open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოტო სიმონსონი

**ოტო იაკობ სიმონსონი** (; დ. 23 მარტი, 1829, დრეზდენი, საქსონიის სამეფო — გ. 22 მაისი, 1914, რიგა, რუსეთის იმპერია) — გერმანელი არქიტექტორი. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემია 1858 წელს. 1858 წელს ამავე აკადემიამ მიანიჭა არქიტექტურის აკადემიკოსის წოდება და კავკასიის მეფისნაცვლის მიწვევით გადმოვიდა მის კანცელარიაში შტატგარეშე არქიტექტორად; ორმოცზე მეტი წლის განმავლობაში მუშაობდა როგორც დამპროექტებელი: ადგენდა ტიპურ პროექტებს საფოსტო და საინჟინრო უწყებებისათვის, ეკლესიების პროექტებს კავკასიის სხვადასხვა დასახლებებისთვის (მათ შორის ყვარლის ციხესიმაგრის, თბილისის კუკიის ეკლესიის და სხვა); XIX საუკუნის მიწურულს ააშენა აბასთუმნის ეკლესია, რომელშიც ძველი ქართული ხუროთმოძღვრების ფორმებია გამოყენებული; 1859 წელს თავად ბარიატინსკის პირადი ბრძანებით შეადგინა ესკიზური პროექტი ალექსანდრეს პლაცზე საზოგადოებრივი ბაღის მოწყობისა; ამ დროიდან ჩაეყარა საფუძველი ალექსანდრეს ბაღს (ახლანდელი ცხრა აპრილის ბაღი); შეადგინა ქაშვეთის ეკლესიის ახალი გალავნის პროექტი. მისი პროექტით განხორციელდა თბილისში მეფისნაცვლის სასახლის ნაწილობრივი (1858–1859), შემდეგ კი მთლიანი რეკონსტრუქცია (ახლანდელი თბილისის მოსწავლე-ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლე). სიმონსონმა შეადგინა საზოგადოებრივი და სახელმწიფო დანიშნულების შენობათა პროექტები, შეასრულა დეკორატიული სამუშაოები თბილისის თეატრის შენობაში (1860-1861); მისი პროექტით აშენდა მრავალი საცხოვრებელი სახლი: ი. თამაშევის (1872, გალაკტიონ ტაბიძის ქუჩაზე), იაკობ ზუბალაშვილის (1879, ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩაზე) და სხვა; 1909 წლიდან თავი დაანება მუშაობას და გადავიდა რიგაში, სადაც გარდაიცვალა. სიმონსონმა ალბერტ ზალცმანთან ერთად მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა თბილისის განაშენიანებას ახლებური ხასიათის შექმნაში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:თბილისელები
კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
ახალი კავალერიის სახლი

მინი|„ახალი კავალერიის სახლი“ (რეაბილიტაციის შემდეგ, 2023 წ.)
**„ახალი კავალერიის სახლი“** — XIX საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, ქალაქ ბორჯომში, მერაბ კოსტავას სახელობის პარკის ტერიტორიაზე (მ. კოსტავას ქ. №4). მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი.

შენობა აგებულია 1880 წელს ფსევდო-გოთურ სტილში ალბერტ ზალცმანის პროექტით. მიმდებარე პარკთან ერთად, ის წარმოადგენდა რუსეთის იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის საზაფხულო რეზიდენციას. შენობა აგებულია ბუნებრივი ქვით, აგურითა და ხით, ფასადები მოპირკეთებულია ქვის თლილი კვადრებით და აგურის საპირეებით, ფრონტონის, კარნიზებისა და აივნების დეკორაცია კი შემკულია ხის მოხარატებული ორნამენტებით. შენობა რამდენჯერმე აშენდა თავიდან — მის ერთ-ერთ მხარეს დამაგრებულია ძველი მიშენება არსებული ფასადის იმიტაციით. საბჭოთა პერიოდში შენობაში განთავსებული იყო პოლიკლინიკა, კანისა და ვენერიულ დაავადებათა დისპანსერი. 1990-იან წლებში უფუნქციოდ დარჩენილი და მიტოვებული ნაგებობა ნაწილობრივ დაინგრა. 2019 წელს მომზადდა „კავალერიის სახლის“ რეაბილიტაციის და მასში დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმის მოწყობის პროექტი.

## რესურსები ინტერნეტში  
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ბორჯომში
ეჭვის ჩრდილი

**ეჭვის ჩრდილი** () — 1943 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი. გადაღებულია რეჟისორ ალფრედ ჰიჩკოკის მიერ. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე  საუკეთესო ისტორიისთვის. ეს იყო ჰიჩკოკის ფავორიტი საკუთარ ფილმებს შორის.

## როლებში
*ტერეზა რაითი — ჩარლი ნიუტონი 
*ჯოზეფ კოტენი — ჩარლზ ოკლი 
*ჰენრი ტრევერსი — ჯოზეფ ნიუტონი 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1943 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ნუარის ჟანრის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
იული რაპოპორტი

**იული ალექსანდრეს ძე რაპოპორტი** (; დ. 1851 — გ. 15 ოქტომბერი, 1917) — რუსი იუველირი, ფირმა „К.Фаберже“-ის ერთ-ერთი წამყვანი ვერცხლის ნაკეთობების ოსტატი.

წარმოშობით იყო კოვნოს გუბერნიის დანტოვსკის ევროპული საზოგადოებიდან. 1890-იანი წლების დასაწყისში მიიღო ლუთერანობა, რის შედეგადაც შეძლო დედაქალაქში მუშაობის დაწყება. სწავლობდა ოქროს ნაკეთობათა ოსტატ შეფთან ბერლინში, 1880 წლიდან იყო ქარგალი სანქტ-პეტერბურგში, 1884 წლიდან მეთაურობდა ვერცხლის ნაკეთობათა სახელოსნოს სახლ №65-ში, ეკატერინეს არხზე.

მხატვრული ჩამოსხმის უბადლო ოსტატი, იული რაპოპორტი, თანამშრომლობდა კარლ ფაბერჟეს ფირმასთან, აწვდიდა ჭურჭელს, მინის, ბროლისა და კერამიკული ვაზების ბუდეებს. მისი ანიმალისტური სხმულები გამოირჩევა ლამაზი დიზაინითა და საიუველირო საქმის მაღალი დონით.

## ლიტერატურა 
* *Постникова-Лосева М. М.*, *Платонова Н. Г.*, *Ульянова Б. Л.* Золотое и серебряное дело XV-XIX вв. М., 1983;
* *Скурлов В.*, *Смородинова Г.* Фаберже и русские придворные ювелиры. М., 1992;
* *Мунтян Т.* Фаберже. Великие ювелиры России. М., 2000.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1851
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1917
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის იუველირები
ზინობიანის პირველი სამაროვანი

**ზინობიანის პირველი სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზინობიანის განაპირას სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. 1978 წელს მიაკვლია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის არქეოლოგიურ ძეგლთა ნუსხის განყოფილების ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. ცქიტიშვილი). სამაროვანი ქვაყრილიანი ორმოსამარხებია, რომელშიც მიცვალებულებია დაკრძალული მარჯვნივ გვერდზე, თავით ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზინობიანის მეორე სამაროვანი

**ზინობიანის მეორე სამაროვანი** —  არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზინობიანის განაპირას, ჩრდილო-დასავლეთით, მუხნარად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით. ძეგლს 1978 მიაკვლია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის არქოლოგიის ძეგლთა ნუსხის განყოფილების ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. ცქიტიშვილი). სამაროვანი წარმოდგენილი იყო ქვაყუთების სახით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ენისელის კოპალეს ეკლესია

**ენისელის კოპალეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის  სოფელ ენისელის დასავლეთით 4კმ-ზე. ახმეტა-ყვარლის გზატკეცილის მარცხენა მხარეს, გზიდან 0,4 კმ-ზე. დანგრეულია. ადგილობრივთა გადმოცემით იგი 1959 წელს აუფეთქებიათ. შემორჩენილია ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლების მცირე ნაწილები და საკურთხევლის აფსიდის ჩრდილოეთ კიდე (სიმაღლე დახლ. — 1,4 მ) ეკლესიის მიახლოებითი ზომებია: 8,6X6 მ-ზე, კედლების სისქე — 0,9 მ. შენობა ნაგები იყო ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კედლები გასწორებული ყოფილა ბათქაშით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზეგნის კიდურები

**ზეგნის კიდურები** — გორანამოსახლარი, არქეოლოგიური ძეგლი ყვარელთან. მდებარეობს მდინარე უჩარის მარცხენა ნაპირას. ზეგნის კიდურებად წოდებულ ადგილზე. გორანამოსახლარის ზედაპირი იხვნება. ნახნავში მრავლად ჩანს ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრისთვის დამახასიათებელი შავად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლარისა რამოსი

**ლარისა რამოსი** (დ. 4 თებერვალი, 1989, მანაუსი, ამაზონასი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი მოდელი. 2009 წელს მოიგო „მის დედამიწა“ და გახდა მეორე ბრაზილიელი რომელმაც ეს ტიტული მოიპოვა.

## მის ბრაზილია 2009
მას შემდეგ რაც მოიგო სილამაზის კონკურსი თავის შტატში მონაწილება მიიღო „მის ბრაზილია 2009“-ზე სადაც მოახერხა გამარჯვება, კონკურსში მონაწილეობდა 27 მოდელი რომლებმაც თავიანთ შტატებში მოიპოვეს გამარჯვება.

## მის დედამიწა 2009
მას შემდეგ რაც იგი გახდა „მის ბრაზილია 2009“ მან წარადგინა ბრაზილია „მის დედამიწა 2009“-ზე. 20 წლის ასაკში იგი გახდა „მის დედამიწა 2009“. „მის დედამიწა 2009“-ზე მონაწილეობა მიიღო 80 ქვეყნის წარმომადგენელმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია „მის დედამიწის“ ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ბრაზილიელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზინობიანის ნასახლარი

**ზინობიანის ნასახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზინობიანის  განაპირას, ჩრდილოეთით. თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. 1978 წელს მიაკვლია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. ცქიტიშვილი). ნასახლარის შემორჩენილი კედლების (სიმაღლე — 0,6 მ. სისქე — 1 მ.) შიდა და გარე პირი ნაგები იყო დიდი ზომის ქვების მშრალი წყობით. საპირე ქვებს შორის არე შევსებული იყო წვრილი ქვებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია: ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ყვარლის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ყვარლის კვირაცხოვლის ეკლესია** — ნაეკლესიარი, არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის სასაფლაოზე. ნაეკლესიარის გეგმა არ იკითხება. შემორჩენილია სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლების მცირე ნაწილები. შენობა ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვეჯინის წმინდა ნინოს ეკლესია

**ვეჯინის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის
სამხრეთ-დასავლეთით, ვეჯინის ხევის მარჯვენა ნაპირზე, აბაშიძეების კოშკის
აღმოსავლეთით ოციოდე მეტრზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. ძლიერაა
დაზიანებული: ჩამონგრეულია კამარის უმეტესი ნაწილი, განივი ფასადების ზედა
ნაწილი მონგრეულია, ინტერიერი, დაახლოებით 0,5 მეტრის სიმაღლეზე ამოვსებულია
მიწითა და ნანგრევებით.

ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს — სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ღერძზე. ორივე კარი თაღოვანია, გამოყვანილია აგურით და გარედან აგურითვე ნაწყობ, საფეხურებით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რასაც საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს. დასავლეთი კარის თავზე მცირე სიღრმის ნიშაა. ეკლესიის შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, აფსიდში აგურით მოპირკეთებული სამი შეისრულთაღოვანი ნიშაა, მათგან ერთი სარკმლის სამხრეთითაა, ორი — ჩრდილოეთით. თითო მსგავსი ნიშაა გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში. მათ ზემოთ, აფსიდის
მხრებთან ახლოს, თითო თაღოვანი სარკმელია; ერთი სარკმელია დასავლეთ შესასვლელის ზემოთ, რომელსაც გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთის ორივე კუთხეში მოწყობილია თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრი, რომლებზეც გადაყვანილია შეისრული კამარის საბჯენი თაღები.

ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობით გამოყვანილია
საფეხურით შეღრმავებული ტოლმკლავა ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
გრძელი გუბეების სამაროვანი

**„გრძელი გუბეების“ სამაროვანი** — ძვ.წ. I ათასწლეულის შუა პერიოდის არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, კახეთში, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელთან. 

სამაროვანი აღმოჩნდა მას შემდეგ, რაც მისი დასავლეთი ნაწილი მდინარე ინწობამ ჩამორეცხა. 1976 წელს არქეოლოგიური კვლევა ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კონსტანტინე ფიცხელაური). გაითხარა 18 დაზიანებული ორმოსამარხი. სამარხები გამართული იყო თიხნარ ფენაში, რის გამოც მიცვალებულთა ძვლები ფრაგმენტულად იყო შემორჩენილი. სამარხის ორმოს ფართობი და დაკრძალვის პოზა დაუდგენელია. სამაროვანზე აღმოჩენილია კერამიკა და ლითონის ინვენტარი. თიხის ჭურჭელი დამზადებულია ჩარხზე  მსხვილმარცვლოვანი, ქვიშანარევი თიხისგან, იშვიათად გვხვდება წვრილმარცვლოვანი და სუფთად განლექილი თიხისგან დამზადებული ჭურჭელი. კერამიკული ნაწარმი გამომწვარია მოყავისფროდ, ნაცრისფრად ან მოშავოდ. ლითონის ინვენტარიდან სამაროვანზე აღმოჩენილია 24 ნივთი, მათ შორის, რკინის 21 (შუბისპირები, დანები, ქამრის (?) ფრაგმენტები, რგოლები) და ბრინჯაოს 3 (პინცეტი, ღილი და ჭდეულზედაპირიანი სამაჯური). ლითონის ნივთების მიხედვით სამაროვანი ძვ.წ. VIII-VII საუკუნეებით თარიღდება.

## ლიტერატურა 
* მაისურაძე, ბესარიონ. იორ-ალაზნის ზემო დინების გვიანბრინჯაოს ძეგლები / [რედ.: ი. ჯალაღონია] ; საქ. მეცნ. აკად., არქეოლ. კვლევის ცენტრი. - თბ. : მეცნიერება, 1993 (მ/ა სტ.). - 96 გვ. : ტაბ. ; 20 სმ.. - რეზ. რუს. ენ.. - ბიბლიოგრ.: გვ. 86-92. - ISBN 5-520-01496-5

## რესურსები ინტერნეტში
* „გრძელი გუბეების“ სამაროვანი . საქართველოს არქეოლოგიური ძეგლების ორენოვანი (ქართულ-ინგლისური) ელექტრონული ენციკლოპედია (ძვ.წ. III-I ათასწლეულები). ნანახია 1 თებერვალი 2020.

კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
საბუის ღვთისმშობლის ეკლესია (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

**საბუეს ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეს ცენტრში.  თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (11,7x7მ). ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა, კარ-სარკმელთა ღიობები, კონსტრ.ნაწილები და ფასადთა მორთულობის ელემენტები გამოყვანილია კვადრატული აგურით. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილ-შეთეთრებულია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ორივე კარი თარაზულადაა გადახურული და შიგნიდან შეისრულ-შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე  შიგნიდან და გარედან დადაბლებული თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი თითო სარკმელი შენობის დანარჩენ კედლებშიცაა. აფსიდში, სარკმლის ქვემოთ და გვერდებზე. თითო შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან სარკმლის ქვემოთ მდებარე ნიშა, გეგმით სწორკუთხაა, დანარჩენი ორი - ნახევარწრიული. საკურთხევლის ბაქანი, დარბაზის იატაკის მიმართ, საფეხურითაა შემაღლებული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. შიგნით ეკლესია გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით, იგი ერთ შეკიდულ საბჯენ თაღს და დასავლეთი კედლის მიმდებარე თაღს ეყრდნობა. ის კი — კუთხის პილასტრებს. 

აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია საფეხურებიან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი, რომელიც ღერძიდან ოდნავ სამხრეთითაა გადაადგილებული  დასავლეთ ფასადზე. შესასვლელის ორივე მხარეს, ერთ ვერტიკალზე განლაგებული ოთხ-ოთხი შეღრმავებული რომბია. ფასადის კიდეებთან კი თითო განიერი, შეისრულთაღოვანი ნიშა. ერთი პატარა, სწორკუთხა ნიშა შესასვლელის ზემოთაცაა. ფრონტონზე კი სამი დიდი შეღრმავებული ჯვარია  ჩრდილოეთ ფასადზე. შესასვლელი მორთულია. მის ორივე მხარეს, ვერტიკალურად განლაგებული სამ-სამი რომბით. ფასადები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. გადახურულია ღარისებრი კრამიტით.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვეჯინის წმინდა სტეფანეს ეკლესია

**ვეჯინის წმინდა სტეფანეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით,
ვეჯინის ხევის მარცხენა ნაპირზე, სასაფლაოს ტერიტორიაზე. სავარაუდოდ თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე, აფსიდის
ჩრდილოეთი გვერდის კონქის ნაწილთან ერთად და დასავლეთ კედლის პერანგშემოცლილი ორი ფრაგმენტი. დანარჩენი კედლები მიწითაა დაფარული.

ეკლესია დარბაზულია. შენობის შემორჩენილი კედლები ნაგებია შერჩეული და სწორ რიგებად დაწყობილი რიყის ქვით. აფსიდის მხრები, კონქის თაღის შემორჩენილი ნაწილი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე გამოყვანილია შირიმის სუფთად ნათალი ქვებით. შირიმი გამოყენებული ყოფილა გარეთა კედლების მოსაპირკეთებლადაც. აღმოსავლეთი ფასადის წინ აღმოჩნდა საკურთხევლის სარკმლის თაღი, რომელიც შირიმის ერთ ქვაშია გამოკვეთილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
სოფი ვილმესი

**სოფი ვილმესი** (; დ. 15 იანვარი, 1975) — ბელგიელი პოლიტიკოსი, ბელგიის პრემიერ-მინისტრი 2019-2020 წლებში. ბელგიის მთავრობის პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი. 

## ბიოგრაფია
ვილმესი 1975 წელს ბრიუსელის იკსელის მუნიციპალიტეტში, ებრაელი ქალის ოჯახში დაიბადა. იგი ვალონიის ქალაქ გრე-დუასოში გაიზარდა და ბრიუსელის უნივერსიტეტში ისწავლა. მას საზოგადოებრივი კომუნიკაციებისა და ფინანსური მენეჯმენტის დიპლომი და იურიდიულ ფირმაში ეკონომიკისა და ფინანსების მრჩევლად მუშაობის გამოცდილება აქვს. 

## პირადი ცხოვრება
2009 წლის მაისში ვილმესი ავსტრალიელ კრის სტოუნზე დაქორწინდა, რომელთანაც სამი ქალიშვილი - ვიქტორია, შარლოტი და ელისაბედი შეეძინა. კრისს წინა ურთიერთობიდან ვაჟი, ჯონათანი ჰყავს.

## პოლიტიკური კარიერა
2000 წელს ვილმესი უკელის საბჭოს წევრი გახდა. 2007-2014 წლებში ვილემი ქალაქ სინტ-გენეზიუს-როდეს თვითმმართველობის პირველი წევრი იყო ფინანსების, ბიუჯეტის, ფრანგულენოვანი განათლების, კუმუნიკაციებისა და ადგილობრივი ბიზნესის საკითხებში. 2014-2015 წლებში ფლამანდიის ბრაბანტის პროვინციული საბჭოს წევრის თანამდებობას იკავებდა. 2014 წელს ბელგიის წარმომადგენლობითი პალატის წევრი გახდა. 

2015 წლის სექტემბერში ბიუჯეტის მინისტრმა ჰერვ იამარმა დაანონსა, რომ იმავე წლის ოქტომბერში თანამდებობას დატოვებდა, რადგან ლიეჟის პროვინციის გუბერნატორად ინიშნებოდა. სოფი ვილმესმა იამარის ადგილი შარლ მიშელის პირველ მინისტრთა კაბინეტში დაიკავა. 2018 წლის დეკემბერში ის ბიუჯეტის, სამოქალაქო სერვისის, ეროვნული ლატარიისა და სამეცნიერო პოლიტიკის მინისტრად დაინიშნა, ამჯერად უკვე მიშელის მეორე მინისტრთა კაბინეტში. 2019 წლის 27 ოქტომბერს სოფი ვილმესი ბელგიის პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი გახდა.
 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ბელგიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბელგიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბელგიელი ებრაელები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაშარის დიდსალოცავი

**ლაშარის დიდსალოცავი** — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარელში, კუდიგორის ქუჩაზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ყორე ქვითა და აგურით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი ლავგარდანი.
შესასვლელი სამია: დასავლეთით, სამხრეთით და ჩრდილოეთით. კარები გარედან თაღოვანია, შიგნიდან - თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ღრმა, ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელია დასავლეთით კედელში, ხოლო ორ-ორი გრძივ კედლებშია. აფსიდის იატაკი ორი საფეხურითაა ამაღლებული. საკურთხეველში, სარკმლის სამხრეთით ერთი, ჩრდილოეთით კი ორი ნიშაა.

დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. მათგან ერთი დარბაზის შუაშია, ხოლო მეორე დასავლეთ კედელთან. შუა თაღი გადაყვანილია კრონშტაინებზე. დასავლეთ თაღი კი - კუთხის პილასტრებზე. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში, კარის გვერდით, თითო სათოფურია. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონში, სამი შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. ამავე ფასადზე შემორჩენილია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ლაშარის ნიში

**ლაშარის ნიში** — ნაეკლესიარი, არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარელში. დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედლისა და ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხის მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვეჯინის ჯანიაანთ საყდარი

**ვეჯინის ჯანიაანთ საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის აღმოსავლეთით, 7 კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლები 1,5-1,8 მეტრი სიმაღლისაა.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი, მოზრდილი, თითქმის თანაბარი ზომის რიყის ქვით. ერთადერთი შესასვლ დასავლეთიდან აქვს. ეკლესიის დარბაზი თითქმის კვადრატული ფორმისაა, აღმოსავლეთიდან მას ერთვის ღრმა, ნალისებრი აფსიდი, რომელშიც ღერძზე შემორჩენილია სარკმლის ძირის ნაწილი. აფისიდის ჩრდილოეთ გვერდში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შილდის ძელ-ძლიერი

**შილდას ძელ-ძლიერი** — ნაეკლესიარი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში, რ. საღინაშვილის კარ-მიდამოში. ეკლესიიდან შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილი. ნანგრევების სიახლოვეს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ააგო ნიში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
საბუის ორმოცები

**საბუეს ორმოცები** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეში. ეკლესია თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით — კირის ხსნარზე. კონსტრუქციული ნაწილების და კარ-სარკმლების წყობაში, გამოყენებულია კვადრატული აგური. დაზიანებულია. სახურავზე აყრილია კრამიტი. შესასვლელი დასავლეთითაა. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთ (ამოშენებულია) და დასავლეთ კედლებშიცაა. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში მოწყობილია სამი სხვადასხვა ზომის ნიშა. მათგან ერთი, შედარებით მოზრდილი, თაღოვანია, დანარჩენი ორი — სწორკუთხა. სამხრეთით, ერთი მეორის თავზე, ორი სწორკუთხა ნიშაა. ზედა ნიშაში სამალავია. კონქის თაღი ნახევარწრიულია. ნახევარწრიულია კამარაც. იგი სხმულია. ფასადები დასრულებულია მარტივპროფილიანი ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სამუკაანთ წმინდა გიორგის ეკლესია

**სამუკაანთ წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარელში, გიორგი სააკაძის ქუჩაზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია, უფასადოა. აღმოსავლეთით იგი სწორი კედლითაა დასრულებული. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედლის შუაში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. თითო მსგავსი სარკმელია დანარჩენ კედლებშიც. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში მოწყობილია ერთი ოთხკუთხა ნიშა, ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში — ორი. მსგავსი ორ-ორი ნიშა ამავე კედლების შუა ნაწილშიცაა. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონში, კედლის წყობაში შეღრმავებული ჯვრის გამოსახულებაა. შენობა დაბურულია კრამიტით, რომლის დიდი ნაწილი ჩამოცვენილია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭურის ციხე

**ჭურის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს შაქრიანის ჩრდილო-დასავლეთით, 5 კმ-ზე, მთაზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. ნაგები იყო სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. დანგრეულია. ციხე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა წაგრძელებული. გალავნის დასავლეთ ნაწილში ჩართულია მასიური ბურჯი და სათვალთვალო კოშკი (შემორჩენილია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები). კიდევ ერთი კოშკის ნაშთია შემორჩენილი გალავნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ციხის ტერიტორიაზე წყლის დიდი ზომის რეზერვუარის ნაშთიცაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
საბუის ეკლესია

**საბუეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეში, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია ნანგრევებადაა ქცეული და მთლიანად დაფარულია ეკალ-ბარდებით. ნანგრევებში იკვეთება აფსიდის რკალი, საკურთხევლის ორივე მხარეს არსებული სათავსების ნაშთები, სამხრეთ კედლის შუა ნაწილში - პილასტრითა და შესასვლელის წირთხლით და ჩრდილო დასავლეთის კუთხე. შენობა ნაგები ყოფილა სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესია (ყვარელი)

**ჭალის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ შაქრიანის სამხრეთით, 3 კილომეტრზე, ახმეტა-ყვარლის გზატკეცილის პირას. სწორ ადგილას თითქმის მთლიანად დანგრეულია (შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 0,8 მ-ია), რის გამოც მისი გეგმარების ზუსტად დადგენა არ ხერხდება. ეკლესია დარბაზულია. ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით.

ეკლესიას ორი განიერი შესასვლელი ჰქონია - სამხრეთით და დასავლეთით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. გრძივი კედლების შუაში თითო მარტივი პილასტრის კვალი მოჩანს. ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია ვიწრო მონაშენი, რომლისგან მხოლოდ ორი, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების კვალია შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყვარლის მერვე ეკლესია

**ყვარლის მერვე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მიდამოებში, 3,5 კმ-ზე,
წინკლდეებად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და ფიქლით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმიც.

ეკლესია უფასადოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწრორი კედლით, რომლის შუაში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის სამხრეთით, აღმოსავლეთ კედლის კიდეში, განიერი, ოთხკუთხა ნიშა, ერთმანეთის საირისპიროდ, სამხრეთ  და ჩრდილოეთ  კედლების შუა ნაწილშია.

შიგნით ეკლესია გადახურულია ქარგილზე სხმული წეისრული კამარით. კამარაზე და დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები.
შენობის ფასადები დასრულებულია თაროიანი ცერობის პროფილის ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უსანეთის ეკლესია (ყვარელი)

**უსანეთის ეკლესია**— არქიტექტურული ძეგლი, დგას ქალაქ ყვარლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 3-4 კილომეტრზე, სოფელი ახალსოფლისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს, მთის ერთ-ერთი განშტოების კეხზე. თარიღდება XV-XVI საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია რომელსაც დასავლეთიდან, თითქმის მთელ სიგანეზე, ორსართულიანი სამრეკვლო ეკვრის. ეკლესია ნატეხი ქვით ტლანქადაა ნაგები. კედლების ზედაპირი შიგნიდან და გარედან გასწორებულია ბათქაშის სქელი ფენით, რომლითაც საპირე ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილია დაფარული. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა, სამრეკლოს პირველი სართულიდან, კარი გარედან ოდნავ დადაბლებული ნახევარწრის ფორმის თაღითაა გადახურული, შიგნიდან - ხის ძელებით - თარაზულად. ეკლესიის დარბაზი გეგმით თითქმის კვადრატულია  და შესამჩნევად მაღალი სიმაღლე კამარის წვერამდე - 6 მ. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომელიც დარბაზისგან გამიჯნული ყოფილა ქვის კანკელით შემორჩენილია ნაწილი აფსიდის ღერძზე მზირე ზომის სარკმელია გაჭრილი, რომელსაც თხელი ქვებით გამოყვანილი, თარაზული გადახურვა აქვს. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე კუბური ფორმის ტრაპეზია მიდგმული. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში პატარა, სწორკუთხა ნიშაა, სამხრეთ გვერდში კი - სამალავი. იგი გეგმით მრუდხაზოვანია და აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული  სამალავის აღმოსავლეთ ბოლოში მოწყობილია მცირე ზომის ხვრელი, რომელიც აღმოსავლეთ ფასადზე გადის. აფსიდი გადახურულია ნახევარწრიული ფორმის, სხმული კამარით სავარაუდოდ იგი გვიანდელია. კამარა აფსიდის გვერდს კუთხით შეერთვის, ისე, რომ მათი გადაკვეთის საზღვარი, მთელ სიგრძეზე, მკაფიოდ გამოიყოფა და უსწორმასწორო ხაზს ქმნის. აფსიდის ხაზი ნახევარწრიულია, გამოყვანილია აგურით, მსგავსი ფორმისაა დარბაზის კამარაც. ინტერიერი ძუნწადაა განათებული; საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს კიდევ ერთი, სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მოწყობილი სარკმელიც აშუქებს, რომელიც ასევე თარაზულადაა გადახურული. სამრეკლო გეგმით თითქმის კვადრატულია  და ეკლესიაზე ირიბადაა მიდგმული, ნაგებია ნატეხი ქვით. პირველი სართული მცირე კამაროვანი ოთახია. შესასვლელი მას ჩრდილოეთიდან აქვს. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი ხის ძელებით თარაზულადაა გადახურული. სართულის დასავლეთ კედელში, კამარის ქუსლის დონეზე, მცირე სარკმელია გაჭრილი, რომელსაც გარედან შირიმის ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაღი ხურავს, თაღის ზემოთ რელიეფური ჯვრის გამოსახულებაა. სართული გადახურულია ტლანქად ნაწყობი, შეკრული კამარით, კამარის წვეროს წყობაში ჩასმული რამდენიმე კრამიტით გამოყვანილია ტოლმკლავა ჯვარი. სართულის კედლებზე მოხატულობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. სამრეკლოს მეორე სართული რვაწახნაგოვანია.პირველ სართულთან შედარებით იგი უხეშადაა ნაგები და ფერითაც განსხვავებულია. სართულის თითოეულ წახნაგში თითო მაღალი, შეისრულთაღოვანი ღობია, სართული გადახურულია გუმბათოვანი კამარით, გარედან კი რვაწახნაგა, პირამიდული ფორმის სახურავით. ეკლესიისა და სამრეკლოს კედლები დასრულებულია კუთხით წინწამოწეული და ჩვეულებრივად ნაწყობი აგურის  რიგების მონაცვლეობით შედგენილი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XV საუკუნის ეკლესიები
ენისელის ყველაწმინდის ეკლესია

**ენისელის ყველაწმინდის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელის განაპირას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. შეიცავს ქრონოლოგიურად განსხვავებულ ორ სამშენებლო ფენას. თავდაპირველი კედლები ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კედლები შელესილი და შეთეთრებულია, ზედაპირი - უსწორმასწორო. მოგვიანებით განახლებული ნაწილები ძირითადად აგურისაა, რომლის წყობაში ნატეხი და რიყის ქვაცაა ჩართული.

შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან შეისრულთაღიანია, შიგნიდან - სწორკუთხა. თაღი ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეში, რომელიც აგურის სამსაფეხურიანი ფრიზითაა დასრულებული. ეკლესიის დარბაზი კვადრატულია. 

აღმოსავლეთით არაწესიერი ნახევარწრის ფორმის აფსიდია, რომელშიც დაბალი, ბრტყლად გადახურული სარკმელია გაჭრილი. თითო მსგავსი სარკმელი დანარჩენ კედლებშიცაა. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო სწორკუთა ნიშაა. თითო მსგავსი ნიშა, ერთმანეთის პირდაპირ სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. საკურთხეველი გადახურულია უსწორმასწორო, სხმული კონქით, რომლის თაღოვანი წვერის ნაწილი კამარის წყობაშია მოქცეული. დარბაზი გადახურულია ტლანქად სხმული კამარით. იატაკი მოგებულია აგურით.

ეკლესიის ფასადებზე შემორჩენილია აგურის ხერხულა ლავგარდნის ნაწილები. 

ეკლესიის სახურავის დასავლეთ კიდეში დგას კვადრატული გეგმის, ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი, აგურის სამრეკლო, რომელსაც კვარცხლბეგის ფორმის გადახურვა აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყვარლის მარანი

**ყვარლის მარანი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის აღმოსავლეთით, 3,5 კმ-ზე, ნასოფლარ ყორეანის ტერიტორიაზე. თარიღდება XIX საუკუნით. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია. კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მ სიმაღლეზე. აღმოსავლეთით განიერი შესასვლელია. ინტერიერში მიწის დონე აწეულია და ქვევრები არ ჩანს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ყვარლის მეორე კოშკი

**ყვარლის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ტიციან ტაბიძის ქუჩაზე, ლ. ბუჯიაშვილის ეზოში. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. კოშკი გეგმით წრიულია, ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შემორჩენილია ერთი სართულის სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი აგურით ნაწყობი შეისრული თაღითაა გადახურული. შესასვლელის გვერდებზე თითო სათოფურია, მოპირდაპირე მხარეს კი — თაღოვანი ბუხარი (ამოშენებულია). სართულზე სამი ღრმა მიშაა, რომლებშიც თითო შეწყვილებული სათოფურია მოწყობილი. კიდევ ერთი, დანარჩენებზე ოდნავ განიერი ნიშა (ამოშენებულია) კარის გვერდითაა (დასავლეთით).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ყვარლის კოშკი

**ყვარლის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმის ეზოში, ყვარელში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. გადმოცემით 1873 წელს ლეკების შემოსევის დროს, ილია ჭავჭავაძის ფეხმძიმე დედა ამ კოშკში დაუმალავთ და სწორედ აქ დაბადებულა დიდი პოეტი და საზოგადო მოღვაწე.

1986 წელს ძეგლზე სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაატარა სამეცნიერო-სარესტავრაციო სახელოსნომ (პროექტის ავტორი, არქიტექტორ-რესტავრატორი გ. ნიკოლაძე). აღდგა ხის სართულშუა გადახურვები, ბანის სართულზე ქონგურებისა და მაშიყულების ნაწილი. პირველ სართულზე დაიგო აგურის იატაკი. შენობა გეგმით კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია. ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი პირველ სართულზეა, ჩრდილოეთ კედლის შუაში. კარი სწორკუთხაა. შესასვლელის გვერდებზე თითო შეწყვილებული სათოფურია. მსგავსი ორ-ორი სათოფური დანარჩენ კედლებშიცაა. სამხრეთ კედელში მოწყობილია ორი ნიშა, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი, თითო-თითო.

მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში, თაღოვანი ბუხარია, მის მოპირდაპირედ - განიერი ნიშა. ოთხივე კედელში, აქაც, სათოფურებია. მესამე სართულის ოთხივე კედელში ორ-ორი შეწყვილებული სათოფურია. მეოთხე სართული ბანია, რომლის კედლები თავმომრგვალებული ქონგურებითაა დასრულებული. ბანის ოთხივე კედელში განლაგებულია ნისკარტისებრი მაშიყულები. სართულები ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო ხის კიბით.
კოშკის გარეგნობა მარტივია. შესასვლელის თავზე გამოსახულია წყობაში შეღრმავებული ტოლმკლავა ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ენისელის მესამე ეკლესია

**ენისელის მესამე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელის დასავლეთით 0,7 კილომეტრზე, მდინარე ინწობის მარჯვენა ნაპირას. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია, შეიცავს ქრონოლოგიურად განსხვავებულ ორ სამშენებლო ფენას. თავდაპირველი ნაწილი, რომელიც სავარაუდოდ XVI საუკუნეს განეკუთვნება. ნაწყობია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კედლების წყობაში, აქა-იქ, გამოყენებულია საკმაოდ დიდი ზომის ქვები, რომელთა სიგრძეც 1,5-1,7 მეტრს აღწევს. მოგვიანებით შენობის დანგრეული ნაწილები აღუდგენიათ აგურით და ეკლესია შიგნიდან და გარედან შეულესავთ. ამავე რემონტის დროს გრძივ კედლებში მოუწყვიათ თითო ოთხკუთხა ნიშა, ხოლო საკურთხეველი დარბაზისგან ხის კანკელით გაუმიჯნავთ. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან შეისრულთაღოვანია, შიგნიდან კი ხის ფიცრული გადახურვა აქვს. ეკლესიის თითქმის კვადრატული დარბაზი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია განიერი, თარაზულად გადახურული სარკმელი. მის ორივე მხარეს თითო მცირე, ოთხკუთხა ნიშაა. საკურთხევლის შუაში დგას მთლიანი ქვის ტრაპეზი. აფსიდი გადახურულია ტლანქად ნაწყობი დადაბლებული კონქით, რომელშიც ორი რეზონატორია ჩასმული. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს დასავლეთ კედელში გაჭრილი სარკმელიც აშუქებს, რომელსაც აღმოსავლეთი სარკმლის მსგავსად, თარაზული თავი აქვს. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. შენობის ფასადები სადაა, კედლები დასრულებულია მაღალი ოთხსაფეხურიანი, ხერხულა ლავგარდნით, დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო ოთხკუთა ნიშაა, რომლებშიც ხაჩკარებია ჩასმული. შენობა გადახურულია ღარისებრი კრამიტით. ეკლესიას გარს ევლება რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის გალავანი, რომელსაც ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხე მონგრეული აქვს, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ბოლოში შესასვლელია მოწყობილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყვარლის ნაეკლესიარი

**ყვარლის ნაეკლესარი** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მიდამოებში, ბზათგორად წოდებულ ადგილზე ტყეში. შენობის გეგმა არ იკითხება. ქვების გროვაში, ზოგან მოჩანს კედლის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
საბუის მეორე კოშკი

**საბუის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტიის, სოფელ საბუეში, რ. კონჭოშვილის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა, ნაგები იყო ყორე ქვითა და კირის ხსნარით. შემორჩენილია მხოლოდ პირველი სართულის კედლები, რომლებზეც დაშენებულია სამეურნეო დანიშნულების სათავსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ენისელის წმინდა ელიას ეკლესია

**ენისელის წმინდა ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელის ცენტრალურ ნაწილში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია ლავგარდანი და აქა-იქ კედლების ზედა ნაწილები, აყრილია კრამიტის საბურავი. სახურავზე მცენარეულობაა ამოსული. 

შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან სწორკუთხა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც მაღალი, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით მოწყობილია ორი ნიშა, მათ შორის ერთი თაღოვანია, მეორე — სწორკუთხა. სამხრეთით კი ერთი მცირე ზომის ოთხკუთხა. ერთი ოთხკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა — კარის ზემოთ.

აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღი ოდრავ შეისრულია. დარბაზი გადახურულია ოდნავ შეისრული ფორმის სხმული კამარით.

ეკლესიის სამხრეთით შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საბუის ხმალა

**საბუეს ხმალა** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

## აღწერა
ეკლესია დარბაზულია (6.2 x 4.5 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: მთელ სიმაღლეზეა მორღვეული დასავლეთ ორივე კუთხე, დაბზარულია კედლები, კონქი, ჩამოშლილია ლავგარდანი. აყრილია კრამიტის სახურავი. 
 
ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი კვადრატული აგურით ნაწყობი, შეისრული თაღითაა დასრულებული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია შეისრულთაღიანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. თითო შეისრულთაღოვანი სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. კამარა სხმულია. იგი ცილინდრული ფორმისაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ენისელის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ენისელის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (8,1x5,5 მეტრია). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. შესასვლელები სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. კარები აგურითაა გამოყვანილი. ორივე მათგანი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი, თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია. რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო მსგავსი სარკმელი დასავლეთ სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. აფსიდში სამი გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან ერთი სარკმლის ქვემოთაა, თითო-გვერდებში. საკურთხევლის შუაში დგას აგურით ნაშენი ოთხწახნაგა ტრაპეზი, კონქის თაღი შეისრულია. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. იატაკი მოგებულია ქართული აგურით.
ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურის ლავგარდნით, რომელშიც მთლიანად ჩამოშლილია.
შენიბა გადახურული ყოფილა ღარისებრი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლადო აღნიაშვილის სახლი

**ლადო აღნიაშვილის სახლი** — ისტორიული ძეგლი, თარიღდება 1860-1904 წლებით. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში, ლ. აღნიაშვილის ქუჩაზე. თარიღდება XIX საუკუნით. შენობა ორსართულიანია. მეორე სართულზე დაცულია საზოგადო მოღვაწის პირადი ნივთები. საცხოვრებელი სახლის ფასადზე მემორიალური დაფაა წარწერით:  
სახლში ამჟამად ცხოვრობენ მისი ნათესავები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სანავარდოს წმინდა გიორგის ეკლესია

**სანავარდოს წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ სანავარდოდან სამხრეთით 0,5 კმ-ზე. სოფელ ველისციხიდან ყვარლისკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას, მარხცენა მხარეს, თეთრი გიორგის მკლავად წოდებულ ადგილას. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

## აღწერა
ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. იგი ძირითად ფორმებში ტრადიციულად შემუშავებულ კომპოზიციურ სტრუქტურას იმეორებს. შენობა ნაგებია მოზრდილი, ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. დროთა განმავლობაში ეკლესიამ მნიშვნელოვანი ნგრევა და არაერთი გადაკეთება (სავარაუდოდ, გვიანდელ შუა საუკუნეებში) განიცადა, რამაც მას სრულიად შეუცვალა თავდაპირველი სახე. მთლიანადაა დანგრეული ჩრდილოეთ ეკლესია და დასავლეთ გარშემოსასვლელი. განახლებულია მთავარი ეკლესიის კამარა, კონქი, გარეთა კედლების ზედა ნაწილები და ლავგარდანი; აღდგენილია სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ კედლის უმეტესი ნაწილი. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია.

მთავარ ეკლესიას (გარეთაზომები: 7.5 x 4.3 მეტრი) სამი შესასვლელი აქვს: სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი თარაზულადაა გადახურული. მათგან სამხრეთ და დასავლეთ კარები თავდაპირველი სახითაა შემორჩენილი, ხოლო დასავლეთისას წირთხლების მნიშვნელოვანი ნაწილი და გადახურვა აღდგენილი აქვს.

აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია გარეთკენ შევიწროებული და თარაზულად გადახურული ვიწრო სარკმელი. აფსიდის სამხრეთ გვერდში მცირე სწორკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია ტლანქად ნაწყობი კონქით, რომლის თაღი კვერცხისებრი ფორმისაა (მსგავსი ფორმა აქვს კამარასაც) და აფსიდის მხრების დამაგვირგვინებელ, მარტივი პროფილის (თარო და შეზნექილი  მრუდი ზედაპირი) მაღალ იმპოსტებს ეყრდნობა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, მთავარ ეკლესიას კიდევ ორი, მრტყლად გადახურული სარკმელი აშუქებს. მათგან ერთი სამხრეთ კედლის შუაშია, ხოლო მეორე დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში. ეს უკანასკნელი საკმაოდ ვიწროა და პარალელური წირთხლები აქვს.

სამხრეთ ეკლესიის კედლები მთავარი ეკლესიის კედლებს წყობით არ ებმის. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ღრმა, ნალისებრი აფსიდით, რომელშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის სამხრეთ კედელში მოწყობილი იყო ორმალიანი, თაღოვანი შესასვლელი — თაღებს შორის მრგვალი სვეტებით, რომლის დასავლეთ მალი მოგვიანებით აგურითა და ნატეხი ქვით მთლიანად ამოუშენებიათ (საკმაოდ ტლანქად), ხოლო აღმოსავლეთ მალში, ვიწრო, დადაბლებული თაღით დასრულებული კარი მოუწყვიათ. ასევე გვიანდელია სამხრეთ ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში, მთავარი ეკლესიის დასავლეთ კედლის ხაზზე. აგებული ორი პილასტრი და მათზე დაყრდნობილი ნალისებრი თაღი, რომელიც თხელი ქვის ფილებითაა ნაწყობი. შიგნით ეკლესია მშვილდისებრი ფორმის ქვის კამარითაა გადახურული. იგი ეყრდნობა მთავარი ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიდგმულ ორ პილასტრს და მათზე გადაყვანილ სამ თაღს.

ეკლესიის დასავლეთ გარშემოსასვლელიდან შემორჩენილია სამხრეთ-დასავლეთ კუთხის ნაშთი და კამარის საყრდენი კედლების მცირე ნაწილები, რომლებიც მთავარი ეკლესიის დასავლეთ კედელზე არიან მიშენებული. ჩრდილოეთ ეკლესიის კედლების კვალიც კი აღარ ჩანს. ეკლესიის ფასადები დასრულებულია აგურის ნაწყობი ხერხულა ლავგარდნით, რომლის დიდი ნაწილი ჩამოშლილია. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ბოჭიგორის ნასოფლარი

**ბოჭიგორის ნასოფლარი** — არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდიდან აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება განვით, შუა საუკუუნეებით. შემორჩენილია ქვითკირის საცხოვრებელი ნაგებობის ნაშთები, დასტურდება მოჭიქული კერამიკის ფრაგმენტები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალექსანდრე ქილანთაროვი

**ალექსანდრე ქილანთაროვი** (დ. უცნობია — გ.უცნობია) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის  ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატი. 1917 წლის ნოემბერში ახლად შექმნილი საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატად დასახელდა. 1918 წლის  26  მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ილია გაბლიანი

**ილია (ილიკო) გაბლიანი** (დ. 1917, მულახი, ახლანდ. მესტიის მუნიციპალიტეტი — გ. 28 აგვისტო, 1961, მწვერვ. „პობედა“) — ქართველი ალპინისტი. სსრკ სამგზის ჩემპიონი ტრავერსების კლასში (1952, შხარა-თეთნულდი; 1957, დარვაზის ქედი; 1960, ზულუმარტისა და იმერალაის ქედები). იყო მრავალი მნიშვნელოვანი ასვლის ხელმძღვანელი და მონაწილე. დაიღუპა მწვერვალ „პობედაზე“ (ტიან-შანი), დაშვების დროს.

## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 280, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
საბუის ღვთისმშობლის ეკლესია

ტერმინი **საბუის ღვთიისმშობლის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* საბუის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში
* საბუის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტში
ჟველურთა

**ჟველურთა**, *ჟველაური* — ნასოფლარი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთის თემში. მდებარეობს ისტორიულ თუშეთში, ჩაღმის (ჩაღმათუშეთის) ისტორიული თემის ჭანჭახოვანის ხეობაში (ხევში); თუშეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე.

თბილისში არსებობს ჟველაურის ქუჩა.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბოჰნიცე

thumb|ბოჰნიცე პრაღის რუკაზე
**ბოჰნიცე** (ჩეხ. Bohnice) არის ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღის უბანი და საკადასტრო ტერიტორია 465,9 ჰა ფართობით პრაღა 8-ის რაიონში, მდ. ვლტავის მარჯვენა ნაპირზე, პრაღის ჩრდილოეთით.
## სახელწოდება
წლების მიხედვით: 1227 Boymici, 1352–1384 Boemycz, 1405 Bohemicz – სავარაუდოდ მე-13 საუკუნის ვიშეჰრადის მეკანონის იოჰან ბოჰემუსის სახელიდან გამომდინარე.

## მასივი ბოჰნიცე
thumb|ქ. კროსენსკა ბოჰნიცის მასივში
1970-იან წლებში ბოჰნიცის სამხრეთ და ტროის ჩრდილოეთ ნაწილში აშენდა დიდი საცხოვრებელი მასივი ბოჰნიცე. მისი სამხრეთი ნაწილი, რომელიც ტროის საკადასტრო უბანში მდებარეობს ხშირად აღინიშნება როგორც ბოჰნიცე-სამხრეთი. საცხოვრებელი მასივი დააპროექტა არქიტექტორმა ვ. ჰავრანეკმა. მასივი დაპროექტდა 30 000 მცხოვრებზე, აშენდა დაახლოებით 10 000 ბინა.

## ლიტერატურა
* Obyvatelstvo a rozloha katastrálních území Prahy 2001–2015 [online]. Český statistický úřad [cit. 2016-06-08]. Dostupné online.
* ČTVERÁK, Vladimír; LUTOVSKÝ, Michal; SLABINA, Miloslav; SMEJTEK, Lubor. Encyklopedie hradišť v Čechách. Praha: Libri, 2003. 432 s. ISBN 80-7277-173-6. Kapitola Praha-Bohnice, s. 246–247.

კატეგორია: პრაღის უბნები
ვიქტორ შრეტერი

**ვიქტორ შრეტერი** (, ; დ. 27 აპრილი, 1839, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 16 აპრილი, 1901, იქვე) — რუსეთის იმპერიაში მოღვაწე გერმანული წარმოშობის არქიტექტორი, საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიის აკადემიკოსი და პროფესორი. მისი პროექტით აგებულ შენობათა შორისაა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი (1880–1896).

დაიბადა ბალტიისპირელი გერმანელების ოჯახში. სპეციალური განათლება პეტერბურგისა და ბერლინის სამხატვრო აკადემიებში მიიღო. 1862 წელს დასავლეთ ევროპიდან პეტერბურგში დაბრუნდა და სახელმწიფო სამსახურში ჩადგა. იგი აშენებდა სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობებს რუსეთის იმპერიის ქალაქებში (მათ შორისაა დიდი მთავრის ვლადიმერ ალექსანდრეს ძის სასახლე პეტერბურგში, 1867–1885). შრეტერი განსაკუთრებით გატაცებული იყო თეატრების პროექტებით (კიევი, ირკუტსკი, ნიჟნი-ნოვგოროდი, თბილისი). განაახლა ხანძრით დაზიანებული მარიინსკის თეატრის ფასადი 1880-იან წლებში; ააგო ოდესის ვაგზლის შენობა. მიეკუთვნებოდა „რაციონალური ისტორიზმის“ მიმდინარეობას.

## ლიტერატურა 
* Шретер, Виктор Александрович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
* Николаева Т. И. Виктор Шретер. Иероним Китнер. — СПб.: Коло, 2007. — 400 с.

კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:რუსი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
მარი ბონაპარტი

**მარი ბონაპარტი** (; დ. 2 ივლისი, 1882, სენ-კლოდი, საფრანგეთი — გ. 21 სექტემბერი, 1962, სენ-ტროპე, საფრანგეთი) — ბონაპარტების დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის ძმის, ლუსიენ ბონაპარტის შვილთაშვილი. საბერძნეთისა და დანიის პრინც გეორგიოს ბერძენის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
მარი დაიბადა 1882 წლის 2 ივლისს საფრანგეთში, სენ-კლოდის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის ძმის, ლუსიენ ბონაპარტის შვილიშვილ როლანდ ბონაპარტისა და მისი მეუღლის, მონაკოელი თავადის ასულ მარი-ფელიქს ბლანკის ქალიშვილი. დედამისი მისი გაჩენიდან მალევე დაიღუპა მშობიარობისაგან გამოწვეული გართულებებით, რის გამოც მამამ იგი ფუფუნებასა და სიყვარულში აღზარდა, რათა უდედობა არ ეგრძნო. 1907 წლის 21 სექტემბერს მამამისმა იგი საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ის შუათანა ვაჟზე, პრინც გეორგიოსზე დააქორწინა.

შუა ხნის ასაკთან ერთად მარის საშინელი ფსიქიკური აშლილობა დაეწყო, რის გამოც სამკურნალოდ თავად ზიგმუნდ ფროიდს დაუკავშირდა, რომელთანაც შემდგომში მთელი დარჩენილი ცხოვრება მეგობრობდა. 1926 წელს იგი გამოჯანმრთელდა და ქმართან ერთად პარიზში დაბრუნდა, სადაც წიგნი დაწერა ფროიდისეულ ფსიქოანალიზზე. ასევე მას მიეწერება ფროიდის ნაშრომების ფრანგულად თარგმნა. მანვე თარგმნა ედგარ ალან პოს ნაშრომები დრიფტის თეორიასა და ქალის სექსუალობაზე. 1950-იან წლებში იგი ძლიერ ეწინააღმდეგებოდა ჟაკ ლაკანის სამეცნიერო თეორიებს. 

მარი ასევე მეგობრობდა ნიდერლანდელ ფსიქოანალიტიკოს იოანა ლამპლ-დე გროტთან, რომელთან ერთადაც 1946 წელს ამსტერდამში სიტყვითაც გამოვიდა.

1957 წელს მარი ბონაპარტი დაქვრივდა, თუმცა მეორედ აღარ გათხოვილა. 1962 წლის 14 მაისს იგი თავისი მაზლიშვილის, პრინცესა სოფია ბერძენისა და ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-ის ქორწინებას დაესწრო, რამდენიმე თვეში, 21 სექტემბერს კი გარდაიცვალა 80 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ათენში, ტატოის მავზოლეუმში, ქმრის გვერდით. 

## შვილები 
# პეტროსი (1908-1980), ცოლად შეირთო ირინა ალექსანდროვნა ოვჩინიკოვა, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
# ევგენია (1910-1989), პირველად იქორწინა პოლონელ დიდგვაროვან დომინიკ რაძივილზე, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი, მასთან განქორწინების შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა იტალიელ არისტოკრატ რაიმონდო ალესანდროს, კასტელ-დუინოს ჰერცოგს, რომელთანაც ერთი ვაჟი შეეძინა, თუმცა საბოლოოდ მასაც გაეყარა.

## ლიტერატურა 
* Bertin, Celia, Marie Bonaparte: A Life, Yale University Press, New Haven, 1982. ISBN 0-15-157252-6
* Loewenstein, Rudolf, Drives, Affects and Behavior: Essays in Honor of Marie Bonaparte, 1952
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ბონაპარტები
გაბლიანი

საკუთარი სახელი **გაბლიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი გაბლიანი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ექიმი, მემუარისტი
* ეგნატე გაბლიანი — ქართველი ეთნოგრაფი, პუბლიცისტი
* ილია გაბლიანი — ქართველი ალპინისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნიკოლოზ ბერძენი

**ნიკოლოზ ბერძენი** (; დ. 22 იანვარი, 1872, ათენი, საბერძნეთი — გ. 8 თებერვალი, 1938, ათენი, საბერძნეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას შუათანა ვაჟი. მეფე კონსტანტინოს I-ის უმცროსი ძმა. 

## ბიოგრაფია 
ნიკოლოზი დაიბადა 1872 წლის 22 იანვარს ათენში. იგი იყო საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას რიგით მეოთხე შვილი და მესამე ვაჟი. 

ცნობილია, რომ 1896 წელს ნიკოლოზი თავის უფროს ძმებს, კონსტანტინოსსა და გეორგიოსს დაეხმარა ოლიმპიური თამაშების მოწყობის ორგანიზებაში, რომელიც 393 წლის შემდეგ აღარ ჩატარებულა. ამ ოლიმპიადაში ნიკოლოზი შუბისმსროლელთა კომიტეტის პრეზიდენტის სახელით მონაწილეობდა.

1902 წლის 29 აგვისტოს ცარსკოე სელოში ნიკოლოზმა ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი ელენა ვლადიმიროვნა, რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ძის, დიდ მთავარ ვლადიმირ ალექსანდროვიჩისა და მარია მეკლენბურგ-შვერინელის შუათანა ქალიშვილი. 

ასევე ნიკოლოზის სახელს მიეწერება საბერძნეთის სამეფო თეატრის დაარსება, რომელიც 1935 წელს მან სახელმწიფოს გადასცა. იგი თავისი ქალიშვილის ნათლიასთან, გეორგიოს სიმიტისთან მეგობრობდა, რომელიც თავის მხრივ იყო მომავალში საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრ კოსტას სიმიტისისა.

პრინცი ნიკოლოზი გარდაიცვალა 1872 წლის 22 იანვარს ათენში, 66 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტატოის სამეფო სასახლის მავზოლეუმში.

## შვილები 
# ოლგა (1903-1997), ცოლად გაჰყვა იუგოსლავიის პრინც პავლეს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა;
# ელისაბედი (1904-1955), ცოლად გაჰყვა გრაფ კარლ თეოდორ ფონ თეორინგ-იეტენბახს, რომელთანაც ორი შვილი შეეძნა;
# მარინა (1906-1968), ცოლად გაჰყვა დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ V-ის უმცროს ვაჟს, კენტის ჰერცოგ ჯორჯს, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი;

## ლიტერატურა 
* Markezinis, Spyros (1994). Political History of Modern Greece (in Greek).
* Bille-Hansen, A. C.; Holck, Harald, eds. (1933) [1st pub.:1801]. Statshaandbog for Kongeriget Danmark for Aaret 1933 [State Manual of the Kingdom of Denmark for the Year 1933] (PDF). Kongelig Dansk Hof- og Statskalender (in Danish). Copenhagen: J.H. Schultz A.-S. Universitetsbogtrykkeri. p. 16. Retrieved 2 January 2020 – via da:DIS Danmark.
* Gaceta de Madrid: no. 28. p. 292. 28 January 1892.

კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები