open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შატბერდი

**შატბერდი**, **შატბერთი** — IX საუკუნის ქართული მონასტერი ისტორიულ კლარჯეთში, დღევანდელ თურქეთში; „დიდებულ ლავრად“ წოდებული. აშენდა უშუალოდ გრიგოლ ხანძთელის მიერ.  შატბერდის მონასტერი კლარჯეთის მეფე-მთავრის ბაგრატ I კურაპალატის შემწეობით აიგო. აქ შუა საუკუნეებში მოღვაწეობდნენ სოფრონ შატბერდელი (IX-X საუკუნეები), გაბრიელ შატბერდელი (X ს.) მიქაელ მოდრეკილი, იოანე ბერაი, დავით და იოანე ჯიბასძენი (XI საუკუნე). აქ შეიქმნა შატბერდის კრებული, გადაიწერა ადიშის (897 წ.), ჯრუჭის I (936 წ.), პარხლის I (973 წ.) ოთხთავები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კუდავა ბ., შატბერდის მონასტრის დაკარგული წარწერა, თბ., 2019

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
სოღდი

thumb|300px|right|სოღდის ტერიტორია ძვ. წ. 300 წელს
220px|მინიატიურა|სოღდური ოქროს მონეტები
**სოღდი**, *სოგდიანე* () — ოლქი მდინარეების ზარაფშანისა და კაშკადარიის აუზებში, თანამედროვე უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის ტერიტორიაზე. ძვ. წ. VI–IV საუკუნეებში შედიოდა აქემენიანთა სახელმწიფოში, ძვ. წ. 329–328 წლებში მოსახლეობამ მედგარი წინააღმდეგობა გაუწია ალექსანდრე მაკედონელს. ამ პერიოდში სოღდი შედიოდა სელევკიდების სახელმწიფოში, ხოლო ძვ. წ. III საუკუნიდან — ბერძნულ-ბაქტრიულ სამეფოში, ახ. წ. I საუკუნიდან კი – ქუშანის სამეფოში. IV–V საუკუნეების მიჯნაზე სოღდი დაიპყრეს ეფტალიტებმა, VI–VII საუკუნეებში — თურქთა სახაკანომ, VIII საუკუნის დამდეგს დაიპყრეს არაბებმა.

IV–VIII საუკუნეებში სოღდის ტერიტორიაზე არსებობდა მრავალი ავტონომიური სამთავრო, აქედან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო სამარყანდის, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აღმოსავლეთის ეკონომიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში.

ძველი სოღდის ხელოვნება სუსტადაა შესწავლილი. არქიტექტურაზე გარკვეულ წარმოდგენას იძლევა აფრასიაბის (ძვ. წ. I ათასწლეულის II ნახევარი – ახ. წ. I საუკუნე), ყიზილ-ქირისა და თალი-ბარზუს (ორივე ახ. წ. I საუკუნე) ალიზის შენობები და საფორტიფიკაციო ნაგებობანი. სახვითი ხელოვნების ნიმუშებიდან ცნობილია ტერაკოტის მცირე პლასტიკა (ძვ. წ. III–I საუკუნეები). ტერაკოტის ცალკეული ნამუშევრები ელინისტური მხატვრული პრინციპების ნიშნებს ატარებს, გვხვდება აგრეთვე ადგილობრივი ტრადიციების მხატვრული ნამუშევრები; ისინი გამოირჩევიან ეთნიკური ნიშნების ზუსტი გადმოცემით. V–VIII საუკუნეებში მიმდინარეობდა ქალაქებისა და ციტადელების, სასახლეების, ტაძრების, მონუმენტების, ზოგჯერ 2–3-სართულიანი, სახლების მშენებლობა. ქალაქის მაღალი წრის წარმომადგენელთა სახლებს რთავდნენ კედლის მხატვრობით, მხატვრული კვეთის (თიხაზე, ხეზე, ალებასტრზე) ნიმუშებით. ქანდაკებაში ჭარბობს მონუმენტურ-დეკორატიული რელიეფი. ამ პერიოდის დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების მნიშვნელოვანი დარგები (კერამიკა, ვერცხლის ნაკეთობანი, მხატვრული ქსოვილი) ავლენენ კავშირს ძველი თურქული ტომების, ირანის, ინდოეთის, ჩინეთის, ბიზანტიის ხელოვნებასთან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სოღდელები
* სოღდური ენა

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
კატეგორია:ცენტრალური აზიის ისტორია
კატეგორია:აქემენიანთა სატრაპიები
კატეგორია:კულტურული რეგიონები
კატეგორია:აბრეშუმის გზა
ლომავრენი

**ლომავრენი** — სომეხი და ქართველი ბოშების შერეული ენა.

აქვს ინდოირანული წარმოშობის ფონტეიკა და ლექსიკა, გრამატიკა სომხური ენის გავლენის შედეგად იყო შეცვლილი. ეს საიდუმლო ენაა, ამ ენას ასევე ბოშა შამანები და მკითვახები გამოიყენებენ შელოცვის დროს.

2004 წლისთვის 50 მოლაპარაკე იყო.

ჰინდისა და ბოშათა ენების შედარება. 
	

## სქოლიო

კატეგორია:ინდოარიული ენები
კატეგორია:სომხური ენა
კატეგორია:ბოშები
ბენგალის ყურე

მინი|250პქ|ბენგალის ყურის მდებარეობა
**ბენგალის ყურე** (ბენგ. বঙ্গোপসাগর, ტამილ. வங்காள விரிகுடா, ჰინდ. बंगाल की खाड़ी) მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხმელეთით ესაზღვრება ინდოეთი, ბანგლადეში, მიანმარი და შრი-ლანკა. დასავლეთით ისაზღვრება ინდოსტანის ნახევარკუნძულით, აღმოსავლეთით — მიანმარის სანაპიროთი და ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბენგალიის ისტორიული მხარე (თანამედროვე ბანგლადეში და ინდოეთის შტატი „დასავლეთი ბენგალია“), რომლიდანაც წარმოიშვა ყურის დასახელება.

ბენგალის ყურეში ბევრი დიდი მდინარე ჩაედინება — განგი, ბრახმაპუტრა და მეგჰანი.

ბენგალის ყურის უმნიშვნელოვანესი პორტებია — ჩენაი, ვიშაქაპატნამი, პონდიშერი, კალკუტა (ინდოეთი), ჩიტაგონგი (ბანგლადეში). ყურის ჩრდილო აღმოსავლეთით, ქალაქ კაკს-ბაზართან (ბანგლადეში) მდებარეობს მსოფლიოს ყველაზე გრძელი პლაჟი (120 კმ).

ყურე განეკუთვნება ზღვათა ტიპს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 487 V. Suryanarayan, Prospects for a Bay of Bengal Community
* Arabian Sea: depth contours and undersea features - Map/Still - Britannica Concise 
* Bay of Bengal - HighBeam Encyclopedia
* Bay of Bengal Large Marine Ecosystem Project 

კატეგორია:ინდოეთის გეოგრაფია
კატეგორია:ბანგლადეშის გეოგრაფია
კატეგორია:მიანმარის გეოგრაფია
კატეგორია:შრი-ლანკის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:აზიის ყურეები
ღირსი გაბრიელ ხატმიმრქმელი

მინიატიურა|იოანე, გაბრიელ და ექვთიმე მთაწმინდელები
**გაბრიელ მთაწმინდელი** — ქართველი ღირსი მამა მოღვაწე ათონის მთაზე ქართველთა სავანეში. პიროვნება რომელმაც ზღვიდან გამოაბრძანა ივერიის ღვთისმშობლის ხატი და დააბრძანა ივერთა სავანეში.
## წმინდა მატიანე
ნაწყვეტი კირიონ II-ის შრომიდან  - "ივერიის კულტურული როლი რუსეთის ისტორიაში"

## რესურსები ინტერნეტში
* ”კირიონ II”
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
ალიკანტეს პროვინცია

thumb|250px|ალიკანტეს მდებარეობა ესპანეთში
**ალიკანტე** () — პროვინცია აღმოსავლეთ ესპანეთში, ვალენსიის სამხრეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: მურსია და ალბასეტე. აღმოსავლეთით კი ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა. პროვინციას სახელი მისი დედაქალაქ ალიკანტედან აქვს შერქმეული. 2008 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 1,891,477 კაცს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Excma. Diputación Provincial de Alicante

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ვანგჩუკების დინასტია

მინი|ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი 2007
**ვანგჩუკების დინასტია** (ტიბეტური დამწერლობა: **དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་**) — ბჰუტანის სამეფო დინასტია. მათი მმართველობის დროს მოხდა ბჰუტანის ხელახალი გაერთიანება. თავიდან ისინი წარმოადგენდნენ ტრონგსას მმართველებს, თუმცა შეძლეს სხვა ლოკალური მმართველების დამორჩილება და ბრიტანეთის იმპერიის კეთილგანწყობის მოპოვება, რის შემდეგაც უგენ ვანგჩუკიმ მიიღო ბჰუტანის მეფის ტიტული რაც ითვლება დინასტიის დასაწყისად.  

* უგენ ვანგჩუკი (1861—1926) — ბჰუტანის პირველი მეფე, რომელმაც შეძლო ქვეყნის გაერთიანება და ახალი დინასტიის შექმნა.
* ჯიგმე ვანგჩუკი (1902/1906—1952) — მეორე მეფე, მის პერიოდშიც ქვეყანა იზოლაციონალისტურ პოლიტიკას აგრძელებდა.
* ჯიგმე დორჯი ვანგჩუკი (1929—1972) 
* ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი (1955—2006)
* ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი (1980—დღემდე)

ბჰუტანმა 2007 წელს აღნიშნა დინასტიის 100 წლის იუბილე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბჰუტანის პოლიტიკური სისტემა

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ბჰუტანი
კატეგორია:დინასტიები
წმინდა ანა

**წმინდა ანა**, *მართალი ანნა* (, ) — მარიამ ღვთისმშობლის დედა. ხსენების დღეა 22 სექტემბერი (ძველი სტილით 9 სექტემბერი), მიძინების დღე — 7 აგვისტო (ძველი სტილით 25 ივლისი). 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
წმიდა იოაკიმე და ანა იუდეის ქალაქ ნაზარეთში ცხოვრობდნენ. წმიდა იოაკიმე დავითის სამეფო გვარის ჩამომავალი იყო, ანა კი ლევიტელთა ტომიდან. წმიდა იოაკიმე, ჩვეულებრივ, თავისი შრომის ნაყოფს სამად ჰყოფდა: ერთ ნაწილს ღმერთს სწირავდა - უფლის საკურთხეველთან მიჰქონდა, მეორეს გლახაკებს უნაწილებდა და მხოლოდ მესამედს იტოვებდა თავისი სახლეულობის შესანახად.

წმიდა იოაკიმე და ანა უშვილონი იყვნენ - „წმიდაჲ იყო წყაროჲ იგი, არამედ ვერ დამომდინებელ მდინარისა“ (წმ. თეოდორე სტუდიელი). უნაყოფობა ძველ აღთქმაში ღვთის კურთხევის მოკლებად, ღვთისგან მოვლენილ უმძიმეს სასჯელად ითვლებოდა. წმიდა იოაკიმეს სჯული აძლევდა უფლებას, რომ ბერწობის გამო მეუღლე გაეშვა და სხვა შეერთო, მაგრამ სულიერად ის სჯულზე მაღლა იდგა.

ღმერთმა „ყოვლად ბრძნისა ანნაჲს ფრიადი იგი მწუხარებითა განლეულებაჲ და მეუღლისა მისისა იოვაკიმის უშვილოებისათჳს გლოვაჲ და ზოგადი ორთავე ბერწობაჲ დაჰჴსნა და უჩინო-ყო. და მოწყალე ექმნა ვედრებათა მათთა და მისცა ბერწსა ნაყოფი წინასწარ ხარებული და თესლთა მიერ ლოცვისათა აღმოცენებული ქალწული, ხოლო იოვაკიმს - მორჩი სასოებითა ზესთა აღმატებული და ესრედ ყუავილოვან-ყო შვილიერებითა ქუეყანაჲ იგი განჴმელი უშვილოებისა გუალვითა“ (წმ. ანდრია კრეტელი) - წმიდა იოაკიმესა და ანასგან იშვა „პალატი ცათა მეუფისა“ - ყოვლადწმიდა ქალწული, ღვთისმშობელი მარიამი.

ბედნიერი მშობლები სამი წელი ზრდიდნენ ღვთისგან ბოძებულ ასულს, შემდეგ კი, დადებული აღთქმის თანახმად, იერუსალიმის ტაძარში მიიყვანეს და უფალს შესწირეს.

წმიდა იოაკიმემ ამის შემდეგ, ღვთის ნებით, სულ რამდენიმე წელი იცოცხლა და, ოთხმოც წლის ასაკს მიღწეული, მშვიდობით მიიცვალა. მეუღლის მიცვალების შემდეგ ანა იერუსალიმში გადასახლდა და ტაძართან, თავისი ასულის სიახლოვეს ცხოვრობდა. მალე, ორ წელიწადში, ისიც მიიცვალა - სამოცდაცხრამეტი წლის ასაკში.

წმიდა ეკლესია წმიდათა და მართალთა, იოაკიმესა და ანას 9 სექტემბერს იხსენიებს, ხოლო მართალი ანნას მიძინებას კი 25 ივლისს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდანი და მართალნი მშობელნი ღმრთისანი იოაკიმე და ანა (I) – orthodoxy.ge

## სქოლიო
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კალიმანტანი

thumb|300px|right|კუნძული კალიმანტანი
**კალიმანტანი** (, ასევე **ბორნეო** ()) — მსოფლიოში სიდიდით მესამე კუნძული; ერთადერთი კუნძული რომელსაც სამი სახელმწიფო იყოფს: ინდონეზია, მალაიზია და ბრუნეი. კუნძულის ფართობია — 743 330 კმ². კუნძული იმყოფება მალაის არქიპელაგის ცენტრში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.

კუნძულის ყველაზე დიდი ნაწილია ადმინისტრაციული რეგიონი „კალიმანტანი“ (ინდონეზიის შემადგენლობაში), რომელიც 4 პროვინციად იყოფა.

## ისტორია 
XV საუკუნეში კუნძული დამოუკიდებელი გახდა ინდონეზიის იმპერიისაგან. ინდუისტური სახელმწიფოს ხელმძღვანელი ნაგარა დიპა, მცხოვრები კილიმანტანზე ჯუნგჯუნგ ბუი, ცოლად გაჰყვა იავანიის პრინცს - სურიანატს, რომლებიც ერთად მართავდნენ სახელმწიფოს.

ჩრდილო კალიმანტანი XV-დან XVII საუკუნემდე ბრუნეის სასულთნოს შემადგენლობაშ შედიოდა. 1703 წელს კუნძულის დიდი ნაწილი გადაეცა სულთან სულუს, განლაგებულს სამხრეთ ფილიპინებზე. 1857 წელს სულთანმა სულუ ჯამალულ ახლამ კირამიმ (1863—1881), ჩრდილო კალიმანტანი არენდით გადასცა ბრიტანულ კომპანიას. ეს ნაწილი დღეს მალაიზიის შემადგენლობაში შედის. ტერიტორიის შიდა ნაწილი უცხოელებით დასახლდა. დღეს კუნძულზე 3 სახელმწიფო ესაზღვრება ერთმანეთს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Borneo: Eco Warriors  — Online documentary
* კორაბლიკნოვის სტატია 
* ვიდეო სიუჟეტი კალიმანტანის შესახებ

კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:მალაიზიის კუნძულები
კატეგორია:ბრუნეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ანტონიო დე ტრუება

**ანტონიო დე ტრუება ი ლა კინტანა** (; დ. 24 დეკემბერი, 1821 — გ. 10 მარტი, 1889) — ესპანელი პოეტი, რომანისტი და ფოლკლორისტი. იგი დაიბადა მონტელაში, ბისკაიში 1821 წელს (ზოგი წყაროს მიხედვით 1819 წელს) სადაც პირადად მიიღო განათლება.

## ბიოგრაფია 
ტრუება ადრინდელი ესპანური რეალიზმის წარმომადგენელია. იგი წარმოშობით ბასკია და მის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უჭირავს ბასკური ფოლკლორის ნიმუშებს. გამოქვეყნებული აქვს მოთხრობების კრებულები „ხალხური მოთხრობები“ (1859), „ვარდისფერი მოთხრობები“ (1859), „სოფლური მოთხრობები“ (1860), სადაც ასახავს ბასკეთის ყოფა-ცხოვრების სურათებს, ისტორიასა და ფოლკლორს. შესანიშნავად ხატავს მთელს გალერეას გულწრფელ, გულახდილ, მორჩილ შრომელთა ხასიათებისა, რომლებიც მთლიანად მინდობილნი არიან ეკლესიასა და ბურჟუაზიულ მორალს. ანტონიო ტრუება არც ქალაქის წვრილ ბურჟუაზიას ივიწყებს. ავტორია ისტორიული რომანებისა: „სიფი“ (1851), „სიდის ქალიშვილი“ და ეპოქის ცხოვრების ამსახველი რომანისა „თანამედროვე სიჩლუნგე“ (1876).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ესპანელი პოეტები
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:ესპანელი ფოლკლორისტები
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პედრო ანტონიო დე ალარკონი

**პედრო ანტონიო დე ალარკონი** (; დ. 10 მარტი,   1833 , გუადიქსი, გრანადის პროვინცია— გ. 19 ივლისი, 1891, მადრიდი) — ესპანელი მწერალი და იუმორისტი. „სამკუთხა ქუდის“ ავტორი.

