open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
LulzSec

**Lulz Security**, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც **LulzSec** — შავ ქუდიანი ჰაკინგის ჯგუფი, რომელმაც პასუხისმგებლობა აიღო რამდენიმე მასშტაბური თავდასხმისთვის. მათ შორის იყო 2011 წელს Sony Pictures-ის მომხმარებელთა ანგარიშების მონაცემების მოპარვა.

LulzSec-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო კომპიუტერული უსაფრთხოების სპეციალისტი ჰექტორ მონსგური, რომელმაც გამოიყენა ონლაინ-ფსევდონიმი Sabu.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Lulzsecurity.org - ამჟამინდელი საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჰაკერული ჯგუფები
კატეგორია:Anonymous
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
შავი ქუდი

**შავქუდიანი ჰაკერი** — ჰაკერი, რომელიც „არღვევს კომპიუტერულ უსაფრთხოებას მცირე მიზეზების გამო, მუქარის ან პირადი მოგებისთვის“.

ტერმინი შემოიღო ჰაკერული კულტურის თეორეტიკოსმა რიჩარდ სტოლმანმა. შავქუდიანი ჰაკერი არის თეთრქუდიანი ჰაკერების საპირისპირო, რომლებიც იცავენ სისტემებს და აკეთებენ მათ.

შავქუდიანი ჰაკერები არიან სტერეოტიპურად უკანონო ჰაკერული ჯგუფები, რომლებსაც ხშირად უწოდებენ „საზოგადოების შიშის ეპიცენტრს“. ისინი ხშირად ტეხავენ უსაფრთხო ქსელებს, რათა გაანადგურონ და მოიპარონ მონაცემები ან შეუძლებელი გახადონ ავტორიზებული ქსელის გამოყენება მომხმარებელთათვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰაკინგი (კომპიუტერული უსაფრთხოება)
ცისარტყელა (ჟურნალი)

**ცისარტყელა** — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში 1919–1921 წლებში. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია (ი. გომართელი, ა. აბაშელი (ჩოჩია), პოლიო ირეთელი, ა. რუხაძე და სხვ.). ჟურნალში წარმოდგენილი იყო პოეზია, პროზა, დრამატურგია, კრიტიკა, ბიბლიოგრაფია. გამოქვეყნდა შ. არაგვისპირელის, ვ. ბარნოვის, ნ. ლორთქიფანიძის, ი. გომართელის, ლ. ქიაჩელის, დუტუ მეგრელის, კ. გამსახურიას და სხვათა ნაწარმოებები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:1919 წლის ჟურნალები
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
ბორის იზიუმსკი

**ბორის იზიუმსკი** (; დ.  6 მარტი   [ ძვ. სტ. 21 თებერვალი], 1915, ცარიცინი, სარატოვის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 6 სექტემბერი, 1984, დონის როსტოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი. რსფსრ-ის დამსახურებული კულტურის მუშაკი. ქალაქ ვოლგოდონსკის დამსახურებული მოქალაქე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Учитель — Владимир Ковалёв, г. Рига, 20.8.1991 г.
* ბიოგრაფია საიტზე КИНО-ТЕАТР
* Оставаясь самим собой… 

კატეგორია:დაბადებული  6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1915
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1984
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ვლადიმერ ბარვენკო

**ვლადიმერ ბარვენკო** (; დ. 13 ივლისი, 1943, რაზდორსკაია, რსფსრ, სსრკ — გ. 13 ივნისი, 2023, შახტი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი მწერალი, პოეტი, ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და რედაქტორი. ცხოვრობდა ქალაქ შახტიში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მსახურთა ოჯახში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ საწარმოში მუშაობდა. უმღლესი განათლება შახტის პედაგოგიური ინსტიტუტში ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე მიიღო. საქმიანობა მუშად დაიწყო (1961—1965), შემდეგ იყო პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის საზოგადოებრივი დისციპლინების მასწავლებელი (1965—1978), მუშაობდა ჟურნალისტად, სპეციალურ კორესპონდენტად, როსტოვის საოლქო ტელევიზიის გადაცემა „კადრი“-ს წამყვანად (1978—1993), იყო ტელეკომპანია „Орбита-Шахты“-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი (1993—1999). დაკავებულია სატელევიზიო პუბლიცისტიკით. 1993-2023 წლებში რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография.ру
* ვლადიმერ ბარვენკო. რუსეთის მწერალთა კავშირი, როსტოვის რეგიონული განყოფილება.
* მწერალი ვლადიმერ ბარვენკო 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:საბჭოთა პოეტები
კატეგორია:რუსი ჟურნალისტები
კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ცირცელი (გვარი)

**ცირცელი** () — მერქნიან მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. უმეტესად ფოთოლმცვივანი ხეები და ბუჩქებია. 

100-მდე სახეობა (სხვა მონაცემებით გაცილებით ნაკლები) გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი კლიმატის ქვეყნებში. საქართველოში 14 სახეობაა, მათ შორის 10 კავკასიის ენდემია, 2 — საქართველოსი; უმეტესობა ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყელში იზრდება, ზღვის დონიდან 1800-2500 მ-მდე, ზოგი — მთის შუა სარტყელის ტყეებშიც, ზღვის დონიდან 1700 მ-მდე, ყველა სახეობა დეკორატიულია. ცირცელი-ს, *Sorbus domestica*-ს და სხვათა ნაყოფს იყენებენ საკონდიტრო მრეწველობაში; მათი მერქანი მძიმეა, მდგრადი, მაგარი და მკვრივი; იყენებენ სახარატო საქმეში და ავეჯის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:ვარდისებრნი
ტაგანროგის სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი

**ტაგანროგის სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი** () — ყოფილი სომხურ-გრიგორიანული ტაძარი  ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ბერძნების ქუჩაზე 1929 წლამდე. მისი დანგრევის შემდეგ მის ადგილზე ააშენეს სამსართულიანი მრავალბინიანი სახლი (თანამედროვე ბერძნების ქუჩა № 62).

## ისტორია 
მიწის ნაკვეთი ბერძნების ქუჩაზე, ქვის კიბესთან ახლოს, სადაც შემდეგ განთავსდა სომხურ-გრიგორიანული ეკლესია, ქალაქელებს აჩუქა მსხვილმა ბიზნესმენმა იაკობ მიხაილის ძე სერებრიაკოვმა 1895 წელს. ნიკოლოზ II-ის გამეფების აღსანიშნავად.

ეკლესიის მშენებლობის გადაწყვეტილება მიიღეს 1897 წელს, 1900 წელს დაიწყეს მშენებლობა. ეკლესია დახურეს 1929 წელს და საბოლოოდ მისი დანგრევა დაიწყეს 1930 წელს. 

1920-იანი წლების ბოლოს დახურული სომხურ-გრიგორიანული ტაძრის შენობაში განათავსეს მხატვარ-მოქანდაკეების სახელოსნო არტელი. ამ  სახელოსნოში თავის დროზე მუშაობდა ცნობილი მხატვარი ვალენტინა რუსო.

## ეკლესიის მსახურნი 
ტაძრის კურთხევის პერიოდში ეკლესიაში მღვდელი არ იყო.  ღვთისმსახურის არჩევის დღედ დანიშნეს 1906 წლის 4 ივნისი. პასტორის ადგილის მსურველი ადამიანი ბევრი იყო, მათ შორის მამა იოანე ოქსენტიანცი და მამა ვართანიანცი. აღნიშნულ კრებაზე პასტორად ერთხმად აირჩიეს მამა იოანე სოფელ ეკატერინოვკიდან. ამ გავაწყვეტილების შემდეგ მოსახლეობა უკმაყოფილო დარჩა და მოითხოვეს მისი დაბრუნება ძველ ადგილზე. სასულიერო საზოგადოება შეხვდა მოსახლეობას, თუმცა გადაწყვეტილება არ შეცვალეს. 24 სექტემბერს გაიმართა მეორე შეხვედრა, რომელშიც მონაწილეობდა სომეხთა არქიმანდრიტი მუშე. კრებაზე ერთადერთ კანდიდატად განიხილებოდა მამა ვართანაიანცი სოფელ კრასნოვოდსკიდან. მამა იოანემ გაიარა სწავლების კურსი დონის ნახიჩევანის სომხურ სემინარიაში და მისი დასრულების შემდეგ დანიშნეს ეკატერინოვკის უფროს მასწავლებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* Армяно-Григорианский храм на сайте **Исторический Таганрог** 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის დაკარგული ეკლესიები
დონის ნახიჩევანის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია

**დონის ნახიჩევანის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია** () —  ამჟამად დანგრეული სომხური მართლმადიდებლური ეკლესია, რომელიც მდებარეობდა დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონის ნაწილი). ეკლესია ააგეს 1783 წელს. დაანგრიეს 1930-იანი წლების ბოლოს. ეკლესია მდებარეობდა ამაღლების ქუჩაზე (ამჟამად რიაბიშევის ქუჩა), 34-ე და 36-ე ხაზებს შორის.

## ისტორია 
ქვის ამაღლების ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1781 წლიდან 1783 წლამდე. მთავარეპისკოპოსმა საზეიმო კურთხევის ცერემონია ჩაატარა 1783 წლის 27 აგვისტოს. ტაძარი იყო მცირე სამრევლო ეკლესია ნახევარწრული აფსიდით, სვეტებზე დაყრდნობილი გუმბათით და კარიბჭეზე დაშენებული სამრეკლოთი. სამი კარი გაფორმებული იყო კოლონებით. ფასადი კი გაფორმებული იყო ლაკონიური კლასიკური დეკორით, მას დამატებული ჰქონდა კლასიკური თამასები და კარნიზები. დამახასიათებელი არქიტექტურული დეტალი იყო კედელში ჩაშენებული ხაჩქარი. ერთ-ერთი მათგანი, რომელიც ფასადზე მდებარეობდა, თარიღდება 1439 წლით. ეკლესიასთან მოქმედებდა სომხური სასულიერო სასწავლებელი. 

1799 წელს ეკლესიას კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა. მთავარი საკურთხეველი ააგეს ვაჭარ მატვეი ქრისტეფორეს ძე შორბარონოვის სახსრებით. 1863 წლიდან 1868 წლებში ეკლესია კიდევ ერთხელ გაარემონტეს, მაგრამ ახლა უკვე მრევლის მიერ შემოწირული სახსრებით. 1879 წელს ეკლესია გაძარცვეს, გაიტაცეს ყველა საეკლესიო ფასეულობა და ჭურჭელი. 1882 წლისათვის გატაცებული ფასეულობების აღდგენა მოხერხდა. 

1898 წლის 6 ივნისს დონის ნახიჩევანის საქალაქო სამმართველოს თხოვნით მიმართა ამაღლების ეკლესიის ქტიტორმა ეგორ ქრისტეფორეს ძე ალახანოვმა. იგი ითხოვდა სახსრების გამოყოფას მომდევნო სარემონტო სამუშაოებისათვის. ამ მოთხოვნის პასუხად ქალაქის საკრებულომ მიიღო გადაწყვეტილება 2 000 რუბლი გამოყოფის შესახებ, მაგრამ ეს მოხდებოდა მომდევნო 1899 წელს. ქალაქის სათათბირომ დაამტკიცა ადმინისტრაციული საბჭოს დასკვნა. ამავდროულად შეიქმნა სამეურვეო საბჭო თანხის შეგროვების ორგანიზებისათვის. 1898-1899 წლებში ეკლესიის საემონტო-აღდგენითი სამუშაოები დასრულდა.

ღვთისმსახურება გაგრძელდა 1936 წლამდე. 18 აგვისტოს ქარიშხალმა ეკლესიას სახურავი გადახადა. ქარიშხლის შემდეგ ეკელსია დახურეს, ჯერ რემონტისათვის, შემდეგ კი საბოლოოდ. ეკლესია დაშალეს, ხოლო სასულიერო სასწავლებელი გადააკეთეს სატყეო სკოლად. 1942 წელს ქალაქის გერმანული ოკუპაციის დროს გერმანელი სამხედრო მოსამსახურის მკვლელობის გამო ვერმახტის ჯარისკაცებმა სკოლის ეზოში დახვრიტეს რამდენიმე უდანაშაულო ადგილობრივი მაცხოვრებელი.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის დაკარგული ეკლესიები
ცირცელა

**ცირცელა** () — მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ბუჩქებია. 10-მდე სახეობა გავრცელებულია აზიაში. ყოფილ სსრკ-ში, კერძოდ, ციმბირში, შორეულ აღმოსავლეთსა (დღევანდელი რუსეთი) და შუა აზიაში 4 სახეობა იყო გავრცელებული. 

იზრდება ტენიან ადგილებზე, მდინარეებისა და ჭაობების ნაპირებზე. კავკასიაში ინტროდუცირებულია ცირცელას ხუთი სახეობა. მათგან ზოგიერთს აშენებენ საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროსა და თბილისში. ცირცელა დდეკორატიული ბუჩქებია და ფართოდ იყენებენ ბაღთმშენებლობაში, ზოგან ველურდება.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:ვარდისებრნი
ცისარტყულები

**ცისარტყულები** () — მწერების ქვეოჯახი ფოთლიჭამიასებრთა ოჯახისა. აქვთ მოგრძო-ოვალური სხეული. ფერად კაშკაშა მომწვანო ან ლურჯია. ხოჭოები ცხოვრობენ წყლისა და ჭაობის მცენარეებზე, იკვებებიან ფოთლებით, მატლების ადგილსამყოფელია წყალქვეშა ღეროები და ფესვები. ყოფილ სსრკ-ში ცნობილი იყო 54 სახეობა, კავკასიაში — 22, საქართველოში — 16.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფოთლიჭამიასებრნი
ცისვაზი

**ცისვაზი**, **გლიცინია** () — მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. ხის მაგვარი ლიანაა, აღწევა ყველაზე მაღალი ხის კენწეროს და ზემოევლება მას. აქვს მოყავისფრო-მონაცრისფრო ყლორტები, კენტფრთართული ფოთლები. ცისვაზის ცისფერი სურნელოვანი ყვავილები შეკრებილია მტევნებად. ყვავის გაზაფხულზე (შეფოთვლამდე) და ხელმეორედ ზაფხულში. თბილ ზამთარში შეფოთლილია იანვარის ბოლომდე. სამშობლოა ჩინეთი. ძველთაგანვე იყენებენ დეკორატიულ მებაღეობაში. კარგად ხარობს დასავლეთ საქართველოში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გლიცინია
ვასილი ვორონოვი

**ვასილი ვორონოვი** (; დ. 22 აპრილი, 1948, იუშჩევკა, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი და ჟურნალისტი. ჟურნალ „დონის“ მთავარი რედაქტორი (1986—1992). რუსეთის მწერალთა კავშირის როსტოვის საოლქო განყოფილების სამმართველოს თავმჯდომარე (2006-2011). რუსეთის მწერალთა კავშირის სამმართველოს მდივანი. მიხეილ შოლოხოვის ბიოგრაფი.

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ტაგანროგის სინაგოგა

**ტაგანროგის სინაგოგა** () — იუდაიზმის მიმდევარი ტაგანროგელების სამლოცველო სახლი. მდებარეობდა დეპალდოვის შესახვევში (ამჟამად ტურგენევის შესახვევი № 46, როზა ლუქსემბურგის ქუჩის კუთხეში). შენობა დღევანდელ დღემე არ შემონახულა.

## ისტორია 
სინაგოგა ააშენეს 18591876 წლებში, ტაგანროგელი არქიტექტორის მიხეილ პეტროვის პროექტის მიხედვით. სინაგოგის მშენებლობაზე პასუხი მიიღეს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან, 1859 წლის თებერვალში მშენებლებმა საძირკველი ჩაუყარეს ქვის სინაგოგის მშენებლობას. 

1911 წლის სექტემბერში სინაგოგის მრევლის სხდომაზე განიხილავდნენ სინაგოგაში ფისგარმონის დადგმის შესახებ. ნაგებობა ჯერ კიდევ მშენებლობის დასრულებამდე დაიბზარა, ამიტომ ესპლუატაციაში ვერ შევიდა 2005 წლამდე და გადავიდა ტაგანროგის სახელმწიფო რადიოტექნიკური უნივერსიტეტის ბალანსზე. უნივერსიტეტმა მხოლოდ 2007 წელს გახსნა შენობა სტუდენტების საცხოვრებლად.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იუდაიზმი რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის სინაგოგები
ბრენდონ სანდერსონი

**ბრენდონ სანდერსონი** (, დ. 19 დეკემბერი, 1975) — ამერიკელი ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალი. ყველაზე მეტად ცნობილია წიგნების სერიით კოსმირის სამყაროზე, სადაც მიმდინარეობს „ნისლქმნილის“ სერიის მოქმედება. მან აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო რობერტ ჯორდანის „დროის ბორბლის“ დასრულებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 17th Shard - ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
რიკ იანსი

**რიჩარდ „რიკ“ იანსი** (, დ. 4 ნოემბერი, 1962) — ამერიკელი მწერალი. იგი წერს ფენტეზის, სასპენსის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრებში. ყველაზე მეტად ცნობილია რომანების სერიებით ალფრედ კროპის შესახებ, ისევე, როგორც „მეხუთე ტალღით“ და „მონსტროლოგის მოწაფით“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული   4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1962
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მემუარისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ფლორიდელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბააჟვახუ (ღვადის თემი)

**აბააჟვახუ**, **აბააჟვ-ახუ** () — სოფელი  საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ღვადის თემი). კოდორის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის (აფხაზეთისა) სათავესთან, მდინარე უჩაღალის ზემოთში. ზღვის დონიდან – 260 მეტრი, შავი ზღვიდან – 22 კილომეტრი, ოჩამჩირიდან – 25 კილომეტრი.

## ისტორია
სახელწოდება აფხაზურად „ძველი ციხესიმაგრის ბორცვს“ ნიშნავს. 1949 წელს ღვადის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1989 წლის მდგომარეობით მოსახლეობა შეადგენდა 260 კაცს. ამჟამად კონტროლდება აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების მიერ. 

## ლიტერატურა 
*ცხადაია პ., ხორავა ბ., „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, გვ. 130, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
როჯერ ჟელიაზნი

**როჯერ ჯოზეფ ჟელიაზნი** (, დ. 13 მაისი, 1937 — გ. 14 ივნისი, 1995) — ამერიკელი პოეტი და ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალი. ყველაზე მეტად ცნობილია რომანების სერიით „ამბერის ქრონიკები“. არის ნებულას 3 ჯილდოს და ჰიუგოს 6 ჯილდოს მფლობელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჰენრი კატნერი

**ჰენრი კატნერი** (, (დ. 7 აპრილი, 1915 — გ. 4 თებერვალი, 1958) — ამერიკელი მწერალი, რომელიც მოღვაწეობდა სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზის და საშინელებათა ჟანრებში.

მწერლის შემოქმედებისთვის დამახასიათებელია სამეცნიერო ფანტასტიკის კლასიკური სიუჟეტური მოტივები – დროში მოგზაურობა, ფრენა კოსმოსში, რობოტები, ტელეპათია. როჯერ ჟელიაზნი ამბობდა, რომ კატნერის „ბნელი სამყაროს“ შთაგონებით გადაწყვიტა „ამბერის ქრონიკების“ შექმნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ერინ მორგენსტერნი

**ერინ მორგენსტერნი** (Erin Morgenstern, დ. 8 ივლისი, 1978) — ამერიკელი მულტიმედია-ხელოვანი. ცნობილია, როგორც ფენტეზის ჟანრის რომან „ღამის ცირკის“ (2011) ავტორი. აღნიშნული ნაშრომი 2013 წლისთვის გამოიცა ათზე მეტ ენაზე და მიიღო ჟურნალ „Locus“-ის ჯილდო საუკეთესო სადებიუტო რომანისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Twitter-ზე
* 
*

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:მაგიური რეალიზმის მწერლები
ანდრე ნორტონი

**ანდრე ელის ნორტონი** (დ. **ელის მერი ნორტონი**, დ.  17 თებერვალი, 1912  —გ. 17 მარტი, 2005) — ამერიკელი მწერალი, მოღვაწე ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. აგრეთვე წერდა ისტორიულ ჟანრში. უფრო მეტად ცნობილია ფსევდონიმით **ანდრე ნორტონი** (Andre Norton), თუმცა აგრეთვე იყენებდა ფსევდონიმებს **ენდრიუ ნორთი** და **ალენ უესტონი**. ნორტონი იყო პირველი ქალი მწერალი, რომელმაც მიიღო განდალფის ჯილდო დიდი ოსტატის კატეგორიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პოკემონი

— მედია-ფრენჩაიზი, რომელსაც ფლობს და მართავს The Pokémon Company, იაპონური კონსორციუმი, რომელშიც შედიან Nintendo, Game Freak და Creatures. საავტორო უფლებებს ამ ფრენჩაიზზე მფლობს სამივე კომპანია, თუმცა სავაჭრო ნიშნის მფლობელი მხოლოდ Nintendo არის. პოკემონი 1995 წელს სატოში საძირიმ გამოიგონა. სერიის პერსონაჟები არიან „პოკემონები“, გამოგონილი არსებები, რომლებსაც მართავენ ადამიანები, ერთმანეთთან საბრძოლველად.

## რესურსები ინტერნეტში
*  (იაპონია)
*  (აშშ)
*  (ბრიტანეთი)

## სქოლიო

კატეგორია:1996 წელს წარდგენილი მედია-ფრენჩაიზები
კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები
კატეგორია:მედია-ფრენჩაიზები
კატეგორია:იაპონური ბრენდები
ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო

**ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო** () — მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ტაგანროგის აჯანყების მოედანზე, ძველი რკინიგზის სადგურის შენობის წინ. აგებულია 2012 წელს.

## ისტორია 
ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის ტერიტორიაზე, ვაგზლის მხარეს, 1908 წელს რკინიგზელების ფინანსებით ააგეს რკინიგზის სადგურის სამლოცველო მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის მეფისწულ ალექსეი ნიკოლოზის ძე რომანოვის დაბადების დღის აღსანიშნავად. ეს სამლოცველო დაანგრიეს 1920 წელს. სამლოცველო აკურთხეს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, რომლის ხსენების დღეც, 4 ნოემბერი, გახდა სახალხო ერთობის დღე. 

ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის სამლოცველო ააგეს ტაგანროგის ოლქის სამღვდელო პირის ალექსი ლისიკოვის ინიციატივით და კომპანია „ლემაკსის“ პრეზიდენტის ლეონიდ მატუსევიჩის მხარდაჭერით.

სამლოცველოს სიმბოლური საძირკვლის ჩაყრის ცერემონიალი გაიმართა 2011 წლის 24 მაისს. ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღო ქალაქის მერმა ნიკოლაი ფედიანინმა. 

ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის სამლოცველო  ააგეს ტაგანროგელი დიზაინერის ვლადიმირ ელიტენკოს პროექტის მიხედვით. ეკლესია აკურთხა მიტროპოლიტმა მერკურიმ, მან ლეონიდ მატუსევიჩის გადასცა პავლე ტაგანროგელის I ხარისხის ორდენი, ხოლო თავად კომპანია „ლემაკსი“ დააჯილდოვა მთავარეპისკოპოსის სიგელით.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ცისკარი (გაზეთი)

**ცისკარი** — ყოველკვირეული სამეურნეო გაზეთი, გამოდიოდა თბილისში 1886 წელს. რედაქტორ-გამომცემელი — ივანე კერესელიძე. გამოვიდა სულ 23 ნომერი. ქვეყნდებოდა წერილები სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგებზე (მევენახეობა, მესაქონლეობა, მეაბრეშუმეობა), აგრეთვე ჰიგიენაზე, ადგილობრივი და უცხოეთის ამბები, მხატვრული ნაწარმოებები, მოთხრობები, ლექსები და სხვ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:1886 წელს დაარსებული გაზეთები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გაზეთები
ანატოლი გრიცენკო

**ანატოლი გრიცენკო** (; დ. 30 მაისი, 1936, შალაევკა, რსფსრ, სსრკ — გ. 2007, დონის როსტოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი პოეტი. სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი (1973).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1936 წლის 30 მაისს ჩრდილოეთ კავკასიის მხარის სოფელ შალავეკაში, მასწავლებლის ოჯახში. შემდეგ მამამ ოჯახი საცხოვრებლად კრასნოდარის მხარეში, სოფელ პერვომაისკში გადაიყვანა. იქ მომავალმა პოეტმა შვიდი კლასი დაამთავრა. შემდეგ ჩააბარა როსტოვის სახელობო სასწავლებელში, რომელიც 1954 წელს დაამთავრა. შემდეგ მუშაობა დაიწყო ვოლგა-დონის სამდინარო სანაოსნოში თბომავლის მესჭედ.

იქვე დაიწყო თავისი პირველი ლექსების წერა, რომელიც 1955 წელს მრავალტირაჟიანმა გამომცემლობა „ვოლგო-დონმა“ დაბეჭდა.

მრავალი წლის განმავლობაში იყო ჟურნალ დონის პოეზიის განყოფილების ხელმძღვანელი , ხოლო 1966 წლიდან გაზეთ კრესტიანის ლიტერატურული რედაქტორი. 

ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა დონის როსტოვში. გარდაიცვალა 2007 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Анатолий Иванович ანატოლი გრიცენკო დიდ ბიოგრაფიულ ენციკლოპედიაში
* ანატოლი გრიცენკო საიტზე „Биография.ру“
* ხმა ჭიდან. ანატოლი გრიცენკო

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის სამლოცველო

**ტაგანროგის რკინიგზის სადგურის სამლოცველო** () — ყოფილი მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ტაგანროგის ძველი რკინიგზის სადგურის შენობის წინ. აგებულია 1908 წელს. დაანგრიეს 1920-იან წლებში.

## ისტორია 
სამლოცველოს საფუძვლის ჩაყრა, რომელიც სადგურ ტაგანროგის წინ მდებარებდა და რომელიც აშენდა შემოწირული თანხებით, გაიმართა 1904 წლის 5 ოქტომბერს. 

სამლოცველო ააგეს მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის მეფისწულ ალექსეი ნიკოლოზის ძე რომანოვის დაბადების დღის აღსანიშნავად.

კურთხევა მოახდინა ტაგანროგის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის მღვდელმა, სწორედ ამ ეკლესიას მიეწერებოდა ახლად აგებული სამლოცველო. ფუნდამენტში ჩააყოლეს პერგამენტი, რომელიც ჩადებული იყო თუთიის მილში, მუშაობდა პროექტზე, რომელშიც ეკლესიის მამასახლისი გახდა მ. ჩეხოვი, ანტონ ჩეხოვის ბიძა. თავად ა. ჩეხოვმა მიიღო აქტიური მონაწილეობა მრევლსა და არქიტექტორს შორის მოლაპარაკებებში. ეს პროექტი იყო ახალგაზრდა არქიტექტორის პირველი საეკლესიო ნამუშევარი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტაგანროგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის დაკარგული ეკლესიები
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1752

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1752** მიიღეს ერთხმად 2007 წლის 13 აპრილს.

## რეზოლუცია
1752 (2007) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მიესალმა მხარეთა მიერ მიღწეულ პროგრესს 1716 (2006) რეზოლუციის შესრულებისკენ მიმართებით, აგრეთვე, მოუწოდა ქართულ მხარეს, უზრუნველყოს ზემო კოდორის ხეობაში არსებული ვითარება 1994 წლის 14 მაისის მოსკოვის შეთანხმების შესაბამისად, რაც გულისხმობს ცეცხლის შეწყვეტასა და ძალების დაშორიშორებას. საბჭომ, ასევე მოუწოდა აფხაზურ მხარეს თავი აარიდოს კოდორის ხეობაში საქართველოს ვალდებულებების შესრულებაში ხელის შეშლას.

საბჭომ დაგმო ზემო კოდორის ხეობის სოფლებზე თავდასხმა 11 და 12 მარტის ღამეს და მოუწოდა ყველა მხარეს, გაეგრძელებინა სრული მხარდაჭერა ფაქტების ერთობლივი შემსწავლელი ჯგუფის მიერ მიმდინარე გამოძიებას, რომელსაც გაეროს დამკვირვებელთა მისია ხელმძღვანელობს.

საბჭომ ხაზგასმით აღინიშნა, რომ უსაფრთხოების სფეროში არსებული ვითარება, იძულებით გადაადგილებული პირების დაბრუნება, ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია და განვითარება უნდა გაუმჯობესდეს, საბჭომ ორივე მხარეს მოუწოდა განაახლონ დიალოგი ამ მიმართულებით. საბჭომ, მოუწოდა მხარეებს სერიოზულად მოეკიდონ ერთმანეთის ლეგიტიმურ უსაფრთხოებას, თავი შეიკავონ ნებისმიერი ქმედებისგან, რომელმაც შეიძლება ხელი შეუშალოს სამშვიდობო პროცესს და გააგრძელონ აუცილებელი თანამშრომლობა გაეროს დამკვირვებელთა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (დსთ) სამშვიდობო ძალებთან.

საბჭომ, ასევე მოუწოდა ორივე მხარეს დაუყოვნებლივ ჩაერთონ გენერალური მდივნის მეგობართა ჯგუფის მიერ წარდგენილ წინადადებებში, რომელიც 12 და 13 თებერვალს ჟენევაში გამართულ შეხვედრაზე შემუშავდა, ნდობის აღდგენის წინაპირობების გარეშე, ქართული და აფხაზური მხარეების მონაწილეობით.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/1752(2007))

## იხილეთ აგრეთვე
*აფხაზეთის ომი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

## სქოლიო
1752
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:2007 წელი საქართველოში
ალექსანდრე სუიჩმეზოვი

**ალექსანდრე სუიჩმეზოვი** (; დ. 16 აგვისტო, 1911, უსტ-ბელოკალიტვენსკაია, რუსეთის იმპერია — გ. 25 იანვარი, 1986, დონის როსტოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. ჟურნალ „დონის“ მთავარი რედაქტორი (1975—1986). რსფსრ-ის დამსახურებული კულტურის მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა როსტოვის ოლქში 1911 წლის 16 აგვისტოს. ბავშვობა და ახალგაზრდობა მდინარე სევერსკი დონეცის სიახლოვეს გაატარა. დაამთავრა სტანიცა კამენსკაიას საშუალო სკოლა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ მშენებლობაზე მუშაობდა, ხოლო პარალელურად ინსტიტუტის მისაღები გამოცდებისთვის ემზადებოდა. დაამთავრა როსტოვის პედაგოგიური ინსტიტუტი.

## ლიტერატურა 
* Андриасов М. Слово о товарище / М. Андриасов // Молот. – 1971.  -20 августа.
* Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX-XXI вв. [Текст] / [авт. проекта, гл. ред. и сост. Г. Губанов]. – Ростов н/Д, 2006. – 511 с.
* Закруткин В. Верность твоему краю / В. Закруткин // Молот. – 1981. – 16 августа.
* Калинин А. Герои не умирают / А. Калинин // Правда. – 1968. — 15 мая.
* Котовсков В. Спектакль о героях революции: [рец. на спектакли «Пусть цветут тюльпаны» в Ростове и Новочеркасске] / Котовсков // Советская Россия. – 1968. – 20 января.
* Михайлов В. Воспитатель молодежи / В. Михайлов // Комсомолец. – 1971. – 20 августа.
* Павловский К. Наша родная земля / К. Павловский // Вечерний Ростов. – 1965. – 13 сентября.
* Топорков Л. Пламенеют тюльпаны / Л. Топорков // Известия. – 1967. – 20 апреля.
* Тыртышный В. Всегда с молодежью/ В. Тыртышный // Комсомолец. – 1981. – 15 августа.
* Юдович И. Журналист, драматург/ И. Юдович // Вечерний Ростов. – 1971. – 9 августа.
* Юдович И. Зрелость / И. Юдович // Дон. – 1969. – №  4. – С. 182-187.

## ინტერნეტ-რესურსები
* ალექსანდრე სუიჩმეზოვის ბიოგრაფია biografija.ru-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბაი

**აბაი** — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2188 მ. აგებულია ცარცული კირქვებით, მერგელებით, თიხებითა და ქვიშაქვებით. წვერი გუმბათისებრი აქვს. სამხრეთი კალთა თანდათან ერწყმის მოვაკებულ ადგილ აბაის, დანარჩენი ციცაბოა და კარსტული. ჩრდილოეთ ფერდობზე ტყე ბუჩქნარია, სხვაგან — სუბალპური მდელო.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
(1390) აბასთუმანი

**1390 აბასთუმანი** (), ადრე *1935 TA* — ასტეროიდი, აღმოაჩინა რუსმა ასტრონომმა პელაგია შაინმა 1935 წლის 3 ოქტომბერს. მანვე უწოდა სახელი ასტრონომიული მეცნიერების განვითარებაში აბასთუმნის ობსერვატორიის წვლილის აღსანიშნავად. საშუალო მანძილი მზიდან შეადგენს 513 მლნ. კმ-ს. გარემოქცევის პერიოდი 6.4 წელიწადი. ვარსკვლავური სიდიდე — 14.6.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*JPL Small-Body Database Browser on 1390 Abastumani

კატეგორია:1935 წელს აღმოჩენილი ასტრონომიული ობიექტები
კატეგორია:ასტეროიდები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტაჯიკეთში

2015 წლის მონაცემებით ტაჯიკეთში **იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის** 2 ძეგლია (მთლიანი რაოდენობის (1073 — 2017 წლის მონაცემებით) 0,2 %). ამ ძეგლებიდან ერთი ბუნებრივი, ხოლო ერთიც კულტურული კატეგორიისაა. ასევე პაკისტანში მდებარე 16 ძეგლია შეტანილი იუნესკოს საცდელ სიაში, რომელთაგან 11 კულტურული კატეგორიისაა, ხოლო 5 — ბუნებრივი..

## ცხრილი 
### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* იუნესკოს ოფიციალური საიტი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ტაჯიკეთში

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკური კულტურა
ტაჯიკეთი
*
ანჯეი საპკოვსკი

**ანჯეი საპკოვსკი** (, დ. 21 ივნისი, 1948, ლოძი, პოლონეთი) — პოლონელი მწერალი, ფანტასტიკური ჟანრის რომანების ავტორი. ცნობილია ფენტეზი-საგით მხედვარის შესახებ. მისი ნაწარმოები გამოცემულია მრავალ ენაზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი მწერლები
კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცისთვალა

**ცისთვალა** () — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბოლქვიანი ბალახებია. საყვავილე ღერძზე ერთი ან რამდენიმე ორსქესიანი, ზარისებრი, კაშკაშა ლურჯი, თეთრი, ცისფერი, მეწამული ან ვარდისფერი ყვავილი აქვს. 

60-მდე სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვისპირეთის ქვეყნებში. საქართველოში 8 სახეობა გვხვდება, მათგან ერთი სახეობა ენდემია. ცისთვალა ძირითადად გაზაფხულზე ყვავილობს.

იზრდება ბალახოვან ფერდობებზე, ბუჩქნარებში, ტყეებში, ტყის პირებზე, სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე. საქართველოს ტყეებსა და ბუჩქებში უფრო ფართოდ ციმბირული ცისთვალაა () გავრცელებული. ცისთვალა დეკორატიული მცენარეა, ამ მხრივ განსაკუთრებით საყურადღებოა S. rosenii.

## ლიტერატურა 
*
დავით მაზანაშვილი

**დავით მაზანაშვილი** (დ. 7 აგვისტო, 1972) — ქართველი პიანისტი. 

ფორტეპიანოზე დაკვრას 4 წლიდან ეუფლება. 10 წლის ასაკში ახალგაზრდა კომპოზიტორთა კონკურსის ლაურეატობის წოდება მიიღო. მუსიკალური სასწავლებელში გაიარა როგორც კლასიკური და ჯაზური ფორტეპიანოს, ასევე საკომპოზიციო კლასი. 1999 წელს მუშაობდა და მოღვაწეობდა ნიუ-იორკში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, მუსიკოსებთან — გია სალაღიშვილთან და ნოდარ ექვთიმიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა საქართველოს ჯაზ-ტრიო, რომელიც მონაწილეობდა ბევრ საერთაშორისო ჯაზ-ფესტივალში, სადაც დავით მაზანაშვილმა მიიღო პირველი ლაურეატის წოდება. 

მაზანაშვილი აგრეთვე არის საქართველოს პროფესიონალთა ლიგის წევრი. იგი უკრავდა და სცენაზე იმყოფდა ისეთ მუსიკოსებთან როგორებიც არიან როი ეიერსი, ჯენის ჰარინგტონი, ტანია მარია, ბილი კობემი, დერეკ ჯეიმზი, გერი სუორტსი და სხვები.

## ბიბლიოგრაფია
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:ჯაზ-პიანისტები
აბანო (შენობა)

**აბანო** — ტანის დასაბანად საგანგებოდ მოწყობილი შენობა. 

აბანოებში ცხელი წყლის გარდა ზოგჯერ იყენებენ ცხელ ჰაერს (თურქული, ფინური აბანო) ან ორთქლს (რუსული აბანო). ზოგიერთ თანამედროვე აბანოში არის საცურაო აუზი, ფიზიოთერაპიული პროცედურების ოთახი, სადეზინფექციო კამერები. აბანოს ცხელი ტენიანი ჰაერი და მაღალი ტემპერატურა, ტანის დაბანა და დაზელა ორგანიზმში ფიზიოლოგიურ ცვლილებებს იწვევს. აწესრიგებს სისხლის მიმოქცევას, აუმჯობესებს კანის ფუნქციას.

ძველ ეგვიპტესა და შუამდინარეთში აბანო საცხოვრებლი სახლის შემადგენელი ნაწილი იყო. ძველ რომში ჯერ პრიმიტიული აბანოები ჰქონდათ, შემდეგ თერმები გავრცელდა. საქართველოში აბანო ძველთაგანვე სცოდნიათ, უმთავრესად მცირეაზიულ (მ. შ. ქართული), რომაული და აღმოსავლური (სპარსულ-თურქული) აბანოები. გვიანდელი ანტიკურ ხანის აბანოები აღმოჩენილია არმაზისხევში, ბაგინეთში, ძალისში, ბიჭვინთაში, შუხუთში, გეგუთში, ციხისძირსა და ურბნისში. ფეოდალური ხანის აბანოები ან მათი ნანგრევები შემონახულია დმანისის ციხეში, ქვემო ჭალაში, ახალციხეში, თელავში, გრემში, ალავერდში, სამშვილდეში, ხერთვისში, გორში, თბილისში. სხვადასხვა ტეპერატურის და ქიმიური შემადგენლობის მინერალური წყლის აბანოებს საქართველოში ძველთაგანვე იყენებდნენ სამკურნალოდ. ბუნებრივ ცხელ წყალს აგრილებდნენ, ცივს კი ათბობდნენ სპეციალური დახურულ შენობაში ან გარეთ მოწყობილ ღია აუზებში. სასუნთქი ორგანოების სამკურნალოდ იყენებდნენ ე. წ. „აბანო-სასუნებელს“: საგანგებო მილით შეისუნთქავდნენ ცხელი მინერალური წყლის ორთქლს. იმთავითვე ცნობილი ყოფილა ნაქალაქევის, წყალტუბოს, უწერის, ოცხის, ცაიშის, ზეკარის, ნუნისის, ციხისჯვრის, დვალიშვილებისა და სხვა ცხელი, თბილი და ცივი მინერალური წყლის აბანოები. სამკურნალო თვისებებით გამოირჩეოდა ოცხის აბანო. 

ვახუშტი ბაგრატიონი წერს: ოძრხის „სამჴრით არს მთის კალთას წყაროდ გამომდინარე, ფრიად დიდი და ცხელი, მდუღარის მგზავსი, რომელსა უწოდებენ ოცხეს. მას ზედა არს შენი აბანო, და ბანაობენ მრავალნი, რამეთუ კურნებს ქარით დახუთვილსა ძლიერსა, მუწუკსა და ბუგრსა, ძნიად სამკურნებელსა მკურნალთაგან“. 

მთელს ახლოაღმოსავლეთში განთქმული იყო თბილისის ცხელი მინერალური წყლის აბანოები. ამ წყლის აღმოჩენას ლეგენდა ვახტანგ გორგასალს მიაწერს. X საუკუნის არაბი გეოგრაფი იბნ ჰაუკალი „გზათა და სამეფოთა წიგნში“ აღნიშნავს „ქალაქში არის ტიბერიადის აბანოების მსგავსი აბანოები, რომელთა წყალიც უცეცხლოდ დუღს“. ისტორიული ცნობებით XIII საუკუნის თბილისში მინერალური წყლის 65 აბანო ყოფილა. თბილისის აბანოებზე ცნობებს გვაწვდიან XIII-XIV საუკუნეების ვენეციელი მოგზაური მარკო პოლო, XVII საუკუნის რუსი ვაჭარი ვასილი გაგარა. იმავე აბანოებს აღწერს ვახუშტი ბაგრატიონი. XVII-XIX საუკუნეებში თბილისში იყო ე.წ. გრილი, ორბელიანის, ერეკლეს, მეიტარის, ბებუთას, და სხვა აბანოები. აბანოს ძველ თბილისში მარტო სამკურნალო და ჰიგიენური დანიშნულება არ ჰქონდა, აქ ხშირად მთელი დღით მოდიოდნენ მოქალაქეები, ბანაობდნენ, ისვენებდნენ და ლხინსაც მართავდნენ. აქვე ამოწმებდნენ სადედამთილოები საპატარძლოს სილამაზეს. ამჟამად ძველ სამკურნალო აბანოების ბაზაზე ბალნოლოგიური კურორტებია.

## ლიტერატურა
I Want to Break Free

„**I Want to Break Free**“ — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის სიმღერა და სინგლი 1984 წლის ალბომიდან *The Works*. მისი ავტორია ჯონ დიკონი. სინგლი გამოიცა 7" და 12" ფორმატებში, ისევე, როგორც 3" და 5" CD-ებზე. არსებობს სიმღერის რამდენიმე ვერსია, წარმოდგენილი ალბომზე, სინგლზე და გაფართოებული ვარიანტის სახით. ჯგუფი მას კონცერტებზე თითქმის ყოველთვის ასრულებდა. ფრედი მერკურისადმი მიძღვნილი კონცერტის ფარგლებში „I Want to Break Free“ შეასრულა ლიზა სტენსფილდმა.

აგრეთვე ცნობილია სიმღერის მუსიკალური ვიდეო, რომელშიც მისი წევრები ჩაცმულები არიან ქალის სამოსებში. ასეთი იდეის ავტორი იყო ჯგუფის დრამერი როჯერ ტეილორი. ჩანაფიქრით ეს არის ტელესერიალ „Coronation Street“-ის სტილისტიკის პაროდია. ვიდეოს მეორე ნაწილში გამოყენებულია კადრები კომპოზიციიდან, რომელიც შესრულებულია სამეფო საბალეტო დასის მიერ, უეინ იგლინგის ხელმძღვანელობით. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთში ასეთი პაროდია მოიწონეს, აშშ-ში მან არაერთგვაროვანი შეფასებები გამოიწვია და ამოღებული იყო MTV-ის და სხვა ტელეარხების ეთერიდან. 1984 წელს გამოცემის შემდეგ სინგლი ევროპაშიც და ამერიკაშიც წარმატებული იყო, მოხვდა რა ჩარტების პირველ ათეულში და იქცა შევიწროების წინააღმდეგ მიმართულ ჰიმნად. აშშ-ის ჩარტში მან 45-ე პოზიცია დაიკავა, ხოლო ბრიტანეთში #3 იყო და 200.000 გაყიდული ასლით შეიძინა ვერცხლის სტატუსი.

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1984 წლის სინგლები
კატეგორია:2004 წლის სინგლები
კატეგორია:Queen-ის სიმღერები
კატეგორია:1984 წლის სიმღერები
კატეგორია:EMI Records-ის სინგლები
კატეგორია:Capitol Records-ის სინგლები
კატეგორია:Hollywood Records-ის სინგლები
ალექსანდრე აბარიანი

**ალექსანდრე  ავაქის ძე აბარიანი**  () (დ.  28  დეკემბერი [ძვ. სტ. 15 დეკემბერი], 1902 ან 1898, დერბენდი, დაღესტანი — გ. 25 იანვარი, 1967, თბილისი) — სომეხი მსახიობი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ-ისა (1943) და სომხეთის  სსრ-ის (1964) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.   

## ბიოგრაფია
სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო 1921 წლიდან კისლოვოდსკში, სომეხ მსახიობთა დასში. 1926 წლიდან იყო ბაქოსა და სხვა ქვეყნების სომხური თეატრების მსახიობი და რეჟისორი. 1938-1944 წლებში თბილისის სომხური თეატრის მთავარი რეჟისორი, პარალელურად — მოზარდ-მაყურებელთა სომხური თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1944-1946 წლებში თბილისის მოზარდ-მაყურბელთა თეატრის რეჟისორი. 1946-1953 წლებში ლენინაკანის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1953 წლიდან — თბილისის სომხური თეატრის რეჟისორი.

დადგმები: ალექსანდრე  შირვანზადეს „ნამუსი“, გაბრიელ სუნდუკიანის „პეპო“, შალვა დადიანის „ნაპერწკლიდან“, კარლ  გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:სომეხი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
პოლონეთის ფონოგრამების მწარმოებელთა კავშირი

**პოლონეთის ფონოგრამების მწარმოებელთა კავშირი** (, **ZPAV**, ) — ორგანიზაცია, რომელიც წარმოადგენს პოლონეთში მუსიკალურ და ვიდეო ინდუსტრიის ინტერესებს, იგი ასევე ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციის (IFPI) პოლონური განყოფილებაა. დაარსდა 1991 წელს, დარეგისტრირებულია პოლონეთის კულტურის და ეროვნული მემკვიდრეობის სამინისტროს მიერ, როგორც ვიდეო და ხმისჩამწერ სფეროში მწარმოებელთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონური მუსიკა
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
კატეგორია:პოლონეთის კომპანიები
ფინეთის ოფიციალური ჩარტები

**ფინეთის ოფიციალური ჩარტები** (, ) — ფინური ეროვნული ჰიტ-აღლუმი, რომელსაც გამოსცემს კომპანია ÄKT (IFPI Finland).

ჰიტ-აღლუმი გამოჩნდა 1991 წლის იანვარში და მას ერქვა *Radiomafian lista*. ის გადაიცემოდა რადიოთი Radiomafia-ს არხზე (დღეისათვის YleX). 1994 წელს ჩარტი გახდა ოფიციალური ჰიტ-აღლუმი ფინეთში.

დღეისათვის Suomen virallinen lista მოიცავს:
* Albums (Top 50) (ალბომები)
* Singles (Top 20) (სინგლები)
* Downloads (Top 30) (ციფრული დისტრიბუცია)
* Mid-priced albums (Top 10) (საშუალო თანხის ალბომები)
* Music DVDs (Top 10) (მუსიკალური DVD)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ჩარტი საიტზე IFPI.fi 
* ჩარტის არქივები
* FinnishCharts.com
** სინგლები
** ალბომები

კატეგორია:ფინური მუსიკა
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
Track Top-40

**Track Top-40** (ადრე ცნობილი იყო, როგორც **Single Top 20**, **Single Top-20**) — დანიური მუსიკალური სინგლების ჰიტ-აღლუმი.

ჩარტი მოიცავს 40 პოზიციას და შექმნილია CD-თი ან გრამფირფიტებით და ციფრული დისტრიბუციით მუსიკალური სინგლების გაყიდვების შესახებ არსებული მონაცემების საფუძველზე. ყველა მონაცემი იკრიბება კომპანია Nielsen Music Control-ის მიერ, რომელიც ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციის (International Federation of the Phonographic Industry, (IFPI)) წევრია.

## 2001—2007: Hitlisten 
ჰიტ-აღლუმი გაჩნდა 2001 წლის 1 იანვარს და ეწოდებოდა Hitlisten; ის მოიცავდა Single Top-20-ის და Download Top 20-ის ჩარტებს.

## 2007-დღემდე: Tracklisten 
2007 წლის 2 ნოემბერს Tracklisten-მა შეცვალა Hitlisten, რომელმაც შეწყვიტა თავისი არსებობა 2007 წლის ოქტომბერში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Hitlisten website The official Danish music charts – archive of Tracklisten goes back to week 1, 2007
* Danish Charts website – The official Danish music charts – Archive goes back to week 5, 2001 (however, before November 2, 2007 only Singles Top-20 appear)
* Danskehitlister Official Danish Charts (from to May 1973 to March 1977 (Site in Danish)
* Danskehitlister Official Danish Year End Charts (1966 to 1976 (Site in Danish))

## სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
კატეგორია:დანიური მუსიკა
პეზიზასნაირნი

**პეზიზომიცენტები** () — ჩანთიან სოკოთა რიგი პეზიზომიცეტების კლასისა. როგორც წესი, რედუცენტები არიან. რიგი მოიცავს რამდენიმე ფასეულ სახეობას, მაგ. ხარისფაშვა.

## ოჯახები
* Ascobolaceae
* Ascodesmidaceae
* Caloscyphaceae
* Carbomycetaceae
* Chorioactidaceae
* Discinaceae
* Glaziellaceae
* Helvellaceae
* Karstenellaceae
* Morchellaceae
* Otideaceae
* Pezizaceae
* Pyronemataceae
* Rhizinaceae
* Sarcoscyphaceae
* Sarcosomataceae
* Terfeziaceae
* Thelebolacea
* Tuberaceae

## ლიტერატურა 
* Мир растений: в 7 т. / Под ред. академика А. Л. Тахтаджяна. Т. 2. Слизевики. Грибы. — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1991. — 475 с. (С. 181)
* C.J. Alexopolous, Charles W. Mims, M. Blackwell, Introductory Mycology, 4th ed. (John Wiley and Sons, Hoboken NJ, 2004). — ISBN 0-471-52229-5

## სქოლიო
*
კატეგორია:პეზიზომიცეტები
შედუ

[300px|მინი|მარჯვნივ|რქიანი შედუები, [ლუვრი, პარიზი.]]
**შედუ**, შუმერულად **ალადი**, **ლამა**, აქადურად **ლამასუ** — ღვთაება შუმერულ-აქადურ მითოლოგიაში. აქადური ენაზე ლამასუ მცველ ღვთაებას ნიშნავს. ამ ტერმინით მესოპოტამიაში მოიხსენიებდნენ კართა მცველ სულს, რომელიც შენობებს იცავდა მტრული ბნელი ძალებისგან და იქ სიმშვიდეს უზრუნველყოფდა. კეთილმოსურნე მცველების გამოსახულებები ხარის ტანით, ფრინველის ფრთებითა და ადამიანის თავით წარმოადგენდა იმ თაღების ბურჯებს, რომლებზეც შებმული იყო მონუმენტური ჭიშკრები. ასეთი მორთულობები ასურულ ქალაქების სასახლეებს ამშვენებდა ძვ. წ. I ათასწლეულში.

ფრთების მქონე ცხოველისტანიანი ადამიანის მოტივი ახლო აღმოსავლეთის უძველესი ხელოვნების დამახასიათებელი ნიშანია. იგი პირველად ძვ. წ. III ათასწლეულში ჩნდება (აღმოჩენილია ებლის არქეოლოგიური გათხრების დროს). ნეო-ასურული ეპოქის დროს შედუს ფიგურები ფართოდ გავრცელდა მთელ ასურეთში. ყველა მნიშვნელოვანი შენობის და ქალაქის შესასვლელში მისი ქანდაკებები იდგა.

ძვ. წ. VIII საუკუნის დასასრულს მეფე სარგონ II-მ იმპერიის დედაქალაქი გადაიტანა ნიმრუდიდან ხორსაბადში, რომელიც უძველეს ქალაქ ნინევიასთან ახლოს მდებარეობდა. XIX საუკუნის არქეოლოგიური გათხრებისას ნინევიაში აღმოჩნდა სამეფო ციტადელი სასახლით, ზიკურატითა და სხვა ნაგებობებით. 10 ჰექტარზე მეტ ფართობზე გაშენებული სასახლე იკავებდა დასახლების სამხრეთ ნაწილს და შედგებოდა 200 ეზოსა და დარბაზისგან. ქალაქის, ციტადელისა და სასახლის კარიბჭეები ხორსაბადში ერთი და იმავე მოდელით იყო აგებული: მშენებლობაში იყენებდნენ გამოუწვავი თიხის აგურებს, რომელთა შიდა მხარეს თეთრად აბათქაშებდნენ. ჭიშკარი გადახურული იყო ფერად ბოძებს დაყრდნობილი სახურავით და მოკირწყლული ფერადი ქვებით. გარეთა ნაწილში კარიბჭეებს გვერდებზე მიდგმული ჰქონდათ ორი კოშკურა; მათთან ახლოს იდგა ადამიანისთავიანი ორი ხარი — კოლოსალური ქმნილებები, რომელთაც ღვთაებრივი წარმოშობის ნიშნად, თავზე რქებიანი ტიარა ეხურათ. შესრულების ტექნიკის ძირითადი მახასიათებელია კეთილმოსურნე დემონების ბარელიეფური წინა ნაწილები. წინ, ფეხებშუა და ზურგზე წარმოდგენილია ლურსმნული წარწერები, რომელიც გვაწვდის ცნობებს სასახლის აგების შესახებ და წყევლის მას, ვინც ასურეთის მეფის აშენებულს დაანგრევს. მსგავსი წარწერები სხვა შედუებზეცაა აღმოჩენილი.

შედუს ქანდაკებები დაცულია მსოფლიოს მრავალ მუზეუმში, მათ შორის ლუვრი (პარიზი), ბრიტანეთის მუზეუმი (ლონდონი), ერაყის ეროვნული მუზეუმი (ბაღდადი), მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი (ნიუ-იორკი), აღმოსავლეთის უნივერსიტეტი (ჩიკაგო). მოსკოვში ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში წარმოდგენილია ღვთაების ფიგურების ასლები ნატურალურ ზომებში.

## კულტურაში 
კომპიუტერულ თამაშებში — Might & Magic Heroes VI და Might & Magic Heroes VII ფრაქცია „ნეკროპოლისს“ აქვს იუნიტი „ლამასუ“. სიუჟეტის მიხედვით იგი აღმოჩენილი იქნა ვერცხლის ქალაქებში, როგორც ადამიანისა და მანტიკორის ჰიბრიდი. ლამასუ მცირე ხნით ჩნდება და მალევე იღუპება.

## ლიტერატურა 
* *დავერიო ფ.*, „ხელოვნების საუკეთესო მუზეუმები“, ტ. I — ლუვრი, გამომც. „პალიტრა L“, თბ. 2017, ISBN 978-9941-24-850-4.
* М. Б. Ладыгин, О. М. Ладыгина. Краткий мифологический словарь — М.: Издательство НОУ «Полярная звезда», 2003.

კატეგორია:შუმერულ-აქადური მითოლოგია
შვედეთის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია

**შვედეთის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია** (, **GLF** — ) — ასოციაცია, რომელიც შვედეთის ხმისჩამწერი ინდუსტრიის ინტერესებს წარმოადგენს. იგი შეიქმნა 1975 წელს და იმავე წელს გახსნა ქვეყნის ორი მთავარი ჰიტ-აღლუმი — შვედეთის ალბომების ჩარტი და შვედეთის სინგლების ჩარტი.

GLF-ს ჰყავს შემდეგი მონაწილეები: Bonnier Amigo Group, EMI Svenska AB, Network Entertainment Group (MNW?), Sony BMG Music Entertainment Sweden AB, Sound Pollution AB, Universal Music Sweden AB და Warner Music Sweden AB. 1986 წლიდან GLF-მა შექმნა რეგისტრირებული სიმღერების ონლაინ-კატალოგი — „Grammotex“. დღეისთვის მათი რაოდენობა შეადგენს 100 000-ს.

დღეისთვის GLF-ს არ გააჩნია საკუთარი საიტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Grammotex, ონლაინ-კატალოგი
* Sverigetopplistan, სინგლების, ალბომების, DVD-ების და ჩამონატვირთების ყოველკვირეული ჩარტები

კატეგორია:შვედური მუსიკა
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1781

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1781** მიიღეს ერთხმად 2007 წლის 15 ოქტომბერს. რეზოლუციამ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში (UNOMIG), რომელიც 2007 წლის 15 ოქტომბრის იწურებოდა, 2008 წლის 15 აპრილამდე. ასევე, საბჭომ: „მოითხოვა ყველა მხარეს განიხილოს სერიოზულად უსაფრთხოების ლეგიტიმური შეშფოთება, თავი შეიკავოს ნებისმიერი ძალადობისა და პროვოკაციული ქმედებისგან, მათ შორის პოლიტიკური მოქმედებასა ან რიტორიკისგან, შეასრულოს და დაიცვას ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალადობის არგამოყენების შესახებ წინა შეთანხმებები“.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/1781(2007))

## იხილეთ აგრეთვე
*აფხაზეთის ომი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

## სქოლიო
1781
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:2007 წელი საქართველოში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1808

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1808** მიიღეს ერთხმად 2008 წლის 15 აპრილს. საბჭო ცდილობდა განიხილა საქართველოში არსებულ ვითარება, სადაც ორი სეპარატისტული რეგიონი დე-ფაქტო თავისუფლები გახდნენ ცენტრისგან, რომელთაგან არცერთი არ იყო გაეროს მიერ აღიარებული. რეზოლუციის ძირითადი მიზანი იყო საქართველოში გაეროს სადამკვირვებლო მისიის მანდატის გადავადება, რომელიც ძირითადად რუსი სამშვიდობოებისგან შედგებოდა.

## 2008 წლის ომის შემდეგ 
ბევრმა ქვეყანამ, განსაკუთრებით ლუქსემბურგმა, განაცხადა, რომ 2008 წლის სამხრეთ ოსეთის ომის დროს, რუსეთმა დაარღვია მიმდინარე რეზოლუცია, განსაკუთრებით აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის აღიარების შემდეგ. დღეისთვის, სეპარატისტული რეგიონების დამოუკიდებლობას გაერო-ს ოთხი წევრი სახელმწიფო აღიარებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/1808(2008))

## იხილეთ აგრეთვე
*აფხაზეთის ომი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

## სქოლიო
1808
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:2008 წელი საქართველოში
თაყვანისცემა (მემორიალური კომპლექსი)

**მემორიალური კომპლექსი თაყვანისცემა** () — მემორიალური კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს სალსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, თავისუფლების მოედანზე.

## ისტორია 
1918 წლის 23 აპრილს, თანამედროვე მემორიალური კომპლექსის მდებარეობის ადგილზე გაიმართა სამგლოვიარო მიტინგი, რომელიც ეძღვნებოდა სალსკის პირველ წითელარმიელებს, რომლებიც 20-22 აპრილს დაიღუპნენ სოფელ სრედნი-ეგორლიკთან  საბჭოთა ხელისუფლებისათვის ბრძოლაში. თავდაპირველად მემორიალური კომპლექსის ადგილზე იდგა პირამიდის ფორმის ხისგან დამზადებული ძეგლი. 

დიდი სამამულო ომის პერიოდში ძმათა სასაფლაოზე დაკრძალეს საბჭოთა არმიის ჯარისკაცები, რომლებიც დაიღუპნენ 1942 წელს ქალაქ სალსკის თავდაცვისას, მისი გერმანელთა ოკუპაციისაგან გათავისუფლების დროს.

1947 წელს ძმათა სასაფლაოზე მიმდინარეობდა მისი კეთილმოწყობის სამუშაოები, სადაც დააყენეს თაბაშირისაგან დამზადებული ჯარისკაცის ფიგურა. პირამიდაზე, რომელსაც ზემოთ ხუთქიმიანი ვარსკვლავი ამშვენებდა, იყო წარწერა: 

1967 წელს მიმდინარეობდა კომპლექსის რეკონსტრუქცია. კომპლექსის მოქანდაკე იყო ვ. ლ. გლუხოვი, არქიტექტორი - ბ. ვ. იგნატენკო, ორივე სალსკის მცხოვრები იყო. მემორიალი წარმოადგენდა სტელას, რომელიც გაფორმებული იყო ღია ვარდისფერი მარმარილოს ფილებით, სიმაღლე შვიდი მეტრი. იგი იდგა პატარა ხელოვნურ ბორცვზე. 

1972 წელს სალსკის თავისუფლების მოედანზე გააასვენეს ირანში საბჭოთა კავშირის პირველი ელჩის ი. ო. კოლომიიცევის ნეშტი, მის საფლავზე დადგეს გრანიტის ფილა. 

1975 წელს ძმათა სასაფლაოზე, ბორცვზე, ცხრა საფლავი გააკეთეს. ისინი შეარემონტეს თეთრი, ურალის მარმარილოს ფილებით, რომელზეც ამოკვეთეს 177 დაკრძალული ჯარისკაცის გვარი. 

1981 წელს სალსკის ძმათა სასაფლაოს მახლობლად დაკრძალეს საბჭოთა კავშირის გმირი, სალსკის მცხოვრები, ბორის ივანეს ძე ტერენტევი.

მემორიალურ კომპლექსთან არის ხეივანი, სადაც დაგებულია ფილები. 

2005 წელს ხეივანში დააყენეს გრანიტის კვარცხლბეკები ბარელიეფებით, რომლებზეც გამოსახულია საბჭოთა კავშირის სალსკელი გმირები: ვასილი იაკოვლევის ძე ზახაროვი, ეფიმ ივანეს ძე მანდრიკინი,აკიმ გავრილის ძე მიტიაშკინი, მიხეილ ევდოკიმეს ძე პივოვაროვი, სიმონ ვასილის ძე რიბალჩენკო, ფიოდორ ნიკოლოზის ძე სამოხვალოვი, ბორის ივანეს ძე ტერენტევი, ნიკოლოზ ივანეს ძე ფილოლენკო, რუსეთის გმირი ვიტალი ნიკოლოზის ძე გორინი. ყველა ძეგლი დამზადებულია რუსეთის მხატვართა როსტოვის განყოფილებაში (ხელმძღვანელი სერგეი ნიკოლოზის ძე ოლეშნია).

## გალერეა 

ფაილი:Alley of Heroes Salsk Rostov on Don region.jpg|თავისუფლების მოედანი
ფაილი:Могила Терентьева Б.И.jpg|ბ. ტერენტიევის მემორიალური ფილა
ფაილი:Мемориальная плита на могиле Коломийцева И.О.jpg|ი. კოლომიიცევის მემორიალური ფილა
ფაილი:Стела памятника с обратной стороны.jpg|სტელა უკანა მხრიდან
ფაილი:Братская могила воинов за стелой.jpg|ძმათა სასაფლაო
ფაილი:Аллея героев на площади Свободы.jpg|გმირების ხეივანი

## რესურსები ინტერნეტში
* Мемориальный ансамбль «Поклон»

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ტაგანროგის სამების ეკლესია

**ტაგანროგის სამების ეკლესია** () — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ერთ-ერთი პირველი ნაგებობა მომავალ ციხესიმაგრეში ტაგან როგის კონცხზე. ეკლესიამ მოქმედება დაიწყო 1699 წლის 1 სექტემბერს. ეს ეკლესია თავის დროზე განსაზღვრავდა ტაგანროგის სილუეტს ზღვის მხრიდან.

## ისტორია 
მცირე და დაუსახლებელ მიწის ნაგლეჯზე, რომელსაც აზოვის ზღვა ესაზღვრებოდა, რუსეთის მეფემ პეტრე I-მა, ხელმძღვანელობდა რა რუსეთის სახელმწიფო ინტერესებიდან გამომდინარე, ააგო საზღვაო ციხესიმაგრე. მომავალი ციხესიმაგრის ერთ-ერთი პირველი ნაგებობა იყო ეკლესია, რომელიც უკვე 1699 წლის 1 სექტემბერს შეუდგა მოქმედებას. მას ჰქონდა წმინდა სამების სახელობის ოდიკი. სამების ეკლესიის სახელიდან გამომდინარე ციხესიმაგრემ და ქალაქმა მიიღო სახელწოდება ტროიცკა, შემდეგ ტაგან-როგი. მაღალ სანაპიროზე მდებარე ეკლესია ემსახურებოდა ციხესიმაგრის გარნიზონს. 

ოსმალებთან ბრძოლის დროს რუსეთმა გაიცადა მძიმე მარცხი და პრუტის სამშვიდობო ხელშეკრულების თანახმად, ოსმალეთის იმპერიის მოთხოვნით რუსეთს ტაგანროგის ციხესიმაგრე უნდა დაენგრია და შეწყვეტილიყო მისი არსებობა. ეკლესია გადაიტანეს დღევანდელი უკრაინის ქალაქ ბახმუტში. 1745 წელს ბახმუტის ეკლესია სიძველის გამო დაანგრიეს, ხოლო მის ადგილზე ააგეს წმინდა სამების ეკლესია ქალაქის სხვა ადგილზე, ხოლო ძველი ეკლესიის ადგილზე ააგეს მცირე კაპელა. 1930 წელს სამების ეკლესია დახურეს და მასში დახურული კოოპერატიული ბაზარი გახსნეს. მოგვიანებით ეკლესია საბოლოოდ დაანგრიეს.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში გერმანელებმა დაპყრობილ ტერიტორიებზე, მათ შორის ტაგანროგში რამდენიმე ეკლესია კვლავ გახსნეს ღვთისმსახურებისთვის, თუმცა სამების ეკლესია აღსადგენად უკვე გამოუსადეგარი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрогская Троицкая церковь на сайте **drevo-info.ru**
* Памятный знак на месте церкви в Викимапии

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის დაკარგული ეკლესიები