open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტატიანა ოსტაშჩენკო

**ტატიანა  ოსტაშჩენკო** (დ. აგვისტო, 1974, ლვოვი, უკრაინა) —  უკრაინელი სამხედრო ექიმი. უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამედიცინო ძალების მეთაური 2021 წლის 30 ივლისიდან, სამედიცინო სამსახურის ბრიგადის გენერალი. პირველი ქალი უკრაინის ისტორიაში, რომელიც ხელმძღვანელობს სამხედრო ძალებს, ასევე პირველი ქალი ბრიგადის გენერლის რანგში.

## ბიოგრაფია 
ტატიანა ოსტაშჩენკო დაიბადა 1974 წლის აგვისტოში ლვოვში სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში.

1996 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა ლვოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი (ახლანდელი დანილო ჰალიცკისსახელობის ლვოვის ეროვნული სამედიცინო უნივერსიტეტი). 1998 წელს დაამთავრა უკრაინის სამხედრო სამედიცინო აკადემია.

1998 წლიდან მსახურობდა ჯარში და ეკავა შემდეგი თანამდებობები:

* სამხედრო ნაწილის აფთიაქის უფროსი;
* დასავლეთის ოპერატიული სარდლობის სამხედრო სამედიცინო დეპარტამენტის ოფიცერი;
* უკრაინის შეიარაღებული ძალების ცენტრალური სამხედრო სანიტარიული სამმართველოს სამედიცინო დახმარების დეპარტამენტის უფროსი;
* უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო სამედიცინო დირექტორატის დეპარტამენტისა და უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის სამხედრო თანამშრომლობისა და სამშვიდობო ოპერაციების მთავარი სამმართველოს უფროსი;
* სამხედრო-სამედიცინო მთავარი სამმართველოს სამედიცინო დახმარების განყოფილების უფროსი;
* უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი ინსპექციის მთავარი ინსპექტორი.

[მარცხნივ|მინი|[ვოლოდიმირ ზელენსკი ტატიანა ოსტაშჩენკოსთან ერთად დაჭრილი ჯარისკაცების მოსანახულებლად სამხედრო ჰოსპიტალში]]
2020 წელს მან აიმაღლა ოპერატიულ-ტაქტიკური მომზადების დონე ნატოს ეგიდით გამართულ  კურსებზე, ასევე გაიარა კურსები თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმისა და სტრატეგიული ლიდერობის შესახებ კრანფილდის უნივერსიტეტში (დიდი ბრიტანეთი). 

2021 წლის 30 ივლისს დაინიშნა უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამედიცინო ძალების მეთაურად. ტატიანა ოსტაშჩენკო გახდა შეიარაღებული ძალების ცალკეული ფილიალის პირველი ქალი მეთაური უკრაინის შეიარაღებული ძალების ისტორიაში, ისევე როგორც პირველი ქალი — უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბრიგადის გენერალი. 

როგორც უკრაინის თავდაცვის მინისტრმა ანდრეი ტარანმა განაცხადა:

## რესურსები ინტერნეტში 
* Тетяна Остащенко стала першою жінкою-бригадним генералом ЗСУ // Радио Свобода, 25 августа 2021 (უკრ.)
* «Призначено першу жінку-командувача у Збройних Силах України», — Андрій Таран // Сайт Министерства обороны Украины, 30 июля 2021. (უკრ.)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:უკრაინელი ქალი ექიმები
კატეგორია:უკრაინელი ქალი სამხედროები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
ბაკაკაი

**ბაკაკაი** (ოფიციალურად **ბაკაკაის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ალბაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 72 485 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 56 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*LGU Profile of Bacacay

## სქოლიო
კატეგორია:ალბაის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
დარაგა

**დარაგა** (ოფიციალურად **დარაგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ალბაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 133 893 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 54 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ალბაის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი

**ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი** (ყოფილი **ჯო ენის სამედიცინო ცენტრი**) ― საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი თბილისში, საქართველოში მოქმედი „ააიპ“ იურიდიული სტატუსის მქონე ვიწროსპეციალიზებული მესამეული საფეხურის სასწავლო დაწესებულება.

## ისტორია
ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის დაარსება ჯო ენ მაკგოვენის სახელთანაა დაკავშირებული. აშშ-ში ირაკლი მეტრეველთან შეხვედრის შემდეგ, ჯო ენმა სანქტ-პეტერბურგში უკვე მოქმედი ბავშვთა კარდიოქირურგიული ცენტრის ანალოგის საქართველოში დაარსების სურვილი გამოთქვა.

1993 წელს ქართველი ექიმებით დაკომპლექტებული ჯგუფი სანქტ-პეტერბურგში, ჯო ენ მაკგოვენის მიერ დაარსებულ კარდიოქირურგიულ კლინიკაში გაემგზავრა სასწავლებლად.
მალევე, 1996 წლის 16 სექტემბერს კლინიკის ანალოგი თბილისში დაარსდა, როგორც ბავშვთა კარდიოლოგიისა და გულის თანდაყოლილი მანკების სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო დაწესებულება. ამავე წელს გულის მანკით დაბადებულ ბავშვებზე პირველი ოპერაციები ჩატარდა. მომდევნო წლიდან კლინიკური ლაბორატორია ამოქმედდა, ხოლო 1998 წელს გულის თანდაყოლილი პათოლოგიებით დაავადებულ პაციენტთა ფსიქოლოგიური დახმარების მიზნით, ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის სამსახური შეიქმნა. 

1999 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრმა დამოუკიდებლად შექმნა უფასო დონორობაზე დამყარებული ე.წ. უსაფრთხო „სისხლის ბანკი“.

2000 წელს ცენტრს მოზრდილთა გულსისხლძარღვთა ქირურგიისა და გადაუდებელი კარდიოლოგიის განყოფილება დაემატა, რომელშიც 2003 წლიდან ანგიოკარდიოგრაფიული ლაბორატორია ფუნქციონირებს.

## ორგანიზაცია და მართვა
დამფუძნებელთა საბჭო ნიშნავს ცენტრის გენერალურ დირექტორს, რომელიც ცენტრის მენეჯმენტზეა პასუხისმგებელი. დამფუძნებელთა საბჭო ცენტრის ყოველდღიურ საქმიანობაში არ ერევა, თუკი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება არ არის აუცილებელი, როგორიცაა ახალი სამედიცინო აღჭურვილობის შეძენა, დამატებითი დეპარტამენტის გახსნა და სხვ.

ცენტრის დაფინანსების წყარო დონორი ორგანიზაციები და ჯანდაცვის პროგრამებია, როგორიცაა: ჯანდაცვის საყოველთაო სახელმწიფო პროგრამა და რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამა. ორგანიზაციის შემოსავლების 80% საყოველთაო ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამაზე მოდის, ხოლო დარჩენილი 20% პაციენტებისა და სადაზღვევო კომპანიების პირდაპირ გადახდებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საავადმყოფოები
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული საავადმყოფოები
კატეგორია:სასწავლო საავადმყოფოები
კატეგორია:თბილისის შენობა-ნაგებობები
ჯო ენ მაკგოვენი

**ჯო ენ მაკგოვენი** (; დ. 18 ივლისი, 1939, კალიფორნია ― გ. 23 სექტემბერი, 1996, სანქტ-პეტერბურგი) ― ამერიკელი ქველმოქმედი, არაკომერციული ორგანიზაციების, „Global Healing“-ისა და „Heart to Heart International Children's Medical Alliance“-ის (ამჟამად „Heart to Heart Global Cardiac Care“) დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი, საქართველოში ჯო ენის სამედიცინო ცენტრის დამფუძნებელი.

## ბიოგრაფია
ჯო ენ მაკგოვენი 1939 წლის 18 ივლისს, კალიფორნიაში, აშშ-ში დაიბადა. წლების მანძილზე ჰოლივუდში მოღვაწეობდა, რომელსაც 1985 წლის შემდეგ ნელ-ნელა ჩამოშორდა. 

1988 წელს სანქტ-პეტერბურგში კინოფესტივალზე ყოფნისას ჯო ენმა, რომელიც ფესტივალის ერთ-ერთი ორგანიზატორი იყო, თარჯიმანი გაიცნო, რომლის შვილსაც გულის მანკი ჰქონდა. რადგანაც სანქ-პეტერბურგში გულის მანკის მკურნალობა შეუძლებელი იყო, მაკგოვენმა გოგონა სამშობლოში წაიყვანა სამკურნალოდ და აშშ-ში ჩატარებული წარმატებული ოპერაციის შემდეგ სანქტ-პეტერბურგში კარდიოქირურგიული კლინიკის დაარსება გადაწყვიტა. 1989 წელს ჯო ენი ქირურგებთან ერთად საბჭოთა კავშირში დაბრუნდა და სანქტ-პეტერბურგის N1 საბავშვო ჰოსპიტალში გულის თანდაყოლილ დაავადებათა მქონე ბავშვების სამკურნალო ინტენსიური პროგრამა დანერგა. ჯო ენმა მეორე არაკომერციული ორგანიზაცია „Global Healing“ დააფუძნა. 1996 წლის 23 სექტემბერს, სანქტ-პეტერბურგში, მის მიერვე დაფუძნებულ კლინიკაში, გულის ინსულტით გარდაიცვალა. ქველმოქმედის ანდერძის თანახმად, მისი ორგანოები ტრანსპლანტაციისთვის გამოიყენეს, ხოლო ფერფლი სამ ნაწილდა გაყვეს და კალიფორნიაში, სანქტ-პეტერბურგსა და თბილისში ჯო ენის სამედიცინო ცენტრის კლინიკის ეზოში) დაკრძალეს. საქართველოში დაარსებულ გულის ქირურგიის ცენტრს სახელი მის პატივსაცემად ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯო ენ მაკგოვენი  ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის ვებგვერდზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ამერიკელი ქველმოქმედები
ნენე გიორგაძე

**ნენე გიორგაძე** (დ. 21 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი.

## ბიოგრაფია
თანამედროვე ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი ნენე გიორგაძე დაიბადა 1971 წელს თბილისში. 1990-იან წლებში პირველი პუბლიკაცია გამოაქვეყნა გაზეთ „არილში“, რომელსაც ვიზუალურად აფორმებდა და კოლორიტულ სახეს აძლევდა პოეტი ზვიად რატიანი. მანამდე ხელნაწერი მიიტანა ჟურნალ „ცისკარში“, თუმცა იმის გამო, რომ ჟურნალის მაშინდელმა რედაქტორმა ლექსების ტექსტური ქარგა სრულიად შეცვალა, პუბლიკაციაზე უარი თქვა. დაამთავრა ილიას უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. სადიპლომო ნაშრომი დაიცვა ვაჟა-ფშაველას პოემაზე „გველისმჭამელი“. 1990-იან წლებში მუშაობდა გაზეთში „მიმომხილველი“. 1999 წლიდან 2011 წლამდე ცხოვრობდა აშშ-ში, სწავლობდა მონთგომერის კოლეჯში, მუშაობდა სხვადასხვა ამერიკულ კორპორაციებში. 2011 წლიდან შვილთან და მეუღლესთან ერთად ცხოვრობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთში.

2010 წელს ამერიკელ კოლეგასთან, ტიმოთე ქეჩერთან ერთად ინგლისურ ენაზე თარგმნა მაია სარიშვილის პოეტური კრებული „მიკროსკოპი“, რომელიც გახდა „ოქტოპუსის“ მთარგმნელთა კონკურსის ფინალისტი. თარგმნის თანამედროვე პოეზიას ინგლისურიდან და რუსულიდან ქართულ ენაზე. მონაწილეობდა სხვადასხვა ლიტერატურულ ფესტივალებში — „პოეზიის დღეები“ (რიგა, ლატვია) და „ახალი პოეტების ფესტივალი“ (სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი). ლექსები შესულია ორენოვან ანთოლოგიაში „Антология  новой  грузинской  поэзии“. ნენე გიორგაძის ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, რუსულ, ნიდერლანდურ, ლატვიურ და ლიეტუვურ ენებზე.

## ბიბლიოგრაფია
* სამკუთხედი. - თბილისი, პეგასი, 2011. - 95. - ISBN: 978-9941-9179-9-8

## ლიტერატურა
* ანუკ ბელუგა, ნენე გიორგაძე // ცხელი შოკოლადი.  თბ., 2012  გვ.10

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ნენე გიორგაძე — პირველი არხი

კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
დიღმის ტყეპარკი

**დიღმის ტყეპარკი** — ტყეპარკი თბილისში, დიღმის მასივში (დიდუბის რაიონი). 
 
## ისტორია 
დიღმის ტყეპარკს საფუძველი ჩაეყარა 1934 წელს. თავდაპირველად, ის სანერგე მეურნეობის და ქარსაცავი ზოლის ფუნქციას ასრულებდა, შემდეგ სარეკრეაციო ზონად გადაიქცა. მისი ტერიტორია 200 ჰექტარამდე იყო, 1990-იან წლებში კი 75 ჰა-მდე შემცირდა. 1998 წლიდან დაიწყო ტყეპარკის ტერიტორიის დანაწევრება და გაყიდვა, რასაც არაერთხელ მოჰყვა ადგილობრივი მოსახლეობის, გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების და აქტივისტების პროტესტი. 2003 წელს თბილისის საკრებულომ მიხეილ სააკაშვილის თავმჯდომარეობით მიიღო დადგენილება, რომლის მიხედვითაც პარკის ტერიტორიაზე მშენებლობა აიკრძალა. 

2007 წელს ტყის ფართობი 20,5 ჰექტარით განისაზღვრა და 2009 წელს თბილისის განვითარების პერსპექტიული გეგმის მიხედვით დიღმის ტყეპარკს „რეკრეაციული ზონა-1-ის“ სტატუსი მიენიჭა, რაც ბუნების დაცვის მკაცრ რეჟიმს ითვალისწინებდა, თუმცა იმავე წლის 11 სექტემბერს თბილისის საკრებულომ ტყეპარკის ნაწილს სტატუსი შეუცვალა და ის რეკრეაციულის ნაცვლად „საქმიან ზონა-2-ად“ გადაკეთდა. ამ გადაწყვეტილებამ სამოქალაქო საზოგადოების პროტესტი გამოიწვია. პარკის ტერიტორიის გასხვისებისა და მშენებლობების წინააღმდეგ პერიოდული საპროტესტო აქციები შემდეგ წლებშიც გაგრძელდა.

## ფლორა 
[მინი|დიღმის ტყეპარკი, ხედი [თრელიგორები|თრელიგორებზე.]]
ტყეპარკში გვხვდება მცენარეთა 7 000-მდე სახეობა, როგორც ადგილობრივი, უნიკალური მერქნიანი, ასევე შემოტანილი ჯიშები. მათ შორისაა: მინდვრის ნეკერჩხალი, ქორაფი, ლეკა, დიადი ბოყვი, კავკასიური აკაკი, ელდარის ფიჭვი, აღმოსავლეთის ჭადარი, ჭალის მუხა, ძელქვა და სხვ. ბევრი მათგანი შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები
პაატა მაისურაძე

**პაატა მაისურაძე** (დ. 14 იანვარი, 1954, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, პედიატრი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, უმაღლესი კატეგორიის ექიმი.

## ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1976–1977 წლებში მუშაობდა ფერშლად ბავშვთა რესპუბლიკური საავადმყოფოს ინტენსიური თერაპიის  განყოფილებაში; 1977–1978 წლებში თბილისის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ჩირქოვანი ქირურგიის განყოფილებაში; 1979 წელს იყო ადიგენის რაიონული საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების ქირურგ–ორდინატორი, 1982–1984 წლებში განყოფილების გამგე; 1984–1991 წლებში ახალციხის საავადმყოფო–პოლიკლინიკური გაერთიანების მთავარი ექიმის მოადგილე სამკურნალო დარგში, 1991–1995 წლებში ამავე გაერთიანების მთავარი ექიმი; 1995 წლის აგვისტოდან იყო ახალციხის რაიონული საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. ავტორია რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება მუცლის ღრუს, დიდი და მცირე ბადექონის ღრუს ქირურგიულ უჰაერო ლაპარასკოპიას. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1989 წელს „მუცლისა და ბადექონის ღრუს ქირურგიულ უჰაერო ლაპარასკოპია“.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 178

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კრისტალბეთი

**კრისტალბეთი** — ქართული ონლაინ ტოტალიზატორი და კაზინო, დაარსებული 2011 წელს.

## ისტორია 
2018 წელს კრისტალბეთის 51%-იანი წილის მფლობელი გახდა კომპანია „Entain Holdings PLC“, რომელმაც 2021 წელს დარჩენილი 49%-იც შეიძინა.

2018 წელს კრისტალბეთი „Bwin-ისა“ და „PartyPoker-ის“ წევრი გახდა.

2018-2019 წლის საფეხბურთო სეზონში, კრისტალბეთი იყო ქუთაისის ტორპედოს გენერალური სპონსორი.

2019 წელს კრისტალბეთი გახდა საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ლიგის სპონსორი, რის შემდეგაც ჩემპიონატი „კრისტალბეთ ეროვნული ლიგის“ სახელს ატარებს. 

2021 წელს კრისტალბეთის სახე გახდა ძალოსანი ლაშა ტალახაძე.

## მფლობელები 
ჯგუფი კრისტალბეთი ბაზარზე შპს “მარსის” სახელით ოპერირებს. საქართველოს სამეწარმეო რეესტრში არსებული ინფორმაციით, კომპანია 2015 წლის 5 მაისს არის რეგისტრირებული და მისი 100%-იანი წილის მფლობელი „Entain“-ია (შპს „ენთეინ ჯორჯია“).

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კატეგორია:აზარტული თამაშების საიტები
Vehicle-to-grid

მინი|250 პქ|მარჯვნივ|V2G სწრაფი დასამუხტი
**Vehicle-to-grid (V2G)** — ელექტრომობილების და ჰიბრიდული ავტომობილების ორმხრივი გამოყენების კონცეფცია, რომელიც ითვალისწინებს მანქანების ჩართვას საერთო ელექტრონულ ქსელში ელექტროენერგიაზე მოთხოვნის მართვაში მონაწილეობისთვის. V2G ტექნოლოგიის მქონე ავტომობილთა მფლობელებს შეეძლებათ მიჰყიდონ ელექტროენერგია ენერგოსისტემას, როცა მანქანა არ გადაადგილდება, ასევე დამუხტონ ავტომობილი ისეთ დროს, როცა ელექტროენერგია იაფია (ბევრ ქვეყანაში ელექტროენერგიის ფასი დამოკიდებულია დღე-ღამის გარკვეულ საათებზე). ასეთი ტექნოლოგიის ავტომობილების, როგორც უწყვეტი კვების წყაროს, გამოყენება შეიძლება საკუთარ სახლში ან ოფისში. V2G ტექნოლოგიის განვითარებას განსაკუთრებით უწყობს ხელს ამერიკის მთავრობა და კომპანია Google.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* What Is Vehicle-to-Grid Technology?

## სქოლიო
* Cleveland, Cutler J.; Morris, Christopher (2006). Dictionary of Energy. Amsterdam: Elsevier. p. 473. ISBN 978-0-08-044578-6.

კატეგორია:საავტომობილო ტექნოლოგიები
კატეგორია:ელექტრომობილები
კატეგორია:მდგრადი ენერგეტიკა
მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლა

**მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლა** (), ხოლო შემოკლებით (МВШСЭН, ან «Ша́нинка») — რუსულ-ბრიტანული კერძო უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, რომელშიც სწავლება მიმდინარეობს მანჩესტერის უნივერსიტეტის მიერ აკრედიტირებული საბაკალავრო და სამაგისტრატურო პროგრამების მიხედვით.
* მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლა შეიქმნა 1995 წელს. 
## სტრუქტურა 
* სამართლის ფაკულტეტი
* სოციოკულტურული პროექტების მართვის ფაკულტეტი 
* პრაქტიკული ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი 
* პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი 
* სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი 
* განათლების სფეროს მენეჯმენტის ფაკულტეტი 
* თავისუფალ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა ფაკულტეტი 
* მედიაკომუნიკაციის ფაკულტეტი 
* ინოვაციებისა და მეწარმეობის ფაკულტეტი
## ხელმძღვანელობა 
### რექტორები 
* 1995—2007 — შანინი, ტეოდორ ()
* 2007—2011 — კასპრჟაკი, ანატოლი ()
* 2011 — ზუევი, სერგეი ()
### პრეზიდენტები  
* 2007—2020 — შანინი, ტეოდორ ()
## რეიტინგები 
ჟურნალ „ფორბსის“ () - თანხმად 2021 წელს მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლა მოხვდა რუსეთის უმაღლესი სასწავლებლების საუკეთესო ათეულში. 
მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლის მონიტორინგის შედგების თანახმად 2021 წელს უმაღლესმა სასწავლებელმა დაიკავა მე-5 ადგილი რეიტინგში, რომლის მიზანი იყო ფასიან სწავლებაზე მიღების ხარისხის დადგენა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* მოსკოვის სოციალური და ეკონომიკური კვლევების უმაღლესი სკოლა (ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი)

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის უმაღლესი სასწავლებლები
პარასელისი

**პარასელისი** (ოფიციალურად **პარასელისის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი მთის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 168 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:მთის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ირინე ონიანი

**ირინე ონიანი** (დ. 15 იანვარი, 1935, თბილისი) — ქართველი ექიმი, ოფთალმოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი.

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1959-1961 წლებში იყო  თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თვალის სნეულებათა კათედრის კლინიკური ორდინატორი; 1961-1972 წლებში გ. ტარსაიძის სახელობის თვალის სნეულებათა რესპუბლიკური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი-ორდინატორი; 1972-1988 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თვალის სნეულებათა კათედრის ასისტენტი, 1988 წლიდან დოცენტი. ავტორია 62 სამეცნიერო ნაშრომისა გლაკუომის, ბადურის დისტროფიის, თვალის სისხლძარღვთა დაავადებების, ოფთალმოენერგომიკისა და ოფთალმოგერიატრიის პრობლემებზე. ხელმძღვანელობს კლინიკური ორდინატორებისა და სტუდენტთა სამეცნიერო ნაშრომების მომზადებას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თვალის სისხლის მიმოქცევის შესწავლა რეოგრაფიული მეთოდით ჰიპერტონული დაავადების, შაქრიანი დიაბეტისა და ბადურის თრომბოჰემორაგიული დაავადებების დროს კარდიოდინამიკასა და ცერებრალური სისხლის მომოქცევასთან კომპლექსში“. 

## ორგანიზაციის წევრი
* თბილისის ოფთალმოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოება, მდივანი
* საქართველოს ოფთალმოლოგთა ასოციაცია, წევრი
* საქართველოს ოფთალმოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოება, წევრი

## ჯილდოები
* მედალი „ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსანი“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 229

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
პრინც ვიშესლავის ემბაზი

**პრინც ვიშესლავის ემბაზი** — ხორვატებისთვის გამორჩეული ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობის მქონე ემბაზი. მის წარწერაში პირველად მოიხსენიება ხორვატი მმართველი პრინცი ვიშესლავი. ემბაზი თავდაპირველი მდებარეობდა ნინში იოანე ნათლისმცემლის სახელობის სამლოცველოს სანათლავში, წმინდა ჯვრის საკათედრო ტაძრის მახლობლად, რომელიც ხორვატი-დალმატიელი მმართველების პირველი საცხოვრებელი ქალაქი იყო.

ემბაზი სავარაუდოდ შეიქმნა ნინის ეპარქიის დაარსების შემდეგ (დაახლოებით 864–867 წლები), მაგრამ არა უგვიანეს X საუკუნის ბოლოს, რაც დაახლოებით ხორვატიის გაქრისტიანების პერიოდს ემთხვევა. ხორვატი ისტორიკოსი ლუბო კარამანმა თავის ნაშრომებში ასკვნის, რომ: „არ იქნება რეალობისგან ძალიან ძალიან დაშორებული თუ ვივარაუდებთ, რომ სწორედ ეს ემბაზი გამოიყენებოდა ხორვატიის მმართველების ნათლობისთვის“. ამის გარდა, იგი ითვლება მნიშვნელოვან კულტურულ ობიექტად, რომელიც სემკულია ტრადიციული ხორვატიული წნული ორნამენტით.

## ისტორია 
ზადარელი ნოტარიუსის ივან სორარის (1773–1847 წწ.) 1793 წელს გაკეთებული წერილობითი რეპორტის მიხედვით, ადგილზე (ინ სიტუ) ჯერ კიდევ ჩანდა ნინის წმინდა ჯვრის ეკლესის სანათლავის ნანგრევები. ეს ცნობა ასევე დასტურდება 1910 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებით, რომლის დროსაც აღმოჩენილია სანათლავის ოთხსაფეხურიანი იატაკის გეგმა და გუმბათი. სანთლავში იყო ებაზი რომელში ჩსასვლელადაც ხუთი საფეხური ქონდა გაკეთებული.

1742 წელს კათედრალის საკურთხევლის გასაზრდელად სანათლავი (რომელიც ბოლოს სასაფლაოს ფუნქციასაც ატარებდა) დაანგრიეს, ხოლო ემბაზი გადაიტანეს. 1853 წელს ემბაზი ვენეციაში Il Redentore-ს (მხსნელის სახელობის ეკლესია) კაპუცინების მონასტერში აღმოაჩინეს და შემდგეგ ის კორერის მუზეუმში გამოფინეს. 1942 წელს იტალიის სამეფომ ემბაზი აჩუქა მის იმჟამინდელ პოლიტიკურ მოკავშირე ეგრეთ წოდებულ ხორვატიის დამოუკიდებელ სახელმწიფოს. მას შემდეგ ემბაზი დიდხანს იდგა ხორვატიის დდაქალაქ ზაგრებში, მეცნიერების და ხელოვნების აკადემიის ატრიუმში. დღეს ემბაზის ნახვა შესაძლებელია საპორტო ქალაქ სპლიტში, კონკრეტულად კი ხორვატიის არქეოლოგიური ძეგლების მუზეუმში.

## ფორმა და ზომები 
ემბაზია ამოჭრილია ერთი მარმარილოს ბლოკისგან, ექვსკუთხედის ფორმით. ერთ-ერთი გვერდის სახეზე უსწორმასწორო (ახლა ამოვსებულია) ღიობი იყო, რომელიც სავარაუდოდ გამოიყენებოდა ემბაზის წყლით შევსებისთვის. ძირზე ცენტრში ასევე დატანებული აქვს მრგვალი ფორმის ჭრილი წყლის გასასვლელად. ზედა ჭრილის გვერდებზე აქვს რამდენიმე ნახვრეტი რომლებიც შეიცავს რკინის ნარჩენებს, ისინი ალბათ არის სახურავის ან მოაჯირის ნარჩენები. სავარაუდოდ ეს არ არის ემბაზის გამოთლის დროინდელი კომპონენტი და შესაძლოა უფრო გვიან პერიოდში იყო დამატებული.

ემბაზის სიმაღლეა 88 სანტიმეტრი, ღიობის დიამეტრი არის 136 სანტიმეტრი, შიდა სიღრმე 76 სანტიმეტრი ხოლო თითოეული გვერდის სიგანე 70 სანტიმეტრი.

## მორთულობა 
თითოეული გვერდი, უკანას გარდა, მორთულია მარტივი გადაგრეხილი კოლონებით რომელთა კაპიტელი ბოლოვდება ორმხრივი ვოლუტეთი. წინა გვერდის ცენტრალულ ნაწილში განთავსებულია საპროცესო ჯვრის რელიეფი. ჯვარს თავზე და ორივე მხარზე აქვს ორმხრივი ვოლუტე. თვითონ ჯვარი მორთულია ხორვატიული ტრადიციული წნული ორნამენტებით. არქიტრავზე, რომელიც ასევე ქმნის ზედა ღიობის კიდურს განთავსებულია ლათინური წარწერა სადაც პირველად მოხსენიებულია ხორვატიის მმართველი.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ხორვატიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ხორვატიის კულტურა
ბერნაბი

**ბერნაბი** () — ქალაქი კანადის დასავლეთ სანაპიროზე, ბრიტანეთის კოლუმბიის  სიდიდით მესამე ქალაქი ვანკუვერისა და სარის შემდეგ.  

ბერნაბი დაარსდა 1892 წელს და ქალაქის (City) სტატუსი მიენიჭა 1992 წელს.

ბერნაბიდან არიან ცნობილი მსახიობი კერი-ენ მოსი და მომღერალი მაიკლ ბუბლეი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:კანადის ქალაქები
კატეგორია:ბრიტანეთის კოლუმბია
ჰუსნიაკოვოს ბორცვი

მინი|ჰუშნიაკოვოს გორაკის გათხრების ადგილი
ჰუსნიაკოვოს ბორცვი (ხორ.: *Hušnjakovo brdo*) — პალეოლითის ხანის არქეოლოგიური ძეგლი. არქეოლოგიური ძეგლი თავდა პირველად დრაგუტინ გორიანოვიჩ-კრამბერგერმა აღმოაჩინა, რომელიც გათხრებს 1899-1905 წლებში აწარმოებდა და შედეგად გამოსცა ორი მონოგრაფია, რომლებიც აქ აღმოჩენილი ნეანდერტალელების შესახებ პირველი პუბლიკაციები იყო. თავად პრეისტორიული ძეგლი მდებარეობს ჩამონგრეულ მღვიმეში, რომელიც ჩაფლული იტო ქვიშაქვის ნაშალში და ხორვატული ზაგორიადან გადაყურებდა მდინარე კრაპინას.

კრაპინა ნეანდერტალელის არქეოლოგიური ძეგლის ტერიტორიაზე დღემდე ყველაზე მეტი ნეანდერტალელის ნაშთების ნიმუშია აღმოჩენილი. ზოგიერთი მეცნიერის აზრით ეს რიცხვი დაახლოებით 80 ინდივიდს შეადგენს, ხოლო სხვების მოსაზრებით ეს რიცხვი 27-ა.

## კრაპინის მუზეუმი 
ამ არქეოლოგიური ძეგლის მახლობად პირველი მუზეუმი 1952 წლის 10 მაისს გაიხსნა, რომელსაც კრაპინას მემკვიდრეობის მუზეუმი ეწოდებოდა. მასში წარმოდგენილი იყო რეგიონის ისტორია დაწყებული პრეისტორიული ნეანდერტალელის აღმოჩენებით და დასრულებული მეორე მსოფლიო ომის დროს იუგოსლავის პარტიზანების მოქმედებებით. 1966 წელს დაემატა ორი ახალი სექცია, სადაც დოქტორ ლიუდევიკის და ეთნოგრაფიის სექციები იყო წარმოდგენილი. იმ პერიოდში არ იყო ცალკე ნეანდერტალელისთვის მიძღვნილი მუზეუმი.

პსეციალური მუზეუმის გახსნის იდეა პირველად 1999 წელს დადგა. არსებული კონსტრუქციის გადაკეთება უფრო ძვირი ჯდებოდა ვიდრე ახლის აშენება, შესაბამისად სრულიად ახალი მუზეუმის მშენებლობა 2002 წელს დაიწყო. 

ახალი მუზეუმის მშენებლობა 2010 წელს დასრულდა. შენობა აშენებულია პატარა ბორცვზე. მისი წინა ფასადი უმეტესად შუშისგან შედგება. შენობის შესასვლელი იხსნება ნაცრისფერი ბეტონის დიდ ოვალურ ატრიუმში, რომლის საპირისპიროდაც არის ფართო ეკრანი, სადაც უწყვეტად გადის დოკუმენტური ფილმები კრაპინას ნეანდერტალელებზე. მეორე სართულზე ასასვლელი წრიული ფორმისაა, მუზეუმის ნიმუშები განთავსებულია როგორც ღია სივრცეში, ასევე მოხატული კედლების გასწვრივ.

## მატერიალური კულტურა 
ამ არქეოლოგიური ძეგლის ას წლიანი კვლევის პერიოდში აღმოჩენილია 1191 ლითური არტეფაქტი. როგორც გორიანოვიჩ-კრამბერგერმა განსაზღვრა მათი მოპოვება ათივე გეოლოგიურ დონეზე მოხდა. ქვის იარაღები ყველაზე ხშირად მესამე და მერვე დონეებზე მოიპოვებოდა. ამავე დონეებზე ხდებოდა ადამიანის მსგავსი მაიმუნების (ჰომინიდები) ძვლების ნამარხი ნაშთების პოვნა.

ფრანსუა ბორდეს მიერ ჩამოყალიბებული შუა პალეოლითის ტიპოლოგიის მიხედვით კრაპინის ეს ლითიური ჯგუფი, იქ მოპოვებული სხვა და სხვა ინსტუმენტების მიხედვით, შესაძლებელია მუსტიეს კულტურას მიეკუთვნოს. აღმოჩენილ ინსტრუმენტებში დომინირებს სკრაბერები. ზემო პალეოლითის ხანის ტექნიკით დამუშავებული საგნები, როგორიცაა ლევალოის ტექნიკა, ნაკლებად მოიპოვება. იარაღების წარმოებაში გამოიყენებოდა ქვის ექვსი ტიპი: ვულკანური ტუფი, სილიფიცირებული ტუფი, კაჟის ფიქალი, კვარცი, ოპალი და ხალკედონი. ასევე გვხვდება ეფუზიური წარმოშობის ქვებიც. ყველაზე ხშირად (დაახლოებით 65% შემთხვევაში) ტუფია გამოყენებული, ხოლო დაახლოებით 23%-ის შემთხვევაში გამოიყენებოდა კაჟის ფიქალი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხორვატიის ისტორია
კატეგორია:ზედა პალეოლითის ძეგლები
მალხაზ შაშიაშვილი

**მალხაზ შაშიაშვილი** (დ. 2 თებერვალი, 1952, თელავი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1999).

## ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

1974-1983 წლებში — ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტი, მეცნიერ-თანამშრომელი. 1983-1990 წლებში — ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1990-1996 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სტოქასტური ანალიზის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის ალბათობის თეორიის პროფესორი. 1998-2005 წლებში — საერთაშორისო შავი ზღვის უნივერსიტეტი, საინჟინრო ფაკულტეტის პროფესორი. 2005-2011 წლებში — ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2005-2012 წლებში — აბდუს სალამის მათემატიკურ მეცნიერებათა სკოლა (ASSMS), უცხოელი პროფესორი. GC უნივერსიტეტი, ლაჰორი, პაკისტანი. HEC-ის (უმაღლესი საგანმანათლებლო კომიტეტი, ისლამაბადი) მიერ მიწვეული პროფესორი. 2020 წლიდან — ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი, ალბათობისა და სტატისტიკის პროფესორი. მისი კვლევის ინტერესების სფეროა: სტოქასტური ანალიზი, სტატისტიკა, ფინანსური მათემატიკა და კერძო-წარმოებულიანი დიფერენციალური განტოლებები, მათ შორისაა, სტოქასტური ვარიაციული უტოლობები, სკოროხოდის ამოცანები და არეკვლილი დიფუზიური პროცესები მრავალწახნაგა არეში, არაპარამეტრული სტატისტიკა და გრენანდერის შეფასება, ამერიკული ოფციონების ფასდადება და ჰეჯირება, პუანკარეს წონიანი შებრუნებული უტოლობები კერძო-წარმოებულიანი დიფერენციალური განტოლებების სუბ-ამონახსნებისათვის. ამჟამად დაინტერესებულია ანალიზურად უცნობი (მრავალი ცვლადის  ნამდვილ-მნიშვნელობებიანი) ნახევრად-ამოზნექილი ფუნქციის გრადიენტის რიცხვითი მიახლოების მეთოდით და მისი შესაძლო გამოყენებით რეალური სამყაროს ამოცანების გადასაჭრელად. 57 პუბლიკაცის ავტორი საქართველოში, ინგლისში, გერმანიაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

## ბიბლიოგრაფა
* Некоторые задачи теории непараметрического оценивания функциональных характеристик закона распределения наблюдений, Тбилиси, Изд-во гос. университета, 2005, с. 248

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 53

## რესურსები ინტერნეტში
*მალხაზ შაშიაშვილი 
*მალხაზ შაშიაშვილი
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
კონსტანტინე პაპინაშვილი

**კონსტანტინე პაპინაშვილი** (დ. 15 სექტემბერი, 1898, თბილისი — გ. 2 მარტი, 1975) — ქართველი გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1967).

## ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი გეოფიზიკოსის სპეციალობით.

ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროს მუშაობდა თბილისის ფიზიკურ ობსერვატორიაში. 1930 წელს მუშაობა დაიწყო ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის სამმართველოს ამინდის უნივერსიტეტში. 1936 წლიდან ამინდის გრძელვადიანი პროგნოზების განყოფილების გამგეა. იგი საქართველოში პირველი სინოპტიკოსი იყო, რომელიც ემსახურებოდა ავიაციას ამინდის საიმედო პროგნოზებით და შტორმული გაფრთხილებებით. 1929 წლიდან მიწვეული იყო სინოპტიკოსად ამიერკავკასიის სამოქალაქო ავიაციის სამმართველოში. ამასთან ერთად, ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას. სხვებთან ერთად მან შეისწავლა ამიერკავკასიაში მიმდინარე ცირკულაციური პროცესების თავისებურებანი. პირველად იქნა დადგენილი სინოპტიკური პროცესების ტიპები და მათთან დაკავშირებული ამინდის ხასიათი, რომელთა მეშვეობითაც ხდება ჰაერის მასების შემოსვლა ამიერკავკასიაში. შემდეგში დიდი ყურადღება დაუთმო ატმოსფერული პროცესების დინამიკას და მათ თავისებურებებს. მის საკანდიდატო ნაშრომში მოცემულია სეზონური პროგნოზის მეთოდის დამუშავების ცდა კავკასიაში. სადოქტორო ნაშრომი დაიბეჭდა მონოგრაფიად. მასში მდიდარი ფაქტობრივი მასალის ანალიზის საფუძველზე მოტანილია ატმოსფეროს ზოგადი ცირკულაციის ღრმა ანალიზი ჩრდილეოთ ნახევარსფეროსათვის. გამოკვლეულია ატმოსფეროს ცირკულაციისა და ამინდის ხასიათის სეზონური თავისებურებანი; დაადგინა ჰაერის ტემპერატურისა და ატმოსფერული ნალექების გამომწვევი პირობები. ნაშრომში მოცემულია ამიერკავკასიაში ბუნებრივი სინოპტიკური პერიოდებისათვის ატმოსფერული პროცესების, ჰაერის ტემპერატურისა და ატმოსფერული ნალექების პროგნოზის მეთოდიკა. 1950-1952 წლებში იგი შეთავსებით მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის უნივერსიტეტში, სადაც თავისი წვლილი შეიტანა სინოპტიკური კლიმატის გაშუქების საქმეში. 1953 წლიდან დაინიშნა ამიერკავკასიის რეგიონალურ სამეცნიერო-კვლევით ჰიდრომეტეოროლოგიურ უნივერსიტეტში განყოფილების გამგედ. გამოქვეყნებული აქვს 80-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მისი უშაულო მონაწილეობით შედგა მეთოდური დარიგება მოკლევადიანი პროგნოზის შესახებ. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1948 წელს „საქართველოს ატმოსფერული პროცესების დინამიკის თვალსაზრისით გაზაფხულის დახასიათება“. 
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1963 წელს „ატმოსფერული პროცესები ამიერკავკასიაში და მათი კავშირი ევრაზიის მაკროცირკულაციურ პროცესებზე“.

## ჯილდოები
* 1970 — მულტანოვსკის სახელობის პრემია
* 1967 — საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* ამინდი და მისი მეცნიერული წინასწარმეტყველება (ავტორი), თბ., საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1952, გვ. 48

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 219-220

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აღმოსავლეთის ნაძვი

მინი|Picea orientalis
**აღმოსავლეთის ნაძვი** () — ფიჭვისებრთა ოჯახის წარმომადგენელი, 50 მ-მდე სიმაღლისა და 1,5 მ-მდე დიამეტრის ხეა. ვარჯი პირამიდიდსებურია. ქერქი ახლაგაზრდა ხეებზე ღია რუხი ფერისაა, ასაკოვან ხეებზე კი — მუქი რუხია. ტოტები ხშირია, ოდნავ ქვევით დახრილი. წიწვები ოთხწახნაგოვანია, მუქი მწვანე ფერის, პრიალა, მდედრობითი გირჩები მომწიფებამდე მეწამული იისფერია, მომწიფებისას კი ღია მურა ფერისაა, ცილინდრულ-თითისტარისებური. იზრდება დაჩრდილულ ფერდობებზე, 300-2200 მეტრის სიმაღლეზე. იგი ქმნის შერეულ ტყეებს სხვა მცენარეებთან, აგრეთვე გვხვდება სუფთა კორომების სახითაც. ძირითადად, გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთსა და შიდა ქართლში (ლიახვის ხეობაში). გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს დასავლეთ კავკასიასა და მცირე აზიას. აღმოსავლეთის ნაძვი შეიძლება ჩაითვალოს კავკასიის ეკო-რეგიონის ენდემად.

აღმოსავლური ნაძვი მეზოფიტი სახეობაა, იზრდება ტენით კარგად უზრუნველყოფილ ნოყიერ ნიადაგებზე. აჭარის ფლორისტულ რეგიონში განსაკუთრებით კარგი ზრდით ხასიათდება ზღვის დონიდან 1600–1800 მ. სიმაღლეზე.

სამკურნალო ნედლეულია წიწვები, ყლორტები და გირჩები, რომლებიც შეიცავენ ეთერზეთებს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, ფისებს, ვიტამინ C-ს (4 %-მდე), რკინას, სპილენძს და სხვ. სამკურნალო ნედლეულისგან დამზადებული პრეპარატები გამოიყენება სასუნთქი გზების კატარისას, ნაძვის გირჩის ნახარში რეკომენდებულია გამოყენებული იქნას ანგინის, ტონზილიტის, ლარინგიტის სამკურნალოდ.

## ლიტერატურა
* *სუხიტაშვილი კ.,* საქართველოს მცენარეები, თბ., 2022, გვ. 10

კატეგორია:ნაძვი
რუსუდან გვასალია

**რუსუდან გვასალია** (დ. 27 სექტემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1984).

## ბიოგრაფია
1969 წელს რუსუდან გვასალიამ დაამთავრა თბილისის ცენტრალური სამუსიკო ათწლედი. ჯერ კიდევ მოსწავლემ 1969 წელს გაიმარჯვა ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა კონკურსში და I პრემია მოიპოვა. 1970-1974 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში, 1975–1977 წლებში — ასპირანტურაში, პედაგოგი: ვ. კლიმოვი. 1979 წლიდან იყო პროფესორ ვ. კლიმოვის ასისტენტი. 1973 წელს რუსუდან გვასალიამ მოიგო მარგარეტ ლონგისა და ჟაკ ტიბოს სახელობის მუსიკოს-შემსრულებელთა საერთაშორისო კონკურსი, 1974 წელს კი გახდა პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი. მუსიკოსი 1975 წლიდან იყო „მოსკონცერტის“ სოლისტი. გასტროლებით მოვლილი აქვს საზღვარგარეთის მრავალი ქვეყანა. ამავე დროს ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მოსკოვის კონსერვატორიაში. 1987 წლიდან რუსუდან გვასალია, როგორც პედაგოგი მოღვაწეობს ხელოვანთა საერთაშორისო კურსებზე. 1990 წლიდან ის არის ქალაქ მინცის უნივერსიტეტის პროფესორი. ამ ქალაქში მან დააარსა ქალთა კამერული ორკესტრი, რომელიც ქალთა ერთადერთი ორკესტრია გერმანიაში. ქალბატონი რუსუდანი თავადვეა ორკესტრის დირიჟორი, სოლისტი და კონცერტმაისტერი. რუსუდან გვასალიას დაკვრა გამოირჩევა მაღალი საშემსრულებლო კულტურით, ინტერპრეტაციის სიღრმითა და არტისტიზმით. მის რეპერტუარშია: ს. ცინცაძე – „პოემა“; კ. შიმანოვსკი — „სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის“; ფ. კრეისლერი — „რეჩიტატივი და სკერცო სოლო ვიოლინოსათვის“; ა. ზარჟიცკი „მაზურკა“, აგრეთვე, ვენის კლასიკოსები, რომანტიკოსები და სხვა. 

## ლიტერატურა
*  
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი.  თბ., 2015.  გვ. 108

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი მევიოლინეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატები
გიორგი გვახარია (რევოლუციონერი)

**გიორგი ბესარიონის ძე გვახარია** (დ. 1901, ქუთაისი — გ. 1 სექტემბერი, 1937) — რევოლუციონერი, სახელმწიფო მოღვაწე, მაკიივკის  დირექტორი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისში . 15 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ქუთაისის გუბერნიის რევოლუციურ მოძრაობაში. 1921 წელს გადავიდა თბილისში და მუშაობდა რაიკომში ბიძის, სერგო ორჯონიკიძის ხელმძღვანელობით. 1922 წელს გადავიდა მოსკოვში და სწავლობდა საგარეო ვაჭრობის ინსტიტუტში. 1925 წელს გორგი გვახარია გაგზავნეს ლონდონში — ინგლისში სსრკ სავაჭრო მისიაში სამუშაოდ. მოსკოვში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა მძიმე მრეწველობის სახალხო კომისარიატში ელექტროსადგურების მშენებლობის განყოფილების უფროსად, შემდეგ კი სახალხო კომისარიატის კაპიტალური მშენებლობის განყოფილების უფროსად. გვახარია მუშაობდა დონბასში — ის აკონტროლებდა უდიდესი მნიშვნელობის სამშენებლო პროექტებს: ააშენა , დონეცკის მეტალურგიული ქარხანა, ზუჰრესის ექსპერიმენტული თბოელექტროცენტრალი, შტერივკის სახელმწიფო ელექტროსადგური და მაკიივკის მეტალურგიული ქარხანა. 1933 წელს დაინიშნა მაკიივკის მ. კიროვის სახელობის  მეტალურგიული ქარხნის დირექტორად. მან პირველი იყო ქვეყნის მეტალურგიულ ინდუსტრიაში, რომელმაც უარი თქვა სახელმწიფო სუბსიდიებზე, გადაიყვანა ქარხანა სრულ თვითდაფინანსებაზე. საბჭოთა მრეწველობის განვითარებაში დამსახურებისთვის დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით.

1937 წელს, ს. ორჯონიკიძის გარდაცვალებიდან მალევე, ტროცკისტული საქმიანობის ბრალდებით სსრკ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატმა დააკავა და დახვრიტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Директор Макеевского металлургического комбината

## ლიტერატურა
* Зенькович Н. А. Самые секретные родственники. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2005. — 512 с. — ISBN 5-94850-408-5.

კატეგორია:რეპრესირებულები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭო

**რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭო** () — უმაღლესი კანონგანმხილველი დაწესებულება სრულიად რუსეთის იმპერატორის კარზე (1810-1906), შემდგომში კი საკანონმდებლო ორგანო რუსეთის იმპერიაში (1906-1917). საბჭო პარლამენტის ზედა პალატას წარმოადგენდა, ქვედა პალატას კი — სახელმწიფო დუმა. სხდომები იმართებოდა სანქტ-პეტერბურგში მარიის სასახლეში. 

## ლიტერატურა
*Государственный совет Российской империи, 1906—1917: Энциклопедия. — М., 2008. — 343 с. — ISBN 978-5-8243-0986-7.
*Алексеева С. И. Основные этапы развития аппарата государственного управления в России // Алексеева С. И. Политическая история России. Ч. 1. IX — начало XX вв. / С. И. Алексеева, О. В. Егоренкова, Т. Н. Захарова. СПб.: БГТУ, 2005. — С. 182—281.
*Алексеева С. И. Святейший Синод и Государственный совет в России (вторая половина XIX в.) // Страницы Российской истории. Проблемы, события, люди. Сборник статей в честь академика РАН Б. В. Ананьича. СПб.: Дмитрий Буланин, 2003. — С. 10—16.
*Алексеева С. И. Святейший Синод в системе высших и центральных государственных учреждений пореформенной России, 1856—1904. СПб.: Наука, 2003; 2-е изд., стер. СПб.: Наука, 2006. — 276 с.
*Бородин А. П. Государственный совет России (1906—1917). — Киров: ГИПП «Вятка», 1999. — 368 с. — 500 экз.

კატეგორია:რუსეთის იმპერია
სახელმწიფო საბჭო

არსებითი სახელი **სახელმწიფო საბჭო** შეიძლება გულისხმობდეს შემდეგს:

*რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭო
*საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო
*საქართველოს პარლამენტთან არსებული ჰერალდიკის სახელმწიფო საბჭო
ქარცი მემინდვრია

**ქარცი მემინდვრია** () — მღრღნელი ზაზუნასებრთა ოჯახისა. მცერე ზომის მემინდვრიაა, სხეულის სიგრძე 11,2 სმ-მდეა, კუდისა — 6 სმ-მდე. ზურგი სხვადასხვა ელფერით ყავისფერ-ჟანგისფერია; მუცელი ბაცი რუხია. კუდი მკაფიოდ ორფეროვანია: მისი ზედა მხარე მუქია, ქვედა მხარე მოთეთრო, მოკლე ბეწვითაა დაფარული და მის ქვეშ ჩანს ქერცლოვანი კანი. ფეხები შავია. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, კავკასიაში; საქართველოში გავრცელებულია გურია-აჭარის ქედზე, ზღვის დონიდან 1600 მ სიმაღლემდე. ბინადრობს ფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებში, მაღალი ბალახით დაფარულ ველობებზე. შემოდგომით და ზამთრობით გვხვდება თივის ბულულებში და ნაგებობებში. იკვებება უმთავრესად ბალახოვანი მცენარეების მწვანე ნაწილებით და თესლებით; ჭამს აგრეთვე ხეების ქერქს, კვირტებს, სოკოებს, ლიქენებს. ბუდეს იკეთებს მოკლე და ვრცელ სოროში, რომელსაც რამდენიმე გამოსასვლელი ხვრელი აქვს. მრავლდება წელიწადში 3–4-ჯერ: თითოეულ ჯერზე შობს 2–5 ნაშიერს. აზიანებს ტყის ახალგაზრდა ნარგავებს, ტყის ჯიშთა სანერგეებს, ხეხილის ბაღებს, პროდუქტების მარაგს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტყის მემინდვრია
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
ბეთლემის მაცხოვრის შობის ქვედა ეკლესია

**ბეთლემის მაცხოვრის შობის ქვედა ეკლესია** — ეკლესია საქართველოში, თბილისში. მდებარეობს სოლოლაკის ქედის ჩრდილოეთ მხარეს, ზემო ბეთლემისგან დასავლეთით, დაახლოებით 50 მ-ის დაშორებით, მასზე ქვემოთ მდებარეობს. „ჩაწერილი ჯვრის“ ტიპის ეკლესია აგურითაა ნაშენი და ქვით მოპირკეთებული აგურის ციტადელზეა აღმართული. გუმბათი ოთხ თავისუფლად მდგომ ბურჯს ეყრდნობა. აფსიდა ნახევარწრიულადაა შვერილი. ფასადი დეკორატიული თაღებითა და მაღალი, სწორკუთხა შეღრმავებებითაა დანაწევრებული. გუმბათის სარკმლები თაღებშია ჩაწერილი. მათ ზემოთ კედლის სიბრტყეში მართკუთხა ჩაღრმავებები და ასევე აგურის წყობით გამოყვანილი წრეები გუმბათს სარტყელივით შემოუყვებიან. ტაძარში შესასვლელი ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდანაა მოწყობილი. ჩრდილოეთის კარისკენ ქვის ფართო, ორმხრივი კიბე მიემართება. თაღოვან საპირეში მოქცეული რკინის კარის თავზე — ლუნეტში მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ფერწერული გამოსახულებაა. დასავლეთით ტაძარს საცხოვრებელი სახლი ებჯინება, რომელიც შესასვლელი კარის წინ აღმართულ მძლავრ ბოძებს ეყრდნობა, ხოლო ფასადის ზედა ნაწილს უშუალოდ ერწყმის კიდეც. აქ XVIII საუკუნეში მოციქულთა სწორის, პირველმოწამისა და მთავარდიაკვნის, წმინდა სტეფანეს სახელობის დედათა მონასტერი ააგეს. საბჭოთა პერიოდში ტაძარი დაიხურა და არ ფუნქციონირებდა. ტაძარი რესტავრირებულ იქნა XX საუკუნის 90-იან წლებში, ინტერიერი მოიხატა იესო ქრისტეს ცხოვრების ამსახველი სიუჟეტებით. ინტერიერის მოხატულობა 1991–97 წლებში მხატვრების დ. ხიდაშელისა და მ. ჩაკვეტაძის მიერაა შესრულებული. აკურთხეს მაცხოვრის შობის სახელზე და ამჟამად აქ მოქმედი ეკლესიაა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია : ენციკლოპედია. ტ. 1, 2015
*კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
რევაზ ცირეკიძე

**რევაზ ცირეკიძე** (დ. 28 მარტი, 1934, ქუთაისი, საქართველოს სსრ — გ. 27 იანვარი, 2007, თბილისი, საქართველო) — ქართველი საბჭოთა მოფარიკავე, საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი ჭაბუკთა შორის, სსრკ-ის ჩემპიონატების ორგზის ვერცხლის პრიზიორი, სამგზის ოქროს მედლის მფლობელი, მელბურნის ოლიმპიადის მონაწილე, ბუდაპეშტის საერთაშორისო ფესტივალის ჩემპიონი, ეროვნებათა საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის მედალოსანი.

რევაზ ცირეკიძე გარდაიცვალა თბილისში 2007 წლის 17 იანვარს. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
*ბერიშვილი ე. (მთ. რედ.), „სპორტის ენციკლოპედია“, თბ., 2006, გვ. 593

## რესურსები ინტერნეტში
*გაზ. „ლელო“, №22, 29 იანვარი, 2007

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
შავი ღვია

**შავი ღვია**, *მყრალი ღვია* () — წიწვოვანი მცენარე კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. წარმოადგენენ მარადმწვანე ბუჩქებს ან ხეებს. გავრცელებულია შიდა ქართლსა და კახეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპას, მცირე აზიას. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელებში, კლდოვანსა და ქვიშა-თიხნარ მშრალ ფერდობებზე; ხშირად ქმნის მეჩხერ ტყეებს საკმლის ხესთან, ქართულ მუხასთან, ბერყენასა და ღვიის სხვა სახეობებთან ერთად. შეტანილია საქართველოს წითელ ნუსხაში, როგორც მოწყვლადი სახეობა.

ღერო 6-10 მ-მდე სიმაღლისაა და 30-60 სმ-მდე დიამეტრის, ვარჯი ჩვეულებრივ პირამიდულია ან კონუსისებური, ქერქი რუხია, ახალგაზრდა ტოტებზე მოწითალო-მურა ფერისაა. წიწვები მუქი მწვანეა, 2-5 მმ-მდე სიგრძის. მამრობითი გირჩები კვერცხისებურ-სფეროსებურია. მომწიფებული მდედრობითი გირჩები სფეროსებურია, მოწითალო-შავი ფერის. 

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ.,* საქართველოს მცენარეები, თბ., 2022, გვ. 14

## სქოლიო 
კატეგორია:ღვია
ამბროსი პერტია

**ამბროსი პერტია** (დ. 5 სექტემბერი, 1968, ბათუმი) — ქართველი უროლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1992-1993 წლებში იყო უროლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის ინტერნი. 1993 წელს — ბათუმის ცენტრალური საავადმყოფოს ექიმი-უროლოგი; 1993-1995 წლებში — უროლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის კლინიკური ორდინატორი ხოლო 1995 წლიდან — ამავე უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა, რომლებიც ეხება შარდის ბუშტის ინვაზიური კიბოს მკურნალობის საკითხებს. უროლოგიის ეროვნული ცენტრის კლინიკური დირექტორი, ლაპარასკოპიული სამსახურის ხელმძღვანელი, ასოცირებული პროფესორი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1997 წელს „მამაკაცებში შარდის ბუშტის კიბოს შარდსადენ მილში გავრცობისა და ურეთრექტომიის საკითხისათვის“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2006 წელს „თირკმელუჯრედოვანი კიბოს მკურნალობა და პროგნოზირების აქტუალური საკითხები“.

## ორგანიზაციის წევრი
* ევროპის უროლოგთა ასოციაცია, წევრი (1996-)

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 233
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 360

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი უროლოგები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კალუში (რეპ-ჯგუფი)

**კალუში** () — უკრაინული რეპ ჯგუფი, რომელიც შეიქმნა 2019 წელს. ჯგუფი შედგება დამაარსებელი და რეპერი ოლეჰ ფსიუკიგან, მულტი-ინსტრუმენტალისტი იჰორ დედენჩუკისგან და პროდიუსერი/მოცეკვავე KylymMen. დიდენჩუკი ასევე  ელექტრო-ფოლკ ჯგუფის „Go_A“ წევრია, რომელიც წარმოადგენდა უკრაინას 2021 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსში .

## სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:Def Jam Recordings-ის შემსრულებლები
რუხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით „**რუხი**“ შეიძლება აღნიშნულის იყოს:

* რუხი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში;
* რუხი — მდინარე ენგურის ნაპირზე გაშენებული დასავლეთ საქართველოს ერთი უძველესი ქალაქი;
* რუხი — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუხში;
* რუხი — ფერი.
რობერტ გასკოინ-სესილი

**რობერტ გასკოინ-სესილი** (;   ; დ. 3 თებერვალი, 1830გ. 22 აგვისტო, 1903) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე და კონსერვატი პოლიტიკოსი, რომელიც სამჯერ დანიშნეს გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ მინისტრის თანამდებობაზე. გარდა პრემიერ-მინისტრობისა, იყო გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრიც. 

თემთა პალატაში პირველად 1854 წელს აირჩიეს, იგი ედუარდ სმიტ-სტენლის კონსერვატიულ მთავრობაში 1866-1867 წლებში დანიშნეს ბრიტანეთის ინდოეთის სახელმწიფო მდივნად. 1874 წელს, ბენჯამინ დიზრაელის დროს, ხელმეორედ გახდა ბრიტანეთის ინდოეთის სახელმწიფო მდივანი, ხოლო 1878 წელს დაინიშნა საგარეო საქმეთა მდივნად და წამყვანი როლი ითამაშა ბერლინის კონგრესში. 1881 წელს დიზრაელის გარდაცვალების შემდეგ გახდა დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის ზედა პალატის კონსერვატი ლიდერი. 1885-1886 წლებში უილიამ გლადსტონი ჩაანაცვლა და გახდა დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი. ამის შემდეგ ორჯერ დანიშნეს ამ თანამდებობაზე, 1902 წელს პოსტი დაუთმო ძმისშვილს, არტურ ბალფურს. გარდაიცვალა 1903 წელს. 

## სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კონსერვატიული პარტიის ლიდერები
კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ინგლისელი ანგლიკანები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კონსერვატიული პარტიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XX საუკუნეში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
კატეგორია:დაბადებული 1830
ალექსანდრე გრუზინოვი

**ალექსანდრე გრუზინოვი** (დ. 1884 — გ. 1 თებერვალი, 1935) — ქართველი სამხედრო პირი.

## ბიოგრაფია
გრუზინოვების საგვარეულოს ფუძემდებელი იმერელი აზნაური რომანოზ ნამჩევაძე, დაახლოებით 1728 წელს დასახლებულა მდინარე დონის პირას, სტანიცა სტაროჩერკასკში. მისმა უფროსმა ვაჟმა იოსებმა ცოლად შეირთო კაზაკის ქალი, გვარად აფანასიევა, რომლისგანაც შეეძინა ხუთი ვაჟი: ევგრაფი, პეტრე, რომანი, ათანასე და ნიკოლოზი. ისინი გრუზინოვების გვარით შევიდნენ რუსეთის ისტორიაში. ძმები რუსეთის იმპერიის გამოჩენილი მოღვაწეები იყვნენ. კერძოდ, ევგრაფ გრუზინოვმა თავი გამოიჩინა პოლონეთთან და შვედეთთან ომში. 1796 წელს ჩამოაყალიბა კაზაკთა ლაიბ-გვარდიის პოლკი, რომელსაც სათავეში თავადვე ჩაუდგა. იყო გვარდიის პოლკოვნიკი და მრავალი ორდენის კავალერი. კაზაკთა ლაიბ-გვარდიის პოლკოვნიკი იყო მისი უმცროსი ძმაც — პეტრე გრუზინოვი, რომელმაც თავი ისახელა ოჩაკოვისა და რიმნიკის ბრძოლებში. ორივე ძმა იმპერატორ პავლე I–ის თავნებობის მსხვერპლი გახდა. ათანასე თევდორეს ძე გრუზინოვმაც, თავის წინაპართა მსგავსად, სამოღვაწეო ასპარეზად სამხედრო საქმე აირჩია. დაიბადა 1884 წელს სტანიცა სტაროჩერკასკში, დაამთავრა დონის კადეტთა კორპუსი და კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი. იყო „ვოისკოვოი სტარშინა“, დონელ კაზაკთა VIII საარტილერიო დივიზიონის მეთაური. მსახურობდა დონის არმიაში. 1918 წლის იანვარ-თებერვალში ეკავა ზემოხსენებული თანამდება, ზაფხულიდან კი ხოპერისა და დონის პარტიზანული დივიზიის არტილერიის ინსპექტორად დაინიშნა. 1919 წლის იანვარში პოლკოვნიკის წოდებით სათავეში ჩაუდგა I მსროლელ ბატარეას. 1920 წლის მარტიდან პარტიზანთა დივიზიის სემილეტის ბატარეის მეთაური იყო. 1920 წლის ივნისიდან მსახურობდა რუსულ არმიაში, ხოლო იმავე წლის 1 ოქტომბრიდან ყირიმიდან ევაკუაციამდე იყო დონის II ცხენოსანი საარტილერიო დივიზიონის მეთაური, რომელთან ერთადაც ევაკუირებულ იქნა კუნძულ ლემნოსზე. 1925 წლის შემოდგომიდან დონის კაზაკთა V პოლკის შემადგენლობაში იმყოფებოდა ბულგარეთში, სადაც დარჩა კიდეც ემიგრანტის სტატუსით. ათანასე გრუზინოვი გარდაიცვალა 1935 წლის 1 თებერვალს სოფიაში.  

## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ნიკო. ათანასე თევდორეს ძე გრუზინოვი (ნამჩევაძე) // ქართული დიპლომატია. 2004. გვ. 194-195

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ალექსანდრე