open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
წიწინაურისებრნი

**წიწინაურისებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები ბუჩქები, ლიანები, იშვიათად ნახევრად ბუჩქებია. აქვთ მთლიანი, მეტწილად მორიგეობით განლაგებული ფოთლები და მათ ძირში ღეროს ირგვლივ განვითარებული სიფრიფანა ან ბალახოვანი შეზრდილი თანაფოთლები — ე. წ. ლოლუები, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ორსქესიანი ყვავილებად. ნაყოფი შებრტყელებული კოლოფია.   

ოჯახი აერთიანებს 14 გვარის 900-მდე სახეობას, რომლებიც თითქმის ყველგან გვხვდება, გარდა ახალი ზელანდიის, პოლინეზიისა და არქტიკისა. საქართველოში ამ ოჯახის მხოლოდ ერთი გვარია — წიწინაური. ოჯახის ზოგ სახეობას სამკურნალო, დეკორატიულ და საჭმელ მცენარედ იყენებენ.  

## ლიტერატურა
მდგმური (რომანი)

**მდგმური** — ჯემალ ქარჩხაძის პირველი რომანი. პირველად გამოქვეყნდა 1979 წელს.
## რომანის შესახებ 
მთავარი პერსონაჟი — „მდგმური“ — ახალაზრდა კაცია, რომელიც მაღალი იდეალებითა და საკუთარი თავისადმი დიდი მოთხოვნებით ცხოვრობს, მაგრამ მას არაერთი გამოცდა ელის. რომანში ერთმანეთს ცვლის რეალური, წარმოსახვითი და იგავური განზომილებები, რომელთა ორგანული შერწყმა — საკმაოდ გაბედული ექსპერიმენტი — ოსტატურად არის გადაჭრილი. რომანი ქართული მაგიური რეალიზმის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია.
## სიუჟეტი 
„მდგმური“ ეს ის რომანია, რომლის სათაურიც ზუსტად შეეფერება მის შინაარსს. ერთი ჩვეულებრივი ინჟინერი კაცის ისტორია, რომელიც ხან ვის შეეკედლება საცხოვრებლად და ხან — ვის. რომანის მთავანი გმირი ეგვიპტეზეა შეყვარებული, ნეფერტიტის გამოსახულებით გადარეულს ცხოვრებაში ყველაზე ძვირფასად აღმოსავლური სული და სამყარო მიაჩნია. რომანში მრავალი ფილოსოფიური პრობლემაა განხილული. მთხრობელი სვამს მრავალ ზოგადსაკაცობრიო მნიშვნელობის კითხვას და თავადვე ნაწილობრივ სცემს პასუხს. რომანის გმირს ერთ ჩვეულებრივ დღეს ბინის გამოცვლა მოუწევს და უცნობ ქუჩაზე მოხუცებული ქალისგან იქირავებს ბინას. დააწყობს გეგმებს მოგზაურობისათვის და დაიწყებს ფულის შეგროვებას. თუმცა ყველაფერი შეიცვლება მაშინ, როდესაც მაკას გაიცნობს. ახალგაზრდა სტუდენტზე შეყვარებული მისი სიყვარულის გარდა ვერაფერს ამჩნევს. მალევე გამოჩნდება მეორე ქალი — სავსე, ვნებიანი და მიმზიდველი და მას არჩევანის გაუწევს. რომანში დიდი ადგილი ეთმობა ხორცისა და სულის დაპირისპირებასაც. ამ ყველაფრის ფონზე იშლება დასავლეთ და აღმოსავლეთ ცივილიზაციების, იდეოლოგიებისა და კულტურების ჭიდილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*სრული ტექსტი saba.com.ge-ზე
*რომანი Goodreads-ზე

კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:1979 წლის რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
დიბრის რაიონი

**დიბრის რაიონი** () — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. რაიონი 761 კმ²-ზეა განფენილი და დიბრის ოლქის ნაწილია. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია პეშკოპია.

## მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობა 62 825 ადამიანს შეადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ რაიონი მაკედონიასთან სასაზღვრო ზოლში მდებარეობს, მოსახლეობა მაინც ერთგვაროვანია. თითქმის 90% მუსლიმია, დანარჩენი მაკედონიელი მართლმადიდებლები. 

როგორც ალბანეთის სხვა რაიონებში მოსახლეობა სოფლებს ტოვებს.

თურქეთ-ბალკანეთის ომების დროს დიბრა სისხლიანი დაპირისპირების ადგილი გახდა.

დღეს ტურისტების ინტერესს იწვევს შვიდი ტბა ლურში და შავი დრინის თვალწარმტაცი ხეობა.

## ადმინისტრაციული მოწყობა
დიბრის რაიონი 15 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის რაიონები
მაიოტა (კუნძული)

**მაიოტა** ან **მაორე** (შიკომორი *Maore*, ), ასევე *გრანდ-ტერი* (შიკომორი *Maore*, ) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. კუნძულის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 363,29 კმ²-ს.

მაიოტა (მაორე) — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით ყველაზე დიდი კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი. 

კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 227 245 ადამიანს — ეს დაახლოებით 88,6 %-ია მთელი ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას 256 518 ადამიანისა 2017 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად. 

ეთნიკური შემადგენლობა — როგორც მაიოტას მთლიან ზღვისიქითა დეპარტამენტში — ძირითადად წარმოდგენილია ანტალოატრას ხალხით (არაბების შთამომავლები, შერეული მალაგასიელებთან და ბანტუს ენოვან აფრიკელ-შავკანიანებთან), კერძოდ მაორეებით, რომლებიც ლაპარაკობენ შიკომორის ენის მაორეულ დიალექტზე.

გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ აღიარა კომორის კუნძულების კავშირის უფლებები კუნძულ მაიოტაზე (მაორე).

მასში შედის მაიოტას 17 კომუნიდან 15 კომუნა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
thumb|250px|მაიოტას კომუნები
ადმინისტრაციულად მაიოტა იყოფა 15 კომუნად:

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:კომორის კუნძულების კუნძულები
კატეგორია:მაიოტას კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სახილე (დასახლება)

**სახილე** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, (ხევსურეთის თემში). მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე დათვისისხევის (ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1440 მეტრზე, დუშეთიდან დაშორებულია 58 კილომეტრით.

## იხილეთ აგრეთვე
მდინარე დათვისხევის ხეობის სოფლებია:
* მოწმაო
* დათვისი
* გველეთი

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბილეჯიქი

**ბილეჯიქი** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, ბილეჯიქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბილეჯიქი მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინცია აღმოსავლეთ თრაკიაში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ბილეჯიქში 57 117 ადამიანი ცხოვრობს. მდებარეობს 850 მეტრზე ზღვის დონიდან. ქალაქ ბილეჯიქს აქვს მერია და მისი მერი არის სელიმ იაღჯი.

ბილეჯიქს სამი მხრიდან ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ისტორიული ქალაქი სოღუთი, რომელიც იყო ოსმალეთის იმპერიის პირველი დედაქალაქი 1299-1326 წლებში. აგრეთვე, ბილეჯიქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება გიოლფაზარი. სამხრეთით — პაზარიერი და ბოზიუიუქი, ხოლო ჩრდილოეთით — ოსმანელი. აგრეთვე, ბილეჯიქს დასავლეთით ესაზღვრება ბურსის პროვინცია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბილეჯიქის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
წმინდა გიორგის ციხე

**წმინდა გიორგის ციხე** — ციხე მდებარეობს ჟინვალის დაბის ჩრდილოეთით, 1.5-2 კმ-ზე, ჟინვალ-ანანურის გზის მარცხენა მხარეს. შედიოდა ჟინვალის ნაქალაქარის სათავდაცვო სისტემაში. ძირითადი ნაწილი XII-XIV საუკუნეებს განეკუთვნება, ნაწილი XVII-XVIII საუკუნეებს.

1975-1976 წლებში გათხარა იაე ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. რ. რამიშვილი).

ციხე აგებულია ციცაბო კლდოვან ფერდობზე და გეგმით თითქმის სამკუთხა მოხაზულობა აქვს. ციხის ყველაზე მაღალ (დასავლეთ) ნაწილში ციტადელია, ქვედა აღმოსავლეთ ნაწილში კი საყრდენი კედლებით შექმნილია ორი ვიწრო და გრძელი ტერასა, რომლებიც აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან მაღალი გალავნით იყო შემოზღუდული. ციხის შესასვლელი ქვედა ტერასაზეა, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ კიდეში. კარი ორ მძლავრ ბურჯზს შორისაა მოქცეული. ციხის ქვედა ნაწილში შემორჩენილია წმინდა გიორგის ეკლესია, ორი სწორკუთხა ნაგებობის ნანგრევები, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის ნაწილი, სამეურნეო ორმო და წყლის რეზერვუარი.

ეკლესია დარბაზულია (4,9x4,8 მ), ნაგებია ტლანქად დამუშავებული ნატეხი ქვით, რიყის ქვით და შირიმით. შეკეთებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია 1,7 მ. სიმაღლის კედლები. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეშია. აღმოსავლით ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სარკმელი და ორი მცირე კვადრატული ნიშია. შემორჩენილია კანკელის ნაშთი.

გათხრების შედეგად აღმოჩნდა მოუჭიქავი და მოჭიქული თიხის ჭურჭლის და კრამიტის ნატეხები, ქვევრები, აღმოჩენილი მასალა ინახება აკც-ის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ბოლო გასეირნება

***ბოლო გასეირნება*** — მესამე ფილმი კინოტრილოგიიდან, რომელშიც შედის *გასეირნება ყარაბაღში* და *კონფლიქტის ზონა*. გადაღებულია 2012 წელს ზაზა ურუშაძის მიერ.

## სიუჟეტი 
ბოლო გასეირნება ტრილოგიის მესამე ფილმია. 16 წლის პატიმრობის შემდეგ, ერთ დროს უდარდელი გოგლიკო სტუმრად საკუთარ ქალაქში.
ომებგამოვლილი ოთხმოცდაათიანელები — ისინი ვისაც დაკარგულ თაობად მოიხსენიებენ და პოსტრევოლუციური საქართველო, განსხვავებული მენტალიტეტი და განსხვავებული ურთიერთობები. საკუთარ სამყაროში ჩარჩენილი მიშა მესხის გმირი თანამედროვე თბილისში მამონტს წააგავს, „ბატონი თენგოსგან“ განსხვავებით ის თანამედროვე ყოფას ვერ მოერგო. მაგრამ როდესაც საქმე სიკეთესა და ბოროტებას, სიყვარულსა და მტრობას ეხება არ აქვს მნიშვნელობა რომელი თაობის წარმომადგენელი ხარ. როდესაც შვილების ბედნიერებას მამების ცოდვები საფრთხეს უქმნიან, გამოსავალი ისევ მამებმა უნდა მონახონ.

## როლებში
* მიშა მესხი
* თინათინ დალაქიშვილი
* ზურა ბეგალიშვილი
* კახა აბუაშვილი
* ნინი ბადურაშვილი
* ლევან დობორჯგინიძე
* გიორგი ყიფშიძე
* ნატო მურვანიძე
* თინა დალაქიშვილი
* სანდრო კაკულია
* ნუცა კუხიანიძე
* თაზო ცხაკაია
* ლევან კორინთელი

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 

კატეგორია:2012 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ზაზა ურუშაძის ფილმები
სუპერგა

**სუპერგა** () — მთა ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, მდინარე პოს სამხრეთ ნაპირზე, ტურინიდან აღმოსავლეთით. გორაკის სიმაღლე ზღვის დონიდან 672 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს და ყველაზე ცნობილია იმ მთებს შორის, რომლებიც ერთგვარ ამფითეატრს ქმნიან ტურინის გარშემო.

სუპერგა მეტად ცნობილია სუპერგის ბაზილიკის გამო, რომელიც მთის წვერზე მდებარეობს და ტურინის ერთ-ერთი სიმბოლოა, ბაზილიკასთან მდებარეობს პანთეონი, სადაც სავოიის საჰერცოგოს მმართველები და მათი ოჯახის წევრები არიან დაკრძალული, ბაზილიკას ტურინის გარეუბან სასისთან აერთებს ტრამვაის ხაზი, რომელიც ასევე ტურინის კოლორიტად ითვლება.

1949 წელს სუპერგის გორაკზე მოხდა ცნობილი ავიაკატასტროფა, როდესაც ლისაბონიდან გამოფრენილი ტორინოს საფეხბურთო კლუბის თვითმფრინავი დაშვებისას ბაზილიკის კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. შემთხვევისას დაიღუპა თვითმფრინავში მყოფი ყველა ადამიანი, იტალიის მაშინდელი საფეხბურთო ფლაგმანის, მოქმედი და ხუთგზის ჩემპიონი გუნდის ფეხბურთელები და საწვრთნელი შტაბის წევრები, მათ შორის ნამდვილი საფეხბურთო სუპერვარსკვლავი ვალენტინო მაცოლა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Real Basilica di Superga  

კატეგორია:იტალიის მთები
ამფითეატრი

მინი|მარჯვნივ|235პქ|კოლიზეუმი რომში, რომელიც აშენდა ახალი წელთაღრიცხვის 70-80 წწ.
**ამფითეატრი** — ღია არენა, რომელიც გამოიყენება სხვადასხვა სახის კულტურული სანახაობის გასამართად.

მეტად გავრცელებული იყო ძველ საბერძნეთში, საიდანაც შემდგომში რომში გავრცელდა. დასახელება *ამფითეატრონ* (ἀμφιθέατρον) ძველ ბერძნულში ორი სიტყვის შეერთებით შეიქმნა: *ამფი* (ἀμφί), რაც ითარგმნება, როგორც ირგვლივ, ყველა მხარეს და *თეატრონ* (θέατρον), ადგილი სანახაობისთვის.

ძველ ბერძნული ამფითეატრები ძირითადად წრიული ან ნახევარწრიული უსახურავო ნაგებობებია თანდათანობით ამაღლებული ადგილებით, სადაც იმართებოდა სხვადასხვა სანახაობა. მიუხედავად იმისა, რომ შენობა ღიაა, მისი დიზაინი ისეა შექმნილი, რომ მშვენიერი აკუსტიკით გამოირჩევა და მსახიობთა ხმა ბოლო რიგებშიც მსვენივრად აღწევს.

ძველ ბერძნულ ამფითეატრებში დანიშნულების მიხედვით სხვადასხვა ადგილები გამოიყოფა:
* თეატრონი — მაყურებელთათვის განკუთვნილი ადგილი, აქედან წარმოიშვა სიტყვა თეატრი.
* ორქესტრა — მუსიკოსთათვის განკუთვნილი ადგილი, აქედან წარმოიშვა სიტყვა ორკესტრი.
* სკენე — კულისები. დანიშნულების მიუხედავად აქედან წარმოიშვა სიტყვა სცენა.
* პროსკენიონი — სცენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ამფითეატრი —  უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
სუპერგის ავიაკატასტროფა

მინიატიურა|ტრაგედიის ადგილი
**სუპერგის ავიაკატასტროფა** — კომპანია ალიტალიას კუთვნილი იტალიური ავიალაინერის Fiat G.212-ის ავიაკატასტროფა, რომელიც მოხდა 1949 წლის 4 მაისს, იტალიაში ქალაქ ტურინის სიახლოვეს სუპერგის მთაზე.

თვითმფრინავს ტორინოს საფეხბურთო კლუბის წევრები მოჰყავდა ლისაბონიდან, სადაც ისინი ამხანაგური მატჩის გასამართად იმყოფებოდნენ. თვითმფრინავი დაშვებისას სუპერგის ბაზილიკის უკანა საყრდენ კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. ბორტზე იმყოფებოდა 31 ადამიანი, მათ შორის ოთხი თვითმფრინავის მომსახურე პერსონალი და ტორინოს გუნდის 27 წევრი, როგორც ფეხბურთელები, ასევე საწვრთნელი შტაბის წევრები. ყველა მათგანი ადგილზე გარდაიცვალა. გარდაცვლილებს შორის მსოფლიოს მაშინდელი ყველაზე პოპულარული ფეხბურთელი ვალენტინო მაცოლაც იმყოფებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*გრანდ ტორინოს მემორიალური გვერდი
კატეგორია:ავიაკატასტროფები
მზამბორო

thumb|200px|left|მზამბოროს კომუნა მაიოტას რუკაზე
thumb|200px|left|კუნძულ მზამბოროს ხედი მაიოტას კუნძულიდან
**მზამბორო** (შიკომორი *Chissioua Mtsamboro*, ) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. იგი წარმოადგენს მთიან კუნძულს, რომლის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 2,6 კმ²-ს. უმაღლესი წერტილი მდებარეობს ზღვის დონიდან 273 მეტრ სიმაღლეზე.

მზამბორო — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით მესამე კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.

მზამბოროს კუნძული შედის მზამბოროს კომუნაში, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი — მეთევზეთა დასახლება მზამბორო მდებარეობს კუნძულ მაიოტას (მაორე) ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე.

კუნძულ მზამბოროსა და მაიოტას (მაორე) კუნძულის მზამბოროს დასახლებას შორის არსებულ სრუტეში მდებარეობს მალანძამიას მომცრო კუნძულების ჯგუფი, კუნძულ მალანძამიაჟუს და კუნძულ მალანძამიაცინი.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:კომორის კუნძულების კუნძულები
კატეგორია:მაიოტას კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სუპერგის ბაზილიკა

მინი|სუპერგის ბაზილიკა
**სუპერგის ბაზილიკა** () — ეკლესია ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, პიემონტში, ტურინის სიახლოვეს მდებარე სუპერგას მთაზე.

ეკლესია აგებულია 1717-1731 წლებში, სუპერგის მთის წვერზე, სავოის ჰერცოგის, შემდგომში სარდინიის პირველი მეფის ვიტორიო ამადეო II-ს ბრძანებით ტურინის ბრძოლის მიმდინარეობისას, მას შემდეგ რაც ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის ფარგლებში, მოალყე საფრანგეთის სამეფოს არმია დაამარცხეს. ბაზილიკა დაპროექტებულია ცნობილი იტალიელი არქიტექტორის ფილიპო იუვარას მიერ, არქიტექტორმა ძველებურ სტილს შეურწყა ბაროკოს თანამედროვე ელემენტები.

ბაზილიკასთან მდებარეობს პანთეონი, სადაც სავოიის საჰერცოგოს, სარდინიის სამეფოს და იტალიის სამეფოს მმართველები და მათი ოჯახის წევრები არიან დაკრძალული. ბაზილიკას ტურინის გარეუბან სასისთან აერთებს ტრამვაის ხაზი, რომელიც ასევე ტურინის კოლორიტად ითვლება.

1949 წელს სუპერგას გორაკზე მოხდა ცნობილი ავიაკატასტროფა, როდესაც ლისაბონიდან გამოფრენილი ტორინოს საფეხბურთო კლუბის თვითმფრინავი დაშვებისას ბაზილიკის უკანა კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. შემთხვევისას დაიღუპა თვითმფრინავში მსხდომი ყველა პიროვნება, იტალიის მაშინდელი საფეხბურთო ფლაგმანის, მოქმედი და ხუთგზის ჩემპიონი გუნდის ფეხბურთელები და საწვრთნელი შტაბის წევრები, მათ შორის ნამდვილი საფეხბურთო სუპერვარსკვლავი ვალენტინო მაცოლა. კედელი, რომელსაც თვითმფრინავი შეეჯახა, ტრაგედიის სამახსოვროდ არ შეუკეთებიათ და დღემდე ისეა შემონახული, როგორც კატასტროფამ დააზიანა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ეკლესიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
ბასას-და-ინდია

**ბასას-და-ინდია** () — დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანეში.

საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.

## გეოგრაფია 
thumb|left|250px|ატოლი ბასას-და-ინდია
ვულკანური წარმოშობის დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, მოზამბიკის სრუტეში, მადაგასკარიდან მოზამბიკს შორის შუაგზაში, კუნძულ ევროპიდან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით. ფართობი — 0,2 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძეა — 35,2 კმ.

ეს წყალქვეშა მთაა სიმაღლით 3000 მეტრი, რომელიც სულ ცოტათია ამოშვერილი ოკეანის დონიდან. ძლიერი მიქცევების პერიოდში ატოლის რიფული ზესაპირი მთლიანად ექცევა წყლის ქვეშ. ზუსტად ამიტომ მის გარშემო ხდებოდა ბევრი გემების ჩაძირვა, რაზეც მოწმობს ჩაძირული გემების დიდი რაოდენობა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2,4 მეტრზე მდებარეობს, უმდაბლესი — ინდოეთის ოკეანის სანაპირო — 0 მეტრი.

კლიმატი ტროპიკულია. ჩვეულებრივი მოვლენაა ციკლონები.

## ისტორია 
იგი აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მოგზაურებმა XVI საუკუნეში, ფრანგული მმართველობის ქვეშაა 1897 წლიდან.

1897 წლიდან — საფრანგეთის მფლობელობაში, 1968 წლიდან — სპეციალური კომისარის მმართველობის ქვეშაა, რომელიც იმყოფება რეიუნიონში.

## ეკონომიკა 
ატოლზე არ არსებობს პორტები და ნავსაყუდლები, იქ არ წარმოებს არანაირი სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკური საქმიანობა.

კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია
კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ლუკას ლეივა

**ლუკას ლეივა** (; დ. 9 იანვარი, 1987) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, თამაშობს „საფეხბურთო კლუბ ლაციოში“, ნახევარმცველის პოზიციაზე.

## კარიერა
ლუკასის კარიერა ბრაზილიურ გრემიოში დაიწყო, 2005 წელს ამავე კლუბთან პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა. ბრაზილიაში გატარებული 2 წლის შემდეგ ლუკასი „ლივერპულმა“ შეიძინა, 2007 წლიდან 2017 წლამდე მოღვაწეობდა პრემიერ ლიგაში. 2017 წლის 18 ივლისს  5 მილიონი ფუნტი სტერლინგის სანაცვლოდ გადავიდა „ლაციოში“. მისი დებიუტი შედგა იმავე წლის 13 აგვისტოს იუვენტუსის წინააღმდეგ მატჩში, სადაც ლაციომ მოწინააღმდეგეს 3-2 სძლია.

ეროვნულ ნაკრებში ლუკასის დებიუტი 2007 წელს შედგა ალჟირის ნაკრებთან გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში.

## მიღწევები
• ინგლისის ლიგის თასი: 2011-2012

• ოლიმპიადის ბრინჯაოს მედალი: 2008

• ლივერპულის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2010-2011

## რესურსები ინტერნეტში
* Liverpool F.C. profile
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლაციოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მზიანი ღამე

**მზიანი ღამე** — ნოდარ დუმბაძის მესამე და ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული რომანი. ნაწარმოების მთავარი გმირი, მთხრობელი თემო ბარამიძეა. ახალგაზრდა სტუდენტი, რომლის დედა 12-წლიანი გადასახლებიდან დაბრუნდა.

## სიუჟეტი 
რომანის მთავარი გმირი, თემური გაუცხოვებულია საკუთარ დედასთან, რომელიც ახლახან დაბრუნდა 12-წლიანი გადასახლებიდან. ის ყოველდღიური, ჩვეულებრივი სიტუაციიდან აღმოჩნდება მორალური კონფლიქტის წინაშე: გადაარჩინოს თუ არა კაცი, რომელიც მის თვალწინ ინსულტით იღუპება, არამზადა, რომელიც მისი და მისი ოჯახის უბედურების მთავარ მიზეზს წარმოადგენს? აპატიოს თუ არა, დაეხმაროს თუ არა? ავადმყოფის თავთან მჯდომარე გმირი გრძნობს, თუ როგორ თავისუფლდება დღითი დღე მისი გული სიძულვილისგან, როგორ ივსება სიბრალულით ადამიანის მიმართ, რომელმაც მორალური თვითმკვლელობა ჩაიდინა, იქცა ორჯერ ჩამშვებ, ოჯახების გამანადგურებელ და მოღალატე ადამიანად. მიუხედავად რომანის თემის სიმძიმისა, ნაწარმოები ავტორის იუმორითაა გაჟღენთილი, რაც საკითხავად ძალიან მსუბუქს ხდის.

## ლიტერატურა
**ნოდარ დუმბაძე*, რჩეული ნაწერები სამ ტომად, ტ. 2, — თბილისი, „მერანი“, 1982.

## რესურსები ინტერნეტში
* რომანი პროექტ „ბუკიზე“ 
* მზიანი ღამე წიგნების ონლაინ-მაღაზიაში

კატეგორია:ნოდარ დუმბაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
კატეგორია:1967 წლის რომანები
კატეგორია:ავტობიოგრაფიული რომანები
მამადუ სახო

**მამადუ სახო** (; დ. 13 იანვარი, 1990) — ფრანგი ფეხბურთელი. ირიცხება ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში. თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.

## კარიერა
სახომ ახალგაზრდული კარიერა ფრანგულ პარი სენ-ჟერმენში დაიწყო, თავის გამოჩენის გამო 2007 წელს პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა, ამავე წელს მის სადებიუტო მატჩში ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა კაპიტანი საფრანგეთის ლიგა 1-ის ისტორიაში (18 წლის). 2013 წელს სახო ინგლისის პრემიერლიგაში გადაბარგდა და ლივერპულს შეუერთდა.

სახო საფრანგეთის ყველა ასაკობრივი ნაკრების კაპიტანი იყო, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2010 წლის აგვისტოში ინგლისის წინააღმდეგ შედგა. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.

## მიღწევები
### პარი სენ-ჟერმენი 
* საფრანგეთის ლიგა 1 (2012-2013)
* საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის სიმბოლური ნაკრები (2010-2011)
* საფრანგეთის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი (2010-2011)

### ტორპედო ქუთაისი 
* საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი: 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ლიგა
* 
* 
* 
* ESPN FC profile

კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალტერ დე გრუიტერის გამომცემლობა

**ვალტერ დე გუიტერის გამომცემლობა** (გერმ. Walter de Gruyter GmbH, ქართ. შპს ვალტერ დე გრუიტერი) — გერმანული სამეცნიერო გამომცემლობა, რომელიც დაახლოებით 800 -მდე წიგნს გამოსცემს წელიწადში. გამომცემლობა სასწავლო-აკადემიურ და სამეცნიერო წიგნებს გერმანულ და ინგლისურ ენებზე გამოსცემს.

## გამომცემლობის დარგობრივი მიმართულებები 
**ვალტერ დე გრუიტერის სახელობის გამომცემლობა** წლების განმავლობაში განავითარებდა სხვადასხვა სამეცნიერო დარგობრივ მიმართულებებს:

* არქიტექტურა, ხელოვნება, მუსიკა
* სიძველეთმცოდნეობა, ისტორია, ფილოსოფია
* თეოლოგია, იუდაისტიკა, რელიგიათმცოდნეობა
* ლიტერატურის ისტორია, ლიტერატურის თეორიები, ენათმეცნიერება, კომუნიკაციის კვლევები
* მედიცინა, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, მათემატიკა
* იურიდიული მეცნიერებები
* ეკონომიკური თეორიები, სოციოლოგია
* სამწიგნობრო საქმე, საბიბლიოთეკარო საქმე, ინფორმაცია და დოკუმენტაცია

## ლიტერატურა 
* Anne Katrin Ziesak. Walter de Gruyter Publishers: 1749—1999. — Walter de Gruyter, 1999. — იხ. გვ. 280.

კატეგორია:გამომცემლობები
კატეგორია:გერმანიის გამომცემლობები
კატეგორია:ენა
ესაფ ჰოლი

**ესაფ ჰოლი** (; დ. 15 ოქტომბერი, 1829, გოშენი, კონექტიკუტის შტატი — გ. 22 ნოემბერი, 1907, ანაპოლისი, მერილენდის შტატი) — ამერიკელი ასტრონომი, ვაშინგტონის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1875).

1857-1862 წლებში მუშაობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ობსერვატორიაში ასისტენტად, ხოლო 1862-1891 წლებში ვაშინგტონის საზღვაო ობსერვატორიაში დამკვირვებელ ასტრონომად. 1896-1901 წლებში ლექციებს კითხულობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში. 1876 წელს განსაზღვრა სატურნის ბრუნვის პერიოდი, 1877 წელს აღმოაჩინა მარსის თანამგზავრები, აკვირდებოდა პლანეტებსა და თანამგზავრებს და ამუშავებდა მათი მოძრაობის თეორიას.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები
გრამშის რაიონი

**გრამშის რაიონი** () —  ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდ.  2010  წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 24 230 ადამიანს შეადგენს. გრამშის რაიონი 695 კმ²-ზეა განფენილი. ის მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია გრამში. რაიონი ელბასანის ოლქის შემადგენელი ნაწილია.

## ადმინისტრაციული მოწყობა
გრამშის რაიონი 10 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის რაიონები
გას ჰოლი

**გას ჰოლი** (; ნამდვილი სახელი , **არვო გუსტავ ჰალბერგი**; დ. 8 ოქტომბერი, 1910, აირონი, მინესოტის შტატი — გ. 13 ოქტომბერი, 2000, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ს კომუნისტური პატიის ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა მეშახტის ოჯახში. მუშაობა 14 წლისამ დაიწყო. 1926 წელს შევიდა მუშათა ახალგაზრდობის ლიგაში, ხოლო 1927 წელს — აშშ-ის კომპარტიაში. არაერთხელ დააპატიმრეს. აქტიურად მონაწილეობდა საწარმოო პროფკავშირების კონგრესის შექმნაში. 1942-1946 წლებში მსახურობდა სამხედრო-საზღვაო ფლოტში. 1947 წლიდან აშშ-ის კომპარტიის ეროვნული კომიტეტის ეროვნული აღმასრულებელი ბიუროს წევრია. 1947-1949 წლებში ოჰაიოს შტატის პარტიული ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1959 წლის დეკემბრიდან ჰოლი აშშ-ს კომპარტიის გენერალური მდივანია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1977) და ხალხთა მეგობრობის ორდენით (1975).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Gus Hall Papers (MS 2113) at Yale University 
* Gus Hall Archive at marxists.org
* Gus Hall Communist Party Meeting Recordings at the Newberry Library

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მარქსისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელების სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ამერიკელი ანტიკაპიტალისტები
ალბანიზაცია

**ალბანიზაცია** ან **ალბანიანიზაცია** — ალბანურ ენასთან ან კულტურასთან ასიმილაცია. 

## კოსოვო 
ალბანიზაციის ყველაზე ნათელი გამოვლინებაა კოსოვოს მაგალითი. ყოფილ იუგოსლავიაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების დროს ბოშების და თურქების აღწერა ხდებოდა როგორც ალბანელების. მათი მუსლიმანური კულტურა მიიჩნეოდა ალბანურად, ხოლო ქრისტიანი მოსახლეობის კულტურა სერბულად. ალბანიზაცია მოხდა ასევე სამხრეთ კოსოვოში მცხოვრები გორანების, რომლებსაც ძირითადად ალბანურ გვარებზე წერდნენ.

## მაკედონია 
ალბანიზაცია განიცადეს ასევე მაკედონიაში მცხოვრებმა მუსლიმანი სლავების წარმომადგენელმა ტორბეშებმაც, რომლებიც დღეისთვის მაკედონიის ალბანური პარტიის (დემოკრატიული განვითარების პარტია) უმეტესობას შეადგენენ. მათი მიზანია მოახდინონ დასავლეთი მაკედონიის ალბანეთთან დაახლოება.

## ალბანეთში 
ალბანეთში აჰმედ ზოგუს მეფობის და ასევე ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის დროს მიმდინარეობდა სამხრეთში მცხოვრები ბერძნების ალბანიზაციის აქტიური მცდელობა.

1967 წელს ალბანეთის შრომის პარტიის მიერ დაწყებული ანტი რელიგიური მოძრაობამ ანტიბერძნული ფორმა მიიღო. ისინი რელიგიური მოტივის არსებობის მიზეზით ყველაფერ ბერძნულს ანადგურებდნენ. ეს იყო ხოჯას მიერ ნაწარმოები კულტურული რევოლუციის ნაწილი. 1961 წლიდან მოყოლებული მოსწავლეებს დაწყებითი კლასებიდან მოყოლებული მხოლ ალბანეთის ისტორიასა და კულტურას ასწავლიდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ტორბეშები
*აშკალები

## სქოლიო 
კატეგორია:ეთნოსი
კატეგორია:კულტუროლოგია
კატეგორია:სოციალური თეორიები
საფრანგეთის სამეფო

**საფრანგეთის სამეფო** — შუა საუკუნეების მონარქია დასავლეთ ევროპაში, საფრანგეთის თანამედროვე რესპუბლიკის წინამორბედი. ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო ევროპაში, განსაკუთრებულ სიძლიერეს მიაღწია გვიან შუა საუკუნეებში, ასწლიან ომში გამარჯვების შემდეგ.

მეთვრამეტე საუკუნიდან საფრანგეთის სამეფომ მსოფლიო ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური კოლონიური სამფლობელოები და დიდი კულტურული გავლენები მოიპოვა თითქმის მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით დიდი იყო საფრანგეთის გავლენა ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ინდოჩინეთში, კარიბის ზღვაში და ჩრდილოეთ ამერიკაში, ასევე ინდოეთის და წყნარი ოკეანის გარკვეულ ნაწილზე.

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:სახელმწიფოები საფრანგეთის ისტორიაში
კატეგორია:ყოფილი სამეფოები
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
კატეგორია:საფრანგეთი შუა საუკუნეებში
კატეგორია:II ათასწლეული საფრანგეთში
ჰიფსომეტრიული რუკა

**ჰიფსომეტრიული რუკა** — რუკა, რომელიც ჰორიზონტალებისა და გარკვეული სკალის შესაბამისად შეფერადებული სიმაღლებრივი საფეხურების საშალებით გვაძლევს რელიეფის ზუსტ გეომეტრიულ გამოსახულებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია 
კატეგორია:გეომორფოლოგია 
კატეგორია:გეოდეზია
მელატონინი

მინიატიურა|მელატონინი
**მელატონინი** — ეპიფიზის მთავარი ჰორმონი, ცირკადული რითმის მარეგულირებელი. უძილობის დროს, „ბიოლოგიური საათის“ კორექტირებისთვის მას აბების სახით მიიღებენ. 

## აღწერა 
ჰორმონი მელატონინი აღმოჩენილ იქნა 1958 წელს ა.ბ. ლერნერის მიერ. მისი რაოდენობა ადამიანის ორგანიზმში რიტმულად იცვლება, კონკრეტულად კი, როგორც წესი, ღამით, შუა ღამიდან დილის ხუთ საათამდე, მისი რაოდენობა ორგანიზმში განსაკუთრებით მომატებულია; ხოლო დღისით — ნაკლები. მელატონინს გამოიმუშავებს ეპიფიზის სპეციალური სეკრეტორული უჯრედები — პინეალოციტები. 

ეპიფიზში სინთეზირებული მელატონინი გადადის სისხლსა და ზურგის ტვინის სითხეში — ლიკვორში, რომლის გავლის შემდეგაც ჰიპოთალამუსში გროვდება. გარდა სისხლისა და ზურგის ტვინის სითხისა, მელატონინი აღმოჩენილია შარდში, ამნიონურ სითხესა და ნერწყვშიც. 

მელატონინი გვხვდება მთლიან ცხოველურ სამყაროში. იგი გამოუმუშავდება როგორც მცენარეებს, ისევე უმარტივესებსაც. 

## სინთეზი და სეკრეცია 
მინი|მარჯვნივ
ადამიანის ორგანიზმში მელატონინი სინთეზირდება ამინომჟავა ტრიფტოფანისგან, რომელიც ნეირომედიატორის სეროტონინის  სინთეზშიც მონაწილეობს, ხოლო იგი, ამავდროულად, ფერმენტი N-აცეტილტრანსფერაზის ზემოქმედების ქვეშ გარდაიქმნება მელატონინად. ითვლება, რომ მელატონინი სეროტონინის ინდოლური წარმონაქმნია და სინთეზირდება ღამით ორი ფერმენტის — N-აცეტილტრანსფერაზისა და ჰიდროქსიინდოლ-O-მეთილტრანსფერაზის ზემოქმედებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Melatonin MS Spectrum

კატეგორია:ჰორმონები
კატეგორია:ანტიოქსიდანტები
გაეტანო შირეას პრიზი სამაგალითო კარიერისთვის

**გაეტანო შირეას პრიზი სამაგალითო კარიერისთვის** () — საფეხბურთო პრემია, რომელიც 1992 წლიდან გაიცემა და იუვენტუსის და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო გუნდის წევრის გაეტანო შირეას სახელს ატარებს.

პრემია დაარსდა 1992 წელს, მილანის პროვინციის ჩინიზელო-ბალსამოს მუნიციპალიტეტის მიერ, იტალიის სპორტულ გამოცემათა კავშირთან () და ლომბარდიის სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციასთან () თანამშრომლობით.

პრიზის გადაცემა ხდება იტალიაში მოღვაწე იმ ფეხბურთელებზე, რომლებმაც ხანგრძლივი კარიერის მანძილზე გულშემატკივრებს თავი დაამახსოვრეს სამართლიანი თამაშით, ლიდერული თვისებებით, ვაჟკაცობითა და ერთგულებით.

დაჯილდოების ცერემონიასთან ერთად იმართება ყოველწლიური ახალგაზრდული საფეხბურთო ტურნირი — Memorial Gaetano Scirea.

## გამარჯვებულები
* **1992** ჯუზეპე ბარეზი , ინტერნაციონალე
* **1993** სტეფანო ტაკონი , ჯენოა
* **1994** ფრანკო ბარეზი , მილანი
* **1995** პიეტრო ვერხოვოდი , სამპდორია
* **1996** მაურო ტასოტი , მილანი
* **1997** ჯუზეპე ბერგომი , ინტერნაციონალე
* **1998** რობერტო დონადონი , მილანი
* **1999** მიკელანჯელო რამპულა , იუვენტუსი
* **2000** ალესანდრო კოსტაკურტა , მილანი
* **2001** რობერტო ბაჯო , ბრეშია
* **2002** პაოლო მალდინი , მილანი
* **2003** ჩირო ფერარა , იუვენტუსი

* **2004** ჯუზეპე სინიორი , ბოლონია
* **2005** ჯანფრანკო ძოლა , კალიარი
* **2006** ჯანლუკა პესოტო , იუვენტუსი
* **2007** ფილიპო ინძაგი , მილანი
* **2008** ალესანდრო დელ პიერო , იუვენტუსი
* **2009** კრისტიანო დონი , ატალანტა
* **2010** ხავიერ ძანეტი , ინტერნაციონალე
* **2011** ანტონიო დი ნატალე , უდინეზე
* **2012** ჯენარო გატუზო , მილანი
* **2013** ანდრეა პირლო , იუვენტუსი
* **2014** ფრანჩესკო ტოტი , რომა

## რესურსები ინტერნეტში
*გაეტანო შირეას პრიზი ჩინიზელო-ბალსამოს ოფიციალურ საიტზე
*იტალიის სპორტულ გამოცემათა კავშირის საიტი, USSI.it

კატეგორია:საფეხბურთო ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
თამრიკო ჭოხონელიძე

**თამრიკო ჭოხონელიძე** (დ. 18 იანვარი, 1964, თბილისი) —  ქართველი მომღერალი; მუსიკათმცოდნე; ფოლკლორისტი; პიანისტი. დაიბადა მუსიკოსების — ეთნომუსიკოლოგის, პროფესორ ევსევი (კუკური) ჭოხონელიძისა  და ელისაბედ (ლიზიკო) კალანდაძის ოჯახში. 

1973–1978 წლებში იყო ანსამბლ „მზიურის“ ერთ-ერთი წევრი. 1981 წლიდან საქართველოს ფილარმონიის სოლისტია.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვოკალური ნამუშევარი კინოფილმში „იავნანა“. მიღებული აქვს სამი თაობის საუკეთესო შემსრულებლის (1996) და ფესტივალ „თბილისური გაზაფხულის“ წლის საუკეთესო შემსრულებელის წოდებები (1995)., 2010  და 2016 წელს 

## პირადი ცხოვრება
თამრიკო ჭოხონელიძის ქალიშვილი — მარიამ როინიშვილი არის მომღერალი (კლასიკური ვოკალი) სოპრანო. ვაჟი — კოკო როინიშვილი არის მსახიობი, რეჟისორი და „ქალაქის თეატრის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

2019 წლის 14 მაისის ეთერის შემდეგ საქართველოს სახალხო დამცველმა ნინო ლომჯარიამ მომღერალ თამარ ჭოხონელიძეს მიმართა და მის მიმართ წამოსულ აგრესიასა და კიბერბულინგზე ისაუბრა. მან ჭოხონელიძის მიმართ პატივისცემას გამოხატა ასე: „ძალიან სწორი და ჯანსაღი სამოქალაქო პოზიციის გამო ადამიანის უფლებების დაცვის მნიშვნელობის, ურთიერთპატივისცემის და შემწყნარებლობის დასაცავად“.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
თამრიკო
კოკო როინიშვილი

**კონსტანტინე (კოკო) როინიშვილი** (დ. 9 დეკემბერი, 1990) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.  თამრიკო ჭოხონელიძისა და გიორგი როინიშვილის შვილი. მარიამ როინიშვილის ძმა. არის მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი.

## ნათამაშები როლები 
### მარჯანიშვილის თეატრი 
*„My Redbreast (ჩემო მეჟოლია)“  (თოკო) 
* დავით ტურაშვილი „დოდოს მოლოდინში“  (მისი უმცროსი ვაჟი)    რეჟ.  ვატო ჯუღელი
*ა.ჟალიცა, დ. ტურაშვილი, ნ. კვინიკაძე  „ევროჯორჯია / ფრანგულის გაკვეთილები“  (ირაკლი)    რეჟ. ლელა ჭინჭარტაული
* „საწვავი“  (დანიელი) 
* უილიამ შექსპირი  „ჰამლეტი“  (ჰამლეტი)   რეჟ. თემო კუპრავა
*ენტონი შეფერი „მეორედ მოსვლა“  (მაილო ტინდლი) რეჟ. თემო კუპრავა
* ნიკოლოზ გოგოლი „შეშლილის წერილები“ რეჟ. ლევან წულაძე
*შალვა დადიანი ,,გუშინდელნი“  (ადიკო) რეჟ.  გიორგი შალუტაშვილი
* თ.უაილდერი,,ჩვენი ქალაქი“ (წამყვანი) რეჟ. გიორგი შალუტაშვილი
* მაკიაველი,,მანდრაგორა“  (კალიმაქო) რეჟ. მალხაზ ასლამაზიშვილი

### თავისუფალი თეატრი 
*„ძვირფასი პამელა“  (წამყვანი)
### ახმეტელის თეატრი 
*„ტაქსისტი გივის სიყვარულის ისტორია“  (სერგო) 
### თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრი 
* „ჩვენი პატარა ქალაქი“   (თენგიზ გელოვანი) 
*  „ჰარალეთი, ჰარალეთი (ჩემი ბუჭუტა ჩვენი ტერეზა)“  (ბიჭი)

## ფილმოგრაფია
### სერიალები
* 2009: „ჟამი ყვავილობისა“ 
*2014: შეცდომა(რეზო)  
*   „შუა ქალაქში“   (ბექა) 
 
## რესურსები ინტერნეტში
*კოკო როინიშვილი — მარჯანიშვილის თეატრი 

კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კ
ჟუან-დი-ნოვა

**ჟუან-დი-ნოვა** () — კუნძული მოზამბიკის სრუტეში, მადაგასკარიდან მოზამბიკამდე მიმავალი გზის 1/3-ზე.

საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.

## გეოგრაფია 
thumb|left|250px|კუნძულ ჟუან-დი-ნოვას რუკა
ფართობი — 4,4 კმ², სანაპირო ზოლის სიგრძე — 24,1 კმ. კუნძულის ტერიტორია ბუნებრივი ნაკრძალია, მისი 90 % დაკავებულია ტყეებით.

კუნძულის შიდა წყლებს აქვთ 12 მილის სიგანე, შელფი გადაჭიმულია 200-მეტრიანი სიღრმის ზონაზე ანუ დამუშავების სიღრმეში, ეკონომიკური ზონა — 200 საზღვაო მილი.

კლიმატი ტროპიკულია. პერიოდულად კუნძულზე გადაივლიან ციკლონებიы. რელიეფი დაბალი და ვაკიანია. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 10 მეტრს.

ბუნებრივი რესურსები — გუანოს მარაგი და სხვა სასუქები.

## ისტორია 
კუნძულს XV საუკუნეში ცნობილი გალისიური წარმოშობის პორტუგალიელი ზღვაოსანის და მკვლევარის ჟუან-და-ნოვას პატივსაცემად ეწოდა მისი სახელი. საფრანგეთის სამფლობელო გახდა 1897 წელს.

## ეკონომიკა 
გამოიყენება გუანოს და ფოსფატების მოპოვებისათვის. გუანოს წლიური მოპოვება აღწევს 12 000 ტონას. კუნძულზე მდებარეობს მცირე სამხედრო გარნიზონი, რომელიც იცავს მეტეოროლოგიურ სადგურს. კუნძულს ზოგჯერ მეცნიერები სტუმრობენ (2004 წლის ივლისი). მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს.

ჟუან-დი-ნოვას კუნძულზე არსებობს 1996 წელს აშენებული გრუნტიანი ასაფრენი ზოლი, სიგრძით დაახლოებით 1 კმ. კუნძულის სიღრმეში მიემართება რკინიგზის მცირე მონაკვეთი. საზღვაო პორტები არ არსებობენ, გემების გაჩერება შესაძლებელია მხოლოდ ღუზის დახმარებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Juan De Nova  sur le site officiel des TAAF
* ''Juan de Nova, l'île de corail'' : film de Rémy Tézier (2004, 52 minutes) 
* Juan de Nova  : l'un des sites ayant servi de source à cet article 

კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია
კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ბანკი ქართუ

**ბანკი ქართუ** (ინგლ. Cartu Bank) — ერთ-ერთი უძველესი კომერციული ბანკია საქართველოში. 

## ისტორია 
ბანკი დაარსდა 1996 წელს. თავდაპირველად იგი ფუნქციონირებდა სახელწოდებით „როსიისკი კრედიტი-ქართუ“. 1998 წელს ბანკმა შეიცვალა სახელწოდება და გახდა „ბანკი ქართუ“.

## საქმიანობა 
ბანკი, საქართველოს მასშტაბით, მომხმარებლებს სთავაზობს საბანკო პროდუქტებსა და მომსახურებას ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის.

ბანკი ქართუ მონაწილეობს სახელმწიფო პროგრამებში, როგორიაა „აწარმოე საქართველოში“ და „შეღავათიანი აგროსესხები“.

2024 წლის აგვისტოდან ბანკი არის BACEE (Banking Association for Central and Eastern Europe)-ის წევრი,რაც მნიშვნელოვანია საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაღრმავებისა და განვითარებისთვის.

2026 წლის მარტიდან ბანკი ასევე გახდა ინფრასტრუქტურის მშენებლთა ასოციაციის (ICCA) წევრი და უფრო აქტიურად ითანამშრომლებს სამშენებლო და ინფრასტრუქტურის სექტორის წარმომადგენლებთან და ხელს შეუწყობს დარგის განვითარებას.

## რეიტინგები 
2025 წლის 26 სექტემბერს საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტომ S&P Global Ratings ბანკს გრძელვადიანი საკრედიტო რეიტინგი B+ მიანიჭა.

## მფლობელი და მენეჯმენტი 
ბანკის აქციების 100%-ის მფლობელია ა(ა)იპ საქველმოქმედო ფონდი „ქართუ“.

ბანკის გენერალური დირექტორია ზურაბ გელენიძე, ხოლო სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე — ნატო ხაინდარავა.

## წყაროები 
კატეგორია:საქართველოს ბანკები
სიტყვების თამაში (გადაცემა)

„**სიტყვების თამაში**“  — ქართული გასართობ-ინტელექტუალური შოუ, რომელშიც მონაწილეები ერთმანეთს სიტყვების შედგენაში ეჯიბრებიან. თამაშის მოგება მხოლოდ მონაწილეების ინტელექტზე არ არის დამოკიდებული. ეს არის შოუ, რომელშიც თითოეული სიტყვა ფულით ფასდება. ეს მოთამაშეებისგან დამატებით უნარებს მოითხოვს, თამაშს კიდევ უფრო დაძაბულს, აზარტულსა და საინტერესოს ხდის. გადაცემის წამყვანია მარიკო ებრალიძე.

## თამაშის წესები 
გადაცემა სამი რაუნდისგან შედგება. თითოეულ რაუნდს განსაკუთრებული წესები აქვს. შოუს მონაწილეები სპეციალური ბარათებით თამაშობენ. დასტაში სულ 85 ბარათია და თითოეული მათგანი ანბანის რომელიმე ასო-ბგერას შეესაბამება. ასო-ბგერებს წინასწარ მინიჭებული ქულები აქვს (მაგალითად, ა — გვხვდება რამდენიმეჯერ და მისი ღირებულება არის — 1, ხოლო ჭ — ერთხელ და მისი ქულა არის — 4 და ა.შ.). ქართული ანბანის თამაშთან ადაპტირება, სპეციალურად ამ გადაცემისათვის, „ენის მოდელირების ასოციაციის“ დახმარებით მოხდა. ასევე, პროექტის კონსულტანტია ა. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი.

მოთამაშეების მთავარი მიზანია, რომ შეზღუდულ დროში, მოცემული ასო-ბგერებით შეადგინონ მაღალქულიანი სიტყვა. მონაწილეებს არა მხოლოდ სიტყვის შედგენა, არამედ ტაქტიკურ თამაშიც მოეთხოვებათ, რადგან მას შემდეგ, რაც ისინი დაწერენ სიტყვებს, თითოეული საკუთარ სიტყვას ფულით აფასებს. სიტყვების შეფასება წინასწარ შემუშავებული სქემით ხდება. თითოეულ ეტაპზე განსაზღვრულია სიტყვის მინიმალური და მაქსიმალური ღირებულება. 

„სიტყვების თამაში“ აზარტული გადაცემაა, რომლის მონაწილეები თამაშობენ ფულზე. თითოეული მოთამაშის საწყისი სათამაშო თანხა 100 ლარს შეადგენს. გამარჯვებული მხოლოდ ერთია და ის მინიმუმ — 200 ლარს, მაქსიმუმ — 1000 ლარს იგებს.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
ბანკ-დიუ-ჟეზერი

**ბანკ-დიუ-ჟეზერი** () — ჩაძირული მარჯნის რიფი მოზამბიკის სრუტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, 125 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ მაიოტადან, 112 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით გლორიოსის კუნძულებიდან და 200 კმ-ით მადაგასკარის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროდან.

## გეოგრაფია 
იგი ოვალური ფორმის რიფია 8 კმ-ის სიგრძით და 5 კმ-ის სიგანით, რომელიც სახეზე ჩნდება მხოლოდ მიქცევების დროს, სამხრეთში მდებარე კლდეების გარდა. კლდეების სიმაღლე, როგორც წესი მერყეობს 1,5 მეტრიდან 3 მეტრამდე. ყველაზე მაღალია სამხრეთში მდებარე კლდე, სიმაღლით 8 მეტრი. რიფის აღმოსავლეთ ნაწილში არსებობს რამდენიმე ქვიშოვანი მეჩეჩი ერთიდან სამ მეტრამდე სიმაღლის, რომლებიც დაფარულია ბალახით და დაბალი მეჩხერი ბუჩქნარით. ცენტრალურ ლაგუნაში შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთი მიმართულებითაა. მარჯნის რიფი დაფარულია გუანოთი. ბუდობენ ზღვის ფრინველები.

## ისტორია 
ჟეზერის რიფი პირველად ცნობილი გახდა არაბი ზღვაოსნებისათვის დაახლოებით 700 წელს და მათ მიერ დატანილი იყო ზოგიერთ სანაოსნო რუკებზე, რომელიც თარიღდება დაახლოებით 800 წელს. დაახლოებით 1650 წელს რიფი დატანილი იყო ესპანურ რუკებზე როგორც Arecife de Santo Antonio. თანამედროვე დასახელება მან მიიღო 1678 წლის 23 დეკემბერს, როდესაც ბრიტანული გემი გეისერი ესტუმრა რიფს.

## ტერიტორიული პრეტენზიები 
ბანკ-დიუ-ჟეზერის რიფზე პრეტენზიას აცხადებენ საფრანგეთი, მადაგასკარი და კომორის კუნძულების კავშირი. საფრანგეთის თვალსაზრისით, რიფი არის საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენელი ნაწილი ინდოეთის ოკეანეში; მადაგასკარმა გამოაცხადა მისი ანექსია 1976 წელს, მის შემოგარენში ნავთობის საბადოების სავარაუდო არსებობის გამო. კომორის კუნძულების კავშირი რიფს მიიჩნევს საკუთარი განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონის ნაწილად. არანაირი საარბიტრაჟო სასამართლო არ ჩატარებულა, რომ გამოკვლეულიყო თუ რომელი ქვეყნის განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში შედის ბანკ-დიუ-ჟეზერის რიფი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Sailing Directions: East Africa and the South Indian Ocean
* Zdjęcia Banc du Geyser – Mayotte-photos-plongee 

კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია
კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
იგი

**იგი** — ჯემალ ქარჩხაძის ალეგორიული მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1977 წელს, ჟურნალში — „ცისკარი“. მთავარი პერსონაჟი — „იგი“ — პრეისტორიულ ხანაში ცხოვრობს. ყველაფერი ჩვეულებრივადაა, სანამ იგი აზროვნებას დაიწყებს.

## შინაარსი და სტრუქტურა 
ჯემალ ქარჩხაძის მოთხრობაში „იგი“ აღწერილია პრეისტორიული ხანის ადამიანების არსებობა და მათგან ერთ-ერთის ცხოვრების გზა პიროვნებად ჩამოყალიბებამდე და მის შემდეგ.

ნაწარმოების დასაწყისში ვეცნობით ტომის ირგვლივ არსებულ მოვლენებს, საიდანაც ჩნდება „იგის“, როგორც მას ავტორი უწოდებს, უჩვეულო დამოკიდებულება სამყაროსადმი. ძველი ბელადის „დაძინების ქარაფზე“ ასვლისა და კვალის დატოვების შემდეგ, იგის უჩნდება კითხვები, მის „სხეულში გაკვირვება აწრიალდება“ და ცდილობს ამოხსნას საიდუმლო, რაც გარშემომყოფებისთვის შეუმჩნეველი ხდება.

„იგის“ თანამოძმეებისგან განასხვავებს წელში გამართული სიარული, რაც მათ შორის დაპირისპირების მიზეზი ხდება. იგი გრძნობს მოახლოებულ ხიფათს, რომელიც გამორჩეულობამ შეიძლება მოუტანოს და სიტყვებით გადმოსცემს სათქმელს „იგი ისეთი უნდა გახდეს როგორიც არიან სხვები“. იგი ცდილობს დაემსგავსოს თანამოძმეებს, და გაუძლოს ფიზიკურ ტკივილს რომელიც უფრო ასატანია ვიდრე სიმარტოვით გამოწვეული მწუხარება.

პირველყოფილების „საზოგადოებაში“ მიუღებელია სამყაროს სხვაგვარი აღქმა და განსხვავებული აზრის მქონე ადამიანის არსებობა.იგის სხვებისგან განმასხვავებელ ფიზიკურ ნიშანს ემატება სულიერი მხარეებიც, რომლების დამალვაც შეუძლებელია. ის ბუნებას ახლებურად ხედავს, რასაც მასთან თამაში და სიტყვების უჩვეულო დალაგება ადასტურებს.

პიროვნებად ჩამოყალიბებაში იგის ეხმარება ხორციელი სიამოვნება, თავისუფლებისა და სიყვარულის შეგრძნება, რაც მას შემოქმედებით საქმიანობამდე მიიყვანს. იგის ასეთი ფერიცვალება, შეუმჩნეველი არ რჩება ტომის ბელადისა და მისი მიმდევრებისთვის. „სხვა ჯიშის“ არსება ირიყება მათი ჯგუფისაგან, მისდამი დამოკიდებულება უფრო მწვავდება, რასაც საბოლოოდ იგის გაქრობის გადაწყვეტილებამდე მივყავართ. იგი, წელში გამართული მიაბიჯებს ქარაფზე, და უკან მოხედვის დიდი სურვილის მიუხედავად წინ მიდის, რაც მისი ღირსებების აღიარებაზე მეტყველებს. იგიმ გაიგო რა დარჩებოდა მისი წასვლის შემდეგ და ამითი განახორციელა თავისი იდეა.

ჯემალ ქარჩხაძე მოთხრობის ასეთი დასასრულითა და პერსონაჟის მიერ ნათქვამი სიტყვებით „იგისგან სწორედ ის დარჩა, რაც იგიში იგი იყო“ მიგვანიშნებს პიროვნების მარადიულობაზე. იგისგან დარჩა იდეა, რომლის მემკვიდრე ზუც, აცნობიერებს თავის ინდივიდუალურ სახეს და წელში გამართული აგრძელებს ცხოვრებას. მკითხველი აღმოაჩენს, რომ მიუხედავად საზოგადოების ამგვარი დამოკიდებულებისა, თითოეულ ადამიანს გააჩნია თავისუფალი სული და იგი ადრე თუ გვიან გამოვლინდება.
მინი

## პერსონაჟები
*„იგი“ - მთავარი პერსონაჟი, ადამიანი, რომელიც იწყებს „აზროვნებას“ და წელში პირველი გაიმართება.
*„ნი“ - ქალი, რომელიც იგის უყვარს.
*„ბელადი“ - მოთხრობის ანტაგონისტი.
*„ზუ“ - „იგის“ მიმდევარი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ესე "იგის" შესახებ 
*ლევან ბერძენიშვილის გადაცემა "წიგნები" - "იგის" შესახებ 
*"იგი" goodreads.com-ზე

კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ქირშეჰირი

**ქირშეჰირი** () — ქალაქი ცენტრალურ თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, ქირშეჰირის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი ქირშეჰირი მდებარეობს 985 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ქირშეჰირში ცხოვრობს 120,508 ადამიანი. ქალაქ ქირშეჰირს აქვს მერია და მისი მერი არის იაშარ ბაჰჩეჯი.

ქირშეჰირის პროვინცია მოიცავს 7 რაიონს. ქალაქი ქირშეჰირი კი ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ყველა ქალაქს. დასავლეთით ესაზღვრება აქფინარი და ქამანი, აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბიოზტეპე და მუჯური, ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩიჩეკდაღი, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით — აქჩაქენთი. ამას გარდა, ქირშეჰირს სამხრეთით ესაზღვრება ნევშეჰირისა და აქსარაის პროვინციებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქირშეჰირის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* District governor's official website 
* District municipality's official website 
* Kirsehir Portal  

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
დევოლის რაიონი

**დევოლის რაიონი** () — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. რაიონი კორჩის ოლქის შემადგენელია ნაწილია და მისი სახელი მდინარე დევოლიდან მომდინარეობს, რომლის აუზშიცაა განლაგებული. 2010 წლის მონაცემებით დევოლის მოსახლეობა 33 785 ადამიანს შეადგენს. რაიონი 429 კმ²-ზეა განფენილი და ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ადმინისტრაციული ცენტრია ბილიშტი. დევოლის რაიონი საბერძნეთის სასაზღვრო ზონაში მდებარეობს.

## ადმინისტრაციული მოწყობა
რაიონი ხუთ მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის რაიონები
ჟიულ ბიანკი

**ჟიულ ბიანკი** ( დ. 3 აგვისტო, 1989 — გ. 17 ივლისი, 2015) — ფორმულა ერთის ფრანგი ავტომრბოლელი. მისი კარიერული დებიუტი 2013 წელს შედგა ავსტრალიაში. 2014 წლის 5 ოქტომბერს იაპონიაში შეჯიბრებისას ბიანკიმ მმართვის კონტროლი დაკარგა ავტომანქანაზე და დაიმტვრა რის შედეგადაც მიიღო თავის ტვინის დაზიანება. იმ დღიდან იმყოფებოდა კომაში და საბოლოოდ გარდაიცვალა 2015 წლის ივლისში 25 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ფრანგი ავტომრბოლელები
კატეგორია:ფორმულა 1-ის ფრანგი მრბოლელები
გიროკასტრის რაიონი

**გიროკასტრის რაიონი** () — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 56 720 ადამიანს შეადგენს და მისი საკმაო ნაწილი ბერძნები არიან. გიროკასტრის რაიონი 1 137 კმ²-ზეა განფენილი. ის მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია გიროკასტრა. რაიონი გიროკასტრის ოლქის შემადგენელი ნაწილია.

## ადმინისტრაციული მოწყობა
რაიონი 13 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის რაიონები
გლორიოსი (კუნძულები)

**გლორიოსი** ( ასევე *Archipel des Glorieuses*) — პატარა კუნძულების ჯგუფი ინდოეთის ოკეანეში. გეოგრაფიულად ეკუთვნის კომორის არქიპელაგს.

საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.

## გეოგრაფია 
thumb|left|200px
კუნძულები მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში, 115 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით მადაგასკარის სანაპიროდან. საერთო ფართობია — 5 კმ². ლაგუნის ფართობია — 29,6 კმ². განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონის ფართობია — 48 350 კმ².

არქიპელაგი შედგება ორი მარჯნის კუნძულისაგან:
* გრანდ-გლორიოსი (Grande Glorieuse) 
* ილ-დუ-ლისი (Île du Lys) 
ასევე რამდენიმე მომცრო კუნძულებისაგან:
* Wreck Rock 
* South Rock 
* Verte Rocks 
* სამი უსახელო კუნძული
კუნძულები სწორი და ვაკეა, ზღვის დონიდან მაქსიმალური სიმაღლით 12 მეტრი და შემოფარგლულია ვრცელი მთლიანი მარჯნის რიფით. გრანდ-გლორიოსი დაფარულია ხშირი ტყით და გარშემორტყმულია თეთრი ქვიშით. ის თითქმის იდეალურად მრგვალია, რომლის დიამეტრი შეადგენს დაახლოებით 2,5 კმ-ს. ილ-დუ-ლისი დაფარულია შედარებით ნაკლები რაოდენობის მცენარეულობით და შედგება კლდეებისაგან, ქვიშიანი დიუნებისგან და მანგროს მცენარეულობისაგან. მას მოგრძო ფორმა აქვს, დაახლოებით 600 მეტრი და შეუძლია დაიტიოს ბევრი ზღვის ფრინველი და კუ.

ლაგუნა მდებარეობს ჩაღრმავებულ ადგილას და ნაწილობრივ მშრალია. კლიმატი ტროპიკულია, რაც ხელს უწყობს მარადმწვანე მცენარეების არსებობას. საშუალო ტემპერატურა მერყეობს დაახლოებით 28 °C-ის ფარგლებში, ტენიანობა 81 %-დან 84 %-მდე. კუნძულები ზოგჯერ განიცდიან ტროპიკული ციკლონების ზემოქმედებას.საფრანგეთის უცხოური ლეგიონი

გლორიოსის კუნძულებზე მდებარეობს საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის მცირე შეიარაღებული ძალები თვითმფრინავებისთვის გრუნტიანი ასაფრენ დასაჯდომი ზოლით, მეტეოსადგურით და რადიოსადგურით. ბაზა ასევე ემსახურება ბუნების მკვლევარ მეცნიერებს.

## ეკონომიკა 
ეკონომიკურად აქტიური არ არის.

## რესურსები ინტერნეტში
* About.com.: Geogrephy 
* *Holothuriens et autres échinodermes des Îles Glorieuses (Îles Éparses de l’océan Indien)*, T. Mulochau et C. Conand. Bulletin d’information « SPC Beche de Mer » n° 28. Rapport de recherche pour l'Agence nationale pour la recherche, publié par le Secrétariat général de la Communauté du Pacifique, octobre 2008.  
* L'Archipel des Glorieuses  sur le site officiel des TAAF

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია
კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა

**ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა** () — ალბანეთის ოფიციალური სახელწოდება 1976-1992 წლებში. 1946–1976 - წლებში მას *ალბანეთის სახალხო რესპუბლიკა* ეწოდებოდა, ხოლო 1944-1946 წლებში *ალბანეთის დემოკრატიული მთავრობა*. ამ პერიოდში ალბანეთს ჰქონდა სტალინისტური მართველობის ფორმები. ვიზიტორთათვის ის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დახურულ ქვეყანას წარმოადგენდა. 1967 წელს ის მსოფლიოს პირველი ათეისტური ქვეყანა გახდა. ის იყო პირველი ქვეყანა რომელმაც ვარშავის პაქტის დატოვა, ეს მოხდა 1968 წელს ჩეხოსლოვაკიაში ჯარების შეყვანის შემდეგ.

პირველი მრავალპარტიული არჩევნები ალბანეთში 1991 წლის 31 მარტს ჩატარდა, რომელშიც კომუნისტებმა გაიმარჯვეს. ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა ოფიციალურად 1992 წლის 22 მარტს გაუქმდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ალბანეთის ისტორია

## ლიტერატურა 
*Afrim Krasniqi, *Political Parties in Albania 1912-2006*, Rilindje, 2007
*Afrim Krasniqi, *Political System in Albania 1912-2008*, Ufo press, 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
*Library of Congress Country Study

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბანეთის ისტორია
კატეგორია:ცივი ომი
კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:კომუნისტური სახელმწიფოები
კატეგორია:ათეისტური სახელმწიფოები