## ბიოგრაფია
ალარკონი დაიბადა გაუდიქსში, გრანადის პროვინციაში. იყო ე. წ. მეოთხე რევოლუციის მონაწილე (1854), იბრძოდა გრანადის ბარიკადებზე. შემდეგში რევოლუციურ მოძრაობას ჩამოშორდა და გახდა მონარქისტი. ლიტერატურული მოღვაწეობა რომანტიკული ხასიათის ლექსებით დაიწყო. ალარკონის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია რომანის სამი კრებული: „ნაციონალური ისტორიკოსი“ (1881), „დაუჯერებელი მოთხრობები“ (1882) და „საფრფიალო მოთხრობები“ (1883).

ალარკონის ერთ-ერთი საუკეთესო რომანის „სამკუთხა ქუდი“ (1874). მწერალი ხატავს XIX საუკუნის ესპანეთის იუმორით აღსავსე მართალ სურათებს, სადაც დაბალი წრის პატიოსანი ხალხი იმარჯვებს ამპარტავან არისტოკრატებზე. ალარკონი ამ რომანში აგრძელებს ესპანური ლიტერატურის კლასიკური პერიოდის დემოკრატიულ ტრადიციებს. უკანასკნელ ხანს დაწერილ რომანებში: „სკანდალი“ (1875), „პატარა ბურთი“ (1880) და „მეძავი ქალი“ (1882) ქადაგებს კათოლიკურ იდეებს და გამოდის ყოველგვარი თავისუფლებისა და ლიბერალიზმის წინააღმდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1833
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:ესპანელი იუმორისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
Lighttpd

**lighttpd** — ვებ სერვერი რომელიც გამოირჩევა თავისი პატარა ზომით და სისწრაფით.
პროექტი წამოწყებული იქნა გერმანელი პროგრამისტის, ჯან კნეშკეს მიერ,  c10k პრობლების (ანუ ვებ სერვერი როგორ აუვიდეს პარალელურად 10000 კავშირის დამყარებას)  გადასაწყვეტად. მან გარკვეული პოპულარობა მოიპოვა .
მისი დამახასიათებელი მონაცემებია  მეხსიერების (სხვა ვებ სერვერებტან შედარებით) და  პროცესორის მსუბუქად გამოყენება და სისწრაფე. იგი არსებობს  იუნიქსისთვის (მათ შორის ლინუქსი) და აგრეთვე  ვინდოუსისთვის (Cygwin-ის მეშვეობით).

## შესაძლებლობები 
* ქსელური დატვირთვის სწონასწორობა, FastCGI, SCGI და  HTTP პროქსის მხარდაჭერა
* chroot-ის მხარდაჭერა
* select()-/poll()-/epoll() ფუნქციების გამოყენება
* მოვლენების აღქვა გაძლიერებული მეთოდებით როგორიცაა kqueue და epoll
* URL-ის პირობითი შეცვლა (mod rewrite)
* SSL-ის და TLS-ის მხარდაჭერა, OpenSSL-ის მეშვეობით
* LDAP სერვერთან აუთენთირობა
* RRDtool სტატისტიკა
* პირობებზე დამოკიდებული ფაილების გადმოქაჩვა
* Server Side Includes-ის მხარდაჭერა (გაფუჭებული )
* ვირტუალური hosting-ი
* მოდულები
* Cache Meta Language (რომელსაც ცვლის mod magnet-ი)  ლუა პროგრამირების ენის მეშვეობით
* მინიმალური WebDAV-ის მხარდაჭერა
* Servlet (AJP) მხარდაჭერა (1.5.x და შემდგომ ვერსიებში)
* HTTP-ს შეკუმშვა mod_compress და ახალი mod_deflate-ის მეშვეობით (1.5.x და შემდგომ ვერსიებში)
* სიმსუბუქე (1  მეგაბაიტზე ნაკლები)
* მხოლოდ ერთი პროცესუსი რამდენიმე სრედით. კავშირის დამყარების დროს ახალი პროცესუსი ან სრედი არ არის შექმნილი.

## პროგრამორების ინტერფეისების მხარდაჭერა 
lighttpd-ს შეუძლია FastCGI,  SCGI და  CGI-ის მეშვეობით გამოიყენოს სხვადასხვა პროგრამირების ენებში დაწერილი ვებ პროგრამები. PHP-ს მისი პოპულარობის გამო მიეცა ყურადღება, FastCGI-ს კონფიგურირება შეიძლება PHP-ს  ოპკოდების ქეშის მხარდაჭერით (როგორც  APC), რასაც შედეგად მოაქვს სისწრაფე.
მას არა აქვს  ISAPI-ს მხარდაჭერა.

## ცნობილი მომხმარე საიტები 
ცნობილი საიტები რომლებიც  იყენებენ lighttpd-ს არიან:

* meebo
* wikipedia 
* sourceforge .

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Project Web site
*  [irc://irc.freenode.net/lighttpd #lighttpd] on freenode
*  Lighty2Go  Portable LiMP Project
*  Complete guide to setup your server with Lighttpd, PHP5, MySQL, e-mail, firewall etc. 
*  Older Lighttpd for Windows builds
*  WLMP Project - actual lighttpd builds for Windows 

## სქოლიო 
კატეგორია:კომპიუტერული პროგრამები
OpenSSH

**OpenSSH** (OpenBSD Secure Shell) — თავისუფალი პროგრამების კრებული რომლებიც საშუალებას იძლევიან შიფრირებული SSH პროტოკოლების გამოყენებით ქსელში კავშირის დამყარებისთვის.

იგი შექმნილი იქნა როგორც  ღია კოდიანი ალტერნატივა SSH Communications Security კომპანიის მიერ გაკეთებული პროგრამების, OpenSSH არის დაწერილი OpenBSD-ის ჯგუფის მიერ, რომელსაც მეთაურობს პროექტის დამფუძნებელი, თეო დე რაადტი, და გავრცელებულია  BSD ლიცენზიის მიხედვით.

## წარმოდგენა 
OpenSSH-ი მოიცავს შემდეგ პროგრამებს:

* ssh, რომელიც ცვლის rlogin-ს და  telnet-ს:

  ssh user@example.com

* scp, რომელიც ცვლის rcp-ს:

  scp user@example.com:~/directory .

* sftp, რომელიც ცვლის ftp-ს:

  sftp user@example.com

* sshd, SSH-ის სერვერი (დაემონი):

  sshd 

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Official website
*  OpenSSH for Windows
*  Portable releases
*  Darren Tucker's OpenSSH Page  (mirror available here)
*  Privilege Separation of OpenSSH 
*  PKCS#11 patch for OpenSSH
*  X.509 patch for OpenSSH
*  All about OpenSSH on one page  - a page covering OpenSSH, starting with theory and ending with many practical examples about its usage.
*  Une introduction à OpenSSH : Introduction, explications pour l'installation, la configuration et quelques exemples d'applications d'OpenSSH.

კატეგორია:საინფორმატიკო უშიშროება
საალყო არტილერია

**საალყო არტილერია** — ციხესიმაგრის კედლებისა და შიგა ნაგებობების დასანგრევად, მისი დამცველების  გასანადგურებლად განკუთვნილი მსხვილკალიბრიანი ქვემეხები. საალყო არტილერიას უძველესი დროიდან იყენებდნენ. როგორც არტილერია დამოუკიდებელი სახეობა, XVI-XVII საუკუნეებში ჩამოყალიბდა. რუსეთში  XVIII საუკუნის დასაწყისში მიეცა მუდმივი ორგანიზაცია საალყო პარკის სახით, რომელიც შედგებოდა 462 ქვემეხის, 18 საკანონირო და 6 საბომბარდო ასეულისაგან.

რუსეთ-იაპონიის ომის (1904-1905) შემდეგ რუსეთის არმიაში საალყო არტილერიას ეწოდა მძიმე საველე არტილერია. პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) შემდეგ ტერმინი „საალყო არტილერია“ აღარ იხმარება; მის ნაცვლად იყენებენ ტერმინს „დიდი და განსახუთრებული სიმძლავრის არტილერია“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არტილერია
ხოსე მარია დე პერედა

**ხოსე მარია დე პერედა** (; დ. 6 თებერვალი, 1833, პოლანკო — გ. 1 მარტი, 1906, პოლანკო) — ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული რომანისტი.

## ბიოგრაფია 
### შემოქმედება 
პერედა თავის შემოქმედებაში იგი მშობლიური მხარის ყოფა-ცხოვრების მართალ სურათებს ხატავდა. რომანებში აღწერდა ჩამორჩენილი და გაუნათლებელი გლეხების მძიმე მდგომარეობას, რომელთაც სძულდათ კაპიტალიზმი, თავისი უბედურების ახალი მიზეზი, და ნუგეშს რელიგიაში ეძებდნენ. გარდა ამისა პერედას შემოქმედებაში გამოსჭვივის გლეხთა დემოკრატიული განწყობილებაც. მის რომანებს შორის აღსანიშნავია მეთევზეთა მძიმე ცხოვრების ამსახველი „სოტილესი“ (1884).

პერედამ მის მიერ დაწერილი რომანები და ნარკვევები შეაგროვა და ორ წიგნად გამოსცა: „მთის სცენარი“ (1864) და „ტიპები და პეიზაჟები“ (1871). მოთხრობებსა და ნარკვევებში პერედა გვევლინება როგორც რეალისტი მწერალი, რომელიც მსუბუქი ირონიითა და მხატვრული სიძლიერით ხატავს მშობლიური კუთხის მართალ სურათებს: გაღატაკებულ დიდგვაროვან პირებს თუ გამდიდრებულ გლეხებს, სოფლის ხელისუფალთა თვითნებობას და ახალგაზრდა გლეხების სატრფიალო, ლირიკულ სცენებს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1833
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ლეოპოლდო ალასი

**ლეოპოლდო ალას ი ურენია** (; დ. 25 აპრილი, 1852 — გ.  13 ივნისი, 1901), ასევე ცნობილი ფსევდონიმით **კლარინი**  — ესპანელი რეალისტი მწერალი. დაიბადა ზამორაში და გარდაიცვალა ოვიედოში.

## ბიოგრაფია
### შემოქმედება
მწერლობაში ცნობილია კლარინის ფსევდონიმით, რაც ესპანურად საყვირს ნიშნავს. იგი იყო მწერალი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და მკვლევარი, სამართლის პროფესორი და ოვიედოში სამართლის კურსს კითხულობდა. თავის შემოქმედებაში ებრძოდა რომანტიზმს, იყო ნატურალიზმის მიმდევარი, თუმცა პროზაში ავითრებდა კრიტიკული რეალიზმის პრინციპებს. აკრიტიკებდა სასულიერო წოდებასა და არისტოკრატიას ლიბერალური ბურჟუაზიის პოზიციებიდან. ავტორია წერილების კრებულებისა: „საუბრები“  (1893), „ბენიტო პერეს გალდოსი“  (1889), რომანებისა: „მშვიდობით, კორდერა!“, „სენიორ მღვდლის ქუდი“ და რომანებისა: „მმართველი ქალი“ (1884), „ერთადერთი შვილი“ (1890).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
უგენ ვანგჩუკი

thumb|250px|უგენ ვანგჩუკი
**უგენ ვანგჩუკი** (დ. 1861 — გ. 1926) — ბჰუტანის პირველი მეფე. 1907 წელს ის ავიდა ტახტზე და დააარსა ახალი დინასტია ბჰუტანის გაერთიანებით. მანამდე ის იყო ძონგა ტოგსას გუბრენატორი. მან შეძლო მოწინააღმდეგეთა და ამბოხებათა ჩახშობა 1882—1885 წლებში.

უგენ ვანგჩუკი მონაწილეობას იღებდა ბრიტანულ კამპანიაში ლხასაში 1904 წელს, დაჯილდოვდა კეთილსინდისიერი სამსახურისათის და მიენიჭა რაინდის წოდება.

1907 წელს უგან ვანგჩუკი არჩეულ იქნა ბჰუტანის მეფედ ქალაქ პუნაქაში, ამით ქალაქი ქვეყნის დედაქალაქად იქცა.

1910 წელს პირველმა მეფემ ინგლისთან შეთანხემბა გააფორმა, რომლის მიხედვითაც ბჰუტანი ცხადდებოდა ინგლისის მოკავშირედ, სანაცვლოდ კი იღებდა ავტონომიას და საშინაო საქმეებში ჩაურევლობის გარანტიებს. ამ პერიოდიდან იწყება ბჰუტანის იზოლაციონისტური პოლიტიკა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვანგჩუკების დინასტია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბჰუტანის სამეფო ოჯახი 

კატეგორია:ბჰუტანის მონარქები
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
ხოაკინ დისენტა

**ხოაკინ დისენტა ი ბენედიქტო** (; დ. 3 თებერვალი, 1862 – გ. 21 თებერვალი, 1917) — ესპანელი ჟურნალისტი, პოეტი, რომანისტი და სცენარისტი.

## ბიოგრაფია
### შემოქმედება
ხოაკინ დისენტა ავტორია რომანტკული დრამებისა „ვერტერის თვითმკვლელობა“ (1888), რომელიც ლექსად აქვს დაწერილი, „პატივი და ცხოვრება“ (1888), „უდანაშაულონი“ (1890). ამ პიესებში დისენტა სოციალურ პრობლემებს აყენებს და სიყვარულით ხატავს უბრალო ადამიანების ცხოვრებას. ყველაზე განთქმულია მისი დრამები: „სენიო ფეოდალი“ (1904), „დანიელი“ (1907) და განსაკუთრებით „ხუან ხოსე“ (1895).

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები
კატეგორია:ესპანელი სცენარისტები
კატეგორია:ესპანელი პოეტები
კატეგორია:ესპანელი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 1862
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გვადალახარის პროვინცია

thumb|250px|გვადალახარის მდებარეობა ესპანეთში
**გვადალახარა** () — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთში, კასტილია-ლა-მანჩის ჩრდილოეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: კუენკა, მადრიდი, სეგოვია, სორია, სარაგოსა და ტერუელი.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 213 505 კაცს (2006 წლის მონაცემებით). ფართობი — 12 190 კმ². მისი დედაქალაქია ესპანეთი, სადაც პროვინციის სრული მოსახლეობის 35 % ცხოვრობს. პროვინციაში არის 288 მუნიციპალიტეტი, რომლის სამი მეოთხედი არის სოფლები 200 კაცზე ნაკლები მოსახლეობით.

## იხილეთ აგრეთვე
*გვადალახარის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის მთავრობა

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ალმერიის პროვინცია

thumb|250px|ალმერიის მდებარეობა ესპანეთში
**ალმერია** () — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში. იგი შემოსაზღვრულია გრანადისა და მურსიის პროვინციებით. სამხრეთით აკრავს ხმელთაშუა ზღვა. მისი დედაქალაქია ალმერია.

პროვინცია გადაჭიმულია 8,769 კმ²-ზე. მოსახლეობა შეადგენს 635.850 კაცს (2006 წლის მონაცემებით), ხოლო სიმჭიდროვე 62.32/კმ²-ია. ალმერიაში არის 103 მუნიციპალიტეტი. იხ ალმერიის მუნიციპალიტეტები

## დემოგრაფია 

## რესურსები ინტერნეტში
* Diputación Provincial de Almería

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ვალიადოლიდის პროვინცია

thumb|250px|ვალიადოლიდის მდებარეობა ესპანეთში
**ვალიადოლიდი** () — პროვინცია ცენტრალურ/ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ცენტრალურ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: სამორა, ლეონი, პალენსია, ბურგოსი, სეგოვია, ავილა და სალამანკა.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 720,157 კაცს (2005 წლის მონაცემებით), რომლის ორი მესამეფი ცხოვრობს მის დედაქალაქ ვალიადოლიდში, რომელიც ასევე ავტონომიური გაერთიანების დედაქალაქიცაა. პროვინციაში არის 225 მუნიციპალიტეტი, რომლის მესამედზე მეტი სოფლებია 1000 კაცზე ნაკლები მცხოვრებით.

ვალიადოლიდი არის ავტონომიური გაერთიანება კასტილია და ლეონის მთავარი ეკონომიკური ცენტრი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვალიადოლიდის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
*Valladolid Province Tourism Board official Website
*Spain's Tourism Board official Website

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ბადახოსის პროვინცია

thumb|250px|ბადახოსის მდებარეობა ესპანეთში
**ბადახოსი** () — პროვინცია დასავლეთ ესპანეთში, ესტრემადურის ავტონომიურ გაერთიანებაში. იგი დაარსდა 1833 წელს. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: კასერესი, ტოლედო, სიუდად რეალი, კორდობა, სევილია და უელვა. დასავლეთით ესაზღვრება პორტუგალია.

21 766 კმ2 ფართობით, იგი არის ყველაზე დიდი პროვინცია ესპანეთში. ეხტრემადურას მეორე პროვინცია კასერასი კი სიდიდით მეორეა.

ბადახოსის მოსახლეობა შეადგენს 662,808 კაცს (2002 წლის მონაცემებით). მისი დედაქალაქია ბადახოსი. პროვინციაში არის 163-მდე მუნიციპალიტეტი. იხ. ბადახოსის მუნიციპალიტეტების სია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Diputación de Badajoz

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
საამილახორო

**საამილახორო**, *საამილახვრო* — პოლიტიკური-ადმინისტრაციული ერთეული — სათავდო, რომელსაც მართავდა მეფის დანიშნული მოხელე — ამილახვარი. საამილახოროს ტერიტორია მოქცეული იყო მდინარეებს ლეხურასა და ლიახვს შორის. წარმოიშვა XIV საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ზევდგენიძეებმა სამემკვიდრეოდ მიიღეს სხვილოური მამული. XIV  საუკუნის ბოლოს მათ ებოძათ ახალციხე (არაგვის ხეობაში) და შიომღვიმე საგვარეულო საძვალედ (გვიანდელ ხანაში ამილახვრები სამთავისშიც იმარხებოდნენ).

1429 წელს ზევდგენიძეების ხელში გადავიდა კასპი, იგოეთი, ნადარბაზევი, გომი, უფლისციხე, გვერდისძირი. XV საუკუნის I ნახევარში ზევდგენიძეებმა მიიღეს ამილახორის სახელი. 1470-იან წლებში ისინი ყმა-მამულებს ფლობდნენ მცხეთაში, კარსანში, ძაგნაკორნაში, ახატანში, ხატისწობენში. ზევდგენიძე-ამილახორთა უფლებები განმტკიცდა XV-XVI საუკუნეებში, როდესაც ქართლი დაიყო სადროშო-სასარდლოებად და მემარჯვენე სასარდლოს მეთაურად ამილახორი დაილახორი დაინიშნა. ამილახორთა ძლიერებას ზრდიდა ისიც, რომ XV საუკუნის დასაწყისიდან ისინი ფლობდნენ გორის მოურავის სახელოს. XIV-XVI საუკუნეებში ცენტრი იყო სხვილო, ხოლო XVII საუკუნის დასაწყისიდან ქვემო ჭალა. საამილახორო განსაკუთრებით გაძლიერდა XVII  საუკუნის II ნახევრიდან და XVIII საუკუნის I ნახევარში.

XVII საუკუნის 20-იან წლებში ამილახვრებმა და ქსნის ერითავებმა ერთობლივი ძალებით ამოწყვიტეს ღაზნელთა საგვარეულო და საღაზნილო ერთმანეთში გაინაწილეს. ამის შემდეგ საამილახოროს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრებოდა ქსნის საერისთავო. გივი ამილახვრის აჯანყების დამარცხების შემდეგ მისი ძლიერება თანდათან დაეცა. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ მნიშვნელობა დაკარგა ამილახორის სახელომ და საამილახორო, როგორც პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული ერთეული, უკვე აღარ არსებობდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ამილახვრები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სათავადოები ფეოდალურ საქართველოში‎
საამნამე

**„საამნამე“** — „შაჰნამეს“  ქართული ვერსია, მომდინარეობს „შაჰნამეს“  სპარსული  მიბაძვა-გაგრძელებისაგან, რომელსაც საფუძვლად დაედო ხაჯო ქირმანელის (1282-1352) პოემა „ჰომაი და ჰომაიუნი“. „საამნამეში“ ვრცალდაა აღწერილი „შაჰნამეს“ ერთ-ერთი გმირის საამისა და ჩინეთის მეფის ასულის ფერიდუხტის სამიჯნურო თავგადასავალი. მოგვიანებით სპარსული პოეტური ვერსია პროზაულად გადაკეთდა და ჩაერთო „შაჰნამეს“ ინტერპოლირებულ ტექსტში. სწორედ ეს ვერსია XVIII საუკუნეში პროზითვე გადმოიღო ანონიმმა ქართველმა მთარგმნელმა სათაურით „წიგნი საამ ფალავნისა“. ძეგლი პირველად აღმოაჩინა ა. ბარამიძემ, ხოლო სპარსული წყაროებთან მისი მიმაღტება შეისწავლა დ. კობიძემ.

## ლიტერატურა
**ბარამიძე ალ.*, შენიშვნები „შაჰ-ნამეს“ ქართული ვერსიების შესახებ, «საქართველოს არქივი», 1927, ტ. 3;
**კობიძე დ.*, „შაჰ-ნამეს“ ქართული ვერსიების სპარსული წყაროები, თბ., 1959;

კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
ირინა ბოკოვა

მინი|200პქ|ირინა ბოკოვა
**ირინა ბოკოვა** (; დ. 12 ივლისი, 1952, სოფია, ბულგარეთი)  —  ბულგარელი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ბულგარეთის პარლამენტის ორგზის წევრი ბულგარეთის სოციალისტური პარტიიდან. პრემიერ-მინისტრ ჟან ვიდენევის კაბინეტის საგარეო საქმეთა მინისტრი; ამჟამად ბულგარეთის ელჩი საფრანგეთსა და მონაკოში. 2009 წლის 22 სექტემბერს აირჩიეს იუნესკოს გენერალურ დირექტორად და ეს თანამდებობა ეკავა 2017 წლის 10 ნოემბრამდე.

## ოჯახი 
დაიბადა ბულგარეთის ცნობილ პოლიტიკურ ოჯახში. მამამისი გეორგი ბოკოვი იყო კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი და პარტიის ოფიციალური ბეჭვდითი ორგანოს «Работническо дело» რედაქტორი. ძმა – ფილიპ ბოკოვი ცნობილი პოსტკომუნისტური პერიოდის პოლიტიკოსია. ამჟამად არის ბულგარეთის სრულეფლებიანი და საგანგებო ელჩი სლოვენიაში.

## კარიერა სახალხო რესპუბლიკაში 
* 1976 წელს დაამთავრა მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობათა სახელმწიფო ინსტიტუტი.
* 1977 წლიდან მუშაობს მაღალ თანამდებობებზე ბულგარეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში.
* 1982-1984 წწ. ბულგარეთის მუდმივი წარმომადგენელია გაეროში.
* 1990 წელს აირჩიეს დიდი სახალხო კრების წევრად.

## კარიერა რესპუბლიკაში 
* 1991–1992 წლებში კვლავ საგარეო საქმეთა სამინისტროში მუშაობს. მაგრამ სულ მალე იძულებული იყო კომუნისტური წარსულის გამო დაეტოვებინა სახელმწიფო სამსახური.
* 1995 წელს დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოდგილის თანამდებობა.
* 1996 წლის ნოემბრიდან 1997 წლის თებერვლამდე ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა.

## კარიერა იუნესკოში 
2005 წელს ხელისუფლებაში სოციალისტების დაბრუნების შემდეგ დაინიშნა ბულგარეთის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად საფრანგეთში და ქვეყნის სრულუფლებიან წარმომადგენლად იუნესკოში.

2009 წლის 22 სექტემბერს მრავალი წარუმატებელი კენჭისყრის შემდეგ, იუნესკოს აღმასრულებელმა საბჭომ ირინა ბოკოვას რეკომენდაცია გაუწია გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე. მისი კანდიდატურა გენერალური დირექტორის პოსტზე დამტკიცეს 2009 წლის 15 ოქტომბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირინა ბოკოვას ოფიციალური ბიოგრაფია 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ბულგარელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იუნესკოს გენერალური დირექტორები
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია: მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პროგონი

**პროგონი** — ალბანელი მმართველი, პროგონის დინასტიის დამაარსებელი. მეფობდა 1190 წლიდან 1198 წლამდე. იყო კრუიის ციხესიმაგრის და მისი მიმდებარე ტერიტორიის (ასევე ცნობილი როგორც არბერის სამთავრო) მმართველი. მას ჰყავდა ორი მემკვიდრე, გიინი და დიმიტრი

## ცხოვრება 
პროგონი იყო ალბანეთის პირველი მმართველი შუა საუკუნეების პერიოდში. ცოტა რამ არის ცნობილი მის შესახებ, მაგრამ ვიცით, რომ ის იყო არბერის პირველი მმართველი 1190 წლიდან 1198 წლამდე. კრუია პროგონების ოჯახის ხელში დარჩა და გადავიდა გიინის და შემდგომ დიმიტრის ხელში. 1204 წლამდე არბანონი იყო ავტონომიური სამთავრო ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში. პროგონი ვაჟებთან ერთად მოხსენიებულია წმ. მარიამის მონასტერის წარწერაზე, გეზიქში (ჩრდილოეთ ალბანეთი). დიმიტრის ტიტული „პანჰიპერსებატოსი“ მიუთითებს ბიზანტიის იმპერიასთან მის დაქვემდებარებაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ალბანეთის ისტორია
* ალბანეთის მონარქების სია

## ლიტერატურა 
*David Abulafia, The New Cambridge Medieval History: c. 1198-c. 1300
*
*
*Arshi Pipa, Sami Repishti, Studies on Kosova, East European Monographs, 1984
*Peter Jordan, Karl Kaser, Walter Lukan, Stephanie Schwandner-Sievers, Holm Sundhaussen, Albanien: Geographie - historische Anthropologie - Geschichte - Kultur - postkommunistische Transformation, Peter Lang, 2003
*Steven G. Ellis,Lud'a Klusáková, Imagining frontiers, contesting identities

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის მონარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1198
ლოკალური ომი

**ლოკალური ომი** ( - ადგილობრივი) – ომი, შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც ერთ ქვეყანაში ან ქვეყნის ერთ ნაწილში ვითარდება. მისი შედეგი შეიძლება გახდეს ორ ან მეტ სახელმწიფოს შორის არსებული ტერიტორიული, რელიგიური, ნაციონალური შუღლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ომი
ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზა

**ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზა** (; დ. 23 დეკემბერი, 1896, პალერმო – გ. 23 ივლისი, 1957, რომი) — იტალიელი მწერალი. საყოველთაო აღიარება მოიპოვა მისმა ერთადერთმა რომანმა „ლეოპარდი“ (გამოქვეყნდა 1959 წელს), რომელშიც მწერალმა აღწერა XIX საუკუნის 60-იანი წლების იტალიის ისტორიული მოვლენები. რომანის სცენარით ლუკინო ვისკონტიმ გადაიღო ფილმი „ლეოპარდი“.

## ლიტერატურა 
* Loup Odoevsky Maslov, *Giuseppe Tomasi di Lampedusa - une biographie*, Séguier, Paris, 2025. 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები
კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
კატეგორია:იტალიელი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:პალერმოელი მწერლები
კატეგორია:სტრეგის პრემიის მფლობელები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
ლეოპარდი (რომანი)

**ლეოპარდი** – ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზას ისტორიული რომანი, გამოცემული 1958 წელს. მწერალმა რომანში აღწერა XIX საუკუნის 60–იანი წლების იტალიის ისტორიული მოვლენები; რომანის მთავარი გმირი თავადი სალინა, რომელიც მწუხარებით უყურებს თავისი კლასის დაღუპვას, აშკარად გადმოგვცემს მწერლის განცდებსა და აზრებს. ეს აღრმავებს ნაწარმოების ფსოგოლოგიურ რეალისტურ ტონს. წიგნი დაწერილია კლასიკური ლიტერატურული სტილით.

კატეგორია:1958 წლის რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
კატეგორია:იტალიური რომანები
ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები

ავსტრალიის ტერიტორია იყოფა ექვს შტატად. ავსტრალიის შემადგენლობაში ასევე შედის სამი ტერიტორია და შვიდი გარე ტერიტორია, რომელთაგან ერთი ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორიაა.

right|thumb|250px|ავსტრალიის ტერიტორია ქრონოლოგიურად.

## შტატები და ტერიტორიები 
შენიშვნა: 1) + ავსტრალიის ანტარქტიდულ ტერიტორიაზე არ არსებობს მუდმივი მოსახლეობა, იქ მხოლოდ სამეცნიერო სადგურების დროებითი მაცხოვრებლებია, ანტარქტიდის ხელშეკრულების თანახმად ის ავსტრალიის ოფიციალურ ტერიტორიად არ ითვლება. შესაბამისად მისი ტერიტორიის ფართობი და მოსახლეობის რიცხვი ცხრილში შესული არაა 2) ++ ძველად გამოყოფილი იყო ავსტრალიისგან.

წარსულში ავსტრალიას ჰქონდა დეფაქტო ტერიტორიები, რომლებიც მას გამოეყვნენ:

* 1949 და 1972 წლებში,  პაპუას და ახალი გვინეის ტერიტორია გამოეყო ავსტრალიას და გამოცხადდა პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოდ.

## შტატების მმართველები და ადმინისტრატორები 
## შტატების და ტერიტორიების მმართველები 
## სტატისტიკა 
## მანძილის დაფა 

Distance Table Australia

ადელაიდა

2673
ოლბანი

1533
3588
ალის-სპრინგსი

1578
3633
443
ულურუ

2045
4349
3038
3254
ბრისბენი

2483
1943
2483
1223
3317
ბრუმი

3352
5656
2457
2900
1716
2496
კერნზი

1196
3846
3706
2751
1261
3275
2568
კანბერა

3022
4614
1489
1932
3463
1803
2882
4195
დარვინი

1001
3674
2534
2579
1944
3636
3251
918
4023
ჰობარტი

3219
3787
1686
2129
3660
1045
3079
4392
827
4220
კუნუნურა

2783
5087
2505
2948
976
2840
740
1999
2930
2682
3127
მაკაი

731
3404
2264
2309
1674
3124
2981
648
3753
609
3950
2412
მელბურნი

2742
5106
1209
1652
1829
1834
1248
2561
1634
3075
1831
1296
2805
მაუნტ აიზა

2781
409
3696
3741
4457
2389
5764
3954
4205
3782
3378
5195
3512
4905
პერთი

1412
3970
3830
2875
1001
3373
2495
286
4034
1142
4516
1926
872
2400
4078
სიდნეი
დაშორება კილომეტრობით.

## შტატების და ტერიტორიების კოდები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ავსტრალიის რუკა 
* ავსტრალიის ქალაქები
* ინფორმაცია

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები
არიერგარდი

**არიერგარდი** () — ჯარის ან ფლოტის ნაწილი. იგი მთავარ ძალებს ბოლოში მიჰყვება. არიერგარდის დანიშნულებაა ფრონტიდან ზურგისაკენ მოძრაობისას მთავარი ძალების დაცვა.

კატეგორია:შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:საზღვაო ტერმინები
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
სუ-15

**სუ-15** (ნატოს კლასიფიკაციით „**Flagon**“) — სუხოის მიერ გამოშვებული სერიული გადამტაცი თვითმფრინავი რომელსაც უნდა ჩაეცვლებინა 1960 წელს გამოშვებული სუ-11.

## ლიტერატურა 
* Butowski, Piotr and Pankov, Valeriy and Ponomaryev, Vadim. *Su-15 Flagon. Monografie Lotnicze #14*. Gdańsk: AJ-Press, 1994 (ISBN 83-86208-04-X) (პოლონურად).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Su-15 from FAS 
* Su-15 from The Global Aircraft Organization
* Su-15 from Military Factory
* Su-15TM walkaround photos 

კატეგორია:სუხოის თვითმფრინავი
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
კატეგორია:სტატიების ესკიზები
ვისენტე ბლასკო იბანესი

**ვისენტე ბლასკო იბანესი** (; დ. 29 იანვარი, 1867 – გ. 28 იანვარი, 1928) იყო ესპანელი რეალისტი მწერალი, სცენარისტი და კინორეჟისორი.

## ბიოგრაფია
იბანესი დაიბადა ვალენსიაში, ღარიბი კომერსანტის ოჯახში. საშუალო სასწავლების დამთავრების შემდეგ მშობლების სურვილით იძულებული იყო დაემთავრებინა იურიდიული ფაკულტეტი, მაგრამ უარი განაცხადა ვექილის კარიერაზე. იბანესი არაერთხელ განდევნეს, მრავალჯერ დააპატიმრეს, მაგრამ ვალენსიიდან დეპუტატად არჩევის შემდეგ გაათავისუფლეს. იბანესი თანდათან დარწმუნდა პარლამენტური ბრძოლის უნაყოფობაში, 1909 წელს უარი თქვა დეპუტატობაზე, დატოვა ესპანეთი და ამერიკაში გაემგზავრა. მაგრამ მერე კვლავ დაბრუნდა ესპანეთში და განაგძო ოთხი წლით მიტოვებული ლიტერატურული საქმიანობა.

ოქტომბრის რევოლუციას იბანესი აღტაცებული შეხვდა და სიცოცხლის უკანასკნელ დღეებამდე რუსეთის დიდი მეგობარი იყო.

### შემოქმედება
მრავალმხრივია XIX საუკუნის ამ დიდი რეალისტი მწერლის შემოქმედება. მან რომანტიკული ტრადიციებით დაიწყო და თანდათან მივიდა კრიტიკული რეალიზმის აღიარებამდე. ადრე წერდა ისტორიული ხასიათის რომანებს. 1894-1902 წლებში გამოვიდა მთელი სერია რომანებისა და მოთხრობებისა ვალენსიელთა ყოფა-ცხოვრებაზე. ბლასკო იბანესმა შთამომავლობას მდიდარი მემკვიდრეობა დაუტოვა, რომელიც მსოფლიო ლიტერატურის საგანძურში შევიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:ესპანელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:ესპანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნებროთი

**ნებროთი**, *ნიმროდი*, *ნიმრუდი*, *ნიმვროდი* — ბიბლიური გმირი, ქამის ძის ხუსის (ქუშის) მითური შვილი, სწორუპოვარი მონადირე და ომის გამომგონებელი.

დაბადებაში, იმ ადგილას, სადაც ჩამოთვლილია წარღვნის შემდეგ ნოეს შვილთა შთამომავლობა, ნათქვამია, რომ ქამის შვილმა ხუსმა 
(შესაქმეთა, თავი X, მუხლი 8 –12)

მას მიეწერებოდა ბაბილონის სამეფოს დაარსება. მისი სახელი დაკავშირებულია ძველ საქართველოსთანაც: „აქ იყო ნიმროდი, ბაბილონის სამეფოს მითური დამაარსებელი, რომელმაც მთელი ქვეყნიერება დაიპყრო და აქ პირველად დამარცხდა, სიკვდილი ჰპოვა“.

ქართული და სომხური წყაროები (მოვსეს ხორენაცის გარდა) ნებროთის მოკვლას მიაწერენ ჰაოსს, რაც არ დასტურება არცერთ სხვა ისტორიულ წყაროში: თარგამოსს რვა შვილი ჰყავდა: ჰაოსი, ქართლოსი, ბარდოსი, მოვაკანოსი, ლეკოსი, ჰეროსი, კავკასოსი და ეგროსი - შესაბამის მხარეთა და ტომთა მამამთავარნი. გაძლიერებულმა ძმებმა აღარ ინებეს დიდი ბიბლიური მონადირის ნებროთის ბატონობა და მოკლეს (ჰაოსმა მოკლა ისრით ზედა არარატსა).

## ნებროთის წიგნი
ნებროთი ნახსენებია ჯუანშერის ქართლის ცხოვრებაში, სადაც მოყვანილია ციტატა ნებროთის წიგნიდან:

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
საამღოსმაღალი

**საამღოსმაღალი**, **საამღო** — მწვერვალი საქართველო რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთ განშტოების — კიდეგანის ქედის ჩრდილოეთ დაბოლოებაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3884 მ. საამღოსმაღალი აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
საარიშიანო

**საარიშიანო** — ჰერი დიდებულის არიშიანისათვის დავით აღმაშენებლის მიერ სამფლობელოდ მიცემული ტერიტორია. XII-XIII საუკუნეებში გაერთიანებული საქართველოს უკიდურესი სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპირო (სასაზღვრო პროვინცია) იყო და მოიცავდა ახლანდელი აზერბაიჯანის დასავლეთ  ნაწილს (X საუკუნის შაქისა და ყაბალის სამეფოთა ტერიტორიას). ტერმინი „საარიშიანო“ სამეცნიერო ლიტერატურაში შემოტანილია ნიკოლოზ ბერძენიშვილის მიერ.

## ლიტერატურა 
* *ბერძენიშვილი ნ.,* აღმოსავლეთ კახეთის წარსულიდან, მის წგნ.: საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 3, თბ., 1966;
* *მუსხელიშვილი დ.*, კახეთ-ჰერეთის პოლიტიკური გეოგრაფიის საკითხები XII-XIII საუკუნეებში „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული“, 1967, ტ. 3;

კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
საარქივო საქმე (ჟურნალი)

**„საარქივო საქმე“** — სამეცნიერო ჟურნალი, რომელსაც სცემდა საქართველოს ცენტრალური არქივი 1929–1932 წლებში, ჟურნალ „საქართველოს არქივის“ გამოცემის შეწყვეტის შემდეგ. გამოვიდა 5 წიგნი (3 ტომად, I — 1929, II-III —1930, IV-V —1932). ჟურნალი შეიცავდა შემდეგ განყოფილებებს:
*არქივები და არქივთმცოდნეობა;
*საინფორმაციო განყოფილება;
*საინფორმაციო განყოფილება;
*კრიტიკა და ბიბლიოგრაფია;
*ოფიციალური განყოფილება

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:სამეცნიერო ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
მურსია

**მურსია** ( [ˈmuɾθja]) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესპანეთში. მურსიის ავტონომიური გაერთიანების და ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე რიო-სეგურას ხეობაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Ayuntamiento de Murcia  
* Postal Codes Murcia

კატეგორია:მურსიის ქალაქები
კატეგორია:მურსიის მუნიციპალიტეტები
ჯიხვი

**ჯიხვი** — დიდი ზომის თხა წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ცნობილია ორი სახეობა: ყუბანური ანუ დასავლეთკავკასიური ჯიხვი () — გავრცელებულია კავკასიონის მთავარი ქედის დასავლეთ ნაწილში, და დაღესტნური ანუ აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი () — ცხოვრობს კავკასიონის მთავარი ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში (მწვერვალ შხარის აღმოსავლეთით). მისი სხეულის სიგრძე 165 სმ, სიმაღლე მინდაოში — 109 სმ, კუდის სიგრძე 10-14 სმ, მასა 80 (ზოგი 100 კგ) აღწევს. ჯიხვები ბინადრობენ ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე. ზამთრობით ტყეში იხიზნებიან. იკვებებიან მცენარეულობით. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ. მაკეობა გრძელდება 150-160 დღე-ღამემდე. შობენ 1 თიკანს. სქესობრივად მწიფდებიან 2 წლისა. ჯიხვი შინაურ თხას ეჯვარება, რის შედეგადაც მიიღება ჰიბრიდი ჯიხვთხა, რომელიც, განსაკუთრებით კი ვაცი, ზომა-წონით ორივე მშობელს სჭარბობს. ჯიხვი ტყვეობას ადვილად ეგუება და მალე თვინიერდება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თხები
ბურგოსის პროვინცია

thumb|230px|ბურგოსის მდებარეობა ესპანეთში
thumb|230px|ბურგოსის მუნიციპალიტეტები

**ბურგოსი** () — პროვინცია ჩრდილოეთ ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: პალენსია, კანტაბრია, ბისკაია, ალავა, სეგოვია და ვალიადოლიდი. მისი დედაქალაქია ბურგოსი.

პროვინცია გადაჭიმულია 14,300 კმ²-ზე. მოსახლეობა შეადგენს 352,273 კაცს (2002 წლის მონაცემები), რომლის ნახევარი ცხოვრობს დედაქალაქში. ბურგოსთან  ერთად დიდი ქალაქებია მირანდა დე ებრო და არანდა დე დუერო. პროვინციაში არის 371 მუნიციპალიტეტი.

პროვინციის ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარეებია ებრო და დუერო.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურგოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Website of the Autonomous Community of Castile and León
* Website of the Province of Burgos delegation

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
პალენსიის პროვინცია

thumb|250px
**პალენსია** () — პროვინცია ჩრდილოეთ ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ჩრდილოეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება შემდეგი პროვინციები: ლეონი, კანტაბრია, ბურგოსი და ვალიადოლიდი.

პროვინციის მოსახლეობა 176,125 კაცია (2002 წლის მონაცემები), რომლის 45% ცხოვრობს მის დედაქალაქ პალენსიაში. პროვინციაში არის 191 მუნიციპალიტეტი, რომლის ნახევარზე მეტი სოფლებია 200 კაცზე ნაკლები მცხოვრებით. 

## იხილეთ აგრეთვე
* პალენსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პალენსიის პროვინცია

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
სევილიის პროვინცია

thumb|250px
**სევილია** () — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში, ანდალუსიის ჩრდილოეთით. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: მალაგა, კადისი, უელვა, ბადახოსი და კორდობა.

სევილიის ფართობია 14,042 კმ². მოსახლეობა — 1 758 720 (2002 წლის მონაცემებით), რომლის 40 % ცხოვრობს მის დედაქალაქ სევილიაში. სიმჭიდროვე — 125,25 კაცი/კმ². 

სევილიაში არის 105 მუნიციპალიტეტი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სევილიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის საბჭო
* ტურისტული პორტალი

კატეგორია:სევილია
მეტყველების ნაწილები

**მეტყველების ნაწილები** — გარკვეული თვალსაზრისის მიხედვით დაჯგუფებულ სიტყვათა კლასები. 

დიონისე თრაკიელმა 8 მეტყველების ნაწილი გამოჰყო ბერძნული ენისათვის: სახელი, ნაცვალსახელი, ართრონი, ზმნა, მიმღეობა, ზმნისართი, კავშირი, წინდებული. 
დიონისე თრაკიელისეულმა სქემამ დიდი ცვლილებები განიცადა რომაელ გრამატიკოსებთან და შუა საუკუნეებში მივიღეთ მეტყველების ნაწილების ტრადიციული კლასიფიკაცია: არსებითი სახელი, ზედსართავი სახელი, რიცხვითი სახელი, ნაცვალსახელი, ზმნა, ზმნიზედა, თანდებული, კავშირი, ნაწილაკი, შორისდებული. 

ამ კლასიფიკაციას 2 ნაკლი აქვს**:** 

**1.** **მეტყველების ნაწილების** დაჯგუფება სხვადასხვა ნიშნის მიხედვით წარმოებს: გამოყენებულია სემასიოლოგიური (*რას აღნიშნავს სიტყვა?*), სინტაქსური (*რა ფუნქცია აქვს სიტყვას წინადადებაში?*), მორფოლოგიური (*სიტყვათა ფორმაცვალებადობა*) კრიტერიუმები.  
:სემასიოლოგიური ნიშნის მიხედვით გამოიყოფა არსებითი, ზედსართავი, რიცხვითი სახელი, ზმნა, შორისდებული; სინტაქსური ფუნქციის მიხედვით – ნაცვალსახელი, ზმნიზედა, წინდებული, კავშირი, ნაწილაკი. მორფოლოგიურ კრიტერიუმს მეორე ხარისხოვანი ღირებულება ჰქონდა დიონისესთან (სახელი იბრუნვის, ზმნა იუღვლება...), მოგვიანებით კი ის სრულიად ამოვარდა. 
**2.** **მეტყველების ნაწილების** ტრადიციულ კლასიფიკაციას უნივერსალური მნიშვნელობა ენიჭება. მას იყენებენ სხვადასხვაგვარი სტრუქტურის ენებისათვის.

თანამედროვე ენათმეცნიერებაში ერთმანეთს უპირისპირდება თეორიები, რომლებიც რამდენიმე თვალსაზრისის (ნარევი ნიშნის) მიხედვით გამოყოფენ მეტყველების ნაწილებს, და თეორიები, რომლებიც ერთ საკლასიფიკაციო ნიშანზე აფუძნებენ მეტყველების ნაწილებს. პირველი ჯგუფისაა იესპერსენის, იელმსლევის, პეშკოვსკის, შახმატოვის, ვინოგადოვის და მის მიმდევართა კლასიფიკაციები. მათ ახასიათებთ შემდეგი ნიშნები: **ა)** ემყარებიან მეტყველების ნაწილების ტრადიციულ კლასიფიკაციას; **ბ)** კლასიფიკაციას საფუძვლად უდებენ სემანტიკურ-გრამატიკულ (სინტაქსურ ან მორფოლოგიურ, ან ორივეს ერთად) კრიტერიუმებს; **გ)** მიზნად ისახავენ შექმნან მეტყველების ნაწილების უნივერსალური სქემა. ამ კლასიფიკაციებს იგივე ნაკლოვანებები აქვს, რაც მეტყველების ნაწილების ტრადიციულ კლასიფიკაციას.  

## ლიტერატურა
პტოლემე

**კლავდიოს პტოლემე** (, ; დ. დაახ. 100 — გ. დაახ. 170, ალექსანდრია) — ძველი ბერძენი მათემატიკოსი, ასტრონომი და გეოგრაფი. შეიმუშავა ე. წ. გეოცენტრული სამყაროს სისტემა. 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
პტოლემეს შესახებ ზუსტი ბიოგრაფიული ცნობები არა გვაქვს. ცნობილია, რომ უმეტესად ცხოვრობდა ალექსანდრიაში, სადაც 127-151 წლებში ასტრონომიულ დაკვირვებებს ახდენდა. გარდაიცვალა დაახლოებით 168 წელს. პტოლემეს ძირითადი ნაშრომია „ასტრონომიის დიადი მათემატიკური გადმოცემა 13 წიგნად“ (არაბული სახელწოდება „ალმაგესტი“), რომელშიც მთელი იმდროინდელი ასტრონომიული ცოდნაა სისტემატურად თავმოყრილი. ამ წიგნს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ზღვაოსნობისა და დედამიწის პუნქტების გეოგრაფიული კოორდინატების განსაზღვრისათვის, ციურ სხეულთა მდებარეობების წინასწარი გამოთვლისათვის. XVII საუკუნეში, ჰელიოცენტრული სისტემის დამკვიდრების პროცესში კოპერნიკისა და კეპლერის ცხრილების გამოქვეყნების შემდეგ, პტოლემეს შრომამ პრაქტიკული მნიშვნელობა დაკარგა. 

პტოლემეს მეორე მნიშვნელოვანი ნაშრომია „გეოგრაფიის სახელმძღვანელო“ 8 წიგნად, რომელშიც მაშინდელი გეოგრაფიული ცოდნაა თავმოყრილი. პტოლემემ დაამუშავა კარტოგრაფიული პროექციის თეორია. მოგვცა 8000 პუნქტის კოორდინატები. ნაშრომს ახლავს დედამიწის ზედაპირის 27 რუკა. 

პტოლემემ შეადგინა „მეფეთა ქრონოლოგიური კანონი“, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს მეფეების მოღვაწეობის თარიღთა დასადგენად. დაწერა 5-ტომიანი ტრაქტატი ოპტიკის შესახებ, რომელშიც არის სარკეების თეორია, ჰაერიდან მინასა და წყალში სხივის გადასვლისას გარდატეხის კუთხეების ცხრილი, ასტრონომიული რეფრაქციის თეორია და ცხრილები. ეს ტრაქტატი დაკარგულად მიაჩნდათ. 1801 წელს აღმოაჩინეს მისი არაბულიდან ლათინურად თარგმნილი ტექსტი.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს პტოლემე.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტრონომები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტროლოგები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
Flickr

**Flickr** (-დან — *«ტკაცუნი»*) — სერვისი, განკუთვნილი ფოტოების შენახვისა და შემდგომი გამოყენებისთვის. არის ერთ-ერთი პირველი Web 2.0 სერვისთა შორის. მისი ძირითადი დანიშნულება ციფრული ფოტოებისა და ვიდეო მასალების შენახვა. 2008 წლის 4 ნოემბრისვის სერვისზე ატვირთულ იქნა 3 000 000 000-იანი ფოტო. 2005 წელს Flickr შეისყიდა Yahoo!-მ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფოტოჰოსტინგები
უმაჰარას თავსაბურავები

300px|thumb|იგბაცას ტომის წევრები
**უმაჰარას თავსაბურავი** — ესაა კულტის საგანი, ამაზონის სიმდიდრე. ეს თავსაბურავები კეთდება ადამიანის თმებისა და თუთიყუშის ბუმბულისაგან, რომელთაგან ზოგიერთი წითელ წიგნშიც არის შეტანილი. იგბაცას ტომის წევრთათვის თავსაბურავი ყოველთვის სიამაყის გამოხატულება იყო. მას იყენებენ ნადირობის და რიტუალური ცეკვებისას. ესაა მათი მომავალი და ამისთვის ისინი პერიოდულად აახლებენ, აკეთებენ ახალ თავსაბურავებს, რათა მომავალმა თაობამ ისწავლოს და გააგრძელოს მათი წინაპართა ტრადიციები. თავსაბურავი ითვლება როგორც საფუძველი ტომის არსებობისა და სიმბოლო წარმომავლობითი იდენტიფიკაციისა.

## ინფორმაციის წყარო
*დოკუმენტური ფილმი „მსოფლიოს გარშემო ოთხმოცი საოცრებისთვის“, ეპიზოდი 1.

კატეგორია:ამერიკის ხალხები
შალომი

**შალომი** — ებრაული ყოველკვირეული გაზეთი, რომელიც გამოიცემა თურქეთში. მისი სახელი წარმოშობილია ებრაული მისასალმებელი სიტყვიდან „შალომ“. იგი დააარსა თურქ ებრაელმა ჟურნალისტმა ავრამ ლეიონმა 1947 წლის 29 ოქტომბერს. იბეჭდება სტამბოლში. გაზეთი გამოდის თურქულ ენაზე. რედაქტორია იაკუპ ბარკასი. ტირაჟი დაახლოებით 5,000-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შალომის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის გაზეთები
კატეგორია:თურქულენოვანი გაზეთები
სემიუელ კოლტი

**სემიუელ კოლტი** (; დ. 19 ივლისი 1814 — გ. 10 იანვარი 1862) — ამერიკელი გამომგონებელი, ცნობილი კოლტის პატენტის დამაარსებელი.

## ბიოგრაფია 
ახალგაზრდობისას მამისეული სახლიდან წავიდა და გაემგზავრა ინდოეთში. გზად მან გააკეთა ხის იარაღის მოდელი, რასაც დღეს რევოლვერს ეძახიან. შინ დაბრუნებისას მან შეისწავლა ქიმია, 1835 წელს კითხულობდა ლექციებს აშშ-სა და კანადაში. იმოგზაურა ევროპაში და აიღო პატენტი თავის გამოგონებაზე ლონდონსა და პარიზში. ასე ჩამოაყალიბა მან თავისი კომპანია, მაგრამ 1842 წელს ფირმა გაკოტრდა და 5 წლის მანძილზე რევოლვერები არ წარმოებულა.

როდესაც სახელმწიფომ გამომგონებელს 1000 ცალი რევოლვერი შეუკვეთა, მან დაიწყო ახალი იარაღის მოდელირება. ასე დაიწყო ახალი ერა, რადგანაც მანამდე სერიულად არავის არ ჰქონდა იარაღის წარმოება გახსნილი. ასე ამგვარად, 1852 წელს მან თავისი მცირე საწარმო ვიტნეისვილში შეცვალა დიდით გეტფორდში. მალე 1861 წელს მისი ფირმის ფარდობი გაორმაგდა. აქედან იარაღის დიდი პარტიები იგზავნებოდა ინგლისსა და რუსეთში. პოლკოვნიკ კოლტს არასოდეს არ უმსახურია ჯარში.

ის სახელთან არის დაკავშირებული: პირველი წყალქვეშა მინა; პირველი კოლტის ბარაბნიანი რევოლვერი „Colt Paterson“ (1836); შემდგომ „დრაგუნსკი“ (დიდი კოლტი); „Colt – Navy“ (1851); „Colt“ (1860); „Colt – Navy“ (1861); პირველი პატრონიანი რევოლვერი „Single Action Army“, ორიგინალი სახელით „მშვიდობისმყოფელი“, რადგანაც, სადაცის ისროდა მშვიდობა ჩქარა მყარდებოდა; ცნობილი განგსტერული ავტომატი „Tommy gun“; ლეგენდარული „Colt 1191“, რომელიც ამერიკის შეიარაღებაში 70 წელი იყო (1911-1985); თანამედროვე ამერიკული იარაღი „М-16“; ყველა ესენი სემიუელ კოლტის ფირმის „შვილები“ არიან, თუმცა ზოგიერთი მისი სიკვდილის შემდეგ შეიქმნა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სემიუელ კოლტის ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები
კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 1862