open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გალაპაგოსის კუ

**გალაპაგოსის კუ**, **გალაპაგოსური გიგანტური კუ** ან **სპილოსებრი კუ** () — კუების უმსხვილესი სახეობა და მე-10 უდიდესი რეპტილია, რომლის წონაც 400 კგ-მდე, სიგრძე კი 1,8 მეტრამდე აღწევს. ამ სახეობის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 100 წელს აღემატება და ერთ-ერთ ყველაზე დღეგრძელ ხერხემლიანს წარმოადგენს. ერთ-ერთმა დატყვევებულმა ინდივიდმა 170 წელი იცოცხლა.

კუები გალაპაგოსის შვიდ კუნძულზე ბინადრობენ. ეს ვულკანური კუნძულები წყნარ ოკეანეში, კონტინენტური ეკვადორის სანაპიროდან 1 000 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. კუნძულები XVI საუკუნეში ესპანელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს და სახელი სწორედ ესპანური სიტყვა კუს (*galápago*) მიხევდვით უწოდეს.

ბაკნის ზომა და მოყვანილობა სახეობებს შორის იცვლება. კუნძულების ტენიან მთიანეთში, კუები უფრო დიდები არიან, გუმბათისებრი ბაკნითა და მოკლე კისრით, მშრალ დაბლობებში კი შედარებით პატარები, უნაგირის მსგავსი ბაკნითა და გრძელი კისრით. 1835 წელს, ამ განსხვავებებს თავის მეორე მოგზაურობისას იკვლევდა ჩარლზ დარვინი, რაც მას ასევე დაეხმარა თავისი ევოლუციის თეორიის ჩამოყალიბებაში.

XVI საუკუნეში კუების რაოდენობა 250 000-ზე მეტი იყო, თუმცა ეს რიცხვი კატასტროფულად შემცირდა და 1970-იანი წლებისთვის დაახლოებით 3 000 შეადგინა. ასეთი შედეგის მიზეზი იყო კუების საკვებად გამოყენება, მათი საცხოვრებელი გარემოს განადგურება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის, კუნძულებზე უცხო სახეობების ცხოველების შემოყვანა, მათ შორის ვირთხის, თხისა და ღორის. თავდაპირველი 15 ქვეახეობიდან შემორჩენილია ათი. ტყვეობაში ჰყავდათ შემორჩენილი მეთერთმეტე ქვესახეობის ერთადერთი, უკანასკნელი წარმომადგენელი, ზედმეტსახელად „ეული ჯორჯი“, რომელიც 2012 წლის 24 ივნისს მოკვდა. კონსერვაციის მცდელობები XX საუკუნეში დაიწყო, რაც ათასობით პატარა კუს ხელოვნურად გამოყვანა-გამოკვებასა და შემდეგ კუნძულზე გაშვებას მოიცავს; შედეგმაც არ დააყოვნა და XXI საუკუნის დასაწყისში კუს ამ სახეობის ინდივიდების რაოდენობამ 19 000-ს მიაღწია. მიუხედავად ასეთი შედეგისა, ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) კუს ამ სახეობას „მოწყვლადის“ კლასიფიკაცია მისცა.

## გალერეა 

ფაილი:Lonesome George in profile.jpg|„ეული ჯორჯი“ 2006 წელს
ფაილი:Chathamensis.jpg|
ფაილი:GNigrita.jpg|
ფაილი:Galapagos giant tortoise feeding.jpg|
ფაილი:Galapagos dominance display.jpg|
ფაილი:GalapagosTortoiseTourists.jpg|ტურისტეები კუებთან
ფაილი:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|
ფაილი:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
ფაილი:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|
ფაილი:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
ფაილი:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|
ფაილი:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|

## იხილეთ აგრეთვე 
*გალაპაგოსის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ARKive – images and movies of the Galápagos giant tortoise *(Geochelone spp.)* 
* American Museum of Natural History, Galápagos Giant Tortoise webpage
* 'Extinct' Galapagos tortoise may still exist

## სქოლიო 
კატეგორია:კუები
კვირიკე II (ტაშირ-ძორაგეტის მეფე)

**კვირიკე II** — ტაშირ-ძორაგეტის მეფე (1048/1049—1089 წწ.). თავის ძმასთან, ჰერეთ-კახეთის მეფე გაგიკთან ერთად იბრძოდა ერთიანი საქართველოს მეფის ბაგრატ IV-ის წინააღმდეგ.

1064 წელს ტაშირს თურქ-სელჩუკები შემოესივნენ. კვირიკე II-მ სულთან ალფ-არსლანს მორჩილება გამოუცხადა და ქვეყანა აოხრებას გადაარჩინა. ალფ-არსლანმა მოითხოვა მისთვის ცოლად მიეთხოვებინათ კვირიკე II-ის ძმისწული, რომელიც ამავე დროს საქართველოს მეფის, ბაგრატ IV-ის დისწული იყო. კვირიკემ უარი განაცხადა ამ მოთხოვნების შესრულებაზე.

ეს გარემოება საბაბად გამოიყენა ბაგრატმა და 1065-1066 წელს დალაშქრა სომხითი. ბაგრატის ერისთავმა ვარაზბაკურ გამრეკელმა ქვეშის ჭალაში შეიპყრო კვირიკე II, ძელზე გასვა და აიძულა სამშვილდის გარნიზონის მეთაური, კვირიკეს ძმა ადარნასე, საკუთარი ძმის სიცოცხლის გადასარჩენის სანაცვლოდ დაეთმო სამშვილდე.

სამშვილდის დაკავების შემდეგ საქართველოს სამეფომ კონტროლი დააწესა მთელი ქვემო ქართლზე. კვირიკე II ვასალობის პირობით კვლავ დარჩა ტერიტორიულად შემცირებული სამეფოს მფლობელად. მან დედაქალაქად ლორე გამოაცხადა. ამის შემდეგ „მონებდეს სომეხნი ქართველთა“.

კვირიკე II უკანასკნელად წყაროებში 1089 წელს იხსენიება. მისი გარდაცვალების თარიღი უცნობია.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს მმართველები

## ლიტერატურა 
*დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, თბ., 1973
*თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ., 1982

კატეგორია:ტაშირ-ძორაგეტის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
იუნგფრაუიოხის უღელტეხილი

**იუნგფრაუიოხის უღელტეხილი** () — უღელტეხილი ბერნის ალპებში. სიმაღლე 3471 მ. აკავშირებს იუნგფრაუსა და მენხის მწვერვალებს. უნაგირა დაფარულია ფირნითა და ყინულით. უღელტეხილიდან იშლება ხედი ალპების ყველაზე გრძელ მყინვარზე — ალეჩზე. 600 მ-ის მოშორებით აღმართულია ეგრეთ წოდებული „სფინქსი“ — კლდოვანი პიკი, რომლის სიმაღლეა 3571 მ. მასზე გაშენებულია მეტეოსადგური. იუნგფრაუიოხის უღელტეხილის გავლით გაჭრილია იუნგფრაუს სარკინიგზო გვირაბი, რომლის სიგრძეა 9 კმ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იუნგფრაუიოხის უღელტეხილი  

კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
სპოროვანი მცენარეები

მინი|Atrichum undulatum
**სპოროვანი მცენარეები**  — მცენარეები,  რომლებიც ძირითადად მრავლდებიან და ვრცელდებიან სქესობრივი ან უსქესო გზით წარმოქმნილი სპორებით. ბევრ სპოროვან მცენარეში სპორები ემსახურება არახელსაყრელი პირობების გადატანას. ზოგ სპოროვან მცენარეში სპორები იშვიათად წარმოიქმნება, გამრავლებას კი ჩვეულებრივ, ემსახურება სხეულის ნაწილები. სპოროვან მცენარეებს ყოფენ უმდაბლეს და უმაღლეს სპოროვან მცენარეებად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ზღვის სავარცხელა

**ზღვის სავარცხელა** — მოლუსკისებრთა ოჯახიდან. ის წარმოადგენს მაღალი კვებითი ღირებულების პროდუქტს, იჭმევა ზღვის სავარცხელას კუნთი და მანტია, ასევე, ქვირითი. მოლუსკის ხორცი კი 10-19% ცილებისა და ადამიანის ორგანიზმისთვის აუცილებელ უამრავ მინერალურ ნივთიერებასა და ვიტამინს შეიცავს, მათ შორის კალიუმს, კალციუმს, მაგნიუმს, რკინას, ფოსფორს, თუთიას, იოდსა და მარგანეცს. მოლუსკის კუნთი, ძირითადად გაყინული იყიდება. იგი ღია კრემისფერი ან ღია ვარდისფერი უდნა იყოს. ინახება მინუს 15°C  ტემპერატურაზე დაახლოებით 2 თვე.

კატეგორია:მოლუსკები
ხავერდოვანი რევოლუცია

[მინი|[ვაცლავ ჰაველი, პრაღის მშვიდობიანი პროტესტი. ფოტო მარკ დრაგულისა]]
მინი|სტუდენტების მემორიალი პრაღაში
**ხავერდოვანი რევოლუცია** (; ) — მშვიდობიანი რევოლუცია ჩეხოსლოვაკიაში, რომელიც 1989 წლის 17 ნოემბრიდან 29 დეკემბრამდე განხორციელდა. რევოლუციის შედეგად ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტიის რეჟიმი დაემხო და ქვეყანაში საპარლამენტო მმართველობა დამყარდა.

## ლიტერატურა 
* Kukral, Michael Andrew. *Prague 1989: Theater of Revolution*. New York: Columbia University Press. 1997. ISBN 0-88033-369-3.
* Tauchen, Jaromír - Schelle, Karel etc.: *The Process of Democratization of Law in the Czech Republic (1989–2009).* Rincon (USA), The American Institute for Central European Legal Studies 2009. 204 pp.&nbsp;ISBN 978-0-615-31580-5.
* Williams, Kieran, 'Civil Resistance in Czechoslovakia: From Soviet Invasion to "Velvet Revolution", 1968–89,' in Adam Roberts and Timothy Garton Ash (eds.), *Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present.* Oxford & New York: Oxford University Press, 2009. ISBN 978-0-19-955201-6.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Velvet Revolution on web project of Institute of Contemporary History, Prague

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიის ისტორია
კატეგორია:ჩეხეთის ისტორია
კატეგორია:სლოვაკეთის ისტორია
კატეგორია:1989 წელი ჩეხოსლოვაკიაში
კატეგორია:დემოკრატიზაცია
ერცბერგი

**ერცბერგი** () — მთისა და რკინის მადნის საბადოს საერთო სახელწოდება ავსტრიის ფედერალური მიწის — შტირიის ტერიტორიაზე. მდებარეობს აიზენერცის ალპებში, ავსტრიის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქ ვენიდან მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით 260 კმ-ში, ხოლო ქალაქ გრაციდან ჩრდილო-დასავლეთით 60 კმ-ში. წარმოადგენს ავსტრიის უმსხვილეს რკინის მადნის საბადოს. წელიწადში მოიპოვებენ 235 *მლნ*. ტ. მადანს.

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის მთები
პასტერცე

**პასტერცე** () — უდიდესი მყინვარი ავსტრიაში. სიგრძე 9,2 კმ. ვრცელდება ზღვის დონიდან 3463-2100 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს აღმოსავლეთ ალპებში, მაღალი ტაუერნის ქედზე, მწვერვალ გროსგლოკნერის კალთებზე. მყინვარი დნობასა და სიგრძის შემცირებას განიცდის. ზაფხულის მაღალი ტემპერატურისა და ზამთრის ატმოსფერული ნალექების დეფიციტის გამო 1856 წელს მყინვარმა დნობა დაიწყო, რომელიც დღემდე გრძელდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* მაღალი ტაუერნის ეროვნული პარკი 
* პასტერცეს მყინვარი 
* პასტერცეს მყინვარი 

კატეგორია:ავსტრიის მყინვარები
კატეგორია:ალპების მყინვარები
შვეიცარიის რივიერა

[მინი|250პქ|შილონის ციხე-სიმაგრე. [ჟენევის ტბა]] 
**შვეიცარიის რივიერა** () — ჟენევის ტბის ჩრდილოეთით მდებარე სანაპირო ხაზის პირობითი სახელწოდება. ვიწრო გაგებით, შვეიცარიის რივიერა მოიცავს მხოლოდ ჟენევის ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე საკურორტო რაიონს, ქალაქ ლოზანიდან აღმოსავლეთით. ტბის სანაპიროზე განვითარებული მიკროკლიმატი თითქმის სუბტროპიკული ხასიათისაა, დაცულია ჩრდილოეთი ცივი ქარებისაგან ალპის მთებით მეშვეობით. 

ტბის სანაპიროზე ხარობს პალმა, ხოლო გარემომცელი ბორცვები ვენახებითაა დაფარული. ლავოს ტერასული ვენახები 2007 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. რივიერის ფარგლებში თავმოყრილია კურორტები: ვევე, ლიუტრი, ნიონი და სხვ. XIX საუკუნიდან დაწყებული შვეიცარიის რივიერა იყო მონარქებისა და არისტოკრატების დასასვენებელი ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* შვეიცარიის რივიერა – ინფორმაცია 

კატეგორია:შვეიცარიის გეოგრაფია
რაუნდერსი

**რაუნდერსი** () — გელური წარმოშობის თამაში. რაუნდერსი იმართება ორ გუნდს შორის, რომელთა შემადგენლობაში ექვს-ექვსი მოთამაშეა. თამაშში გამოიყენება პატარა, მრგვალი, ხის ბურთი, რომელზეც ტყავია გადაკვრული  და პლასტმასის ან მეტალის კეტი. თამაში განსაკუთრებით პოპულარულია ბრიტანელ და ირლანდიელ სკოლის მოსწავლეებში.

## ისტორია 
ამ თამაშს ინგლისში  ტიუდორების ეპოქიდან თამაშობენ, ყველაზე ადრეული ცნობა 1744 წელს გვხვდება ჯონ ნიუბერის საბავშვო წიგნში „პატარა, ლამაზი ჯიბის წიგნი“, სადაც ის მოხსენიებული იყო, როგორც „ბეის-ბოლი“. 1828 წელს უილიამ კლარკმა გამოაქვეყნა მეორე გამოცემა წიგნისა: ''„The Boy's Own Book“'', რომელიც შეიცავდა რაუნდერსის წესებს. მომავალ წელს წიგნი დაიბეჭდა ბოსტონში, მასაჩუსეტსში. 

პირველი ოფიციალური წესები შემუშავებულ იქნა გელური ათლეტიკის ასოციაციის (GAA) მიერ ირლანდიაში, 1884 წელს, რომელიც ირლანდიაში დღემდე აკონტროლებს ამ თამაშს, ხოლო ბრიტანეტთში იმავეს რაუნდერსის ეროვნული ასოციაცია აკეთებს (NRA), დაარსებული 1943 წელს. მიუხედავად განსხვავებებისა, ეს ორი ასოციაცია იზიარებს საერთო შეხედულებებს თამაშის წესებსა და კულტურაზე. შეხვედრები იმართება ორივეს ტრადიციებით, გუნდები ერთი ვარიანტით თამაშობენ დილით, ხოლო მეორე ვარიანტით დღის მეორე ნახევარში.

ირლანდიაში რაუნდერსის წესების ჩამოყალიბების შემდეგ, 1889 წელს, გაერთიანებები ჩამოყალიბდა ლივერპულსა და შოტლანდიაში. როგორც ნიუ-იორკულ, ასევე მასაჩუსეტსურ ვერსიებს ბეისბოლისა, ასევე სოფთბოლს, აქვს იგივე ფუძე, რაც რაუნდერსს, და ატარებს ბევრ მსგავსებას ამ თამაშის გელური ვერსიასთან. რაუნდერსი უკავშირდება ბრიტანულ ბეისბოლს, რომელსაც ჯერ კიდევ თამაშობენ ლივერპულში, კარდიფსა და ნიუპორტში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რაუნდერსის ეროვნული ასოციაცია(NRA) 
* ირლანდიის რაუნდერსის საბჭო
* ინდოეთის რაუნდერსის ასოციაცია 
* სასკოლო რაუნდერსი
* რაუნდერსის თამაშის წესები  GAA
* თამაშის გამარტივებული წესები  NRA 

## სქოლიო 
კატეგორია:გუნდური თამაშები
კატეგორია:გელური თამაშები
პოლინეზიელები

მინი|250პქ
**პოლინეზიელები** (ლათ.Polynesians) — წყნარი ოკეანის კუნძულებზე მცხოვრები ხალხი, რომლებიც კარგად ფლობდნენ ზღვაოსნობის ხელოვნებას და ახალი მიწების აღმოჩენის იმედით მოგზაურობდნენ. პოლინეზიელთა მითოლოგიით, ისინი ციდან ჩამოსულან დედამიწაზე და მისტიკური ქვეყნის გავლით სხვადასხვა ადგილას დასახლებულან. ვარაუდობენ, რომ მისტიკურ ქვეყანაში ჰავაები იგულისხმება. ზოგი ისტორიკოსისა და ენათმეცნიერის აზრით, ისინი, სავარაუდოდ, წარმოშობით ტაივანიდან არიან და მიგრაციის შედეგად ჯერ ფილიპინებამდე (ძვ.წ. 3000), შემდეგ (ძვ.წ. 2000) გვინეაში ბისმარკის არქიპელაგამდე ნავებით ჩაუღწევიათ. ამ მოგზაურობაში მათ თან წაიყოლეს ღორები, ძაღლები და ქათმები, ხილი და ბოსტნეული. პოლინეზიელებმა განავითარეს  ე.წ. ლაპიტას კულტურა. ისინი იარაღებს ნიჟარებისგან, ხოლო დახვეწილ ჭურჭელს კერამიკისგან ამზადებდნენ.

## მიგრაცია 
პოლინეზიელები ზღვით მოგზაურობებს ახალი მიწის აღმოჩენის იმედით გეგმავდნენ. ისინი შესანიშნავი ნავიგატორები იყვნენ და კარგად ერკვეოდნენ ცაზე ვარსკვლავების განლაგებაში, საოკეანო დინებებში, ქარის მიმართულებების თავისებურებებსა და ველურ ბუნებაში. ძვ.წ. X-VII საუკუნეებში პოლინეზიელებმა გეზი აიღეს ახალი კალედონიის, ვანუატუს, ფიჯის, სამოასა და ტონგასკენ. მოგვიანებით ძვ.წ. II საუკუნეში კი, ჰავაის კუნძულებამდე ჩააღწიეს. მათი ნაწილი 850 წელს აოტიაროაში (ახალი ზელანდია) დასახლდა და ე.წ. მაორის კულტურა განავითარა. ისინი მისდევდნენ ცხოველების მოშენებას და მემცენარეობას.

## პოლინეზიელთა მოგზაურობები 
პოლინეზიელებმა გამოიგონეს და გააუმჯობესეს დიდი საოკეანო ნავები, რომლებიც აფრებითა და ნიჩბების მეშვეობით მაღალ სიჩქარეს ავითარებდნენ. სასურველი მიმართულებებით სწრაფად გადასაადგილებლად პოლინეზიელები ქარისა და ზღვის დინების ძალასაც იყენებდნენ. წყნარ ოკეანეში გასვლისას, მოსალოდნელ ქარებსა და ტალღებთან გასამკლავებლად, ნავების გამძლეობას განაპირობებდა ორმაგი კორპუსი ან გამძლე ტივტივა. პოლინეზიური საოკეანო ნავის (კანოე) 2 ტიპია ცნობილი, ნავი – გამძლე ტივტივითა და ლატანის ფიცარნაგით მოხერხებული იყო ახლომდებარე ადგილებში გადასაადგილებლად, ხოლო ორმაგი კორპუსითა და კაიუტებით, დიდი წყალწყვის ნავს უფრო შორეული საოკეანო ნაოსნობისთვის იყენებდნენ.

## ოკეანეში მოგზაურობები 
პოლინეზიელებმა იმოგზაურეს ამერიკის კონტინენტზე, ვაჭრობდნენ ავსტრალიის ზოგიერთ აბორიგენ ტომთან. ახალი ნადავლისა თუ მიწის პოვნის იმედით, ისინი ოკეანეში ათასობით კილომეტრს გადიოდნენ. წყნარი ოკეანის კუნძულებზე პოლინეზიელები ცხოვრობდნენ თემებად, რომლებსაც ბელადები მართავდნენ. მათ დიდ წარმატებას მიაღწიეს ხეზე კვეთაშიც. ისინი იზოლირებულნი აღმოჩნდენ აზიისა და ინდონეზიისგან, სადაც ვითარდებოდა ქალაქები და სახელმწიფოები. XVIII საუკუნიდან, როდესაც ამ რეგიონში ჩავიდნენ ევროპელი მკვლევრები (მაგალითად კაპიტანი კუკი), დაიწყო მათი გაქრისტიანება. აღდგომის კუნძულზე აღმოჩენილია ქვაში გამოკვეთილი თავების შესანიშნავი ქანდაკებები, თითოეულის სიმაღლე 12 მეტრია. ზოგის აზრით, ეს ქანდაკებები პოლინეზიელებმა შექმნეს. თუმცა, ვინაიდან მათ სხვაგან არსად დაუდგამთ მსგავსი ქანდაკებები, შესაძლოა, ისინი გაცილებით უფრო ძველია და სხვა ცივილიზაციას ეკუთვნის.

## ლიტერატურა 
* მსოფლიო ისტორიის ენციკლოპედია, გამომცემლობა „ელფი“. თბ., 2009. გვ.88-89

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ოკეანეთის ხალხები
კატეგორია:პოლინეზია
მარკ ბიუფოი

**მარკ ბიუფოი** ( დ. 1764 — გ. 1827) — ინგლისელი ასტრონომი, ფიზიკოსი,  ალპინისტი და მოგზაური. ბრიტანეთის არმიის ოფიცერი. იგი პირველი ბრიტანელი ალპინისტია, რომელმაც ასვლა განახორციელა ალპებში. 1787 წელს რიგით მეოთხეჯერ დაიპყრო ალპების უმაღლესი მწვერვალი მონბლანი (4810 მ). აღნიშნული მწვერვალი იზიდავდა აგრეთვე მის თანამემამულეებს: ჯეიმზ დევიდ ფორბზს (1809–1868), მალკინს (1803–1888), ჯონ ბოლს (1818–1889) და ალფრედ ვილზს. (1828–1912). ასრულებდა ასტრონომიულ დაკვირვებებს; გამოთქვა იდეა და შექმნა სქემები ჩრდილოეთ პოლუსის დაპყრობასთან დაკავშირებით. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ასტრონომები 
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები 
კატეგორია:ინგლისელი მთამსვლელები 
კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები
Fun (ჯგუფი)

**Fun** — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფი, რომელიც დაარსდა ნიუ-იორკში ნეიტ რუესის მიერ, მას შემდეგ რაც დაიშალა ჯგუფი The Format. 2008 წელს დაიშალა  The Format, რის შემდეგ რიუსესმა შექმნა ჯგუფი ენდრიუ დოსტთან ჯგუფ Anathallo-დან და ჯეკ ანტონოვთან Steel Train-დან ერთად. Fun-მა გაავრცელა 2 ალბომი: მათი სადებიუტო Aim and Ignite 2009 წელს და მათი ბოლო ალბომი Some Nights 2012 წლის თებერვალში.

ჯგუფი არის ცნობილი მისი ჰიტით „We Are Young“ ჟანელ მონესთან ერთად. სიმღერამ „We Are Young“ მიაღწია ნომერ პირველს ამერიკის Billboard Hot 100 და Digital Songs-ის ჩარტში და გახდა პირველი ალტერნატიული ჟანრის სიმღერა, რომელიც მოექცა Billboard Hot 100 ჩარტის სათავეში Coldplay-ის „Viva la Vida“-ს შემდეგ. ასევე მიაღწია პიკს გაერთიანებული სამეფოს ჩარტებიში.

## ისტორია 
### 2007-2008: კარიერის დასაწყისი დ ჯგუფის ფორმირება 
The Format 2008 წლის თებერვალში დაიშალა, რის შემდეგაც რიუსესმა ენდრიუ დოსტსა და ჯეკ ანტონოვს სთხოვა, რომ შეერთებოდნენ მას თავის ახალ პროექტში. დოსტი The Format-თან ერთად ტურნეზე იყო ნამყოფი და სხვადასხვა აპარატურით უზრუნზელყოფდა. რიუსესი შეხვდა ანტონოვს The Format-ის ტურნის შემდეგ Steel Train-თან ერთად. სამეულმა მუშაობა ნიუ-ჯერსიში დაიწყო. რუისესი სიმღერებს მღეროდა, დოსტი და ანტონოვი კი მუსიკას წერდნენ. მათ გამოუშვეს თავიანთი პირველი დემო სიმღერა „Benson Hedges“, რომელიც უფასოდ იყო ხელმისაწვდომი.

### 2009-2010: Aim and Ignite 
ჯგუფის პირველი სინგლი „At Least I'm Not as Sad (As I Used to Be)“ უფასოდ იყო ხელმისაწვდომი Myspace-ის გვერდზე 6 აპრილს ალბომი Aim and Ignite 2009 წელს 25 აგვისტოს გამოვიდა და პოზიტიური შეფასებები მიიღო. ალბომმა მიაღწია #26-ს  Sputnikmusic-ის Top 50-ში 2009 წლის ალბომებს შორის. ალბომის ყველაზე დიდი მიღწევა იყო 71-ე ადგილი ამერიკის ალბომების ჩარტებში.

### 2011 წლიდან დღემდე: Some Nights 
2011 წლის 17 მაისს ჯგუფმა განაცხადა, რომ მათი შემდეგი ალბომი Some Nights 2012 წლის 21 თებერვალს გამოვიდოდა. ალბომის პირველი სიმღერა „We Are Young“ ჟანელ მონესთან ერთად გამოყენებულ იქნა სერიალებში: „ჭორიკანა“, „90210“, „კლუბი“, „Chuck“.

2012 წლის ივნისში YouTube-ში გავრცელდა მათი სიმღერა „Some Nights“.

## ჯგუფის წევრები 
### მოქმედი წევრები 
## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* *Aim and Ignite* (2009)
* *Some Nights* (2012)

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* .
* Fun  YouTube-ზე.
* Fun coverage   Audioholic Media-ზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:2008 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ოკლაჰომა-სიტი თანდერის სეზონები

**ოკლაჰომა-სიტი თანდერი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს ოკლაჰომა-სიტიში, ოკლაჰომას შტატში, აშშ. გუნდი თამაშობს ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონში, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის NBA-ში. თანდერი დაარსებული იქნა 1967 წელს როგორც სიეტლ სუპერსონიქსი, რომელიც არის იმ ორი გუნდიდან ერთ-ერთი, რომელიც 1967-68 წლებში შეუერთდა NBA-ს. სუპერსონიქსი ოკლაჰომა-სიტიში გადავიდა 2007-08 წლების სეზონის შემდეგ.

საბოლოოდ, თანდერი გავიდა პლეი-ოფში სამჯერ მას შემდეგ რაც გუნდი სიეტლიდან გადაბარგდა (21 როგორც სონიქსი). მათ მოახერხეს დასავლეთ კონფერენციის ფინალში გასვლა 7-ჯერ, ხოლო აქედან ორჯერ მოახერხეს NBA ფინალში გასვლა 1978 და 1996 წლებში, ხოლო ერთხელ შეძლეს ფინალის მოგება 1979 წელს ვაშინგტონ ბულეტსის წიანარმდეგ, როდესაც სიეტლში იმყოფებოდა გუნდი.

## მნიშვნელობები 
## სეზონის შედეგები 
### სიეტლ სუპერსონიქსი 
### ოკლაჰომა-სიტი თანდერი 
## ყველა დროის შედეგი 
*შენიშვნა: სტატისტიკის ბოლო შესწორების თარიღი 2011-12 წლის სეზონის დასრულება*

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერის მთავარი მწვრთნელები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
კატეგორია:NBA გუნდების სეზონები
ნიუ-იორკ ნიქსის სეზონები

**ნიუ-იორკ ნიქერბოკერსი** (), მიღებული და ცნობილი, როგორც **ნიქსი** () — კალათბურთის პროფესიონალური გუნდი, რომელიც მდებარეობს ნიუ-იორკ სიტიში. გუნდი არის ატლანტიკური დივიზიონის და აღმოსავლეთ კონფერენციის  წევრი NBA-ში. გუნდის 66 სეზონში, ნიქსმა შეძლო NBA ფინალში 8-ჯერ გასვლა, აქედან მხოლოდ 2 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო. 2011-12 წლების სეზონის მიხედვით, გუნდმა მოახერხა 2 500 თამაშზე მეტის მოგების რეგულარულ სეზონში. ასევე გუნდს აქვს NBA ისტორიაში ყველაზე მაღალ ტოტალურ გამარჯვებებში მე-4 ადგილი დაკავებული. 1968 წლიდან მოყოლებული, ნიქსი საშინაო მატჩებს მედისონ-სკვერ გარდენში მართავს.

## მნიშვნელობები 
 იყო ნიქსის წევრი 1969-70 და 1972-73 წლებში, ჩემპიონ გუნდში.|alt=A basketball player attempts a jump shot with one arm outstretched. He is wearing a white jersey with "PRINCETON" and "42" in the front, and is in front of a man wearing a white jersey with "24" on the back.]]

## სეზონის შედეგები 
## ყველა დროის შედეგი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიუ-იორკ ნიქსი
* ნიუ-იორკ ნიქსის მთავარი მწვრთნელები
* მედისონ სკვერ გარდენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიუ-იორკ ნიქსის ოფიციალური საიტი
:: ნიუ-იორკ ნიქსის ისტორია
* knicks now 

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიუ-იორკ ნიქსი
კატეგორია:NBA გუნდების სეზონები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი

**ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი** (; დ. 15 სექტემბერი, 1789 – გ. 14 სექტემბერი, 1851) — ადრეული XIX საუკუნის პოპულარული მწერალი. მისმა ისტორიულმა რომანებმა ინდიელთა ცხოვრების შესახებ ამერიკის ადრეულ ეტაპებზე ამერიკული ლიტერატურის უნიკალური ფორმა შექმნა. ყველაზე უკეთ ის ცნობილია როგორც რომანისტი, რომელმაც მრავალი საზღვაო ისტორია და ისტორიული რომანი შექმნა. მის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა რომანტიკული რომანი „უკანასკნელი მოჰიკანი“, რომელსაც ხშირად მის შედევრად მოიხსენიებენ.

ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ ბარლინგტონში დაიბადა უილიამ და ელიზაბეთ (ფენიმორ) კუპერების ოჯახში. მამამისი აშშ-ის კონგრესის წევრი იყო. ჯეიმზის დაბადებიდან სულ მალე, ოჯახი ნიუ-იორკის შტატში, მამამისის მიერ დაარსებულ სოფელ კუპერსტაუნში გადავიდა.

13 წლის ასაკში, კუპერი იელის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, მაგრამ ხარისხი ვერ მიიღო, რადგან უნივერსიტეტიდან ის ცელქობის გამო გარიცხეს — სხვა სტუდენტს კარი ჩამოუგდო, ასევე მაიმუნს წვრთნიდა რომ პროფესორის სკამზე დაჯდომა ესწავლა. ამის შემდეგ, ჯეიმზმა სავაჭრო გემზე მეზღვაურად დაიწყო მუშაობა, 18 წლის ასაკში კი აშშ-ის სამხედრო საზღვაო ძალებს შეუერთდა. 1811 წელს, მან  გემის გარდემარინის სტატუსი მიიღო, რაც ნაბეჭდ ქაღალდზე თომას ჯეფერსონის ხელმოწერით იყო დადასტურებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* (სხვადასხვა ფორმატში).
*[ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი](http://www.archive.org/search.php?query=mediatype%3A(texts)%20-contributor%3Agutenberg%20AND%20(subject%3A%22Cooper%2C%20James%20Fenimore%2C%201789-1851%22%20OR%20creator%3A%22Cooper%2C%20James%20Fenimore%2C%201789-1851%22%20OR%20creator%3AJames%20Fenimore%20Cooper)) Internet Archive-ზე.
*ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი Open Library-ზე.
*ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი .
*.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1789
კატეგორია:გარდაცვლილი 1851
კატეგორია:ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ქრისტიანი მწერლები
კატეგორია:რომანტიზმი
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
შარიაჟი

300პქ|მინი|ტექტონიკური საფარველის კონსტრუქცია
მინი|300პქ|ტექტონიკური ფილა და ოროგენული მონაკვეთი
**შარიაჟი** ( < charrier — აგორება) — დედამიწის ტექტონიკური საფარველი. დანალექი და ვულკანური, ზოგჯერ მაგმური და მეტამორფული ქანების ფირფიტის ფორმის მქონე მასები (სისქე პირველი ასეული მეტრებიდან რამდენიმე კილომეტრამდე), რომლებიც მათი პირველადი განლაგების ადგილიდან გადაადგილებულია ჰორიზონტალური მიმართულებით 100 კმ-მდე, და მეტად. შარიაჟი ქვემოდან შემოფარგლულია დამრეცტალღოვანი ან თითქმის ბრტყელი ზედაპირით. 

შარიაჟის ქვემდებარე ქანებს, რომლებსაც არსებითი ჰორიზონტალური გადაადგილება არ განუცდიათ, ავტოქთონი ეწოდება, თვით შარიაჟის ქანებს — ალოქთონი. ზოგჯერ რელიეფის დადაბლებულ ადგილას ავტოქთონის ქანები გამოდის დედამიწის ზედაპირზე, ეგრეთ წოდებული ტექტონიკური სარკმლის სახით, ხოლო ალოქთონის ქანები ეროზიულ შთენილ მთებს წარმოადგენენ.

შარიაჟები ძირითადად გეოსინკლინურ სისტემებში გვხვდება. მათი წარმოქმნის მიზეზია განივი ჰორიზონტული შეკუმშვა, რომელიც გეოსინკლინურ სისტემებში მიმდინარეობს, და აგრეთვე ქანების დაცოცება. პირველად შარიაჟი XIX საუკუნის ბოლოს აღწერეს ალპებში, კლდოვან და სკანდინავიის მთებში. მსხვილი შარიაჟები გამოვლინებულია კავკასიაში, კარპატებში, ურალში, ტიან-შანში და სხვა.

შარიაჟი ალპების, კარპატებისა და ბალკანების მთავარი გეოლოგიური თავისებურებაა. სხვადასხვა დროს ტექტონიკურ საფარველს იკვლევდნენ მარსელ ბერტრანი, არნოლდ ეშერი და სხვა.
 
## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
რურის რეგიონი

**რურის რეგიონი** () — ურბანული არეალი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მოსახლეობა დაახლოებით 7,3 მილიონია, სიმჭიდროვე 2 800/კმ². წარმოადგენს გერმანიის უდიდეს ურბანულ აგლომერაციას. შედგება რამდენიმე მსხვილი, წარსულში ინდუსტრიული ქალაქისგან, რომლებიც შემოსაზღვრულია სამხრეთიდან მდინარე რურით, დასავლეთიდან რაინით და ჩრდილოეთიდან ლიპეთი. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ბერგიშესის მიწა. მიიჩნევა უფრო ფართო რაინი-რურის მეტროპოლიური არეალის ნაწილად, რომლის მოსახლეობაც 12 მილიონს აღემატება.

დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით, რეგიონი მოიცავს ქალაქებს: დუისბურგი, ობერჰაუზენი, ბოტროპი, მიულჰაიმი, ესენი, გელზენკირხენი, ბოხუმი, ჰერნე, ჰაგენი, დორტმუნდი და ჰამი, ისევე როგორც ვეზელის, რეკლინგჰაუზენის, უნნის და ენეპე-რურის საგარეუბნო დასახლებები. ისტორიულად, დასავლეთ რურის ქალაქები, მაგალითად დუისბურგი და ესენი ისტორიულ რაინის მხარეს მიეკუთვნებოდნენ; მაშინ, როდესაც რურის აღმოსავლეთი ნაწილის ქალაქები — გელზენკირხენი, ბოხუმი, დორტმუნდი და ჰამი ვესტფალიის რეგიონის ნაწილი იყო. XIX საუკუნიდან, ეს რაიონები მსხვილ კომპლექსად გადაიზარდა, ვრცელი ინდუსტრიული ლანდშაფტით,

რური ევროპაში მეხუთე უდიდესი ურბანული არეალია სტამბოლის, მოსკოვის, ლონდონისა და პარიზის შემდეგ. 2010 წელს, რურის რეგიონი ევროპის ერთ-ერთი კულტურული დედაქალაქი იყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერმანიის დიდი ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ruhr Tourism  
* Post-Surrender Program for Germany (Sept. 1944) 
* Ruhr Delegation of the United States of America, Council of Foreign Ministers American Embassy Moscow, March 24, 1947 
* Draft, The President's Economic Mission to Germany and Austria, Report 3, March, 1947; OF 950B: Economic Mission as to Food…; Truman Papers. 

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
წყალგადასაშვები

**წყალგადასაშვები** — ზღუდე, იგივე ზღურბლი, რომელზეც გადაისხმება წყლის ნაკადი. ჰიდროტექნიკაში წყალგადასაშვებს უწოდებენ ისეთ წყალსაგდებს, რომლის თხემზე წყალი თავისუფლად გადადის. ზღურბლის ფორმის მიხედვით წყალგადასაშვები სამგვარია. არსებობს საფეხურებიანი წყალგადასაშვები, რომელიც არხთან ერთად გამოიყებებოდა დაახლოებით 3000 წელი. ბოლო დროს ხელახლა გაღვივდა ინტერესი საფეხურებიანი წყალგადასაშვების მიმართ. პრაქტიკული პროფილის წყალგადასაშვები შეიძლება იყოს ვაკუუმური ან არავაკუუმური. 

## იხილეთ აგრეთვე
* წყალსაგდები 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროლოგია
კატეგორია:ჰიდროტექნიკა 
კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
წყალსაგდები

მინი|წყალსაგდები ქალაქ ტოკიოში
**წყალსაგდები** (**წყალსაგდები ნაგებობა**) — ჰიდროტექნიკური ნაგებობა, რომლის დანიშნულებაა წყალსაცავიდან ზედმეტი (მოვარდნილი) წყლის გადაგდება, აგრეთვე ქვედა ბიეფში საჭირო წყლის გატარება. წყალსაგდებს შეიძლება ჰქონდეს ზედაპირული, სიღრმული ან კომბინირებული ღიობები. წყლის გატარებას წყალსაგდებში არეგულირებენ ჰიდროტექნიკური საკეტით. წყალსაგდების ზოგიერთი ტიპი ავტომატიური მოქმედების საკეტით აღჭურვილი არ არის.  

## იხილეთ აგრეთვე
* წყალგადასაშვები
* ბიეფი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
კატეგორია:წყლის ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურა
ბიეფი

მინი|მოკლე ბიეფი
**ბიეფი** () — წყალსატევის, მდინარის ან არხის ნაწილი, რომელიც ეკვრის წყალსატბორავ ნაგებობას (კაშხალს, რაბს). განასხვავებენ ზედა და ქვედა ბიეფს. ზედა ბიეფი მდებარეობს წყალაღმა, წყალსატბორავი ნაგებობის წინ; ქვედა ბიეფი — წყალდაღმა, წყალსატბორავი ნაგებობის შემდეგ. ორი ან რამდენიმე წყალსატბორავი ნაგებობით წარმოქმნილ და წყლის სისტემის ან წყალსადინარის წყალგამყოფ უბანზე მდებარე ბიეფს გამყოფ ბიეფს უწოდებენ.

## იხილეთ აგრეთვე
* წყალგადასაშვები

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰიდროლოგია
კატეგორია:ჰიდროტექნიკა
წყავმაზა

**წყავმაზა** () — მცენარეთა გვარი ზეთისხილისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ორსახლიანი პატარა ხეები ან ბუჩქებია.  

4-5 სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და წინა აზიაში. საქართველოში ველურად ამ გვარის მხოლოდ ერთი სახეობა (*Phillyrea wilmoriniana*) იზრდება; გურიასა და აჭარაში კოლხური ტიპის ტყეებში — ერთეულებად ან პატარა ჯგუფებად გვხვდება. იშვიათი სახეობაა; მესამეული ფლორის რელიქტია. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. გვხვდება აგრეთვე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ანატოლიაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ზეთისხილისებრნი
სერა-დე-კოლსეროლა

**სერა-დე-კოლსეროლა** () — მთის ქედი ესპანეთში, მდინარე ბესოსსა და ლიობრეგატს შორის. მიეკუთვნება კატალონიის სანაპირო ქედს. 

მთა ბარსელონას ვალესის ვაკისგან გამოყოფს. უმაღლესი მწვერვალია ტიბიდაბო (512 მ). მასივის გეოგრაფიულ საზღვრებს წარმოადგენს მდინარე ლობრეგატისა და ბესოსის ხეობები, ბარსელონის ვაკე და ვალესის აუზი. 

1987 წელს, მთაზე შეიქმნა დაცული ტერიტორია — კოლსეროლის პარკი, რომლის ფართობიც 84,65 კმ²-ია. იგი მსოფლიოს უდუდესი მეტროპოლიური პარკია, რვაჯერ დიდი ვიდრე პარიზის ბულონის ტყე, და 22-ჯერ დიდი ვიდრე ნიუ-იორკის ცენტრალ-პარკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Parc de Collserola 
* Bike routes in Parc de Collserola 
* Nature diary in English on Collserola
* Horse riding in Collserola 
* Vallvidrera town

კატეგორია:ესპანეთის ქედები
არაბული სამყარო

[მინი|250პქ|არაბული სამყარო. რუკა ეფუძნება იმ სტანდარტულ განსაზღვრებას, რომლის მიხედვითაც ამ რეგიონს [არაბული ლიგა|არაბული ლიგის ქვეყნები მიეკუთვნებიან.]]
მინი|250პქ|არაბული ლიგის ქვეყნები
**არაბული სამყარო** (‎ al-ʿālam al-ʿarabī) — შედგება არაბულენოვანი ქვეყნებისგან და ტერიტორიებისგან, რომლებიც მდებარეობენ ჩრდილოეთ აფრიკასა და დასავლეთ აზიაში.

სტანდარტული განსაზღვრების თანახმად, არაბული სამყარო შედგება არაბული ლიგის 22 სახელმწიფოსა და ტერიტორიისგან, რომლებიც გადაჭიმულნი არიან ატლანტის ოკეანიდან (დასავლეთით) არაბეთის ზღვამდე (აღმოსავლეთით), ხმელთაშუა ზღვიდან (ჩრდილოეთით) სომალის ნახევარკუნძულამდე და ინდოეთის ოკეანემდე (სამხრეთ-აღმოსავლეთით). მთლიანი მოსახლეობა 340 მლნ ადამიანს შეადგენს, რომლის ნახევარიც 25 წელს ქვემოთაა.

არაბული ნაციონალიზმის იდეა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აგორდა, ოსმალეთის იმპერიაში მიმდინარე ნაციონალისტური მოძრაობების პარალელურად. 1945 წელს ჩამოყალიბდა არაბული ლიგა, რომლის მიზანიც არაბების ინტერესების დაცვა და, განსაკუთრებით, არაბული ქვეყნების პოლიტიკური ერთობის გაძლიერება იყო, რაც პანარაბიზმის სახელითაა ცნობილი. 2010 წლის ბოლოსა და 2011 წლის დასაწყისში, არაბულ სამყაროში საპროტესტო ტალღა აგორდა, რომელიც მიმართული იყო პოლიტიკურ კორუფციაში ჩაფლული მთავრობების წინააღმდეგ და მეტი დემოკრატიული უფლებების მოთხოვნისკენ.

ტერმინი „არაბული სამყარო“ მიუღებელია რეგიონში მცხოვრები არა არაბებისათვის, მაგალითად ისეთი არასემიტური ხალხებისთვის, როგორებიც არიან ბერბერები, ქურთები, რადგან ეს ტერმინი მთლიან რეგიონს არაბებს აკუთვნებს, როგორც იდენტურად, მოსახლეობის თვალსაზრისით ისე წარმოშობით, მაშინ, როდესაც არაბების სამშობლო არაბეთის ნახევარკუნძულია. ტერმინი ასევე მიუღებელია ზოგიერთი ადგილობრივი სემიტი უმცირესობებისთვის, მათ შორის არიან ასურელები; ისინი სირიასა და ერაყში არაბებამდე ბევრად ადრე სახლობდნენ. ასევე, კოპტი ეგვიპტელები საკუთარ თავს ეგვიპტელებად მიიჩნევენ და არა არაბებად.

## შემადგენლობა
## რესურსები ინტერნეტში
* ArabLand.com —Directories of all Arab World countries
* Araboo.com—Arab World Directory
* Arab Countries information 
* WinArab —Arab Articles
* US4Arabs.com —Arab American Community Website
* Carboun Information and resources relating to energy, environment, and sustainability in the Arab World

## სქოლიო
კატეგორია:არაბული სამყარო
კატეგორია:არაბული ლიგა
კატეგორია:არაბები
კატეგორია:ქვეყნების სია ენების მიხედვით
ტაჯურის ყურე

მინი|250პქ|ტაჯურის ყურის თანამგზავრული ფოტო
**ტაჯურის ყურე** (ا‎) — ინდოეთის ოკეანის ყურე სომალის ნახევარკუნძულთან. გადაჭიმულია ბაბ-ელ-მანდების სრუტის სამხრეთით, წითელი ზღვის შესასვლელთან. მისი სანაპირო ზოლის უდიდესი ნაწილი ჯიბუტის მიეკუთვნება, გარდა სამხრეთ ნაპირის პატარა მონაკვეთისა, რომელიც სომალის შემადგენლობაში შედის. 

ტაჯურის ყურეზე გაშენებული პორტებია: ობოკი, ტაჯურა და ჯიბუტი. 

ყურის მაქსიმალური სიგრძე 58 კმ-ია, სიგანე 24 კმ, საშუალო სიღრმე კი 1 329 მ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона — Таджура 

კატეგორია:ჯიბუტის გეოგრაფია
კატეგორია:სომალის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:წითელი ზღვა
ვაშინგტონ უიზარდსის სეზონები

**ვაშინგტონ უიზარდსი** (), ყოფილი **ვაშინგტონ ბულეტსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც ვაშინგტონში მდებარეობს აშშ-ში. გუნდი ასპარეზობს ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA), ხოლო საშინაო მატჩებს მართავს Verizon Center-ში. უიზარდსი თამაშობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონში, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის.

## მნიშვნელობები 
## სეზონის შედეგები 
*შენიშვნა: პლეი-ოფში ცარიელი გრაფა - გუნდი ვერ გავიდა პლეი-ოფში*

## ყველა დროის შედეგი 
*შენიშვნა: სტატისტიკის ბოლო შესწორების თარიღი 2011-12 წლის სეზონის დასრულება*

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვაშინგტონ უიზარდსი
* ვაშინგტონ უიზარდსის მთავარი მწვრთნელები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვაშინგტონ უიზარდსის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ვაშინგტონ უიზარდსი
კატეგორია:NBA გუნდების სეზონები
სუბსაჰარული აფრიკა

[მინი|250პქ|მუქ მწვანედ აღნიშნულია [გაეროს მიერ სუბ-საჰარად აღიარებული ქვეყნები, ღია მწვანედ კი სუდანი და სამხრეთი სუდანი, რომელთაც გაერო ჩრდილოეთ აფრიკას მიაკუთვნებს]]
მინი|250პქ|სუბსაჰარული აფრიკის (მწვანედ) გეოგრაფიული საზღვარი
[მინი|250პქ|რუკაზე კარგად ჩანს ეკოლოგიური ბარიერი, რომელიც [საჰარას აფრიკის დანარჩენი ნაწილისგან გამოყოფს]]
**სუბსაჰარული აფრიკა** — აფრიკის კონტინენტის საჰარის უდაბნოს სამხრეთით მდებარე ნაწილის სახელწოდება. პოლიტიკურად, რეგიონი მოიცავს ყველა იმ ქვეყანას, რომელიც სრულად ან ნაწილობრივ საჰარის სამხრეთით მდებარეობს (გარდა სუდანისა). ემიჯნება ჩრდილოეთ აფრიკას, რომელიც არაბული სამყაროს ნაწილად განიხილება. სომალი, ჯიბუტი, კომორის კუნძულები და მავრიტანია გეოგრაფიულად სუბსაჰარული აფრიკის ნაწილია, მაგრამ ასევე მიეკუთვნებიან არაბულ სამყაროს. 

საჰარასა და ტროპიკულ სავანას შორის გარდამავალ ზონად მიიჩნევა საჰელი. 

ძვ. წ. 3 900 წლისთვის არსებული გამყინვარების დროს, აფრიკის საჰარისა და სუბსაჰარის რეგიონები ერთმანეთისგან საჰარის უკიდურესად მშრალი კლიმატით გამოიყოფოდნენ, რაც ეფექტურ ბარიერს ქმნიდა; გამონაკლისი იყო მხოლოდ მდინარე ნილოსის მონაკვეთი სუდანში. საჰარის ტუმბოს თეორია ხსნის თუ როგორ დატოვა ფლორამ და ფაუნამ აფრიკა და შეაღწია ახლო აღმოსავლეთში, შემდეგ კი ევროპასა და აზიაში. ათასობით წლის წინ, აფრიკის წვიმიანი პერიოდები დაკავშირებულია „სველი საჰარის“ ხანასთან, როდესაც აქ დიდი ტბები და მდინარეები არსებობდა.

## რეგიონის ქვეყნები 
ამჟამად, პოლიტიკურად სუბსაჰარას 49 ქვეყანა მიეკუთვნება

## რესურსები ინტერნეტში 
* African People Website 
*50 Factoids about Sub-Saharan Africa 
* The Story of Africa - BBC World Service

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკა
კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია
კატეგორია:აფრიკის რეგიონები
IRB-ის 20-წლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2010

**IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2010** – რიგით მესამე ტურნირი რაგბის 20 წლამდე მორაგბეთა ნაკრებებს შორის რომლის ორგანიზატორია რაგბის საერთაშორისო საბჭო (IRB). ტურნირის მასპინძელი იყო რუსეთი. ტურნირის ყველა მატჩი გაიმართა დედაქალაქ მოსკოვში.

## ჩატარების ადგილი
## ჯგუფური ეტაპი
### ჯგუფი A
:წყარო 

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით*

----

----

----

----

----

### ჯგუფი B
:წყარო 

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით*

----

----

----

----

----

## პლეი-ოფის ეტაპი
### მატჩი მეშვიდე ადგილისათვის
### მატჩი მეხუთე ადგილისათვის
### მატჩი მესამე ადგილისათვის
### ფინალი
## იხილეთ აგრეთვე
*IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2010

## რესურსები ინტერნეტში
*IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2010-ის საიტი 

2010
IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
ჰევეა

**ჰევეა** (ლათ. Hevea) — მარადმწვანე მცენარეთა გვარი რძიანასებრთა ოჯახისა. ერთსახლიანი ხეებია. 

12-მდე სახეობა იზრდება ტროპიკულ ამერიკაში. ბრაზილიური ჰევეა (ლათ. Hevea brasiliensis) ბუნებრივი კაუჩუკის წყაროა. ველურად იზრდება მდინარე ამაზონის ველის ტენიან ტროპიკულ ტყეებში. 

კულტივირებულია სხვა ტროპიკულ ქვეყნებში (ძირითადად შრი-ლანკაზე, მალაკის ნახევარკუნძულზე, დიდი ზონდის კუნძულებზე). ხის სიმაღლეა 30-40 მ. მისი რძეწვენი შეიცავს კაუჩუკს, რომლის მისაღებად 10-12 წლის ხეებს სერავენ. ერთი ხისაგან წელიწადში 3-4 (7,5) კგ კაუჩუკს იღებენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რძიანასებრნი
ტუნგი

**ტუნგი**, **ტუნგის ხე** () — ფოთოლმცვივანი გვარის ხე რძიანასებრთა ოჯახისა. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული, მთლიანია ან 3-5-ნაკვთიანი. ყვავილი ცალსქესიანია, 5-ფურცლიანი გვირგვინი აქვს.

ნაყოფი კურკიანია, დიამეტრი 6 სმ-მდე. თესლი მსხვილია (2-3 სმ), სახეობათა უმეტესობა — შხამიანია. დიდი რაოდენობით შეიცავს მაღალხარისხოვან ზეთს, რომელიც გამოიყენება პარაფინისა და გაზეთვის სახით; აგრეთვე წარმოადგენს ლაქის, საღებავისა და საპნის შემადგენელ ნაწილს, ხოლო შხამიანი ნივთირებების მოცილების შემდეგ კულინარიული ზეთის სახითაც იხმარება.

საუკეთესო ტუნგის ზეთს იღებენ ჩინური ტუნგისგან, რომელიც კულტივირებულია ჩინეთსა და ბევრ თბილ ქვეყანაში. ძვირფას ტექნიკურ ზეთს იძლევა აგრეთვე მთის ტუნგი, იაპონური ტუნგი და სხვა. მათ წარმატებით იყენებენ მრეწველობაში.

საქართველოში ტუნგი 1896 წელს შემოიტანეს. 1986 წლის მონაცემებით მას ეკავა 7 ჰა ფართობი. ჰა-ზე 360 მცენარე ირგვება. მისი ყოველწლიური მოსავალი 12 ათას ტონას აღემატება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რძიანასებრნი
ბანტუს ხალხი

მინი|250პქ|დედა-შვილი მაკუას ხალხიდან
**ბანტუ** — საერთო სახელი აფრიკაში მცხოვრები ბანტუს ენებზე მოლაპარაკე 300-600 ეთნიკური ჯგუფისა, რომლებიც გადანაწილებულნი არიან კამერუნიდან აღმოსავლეთით, ცენტრალური, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკის გასწვრივ. საერთო გარჩევადობის კრიტერიუმით, განარჩევენ ბანტუს 250 ენას, თუმცა განსხვავებები ამ ენებსა და დიალექტებს შორის ხშირად დაუდგენელია, ორგანიზაცია *Ethnologue* კი საერთოდაც 535 ენას ითვლის. 

ბანტუს ოჯახი დაყოფილია ასობით ინდივიდუალურ ჯგუფებად. არცერთი მათგანი რამდენიმე მილიონს არ აღემატება (უმსხვილესია ზულუ, დაახლოებით 10 მლნ). ბანტუს ერთ-ერთი ენა სუაჰილი მშობლიურია 5-10 მლნ ადამიანისათვის და ის სუპერ-რეგიონული ენაა, რადგან ათობით მილიონი ადამიანი მას მეორე სალაპარაკო ენად ფლობს. 

ბანტუს უმსხვილესი ხალხებია: შონა (14 მლნ), რუანდა (13 მლნ), ზულუსები (10,5 მლნ), კონგო (10 მლნ), მაკუა (8,55 მლნ), კოსა (7,9 მლნ), რუნდი (7 მლნ) და ჩოკვე (1,95 მლნ).

## ლიტერატურა
* Christopher Ehret, *An African Classical Age: Eastern and Southern Africa in World History, 1000 B.C. to A.D. 400*, James Currey, London, 1998
* Christopher Ehret and Merrick Posnansky, eds., *The Archaeological and Linguistic Reconstruction of African History*, University of California Press, Berkeley and Los Angeles, 1982
* April A. Gordon and Donald L. Gordon, *Understanding Contemporary Africa*, Lynne Riener, London, 1996
* John M. Janzen, *Ngoma: Discourses of Healing in Central and Southern Africa*, University of California Press, Berkeley and Los Angeles, 1992

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მონტიჩელოს კაშხალი

**მონტიჩელოს კაშხალი** () — კაშხალი კალიფორნიის შტატში, აშშ-ში. აშენდა 1953-1957 წლებს შორის. თაღოვანი სტრუქტურისაა, რომლის სიმაღლეა 93 მ, ხოლო სიგრძე თხემის გასწვრივ 312 მ. შეიცავს 249,000 მ³ ბეტონს. კაშხალს წარმოქმნის ბერიესის ტბა, რომლის მოცულობაა 1.976 კმ³. ხელოვნური ტბა წყლითა და ჰიდროელექტროენერგიით უზრუნველყოფს სან-ფრანცისკოს მხარეებს. მონტიჩელოს კაშხალი ცნობილია თავისი კლასიკური, უმართავი გიგანტური ძაბრული ფორმის წყალგადასაშვებით, რომლის დიამეტრია 22 მ. ადგილობრივებისთვის წყალგადასაშვები ცნობილია „დიდებული ორმოს“-ს სახელწოდებით. ელექტროსადგური აშენდა 1983 წელს და შედგება 3 გენერატორისაგან.  

## რესურსები ინტერნეტში
* მონტიჩელოს კაშხალი  

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კაშხლები 
კატეგორია:აშშ-ის ჰიდროელექტროსადგურები
მარიო ბალოტელი

**მარიო ბალოტელი** (; დ. 12 აგვისტო, 1990) — იტალიელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ჯენოას“ თავდამსხმელი.

## კარიერა
მარიოს კარიერა „ლუმეცანეში“ დაიწყო, 2007 წელს „ინტერს“ შეუერთდა, ამ კლუბში მან 3 წელი გაატარა, 2010 წლის აგვისტოში ბალოტელი „მანჩესტერ სიტიში“ გადავიდა, „სიტიდან“ ბალოტელი იტალიურ „მილანში“ მოხვდა, კლუბში გატარებული 18 თვის შემდეგ ის პრემიერ ლიგაში დაბრუნდა, მისი კარიერა „ლივერპულში“ გაგრძელდა, 2015 წლის აგვისტოდან ისევ მილანში დაბრუნდა იჯარის წესით.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო 
;  ინტერი მილანი
* სერია A: 2007–08, 2008–09, 2009–10 
* იტალიის თასი: 2009–10
* იტალიის სუპერთასი: 2008
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2009–10

;  მანჩესტერ სიტი
* ინგლისის პრემიერლიგა: 2011–12
* ინგლისის ასოციაციის თასი: 2010–11
* ინგლისის სუპერთასი: 2012

### სანაკრებო
;  იტალია
* ევროპის ვიცე-ჩემპიონი: 2012
* ფიფა-ს კონფედერაციის თასი მესამე ადგილი: 2013

### ინდივიდუალური
* იტალიის თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 2008 (4 გოლი)
* Golden Boy-ს ჯილდოს მფლობელი:  2010
* უეფა-ს ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2012
* სერია A-ს წლის გუნდის წევრი: 2012–13

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრეშის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:მონცას ფეხბურთელები
კატეგორია:ჯენოას ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტკაცუნა

**ტკაცუნა** () — ერთ- ან მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ფურისულასებრთა ოჯახისა. 

გვხვდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. მრავალი სახეობისთვის დამახასიათებელია მალაკოფილია. აერთიანებს დაახლოებით 110 სახეობას. 

ფოთლები ჩვეულებრივ როზეტად აქვს განლაგებული, შეკრულია. წვრილი ყვავილები მოთეთროა, ვარდისფერი ან მოწითალო ფერისაა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფურისულასებრნი
ფხიჯა

**ფხიჯა**,  *ქვატეხია*  (ლათ. Saxifraga) — მცენარეთა გვარი ფხიჯასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, ზოგჯერ ერთწლოვანი ბალახები და ქონდარა ნახევრად ბუჩქებია. უმეტესობას ფოთლები ფესვის ყელთან როზეტად აქვს განლაგებული. ყვავილები შეკრებილია ფარისებრ ან საგველა ყვავილედებად, იშვიათად ერთეულია. 

ამ გვარის 350-მდე სახეობა ძირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ სარტყელშია თავმოყრილი. საქართველოში გვხვდება 22 სახეობა, რომელთაგან 7 კავკასიის, ხოლო 4 საქართველოს ენდემია. 

სახეობათა მეტი წილი იზრდება ალპურ სარტყელში — კლდეებსა და ნაშალებზე, ფერდობებზე. ფხიჯას მრავალი სახეობა დეკორატიულია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფხიჯასებრნი
ხოსე კალეხონი

**ხოსე მარია კალეხონ ბუენო** (; 11 თებერვალი 1987, მოტრილი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ნაპოლის“ ნახევარმცველი/ დაიბადა 1987 წლის 11 თებერვალს, მოტრილში (გრანადა).

## ადრეული წლები 
კალეხონი, სანამ „რეალ მადრიდ-ც“-ში დაიწყება თამაშს, ესპანეთის 16- წლამდელთა ნაკრებში ასპარეზობდა. „რეალის" მესამე გუნდში 2006-07 წლებში მან 3 თამაში ჩაატარა. ერთი სეზონის შემდეგ კი „რეალ მადრიდ კასტილიაში“ განაგრძო თამაში. ესპანეთის 21- წლამდელთა ნაკრებში სადებიუტო მატჩი 2008 წლის 25 მარტს ჰქონდა, სადაც ყაზახ თანატოლებს გოლი გაუტანა. 2007-08 წლებში, როდესაც „კასტილიას“ ღირსებას იცავდა, ის „სეგუნდა ბ-ს“ საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 21 გატანილი გოლით

„რეალმა“ კალეხონი „ესპანიოლში“ 2008 წლის ზაფხულში გაასხვისა. პრიმერას პირველ დივიზიონში ესპანელმა სადებიუტო მატჩი 3 სექტემბერს „ხეტაფეს“ წინააღმდეგ ჩაატარა. თავდაპირველად, კალეხონი ფორვარდის პოზიციაზე თამაშობდა, მაგრამ სისწრაფისა და მოხერხებულობის ხარჯზე, მას შედარებით უკან, ნახევარდაცვაში მიუჩინეს ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Napoli official profile  

კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Rhododendron hirsutum

**Rhododendron hirsutum** — როდოდენდრონის სახეობის მცენარე. იზრდება ევროპის მთებში. გვხვდება აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ალპებში, ტატრებსა და ბალკანებში. უპირატესობას ანიჭებს კარბონატულ ნიადაგს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rhododendron hirsutum  

კატეგორია:მანანასებრნი
ზაქარია ედილაშვილი

მინი|ზაქარია ედილაშვილი (ედილი)
**ზაქარია ერმალოზის-ძე ედილაშვილი (ედილი)** (დ. 1873, სოფელი ბრეთი, გორის მაზრა, ტფილისის გუბერნია — გ. აგვისტო, 1956, გორი, საქართველოს სსრ) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, პროფესიით ექიმი–ვეტერინარი.  

## ბიოგრაფია
1849 წელს დაამთავრა გორის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია. მუშაობა დაიწყო ქ. კავკავში დ. სარაჯიშვილის ქარხანაში. მისივე დახმარებით მოეწყო ქ. ტარტუს ვეტერინალურ ინსტიტუტში. 1901 წელს სამუშაოდ კავკასიაში განაწესეს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ნახიჩევანში, საინგილოში, გორში. 1925-1927 წლებში რედაქტორობდა გორის რაიონულ გაზეთ „წითელ ქართლს". საინგილოში მოღვაწეობის დროს მან დიდი ინტერესი გამოიჩინა ირგვლივ მიმოფანტული უამრავი ქართული ძეგლის მიმართ. შეუდგა აღნიშნული მხარის წარსულის ძიებას, შეაგროვა მეტად მდიდარი და უნიკალური მასალა საქართველოს ამ კუთხის შესახებ. პროფესიულმა საქმიანობამ ედილაშვილს ხელი შეუწყო ახლოს გასცნობოდა ხალხის ადათ-წესებსა და საქმიანობას. ამით გააგრძელა და გააფართოვა დიმიტრი და მოსე ჯანაშვილების მიერ დაწყებული საქმიანობა. ედილაშვილი ქართულ პრესაში ხშირად აქვეყნებდა მასალებსა და ფოტოილუსტრაციებს მრავალ საჭირბოროტო საკითხზე. ამ თემაზე მიმოწერა ჰქონდა გამოჩენილ ქართველ მოღვაწეებთანაც. მისი მონოგრაფია საინგილოს შესახებ 1940 წელს პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „მნათობში" (N5-12). მთლიანად მის გამოქვეყნებას ხელი შეუშალა მეორე მსოფლიო ომმა, საბოლოოდ წიგნად გამოიცა 1947 წელს. ნაშრომში აღწერილია ამ მხარის ბუნება, ისტორიული წარსული, ხალხის ყოფა-ცხოვრება, ისტორიული ნაშთები, მოსახლეობის, ქალაქებისა და სოფლების ისტორია. დაინტერესებული იყო რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა ისტორიით, რომელსაც მრავალი გამოკვლევა და წერილი მიუძღვნა. ედილაშვილმა კახში მუშაობის დროს დააარსა „სახალხო კოოპერატივი". მან ადგილობრივ მკვიდრთა – ინგილოთა და სხვა ეროვნების ხალხთა – დიდი სიყვარული დაიმსახურა. 

მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. საკოლმეურნეო მშენებლობაში აქტიური მონაწილეობისათვის დაჯილდოებული იყო ლენინის ორდენით.

## ბიბლიოგრაფია
*ერეკლე მეფე და გრაფი ტოტლებენი, „საქართველო“, 1916, NN 134, 136, 139, 140; 
*ვახტანგ მეფე და პეტრე დიდი, იქვე, 1915, NN 133-137, 140 155-158;
*მეფე თეიმურაზ I-ის დამოკიდებულება რუსეთთან, იქვე, 1915 NN 76, 78, 101, 103;
*საინგილო (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნარკვევი) თბ., 1947.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Hereti.org

კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კატეგორია:ჰერეთი
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კოპტები

**კოპტები** (კოპტ. ⲟⲩⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ ̀ⲛ̀Ⲭⲣⲏⲥⲧⲓ̀ⲁⲛⲟⲥ; اقباط) — მკვიდრი ეგვიპტელი ქრისტიანები, ეგვიპტის უმსხვილესი ეთნორელიგიური და ქრისტიანული ჯგუფი. ახ. წ. IV-VI საუკუნეში ეგვიპტეში ქრისტიანობა უმთავრესი რელიგია იყო, სანამ ამ ქვეყანას არაბები დაიპყრობდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ მოსახლეობის მნიშვნელოვან უმცირესობად იქცნენ, ადგილობრივებმა რწმენა შეინარჩუნეს. ისტორიულად, ისინი კოპტურ ენაზე ლაპარაკობდნენ, დემოტური დამწერლობის პირდაპირ მემკვიდრეზე, რომელიც რომაულ ხანაში იყო გავრცელებული. მაგრამ ეს ენა დღეს გაქრობის პირასაა და XVIII საუკუნიდან მხოლოდ ღვთისმსახურებაში გამოიყენება. კოპტები ძირითადად არაბულად საუბრობენ. 

ეგვიპტელი კოპტები ახლო აღმოსავლეთის უდიდეს ქრისტიანულ საზოგადოებას წარმოადგენენ, ისევე როგორც რეგიონის უდიდეს რელიგიურ უმცირესობას. ისინი ეგვიპტის მოსახლეობის დაახლოებით 10%-ს შეადგენენ. კოპტების უდიდესი ნაწილი ალექსანდრიის კოპტური მართლმადიდებელი ეკლესიის მიმდევარია, დაახლოებით 800 000 ადამიანი კი კოპტურ კათოლიკურ და კოპტურ პროტსეტანტულ ეკლესიას აღიარებს.

როგორც რელიგიური უმცირესობა, კოპტები თანამედროვე ეგვიპტეში ხშირად განიცდიან დისკრიმინაციას და ექსტრემისტი ისლამისტების შეტევის სამიზნე ხდებიან.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Coptic Calendar by Bishoy K. R. Dawood  (1.29MB pdf file – historical development and technical discussion)
* An introduction to the Coptic calendar (Gregorian equivalents are valid only between 1900 and 2099)
* The Orthodox Ecclesiastical Calendar 
* Ancient Egyptian Calendar and Coptic Calendar 
* Coptic Orthodox Church Network
* Copts
* Copts United
* Free Copts

## სქოლიო
კატეგორია:კოპტები
კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ისტორია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ნიკი მინაჟი

**ონიკა ტანია მარაჟი**, ცნობილი როგორც **ნიკი მინაჟი** ( დ. 8 დეკემბერი, 1982) — ამერიკელი რეპერი და მომღერალ-კომპოზიტორი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ქალაქ სენტ-ჯეიმზში. მისი მშობლები არიან აფრიკული და ინდური წარმოშობის. 5 წლამდე ცხოვრობდა ბებიასთან, რადგან მისი მშობლები დაკავებულები იყვნენ საცხოვრებლის ძებნით კუინზში, ნიუ-იორკში. მინაჟი სწავლობდა სკოლასში „Elizabeth Blackwell Middle School 210“, სადაც უკრავდა კლარნეტზე. მინაჟმა პირველი ალბომი გამოუშვა 2007 წელს, ასევე 2008 წლის 7 ივლისს სახელწოდებით „Sucka Free“, 2009 წლის 18 აპრილს გამოუშვა სამი ალბომი და გამოჩნდა ჟურნალში „XXL“. მან 2008 წელს გაიმარჯვა პრემიაში „UMA“ ნომინაციაში „წლის არტისტი“. 2009 და 2010 მისთვის ძალიან წარმატებული იყო რადგანაც უამრავი კლიპი გამოუშვა და ამ სიმღერებიდან უმეტესობამ ჩარტებში 1 ადგილი დაიკავა.

## შემოქმედება 
ნიკი მინაჟის გამოშვებული ალბომებია: Sucka Free, Pink Friday, Pink Friday: Roman Reloaded, Pink Friday: Roman Reloaded (The Re-Up)... მას აქვს მოპოვებული მრავალი გამარჯვება დაჯილდოებებში: „ამერიკული მუსიკის დაჯილდოება“, „გრემი“, „MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოება“, „MTV“-ის ევროპული მუსიკის დაჯილდოება", „BILLBOARD“-ის დაჯილდოება" და სხვა.

## დისკოგრაფია
* *Pink Friday* (2010)
* *Pink Friday: Roman Reloaded* (2012)
* *The Pinkprint* (2014)
* *Queen (2018)
* *Pink Friday 2'' (2023)

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:აღმოსავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:Young Money Entertainment-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ამერიკელი მოდის დიზაინერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალპური ვარდი

**ალპური ვარდი** (ლათ. Rhododendron ferrugineum) — მარადმწვანე ბუჩქნარი, რომელიც იზრდება ტყის საზღვრის ზევით, ალპებში, პირენეებში, იურისა და ჩრდილოეთ აპენინის მჟავა ნიადაგებზე. მცენარის სიმაღლეა 1 მ. აქვს მოვარდისფრო-მოწითალო ფერის ზანზალაკისებრი ყვავილები. ზომიერად ტოქსიკურია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Rhododendron ferrugineum  

კატეგორია:მანანასებრნი