open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
წინადადების ტოპოლოგიური მოდელი

**ტოპოლოგიური მოდელი** — გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებაში წინადადებაში სიტყვების თანმიმდევრული განლაგების ერთგვარი მოდელი, რომლის მიხედვითაც გერმანული წინადადება ტიპისდა მიხედვით (თხრობითი, კითხვითი, ბრძანებითი...) რამდენიმე ველად () დაიყოფა, და რომელიც გარკვეული წესის მიხედვით შეიძლება შეივსოს მხოლოდ სათანადო გრამატიკული კატეგორიის სიტყვებით. 

წინადადების ტოპოლოგიური მოდელი წარმოადგენს გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებაში წინადადების აღწერის მეტად გავრცელებულ მეთოდს. 

ტერმინით ტოპოლოგიური მოდელი აღნიშნავენ გრაფიკულად გამოსახვად ბადეს, რომელშიც სხვადასხვაგვარი წინადადებები ენაში თავიანთი ვლენის სახეთა მიხედვით სისტემატურად განლაგდებიან და კლასიფიცირებულ სახეს იღებენ. 

გარდა გერმანულისა, ტოპოლოგიური მოდელი სკანდინავიური ენების წინადადებების აღსაწერადაც არის მიღებული.    

## ლიტერატურა 
* Duden. Die Grammatik (= Der Duden. 4). 8., überarbeitete Auflage. Dudenverlag, Mannheim u. a. 2009, ISBN 978-3-411-04048-3.
* Eisenberg, Peter : Grundriss der deutschen Grammatik. Band 2: Der Satz. 4., aktualisierte und überarbeitete Auflage. Metzler, Stuttgart u. a. 2013, ISBN 978-3-476-02424-4.
* Haider, Hubert: Mittelfeld Phenomena. წიგნში: Martin Everaert, Henk van Riemsdijk (გამომც.): The Blackwell Companion to Syntax (= Blackwell Handbooks in Linguistics. 19). Band 3. Blackwell, Malden MA u. a. 2006, ISBN 1-405-11485-1, გვ. 204–274.
* Pittner, Karin; Berman, Judith: Deutsche Syntax. Ein Arbeitsbuch. 4., aktualisierte Auflage. Narr, Tübingen 2010, ISBN 978-3-8233-6610-2.
* Sternefeld, Wolfgang: Syntax. Eine morphologisch motivierte generative Beschreibung des Deutschen (= Stauffenburg-Linguistik. 31). 2 Bände. Stauffenburg, Tübingen 2006.
* Wöllstein, Angelika: Topologisches Satzmodell (= Kurze Einführungen in die germanistische Linguistik. 8). Winter, Heidelberg 2010, ISBN 978-3-8253-5695-8. 

კატეგორია:ინდოევროპული ენათმეცნიერება
კატეგორია:გერმანული ენა
კატეგორია:გერმანიკული ენები
კატეგორია:გერმანული გრამატიკა
მოსკოვის სამების ტაძარი (ჩერკასკის თავშესაფარი)

**მოსკოვის სამების ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. მისამართი: ლენინგრადის პროსპექტი სახლი 16.   

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
1856 წელს თავადმა ნადეჟდა ალექსის ასულმა ჩერკასკაიამ შეიძინა არქიტექტორ იოსიპ ბოვეს საოჯახო აგარაკი. მან აქ ააშენა თავშესაფარი მოხუცი ქალბატონებისათვის. 1857 წელს მან გადაწყვიტა თავშესაფარში აეშენებინა კარის ეკლესია სამების სახელზე და უკვე 1858 წელს იგი აკურთხეს. ეკლესიაში დაკრძალულია ჩერკასკების რამდენიმე წარმომადგენელი. 

1886 წელს არქიტექტორმა ნიკოლაი ვოსკრესენსკიმ შეიმუშავა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეგვტერის პროექტი. ეგვტერის კურთხევა შედგა 1888 წლის 15 ოქტომბერს. XX საუკუნის დასაწყისიდან ეკლესია თვითმმართველია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებგვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგი

**გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგი** (; დ. 6 ნოემბერი, 1840, დანაუ, ოლდენბური-ინ-ჰოლშტაინი — გ. 14 მაისი, 1914, დრეზდენი) — გერმანელი ილუსტრატორი, მხატვარი.

## ბიოგრაფია 
გერმანია-საფრანგეთის ომში მონაწილეობა მიიღო როგორც დაჭრილთა მომვლელმა. მიუნხენსა და ანტვერპენში ხანგრძლივი ვიზიტის შემდეგ მან 1875 წელს დრეზდენს მიაშურა, სადაც კარგა ხანს დარჩა და ნაყოფიერ შემოქმედებით მუშაობას ეწეოდა.

1875 წლიდან დაქორწინებული იყო მომღერალსა და მუსიკის მასწავლებელზე სოფი ელიზე იოან გეორგინე ლანგჰაიმზე (; დ. 1848, ეკერნფერდე — გ. 1892 დრეზდენი). მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგის ორივე ვაჟიშვილი პაული და კარლი ცნობილი არქივარიუსის თეოდორ დისტელის ვილა „დისტელჰაიმში“ (ბლაზევიცი) იზრდებოდნენ.

## ნაწერები 
* Das Zeichnen und Zeichenunterricht, (ხატვა და ხატვის გაკვეთილი) Leipzig 1869

## ლიტერატურა 
* Ernst, Sigismund: Ehrenberg, Carl. წიგნში: Ulrich Thieme (გამომც.): Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. Begründet von Ulrich Thieme und Felix Becker. ტომი 10: Dubolon–Erlwein. E. A. Seemann, Leipzig 1914, იხ. გვ. 392–393.
* Ehrenberg, Carl (Maler). წიგნში: Hans Vollmer: Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts. Band 5: V–Z. Nachträge: A–G. E. A. Seemann, Leipzig 1961, იხ. გვ. 451. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
კატარის გერბი

**კატარის გერბი** () — კატარის ეროვნული სიმბოლო. ახლანდელი გერბის პირველი ვარიანტი მიღებულია 1976 წელს, განახლებული — 2022 წელს. მის შუაგულში გამოსახულია ორი ურთიერთგადამკვეთი ხმალი, მათ ზემოთ — ტალღები, მასზე მოცურავე აფრიანი ნავი და ორი პალმა (ყველაფერი — ბორდოსფრად).

გერბის წინა ვარიანტზე (1976) შუა ფონი ყვითელია, ხმლები – თეთრი, ტალღები — ლურჯ-თეთრი. გარშემორტყმულია წრით, რომლის ზედა და ქვედა ნახევრები შეფერილია დროშის ფერებში, ზედა — თეთრად, ხოლო ქვედა — ბორდოსფრად. თეთრ ნაწილზე გამოსახულია არაბული წარწერა (دولة قطر — კატარის სახელმწიფო), ბორდოსფერზე — იგივე წარწერის ინგლისური ვერსია.

## ადრინდელი გერბები 

File:Emblem of Qatar (1966–1976).svg|1966–1976
File:Emblem of Qatar (1976–2022).svg|1976–2022

## რესურსები ინტერნეტში 
*Embassy of Qatar in Washington DC
*FOTW - Qatar

კატეგორია:კატარის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ჩიჩახვა ჩიბუხები

**ჩიჩახვა ჩიბუხები** () — ფრინველთა ქვეოჯახი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. მოიცავს 4 ოჯახს. მცირე და საშუალო ზომის ფრინველებია. იკვებებიან მცირე ზომის უხერხემლოებითა და მცენარეთა თესლებით.

## ოჯახები 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Baker AJ, Pereira SL and Paton TA, Phylogenetic relationships and divergence times of Charadriiformes genera: multigene evidence for the Cretaceous origin of at least 14 clades of shorebirds (PDF), in Biol Lett 2007; 3: 205-209.
* Paton TA & Baker AJ, Sequences from 14 mitochondrial genes provide a well-supported phylogeny of the Charadriiform birds congruent with the nuclear RAG-1 tree, in Molecular Phylogenetics and Evolution 2006; 39(3): 657–667, DOI: 10.1016/j.ympev.2006.01.011.

## სქოლიო 
კატეგორია:მეჭვავიასნაირნი
კარლ ემილ თეოდორ ერენბერგი

**კარლ ემილ თეოდორ ერენბერგი** () (დ. 6 აპრილი, 1878, დრეზდენი — გ. 26 თებერვალი, 1962,  მიუნხენი) — გერმანელი კომპოზიტორი.

## ცხოვრების გზა 
კარლ ერენბერგი იყო მხატვარ კარლ ერენბერგის ვაჟიშვილი და ცნობილი მევიოლინისა და მხატვრის პაულ ერენბერგის ძმა; ძმებმა ჯერ კიდევ ადრეულ ასაკში დაჰკარგეს დედა, სოფი ელიზე იოან გეორგინე ლანგჰაიმზე (გერმ. Sophie Elise Johanne Georgine Ehrenberg) (დ. 1848, ეკერნფერდე — გ. 1892 დრეზდენი), რის გამოც სახელმწიფო არქივარიუსის თეოდორ დისტელის ოჯახში, ვილა დისტელჰაიმში იზრდებოდნენ ჰილდე და ლილი დისტელჰაიმებთან ერთად.

კარლ ერენბერგი სწავლობდა დრეზდენის კონსერვატორიაში იმ დროისათვის ცნობილი მასწავლებლის ფელიქს დრეზეკეს () დამრიგებლობით. მოგვიანებით იგი ხელმძღვანელობდა კაპელებს დორტმუნდში, ვიურცბურგში, პოზენში, აუგსბურგში, მეცსა და ლოზანაში, ხოლო 1922 წელს სათავეში ჩაუდგა ბერლინის სახელმწიფო ოპერის კაპელას.

1925 წლიდან 1935 წლამდე მუშაობდა კელნის სამუსიკო უმაღლეს სასწავლებელში, 1932 წელს შევიდა ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტიის () რიგებში და დროდადრო, 1935 წლიდან 1946 წლამდე იყო მიუნხენის სამუსიკო უმაღლესი სასწავლებლის პროფესორი.

ნაცისტური რეჟიმის დროს შედიოდა მესამე რაიხის საიმპერიო მუსიკოსთა ერთობის მუსიკის პედაგოგთა საბჭოში.

კარლ ერენბერგმა დაწერა ოპერა, ორი სიმფონია, სიმფონიური ჩანახატები, ორი საორკესტრო სუიტა, ერთი უვერტიურა, კონცერტი ჩელოსათვის, რამდენიმე კამერული მუსიკის ნაწარმოები, დაწერა ასევე თეატრალური წარმოდგენისთვის მუსიკალური თანხლება და სიმღერები. 

კარლ ერენბერგი განისვენებს მიუნხენის ჩრდილო სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Der Nachlass befindet sich in der Bayerischen Staatsbibliothek

კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი 
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:გერმანელი მუსიკოსები
ვილა

**ვილა** ()  — ქალაქგარეთ აშენებული ბაღ-პარკიანი სახლის ტიპი. პირველი ვილა ძველ  რომში ჯერ კიდევ ძვ. წ. III საუკუნეში გაჩნდა. ძვ. წ.  II—ძვ. წ. I საუკუნეებში იგი გავრცელდა მთლ ხმელთაშუაზღვისპირეთში. იმხანად ყველაზე ხშირი იყო ე. წ. Villa rustica — საცხოვრებელ და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა კომპლექსი მამულის ცენტრი. ჩვეულებრივ შდგებოდა სახლის პატრონისა და მისი ოჯახისათვის განკუთვნილი საცხოვრებლისა და სამეურნეო ნაწილისაგან (მონათა საცხოვრებელი, ბოსელი, ბეღელი და სხვა). ყველა ნაგებობა თავმოყრილი იყო თავდაპირველად ღია, ხოლო შემდეგ  ჩაკეტილი ეზოს ირგვლივ. ქალაქგარეთა ვილის ტიპი  — villa urbana განკუთვნილი იყო გართობისა და დასვენებისთვის. ძვ. წ.  II—ძვ. წ. I საუკუნეებში სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათაგან გამოყოფილ სახლის პატრონის სამყოფს ხშირად მოხატულობითა და მოზაიკით ამკობდნენ. 

დიდ ვილებს (განსაკუთრებით იმპერიის ეპოქაში) გარს ერტყმოდა პავილიონებით, შადრევნებითა და ქანდაკებებით დამშვენებული ტერასული პარკები, დიდებულთა ქალაქგარეთა მამულ-რეზიდენციის ტიპის ვილა ფართოდ იყო გავრცელებული   XV — XVI  საუკუნეებში იტალიაში. აღორძინების ეპოქაში ვილის ანსამბლი ღერძული კომპოზიციიაა იყო, ცენტრალური ადგილი კსზინოდ მთავარ შენობას ეჭირა. ტერასების, საბჯენი კედლებისა და მათი შემაერთებელი კიბეების არქიტექტურის დამუშავების შედეგად შეიქმნა გარემოსთან შერწყმული შენობისა და პარკის ერთიანი ხედი (პაპი იულიუს  III-ის ვილა რომში 1550–1555, არქიტექტორები  ჯაკომო და ვინიოლა, ბ. ამანატი, ჯორჯო ვაზარი;  როტონდა ვიჩენცის მახლობლად,  1551–1567, არქიტექტორი ანდრეა პალადიო, დასრულდა 1580–1591, არქიტექტორი  ვინჩენცო სკამოცი)

ფაილი:Villa Barbaro panoramica fronte Marcok.jpg|ბარბაროს ვილა, XVI საუკუნე
ფაილი:Villa mondragone.jpg|მონდრაგონეს ვილა, XVI საუკუნე
ფაილი:Villa Medici - fronte.jpg|მედიჩის ვილა,  XVI საუკუნე 

ბაროკოს ხანაში ვილა კომპოზიციურად რთული და ეფექტური იყო. პავილიონებით, ქანდაკებებითა და კასკადებით დამშვენებული პარკი პერსპექტივაში კაზინოთი დასრულებულ, მრავალპლანიან ხელოვნურ პეიზაჟს ქმნიდა (ალდობრანდის ვილა ფრასკატიმში, 1598–1603, არქიტექტორი ჯ. დელა პორტა და ჯ. მადერნა, დაასრულა კ. ფონტანამ).  XIX საუკუნეში ვილას უწოდებენ ქალაქის პრივილეგიურ რაიონებში ან გარეუბნებში, აგრეთვე სააგარაკო ადგილებში, აგებულ ბაღ-პარკიან კომფორტულ კერძო სახლს, ხოლო XX საუკუნეში ერთი ოჯახისათვის განკუთვნილ განცალკევებულ ნებისმიერ ქალაქგარეთა სახლს. საზღვარგარეთის თანამედროვე არქიტექტურაში ვილის მშენებლობა ხშირად ექსპერიმენტული ხასიათისაა, ჩანს მაქსიმალური კომფორტულობისა და ბუნებასთან შერწყმული ნაგებობების შექმნისაკენ.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ვილები
მოსკოვის სამების ტაძარი (სალტიკოვის ხიდი)

**მოსკოვის სამების ტაძარი** () — ედინოვერული მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ლეფორტოვის რაიონის ტერიტორიაზე. მისამართი: სამოკატნაიის ქუჩა, სახლი 3/8.   

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ტაძარი ააგეს 1819 წელს ამპირის სტილში და წარმოადგენს ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.

## ისტორია 
სალტიკოვის ხიდთან მდებარე მოსკოვის სამების ტაძარი ააგეს 1819 წელს. 1836 წელს ტაძარი გადააკეთეს. თავდაპირველად ეს იყო ზაფხულის ეკლესია, ხოლო მის გვერდით მდებარეობდა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ზამთრის (თბილი) ტაძარი. ორივე ტაძარი ეკუთვნის ედინოვერულ მართლმადიდებლურ ეკლესიას.

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა დაახლოებით 1931 წელს. ტაძრის გუმბათი და სამრეკლო დაანგრიეს. ტაძრის ხატი, იოანე ღვთისმეტყველის გამოსახულებით გადაეცა ტრეტიაკოვის გალერეას. 1966 წლამდე ტაძრის შენობაში განთავსებული იყო საცხოვრებელი ოთახები. მოგვიანებით სამების ეკლესია ახლოს მდებარე ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელობის ეკლესიასთან ერთად სახელმწიფო დაცვის ქვეშ მოექცა. მოსახლეები გაასახლეს შენობიდან, დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. 1984 წლისთვის აღადგინეს მთავარი გუმბათი და ოთხიდან ორი კუთხის გუმბათი. 1990-იანი წლების დასაწყისისთვის გარე სარესტავრაციო სამუშაოები დასრულდა.  შენობა გადაეცა საბჭოთა კავშირის ინფორმატიკის პრობლემათა ინსტიტუტს. 

1992 წელს ეკლესია გადაეცა მოსკოვის საპატრირქოს, აღსდგა ღვთისმსახურება.

ახლოს მდებარე ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელობის ეკლესიასთან ერთად ქმნის ერთიან სატაძრო კომპლექსს. შემონახულია  XIX საუკუნის საეკლესიო გალავანი, რომელიც საერთოა ორივე ეკლესიისათვის.

2016 წლის აპრილიდან ტაძრის წინამძღვარია ეპისკოპოსი ტიხონ (შევკუნოვი).

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Сорок сороков. Москва в границах 1917 года. — М.: Книга и бизнес: Кром, 1995. — Т. 3. — 586 с. — ISBN 5-7119-0043-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт храма

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესია (კაზიონაია)

**მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. მისამართი, პოკროვკის ქუჩა, სახლი 50. 

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
left|thumb|მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის არსავლის კარი, 1915 წ.|160პქ
left|thumb|მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესია|160პქ
პირველად 1625 წელს მოიხსენიება მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი სლობოდა კაზიონაიაში. ეკლესია აგებული იყო ქვისაგან, მანამდე კი არსებულა ხის ეკლესია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე ნაკურთხი.

ტაძრის შემდეგი მშენებლობა გრძელდებოდა, 1722 წლისათვის ააშენეს ეგვტერი წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, 1760 წელს კი - დიმიტრი როსტოველის სახელზე. 1770-1772 წლებში ააგეს სატრაპეზო და სამრეკლო. ეკლესია ააშენეს არქიტექტორ მატვეი თევდორეს ძე კაზაკოვის პროექტის მიხედვით, მოსკოვური კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. 

მოსახლეობაში ტაძრის სახელწოდებები იყო: იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, ნათლისმცემლის ეკლესია და იოანეს ეკლესია.

1934 წელს ეკლესია დაანგრიეს, იგივე ბედი ელოდა სამრეკლოს, მაგრამ დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ხელისუფლებამ ეს მიდგომა შეცვალა. სამრეკლოს შიგნით განათავსეს სახელოსნო და საპარიკმახერო.

1995 წელს სამრეკლო გაარემონტეს, მოხატეს და გადასცეს იაკობ ზებედეს ძის სახელობის ტაძარის მრევლს კაზიონაიის სლობოდაში. 2001 წელს აღსდგა სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს რვა ზარი, რომელთაგანაც უდიდესის წონა იყო 530 კგ. სამრეკლო აკურთხა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსიმ.

## არქიტექტურა 
დღემდე შემონახული მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესიის სამრეკლო არის სამიარუსიანი, დაგეგმარებაში სწორკუთხა. 

პირველი იარუსი არის კარიბჭე აგებული კლასიციზმის სტილში. მეორე და მესამე იარუსის კედლები მორთულია დორიული ორდენის პორტიკებით.

სამრეკლოს მეორი იარუსს ქვს სამი ყრუ და ერთი გახსნილი ფანჯარა. მესამე იარუსი კი შესრულებულია იონიური ორდენის სტილში. 

ორი მხრიდან სამრეკლოს დიდი სამამულო ომის წინ მიაშენეს აგურის ორსართულიანი შენობა (არქიტექტორი ა. გ. თურქენიძე). სამეკლო 1990 წლიდან არქიტექტურის ძეგლია.

## ლიტერატურა
*Александровский М. И. «Указатель древних церквей в местности Ивановского сорока». Москва, «Русская Печатня», Б. Садовая, дом 14, 1917 г.
*Памятники архитектуры Москвы. Земляной город. М., 1989. С. 274.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Иоанна Предтечи в Казенной слободе 
* Иоанна Предтечи усекновения в Казенной слободе (колокольня)
* Москва. Колокольня церкви Усекновения Главы Иоанна Предтечи в Казённой Слободе
* Церковь Усекновения Главы Иоанна Предтечи, что в Казенной слободе

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ბაჩო კვირტია

**ბაჩო კვირტია** (დ. 8 ნოემბერი, 1974, ზუგდიდი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, სცენარისტი.

## ბიოგრაფია 
ბაჩო კვირტია დაიბადა 1974 წლის 8 ნოემბერს, ქალაქ ზუგდიდში. 1996 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი, დრამატურგიის ხელოვნების ფაკულტეტი (თამაზ ჭილაძის სახელოსნო). ავტორია პროზაული კრებულებისა „მატარებლის მოსვლამდე“, „მძინარე ციკლოპის ძახილი“, „ტასმანიური ვეფხვი“. 

1994 წლიდან იბეჭდება ქართულ ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთებში („ლიტერატურული საქართველო“, „მნათობი“, „კარი“, „არილი“, „პარნასი“, „24 საათი“, „ლიტერატურული პალიტრა“, „ლიტერატურა – ცხელი შოკოლადი“, „ფოკუსი“, „საქართველოს რკინიგზა“, „ლიტერატურული გაზეთი“, „გალაკტიონი“ და სხვა). 

1994–2004 წლებში მონაწილეობდა ახალგაზრდა დრამატურგთა ყოველწლიურ სემინარებში. 

2003–2010 წლებში მონაწილეობდა ყოველწლიურ ლიტერატურულ კონკურსში „Pen-მარათონი“.

2011–2013 წლებში მონაწილეობდა საქართველოში ბრიტანეთის საბჭოს, მ. თუმანიშვილის ფონდისა და ლონდონის Royal Court Theatre-ის ორგანიზებით განხორციელებულ ორწლიან პროექტში New Writing Workshop.  

2011 წლიდან ქართული Pen-კლუბის წევრია.

## ჯილდოები
* 2017 — გამარჯვებული სპეციალურ ნომინაციაში „საუკეთესო ნაწარმოები“, გოდერძი ჩოხელის სახელობის ლიტერატურულ კონკურსზე მინიატურის ჟანრში „ერთგულება“
* 2016 — გამარჯვებული ნომინაციაში „წლის საუკეთესო პროზაული ნაწარმოები“, ლიტერატურისა და ხელოვნების კონკურსზე „თბილისი“
* 2015 — მეორე ადგილი გოდერძი ჩოხელის სახელობის ლიტერატურულ კონკურსზე მინიატურის ჟანრში „ერთგულება“
* 2014 — ნომინანტი ლიტერატურულ პრემიაზე „საბა“ (ნომინაცია: „წლის საუკეთესო პროზაული კრებული“)
* 2013 — გამარჯვებული ნომინაციაში „საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს რჩეული“, ლიტერატურულ კონკურსზე „წერო“ 
* 2011 — გურამ რჩეულიშვილის სახელობის ლიტერატურული პრემია „ალავერდი“, ნომინაცია: „საუკეთესო მოთხრობა“  
* 2008 — ლიტერატურული პრემია „საბა“, ნომინაცია: „საუკეთესო დებიუტი“ (პროზაული კრებული „მატარებლის მოსვლამდე“, გამომცემლობა „დიოგენე“, 2007)
* 2007 — პირველი პრემია ლიტერატურულ კონკურსზე „წერო“
* 2007 — პირველი პრემია ლიტერატურულ კონკურსზე „Pen-მარათონი“

## ბიბლიოგრაფია
* „ტასმანიური ვეფხვი“, მოთხრობები, ნოველები, ჩანაწერები – თბილისი, „ახალი საუნჯე“, 2013 
* „მძინარე ციკლოპის ძახილი“, მოთხრობები (ავტორი) – თბილისი, „გუმბათი“, 2010. - 176 გვ. - ISBN: 978-9941-0-1924-1
* „მატარებლის მოსვლამდე“, მოთხრობები, ნოველები, მინიატურები, პიესა (ავტორი) – თბილისი, „დიოგენე“, 2007. - 114 გვ. - ISBN: 978-99940-925-5-0

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაჩო კვირტია — Mematiane

კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1974 
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ირაკლი ჟორდანია

**ირაკლი ჟორდანია**  (დ. 17 სექტემბერი, 1931, თბილისი — გ. 29 აპრილი, 2018) — ქართველი მეტალურგი.

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 1955–1976 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული კომბინატის ინჟინერ-მკვლევარი, მუშა, ოსტატი, ცვლის უფროსი, საამქროს უფროსი, ცენტრალური ლაბორატორიის უფროსი; 1976–1984 საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის მეცნიერებისა და ტექნიკის განყოფილების უფროსი, თავმჯდომარის მოადგილე; 1977–1989  საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე, მინისტრთა საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი; 1985–1996 საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ლითონთა წნევით დამუშავების კათედრის პროფესორი; 1989–2018 საქართველოს  მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტში ლითონების უწყვეტი ჩამოსხმის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, დირექციის კონსულტანტი; 1990 წელს — საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობით 1990 წლის 28 ოქტომბერს ჩატარდა პირველი დემოკრატიული არჩევნები საქართველოში; 1990–1993 საქართველოს მეცნიერებისა და ახალი ტექნოლოგიების მინისტრი; 1996–2002 საქართველოს ჰოლდინგური კომპანია „საქსამთომეტალურგის“ პრეზიდენტი; 1997–2005 რუსთავის მეტალურგიული კომბინატის გენერალური დირექტორი; 2006 წლიდან 2018 წლამდე საქართველოს საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. 103 სამეცნიერო სტატიისა და 14 მონოგრაფიის ავტორია.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ახალი მეტალურგიული პროცესები“, დაიცვა 1984 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:ცესკოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
მოსკოვის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია (სტანისლავლი)

**მოსკოვის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ახალმოსკოვის ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. აგებულია 1696 წელს ჩუდოვის მონასტრის მიწებზე (ამჟამად მოსკოვის ტერიტორია). მორწმუნეებს დაუბრუნდა 1990 წელს. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ადრე დღეს არსებული ეკლესიის ადგილზე მდგარა უფრო ძველი ეკლესია. იგი პირველად მოხსენიებულია ჩანაწერთა წიგნში, რომელიც მიეკუთვნება 1627-1628 წლებს. თუმცა მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის აგების თარიღი უცნობია. ასევე უცნობია გადაკეთების მიზეზიც. 

ამჟამად არსებული ტაძარი აგებულია 1696 წელს მოსკოვური ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში. ამავე წლიდან მიმდნარეობს ღვთისმსახურება. 1696 წლის 2 ნოემბერს ეკლესიას გადაეცა ოდიკი. ტაძარი როგორ გამოიყურებოდა თავდაპირველად უცნობია. მრავალწლიანი საარქივო ძიების შემდეგაც ჯერ კიდევ არაა მიგნებული ტაძრის ნახაზები. არსებობს მხოლოდ XIX საუკუნის ნახაზები, რომელშიც ტაძარი უკვე სერიოზულადაა გადაკეთებული. XIX საუკუნეში ტაძარი არაერთხელ გადააკეთეს. 1820 წელს ტაძრის მღვდელმა თხოვნით მიმართა მოსკოვის სასულიერო კონსისტორიას რათა მეიცათ ნება აეშენებინა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეგვტერი ზამთრის მსახურებებისთვის. 1821 წლის მაისში ეგვტერის მშენებლობა დასრულდა, ხოლო აკურთხეს ამავე წლის ივნისში. 

შემდეგი სამშენებლო სამუშაოები წარიმართა 1840-იანი წლების ბოლოს. ამ პერიოდისთვის განაახლეს მოძველებული ქვის სამრეკლო. 1846 წელს წარადგინეს თხოვნის წერილი, ხოლო 1848 წელს უკვე ახალმა სამრეკლომ ჩაანაცვლა. 

1874 წელს ეკლესიის სატრაპეზო დაშალეს და მის ადგილზე ააგეს ცოტა უფრო დიდი, ორეგვტერიანი სატრაპეზო. სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა 1875 წელს.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია თითქმის დაანგრიეს. 1991 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის ეკლესიას. ამავე წელს აღსდგა ღვთისმსახურება. ამის შემდეგ დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები. 2001 წელს დაამონტაჟეს სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს ცხრა ზარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Михаило-Архангельская церковь (с. Станиславль)

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კუბის კომუნისტური პარტია

**კუბის კომუნისტური პარტია** () — პოლიტიკური პარტია კუბაში. დაარსდა 1965 წლის 3 ოქტომბერს. ქვეყნის მმართველი პარტია გახდა რევოლუციის შემდეგ და დღემდე ერთადერთი ლეგიტიმური პარტიაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებგვერდი  

კატეგორია:კუბა
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები
კატეგორია:1965 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
კუბის პრემიერ-მინისტრი

**კუბის პრემიერ-მინისტრი** (), ოფიციალურად **კუბის მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი** () — კუბის მთავრობის მეთაური.

კუბის კონსტიტუციით პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა პირველად განისაზღვრა 1940 წელს და ქვეყნის პირველი პრემიერი კარლოს სალადრიგას საიასი გახდა, ყოფილი პრეზიდენტის, ალფრედო საიასის დისშვილი. 1976 წლის კუბის ახალი კონსტიტუციით ქვეყნის მთავრობის მეთაურის როლი განისაზღვრა, როგორც მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი და თანამდებობა შეთავსებით სახელმწიფო საბჭოს პრეზიდენტს შეეფარდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Cuba – World Statesmen.org

კატეგორია:კუბის პოლიტიკა
მოსკოვის წმინდა გიორგის ეკლესია (კოლომენსკოე)

**მოსკოვის წმინდა გიორგის ეკლესია ** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის ნაგატინი-ზატონის რაიონში, შედის კოლომენსკოეს მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
მოსკოვის წმინდა გიორგის თანამედროვე ეკლესის სამრეკლო აგებულია XVI საუკუნის შუა წლებში და ეკუთვნოდა ახლოს მდგარ ამაღლების ეკლესიას. სავარაუდოდ მან შეცვალა სამრეკლო, რომელიც იდგა ამაღლების ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში. არსებობს დოკუმენტური მტკიცებულება კოლომენსკოეში „ამაღლების სახელობის ეკლესიის ქვის სამრეკლოს“ რსებობის შესახებ, რომელზეც 1640 წელს დაკიდეს 53 ფუთის სიმძიმის ზარი, რომელიც ჩამოასხა ხელოსანმა დანიელ მატვეევმა. 

XVII საუკუნეში სამრეკლოს მიაშენეს ხის სატრაპეზო. რუსი სიტორიკოსების ა. კორსაკოვისა და ი. შამურინის მტკიცებით წმინდა გიორგის ეკლესია აკურთხეს 1678 წელს. 1840-1842 წლებში ხის და ნაწილობრივ ქვის კედელი დაშალეს. ხის სატრაპეზოს ადგილზე ააგეს ეკლესია წმინდა გიორგის სახელზე. ამ რეკონსტრუქციის პროცესში უძველესი სტრუქტურა მნიშვნელოვნად დამახინჯდა. შელესილობის ქვეშ განადგურდა მთელი შიდა დეკორი. დასავლეთის მხარეს მიაშენეს აგურის დიდი სატრაპეზო. 

თავდაპირველი სახის აღსადგენად სარემონტო სამუშაოები დაიწყეს 1920-იან წლებში პეტრე ბარანოვსკის ინიციატივით. რესტავრაციის პერიოდში გაანადგურეს მთელი ადრინდელი ნაგებობები.  დიდი სამამულო ომის პერიოდში რესტავრაცია შენელდა და გაგრძელდა 1966-1967 წლებში ნიკოლაი სვეშნიკოვის ხელმძღვანელობით. სატრაპეზოში დიდი ხნის მანძილზე ინახებოდა სამუზეუმო ფონდი. 

2007 წელს ეკლესიაში დაამონტაჟეს კანკელი.

## ლიტერატურა 
*Памятники архитектуры Москвы. Окрестности старой Москвы (Юго-восточная и южная части территории от Камер-Коллежского вала до нынешней границы города) / Под ред. А. И. Комеч. — М.: Искусство — XXI век, 2007. — С. 207—208. — 360 с. — ISBN 978-5-98051-041-1.

## რესურსები ინტერნეტში
* *Церковь Святого Георгия с Колокольней, ансамбль усадьбы Коломенское*  на официальном сайте музея-заповедника Коломенское

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ხინისლი

)]]
**ხინისლი** () — ძველი დასახლებისა და სასაფლაოს ნანგრევები, რომლებიც განლაგებულია აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1-1,5 კილომეტრიის დაშორებით. ხანას. 

## გალერეა 

File:Antropomorf qab, Xınıslı 1.JPG|
File:Female srone idol from Khinisli.JPG|
File:Gümüş kuzə, Xınıslı.JPG|

File:Buğda şəkilli qızıl sırğalar, Xınıslı.JPG|
File:Milk jug from Khinisli, Caucasian Albania.JPG|
File:Caucasian Albanian treasures from Nuydi.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
მოსკოვის ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

**მოსკოვის ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ვიხინო-ჟულებინოს რაიონში. ეკლესიას ეწოვება ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის სახელი, რომელიც შემონახულია დღევანდელ დღემდე. ხატი კონსტანტინოპოლიდან  რუსეთში ჩაიტანეს XVII საუკუნეში. 

ეკლესიის ეგვტერები ნაკურთხია  ალექსანდრე ნეველისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
პირველი ხის ტაძარი კუზმინკაში ააგეს 1716-1720 წლებში ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის დასაცავად, ხატისა, რომელიც XVII საუკუნის შუა წლებში მამულის მფლობელებმა სტროგანოვებმა გავასცეს მეფე ალექსი მიხეილის ძეს. 

ამჟამად მოქმედი მოქმედი ქვის შენობის მშენებლობა ადრეული კლასიციზმის სტილში დაიწყეს 1759 წელს. მშენებლობის ორგანიზატორი იყო მამულის ახალი მფლობელი მიხეილ გოლიცინი. მშენებლობა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა როდიონ კაზაკოვი, დასრულდა 1784-1787 წლებში. ტაძარი 1812 წელს გაანადგურეს ნაპოლეონის ჯარებმა. ტაძრის აღდგენას ხელმძღვანელობდა შვეიცარიელი არქიტექტორი დომენიკო ჟილიარდი. აღდგენილი ტაძარი ხელახლა აკურთხეს 1813 წელს. 

XIX საუკუნის შუა წლებში სამრეკლოზე დაკიდეს საათი, ხოლო მთავარი ტაძარი და მისი ეგვტერები მოაპირკეთეს ახალი მამარილოს კანკელით, რომლის მხატვრობაც ეკუთვნის მიხაილ ბიკოვსკის.  

1929 წელს, დახურვის შემდეგ შენობას დააშენეს მესამე სართული აივნით. ტაძრის შიგნით განათავსეს საერთო საცხოვრებელი, შემვეგ სასწავლო უნივერსიტეტის კანტორა. კედლებში გამოჭრეს ახალი ფანჯრები. სამრეკლო დაანგრიეს.  შენობის გარემონტება დაიწყეს 1990-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას.

## ლიტერატურა
*Паламарчук П. Г. Сорок Сороков. — 3-е изд. — М.: АСТ:, 2005. — Т. 4. — 663 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Влахернской иконы Божией Матери в Кузьминках на Православие.ru

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
შამქორის კოშკი

**შამქორის კოშკი**, ანუ **შამქორის მინარეთი**, ასევე ცნობილია, როგორც „შამქორის სვეტი“ () — კოშკი ან მინარეთი, რომელიც ოდესღაც განლაგებული იყო შამქორის მახლობლად (დღევანდელი აზერბაიჯანის ქალაქი). XI საუკუნის ბოლოს აშენებული კოშკის გამოსახულება ცნობილია ნ. ფლოროვსკის წერილობითი აღწერის საფუძველზე. ნ. ფლოროვსკი იმყოფებოდა შამქორში XIX საუკუნის პირველ ნახევარში, ასევე ისეთი ცნობილი მხატვრების ნამუშევრების საფუძველზე, როგორებიც არიან: გრიგორი გაგარინი და დიუბუა დე მონპერე. ეს ძეგლი იბყრობდა არაერთი მოგზაურის ყურადღებას და არაერთხელ იქნა აღწერილი. ყველაზე ადრინდელი მოხსენიება გვხდება აბულფედისთან (XIV საუკუნის დასაწყისი), რომელიც აღნიშნავს, რომ „მინარეთი არის საკმაოდ მაღალი და გამოჩეული“. არქიტექტურის სტილისტურ განსაკუთრებულობებს უსვამენ ხაზს მიქაელ უსეინოვი და ლეონიდ ბრეტანიცკი, რომლებმაც მინარეთი მიაკუთვნეს XII—XIII საუკუნის დასაწყისს. კავკასიაში მოგზაურობის აღწერაში საინტერესო ფაქტები მოჰყავს ასევე გ. გამბას, რომელიც ადრის კოშკს ტრაიანის კოლონას რომში და აღნიშნავდა, რომ მულები იყენებდნენ კოშკს ლოცვისთვის მუსლიმთა მოსახმობათ. ედუარდ ეიჰვალდმა ნახა მინარეთი 1826 წელს, მაგრამ 1861 წელს შამქორის ნაქალაქარის დათვალიერებისას დორნმა უკვე მხოლოდ ნანგრევებიღა იხილა და გვამცნობს, რომ მინარეთი დანგრეულია საძირკვლამდე. მინარეთი ასევე ცნობილია დიუბუა დე მონპერეს და გრიგორი გაგარინის ნახატებით. მაგრამ, ეს ნახატები არ იძლევიან ამ მინარეთის ყოფილ დიდებაზე ღირსეულ და თვალნათელ სურათს. ამიტომაც საინტერესოა არსენი სუხანოვის ცნობები, რომელმაც გაიარა ქალაქი შამქორი XVII საუკუნის 50-იან წლებში. კოშკს ასევე მოიხსენებს ამერიკელი პროტესტანტი მისიონერი ელი სმიტი (ინგ.):

წარმოდგენას ძეგლზე ქმნის ასევე 1836 წელს ნ. ფროლოვის მიერ გამოქვეყნებული აღწერილობა „რუსეთის მფლობელობის ქვეშ არსებული ამიერკავკასია“, რომელშიც იგი თვლის, რომ „ყველაზე მნიშვნელოვანი და ყურადღების მისაქცევი ობიექტი“ მთელს ელიზავეტოპოლის გუბერნიაში არის შამქორის კოშკი, რომელიც აღმართულია მდინარე შამქორის მარცხენა ნაპირის გაშლილ მდელოებზე.

ტექსტის შესწავლის შემდეგ აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი მეშადიხანუმ ნეიმატი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შამქორის მინარეთი შედიოდა იმ ნაგებობების რიცხვში, რომლის მეშვეობითაც მოსახლეობა იცავდა ქალაქს, ანუ ის შედიოდა თავდაცვით ნაგებობებში. იგი საგუშაგო კოშკის როლს თამაშობდა, საიდანაც ხელის გულივით ჩანდა ახლო-მახლო მიდამოები. ნეიმატი აღნიშნავდა, რომ მიონარეთი აშენდა არა XII-XIII საუკუნეებში, არამედ XI საუკუნის ბოლოს.

## გალერეა

ფაილი:Shamkir minaret Mesherskiy.jpg|კოშკი მ.მეშერსკის მიერ შამქორის ბრძოლას მიძღვნილ ნახატზე. XIX საუკუნე
ფაილი:Shamkir minaret Qaqarin.jpg|შამქორი. მინარეთი. გრიგორი გაგარინის ნახატი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
საადეთ იოზქანი

**საადეთ იოზქანი** (; დ. 1978, იზმირი, თურქეთი) — თურქი აქტივისტი ბავშვზე ძალადობის წინააღმდეგ. დაწყებითი კლასების მასწავლებელი, რომელმაც აღმოაჩინა, რომ მისი სკოლის დირექტორი, მისვე მოსწავლეებზე სექსუალურად ძალადობდა. მიუხედავად ზეწოლისა, მან შეძლო დანაშაულის გამოძიება. 2017 წელს, მას მიენიჭა საერთაშორისო ქალთა სიმამაცის ჯილდო.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:თურქი უფლებადამცველები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები
მუჰიბე დარგა

**მუჰიბე დარგა** (; დ. 13 ივნისი, 1921, სტამბოლი, თურქეთი — გ. 6 მარტი, 2018, იქვე) — თურქი არქეოლოგი. ის იყო დარუგაზადე მეჰმეთ ემინ ბეის შვილიშვილი, სულთან აბდულჰამიდ II-ის პირველი კამერჰერი, პოეტი და თარჯიმანი, რომელმაც ჟიულ ვერნის ნაწარმოებები გადათარგმნა ფრანგულიდან თურქულად.

დარგა დაიბადა 1921 წლის ივნისში, სტამბოლში და ფრანგი გუვერნანტი ქალები აღზარდეს. სწავლობდა პარიზსა და სტამბოლში. მამამისი ექიმი იყო და მამის პროფესიული ვალდებულებების გამო, ის 1930 წლიდან, ოჯახთან ერთად, ანატოლიაში მოგზაურობდა. რომაული და ბერძნული ისტორია, დებატები ხელოვნებისა და ლიტერატურის შესახებ, იყო მათი სადილისას განხილული თემები, რაც გვიანდელი ოსმალური ეპოქის ინტელექტუალური ოჯახისთვის იყო დამახასიათებელი. უფრო მეტიც, ოჯახი ქალაქის ყველა რელიგიურ დღესასწაულს აღნიშნავდა, როგორიცაა შობა, აღდგომა, რამადანი და სადღესასწაულო ფესტივალები.

1940-იანი წლების დასაწყისში, დარგა სწავლობს სტამბოლის უნივერსიტეტის ხეთოლოგიის ფაკულტეტზე. ის ამ ფაკულტეტზე ხვდება ბევრ ცნობილ არქეოლოგს, ხოლო ეს მიმართულება, პროფესორ თეოდორ ბოსერტმას მიერ დაარსდა, რომელმაც გერმანიიდან თურქეთში გამოიქცა. მისი ენთუზიაზმი და პიროვნული თვისებები, საუკეთესოდ ფრანგული და გერმანული ენების ცოდნა, და რა თქმა უნდა, არქეოლოგიის გატაცებამ, მასზე ყურადღების გამახვილების მიზეზი გახდა.

მას შემდეგ, რაც პროფესორმა ბოსერტმა ქარათეფესთან, ხეთების ეპოქის უაღრესად მნიშვნელოვანი გათხრების არეალი აღმოაჩინა, დარგა 1940-იანი წლებიდან მას თან ახლავს. იმ პერიოდში, დარგამ ბევრი რამე ისწავლა მისი დამრიგებლისგან, თურქეთის ისტორიისა და არქეოლოგიის მნიშვნელობაზე. გერმანიასა და საფრანგეთში ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევების შემდეგ, მან კონცენტრირება მოახდინა ფილოლოგიაზე, შედეგად იგი პროფესორის წოდებამდე მიაღწია. თავის წიგნში „ქალები ანატოლიაში“, იგი საუბრობს ქალთა მდგომარეობა ამ მიწებზე. ამით იგი დაიმსახურა არა მხოლოდ ინტელექტუალების ყურადღება, არამედ ზოგადად საზოგადოების.

გარდაიცვალა სტამბოლში, 2018 წლის მარტში, 96 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:თურქი არქეოლოგები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
მოსკოვის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია (ბრონო)

**მოსკოვის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია ** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის პრესნენის რაიონში.  

ეკლესიას აქვს ორი საკურთხეველი იოანე ღვთისმეტყველისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
 
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ეკლესიას აქვს არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
ტაძარი პირველად მოიხსენიება 1625 წელს. ამ პერიოდისათვის იგი ხის, ერთსაკურთხევლიანი ეკლესიაა და ნაკურთხია იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. 1652-1665 წლებში მრევლის ფინანსებით ააშენეს ახალი, ქვის ეკლესია, რომელსაც 1694 წელს მიაშენეს ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1842 წელს ეკლესია გადააკეთეს. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა XX საუკუნის 20-იან წლებში, შენობაში განათავსეს საწყობი, ხანდახან გამოიყენებოდა პატიმრებისათვის. 1932 წელს ეკლესიის დანგრევის წინადადებით გამოვიდა მოსკოვის საქალაქო კამერული თეატრი, მაგრამ წინადადებას მხარი არ დაუჭირეს არქიტექტორ დიმიტრი სუხოვის ჩარევის შედეგად, რომელიც იმჟამად მოსკოვის კრემლის რესტავრაციით იყო დაკავებული. მიუხედავად ამისა ეკლესიას მოხსნეს გუმბათი და სამრეკლო დაანგრიეს.  შენობაში განათავსეს მოსკოვის დრამატული თეატრის სახელოსნო, რომლის მოღვაწეობის პერიოდში განადგურდა ეკლესიის ინტერიერი. ტაძარმა პრაქტიკულად დაკარგა პირვანდელი სახე.

1970-იან წლებში დაიწყო ტაძრის რესტავრაცია, რომელიც დასრულდა 1983 წელს, ხოლო გუმბათი აღადგინეს მხოლოდ 1990-იან წლებში.

1991 წელს ტაძარი ავარიულ მდგომარეობაში გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. პირველი ღვთისმსახურება წმინდა ნიკოლოზის ეგვტერში აღევლინა 1992 წელს. 1995 წელს შენობა სრულიად გაათავისუფლა თეატრალურმა სახელოსნომ. ტაძრის რესტავრაცია წარიმართა „ინკომბანკის“ ფინანსებით, ორგანიზაციებისა და მრევლის შემოწირულობებით. 1991  წლის 21 მაისს ტაძარი აკურთხა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსიმ.

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Москва в границах Садового кольца // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астраль, 2004. — Т. 2. — С. 374 — 379. — 744 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-1.
*Забелин И. Е. Материалы для истории, археологии и статистики города Москвы. — Москва: издательство Московской Городской думы, 1884. — Т. 1. — С. 614.
*Указатель московских церквей / сост. Александровский М.. — Москва: Русская Печатня, 1915. — С. 16. — 75 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт храма

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის მაქსიმე მოსკოველის ეკლესია

**მოსკოვის მაქსიმე მოსკოველის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში, ვარვარკის ქუჩაზე კიტაი-გოროდში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი ატარებს XV საუკუნის დასაწყისში მოღვაწე რუსი წმინდანის მაქსიმე მოსკოველის სახელს. იგი დაკრძალეს 1434 წელს ვარვარკაში ეკლესიის ახლოს, რომელიც ადრე ნაკურთხი იყო ბორისისა და გლების სახელზე. 1547 წელს მაქსიმე მოსკოველი წმინდანად შერაცხეს. XVII საუკუნეში ხანძრის შემდეგ საფუძველი ჩაუყარეს ახალ, ქვის ეკლესიას, რომლის ძირითადი საკურთხეველი აკურთხეს მაქსიმეს სახელზე. 

ეკლესია ძლიერ დაზარალდა მოსკოვის ხანძრის დროს 1676 წელს და ამის შემდეგ განაახლა დედოფალმა ნატალია ნარიშკინამ - იმპერატორ პეტრე I დიდის დედამ. 

ტაძრის ახალი შენობა, რომელიც ააგეს 1698-1699 წლებში კოსტრომელი ვაჭრის მ. შაროვნიკოვისა და მოსკოველი მ. ვერხოვიტინოვის ფინანსებით, მოიცავდა 1568 წელს აგებულ ამავე სახელწოდების ტაძარს.

1737 წლის ხანძრის შემდეგ ტაძარი კაპიტალურად განაახლეს ბაროკოს სტილში, რომელიც კიტაი-გოროდისათვის და ძველი მოსკოვური არქიტექტურისათვის არ ყოფილა დამახასიათებელი.

1827-1829 წლებში ძველი სამრეკლოს ადგილზე ააშენეს ახალი ორსართულიანი სამრეკლო ბაროკოს სტილში. 

ტაძარი გეგმით სწორკუთხაა. ტაძარში და სატრაპეზოში შემონახულია XVIII-XIX საუკუნის კედლის მხატვრობა. 

1920-იან წლებში ტაძრის რეგენტი იყო ახალგაზრდა ბერი პლატონი, რომელიც შემდეგ გახდა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი პიმენი. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი 1930-იან წლებში დახურა. 1965-1969 წლებში მიმდინარეობდა რესტავრაცია. ღვთისმსახურება განახლდა მხოლოდ 1994 წელს და ამჟამად მიმდინარეობს მხოლოდ დღესასწაულების პერიოდში.

## ლიტერატურა
*Найденов Н. А. Москва. Соборы, монастыри и церкви. Ч. I: Кремль и Китай-город. М., 1883, N 28

## რესურსები ინტერნეტში
* Церковь Максима Исповедника на сайте «Храмы России»
* Храм прп. Максима Блаженного на Варварке, Патриаршее подворье храмов в Зарядье 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ლატვიის დროებით ეროვნული საბჭო

**ლატვიის დროებითი ეროვნული საბჭო** ასევე ცნობილი როგორც **ეროვნული საბჭო** () — შეიქმნა ლივონიის გუბერნიის ქალაქ ვალკაში, 1917 წლის ძველი სტილით 17 ნოემბერს (ახალი სტილით 29 ნოემბერი). ეროვნული საბჭოში მონაწილეობდნენ ლატვიის ლტოლვილთა ცენტრალური კომიტეტი, პოლიტიკური პარტიები, ვიძემის და ლატგალის მიწების დროებითი საბჭოს წარმომადგენლები.

## შექმნა 
1917 წლის 14-17 ნოემბერი ლატვიელი პოლიტიკოსები შეიკრიბნენ სანქტ-პეტერბურგში და გადაწყვიტეს შექმნათ საბჭო რომელში შევიდოდა ვიდზემის 3 წარმომადგენელი, 3 ლატგალიდან, 3 კურზემიდან, 2 ლატვიის ლტოლვილთა ცენტრალური კომიტეტიდან, 1 ბალტიის ლტოლვილთა ორგანიზაციიდან, 2 ისკოლატიდან (მშრომელთა საბჭო), 2 სამხედროთა საბჭოდან, 1 ფერმერების საბჭოდან, თითო-თითო მემარცხენე და მემარჯვენე სოციალ-დემოკრატებიდან. ასევე თითო შემდეგი პატიებიდან: ესერი, რადიკალ დემოკრატები, ნაციონალ-დემოკრატები. არ ყავდათ წარმომადგენელი ბალტიის გერმანელებს, ებრაელებს, რუსებს და პოლონელ უმცირესობებს.

## ეროვნული საბჭოს დდასასრული 
დიდი ბრიტანეთისგან *დე-ფაქტო* აღიარების მოპოვების მიუხედავად, ოკუპანტმა გერმანიამ მის აღიარებაზე უარი განაცხადა და მან მხოლოდ სოციალ-დემოკრატების დომინირებით შექმნილ დემოკრატიულ ბლოკთან დაამყარა ურთიერთობა. ამ ჩიხიდან გამოსასვლელად ეროვნული საბჭო და დემოკრატიული ბლოკი სახალხო საბჭოდ (*Tautas padome*) გაერთიანდნენ.

1918 წლის 18 ნოემბერს ლატვიის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ეროვნულმა საბჭომ უფლებამოსილება გადასცა სახალხო საბჭოს და შეურთდა მას.

## ლიტერატურა 
* Latvijas Brīvības cīņas 1918—1920. Enciklopēdija. Rīga:Preses nams, 1999.

 
კატეგორია:ლატვიის ისტორია
მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია

**მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური არქიტექტურული კომპლექსი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში.  მდებარეობს ჩერნიგოვის შესახვევში, სახლი № 3. ეკლესია არის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლი.

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ქვის ეკლესია ააგეს 1675 წელს ხის ეკლესიის ადგილზე, ვაჭარ ი. მალიუტინაიას ფინანსებით. ტაძარი მდებარეობდა ყოფილი ივანოვის მონასტრის ტერიტორიაზე, რომელიც არსებობდა XV საუკუნიდან XVI საუკუნის დასაწყისამდე. 

ტაძარი ეძღვნება ჩერნიგოვის წმინდა მთავარ მიხეილ ვსევოლოდის ძესა და მის უახლოეს ბოიარს თევდორეს, რომლებიც დახოცეს ბათო-ყაენის ბრძანებით 1246 წელს. გადმოცემის თანახმად ტაძარი აგებულია იმ ადგილზე, სადაც ჩერნიგოვიდან მოსკოვში მიმავალი ნეშტების შეხვედრა შედგა. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1924 წელს. 1970-იანი წლების დასასრულს და 1980-იანი წლების დასაწყისში მიმდინარეობდა სარესტავრაციო სამუშაოები. 1991 წელს ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას.

## არქიტექტურა 
მოსკოვის მიხეილ და თევდორე ჩერნიგოველების ეკლესია და საწინააღმდეგო მხარეს მდებარე მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი ქმნიან ჩერნიგოვის შესახვევის არქიტექტურულ ანსამბლს. ტაძარი შედგება კუბისაგან, აფსიდისაგან, სატრაპეზოსაგან და კარიბჭისაგან (რომელიც ცვლის სამრეკლოს). ტაძრის გუმბათის ძირი გაფორმებულია კოკოშკინებით. ფანჯრები გაფორმებულია თამასებით.

## ლიტერატურა
*П.Н. Шармин Церковь Михаила и Фёдора Черниговских // Москва. Энциклопедический справочник. — Москва: Большая Российская Энциклопедия, 1992.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ამომავალი მზე (ტელენოველა)

**ამომავალი მზე** () — ბრაზილიური ტელენოველაა, რომელიც Rede Globo-მ გადაიღო და მის ეთერში 2016 წლის 29 აგვისტოდან გადაიცემოდა. ტელენოველამ ჩაანაცვლა სერიალი „ცხოვრების კარგი მხარე“ (Êta Mundo Bom!).

სცენარის ავტორები ვალტერ ნეგრანი, სუზანა პირეში და ჟულიუ პირეში არიან, ჟაკი ველეგოსთან და ფაუსტუ გალვანასთან ერთად. რეჟისორები — ჟუან ბოლტშაუზერი, ბრუნო მარტინსი და ფელიპე ლოუსადა. მთავარი რეჟისორები — მარსელო ტრავესო და ლეონარდო ნოგეირა, რომელიც აგრეთვე სამხატვრო ხელმძღვანელიცაა. 

მთავარ როლებს თამაშობენ ჯოვანა ანტონელი და ბრუნო გალიასო. მთავარი უარყოფითი გმირების როლებს ასრულებენ ლაურა კარდოსო, რაფაელ კარდოსო, რაფაელ ზულუ მალვინო სალვადორი და მარია ჯოანა. უფროსი თაობის ვარსკვლავები: ლუის მელო, ფრანსისკო კუოკო და არასი ბალაბანიანი. 

## შინაარსი
მოქმედება ხდება ამომავალი მზის სოფელში. სერიალი მოგვითხრობს ერთმანეთისგან განსხვავებული წარმომავლობის ორი მეგობრის ისტორიას. 

მარიო იტალიელი ემიგრანტების, ჟეპინასა და გაეტანოს შვილიშვილია, რომლებიც იტალიურ მაფიას გაექცნენ და ბრაზილიაში გადასახლდნენ. მარიო ალისის ბავშვობის მეგობარია. ალისი იაპონელმა კაზუო ტანაკამ იშვილა და გაზარდა. მარიოსა და ალისის მეგობრობა იმსხვრევა, როდესაც ბიჭს ალისი უყვარდება, რომელიც ორი წლით იაპონიაში სასწავლებლად წასვლას გადაწყვეტს.  იაპონიაში ალისი იმპულსურ ცეზარს გაიცნობს, რომელიც ალისის გულის დაპყობას გადაწყვეტს, მაგრამ ცეზარს  მხოლოდ მისი ფული აინტერესებს. 

## მონაწილეობენ
## რესურსები ინტერნეტში
*  
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (შჩეპა)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნის დასაწყისში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის არბატის რაიონში.

ეკლესია აგებულია 1686 წელს. მთავარი  საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სვიმეონ ღვთისმიმრქმელისა და ანა წინასწარმეტყველის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძრის ისტორია სათავეს იღებს 1649 წლიდან, როდესაც ამ ადგილზე ააშენეს ხის ეკლესია, რომელიც აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ამავე საუკუნეში ხის ეკლესია დაიწვა, ხოლო მის ადგილზე მრევლის თანხებით 1686 წელს ააგეს ახალი ქვის ტაძარი. 1773 წელს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიის ძირითად საკურთხეველს მიაშენეს სვიმეონ ღვთისმიმრქმელისა და ანა წინასწარმეტყველის ეგვტერები.

1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა, მოგვიანებით იგი აღადგინეს მოსახლეობის სახსრებით. ამ პერიოდში მიაშენეს მოციქულ პეტრესა და პავლეს სახელობის ეგვტერი. გარდა ამისა, 1813 წელს ააშენეს სამრეკლოც. 1882 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი ფინისოვის პროექტის მიხედვით მიაშენეს ჩრდილოეთის ეგვტერი. 

1934 წელს ეკლესია დახურეს ღვთისმსახურებისათვის. ეკლესიის შიდა ინტერიერი გადააკეთეს საამქროს ფორმატში, სადაც დიდი სამამულო ომის დროს საბრძოლო მასალებს ამზადებდნენ. მშვიდობიანობის დროს კი 1990-იან წლებამდე განთავსებული იყო გაერთიანება „სამხატვრო გრავიურა“. 

1993 წელს შენობა დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ღვთისმსახურება აღსდგა 1994 წელს, ხოლო 1999-2002 წელს მიმდინარეობდა მასშტაბური რეკონსტრუქცია. აღადგინეს კოშკი, გუმბათი და სამრეკლო. 2008 წელს დასრულდა კანკელის აღდგენის სამუშაოები. ტაძარი აკურთხეს 2008 წლის 22 აპრილს.

## ლიტერატურა 
*Храмы Москвы. Энциклопедия шедевров православия. Эксмо, Москва 2010. ISBN 978-5-699-36796-2

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт храма святителя Николая на Щепах г. Москвы

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
დილჰან ერიურთი

**დილჰან ერიურთი** (; დ. 29 ნოემბერი, 1926, იზმირი, თურქეთი — გ. 13 სექტემბერი, 2012, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ასტროფიზიკოსი, სრული პროფესორი. მეცნიერი, რომელმაც ხელი შეუწყო ასტრონომიის კვლევასა და ევოლუციას.

1961-1973 წლებში, ერიურთი, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში (აატუ) პირველი თურქი მეცნიერი იყო, NASA-ში თანამდებობა მიიღო და ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში ასტროფიზიკის განყოფილება დააარსა, ხოლო 1988-1993 წლებში აატუ-ს მეცნიერებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის დეკანი იყო.

## ბიოგრაფია 
ერიურთი დაიბადა 1926 წლის 29 ნოემბერს, იზმირში. მამამისი აბიდინ ეგე, 1944 წელს თურქეთის პარლამენტის წევრი იყო დენიზლის პროვინციიდან.

მამამისის იზმირში ცამოსვლიდან ცოტა ხანში, ოჯახი სტამბოლში გადავიდა, რამდენიმე წლის შემდეგ კი ანკარაში. ანკარაში დაწყებითი განათლების დასრულების შემდეგ, სწავლა განაგრძო ანკარის გოგონათა საშუალო სკოლაში. უმაღლეს სკოლაში სწავლის პერიოდში, მას განსაკუთრებული ინტერესი ჰქონდა მათემატიკისადმი. ამ მიზეზით, უმაღლესი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა სტამბოლის უნივერსიტეტში, მათემატიკისა და ასტრონომიის ფაკულტეტზე განაგრძო. უნივერსიტეტში სწავლის დროს, დაინტერესდა ასტრონომიით.

1946 წელს სტამბოლის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ორი წლის მანძილზე საპატიო ასისტენტად მუშაობდა თევფიკ ოკტაი ქაბაქჩიოღლუსთან, რომელიც ანკარის უნივერსიტეტში ასტრონომიის განყოფილება გახსნა. შემდგომში სწავლა განაგრძო მიჩიგანის უნივერსიტეტში, ხოლო 1953 წელს დოქტორანტურის საფეხური დაამთავრა ანკარის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკის ფაკულტეტზე და შემდეგ ამავე უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი გახდა.

1959 წელს, ის ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს სტიპენდიით, ორი წლით სასწავლებლად კანადაში გაემგზავრა. მას შემდეგ, გადავიდა აშშ-ში და მუშაობდა ამერიკის სოროპტიმისტური ფედერაციაში, ინდიანას უნივერსიტეტში, ვარსკვლავური მოდელების იდენტიფიკაციაზე. მუშაობდა მარშალ ვრუბელთან ერთად. ამ გამოცდილების შემდეგ, იგი მუშაობდა ნასას გოდარდის კოსმოსური ფრენის ცენტრში. მუშაობდა გ.უ. ასალტაირთან ერთად, მზის სისტემის ისტორიაზე. ამ პერიოდში, ის ერთადერთი ქალი ასტრონომი იყო, რომელიც ამ დაწესებულებაში მუშაობდა.

1968 წელს, ერიურთი თურქეთში დაბრუნდა და მოაწყო პირველი ეროვნული ასტრონომიის კონგრესი, თურქეთის სამეცნიერო და ტექნოლოგიური კვლევითი საბჭოს მხარდაჭერით.

გარდაიცვალა ანკარაში, 2012 წლის 13 სექტემბერს, გულის შეტევით.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მეცნიერები
კატეგორია:თურქი ასტროფიზიკოსები
კატეგორია:ქალი ასტროფიზიკოსები
მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

**მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნის დასაწყისში.  დაარსდა 1540-იან წლებში და საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია 1929 წელს.

ეკლესია მიეკუთვნებოდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
მოსკოვის რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია ააგეს XVI საუკუნის 40-იან წლებში რჟევიდან მოსკოვში გადაბრძანებული ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატების სახელზე, რომელთა შორის იყო რჟევის ღვთისმშობლის სასწულმოქმედი ხატი, რომელიც გამოჩნდა 1539 წელს სოფელ კლოჩკის მახლობლად ქალაქ რჟევის მახლობლად. მოჭედილობის მოხსნის შემდეგ ხატი უკანვე გააგზავნეს რჟევში, ხოლო მოჭედილობა განათავსეს ეკლესიაში, რომელიც ქალაქის გარეუბანში, ჩერნოტოლეში მდებარეობდა. მოგვიანებით აქ 1585-1593 წლებში ქვისგან ააგეს ბელი-გოროდის ციხესიმაგრის კედელი. 1686 წელს ჩერნოტოლეში დიდი ხანძარი მოხდა, რომლის შედეგად ეკლესია დაიწვა. ამ ხანძრის შემდეგ ეკლესია პეტრე ტიმოთეს ძე კონდირინმა გადააკეთა კლასიციზმის სტილში.

XIX საუკუნის ბოლოს ეკლესიის კედლები საკმაოდ მოძველდა და არქიტექტორმა ა. ა. ნიკიფოროვმა 1896-1898 წლებში ააშენა ახალი სატრაპეზო და კოშკური სამრეკლო. რჟევის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის ინტერიერი ცნობილია თავისი არაჩვეულებრივი თეთრი ქვის კანკელით და მინის მოზაიკით. კანკელის ავტორია ფერწერის აკადემიკოსი ვ. დ. ფარტუსოვი.

მოსკოვის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით ეკლესია დახურეს და საბოლოოდ 1929 წელს დაანგრიეს, რის შემდეგაც მის ადგილზე ააშენეს საცხოვრებელი მრავალსართულიანი სახლი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები