open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰოივიკი

**ჰოივიკი** (, ) — ფარერის კუნძულების სიდიდით მესამე ქალაქი. მდებარეობს კუნძულ სტრეიმოის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3,633 კაცს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Faroeislands.dk: ჰოივიკი ფოტოები.

კატეგორია:ფარერების ქალაქები
წყალმოვარდნა

მინი|წყალმოვარდნა მდინარეზე 
მინი|წყალმოვარდნა მდინარე სოვეცზე
**წყალმოვარდნა** — მდინარის წყლის რეჟიმის ფაზა; მდინარის ნებისმიერ ფიქსირებულ კვეთში წყლის დონის შედარებით ხანმოკლე, სწრაფი და არაპერიოდული მატება, რომელიც თითქმის ასეთივე სწრაფი ვარდნით სრულდება. ძნელად პროგნოზირებადი მოვლენაა. ჩვეულებრივ, წარმოიქმნება თავსხმა წვიმების შედეგად; წყალმოვარდნა არამდგრადი ზამთრის პირობებში შეიძლება განპირობებული იყოს სწრაფი თოვლდნობით, მყინვარების დნობითა და წყალსაცავებიდან წყლის გაშვებით. 

წყალდიდობისგან განსხვავებით წყალმოვარდნა არარეგულარულად, წელიწადის ნებისმიერ დროს შეინიშნება და შეიძლება გადააჭარბოს მის მაქსიმალურ დონესა და ხარჯს. ხშირი წვიმების დროს ცალკეული წყალმოვარდნა შეიძლება ერთმანეთზე იყოს გადაფარებული, რითაც მრავალპიკურ, რამდენიმეთვიან წყალმოვარდნას აყალიბებს.

საქართველო წყალმოვარდნების მაღალი სიხშირით გამოირჩევა. წყალმოვარდნა საქართველოში ინტენსიური წვიმებით წარმოქმნილი ერთიანი ჩამონადენის უეცარი ზრდის შედეგია, რაც შეიძლება წარმოიქმნას აგრეთვე კაშხლის გარღვევით, მეწყრული სხეულით ხეობის ჩაკეტვის შედეგად და სხვა.  მდინარეები, რომლებიც სათავეს იღებენ კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, სადაც თოვლიანობა სეზონური მოვლენაა, ხასიათდებიან გაზაფხულის წყალდიდობებითა და ზაფხულ-შემოდგომის წყალმოვარდნებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* წყალდიდობა 
* მდინარე 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროლოგია
ლუჩო გონსალესი

**ლუის ოსკარ გონსალესი** (დ. 19 იანვარი, 1981, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც — **ლუჩო გონსალესი**. 2024 წელს სათავეში ედგა ბრაზილიურ „ატლეტიკო პარანაენსეს“. 

## კარიერა
სხვადასხვა დროს იცავდა „ურაკანის“, „რივერ პლეიტის“, „პორტუს“, „ალ-რაიიანისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. უნივერსალური ნახევარმცველი, რომელიც თანაბრად კარგად თამაშობს სხვადასხვა პოზიციაზე, თუმცა მისი ძირითადადი ამპლუა ცენტრალური ნახევარმცველის ფუნქციის შესრულებაა. გამოირჩევა მოედნის კარგი ხედვით, ძლიერი დარტყმებითა და ზუსტი გადაცემებით. კოპა ამერიკის 2004, 2007 წლების ვიცე-ჩემპიონი და 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  რივერ პლეიტი 
* პრიმერა დივიზიონი: 2003, 2004 
* ლიბერტადორესის თასი: 2015 
* მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი 
** ფინალისტი: 2015
;  პორტუ 
* პრიმეირა ლიგა: 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2011–12, 2012–13
* პორტუგალიის თასი: 2005–06, 2008–09
* პორტუგალიის სუპერთასი: 2012, 2013
* ლიგის თასი 
** ფინალისტი: 2012–13
;  ოლიმპიკი მარსელი 
* ლიგა 1: 2009–10
* ლიგის თასი: 2009–10, 2010–11, 2011–12
* საფრანგეთის სუპერთასი: 2010, 2011
### სანაკრებო
;  არგენტინა
; ოლიმპიური თამაშები
* ჩემპიონი: 2004
; კოპა ამერიკა
* ვიცე-ჩემპიონი: 2004, 2007

## ბიბლიოგრაფია
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:ესპანელი არგენტინელები
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ურაკანის ფეხბურთელები
კატეგორია:რივერ პლეიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:კატარის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2004 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2007 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ოლიმპიური ჩემპიონები არგენტინიდან
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
კრიოსფერო

thumb|კრიოსფერო და მისი ვრცელი კომპონენტები
**კრიოსფერო** (ძველბერძნ. κρύος — სიცივე და σφαῖρα — ბურთი) — დედამიწის წყვეტილი გარსი ატმოსფეროს, ჰიდროსფეროსა და სტრატოსფეროს სასაზღვრო ზონაში, ხასიათდება ყინულის რეალური ან შესაძლო არსებობით.  

კრიოსფერო ვრცელდება დედამიწის ქერქის ზედა ფენებიდან იონოსფეროს ქვედა ფენებამდე.
## ლიტერატურა 
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი. 2007, თბ.

კატეგორია:კრიოსფერო
კატეგორია:დედამიწის აგებულება
მინაყინი

მინი|300პქ|მინაყინი ხეზე 
**მინაყინი** — ხმელეთის ზედაპირზე არსებული ფენობრივი ყინულის მასები, წარმოქმნილი ყინულზე ან საინჟინრო ნაგებობებზე და სხვ. ბუნებრივი ან ტექნოგენური პერიოდულად დანალექი წყლების შედეგია. 

წარმოქმნის მიზეზები: 
* *ბუნებრივი გრავიტაციული განტვირთვა მიწისქვეშა წყლების აუზში;* 
* *წყლისშემცველი სისტემების წაყინვა კრიოგენულ დაწნევასთან ერთად;* 
* *მყინვარულ საფარზე განვითარებული გარეგანი დატვირთვის მომატება;* 
* *ყინულშიგა წყლის ნაკადების ხარჯვის რყევა;* 
* *თოვლისა და ყინულის დნობა ჰაერის ტემპერატურის 0°C-ზე გადასვლის პირობებში;*
* *წყლის შენაკადები წაყინულ ნაპირებზე, პერიოდული და არაპერიოდული მოქცევის პირობებში;* 
* *საწარმოო ან საყოფაცხოვრებო წყლების ჩამოქცევა წლის ცივ პერიოდში.*

## მინაყინის კლასიფიკაცია ზომების მიხედვით
## ლიტერატურა
* Гляциологический словарь. Ред. В. М. Котляков., Л., Гидрометеоиздат, 1984.

კატეგორია:ყინული 
კატეგორია:ჰიდროლოგია 
კატეგორია:კრიოსფერო
ჯო ბოიდი

მინი|მარჯვნივ|ჯო ბოიდი
**ჯო ბოიდი** (დ. 5 აგვისტო, 1942) — ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერი და მწერალი. ფლობდა საპროდიუსერო კომპანია Witchseason-სა და ლეიბლს Hannibal Records. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშებს სხვადასხვა მუსიკოსისა და ჯგუფის კარიერაში, რომელთა შორის არიან პინკ ფლოიდი, Fairport Convention, სენდი დენი, რიჩარდ თომპსონი, ნიკ დრეიკი, The Incredible String Band, ვაშტი ბანიანი, ჯონ და ბევერლი მარტინი, მარია მულდორი, კეიტ და ანა მაკ-გერიგლი და Muzsikás.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:პინკ ფლოიდი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონ ლეკი

**ჯონ ლეკი** — ინგლისელი მუსიკალური პროდიუსერი. ცნობილია, როგორც ჯგუფ The Stone Roses-ის სადებიუტო ალბომის და Radiohead-ის ალბომის *The Bends* პროდიუსერი. მუშაობდა პინკ ფლოიდის ალბომებზე *Meddle* და *Wish You Were Here*.

## რესურსები ინტერნეტში
*ინტერვიუ
*ჯგუფ The Stone Roses-ის სადებიუტო ალბომისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
კატეგორია:პინკ ფლოიდი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
Windows 98

**Windows 98** — Microsoft Windows-ის ვერსია. პირველად გამოვიდა 1998 წლის 25 ივნისს და წარმოადგენდა Windows 9x კატეგორიის რიგით მეორე მნიშვნელოვან ოპერაციულ სისტემას. მასში გაერთიანებული იქნა როგორც 16, ასევე 32 ბიტიანი ბირთვების ფუნქციები.

## სქოლიო 

კატეგორია:1998 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა
98
კატეგორია:DOS-ის გამოშვებები
კატეგორია:IA-32-იანი ოპერაციული სისტემები
როლანდი

thumb|როლანდი კარლოს დიდს ვასალური ერთგულების ფიცს აძლევს; chanson de geste-ის მანუსკრიპტიდან.
**როლანდი** (, ძველფრ. Hruodland, , , , ბასკ. Errolan, , კატ. Rotllan ან Rotllà, ნიდერლ. Roeland) — კარლოს დიდის დროინდელი ფრანგული ეპიკური ციკლის უთვალსაჩინოესი გმირი, ბრეტონის მარკის მარკგრაფი. კარლოს დიდის ესპანეთში ლაშქრობისას ბრეტონელთა რაზმს ხელმძღვანელობდა. თავი გამოიჩინა 778 წელს რონსელვანის ხეობაში ბასკებთან ბრძოლაში. პირენეებზე ფრანკების უკანდახევისას დაიღუპა. იგი ეპოსის „როლანდის სიმღერა“, შემდეგ კი XV-XVI სს. იტალიელი პოეტების (არიოსტო, ბიარდო) პოემების გმირი გახდა.

## როლანდი ქრონიკებში 
ამ პიროვნების ისტორიულად არსებობის შესახებ  ეინჰარდის „კარლოს დიდის ცხოვრების“ („Vita Caroli Magni“) ერთი ადგილი მოწმობს, (შესაძლოა, ეპოსიდან იყოს ნასესხები) სადაც საუბარია, რომ როდესაც 778 წელს კარლოსი ესპანეთში ლაშქრობიდან ბრუნდებოდა, პირენეს ხეობაში მის არიერგარდს ბასკები დაესხნენ თავს და რონსევალის ბრძოლაში გაანადგურეს კიდეც. შეტაკებისას რამდენიმე პირი, მათ შორის, ბრეტონის მარკის პრეფექტი ქრუონლანდი შეეწირა (Hruodlandus britannici limitis prefectus). ქროუნლანდის ეპოსში  როლანდი არა მხოლოდ ქრისტიანი რაინდია, არამედ კარლოსის საუკეთესო მზეჭაბუკი და მისივე ძმისწულია (ან დისწული).

## ლიტერატურა 
*Gaston Paris. Histoire poétique de Charlemagne. — ფ., 1865.
*Leon Gautier. Les épopées française. — ფ., 1878—92. — 2 გამოც.
*F. W. Schmidt. Ueber die italienischen Heldengedichte aus dem Sagenkreis Karls der Grosse. — B., 1820.

კატეგორია:ლეგენდების გმირები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ერატიკული ლოდები

მინი|ერატიკული ლოდები
მინი|ერატიკული ლოდი
მინი|ერატიკული ლოდი
**ერატიკული ლოდები** ან **გადაადგილებული (მოხეტიალე) ლოდები** () — უმეტესწილად, მასიურ-კრისტალური, ამოფრქვეული ან ძლიერ მეტამორფიზებული ქანების საერთო სახელწოდება, რომელიც პეტროგრაფიული შედგენილობით განსხვავდება ქვეფენილი სუბსტრატისაგან. ეს ერატიკული მასალა გადაადგილებულია მყინვარის ან მოტივტივე ყინულის მიერ, რომელიც მნიშვნელოვან მანძილზე მოწყდა მყინვარს დედაქანის მკვიდრი გამოსასვლელიდან. ასეთი მასალა, როგორც წესი, კარგად და ზომიერადაა მომრგვალებული. ამ უზარამაზარი, მომრგვალებული და მოგლუვებული გიგანტური ზომის ლოდების მასა ზოგჯერ რამდენიმე ტონას აღწევს. მათ სიახლოვეს ნიადაგი რბილი და ფხვიერია; ირგვლივ კი ძირითადი ქანების გამოსავლები არ არსებობს. ასეთი ლოდები უფრო ხშირად ღრმა, ეროზიული ხეობების ფერდობებზეა გაშიშვლებული.

წარმოადგენს ძველი მყინვარის მიერ შორს გადატანილ და დატოვებულ ნგრეულ მასალას, რომელიც თავისი ლითოლოგიური შედგენილობით განსხვავდება თანამედროვე ადგილსამყოფელის ამგებელი ქანებისაგან. მათი გავრცელება საშუალებას იძლევა თვალი გავადევნოთ ძველი მყინვარების მოძრაობის გზებს, რაც მყინვარის გადაადგილების მიმართულების თანხვედრია.

ჩრდილოეთი ამერიკისა და ევროპის ძველი გამყინვარების არეებში აღმოჩენილია 100-დან 1000 მ³-მდე მოცულობის ერატიკული ლოდები. მათი გადაადგილების მანძილი 20–200 კმ ფარგლებშია. შედარებით ხშირად გვხვდება 1–2 მ განივის მქონე ერატიკული ლოდები, მათი გადაადგილების მანძილი ხშირად აჭარბებს 500–1000 კმ-ს. ერატიკული ლოდების დატარების ტრაექტორიის გამორკვევას (გაფანტვის კონუსი) აქვს დიდი თეორიული და პრაქტიკული მნიშვნელობა. იგი გვაძლევს ძველი გამყინვარების ცენტრების რეკონსტრუქციის საშუალებას, ამასთანავე გვეხმარება სასარგებლო წიაღისეულების ძიების საქმეში.

ერატიკული ლოდები მრავალ ქვეყანაშია გავრცელებული. აღსანიშნავია კანადაში მდებარე ერატიკული ლოდი სახელწოდებით ბიგ-როკი, რომელიც 16 500 ტონას იწონის. ერატიკული ლოდების პირველი აღწერა მყინვარული გადაზიდვის თვალსაზრისით, მოგვცა შვეიცარიელ-ამერიკელმა ბუნებისმეტყველმა ლუი აგასისმა 1840 წელს.

საქართველოში ბევრგან არის დიდი ზომის ლოდები, რომლებიც გადაუადგილებია ძველ მყინვარებსა და ღვარცოფებს. მათი ადგილსამყოფელი ცნობილია კავკასიონის სამხრეთ ფერდობებზე, ბზიფისა და არაგვის ხეობებში. საკმაოდ ბევრია ჩხალთის, საკენის, ენგურის, ცხენისწყლის, რიონის, აბუდელაურისა და სხვა მდინარეთა ხეობების სათავეებში. ზოგიერთი მათგანი მსოფლიოში ცნობილ უდიდეს გადაადგილებულ ლოდთა რიცხვს მიეკუთვნება და ჩართულია ტურისტულ მარშრუტებში.

საქართველოში გავრცელებული ერატიკული ლოდებიდან აღსანიშნავია გლოლის ლოდები, ნენსკრის ლოდები, ზემო ერმანის ლოდი, ლაჰილჭალის ლოდი, მგლისსარბიელის ლოდი, როშკის ლოდები, საკენის ლოდი, ფერხულის ქვა, ჩეგოლის ლოდები, წებელდის ლოდები, ნოწარულის ლოდები, დეიძახის ლოდი და სხვა. მოქანავე ლოდებიდან აღსანიშნავია ყვირის მთაზე მდებარე ქუაქანცალია.

## სქოლიო
კატეგორია:პალეოგეოგრაფია
კატეგორია:გლაციოლოგია
Mutya Keisha Siobhan

**Mutya Keisha Siobhan** — ბრიტანული პოპ-ჯგუფი. მასში შედიან ჯგუფ Sugababes-ის ორიგინალური და ყოფილი წევრები მუტია ბუენა, კიშა ბიუკენენი და შივონ დონაგი. 1998 წელს მათ გამოუშვეს პირველი ალბომი, One Touch რომელსაც დიდი წარმატება ხვდა წილად არა მხოლოდ ბრიტანეთში, არამედ მთელ ევროპაში. 2013 წელს გამოვიდა ჯგუფის ახალი სინგლი Flatline.

## დისკოგრაფია
### სინგლები
#### სხვა ჩანაწერები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:ბრიტანული პოპ-ჯგუფები
კაბა

მინი|მარჯვნივ|

**კაბა** — ზედა სამოსის ერთ-ერთი გავრცელებული სახე. გამოირჩევა გრძელი ქვედა ნაწილით, რომელიც ფარავს ტანსა და ფეხების ზედა ნაწილს. წარსულში ცნობილი იყო მამაკაცისა და ქალის კაბები, მაგრამ დროთა განმავლობაში კაბა ძირითადად ქალის ჩაცმულობის ელემენტად იქცა.

## ეტიმოლოგია
ტერმინი „კაბა“//„ყაბა“ (არაბ.) ორივე სქესის ზედა სამოსის აღმნიშვნელ სიტყვად გვევლინება. მისი გავრცელების არე მისდევს ჯუბის გავრცელების საზღვრებს. ადგილობრივ პირობებთან შედარებით სხვადასხვა ქვეყანაში ნაირი ფორმის კაბა შეიქმნა მკერდდახშული, ჩაღილული (სირია, ბაღდადი, არაბეთი, სომხეთი), გულზე საყელო გადაფენილი და ჩიხორ განიერი (სპარსეთი), მკლავებზე აკეცილი, ვიწრო და გრძელი სახელოებით (სპარსეთი), ვიწრო სახელოებიანი (ეგვიპტე), ენიანი ანუ ყურჯთმაჯიანი (საქართველო), ყელ-კისერ ამოჭრილი (სირია, ერაყი, სომხეთი), მკერდღია და გულისპირიანი (საქართველო) და ა. შ. მათი მოხმარებიდან გარკვეული დროის გასვლის შემდგომ, კაბა დამკვიდრდა სპარსეთსა და საქართველოში, ჯუბა კი ცენტრალური აზიის ქვეყნების მცხოვრებთა ნაციონალურ სამოსად იქცა. ქართული სინამდვილითაც დასტურდბა, რომ საქართველოში კაბა ორივე სქესის ჩასაცმელი ყოფილა: „გამოვიდა იგი კაბითა. ცხენსა ჯდა... გამიკვირდა, აბჯრისა ტანსა არა ცმა“ („ამირან დარეჯანიანი“, 87, 15); „მას ტანსა კაბა ემოსა, გარე თმა ვეფხის ტყავისა“ („ვეფხისტყაოსანი“, 85, 1); „კაბა ისპაჰანის დიბისა ყვითელი და პატიოსანი“ (საქართველოს სიძველენი, მზითვის წიგნი, ტ. III, 486, 19); „კაბის ღილი ათი მურასა, ორასის იაგუნდითა“ (საქართველოს სიძველენი, მზითვის წიგნი, ტ. II, 432, 5); „ქვეყანა გამწვანებულა, ბევრი ათასი ფერი ყვავილი მიწისაგან ამოსულა. მთამან ბერძნულისა ოქსინოისა კაბა შეიკერა“ („ვისრამიანი“, 1938, 86).

## ლიტერატურა
* ც. ბეზარაშვილი, „ქალის სამოსელი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში“, თბ., 1974

## რესურსები ინტერნეტში 
*Stylopedia 
*ApparelSeach 

## სქოლიო
კატეგორია:ქალის სამოსელი
კატეგორია:კაცის სამოსელი
დედაღვთაება

[მინი|[გვიანდელი პალეოლითი, ვილენდორფის ვენერა]]
**დედაღვთაება** — დედობის პრინციპი, დედაღვთისა, ღმერთთა და კაცთა მშობელი ყოველი ხალხის მითოლოგიაში, ერთ-ერთ უპირველეს ადგილს იჭერს (ნ. დია, რეა, მაგნა მატერ და სხვა.), მაგრამ ეს ტერმინი გამორჩეულად გულისხმობს შუმერულ-აქადური მითის მოტივს: კრებითი სახელია ქალღმერთთა, ადამიანებისა და ღმერთების მშობელ, კაცთა და ქალაქთა მფარველ ქალ-ღვთაებათა, რომელთა ქმარია ენლილი (დამგალნუნას სახით: გალ — ქალი). შუმერში ძალზე ცნობილი იყო ნინმახი, ნინტუ, მამა (მამი) და არარუ (ეპოსებში). მათს გამოსახულებებში ხაზგასმულია ან ყრმა, რომელიც ხელში უჭირავთ, ან სასქესო ატრიბუტი, რაც საერთოა ყოველ უძველეს მითოლოგიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*აფროდიტე
*კიბელე
*დევი (ინდუიზმი)
*დურგა
*ჰეკატე
*იშთარი
*კალი
*ლაკშმი

## ლიტერატურა 
* მითოლოგიური ლექსიკონი, ა. გელოვანი. გვ. 129. თბ. 1983
* Knauer, Elfried R. (2006). "The Queen Mother of the West: A Study of the Influence of Western Prototypes on the Iconography of the Taoist Deity." In: *Contact and Exchange in the Ancient World*. Ed. Victor H. Mair. University of Hawai'i Press. Pp.&nbsp;62–115. ISBN ISBN 978-0-8248-2884-4; ISBN ISBN 0-8248-2884-4

## რესურსები ინტერნეტში 
* Reflections on Erta as named on the Franks Casket

კატეგორია:მითოლოგია
დოლოჭოპის ბაზილიკა

მინი|დოლოჭოპის ბაზილიკის ნანგრევები.
**დოლოჭოპის ბაზილიკა**, *დურუჯისპირა ბაზილიკა*, — არქიტექტურული ძეგლი კახეთში, ქალაქ ყვარლის ტერიტორიის ჩრდილო-დასავლეთ კიდეში, მდინარე დურუჯის მარჯვენა სანაპიროზე. შემორჩენილია ნანგრევების სახით. აღმოჩნდა 2010 წელს სადაზვერვო არქეოლოგიური სამუშაოების შედეგად. ნაგებობა წარმოადგენდა  44 მ. სიგრძისა და 29 მ. სიგანის, 5 წყვილი ჯვრისებრი გეგმის სვეტებით სამ ნავად დაყოფილ ბაზილიკური ტიპის ტაძარს. არქეოლოგიური გათხრები 2012 წელს დაიწყო.

## ისტორია 
დოლოჭოპის ბაზილიკის შესახებ არანაირი წერილობითი ცნობები არ არის შემონახული. 2012 წლის ივლის-სექტემბერში განხორციელებული არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგად შეიძლება ითქვას, რომ ნაგებობა ქართული ქრისტიანული ბაზილიკური ხუროთმოძღვრების განვითარების პირველ ეტაპს განეკუთვნება და სავარაუდოდ აგებულია V საუკუნის პირველ ნახევარში. არქეოლოგიურ მასალებზე დაყრდნობით მისი ნგრევა უნდა მომხდარიყო VIII-IX საუკუნეებში. შესაძლებელია ეს ფაქტი მურვან იბნ მუჰამადის (მურვან-ყრუ) გამანადგურებელ ლაშქრობას დაუკავშირდეს.

სამაროვანზე დაფიქსირებული არტეფაქტების მიხედვით, ირკვევა, რომ ბაზილიკის გარშემო არსებულ სოფელში ცხოვრება XIII საუკუნის შუა ხანებში, საქართველოში მონღოლი დამპყრობლების ერთ-ერთი პირველი ლაშქრობის შედეგად უნდა შეწყვეტილიყო.

დოლოჭოპის ბაზილიკას 2017 წლის 31 მარტს, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* ბახტაძე, ნ., მამიაშვილი, ვ., გაბეხაძე, ბ., ჩხვიმიანი, ჯ. ნაქალაქარ ნეკრესის უძველესი ქრისტიანული ტაძრები. თბილისი, 2020. 
* მამიაშვილი ვ., სასულიერო პირების სამარხები ნეკრესის ნაქალაქარის დურუჯისპირა სატაძრო კომპლექსში. საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მოამბე, XI (56-ბ): 83-92, 2023.

## რესურსები ინტერნეტში
*ყვარელში, დოლოჭოპის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრები იწყება. «ინტერპრესნიუსი». 22-07-2012
* ნოდარ ბახტაძე, დოლოჭოპის ბაზილიკაზე 2012 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევის ანგარიში
* დოლოჭოპის ბაზილიკა (დურუჯისპირა ბაზილიკა) V ს. I ნახ. 

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
დევერა

**დევერა** ( „გამოხვეტვა“) — ახალშობილთა და მშობიარეთა მფარველი ძველიტალიური ქალღმერთი, რომელიც ინტერციდონას და პილუმნუს (ქვასანაყი) შემწეობით იცავდა მელოგინე ქალის სახლში ღამით მისულ სამ მამაკაცს. ერთი ზღურბლზე ნაჯახს დაჰკრავდა, მეორე ქვასანაყს, მესამე ხვეტავდა, რითაც მშობიარის მტანჯველ ტყიურს სილვანუსს უკან აბრუნებდნენ. ცერემონია სიმბოლურად გამოხატავდა ნაჯახით ხის წაქცევას, სადილის მომზადებას და ცოცხით ნაყოფის დახვავებას.

## ლიტერატურა 
*მითოლოგიური ლექსიკონი; ა. გელოვანი, გვ. 129. 1983 წ. თბილისი.
კატეგორია:მითოლოგია
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
ნორნი

[thumb|მე-15 საუკუნეში ნორნის გავრცელების არეალი — ნარინჯისფერი: ნორნი, ყვითელი: [შოტლანდიური ენა (გერმანიკული)|ინგლისური შოტლანდიური და ლურჯი: კელტური შოტლანდიური ენა]]
**ნორნი** — ძველსკანდინავიური ენების ერთ-ერთი გამქრალი ჩრდილოგერმანიკული ენა, რომელზეც ორკნეისა და შეტლანდის კუნძულებსა და შოტლანდიის ჩრდილოეთ სანაპიროებზე საუბრობდნენ. მას მერე, რაც ორკნეიდან და შეტლანდიდან ნორვეგიელები წავიდნენ, ნორნი თანდათანობით შოტლანდიურმა ენამ ჩაანაცვლა.

## ლიტერატურა
*Barnes, Michael P. "Orkney and Shetland Norn". In Language in the British Isles, ed. Peter Trudgill, 352-66. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.

კატეგორია:გერმანიკული ენები
The Story Of Wish You Were Here

„**The Story Of Wish You Were Here**“ — 2012 წლის დოკუმენტური ფილმი, რომელიც ეძღვნება პინკ ფლოიდის ალბომს *Wish You Were Here*. მისი რეჟისორია ჯონ ეჯინტონი, რომელსაც ეკუთვნის კიდევ ერთი დოკუმენტური ფილმი ჯგუფის შესახებ - *The Pink Floyd and Syd Barrett Story*.

ამ ფილმში ჯგუფის დარჩენილი სამი წევრი (ნიკ მეისონი, როჯერ უოტერსი და დეივიდ გილმორი) სხვადასხვა სტუდიიდან საუბრობს ალბომზე და აჩვენებს მისი ცალკეული სოლოების შესრულებას (გარდა ნიკ მეისონისა, რომელიც უბრალოდ იხსენებს 1975 წლის მოვლენებს). ფილმის მსვლელობისას შესაძლებელია ბრაიან ჰამფრიზის, ალბომის ხმის ინჟინერის ხილვა, რომელიც ები-როუდის სტუდიებში იმყოფება და ჩართული აქვს ალბომის ორიგინალური ფირები. აგრეთვე წარმოდგენილია ინტერვიუები სტორმ თორგერსონთან (გარეკანის დიზაინი), რონი რონდელთან (ალმოკიდებული მამაკაცი ალბომის ყდიდან), ჯილ ფურმანოვსკისთან (ფოტოგრაფთან, რომელსაც ეკუთვნის ჯგუფის სტუდიური ფოტოები, შეტანილი ალბომის ბუკლეტში), როი ჰარპერთან (ვოკალი სიმღერაში „Have a Cigar“), ვენეტა ფილდზთან (ბეკ-ვოკალი), ჯერალდ სკარფთან (ანიმატორი) და პიტერ ჯენერთან (ჯგუფის მენეჯერი სიდ ბარეტის წასვლამდე).

DVD/Blu-Ray წარმოდგენილია დამატებითი მასალით, სადაც შეტანილია 25 წუთი ნიკთან, როჯერთან და დეივიდთან ჩაწერილი დამატებითი ინტერვიუებით და სიმღერების შესრულებებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის ფილმები
კატეგორია:2012 წლის ფილმები
ალფჰაიმი

[thumb|„მდელოს ელფები“, [ნილს ბლომერი, 1850]]
**ალფჰაიმი**, *ელფჰაიმი* (ძველსკანდ. Ālfheimr) — ელფთა სამყოფელი, კეთილ ქალღმერთთა სავანე ჩრდილოურ მითოლოგიაში, სამყაროს მესამე სფერო.
ალფჰაიმი ჩანს არა მხოლოდ სკანდინავიურ, არამედ ანგლო-შოტლანდიურ ბალადებში ელფჰეიმის (ინგ. Elfhame) სახელით და ზღაპრულ ქვეყანას აღნიშნავს.
## თანამედროვე ლიტერატურაში 
20-ე საუკუნის ფანტაზიის ჟანრის მწერალი ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი „ბეჭდების მბრძანებელში“ ალფჰაიმის (Álfheim) ანგლიზებულ ფორმას „ელფჰოუმს“ (Elvenhome „ელფთა სახლი“) იყენებს თავად ელფების მეტყველებაში.
## ლიტერატურა 
*მითოლოგიური ლექსიკონი; ა. გელოვანი. გვ. 45, 1983 წ. თბილისი.
*Robbins, Rossell Hope (1959). The Encyclopedia of Witchcraft and Demonology. New York: Crown Publishers, Inc.

კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
კატეგორია:ღვთაებები, სულები და მითური არსებები
ძველსკანდინავიური ენა

[thumb|[შვედეთი|შვედეთში ნაპოვნი რუნა, რომელზეც ძველსკანდინავიური ენით არის წარწერა შესრულებული]]
**ძველსკანდინავიური ენა** — ჩრდილოგერმანიკული ენა, რომელზეც ლაპარაკობდნენ დაახლოებით ახ. წ. 800 წლიდან (ვიკინგთა ეპოქის დასაწყისი) 1350 წლამდე სკანდინავიაში, კუნძულებზე კი 1500 წლამდე.

ძველსკანდინავიური ენის თანამედროვე მემკვიდრეებად გვევლინებიან დასავლეთსკანდინავიური ენები — ისლანდიური ენა, ნიუნორსკი, ფარერული და გამქრალი ენა ნორნი ორკნისა და შეტლანდის კუნძულებიდან — და აღმოსავლეთსკანდინავიური ენები — შვედური, ბუკმოლი და დანიური.

## რესურსები ინტერნეტში 
* heimskringla.no
* A Dictionary of Old Norse Prose 
* Gerhard Köbler: Altnordisches Wörterbuch 
* Northvegr.org — Zoëga’s A Concise Dictionary of Old Icelandic 

კატეგორია:ძველსკანდინავიური ენა
ბობ ეზრინი

**რობერტ ალან „ბობ“ ეზრინი** (დ. 25 მარტი, 1949) — კანადელი მუსიკალური პროდიუსერი და კლავიშისტი. ყველაზე მეტად ცნობილია ელის კუპერთან, Kiss-თან და პინკ ფლოიდთან თანამშრომლობით. აგრეთვე თანამშრომლობს შედარებით ახალ ჯგუფებთან, — Deftones-თან და 30 Seconds to Mars-თან.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:კანადელი მუსიკალური პროდიუსერები
კატეგორია:პინკ ფლოიდი
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კამერუნი 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამერუნი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ქაშქები

**ქასქები**, *ქაშქები* —  ძველი ხალხები; ცხოვრებდნენ პონტოს მთებში შავი ზღვის სამხრეთ სანაპირომდე, ხეთების სამეფოს ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთით. იხსენიებიან ძვ. წ. XVII-XIII საუკუნეების ხეთურ და ძვ. წ. XII-VII საუკუნეების ასურულ ლურსმულ წყაროებში. ქასქების ენა ისევე როგორც მათი ეთნიკური კუთვნილების საკითხი, გაურკვეველია. ვარაუდობენ, რომ ქასქები ადგილობრივი მცირეაზიული (პროტოხეთების მონათესავე) ტომები იყვნენ ან ჩრდილო-დასავლეთ კავკასიაში მოსახლე აფხაზურ-ადიღეური წარმომავლობის ტომებს ენათესავებოდნენ. ეწეოდნენ ბინადარ და ნახევრად ბინადარ ცხოვრებას. ძვ. წ. XV საუკუნეში ქასქებმა დაარბიეს ხეთების დედაქალაქი ხათუსა.  ქასქების მთავარი „ქალაქები“ იყო ხალილა და დუდუსქა. ქასქების საზოგადოება ე. წ. „სამხედრო დემოკრატიას“ წარმოადგენდა. ხეთების სამეფოს განადგურების შემდეგ (ძვ. წ. XII საუკუნე), ასურული წყაროების მიხედვით, ქასქები მცირე აზიის აღმოსავლეთ პერიფერიაზე, თაბალებისა და მუშქების მეზობლად ბინადრობდნენ. მკვლევრები ტერმინ „ქასქებს“ ჩერქეზების ტომთა სახელს უკავშირებენ, რამდენადაც ძველ ქართულ წყაროებში, მათ იხსენიებენ როგორც „ქაშაგებს“, არაბულ წყაროებში - „ქეშაქს“, ძვ. რუსულ ტექსტებში - „კასოგს“. 

ძვ. წ. XIV-XIII სს-ის ხეთების მეფეთა წარწერები სავსეა მეომარ ხალხთან - ქასქებთან ბრძოლის აღწერით. ამ ტექსტებიდან ჩანს, რომ ხეთები ხშირად თავდაცვის მიზნით ებრძოდნენ ქასქებს. ცნობილია, რომ უკვე მეფე ხანთილის დროს ხეთების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკულტო ქალაქი ნერიქი ქასქებს სასტიკად დაურბევიათ. ხეთების მეფე მურსილი II იხსენიებს ქასქების მეფე ფიხუნიას. ქასქებს მოიხსენიებენ ხეთების დაცემის შემდეგაც. ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ III (ძვ. წ. 745-727 წწ.) ასახელებს ქასქების მეფე დადიილუს. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ტომები
მიკელე პაციენცა

**მიკელე პაციენცა** (დ. 5 აგვისტო, 1982) — იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსის“ დაცვითი ნახევარმცველი.

კარიერა დაიწყო „ფოჯაში“ 2000 წელს. სამი წლის შემდეგ გადავიდა „უდინეზეში“, საიდანაც იჯარით გადავიდა „ფიორენტინაში“ 2006-2007 წლების სეზონში.

2011 წლის 9 ივნისს პაციენცამ სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „იუვენტუსთან“.

## რესურსები ინტერნეტში
*Player profile  on Napoli's official website
*Profile at lega-calcio.it
*http://www.goal.com/en/news/10/italy/2010/03/24/1846877/napoli-midfielder-michele-pazienza-plots-juventus-upset The news of he join to Juventus

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარტინ კასერესი

**ხოსე მარტინ კასერეს სილვა** (; დ. 7 აპრილი, 1987; მონტევიდეო) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ლოს-ანჯელეს გელაქსის“ ცენტრალური მცველი. თამაში შეუძლია ასევე მარჯვენა და მარცხენა მცველის პოზიციაზე.

## კარიერა
დაიბადა მონტევიდეოში, კარიერა დაიწყო „დეფენსორ სპორტინგში“. 2007 წლის თებერვალში გადავიდა ესპანეთის ლა ლიგის კლუბ „ვილიარეალში“.

2008 წლის 4 ივნისს კასერესმა „ბარსელონასთან“ ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. მისი ტრანსფერი „ვილიარეალიდან“ კატალონიურ კლუბს 16.5 მილიონი ევრო დაუჯდა, კონტრაქტის გამოსყიდვის თანხამ 50 მილიონი ევრო შეადგინა.

2012 წლის 25 მაისს კასერესმა ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „იუვენტუსთან“.

2017 წლის 4 აგვისტოს კასერესი თავისუფალი აგენტის სტატუსით „ვერონას“ მოთამაშე გახდა. ხელშეკრულება 2018 წლის 30 ივნისამდე მოქმედებდა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  ბარსელონა
* ლა ლიგა: 2008–09
* კოპა დელ რეი: 2008–09
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2008–09

;  იუვენტუსი
* სერია A (5): 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16 
* იტალიის სუპერთასი (3): 2012, 2013, 2015; ფინალისტი: 2014
* იტალიის თასი: 2014-15; ფინალისტი: 2011–12
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: ფინალისტი: 2014–15

### ეროვნული ნაკრები
* კოპა ამერიკა: 2011

## რესურსები ინტერნეტში
* მარტინ კასერესის გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 
* 
* 2010 FIFA World Cup profile 
* Barcelona official profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ურუგვაელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:სევილიის ფეხბურთელები
კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვილიარეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ურუგვაის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Hole in the Head

**Hole In The Head** — სიმღერა ჯგუფ Sugababes-ის რიგით მესამე სტუდიური ალბომიდან Three, რომელიც 2003 წელს გამოვიდა. ჯგუფის პირველი სინგლი. სიმღერამ პირველი ადგილი დაიკავა ბრიტანეთის ჩარტებში და *Billboard* Hot 100-ში შევიდა. ეს პირველი სინგლია ჯგუფის შემოქმედებაში, რომელიც Billboard-ის ჩარტებში მოხვდა.

კატეგორია:Sugababes-ის სიმღერები
კატეგორია:2003 წლის სინგლები
პრანაბ მუხერჯი

**პრანაბ მუხერჯი** (, ; დ. 11 დეკემბერი, 1935, მირათი, დასავლეთი ბენგალი, ბრიტანეთის ინდოეთი — გ.  31 აგვისტო, 2020, ნიუ-დელი, ინდოეთი) — ინდოეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ინდოეთის პრეზიდენტი 2012 წლის 25 ივლისიდან 2017 წლის 25 ივლისამდე. მანამდე ეკავა ინდოეთის თავდაცვის (2004–2006), საგარეო საქმეთა (2006–2009) და ფინანსთა მინისტრის (1982–1984 და 2009–2012) თანამდებობები.

## ბიბლიოგრაფია
#### პრანაბ მუხერჯის შრომები
* *Thoughts and Reflections* (2014), Rupa Publications, Kolkata, 136 გვ.
* *The Turbulent Years 1980-1996* (2016), Rupa Publications, Kolkata, 221 გვ.
* *Beyond Survival: Emerging Dimensions of Indian Economy* (1984), Vikas, Michigan, 257 გვ.
* *The Dramatic Decade: The Indira Gandhi Years* (2015), Rupa & Company, Kolkata, 321 გვ.
* *Off the Track: A Few Comments on Current Affairs* (1987), K.P. International, Oakland, 140 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი   
* პროფილი პარლამენტის საიტზე 
* Thriftbooks - Books by Pranab Mukherjee  — პრანაბ მუხერჯის ავტორობით გამოცემული წიგნები

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები
კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ინდოეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი პოლიტიკოსები
ჰირამ ბინგემი

მინი|ჰირამ ბინგემი
**ჰირამ ბინგემი** (; დ. 19 ნოემბერი, 1875 — გ. 6 ივნისი, 1956) — ამერიკელი არქეოლოგი და პოლიტიკოსი, მან აღმოაჩინა ინკების დაკარგული ქალაქი მაჩუ-პიქჩუ.  

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1875 წლის 19 ნოემბერს ჰონოლულუში. მისი მამა და პაპა მისიონერები იყვნენ, რომლებიც ეწეოდნენ ქრისტიანობის პროზელიტიზმს ჰავაის შტატის მოსახლეობაში. მამამ შეაყვარა ალპინიზმი, რომელიც საშუალებას აძლევდა უპრობლემოდ მოევლო მთიანი რეგიონები. 1906 წელს მან გაიმეორა სიმონ ბოლივარის გზა ვენესუელიდან კოლუმბიამდე, ხოლო ორი წლის შემდეგ გადაკვეთა ანდები ბუენოს-აირესიდან ლიმამდე.

1911 წელს ბინგემი სათავეში ჩაუდგა იელის უნივერსიტეტის ექსპედიციას, რომელიც შედგა ინკების დაკარგული ქალაქის აღმოჩენის მიზნით, ქალაქისა, რომლის აღმოჩენაც ვერ შეძლეს კონკისტადორებმა. 24 ივლისს მიაკვლია ქალაქის ნანგრევებს.

გარდაიცვალა 1956 წელს ვაშინგტონში, დაკრძალულია არლინგტონის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Works by Hiram Bingham
*Works by Hiram Bingham
*Selection from Bingham's *The Lost City of the Incas* 
*Machu Picchu on the Web - The Discovery 
**Inca Land*, by Hiram Bingham

კატეგორია:ამერიკელი არქეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კვადვო ასამოა

**კვადვო ასამოა** (დ. 9 დეკემბერი, 1988, აკრა) — განელი ფეხბურთელი, იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსის“ და განის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

ფეხბურთის თამაში დაიწყო მშობლიური ქალაქის გუნდში.

2008-2012 წლებში გამოდიოდა „უდინეზეში“, სადაც 103 მატჩში გაიტანა 6 გოლი.

## მიღწევები
;იუვენტუსი
* **სერია A** (6): 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18
* **იტალიის სუპერთასი** (3): 2012, 2013, 2015; ვერცხლის პრიზიორი: 2014
* **იტალიის თასი**: ვერცხლის პრიზიორი: 2011-12; 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18
* უეფას ჩემპიონთა ლიგა: ვერცხლის პრიზიორი: 2014-15

## რესურსები ინტერნეტში
* კვადვო ასამოას გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:განელი ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიმონე პადოინი

**სიმონე პადოინი** (დ. 18 მარტი, 1984) — უნივერსალი იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის სერია A-ს კლუბ „კალიარის“ ნახევარმცველი და
მარცხენა მცველი.

კარიერა დაიწყო „ატალანტას“ ახალგაზრდულ გუნდში. შემდეგ შეუერთდა „ვიჩენცას“.

2009-2010 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ ის გაანათხოვრეს „იუვენტუსში“ სამ ფეხბურთელთან ერთად ამერიკული ტურნეს წინ. მან რამდენიმე მატჩი ჩაატარა „იუვენტუსში“ სეზონისწინა მოსამზადებელ პერიოდში და შემდეგ დაბრუნდა „ატალანტაში“.

2012 წლის 31 იანვარს შეუერთდა „იუვენტუსს“ 5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. 2016 წლის ივლისიდან თამაშობს „კალიარში“

## ტიტულები 
;იუვენტუსი
* **სერია A** (5): 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16
* **იტალიის სუპერთასი** (3): 2012, 2013, 2015; ვერცხლის პრიზიორი: 2014
* **იტალიის თასი**: 2014-15; ვერცხლის პრიზიორი: 2011-12
* უეფას ჩემპიონთა ლიგა: ვერცხლის პრიზიორი: 2014-15

## რესურსები ინტერნეტში
*სიმონე პადოინის გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 
* Simone Padoin National Team Stats  at FIGC.it
* პროფილი TuttoCalciatori.net-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიჩენცის ფეხბურთელები
კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები
კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაზარე შაცკინი

**ლაზარე შაცკინი** ( დ. 1902, სუვალკი, რუსეთის იმპერია — გ. 10 იანვარი, 1937, მოსკოვი, სსრკ) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. კომკავშირის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. დაიბადა ქალაქ სუვალკიში, ებრაელების ოჯახში. 1917 წლის მაისში საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრია. სამოქალაქო ომის მონაწილე 1918–1920  წლებში და 1918–1922 წლებში კომკავშირის წევრი, 1921–1922 წლებში მდივანი. ერთდროულად, 1919–1921 წლებში ახალგაზრდობის კომუნისტური ინტერნაციონალის 1 მდივანი. 1926-1928 წლებში კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1928 წლიდან სახელმწიფო და პარტიული მუშაკია. ლაზარე შაცკინი დახვრიტეს 1937 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაზარ შაცკინი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

## ლიტერატურა
* Вожаки комсомола, 2 изд., М., 1974. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი  10 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:რეპრესირებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
იუგოსლავიის სამეფო

**იუგოსლავიის სამეფო** (, ) — ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში მდებარე სახელმწიფოს ოფიციალური სახელწოდება  1929—1941 წლებში (ფორმალურად 1945 წლამდე). იუგოსლავიის სამეფო მდებარეობდა  დღევანდელი სლოვენიის, ხორვატიის, სერბეთის, მონტენეგროს, ბოსნია და ჰერცეგოვინისა და ჩრდილოეთ მაკედონიის ტერიტორიაზე. აღნიშნული სახელწოდება მიიღო 1929 წლის 6 იანვარს. მანამდე ეწოდებოდა სლოვენების, ხორვატების და სერბების სახელმწიფო.

## რესურსები ინტერნეტში
*Full text of the 1931 Constitution

კატეგორია:იუგოსლავიის ისტორია
კატეგორია:სლოვენიის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
ოსკარ რივკინი

**ოსკარ რივკინი** ( დ. 4 იანვარი, 1899 — გ. 7 აგვისტო, 1937) — საბჭოთა პოლიტიკური მოღვაწე. სსრკ-ში ახალგაზრდათა კომუნისტური მოძრაობის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1917 წლის მარტიდან არის კომუნისტური პარტიის წევრი. დაიბადა ქალაქ პეტერბურგში, მოსამსახურის ოჯახში. ტიპოგრაფიაში მოსწავლედ მუშაობდა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ წითელგვარდიელია. პეტროგრადში ახალგაზრდათა სოციალისტური კავშირის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი; კავშირის საქალაქო კომიტეტის მდივანი. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილე. 1918–1921 წლებში იყო სრულიად საკავშირო ახალგაზრდათა ლენინური კომუნისტური კავშირის მდივანი. 1937 წელს დააპატიმრეს; მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოსკარ რივკინი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

## ლიტერატურა
* Мильчаков А. И., Первое десятилетие. Записки ветерана комсомола, 2 изд., [M.], 1965.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:რეპრესირებულები
ანდრეა ბარძალი

**ანდრეა ბარძალი** (; დ. 8 მაისი, 1981, ფიეზოლე) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონი და 2012 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 2008 და 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატების ასევე, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. საყოველთაოდ აღიარებულია თავისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად.

ბარძალის დებიუტი ჰქონდა 1998–1999 წლების სეზონში ნახევრადპროფესიონალურ კლუბ „რონდინელა“, სანამ გადავიდოდა სერია B-ს კლუბ „პისტოიეზეში“.

2011 წლის 26 იანვარს ბარძალი შეუერთდა „იუვენტუსს“.

## ტიტულები 
### საკლუბო
; ვოლფსბურგი
* **გერმანიის ჩემპიონი**: 2008–09
* გერმანიის სუპერთასი: ფინალისტი: 2009

; იუვენტუსი
* **სერია A** (8): 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19
* **იტალიის სუპერთასი** (4): 2012, 2013, 2015, 2018
* **იტალიის თასი** (4): 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
* უეფას ჩემპიონთა ლიგა: ფინალისტი: 2014–15, 2016–17

### სანაკრებო
* **მსოფლიო ჩემპიონატი:** 2006
* ევროპის ჩემპიონატი: ფინალისტი: 2012
* **ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატი:** 2004
* ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ბრინჯაოს პრიზიორი (მე-3 ადგილი): 2013
* ზაფხულის ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (მე-3 ადგილი): 2004

### ინდივიდუალური 
* სერია A-ს წლის სიმბოლური გუნდი (3): 2011-12, 2012-13, 2013-14
* უეფას ჩემპიონთა ლიგის წლის ჯგუფური ეტაპის სიმბოლური გუნდი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ანდრეა ბარძალი — National-Football-Teams.com

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პიაჩენცას ფეხბურთელები
კატეგორია:ასკოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევოს ფეხბურთელები
კატეგორია:პალერმოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არტურო ვიდალი

**არტურო ერასმო ვიდალ პარდო** (; დ. 22 მაისი, 1987) — ჩილელი ფეხბურთელი, „კოლო-კოლოსა“ და ჩილეს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

## საკლუბო კარიერა
არტურო ვიდალის დებიუტი პროფესიონალურ კარიერაში შედგა „კოლო-კოლოს“ შემადგენლობაში 2006 წელს, აპერტურას გათამაშების ფინალში.

2007 წლის სეზონის აპერტურის გათამაშების შემდეგ გადავიდა გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ ლევერკუზენის „ბაიერში“.

2010–2011 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ ვიდალს რამდენიმე კლუბიდან ჰქონდა შემოთავაზება, მათ შორის „მიუნხენის ბაიერნიდან“. 2011 წლის 22 ივლისს შეუერთდა იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსს“ €12,5 მილიონის საფასურად.
 
2015 წლის 23 ივლისს, ვიდალმა დატოვა ტურინი და ჩაირიცხა ბაიერნის რიგებში. ტრანსფერის ღირებულებამ 37.5 მილიონი ევრო შეადგინა.

## მიღწევები
### საკლუბო
 **კოლო-კოლო**: (5)

* ჩილეს ლიგა (4): 2006-A, 2006-C, 2007-A, 2024
* ჩილეს სუპერთასი (1): 2024

 **იუვენტუსი**: (7) 
* **სერია A** (4): 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15
* **იტალიის სუპერთასი** (2): 2012, 2013
* **იტალიის თასი**: 2014–15
* ჩემპიონთა ლიგა მეორე ადგილი: 2014-15

 **ბაიერნი**: (6)
* **ბუნდესლიგა** (3): 2015–16, 2016–2017, 2017–2018
* **გერმანიის სუპერთასი** (2): 2016, 2017
* **გერმანიის თასი**: 2015–16

 **ბარსელონა**: (2)
* **ესპანეთის ლა ლიგა**: 2018–19
* **ესპანეთის სუპერთასი**: 2018
 
 **ინტერი**: (3) 
* **სერია A** (1): 2020–21
* იტალიის თასი (1): 2021-22
* იტალიის სუპერთასი (1): 2021

 **ფლამენგო**: (2)

* ბრაზილიის თასი (1): 2022
* ლიბერტადორესის თასი (1): 2022

### სანაკრებო
 **ჩილე**: 
* **კოპა ამერიკა**: 2015, 2016
* ფიფა-ს კონფედერაციის თასი მეორე ადგილი: 2017

## რესურსები ინტერნეტში
* არტურო ვიდალი — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი
* არტურო ვიდალი  — ფიფა-ს ჩანაწერი
* არტურო ვიდალი — უეფა-ს ჩანაწერი
* არტურო ვიდალი — BDFutbol 
* არტურო ვიდალი — ESPN FC
* არტურო ვიდალი — FootballDatabase.eu
* არტურო ვიდალი — National-Football-Teams.com
* არტურო ვიდალი — Soccerbase

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:ჩილელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩილეს საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოლო-კოლოს ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩილეს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კამერუნი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამერუნი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შტეფან ლიხტშტაინერი

**შტეფან ლიხტშტაინერი** (დ. 16 იანვარი, 1984, ადლიგენსვილი, შვეიცარია) — შვეიცარიელი ფეხბურთელი, კარიერა დაამთავრა 2020 წლის აგვისტოში. ის იყო უნივერსალური ფეხბურთელი, თამაშობდა მარცხენა მცველის და მარცხენა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

## საკლუბო კარიერა
დაიბადა ადლიგენსვილში, ლუცერნის კანტონში. 2001-2002 წლების სეზონში „გრასჰოპერსში“ ჩაატარა ერთი მატჩი შვეიცარიის სუპერლიგაში, მაგრამ შემდეგი სეზონიდან ძირითად შემადგენლობაში დაიმკვიდრა ადგილი.

### ლილი
ლიხტშტაინერი 2005 წელს გადავიდა საფრანგეთის ლიგა 1-ს კლუბ „ლილში“. ის მალე დამკვიდრდა კლუბის ძირითად შემადგენლობაში და დაეხმარა კლუბს მესამე ადგილის დაკავებაში და ჩემპიონთა ლიგაზე გასვლაში. მისი ბოლო სეზონი წარუმატებელი გამოდგა „ლილისთვის“, ჩემპიონატში დაიკავა მეშვიდე ადგილი. ლიხტშტაინერმა იმ სეზონში კლუბის მაისურით გაიტანა 4 გოლი.

### ლაციო
2008 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ასპარეზობის შემდეგ ლიხტშტაინერით დაინტერესდა რამდენიმე ევროპული კლუბი, მათ შორის „პარი სენ-ჟერმენი“ და ევერტონი. მან უარყო „პარი სენ-ჟერმენის“ შემოთავაზება და ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა სერია A-ს კლუბ „ლაციოსთან“.

### იუვენტუსი
2011 წლის 27 ივნისს „იუვენტუსმა“ განაცხადა, რომ ლიხტშტაინერმა გაიარა სამედიცინო შემოწმება და შეთანხმდა ტრანსფერი, რომლის საფასურიც შეადგენდა 10 მილიონ ევროს. ტრანსფერი შედგა 2011 წლის 1 ივლისს. მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 11 სექტემბერს „პარმასთან“ 4-1 მოგებულ მატჩში, რომელიც გოლით აღნიშნა. ეს იყო პირველი გოლი „იუვენტუსის“ ახალ სტადიონზე.

## სანაკრებო კარიერა
ლიხტშტაინერი თამაშობდა შვეიცარიის 19 და 21 წლამდელთა ნაკრებებში. პირველად ეროვნული ნაკრებში გამოიძახეს 2005 წელს, მაგრამ მაშინ თამაშის საშუალება არ მისცემია. 2006 წლის 11 სექტემბერს შედგა მისი სანაკრებო დებიუტი ბრაზილიის ნაკრებთან 2-1 წაგებულ ამხანაგურ შეხვედრაში.

## ტიტულები
; გრასჰოპერსი
***შვეიცარიის სუპერლიგა**: 2002–03

; ლაციო
* **იტალიის თასი**:  2008-09
* **იტალიის სუპერთასი**: 2009

; იუვენტუსი
* **სერია A** (7): 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016–17, 2017–18
* **იტალიის სუპერთასი** (3): 2012, 2013, 2015; ვერცხლის პრიზიორი: 2014
* **იტალიის თასი** (4): 2014-15, 2015–16, 2016–17, 2017–18; ვერცხლის პრიზიორი: 2011-12
* უეფას ჩემპიონთა ლიგა: ვერცხლის პრიზიორი: 2014-15

### ინდივიდუალური 
* შვეიცარიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში
*შტეფან ლიხტშტაინერის გვერდი „იუვენტუსის“ ოფიციალურ საიტზე
*  Profile on Swiss FA website

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:შვეიცარიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლაციოს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ციურიხის გრასჰოფერის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლუცერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლილის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კირთარის ეროვნული პარკი

**კირთარის ეროვნული პარკი** (ურდუ: کیرتھر نیشنل پارک) — ეროვნული პარკი პაკისტანის სინდის პროვინციის დადუს რაიონში. მდებარეობს კირთარის ქედის სამხრეთ ნაწილში. დაარსდა 1974 წელს. ფართობი 3.087 კმ². პაკისტანის ეროვნულ პარკებს შორის ფართობით მეორე ადგილზეა. ფაუნას ქმნის: ზოლებიანი აფთარი, მგელი, მაჩვი, გაზელი, ნიამორი და სხვა. აქ განსაკუთრებით იცავენ გარნას. 1977 წელს კირთარის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე უკანასკნელად მოკლეს ჯიქი.

## რესურსები ინტერნეტში
* კირთარის ეროვნული პარკი  
 
კატეგორია:პაკისტანის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1974 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კირთარის ქედი

**კირთარის ქედი**  (, ) — ქედი პაკისტანში. ვრცელდება სინდისა და ბელუჯისტანის პროვინციების ტერიტორიაზე, ირანის მთიანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ეკვრის მდინარე ინდის ხეობას. სიგრძე დაახლოებით 300 კმ. სიმაღლე უმეტესწილად 1000-1500 მ-ის ფარგლებში მერყეობს. მაქსიმალური სიმაღლე 2237 მ (მთა ზარდაქი). უმთავრესად აგებულია ქვიშაქვებითა და კირქვებით. დასავლეთი და ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი კალთები მუსონებს ექვემდებარება და დაფარულია სხვადასხვა სახის მცენარეულობით. შედარებით მშრალ კალთებზე გაბატონებულია მთის უდაბნოსა და ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტები. ქედის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს კირთარის ეროვნული პარკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა
* Краткая географическая энциклопедия. Том 2: М., 1961.

კატეგორია:პაკისტანის ქედები
ფუტკრის ფიჭა

**ფუტკრის ფიჭა** — ფუტკრების კონსტრუქცია, რომელიც დამზადებულია ცვილისგან, ფუტკრები მას იყენებენ საკვების შესანახად (თაფლი და ჭეო) და შთამომავლობის გამოსაყვანად. ასევე ის არის ფუტკრების ბუდე. ფიჭა შედგება ექვსკუთხედი, პრიზმული უჯრებისაგან, რომელიც მოქცეულია ორივე მხარეს. ფიჭის ზომა დამოკიდებულია სკის ფორმაზე და ზომაზე. ერთი ფუტკრის უჯრაზე იხარჯება დაახლოებით 13 მილიგრამი ფიჭა.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The solved angular puzzle of the honeycombs' cells

კატეგორია:მეფუტკრეობა
ვანესა პარადი

**ვანესა შანტალ პარადი** (დ. 22 დეკემბერი, 1972) — ფრანგი მომღერალი, მოდელი და მსახიობი. 14 წლის ასაკში ცნობილი გახდა სიმღერით *Joe le taxi*. 1991 წლიდან Chanel-ის წარმომადგენელია. 1998-2012 წლებში იყო ჯონი დეპის პარტნიორი. მისი და, ალისონ პარადი ასევე მსახიობია.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
**M&J* (1988)
*''Variations sur le même t'aime* (1990)
**Vanessa Paradis* (1992)
**Bliss* (2000)
**Divinidylle* (2007)
**Love Songs'' (2013)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ფრანგი მოდელები
კატეგორია:ფრანგი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონ ჰეიტინგა

**ჯონ გიბსენ ალან („ჯონი“) ჰეიტინგა** (დ. 15 ნოემბერი, 1983) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „ევერტონის“ და ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების მცველი. 2008 წელს გახდა ნიდერლანდების წლის საუკეთესო ფეხბურთელი.

კარიერა დაიწყო „ამსტერდამის აიაქსის“ სარეზერვო გუნდში. შემდეგ თამაშობდა „აიაქსში“ და „მადრიდის ატლეტიკოში“, სანამ შეუერთდებოდა „ევერტონს“ 2009 წელს.

ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2004 წლის 18 თებერვალს, ამხანაგურ მატჩში აშშ-ის ნაკრების წინააღმდეგ.

ის ნაკრების განაცხადში იყო 2004 წლის ევროპის, 2006 წლის მსოფლიოს, 2008 წლის ევროპის და 2010 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Johnny Heitinga – Official website 
* Profile 
* Voetbal International website and 2007/08 presentation magazine
* 
* Premier League profile 

კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევერტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები