open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტანეზრუფტი

**ტანეზრუფტი** (ბერბერ.: **Taneẓṛuft** (*შიშის და წყურვილის მიწა*); ) — ქვიშოვან-ქვოვანი უდაბნო საჰარაში სამხრეთ ალჟირის და ჩრდილოეთ მალის ტერიტორიაზე, ერთ-ერთი ყველაზე უფრო უსიცოცხლო ადგილი დედამიწაზე. ზღვის დონიდან მისი მაქსიმალური სიმაღლეა 362 მეტრი.

ტანეზრუფტის პლატო აჰაგარის მთების დასავლეთი გაგრძელებაა, ქმნის კუესტური ჯაჭვის (ტასილი) რგოლის დასავლეთ ნაწილს, რომელიც შემდგარია მონოკლინულად დაფენილი დანალექი ქანებით, რომელიც წამოწეულია აჰაგარის და ტიბესტის ფერდოებზე. რეგიონი წარმოადგენს ქვოვან უდაბნოს (ჰამადა), რომლის სიღრმეში გაფენილია კრისტალური წყალგაუმტარი ქანები.

რეგიონის უწყლობა აიხსნება ღორღის თხელ ფენაში ნალექების სწრაფი აორთქლებით.

დასახლებული პუნქტები — ტაოდენი და ტაგაზა, არიან ქვამარილის მოპოვების ცენტრები და მდებარეობენ ტუარეგების საქარავნო გზებზე.

უდაბნოს ტერიტორიაზე გადის ტრანსსაჰარული მაგისტრალის განშტოება (მონაკვეთი ბეშარი (ალჟირი) — გაო (მალი)).

მოსახლეობის რაოდენობა მცირეა და ძირითადად წარმოდგენილია ტუარეგებით.

ტანეზრუფტის უდაბნოს ცენტრში არსებულ ინ-ეზანის გროტში ნაპოვნი იქნა კლდეზე შესრულებული ნახატები.

1960 წლის 13 თებერვალს ტანეზრუფტში ფრანგებმა ჩაატარეს საკუთარი პირველი ბირთვული იარაღის გამოცდა სიმძლავრით 20 კილოტონა ().

## რესურსები ინტერნეტში
* The Tanezrouft region a western extension of the Hoggar mountains

## სქოლიო
კატეგორია:საჰარა
კატეგორია:ალჟირის უდაბნოები
კატეგორია:მალის უდაბნოები
ბეოვულფი და კრიტიკოსები

„**ბეოვულფი და კრიტიკოსები**“ () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლექციების კრებული. შედგენილია 1930-იან წლებში. ტოლკინის კრებული „ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები“ არის ამ ლექციების რედაქტირებული ვერსია. მოცემულ გამოცემაში მოხვდა ტექსტის ორივე ვარიანტი.

გამოცემაში აგრეთვე წარმოდგენილია ლექსის „Iumonna Gold Galdre Bewunden“ ორი ვერსია.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ესეები
კატეგორია:2002 წლის წიგნები
ჯ. რ. რ. ტოლკინი: ბიოგრაფია

„**ჯ.რ.რ. ტოლკინი: ბიოგრაფია**“ () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ცნობილი ბიოგრაფის, ჰამფრი კარპენტერის წიგნი. პირველად გამოიცა 1977 წელს და წარმოადგენს ტოლკინის მიმოწერის, ლექსები და სხვა იშვიათი - მაგალითად,  „ბეჭდების მბრძანებლის“ ხელნაწერერების - კრებულს. თავდაპირველად დაიბეჭდა George Allen & Unwin-ის, შემდეგ კი – Houghton Mifflin Company-ს მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:ტოლკინის კვლევები
კატეგორია:1977 წლის წიგნები
ადუნაიკი

**ადუნაიკი** (Adûnaic) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ნუმენორელთა ენა. 

მიუხედავად იმისა, რომ ტოლკინმა ამ ენაზე სიტყვების მცირე რაოდენობა შეიმუშავა, იგი შუახმელეთის ხალხების საერთო ენა ვესტრონის წინამორბედია.  

ადუნაიკის გამოყენების მაგალითია ელბერეთისადმი მიძღვნილი ლექსი:

Ê Avradî Ârî 'nAmân!
Yakalubim minal-inzîl,
Anâkhi aglar anGimil.
Adûnad êphalak tûdân
Ugrô arahhata batân.
'nAnâi thânîya dâurdalad
Îdôn Azrazê, Azranad.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*ადუნაიკური გრამატიკა
ბნელტევრი

**ბნელტევრი** () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ორი სხვადასხვა ტყის სახელწოდება.

პირველად „ბნელტევრი“ პირველ ეპოქაში ერქვა დორთონიონის, ბელერიანდის ჩრდილოეთით მთებში მდებარე ტყეს - მას ასე ეწოდა მას შემდეგ, რაც მორგოთი გაბატონდა.

უფრო ცნობილია ველურმიწეთის ტერიტორიაზე, ანდუინის აღმოსავლეთით მდებარე ტყე. სახელწოდება „ბნელტევრი“ მან შეიძინა მესამე ეპოქაში, როდესაც ნეკრომანტის მიერ იქნა დაპყრობილი. მანამდე ადგილს ეწოდებოდა „დიდი ტყემწვანე“. ეს ტყე ფიგურირებს რომანში „ჰობიტი“ და ფილმში „ჰობიტი: სმაუგის ნაოხარი“. 

სიტყვა *Mirkwood* აღებულია უილიამ მორისის შემოქმედებიდან. იგი შთაგონებულია სკანდინავიურ მითოლოგიაში ნახსენები მიურკვიდით. ძველ ინგლისურად იგი ტოლკინის „დაკარგულ გზაში“ ჩნდება „Myrcwudu“-ს, ელფუინის მიერ ნამღერი ლექსის სახით. „Mirkwood“ აგრეთვე ჩნდება „ართურის დაცემაში“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* აღწერა საიტზე Encyclopedia of Arda

## სქოლიო
ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები

„**ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები**“ () — ბეოვულფის ლეგენდის ადაპტირება, რომელზეც მუშაობდა ჯ.რ.რ. ტოლკინი. იგი გამოიცა 2014 წლის 22 მაისს, რედაქტირებული კრისტოფერ ტოლკინის მიერ.

კრისტოფერ ტოლკინის კომენტარი:

წიგნს ახლავს ტექსტი „Sellic Spell“, ანუ „საოცარი ამბავი“.

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის წიგნები
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები
კატეგორია:HarperCollins-ის წიგნები
აინურნი

**აინურნი** (**Ainur**, მხოლობითი – **აინუ**) — უკვდავი სულები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ისინი შექმნა ერუ ილუვატარმა.

ძალაუფლებით აინურნი მხოლოდ ერუს ჩამოუვარდებიან. მათგან ყოველს ესმის მხოლოდ ერთი ნაწილი ილუვატარის აზრის. არც ერთ მათგანს არ შეუძლია ერუს აზრების სრულად გაგება. აინურნი ერუსთან ერთად არსებობდნენ უდროობის სასუფეველში. თავიდან ისინი მას უმღეროდნენ ცალ-ცალკე, მაგრამ მალევე მისი თხოვნით მათი ხმები გაერთიანდა ერთ მუსიკაში, აინურთა მუსიკაში, რომლისგანაც სამყაროს სიცარიელეში გაჩნდა ჩვენება. ერუმ აინურთა მუსიკისგან შექმნა რეალური სამყარო - ეა. აინურთა ნაწილმა ეაში შექმნა არდა - ილუვატარის შვილების სამფლობელო. ამ აინურებს ელფებმა უწოდეს ვალარები. აინურთა უმეტესობა მაინც დარჩა ერუსთან, სამყაროს დასასრულს, უდროობის სამფლობელოში, ვალარები კი ოდესღაც კვლავ გაერთიანდებიან სხვა აინურებთან და ერუს შვილებთან ერთად შექმნიან აინურთა მეორე მუსიკას.

„Valar“ ქუენიურად ნიშნავს „ღმერთს, ანგელოზს“. ვალარები აინურებიდან ყველაზე ძლიერები არიან. მათ შექმნეს არდა და დაეშვნენ მასზე, რათა მოემზადებინათ იგი ილუვატარის შვილებისთვის, ადამიანებისთვის და ელფებისთვის. როგორც ერუს შვილები, ისინი მის აზრებს ხორცს ასხამენ. ვალარების რიცხვი სულ თხუთმეტს აღწევს, მაგრამ მელკორი მათთაგანი აღარ არის, ასე რომ არდაში მხოლოდ თოთხმეტი ვალა არსებობს. რადგან ვალარები არდაზე დაეშვნენ, ისინი მიჯაჭვულნი არიან მასზე და დარჩებიან, სანამ ეს ერუს სურს. გარდა ამისა, ვალარების ძალა არდაზე შეზღუდულია.

როცა ვალარები არდაზე დაეშვნენ, მათ იცოდნენ, თუ როგორი წარმოედგინა ერუს ელფები და ადამიანები და მიუხედავად იმისა, რომ ამის უფლება არ ჰქონდათ, მიიღეს ასეთივე სახე. არის შვიდი მამრობითი და შვიდი მდედრობითი - ვალა და ვალიე. ისინი ასევე დონეებად იყოფიან - შვიდი მათგანი შედარებით მაღალ დონეზე დგას და არატარი ეწოდება. ყოველ ვალას და ვალიეს თავისი თვისება აქვს, რომლითაც არდა არსებობს.

ვალარებთან ერთად არდაში მათი მხლებლები - მაიარები ჩამოვიდნენ. ერთად ისინი არდას აძლევდნენ ფორმას და ალამაზებდნენ, მაგრამ მელკორი ამ უკანასკნელებს გზადაგზა დაჰყვებოდა და ყველაფერს ანადგურებდა. ეაში მოსვლის შემდეგ, ვალარები ცხოვრობდნენ არდაში, სწორედ აქ მათ ააგეს თავიანთი მანათობლები, ხოლო როდესაც ისინი განადგურებულ იქნენ მელკორისა და უნგოლიანტის მიერ, ვალარები გადასახლდნენ ამანზე, სადაც დააარსეს ვალინორი. მოგვიანებით მათ შექმნეს მზე და მთვარე.

## სქოლიო
კატეგორია:შუახმელეთის რასები
კატეგორია:სილმარილიონი
სიგელვარას ქვეყანა

„**სიგელვარას ქვეყანა**“ () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ესე, რომელშიც მან შეისწავლა სიტყვის „Sigelwaran“ ეტიმოლოგია. ეს სიტყვა ძველ ინგლისურ ენაზე „ეთიოპიელებს“ ნიშნავდა.

ესე თავდაპირველად გამოიცა ორ ნაწილად. პირველი გამოვიდა „Medium Ævum“-ის პირველი ნაწილის მესამე ნომერში, 1932 წელს. მეორე გამოვიდა გამოცემის მესამე ნაწილის მეორე ნომერში, 1934 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ესეები
ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი

„**ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი**“ () — 2005 წელს გამოცემული ვრცელი თანმხლები მასალა, რომელიც ეხება ჯ.რ.რ. ტოლკინის „ბეჭდების მბრძანებელს“. შეტანილია:

*„ბეჭდების მბრძანებლის“ ნომენკლატურა. მსგავსი, მაგრამ ნაკლებად სრულყოფილი ვერსია გამოქვეყნდა ცნობარში „ტოლკინის კომპასი“.
*ტოლკინის 1951 წლის წერილი მილტონ უოლდმენთან (ფრაგმენტი).
*8-12 მარტის მოვლენები - ხელნაწერი სქემა
*ამა თუ იმ არქაული სიტყვის ახსნა. ასევე ადგილების, ადამიანებისა და არსებების ვრცელი ცნობარი.
*როგორ გამოვიყენოთ ტოლკინის მიერ გამოგონილი ენები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია საიტზე TolkienBooks.net
ანოტირებული ჰობიტი

„**ანოტირებული ჰობიტი**“ — ჯ.რ.რ. ტოლკინის „ჰობიტის“ გამოცემა, რომელიც შეიცავს დაგლას ანდერსონის კომენტარებს რომანის ტექსტებთან დაკავშირებით. თავის მხრივ, ეს კომენტარები ეფუძნება ტოლკინის კომენტარებს. წიგნი გამოიცა ჰ„ობიტის“ გამოსვლიდან 50 წლის აღსანიშნავად. 2002 წელს გამოვიდა ახალი, გადამუშავებული და ვრცელი ვერსია. იგი შეიცავს დამატებებს, იშვიათი ლექსების სახით. ესენია:

*გობლინების ნაბიჯები
*Enigmata Saxonica Nuper Inventa Duo
*Iúmonna Gold Galdre Bewunden
*ბიმბლ-ტაუნის განვითარება
*The Root of the Boot
*დრაკონი მოფრინდა
*ელფური სიმღერა შუაველში (მანამდე არსად გამოცემული)
*გლიპი (მანამდე არსად გამოცემული)
*მოგზაურობა ერებორისკენ

## სქოლიო
კატეგორია:ჰობიტი
კატეგორია:1988 წლის რომანები
კატეგორია:Houghton Mifflin-ის წიგნები
ჯ. რ. რ. ტოლკინი: მხატვარი და ილუსტრატორი

„**ჯ.რ.რ. ტოლკინი: მხატვარი და ილუსტრატორი**“ — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ნახატების და ილუსტრაციების კრებული, გამოცემული 1995 წელს. გამოვიდა უეინ გ. ჰემონდის და კრისტინა სკალის რედაქციით.

გამოცემაში შეტანილია 200 რეპროდუქცია - მათ შორის, „მისტერ ბლისის“, „შობის პაპის წერილების“ და სხვათა ილუსტრაციები.

## რესურსები ინტერნეტში
*აღწერა საიტზე tolkienlibrary.com

კატეგორია:ტოლკინის კვლევები
კატეგორია:1995 წლის წიგნები
ჯ. რ. რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური

„**ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური**“ () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ცხოვრების ვრცელი მეგზური. შედგენილია უეინ გ. ჰემონდისა და კრისტინა სკალის მიერ. გამოვიდა 2006 წელს. შეტანილია ორი ტომი:

*ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური: მკითხველის მეგზური
*ჯ.რ.რ. ტოლკინის თანამგზავრი და მეგზური: ქრონოლოგია

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:2006 წლის წიგნები
კატეგორია:ტოლკინის კვლევები
ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები

„**ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები**“ () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ესეების და ლექციების კრებული. გამოიცა 1983 წელს, კრისტოფერ ტოლკინის რედაქტირებით.

შეტანილია:

*ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები
*ბეოვულფის თარგმანის შესახებ
*სერ გავეინი და მწვანე რაინდი
*ზღაპრების შესახებ
*ინგლისური და უელსური
*იდუმალი მანკი
*გამოსამშვიდობებელი სიტყვა

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ესეები
კატეგორია:1983 წლის წიგნები
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებების კრებულები
ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები

„**ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები**“ () — ჯ. რ. რ. ტოლკინის ლექცია, რომელიც შემოკლებული, წიგნის სახით გამოიცა. ორიგინალური და უფრო ვრცელი ვერსია გამოქვეყნდა გამოცემაში „ბეოვულფი და კრიტიკოსები“.

თავად პროექტი სერ იზრაელ გოლანშის მემორიალური ლექცია იყო, რომელიც ტოლკინმა 1936 წლის 25 ნოემბერს ბრიტანულ აკადემიაში, მოგვიანებით კი, 2 კვირის თავზე, მანჩესტერის შუა საუკუნოვანი საზოგადოების წინაშე წარადგინა.

## გამოცემები
1937 წლის გამოვიდა ლექციის პირველი ვერსია. გამოსცა ჰამფრი მილფორდმა, ბრიტანული აკადემიისთვის. დაიბეჭდა 500 ასლი. ასევე დაიბეჭდა გამოცემაში „Proceedings of the British Academy“ (1937, ტომი 22).

1969 წელს გამოვიდა ბუკლეტი, რომლის გამომცემელი უცნობია.

„ურჩხულები და კრიტიკოსები და სხვა ესეები“ საბოლოოდ გამოიცა კრისტოფერ ტოლკინის რედაქტირებით, 1983 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ესეები
ინგლისის პრემიერლიგა 2017-2018

**ინგლისის პრემიერლიგა 2017-18** — ინგლისის პრემიერლიგის 26-ე გათამაშება (1992 წლიდან). სეზონი დაიწყო 2017 წლის 11 აგვისტოს „არსენალის“ და „ლესტერ სიტის“ მატჩით , ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 13 მაისს.

## მონაწილეები და მათი სტადიონები
**1** ტოტენჰემ ჰოტსპური ყველა საშინაო მატჩს 2017/2018 სეზონში ითამაშებს უემბლიზე, სანამ კლუბის საშინაო არენა უაით ჰართ ლეინი  გადის რეკონსტრუქციას.

## ჯილდოები
### ყოველთვიური ჯილდოები
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის სეზონები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2016-2017** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 86-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2016 წლის 19 აგვისტოს „მალაგას“ და „ოსასუნას“ მატჩით, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 21 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „რეალი“, რომელმაც ტიტული ოცდამეცამეტედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა.

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 83-ე გათამაშება. 

სეზონი დაიწყო 2013 წლის 17 აგვისტოს, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 18 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „ატლეტიკო“, რომელმაც ტიტული მეათედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა.

## სატურნირო ცხრილი 
## ბომბარდირები 
## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
ულმო

**ულმო** — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ერთ-ერთი ვალა. ულმო არის წოდება, რომელიც დაახლოებით ნიშნავს „ის, ვინც აქცევს“ - რაც კავშირშია წყალთან, რომლის მბრძანებელიც იგი არის „სილმარილიონისა“ და სხვა ნაწერების მიხედვით. თავის მხრივ, ულმო მსგავსია ბერძნულ მითოლოგიაში წარმოდგენილ პოსეიდონისა (ასევე ნეპტუნის, მანანანისა და სხვ.). მნიშვნელოვანია, რომ ულმომ არდის შექმნაში მნიშვნელოვანი მონაწილეობა მიიღო.

ულმო იყო არატართა შორის რიგით მესამე, მანუესა და აულეს შემდეგ. მანუესთან დიდი მეგობრობა აკავშირებდა. გარეგნულად იყო გიგანტური, გამოწყობილი მწვანე სამოსში და ეკავა ულუმურები - დიდი ბუკები.

არდის შექმნამდე, როდესაც აინურები უმღეროდნენ ილუვატარს, ულმო ითვლებოდა მუსიკის საუკეთესო შემქმნელად და მგალობლად. ელფები თვლიდნენ, რომ მისი სიმღერა ისმოდა ყველგან, სადაც წყალი იყო.

მელკორს ულმო არასოდეს ენდობოდა და ბნელ მბრძანებელს ეშინოდა ზღვის, ისევე როგორც ვარდასი - ვინაიდან ვერც ერთი ვერ დაიმორჩილა.

ულმო არ იყო დასახლებული ვალინორში. მეტიც - იქ იშვიათად ჩნდებოდა, ვინაიდან უპირატესობას ანიჭებდა ზღვებსა და მდინარეებს. მისი სასახლე მდებარეობდა ოკეანე ვაიას ფსკერზე და ულმონანი ეწოდებოდა. ულმოს მეწყვილე არ ჰყოლია.

ულმო იშვიათად ჩნდებოდა მაჰანაქსარის საბჭოზე - და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამის ნამდვილი აუცილებლობა იყო. მაგრამ როდესაც არდაზე ჩნდებოდა, ადამიანები ან ელფები დიდ შიშს განიცდიდნენ. მას ემსახურებოდა ყველა მდინარე, ყურე, ზღვა, ოკეანე, ტბა და წყარო. ამით მას არდისთან დიდი კავშირი ჰქონდა და ილუვატარის შვილების შესახებ უფრო მეტი იცოდა, ვიდრე მანუემ.

ულმო ეწინააღმდეგებოდა ორომეს, ამანში ელფთა მიყვანის გეგმის თაობაზე და სურდა, რომ ტოლ ერესეა განლაგებულიყო ელდამარის ყურეში, ვინაიდან იცოდა ტელერების ფიქრები.

ულმო იყო ვალა, რომელმაც ყველაზე დიდი წვლილი შეიტანა მორგოთის დამარცხებაში - როდესაც უბრძანა ტურგონს გონდოლინის აგება, ხოლო ფინროდს - ნარგოთრონდის (ორივე დამალული სამეფო იყო). იგი წარდგა ტუორის წინაშე და უბრძანა გონდოლინში წასვლა. ტუორმა გონდოლინში იქორწინა ტურგონის ასულ იდრილზე. მათ ეყოლათ ვაჟი ეარენდილი. ულმომ სირიონის დანგრევისგან გადაარჩინა ეარენდილის ცოლი ელუინგი. ელუინგმა ერთ-ერთი სილმარილი გადასცა ეარენდილს. ამ ნიშნით ეარენდილი ეწვია ვალინორს და ვალართა დახმარება ითხოვა. ამას, თავის მხრივ, მოჰყვა მორგოთის ვალართა მიერ საბოლოო დამარცხება.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სილმარილიონის პერსონაჟები
კატეგორია:შუახმელეთის ვალარები
ანდუინი

**ანდუინი** — მდინარე ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, რომელიც თითქმის მთელ შუახმელეთს კვეთდა, ნისლიანი მთების აღმოსავლეთით.

მდინარის სათავე მდებარეობდა რუხ და ნისლიან მთებში. იგი გრძელდებოდა ეთირ ანდუინით და მიედინებოდა დიდ ზღვაში, ბელეგაერში. თავის ატლასში კარენ ვინ ფონსტადი აღნიშნავს, რომ მდინარე მთლიანად 1388 მილზე იყო გადაჭიმული.

## რესურსები ინტერნეტში
*
დასავლეთი სუდანი

[thumb|სუდანის სავანა (მწვანე ფერი) [დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]]
**დასავლეთი სუდანი** — ცენტრალური სუდანის საპირისპირო ისტორიული რეგიონი დასავლეთ აფრიკაში. მოიცავს მთელი ბურკინა-ფასოს, ცენტრალური და სამხრეთი მალის, ნიგერის, გვინეის, განის, კოტ-დ’ივუარის და მავრიტანიის ნაწილების დღევანდელ ტერიტორიებს. დასავლეთი სუდანის ტერიტორიაზე მდებარეობდნენ შუა საუკუნეების სახელმწიფოები: განის იმპერია (750—1076), ტეკრური (დაახ. 800 — დაახ. 1285), მალის იმპერია (XIII—XV საუკუნეები), სონგაის იმპერია (1462—1591) და სხვები, მოგვიანებით ფულბე ხალხის სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები.

დასავლეთი სუდანის ტერიტორიაზე მდებარეობდა კოლონია საფრანგეთის სუდანი.

კატეგორია:აფრიკის ისტორია
კატეგორია:დასავლეთი აფრიკა
სუდანი (რეგიონი)

thumb|სუდანის ტიპური ლანდშაფტი
**სუდანი** (, *bilâd as-sûdân* სიტყვასიტყვით „შავების ქვეყანა“) — საჰარის სამხრეთით მდებარე ცენტრალური აფრიკის ჩრდილოეთი ნაწილი, რომელიც იმყოფება ეკვატორიდან ჩრდილოეთით მე-5 პარალელამდე. იგი გადაჭიმულია დასავლეთით სენეგალიდან აღმოსავლეთით ეთიოპიამდე და სამხრეთით კენიამდე. ხელსაყრელი კლიმატის გამო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე I ათასწლეულში და ჩვენი წელთაღრიცხვის I ათასწლეულში აქ ცხოვრობდა მთელი აფრიკის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი. მისი ფართობია დაახლოებით 5 მილიონი კმ². სასაზღვრო ზონას სუდანსა და საჰარას შორის ჰქვია საჰელი.

## სუბრეგიონები 
[thumb|დასავლეთ-სუდანური სავანა [დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]]
[thumb|აღმოსავლეთ-სუდანური სავანა [ცენტრალური აფრიკა|ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში]]
რეგიონი დაყოფილია შემდეგ სუბრეგიონებად:
* დასავლეთით მდებარე მაღალი სუდანი, მთიანი რეგიონი გვინეის ყურიდან დარფურის პლატომდე; მაღალი სუდანი მოიცავს ორ ისტორიულ რეგიონს:
** დასავლეთი სუდანი (ბურკინა-ფასოს და ცენტრალური და სამხრეთი მალის ტერიტორიები, ნიგერის, გვინეის, განის, კოტ-დ’ივუარის და მავრიტანიის ტერიტორიების ნაწილი)
** ცენტრალური სუდანი (ნიგერის და ჩადის ტერიტორიების ნაწილი)
დასავლეთი სუდანი (ჩადის ტბამდე), ცენტრალური სუდანი (ჩადის ტბიდან სუდანის რესპუბლიკისა და სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის საზღვრებამდე), აღმოსავლეთი სუდანი (სუდანის რესპუბლიკისა და სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის ტერიტორიები მდინარე თეთრ ნილოსამდე).

ისტორიულ-ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით ერთმანეთთან ახლო მდგომ დასავლეთ და ცენტრალურ სუდანს (აფრიკის ბუნებრივი რეგიონები) ხშირად აერთიანებენ ერთ კულტურულ რეგიონად.
* აღმოსავლეთით მდებარე დაბლობი სუდანი ეთიოპიის საზღვრამდე (აღმოსავლეთი სუდანის ისტორიული რეგიონი შეესაბამება თანამედროვე სუდანის რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილს).

## კლიმატი 
[thumb|დასავლეთ-სუდანის [სავანა, ნაკრძალი ბურკინა-ფასოში]]
რეგიონის კლიმატი სუბეკვატორული და მუსონურია. ზამთარში მოქმედებს ჩრდილო-აღმოსავლეთის პასატი (ზამთრის მუსონი), რომელსაც ხშირად ეძახიან ჰარმატანს, ჭარბობს კონტინენტური ტროპიკული ჰაერი, დგას ცხელი, მშრალი ამინდი. ყველაზე უფრო ცივი თვის საშუალო ტემპერატურა 20-დან 26&nbsp;°C-მდეა. სუდანის რეგიონის დიდი ნაწილი უკავია ტიპურ სავანებს, რომლებსაც სამხრეთში ცვლის მაღალბალახოვანი (ბალახის სიმაღლე 5 მეტრამდე) სავანა და ფოთლოვან-მარადმწვანე ტყეები. დასავლეთი სუდანი კარგად ირწყვება (ჩადის ტბა) და ნაყოფიერია. აღმოსავლეთ სუდანს აქვს ველის და უდაბნოს ხასიათი.

## მოსახლეობა 
ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფებია — მანდე, ჯოლოფები, სონგაი, ჰაუსა, ბაგირმი და სხვა; ზოგიერთი ხალხი სარწმუნოებით მუსლიმია.

## ლიტერატურა
* *Readers Digest: Atlas of the World*, (1991) Rand-McNally 

კატეგორია:აფრიკის რეგიონები
ცენტრალური სუდანი

**ცენტრალური სუდანი** — სუდანის დიდი რეგიონის ნაწილი, დასავლეთ აფრიკის ისტორიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს თანამედროვე ნიგერიის, ნიგერის და ჩადის ტერიტორიებს. აფრიკის უძველესი კულტურის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი.

მსგავსმა კლიმატურმა პირობებმა (საჰელის რეგიონისათვის დამახასიათებელი მშრალი სიცხე) გამოიწვია დაქსაქსულად მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფების კულტურისა და ისტორიული განვითარების მსგავსება (მსგავსი საცხოვრებელი შენობები, თიხისგან აგებული სახლები, ადგილზე დამაგრებული მიწათმოქმედების ან ნახევრადმომთაბარე ცხოვრების წესი).

## ისტორია 
სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები აქ გაჩნდა ცოტა უფრო გვიან, ვიდრე დასავლეთ სუდანში, რაც აიხსნება ტრანსსაჰარული სავაჭრო გზების მიმართულებებით, რომლებმაც ამ რეგიონში გადმოინაცვლეს XV საუკუნეში. ამავე დროს ვანგარას ტომის ვაჭრების დახმარებით რეგიონში ფართედ დაიწყო შემოსვლა ისლამმა. ისლამიზაცია დამთავრდა მხოლოდ XIX საუკუნეში, რის შედეგადაც შეიქმნა სოკოტოს ისლამური ხალიფატი, რომლის დამაარსებელი უსმანა დან ფოდიო ატარებდა მოსახლეობის ძალდატანებითი ისლამიზაციის პოლიტიკას.

კოლონიამდელ პერიოდში აქ მდებარეობდა სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნები: კანემის იმპერია, სონგაის იმპერია, სოკოტოს ხალიფატი და ჰაუსას ხალხის ქალაქ-სახელმწიფოები (კანო, ზარია, ზამფარა, კადუნა, დაურა და სხვა).

## მოსახლეობა 
ძირითადი ეთნიკური ჯგუფებია: ჰაუსა, კანური, ფულბე, სონგაი.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://society.polbu.ru/vasiliev_easthistory/ch106_i.html 
* http://arbitr.msk-arbitr.ru/upload/article.php?id=793

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ისტორია
კატეგორია:დასავლეთი აფრიკა
აღმოსავლეთი სუდანი

thumb|აღმოსავლეთი სუდანის რუკა
**აღმოსავლეთი სუდანი** — ცხელი, მშრალი, ტროპიკული სავანების ეკორეგიონი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში.

იგი წარმოადგენს სავანების ფართე ზოლის აღმოსავლეთ ნახევარს, რომელიც მიემართება აფრიკის აღმოსავლეთისაკენ და დასავლეთისაკენ, მდებარეობს კამერუნის მთიანეთიდან აღმოსავლეთით. საჰელის ზოლში აკაციებით დაფარული მშრალი სავანა მდებარეობს ჩრდილოეთით და მის ფარგლებს გარეთ, რომელიც საჰარის უდაბნოს წარმოადგენს, ხოლო სამხრეთით, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნოტიო ტყეები.

სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის სუდში ჩაფლული მდელოები ამ ტერიტორიას ყოფენ აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად. რელიეფი ძირითადად მოსწორებულია, თუმცა არსებობს ზოგიერთი ჭაობიანი მონაკვეთები ალბერტის ტბის ირგვლივ და ეთიოპიის დასავლეთ ნაწილში.

* დასავლეთი ნაწილი მოიცავს კამერუნის ჩრდილოეთ ნაწილს, ჩადის სამხრეთს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთს და სამხრეთი სუდანის სამხრეთ-აღმოსავლეთს.
* აღმოსავლეთი ნაწილი მდებარეობს ზოლში, რომელიც გადაჭიმულია უგანდის ჩრდილოეთიდან სუდანი-ეთიოპიის სასაზღვრო რეგიონის გასწვრივ. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ეთიოპიის მთიანეთს, ხოლო სამხრეთით ვიქტორიის ტბის აუზში მდებარე უგანდის ტყე-სავანებს.
აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით ჭარბობს ტროპიკული კლიმატი წვიმიანი სეზონით, დანარჩენი თვეები მშრალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* East Sudanian savanna (WWF)
* East Sudanian savanna (National Geographic)
* Sudanian Savannas - A Global Ecoregion (WWF)

კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია
ბალნეარიუ-ბარა-დუ-სული

**ბალნეარიუ-ბარა-დუ-სული** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 8 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 430 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75.75 კმ²-ზე. ფართობი 111 280 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
დებო

right|thumb|right|275px|მდინარე ნიგერის შიდა დელტა დებოს ტბასთან ერთად
**დებო** () — ტბა მალის ცენტრალურ ნაწილში. იქმნება სეზონური წყალდიდობების დროს მდინარე ნიგერზე.

მდებარეობს დაახლოებით 95 კმ-ით ჩრდილოეთით ქალაქ მოპტიდან და 200 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ქალაქ ტომბუქტუდან. ეს ყველაზე დიდია იმ ტბებს შორის, რომლებიც იქმნება მდინარე ნიგერის ადიდების შედეგად და მალის ყველაზე უფრო დიდი ბუნებრივი ყბაა. ტბის საშუალო ფართობი შეადგენს 160 კმ²-ს. დებო ყველაზე უფრო დიდ ფართობს აღწევს წვიმიანი სეზონის დროს, მარტიდან სექტემბრის ჩათვლით.

სეზონური წყალდიდობების დროს დებო გამოიყენება ბადეების დახმარებით თევზის დასაჭერად. მშრალი სეზონის პერიოდში ბევრი ეთნიკური ჯგუფი წყლის დასალევად ტბასთან აგროვებს მსხვილფეხა საქონლის ჯოგს.

დებო გადამფრენი ფრინველების გაჩერების მთავარი ადგილია. წყლისა და ჭაობის სავარგულების საკითხების იუნესკოს რამსარის კონვენციამ ტბას მიანიჭა საერთაშორისო მნიშვნელობის წყლისა და ჭაობის სავარგულების კლასიფიკაცია.

## ლიტერატურა
* Mamadi Dembélé, Entre Debo et Faguibine: étude sur la morphologie et la typologie des sites archéologiques d'une région lacustre au Mali, EHESS, Paris, 1986, 395 p. (thèse de 3e cycle d'Histoire et civilisations) 
* Jean Gallais, Caractère de la vie agricole dans la zone Sud-Sahélienne: région des lacs Débo, Korienzé, Korarou: mission d'étude et d'aménagement du Niger, étude de géographie humaine, 1956-1957, Service de l'hydraulique de l'Afrique occidentale française, 1957, 159 p. 

## სქოლიო
კატეგორია:მალის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბენგალური ვეფხვი

**ბენგალური ვეფხვი** — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. ვეფხვის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ქვესახეობაა. 2011 წლის მონაცემებით მათი რაოდენობა შეადგენდა 2500-ს. 2010 წლიდან შეყვანილია წითელი წიგნის საფრთხეში მყოფი სახეობების სიაში.

ბენგალური ვეფხვის რაოდენობა ინდოეთში 2010 წლიდან 2014 წლამდე გაიზარდა 1,706–1,909-დან 2,226-მდე. ბანგლადეშში 440, ხოლო ნეპალში 163–253. 2015 წელს მათი რაოდენობა ბჰუტანში შეადგენდა 103-ს.

ბენგალური ვეფხვი წარმოადგენს ინდოეთის და ბანგლადეშის ეროვნულ ცხოველს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*სუმატრის ვეფხვი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cat Specialist Group: *Panthera tigris*  and *P. t. tigris* 
* WildTeam — Tiger conservation in the Bangladesh Sundarbans 
* animalias.com: *Bengal Tiger* (Panthera tigris tigris) 

## სქოლიო 
კატეგორია:ვეფხვები
კატეგორია:ინდოეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ბანგლადეშის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ბანგლადეშის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ბჰუტანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ნეპალის ძუძუმწოვრები
განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი

*  
**განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი** () — ძეგლი როსტოვის ოლქის ქალაქ შახტიში, რუსეთის ფედერაცია.

ძეგლის მისამართია: რუსეთის ფედერაცია, ქ. შახტი, შევჩენკოსა და რევოლუციის გამარჯვების ქუჩების გადაკვეთა.

## ისტორია 
განმათავისუფლებელი ჯარისკაცის ძეგლი გაიხსნა 1985 წლის 7 მაისს. იგი დგას ქალაქის ცენტრში გამარჯვების 40 წლისთავის სახელობის მოედანზე. ძეგლის დადგმის ინიციატორი იყო ქალაქის აღმასკომის თავმჯდომარე ვიქტორ კოვალიოვი. ძეგლი დაამზადეს ხარკოვის ქანდაკების ფაბრიკაში. ომის წლებში 10 000 შახტელი დაიღუპა ფრონტზე, 35 000 დააჯილდოვეს მედლებითა და ორდენებით. საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა 27 შახტელს. ქალაქში მოედანს „ჯარისკაცის მოედანს“ უწოდებენ.

ქალაქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დგას ამ ძეგლის შედარებით მცირე ზომის კოპიო.

## აღწერა 
ძეგლის სიმაღლე კვარცხლბეკთნ ერთად არის 15 მეტრი. ძეგლი ააგეს იმ მშრომელების თანხებით, რომლებიც მონაწილეობნენ დამკვრელურ გეგმაში „გამარჯვების 40 წელი - 40 დამკვრელური კვირა“. ძეგლის ავტორები არიან მოქანდაკეები: დამსახურებული მხატვარი,  ტარას შევჩენკოს სახელობის უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ი. რიკი და ი. იასტრებოვი. არქიტექტორები: ტარას შევჩენკოს სახელობის უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები  ე. ჩერკასოვი, ა. მაქსიმენკო, შახტის მთავარი არქიტექტორი ვ. ონიშენკო. ჯარისკაცს, რომელიც ძეგლზეა გამოსახული, ხელში უჭირავს ავტომატი. მისი სახე მკაცრი და ძლიერია. მეომრის გვერდით მოთავსებულია ლითონის ორდენები: გამარჯვების, სამამულო ომისა და დიდების ორდენები. კომპლექსის შემადგენლობაშია  — ხუთი ნათურა, რომლებიც წარმოადგენენ დიდი სამამულო ომის ხუთი მძიმე წლის სიმბოლოს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Город Шахты в исторических памятниках 

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ჭიჭყინა (მოთხრობა)

**ჭიჭყინა** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1885 წელს დაიწერა. პირველად, 1885 წლის 25 მარტს, ჟურნალ „Осколки“-ში გამოქვეყნდა ხელმოწერით ა. ჩეხონტე. მოთხრობა შევიდა ჩეხოვის კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“, რომელიც 1886 წელს გამოიცა სანქტ-პეტერბურგში და შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899-1901 წლებში გამოცემულ თხზულებათა კრებულის მესამე ტომში.

## სიუჟეტი 
დაბალი რანგის მაღალჩინოსანი, აღდგომის წინა დღეს თავის ტარაკნებით გატენილ კაბინეტში ჯდომისას, ფიქრობს იმაზე თუ რისი გაკეთება შეუძლია ამ ქვეყანაზე (უფრო მეტი ფული მოიპაროს, თუ ვინმე პოლიციაში დააბეზღოს), მაგრამ მიდის იმ დასკვნამდე, რომ ასეთი ქმედებები მის შესაძლებლობებს აღემატება. თვითკმაყოფილი ზიზღით გრძნობით აღვსილი, ის ტარაკანს ჭყლეტს, რის შემდეგაც „თავს უკეთ გრძნობს“.

ანტონ ჩეხოვის ამ მოთხრობაში მკითხველს ადამიანის შინაგანი არათავისუფლების გრძნობა უჩნდება, რასაც ხაზს უსვამს ნაწარმოების მთავარი გმირის გვარი. ნევირაზიმოვი ხვდება, რომ ტარაკანს ყველაფრის გაკეთება შეუძლია რაც მას მოესურვება, ხოლო თვითონ კი იძულებულია იჯდეს დახუთულ კანტორაში და საზოგადოების მიერ დაწესებულ ნორმებს დაემორჩილოს. ავტორის კომენტარი აჩვენებს, რომ მოთხრობის გმირს სხვანაირი ცხოვრება სურს: „ახალი, უკეთესი ცხოვრების მოთხოვნილებამ მტკივნეულად შეუკუმშა გული. მას ძალიან სურს ქუჩაში აღმოჩენა, ცოცხალ საზოგადოებასთან შერწყმა, ზეიმის თანამონაწილეობა, რისთვისაც ყველა ეს ზარები რეკდნენ და ეკიპაჟები გრგვინავდნენ. მას იმავეს განცდა სურდა, რასაც ბავშვობაში გრძნობდა: ოჯახური გარემო, ახლობლების საზეიმო ფიზიონომია, თეთრი სუფრა, სინათლე, სითბო… გაიხსენა ეტლი, რომლითა ახლახან ქალბატონმა გაიარა, პალტო, რომელშიც ეგზეკუტორი გამოპრანჭულა, ოქროს ძეწკვი, რომელიც მდივნის მკერდს ამშვენებს… იხსენებდა თბილ საწოლს, სტანისლავს, ახალი ჩექმა, მუნდირი გახეხილი იდაყვებით… ეს ყველაფერი იმიტომ გაიხსენა, რომ ახლა აღარაფერი არ ჰქონდა…“. ნევირაზიმოვი იძულებული იყო გარემოებებს დამორჩილებოდა, ამიტომ მასში სიბოროტე და შური მატულობს.

მოთხრობა მოცულობით დიდი არ არის, მისი შინაარსი სასწავლო მიზნით განიხილება და ანალიზდება სკოლებში.

## ლიტერატურა 
* Балухатый С. Д. Проблемы драматургического анализа. Чехов / С. Д. Балухатый. — Л.: Academia, 1927. — 186 с.
* Бердников Г. П. А. П. Чехов: идейные и творческие искания / Г. П. Бердников. — М.: Худож. лит., 1984. — 511 с.
* Гурвич И. Проза Чехова (Человек и действительность) / И. Гурвич. — М.: Худож. лит, 1970. — 182 с.

## ინტერნეტ-რესურსები 
* ჭიჭყინა. ტექსტი რუსულ ენაზე.
*  (ჭიჭყინა), კონსტანს გარნეტის 1918 წლის ინგლისურენოვანი თარგმანი კრებულისთვის „მასწავლებელი და სხვა მოთხრობები“ (The Schoolmistress and Other Stories).

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
შუახმელეთის ელფების სია

აქ წარმოდგენილია ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმის ელფების სია.

## ა
***აეგნორი**: ფინარფინის ვაჟი და გალადრიელის უფროსი ძმა. დაიკარგა დაგორ ბრაგოლახის ომში.
***ამარიე**: ფინროდ ფელაგუნდის საყვარელი. იგი ვალინორში დარჩა, როდესაც ფინროდი ფეანორს შუახმელეთში გაჰყვა.
***ამდირი**: ამროთის მამა, ლორიენის მეფე მეორე ეპოქაში. მოკლული იქნა დაგორლადის ბრძოლაში. რისხვის ომის შემდეგ ამდირი ბელერიანდიდან თავის ძე, ამროთთან ერთად მოვიდა და ლორინანდში დასახლდა, სადაც მოგვიანებით სილვან ელფთა ბელადი გახდა. მშვიდობამ დაისადგურა, მაგრამ ნუმენორის აღსასრულისა და საურონის შუახმელეთში დაბრუნების შემდეგ ამდირი გილ-გალადის თხოვნით უკანასკნელი კავშირის ბრძოლაში ჩაერთო, თუმცა ნოლდორთა უმაღლეს მეფეს არ ემსახურებოდა. გალადრიმთა მცირე ლაშქრის მეთაურის სახით იგი შეუერთდა სილვან ელფთა ლაშქარს, რომელიც მეფე ოროფერს ექვემდებარებოდა. უკანასკნელი, სინდა, იმხანად ტყემწვანის (მოგვიანებით ბნელტევრის) მმართველი იყო. ნოლდორებთან შედარებით სილვანი ელფები სუსტად იყვნენ აღჭურვილი. დაგორლადის ბრძოლაში მათ დიდი დანაკარგი განიცადეს. ოროფერი და ამდირი, სხვებთან ერთად, მოწყდნენ მთავარ ლაშქრებს. ისინი მკვდარ ჭაობებში დაიმარხნენ.
***ამრასი**: ფეანორის ყველაზე უმცროსი ვაჟი, ამროდთან ერთად.
***ამროდი**: ფეანორის ყველაზე უმცროსი ვაჟი, ამრასთან ერთად.
***ამროთი**: ლოთლორიენის ყოფილი მბრძანებელი. ნიმროდელის ძიებისას დაიკარგა ზღვაში. მისი ადგილი გალადრიელმა და კელებორნმა დაიკავეს.
***ანგროდი**: ფინარფინის ვაჟი და ნოლდორთა მმართველი. ცნობილი იყო, როგორც გალადრიელისა და აეგნორის უმცროსი ძმა და ფინროდ ფელაგუნდის უფროსი ძმა. შეუერთდა შუახმელეთში ნოლდორთა გაქცევას. იქ ანგროდი, აეგნორთან ერთად დორთონიონში იყო გამაგრებული, როდესაც შედგა ბრძოლა დაგორ აგლარები. დაგორ ბრაგოლახში ორივე მოკლული იქნა. ცნობილი იყო ანგროდის ცოლიც, ელფი ელდალოტე (ელფური ყვავილი). მისი შვილი იყო ოროდრეთი, რომელიც მოგვიანებით ნარგოთრონდიდან გაიქცა. ამრიგად ანგროდი იყო გილ-გალადის, ოროდრეთის შვილის პაპა. ანგროდის სახელი წარმოადგენს ტელერულ ქუენიურ Angaráto სინდარულ ფორმას. იგი აღნიშნავს მის მძლავრ ხელებს - „დიდსულოვან რკინას“.
***ანნაელი**: მითრიმელი სინდა. იგი იყო ტუორის აღმზრდელი, როდესაც უკანასკნელი მითრიმში ცხოვრობდა. აღმოსავლელებისგან თავის გადარჩენისას ანნაელი მცირე ჯგუფს მიუძღვოდა ანდროთის გამოქვაბულებისკენ. მოგვიანებით გაიქცა დორ-ლომინიდან და ბელერიანდის შორეულ სამხრეთში კირდანს შეუერთდა.
***არანუე**: ნოლდო ფინგოლფინის სახლიდან. მისი ვაჟი იყო ვორონუე. ბევრი რამ მასზე ცნობილი არ არის. ვარაუდობენ, რომ იგი იყო კეთილშობილი გონდოლინიდან (მისი სახელი ნიშნავს „კეთილშობილს“).
***არედელი**: ბნელი ელფის, ეოლის ცოლი და მაეგლინის დედა. იხ. არედელი
***არმინასი**: კირდანის მიერ ნარგოთრონდში, პირველ ეპოქაში გაგზავნილი მაცნე. მასთან ერთად ასევე მგზავრობდა გელმირი. მათი ამოცანა იყო ნარგოთრონდის მეფისთვის, ფინროდისთვის შეეტყობინებინათ, რომ ხიდი ნარგოთრონდის სამეფოს წინ უნდა დანგრეულიყო. მაგრამ მათი გაფრთხილება უარყოფილი იქნა და ნარგოთრონდი დრაკონმა გლაურუნგმა დაამხო.
დავიდ ოსპინა

**დავიდ ოსპინა რამირესი** (; დ. 31 აგვისტო, 1988) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი, კოლუმბიური „ატლეტიკო ნასიონალის“ და კოლუმბიის ეროვნული ნაკრების მეკარე.

## კარიერა
17 წლის ასაკში დავიდ ოსპინამ იდებიუტა კოლუმბიური „ატლეტიკო ნასიონალის“ პირველ გუნდში. შემდეგ სეზონებში ოსპინა თავისი გუნდის ძირითადი შემადგენლობის მეკარედ ჩამოყალიბდა. 20 წლის ასაკში მას ჰქონდა შემოთავაზებები მადრიდის „ატლეტიკოსა“ და „ბოკა ხუნიორსისგან“, თუმცა იმ წელს კოლუმბიელი სამშობლოში დარჩა.

### ნიცა
2008 წლის 1 აგვისტოს ოსპინა ფრანგულ „ნიცას“ შეუერთდა. ტრანსფერის ღირებულებამ ორი მილიონი ევრო შეადგინა. პირველი მატჩი ახალი გუნდის შემადგენლობაში ოსპინამ 2008 წლის 18 ოქტომბერს ითამაშა გასვლით მატჩში „მონაკოს“ წინააღმდეგ, რომელიც მისმა კლუბმა 2-1 მოიგო.„ნიცაში“ გატარებული ექვსივე სეზონში დავიდი გუნდის ძირითადი შემადგენლობის მეკარე იყო.

### არსენალი
2014 წლის 28 ივლისს დადასტურდა ოსპინას ტრანსფერი ლონდონის „არსენალში“. ტრანსფერის ღირებულებამ 4 მილიონი ევრო შეადგინა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## რესურსები ინტერნეტში
* დავიდ ოსპინა National-Football-Teams.com-ზე
* დავიდ ოსპინა TheFinalBall.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:კოლომბიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ალ-ნასრის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2019 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2021 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინგლისის პრემიერლიგა 2015-2016

**ინგლისის პრემიერლიგა 2015-16** — ინგლისის პრემიერლიგის 24-ე გათამაშება (1992 წლიდან). სეზონი დაიწყო 2015 წლის 8 აგვისტოს „მანჩესტერ იუნაიტედის“ და „ტოტენჰემ ჰოტსპურის“  მატჩით,ხოლო უნდა დასრულებულიყო 2016 წლის 15 მაისს, თუმცა „მანჩესტერ იუნაიტედის“ და ,,ბორნმუთის“ მატჩი გადაიოდა და ჩატარდა 17 მაისს, რადგან სტადიონზე აღმოაჩინეს საეჭვო ნივთიერება, რომელიც წააგავდა ბომბს, რაც არ აღმოჩნდა სიმართლე   .ტურნირის გამარჯვებული გახდა „ლესტერ სიტი“, რომელმაც ტიტული პირველად მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა ლონდონის „არსენალმა“, რომელიც ჩემპიონს ათი ქულით ჩამორჩა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის სეზონები
სემიკარაკორსკის ციხესიმაგრე

thumb|ხაზართა სახაკანო
**სემიკარაკორსკის ციხესიმაგრე** () — შუა საუკუნეების ხაზართა ციხესიმაგრე. მდებარეობს როსტოვის ოლქის ტერიტორიაზე, ქალაქ სემიკარაკორსკთან.  სემიკარაკორსკის ციხესიმაგრის ნაქალაქარი წარმოადგენს რკინის ხანის სალტოვო-მაიაკის კულტურის  ძეგლს.

## ისტორია 
როსტოვის ოლქში, ქალაქ სემიკარაკორსკის მახლობლად მდებარე უძველესი ხაზარული ციხესიმაგრე აგებულია VIII საუკუნის დასასრულსა და IX საუკუნის დასაწყისში. მდებარეობს კუნძულის მაგვარ ბორცვზე. ბორცვს გარშემო აკრავს მდინარე სალი და პატარა მდინარეები სუსატი და სალაკი.

ციხესიმაგრე ოთხჯერ აღემატებოდა თავდაცვითი ხასიათის მაიაკის ციხესიმაგრეს. აქ განლაგებული იყო ხაზართა ხაკანის ბანაკი ქვემო დონზე. 

1971-1974 წლებში ციხესიმაგრის რაიონში მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები, რომელმაც აჩვენა, რომ ციხესიმაგრე აგებულია სისტემით „კვადრატი კვადრატში“, ციხესიმაგრის ზომები იყო 215 х 200 მ-ზე, ხოლო მის შიგნით მდებარეობდა ციტადელი 85 х 80 მ-ზე. ქალაქ-ციხესიმაგრეს ჰქონდა დიდი სავაჭრო დანიშნულება.

ციხესიმაგრე და ციტადელის ექვსმეტრიანი კედლები იყო ხაზართა სახაკანოს სავიზიტო ბარათი. მათ კედლებზე დახარჯული იყო დაახლოებით 2 მლნ ცალი აგური.

სამშენებლო მასალად გამოყენებულია მაღალი ხარისხის ალიზი. აგურის ზომებია 25 х 25 х 5 სმ. ციხესიმაგრის კედლები შემონახულია ერთი მეტრის სიმაღლეზე, ხოლო მთავარი კოშკის კედლები ორი მეტრის სიმაღლეზე. კედლების მაქსიმალური სიმაღლე სავარაუდოდ 5-6 მეტრი უნდა ყოფილიყო. არქეოლოგები თავდაპირველად  ვარაუდობდნენ, რომ ციხესიმაგრის შიდა ნაგებობებიც ალიზისაგან იყო ნაგები, თუმცა შემდეგ გაარკვიეს, რომ მათ ასაგებად გამოყენებული იყო გამომწვარი აგური. აქედან გამომდინარე ივარაუდეს, რომ ციხესიმაგრე ეკუთვნოდა ხაკანებს, რადგან მხოლოდ ისინი ცხოვრობდნენ აგურის სახლებში. 

2011 წელს ნაქალაქარის შესწავლით დაკავდნენ ნიკოლოზ მიკლუხო-მაკლაის სახელობის ეთნოლოგიისა და ანთროპოლოგიის ინსტიტუტის არქეოლოგები ირინა არჟანცევას ხელმძღვანელობით.

## ლიტერატურა 
* С. А. Плетнева. Хазары. Москва, «Наука», 1976 г.
* М. И. Артамонов. История хазар. // Л.: Изд-во Гос. Эрмитажа, 1962. 523 с.
* В. Флерова. Ненашенские письмена // Родина. - N.3-4, 1997. - С. 24-27.

## რესურსები ინტერნეტში
* Донские крепости Хазарии: былое и настоящее. Валерий Флёров. 
* Семикаракорская крепость
* Семикаракорская крепость 

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ციხესიმაგრეები
ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მამათა მონასტერი

**ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მამათა მონასტერი** — მამათა მონასტერი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, დაბა სტეფანწმინდიდან აღმოსავლეთით, ელიას მთაზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000 მ სიმაღლეზე. სამონასტრო კომპლექსში შედის ორი შედარებით მცირე ეკლესია, — ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი, მშენებარე ეგნატე ღმერთშემოსილის სახელობის ტაძარი, სამრეკლო, კელია და სატრაპეზო. ეზოში ბერების სენაკებია განთავსებული. მონასტრის ტერიტორიიდან იშლება ხედი მყინვარწვერისკენ, გერგეტის სამებისაკენ, ყუროსკენ, ქაბარჯინასკენ და დარიალის ხეობისაკენ.

ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი აშენდა სტეფანწმინდისა და ხევის ეპისკოპოსის პეტრეს (ცაავა) ლოცვა-კურთხევით 2003 წელს. 2005 წლის 2 აგვისტოს მეუფე პეტრემ აკურთხა ტაძრის ტრაპეზი და აღავლინა საზეიმო წირვა. ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი წარმოადგენს მცირე ზომის ბაზილიკას. ტაძრის კანკელი არის ხის, აღმოსავლეთის კარზე ამოკვეთილია ხარების სცენა, ჩრდილო და სამხრეთ კარზე მთავარანგელოზები და მახარობლები. კანკელი გაფორმებულია ორნამენტებით. ხეზე კვეთა შეასრულეს ბიძინა ჯანუკაშვილმა და ძმებმა ზურაბ და ჯემალ სუჯაშვილებმა. 2006 წელს მეუფე პეტრემ აკურთხა მამათა მონასტრად და აშენდა მამებისთვის საცხოვრებელი სახლი. წმინდა ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მამათა მონასტრის წინამძღვრად დადგენილ იქნა მღვდელ-მონაზონი ეგნატე (ჭიჭინაძე). 2013 წელს აშენდა სამრეკლო, რომლის პირველ სართულზე განთავსებულია მონასტრის ბიბლიოთეკა. 2013 წელს ტაძრის წინ ეზოში ბუნებრივად დადებულ ქვაზე დამაგრდა ქვის ჯვარი, რომელზეც ამოკვეთილია ჯვარცმა.

2014 წელს ტაძარი მოიხატა ხატმწერ ბერიკა კბილაშვილის მიერ. 2016 წელს მონასტრის წინა ფასადზე აშენდა გალავანი. 2016 წლის 21 ოქტომბერს სტეფანწმინდისა და ხევის მთავარეპისკოპოს იეგუდიელის (ტაბატაძე) ლოცვა-კურთხევით ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მამათა მონასტერის წინამძღვარმა იღუმენმა ეგნატემ (ჭიჭინაძე) ელიას მთაზე აკურთხა წმინდა ეგნატე ღმერთშემოსილის სახელობის ტაძრის საძირკველი. ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მამათა მონასტერი შედგება 6 წევრისაგან: წინამძღვარი იღუმენი ეგნატე (ჭიჭინაძე), ბერ-დიაკონი სერაფიმე (ასათიანი), ბერ-დიაკონი კონსტანტინე (ლურსმანაშვილი), ბერი იოანე (ასათიანი), ბერი გიორგი-იოანე (ქუცნიაშვილი), მორჩილი გიორგი (ჟორჟოლიანი).

მონასტრის გალავნის გარეთ დაბა სტეფანწმინდის აღმოსავლეთ მხარეს, ფიქალი ქვისგან ნაგები ოთხკუთხა ფორმის ნიში დგას. მთავარი ფასადი დასავლეთითაა პირმიქცეული და სასანთლე აქვს დატანილი. ნიშის თახჩაში წმინდა ელია წინასწარმეტყველის ქვის ხატია დასვენებული. ჩვენი წინაპრები, წმინდა ელიას დარ-ავდარს ევედრებოდნენ.

## გალერეა 

ფაილი:ელია წინასწარმეტყველის სახ. ტაძარი (3).jpg|ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი და სამრეკლო
ფაილი:ეგნატე ღმერთშემოსილის სახელობის ტაძარი.jpg|მშენებარე ეგნატე ღმერთშემოსილის სახელობის ტაძარი და სენაკები
ფაილი:ელია წინასწარმეტყველის სახ. ტაძარი (4).jpg|ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი ნისლში

## იხილეთ აგრეთვე
* ელიაობა

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ლიზოციმი

**ლიზოციმი**, *მურამიდაზა* — ჰიდროლაზების კლასის ფერმენტი. 
## მოქმედების პრინციპი
ლიზოციმი შლის ბაქტერიული უჯრედის კედელს, რის შედეგადაც ხდება ბაქტერიების ლიზისი. ლიზოციმი ორგანიზმში ასრულებს არასპეციფიკური ანტიბაქტერიული ბარიერის როლს, შედის ადამიანის ორგანიზმის მრავალი ქსოვილისა და სითხის შემადგენლობაში. ლიზინი აღმოჩენილია ზოგიერთ მცენარეში, ბაქტერიებსა და ფაგებში, ხოლო ყველაზე მეტი რაოდენობით — კვერცხის ცილოვან გარსში. ლიზოციმი ცილაა, რომლის მოლეკულური მასაა დაახლოებით 14 000; მისი ერთადერთი პოლიპეპტიდური ჯაჭვი შედგება 129 ამინომჟავას ნაშთისგან. ლიზოციმი მოქმედებს ბაქტერიული კედლის ერთ-ერთ ძირითად კომპონენტზე — რთულ პოლისაქარიდზე, რომელიც 2 ტიპის ამინოშაქარს შეიცავს. ამ პოლისაქარიდის სორბცია ხდება ლიზოციმის მოლეკულაზე. ამ დროს ფერმენტს უკავშირდება ამინოშაქრის 6 ციკლი, ხოლო ამ ციკლების ერთ-ერთი შემაკავშირებელი გლიკოზიდური ბმა მოხვდება კარბოქსილის ჯგუფებს შორის. ამგვარი ურთიერთმოქმედების შედეგად და აგრეთვე სუბსტრატის სავალენტი კუთხეების შეცვლის გამო ხდება აქტივაცია და გლიკოზიდური ბმის გაწყვეტა, რასაც ბაქტერიული უჯრედის გარსის დაშლა მოყვება. ლიზოციმი სამკურნალო საშუალებად გამოიყენება.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Proteopedia.org HEW Lysozyme 

კატეგორია:ფერმენტები
აგუას-დი-შაპეკო

**აგუას-დი-შაპეკო** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 291 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 110 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.7 კმ²-ზე. ფართობი 139 832 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ჩრდილოეთ კორეის დროშა

**ჩრდილოეთ კორეის დროშა** () — ჩრდილოეთ კორეის ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1948 წლის 8 სექტემბერს. წარმოადგენს მართკუთხა ქსოვილს, რომლის ცენტრში ვერტიკალურადაა განთავსებული ფართო წითელი ზოლი. მის ზევით და ქვევით განლაგებულია ორი ვიწრო თეთრი ზოლი, რომლებსაც ვერტიკალურად ლურჯი ზოლები ესაზღვრება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩრდილოეთი კორეა Flags of the world-ზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
კორეული კურდღელი

**კორეული კურდღელი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი კურდღლისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია კორეის ნახევარკუნძულსა და ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთ პროვინციებში. სახლობს მაღალმთიანი ტყეებიდან სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებამდე. ზრდასრულის სიგრძეა 45-54 სმ, ხოლო წონა 2,1-2,6 კგ. მისი კუდის სიგრძეა 2-5 სმ, ყურების კი 7,6–8,3 სმ. ყველა კურდღლის მსგავსად იკვებება ნებისმიერი ბალახეულობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Smith, A.T. & Johnston, C.H. 2008. Lepus coreanus.
* 2001 genetic study by Koh et al., confirming L. coreanus is a distinct species
* Korea-DMZ profile. 

## სქოლიო 
კატეგორია:კურდღლისებრნი
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
Backless

***Backless*** — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს ერიკ კლეპტონის მეექვსე სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი პროდიუსერ გლინ ჯოუნსის თანაშემწეობით. იგი გამოვიდა ლეიბლზე Polydor, 1978 წელს. ჩარტში ალბომმა #8 პოზიციამდე მიაღწია.

## სიმღერების სია
#Walk Out in the Rain (ბობ დილანი, ჰელენა სპრინგზი) – 4:16
#Watch Out for Lucy (კლეპტონი) – 3:26
#I'll Make Love to You Anytime (ჯეიჯეი კეილი) – 3:23
#Roll It (კლეპტონი, მერსი ლევი) – 3:42
#Tell Me That You Love Me (კლეპტონი) – 3:31
#If I Don't Be There by Morning (დილანი, სპრინგზი) – 4:38
#Early in the Morning (ხალხური, არანჟირება - კლეპტონი) – 7:58
#Promises (რიჩარდ ფელდმანი, როჯერ ლინი) – 3:04
#Golden Ring (კლეპტონი) – 3:32
#Tulsa Time (დენი ფლაუერზი) – 3:28

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:ერიკ კლეპტონის ალბომები
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გლინ ჯოუნსის პროდიუსერობით
დიდი ბებესირი

**დიდი ბებესირი** — ტბა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 15,9 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,61 კმ², აუზის ფართობი 17,5 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 4,6 მ. გეგმაში ტოტისებრი მოყვანილობა აქვს. შედგება სამი ტოტისაგან. წარმოიშვა ზღვის დიუნებისა და სანაპირო ნაყარით მდინარეების შეგუბების შედეგად. ფსკერი სწორია. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ზედაპირის დიდი ნაწილი დაფარულია წყალმცენარეულობით. მდიდარია თევზით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბებესირი
* პატარა ბებესირი

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
პატარა ბებესირი

**პატარა ბებესირი** — ტბა საქართველოში, გალის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 14,4 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,09 კმ², აუზის ფართობი 1,02 კმ², საშუალო სიღრმე 1,1 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,8 მ. წარმოიშვა სანაპირო დიუნებით მდინარეების შეგუბების შედეგად. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ზედაპირის დიდი ნაწილი დაფარულია წყალმცენარეულობით. მდიდარია თევზით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბებესირი
* დიდი ბებესირი

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
კორეის დემილიტარიზებული ზონა

მინი|კორეის დემილიტარიზებული ზონა
**კორეის დემილიტარიზებული ზონა** ( ჰანჯა:韓半島非武裝地帶) — კორეის ნახევარკუნძულზე არსებული ბუფერული ზონა, რომელიც კორეის დაზავების ხელშეკრულების საფუძველზე შეიქმნა და ერთმანეთისგან აშორიშორებს სამხრეთ და ჩრდილოეთ კორეას. დემილიტარიზებული ზონა არის საზღვარი, რომელიც კორეის ნახევარკუნძულს დაახლოებით შუაზე ყოფს. ის 1953 წელს, ჩრდილოეთ კორეის ჩინეთის და გაერთიანებული ერების შეთანხმების საფუძველზე შეიქმნა. ზონა არის დაახლოებით 250 კილომეტრის სიგრძის და 4 კილომეტრის სიგანის.

ზონაში არის საერთო უსაფრთხოების მონაკვეთი, რომელიც შეხვედრების ადგილად გამოიყენება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბერლინის კედელი
*რკინის ფარდა

## ლიტერატურა 
* 
*
* Elferink, Alex G. Oude, (1994). *The Law of Maritime Boundary Delimitation: a Case Study of the Russian Federation.* Dordrecht: მარტინუს ნეიჰოფი. ; OCLC 123566768
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* U.S. Army official Korean Demilitarized Zone image archive
* Washington Post Correspondent Amar Bakshi travels to the Korean Demilitarized Zone... And uncovers the world's most dangerous tourist trap, January 2008.
* Status and ecological resource value of the Republic of Korea's De-militarized Zone
* Tour Of DMZ on YouTube. Dec. 2007
* 360 degree tour of DMZ from the DPRK on YouTube, 2016
* DMZ Forum: Collaborative international NGO focusing on promoting peace and conservation within the Korean DMZ region

კატეგორია:ცივი ომი
კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია
Beaucoup Fish

***Beaucoup Fish*** — ბრიტანული ელექტრონული ჯგუფ Underworld-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1999 წლის 1 მარტს. მას შემდეგ, რაც სინგლი  „Born Slippy .NUXX“ მოხვდა ფილმში „ჩხერკეთელაობა“, *Beaucoup Fish*-ს მსმენელები დიდი ინტერესით ელოდნენ. ალბომიდან გამოიცა შემდგომში წარმატებული სინგლები, "Push Upstairs", "Jumbo" და "Moaner" - უკანასკნელი მოხვდა ფილმში „ბეტმენი და რობინი“.

*Beaucoup Fish* უკანასკნელი სტუდიური ალბომია, რომლის ჩაწერაშიც მონაწილეობდა დარენ ემერსონი, რომელმაც ჯგუფი 2001 წელს დატოვა. იგი აგრეთვე ჯგუფის მესამე ალბომია, რომელიც ორიენტირებული იყო ტექნოზე და ჰაუსზე.

2017 წლის 25 აგვისტოს გამოვიდა ალბომის რემასტერი, დელუქს და სუპერ დელუქს გამოცემების სახით.

## სიმღერების სია
### 20 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი 4 CD-იანი დელუქს-გამოცემა (2015)
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
## სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ალბომები
კატეგორია:Underworld-ის ალბომები
Desire (ბობ დილანის ალბომი)

***Desire*** — ამერიკელი მომღერლის და სიმღერების ავტორის ბობ დილანის მეთექვსმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1976 წლის 5 იანვარს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Columbia. *Desire*-ის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ ემილუ ჰარისი და რონი ბლეკლი (ბეკ-ვოკალი). ალბომი დადებითად შეაფასეს. იგი „ბილბორდის“ ჩარტში #1 პოზიციას იკავებდა ხუთი კვირის განმავლობაში და იქცა მუსიკოსის ერთ-ერთ გაყიდვად დისკად, შეიძინა რა ორმაგი პლატინის სტატუსი. ბრიტანეთში ალბომი ჩარტის #3 პოზიციაზე მოხვდა. *NME*-ს წლის ალბომების სიაში იგი პირველ ადგილს იკავებდა. *Rolling Stone*-ის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში მას #174 პოზიცია ეკავა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ბობ დილანი და ჟაკ ლევი, გარდა მითითებულისა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბობ დილანის ალბომები
კატეგორია:1976 წლის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
ამურის ზღარბი

**ამურის ზღარბი** ან **მანჯურიული ზღარბი** () — მწერიჭამია ძუძუმწოვარი ზღარბისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია რუსეთის ამურის ოლქში და პრიმორიეს მხარეში, ასევე ჩინეთში, კერძოდ მანჯურიასა და კორეის ნახევარკუნძულზე. იგი ახლოს დგას ჩვეულებრივ ზღარბთან, მაგრამ მასთან შედარებით დიდია. მისი სხეულის სიგრძეა 160-290 მმ, ხოლო წონა 600-1000 გ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუსეთის ხერხემლიანი ცხოველები: ამურის ზღარბი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ევრაზიული ზღარბები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ციმბირის ძუძუმწოვრები
ბალა-სოლთანლი

**ბალა-სოლთანლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,     გუბადლის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
ილიას ზუროსი

**ილიას ზუროსი** (, დ. 11 მარტი, 1966) — კალათბურთის ბერძენი პროფესიონალი მწვრთნელი, რომელიც ამჟამად საქართველოს ეროვნულ საკალათბურთო ნაკრებს წვრთნის. ის ასევე იყო მთავარი მწვრთნელი ევროლიგაზე. 2011-2012 წლებში წვრთნიდა საბერძნეთის ეროვნულ ნაკრებსაც.

## საკლუბო სამწვრთნელო კარიერა
ზუროსი სხვადასხვა წლებში წვრთნიდა ოლიმპიაკოსს, პერისტერს, არისის, ჟალგირისს, პანელიონიოსს. 

2010 წელს დასახელდა ევროლიგის საუკეთესო მწვრთნელად. 2013 წელს დაუბრუნდა ჟალგირისს.

## სამწვრთნელო მიღწევები
***ჰეკმეჰი**  (2003–04):
**ლიბანის ლიგის ჩემპიონი (2004)
**აზიის ჩემპიონის თასი (2004)
***ჟალგირისი**
**ლიეტუვის თასის ჩემპიონი (2011)
**ბალტიის კალათბურთის ლიგის ჩემპიონი (2011)
**ლიეტუვის ლიგის ჩემპიონი (2011)

## რესურსები ინტერნეტში
*Official Blog 
*Euroleague.net Coaching Profile
*Eurobasket.com Coaching Profile
*Panellinios B.C. Head Coach: Ilias Zouros

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:საქართველოს კალათბურთი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბალიგაია (გუბადლი)

**ბალიგაია** () — სოფელი აზერბაიჯანში,     გუბადლის რაიონში.

2020 წლის 9 ნოემბერს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განცხადება სოფლის განთავისუფლების შესახებ. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები