open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჟემაიტური ვიკიპედია

**ჟემაიტური ვიკიპედია** () —  ვიკიპედიის განყოფილება ჟემაიტურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. გაეშვა 2006 წლის 25 მარტს. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ჟემაიტურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 13 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 40-მდეა. ჰყავს 7 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟემაიტური ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ფერმა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საზოგადო სახელი **ფერმა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფერმა — კერძო სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულება
* ფერმა — სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში
* პიერ ფერმა — ფრანგი მათემატიკოსი
* ცხოველების ფერმა — ჯორჯ ორუელის სატირული ალეგორია
* ფერის ფერმა — ფერმა და სახლი აშშ-ში
* ფერმა მთაში — 1974 წელს გადაღებულია ფილმი ქართველი მწერლის, რევაზ ინანიშვილის სცენარის მიხედვით
* ვერტიკალური ფერმა — ურბანულ მაღლივ შენობებში სოფლის მეურნეობის ფორმის კონცეფცია
ჯობსტაუნი

**ჯობსტაუნი** (; ) — გარეუბანი ირლანდიაში, მდებარეობს სამხრეთ დუბლინის საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). გარეუბანი მდებარეობს ტალის დასავლეთით, დუბლინის მთებთან. დიდი ხნის განმავლობაში ჯობსტაუნი წარმოადგენდა სოფლის მეურნეობის რაიონს, თუმცა ახლა ის ხალხმრავალი გარეუბანია. გარეუბანი მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან 10 კმ-ში.

XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში ჯობსტაუნი იყო ორთქლის ტრამვაის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სადგური ბლესინგტონიდან 13 კმ-ის მარშრუტზე.

გარეუბნის ერთ-ერთი ძირითადი ღირსშესანიშნაობა არის Blessington Road-ზე მდებარე სოფლის სტილში ნაგები შენობა, რომელიც აიგო არაუგვიანეს XIX საუკუნისა. ამჟამად შენობაში განლაგებულია ჯანმრთელობის ერთიანი ცენტრი.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 868 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 588 ადამიანს. 

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფოს დასახლებები
აჰასკრა

**აჰასკრა** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

2006 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 221 ადამიანს შეადგენს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* გოლუეის საგრაფო

## სქოლიო 
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ათგო

**ათგო** (; ) — გარეუბანი ირლანდიაში, მდებარეობს სამხრეთ დუბლინის საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). გარეუბანი მდებარეობს ნიუკასლსა და N-7 ავტოტრასას (დუბლინი-ლიმერიკი) შორის.

ათგო — დასახლება, იწყება ათგოს ბორცვზე და იჭიმება კილდერის საზღვრამდე. ძირითადი საქმიანობაა ცხვრისა და მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშენება. დასახელება ამ გარეუბანს მისცა ერთ-ერთმა დინებამ, რომელიც ზღვისკენ მიდის. ამჟამად ეს დინება წარმოადგენს პატარა წყაროს, რომელიც ათგოს მთიდან ჩაედინება მდინარე კამაკში (მდინარე ლიფის შენაკადი) აღმოსავლეთით.

გარეუბნის ძირითადი ღირსშესანიშნაობა არის კარგად შემონახული ორსართულიანი შენობა ათგო-პარკი, რომელიც 1800 წელს ააგეს. ჩრდილო-დასავლეთით პარკთან მდებარეობს ნანგრევები ათგოს ციხე-სიმაგრისა, რომელიც XVI საუკუნეში ააგეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფოს დასახლებები
კოტაკაჩის კანტონი

**კოტაკაჩი** () — კანტონი ეკვადორში, იმბაბურის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კოტაკაჩი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 37 215 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:იმბაბურის პროვინციის კანტონები
კინგსვუდი

**კინგსვუდი** (; ) — გარეუბანი სამხრეთ დუბლინის საგრაფოში, ირლანდიაში (ლენსტერის პროვინცია). კინგსვუდი წარმოადგენს ტალის, საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრის, გარეუბანს, რომელიც შემოსაზღვრულია M-50 და Belgard Road-ის ავტოტრასებით. გარეუბანი ტრასა Ballymount Road-ის მიერ გაყოფილია ორ ნაწილად. კინგსვუდში ცხოვრობს, დაახლოებით, 1600 ადამიანი. გარეუბანს ზოგჯერ უწოდებენ „Garranstown“-ს.

ცნობილი ირლანდიელი მწერალი კეტრინ ტინანი კინგსვუდში ცხოვრობდა. Ballymount Road-ის ქუჩაზე შემორჩენილია სახლი, რომელშიც ცხოვრობდა მწერალი, მისი სახელი ჰქვია გარეუბნის პარკს. პარკში განლაგებულია ნანგრევები ციხე-სიმაგრისა, რომელიც აიგო 1622 წელს, ხოლო 1646 წელს გალების მიერ განადგურდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფოს დასახლებები
ბუღაანის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ბუღაანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესიის ნანგრევები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუღაანის აღმოსავლეთით 300 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია მხოლოდ აფსიდის ნაწილი, რომელშიც ერთი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კალვასის კანტონი

**კალვასი** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კარიამანგა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 31 000 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
პოინტ-ფორტინი

**პოინტ-ფორტინი** () — ტრინიდადი და ტობაგოს ყველაზე პატარა ქალაქი, მდებარეობს ტრინიდადის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, სან-ფერნანდოდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახ. 32 კილომეტრში. ქალაქი განვითარება 1940-იანებიდან 1980-იანებამდე. XX საუკუნეში ქალაქი მოიცავდა რამდენიმე აგროკულტურულ გაერთიანებას, რომელიც კაკაოს და ქოქოსის გადამამუშავებელ სამუშაოებს ეწეოდა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს ქალაქები
ესპინდოლის კანტონი

**ესპინდოლა** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 15 750 ადამიანს შეადგენდა. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1720 მეტრზე, ფართობი 632 კმ²-ია, საშუალო წლიური ტემპერატურაა 19,9°C.

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipalidad de Espíndola 
* Gobierno Provincial de Loja 

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
გონსანამის კანტონი

**გონსანამა** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გონსანამა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 14 987 ადამიანს შეადგენდა. მოიცავს 1 272 კმ² ტერიტორიას. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 045 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Portal Web Oficial de Gonzanamá 
* Videos de la Región
* Fotos de la Región 

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
შულგან-ტაში

**შულგან-ტაში** (, ) — ფედერალური სტატუსი მქონე სახელმწიფო ნაკრძალი ბაშკირეთში, რუსეთში. მდებარეობს სამხრეთ ურალის მთისწინეთზე, ტყიან მასივში, ბურზიანსკის რაიონის ტერიტორიაზე. ნაკრძალის საერთო ფართობი 22 531 ჰა-ს შეადგენს. ნაკრძალის სახელი მომდინარეობს ბაშკირული სიტყვებიდან „Шульган“ (დაშვება, ჩასვლა) და „Таш“ (ქვა).

დაარსდა 1958 წელს, როგორც ბაშკირეთის ნაკრძალის პრიბელსკური ფილიალი, ხოლო 1986 წლის 16 იანვრიდან გახდა დამოუკიდებელი ნაკრძალი. ნაკრძალის დაარსება ადგილობრივი ფუტკრის ენდემურმა სახეობამ, ბურზიანსკოის ბორტევოიმ, განაპირობა, რომელსაც სხვაგვარად „ბურზიანკებსაც“ უწოდებენ. 

ნაკრძალის ტერიტორიაზე იანვრის თვის საშუალო ტემპერატურა -16° С, ხოლო ივნის-ივლისის კი +16° С-ია. კლიმატი ზომიერი-კონტინეტურია, ნალექების წლიური რაოდენობა განსხვავებულია წლების მიხედვით და მერყეობს 270-დან 750 მმ-მდე. რელიეფი დაბალმთიანია, შერეულ ფართოფოთლოვან და წიწვოვან ტყის მასივებს ნაკრძალის ტერიტორიის დაახლოებით 92% უკავია.

ნაკრძალი წარმოადგენს ბუნების დაცვით, სამეცნიერო-კვლევით და საგანმანათლებლო-ეკოლოგიურ დაწესებულებას, სადაც დაახლოებით 90 ადამიანი მოღვაწეობს.

ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს უნიკალური კარსტული კაპოვას გამოქვაბული, რომელსაც მეორენაირად, ნაკრძალის მსგავსად, შულგან-ტაში ჰქვია. გამოქვაბულის სიგრძე დაახ. 2,9 კილომეტრია. გამოქვაბული იყოფა 3 იარუსად, მათ ქვემოთ მოედინება მიწისქვეშა მდინარე შულგანი, რომლის შედეგადაც წარმოიქმნა ეს გამოქვაბული.

## რესურსები ინტერნეტში
* შულგან-ტაში ბაშკირულ ენციკლოპედიაში 
* კაპოვას გამოქვაბული

კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები
ჭარხალი

250px|მინიატიურა|ჭარხალი
250px|მინიატიურა|Beta vulgaris
**ჭარხალი** () — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვან მცენარეთა  გვარი  ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა.  

გვარში 13 სახეობაა (11 ველური, 2 კულტურული). კულტურული სახეობებია: ფოთლოვანი ჭარხალი ანუ მანგოლდი () და ჩვეულებრივი ჭარხალი — ძირფესვიანი ჭარხალი (), რომელიც იყოფა ევროპულ და აზიურ ქვესახეობებად. სელექციის შედეგად გამოყვანილია კულტურული ჭარხლის სხვადასხვა ჯიში, რომელთაგან აღსანიშნავია სუფრის ჭარხალი, საკვები ჭარხალი და შაქრის ჭარხალი. მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ეს კულტურა გავრცელდა მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე. 

სუფრის ჭარხალი წითელი, საბოსტნე მცენარეა, პირველ წელს ივითარებს ფოთლების როზეტს და სხვადასხვა ინტენსივობის წითლად შეფერილ ძირხვენას. საკვებად იყენებენ ახალგაზრდა მცენარეს და ძირხვენას. ჭარხლის თესვის ნორმაა 16-20 კგ/ჰა. იძლევა დიდ მოსავალს: 400-1000 ცენტნერი/ჰა. საქართველოში დარაიონებული ჯიშებია გორული, ერფურტის, ბორდო-237, ოდნოროსტკოვაია და სხვ. 

საკვები ჭარხალი მაღალი კვებითი ღირებულებისაა. 100 კგ ძირხვენა შეიცავს 12,2 საკვებ ერთეულს და 0,9 კგ მონელებად პროტეინს (ფოთოლი, შესაბამისად, 10,2 კგ და 1,8 კგ). მოსავლიანობა: 300-400 ც/ჰა. ჯიშები: ეკენდორფის ყუვითელი, ბარესი, „პობედიტელი“ და სხვ. 

შაქრის ჭარხალი მნიშვნელოვანი ტექნიკური კულტურაა. იძლევა ნედლეულს შაქრის მრეწველობისათვის. პირველ წელს ივითარებს შაქრით მდიდარ (23%-მდე) ძირხვენას (საშუალოდ იწონის 300-600 გრამამდე). თესვის ნორმაა 10-28 კგ/ჰა. ჯიშები: იალტუშკოვსკაია, ერთთესლიანი, რამონსკაია 06, რამონსკაია 100 და სხვა. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* PROTAbase on *Beta vulgaris* 

კატეგორია:ბოსტნეული
კატეგორია:ჯიჯლაყასებრნი
ძირთეთრა

250px|მინიატიურა|ძირთეთრა
**ძირთეთრა** () — მცენარეთა გვარი ქოლგოსნების ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახია. ნაყოფი თესლურაა.  

ევროპასა და აზიაში ცნობილია 15 სახეობა. კავკასიაში გვხვდება 5-იოდე ველური სახეობა და ერთიც — კულტურული. კულტურული სათესი ძირთეთრა (Pastinaca sativa) ორწლოვანი მცენარეა, აქვს ძლიერ განკვეთილი, გაყოფილფრთისებრი, მწვანე ფოთლები. სიცივე- და ყინვაგამძლე მცენარეა. საქართველოში კარგად ზამთრობს მინდორში.  

ძირხვენა ხორციანია, მოყვითალო-თეთრი. შეიცავს 17,5-18,7% მშრალ ნივთიერებებს, მათ შორის, 8,6-10% შაქარს (ამის გამო საქართველოში ძირთეთრას უმართებულოდ ძირტკბილას უწოდებენ, რომელიც სულ სხვა მცენარეა). ძირხვენა აგრეთვე შეიცავს C ვიტამინს (40 მგ%) და სხვა ნივთიერებებს. იყენებენ კულინარიაში. სსრკ-ში მოჰყავდათ საკონსერვო მრეწველობის ზონებში. ცნობილი ჯიშები იყო „კრუგლი“ და „სტუდენტი“. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
**Pastinaca sativa* profile on the USDA plants database 
**Pastinaca sativa* profile  on missouriplants.com
**Pastinaca sativa* List of Chemicals (Dr. Duke's) 

კატეგორია:ქოლგოსანნი
ცვილი

[250px|მინიატიურა|ფუტკრის მიერ დამზადებული ცვილის [ფუტკრის ფიჭა|ფიჭა]]
250px|მინიატიურა|ცვილის სანთელი
**ცვილი** — ცხოველური ან მცენარეული წარმოშობის ცხიმისებრი ნივთიერება. შედგება უმაღლესი ცხიმოვანი მჟავებისა და მაღალმოლეკულური სპირტების რთული ეთერებისაგან. ცვილი ამორფული, თერმოპლასტიკური ნივთიერებაა, მისი დნობის ტემპერატურა არის 40-90 გრადუსი ცელსიუსით, მდგრადია სხვადასხვა რეაგენტების ზემოქმედებისადმი. განასხვავებენ ცხოველურ (ფუტკრის ცვილი, სპერმაცეტი, ლინოლინი და სხვა), მცენარეულ, სოკოვან, მინერალურ ანუ წიაღისეულ და სინთეზურ ცხიმებს. ცხიმს იყენებენ ქსოვილების გასაჟღენთი ემულსიების მოსამზადებლად, ტყავის გამოყვანისას, რეზინის გადამუშავებისა და ქაღალდის დამზადების დროს, პლასტიკურ მასალად — სკულპტურაში, მხატვრობაში და ა.შ.  

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Waxes 
* www.microcrystallinewax.net, resource for microcrystalline wax research

კატეგორია:ცვილები
ჭრიჭინასებრნი

**ჭრიჭინასებრნი** () — მწერების ზეოჯახი სწორფრთიანთა რიგისა. აერთიანებს ჭრიჭინების, ღეროს ჭრიჭინების, ქერცლიანი ჭრიჭინების, მირმეკოფილების, მახრების ოჯახებს. აქვთ ცილინდრული სხეული, გრძელი ულვაშები, ცერკებით დაბოლოებული მუცელი, მამლებს — საბგერი აპარატიც. ოჯახში 2000-მდე სახეობაა, მათ შორის, 20 გვხვდება საქართველოში. ცხოვრობენ ნიადაგის ნაპრალებში, სოროებში, ჭიანჭველების ბუდეებში, ქვების ქვეშ, საცხოვრებელ ბინებში. ჭრიჭინათა ზოგიერთი სახეობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია. 

## ლიტერატურა
*
ახმეტის ბზიანის საყდარი

**ახმეტის ბზიანის საყდარი** – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის დასავლეთით, ხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5,5 X 4,1 მ). ნაგებია თანაბარი ზომის რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება დაცულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის დასავლეთ ნახევარი, ფასადებზე ჩამოცვენილია საპირე ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი. 

ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი კარგად შერჩეული წვრილი რიყის ქვით ნაწყობი თაღითაა გადახურული. თაღის მალი კარის ღიობის სიგანეს ოდნავ აღემატება, რის გამოც ქუსლების დონეზე თითო პატარა საფეხურია შექმნილი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთადერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის შიგნითა თაღი ნახევარწრიულია, გარეთა - ნალისებრი. აფსიდი დასრულებულია წესიერი ფორმის, ღორღისა და დუღაბის სხმული კონქით. სხმულია კამარაც, იგი განივჭრილში ნახევარწრიული მოხაზულობისაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატამაიოს კანტონი

**კატამაიო** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კატამაიო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 27 412 ადამიანს შეადგენდა. ფუნქციონირებს შაქრის ლერწმის გადამამუშავებელი ქარხანა.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
წიწაკა

thumb|250პქ|წიწაკა
thumb|250პქ|წიწაკა თაი
**წიწაკა** (Capsicum) — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბუჩქბალახი, კულტურაში ერთწლოვანი ბოსტნის მცენარეა. აქვს განტოტვილი, 30-130 სმ სიმაღლის ღერო.  

მარტივი მოგრძო ან მოკლეყუნწიანი ფოთოლი. ნაყოფი ცრუ კენკრაა. კულტურაში გვხვდება წიწაკის 4 სახეობა, რომელთაგან ევრაზიაში ფართოდაა გავრცელებული მექსიკური წიწაკა (Capsicum annuum).  

განასხვავებენ წიწაკის მწარე და ტკბილ ჯიშებს. მწარეს იყენებენ საკაზმ-სანელებლად, ტკბილს — საკონსერვო და კულინარულ წარმოებაში. საქართველოში გვხვდება ქუთაისური და სხვა ადგილობრივი ჯიშები. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Plant Cultures: Chilli pepper botany, history and uses 
* The Chile Pepper Institute of New Mexico State University 
* Capsicums: Innovative Uses of an Ancient Crop

კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
ანზორ ჟვანია

**ანზორ ჟვანია** (დ. 7 თებერვალი, 1937, სენაკი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 19 დეკემბერი, 2001, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი, მონაწილეობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ გადაღებულ ფილმებში 1987 წელს მონაწილეობა მიიღო მერაბ თავაძის ფილმში „ბრავო, ალბერ ლოლიშ!“. ასევე, 1993 წელს ელდარ შენგელაიას მიერ გადაღებულ  ფილმში „ექსპრეს-ინფორმაცია“.

## ფილმოგრაფია﻿
*1977:   „ფედია“   რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
*1987:  „ბრავო, ალბერ ლოლიშ!“   რეჟ. მერაბ თავაძე
*1988: „დახატული წრე“   რეჟ. დიმიტრი (დიტო) ცინცაძე
*1993: „ექსპრეს-ინფორმაცია“  რეჟ. ელდარ შენგელაია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ანზორ
ერსკინ ჩაილდერსი

**ერსკინ ჰამილტონ ჩაილდერსი** (; დ. 11 დეკემბერი, 1905, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 17 ნოემბერი, 1974, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1973-1974 წლებში. ეკავა მინისტრის ტანამდებობა ირლანდიის მთავრობაში: 1951-1954, 1959-1961, და 1966-1969 წლებში იყო ფოსტისა და ტელეგრაფის, 1959-1969 წლებში – ტრანსპორტისა და ენერგეტიკის, 1969-1973 წლებში – ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ერსკინ ჰამილტონ ჩაილდერსი

კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
წალდი

thumb|250პქ
**წალდი** — ტრადიციული საჩეხი ან სათლელი იარაღი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში და მეტყევეობაში შედარებით წვრილი მერქნოვანი მასალის სათლელად, როგორიცაა ტოტები. იგი ძალიან ხშირად გვხვდება ევროპის იმ ქვეყნებში, სადაც განვითარებულია მევენახეობა. მსოფლიოს სხვა ნაწილებში, სადაც იგი გამოიყენება, იგი ან გამოგონებული იქნა ლოკალურად (მაგ., ჩინეთში, ინდოეთში, იაპონიაში), ანდა შეტანილი იქნა ევროპელი მოახალშენეების მიერ (მაგ., ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, სამხრეთ აფრიკაში და ავსტრალაზიაში). საქართველოში არსებობს მისი უფრო მომცრო ვარიანტიც: წალდუნა.

## გამოყენება 
წალდის ხმარება საშუალოა დანისა და ცულის მოხმარებას შორის. ის ხშირად გამოიყენება წვრილი მერქნიანი მცენარეების, მაგ, ახალგაზრდა ხეების მოსაჩეხად, ან უკვე მოჩეხილი ტოტებისგან წვრილი ტოტების ჩამოსათლელად; სწორედ ამ მიზანს ემსახურება კაუჭი _ რომ იარაღი არ აცდეს მომრგვალებული ფორმის ჩამოსათლელ ობიექტებს. ის შეიძლება გამოყენებული იქნას მყნობის პროცესში. მისი ამერიკული ექვივალენტია მაჩეტე.

## დიზაინი 
მჭრელი პირი ჩვეულებრივ მზადდება სხვადასხვა წონისა და სიგრძის ფოლადის ფურცლისაგან, მაგრამ ტიპობრივად მას აქვს ხოლმე 20-50 სმ სიგრძე. მჭრელი პირი სწორია ტართან ახლოს, მაგრამ უფრო და უფრო მეტად მრუდდება ბოლოსკენ, ანუ გააჩნია "ღია კაუჭი" ბოლოში. პირი ჩვეულებრივ წაწვეტებული და გალესილია ხოლმე მხოლოდ მრუდის შიგა ზედაპირზე, თუმცა არსებობს ორმხრივალესილი წალდებიც.

პირი მაგრდება ხის ტარზე, ევროპაში მას ჩვეულებრივ იფნის მერქნისგან ამზადებენ, თუმცა, საქართველოში ამ მიზნით გამოიყენება ხოლმე თხილიც. უფრო მძიმე მჭრელი პირებისთვის ზოგჯერ იყენებენ შედარებით გრძელ სახელურებს, რამაც შეიძლება იარაღი ორი ხელით ერთდროულად მოსახმარად გახადოს.

წალდის მოხმარება დადასტურებულია ბრინჯაოს ხანიდან, მაგალითად, ნანახია ძველ ბერძნულ კულტურაში. რკინის ეპოქის ნიმუშები უკვე ნანახია რომაული გავლენის მქონე რამდენიმე ქვეყანაში, მაგალითად, ინგლისში, საფრანგეთში, შვეიცარიაში.

წალდი თითქმის ყოველთვის მზადდება ჩვეულებრივი ფოლადისგან ნახშირბადის საშუალო შემცველობით. ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მქონე ფოლადის გამოყენება არაა მიზანშეწონილი, რადგანაც ხეზე მუშაობისას არ არის საჭირო ლეგირებული და ძალიან მაგარი და ბასრი პირი. ამასთან, ნახშირბადის შედარებით დაბალი შემცველობა წალდს იოლსალესს ხდის საველე პირობებში. რადგანაც კოსმეტიკური სახე არაა მნიშვნელოვანი, არც უფრო ძვირ უჟანგავ ფოლადს აქ არ იყენებენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Billhooks.co.uk, the home page of 'A Load of Old Billhooks' - includes information on French billhooks - 10/01/2010 - back on line
* Dartford Town Archive includes a picture of the Iron Age "Hulbury Billhook" - this type of tool is still found today in Morocco
* 1911 catalogue of the Leborgne company - link updated to the new website
* 1920's catalogue of the Leborgne company in France
* Catalogue of French manufacturer Maxime LeLoup c 1920's
* Catalogues from British manufacturers

კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო იარაღები
ირლანდიის პარლამენტი

**ირლანდიის პარლამენტი, ოირიახტასი ** () — ირლანდიის უმაღლესი საკანონმდებლო და წარმომადგენლობითი ორგანო. ოირიახტასის შემადგენლობაში შედის:
* ირლანდიის პრეზიდენტი
* პარლამენტის ორი პალატა ():
** დოილ ერენი (ქვედა პალატა)
** სენატ ერენი (ზედა პალატა)

პარლამენტის რეზიდენციას ეწოდება ლენსტერ-ჰაუსი და მდებარეობს დუბლინში. ოირიახტასი შედგება 266 დეპუტატისაგან, რომელთაგანაც 166 სენატორია, ხოლო 60 ქვედა პალატის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ირლანდიის პოლიტიკა
Bahh TEE

**ბაჰტიარ ალიევი**, სასცენო სახელი **Bahh TEE** (დ. 5 ოქტომბერი 1988, მოსკოვი) — აზერბაიჯანული წარმოშობის რუსი რეპერი და სიმღერების ავტორი. ასევე ასრულებს სოულს. მისი კარიერა 2006 წელს დაიწყო, როდესაც ჯგუფ ТЕЕ'шина-ს შემადგენლობაში შევიდა; ჯგუფის წევრი იყო ასევე Deep MC. აქვე შეასრულა და ჩაწერა პირველი კომპოზიციები „Одиночка“, „Без вины виноватые“, „Это лишь начало“, „За руку“.

2007 წლის 5 აპრილს Bahh TEE-მ გამოუშვა სადებიუტო ალბომი „Намберонэ“.

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები 
* 2007 — *Намберонэ*
* 2011 — *Руки к щекам*
* 2011 — *Осенний блюз*
* 2013 — *Небо не предел*
* 2013 — *Крылья*
* 2017 — *Сможешь ли ты?*
* 2019 — *Белая полоса*
* 2020 — *10 лет спустя*

### EP-ები 
* 2010 — *Ангел*
* 2010 — *По привычке*
* 2010 — *Остаюсь собой*
* 2011 — *Не твоим*
* 2012 — *Весы* (Ls. Den-თან)
* 2021 — *33*
* 2023 - "Встретимся следующим летом" (Turken-თან)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1988
ბულულის ეკლესია

**ბულულის ეკლესია** – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის უტოს უბანში, ჯაგნარში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5 X 3.7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება მეტ-ნაკლებად დაცულია. ძეგლი დაზიანებულია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლები მთელ სიმაღლეზე გაბზარულია, ჩამონგრეულია კარის გადახურვა და მის ზემოთ დასავლეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, გარედან კედლების მნიშვნელოვან ნაწილს მიწა ფარავს.

ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. დარბაზისაგან პატარა მხრებით გამოყოფილ აფსიდს დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, მის მარჯვნივ - ერთი სწორკუთხა ნიში. აბსიდი გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კონქით. კონქის ზედაპირი აბსიდის კედელს უშუალოდ არ ერწყმის, რის გამოც მათი თანხვედრის საზღვარზე პატარა საფეხურია შექმნილი. ასეთივე საფეხურია მშვილდისებრი კამარის ორივე ქუსლის დონეზე. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კერბალ ო’დილი

**კერბალ ო’დილი** (; დ. 12 თებერვალი 1911, ბრეი, ირლანდია — გ. 21 მარტი, 1978, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1974–1976 წლებში. თანამდებობა დატოვა მთავრობის კრახის შემდეგ. 1961–1973 წლებში იყო ირლანდიის იუსტიციის ხელმძღვანელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Site 
* UCD archives

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
ჰადუმოდ ბუსმანი

**ჰადუმოდ ბუსმანი** ( დ. 5 ივნისი, 1933, მაინის ფრანკფურტი) — გერმანელი ენათმეცნიერი. ჰადუმოდ ბუსმანი არის ავტორი წიგნისა ენათმეცნიერების ლექსიკონი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა გერმანისტიკას, რომანისტიკას და ხელოვნების ისტორიას მაინის ფრანკფურტისა და მიუნხენის უნივერსიტეტებში. 

საუნივერსიტეტო განსწავლის წლებში ხანგრძლივად იმყოფებოდა ლონდონსა და პარიზში. 

1963 წლიდან იყო სამეცნიერო თანამშრომელი მიუნხენის უნივერსიტეტის გერმანული ფილოლოგიის ინსტიტუტში. 

1967 წელს ჰადუმოდ ბუსმანმა დისერტაცია დაიცვა მედიევისტიკაში, კერძოდ კი აიჰარტ ფონ ობერგის „ტრისტრანტზე“. 

1971 წლიდან 1997 წლამდე იგი მიუნხენის უნივერსიტეტში ენათმეცნიერებას ასწავლიდა, სადაც 1990 წელს ბავარიის უმაღლესი სასწავლებლების სამხარეო კონფერენციაში ქალთა საქმეებს განაგებდა და იყო სპიკერი. 

პენსიაზე გასვლის შემდეგ იგი თავისუფალი ავტორი და პუბლიცისტია. იგი დღესაც აქტიურად თანამშრომლობს ტერეზა ბავარიელის ქალთა ფონდთან, რომელიც დაკავებულია ქალთა დახმარებით მათთვის სამეცნიერო კარიერის გაადვილებაში.

## დაჯილდოება  
* 2005: პერეგრინუსის ფონდი

## პუბლიკაციები 
* Lexikon der Sprachwissenschaft. 1. Auflage. Kröner, Stuttgart 1983, ISBN 3-520-45201-4. 
* Lexikon der Sprachwissenschaft. 4. durchgesehene Auflage. Kröner, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-520-45204-7.
* Genus. Zur Geschlechterdifferenz in den Kulturwissenschaften. Kröner, Stuttgart 1995, ISBN 3-520-49201-6. Gemeinsam mit Renate Hof (გამომც.).
* Bedrohlich gescheit. Ein Jahrhundert Frauen und Wissenschaft in Bayern. Beck, Stuttgart 1997, ISBN 3-406-41857-0. Gemeinsam mit Hiltrud Häntzschel (გამომც.).
* Genus. Geschlechterforschung. Gender Studies in den Kultur- und Sozialwissenschaften. Ein Handbuch. Kröner, Stuttgart 2005, ISBN 3-520-82201-6. Gemeinsam mit Renate Hof (გამომც.).
* Ich habe mich vor nichts im Leben gefürchtet. Die ungewöhnliche Geschichte der Prinzessin Therese von Bayern. C.H. Beck, München 2011, ISBN 978-3406613531

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიტერატურა ჰ. ბუსმანისაგან და ჰ. ბუსმანის შესახებ - გერმანული ნაციონალური ბიბლიოთეკის კატალოგი

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაგუარპამბის კანტონი

**ჩაგუარპამბა** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩაგუარპამბა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 10 403 ადამიანს შეადგენდა. სახელი მომდინარეობს კიჩვას ენიდან და „იაგუარების ხეობას“ ნიშნავს. კანტონის ფართობი 311,7 კმ²-ია, საშუალო წლიური ტემპერატურა 18-24°C.

ჩაგუარპამბა გამოირჩევა თავის ყავით.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
ნიკოლა ანელკა

**ნიკოლა სებასტიენ ანელკა** (; დ. 14 მარტი, 1979, იველინი, ილ-დე-ფრანსი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.

## საკლუბო კარიერა
**პარი სენ-ჟერმენი**

ანელკამ კარიერა დაიწყო პარი სენ-ჟერმენის ახალგაზრდულ გუნდში, 16 წლის ასაკში.

**არსენალი**

1997 წლის თებერვალში, 17 წლის ასაკში ანელკა გადავიდა არსენალში.

**რეალ მადრიდი**

1999 წლის ზაფხულში, ანელკა რეალ მადრიდმა £22.3 მილიონად შეიძინა.

**დაბრუნება პარი სენ-ჟერმენში**

£20 მილიონის სანაცვლოდ პარი სენ-ჟერმენმა ანელკა გაიფორმა.

**ლივერპული**

2001 წლის დეკემბერში, ის ლივერპულმა იჯარით სეზონის დასრულებამდე გადმოიბირა.

**მანჩესტერ სიტი**

2002 წლის 24 მაისს, პარი სენ-ჟერმენმა £13 მილიონად მიჰყიდა მანჩესტერ სიტის.

**ფენერბახჩე**

2005 წლის იანვარში, მანჩესტერულმა კლუბმა £7 მილიონის სანაცვლოდ გაუშვა ფენერბახჩეში

**ბოლტონი**

შემდეგი გაჩერება ბოლტონში, ეს შენაძენი კლუბისთვის რეკორდული იყო იმ დროისთვის, £8 მილიონი.

**ჩელსი**

2008 წლის 11 იანვარს ჩელსიმ  £15 მილიონად გადაიბირა. ეს კლუბი ანელკას კარიერაში ყველაზე დიდ ხნიანი გაჩერებაა. მან ჩელსიში 4 წელი დაჰყო, ჩაატარა 125 მატჩი და გაიტანა 38 გოლი.

**შანხაი შენჰუა**

2012 წლის 1 იანვარს ანელკამ ჩინეთის კლუბში - შანჰაის მიაშურა. მისი ყოველწლიური ხელფასი დაახლოებით 12 მილიონი ევრო იყო.

**იუვენტუსი**

2013 წლის 26 იანვარს, ტურინის იუვენტუსმა მასთან გააფორმა 5 თვიანი კონტრაქტი, გახანგრძლივების პერსპექტივით. მისი ტურინული დებიუტი შედგა უეფას ჩემპიონთა ლიგის მერვედფინალურ მატჩში სელტიკის წინააღმდეგ.

## ტიტულები
### საკლუბო
;არსენალი
***პრემიერ ლიგა**: 1998
***ინგლისის თასი**: 1998
***ინგლისის სუპერთასი**: 1998

;რეალ მადრიდი
***უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა**: 2000

;პარი სენ-ჟერმენი
***უეფას ინტერტოტოს თასი**: 2001

;ფენერბახჩე
***სუპერ ლიგა**: 2005

;ჩელსი
***პრემიერ ლიგა**: 2010
***ინგლისის თასი** (2): 2009, 2010
***ინგლისის სუპერთასი**: 2009

;იუვენტუსი
* **სერია A**: 2012-13

### სანაკრებო
*18 წლამდე ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1997
*ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2000
*ფიფა-ს კონფედერაციის თასი: 2001

## ბიბლიოგრაფია 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* Fédération Française de Football (FFF) 

კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ბრომვიჩ ალბიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შინდისებრნი

**შინდისებრნი** (ლათ. Cornaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ხეები ან ბუჩქებია.  

ოჯახი მოიცავს 16-მდე გვარის დაახლოებით 150 სახეობას. სახეობათა მეტი წილი გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიის ზომიერ სარტყელში, გვხვდება აგრეთვე ევრაზიის ჩრდილოეთ ნაწილსა და ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ასევე ინდომალაის ოლქში, სამხრეთ აფრიკაში, მაგადასკარზე, ახალ ზელანდიასა და ფიჯის კუნძულებზე.  

საქართველოში ამ ოჯახიდან გავრცელებულია 2 გვარის (შინდი და შინდანწლა) 4 სახეობა. შინდთა ზოგი სახეობა დეკორატიულიცაა (შინდი, შინდანწლას ყველა სახეობა), ზოგი მათგანი ასევე თაფლოვანი მცენარეა. მეტად მტკიცე და მაგარი მერქანი აქვთ. შავი ზღვის სანაპიროზე კულტივირებულია Cynoxylon-ის გვარის სახეობები და Aucuba japonica, რომლებიც კარგად იტანენ ზამთარს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:შინდისებრნი
ვასიუგანის ჭაობი

**ვასიუგანის ჭაობი** () — მსოფლიოში ფართობით ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ჭაობი, მდებარეობს დასავლეთ ციმბირში, ობისა და ირტიშის შუამდინარეთში, ვასიუგანის დაბლობზე. ჭაობის უდიდესი ნაწილი მოიცავს ტომსკის ოლქის ტერიტორიას, ხოლო მცირე ნაწილი მდებარეობს ნოვოსიბირსკის ოლქში, ომსკის ოლქსა და ხანტი-მანსის ავტონომიურ ოკრუგში.

ჭაობის საერთო ფართობი 53 ათასი კმ²-ია, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 573 კილომეტრზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ —320 კილომეტრზე.

წარმოიშვა დაახლოებით 10 ათასი წლის წინათ, მას შემდეგ მისი ფართობი თანდათანობით იზრდება, ჭაობის ახლანდელი ტერიტორიის 75% სულ მცირე 500 წლის წინ დაჭაობდა. ის წარმოადგენს რეგიონში მტკნარი წყლების უდიდეს რეზერვუარს, მოცულობა 400 კმ³, ჭაობის ტერიტორიაზე დაახლოებით 800-მდე მცირე ზომის ტბაა, მისგან გამოედინება მრავალი მდინარე, კერძოდ: ავა, ბაკჩარი, დიდი იუგანი, ვასიუგანი, დემიანკა, იკსა, კარგატი, კიონგა, ნიუროლკა, ტარტასი, პატარა ტარტასი, პატარა იუგანი, ომი, პარაბელი, პარბიგი, ტარა, ტუი, უი, ჩაია, ჩერტალა, ჩიჟაპკა, ჩუზიკი, შეგარკა და შიში.

ჭაობი შეიცავს დიდი რაოდენობით ტორფს, ასევე ნახშირბადის შემცველ ნივთიერებებს, რომელიც სათბურის ეფექტის კონცენტრაციის ზრდას უწყობს ხელს. ტორფის საერთო მარაგი დაახლოებით 1 მლრდ ტონას შეადგენს. ვასიუგანის ჭაობის ფაუნა მდიდარია, მოიცავს მრავალ იშვიათ სახეობას, კერძოდ: ჩრდილოეთის ირემი, მთის არწივი, წითელთავა ღაჟო, შაკი, შავარდენი. ასევე გავრცელებულია: ციყვი, სიასამური, როჭო და სხვა.

ჭაობის ტერიტორიებზე არსებული მცენარეთა და ცხოველთა სამყარო მნიშვნელოვანი საფრთხის ქვეშაა, რაც გამოწვევულია მიმდებარე ტერიტორიებზე ნავთობისა და გაზის რესურსების ათვისებით, ამ ეკოლოგიურ საფრთხეს ხელს უწყობს, ასევე ბაიკონურის კოსმოდრომიდან გაჟონილი ნივთიერება არასიმეტრიული დიმეტილგიდრაზინი.

## ლიტერატურა
* Васюганское болото (природные условия, структура и функционирование)/ Под ред. Л. И. Инишевой. Томск: ЦНТИ, 2000. 136 с.
* *Инишева Л. И., Земцов А. А., Инишев Н. Г.* Васюганское болото: изученность, структура, направления использования // География и природные ресурсы. 2002. № 2. С. 84—89.
* *Езупенок А. Э.* К вопросу о заповедании части Васюганского болота // Болота и биосфера: материалы первой Научной школы (23-26 сент. 2002 г.). Томск, 2003. С. 104—107.
* *Ипполитов И. И., Кабанов М. В., Катаев С. