open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ სემიონოვი

**ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე სემიონოვი** (; დ. , სარატოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 სექტემბერი, 1986, მოსკოვი, რსფსრ) — რუსი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი. აკადემიკოსი 1932 წლიდან; წევრ-კორესპოდენტი 1929 წლიდან, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი 1963-1971 წლებში. ნობელის პრემიის ლაურეატი (1956).

## ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა პეტროგრადის უნივერსიტეტი. 1920-1931 წლებში იყო ლენიგრადის ფიზიკა-ტექნიკური ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე და ლაბორატორიის გამგე. 1931 წლიდან სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ქიმიური ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 1920-1932 წლებში ასევე მუშაობდა ლენინგრადის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, 1944 წლიდან მოსკოვის უნივერსტიტეტის პროფესორი.

სემიონოვის გამოკვლევები ეძღვნება ქიმიურ ფიზიკას, რომლის ერთ-ერთ ფუძემდებლადაც ის ითვლება. მან შეასრულა ფუნდამენტური შრომები წვისა და აფეთქების ქიმიური კინეტიკის სფეროში. 1926-1932 წლებში სემიონოვმა აღმოაჩინა განშტოებადი ჯაჭვური ქიმიური რეაქციები და შემდგომ წლებში ააგო განშტოებადი, გადაგვარებად-განშტოებადი და არაგანშტოებადი ჯაჭვური რეაქციების საერთო თეორია, რისთვისაც 1956 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მანვე გახსნა დიდი რაოდენობით ჯაჭვური და რადიალური რეაქციების ქმიური მექანიზმი, გახსნა ქიმიური რეაქციები ენერგეტიკული განშტოებებით. 1976 წელს შრომებისთვის რთული ქიმიური რეაქციების სფეროში მიენიჭა ლენინური პრემია.

ნ. სემიონოვმა საფუძველი ჩაუყარა წვისა და აფეთქების თანამედროვე თეორიას. 1928 წელს მოახდინა სითბური აფეთქების კრიტიკული პირობების ფორმულირება, გაიანგარიშა აფეთქებისწინა გახურება. მისი ხელმძღვანელობით შესრულდა ფუნდამენტური ნაშრომები ქიმიურ ფიზიკაში, რომელთა საფუძველზე გადაიჭრა მრავალი ტექნიკური პრობლემა. 1921 წელს პ. კაპიცასთან ერთად შექმნა მაგნიტური ველის პარამაგნიტურ ნაწილაკებზე ზემოქმედების ცდის სქემა, რომელიც შემდგომში ცნობილია, როგორც შტერნ-გერლახის ცდა. სემიონოვი ითვლება მსოფლიო მნიშვნელობის სამეცნიერო სკოლის შემქმნელად.

## ჯილდოები და მედლები
ნ. სემიონოვი იყო ორგზის სოციალისტური შრომის გმირი (1966, 1976), საზღვარგარეთის მრავალი სამეცნიერო აკადემიებისა და სამეცნიერო საზოგადოებების წევრი, საზოგადოება „ზნანიეს“ გამგეობის თავმჯდომარე. მას მიღებული აქვს სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიები (1941, 1949), ლომონოსოვის ოქროს მედალი (1970).

## ლიტერატურა
*გორდეზიანი კ., ხეცურიანი თ., „საბჭოთა ფიზიკოსები — ნობელის პრემიის ლაურეატები“, თბ., 1990, გვ. 17-18

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ქიმიკოსები
Say You Will (სიმღერა)

**Say You Will** – ამერიკელი რეპერ კანიე უესტის სიმღერა, რომელიც გამოვიდა მისი მეოთხე სტუდიური ალბომის, 808s & Heartbreak (2008), გახსნის ტრეკად. სიმღერაში მონაწილეობენ Kadockadee Kwire, გლენ ჯორდანი, ფილიპ ინგრამი, ჯიმ გილსტრეპი, რომეო ჯონსონი, კევინ დორსი და უილ უიტონი. ასევე შედის მისტერ ჰადსონის და ტონი უილიამსის ბექვოკალი. სიმღერის პროდიუსერია უესტი, რომელმაც ის ჯეფ ბჰასკერთან, იანგ ჯიზისთან, მალიკ იუსეფთან, მისტერ ჰადსონთან და Consequence-თან ერთად დაწერა. 2008 წელს სიმღერა 15 წუთიან პერიოდში ჩაიწერა. ეს არის მელანქოლიური ჰიპ-ჰოპისა და R&B ბალადა, რომელიც სინთ-პოპის პროდიუსერითაა წარმოდგენილი. ტექსტის მიხედვით, სიმღერაში უესტი საუბრობს იმაზე, თუ როგორ ცდილობს თავი დააშოროს ალექსის ფაიფერს. 
## ჩაწერის ისტორია 
*„Say You Will“*-ის გარდა, ინგლისელმა მუსიკოსმა, მისტერ ჰადსონმა, თანაავტორობით დაწერა 808s & Heartbreak-ის ტრეკი „Street Lights“ და ასევე მონაწილეობა მიიღო სიმღერაში „Paranoid“. მუსიკოსი პარიზში შვებულებაში იმყოფებოდა, როდესაც უესტმა დაურეკა ალბომზე სამუშაოდ. ალბომში მისტერ ჰადსონის გაღებული წვლილის შემდეგ უესტმა ის თავის ხმის ჩამწერ ლეიბლ GOOD Music-თან გააფორმა. მუსიკოსმა შემდგომში, 2009 წლის ოქტომბერში, ამ ლეიბლის ფარგლებში გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი "*Straight No Chaser*", რომელშიც უესტი მონაწილეობდა („*Supernova*“). „*Say You Will*“-ის პროდიუსერი იყო უესტი, სიმღერის ავტორები  კი ჯეფ ბჰასკერი, იანგ ჯიზი, მალიკ იუსეფი, მისტერ ჰადსონი და Consequence. სიმღერაში მონაწილეობა მიიღო 11-კაციანმა ორკესტრმა, რომელსაც ლარი გოლდი დირიჟორობდა. 

მთელი ალბომის განმავლობაში უესტი თავის ხმოვანებაში Auto-Tune-ს იყენებს. 2008 წელს *808 & Heartbreak*-ის მთლიან ალბომებზე მუშაობის სამკვირიანი პერიოდის განმავლობაში, „*Say You Will*“ 15 წუთში ჩაიწერა. მინიმალისტური ხმის მიმართულების ძიებისას, უესტმა თავის გუნდს დაავალა უნიკალური დასარტყამი აპარატები ჰონოლულუში, ჰავაიში, *Avex Recording Studio*-ში მიეტანა. ისინი დაასემპლირეს და ხელახლა დაპროგრამეს უესტის Roland TR-808 დასარტყამ აპარატში სტუდიაში, რომელიც, ხმის ინჟინერი ენტონი კილჰოფერის თქმით, სიმღერის „უნიკალური ჟღერადობისთვის“ იყო განკუთვნილი. უესტი ახალ მუსიკალურ მიმართულებას ავითარებდა, ქმნიდა ხმაურიან სინთეზატორებს, რომლებიც „*Say You Will*“-ში ხმოვან ელფერებთან არის შერწყმული. 2018 წელს, ალბომის 10 წლის იუბილეზე, კანადელმა მომღერალმა და კომპოზიტორმა ესტერომ გაიხსენა, თუ როგორ შეესწრო უესტის სიმღერისა და სიმღერების წერის პიკს, როდესაც ის ჩაწერილი იყო და სიმღერის რეფრენიდან შეასრულა სტრიქონი ''„Hey, hey, hey, hey, don't say you will“.'' 
## იხილეთ აგრეთვე
* 808s & Heartbreak
## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით
კატეგორია:კანიე უესტი
კატეგორია:კანიე უესტის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ჟანრის და შემსრულებლის ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები კანიე უესტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:R&B
Welcome to Heartbreak (სიმღერა)

**Welcome to Heartbreak** – ამერიკელი რეპერ კანიე უესტის სიმღერა, მისი მეოთხე სტუდიური ალბომიდან, 808s & Heartbreak (2008). სიმღერაში სტუმრად მონაწილეობს კიდ კუდი ვესტთან მის პირველ თანამშრომლობაში, ასევე ბექ-ვოკალი უკრავს ჯეფ ბჰასკერი. სამივე მათგანმა დაწერა სიმღერა პლეინ პეტთან ერთად, რომელმაც ვესტთან და ბჰასკერთან ერთად პროდიუსინგში შეიტანა წვლილი. სიმღერის შთაგონება ვესტსა და დეივ სირულნიკს შორის გამართული საუბარი იყო, რომელმაც მას შვილების რამდენიმე სურათი აჩვენა. ჰიპ-პოპ სიმღერაში გამოყენებულია ელექტრონული ინსტრუმენტაცია, რომელიც ფორტეპიანოზეა დაფუძნებული. სიმღერის ტექსტში უესტი ახსენებს, რომ ცდილობს თავის ცხოვრებაში არსებული არსებითი დეფიციტი ექსტრავაგანტული მატერიალური ნივთებით შეავსოს.
## კომპოზიცია და ტექსტი 
მუსიკალურად *„Welcome to Heartbreak“* ჰიპ-ჰოპ ჟანრის სიმღერაა ელექტრონული ინსტრუმენტაციით.  სიმღერა ძირითადად კენ ლუისის მიერ შექმნილ ფორტეპიანოზეა დაფუძნებული. იგი ასევე შეიცავს ვიოლინოს, ალტს, ბას-გიტარას, სინთეზატორებს და ტამ-ტამ დასარტყამ ინსტრუმენტებს. სიმღერის შესავალში გამოყენებულია ჩელო, რომელზეც ჯეიმს ჯ. კუპერი III ჯენი ლორენცოსთან ერთად უკრავს. სიმღერის უმეტეს ნაწილში უესტი Auto-Tune-ის საშუალებით მღერის. Kid Cudi კი მღერის მის ჰუკზე. ოთხი წუთის შემდეგ უესტი სწრაფად წარმოთქვამს აღნიშნულ ჰუკს. სიმღერაში გამოყენებულია Bhasker-ის ფონური ვოკალი.

სიმღერის *„Welcome to Heartbreak“* ტექსტში უესტი საუბრობს ცხოვრებისეული დეფიციტის მატერიალური ნივთებით შევსების მცდელობაზე, რითიც გამოხატავს ბრძოლას ნორმალურ ცხოვრების წესთან დასაახლოებლად, რაც მისი დიდების შედეგია. უესტი აღიარებს, რომ მისთვის მტკივნეულია უბრალოდ „სპორტული მანქანის“ ყოლა და მის ნაცვლად „სარეიტინგო ბარათის“ ქონა სურს. ამავდროულად, კიდ კუდი მტკივნეულ ვიზუალიზაციებზე მღერის. უესტი სიმღერის ბოლოს მღერის სტრიქონს ''„I can't stop having these visions“'', რომელიც საკუთარი დედის გარდაცვალებაზე მიანიშნებს.
## იხილეთ აგრეთვე
* 808s & Heartbreak
## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით
კატეგორია:კანიე უესტი
კატეგორია:კანიე უესტის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ჟანრის და შემსრულებლის ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები კანიე უესტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
ოტელ-გარნი

**ოტელ-გარნი** () — სასტუმროს ტიპის ღამისთევის ადგილი, რომელიც სტუმრებს სთავაზობს მხოლოდ განთავსებასა და საუზმეს სრული რესტორნის მომსახურების გარეშე. ის გავრცელებულია ევროპაში, განსაკუთრებით გერმანულენოვან ქვეყნებში. ასეთი ტიპის სასტუმროები გამოირჩევა მცირე ზომით, მშვიდი გარემოთი და ოჯახური მართვის მოდელით. ოტელ-გარნი ხშირად უფრო ხელმისაწვდომ ფასებს სთავაზობს სტუმრებს, ვიდრე სრული სერვისის მქონე სასტუმროები.

## რესურსები ინტერნეტში
*Definition of hotel garni in the German hotel classification system 

კატეგორია:სასტუმროები
სასწავლო სემინარი

**სასწავლო სემინარი** (ბარბარიზმი - **ვორკშოპი**,  ) — ინტერაქტიული ტრენინგის, საგანმანათლებლო პროგრამის ან სასწავლო გარემოს სახეობა, რომელიც მდიდარია მასალებით და განკუთვნილია ადამიანთა ჯგუფისთვის. ფოკუსირებულია თვითმართვად სწავლაზე ან გამოცდილებაზე. გამოიყენება პრაქტიკული მიდგომა. მიზანმიმართულია ჯგუფის საჭიროებებსა და/ან ინტერესებზე. ასეთ სემინარზე, ლექციის ან პრეზენტაციის პასიურად მოსმენის ნაცვლად, მონაწილეები ატარებენ უამრავ სასწავლო აქტიობას. არსებობს სემინარების ორი ტიპი: ზოგადი სემინარი - ტარდება შერეული აუდიტორიისთვის და დახურული სემინარი, რომელიც მორგებულია კონკრეტული ჯგუფის სასწავლო საჭიროებების დაკმაყოფილებაზე. ზოგად ან დახურულ სასწავლო სემინარებს აქვს მრავალი ფორმატი. ეს მოიცავს საკლასო ტრენინგს, განვითარების პროგრამებს, რომლებიც მზადდება შიდა აუდიტორიისთვის, გარედან შეთავაზებულ კურსებსა და პროგრამებს, გამოცდილებით სწავლებას და კოუჩინგს/მენტორობას. სასწავლო სემინარებზე პასუხისმგებელი პირები ხშირად იყენებენ ADDIE მოდელს. ეს მოდელი არის ჩარჩო, რომელიც გამოიყენება სასწავლო მასალის შემუშავებაში, სწავლებისა და პერსონალის განვითარებისთვის სასწავლო პროგრამების შესაქმნელად და მათთვის მხარდასაჭერ ინსტრუმენტად. აკრონიმი ხუთ ფაზას აღნიშნავს. ესენია: ანალიზი, პროექტირება, განვითარება, განხორციელება და შეფასება ().

## რესურსები ინტერნეტში
*Workshop Training: How to Run an Effective Workshop

## სქოლიო
კატეგორია:წვრთნა
L'Indépendance Belge

'''L'Indépendance Belge''' „ბელგიის დამოუკიდებლობა“ — ბელგიური გაზეთი. გამოდიოდა ბრიუსელში 1831-1940 წლებში. მისი გამოცემა დაიწყო ბელგიის მიერ ნიდერლანდებიდან დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. ფართოდ აშუქებდა დასავლეთ ევროპის ქვეყნების პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ ცხოვრებას.
## სქოლიო
კატეგორია:1831 წელს დაარსებულები
კატეგორია:1940 წელს გაუქმებულები
კატეგორია:ბელგიის გაზეთები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი გაზეთები
დარმშტადტის მადონა

**დარმშტადტის მადონა** ― ჰანს ჰოლბაინ უმცროსის ნახატი, შესრულებულია 1526 წელს. მასზე გამოსახულია მარიამ ღვთისმშობელი იაკობ მაიერის (ბაზელის მერი) ოჯახთან ერთად.ნახატის ორიგინალი ინახება დარმშტადტის მუზეუმში. XIX საუკუნის 70-იან წლებამდე ორიგინალად შეცდომით მიიჩნევდნენ ნიდერლანდელი მხატვრის მიერ გადაღებულ ასლს, რომელიც შენახულია დრეზდენის გალერეაში.

## ლიტერატურა
* *Hans Holbeins Madonna im Städel. Der Bürgermeister, sein Maler und seine Familie*. Exhibit Catalog, Petersberg 2004, . 
## სქოლიო
კატეგორია:1526 წლის ნახატები
კატეგორია:ჰანს ჰოლბაინ უმცროსის ნახატები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 595

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 595** ერთხმად მიიღეს 1987 წლის 27 მარტს. საერთაშორისო სასამართლოს (ICJ) მოსამართლისა და ვიცე-პრეზიდენტის, გი ლადრეიტ დე ლოშარიერის 10 მარტს გარდაცვალების შემდეგ, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ საერთაშორისო სასამართლოს ვაკანტური ადგილის არჩევნები ჩატარდებოდა 1987 წლის 14 სექტემბერს უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის 41-ე სესიაზე.

ლოშარიერი ფრანგი დიპლომატი იყო, რომელიც ქვეყანას გაეროში წარმოადგენდა. 1982 წელს იგი აირჩიეს საერთაშორისო სასამართლოში, ხოლო 1985 წელს მის ვიცე-პრეზიდენტად. მისი უფლებამოსილების ვადა 1988 წლის თებერვალში იწურებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/595(1987))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 594

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 594** მიღებულია 1987 წლის 15 იანვარს, ამ საკითხზე წინა რეზოლუციების გახსენების, აგრეთვე გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური მდივნის ანგარიშის შესწავლის შემდეგ ლიბანში გაეროს დროებითი ძალების (UNIFIL) შესახებ, რომელიც დამტკიცდა 426-ე რეზოლუციით (1978), საბჭომ გადაწყვიტა გაეგრძელებინა UNIFIL-ის მანდატი დამატებითი ექვსი თვით და თორმეტი დღით, 1987 წლის 31 ივლისამდე.

საბჭომ შემდეგ კვლავ ხაზი გაუსვა ძალების მანდატს (ანუ უფლებამოსილებასა და დანიშნულებას) და სთხოვა გენერალურ მდივანს, წარედგინა ანგარიში იმ პროგრესის შესახებ, რომელიც მიღწეულ იქნა 425-ე (1978) და 426-ე (1978) რეზოლუციების შესრულებასთან დაკავშირებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/594(1987))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს  1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-ლიბანის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია: 1987 წელი ისრაელში
კატეგორია: 1987 წელი ლიბანში
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1983

**სსრკ-ის XIV პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1983** — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ჩემპიონატი ჩატარდა ოთხ განყოფილებაში: ორსვლიან, სამსვლიან, მრავალსვლიანი ამოცანებსა და ეტიუდებში, რომლებიც გამოქვეყნდა 1977-1978 წლებში. შეჯიბრება ორ ეტაპად გაიმართა. ნახევარფინალში მონაწილეობის უფლება მიეცათ საჭადრაკო კომპოზიციის დიდოსტატებს და ოსტატებს, XIII პირადი ჩემპიონატის ფინალისტებს, აგრეთვე საერთაშორისო და საკავშირო შეჯიბრებების გამარჯვებულებს (5-5 მონაწილე) და რესპუბლიკური შეჯიბრებების გამარჯვებულებს (3-3 მონაწილე). თითოეულ განყოფილებაში მონაწილეს შეეძლო წარმოედგინა არაუმეტეს 6 ნაწარმოებისა. თითოეულ განყოფილებაში მსაჯებმა შეარჩიეს 20 საუკეთესო ნაწარმოები, რომელთა ავტორებიც გადავიდნენ მეორე ეტაპზე — ფინალში, სადაც ადგილები განისაზღვრა ავტორის ოთხი საუკეთესო ნაწარმოების ქულების ჯამით. კოლექტიური ნაწარმოები ფინალისტს მოუტანდა სრულ ქულას, რომლითაც ის შეფასდა, თანაავტორების რაოდენობის მიუხედავად.
ჯამში ჩემპიონატში 90 ავტორმა წარმოადგინა 500 ამოცანა. შეჯიბრის მთავარი მსაჯი იყო ალექსანდრე გულიაევი.

## ორსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 37 ავტორის 170 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 15 ავტორის 54 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო იუ. ვახლაკოვი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ლეონიდ ზაგორუიკო.

## სამსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 29 ავტორის 122 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 16 ავტორის 52 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ალექსანდრე ფეოქტისტოვი. საუკეთესო კომპოზიციებად მიიჩნიეს ფ. დავიდენკოს; ლ. ზაგორუიკოს; ვ. კოპაევისა და ა. ლობუსოვის; ა. ლობუსოვის; იუ. მარკერის ნამუშევრები.

## მრავალსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 23 ავტორის 87 ამოცანა. ფინალში — 15 ავტორის 41 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო იაკობ ვლადიმიროვი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ფიოდორ დავიდენკო.

## ეტიუდები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 26 ავტორის 121 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 11 ავტორის 34 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო ლეოპოლდ მიტროფანოვი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ვ. კოზირევი.

## ლიტერატურა 
* 
*Шахматная композиция, 1977—1982. М., 1983. გვ. 121—213.

კატეგორია:სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატები საჭადრაკო კომპოზიციაში
კატეგორია:1983 წელი ჭადრაკში 
კატეგორია:1983 წლის ჩემპიონატები სსრკ-ში
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1984

**სსრკ-ის XV პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1984** — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 103 ავტორის 1979-1980 წლებში გამოქვეყნებული 547 ნაწარმოები. შეჯიბრის მთავარი მსაჯი იყო ი. ვლადიმიროვი.

## ორსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 35 ავტორის 194 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 12 ავტორის 44 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო სუშკოვი. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორებად დასახელდნენ მელნიჩენკო და რუდენკო. 

## სამსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 28 ავტორის 126 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 45 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო გებელტი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს დავიდენკო.

## მრავალსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 24 ავტორის 93 ამოცანა. ფინალში — 9 ავტორის 28 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო მ. კუზნეცოვი. საუკეთესო ნაწარმოებებად დასახელდნენ ვირტმანისისა და ვ. ჩეკარკოვის; ზაგორუიკოს (2 ამოცანა); კრიხელის ნამუშევრები.

## ეტიუდები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 24 ავტორის 134 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 50 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო ბრონი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ბაზლოვი.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატები საჭადრაკო კომპოზიციაში 
კატეგორია:1984 წელი ჭადრაკში 
კატეგორია:1984 წლის ჩემპიონატები სსრკ-ში
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1985

**სსრკ-ის XVI პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1985** — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 96 ავტორის 1981-1982 წლებში გამოქვეყნებული 699 ნაწარმოები. ტურნირის მთავარი მსაჯი იყო ზაგორუიკო.

## ორსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 48 ავტორის 250 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 15 ავტორის 56 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ა. ლობუსოვი. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორებად დასახელდნენ ვალენტინ რუდენკო და ვიქტორ ჩეპიჟნი.

## სამსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 40 ავტორის 190 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 13 ავტორის 37 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ვ. სიჩოვი. საუკეთესო კომპოზიციებად მიიჩნიეს ვ. და ლ. კაპუსტების; ა. კუზოვკოვის; ვ. რუდენკოსა და ვ. ჩეპიჟნის ნამუშევრები.

## მრავალსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 28 ავტორის 102 ამოცანახოლო ფინალში — 14 ავტორის 39 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ალექსანდრე ფეოქტისტოვი. საუკეთესო ნაწარმოებებად დასახელდნენ ა. კუზოვკოვის და ვ. რუდენკოს ნამუშევრები.

## ეტიუდები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 30 ავტორის 157 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 15 ავტორის 52 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო ალექსანდრე მაქსიმოვისკი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს დავით გურგენიძე.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატები საჭადრაკო კომპოზიციაში 
კატეგორია:1985 წელი ჭადრაკში კატეგორია:1985 წლის ჩემპიონატები სსრკ-ში
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1987

**სსრკ-ის XVII პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1987** — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში. ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 97 ავტორის 1983-1984 წლებში გამოქვეყნებული 691 ნაწარმოები. შეჯიბრების მთავარი მსაჯი იყო რაფაელ კოფმანი.

## ორსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 42 ავტორის 221 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 17 ავტორის 58 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო რუდენკო. საუკეთესო ნაწარმოებების ავტორებად დასახელდნენ დომბროვსკისი და ვასილენკო; მარანდიუკი; მელნიჩენკო და სუშკოვი; ჩეპიჟნი.

## სამსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 36 ავტორის 172 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 49 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ი. ვლადიმიროვი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორებად მიიჩნიეს რუდენკო და ჩეპიჟნი.

## მრავალსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 22 ავტორის 95 ამოცანა. ფინალში — 13 ავტორის 45 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო გულიაევი. საუკეთესო ნაწარმოებებად დასახელდნენ გებელტისა და იაროშის ნამუშევრები.

## ეტიუდები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 39 ავტორის 203 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 44 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო გია ნადარეიშვილი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს კოზირევი.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატები საჭადრაკო კომპოზიციაში 
კატეგორია:1987 წელი ჭადრაკში 
კატეგორია:1987 წლის ჩემპიონატები სსრკ-ში
რუთ აბრამსი

**რუთ აბრამსი** (დ. 1912 – გ. 12 მარტი, 1986) — ებრაელ-ამერიკელი მხატვარი.

## პირადი ცხოვრება
რუთ დევიდსონ აბრამსი დაიბადა ბრუკლინში, ნიუ-იორკი. 19 წლის ასაკში დაქორწინდა ურბანული დაგეგმვის სპეციალისტ ჩარლზ აბრამსზე და სწავლობდა კოლუმბიის უნივერსიტეტში.

## პროფესიული საქმიანობა
1965 წლიდან 1966 წლამდე რუთ აბრამსი იყო ხელოვნების დირექტორი კვლევით ასოციაციაში და ასევე კითხულობდა ლექციებს Parsons The New School for Design-ში. აბრამსი ცნობილია კოსმოსური თემატიკის ნახატებით, როგორიცაა „სამყაროში არსებობს უცნობი ელემენტები, რომლებიც კაცობრიობის ასაკისაა“ (1962). ასევე ესწრებოდა ხელოვნების გაკვეთილებს, რომლებსაც ხელმძღვანელობდნენ გავლენიანი მხატვრები, როგორიცაა ალექსანდრე არქიპენკო და უილიამ ზორახი.
გარდაცვალების შემდეგ The New York Times-ის კრიტიკოსმა აღნიშნა, რომ  აბრამსი იყო „ქალი,რომელიც  უსამართლოდ უგულებელყოფილია მაჩო ეპოქაში.“ 
აბრამსის დოკუმენტები ინახება იეშივას უნივერსიტეტის მუზეუმში და სმითსონიანის ამერიკულ ხელოვნების არქივში. მუშაობდა უილიამ ზორახთან, ალექსანდრე არქიპენკოსთან, ჯონ დ. გრეჰემთან და სხვებთან.

## გამოფენები
აბრამსის პირველი პერსონალური გამოფენა გაიმართა Roko Gallery-ში 1956 წელს.გარდაცვალების შემდეგ,კვლავ გაიმართა აბრამსის ნამუშევრების გამოფენა ,Grey Art Gallery and Study Center-ში ნიუ-იორკში. აგრეთვე გაიმართა პერსონალური გამოფენა სახელწოდებით: „მიკროკოსმოსები: რუთ აბრამსი, აბსტრაქტული ექსპრესიონისტი".წელს აბრამსის ბიოგრაფია შევიდა „აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის ქალები" გამოფენის კატალოგში, რომელიც მოაწყო დენვერის ხელოვნების მუზეუმმა.

## პუბლიკაციები
აბრამსმა უზრუნველყო ილუსტრაციები Ekistics-ისთვის, (ათენი, საბერძნეთი) და Arena-Interbuild -სთვის(ლონდონი, ინგლისი, 1967).

## რესურსები ინტერნეტში
*Ruth Abrams, askART

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მხატვრები
იაკობ ბერნული

**იაკობ ბერნული** (დ. 6 იანვარი, 1655, ბაზელი, შვეიცარია — გ. 16 აგვისტო, 1705, იქვე) —[შვეიცარიელი მათემატიკოსი. ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური ანალიზის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. იოჰან ბერნულის უფროსი ძმა, რომელთან ერთად ვარიაციების ანალიზური ტექნოლოგიის ერთ-ერთი დამაარსებელი იყო. მან დაამტკიცა დიდ რიცხვთა კანონის განსაკუთრებული შემთხვევა - ბერნულის თეორემა. მათემატიკის პროფესორი ბაზელის უნივერსიტეტში (1687 წლიდან). პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის (1699) და ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის (1702) უცხოელი წევრი.

## ბიოგრაფია
იაკობი წარმატებული ფარმაცევტის, ნიკოლას ბერნულის ოჯახში დაიბადა. მამის თხოვნით, თავდაპირველად ბაზელის უნივერსიტეტში თეოლოგია შეისწავლა, თუმცა მათემატიკით დაინტერესდა, რომელსაც თავად სწავლობდა. უნივერსიტეტში ასევე დაეუფლა ხუთ ენას (ფრანგულს, იტალიურს, ინგლისურს, ლათინურს და ბერძნულს), ხოლო 1671 წელს ფილოსოფიის მაგისტრის ხარისხი მიიღო.

1676 წლიდან 1680 წლამდე მთელ ევროპაში მოგზაურობდა. დეკარტის იდეების შესასწავლად საფრანგეთს ეწვია, შემდეგ კი იტალიას. ბაზელში დაბრუნების შემდეგ, გარკვეული პერიოდი კერძო რეპეტიტორად მუშაობდა.

1683 წელს მან ბაზელის უნივერსიტეტში ფიზიკის ლექციების კითხვა დაიწყო. 1687 წელს იგი აირჩიეს ბაზელის უნივერსიტეტის მათემატიკის პროფესორად და იქ სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა.

1699 წელს იაკობ ბერნული გახდა პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის, ხოლო 1702 წელს - ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

მან ალბათობის თეორია შეისწავლა ჰიუგენსის წიგნიდან – „აზარტულ თამაშებში გამოთვლების შესახებ“, რომელშიც ჯერ კიდევ არ იყო ალბათობა განსაზღვრული და გააზრებული (ის ხელსაყრელი მოვლენების რაოდენობით იყო განმარტებული). იაკობმა ალბათობის თეორიაში თანამედროვე კონცეფციების მნიშვნელოვანი ნაწილი შემოიტანა და დიდ რიცხვთა კანონის პირველი ვერსია ჩამოაყალიბა. იაკობ ბერნულმა ამ სფეროში მონოგრაფია მოამზადა, მაგრამ მისი გამოქვეყნება ვეღარ მოასწრო. იგი ბერნულის გარდაცვალების შემდეგ, 1713 წელს, მისმა ძმისშვილმა - ნიკოლასმა გამოაქვეყნა სახელწოდებით „ვარაუდების ხელოვნება“ (Ars conjectandi). ეს არის მნიშვნელოვანი ტრაქტატი ალბათობის თეორიაზე, სტატისტიკასა და მათ პრაქტიკულ გამოყენებაზე, რომელიც XVII საუკუნის კომბინატორიკისა და ალბათობის თეორიის კულმინაციაა. ბერნულის განაწილება, კომბინატორიკაში მნიშვნელოვანი კონცეფცია, იაკობის სახელს ატარებს.

იაკობ ბერნულმა ასევე გამოაქვეყნა ნაშრომები არითმეტიკის, ალგებრის, გეომეტრიისა და ფიზიკის სხვადასხვა თემაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1655
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1705
კატეგორია:შვეიცარიელი მათემატიკოსები
კატეგორია:XVII საუკუნის მათემატიკოსები
კატეგორია:პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
აგუ (მთა)

**აგუ** () — მთა დასავლეთ აფრიკაში, ტოგოს ტერიტორიაზე. ზღვის დონიდან 986 მეტრ სიმაღლეზე მყოფი აგუს მთა ტოგოს და მთიანი სისტემა ატაკორის უმაღლესი წერტილია. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში, განის საზღვართან ახლოს, ქალაქ კპალიმეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ადრე მისი სახელი იყო *ბაუმანის პიკი*.

## სქოლიო
კატეგორია:ტოგოს მთები
აგუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

**აგუ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აგუ — მდინარე საფრანგეთის სამხრეთში;
* აგუ — მთა დასავლეთ აფრიკაში, ტოგოს ტერიტორიაზე.
რანო ხაბიბოვნა აბდულაევა

**რანო ხაბიბოვნა აბდულაევა** — (დ. 16 სექტემბერი, 1935, შოფირკონის რაიონი, ბუხარის ოლქი, უზბეკეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 12 იანვარი, 2025, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — ისტორიკოსი, ცნობილი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. უზბეკეთის სსრ-ის დამსახურებული კულტურის მუშაკი (1985). ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1978).

## ბიოგრაფია 
1935 წლის 16 სექტემბერს დაიბადა ბუხარის ოლქის შოფირკონის რაიონში. იყო სკკპ-ის წევრი. მამა — ნკვდ-ის ოფიცერი.

1955—1988 წლებში მუშაობდა ეკონომიკური, სოციალური და პოლიტიკური მნიშვნელობის მქონე სხვადასხვა თანამდებობაზე. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „უზბეკეთის სსრ-ის კომკავშირის საქმიანობა 1959—1965 წლების შვიდწლედის გეგმაში“. სადოქტორო დისერტაციის თემა: „საბჭოების ხელმძღვანელობა სკკპ-ის მიერ განვითარებული სოციალიზმის პირობებში“.

1955—1988 წლებში მუშაობდა: მასწავლებლად; შოფირკონის რაიონის კომკავშირის კომიტეტის პირველ მდივნად; უზბეკეთის სსრ-ის კომუნისტური პარტიის შოფირკონის რაიკომის განყოფილების გამგედ; უზბეკეთის სსრ-ის კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის მდივნად და განყოფილების გამგედ; პარტიული ორგანიზაციის პირველ მდივნად; უზბეკეთის სსრ-ის კომკავშირის სამარყანდის ოლქკომის მდივნად; უზბეკეთის სსრ-ის კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად; უზბეკეთის სსრ-ის კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის კულტურის განყოფილების გამგედ; უზბეკეთის სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ; უზბეკეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის იდეოლოგიის მიმართულების მდივნად.

1987 წლის 29 ოქტომბერს თ. გდლიანისა და ვ. ივანოვის ჯგუფის მიერ რანო აბდულაევა უსამართლოდ დააკავეს და მოსკოვის ბუტირკის ციხეში მოათავსეს. სსრ კავშირის უზენაესი სასამართლოს სხდომაზე მისი უდანაშაულობა დადგინდა, რის შემდეგაც 1990 წლის 15 იანვარს გაათავისუფლეს და ტაშკენტში დაბრუნდა.

როგორც ისტორიკოსმა, უზბეკეთის სსრ-ში პარტიულ და ახალგაზრდულ ორგანიზაციებზე მრავალი წიგნი დაწერა. ნაწარმოებში „Preodolenie ada“ აღწერა სსრ კავშირის უზენაესი სასამართლოს სხდომაზე საკუთარი გამართლების პროცესი. გამოსცა წიგნი „Oʻzbek xalq maqollari va matallari“. ეწეოდა მხატვრულ შემოქმედებასაც და ბავშვებისთვის ზღაპრებს წერდა. ოფიციალური მივლინებით მსოფლიოს 27 ქვეყანაში იმყოფებოდა.

აირჩიეს სსრ კავშირის უზენაესი საბჭოს 7-ე და 8-ე მოწვევის, ასევე უზბეკეთის სსრ-ის უზენაესი საბჭოს 6-ე, 9-ე, 10-ე და 11-ე მოწვევის დეპუტატად. იყო სკკპ-ის XXIII, XXIV და XXVII ყრილობების დელეგატი.

2025 წლის 12 იანვარს ტაშკენტში გარდაიცვალა.

## ოჯახი 
შვილიშვილი — აზიმ აჰმადხოჯაევი. 2023 წლის მარტიდან მუშაობდა უზბეკეთის ენერგეტიკის მინისტრის პირველ მოადგილედ და ატომური ენერგეტიკის განვითარების სააგენტოს დირექტორად.

## ჯილდოები 
* შრომის წითელი დროშის ორდენი (3): 1971, 1973, 1976
* საპატიო ნიშნის ორდენი: 1965
* ხალხთა მეგობრობის ორდენი: 1982
* უზბეკეთის სსრ-ის დამსახურებული კულტურის მუშაკი: 1985

## ლიტერატურა 
* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: Oʻninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik maʼlumot). – T .: Oʻzbekiston, 1981. – S. 244.
* Abdullaeva, Raʼno Xabibovna. Oʻzbekiston yoshlari kommunizm uchun kurashda [Matn]. – Toshkent : Oʻzbekiston, 1964. – 50 b., 4 b. kasal.; 16 sm

## რესურსები ინტერნეტში 
* Intervyu 2019 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:უზბეკი ისტორიკოსები
კატეგორია:უზბეკი ქალი პოლიტიკოსები
მონო

მარჯვნივ|მინი|250px|მონო ტოგოს რუკაზე
**მონო** () — მდინარე ტოგოში და ბენინში. ტოგოს ყველაზე უფრო გრძელი მდინარეა. ჩაედინება ბენინის ყურეში ვრცელი მარილიანი ლაგუნების და ტბების სისტემის გავლით, ტოგოს ტბის ჩათვლით. სიგრძე დაახლოებით 467 კმ. წყალშემკრები აუზის ფართობი — 24 495 კმ².

## გეოგრაფია 
მდინარის სათავე მდებარეობს ქალაქ სოკოდეს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ბენინის საზღვარზე. მდინარე მიედინება სამხრეთის მიმართულებით. მდინარის შესართავის გასწვრივ გადის საზღვარი ტოგოსა და ბენინს შორის.

## სამეურნეო მომსახურება 
სანაოსნოა მხოლოდ მდინარის ნაწილი, შესართავთან ახლოს. მდინარის აუზში მოყავთ სიმინდი, იამსი და მანიჰოტი. შესართავიდან 160 კმ-ში აშენებულია ჰესი ნანგბეტო. მშენებლობა დამთავრდა 1987 წელს და აღმოჩნდა ეკონომიკურად საკმაოდ მომგებიანი (თევზაობა წყალსაცავზე, ელექტროენერგიის გამომუშავება). გადასახლებული იქნა 7600-10 000 ადამიანი. დამბამ შეცვალა მდინარის დინების რეჟიმი. არსებობდა მეორე დამბის პროექტი, მაგრამ ეს გეგმა არ იქნა რეალიზებული.

## სქოლიო
კატეგორია:ტოგოს მდინარეები
კატეგორია:ბენინის მდინარეები
კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
მონო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მონო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მონო — მდინარე ტოგოში და ბენინში;
* მონო — დეპარტამენტი ბენინის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში;
* ჟაკ ლუსიენ მონო — ფრანგი ბიოქიმიკოსი, მიკრობიოლოგი.
ენოქის წიგნი

მინი|ეთიოპიური "ენოქის"" საწყისი გვერდი, XVI საუკუნის მანუსკრიპტი.
**ენოქის წიგნი** (ასევე: **1 ენოქი**; ასე მოიხსენიება იმისთვის რომ ანალოგიური 2 ენოქის და 3 ენოქისგან განსხვავება იყოს შესაძლებელი.) ებრაული: סֵפֶר חֲנוֹךְ, *Sēfer Ḥănōḵ*; გეეზიመጽሐፈ ሄኖክ - ძველებრაული აპოკალიპტიკური რელიგიური ტექსტი. ტრადიციის მიხედვით მიეწერება პატრიარქ ენოქს, რომელიც იყო მეთუშალახის მამა და ნოეს დიდი ბაბუაა. ენოქის წიგნი შეიცავს უნიკალურ მასალას დემონების და ნეფილიმების წარმოშობაზე, თუ რატომ დაეცა ზოგიერთი ანგელოზი და ახსნილია თუ რატომ იყო წარღვნა აუცილებელი, ასევე მოცემულია წინასწარმეტყველური განმარტება მესიის ათასწლიანი მეფობაზე. ტრადიციულად, ენოქს სამი წიგნი მიეწერება, მათ შორის ცალკეული ნაშრომები 2 ენოქი და 3 ენოქი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Jewish Roots of Eastern Christian Mysticism: An interdisciplinary seminar at Marquette University
* Ethiopic text online (all 108 chapters)
* Book of Enoch Interlinear (*Including three English and two Swedish translations*)
* Book of Enoch New 2012 Translation with Audio Drama
* August Dillmann (1893). *The Book of Enoch* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ებრაული ფილოსოფია
ავგუსტ ნელატონი

**ავგუსტ ნელატონი** (; დ. 1807 — გ. 1873) — ფრანგი ქირურგი, პარიზის სამედიცინო აკადემიის წევრი. 1851-1867 წლებში იყო პროფესორი. შემდეგ გახდა ნაპოლეონ III-ის პირადი ექიმი. დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე

## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ექიმები
კატეგორია:XIX საუკუნის ექიმები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგები
კატეგორია:პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ტოგო (ტბა)

**ტოგოს ტბა** () — ყველაზე უფრო დიდი ტბა ტოგოში. ის პოპულარული ადგილია საწყლოსნო სპორტისთვის. ტბის ნაპირებზე მდებარეობენ პატარა სოფლები – აგბოდრაფო და ტოგოვილი. ტოგოს ტბაზე ძირითადი სატრანსპორტო საშუალებაა პიროგა.

## მოკლე აღწერა 
ტოგოს ტბა სიგრძეში აღწევს დაახლოებით 15 კმ-ს, სიგანეში 6 კმ-ს და მისი ფართობია 64 კმ². ის წყალს იღებს ორი მთავარი მდინარისგან – სიოსგან და ჰაჰოსგან, ასევე ბევრი სხვა უფრო პატარა მდინარეებისგან. ტბა გამოყოფილია ოკეანისგან ქვიშის ყელით, რომლის სიგანეა დაახლოებით 1 კმ. ტოგოს ტბა შეერთებულია გაცილებით პატარა ტბა ვოგანთან ვიწრო არხის მეშვეობით და მცირე ტბების ჯგუფთან ერთად ისინი ქმნიან ლაგუნების სისტემას ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ.

მთავარი ავტოგზა გადის ქვიშის ყელზე ტბის სამხრეთით, ხოლო რამდენიმე მცირე გზა გარს ერტყმის ტბას და ერთმანეთს უკავშირებენ პატარა სოფლებს. რაიონი არ არის მჭიდროდ დასახლებული და ნაკლებად მიმზიდველია ტურისტებისთვის. ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს ექსტენსიური სოფლის მეურნეობა და თევზჭერა. ტბის ჩრდილოეთ ნაპირზე მოყავთ ქოქოსისა და ზეთის პალმები. ტბაში დაცურავენ თევზები, როგორც მდინარის, ასევე ზღვის. ყველაზე უფრო გავრცელებული სახეობებია — *Tilapia* და *Chrysichthys*. უხერხემლოები წარმოდგენილები არიან მუცელფეხიანი მოლუსკებით *Pachymelania* და *Tympanotonos fuscatus*, ასევე კიბოსნაირი *Farfantepenaeus duorarum* და *Callinectes latimanus*.

## სქოლიო
კატეგორია:ტოგოს ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 596

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 596** მიიღეს 1987 წლის 29 მაისს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაეროს დაშორების დამკვირვებელი ძალების შესახებ. საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში მყარი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარებისთვის, მაგრამ ასევე გამოხატა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბული მდგომარეობის გამო.

რეზოლუცია მოუწოდებდა დაინტერესებულ მხარეებს დაუყოვნებლივ განეხორციელებინათ რეზოლუცია 338 (1973), განახლდა დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1987 წლის 30 ნოემბრამდე, და მოითხოვა გენერალურმა მდივანმა წარმოედგინათ ანგარიში ვითარების შესახებ ამ პერიოდის ბოლოს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი
*გოლანის მაღლობები

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/596(1987))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს  1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ
კატეგორია:1987 წელი ისრაელში
კატეგორია:1987 წელი სირიაში
ტოგო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ტოგო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტოგო — სახელმწიფო დასავლეთ აფრიკაში;
* ტოგო — ტბა დასავლეთ აფრიკაში, ტოგოს ტერიტორიაზე.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 599

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 599** მიიღეს 1987 წლის 31 ივლისს, თემაზე წინა რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, ასევე გენერალური მდივნის ანგარიშის შესწავლის შემდეგ გაეროს დროებითი ძალების შესახებ ლიბანში (UNIFIL), რომელიც დამტკიცდა რეზოლუცია 426-ით (1978), საბჭომ გადაწყვიტა გაეგრძელებინა UNIFIL-ის მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 1988 წლის 31 იანვრამდე.

შემდეგ საბჭომ კვლავ ხაზი გაუსვა ძალების მანდატს და სთხოვა გენერალურ მდივანს ანგარიში წარმოედგინა მიღწეული პროგრესის შესახებ რეზოლუციების 425 (1978) და 426 (1978) განხორციელების მიმართულებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*ლიბანის სამოქალაქო ომი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/599(1987))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს  1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ
კატეგორია:1987 წელი ისრაელში
კატეგორია:1987 წელი ლიბანში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-ლიბანის კონფლიქტის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 597

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 597** მიიღეს 1987 წლის 12 ივნისს, აღნიშნავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს მშვიდობისდამცავი ძალების (UNFICYP) ყოფნა კვიპროსში კვლავ აუცილებელი იქნებოდა სიტვაციის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველა მხარემ მხარი დაუჭიროს ათპუნქტიან შეთანხმებას საერთოსაზოგადოებრივი მოლაპარაკებების განახლებისთვის, და სთხოვა გენერალურ მდივანს ხელახლა წარმოედგინა ანგარიში 1987 წლის 30 ნოემბრამდე, რეზოლუციის განხორციელების მონიტორინგისთვის.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974) და გამოხატა შეშფოთება ვითარების გამო, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს ერთად ემუშავათ მშვიდობისთვის და კიდევ ერთხელ გააგრძელა ძალების დისლოკაცია კვიპროსში, რომელიც დაარსდა რეზოლუცია 186-ით (1964), 1987 წლის 15 დეკემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კვიპროსის კონფლიქტი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/597(1987))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს  1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
კატეგორია:1987 წელი კვიპროსში
ხელშეკრულების თავისუფლება

**ხელშეკრულების თავისუფლება** — უფლება, რომელიც გულისხმობს, რომ კერძო სამართლის სუბიქტებს შეუძლიათ ერთმანეთთან თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. ხელშეკრულების თავისუფლება გულისხმობს თავისუფლებას ხელშეკრულების დადებასა  და მის შინაარსზე. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ხელშეკრულების თავისუფლება გათვალსიწინებულია კოდექსის 319-ე მუხლში. ხელშეკრულების თავისუფლება მოიცავს პირის უფლებას, არ დადოს ხელშეკრულება.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სახელშეკრულებო სამართალი
ქვალონი

**ქვალონი** — ხობის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულების ზემო ქვალონის, ქვემო ქვალონისა და შუა ქვალონის ძველი საერთო სახელწოდება.

ქვალონის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ადრეკოლხური გორა-ნამოსახლარი. ქვალონი (მეგრ. „ქვიანი ადგილი“) თავდაპირველად ეწოდებოდა ადგილს სოფელ ნოჯიხევის განაპირას, შემდეგ კი უფრო ფართო ტერიტორიის აღმნიშვნელი გახდა. სამეგრელოს სამთავროს დავით დადიანისეული დაყოფით (XIX საუკუნის 40-იანი წლები) სოფელი ქვალონი შედიოდა ზუბის მაზრაში, სამთავროს გაუქმების შემდეგ — ზუგდიდის მაზრაში. სოფელი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში თბილისი-ფოთის რკინიგზის გაყვანასთან დაკავშირებით. XX საუკუნის დასაწყისისთვის არსებობდა სამი სოფელი: ზემო ქვალონი, ქვემო ქვალონი და შუა ქვალონი (ახლანდ. გვიმარონი).

საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფით ისტორიული ქვალონი და მისი შემოგარენი მოიცავს შემდეგ დასახლებებს:

* ზემო ქვალონი — სოფელი და ადმინისტრაციული ერთეული (სოფლები: ზემო ქვალონი, საალანიო-საფაჩულიო, სახოჭოლავო) ხობის მუნიციპალიტეტში
* ქვემო ქვალონი — ადმინისტრაციული ერთეული ხობის მუნიციპალიტეტში (სოფლები: ბულიში, გიმოზგონჯილი, დურღენა)
* შუა ქვალონი — ადმინისტრაციული ერთეული ხობის მუნიციპალიტეტში (სოფლები: გვიმარონი, ჭითაუშქური)
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ფუზული-შუშის საავტომობილო გზა

**ფუზული-შუშის საავტომობილო გზა** (, „გამარჯვების გზა“) — საავტომობილო გზა აზერბაიჯანში, რომელიც აკავშირებს ქალაქებს ფუზულისა და შუშას. იგი წარმოადგენს ამ ქალაქებს შორის არსებულ ორი გზიდან ერთ-ერთს. ორზოლიანი გზა სიგრძით 101 კმ გადის ფუზულის, ხოჯავენდის, ხოჯალისა და შუშის რაიონებში.

2025 წლის ივლისში ექსპლუატაციაში შევიდა აჰმედბეილი-ფუზული-შუშის საავტომობილო გზა, რომელიც გამარჯვების გზის პარალელურად გადის და მარშრუტს 19,3 კმ-ით ამოკლებს.

## ისტორია 
2020 წლის 16 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევიმ საფუძველი ჩაუყარა აჰმედბეილი-ფუზული-შუშის საავტომობილო გზის მშენებლობას, რომლის სიგრძეა 101,5 კმ, ხოლო სიგანე — 37,7 მ. პროექტი გახდა პირველი ინფრასტრუქტურული აღდგენის სამუშაო იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც აზერბაიჯანმა კონფლიქტის დროს კვლავ თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქცია.

2021 წლის 14 იანვარს, შუშაში ვიზიტის დროს, პრეზიდენტმა ალიევმა გზას „გამარჯვების გზა“ უწოდა.

გზა ექსპლუატაციაში შევიდა 2021 წლის 7 ნოემბერს — შუშის აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ დაბრუნების წლისთავამდე ერთი დღით ადრე.

## ზოგადი ინფორმაცია 
გზა იწყება ფუზულის რაიონის სოფელ აჰმედბეილიდან და გადის 20 დასახლებულ პუნქტში, მათ შორის ქალაქ ფუზულში, ხოჯავენდის რაიონის სოფლებში ტუგისა და ბიოიუკ თაღლარიში, ხოჯალის რაიონის სოფელ სიღნაღიში და შუშის რაიონის სოფელ დაშალთიში, შუშის მიმართულებით.

გზის მშენებლობაში, აზერბაიჯანის საავტომობილო გზების სახელმწიფო სააგენტოს კოორდინაციით, მონაწილეობდნენ აზერბაიჯანული და თურქული სამშენებლო კომპანიები.

გზაზე აშენდა ათი მიწისქვეშა გასასვლელი და ოთხი საავტომობილო ხიდი, რომელთა სიგრძეა შესაბამისად 111,4 მ, 45 მ, 90 მ და 93,4 მ — 26,9 კმ, 37,2 კმ, 37,6 კმ და 57,3 კმ მონაკვეთებზე. გზის საერთო სიგრძე 101 კმ-ია.

მოგვიანებით დაიწყო აჰმედბეილი-ფუზული-შუშის ახალი საავტომობილო გზის მშენებლობა. გზა ექსპლუატაციაში შევიდა 2025 წლის 3 ივლისს. ახალი გზის საერთო სიგრძეა 81,7 კმ, სიგანე — 29,5 მ და 21,5 მ. პირველი 48 კმ I ტექნიკური კატეგორიისაა და ექვსზოლიანია, ხოლო დარჩენილი 33,7 კმ — ოთხზოლიანი. გამარჯვების გზა ამ გზატკეცილთან რვა ადგილას იკვეთება. გზა აკავშირებს ფუზულს, ხოჯავენდს, ხოჯალისა და შუშას.

## სქოლიო 
კატეგორია:შუშის რაიონი
მალფატის წრეები

მინი|მალფატის წრეები
**მალფატის წრეები** (; ) — გეომეტრიაში მოცემული სამკუთხედის შიგნით მდებარე სამი წრეა ისე, რომ თითოეული წრე ეხება დანარჩენ ორს და ამასთანავე სამკუთხედის ორ გვერდს. წრეებს სახელი ჯანფრანჩესკო მალფატის პატივსაცემად დაერქვა, რომელმაც ამ წრეების აგების პრობლემის კვლევა იმ მცდარი წარმოდგენით დაიწყო, რომ მათი ფართობთა ჯამი სამკუთხედის შიგნით სამი არაგადამკვეთი წრის მაქსიმალურ შესაძლო ფართობს მოგვცემდა. მალფატის ამოცანა ეხება როგორც მალფატის წრეების აგების ამოცანას, ასევე მაქსიმალური სრული ფართობის მქონე სამკუთხედის შიგნით ჩახაზული სამი არაგადამკვეთი წრის პოვნის ამოცანას.

მალფატის ამოცანა გამოიყენებოდა როგორც მალფატის წრეების აგების, ასევე სამკუთხედში სამი წრის ფართობის მაქსიმიზაციის წრის პოვნის ამოცანის აღსაწერად. მალფატის წრეების მარტივი კონსტრუქცია შემოგვთავაზა იაკობ შტაინერმა (1826) და მას შემდეგ ბევრი მათემატიკოსი სწავლობდა ამ ამოცანას. თავად მალფატიმ მოგვაწოდა სამი წრის რადიუსების ფორმულა და მათი გამოყენება ასევე შეიძლება სამკუთხედის ორი ცენტრის, სამკუთხედის აჯიმა-მალფატის წერტილების, განსაზღვრისთვის.

სამკუთხედში სამი წრის სრული ფართობის მაქსიმიზაციის პრობლემას მალფატის წრეები ვერასდროს წყვეტს. სამაგიეროდ, ოპტიმალური გადაწყვეტის პოვნა ყოველთვის შესაძლებელია ისეთი ალგორითმით, რომელიც მოცემულ სამკუთხედში ყველაზე დიდ წრეს, პირველი წრის გარეთ სამ დაკავშირებულ ქვესიმრავლეში ყველაზე დიდ წრეს და პირველი ორი წრის გარეთ სამკუთხედის ხუთ დაკავშირებულ ქვესიმრავლეში ყველაზე დიდ წრეს პოულობს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პროცედურა პირველად 1930 წელს ჩამოყალიბდა, მისი სისწორე 1994 წლამდე არ დადასტურდა.

## ისტორია
სამკუთხედის შიგნით ერთმანეთის მიმართ სამი წრის აგების ამოცანა XVIII საუკუნის იაპონელმა მათემატიკოსმა აჯიმა ნაონობუმ მალფატის ნაშრომამდე დასვა და შეტანილია აჯიმას ნაშრომების გამოუქვეყნებელ კრებულში, რომელიც აჯიმას გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ მისმა სტუდენტმა – კუსაკა მაკოტომ შექმნა. კიდევ უფრო ადრე, იგივე ამოცანა განხილული იყო ჯილიო დი ჩეკო და მონტეპულჩანოს 1384 წლის ხელნაწერში, რომელიც ამჟამად იტალიაშია, სიენას მუნიციპალურ ბიბლიოთეკაში.

1744 წელს იაკობ ბერნულის მიერ შესწავლილ იქნა ამოცანის განსაკუთრებული შემთხვევა კონკრეტული ტოლფერდა სამკუთხედისთვის.

## იხილეთ აგრეთვე
*წრეების შეფუთვა წესიერ სამკუთხედში
*ექვსი წრეწირის თეორემა

## რესურსები ინტერნეტში
*Malfatti Circles
*Malfatti's Problem

## სქოლიო
კატეგორია:სამკუთხედის გეომეტრია
კატეგორია:ოპტიმიზაციის თეორია
გამარჯვების პარკი (ბაქო)

**გამარჯვების პარკი** () — პარკი ბაქოში, აზერბაიჯანში. მდებარეობს ხათაის რაიონიში, 8 ნოემბრის გამზირზე, ბაქოს სანაპირო ბულვარის მიმდებარედ. პარკი ეძღვნება აზერბაიჯანის გამარჯვებას მეორე ყარაბაღის ომში.

## ისტორია 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2020 წლის 3 დეკემბრის ბრძანებულებით, მეორე ყარაბაღის ომში აზერბაიჯანის გამარჯვების პატივსაცემად და დაღუპულთა ხსოვნის უკვდავყოფის მიზნით, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ბაქოში სამამულო ომის მემორიალური კომპლექსისა და გამარჯვების მუზეუმის დაარსების შესახებ.

2023 წლის 27 სექტემბერს, ხსოვნის დღეს, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მოინახულა ბაქოში მშენებარე გამარჯვების პარკი.

2024 წლის 8 ნოემბერს, გამარჯვების დღეს, ბაქოში გამარჯვების პარკი პრეზიდენტის მონაწილეობით ოფიციალურად გაიხსნა.

## ზოგადი ინფორმაცია 
გამარჯვების პარკი მდებარეობს ბაქოს ხათაის რაიონიში, 8 ნოემბრის გამზირზე, ბაქოს სანაპირო ბულვარის მიმდებარედ. პარკის საერთო ფართობი შეადგენს 9,16 ჰექტარს, საიდანაც 4,24 ჰექტარი მწვანე სივრცეა.

პარკის ტერიტორიაზე განთავსებულია ტრიუმფალური თაღი, 9,9 მეტრიანი მემორიალური მონუმენტი და 8,8 მეტრიანი ხსოვნის კედელი, რომელზეც ამოტვიფრულია შაჰიდთა სახელები.

ტრიუმფალური თაღი პარკის შესასვლელთან მდებარეობს. მისი სიმაღლეა 44 მეტრი, სიგანე — 22 მეტრი და აქვს 44 სვეტი, რაც სიმბოლურად ასახავს მეორე ყარაბაღის ომის 44 დღეს. თაღი გამარჯვებისკენ მიმავალი სიმბოლური გზის დასაწყისს წარმოადგენს.

პარკის ქვედა ნაწილში მდებარეობს გამარჯვების მუზეუმი. მუზეუმის მთავარ შესასვლელთან განთავსებულია „რკინის მუშტის“ სიმბოლო, რომელიც ლიდერის, ხალხის, სახელმწიფოსა და არმიის ერთიანობას განასახიერებს. მუზეუმში უკვდავყოფილია მეორე ყარაბაღის ომში დაღუპული ყველა მებრძოლის სახელი.

პარკში ასევე მოწყობილია თემატური ბაღი, ჩანჩქერების კასკადი, ყარაბაღის მემორიალური მოედანი და საერთო სათვალთვალო პლატფორმა. პარკის ბოლოს მდებარეობს დროშის მოედანი, სადაც აღმართულია აზერბაიჯანის დროშა. დროშის მოედნისკენ მიმავალ გზაზე განლაგებული 44 ბრინჯაოს ფილა სიმბოლურად აღნიშნავს მეორე ყარაბაღის ომის 44 დღეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქოს ბაღები და პარკები
სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1989

**სსრკ-ის XVIII პირადი ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1989** — პირადი პირველობა საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების შედგენაში.

## ზოგადი ცნობები 
ჩემპიონატის ნახევარფინალში შეირჩა 1985–1986 წლებში გამოქვეყნებული დიდოსტატებისა და სპორტის ოსტატების, წინა ჩემპიონატის ფინალისტებისა და მსხვილი შეჯიბრებების გამარჯვებულების ნაწარმოებები. მსაჯებმა გამოავლინეს ოცი საუკეთესო ნამუშევარი თითოეულ ტრადიციულ განყოფილებაში — ორსვლიან, სამსვლიან, მრავალსვლიან ამოცანებსა და ეტიუდებში. ამ ნაწარმოებების ავტორები გადავიდნენ ფინალში, სადაც მონაწილეობას იღებდა თითოეული ავტორის ოთხი საუკეთესო ნამუშევარი. ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 186 ავტორის 833 ამოცანა და ეტიუდი. შეჯიბრების მთავარი მსაჯი იყო ალექსანდრე ფეოქტისტოვი.

## ორსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 56 ავტორის 288 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 19 ავტორის 60 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო ვიქტორ ჩეპიჟნი. საუკეთესო კომპოზიციების ავტორებად დასახელდნენ: იუ. ანტონოვი და ს. ბურმისტროვი, ა. დომბროვსკისი, ვ. პოპოვი.

## სამსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 58 ავტორის 205 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 17 ავტორის 59 ამოცანა. სამსვლიანი ამოცანების მსაჯი იყო ფიოდორ დავიდენკო. საუკეთესო კომპოზიციების ავტორებად მიიჩნიეს: ლ. ზაგორუიკო; მ. კუზნეცოვი და ა. კუზოვკოვი; ა. კუზოვკოვი და მ. მარანდიუკი; ა. ლობუსოვი (2).

## მრავალსვლიანი ამოცანები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 38 ავტორის 169 ამოცანა, ხოლო ფინალში — 11 ავტორის 32 ამოცანა. განყოფილების მსაჯი იყო მიხეილ მარანდიუკი. საუკეთესო ნაწარმოების ავტორად დასახელდა ი. სოროკა.

## ეტიუდები 
ნახევარფინალში წარმოდგენილი იყო 34 ავტორის 171 ეტიუდი, ხოლო ფინალში — 14 ავტორის 49 ეტიუდი. განყოფილების მსაჯი იყო ნიკოლაი კრალინი. საუკეთესო კომპოზიციის ავტორად მიიჩნიეს ოლეგ პერვაკოვი.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:სსრკ-ის პირადი ჩემპიონატები საჭადრაკო კომპოზიციაში 
კატეგორია:1989 წელი ჭადრაკში 
კატეგორია:1989 წლის ჩემპიონატები სსრკ-ში
შუშას დეკლარაცია

**შუშას დეკლარაცია** (, ) — აზერბაიჯანსა და თურქეთს შორის მოკავშირეთა ურთიერთობების შესახებ დეკლარაცია, რომელიც ხელმოწერილია 2021 წლის 15 ივნისს, ქალაქ შუშაში.

დეკლარაცია წარმოადგენს ორ სახელმწიფოს შორის პოლიტიკური, სამხედრო და უსაფრთხოების სფეროებში თანამშრომლობის სტრატეგიულ ჩარჩოს და განსაზღვრავს ორმხრივი ურთიერთობების განვითარების ძირითად მიმართულებებს.

## ისტორია 
2021 წლის 15 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევიმ და თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანიმ ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში ხელი მოაწერეს მოკავშირეთა ურთიერთობების შესახებ ერთობლივ დეკლარაციას ქალაქ შუშაში. დოკუმენტმა განსაზღვრა აზერბაიჯან–თურქეთის ურთიერთობების „საგზაო რუკა“ პოლიტიკურ, სამხედრო და ეკონომიკურ სფეროებში.

2022 წლის 1 თებერვალს შუშას დეკლარაცია დაამტკიცა აზერბაიჯანის პარლამენტმა, ხოლო 2022 წლის 3 თებერვალს იგი რატიფიცირდა თურქეთის პარლამენტის მიერ.

## შინაარსი 
დეკლარაცია ფოკუსირებულია პოლიტიკურ, სამხედრო და უსაფრთხოების სფეროებში შემდგომ ერთობლივ ქმედებებზე. მხარეებმა განაცხადეს, რომ მესამე სახელმწიფოს მხრიდან რომელიმე ქვეყნის სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობის ან ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ საფრთხის შემთხვევაში გაიმართება ერთობლივი კონსულტაციები და უზრუნველყოფილი იქნება ორმხრივი დახმარება.

დოკუმენტში ასევე განხილულია პოლიტიკური, ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობები, კულტურა, განათლება, სპორტი, ენერგეტიკული უსაფრთხოება, სამხრეთის გაზის დერეფანი, თავდაცვის ინდუსტრიის თანამშრომლობა, სამხედრო თანამშრომლობა და ორმხრივი სამხედრო დახმარება, ზანგეზურის დერეფანი, ექვსმხრივი პლატფორმის (აზერბაიჯანი, სომხეთი, რუსეთი, თურქეთი, ირანი და საქართველო) ფარგლებში თანამშრომლობა და თურქეთის საკონსულოს გახსნა შუშაში.

დეკლარაციაში აღნიშნულია, რომ აზერბაიჯანის დასავლეთ რეგიონებსა და ნახიჩევანს შორის ზანგეზურის დერეფნის გახსნა, აგრეთვე ნახიჩევანი–ყარსის სარკინიგზო ხაზის მშენებლობა ხელს შეუწყობს რეგიონში ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების განვითარებას. მხარეებმა ასევე გაუსვეს ხაზი სამხრეთის გაზის დერეფნის როლს, როგორც ენერგეტიკული უსაფრთხოების მნიშვნელოვან ფაქტორს რეგიონსა და ევროპაში.

გარდა ამისა, მხარეებმა განაცხადეს, რომ 2020 წლის 10 დეკემბერს გაფორმებული მედიის სფეროში სტრატეგიული თანამშრომლობის შესახებ ურთიერთგაგების მემორანდუმის საფუძველზე გაგრძელდება თანამშრომლობის გაღრმავება ინფორმაციის, კომუნიკაციისა და საზოგადოებრივი დიპლომატიის მიმართულებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯან-თურქეთის ურთიერთობები
* მეორე ყარაბაღის ომი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:თურქეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შუშა