open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბაბაკინი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბაბაკინი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა რაკეტულ-კოსმოსური სისტემების კონსტრუქტორ-ინჟინერის, გიორგი ბაბაკინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს). 

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19.15 კმ, სიღრმე — 1.75 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბაბაკინის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-22
იშბანკის მუზეუმი (ანკარა)

250px|მინი
**იშბანკის მუზეუმი** () — მუზეუმი თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში. მუზეუმის ოფიციალური სახელი არის „ეკონომიკური დამოუკიდებლობის მუზეუმი“ ().

## მუზეუმი
მუზეუმი გაიხსნა 2 მაისს 2019 წელს. მუზეუმის შემქმნელები იყვნენ ბურჩაკ მადრან და ემრე სენან, ხოლო კონსულტანტი იყო პროფესორი ზაფერ ტოპრაკი. ფიუსუნ ტიუმსავაში, აღმასრულებელი დირექტორატის თავმჯდომარე და ადნან ბალი, ზოგადი დირექტორი, მსჯელობდნენ კულტურის და ტურიზმის მინისტრს გახსნის ცერემონიაზე. მუზეუმი ფოკუსირებულია თურქული ეკონომიკისთან. ორიგინალური უჯრედი საიდენტიფიკაციო ყუთები ნაჩვენებია სარდაფში, ხოლო ბანკის დეპოზიტარის ოფისები ნაჩვენებია ქვემო სართულზე. მაღაზია მდებარეობს მთავარი კარიბჭის გვერდით. ისტორიულ შეკრებილ ოთახებს, ასევე კურტ ბულენტის ზეთის ნახატს, პირველ სართულზე აქვს ადგილი. ერთ-ერთი შეკრებილი ოთახი არის ოთახი, რომელიც უმასპინძლა ქემალ ათათურქს, თურქეთის დამფუძნებელს, მისი ვიზიტის დროს ბანკში. მეორე სართულზე ნაჩვენებია სხვადსხვა დოკუმენტი და ადრეული ბანკის რეკლამები. მესამე სართული რეზერვირებულია ხელოვნების გამოფენებისთვის, ხოლო მეოთხე სართული, რომელსაც ეწოდება „სამუდამო გამოფენა“, რეზერვირებულია თურქეთის დამოუკიდებლობის ომისთვის. მეხუთე სართული დაგეგმილია მომავალი ღონისძიებებისთვის.

## ვიზიტის საათები
მუზეუმი ღიაა ყოველდღე, გარდა ორშაბათისა, 10:00-დან 18:00-მდე.

## გალერეა

File:Ankara İşbank Museum entrance.jpg|ანკარის იშბანკის მუზეუმი,შესასვლელი
File:Ankara İşbank Museum, meeting room.jpg|ანკარის იშბანკის მუზეუმი, შეხვედრების ოთახი
File:Ankara İşbank Museum, penny banks.jpg|ანკარის იშბანკის მუზეუმი, ბანკის პენი ბანკები
File:Ankara İşbank Museum, gallery of the founders.jpg|ანკარის იშბანკის მუზეუმი, დამფუძნებლების გალერეა

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
ბაიერი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბაიერი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, იურისტისა და ასტრონომიის ისტორიკოსის, იოჰან ბაიერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 48.51 კმ, სიღრმე — 2.33 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-26
თურქეთის აერონავტიკის ასოციაციის მუზეუმი

**თურქეთის აერონავტიკის ასოციაციის მუზეუმი** () — მოკლედ **THK მუზეუმი**, არის მუზეუმი, რომელიც ეკუთვნის თურქეთის საავიაციო ასოციაციას (THK) და მდებარეობს ალთინდაღში, ანკარაში, რომელიც ეძღვნება სამოქალაქო ავიაციას თურქეთში.

## მდებარეობა და წვდომა
მუზეუმი მდებარეობს იპოდრომის ქუჩაზე, ულუსი, ანკარა. იგი ღიაა ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, 9:00 სთ-დან 18:00 საათამდე ზამთრის თვეებში და 10:00 სთ-დან 19:00 საათამდე ზაფხულის პერიოდში, მუზეუმი წელიწადში დაახლოებით 15,000 ვიზიტორს იღებს.

## მუზეუმი
200px|მინი|თვითმფრინავი THK-15
2002 წლის 19 მაისს დაარსებული მუზეუმი მოიცავს ღია ცის ქვეშ გამოფენის 5,294 მ² (56,980 კვ. ფუტი) ფართობს და განთავსებულია 287 მ² (3,090 კვ. ფუტი) ფართობის შენობაში. ისტორიული პარაშუტის კოშკი მდებარეობს მუზეუმის ეზოში, სადაც გამოფენილია ორიგინალი და რეპლიკა თვითმფრინავები. მუზეუმის შენობა ინახავს სხვადასხვა დოკუმენტებს, ფოტოებსა და საგნებს, რომლებიც დაკავშირებულია სამოქალაქო ავიაციის ისტორიასთან თურქეთსა და მსოფლიოში.

მუზეუმში გამოფენილია თურქეთის პირველი თვითმფრინავების ქარხნის, TOMTAŞ-ის (რომელიც მოქმედებდა 1920-იან წლებში) ფოტოები, THK-ის (თურქ ჰავა კურუმუ) მიერ გამოყენებული სხვადასხვა უნიფორმები, მედლები და ორდენები, THK-სთვის დაბეჭდილი მარკები და THK-ის სასწავლო დაწესებულებების მაკეტები სხვა ქალაქებში. გარდა ამისა, მუზეუმი შეიცავს მაკეტებს, რომლებიც დაკავშირებულია XVII საუკუნის ოსმალური ფიგურების, ლაგარი ჰასან ჩელებისა და ჰეზარფენ აჰმედ ჩელების მიერ განხორციელებულ საფრენ ექსპერიმენტებთან.

## პარაშუტის კოშკი
200px|მინი|პარაშუტის კოშკი
პარაშუტის კოშკი აშენდა თურქი და რუსი ინჟინრების მიერ 1937 წელს. 41.10 მ (134.8 ფუტი) სიმაღლის კოშკი შეესაბამება საერთაშორისო საავიაციო ფედერაციის (FAI) სტანდარტებს. იგი გთავაზობთ გასართობ პარაშუტით ხტომას მაისიდან ოქტომბრამდე. ხტომის პლატფორმა მდებარეობს მესამე სართულზე 37.90 მ (124.3 ფუტი) სიმაღლეზე, რომელზეც შესაძლებელია ასვლა კიბით ან ლიფტით. ხელმისაწვდომია ორი ამწე მხტუნელის პარაშუტის დასაჭერად. ჯანმრთელ ადამიანებს თექვსმეტი წლის ზემოთ, რომელთა წონა 45-90 კგ-ს (99-198 ფუნტი) შორის მერყეობს, ნებადართულია პარაშუტით ხტომა ინსტრუქტორების ზედამხედველობით.

იდენტური პარაშუტის კოშკი მდებარეობს იზმირში, თურქეთში.

## იხილეთ აგრეთვე
*სტამბოლის ავიაციის მუზეუმი
*ანკარის ავიაციის მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
ჯაშუშობის მუზეუმი

**ჯაშუშობის მუზეუმი** () — არასაჯარო მუზეუმი, რომელიც ეკუთვნის თურქეთის ეროვნულ დაზვერვის ორგანიზაციას და მდებარეობს ანკარაში, თურქეთი. განთავსებული MIT კამპუსში, ეძღვნება ჯაშუშობის ისტორიას და აჩვენებს საჯაშუშო აღჭურვილობის კოლექციას.

2011 წელს, MIT დაარსების 85 წლისთავის აღნიშვნისას, ცნობილი გახდა, რომ ინსტიტუტს ჰქონდა საჯაშუშო მუზეუმი. შიდა მუზეუმმა ისტორიაში პირველად გააღო კარი საზოგადოებისთვის 2013 წლის ოქტომბერში, ერთ-ერთი ძირითადი თურქული ყოველდღიური გაზეთის მოთხოვნით. მხოლოდ ისტორიული საჯაშუშო არტეფაქტები, რომლებიც გამოიყენებოდა მეორე მსოფლიო ომსა და ცივი ომის დასასრულს შორის, იყო გამოფენილი, ხოლო თანამედროვე „სრულიად საიდუმლო“ ეტიკეტის მქონე ინსტრუმენტები კვლავ ჩაკეტილი რჩებოდა.

ინსტრუმენტები, რომლებიც გამოფენილია მინის ვიტრინებში და კატეგორიზებულია როგორც „ტექნიკური დოკუმენტაცია“, შედგება საჯაშუშო ტექნიკის აღჭურვილობისგან ხმაში (მოსმენა, ზარების ჩაწერა) და გამოსახულების დამუშავებაში (ფოტოგრაფია, ვიდეო კადრი), ასევე მონიტორინგში (აუდიო დაკვირვება, მოსმენა). დაახლოებით 150 გამოფენილი ექსპონატი მოიცავს ხმის ჩამწერ საათს, ხარვეზის დამალვის ფეხსაცმლის სოლს, რადიო გადამცემს, რომელიც შენიღბულია პერსონალურ სასწორ სასწორად, ხვრელიანი რკინის ჭანჭიკებს, საპონს და ქვის ნაჭერს დაშიფრული დოკუმენტების ან კოდის წიგნის (ბლოკური შიფრი) დასამალად, ასევე საჯაშუშო აღჭურვილობის სხვადასხვა ნივთს ჭურჭლის სახით, როგორიცაა კალმები, შტეფცელის უსაფრთხოების ელემენტები და ა. შ. ასევე გამოფენილია ხარვეზები, რომლებიც აღმოჩენილი იქნა თურქული დიპლომატიური წარმომადგენლობების შენობებში საზღვარგარეთ ცივი ომის ეპოქაში 1967-1989 წლამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2013 წელს დაარსებული მუზეუმები
ლუმპია გორენგი

**ლუმპია გორენგი** — ინდონეზიური შემწვარი გაზაფხულის როლია მარტივი რეცეპტით, რომელიც ბოსტნეულით არის სავსე. გაზაფხულის როლის გასახვევ ფორმაში ათავსებენ დაჭრილ, ასანთის ღერის ზომის სტაფილოს, გახეხილ კომბოსტოს და ზოგჯერ სოკოსაც. მიუხედავად იმისა, რომ შემწვარი გაზაფხულის როლები, როგორც წესი, მხოლოდ ბოსტნეულით არის სავსე, შესაძლოა, ასევე შეიცავდეს საქონლის ხორცს, ქათამს ან კრევეტებს.

ინდონეზიაში ლუმპია გორენგი, როგორც წესი, წასახემსებლად (გორენგანად) ითვლება.

## სქოლიო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:ინდონეზიური სამზარეულო
კატეგორია:აპეტაიზერები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1926

**თბილისის პირველი ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1926 წლის მაის-ივნისში. თბილისელ მოჭადრაკეთა ტურნირები მანამდეც ეწყობოდა (1922–1925 წლებში), მაგრამ მათ არ ჰქონდა ოფიციალური სახე (თამაშობდნენ საათისა და დებულების გარეშე). ამ არაოფიციალურ ტურნირებში გაიმარჯვეს: მ. იოგანმა (1922), ანდრეი სმოროდსკიმ (1923–24) და ვართან აღამალიანმა (1925).

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1928

**თბილისის მესამე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1928 წლის 7 იანვრიდან 2 თებერვლამდე. გამარჯვებული გახდა ედუარდ ტალვიკი. 

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1927

**თბილისის მე-2 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** ჩატარდა 1927 წლის თებერვალში. ჩემპიონი გახდა ვიქტორ გოგლიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1929

**თბილისის მე-4 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1929 წლის 17 თებერვლიდან 14 აპრილამდე. გამარჯვებული გახდა ვლადიმირ ნენაროკოვი. 

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1930

**თბილისის მე-5 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1930 წლის 5 თებერვლიდან 16 მარტამდე. გამარჯვებული გახდა ვიქტორ გოგლიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1934

**თბილისის მე-8 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1934 წლის მაის-ივნისში. ტურნირში 10 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. შეჯიბრის გამარჯვებული გახდა არჩილ ებრალიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბეკეტოვი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბაკეტოვი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა რუსი ფიზიკო-ქიმიკოსის, ნიკოლაი ბაკეტოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 8.30 კმ, სიღრმე — 1.38 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბეკეტოვის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 420

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 420**, მიიღეს 1977 წლის 30 ნოემბერს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაეროს გამოცალების დამკვირვებელი ძალების შესახებ. საბჭომ აღნიშნა მისი ძალისხმევა ახლო აღმოსავლეთში გრძელვადიანი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარებისთვის, მაგრამ ასევე გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბული მდგომარეობის გამო.

რეზოლუციით გადაწყდა დაინტერესებულ მხარეებზე მოწოდება რეზოლუცია 338-ის (1973) დაუყოვნებლივ განხორციელებისკენ, განახლდა დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ 6 თვით 1978 წლის 31 მაისამდე და მოითხოვა, რომ გენერალურმა მდივანმა წარმოედგინა ანგარიში ამ პერიოდის ბოლოს არსებული მდგომარეობის შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 12 ხმით ნულის წინააღმდეგ; ბენინი, ჩინეთი და ლიბია არ მონაწილეობდნენ ხმის მიცემაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/420(1977))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები არაბეთ-ისრაელის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია:შუა აღმოსავლეთის სამშვიდობო ინიციატივები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ
კატეგორია:1977 წელი სირიაში
კატეგორია:1977 წელი ისრაელში
ბეკერელი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბეკერელი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ინჟინერისა და ფიზიკოსის, ანტუან ანრი ბეკერელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.86 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-07
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1931

**თბილისის მე-6 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1931 წლის 17 მაისიდან 5 ივნისამდე. ტურნირში 12 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. შეჯიბრის გამარჯვებული გახდა ჰენრიხ კასპარიანი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1935

**თბილისის ვაჟთა მე-9 ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა 1935 წელს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა არჩილ ებრალიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1936

**თბილისის მე-10 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1936 წელს. გამარჯვებული გახდა ნიკოლოზ სოროკინი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1937

**თბილისის მე-11 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1937 წლის 26 თებერვლიდან 18 მარტამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჰენრიხ კასპარიანი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ჩავანმუში

**ჩავანმუში** (იაპ. **茶碗蒸し**) (სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ჩაის ჭიქა ორთქლზე“) — იაპონური კერძი, შედგება კვერცხისგან გაკეთებული არომატული კრემისგან. სხვა კრემებისგან განსხვავებით, ის ჩვეულებრივ მიირთმევა კერძად, რადგან ჩავანმუში შეიცავს მარილიან და არა ტკბილ ინგრედიენტებს. კრემი წარმოადგენს სოიოს სოუსით, დაშით და მირინით შეზავებულ კერძს, რომელსაც გარნირად მრავალი ინგრედიენტი, მაგალითად შიიტაკეს სოკო, კამაბოკო, იური-ნე (შროშანის ფესვი), გინკგო და მოხარშული კრევეტები შეიძლება ჰქონდეს. ძირითადად, კრემს ჩაის ჭიქის მსგავს ჭურჭელში ამზადებენ. კერძის რეცეპტი ჩინური ორთქლზე მოხარშული კვერცხის რეცეპტის მსგავსია, მაგრამ შიგთავსი ხშირად განსხვავდება. 

რადგან კვერცხის კრემის ჩხირებით აღება შეუძლებელია, ეს ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან იაპონურ კერძებს შორის, რომელსაც კოვზით მიირთმევენ.

ჩავანმუშის სუფრასთან მიტანა შესაძლებელია როგორც ცხელ, ასევე გრილ მდგომარეობაში. როდესაც ჩავანმუშის ინგრედიენტის სახით უდონი ემატება, მას ოდამაკი მუში ან ოდამაკი უდონი ეწოდება.

## გალერეა

File:Chawanmushi by nyaa birdies perch in Yugashima, Shizuoka.jpg
File:Chawan-mushi 001.jpg
File:Chawanmushi - Traditional winter warmer - a small bowl of steamed egg custard with ingredients of the season (12274312843).jpg
File:Chawan Mushi by bvalium.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:აპეტაიზერები
ტრიქოლომასებრნი

**ტრიქოლომასებრნი** () — სოკოების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ოჯახი ფირფიტოვანთა რიგისაა, რომელშიც შედის 2500-მდე სახეობა 100-ზე მეტი გვარიდან — დაახლოებით მესამედი ყველა ფირფიტოვანი სოკოებისა.

ნაყოფსხეული — ქუდ-ფეხიანი, უმეტესად ცენტრალური, იშვიათად ექსცენტრული; ზოგიერთი გვარისთვის (*Panellus*) დამახასიათებელია ფეხის გვერდითი მდებარეობა. ნაყოფსხეულების შეფერილობა და ზომები მრავალფეროვანია. სოკოს ქუდი სხვადასხვა ფორმისაა, მოწიფულ სოკოებში ამობურცულიდან ძაბრისებურად ჩაზნექილამდე, შეიძლება იყოს მკვრივი ან თხელხორციანი. ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფეხთან შეზრდილი, ხშირად დაღმავალი, იშვიათად თავისუფალი. საბურველი უმეტესად არ აქვთ; ზოგიერთ სახეობისთვის დამახასიათებელია ნაწილობრივი საბურველის არსებობა, რომელიც ფეხზე ტოვებს აპკისებრ რგოლს ან ბოჭკოვან ზონას. სპორების ფხვნილი — ღია ფერისა: თეთრიდან კრემისფერამდე ან მონაცრისფრომდე. სპორები მომრგვალო ან ელიფსურია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტრიქოლომასებრნი — ბიოტექნოლოგიური ინფორმაციის ეროვნული ცენტრი
*ტრიქოლომასებრნი — ბიომრავალფეროვნების გლობალური საინფორმაციო ფონდი

## ლიტერატურა
*Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — Киев: „Урожай“, 1993. — С. 82. — ISBN 5-337-00728-9.
*Грибы: Справочник / Пер. с итал. Ф. Двин. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2001. — С. 29. — ISBN 5-17-009961-4.

კატეგორია:სოკოების ოჯახები
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი
ბილჰარცი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბილჰარცი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ექიმის, თეოდორ ბილჰარცის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). 

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.55 კმ, სიღრმე — 2.27 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბილჰარცის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-21
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1938

**თბილისის მე-12 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1938 წლის 6 თებერვლიდან 1 აპრილამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ს. აბრამიანი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1940

**თბილისის მე-14 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1940 წლის 10 მარტიდან 2 აპრილამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მიხეილ შიშოვი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1942

**თბილისის მე-15 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1941 წლის დეკემბრიდან 1942 წლის იანვრამდე. ტურნირის გამარჯვებულები გახდნენ ნიკოლოზ სოროკინი და შამკოვიჩი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 417

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 417**-ში რომელიც მიიღეს 1977 წლის 31 ოქტომბერს, 392-ე რეზოლუციის (1976) ხელახლა დადასტურების შემდეგ, საბჭომ დაგმო შავკანიანებისა და აპართეიდის სხვა მოწინააღმდეგეების მიმართ მიმდინარე რეპრესიები, ისევე როგორც სამხრეთ აფრიკის მედიისა და დაკავებულთა მზარდი სიკვდილიანობის მიმართ. საბჭომ განჭვრიტა, რომ ასეთი საქმიანობის გაგრძელება გამოიწვევდა სერიოზულ რასობრივ კონფლიქტს საერთაშორისო შედეგებით.

რეზოლუცია, შესაბამისად, მოითხოვდა სამხრეთ აფრიკის მთავრობისგან:
: (ა) აპართეიდის მოწინააღმდეგეების წინააღმდეგ ძალადობის შეწყვეტას;
: (ბ) თვითნებური უსაფრთხოების კანონებით დაკავებული ყველა პირის გათავისუფლებას;
: (გ) აპართეიდის წინააღმდეგ დემონსტრაციებზე ძალადობრივი რეაგირების შეწყვეტას;
: (დ) აპართეიდის წინააღმდეგ მიმართული საინფორმაციო საშუალებების აკრძალვის მოხსნას;
: (ე) „ბანტუს განათლების სისტემისა“ და ბანტუსტანის გაუქმებას.

რეზოლუციაში ასევე წევრ სახელმწიფოებს მოეთხოვებოდათ რეზოლუციის მხარდაჭერა და სამხრეთ აფრიკიდან გაქცეულთათვის დახმარების გაწევა. რეზოლუცია ასევე სთხოვდა გენერალურ მდივანს კურტ ვალდჰაიმს, აპართეიდის წინააღმდეგ სპეციალურ კომიტეტთან ერთად, სიტუაციის მონიტორინგს და 1978 წლის 17 თებერვლამდე 417-ე რეზოლუციის შესრულების შესახებ ანგარიშის გამოქვეყნებას.

სამხრეთ აფრიკის მიერ მიღებული რეპრესიული ზომების გათვალისწინებით, ტუნისის მიერ ორგანიზებულ შეხვედრაზე რეზოლუცია ერთხმად მიიღეს. საბჭოს ზოგიერთი მუდმივი წევრის წინააღმდეგობის გამო სამი წინა რეზოლუციის პროექტი უარყოფილ იქნა.

## თანამედროვე ხელმძღვანელობა
* ჯიმი კარტერი
* ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი
* მარგარეტ ტეტჩერი
* ჰუა გუოფენგი
* ლეონიდ ბრეჟნევი
* მორარჯი დესაი
* პიერ ტრიუდო
* ნიკოლაე ჩაუშესკუ
* ჰელმუტ შმიდტი
* მუამარ კადაფი
* მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი

## იხილეთ აგრეთვე
*  სამხრეთ აფრიკა აპართეიდის დროს

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/417(1977))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1977 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
როჟე ეიმი

**როჟე ჰეიმი** (; დ. 12 თებერვალი, 1900 — გ. 17 სექტემბერი, 1979) — ფრანგი ბოტანიკოსი, მიკოლოგი და ფიტოპათოლოგი. ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრი 1959 წლიდან. 1973 წლიდან ამერიკის მიკოლოგიური საზოგადოების საპატიო წევრი.

ეიმი ცნობილია სოკოს ჰიმენიუმის ანატომიის კვლევებით, უმაღლესი სოკოების (განსაკუთრებით გვარების *Lactarius*, *Russula*, *Russulales* და *Secotium*) სისტემატიკითა და ფილოგენიით, ტროპიკული სოკოების (*Termitomyces*-ის მსგავსი) მიკოლოგიური შესწავლით, ისევე როგორც ეთნომიკოლოგიური ნაშრომებით ჰალუცინოგენურ სოკოებზე, როგორიცაა პსილოციბე და სტროფარია.

მოღვაწეობის პერიოდში გამოქვეყნებული აქვს 560-ზე მეტი სტატია, სამეცნიერო მიმოხილვა და ძირითადი ნაშრომი ბოტანიკაში, ქიმიაში, განათლებაში, მეტყევეობაში, მებაღეობაში, თავისუფალ ხელოვნებაში, მედიცინასა და ზოოლოგიაში. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **R.Heim**.

## ნაშრომები
* 1931. *Le genre Inocybe, Encycl. Mycol.* 1.
* 1938. *Les Lactario-Russulés du domaine oriental de Madagascar.*
* 1947. *La sombre route (Souvenir des Camps de Concentration Nazis).*
* 1948. *Les Champignons. Tableaux d’un MondeÉtrange.*
* 1952. *Destruction et Protection de la Nature.*
* 1955. *Un Naturaliste Autour du Monde.*
* 1957. *Les Champignons d’Europe.*
* 1958. *Les champignons hallucinogens du Mexique. Paris: Editions du Museum National d’Histoire Naturelle.*
* 1963. *Les Champignons Toxiques et Hallucinogènes. Paris: Boubée & Cie.*
* 1973. *L’angoisse de l’an 2000.*
* 1977. *Termites et Champignons: Les champignons termitophiles d’Afrique Noire et d’Asia meridionale.*

## რესურსები ინტერნეტში
*
* როჟე ეიმი  — კატალანური დიდი ენციკლოპედია (კატალონიურად)
* Hommage à Roger Heim – L'écologiste, le mycologue, le psychonaute (ფრანგულად)

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ბოტანიკოსები
კატეგორია:ფრანგი მიკოლოგები
კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
ზდენეკ პოუზარი

**ზდენეკ პოუზარი** (; დ. 13 აპრილი, 1932 – გ. 4 ივნისი, 2023) — ჩეხი მიკოლოგი. ფრანტიშეკ კოტლაბასთან ერთად გამოაქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი აბედოვანნი, კორტიციოიდური და ფირფიტებიანი სოკოების ტაქსონომიის შესახებ.

პოუზარი იყო სტრომატული პირენომიცეტების ცნობილი ექსპერტი. 2012 წლამდე იყო სამეცნიერო ჟურნალ „Czech Mycology“-ის მთავარი რედაქტორი.

პოუზარი გარდაიცვალა 2023 წლის 4 ივნისს, 91 წლის ასაკში. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **Pouzar**.

## რესურსები ინტერნეტში
* Zdenek Pouzar — Mushroom the Journal

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხი მიკოლოგები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1944

**თბილისის მე-16 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1944 წელს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ალექსანდრე ბლაგიძე, რომელმაც დამატებით მატჩში დაამარცხა ვიქტორ სერედა. 

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბირკჰოფი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბირკჰოფი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი მათემატიკოსის, ჯორჯ დეივიდ ბირკჰოფის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 329.81 კმ, სიღრმე — 3.22 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-02
აშშ-ის ტერიტორიები

მინი|აშშ-ის კუნძულოვანი ტერიტორიები
**აშშ-ის ტერიტორიები** () — აშშ-ის ფედერალური მთავრობის მმართველობის ქვეშ არსებული ტერიტორიები, მაგრამ არ არის რომელიმე შტატის ან კოლუმბიის ოლქის ნაწილი.

## სამართლებლივი სტატუსი 
აშშ-ის კონგრესი მართავს აშშ-ის ტერიტორიებს თანახმად აშშ-ის კონსტიტუციის მეორე პუნქტის, მესამე განყოფილების, მეოთხე მუხლისა: „კონგრესს აქვს უფლება თავისი შეხედულემისამებრ განსაზღვროს აშშ-ის კუთვნილი ტერიტორიები და სხვა მიწები და იქ შეიტანოს აუცილებელი წესები და მდგომარეობები“. ამასთან თვითონ ტერიტორიებს არა ყავთ წარმომადგენლები ფედერალურ დონეზე.

## კლასიფიკაცია 
აშშ-ის ტერიტორიები შეიძლება იყოს **ინკორპორირებული** ან **არაინკორპორირებული**, ასევე **ორგანიზებული** ან **არაორგანიზებული**.

* ინკორპორირებული ტერიტორია — ტერიტორია, რომელზეც აშშ-ის კონგრესმა დააკანონა აშშ-ის კონსტიტუციის მოქმედება მთლიან მოცულობაში, ამ ტერიტორიის მოსახლეობისათვის აშშ-ის მოქალაქეობის მინიჭების ჩათვლით. ასეთი ტერიტორია ითვლება აშშ-ის განუყოფელ ნაწილად და არ შეიძლება გამოვიდეს მისი შემადგენლობიდან. არაინკორპორირებული ტერიტორია არ შედის აშშ-ის შემადგენლობაში, მხოლოდ მისი სამფლობელოა; ის შესაძლებელია გამოვიდეს აშშ-ის იურისდიქციიდან, ხოლო აშშ-ის კონსტიტუცია იქ მოქმედებს შეზღუდულად.
* ორგანიზებული ტერიტორია — ტერიტორია, რომელზეც აშშ-ის კონგრესმა ორგანიზება გაუკეთა ადგილობრივ ხელისუფლებას. არაორგანიზებული ტერიტორია იმყოფება უშუალოდ აშშ-ის ხელისუფლების მმართველობის ქვეშ.

### ინკორპორირებული ორგანიზებული ტერიტორიები 
მმართველობის გარდამავალი ფორმა შტატის უფლებების მიღების წინ. ამჟამინდელი შტატების უმრავლესობა ჩამოყალიბდა ამნაირი ტერიტორიებიდან, ხშირად მომავალში მათი დაქუცმაცების პროცესში (მაგალითად, ორეგონი, მონტანა, აიდაჰო, ვაშინგტონი და სხვ.). იმის შემდეგ, რაც 1959 წლის აგვისტოში ჰავაის ტერიტორიამ მიიღო შტატის უფლებები, ასეთი ტერიტორიები აშშ-ის შემადგენლობაში აღარ დარჩა.

### ინკორპორირებული არაორგანიზებული ტერიტორიები 
* ატოლი პალმირა

ინკორპორირებულ არაორგანიზებულ ტერიტორიებთან ასევე გათანაბრებულია:

* აშშ-ის ტერიტორიული წყლები 12 საზღვაო მილის ფარგლებში
* ღია წყლებში მდებარე აშშ-ის დროშის ქვეშ მცურავი გემები

### არაინკორპორირებული ორგანიზებული ტერიტორიები 
* პუერტო-რიკო
* აშშ-ის ვირჯინის კუნძულები
* ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები
* გუამი

### არაინკორპორირებული არაორგანიზებული ტერიტორიები 
* ამერიკის სამოა (დე-ფაქტო ორგანიზებული ტერიტორია, რომელსაც აქვს თვითმმართველობა და კონსტიტუცია)
* ბეიკერი
* ჯერვისი
* ნავასა
* უეიკი
* ჰოულენდი
* ჯონსტონი
* მიდუეი
* კინგმენის რიფი

ზოგჯერ არაინკორპორირებულ ტერიტორიებს ასევე მიაკუთვნებენ კარიბის ზღვაში არსებულ ორ შემდეგ კუნძულებს, რომლებზეც პრეტენზიებს გამოთქვავს რამდენიმე სხვა სახელმწიფო და მათ დღეისათვის აკონტროლებს კოლუმბია:
* ბახო-ნუევო
* სერანილიას კლდე

ასევე არაინკორპორირებულ არაორგანიზებულ ტერიტორიებს შეიძლება მივაკუთვნოთ ისეთი ტერიტორიები, რომლებიც აშშ-ს სხვა ქვეყნებიდან აქვთ არენდირებულები (მაგალითად, სამხედრო ბაზების შესაქმნელად). მათი ზუსტი სამართლებრივი სტატუსი დამოკიდებულია აშშ-ის კონკრეტული შეთანხმებების პირობებზე შესაბამის ქვეყნებთან.

კატეგორია:აშშ-ის ადმინისტრაციული დაყოფა
კატეგორია:აშშ-ის ტერიტორიები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1947

**თბილისის მე-19 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1947 წელს. ტურნირის გამარჯვებულები გახდნენ ალექსანდრე ბლაგიძე და მიხეილ შიშოვი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1950

**თბილისის 22-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1950 წლის 25 ნოემბრიდან 17 დეკემბრამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მიხეილ შიშოვი. მთავარი მსაჯი იყო პავლე ხიზანიშვილი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1945

**თბილისის მე-17 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1945 წლის მაის-ივნისში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჰენრიხ კასპარიანი.

ცხრილი

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბლეკი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბლეკი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შოტლანდიელი ფიზიკოსისა და ქიმიკოსის, ჯოზეფ ბლეკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). 

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 19.46 კმ, სიღრმე — 1.76 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბლეკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-21
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1948

**თბილისის მე-20 ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1948 წლის 3 იანვრიდან 15 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მიხეილ შიშოვი. მთავარი მსაჯი იყო არჩილ ებრალიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1948/1949

**თბილისის 21-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1948 წლის 10 დეკემბრიდან 1949 წლის 31 იანვრამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ნიკოლოზ სოროკინი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 421

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 421** — რომელიც მიღებული ერთხმად 1977 წლის 9 დეკემბერს, რეზოლუცია 418-ის გახსენების შემდეგ, საბჭომ გადაწყვიტა დაეარსებინა კომიტეტი ამ რეზოლუციის განხორციელების ზედამხედველობისთვის. მან დაავალა კომიტეტს წარმოედგინა ანგარიში თავისი დაკვირვებებისა და რეკომენდაციების შესახებ იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ შეიძლება უფრო ეფექტური გახდეს იარაღის ემბარგო სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ და ჰკითხოს წევრ სახელმწიფოებს, თუ როგორ ანხორციელებენ ისინი რეზოლუციას.

რეზოლუცია 421 განაგრძობდა და მოუწოდებდა ყველა წევრ სახელმწიფოს სრულად ეთანამშრომლა კომიტეტთან ზემოთ აღნიშნულ საკითხებში, ხოლო გენერალურ მდივანს განეხორციელებინა შესაბამისი მოწყობა კომიტეტის ფუნქციონირების უზრუნველსაყოფად.

## იხილეთ აგრეთვე
*აპართეიდი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/421(1977))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1977 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
ბონპლანი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბონპლანი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი გეოგრაფის, ბოტანიკოსის, ნატურალისტისა და მოგზაურის, ემე ბონპლანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 59.25 კმ, სიღრმე — 2.71 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19
ნადირ მონჯი

მინი|ნადირ მონჯი კაშმირში
**ნადირ მონჯი** ― შემწვარი კერძი, რომელიც მზადდება ლოტოსის ღეროსა და დაფქული წიწაკისგან. წარმოიშვა ქაშმირში და გვხვდება მთელ სამხრეთ აზიაში.

## მომზადება 
ნადირ მონჯის ჩვეულებრივ ამზადებენ ერთი ან ორი ინგრედიენტით, რომლებიც შეიძლება იყოს: ლოტოსის ფესვი, ბრინჯის ფქვილი, მარილი, წითელი წიწაკა, კვლიავი, ყვავილოვანი კომბოსტო, კაიენის წიწაკა, ჩილის წიწაკა ან ზოგჯერ შავი ძირა. ლოტოსის ფესვები იჭრება გრძელ ნაჭრებად და შემდეგ ზოლებად. ურევენ ბრინჯის ფქვილს, მარილს, წითელ წიწაკის ფხვნილს, კვლიავის მარცვლებსა და სხვადახვა სუნელს და წვავენ სპეციალურ ღუმელში. შეწვის შემდეგ ხდება ხრაშუნა და მოწითალო-მოყავისფრო შეფერილობის. კერძს მიირთმევენ ცხლად, ჩატნისთან ერთად.

## სერვირება 
ნადირ მონჯი, როგორც წესი, მიირთმევა მთავარ კერძად ან აპეტაიზერად. ქაშმირში ის პოპულარულია სწრაფი კვების ობიექტებში.

## სქოლიო
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:აზიური სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:სამზარეულო
კარტოფილის კანი

მინი|კარტოფილის კანი
**კარტოფილის კანი** (ზოგჯერ უწოდებენ „**კარტოფილის ქურთუკს**“) ― წასახემსებელი ან აპეტაიზერი, მზადდება გაუფრცქვნელი კარტოფილის ნახევრებისგან, რომლებიც შიგთავსამოცლილია და ბეკონით, ჩედარის ყველით და მწვანე ხახვით იკმაზება, სანამ ხელახლა გამოაცხობენ. ისინი ხშირად გვხვდება ამერიკის შეერთებულ შტატებში, არაფორმალური რესტორნების მენიუში. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი პოპულარულია რესტორნებსა და პაბებში, მათ სახლშიც ხშირად ამზადებენ. ასევე შეგიძლიათ, კერძის გაყინული ვარიანტი შეიძინოთ. 

## ისტორია 
რესტორნებში კარტოფილის კანი, როგორც აპეტაიზერი დაახლოებით 1970-იანი წლებიდან არსებობს, მათი მომზადების დოკუმენტაცია კი 1974 წლიდან. ბევრი რესტორანი, როგორიცაა „TGI Fridays“, „Prime Rib Restaurant“ და „R.J. Grunts of Lettuce Entertain You Enterprises“, ამტკიცებს, რომ იყო პირველი რესტორანი, სადაც ეს კერძი სტუმრებს მიართვეს

## სქოლიო
.

კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:სამზარეულო
ნივრის კვანძები

მინი|ნივრის კვანძები
**ნივრის კვანძები** — ნივრიანი პურის სახეობა, რომელიც ძირითადად ნიუ-იორკისა და მიმდებარე რეგიონების პიცერიებში გვხვდება. ისინი 1940-იან წლებში ბრუკლინში შეიქმნა. ბევრი პიცერია აცხადებს, რომ ისინი ამ პროდუქტის გამომგონებლები არიან.

ვინაიდან ნივრის კვანძები ზედმეტი პროდუქტის გამოყენების გზაა, ეს კერძი, როგორც წესი, პიცერიის მენიუში ყველაზე იაფი პროდუქტია და ხშირად დიდი შეკვეთების შემთხვევაში უფასოდ ურიგდება მომხმარებელს. 

## მომზადება 
ნივრის კვანძები, როგორც წესი, პურის ცომისგან მზადდება. ცომს აბრტყელებენ და შემდეგ პატარა, მჭიდრო კვანძებად ჭრიან. ცხვება წინასწარ გახურებულ პიცის ღუმელში. გამომცხვარ კვანძებს ზეთის, პარმეზანის ყველის და დაჭყლეტილი ნივრის ნაზავს ამატებენ. ვარიაციები შეიძლება მოიცავდეს წვრილად დაჭრილ ოხრახუშს, გამხმარ ორეგანოს ან შავ პილპილს. მიტანის წინ ნივრის კვანძებს ათბობენ და შესაძლოა მარინარას სოუსითაც მიიტანონ სუფრასთან.

## სქოლიო
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:სამზარეულო
ბოჭკოვანასებრნი

**ბოჭკოვანასებრნი** () — სოკოების ოჯახი ფირფიტოვანთა რიგისა. ის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ოჯახია ფირფიტოვანთა რიგში. ამ ოჯახს ექტომიკორიზული ეკოლოგიური თვისებები აქვს. ისინი მიკორიზას სულ მცირე 23 მცენარეთა ოჯახთან ქმნიან. სახეობათა უმეტესობა უპირატესობას კირქვიან ან ნეიტრალურ ნიადაგებს ანიჭებს. ფართოდაა გავრცელებული ტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. 

ბოჭკოვანასებრთა ტიპური გვარი, *Inocybe* (), თავდაპირველად 1821 წელს ელიას მაგნუს ფრისის მიერ იქნა აღწერილი. 1863 წელს ფრისმა ინოციბე გვარის რანგში აიყვანა.

ნაყოფსხეული როგორც წესი ქუდიანია, ხორცოვანი ან მემბრანული, ხშირად, ხასხასა ფერის. ქუდი უმეტესად ქერცლოვანი ან ბოჭკოვანია, კონუსისებური, ამოზნექილი ან არათანაბარი ფორმის, მოყვითალო, თეთრი, ყავისფერი ან წითელი, ფირფიტებიანი ჰიმენოფორით. ჰიფები ჩვეულებრივ ამილოიდურია, სამაგრებით ან მათ გარეშე. ცისტიდები როგორც წესი, სხვადასხვა ფორმისაა. ბაზიდიუმი ორ- ან ოთხსპორიანია. სპორები სხვადასხვა ფორმისაა, გლუვი, მეჭეჭებიანი, ეკლიანი ან ამობურცულზოლიანი, ყავისფერი შეფერილობის.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბოჭკოვანასებრნი — GBIF
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბოჭკოვანასებრნი
კატეგორია:სოკოების ოჯახები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1952

**თბილისის 23-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1952 წლის 20 იანვრიდან 18 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ალექსანდრე ბუსლაევი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1954

**თბილისის 25-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1954 წლის 17 იანვრიდან 10 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ბუხუტი გურგენიძე. მთავარი მსაჯი იყო ა. გამრეკელი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1959

**თბილისის 30-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1959 წლის 24 მარტიდან 21 აპრილამდე. ტურნირის გამარჯვებულები გახდნენ ალექსანდრე ბუსლაევი და ალექსანდრე ბლაგიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
მარგარეტ ბერტი

**მარგარეტ ბერტი** — ( 4 ივნისი, 1896 წელი, — 1 მაისი,1971 წელი, ) ამერიკელი მეორეხარისხოვანი როლების მსახიობი, რომელიც აქტიური იყო 1930-იანი წლებიდან 1950-იანი წლების ჩათვლით.

იგი დაიბადა 1896 წლის 4 ივნისს ბლეკბერნში, ლანკაშირში. კინოკარიერა დაიწყო მუნჯი კინოს ეპოქაში, პატარა, უსახელო როლით 1926 წლის ფილმში „*შავი ჩიტი*“, სადაც მთავარ როლს ასრულებდა ლონ ჩეინი. თავისი ხანგრძლივი კარიერის განმავლობაში ბერტმა ითამაშა 150-ზე მეტ მხატვრულ ფილმში, მოკლემეტრაჟიან ფილმსა და სატელევიზიო შოუში, უმეტესწილად ტიტრებში მიუთითებელ როლებში, მათ შორის ბევრი უსახელო პერსონაჟის როლში. ზოგჯერ მას უფრო მნიშვნელოვანი მეორეხარისხოვანი როლი ენიჭებოდა, როგორიცაა მისის როჯერსის როლი 1947 წლის კომედია-დრამაში *„სერჟანტი კოლეჯში მიდის“*. ტელევიზიის გაჩენასთან ერთად ის რამდენჯერმე გამოჩნდა ტელესერიალებში, მათ შორის *„როი როჯერსის შოუში“*, *„ჯიმ ბოუის თავგადასავლებში“* და *„უოლტერ უინჩელის საქმეში“*. მისი ბოლო გამოსვლა იყო პატარა როლი სიტკომში *„ქვედაკაბის გზაჯვარედინი“* 1964 წელს.

ბერტი იყო კინომსახიობთა გილდიისა და ეკრანის ეპიზოდური როლების მსახიობთა გილდიის წევრი.

ბერტი გარდაიცვალა 1971 წლის 1 მაისს საკრამენტოში, კალიფორნიაში. მას ჩაუტარდა კრემაცია.

## წყაროები
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:მსახიობი ქალები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1960

**თბილისის 31-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1960 წლის 28 თებერვლიდან 25 მარტამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა თამაზ კიკიანი.

## ცხრილი
ბაკი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბაკი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ექსპერიმენტული ფიზიკოსის, ერნსტ ბაკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 34.63 კმ, სიღრმე — 2.10 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბაკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-13
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1961

**თბილისის 32-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1961 წლის დეკემბერში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გიორგი ეგიაშვილი.

## ტურნირის შესახებ 
ეს იყო პირველი თბილისის ჩემპიონატი, რომელიც შვეიცარიული სისტემით ჩატარდა. ტურნირში სულ 40 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. გამარჯვებულის შემდეგ, მომდევნო ადგილებზე გასულმა მოჭადრაკეებმა – ვ. ლობჟანიძემ, ემილ მიქაელიანმა, არჩილ წერეთელმა, გურამ მაჭავარიანმა, ვ. დუგლაძემ, ს. ელბაქიძემ და ს. გერსამიამ მოიპოვეს საქართველოს 1962 წლის ჩემპიონატში თამაშის უფლება. მეტი ცნობა ამ ტურნირზე არ არსებობს.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1952/1953

**თბილისის 24-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1952 წლის 5 დეკემბრიდან 1953 წლის 15 იანვრამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა თენგიზ გიორგაძე. მთავარი მსაჯი იყო ნიკოლოზ სოროკინი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1963

**თბილისის 33-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1963 წლის 2 იანვრიდან 24 იანვრამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა იური ჩიქოვანი.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1958

**თბილისის 29-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1958 წლის 5 თებერვლიდან 4 მარტამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გურამ მაჭავარიანი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბეერი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბეერი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ვილჰელმ ბეერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). 

## სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ვილჰელმ ბეერის () მიხედვით. შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ბეერი“ (ორ ხმოვანს ვინარჩუნებთ) და არა „ბერი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 9.06 კმ, სიღრმე — 1.5 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-11
ბირმინგემი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბირმინგემი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ირლანდიელი ასტრონომის, ჯონ ბირმინგემის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

## სახელწოდება
კრატერს სახელი ეწოდა მისი ეპონიმის ჯონ ბირმინგემის მიხედვით. ინგლისურად კრატერის სახელწოდება () შეესატყვისება ეპონიმს, ისევე როგორც რუსულიც (). ქართულადაც ეპონიმის შესატყვისი უნდა იყოს კრატერის სახელწოდება.

## კრატერის აღწერა 
ბირმინგემის კრატერი მდებარეობს მთვარის ჩრდილოეთ კიდურთან ახლოს და ამიტომ დედამიწიდან დაბალი კუთხით ჩანს. თავდაპირველი წარმონაქმნიდან მხოლოდ დაბალი, ჩაღრმავებული ქედების არარეგულარული პერიმეტრია შემორჩენილი, რომელიც ლავით აღდგენილ ინტერიერს აკრავს გარს. შიდა ფსკერი რამდენიმე პაწაწინა კრატერით არის მონიშნული და ზედაპირი უჩვეულოდ უხეშია კედლებიანი ვაკესთვის. განათების დაბალი კუთხე საშუალებას იძლევა, უფრო ნათლად დავინახოთ ამ ლოდებით მოფენილი ველის წვრილი დეტალები. ბირმინგემის წარმონაქმნი მდებარეობს მარე ფრიგორისის ჩრდილოეთით და დასავლეთ ბონდის კედლებიანი ვაკეს აღმოსავლეთით.

კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 89.92 კმ, სიღრმე — 2.83 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01
ეფი კონლი

**ეფი კონლი** (დ. 7 ნოემბერი, 1882 — გ. 8 აგვისტო, 1967)  — ამერიკელი მოცეკვავე და მსახიობი, რომელიც ვოდევილის ტურნეებს ატარებდა პარტნიორ ფრედ უორენთან ერთად, აგრეთვე თამაშობდა მუნჯ კინოში. მათი ვოდევილის წარმოდგენები დადებითი შეფასებით სარგებლობდა საზოგადოებაში.

## ადრეული ცხოვრება და ოჯახი
კონლი დაიბადა მასაჩუსეტსში 1882 წელს. მისი და, ენ კონლი, მაქსველ კარგერზე გათხოვდა.

ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკებში ინახება მისი და ფრედ უორენის 1916 წლის ფოტო, აგრეთვე მათი 1923 წელს გამოყენებული სასცენო კოსტიუმი. ეფი და მისი ქმარი ერთად მონაწილეობდნენ 1919 წლის ფილმში *„მეგობრის დახმარება“*.

## გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
კონლი გარდაიცვალა 1967 წელს ვან-ნაისში, კალიფორნიაში.

## რჩეული ფილმოგრაფია
**„მეგობრის დახმარება“* (1919) — გლორია მორნინგის როლში;
**„სამართლიანი და თბილი“* (1919) — ტესის როლში;
**„ოთხი ბლეფერი“* (1919) —სენიორა ფლორას როლში;
**„ბრმა კაცის თვალები“* (1919);
**„გასვლები“* (1920) — კაროლინ რუთერფორდის როლში;
**„იღბალს გისურვებ“* (1920) — მსახურის როლში;
**„გადამწყვეტი საათი“* (1920) — სალის როლში;
* *„ჭეშმარიტების სამოსი“* (1921 წლის ფილმი) (1921);

## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
პუერტო-რიკო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პუერტო-რიკო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პუერტო-რიკო — არაინკორპორირებული ორგანიზებული სტატუსის მქონე ამერიკის შეერთებულ შტატებთან თავისუფლად ასოცირებული ტერიტორია ცენტრალურ ამერიკაში;
* პუერტო-რიკო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში;
* პუერტო-რიკოს ღარი — ღრმა ზღვის ღარი ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში.
ბოუენ-აპოლო (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბოუენ-აპოლო** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის მატერიკულ ნაწილში. კრატერს, აპოლო 17-ის ასტრონავტებმა სახელი დაარქვეს, კანადელი გეოლოგის ნორმან ლევი ბოუენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

## კრატერის აღწერა 
კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 0.3 კმ, სიღრმე — 0.04 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ბოუენ-აპოლოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
გიორგი ბაბაკინი

**გიორგი ნიკოლაის ძე ბაბაკინი** (; დ.  – გ. 3 აგვისტო, 1971) — საბჭოთა რაკეტულ-კოსმოსური სისტემების კონსტრუქტორ-ინჟინერი. იყო ლავოჩკინის კონსტრუქტორული ბიუროს მთავარი კონსტრუქტორი (1965–1971). სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1970 წლის 24 ნოემბრიდან). ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1968). სოციალისტური შრომის გმირი (1970). ლენინის პრემიის ლაურეატი (1966).

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბაბაკინი.

## ლიტერატურა
*Ракеты и люди Архивная копия от 10 июля 2017 на Wayback Machine — Б. Е. Черток, М: «Машиностроение», 1999. ISBN 5-217-02942-0;
*Осташев А. И., Сергей Павлович Королёв — гений XX века: Прижизненные личные воспоминания об академике С. П. Королёве. М.: ГОУ ВПО МГУЛ, 2010. ISBN 978-5-8135-0510-2.
*С. П. Королёв: Энциклопедия жизни и творчества. Ред. В. А. Лопота. РКК «Энергия» им. С. П. Королёва, 2014. ISBN 978-5-906674-04-3
*«Военный энциклопедический словарь ракетных войск стратегического назначения» / Министерство обороны России.; Гл.ред.: И. Д. Сергеев, В. Н. Яковлев, Н. Е. Соловцов. — Москва: Большая Российская энциклопедия, 1999. — 632 с. — 8500 экз. — ISBN 5-85270-315-X.. — С.40.
*Хазанов Д. Покоритель Луны и Венеры: что известно о проектах Георгия Бабакина. ТАСС. 13 ноября 2024 года.

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография Бабакина
* ЦНИИ РТК — Энциклопедия космонавтики
* 
* 95 лет со дня рождения Бабакина Георгия Николаевича (1914—1971)

კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:რაკეტულ-კოსმოსური სისტემების კონსტრუქტორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
იოჰან ბაიერი

**იოჰან ბაიერი** (; დ. 1572, რაინი, ბავარია — გ. 7 მარტი, 1625, აუგსბურგი) — გერმანელი ასტრონომი, იურისტი და ასტრონომიის ისტორიკოსი.

## ბიოგრაფია
მან ფილოსოფიის შესწავლა ინგოლშტადტში 1592 წელს დაიწყო და მოგვიანებით აუგსბურგში გადავიდა იურისპრუდენციის პრაქტიკის გასაგრძელებლად. აუგსბურგში ყოფნისას ასტრონომიით დაინტერესდა. საბოლოოდ, 1612 წელს, აუგსბურგის საქალაქო საბჭოს იურიდიული მრჩეველი გახდა.

მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომი იყო ვარსკვლავური ატლასი „ურანომეტრია“, რომელიც 1603 წელს გამოიცა და რომელიც პირველი ატლასი იყო, რომელმაც მთელი ციური სფერო მოიცვა. მან შემოიღო ვარსკვლავების სახელდების სისტემა ბერძნული ასოების გამოყენებით, ასევე რამდენიმე ახალი თანავარსკვლავედი.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბაიერი.

## ლიტერატურა
*Байер, Иоганн // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## რესურსები ინტერნეტში
*Full digital facsimile, Linda Hall Library

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1955

**თბილისის 26-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1955 წლის 25 იანვრიდან 16 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ალექსანდრე ბუსლაევი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
სამხრეთ პოლუსი-ეიტკენის აუზი

**სამხრეთ პოლუსი-ეიტკენის აუზი** — მთვარის უდიდესი დეპრესია, მდებარე მთვარის უკანა მხარის, სამხრეთ ნახევარსფეროში. ის მთელ მზის სისტემაში ერთ-ერთი უდიდესი ცნობილი კრატერია. ეს მთვარეზე, ყველაზე ღრმა და უძველესი ცნობილი შეჯახების სტრუქტურაა. მისი კიდე დედამიწიდან ჩანს, როგორც მთის ქედი, რომელიც მთვარის სამხრეთ კიდურთან (ლაიბნიცის მთები) ახლოს მდებარეობს. აუზის ზედაპირი მიმდებარე მაღალმთიანეთისგან გამოირჩევა უფრო მუქი ფერით, მაგრამ არა ისეთი მუქი, როგორც მთვარის ზღვის ვაკეები. კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 1500 კმ, სიღრმე — 3.94 კმ.

სამხრეთ პოლუსი-აიტკენის აუზი დასახელებულია მის ორივე მხარეს არსებული ორი მახასიათებლის გამო: მთვარის სამხრეთი პოლუსი და კრატერი ეიტკენი. ეს სამუშაო სათაურია. ამ ობიექტს ოფიციალური (საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ დამტკიცებული) სახელწოდება არ გააჩნია.

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ზედაპირი
კატეგორია:კვადრანტი LQ-24
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1964

**თბილისის 34-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1964 წლის 23 იანვრიდან 18 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა გურამ მაჭავარიანი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1965

**თბილისის 35-ე ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** მიმდინარეობდა 1965 წლის 27 იანვრიდან 16 თებერვლამდე. ტურნირის გამარჯვებული გახდა რომან ჯინჯიხაშვილი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:თბილისის ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბენჩი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბენჩი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ცენტრალურ ნაწილში. სახელი ეწოდა, აპოლო 12-ის მთვარეზე დაშვების სახსოვრად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1973 წელს). 

## კრატერის აღწერა 
აპოლო 12-ის ასტრონავტებმა, პიტ კონრადმა და ალან ბინმა, 1969 წლის 19 ნოემბერს, ბენჩის კრატერის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მთვარის მოდული (LM) Intrepid-ით დაეშვნენ. ბენჩის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს უფრო დიდი ჰედისა და მზომიორის კრატერები. დასავლეთით კი შარპის კრატერია (ახლანდელი შარპ-აპოლო).

კრატერს ბენჩი ეწოდება კრატერში არსებული ტერასების (სკამების) გამო. მისიის დაგეგმვისას კრატერის დასავლეთ მხარეს მდებარე ფართო ტერიტორიას „დაბალ სკამს“ უწოდებდნენ, ხოლო აღმოსავლეთ მხარეს მდებარე უფრო პატარა ტერიტორიას „მაღალ სკამს“ უწოდებდნენ.

## სატელიტური კრატერები 
ბენჩის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19