აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობა

**სრულიად აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობა** (12 — 17 თებერვალი, 1922, სოხუმი, აფხაზეთის სსრ) — სრულიად აფხაზეთის საბჭოების რიგით პირველი ყრილობა. ესწრებოდა 255 დელეგატი, მათ შორის: გლეხი 134 (53%), მოსამსახურე — 85 (33%), მუშა — 36 (14%); კომუნისტი — 158 (62%), კომკავშირელი — 6 (2%), უპარტიო — 91 (36%).

## ისტორია
დღის წესრიგი: 
#საბჭოთა რესპუბლიკების საერთაშორისო მდგომარეობა (ნ. სვანიძე); 
#მოხსენება სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობისა (ნ. აქირთავა) და თანამოხსენება წითელი არმიის შესახებ; 
#ამიერკავკასიის რესპუბლიკათა ფედერაცია (ნ. ლაკობა); 
#აფხაზეთის რევკომის მოღვაწეობის ანგარიში (ე. ეშბა), თანამოხსენება მიწისა და სურსათის საკითხებთან დაკავშირებით (სტოკისი); 
#ადგილიდან წარმოთქმული მოხსენებები; 
#მოხსენება შიმშილზე (ნ. აქირთავა); 
#აფხაზეთის ცაკის არჩევა; 
#საქართველოს საბჭოების ყრილობაზე წარსაგზავნი დელეგატების არჩევნები; 
#მიმდინარე საქმეები.

**პირველი დღის საღამოს სხდომა** 12 თებერვალს საღამოს 7:30 საათზე ქალაქ სოხუმის პირველ სახელმწიფო თეატრის შენობაში გაიმართა. სსრ აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტის სახელით ე. ეშბამ სრულიად აფხაზეთის საბჭოების პირველი ყრილობა გახსნილად გამოაცხადა.

მისასალმებელი სიტყვებით გამოვიდნენ: აფხაზეთში სკპ საოლქო კომიტეტის სახელით — ნ. ლაკობა, აფხაზეთის რევკომის ახელით — აქირტავა, რუსეთის ცაკის სახელით — ე. ეშბა, პროფკავშირების საბჭოების სახელით — კრემლიანსკი, წითელი არმიის სახელით — ევტუშენკო, კომკავშირის სახელით — კოვალენკო.

ე. ეშბამ ფრაქციის ბიუროს სახელით ასარჩევად წარმოადგინა პრეზიდიუმის 17 კაციანი სია: ეშბა, ლაკობა, უბირია, ვარდანია, მელაძე, ჟუკოვი, ნაჭყებია, ხაბურძანია, სვანიძე, ბახტაძე, აქირთავა, კუხალეიშვილი, კრემლიანსკი, იჩო თოფურია, დუგ ტარბა, იაკუბ დოლბაია და ევტუშენკო. სია 220 მომხრეთი და 1 წინააღმდეგით მიღებულ იქნა.

ფრაქციის ბიუროს სახელით წარედგინა სამანდატო კომისიის შემდეგი სია: ბორისენკო, პენიაკოვი და გერგაია, ხოლო სამდივნო — ნერონოვი, მელაძე და სვეკოლნიკოვი.

გამოცხადდა ყრილობის დღის წესრიგი, რომელიც ერთხმად იქნა მიღებული. პრეზიდიუმს დაევალა რეგლამენტისა დასამუშაო საათების განსაზღვრა. სესია დაიხურა.

**მეორე დღის დილის სხდომა** 13 თებერვალს დილის 10 საათზე ქალაქ სოხუმის მეორე სახელმწიფო თეატრის შენობაში გაიმართა.

**მეორე დღის საღამოს სხდომა** 13 თებერვალს საღამოს გაიმართა. სხდომას თავჯდომარეობდა ნ. აქირთავა. 

წითელი არმიის შესახებ სიტყვით გამოსული იყო ევტუშენკო. 

შემდეგ გამოვიდა ნ. ლაკობა ამიერკავკასიის რესპუბლიკების ფედერაციასთან დაკავშირებით.

**მესამე დღის დილის სხდომა** 14 თებერვალს დილის სხდომა მიეძღვნა ნ. ლაკობას ფედერაციასთან დაკავშირებით მოხსენების თარგმნას აფხაზურ და მეგრულ ენებზე. 

**მესამე დღის საღამოს სხდომა** 14 თებერვალს შედგა. სხდომას თავჯდომარეობდა ნ. აქირთავა. 

ნ. ლაკობას ფედერაციასთან დაკავშირებით მოხსენების განხილვაში ჩაერთვნენ დელეგატები: ეთერია, აბაშენია, ვ. ლაკობა. დასასრულს ბოლო სიტყვით გამოვიდა ნ. ლაკობა.

**მეოთხე დღის საღამოს სხდომა** 15 თებერვალს საღამოს შედგა. 

აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტის საქმიანობის შესახებ ყრილობის წინაშე ანგარიშით წარსდგა ე. ეშბა.

**მეხუთე დღის დილის სხდომა** 16 თებერვალს შედგა.

**მეექვსე დღის საღამოს სხდომა** 17 თებერვალს შედგა. სიტყვით გამოვიდა ნ. აქირთავა შიმშილის შესახებ. ყრილობაზე მიიღეს რეზოლუციები. ჩატარდა აფხაზეთის ცაკის არჩევნები. შეირჩა დელეგატები, რომლებიც გაიგზავნებოდნენ საქართველოს საბჭოების ყრილობაზე წარმომადგენლებად.

### აფხაზეთის საბჭოების საგანგებო ყრილობა
**სრულიად აფხაზეთის საბჭოების საგანგებო ყრილობა** (28 — 30 ნოემბერი, 1922, სოხუმი) — ყრილობას ესწრებოდა 95 დელეგატი, მათგან 30 ქალაქებიდან დანარჩენები კი მაზრებიდან იყვნენ წარმოდგენილნი.

დღის წესრიგი: 
#საბჭოთა რესპუბლიკების საშინაო და საგარეო მდგომარეობა (ნ. ლაკობა); 
#საბჭოთა რესპუბლიკების  ფინანსური და ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ (ალანია); 
#მოხსენება სურსათის გადასახადზე (შაბრანოვი); 
#სამანდატო კომისიის მოხსენება; 
#ადგილიდან წარმოთქმული მოხსენებები; 
#ამიერკავკასიის სფსრ-ის დელეგატთა არჩევნები; 
#მიმდინარე საქმეები.

**პირველი სესია** 28 ნოემბერს დღის 1 საათზე ქალაქ სოხუმის პირველ სახელმწიფო თეატრის შენობაში გაიხსნა. 

სხდომა გახსნა ნ. აქირთავამ, რომელმაც ორიოდ სიტყვით ახსნა საგანგებო ყრილობის მოწვევის აუცილებლობა. შემდეგ მისასალმებელი სიტყვით გამოვიდნენ აფხაზეთის ცაკის, სკპ-ის საოლქო კომიტეტის, პროფკავშირების, წითელი არმიისა და კომკავშირის საოლქო კომიტეტის წარმომადგენლები.

მისასალმებელი სიტყვების შემდეგ დაიწყო ყრილობის პრეზიდიუმის არჩევა. კომუნისტრური ფრაქციის წინადადებით არჩეული იყო 11 წევრი: ნ. ლაკობა, ნ. აქირთავა, ც. კარტოზია, ს. კუხალეიშვილი, ნ. ბორისენკო, ნ. კრემიანსკი, ალანია, შამბა, აგირბა, ვარდანია და ხაბურძანია. აღნიშნული სია ყრილობამ მიიღო ერთსულოვნად. სამდივნოში არჩეულ იქნა სუკოიანი, დელავერი და ნერონოვი; სამანდატო კომისიაში კი — ცაგურია, დემიანენკო, ხასაია, წითლიძე და კონჯარია.

დღის წესრიგი ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა, რის შემდეგადაც მომდევნო ყრილობა საღამოს 6 საათზე დაინიშნა, მიმდინარე კი — დაიხურა.

**მეორე სესია** 28 ნოემბერს საღამოს 6 საათზე ქალაქ სოხუმის პირველ სახელმწიფო თეატრის შენობაში შედგა. 

სხდომაზე პირველი გამოვიდა ნ. ლაკობა თავისი მოხსენებით, რომელიც 2 საათი გრძელდებოდა.

შემდეგ, სიტყვით გამოვიდა ალანია, რომლის მოხსენება მეორე დღით 29 ნოემბერის მესამე საესიაზე გაგრძელდა.

სესიის დახურვა.

**მესამე სესია** 29 ნოემბერს შედგა.

სხდომაზე თავისი გამოსვლა დაასრულა ალანიამ თემაზე — „საბჭოთა რესპუბლიკების  ფინანსური და ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ“.

30 ნოემბრის სხდომაზე კომუნისტური პარტიის ფრაქციამ ამიერკავკასიის ფედერაციის საბჭოში წარადგინა დედელეგატები: ორჯონიკიძე, ატარბეკოვი, აქირთავა, ლაკობა, ეშბა, კარტოზია, კუხალეიშვილი, ჟვანია, კრემიანსკი, ასანოვი, გუდავაძე, აგირბა, აპბა, ხაბურძანია, ჯობავა, წითლიძე, დამენია, ვარდანია და ჯავახია. ასევე ორი კანდიდატი — უბირია და გრიგოლია.

## აფხაზეთის ცაკის სხდომები
სულ ჩატარდა აფხაზეთის I მოწვევის ცაკის ორი სესია.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
1