open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კლარის აგბენენუ

**კლარის აგბენენუ** (დ. 25 ოქტომბერი, 1992) — ფრანგი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 63 კგ წონით კატეგორიაში. მსოფლიოს ხუთგზის (2014, 2017, 2018, 2019, 2021), ევროპის ხუთგზის (2013, 2014, 2018, 2019, 2020) და ოლიმპიური ჩემპიონი (2020).

## რესურსები ინტერნეტში
* ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაცია

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უკრაინის პრემიერლიგა 2018–2019

**უკრაინის პრემიერლიგა 2018–2019** — უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის 11-ე გათამაშება (უკრაინის 28-ე საფეხბურთო საკლუბო გათამაშება საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ). ჩემპიონატი დაიწყო 2018 წლის 21 ივლისს. სეზონი 2019 წლის 30 მაისს დასრულდა.  რიგით მე-12-დ მოახერხა ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება დონეცკის „შახტარმა“.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის პრემიერლიგის სეზონები
უკრაინის პრემიერლიგა 2017–2018

**უკრაინის პრემიერლიგა 2017–2018** — უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის 10-ე გათამაშება (უკრაინის 27-ე საფეხბურთო საკლუბო გათამაშება საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ). ჩემპიონატი დაიწყო 2017 წლის 16 ივლისს. სეზონი 2018 წლის 19 მაისს დასრულდა.  რიგით მე-11-დ მოახერხა ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება დონეცკის „შახტარმა“.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის პრემიერლიგის სეზონები
სინგაპურის გეოგრაფია

სინგაპური ძალიან პატარა, მაღალურბანიზებული კუნძულოვანი ქალაქი-სახელმწიფოა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულის ბოლოში, მალაიზიასა და ინდონეზიას შორის. ქვეყნის მთლიანი ფართობი 724.2 კმ²-ია. 

სინგაპური კონტინენტური ნაწილისა და გარშემო მდებარე კუნძულებისგან შედგება. სინგაპურის კონტინენტური ნაწილი აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 50 კმ-ის, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 27 კმ-ის მანძილზეა გადაჭიმული. სანაპირო ხაზის სიგრძე 193 კმ-ია (2 515 მეტრის სიმაღლის წყლის ნიშნის საკადასტრო გამოკვლევის მიხედვით). სინგაპურის ექსკლუზიური ეკონომიკური ზონა 1 067 კმ²-ია. 

სინგაპური ინდონეზიისგან სინგაპურის სრუტით, ხოლო მალაიზიისგან ჯოჰორის სრუტითაა გამოყოფილი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Meteorological Services Singapore
* Singapore Weather Forecast
* Climatology of Singapore – National Environment Agency
* CNN.com – Weather – Singapore

## სქოლიო
კატეგორია:სინგაპურის გეოგრაფია
ჯიმშერ ფხალაძე

**ჯიმშერ ფხალაძე** (დ. 18 აპრილი, 1945, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1969–1972 წელს მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის მედსანნაწილის ქირურგიულ განყოფილებაში. 1972–1996 წელს თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს გულ–მკერდის ქირურგიულ განყოფილებაში. 1996 წლიდან თორაკო–აბდომინალურ კლინიკაში. არის 15 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი გულ–მკერდის კარდიო და ზოგადი ქირურგიის პრობლემებზე. ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მუდმივი ელექტროკარდიოსტიმულაცია ათეროსკლეროზული და გულის იშემიური დაავადებების დროს განვითარებული სრული ატრიოვენტრიკულარული ბლოკადების დროს“, დაიცვა 1981 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 279

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ლია ფანჩულიძე

**ლია ფანჩულიძე** (დ. 23 აგვისტო, 1957, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი, მეან-გინეკოლოგი, რეპროდუქტოლოგი.

## ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1981-1984 წლებში მუშაობდა თბილისის მე-2 სამშობიარო სახლში. 1984-1988 წლებში ქალაქის I კლინიკური საავადმყოფოს გინეკოლოგიურ განყოფილებაში. 1989 წლიდან ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 12 სამეცნიერო ნაშრომისა მეანობა-გინეკოლოგიის სხვადასხვა საკითხებზე.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „რკინადეფიციტური მდგომარეობის, როგორც ორსულობის შეწყვეტის რისკ-ფაქტორის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა“, დაიცვა 1995 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 272

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები
ბალბალუკა

**ბალბალუკა** — ორლებნიანთა კლასის მცენარე. 

მთელი მცენარე ხავერდივით არის შებუსული. 8-10 სმ სიგრძის ღერო გართხმულია ან წამოწეული. ფოთლის ფირფიტა გულივით მომრგვალოა ან თირკმლის ფორმის. ყვავილები მარტოულია, გრძელყუნწიანი, გვირგვინის ფურცლები წითელი ფერისაა ან ვარდისფერი. მცენარე იზრდება მშრალ ველებზე, თიხიან ადგილებში, ზოგჯერ სარეველაა. გავრცელებულია კახეთსა და ქვემო ქართლში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს სამხრეთ კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას.

## ლიტერატურა
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს მცენარეები, თბ., 2022, გვ. 500.

კატეგორია:ბალბისებრნი
კატეგორია:ორლებნიანნი
პატარა თელა

მინი|194x194პქ|**პატარა თელა**
**პატარა თელა** (Ulmus minor Mill.) — შესულია საქართველოს წითელ ნუსხაში, როგორც მოწყვლადი მცენარე. 25-30 მ-მდე სიმაღლის ხეა, მუქი რუხი ფერი, გლუვი ქერქით. ნორჩი ტოტები მოწითალო-მურა ფერისაა, ნორჩობაში შებუსული, შემდეგ კი — შიშველი. ფოთლები მოყვანილობით კვერცხისებული ან უკუკვერცხისებურია, სიფრიფანა, 12სმ სიგრძისა და 6 სმ სიგანის, კიდეზე ხერხკბილა, ზემოდან შიშველი ან ხაოიან-წამწამისებურად ბეწვიანი, ღია მწვანე ფერია, ქვედა მხარე უფრო მკრთალი, მეტწილად მოფენილია წითელი წერტილოვანი ჯირკვლებით, ფოთლის ყუნწი გრძელია. ყვავილები მოკლეყუნწიანია და გვერდულ კონებადაა შეკრებილი. 

გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას.

კატეგორია:თელისებრნი

## ლიტერატურა 
**სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2022, გვ. 800
მაია ჯაბუა

**მაია ჯაბუა** (დ. 8 მაისი, 1962, თბილისი) — ქართველი მომღერალი.

სიმღერა დაიწყო 6 წლის ასაკში, მღეროდა ყოფილ პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის ვოკალურ ჯგუფში. 1971-1986 წლებში იყო ამავე სასახლესთან არსებულ ბავშვთა ვოკალურ-საკრავიერო ანსამბლ „მზიურში“. 1986 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტია, ძირითადად მღერის ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. 2016 წლის იანვარში სახელმწიფო ფილარმონიის წინ მისი სახელობის ვარსკვლავი გაიხსნა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
ნინო ვარაზაშვილი

**ნინო ვარაზაშვილი** (დ.  20 დეკემბერი, 1926, თბილისი — გ. 27 აგვისტო, 2009) — ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი,
ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1982), ჰიდროტექნიკოსი. 

## ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

1947-1950 წლებში მუშაობდა „საქსოფელელექტროპროექტში“. 1951 წლიდან წყალთა მეურნეობის და საინჟინრო ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1957-1971 წლებში სექტორის გამგედ, 1972 წლიდან სამთო წყალსაცავების და ზღვის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. 1970-1993 და 1978-1993 წლებში კითხულობდა ლექციებს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტსა და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. მონაწილეობდა სხვადასხვა სამეცნიერო კომისიის მუშაობაში. 1978-1992 წლებში იყო ზღვისა და წყალსაცავების წყლის რესურსების ათვისებისა და ეკოლოგიური უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საერთაშორისო პროგრამების ერთ-ერთი განაკვეთის კოორდინატორი. ნინო ვარაზაშვილი იყო სამთო რეგიონებში  ბუნებრივი სპეციფიკის გათვალისწინებით წყლის რესურსების გამოყენების და დაცვის საკითხების კომპლექსური მეცნიერული კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. არის მრავალი სამეცნიერო შრომის, მათ შორის 2 მონოგრაფიის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* 2003 — ღირსების ორდენი
* 1990 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
რადიოს სახლი (ულან-უდე)

**რადიოს სახლი** ულან-უდეში () — ქალაქის არქიტექტურული ძეგლი, რეგიონული დონის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი.

## აღწერა
ეს არის არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც წარმოადგენს მონუმენტურ კუთხის ნაგებობას სტალინური იმპერიის სტილში, რომელიც მდებარეობს ულან-უდეს ცენტრში საბჭოთა და თეატრალური მოედნის მახლობლად.

შენობა აშენდა 1955-1959 წლებში არქიტექტორ ლ. მინერტის პროექტით და სამართლიანად ითვლება ქალაქის სავიზიტო ბარათად.

მისი ყველაზე თვალსაჩინო ცენტრალური ნაწილი აგებულია ხუთსართულიანი კოშკის სახით სვეტითა და საათის ორი ციფერბლატით, რომელთაგან ერთი მიმართულია ბურიატის ოპერისა და ბალეტის თეატრისკენ, მეორე კი საბჭოთა მოედნისკენ.

დღეში ორჯერ — 12 და 18 საათზე — შენობაზე დამონტაჟებული ბურიატიის მთავარი საათის ზარები უკრავს ბურიატიის ჰიმნს.

ფაილი:Улан-Удэ_в_конце_2008_года_(09).JPG|2008 წ.
ფაილი:Ulan-Ude_20170625_134824.jpg|2017 წ.
ფაილი:Ulan-ude_center.jpg|2018 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дом радио

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ულან-უდეს ღირსშესანიშნაობები
სეროტონინი-ნორეპინეფრინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები

[მინი|[დულოქსეტინი, SNRI-ს მაგალითი]]
**სეროტონინი-ნორეპინეფრინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები(SNRI)** — ანტიდეპრესანტების კლასი, რომლებიც გამოიყენება ძირითადი დეპრესიული აშლილობის (MDD), შფოთვითი აშლილობის, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობის (OCD), სოციალური ფობიის, ყურადღების დეფიციტის ჰიპერაქტიურობის აშლილობის (ADHD), ქრონიკული ნეიროპათიური ტკივილის, ფიბრომიალგიის სინდრომის (FMS) და მენოპაუზის სიმპტომების სამკურნალოდ. SNRI-ები არიან მონოამინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები; კერძოდ, ისინი თრგუნავენ სეროტონინისა და ნორეპინეფრინის ხელახალ მიღებას. ითვლება, რომ ეს ნეირომედიატორები მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ განწყობის რეგულირებაში. SNRI-ები უფრო ფართოდ გამოყენებულ სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევით ინჰიბიტორებთან (SSRIs) შედარებით კონტრასტულია, ვინაიდან SSRI-ები მხოლოდ სეროტონინზე მოქმედებენ.

ადამიანის სეროტონინის გადამტანი (SERT) და ნორადრენალინის გადამტანი (NAT) არიან მემბრანული სატრანსპორტო ცილები, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან სეროტონინისა და ნორადრენალინის ხელახალი მიღებაზე სინაფსური ნაპრალიდან პრესინაფსური ნერვული ტერმინალში. სეროტონინისა და ნორადრენალინის უკუმიტაცების ორმაგ დათრგუნვას ახასიათებს გარკვეული უპირატესობები, ვინაიდან სხვა ანტიდეპრესანტებთან შედარებით, შეუძლია სიმპტომების უფრო ფართო სპექტრის მკურნალობა.  ის შეიძლება განსაკუთრებით სასარგებლო იყოს თანმხლები ქრონიკული ან ნეიროპათიური ტკივილის დროს.

SNRI-ები, SSRI-ებთან და ნორეპინეფრინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორებთან (NRI) ერთად, მეორე თაობის ანტიდეპრესანტებს წარმოადგენენ. ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მეორე თაობის ანტიდეპრესანტებმა უბრალოდ ჩაანაცვლეს პირველი თაობის ანტიდეპრესანტები, როგორიცაა ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები (TCA) და მონოამინ ოქსიდაზას ინჰიბიტორები (MAOI), როგორც არჩევითი წამლები MDD-ის სამკურნალოდ, მათი გაუმჯობესებული ტოლერანტობისა და უსაფრთხოების გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:ანტიდეპრესანტები
კატეგორია:სეროტონინი-ნორეპინეფრინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები
დავით გაბარაევი

**დავით გაბარაევი** (დ. 30 დეკემბერი, 1933, ქვათეთრი — გ. 2007) — ოსი მსახიობი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1978).

1966-1970 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში. 1960 წლიდან ცხინვალის ოსური დასის მსახიობი. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია ხაძი (მ. შავლოხოვის „გაცი“), კარნუ, ბათი (გ. ხუგაევის „ჩემი ცოლის ქმარი“ და „ბათი“), ყაზბეგი (ს. კაიტოვის „დედის გული“), კრასიდასი (დ. ასათასის „საჭიროა მატყუარა“), ინალი (ვ. სანაკოევის „მეზობლები“), დაცეგი (მ. გუჩმაზოვის „მგლები“), დათვი (ა. ჩეხოვის „დათვი“), ანოჩკინი (ნ. გოგოლის „ქორწინება“), სვანარელი (ჟ. მოლიერის „ძალად ექიმი“) და სხვა.გაბარაევი ასევე გადაღებულია მხტვრულ ფილმში ჩერმენი.

## ჯილდოები და აღიარება
*1974: ჩრდილოეთ ოსეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დამსახურებელი არტისტი
*1978: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი

## ლიტერატურა
* ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო, თბ., 1993 გვ. 76

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ოსი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ბესარიონ ძამუკაშვილი

**ბესარიონ ძამუკაშვილი** (დ. 11 აგვისტო, 1940, თბილისი — გ. 2011) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1975 წელს ქალაქი ოდესის სამშენებლო-საინჟინრო ინსტიტუტის ასპირანტურა.

1958 წლიდან დაიწყო შრომითი საქმიანობა. 1961-1966 წლებში მუშობდა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო ბიუროში ინჟინრად. 1967-1970 წლებში საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N2 სამშენებლო ტრესტის, N5 სამშენებლო სამმართველოში სამუშაოთა მწარმოებლად, საწარმოო-ტექნიკური განყოფილების უფროსად. 1970-1972 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ საკონტროლო-სარევიზიო სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი. 1972-1978 წლებში თბილისის სახალხო კონტროლის საქალაქო კომიტეტის ინსპექტორი. 1978-1984 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N3 სამშენებლო ტრესტის მმართველის მოადგილედ. 1984-1988 წლებში იყო სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „კავკასელექტროქსელმშენის“ მთავარი ტექნოლოგი, თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, თბილისის ზღვის კეთილმოწყობა-განაშენიანების სამმართველოს უფროსი, ელექტრონაგებობათა სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1988-1995 წლებში მუშაობდა საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს სპეციალიზებული სამშენებლო ტრესტ „სპეცმშენის“ ექსპერიმენტული ქარხნის გენერალურ დირექტორად. 1995-2000 წლებში სოციალურ-ეკონომიკური ინფორმაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილედ, სს „აისის“ ფირმა „ვირას“ გენერალურ დირექტორად. მონაწილეობდა თვალის რესპუბლიკური კლინიკის, თბილისის N4 მაცივრის, გაჩიანის ხორცკომბინატის, ქიმწმენდის გაერთიანება „თოლიას“, შავი ზღვის ნაპირსამაგრი სამუშაოებისა და საინჟინრო-კომუნიკაციების (ქალაქ ადლერში) მშენებლობასა და საქართველოსა და სომხეთში მიწისძვრით დაზიანებული ობიექტების აღდგენაში.

## ჯილდოები
* შრომის წითელი დროშის მედალი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 679

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1969)
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ქრისტეშობის ტაძარი (ულან-უდე)

**ქრისტეშობის საკათედრო ტაძარი ულან-უდეში** () — რუსული, ძველი მართლმადიდებელი ეკლესიის ციმბირის მიტროპოლიის საკათედრო ტაძარი ქალაქ ულან-უდეში.

## ისტორია
1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდე ბურიატიაში არსებობდა 81 ძველი მართლმადიდებელი ეკლესია და სამლოცველო.

1999 წელს 50 ჰექტარი მიწა გამოიყო რუსეთის ძველი მართლმადიდებელი ეკლესიის ციმბირის ეპარქიის საკათედრო ტაძრის ასაშენებლად.

2007 წლის 2 ივნისს რუსეთის ძველი მართლმადიდებელი ეკლესიის წინამძღვარი ალექსანდრე (კალინინი) ხელმძღვანელობდა ქრისტეშობის ძველი მართლმადიდებელი ეკლესიის საძირკველში პირველი ქვის ჩადებას და კურთხევას. ამავდროულად, ქვის შიგნით მოათავსეს კაფსულა — გზავნილით შთამომავლებისთვის  და  დეკანოზ ავვაკუმის წამების ადგილიდან აღებული ერთი მუჭა მიწა. ცერემონიას ესწრებოდა ბურიატიის პრეზიდენტი ლეონიდ პოტაპოვი. ტაძარი შვიდი წლის განმავლობაში შენდებოდა. 2014 წლიდან ტაძარში დაიწყო ღვთისმსახურება. 2017 წელს კანკელი დაიდგა, პირველი ორი ხატი შეუკვეთეს ნიჟნი ნოვგოროდში.

## გალერეა

ფაილი:Улан-Удэ. Собор Рождества Христова.JPG|
ფაილი:Улан-Удэ. Древлеправославная церковь Рождества Христова.JPG|

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მართლმადიდებლური ტაძრები
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ფავზია ზაინალი

**ფავზია ზაინალი** (დ. 1961) — ბაჰრეინის მედია და სოციალური აქტივისტი, პოლიტიკოსი, წარმომადგენელთა საბჭოს თავმჯდომარე 2018 წლის 12 დეკემბრიდან. ზაინალი პირველი ქალია, რომელიც ხელმძღვანელობს ბაჰრეინის პარლამენტს და მეორე ქალი არაბთა გაერთიანებული საემიროების ფედერალური ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარის ამალ ალ ქუბაისის შემდეგ, რომელიც ხელმძღვანელობს არაბულ პარლამენტს.

## განათლება
ზაინალმა 1983 წელს დაამთავრა ბაჰრეინის უნივერსიტეტის არაბული ენის ფაკულტეტი, ხოლო მაგისტრატურის კურსებს გადიოდა იორდანიის უნივერსიტეტში. 2008 წელს მან მიიღო ბაჰრეინის პოლიტიკური განვითარების ინსტიტუტის უმაღლესი დიპლომი და 2014 წელს ბაჰრეინის უნივერსიტეტის დიპლომი. და მედია და სოციალურ აქტივისტად. ოცდახუთი წელი მუშაობდა ბაჰრეინის რადიოსა და ტელევიზიის კორპორაციის დირექტორად. 2009 წელს იყო ბაჰრეინის კულტურისა და ინფორმაციის სამინისტროს სტრატეგიული დაგეგმვისა და განვითარების კონსულტანტი.

ზაინალმა პირველად კენჭი იყარა პარლამენტში 2006 წელს, ქალი კანდიდატების მიმართ მუქარის მიუხედავად. მის საარჩევნო კარავს ცეცხლი წაუკიდეს და იგი დამამცირებელი ჭორების სამიზნე გახდა. 2014 წელს მან იყარა კენჭი აღმოსავლეთ რიფას მეხუთე ოლქში, მაგრამ მეორე ტურში 288 ხმით ჩამორჩა თავის მამაკაც ოპონენტს. მან გააკრიტიკა წინა პარლამენტი და პირობა დადო, რომ მისთვის პრიორიტეტული იქნებოდა თავის ოლქში ღარიბთა საჭიროებები.

2018 წლის 12 დეკემბერს ზაინალი პარლამენტის თავმჯდომარედ აირჩიეს, რის შემდეგაც მეფე ჰამად იბნ ისა ალ-ჰალიფამ დაამტკიცა აღნიშნულ თანამდებობაზე. ამის შემდეგ მან განაცხადა: „წარმომადგენლობითი საბჭოს პირველი ქალის სპიკერის არჩევა წარმოადგენს ნახტომისებურ განვითარებას და სიამაყის წყაროს ბაჰრეინის სამეფოსთვის, რომელიც არ იშურებს ძალისხმევას ქალების გაძლიერებისთვის“.

## პირადი ცხოვრება
ზაინალი სუნიტი მუსლიმია. ჰყავს ერთი ვაჟი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ბაჰრეინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბაჰრეინის წარმომადგენელთა საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუი პარტრიჯი

**ლუი პარტრიჯი** (; დ. 3 ივნისი, 2003) — ინგლისელი მსახიობი და მოდელი. მან თავისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო მცირე როლების შესრულებით მოკლემეტრაჟიან ფილმებში, როგორიცაა *„წყლის ქვეშ“* და *„ძაღლის შესახებ“*. ის ცნობილია ტეუკსბერის როლით Netflix-ის ორიგინალურ ფილმში*„ენოლა ჰოლმზი“*, მილი ბობი ბრაუნთან ერთად,  ასევე მისი როლით Sid Vicious–ს მინისერიალში *„პისტოლეტი“*.

## ადრეული ცხოვრება 
პარტრიჯი დაიბადა 2003 წლის 3 ივნისს ვანთსვორთში, ლონდონში.  ჰყავს ერთი უფროსი და ერთი უმცროსი და. 

## კარიერა 
პარტრიჯის სამსახიობო დებიუტი შედგა 2014 წელს მოკლემეტრაჟიან ფილმში *„წყლის ქვეშ“*. მან თავდაპირველად მოიპოვა აღიარება, როგორც პიერო დე მედიჩი *მედიჩში* და გამოჩნდა *პადინგტონ 2*-ში. იგი კიდევ უფრო ცნობილი გახდა, როდესაც ითამაშა ტეუკსბერი *ენოლა ჰოლმზში*. ეს როლი ჰქონდა ამავე ფილმის მეორე ნაწილშიც. 2019 წელს ის შეუერთდა *The Lost Girls*-ის მსახიობებს, უკვდავი ბიჭის პიტერ პენის როლით. 

2021 წლის იანვარში პარტრიჯი შეუერთდა FX-ის *Pistol*- ის მსახიობებს, როგორც ტიტულოვანი ჯგუფის ბასისტი.   იმავე წელს, მოგვიანებით, ოქტომბერში, ის გადაიღეს ეპიკურ ფანტასტიკურ რომანში „*Ferryman“*.  შემდეგ პარტრიჯი გადავიდა თრილერის ჟანრში და შეუერთდა Apple TV-ის *Disclaimer-ის* მსახიობებს 2022 წლის მაისში. 

### ფილმები 
### ტელევიზია 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სუფრის თეთრი

**სუფრის თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი მსხვილია, კვერცხისებური ფორმის, თეთრი.

სუფრის თეთრი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მე-ორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 4.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 353

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ოპენიცა

**ოპენიცა** () — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ოჰრიდის თემში. ოჰრიდიდან 13 კმ-ში.  

2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ოჰრიდის თემის სოფლები
ფართალა შავი

**ფართალა შავი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, ხუთნაკვთიანი. იშვიათად განივოვალურ ფოთლებსაც ვხვდებით. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ხშირად დატოტვილი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი შავი. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია. გემო სასიამოვნო და ხალისიანი აქვს.

ფართალა შავი ძლიერი ზრდითა და უხვმოსავლიანობით გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 153 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 100-350 გრამია. მაღალშტამბიან ფორმებზე ფართალას საჰექტარო მოსავლიანობა

16.0-20.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-11 გ/ლ-ს.

მიიღება საკმაოდ ხარისხიანი, ინტენსიურად შეფერილი, სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 369

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
უწყვეტი

**უწყვეტი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

რადგანაც ამ ჯიშის ყუნწი ხელით ძალიან ძნელი მოსაწყვეტია, მისთვის უწყვეტი დაურქმევიათ.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან მცირე ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ძალიან კუმსი. მარცვალი მცირე ზომისაა, ოვალური. მწვანე შეფერვის, კანი — სქელი და მვვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია.

უწყვეტი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-182 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-125 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 11.0-13.0 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მომჟავო, დაბალექსტრაქტული და არაჰარმონიულია.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 367

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
სხალთური

**სხალთური** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

როგორც სახელწოდება გვიჩვენებს, ეს ვაზი თავდაპირველად მდინარე სხალთის მიდამოებში უნდა ყოფილიყო გავრცელებული და ნაპოვნი. ამიტომ სახელი წარმომავლობის მიხედვით აქვს შერქმეული.

სხალთური აჭარის ვაზთა ადგილობრივ ჯიშებს განეკუთვნება, იგი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული, მაგრამ აჭარაში ისლამის გავრცელებასთან ერთად მისი ნარგავებიც შემცირებულა.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლად ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. რბილობი — წვნიანი, გემო — სასიამოვნო.

სხალთურის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა 19.5-20%-ია, ხოლო მჟავიანობა — 8.7-9.0 გ/ლ.

სხალთური გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 353

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მალხაზ ჩაჩავა

**მალხაზ ჩაჩავა** (დ. 12 ნოემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1975 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის საინჟინრო ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1975-1978 წლებში იყო კვების მრეწველობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ინჟინერი.1979-1993 წლებში კომკავშირულ, პარტიულ და სამეურნეო სამუშაოზე. შემდეგ თბილისის მუნიციპალიტეტის ვიცე-პრემიერი,  სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 1999 წლიდან საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინასა და მოლდოვაში.

## ლიტერატურა
*ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ., 1998-1999, გვ. 360

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ფორთოკა

**ფორთოკა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ერთეული ძირების სახით გვხვდება გორის მუნიციპალიტეტის სკრის კოლექციაში. 

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, სოლისებური, ხუთნაკვთიანი, ძლიერად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოლურჯო-შავი ფერის. რბილობი საშუალო სიმკვრივისა. წვენი — შეუფერავი. 

სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 169-171 დღეა. სიმწიფის პერიოდი — საგვიანო.

გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 373

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ფეროვანი

**ფეროვანი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

ისევე როგორც მრავალ ჯიშს, ფეროვანსაც ფერის მაუწყებელი სახელი პქვია. ძალიან მცირედაა გავრცელებული სოფელ ბუგეულში, აბანოეთში, საკეციაში და სხვაგან.

## ბოტანიკური აღწერა 
ზრდასრული ფოთოლი პატარა და საშუალო ზომისაა, კვერცხისებური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული ან თითქმის შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, სიმწიფეში წითელია. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია. წვენი — შეუფერავი.

ფეროვანი საშუალო ზრდით ხასიათდება, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ რიცხვებში შედის. მტევნის წონა 125-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.7-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.9-9.0 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის ღია წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 371

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ფთაშეჭრილა

**ფთაშეჭრილა **— ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისებური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სქელი ქეჩისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. რბილობი წვნიანი აქვს.

ფთაშეჭრილა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 371-372

კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ფითრა

**ფითრა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

ერთეული ძირებია გავრცელებული საჩხერისა და ზესტაფონის მუნიციპალიტეტებში. შედარებით მეტადაა გავრცელებული სოფელ სანახშირეში (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი).

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან სოლისებური, მთლიანი ან სამ-ნაკვთიანი, ძალიან იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად განტოტვილი. საშუალო სიკუმსისაა ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელი აქვს, რთულად სცილდება რბილობს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდაა დაფარული. რბილობი წვნიანია და ოდნავ კნატუნა, სასიამოვნო გემოთი.

ფითრა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-180 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 150-200 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-9.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი, ექსტრაქტული, სასიამოვნო და ხალისიანი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 373

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ვოუქი

მიმართავს მსმენელს, სადაც ტერმინ ვოუქის კრიტიკა ჩანს ფონად.]]
**ვოუქი** () — სლენგი ამერიკულ ინგლისურში, რომელიც აღნიშნავს მნიშვნელოვან ფაქტებსა და პრობლემებში, განსაკუთრებით რასობრივ და სოციალურ სამართლიანობასთან დაკავშირებულ  საკითხებში გაცნობიერებულ და მათზე ყურადღების მიმპყრობ ადამიანს. ტერმინი სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობით ნიშნავს „მღვიძარს“, რაც გამოხატავს მაღალი დონის აქტივიზმს და ინფორმირებულობას ლიბერალური სოციალური საკითხების მიმართ. მემარცხენეები და ლიბერალები ტერმინს იყენებენ მემარჯვენეებისა და კონსერვატორების „არაინფორმირებულობაზე“ ან „გაუნათლებლობაზე“ მისათითებლად,

## ტერმინი
ტერმინი წარმოიშვა აფროამერიკულ ინგლისურში (AAVE). ადამიანები, რომლებიც თავს „ვოუქებად“ აიდენტიფიცირებენ, გულისხმობენ თავიანთი შეფასებით „ბრძოლას სოციალური სამართლიანობისათვის“, რაც უკავშირდება ისეთ ცნებებს, როგორიცაა: სექსიზმი, რასიზმი, ლგბტ უფლებები, გენდერული იდენტობის საკითხები, თეთრკანიანთა პრივილეგიები და მონობის რეპარაციები.

2010-იანი წლებიდან მოყოლებული, მემარჯვენე კონსერვატორები ტერმინს ხშირად იყენებენ „ვოუქ იდეოლოგიის“ მიმდევრების დასახასიათებლად შეურაცხყოფითი და დამამცირებელი მიზნით. 2020-იან წლებში ტერმინს ირონიულად იყენებენ ასევე ცენტრისტები იმ მემარცხენე მოძრაობების დასახასიათებლად, რომლებიც აღიქმება როგორც გადაჭარბებული, ზედმეტად ემოციური, თეატრალური ან არაგულწრფელი.

## აშშ
ვოუქი ამერიკული მემარცხენეობის ერთ-ერთი მთავარი იდეოლოგია. 
## საფრანგეთი
ტერმინი *le wokisme* (ანუ ვოუქიზმი) აქტიურად გამოიყენება ფრანგულ პოლიტიკაში, განსაკუთრებით 2022 წლის საფრანგეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ. ფრანგული ვოუქიზმის მოწინააღმდეგეთა დიდი ნაწილი მას ამერიკულ იმპორტად მიიჩნევს, რომელიც აბსოლუტურად მიუღებელი და შეუთავსებელია ფრანგულ ღირებულებებთან. მაშინდელმა განათლების მინისტრმა ჟან-მიშელ ბლანკემ დააარსა „ვოუქიზმის საწინააღმდეგო ანალიტიკური ცენტრი“. ხშირად გამოიყენება დამამცირებელ ტერმინად.
## აზია
ინდოეთში ეს ტერმინი გამოიყენება როგორც დამამცირებელი დახასიათება ინდუ ნაციონალისტების მიერ მათი კრიტიკოსების მიმართ. ვოუქის მიმდევრები განიხილებიან ინდუ კულტურის მტრებად.
## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური უთანხმოებები
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობა აშშ-ში
კატეგორია:მემარცხენე პოლიტიკა
კატეგორია:ანტირასიზმი
ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები

**ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები** — ტრანსნაციონალური მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც შედგება ევროპის შვიდი ქვეყნის 11 საკურორტო ქალაქისაგან. კურორტები წარმოიშვა და განვითარდა ბუნებრივი მინერალური წყლის წყაროების გარშემო. XVIII საუკუნის დასაწყისიდან 1930-იან წლებამდე დასავლეთ ევროპაში აბანოებისა და კურორტების კულტურის ზრდა შეინიშნება, რამაც გამოიწვია დახვეწილი აბანოების მშენებლობა.

## ნომინაცია
ქალაქი ბათი თავდაპირველად 1987 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქების მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში მოხვედრის მცდელობები 2012 წელს დაიწყო, ხოლო ნომინაცია წარადგინეს 2019 წელს. 2021 წლის 24 ივლისს ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები ოფიციალურად შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## საკურორტო ქალაქების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* The Great Spa Towns of Europe UNESCO collection on Google Arts and Culture

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრიაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბელგიაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩეხეთში
მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი

**მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი** — მესტიაში, (საქართველო) მდებარე მიხეილ ხერგიანის მემორიალური სახლ-მუზეუმი.

მუზეუმი დაარსდა 1983 წელს ქართველი „კლდის ვეფხვის“ — მიხეილ ხერგიანის სახელის უკვდავსაყოფად. სახლ-მუზეუმი ხერგიანის მშობლიურ სახლში (მესტია, მ.ხერგიანის ქ. №32) მოეწყო. მუზეუმში შესაძლებელია ქართველი ალპინისტის, სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატის (1963), სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატის (1967), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელის მიხეილ ხერგიანის პირადი აღჭურვილობის, ფოტოგალერეის, მისი ჯილდოების, ასევე XI საუკუნის კოშკის და ბევრი სხვა საინტერესო ექსპონატის ნახვა. აქვეა ქამარი და გადაჭრილი თოკი, რომელიც მას სიცოცხლის ბოლო დღეს, სუ-ალტოს მარშრუტის გავლისას ეკეთა. სახლ-მუზეუმში ჩანაწერების წიგნიც არის, რომელშიც ნებისმიერ დამთვალიერებელს შეუძლია სვანეთის ლეგენდის შესახებ თავისი შთაბეჭდილება დატოვოს.
მიხეილ ხერგიანის კოშკიდან მესტიის შესანიშნავი ხედი იშლება. 

## გალერეა 

სურათი:M._Khergiani_Museum.JPG|
სურათი:Geo95-172-2400.jpg|
სურათი:Geo95-173-2400.jpg|
სურათი:Mikhail_Khergiani_museum_3.JPG|
სურათი:Ხერგიანების_მაჩუბი_(1).jpg|
სურათი:Ხერგიანების_მაჩუბი_(4).jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* პიკის საათი - დილა რეგიონში -მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი
* შენ - მიხეილ ხერგიანის სიმაღლეზე
* მიხეილ ხერგიანის სახლ-მუზეუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული მუზეუმები
თედო დუნდუა

**თედო გიორგის ძე დუნდუა** (დ. 1 აგვისტო, 1961, თბილისი – გ. 14 ოქტომბერი, 2025, თბილისი) ― ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1996).

## ბიოგრაფია
თედო დუნდუა დაიბადა 1961 წლის 1 აგვისტოს თბილისში. 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 

1984-2006 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრაზე. 2006-2009 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის ასოცირებული პროფესორი იყო. 2010 წლიდან იყო სრული პროფესორია. 2006-2025 წლებში იყო ამავე ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე.

## ბიბლიოგრაფია
*ქართული ნუმიზმატიკის კატალოგი = Catalogue of Georgian Numismatics (თანაავტორი) // ნაწ. 1 : ფული ადრეანტიკურ და ელინისტურ ხანაში ; სამონეტო საქმე და სამონეტო მიმოქცევა კოლხეთსა და იბერიაში = Money in classical and Hellenistic periods; Coin issues and monetary circulation in Colchis and iberia (Georgia). თბილისი: მერიდიანი. 2013. ISBN: 978-9941-10-799-3
*ციკლური დიალექტიკა და ქალაქის დაგეგმარების ძირითადი პრინციპები (თანაავტორი). თბილისი: მერიდიანი. 1996.
*საქართველო და დასავლეთი ნუმიზმატიკური მასალების მიხედვით (ავტორი). თბილისი: მერიდიანი. 1995.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
*თედო დუნდუა თსუ-ის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის ვებგვერდზე
*თედო დუნდუას ნაშრომები Academia-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი
ფაჩხატა

**ფაჩხატა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

სახელწოდება მიღებული აქვს გაშლილი და მეჩხერი მტევნების გამო.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა. მომრგვალო ან ოვალური, სამნაკვთიანი ან სრულიად დაუნაკვთავი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია ან ძალიან თხლადაა დაფარუ-ლი აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ხშირად ფრთიანი, გვხვდება ძლიერ დატოტვილი უფორმო მტევნებიც. საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. სიმწიფეში მომწვანო-მოყვითალო შეფერ-ვის. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია.

ფაჩხატა საშუალო ზრდითა და უხვი მოსავლიანობთ გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 162 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 124-155 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 11.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-11 გ/ლ-ს. 

გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 370

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხათუნა ლაგაზიძე

**ხათუნა ლაგაზიძე** (დ. 24 თებერვალი, 1972, თბილისი) — ქართველი პოლიტოლოგი. 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიისა და სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტები და ასპირანტურა, ასევე შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 

გავლილი აქვს გარმიშ-ჰარტენკირხენის (გერმანია) ჯორჯ მარშალის სახელობის ევროპის უსაფრთხოების ცენტრის „ოცდამეერთე საუკუნის ლიდერთა“ კურსი საერთაშორისო უსაფრთხოებისა და სტრატეგიული მართვის განხრით.1996-2001 წლებში სხვადასხვა დროს პოლიტიკურ მიმომხილველად მუშაობდა გაზეთებში: ჯორჯიან ტაიმსი, 7 დღე, კავკასიონი. 

მუშაობდა საქართველოს პრეზიდენტის წამყვან სახელმწიფო მრჩევლად სახელმწიფო უშიშროების საბჭოს ანალიტიკურ დეპარტამენტში. გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში ალმა-მატერში ასწავლიდა სახელმწიფო მართვის თეორიისა და სისტემების კურსს. 

ავტორია სახელმძღვანელოსი „სახელმწიფო მართვის თეორიის საფუძვლები“. ასწავლის სახელმწიფო მართვის სისტემებსა და პოლიტოლოგიას ბადრი პატარკაციშვილის სახელობის მედიის უმაღლეს სკოლაში.

## ლიტერატურა
*თავისუფლების დღიურები, 2013 : რადიო „თავისუფლების“ პროექტი, თბ., 2014, გვ.150

## ბიბლიოგრაფია
*სახელმწიფო მართვის თეორიის საკითხები , თბილისი, გრ. რობაქიძის სახ. უნ-ტის გამ-ბა, 2006, გვ. 200

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკის მეცნიერები
სტამბოლის ტერაქტი (ნოემბერი, 2022)

აფეთქება სტამბოლის თავისუფლების გამზირზე, 2022 წლის 13 ნოემბერს, ადგილობრივი დროით 16:13 მოხდა. ბოლო მონაცემებით, აფეთქების შედეგად 6 პირი დაიღუპა და 53 პირი დაიჭრა. აფეთქების შემდეგ გამზირი ფეხით მოსიარულე პირებისთვის დაიკეტა, აფეთქების ადგილზე მოხდა ბევრი სასწრაფო, პოლიციის და სახანძრო მანქანის მობილიზება. აფეთქებიდან დაახლოებით 1 საათის შედმეგ, თურქეთის რადიოსა და ტელევიზიის უმაღლესმა საბჭომ დროებით აკრძალა აფეთქების შესახებ ინფორმაციის გავრცელება. შესაბამისად, მედიას არ აქვს უფლება გაავრცელოს აფეთქების ამსახველი ვიდეომასალა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტები სტამბოლში
გარიფჩე (სტამბოლის პროვინცია)

**გარიფჩე** () — სოფელი სტამბოლის პროვინციის სარიერის რაიონში, თურქეთი.

სოფელი გარიფჩე მდებარეობს ბოსფორის სრუტესა და შავ ზღვას შორის მოქცეულ ბორცვზე, ბოსფორის ევროპული სანაპიროს ჩრდილოეთით, სოფელ რუმელიფენერის სამხრეთით. გარიფჩეს მოპირდაპირე მხარეს, სტამბოლის პროვინციის ბეიქოზის რაიონში მდებარეობს სოფელი ფოირაზქოი. სოფელი გარიფჩე გამოცხადებულია დაცულ ტერიტორიად. სოფელი პოპულარული გახდა 2016 წელს აშენებული სულთან სელიმ იავუზის ხიდის მეშვეობით, რომელიც გადის ბოსფორზე გარიფჩესა და ფოირაზქოის შორის.

სოფლის სამხრეთით დგას გენუელების მიერ 550 წლის წინათ აგებული, ამჟამად დანგრეული კოშკი, რომელიც გადაჰყურებს ბოსფორის სრუტესა და შავ ზღვას.

გარიფჩე არის მეთევზეთა დასახლება, რომელიც პოპულარულია თევზის რესტორნებით. სოფელში მუდმივი მაცხოვრებლები არ არიან.

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის პროვინციის სოფლები
ჩეფცა

**ჩეფცა** () — მდინარე რუსეთში, პერმის მხარეში, კიროვის ოლქსა და უდმურტეთში; ვიატკის (ვოლგის აუზი) მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 501 კმ, აუზის ფართობი 20&nbsp;000 კმ². სათავეს იღებს ზემო კამის მაღლობზე, მასზე მიედინება დასავლეთისკენ, ღრმა და ფართო ხეობაში, ქვემოთში კვეთს ვიატკის უვალს. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 85 კმ-ში 130 მ³/წმ. იყინება ნოემბერში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში. იყენებენ დასაცურებლად. სანაოსნოა შესართავიდან 135 კმ-ზე. მდინარეზეა ქალაქები გლაზოვი და კიროვო-ჩეპეცკი.

## სქოლიო 
კატეგორია:პერმის მხარის მდინარეები
კატეგორია:კიროვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:უდმურტეთის მდინარეები
ვიატკის უვალი

**ვიატკის უვალი** () — მაღლობი რუსეთში, მარი-ელსა და კიროვის ოლქში. სიმაღლე 284 მეტრი. გადაჭიმულია თითქმის მერიდიანულად. კვეთს მდინარე ვიატკის ხეობა. აგებულია დოლომიტებით, კირქვებითა და თაბაშირით; ძლიერაა განვითარებული კარსტული მოვლენები. დაფარულია ფიჭვისა და სოჭის ტყით.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის მაღლობები
ვიატკა (მდინარე)

**ვიატკა** () — მდინარე რუსეთში, უდმურტეთში, კიროვის ოლქსა და თათრეთში (ქვემო დინება); მდ. კამის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1314 კმ, აუზის ფართობი 129 ათ. კმ². სათავეს იღებს ზემო კამის მაღლობზე. ვიატკისათვის დამახასიათებელია დინების მიმართულების მკვეთრი ცვლილებები (ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ, შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ) და დიდი დაკლაკნილობა მთელ მანძილზე. ვაკის ტიპური მდინარეა, ძირითადად მიედინება ფართო და დამრეცფერდობებიან ხეობაში. ქვემოთში ხეობის გაფართოებული და შევიწროებული მონაკვეთები ერთმანეთს ცვლის 1–5 კმ-ის მონაცვლეობით. მრავლადაა ჩქერები. იკვებება ძირითადად თოვლის წყლებით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 890 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის 1-ლი ნახევრიდან აპრილის მე-2 ნახევრამდე. ძირითადი შენაკადებია: კობრა, ლეტკა, ველიკაია, მოლომა, პიჟმა (მარჯვენა); ჩეფცა, ბისტრიცა, ვოია, კილმეზი (მარცხენა). მდიდარია თევზით (კაპარჭინა, ნაფოტა, ლოქორია, ჩეხონი, ლოქო, წერი, ქორჭილა, ფარგა და სხვ.). ვიატკის აუზში 4000-ზე მეტი მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 192 კმ². დასაცურებელია. ხორციელდება რეგულარული ნაოსნობა ქალაქ კიროვიდან (700 კმ), გაზაფხულზე კირსის ნავმისადგომიდან (1000 კმ-ზე მეტი). მთავარი ქალაქებია: სლობოდსკოი, კიროვო-ჩეპეცკი, კიროვი, ორლოვი, კოტელნიჩი, სოვეტსკი, ვიატსკიე-პოლიანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:უდმურტეთის მდინარეები
კატეგორია:კიროვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:თათრეთის მდინარეები
ლეტკა

**ლეტკა** () — მდინარე რუსეთში, კომის რესპუბლიკასა და კიროვის ოლქში; მდ. ვიატკის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 260 კმ, აუზის ფართობი 3680 კმ². სათავეს იღებს ჩრდილოეთ ურალის მაღლობებიდან. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ ყაზანთან (შესართავიდან 45 კმ-ზე) 20,6 მ³/წმ. დასაცურებელია. ქვემო წელზე სანაოსნოა.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:კიროვის ოლქის მდინარეები
მოლომა

**მოლომა** () — მდინარე რუსეთში, ძირითადად კიროვის ოლქში (სათავეები ვოლოგდის ოლქში); მდ. ვიატკის (ვოლგის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 419 კმ, აუზის ფართობი 12,7 ათ. კმ². სათავეს იღებს ჩრდილოეთ უვალების ჩრდილოეთ კალთებზე და ფართო ხეობით კვეთს მათ. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლებით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ შჩეტინენკისთან 79,1 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის დასაწყისიდან აპრილის ბოლომდე. დასაცურებელია. სანაოსნოა შესართავიდან 302 კმ-ზე (წყალდიდობის დროს). მოლომის აუზში 115 მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 3,6 კმ².

## სქოლიო 
კატეგორია:კიროვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ვოლოგდის ოლქის მდინარეები
ჩრდილოეთი უვალები

**ჩრდილოეთი უვალები** () — ბორცვებიანი მაღლობი აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში, რუსეთში, ძირითადად კომის რესპუბლიკასა და პერმის მხარეში. ვოლგისა და ჩრდილოეთის დვინის აუზების ტალღოვანი, ადგილ-ადგილ დაჭაობებული წყალგამყოფია. გადაჭიმულია 600 კმ-ზე — დასავლეთში მდ. კოსტრომის სათავეებიდან აღმოსავლეთში მდ. კამისა და ვიჩეგდის ზემო დინებებამდე. სიმაღლე 270 მ-მდე. აგებულია მყინვარული და ფლუვიოგლაციალური ნალექებით. ფერდობებზე ტაიგის ლანდშაფტებია.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის მაღლობები
კოსტრომა (მდინარე)

**კოსტრომა** () — მდინარე რუსეთში, კოსტრომის ოლქში (ნაწილობრივ იაროსლავლის ოლქის საზღვარზეც); მდინარე ვოლგის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 354 კმ, აუზის ფართობი 16 ათ. კმ². სათავეს იღებს გალიჩის მაღლობზე, მიედინება დაჭაობებულ დაბლობზე, წარმოქმნის დიდ კლაკნილებს. გორკის წყალსაცავის შექნასთან დაკავშირებით (მდ. ვოლგაზე), სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების დატბორვისაგან დასაცავად კოსტრომის ქვემო წელზე ნაპირები დაფარულია მიწაყრილებით. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყლის საშუალო მრავალწლოვანი ხარჯი ქალაქ ბუისთან 66,7 მ³/წმ. იყინება ნოემბერში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში. დასაცურებელია. სანაოსნოა შესართავიდან 122 კმ-ზე. კოსტრომაზეა ქალაქი სოლიგალიჩი.

## სქოლიო 
კატეგორია:კოსტრომის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:იაროსლავლის ოლქის მდინარეები
ირაკლი ზედგინიძე

**ირაკლი ზედგინიძე** (დ. 14 ნოემბერი, 1940 — გ. 1 იანვარი, 2011)  თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. 

1962 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

1972-2011 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საზომი ტექნიკის ექსპერტიზისა და ხარისხის მენეჯმენტის კათედრის გამგე. ირაკლი ზედგენიძის კვლევები ეხება საზომი ექსპერიმენტის მათემატიკური დაგეგმვის, პროდუქციის ხარისხის კონტროლისა და მართვის, მეტროლოგიის, სტანდარტიზაციისა და სერტიფიკაციის საკითხებს. შექმნა ექსპერიმენტის მათემატიკური დაგეგმვის ქართული სკოლა. არის 9 მონოგრაფიის და სახელმძღვანელოების ავტორი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1979). მეცნიერი ავტომატიკასა და გამოთვლითი ტექნიკის დარგში.

დაიცვა 1973 წელს სადისერტაციო თემა - "ექსპერიმენტის დაგეგმვა რთული ტექნოლოგიური პროცესების გამოკვლევისათვის."

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.III, თბ., 2014, გვ.337
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3, თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2001, გვ.93

## ბიბლიოგრაფია
* ხარისხის მენეჯმენტი : სახელმძღვანელო, თბ., ტექნ.უნ-ტის ინფორმაციის ცენტრი, 2002, გვ. 388 ISBN: 9992818263
* ლაბორატორიული პრაქტიკუმი ციფრულ მიკროელექტრონულ მოწყობილობებში, თბ., სტუ, 2001, გვ. 46  ISBN: 9992818247
* საინჟინრო ექსპერიმენტის ორგანიზაცია და დაგეგმვა : XXI ს-ის სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 2000, გვ. 242
* შესავალი სპეციალობაში : სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 1999, გვ. 192 ISBN: 9992818123
* მეტროლოგიის, სტანდარტიზაციის და ხარისხის მართვის ალბათური საფუძვლები : სახელმძღვანელო, თბ.,  სტუ, 1999, გვ. 128  ISBN: 9992818085
* ექსპერტიზა: მეთოდები და საშუალებები : სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 1999, გვ. 336
* სტანდარტიზაციის თეორია : სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 1998, გვ. 248 ISBN: 9992818026
* საზომი საშუალებების მეტროლოგიური უზრუნველყოფა : დამხმარე სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 1987, გვ. 77
* საინფორმაციო - საზომი ტექნიკის საშუალებათა დამუშავებისა და დამზადების საკითხები : დამხმარე სახელმძღვანელო, თბ., ინფორმაციისა და ტექნიკურ - * * * * ეკონომიკურ გამოკვლევათა სამეცნიერო - კვლევითი ინსტიტუტი, 1978, გვ. 72
* სტანდარტიზაციისა და ხარისხის კონტროლის საფუძვლები : დამხმარე სახელმძღვანელო, თბ., სტუ, 1973, გვ. 196
* ტექნოლოგიური პროცესების ოპტიმიზაცია, მეცნიერება, თბ., 1969, გვ. 111
* მადნეულის ბარიტის გადამუშავების ოპტიმალური ტექნოლოგიის სტატისტიკური ძიება, თბ., 1968, გვ. 14

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებულები 14 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
გალიჩის მაღლობი

**გალიჩის მაღლობი**, *გალიჩ-ჩუხლომის მაღლობი*

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის მაღლობები
უნჟა

**უნჟა** () — მდინარე რუსეთში, ვოლოგდისა და კოსტრომის ოლქებში; მდ. ვოლგის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 426 კმ, აუზის ფართობი 28 900 კმ². წარმოიქმნება მდინარეების კემისა და ლუნდონგის შეერთებით, რომლებიც სათავეს ჩრდილოეთ უვალებში იღებს. ჩაედინება გორკის წყალსაცავის უნჟის ყურეში, ქვემო წელი ნატბორშია მოყოლილი. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 50 კმ-ში 158 მ³/წმ, უდიდესი — 2520 მ³/წმ, უმცირესი — 7,82 მ³/წმ. იყინება ოქტომბრის ბოლოს – დეკემბრის დასაწყისში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში. ძირითადი შენაკადებია: ვიგა, ნეა (მარჯვენა); მეჟა (მარცხენა). იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად. სანაოსნოა ქვემო წელზე. მდინარეზეა ქალაქები კოლოგრივი, მანტუროვო, მაკარიევი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ვოლოგდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:კოსტრომის ოლქის მდინარეები
ოთარ რურუა

**ოთარ რურუა** (დ. 11 ივლისი, 1987 ფოთი) — ქართველი პოეტი. 
2008 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის განხრით. 2010 წელს უნივერსიტეტ მეტეხის ბიზნეს-ეკონომიკის მაგისტრატურა ეკონომიკურის განხრით, საბანკო საქმე და ფინანსები. 

## ბიბლიოგრაფია
* მზის არილი : თანამედროვე ქართული პოეზია (თანაავტორი) // ტ. 7. - თბილისი, 2017, გვ. 320 ISBN 9789941461491 

## ლიტერატურა
* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021, გვ. 268

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
ბარომანი

**ბარომანი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ლა-მორანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 20 კმ². მოსახლეობა — 181 კაცი (2021 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ავილის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ბარომანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ფრანცისკუს ანტონიუს ჰუპერტუს სხრეინემაკერსი

**ფრანცისკუს ანტონიუს ჰუპერტუს სხრეინემაკერსი** (; დ. 1 სექტემბერი, 1864, რურმონდი— გ. 1945) — ნიდერლანდელი ფიზიკოს-ქიმიკოსი. 1901 წლიდან იყო ლეიდენის უნივერსიტეტის პროფესორი. სწავლობდა მრავალკომპონენტიანი სისტემების წონასწორობის საკითხებს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:ნიდერლანდელი ქიმიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945