15 ოქტომბერი

**15 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 288-ე დღე (ნაკიან წლებში – 289-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 77 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 533 : ბიზანტიის გენერალი ბელიზარიუსი ვანდალებს კართაგენს ართმევს.
* 1552 : ივანე მრისხანემ ყაზანის სახანო დაიპყრო.
* 1582 : ივლიანეს კალენდარი, რომელიც ხმარებაში იყო 45 წლიდან, შეცვალა გრიგორიანულმა კალენდარმა.
* 1815 : ნაპოლეონ I წმინდა ელენეს კუნძულზე გაიხიზნა.
* 1880 : მექსიკელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს ვიქტორიო - აპაჩთა უდიდესი სამხედრო სტრატეგი.
* 1917 : პირველი მსოფლიო ომი - ნიდერლანდელი ეგზოტიკური მოცეკვავე მატა ჰარი გერმანელთათვის ჯაშუშობის ბრალდებით დახვრიტეს პარიზთან.
* 1928 : საჰაერო ჰომალდი გრაფი ზეპელინი ასრულებს პირველ ტრანსატლანტიკურ ფრენას და კეიკჰარსტში, ნიუ-ჯერსი, ეშვება.
* 1946 : ნიურნბერგის პროცესი — ჰერმან გერინგი თავს იწამლავს განაჩენის წინა ღამეს.
* 1951 : მექსიკელი ქიმიკოსი ლუის მირამონტესი პირველ ორალური კონტრაცეპტივს ქმნის.
* 1969 : ვიეტნამის ომი - ასობით ათასი ადამიანი იღებს მონაწილეობას ეროვნული მორატორიუმის ომისსაწინააღმდეგო დემონსტრაციებში აშშ-ის მასშტაბით.
* 1987 : „დიდი შტორმი“ თავს ატყდება საფრანგეთსა და ინგლისს.
* 1971 : სპარსეთი ქყვენის დაბადების 2500 წლისთავს აღნიშნავს. 
* 1981 : მუსიკალური ბენდი მეტალიკა შეიქმნა.
* 1990 : სსრ კავშირის ლიდერი მიხეილ გორბაჩოვი დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით მშვიდობის დარგში.
* 1992 : რუსეთში ანდრეი ჩიკატილო 52 სერიულ მკვლელობაში დადანაშაულდა.
* 1997 : პირველი ზესწრაფი სიჩქარის რეკოდრდი დამყარდე მიწაზე ენდი გრინის მიერ ბრიტანეთში.
* 2003
** ჩინეთის კოსმოსური პროგრამა: გაშვებულ იქნა „შენჟუ 5“, პირველი ჩინური კოსმოსური მართული ხომალდი, რომელზეც იმყოფებოდა ასტრონავტი იანგ ლივეი.
** აზერბაიჯანის პრეზიდენტი გახდა ილჰამ ალიევი.
* 2007 : 
** ლეონიდ ჰურვიცი, ერიკ მასკინი და როჯერ მაიერსენი ნობელის პრემიას იყოფენ ეკონომიკის დარგში მექანიზმის დიზაინის თეორიის საფუძვლების ჩამოყალიბებისთვის.
** აერობუსმა პირველი ორსართულიანი A380 გადასცა სინგაპურის ავიახაზებს საზეიმო ცერემონიაზე ტულუზაში, საფრანგეთი.
* 2008 : ილჰამ ალიევი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის პოსტზე მეორე ვადით აირჩიეს.
* 2010  
** 14-წლიანი მშენებლობის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გოთარდის საბაზო სარკინიგზო გვირაბი  გაიყვანეს შვეიცარიის ალპებში.
** საქართველოს პარლამენტმა კონსტიტუციის ახალი რედაქცია მესამე მოსმენით დაამტკიცა.
* 2017 : სოორონბაი ჟეენბეკოვი ყირგიზეთის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2019 : მარგარეტ ეტვუდი და ბერნარდინ ევარისტო 2019 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
* 2020 : ყირგიზეთში მიმდინარე საპროტესტო აქციების შედეგად პრეზიდენტი სოორონბაი ჟეენბეკოვი გადადგა.
* 2023 : დანიელ ნობოა ეკვადორის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
right|100px
* ძვ. წ. 70 : ვერგილიუსი — რომაელი პოეტი
* 1542 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მუგალი პადიშახი
* 1608 : ტორიჩელი, ევანჯელისტა — იტალიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი. 
* 1795 : ფრიდრიხ ვილჰელმ IV — პრუსიის მეფე
* 1814 : ლერმონტოვი, მიხეილ — რუსი პოეტი (გ.1841)
* 1844 : ნიცშე, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1900)
* 1893 : კაროლ II — რუმინეთის მეფე
* 1894 : მოშე შარეთი — ისრაელის პრემიერ-მინისტრი
* 1895 : დავით ანდღულაძე — ქართველი საოპერო მომღერალი, დრამატული ტენორი
* 1914 : მუხამედ სახირ შახი — ავღანეთის მეფე
* 1915 : ბაგრატიონი, კონსტანტინე — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი (გ.1992)
* 1926 : ფუკო, მიშელ — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ.1984)
* 1931 : ავულ პაკირ ჯაინულაბდენ აბდულ კალამი — ინდოეთის პრეზიდენტი
* 1940 : დორეტი, პეტერ — ავსტრიელი იმუნოლოგი
* 1971 : კოვაჩი, ნიკო — ხორვატიელი ფეხფურთელი
* 1977 : ტრეზეგე, დავიდ — ფრანგი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
right|100px
* 412 : თეოფილუსი — ალექსანდრიის პატრიარქი
* 898 : ლამბერტ II — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
* 961 : აბდ-არ-რაჰმან III — კორდოვას ემირი
* 1389 : ურბან VI — რომის პაპი
* 1591 : გრიგოლ XIV — რომის პაპი
* 1605 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მოგულთა პადიშახი
* 1722 : აბაშიძე, გიორგი-მალაქია — პოლიტიკური მოღვაწე
* 1817 : კოსტიუშკო, ტადეუშ — პოლონეთის ეროვნული გმირი
* 1880 : ვიქტორიო — აპაჩთა ლიდერი
* 1904 : გეორგ I — სახსენის მეფე
* 1917 : მატა ჰარი —მოცეკვავე და ჯაშუში
* 1918 : შირდი საი ბაბა — ინდოელი გურუ
* 1937 : ღვალაძე, ევგენ — იურისტი, ეროვნული მოძრაობის მოღვაწე 
* 1921 : ჰაიდარ ამუოღლუ — ირანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დ.1889)
* 1946 : გიორინგი, ჰერმან — გერმანელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე (დ.1893)
* 1958 : თარხნიშვილი, მიხეილ — ეკლესიისა და ლიტერატურის ისტორიკოსი (დ.1897)
* 1972 : კაკაბაძე, პოლიკარპე —  ქართველი დრამატურგი.
* 2000 : ბლოხი, კონრად მილ — გერმანელი ბიოქიმიკოსი
* 2003 : ბროკჰაუსი, ბერტრამ — კანადელი ფიზიკოსი
* 2012 : ნოროდომ სიანუკი — კამბოჯის ყოფილი მეფე (დ. 1922)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **დავით და კონსტანტინე** – მოწამეთობა იმერეთში (ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი)
** წმინდა კვიპრიანე, წმინდა იუსტინა და წმინდა თეოქტისტე
** ანდრია სალოსი

* აგრეთვე:
** აშშ : თეთრი ხელის ჯოხის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1015