open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბრეტ ისტონ ელისი

**ბრეტ ისტონ ელისი** ( დ. 7 მარტი, 1964, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მწერალი, X თაობის ერთ-ერთი მთავარი წარმომადგენელი. ზოგისთვის იგი ნიჰილისტია, თავად კი საკუთარ თავს მორალისტად მიიჩნევს. ელისის რომანებში მოქმედება 1980-იან წლებში ხდება, მთავარი თემაა მერკანტილიზმი და გართობის ინდუსტრია, როგორც ამ პერიოდის მთავარი სიმბოლო.

## ბიოგრაფია 
ბრეტ ისტონ ელისი დაიბადა ლოს ანჯელესში. ბავშვობა გაატარა სან ფერნანდოს ხეობაში. მშობლები, რობერ მარტენ ელისი, უძრავი ქონების აგენტი და დეილ ელისი, 1982 წელს განქორწინდნენ. ბრეტი კოლეჯის დამთავრების შემდეგ მუსიკას სწავლობს ბენინგტონის ლიცეუმში. სწავლის პარალელურად იგი უკრავს მუსიკალურ ჯგუფში  *The parents*. ბრეტი ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში აქვეყნებს თავის პირველ რომანს, *ნოლზე ნაკლები*, რომელსაც კრიტიკა დადებითად მიიღებს და პირველივე წელს 50 000 ეგზემპლარად გაიყიდება.

1987 წელს მწერალი ნიუ იორკში სასხლდება და უშვებს მეორე რომანს, *მიმზიდველობის კანონები*. ამ უკანასკნელის კონოადაპტაცია მოხდება 2001 წელს როჯერ ავარის მიერ. ამ რომანში ჩნდება პირველად გვარი  ბატმანი, რომელსაც ავტორი მომდევნო რომანშიც გამოიყენებს.

ბრეტ ისტონ ელისის ყველაზე წინააღმდეგობრივი რომანი არის *ამერიკელი ფსიქოპათი*. გამომცემელმა Simon & Schuster-მა ავტორს 300 000 დოლარი ავანსად გადაუხადა რათა დაეწერა რომანი სერიულ მკვლელზე. მაგრამ საბოლოოდ გამომცემელმა უარი თქვა ნაწარმოების გამოცემაზე, რადგან რომანი მიჩნეულ იქნა ქალთმოძულეობის  გამავრცელებლად და ამდენად, სახიფათოდ. 1991 წელს რომანს გამოსცემს გამომცემლობა Vintage. ზოგს ეს რომანი ტრანსგრესიული ხელოვნების ნიმუშად მიაჩნია. *ამერიკელი ფსიქოპათი*  2000 წელს მერი ჰერონის მიერ იქნა ეკრანიზირებული.

## ბიბლიოგრაფია 
* *ნულზე ნაკლები* (1985)
* *მიმზიდველობის კანონები* (1987)
* *ამერიკელი ფსიქოპათი* (1991)
* *ზომბები* (1996)
* *გლამორამა* (1999)
* *მთვარის პარკი* (2005)

## კინოადაპტაციები 
* *ნულზე ნაკლები*
* *ამერიკელი ფსიქოპათი*
* *მიმზიდველობის კანონები*
* *გლამორამა*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბლოგი ისტონ ელისსა და მის შემოქმედებაზე. 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ალტერნატიული ლიტერატურა
კატეგორია:კალიფორნიელი მწერლები
კატეგორია:გეი მწერლები
კატეგორია:ლგბტ რომანისტები
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მინიმალისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოცეოლა

thumb|200px|ოცეოლა
**ოცეოლა** (Osceola; დ. 1804 — გ. 20 იანვარი, 1838) — ფლორიდის სემინოლ ინდიელთა ლიდერი. წინამძღოლობდა გაცილებით მცირერიცხოვან სემინოლთა წინააღმდეგობას სემინოლთა მეორე ომში, როდესაც აშშ ცდილობდა სემინოლების მათი მიწებიდან განდევნას. როდესაც ის დაიბადა სოფელ ტალასაში, მისი სახელი იყო ბილი პაუელი, შემდეგ კი მას დაარქვეს ოცეოლა. ოცეოლას ძარღვებში მრავალი ქვეყნის წარმომადგენლის  სისხლი ჩქეფდა: ამერიკელი, ბრიტანელი, შოტლანდიელი და ინდიელი წინაპრების. მისი კანის შეფერილობა მუქი იყო. მისი დედა პოლი კოპინგერი იყო ქალიშვილი ანა მაკქვინის რომელიც ნახევრად შოტლანდიელი და ნახევრად მასკოგელი იყო. მრავალი წყარო გვაწვდის ინფორმაციას, რომ ოცეოლას მამა იყო ინგლისელი მოვაჭრე უილიამ პაუელი.

## ლიტერატურაში
* *თავისუფლების მიწაზე* - ნოველა დაწერილია მარტინ მარკუსის მიერ. ამ ნოველაშ მოთხრობილია, რომ ოცეოლა დაიბადა როგორც ბილი პაუელი, ის იყო პატივსაცემი ბრიტანელი ოფისცრისა და ინდიელი ქალის ვაჟი. 
**ტომას მაინ რიდი*, *ოცეოლა - სემინოლების ბელადი-ნაწარმოები* დაწერილია 1858 წელს
* *ოცეოლა - შურისძიება მარჯვენა ხელით* - კონრად პეზოლის ნაწარმოები.. 
* *პატრიოტი ხელმძღვანელები* - ქრონიკულად დაწერილი ამერიკისა და ინდიელების წინააღმდეგობები.
* *ტყვე* - დაწერილია ჰეზერ გრაჰამის მიერ 1996 წელს 
* *სემინოლებისა და ომის ბელადი* - მეი მაკნიირის ნაწარმოები. დაწერილია საბავშვო ტომეულად.

კატეგორია:ინდიელები
კატეგორია:სემინოლთა ტომის ხალხი
კატეგორია:დაბადებული 1804
კატეგორია:გარდაცვლილი  20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1838
ვერიზმი

**ვერიზმი** (იტალ. verismo < vero - ჭეშმარიტი, ნამდვილი) — რეალისტური მიმართულება იტალიურ ლიტერატურასა და ხელოვნებაში. ჩაისახა XIX საუკუნის 70-იან წლებში. 

## ვერიზმი ლიტერატურაში 
ვერიზმზე უშუალო გავლენა მოახდინა ემილ ზოლას ნატურალიზმმა. ვერიზმის მანიფესტის ავტორები არიან ჯოვანი ვერგა და ლუიჯი კაპუანა. ვერისტებმა მიზნად დაისახეს საზოგადოებრივი ცხოვრების ნაკლოვანებების ჩვენება მორიდებისა და შენიღბვის გარეშე. მათი ნაწარმოებები გამსჭვალულია ღარიბი გლეხობისა და ქალაქის მდაბიოთა მიმართ თანაგრძნობით, ხშირია განწირულობის გრძნობა, პესიმიზმი და ბედისწერის გარდაუვალობის მოტივი. ყურადღება გამახვილებულია მძაფრ ფსიქოლოგიზმზე, განცდებზე. 

ვერისტების ლიტერატურა ხასიათდება რეგიონალიზმით, ხშირია ლოკალური ფერისა და დიალექტების გამოყენება. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ვერიზმი და მისი წყაროები

კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
კატეგორია:იტალიური ლიტერატურა
Fedora

**Fedora** (ყოფილი **Fedora Core**) — RPM-ზე დაფუძნებული ლინუქსის დისტრიბუტივი, რომლის შემუშავება ხდება Fedora Project)-ის ფარგლებში. სპონსორს წარმოადგენს კომპანია Red Hat. ის გამიზნულია როგორც სრული, ძირითადი გამოყენების ოპერაციული სისტემა, რომელიც შეიცავს მხოლოდ თავისუფალ და ღია კოდის პროგრამულ უზრუნველყოფას. Fedora Core არის Red Hat Linux დისტრიბუტივის შთამომავალი და მისი მიზანია სახლის მომხმარებლებისთვის განკუთვნილი Red Hat Linux დისტრიბუტივის გამოსაცვლელად. Fedora არის კომერციული Red Hat Enterprise Linux-ის დისტრიბუტივი.

## ისტორია 
Fedora შეიქმნა 2003 წლის დასასრულს, როდესაც არსებობა შეწყვიტა Red Hat Linux-მა. Red Hat-ის რეკომენდაციით კომერციული Red Hat Linux-ის მომხმარებლები გადავიდნენ Red Hat Enterprise Linux (RHEL)-ზე, რომელიც წარმოადგენს Red Hat-ის ერთადერთ ოფიციალურად მხარდაჭერილ დისტრიბუტივს, მაშინ, როდესაც Fedora Core განკუთვნილია ღია საზოგადოებისთვის. RHEL გამოდის Fedora-ს გამოსვლიდან მცირე დროის შემდეგ, რაც კრიტიკოსებს აძლევს იმის თქმის საშუალებას, რომ Fedora-ს მომხმარებლები წარმოადგენენ ე.წ. ბეტა-ტესტერებს RHEL დისტრიბუტივისთვის, რაც კარგად ჩანს მრავალი ბეტა-პროგრამის დისტრიბუტივში არსებობით და მისი არასტაბილურობით პირველად განახლებებამდე, თუმცა უკანასკნელ ვერსიებში, მას შემდეგ რაც პროექტი ნაკლებად დამოკიდებული გახდა Red Hat-ზე, ეს პრეცედენტი ნაკლებად იჩენს თავს.

## ვერსიები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* Red Hat Linux
* ლინუქსის დისტრიბუტივები
* ლინუქსის დისტრიბუტივების შედარება

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Fedora Magazine

## სქოლიო
კატეგორია:Linux-ის დისტრიბუტივები
გუსტავ ტენგრენი

thumb|300px|კადრი ფილმიდან "ფიფქია და შვიდი ჯუჯა".
**გუსტავ ადოლფ ტენგრენი** ( დ. 3 ნოემბერი, 1896 — გ. 9 აპრილი, 1970) — შვედი ილუსტრატორი. ცნობილია მისი ართურ რეკჰემის გავლენით შექმნილი ზღაპრული გმირებით, სილუეტური ფიგურებითა და კარიკატურული სახეებით. ტენგრენი მთავარი ილუსტრატორი იყო უოლტ დისნეის კომპანიაში 1930-იან წლებში, პერიოდში, რომელსაც ამერიკის ანიმაციის ოქროს ხანას უწოდებენ. მის პერიოდში გამოვიდა ფილმები ფიფქია და შვიდი ჯუჯა, ბემბი და პინოქიო.

კატეგორია:შვედი ილუსტრატორები
კატეგორია:ამერიკელი ილუსტრატორები
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
ფიფქია

thumb|right|მხატვარ ალექსანდრ ციკის ილუსტრაცია

**ფიფქია** () — გერმანული ზღაპარი, რომელიც ძმებმა გრიმებმა 1812 წელს გამოსცეს. სიუჟეტის მიხედვით, პრინცესა სახელად „ფიფქია“ ბოროტი დედინაცვლის გამო იძულებულია ტყეში დაიმალოს. იქ ის შვიდი ჯუჯის სახლს შეეფარება. ჯუჯები ყველანაირად უფრთხილდებიან ფიფქიას, მაგრამ ერთ დღეს მოხუცად ქცეული დედინაცვალი ფიფქიას მოუტანს მოწამლულ ვაშლს. ფიფქია კვდება, მაგრამ მას აცოცხლებს უფლისწულის კოცნა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ზღაპრის ტექსტი ანოტაციებით 
*36 ვერსიის შედარება 

კატეგორია:გერმანული ზღაპრები
კატეგორია:ძმები გრიმების ზღაპრები
ლინუს ტორვალდსი

**ლინუს ბენედიქტ ტორვალდსი** (ფინ. Linus Benedict Torvalds; 28 დეკემბერი, 1969, ჰელსინკი) — ფინელი-ამერიკელი პროგრამისტი, Linux-ის ბირთვისა და ვერსიის კონტროლის სისტემის, Git-ის შემქმნელი.

დღესდღეობით ლინუს ტორვალდსი მთელ მსოფლიოში ცნობილია, როგორც Linux-ის შემქმნელი და იდეური მამოძრავებელი, ენდრიუ ტანენბაუმის საგანმანათლებლო ოპერაციული სისტემით, MINIX-ით შთაგონებულ ლინუსს სურვილი ჰქონდა, რომ საკუთარ IBM x386-იან კომპიუტერზე MINIX-ის ანალოგი ჰქონოდა. ყველაფერი სწორად აქედან დაიწყო; 1991 წელს ლინუქსის პირველი ვერსიის შექმნისთანავე მსოფლიო პროგრამისტული საზოგადოება ახალ მოვლენაზე ალაპარაკდა და ეს მოვლენა 22 წლის ფინელი სტუდენტის, ლინუს ტორვალდსის შექმნილი ოპერაციული სისტემა „ლინუქსი“ იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Linus' blog at blogspot.com
* Linus Torvalds and His Five Entrepreneurial Lessons
* 
* Ten years of NODES
* Linus Torvalds: Linux succeeded thanks to selfishness and trust
* Torvalds interview 
* The mind behind Linux | Linus Torvalds

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ლინუს ტორვალდსი
კატეგორია:ფინელი პროგრამისტები
კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ძმები ლუმიერები

მინი|250პქ|ძმები ლუმიერები
**ძმები ლუმიერები**, ოგუსტ, მარი ლუი ნიკოლა (19 ოქტომბერი, 1862 - 10 აპრილი, 1954) და ლუი ჟან (5 ოქტომბერი, 1864 - 6 ივნისი, 1948) — ერთ-ერთი პირველი კინომწარმოებლები.

## ადრეული კინემატოგრაფია 
ლუმიერებმა პირველი კინოჩვენება ვიწრო წრეში 1895 წლის 22 მარტს ჩაატარეს. პირველი ფასიანი საზოგადო კინოჩვენება კი 1895 წლის 28 დეკემბერს ჩატარდა პარიზის გრან კაფეს ინდურ სალონში. ეს ისტორიული ჩვენება მათ პირველ ფილმს ეფუძნებოდა — 45 წამიანი "მუშები ლუმიერების ქარხანას ტოვებენ" (Sortie de l'usine Lumière à Lyon), გადაღებული 1894 წელს ლეონ ბულის სინემატოგრაფით, რომელიც წინა წელს დაპატენტდა. სინემატოგრაფში გაერთიანებული იყო სამი მოწყობილობა, რომელსაც შეეძლო მოძრავი ფილმის ჩაწერა, დამუშავება და პროექტირება. მოწყობილობა მოგვიანებით ძმებმა ლუმიერებმა დახვეწეს.

მიუხედავად იმისა, რომ მაქს და ემილ სკლადანოვსკიმ ერთი თვით ადრე მოაწყვეს პროექტიული ცვლადი გამოსახულებების ფასიანი სახალხო ჩვენება ბერლინში, კინოს ისტორიკოსები გრან კაფეს თვლიან კინოს დაბადების ნამდვილ ადგილად. სკლადოვსკების ჩვენება არ იყო მოძრავი სურათების ფილმი არამედ უბრალოდ უძრავი ფოტოების მონაცვლე სლაიდები, რაც თავისი არსით კინემატოგრაფიას არ წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Société d'encouragement pour l'industrie nationale
*პუბლიკის წინაშე ნაჩვენები პირველი ფილმები — 28 დეკემბერი, 1895. 
*ლუმიერების მუზეუმი

კატეგორია:ფრანგი გამომგონებლები
კატეგორია:კინოს ისტორია
ტიან ტან ბუდა

thumb|დიდი ბუდა
**ტიან ტან ბუდა** (Tian Tan Buddha, 天壇大佛) — დიდი ზომის ბრინჯაოს ბუდას ქანდაკება ნგონ-პინგში, ლანტაუს კუნძულზე, ჰონკონგი. აგრეთვე ცნობილი როგორც „დიდი ბუდა“, იგი უმაღლესი ღია ცის ქვეშ მდებარე ბრინჯაოს დამჯდარი ბუდას ქანდაკებაა. ქანდაკება მდებარეობს პო ლინის მონასტერთან და ადამიანსა და ბუნებას, ხალხსა და რელიგიას შორის ჰარმონიულ თანაარსებობას, ურთიერთობას განასახიერებს. ეს ჰონგ-კონგის უდიდესი ბუდისტური ცენტრი და პოპულარული ტურისტული სანახაობაა.

## რესურსები ინტერნეტში
*About the top 5 biggest Buddha statues in China 
*Pictures of the Po Lin Monastery and the Tian Tan Buddha 
*Video of the climb up the steps to Tian Tan Buddha

კატეგორია:ბუდიზმი
კატეგორია:ჰონგ-კონგი
მაკამა

thumb|right|150px|ალ ჰარირის მაკამას ილუსტრაცია, XIII საუკუნე
**მაკამა** — გარდამავალი თხრობის ტიპი პროზასა და პოეზიას შორის, მდებარეობს ფიქციურ და არაფიქციურ ჟანრებს შორის.

ეს არის რეალური სიტუაციებიდან აღებული, მაგრამ შელამაზებული  მოკლე მოთხრობების სერიები, რომლებიც გარკვეული ამბის მიღმა სხვა თემას ეხება. ამ ჟანრის მაგალითს წარმოადგენს *მაკამა ჯაოზზე*, რომელიც წარმოდგება როგორც სხვადასხვა  არომატების შედარება, მაგრამ სინამდვილეში ეს არის პოლიტიკური სატირა. ჟანრის ფუძემდებლად მიჩნეულია ალ-ჰამადჰარი. მაკამა განსაკუთრებით პოპულარული იყო არაბულ ლიტერატურაში და მას  XVII–XVIII საუკუნეებშიც კი იყენებდნენ, როდესაც არაბული ლიტერატურა უკვე  კრიზისს განიცდიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
ფრუნზიკ მკრტჩიანი

**ფრუნზე (ფრუნზიკ, მჰერ) მკრტჩიანი** (; 4 ივლისი, 1930 — 29 დეკემბერი, 1993) — სომეხი საბჭოთა მსახიობი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1984).

დაიბადა 1930 წლის 4 ივლისს ლენინაკანში (ამჟამად გიუმრი). სწავლობდა ლენინაკანის ხელოვნების სასწავლებელსა და თეატრალურ სტუდიაში, შემდეგ ერევნის სახვითი ხელოვნებისა და თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. 1953 წლიდან ერევნის სუნდუკიანის სახელობის დრამატულ თეატრში მუშაობდა. მისი კინოკარიერა 1955 წელს დაიწყო. მისი ცნობილი როლებია ფილმებში: როლან ბიკოვის „აიბოლიტ-66“ (მეკობრე; 1966), ლეონიდ გაიდაის „კავკასიელი ტყვე ქალი“ (ჯაბრაილოვი, ნინას ბიძა; 1966), გიორგი დანელიას „მიმინო“ (რუბიკი; 1977), რამაც მას ერთ-ერთი წამყვანი კომედიური მსახიობის რეპუტაცია მოუხვეჭა საბჭოთა კავშირში. თუმცა ამგვარი რეპუტაცია ხშირად ჩრდილავდა მის ნამდვილ ტალანტსა და ემოციურ სიღრმეს, რომელსაც იგი მის როლებში აქსოვდა სომხური კინოკლასიკის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „სამკუთხედი“ (1967), „აირიკი“ (1973), „ნაჰაპეტი“ (1977), „გარდასულ დღეეთა სიმღერა“ (1982), „ჩვენი ბავშვობის ტანგო“ (1984). 

მის მრავალრიცხოვან ჯილდოთა შორის იყო საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია (1978). გარდაიცვალა ერევანში, 1993 წელს. დასაფლავებულია იქვე, კომიტასის სახელობის პანთეონში.

ითვლება საბჭოთა დროის ერთ-ერთ უდიდეს სომეხ მსახიობად.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1980 : საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1984 : სსრკ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ბიოგრაფია
*მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
ბორდერ-ლესტერული ჯიშის ცხვარი

**ბორდერ-ლესტერული ჯიშის ცხვარი**, სახორცე-სამატყლე ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია ინგლისში XIX საუკუნის შუა წლებში ლესტერული ცხვრის შევიოტთან შეჯვარებით. ტანადი ცხოველია, მოხდენილი, მოგრძო ტანი და ფართო სწორი ზურგი აქვს. ერკემლის ცოცხალი მასაა 90-100 კგ, ნერბისა 60-70 კფ. მატყლი ერთგვაროვანია 46-56-ე ხარისხისა, რბილი, ლამაზი ბზინვარება აქვს, სიგრძე 20-25 სმ. მატყლის ნაპარსი — ერკემლისგან 5-6 კგ, ნერბისგან 3-3,5 კგ. 100 ნერბი 170-მდე ბატკანს იგებს. იყენებენ უმთავრესად სამრეწველო შეჯვარებისათვის. ნაჯერ ცხვარს უუმჯობესდება ტანადობა, სახორცე თვისებები, მერძეულობა და ჩქარდება ადრეულობა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ბორეა

მინი|250პქ
**ბორეასი** (ბერძნ. Βορέας) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ჩრდილოეთის ქარის ღვთაება. მის ადგილსამყოფელად თრაკია მიაჩნდათ. გამოსახავდნენ ძლიერი, ფრთოსანი მამაკაცის სახით. ბორეა, იგივე იტალიური ბორა, გადატანით ეწოდება ცივ, სუსხიან ქარს (შდრ. ქართული ბორიო, ბორიაყი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ღმერთები
კატეგორია:ცის და ამინდის ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ბორენა

საკუთარი სახელი **ბორენა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბორენა — ქართველი პოეტი ქალი
* ბორენა — საქართველოს დედოფალი XI საუკუნეში
ბორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბორი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ბორი — მენდელეევის პერიოდული სისტემის III ჯგუფის ქიმიური ელემენტი
* ბორი — მოქცევის ცალკეული დეფორმირებული ტალღა

## პიროვნებები 
* ბორი, ნილს — დანიელი ფიზიკოსი
* ბორი, ოგე — დანიელი ფიზიკოსი

## ტოპონიმები 
* ბორი — ქალაქი რუსეთში
* ბორი — სოფელი რუსეთში, უსტ-კუბინსკის რაიონში
* ბორი —  სოფელი რუსეთში, ხაროვსკის რაიონში
* ბორი — ქალაქი აღმოსავლეთ სერბეთში, ბორის თემისა და ბორის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი
* ბორი — ქალაქი სამხრეთ სუდანში
* ბორი — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბორის ძნელაძის მწვერვალი

**ბორის ძნელაძის მწვერვალი** — მწვერვალი საქართველო რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავანის ქედის სამხრეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4000 მეტრი. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. მისასვლელი გზა აქვს მდინარე ხდის (თერგის შენაკადი) სათავიდან. ადრე სამხრეთ შავანა ეწოდებოდა, ხოლო 1938 წლიდან, როდესაც მწვერვალზე პირველი ასვლა მოეწყო (ხელმძღვანელი კონსტანტინე ჯავრიშვილი), საქართველოს კომკავშირის ერთ-ერთი დამაარსებლის — ბორის ძნელაძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ბორჯომი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბორჯომი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბორჯომი — ქალაქი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში
* ბორჯომი — სამკურნალო წყალი 
* ბორჯომი — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი
სინემატოგრაფი

[thumb|150px|right|კინემატოგრაფიის სეანსის აფიშა, [1985 წელი.]]

**სინემატოგრაფი** (Cinématographe) — კამერა, რომელიც მოიცავს კინოპროექტორსა და გადამღებ მოწყობილობას. გამოიგონეს 1890-იან წლებში.

გამომგონებლის ვინაობა საკამათოა. ერთი ვერსიით მოწყობილობა პირველად გამოიგონა და დააპატენტა როგორც "Cinématographe Léon Bouly" ფრანგმა გამომგონებელმა ლეონ ბულიმ 1892 წლის 12 თებერვალს. ბულიმ უსახსრობის გამო პირველ წელს პატენტის რენტა ვერ გადაიხადა და ლიცენზია მისგან ძმებმა ლუმიერებმა შეისყიდეს.

ზოგადი რწმენით პირველად იდეა ლუი ლუმიერს მოუვიდა, ხოლო პატენტი ორივე ძმამ გაიყო. მათვე შექმნეს აპარატისთვის პირველი ფილმი "მუშები ლუმიერების ქარხანას ტოვებენ" (Sortie de l'usine Lumière de Lyon, 1894 წელი). ფილმი საზოგადოებას წარმოუდგინეს ლ'ედენში, მსოფლიოს პირველ და უძველეს კინოთეატრში 1895 წლის 28 სექტემბერს.

პირველი კომერციული საზოგადო წარმოდგენა კინემატოგრაფიული ფილმისა შედგა პარიზში 1895 წლის 28 დეკემბერს. მას ორგანიზება გაუწიეს ოგიუსტ და ლუი ლუმიერებმა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვინ ვინ არის ვიქტორიანულ კინოში
*მოგზაურობა კიბერხმაში

კატეგორია:კინოს ისტორია
ბორჩალოს მაზრა

**ბორჩალოს მაზრა** — ყოფილი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, არსებობდა რუსეთის იმპერიის, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის და საქართველოს სსრ-ის შემადგენლობაში 1880–1929 წლებში. მდებარეობდა თბილისის გუბერნიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. შეიქმნა 1880 წელს, როდესაც გამოეყო თბილისის მაზრას) ადმინისტრაციული ცენტრი იყო შულავერი. თავდაპირველად მოიცავდა ახლანდელი წალკის, დმანისის, ბოლნისისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიას, აგრეთვე სომხეთის დღევანდელ ლორეს პროვინციასა და ტავუშის პროვინციას. რაიონების ტერიტორიათა ნაწილს.

ეთნიკური შემადგენლობა 1897 წელს შემდეგი იყო: სომხები (36,88 %), აზერბაიჯანელები (32,14 %), ბერძნები (16,64 %), რუსები (6,29 %), ქართველები (6,11 %), გერმანელები (1,94 %).

ფართობი 1905 წელს — 6870 კმ², 1917–1921 წლებში — 4360 კმ², 1922–1929 წლებში — 268.

1918 წელს ბათუმის საზავო ხელშეკრულებით ბორჩალოს მაზრის ლორეს უბანი მოითხოვა ოსმალეთის იმპერიამ, რათა დაემყარებინა სარკინიგზო კავშირი აზერბაიჯანთან. 1918 წლის შემოდგომაზე მაზრის ტერიტორიაზე გაჩაღდა სომხეთ-საქართველოს ომი. 24 ოქტომბერს ბორჩალოს მაზრაში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა, მაზრის უფროსად გენერალ-მაიორი გიორგი წულუკიძე დაინიშნა. სომხეთი აცხადებდა პრეტენზიას ბორჩალოს მაზრის ტერიტორიაზე მდინარე ხრამის სამხრეთით.↑  ომის შედეგად მაზრის სამხრეთ ნაწილი დაიკავა სომხეთმა, ჩრდილოეთი დარჩა საქართველოს შემადგენლობაში, ხოლო ლორეს უბანი ლორეს ნეიტრალური ზონა გახდა.

ბორჩალოს მაზრა გაუქმდა 1929 წელს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩალოს მაზრა
ბორჯომის ხეობა

მინი|270პქ|ბორჯომის ხეობა
მინი|270პქ|მარჯვნივ|ბორჯომის ხეობა ქალაქ ბორჯომთან
**ბორჯომის ხეობა** — მდინარე მტკვრის ხეობა, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში, სოფელ აწყურიდან (სამხრეთ-დასავლეთი) სოფელ ტაშისკარამდე (ჩრდილო-აღმოსავლეთი). მისი სიგრძეა დაახლოებით 60 კმ. ხეობის ფერდობებს ქმნის მესხეთისა და თრიალეთის ქედები. ბორჯომის ხეობა ახალციხის ქვაბულს შიდა ქართლის ბართან აკავშირებს. გენეტურად ტექტონიკური-ეროზიული ღრმა (1300-1500 მ) გამკვეთი ხეობაა, მდებარეობს ზღვის დონიდან 710-900 მ. აგებულია ძლიერი დანაოჭებული პალეოგენური, უმთავრესად ანდეზიტური ტუფბრექჩიებით და ფლიშური წყებებით. ბაკურიანის ლავური ნაკადის ბოლო ქალაქ ბორჯომთან მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირამდე აღწევს.

ბორჯომის ხეობის გაგანივრებულ ტერასულ უბნებს ციცაბოფერდობებიანი ვიწრობები ენაცვლება. ხეობის ფერდობები დასერილია ხევებით. ბევრგანაა მეწყრები და გაშიშვლებული კლდეები. ბორჯომის ხეობა მდიდარია გრუნტის წყლებითა და წყაროებით, რომელთა შორის ბევრი მინერალური წყაროა. ხეობის მარცხენა მხარის დიდი ნაწილი ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალს უჭირავს.

ბორჯომის ხეობაში გადის ელექტროფიცირებული რკინიგზა და საავტომობილო გზატკეცილი. მთის ზომიერი ჰავა და უნიკალური სამკურნალო წყაროები საკურორტო მეურნეობისათვის ხელსაყრელ ბუნებრივ პირობებს ქმნიან. ხეობაში და მიმდებარე ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი კლიმატური-ბალნეოლოგიური კურორტებია: ბორჯომი, ბაკურიანი, ახალდაბა, წაღვერი, ციხისჯვარი, ცემი, ტბა და სხვა.

ისტორიულ-გეოგრაფიული ბორჯომის ხეობა უფრო ვრცელ ტერიტორიას მოიცავს. სახელწოდება „ბორჯომის ხეობა“ პირველად 1819 წლის საბუთში გვხვდება. მანამდე მას სადგერი ხეობა ეწოდებოდა (XV საუკუნიდან) და მტკვრის (ტაშისკარიდან აწყურამდე), საკუთრივ სადგერის (მოიცავდა სოფელ სადგერიდან წაღვერ-კიმოთესუბანსა და თორ-ბაკურიანს) და გუჯარეთის ხეობებისგან შედგებოდა. არქეოლოგიური კვლევა-ძიებით დასტურდება, რომ ბორჯომის ხეობაში პირველყოფილ ადამიანს უცხოვრია. II-IV საუკუნეებში აქ თორის საერისთავო დაარსდა, რომელსაც XV საუკუნემდე თორის მხარე ეწოდებოდა. XV საუკუნეში აქ ავალიშვილთა სათავადო (საავალიშვილო) შეიქმნა. XV საუკუნის ბოლოს ბორჯომის ხეობა სამცხე-საათაბაგოსთან ერთად ოსმალეთმა მიიტაცა, მოსახლეობა ნაწილი მტერთან ბრძოლაში დაიღუპა, დანარჩენი ზემო ქართლსა და იმერეთს შეეხიზნა.

XVIII საუკუნის ბოლოსათვის ბორჯომის ხეობა მთლიანად გაუკაცრიელდა. აქ არსებული მატერიალური კულტურული ძეგლები დაინგრა, ბევრი მთლიანად განადგურდა. ახალციხის საფაშოს მოშლისა და სამცხე-საათაბაგოდან თურქ დამპყრობთა განდევნის შემდეგ (1829) დაიწყო ბორჯომის ხეობის ხელახალი დასახლება. XIX საუკუნის 50-60 წლებში ზემო იმერეთიდან და ზემო ქართლიდან ბორჯომის ხეობაში 205 კომლი გადმოსახლდა. შემდგომში აქ უკრაინელი და ბერძენი მოახალშენენიც დასახლდნენ. 1871 წელს ბორჯომის ხეობა დიდი მთავრის მიხეილ ნიკოლოზის ძე რომანოვის საუფლისწულო მამული გახდა. ამ დროიდან აქაური გლეხობის მდგომარეობა გაუარესდა, რასაც 1899 წაღვერისა და კიმოთესუბნის გლეხთა აჯანყება მოჰყვა. 1918 წლის 7 მარტს ამიერკავკასიის სეიმმა ბორჯომის ხეობა სახელმწიფო საკუთრებად გამოაცხადა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1921 წლის 20 მაისის დეკრეტით ბორჯომის ხეობა სახელმწიფო მნიშვნელობის კურორტად გამოცხადდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
ბოსელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბოსელი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბოსელი — საქონლის სადგომი
* ბოსელი — ნაყოფიერებისა და განმრავლების წარმართული ღვთაება
* ბოსელი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში
კარნავალის ღამე (ფილმი)

„**კარნავალის ღამე**“ () — რეჟისორ ელდარ რიაზანოვის 1956 წლის კომედიური მუსიკალური ფილმი. ეს არის მისი პირველი ფილმი, გამოსული კინოთეატრების დიდ ეკრანებზე და რიგით მეორე კინოროლი ლუდმილა გურჩენკოს ცხოვრებაში. ფილმი პრემიერის წელს იქცა რეკორდსმენად, 48.64 მილიონზე მეტი გაყიდული ბილეთით.

## სიუჟეტი 
კულტურის სახლის მუშაკები ემზადებიან ყოველწლიური ღონისძიებისთვის - კოსტუმირებული საახალწლო კარნავალისთვის. გასართობ პროგრამაში შედის სოლო, საცეკვაო, საცირკო ნომრები, ჯაზური ორკესტრის, ილუზიონისტისა და ჯამბაზების გამოსვლები. სერაფიმე ოგურცოვი, კულტურის სახლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, გაეცნობა პროგრამას და არ მოიწონებს მას, ვინაიდან თვლის, რომ ყველაფერი უნდა ჩატარდეს „სერიოზულ დონეზე“. იგი სთავაზობს საკუთარ პროგრამას, რომელშიც აგრეთვე შეტანილია მოხსენება და ლექტორ-ასტრონომის გამოსვლა. მუსიკალური ნომრებიდან იგი ტოვებს მხოლოდ კლასიკურ მუსიკას და სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის გამოსვლას. 

კულტურის სახლის თანამშრომლები გამოთქვამენ უკმაყოფილებას და ერთად ცდილობენ ოგურცოვის გეგმების ჩაშლას. სხვადასხვა საშუალებით ისინი ატყუებენ დირექტორს და დაგეგმილ ღონისძიებას ატარებენ ისე, როგორც თავად ჰქონდათ ჩაფიქრებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია   „მოსფილმის“ საიტზე
* 

კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კომედიური ფილმები
კატეგორია:1956 წლის ფილმები
ქილილა და დამანა

, ილუსტრაციაზე გამოსახულია ტურა, რომელიც ცდილობს ლომს გაექცეს.]]

***ქილილა და დამანა*** (  ) — არაბულ-სპარსული ზღაპრების კრებული, რომელიც სანსკრიტულ ენაზე შექმნილი ინდური პანშატანტრადან თარგმნა სპარსელმა მწერალმა, იბნ ალ-ბუფაკამ დაახლოებით 750 წელს. ქილილა და დამანა — სანსკრიტულ ვერსიაში **კარატაკა და დამანაკა** — ზღაპრების მთავარი პერსონაჟები, ტურები არიან.

კატეგორია:ლიტერატურული ნაწარმოებები
ანდრეა ბორომეო

**ანდრეა ბორომეო** (; დ. მილანი ― გ. 1683) — თეატინელი მისიონერი ბერი. 1652 წელს იტალიიდან სამეგრელოში ჩამოვიდა. თავისი მისიონერული მოღვაწობის შესახებ ბორომეომ 1658 წლის 8 ივნისს წერილი გაგზავნა რომში. წერილში ლევან III დადიანზე, იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ზე, ვამეყ ლიპარტიანზე. ბორომეოს გარდაცვალების შემდეგ 1704 წელს რომში გამოიცა მისი წიგნი „მოხსენება საქართველოზე, სამეგრელოზე და თეატინელთა მისიენი იმ მხარეში“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1683
კატეგორია:იტალიელი მისიონერები
კატეგორია:თეატინელები
ბოსლევი

**ბოსლევი** — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლების გაღმა ბოსლევისა და გამოღმა ბოსლევის ძველი სახელწოდება.

ამჟამად ბოსლევის თემი აერთიანებს სოფლებს: ბეღლევი,  (თემის ცენტრი), ბეღლევი, გამოღმა ბოსლევი, გაღმა ბოსლევი, დიდწიფელა, მარცხენა რკვია, მარჯვენა რკვია.

## ლიტერატურა
თემები
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის თემები
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
სანსკრიტი

**სანსკრიტი** (სანსკრ. संस्कृत, saṃskṛta, „დამუშავებული“, „სრულყოფილებამდე მიყვანილი“) — ლიტერატურული ძველინდური ენა. მიეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა ინდურ ჯგუფს.

სანსკრიტი უმდიდრესი ლიტერატურის ენაა. იგი დღევანდლამდე ინდოეთში კულტურული ცხოვრების მთელ რიგ სფეროებში გამოიყენება.

სანსკრიტის უფრო არქაულ და გრამატიკულ მიმართებაში ნაკლებად ნორმალიზებულ ფორმას წარმოადგენს ე.წ. **ვედური** ენა, ანუ ვედების, ინდოეთის უძველეს ლიტერატურულ და რელიგიურ-ფილოსოფიურ ძეგლთა ენა.

ტერმინი „სანსკრიტი“ შეიძლება გამოყენებულიქნას როგორც ვიწრო მნიშვნელობით (ვედურის გარეშე), ასევე უფრო ფართო მნიშვნელობითაც (თავად სანსკრიტისა და ვედურის ჩათვლით).

სანსკრიტის რამდენიმე სახეობას განასხვავებენ: **ეპიკური სანსკრიტი** – დიადი ეპიკური პოემების მაჰაბჰარატას და რამაიანას ენა, **კლასიკური სანსკრიტი** – დანარჩენი მხატვრული, რელიგიურ-ფილოსოფიური, სამეცნიერო და მისთანა ლიტერატურის ენა. განცალკევებულად დგას ე.წ. **ბუდისტური სანსკრიტი**, რომელმაც შუასაუკუნეების ინდური ენის ზეგავლენა განიცადა და მკვეთრად გასხვავდება კლასიკური სანსკრიტის ნორმებისგან.

ვედების და მათთან კავშირში მყოფ ლიტერატურის ქრონოლოგიური ჩამოყალიბება შეიძლება (დაახლ.) დათარიღებულიქნას ძვ.წ. II ათასწლეულის ბოლო – I საუკუნის შუაზე, ხოლო ეპოსისა – უმთავრესად ძვ.წ. I ათასწლეულის მეორე ნახევარზე, რომელმაც ჩვ.წ. I ათასწლეულში თავის ოქროს ხანა განიცადა.

ძველინდურმა ლინგვისტებმა (უმთავრესად კი – პანინიმ, ძვ.წ. 5-4 საუკუნეში) შექმნეს სანსკრიტის უღრმესი და სრულყოფილი გრამატიკული აღწერა. ძველინდური გრამატიკული ტრადიცია ჩვენს დროშიც დიდ გავლენას ახდენს გრამატიკული სისტემის აღწერებსა და ლექსიკონების შექმნაზე. ამ სისტემიდან აღებულია სანსკრიტული ტერმინოლოგიის უმთავრესი ნაწილი.

უძველესი დროიდან სანსკრიტს ფლობდნენ ინდოელი ქურუმები (ბრაჰმანები), რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში ენის ურთულეს გრამატიკას და სანსკრიტზე ოდითგანვე შექმნილ უზარმაზარ ლიტერატურას მასწავლებლისგან (გურუ) მოსწავლეზე ზეპირად გადასცემდნენ. დაბალი წარმოშობის მოსახლეობისთვის სანსკრიტთან ხელშეხება დაშვებული არ იყო.

ევროპელები სანსკრიტს XVIII საუკუნის დასასრულსა და XIX საუკუნის დასაწყისში გაეცნენ. მათ აღმოაჩინეს სანსკრიტის ლექსიკურ-გრამატიკული მსგავსება ძველბერძნულსა და ლათინურ ენებთან. აქედან გამომდინარე სანსკრიტი ამ ბოლო ორ ენასთან ერთად ძველი მსოფლიოს ერთ-ერთ კლასიკურ ენად ითვლება და მსოფლიოს უმეტეს უნივერსიტეტში ენათმეცნიერებათა ფაკულტეტებზე შეისწავლება.

პუნა, კალკუტა, ვარანასი, მადრასი და სხვა ინდოეთში დღევანდელი სანსკრიტოლოგიის უმთავრესი ცენტრებია.

სანსკრიტისთვის გამოიყენება დამწერლობა დევანაგარი. ის სამწერლო ენად იხმარებოდა მე-6 საუკუნიდან ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. მიუხედავად იმისა, რომ სანსკრიტი დიდი ხანია, რაც მკვდარი ენაა, მას დღემდე ხმარობენ სწავლულები. 

სანსკრიტზე დაწერილია ეპიკური ნაწარმოებები: 
* „მაჰაბჰარატა“ („დიდი ბჰარატა“), 
* „რამაიანა“, 
* „პანჩატანტრა“ („ხუთწიგნეული“ — იგავ-არაკთა კრებული), 
* „ჰიტოპადეშა“ („კეთილი დარიგება“),
* მანუს კანონთა კრებული. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სანსკრიტული ლიტერატურა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Academic სანსკრიტის აკადემიური კურსი, მსოფლიოს მასშტაბით
* სანსკრიტის პოპულარიზაციის ორგანიზაცია 
* სანსკრიტის ალფავიტი  - დევანაგარი, გუჯარატი, ბენგალი და ტაის სკრიპტები


კატეგორია:ინდოარიული ენები
დევანაგარი

**დევანაგარი** (სანსკ. देवनागरी devanāgarī „ღმერთთა ქალაქური“) — ინდური დამწერლობის ერთ-ერთი ფორმა. გამოიყენება სანსკრიტის, ჰინდის, მარათის და ზოგიერთი სხვა ენის და დიალექტის გრაფიკულად გადმოცემაში.

ყოველი თანხმოვანი დაკომპლექტებულია ხმოვნით „ა“, ანუ დევანაგარი ე.წ. მარცვლოვანი დამწერლობაა. ხმოვანი თანხმოვანთან პოზიციაში განსაკუთრებული ნიშნით გამოიხატება. ცალკე მდგომ თანხმოვანს ახლავს ნიშანი, რომელიც ხმოვნის არარსებობას გულისხმობს. თანხმოვანთა თავშეყრის შემთხვევაში გამოიყენება მათი ერთიმეორეზე გადაბმის ტექნიკა. 
 
## გრაფიკა 
### თანხმოვნები 
### დამატებითი თანხმოვნები 
### ხმოვნები 
### დამატებითი ნიშნები 
### რიცხვები 
## ლიტერატურა 
* .
* .

## რესურსები ინტერნეტში 
* Technical information for Hindi Users srijangatha.com Hindi Portal 
* Resources for typing in the Nepali language in Devanāgarī 
* Unicode support for Web browsers
* Creating and Viewing Documents in Devanāgarī 

კატეგორია:დამწერლობები
ბორჯომულა

**ბორჯომულა (შავწყალა, შავწყალი)** — მდინარე ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთის კალთაზე, ცხრაწყაროს უღელტეხილთან, ზღვის დონიდან 2400 მ. სიგრძე 29 კმ, აუზის ფართობი 165 კმ². წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთაბ 2,41 მ³/წმ.

ბორჯომულა ტიპური მთის მდინარეა. მიედინება ჯერ სუბალპურ ზონაში, შემდეგ წიწვიანი ტყით შემოსილ ვიწრო ხეობაში. შესართავთან გაშენებულია კურორტი ბორჯომი, მის ხეობაშია სოფლები: ტბა, სადგერი, ლიბანი, ხოლო მის სათავეებთან დაბა ბაკურიანის ანდეზიტი. 1898 წელს ბორჯომულაზე ააგეს რუსეთის იმპერიაში ერთ-ერთი პირველი ჰესი (ბორჯომის ჰიდროელექტროსადგური).

ნ. ბერძენიშვილი ვარაუდობს, რომ სახელწოდება „ბორჯომულა“ რუსული „ბორჯომკის“ ქართული ვარიანტია. მდინარის ქართული სახელი კი „შავწყალი“ უნდა ყოფილიყო, რასაც მოწმობს ვახუშტი ბაგრატიონის თხზულება „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“. შავწყალას (чёрная речка) სახელითაა იგი მოხსენიებული XIX საუკუნის ცნობილი ფოტოგრაფის დიმიტრი ერმაკოვის ფოტოებზეც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
თურქული გამბიტი

მინი|წიგნის გარეკანი

**თურქული გამბიტი** () — 1998 წლის შპიონური დეტექტივი. მისი ავტორია ბორის აკუნინი. ეს არის ერასტ ფანდორინის თავგადასავლების სერიიდან რიგით მეორე დეტექტივი.

2005 წელს გამოვიდა რომანის ეკრანიზაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია მწერლის ოფიციალურ გვერდზე
* ინფორმაცია გამოცემის შესახებ 

კატეგორია:რუსული რომანები
კატეგორია:დეტექტიური რომანები
კატეგორია:1998 წლის რომანები
აზაზელი

მინი|აზაზელის გარეკანი
**აზაზელი** (კონსპირაციული დეტექტივი) — ბორის აკუნინის წიგნი. ერასტ ფანდორინის თავგადასავლების სერიიდან პირველი წიგნი. წიგნი გამოვიდა 1998 წელს. აზაზელის მიხედვით გადაღებულია ფილმიც.

## ანოტაცია
რომანის მთავარი გმირი, ერასტ ფანდორინი სულ რაღაც 20 წლისაა, თუმცა უშიშარი, წარმატებული და კეთილშობილი ახალგაზრდის სახელი აქვს. პოლიციის განყოფილების გადამწერს მოსვენებას არ აძლევს გამომძიებლური ნიჭი და ხშირად ჩაუღრმავდება ხოლმე ქაღალდებში ამოკითხულ, სხვადასხვა ჩახლართულ საქმეებს. 

ფანდორინის ყურადღებას იპყრობს ახალგაზრდა, საკმაოდ შეძლებული სტუდენტის უცნაური თვითმკვლელობის საქმე, რომლის გამოძიებაც დიდი და გავლენიანი იატაკქვეშა ორგანიზაციის კარამდე მიიყვანს. 

გამოძიების პროცესში მთავარ გმირს მოუწევს საშიშ და ძლიერ მოწინააღმდეგეებთან დაპირისპირება, ბევრჯერ დადგება მისი სიცოცხლე საფრთხის ქვეშ, იპოვის და სამუდამოდ დაკარგავს სიყვარულს... 

ბორის აკუნინის (გრიგორი ჩხარტიშვილის) კონსპიროლოგიური დეტექტივი „აზაზელი“, რომელიც დაწერილია 1998 წელს, ავტორის ნებართვით 2002 წელს ქართულად თარგმნა მიხო მოსულიშვილმა, თავდაპირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „ცისკრის“ 2003 წლის №3-8 ნომრებში, 2004 წელს წიგნად გამოსცა გამომცემლობა „არეტემ“.

## ქართული თარგმანი 
* *აზაზელი* (კონსპიროლოგიური დეტექტივი), თარგმნა მიხო მოსულიშვილმა გამომცემლობა არეტე, თბ. 2004, ISBN 99940-745-8-X

## რესურსები ინტერნეტში
* აზაზელი 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსული რომანები
კატეგორია:დეტექტიური რომანები
ლევიათანი (ბორის აკუნინის წიგნი)

მინი|ლევიათანი, წიგნის გარეკანი
**ლევიათანი** – ბორის აკუნინის დეტექტივი, მესამე ერასტ ფანდორინის თავგადასავლების სერიიდან.

## ქართული თარგმანი 
* ლევიათანი 

კატეგორია:რუსული რომანები
კატეგორია:დეტექტიური რომანები
ნატურმორტი

[მინი|„[მზესუმზირები“, ვან გოგი]]
**ნატურმორტი** — სახვითი ხელოვნების ჟანრი, რომელიც ასახავს ერთიან გარემოში ჯგუფურად ორგანიზებულ საგნებს. უსულო საგნების გარდა ნატურმორტზე ასახულია ბუნებრივი გარემოსაგან მოწყვეტილი ცოცხალი ბუნების ობიექტები — თევზი, ყვავილები, მწერები, ჩიტები, ცხოველები. ადამიანები მხოლოდ ავსებენ ძირითად მოტივს და კომპოზიციაში მეორეხარისხოვან როლს თამაშობენ. ნატურმორტში მხატვარი განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს საგნების სტრუქტურას, მოცულობას, მათი ზედაპირის ფაქტურას. ნატურმორტის ძირითადი ნიშანია დეკორატიულობა, ნატურის გადმოცემის ილუზიური სიზუსტე. ნატურმორტის ისტორიულ განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა სოციალურ გარემოს ენიჭება. სხვადასხვა ეპოქაში ნატურმორტი სხვადასხვანაირია, იცვლება მისი როგორც ფორმა, ასევე შინაარსი. 

იგი შეიძლება შედგებოდეს არა მხოლოდ უსულო საგნებისაგან, არამედ მოიცავდეს ბუნებრივ ფორმებსაც. ამიტომ უფრო ზუსტია სახელწოდება, რომელიც მიღებულია ინგლისურენოვან ქვეყნებში — Still life „წყნარი სიცოცხლე“. ნატურმორტის ხელოვნება, როგორც ჟანრი გაჩნდა ჰოლანდიაში, XVII საუკუნის დასაწყისში. მხატვრები გამოსახავდნენ ყველაზე ჩვეულებრივ საგნებს, მაგრამ აჩვენებდნენ მათ სილამაზესა და პოეტურობას. ნატურმორტის უდიდესი ოსტატია ფრანგი ჟან შარდენი. XIX საუკუნეში სხვადასხვა ჟანრში მომუშავე ბევრი მხატვარი ქმნიდა ნატურმორტის შესანიშნავ ნიმუშებს. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს პოსტიმპრესიონისტები, რომელთათვისაც საგანთა სამყარო ერთ-ერთი უმთავრესი თემა იყო (ვან გოგი, პოლ სეზანი). XX საუკუნეში ნატურმორტის ჟანრში მუშაობენ განსხვავებული სტილური მიმართულების მხატვრები, რომლებიც ასევე განსხვავებულად წარმოსახავენ ფერს, ფორმას, სივრცეს. ნატურმორტის საუკეთესო ნიმუშებში არა მხოლოდ საგანთა სილამაზეა გახსნილი, არამედ ადამიანის შინაგანი სამყაროც, მისი გრძნობები და განცდები, განსაზღვრული ისტორიული ეპოქის რეალური ცხოვრების თავისებურებანი.

## გალერეა 

ფაილი:Willem Claesz. Heda - Still-Life with Pie, Silver Ewer and Crab - WGA11248.jpg
ფაილი:Ambrosius Bosschaert the Elder (Dutch - Flower Still Life - Google Art Project.jpg
ფაილი:Samuel van Hoogstraten - Still-Life - WGA11726.jpg
ფაილი:P boel martwa natura globus l.jpeg

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მხატვრობა
მარინა (მხატვრობა)

thumb|300px|right|*მეცხრე ტალღა*, აივაზოვსკი.
**მარინა** — ნახატი, რომელზეც გამოსახულია ზღვის პეიზაჟები სხვადასხვა სიტუაციებში. სურათზე შეიძლება ასახულ იქნას შუა ზღვაში მყოფი გემი, ან მხოლოდ ზღვა, პორტი, საზღვაო ბრზოლები, სტიქია და ა.შ. 

მარინისტებს შორის არის რუსი მხატვარი, ივანე აივაზოვსკი, რომელსაც 6 000-მდე მარინისტული ტილო აქვს შექმნილი. 

## ლიტერატურა
Oxford University Press, 1999, , 
*Châtelet, Albert. *Early Dutch Painting, Painting in the Northern Netherlands in the Fifteenth Century*, 1980, Montreux, Lausanne, 
*"Grove": Cordingley, D. *Marine art* in Grove Art Online, accessed April 2, 2010

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მხატვრობა
ფერწერა

[მინი|[ლეონარდო და ვინჩის მონა ლიზა არის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ფერწერული ტილო]]

**ფერწერა** (ფერით წერა) — სახვითი ხელოვნების  დარგი. მხატრული ნაწარმოები, რომელიც იქმნება რაიმე კარგი  საგნის ზედაპირზე საღებავებით. როგორც ხელოვნების სხვა დარგები, ფერწერა იდეოლოგიური და შემეცნებით სფეროს ემსახურება, ქმნის საგნობრივ-ესთეტიკურ ღირებულებას. იგი ადამიანის შრომის ერთ-ერთი მაღალგანვითარებული ფორმაა. ფერწერა ასახავს ამა თუ იმ იდეოლოგიურ კონცეფციას, ზემოქმედებას ახდენს ადამიანის გრძნობებსა და აზრებზე, აიძულებს მას განიცადოს მხატვრის მიერ ასახული სინამდვილე. მრავალი ფერწერული ნაწარმოები დოკუმენტურ-საინფორმაციო ღირებულებისაა.

ფერწერა იყოფა შემდეგ ქვესახეებად: მონუმენტური ფერწერა, კედლის ფერწერა ანუ ფრესკა, დეკორატიული ფერწერა(დიზაინი), დაზგური ფერწერა და მინიატურული ფერწერა.

გამოსასახი საგნებისა და მოვლენების მიხედვით ფერწერა იყოფა ჟანრებად, რომელთაგან მთავარია: ისტორიული ფერწერა, ყოფითი ფერწერა, ბატალური ფერწერა, ანიმალისტური ფერწერა, ნატურმორტი, პეიზაჟი და პორტრეტი.

## საქართველო
საქართველოში მონუმენტური ფერწერის ძეგლები ცნობილია ადრექრისტიანული ხანიდან. ამ პერიოდის ფერწერული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ბიჭვინთის ტაძრის მოზაიკა (IV—V საუკუნეები) ამავე პერიოდისაა შუხუთის აბანოს (V—VI საუკუნეები) მოზაიკური მხატვრობა, აგრეთვე ბეთლემის ქართული მონასტრის მოზაიკა პალესტინაში (V—VI საუკუნეები). აღნიშნული ძეგლები მიუთითებენ იმაზე, რომ საქართველოში ამ პერიოდისათვის არსებულა სამხატვრო სახელოსნოები. მოზაიკითვე ამკობდნენ ეკლესიის კედლებსაც (მცხეთის ჯვრის მცირე ტაძარი, VI საუკუნე, წრომის ტაძრის საკურთხევლის მოზაიკა, VII საუკუნე). VIII—IX საუკუნეებში წამყვანი ადგილი დაიჭირა კედლის მხატვრობამ (თელოვანი, დავითგარეჯის, დოდოს მონასტერი, არმაზი და სხვა).

## ლიტერატურა 
* Daniel, H., (1971) "*Encyclopedia of Themes and Subjects in Painting; Mythological, Biblical, Historical, Literary, Allegorical, and Topical*". New York, Harry N. Abrams Inc.

## რესურსები ინტერნეტში 
* A Treatise on Painting by Leonardo da Vinci (Kessinger Publishing)
* The Materials of the Artist and Their Use in Painting: With Notes on the Techniques of the Old Masters
* Kandinsky – Concerning the Spiritual in Art (Dover Publications)
* The Journal of Eugene Delacroix (Phaidon Press) 
* Masterpieces of painting.
* The Letters of Vincent van Gogh (Penguin Classics) 
* Russian painters art in very high definition .
* Most famous painters art in very high definition .

კატეგორია:მხატვრობა
Lamborghini

**ლამბორგინი** (იტალ. Automobili Lamborghini S.p.A.)  — ძვირადღირებული სპორტული ავტომობილებისა და SUV-ების მწარმოებელი იტალიური ფირმა. მდებარეობს დაბა სანტ'აგატა-ბოლონეზეში, რომელიც ქალაქ ბოლონიას ეკუთვნის. დაბამ სახელწოდება მიიღო წმინდა აგატა სიცილიელის მიხედვით.

კომპანია 1963 წელს დააარსა ფერუჩო ლამბორგინიმ საკუთარი სატრაქტორო ფაბრიკის – Lamborghini Trattori S.p.A შვილობილი კომპანიის სახით. ლამბორგინი საკუთარ კომპანიას 9 წელი ფლობდა.

ამჟამად კომპანია „ლამბორგინი“ ეკუთვნის „აუდის“, რომელიც, თავის მხრივ, კონცერნ „ფოლკსვაგენის“ შვილობილი კომპანიაა. აღმასრულებელი დირექტირია სტეფანო დომენიკალი, რომელიც 2008-2014 წლებში „ფერარის“ გუნდის კაპიტანი იყო ფორმულა ერთში.

2001 წელს კომპანიის შტაბბინასთან გაიხსნა ლამბორგინის ორსართულიანი მუზეუმი (Museo Lamborghini), სადაც წარმოდგენილია როგორც უახლესი, ისე ლამბორგინის ვინტაჟური მოდელები. მუზეუმი მდებარეობა ვია-მოდენას 12 ნომერში, დაბა სანტ'აგატა-ბოლონეზეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური საიტი (ლათინური ამერიკა) 
* 

კატეგორია:იტალიის კომპანიები
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:სპორტული ავტომობილები
იდილია

[მინი|*ამურის ჩურჩული*, ალეგორიული ნახატი, [უილიამ ბუგერო, XIX საუკუნე.]]
**იდილია** () — ჟანრული ფორმა ლიტერატურასა და ფერწერაში. 

## ლიტერატურაში 
ბუკოლიკური პოეზიის ჟანრული ფორმა, ლექსი (იშვიათად პროზაული ნაწარმოებიც), რომელშიც მწყემსის, სოფლის მყუდრო, მშვიდ და მარტივი ცხოვრების სურათებია ნაჩვენები გრძნობიერ, მიმზიდველ ფორმებსა და ფერებში. იდილიისთვის დამახასიათებელია სოციალურობას მოკლებული ადამიანისა და ბუნების ურთიერთობა, რითაც იდილია უახლოვდება ბუკოლიკას. 

იდილიის მამამთავრად ითვლება ბერძენი მწერალი თეოკრიტე (ძვ. წ. III ს.). ანტიკური პოეზიის გავლენით იდილია ფართოდ გავრცელდა  XVII–XVIII საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში. 

ქართულ ლიტერატურაში იდილიური სურათია აკაკი წერეთლის *სიმღერა მკის დროს*, ილია ჭავჭავაძის *კაკო ყაჩაღში* მწყემსის ცხოვრების აღწერა, დავით გურამიშვილის *ქაცვია მწყემსი* და სხვა. 

## მხატვრობაში 
მხატვრობაში იდილია არის ბუკოლიკური ცხოვრების ამსახველი ტილო. ხშირად გამოსახულია მწყემსი და მისი ცხოვრელები სოფლურ გარემოში. იდილიურ სურათებზე ხშირად სამი ძირითადი ელემენტი გვხვდება: ადამიანი, ცხოველი და ბუნება - რომლებიც ერთმანეთთან ჰარმონიულადაა შერწყმული  იდილია მხატვრობაში განვითარდა XVIII საუკუნეში როკოკოს შემდეგ.

## ფიგურალური მნიშვნელობა 
ფიგურალური მნიშვნელობით იდილია არის ნაზი და გულუბრყვილო სიყვარული ორ ადამიანს შორის, რომლებიც ცხოვრობენ იდეალიზირებული გრძნობით გარემოცულნი. ეს არის ურთიერთგაგებასა და ურთიერთნდობაზე დამყარებული საოცნებო ურთიერთობა.  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
კატეგორია:მხატვრობა
პოლიტიკური ეკონომია

, ''Discours sur l'oeconomie politique*, 1758]]
**პოლიტიკური ეკონომია** (**პოლიტეკონომია**) — ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა XVIII-XIX საუკუნეებში სახელმწიფოში წარმოების პროცესების ორგანიზების შემსწავლელი მეცნიერების აღსანიშნავად. მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „ეკონომიკა“.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ეკონომიკური სისტემა

## ლიტერატურა 
* Acemoglu, Daron (2003). "Why Not a Political Coase Theorem? Social Conflict, Commitment, and Politics," *Journal of Comparative Economics*, 31(4), pp. 620–652  (close Bookmarks).
* Breyer, Friedrich (1994). "The Political Economy of Intergenerational Redistribution,"  *European Journal of Political Economy*, 10(1), pp.&nbsp;61–84. Abstract. 
* Alesina, Alberto,  and Roberto Perotti (1994). "The Political Economy of Growth: A Critical Survey of the Recent Literature," *World Bank Economic Review'', 8(3), pp. 351-371.

## რესურსები ინტერნეტში 
*O'Neil Center for Global Markets and Freedom at the SMU Cox School of Business Dallas, TX USA 
*Institute for the study of Political Economy and Law (IPEL) at the International University College of Turin (IUC), Italy 
* European Centre for International Political Economy

კატეგორია:ეკონომიკა
ეკონომიკური სისტემა

**ეკონომიკური სისტემა** — საზოგადოების სოციალური სტრუქტურის შემადგენელ ნაწილს (კანონმდებლობის სისტემასთან, პოლიტიკურ სისტემასთან, კულტურულ და სხვა სისტემებთან ერთად). განსაზღვრავს ამა თუ იმ საზოგადოებაში საქონლისა და მომსახურების წარმოების, განაწილების და მოხმარების სქემას. ცენტრალურ საკითხს წარმოადგნეს ადამიანებისა და ორგანიზაციების დამოკიდებულება რესუსრებთან (მაგ:საკუთრების უფლება). ხშირად დაკავშირებულია საზოგადოებაში გაბატონებულ იდეოლოგიასთან.

ეკონომიკური სისტემის ძირითადი ტიპებია:
* საბაზრო ეკონომიკა
* გეგმიური ეკონომიკა
* შერეული ეკონომიკა
* მონაწილეობითი ეკონომიკა
* პოლიტიკური ეკონომია

## ლიტერატურა 
* Richard Bonney (1995), *Economic Systems and State Finance*, 680 pp.
* David W. Conklin (1991), *Comparative Economic Systems*, Cambridge University Press, 427 pp.
* George Sylvester Counts (1970), *Bolshevism, Fascism, and Capitalism: An Account of the Three Economic Systems*.
* Robert L. Heilbroner and Peter J. Boettke (2007). "Economic Systems". *The New Encyclopædia Britannica*, v. 17, pp.&nbsp;908–15.
* Harold Glenn Moulton, *Financial Organization and the Economic System*, 515 pp.
* Jacques Jacobus Polak (2003), *An International Economic System*, 179 pp.
* Frederic L. Pryor (1996), *Economic Evolution and Structure: 384 pp.
* Frederic L. Pryor (2005), *Economic Systems of Foraging, Agricultural, and Industrial Societies*, 332 pp.
* Graeme Snooks (1999), *Global Transition: A General Theory'', PalgraveMacmillan, 395 pp.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Social Studies VSC Glossary 
*Glossary-Cultural Anthropology 
* ECONOMIC SYSTEMS

*
ან სექსტონი

**ან სექსტონი** (; *ნამდვილი სახელი* **ან გრეი ჰარვი** ; დ. 9 ნოემბერი, 1928, ნიუტონი, მასაჩუსეტსი — გ. 4 ოქტომბერი, 1974, ვესტონი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი პოეტი და მწერალი.

## ბიოგრაფია 
ან სექსტონმა ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ბოსტონის მიდამოებში გაატარა. 1945 წელს Rogers Hall School-ის პანსიონატში შედის. სამი წლის შემდეგ ალფრედ მიულერ სექსტონს მიყვება ცოლად. მათ ორი შვილი შეეძინებათ: ლინდა გრეი სექტონი, მომავალი რომანისტი, და ჯოის სექსტონი. ცოლ-ქმარი 1970 წელს ერთმანეთს დაშორდება.

ან სექსტონის ცხოვრების დიდი ნაწილი დეპრესიასთანაა დაკავშირებული. 1955 წელს, მეორე დიდი დეპრესიის დროს იგი ხვდება ექიმ მარტენ ორნს, რომელიც ურჩევს ლექსების წერას. ანი ჯონ ჰოლმსის პოეტურ ატელიეში იწყებს სიარულს და წარმატებასაც აღწევს. მისი ნაწერები ამერიკაში იმ დროისთვის პოპულარულ ჟურნალებში იბეჭდება.

ამ ატელიეში სექსტონი გაიცნობს პოეტ ქალს მაქსინ კუმინს. ისინი სიცოცხლის ბოლომდე მეგობრებად ჩებიან და ერთად წერენ ოთხ საბავშვო წიგნს.

პარალელურად სექსტონი მეორე პოეტურ ატელიეში დადის, სადაც სილვია პლათს გაიცნობს. მოგვიანებით იგი თავად უძღვება პოეტურ სახელოსნოებს ბოსტონ კოლეჯში, ობერლენ კოლეჯსა და კოლგეიტის უნივერსიტეტში.

ან სექსტონი კონფესიონალისტი პოეტის თანამედროვე ტიპს წარმოადგენს. თავის შემოქმედებაში მან ფარდა ახადა აქამდე დაფარულ ქალებისთვის სპეციფიკურ პრობლემებს და ამით გზა გაუხსნა ქალურ მწერლობას. მის ნაწარმოებებში ხშირია აბორტის, ცოლ-ქმრული ღალატის, მენსტრუაციისა და ქალური მასტურბაციის თემები. ამ ტაბუდადებული თემების შემოტანით მან გახსნა პოეზიის საზღვრები.

1974 წელს ან სექსტონმა თავი მოიკლა. იგი დაკრძალულ იქნა ბოსტონის მახლობლად Forest Hills-ის სასაფლაოზე.

1986 წელს ბრიტანელმა მუსიკოსმა პიტერ გაბრიელმა შექმნა ან სექსტონისადმი მიძღვნილი სიმღერა სახელწოდებით *Mercy Street*.

## რესურსები ინტერნეტში
* ან სექსტონის ლექსები 
* 1991 წლის აუდიოინტერვიუ დაიანა ვუდ მიდლბრუკთან, *ან სექსტონის* ავტორთან.  
* ბიოგრაფია და ნაწყვეტები ლექსებიდან .

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მონაწილეობითი ეკონომიკა

**მონაწილეობითი ეკონომიკა**, 1980–90–იან წლებში პოლიტიკური თეორეტიკოსის, მიშელ ალბერტის და რადიკალი ეკონომისტის, რობინ ჰანელის მიერ შემოთავაზებული ახალი ეკონომიკური სისტემა, რომელშიც გადაწყვეტილებებს მშრომელების და მომხმარებლების საბჭოები იღებენ.

კატეგორია:ეკონომიკა
გეგმიური ეკონომიკა

, 1933, ალექსანდერ ვეინერბერგერის ფოტო. სტალინის ინდუსტრიალიზაციისა და კოლექტივიზაციის შედეგი.]]
**გეგმური ეკონომიკა** — ეკონომიკური სისტემა, რომელშიც პროდუქცია და მომსახურების წარმოებაა და განაწილება რეგულირებულია ცენტრალური ორგანოს მიერ. გეგმური ეკონომიკა შეიძლება იყოს ცენტრალური ან დეცეტრალიზებული. ცენტრალურ ეკონომიკაში წარმოებისა და დისტრიბუციის რეგულაცია ცენტრალური ხელისუფლების პასუხისმგებლობაა, დეცენტრალიზებულში კი ადგილობრივი ორგანოების.

მიჩნეულია, რომ გეგმური ეკონომიკა, მაინცდამაინც, სოციალისტური ქვეყნების ნიშანია, რაც მხოლოდ ნაწილობრივი სიმართლეა. დასავლური სახელმწიფოები ხშირად მიმართავდნენ შერეულ ეკონომიკას, თუმცა გეგმური წყობის სრულ სახეს ვხედავთ სოციალისტურ ქვეყნებში — საბჭოთა კავშირში, კუბასა და ჩრდილოეთ კორეაში.

გეგმურ ეკონომიკაში მთავრობა მიმართავს ხანგძლივ ეკონომიკურ გეგმებს, რომელთა დეკლარირებული მიზანიცაა მოსახლეობის მოთხოვნების დაკმაყოფილება და სტაბილური ეკონომიკური ზრდა. სოციალისტურ ბლოკში ხშირი იყო 5-წლიან გეგმებს, როგორიცაა სსრკ-ში ინდუსტრიალიზაცია და კოლექტივიზაცია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:მარქსიზმ-ლენინიზმი
გაუტამა ბუდა

[300px|thumb|right|ბუდა. ბორობოდურის ტაძარი, [ინდონეზია]]
**ბუდა** (სანსკრ. बुद्ध buddha - გასხივოსნებული) ბუდიზმში პირი, რომელმაც მიაღწია ნირვანას. ასევე სიდჰარტა გაუტამას, ბუდიზმის დამფუძნებლის ეპითეტი.
ინდუიზმის მიმდევრებისთვის ბუდა მფარველი ღვთაება ვიშნუს მეცხრე განსახიერებაა (ავატარა).


კატეგორია:ბუდიზმი
ვიკივერსიტეტი

thumb|ვიკივერსიტეტის ლოგო
**ვიკივერსიტეტი** — „ფონდ ვიკიმედიის“ beta პროექტი, რომელიც ეძღვენება სასწავლო მასალების რესურსს. ვიკივერსიტეტის ოფიციალური ბეტა ვერსია გაშვებულია 2006 წლის 15 აგვისტოს - ვიკივერსიტეტი ინგლისურ ენაზე.

## პროექტის დეტალები 
ვიკივერსიტეტი არის თავისუფალი და უფასო რესურსი, ღიაა საზოგადოებისთვის - განათლების და კვლევების მიზნით. იგი იძლევა საშუალებას:
*გახსნათ და მართოთ მრავალენოვანი, თავისუფალი განათლების რესურსი/მასალები, ნებისმიერი ასაკისა და ენის ჯგუფებისთვის;
*ისარგებლოთ იმ ჯგუფების მხარდაჭერით, რომლებიც ასევე მონაწილეობს სასწავლო პროექტის მართვაში.

ვიკივერსიტეტი არის ელექტრო სწავლების მოდელი რომელიც მოქმედებს „სასწავლო ჯგუფებში“, პრინციპით - „თან ვსწავლობთ, თან ვაკეთებთ/ვაშენებთ“. ვიკივერსიტეტის პროექტში ჩართული, ეს ჯგუფები/ერთობა ასევე მონაწილეობენ სხვა საგანმანათლებლო პროექტებში. სასწავლო პროცესი კავშირშია სხვა ვიკი-პროექტებთან და ექვემდებარება რედაქტირებას სხვა მონაწილეთა მხრიდან. 

## ისტორია 
ვიკივერსიტეტი სათავეს იღებს 2003 წლიდან, ვიკიწიგნების რესურსიდან. ფორმალური განაცხადი - პროექტის გაშვების შესახებ გაკეთდა 2005 წელს  ვიკივერსიტეტი, როგორც დამოუკიდებელი პროექტი გავიდა საჯარო განხილვაზე. ვიკივერსიტეტის პროექტი, 2005 წლის ნოემბერში განხილული იყო ვიკიმედიის ფონდის დისკუსიებში. ვიკიმედის ფონდის მეურვეთა საბჭოს მოთხოვნით გაკეთდა შესაბამისი მოსამზადებელი ცვლილებები პროექტის გაშვებამდე ძირითად ვებ-გვერდში. იხილეთ: პროექტის მოდიფიცირების წინადადებების approved დადასტურება  - ვიკიმედიის სბჭოს მხრიდან. პროექტის მიღების პერიოდში ვიკიწიგნების ფიქსირდებოდა 17 პორტალი - სხვადასხვა ენაზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბმულები ვიკივერსიტის ყველა საიტთან.
* ინგლისურენოვანი ვიკივერსიტი beta ფაზის პროექტი.
* ორიგინალური 

## სქოლიო

კატეგორია:ვიკიმედიის პროექტები