open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რეიჰანე ჯაბარი

**რეიჰანე ჯაბარი** (დ. 1988 — გ. 25 ოქტომბერი,  2014) — ირანელი ქალი, რომელიც გაასამართლეს მორტეზა აბდოლალ სარბანდის მკვლელობისთვის. ის პატიმრობაში იმყოფებოდა 2007 წლიდან 2014 წლის ოქტომბრამდე, სანამ არ აღსრულდა განაჩენი და არ ჩამოახრჩვეს მისი სავარაუდო თავდამსხმელის მოგერიების დროს მოკვლის გამო. მან ამ პერიოდში გამოაქვეყნა თავისი ამბავი, თუ რა ხდებოდა მისი პატიმრობის დროს ციხეში, სხვა პატიმრებისგან იზოლაციის პერიოდის ჩათვლით. მოჰამედ მოსტაფაეი იყო მისი პირველი ადვოკატი, რომელმაც საკუთარი დაცვის ქვეშ მყოფის ისტორია გამოაქვეყნა ბლოგზე. ირანული კანონმდებლობით, ბრალდების დამტკიცებისა და დაცვის მხარის შესაგებლის გაქარწყლების შემდეგ, სიკვდილის დასჯის შეჩერება შეუძლია მხოლოდ მსხვერპლის ოჯახს. პროკურატურის მცდელობის მიუხედავად არ მოეთხოვა უმკაცრესი განაჩენი, მსხვერპლის ოჯახმა დაიჟინა და საბოლოოს სიკვდილით დასჯის მოთხოვნა დააყენა.

## სასჯელის საფუძველი 
2007 წელს სარბანდი შეხვდა ჯაბარს კაფეში, რომელიც იყო ინტერიერი დიზაინერი, და დაარწმუნა რომ მისულიყო მასთან ოფისში, რათა ესაუბრათ საქმიან საკითხებზე. ოფისში მისვლის შემდეგ, როგორც ჯაბარი აცხადებდა, სარბანდიმ სცადა მისი გაუპატიურება, რის შემდეგაც მან ჯიბის დანას ხელი ჩასჭიდა და გულში ჩაარტყა. ამის შემდეგ ჯაბარი გაიქცა შემთხვევის ადგილიდან, ხოლო თავდამსხმელი სისხლისგან დაიცალა.

ადამიანის უფლებების საკითხებში გაეროს წარმომადგენელმა ირანში, აჰმედ შაჰიდმა გააკეთა მოხსენება ამ საკითხთან დაკავშირებით, სადაც მან განაცხადა, რომ ჯაბარი იყო დაქირავებული სარბანდის მიერ დიზაინის შეცვლის მიზნით და წაიყვანა ოფისში, ხოლო ადგილზე მისვლის შემდეგ, სარბანდმა სცადა სექსუალური ძალადობა ქალზე. ამის საპირისპიროდ, მსხვერპლის ოჯახი ამტკიცებდა, რომ ეს იყო წინასწარ განზრახვით ჩადენილი მკვლელობა, რადგანაც ჯაბარმა აღიარა, რომ დანა შეიძინა შემთხვევამდე ორი დღით ადრე.

## პატიმრობა და სასამართლო პროცესი 
დაპატიმრების შემდგომ ორი თვის განმავლობაში ჯაბარი იყო იზოლირებულ ტყვეობაში, სადაც მას არ ჰქონდა საშუალება დაკავშირებოდა ოჯახს და არც ადვოკატს. 2009 წელს თეირანის სასამართლომ ბრალდებულის წინააღმდეგ სიკვდილით დასჯის გადაწყვეტილება გამოიტანა. „ამნისტი ინთერნეიშენალის“ თანახმად, მართალია ჯაბარმა აღიარა, რომ მან ჩაარტყა დანა გარდაცვლილს, თუმცა ამტკიცებდა, რომ სახლში, სადაც მკვლელობა მოხდა, კიდევ იმყოფებოდა ვიღაც და სწორედ მან მოკლა სარბანდი.

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
მელიტონ ბარათაშვილი

**მელიტონ ნიკოლოზის ძე ბარათაშვილი ** (დ. 1795, თბილისი — გ. 1860, ოსიაური, ხაშურის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თარჯიმანი, სახელმწიფო მოხელე, რომანტიკოსი პოეტის - ნიკოლოზ (ტატო) ბარათაშვილის მამა.

## ბიოგრაფია
ალტ=მელიტონ ბარათაშვილის საფლავი სოფელ ოსიაურში|მინი|მელიტონ ბარათაშვილის საფლავი სოფელ ოსიაურში
მელიტონ ბარათაშვილი, ბარათაშვილთა გვარის შთამომავალი, არ იყო მდიდარი მემამულე. იგი გამოირჩეოდა ხელგაშლილობით, პურადობით და როგორც მისი ცოლის, ეფემია ორბელიანის ძმა გრიგოლ ორბელიანი აღნიშნავს, იყო ,,მყვირალა და ანჩხლი". მელიტონის მამა, ნიკო ბარათაშვილი (გარდ. 1803 წელს) ანტირუსული ორიენტაციის პიროვნება იყო და არ შერიგებია საქართველოს სახელმწიფოებრიობის დაკარგვას, ამიტომ მან მრავალჯერ დაიმსახურა იმპერიის მიმართ ლოიალურად განწყობილი ძალების რისხვა.  მელიტონი კი შემრიგებლური პოლიტიკით გამოირჩეოდა. ის კარგად ფლობდა რუსულსა და აღმოსავლურ ენებს, ამიტომ ახალ ხელისუფლებასთან თანამშრომლობას ახერხებდა. მან ჯერ მაიორის ჩინს მიაღწია, ხოლო შემდეგ სამოქალაქო სამსახურში გადაინაცვლა. უმუშავია საიდუმლო მრჩევლადა და თარჯიმნად, ხოლო შემდგომ თბილისის თავადაზნაურთა წინამძღოლადაც დაწინაურებულა. მელიტონი 1837 წელს საქართველოში ჩამობრძანებული რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის თარჯიმანიც ყოფილა.
მელიტონს ორი ვაჟი (ნიკოლოზ ბარათაშვილი და დავითი, რომელიც მცირეწლოვანი გარდაცვლილა) და ოთხი ქალიშვილი (ეკატერინე, ბაბალე, ნინო (ნინუცა), სოფიო (აპლიპუტილა) ჰყოლია. 
მელიტონ ბარათაშვილი 1860 წლის ზამთარს, ოსიაურში, ქალიშვილის, ბაბალე და დიმიტრი ვეზირიშვილის ოჯახში, ვეზირიშვილების სასახლეში ატარებდა და იქვე გარდაცვლილა. იგი დაკრძალულია სოფელ ოსიაურის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა 
* „ლიტერატურის ისტორია“, თბილისი, „საქართველოს მაცნე“, 2013, გვ. 40-41

კატეგორია:დაბადებული 1795
კატეგორია:გარდაცვლილი 1860
Eazy-E

**ერიკ ლინ რაიტი** ( დ. 7 სექტემბერი 1964, კალიფორნია, აშშ — გ. 26 მარტი, 1995) — ამერიკელი რეპერი.

ერიკი ლოს-ანჯელესის ერთ-ერთ ღარიბ  უბანში კომპტონში, რიჩარდ და კეტი ვრაითების ოჯახში დაიბადა. ის ცნობილი იყო სასცენო სახელით Eazy-E. იზი იყო ამერიკელი რეპერი, რომელსაც ჰქონდა სოლო კარიერა და ასევე ის იყო ჯგუფ N.W.A-ს წევრი. იზის უწოდებენ განგსტა რეპის ნათლიას (The Godfather of Gangsta rap).

სკოლიდან გამოგდების შემდეგ, მან დაიწყო ნარკოტიკების გაყიდვა, სანამ ინვესტიციას განახორციელებდა Ruthless Records-ში და გახდებოდა რეპერი. როდესაც Ruthless-ს არტისტმა აის ქიუბმა დაწერა სიმღერა „Boyz-n-the-Hood“, დრემ, ქიუბმა და იზიმ შექმნეს ჯგუფი N.W.A. მას შემდეგ, რაც DJ Yella, MC Ren, და Arabian Prince შემოუერთდნენ ჯგუფს, ჯგუფმა გამოუშვა ალბომი N.W.A. and the Posse. 1988-ში მათ გამოუშვეს მომდევნო ალბომი Straight Outta Compton. შემდეგში ჯგუფმა კიდევ ორი ალბომი გამოუშვა, შემდეგ კი ჯგუფი დაიშალა.

1986 წლისთვის, როცა იზი ჯერ კიდევ 22 წლის იყო, მას ნარკოტიკის გაყიდვით მოგროვებული ჰქონდა დაახლოებით 250 000 დოლარი, თუმცა მას შემდეგ, რაც მისი ბიძაშვილი მოკლეს, მან გადაწყვიტა ბედი ეცადა ჰიპ-ჰოპში, რომელიც იმ დროს ძალიან პოპულარული იყო. მან რეპის ჩაწერა დაიწყო 80-იანებში. 1995 წლის 24 თებერვალს იზი მივიდა Cedars-Sinai Medical Center-ში ლოს-ანჯელესში. ვრაითს ეგონა, რომ სჭირდა ასთმა, თუმცა დაუდგინეს დიაგნოზი და აღმოჩნდა შიდსი. სწორედ ეს დიაგნოზი აღმოჩნდა რეპერისთვის საბედისწერო, იზი მცირე ხნიანი მკურნალობის შემდეგ მალევე კლინიკში გარდაიცვალა. რეპერს 7 შვილი დარჩა სხვადასხვა ქალებისგან.

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
* *Eazy-Duz-It* (1988)
* *Str8 off tha Streetz of Muthaphukkin Compton* (1996)

### EP-ები
* *5150: Home 4 tha Sick* (1992)
* ''It's On (Dr. Dre) 187um Killa* (1993)
* *Impact of a Legend* (2002)

### N.W.A-სთან ერთად
* *N.W.A. and the Posse* (1987)
* *Straight Outta Compton* (1988)
* *100 Miles and Runnin'* (1990)
* *Niggaz4Life'' (1991)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* FBI file on Easy E

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
ნიკოპოლი (ბულგარეთი)

**ნიკოპოლი** () — ქალაქი ბულგარეთში. მდებარეობს პლევენის ოლქის ნიკოპოლის თემში, მდინარე დუნაის მარჯვენა მხარეს. ბულგარეთის მეორე იმპერიის დედაქალაქი 1393-1395 წლებში.

## ისტორია 
რომის იმპერიის მმართველობის პერიოდში ნიკოპოლის ტერიტორიაზე არსებობდა მცირე დასახლება, რომელიც შედიოდა პროვინცია მეზიის შემადგენლობაში. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 169 წელს. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ქალაქი აღმოჩნდა ბიზანტიის იმპერიის ჩრდილოეთ საზღვარზე. 1059 წელს მას უწოდეს ნიკოპოლისი (; „გამარჯვების ქალაქი“). შუა საუკუნეების განმავლობაში შედიოდა ბულგარეთის იმპერიის შემადგენლობაში. 1393 წელს, ტირნოვოს ალყის შემდეგ ქალაქში გამაგრდა ბულგარეთის უკანასკნელი მეფე იოან-შიშმანი, სადაც იგი ოსმალებმა ტყვედ ჩაიგდეს. აქ განვითარებული ამბების გამო ნიკოპოლი ორი წლის განმავლობაში ითვლება ბულგარეთის დედაქალაქად. ნიკოპოლისთან 1396 წელს გაიმართა შუა საუკუნეების ერთ-ერთი უდიდესი ნიკოპოლის ბრძოლა. 

ოსმალეთის იმპერიის მმართველობის პერიოდში ნიკოპოლი ოსმალური ადმინისტრაციული ერთეულის სანჯაყის ცენტრი გახდა. 1877 წელს ნიკოპოლთან რუსეთ-ოსმალეთის ომის ფარგლებში გაიმართა ბრძოლა, რომელიც რუსების გამარჯვებით დასრულდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკოპოლის თემის ვებგვერდი
* მოსახლეობის სტატისტიკა 

კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია
ნორდიული რასა

[thumb|266x266px|ვონ კარლ მიულერი - [გერმანელები|გერმანელი ომის გმირი, Meyers Blitz-Lexikon-ის მიხედვით ნორდიული ქვერასის ტიპის ადამიანის მაგალითი.]]
**ნორდიული რასა** — კავკასოიდური რასის ქვერასათაგან ერთ-ერთი. ტერმინი გამოიყენებოდა ზოგიერთი ანთროპოლოგის მიერ მე-19 საუკუნდან მე-20 საუკუნის შუა ხანებამდე. ნორდიული ქვერასის წარმომადგენლებს მეცნიერები აღწერდნენ როგორც ღია ფერის თმის და თვალების, ღია კანის, მაღალი და ვიწრო ფორმის თავის ქალის მქონეებად. ისინი დომინანტები არიან ჩრდილოეთ ევროპაში. მათ ფსიქოლოგიურ თვისებებად მიიჩნეოდა სამართლიანობა, სიმართლის სიყვარული, გულუბრყვილობა, კონკურენტუნარიანობა ყველაფერში, თავდაცვის უნარიანობა და ინდივიდუალურობა. ზოგიერთი ანთროპოლოგის აზრით, ნორდიული რასა წარმოიქმნა ხმელთაშუაზღვისპირული რასის დეპიგმენტაციის შედეგად ჩრდილოეთ ევროპის ცივ კლიმატთან ადაპტაციის მიზნით.

ნორდიზმი იყო რასობრივი თეორია,  რომელსაც საფუძვლად უდევს მტკიცება ნორდული რასის უპირატესობის შესახებ კაცობრიობის სხვა რასებთან შედარებით. ყოველივე ეს პირველად მედისონ გრანტმა ჩამოაყალიბა თავის წიგნში სახელით „ევროპული ისტორიის რასობრივი საწყისი“. იდეოლოგიამ პოპულარობა მოიპოვა ცენტრალური და ჩრდილოეთ ევროპის, ასევე ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებში. ნორდიზმი წარმოადგენდა გერნამული ნაციონალ-სოციალიზმის იდეოლოგიურ საწყისს. ნაცისტების რასობრივ იერარქიაში ნორდულ რასას უმაღლესი ადგილი ეკავა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რასები
კატეგორია:კავკასიური რასა
ჩისი

**ჩისი** () — ჩილვის ტბაში მდებარე დასახლებული კუნძული მალავიში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით შედის მალავის სამხრეთი რეგიონის ზომბის რაიონის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია 
კუნძული დაახლოებით მდებარეობს ტბის დასავლეთ სანაპიროსთან და პატარა ბორცვის გაგრძელებას წარმოადგენს. აღმოსავლეთით კუნძული გარშემორტყმულია ჩილვის ტბის ღია წყლებით, დასავლეთით კი ვაკე, ჭაობიანი ადგილებით. ტბის წყლის დონის ცვალებადობის და მისი დაბალი სიღრმის გამო ტბის ფართობიც განიცდის ცვლილებას (საშუალოდ 12-21 კმ²). ყველაზე უფრო დაბალი სიღრმის დროს ჩისის კუნძულიდან მატერიკამდე ფეხით მიღწევაც კი შესაძლებელია.

## მოსახლეობა 
1998 წლის აღწერის მონაცემებით კუნძულზე ცხოვრობდა 1591 ადამიანი, რომელთა ნაწილი აქ დროებით არიან დასახლებულნი. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ეკუთვნის ნიანჯას ხალხს.

## ეკონომიკა 
მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი დაკავებულია სოფლის მეურნეობით, დანარჩენი ორი მესამედი კი სხვა სექტორებში, უპირველეს ყოვლისა მეთევზეობით.

კუნძულზე შემუშავებულია ბუნებრივი რესურსების მდგრადი განვითარების სხვადასხვა ტრადიციული წესები, რომლებიც დღეისათვის შენარჩუნებულია რეგიონის შედარებით სიშორის გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:მალავის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ნიგარ ჯამალი

**ნიგარ ჯამალი** (; დ. 7 სექტემბერი 1980, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ის გამარჯვებული.

## ბიოგრაფია 
 (მარჯნივ)]]

ნიგარ ჯამალი დაიბადა 1980 წლის 7 სექტემბერს ქალაქ ბაქოში. 1985-1986 წლებში იყო საბავშვო ანსამბლის სოლისტი, ხოლო 1988-1995 წლებში, როდესაც სწავლობდა მუსიკალურ სკოლაში დაწერა თავისი პირველი სიმღერა. 1995-1996 წლებში ნიგარი მონაწილეობდა «Pohrə»-ს რესპუბლიკურ კონკურსში, სადაც 1996-ის მაისში გახდა საპატიო დიპლომანტი. დაამთავრა ხაზარის უნივერსიტეტი სპეციალობით „ეკონომიკა და მართვა“. გაყვა ცოლად კვეპროსელ თურქს სახელად ჰალუკი. 2005 წლიდან ცხოვრობს ლონდონში. ჰყავს ორი ქალიშვილი ჟასმინი და საიდა.

## ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011 
2011 წელს ნიგარ ჯამალი ელდარ გასიმოვთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ევროვიზიის ადგილობრივ შესარჩევ კონკურსში, სადაც 11 ქულით მოიგო. ამით მოიპოვეს უფლება, რომ წარედგინათ აზერბაიჯანი  ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ზე გერმანიაში. სადაც დუეტი 221 ქულით გაიმარჯვა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011
* ელდარ გასიმოვი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
პაპაგაიუსი

**პაპაგაიუსი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 718 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სეტი-ლაგოასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 175 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.61 კმ²-ზე. ფართობი 553 577 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
შირე (მდინარე)

thumb|left|მალავის სამხრეთი ნაწილი
**შირე** (, ) — მდინარე მალავიში და მოზამბიკში, გამოდის ნიასას (მალავის) ტბიდან და უერთდება მდინარე ზამბეზის, სიგრძე — 402 კმ. მალავის მთავარი მდინარე.

მდინარე სათავეს იღებს ნიასას ტბის სამხრეთ დაბოლოებიდან, რომლისთვისას მდინარე ერთადერთი ჩამონადენია. ქალაქ მანგოჩიდან 8 კმ-ით ქვემოთ ჩაედინება მალომბეს ტბაში; მისგან გამოსვლის შემდეგ აღმოსავლეთით მიედინება ჭაობიან ადგილებში მანგოჩეს ბორცვებსა და ზომბის პლატოს კლდეებს შორის და დასავლეთით ჩირიპის პლატოს შორის. შემდეგ მდინარის ხეობა ვიწროვდება და ქალაქებს — მატოპესა და ჩიკუაუას შორის მდინარის კალაპოტი ეცემა 384 მეტრამდე. ამ 80 კმ-იანი სიგრძის მონაკვეთზე მდებარეობენ ხეობები, ჭორომები და ჩანჩქერები: ჰოლომბიძო, ნკულა, ტეძანი, ჰამილტონი და კაპიჩირა (ყოფილი ლივინგსტონი).

ჩიკუაუას შემდეგ მდინარე ხვდება ჭაობიან ზღვისპირა დაბლობში, სადაც უერთდება თავის მთავარ შენაკადს, მდინარე რუოს, რომელზეც გადის სახელმწიფო საზღვარი მალავისა და მოზამბიკს შორის. რუოსთან შეერთების შემდეგ უკვე თვითონ მდინარე შირე ხდება საზღვარი ამ ორ ქვეყანას შორის ქალაქ ნსანჯემდე, სადაც გადადის მოზამბიკის ტერიტორიაზე. მდინარის კალაპოტი იკლაკნება ნჯინჯის ჭაობში მდინარე ზამბეზისთან შეერთებამდე, მოზამბიკის ქალაქ სენიდან 48 კმ-ით ქვემოთ, მდინარე ზამბეზის ინდოეთის ოკეანესთან შეერთების ადგილამდე 100 კმ-ში.

მდინარე შირეს სიგრძეა 402 კმ, მაგრამ თუ მივათვლით ნიასას (მალავის) ტბას და მდინარე რუჰუჰუს, მაშინ საერთო სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 1200 კმ-ს.

მდინარის ხეობა აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის სისტემის ნაწილია.

## სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის მდინარეები
კატეგორია:მალავის მდინარეები
კასრისხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კასრისხევი შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

*კასრისხევი — ხეობა ყაზბეგის რაიონში
*კასრისხევი — ხეობა ისტორიულ დვალეთში (ოსეთში)
ბათუმის დელფინარიუმი

მინი|250პქ|შოუ ბათუმის დელფინარიუმში
**ბათუმის დელფინარიუმი** — დელფინარიუმი საქართველოში, ქალაქ ბათუმში. გაიხსნა 1975 წელს. იგი შპს „შავი ზღვის ფლორისა და ფაუნის შემსწავლელი სამეცნიერო — კვლევითი ცენტრის“ ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია. პროექტირება და მონტაჟი ეკუთვნის ფირმებს TJP Engineering-ს და RCK-ს. ობიექტი შედგება ფეხფარფლიანთა და მცირე ვეშაპისნაირთა საცხოვრებელი ავზებისაგან. დელფინარიუმის ამფითეატრი შედგება 4 სექტორისაგან და გათვლილია 795 მაყურებელზე. ინფრასტრუქტურაში შედის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მომსახურება პანდუსითა და ლიფტებით.
 

ფაილი:Batumi dolphinarium 2.jpg
ფაილი:Batumi dophinarium 1.jpg
ფაილი:Batumi dolphinarium.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დელფინარიუმები
კატეგორია:ბათუმის არქიტექტურა
მიშელ ტურნიე

**მიშელ ტურნიე** (დ. 19 დეკემბერი, 1924 − გ. 18 იანვარი, 2016)  — ფრანგი მწერალი. 1967 წელს რომანისთვის პარასკევი, ან, სხვა კუნძული მიიღო „საფრანგეთის აკადემიის დიდიი პრემია რომანისთვის“ და 1970 წელს ნოველისთვის ტყის მეფე - „გონკურის პრემია“. მის შთაგონების წყაროს წარმოადგენდა: ტრადიციული გერმანული კულტურა, კათოლიციზმი და გასტონ ბაშლიარის ფილოსოფია. ცხოვრობდა კომუნა ჩოისელში და იყო გონკურის აკადემიის წევრი. მისი ავტობიოგრაფია *ქარის სულის* სახელით გამოიცა 1988 წელს. დასახელებული იყო ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის პრეტენდენტად.

ის 2016 წლის 18 იანვარს, 91 წლის ასაკში, ჩოისელში გარდაიცვალა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:პარიზელი მწერლები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პელიტი

**პელიტი** () — წვრილმარცვლოვანი, უპირატესად თიხოვანი ნალექი ქანები. პელიტებს მიეკუთვნება არგილითები, თიხები და სხვა. პელიტი ძველი და ამჟამად ხმარებაში ნაკლებად გავრცელებული საველე გეოლოგიური ტერმინია თიხით მდიდარი წვრილმარცვლოვანი ნატეხი ნატანი ან დანალექი ქანების აღსანიშნავად.

## სქოლიო
კატეგორია:დანალექი ქანები
კატეგორია:მეტამორფული ქანები
იური კუზნეცოვი (პოეტი)

**იური კუზნეცოვი** ( დ. 11 თებერვალი, 1941, — გ. 17 ნოემბერი, 2003) — რუსი პოეტი და მთარგმნელი. გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის პროფესორი. სსრკ მწერალთა კავშირის წევრი 1974 წლიდან. 

ლექსებისა და პოემების კრებულებში „ავდარი“ (1966), „გზაზე გამოსვლისას, სულმა უკან მოიხედა“ (1978), „რუსული კვანძი“ (1983), „სული ერთგულია იდუმალ ზღვრამდე“ (1986) ჩანს რთული ხატოვნება, სლავური წარმართული მითოლოგიის მოტივების მოქცევა პუბლიცისტურ შეთანხმებასთან. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით, ესენინის პრემიით, ლერმონტოვის პრემიითა და სხვა. რსფსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1990).

## რესურსები ინტერნეტში
* იური კუზნეცოვი  
* იური კუზნეცოვი 

კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ტუკუში

**ტუკუში**, **თეთრი დელფინი**, **ამაზონის დელფინი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. გარეგნულად აფალინას წააგავს. მისი სხეულის სიგრძე 1,5 მ აღწევს. ზურგი და გვერდები ღია მოცისფრო-მონაცისფრო ფერისაა. მუცელი ბევრად ღიაა, ხშირად ვარდისფერი. ზურგის ფარფლი ჩვეულებრივ, ოდნავ მოკაუჭებულია. დინგი კარგად შესამჩნევია, საშუალო სიგრძისაა. თითო ყბაზე 26-36 წყვილი კბილია. ტუკუში გვხვდება მდინარე ამაზონსა და მის მრავალ შენაკადში, ესე იგი ბრაზილიაში, პერუში, კოლუმბიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში და ეკვადორის აღმოსავლეთ ნაწილში. იკვებება თევზებით. ცოცხლობს 35 წლამდე. ტუკუში გამოსახულია რიო-დე-ჟანეიროს გერბზე. 

აღსანიშნავია, რომ 2012 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ექსპედიციამ შავი ზღვის საქართველოს აკვატორიაში დააფიქსირა ტუკუში. უჩვეულოდ შეფერილი დელფინი ოთხ ინდივიდთან ერთად დაცურავდა. აღსანიშნავია, რომ ბოლო 100 წლის განმავლობაში მსოფლიოში მხოლოდ 10 თეთრი დელფინია ნაპოვნი.

## სქოლიო
კატეგორია:დელფინისებრნი
კატეგორია:ამაზონის ფაუნა
კატეგორია:კოლომბიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ეკვადორის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ბრაზილიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:პერუს ძუძუმწოვრები
ცა მიწიდან იწყება

**ცა მიწიდან იწყება** — ოთარ ჭილაძის ავტობიოგრაფიული ჩანაწერები, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ, 2010 წელს, "ინტელექტმა" გამოსცა. კრებული შეადგინა და წინასიტყვაობა დაურთო თამაზ ჭილაძემ. წიგნში გამოყენებულია თავად ავტორის ნახატები.

კრებულში "ცა მიწიდან იწყება" ოთარ ჭილაძის პირადი ჩანაწერების რვეულებიდან ამოკრებილი ამბებია, 1955 წლიდან გარდაცვალებამდე, სადაც მწერალი აფიქსირებდა თავის ყოველდღიურ განცდებს, ემოციებს, შეხედულებებს ამა თუ ადამიანებზე და მოვლენებზე. წიგნის პრეზენტაცია არტკაფე "ქარავანში" გაიმართა, სადაც მწერლის ჩანაწერები თეატრალური ინსტიტუტის სტუდენტებმა წაიკითხეს.

თამაზ ჭილაძემ, პრეზენტაციის შემდეგ აღნიშნა, რომ სიტყვა სულ სხვა მნიშვნელობას იძენს, როცა მას ახალგაზრდა კითხულობს - ეს უკვე მომავალი ლაპარაკობს, და ვიდრე ქვეყანაში ახალგაზრდებს ლიტერატურა აღელვებთ და აინტერესებთ, ქვეყანას დაღუპვა არ უწერია.

მწერალმა და კრიტიკოსმა როსტომ ჩხეიძემ აღნიშნა, რომ ჩანაწერები მარგინალურ ჟანრად, მწერლის შემოქმედების დანამატად ითვლებოდა ხოლმე, მაგრამ მკითხველი დარწმუნდება, რომ ეს წიგნი დამოუკიდებელი ღირებულებისაა, მისი შემოქმედების სრულუფლებიანი ნაწილია და გამოადგება ყველას, ვისაც ოთარ ჭილაძის შემოქმედება და, ზოგადად, ქართული მწერლობა აინტერესებს. 

თამაზ ჭილაძე წიგნის შესახებ: 

როსტომ ჩხეიძე: 

## სქოლიო
კატეგორია:ოთარ ჭილაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:2010 წლის წიგნები
ფოთის ჰიდრომექანიზაციის ქარხანა

**ფოთის ჰიდრომექანიზაციის ქარხანა** — საქართველოს რესპუბლიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საწარმო იყო. შეიქმნა 1951 წლის მარტში სარემონტო სახელოსნოების ბაზაზე. თავდაპირველად ფოთის მიწასაწოვი დანადგარების ქარხანა ერქვა. ფოთის ჰიდრომექანიზაციის ქარხანა ჩვენს ქვეყანაში ერთადერთი საწარმო იყო, რომელიც სახალხო მეურნეობისათვის სერიულად უშვებდა 50 მ³/სთ და 400 მ³/სთ მწარმოებლურობის მცერავ მიწასაწოვ იარაღებს. 1962 წლიდან ქარხნის პროდუქცია 23 ქვეყანაში იგზავნებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფოთი
კატეგორია:საქართველოს საწარმოები
ფოთლების როზეტი

მინიატიურა
**ფოთლების როზეტი** — მჭიდროდ მიჯრილი ფოთლების ჯგუფი, რომელიც განლაგებულია დამოკლებულ ღეროზე ნიადაგის ზედაპირთან. როზეტი აქვს მსუქანასებრთა, ფხიჯასებრთა, ჯვაროსანთა, რთულყვავილოვანთა და სხვა ოჯახების მრავალ მცენარეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
რიკარდო სამორა

**რიკარდო სამორა** ( დ. 21 იანვარი, 1901, ბარსელონა — გ. 8 სექტემბერი, 1978, იქვე) — ესპანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. გამორჩეულად ითამაშა 1934 წლის მუნდიალზე, როცა მოხვდა სიმბოლურ ნაკრებში და მიიღო ოქროს ხელთათმანი. ლა ლიგის საუკეთესო მეკარის პრიზი, რომელიც მან თავად მიიღო სამჯერ, 1929, 1932 და 1933 წლებში, დღეს მისი სახელობისაა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 82-ე ადგილზე დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*BDFutbol player profile
*BDFutbol coach profile
*
*Rsssf ststs

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:სელტას მწვრთნელები
კატეგორია:მალაგის მწვრთნელები
კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის მწვრთნელები
კატეგორია:ესპანიოლის მწვრთნელები
კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
ფოთლიჭამიასებრნი

**ფოთლიჭამიასებრნი**  () — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანთა რიგისა. აქვთ კვერცხისებური, მომრგვალო, ცილინდრული სხეული, რომლის სიგრძე 1 სმ აღწევს. ცხოვრობენ ღიად, იშვიათად ნიადაგში (Eumolpinae), წყალსაცავების ნაპირებზე (Donaciinae). მსოფლიოში ცნობილია ფოთლიჭამიასებრთა 40 000 სახეობა.  საქართველოში — 250-მდე. აქედან 132 სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისა და ტყის ჯიშების მავნებელია (ალვის ხის, მურყნის, რაფსის, პირშუშხას ფოთლიჭამია, კოლორადოს ხოჭო). იკვებებიან ფოთლებით (აქედანაა სახელწოდება) და აზიანებენ მათ — ფოთლის ფირფიტაზე აკეთებენ ხვრელებს, გამოჭამენ ნაპირებს, მატლები კი ფოთლის ქსოვილს ნაღმავენ. 

*ბრძოლის ღონისძიებები*: ინსექტიციდების შესხურება და შეფრქვევა, შესაბამისი აგროტექნიკის გამოყენება.

## ლიტერატურა
ტვინი კოლბაში

thumb|right|280px|კოლბაში მოთავსებული ტვინი
**ტვინი კოლბაში** — ფილოსოფიაში სახესხვაობა აზრითი ექსპერიმენტებისა, რომლებიც აჩვენებს იმას, რომ რეალობის აღქმაში ადამიანი მთლიანად დამოკიდებულია თავის სუბიექტურ შეგრძნებებზე. ეს აზრითი ექსპერიმენტი ხშირად გამოიყენება სკეპტიციზმის საილუსტრაციოდ.

## აზრითი ექსპერიმენტი 
ზოგადად, ექსპერიმენტის არსი მდგომარეობს სამეცნიერო-ფანტასტიკური ნაწარმოებებისთვის დამახასიათებელ იდეაში, რომ ვინმე ცნობისმოყვარე მეცნიერმა შეიძლება საცდელი ადამიანის სხეულიდან გამოყოს ტვინი, მოათავსოს იგი მკვებავი ნივთიერებებით სავსე კოლბაში და ნეირონები შეართოს კომპიუტერთან, რომელიც წარმოშობს ელექტრულ იმპულსებს, რომლებიც იდენტურია სხეულში ყოფნისას ტვინის მიერ მიღებული ელექტრული იმპულსებისა, აგრეთვე რეაგირებს ტვინის მიერ გამოგზავნილ ნერვულ იმპულსებზე. კომპიუტერს შეუძლია ვირტუალური რეალობის სიმულირება, ამგვარად ადამიანი, რომელსაც ეკუთვნის ტვინი, სხეულის არქონის მიუხედავად, ძველებურად შეიცნობს თავის არსებობას და კომპიუტერის მიერ შექმნილ გარესამყაროს რეალურ სამყაროდ მიიჩნევს.

აზრითი ექსპერიმენტი, რომელმაც მიიღო სახელწოდება „ტვინი კოლბაში“, ეკუთვნის ჰილარი პატნემს. ჯორჯ ბერკლის სუბიექტური იდეალიზმის ერთგვარი „ფიზიოლოგიური მოდელი“.

## ფიქციაში 
*Fallout
*ფუტურამა
*დასაწყისი (ფილმი)
*მატრიცა (ფრენჩაიზი)
*Psycho-Pass
*მფატრავები

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლცმანის ტვინი
*ტრანსჰუმანიზმი

## ლიტერატურა 
* Патнэм, Х. Мозги в бочке  // Глава 1 в кн.: *Патнэм, Хилари.* Разум, истина и история. М.: Праксис, 2002. — 296 с. — (Серия «Философия») — ISBN 5-901574-09-5.
* Павленко А. Н.. Теорема о затылке // Вопросы философии. 2005, № 2, с. 116—129.
* Савельев А. В. Эпистемология самопознания в нейрокомпьютерной парадигме // Философия науки, 2007, № 3 (34), с. 41—59.

## რესურსები ინტერნეტში 
;დილოსოფია
* Inverse "brain in a vat"
* Putnam's discussion of the "brains in a vat" in chapter one of 
* 'Where Am I?' by დანიელ დენეტი
* "Brain in a Vat Brain Teaser" – ''Harper's Magazine* (1996)
;მეცნიერება
* *Architecture for Neuronal Cell Control of a Mobile Robot''

## სქოლიო
კატეგორია:აზრითი ექსპერიმენტები
კატეგორია:ცნობიერების ფილოსოფია
პარაოპება

**პარაოპება** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 741 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სეტი-ლაგოასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 563 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.06 კმ²-ზე. ფართობი 625 623 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნიკოლას დე პიეროლა

**ნიკოლას დე პიეროლა** (; დ. 5 იანვარი, 1839, არეკიპა, პერუ — გ. 23 ივნისი, 1913, ლიმა, პერუ) — პერუელი პოლიტიკოსი, ფინანსთა მინისტრი და პერუს პრეზიდენტი ორჯერ, 1879 წლის 12 დეკემბრიდან 1881 წლის 28 ნოემბრამდე და 1895 წლის 8 სექტემბრიდან 1899 წლის 8 სექტემბრამდე. 

## ადრეული წლები
ნიკოლას დე პიეროლა დაიბადა არეკიპაში, პერუ. თავდაპირველად, იგი არეკიპაში სწავლობდა, მოგვიანებით კი ლიმაში, სანტო-ტორიბიოს სემინარიში გადავიდა თეოლოგიის შესასწავლად.

## პოლიტიკური ცხოვრება
1869–1871 წლებში, ხოსე ბალტას პრეზიდენტობის პერიოდში,  ნიკოლას დე პიეროლა ფინანსთა მინისტრი იყო. 1882 წელს, მან პერუს დემოკრატიული პარტია დააარსა. 1895 წელს, იგი პერუს პრეზიდენტად აირჩიეს. მისი პრეზიდენტობის პერიოდი, ისტორიკოსების მიერ საუკეთესოდაა აღიარებული. პიეროლას მთავრობას, მათ ეროვნული რეკონსტრუქცია უწოდეს. მის მთავარ წარმატებად მიჩნეულია პერუს საგარეო ვალის შემცირება, ეკონომიკის აღდგენა, მთელი რიგი კანონების მიღება კერძო ბიზნესის გასაუმჯობესებლად და ამასთანავე, ეროვნული მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის დაცვა. მისი მმართველობის დროს, ეკონომიკურმა ზრდამ და განვითარებამ შექმნა მრავალი სამუშაო ადგილი, სადაც ძირითადად ქალები იყვნენ დასაქმებულნი, რაც უჩვეულო იყო იმდროინდელი სამხრეთ ამერიკისთვის.

1900 წელს, პიეროლამ მონაწილეობა მიიღო დედაქალაქის მერის არჩევნებში, მაგრამ დამარცხდა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს ისტორია
* პერუს პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 6, 7, 8, 9 y 10. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985.
* Guerra, Margarita: *Historia General del Perú*. Tomo XI. La República Aristocrática. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1984.
* Orrego, Juan Luis: *La República Oligárquica  (1850-1950)*. Incluida en la *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 13, PEÑ/QUI. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-162-5
* Rubén Vargas Ugarte: *Historia General del Perú*, Tomo X. La República (1879-1884). Lima, Editorial Milla Batres, 1984. Segunda Edición.
* Varios autores: *Grandes Forjadores del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1913
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ლაფანყურის სპეცოპერაცია

**ლაფანყურის სპეცოპერაცია** (ასევე ცნობილია როგორც **ლოპოტის სპეცოპერაცია**) — საქართველოში, კერძოდ კი ლოპოტის ხეობაში ჩატარებული სპეცოპერაცია, რომლის მთავარი მიზანი უკანონო შეიარაღებული დაჯგუფების განეიტრალება იყო. დაჯგუფებამ სოფელ ლაფანყურის რამდენიმე მოსახლე გაიტაცა. თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დაჯგუფების წევრები რუსეთის მოქალაქე ჩეჩენი მეამბოხე ისლამისტები იყვნენ. თუმცა ეს ინფორმაცია მცდარი აღმოჩნდა.

ოპერაციას, რომელიც 2012 წლის 28 აგვისტოს დაიწყო, 14 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. მათ შორის 11 უკანონო შეიარაღებული დაჯგუფების წევრი (მ. შ. მინიმუმ 2 საქართველოს და 5 რუსეთის მოქალაქე). ქართულმა სპეცსამსახურებმა დაკარგა 3 ადამიანი, 5 კი დაიჭრა.

8 სექტემბერს  ეთნიკურად ჩეჩენი რუსეთის მოქალაქე დაჯგუფების წევრი ახმედ ჩატაევი დააკავეს. ბრალდებული თავს დამნაშავედ არ თვლიდა. მოგვიანებით ჩატაევი სასამართლო დარბაზიდან გაანთავისუფლეს. 30 ოქტომბერს ოპერაცია ოფიციალურად დასრულებულად გამოცხადდა.

## ოპერაციის მიმდინარეობა
28 აგვისტოს საქართველოს ტელევიზიებში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურიდან, რომელიც რუსეთის საზღვრიდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ხუთი ახალგაზრდა გაიტაცეს. ისინი რამდენიმე დღის მანძილზე დაკარგულად ითვლებოდნენ. სოფლის მოსახლეობის განცხადებით მცირე ხნით ადრე რამდენიმე საეჭვო, წვერიანი ადამიანი შეამჩნია. გატაცებული პიროვნებები მალევე იპოვეს და დაკითხვაზე გადაიყვანეს. გათავისუფლებულმა მძევლებმა განაცხადეს, რომ გამტაცებლებს სურდათ გადაეკვეთათ რუსეთის საზღვარი და მათ მთავარ მიზანს საზღვრის მშვიდობიანად გადაკვეთა წარმოადგენდა. ლევან ხუცურაულმა, რომელიც გატაცებულთა შორის იყო, განაცხადა რომ ისინი 26 აგვისტოს გაიტაცეს იარაღის მუქარით. გავრცელებული ინფორმაციით გამტაცებლები ქართულად საუბრობდნენ.

28 აგვისტოს საღამოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ შეიარაღებული ჯგუფი აღმოაჩინეს და მათი გაუვნებელყოფის მიზნით არეალში სპეციალური დანაყოფები (მათ შორის ვერტმფრენები) გადაისროლეს. 29 აგვისტოს დილით შსს-მ განაცხადა, რომ ხეობა დაიბლოკა. ღამის 1-ლ საათზე კი ანტიტერორისტული ოპერაცია დაიწყო. სამინისტრო ამტკიცებდა, რომ დაჯგუფება დაღესტანიდან იყო შემოსული. დაახლოებით 4 საათისათვის სამინისტრომ 14 ადამიანის დაღუპვის ფაქტი გაავრცელა და თქვა, რომ ქართულ შენაერთებთან ექვსი ადამიანი აგრძელებდა ბრძოლას. ნოდარ ხარშილაძის თქმით:

გავრცელებული ინფორმაციით, მძევლები მოლაპარაკების შემდეგ მესაზღვრეებმა ჩაანაცვლეს. სროლა კი მას შემდეგ დაიწყო, რაც მრავალი გაფრთხილების მიუხედავად შეიარაღებული დაჯგუფების წევრებმა დანებებაზე უარი განაცხადეს. 8 სექტემბერს შინაგან საქმეთა მინისტრმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ დაჯგუფების ერთ-ერთი წევრი, ახმედ ჩატაევი დააკავეს. ის დაჭრილი იყო და შესაბამისი სამედიცინო დახმარება გაეწია. როგორც ცნობილია, ჩატაევი თვითონ ჩაბარდა სასაზღვრო პოლიციას. 30 ოქტომბერს ოპერაცია ოფიციალურად დასრულდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:2012 წლის კონფლიქტები
ელდარ გასიმოვი

**ელდარ ფარვიზ ოღლი გასიმოვი** (; დ. 4 ივნისი 1989, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, მსახიობი და ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ის გამარჯვებული.

## ბიოგრაფია 
ელდარ გასიმოვი დაიბადა 1989 წლის 4 ივნისს ქალაქ ბაქოში. ელდარი მამის ხაზით არის ცნობილი აზერბაიჯანელი საბჭოთა მსახიობების შთამომავალი.

1995-2006 წლებში სწავლობდა ქალაქ ბაქოს № 160 სკოლაში, პარალელურად 2001-2005 წლებში სწავლობდა მუსიკალურ სკოლაშიც, ფორტეპიანოს დაკვრაზე.

2004-2008 წლებში ელდარმა მოიგო სტიპენდია გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად, სტუდენთა გაცვლითი პროგრამის ფარგლებში.

2010 წელს ელდარ გასიმოვმა დაამთავრა ბაქოს სლავური უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი წითელი დიპლომით.

## ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011 
 (მარცხნივ) და ელდარი (მარჯნივ) ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ზე]]

2011 წელს ელდარ გასიმოვი ნიგარ ჯამალთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ევროვიზიის ადგილობრივ შესარჩევ კონკურსში, სადაც 11 ქულით მოიგო. ამით მოიპოვეს უფლება, რომ წარედგინათ აზერბაიჯანი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ზე გერმანიაში. სადაც დუეტი 221 ქულით გაიმარჯვა.

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011-ზე გამარჯვების შემდეგ ელდარი მაყურებლის წინაშე წარდგა საკონცერტო პროგრამით მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში. 2012 წლის იანვარს ტელეკომპანია ОТВ-ზე გაიმართა მომღერლის პირველი აზერბაიჯანულ ენაზე შესრულებული სიმღერის  «Birlikdə Nəhayət» (ქართ. "საბოლოოდ ერთად") პრეზენტაცია.

ელდარ გასიმოვი ასევე იყო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2012-ის ერთ-ერთი წამყვანი, რომელიც გაიმართა 2012 წლის მაისში ქალაქ ბაქოში.

## სიმღერები 
* Running Scared (ნიგარ ჯამალთან ერთად) 
* "Birlikdə Nəhayət"
* "I'm Free"
* "Priceless" (ნიგარ ჯამალთან ერთად)
* "Play with me"
* "Waiting"
* "Heartbreaker"
* "Ангелы"
* "The One"
* "In your head"
* "Music still alive" (ნიგარ ჯამალთან ერთად)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Facebook
* Twitter
* YouTube
* Instagram

## იხილეთ აგრეთვე
* ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2011
* ნიგარ ჯამალი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ფოთლურა

**ფოთლურა**  ()  — ბოტანიკაში, მშრალი, ერთბუდიანი, მრავალთესლიანი, ერთი ნაყოფის ფოთლისაგან შექმნილი ნაყოფი, რომელიც მუცლის ნაკერით იხსნება. ფოთლურა დამახასიათებელია ბაიასებრთა ოჯახის მრავალი წარმომადგენლისათვის (იორდასალამი, წყალიკრეფია, დეზურა, ტილჭირი და სხვა), მაგნოლიასებრთა ოჯახისათვის და სხვა. მარტივი ფოთლურა დაკეცილ ფოთოლს წააგავს. რამდენიმე ფოთლურა მეტწილად რთულ ნაყოფს ქმნის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაყოფის მორფოლოგია
სერგეი რებროვი

**სერგეი რებროვი** (; დ. 3 ივლისი, 1974) — უკრაინელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი.

კარიერა 1991 წელს დაიწყო დონეცკის შახტარში, უკვე მომავალ წელს კი დინამო კიევის რიგებში გადავიდა, სადაც სახელი გაითქვა ბრწყინვალე ასპარეზობით და ანდრეი შევჩენკოსთან შექმნილი მრისხანე თავდასხმის დუეტით. დინამოს დატოვების და ტოტენჰემ ჰოტსპურში ხმაურიანი ტრანსფერის შემდეგ მეწყვილის მსგავსი საერთაშორისო კარიერა ვერ მოიწყო, თუმცა უსაქმოდ არ ყოფილა და წლების განმავლობაში გამორჩეული კლუბების, ფენერბახჩეს, ვესტ ჰემ იუნაიტედის, კვლავ დინამო კიევის და რუბინის ღირსებას იცავდა. 

რებროვმა ორჯერ მოიპოვა უკრაინის საუკეთესო ფეხბურთელის ტიტული (1996, 1998), სამჯერ იყო უკრაინის ჩემპიონატის სეზონის ფეხბურთელი, 1997 წელს კი ბომბარდირი გახდა, ის ასევე ან ტურნირის ყველა დროის მეორე საუკეთესო ბომბარდირია.

უკრაინის ნაკრებში ჩაატარა 75 მატჩი და 15 გოლი გაიტანა, ნაკრებთან ერთად იასპარეზა 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც უკრაინის დამოუკიდებლობის პერიოდში პირველი მსოფლიო პირველობა იყო.

კარიერის დასრულების შემდეგ მწვრთნელობას მიჰყო ხელი და დინამო ჩაიბარა, რომელთან ერთადაც პირველივე წელს ქვეყნის ჩემპიონობა მოიპოვა და მშობლიური კლუბის, შახტარის ჰეგემონია დაამხო.

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი დინამო კიევის საიტზე
*უკრაინის ფეხბურთის ქომაგთა გვერდი

კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფენერბაჰჩეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:ყაზანის რუბინის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფოკის მამათა მონასტერი

**ფოკის წმინდა ნინოს მონასტერი** — მონასტერი საქართველოში. მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის  	ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის ტბის ნაპირას. სწორედ ამ ადგილიდან დაიწყო ქართველთა განმანათლებლის, წმინდა ნინოს მოღვაწეობა ჩვენს ქვეყანაში. წმინდა ნინო საქართველოში სომხეთის მხრიდან შემოვიდა და პირველად გაჩერდა ფარავნის ტბასთან, სადაც ორი დღე დაჰყო. აქ მას ჰქონდა სასწაულებრივი ხილვა: წარმოუდგა ნათელი სახის კაცი, რომელმაც მაცხოვრისაგან ბეჭედდასმული ნაწერი გადასცა და უბრძანა მცხეთაში წასულიყო და ეს ნაწერი მეფისათვის მიეცა. გამოღვიძებულმა წმინდანმა ლოცვა აღავლინა ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლისადმი და ქართლისკენ გაემართა. წმიდა ქალწულმა მირიან მეფე და ნანა დედოფალიც გააქრისტიანა და სულ მალე კახეთიც მოაქცია. ამიტომაც ჩვენი ეკლესია მას მოციქულთასწორს უწოდებს.

წმინდა ნინოს საქართველოში შემოსვლის ადგილას 1989 წელს სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია მეორის ლოცვა-კურთხევით დაარსდა მამა მონასტერი, ხოლო 1992 წელს ახლოსვე გაიხსნა დედათა მონასტერიც. ის წმინდა ნინოს ეკლესიასთან მდებარეობს.

მონასტრის დამკვიდრება მრავალ პრობლემასთან იყო დაკავშირებული. გარდა მძიმე კლიმატური პირობებისა (აქ ზამთარში ყინვა 37 გრადუსამდე აღწევს და თითქმის ექვსი თვის განმავლობაში მონასტერი სრულიად მოწყვეტილია გარე სამყაროს), აქ სხვა სირთულეებიც იყო. ისტორიული ძნელბედობის გამო ამ მხარეში სამ საუკუნეზე მეტი ხნის მანძილზე შეწყვეტილი იყო მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება.

შავნაბადას წმინდა გიორგის მონასტრისა და მისი მრევლის ძალისხმევით, 1999 წელს მამათა მონასტერში დასრულდა წმინდა ნინოს ტაძრის მშენებლობა. თავდაპირველად ამ ადგილას ღია საკურთხეველი იყო მოწყობილი.

ფოკას დედათა და მამათა მონასტრებს 25 ჰექტარი მიწა ეკუთვნით, სადაც მოჰყავთ მარცვლეული. ყოველ ზაფხულს ფოკაში ერთი თვით ჩადიან სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლის სტუდენტები და ფიზიკური შრომით შეეწევიან მონასტერს. აქ ისინი მონასტრის სულიერი ცხოვრებით ცხოვრობენ, ესწრებიან წირვა-ლოცვებს, ტარდება სხვადასხვა შეხვედრები, კონფერენციები, გასვლები ამ მხარის წმინდა ადგილების მოსალოცად.

## ისტორია
მინიატიურა
XVII საუკუნემდე ჯავახეთი, ისევე როგორც სრულიად საქართველო ქრისტიანული იყო, მაგრამ 1625 წელს იგი ოსმალეთმა დაიპყრო და 200 წელი იბატონა. ამ ხნის განმავლობაში ამ რეგიონის ქართველები გამაჰმადიანდნენ. 1828 წელს ჯავახეთი საქართველომ რუსეთის დახმარებით კვლავ დაიბრუნა, მაგრამ გამაჰმადიანებული ქართველები ოსმალეთში გადაიხვეწნენ და ეს მხარე დაცარიელდა. რუსებმა აქ სომხები ჩამოასახლეს.

ტრადიციულად ისინი გრიგორიანული მრწამსის მიმდევრები არიან.ფოკაში მხოლოდ XI საუკუნის წმინდა ნინოს სახელობის ტაძარი იყო შემორჩენილი, ისიც ნანგრევების სახით. დაარსებისთანავე მონასტერში აღდგა ღვთისმსახურება, რომელიც ამ მხარეში სამ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში შეწყვეტილი იყო.

## დღესასწაული
ფოკას წმინდა ნინოს სახელობის მამათა მონასტრის დღესასწაული არის ახალი სტილით 1 ივნისს, წმინდა ნინოს საქართველოში შემობრძანების დღეს.

## გალერეა

ნინოობა (1).jpg
ნინოობა (2).jpg
ნინოობა (3).jpg
ნინოობა (4).jpg
ნინოობა (5).jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფოკა - ადგილი, საიდანაც წმინდა ნინო საქართველოში შემოვიდა
* ფოკის მონასტერი
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ფოთოლთგანლაგება

[მინი|ფოთოლთგანლაგების მოვლენა [მზესუმზირას მაგალითზე]]
**ფოთოლთგანლაგება**, *ფილოტაქსისი* (  — ფოთოლი და  taxis — განლაგება, რიგი)  — ფოთლების განლაგების რიგი ღეროზე;  არსებობს ფოთოლთგანლაგების 3 ძირითადი ტიპი: *მორიგეობითი* ანუ *სპირალური* (ღეროს ყოველი მუხლიდან თითო ფოთოლი გამოდის), *მოპირისპირე*  (ყოველ მუხლზე 2 ფოთოლი ზის) და *რგოლური* (ყოველ მუხლზე ორზე მეტი ფოთოლია). ფოთოლთგანლაგებაღეროზე გარკვეულ კანონზომიერებას ექვემდებარება. 

მორიგეობითი ანუ სპირალური ფოთოლთგანლაგების დროს ერთ ვერტიკალზე გაწყობილია რამდენიმე ფოთოლი. მათი მიმაგრების ადგილას პირობითი ხაზით შეერთების შედეგად იქმნება ძირითადი გენეტიკური სპირალი. სწორ ხაზებს, რომლებიც ერთი მეორის ზევით მდებარე ორ ფოთოლს აერთებს, ეწოდება ორთოსტიქები, ხოლო იმ ფოთლების ერთობლიობას, რომლებიც ძირითად სპირალზე და ერთ ორთოსტიქზეა განლაგებული (უკანასკნელი ფოთლის გამოკლებით)  — ფოთლის ციკლი. კუთხეს, რომლითაც ფოთლები დაშორებულია ერთიმეორისაგან, დაშორების კითხე ჰქვია. სპირალური ფოთოლთგანლაგება შეიძლება გამოისახოს წილადით, სადაც მრიცხული გამოხატავს ერთი ფოთლის ციკლის ძირითადი სპირალის ხვევების რაოდენობას, ხოლო მნიშვნელი — ამ ციკლში შემავალი ფოთლების რიცხვს, რომელიც ემთხვევა ღროზე ორთოსტიქების რაოდენობას.

ფოთლები ღეროზე ისეა განლაგებული, რომ ნაკლებად ჩრდილავენ ერთმანეთს და უზრუნველყოფენ ფოტოსინთეზისათვის სრულყოფილი სინათლის მიღებას. ამას განაპირობებს ყუნწის სხვადასხვა სიგრძე. მისი მოხვევა, ფოთლის ფირფიტის სხვადასხვა ზომა და ფორმა, სივრცეში ორიენტაცია და ა. შ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
შეინ ლონგი

**შეინ ლონგი** (; დ. 22 იანვარი, 1987) — ირლანდიელი ფეხბურთელი, ირლანდიის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „საუთჰემპტონის“ წევრი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ევროპის ჩემპინატზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ირლანდიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ბრომვიჩ ალბიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰალ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლოჯია

[მინიატიურა|[რენესანსის დროინდელი სამსართულიანი შენობა პოზნანში თაღოვანი ლოჯიით]]
**ლოჯია** ( loggia) — შენობაში ამოყვანილი დახურული აივნის მაგვარი ოთახი; შენობის, სადგომის ნაწილი, რომელსაც ზოგჯერ გარეთა კედლის ნაცვლად აქვს ღია კოლონადა, პარაპეტი ან თაღი. ლოჯიას, ჩვეულებრივ, ოთხივე კედელი დახურული აქვს და ზომით საგრძნობლად განსხვავდება ერთმანეთისგან ბინის პროექტის და საერთო ფართობის მიხედვით.

თანამედროვე სალაპარაკო ენაში სიტყვა ლოჯია გვხვდება დამახინჯებული ფორმით „ლოჯი“, ზოგჯერ კი მას აივანთანაც აიგივებენ. 

## ტერმინის განსაზღვრება პროექტირების თანამედროვე პრაქტიკაში 
*კედლები ორი, სამი ან ოთხი მხრიდან;
* ზღუდე ღია მხრიდან;
* შიგნიდან კარიანი ფანჯრის ბლოკი, რომელიც შიდა ოთახს ესაზღვრება.
ღია ლოჯია შეიძლება იყოს შემინული. ჩვეულებრივ, ლოჯიის ფართობი ნაკარნახევია იმ ოთახის კვადრატულობით, რომლის განათებაზეც არის პასუხისმგებელი.

აივნის ტიპის ლოჯიებში ცენტრალური გათბობის ბატარეები არ გვხვდება, განსაკუთრებით კი თუ ლოჯია ერკერული ტიპისაა და შენობის საერთო ფასადიდან გამოწეულია.
## გავრცელება 
ლოჯია ფართოდ არის გავრცელებული საბჭოურ არქიტექტურაში, განსაკუთრებით კი შუააზიურ და კავკასიურ მრავალსართულიან კორპუსებში. სსრკ-ის ჩრდილო და აღმოსავლეთ ტერიტორიებზე მეტწილად ლოჯიები შემინულია ან არ გვხვდება, რადგან გაუთბობლად ზამთრის პერიოდში ასეთ ოთახში ყოფნა მოუხერხებელია. საქართველოს კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე კი ლოჯია აქტიურად გამოიყენება (ფართობის მიხედვით) როგორც დამხმარე, საძინებელი, სასადილო ოთახი ან სამუშაო კაბინეტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აივანი;
* ლოჟა (თეატრი);

## ლიტერატურა 
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 285. 1989 წ.
*СНиП 31-01-2003. Здания жилые многоквартирные.

კატეგორია:არქიტექტურა
კატეგორია:ოთახები
პარაპეტი

[მინიატიურა|[სამეფო კოლეჯის საგუშაგოს სახურავზე გავლებული პარაპეტი]]
**პარაპეტი** (,  ან parare — დაცვა და *petto* — მკერდი):
* დაბალი ერთიანი მესერი, ერთიანი მოაჯირი, რომელიც იცავს ტერასიდან, სახურავიდან, ხიდიდან ან სხვა შემაღლებიდან გადმოვარდნისგან;
* ქვის კედელი, რომელიც იცავს ჯებირს (დამბას) ტალღების დამანგრეველი ზემოქმედებისგან; 
* (მოძვ.) მიწაყრილი (ბრუსტვერი) მოწინააღმდეგის ცეცხლისგან თავდასაცავად;
მინიატიურა|გზაგამყოფი ბეტონის პარაპეტი

## ლიტერატურა 
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 604, 2007 წ.

კატეგორია:საფორტიფიკაციო ნაგებობები
აივანი

[მინიატიურა|ჯულიეტას აივანი [ვერონაში]]
**აივანი** — ტერასის ნაირსახეობა; სახლის ღია, მოაჯირიანი ნაწილი, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ხის, ასევე რკინის ან რკინაბეტონის კონსტრუქცია.
## ტერმინის განსაზღვრება პროექტირების თანამედროვე პრაქტიკაში 
აივანი, *იგივე ბალკონი*, შენობის ფასადის გამოწეული, ღია ნაწილია, რომელიც არ თბება. შესაძლოა, ჰქონდეს სახურავი. ზოგჯერ გვხვდება შემინულიც, განსაკუთრებით ჩრდილოეთის ქვეყნებში.

## ლიტერატურა 
*ლექსიკონი ქართული, გვ. 25, 2014 წ.

კატეგორია:არქიტექტურა
კატეგორია:ოთახები
ლოჟა (მრავალმნიშვნელოვანი)

არსებითი სახელი **ლოჟა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* განყოფილება — თეატრის მაყურებელთა დარბაზში
* ლოჟა — მასონური ორგანიზაციის განყოფილება
* ოკეანის ლოჟა — ოკეანის ლოჟა
* ლოჟა — თოფის ან შაშხანას ხის ნაწილები.
* ლოჟა — რენუარის ტილო
არტიომ ძიუბა

**არტიომ ძიუბა** ( დ. 22 აგვისტო, 1988) — რუსი ფეხბურთელი, ტოლიატის „აკრონის“ თავდამსხმელი. რუსეთის საუკეთესო ბომბარდირი რუსეთის ჩემპიონატების ისტორიაში. რუსეთის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში საუკეთესო ბომბარდირი ალექსანდრე კერჟაკოვთან ერთად. რუსეთის ოთხგზის ჩემპიონი, რუსეთის თასის სამგზის და რუსეთის სუპერთასის ოთხგზის მფლობელი. 2016 და 2020 წლების ევროპის ჩემპიონატისა და 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე რუსეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  სპარტაკი მოსკოვი
* რუსეთის ვიცე-ჩემპიონი: 2006, 2007, 2011–12

;  როსტოვი 
* რუსეთის თასის მფლობელი: 2013–14

;  ზენიტი
* რუსეთის ჩემპიონი: 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22
* რუსეთის თასის მფლობელი: 2015–16, 2019–20  
* რუსეთის სუპერთასის მფლობელი: 2015, 2016, 2020, 2021

### ინდივიდუალური
* რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2019–20 (17 გოლი), 2020–21 (20 გოლი)
* რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2018–19 (10 პასი), 2019–20 (13 პასი)
* რუსეთის პრემიერ ლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: ივლისი 2013, აგვისტო 2014, ივლისი 2015, აგვისტო 2018, აპრილი 2019, სექტემბერი 2021, მარტი 2023
* რუსეთის პრემიერ ლიგის თვის საუკეთესო გოლის ავტორი: აპრილი 2023
* „როსტოვის“ გულშემატკივართა წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2013–14
* რუსეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი ყოველკვირეული «Футбол»-ის ვერსიით: 2018
* რუსეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი რუსეთის საფეხბურთო კავშირის ვერსიით: 2018
* რუსეთის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი РПЛ-ის ვერსიით: 2019–20
* რუსეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო ფეხბურთელი Sport Express-ის ვერსიით: 2019, 2020
* გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 2016
* იგორ ნეტოს კლუბის წევრი: 2018
* რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 2018
* საუკეთესო ბომბარდირი რუსეთის პრემიერ ლიგის ისტორიაში: 2021
; 
* №1: 2016–17, 2018–19, 2019–20, 2020–21
* №2: 2013–14, 2015–16, 2017–18
* №3: 2010, 2021–22, 2022–23

## რესურსები ინტერნეტში 
* Profile at RPFL.org · Soccerway

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:როსტოვის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მასონთა ლოჟა

მინიატიურა
**მასონთა ლოჟა** (*lodge* — *სადგომი; ქოხი*) — მასონური ორგანიზაციის განყოფილება ან მასონთა საიდუმლო შეკრებების ადგილი.
## აღწერილობა 
ლოჟა ეწოდება მასონთა ჯგუფურ გაერთიანებასაც. ყოველი მასონი გარკვეულ ლოჟაზეა მიწერილი და სხვა ლოჟის საქმიანობის ხილვა მხოლოდ ამ უკანასკნელის ნებართვით შეუძლია. ლოჟებში არიან ოფიცრები, ანუ თანამდებობის პირები, რომლებიც ლოჟებს მართავენ. ამგვარ ლოჟებში ტარდება მსურველთა მასონად მოქცევის რიტუალი, უკვე არსებული მასონების საფეხურებრივი დაწინაურება, ოფიცრების დანიშვნა, საორგანიზაციო საკითხებთან დაკავშირებული სხდომები, რეგულარული ზეიმები, მოხსენებები და ა. შ.    
მინიატიურა|კიმბოლტონის ლოჟა
### ლიტერატურა 
* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 458, 2007 წ.

კატეგორია:მასონობა
კატეგორია:რელიგია და პოლიტიკა
ფოთოლრწყილები

**ფოთოლრწყილები**  () — მწერების ზეოჯახი ტოლფრთიანების რიგისა.  წვრილ-წვრილი მწერებია (1,5— 3 მმ, მხოლოდ ავსტრალიაშია 6 მმ სიგრძისა). მოძრაობენ ხტომა-ხტომით. ცნობილია ფოთოლრწყილების 1500-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე.  ფოთოლრწყილები სრულად ვერ ითვისებენ მცენარეთა წვენის შაქრებს, ამიტომ შაქრებით მდიდარი ექსკრემენტი ქმნის ე. წ. ცვარტკბილს, რომელზედაც შემდეგ სახლდებიან ჭვარტლა სოკოები და სვრიან ყლორტებს, ფოთლებსა და ნაყოფებს. მრავალი ფოთოლრწყილის მატლი დიდ ზიანს აყენებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ისინი წუწნიან წვენებს, რის შედეგადაც ხმება ფოთლები და ყლორტები, ცვივა ყვავილები, ნასკვები, კოკრები, ყოვნდება მცენარის ზრდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტოლფრთიანები
ლაგოა-გრანდი (მინას-ჟერაისი)

**ლაგოა-გრანდი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 572 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 631 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.45 კმ²-ზე. ფართობი 1 236 301 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მექსიკოი-უტი (ბუდაპეშტის მეტრო)

**მექსიკოი-უტი** () — ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს 1-ელ ხაზზე (ყვითელი) და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1896 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის საიტი 

კატეგორია:ბუდაპეშტის მეტროსადგურები
ლოჟა (თეატრი)

[მინიატიურა|[პარიზის ოპერა გარნიეს ბალკონი და ლოჟები]]
**ლოჟა** — რამდენიმე მაყურებლისთვის განკუთვნილი დასაჯდომი ადგილი მაყურებელთა დარბაზში, რომლისგანაც ტიხრით ან ბარიერით არის გამოყოფილი;
## ისტორია 
ისტორიულად ლოჟა ცალკე ოთახს წარმოადგენდა დამოუკიდებელი კარით, სადაც ტოვებდნენ ტანსაცმელს და შეეძლოთ ანტრაქტის გატარება. წინათ ამგვარ ადგილს ანლოჟას უწოდებდნენ. ლოჟები განლაგებული იყო როგორც პარტერის დონეზე (უკან და გვერდებზე, ე. წ. ბენუარის ლოჟები), ასევე შედარებით მაღალ იარუსებზე (პირველს, რომელიც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, ბელეტაჟი ეწოდებოდა). არაერთ თეატრში არსებობდა პრივილეგირებული ლოჟები — სამეფო (საპრეზიდენტო, საგუბერნატორო, სადირექტორო (რომელიც, ჩვეულებრივ, თეატრის დირექციის განკარგულებაში იმყოფებოდა). სხვაგვარ ლოჟებს კი ხშირად მდიდარი ან ცნობილი დამფასებლები ქირაობდნენ მთელი სეზონით. ლოჟების საერთო რაოდენობა საკმაოდ დიდიც შეიძლებოდა, ყოფილიყო: მილანის ლასკალაში, მაგალითად, 194 ლოჟაა. 

ლოჟების უპირატესობა არა მხოლოდ იმაში მდგომარეობდა, რომ ცალკე კარი ჰქონდა, არამედ იმაშიც, რომ თეატრალური ან მუსიკალური წარმოდგენის ყურება თავისუფლად შეიძლებოდა შეუმჩნევლად. 
### ლიტერატურა 
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 458, 2007 წ. 

კატეგორია:არქიტექტურა
თურქეთის პრეზიდენტის სასახლე

**თურქეთის პრეზიდენტის სასახლე** (ან **თურქეთის პრეზიდენტის კომპლექსი** () ან **თეთრი სასახლე** ()) — 2014 წლიდან თურქეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციული შენობა.

## ისტორია 
კომპლექსი თავდაპირველად იყო დაგეგმილი პრემიერ-მინისტრის გამოყენებისთვის. 2014 წლის 10 აგვისტოს გახდა ცნობილი, რომ კომპლექსში განთავსდება პრეზიდენტის ადმინისტრაცია 2014 წლის ოქტომბრისთვის კომპლექსის ღირებულებამ 1,370 მლნ ₺ (600 მლნ $) შეადგინა

## გალერეა 

File:Ak Saray - Presidential Palace Ankara 2014 001.jpg|საპრეზიდენტო კომპლექსი

## სქოლიო 
კატეგორია:ოფიციალური რეზიდენციები
კატეგორია:თურქეთის სასახლეები
კატეგორია:თურქეთის შენობა-ნაგებობები