open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხალხისთვის

**ანა დოლიძე — ხალხისთვის** — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომელიც ანა დოლიძემ დააფუძნა. პარტიის პრეზენტაცია 2021 წლის 22 მაისს გაიმართა. 

## ისტორია
2020 წლის 21 მაისს ანა დოლიძემ სამოქალაქო მოძრაობა „ხალხისთვის“ დააფუძნა. მისი განცხადებით, მოძრაობის მიზანი ახალი პოლიტიკური რეალობის შექმნა იყო „სუფთა ხელებით“, რომელიც ორპოლუსიანობას დაასრულებდა. ერთი წლის შემდეგ, 2021 წლის 22 მაისს მან პარტია „ხალხისთვის“ დააფუძნა, რომლის ქვაკუთხედი სოციალური სამართლიანობაა. 

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

## 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები
2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე, პარტიის თავმჯდომარე ანა დოლიძე თბილისის მერობის კანდიდატად იყო წარმოდგენილი, რომელმაც გაძლიერებული ორპოლუსიანობის პირობებში ხმების 4,56% (21 935 ხმა) მიიღო და მეოთხე ადგილი დაიკავა. 

პარტია „ხალხისთვის“ წარმოდგენილი იყო თბილისის ათივე სამაჟორიტარო რაიონში, ხოლო რეგიონის მასშტაბით შვიდ მუნიციპალიტეტში. ესენია: მესტია, ოზურგეთი, ჩხოროწყუ, ყაზბეგი, ქუთაისი, რუსთავი, ონი.

პარტიამ მთელი ქვეყნის მასშტაბით 14 988 ხმა მიიღო და თბილისისა და ყაზბეგის საკრებულოს მუნიციპალიტეტში თითო-თითო მანდატი მოიპოვა. 
თბილისი - ნინო წულაძე; 
ყაზბეგი - შენგელი ავსაჯანიშვილი. 

2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე, პარტიას ერთი ხმა სხვა პარტიებთან შედარებით ყველაზე ნაკლები — 2,01 ლარი დაუჯდა. პარტიამ საანგარიშო პერიოდში სულ 30 186 ლარი დახარჯა, საიდანაც 10 816 სარეკლამო ხარჯი იყო. პარტიამ შემოსავლის სახით 29 572 ლარი მიიღო. არჩევნებში კი ანა დოლიძის პარტიამ 14 988 ხმა მიიღო, შესაბამისად, პარტიას ერთი ხმა 2,01 ლარი დაუჯდა.

## პარტიის თავმჯდომარეები 
## შედეგები არჩევნებში
### საპარლამენტო
### ადგილობრივი 
## რესურსები ინტერნეტში
*პარტიის ოფიციალური გვერდი 
*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2021 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
ონაშვილი

საკუთარი სახელი **ონაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი ონაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდოისტი)
* ირინა ონაშვილი — ქართველი მოდელი, ტელეწამყვანი
* მამუკა ონაშვილი — ქართველი საესტრადო მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
მჯდომარე ქალის პორტრეტი (ერივანი)

**„მჯდომარე ქალის პორტრეტი“** () ანუ **„ახალგაზრდა ქალის პორტრეტი“** - აზერბაიჯანელი მხატვრის მირზა კადიმ ერივანის მიერ XIX ს-ის 70 წლებში შექმნილი სურათი. ინახება ბაქოში, ხელოვნებათა ეროვნულ მუზეუმში. პორტრეტი ილუსტრირებდა მხატვრის შესახებ სტატიას „ხელოვნების პოპულარულ ენციკლოპედიაში“.

## აღწერა 
პორტრეტზე გამოსახულია ახალგაზრდა ქალი სახე ოდნავ მწუხარე გამომეტყველებით. სახის ნაკვთები სწორია, ხშირი შავი წარბები ხაზს უსვამენ მეტყველ დიდრონ თაფლისფერ თვალებს. მსუბუქად დავარცხნილი მუქი წაბლისფერი თმა ტალღებად ჩამოშლილია მხრებზე. ქალი გამოსახულია თეთრი მარმარილოს კედელთან ხალიჩაზე მჯდომარე.

ძნელია ხალიჩის ტიპის განსაზღვრა მისთვის დამახასიათებელი მოხატულობის არამკვეთრი გამოსახულების გამო. ყოველგვარი პერსპექტივის გარეშე, აბსოლუტურად ვერტიკალურად, ერივანის სხვა ნამუშევრების მსგავსად, მოცემულია  იატაკზე გაშლილი ხალიჩის გამოსახულება. მისი შესრულების ტექნიკა ზედმიწევნითია და, ძირითადად, მინიატურულ ტექნიკას წააგავს.

მუთაქის მოცულობისა და კალთის ნაკეცების გამოსახვის მეთოდებში რეალიზმის ელემენტები შეიმჩნევა. ქალის სახე გულმოდგინედ არის გადმოცემული. იგი მოდელირებულია მოვარდისფრო - ყავისფერი და ლურჯი ტონების ოდნავ შესამჩნევი წერტილოვანი ხაზით. ნახევარტონები დატანილია ღია ვარდისფერ ფერში და ოდნავ გამოხატავს მოცულობას. ტუჩების, ცხვირის, წარბების ნაზი მოხაზულობები და მეტყველი თვალების ნახატი განსაკუთრებულ მიმზიდველობასა და სიხალისეს ანიჭებს სახეს, რომელიც მოკლებული არ არის პორტრეტულ  მსგავსებას. ელემენტების გადმოცემის მსგავსი მიდგომა ერივანის დაკვირვებულობასა და რეალისტური მიმართულებით მუშაობის სურვილზე მეტყველებს. ტემპერასა და აკვარელში შესრულებული აღწერილი პორტრეტი კარგად  შემოინახა.

## სქოლიო
კატეგორია:ნახატები
არაგონული ენა

**არაგონული ენა** (Aragonés) — რომანული ენა, რომელზეც 2011 წლის მონაცემებით საუბრობს ესპანეთში, არაგონის ავტონომიურ გაერთიანებაში, უპირატესად სომონტანო-დე-ბარბასტროს, ხასეტანიის, ალტო-გალიეგოს, სობრარბესა და რიბაგორსის კომარკების ტერიტორიაზე მცხოვრები 12 000-მდე ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*არაგონული პუბლიკაციების კატალოგი 
*Academia de l'Aragonés
*Consello d'a Fabla Aragonesa
*A.C. Nogará
*Sociedat de Lingüistica Aragonesa
*არაგონული ენა

## სქოლიო
კატეგორია:რომანული ენები
ვაშლევის ამაღლების ეკლესია

**ვაშლევის ამაღლების ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაშლევში. აგებულია XIX საუკუნეში.

ვაშლევის ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე. ეკლესია მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ყოფილა და ჯერ 1821, ხოლო შემდეგ 1849 წელს განმეორებით უკურთხებიათ. გარშემო დაფიქსირებულია XIX-XX საუკუნეების მიჯნის წარწერიანი საფლავის ქვები. ნაეკლესიარზე ამჟამად ცარიელი სივრცეა. კულტურული ფენა ან ძველი ნაგებობის ნაშთები არ იძებნება.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მოლა ფანაჰ ვაგიფის ბიუსტი

**მოლა ფანაჰ ვაგიფის ძეგლი** — ცნობილი აზერბაიჯანელი პოეტის, XVIII საუკუნის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწის მოლა პანაჰ ვაგიფისადმი მიძღვნილი ძეგლი. 1992 წელს ქალაქ შუშის ოკუპაციის შემდეგ დაანგრიეს. 2021 წელს ოკუპაციიდან ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ რესტავრირებულია.

## ისტორია 
მოლა პანაჰ ვაგიფის ძეგლი 1957 წელს მოქანდაკე ჰაიატ აბდულაევმა ბრინჯაოსაგან დაამზადა. იგი პოეტის საფლავის ძეგლის სახით დაიდგა შუშაში, ჯიდირდიუზთან ახლოს 1958 წელს. მოგვიანებით, 1976 წელს ბიუსტი გადატანილ იქნა შუშაში ვაგიფის სახლთან. ვაგიფის მავზოლეუმის გახსნის წინ 1982 წელს ბიუსტი და მის გარშემო ტერიტორია გარემონტდა, ხოლო ძეგლის პოსტამენტი შეიცვალა. 1992 წელს შუშის ოკუპაციის დროს ბიუსტი და სხვა მრავალი ძეგლი ვანდალიზმის მსხვერპლი გახდა და ოკუპანტებმა დაანგრიეს.

2021 წელს ოკუპაციიდან ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ ძეგლი რესტავრირებულ იქნა მისი ავტორის, ჰაიატ აბდულაევის პირვანდელი საესკიზიო პროექტის მიხედვით და თავის ადრინდელ ადგილსამყოფელს დაუბრუნდა. 2021 წლის 29 აგვისტოს მოლა პანაჰ ვაგიფის ძეგლი ხელახლა გაიხსნა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
უკანასკნელი ჩინური გაფრთხილება

**„უკანასკნელი ჩინური გაფრთხილება“** () — რუსული ირონიული იდიომატური გამოთქმა, რომლითაც აღინიშნება უსაფუძვლო, შეუსრულებელი მუქარა, რომელსაც არ/ვერ მოყვება ქმედება..

გამოთქმა წარმოიშვა 1950—1960-იან წლებში აშშ-სა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის ურთიერთობების გამწვავების ფონზე, რაც გამოიწვია ჩინეთის რესპუბლიკის (ტაივანი) საკითხმა. პირველი გაფრთხილება ჩინეთმა 1958 წლის 7 სექტემბერს გამოაქვეყნა,. თითოეულ გაფრთხილებას საკუთარი ნომერი გააჩნდა. გაფრთხილებების ზუსტი რაოდენობის დათვლა თითქმის შეუძლებელია, თუმცა 1964 წლის ბოლოსთვის ჩინეთმა 900-ზე მეტი გაფრთხილება გასცა..

## სქოლიო
კატეგორია:იდიომები
ტობოსო (დასავლეთი ნეგროსი)

**ტობოსო** (ოფიციალურად **ტობოსოს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ ნეგროსის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 43 445 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ ნეგროსის მუნიციპალიტეტები
ჟან-ჟაკ პოლე

**ჟან-ჟაკ პოლე** (; დ. 26 აპრილი, 1740 — გ. 4 აგვისტო, 1826) — ფრანგი ექიმი და მიკოლოგი. ტერმინ „მიკოლოგიის“ ავტორი. 

დაიბადა 1740 წლის 26 აპრილს. მედიცინას სწავლობდა მონპელიეს უნივერსიტეტში. 1764 წელს მიიღო მედიცინის დოქტორის ხარისხი. 1764-1802 წლებში ექიმად მუშაობდა პარიზში. მოგვიანებით გავიდა პენსიაზე და ფონტენბლოში გადასახლდა. 1821 წლის 22 ოქტომბერს იგი არჩეულ იქნა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. გარდაიცვალა 1826 წლის 4 აგვისტოს ფონტენბლოში.

1790-1793 წლებში გამოიცა მისი ორტომიანი ნაშრომი *Traité des champignons*. 

მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **Paulet**.

## რჩეული ნაშრომები 
* Paulet, J.-J. (1790—1793). *Traité des champignons*. 2 vol.
* Paulet, J.-J. (1808). *Prospectus du traité des champignons*. 88 p.
* Paulet, J.-J. (1808—1835). *Iconographie des champignons*.
* Paulet, J.-J. (1812?). *De la mycétologie*.
* Paulet, J.-J. (1816). ''Examen d'un ouvrage*. 61 p.
* Paulet, J.-J. (1824). *Flore et faune du Virgile*. 159 p.

## ლიტერატურა 
* Killermann, S. (1931). *Z. Pilzk.* **10**: 34—35.
* 
* 
* Demoulin, V. et al. (1981). *Taxon'' **30** (1): 58—59.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მიკოლოგები
კატეგორია:ფრანგი ექიმები
კატეგორია:ფრანგი ბოტანიკოსები
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა

მინი|300x300პქ|აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ლოგო
**აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა** — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც ახორციელებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელ ხელისუფლებას და განსაზღვრავს საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს. აფხაზეთის მთავრობა ანგარიშვალდებულია საქართველოს მთავრობისა და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წინაშე. მთავრობა შედგება მთავრობის თავმჯდომარის, მთავრობის თავმჯდომარის მოადგილისა და მინისტრებისგან. აფხაზეთის მთავრობის წევრს უფლება არა აქვს ეკავოს სხვა თანამდებობა, გარდა პარტიულისა, ასევე ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას, იღებდეს ანაზღაურებას სხვა საქმიანობისთვის, გარდა სამეცნიერო და პედაგოგიური საქმიანობისა.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სტრუქტურა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონით, რომლის პროექტს უმაღლეს საბჭოს წარუდგენს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. მთავრობა თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს საქართველოს კონსტიტუციის, საქართველოს კანონების, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის, ამ კანონისა და სხვა შესაბამისი სამართლებრივი აქტების საფუძველზე.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი თანამდებობის პირი არის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე, რომელიც წარმოადგენს აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკას. აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარეს კანონმდებლობით დადგენილი წესით საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს უმაღლესი საბჭო. მთავრობის თავმჯდომარე ნიშნავს და ათავისუფლებს მთავრობის თავმჯდომარის მოადგილეს და მინისტრებს.

## მთავრობის შემადგენლობა
## რესურსები ინტერნეტში
*აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ოფიციალური საიტი
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა
ბონანსა

**ბონანსა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის რიბაგორსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 37,30 კმ². მოსახლეობა — 87 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* უესკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ბონანსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
* Gran Enciclopedia Aragonesa - ბონანსა

## სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

**„საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი“** — საპატიო წოდება, დაარსებული 1936 წლის 27 მაისს. მას საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი გადასცემდა გამოჩენილ ხელოვანებს, რომელთაც განსაკუთრებული წვლილი შეჰქონდათ თეატრის, მუსიკისა და კინოს განვითარებაში. წოდება ენიჭებოდა, როგორც წესი, საპატიო წოდებების: „საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტის“ ან „საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის“ მინიჭებიდან არა უადრეს ხუთი წლისა. აღიარების შემდეგი საფეხური იყო წოდება „სსრკ სახალხო არტისტი".

სტატუსის დაარსებამდე (1936 წლამდე) საბჭოთა რესპუბლიკებში რესპუბლიკის სახალხო არტისტის წოდებას ანიჭებდნენ. მისი სტატუსი გაურკვეველი იყო, დავალებებს იღებდნენ საბჭოთა კავშირის პრეზიდიუმები და განათლების სახალხო კომისარიატის გამგეობები სსრკ-ს, საკავშირო და ავტონომიური რესპუბლიკების დონეზე. ტიტული ერთიანი იყო, რესპუბლიკის მითითების გარეშე, მაგრამ დაჯილდოვებულთა სიები და რეესტრები არ ინახებოდა. ბიოგრაფები, სტატუსების მსგავსების გამო, ხშირად აიგნორებდნენ ამ ტიტულებს.

1940 წლის 25 აპრილის „საქართველოს სსრ საპატიო წოდებათა შესახებ“ დებულებით შეიცვალა წოდების ფორმულირება და საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის წოდება ენიჭებოდათ: 

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ საქართველოში ტიტული „საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი“ შეიცვალა წოდებით „საქართველოს სახალხო არტისტი“, ხოლო წოდების მფლობელებმა შეინარჩუნეს ყოფილი საბჭოთა კავშირისა და საქართველოს სსრ-ის კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები ჯილდოებზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტების სია

## ლიტერატურა
* Жалейко Б. А. Звания почётные // Юридический энциклопедический словарь. — 2-е издание. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — С. 139—143.

## სქოლიო
*
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკათა ჯილდოები
ხვანჭკარის ნაციხარი

**ხვანწკარის ნაციხარი** — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხვანჭკარაში, მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირას, აგებულია შუა საუკუნეებში.

ციხის მიმდებარე ტერიტორიაზე იყო სოფლის სასაფლაო და წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები მდებარეობს. ციხე მთლიანად დანგრეულია. სამხრეთის მხრიდან შემორჩენილია კედლის სტრუქტურა, რომელიც დაახლოებით 2-3 მეტრის სიმაღლისაა. ნაგებია უხეშად დამუშავებული კლდის შედარებით მოზრდილი ქვებისგან. ციხის ტერიტორიაზე რკინის ჯვარია აღმართული. აქედან ხელისგულივით მოსჩანს რიონის ხეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მებუკე

საკუთარი სახელი **მებუკე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი მებუკე — სამხედრო პირი, გიორგის იარაღის კავალერი
* დავით მებუკე — პოეტი 
* კირა მებუკე — ქართველი მსახიობი, მოცეკვავე
* ჯემალ მებუკე — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კირა მებუკე

ალტ=კირა მებუკე|მინი|კირა მებუკე
**კირა მებუკე** (დ. 19 მაისი, 1952 — გ. 18 იანვარი, 2019) — ქართველი მოცეკვავე, მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1987); პირველი ქართველი მიმი ქალი-მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის დრამის სამსახიობო ფაკულტეტი (1974). 1970 წლიდან მუშაობდა პანტომიმის სახელმწიფო თეატრის წამყვან მსახიობად, 1982 წლიდან — მთავარი რეჟისორად. შესრულებული აქვს 20-ზე მეტი როლი, პანტომიმის თეატრში დადგმული აქვს 4 სპექტაკლი და 15 ნოველა. თბილისის, ქუთაისის, რუსთავის, თელავის და სოხუმის დრამატული თეატრების სცენაზე უზრუნველყოფდა სპექტაკლის სადადგმო ნაწილს პლასტიკასა და ქორეოგრაფიაში. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. 1983 წლიდან ასწავლიდა პანტომიმას და პლასტიკას შოთა რუსთაველის თეატრალურ უნივერსიტეტში (2004 – დოცენტი, 2006 – ასოცირებული პროფესორი). მიღებული აქვს პრიზი ქალის საუკეთესო როლის შესრულებისათვის (1979) და ვერიკო ანჯაფარიძის სახელობის მედალი (ქართული თეატრის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისათვის, 2018), ასევე სახელმწიფო ჯილდოები: ღირსების მედალი (1999) და ღირსების ორდენი (2002). მებუკე იყო ქართული პროფესიონალური პანტომიმის სკოლის ფუძემდებელის, ამირან შალიკაშვილის მეუღლე. გარდაიცვალა 2019 წელის 18 იანვარს. დაკრძალულია მახათას პანთეონში.
## ლიტერატურა 
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი.- თბ., 2002. - გვ.67.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 19 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:თბილისის მახათას მთის პანთეონში დაკრძალულები
ლა-სოტონერა

**ლა-სოტონერა** (, ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 165,50 კმ². მოსახლეობა — 859 კაცი (2020).

## იხილეთ აგრეთვე
* უესკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ლა-სოტონერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
* Gran Enciclopedia Aragonesa - ლა-სოტონერა 

## სქოლიო
კატეგორია:უესკის ქალაქები
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
მამუკა ონაშვილი

**მამუკა ონაშვილი** (დ. 1 ივნისი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 1 აგვისტო, 2022, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და იუმორისტი.

## ბიოგრაფია
მამუკა ონაშვილი დაიბადა 1967 წლის 1 ივნისს ქალაქ თბილისში. საესტრადო მოღვაწეობა დაიწყო 1983 წელს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში არსებულ ბიგ–ბენდ „ნიას“ (ხელმძღ. ნოდარ ნიკოლაიშვილის) სოლისტად. 1994 წლიდან დაიწყო მისი სოლო კარიერა ქართულ ესტრადაზე. იგი ასევე იყო სატელევიზიო მუსიკალური გასართობი შოუ-პროგრამების წამყვანი: „მო–ტი–ვი“ საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიის I არხზე (1998), „გემო ტი–ვი“ აჭარის ტელევიზიაში (2001). 2001 წლიდან მონაწილეობდა შემოქმედებითი გაერთიანება „ლომისის“ პროექტში „იუმორინა“. 2003–2005 წლებში იყო „არტ–იმედის“ ერთ–ერთი წარმატებული მომღერალი. 1998 წლიდან იგი ხშირად ატარებდა გასვლით კონცერტებს საზღვარგარეთაც (უკრაინა, რუსეთი, ისრაელი, ესპანეთი, საფრანგეთი, საბერძნეთი, გერმანია, ინგლისი, აშშ). გამოშვებული აქვს ორი მუსიკალური ალბომი: „მე ისეთი კარგი ვარ…“ და „ოცნების ღამე“. გადაღებული აქვს ექვსი მუსიკალური ვიდეო კლიპი.

მამუკა ონაშვილი გარდაიცვალა ნატახტართან 2022 წლის 31 ივლისს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევისას მიღებული დაზიანებების შედეგად. დაკრძალულია მახათას მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ჯილდოები
*2001-2002 საერთო სტუდენტური მუსიკალური დაჯილდოვების ცერემონიალი სტუდენტური ფესტივალი
*2003 — ესპანეთი. ალიკანტე. ყოფილი საბჭოთა ქვეყნების მე-3 საერთაშორისო ფესტივალი. I პრემია.
*2002 — ოვაცია
*2002 — ერთიანი ახალგაზრდობა
*2002 — ჟურნალი „ახალგაზრდული“ საქართველოსა და თურქეთის მეგობრობის გაღრმავებისა და განმტკიცებაში გაწეული ღვაწლისათვის
*2002 — ნომინაცია წლის ყველასათვის საყვარელი მომღერალი

**მეგა**
*2000 – წლის საყვარელი მომღერალი მამაკაცი
*2001 – ახალგაზრდების წლის საყვარელი მომღერალი მამაკაცი
*2002 – ახალგაზრდების სიმპათია
*2005 – ოძელას სახელობის მეგა
*2006 – წლის ყველაზე პროდუქტიული მომღერალი

## რესურსები ინტერნეტში
*მამუკა ონაშვილი — „ფორტუნა“

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:თბილისის მახათას მთის პანთეონში დაკრძალულები
თეიმურაზ ტყეშელაშვილი

**თეიმურაზ ტყეშელაშვილი** (დ. 3 აგვისტო, 1923, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1947–1950 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარული და პედიატრიული ფაკულტეტების საფაკულტეტო ქირურგიის კათედრის ლაბორანტი. 1951-1954 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ექსპერტი და კლინიკური ქირურგიის ასპირანტი. 1955 წლიდან ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 159 სამეცნიერო ნაშრომის. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 6 საკანდიდატო დისერტაცია. არის ტრანსფუზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, მთავარი მეცნიერ–თანამშრომელი, პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „წვრილი ნაწლავის მოტორული ფუნქციის ზოგიერთი საკითხი მის ვრცელ რეზექციასთან დაკავშირებით“, დაიცვა 1954 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ახალი სისხლშემცველი — „ჟელატინინი“ („ჟელატინინის“ მომზადების მეთოდით დამუშავება და მისი ექსპერიმენტული შესწავლა“), დაიცვა 1969 წელს.

## ჯილდოები
* 1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* სისხლშემცვლელები, სისხლის კომპონენტები და პრეპარატები, თბილისი, განათლება, 1976, გვ. 210
* სისხლშემცვლელები : თვისებები და გამოყენების ტექნიკა, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1963, გვ. 57
* წვრილი ნაწლავის მოტორული ფუნქცია, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1961, გვ. 51

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 266

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:ქართველი ექიმები
გველეშაპის ხიდი

მინი|გველეშაპის ხიდი მდინარე ლიუბლიანიცაზე
მინი|გველეშაპის ხიდი და მისი შემოგარენი, ლიუბლიანა. გუგლის რუკის მიხედვით.
**გველეშაპის ხიდი** (სლოვენურად: Zmajski most) არის სატრანსპორტო ხიდი, რომელიც მდებარეობს ლიუბლიანაში, სლოვენიის დედაქალაქში. ის კვეთს მდინარე ლიუბლიანიცას. ხიდი აშენდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ლიუბლიანა ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის ნაწილი იყო. კონსტრუქციულად ხიდი წარმოადგენს რკინაბეტონის ხიდების ერთ-ერთ უადრეს ნიმუშს, სტილისტურად კი მიეკუთვნება არტ-ნუვოს ვენურ სკოლას. აშენებულია 1900-1907 წლებში. დიზაინი ეკუთვნის ჯიორჯიო ზანინოვიჩს, ინჟინერია ეფუძნება იოსეფ მელანის სისტემას (Melan System). ინჟინერ-არქიტექტორები იყვნენ ჯერ ავსტრიელი ალექსანდრე ზაბოკრზისკი და მისი ასისტენტი, ლიუბლიანელი ფილიპ ჟუპანჩიჩი, ხოლო შემდგომ სირილ მეთოდ კოჰი, ასევე ლიუბლიანადან. ხიდი ნაწილობრივ გაიხსნა 1901 წელს. ხიდზე მითითებული წლები 1848-1888 აღნიშნავს ავსტრო-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც ჯოზეფის მმართველობის ორმოცწლიან იუბილეს. თავდაპირველად ხიდს ეწოდებოდა "საიუბილეო ხიდი" (გერმ. Jubiläumsbrücke).

ეს არის ევროპის ერთ ერთი უძველესი რკინით არმირებული ბეტონის ხიდი და პირველი ამგვარი ხიდი ლიუბლიანაში. 1901 წელს, როდესაც ხიდი გაიხსნა, მისი თაღი ევროპის მასშტაბით იყო სიდიდით მესამე. ღიობი არის 33.34 მეტრი. ხიდი არის 45 მეტრი სიგრძის და 15.2 მეტრი სიგანის. ოთხივე კიდეში დგას გველეშაპების ქანდაკებები კვარცხლბეკებზე. მოაჯირებზე კიდევ არის გველეშაპის 16 ფიგურა. სახელწოდებაც "გველეშაპის ხიდი" ამ ქანდაკებებიდან დამკვიდრდა. ხიდზე წარმოდგენლი გველეშაპები კი უკავშირდება ლიუბლიანის დაარსების ლეგენდას, რომლის მიხედვით კოლხეთიდან მომავალი არგონავტები ლიუბლიანის სიახლოვეს გაჩერებულან, სადაც იასონს გველეშაპი მოუკლავს. იასონი მიჩნეულია ლიუბლანის პირველ მოქალაქედ.
ლააკი (დავაო-დე-ორო)

**ლააკი** (ოფიციალურად **ლააკის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი დავაო-დე-ოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 79 744 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 40 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Laak Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:დავაო-დე-ოროს მუნიციპალიტეტები
ავსტრალიის ჰიმნი

**„Advance Australia Fair“** () — ავსტრალიის ეროვნული ჰიმნი. დაწერილია სიდნეიში, 1878 წელს, შოტლანდიელი კომპოზიტორის პიტერ დოდს მაკ-კორმიკის მიერ. ეროვნული ჰიმნი 1974 წელს გახდა.

## ტექსტი
## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
კატეგორია:ოკეანეთის ჰიმნები
კატეგორია:ავსტრალიის ეროვნული სიმბოლოები
ალექსანდროული თეთრი

** ალექსანდროული თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

მნიშვნელოვნად განსხვავდება ალექსანდროულისაგან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, სამნაკვთიანი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ხშირად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, მომწვანო ელფერით. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული, რბილობი წვნიანია.

ალექსანდროული თეთრი საშუალო ზრდისაა. სექტემბრის მეორე ნახევარში მწიფდება. სავეგეტაციო პერიოდი გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 154 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 122 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 9.5-10.0 ტონას უახლოვდება. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 24-30%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის და ბუნებრივად ტკბილი თეთრი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 20

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხუტუნიჟი

**აკასაჟი** () — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

გადმოცემის თანახმად, იგი აფხაზეთში ვინმე ხუტუს შეუტანია და ხალხს ჯიშისთვის „ხუტუნიჟი“ ანუ „ხუტუს ყურძენი დაურქმევია.

## ბოტანიკური აღწერა
თხელკანიანია, მსხვილი მარცვლებით, სასიამოვნო არომატითა და გემოთი. ჯიში საგვიანო პერიოდისაა. 

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 530

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ალეში

** ალეში** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან მცირე ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანი. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი მომრგვალოა, მსხვილი, იშვიათად საშუალო ზომის, მუქი წითელი ან შავი. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი — შეუფერავი, გემო — სასიამოვნო.

ალეში ძლიერი ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 280 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 18.9 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 29

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხრაპუნა

**ხრაპუნა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ჰერეთიდან.

ერთეული ძირებია დარჩენილი ისტორიულ ჰერეთში, კახის ვენახებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მომრგვალოა, ძირითადად ხუთნაკვთიანი, იშვიათდ შვიდნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ჯაგრისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, მხრიანი. მხარის სიგრძე ხშირად მტევნის სიგრძის მესამედამდე აღწევს. იგი მეჩხერია, იშვიათად კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, შუა წელში ოდნავ განიერი, ბოლო მომრგვალებული, მომწვანო-მოყვითალო. კანი კვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და კნატუნაა, გემო — სასიამოვნო, ჯიშური არომატით.

ხრაპუნა საშუალოზე ძლიერი ზრდა-განვითარების და საშუალოზე მაღალი მოსავლიანობისაა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 158-168 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 254-336 გრამია, ხოლო ერთი ვაზის საშუალო შემოსავლიანობა — 10 კილოგრამი. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5-20.6%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.9-7.5 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. ღვინო ჩალისფერია, ჰარმონიული და ცქრიალა. ყურძენი გამოიყენება სასუფრედ. კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 527

კატეგორია:ჰერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ხუპიშიჟი

**ხუპიშიჟი**, *ხუპიშეჟი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად გულისებური ფორმის, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ძალიან სუსტი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა (18-22 სმ.), კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, საკმაოდ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი ან ოდნავ ოვალური, შავი ფერის. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, სქელი ცვილისებრი ნაფიფქით დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — შეუფერავი, გემო — მომჟავო-მოტკბო.

ხუპიშიჟი ძლიერი ზრდისაა, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-200 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წინა საშუალოდ 200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 529

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ტრამვაი, სახელად სურვილი

**ტრამვაი, სახელად სურვილი** () — ტენესი უილიამსის პიესა. პრემიერა შედგა ბროდვეიზე 1947 წლის 3 დეკემბერს. პიესა მოგვითხრობს სამხრეთელი ლამაზმანი ბლანშ დიუბუას შესახებ, რომელიც ვალების გამო მემკვიდრეობით მიღებული სახლის დაკარგვის შემდეგ საცხოვრებლად დასთან და სიძესთან ნიუ-ორლეანის ღარიბ გარეუბანში გადადის. 

„ტრამვაი სახელად სურვილი“ XX საუკუნის კრიტიკულად აღიარებულ პიესებს შორის ერთ-ერთი პირველია. დღემდე ის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დადგმადი პიესაა, მისი არაერთი სხვა სახის ადაპტაცია არსებობს, მათ შორის აღსანიშნავია 1951 წლის ფილმი, რომელშიც მთავარ როლებს ვივიენ ლი და მარლონ ბრანდო ასრულებენ. 

## ადაპტაციები
### კინო
1951 წელს Warner Bros.-მა ელია კაზანის რეჟისორობით პიესის კინოადაპტაცია გადაიღო, რომელშიც, ბროდვეის დადგმისგან განსხვავებით, მთავარი როლი ჯესიკა ტენდის ნაცვლად ვივიენ ლიმ შეასრულა. ფილმმა ათი ნომინაციიდან ოთხი ოსკარის ჯილდო მიიღო. ეკრანიზაციაში უილიამსის სიუჟეტი გარკვეულწილად შეცვლილია, რადგან ფილმის დასასრულს, პიესისგან გასნსხვავებით, სტელა სტენლისთან არ რჩება. 

როგორც არაერთმა კრიტიკოსმა აღნიშნა, 2013 წლის ვუდი ალენის ოსკაროსანი ფილმი „სევდიანი ჟასმინი“ სწორედ „ტრამვაი, სახელად სურვილითაა“ შთაგონებული. მათ მსგავსი სიუჟეტი და პერსონაჟები აერთიანებთ, თუმცა ალენის ფილმი თანამედროვე მაყურებლისთვისაა გათვლილი.

## ინსპირაცია
ტრამვაი, სახელად სურვილი 1920-48 წლებში ნიუ-ორლეანში მოძრაობდა. მას სახელი ამავე სახელწოდების ქუჩის მიხედვით ეწოდა. აღსანიშნავია, რომ ქუჩების სახელწოდებები, რომელთა გავლაც ბლანშს უწევს, ალეგორიულია: „მითხრეს, ჯერ ერთ ტრამვაიში, აქაურები „სურვილს“ რომ ეძახიან, ჩაჯდებიო, მერე მეორეში — „სასაფლაო“, ექვს უბანს გაივლი და ელისეს მინდვრებზე ჩამოხვალო.“

ბლანშის პერსონაჟი სავარაუდოდ დაფუძნებულია უილიამსის დაზე, როუზ უილიამსზე, რომელსაც მენტალური პრობლემები ჰქონდა, ლობოტომიის შემდეგ კი სრულიად ქმედუუნარო გახდა. პიესის წარმატებამ უილიამსს თავისი დის სამედიცინო საჭიროებების ფინანსური უზრუნველყოფის საშუალება მისცა. სხვა ბიოგრაფიულ ელემენტებს შორისაა უილიამსის დედის სამხრეთული წარმოშობა, რაც სტელასა და ბლანშის სამხეთულ წარმოშობაში აისახა. მისი მამა კი მოგზაური და გამყიდველი იყო და მეგობრებთან დალევა და პოკერის თამაში უყვარდა, რაც სტენლი კოვალსკის პერსონაჟში აისახა. მთავარი პერსონაჟის მსგავსად, უილიამსიც მისისიპიში დაიბადა. აგრეთვე ბიოგრაფიული დეტალია ჰომოსექსუალობის მოტივი პიესაში, რადგან უილიამსს პრობლემები ჰქონდა თავის სექსუალურ ორიენტაციასთან დაკავშირებით. აგრეთვე, სტენლის ზიზღი ბლანშის ხასიათის მიმართ სავარაუდოდ შთაგონებული იყო უილიამსის მამის ზიზღის დედამისის სამხრეთული თვისებების მიმართ.

ბლანშ დიუბუას სახელი უილიამსმა თეატრის კრიტიკოსი და ყოფილი მსახიობი ბლანშ მარვინისგან აიღო, ბლანშის დას, სტელას, კი სახელი მარვინის ქალიშვილობის გვარის მიხედვით შეურჩია. აგრეთვე ცნობილი სიტყვები პიესიდან „მე ყოველთვის უცნობების სიკეთის იმედი მქონდა“ ბლანშ მარვინს ეკუთვნის.

## სქოლიო
კატეგორია:პიესები
ჭელიძეები

**ჭელიძე** — რაჭული წარმოშობის ქართული  გვარი

გვარი სათავეს იღებს XI-XII-ე საუკუნეებიდან და მისი წარმოშობა დაკავშირებულია ჭელიშის მონასტრის მშენებლობასთან. გვარის ფუძე „ჭელი" წარმოადგენს ძველ ქართულ სახელს. ამავე სახელიდანაა წარმოშობილი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელი ჭელიაღელეს სახელწოდება, რომელიც ითვლება საგვარეულოს საწყის საცხოვრებლად. ჭელიძეები იყვნენ ცნობილი მშენებლები და მებრძოლები იმერეთის მეფის კარზედ. 

ჭელიძეების არსებობს ორი შტო: რაჭველებისა და გურულების. დამთხვევის მიუხედავად მათი წარმოშობის ისტორია განსხვავებულია.

ზურაბ ჭუმბურიძე წერს, რომ გურიაში მჭედლიძის გვარს სახე უცვლია (ორი თანხმოვანი -მ და დ დაკარგულა) და ჭელიძედ ქცეულა. ამ ვარაუდის დასასაბუთებლად მას მოყავს ქუთაისის საყდრის გამოსავალი ბეგრის დავთარი (1578 წლის), სადაც გურიაში სოფელ ბახვის მცხოვრებთა შორის დასახელებულია ბევრი მჭედლიძე. ამჟამად კი, სოფელ ბახვაში მჭედლიძე არავინაა, მაშინ როცა ჭელიძეები მრავლად სახლობენ.

ამჟამად ჭელიძეებს ვხვდებით საქართველოს არაერთ კუთხეში. მათი რაოდენობა საქართველოში დაახლოებით 5000-ს აღწევს

განსახლების ძირითადი არეალი: ბაჯი, ჭელიაღელე, ღარი და ა.შ

## ლიტერატურა
* ქართული გვარების წარმოშობის ისტორია. 1930 
* ზ. ჭუმბურიძე, რა გქვია შენ. 1966; 1971; 1982; 2003

*
კატეგორია:ქართული გვარები
მონკაიო

**მონკაიო** (ოფიციალურად **მონკაიოს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი დავაო-დე-ოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 93 937 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Monkayo Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
* Philippine Census Information
* http://nap.psa.gov.ph/ru11/Municipal%20Profile/nabunturan/Nabunturan,%20Compostela%20Valley.pdf
* http://lgumonkayo.com/about_monkayo/aboutcont2.html
* https://web.archive.org/web/20100824132920/http://202.91.162.20/moncayo/features.html

## სქოლიო
კატეგორია:დავაო-დე-ოროს მუნიციპალიტეტები
მონტევისტა

**მონტევისტა** (ოფიციალურად **მონტევისტის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი დავაო-დე-ოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 558 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Montevista Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:დავაო-დე-ოროს მუნიციპალიტეტები
ხუნალიჟი

**ხუნალიჟი** () — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

გადმოცემის თანახმად, იგი აფხაზეთში ქალმა შეიტანა, რომელსაც ხუნა ერქვა. მოგვიანებით ხალხს ვაზისთვის გამავრცელებლის სახელი დაურქმევია.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო, თითქმის მთლიანი, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს ძარღვები დაფარულია თხელი ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საკმაოდ კუმსი. მარცვალი მცირე ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის, თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარი აქვს.

ხუნალიჟი სრულ სიმწიფეში აგვისტოს ბოლოს შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია.

მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 529

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აგონოი (სამხრეთი დავაო)

**აგონოი** (ოფიციალურად **აგონოის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ დავაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 56 919 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*[Hagonoy Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index](https://cmci.dti.gov.ph/lgu-profile.php?lgu=Hagonoy%20(DS)) 
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
ლაჩინლარი

**ლაჩინლარი** () – სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაონში.

1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიაღარებული ძალების მიერ.  

## სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
იმანლარი (შუშა)

**იმანლარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაიონში.

1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
ფაშალარი

**ფაშალარი** — სოფელი აზერბაიჯანში. მდებარეობს შუშის რაიონში, შედის შირლანის თემში.

## ისტორია 
1992-დან სოფელს აკონტროლებს ე.წ. მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა.

## სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
ასუნსიონი (ჩრდილოეთი დავაო)

**ასუნსიონი** (ოფიციალურად **ასუნსიონის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ დავაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 61 893 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Asuncion Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
კატია პეტროვსკაია

**კატია პეტროვსკაია** (; დ. 3 თებერვალი, 1970) — კიევში დაბადებული გერმანელი პროზაიკოსი და ჟურნალისტი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა და გაიზარდა კიევში, ლიტერატურის პროფესორი მირონ პეტროვსკისა და მასწავლებელი სვეტლანა პეტროვსკაიას ოჯახში, ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ კი მოსკოვში ცხოვრობდა. ჰყავს უფროსი ძმა, რომელიც ისტორიკოსია. 

კატია ლიტერატურასა და სლავურ ფილოლოგიას სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტში, სადაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინა სემიოტიკოსმა იური ლოტმანმა. 1994-96 წლებში იგი რუსი მასწავლებლების ამერიკული საბჭოს დაფინანსებით სტენფორდისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში სწავლობდა. 1998 წელს მან ჰუმანიტარული მეცნიერებების რუსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ვლადისლავ ხოდასევიჩის პოეტური პროზა“. 1999 წელს პეტროვსკაია გერმანიაში გადავიდა, სადაც ქმართან და ორ ქალიშვილთან ერთად ბერლინში ცხოვრობს.

## შემოქმედება
რუსულ გაზეთებში მუშაობის შემდეგ პეტროვსკაიამ გერმანულენოვან გაზეთებისთვის დაიწყო წერა, ესენია: *Neue Zürcher Zeitung* და *Frankfurter Allgemeine Zeitung*. 2010 წელს მან მიიღო რობერტ ბოშის სტიპენდია, რათა გამოექვეყნებითა წიგნი სამუშაო სათაურით „ალბათ ესთერი“. 2013 წელს მან რომანის მეხუთე თავის ფრაგმენტებისთვის ინგებორგ ბახმანის პრემია გადაეცა. „ალბათ ესთერი“ 2014 წელს გამოქვეყნდა. რომანი კიევში მცხოვრები ებრაელების გენოციდზე მოგვითხრობს, რომელმაც კულმინაციას 29-30 სექტემბერს ბაბი-იარის დარბევისას მიაღწია. წიგნის მთავარი პერსონაჟი პეტროვსკასიას დიდ ბებიაზე, ესთერზეა, დაფუძნებული, რომელიც ბაბი იარის დარბევას შეეწირა. რომანი 20-ზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Katja Petrowskaja, in: Munzinger Archive, also Munzinger Archive online
*Катя Петровская: «В этой книжке все правда — кроме немецкого языка»

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:გერმანულენოვანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თიურქან შორაი

**თიურქან შურაი** (დ. 28 ივნისი, 1945, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი და მწერალი. თურქულ კინოში ცნობილია, როგორც თურქული კინოს „სულთანი“. მას 222 ფილმში აქვს მონაწილეობა მიღებული და ამ მაჩვენებლით ქალ მსახიობებს შორის მსოფლიოში პირველ ადგილზეა.

1964 წელს ანტალიის ოქროს ფორთოხლის ფესტივალზე „ყველაზე წარმატებული მსახიობის“ ჯილდო მიიღო.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:იუნისეფის კეთილი ნების ელჩები
კატეგორია:თურქეთის სახელმწიფო არტისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხაფშირა

**ხაფშირა** () — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. კუმსია ან მეტად კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო. კანი საშუალო სიმკვრივის აქვს, ადვილად სცილდება რბილობს და საშუალოდაა დაფარული ცვილისებრი ნაფიფქით. რბილობი წვნიანია და ლორწოვანი, სასიამოვნო და ტკბილი გემოთი.

ხაფშირა ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 195-205 დღეს შორის მერყეობს. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 235 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 15.0-18.0 ტონა. ყურძნის სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინისა და საბრენდე სპირტის მისაღებად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 517

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხუნალიჟი (მდედრობითი)

**ხუნალიჟი** () — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე და საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა, მტევანი — საშუალო ზომის, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. რბილობი წვნიანია.

ხუნალიჟი სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალომსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შარიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 529

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ჭყოპიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ჭყოპიანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.

დარბაზული ეკლესია ნატეხი ქვითაა დუღაბზე ნაგები. ბოლო წლებში ცემენტით დაუდევრადაა შეკეთებული. გადახურულია ხის ორფერდა კონსტრუქციაზე დაწყობილი აზბესტით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთის სარკმელი სწორკუთხაა. ჩრდილოეთ კედელში აფსიდა არასრული ნახევარწრის ფორმისაა სწორკუთხა ნიშით. ეკლესიის კედლებში რამდენიმე ჯვრის გამოსახულებიანი ქვაა ჩადგმული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ალმურა თეთრი

**ალმურა თეთრი**, *თეთრი ყურძენი* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

ალმურა გავრცელებულია ზემო აჭარაში, სოფელ ალმეს მიდამოებში და აქედან წარმოიშვა მისი სახელწოდებაც.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ხშირად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ან ძალიან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, დატოტვილი, თხელი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი მსხვილი ან ძალიან მსხვილია. ოვალური, ღია მწვანე, მოყვითალო ელფერით. კანი საკმაოდ სქელი და მკვრივი აქვს. რბილობი ხორციანი და კნატუნაა, ტკბილი და სასიამოვნო გემოთი. ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელია მტევანში განუვითარებელი (პართენოკარპიული) მარცვლების გარკვეული რაოდენობა.

ალმურა თეთრი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150-160 დღეა. მტევნის წონა 400-1200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 14.0-16.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15-16%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.8 გ/ლ-ს.

ჯიში გამოირჩევა ლამაზი მტევნითა და მარცვლით. სასიამოვნო გემოთი და ტრანსპორტირების კარგი უნარით. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 29

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
აჭანდრის წითელი

**აჭანდრის წითელი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

აჭანდარაში შეცდომით „ამლაკუს“ ეძახიან, მაგრამ შესწავლილია როგორც „აჭანდრის საღვინე“.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი ან თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საკმაოდ დიდია, ძლიერ დატოტვილი, კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, შავი ფერის. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარი აქვს, წვენი — შეუფერავი.

აჭანდრის წითელი საკმაოდ მოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 204 დღეა. აჭანდრის საღვინე დაბალი ღირსების ღვინის მომცემი ჯიშია.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 59

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აწისიჟი

**აწისიჟი** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე-სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თირკმლისებური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებურად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა, მტევანი საშუალო ზომის, კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი წვრილია, მომრგვალო, მოყავისფრო-მოლურჯო.

აწისიჟი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ნოემბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.5-18.0%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო და გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 57

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
აწლიჟი

**აწლიჟი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

ჯიშის სახელწოდება „ხის ყურძენს“ ნიშნავს. როგორც ჩანს, იგი ხეებზე მაღლარებად იყო გაშვებული.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, მთლიანი, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებურადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი დიდი ან საშუალო ზომის აქვს, კონუსური ფორმის, უმხრო ან დატოტვილი. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან შებრტყელებული, შავი ფერის. კანი მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეფერილი.

აწლიჟი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-200 დღეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 14-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-13 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა ჯიშებთან საკუპაჟე მასალად სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 57

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები ფერის მიხედვით
ალმურა შავი

**ალმურა შავი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

ალმურა მაღლარების სახით მცირედაა გავრცელებული ზემო აჭარაში, სოფელ ალმეს მიდამოებში და სწორედ აქედან წარმოიშვა მისი სახელწოდებაც. ადგილობრივი მოსახლეობა მას „შავ ყურძენს“ უწოდებდა. რადგან ერთმანეთისაგან განსხვავებული, უსახელო შავი ჯიშები აჭარაში მრავლად მოიპოვებოდა, მეცნიერებმა მას სოფლის სახელი „ალმურა“ უწოდეს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მოყვანილობით მომრგვალო ან განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური მოყვანილობის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომის და მომრგვალოა, შავი ფერის. კანი საკმაოდ სქელი და საშუალო სიმკვრივის აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.

ალმურა შავი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია, წვენის კარგი გამოსავლიანობით. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებიტ 194 დღეა. მტევნის წონა 138-145 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 9.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5-20.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9.5 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო, ასევე გამოიყენება ბაქმაზის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 31

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აწეიჟი

**აწეიჟი** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისებრი (იშვიათად თირკმლისებრი) ფორმის, მთლიანი ან სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად არის შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი, მხრიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან შებრტყელებული, მუქი ლურჯი, შავში გარდამავალი.

აწეიჟი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანი ვაზია. სრულ სიმწიფეში ნოემბრის პირველ რიცხვებში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-13 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 57

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
იმანლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი თაზაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:

*იმანლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, შუშის რაიონში.
*იმანლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში.
მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა

**მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა** არის ისეთი ტიპის ჩაშენებული პროგრამა, რომელიც ეხმარება მის მომხმარებლებს კონფიდენციალურობის დაცვის საფრთხის შემცველი მეტამონაცემების წაშლაში, იქამდე სანამ ეს მონაცემები გაზიარდება სხვა პირებთან, მაგ. მათთვის მიმაგრებული ფაილის სახით ელ. ფოსტის გაგზავნის ან ინტერნეტში განთავსების გზით.

მეტამონაცემების მოძებნა შესაძლებელი არის ბევრი ტიპის ფაილში, როგორიც არის დოკუმენტები, ცხრილები, პრეზენტაციები, სურათები, აუდიო და ვიდეო. ისინი შესაძლოა შეიცავდნენ ისეთ ინფორმაციას როგორიც არის ფაილის ავტორის მონაცემები, ფაილის შექმნისა და რედაქტირების თარიღები, გეოგრაფიული ლოკაცია, დოკუმენტის გადახედვის ისტორია, მინი სურათები და კომენტარები. მეტამონაცემების დამატება ფაილებში შეუძლიათ მომხმარებლებს, მაგრამ ზოგიერთი მეტამონაცემის დამატება ავტომატურად ხდება ფაილებში აპლიკაციებისთვის უფლების მინიჭებით ან მოწყობილობებით, რომლებიც ფაილების წარმოებისთვის გამოიყენება მომხმარებლის ჩარევის გარეშე.

რადგანაც მეტამონაცემი ხშირად ნათლად არ ჩანს აპლიკაციების ავტორიზების დროს (დამოკიდებულია აპლიკაციასა და მის პარამეტრებზე), არსებობს რისკი, რომ მომხმარებელს არ ეცოდინება მისი არსებობის შესახებ ან დაავიწყდება ის და თუ მოხდება ფაილის გაზიარება, კერძო ან კონფიდენციალური ინფორმაცია უნებურად იქნება გამჟღავნებული. მეტამონაცემის წაშლის პროგრამის დანიშნულება არის ასეთი ინფორმაციის გაჟონვის რისკის მინიმიზირება.

მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა, რომელიც დღეს არსებობს, შეიძლება დაიყოს ოთხ ჯგუფად:
* ინტეგრალური მეტამონაცემის წაშლის ხელსაწყო, რომელიც შედის ზოგიერთ აპლიკაციაში, როგორიც არის Document Inspector Microsoft Office-ში
* ბაჩური მეტამონაცემის წაშლის ხელსაწყოები, რომელსაც შეუძლია დაამუშაოს რამდენიმე ფაილი ერთდროულად
* ელ. ფოსტის კლიენტის დამატებები, რომელიც შექმნილია ელ. ფოსტაზე მიმაგრებული ფაილებიდან მეტამონაცემების წასაშლელად, მანამ სანამ მოხდება მათი გაგზავნა
* სერვერზე დაფუძნებული სისტემები, რომლებიც შექმნილია ქსელის გამავალ კარში გასაგზავნი ფაილებიდან მეტამონაცემების ავტომატურად წასაშლელად

## რესურსები ინტერნეტში
* The Importance of Using Metadata Removal Software
* Document Metadata, the Silent Killer...

კატეგორია:მეტამონაცემები
კატეგორია:კომპიუტერული პროგრამები