ანტს ლაიკმა

**ანტს ლაიკმა** ( , 1935 წლამდე ხელს აწერდა როგორც **Hans Leipman** ; დ.1866 წლის 5 მაისი, ვიგალა (ამჟამად მერჯამაას მრევლი), ესტონეთი  —  გ. 19 ნოემბერი, 1942, ტაებლა, (ჰააფსალუს რაიონი) ესტონეთი )   —  ესტონელი მხატვარი, საზოგადო მოღვაწე. ესტონეთის ეროვნული სამხატვრო სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

## ბიოგრაფია 
ანტს ლაიკმა დაიბადა 1866 წლის 5 მაისს, პაიბას  (Paiba) ფერმაში, არასტეს (Araste) დასახლებაში, ლაენემას რაიონის ვიგალას სამრევლოში, გლეხის ოჯახში. ადრეული ასაკიდან გამოავლინა ხატვის ნიჭი და სურვილი. ჯერ კიდევ ახალგაზრდა გადავიდა  სანკტ-პეტერბურგში, სადაც  სამხატვრო აკადემიის მუზეუმში დაიწყო მუშაობა.

1891 წელს, საარსებო წყაროს გარეშე, რიგიდან ფეხით გაემგზავრა დიუსელდორფში, სადაც ექვსი წლის განმავლობაში (დროგამოშვებით 1891-1893, 1896-1897 წლებში) სწავლობდა დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემიაში ქველმოქმედთა დახმარებით.   იყო ედუარდ ფონ გებჰარდტის მოსწავლე.
[მარცხნივ|მინი|ავტოპორტრეტი. [1920 წ.]]
ესტონეთში დაბრუნების შემდეგ  გახსნა ხატვის კურსები რეველში, რომელიც მოგვიანებით  სტუდიად გადააკეთა და სადაც მუშაობდა 1903-1907 და 1913-1932 წლებში. სტუდიაში სამხატვრო ხელოვნებას ეუფლებოდა არაერთი ესტონელი ოსტატი (ა. ვურიტსი, ო. კალისი, ე. ბრინკმანი, ი. ვიარაჰანსუ, პ. ავიკი, ე. რუსი და სხვები).

1907 წელს მან საფუძველი ჩაუყარა  ესტონეთის პირველ  ხელოვნების საზოგადოებას.

## შემოქმედება 
მინი|მხატვრის  სახლი კადარპიკუში. თავისივე დაპროექტებული.  ამჟამად მუზეუმია.
ანტს ლაიკმამ თავიდან  მუშაობა დაიწყო, როგორც პორტრეტების მხატვარმა („მოხუცი აიტსამი",1904).  ქმნიდა ესტონეთის ინტელექტუალური და მხატვრული ელიტის პორტრეტებს.  მათ შორის აღსანიშნავია: პოეტი ქალი მარი ანდერის (1904), კომპოზიტორ მიინა ჰარმას (1904), მსახიობ პოლ პინის (1906) პორტრეტები. 1903 წელს  შექმნა ლირიკული ნაწარმოები "გოგონა ლაენემიდან". იმავე წელს დახატა *F.R. Kreutzwald-*ის პორტრეტი. 1913 წელს  საზოგადოებამ იხილა მხატვრის ერთ-ერთი საუკეთესო პორტრეტი — "სალმე", რომელშიც გამოსახულია მხატვრის დისშვილი.

1905 წლის მოვლენების შემდეგ მხატვარი იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო ფინეთში. ამ პერიოდში იგი გაიტაცა პეიზაჟების მხატვრობამ.  ხშირად ხატავდა პეიზაჟებს, ძირითადად მკვეთრ ფერებში. მან შეიტანა იმპრესიონიზმი ესტონეთში. მისი ერთ-ერთი ცნობილი ნამუშევარია  1909 წელს შექმნილი *Vallinkoski.* 

ოსტატმა შექმნა არაერთი  პეიზაჟი და პორტრეტი კუნძულ კაპრიზე  (1909-1910 წწ.) („ანაკაპრის პანორამა“, „იტალიელი ბიჭის პორტრეტი“, „მია პადრონა“ (1910 წ.)  და ტუნისში (1910 წ. 1913) ყოფნისას.

მხატვარი ასევე  პოლიტიკური აქტიურობით გამოირჩეოდა. უპირველეს ყოვლისა, მან თავისი წვლილი შეიტანა ესტონური ხელოვნების განათლებასა და პოპულარიზაციაში და იყო ესტონეთის ეროვნული მუზეუმის *(Eesti Rahva Muuseum*) ერთ-ერთი დამაარსებელი ტარტუში.

ანტს ლაიკმა 1932 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე  ცხოვრობდა ესტონეთში, სოფელ ტაებლაში, ჰააფსალუსთან ახლოს.  ამ პერიოდს ეკუთვნის მისი ნამუშევარი „ზამთრის პეიზაჟი“ (1938). იგი გარდაიცვალა 1942 წლის 19 ნოემბერს 77 წლის ასაკში.

მხატვარი შეყვანილია მე-20 საუკუნის ესტონეთის 100 დიდი მოღვაწის სიაში (1999), რომელიც შეადგინეს   წერილობითი და ონლაინ კენჭისყრის შედეგების მიხედვით. 

## გალერეა 

ფაილი:Daami portree (Tutti Schlaff), Ants Laikmaa, EKM j 153-464 M 255.jpg|*Portrait of a Lady (Tutti Schlaff)* (1902)
ფაილი:Laikmaa marie under1.jpg|*Portrait of  Marie Under* (1904)
ფაილი:Vana Aitsam, Ants Laikmaa, TKM TR 186 A 15.jpg|*Old Aitsam* (1904)
ფაილი:Paul Pinna portree, Ants Laikmaa, EKM j 6780 M 3163.jpg|*Portrait of  Paul Pinna* (1906)
ფაილი:Eug. Schäferi portree, Ants Laikmaa, EKM j 153-73 M 64.jpg|*Portrait of Eugen Schäfer* (1906)
ფაილი:Vallinkoski, Ants Laikmaa, EKM j 3602 M 2412.jpg|*Vallinkoski* (1908)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1910 Capri maastik.jpg|*Capri Landscape* (1910)
ფაილი:Maal. Ants Laikmaa. Etna. Past, Ants Laikmaa, HM LMT 249 K.jpg|*Etna* (1910)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1910 Öine motiiv Caprilt.jpg|*Night Motif from Capri* (1910)
ფაილი:Neegripoiss. Neegripoisi pea, Ants Laikmaa, EKM j 48643 M 7113.jpg|*Negro boy* (1910–1912)
ფაილი:Laikmaa itaalia poisike1.jpg|*Italian boy* (1911)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1911–1912 Vaade Caprilt.jpg|*View from Capri* (1911–1912)
ფაილი:Ants Laikmaa-Vana talu.jpg|*Old farm* (1913)
ფაილი:Läänemaa talu, Ants Laikmaa, EKM j 4953 M 2794.jpg|*Läänemaa farm* (1918)
ფაილი:Laikmaa jakobson1.jpg|*Portrait of Carl Robert Jakobson*  (1920)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1922 Selma.jpg|*Selma* (1922)
ფაილი:Laikmaa koidula1.jpg|*Portrait of Lydia Koidula* (1924)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1924 Kaugelt näen kodu kasvamas.jpg|*Portrait of Fr. R. Kreutzwald*  (1924)
ფაილი:ANTS LAIKMAA 1936 Taebla maastik.jpg|*Taebla Landscape* (1936)
ფაილი:Naiseportree. Linda Eenpalu, Ants Laikmaa, EKM j 2599 M 2146.jpg|*Portrait of  Linda Eenpalu*  (1938)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ants Laikmaa house-museum

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1866
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ესტონელი მხატვრები
კატეგორია:XIX საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:XX საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით