open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ერთობლივი ალბათური განაწილება

ალბათობის თეორიასა და სტატისტიკაში, ალბათურ სივრცეზე განსაზღვრული შემთხვევითი *X*, *Y*, ... ცვლადების **ერთობლივი ალბათური განაწილება** იძლევა ალბათობას იმისა, რომ ამ ცვლადებიდან თითოეული იღებს მნიშვნელობებს გარკვეულ ინტერვალებში ან დისკრეტულ წერტილებში.
ერთობლივი ალბათური განაწილება შესაძლებელია მოიცეს კუმულატიური ალბათური განაწილების ფუნქციით, ალბათური მასის ფუნქციით (დისკრეტული შემთხვევითი ცვლადებისთვის) ან ალბათური სიმკვრივის ფუნქციით (უწყვეტი შემთხვევითი ცვლადებისთვის). 
ერთობლივი ალბათური განაწილება იძლევა საშუალებას განისაზღვროს პირობითი და მარგინალური განაწილებები.
## დისკრეტული განაწილებები
ორი დისკრეტული შემთხვევითი *X* და *Y* ცვლადის ერთობლივი ალბათური განაწილება გამოსახავს იმის ალბათობას, რომ ერთდროულად *X* იღებს რაიმე *x* მნიშვნელობას, ხოლო *Y* კი - რაიმე *y* მნიშვნელობას. შესაბამისი ალბათური მასის ფუნქცია წარმოადგენს *x*-სა და *y*-ის ფუნქციას და აღინიშნება როგორც p(x,y):
:p(x,y) = \Pr(X=x \cap Y=y) \equiv \Pr(X=x,Y=y).
მაგალითად, ორი იდენტური *X* და *Y* კამათლის ერთდროულად გაგორებისას მოსული შესაძლო წყვილებია (1;1), (1;2), ..., (6;5), (6;6). ცხადია, ნებისმიერი წყვილის მოსვლის ალბათობა 1/36-ია. ერთ-ერთი მათგანის, დავუშვათ, (3;5) წყვილის მოსვლის ალბათობა მასის ფუნქციის გამოყენებით ჩაიწერება შემდეგნაირად:
:p(3,5) = \Pr(X=3 \cap Y=5) \equiv \Pr(X=3,Y=5).
პირობითი ალბათობის გამოსათვლელი ფორმულიდან გამომდინარეობს, რომ
:\Pr(X=x \cap Y=y) = \Pr(X=x|Y=y)\Pr(Y=y) = \Pr(Y=y|X=x)\Pr(X=x) = p(x,y).

## უწყვეტი განაწილებები
ორი უწყვეტი შემთხვევითი *X* და *Y* ცვლადის ალბათური სიმკვრივის ფუნქცია შეიძლება მოიცეს როგორც:
:f_{X,Y}(x,y) = f_{Y\mid X}(y\mid x)f_X(x) = f_{X\mid Y}(x\mid y)f_Y(y),
სადაც f_{Y\mid X} და f_{X\mid Y} პირობითი ალბათური განაწილებებია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ალბათური სივრცე
* შემთხვევითი სიდიდე
* პირობითი ალბათური განაწილება
* მარგინალური ალბათური განაწილება

## ლიტერატურა
* Hazewinkel, Michiel, ed. (2001), "Joint distribution", Encyclopedia of Mathematics, Springer, ISBN 978-1-55608-010-4

კატეგორია:მათემატიკა
კატეგორია:ალბათობის თეორია
კატეგორია:მათემატიკური სტატისტიკა
ცინცერენი

ტოპონიმი **ცინცერენი**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ცინცერენი — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონი.
* ცინცერენი — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონი.
ციპლეშტი

**ციპლეშტი** () — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 94 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 801 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* სინჯერეის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
მარკომირი

**მარკომირი** () — ფრანკთა ბელადი, რომელიც ცხოვრობდა IV საუკუნეში. საფრანგეთის ისტორიის თანახმად, ის იყო პრიამას შვილი და ფარამონდის მამა.

გრიგოლ ტურელის ნამუშევრების თანახმად, 388 წელს ფრანგებმა მარკომირის, გენობავდისა და სუნომის მეთაურობით გადალახეს რომის იმპერიის საზღვარი. ისინი გაემართნენ რომაულ გერმანიაში, მათ გზად ამოხოცეს უამრავი ადამიანი, კელის მაცხოვრებლები დაშინებულები იყვნენ. როდესაც ყველაფერი გახდა ცნობილი ტრირში, მაგნუს მაქსიმუსმა ეს საქმე მიაბარა სარდლებს ნანინს და კვინტინს, რომლებსაც ევალებოდათ მაგნუს მაქსიმუსის არასრულწლოვანი შვილის და გალიის დაცვა, მათ შეკრიბეს ჯარი გაემგზავრნენ კელში, მისვლისას ქალაქი უკვე დახვდათ გაქურდული და დანგრეული, ამასთანავე ფრანგებმა მოასწრეს მდინარე რაინზე გამგზავრება. მათ მცირეოდენი ჯარი დატოვეს გალიაში, რომელსაც რომაელები ადვილად გაუსწორდნენ.

## ლიტერატურა
* Григорий Турский. История франков = Historia Francorum. — М.: Наука, 1987. — 464 с.

კატეგორია:ფრანკთა მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ხვთისო მინდოდაური

**ხვთისო მინდოდაური** (დ. 1916) — ქართველი პოეტი. დაიბადა 1916 წელს თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არტაანში. მინდოდაურს დედა ადრეულ ასაკში გარდაეცვალა. ცხოვრობდა ღარიბულად. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1924 წლიდან ცხოვრობდა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში და აქვე გარდაიცვალა.
## ლიტერატურა
* „ლაფანყურელი მოლექსეები“, 1991, რედაქტორები:იოსებ მთიბელაშვილი და ზინა მჭედლური.  გამომცემლობა „მერანი“ გვ. 39

კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:ქართველი პოეტები
გურუ ნანაკი

**გურუ ნანაკ დევი** (პენჯ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ, Gurū Nānak Dēv IAST; 15 აპრილი, 1469 — 22 სექტემბერი, 1539) — რელიგია სიქიზმის დამაარსებელი და ათიდან პირველი სიქჰი გურუ. მას აქვს მრავალი სხვა სახელი და ტიტული. პენჯაბში მას თაყვანს სცემენ არა მხოლოდ სიქჰები, არამედ ინდუსები, მუსლიმებიც.
## ცხოვრების აღწერა
გურუ ნანაკის ცხოვრების აღწერა შეკრებილია თხზულებებში, რომელსაც ეწოდება „ჯამანსაკჰი“ (Janamsākhīs). მეტნაკლებად უფრო ცნობილი ცხოვრების აღწერა ეკუთვნის ბჰაი ბალას, რომელიც მან დაწერა ნანაკის სიკვდილამდე. კრიტიკულად განწყობილი მეცნიერები თვლიან, რომ სტილისა და ენის მიხედვით, გურუს ცხოვრების აღწერა ზუსტად ეკუთვნის მისი გარდაცვალების შემდეგ პერიოდს.

ბჰაი გურდასის თხზულებები შეგროვდა, ასევე, გურუ ნანაკის გარდაცვალების შემდეგ და შეიცავს, მცირე უზუსტობებს. თუმცა სიქჰებს შორის სარგებლობს დიდი პოპულარობით და საიმედო წყაროდ ითვლება.
## დაბადება
ნანაკი დაიბადა 1469 წლის 15 აპრილს. მამამისი მეხტა კალუ მუშაობდა მუსლიმ მიწათმფლობელ რაი ბუშარათან. დედა ატარებდა სახელს - მატა ტრიპა. ნანაკს ერთი და ჰყავდა, სახელად ბიბი ნანკი.
## მისია
გადმოცემის თანახმად, ერთხელ ნანაკი გაქრა. ყველას ეგონა, რომ ის დაიხრჩო მდინარე კალი ბეინში, რომელშიც დილაადრიან წავიდა საბანაოდ, მაგრამ სამი დღის შემდეგ ნანაკი დაბრუნდა. ყველა შეკითხვაზე ის ერთსა და იგივეს პასუხობდა: ”იქ არ არიან ინდუსები, იქ არ არიან მუსლიმები”. (პენჯ.: nā kō hindū nā kō musalmān").

ამ მომენტიდან ნანაკმა დაიწყო თავისი სწავლების გავრცელება და ეს ითვლება სიქიზმის დასაწყისად. მან განახორციელა ოთხი დიდი მოგზაურობა, გადალახა მრავალი ათასი კილომეტრი. მისი მოგზაურობის ზუსტი მარშრუტი საკამათოა. მისი პირველი მარშრუტის მიზანი იყო ბენგალია და ასამი. მეორე ცეილონი ტამილნადუს გავლით. მესამე - ქაშმირი, ლადაქი და ტიბეტი. უკანასკნელი - ბაღდადი და მექა.

ნანაკი დაქორწინდა მულჩანდა ჩონას ქალიშვილ სულაკნიზე. შეეძინა ორი ვაჟი: შრი ჩანდი და ლაქშმი დასი. უფროსი ვაჟი მიჰყვა რელიგიურ ცხოვრებას, ხოლო უმცროსი მთლიანად ჩაეფლო ამქვეყნიურ საზრუნავში. ნანაკი თვლიდა, რომ არცერთ შვილს არ შეეძლო ამაღლებულიყო გურუს სტატუსამდე.

## სიქიზმის ძირითადი პოსტულატები
„სულტამპურში” ნანაკმა ჩამოაყალიბა სიქიზმის სამი მნიშვნელოვანი პოსტულატი:

„სიმრან და ნაან ჯაპნა“ — ღმერთზე მედიტაციის პრაქტიკა და სპეციალური მანტრების გალობა ღმერთ ვაჰეგურუს სახელით.

„კირატ კარნი“ — ყველა სიქჰი უნდა ცხოვრობდეს საკუთარ სახლში და აწარმოოს საკუთარი მეურნეობა და საკუთარი ფიზიკური და გონებრივი შრომით დაიკმაყოფილოს საკუთარი ცხოვრება.

„ვანდაკ კაი შაკო“ —  სიქჰთა თემებში საკუთრების  დანაწილება.
## რესურსები ინტერნეტში
*სიქჰ-ორგი
*გურუ ნანაკ დევი 

კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები
კატეგორია:სიქიზმი
კატეგორია:ინდოელი სასულიერო მოღვაწეები
კატეგორია:ინდოელები საქმიანობის მიხედვით
თაღლითებისა და ქურდების პარტია

**თაღლითებისა და ქურდების პარტია** — პოპულარული ფრაზეოლოგიზმი რუსეთში, რომელიც გამოიყენება პარტია ერთიანი რუსეთის დასახასიათებლად. ტერმინი ალექსეი ნავალნის ეკუთვნის, რომელმაც იგი პირველად 2011 წელს გამოიყენა პარტიის დახასიათებისას.

## ისტორია 
### წარმოშობა 
ვლადიმერ ჟირინოვსკის განცხადებით, მან ეს ფრაზა ჯერ 2009 წელს გამოიყენა. 2010 წლის 28 სექტემბერს, ბორის ნემცოვმა, რადიო თავისუფლებაში გამოსვლის დროს „ერთიან რუსეთზე“ განაცხადა: „ხალხმა იცის, რომ ეს ქურდების და კორუპციონერების პარტიაა. გარკვვეული დროის შემდეგ ფრაზის გამოყენება დაიწყო ცნობილმა ბლოგერმა, ალექსეი ნავალნიმ..

პარტიის კრიტიკოსები ფრაზის შემოკლებას, „ПЖиВ“-საც () იყენებენ.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკური ლოზუნგები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტანზანიაში

2016 წლის მონაცემებით ტანზანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის 7 **იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია**. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (1052) 0,7 %. 

ტანზანიამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1977 წლის 2 აგვისტოს. ტანზანიის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1979 წელს.

## ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 

## რესურსები ინტერნეტში
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტანზანიაში

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტანზანიაში
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
თბილისის მთავარანგელოზთა ეკლესია

**თბილისის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — ძველ თბილისში მდგარი V საუკუნის ეკლესია. მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში.

VII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი მოსე კალანკატუელი საინტერესო ცნობას გვაწვდის ამავე საუკუნის დამდეგის თბილისის ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ: „ხაზარებმა გარე მოიცვეს ნებიერი, მოვაჭრე, სახელოვანი დიდი ქალაქი ტფილისი... ქალაქის აღების შემდეგ, ჯერ მოსახლეობა გაჟლიტეს და შემდეგ ხელი მიჰყვეს საგანძურებს. მთელი სიმრავლე მძიმედ დატვირთული მეომრებისა მიდიოდა თავის ბატონთან და მიჰქონდათ ნადავლის ზვინები და ხვავები. იმდენი მოჰყარეს, რომ თვალს წყალი ელეოდა ოქროსა და ვერცხლის ქანქარების უთვალავი რაოდენობის ცქერაში. ენით უთქმელია თვალმარგალიტით მოოჭვილ საეკლესიო სამკაულ სამსახურებელის ამბავი, რომელიც წაიღეს“. 

სომეხი ისტორიკოსი უხტანესი VI საუკუნის დასასრულისა და VII საუკუნის დასაწყისის ისტორიული ამბების აღწერისას თბილისის შესახებ ამბობს: „საოცრად ნაგები და საკვირველი, სახელგანთქმული და გამოჩენილი დიდი ქალაქი ტფილისი“. 

ასეთი სიმდიდრის ქალაქი ვერ დაეტეოდა მხოლოდ აბანოთუბნის ტერიტორიაზე, რაზედაც ასევე მიგვანიშნებს სიონის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა ქალაქის ზღუდის გარეთ, რადგან საეპისკოპოსოები მხოლოდ მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში შენდებოდა. აგრეთვე აღსანიშნავია ამავე პერიოდში აშენებული ანჩისხატის ტაძარი. აქედან შეიძლება დაბეჯითებით ვთქვათ, რომ თბილისი ძლიერ მდიდარი და მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი ყოფილა. ამიტომ არ არის გასაკვირი დღევანდელი ერეკლე მეორის მოედნის მიდამოებში VI-VII საუკუნეებში აგებული წმინდა მთავარანგელოზთა ეკლესიის მშენებლობის დაწყება ვახტანგ გორგასლის მეფობის პერიოდში. ამ ეკლესიის შესახებ მეტად მწირი ცნობები არსებობს. 

პლატონ იოსელიანი „თბილისის სიძველეთა აღწერაში“ მთავარანგელოზთა ეკლესიის შესახებ წერს: „ამ ადგილზე ყოფილა ძველის ძველი, ტფილისის დაარსების ჟამის ეკლესია წმიდა მთავარანგელოზთა სახელობისა. 1398 წელს თემურმა იგი საფუძვლითურთ მოაოხრა, მასზე მიჯრილი სასახლითურთ. 1640 წელს ახლოს მის ნაშთთაგან როსტომ მეფის ბრძანებით სამიეკლესია ააშენეს. ასე აღიმართა: ა) წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია როსტომ მეფის სასახლის წინ; ბ) მეფის მოედნის შუაგულში, ხარების სახელობისა და გ) წმინდა გიორგისა, დაუსრულებელი. აქედან ჩანს, რა სივრცისა ყოფილა მთავარანგელოზთა ეკლესია, V საუკუნის ნაგებობა“.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 43

მთავარანგელოზთა ეკლესია
კატეგორია:V საუკუნის ეკლესიები
ლიზა ფონსაგრივსი

**ლიზა ფონსაგრივსი** ( ; დ. 17 მაისი, 1911 — გ. 4 თებერვალი, 1992) დაბადებული **ლიზა ბირგიტა ბერნსტოუნი** — შვედი მოდელი. მსოფლიოში ცნობილია როგორც პირველი სუპერმოდელი. ბავშვობაში სწავლობდა ფერწერას. ემზადებოდა ცეკვაში ბერლინში. შვედეთში დაბრუნების შემდეგ გახსნა ცეკვის სკოლა. პარიზში გაიცნო ფოტოგრაფი ფერნანდ ფონსაგრივსი, რომელმაც გაუხსნა მას გზა სამოდელო ბიზნესისაკენ. მალე ვოგმაც გამოაქვეყნა მისი სურათები. 1935 წელს იქორწინა ფერნანდ ფონსაგრივსზე. 1950 წელს ისინი დაშორდნენ და ლიზა მეორედ იმავე წელს უკვე ფოტოგრაფ ირვინგ პენს გაჰყვა ცოლად. ჰყავდა ორი შვილი. გარდაიცვალა 80 წლის ასაკში ნიუ-იორკში.

## ლიტერატურა
*Seidner, David (ed): Lisa Fonssagrives: Three Decades of Classic Fashion Photography, New York: Vendome Press, 1996, ISBN 0-86565-978-8

კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი  4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:შვედი მოდელები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
შამბალას მთების ცენტრი

220px|მინი|შამბალას მთების ცენტრი
**შამბალას მთების ცენტრი** დაარსდა ვიდიადჰარა ჩოგიამა ტრუნგპის მიერ 1971 წელს, კოლორადოს შტატში. 

ობიექტი განლაგებულია 600 აკრ (2,4 კმ²) მიწის ფართობზე, რომელიც განლაგებულია მცენარეული მინდვრების, ტყეების, ჩანჩქერებისა და ნაკადულების გარემოცვაში. ცენტრს აქვს 35 000 კვ. ფუნტი (3300 მ²) შენობა, სივრცე მედიტაციისათვის, სხვადასხვა პროგრამები, საცხოვრებელი და მოლაპარაკებათა დრაჰმე.   

ცენტრში რეგულარულად ტარდება სწავლებები, იოგას დაუფლება, მართვის სწავლება და სხვ. 

1987 წელს ტრუნპის გარდაცვალების შემდეგ მისმა მკვლევარებმა დაიწყეს შამბალას მთიან ცენტრში სტუპას მშენებლობის პროცესი, რომელიც 14 წელი გაგრძელდა.  იგი დასრულდა 2001 წლის აგვისტოში. დჰარმაკაის დიდი სტუპა აღწევს 108 ფუტ (33 მ.) სიმაღლეს. ის ღიაა ყოველდღიურად დამთვალიერებლებისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
*შამბალას მთის ცენტრი
კატეგორია:კულტურული ცენტრები 
კატეგორია:ბუდიზმი  
კატეგორია:არქიტექტურა  
კატეგორია:საგანმანათლებლო ცენტრები
ტატრების ეროვნული პარკი

ტერმინი **ტატრების ეროვნული პარკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტატრების ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი პოლონეთში. 
* ტატრების ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი სლოვაკეთში.
გიორგი შარვაშიძე (მეცნიერი)

**გიორგი შარვაშიძე** (დ. 25 აპრილი, 1963, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე 2013 წლის 10 დეკემბრიდან 2016 წლის 9 სექტემბრამდე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი 2016 წლის 23 სექტემბრიდან 2022 წლის 7 ოქტომბრამდე. 2023 წლიდან საქართველოს ელჩი სომხეთში.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* „ბუნების მსოფლიო ფონდის“ ბიულეტენი (WWF Bulletin) სარედაქციო საბჭო, წევრი (1993-1996)
* ადამიანური რესურსების განვითარების ცენტრი (UNDP/ETF) , საქართველოს წარმომადგენლობის დირექტორი (1996-2000)
* ბოლონიის პროცესის განხორციელების ჯგუფი, მონიტორინგის სამუშაო ჯგუფის თანათავმჯდომარე (2015-)
* გაეროს განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის (UNESCO) საქართველოს ეროვნული კომისი, წევრი (1998-)
* განათლების ევროპული ფონდი (ETF), საკონსულტაციო ფორუმი, წევრი (1995-2000)
* საქართველოს კვლევებისა და ინოვაციების საბჭო, წევრი (2015-)
* უმაღლესი განათლების რეფორმები (HERE), ექსპერტი (2015-)
* შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდი, საერთაშორისო სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე (2015-)

## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი შარვაშიძის ბიოგრაფია უნივერსიტეტის ვებგვერდზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
გიორგი
ბრინზენი-ნოი

**ბრინზენი-ნოი** () — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 71 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 943 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ტელენეშტის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
აგნეს სორელი

**აგნეს სორელი** (დ. 1422 — გ. 9 თებერვალი, 1450) ცნობილი როგორც **სილამაზის ქალბატონი** — შარლ VII-ის სამეფო საყვარელი. იგი პირველი სამეფო საყვარელი იყო, რომელიც ოფიციალურად იყო აღიარებული სამეფო კარზე. დაიბადა ჯარისკაც ჟან სორეს ოჯახში. 20 წლისას უკვე მეფე შარლს წარუდგინეს. აგნესს ძალიან ძლიერი გავლენა გააჩნდა მეფეზე. მისი ექსტრავაგანტური გემოვნების გამო მან სამეფო კარზე ბევრი მტერიც გაიჩინა. მას უკავშირდება დეკოლტეს ტარების მოდის ჩამოყალიბება. ცნობილი იყო გამომწვევი ჩაცმის სტილით. სამეფო კარზე ყოფნისას ცალი მკერდი სულ შიშველი ჰქონდა. მეფესგან მას სამი ქალიშვილი ჰყავდა. 28 წლის ასაკში მეოთხე შვილზე ორსულობისას მოულოდნელად გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*Autheman, Marc. (2008). Agnès Sorel: l'inspiratrice. ISBN 978-2-84114-952-0

კატეგორია:დაბადებული 1421
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1450
კატეგორია:სამეფო საყვარლები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
სიმონეტა ვესპუჩი

**სიმონეტა ვესპუჩი** ქალიშვილობაში **კატანეო** (; დ. 1453 — გ. 26 აპრილი, 1476) — იტალიელი არისტოკრატი ცნობილი თავისი სილამაზით. დაიბადა გენუაში. 16 წლის ასაკში ცოლად გაჰყვა მარკო ვესპუჩის, რომელიც იყო ამერიგო ვესპუჩის შორეული ნათესავი. ლორენცო მედიჩი სიმპატიით იყო გამსჭვალული სიმონეტას მიმართ თუმცაღა მიესალმა და მოიწონა მათი ქორწინება. მალე მისი სილამაზე უკვე სანდრო ბოტიჩელიმ და სხვა იმდროისათვის ცნობილმა მხატვრებმა ფლორენციაში აღმოაჩინეს. გარდაიცვალა მოულოდნელად 23 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა
*Farina, Rachele (2001). Simonetta: Una donna alla Corte dei Medici. Turin

კატეგორია:დაბადებული 1453
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1476
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
აგრელიტი

**აგრელიტი** (NaCa2Si4O10F) — სილიკატების კლასის მინერალი. გავრცელებულია კანადაში, კვებეკში. ცნობილია აგრეთვე გავრცელების სხვა რამდენიმე რეგიონი. გვხვდება სიენიტურ პეგმატიტებში. თეთრი, ნაცრისფერ-თეთრი, მომწვანო-თეთრი ფერისაა. ელვარება სადაფისებრი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 5.5. კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. სახელი ეწოდა ინგლისელი მინერალოგის სტიუარტ ოლოფ აგრელის (1913-1996) პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:ინოსილიკატები
კატეგორია:ტრიკლინური მინერალები
მარი (ტბა)

**მარი** () — ყველაზე უფრო დიდი ტბა პაპუა-ახალ გვინეაში და მთელ ავსტრალაზიაში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთი პროვინციაში, დაბლობის ტერიტორიაზე (მაქსიმალური სიღრმე — 10 მეტრი), მდინარეების სტრიკლენდის და ფლაის შეერთებიდან ჩრდილოეთით. ტბის საერთო ფართობი შეადგენს 647 კმ²-ს, მაგრამ წვიმების სეზონის დროს იგი შეიძლება მნიშვნელოვნად გაფართოვდეს. მარის ტბის წყლები ჩაედინება მდინარე სტრიკლენდში მდინარე ჰერბერტის გავლით. მაგრამ ძლიერი წვიმების დროს ისეც ხდება, რომ მდინარე სტრიკლენდის წყლები ჩაედინება ტბაში და არა პირიქით.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ლუკრეცია ბორჯია

[მინი|250პქ|ლუკრეცია ბორჯიას შესაძლო პორტრეტი, [ბართოლომეო ვენეტო]]
**ლუკრეცია ბორჯია** (, , , ; დ. 18 აპრილი, 1480 — გ. 24 ივნისი, 1519) — რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ქალიშვილი, ჩეზარე ბორჯიას და. ბორჯიების ოჯახის წარმომადგენელი. დაიბადა სუბიაკოში, რომის მიმდებარედ. ცნობილი იყო მისი სილამაზით. მას ჰქონდა ძალიან გრძელი ქერა თმა, რომელიც მუხლებამდე სწვდებოდა, სავსე მკერდი, ულამაზესი ფერის თვალები, ბრწყინვალედ თეთრი კბილები და არაჩვეულებრივად პროპორციული ფორმის წელი. ქორწინებაში იმყოფებოდა სამჯერ. ერთ-ერთი მისი მეუღლე ალფონსო I დ’ესტე იყო. ჰყავდა შვიდი ან რვა შვილი. დაკრძალულია ფერარაში.

## ლიტერატურა
*Lucrezia Borgia: Life, Love And Death In Renaissance Italy by Sarah Bradford; Viking 2004; ISBN 0-670-03353-7

## რესურსები ინტერნეტში
* Lucrezia Borgia: The Family Tree in Pictures 
* 
* DIARIO DE LOS BORJA BORGIA

კატეგორია:დაბადებული  18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1480
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1519
კატეგორია:მოდენის ჰერცოგინიები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
მარსელის ობსერვატორია

**მარსელის ობსერვატორია** () — ასტრონომიული ობსერვატორია საფრანგეთის ქალაქ მარსელში. დაწესებულებას მართავს ექს-მარსელის უნივერსიტეტი და საფრანგეთის სამეცნიერო კვლევების ეროვნული ცენტერი. ობსერვატორიის ფუნქციონირების ძალიან ადრეულ ეტაპზე, 1877 წელს ედუარდ სტეფანმა აქედან აღმოაჩინა გალაქტიკათა ჯგუფი, რომელსაც სტეფანის კვინტეტი ეწოდა. 

2006 წელს მარსელის ობსერვატორია შეერწყა საფრანგეთის ასტროფიზიკის ლაბორატორიას და გახდა მარსელის ასტროფიზიკური ლაბორატორია — მარსელ-პროვანსის ასტრონომიული ობსერვატორიის (OAMP) შემადგენელი ნაწილი, რომელიც თავის მხრივ მოიცავს ზემო პროვანსის ობსერვატორიასაც. 

2008 წელს მარსელის ასტროფიზიკური ლაბორატორია ახალ, 10 000 კვადრატულ მეტრ ფართში გადავიდა, დაემატა ახალი შესაძლებლობები. ობსერვატორია წარმოადგენს ექს-მარსელის უნივერსიტეტისა და საფრანგეთის სამეცნიერო კვლევების ეროვნული ცენტერის ერთობლივ კვლევით ერთეულს. მისი აღჭურვილობა მოიცავს ორ მთავარ ტექნოლოგიურ პლატფორმას კოსმოსური ინსტრუმენტების კვალიფიკაციისათვის და წარმოებისათვის და ოპტიკური სარკეების მეტროლოგიისათვის. ობსერვატორიის ასტრონომები სპეციალიზებულნი არიან კოსმოლოგიაში, გალაქტიკათა ევოლუციაში, ეგზოპლანეტებსა და მზის სისტემაში, ოპტიკური ინსტრუმენტების შექმნაში. 

2012 წელს, მარსელ-პროვანსის ასტრონომიული ობსერვატორია შეერწყა ექს-მარსელის უნივერსიტეტის დედამიწის მეცნიერებების კვლევის ინსტიტუტს და გახდა ახალი ორგანიზაცია სახელად პითეასის ინსტიტუტის სამყაროს მეცნიერებების ობსერვატორია ().

ამჟამად OSU-IP 6 ძირითად ლაბორატორიას აერთიანებს, რომელთა შორისაცაა: CEREGE, IMBE, MIO, LAM. LPED, MIO და პლუს ზემო პროვანსის ობსერვატორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* მარსელის ასტროფიზიკური ლაბორატორია 
* OSU-Institut Pythéas  
* ზემო პროვანსის ობსერვატორია

კატეგორია:ასტრონომიული ობსერვატორიები
გაბრიელ დესტრე

მინი|220პქ|გაბრიელ დესტრე
**გაბრიელ დესტრე** (დ. 1573 — გ. 10 აპრილი, 1599) — ანრი IV-ის სამეფო საყვარელი და მრჩეველი. მან დაარწმუნა მეფე დაეგმო პროტესტანტიზმი კათოლიციზმის სასარგებლოდ 1593 წელს. მოგვიანებით მან დაარწმუნა ფრანგი კათოლიკები ეღიარებინათ ნანტის ედიქტი, რომელიც გარკვეულ უფლებებს ანიჭებდა პროტესტანტებს. მიუხედავად იმისა რომ ფაქტობრივად შეუძლებელი იყო უკვე ქორწინებაში მყოფ მეფეს მასზე ექორწინა, მან ოფიციალურად აღიარა იგი როგორც მისი სამი შვილის დედად. გარდაიცვალა ეკლამპსიის შედეგად. მეფემ დიდად განიცადა მისი დაკარგვა და გლოვისას შავად შეიმოსა. მსგავსი რამ არცერთ ფრანგ მონარქს არ გაუკეთებია. მეფემ იგი დაკრძალა როგორც მისი ნამდვილი დედოფალი, რასაც მთელი სამეფო კარი ესწრებოდა. დაკრძალულია სენტ-უან-ლომონში (ვალ-დ’უაზი, ილ-დე-ფრანსი).

## ლიტერატურა
*Herman, Eleanor (2005). Sex with Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge. New York: Harpercollins. ISBN 0-06-058544-7.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1571
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1599
კატეგორია:სამეფო საყვარლები
მაგომედ აბდულაევი

**მაგომედ აბდულაევი** (; დ. 18 ივნისი, 1961, სოფ. გამსუტლი, გუნიბსკის რაიონი, დაღესტანის ასსრ) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. 2010 წლის 20 თებერვლიდან დაღესტანის რესპუბლიკის ხელისუფლების თავმჯდომარე. პოლიტიკური პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
დიმიტრი ივანოვი

**დიმტრი ივანოვი** (; დ. 16 აგვისტო, 1986, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ვიდეობლოგერი, რეჟისორი, იურისტი. 2010-2013 წლებში იყო გასართობი შოუს, „+100500“-ის აღმასრულებელი პროდიუსერი. ამ დროისთვის YouTube-ის რუსულ სეგმენტში არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ბლოგერი პოლიტიკურ თემატიკაზე. გარდა ამისა, არის შოუ „100500 კითხვის“ და „გაფრენა კამიკაძესთან ერთად“ წამყვანი. ასევე იკავებს საიტი CarambaTV.ru-ს გენერალური რედაქტორის პოსტს..

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:რუსი ვიდეობლოგერები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
სეპიკი (მდინარე)

**სეპიკი** () — ყველაზე უფრო გრძელი მდინარე კუნძულ ახალი გვინეაზე და იმავდროულად სახელმწიფო პაპუა-ახალ გვინეაში. მდინარის დიდი ნაწილი მიედინება სანდაუნის და აღმოსავლეთი სეპიკის პროვინციების ტერიტორიაზე; მხოლოდ მცირე ნაწილი მდებარეობს ინდონეზიის პროვინცია პაპუას ტერიტორიაზე. მდინარე სეპიკი ეკუთვნის მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს მდინარეთა სისტემას, რომელსაც აქვს მდინარის აუზის დიდი ფართობი. ლანდშაფტი, რომელზეც მდინარე მიედინება, საკმაოდ მრავალფეროვანია: ჭაობიანი ადგილებიდან მთიან რაიონებამდე, რომლებიც დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით. ეკოლოგიური თვალსაზრისით, მდინარე სეპიკი, სავარაუდოდ, ყველაზე დიდი წყალ-ჭაობიანი სავარგულია აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში, რომელიც არ განიცდის დამღუპველ ანთროპოგენურ ზემოქმედებას.

## გეოგრაფია 
thumb|left|მდინარე სეპიკი პაპუა-ახალი გვინეის რუკაზე
მდინარის სათავე მდებარეობს ვიქტორ-ემანუილის მთებში, კუნძულ ახალი გვინეის ცენტრალურ მაღალმთიან რაიონში. დასახლებულ პუნქტ ტელეფომინიდან სიახლოვეს მდებარე მაღალმთიანი რაიონიდან მდინარე სეპიკი მიედინება ჩრდილო-დასავლეთი მიმართულებით. სოფელ იაპსეისთან სიახლოვეს მდინარე ტოვებს მთიან ადგილებს და აგრძელებს დინებას ინდონეზიის პაპუას პროვინციაში, სადაც ხელმეორედ იცვლის თავის დინებას, უკვე ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით და მიედინება კუნძულის დიდ ღრმულში. ამ რაიონში მდინარე სეპიკში ჩაედინება მცირე მდინარეების დიდი რაოდენობა, რომელთა სათავეები ბევანის და ტორიჩელის მთებშია.

მთელი თავისი დინების მანძილზე მდინარე სეპიკს აქვს დაკლაკნილი ფორმა, მსგავსი მდინარე ამაზონისა სამხრეთ ამერიკაში. მდინარე საბოლოოდ ჩაედინება ბისმარკის ზღვაში, პაპუა-ახალი გვინეის ჩრდილოეთ ნაწილში. სხვა დიდი მდინარეებისგან განსხვავებით მდინარე სეპიკს არ გააჩნია დელტა, ამიტომ ის ჩაედინება პირდაპირ ზღვაში დაახლოებით 100 კმ-ში ქალაქ ვევაკიდან. მთელი თავისი დინების მანძილზე მდინარე სეპიკი სანაოსნოა.

მდინარე სეპიკის საერთო სიგრძე შეადგენს 1126 კმ-ს, ხოლო მდინარის აუზის ფართობია — 80 321 კმ². მდინარეზე მდებარეობს მთავარი კლაკნილი ფორმის ზოლი, ანუ მეანდრი, სიგანით 5—10 კმ, რომლებიც იქმნება მდინარის მთელი დინების გასწვრივ. ამას გარდა, მდინარემ წარმოქმნა ჭალის ფართე ვაკე სივრცეები ჭაობიანი ჭალებით, სიგანით 70 კმ-მდე. მდინარის აღმოჩენის შემდეგ, ოტო ფინშმა მდინარის ბისმარკის ზღვასთან შეერთების ადგილიდან შეცურა კუნძულ ახალი გვინეის სიღრმეში დაახლოებით 50 კმ-ზე.

მეორე მსოფლიო ომის წლებში ტერიტორია, სადაც მდინარე სეპიკი მიედინება, გადავიდა იაპონიის კონტროლ ქვეშ. მაგრამ ომის დამთავრებისას, როდესაც ამერიკელებმა კონტროლი დაამყარეს ქალაქ ჯაიაპურაზე, ახალი გვინეის ნიდერლანდების ნაწილზე, იაპონელები აღმოჩნდნენ ალყაში და 1944 წლის აგვისტოსთვის მათი დიდი ნაწილი განადგურდა. 1945 წლის ივლისში ავსტრალიის ჯარმა განდევნეს იაპონელი სამხედროები მდინარე სეპიკის შუა ნაწილში — სოფელ ტიმბუნკესკენ, ხოლო 1945 წლის სექტემბერში იაპონური ქვედანაყოფები მთლიანად იქნა განადგურებული.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის მდინარეები
ვიქტორ აბრამოვი

მინი
**ვიქტორ აბრამოვი** (; დ. 18 აგვისტო, 1956, მინ-კუში, ყირგიზეთის სსრ, სსრკ) — მეხუთე მოწვევის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი პარტია „ერთიანი რუსეთიდან“. 2011 წლის დეკემბრიდან — ფედერაციის საბჭოს წევრი ტვერის ოლქის სახელმწიფო ხელისუფლების აღმასრულებელი ორგანოდან.

1978 წელს დაასრულა სერგო ორჯონიკიძის სახელობის მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტი.

## ჯილდეობი 
* მეგობრობის ორდენი[ru]

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიშატ აბუბაკიროვი

**რიშატ აბუბაკიროვი** (; დ. 4 ივლისი, 1959, სოფ. ახალი კაშიროვო, თათრეთის ასსრ, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი. სახელმწიფო დუმის მეექვსე მოწვევის წევრი. აირჩიეს როგორც ფედერალური სიების კანდიდატი თათრეთის რესპუბლიკიდან (პარტია — „ერთიანი რუსეთი“).

## რესურსები ინტერნეტში 
* რიშატ აბუბაკიროვი // სახელმწიფო დუმის დეპუტატის ოფიციალური გვერდი 
* აბუბაკიროვის ბიოგრაფია „ერთიანი რუსეთის“ ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
Nintendo 64

**Nintendo 64** (შემოკლებით **N64**) — მეხუთე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შემუშავებული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ. იგი იყენებს 64 ბიტიან პროცესორს და აქედანვე მოდის მისი სახელწოდებაც. კონსოლი იაპონიაში გამოვიდა 1996 წლის სექტემბერს, ჩრდილოეთ ამერიკაში 1996 წლის ივნისს, ევროპასა და ავსტრალიაში 1997 წლის მარტს, ხოლო ბრაზილიაში იმავე წლის დეკემბერს. იგი არის ინდუსტრიაში უკანასკნელი კონსოლი, რომელიც გამოიყენებდა კარტრიჯს, როგორც ძირითად შემნახველ ფორმატს. მიუხედავად იმისა, რომ მის შემდეგ 2001 წელს გამოვიდა MiniDVD-ზე დაფუძნებული კონსოლი GameCube, Nintendo 64 მაინც რჩებოდა გაყიდვაში 2003 წლამდე.

სისტემა აღჭურვილი იყო კომპანია NEC-ის მიერ შემუშავებული VR4300-ის ცენტრალური პროცესორით, Silicon Graphics-ის  Reality Coprocessor-ის გრაფიკული პრცესორით, 4 მბ ოპერატიული მეხსიერებით (რომლის გაზრდა შესაძლებელი იყო 8მბ-დე). გამოსვლისთანავე ხელმისაწვდომი იყო სამი თამაში: *Super Mario 64*, *Pilotwings 64* და *Saikyō Habu Shōgi* (ეს უკანასკნელი - მხოლოდ იაპონიაში) მასზე სულ გამოვიდა 388 ერთეული ვიდეო თამაში, მაშინ როდესაც, მის თანამედროვე კონსოლებზე, PlayStation და Sega Saturn იყო ორჯერ და სამჯერ მეტი რაოდენობით, ხოლო მისი წინამორბედი სისტემა SNES ითვლიდა 725 თამაშს. მიუხედავად ამისა, N64-ის ბიბლიოთეკა მოიცავდა ისეთ ცნობილ პროექტებს როგორებიც არის *Super Mario 64*, *GoldenEye 007* და * The Legend of Zelda: Ocarina of Time* - აღიარებული ყველა დროის საუკეთესო თამაშებად.

მასზე მუშაობა დასრულდა 1995 წლის შუა პერიოდში, თუმცა ნინტენდომ რელიზი 1996 წლამდე გადადო. როგორც ნაწილი მეხუთე თაობის კონსოლებისა, იგი კონკურენციას უწევდა PlayStation-სა და Sega Saturn-ს. თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 199.99 ამერიკულ დოლარს და მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდა 32.93 მილიონი ეგზემპლარი
. Nintendo 64-ის წარმატებამ საშუალება მისცა დეველოპერებს შეექმნათ მისი სხვადასხვა ვარიანტები სხვადასხვა ფერებში,ასევე შეზღუდული რაოდენობის კონტროლერები. საიტ IGN-მა Nintendo 64 დაასახელა მე-9 საუკეთესო ვიდეო თამაშების კონსოლად ისტორიაში, ხოლო ჟურნალ *Time-მა უწოდა "წლის მანქანა".

## გალერეა

Nintendo-64-wController-L.jpg|Nintendo 64 კონტროლერით
N64-Console-Orange.jpg|ნარინჯისფერი Nintendo 64
N64-controller-white.jpg|Nintendo 64-ის კონტროლერი
Nintendo-64DD-disk.jpg|Nintendo 64-ის მაგნიტური დისკი
N64-mem card1.jpg|მეხსირების ბარათი
64DD-Attached.png|64DD-ის მაგნეტური დისკი Nintendo-64-ზე

## იხილეთ აგრეთვე
*Nintendo Entertainment System
*Super Nintendo Entertainment System	
*Nintendo GameCube
*Nintendo Wii
*Nintendo Wii U

## რესურსები ინტერნეტში
**Billboard Magazine'' of May 18, 1996, p.58
*"Why Netscape Almost Didn't Exist",
*
*
*
*US Patent for the N64
*The Most Complete N64 Game Releaselist by NESWORLD 

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:Nintendo 64
კატეგორია:Nintendo-ს კონსოლები
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:1996 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
რეზელეი

**რეზელეი** () — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 111 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 911 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* სინჯერეის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
ვლადიმერ ავერჩენკო

**ვლადიმერ ავარჩენკო** (; დ. 23 ივლისი, 1950, სოფელი კოსკოვი, როსტოვის ოლქი, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი. როსტოვის ოლქის III და IV მოწვევის წარმომადგენელი რუსეთის ფედერაციის ფედერალურ კრებაში. პოლიტიკური პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## ჯილდოები 
* რუსეთის ფედერაციის დამსახურებელი მშენებელი [ru]
* „შრომის ვეტერანის“ მედალი [ru]
* ბელაია კალიტვას საპატიო მოქალაქე 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Профайл на сайте Государственной думы

კატეგორია:დაბადებული  23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
ევგენი ავილოვი

**ევგენი ავილოვი** (; დ. 29 მაისი, 1968) — ტულის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი 2012 წლის 19 დეკემბრიდან 2014 წლის 26 სექტემბრამდე. იმავე წლის 29 ოქტომბერს კვლავ აირჩიეს თანამდებობაზე. არის პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
ალტუ-რიუ-დოსი

**ალტუ-რიუ-დოსი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 810 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვისოზის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 159 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23,47 კმ²-ზე. ფართობი 518 053 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
დუკუვახა აბდურაჰმანოვი

მინი
**დუკუვახა აბდურაჰმანოვი** (, ; დ. 14 მარტი, 1956 — გ. 29 ივნისი, 2015) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარე 2008-2015 წლებში, ასევე, პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
ტაიგერ ვუდსი

**ელდრიქ ტონტ ტაიგერ ვუდსი** (დ. 30 დეკემბერი, 1975) — ამერიკელი გოლფის მოთამაშე. მსოფლიოში ერთ-ერთი მაღალშემოსავლიანი სპორტსმენი. პროფესიონალურ გოლფს 20 წლის ასაკიდან თამაშობს. 1997 წლის ივნისში იგი მსოფლიოს რეიტინგში პირველი გოლფის მოთამაშე იყო. სამი გრენდ სლემის მფლობელი. Laureus World Sports Awards-ის წლის სპორტსმენი: 2000, 2001. Tiger Woods Foundation-ის დამფუძნებელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## ლიტერატურა
*Andrisani, John (1997). The Tiger Woods Way: An Analysis of Tiger Woods' Power-Swing Technique. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-609-80139-2. OCLC 55124056.

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ამერიკელი გოლფის მოთამაშეები
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ემილ დიმიტრიევი

მინი
**ემილ დიმიტრიევი** (; დ. 19 მარტი, 1979, პრობიშტიპი, მაკედონია, იუგოსლავია) — მაკედონელი პოლიტიკოსი, 2016 წლის 18 იანვრიდან 2017 წლის 31 მაისამდე მაკედონიის პრემიერ-მინისტრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1979 წელს იუგოსლავიაში, მაკედონიის სოციალისტურ რესპუბლიკაში. 

2016 წელს 15 იანვარს ნიკოლა გრუევსკის კაბინეტის გადადგომის შემდეგ, პრეზიდენტ გიორგე ივანოვის ბრძანებით, პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა. სამი დღის შემდეგ ამ თანამდებობაზე დაამტკიცეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანდრეი აგიშევი

**ანდრეი აგიშევი** (; დ. 29 ივნისი, 1965, პერმი, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი. პერმის მხარის საკანონმდებლო კრების დეპუტატი. ამ დროისთვის არის პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პირადი ბლოგი
* ბიოგრაფია „ერთიანი რუსეთის“ პერმის განყოფილების საიტზე 
* ბიოგრაფია პერმის მხარის საკანონდმებლო კრების საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
ტამერლან აგუზაროვი

მინი
**ტამერლან აგუზაროვი** (, ; დ. 14 ივნისი, 1963, ალაგირი, სსრკ — გ. 19 თებერვალი, 2016, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ჩრდილოეთ ოსეთი-ალანიის რესპუბლიკის ხელმძღვანელი (13 სექტემბერი, 2015 — 19 თებერვალი, 2016).

იურიდიული მეცნიერებათა კანდიდატი (2004), პროფესორი. 1999-2011 წლებში იყო რესპუბლიკა ჩრდილოეთ ოსეთი-ალანიის უმაღლესი სასამართლოს თავმჯდომარე, სახელმწიფო დუმის VI მოწვევის დეპუტატი და პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
დიმიტრი აზაროვი

მინი
**დიმიტრი აზაროვი** (; დ. 9 აგვისტო, 1970, კუიბიშევი, კუიბიშევის ოლქი, სსრკ) — რუსი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამარის რაიონის ხელმძღვანელი 2010-2014 წლებში. სამარის ოლქიდან ფედერაციის საბჭოს სენატორი 2014 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბლოგი LiveJournal-ში
* გვერდი Twitter-ზე

კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლექციონარი 1446/350

მინი|ლექციონარი, X საუკუნე. 1446/350
**ლექციონარი 1446/350** — X საუკუნის ხელნაწერი (საქართველოს ეროვნული არქივის ფონდი 1446, ხელნაწერი 350). 2 ფურცელი. ეტრატი; ფრაგმენტი; ზომა: 233x180; ასომთავრული; მელანი – ყავისფერი; სათაური და საზედაო გრაფემები - სინგურით; ორ სვეტად ნაწერი; შეემჩნევა განკანონების ხაზები. 

უძველესი იერუსალიმური ლიტურგიკული ტრადიციის მატარებელი ეს ფრაგმენტი ძვირფასი მონაპოვარია მთელი კულტურული მიმდინარეობის ცალკეული მოზაიკების შესავსებად. 

ღვთისმსახურებაში კონსტანტინოპოლური ტრადიციის გაბატონებამ იერუსალიმური ლექციონარი მსახურებიდან განდევნა და იგი დავიწყებას მიეცა იმდენად, რომ დღეს შემორჩენილი არ არის მისი ბერძნული ვერსია. 

ქართულ, სომხურ და ალბანურ ენებზე შემორჩენილი ლექციონარები, ერთი მხრივ, არაჩვეულებრივი საშუალებაა გარკვეული წარმოდგენა შეიქმნას ადრეული ლიტურგიკული მსახურების შესახებ, ხოლო, მეორე მხრივ, აღდგეს საღვთო წერილის (ძველი და ახალი აღთქმის) საკითხავების კიდევ უფრო ძველი თარგმანები, ვიდრე ეს ჩვენთვის აქამდე ცალკე ხელნაწერების ან მათი ფრაგმენტების სახით იყო ცნობილი.

ხელნაწერი 2015 წელს იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მეხსიერების საერთაშორისო რეესტრში.

## ლიტერატურა 
* „UNESCO-ს მსოფლიო მეხსიერების რეესტრი. საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები“. თბილისი, 2016. რედაქტორ-შემდგენელი ქეთევან ასათიანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* unesco.org – the oldest manuscripts preserved at the national archives of Georgia
*ეროვნული არქივის რვა ხელნაწერი იუნესკოს მსოფლიო მეხსიერების საერთაშორისო რეესტრში შეიტანეს 

კატეგორია:ქართული ხელნაწერები
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები
კატეგორია:X საუკუნის ხელნაწერები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები
ფსალმუნი 1446/171

მინი|289x289პქ|ფსალმუნი, X საუკუნე
**ფსალმუნი** — X საუკუნე (საქართველოს ეროვნული არქივის ფონდი #1446, ხელნაწერი #171) 2 ფურცელი. ეტრატი; ფრაგმენტი; ზომა: 207x138; ასომთავრული; მელანი – ყავისფერი; სათაური და საზედაო გრაფემები – სინგურით; შეემჩნევა განკანონების ხაზები.

ფრაგმენტის სახით შემორჩენილი ტექსტი ფსალმუნის წინარეათონურ თარგმანს წარმოადგენს. ამ ხელნაწერის სხვა ნაწილი, ასევე ფრაგმენტული სახით, დაცულია კორნელი კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში (S-5222, S-5223). ეს უკანასკნელი ფრაგმენტები 2012 წელს შევიდა UNESCO-ს მსოფლიო მეხსიერების რეესტრში. ხელნაწერი X საუკუნით თარიღდება, რედაქციული თვალსაზრისით ქართულ ფსალმუნთა ერთ-ერთ უადრეს თარგმანს მიჰყვება.  

ხელნაწერი 2015 წელს UNESCO-მ შეიტანა მსოფლიო მეხსიერების საერთაშორისო რეესტრში.

## ლიტერატურა 
* „UNESCO-ს მსოფლიო მეხსიერების რეესტრი. საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები“. თბილისი, 2016. რედაქტორ-შემდგენელი ქეთევან ასათიანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* unesco.org – the oldest manuscripts preserved at the national archives of Georgia
* ეროვნული არქივის რვა ხელნაწერი იუნესკოს მსოფლიო მეხსიერების საერთაშორისო რეესტრში შეიტანეს 

კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები
კატეგორია:X საუკუნის ხელნაწერები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები
იასემინ ალენი

**იასემინ კაი ალენი** (; დ. 10 ივლისი 1989, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი და თურქი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
იასემინ ალენი დაიბადა 1989 წლის 10 ივლისს გაერთიანებული სამეფოს დედაქალაქ ლონდონში, როგორც ბრიტანეთის მოქალაქის დუდლი ალენის და ბრიტანელი (მოგვიანებით ბრიტანელ-თურქი) მსახიობის და მომღერლის სუნა ილდიზოღლუს ქალიშვილი. მას ჰყავს ძმა სახელად *ქაანი*. იქ დადიოდა კინოს, ტელევიზიის, დრამის და იაპონურის კურსებზე.

ალენს ურთიერთობა ჰქონდა *Hayat Devam Ediyor* სერიალის მოთამაშესთან ონურ თუნასთან, სერიალის გადაღების დროს. მაგრამ მალე ერთმანეთს დაშორდნენ. 2015 წლიდან ურთიერთობაშია არმაღან ოღუზთან.

## კარიერა 
იასემინ ალენი ''L'Oréal* კონკურსის ფინალისტი იყო. 2010 წელს მან შეასრულა ელენას როლი სერიალ *Kavak Yelleri* და ჯულიეტას როლი სხვა სერიალში *Yerden Yüksek*. 2011 წელს შეასრულა ფელინ აქჩას როლი სერიალში *Hayat Devam Ediyor*. 2013 წელს შეასრულა ირმაქ თუნალის როლი სერიალ „Merhamet“-ში. ამავე წელს გამოჩნდა სავაჭრო საიტის *N11.com* რეკლამაში. მას შემდეგ ითამაშა *დეფნე სულთანის* (ფათმა ჰასეკი სულთანი) როლი, თურქულ დრამატულ სერიალში დიდებული საუკუნე (*Muhteşem Yüzyıl*). იმავე წელს მან ითამაშა სიბელის როლი ტელესერიალ *Şeref Meselesi'', ხოლო 21-ე ეპიზოდში მისი როლის ქალი დახვრიტეს და ამით დასრულდა მისი როლი ამ სერიალში.

## ფილმოგრაფია 
## ჯილდოები 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* იასემინ ალენი Facebook-ზე
* იასემინ ალენი Twitter-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:თურქი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
პაულა-კანდიდუ

**პაულა-კანდიდუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვისოზის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 271 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.55 კმ²-ზე. ფართობი 268 321 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1255

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1255** — რეზოლუცია მიღებული 1999 წლის 30 ივლისის ფარულ კენჭისყრაზე, საქართველოზე ადრე მიღებული რეზოლუციების დადასტურებისთანავე, მათ შორის 1999 წლის 1225 რეზოლუციით უშიშროების საბჭოს მიერ გაეროს მეთვალყურეთა მისიის საქართველოში 2000 წლის 31 იანვრამდე მანდატის გაგრძელება.

გაერომ მოუწოდა ქართულ და აფხაზურ მხარეებს მშვიდობიანი დიალოგისაკენ. ასევე სცნო არალეგიტიმურად და მიუღებლად აფხაზეთის მხარის მიერ დაგეგმილი საპრეზიდენტო არჩევნები და საკონსტიტუციო რეფერენდუმი.

ამავდროულად გაეროს უშიშროების საბჭოზე გამოითქვა ღრმა შეშფოთება ლტოლვილთა ლტოლვილთა დაბრუნების შეფერხებასთან დაკავშირებით და მოუწოდა აფხაზეთის მხარეს დაეწყოთ ლტოლვილების დაბრუნების პროცესი, საწყის ეტაპზე გალის რეგიონში. გაეროს უშიშროების საბჭოს მდივანმა კოფი ანანმა მოითხოვა სამთვიან ვადაში წარდგინებოდა ანგარიში აღნიშნული რეზოლუციის განხორციელებასთან დაკავშირებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველო-აფხაზეთის ომი
* გაეროს უშიშროების საბჭოს 1201-1300 რეზოლუციების სია (1998–2000)
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*Text of Resolution at UNHCR.org 

01255
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:1999 წელი საქართველოში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
დენის აგაშინი

მინი|დენის აგაშინი.
**დენის აგაშინი** (; დ. 8 დეკემბერი, 1975, სარაპული, სსრკ) — რუსი მეწარმე, პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. 2010-2015 წლებში იჟევსკის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი. პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი. შედის მის გენერალურ საბჭოში..

## რესურსები ინტერნეტში 
* პირადი ბლოგი
* დენის აგაშინი — მოკლე ბიოგრაფია  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:რუსი მეწარმეები
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
აღდარა (ხიზი)

**აღდარა ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხიზის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  	   	241  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:ხიზის რაიონის სოფლები
აღბულაგი (ხოჯალის რაიონი)

** აღბულაგი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,   ზემო ყარაბაღის რეგიონის, ხოჯალის  რაიონში.     

1992 წელს, ყარაბაღის ომის დროს სოფელი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. 2005 წელს მთიან ყარაბაღში ჩატარებული საყოველთაო აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 117 კაცს შეადგენდა.   2020 წლის 10 ნოემბერს, მეორე ყარაბაღის ომის შემდეგ ხელმოწერილი სამმხრივი შეთანხმების თანახმად, სოფელი რუსეთის სამშვიდობო ძალების კონტროლის ქვეშ მოექცა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ხოჯალის რაიონის სოფლები
აღბულაგი (ხოჯავენდის რაიონი)

** აღბულაგი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,   მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, ხოჯავენდის  რაიონში და მთიანი ყარაბაღის მართუნის პროვინციაში.  სოფლის ძველი დასახელება 1992 წლის 29 დეკემბრამდე იყო მასმინა ()..

2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა  შეადგენს 71 კაცს.

1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.  2020 წლის 10 ნოემბერს მეორე ყარაბაღის ომის შედეგებზე ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, სოფელი რუსეთის სამშვიდობო ძალების კონტროლის ქვეშ მოექცა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonu 

## სქოლიო
კატეგორია:ხოჯავენდის რაიონის სოფლები
არაბაზარლი

**არაბაზარლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ქურდამირის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ქურდამირის რაიონის სოფლები
ალაბაშლი

**ალაბაშლი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  1 265   კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლები
აფრიკის ენები

:

ნილო-საჰარული:

]]
აფრიკაში დაახლოებით 1,250-2,100, ხოლო ზოგიერთი გამოთვლის მიხედვით 3000-ზე მეტ ენაზე საუბრობენ. ისინი რამდენიმე მსხვილ ენათა ოჯახებად იყოფიან: 
*აფრაზიული ენები გავრცელებულია: შუა აღმოსავლეთში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, სომალის ნახევარკუნძულზე და საჰელის ზოგიერთ ნაწილში.
*ნილო-საჰარული ენები ძირითადა გვხვდება სუდანში და ჩადიში.
*ნიგერი-კონგოს ენები (ბანტუს და არა ბანტუს ენები) გავრცელებულია: დასავლეთ, ცენტრალურ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში.
*კხოეს ენები გავრცელებულია ნამიბიასა და ბოტსვანაში.
*ავსტრონეზიული ენებზე საუბრობენ მადაგასკარზე.
*ინდოევროპული ენები გავრცელებულია აფრიკის სამხრეთში (აფრიკაანსი) ასევე სეუტასა და მელილიას (ესპანური) ანკლავებში.

## ოფიციალური ენები 
კოლონიალური ენების გარდა ოფიციალური სტატუსი აქვს შემდეგ ადგილობრივ ენებს:

### აფრაზიული 
*არაბული: კომორის კუნძულების კავშირი, ჩადი, ჯიბუტი, ეგვიპტე, ერიტრეა, მავრიტანია, სომალი, სუდანი, ტუნისი, ალჟირი, ლიბია, მაროკო.
*ბერბერული: მაროკო, ალჟირი.
*ამჰარული: ეთიოპია.
*სომალი: სომალი.
*ტიგრინია: ერიტრეა

### ავსტრონეზიული 
*მალაგასიური: მადაგასკარი.

### ინდოევროპული 
*აფრიკაანსი.

### ნიგერი-კონგო 
*ჩევა: მალავი, ზიმბაბვე.
*კომორიული: კომორის კუნძულების კავშირი.
*კინიარვარდა: რუანდა.
*კირუნდი: ბურუნდი.
*სოტო: ლესოთო, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, ზიმბაბვე.
*ტსვანა: ბოტსვანა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
*შონა: ზიმბაბვე.
*ნდებელე: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
*სუაჰილი: ტანზანია, კენია, უგანდა.
*სვაზი: ესვატინი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
*ტსონგა: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
*ვენდა: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა,
*კოსა: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
*ზულუ: სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.

### კრეოლი 
*სანგო: ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა.
*სეიშელური კრეოლი: სეიშელის კუნძულები.

## ლიტერატურა 
* Childs, G. Tucker (2003). *An Introduction to African Languages.* Amsterdam: John Benjamin.
* Chimhundu, Herbert (2002). *Language Policies in Africa.* (Final report of the Intergovernmental Conference on Language Policies in Africa.) Revised version. UNESCO.

## რესურსები ინტერნეტში 
*African language resources for children 
*Web resources for African languages
*Linguistic maps of Africa from Muturzikin.com
*Online Dictionaries 

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ენები
ჯან ჯუნ იანგი

**ჯან ჯუნ იანგი** (დ. 21 თებერვალი, 1989) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი, რადიო DJ, მსახიობი და ტელეწამყვანი. პირველი აღიარება მოიპოვა ტელეშოუში „Superstar K4“ (2012), სადაც მესამე ადგილის მფლობელი გახდა. 2015 წლიდან იანგი როკ-ჯგუფის (JJY Band) მთავარი ვოკალისტია.

2013 წლის ოქტომბერში იანგმა პირველ ოფიციალურ დებიუტთან და მინი ალბომთან ერთად მოიგო ჯილდო „ახალი სოლო ვოკალისტი მამაკაცი“. შემდეგ მან გამოუშვა მისივე წარმოებული მეორე მუსიკალური ალბომი, „მოზარდი“, რომელიც ექვს საკუთარ სიმღერას მოიცავს.

ჯან ჯუნ იანგი დაიბადა 1989 წლის 21 თებერვალს ინდონეზიის ქალაქ ჯაკარტაში. იგი იზრდებოდა ინდონეზიაში, ჩინეთში, იაპონიაში, საფრანგეთსა და ფინეთში. მამამისი ბიზნესმენია.

ბავშვობაში იანგმა ისწავლა საუბარი ხუთ ენაზე. მათ შორისაა ინგლისური, ჩინური, კორეული. ბევრი მოგზაურობის გამო იანგი ვერ დადიოდა ჩვეულებრივ სკოლაში, ამიტომაც მასწავლებლებთან ემზადებოდა მათემატიკაში, ინგლისურ ენაში; დადიოდა პიანინოსა და ვიოლინოს გაკვეთილებზე. გარდა ამისა, მას აქვს მიღებული მეოთხე ხარისხის შავი ქამარი ტაიკვანდოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* C9 Entertainment profile 

კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიჰელაშა-ნოუე

**მიჰელაშა-ნოუ** () — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 56 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 303 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ტელენეშტის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
ბუჩუმენი (სადგური)

**ბუჩუმენი** () — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 48 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 343 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უნგენის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
ბენჯამინ მკაპა

**ბენჯამინ მკაპა** (დ. 12 ნოემბერი, 1938 — გ. 24 ივლისი, 2020) — ტანზანიის მესამე პრეზიდენტი (1995–2005)

ბენჟამინ მკაპა დაიბადა 1938 წელს ტანზანიის სამხრეთ ნაწილში. 1962 წელს უგანდაში დაამთავრა მაკერერეს უნივერსიტეტი. ასევე სწავლობდა კოლუმბიის უნივერსიტეტში, სადაც 1963 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო საქმეში. ხელმძღვანელობდა ტანზანიის მისიას კანადაში (1982 წ.) და აშშ-ში (1983-1984 წწ.). 1977-1980 და 1984-1990 წლებში იყო ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი. 1995 წელს ანტიკორუფციული კამპანიის ფონზე და ყოფილი პრეზიდენტის ჯულიუს ნიერერეს აქტიური მხარდაჭერის შედეგად აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 

მეორე საპრეზიდენტო ვადაში მოახდინა სახელმწიფო კომპანიების პრივატიზაცია. მის პოლიტიკას მხარს უჭერდა მსოფლიო ბანკი და საერთაშორისო სავალუტო ფონდი.

გარდაიცვალა 2020 წლის 24 ივლისს დარ-ეს-სალამის ჰოსპიტალში, 81 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Benjamin Mkapa bio  at Commission for Africa
*2001 interview with *Public Broadcasting Station*
*"British government split over Tanzanian radar system"
*"Blair blasted over Tanzania radar deal"
* "Tanzania radar deal "waste of cash""
* "Kiwira coal power project ownership:The Mkapa-Yona link" 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ტანზანიის პრეზიდენტები
მარხვანი 1446/322

მინი|256x256პქ|მარხვანი, XIII-XIV სს.
**მარხვანი**, ХIII-XIV სს. (საქართველოს ეროვნული არქივის ფონდი #1446, ხელნაწერი #322) 41 ფურცელი. ეტრატი; ზომა: 220x142; ზედა ფენა – კუთხოვანი ნუსხური; მელანი – შავი; სათაურები და საზედაო გრაფემები სინგურით.

ყველა გვერდი პალიმფსესტურია; ქვედა ტექსტი სომხურია და ლექციონარის სომხურ თარგმანს წარმოადგენს; პალიმფსესტური ტექსტი ზედა ტექსტთან მიმართებაში ვერტიკალურად არის ნაწერი. ზედა ტექსტის ორი ფურცელი ქმნის ქვედა ტექსტის ერთ ფურცელს. სომხური ხელნაწერის თარიღის ზედა ქრონოლოგიური ზღვარი – IX-X სს. ლექციონარის სომხურმა თარგმანმა, ქართულ და ალბანურ თარგმანებთან ერთად, ღვთისმსახურების უძველესი იერუსალიმური პრაქტიკა შემოგვინახა.

ხელნაწერი 2015 წელს იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მეხსიერების საერთაშორისო რეესტრში.

## ლიტერატურა 
* „UNESCO-ს მსოფლიო მეხსიერების რეესტრი. საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები“. თბილისი, 2016. რედაქტორ-შემდგენელი ქეთევან ასათიანი.

კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული ხელნაწერები
კატეგორია:XIII საუკუნის ხელნაწერები
კატეგორია:XIV საუკუნის ხელნაწერები