open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიადაგთმცოდნეობა

მინი|190პქ|ნიადაგის პროფილი
**ნიადაგთმცოდნეობა** (იგივეა რაც ***პედოლოგია***) — მეცნიერება ნიადაგის, მისი წარმოშობის განვითარების, გეოგრაფიული გავრცელების, რაციონალურად გამოყენებისა და შედგენილობა-თვისებების შესახებ. ნიადაგთმცოდნეობა შეისწავლის ნიადაგს, როგორც ბუნების სხეულს, წარმოების საშუალებას და შრომის საგანს. ნიადაგთმცოდნეობის ერთ-ერთი აქტუალური საკითხია ნიადაგების კლასიფიკაციის დადგენა, ნიადაგთწარმოქმნის პირობების გარკვევა და ნიადაგის მორფოლოგიის შესწავლა. დაკავშირებულია გეოგრაფიასთან, გეოლოგიასთან და ბუნებისმეტყველების სხვა დარგებთან. 

*ნიადაგთმცოდნეობის ძირითადი დარგებია*: 
* ნიადაგების გეოგრაფია; 
* ნიადაგის გენეზისი; 
* ნიადაგის ფიზიკა; 
* ნიადაგის ქიმია; 
* ნიადაგის ჰიდროლოგია;
* ნიადაგის ბიოლოგია (მიკრობიოლოგია). 

## ისტორია 
ნიადაგების მეცნიერული შესწავლა დაიწყო XVIII-XIX სს. მიჯნაზე. 
ნიადაგთმცოდნეობის მეცნიერული თეორია რუსეთში XIX საუკუნის II ნახევარში შეიქმნა და მას გენეზისური მიმართულება მიეცა. ვასილი დოკუჩაევმა დაასაბუთა ნიადაგთწარმოქმნის ბუნებრივი ფაქტორების (ნიადაგთწარმომქმნელი ქანი, კლიმატი, რელიეფი, ხნოვანება, მცენარეულობა) უდიდესი როლი, რომელსაც შემდგომში დაემატა ადამიანის სამეურნეო ზემოქმედება. 
მეცნიერული ნიადაგთმცოდნეობის განვითარებაში დიდი როლი შეასრულა აგრეთვე პავლე კოსტიჩევმა, ვასილი ვილიამსმა; შემდგომ ეტაპებზე მნიშვნელოვანი ღვაწლი მიუძღვით: გ. ვისოცკის, კ. გლინკას, ლ. პრასოლოვს, ს. ზახაროვს, ი. ტიურინს, ი. გერასიმოვს და სხვ. 
XX საუკუნის დასაწყისში ნიადაგთმცოდნეობაში შეიქმნა ახალი ქიმიური მიმართულება, რომლის ფუძემდებლად ითვლება კონსტანტინე გედროიცი, ხოლო 20-იან წწ. - ბიოგეოქიმიური მიმართულება (ვლადიმერ ვერნადსკი). 
დოკუჩაევის მოძღვრების საფუძველზე დამუშავდა გვალვის საწინააღმდეგო ბრძოლის ღონისძიებები. 

ნიადაგთმცოდნეობაში ფართოდ იყენებენ საველე-ექსპედიციურ და სტაციონარულ გამოკვლევებს, ის მჭიდროდაა დაკავშირებული გეომორფოლოგიასთან, კლიმატოლოგიასთან, მინერალოგიასთან, პეტროგრაფისთან, მცენარეთა ფიზიოლოგიასთან, ქიმიასთან, ფიზიკასთან და სხვ. დარგებთან.
დიდი ყურადღება ექცევა ნიადაგის ნაყოფიერების გადიდებას, აგროტექნიკურ და მელიორაციულ ღონისძიებებს. 

წარმატებით განვითარდა ნიადაგთმცოდნეობა საქართველოში. ჩატარებულია ნიადაგების გამოკვლევები საქართველოს სხვადასხვა რაიონში. საქართველოში ნიადაგთმცოდნეობის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვით ცნობილ მეცნიერებს: დიმიტრი გედევანიშვილს, მიხეილ საბაშვილს, მიხეილ დარასელიას, გიორგი ტარასაშვილს, გაბრიელ ტალახაძესა და სხვ. 

ნიადაგთმცოდნეობაში ჩატარებულია საერთაშორისო კონგრესები. გამოდის ჟურნალები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ნიადაგების შესახებ
*ნიადაგთმცოდნეობა 
*ნიადაგთმცოდნეობა – ინფორმაცია
*ISRIC - მსოფლიო ნიადაგები
*SSSA - ამერიკის ნიადაგთმცოდნეობის საზოგადოება

## ლიტერატურა 
* საბაშვილი მ., ნიადაგთმცოდნეობა, თბ., 1970;
* Докучаев В. В., Соч., т. 1—9, М. — Л., 1949—61;
* Сибирцев Н. М., Избр. соч., т. 1—2, М., 1951—53;
* Гедройц К. К., Избр. соч., т. 1—3, М., 1955.

*
ბოლივიის ქალაქების სია

**მოცემულია ბოლივიის 30 უდიდესი ქალაქის სია:**

, ბოლივიის დედაქალაქი]]

]]

## რესურსები ინტერნეტში
* რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კატეგორია:ბოლივია
ტენიანობა

მინი|ტროპიკული ტყე მაღალი ტენიანობით
**ტენიანობა** — წყლის შემცველობა ფიზიკურ სხეულებში. ტენიანობა დამოკიდებულია გარემოს ფარდობითს ტენიანობაზე, ნივთიერების გვარობაზე, ხოლო მყარ სხეულებში — მის დაქუცმაცებულობაზეც და ფორიანობის ხარისხზეც, უფრო ზუსტად სხეულის გარე და შიგა ზედაპირების საერთო ზომებზე.

ქიმიურად ბმული, ე. წ. კონსტიტუციური წყლის (მხოლოდ ქიმიური დაშლის დროს გამოყოფილი წყლის), აგრეთვე კრისტალოჰიდრატული წყლის შემცვლელობა ტენიანობის ცნებაში არ შედის. ტენიანობას ახასიათებენ ტენშემცველობით – წყლის რაოდენობით, რომელიც მოდის მასალის მშრალი ნაწილის ერთეულ მასაზე და ფარდობითი ტენიანობით – სითხის შემცველობით, რომელიც მოდის, ტენიანი მასალის ერთეულ მასაზე. მრავალი პროდუქტის, მასალისა და სხვ. ტენიანობის ხარისხის დადგენას დიდი სახალხო-სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს. ბევრი სხეული (მარცვალი, ცემენტი და სხვ.) იმ მიზნისათვის, რომლისთვისაც იგი განკუთვნილია, ვარგისია მხოლოდ განსაზღვრული ტენიანობის დროს.

ცხოველებისა და მცენარეული ორგანიზმების ცხოველმოქმედება შესაძლებელია მხოლოდ გარემომცველი ატმოსფეროს ტენიანობისა და აბსოლუტური ტენიანობის გარკვეულ საზღვრებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰაერის ტენიანობა
* წყალი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კლიმატოლოგია
საკაბა

**საკაბა** () — ქალაქი ბოლივიაში. ჩაპარეს პროვინციის დედაქალაქი, მდებარეობს კოჩაბამბიდან აღმოსავლეთით 13 კილომეტრზე. ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში აღმართულია პოსტ-კოლონიური ეპოქის შენობები. 

2001 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობს 92581 კაცი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Map of Chapare Province 
* Bolivian Music and Web Varieties 

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ვარსკვლავური ომების მოთხრობები, ტომი 6

„**ვარსკვლავური ომების მოთხრობები, ტომი 6**“ () — რიგით მეექვსე ტომი ვარსკვლავური ომების მოთხრობები სასაჩუქრო სერიაში. მასში შეტანილია მცირე ისტორიები ვარსკვლავური ომების ციკლიდან.

## ვარსკვლავური ომების მოთხრობები 21 
### მაწანწალა, თავი 1
### გაიარო მოცემულ ბილიკზე
### თანასწორები და მოწინააღმდეგეები
## ვარსკვლავური ომების მოთხრობები 22 
### მაწანწალა, თავი 2
### გარიყული
## ვარსკვლავური ომების მოთხრობები 23 
ამ ნაწილში ძირითადად მოთხრობილია იმის შესახებ, თუ როგორ ეძებდა დარკა ნილი ლიკანს.

### წყვდიადი და ნათება
ჯედაების ნადირობის შედეგად მოხდა ტერენტატეკების, საზარელი მონსტრების თითქმის სრული განადგურება. უკანასკნელი არსებების განადგურება დაევალა ჯედაებს - დურონ ქელ-დრომას, შეილა ნუურსა და გუუნ ჰან სარეშს.

### მაწანწალა, თავი 3
### იღბლიანი
## ვარსკვლავური ომების მოთხრობები 24 
### დანიშნული
### ფეტის კლუბი
### დაუნახავი, გაუგონარი
### მაწანწალა, თავი 4
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია Dark Horse-ის საიტზე 

კატეგორია:Dark Horse Comics-ის გამოცემები
მოთხრობები
ელ-ალტო

**ელ-ალტო** — ქალაქი ბოლივიის მთიანეთში. ერთ დროს წარმოადგენდა ლა-პასის უბრალო გარეუბანს, ამჟამად კი ბოლივიის ერთ-ერთი უდიდესი და სწრაფად მზარდი ქალაქია. 2001 წელს, მისი მოსახლეობა 649 958 ადამიანს შეადგენდა, უკვე 2010 წლისთვის კი  900 000-ზე მეტს. ელ-ალტო ზღვის დონიდან 4 150 მეტრზე მდებარეობს და წარმოადგენს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქს. კლიმატი საკმაოდ ცივია. მაქსიმალური ტემპერატურა ზაფხულში 17 °С-ია. 

ელ-ალტო ბოლივიის ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია. ამის მიზეზია ლა-პასის დეპარტამენტიდან მიგრანტთა დიდი რაოდენობით შემოდინება, რაც განპირობებულია 1952 წელს დაწყებული სამრეწველო რეფორმით. ეს პროცესი კიდევ უფრო გაიზარდა უკანასკნელი 10 წლის განმავლობაში. ამავე დროს, ელ-ალტო მთელს ლათინურ ამერიკაში ყველაზე დიდი ქალაქია ინდიელი მაცხოვრებლების რაოდენობით. მოსახლეობის 76% აიმარას წარმომადგენელია, 9% კეჩუას, 15% მეტისები  და მხოლოდ 1% კრეოლები. 

ქალაქში მდებარეობს ელ-ალტოს საერთაშორისო აეროპორტი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* www.ine.gob.bo
*La Paz-El Alto City Guide 
*Weather in El Alto 
*El Alto Bolivia 
*El Alto Bolivia(ES)
*INE - Instituto Nacional de Estadística de Bolivia

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
მონტერო

**მონტერო** — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. მდებარეობს ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 50 კმ–ით ჩრდილოეთით. 2006 წლის მონაცემებით, მონტეროს მოსახლეობა 90 837 ადამიანს შეადგენს. ბოლო პერიოდში, მოსახლეობის ზრდამ უფრო მასშტაბური ხასიათი მიიღო. 

ქალაქი ზღვის დონიდან 300 მეტრზე მდებარეობს. საშუალო ტემპერატურა 23 °C–ია. ელ-ალტო მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო ცენტრია.

ქალაქი 1912 წლის 4 დეკემბერს დაარსდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Impacto Deportivo 
*Club Guabirá
*Montero Noticias
*Radio Norte
*en Vivo de Montero

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
რიბერალტა

**რიბერალტა** — ქალაქი ჩრდილოეთ ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. მდებარეობს მდინარეების - მადრე-დე-დიოსისა და ბენის შერწყმის ადგილზე, მდინარე ბენის სამხრეთ ნაპირზე. 

რიბერალტა ვაკა-დიესის პროვინციის დედაქალაქია. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 78 100 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ბოლივიის მუნიციპალიტეტები 
*თანამგზავრული რუკა

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
იაკუიბა

**იაკუიბა** — ქალაქი სამხრეთ ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტში, გრან-ჩაკოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს არგენტინის საზღვრიდან სამ კილომეტრში, ზღვის დონიდან 620–680 მეტრზე. წარსულში ქალაქი არგენტინის სალტის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, მაგრამ 1900 წელს ბოლივიას გადაეცა. 

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 100 900 ადამიანი. საზღვრის სიახლოვეს მდებარეობის გამო, იაკუიბა დეპარტამენტის მთავარი სავაჭრო ცენტრია. არგენტინის ქალაქ სალვადორ-მასასთან ერთად, წარმოქმნის კონურბაციას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official tourism and commerce portal 
* Traditional clothing 
* Traditional music 

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კოლკაპირუა

**კოლკაპირუა** () — ქალაქი ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 565 მეტრზე, მდინარე რიო-როჩას მარჯვენა ნაპირზე. საშუალო წლიური ტემბერატურა 18°C-ია, ნალექების რაოდენობა 500 მმ. 2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 47 728 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia 
* MSN Map

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კილიაკოლიო

**კილიაკოლიო** () — ქალაქი ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში, კილიაკოლიოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ქალაქ კოჩაბამბიდან 13 კმ-ით დასავლეთით. 

მინი|მარცხნივ|250პქ|ქალაქის პანორამა

2001 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 74 980 ადამიანს შეადგენდა და იგი ბოლივიის ერთ-ერთი სწრაფად მზარდი ქალაქია ელ-ალტოსა და ლა-პასის შემდეგ. 

ყოველი წლის აგვისტოში, ქალაქში იმართება ფესტივალი, რომელიც უამრავ ტურისტს იზიდავს. სწორედ ტურიზმია მისი შემოსავლის ერთ-ერთი ძირითადი წყარო.

თანამედროვე არქიტექტურის გვერდით, კილიაკოლიოში წარმოდგენილია პოსტ-კოლონიური არქიტექტურა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მუნიციპალიტეტი 
* მუნიციპალიტეტი
* დეტალური რუკა
* კოჩაბამბის დეპარტამენტისმ სოციალური მონაცემები
* Asociación de Fraternidades Folklóricas "Virgen de Urqupiña"

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
გუაიარამერინი

**გუაიარამერინი** () — ქალაქი ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში, ვაკა-დიესის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე მამორეს მარცხენა ნაპირზე, ბრაზილიის ქალაქ გუახარა-მირიმის მოპირდაპირედ. ქალაქი წარმოადგენს სამდინარო პორტს. 

2005 წლის მონაცემებით, გუაიარამერინის მოსახლეობა 36 008 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Guayaramerin airport information
* http://www.guayaramerin.webpin.com  

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ვილიასონი

**ვილიასონი** () — ქალაქი ბოლივიის უკიდურეს სამხრეთში, ბოლივია-არგენტინის საზღვართან, პოტოსის დეპარტამენტში. მდებარეობს ლა-პასიდან 678 კმ-ის დაშორებით, ზღვის დონიდან 3 400 მეტრზე, არგენტინის საზღვართან.

2005 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 28 045 ადამიანს შეადგენდა. 

ვილიასონი ტიპური სასაზღვრო ქალაქია. ხასიათდება გაცხოველებული ვაჭრობით, ლეგალურით თუ კონტრაბანდით. ქალაქში ფასები საკმაოდ დაბალია, რის გამოც, აქ საყიდლებზე არგენტინის ხუხუის პროვინციის მოსახლეობაც დადის.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Sitio web del gobierno municipal de Villazón 
* რუკა 
* პოტოსის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კამირი

**კამირი** — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, კორდილიერას პროვინციაში. მდებარეოპბ მდინარე პარაპეტის სანაპიროზე ხეობაში, რომელიც სამი მხრიდან გორაკებითა შემოსაზღვრული, მეოთე მხრიდან კი აგუარაგუეს მთათა სისტემით. 

ქალაქში კლიმატი ტროპიკულია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 22.9 ° C-ია. ნოემბრიდან აპრილამდე ტენიანი სეზონია, ხოლო ოქტომბრიდან მაისამდე - მშრალი. 

2010 წლის მონაცემებით, კამირის მოსახლეობა 33 705 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
*კამირის მოსახლეობა
*World Gazetteer
*Instituto Nacional de Estadística Bolivia (INE) 2001
*სანტა-კრუსის დეპარტამენის სოციალური მონაცემები
*კამირის მუნიციპალიტეტი, მონაცემები
ნარსისო კამპერო

**ნარსისო კამპერო** (, დ. 29 ოქტომბერი, 1813, ტარიხა, ბოლივია — გ. 11 დეკემბერი, 1896, სუკრე, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1880-1884  წლებში.  თანამდებობა დაიკავა 1880 წლის 19 იანვარს — დატოვა 1884 წლის 4 სექტემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Presidente Hilarión Daza Grosellé (presidencia.gov.bo)  

## წყაროები
* 1. Alcides Arguedas, "Historia General de Bolivia", Editorial Juventud, reedición, La Paz, 1984.
2. Carlos Mesa, Teresa Guibert, Carlos Mesa Guibert, "Historia de Bolivia", Ed. Gisbert, La Paz, 2008. ISBN 978-99905-833-3-5
3. Lindaura Anzoátegui Campero de Campero, "Desafío de Mujer, Vivir sin el velo de la Ilusión", Estudio introductorio y datos biográficos de, Editorial Plural, La Paz, 2006.- ISBN 99905-63-94-2

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
ილარიონ დასა

**ილარიონ დასა** (, დ. 14 იანვარი, 1840, სუკრე, ბოლივია — გ. 27 თებერვალი, 1894, უიუნი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1876–1879  წლებში თანამდებობა დაიკავა 1876 წლის 4 მაისს — დატოვა 1879 წლის 28 დეკემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Presidente Hilarión Daza Grosellé (presidencia.gov.bo)  

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:XIX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
ოროგენი

**ოროგენი**  () — კონტინენტებზე მთათწარმოშობის ძირითადი მექანიზმი, რომელიც მიმდინარეობს ფილების კონვერგენტული კიდის გასწვრივ, როდესაც ხდება კიდის შეკუმშვა ფილის მოძრაობით. ოროგენული სარტყელი ან ოროგენი როგორც დედამიწის მოძრავი სარტყელის ტიპი წარმოიქმნება დიდი ტექტონიკური ფილების საზღვრებზე ან რიფტოგენეზისა და კონტინენტური ფილების გახლეჩის დროს. იგი მოიცავს გეოლოგიური პროცესების სერიას, რომელსაც ერთობლივად ოროგენეზისი ეწოდება. მას მიეკუთვნება კონტინენტური ქერქის სტრუქტურული დეფორმაცია და ვულკანიზმთან დაკავშირებული ახალი კონტინენტური ქერქის წარმოქმნა. ოროგენში აზიდულ მაგმას ნაკლები რაოდენობის მკვრივი მასალა მოაქვს ზემოთ, რაც დედამიწის ლითოსფეროს კომპოზიციური დიფერენციაციის შედეგია (ქერქი და ზედა მანტია). სინოროგენული პროცესები ან მოვლენები ოროგენის განმავლობაში მიმდინარეობს. 

ოროგენული პროცესი მიმდინარეობს ტექტონიკური ფილების კონვერგენტულ ან, სხვაგვარად, კონტინენტების აქტიური კიდეების ზონებში, რომელთაც ადრე დღეისათვის უკვე მოძველებული სახელი — გეოსინკლინი ერქვა, დღეს კი მოძრავი სარტყელი ჰქვია. მთების წარმოშობა მეტად ხანგრძლივი პროცესია, რომელიც ათეული მილიონი წლების განმავლობაში გრძელდება. ამავე დროს, არ არის დროში უწყვეტი. დედამიწის გეოლოგიური განვითარების ისტორიაში გამოიყოფა პერიოდები მთათა წარმოშობისა (ე.წ. გეოკრატიული პერიოდები) და პერიოდები სიმშვიდისა (თალასოკრატიული პერიოდები). გეოკრატიულ პერიოდში მთების წარმოშობა მიმდინარეობდა ოროგენეტული ციკლების განვითარებით. ამ შინაარსით ცნობილია კალედონური (სილურული), ჰერცინული (გვიანპალეოზოური), კიმერიული (გვიანტრიასულ-იურული) და ალპური (ცარცულ-კაინოზოური) ოროგენეტული ციკლები ან უბრალოდ ოროგენი. ამ ოროგენეტული ციკლების შედეგად ჩამოყალიბებულ მთათა სისტემებს, შესაბამისად, კალედონიდები, ჰერცინიდები, კიმერიდები და ალპიდები ეწოდება. 

ოროგენი ხანგრძლივი პროცესია, რომელიც ათეული და მეტი მილიონი წლის განმავლობაში მიმდინარეობს. ის ზოგადად ერთიანია, თუმცა ცალკეული სტადიებისაგან შედგება. ამ სტადიებს ოროგენეტული ფაზისები ეწოდება. ჩვეულებრივ ოროგენს თან ახლავს დანაოჭება და ფენის რღვევა, კუთხური უთანხმოების განვითარება და დანალექი კლასტური სოლის ნაფენების არსებობა. რეგიონული მეტამორფიზმი და მაგმური აქტივობა ხშირადაა დაკავშირებული ოროგენულ მოვლენებთან. ოროგენი შეიძლება იყოს სუბდუქციის, ტერეინული აკრეციის, კონტინენტური კოლიზიის და სხვა მიზეზების შედეგი. ამერიკელმა გეოლოგმა გროვ კარლ ჯილბერტმა მთათწარმოშობის პროცესები აღწერა 1890 წელს, თუმცა ტერმინი „ოროგენი“ მანამდეც გამოიყენებოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფილების ტექტონიკა 

## სქოლიო
კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის მოვლენები
რია

მინი|რია ერთ-ერთი მდინარის შესართავში
**რია**, **რიასი** () — ყურე, რომელიც წარმოიქმნება ზღვის ინგრესიის შედეგად. წარმოადგენს ზღვის წყლით დაძირულ რელიეფის ფორმას, რომლის ყველაზე ღრმა ადგილი მდებარეობს შესართავისპირა რაიონში. ხშირად წარმოდგენილია როგორც გრძელი კონუსისებური მოყვანილობის ყურე.

რია ფორმირდება იმ ადგილებში, სადაც ზღვის დონე აღემატება ხმელეთის დონის სიმაღლეს; ამასთანავე მის განვითარებას ხელს უწყობს ან ზღვის დონის ევსტატიკური შეცვლა (რომელიც გამოიხატება ზღვის დონის გლობალური მომატებით), ან ზღვის დონის იზოსტატიკური ცვლა (ხმელეთის წყლით დატბორვით). ასეთ შემთხვევაში, ხეობა, რომელიც აქამდე იმყოფებოდა ზღვის დონემდე, იძირება ამ უკანასკნელით.
რია შესაძლებელია ესტუარის სახით მოგვევლინოს. ხშირად იგი წააგავს სკანდინავიაში არსებულ ფიორდებს, თუმცა ამ უკანასკნელისაგან განირჩევა უპირველეს ყოვლისა, შედარებით მცირე სიდიდით. ამასთანავე მათ სიღრმესა და სიგანეს აქვთ ზრდის პოტენციალი. ყველაზე მატად რია დამახასიათებელია ესპანეთის ჩრდილოეთ-დასავლეთ სანაპიროსთვის (გალისია).

აღსანიშნავია, რომ თავდაპირველად რია ეწოდებოდა მხოლოდ ესპანეთის სანაპიროებზე არსებულ უბეებს, ხოლო შემდგომ ამ ტერმინს ფართო მნიშვნელობა შეეძინა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყურე
* უბე
* ესტუარი
* ლიმანი
* ლაგუნა
* ფიორდი

## ლიტერატურა 
* Goudie, A. (2004) Encyclopedia of Geomorphology. Routledge. London, England.

კატეგორია:ჰიდროლოგია
ვარსკვლავური ომების პერსონაჟების სია

„**ვარსკვლავური ომების**“ ფრენჩაიზის პერსონაჟების ამ სიაში წარმოდგენილია მხოლოდ ის პერსონაჟები, რომლებიც ოფიციალური კანონის ნაწილს შეადგენენ.

ამ პერსონაჟებიდან ზოგიერთი „ვარსკვლავური ომების ლეგენდების“ მონაწილეც არის, ამიტომ ასეთი პერსონაჟებისთვის არსებობს ცალკე სია.

