open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაჰიდევრან სულთანი

**მაჰიდევრან გულბაჰარ სულთანი**  (1498 — 3 თებერვალი 1581, ბურსა, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის სულთან სულეიმან I-ის ხარჭა, ჰასეკი სულთანი, პრინც მუსტაფას (1515-1553 წწ.) და აჰმედის  (გარდაიცვალა ჩვილი) დედა; თავად ივან ამაშუკის და.

იგი ითვლება ოსმალეთის იმპერიაში ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ ქალბატონად.

## ბიოგრაფია 
მაჰიდევრანი წარმოშობით ჩერქეზული გვარის კანუკოვების შთამომავალი იყო. 1515 წელს მას სულეიმანთან შეეძინა მუსტაფა, რომელიც გახდა ტახტის მემკვიდრე. სულთან სელიმ I–ის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა სტამბოლში.

სულთნის ჰარამხანაში მას ჰყავდა გავლენიანი მოწინააღმდეგე ჰიურემ სულთანი (ევროპაში ცნობილი როგორც როქსოლანა), რომელიც ძალიან მალე გახდა არა მარტო სულთნის საყვარელი ხარჭა, არამედ სულთნის საყვარელი მეუღლეც. ჰიურემს სულთანთან შეეძინა ჯერ მეჰმედი (1521-1543 წწ.), ხოლო შემდეგ სელიმი (მომავალი სულთანი). ორ ქალს შორის დაპირისპირებას ახშობდა სულეიმან I-ის დედა აიშე ჰაფსა სულთანი, რომლის გარდაცვალების შემდეგ (1534 წ.) უფრო გამწვავდა მათი მეტოქეობა.

მოგვიანებით სულთანმა მაჰიდევრანი შვილთან ერთად გააგზავნა პროვინციაში. ოსმალური ტრადიციის თანახმად ყველა ტახტის მემკვიდრეს უნდა ემსახურა მანისაში მეფისნაცვლის (სანჯაყ-ბეის) თანამდებობაზე, რომელსაც თან უნდა ახლდეს დედაც. მუსტაფა ჯერ გააგზავნეს მანისაში, ხოლო შემდეგ ამასიაში.

1553 წელს მუსტაფა ჩამოახრჩვეს მამის წინააღმდეგ შეთქმულების ბრალდებით. შვილის გარდაცვალების შემდეგ მაჰიდევრანის ცხოვრება საკმაოდ არეული გახდა. იგი გარდაიცვალა 1581 წლის 3 აგვისტოს სულთან სულეიმანის, ჰიურემის და მათი ყველა შვილის გარდაცვალების შემდეგ. დაკრძალულია შეჰზადე მუსტაფას მავზოლეუმში, მურადიეს მეჩეთში.

## ლიტერატურა 
*Selçuk Aksin Somel: Historical Dictionary of the Ottoman Empire, Oxford, 2003, ISBN 0-8108-4332-3,  
*Lord Kinross: The Ottoman Centuries, (Trans. by Nilifer Epçeli) Altın Kitaplar, İstanbul, 2008, ISBN 978-975-21-0955-1 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Encyclopedia of the Ottoman Empire 

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
კატეგორია:დაბადებული 1498
კატეგორია:გარდაცვლილი 1581
არაიხანის რაიონი

**არაიხანის რაიონი** () — რაიონი პანამაში, დასავლეთ პანამის პროვინციაში. მდებარეობს პანამის არხის ჩრდილოეთით (ტექნიკურად დასავლეთით) და ესაზღვრება დედაქალაქ პანამას. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 220 779 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც უდიდესი ნაწილი ქალაქ პანამაში მომუშავე ადამიანია. რაიონის საერთო ფართობი 170 კმ²-ია, ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი არაიხანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის ქალაქები
კატეგორია:პანამის რაიონები
მსტისლავ დობუჟინსკი

**მსტისლავ დობუჟინსკი** (, დ. 2/14 აგვისტო, 1875, ნოვგოროდი — 20 ნოემბერი, 1957, ნიუ-იორკი) — რუსი მხატვარი, ქალაქის პეიზაჟების ოსტატი, შემოქმედებითი გაერთიანება ხელოვნების სამყარო-ს წევრი, სამხატვრო კრიტიკოსი და მემუარისტი. მსტისლავის დაბადების შემდეგ მისი მშობლები გაშორდნენ. მას მამამისი ზრდიდა, გიმნაზია ვილნში დაამთავრა. შემდგომში სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის მხატვართა საზოგადოების საიმპერატორო სკოლაში (1885—1887), ასევე ანტონ უჟბესა და შიმონ ხოლოშის სკოლებში (მიუნხენი, 1899—1901). გამოფენებში მონაწილეობას 1902 წლიდან იღებდა. სხვადასხვა დროს იყო სახელმწიფო თეატრების, სამხატვრო აკადემიებისა თუ გაერთიანებების აქტიური წევრი. 1939 წლიდან ცხოვრობდა აშშ-ში. გარდაიცვალა 1957 წლის 20 ნოემბერს, ნიუ-იორკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* მსტისლავ დობუჟინსკის ბიოგრაფია და შემოქმედება 
* ბიოგრაფია და ტექსტები 

კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:ლიეტუველი მხატვრები
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ანჟი არენა

**ანჟი-არენა** —  სპორტული სტადიონი დაღესტანში, რუსეთი. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის მაჰაჩყალის ანჟის საშინაო მოედანი. იტევს 31,000 მაყურებელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტადიონი „ანჟი-არენა“. ოფიციალური საიტი

კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო სტადიონები
ანჟი მაჰაჩყალა
მეჰმედი (შეჰზადე)

**შეჰზადე მეჰმედი**  (დ. 1521, კონსტანტინოპოლი — გ. 6 ნოემბერი, 1543, მანისა) — სულთან სულეიმან I-ისა და ჰიურემ სულთნის უფროსი შვილი, მანისის სანჯაყ-ბეი 1541-1543 წლებში.

დაიბადა 1521 წელს კონსტანტინოპოლში, მისი დედა იყო მონა და შემდეგ სულთან სულეიმან I-ის კანონიერი ცოლი ჰიურემ სულთანი. 

1537 წელს მეჰმედმა ძმა სელიმთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ვენეციის ლაშქრობაში და ოსმალეთის არმიის ერთ-ერთი მეთაური იყო კორფუს ალყის დროს. მეჰმედი აგრეთვე მონაწილეობდა 1541 წლის უნგრეთის ლაშქრობაში.

1533 წელს სულთანმა სულეიმანმა უფროსი შვილი მუსტაფა დანიშნა მანისის სანჯაყ-ბეიდ. მანისა ითვლებოდა საუფლისწულო დომენად და ის ვინც იქ მსახურობდა იყო ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრე.  1541 წელს სულთანმა მუსტაფა ამასიაში გააგზავნა, ხოლო მანისის სანჯაყ-ბეიდ დანიშნა მეჰმედი. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, სულეიმანს სურდა, რომ მის შემდეგ ტახტზე მეჰმედი ასულიყო, რადგან მას მუსტაფაზე ჭკვიან და ძლიერ მმართველად თვლიდა. ევლია ჩელები მეჰმედს აღწერდა, როგორც უფრო დახვეწილი თვისებებისა და მაღალი ინტელექტის მქონეს, ვიდრე თუნდაც მუსტაფა იყო. 

1543 წელს მეჰმედმა მონაწილეობა კვლავ მიიღო უნგრეთის ლაშქრობაში და მამასთან ერთად მეთაურობდა ოსმალეთის არმიას ესტერგომის ალყის დროს. ამავე წელს, სანჯაყში დაბრუნების შემდეგ, მეჰმედი მოულოდნელად გარდაიცვალა. ერთი-ერთი ვერსიით იგი ყვავილმა იმსხვერპლა. ასევე, არსებობს ვერსია, რომ მეჰმედი მუსტაფას დედა, მაჰიდევრანმა მოაწამვლინა, რადგან სულეიმანი მის ტახტზე აყვანას აპირებდა. საყვარელი შვილის ხსოვნის პატივსაცემად სულეიმანმა ცნობილ არქიტექტორ სინანს სტამბოლში ააშენებინა შეჰზადეს მეჩეთი. მეჩეთი 1543-1548 წლებში შენდებოდა. 

მეჰმედის სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე დაიბადა მისი შვილი ჰუმაშაჰი, რომელიც 5-ჯერ გათხოვდა და შეეძინა 6 ბიჭი და 5 გოგო. გარდაიცვალა 52 წლის და დაკრძალულია მამის გვერდით შეჰზადეს მეჩეთში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შეჰზადე მეჰმედი საიტზე all-generals.ru

კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1521
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1543
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
კრესტოვსკის კუნძული (სანქტ-პეტერბურგი)

**კრესტოვსკის კუნძული** () — კუნძული სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს ქალაქის დასავლეთ ნაწილში, პეტროგრადის რაიონის ტერიტორიაზე, მდინარე ნევის დელტაში. კუნძულის ფართობია 4,2 კმ²-ს შეადგენს.

ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, ჯერ კიდევ სანქტ-პეტერბურგის დაარსებამდე, კუნძულზე იდგა სამლოცველო, რომელსაც დიდი ჯვარი ჰქონდა. სწორედ ამიტომ დაერქვა კუნძულს კრესტოვსკი (ჯვაროვანი). მეორე ლეგენდის თანახმად, როდესაც ნატალია ალექსეევნას სახლი უნოძეს, მის ეზოში მშენებლებმა დიდი ჯვარი იპოვეს. ასევე, ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად კუნძულს სახელი მისსავე ცენტრში მდებარე ჯვრისებრი ფორმის ტბის გამო დაერქვა.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება — საშუალო ნევკა, სამხრეთიდან — პატარა ნევკა, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — კრესტოვკა. დასავლეთი მხარე გადის ფინეთის ყურეზე.

## ლიტერატურა
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
რენტული (უისკონსინი)

**რენტული** () — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 841 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,0 კაცი/კმ². ფართობი 84,4 კმ².

## გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 84,4 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 84,0 კმ², წყალს კი 0,4 კმ² უჭირავს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში
*გეოგრაფიული სახელწოდებები

## სქოლიო
კატეგორია:კალუმეტის ოლქის ქალაქები
მიხეილ გოგუაძე

**მიხეილ გოგუაძე** (დ. 29 ივნისი, 1988, ლანჩხუთი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ ყოფილი მეკარე.

მიხეილ გოდუაძე 2015 წლის 1 ოქტომბერს, ავტოკატასტროფის შედეგად გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
მიხეილ
ტარიელ კუკულაძე

**ტარიელ კუკულაძე** (დ. 20 ნოემბერი, 1982) — ქართველი ფეხბურთელი, ამჟამად ლანჩხუთის „გურიას“ ნახევარმცველი და კაპიტანი. ტარიელ კუკულაძეს ადგილობრივი მაყურებლები მოიხსენიებენ, როგორც **ტარასა**.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
არნო ჩუენსუ

**არნო ჩუენსუ** ან **არნო ჩასემი** (დ. 28 ოქტომბერი, 1991) — კამერუნელი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ მარჯვენა მცველი.

ჩუენსუ ფოთის „კოლხეთისა“ და ბოლნისის „სიონის“ ყოფილი მცველის, ერიკ რომეო ჩასემის უმცროსი ძმაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:კამერუნელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები
კატეგორია:ნორჩი დინამოელის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
ნიკოლოზ ჯიშკარიანი

**ნიკოლოზ ჯიშკარიანი** (დ. 4 ივნისი, 1990, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ მარცხენა ნახევარმცველი, ასევე შეუძლია დაცვის მარცხენა ფლანგზე თამაში.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2007/2008
* უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (2): 2008/2009, 2012/2013
* პირველი ლიგა ჩემპიონი (1): 2010/2011
* საქართველოს თასის გამარჯვებული (2): 2008/2009, 2010/2011
* საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2008/2009
* საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (3): 2009/2010, 2011/2012, 2012/2013

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი Footballdatabase-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
ნ
ვალერი იობაშვილი

**ვალერი იობაშვილი** (დ. 3 დეკემბერი, 1988) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს მცველის პოზიციაზე. 2013-14 წლების სეზონის მეორე ნახევარში იცავდა მარტვილის „მერანის“ ღირსებას. ამჟამად თერჯოლის „საპოვნელას“ ფეხბურთელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი
ჩილიბრე

**ჩილიბრე** () — ქალაქი პანამაში, პანამის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 37 380 ადამიანს შეადგენდა. განვითარებულია კვებისა და საფეიქრო მრეწველობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*World Gazeteer: Panama &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პანამის ქალაქები
ალექსანდრე შენგელია

**ალექსანდრე შენგელია** (დ. 27 ივნისი, 1989) — ქართველი  ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ ნახევარმცველი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნორჩი დინამოელის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
სპენსერ ტრეისი

**სპენსერ ტრეისი** ( დ. 5 აპრილი, 1900 — გ. 10 ივნისი, 1967) — ამერიკელი მსახიობი, ჰოლივუდის ოქროს ხანის ვარსკვლავი. მიღებული აქვს ოსკარის რეკორდული 9 ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* Profile  at Turner Classic Movies
* Spencer Tracy in the 1900 US Census , 1905 Wisconsin Census , 1910 US Census , Ohio Marriage Records, 1930 US Census , and Social Security Death Index .

 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ჩანგუინოლა

**ჩანგუინოლა** () — ქალაქი პანამაში, ბოკას-დელ-ტოროს პროვინციაში, ჩანგუინოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 24 420 ადამიანს შეადგენდა. ეკონომიკის წამყვანი დარგებია ტურიზმი და სოფლის მეურნეობა. შემოგარენში მრავლადაა ბანანის პლანტაციები. ქალაქს ემსახურება პატარა საერთაშორისო აეროპორტი.

ჩანგუინოლის კლიმატი ტროპიკულია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Portal de Changuinola  
* Tropic river woods 
* Weather Underground: Changuinola, Panama (*not* Costa Rica).

კატეგორია:პანამის ქალაქები
ნორმანდიის საჰერცოგო

**ნორმანდიის საჰერცოგო** — საჰერცოგო თანამედროვე საფრანგეთის ტერიტორიაზე 911-1469 წლებში. მდებარეობდა ლა-მანშის სრუტის ნაპირას და ესაზღვრებოდა ბრეტანი, მენის საგრაფო, ორლეანი, ილ-დე-ფრანსი და პიკარდია. ამჟამად ყოფილი საჰერცოგოს ტერიტორია შედის ზემო (ზღვისპირა სენა და ერის დეპარტამენტი) და ქვემო ნორმანდიის (ორნი, მანში და კალვადოსის დეპარტამენტი) შემადგენლობაში.

## ისტორია 
900 წლისთვის ფრანკთა სამეფო სამ ნაწილად იყო დაშლილი. მათ შორის ყველაზე დიდი საფრთხე დასავლეთ სამეფოს დაემუქრა. 900 წელს ვიკინგები ლა-მანშის სანაპიროზე გადასხდნენ, დაიპყრეს ტერიტორია და იწყეს დასახლებების შექმნა. 900-911 წლებში ამ ტერიტორიაზე უამრავი ვიკინგი დასახლდა. სწორედ აქედან მოდის სახელწოდება ნორმანდია (ცნობილია, რომ ვიკინგებს დასავლეთ ევროპაში ჩრდილოეთის ნორმანებს უწოდებდნენ). ამ ტერიტორიაზე დასახლებულმა ვიკინგებმა ქრისტიანობა მიიღეს და ჩამოაყალიბეს საჰერცოგო. ისინი ებრძოდნენ მეზობელ საჰერცოგოებს: ბრეტანსა და ბურგუნდიას. XI საუკუნიდან ნორმანდიის საჰერცოგომ გაძლიერება იწყო. განსაკუთრებით გაძლიერდა ჰერცოგების რობერტისა (1027-1035 წწ.) და უილიამ II-ის მმართველობის დროს. 1035 წელს ჰერცოგი რობერტი წმინდა მიწიდან დაბრუნებისას გარდაიცვალა. ტახტი მისმა ვაჟმა უილიამ II-მ დაიკავა. უილიამი თავიდან ბრეტანს ებრძოდა, ხოლო 1065 წლიდან ინგლისის დაპყრობა გადაწყვიტა. 1066 წლის 14 ოქტომბერს ჰასტინგზის ბრძოლაში მან დაამარცხა და მოკლა ინგლისის უკანასკნელი საქსონი მეფე ჰაროლდ II. ამის შემდეგ იგი ინგლისის მეფე გახდა და ქვეყანას 1087 წლამდე მართავდა, ასევე იყო ნორმანდიის ჰერცოგიც. ინგლისის დაპყრობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საჰერცოგოს გაძლიერებაში. მაგრამ ნორმანი დამპყრობლების იმპერიამ უდიდეს მასშტაბებს უილიამის ძმის ჰენრი I-ის (1106-1135 წწ.) დროს მიაღწია. 1127 წელს ნორმანებმა აღადგინეს კონტროლი მალტაზე,  ხოლო 1130 წელს ნორმანი გრაფი როჯერ II სიცილიის სამეფოს პირველი ნორმანი მეფე გახდა. ნორმანი გვარის მეფეები ინგლისს 1154 წლამდე მართავდნენ. ხოლო სიცილიის სამეფოს 1204 წლამდე. 1130 წლისთვის ნორმანთა ხელში იყო: საჰერცოგოს მიწა, ინგლისის სამეფო, მალტა, კ. სიცილია და სამხრეთ იტალია. ასეთი იყო ნორმანდიის საჰერცოგო ძლიერების ზენიტში. 1200 წლიდან საჰერცოგო დასუსტდა. ხოლო ასწლიანი ომის პერიოდში ხელიდან ხელში გადადიოდა. ბოლოს საფრანგეთის განუყოფელ ნაწილად იქცა.

## ლიტერატურა 
* *Duchesne*, Historiae Normannorum scriptores autiqui. — პარიზი, 1619;
* *Michel*, Chroniques anglo-normandes. — რუანი, 1836;
* Lonbe, «Histoire du duché de N.» (რუანი, 1814); Liquet, «Histoire de la N.»;
* Depping, «Histoire des expéditions maritimes des Normands et de leur établissement en France au X siècle» (პ., 1844);

## რესურსები ინტერნეტში 
*The Vikings in Normandy
*Density of Scandinavian place names (map)

კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი საჰერცოგოები
ვარკეთილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვარკეთილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ვარკეთილი — დასახლება თბილისში
* ვარკეთილი — მეტროსადგური თბილისში
* ვარკეთილი — საფეხბურთო კლუბი თბილისიდან
* ვარკეთილის მეურნეობა — სოფელი თბილისის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში
Т-4

**Т-4**, **პროექტი 100** ან **სოტკა** — რუსული წარმოების სადაზვერვო მაღალსიჩქარიანი ბომბდამშენი. ზოგჯერ იგი მოიხსენიებოდა როგორც **სუ-100**. თვითმფრინავის დიზაინზე მუშაობდნენ პაველ სუხოი და ნაუმ ჩერნიაკოვი. მართალია პირველმა მოდელმა "101-მა" ყველა ტესტი ჩააბარა და სხვადასხვა გაფრენებიც განახორციელა მაგრამ 1974 წლისთვის პროექტი დაიხურა.

## გადარჩენილები 
დღესდღეობით მხოლოდ ერთი მოდელი "101" გადარჩა, რომელიც მოსკოვთან ახლოს მონინოში საჰაერო ძალების მუზეუმში ინახება. მათი დასახელებები "101-დან" იწყებოდა და "106-ით" მთავრდებოდა. მხოლოდ ორი მათგანი "101" და "102" შეიქმნა, რა დროსაც "103" და "104" შექმნის პროცესში იყვნენ, "105" და "106" მოდელები კი მხოლოდ სქემების სახით არსებობდა. მხოლოდ "101" შეიქმნა სრულად და გაიარა ყველა ტესტი, ის 1974 წლამდე დაფრინავდა, ამის შემდეგ პროექტი დაიხურა, თვითმფრინავი კი ჩამოწერეს. რაც შეეხება დაუსრულებელ მოდელებს ისინი განადგურდა.
 
## სპეციფიკაციები 
#### მახასიათებლები 
* **ეკიპაჟი:** 2 მფრინავი
* **სიგრძე:** 44.0 მეტრი
* **ფრთების შლილი:** 22.0 მეტრი
* **სიმაღლე:** 11.2 მეტრი 
* **ფრთების ფართობი:** 295.7 მ²
* **ცარიელის მასა:** 55,600 კგ
* **დატვირთულის მასა:** 114,000 კგ
* **მაქს. ასაფრენი მასა:** 135,000 კგ
* **ძრავა:** 4 ცალი Kolesov RD-36-41 ტურბო ვენტილიატორული ძრავა

#### შესაძლებლობები 
* **მაქსიმალური სიჩქარე:** 3.0 მახი (3,200 კმ/სთ; 1,987 მილი/სთ)
* **საკრუიზო სიჩქარე:**  2.8 მახი (3,000 კმ/სთ; 1,863 მილი/სთ)
* **გადასატანი სპექტრი:** 7,000 კმ

File:T4.png|T-4
File:T-4M.png|T-4M
File:T-4MS.png|T4MS

## მსგავსი თვითმფრინავები 
* 20პქ ტუ-160
* 20პქ XB-70 Valkyrie
* 20პქ Convair B-58 Hustler
* 20პქ Rockwell B-1 Lancer
* 20პქ Mirage IV
* 20პქ Myasishchev M-50
* 20პქ Avro 730

## გალერეა 

 ფაილი: Sukhoi T-4 (Monino museum)2.JPG
 ფაილი: Su100.jpg
 ფაილი: SU-100 T4.JPG
 ფაილი: Sukhoi T4.jpg
 ფაილი: Sukhoi t4.jpg
 ფაილი: T4.png
 ფაილი: Engines of a Sukhoi T-4.jpg
 ფაილი: Sukhoi T-4, Russia - Air Force AN1656323.jpg
 ფაილი: Sukhoi T-4 (8900236199) (2).jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი - T-4
* გადამზიდი თვითმფრინავების მკვლელი 
* საჰაერო ძალების მუზეუმი 
* T-4 («100») 
* Sukhoi T-4 

კატეგორია:თვითმფრინავები
კატეგორია:სუხოის თვითმფრინავი
კატეგორია:საბჭოთა თვითმფრინავები
კატეგორია:რუსული თვითმფრინავები
როი ხანი

**როი საეტრე ხანტატატი**, (ნორვ. Roy Sætre Khantatat) ცნობილი როგორც **როი ხანი** (დ. 12 მარტი, 1970, ელვერუმი, ნორვეგია) — ნორვეგიელი ვოკალისტი და კომპოზიტორი. ცნობილია როგორც ამერიკული სიმფონიურ პაუერ მეტალ ჯგუფ Kamelot-ის ყოფილი ვოკალისტი 1997 -დან 2011 წლამდე. კამელოტში მისვლამდე როი იყო ნორვეგიული პროგრესიულ მეტალ ჯგუფ Conception-ის ვოკალისტი. იგი გიტარისტ თომას იანგბლადთან ერთად ითვლება ერთ-ერთ მთავარ სიმღერების ავტორად, მისი კამელოტში მოღვაწეობის პერიოდში.

## დისკოგრაფია 
### Kamelot 
* *Siége Perilous* (1998)
* *The Fourth Legacy* (1999)
* *Karma* (2001)
* *Epica* (2003)
* *The Black Halo* (2005)
* *Ghost Opera* (2007)
* *Poetry for the Poisoned* (2010)

კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:ნორვეგიელი მძიმე მეტალის შემსრულებლები
კატეგორია:ნორვეგიელი მომღერლები
კატეგორია:ნორვეგიელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ურალი (საფეხბურთო კლუბი)

**ურალი** () — რუსული კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ეკატერინბურგში და ასპარეზობს სრულიად  სვერდლოვსკის ოლქის სახელით. 2013 წლიდა ასპარეზობს რუსეთის პრემიერ-ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს ცენტრალურ სტადიონზე ეკატერინბურგში

## კლუბის ფერები
## შემადგენლობა 2013/14 
*2014 წლის 6 თებერვლისთვის.*

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ურალი
კატეგორია:1930 წელს დაარსებულები
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
ალკალდე-დიასი

**ალკალდე-დიასი** () — ქალაქი პანამაში,  პანამის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 21 951 ადამიანს შეადგენდა. განვითარებულია კვებისა და ქიმიური მრეწველობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*World Gazeteer: Panama &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პანამის ქალაქები
ეტოშის მლაშობი

მინი|ეტოშის მლაშობი მშრალ პერიოდში
მინი|ეტოშის მლაშობი ნოტიო პერიოდში
**ეტოშის მლაშობი** () — მლაშობი ჩრდილოეთ ნამიბიაში. სიგრძე დაახლოებით 120 კმ, სიგანე დაახლოებით 50 კმ. ფართობი 4800 კმ². მდებარეობს კალაჰარის ჩრდილოეთ-დასავლეთ კიდეზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1,030 მ სიმაღლეზე. მარილის დიდი სივრცეა, ამ მხრივ, უდიდესია აფრიკაში. არსებობს გეოლოგიური მტკიცებულება იმისა, რომ მდინარე კუნენე წარსულში მიედინებოდა ტაფობის სამხრეთ ნაწილში, რასაც მოჰყვა უზარმაზარი ტბის შექმნა. მოგვიანებით შეიცვალა მდინარის მიმართულება და ტბა გაუდინარი დარჩა, ამასთანავე შემცირდა მისი ფართობი, წყალი აორთქლდა და წარმოიქმნა მარილიანი ტაფობი. ტერიტორია საზრდოობს მრავალრციხოვანი პარალელური არხებით. მშრალ პერიოდში ეტოშა წარმოადგენს მლაშობს, წვიმიან პერიოდში ივსება წყლითა და შლამით. ეტოშის მლაშობი არის ეტოშის ეროვნული პარკის ცენტრი, რომლის ფართობია 22,269 კმ². აქ დიდი რაოდენობით არის თავმოყრილი მსხვილი ნადირი; გარდა ამისა გვხვდება ლომი, სპილო, მარტორქა, კანა, ზებრა და სხვა. ორნითოფაუნას ქმნის ფლამინგო, აფრიკული სირაქლემა, არწივი, ციცარი და სხვა. ეტოშის მლაშობი პირველად შენიშნეს ევროპელებმა ფრენსის გალტონმა და ჩარლზ ჯონ ანდერსონმა 1851 წელს. წყალჭარბ ტერიტორიებს რამსარის კონვენცია იცავს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნამიბიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეტოშის მლაშობი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ეტოშის მლაშობი  

კატეგორია:ეტოშის ეროვნული პარკი
კადაჰი (უისკონსინი)

**კადაჰი** () — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 18 267 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,481.7 კაცი/კმ².
ფართობი 12,33 კმ².

## გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 12,33 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი 12,33 კმ² უჭირავს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:მილუოკის ოლქის ქალაქები
ეტოშის ეროვნული პარკი

**ეტოშის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ ნამიბიაში. დაარსდა 1907 წლის 22 მარტს. ფართობი 22,269 კმ². მდებარეობს კალაჰარის უდაბნოს ჩრდილოეთ-დასავლეთ კიდეზე, ეტოშის მლაშობის ტერიტორიაზე. აქ დიდი რაოდენობით არის თავმოყრილი მსხვილი ნადირი; გარდა ამისა გვხვდება ლომი, სპილო, მარტორქა, კანა, ზებრა და სხვა. ორნითოფაუნას ქმნის ფლამინგო, აფრიკული სირაქლემა, არწივი, ციცარი და სხვა. სულ გვხვდება დაახლოებით ძუძუმწოვართა — 114, ფრინველთა — 340, ქვეწარმავალთა — 110, ამფიბიათა — 16 და თევზების — 1 სახეობა. ეტოშის მლაშობი პირველად შენიშნეს ევროპელებმა ფრენსის გალტონმა და ჩარლზ ჯონ ანდერსონმა 1851 წლის 29 მაისს. სახელწოდება „ეტოშა“ (გვიანდელ ლიტერატურაში „ეტოთა“) წარმოსდგება ნდონგა ენიდან და ქართულად „დიდ თეთრ სივრცეს“ ნიშნავს. ეტოშის მლაშობის სიახლოვეს სახლობდნენ ოვამბოს ხალხი. 2010 წელს პარკი მოინახულა 200000 ადამიანმა. არის ტურისტული ბანაკები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნამიბიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეტოშის ეროვნული პარკი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ეტოშის ეროვნული პარკი 

კატეგორია:ეტოშის ეროვნული პარკი
კატეგორია:ნამიბიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1907 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ალიბეკის ჩანჩქერი

**ალიბეკის ჩანჩქერი** () — ჩანჩქერი რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე. წარმოიქმნება მდინარე ჯალოვჩატკის ვარდნის შედეგად. წყალვარდნილის სიმაღლეა დაახლოებით 25 მ. წარმოიქმნა XX საუკუნეში. მოქცეულია თებერდის ნაკრძალის ტერიტორიაზე. საფეხმავლო ტურიზმის პოპულარული ადგილია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალიბეკის ჩანჩქერი 

კატეგორია:რუსეთის ჩანჩქერები
პენონომე

**პენონომე** () — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ინტერ-ამერიკულ გზატკეცილზე, ბრტყელ დაბლობში.

## ისტორია
პენონომე 1581 დაარსდა. სახელი მომდინარეობს სიტყვებიდან „penó Nomé“. ნომე ადგილობრივ ინდიელთა ტომის ბელადი იყო, რომელიც ესპანელმა კოლონიზატორებმა მოკლეს. *პენონომე* ნიშნავს „ნომე სიკვდილით დასაჯეს“. მცირე ხნით, პენონომე პანამის დედაქალაქიც იყო, მას შემდეგ, რაც 1671 წელს ქალაქი პანამა მეკობრე ჰენრი მორგანმა აიღო.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.penonomeatractivo.blogspot.com
* Galería de imágenes
* La información cultural de Penonomé.info 

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის ქალაქები
კრილია სოვეტოვი სამარა (საფეხბურთო კლუბი)

**კრილია სოვეტოვი სამარა** () — რუსული კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ სამარაში. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერ-ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ მეტალურგზე. 2004 წელს რუსეთის პრემიერ-ლიგაში დაიკავა მესამე ადგილი. სახელი *კრილია სოვეტოვი* ნიშნავს *საბჭოების ფრთებს*.

## ტიტულები
### შიდა ჩემპიონატები
***საბჭოთა თასი / რუსეთის თასი:**
:**ფინალისტი (3):* 1953, 1964, 2004

***საბჭოთა პირველი ლიგა / რუსეთის ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა: 5**
:: 1945, 1956, 1961, 1975, 1978

***პროგრესის თასი: 1**
:: 1976

## ლიგის და თასის ისტორია
### რუსეთი
:

## შემადგენლობა 2013–14 
*2013 წლის 23 სექტემბრისთვის.*

## გამოჩენილი ფეხბურთელები
;სსრკ/რუსეთი
*  **გალიმზიან  ხუსეინოვი**
*  კონსტანტინ კრიჟევსკი
*  ევგენი ლოვჩევი
*  ნიკოლა პავლოვი
*  ვლადიმერ სოხაროვი
*  ვასილი ჟუპიკოვი
*   ალექსანდრ ბოროდიუკი
*    ანდრეი კანჩელსკისი
*    ვასილი კულკოვი
*   ომარი თეთრაძე
*  რომან ადამოვი
*  **ალექსანდრ ანიუკოვი**
*  ალექსეი არიფულინი
*  **ანტონ ბობერი**
*  **ვიქტორ ბულატოვი
*  **ევგენი ბუშმანოვი
*  **ანდრეი ჩიჩკინი
*  **ვიაჩესლავ დაიევი
*  მაქსიმ დემენკო
*  სერგეი იგნაშევიჩი
*  **ანდრეი კარიაკა**
*  **ევგენი ხარლაჩიოვი**
*  **დენის კოლოდინი**
*  რამიზ მამედოვი
*  ვლადისლავ რამიდოვი
*  იგორ სემშოვი
*  რომან შიშკინი
*  ანდრეი სოლომატინი
*  ანდრეი ტიხონოვი
*  რომან ვორობიოვი

;ყოფილი სსრკ-ს ქვეყნები

*  **გარნიკ ავალიანი**
*  **კარენ დოხოიანი**
*  **კარაპეტ მიკაელიანი**
*  **არტურ მკრტჩიანი**
*  **ტიგრან პეტროსიანი**

*  **ვიტალ ბულიჰა**
*  **ალექსანდრ ჩაიკა**
*  ალექსანდრ ჰლები
*  **ანდრეი ჰლებასოლაუ**
*  **ტიმოფეი კალაჩევი**
*  **სერგეი კორნილენკო**
*  **დენის კოვბა**
*  **დიმიტრი მოლოში**
*  **ალექსანდრ ორეშინკოვი**
*  **ულაძმირ შუნეიკა**
*  **ალექსეი შვერნიუკი**
*  **სერგეი ვიერამკო**
*  **დიმიტრი ვერხოვცოვი**
*  **გია გრიგალავა**
*  **დავით გვარამაძე**
*  **გელა ინალიშვილი**
*  **დავით მუჯირი**
*  **ზურაბ ფოფხაძე**
*  **გიორგი რევაზიშვილი**
*  **ნერიუს ბარასა**
*  **ანდრიუს ჯოკშასი**
*  **რობერტას პოშკუსი**
*  **რობერტას რინგისი**
*  **ვასილი კოშელევი**
*  ალექსანდრუ ეპურიანუ
*  **სანისლავ ივანოვი**
*  **ფარხოდ ვასიევი**
*  **ანდრეი ჰუსინი**
*  **ალექსანდრ კირიუხინი**
*  **იური საკი**
*  **სერგეი შმატოვალენკო**
*  **ბახტირ აშუმატოვი**
*  სერგეი ანდრეიევი
*  **მარატ ბიკმოევი**
*  **სერგეი ლუშანი**
*  **ალექსეი პოლიაკოვი**
*  **მირიალოლ ქოსიმოვი**
*  **ანდრეი რეზანცევი**

;ევროპა
*  **მარკო ტოპიჩი**
*  **დიმიტრი მაკრიევი**
*  ტენიო მინჩევი
*  **ჯირი ჯაროშიკი**
*  **იან კოლერი**
*  კოსმინ ბარკაუანი
*  **ფლორინ კოსტინი**
*  **ნენად დორდევიჩი**
*  **ვუკ რაშოვიჩი**
*   **ოგნიენ კორომანი**
*  **სუად ფილეკოვიჩი**
*  **ნეიც პეჩნიკი**
*  კატანია

;სამხრეთ ამერიკა
*  რონი
*  სოუზა
*  **ედუარდო ლობოსი**
*  **რაუნ მუნიოსი**
*  **ხუან კარლოს ესკობარი**
*  **კარლოს კინტერო**
*  ლუის კაბალიერო
*  პაბლო ზებალიოსი

;აფრიკა
*  '''რაის მ'ბოლჰი**
*  **ბენია ანგბვა**
*  სერჟ ბრანკო
*  **ბაბა ადამუ**
*  **ლარია კინგსტონი**
*  **პატრიკ ოვიე**
*  **დუკ უდი**
*  **მეთიუ ბუთი**
*  **ჩასვი ნსოფვა**

;აზია
*  **ჩოე მიონგ-ჰო**
*  **ოჰ ბეომ-სეოკი'''

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი  
*ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:კრილია სოვეტოვი სამარა
კატეგორია:1942 წელს დაარსებულები
გავ-დე-პო

**გავ-დე-პო** () — მდინარე სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში. ადურის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს პირენეებში, გავარნის ცირკიდან, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2600 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 193 კმ, აუზის ფართობი 5,200 კმ². იკვებება მდნარი თოვლისა და ესპანეთში მდებარე ერთ-ერთი პატარა მყინვარის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი 82 მ³/წმ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გავ-დე-პო 

კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება

ტერმინი **კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1479) — ოსმალეთის იმპერიასა და ვენეციის რესპუბლიკას შორის, დასრულდა ვენეცია-ოსმალეთის ომი (1463–1479)
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1533)— ოსმალეთის იმპერიასა და ავსტრიას შორის, მოჰაჩის ბრძოლის შედეგი.
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1570)— ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთის იმპერიას შორის
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1590) — ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა სპარსეთს შორის, დასრულდა ოსმალეთ-სპარსეთის ომი (1578–1590)
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1700) — ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის, დასრულდა რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1686–1700)
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1724) — ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის.
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1736) — ოსმალეთის იმპერიასა და აფშარიდების სპარსეთს შორის, დასრულდა ოსმალეთ-სპარსეთის ომი (1730–1735)
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1782) — ოსმალეთის იმპერიასა და ესპანეთს შორის
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1800) — დაამტკიცა  შვიდი კუნძულის რესპუბლიკის კონსტიტუცია 
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1832)  — ოსმალეთის იმპერიასა და ბრიტანეთ-საფრანგეთ-რუსეთს შორის
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1881) — ოსმალეთის იმპერიასა და საბერძნეთის სამეფოს შორის
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1897) — ოსმალეთის იმპერიასა და საბერძნეთის სამეფოს შორის, დასრულდა საბერძნეთ-ოსმალეთის ომი (1897)
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1913) — ოსმალეთის იმპერიასა და ბულგარეთს შორის, ბალკანეთის მეორე ომის შემდეგ
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1914) — ოსმალეთის იმპერიასა და სერბეთს შორის

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
აჩუტუპო

**აჩუტუპო** () — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 954 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*World Gazetteer: Panama &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პანამის ქალაქები
კატეგორია:გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

ქვემოთ ჩამოთვლილია ოსმალეთის იმპერიის ძირითადი ხელშეკრულებები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*თურქეთის ზავების სია

## სქოლიო 
*
პუერტო-არმუელიესი

**პუერტო-არმუელიესი** () — ქალაქი პანამაში, წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, ჩირიკის პროვინციაში, კოსტა-რიკის საზღვართან. 2008 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 19 763 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქს გააჩნია ორი პორტი, რომელთაც ბანანებისა და ნავთობის გადასაზიდად იყენებენ.

1921 წლამდე ქალაქს რაბო-დე-პუერკო ერქვა. ამჟამინდელი სახელი ეწოდა კოსტა-რიკა-პანამის ომში დაღუპული გმირის ტომას არმუელიესის პატივსაცემად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Corregimiento de Tocumen - Municipio de Panamá 

კატეგორია:პანამის ქალაქები
საუთ-მილუოკი (უისკონსინი)

**საუთ-მილუოკი** () — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 21 156 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,701.7 კაცი/კმ². ფართობი 12,46 კმ².

## გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 12,46 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის 12,43 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:მილუოკის ოლქის ქალაქები
იაგელონია ბელოსტოკი (საფეხბურთო კლუბი)

**„იაგელონია“ ბელოსტოკი** ()  — პოლონური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ბელოსტოკში, ასპარეზობს ეკსტრაკლასაში. ასევე თამაშობდა ეკსტრაკლასაში 1997, 1990 და 1992-93 წლების სეზონებს შორის. ბოლოს პოლონეთის უმაღლეს ჩემპიონატში დაბრუნდა 2007 წელს. ასევეა ასპარეზობდა პოლონეთის პირველ ლიგაში 1975-1978, 1980-1981, 1983-1987, 1990-1992, 1993-1996, 2001-2002 და 2003-2007 წლების სეზონებში.

დაარსდა 1920 წელს. საშინაო მატჩებს მართავს ბელოსტოკის მუნიციპალურ სტადიონზე. 2010 წელს კლუბმა მოიგო პოლონეთის თასი, სუპერ თასი და გავიდა უეფა-ს ევროპის ლიგის მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ეს იყო კლუბის პირველი გამოჩენა ევროსარბიელზე, 2010-11 წლის სეზონში კლუბმა დაიკავა მე-4 ადგილი ეკსტრაკლასაში.

ახალი სტადიონის მშენებლობის დამთავრება, რომელიც 22,386 მაყურებელს დაიტევს დაგეგმილია 2014 წელს.

## ტიტულები
### საშინაო
* **ეკსტრაკლასა (პირველი დივიზიონი):**
****მე-2 ადგილი** (2): 2016/17, 2017/18
****მე-3 ადგილი** (1): 2014/15

* **პირველი ლიგა (მეორე დივიზიონი):**
****1 ადგილი** (1): 1987

* **პოლონეთის სუპერთასი:**
****გამარჯვებული** (1):
***2010 – იაგელონია 1:0 ლეხ პოზნანი

* **პოლონეთის თასი:**
****გამარჯვებული** (1):
***2010 – იაგელონია 1:0 პოგონ შეცინი
****ფინალისტი**  (2):
***1989 – იაგელონია 2:5 ლეგია ვარშავა
***2019 – იაგელონია 0:1 ლეხია გდანსკი

* **რემეს თასი:**
****ფინალისტი**  (3):
***2011 – კრაკოვია 3:3 იაგელონია ბელოსტოკი, (პენალტების სერია 2:0)
***2010 – არკა გდინია 4:2 იაგელონია ბელოსტოკი
***2009 – არკა გდინია 3:1 იაგელონია ბელოსტოკი

### იაგელონია ბელოსტოკი ევროპაში
#### ყველა ევრპული თამაში
### შემადგენლობა 2013–14 
*2013 წლის 26 სექტემბრისთვის.*

## იჯარით გაშვებული 
 - იაგელონია]]
 – იაგელონია (09.11.2009)]]
 - იაგელონია]]

 (at ზაგლებიე ლუბინში)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური მაღაზია (E-Shop)
* იაგელონია ბელოსტოკი (90minut.pl)

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო კლუბები
რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი

**რეჯინალდ ოლდუორთ დეილი** ( დ. 18 მარტი, 1871 — გ. 19 სექტემბერი, 1957) — კანადელ-ამერიკელი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 1893 წელს დაამთავრა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტისა (1907-1912) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის (1912-1942) პროფესორი. ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1932 წლიდან). შეისწავლა მაგმური ქანები, გამოითვალა მათი მთავარი ტიპების საშუალო ქიმიური შედგენილობა. შეიმუშავა ჰიპოთეზა კირქვების როლის შესახებ ტუტე ქანების წარმოქმნის პროცესში. ასაბუთებდა მოსაზრებას ბათოლითის წარმოქმნის შესახებ დედამიწის ქერქში მაგმის შეჭრისა და ქერქის ჩაქცევა-გადალღობის შედეგად; წამოაყენა ჰიპოთეზა დედამიწის ქერქის მობილური უბნების დაძირვის შესახებ ნაკლებად მკვრივ ასთენოსფეროში და ამ პროცესს ქერქის ზედა ნაწილებში ნაოჭა სტრუქტრების წარმოქმნა დაუკავშირა. დეილის ეკუთვნის მოსაზრება ბიოქიმიური პროცესების შედეგად ზღვის წყლის შედგენილობის ცვალებადობის შესახებ დედამიწის განვითარების ისტორიაში. დეილიმ შეიმუშავა ოკეანის დონის ევსტატიკური რყევების თეორია. 1929 წელს აირჩიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდეტად.

პენროუზის (1935), უოლასტონისა (1942) და უილიამ ბოუის (1946) მედლების მფლობელი. მისი სახელობისაა კრატერი მარსსა და მთვარეზე. რეჯინალდ ოლდუორთ დეილის ისტორიული სახლი ამჟამად აშშ-ის ეროვნული ისტორიული ძეგლია. 

## თხზულებები 
* Architecture of the earth, N. Y. — L., 1938;
* The floor of the ocean, 2 ed., Chapel Hill, 1945. 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:კანადელი გეოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
უავატოსა (უისკონსინი)

**უავატოსა** () — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 46 396 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,352.0 კაცი/კმ². ფართობი 34,22 კმ².

## გეოგრაფია 
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 34,22 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ფართობი 34,22 კმ², უჭირავს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:მილუოკის ოლქის ქალაქები
ორჰუსი (საფეხბურთო კლუბი)

**საფეხბურთო კლუბი „ორჰუსი“ ** — დანიური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ორჰუსში, ასპარეზობს დანიის სუპერლიგაში.

## ორჰუსი ევროთასებზე 
;უეფა-ს თასი / უეფა-ს ევროპის ლიგა

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი  
*ოფიციალური საიტი  
*ოფიციალური ფანკლუბი
*არაოფიციალური ფანკლუბი

კატეგორია:ორჰუსი (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:1880 წელს დაარსებულები
კატეგორია:დანიის საფეხბურთო კლუბები
On Air – Live at the BBC Volume 2

***On Air – Live at the BBC Volume 2*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის მეორე კრებული, BBC-ს არქივებისთვის მომზადებული ჩანაწერებით. ალბომში შეტანილია ყველა ჩანაწერი გამოუცემელი იყო. კრებული გამოიცა 2013 წლის 11 ნოემბერს და არის *Live at the BBC Volume 1*-ს გაგრძელება.

ალბომი გამოვიდა 2 CD-ის და სამმაგი გრამფირფიტის სახით.

## სიმღერების სია
საუბრები აღნიშნულია *დახრილი* შრიფტით.

## ჩარტები და სერტიფიცირებები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო 
კატეგორია:The Beatles-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2013 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:2013 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:The Beatles-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:BBC Radio-ს ჩანაწერები
კანირ-დუპი

**კანირ-დუპი** () — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 593 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანამის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*World Gazetteer: Panama &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პანამის ქალაქები
კატეგორია:გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
ერიხ დრიგალსკი

**ერიხ დაგობერტ ფონ დრიგალსკი** ( დ. 9 თებერვალი, 1865 — გ. 10 იანვარი, 1949) — გერმანელი გეოგრაფი, გეოფიზიკოსი და პოლარეთის მკვლევარი. 1906-1935 წლებში იყო მიუნხენის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1891 და 1892-1893 წლებში გრენლანდიაში კონტინენტური ყინულის გამოსაკვლევად ხელმძღვანელობდა ბერლინის გეოგრაფიული საზოგადოების 2 ექსპედიციას. 1901-1903 წლებში ხელმძღვანელობდა გერმანულ ანტარქტიკულ ექსპედიციას გემზე „გაუსი“. კერგელენის არქიპელაგზე დააარსა მეტეოროლოგიურ-მაგნიტური სადგური. 1902 წელს აღმოაჩინა და გამოიკვლია ანტარქტიდის ნაწილი, რომელმაც მიიღო სახელწოდება ვილჰელმ II-ის მიწა; გამოიკვლია გაუსის მთა და მისცა მას სახელწოდება. საკუთარი პოლარული მოგზაურობისას მიღებული მასალების საფუძველზე განავითარა მოძრავი ყინულების თეორია. 1910-1912 წლებში არქტიკაში დირიჟაბლების შესაძლო გამოყენებასთან დაკავშირებით ჩატარებული ექსპედიციის წევრი შპიცბერგენზე. მისი სახელობისაა კუნძული, მყინვარი და სხვა.

## თხზულებები
* Grönland. Expedition der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin. 1891 bis 1893, Bd 1—2, В., 1897;
* Deutsche Südpolar-Expedition 1901—1903, Bd 1—20, В., 1905—31.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
კატეგორია:გერმანელი გეოფიზიკოსები
კატეგორია:ანტარქტიკის მკვლევრები
კატეგორია:გერმანელი მოგზაურები
ტრანსილვანიის სამთავრო (1711-1867)

**ტრანსილვანიის სამთავრო** ან **ტრანსილვანიის დიდი სამთავრო** — ჰაბსბურგთა მონარქიის სამეფო, მოგვიანებით ავსტრიის იმპერიის კონსტიტუციური მიწა.

## ისტორია 
thumb|right|300px|ტრანსილვანიის სამთავროს რუკა
ოტომანთა ვასალი ტრანსილვანიის სამთავრო დაპყრობილ იქნა ჰაბსბურგელების მიერ და კარლოვიცის ზავით სამთავრო გადაეცა ჰაბსბურგთა მონარქიას 1699 წლიდან. 1711 წლიდან, ჰაბსბურგის კონტროლით ტრანსილვანიის სამთავრო იყო კონსოლოდებული, ხოლო ტრანსილვანიის მმართველი მთავრები უკვე გამგებლებმა ჩაანაცვლეს, რომლებიც ჰაბსბურგის მონარქიას ექვემდებარებოდნენ. 1765 წელს გამოცხადდა ტრანსილვანიის დიდი სამთავროდ, რაც ანმტკიცებდა ტრანსილვანიის სპეციალურ სტატუსს, რომელიც დადგინდა 1691 წელს „ლეოპოლდიუმის ხარისხით“ („Diploma Leopoldinum“).

1853 წელს, ტრანსილვანიის სამხედრო მარკა (რომელიც არსებობდა 1762 წლიდან) გაუქმდა და შეუერთდა ტრანსილვანიას.

1867 წლის ავსტრო-უნგრული კომპრომისით, რომლის თანახმადაც შეიქმნა ავსტრია-უნგრეთის იმპერია, ტრანსილვანიის სპეციალური სტატუსი გაუქმდა და სამთავრო უნგრეთის სამეფოს პარლამენტის დაქვემდებარებაში გადავიდა.

## საზღვრები 
ტრანსილვანიის სამთავრო ესაზღვრებოდა უნგრეთის სამეფოს ჩრდილო-დასავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ბუკოვინას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ჰაბსბურგის სამხედრო საზღვარს, ხოლო სამხრეთით და აღმოსავლეთით გაერთიანებულ სამთავროებს.

## დემოგრაფია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ტრანსილვანიის სამთავრო (1570–1711)
* ტრანსილვანიის ისტორია
* ტრანსილვანია
* ტრანსილვანიის მმართველთა სია
* ტრანსილვანიის სამხედრო მარკა

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრანსილვანიის სამთავრო
* უნგრეთის სამეფო 

კატეგორია:ავსტრიის იმპერია
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:რუმინეთის ისტორია
პენტი ესკოლა

**პენტი ეელის ესკოლა** ( დ. 8 იანვარი, 1883 — გ. 6 დეკემბერი, 1964) — ფინელი პეტროგრაფი. ფინეთის აკადემიის წევრი (1921). 1906 წელს დაამთავრა ჰელსინკის უნივერსიტეტი. 1910 წლიდან ასწავლიდა იქვე (1924-1953 მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის პროფესორი). 1928 წლიდან გეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. გეოლოგიური დაკვირვებები ჩაატარა სკანდინავიაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და იმიერბაიკალეთში. ესკოლამ ჩამოაყალიბა ცნება მინერალური ფაციესის შესახებ და გამოიყენა ქიმიური პრინციპები გეოლოგიური პრობლემების გადასაწყვეტად. მისი შრომები შეეხება მეტამორფულ დიფერენციაციას, ანატექსისს, გრანიტული მაგმის გენეზისს და სხვა საკითხებს. ესკოლას შრომების მიხედვით რადიკალურად შეიცვალა წარმოდგენა ქანების მეტამორფიზმზე. იყო მრავალი მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

## თხზულებები 
* The mineral facies of rocks, Christiania, 1920; 
* On the principles of metamorphic differentiation, "Bull. de la Commission geologique de Finlande", 1932, № 97;
* The Precambrian of Finland, в кн.: Precambrian, v. 1, N. Y. — L. — Sidney, 1963.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პენტი ესკოლა  

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ფინელი გეოლოგები
სამადლო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სამადლო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სამადლო — სოფლის ტიპის დასახლება თბილისში
* სამადლო — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში
* სამადლო — ნაქალაქარი მცხეთის მუნიციპალიტეტში

## იხილეთ აგრეთვე 
სამადლოს ბრძოლა — 1568 წლის ბრძოლა ქართლის სამეფოს და სეფიანთა იმპერიას შორის
საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი

**საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი** () — უნივერსალური ერთტომიანი ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რომელიც გამოიცემოდა გამომცემლობა „საბჭოთა ენციკლოპედიის“ მიერ (1991 წლიდან — გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“) 1979 წელს (პირველი გამოცემა), 1982 წელს (მე-2 გამოცემა), 1984 წელს(მე-3 გამოცემა), 1986 წელს (მე-4 გამოცემა; სტერეოტიპული გამოცემა გამოვიდა 1989 წელს, ISBN 5-85270-001-0), 1990 წწ. (მე-4 გამოცემა, შესწორებებითა და დამატებებით). ლექსიკონი შეიცავს დაახლოებით 80 ათას სტატიას, 550 შავ-თეთრ ილუსტრაციასა და სქემას და 350 რუკას, მათ შორის 8 ფერად რუკას. ტირაჟი რამდენიმე მილიონი ეგზემპლარი (1989 წლის გამოცემა — 2,5 მლნ. ეგზემპლარი). სსრკ-ის დაშლის შემდეგ შეიქმნა გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“, რომელმაც გამოსცა დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი („საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ გაგრძელება).

მთავარი რედაქტორი — აკადემიკოსი ალექსანდრე პროხოროვი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი  

კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
ალექსანდრე ბეგაშვილი

**ალექსანდრე ბეგაშვილი** (დ. 14 აპრილი, 1923, ანაგა, სიღნაღის რაიონი, საქართველოს სსრ — გ. 20 იანვარი, 1989) — ქართველი პოეტი. მისი დედა იყო ელენე დარჩიაშვილი, მამა — ივანე ბეგაშვილი, მჭედელი. ცნობილია, რომ ალექსანდრე უკვე 5 წლის ასაკში დაეუფლა წერა-კითხვას. ჰყავდა და, ცირა. 

უმაღლესი განათლება მიიღო ქუთაისის პედაგოგიურ სასწავლებელში, 1940–1942 წლებში. იქვე იყო კომკავშირის კომიტეტის მდივანი. მეორე კურსზე სწავლისას დააპატიმრეს, გაზეთში დაბეჭდილი სტატიის გამო. ციხეში რვა წელი იჯდა. 1964 წელს ცოლად შეირთო ვერიკო წერეთელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ა
ხარფუხი

**ხარფუხი** (ყოფ. *სეიდაბადი*) — თბილისის ერთ-ერთი ძველი უბანი  ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, თაბორის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, აბანოთუბანსა და ორთაჭალას შორის. შემორჩენილია ქალაქის ზღუდის ნაშთი — ე. წ. განჯისკარი, რომლის მიდამოებში 1948—1949 წლებში ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა დაადასტურა აქ IX—XIII საუკუნეებში მეთუნეთა უბნის არსებობა.

## ისტორია
სახელი სეიდაბადი ეწოდა XVII საუკუნის 30-იან წლებში აქ დასახლებული სპარსული ტომის სეიდების მიხედვით, რომლებიც აქ შაჰ-აბას I-ის მემკვიდრე შაჰ-სეფიმ დაასახლა. (სეიდ-აბად, ე. ი. სეიდების დასახლება). ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით: „ხოლო აწ უწოდებენ ოთხთავ ქალაქთა აწ ტფილისს და განაყოფით: კალას-ტფილისსა, ტფილისს-სეიდაბადს, და ისნს-ავლაბარს, და გარეთუბანი არს ტფილისისა. მსახლობელნი არიან ციხესა და სეიდაბადს სპარსნი მოჰმადიანნი“, „აქ დასხნა შასეფიმ სეიდნი, მის გამო სპარსნი უწოდებენ სეიდაბადს...“. პლატონ იოსელიანი თავის სიძველეთა აღწერაში ვაღნიშნავს: „... ამ დროს კი დასახლებაში — სეიდაბადი ჩაგვესმის სეიდნეი, დამახინჯებული სახელწოდება ძველი სიდონისა, თავისი კლდოვანი მიდამოთი და ქრისტიანული განწყობით ანტილიბანონის ძველი ხალხისა ჩვენებური სეიდაბადის გარემოს რომ ჰგავს.“ სეიდაბადი ძირითადად სასოფლო-სამეურნე რეგიონი იყო. აქ გადიოდა მნიშვნელოვანი საქარავნო გზა, ე. წ. განჯის გზა, რომელიც თბილისის აღმოსავლეთ ამიერკავკასიასა და მახლობელ აღმოსავლეთთან აკავშირებდა. 

XVIII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე ეწოდა ხარფუხი. ხარფუხი სომხური ტოპონიმია და გაჩნდა თაბორის მთის ძირში, გორხანის ახლოს თათრების სასაფლაოზე მდგარი საკულტო დანიშნულების მქონე ქვის გამო, რომელზეც ხატი იყო მისვენებული. ხარფუხი სომხურ ენაზე ხველას, სურდოს, გაციებას ნიშნავს. თბილისელ ქრისტიანულ მცხოვრებლებს სურდოშეყრილი და ყივანახველიანი ბავშვები მიჰყავდათ იმ ქვასთან. შესაწირად მიჰქონდათ ქსოვილისგან შეკერილი თოჯინა, რომელსაც მხარზე პატარა ხურჯინი ჰქონდა გადაკიდებული. ხურჯინში შაქრის ნატეხები ელაგა. ამ გასამრჯელოთი ცდილობდნენ წმინდა ხატის გულის მოგებას. სოფელში დასახლდნენ ლეკების მიერ დარბეულ სოფელ წალასყურიდან გადმოხიზნული გლეხები. 1811 წელს სოფელი ხარფუხი თბილისის მაზრას მიაწერეს. 1819 წელს სამოქალაქო გუბერნატორმა ხოვენმა ოფიციალურად სთხოვა მთავარმართებელ ალექსი ერმოლოვს ხარფუხის თბილისთან შემოერთება. იგი ერმოლოვს ატყობინებდა, რომ ხარფუხში თავშესაფარს პოულობდნენ ბოროტმოქმედნი, სხვადასხვა ჯურის უპასპორტო საეჭვო ხალხი და საქონლით დატვირთული კონტრაბანდისტები. საზღვარგარეთიდან გადმოსულ კონტრაბანდისტებს თვით ხოვენი გადააწყდა. ერმოლოვის 1819 წლის 15 მარტის ბრძანებით, ხარფუხი ოფიციალურად თბილისის ნაწილად იქცა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სეიდის ღვთისმშობლის ეკლესია
* ხარფუხის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

## ლიტერატურა
**კვირკველია თ.*, ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 96, თბილისი: „საბჭოთა საქართველო“, 1985.
*
**ბერძნიშვილი მ.,* თბილისის გარეგანი სახე XVIII საუკუნეში, თბ., 1965;

## რესურსები ინტერნეტში
*ხარფუხი (სეიდაბადი) — წარმოშობა

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
კატეგორია:თბილისის უბნები
კატეგორია:კრწანისის რაიონი
ავსტრიის იმპერია

**ავსტრიის იმპერია** — შეიქმნა 1804 წელს, 1867 წელს კი ავსტრია-უნგრეთის კომპრომისის შემდეგ გარდაიქმნა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიად. ავსტრიის იმპერია იყო მრავალეროვნული სამეფო და იმ დროისთვის მსოფლიოს ერთ ერთი უძლიერესი სახელმწიფო. ავსტრიის იმპერია იყო ევროპის უდიდესი ქვეყანა რუსეთის იმპერიის შემდეგ, ასევე რუსეთის იმპერიის შემდეგ ევროპაში ყველაზე დიდი სახელმწიფო იყო მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით და ყველაზე დიდი სახელმწიფო გერმანიის კონფედერაციაში როგორც ტერიტორიის ისე მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. 

ავსტრიის იმპერიის შემდეგ არსებობა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიამ განაგრძო, იმპერიის ავსტრია-უნგრეთის იმპერიად გამოცხადება იყო დიპლომატიური ნაბიჯი, რითაც იმპერიაში უნგრეთის სტატუსი ამაღლდა, რაც 1867 წლის კომპრომისით იყო გამოწვეული. ავსტრია-უნგრეთის იმპერია კი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ თავად დაიშალა სხვადასხვა სახელმწიფოებად.

## შემადგენელი მიწები 
გვირგვინის მიწები 1815 წლის ვენის კონგრესის შემდეგ, რომელიც ასევე მოიცავს 1848 წლის რევოლუციას და 1860 წლის ოქტომბრის დიპლომატია
* ავსტიირს არქისაჰერცოგო
** ზემო ავსტრია
** ქვემო ავსტრია
* ზალცბურგის საჰერცოგო, 1815-1850 ზალცახის ოლქი ზემო ავსტრიაში
* სტირიის საჰერცოგო
* ტიუროლის საგრაფო ფორარლბერგთან ერთად, გაიყო 1861 წელს
* ილლირიის სამეფო, გაიყო 1849/1850 წლებში
** კარინთიის საჰერცოგო
** კარნიოლას საჰერცოგო
** სანაპირო
*** გორიზიისა და გრადისკას საგრაფო
*** ტრიესტი
*** ისტრიის საზღვარი
* ბოჰემიის გვირგვინის მიწები
** ბოჰემიის სამეფო
** მორავიის მარკა
** ავსტრიული სილეზია
* გალიციისა და ლოდომერიის სამეფო
** ბუკოვინის საჰერცოგო
* უნგრეთის სამეფო
** ხორვატიის სამეფო
** სლავონიის სამეფო
* ლომბარდო-ვენეციის სამეფო, დაკარგულ იქნა 1859/1866
* დალმაციის სამეფო
* ტრანსილვანიის სამთავრო
* სერბეთის სავოევოდო და ტემიშვორის ბანატი შეუერთდა უნგრეთსა და სლავონიას 1860 წელს
** სერბეთის სავოევოდო, დე ფაქტო აუტონომიური ადგილი 1848/49, ოფიციალურად არ აღიარებულა
** ტემიშვორის ბანატი
* სამხედრო საზღვარი
** ხორვატიის სამხედრო საზღვარი
** სლავონიის სამხედრო საზღვარი
** ბანატის სამხედრო საზღვარი
** ტრანსილვანიის სამხედრო საზღვარი, ტრანსილვანიას შეუერთდა 1853 წელს

## გალერეა 

 ფაილი: Imperial Crown of Austria (Vienna).JPG | იმპერიის გვირგვინი
 ფაილი: Imperial Crown Orb and Sceptre of Austria (Imperial Treasury).jpg | იმპერიის გვირგვინი და ძვირფასეულობა
 ფაილი: Growth of Habsburg territories.jpg | ჰასბურგის მონარქია
 ფაილი: Ethnographic map of austrian monarchy czoernig 1855.jpg | იმპერიის ეთნოგრაფიული რუკა (1855)
 ფაილი: KaisertumOsterreich.png | ავსტრიის იმპერია (1816-1867)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავსტრიის არმია ნაპოლეონის ომების დროს
* ავსტრიის ისტორია  
* ავსტრიის იმპერია
* ავსტრია-უნგრეთის იმპერია 
* ავსტრიის იმპერიის ისტორია
* ავსტრია-უნგრეთის იმპერია 
* დიპლომატიური ურთიერთობა ავსტრიის იმპერიასთან

კატეგორია:ავსტრიის იმპერია
A Feast of Consequences

***A Feast of Consequences*** — მუსიკოს ფიშის მეათე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2013 წლის 4 სექტემბერს. დისკი გამოსცა მუსიკოსის საკუთარმა ლეიბლმა Chocolate Frog Record Company-მ.

## სიმღერების სია
#Perfume River (დიკი/ვენტსისი)&nbsp;– 10:58 	
#All Loved Up (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 5:07 	
#Blind To The Beautiful (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 5:12 	
#A Feast Of Consequences (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 4:29 	
#High Wood (დიკი/პატერსონი)&nbsp;– 5:26 	
#Crucifix Corner (დიკი/პატერსონი)&nbsp;– 7:25 	
#The Gathering (დიკი/პატერსონი)&nbsp;– 4:30 	
#Thistle Alley (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 6:08 	
#The Leaving (დიკი/პატერსონი/ბოულტი)&nbsp;– 4:59 	
#The Other Side Of Me (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 6:08 	
#The Unravelling (დიკი/ვენტსისი/ბოულტი)&nbsp;– 6:31

## პერსონალი
*ფიში (დერეკ უ. დიკი)&nbsp;– ვოკალი, ტექსტები
*რობინ ბოულტი&nbsp;– გიტარები
*სტივ ვენტსისი&nbsp;– ბასი
*ფოს პატერსონი&nbsp;– კლავიშებიანი საკრავები
*გევინ გრიფითსი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები
*ელიზაბეთ ტროი ანტუი&nbsp;– ბეკ-ვოკალი

## სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ალბომები
კატეგორია:ფიშის ალბომები
ფერდინანდ ცირკელი

**ფერდინანდ ცირკელი** ( დ. 20 მაისი, 1838 — გ. 11 ივნისი, 1912) — გერმანელი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ბონის უნივერსიტეტი (ფილოსოფიის დოქტორი, 1861). 1863 წლიდან ლვოვის უნივერსიტეტის პროფესორი, 1870–1909 წლებში მინერალოგიის პროფესორი ლაიფციგში. ისლანდიაში, შოტლანდიაში, იტალიაში, საფრანგეთში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ინდოეთსა და შრი-ლანკაში შეისწავლა მაგმური ქანები. ქანების მიკროსკოპული შესწავლისათვის და მათი დიაგნოსტიკისათვის ცირკელმა პირველმა შემოიღო კრისტალთოპტიკური მეთოდი. არის პეტროგრაფიის სახელმძღვანელოს ავტორი (1893–94), რომელმაც ხელი შეუწყო პეტროგრაფიის განვითარებას. იყო ოქსფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი და მინერალოგიის საზოგადოების საპატიო წევრი. 1898 წელს მიენიჭა ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების უოლასტონის მედალი. მისი სახელობისაა მინერალი ცირკელიტი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1838
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კატეგორია:ბონში დაბადებულები