open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რუსა II

**რუსა II**  —  ურარტუს მეფე. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 685 - ძვ. წ. 639 წწ.

რუსა II , არგიშთი II-ის შვილი, ქვეყანას მართავდა მისი დაქვეითების პერიოდში. ბოლო წლებში განიცდიდნენ ასურელების შემოტევას, დაკარგეს მუსასირი და დასავლეთი ოლქები, რამაც ძლიერ დაასუსტა ურარტუს სამეფო. რუსა II-ის მამა, არგიშთი II, მამამისის, რუსა I-ის,  წარუმატებელი ლაშქრობის შემდეგ იძულებული იყო ასურეთისთვის დაეთმო ურარტუს მნიშვნელოვანი ნაწილი და სავარაუდოდ, იხდიდა ხარკსაც. გარდა ამისა, კვლავ რჩებოდა კიმირიელებისა და სკვითების შემოსევის საფრთხე ამიერკავკასიაში. 

მაგრამ რუსა II-ის ტახტზე ასვლიდან ოთხ წელიწადში, ძვ. წ. 681 წლისთვის,  ქვეყანაში პოლიტიკური სიტუაცია გაუმჯობესდა. ასურეთი სამოქალაქო ომების ახალმა რაუნდა საგრძნობლად შეასუსტა. მიდია, რომელიც ამ პერიოდისათვის შედიოდა ასურეთის შემადგენლობაში, აქტიურად ცდილობდა თაი დაეღწია ასეურეთისათვის და გამოეცხადებინა დამოუკიდებლობა. ძვ. წ. 680 წელს ასურეთის მეფე სინახერიბი მოკლეს ხოლო მისი მკვლელი გაიქცა ქვეყნიდან და თავი შეაფარა ურარტუს. 

ამ მოვლენაზე ასურეთის ყურადღების გადატანით ისარგებლა რუსა II-მ და ურარტუს დაუბრუნა დაკარგული დიდება. რუსა II-მ თავისი ყურადღება მიმართა რელიგიის გაძლიერებისაკენ, ვანის ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროზე ააშენა ქვეყნის უმაღლესი ღვთაების ხალდის საკულტო ქალაქი, რადგან მანამდელი საკულტო ქალაქი მუსასირი ძვ. წ. 714 წელს ასურეთის მეფემ სარგონ II-მ დაანგრია. გარდა ამისა, რუსა II-მ განახორციელა სამხედრო ლაშქრობები დასავლეთის მიმართულებით, ხელთ ჩაიგდო უამრავი ტყვე, რომლებიც გამოიყენა ქვეყანაში ციხესიმაგრეებისა და სხვა დიდი ნაგებობების მშენებლობისათვის. 

რუსა II-მ ააშენა ქალაქები ბასტამი, აიანისი, თეიშებაინი და სხვ. ურარტუს სხვა ქალაქები აგებული იყო საზეიმო ცერემონიებისთვის, მაგრამ თეიშებაინის დაგეგმარებაში აშკარად შეიმჩნევა დამატებითი დაცვის სისტემა, რომელიც აგებულია კიმირიელების შემოსევებიდან თავდასაცავად. 

## ლიტერატურა 
*Меликишвили Г. А. Урартские клинообразные надписи. — Москва: Издательство АН СССР, 1960.
* Zimansky P. Ecology and Empire: The Structure of the Urartian State. — Chicago: The Oriental Institute of the University of Chicago, 1985. — (Studies in ancient oriental civilizations). — ISBN 0-918986-41-9.

კატეგორია:ურარტუს მეფეები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 399

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 399** მიიღეს 1976 წლის 1 დეკემბერს. უშიშროების საბჭომ განიხილა სამოის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას სამოის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* [რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/399(1976))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
0399
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამოის შესახებ
კატეგორია:1976 წელი სამოაში
არგიშთი II

**არგიშთი II**  —  ურარტუს მეფე. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 714 - ძვ. წ. 685 წწ.

არგიშთი მეორე სამფო ტახტზე ავიდა მამამისის რუსა I-ის თვითმკვლელობის შემდეგ, რომელიც დაკავშირებული იყო ურარტუს არმიის დამარცხებასთან, რომელიც მათ განიცადეს ასურეთის მეფე სარგონ II-სთან. სარგონ II-ის ლაშქარმა ასევე აიღო და გაანადგურა ურარტუს რელიგიური ცენტრი მუსასირი, რომელიც ითვლებოდა სერიოზულ დარტყმად უმაღლესი ღვთაება ხალდის წინააღმდეგ. არგიშთის მმართველობის პერიოდში პრაქტიკულად მეტი ყურადღება ეთმობოდა ღმერთებს შივინისა და თეიშებას. 

ამ მოვლენების შემდეგ ასურეთსა და ურარტუს შორის დამყარდა მშვიდობიანი ურთიერთობა, მაგრამ მშვიდობის შენარჩუნების საფასურად ურარტუმ საკუთარ ტერიტორიაზე ასურელებს მისცა თავისუფალი მოქმედებისა და რკინის მადნისა და ხე-ტყის საწარმოებლად და ვაჭრობის გასავითარებლად. ასევე დასაშვებია, რომ ურარტუ ხარკის სახით აძლევდა ასურეთს პირუტყვსა და სხვა  სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს. ზოგიერთი ისტორიკოსი ურარტუს ისტორიის ამ პერიოდს უწოდებს „ვასალურს“ ასურელებთან.  მიუხედავად ამისა, ურთიერთობა ამ ორ ქვეყანას შორის რჩებოდა დაძაბული. სურულ არქივებში შემორჩენილია დაზვერვითი სახის დოკუმენტები ურარტუდან, რომელიც აშკარად მიუთითებს დაძაბულობის შესახებ სასაზღვრო ოლქებში.

არგიშთიმ ვერ გაბედა ღია წინააღმდეგობა ასურელების წინააღმდეგ და და საკუთარი საქმიანობა წარმართა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ამიერკავკასიაში. შემონახულია არგიშთის ლურსმული წარწერები, რომლებიც მოგვითხრობს სარწყავი არხის მშენებლობისა და აღმოსავლეთში ლაშქრობების შესახებ. ირანის აზერბაიჯანში აღმოჩენილი წარწერა მოგვითხრობს ამ ტერიტორიაზე არგიშთის ლაშქრობის შესახებ. ურარტუელთა სამხედრო წარმატებებს ამ ლაშქრობის დროს ისტორიკოსები სხვადასხვანაირად აფასებენ: ზოგიერთი თვლის, რომ არგიშთიმ მიაღწია კასპიის ზღვას, ზოგიერთი თვლის, რომ იგი არ გასცილებია ურმიის ტბას.  

სარდურის გარდაცვალების შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ადის სინახერიბი, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ურარტუში მამამისის სადაზვერვო ოპერაციებს. ურთიერთობა ორ სახელმწიფოს შორის გახდა ნაკლებად დაძაბული, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ურარტუს დასუსტება შეუქცევადი პროცესი გახდა. 
## ლიტერატურა
* Меликишвили Г. А. Урартские клинообразные надписи. — Москва: Издательство АН СССР, 1960.
*Zimansky P. Ecology and Empire: The Structure of the Urartian State. — Chicago: The Oriental Institute of the University of Chicago, 1985. — (Studies in ancient oriental civilizations). — ISBN 0-918986-41-9.
* Арутюнян Н.В. Биайнили — Урарту. Военно-политическая история и вопросы топонимики.. — Санкт-Петербург: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2006. — 368 с. — 1000 экз. — ISBN 5-8465-0133-8.

## სქოლიო
კატეგორია:ურარტუს მეფეები
შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტი

მინი|300პქ
**შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტი** (რუს. Дальневосто́чный федера́льный университе́т, რუსული აბრევიაციით ДВФУ /*დებეეფუ*/) — ვლადივოსტოკის ფედერალური უნივერსიტეტი.

2009 წლის მონაცემებით უნივერისტეტში მიმდინარეობს სწავლება 600-ზე მეტ საგანმანათლებლო პროგრამით, რომელთა შორისაა 49 საბაკალავრიატო პროგრამა, ე.წ. სპეციალიტეტის პროგრამათა რაოდენობა 90-ია, მაგისტრატურის პროგრამები კი რიცხვით სულ 14 ითვლის,
ასპირანტურისა და დოქტორანტურის მიმართულებით 64 სპეციალობა ფუნქციონირებს, უნივერსიტეტამდელი სასწავლო პროგრამების, ასევე კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამების რიცხვი 171-ია.

შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულია ცნობილი რუსი აღმოსავლეთმცოდნე-სინოლოგი, ჩინური ცივილიზაციის საბაზისო ტექსტების - „ჯუან-ძი“-ს, „დაო დე ძინ“-ის, „ცვლილებათა წიგნის“ მთარგმნელი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე ბრონისლავ ვინოგროდსკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ირატი (პარანა)

**ირატი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 812 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ირატის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 56 207 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 56.23 კმ²-ზე. ფართობი 999 516 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ხევსურული ხმალი

**ხევსურული ხმალი** — ქართული ხმლის ერთ-ერთი სახეობა. 

მთლიანი სიგრძე - 91.5 სმ. პირის - 80 სმ. ხმლის პირი დამზადებულია ფოლადისაგან, ცალლესულია, ორღარიანი, ოდნავ გახრილი, აქვს 15 სმ სიგრძის შაშარი (ორლესული წვერი). ყუასთან ახლოს წარმოდგენილია ორი ვიწრო ღარი, რომელიც ვადიდან შაშარამდე მიჰყვება. ტართან ახლოს, ორივე მხარეს ღარებში გამოსახულებები მოჩანს: ერთ მხარეს ზედა ღარში ლათინური ასოებია - INN, MINI, ხოლო ქვედა ღარში X-ის მსგავსი რვა ფიგურა. მეორე მხარეს ზედა ღარში - IEN, MINI და ქვედა ღარში X-ის ფორმის ფიგურა. ტარზე დაგებულია ვადაჯვარი, რომელიც მორთულია თითბრის ზარნიშით. ვადაჯვრის ზედაპირზე გამოსახულია კუდაწეული `ლომის~ ფიგურა, რომელიც გეომეტრიული ორნამენტებით მორთულ სივრცეშია ჩასმული. ვადაჯვრის უკანა მხარეც მორთულია თითბრის ზარნიშიანი ხაზებით. ტარი დამზადებულია ხისაგან, რომელზეც გადაკრულია შავი ფერის ტყავი. ტყავზე შეჭედილია ორი ვერცხლის სალტე, ოთხი ორნამენტირებული გობაკი, ტარის მოხრილ ადგილზე (ვაშლზე) გადაჭიმულია ვერცხლის ფირფიტა. ტარის ტყავი დაზიანებულია. 

ქარქაში დამზადებულია ხისაგან და მასზე გადაკრულია მოყვითალო ფერის ტყავი (ტყავი დაზიანებულია). ქარქაში შეჭედილია თითბრის სალტეებით, საცვეთებით და 16 სმ. სიგრძის ბუნიკით. ექვს სალტეზე გამოსახულია რელიეფურად შესრულებული ვარდულები. ორ ბრტყელ სალტეზე (ერთი ქარქაშის თავში, მეორე თითქმის შუა წელზე) მიმაგრებულია ტყავის სამხარიღლიე („ყაწიმი“), რომლის მთლიანი ზედაპირი მორთულია ხევსურული იარაღისთვის დამახასიათებელი ორნამენტირებული დეტალებით. ცალკე აღებულ ერთ დეტალს „ჯიხვის რქების“ ფორმა აქვს, რომლებიც ერთმანეთზე მიჯრითაა მიწყობილი და მთლიანობაში სამხარიღლიეს მორთულობასა და ჯავშანს წარმოადგენს. აღწერილი ხმალი ტიპური ხევსურული ხმალია, რომლის მსგავსი ნიმუშები საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში მრავლადაა დაცული. 

## ლიტერატურა
* ქაფიანიძე მ., ქართული ხმლების ტიპოლოგიისათვის, საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მოამბე, N 1, 2010
*Аствацатурян Э. Г., Оружие народов кавказа, Санкт-Петербург, 2004
* სულხან-საბა ორბელიანი, ლექსიკონი ქართული ტ. I თბ., 1991

კატეგორია:ქართული ხმლები
ფუშიმის სასახლე

250px|მინი|კუშიმის სასახლე ტენშუში
**ფუშიმის სასახლე**  (伏見城 ფუშიმი-ჯო?) აგრეთვე ცნობილი როგორც **მომოიამის სასახლე** ან **ფუშიმი-მომოიამის სასახლე** —  სასახლე, რომელიც მდებარეობს კიოტოს კუშიმის ადმინისტრაციულ რაიონში. დღევანდელი სტრუქტურა არის 1964 წლის ტოიოტომი ჰიდეიოსის მიერ აგებული თავდაპირველი, ორიგინალი სასახლის კოპიო.

## ისტორია
[250px|მინი|მარცხნივ|[ჩაი|ჩაის ოთახი ფუშიმის სასახლეში]]
თავდაპირველი სასახლის მშენებლობა დაიწყო 1592 წელს, როდესაც ჰიდეიოშიმ დატოვა რეგენტობის თანამდებობა,  სასახლის მშენებლობა კი  დასრულდა 1594 წელს. ოცი პროვინციიდან უკვე მომზადებული მუშები მუშაობდნენ სასახლის მშნებელობაზე, მათი რაოდენობა დაახლოებით 20000-დან 30000-მდე იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ გარე შეხედულებით სასახლე საბრძოლო მიზნებისთვისაა, სინამდვილეში სტრუქტურა განკუთვნილი იყო, როგორც ჰიდეიოშის საპენსიო სასახლე, სწორედ ამ მიზნისთვის იყო მოწყობილი და მორთული სასახლე. ეს სასახლე განსაკუთრებუით ცნობილია მისი ჩაის ცერემონიის ოთახით, რომლის კედლებიც და ხელსაწყოებიც დაფარული იყო ოქროს ფოთლით. სასახლე უნდა ყოფილიყო ჰიდეიოშის სამშვიდობო მოლაპარაკებების ადგილი ჩინელ დიპლომატებთან, რათა მოეძებნათ გზა კორეაში შვიდწლინი ომის დასასრულებლად, მაგრამ მისი აგებიდან ორ წელიწადში მიწისძვრის შედეგად სასახლე მთლიანად დაინგრა.

იგი მალევე აღადგინეს, სასახლეზე კონტროლი კი ტორი მოტოტადაზე გადავიდა, რომელიც იყო ტოკუგავა იეიასუს ვასალი. 1600 წელს სასახლე იშიდა მიტსუნარის მნიშვნელოვანი და ცნობილი ალყის შედეგად დაეცა. ტორი მოტოტადამ გამოიჩინა ძალიან დიდი სიმამაცე და ღირსება, ის სასახლეს თერთმეტი დღის განმავლობაში იცავდა და შეძლო იშიდას ძალების შეკავება, მან მის ბატონს ტოკუგავას მისცა დრო, რომ შეეკრიბა საკუთარი არმია. ამან ძალზედ დიდი გავლენა მოახდინა ამ ფაქტის შემდგომ მალევე დაწყებულ სეკიგაჰარას ომში, რომელმაც საბოლოო გამარჯვება მოუტანა ტოკუგავა იეიასუს მისი ყველა კონკურენტიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 
[200px|მინი|კარამონის ჭიშკარი, რომელიც გადაიტანეს [ნიში ჰონგან-ჯი|ნიში ჰონგან-ჯიში]]
1623 წელს ციხე დაიშალა და მისი ბევრი ოთახები და შენობები მთელ იაპონიაში სასახლეებსა და ტაძრებში იქნა გადანაწილებული. კიოტოს რამდენიმე ტაძარში, როგორიცაა იოგენ-ინი (養源院), გენკო-ანი  (源光庵) და ჰოსენ-ინი (宝泉院). მათ აქვთ სისხლით შეღებილი წარსული, ფუშიმის სასახლის დერეფანში ტორი მოტოტადამ და მისმა საზოგადოებამ თავი მოიკლეს.

1912 წელს იმპერატორ მეიჯის საფლავი აიგო სასახლის თავდაპირველ ტერიტორიაზე. სასახლე 1964 წლამდე მეორედ აღარ აშენებულა, ხოლო 1964 წელს მისი ზუსტად მსგავსი სასახლე აიგო ძალიან ახლოს და რაც მთავარია ბეტონით. ახალი ნაგებობა გახდა მუზეუმი ტოიოტომი ჰიდეიოსის ცხოვრებისა და ომების შესახებ, ასევე იმავე ტერიტორიაზე იყო ძალზედ მიმზიდველი პატრა პარკი სახელწოდებით სასახლის მიწა„“, მაგრამ ის საზოგადოებისთვის 2003 წელს დაიხურა.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* SengokuDaimyo.com : The website of Samurai Author and Historian Anthony J. Bryant.  Accessed 4 April 2011.

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის სასახლეები
კატეგორია:იაპონიის არქიტექტურა
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 36

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 36** მიიღეს 1 ნოემბერს, 1947 წელს, რეზოლუცია აღნიშნავდა, რომ საკონსულო კომისიის შეტყობინების თანახმად არცერთი მცდელობა არ ყოფილა დაპირისპირებული მხარეებიდან (ნიდერლანდები და ინდონეზიის რესპუბლიკა)
ინდონეზიის ეროვნულ რევოლუციაში ყოფილიყო მოქნილი გაეროს უშიშროების საბჭოს  27 რეზოლუციის თანახმად. რეზოლუციას მოუწოდებდა მხარეებს  შეთანხმებულიყვნენ, რომ ძალაში შესულიყო  აღნიშნული რეზოლუცია.

რეზოლუცია მიიღეს 7 ხმით ერთის წინააღმდეგ (პოლონეთი), ხოლო კოლუმბიამ, სირიამ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/36(1947))

0036
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდონეზიის შესახებ
კატეგორია:1947 წელი ინდონეზიაში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიდერლანდების შესახებ
კატეგორია:1947 წელი ნიდერლანდებში
კრის ევანზი

**კრისტოფერ რობერტ ევანზი** (; დ. 13 ივნისი, 1981) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია მარველის კომიქსების სუპერგმირების როლებით, როგორიცაა კაპიტანი ამერიკა (მარველის კონოსამყარო) და ადამიანი ჩირაღდანი „ფანტასტიკური ოთხეული“.
კარიერა დაიწყო 2000 წელს ტელესერიალში „საპირისპირო სქესი“, და მას შემდეგ გამოჩნდა ისეთ ფილმები, როგორიცაა *Not Another Teen Movie*, *Sunshine*, *Scott Pilgrim vs. the World*, *Snowpiercer* და *ნიჭიერი*. 2014 წელს ევანზს სარეჟისორო დებიუტი ჰქონდა დრამით *სანამ ჩვენ წავიდოდეთ*, რომელშიც თვითონვე ითამაშა მთავარი როლი.

## ადრეული ცხოვრება 
დაიბადა ბოსტონში და გაიზარდა პატარა ქალაქ სადბერიში. მისი დედა, ლიზა (დაბადებით კაპუანო) არის კონკორდის ახალგაზრდული თეატრის მხატვრული დირექტორი, ხოლო მამა, რობერტი სტომატოლოგია.

მას ჰყავს ორი და კარლი და შანა და ერთ უმცროსი ძმა - სკოთი, რომელიც აგრეთვე მსახიობია. 
ბიძა, მაიკ კაპუანო არის დემოკრატიული პარტიის კონგრესმენი ბოსტონიდან აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატაში. მისი დედა არის ნახევრად იტალიელი და ნახევრად ირლანდიელი. კრისი და მისი და-ძმა კათოლიკურად გაიზარდნენ.

დაამთავრა Lincoln-Sudbury რეგიონული საშუალო სკოლა. შემდეგ გადავიდა ნიუ-იორკში და გაიარა ლი სთრასბერგის თეტრისა და ფილმის ინსტიტუტის კურსები.

## ფილმოგრაფია 
### ტელევიზია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ლი სტრასბერგის თეტრისა და კინოს ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯურაკუდაი

250px|მინი|კურაკუდაის ნახატი
**ჯურაკუდაი** () — ცნობილი როგორც კურაკუტეი , ხელგაშლილი სასახლე, რომელიც აიგო ტოიოტომი ჰიდეიოშის იაპონიის ერთ-ერთი უდიდესი რეფორმატორის ბრძანებით კიოტოში, იაპონია. მშენებლობა დაიწყო 1586 წელს, როდესაც ტოიოტომი ჰიდეოშიმ დაიკავა კანპაკუს თანამდებობა, ამ თანამდებობას ის 19 თვე იკავებდა. ის მდებარეობს დღევანდელი კამიგიოს ტერიტორიაზე, სადაც ჰეიანის პერიოდში  საიმპერატორო სასახლე იდგა. 

ოსაკას სასახლის დასრულების შემდეგ ჰიდეიოში გადავიდა ჯურაკუდაიში, როდესაც შიმაზუს ოჯახმა კიუშუში გამარჯვება მოიპოვა. სწორედ ამ ადგილზე გააკეთა მან თავისი ადმინისტრაცია.

1588 წელს ჰიდეიოშიმ იმპერატორ გო-იოზეის მმართველობის ხანაში მანამ სანამ დაიმოის შეკრება გაიმართებოდა გამართა გულუხვი გართობა. მან დაადგინა კვარტლები სენ ნო რიკუისთვის მიწების ადგილზე, და უმასპინძლა ცნობილ უდიდეს კიტანოს ჩაის ცერემონიას კიტანოს მიმდებარედ 1587 წელს. 

ჰიდეიოშიმ კანპაკუს თანამდებობა 1591 წელს დატოვა  და გადასცა თავის  ძმისწულსს ტოიოტომი ჰიდეტსუგუს და ჩაიბარა ჯურაკუდაის რეზიდენცია. ჰიდეტსუგუმ გამართა რიგით მეორე ვიზიტი იმავე იმპერატორთან. 1594 წელს დაიწყო ჰიდეიოშის ახალი ფუშიმის სასახლის მშენებლობა, 1595 წელს კი, ჰიდეტსუგუ იძულებული გახდა დაეპატიმრებინა სეპპუკუ, ჯურაკუდაი დაიშალა, ფუშიმის სასახლეში უამრავ ნაწილთან ერთად მოხდა განმეორებითი შეკრება.

ამბობდნენ, რომ ის სახურავს ოქროს ფოთლის კრამიტებით ხურავდა, კურადაი იყო ზედმეტად ხელგაშლილი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სასახლე შედგებოდა საცხოვრებელი სახლებისგან, მას ასევე ჰქონდა თავდაცვითი სიმაგრეები და სასახლის ტიპური თხრილები. ჯურაკუდაის ზოგიერთი შენობა გადარჩა, მათ შორის ჰიუნ-კაკუ ნიში ჰონგან-ჯიში, კარამონი დაიტოკუ-ჯიში და მიოკაკუ-ჯის წინა კარიბჭე (ყველა კიოტოში). 

ბოლო დროინდელი არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს ოქროს ფოთლის კრამიტები.  

## რესურსები ინტერნეტში
*Discovery of tiles (in Japanese)

კატეგორია:იაპონიის არქიტექტურა
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
სან-ანტონიო-დე-პალე

**სან-ანტონიო-დე-პალე** () — ქალაქი ეკვატორულ გვინეაში, ანობონის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც მდებარეობს კუნძულზე ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. აფრიკაში ესპანეთის კოლონიური იმპერიის ყოფილი კუნძული.

ქალაქში ფუნქციონირებს აეროპორტი, საზღვაო პორტი, სამედიცინო დახმარების ცენტრი, სკოლა, შუქურა, რადიოსადგური და კათოლიკური მისია.

## გეოგრაფია 
thumb|left|200px|სან-ანტონიო-დე-პალეს ხედი
thumb|right|275px|სან-ანტონიო-დე-პალე კუნძულ ანობონის რუკაზე
ქალაქი მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე ვაკე და მშრალ ადგილას.

## ისტორია 
დაარსებულია პორტუგალიელი მოგზაურების მიერ. 1778 წელს ანობონის კუნძულთან ერთად გადავიდა ესპანეთის კონტროლ ქვეშ. 1801 წელს ინგლისელებმა აქ ააშენეს მცირე ფორტი, 1827 წელს ესპანეთმა იგი იჯარით დაუთმო ინგლისს, როგორც ბაზა მონათა ვაჭრობის წინააღმდეგ. სან-ანტონიო-დე-პალე ასევე იყო ანგოლიდან გამოქცეული მონების ევანგელიზაციის ცენტრი.

კაპუცინების და კარმელიტების მისიონერებმა 1580 წელს პირველად გაიხადეს ქალაქი საკუთარ ბაზად.

## მოსახლეობა 
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3492 ადამიანს (2012 წელი).

გავრცელებულია ანობონური (პორტუგალიურ-კრეოლური ენა) და ესპანური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ein Foto von San Antonio de Palé 

კატეგორია:ეკვატორული გვინეის ქალაქები
დრეზდენის ელბის ხეობა

**დრეზდენის ელბის ხეობა** — კულტურული ლანდშაფტი და ყოფილი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ტერიტორია, რომელიც გადაჭიმულია მდინარე ელბის გასწვრივ დრეზდენში, რომელიც არის საქსონის დედაქალაქი, გერმანია. ხეობა გადაჭიმულია დაახლოებით 20 კილომეტრზე (12 მილი), რომელიც კვეთს დრეზდენის აუზს, ის არის ერთ-ერთი იმ ორი კულტურული ლანდშაფტისა, რომელიც მდებარეობს ცენტრალური ევროპის ელბის მდინარის გასწვრივ .

რაც შეეხება მის სცენურ და არქიტექტურულ ფასეულობებს, ის მოიცავს დრეზდენის ურბანული ტერიტორიას, ისევე როგორც ბუნებრივი მდინარის ბანკებსა და ფერდობებს. ელბის ხეობა შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში 2004 წელს, თუმცა 2006 წლის ივლისში ის შევიდა მსოფლიოს საფრთხის ქვეშ მყოფი მემკვიდრეობის სიაში და საბოლოოდ გამოირიცხა 2009 წელს, რადგან აშენდა ვალდშლოსშენის ხიდი, რომელიც მდინარეს კვეთს.

## აღწერა
250px|მინი|მარცხნივ| „ფილმნეხთე“ დრესდენის ელბის ხეობაში, ქალაქის ფონზე
ელბის ხეობის ღირსშესანიშნაობები შეიცავს პილნიტცი ძველ სასახლეებთან და სოფლებთან ერთად, მაგალითად, როგორიცაა ლოშვიტცის სოფელი შლოს ალბრეჩთსბერგთან ერთად, ასევე ინჟინერიის ნიმუშები, როგორიცაა ცისფერი საოცრების ხიდი, შთანდსეილბაჰნ დრეზდენი და შვებებაჰნ დრეზდენი, ასევე ისტორიული ძეგლები:ბლუჰლ ტერასა, სემპეროპერისა და კათოლიკური ჰოფკირშე (თავდაპირველი სამეფოს რომალული -კათოლიკური ეკლესია). ტერიტორიის ნაწილი, როგორიცაა მაგალითად ბლასევითცი არის ისტორიული ქალაქის გარეუბანი, რადაგან იქ ასევე არსებობს სამრეწველო რაიონები.

## მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსი
გეგმები აეგოთ ოთხ-ჩიხიანი ვალდშლოსშენის ხიდი, რომელიც გადაკვეთდა ხეობას - აღმოჩნდა საკამათო. 2006 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა დრეზდენის ელბის ხეობა გადაიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში და დაემუქრნენ, რომ ამოშლიდნენ მას მსოფლიოს მემკვიდრეობის სიიდან. კომიტეტის ოფიციალური ვებსაიტის მიხედვით, კომიტეტმა დაადგინა, რომ „გეგმა ხიდის მშენებლობის შესახებ ელბეს გასწვრივ, სერიოზულ გავლენას მოახდენდა ლანდშაფტის მთლიანობაზე და ის ვეღარ დაიმსახურებდა მსოფლიოს მემკვიდრეობის  სიაში ყოფნას“, ამიტომაც გადაწყდა, რომ დრეზდენის ელბეს ხეობა დაემატებინათ მსოფლიოს მემკვიდრეობის  საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში. რათა კიდევ ერთხელ გადაეხედათ ამ ტერიტორიის ამოშლის საკითხი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიიდან 2007 წელს, თუ რა თქმა უნდა ყველა გეგმა ბოლომდე შესრულდებოდა.

2008 წლის ივლისში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა გადაწყვიტა, რომ დრეზდენის ელბის ხეობა დაეტოვებინათ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, იმ იმედით, რომ მშენებლობები გაჩერდებოდა და ლანდშაფტის მთლიანობა აღდგებოდა. თუ ეს არ მოხდებოდა, ამ ქონების ამოშლა მოხდებოდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან 2009 წელს.

2009 წლის ივნისში იუნესკომ გამართა შეხვედრა სევილიაში, სწორედ ამ შეხვედრაზე მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა გადაწყვიტა 14 ხმით 5-ის წინააღმდეგ თავი შეეკავებინათ დრეზდენის ელბის ხეობის მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სატატუსის შეჩერებისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Dresden Elbe Valley / Official UNESCO Website

## სქოლიო
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ყოფილი ძეგლები
ნინსტინცი

**ნინსტინცი** — ჰაიდას ტომის ინდიელთა სოფელი და გუაი-ჰაანასის ეროვნული პარკის ნაკრძალი და ჰაიდას მემკვიდრეობის ძეგლის შემადგენელი ნაწილი ბრიტანეთის კოლუმბიის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, კანადაში.

## სახელი 
სოფელს რამდენიმე სახელი აქვს. მაგ.,  ნან-სდინსი, სკუნგვაი და სგანგ-გვეი, ჰაიდას ტომი იგივე სახელს უწოდებდა ენტონის კუნძულსაც, სადაც მდებარეობდა სოფელი და აღნიშნული სახელი ითარგმნებოდა, როგორც „სოფელი კუნძულ რედკოდზე“. XVIII საუკუნის დასასრულს და XIX საუკუნის დასაწყისში მას მოიხსენიებდნენ, როგორც კოიაკს და ქუიაჰს, მათი ლიდერის კოიაჰის პატივისცემის ნიშნად, ხოლო  სახელწოდება ნინსტინცი მიიღო XIX საუკუნეში მათი ყველაზე ძლიერი მართველის სახელის მიხედვით.

## თანამედროვე მდგომარეობა 
სოფელი ნინსტინცი ჰაიდას ტომის დასახლებებს შორის ყველაზე სამხრეთით მდებარეობდა. ამჟამად ნინსტინცში თავმოყრილია ტოტემური ბოძების უდიდესი კოლექცია, რომლებიც ადგილობრივი ხელოვნების შედევრებს წარმოადგენენ.  თუმცა დალპობის საფრთხის ქვეშ არიან ადგილობრივი ნესტიანი კლიმატის გამო.  სოფელი ნინსტინცი ტურისტებისათვის საკმაოდ მოუხერხებელ ადგილზე მდებარეობს მასზე მოხვედრა შესაძლებელია მხოლოდ საზღვაო ან საჰაერო გზით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Parks Canada website 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
კატეგორია:კანადის არქეოლოგიური ძეგლები
განსაკუთრებული ურთიერთობები (საერთაშორისო ურთიერთობები)

**განსაკუთრებული ურთიერთობები** — დიპლომატიური ურთიერთობა, რომელიც განსაკუთრებით ძლიერია.

ეს შეიძლება განვიხილოთ დიდი ბრიტანეთისა და აშშ-ს მაგალითზე, რომელიც ისტორიულად მჭიდრო ურთიერთობით გამოირჩევა. უფრო ფართო გამოყენება აქვს, ანგლოსფეროს გარეთ, მთელი აშშ-ევროკავშირის ურთიერთობების და შემდეგი ურთიერთობების ასაღწერად:

* ალბანეთ-კოსოვოს ურთიერთობები
* არგენტინა-ბრაზილიის ურთიერთობები
* ავსტრალია-ახალი ზელანდიის ურთიერთობები
* აზერბაიჯან-თურქეთის ურთიერთობები
* ბელარუს-რუსეთის ურთიერთობები
* ბრაზილია-პორტუგალიის ურთიერთობები
* კანადა-ნიდერლანდების ურთიერთობები
* აშშ-კანადის ურთიერთობები
* გერმანია-ჩინეთის ურთიერთობები
* პაკისტან-ჩინეთის ურთიერთობები
* რუსეთ-ჩინეთის ურთიერთობები
* ეგვიპტე-სუდანის ურთიერთობები
* არაბთა გაერთიანებული საამიროები-ეგვიპტის ურთიერთობები
* მონაკო-საფრანგეთის ურთიერთობები
* ვატიკან-იტალიის ურთიერთობები
* ინდოეთ-ისრაელის ურთიერთობები
* ინდოეთ-რუსეთის ურთიერთობები
* აშშ-ისრაელის ურთიერთობები
* აშშ-იაპონიის ურთიერთობები
* ვიეტნამ-ლაოსის ურთიერთობები
* მოლდოვა-რუმინეთის ურთიერთობები
* არაბთა გაერთიანებული საამიროები-პაკისტანის ურთიერთობები
* პაკისტან-საუდის არაბეთის ურთიერთობები
* აშშ-საუდის არაბეთის ურთიერთობები
* მონტენეგრო-სერბეთის ურთიერთობები
* ბრიტანეთის იმპერიისა და ერთა თანამეგობრობის სხვადასხვა ნაწილებს შორის ურთიერთობები
** გაერთიანებული სამეფო-კანადის ურთიერთობები
** გაერთიანებული სამეფო-ეგვიპტის ურთიერთობები
** გაერთიანებული სამეფო-ინდოეთის ურთიერთობები 
** გაერთიანებული სამეფო-სამხრეთ აფრიკის ურთიერთობები
** არაბთა გაერთიანებული საამიროები-გაერთიანებული სამეფოს ურთიერთობები
* ურთიერთობა ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის
** ბელგია-ნიდერლანდების ურთიერთობები
** კვიპროსს-საბერძნეთის ურთიერთობები
** ფინეთ-შვედეთის ურთიერთობები
** საფრანგეთ-გერმანიის ურთიერთობები
** საბერძნეთ-საფრანგეთის ურთიერთობები
** იტალია-საფრანგეთის ურთიერთობები
** გერმანია-იტალიის ურთიერთობები
** იტალია-საბერძნეთის ურთიერთობები
** პოლონეთ-უნგრეთის ურთიერთობები

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობათა ტერმინოლოგია
კატეგორია:დიპლომატია
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 100

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 100** მიიღეს 1953 წლის 27 ოქტომბერს, პალესტინაში არსებული გაეროს საზავო ხელშეკრულებების მეთვალყურეობის ორგანიზაციის (TSO) კადრების ხელმძღვანელისგან შეტყობინების მიღების შემდეგ, უშიშროების საბჭომ განაცხადა, რომ დემილიტარიზებულ ზონაში სასურველი იყო სამუშაოების შეჩერება. საბჭომ ასევე აღნიშნა, რომ იგი ენდობოდა TSO-ს და შეასრულებდა აღნიშნულ მითითებას.

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.

## რესურსები ინტერნეტში
* [რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/100(1953))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1953 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პალესტინის შესახებ
კატეგორია:1953 წელი პალესტინაში
კუნძულოვანი რეგიონი

**კუნძულოვანი რეგიონი** () — ეკვატორული გვინეის რეგიონი. მასში შედის აფრიკაში ესპანეთის კოლონიური იმპერიის ყოფილი კუნძულები ბიოკო და ანობონი. მდებარეობს გვინეის ყურეში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქვეყნის დედაქალაქი მალაბო.

ფართობი — 2034 კმ², 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 339 695 ადამიანს.

ადმინისტრაციული თვალსაზრისით დაყოფილია 3 პროვინციად:

რეგიონში ყველაზე დიდი ქალაქია მალაბო, მაგრამ არსებობენ სხვა, უფრო მცირერიცხოვანი ქალაქებიც, როგორებიცაა: ლუბა, რიაბა, რებოლა, ბანეი და სან-ანტონიო-დე-პალე.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის რეგიონები
მაჯდ-ოს-სალტანე

**მაჯდ-ოს-სალტანე** – ირანელი გენერალი, „ქალაქ თბილისის აღწერის“ ავტორი, ყაჯართა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი. მის შესახებ მწირი ცნობებია ჩვენამდე მოღწეული. ცნობილია, რომ იგი ურმიიდან მთელი ოჯახით თბილისში გადმოვიდა საცხოვრებლად. ამის მიზეზად ის თავის ქვეყანაში სწავლა-განათლებისათვის არასაკმარის პირობებს ასახელებდა.

ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში დაცულია სპარსული ხელნაწერი წიგნების მნიშვნელოვანი კოლექცია, რომლის საფუძველს შეადგენს მაჯდ-ოს-სალტანეს მიერ შეკრებილი ხელნაწერები. ეს კოლექცია ფრიად საყურადღებო ერთეულებს შეიცავს. კოლექციაში მოიპივება თვით მისი მფლობელის და შემკრების ნაწარმოებები, რომლებიც ახასიათებენ მათ ავტორს, როგორც პროგრესულად მოაზროვნე ირანელს.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 571

## რესურსები ინტერნეტში
* მაჯდ-ოს-სალტანე, „ქალაქ თბილისის აღწერა“

კატეგორია:ირანელი გენერლები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 138

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 138** მიიღეს 1960 წლის 23 ივნისს. არგენტინის საჩივრის გამო ისრაელის შესახებ, რომელიც დაკავშირებული იყო აიხმანის გატაცებასთან. არგენტინის წარმომადგენლები აცხადებდნენ, რომ ეს იყო მათი ქვეყნის სუვერენიტეტის ძლიერი დარღვევა. საბჭომ მიიჩნია, რომ ამგვარი ქმედებები, თუ იგი განმეორდება, საფრთხეს უქმნის საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას და მოითხოვა, რომ ისრაელის გადაეხადა შესაბამისი კომპენსაცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების და საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად. ისრაელმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ აღნიშნული საკითხი სცილდება უშიშროების საბჭოს კომპენტენციას და უნდა გადაწყდეს ორმხრივი მოლაპარაკებების შედეგად. 

რეზოლუცია მიიღეს 8 ხმით. საბჭოთა კავშირმა და პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკამ თავი შეიკავეს. არგენტინის წარმომადგენელი კენჭისყრას ესწრებოდა, როგორც საბჭოს წევრი, მაგრამ არ იღებდა მასში მონაწილეობას. 

## რესურსები ინტერნეტში
* [რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/138(1960))

0138
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები არგენტინის შესახებ
კატეგორია:1960 წელი ისრაელში
კატეგორია:1960 წელი არგენტინაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 155

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 155** მიიღეს 1960 წლის 24 აგვისტოს. უშიშროების საბჭომ განიხილა კვიპროსის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას კვიპროსის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*[რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/155(1960))

0155
0155
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
კატეგორია:1960 წელი კვიპროსში
სერჟიკ, წადი!

**სერჟიკ, წადი!** () — სომხეთის ოპოზიციის ძირითადი პოლიტიკური ლოზუნგი. ფართოდ გავრცელდა 2009 წლიდან, ამ პერიოდისათვის სომხეთის პრეზიდენტი სერჟ სარქისიანი ხელისუფლებაში უკვე ერთი წლის მოსული იყო.

ლოზუნგი თავდაპირველად გაისმა სომხეთის ეროვნული კონგრესის მიტინგზე, თუმცა შემდეგ გასცდა ერთი პარტიის ფარგლებს და აქტიურად გამოიყენებდნენ სხვა პარტიებიც და ასევე რიგითი მოქალაქეებიც, განურჩევლად პარტიული კუთვნილებისა, მათ შორის ყარაბაღის ომის ვეტერანებიც.

ლოზუნგი ასევე პოპულარულია სომხურ დიასპორაშიც. აღნიშნული ლოზუნგით ხვდებოდნენ სარქისიანს სტრასბურგში, პრაღაში, პარიზსა და ლოს-ანჯელესში.

სომხეთის სტრატეგიული და ეროვნული კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელის მანველ სარქისიანის თქმით დევიზმა „სერჟიკ, წადი!“ შეიძინა უნივერსალური ხასიათი.

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკური ლოზუნგები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 30

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 30** მიიღეს 1947 წლის 25 აგვისტოს. საბჭომ მოუწოდა ინდონეზიის დამოუკიდებლობისათვის ომში მონაწილე მხარეებს ნიდერლანდებსა და ინდონეზიას დიპლომატიური ურთიერთობისა და გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 27 შესრულებისაკენ.

რეზოლუცია მიიღეს 7 ხმით. თავი შეიკავეს კოლუმბიის, პოლონეთის, საბჭოთა კავშირის და გაერთიანებული სამეფოს წამომადგენლებმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* [რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/ru/documents/ods.asp?m=S/RES/30(1947))

0030
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდონეზიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიდერლანდების შესახებ
კატეგორია:1947 წელი ინდონეზიაში
კატეგორია:1947 წელი ნიდერლანდებში
რიო-მუნი

**რიო-მუნი** (; მეორე დასახელება — მბინი) — ეკვატორული გვინეის კონტინენტური რეგიონი, მოიცავს გეოგრაფიულ რეგიონს, რომლის ფართობია — 26 017 კმ². 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 882 747 ადამიანს.. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბატა.

## გეოგრაფია 
რეგიონი ჩრდილოეთით ესაზღვრება კამერუნს, სამხრეთით გაბონს, დასავლეთიდან გარს ერტყმის გვინეის ყურის წყლები.

## ისტორია 
რიო-მუნის ტერიტორია აღმოაჩინეს პორტუგალიელებმა XV საუკუნეში. დასახელება წარმოიშვა ესპანური სიტყვისაგან რიო — «მდინარე» და მუნი — «ჩუმი, მშვიდი». თავდაპირველად რიო-მუნი იყო პორტუგალიის კოლონია, მაგრამ შემდეგ, 1778 წელს, ელ-პარდოს შეთანხმების თანახმად გადავიდა ესპანეთის ხელში. ესპანელები იმედოვებდნენ, რომ ამ ტერიტორიიდან გასაყიდად და სხვა საჭიროებისთვის მონებს მოიპოვებდნენ, მაგრამ მოსახლეობის დიდი ნაწილი გარდაიცვალა ყვითელი ციებ-ცხელებისგან და ტერიტორია თითქმის უკაცრიელი გახდა. ადგილობრივ პლანტაციებში (კერძოდ ამ ტერიტორიაზე მრეწველობის ძირითადი დარგი იყო კაკაოს ექსპორტი) მუშა ძალა მნიშვნელოვნად შემცირდა და ამიტომ ამ ტერიტორიაზე გადმოასახლეს სხვა მაცხოვრებლები. რიო-მუნი ესპანეთის გვინეის პროვინცია გახდა მხოლოდ 1959 წელს.

## მსხვილი ქალაქები 
რიო-მუნის რეგიონის ყველაზე უფრო მსხვილი ქალაქია რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბატა, მის გარდა რეგიონში არსებობს სხვა დიდი ქალაქები: ევინაიონგი, ებებიინი, აკალაიონგი, აკურენამი, მონგომო და სხვა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით დაყოფილია 4 პროვინციად:

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის რეგიონები
ბელა რამზი

**ბელა რამზი** (; დ.2004) — ინგლისელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ლიანა მორმონტის როლის შესრულებისთვის HBO-ს ტელესერიალ *სატახტოთა თამაშში*.

## კარიერა
2014 წელს შევიდა ახალგაზრდა მსახიობების სკოლაში Central Junior Television Workshop ნოტინგემში. იმავე წელს ჩატარდა  სტივენ სპილბერგის კინოფილმ „დიდი და კეთილი გიგანტის“ გასაუბრება, რომელშიც ბელა რამზი მონაწილეობდა სოფის როლისთვის, მაგრამ როლი არ დაუმტკიცეს. ფინალში რამზის გამოჩენის შემდეგ, *The Hollywood Reporter*-ის ჟურნალმა რამზი 6 სეზონის ამომავალ ვარსკვლავად დაასახელა.
2017 წელს მოხდება The Worst Witch-ის ეკრანიზაცია რომელშიც მონაწილეობას მიიღებს ბელა რამზი, მილდრედ ჰაბლის როლში.
## ფილმოგრაფია
### ტელევიზია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 2004
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იავური მარტორქა

**იავური მარტორქა** () — ერთ-ერთი უიშვიათესი მარტორქისებრთა ოჯახის ხუთი, დღემდე შემორჩენილი სახეობიდან. მიეკუთვნება იმავე გვარს, რასაც ინდური მარტორქა. მისი საშუალო სიგრძეა 3,1-3,2 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 1,4-1,7 მეტრი. რქების სიგრძე დაახლოებით 25 სმ-ია. რქები აქვთ მხოლოდ ზრდასრულ მამალ ინდივიდებს, დედლებს რქები საერთოდ არ აქვთ. დიდი ზომის ძუძუმწოვრებში ყველაზე იშვიათია. მას შემდეგ, რაც ევროპელთა რაოდენობა გაიზარდა იავური მარტორქის გავრცელების რაიონებში, გაიზარდა მასზე სანადავლო ნადირობა. ჰაბიტატის დაკარგვამ, განსაკუთრებით კი ვიეტნამის ომის დროს, ხელი შეუწყო როგორც რაოდენობრივ შემცირებას, ისე ხელახლა აღდგენის შენელებას. შემორჩენილი ინდივიდები მაინც საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული დაცვის ქვეშ იმყოფებიან, რადგან არსებობს ბრაკონიერობის, დაავადებების და სხვ. რისკები.

იავური მარტორქა ველურ ბუნებაში დაახლოებით 30-45 წელს ცოცხლობს. იგი ბინადრობს ბარის წვიმიან ტყეებში. იავური მარტორქები მარტოხელა ცხოვრებას ეწევიან, გარდა შეჯვარების სეზონისა და ახალშობილის აღზრდის დროს. ადამიანს თავს მხოლოდ მაშინ ესხმიან, როდესაც საფრთხეს გრძნობენ. 2011 წელს ფოტოხაფანგით დააფიქსირეს დედალი, მამალი და ახალშობილი მარტორქა, რაც იმას მოწმობს, რომ ჯერ კიდევ შესაძლებელია ამ სახეობის გადარჩენა. მოგვიანებით ფოტოზე აღბეჭდეს კიდევ 35 ინდივიდი.

## ლიტერატურა 
* კ. მაგკი, ჯ. მაკეი, „ცხოველები“, გვ. 76. თბ. 2009.

## რესურსები ინტერნეტში
* იავური მარტორქა — Rhinoceros sondaicus
* იავური მარტორქა — Rhinoceros sondaicus 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდური მარტორქები
კატეგორია:ბანგლადეშის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ინდოეთის ძუძუმწოვრები
ალექსანდრე I (შოტლანდია)

**ალექსანდრე I** (; დ. 1078, დანფერმლინი — გ. 23 აპრილი, 1124, სტირლინგი) — შოტლანდიის მეფე 1107–1124 წლებში. დანკელდების დინასტიის წარმომადგენელი.

ალექსანდრე I 1078 წელს დანფერმლინში დაიბადა. მამამისი იყო მალკოლმ III, ხოლო დედა — მარგარეტ უესექსელი. იგი მალკოლმისთვის მეხუთე ვაჟი იყო, მაგრამ სამი მათგანი ადრეულ ასეკში გარდაიცვალა. მალკოლმ III-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ძმა დონალდ III ავიდა, ხოლო მისი სიკვდილის შემდეგ შოტლანდიაში ალექსანდრეს უფროსი ძმა, ედგარი გამეფდა.

1107 წელს ედგარი გარდაიცვალა. მას მემკვიდრე არ დარჩენია, ამიტომ ტახტზე ალექსანდრე ავიდა ალექსანდრე I-ის სახელით. ტახტზე ასვლის შემდეგ, მან თავის ძმასა და მემკვიდრეს, პრინცა დეივიდს სამხრეთ შოტლანდიის მართვის ნება დართო.

ალექსანდრე I ფაქტობრივად, აღიარებდა ინგლისის მეფე ჰენრი I-ისადმი მორჩილებას. მან იქორწინა ჰენრის არალეგალურ შვილზე, სიბილაზე. 1114 წელს ალექსანდრე I პირადად მეთაურობდა შოტლანდიის არმიას, რომელიც მან ჰენრის მიერ მოწყობილ უელსის წინააღმდეგ განხორციელებული კამპანიისთვის დასახმარებლად შეკრიბა. მიუხედავად ასეთი მორჩილებისა, ალექსანდრე ცდილობდა შეენარჩუნებინა შოტლანდიის ეკლესიის დამოუკიდებლობა. ალექსანდრე I გარდაიცვალა 1124 წელს. ძმის მსგავსად, არც მას დარჩენია მემკვიდრე და ტახტზე მისი უმცროსი ძმა დეივიდ I ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე I — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1078
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1124
ლუბა (ეკვატორული გვინეა)

**ლუბა** ანუ **სან-კარლოს-დე-ლუბა** () — ქალაქი ეკვატორულ გვინეაში, სამხრეთ ბიოკოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ლუბის ყურე 1471 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიელმა ზღვაოსანმა ფერნანდო პომ. 1778 წლის 24 ოქტომბერს დონ ფერნანდო ფელიპე დე ლოს სანტოს ტორომ, რომელიც მეთაურობდა ექსპედიციას გემებით "სანტა კატალინა", "სოლედადი" და "სანტიაგო" გადასხდა ბოლოკოს ყურეში, რათა საკუთარი მეფის კარლ III-ის სახელით დაეკავებინა კუნძული ბიოკო და გვინეის ყურის ყველა სხვა კუნძული და ეს ტერიტორიები სან-ილდეფონსოს და ელ-პარდოს შეთანხმებების თანახმად შეეყვანა ესპანეთის სამეფოს შემადგენლობაში, რის შემდეგაც პორტუგალიის სამეფო ამ მიწებს გადასცემდა ესპანეთის სამეფოს. აქ მან დააარსა პატარა დასახლება და მეფის პატივსაცემად დაარქვა სან-კარლოსი.

ფრანსისკო მასიას ნგემას დიქტატურის დროს ქალაქს სახელი გადაერქვა და ეწოდა სან-კარლოს-დე-ლუბა, ბელად ლუბას პატივსაცემად, რომელიც 1910 წელს მეთაურობდა აჯანყებას ესპანელების წინააღმდეგ.

## დემოგრაფია 
ქალაქის მოსახლეობა წლების მიხედვით:

## ტრანსპორტი 
ქალაქში მისვლა შესაძლებელია ან ზღვით, ან მთავარი გზით, რომელიც ლუბას აკავშირებს ქვეყნის დედაქალაქ მალაბოსთან. ცოტა ხნის წინ ქალაქის მახლობლად გაიხსნა თავისუფალი პორტი, რომლითაც შესაძლებელი გახდა იქ უფრო დიდი გემების შესვლა, კერძოდ ნავთობის მრეწველობის უზრუნველყოფის გემების.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის ქალაქები
ბიაფრის ყურე

thumb|right|270px|ბიაფრის ყურე (Bight of Bonny) გვინეის ყურის რუკაზე
**ბიაფრის ყურე** (; ) — ყურე ატლანტის ოკეანეში, გვინეის ყურის ნაწილი. ყურის დასახელება წარმოიქმნა ევროპელების მიერ ეთნონიმ „*მაფრას*“ დამახინჯებით. გადაჭიმულია მდინარე ნიგერის შესართავიდან ლოპესის კონცხამდე (გაბონი). ჩაედინება მდინარე სანაგა. ბიაფრის ყურის წყლები გარს ერტყმის ნიგერიის, კამერუნის, ეკვატორული გვინეის და გაბონის სანაპიროებს. ყველაზე დიდი კუნძულია — ბიოკო. გამოიყოფა კამერუნის ყურე, რომელშიც ჩაედინებიან მდინარეები: კამერუნი, ვური, მუნგო, მუნგაზი.

1972 წელს ნიგერიის სამოქალაქო ომის შემდეგ ბიაფრის სახელმწიფოს გამოყოფის გამო ნიგერიის ხელისუფლებამ ყურეს სახელი შეუცვალა და უწოდა *ბონის ყურე* (სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ბონის სახელის გამო) სეპარატისტული ტოპონიმის ლიკვიდაციის მიზნით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:აფრიკის ყურეები
კატეგორია:ნიგერიის გეოგრაფია
კატეგორია:კამერუნის გეოგრაფია
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის გეოგრაფია
კატეგორია:გაბონის გეოგრაფია
სან-ჟუან-დუ-ტრიუნფუ

**სან-ჟუან-დუ-ტრიუნფუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მატეუს-დუ-სულის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 704 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.02 კმ²-ზე. ფართობი 720 407 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელ-ამადია

**ელ-ამადია** () — სოფელი ერაყში. მდებარეობს დაჰუკის მუჰაფაზაში და განთავსებულია შემაღლებული ადგილის თხემზე, რომლის სიგრძეა 1 000 მეტრი, ხოლო სიგანე - 500 მ. ზღვის დონიდან მდებარეობს 1 400 მეტრზე. თურქეთის საზღვრიდან 17 კმ-ში.

## ისტორია 
300px|მინი|მარცხნივ|სახლები კლდეებზე.
დასახლების ისტორია იწყება ჯერ კიდევ ძვ. წ. III ათასწლეულიდან. დიდი ხნის განმავლობაში სოფელში მოხვედრა შესაძლებელი იყო კლდეში გამოკვეთილი, ვიწრო ქვის კიბისებური საფეხურებით. თანამედროვე შენობებთან ერთად აქ შემონახულია ძველი ასურული შენობების, ასევე სინაგოგისა და ქრისტიანული ეკლესიის ნანგრევები.

ლეგენდის თანახმად, სოფლის გარშემო ცხოვრობდნენ სპარსელი მოგვები და ქურუმები, რომლებიც ცნობილი იყვნენ ჯადოქრობით. სწორედ აქედან, ზოგიერთი მკვლევარის თანახმად, გაიგზავნა ბეთლემში სამი მოგვი მცირეწლოვანი იესო ქრისტეს თაყვანისსაცემად.

ასევე აქ დაიბადა მეამბოხე ებრაელი დავით ალროი (XII საუკუნე), რომელმაც საკუთარი თავი მესიად გამოაცხადა. 

ისტორიკოს ჯოზეფ ჰა-კოენის (1496-1575 წწ.) ცნობით 1163 წელს სოფლის ებრაული მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა  1 000-ს ოჯახს. ალროი ჩაუდგა რევოლუციას სათავეში  ამადიის წინააღმდეგ, მაგრამ მოკლეს მისი მსვლელობის პერიოდში. 

XIX საუკუნის დასასრულის მონაცემებით მოსახლეობის საერთო რაოდენობაა 6 000 ადამიანი, საიდანაც 2 500 იყო ქურთი, 1 900 — ებრაელი, 1 600 — ქალდეველი. მოსახლეობის რაოდენობა პრაქტიკულად არ შეცვლილა. აქ ერთმანეთის გვერდით კეთილმეზობლურად ცხოვრობენ ქრისტიანები და მუსულმანები.

## სქოლიო
კატეგორია:ერაყის სოფლები
აზიური ლომი

**აზიური ლომი,** ასევე ცნობილია როგორც **ინდური ლომი** () — ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა,  ლომის ორი ქვესახეობიდან ერთ-ერთი. იგი ბინადრობს ინდოეთში. დღეისთვის შემორჩენილია მისი მხოლოდ ერთი პოპულაცია ინდოეთის გუჯარათის შტატში. იგი შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში, რადგან გამოირჩევა საკმაოდ მცირე რაოდენობით.

აზიური ლომი გავრცელებული იყო თურქეთში, სპარსეთში, მესოპოტამიაში, ინდოეთში, ცენტრალურ აზიაში, აღმოსავლეთით მდინარე ინდამდე. 2010 წლიდან მისი რაოდენობა სტაბილურად იზრდება გირის ტყის ეროვნულ პარკში. 2015 წლის მონაცემებით პარკში 523 ლომი იყო. აქედან 109 ზრდასრული მამალი, 201 ზრდასრული დედალი და 213 ბოკვერი.

აზიური ლომი შეფერილობით მუქი ყავისფერია. მამლებს აქვთ ფაფარი. ზრდასრული ლომის სიგრძეა დაახლოებით 1,95-2 მეტრი. მისი კუდი 80 სმ-მდეა. მამლის საშუალო წონაა 160-190 კგ. ხოლო დედლის 110-120 კგ.

## გალერეა 

Gir lion.jpg|მამალი 
Lion female.jpg|დედალი 

## ლიტერატურა 
* Kaushik, H. (2005). "Wire fences death traps for big cats" . *The Times of India*.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლომები
ტურინის პაპირუსის რუკა

right|thumb|450px|რუკის მარცხენა მხარე
right|thumb|450px|რუკის მარჯვენა მხარე
**ტურინის პაპირუსის რუკა** — ძველეგვიპტური რუკა, რომელიც ჩვეულებრივ განიხილება, როგორც მსოფლიოში უძველესი დღემდე შემონახული გეოგრაფიული და გეოლოგიური რუკა.

რუკაზე გამოსახულია ჰაზი-ჰამამამათის 15 კილომეტრიანი ხეობა. მასზე მითითებულია ასევე მიმდებარე სოფლები, მთები, ოქროს საბადოები და კარიერები. რუკა დასრულებულია ძვ. წ. 1600 წელს რამსეს IV-ის მიერ ორგანიზებული ექსპედიციის მონაწილეებისათვის. 

რუკა, რომელიც ამჟამად გამოფენილია ტურინის ეგვიპტურ მუზეუმში, აღმოაჩინა ნაპოლეონის ელჩმა ეგვიპტეში საფრანგეთის გენერალურმა კონსულმა ბერნარდინო დროვეტიმ დეირ-ელ-მედინაში, თებეს ხელოსანთა სოფელში.

აღდგენის შემდეგ მისი ზომებია 280X14 სმ. 

## ლიტერატურა
* Harrell, J.A. and V.M. Brown, 1992a, «The world’s oldest surviving geological map — the 1150 BC Turin papyrus from Egypt», *Journal of Geology* 100 (1992), pp.3-18.
* Harrell, J.A. and V.M. Brown, 1992b, «The oldest surviving topographical map from ancient Egypt (Turin Papyri 1879, 1899 and 1969)», *Journal of the American Research Center in Egypt* 29 (1992), pp.81-105.

კატეგორია:რუკები
კატეგორია:ეგვიპტური პაპირუსები
აზირუ

მინი|აზირუს გზავნილი ამურუდან ფარაონისათვის
**აზირუ** — ამარნის წერილიდან ცნობილი მმართველი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყანა ამურუდან. მისი მმართველი იყო ძვ. წ. 1340 წლიდან ძვ. წ. 1315 წლამდე. ხეთების რეფორმატორი ფარაონის ეხნატონის (ამენჰოტეპ IV-ის) თანამედროვე. თავი გაითავისუფლა ეგვიპტელების ბატონობისაგან, მაგრამ შემდეგ გახდა ხეთების ვასალი და გახდა მათი ინტერესების გამტარებელი რეგიონში.

აზირუ იყო  ამურუს მეფის, აბდი-აშირტას ვაჟი და მამის მსგავსად ისიც ატარებდა პოლიტიკას, რომელიც მიზნად ისახავდა ქვეყნის დამოუკიდებლობას. თავის წერილებში ფარაონ ამენჰოტეპ IV-ისადმი, მან დაარწმუნა ეს უკანასკნელი ეგვიპტის ერთგულებაში. აზირუს დანაყოფებმა აიღეს ჩრდილოეთ ბიბლოსის ქალაქები ამია, არდატა ირკატა და ვახლია. შემდეგ იგი დაემუქრა სირიის ქალაქებს კატნას, ტუნიპს, ნიიას და სიმირას. ქალაქი სიმირა იყო ბიბლოსის მეფე რიბ-ადის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ცენტრი. აზირუს მიერ ქალაქ სიმირის აღების შემდეგ, მან მოახერხა და ქალაქიდან გააძევა მეფე რიბ-ადი, რომელიც ასევე ითვლებოდა ფარაონის მოკავშიირედ რეგიონში.

მიუხედავად იმისა, რომ რიბ-ადი მრავალ წერილს აგზავნიდა ეგვიპტის ფარაონის კარზე, რათა ეჩვენებინა აზირუს მაქინაციები და მის წინააღმდეგ აემხედრებინა ფარაონი, მაინც ვერაფერი ვერ მოახერხა, რადგან აზირუს ეგვიპტეში ძლევამოსილი მფარველი ჰყავდა  — „ჩრდილოეთის ქვეყნების მმართველი“ დუდუ. მისი დახმარებით ფარაონმა აზირუ დანიშნა ამურუს ახალ მმართველად. ამავე დროს მან მიიღო ფარაონის მოწვევა თებეს სასახლეში, რათა დაემტკიცებინა მისადმი მორჩილება. მიზეზად წერილში ასახელებდა ხეთების მეფე სუფილულიუმა I-ის სიახლოვეს, რომელიც მიდიოდა სალაშქროდ სირიაში.

ეგვიპტეში ხანგრძლივად ყოფნის პერიოდში, დუდუს დახმარებით საბოლოოდ მოახერხა ფარაონის დარწმუნება მისადმი ერთგულებაში და გაათავისუფლეს. დაახლოებით ძვ. წ. 1320 წელს მან ხეთების სამეფოსთან დადო ვასალური ხელშეკრულება.

აზირუ გარდაიცვალა ხეთების მეფე მურსილი II-ის მმართველობის მეშვიდე წელს. გარკვეული დროით ტახტზე ავიდა მისი ვაჟი არი-ტესუპი, ხოლო შემდეგ შვილიშვილი დუპი-ტესუპი.

## ლიტერატურა
* Wolfgang Helck: Aziru. В: Wolfgang Helck (изд.): Lexikon der Ägyptologie (LÄ). Band I, Harrassowitz, Wiesbaden 1975, ISBN 3-447-01670-1, Sp. 587–588.
* Moran, William L. *The Amarna Letters.* Johns Hopkins University Press, 1987, 1992. ISBN 0-8018-6715-0

## სქოლიო
კატეგორია:სირიის ისტორია
კატეგორია:ამურუს მმართველები
კატეგორია:ლიბანის ისტორია
ბიოკო

**ბიოკო** (), 1973 წლამდე — **ფერნანდო-პო** (), 1973—1979 წლებში — **მასიას-ნგემა-ბიიოგო** () — კუნძული ატლანტის ოკეანის ბიაფრის ყურეში (გვინეის ყურის შემადგენელი ნაწილი), ყველაზე დიდი იმ კუნძულებში, რომლებიც ეკუთვნის ეკვატორულ გვინეას; აქ მდებარეობს ამ ქვეყნის დედაქალაქი — მალაბო.

## სახელწოდება 
ევროპელთაგან პირველმა კუნძული 1471 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიელმა ფერნანდო პომ და მას დაარქვა *ფორმოზა*. მოგვიანებით კუნძულს მისი პირველი აღმომჩენის პატივსაცემად უწოდეს *ფერნანდო-პო*. ევროპული გეოგრაფიული სახელწოდებების აფრიკულით შეცვლის კამპანიის დროს კუნძულს 1973 წელს ეკვატორული გვინეის პირველი პრეზიდენტის — ფრანსისკო მასიას ნგემას პატივსაცემად დაარქვეს *მასიას-ნგემა-ბიიოგო*, რომლის ჩამოგდების შემდეგ დაარქვეს *ბიოკო* (1979 წელს).

## გეოგრაფია 
thumb|right|250px|კუნძულ ბიოკოს ხედი ხელოვნური თანამგზავრიდან
thumb|right|250px|კუნძულ ბიოკოს რელიეფის რუკა
კუნძულის სიგრძეა 70 კმ, სიგანე — 32 კმ, ფართობი — 2017 კმ². ნაპირები დაკლაკნილია, გადაჯდომისთვის სახიფათო. კუნძული მთიანია, ვულკანური წარმოშობის. წარმოიქმნა რამდენიმე ვულკანური კონუსების შეერთებისას სიმაღლით 3008 მეტრამდე (პიკო ბაზილეს მთა, მთელი ქვეყნის უმაღლესი წერტილი). შემდგომში დაიფარა ჩამქრალი ვულკანის ფერფლით, რის გამოც კუნძულის ნიადაგი განსაკუთრებით მდიდარია მიკროელემენტებით, რაც ხელს უწყობს ხეების და ვაზის სწრაფ ზრდას. ადგილობრივი ფერმერები დიდ ძალისხმევას ხარჯავენ, რომ შეეწინაღმდეგონ ვაზის სტიქიურ ზრდას, რომლებიც ხელს უშლიან კაკაოს პლანტაციებს. მთის ფერდოები დაფარულია ნოტიო ტროპიკული ტყეებით. კლიმატი ეკვატორული და ნოტიოა (ნალექები 2500 მმ-მდე წელიწადში).

## ისტორია 
კუნძული ევროპელების აღმოჩენის მომენტიდან 1778 წლამდე ეკუთვნოდა პორტუგალიას, რის შემდეგაც 1778 წლის ელ-პარდოს შეთანხმების თანახმად გადაეცა ესპანეთს. ესპანეთი მას ფლობდა 1968 წლამდე, შემდეგ კი ის შევიდა ეკვატორული გვინეის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 334 463 ადამიანს. კუნძულის მკვიდრი მოსახლეობაა — ბუბის ტომის ხალხი. ისინი კოლონიალურ პერიოდში ალკოჰოლიზმისა და სხვადასხვა ავადმყოფობების გამო იმყოფებოდნენ გაქრობის პირას, დღეისათვის თანდათანობით ზრდიან საკუთარ რაოდენობას და შეადგენენ კუნძულის 330 ათასიანი მოსახლეობის უმრავლესობას — დაახლოებით 58 %-ს. კუნძულზე ასევე ცხოვრობს ფანგის და იგბოს ხალხი, რომელთა რაოდენობა შეადგენს კუნძულის მთლიანი მოსახლეობის 7 %-ს და ფერნანდინო (ინგლისურენოვანი განთავისუფლებული მონების შთამომავლები, რომლებიც დასახლდნენ კუნძულზე XIX საუკუნეში). მათ გარდა კუნძულის მოსახლეობას შეადგენენ ესპანელები, ემიგრანტები მბინიდან, ნიგერიიდან და კამერუნიდან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კუნძულზე მდებარეობს 2 პროვინცია — ჩრდილოეთ ბიოკო და სამხრეთ ბიოკო.

## ეკონომიკა 
აწარმოებენ კაკაოს. მთავარი პორტი — მალაბო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bioko Biodiversity Protection Program
* Gulf of Guinea Conservation Group 
* Virginia Morell: "Island ark", National Geographic (ჟურნალი) August 2008; link 

## სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით