open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
არაბული საკანონმდებლო ენციკლოპედია

thumb|არაბული საკანონმდებლო ენციკლოპედია
**არაბული საკანონმდებლო ენციკლოპედია** — უდიდესი ბეჭდური ენციკლოპედია არა მხოლოდ არაბულ ენაზე 200 ტომად. რედაქტორი მოჰამედ აბუ ბაქერი. ორასტომეული 164 000 გვერდს შეიცავს და 420 კგ იწონის. ამ მონაცემებით გამოცემამ 1999 წელს გინესის რეკორდიც კი დაამყარა.
ენციკლოპედია ყველა არაბული ქვეყნის საკანონმდებლო წვრილმანს მოიცავს. უმთავრესი ინდექსი ექვს ტომად არის დაბეჭდილი, გამოცემულია დამატებებიც.
 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* Guinness Book of World Records 1999- issue 2002 p.156

კატეგორია:საკანონმდებლო ენციკლოპედიები
კატეგორია:არაბულენოვანი ენციკლოპედიები
პტერილიები

**პტერილიები** — ფრინველებში კონტურული ბუმბულით დაფარული  კანის უბნები. პინგვინებს, პალამედეებსა და უტროპო ფრინველებს ტანი თანაბარზომიერად აქვთ დაფარული კონტურული ბუმბულით, დანარჩენ ფრინველებში კი პტერილიები ენაცვლებიან აპტერიებს. პტერილიების გაწყობასა და ფორმას სისტემატიკური მნიშვნელობა აქვს. პტერილიებისა და აპტერიების განვითარება დაკავშირებულია თერმორეგულაციასა და ფრენასთან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფრინველის ანატომია
პტოზი

thumb
**პტოზი** (ძვ.ბერძნ πτῶσις — დაშვება, დაწევა) — ზემო ქუთუთოს დაწევა: შეიძლება იყოს ცალმხრივი ან ორმხრივი, ნაწილობრივი ან სრული, თანდაყოლილი ან შეძენილი. თანდაყოლილ პტოზს იწვევს ზედა ქუთუთოს ამწევი კუნთის განუვითარებლობა ან უქონლობა; შეძენილი პტოზი უმეტესად ცალმხრივია და ვითარდება ისეთი დაავადებების (თვალის მამოძრავებელი ნერვის ანთება, ენცეფალიტი და სხვა.) შედეგად, რომელიც იწვევს ზემო ქუთუთოს ამწევი კუნთის დამბლას ან პარეზს, ასევე, შეიძლება განვითარდეს როგორც თვალის ოპერაციის გართულება. 
## მკურნალობა 
*თანდაყოლილი პარეზის მკურნალობა ქირურგიული ჩარევის გზით ხორციელდება. 
*შეძენილი პარეზის დროს გამომწვევი დაავადების ლიკვიდაცია, ფიზიოთერაპია; ზოგჯერ ქირურგიული მკურნალობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ოფთალმოლოგია
ხალხური ეტიმოლოგია

**ხალხური ეტიმოლოგია** — სიტყვის ანალიზის გარეშე ან სიტყვის უშუალო გააზრებით მიღებული ეტიმოლოგია; მისწრაფება ამა თუ იმ სიტყვის მოტივაციისკენ; ბუნდოვანი აგებულების სიტყვათა „გააზრება“ გარეგნულად მსგავს, ნაცნობ სიტყვებთან დაკავშირების გზით. მაგალითად, სამაია (სპარს. **სამა**-როკვა) ქართულად ხალხური ეტიმოლოგია განიცადა და გააზრებულია, როგორც სამი ქალის ცეკვა. ამ არამეცნიერულ ხალხურ ეტიმოლოგიას უპირისპირდება ენათმეცნიერების დარგი — ეტიმოლოგია.

ხალხური ეტიმოლოგიის მიზეზი ხდება ასევე სიტყვის შემადგენელი ნაწილის ვერ გააზრება.

## ხალხური ეტიმოლოგიის მაგალითები
ხალხური ეტიმოლოგიის შედეგად სიტყვა უფრო გასაგები ხდება. ხოლო სიტყვისშემადგენელი ნაწილი შეიძლება გახდეს ორი მიზეზის გამო გაუგებარი, ან მოძველდეს ან უცხოური ენიდან იყოს.
### ქართულში
ქართულში განსაკუთრებით ხშირია ხალხური ეტიმოლოგია საკუთარი სახელების „ამოცნობისას“. 
*რაჭა -> რა ჭაა? (ვახუშტი ბატონიშვილი)
*ჭიათურა -> ჭიაა თუ რა?
*სამტრედია -> სამტრედო (მტრედების ადგილი).

### ინგლისური
სიტყვები, რომლებიც სიტყვის შემადგენელი ნაწილი მოძველდა.
*სიტყვიდან **shamefast** (სიტყვასიტყვით: სირცხვილში დაჭერილი; მორცხვი) ფონეტიკური მსგავსებით მივიღეთ shamefaced (მორცხვი). მიუხედავად იმისა რომ fast (რისამე ფიქსირებულად ყოფნა) არააა მოძველებული სიტყვათა მყარ შეხამებებში გაუგებარია.

სიტყვები, რომლებიც სიტყვის შემადგენელი ნაწილი უცხო ენის კუთვნილება იყო:
***causeway** შეიცვალა **causey**-დან (ფრანგული *causee*) რათა სიტყვის მეორე ნაწილი მიემსგავსებინათ სიტყვისთვის *way*.

## იხილეთ აგრეთვე
*ეტიმოლოგია

## სქოლიო
კატეგორია:ენათმეცნიერება

კატეგორია:ეტიმოლოგია
კატეგორია:ფოლკლორი
მერცბახერის ტბა

**მერცბახერის ტბა** () — მორენული ტბა ყირგიზეთში. მდებარეობს ცენტრალური ტიან-შანის აღმოსავლეთ ნაწილში, თენგრი-ტაგისა და სარიჯაზის ქედებს შორის. მდებარეობს ჩრდილოეთ ინილჩექისა და სამხრეთ ინილჩექის შეერთების ადგილში, ზღვის დონიდან 3304 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 4.5 კმ², წყლის მოცულობა 0.129 კმ³, მაქსიმალური სიღრმე 60 მ. ტბის სიგრძე 2–3 კმ, ხოლო სიგანე 1.1 კმ-ია. საზრდოობს ძირითადად მყინვარული წყლებით.  

მერცბახერის ტბა წარმოიქმნა მცირე გამყინვარების პერიოდის დასასრულს, XIX საუკუნეში. აქვს ორი, — ზემო და ქვემო აუზი, რომლებიც დაყოფილია 3–4 კმ სიგრძისა და 400 მ სიმაღლის ყინულოვანი მერცბახერის მდინარით. ტბის ქვედა, დიდი ნაწილი სამხრეთიდან ჩაკეტილია მყინვარული კაშხლით. ზაფხულსა და ზამთარში არხების საშუალებით წყლისგან სრულიად იცლება და მდინარე ინილჩექზე წყალმოვარდნას განაპირობებს, რასაც თან სდევს ხიდების, გზებისა და სხვა საინჟინრო ნაგებობების ნგრევა. გადაგდებული წყლის ხარჯია 1000 მ³/წმ. გარღვევის დროს ტბაში გროვდება 0.06–0.07 კმ³ წყალი. გარღვევები მაშინ ხდება, როდესაც წყლის ტემპერატურა ტბაში 10–15°C აღწევს.     

ტბა აღმოაჩინეს გერმანელი გეოგრაფის გოტფრიდ მერცბახერის ექსპედიციის დროს 1903 წელს. 

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
პუასონის კოეფიციენტი

მინი|პუასონის კოეფიციენტი აღწერს თუ რამდენად შეიძლება გაიჭიმოს ზამბარა
**პუასონის კოეფიციენტი** — დრეკადი სხეულის მასალის ერთ-ერთი ფიზიკური მახასიათებელი, რომელიც უდრის სხეულის ელემენტის ფარდობითი განივი დეფორმაციისა და მისი ფარდობითი გრძივი დეფორმაციის აბსოლუტური მნიშვნელობის ფარდობას. 

ძაბვისა და დეფორმაციის ტერზონთა სიმეტრიის წყალობით, პუასონის კოეფიციენტი შეიძლება მატრიცული ფორმით იქნეს წარმოდგენილი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*დრეკადობის მოდული

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
კატეგორია:მყარი სხეულის ფიზიკა
მიო, ჩემო მიო

„**მიო, ჩემო მიო**“ () — მწერალ ასტრიდ ლინდგრენის ფენტეზის ჟანრის მოთხრობა. გამოვიდა 1954 წელს.

მწერლის შემოქმედებაში ეს არის ეპიკური ფენტეზის ჟანრის პირველი ნაწარმოები, რომანებთან „ძმები ლომგულები“ და „ყაჩაღის ასული რონია“ ერთად. 1987 წელს გადაღებული იქნა მისი კინოადაპტაცია.

## სიუჟეტი 
ბიჭუნა ბოსე ნაშვილებია და უეცრად ტოვებს სტოკჰოლმს და მიემგზავრება შორეულ ჯადოსნურ ქვეყანაში, სადაც მას ნამდვილი მამა, მეფე ხვდება. მაგრამ იგი დამწუხრებულია, ვინაიდან ქვეყანაში ბოროტ რაინდ კატოს ბრძანებით, იჭერენ ადამიანებს და ქვის გულებს უდგამენ. ბოსე, რომელსაც, როგორც აღმოჩნდება, ჰქვია მიო და მისი მეგობარი იუმ იუმი მიემართებიან მის დამასამარცხებლად.

## იხილეთ აგრეთვე
* მიო, ჩემო მიო (ფილმი)

## სქოლიო
კატეგორია:ასტრიდ ლინდგრენის ნაწარმოებები
კატეგორია:1954 წლის მოთხრობები
პუბლიკაცია

**პუბლიკაცია** (ლათ. publio — გასაჯაროება; სახალხოდ გამოცხადება) — 1. ცალკეული ნაწარმოების, ნაშრომის გამოქვეყნება, დაბეჭდვა. 2.რომელიმე გამოცემაში გამოქვეყნებული ტექსტი. 3. ბეჭდვითი სიტყვის, რადიოს ან ტელევიზიის საშუალებით რისამე შეტყობინება-გავრცელება.
## ვერიფიკაციის პრობლემა 
ინფორმაციის პუბლიკაციას შემოწმება ესაჭიროება, ამიტომაც ინფორმაციის ოფიციალური წყაროები რეგისტრაციის პროცედურას გადიან:

ინფორმაციის წყაროები ვერიფიკაციის სხვადასხვა ხერხს იყენებენ:
*რეცენზირება.
*მონაცემთა წყაროს ტირაჟის მინიმალური ფარგლები (რეპუბლიკაციისას).
* რეკომენდატორთა ან გამომცემელთა წრის შემოფარგვლა.

პუბლიკაციის თანამედროვე ხერხები, რომლებიც ინფორმაციის ღია წყაროს იყენებენ, ნდობის შედარებით მაღალ ხარისხს აღწევენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*RayMing Chang, Publication Does Not Really Mean Publication: The Need to Amend the Definition of Publication in the Copyright Act, 33 AM. INTELL. PROP. L. ASS'N  Q.J. 225: This article analyzes the definition of publication in the U.S. Copyright Act of 1976 and finds strong support for the proposition that electronic dissemination (e.g., "Internet publishing") of works does not result in publication under American copyright law.  This article argues that the definition of publication needs to be amended to explicitly include electronic dissemination.

## ლიტერატურა 
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VIII, გვ. 226, თბ., 1984 წელი.

კატეგორია:პუბლიკაცია
პულპიტი

**პულპიტი** — კბილის რბილობის — პულპის ანთება, უმეტესად იწვევს ინფექცია, რომელიც აღწევს პულპამდე კბილის კარიესის პროგრესული განვითარებისას, შეიძლება გამოიწვიოს ტრავმამ (მაგ: გვირგვინის გადატეხვამ პულპასთან ახლოს), ქიმიურმა გამღიზიანებელმა (მჟავები, ფორმალინი) და სხვა. პულპიტი უფრო ხშირად მწვავედ მიმდინარეობს. პულპიტის ძირითადი ნიშანია კბილის შეტევითი ხასიათის ძლიერი ტკივილი, რომელიც ვრცელდება სამწვერა ნერვის ტოტების გაყოლებით. თუ არ ჩატარდა დროული მკურნალობა, შეიძლება განვითარდეს პერიოდონტიტი.

## მკურნალობა 
პულპის მთლიანი ან ნაწილობრივი მოცილება მისი დევიტალიზაციისა და გაუტკივარების შემდეგ: კბილის დაბჟენა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ანთებები
კატეგორია:სტომატოლოგია
პულპა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პულპა** (ლათ. pulpa) — შეიძლება აღნიშნავდეს:

*პულპა კბილის გვირგვინისა და ფესვის ღრუში არსებული სირბილე;  
*პულპა— ელენთის ძირითადი მასა.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
პულპა (კბილისა)

**პულპა** (ლათ. pulpa) — კბილის გვირგვინისა და ფესვის ღრუში არსებული სირბილე; შედგება შემაერთებელი ქსოვილისაგან. უზრუნველყოფს კბილის კვებასა და ზრდას.
პულპის სისხლის მიმოქცევა და ინერვაცია ხორციელდება კბილის არტერიებისა და ვენულების, ასევე შესაბამისი ნერვული არტერიებისა და ყბის ნერვების  საშუალებით. კბილის ფესვის არხის აპიკური ნაპრალით კბილის ღრუს შიგნით ნერვების კონა მცირე კაპილარებად იყოფა.
პულპა ხელს უწყობს რეგენერაციული პროცესების სტიმულაციას.

## ლიტერატურა 
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VIII, გვ. 229, თბ., 1984 წელი.
კატეგორია:სტომატოლოგია
ტროის ცხენი

მინი|მარცხნივ|200პქ|დომენიკო ტიეპოლოს ფრესკა. (1773) *ცხენი შეაქვთ ტროაში*
**ტროის ცხენი** — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ტროის ომის მეათე წელს ბერძნების მიერ ოდისევსის წინადადებით აგებული უზარმაზარი ხის ცხენი, რომელშიც ბერძნებმა შიგ ოდისევსი და სხვა რჩეული გმირები ჩასხეს. ბერძნებმა ხის ცხენი მიაგორეს ტროის კარებთან და თითქოს ომს თავი მიანებესო, ჯარი უკან გააბრუნეს. ტროელებმა ეს ღმერთების მიერ მიძღვნილ საჩუქრად მიიღეს, დაუჯერეს ცბიერ ტყვე სინონის რჩევას და ლაოკოონის წინასწარმეტყველების მიუხედავად ცხენი დიდის გაჭირვებით ქალაქში შეაგორეს. მხოლოდ აპოლონის ქურუმი ლაოკოონი აღუდგა წინ ამ განზრახვას.

## ტროის აღება 
ღამით, როდესაც ტროელებმა ღრმა ძილს მისცეს თავი, ცხენიდან მეომრები გამოვიდნენ, თავიანთ ჯარს ქალაქის გალავნის კარები გაუღეს და ტროა მიწასთან გაასწორეს. ეს მითი ასახულია ჰომეროსის ეპოსში, ვერგილიუსის — „ენეიდაში“.

გადატანითი მნიშვნელობით „ტროის ცხენი“ დანაელთა (ბერძნებს დანაელებსაც უწოდებდნენ) საჩუქარი ნიშნავს მტრისაგან მიძღვნილ რაიმეს, რითაც იგი მოწინააღმდეგეს მახეს უგებს.

## სქოლიო 

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
პუნები

მინი|კართაგენი და მასზე დამოკიდებული ტერიტორიები ქრისტეშობამდე 264 წელს.
**პუნები** — ძველი რომაელების მიერ ფინიკიელებისათვის შერქმეული სახელწოდება. ფინიკიელები წინა აზიიდან გადმოსახლდნენ ჩრდილოეთ აფრიკაში და ძველი წელთაღრიცხვის XII–VII საუკუნეებში იქ დააარსეს კოლონიები კართაგენი, უტიკა და სხვა. პუნური არის ფინიკიური ენის დიალექტი. რომის იმპერიასა და კართაგენს შორის ომების სახელწოდებაც სწორედ „პუნებიდან“ მომდინარეობს და პუნიკური ომების სახით არის ცნობილი.

სახელწოდება პუნები კართაგენის განადგურების შემდეგ მხოლოდ მცირე ხნით შემორჩა ლათინურ ტექსტებში; ადრეული შუა საუკუნეებიდან პუნები აღარ მოიხსენიებიან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პუნიკური ომები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კართაგენი
კატეგორია:ძველი აღმოსავლეთის ხალხები
ცერბერი

მინი|მარჯვნივ|300პქ|ცერბერი. მიწისქცეშა სამყაროს კარების მცველი.

**ცერბერი** ან **კერბერი**, (ბერძნ. Κέρβερος) — ტიფონისა და ექიდნეს ნაშიერი. მიწისქცეშა სამყაროს (ჰადესის) კარების მცველი საშინელი ურჩხული. მას ჰქონდა სამი თავი, მის კისერზე გველები იკლაკნებოდნენ და კუდი ლაშდაღრენილი გველეშაპის თავით უმთავრდებოდა. ცერბერი ჰადესში ყველას უშვებდა, იქიდან კი — არავის. მხოლოდ ერთადერთმა — ორფეოსმა შეძლო ჯადოსნური სიმღერით დაეძინებინა კერბერი და გამოპარულიყო მიწისქვეშეთიდან. 

## ჰერაკლეს გმირობა 
[მინი|მარცხნივ|220პქ|გამოსახულება ქოთანზე. ''ჰერაკლემ მიჰგვარა კერბერი [მიკენეს მეფე, ევრისთევსს]]
მიკენეს მეფემ — ევრისთევსმა დაავალა ჰერაკლეს ჰადესიდან კერბერის ამოყვანა. დიდი ხნის სიარულისა და მრავალი თავგადასავლის შემდეგ ჰერაკლე მივიდა მიწისქვეშეთის მეფე ჰადესთან და კერბეროსის გატანება მოსთხოვა. ჰადესს გაუკვირდა ჰერაკლეს ნახვა და სათხოვარი, დაეთანხმა, მაგრამ იმ პირობით, თუკი გმირი კერბერს ცარიელი ხელით დაიმორჩილებდა. რკინისავით მაგარი ხელები შემოაჭდო ჰერაკლემ ურჩხულს და მოსთხოვა გაჰყოლოდა, მაგრამ კერბეროსი არ ნებდებოდა. დიდხანს აწამა ურჩხული ჰერაკლემ და ბოლოს ნახევრად მკვდარი აიტაცა და წამოიყვანა. მეტისმეტად შეაშინა უკუნეთის მკვიდრი დღის სინათლემ, იგი მთლიანად ცივმა ოფლმა დაფარა, აცახცახდა და დაღრენილი ლაშებიდან მომწამლავი დუჟი სდიოდა, დუჟისგან შხამიანი ბალახები იზრდებოდნენ. ჰერაკლემ კერბერი მიკენში მიიყვანა და ევრისთევსს მიჰგვარა, მაგრამ მეფე დანახვისთანავე შიშმა შეიპყრო და შეევედრა გმირს, კვლავ ჰადესში წაეყვანა ეს საშიშროება. ჰერაკლემ შეისმინა და კვლავ თავის სამფლობელოში დააბრუნა კერბეროსი. 

გადატანითი მნიშვნელობით კერბერს უწოდებენ ავ, მრისხანე დარაჯს. იგივე ლათინურად ცერბერი. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
გრუპი

**გრუპი** () — პიროვნება, რომელიც მუსიკოსთან ან რომელიმე ცნობილ პიროვნებასთან ემოციურ და სექსუალურ ურთიერთობებს ამყარებს. ტერმინი „Groupie“ წარმოდგება სიტყვისგან „group“ (ჯგუფი, ანუ მუსიკალური ჯგუფი).

მუსიკის ისტორიაში ცნობილია მრავალი გრუპი. ასეთი იყო ნენსი სპენჯენი, შემდგომში ჯგუფ სიდ ვიშეზის, სექს პისტოლზის ვოკალისტის მეუღლე.

სხვადასხვა მუსიკოსისა თუ ჯგუფის შემოქმედებაში არსებობს სიმღერები გრუპიების შესახებ. ასეთია The Beatles-ის She Came in Through the Bathroom Window. იგი ეძღვნება რამდენიმე გოგონას, რომელიც ჯგუფის სახლში აბაზანის ფანჯრიდან შეიპარა. მაიკლ ჯექსონის სიმღერა Dirty Diana ასევე ეძღვნება გრუპის.  ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომის The Wall პერსონაჟი პინკი, სიმღერაში Young Lust ეძებს ურთიერთობას „ბინძურ გოგონასთან“ და საკუთარი სასტუმროს ნომერში გრუპი მიჰყავს.

## რესურსები ინტერნეტში
*მუსიკოს სლეშის მეუღლე საუბრობს გრუპიების შესახებ 
*მარგარეტ მოუზერის მოგონებები გრუპიებზე

კატეგორია:სექსუალობა
პურიზმი (ლინგვისტიკა)

**პურუზმი** ( <  „სუფთა, წმინდა“) — ენაში შემოსულ უცხო სიტყვათა (უფრო ნეოლოგიზმების) უკუგდება და მათი შეცვლა დედაენის ხელოვნურად გაცოცხლებული (ან შეთხზული) სიტყვებით.

## მაგალითები 
როგორც ყველა ენაში, პურიზმს ქართულშიც უხვად მოეპოვება მაგალითები:
* გვარდუცი — ჩემოდნის მაგივრად.
* სატუცავი — კალოში.
* წვრილმადიდი — მიკროსკოპი.
* ანგარანი — კანტორა.
* ჩალათა — კონვერტი.
* გლარჯმილა — პაპიროსი.
* ხვანჯი — სკანდალი
* ყელფანდურა — ვიოლინო
* ელსმენი — ტელეფონი და ა.შ.

## ლიტერატურა 
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VIII, გვ. 233, თბ., 1984 წელი.

კატეგორია:ლიტერატურა
კატეგორია:ენათმეცნიერება
პურიზმი (ფერწერა)

**პურიზმი** (ფრ. pur — სუფთა) —— მიმდინარეობა ფრანგულ ფერწერაში (1910-20 წწ დასასრული). დამაარსებელნი და მთავარი წარმომადგენლები არიან ა. ოზანფანი და  შ.ე. შანერე (ლე კორბუზიე). პურიზმის მიმდევრებმა უარყვეს 10-იანი წლების კუბიზმისათვის დამახასიათებელი ნატურის დეფორმირებული დეკორატიული ტენდენციები. ისწრაფოდნენ რაციონალიზმისაკენ. პურისტების ნამუშევრებში ხაზგასმულია სიბრტყითობა, ნარნარი რიტმიკა, საგანთა ნახევრად გამჭვირვალე  სილუეტები და კონტურული მოხაზულობა (ერთი ტიპის დოქები, ჭიქები და ა.შ.). პურიზმი დაზგურ ფერწერაში არ განვითარდა; გამოყენება ჰპოვა  თანამედროვე არქიტექტურაში. განსაკუთრებით ლე კორბუზიეს მიერ შექმნილ შენობებში.
მინი| 
ლე ბორვუზიეს მიერ აგებული ჰოტის ღვთისმშობლის ტაძარი

## ლიტერატურა 
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VIII, გვ. 232, თბ., 1984 წელი.
კატეგორია:არქიტექტურა
კატეგორია:ფერწერა
კატეგორია:ხელოვნება
ტრიტონი (მითოლოგია)

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|ტრიტონის ქანდაკება. [რომი. ავტორი — *ჟან ბერნინი*]]

**ტრიტონი** (ბერძნ. Tritôn) — წინაბერძნული, ზღვის უძველესი დემონი. პოსეიდონისა და ამფიტრიტეს ვაჟი. ცხოვრობდა მათთან ერთად ზღვის ფსკერზე ოქროს სასახლეში. ტრიტონს ჰქონდა ადამიანის ცხვირი, განიერი, მხეცისკბილებიანი პირი, მწვანე თმები, ფეხების მაგივრად დელფინის კუდი. თითქოს მას ხელში ნიჟარა ეჭირა და მისი საშუალებით პოსეიდონის ბრძანების თანახმად აწყნარებდა და აღელვებდა ზღვას. ტრიტონის შესახებ არსებული თქმულებები გვიამბობენ, რომ იგი შეეჯიბრა ჰერაკლეს, ორთაბრძოლაში შეერკინა დიონისეს, ძილის დროს მას თავი მოკვეთეს ტანაგრიელებმა მათი პირუტყვის მოპარვის გამო და სხვა. როგორც ლიბიაში მდებარე მისი თანამოსახელე ტბის ღვთაება, ტრიტონი დაკავშირებულია არგონავტებთან. მან ასწავლა არგონავტებს, თუ როგორ უნდა გამოსულიყვნენ ამ ტბიდან. ამის ხმაზე გარბოდნენ შეშინებული გიგანტები, ხოლო მედუდუკე ენევსი, რომელმაც ტრიტონთან შეჯიბრება გაბედა, ამ შეჯიბრში დაიღუპა. ჩვენს ერამდე მეოთხე საუკუნიდან ერთი ტრიტონის მაგივრად მრავალი ტრიტონი წარმოიდგინეს. ტრიტონი პოსეიდონთან, ნერეიდებთან ან ზღვის სხვა ღვთაებებთან ერთად გამოისახებოდა. მოგვიანებით ასეთი გამოსახულებები საკმაოდ გავრცელდა. ტრიტონები შემდეგ სხვადასხვანაირად წარმოიდგინეს. მაგალითად, თევზის კუდით და ცხენის ფეხებით.  

## გალერეა 

ფაილი:Jacques de Gheyn (III) - Triton - ca.1615.jpg|ტრიტონის გამოსახულება
ფაილი:Triton Otricoli Pio-Clementino.jpg|მოზაიკური გამოსახულება
ფაილი:Rooma 2006 003.jpg|ტრიტონის ქანდაკება შადრევანზე
ფაილი:TritonArmbandGreek200BCE.jpg|ოქროს სამაჯური ტრიტონის გამოსახულებით

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
პუტი

thumb|ფრესკა Camera degli Sposi  Palazzo Duccale-ში (მანტუა, 15. Jh.)
**პუტი** (იტალ. Putti, (მრ. რ) Putto — ჩვილი, ყრმა) — პატარა, ზოგჯერ ფრთებიანი, ტიტველი ბიჭების გამოსახულება, მეტწილად იტალიური აღორძინების დროინდელი (აგრეთვე  XVII-XVIII სს.) ხელოვნების გამორჩეული დეკორატიული მოტივი. პუტიში შერწყმულია ანტიკური ეროტებისა და ქრისტიანული ანგელოზებისათვის დამახასიათებელი ნიშნები, რაც ხელოვნებაში საერო, ემოციური მოტივების შეჭრას ადასტურებს. გვხვდება ძირითადად ბაროკოში. წარმოდგება ბერძნული და რომაული მითოლოგიიდან.

პუტები კუპიდონის ალეგორიული სახესხვაობაა, თუმცა ქერუბიმებში არ უნდა აგვერიოს (რაც ხშირად მოსდით ინგლისურენოვან მკითხველებს).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სახვითი ხელოვნება
კატეგორია:რენესანსი
კატეგორია:ანგელოზები
ტარტაროსი

**ტარტაროსი** ან **ტარტაროზი** () — ძელ ბერძნულ მითოლოგიაში ქვესკნელის უბნელესი ნაწილი, შავეთი. ჰესიოდეს მიხედვით, მესამე კოსმოგონიური პრინციპი (გეა-ეროსი-ტარტაროსი). უმძიმეს ცოდვათა დასასჯელი: სამმაგი მწუხრით, პოსეიდონის ნაჭედი სპილენძის კედლითა და ცეცხლის მდინარით (პირიფლეგეთონტით) გარემოცული საიქიო. ჰომეროსთან ტარტაროსი იმდენადვეა დაშორებული დედამიწიდან, რამდენადაც ზეცა, და სიკვდილივით ბნელია. ტარტაროსი ჰადესის ქვედა სკნელია, სადაც ურანოსმა მიაჯაჭვა ციკლოპები და ასხელა გოლიათები (ჰეკატონხეირები), რომლებიც შემდეგ გეას რჩევით ზევსმა ახსნა და მცველებად მიუჩინა ტარტაროსში ჩაყრილ ძლეულ ტიტანებს.

ქრისტიანულ რელიგიურ წარმოდგენაში ტარტაროსს ცვლის ჯოჯოხეთი, ჰადესს კი საიქიო. საიქიოში ყველა მიდის, ჯოჯოხეთში კი დიდი დამნაშავეები ხვდებიან. ტარტაროზი ხშირად ბოროტ არსებადაა მიჩნეული, იგი ეშმაკების მეთაური და წინამძღოლია. 

## ლიტერატურა
*გაფრინდაშვილი ნ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1972, გვ. 284

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
დიდი პოლონური ენციკლოპედია (ახალი)

**დიდი პოლონური ენციკლოპედია (ახალი) **Wielka Encyklopedia PWN — პოლონური უნივერსალური ენციკლოპედია. გამოსცა პოლონეთის სახელმწიფო სამეცნიერო გამომცემლობამ ვარშავაში 2001-2005 წლებში. 
## აღწერილობა 
ახალმა ენციკლოპედიამ დიდი პოლონური ენციკლოპედია ჩაანაცვლა, რომელიც უკვე დრომოჭმულად და კომუნისტური იდეოლოგიის მატარებლად მიიჩნიეს, რადგან 1962-70 წლებში, სოციალისტურ ხანაში, გამოიცა. ახალი ენციკლოპედია თავის წინამორბედს სტატიათა რაოდენობითაც აღემატება  — თანამედროვე 30 ტომეულში 140 000 სტატიაზე მეტია, პლუს დამატებაც ახლავს და პოლონურ ენაზე შექმნილ ბეჭდურ ენციკლოპედიათა შორის უდიდესია.

## ტექმახასიათებლები
*30 ტომი,
*141 000 სტატიამდე:
*40 000 ბიოგრაფია
*22 000 გეოგრაფიული სტატია
*135 000 000 სიმბოლო
*15000 ილუსტრაცია:
*700 რუკა,
*ინდექსი დამატებით ტომში.
*მთავარი რედაქტორი იან ვოჟნოვსკი. 
*რედაქცია:100 მუშაკი, 3000 თანაავტორი და რეცენზენტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wielka encyklopedia PWN (ათეულობით სტატია ხელმისაწვდომია PDF ფორმატში)
* Medal Europejski dla Wielkiej encyklopedii PWN
* Wielka encyklopedia PWN w Księgarni internetowej PWN 

კატეგორია:პოლონური ენციკლოპედიები
ქერუბიმნი

**ქერუბიმი**, *ქერუბინი*, *ქერობინი* () — ანგელოზთა 9 დასიდან ერთ-ერთი. ქრისტიანული რელიგიის მიერ შემუშავებულ ანგელოზთა იერარქიაში, „ქერუბიმებს“ უმაღლესი იერარქიის მეორე დასს განეკუთვნებიან სერაფიმების შემდეგ (სერაფიმნი, ქერუბიმნი და საყდარნი). ძველი აღთქმის მიხედვით, ქერუბიმები იყვნენ ღვთის მხლებელნი. ისინი გამოსახულნი იყვნენ სოლომონის ტაძრის თაღზე იერუსალიმში. ქერობინები ქრისტიანულ ანგელოგიაში ჩვეულებრივ სერაფიმებთან ერთად მოიხსენიებიან.

იხსენიებიან ძველი აღთქმის ეზეკიელის, მესამე მეფეთა, მეორე ნეშტთა და გამოსვლათა წიგნებში. 
*„ვიხილე და, აჰა, ცამყარზე, რომელიც **ქერუბიმების** თავს ზემოთ არის, გამოჩნდა რაღაც საფირონის ქვისმაგვარი, რაღაც ტახტისმაგვარი, მათ ზემოთ...“ [და ვიხილე და, აჰა, ზედაჲთ სამყაროსა, ზეშთა თავისა **ქეროვიმთასა**, ვითარცა ქვისა საპფირონისა, მსგავსებაჲ სახესა საყდრისასა მათ ზედა...] (ეზ. 10,1-20);
*„გააკეთა დაბირში ორი **ქერუბიმი** ზეთისხილის ხისგან, რომლის სიმაღლე ათი წყრთა იყო...“ [და ქმნნა შინაგან დაბირსა მას ორნი **ქერობინნი** ძელისა ურთხელისაგან, ათ წყრთით სწორად სიდიდე მისი...] (3მეფ. 6:23-35);
*„ოქროთი დაფარა სახლი - ძელები, კარის ზღურბლზე, მისი კედლები და კარები. კედლებზე **ქერუბიმები** ამოკვეთა...“ [და მოქმნა ოქროთა სახლი იგი და კედელნი. და ბჭენი და სართულები და კარები ოქროთა და გამოქანდაკა **ქერობინები** კედელთა...] (2ნეშ. 3,7-14);
*„ოქროსგან გამოჭედავ ორ ქერუბიმს და სახურავის ორსავე კიდეზე დაამაგრებ...“ [და ჰქმნე ორნი ქერობინნი ოქროჲსანი წახნაგებულნი და დაჰსხნე იგინი ორკერძოთაგანვე კიდეთა სალხინებელისათა...] (გამ. 25,18-22);
*„ამოკვეთილი იყო **ქერუბიმები** და პალმები; პალმა ქერუბიმსა და ქერუბიმს შორის იყო, ორი სახე ჰქონდა ყოველ ქერუბიმს...“ [**ქეროვიმთა** და ფინიკთა და ფინიკი საშუალ ქეროვიმთასა და ქეროვიმთასა, ორნი პირნი ქერობინსა:] (ეზ. 41,18-25);
*„გააკეთა ოქროს ორი **ქერუბიმი**; ოქროსაგან გამოჭედა ისინი; სახურავის ორსავე კიდეზე განალაგა...“ [და ქმნნა ორნი იგი ქერაბინნი პატიოსანი ორთავე კიდეთა სალხინებელისასა...] (გამ. 37,7-9);
*„დაასვენეს მღვდლებმა უფლის აღთქმის კიდობანი თვის განკუთვნილ ადგილზე, ტაძრის დაბირში, წმიდათა წმიდაში, **ქერუბიმთა** ფრთებქვეშ...“ [და შეიღეს შინა მღდელთა მათ კიდობანი იგი აღთქმისა ადგილად თჳსა დაბირსა, სახლსა მას წმიდასა წმიდათასა ფრთეთა ქუეშე **ქერობინთა** მათ...] (3მეფ. 8,6-7).

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* *კათოლიკური ენციკლოპედია*: ქერუბიმი
* The Cherubim - some pointers and problems by Rabbi Dr Raymond Apple

კატეგორია:ანგელოზები იუდაიზმში
კატეგორია:ანგელოზები ქრისტიანობაში
კატეგორია:ებრაული ბიბლია
კატეგორია:ანგელოზთა სახეობები
ჰესიონე

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|[ჰერაკლე კლავს ურჩხულს და არჩენს ჰესიონეს]]
**ჰესიონე** () — ტროას მეფის — ლაომედონტის ქალიშვილი. ლაომედონტთან მსახურობდნენ პოსეიდონი და აპოლონი. ამათ ააშენეს ტროის კედლები. ძუნწმა მეფემ ღმერთებს შეპირებული გასამრჯელო არ მისცა და გაჯავრებულა პოსეიდონმა მას სამაგიერო გადაუხადა, მის ქვეყანაში გაგზავნა ურჩხული, რომელმაც მუსრი გაავლო ამ მხარეს. ქვეყანა რომ ამ საშინელებისაგან განთავისუფლებულიყო, როგორც სამისნომ იწინასწარმეტყველა, საჭირო იყო მსხვერპლად შეეწირათ მეფის ასული ჰესიონე. ჰერაკლემ მოკლ ურჩხული და გადაარჩინა ქალიშვილი. მეფემ არც ჰერაკლეს სცა პატივი, ამიტომ გმირმა აიღო ტროა, მეფე ლაომედონტი მოკლა დამისი ყველა შთამომავალი (პრიამოსსა და ჰესიონეს გარადა) დახოცა. ჰერაკლემ ჰესიონე მიათხოვა ტელამონს.

როდესაც ლაომედონი ტროას გალავანს აშენებდა, მას გაუმართლა: იმ ხანად ზევსს ღმერთები აუმბოხდნენ. განრისხებულმა ზევსმა აპოლონი და პოსეიდონი აიძულა დღიურ მუშებად ემსახურათ ლაომედონთან. მეფემ პირი გატეხა და სამუშაოს დასრულების შემდეგ საზღაური არ გადაუხადა ღმერთებს. მაშინ პოსეიდონმა მას მიუგზავნა ზღვის ურჩხული, რომელიც ტროას აჩანაგებდა. ორაკულის რჩევით, ამ უბედურებისაგან თავდასაღწევად საჭირო იყო მეფის ასულის მსხვერპლად შეწირვა. მეფემაც, ხალხმაც გაიმეტეს ჰესიონე და კლდეს მიაჯაჭვეს. იგი გადაარჩინა გმირმა ჰერაკლემ, რომელმაც მოკლა ურჩხული. სანაცვლოდ ლაომედონს მისთვის ზევსის მიერ ნაბოძები მერნები უნდა მიეცა. არც ეს პირობა შეასრულა ლაომედონმა. ამ ამბებიდან მცირე ხნის შემდეგ ჰერაკლე დიდძალი ლაშქრით შეიჭრა ტროაში, დაამხო ქალაქი, ლაომედონი სიცოცხლეს გამოასალმა, მისი ქალიშვილი კი ტელამონზე დააქორწინა.

## ლიტერატურა
* *ნოდარ გაფრინდაშვილი*. მითოლოგიური ლექსიკონი. გვ. 328 - თბილისი, „განათლება“, 1972.

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
მამაი

საკუთარი სახელი **მამაი** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგ ცნებებს:

*მამაი — კათოლიკოსი.
*მამაი — ოქროს ურდოს სარდალი.
*მამაი — სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.
Double Fantasy

***Double Fantasy*** — ჯონ ლენონის და იოკო ონოს ალბომი, რომელიც გამოიცა 1980 წელს. დისკი გამოვიდა ლეიბლზე  Geffen, ჯონის მკვლელობის შემდეგ. მასში შეტანილია ცნობილი სიმღერები „(Just Like) Starting Over“,  „Woman“ და „Watching the Wheels“.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ჯონ ლენონი და იოკო ონო.

### ორიგინალური გამოცემა
### 2000 წლის გამოცემა
### 2010 წლის მიქსები
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯონ ლენონის ალბომები
კატეგორია:1980 წლის ალბომები
კატეგორია:იოკო ონოს ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები
კატეგორია:გრემის ჯილდო წლის ალბომისთვის
წილკნის აკლდამა

**წილკნის აკლდამა** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წილკნის აღმოსავლეთით, ყოფილი დიდი მცხეთის ტერიტორიაზე. მიწისქვეშა აკლდამა ადრინდელი ქრისტიანული ხანის არქეოლოგიური ძეგლია. ის, სავარაუდოდ, წარჩინებულ საეკლესიო მოღვაწეთა განსასვენებელი უნდა იყოს.

## აღწერა
აკლდამა მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე. თარიღდება IV-V საუკუნეებით. აკლდამის საერთო სიგრძე 10 მეტრია, ხოლო დასაკრძალავი სენაკის ფართობია 12 კვადრატული მეტრი. ნაგებია ქვიშაქვის ქვათლილებით და ჩადგმულია საგანგებოდ ამოთხრილ ქვაბულში. აღმოსავლეთიდან სენაკს აკლდამაში შესასვლელი 13 საფეხურიანი კიბე უერთდება. შესასვლელი ქვის  კარით იყო ამოქოლილი. სახლ-საკრძალავის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებთან ტახტებია მიშენებული. აკლდამის დასავლეთ კედელზე ოთხსტრიქონიანი ბერძნული წარწერაა. აკლდამას დასავლეთით 3 მეტრზე გამოვლინდა ნახევარწრიულაბსიდიანი ტაძრის ნაშთი, ხოლო ჩრდილოეთით რიყის ქვით ნაგები ზღუდის ნაწილი.

აკლდამა გაითხარა 1979 წელს (ხელმძღვანელი ა. აფაქიძე). მასში ესვენა სუდარაში გახვეული რვა მამაკაცი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ქრისტიანული წესით - გულაღმა გაშოტილი, თავით დასავლეთისაკენ. გათხრისას აკლდამა გაძარცვული იყო.  აკლდამის  გვერდით გამოვლინდა გვიანდელი ანტიკური ხანის ორმოსამარხი და  ქვაყუთი, რომელშიც თიხის სარეცელზე ასევე დაკრძალული იყო მიცვალებული ქრისტიანული წესით.

## ლიტერატურა
**ნიკოლაიშვილი ვ.*, ახლად აღმოჩენილი არქეოლოგიური ძეგლები ისტორიული დიდი მცხეთის ტერიტორიაზე, ჟურნალი „ძეგლის მეგობარი", 1983, N63
**ყაუხჩიშვილი თ.*, წილკნის აკლდამის ბერძნული წარწერა, "მაცნე" ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების  ისტორიის სერია", 1982. N2.

*

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
საკონცენტრაციო ბანაკი

[მინი|[ბურები|ბური ქალებისა და ბავშვების ბანაკი სამხრეთ აფრიკიაში (1900-1902 წლებში)]]
**საკონცენტრაციო ბანაკი** ( - *თავმოყრა*) — ტერმინი, რომელიც სპეციალურად აღჭურვილი თავისუფლების მასობრივი, იძულებითი აღკვეთის ცენტრს აღნიშნავს სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეთა შემდეგი კატეგორიებისათვის:
* ომის დროს სამხედროთა და ინტერვირებულთა შესაკავებლად.
* პოლიტპატიმრებისთვის ზოგიერთი რეჟიმის დროს. 
* ეროვნული ან სხვა კუთხით თავისუფლება-აღკვეთილ პირთა.
* ტყვეთათვის, რომელთა დაკავება სამოქალაქო ომის ან ოკუპაციის პერიოდში მოხდა. 
* ნაცისტური გერმანიის ბანაკებში ლიკვიდაცია მისჯილთათვის.

ტერმინი „საკონცენტრაციო ბანაკი“ ბურების ომის დროს გაჩნდა, როდესაც ინგლისელმა ჯარისკაცებმა ბური გლეხები ბანაკებში მოაქციეს (კონცენტრაცია მოახდინეს), რათა მათ ბური პარტიზანებისთვის რაიმე სახის დახმარება არ აღმოეჩინათ.

## ლიტერატურა 
* ბრუნო ბეთელჰაიმი."გაბრწყინებული გული".
* გ. შურა. «ებრაელები და ვილნო»..
* ე. მ. რემარკი — «სიცოცხლის ნაპერწკალი»

კატეგორია:საკონცენტრაციო ბანაკები
მამათმავლობა

**მამათმავლობა** — მამაკაცთან მამაკაცის, ძირითადად, სქესობრივი ურთიერთობა. ეს ტერმინი იხმარებოდა ქართულში სიტყვების „გეი“ ან „ჰომოსექსუალის“ დამკვიდრებამდე, შესაბამისად, შეიძლება იმავე აზრს ატარებდეს, რასაც თანამედროვე გაგებით გეი, ჰომოსექსუალი ან, ზოგჯერ, ბისექსუალი კაცი. საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდშიც კაცის ჰომოსექსუალურ ორიენტაციას ან აქტს მამათმავლობად მოიხსენიებდნენ. თანამედროვე გაგებით ეს ტერმინი სტერეოტიპულ შინაარსს ატარებს, რადგან საბჭოთა კავშირში მამათმავლობა „გაუკუღმართებულ ქცევად“ ითვლებოდა. საბჭოთა სამართლით პიროვნების საწინააღმდეგო დანაშაული იყო. ძველ ქართულ სამართალში მიღებული იყო მამათმავლობის ანუ „სოდომური ცოდვის“ შემთხვევათა სამ ჯგუფად დაყოფა. იმის მიხედვით თუ რა პირობებში და როგორ იქნებოდა ჩადენილი ეს „ცოდვა“, განასხვავებდნენ "სუბუქ", „მძიმე“ და „უმძიმეს“ მამათმავლობას.

ერეკლე II-ისა და ანტონ კათალიკოსის განჩინება (1767-1768) მამათმავლობისთვის „ძალიანი და საანდაზოს ჯაჯაებით“ (ანუ ტანჯვა წამებით) სიკვდილს ითვალისწინებდა.

საინტერესოა ის ფაქტი, რომ მამათმავლობა ძველ ქართულში კაც ჰომოსექსუალს, გეის აღნიშნავდა, თუმცა არ არსებობდა ლესბოსელის ან ქალი ჰომოსექსუალის ეკვივალენტი ტერმინი.

## იხილეთ აგრეთვე
*გეი
*ჰომოსექსუალი
*ჰომოსექსუალობა

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია 
კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
სეკურიტატა

მინი|მარჯვნივ|300პქ|სეკურიტატას გამოსახულება მონეტაზე
**სეკურიტატა** (ლათინ. Securitas-atis) — სახელმწიფოსა და მოსახლეობის უშიშროების განმასახიერები რომაული ღვთაება, გამოისახება სვეტების გვერდით ფეხებგადაჯვარედინებულ, მჯდომარე ქალად. მას მარჯვენა ხელი მაღლა ჰქონდა აწეული. მისი მუდმივი ატრიპუტებია: სკიპტრა, დაფნა, სიუხვის რქა და ზეთისხილის ტოტი.   

## სქოლიო 
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
25 Years — The Definitive Box Set Collection

***25 Years — The Definitive Box Set Collection*** — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის კომპილაცია, რომელიც გამოიცა 2011 წლის 27 სექტემბერს. მასში შეტანილია 3 CD სიმღერებით და ერთი DVD კონცერტით, რომელიც არასოდეს გამოცემულა.

კომპილაციას დაერთო წიგნი ფოტოსურათებით, სიმღერების ტექსტებით და სტინგის წინასიტყვაობით. დამატებითი სიმღერების სახით შეტანილია რამდენიმე მიქსი, რომელიც ასევე არ გამოცემულა.

კომპილაციის პროდიუსერები არიან რობ მეთისი და კეტრინ შენკერი.

## სიმღერების სია 
### დისკი 1
#„If You Love Somebody Set Them Free“
#„Love Is The Seventh Wave“
#„Consider Me Gone“
#„Moon Over Bourbon Street“
#„Fortress Around Your Heart“
#„Bring On The Night“ (საკონცერტო)
#„Driven To Tears“ (საკონცერტო)
#„I Burn For You“ (საკონცერტო)
#„Be Still My Beating Heart“
#„They Dance Alone“
#„Englishman in New York“
#„Fragile“
#„We’ll Be Together“
#„Sister Moon“
#„Secret Marriage“

### დისკი 2
#„All This Time“
#„Mad About You“
#„Why Should I Cry For You?“
#„The Soul Cages“
#„When The Angels Fall“
#„If I Ever Lose My Faith In You“
#„Fields Of Gold“
#„Seven Days“
#„It’s Probably Me“
#„Shape Of My Heart“
#„When We Dance“
#„I Hung My Head“
#„I Was Brought To My Senses“
#„You Still Touch Me“
#„I’m So Happy I Can’t Stop Crying“

### დისკი 3
#„A Thousand Years“
#„Desert Rose“
#„Ghost Story“
#„Brand New Day“
#„Send Your Love“
#„Whenever I Say Your Name“
#„Stolen Car (Take Me Dancing)“
#„Soul Cake“
#„The Hounds Of Winter“
#„Next To You“
#„We Work The Black Seam“
#„The Pirate’s Bride“
#„Never Coming Home“
#„Russians (Live)“
#„The End Of The Game“ (საკონცერტო)
### დისკი 4 (DVD)
***Rough, Raw & Unreleased: Live at Irving Plaza***

#„Message In A Bottle“
#„Demolition Man“
#„Synchronicity II“
#„Driven To Tears“
#„Heavy Cloud, No Rain“
#„A Day In The Life“
#„Voices Inside My Head/When The World Is Running Down“
#„Roxanne“
#„Next To You“
#„Lithium Sunset“

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:სტინგის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2011 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:A&M Records-ის კომპილაციური ალბომები
არვალელი ძმები

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|[მარკუს ავრელიუსი სწირავს მსხვერპლს. ]]
**არვალელი ძმები** () — რომაელ ქურუმთა კოლეგია, რომელიც დაკავშირებული იყო ძველიტალიურ ღმერთქალ დიას კულტთან. ზოგი გადმოცემის თანახმად არვალელი ძმების პირველი კოლეგია შექმნა აკა ლარენციას 12 ვაჟმა. დიას დღესასწაულზე მსხვერპლად სწირავდნენ ცხვრებს, ძროხებს, გოჭებს. მონაწილეები მღეროდნენ განსაკუთრებულ, ე. წ. არვალურ სიმღერებს, ლოცულობდნენ მოსავლისათვის, რომელიც თითქოს ციდან გამოგზავნილი იყო. ზეიმის ბოლოს იმართებოდა ლხინი და თამაშობა-გართობანი. იმპერატორმა ავგუსტემ განაახლა დავიწყებამდე მისული დღესასწაულის რიტუალი და არვალელი ძმების კოლეგიაში შეიყვანა 12 კაცი, მათ შორის თავისი თავი და ოჯახის წევრები. დღესასწაულის დროს გამოქონდათ ხორბლის თავთავი, ხილი, ყურძენი და სხვა.

სახელწოდება მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „arvum“, რაც ქართულად სახნავ მიწას, ყანას ნიშნავს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
მანები (მითოლოგია)

მინი|მარჯვნივ|220პქ
**მანები** (ლათ. Manes) — გარდაცვლილთა გაღმერთებული სულები. რომაული რელიგიის მიხედვით ისინი თავიდან საიქიოს ღვთაებად ითვლებოდნენ, შემდგომში კი, თითქოს, თავიანთ გვარსა და ოჯახს მფარველობდნენ. მანებს ნათესავსები სწირავდნენ წყალს, ღვინოს, რძეს, შავი ცხვრის [[სისხლი|სისხლს], ღორებს, ხარებს და სხვა., ხოლო უძველეს დროში — კატასაც კი. 

მანებისადმი მიძღვნილი დღესასწაული იმართებოდა 13 — 21 თებერვალს. ამ დღეებში ყველა ტაძარი დაკეტილი იყო და მოქალაქეებს ქორწინება ეკრძალებოდათ. პალანციუმის ბორცვზე იყო მანებისადმი განკუთვნილი ქვებით დახურული განსაკუთრებული ფორმის ორმო (მანების საცხოვრებელი). წელიწადში სამჯერ (24 აგვისტოს, 5 ოქტომბერს და 8 ნოემბერს) ქვებს გამოალაგებდნენ. მენების მუდმივ, საერთო საცხოვრებლად მიწისქვეშეთი მიაჩნდათ და ამიტომ პოეტები მანად ხშირად მიწისქვეშა სამყაროს (ჰადესს, საიქიოს) მოიხსენიებდნენ ხოლმე.  

## სქოლიო 
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
ფლამინები

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|ფლამენი. [III საუკუნე. ლუვრი.]]
**ფლამინები** (ლათ. Flamen-inis) — გადმოცემის თანახმად მეფე ნუმა პომპილიუსისაგან დაწესებული ქურუმთა კოლეგია ძველ რომში. ისტორიულ პერიოდში ფლამინებს უმაღლესი პონტიფიკი ნიშნავდა.კოლეგია შედგებოდა სამი უმაღლესი და თორმეტი პლებეური ფლამინისაგან. მათ ძირითად მოვალეობას ღმერთთათვის მსხვერპლის შეწირვის საქმის მოგვარება წარმოადგენდა. ფლამენებს არ შეეძლოთ შეხებოდნენ ცხენს, იარაღს, ცხვარს, ძაღლს, ხორცს, სუროს, ცერცვს, ცომს. არ შეეძლოთ ფიცის მიცემა, დასაფლავეებებზე დასწრება და საერთოდ იმ სახლში გაჩერება, სადაც მიცვალებული განისვენებდა. ეს აკრძალვები ვრცელდებოდა იუნონას ქურუმ ქალებზეც. თუ დამნაშავე ფლამინის სახლში შევიდოდა, მას ვერ დასჯიდნენ.   

## სქოლიო 
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
კიროვკა

**კიროვკა** (ყოფილი **მამაი**) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, დამია-გიაურარხის თემში. მდებარეობს მდინარე დებედის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 410 მ სიმაღლეზე. მარნეულიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. სოფლის ძველი სახელწოდებაა მამაი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა სადახლოს სასოფლო საბჭოში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 663 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კალკი

**კალკი** — ( ასლი, მიმსგავსება) ეს სიტყვა ქართულ ენაში გამოიყენება შემდეგი ორი მნიშვნელობით:

* კალკი (ქაღალდი) — საგანგებოდ დამუშავებული გამჭვირვალე ქაღალდი ან ქსოვილი, რომლის საშუალებითაც იღებენ ნახაზების პირს.
* კალკი (ლინგვისტიკა) — ლინგვისტიკური სიტყვა ან გამოთქმა, რომელიც აგებულია სხვა ენის სიტყვის ან გამოთქმის მიხედვით. მაგ., „რაშია საქმე?“ კალკია რუსული გამოთქმისა „в чëм дело?“. იხილეთ ბარბარიზმი.

## სქოლიო
ჰემონი

[მინი|მარჯვნივ|230პქ|ჰემონმა ნახა მკვდარი [ანტიგონე ]]
**ჰემონი** (ბერძნ. Αἵμων / Haímôn) — კრეონტ მეფის ვაჟი, ანტიგონეს საქმრო. 1. ეპოსის ვერსიით ის დაიღუპა მაშინ, როდესაც სფინქსის დასმული გამოცანა ვერ ამოხსნა. ეპოსი ასევე წერს, რომ ჰემონი ბოლო იყო მათ შორის ვინც სფინქსის გამოცანის ამოხსნა სცადა. 2. როდესაც ჰემონმა ანტიგონეს სიკვდილი გაიგო, თვითონაც თავი მოიკლა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ციდო არენა

**ციდო არენა** () — უდიდესი მულტიფუნქციონალური არენა ქალაქ პანევეჟისში, ლიეტუვა. ის მასპინძლობს ველორბოლებს, საკალათბურთო მატჩებსა და კონცერტებს. გაიხსნა 2008 წლის 24 ოქტომბერს. ციდო არენაზე გაიმართება ევრობასკეტი 2011-ის A ჯგუფის ყველა მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საკალათბურთო არენები
კატეგორია:ველოდრომები
შიაულიაი არენა

**შიაულიაი არენა** — უდიდესი არენა ქალაქ შიაულიაიში, ლიეტუვა. ის მასპინძლობს საკალათბურთო მატჩებსა და კონცერტებს. გაიხსნა 2007 წლის 25 ივლისს. შიაულიაი არენაზე გაიმართება ევრობასკეტი 2011-ის B ჯგუფის ყველა მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საკალათბურთო არენები
კვირინუსი

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|კვირინუს გამოსახულია [ძველი რომის მონეტები|ძველ რომაულ მონეტაზე ]]
**კვირინუსი** () — იტალიის ერთ-ერთი უძველესი ღვთაებათაგანი, რომელსაც ეტრუსკები აღიარებდნენ აპენინის ნახევარკუნძულზე იტალიელების დასახლებამდე. მისი კულტი იტალიაში საბინიელებს უნდა შემოეტანათ. მარსისა და იუპიტერის შემდეგ კვირინუსი მესამე ადგილზე იდგა. მოგვიანებით მისი კულტი მარსის კულტში აურიეს. კვირინიუსს ხშირად „მშვიდ მარსს“ ან „მშვიდობიანობის მარსს“ და სხვა ასეთს უწოდებდნენ. მოგვიანებით კვირინუსის კულტი რომულუსის კულტს შეერწყო. ამაზე მიუთითებს რომულუსისა და კვირინუსის საერთო ტაძარი. რომაელთა ძველის სახელწოდება — კვირიტები კვირინიუსის სახელიდან უნდა მომდინარეობდეს. კვირინიუსის ქალაქს რომს უწოდებენ, კვირინიუსის ერს — კი — რომაელებს / იტალიელებს.
 

## სქოლიო 
კატეგორია:რომაული ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ევრობასკეტი 2011 პლეი-ოფი

ევრობასკეტი 2011-ის **პლეი-ოფის ეტაპი** დაიწყო 14 სექტემბერს და გაგრძელდა 18 სექტემბრამდე. ყველა მატჩი გაიმართა ჟალგირის არენაზე ქალაქ კაუნასში. ამ ეტაპზე გამოვლინდა ჩემპიონატის გამარჯვებული — ესპანეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები. 

## ცხრილი
;მე-5 ადგილი

## მეოთხედფინალები 
### ესპანეთი – სლოვენია
{{კალათბურთის დაფა|bg=#eee |date=14 სექტემბერი |time=19:00 |place=ჟალგირის არენა, კაუნასი
|teamA='*** |scoreA=**86**
|teamB= |scoreB=64
|Q1=16–**23** |Q2=**19**–8 |Q3=**36**–14 |Q4=15–**19*'
|report=ბმული
|points1=ნავარო 26
|rebounds1=პ. გასოლი 16
|assist1=*ოთხი მოთამაშე* 3
|points2=გ. დრაგიჩი 14
|rebounds2=*ორი მოთამაშე* 5
|assist2=ს უდრიჰი 3
|referee=ხრისტოს ხრისტოდულუ ილია ბელოსევიჩი ოლეგს ლატისევსი 
|attendance = 11,000
}}

### მაკედონია – ლიეტუვა
### საფრანგეთი – საბერძნეთი
### რუსეთი – სერბეთი
## კლასიფიკაცია 5–8 
### სლოვენია – ლიეტუვა
{{კალათბურთის დაფა|bg=#eee |date=15 სექტემბერი |time=16:30 |place=ჟალგირის არენა, კაუნასი
|teamA=|scoreA=77
|teamB='***|scoreB=**80**
|Q1=**20**–19 |Q2=13–**25** |Q3=**24**–19 |Q4=**20**–17
|report=ბმული
|points1=ლორბეკი, დრაგიჩი 16
|rebounds1=სმოდისი 6
|assist1=ლაკოვიჩი, დრაგიჩი 4
|points2=კალნიეტისი 17
|rebounds2=ვალანჩუნასი 6
|assist2=იასიკევიჩუსი 7
|referee=ფაბიო ფაჩინი სრდან დოზაი სპირიდონ გონტასი 
|attendance = 11,000
}}

### საბერძნეთი – სერბეთი
## ნახევარფინალები 
### ესპანეთი – მაკედონია
{{კალათბურთის დაფა|bg=#eee |date=16 სექტემბერი |time=18:30 |place=ჟალგირის არენა, კაუნასი
|teamA=****|scoreA=**92**
|teamB=|scoreB=80
|Q1=**26**–18 |Q2=18–**27** |Q3=**27**–17 |Q4=**21**–18
|report=ბმული
|points1=ნავარო 35
|rebounds1=პ. გასოლი 17
|assist1=მ. გასოლი 5
|points2=მაკკალები 25
|rebounds2=ანტიჩი 9
|assist2=მაკკალები 5
|referee=ფაბიო ფაჩინი სრდან დოზაი სპირიდონ გონტასი 
|attendance = 11,000
}}

### საფრანგეთი – რუსეთი
## მატჩი მეშვიდე ადგილისათვის 
{{კალათბურთის დაფა|bg=#eee |date=17 სექტემბერი |time=19:00 |place=ჟალგირის არენა, კაუნასი
|teamA=**** |scoreA=**72**
|teamB= |scoreB=68
|Q1=**27**–20 |Q2=17–**19** |Q3=**20**–12 |Q4=8–**17*'
|report=ბმული
|points1=დრაგიჩი 21
|rebounds1=ბეგიჩი 9
|assist1=ოზბოლტი 4
|points2=პეროვიჩი 13
|rebounds2=ბიელიკა 9
|assist2=მარკოვიჩი, ბიელიკა 5
|referee=სრდან დოზაი ემინ მოგულკოჩი ტომას იასევიჩიუსი 
|attendance = 5,000
}}

## მატჩი მეხუთე ადგილისათვის 
## მატჩი მესამე ადგილისათვის 
## ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში
*შედეგები 

კატეგორია:ევრობასკეტი 2011
ბრჭყალები

ტერმინით **ბრჭყალები** შეიძლება აღნიშნული იყოს:

*ბრჭყალები — ფრინველთა და ცხოველთა ფრჩხილები
*ბრჭყალები — სასვენი ნიშანი
ფოიბე

მინი|მარჯვნივ|250პქ|მონუმენტი ფებეს გამოსახულებით
**ფებე** () — 1. ტიტანიდა, კოიოსის ცოლი, ლეტოსა და ასტერიას დედა, აპოლონისა და არტემიდეს ბებია. ზოგი მითის მიხედვით ითვლებოდა აპოლონის დელფოური სამისნოს დამაარსებლად. ეს ტაძარი, გადმოგვცემს მითი, ფებემ აჩუქაო შვილიშვილს. 2. ლევკიპეს ქალიშვილი, იდასის საცოლე. მოიტაცეს დიოსკურებმა.  

## ხსოვნა
ფებეს პატივსაცემად, სატურნის ერთ-ერთ ბუნებრივ თანამგზავრს დააქრვეს ფება.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* ფოიბე. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა **ბიბლიოვიკი**.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
სერო-კორის ეროვნული პარკი

**სერო-კორის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი პარაგვაიში. ფართობის მიხედვით ქვეყნის მასშტაბით უდიდესია. მდებარეობს ამამბაის დეპარტამენტში, ბრაზილიის საზღვართან ახლოს.   

ეროვნული პარკი შეიქმნა 1976 წლის 11 თებერვალს და მისი ფართობი 120.38 კმ²-ია. 

## იხილეთ აგრეთვე
*პარაგვაის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* სერო-კორის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:პარაგვაის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1976 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
რიმაკი

**რიმაკი** ()— მდინარე დასავლეთ პერუში. წარმოადგენს სასმელი წყლის ყველაზე მნიშვნელოვან წყაროს ლიმისა და კალიაოს მეტროპოლიური არეალისათვის.

მდინარე წყნარი ოკეანის აუზს განეკუთვნება და სიგრძეში 160 კმ-ია. სათავეს იღებს ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციის მაღალმთიანეთში და ოკეანეს უერთდება კალიაოში, ხორხე ჩავესის საერთაშორისო აეროპორტის სიახლოვეს.

სახელი რიმაკი კეჩუას სიტყვა *rimaq*-დან მომდინარეობს და „*მოლაპარაკეს*“ ნიშნავს, რის გამოც, მას ზედმეტსახელად *ელ-რიო-აბლადორს* ეძახიან ( - *მოლაპარაკე მდინარე*)

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* El Río Rímac: la Muerte del "Río Hablador"
* El Río Rímac y la Ciudad de Lima

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს მდინარეები
დიდი პოლონური ენციკლოპედია

thumb|380px|right|პირველიდან მე-11 ტომამდე
**დიდი პოლონური ენციკლოპედია** (**Wielka Encyklopedia Powszechna PWN**) — 2005 წლამდე უდიდესი პოლონური ენციკლოპედია. გამოიცა 1962-70 წლებში პოლონეთის სახელმწიფო სამეცნიერო გამომცემლობის მიერ ვარშავაში.
## აღწერილობა 
გამოცემა შეიცავს 82 000 სტატიას, 12 000 ილუსტრაციას, 200 ფერად და 650 შავ-თეთრ ჩანართ ილუსტრაციას და 120 ფერად რუკას მეცამეტე დამატებით ტომში. ბევრი სტატიის ქვეშ ავტორია მითითებული, ბევრსაც ბიბლიოგრაფია ერთვის. ენციკლოპედიას სასტიკი ცენზურა ემჩნევა. როგორც წინასიტყვაობაშია ნათქვამი, ენციკლოპედია ნაციონალიზმისა და მატერიალიზმის პრინციპების გამტარებელია და სოციალისტურ მსოფლმხედველობას გვიჩვენებს. 
## ისტორია 
2000 ავტორს, 1000 რეცენზენტსა და თითქმის 100 რედაქტორს ორი სამეცნიერო უწყება — პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია და განათლების სამინისტრო კურირებდა პროფესორ ტადეუშ კოტარბინსკის ხელმძღვანელობით. ენციკლოპედიის შექმნის ინიციატივა 1957 წელს გაჟღერდა, გამოცემა იმხანად 8 ტომად იყო ჩაფიქრებული (თუმცა 12 ტომამდე გაიზარდა). მართალია, 1957 წელს ჩაეყარა საფუძველი ენციკლოპედიის შექმნის იდეას, მაგრამ ესკიზებზე მუშაობა მხოლოდ ორი წლის თავზე, 1959 წელს, დაიწყო. 14 თვე დასჭირდა სტატიათა სიის შედგენას, 16 თვე კი პირველი ტომის შექმნაზე წავიდა. ყოველი მომდევნო ტომი კი 9 თვის ინტერვალით იქმნებოდა. როგორც კი თორმეტივე ტომი დასრულდა, მეცამეტე, დამატებით, ტომზე დაიწყეს მუშაობა, რომელშიც 5 ათასამდე შესწორება-ცვლილება იქნა შეტანილი და რამდენიმე ახალი სტატიაც დაემატა).

## ტომები 
thumb|300px|right|ენციკლოპედიის გადაშლილი ტომი
გამოცემის თარიღებით:
# **A** – **Ble**, 1962
# **Bli** – **Deo**, 1963
# **Dep** – **Franc**, 1964
# **Frang** – **Im**, 1964
# **In** – **Kons**, 1965
# **Kont** – **Mam**, 1965
# **Man** – **Nomi**, 1966
# **Nomo** – **Polsc**, 1966
# **Polska** – **Robe**, 1967; იწყება 224-გვერდიანი სტატიით პოლონეთის შესახებ, რომელიც 35 სექციად არის დაყოფილი.
# **Robi** – **Step**, 1967
# **Ster** – **Urz**, 1968
# **Usa** – **Ż**, 1969
# **დამატება**, 1970

## სადავო საკითხი 
მერვე ტომი შეიცავს სტატიას „ნაცისტური საკონცენტრაციო ბანაკები“ (პოლ.*Obozy koncentracyjne hitlerowskie*), სადაც ბევრი საკამო საკითხია. მათ შორის:
* არ არის ნაჩვენები, რომ საკონცენტრაციო ბანაკები არ იყო ერთადერთი იარაღი ნაცისტების ხელში (სადამსჯელო ბანაკების, ციხეების, გეტოებისა და შრომითი ბანაკების პარალელურად). 
* არ არის ნაჩვენები საკონცენტრაციო ბანაკების განსხვავებული როლი პოლონეთში გერმანიის შეჭრამდე და შემდეგ.
* ამახინჯებს პოლონელებისა და სხვა ერების რეალური ტანჯვის სურათს.
* უარყოფს გერმანელთა სიკვდილის ბანაკების არსებობას პოლონეთის ფარგლებს გარეთ, მაგ: გერმანიაში, ავსტრიაში, საბჭოთა კავშირში, იუგოსლავიაში და გერმანული ოკუპაციის სხვა ადგილებში. 
შედეგად, სარედაქციო ჯგუფი „განახლდა“ და ახალი, შესწორებული სტატია „ჰიტლერის ბანაკები“ (პოლ.*Obozy hitlerowskie*) დაემატა მე-11 ტომს ჩანართის სახით, მოგვიანებით კი დამატებით ტომშიც შეიტანეს ხსენებული სტატია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* *დიდი პოლონური ენციკლოპედია (ახალი)* (მემკვიდრე)
* ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* Atnaujinta visuotinė lenkų enciklopedija 

კატეგორია:პოლონური ენციკლოპედიები
კატეგორია:პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკა
ლურინი

**ლურინი** — მდინარე პერუში, ლიმის რეგიონში. სიგრძე 108,57 კმ-ია; სათავეს იღებს დასავლეთ ანდების მყინვარებსა და ლაგუნებში, სადაც ის ჩაილილას სახელითაა ცნობილი, იქამდე, ვიდრე შეერწყმება მდინარე ტაკია, რის შემდეგაც მას უკვე ლურინი ეწოდება. მთავარი შენეკადებია ტაკია, ლიაკომაიკი, ტინახასი და ჩანჩაუარა — მარცხენა ნაპირზე და ჩამაკნა — მარჯვენა ნაპირზე.

წყნარ ოკეანესთან შეერთებამდე, მდინარე კვეთს უაროჩირისა და ლიმის პროვინციებს. აუზის ფართობი შეადგენს 1 670 კმ²-ს.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*"Cuenca del Río Lurin: Visión Geológico-Ambiental" 

კატეგორია:პერუს მდინარეები
ხეილუნძიანი

[მინი|300 პქ|ზამთრის ღამე ქალაქ [ხარბინი|ხარბინში]]
**ხეილუნძიანი** (; ფინინი Hēilóngjiāng Shěng) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ხარბინი. მოსახლეობა — 38,312,224 ადამიანი (მე-15 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

## გეოგრაფია 
ხეილუნძიანის პროვინციის ფართობი შეადგენს 460&nbsp;000 კმ².

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ხეილუნძიანის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 13 მუნიციპალიტეტად:

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ჩინეთის პროვინციები
ალიტუს არენა

**ალიტუს არენა** — უნივერსალური არენა ქალაქ ალიტუსში, ლიეტუვა. გაიხსნა 1981 წელს. 2009-2010 წლებში არენას ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია და ხელმეორედ გაიხსნა 2011 წლის 12 თებერვალს. ალიტუს არენაზე გაიმართება ევრობასკეტი 2011-ის C ჯგუფის ყველა მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Alytus pasistatė pigiausią ir universaliausią areną . 

კატეგორია:საკალათბურთო არენები
შვიტურიო არენა

**შვიტურიო არენა** — მრავალფუნქციური არენა ქალაქ კლაიპედაში, ლიეტუვა. არენა აშენდა 2011 წელს სპეციალურად ევრობასკეტი 2011-თვის. შვიტურიო არენაზე გაიმართება ევრობასკეტი 2011-ის D ჯგუფის ყველა მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საკალათბურთო არენები
კატეგორია:ყინულის ჰოკეის არენები
ნიმბუსი (მითოლოგია)

[მინი|[აპოლონი მოზაიკური გამოსახულება]]

**ნიმბუსი** (ლათ. nimbus — ღრუბელი, ნისლი) — გმირების და ღმერთების თავების ზემოთ მოთავსებული მრგვალი სინათლე, რომელიც თავიდან, სავარაუდოდ, მხოლოდ მზის ღვთაების ატრიბუტი იყო (სხივები). ბერძნულ ხელოვნებაში იგი ელინიზაციის დაწყების შემდეგ გვხვდება. ქრისტიანობამ სწორედ აქედან გადაიღო ჩვეულება, რომლის მიხედვითაც ქრისტეს, წმინდა მარიამს და ყველა წმინდანს თავზე ადგას ე. წ. ნათლის გვირგვინი.  

## სქოლიო 
კატეგორია:რელიგიური სიმბოლოები
კატეგორია:ასტროლოგიის ისტორია
არაბული

არსებითი სახელი **არაბული** შეიძლება ნიშნავდეს ერთ-ერთს:

* არაბულები — ხევსურული 
* ზეზვა არაბული — ქარᲗველი Ძიუდოისტი

* ბაჩანა არაბული — ქართველი ფეხბურᲗელი
* თენგიზ არაბული — ქართველი მოჭიდავე

* არაბული ენა — ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების უმრავლესობის ენა
* არაბული ცხენი — არაბული ჯიშის ცხენი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გირინი

მინი|300 პქ|წყალსაცავი გირინში
**გირინი** (; ფინინი Jílín) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ჩანჩუნი. მოსახლეობა — 27,462,297 ადამიანი (მე-21 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.) ცხოვრობენ უმთავრესად ჩინელები, ასევე კორეელები და მანჯურიელები.

## გეოგრაფია 
გირინის პროვინციის ფართობი შეადგენს 187&nbsp;400 კმ². პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი უჭირავს მანჯურია-კორეის მთებს (სიმაღლე 500-1200 მ, მაქსიმალური წერტილი 2744 მ. მთა ბაიტოშუანი). პროვინციის ჩრდილო-დასავლეთი უჭირავს სუნლიაოს ვაკეს. ჰავა ზომიერი, მუსონურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 17-20&nbsp;°C, ივლისისა 20-24&nbsp;°C. ნალექები ვაკეზე 400-600 მმ წელიწადში, მტებში 1000 მმ-მდე. ჩრდილო-დასავლეთში შემორჩენილია სტეპი და ტყე-სტეპი, სამხრეთ-აღმოსავლეთში, მთებში შერეული ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეებია.

## ისტორია
უძველეს დროში გირინის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნე ტუნგუსური ტომები. VIII-XIII საუკუნეებში გირინის უდიდესი ნაწილი შედიოდა ტუნგუსთა ბოხაის, კიდანების ლიაოს და ჯურჯენთა ძინის სახელმწიფოების შემადგენლობაში. 1234 წელს დაიპყრეს მონღოლებმა.მონღოლთა ბატონობის დამხობის შემდეგ, XIV საუკუნის II ნახევარში გირინის სამხრეთი ნაწილი გადავიდა ჩინეთის ხელში, ხოლო დანარჩენი დარჩა მონღოლთა და ტუნგუსთა გამგებლობაში. XVII საუკუნის დასაწყისში გირინის მთელი ტერიტორია ემორჩილებოდა მანჯურიას, რომლებმაც XVII საუკუნეში ჩინეთიც დაიპყრეს. ცინის დინასტიის დროს გირინი და მანჯურიის სხვა პროვინციები ითვლებოდა მანჯურიის სახლის დომენად. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო გირინის დასახლება ჩინელებით, რამაც გაზარდა დამუშავებული მიწის ფართობები. გირინის ეკონომიკურ აღმავლობას ხელი შეუწყო 1903 წელს გაყვანილმა ჩინეთ-აღმოსავლეთის რკინიგზამ. 1931 წელს იაპონიის მიერ მანჯურიის ოკუპაციის შემდეგ გირინის მიწებს იაპონია დაესაკუთრა. 1946-1948 წლებში გირინის დიდი ნაწილი გომინდანელთა ხელში აღმოჩნდა. 1949-1957 წლებში შეიქმნა ავტომშენებლობა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
გირინის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად:

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ჩინეთის პროვინციები
ბრჭყალები (სასვენი ნიშანი)

**ბრჭყალები** (*წინწკლები*) — წყვილი სასვენი ნიშნები („“ და «») სხვისი ნათქვამის, ნაწარმოების სათაურის, ჟურნალ-გაზეთების სახელწოდებათა და მისთანების გამოსაყოფად ტექსტში. ბრჭყალებს შეიძლება ჰქონდეს არაპირდაპირი, მეტიც საპირისპირო, მნიშვნელობის დატვირთვაც. ამ დროს ბრჭყალები ირონიული ხასიათისაა. ბრიტანული ინგლისური და ამერიკული ინგლისური წერის სტილები არჩევენ ერთმაგ (‘…’) და ორმაგ (“…”) ბრჭყალებს შესაბამისად.

## სქოლიო
კატეგორია:სასვენი ნიშნები