open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აბათხევის კათოლიკური ეკლესია

**აბათხევის კათოლიკური ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბათხევის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, ნაგებია ნათალი ქვის კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. სამხრეთის, ჩრდილოეთის და დასავლეთის კედელში ორ-ორი ფართო თაღოვანი სარკმელია, აღმოსავლეთ კედელში სამი პატარა სწორკუთხა სარკმელი. ჩრდილოეთი კედლის დასავლეთ კიდეში მეორე სართულის დონეზე კარია გაჭრილი პატრონიკეში შესასვლელად. კართან გარედან ლითონის კიბეა მიდგმული. ორფერდა სახურავის დასავლეთ ნაწილში ოთხ სვეტზე გახსნილი ფანჩატურიანი სამრეკლოა დაშენებული. საკურთხეველი სამნაწილიანია: შუაში ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელიც დარბაზისგან მკვეთრადაა ამაღლებული, აფსიდის ორივე მხარეს პასტოფორიუმებია, რომლებშიც შემავალი კარი აფსიდის ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლების წიბოზეა გაჭრილი.

დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის ერთსართულიანი პატრონიკეა გაკეთებული, რომელზეც მოხვედრა ორი გზითაა შესაძლებელი: დარბაზის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში გაკეთებული კიბით და ტაძრის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით. კარის ორივე მხარეს, კედელში წმინდა წყლის პატარა რეზერვუარებია გაკეთებული, კათოლიკური რიტუალის წესისამებრ. ტაძრის აღმოსავლეთით, გალავანში ჩართულია ღვთისმშობლის სკულპტურის საბრძანებელი ნიშა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის კათოლიკური ტაძრები
მამადაანების მეორე ეკლესია

**მამადაანების მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მამადაანების ჩრდილოეთით 1 კმ-ზე, ტყეში. აგებულია XIII-XIV საუკუნეებში. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. მოპირკეთებულია შირიმით. დაზიანებულია, ჩამონგრეულია კამარა. დასავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი.  არასრული ნახევარწრის ფორმის აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროვებული თაღოვანი სარკმელია. 

მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთით და ჩრდილოეთით ნახევარწრიულ-აფსიდიანი სათავსები მიუშენებიათ. ჩრდილოეთი მინაშენი ორი კარით უკავშირდება ეკლესიას. ერთი კარი თაღოვანია, მეორე — სწორკუთხა. მინაშენის აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი. სარკმლის ქვემოთ კედელზე ტრაპეზია მიდგმული. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელია. სამხრეთ მინაშენში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდისა და დასავლეთ კედელში თითო სარკმელია. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
სიონის მესამე ეკლესია

**სიონის მესამე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში, მდინარეების, ივრისა და ლალაანთხევის შესართავს ზემოთ, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ნასოფლარ უკუღმართის ტერიტორიაზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ქვები მეტ-ნაკლებად დამუშავებულია და დაწყობილია სწორხაზოვან რიგებად. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანად ჩამოშლილი კამარა და კონქი, მონგრეულია გრძივი კედლების ზედა ნაწილები, ჩამოცვენილია საპირე ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი. აღმოსავლეთის ფასადი თითქმის მთლიანად მიწითაა დაფარულია. სახმრეთ კედელში თაღოვანი შესასვლელია, რომლის გადახურვის ნაწილი ჩამონგრეულია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად, თითო კვადრატული ნიშია. აფსიდი დარბაზისგან ორსაფეხურიანი მხრებითაა გამოყოფილი, რომელთაგან მთელ სიმაღლეზე სამხრეთისღა შემორჩა. გადარჩენილია აგრეთვე დასავლეთ კედლის მიმდებარე თაღის სამხრეთ-დასავლეთის კუთხის პილასტრის ქვედა ნახევარი. ინტერიერი დაახლოებით 1-1,3 მეტრ სიმაღლეზე ნანგრევებითაა ამოვსებული.  

ეკლესიის დასავლეთ ფასადს მთელ სიგანეზე ეკვრის სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც დასავლეთით სწორკუთხა ბოძზე დაყრდნობილი ორი ფართო თაღითაა გახსნილი. მინაშენის ჩრდილოეთ კედელი ყრუა, ხოლო სამხრეთისა მთლიანად დანგრეულია და მისი კვალი არ ჩანს. მინაშენი გადახურული ყოფილა ცილინდრული კამარით, რომელიც აღმოსავლეთით, ეკლესიის დასავლეთით კედელზე მიშენებულ თაღედს ეყრდნობოდა. მეორე მინაშენი ეკლესიას სამხრეთიდან, შესასვლელის წინ ჰქონია. იგი ამჟამად ისეა დანგრეული, რომ მისი ფორმისა და ზომის დადგენა არ ხერხდება.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ილია აფხაზავა

**ილია სოლომონის ძე აფხაზავა** (დ. 15 ოქტომბერი, 1922, სოფ. ნიგვზიანი, ლანჩხუთის რაიონი — გ. 22 მარტი, 1994) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1964), დოცენტი. 

## ბიოგრაფია 
ილია აფხაზავა 1938 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე ჰიდროლოგია-კლიმატოლოგიის სპეციალობით. 1941–1947 წლებში იმყოფებოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1950 წელს დაამთავრა თსუ. 1950–1953 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი ფიზიკური ქვეყანათმცოდნეობის კათედრაზე. 1975 წელს, რუსულ ენაზე გამოიცა ილია აფხაზავას მონოგრაფია „საქართველოს ტბები“ („Озера Грузии“), რომელიც შეიქმნა ავტორის მიერ ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში (1960–74 წლები) ჩატარებული გამოკვლევების ხარჯზე. საველე კვლევები ტარდებოდა ძირითადად თბილ ნახევარწელში, მიზნად ისახავდა ტბიური ქვაბულების გენეზისის შესწავლას, მათი მორფოლოგიისა და მორფომეტრიის დადგენას, საზრდოობის, ტბების თერმიკისა და თერმული თავისებურებების დონებრივი რეჟიმის შესწავლას; შეძლებისდაგვარად დაგროვდა მასალები ფლორასა და ფაუნაზე, აგრეთვე ტბიური წყლების ქიმიზმზე.

ილია აფხაზავა აქტიურად მუშაობდა ქართულ საბჭოთა ენციკლოპედიაში, მრავალი სტატია გამოაქვეყნა საქართველოს მდინარეებისა და ტბების შესახებ. მონაწილეობდა აგრეთვე „დასავლეთ ამიერკავკასიის წყლის რესურსების“ ცნობარის შედგენაში (1972, 1974). იყო მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის თანაავტორი. ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის შრომებისა და საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების შრომების ერთ-ერთი ავტორი.

## ბიბლიოგრაფია 
* ტბები-ჩვენი ბუნების მშვენება. თბილისი, 1969;
* Озера Грузии. „Мецниереба“, 1975;
* საქართველოს ტბები, თბილისი, 2010.
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ი
რობერ მერლი

**რობერ მერლი** (დ. 29 აგვისტო, 1908, თებესა, ალჟირი — გ. 27 მარტი, 2004) — ფრანგი მწერალი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 3 წელი გაატარა სამხედრო ტყვეთა ბანაკში. ნანახი აღწერა რომანში „უიკ-ენდი სამხრეთ სანაპიროზე“ (1949), რისთვისაც მიიღო გონკურის პრემია. დოკუმენტურ მასალაზეა აგებული რომანი „სიკვდილი ჩემი ხელობაა“ (1953).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სიონის ეკლესია

ტერმინი **სიონის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სიონის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში. 
* სიონის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში. 
* სიონის მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში.
დორეულების ნამოსახლარი

**დორეულების ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეულების ჩრდილო-დასავლეთით, ადგილ გრძელნაკვეთზე. განეკუთვნება l-IV  საუკუნეებს. 1968 წელს საძიებო გათხრები ჩაატარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). გამოვლინდა კერამიკული ნატეხები, ბრინჯაოს ნივთები, მძივები, აგრეთვე შინაური ცხოველების ძვლები. ძეგლი მთლიანად განადგურდა პლანტაჟის დროს. მოპოვებული მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კუპრიანთკარის სამაროვანი

**კუპრიანთკარის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის ჩრდილოეთით, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ნასოფლარ კუპრიაანთკარის აღმოსავლეთ განაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოს ხანის დასასრულს. 1964 წელს მცირე გათხრები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟალეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. (ხელმძღვანელი დ. მუსხელიშვილი). ორმოსამარხები რომლებშიც გამოჩნდა ლეგიკეციანი თიხის ჭურჭელი და ბრინჯაოს სამაჯურები, ჩაშვებულია ადრინდელი ბრინჯაოს ხანით დათარიღებულ კულტურულ ფენაში, სადაც ყურადღებას იქცევს ვარდისფერსარჩულიანი კერამიკა. სიონის წყალსაცავის მაქსიმალური შევსებისას სამაროვანი წყლით იფარება.  

არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიის კვლევითი ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მამადაანების წმინდა გიორგის ეკლესია

**მამადაანების წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მამადაანებში, სოფლიდან 1 კოლომეტრზე, ტყით შემოსილ მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. დასავლეთ კედელში სწორკუთხა შესასვლელია გაჭრილი. ღრმა თითქმის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის ჩრდილოეთით ორი პატარა კვადრატული ფორმის ნიშია, ხოლო სამხრეთით ერთი. კონქის თაღი  შეისრული ფორმისაა, შეისრულია კამარაც. ეკლესია ქვის ფილებით ყოფილა გადახურული, ამჟამად მათი უმეტესი ნაწილი ჩამოცვენილია. ეკლესიას წრიული მოხაზულობით გალავანი აქვს შემოვლებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიონის პირველი ეკლესია

**სიონის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონსა და სოფელ ლელოვანს შორის, ნასოფლარ კუპრიანთკარის აღმოსავლეთით, მთის კალთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით, ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანად ჩამონგრეულია კამარა და კონქი, ჩამოშლილია კედლების ზედა ნახევარი და პერანგის უმეტესი ნაწილი. შესასვლელი, რომლის გადახურვა ჩამონგრეულია, სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე შირიმისწირთხლებიანი სარკმლის ქვედა ნაწილია შემორჩენილი. სარკმლის სამხრეთით შეისრულთაღიანი პატარა ნიშია. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ადგილის დედის ხატი (ვეძათხევა)

**ადგილის დედის ხატი**, *ეკლესია* — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, მდინარე ვეძათხევას მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია რიყისა და ნაგები ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა დანგრეული დასავლეთ კედელი და გრძივი კედლების დასავლეთ ნაწილი; შემორჩენილია აღმოსავლეთ  კედელი (3 მეტრ სიმაღლეზე) და ნახევარწრიული აფსიდის მხრების ქვედა ნახევარი. ძეგლის ზომების დადგენა არ ხერხდება. დარბაზის სამხრეთ კედელში, აფსიდის მხართან, სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის მცირეფართობიანი ეზო გარშემორტყმული ყოფილა გალავნით, რომლისგანაც ფრაგმენტებიღა შემორჩა. ეკლესიასთან ახლოს შეიმჩნევა ნასახლარის ნაშთები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გორშევარდნის ეკლესია

**გორშევარდნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელიასხევში,              1 კილომეტრზე, გორშევარდნის მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით, რომელშიც შირიმის გათლილი ქვებია ჩართული. ეკლესიის გადახურვა ჩამონგრეულია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია, კარის გადახურვა ჩამოშლილია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზიაა მიდგმული. ეკლესიის სამხრეთით, რამდენიმე ნაბიჯზე, ოთხკუთხა კოშკის ნანგრევია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლოდების წმინდა გიორგის ეკლესია

**ლოდების წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის ჩრდილოეთით, 2 კილომეტრზე, ტყის პირას. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლიანი. ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვითა და შირიმით. დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედლების ზედა ნაწილი მოგვიანებით წვრილი ნატეხი ქვით აღუდგენიათ. ეკლესიის გადახურვა და სამხრეთ კედელი თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ჩრდილოეთ კედელი 1 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია შესასვლელის დასავლეთის წირთხლი. აღმოსავლეთის კედლის სამხრეთ ნაწილში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომელსაც გარედან შირიმის თაღი და მარტივი თავსართი აქვს. ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია წრიული გალავნის ფრაგმენტები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო ნაქალაქარის მეორე ნასოფლარი

**ზემო ნაქალაქარის მეორე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარის განაპირას, აღმოსავლეთით, ქარსაანთხევის მარჯვენა ნაპირზე, ადგილ ნაყვერსში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნასოფლარზე შემორჩენილია ათიოდე ნასახლარი ბუდე. შენობები გეგმით სწორკუთხაა (12x6; 8x4; 6x4 მეტრი და ასე შემდეგ), ნაგებია რიყის ქვით. შემორჩენილია კედლების (სისქე 0,5-0,6 მეტრი) წყობის 4-6 რიგი. შენობები ზურგით მთის ფერდობშია შეჭრილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სიონის ნამოსახლარი

**სიონის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის კაშხალთან, წყალგადამყვანის სათავესთან. განეკუთვნება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ადრეულ ეტაპს. გამოავლინა ისტორიის ინსტიტუტის სიონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) 1962 წელს. სადაზვერვო თხრილში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის, კერისა და ხელსაფქვავის ნატეხები. ნამოსახლარი დაფარულია ბეტონის სქელი ფენით. აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიის კვლევით ცენტრის სიღნაღის არქეოლოგიურ ბაზაში.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზემო ნაქალაქარის პირველი ნასოფლარი

**ზემო ნაქალაქარის პირველი ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარის განაპირას, სამხრეთით, ბუჭურად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია ათიოდე ნასახლარი ბუდე. გეგმით სწორკუთხა შენობები (8x5, 6x3, 5x4 მეტრი და ასე შემდეგ) ნაგებია რიყის ქვით. ჩანს კედლების წყობის 2-6 რიგი. კედლების სისქეა 0,5-0,7 მეტრი. ნასოფლარის ტერიტორიაზე შეგროვდა გვიანდელი შუა საუკუნეების დამახასიათებელი, აგურისფრად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნატეხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზემო ნაქალაქარის მესამე ნასოფლარი

**ზემო ნაქალაქარის მესამე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარის სამხრეთით, 3 კილომეტრზე, საყდრისგორაზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია ათამდე გეგმით სწორკუთხა (8x4 მეტრი; 6x4 მეტრი; 5x3 მეტრი), ნასახლარი ბუდე. შენობები ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ჩანს კედლის წყობის 2-6 რიგი. შენობები ზურგით შეჭრილია მთის ფერდობში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სიონის ნასახლარი

**სიონის ნასახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის განაპირას, ჩრდილოეთით, ორმოებისგორასთან. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. შემორჩენილია რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები კედლების წყობის ქვედა 2-4 რიგი. ნამოსახლარის მიდამოებში ნაპოვნია გვიანდელი შუა საუკუნეების აგურისფრად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნატეხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მელიასხევის სამაროვანი

**მელიასხევის სამაროვანი** —  არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელიასხევში, სოფლის განაპირას, ნიაღვრისხევში. აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის თიხის ჭურჭლის ნატეხები, ბრინჯაოს და რკინის ნივთები და სხვა მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსური ექსპედიციის ბაზაში, დაბა სიონში.

სოფლის განაპირას თავშალმებად წოდებულ ადგილზე, II სამაროვანია. დაზიანებულია მიწის სამუშაოების დროს. სამარხეული მასალა გაფანტულია მოსახლეობაში და დაკარგულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზემო ნაქალაქარის ნასოფლარი

ტერმინი **ზემო ნაქალაქარის ნასოფლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ზემო ნაქალაქარის პირველი ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარში.
* ზემო ნაქალაქარის მეორე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარში.
* ზემო ნაქალაქარის მესამე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარში.
მამადაანების მთავარანგელოზთა ეკლესია

**მამადაანების მთავარანგელოზთა ეკლესია ** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მამადაანებში, 0,7 კილომეტრზე, სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეების წყობაში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა ჩამოშლილი კამარა და კონქი, მონგრეულია გრძივი კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია, კარი ორივე მხრიდან თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო კონქის ქუსლის დონეზე პატარა ნიშა. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. კედლების ზედაპირი სქელი ბათქაშთაა გასწორებული. ეკლესიას შემორტყმუილი აქვს  ნატეხი ქვით ნაგები დაბალი გალავანი.

ეკლესიასთან ახლოს დგას ნატეხი თვით ნაგები ორსართულიანი სამრეკლო. სამრეკლოს პირველი სართული გეგმით კვადრატულია, სწორკუთხა შესასვლელი კი აღმოსავლეთ კედლის შუა ნაწილში აქვს. დანარჩენი კედლები ყრუა. სართული ტლანქათ ნაწყობი გუმბათოვანი კამარითაა გადახურული. II სართული, ამჟამად თითქმის მთლიანად დანგრეული, რვაწახნაგოვანი, ფართო და მაღალი, შეისრულ თაღებით გახსნლი ფანჩატური ყოფილა. გარედან სამრეკლოს სართულებს ერთმანეთისგან წყობით განსხვავებული ხასიათი გამოყოფს, მათი თანხვედრის  საზღვარი მთელ პერიმეტრზე ჰორიზონტალურ ხაზს ჰქმნის. ქვედა სართულის კედლები ძირითადად წვრილი ნატეხი ქვითაა ამოყვანილი და სქელი ბათქაშით გასწორებული. ზემოთა სართულს საპირე ქვების დიდი ნაწილი მსხვილია, უბათქაშო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სამველ პეტროსიანი

**სამველ პეტროსიანი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1954, ახალციხე) —  ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 31 ოქტომბერს. დაამთავრა  ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობებით.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ახალციხეში დაბადებულები
საყდართგორის ეკლესია და სამაროვანი

**საყდართგორის ეკლესია და სამაროვანი** — არქიტექტურული, არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარის განაპირას, სამხრეთით. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,5x5,1 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და დუღაბით. გარეთა კუთხეებში შირიმის კვადრებია გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელი აფსიდთან ერთად, დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნახევარი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია (შემორჩენილია კვალი). ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ფართო თაღოვანი ნიშია, რომელთა შიგნით მოწყობილია თითო პატარა ნიში. ეკლესია შიგნიდან შელესილია. აღმოსავლეთის ფასადის ზედა ნაწილში დატანებულ შირიმის სწორკუთხა ქვაზე ამოკვეთილია პატარა ჯვარი. ეკლესიას შემოვლებული აქვს რიყის ქვის გალავანი. ეკლესიის ეზოში შეიმჩნევა სამარხები. 1963 წელს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) ნაწილობრივ გათხარა ერთი სამარხი. მიწის ზედაპირიდან 0,8 მეტრ სიღრმეზე აღმოჩნდა აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ დამხობილი აკლდამა (შიდა სიგრძე - 2,45 მეტრი, სიგანე - 1,8 მეტრი). იგი გადახურული იყო ორფერდა კამარით, რომელიც ეყრდნობოდა გვერდით კედლებს. კედლები ამოყვანილი იყო კლდის ქვითა და რიყის ქვით (დუღაბზე). შესასვლელი ჰქონდა დასავლეთით, სადაც კლდის ფილები იდო. ჩონჩხის ძვლები არეული იყო ქვაღორღიან მიწაში. ინვენტარი არ აღმოჩნდა. ეკლესიის გარშემო ნასოფლარის ნაშთია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზეგარდის ხატი

**ზეგარდის ხატი** — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნაქალაქარის სამხრეთით, 0,7 კილომეტრზე. აგებულია XX საუკუნეში. ნაშენია ნატეხი ქვით. შელესილია კირის ხსნარით. გეგმით სწორკუთხა, საფეხურიან მასიურ პოსტამენტზე (3×1,25 მეტრი) დადგმულია შეისრულთაღიანი საზარე (სიმაღლე 2 მეტრი). პოსტამენტის ჩრდილო მხარეს, ერთიმეორის თავზე, განლაგებულია ორი სწორკუთხა ნიში. სალოცავზე დასავლეთიდან მიშენებულია ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმით კვადრატული (2,1×2,1 მეტრი) ბეღელი (სიმაღლე 1,6 მეტრი), რომელსაც თუნუქის ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კოტიას წმინდა გიორგის ხატი

**კოტიას წმინდა გიორგის ხატი** — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიკვლიანთკარის ჩრდილოეთით. აგებულია XIX საუკუნეში, ნაელესიარზე შემორჩენილია კვალი. გეგმის კოშკურა 2,8 მეტრი სიმაღლის ნაგებობაა, ნაგებია ნატეხი ქვით, აქა-იქ გამოყენებულია კვადრატული აგურიც, მთლიანად შელესილია. ხატის ქვედა ნახევარი მასიურია, ზედა კი ოთხივე მხარეს კვადრატული ღიობებით გახსნილი ფანჩატურია. ქვედა ნაწილის დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ წახნაგებში, მიწის დონეზე თითო სწორკუთხა ნიშია. ფანჩატურით ოთხივე კუთხეში კვადრატული ბუჯებია, რომლებსაც პირამიდული ფორმის გადახურვა ეყრდნობა. სახურავს წვერზე ლითონის ჯვარი ადგას.                                                                                                                                                                                                                                                                                                    
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           
## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჟალეთის ეკლესია

**ჟალეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის ჩრდილოეთით, 6,5 კილომეტრზე, ნასოფლარ ჭიოტაანთკარის ზემოთ, ჟალეთის მთის თხემზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა ჩამოშლილი გადახურვა, დანგრეულია სამხრეთ კედელი, მონგრეულია განივი კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი, რომლის გადახურვა და წირთხილების უმეტესი ნაწილი მონგრეულია, სარკმლის მარჯვნივ შვისრულთაღიანი ნიშია, აფსიდი გადახურული იყო კონქით, რომლისგანაც ჩრდილოეთის მცირე ნაწილიღა შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ადგილის დედის ხატი (თეთრახევა)

**ადგილის დედის ხატი**, *სალოცავი* — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრახევის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე კავახევას მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ადგილას. განეკუთვნება XlX საუკუნეს. ნაგებია ნატეხი ქვითა და კვადრატული აგურით. გეგმით ოთხკუთხა (1,5x1 მეტრი, დაახლოებით 0,5 მეტრი სიმაღლის პოსტამენტზე დაშენებულია ანალოგიური მოხაზულობის, მაგრამ გეგმით ოდნავ მომცრო ორქანობიანი სახურავით დასრულებული ნაწილი (სიმაღლე 1 მეტრი), რომლის აღმოსავლეთ წახნაგში შეისრულთაღოვანი ღრმა ნიშია მოწყობილი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნადოკრის პირველი ეკლესია

**ნადოკრის პირველი  ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში, დგას სოფლის ცენტრში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. თაღოვანი შესასვლელი გაჭრილია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროვებული  სწორკუთხა სარკმელია, რომლის სამხრეთით და ქვემოთ თითო ოთხკუთხა ნიშია. თითო სარკმელია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. დასავლეთ სარკმელი სწორკუთხაა, ჩრდილოეთისა თაღოვანი. კამარა შეისრული ფორმისაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიონის სამაროვანი

**სიონის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის ბაზილიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, წყალგადამყვანის სათავესთან. დაფარულია კაშხლის მიწაყრილით. განეკუთვნებოდა IV-V საუკუნეს. 1963 წელს მცირე  გათხრები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის სიონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). სამაროვანზე გაითხარა შირიმის ქვით ნაგები რამდენიმე სამარხი, მათ შორის ერთი სამარხი, რომელიც ნაგები იყო ერთიმეორესთან ნარიმანდებით გადაბმული შირიმის ფილებით. სამარხში გამოვლინდა სხვადასხვა დროს დამარხული ორი მიცვალებული ჩონჩხი, ადრე დაკრძალული მიცვალებული ძვლები მიხვეტილი იყო გვერდით, მეორე - ქრისტიანული წესით იყო დაკრძალული, მის თავის ქალასთან აღმოჩნდა სარდინისა და მარჯნისთავებიანი ბრინჯაოსღეროიანი 3 საკინძი. სამარხეული მასალა ინახება არქეოლოგიის კვლევითი ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თეთრახევის წმინდა გიორგის ხატი

**თეთრახევის წმინდა გიორგის ხატი**, *სალოცავი* — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრახევის დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ხატი ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის მასიური ნაგებობაა (2,5x0,97 მეტრი, სიმაღლე 1,7 მეტრი), დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. ხატს ფიქალის ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნადოკრის ეკლესია

ტერმინი  **ნადოკრის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნადოკრის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში.
* ნადოკრის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში.
ნადოკრის მეორე ეკლესია

**ნადოკრის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია: ფასადებზე ამოცვენილია საპირე ქვების უმეტესი ნაწილი, ჩამოშლილია  სახურავი საფარი. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედლის შუაში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ერთი მცირე ზომის სარკმელია დასავლეთითაც, მისი ფორმა კვადრატს უახლოვდება. ეკლესიის აღმოსავლეთ, ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. შიგნით ეკლესია ცილინდრული კამარითაა გადახურული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წყაროთუბნის ნასოფლარი

**წყაროთუბნის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წყაროთუბნის სამხრეთით, ბორცვზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია ათამდე ნასახლარი ბუდის კვალი. ბუდეები გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა (6x4 მეტრი; 5x3 მეტრი; 12x6 მეტრი და ა.შ). ნასახლარებზე გამოვლენილია გვიანი შუა საუკუნეების წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.                                                                                            
                                                                                                         
## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თოლენჯის ლომისის ეკლესია

**თოლენჯის ლომისის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილო-დასავლეთით, 4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,2x4,1 მეტრი), ნაგებია ქვიშაქვის გათლილი კვადრებით. ძლიერ დაზიანებულია, შემორჩენილია აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილი და სამხრეთ კედლის წყობის ოთხი რიგი. დასავლეთ კედელზე მიდგმული ყოფილა გეგმით ოთხკუთხა შენობა. ეკლესიას მინაშენი სამხრეთითაც ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნადოკრის კოშკი

**ნადოკრის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით კვადრატულია, სამსართულიანი. შემორჩენილი სიმაღლე 8 მეტრს აღწევს. ნაგებია რიყის ქვით. I სართული მთლიანად ამოვსებულია კედლებიდან ჩამონაყარი ქვებითა და მიწით. II სართულის გადახურვა ჩაქცეულია. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში შემორჩენილია სამ-სამი საძელე ბუდე. III სართულის ჩრდილოეთ კედელში პატარა კარია, რომლის ზედა ნაწილი მორღვეულია. დანარჩენი კედლები ყრუა. სართული გადახურულია სხმული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გორშევარდნის ყორღანები

**გორშევარდნის ყორღანები** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელიასხევში, სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, გორშევარდნის მთაზე. განეკუთვნება ძვ. წ III ათასწლეულის დასასრულს. ძეგლი 1981 წელს გაითხარა ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. მირცხულავა). 

გათხრილი ორი ყორღანიდან ერთი ქვაყრილიანია, უორმოო, დიამეტრი 14 მეტრია სიმაღლე 1,5 მეტრი. კამერა ხით ნაგები ჩანს, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან მას აქვს დრომოსი, 15 სანტიმეტრ სიღრმეზე გაჭრილი დერეფანი, რომელიც კამერასთან 2 მეტრ სიგანისაა, ხოლო გარეთ ვიწროვდება და ქვაყრილის პირთან 0,7 მეტრია. დრომოსს მთელ სიგრძეზე, და კამარის იატაკს ძლიერი ცეცხლის კვალი აჩნდა. კამერაში მიცვალებულთა ორი ჯგუფი აღმოჩნდა: სამხრეთ ნაწილში ორი მიცვალებულის ჩონჩხი თავის ქალის გარეშე, ჩრდილოეთ ნაწილში კი სამი მიცვალებული, დაკრძალული მარცხენა გვერდზე, ხელფეხმოკეცილი. აღმოჩნდა აგრეთვე სამი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტი, ყავისფერი შემკულობის გარეშე, ორი ქუსლამოღარული ობსიდიანის ისრისპირი, ერთი ბრინჯაოს ისრისპირი, სარდიონისა და პასტის რამდენიმე მძივი. კამარის მთელ ფართობზე მიმობნეული იყო ცხვრის ძლები.

მეორე ყორღანი მიწაყრილიანია, ზემოდან წვრილი ქვის პერანგით,უორმოო. სამხრეთ მხრიდან დრომოსისებრი დერეფანი ეკვრის. ყველგან ჩანს ძლიერი ცეცხლის კვალი. კამერის ცენტრში აღმოჩნდა ადამიანის ჩონჩხის ძვლები და თიხის ჭურჭლის ნატეხები. მიცვალებული დაკრძალული იყო მარცხენა  გვერდზე, ხელფეხმოკეცილი, იქვე იყო ადამიანის ორი თავის ქალა ჩონჩხის გარეშე. მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსური ექსპედიციის ბაზაში, დაბა სიონში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თოლენჯის მარიამწმინდის ეკლესია

**თოლენჯის მარიამწმინდის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილოეთით, თოლენჯის ხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6x4 მეტრი), ნაგები ყოფილა რიყისა და ნატეხი ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო კედლის (სიმაღლე 1,3 მეტრი) ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნადოკრის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ნადოკრის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადოკრაში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. სამხრეთიდან მოგვიანებით აგებული ორსართულიანი სამრეკლო ეკვრის. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიის კამაროვანი გადახურვისა და სამხრეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მონგრეულია სამრეკლოს I სართულის გარეთ კუთხეების ზედა ნახევარი, ჩამონგრეულია ფანჩატურის გადახურვა. სწორკუთხა შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს, სამრეკლოს I სართულიდან. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე. გაჭრილია ფართო თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია, სარკმლის ქვემოთ ტრაპეზის ნაწილია შემორჩენილი. კონქის თაღი ნახევარწლიური ფორმისაა. შიგნით ეკლესია გადახურული ყოფილა ცილინდრული ფორმის კამარით, რომლსაც ჩრდილოეთის ქუსლი და სამხრეთის გვერდის ნაწილიღა შემორჩა.

სამრეკლო გეგმით კვადრატულია და ეკლესიის სამხრეთის ფასადის დასავლეთ ნახევარზეა მიდგმული. I სართული, რომელიც მთლიანად ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაგები, კარიბჭეა. ერთადერთი შეისრულთაღიანი შესასვლელი მას სამხრეთიდან აქვს. ჩრდილოე კედელში ფართო და მაღალი ნახევარწრიული თაღია, რომელიც ეკლესიის შესასვლელი გამოდის. სართულს წვერწაკვეთილი პირამიდის ფორმის  სხმული კამარა აქვს. სამრეკლოს II სართული მთლიანად აგურით ნაგები რვაწახნაგოვანი ფანჩატურია. თითოეულ წახნაგში თითო ვიწრო და მაღალი თაღოვანი ღიობია. ყველა ღიობი თანაბარი სიმაღლისაა. სამრეკლოს ზედა ნაწილები მონგრეულია და მისი გადახურვის ფორმის დადგენა არ ხერხდება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ომარაანის პირველი ეკლესია

**ომარაანის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში, სოფლიდან 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ კედელი და ნალისებრი აფსიდის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. 
                                                                             
## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თოლენჯის მონეტების განძი

**თოლენჯის მონეტების განძი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯში. განეკუთვნება 488-541 წლებს. სავარაუდოა, რომ ჩამარხვის დრო Xl საუკუნის შუა წლებია. 1923 წელს, თხრილის გაყვანის დროს, აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი ვერცხლის სასანური მონეტებით. განძის შემადგენლობა: პეროზ სასანელი (459-486 წლები) – 2 ცალი, ბალაში (484-488 წლები) – 2 ცალი, კავადი (488-531 წლები) – 60 ცალი, ჯამასპი (496-498 წლები) – 1 ცალი, ხოსრო l (531-579 წლები) – 6 ცალი. განძში შემავალი მონეტების ნომინალია დრაქმა. მონეტები ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჟალეთის ბაზილიკა

300px|მინი
**ჟალეთის ბაზილიკა** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში, ნასოფლარ საყარაულოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ პატარა მთის ფერდობზე. განეკუთვნება IX საუკუნის დასასრულსა და X საუკუნის დასაწყისს. ძეგლი სამნავიანი ბაზილიკაა, რომელსაც სამხრეთით და დასავლეთით, ფასადების მთელ სიგრძეზე, ერთიანი ვიწრო გარშემოსასვლელი აქვს მიშენებული. შენობა ნაგებია საგანგებოდ შერჩეული თანაბარი ზომის რიყისა და ნატეხი ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმლების ღიობები და ცალკეული კონსტრასტული ელემენტები (ბურჯები, საბჯენი თაღები, იმპოსტები) სუფთად დამუშავებული შირიმითაა ნაწყობი. კედლებში მათი აგების დროს სიმაგრისათვის მთელ სიგრძეზე დაუტანებიათ ხის ძვლები.  

ეკლესია ძლიერაა დაზიანებული (ამჟამად კონსერვირებულია): მისგან მთელ სიმაღლეზე მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილი შემორჩა; ჩამოშლილია მთავარი და გვერდითი ნავების კამაროვანი გადახურვა, საბჯენი და ნავების გამყოფი თაღები, გრძივი კედლებისა და დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილები: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული გარშემოსასვლელის ორივე ნაწილი. 1961-1962 წლებში ძეგლის შესწავლისა და აღდგენა-გამაგრებითი სამუშაოების ჩატარების მიზნით გაიწმინდა ტაძრის მთელი ტერიტორია (სამუშოების ხელმძღვანელი და კონსერვაციის პროექტის ავტორი ნ. ქადეიშვილი) და გამოვლინდა მრავალი არქიტექტურული და კონსტრასტული დეტალი. თვით ტაძარში, აღმოსავლეთის ბურჯებს შორის, აღმოჩნდა შირიმითა და რიყის ქვით ნაგები ექვსწახნაგა ფორმის ნაგებობა, რომელიც საკურთხევლისწინა ჯვრის პოსტამენტს წარმოადგენდა. იგი მთლიანად შელესილია და ექვსივე წიბოს, მთელ სიმაღლეზე, შირიმით ნაწყობი ნახევარსვეტი ასდევს, აღმოსავლეთ და დასავლეთ წახნაგებზე კი ქვის საფეხურებია მიშენებული.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
თოლენჯის ნამოსახლარი გორა

**თოლენჯის ნამოსახლარი გორა** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე. თოლენჯის ხევის მარცხენა ნაპირზე, ჯავახისგორაზე. ზედაპირულად შეგროვდა გვიანდელი ბრინჯაოს - ადრინდელი რკინის ხანის, გვიანდელი ანტიკური ხანისა და ადრინდელი შუა საუკუნეების თიხის ჭურჭლის ნატეხები; ბაზალტის ქვის ხელსაფქვავის რამდენიმე ნატეხი; გადამწვარი ბათქაში. შეიმჩნევა რიყის ქვით ნაგები კედლების ნაშთები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ომარაანის მეორე ეკლესია

**ომარაანის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში, სოფლის დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებუა ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. სახურავის საფარი და ლავგარდანი ჩამოშლილია, მონგრეულია ღიობების წირთხლები შენობის კამარას და განივ კედლებს ფართო ბზარი დაუყვება. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს.  ორივე კარი გარედან შეისრულთაღოვანია, შიგნით სწორკუთხა. ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია.სარკმლის ორივე მხარეს ორ - ორი ნიშია, სამხრეთის ორივე ნიში სწორკუთხაა, ჩრდილოეთის ნიშებიდან ერთი სწორკუთხაა, მეორე კი სამკუთხა თაღითაა დასრილებული. საკურთხევლის კონქის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. ნახევარწრიულია კამარაც. ეკლესიას სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ღერძზე თითო სწორკუთხა სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ომარაანის ეკლესია

ტერმინი  **ომარაანის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ომარაანის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში.
* ომარაანის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში.
თოლენჯის ღვთისმშობლის ეკლესია

**თოლენჯის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,1x4,5 მეტრი). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის სამხრეთ ნახევარი და დასავლეთ კედლის ნაწილი (სიმაღლე 1,8 მეტრი). აფსიდის შემორჩენილ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თოლენჯის წმინდა გიორგის ეკლესია

**თოლენჯის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 400 მეტრზე, თოლენჯის ხევის მარჯვენა ნაპირზე, გორდის ფერდობზე. ამჟამად მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ საძირკვლის ნაშთი. ნაგები ყოფილა რიყისა და ნატეხი ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭიაურის კოშკი

**ჭიაურის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭიაურაში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ნაგები ყოფილა დიდი ზომის ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთი კედლის ნაწილი (სიმაღლე 7,6 მეტრი), რომელშიც ერთი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჩეჯუ (ქალაქი)

**ჩეჯუ** () — განსაკუთრებული ავტონომიის მქონე, ჩეჯუს პროვინციის დედაქალაქი და ყველაზე დიდი ქალაქი კუნძულ ჩეჯუზე. წარმოადგენს სამხრეთ კორეის ერთ-ერთ უდიდეს ტურისტულ ცენტრს, რომელსაც ყოველწლიურად ოთხ მილიონზე მეტი ადამიანი სტუმრობს იაპონიიდან, ჩინეთიდან და კორეიდანაც. იგი ცნობილია სათამაშო ბიზნესით.

## ისტორია
ქალაქის ძველ ნაწილში მდებარეობს კუნძლის მთავარი ტაძარი — სამსონჰიოლი. იგი გარშემორტყმულია ფართო ეზოთი, რომლის ცენტრშიც მიზაში ჩაღრმავებაა. ლეგენდის თანახმად, სწორედ ამ ადგილას სამი ნახევარღმერთი — კო, ბუ და იანი ჩამოვიდნენ ზეციდან და კუნძული ისრის გასროლით გაიყვეს სამ ნაწილად. თითოეულმა მიიღო კუნძლის ის ნაწილი, სადაც მათი ისარი დაეშვა. ამის შემდეგ ზღვის წყლიდან გადმოვიდა სამი გოგო, რომლებსაც სამი გვარის წარმოშობას ჩაუყარეს საფუძველი. ყოველ წელიწადს, 10 აპრილს, 10 ოქტომბერსა და 10 დეკემბერს ამ სამი გვარის წარმომადგენლები იკრიბებიან, რათა მოიხსენიონ, თაყვანი სცენ წინაპრებსა და მათგან დალოცვა მიიღონ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ქალაქები
ადგილის დედის ხატი (თრანი)

**ადგილის დედის ხატი**, *ეკლესია* — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანის აღმოსავლეთით, 0,3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,3x4,2 მეტრი). ნაგებია სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი თითქმის თანაბარი ზომის რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამაროვანი გადახურვა და კონქის უმეტესი ნაწილი; მონგრეულია გრძივი კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. სამხრეთის შესასვლელისგან წირთხლების ქვედა ნახევარიღაა შემორჩენილი. დასავლეთის შესასვლელი გარედან შეისრულთაღოვანია, ხოლო შიგნით - ბრტყლადაა გადახურული. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. აფსიდის ორივე კუთხეს თაროსებრი იმპოსტი აგვირგვინებს. შემორჩენილია კონქის თაღის ორივე ქუსლის წყობის რამდენიმე ქვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თოლენჯის ლომისის ნიში

**თოლენჯის ლომისის ნიში** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოლენჯის ჩრდილო-დასავლეთით, 2 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შენობა გეგმით ოთხკუთხაა (6,2x5,4 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით (ტლანქად). ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა დანგრეული სამხრეთ კედელი და აღმოსავლეთ კედლის ნახევარი; შემორჩენილია დასავლეთ და ჩრდილო კედლები (სიმაღლე 4,6 მეტრი), რომლებსაც სართულშუა კამაროვანი გადახურვის კვალი შემორჩა. დასავლეთ კედლის შუა ნაწილში ფართო თაღოვანი შესასვლელია (მოგვიანებით ამოუშენებიათ). შესასვლელის თაღი სუფთად გათლილი შირიმის ქვითაა ნაგები, ხოლო წირთხლები - ნატეხი ქვით. ნაგებობის სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეები ნახევარწრიული მოხაზულობის თითო კონტრფორსითაა გამაგრებული. შენობას წრიული მოხაზულობის გალავანი ჰქონია შემორტყმული (შემორჩენილია ფრაგმენტულად). ეზოში ნანგრევებად ქცეული რამდენიმე ნაგებობის ნაშთია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კოპალას ეკლესია (სიონი)

**კოპალას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის ძველ სოფელ სიონში (ამჟამად დაფარულია წყლით). განეკუთვნებოდა გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია ნაგები იყო საშუალო ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეებისა და ზოგი არქიტექტურული ელემენტის წყობაში გამოყენებული იყო ტლანქად დამუშავებული შირიმი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ჰქონდა. ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე გაჭრილი ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა სარკმელის ქვემოთ, კედელზე, მართკუთხა ტრაპეზი იყო მიდგმული. აფსიდის ორივე გვერდში მოწყობილი იყო თითო პატარა კვადრატული ნიში. მსგავსი ერთი ნიში იყო დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილში. კედლები დასრულებული იყო შირიმის თაროსებრი ლავგარდნიით.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მამადაანების ღვთისმშობლის ეკლესია

**მამადაანების ღვთისმშბლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მამადაანებში, სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით და ალაგ-ალაგ შირიმის ტლანქად დამუშავებული, სწორკუთხა ქვებიცაა ჩართული. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარის და სამხრეთ კედლის ნაწილი, მონგრეულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე და აღმოსავლეთის ფასადის წყობის ნახევარზე მეტი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის შუა ნაწილშია. აღმოსავლეთით ღრმა, თითქმის ნახევარწრიული მოხაზულობის აფსიდია, რომლის ღერძზე მაღალი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის სამხრეთ გვერდში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. აფსიდს ხურავს წესიერი ზომის კონქი, რომლის ნახევარწრიული თაღი შირიმის თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. ნახევარწრიული ფორმისაა კამარაც. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის უმნიშვნელო ფრაგმენტები. ეკლესიის შემორჩენილი კედლები გარედან სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. კედლები დასრულებული ყოფილა თაროსებრ ლავგარდნით, რომლის ერთი ქვა ჩრდილოეთის ფასადზეა შემორჩენილი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლევან ქარდავა

**ლევან ქარდავა** (დ. 7 მარტი, 1980, ქ. ჯვარი, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1980 წლის 7 მარტს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამართალმცოდნეობის სპეციალობებით, აგრეთვე კემბრიჯის უნივერსიტეტი, კონტინენტური სამართლის სპეციალობით. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალენჯიხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჯვარში დაბადებულები
ლევან
ომარ მეგრელიძე

**ომარ მეგრელიძე** (დ. 10 აგვისტო, 1962,  სოფ. ტბეთი, შუახევის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.  

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1962 წლის 10 აგვისტოს. დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი, ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობებით. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (შუახევის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ომარ მეგრელიძე — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ომარ
გიორგი ხეჩინაშვილი

**გიორგი ხეჩინაშვილი** (დ. 17 ივნისი, 1952, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.  
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1952 წლის 17 ივნისს. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი  სამკურნალო საქმის სპეციალობებით.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
გიორგი
ზურაბ ჩილინგარაშვილი

**ზურაბ  ჩილინგარაშვილი** (დ. 5 იანვარი, 1965, გორი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1965 წლის 5 იანვარს. დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს   პოლიტექნიკური ინსტიტუტი საავტომობილო ტრანსპორტის ინჟინერ-მექანიკოსის კვალიფიკაციით.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ადიგენის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს   პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
ზურაბ
კოხოძის სათიბის ნამოსახლარი

**კოხოძის სათიბის ნამოსახლარი** –– არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში. ნასაბაჯვარის ბინებიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კილომეტრითაა დაშორებული. ადგილი სადაც ფიქსირდება ნასახლარის კედლის წყობები „კოხოძის სათიბის“ სახელითაა ცნობილი. ნამოსახლარის ტერიტორია მცირედით დამრეც ფერდზე არსებულ მოვაკებაზეა წარმოდგენილი. შემორჩენილია სწორკუთხა ფორმის სათავსი თუ საცხოვრებელი ნაგებობების ნაშთები. ისინი ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვებითა და მოზრდილი ზომის დაუმუშავებელი ლოდებისაგან მშრალი წყობით. ნამოსახლარის ცენტრალურ ნაწილში ფიქსირდება ქვევრების ნაშთები, ასევე ხაროს მსგავსი ჩაღრმავება.  ტერიტორიაზე მრავლად ფიქსირდება კერამიკული ფრაგმენტები. აღნიშნული ტერიტორიიდან ტყის ბილიკი ჩადის კურცხანის ხეობაში არსებულ ნამოსახლარამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვახტანგ ლემონჯავა

**ვახტანგ  ლემონჯავა** (დ. 10 თებერვალი, 1962, სოფ. ლესიჭინე, ჩხოროწყუს რაიონი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი. 
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1962 წლის 10 თებერვალს. 1986 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, სამკურნალო საქმის სპეციალობებით და 1995 წელს — ასპირანტურა.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩხოროწყუს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა —„მეტი სარგებელი ხალხს“ “.
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*2008: ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვახტანგ
გიორგი ფეიქრიშვილი

**გიორგი ფეიქრიშვილი** (დ. 1 იანვარი, 1958,  სოფ. წავკისი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.  

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1958 წლის 1 იანვარს. დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, საავტომობილო გზებისა და აეროდრომების მშენებლობის სპეციალობებით. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გარდაბნის მაჟორიტარობის კანდიდატი იყო („ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“), სადაც ხმათა 57,26% მიიღო (21 109 ხმა) და პირველი ადგილი დაიკავა. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარდაბნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“ .

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გიორგი
ჩაქირქოჩი

**ჩაქირქოჩი** () — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. სოფელი მდებარეობს არტაანიდან 84 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 8 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 31 ადამიანი ცხოვრობს. 

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა მერე.

## იხილეთ აგრეთვე
* მერეს ციხე (სამცხე)

## სქოლიო
კატეგორია:პოსოფის რაიონის სოფლები
ტარიელ ლონდარიძე

**ტარიელ  ლონდარიძე** (დ. 20 ოქტომბერი, 1968,  ასპინძა) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, სამხედრო პირი.  

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1968 წლის 20 ოქტომბერს. დაამთავრა დონეცკის საინჟინრო და კავშირგაბმულობის უმაღლესი სამხედრო-პოლიტიკური სასწავლებელი, სამხედრო-პოლიტიკური სპეციალობებით. მოგვიანებით დაამთავრა თურქეთის შეიარაღებული ძალების ომის კოლეჯი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ასპინძის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა - „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ასპინძაში დაბადებულები
ტარიელ
ომარ ნიშნიანიძე

**ომარ ნიშნიანიძე** (დ. 3 აგვისტო, 1952, სოფ. ჭოგნარი, თერჯოლის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი.

1973 ჩაირიცხა ალექსანდრე წულუკიძის სახელობის  ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია–ფილოლოგიის ფაკულტეტის ისტორიის სპეციალობაზე, 1979  წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის სპეციალობა    2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ომარ
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გიორგი ჟვანია

**გიორგი ჟვანია** (დ. 28 მაისი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი. ზურაბ ჟვანიას ძმა.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი  რადიოფიზიკის სპეციალობით.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი