open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვილჰელმ V (ბავარიის ჰერცოგი)

**ვილჰელმ V ღვთისმოსავი** (; დ.  29 სექტემბერი, 1548, ლანდსჰუტი — გ. 7 თებერვალი 1626, მიუნხენი) — ბავარიის ჰერცოგი 1579-დან 1597 წლამდე. 

## ბიოგრაფია
ვილჰელმ ღვთისმოსავი იყო ალბრეხტ V-ის და ანა ავსტრიელის ვაჟი. მან მიიღო იეზუიტური განათლება და იყო კონტრფორმაციის პრინციპების ერთგული. მან მიიღო "ღვთისმოსავის" წოდება, რადგანაც მთელ თავისუფალ დროს უთმობდა წირვას, ლოცვას და სასულიერო ლიტერატურას. მონაწილეობდა სახოგადოებრივ ცხოვრებაში და იყო დიდი მლოცველი. ის, როგორც პრინცი ცხოვრობდა ტრაუსნიცის ციხესიმაგრეში ლანდსჰუტში. 1568 და 1578 წლებში მან შექმნა რენესანსული ტიპის გოთური ციხესიმაგრე.

## ოჯახი
thumb|left|300px|ვილჰელმ V ცოლთან ერთად
1568 წლის 22 თებერვალს ვილჰელმ V დაქორწინდა რენეტა ლოთარინგიელზე . მათ შეეძინათ 10 შვილი, რომელთაგანაც 3 შვილი ადრეულ ასაკშივე გარდაიცვალა. 
* კრისტოფი (1570)
* კრისტინა (1571—1580)
* მაქსიმილიან I (1573—1651) — ბავარიის ჰერცოგი.
* მარია ანა (1574—1616) — ფერდინანდ II-ის პირველი ცოლი.
* ფილიპე ვილჰელმი (22 სექტემბერი 1576 — 18 მაისი 1598) — რეგენსბურგის არქიეპისკოპოსი
* ფერდინანდი (6 ოქტომბერი 1577 — 13 სექტემბერი 1650)
* ელეონორა მაგდალენა (1578—1579)
* კარლი (1580—1587)
* ალბრეხტი (26 თებერვალი 1584 — 5 ივლისი 1666)
* მაგდალენა (4 ივლისი 1587 — 25 სექტემბერი 1628);

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* genealogy

კატეგორია:ბავარიის ჰერცოგები
კატეგორია:ვიტელსბახები
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1548
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1626
ჰიუმა შაჰ სულთანი

**ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანი** ასევე ცნობილია როგორც **თელი ჰასეკი სულთანი** და **შაჰ სულთანი** (, ; დ. 1634, ჩერქეზეთი — გ. 1672, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის სულთნის, იბრაჰიმ I-ის კანონიერი ცოლი. ჰასეკი სულთანი.

## ბიოგრაფია
ჰიუმა შაჰ სულთანი დაიბადა 1634 წელს. ის იყო ჩერქეზული წარმოშობის. მიუხედავად იმისა, რომ იბრაჰიმ I-ს მის გარდა კიდევ რვა ხარჭა ჰყავდა, ჰიუმაშაჰი მისი უსაყვარლესი ხარჭა იყო, რასაც ის ფაქტიც ადასტურებს რომ 1647 წელს მისი გარდაცვალებიდან 8 თვით ადრე მასზე კანონიერად იქორწინა და ჰასეკი სულთნის ტიტულიც უბოძა. ამასთან ერთად სულთანმა თელი ჰასეკი სულთანს იბრაჰიმს-ფაშას სასახლე აჩუქა, ეგვიპტეში. თუმცა ქორწინებამდეც ჰიუმა შაჰი დიდ გავლენით სარგებლობდა სასახლეში. ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანი გარდაიცვალა 1672 წელს, სტამბოლში.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
კატეგორია:ჰასეკი-სულთნები
კატეგორია:დაბადებული 1634
კატეგორია:გარდაცვლილი 1672
ჰალიმე სულთანი

**ჰალიმე სულთანი** (დ. 1570 — გ. 1623) — ოსმალეთის სულთნის, მეჰმედ III-ის ხარჭა, სულთან მუსტაფა I-ის დედა და ვალიდე სულთანი.

## ბიოგრაფია
ჰალიმე სულთანი დაიბადა 1570 წელს აფხაზეთში. მასსა და მეჰმედ III-ს შორის ქორწინების თარიღი უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ ამ პერიოდში ის მართავდა სარუჰანის, იგივე მანისის სანჯაყს. 1588 წელს შეეძინა ვაჟი მაჰმუდი. 1595 წელს, მურად III-ის გარდაცვალების შემდგომ, მეუღლესთან ერთად დაბრუნდა სტამბოლში. აქ, მისი შვილი მაჰმუდი, იანიჩრებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა.

1603 წლისთვის დედაქალაქში გავრცელდა ჭორები იმასთან დაკავშირებით, რომ მაჰმუდი მამის ტახტიდან ჩამოგდებას და მის მოკვლას აპირებდა. იმპერიის ვეზირები ორად იყოფოდნენ — ზოგი მათგანი მაჰმუდს უჭერდა მხარს, ხოლო ზოგი — შეჰზადე აჰმედს. აგრეთვე, არსებობდა ვერსია, რომ თუ სულთან მეჰმედის მკვლელობის მცდელობა უშედეგოდ დასრულდებოდა, მაჰმუდს მალულად გაიყვანდნენ დედაქალაქიდან, სადაც უფრო გაუიოლდებოდა ჯარის შეკრება და ტახტისთვის ბრძოლა. ამ ყველაფერმა მეჰმედ III-ის ყურამდე მიაღწია. სულთანმა დაიჯერა, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა და მაჰმუდის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა. სავარაუდოდ, მისი გადაწყვეტილებაზე დიდი გავლენა ვალიდე სულთანმა, საფიემ მოახდინა, რომელსაც არ სურდა მაჰმუდის ტახტზე ასვლა.

მაჰმუდი 1603 წლის 7 ივნისს, ღამით, საკუთარ ოთახში ჯალათებმა დაახრჩეს, ხოლო მისი მხარდამჭერები ზღვაში გადაყარეს.

1603 წლის 22 დეკემბერს თავად მეჰმედ III-ც გარდაიცვალა. ტახტზე ჰანდან სულთნის ვაჟი აჰმედი ავიდა. 

1617 წელს აჰმედი გარდაიცვალა. ტახტი მისმა ძმამ, მუსტაფამ დაიკავა, რომელსაც ფსიქიკური პრობლემები ჰქონდა. ამაში დიდი როლი ითამაშა ქარა დავუდ-ფაშამ, რომელიც მათი სიძე იყო. მუსტაფას ქვეყანა არც უმართავს, მის მაგივრად გადაწყვეტილებებს ჰალიმე და დიდი ვეზირი დავუდ-ფაშა იღებდნენ. 

1618 წელს ტახტზე აჰმედის ვაჟი, ოსმანი ადის და ჰალიმე, ქიოსემ სულთანთან ერთად ძველ სასახლეში მიემართება, სადაც ამ დროს ცხოვრობს საფიე სულთანი.

ოსმანის მმართველობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. 1622 წლის 19 მაისს იგი დავუდ ფაშამ ტახტიდან ჩამოაგდო და ჰალიმე მეორედ გახდა ვალიდე სულთანი. ტახტს მუსტაფა იკავებს. 

არც ამ შემთხვევაში გაუმართლა ჰალიმეს. 1623 წლის 10 სექტემბერს მუსტაფა ტახტიდან ჩამოაგდეს და გამოკეტეს იედიყულეს ციხეში, სადაც გარდაიცვალა 1639 წლის 20 იანვარს.

ჰალიმეს გარდაცვალების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. გარდაიცვალა დაახლ. 1623 წელს, სტამბოლში ძველ სასახლეში. დაკრძალულია აია-სოფიაში, მუსტაფა I-ის მავზოლეუმში.

2015-2016 წლის ტელესერიალ „დიდებული საუკუნე: ქიოსემში“ ჰალიმე ვალიდე სულთანს განასახიერებს თურქი მსახიობი ასლიაჰან გურბუზი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire 1993, Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.

კატეგორია:ვალიდე-სულთნები
კატეგორია:დაბადებული 1576
კატეგორია:გარდაცვლილი 1623
ექიმი უოტსონი

ექიმი **ჯონ ჰ. უოტსონი** () — ართურ კონან დოილის მიერ შექმნილი ლიტერატურული პერსონაჟი. რომელიც ერთ-ერთი მთავარი გმირია შერლოკ ჰოლმზთან ერთად დეტექტიური რომანების და მოთხრობების გრძელი სერიის. ნაწარმოებებთა ძირითად ნაწილში თხრობა მიმდინარეობს ექიმი უოტსონისგან, რომელიც შერლოკის მუდმივი თანამგზავრია. იგი აღწერს ჰოლმზის გამოძიებებს, ცნობილი „დედუქციური მეთოდის“ გამოყენებით, თუმცა გამოძიების ბოლომდე მას არ ესმის თუ როგორ ხსნის ჰოლმზი ბოროტმოქმედებას, ხოლო ბოლოს ჰოლმზი უხსნის უოტსონს თავის მოქმედებებს.

მეოცე საუკუნიდან კინოს განვითარებასთან ერთად უამრავი ფილმი შეიქმნა შერლოკ ჰოლმზისა და ექიმი უოტსონის ისტორიებზე დაყრდნობით. საბჭოთა კავშირში რეჟისორ იგორ მასლენიკოვის მიერ შეიქმნა ფილმების სერია 1979-1986 წლებში, რომელიც ხუთ ფილმს მოიცავდა, უოტსონის როლი კი ვიტალი სოლომინმა შეასრულა. 2008 და 2011 წლებში რეჟისორმა გაი რიჩიმ გადაიღო ფილმები, „შერლოკ ჰოლმზი“ და „შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში“, სადაც უოტსონის როლი ინგლისელმა მსახიობმა ჯუდ ლოუმ მოირგო.

## რესურსები ინტერნეტში
* შერლოკ ჰოლმზის და ექიმ უოტსონის ბიოგრაფიები. 
* შერლოკ ჰოლმზის მუზეუმი 

კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:ართურ კონან დოილი
ნილიუფერ ხათუნი

**ნილიუფერ ხათუნი** — ოსმალეთის სულთნის, ორჰან I-ის მეორე ცოლი. სულთან მურად I-ის და შეჰზადე ქასიმის დედა. ზოგიერთი ისტორიკოსი ამტკიცებს, რომ ის ასევე იყო სულეიმან-ფაშას დედა, თუმცა ეს ვერსია დაუმტკიცებელია.

## ბიოგრაფია
ტრადიციული ვერსიით ნილიუფერ ხათუნის წარმოშობის შესახებ ვიგებთ XV საუკუნიდან. ითვლება, რომ ის იყო ბიზანტიის იმპერიის მმართველის ქალიშვილი და მისი სახელი იყო ჰალოფირა. როგორც ისტორია გვაუწყებს, ორჰანის მამა, ოსმან I მივიდა ჰალაფირას ქორწილში მსახურებთან ერთად, მოიტაცა გოგონა და მოგვიანებით შვილს გაუგზავნა საჩუქრად. თუმცა მკვლევრები ამ ვერსიას ეჭვქვეშ აყენებენ. ეჭვი დაფუძნებულია მეორად საბუთებსა და იმ დროის საბუთების არ არსებობაზე. 

არსებობს სხვა ვერსიები მისი წარმოშობის შესახებ. ერთ-ერთი ვერსიით ის იყო სპარსელი ხარჭა. 

## ხსოვნა
1388 წელს დედის სხოვნისთვის მურად I ააშენა იზნიკის იმარეთი, რომელიც 1960 წლიდან მუზეუმი გახდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
თაღი

**თაღი**  — არქიტექტურული დეტალი, კედლის ღიობის ან ორ საყრდენს (ბოძებს, სვეტებს, პილონებსა და ა. შ.) შორის მრუდწირული გადახურვა.         

თაღის საყრდენ კვეთს ქუსლი ეწოდება, ხოლო მის უმაღლეს შუა კვეთას კლიტე. მალის ზომის, დატვირთვისა და დანიშნულების მიხედვით თაღს აგებენ ქვისაგან, ლითონისა და ხისაგან. მოხაზულობის მიხედვით თაღი არის ნახევარწრიული (ყველაზე გავრცელებული), მცოცავი (სხვადასხვა სიმაღლის საყრდენებით), ნალისებრი (გავრცელებულია არაბული ქვეყნების არქიტექტურაში), კილისებრი, სამ და მრავალფრთიანი, ისრული (გოთური არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი) და სხვ.
 
თაღი (ქვის) პირველად ძველ აღმოსავლეთში გამოჩნდა (ქვის გამოყენების მიზეზი დიდმალიანი კოჭოვანი გადახურვისათვის გამოსადეგი ხის უქონლობა იყო). შემდეგ თაღი ფართოდ გავრცელდა ანტიკური რომის არქიტექტურაში (შენობებში, აკვედუკებში, სატრიუმფო თაღებში). იგი დღესაც ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ელემენტია.

## გალერეა 

File:Igreja, Mosteiro Alcobaça.jpg|ალკობასის მონასტერის თაღები.
File:Arc de triomphe frontsimple.jpg|სატრიუმფო თაღი (პარიზი).
File:Wembley Stadium closeup.jpg|სტადინი უემბლი.
File:LucerneStation.jpg|მატარებლის გაჩერება ლუცერნში.
File:Eastern Han tomb, Luoyang 3.jpg|ხანის დინასტიის სამარხი.

## ლიტერატურა
კატეგორია: არქიტექტურული ელემენტები
კატალიზატორი

**კატალიზატორი** — ნივთიერება, რომელიც რეაქციაში მონაწილე ნივთიერებებთან მრავალჯერადი შუალედური ქიმიური ურთიერთქმედების შედეგად ცვლიან ქიმიური რეაქციების სიჩქარეს, მაგრამ არ შედიან საბოლოო პროდუქტების შემადგენლობაში. ბიოლოგიური კატალიზატორების - ფერმენტების საშუალებით ხორციელდება ყველა ცოცხალი ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლა. 

კატალიზატორის უმნიშვნელოვანესი თვისებაა მოქმედების სპეციფიკურობა: თითოეული ქიმიური რეაქცია ან მსგავსი რეაქციათა ჯგუფი შეიძლება დაჩქარდეს მხოლოდ გარკვეული კატალიზატორის მოქმედებით. ამავე დროს ერთი და იმავე ნივთიერებების ურთიერთქმედებისას სხვადასხვა კატალიზატორის მონაწილეობით სხვადასხვა პროდუქტი მიიღება. კატალიზატორის მნიშვნელოვანი მახასიათებელია კატალიზური აქტიურობა, რაც წარმოადგენს ქიმიური რეაქციის სიჩქარეთა სხვაობას კატალიზატორით და მის გარეშე. 

## სქოლიო
კატეგორია:კატალიზი
კატეგორია:ქიმიური რეაქციები
კატეგორია:ქიმიური კინეტიკა
თავზეხელაღებული (კომიქსი)

**თავზეხელაღებული** () — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. მისი შემქმნელები სცენარისტი სტენ ლი და მხატვარი ბილ ევერეტი არიან. მის შექმნაში ასევე დიდი წვლილი მიუძღვის ჯეკ კირბის . პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში „თავზეხელაღებული #1“.

სიუჟეტით, ნიუ-იორკში, ჯოჯოხეთის სამზარეულოში მცხოვრები მეტ მერდოკი დაბრმავებულია მანქანიდან გადმოვარდნილი, რადიოაქტიური ნივთიერებისგან. მას აღარ შეუძლია ხედვა, მაგრამ რადიოაქტიური ნივთიერების გავლენა მის დარჩენილ გრძნობებს აძლიერებს ზეადამიანურ დონემდე. მამამისი ჯეკ მერდოკი, ახალგაზრდობაში ეხმარება. მაგრამ ჯეკს მოგვიანებით მოკლავენ განგსტერები, რომლებსაც უარი უთხრა თამაშის ჩაწყობაზე. თავისი წითელი და ყვითელი, მოგვიანებით კი მთლიანად შავი და წითელი ფერის კოსტიუმის ჩაცმით, თავზეხელაღებული ცდილობს შური იძიოს მამამისის მკვლელებზე, თავის მეტოქეებთან, მათ შორის დაღიანსა და კინგპინთან, ბრძოლაში. თავზეხელაღებულის მეტსახელია „უშიშარი ადამიანი“ .

თავზეხელაღებულზე ისეთი ცნობილი მხატვრები მუშაობდნენ, როგორები არიან ევერეტი, კირბი, უოლი ვუდი, ჯონ რომიტა უფროსი და ჯენე კოლანი. მაგრამ პერსონაჟმა ყველაზე დიდი პოპულარობა და მნიშვნელოვანი ადგილი მარველის კომიქსების სამყაროში დაიკავა, 1980-იან წლებში, მასზე შექმნილი ფრენკ მილერის ისტორიებით. მას შემდეგ პერსონაჟი გამოჩნდა სხვადასხვა მედიაში, ანიმაციურ ფილმებსა და ტელესერიალებში, სათამაშო ფიგურების, ვიდეო თამაშების და ა.შ. სახით. 2003 წელს სრულმეტრაჟიან მხატვრულ ფილმში მისი როლი ბენ აფლეკმა შეასრულა, ხოლო ჩარლი კოქსი განასახიერებს Netflix-ის ტელესერიალში.

### მეტოქეები
ადრეულ წლებში თავზეხელაღებული ებრძოდა უამრავ კოსტიუმიან სუპერბოროტმოქმედს. პირველი მათგანი იყო ელექტრო, *თავზეხელაღებული #2*-ში. ის ცნობილი იყო, როგორც ადამიანი ობობას მტერი. წლების განმავლობაში სერიაში შეიქმნა უამრავი რეგულარული ბოროტმოქმედი: ბუ, ალისფერი-კაცი, ბატონი შიში , გლადიატორი, ჯესტერი, სიკვდილის-მწვრთნელი და სხვები. აგრეთვე ცნობილია კობრას და მისტერ ჰაიდის წყვილი. თავზეხელაღებულის ფსიქოპატი მოწინააღმდეგე დაღიანი პირველად სერიის #131-ე ნომერში გამონდა, მარვ ვულფმანის ავტორობით და ხშირად ასრულებდა მთავარი ანტაგონისტის როლს სერიაში, მომდევნო ექვსი წლის განმავლობაში.

ფრენკ მილერის ავტორობის გამოცემებში იშვიათად გამოიყენებოდა თავზეხელაღებულის ტრადიციული მეტოქეები. სანაცვლოდ მილერმა თავზეხელაღებულის მთავარ მეტოქედ აქცია კინგპინი, რომელმაც მისი ვინაობა იცოდა. მილერმა აგრეთვე შექმნა ელექტრა, რომელიც თავდაპირველად დაქირავებული მკვლელი, შემდგომში კი მეტ მერდოკის შეყვარებული იყო. ამ პერსონაჟს ერთ-ერთი მთავარი ადგილი უკავია თავზეხელაღებულის მითოლოგიაში. დამსჯელი ფრენკ კასტლი სერიაში ჩნდება როგორც თავზეხელაღებულის მეტოქე, დროდადრო — მოკავშირეც. თავზეხელაღებულის 254-ე ნომერში, ენ ნოცენტიმ წარმოადგინა პერსონაჟი სისხლიანი მერი, რომელიც კინგპინის დაქირავებული მკვლელი იყო, პიროვნების გაორებით, რამაც თავზეხელაღებულის მეტოქედ აქცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:კომიქსები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
გალიფრეი

**გალიფრეი** () — პლანეტა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანული ტელესერიალიდან Doctor Who. ის სერიალის მთავარი პერსონაჟის, დოქტორისა და დროის მბრძანებლების სამშობლოა. გალიფრეი მდებარეობდა  ბინარული ვარსკვლავების სისტემა გრიდლოკში, კასტერბორუსის თანავარსკვლავედში. მისი გალაქტიკური კოორდინატებია „1001100 X 02 გალაქტიკის ნულოვანი ცენტრიდან“, რაც დედამიწიდან დაახლოებით 29 000 სინათლის წლის მოშორებითაა. 

თავდაპირველად სერიალში დოქტორის მშობლიურ პლანეტაზე არაფერი იყო ნათქვამი, ის მხოლოდ 1969 წელს გამოაჩინეს მე-7 სეზონში „ომის თამაშები“, დოქტორის გასამართლების ეპიზოდში. სახელი კი გამომჟღავნდა „ომის მეომარში" (1973). დროში მოგზაურობის მეშვეობით გალიფრეის ხშირად სტუმრობენ, როგორც დედამიწის წარსულში, ისე შორეულ მომავალშიც, 100 ტრილიონ წელიწადში, რომელსაც დროის ლორდებმა ვერ მიაღწიეს. 

გალიფრეის შესახებ ინფორმაცია  ნელ-ნელა ივსებოდა განახლებულ სერიებში (2005 წლიდან). პირველ სეზონში იყო მინიშნება, რომ ის დალეკების იმპერიასთან ერთად განადგურდა დოქტორის მიერ დროის ომში. პლანეტა სახელით მხოლოდ 2006 წლის საშობაო სპეციალურ ეპიზოდში მოიხსენიეს. ცოტა ხნით გამოჩნდა მე-7 სეზონის ფინალში, ეპიზოდში „დოქტორის სახელი“, სადაც ნაჩვენები იყო, როგორ მოიპარეს დოქტორმა და სუზანმა ტარდისი. ეპიზოდის „დოქტორის დღე“ მიწურულს აღმოჩნდა, რომ გალიფრეი გადარჩა, თუმცა დროში გაიყინა და დოქტორის 13 ინკარნაციის მიერ სხვა სამყაროში იქნა გადატანილი. 

## სქოლიო 
კატეგორია:Doctor Who
კატეგორია:ფიქციური პლანეტები
ბელგიის გეოგრაფია

|-
| **კონტინენტი** || ევროპა
|-
| **სუბრეგიონი** || დასავლეთი ევროპა
|-
| **გეოგრაფიული კოორდინატები** || 
|- 
| **ფართობი** || 33,990 კმ²
|-
| **საზღვაო საზღვარი** || 73.1 კმ
|-
| **სახმელეთო საზღვარი** || 1,385 კმ
|-
| **საზღვრები ქვეყნებთან** || საფრანგეთი 620 კმ, გერმანია 167 კმ, ლუქსემბურგი 168 კმ, ნიდერლანდები 450 კმ
|-
| **უმაღლესი წერტილი** || ბოტრანჟი, 694 მ
|-
| **უდაბლესი წერტილი** || ფურნე -3 მ.
|-
| **უგრძესი მდინარე ** || შელდა, 435  კმ (ბელგიის ტერიტორიაზე - 200 კმ)
|-
|**უდიდესი ტბა**||ო-დერი, 6,17 კმ²
|-
| **ჰავა**: || ოკეანური კლიმატი
|-
| **რელიეფი**: || ვაკეები, მთები, ხეობები
|-
| **ბუნებრივი რესურსები** || კარბონატი, ორჟანგის კრემნიუმი, ქვანახშირი, ბუნებრივი აირი.
|-
| **გარემოს დაცვასთან დაკავშრებული საკითხები** || ჰაერისა და წყლის დაბინძურება, ნიადაგი დაბინძურება ტოქსიკური ქიმიკალებისგან.
|}
ბელგია არის დასავლეთ ევროპაში მდებარე ფედერაციული სახელმწიფო, რომელსაც ესაზღვრება ჩრდილოეთის ზღვა. ბელგიას სახმელეთო საზღვარი აქვს საფრანგეთთან 620 კმ, გერმანიასთან 167 კმ, ლუქსემბურგთან 168 კმ, ნიდერლანდებთან 450 კმ. ბელგია შედგება ფლანდრიის, ვალონიის და ბრიუსელის რეგიონებისგან.

## ძირითადი ინფორმაცია 
**წყლის მთლიანი მარაგები:** 20.8 კმ³ (2005)

**წყლის მოხმარება:**
*მთლიანად:* 7.44 კმ³/წელიწადში (13%/85%/1%)
*ერთ სულ მოსახლეზე:* 714 მ³/წელიწადში (1998)

**ბუნებრივი კატასტროფები:**
წყალდიდობები.

**სიგრძე და სიგანე:** 280 კმ სამ.აღ.-ჩრ.დას./ 222 კმ ჩრ.აღ.-სამ.დას.

## რესურსები ინტერნეტში 
*CIA Factbook 
*Belgian Federal Govt Online (accessed Dec. 24, 2006)
*Official statistics of Belgium website 

კატეგორია:ბელგიის გეოგრაფია
ეშმაკის განმდევნელი (ფილმი)

**„ეშმაკის განმდევნელი“**, აგრეთვე ცნობილია როგორც **„ეგზორცისტი“** () — 1973 წლის ამერიკული ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმი, რომლის რეჟისორია უილიამ ფრიდკინი. ფილმი წარმოადგენს უილიამ პიტერ ბლეტის ამავე სახელწოდების რომანის ადაპტაციას. იგი IMDb-ის 250 საუკეთესო ფილმთა შორის არის მოხსენებული.

ფილმი მოგვითხრობს 12 წლის გოგონას რიგან მაკნილის ისტორიას, რომელიც განიცდის უცნაურ შეტევებს. დედამისი მას ექიმთან დაიწყვანს, თუმცა უშედეგოდ. სპეციალურად მოწვეული მღვდელი კი ფიქრობს, რომ გოგონა ეშმაკითაა შეპყრობილი.

ფილმში მონაწილეობენ ლინდა ბლერი, ელენ ბიურსტინი, მაქს ფონ სიუდოვი, ჯეისონ მილერი, ლი ჯ. კობი და მერსედეს მაკ-კემბრიჯი (მხოლოდ ხმა). „ეშმაკის განმდევნელი“ 1960-1970 წლებში წარმოებული ციკლიდან „დემონური ბავშვის“ ერთ-ერთი ნაწილია ფილმებთან „როზმარის ბავშვი“ და „ომენთან“ ერთად.

ფილმი წარმოებულია Warner Bros.-ის მიერ და მისი პრემიერა აშშ-ში შედგა 1973 წლის 26 დეკემბერს. იგი ნომინირებული იყო ოსკარზე 10 ნომინაციაში, რომელთაგან გაიმარჯვა მხოლოდ 2 ნომინაციაში: საუკეთესო ხმისთვის და საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის და ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის დაუთმო ფილმს „აფერა“. ფილმის ბიუჯეტმა 12 მილიონი დოლარი შეადგინა, ხოლო საერთო შემოსავალმა დაახლოებით 441 მილიონს მიაღწია. აღსანიშნავია, რომ „ეშმაკის განმდევნელი“ არის პირველი საშინელებათა ფილმი, რომელიც ნომინირებული იყო ოსკარზე ნომინაციაში საუკეთესო სურათი.

„ეშმაკის განმდევნელმა“ დიდი გავლენა მოახდინა მასობრივ კულტურაზე. ჟურნალმა Entertainment Weekly, საიტმა Movies.com-მა და ტელეარხმა AMC „ეშმაკის განმდევნელი“ დაასახელა ყველა დროის უსაშინლეს ფილმად 2006 წელს. 2010 წელს კონგრესის ბიბლიოთეკამ ფილმი შეიყვანა ფილმების ეროვნულ რეესტრში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1973 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
პანჩო არენა

**პანჩო არენა** — საფეხბურთო სტადიონი უნგრეთის ქალაქ ფელჩიუტში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის საფეხბურთო კლუბ „პუშკაშის აკადემიის“ საშინაო მოედანი. იტევს 4500 მაყურებელს. მისი დიზაინი შექმნა მსოფლიოში ცნობილმა არქიტექტორმა იმრე მაკოვეჩმა, ხოლო მშენებლობა მისი სიკვდილის შემდეგ დაასრლა ტომაშ დობროსმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Inside the Pancho Aréna 

კატეგორია:უნგრეთის სტადიონები
დროის მბრძანებლები

**დროის მბრძანებლები** () — ფიქციური უძველესი უცხოპლანეტური ცივილიზაცია ჰუმანოიდური სახეობისა, რომელიც ცნობილია, როგორც გალიფრეელები. დროის მბრძანებლები და მათი წევრი დოქტორი გვხვდება სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანულ ტელესერიალში Doctor Who. დროის მბრძანებლებს ეს სახელი დაერქვათ დროის არასწორხაზოვანი აღქმის გამო, რაც მათ საშუალებას აძლევს, ნახონ ყველაფერი, რაც კი მომხდარა, ხდება ან ოდესმე მოხდება, როგორც ნაჩვენებია 1996 წლის ფილმში „Doctor Who". ამ სპეციფიკური აღქმის გამო მათ განავითარეს მფარველობის კულტურა და დროსთან დაკავშირებული ტექნოლოგიები, რაც მოიცავს დროსა და სივრცეში სამოგზაურო მექანიზმებს (იგივე ტარდისებს) და სამეთვალყურეო მოწყობილობებს, რომლითაც დროში მოგზაურობენ და დროის დამახინჯებას ხელს უშლიან. თუმცა ეს უკანასკნელი იშვიათია, რადგან მათი ტაქტიკა იყო ჩარევისგან თავის არიდება და ნეიტრალიტეტი. დროის მბრძანებლებს შეუძლიათ, მანიპულაცია მოახდინონ სხვადასხვა სახის მოვლენებსა და ინდივიდებზე, თუკი არ ჩაერევიან საკუთარ პიროვნულ ისტორიაში. 

თავდაპირველად დროის მბრძანებლები მოიხსენიებოდნენ, როგორც ძლიერი, მაგრამ მშვიდობიანი რასა პლანეტა გალიფრეიდან, საიდანაც დოქტორი გამოაძევეს. მოგვიანებით ფიქციურ სამყაროში მათი როლი გაიზარდა და მეტი ინფორმაცია გახდა ცნობილი. აღმოჩნდა, რომ დროის მბრძანებლების საზოგადოება იყო სტაგნაციური, ცერემონიების მოყვარული ოლიგარქია, მათი წარსული სავსე იყო მითებითა და ლეგენდებით. მეოთხე ინკარნაციისას დოქტორი მათი პრეზიდენტი გახდა და ბევრ რამეში დაეხმარა დროის მბრძანებლებს. განახლებულ სერიებში (2005 წლიდან) დროის მბრძანებლების საზოგადოება განადგურებულია, რაშიც დამნაშავედ დოქტორი ცხადდება. ბოლო დიდი დროის ომის პერიოდში ის მოვლენების მსვლელობაში ჩაერია. ამ დროს დროის მბრძანებლების პრეზიდენტი იყო ტირანი რასილონი, რომელიც გადასარჩენად მთელი დროისა და სივრცის განადგურებას აპირებდა.

დროის მბრძანებლები ითვლებიან ერთ-ერთ უძველეს და ტექნოლოგიურად ყველაზე ძლიერ რასად Doctor Who-ს სამყაროში. იმ მცირეოდენში, რომლებიც მათზე ძლიერები არიან, შედიან (უკვე გადაშენებული) ოსირიელები და სამყაროს უმაღლესი ძალები, როგორიცაა შავი და თეთრი მცველები, და შესაძლოა მუდმივებიც.  

## სქოლიო 
კატეგორია:Doctor Who
კატეგორია:გამოგონილი უცხოპლანეტელები
ემილი ბრაუნინგი

**ემილი ჯეინ ბრაუნინგი** ( დ. 7 დეკემბერი, 1988) — ავსტრალიელი კინომსახიობი და მომღერალი. მისი დებიუტი კინოში შედგა 1998 წელს ავსტრალიურ სატელევიზიო ფილმში „ქუხილის ექო“. მონაწილეობა აქვს აგრეთვე მიღებული ავსტრალიურ სერიალებში „ბლუ ჰილერები“ და „რაღაც ჰაერში“. 2002 წელს შეასრულა როლი ფილმში „გემი მოჩვენება“, რის შემდეგაც ცნობილი გახდა ფართო საზოგადოებისთვის. 2005 წელს ფილმში „ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“ შესრულებული როლისთვის ავსტრალიის კინო ინსტიტუტმა მიანიჭა საერთაშორისო ჯილდო. ბრაუნინგი აგრეთვე ცნობილია შესრულებული როლებით ფილმებში: „დაუპატიჟებელნი“ (2009), „აკრძალული ილეთი“ (2011) და „მძინარე მზეთუნახავი“ (2011).

ემილი ბრაუნინგი ენდრიუ და შელი ბრაუნინგის შვილია. დაამთავრა ელთემის უმაღლესი სკოლა 2006 წელს. ჰყავს ორი უმცროსი ძმა, ნიკოლასი და მეთიუ. ავსტრალიის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტისგან ორჯერ აქვს ჯილდო მიღებული ნომინაციაში, „საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი“ და „საერთაშორისო კლასის საუკეთესო კინომსახიობი“, შესაბამისად, 2002 და 2005 წლებში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ემილი ბრაუნინგი  — Yahoo! Movies

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი ტელემსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი გამხმოვანებლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბადახოსი

**ბადახოსი** ( ) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში, ბადახოსის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოქცეულია ავტონომიური გაერთიანების ესტრემადურის შემადგენლობაში. მდებარეობს პორტუგალიის სახელმწიფო საზღვართან, მდინარე გვადიანის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 185 მ სიმაღლეზე. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 151,565 ადამიანი. წარმოადგენს სატრანზიტო პუნქტს პორტუგალიის საზღვართან. აღმოცენდა როგორც პატარა რომაული ქალაქი. VII საუკუნეში ტერიტორია მავრებმა დაიპყრეს და შედეგად გახდა მავრების სამეფოს ნაწილი — ბადახოსის ტაიფა. ბადახოსში დაბადებულია ესპანელი ფერმწერი ლუის დე მორალესი და კონკისტადორი პედრო დე ალვარადო. ქალაქშია XIII საუკუნის გოთიკური ტაძარი. განვითარებულია ტყავის მრეწველობა. არის აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბადახოსის ქალაქები
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
ოლაფ გუტფრიტსონი

**ოლაფ (ანლავ) გუტფრიტსონი**, ირლანდიაში — *ამლაიბ მაკ გოფრაიდი* (, ძველნორვ. *Óláfr Guðrøðarson*, ) (გ. 941) — ვიკინგების სახელმწიფოს მეფე დუბლინში (ოლაფ III-ის სახელით; 934—941) და ვიკინგების სახელმწიფოს მეფე იორკში (ოლაფ I-ის სახელით; 939—941).

## ბიოგრაფია
ოლაფი სკანდინავიურ-ირლანდიური დინასტიის, უი იმარის წარმომადგენელი იყო. მამამისი, დუბლინისა და იორვიკის მეფე *გუტფრიტ I*, 927 წელს იორკიდან გააგდო ანგლო-საქსების მეფემ ეთელსტანმა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 934 წელს, ოლაფი დუბლინის მეფე გახდა. 937 წელს ოლაფი დაქორწინდა შოტლანდიის მეფის, კონსტანტინ II-ის ქალიშვილზე, ამის შემდეგ შეკრა სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი ეთელრედის წინააღმდწეგ, რომელშიც შედიოდა თვითონ ოლაფი, მისი სიმამრი, კონსტანტინ II და სტრატკლაიდის მეფე ოუენ I. სამი მეფის გაერთიანებულმა არმიამ დაიპყრო იორკი და გადაადგილდა სამხრეთისკენ. ბრუნანბურგის ბრძოლაში ეს არმია, რომელიც შედგებოდა სკანდინავიელებისგან, შოტლანდიელებისგან და უელსელებიდან, სრულიად განადგურებული იქნა ანგლო-საქსთა არმიის მიერ, რომელსაც ეთელსტანი ხელმძღვანელობდა. ოლაფი მცირე დანაყოფებით დაბრუნდა ირლანდიაში.

ეთელსტანის გარდაცვალების შემდეგ, 939 წელს, ოლაფის არმია კვლავ შეიჭრა ჩრდილოეთ ინგლისში, ნორთუმბრიაში, დაიკავა იორკი, გადაადგილდა სამხრეთით, წარუმატებლად შემოარტყა ალყა ნორთჰემპტონს და დაბანაკდა ტამუორტის მიდამოებში. ლესტერში ისინი შეხვდნენ ინგლისის მეფის, ედმუნდ I-ის არმიას, კენტერბერიისა და იორკის მთავარეპისკოპოსები სთავაზობდნენ მეფეს სამშვიდობო შეთანხმებას. ამ ხელშეკრულების თანახმად, ოლაფ გუტფრიტსონის განკარგულებაში გადადიოდა ინგლისის ტერიტორიები მერსიიდან ჩრდილოეთით. 941 წელს ოლაფმა დაარბია წმ. ბაიტერის ეკლესია, რის შემდეგაც მალე გარდაიცვალა.

კატეგორია:ინგლისის მმართველები
კატეგორია:დუბლინის მეფეები
კატეგორია:იორკის მეფეები
კატეგორია:ვიკინგები
კატეგორია:X საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 941
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ხუთი ნახვით შეყვარება

„**ხუთი ნახვით შეყვარება**“ — ნიკა რამიშვილის 2014 წლის კომედიური ფილმი. 

სიუჟეტის მიხედვით, ახალგაზრდა, ბიზნესმენი ქალი თავის პარტნიორთან დებს გარიგებას: თუ ის ხუთი დღის განმავლობაში თავს შეაყვარებს ნებისმიერ მამაკაცს და დაქორწინდება,  მხოლოდ ამ შემთხვევაში შეინარჩუნებს ბიზნესს (დიდ მშენებლობებს, ძვირადღირებულ აქციებსა და ჰიპერმარკეტის ქსელებს), ხოლო წინააღმდეგ შემთხვევაში ის საკუთარ სიმდიდრეს ბიზნესპარტნიორს გადასცემს.

## როლებში
*ეკა აბშილავა – ნინო დანელია
*გიორგი ვარდოსანიძე – ზურა კორძაძე
*პაატა გულიაშვილი
*გიორგი ბახუტაშვილი 
*ნუკი კოშკელიშვილი
*ქეთა ლორთქიფანიძე
*თიკო კორძაძე
*ნანული სარაჯიშვილი
*ჯაბა კილაძე
*გუგა კახიანი

## რესურსები ინტერნეტში
*ფილმი „კომედი არხის“ YouTube არხზე

კატეგორია:2014 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:კომედიური ფილმები
ტარდისი

thumb|ტარდისი ბიბისის სატელევიზიო ცენტრში 2005-10 წლებში 
**ტარდისი** () — დროის მანქანა და კოსმოსური ხომალდი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანული სატელევიზიო პროგრამიდან Doctor Who.

ტარდისი წარმოადგენს დროის ლორდების მოწინავე ტექნოლოგიის შედეგს. დროის ლორდები უცხოპლანეტური ცივილიზაციაა, რომლის ერთ-ერთი წევრიც არის პროგრამის მთავარი პერსონაჟი, დოქტორი. სათანადო მართვისა და პილოტირების შემთხვევაში ტარდისს შეუძლია, მისი მგზავრები დროისა და სივრცის ნებისმიერ მონაკვეთში გადაიყვანოს. ტარდისის შიდა ნაწილი გარეზე გაცილებით ფართოა, გარემოს კი ეხამება ხომალდის „ქამელეონის არით". ტარდისებს ასევე გააჩნიათ გარკვეული დონის მგრძნობიარობა, რაც სერიალში გამოხატულია სხვადასხვა ფორმით, მაგალითად მექანიზმის პიროვნულობასა და თავისუფალ ნებაზე  მინიშნებით. ტარდისი მომხმარებლებს უზრუნველყოფს დამატებითი იარაღებითა და შესაძლებლობებით, მათ შორის უნივერსალური მთარგმნელი სისტემით, რომელიც ტელეპათიურად მოქმედებს. 

სერიალში დოქტორი მართავს ტარდისის მოძველებულ და ერთი შეხედვით არასანდო მოდელს Type 40-ს. მისი ქამელეონის ფუნქცია დაზიანებულია და მუდმივად 1960-იანების სტილის ლონდონის პოლიციის ყუთის ფორმა აქვს მას შემდეგ, რაც დოქტორი ლონდონს ეწვია 1963 წელს. სერიების უმეტესობაში აღინიშნებოდა, რომ დოქტორმა ტარდისი მოიპარა დროის ლორდების მშობლიური პლანეტიდან, გალიფრეიდან, სადაც ის ძველ, ჩამოწერილ და მიტოვებულ ნივთად ითვლებოდა და სამუზეუმო ექსპონატი იყო. თუმცა სერიაში „დოქტორის ცოლი" (2011) ხომალდის ცნობიერება ადამიანის, სახელად იდრისის, სხეულში სახლდება და ამჟღავნებს, რომ არათუ დოქტორს არ მოუპარავს, არამედ საკუთარი სურვილით დატოვა მასთან ერთად პლანეტა, რადგან სამყაროში მოგზაურობა სურდა. ეპიზოდში ფლირტაობისას ის მაცდურად მიანიშნებს, რომ თავად „მოიპარა" დოქტორი, თუმცა იმავე ეპიზოდში მას „ქურდს" უწოდებს.

ზოგჯერ ტარდისი შეცდომას უშვებს და დოქტორი სასურველის ნაცვლად სხვა დროსა და ადგილას ხვდება. მაგრამ „დოქტორის ცოლში" ტარდისი ამჟღავნებს, რომ ეს „მოულოდნელობები" სინამდვილეში განსაზღვრული ქმედებები იყო მისი მხრიდან, რათა დოქტორი წაეყვანა იქ, „სადაც საჭირო იყო", ნაცვლად იმისა, სადაც „მას სურდა წასვლა". 

Doctor Who ბრიტანული პოპულარული კულტურის იმდენად განუყრელ ნაწილად იქცა, რომ არა მარტო პოლიციის ყუთის ფორმა გახდა ტარდისთან ასოცირებული, არამედ გამოთქმა „ტარდისის მსგავსი" () ხშირად გამოიყენება ისეთი რამის აღსაწერად, რაც შიგნიდან უფრო დიდი ჩანს, ვიდრე გარედან. სახელი „ტარდისი"  ბრიტანეთის სამაუწყებლო კორპორაციის მიერ რეგისტრირებულია სავაჭრო ნიშნად.

## სქოლიო 
კატეგორია:Doctor Who
კატეგორია:დროის მანქანები
კატეგორია:კოსმოსური ხომალდები
კატეგორია:აკრონიმები
აბრიაკი

**აბრიაკი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.925 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 173 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 290 კმ²-ია.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  

## სქოლიო
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ამალფი (კოლომბია)

**ამალფი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლომბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.550 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 302 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 210 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლომბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლომბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  

კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ოსკარის 65-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 65-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 65-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1993 წლის 29 მარტს დოროთი ჩენდლერის პავილიონში (ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1992 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC.

## ლაურეატები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Academy Awards Official Web Site

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
გზა მაღალი საზოგადოებისაკენ

**გზა მაღალი საზოგადოებისაკენ**, *გზა ელიტისკენ* () — 1957 წლის ინგლისურენოვანი რომანი, რომლის ავტორია ჯონ ბრეინი. წიგნში აღწერილია ახალგაზრდა კაცის ზეასლვა სოციალურ კიბეზე.1962 წელს გამოვიდა რომანის გაგრძელება „ცხოვრება მაღალ საზოგადოებაში.“ 1959 წელს რომანის მიხედვით ინგლისში გადაიღეს კინოფილმი, რომელიც ორი ოსკარის ლაურეატი გახდა. ბრეინის სხვა რომანებს წარმატება არ მოჰყოლია.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ინგლისში. რომანის მთავარი გმირი 25 წლის დემობილიზებული სერჟანტი ჯო ლემპტონია. ჯომ ბავშვობა გაატარა პროვინციულ ქალაქ დამფტონში. ის მუშაობას იწყებს ქალაქ უორლის მუნიციპალიტეტში. უორლი ჯოს სიმდიდრისა და მდგომარეობის მოპოვების ასპარეზად ესახება. ის მზადაა ყველაფრისთვის, რათა გამდიდრდეს და მიაღწიოს ელიტას. უორლიში ჯო გაიცნობს 33 წლის გათხოვილ ელის ეისგილს, რომელიც შეუყვარდება და რომელთანაც ფარულ რომანს გააბამს. მაგრამ ჯოს მიზანი ელიტაში დამკვიდრებაა. ამისთვის ის მოხიბლავს მეწარმე ბრაუნის ქალიშვილ სიუზენს, ცოლად შეირთავს მას და ბრაუნების საზოგადოების სრულყოფილი წევრი გახდება. ამის მიღწევისთვის ჯოს მოუწევს მიატოვოს ელისი, რომელიც თვითმკვლელობამდე მიჰყავს.

## ლიტერატურა
**ბრეინი, ჯონ*, „გზა მაღალი საზოგადოებისაკენ“; ინგლისურიდან მთარგმნელები: ციალა თოფურიძე, ნოდარ ბადრიაშვილი — თბილისი, „საბჭოთა საქართველო“,1964

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯონ ბრეინი – გზა ელიტისაკენ

კატეგორია:1957 წლის რომანები
კატეგორია:ინგლისური რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
ჰამფრი II დე ბოჰუნი

**ჰამფრი II დე ბოჰუნი (ბოენი)** () — ანგლონორმანდიელი ბარონი, ონფრუა დე ბოჰონის ვაჟი. გვიანდელ დოკუმენტებში მას მოიხსენიებენ წოდებით „*დიდი*“. გარდა ამისა, მას ხშირად უწოდებენ ჰამფრი I-ს.

## ბიოგრაფია
ჰამფრი იყო ნორმანდიელი ბარონის, ონფრუა დე ბოჰონის ერთ-ერთი შვილი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ნორმანდიელთა მიერ ინგლისის დაპყრობაში. ის დაქორწინდა მოდზე, უილტშირის შერიფის, ედუარდ სოლსბერელის ქალიშვილზე. ამ ქორწინების გამო ჰამფრიმ მფლობელობაში მიიღო თროუბრიჯის ციხე-სიმაგრე უილტშირში.

დაახლოებით 1129 წელს ჰამფრი გარდაიცვალა. მემკვიდრეობა მიიღო მისმა ერთადერთმა ვაჟმა, ჰამფრი მესამემ.

## ქორწინება და შვილები
ცოლი: დაახ. 1087/1100 **მოდ (მატილდა) სოლსბერელი**, ედუარდ სოლსბერელის, უილტშირის შერიფისა და მატილდა ფიცჰიუბერტის ქალიშვილი. შვილები:
* **ჰამფრი III** (გარდ. 1187 წლის 6 აპრილს).
* **მოდი**

## გამოყენებული ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ბოჰუნები
კატეგორია:XI საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:ინგლისის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1129
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სამბრი

**სამბრი**, **სამბრა** ( ) — მდინარე საფრანგეთსა და ბელგიაში, მდინარე მაასის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 193 კმ, აუზის ფართობი 2740 კმ². სათავე აქვს არდენების ჩრდილოეთ-დასავლეთ შტოქედებზე, ზღვის დონიდან 199 მ სიმაღლეზე. დინების დიდი ნაწილი ვაკეზეა გაშლილი. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლით. მაქსიმალური ჩამონადენი ზამთარსა და გაზაფხულზეა. თითქმის მთელ სიგრძეზეა სანაოსნო. ქალაქ შარლერუას ქვემოთ გემებისთვის წყალწყვა 1500 მ-მდეა. მდინარე მაასს უერთდება ქალაქ ნამიურთან. ნაპირზეა ქალაქები: მობეჟი, შარლერუა და ნამიური. პირველი მსოფლიო ომის დროს მდინარესთან რამდენიმეჯერ ბრძოლა გაიმართა. მდინარეს ძველი რომაელები „საბისს“ უწოდებდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
კატეგორია:ბელგიის მდინარეები
მარტ სტამი

**მარტ სტამი** () (დ. 5 აგვისტო, 1899 — გ.  21 თებერვალი, 1986) — ნიდერლანდელი არქიტექტორი და ავეჯის დიზაინერი.

სტამი იმ პიონერთა შორის იყო, ვინც მეოცე საუკუნის დასაწყისში ახალი არიქტექტურის და მშენებლობის პრინციპებს ადგენდა. 1923 წლიდან ჰანეს მაიერთან და ელ ლისიცკისთან ერთად გამოსცემდა არქიტეტურულ ჟურნალს ციურიხში. 1927 წელს ლუდვიგ მის ვან დერ როესთან და სხვებთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ვაისენჰოფის დასახლების მშენებლობაში.

1920-იანი წლების ბოლოს სტამი ევროპელი არქიტექტორების ჯგუფთან ერთად მუშაობდა საბჭოთა კავშირში ახალი ქალაქების - მაგნიტოგორსკის, ორსკის და მაკეევკას დაგეგმვაზე. სტამის ყველაზე ცნობილი მემკვიდრეობა არის სკამი, რომელიც მან მილებისგან გააკეთა. ამ სკამის იდეა გადამწყვეტი გახდა შემდეგი წლების ახალი ავეჯის დიზაინის განვითარებისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
*Multipage Stam biography (in German) 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
სანტა-მარია-ნოველა

**სანტა-მარია-ნოველა** ( — წმინდა მარიამის ბაზილიკა) — ტაძარი ფლორენციაში, აგებული XIV–XV საუკუნეებში. დგას ფლორენციის რკინიგზის ცენტრალური სადგურის მოედანზე. მოედანიცა და სადგურიც მის სახელს ატარებს. სანტა-მარია-ნოველა ფლორენციაში აგებული პირველი დიდი ბაზილიკაა. მასში გოტიკისა და ადრეული რენესანსის მნიშვნელოვანი ფრესკებია დაცული, მათ შორის მაზაჩოს „წმინდა სამება“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Opera per Santa Maria Novella, from the Opera per Santa Maria Novella
*Santa Maria Novella Museum and Cloisters , from the Municipality of Florence
*Museo di Santa Maria Novella, from the Civic Museums of Florence
*Santa Maria Novella, Florence virtual reality movie and pictures 
*Paradoxplace Santa Maria Novella Photo & History Page 
*The Museums of Florence Santa Maria Novella
*Santa Maria Novella Virtual Tour 

კატეგორია:ფლორენციის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ფლორენციის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის ტაძრები
კატეგორია:XIV საუკუნის ეკლესიები
ბოტრანჟი

**ბოტრანჟი** () — ბელგიის უმაღლესი წერტილი. მდებარეობს მაღალი ჭაობის (, ) პლატოზე. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლეა 694 მ. 1923 წელს მასზე ააშენეს 6 მეტრიანი კოშკი, რომელიც მნახველებს აძლევდა 700 მეტრის რადიუსზე ხედვის საშუალებას. 1934 წელს ააშენეს 24 მეტრიანი ქვის კოშკი.

ზამთრის პერიოდში ბოტრანჟიდან სტარტს იღებს სათხილამმურო შეჯიბრებები.

## სქოლიო
კატეგორია:ბელგიის მთები
მატიე ვალბუენა

**მატიე ვალბუენა** ( დ. 28 სექტემბერი, 1984) — ფრანგი ფეხბურთელი, საბერძნეთის მეორე სუპერ ლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ პირეოსის „ოლიმპიაკოსის“ მეორე გუნდის შემტევი ნახევარმცველი. 

## საკლუბო კარიერა
2006–2014 წლებში იცავდა მარსელის „ოლიმპიკის“ ღირსებას, რომლის რიგებშიც ერთხელ გახდა საფრანგეთის ჩემპიონი, სამჯერ საფრანგეთის ლიგის თასი, ხოლო ორჯერ საფრანგეთის სუპერთასი მოიპოვა. 

2014 წლის ზაფხულში 7 მილიონ ევროდ შეიძინა მოსკოვის „დინამომ“ და სამწლიანი კონტრაქტი გაუფორმა.

## სანაკრებო კარიერა
მისი დებიუტი საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში 2010 წლის 26 მაისს, კოსტა-რიკის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. თავისი პირველი გოლი ეროვნული ნაკრების მაისურით, ამავე მატჩში გაიტანა. 

2010–2015 წლებში საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებულ 52 შეხვედრაში მატიე ვალბუენამ რვაჯერ მოახერხა მეტოქეთა კარის აღება.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  მარსელი
* საფრანგეთის ლიგა 1: 2009–10
* საფრანგეთის ლიგის თასი: 2009–10, 2010–11, 2011–12
* საფრანგეთის სუპერთასი: 2010, 2011

;  ოლიმპიაკოსი
* საბერძნეთის სუპერლიგა: 2019–20, 2020–21, 2021–22
* საბერძნეთის თასი: 2019–20

### ინდივიდუალური
* საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის გუნდის წევრი: 2007–08, 2012–13
* საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის საუკეთესო გოლის ავტორი: 2007–08
* საფრანგეთის ლიგა 1-ის საუკეთესო ასისტენტი: 2012–13
* რუსეთის პრემიერლიგის 33 საუკეთესო მოთამაშის სიაში: 2014–15
* რუსეთის პრემიერლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2014–15
* საბერძნეთის სუპერ ლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: 2019 წლის სექტემბერი
* საბერძნეთის სუპერ ლიგის საუკეთესო ასისტენტი: 2019–20
* საბერძნეთის სუპერ ლიგის წლის გუნდის წევრი: 2019–20

## რესურსები ინტერნეტში 
* მატიე ვალბუენა — საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* მატიე ვალბუენა — მარსელის „ოლიმპიკის“ ოფიციალურ საიტზე
* მატიე ვალბუენა — ფიფას ჩანაწერი 
* მატიე ვალბუენა — უეფას ჩანაწერი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფენერბაჰჩეს ფეხბურთელები
კატეგორია:საბერძნეთის სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აიფელი

**აიფელი** () — დაბალი ქედი და პლატო გერმანიაში, ბელგიასა და ლუქსემბურგში. წარმოადგენს რაინის ფიქლოვანი მთების დასავლეთ ნაწილს. შემოსაზღვრულია მდინარე მოზელისა (სამხრეთით) და რაინის (აღმოსავლეთით) ხეობებით. სიგრძე დაახლოებით 90 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 747 მ (მთა ჰოე-ახტი). აგებულია უმეტესწილად ფიქლებით, რომლებიც ადგილ-ადგილ დაფარულია ბაზალტებითა და ტუფებით. პლატო წარმოდგენილია ძველი ვულკანების ცალკეული გუმბათებით, მაარებითა და ვულკანური რელიეფის სხვა ფორმებით. არის მრავალრიცხოვანი ტბები. აღსანიშნავია ვულკანური წარმოშობის ტბა ლაახერ-ზეე. გვხვდება ტორფნარი, ვერანი ადგილები, ჩრდილო-დასავლეთით წიწვოვანი და შერეული ტყე. ჩრდილოეთით არის ეიფელის ეროვნული პარკი. შუა საუკუნეებში მოიპოვებოდნენ რკინას, ტყვიასა და თუთიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გერმანიის ქედები
კატეგორია:ბელგიის ქედები
კატეგორია:ლუქსემბურგის ქედები
ვატები

მინი|ვატები
**ვატები** (,  — სანაპირო თავთხელი) — ზღვის სანაპიროს ქვედა ზოლი, რომელიც წყლით იფარება ყოველდღე მოქცევების დროს და ზღვის წყლისგან თავისუფლდება ზღვის მიქცევის შედეგად. სიგანეში და სიმაღლეში იზრდება მანამ, სანამ ზედაპირად არ გადაიქცევა, რომელიც სიზიგიური მიქცევის დროს ივსება. დანაწევრებულია მოქცევის წყლების ჩამონადენის ღარებითა და არხებით. გეომორფოლოგიური თვალსაზრისით, ვატები რელიეფის აკუმულაციური ფორმებია, რომელიც მცენარეულობას თითქმის სრულებით მოკლებულია. წარმოიქმნება მიქცევისა და მოქცევის უთანასწორო სიჩქარისა და დროის მოქმედების შედეგად, წვრილქვიშიანი და შლამიანი ნაყარების დაგროვებით. ფსკერული დანალექების მხრივ, გამოიყოფა ვატების რამდენიმე ტიპი: ქვიშაქვიანი, ნატანიანი გრუნტისგან შემდგარი და შერეული ვატები. გავრცელებულია ჩრდილოეთის ზღვის სამხრეთ ნაპირებზე, აგრეთვე თეთრი, ბარენცის, ოხოტის, ბერინგის ზღვების, მექსიკის ყურის ნაპირებთან. ვატები თევზების, მოლუსკებისა და სელაპების უნიკალური საბინადრო ადგილია. ტერმინი „ვატები“ ხშირად გამოიყენება გერმანულ და ნიდერლანდურ ლიტერატურაში. ტერმინი საყოველთაო ხმარებაშია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მარშები

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რელიეფის ფორმები
კატეგორია:ჭარბტენიანი ტერიტორიები
კატეგორია:ნაპირთმცოდნეობა
მაღალი ჭაობი

**მაღალი ჭაობი** (; ; ) 1957 წელს გამოცხადდა ბუნებრივ ნაკრძალად. წარმოადგენს პლატოს ლიეჟის პროვინციაში, აღმოსავლეთ ბელგიაში. მასში ასევე შედის არდენებსა აიფელს შორის მოქცეული გერმანიის ტერიტორია. მაღალი ჭაობი მოიცავს 4501.2 ჰექტარს და ის ბელგიაში უდიდესი ბუნებრივი ნაკრძალია. მისი უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან არის ბოტრანჟი (694 მ.), რომელიც ასევე ბელგიის უმაღლესი წერტილია. ნაკრძალი მდიდარია ენდემური ჯიშებით. მრავლად არის ალპური ტორფის ხავსები და ჭაობი. ჭაობები დაახლოებით 10,000 წლისაა და აქვთ უნიკალური სუბალპური ფლორა და ფაუნა.
 
1966 წელს ევროპულმა საბჭომ მაღალ ჭაობს მისი ეკოლოგიური მნიშვნელობის გამო მიანიჭა „კონსერვაციის დიპლომი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Geotagged information and pictures about the Bergervenn  
*Birds of High Fens 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბელგიის გეოგრაფია
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები
ან-სიურ-ლესი

**ან-სიურ-ლესი** ( ან ) — კარსტული მღვიმე ბელგიაში, ნამიურის პროვინციაში. წარმოადგენს ქვეყნის ერთ-ერთ უმთავრეს ტურისტულ ობიექტს, რომელსაც წელიწადში დაახლოებით ნახევარი მილიონი ადამიანი სტუმრობს. მდებარეობს სოფელ ან-სიურ-ლესის სიახლოვეს. გამომუშავებულია კირქვებში. მღვიმეში არის 13&nbsp;°C-იანი მუდმივი ტემპერატურა და ტენიანობის მაღალი დონე (95%). მღვიმეში მოხვედრა შესაძლებელია მხოლოდ ექსკურსიისთვის განკუთვნილ სპეციალურ ტრამვაიზე, რომელიც სოფლის ცენტრიდან იწყებს სვლას. სოფლიდან მღვიმის შესასვლელამდე დაახლოებით 2 კილომეტრია. განვითარებულია ტურიზმი.

## გალერეა 

ფაილი:00 Han-sur-Lesse - Tram 2.JPG
ფაილი:00 Han-sur-Lesse - Tram 3.JPG
ფაილი:00 Han-sur-Lesse - Grottes 2.JPG
ფაილი:Fosielen in de grot van Han.JPG

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბელგიის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
დოქტორი (Doctor Who)

thumb|დოქტორის როლის შემსრულებელი მსახიობები ქრონოლოგიურად, მარცხნიდან მარჯვნივ და ზემოდან ქვემოთ 

**დოქტორი** — მთავარი პერსონაჟი  BBC-ის ხანგრძლივი სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალიდან Doctor Who. პერსონაჟი ასევე გამოჩნდა ორ მხატვრულ ფილმში, ერთ სატელევიზიო ფილმში, მრავალ ნოველაში, აუდიო დრამებსა და კომიქსებში, რომლებიც შინაარსით სერიალს უკავშირდებოდა. დოქტორი წარმოადგენს მეტსახელს, რომელიც ფსევდონიმად აქვს აღებული რამდენიმე საუკუნის ხნის, დროსა და სივრცეში ტარდისით მოგზაურ უცხოპლანეტელს. მოგზაურობისას დოქტორს  ხშირად ახლავს თან კომპანიონები. 

2014 წლისთვის დოქტორის როლი შესრულებული აქვს 12 მსახიობს. მიუხედავად წარმატებისა, მსახიობები მაინც იცვლებიან, რადგან ამას შინაარსი მოითხოვს: დროის მბრძანებლებს აქვთ რეგენერაციის უნარი, რისი მეშვეობითაც სასიკვდილო დაზიანებისას იცვლიან უჯრედულ სტრუქტურასა და გარეგნობას. განსაკუთრებული პოპულარობის გამო „დეილი ტელეგრაფმა" დოქტორს „ბრიტანეთის ფავორიტი უცხოპლანეტელი" უწოდა. ამჟამად დოქტორის მე-11 ინკარნაციის როლს ასრულებს პიტერ კაპალდი, რომელმაც მეტ სმითი ჩაანაცვლა 2013 წლის საშობაო სპეციალურ სერიაში „დოქტორის დრო".

## პერსონაჟის ისტორია
დოქტორი დროის მბრძანებელია პლანეტა გალიფრეიდან.  დროსა და სივრცეში სამოგზაუროდ ის იყენებს სივრცულად სრულყოფილ - „შიგნიდან უფრო დიდ" - დროის მანქანას, ტარდისს. გარეგნულად ის 1963 წლის პოლიციის ყუთს ჰგავს და სერიების მანძილზე თითქმის უცვლელია. მისი სახეობის წარმომადგენლები მეთვალყურეობდნენ დროისა და სივრცის მსვლელობას და იცავდნენ დაზიანებისგან, თუმცა ერიდებოდნენ სერიოზულ ჩარევას და ნეიტრალიტეტი ეკავათ. დოქტორმა გადაწყვიტა ერთ-ერთი ტარდისის მოპარვა და მშობლიური პლანეტის დატოვება. უმეტესწილად მას ჰყავს თანამგზავრი ადამიანები, რომელთა მეშვეობითაც დოქტორზე უფრო მეტი ინფორმაცია ირკვევა ხოლმე.

„დოქტორი" ფსევდონიმია და პერსონაჟის ნამდვილი სახელი დაფარულად რჩება. გვიანდელ ეპიზოდებში („დოქტორის დრო", „დოქტორის სახელი") ნათელი ხდება, რა სერიოზული შედეგები შეიძლება მოყვეს მისი სახელის წარმოთქმას. ითვლება, რომ დოქტორის ნამდვილი სახელის გამოთქმა ადამიანებისთვის შეუძლებელია. სერიაში „დოქტორის სახელი", მეთერთმეტე დოქტორი კლარა ოსვალდთან საუბარში აღნიშნავს, რომ ეს ფსევდონიმი ერთგვარი დაპირებაა, რომლის შესახებაც გაცხადდა „დოქტორის დღეში": „არასდროს ვიქნები სასტიკი ან ლაჩარი. არასდროს დავნებდები. არასდროს დავეცემი." 

დოქტორის ადრეულ ცხოვრებასა და ბავშვობაზე მცირეოდენი რამაა ცნობილი. კლასიკურ სერიებში აღნიშნულია, რომ ის ეკუთვნის პრიდონულ ჯგუფს, რომლის წევრებიც ცნობილი არიან ხეტიალით. „დრამების ხმაში" დოქტორი აღწერს ცერემონიალს, რომლის დროსაც დროის მბრძანებლების აკადემიის მოსწავლეები 8 წლის ასაკში იხედებიან დროსა და სივრცეში არსებულ ნაპრალში და ხედავენ დროის მორევს. ზოგი მათგანისთვის ეს შთაგონებად იქცევა, ზოგი ჭკუიდან იშლება (რაც, მისი აზრით, დაემართა მის ერთ-ერთ მოწინააღმდეგეს, მასტერს), ზოგი კი გარბის. კითხვაზე, თავად რა რეაქცია ჰქონდა, პასუხობს: „მე იმათ შორის ვარ, ვინც გაიქცა. მე არასდროს გავჩერებულვარ!" „დროის მონსტრში" დოქტორი ამბობს, რომ მთის ნაპირას გაიზარდა და ახსენებს განდეგილს, რომელიც სახლის უკან, ხის ქვეშ ცხოვრობდა და მძიმე მომენტებში დოქტორს ამხნევებდა. 

### ოჯახი
### მოგზაურობა
### დროის ომი
## სქოლიო 
კატეგორია:Doctor Who
დოქტორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დოქტორი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დოქტორი — ერთ-ერთი სამეცნიერო ხარისხი.
* მეცნიერებათა დოქტორი —  სამეცნიერო ხარისხი საბჭოთა კავშირსა და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში.
* დოქტორი — ტელესერიალ Doctor Who-ს მთავარი პერსონაჟი.
* დოქტორი — ტელესერიალ ვარსკვლავური გზა: ვოიაჯერის ერთ-ერთი პერსონაჟი.
* დოქტორი — უილიამ ჯილბერტ გრეისის ერთ-ერთი მეტსახელი.
### იხილეთ აგრეთვე 
* ფილოსოფიის დოქტორი
პიქსელური გრაფიკა

**პიქსელური გრაფიკა** ( )  — ციფრული გამოსახულების ფორმა, შექმნილი კომპიუტერის გრაფიკული რედაქტორით, სადაც გამოსახულება რედაქტირდება პიქსელების (წერტილების) დონეზე, განზომილება კი ისეთი დაბალია რომ ცალკეული პიქსელები აშკარად ჩანს. ძველ (ან დაბალფუნქციუნალურ) კომპიუტერებზე, თამაშებისათვის Game Boy-ზე, ძველ კონსოლებზე, და ბევრ თამაშებზე მობილური ტელეფონზე ძირითადად გამოიყენება პიქსელური გრაფიკა, იმის გამო რომ ეს არის ერთადერთი ხერხი სურათის აშკარად გამოსაჩენად დაბალ რეზოლუციაზე, როგორც შეეფერება ამ მოწყობილობებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
სტატია პიქსელური გრაფიკის შესახებ 

## სქოლიო 
კატეგორია:კომპიუტერული ხელოვნება
ჰერმან II (ბადენის მარკგრაფი)

**ჰერმან II** ( დაახ. 1070 - 1130-ის 7 ოქტომბერი) — ბრეისჰაუს გრაფი 1074 წლიდან, 1112 წლიდან იყო ბადენის პირველი მარკგრაფი ცერინგენების დინასტიიდან. ჰერმანი იყო ჰერმან I-ის, ბრეისჰაუს გრაფისა და ვერონის მარკგრაფის შვილი.

## ისტორიული ცნობები
დაახლოებით 1098 წელს, ჰერმან II-მ დაიწყო ჰოჰენბადენის ციხე-სიმაგრის მშენებლობა, იქ, სადაც ადრე იყო ძველკელტური დასახლება. მშენებლობა დამთავრდა 1112 წელს, ხოლო ჰერმანმა ბადენის მარკგრაფის ტიტული მიიღო.

ამასთანავე, მან დაასრულა ბაკნანგის სააბატოს მშენებლობა, სადაც დაკრძალეს გარდაცვალების შემდეგ.

## ოჯახი და შვილები
ჰერმან II დაქორწინებული იყო იუდიტ ფონ ჰოჰენბერგზე (დაახ. 1085—1121), რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი:
* ჰერმან დიდი (დაახ. 1105—1160)
* იუდიტი (დაახ. 1110—1162), დაქორწინდა ულრიხ კარინთიელზე (გარდ. 1144)

კატეგორია:ცერინგენები
კატეგორია:ბადენის მარკგრაფები
კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1130
ჰამფრი IV დე ბოჰუნი

**ჰამფრი (ჰემფრი) IV დე ბოჰუნი (ბოენი)** () — ლორდი თროუბრიჯი და ინგლისის ლორდ-კონსტებლი 1176 წლიდან, ბარონ ჰამფრი დე ბოჰუნ III-ისა და მარგარიტა ჰერეფორდის (გარდ. 1187), მილ გლოსტერის, ჰერეფორდის გრაფის ქალიშვილის შვილი.

## ბიოგრაფია
ლენტონის ქრონიკა მას იხსენიებს, როგორც ჰერეფორდის გრაფსა და ინგლისის ლორდ-კონსტებლს, ერთი მხრივ, დოკუმენტურად დამტკიცებულია, რომ ის ატარებდა ჰერეფორდის გრაფის ტიტულს, თუმცა 1199/1200 წელს ჰერეფორდის გრაფი გახდა მისი შვილი. ინგლისის ლორდ-კონსტებლის წოდება კი მან მემკვიდრეობით დედისგან მიიღო, დაახლოებით 1172 წელს.

ჰამფრი მსახურობდა ჰენრი ახალგაზრდასთან, მეფე ჰენრი II-ის ვაჟთან, რომელიც მამის წინააღმდეგ აჯანყდა.

ჰამფრი მამამისზე ადრე გარდაიცვალა, 1180/1182 წელს. მემკვიდრედ დატოვა არასრულწლოვანი ვაჟი, ჰენრი.

## ქორწინება და შვილები
ცოლი: მარგარიტა ჰანტინგდონი (დაახ. 1143/1144—1201), შოტლანდიელი პრინცესა, პრინც ჰენრი შოტლანდიელის, ჰანტინგდონისა და ნორთუმბრიის გრაფის ქალიშვილი. შვილები:
* ჰენრი (1177-მდე — 1 ივნისი 1220), ინგლისის ლორდ-კონსტებლი დაახ. 1180 წლიდან, 1-ლი გრაფი ჰერეფორდი 1200 წლიდან, კენტის შერიფი
* მარგარეტი (გარდ. დაახ. 1188/1195); ქმარი: პედრო მანრიკე დე ლარა (გარდ. 1202 წლის იანვარში), ნარბონის ვიკონტი

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ბოჰუნები
კატეგორია:ინგლისის ლორდ-კონსტებლები
კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:ინგლისის მმართველები
ჯუმალიქიზიქი

**ჯუმალიქიზიქი** () — სოფელი თურქეთში, ბურსის პროვინციის ილდირიმის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ ბურსიდან აღმოსავლეთით 10 კილომეტრში, ულუდაღის მთის ძირში. სოფლის ისტორია ოსმალეთის იმპერიის ჩამოყალიბების პერიოდიდან იწყება. ისტორიული თვალსაზრისით სოფელი კარგადაა დაცული, უცვლელადაა შემონახული სოფლის უძველესი, ოტომანების პერიოდის არქიტექტურული სახე. სწორედ ამიტომ სოფელი ტურისტებისათვის საკმაოდ მიმზიდველი ადგილია. სოფელს ეს სახელი ეწოდა იმის გამო, რომ აქ მოსახლეობა იკრიბებოდა პარასკევის ლოცვების გამო (Cuma - თურქულად პარასკევი). 

ყოველი წლის ივნისში სოფელში იმართება ჟოლოს ფესტივალი. სოფლის უძველესი სახლები ნაგებია ხის, ალიზისა და რიყის ქვისაგან. სოფელში დგას მეჩეთი. ასევე გვხვდება ბიზანტიის იმპერიის არსებობის პერიოდში აგებული ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში 270 ისტორიული სახლია. მიმდინარეობს ზოგიერთი მათგანის რესტავრაცია. 180 სახლი ჯერ კიდევ საცხოვრებლად გამოიყენება. 

1969 წელს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ულუდაღის მთისწინეთში, აღმოაჩინეს ეკლესიის ნანგრევები. ზოგიერთი არქეოლოგიური ძეგლი გამოფენილია ბურსის არქეოლოგიურ მუზეუმში. სოფელში ხშირად ხდება ისტორიული ხასიათისა და დოკუმენტური ფილმების გადაღება.

ჯუმალიქიზიქი ქალაქ ბურსასთან ერთად 2014 წლის 22 ივნისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* T.C. Bursa Valiliği - Cumalıkızık Rehberi 
* YerelNET 
* NTVMSNBC 
* Focus dergisi 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
ერბილის ციტადელი

**ერბილის ციტადელი** — გამაგრებული დასახლება ერაყის ქალაქ ერბილის ისტორიულ ცენტრში, შემაღლებულ გორაზე. ერბილის ციტადელის ტერიტორია მსოფლიოში ყველაზე ძველი დასახლებაა, სადაც განუწყვეტლივ ცხოვრობდა მოსახლეობა. ქალაქი წერილობით და იკონოგრაფიულ დოკუმენტებში უძველესი პერიოდიდან მოიხსენიება. მას ადრე არბელა ეწოდებოდა და იყო ასურეთის მნიშვნელოვანი რელიგიური და პოლიტიკური ცენტრი. 

ერბილის ციტადელი 2014 წლის 21 ივნისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Citadel Documentation Project 
*High Commission for Erbil Citadel Revitalization  
*Research of the citadel at Arbil, Iraqi Kurdistan

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ერაყში