## #
## B
## E
## F
## G
## I
## K
## O
## P
## R
## T
## U
## W
## ა
## ბ
## გ
## დ
## ე
## ვ
## ზ
## თ
## ი
## კ
## ლ
## მ
## ნ
## ო
## პ
## რ
## ს
## ტ
## უ
## ფ
## ქ
## შ
## ჩ
## ც
## ძ
## ხ
## ჯ
## ჰ
## სქოლიო 

პერსონაჟები
ბერმეხო (ქალაქი)

**ბერმეხო** — ქალაქი ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტში. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთში, არგენტინის საზღვართან, მდინარე ბერმეხოს მარჯვენა სანაპიროზე. რეგიონი მდიდარია ნავთობითა და გაზით. 2008 წლის აღწერის მონაცემებით, ბერმეხოს მოსახლეობა  28 285 ადამიანს შეადგენს.

კლიმატი ტროპიკულია, საშუალო წლიური ტემპერატურით  22.18 ° C. ქალაქი ოფიციალურად დაარსდა  1956 წლის 8 დეკემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ტარიხას დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები 
* დეტალური რუკა

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
დანიდინი

**დანიდინი** (, ) — სიდიდით მეორე ქალაქი ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, ოტაგოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ დანიდინის მოსახლეობა შეადგენს 120 249 ადამიანს. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით დანიდინს მე-8 ადგილი უკავია ახალი ზელანდიის ქალაქებს შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ტურიზმი დუნედინში

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ჰამილტონი (ახალი ზელანდია)

**ჰამილტონი** (, ) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ვაიკატოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 141 612 კაცს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი

**ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი** ან ***მეორე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის***  —   ომი ერთი მხრივ საფრანგეთ–სარდინიასა და მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის. იტალიისათვის ეს ომი ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ხასიათს ატარებდა და რისორჯიმენტოს  – იტალიის გაერთიანების – ნაწილს წარმოადგენდა.  ავსტრიას ლომბარდია-ვენეციის ოლქი ეკავა და ამით ხელს უშლიდა იტალიის გაერთიანებას, რამაც ხელი შეუწყო ომის დაწყებას.

## წინაპირობები 
საფრანგეთის მხრიდან ომი ნაპოლეონ III-ის დინასტიური ინტერესებით და მისწრაფებებით იყო ნაკარნახევი – დაეპყრო ახალი ტერიტორიები და განემტკიცებინა საფრანგეთის გავლენა ჩრდილოეთ იტალიაში.  1858 წლის 20 ივლისს ნაპოლეონი საიდუმლოდ შეუთანხმდა პიემონტის სამეფოს (სარდინიის) პრემიერს კამილო კავურს (პლომბიერის შეთანხმება). შეთანხმების ამ ცნობილი აქტით საფრანგეთი უნდა დახმარებოდა პიემონტის სამეფოს ლომბარდია-ვენეციის სამეფოს ავსტრიის უღლისაგან გათავისუფლებაში, რის კომპენსაციად იტალიისაგან სავოიასა და ნიცას ითხოვდა.

## ომის მსვლელობა 
1859 წლის 29 აპრილს ავსტრიის წინააღმდეგ ომის დაწყებამ იტალიაში დიდი პატრიოტული აღმასვლა გამოიწვია (გარიბალდის აჯანყება; იტალიის გაერთიანება...). საფრანგეთ-პიემონტის გაერთიანებულმა არმიამ (საფრანგეთის 116 ათ. ჯარისკაცი, პიემონტის – 56 ათ. ჯარისკაცი) ნაპოლეონ III-ის მთავარსარდლობით 4 ივნისს სასტიკად დაამარცხა ავსტრიის 170 ათასიანი არმია მაჯენტასთან. ავსტრიელებმა ლომბარდია დატოვეს.

მეორე დიდი დამარცხება იმპერატორ ფრანც-იოზეფ I-ის სარდლობით, ავსტრიელებმა 24 ივნისს სოლფერინოსთან განიცადეს. წარმატებებმა ახალი რევოლუციური ტალღა წარმოშვა იტალიურ სახელმწიფოებში (პარმა, ტოსკანა, მოდენა, პაპის ოლქი). იტალიელი ხალხის მძლავრი რევოლუციური ტალღით დამფრთხალმა ნაპოლეონ III-მ საომარი მოქმედებები შეწყვიტა.

1859 წლის 11 ივლისს საფრანგეთ-ავსტრიას შორის დაიდო დროებითი სეპარატული ზავი (ზავის პირობები დაამტკიცა 1859 წლის ციურიხის ხელშეკრულებამ), რომლითაც ავსტრია უარს ამბობდა მხოლოდ ლომბარდიაზე, ვენეცია კი კვლავ მას რჩებოდა. პიემონტთან 1860 წლის ხელშეკრულებით საფრანგეთმა დაპირებული სავოია და ნიცა მიიღო.

## ომის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატია Onwar.com-იდან 
 
* სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიიდან 

## ლიტერატურა 
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ. 2008 წ.
* Урланис Б. Ц. Войны и народонаселение Европы. — Москва., 1960.
* Bodart G. Losses of life in modern wars. Austria-Hungary; France. — London., 1916.

## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
სან-იგნასიო-დე-ველასკო

**სან-იგნასიო-დე-ველასკო** — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, ხოსე-მიგელ-დე-ველასკოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 285 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით.

2005 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 23.569 ადამიანი. წარმოადგენს პროვინციის უდიდეს ქალაქს. ყველაზე გავრცელებული ენაა ესპანური. ბრაზილიასთან სიახლოვის გამო, მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი პორტუგალიურად საუბრობს.

ქალაქი მნიშვნელოვანი ტურისტული ცენტრია. მის სიახლოვეს მდებარეობს ნოელ-კემპფ-მერკადოს ეროვნული პარკი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 25 °C-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipio San Ignacio
* Municipio San Ignacio
* დეტალური რუკა
* სანტა-კრუსის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
რებეკა ბლეკი

**რებეკა ბლეკი** (; დ. 21 ივნისი, 1997) – ამერიკელი პოპ შემსრულებელი, რომელიც პოპულარული გახდა 2011 წელს, YouTube-ზე განთავსებული სიმღერით "Friday".

## ბიოგრაფია 
რებეკა ბლეკი დაიბადა ანაჰაიმში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ორანჯ-ქაუნთიში (კალიფორნია).

## დისკოგრაფია 
### სინგლები 
## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი დენს-მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:ამერიკული ინტერნეტის გამორჩეული ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ლგბტ ქალი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვარნესი (სანტა-კრუსი)

**
**ვარნესი''' — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, იგნასიო-ვარნესის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 47 406 ადამიანს შეადგენდა. შედის სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერას მეტროპოლიაში. 

ქალაქს სახელი ეწოდა 1991 წელს, ბოლივიის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლის, არხენტინ იგნასიო ვარნესის პატივსაცემად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipio Warnes
* Municipio Warnes
* დეტალური რუკა
* სანტა-კრუსის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ტიკიპაია

**ტიკიპაია** — ქალაქი ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ქვეყნის მაღალმთიანეშთი, ზღვის დონიდან 2 649 მეტრზე, ტუნარის ეროვნული პარკის სამხრეთ კიდეზე, ქალაქ კოჩაბამბიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. საშუალო წლიური ტემპერატურა 18 ° C-ია. 

2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 30 675 ადამიანს, აქედან  58.1%-ის მშობლიური ენა კეჩუაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia  (INE)   
* რუკა
* კოჩაბამბის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ტუპისა

**ტუპისა** — ქალაქი ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 850 მეტრზე, ქალაქ პოტოსიდან 208 კმ-ით სამხრეთით. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს  23 100 ადამიანს. 

ქალაქი სასოფლო-სამეურნეო ხეობაში მდებარეობს, რომელიც მთებითაა გარშემორტყმული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 25 C°-ია. 

ტუპისა დაარსდა 1535-1536 წლებში და ასრულებდა ბაზის როლს დიეგო დე ალმაგროს ჩილეში ექსპედიციებისთვის.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ტუპისას ბუნება
*ქალაქის პროფილი 
*ფოტოები 

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
სორაიას ჩაქოლვა

**სორაიას ჩაქოლვა** (სპარს. سنگسار ثريا م‎) — 2008 წლის ამერიკულ-სპარსული ფილმი, რეჟისორ საირუს ნაურასტეხის მძაფრსიუჟეტიანი დრამა. მთავარ როლებში მონაწილეობენ შოჰრე აგდაშლუ და მოჟან მარნო. ფილმში აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო ჯეიმზ კევიზელმა.

ფილმი რეალურ ისტორიაზეა დაფუძნებული და გადაღებულია ფრანგ-ირანელი ჟურნალისტის ფრეიდონ საებჟამის ამავე სახელწოდების წიგნის (ფრანგ. La Femme Lapidée) მიხედვით. მსოფლიო პრემიერა გაიმართა ტორონტოში, საერთაშორისო კინოფესტივალზე.

## სიუჟეტი 
ფილმის მოქმედება ვითარდება 1980-იან წწ. ირანის ერთ-ერთ მოშორებულ სოფელში. ამ სოფელში ხვდება ჟურნალისტი, რომელსაც მიმავალ გზაზე მანქანა გაუფუჭდა. სოფელში მისვლისას იგი დახმარებას სთხოვს ადგილობრივ მცხოვრებს, რომელიც სოფლის მექანიკოსი იყო. 
ამასობაში ჟურნალისტი სოფელში შეხვდება ზახრას, ქალს, რომელსაც სურს მოუყვეს წინა დღეს დატრიალებულ ტრაგედიაზე. ზახრა ჟურნალისტს შემზარავ ამბავს მოუყვება, რომელიც თავს გადახდა მის დისშვილს – სორაიას და თან სთხოვს ჟურნალისტს, რომ ეს ისტორია მთელ მსოფლიოს მოუთხროს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:2008 წლის ამერიკული ფილმები
კოტოკა

**კოტოკა** — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდრეს-იბანიესის პროვინციაში, დეპარტამენტის დედაქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 16 კმ-ით აღმოსავლეთით. 

2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23 951 ადამიანს. 

ყოველი წლის 8 დეკემბერს, ქალაქში იმართება რელიგიური დღესასწაული, რომელიც ეძღვნება მთელი აღმოსავლეთ ბოლივიის მფარველს, ქალწულ კოტოკას. დღესასწაულზე ყოველწლიურად მთელი ქვეყნიდან 200.000-მდე მომლოცველი ჩამოდის.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* სანტა-კრუსის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები
* Municipio Cotoca - დეტალური რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
იაპაკანი

**იაპაკანი** — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. მდებარეობს მდინარე იაპაკანის დასავლეთ სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 295 მეტრზე, დეპარტამენტის დედაქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 100 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ქალაქი დაარსდა 1953 წლის 23 აგვისტოს.  

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 21 622 ადამიანს.

იაპაკანის მიმდებარე ტერიტორიები მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებია. ძირითადი კულტურაა ბრინჯი. 

ქალაქი სეისმურად საკმაოდ აქტიურ ზონაში მდებარეობს. 2010 წლის 23 იანვარს, აქ დაფიქსირდა  5.3 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* World Gazatteer
* Ficha municipal de Yapacaní 
* Comunidades aisladas a causa de los desbordes del río Yapacaní 
* Coord. geográficas e imágenes satelitales de *Yapacaní*

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
სან-ბორხა

**სან-ბორხა** — ქალაქი ჩრდილოეთ ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. წარმოადგენს ხოსე-ბალივიანის პროვინციის სან-ბორხას მუნიციპალიტეტის ცენტრს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 197 მეტრზე, მდინარე რიო-მანიკის მარცხენა სანაპიროზე. 

საავტომობილო გზის საშუალებით, ქალაქი უკავშირდება დეპარტამენტის დედაქალაქ ტრინიდადს, რომელიც 240 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. ასევე ემსახურება აეროპორტი.

2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 24 610 ადამიანს. მათი 17.7 % ადგილობრივი ინდიელია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*რუკები 
*World Gazetteer
*Map of Ballivián Province 
*Satellite map at Maplandia.com

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
რეგიონი

**რეგიონი** ( — ქვეყანა, ოლქი) — დიდი ტერიტორიული ერთეული (მაგ., ბუნებრივი, ეკონომიკური, პოლიტიკური და სხვა). *რეგიონული* - ამა თუ იმ გარკვეული ტერიტორიის (რაიონის, ოლქის, ქვეყნის, ქვეყნების ჯგუფის) კუთვნილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროპის რეგიონთა კომიტეტი
*სუბრეგიონი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Map and descriptions of hydrologic unit regions of the United States
* [ftp://ftp-fc.sc.egov.usda.gov/NCGC/products/watershed/hu-standards.pdf Federal Standards for Delineation of Hydrologic Unit Boundaries]
* Physiographic regions of the United States 

კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები
სუბდუქცია

მინი|სუბდუქციის დიაგრამა 
**სუბდუქცია** () — გეოლოგიური პროცესი, რომლის დროსაც ოკეანური ლითოსფერო დედამიწის მანტიაშია რეციკლირებული კონვერგენტულ საზღვრებზე. როდესაც ტექტონიკური ფილის ოკეანური ლითოსფერო კრებადია მეორე ფილის ნაკლებად მკვრივ ლითოსფეროსთან, უფრო მძიმე ფილა იძირება მეორე ფილასა და მანტიაში. არე, სადაც ეს პროცესი მიმდინარეობს ცნობილია **სუბდუქციის ზონის**, ხოლო მისი ზედაპირული გაშიშვლება **თაღოვან-ღარიანი კომპლექსის** სახელწოდებით. სუბდუქციის პროცესმა წარმოქმნა დედამიწის კონტინენტური ქერქის დიდი ნაწილი. ტიპურად, სუბდუქციის სიჩქარე წელიწადში სანტიმეტრებით განისაზღვრება, ხოლო კონვერგენციის საშუალო სიჩქარე ფილის საზღვრების გასწვრივ, წელიწადში დაახლოებით ორიდან რვა სანტიმეტრამდე. სუბდუქცია შესაძლებელია თუ ცივი ოკეანური ლითოსფერო ოდნავ უფრო მჭიდროა, ვიდრე ქვეფენილი ასთენოსფერო, როგორც ზემო მანტიაში არსებული ცხელი, ბლანტი შრე, გაწოლილი ცივი და მტკიცე ლითოსფეროს ქვეშ. სლები მანტიაში დიდწილად მისი წონის ქვეშ იძირება. მიწისძვრები, ჩვეულებრივ, სუბდუქციის ზონის გასწვრივ ხდება, სუბდუქციური ფილიდან გამოყოფილი ფლუიდები გადაფარებულ ფილაში ვულკანიზმის მამოძრავებელია. თუკი სუბდუქციური ფილა იძირება მცირე კუთხის ქვეშ, გადაფარებული ფილა ავითარებს დეფორმაციის სარტყელს, რომელსაც ახასიათებს ქერქული შესქელება, მთათაწარმოშობა და მეტამორფიზმი. მკვეთრი კუთხის ქვეშ სუბდუქციის დროს მიმდინარეობს რკალსიქითა აუზების ჩამოყალიბება.

## სქოლიო
*
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები
ვილიამონტესი

**ვილიამონტესი** — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტში. წარმოადგენს ვილიამონტესის მუნიციპალიტეტის ცენტრს. 

მდებარეობს ზღვის დონიდან 390 მეტრზე, მდინარე პილკომაიოს მარცხენა ნაპირზე, დასავლეთით აკრავს ანდური სიერა-დელ-აგუარაგუეს მთათა სისტემა. 

2007 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 20 000 ადამიანს. 

1932–1935 წლებში ბოლივია-პარაგვაის შორის ჩაკოს ომის მიმდინარეობისას, ვილიამონტესი ბოლივიის არმიის მთავარ ბანაკს წარმნოადგენდა. ომის ფინალური ეტაპისასაც, დაცვის მთავარი ხაზი სწორედ ამ ქალაქზე გადიოდა. 

რეგიონში აღმოჩენილია ნავთობისა და გაზის მარაგები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის რუკა 
* ვილიამონტესის კლიმატი
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ყინულოვანი ფარი

[მინი|[ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარი]]
[მინი|[გრენლანდიის ყინულოვანი ფარი]]
**ყინულოვანი ფარი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **კონტინენტური მყინვარი** — სქელი და ვრცელი საფარული მყინვარი, რომელსაც ახასიათებს მნიშვნელოვანი სისქე (1000 მ-ზე მეტი) და დიდი ფართობი (50 ათ. კმ²-ზე მეტი). შედარებით მცირე ზომის ვრცელი მყინვარი კლასიფიცირებულია როგორც ყინულქუდი. 

ამჟამად, არსებობს მხოლოდ ორი ყინულოვანი ფარი: ანტარქტიდის და გრენლანდიის. გრენლანდიის ყინულოვანი ფარის ყინულის სისქე 3,4 კმ აღწევს, ხოლო ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარის ყინულის სისქე 4,7 კმ-მდეა. ყინულის ფარისებრი ფორმა და მოძრაობის მიმართულება არ არის დამოკიდებული ფსკერის რელიეფზე. ცენტრალური, ყველაზე უფრო ამაღლებული ნაწილიდან (კვების არე) ყინული პერიფერიისაკენ რადიალურად განედინება და წარმოქმნის შელფურ მყინვარებს ან აისბერგებს. 

უკანასკნელ მყინვარულ ეპოქაში ლავრენტის ყინულოვანი ფარი ფარავდა ჩრდილოეთ ამერიკის დიდ ნაწილს, პატაგონიის ყინულოვანი ფარი სამხრეთი ამერიკის სამხრეთ ნაწილს, ხოლო სკანდინავიის ყინულოვანი ფარი ევროპის ჩრდილოეთ ნაწილს. გამყინვარების რამდენიმე ცენტრის ყინულების შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი საფარული მყინვარი შეიძლება განხილული იყოს არა როგორც ყინულოვანი ფარი, არამედ როგორც ვალკეული ფორმა — მყინვარული საფარი. 

უკანასკნელი გამყინვარების მაქსიმუმის დროს გრენლანდიის, ლავრენტისა და ევრაზიის ყინულოვანი ფარები და მოტივტივე შელფური მყინვარები გაერთიანდნენ გიგანტურ პანარქტიკულ ძველმყინვარულ საფარში, რომლის მოცულობა 50 მლნ. კმ³ შეადგენდა.

განასხვავებენ მიწისზედა ანუ საკუთრივ კონტინენტური და ზღვის ანუ კონტინენტურ-კუნძულოვანი ტიპის ყინულოვან ფარებს. პირველი ტიპის ყინულოვანი ფარის წინა კიდე ხმელეთზეა გაწოლილი და ზღვიურ ნაწილებს მოკლებულია, ხოლო მეორე ტიპის ყინულოვანი ფარის კიდეები ზღვას აწყდება. ყინულოვანი ფარის დინამიკა აღწერს ყინულოვანი ფარის მოძრაობას. 

ყინულოვანი ფარი დიდი მასის წყალობით სიღრმეში ასობით მეტრზე ჭყლეტს ლითოსფეროს ქვედა რაიონებს; ყინულოვანი ფარების სიმძიმის გამო გრენლანდიის ზოგიერთი ნაწილი, ზღვის დონიდან 300 მ-ით, ხოლო ანტარქტიდის ზოგიერთი რაიონი 2500 მ-ით დაბლა მდებარეობს. დათბობისას ყინულოვანი ფარის ნაწილები კარგავენ კავშირს კვების ცენტრებთან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყინულქუდი

## სქოლიო
კატეგორია:ყინული
კატეგორია:გლაციოლოგია
კატეგორია:კრიოსფერო
ტოპოგრაფია

thumb|ტოპოგრაფიული რუკა
**ტოპოგრაფია** ( – ადგილი,  – ვწერ) — გეოდეზიის დარგი, რომლის ამოცანას შეადგენს კარტოგრაფიის უზრუნველყოფა მაღალი სიზუსტის გეოდეზიური საფუძვლის ბაზაზე შექმნილი 
მსხვილმასშტაბიანი რუკებით; იმავე ბაზაზე საკუთარი საყრდენი საფუძვლის შექმნა შედარებით მცირე სივრცეებისათვის; ადგილის აგეგმვა; განაზომთა მათემატიკური დამუშავება გამონათვალთა გრაფიკულად გამოხაზვა ტოპოგრაფიული რუკებისა და გეგმების სახით. ტოპოგრაფია შეისწავლის აგრეთვე ტოპოგრაფიული რუკების დახაზვის მეთოდებს.

ტოპოგრაფია განიხილება როგორც კარტოგრაფიის ცალკე განხრა, რომელიც სწავლობს ამა თუ იმ ტერიტორიის კარტოგრაფირების პრობლემებს. 
ტოპოგრაფიული სფეროს ინტერესებში შედის ასევე ტოპოგრაფიული რუკები, სახელდობრ: მათი შედგენა-განახლების მეთოდიკა, სიზუსტისა და კლასიფიკაციის საკითხებისა და ადგილის სხვადასხვა ინფორმაციის დამუშავება.  

თანამედროვე ტოპოგრაფიის განვითარების ეტაპი ხასიათდება კომპიუტერული მეთოდების ფართო დამუშავებით, რასაც საბოლოოდ მივყავართ ტოპოგრაფიული რუკების შექმნასთან. მეტად პერსპექტიული მხარეა – აეროგადაღება ინფორმაციის ავტომატური ამოცნობით EVM-ს დახმარებით და მისი შემდგომი კლასიფიკაცია და აგებულება GIS სისტემის საფუძველზე.

## ლიტერატურა 
* Подобедов Н. С., Полевая картография, М., 1970;
* Лобанов А. Н., Аэрофототопография, М., 1971;

## რესურსები ინტერნეტში 
* Facoltà di geomatica e geodesia  al Politecnico di Milano
* Cattedra di Topografia dell'Università degli Studi di Brescia 

კატეგორია:კარტოგრაფია
კატეგორია:გეოდეზია
კატეგორია:ტოპოგრაფია
Back to Bedlam

***Back to Bedlam*** — ამერიკელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ჯეიმზ ბლანტის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2004 წლის 1 ნოემბერს, ბრიტანეთში. ალბომს დიდი კომერციული წარმატება ხვდა წილად. ის ჩარტების სათავეში იყო რამდენიმე ათეულ ქვეყანაში. ალბომმა მეორე ადგილს მიაღწია ამერიკაში. Back to Bedlam ერთ-ერთი გაყიდვადი ალბომი იყო 2004 წელს დიდ ბრიტანეთში, გაყიდული 2,4 მილიონი ასლის სახით. ორი სიმღერა ამ ალბომიდან ლიცენზირებული იყო ტელევიზიაში, ფილმებში, სარეკლამო კომპანიებში
და პრომოებში გამოსაყენებლად.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტი
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია ალბომის შესახებ ჯეიმზ ბლანტის გვერდზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯეიმზ ბლანტის ალბომები
კატეგორია:2004 წლის ალბომები
კატეგორია:2004 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ტომ როთროკის პროდიუსერობით
ავსტრია-იტალიის ომი

**ავსტრია-იტალიის ომი** ან ***მესამე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის*** – ავსტრიის ბატონობისაგან იტალიის საბოლოო განთავისუფლებისა და გაერთიანებისათვის წარმართული ომი. 

## წინაპირობები 
1859 წლის ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომისა და 1859-1860 წლების რევოლუციების შედეგად იტალია ძირითადად გაერთიანდა, რჩებოდა მხოლოდ ვენეცია და პაპის კუთვნილი რომი, რომლებზეც ჯერ კიდევ ავსტრია ბატონობდა. ვენეციის ოლქის გასათავისუფლებლად მთელს იტალიაში გამეფებული იყო ანტიავსტრიული განწყობა. ამით ისარგებლა პრუსიამ, რომელიც ავსტრიის ომისათვის ემზადებოდა. ბისმარკმა საფრანგეთის მეშვეობით კავშირი დაამყარა იტალიასთან. ბისმარკისა და იტალიის გენშტაბის უფროსის გენერალ ალფონსო ფერერო ლა მარმორას მოლაპარაკებების საფუძველზე 1866 წლის 8 აპრილს პრუსია-იტალიას შორის დაიდო ავსტრიის წინააღმდეგ მიმართული სამოკავშირეო ხელშეკრულება. 

## ომის მსვლელობა 
17 ივნისს პრუსიამ ომი გამოუცხადა ავსტრიას. 20 ივნისს გენერალი მარმორა დაახლ. 120 ათასიანი არმიით ვენეციის ოლქში შეიჭრა. 27 ივნისს კუსტოცის ბრძოლაში ავსტრიის არმიამ, რომელიც 78 ათასამდე ჯარისკაცს ითვლიდა, იტალიის არმია დაამარცხა. 3 ივლისს სადოვის ბრძოლაში ავსტრიელები სასტიკად დამარცხდნენ პრუსიელებთან. ავსტრია იძულებული შეიქმნა ვენეციის ოლქში დისლოცირებული არმიის მნიშვნელოვანი ძალები პრუსიის წინააღმდეგ გადაესროლა. საბრძოლო ვითარების ამგვარმა ცვლილებებმა იტალიელებს შესაძლებლობა მისცა თავად გადასულიყვნენ შეტევაზე ვენეციის ოლქშიც და სამხრეთ ტიროლშიც, სადაც დიდი წარმატებებით იბრძოდა ჯუზეპე გარიბალდის მოხალისეთა კორპუსი. 20 ივლისს იტალიის ფლოტი, რომელიც 12 სახაზო ხომალდისაგან შედგებოდა, დაამარცხა ავსტრიის ფლოტმა 7 სახაზო ხომალდით, თუმცა პრუსიასთან განცდილმა რამდენიმე მარცხმა ავსტრია აიძულა მოლაპარაკება დაეწყო იტალიასთან.

## დაზავება 
ზავი იტალიასთან 10 აგვისტოს დაიდო. 3 ოქტომბრის ვენის საზავო ხელშეკრულებით ავსტრიამ საფრანგეთშ დაუთმო ვენეციის ოლქი, რომელიც ნაპოლეონ III-მ იტალიის სამეფოს გადასცა.

## ლიტერატურა 
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ. 2008 წ.

კატეგორია:ავსტრიის ომები
კატეგორია:იტალიის ომები
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
კატეგორია:1866
ბოლივია-საქართველოს ურთიერთობები

**ბოლივია-საქართველოს ურთიერთობები** – წარმოადგენს  ურთიერთობებს ბოლივიასა და საქართველოს შორის. ბოლივიასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1998 წლის 20 ნოემბერს. 

## ბოლივიის რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში
* გონსალო პრადო 2002 -2004 წლებში რეზიდენციით მოსკოვში;

## ვიზიტები და შეხვედრები
2010 წლის 23 აპრილს ქალაქ ლა-პასში გაიმართა პოლიტიკური კონსულტაციები საქართველოსა და ბოლივიის საგარეო უწყებებს შორის, მინისტრის მოადგილეების დონეზე. შეხვედრისას განხილულ იქნა საქართველო-ბოლივიას შორის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ურთიერთობების განვითარების პერსპექტივები. შეხვედრის ფარგლებში ხელი მოეწერა საქართველოსა და ბოლივიის საგარეო უწყებებს შორის პოლიტიკურ და ტექნიკურ საკითხებზე კონსულტაციების ჩატარების თაობაზე ურთიერთგაგების მემორანდუმს.

ვიზიტის ფარგლებში, ბოლივიის მხარის მოწვევით, საქართველოს დელეგაცია დაესწრო ბოლივიის ქალაქ კოჩაბამბაში გამართულ საერთაშორისო კონფერენციას კლიმატური ცვლილებების თაობაზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის დიპლომატიური მისიები

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ბოლივიასთან ურთიერთობის შესახებ 
* ბოლივიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო 

კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ბოლივიის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ბოლივიის საგარეო ურთიერთობები
ზომა

ტერმინით **ზომა** შეიძლება აღნიშნული იყოს:

* ზომა – გარკვეული ტიპის ფუნქცია, რომელიც სიმრავლეებს არაუარყოფით რიცხვებს უსაბამებს.
პუნატა

**პუნატა** — ქალაქი ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. წარმოადგენს პუნატის პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 552 მეტრზე, ბოლივიის ალტიპლანოსა და დაბლობს შორის. საშუალო წლიური ტემპერატურა 18 ° C-ია. 

2001 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 14 742 ადამიანს. პუნატა მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო რეგიონია. 

ყოველ სამშაბათს, ქალაქში ეწყობა დიდი აგრარული ბაზრობა, სადაც თავს იყრის შემოგარენიდან ჩამოსული მოსახლეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*World-Gazetteer
*რუკა 
*კოჩაბამბის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
Hollywood Tonight

**Hollywood Tonight** — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, შეტანილია მომღერლის ალბომში Michael, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. სიმღერა გამოვიდა სინგლის სახით, 2011 წლის 11 თებერვალს. მასში, გარდა მაიკლის ვოკალისა, ჟღერს მისი ძმისშვილის, ტერილისა და ტედი რაილის ხმები. სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო 2011 წლის 10 მარტს გამოვიდა. მასში მონაწილეობს ალჟირელი მოცეკვავე სოფია ბუტელა, რომელიც 60 სხვა მოცეკვავესთან ცეკვავს.

## სიმღერების სია
***ციფრული ვერსია**
# "Hollywood Tonight" - 4:30

***ციფრული პრომო სინგლი** / **ბრიტანული პრომო CD სინგლი** / **ბრაზილიური პრომო CD სინგლი 1**
# "Hollywood Tonight" (რადიოს ვერსია) - 3:46

* **კორეული CD სინგლი (S10988C)**
# Hollywood Tonight (Throwback Mix) - 3:46
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის რადიოს ვერსია) - 3:53
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის რემიქსი) - 6:01
# Hollywood Tonight (რადიოს ვერსია) - 3:46

* **აშშ პრომო CD სინგლი**
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის რემიქსი) (საუბრის გარეშე) - 6:01
# Hollywood Tonight (DJ Chuckie Dub) - 5:00
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის რადიოს ვერსია) - 3:53

***ბრაზილიური CD სინგლი 2**
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის ვრცელი რემიქსი) - 6:01
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის ვრცელი რემიქსი - No Talk) -6:01
# Hollywood Tonight (DJ Chuckie Dub) - 5:00
# Hollywood Tonight (დიჯეი ჩაკის რემიქსი Radio Edit) - 3:53
# Hollywood Tonight (Throwback Mix) -3:46
# Hollywood Tonight (რადიოს ვერსია) -3:46

* **ბრიტანული 7" სინგლი**
# Hollywood Tonight (Throwback Mix) - 3:46
# Behind The Mask (რადიოს ვერსია) -3:36

## სქოლიო 
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
კატეგორია:ეიკონის სიმღერები
კატეგორია:2011 წლის სინგლები
Another One Bites the Dust

**Another One Bites the Dust** () — ინგლისური როკ-ჯგუფ Queen-ის სიმღერა. იგი დაწერა ჯგუფის ბას-გიტარისტმა ჯონ დიკონმა და შესულია მე-8 სტუდიურ ალბომში *The Game*.

## პერსონალი 
* ჯონ დიკონი – ბასი, გიტარა, ტაში და ფორტეპიანო
* როჯერ ტეილორი – დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი (მისამღერი, მხოლოდ საკონცერტო ვერსიები)
* ფრედი მერკური – წამყვანი გიტარა
* ბრაიან მეი – გიტარა

კატეგორია:Queen-ის სიმღერები
კატეგორია:1980 წლის სიმღერები
კატეგორია:1996 წლის სინგლები
კატეგორია:1998 წლის სინგლები
კატეგორია:2006 წლის სინგლები
ხერმან-ხორდანის პროვინცია

**ხერმან-ხორდანი** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდების სარტყელში, ზღვის დონიდან 2900 მეტრზე. მისი ფართობი 305 კმ²-ს შეადგენს. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 31 768 ადამიანს.

სახელი ეწოდა პოლკოვნიკ ხერმან ხორდანის პატივსაცემად, რომელიც 1932 წელს, ბოლივია-პარაგვაის შორის მომხდარ ჩაკოს ომში დაიღუპა. 

პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია კლისა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
ესტებან-არსეს პროვინცია

**ესტებან-არსე** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მისი ფართობი შეადგენს 1 245 კმ²-ს. მდებარეობს დეპარტამენტის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში და ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს. 

2001 წლის აღწერის მიხედვით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენდა 31.997 ადამიანს. 

ესტებან-არსეს პროვინცია თავის მხრივ იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად და 15 კანტონად. დედაქალაქია ტარატა.
მინი|მარცხნივ|250პქ|ეკლესია ტარატაში

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის რუკა 
* www.ine.gov.bo 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
ფილების ტექტონიკა

მინი|დედამიწის ტექტონიკური ფილების რუკა 
მინი|დედამიწის შიდა ფენის დიაგრამა 
**ფილების ტექტონიკა** (  — სამშენებლო) — საყოველთაოდ აღიარებული სამეცნიერო თეორია, რომლის თანახმად, დედამიწის ლითოსფერო შედგება რიგი მსხვილი ტექტონიკური ფილისგან, რომელთა ნელი მოძრაობა დაიწყო დაახლოებით 3.4 მილიარდი წლის წინ. მოდელი დაფუძნებულია კონტინენტური დრიფტის კონცეფციაზე, რომლის იდეა განვითარდა XX საუკუნის პირველი ათწლეულის განმავლობაში. ფილების ტექტონიკა გეომეცნიერთა მიერ საყოველთაოდ გახდა აღიარებული ზღვის ფსკერის სპრედინგის დამტკიცების შემდეგ, 1960-იანი წლების შუა ხანების ბოლოს. 

დედამიწის ლითოსფერო, როგორც დედამიწის ყველაზე გარე, მყარი გარსი (ქერქი და ზედა მანტია), დაყოფილია შვიდ ან რვა ძირითად (განსაზღვრულობის მიხედვით) და მრავალრიცხოვან მცირე ფილად ან „ფირფიტად“. იქ, სადაც ფილები ერთმანეთს ხვდება, მათი ფარდობითი მოძრაობა განსაზღვრავს ფილების საზღვრის ტიპს: კონვერგენტულს, დივერგენტულს ან ტრანსფორმულს. მიწისძვრა, ვულკანური აქტივობა, მთათწარმოშობა და ღრმა ზღვის ღარის წარმოქმნა მიმდინარეობს ამ ფილების საზღვრის გასწვრივ. ფილების ფარდობითი მოძრაობა ტიპურად მერყეობს ნულიდან 10 სმ-მდე წელიწადში. 

ტექტონიკური ფილები შეიცავს ოკენურ ლითოსფეროსა და მსხვილ კონტინენტურ ლითოსფეროს, რომლებიც დაფარულია საკუთარი ქერქით. კონვერგენტული საზღვრების გასწვრივ ორი ფილა ერთმანეთისკენ გადაადგილდება; დაკარგული მასალის ფართობი ზღვის ფსკერის სპრედინგით დაბალანსებულია ახალი (ოკეანური) ქერქის ჩამოყალიბებით დივერგენტული კიდეების გასწვრივ. ამგვარად, ლითოსფეროს გეოიდის ზედაპირის საერთო ფართობი მუდმივი რჩება. ფილების ტექტონიკის ასეთი პროგნოზი აგრეთვე მოიხსენიება, როგორც სარტყლის კონვეიერის პრინციპი. ადრინდელი, უარყოფილი იდეებიდან აღსანიშნავია თანდათანობითი შეკუმშვის (კონტრაქციის) ან დედამიწის თანდათანობითი გაფართოების ჰიპოთეზები. 

ტექტონიკურ ფილებს მოძრაობის უნარი აქვთ, ვინაიდან დედამიწის ლითოსფეროს გააჩნია უფრო დიდი მექანიკური სიმტკიცე, ვიდრე ქვეფენილ ასთენოსფეროს. მანტიის გვერდითი სიმჭიდროვის ცვლილება კონვექციის შედეგია; ამის მიზეზია დედამიწის მყარი მანტიის ნელი, მცოცავი მოძრაობა. ითვლება, რომ ფილების გადაადგილებას იწვევს ზღვის ფსკერის მოძრაობა სპრედინგული ქედების გასწვრივ და ქერქის სიმჭიდროვის ცვლილება. სუბდუქციის ზონებზე შედარებით ცივი, მჭიდრო ოკეანური ქერქი „ჩაწოლილია“ ან მანტიაშია დაძირული ქვემოთკენ მანტიური უჯრედის კონვერგენტულ ფრთაზე. თითოეული ამ ფაქტორის შეფარდებითი მნიშვნელობა და ერთმანეთთან კავშირი გაურკვეველია და ჯერ კიდევ მრავალრიცხოვანი განხილვის საგანია.

## სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:გეოდინამიკა
კატეგორია:გეოლოგიური თეორიები
კატეგორია:სეისმოლოგია
კატეგორია:ლითოსფერო
ნარსისო-კამპეროს პროვინცია

**ნარსისო-კამპერო** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ბოლივიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კორდილიერას შორის, სამი ქალაქის - სუკრეს, კოჩაბამბისა და სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერის დამაკავშირებელ გზაზე. ესაზღვრება პოტოსის, ჩუკისაკისა და სანტა-კრუსის დეპარტამენტებს. მისი ფართობი 5 550 კმ²-ს შეადგენს.

2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 37 011 ადამიანს შეადგენდა. 

1998 წლის 22 მაისს, პროვინციაში მოხდა მიწისძვრა, რომლის სიმძლავრემაც რიხტერის შკალით 6,6 ბალი შეადგინა. დაიღუპა 100 ადამიანი, ათასობით კი უსახლკაროდ დარჩა.

ნარსისო-კამპეროს პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 10 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია აიკილე.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*აიკილეს მიწისძვრა 
* პროვინციის რუკა 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
პუნატის პროვინცია

**პუნატა** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში.მდებარეობს ქალაქ კოჩაბამბიდან 45 კმ-ით სამხრეთით. მისი ფართობი 850 კმ²-ია. 

2005 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენდა 47 735 ადამიანს. მათი უმრავლესობისათვის მშობლიური ენა კეჩუაა, ხოლო დანარჩენისთვის ესპანური. 

პროვინციის ტერიტორიაზე მრავალი არქეოლოგიური ძეგლია, რომელიც უცხოლეი ტურისტების დიდ დაინტერესებას იწვევს. 

პუნატის პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია პუნატა

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* Map of Punata Province 
* www.ine.gov.bo 
* *Informe sobre Desarollo Humano*, *Consultas*, Cochabamba  

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
მისკეს პროვინცია

**მისკე** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ბოლივიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კორდილიერას შორის, ზღვის დონიდან 2.730 მეტრზე. მისი ფართობი 2 730 კმ² -ია. სამხრეთ დასავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს. 

2005 წლის მონაცემებით, მისკეს მოსახლეობა 41 062 ადამიანს შეადგენდა, რომელთა უმრავლესობაც ადგილობრივი კეჩუას ხალხია. 

პროვინციის მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას სოფლის მეურნეობა წარმოადგენს. ძირითადი კულტურებია კარტოფილი და სიმინდი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 16 - 18 °C -ს შეადგენს. 

მისკეს პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 10 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია მისკე.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* Map of Mizque Province 
* Education: Statistical Data of Mizque Municipality
* Education: Statistical Data of Vila Vila Municipality
* Education: Statistical Data of Alalay Municipality
* Mizque and Campero Province 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
კილიაკოლიოს პროვინცია

**კილიაკოლიო** — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 720 კმ²-ია. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს. 2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 246 803 ადამიანს შეადგენდა. 

პროვინცია ცნობილია „ურპუკინიას ქალწულის“ (*Virgen de Urqupiña*) დღესასწაულით, რომელიც ყოველი წლის 16 აგვისტოს იმირთება და რომელზეც მთელი ბოლივიიდან ჩამოდიან მომლოცველები. 

კილიაკოლოს პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 12 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია კილიაკოლიო, ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქი ბოლივიაში.

მინი|250პქ|მარცხნივ|მომლოცველები დღესასწაულზე
## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები