უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმი

**უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმი** — მდებარეობს მთა ვერნონ-ბელვედერში, ბალტიმორში, მერილენდში, შეერთებული შტატებში. არის საზოგადოებრივი ხელოვნების მუზეუმი, რომელიც დაარსდა და გაიხსნა 1934 წელს. ის ფლობს მე-19 საუკუნის შუა ხანებში შექმნილ კოლექციებს. მუზეუმის კოლექცია არსებითად შეაგროვეს ხელოვნების და ქანდაკებების დიდმა ამერიკელმა კოლექციონერებმა, მამამ და შვილმა: უილიამ ტომპსონ უოლტერსმა, (1819-1894), რომელმაც ნამუშევრების შეგროვება დაიწყო, როდესაც ის გადავიდა პარიზში, ხოლო მისმა შვილმა,  ჰენრი უოლტერსმა (1848–1931), დახვეწა კოლექცია და დაიწყო შენობის მშენებლობა კოლექციების განსათავსებლად. მას შემდეგ რაც ბალტიმორის საზოგადოებას West Mount Vernon მანსიონში შესაძლებლობა მიეცა დაეთვალიერებინა მამა-შვილის მზარდი კოლექცია, ჰენრიმ 1905-1909 წლებში დაგეგმა სასახლის სტილის ნაგებობის აშენება, საგამოფენო სივრცის შექმნის მიზნით. შენობა მდებარეობს უკანა ხეივნის გასწვრივ, უოლტერსის სასახლის სამხრეთით, ჩრდილოეთ ჩარლზის ქუჩის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში, დასავლეთის ცენტრის ქუჩაზე.

სასახლე და გალერეა ასევე იყო ვაშინგტონის ძეგლის სამხრეთ და დასავლეთ ნაწილში, მთა ვერნონ-ბელვედერის სამეზობლოში, ცენტრალური საქმიანი უბნის ჩრდილოეთით და საკათედრო გორაკის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 1931 წელს, გარდაცვალებისთანავე, ჰენრი უოლტერსმა "საზოგადოების საკეთილდღეოდ" ანდერძად დატოვა 22,000 -ზე მეტი ნამუშევრის მთელი კოლექცია, ჩარლზ სტრიტის გალერეის ორიგინალური შენობა და მისი მიმდებარე ვილა, რომელიც  დასავლეთ მთა ვერნონის ადგილას, ქალაქ ბალტიმორში მდებარეობს. კოლექცია მოიცავს ძველი ეგვიპტის შედევრებს, ბერძნულ ქანდაკებებსა და რომაულ სარკოფაგებს, შუა საუკუნეების სპილოს ძვლებს, განათებულ ხელნაწერებს, რენესანსის ბრინჯაოს, ძველი ოსტატის ევროპულ და მე-19 საუკუნის ნახატებს, ჩინურ კერამიკასა და ბრინჯაოს, არტ-დეკო სამკაულებს და ძველ ახლო აღმოსავლეთს, მესოპოტამიურ ან უძველეს ახლო აღმოსავლეთის საგნებს.

2000 წელს, „უოლტერსის ხელოვნების გალერეამ“ შეცვალა თავისი დიდი ხნის სახელი და დაერქვა „უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმი“  რათა ასახულიყო მისი, როგორც დიდი საჯარო დაწესებულების იმიჯი. მომდევნო წელს, უოლტერსმა (როგორც ეს ხშირად ცნობილია ადგილობრივად) გახსნა თავისი ორიგინალური მთავარი შენობა სამწლიანი ფიზიკური რემონტისა და შიდა კომუნალური და ინფრასტრუქტურის შეცვლის შემდეგ. 

2006 წლის 1 ოქტომბრიდან მუზეუმში შესვლა ვიზიტორებისთვის უფასო გახდა, რაც მთელი წლის განმავლობაში, ბალტიმორ სიტისა და მიმდებარე გარეუბნის ბალტიმორის საგრაფო ხელოვნების სააგენტოებისა და ხელისუფლების მიერ გაცემული მნიშვნელოვანი გრანტების შედეგად მოხდა. 2012 წელს "უოლტერსმა" გამოაქვეყნა თავისი კოლექციების თითქმის 20,000 სურათი შემოქმედებითი ნამუშევრის ლიცენზიით და ითანამშრომლა მსოფლიო აბლაბუდასა და ვიკისაწყობთან.  ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ყოვლისმომცველი გამოცემა, რომელიც მუზეუმმა შექმნა.
## მუდმივი კოლექცია 
### უძველესი ხელოვნება 
უოლტერსის უძველესი ხელოვნების კოლექცია მოიცავს ეგვიპტის, ნუბიის, საბერძნეთის, რომის, ეტრურიისა და ახლო აღმოსავლეთის ნამუშევრებს. მათ შორისაა ეგვიპტური ლომის ცეცხლოვანი ქალღმერთის სეხმეტის ორი მონუმენტური 3000-ფუნტიანი ქანდაკება;  ალაბასტური რელიეფები აშურნასირპალ II- ის სასახლიდან; ბერძნული ოქროს სამკაულები, მათ შორის ბერძნული სამაჯურები ოლბიიდან; პრაქსიტელეს სატირი და სხვა.

### ძველი ამერიკის ხელოვნება 
1911 წელს ჰენრი უოლტერსმა შეიძინა თითქმის 100 ოქროს არტეფაქტი ცენტრალური ამერიკის დასავლეთ პანამის ჩირიქის რეგიონიდან და შექმნა უძველესი ამერიკული ხელოვნების ძირითადი კოლექცია. შემდგომ, მუზეუმმა დაამატა ხელოვნების სხვა ნამუშევრები  მექსიკიდან, ცენტრალური ამერიკიდან და სამხრეთ ამერიკიდან, მათ შორის მეზოამერიკული ოლმეკის, აცტეკების და მაიას კულტურების, ასევე მოჩესა და ინკების ხალხებიდან.

### აზიური ხელოვნება 
აზიური ხელოვნების კოლექციის ძირითადი ობიექტები, რომლებიც ადრე შეკრიბაკოლექციონერებმა უილიამ ტ. და ჰენრი უოლტერსმა მოიცავს იაპონურ იარაღს და ჯავშანს; ჩინურ და იაპონურ ფაიფურებს, ლითონის ნაწარმს. მუზეუმის აზიური ხელოვნების გამოჩენილ ნამუშევრებს შორისაა მე-12 ან მე-13 საუკუნის რთულად მოხატული მინის დინასტიის ღვინის ქილა. მუზეუმი ფლობს ბუდას უძველეს შემორჩენილ ჩინური გამოსახულებას (დათარიღებულია ახ. წ. მე-6 საუკუნის ბოლოთი). იგი გამოფენილია გალერეაში, რომელიც ეძღვნება მხოლოდ ამ ნამუშევარს.

მუზეუმში არის ტაილანდური ბრინჯაოს, გრაგნილებისა და ბანერის ნახატების ერთ-ერთი უდიდესი და საუკეთესო კოლექცია მსოფლიოში.

## შენობები 
### ჩარლზ სტრიტი - ძველი მთავარი შენობა (1905–1909) 
მარჯვნივ|მინი|373x373პქ| უოლტერსის სამხატვრო გალერეის სკულპტურული ბაღი (ცენტრალური დიდი დარბაზი) (ახლანდელი უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმი) 1905–1909 წლების მთავარ შენობაში.
ჰენრი უოლტერსის ორიგინალური გალერეა შეიქმნა არქიტექტორ უილიამ ადამს დელანოს მიერ და დაარსდა 1904-1909 წლებში, სამხრეთ ვაშინგტონთან ახლოს (ჩრდილო -დასავლეთ კუთხეში, დასავლეთ ცენტრის ქუჩაზე). მუზეუმის არქიტექტურა რენესანსის ელემენტებითაა შექმნილი. რენესანსისა და ბაროკოს პერიოდის ხელოვნება, მე-18 და მე-19 საუკუნეების ფრანგული დეკორატიული ხელოვნება და ხელნაწერები და იშვიათი წიგნები ახლა გამოფენილია  პალაცოს სტილის სტრუქტურაში. 

ეს ბერძნული აღორძინების სტილის ვილა, ერთ-ერთი ყველაზე დახვეწილია ქალაქში, შეიქმნა ცნობილი ადგილობრივი არქიტექტორის ჯონ რუდოლფ ნიერნზის მიერ (1814–1885) და დაარსდა 1848 და 1850 წლებში დოქტორ ჯონ ჰანსონ ტომასისთვის, დიდხანს ითვლებოდა ყველაზე "ელეგანტურ" სახლად მთა ვერნონის ადგილის ან ვაშინგტონის ადგილის გასწვრივ. იგი მდებარეობს ვაშინგტონის ძეგლის მიმდებარე წრის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში და მოგვიანებით ეკუთვნოდა ჯენკსისა და გლედინგის ოჯახებს (შემდგომში ცნობილი როგორც თომას-ჯენკსი-გლედინგის სასახლედ).

## ლიტერატურა 
* *უოლტერსის სამხატვრო გალერეა, კოლექციების გზამკვლევი*, 1997, სკალას წიგნები,
* Gruelle, RB, *უილიამ ტომპსონ უოლტერსის კოლექცია* (ბოსტონი 1895)
* ბუშნელი, SW, *უილიამ ტომპსონ უოლტერსის აღმოსავლური კერამიკული ხელოვნების კოლექციები* (ნიუ-იორკი 1899)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმის ონლაინ კოლექცია
* არქიმედეს პალიმფსესტის პროექტის ვებ გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:მერილენდის მუზეუმები
კატეგორია:1934 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მერილენდის სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები
კატეგორია:მერილენდის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით