ნეფერურა

**ნეფერურა ან ნეფერური** (ძვ. ეგვიპტურად: *Nfrw-Rꜥ*, „რეს (რას) მშვენიერება“) — ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის პრინცესა. ორი ფარაონის, ჰატშეფსუტისა და თუტმოს მეორის ქალიშვილი. მსახურობდა ძველი ეგვიპტის მთავრობასა და რელიგიურ ადმინისტრაციაში, მაღალ თანამდებობებზე.
## ოჯახი 
ნეფერურა თუტმოს მეორისა და მისი მეუღლის, ჰატშეფსუტის ერთადერთი ცნობილი შვილი გახლდათ. ის თუტმოს პირველის შვილიშვილი და თუტმოს მესამის ნახევარდა იყო. ვარაუდობენ, რომ ნეფერურა თავის ნახევარძმაზე დაქორწინდა, მაგრამ ამ ქორწინების დამაჯერებელი მტკიცებულება არ არსებობს. მეფის შვილი, სახელად ამენემჰატი, თუტმოს III მეფობის 24 წელს პირუტყვის ზედამხედველად დანიშნეს, და ეს პრინცი შესაძლოა ნეფერურას ვაჟი ყოფილიყო. მიუხედავად ამისა, აღსანიშნავია, რომ თუ ნეფერურა თუტმოს მესამის მეუღლე გახდებოდა, მას ტიტული შეეცვლებოდა, რაც არ მომხდარა. მამამისი დიდი ალბათობით ტახტზე ასვლიდან სულ რაღაც სამ წელიწადში გარდაიცვალა. ტახტის მემკვიდრე, თუტმოს III, ამ დროისათვის ჯერ მხოლოდ ბავშვი იყო და ამიტომ, ჰატშეფსუტი მის რეგენტად მსახურობდა, მაგრამ მისი მმართველობის მეშვიდე წლისთვის დადასტურებულია, რომ ჰატშეფსუტმა ფარაონის როლი შეითვისა და სიკვდილამდე, ოც წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იმეფა.

ნეფერურას ჰატშეფსუტის ყველაზე სანდო მრჩევლები, უპირველესად კი აჰმოსე პენ-ნეხებეტი ასწავლიდა, რომელიც რამდენიმე წინა ფარაონსაც ემსახურებოდა და რომელსაც ყველა დიდ პატივს სცემდა. აჰმოსეს აკლდამაში ჩვენ ვხვდებით წარწერას:
„ჩემთვის ღვთის მეუღლე სიკეთეს ქმნიდა, მეფის დიდებული მეუღლე მაათკარე; მე აღვზარდე მისი უფროსი (ქალიშვილი), პრინცესა ნეფერურა, სანამ ის გულით (ჯერ კიდევ) ბავშვი იყო.“  ის ზემო და ქვემო ეგვიპტის ქალბატონის წოდებებით, ასევე მიწების ქალბატონისა და ამონის ღვთაებრივი მეუღლის ტიტულებით დაჯილდოვდა; ეს უკანასკნელი იყო ის, რისი დათმობაც ჰატშეფსუტს, ფარაონობის სანაცვლოდ მოუხდა. ნეფერურას არსებობა მთლიანად წაშლილია მატერიალური ჩანაწერებიდან, თუმცა ერთი ეგვიპტოლოგი მის გამოსახულებას ჰატშეფსუტის ტაძრის ერთ-ერთ დიდ რელიეფს აწერს, რომელიც შესაძლოა ადრე ნეფერურას გამოსახავდა, მაგრამ მოგვიანებით გადასწორდა რომ ჰატშეფსუტის დედა, იაჰმოსი გამოესახა. საპირისპიროდ, ნეფერურასთან დაკავშირებული ყველა ტიტული სატიაჰს არ ეკუთვნის.
### დაკრძალვა და აკლდამა 
სამარხი, რომელიც სავარაუდოდ მისთვის აშენდა, არქეოლოგმა ჰოუარდ კარტერმა, კლდის თავზე, უადი გაბანატ ელ-კურუდში, დასავლეთ ვადისის იმ ნაწილში იპოვა, რომელიც დედოფალთა ველს უკავშირდებოდა. ეს აკლდამა ნეფერურას იმ დაზიანებული ვერტიკალური კარტუშის არსებობით უკავშირდება, რომელიც საფლავის შესასვლელის ქვემო კედელშია ამოჭრილი, და რომელიც მის სახელს შეიცავს. თავად სამარხი შედგება ორი გასასვლელისაგან, რომელთაგან ერთი წაგრძელებულ კამერაში შედის, ხოლო მეორე მარჯვნივ მიემართება და ნიშით მთავრდება; აღმოჩენისას ეს საცავი თითქმის დაცარიელებული იყო, მაგრამ შელესილი კედლები და გადასწორებული ჭერი მეტყველებდნენ, რომ ის ოდესღაც ვინმეს მიერ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო.  შეინიშნებოდა ოხრისა და ყვითელი საღებავების კვალი. არქეოლოგები, რომლებმაც საფლავი დაათვალიერეს, დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ ნეფერურას დედის შემდეგ აღარ უნდა ეცოცხლა. ალტერნატიულად, მისი აკლდამა შესაძლოა ვადი ა-ში, ჰატშეფსუტის, როგორც დიდებული სამეფო მეუღლის სამარხთან ახლოს ყოფილიყო განთავსებული.
## ლიტერატურა
*Lilyquist, Christine; Hoch, James E.; Peden, A. J. (2003). The Tomb of Three Foreign Wives of Tuthmosis III. Metropolitan Museum of Art. p. 4. ISBN 978-1-58839-046-2. Retrieved 25 September 2021.
## რესურსები ინტერნეტში
*Statue of Senenmut and Neferure
*Hatshepsut: from Queen to Pharaoh, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Neferure (see index)
*Theban Mapping Project  – Plan of the tomb and other details.
## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ეგვიპტელი ქურუმები
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცესები