open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰოლკონდის ციხესიმაგრე

220px|მინიატიურა|ჰოლკონდის ციხე-სიმაგრე
**ჰოლკონდა** ან ჰოლკანდა — ძველი ინდური ციხესიმაგრე. განლაგებულია ანდჰრა-პრადეშის შტატში, ქ. ჰაიდარაბადის ცენტრიდან დასავლეთით  11 კმ.  1512-1687 წლებში იგი იყო იმავე სახელწოდების მქონე ჰოლკონდის სასულთნოს დედაქალაქი.  

კომპლექსი კარგად არის შემონახული. განლაგებულია გრანიტის 120 მ. სიმაღლის გორაზე. ჰოლკონდა შედგება ოთხი სხვადასხვა ციხესიმაგრისგან, რომელთა ბასტიონების საერთო რაოდენობა შეადგენს 87 ერთეულს. ზოგიერთი მათგანი დღემდე ზარბაზნებით არის აღჭურვილი. გარდა ამისა, ციხესიმაგრეებს აქვთ რვა შესასვლელი კარი, ოთხი ასაწევი ხიდი, მრავალი არისტოკრატიული სასახლე, დარბაზი, ტაძარი, მეჩეთი, განძსაცავი, თავლა და სხვა. ერთ-ერთი ციხესიმაგრე ადრე წარმოადგენდა ბრიტანულ-ინდური ვასალური სახელმწიფოს ჰაიდარაბადის სახელმწიფო საპატიმროს და განძეულის საცავს.  

თავისი არქიტექტურით ჰოლკონდა იძლევა საინტერესო აკუსტიკური ეფექტების შესაძლებლობებს. მაგალითად, რომელიმე ჭიშკართან ცხენების ჭიხვინი  შესაძლოა გავიგონოთ ერთი კილომეტრის მოშორებით ციხესიმაგრის ყველაზე მაღალ წერტილში. ეს გამიზნული იყო სიფრთხილისათვის საშიშროების შემთხვევაში. კედლების სიახლოვეს განლაგებულია გრანიტის მაღალთაღებიანი 18  მავზოლეუმი, რომლებშიც დაკრძალულია ქუთბ შაჰის დინასტიის მმართველები. მათზე გამოსახულია მშვენიერი ბარელიეფები, ხოლო გარშემო ულამაზესი ლანდშაფტები აკრავს. 

ძველად ჰოლკონდა თავისი ალმასებით იყო ცნობილი, რომელსაც მოიპოვებდნენ და გადაამუშავებდნენ რეგიონში. ცნობილი  ალმასები  კოჰინური, დერიანური, ჰოუპა და რეგენტა სწორედ აქ იყო მოპოვებული. თვით ჰოლკონდა წარმოადგენდა ერთ უზარმაზარ ბაზარს, სადაც ყიდდნენ და ყიდულობდნენ ალმასებს.   მეტნაკლებად მდიდარი მაღაროები, სადაც აღმოაჩინეს მსხვილი ისტორიული ქვები მდებარეობს მდინარე კისტნას სიახლოვეს.
 
ალმასის მაღაროები ქმნიდნენ ჰაიდარაბადის ნიზამთა სიმდიდრეს, რომლებიც მართავდნენ ოლქს 1724-1948 წლებში, როცა ჰაიდარაბადი ანექსირებულ იქნა  ინდოეთის მიერ. ის, როგორც ადმინისტრაციული ერთეული ჰაიდარაბადის ძველი სახელმწიფოს ადგილას შეიქმნა 1956 წელს. ჰოლკონდა აღმოჩნდა ანდჰრა-პრადეშის შტატთან მიერთებული ქალაქი. 
 
ციხესიმაგრის სახელწოდება წარმოდგა ტელუგური სიტყვათა ნაერთიდან „ჰოლა-კონდა“, რაც ნიშნავს „მწყემსთა გორას“.  პირველი ევროპელი, რომელმაც აქ იმოგზაურა იყო რუსი ვაჭარი და მოგზაური ათანასე ნიკიტინი. ჰოლკონდის განძსაცავის აღწერილობა კი შემოგვინახა XVII საუკუნის ფრანგმა მოგზაურმა ჟან ბატისტ ტავერნიემ

## იხილეთ აგრეთვე 
* ცნობილი ალმასების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Photos of Golconda on HyderabadPlanet.com 
* Golkonda Fort Pictures 
* Qutb Shahi Architecture at Golconda 

კატეგორია: აზიის დაკარგული ქალაქები
კატეგორია: ინდოეთის ისტორია
კატეგორია: ანდჰრა-პრადეში
კატეგორია:ინდოეთის ციხესიმაგრეები
ყუბის სახანო

მინი|ყუბის სახანო 1806 წლისთვის
**ყუბის სახანო** — ფეოდალური სახელმწიფო ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში. ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის II ნახევარში. 1758-1789 წლებში სახანოს მართავდა ფათალი-ხანი, რომელმაც გააერთიანა აზერბაიჯანის კასპიისპირა მიწები სამხრეთით ქ. არდებილამდე. 1787 წელს ფათალი-ხანმა კავშირი შეკრა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-სთან ირანის აგრესიის წინააღმდეგ. XVIII საუკუნის ბოლო მესამედში ყუბის სახანოს გამგებელმა რუსეთთან მფარველობითი ხელშეკრულება დადო. ფათალი-ხანის გარდაცვალების შემდეგ სახანო დაიშალა და 1806 წელს რუსეთს შეუერთდა, რაც განამტკიცა 1813 წლის გულისტანის საზავო ხელშეკრულებამ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:კავკასიის სახანოები
იბიაპინა

**იბიაპინა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 810 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 414.902 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.39 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ყარახატაელების სახელმწიფო

300px|მინი|ყარახატაელების სახელმწიფო 1200 წელს.
**ყარახატაელების სახელმწიფო** — ფეოდალური სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში (დაახლ. 1140-1213 წწ.). დედაქალაქი - ხუსიორდო (ბალასაღუნი) მდინარე ჩუზე. დააარსა კიდანების (მონღოლური ჯგუფის ხალხი) იმპერიის ტომთა კავშირის მეთაურმა - ელიუი დაშიმ, რომელმაც 1124 წელს მიიღო გურხანის ტიტული. 1125 წელს ჯურჯენების მიერ კიდანის იმპერიის განადგურების შემდეგ ელიუი დაში თავის მომხრეთა ჯგუფთან ერთად გაიქცა ჩრდილოეთში. აქ ადრე დასახლებული კიდანების დახმარებით დაიპყრო მთელი თურქესტანი და 1141 წელს იმპერატორი გახდა. გურხანებმა კიდანების ფულის ნიმუშის მიხედვით თავისი ფულიც გამოუშვეს, მაგრამ მხარის ეკონომიკასა და საშინაო ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა ვერ მოახდინეს, ისინი ვასალებისაგან (ბალხი, ხვარაზმი, გაოჩანი და სხვა) ხარკის აღებით კმაყოფილდებოდნენ. ყარახატაელების სახელმწიფოს ორჯერ მართავდა ქალი. სახანოს ეკავა ტერიტორია ამუდარია და ბალხაშის ტბიდან - კუნლუნი და მთიან ბეიშანამდე. 1218 წელს მას ჩინგიზ-ყაენი დაეუფლა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
ეზრი დაქსი

**ჯაძია დაქსი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9.

## ინფორმაცია პერსონაჟზე 
[left|მინი|[ბენჯამინ სისკო წარუდგენს ეზრი დაქსს ეკიპაჟს]]
ეზრი დაქსი პირველად გამოჩნდა მეშვიდე სეზონის პირველ სერიაში. იგი იყო ტრილი რომელიც მსახურობდა ვარსკვლავურ ფლოტში. აკადემიის დასრულების შემდეგ იგი დაინიშნა ხომალდზე USS Destiny ხომალდის მრჩევლის თანაშემწედ.

როცა კაპიტან-ლეიტენანტი ჯაძია დაქსი მოკლულ იქნა სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9, დაქსის სიმბიოტი ექიმმა ბაშირმა გადაარჩინა და იგი გაგზავნილ იქნა სამშობლოში ხომალდზე  USS Destiny. გზად მისი მდგომარეობა გაუარესდა და რადგან ერთადერთი ტრილი ხომალდზე იყო ეზრი, მას სთხოვეს სიმბიოტთან შეერთება მის გადასარჩენად. ეზრი დაქსის მეცხრე მატარებელია.

ამის შემდეგ ეზრი დაქსმა მიიღო დანიშნულება სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9 და ლეიტენანტის წოდება. მან დაიწყო მუშაობა მრჩევლად.

[მინი|ეზრი და [ჯულიან ბაშირი|ჯულიანი]]
ჯაძია დაქორწინებული იყო კაპიტან-ლეიტენანტ ვორფზე. თავდაპირველად ეზრის და ვორფს უჭირდათ ერთმანეთთან ურთიერთობა, თუმცა დროთა განმავლობაში ისინი დამეგობრდნენ.

სერიალის ბოლოს ეზრისა და ექიმ ჯულიან ბაშირს შორის იწყება რომანი.

### კასტინგი 
ეზრის პერსონაჟი სერიალში გამოჩნდა ტერი ფარელის წასვლის შემდეგ (ჯაძია დაქსი მოკლულ იქნა დუკატის მიერ). ნიკოლ დე ბოიერი მონაწილეობდა სინჯებში 1998 წელს. იმ დოისთვის იგი ითვლებოდა პერსპექტიულ მსახიობად. ის იწერდა სინჯებს საკუთარი კამერით. დე ბოიერმა აღიარა რომ თავდაპირველად არც კი იცოდა რა არის ტრილი. თუმცა მან ნახა სერიალის ყველა წინა სერია, რათა თვალყური მიედევნებინა ჯაძიას პერსონაჟის განვითარებისათვის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიკოლ დე ბოიერი
* ვარსკვლავური გზა
* ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* startrek.com 

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
მენისკი

მინი|200პქ|მენისკი სახსარში
მინი|200პქ|მენისკი
**მენისკი** — მუხლის სახსარში ჩართული 2 ნამგლის მოყვანილობის სახსარშიგა ხრტილი. მენისკები მდებარეობს დიდი წვივის როკებზე ზემოდან, მათი გარეთა განიერი ნაპირი შეხორცებულია მუხლის სახსრის ჩანთასთან, წინა ბოლოებს კი ერთმანეთთან აკავშირებს მუხლის განივი იოგი. მენისკი ასუსტებს მოძრაობით გამოწვეულ მექანიკურ ტრავმას, ამცირებს ხახუნს და ზრდის მუხლის სახსარში შემავალი ძვლების სასახსრე ზედაპირების შესატყვისობას (კონგრუენტობას). მენისკი ყველაზე ხშირად უზიანდებათ სპორტსმენებს, უმეტესად ფეხბურთელებს, სიმაღლეზე მხტომელებს, მოჭიდავეებს, აგრეთვე ბალეტის მსახიობებს. მენისკთან ერთად ხშირად ზიანდება მუხლის სახსრის სხვა ელემენტებიც.
მენისკის დაზიანებისას საჭიროა მენისკის მთლიანად ან მისი ნაწილის ოპერაციული მოცილება. ოპერაციის შემდეგ აუცილებელია სახსრის ფიქსაცია (7-10 დღე), 10-14 დღის შემდეგ სახსრის მსუბუქი დატვირთვა; გაურთულებელ შემთხვევაში 5-6 კვირის შემდეგ სახსრის ფუნქცია სრულიად აღდგება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია
ჟან ბატისტ ტავერნიე

220px|მინიატიურა|ჟან ბატისტ ტავერნიე
220px|მინიატიურა|ტავერნიე აღმოსავლურ კაბაში. ნიკოლას დე ლარჟილის ტილო
**ჟან ბატისტ ტავერნიე** (; დ. 1605, პარიზი — გ. 1689, მოსკოვი) — ფრანგი ვაჭარი, რომელსაც ინდოეთთან ბრილიანტით ვაჭრობაში ხელთ ეპყრა მთელი ევროპული ბაზარი. სავაჭრო საქმეების გამო, მან ხუთჯერ იმოგზაურა ინდოეთში. მოგზაურობისას გადაკვეთა 240 000-ზე მეტი კილომეტრი. გარდაიცვალა მოსკოვში. მის თხზულებებში სხვა ქვეყნებთან ერთად აღწერილია კავკასია და საქართველო.

## ბიოგრაფია 
ტავერნიე დაიბადა პარიზში ანტვერპენელი პროტესტანტი ვაჭრის ოჯახში. 16 წლის ასაკში ის უკვე მოგზაურობდა საფრანგეთის ვაჭრობასთან დაკავშირებული საქმეების გამო. თავდაპირველად, შევიდა რა უნგრეთის საიმპერიო სამსახურში, ახალგაზრდა ტავერნიე მონაწილეობდა თურქთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამის შემდეგ ის ემსახურებოდა მანტუელ ჰერცოგებს  გონძაგას დინასტიიდან.

1630 წელს ტავერნიემ გადაწყვიტა ენახა აღმოსავლეთი, რისთვისაც სამ მისიონერთან ერთად გაცურა სტამბულისკენ. ის ერზურუმისა და ბაქოს გავლით ჩავიდა ისფაჰანში, საიდანაც ბაღდადისა და ალეპოს გამოვლით დაბრუნდა უკან პარიზში 1633 წელს. დაბრუნებისას, სავარაუდოდ, ტავერნიე შევიდა გასტონ ორლეანელის სამსახურში.

1638 წლის სექტემბერში ტავერნიე კვლავ გაემგზავრა აღმოსავლეთში. მიაღწია, რა სპარსეთს, ის წავიდა კიდევ უფრო შორს ინდოეთში, სადაც მან მოინახულა შაჰ-ჯაჰანის სასახლე აგრაში და თავისი ალმასებით ცნობილი ჰოლკონდის სასულთნო. ტავერნიემ ადგილობრივი თავადებისგან შეიძინა ბრილიანტები შემდგომში ევროპაში გაყიდვის და მოგების მიზნით. სწორედ მან ჩამოიტანა ევროპაში ცნობილი ფრანგული ცისფერი ბრილიანტი, რომელიც დღეს ცნობილია ჰოუპის ალმასის სახელით.

მოგვიანებით, მან კიდევ ოთხჯერ იმოგზაურა ინდოეთში ბრილიანტების შეძენის მიზნით 1651—1668 წლებში; ამთგან, ყველაზე ცნობილია მეორე მოგზაურობა, რომლის დროსაც, მან მიაღწია კუნძულ იავას ნაპირებს, ხოლო ევროპაში დაბრუნდა კეთილი იმედის კონცხის გარს შემოვლით. ამ პერიოდში მისი სავაჭრო პარტნიორები ემსახურებოდნენ ნიდერლანდელებს.

ტავერნიეს სავაჭრო-საშუამავლო საქმიანობა საკმაოდ მომგებიანი აღმოჩნდა. ის წარუდგინეს ლუდოვიკო XIV-ს, ბარონის ტიტულის შეძენით მიანიჭეს კეთილშობილის სტატუსი. დაქორწინდა პარიზელი იუველირის ქალიშვილზე. ამის შემდეგ ტავერნიე ჩამოშორდა მოგზაურობას და დაიწყო მემუარების წერა. სხავდასხვა საკითხებთან ერთად, საკუთარი ძმის და სხვა მოგზაურების გადმოცემათა მიხედვით, მან აღწერა, აგრეთვე, იაპონია და ვიეტნამი.

სიცოცხლის დასასრულს, 83 წლის მოხუცი ვაჭარი, დღემდე ისტორიკოსთა შორის საკამათო მიზეზით, გაემგზავრა პარიზიდან კოპენჰაგენში, სავარაუდოდ, იქიდან სპარსეთში გასამგზავრებლად. ამ მოგზაურობისას, ის გარდაიცვალა მოსკოვში და იქვეა დაკრძალული.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტავერნიეს მოგზაურობათა შესახებ
* ტავერნიეს უკანასკნელი მოგზაურობა და პეტრე დიდი
* დედოფლის ბრილიანტი

კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები
კატეგორია:ფრანგი მოგზაურები
კატეგორია:მოგზაურები ინდოეთში
კატეგორია:ფრანგი მეწარმეები
კატეგორია:დაბადებული 1605
კატეგორია:გარდაცვლილი 1689
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ტრიბადიზმი

thumb|250px|ორი ქალის ილუსტრაცია ტრიბადური აქტის დროს
**ტრიბადიზმი** (<  — ხახუნი) — ვიწრო გაგებით, ლესბოსელური სექსის ერთ-ერთი ფორმა, როდესაც პარტნიორები ორგაზმს ერთმანეთზე კლიტორებით ხახუნისას იღებენ. შესაძლებელია სხვადასხვა სექსუალური პოზიციების გამოყენებაც, მათ შორის მისიონერული პოზიციისაც.

ანტიკურ საბერძნეთში ტრიბადიზმად ლესბოსური სიყვარული იწოდებოდა. *ტრიბადებად* მოიაზრებოდნენ ქალები, რომელნიც ჰომოსექსუალურ კავშირებს ამყარებდნენ. XX საუკუნემდე ეს ტერმინი ქალური ჰომოსექსუალობის მთლიანობაში ასაღნიშნავად გამოიყენებოდა.

ქალური ჰომოსექსუალობა, ანტიკური სამყაროს ზოგადი წარმოდგენით, განსაკუთრებულად კუნძულ ლესბოსზე იყო გავრცელებული (აქედან ტერმინები „ლესბოსური სიყვარული“, „ლესბოსელი“), სადაც ცხოვრობდა ასეთი სიყვარულის „მქადაგებელი“ ყველაზე ცნობილი ქალი — ანტიკური საბერძნეთის პოეტი ქალი საფო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფროტი

## სქოლიო 
კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები
კატეგორია:ერთსქესიანი სექსუალობა
ფილიპ მელანხტონი

**ფილიპ მელანხტონი** (; დ. 16 თებერვალი, 1497, ბრეტენი  — გ. 19 აპრილი, 1560, ვიტენბერგი) — გერმანელი ჰუმანისტი, თეოლოგი და პედაგოგი, ევანგელისტი რეფორმატორი, ლუთერანული თეოლოგიის სისტემატიზატორი. დაიბადა 1497 წლის 16 თებერვალს, ბრეტენში, გარდაიცვალა 1560 წლის 19 აპრილს, ვიტენბერგში.

## ადრეული წლები 
ნამდვილი გვარი — შვარცერდი (*Schwartzerdt* ან *Schwarzerd*). დაიბადა მეიარაღისა და ვაჭრის ქალიშვილის ოჯახში; იოჰან რაიხლინის მოსწავლე. 12 წლისა მოხვდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში, 1514 წელს ტიუბინგენსის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი და იქ წაიკითხა ლექცია რომის კლასიკაზე და ბერძნულ გრამატიკაზე.

1509 წლიდან ნამდვილი გვარის ადგილი დაიკავა მელანხტონის ბერძნულმა თარგმანმა (Μελάγχθων; რაც აღნიშნავს „შავ მიწას“. ის ამ გვარით შევიდა ისტორიაში.

1520 წელს დაქორწინდა კატარინა კრაპზე — ვიტენბერგის ბურგომისტრის ქალიშვილზე.

## მელანხტონი და ლუთერი 
სანამ მელანხტონი გახდებოდა, ვიტენბერგის უნივერსიტეტში მიიღო ბერძნული ენის კათედრა, სადაც გაიცნო ლუთერი. ლუთერთან მეგობრობა დაიწყო ლაიფციგის დისპუტის დროს 1518 წლის გაზაფხულზე. მათი მეგობრობა არ შეწყვეტილა ლუთერის გარდაცვალებამდე. ლუთერი მას მოიაზრებდა მის შემცვლელად და ლუთერის გარდაცვალების შემდეგ (1546) მელანხტონი ლუთერანობის სათავეში მოექცა. მელანხტონი გარდაცვალების შემდეგ ლუთერის გვერდით დაკრძალეს.

## ლიტერატურა
* Uwe Birnstein: *Der Humanist. Was Philipp Melanchthon Europa lehrte.* Wichern, Berlin 2010, ISBN 978-3-88981-282-7.
* Uwe Birnstein (Hrsg.): *Melanchthon klug & weise. Seine besten Zitate.* Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig 2010, ISBN 978-3-374-02753-8.
* Helmut Claus: *Melanchthon–Bibliographie 1510–1560*, 4 Bände. Gütersloher Verlagshaus, 2014. ISBN 978-3-579-05378-3.
* Günter Frank, Sebastian Lalla (Hrsg.): *Fragmenta Melanchthoniana.* 3 Bände. Verlag Regionalkultur, Ubstadt-Weiher 2003, ISBN 3-89735-228-1, ISBN 3-89735-240-0, ISBN 3-89735-456-X (Vortragsreihen zur Person und zum historischen Kontext Melanchthons).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
*ნამუშევრები Open Library-ზე

კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1497
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1560
კატეგორია:XVI საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ასტროლოგები
კატეგორია:XVI საუკუნის გერმანელი ასტრონომები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ყულევის ნამოსახლარი

**ყულევის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი, სოფელ ყულევში, ფოთის ჩრდილოეთით 15 კმ-ზე, ძველად ციხესიმაგრე. II საუკუნის ბერძენი ისტორიკოსი არიანე თავის „მოგზაურობაში“ ეხება სანაოსნო კომუნიკაციებს ქ. ფასისსა და მდინარე ხობს შორის სულ 180 სტადიონის მანძილზე (33 კმ). ეს გზა შორეული მგზავრობის დროსაც ყოფილა გამოსაყენებელი. ყულევის ნამოსახლარის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური კვლევის დროს გამოვლინდა 2 სამოსახლო ხელოვნური ბორცვი: ერთი მდინარე ხობის მარჯვენა მხარეს, ზღვის ნაპირას, მეორე  -  მისგან 300 მეტრზე, მდინარე ცივზე. მათ ქვედა ფენებს მკვლევარი ძვ. წ. IV-III ათასწლეულებს მიაკუთვნებდა, ხოლო ზედა უგვიანეს ფენას (მდ. ცივზე) ქალაქის ტიპის დასახლებად მიიჩნევდა. მდინარე ცივის მარცხენა ნაპირის ნამოსახლარზე გამოვლინდა რამდენიმე კულტურული ფენა. ქვედაში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი და საკულტო ნივთები ლითონის ჩამოსასხმელი ყალიბი და სხვა. გვიანდელი ბრინჯაოს ფენაში ნაპოვნია თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს იარაღ-სამკაული, სპილენძის ზოდები, თიხის კვირისტავები, ქვის იარაღები და ა. შ. ზედა (გვიანდელი რომაული ან ადრინდელი ბიზანტიური ხანის) ფენაში გამოვლინდა ქვიტკირისბალავრიანი აგურის 2 შენობის ნაშთი. ყულევის ნამოსახლარში ნაპოვნია რკინის სადნობი ქურისა და სახელოსნოს ნაშთები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მასკარპონე

**მასკარპონე** () — იტალიური ნაღების ყველი, შედედებული ლიმონმჟავასთან ან ძმრის მჟავასთან. წარმოიშვა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. ითვლება, რომ პირველად მისი დამზადება XVI საუკუნის ბოლოს — XVII ასწლეულის დასაწყისში მილანისგან სამხრეთ-დასავლეთით, ქალაქ ლოდისა და აბიატეგასოს შორის მდებარე მიდამოებში დაიწყეს. ხშირად გამოიყენება ჩიზქეიქებისა და სხვა დესერტების მოსამზადებლად, ის თანამედროვე ტირამისუს მომზადების მთავარი ინგრედიენტია. ხანდახან მას კარაქის ან ყველი პარმეზანის ნაცვლად იყენებენ, რათა გაასქელონ და გაამდიდრონ რიზოტო.

მასკარპონეს დამზადებისას 25% ცხიმის შემცველობის ნაღებს აცხელებენ 75-90°C-მდე და მორევის დროს ამატებენ ღვინის მჟავას (ტრადიციული წესი), ლიმონმჟავას ან თეთრ ღვინის ძმარს, რათა რძის ცილების კოაგულაცია (შედედება) გამოიწვიოს. ხანმოკლე გაცხელების შემდეგ კოაგულაციის დასამთავრებლად პროდუქტს აცივებენ და რძის შრატის მოსაშორებლად გრილ ადგილას ჩამოკიდულ ნაჭრის ტომრებში თვითდაწნეხას უქვემდებარებენ. შედედებისთვის რძისმჟავის ბაქტერიების და ფერმენტების არ გამოყენების გამო, მისთვის სახელ „ყველი“-ს დარქმევა შეიძლება დიდ წილად ძალიან პირობითად ჩაითვალოს.

მშრალ ნარჩენში მასკარპონე დაახლოებით 75% ცხიმს შეიცავს, აქვს კრემისმაგვარი კონსისტენცია და ამიტომ იდეალურია დესერტებში გამოყენებისთვის.

მასკარპონე აღიარებულია, როგორც () ტრადიციული რეგიონალური საკვები პროდუქტი.

## ეტიმოლოგია 
მიჩნეულია, რომ ყველის სახელი წამოვიდა სიტყვიდან *mascarpa* *სტრაჩინო*-ს შრატისგან დამზადებულ რძის პროდუქტისგან, ან სიტყვა *mascarpia*-სგან, რიკოტას ადგილობრივი დიალექტური დასახელებისგან.

## გალერეა 

 ფაილი:Poached pears with mascarpone.jpg|შეღებილი მსხლები მასკარპონეთი
 ფაილი:Vanilla cupcakes with lemon and mascarpone frosting and white chocolate curls.jpg|ვანილის ჭიქის ნამცხვრები ლინმნით, თეთრი შოკოლადით და ზემოდან მოყრილი გაყინული მასკარპონეთი 
 ფაილი:Fraises mascarpone.JPG|მარწყვის მუსი მასკარპონეთი
 ფაილი:Coffee Mascarpone Crème.jpg|ყავის მარცვლებ მოყრილი მასკარპონეს კრემი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მასკარპონე ვებ-გვერდ cheese.com-ზე
* ყველ მასკარპონეს მომზადების ტექნოლოგიები 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიური ყველი
კუ! ქინ-ძა-ძა

***კუ! ქინ-ძა-ძა*** () — სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, რომელიც ეფუძნება ფანტასტიურ-სატირულ კომედიას „ქინ-ძა-ძა!“. მისი პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 21 თებერვალს. ღია გაქირავებაში ფილმი გამოვიდა 2013 წლის 11 აპრილს. შესაბამისად, ანიმაციურ ფილმს მხატვრულთან საერთო აქვს სიუჟეტი, დიალოგები, ფილოსოფიური დატვირთვა. არის განსხვავებებიც.

ფილმის მოქმედება მიმდინარეობს XXI საუკუნის დასაწყისში. შეცვლილია ორი მთავარი პერსონაჟი. მშენებელ მაშკოვისა და სტუდენტ გედევანის მაგივრად პლანეტა პლიუკზე მოხვდებიან ჩელოისტი ვლადიმერ ჩიჟოვი და მისი ძმისშვილი, ტოლიკი, რომელიც მოსკოვში დიჯეების კურსებზე ჩამოდის. ჩიჟოვი არ ენდობა მას და ფიქრობს, რომ ტოლიკი აფერისტია, რომელსაც მისი ბინის გაქურდვა სურს. ტოლიკს ეს სწყინს და საერთო ენას ისინი ვერ პოულობენ. ანიმაციურ ფილმში პერსონაჟები სწორედ ტოლიკის დახმარებით გადარჩებიან - პლიუკზე მოხვედრილი ტოლიკი ბიძის ჩელოზე საშინელ ხმებს გამოსცემს, რაც ადგილობრივ მოსახლეობას მოსწონს. მოგზაურობისას ისინი მოხვდებიან პლანეტა ხანუდზეც, თუმცა პლანეტა ალფა ანიმაციურ ფილმში არ არის.

ისევე, როგორც მხატვრულ ფილმში, პლიუკზე ორი მთავარი პერსონაჟი შეხვდება ჩატლანელ უეფსა და ბის. ფილმისგან განსხვავებით ისინი ადამიანებს არ ჰგვანან, თუმცა ჰუმანოიდურები არიან. უეფსა და ბისთან ერთად მოგზაურობს რობოტი აბრადოქსი, რომელშიც დევს იდელაური პლიუკანელის პროგრამა. სხვა პერსონაჟებს შორის არიან ჩამოსულები, დიოგენე, მეკარუსელე უკი და სხვები. პლანეტა პლიუკზე ახალი რასაც ჩნდება - ფიტიულკები. სხვადასხვა პერსონაჟი, რომელიც უკვე იყო წინა ფილმში, ჩნდება ამ ფილმშიც და უკვე საკუთარი სახელი აქვს: ესენია ცანი (გოგონა მანქანით), კირი (მამაკაცი კატერით), ტრაზი (კონტრაბანდისტების მეთაური), გვირილა (დაკარგული უცხოპლანეტელი) და სხვები. და დაემატა რამდენიმე ახალი სიტყვა, მაგალითად, „ზურილო“.

ფილმი გათვლილია მოზარდებსა და 30-35 წლის ასაკის პიროვნებებზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:გიორგი დანელიას ფილმები
კატეგორია:რუსული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2013 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2013 წლის ფილმები
ქუთბ შაჰი

**ქუთბ შაჰი**  (ურდუ: سلطان قلی قطب شاه) — სულთანი ქული ქუთბ შაჰი, წარმოშობით თურქმანი ჰამადანიდან. ქუთბ შაჰის დინასტიის დამაარსებელი ინდოეთში. ჰოლკონდის სასულთნოს პირველი მმართველი. გარდაიცვალა 1543 წელს. 

სუნიტი მაჰმადიანი ყარა-ყოიუნლუდან. ქული ქუთბი მე-16 საუკუნის დასაწყისში მოხვდა ნათესავებთან და მეგობრებთან ერთად დელიში. მოგვიანებით, გადაინაცვლა სამხრეთით დეკანში, სადაც ის ემსახურებოდა ბაჰმანის სულთანს. ბაჰმანის სასულთნოს დაშლის შემდეგ, მან მიიღო ქუთბ შაჰის ტიტული,  შექმნა დამოუკიდებელი ჰოლკონდის სასულთნო და სათავე დაუდო ჰოლკონდის ქუთბ შაჰის დინასტიას.

კატეგორია:ინდოეთის ისტორია 
კატეგორია:ინდოეთის მმართველები 
კატეგორია:ჰოლკონდა 
კატეგორია:ადამიანები ჰამადანიდან
სტერილური კულტურები

**მცენარეების სტერილური კულტურები** — მცენარის გამოზრდა უმიკროორგანიზმებო გარემოში. სტერილური კულტურები ემსახურება მცენარის მიერ მინერალური და ორგანული ნივთიერებების შთანთქმისა და შეთვისების პროცესების შესწავლას, მცენარეთა კვებასა და ცხოველმოქმედებაში მიკროორგანიზმების როლის დადგენას, ნივთიერებათა ცვლაში ფესვთა სისტემის მონაწილეობის გარკვევას და სხვა.  ამ მიზნით გამოიყენება წყლის, ქვიშის ან დიადაგის სტერილური კულტურები საკვების შემცვლელ წყლიან, ქვიშიან ან ნიადაგიან ჭურჭელს ავტოკლავში ასტერილებენ. სტერილური კულტურების მისაღებად თესლებს წინასწარ ამუშავებენ სპეციალურ სტერილიზატორებში ბრომის, წყალბადის ზეჟანგის და სხვა ხსნარებით. კონცენტრირებული გოგირდმჟავა გამოიყენება მკვირსგარსიანი თესლებისათვის.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სამოდელო ორგანიზმები
ვიკიმონაცემები

„**ვიკიმონაცემები**“ () — ერთობლივად რედაქტირებადი მონაცემთა ბაზა, შექმნილია ფონდ ვიკიმედიის მიერ. ის გამოიყენება ცენტრალიზებული შენახვის უზრუნველსაყოფად ისეთი მონაცემებისა, რომლებიც შეიძლება ვიკიპედიის სტატიებში იქნას გამოყენებული — მაგალითად, ინტერვიკი-ბმულები ან სტატისტიკური ინფორმაცია: დაბადების თარიღები, მოსახლეობის რაოდენობა და ა.შ.

პროექტი ოფიციალურად გაეშვა 2012 წლის 30 ოქტომბერს, პროექტის შემუშავება მიმდინარეობს Wikimedia Deutschland-ის ხელმძღვანელობით. „ვიკიმონაცემები“ გახდა ფონდ ვიკიმედიის პირველი ახალი პროექტი 2006 წლის შემდეგ. პროექტის შექმნა განხორციელდა Allen Institute for Artificial Intelligence-ის, Gordon and Betty Moore Foundation-ისა და Google-ის შემოწირულობების ხარჯზე, რომლებმაც შეადგინა 1,3 მილიონი ევრო.

## იხილეთ აგრეთვე
*

## რესურსები ინტერნეტში
* .

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიმედიის პროექტები
უნგრეთის გერბი

**უნგრეთის სახელმწიფო გერბი** წარმოადგენს ევროპულ ფარს, რომლის მარცხენა (ჰერალდიკურად მარჯვენა) ნაწილი შვიდგზის პარალელური მეწამული და ვერცხლის ზოლებია, ხოლო მარჯვენა (ჰერალდიკურად მარცხენა) ზურმუხტოვან სამწვეროვან ბორცვზე ძევს ოქროს გვირგვინი, რომელზეც აღმართულია პატრიარქის ჯვარი. ფარის თავზე მოცემულია წმინდა შტეფანის გვირგვინი.

## ისტორია 
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:უნგრეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები გვირგვინის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ჯვრის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ლა-პლატის დაბლობი

მინი|ლა-პლატის დაბლობი
**ლა-პლატის დაბლობი** — პარაგვაი-პარანის ვაკეების (ცენტრალური ვაკეები) აღმოსავლეთი დაბალი ნაწილი სამხრეთ ამერიკაში (გრან-ჩაკოსა და პამპის აღმოსავლეთით და შუამდინარეთში). გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 2400 კილომეტრზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 900 კილომეტრზე. წარმოადგენს სამხრეთ ამერიკის ბაქნის სინეკლიზას, რომელიც კონტინენტური (უმეტესად კაინოზოური) ნალექებით არის ამოვსებული. ლა-პლატის დაბლობზე ჩრდილოეთით ნოტიო ზაფხულიანი ტროპიკული ჰავაა. გავრცელებულია მეჩხერი ტყე, მდინარეთა გასწვრივ ვრცელი ჭაობები; სამხრეთით სუბტროპიკული თანაბრად ნოტიო ჰავაა. გავრცელებულია პრერია და სტეპი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პარაგვაის გეოგრაფია
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია
აზავერი

**აზავერი** — ტვირთის საკიდარი (სასაპალნე) ხარი. წერილობითი წყაროების მოწმობით, ადრინდელი შუა საუკუნეების საქართველოში ფართოდ ყოფილა გამოყენებული საოჯახო მეურნეობაში, შორ გზაზე ბარგის გადასაზიდად, აგრეთვე მშენებლობაში. აზავერი მოხსენიებულია „ვეფხისტყაოსანშიც“. ზოგიერთი ხალხი (აღმოსავლეთ აზია, ჩრდილოეთ აფრიკა და სხვა) დღესაც იყენებენ ხარს ტვირთის საკიდრად და შესაჯდომად. სასაპალნე ხარს კეხს ადგამენ. შემდგომ ხარს აღვირი ნესტოებზე აქვს დამაგრებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შინაური ცხოველები
კატეგორია:ტრანსპორტის სახეები
ლარსენის შელფური მყინვარი

**ლარსენის შელფური მყინვარი** () — ერთ-ერთი უდიდესი შელფური მყინვარი ანტარქტიდაში. ქმნის ანტარქტიდის ნახევარკუნძულის 800 კილომეტრი სიგრძის ყინულოვან ნაპირს. მაქსიმალური ფართობი დაახლოებით 86 ათასი კმ². აღმოსავლეთიდან მთელი წელი ბლოკირებულია უედელის ზღვის მოდრეიფე ყინულებით. 1961 წლიდან ლარსენის შელფური მყინვარის აღმოსავლეთ ნაწილში მოქმედებს არგენტინის სამეცნიერო სადგური ტენიენტე-მატიენსო. მყინვარს სახელი ეწოდა პირველი აღმომჩენის (1893) ნორვეგიელი ზღვაოსნის კარლ ანტონ ლარსენის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანტარქტიდის შელფური მყინვარები
შავლიანები

**შავლიანები** — სამეფო დინასტია აფხაზთა სამეფოში დაახლოებით 868-887 წლებში. არსებობს ვერსია მათი სავარაუდოდ სვანური წარმოშობის შესახებ. გიორგი I-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი უნდა დარჩენოდა მისი ძმის, დემეტრეს მცირეწლოვან ვაჟს - ბაგრატს. მის გამეფებას წინ აღუდგა გიორგის ქვრივი, რომელიც ტახტის მემკვიდრის მოკვლის მიზნით დაუკავშირდა მთავარს იოანე შავლიანს, მაგრამ ბაგრატი გადარჩა და თავი კონსტანტინოპოლში, იმპერატორის კარს შეაფარა. ტახტი იოანე შავლიანმა დაიკავა რომლის შემდეგაც გამეფდა მისი ვაჟი ადარნასე. თავისი და შვილის მდგომარეობის განმტკიცების მიზნით იოანემ ადარნასეს ცოლად შერთო გუარამ მამფალის ასული. შავლიანების დინასტიის აღნიშნული მეფეები, ჩანს, მკაცრ ცენტრალიზატორულ პოლიტიკას ატარებდნენ ქვეყნის შიგნით. ამ პოლიტიკით უნდა აიხსნებოდეს ლიპარიტ ბაღვაშის მიერ მათ ვასალობაზე უარის თქმა და თრიალეთში დამკვიდრება. როგორც ჩანს, საკმაოდ დამოუკიდებელი იყო შავლიანების საგარეო პოლიტიკაც ბიზანტიის მიმართ. საფიქრებელია, რომ ამის საწინააღმდეგოდ გაუწია იმპერატორმა დახმარება ბაგრატ დემეტრეს ძეს. 887 წლის ახლოს ბაგრატი ბიზანტიიდან დიდი ლაშქრით დაბრუნდა, მოკლა ადარნასე შავლიანი და სამეფო ტახტი თვითონ დაიკავა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაგრატ I (აფხაზთა მეფე)
* ლიპარიტ I

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კატეგორია:აფხაზთა სამეფო
ჟან-ფრანსუა ლაპერუზი

**ჟან-ფრანსუა დე გალო დე ლაპერუზი** (; დ. 22 აგვისტო 1741, ლე-გიუა, ქალაქ ალბის მახლობლად — გ. 1788?) — ფრანგი საზღვაო ძალების ოფიცერი, ზღვაოსანი და მკვლევარი. 

## ბიოგრაფია
1785-1788 წლებში წყნარი ოკეანის შემსწავლელ ექსპედიციას მეთაურობდა ფრეგატებზე „ბუსოლი“ და „ასტროლაბია“. ლაპერუზმა შემოუარა ჰორნის კონცხს, გაიარა აღდგომის კუნძული, ჰავაის კუნძულები, ალასკის ყურე, ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ სანაპირო ჩ. გ. 60°-იდან 36°30′-მდე, მოუხვია დასავლეთით, გადაკვეთა წყნარი ოკეანე და ფილიპინებიდან აღმოსავლეთ ჩინეთის და იაპონიის ზღვების გავლით შევიდა თარის სრუტეში. ჩ. გ. 51°30′-იდან დაბრუნდა სამხრეთით კუნძულ სახალინის ნაპირის გასწვრივ, აღმოაჩინა კუნძული მონერონი, გაიარა სრუტე კუნძულ სახალინსა და კუნძულ ჰოკაიდოს შორის (ამჟამად ლაპერუზის სრუტე) და მივიდა კამჩატკაზე. აქედან ლაპერუზი ავსტრალიისაკენ გაემართა და სამოის კუნძულების ჯგუფში აღმოაჩინა კუნძული სავაი. სიდნეიდან ექსპედიციამ კვლავ ჩრდილოეთისაკენ აიღო გეზი და უგზო-უკვლოდ დაიკარგა. ჩაძირული ფრეგატის ნარჩენები აღმოაჩინეს კუნძულ ვანიკოროსთან (სანტა-კრუზის კუნძულები).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1741
კატეგორია:გარდაცვლილი 1788
კატეგორია:ფრანგი მოგზაურები
კატეგორია:დედამიწის გარშემო მოგზაურობის მონაწილეები
იმედის სხივების კრებული

**იმედის სხივების კრებული** () — ამერიკული რომანტიკული კომედიური დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორია დევიდ ოუენ რასელი. იგი ეფუძნება თავად რასელის სცენარს, რომელიც ადაპტირებულია მეთიუ კუიკის ამავე სახელწოდების რომანიდან. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ბრედლი კუპერი და ჯენიფერ ლოურენსი

ფილმის პრემიერა გაიმართა ტორონტოს 2012 წლის საერთაშორისო კინოფესტივალის ფარგლებში, 2012 წლის 8 სექტემბერს. აშშ-ში ფილმი 2012 წლის 16 ნოემბერს გამოვიდა. კრიტიკოსებს შორის მან დიდი წარმატება მოიპოვა და მრავალი ჯილდო მიიღო. ოსკარის 85-ე დაჯილდოებაზე იგი ნომინირებული იყო 8 კატეგორიაში.

## სიუჟეტი
პეტ სოლიტანოს ბიპოლარული აშლილობა აქვს. რვა თვის მკურნალობის შემდეგ იგი ტოვებს ფსიქიატრიულ კლინიკას და უბრუნდება მშობლებს. სასამართლოს გადაწყვეტილებით მას ყოფილ მეუღლესთან, ნიკისთან კონტაქტი აკრძალული აქვს, თუმცა პეტი ამას მაინც ცდილობს.  ნიკის დაბრუნების მცდელობისას პეტი გაიცნობს ტიფანი მაქსველს, რომელიც ჰპირდება, რომ დაეხმარება ცოლის დაბრუნებაში, თუკი პეტი მას ცეკვის კონკურსში პარტნიორობას გაუწევს. ისინი ერთმანეთს უახლოვდებიან. პარალელურად ვითარდება პეტისა და მისი მამის ურთიერთობები.

## როლებში
*ბრედლი კუპერი - პეტ სოლიტანო
*ჯენიფერ ლოურენსი - ტიფანი მაქსველი
*რობერტ დე ნირო - პატრიციო სოლიტანო
*ჯეკი უივერი - დოლორეს სოლიტანო
*კრის ტაკერი - დენი მაკდენიელსი
*ანუპამ ხერი - ექიმი კლიფ პატელი
*ჯულია სტაილზი - ვერონიკა მაქსველი

## გადაღება
მთავარ როლებზე ისინჯებოდნენ მარკ ვალბერგი, ენ ჰეთეუეი, რეიჩელ მაკადამსი, კირსტენ დანსტი და სხვები. უოლბერგმა და ჰეთეუეიმ უარი განაცხადეს ფილმში მონაწილეობაზე დროის უკმარისობის გამო.

## ჯილდოები
ჯენიფერ ლოურენსი დაჯილდოვდა ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოებით ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. ფილმმა აგრეთვე მოიპოვა BAFTA საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დეივიდ ოუენ რასელის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანტიკული კომედიები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
სტერილური ცხოველები

**სტერილური ცხოველები**, *უმიკრობო ცხოველები* — ყველა მიკროორგანიზმისაგან, მათ შორის ვირუსებისაგან, აგრეთვე მიკროპარაზიტებისაგან თავისუფალი ცხოველები. სტერილური ცხოველების გამოყენება მედიცინის სხვადასხვა დარგში მეტად ნაყოფიერი აღმოჩნდა და მან განსაზღვრა XX საუკუნის 60-ინ წლებში დამოუკიდებელი მეცნიერული დისციპლინის — გნოტობიოლოგიის ჩამოყალიბება.  გნოტობიოლოგიის მეთოდებსა და პინციპებს იყენებენ აგრეთვე კლინიკურ მედიცინაში საოპერაციო ჭრილობებისა და გარეშე მიკროფლორისაგან ავადმყოფის სრული იზოლაციისათვის (ასეპტიკა).

სტერილური ცხოველებს იღებენ საშვილოსნოდან ნაყოფის სტერილურად მოცილებით (ჰისტეროტომია, ჰისტერექტომია) ან მწერების, ფრინველების და სხვა გაუვნებლებული კვერცხების ინფუბაციით და შთამომავლობის შემგომი გამოზრდით სპეციალურ იზოლატორში. სტერილური ცხოველების მიღება შესაძლოა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ნაყოფი დაბადებამდე სტერილური იყო. ბუნებრივ პირობებში დაბადების შემდეგ ყველა ცხოველსა და ადამიანს მიკროფლორა (ნმფ)  აქვს. მასპინძლის ცხოველმოქმედებისათვის ამ მიკროორგანიზმების მნიშვნელობის გამოსარკვევად ატარებენ შედარებით ცდებს ჩვეულებრივ და სტერილურ  ცხოველებზე. სტერილური ცხოველების თავისებურებათა ცოდნას დიდი მნიშვნელობა აქვს იმუნიტეტის ფორმირების, ბაქტერიების განსაზღვრული სახეობების ცვალებადობის, საჭმლის მონელების, ინფექციური პროცესებისა და სხვათა შესასწავლად, როდესაც ნმფ არ არსებობს.

გნოტობიოლოგიის მონაცემები გვიჩვენებს, რომ ბუნებრივ პირობებში ორგანიზმებისა და ნმფ-ის სიმბიოზი უზრუნველყოფს მასპინძლის ორგანიზმს ვიტამინებით, ამინომჟავებით, საჭმლის მომნელებელი ფერმენტებით და სხვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სამოდელო ორგანიზმები
მწუხრი

**მწუხრი** — მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება, ერთგვარი ლოცვების ერთობლიობა, რომელიც აღესრულება დღის ბოლოს, საღამოთი. არსებობს ორი სახის მწუხრი: დიდი და მცირე.

**დიდი მწუხრი** სრულდება დღესასწაულებისა და კვირა დღეების წინა დღით.

**მცირე მწუხრი** აღესრულება მხოლოდ ღამისთევის (საღამოს ლოცვის) წინ. მცირე მწუხრი ასევე აღესრულება ყოველდღე სადაგ (ანუ არასადღესასწაულო) დღეებში და ამიტომ იგი ასევე იწოდება ყოველდღიურ მწუხრად.

მწუხრი აღესრულება საღამოს, მოსეს სიტყვების თანახმად, რომელიც ღვთის მიერ სამყაროს შექმნის აღწერისას, „დღე“-ს იწყებს საღამოდან, ასევე მართლმადიდებელ ეკლესიაშიც, დღე იწყება საღამოდან - მწუხრის მსახურებიდან, რადგანაც მსოფლიოს პირველ დღეს და ადამიანის არსებობის დასაწყისს წინ უსწრებდა სიბნელე, საღამო, მწუხრი. იგი ამიტომაც არის დადგენილი პირველ ადგილას ყოველდღიურ ღვთისმსახურებათა შორის. ამ მსახურებით მართლმადიდებელი მრევლი მადლობას უძღვნის ღმერთს განვლილი დღისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* orthodoxy.ge — წესი და განმარტება ღამისთევის ლოცვისა

კატეგორია:ქრისტიანული ლოცვები
Endemol

**Endemol Entertainment Holding NV** — ნიდერლანდების სატელევიზიო-საპროდუსერო კომპანია. შტაბ-ბინა მდებარეობს ჰილვერსომში, ნიდერლანდებში, Endemol-ს ჰყავს დობილი კომპანიები მსოფლიოს 23 ქვეყანაში, მათ შორის დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში, საფრანგეთში, მექსიკაში, ესპანეთში, იტალიაში, გერმანიაში, არგენტინაში, პოლონეთში, ნიდერლანდებში, ინდოეთში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, ლიბანში, მაროკოში, ავსტრალიაში და რუსეთში. ქმნის ყველაზე სკანდალურ და პოპულარულ რეალით შოუებს.

**Endemol — მოსკოვი** წარმოადგენს კომპანია Endemol-ს რუსეთში — ენდემოლ მოსკოვმა შექმნა მრავალი შოუ, მათ შორის «Фабрика звёзд», «Цирк со звёздами», «Большой Брат», «Фактор страха», «Сделка», «1 Против Всех».

ამასთან კომპანია დაკავებულია ვიქტორინებით, რუსი ტელემაყურებლებისათვის. მათ შორის ყველაზე ცნობილია «Киномания» (ТВ3), «Алло, ТВ!» (ТВ Центр), «Линия успеха» (ТНТ), «Большой куш» (ТВ3), ასევე ეზოტერული პროგრამა «Знаки судьбы» (რუსული ილუზიონი, ილუზიონ+).

2010 წლის მარტში ჯგუფმა სტრატეგიული პარტნიორობა გააფორმა კომპანია ენდემოლთან, Endemol გახდა «ВайТ Медиа»_ს საკონტროლო პაკეტის მფლობელი.

## პროექტები 
* Big Brother 

* Star Academy *()*

* De grote Donor Show 

* Deal or No Deal *()*

* 1 vs. 100 

* Fear Factor *()*

* Wipeout *()*

* The Money Drop

* Ani Tore! EX

## რესურსები ინტერნეტში 
* კომპანიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ტელეკომპანიები
ზემო გორკა (ხაროვსკის რაიონი)

**ზემო გორკა** () — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო გორკა — *ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი*

კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მადიარების ტომები

მინი|უნგრული ტომების დასახლების ტერიტორიები
**მადიარების ტომები** () — პოლიტიკური ერთეულები, რომლებიც თავდაპირველად სახლობდნენ ურალის მთებში, ხოლო IX საუკუნეში დაიპყრეს შუა დუნაის დაბლობი და ჩამოაყალიბეს პირველი უნგრული სამთავრო.

კონფედერაცია შედგებოდა ძირითადი 7 ტომისაგან (*ენო* (Γενάχ), *კერი* (Καρή), *კესი* (Κασή), *კურტ-გუარმატი* (Κουςτουγερμάτου), *მედერი* (Μεγέρη), *ნეკი* (Νέκη), *ტარიანი* (Ταριάνου).). კონფედერაციას ეწოდებოდა *Hétmagyar* ("შვიდი მადიარი"). კოალიციას განაგებდა შვიდი ბელადი: ალმოში, ელოდი, ონდი, კონდი, ტასი, ჰუბა და ტოჰოტომი, რომელთაგანაც ალმოში გახდა პირველი უნგრული სამთავროს მმართველი. ტომები სავარაუდოდ მოიცავდა 108 კლანს.

## ლიტერატურა 
* *Korai Magyar Történeti Lexikon (9-14. század)*, főszerkesztő: Kristó, Gyula, szerkesztők: Engel, Pál és Makk, Ferenc (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994)
* Kristó, Gyula: *A Kárpát-medence és a magyarság régmúltja (1301-ig)* (Szegedi Középkortörténeti Könyvtár, Szeged, 1993)
* *Magyarország Történeti Kronológiája I. – A kezdetektől 1526-ig*, főszerkesztő: Benda Kálmán (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1981)

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრელები
ცისკარი (ლოცვა)

**ცისკარი** — მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება, ერთგვარი ლოცვების ერთობლიობა, რომელიც დილით, მზის ამოსვლის წინ აღესრულება, თუმცა დღესდღეობით, იგი ძირითადად მწუხრთან შეერთებული სახით — საღამოს ხანს აღესრულება. ცისკარი სამი სახის არსებობს: ყოველდღიური, დიდი და სააღდგომო.

**ყოველდღიური ცისკარი** აღესრულება სადაგ (ანუ არასადღესასწაულო) დღეებში.

**დიდი ცისკარი**, შეერთებული დიდ მწუხრთან და პირველ ჟამთან, შეადგენს ღამისთევის (საღამოს) ლოცვას.

**სააღდგომო ცისკარი** კი სრულდება ყოველდღე ბრწყინვალე შვიდეულში.

ალიონი, რომელსაც სინათლე, სიფხიზლე და სიცოცხლე მოაქვს, ყოველთვის აღძრავს მორწმუნე ადამიანში მადლიერების გრძნობას ღმერთისადმი — სიცოცხლის მომნიჭებელისადმი. ამ მსახურებით მართლმადიდებელი მრევლი მადლობას უძღვნის ღმერთს განვლილი ღამისათვის და წყალობას შესთხოვს მომავალ დღეს. მართლმადიდებლურ ღვთისმსახურებაში ცისკრის ლოცვისას განიდიდება მაცხოვრის მოსვლა ამქვეყნად, რომელმაც ახალი ცხოვრება მოუტანა ადამიანებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* orthodoxy.ge — წესი და განმარტება ღამისთევის ლოცვისა

კატეგორია:ქრისტიანული ლოცვები
ქამილ შამუნი

მინიატიურა
**ქამილ შამუნი** (, ; 3 აპრილი, 1900 — 7 აგვისტო, 1987) — ლიბანის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. განათლებით ადვოკატი. ლიბანის პრეზიდენტი 1952-1958 წლებში. ერთ-ერთი უმთავრესი ქრისტიანი ლიდერი ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს. ეროვნულ-ლიბერალური პარტიის დამაარსებელი და თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლიბანის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
შამქორის ბრძოლა (1826)

**შამქორის ბრძოლა** — ერთ-ერთი დიდი ბრძოლა ირანის არმიასა და რუსეთის ჯარებს შორის 3 (15)  სექტემბერს, სოფელ შამქორთან 1826-1828 წლების რუსეთ-ირანის ომის დროს. ირანის არმიამ 1826 წელს ალყა შემოარტყა შუშის ციხეს და ჯარის ნაწილით თბილისს შეუტია. აგვისტოს დასაწყისში ირანის ჯარის ავანგარდმა შამქორი დაიკავა. საქართველოს მთავარმართებელმა ალექსი ერმოლოვმა გადაწყვიტა თბილისისაკენ წამოსული მტრის განადგურება. 3 სექტემბერს რუსეთის ჯარების რაზმმა და სახალხო ლაშქარმა გენერალ ვალერიან მადათოვის მეთაურობით შემხვედრ ბრძოლაში სოფელ შამქრორთან დაამარცხა ირანელთა ავანგარდი და მდინარე შამქორჩაის მარჯვენა ნაპირზე გამაგრებული მისი მთავარი ძალები. შამქორის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ აბას-მირზა იძულებული გახდა 5 სექტემბერს შუშის ალყა მოეხსნა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:ირანის ბრძოლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთ-ირანის ომები
კატეგორია:1826 წლის ბრძოლები
შამშიადად I

მინი|250პქ|შამშიადად I-ის სახელმწიფო
**შამშიადად I** — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1815-1783 წწ. დასავლეთ სემიტური ტომების წარმომადგენელი. ქ. ასურში ხელთ იგდო მეფობა და ახალი დინასტია დააარსა. მის დროს ასურეთის საზღვრები დასავლეთით ხმელთაშუა ზღვამდე, ხოლო აღმოსავლეთით ზაგროსის მთიანეთამდე გავრცელდა, ქ. მარიში მეფედ დასვა თავისი შვილი იასმახადადი, ერთხანს შამდიადადის ქვეშევრდომობას ბაბილონის მეფე ხამურაბიც ცნობდა. პირველმა მიიღო „სამყაროს მეფის“ ტიტული.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
შამშიადად IV

**შამშიადად IV** — ასურეთის მეფე დაახლოებით ძვ. წ. 1054-1050 წწ. ტიგლათფილესერ I-ის შვილი. მისი მეფობიდან ცნობილია მხოლოდ ის, რომ აუშენებია ერთ-ერთი დანგრეული ტაძარი. ქვეყანას მართავდა 4 წელიწდი. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ДРЕВНИЙ ВОСТОК И АНТИЧНОСТЬ.

კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
შამშიადად V

მინიატიურა|შამშიადად V-ის სტელა
**შამშიადად V** — ასურეთის მეფე დაახლოებით ძვ. წ. 823-810 წწ. სალმანასარ III-ის მემკვიდრე. მის დროს ასურეთი სხვა ქვეყნების დაპყრობას აღარ ცდილობდა, მხოლოდ თავისი საზღვრების შენარჩუნებაზე ზრუნავდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
შაიბანიდები

**შაიბანიდები** () — შიბანის, ჩინგიზ-ყაენის ვაჟის, ჯუჩის შვილის, ბათო-ყაენის ძმის შთამომავლები, რომლებსაც განეკუთვნებოდა უზბეკური დინასტიის შაიბანიდების დამფუძნებელი მუჰამედ შაიბანი (1451—1510), აბულხაირის შვილიშვილი. მან 1499 წელს დაიწყო მავერანაჰრის დაპყრობა, ხოლო 1500—1501 წლებში თემურიდებს წაართვა სამარყანდი, დააარსა შაიბანიდების სახელმწიფო; იგი გაბატონდა მთელს მავერანაჰრსა და ხორასანში. 1510 წელს შაიბანი-ხანი ირანის სეფიანთა დინასტიის შაჰთან ისმაილ I-თან ბრძოლაში დამარცხდა და მოკლეს. შაიბანიდების მიაჩნდათ, რომ თემურიდების კანონიერი მემკვიდრეები იყვნენ და განუწყვეტლად ებრძოდნენ სეფიანებს ხორასნისათვის და ქ. ჰერათისათვის. აბდულა-ხან II-ის (1557—1598 წწ. სრულიად უზბეკთა ხანი 1583 წლიდან) დროს სახანო ძალაუფლება მნიშვნელოვნად გაძლიერდა. მისი სიკვდილსა და მისი შვილის მოკვლის შემდეგ შაიბანიდების დინასტია შეწყდა. შაიბანიდების შემდეგ (1599 წლიდან) აშთარხანიდები გაბატონდნენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დინასტიები
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
შაიბანიდების სახელმწიფო

**შაიბანიდების სახელმწიფო** — ფეოდალური სახელმწიფო შუა აზიაში (1500-1598 წწ.), რომლის დედაქალაქი იყო ჯერ სამარყანდი, ხოლო 1560 წლიდან - ბუხარა. მისი შექმნა დაკავშირებულია ცენტრალურ აზიაში მომთაბარე უზბეკების - შაიბანიდების მოსვლასთან, ჩინგიზ-ყაენის შთამომავლის, შაიბანი-ხანის მეთაურობით და მათ მიერ ცენტრალური მავერანაჰრის დაპყრობასთან. 1510 წელს, როდესაც ირანმა შაიბანი-ხანი დაამარცხა, იგი დაიშალა ორ უზბეკურ სახელმწიფოდ: შაიბანიდების სახელმწიფოდ და ხივის სახელმწიფოდ. შაიბანიდების სახელმწიფო დაიყო საუფლისწულო მამულებად. მათგან ყველაზე დიდი იყო ბუხარა, სამარყანდი, ტაშკენტი, ბალხი და სხვა. სახელმწიფოს მეთაური ხანის ტიტულს ატარებდა. მრავალრიცხოვანმა ლაშქრობებმა, მეზობლებზე თავდასხმებმა და გაუთავებელმა შინაომებმა მნიშვნელოვნად გააჩანაგა მეურნეობა. შაიბანიდების სახელმწიფოს არსებობის პერიოდში დამკვიდრდა მავერანაჰრისა და ხორასნის თურქულენოვანი მოსახლეობის ეთნონიმი „უზბეკები“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
ველის კაკაჩა

**ველის კაკაჩა** () — მტაცებელი ფრინველი ქორისნაირთა რიგის კაკაჩას გვარისა.

სხვა სახეობის კაკაჩებთან შედარებით უფრო დიდი ზომისაა და გრძელი ფეხები აქვს. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ევროპაში, ცენტრალურ აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. გვხვდება ღია, მშრალ ადგილებში. უპირატესობას ანიჭებს სტეპებს, ნახევარუდაბნოებსა და ხრიოკ გორაკებს. ბუდობს ციცაბო კლდეებსა და ფლატეებზე, რომლებიც ღია ადგილებს გადაჰყურებენ. ნადირობისას მსხვერპლს ხშირად შემაღლებული ადგილიდან — ხმელი ხეებიდან, ბოძებიდან ან კლდეებიდან უთვალთვალებს. იჭერს მომცრო და საშუალო ზომის ხერხემლიანებს: ფრინველების, ძუძუმწოვრების და ქვეწარმავლების ჩათვლით. საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილია როგორც მოწყვლადი სახეობა.

ველის კაკაჩას ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც არის შესაძლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bird Guides: Long-legged Buzzard . Identification information and videos. Retrieved 2006-NOV-28.

კატეგორია:კაკაჩა
კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების სისტემა

**დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების სისტემა** (RTGS) — ფულადი სახსრების გადარიცხვების სისტემა, სადაც ფული და ფასიანი ქაღალდი გადაადგილდება ერთი ბანკიდან მეორეში „რეალური დროისა“ და „სიმრავლის“ ბაზაზე. „რეალურ დროში“ გარიგება ნიშნავს, რომ გადახდის ტრანზაქცია არ ექვემდებარება რომელიმე მომდევნო პერიოდს. ტრანზაქცია სრულდება მაშინვე, როდესაც გარიგება დაიდება. „მრავალი გარიგება“ ნიშნავს რომ ტრანზაქცია იდება ერთი ერთზე, სხვა ტრანზაქციებთან შეკვრისა და გაერთიანების გარეშე. როდესაც დაიდება, გარიგება საბოლოოა. 
ეფექტიანი დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორები სისტემა ამცირებს საქონლისა და მომსახურების გაცვლის დანახარჯებს და სასიცოცხლოდ აუცილებელია ბანკთაშორისი, კაპიტალისა და ფულის ბაზრების ფუნქციონირებისათვის. მისმა ჩავარდნამ შეიძლება გამოიწვიოს ფინანსური რესურსების არაეფექტური გამოყენება და ფინანსური სისტემისადმი ნდობის დაცემა.

RTGS სისტემა ევროპაში ფარავს მრავალ ქვეყანას: TARGET2 (ტრანს-ევროპული ავტომატიზირებული დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების ექსპრეს სისტემა) მოიცავს ევროკავშირის 26 ქვეყანას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ეროვნული ბანკი 

კატეგორია:ცენტრალური ბანკები
კატეგორია:საგადასახადო სისტემები
ზედა პალეოლითი

[მინი|[ლოსელის ვენერა, ზედა პალეოლითის ხანის ქვაზე ნაკვეთი.]]
**ზედა პალეოლითი** —  პალეოლითის (ძველი ქვის ხანის) გვიანი საფეხური. ამ დროის ადამიანი უფრო ფართოდ არის განსახლებული დედამიწის ზურგზე, ვიდრე ქვედა პალეოლითში. აფრევრაზიის შემდეგ იგი მეოთხე მატერიკზე, ამერიკაშიც გადასულა. თუ ადრე ნეანდერტალელთა ნაბინარებს ევრაზიის სამხრეთ და ცენტრალურ რაიონებში ვხვდებოდით, ახლა კრომანიონელებს ამ მატერიკების ჩრდილოეთი ნაწილიც დაუსახლებიათ და ეპოქის ბოლოს თვით არქტიკამდეც კი მიუღწევიათ.

დღეისათვის გვიანპალეოლითელი ადამიანის 750–ზე მეტი ძეგლია ცნობილი. აქედან საქართველოს ტერიტორიაზე 50-ზე მეტი ძეგლი მოდის. ზედა ანთროპოგენში ყინვარების საგრძნობლად უკან დახევის შედეგად, განთავისუფლებული დიდი ტერიტორია ზედაპალეოლითელს საკმაოდ სწრაფად აუთვისებია.

ზედაპალეოლითელი ადამიანის ნაბინარები მიკვლეულია საქართველოს შავიზღვისპირეთში, ცხენისწყალ–რიონ–ყვირილას უზში, კავკასიონის მთისწინეთსა და შუამთიანეთში, აგრეთვე ანტიკავკასიონის მთისწინეთში, უმთავრესად მდ. მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ისტორიული ქვემო ქართლის ფარგლებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ნეოლითის ხანა

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970

## რესურსები ინტერნეტში 
*The Upper Paleolithic Revolution 
*Picture Gallery of the Paleolithic (reconstructional palaeoethnology) 
*  Zdeněk Burian - ზედა პალეოლითი : ფერადი სურათები

კატეგორია:ქვის ხანა
კატეგორია:პალეოლითი
მიხალიხა (ხაროვსკის რაიონი)

**მიხალიხა** () — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები

## რესურსები ინტერნეტში
* მიხალიხა — *ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი*

## სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
შარლ III მოსულელო

200px|მინიატიურა|შარლ III მოსულელო
**შარლ III მოსულელო** (, , ; დ. 17 სექტემბერი, 879 — გ. 7 ოქტომბერი, 929) — დასავლეთ ფრანკთა სამეფოს მეფე 898-923 წლებში, კაროლინგების დინასტიისა, ლუი II-ის შვილი. იძულებული იყო ნორმანებისთვის დაეთმო ნორმანდია. 911 წელს დაიპყრო ლოთარინგია. 922–923 წლებში შარლ III მოსულელოს აუჯანყდა დიდკაცობა, რომელმაც შარლ III ვერაგულად დაატყვევა და მეფედ რაულ ბურგუნდიელი წამოაყენა (923 წლის ივლისი). შარლ III სიკვდილამდე პერონის ციხესიმაგრეში იმყოფებოდა ტყვედ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 879
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 929
Gesta Hungarorum

მინი|ხელნაწერის პირველი გვერდი

***უნგრელთა გმირობები*** () — ანონიმური ავტორის (რომელიც საკუთარ თავს უწოდებს:*Anonymi Bele Regis Notarii* - 'მეფე ბელას ანონიმური ნოტარიუსი') ადრეული უნგრეთის ისტორია. ანონიმუსმა განათლება მიიღო პარიზის უნივერსიტეტში და მეფის კარზე მუშაობდა ნოტარიუსად, სავარაუდოდ ბელა III-ის სასამართლოში. ქრონიკები სავარაუდოდ 1196-1203 წლებში დაიწერა, თუმცა ზოგიერთი მეცნიერი მიიჩნევს რომ *Gesta* დაწერილია ადრეულ XII საუკუნეში, ან სულაც XI საუკუნის მეორე ნახევარში. *Gesta Hungarorum*-მ მოაღწია დაახლოებით 1200 წელს შექმნილი ხელნაწერის სახით და პირველი ბეჭდური გამოცემა მოხდა 1746 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Quotes from Gesta Hungarorum regarding Transylvania and Banat  
*Gesta Hungarorum text  
*Gesta Hungarorum  

## სქოლიო 
კატეგორია:XII საუკუნის წიგნები
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
მიკროსპორანგიუმი

**მიკროსპორანგიუმი** — განსხვავებულსპოროვანი გვიმრებისა და თესლოვანი მცენარეების მრავალუჯრედიანი ორგანო, რომელშიც წარმოიქმნება მიკროსპორები. ზოგიერთ მცენარეს მიკროსპორანგიუმი უვითარდება მიკროსპოროფილების იღლიაში, წყლის გვიმრებს კი სპოროკარპიუმებში. შიშველთესლოვანებს მიკროსპორანგიუმი უვითარდებათ მიკროსპოროფილებზე თითო-თითოდ (ზოგიერთ გნეტუმს), ან, უფრო ხშირად, რამდენიმე ერთად (წიწვოვანები). ფარულთესლოვან მცენარეებში მიკროსპორანგიუმის ჰომოლოგი არის სამტვრე პარკი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
ქლოროპლასტი

მინი|ქლოროპლასტები
**ქლოროპლასტები** ( — მწვანე, plastos — გამოძერწილი) — მწვანე დისკოები, რომლებიც მხოლოდ მცენარის უჯრედებში მდებარეობენ. ისინი მცენარეს ანიჭებენ მწვანე ფერს და მათში მიმდინარეობს ფოტოსინთეზი. ქლოროპლასტი შეიცავს ქლოროფილს. ის ციტოპლაზმისგან ორი მემბრანითაა გამოყოფილი. მისი გარეთა მემბრანა გლუვია, შიგნითა კი — დანაოჭებული და გრანებს წარმოქმნის, ამიტომ ეს ორგანოიდი თავისი ორი მემბრანით ჰგავს მიტოქონდრიას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქლოროპლასტები

## სქოლიო
კატეგორია:ფოტოსინთეზი
ბოსტონის მარათონის აფეთქებები

მარჯვნივ|მინი
**ბოსტონის მარათონის აფეთქებები** — 2013 წლის 15 აპრილს, აშშ-ის ქალაქ ბოსტონში, პოპულარული ბოსტონის მარათონის დროს ფინიშის ხაზთან მომხდარი 2 აფეთქება, რამაც 2 ადამიანის დაღუპვა და 23 ადამიანის დაშავება გამოიწვია.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფეთქებები
აფეთქებები
მადიარების შვიდი ბელადი

[მინი|მადიარების შვიდი ბელადი - *[უნგრეთის დასურათებული ქრონიკა*]]
[მინი|ბელადები. დეტალი [არპად ფესტის პანორამადან - *უნგრელების ჩამოსვლა*.]]
**მადიარების შვიდი ბელადი** — უნგრელების შვიდი ტომის ბელადი, 895 წელს მათ მიერ შუა დუნაის დაბლობის დაკავების დროს. ბიზანტიის იმპერატორი კონსტანტინე VII შვიდ ტომს მოიხსენიებს წყაროში - *იმპერიის მართვის შესახებ*, სადაც ასევე მოცემულია უნგრელების დასახლებების სახელებიც.

კონსტანტინე VII არ იძლევა ბელადების სახელებს, თუმცა აღწერს მათი ლიდერობის ზოგიერთ ასპექტს.

### ანონიმური წყაროების მიხედვით 
*Gesta Hungarorum*-ის ანონიმური ავტორი ასახელებს ბელადების შემდეგ სახელებს.

* ალმოში, არპადის მამა
* ელოდი, შაბლოჩის მამა
* კონდი (*Kond*, *Kund*), კურსანის და კაპლონის მამა
* ონდი, ეტეს მამა
* ტასი, ლელის მამა
* ჰუბა
* ტოჰოტომი (*Töhötöm*), ხორკას მამა

სავარაუდოდ ეს სია შეესაბამება რეალურად არსებული ბელადების სახელებს, თუმცა არაა ცნობილი შუა დუნაის დაბლობის დაპყრობის დროს ყველა მათგანი იყო ბელადი თუ არა, რადგაან კონსტანტინე VII ტასს მოიხსენიებს არპადის შვილიშვილად. ბელადებს შორის კავშირები წარმოადგენს დავის საგანს.

### სიმონ კეზას მიხედვით 
უნგრელი მემატიანე სიმონ კეზა იძლევა ბელადების შემდეგ სახელებს:

* არპადი, ალმოშის შვილი, ელოდის შვილი, იდეკის შვილი
* შაბლოჩი
* დიულა
* ორსი
* კონდი (*Kond*, *Kund*), კურსანის და კაპლონის მამა
* ლელი
* ვერბულშუ ("სისიხლის მსმელი")

ეს სია უფრო მეტი მითოლოგიური ელემენტების შემცველია და ნაკლბად სანდოა ვიდრე ანონიმუსის წყარო.

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია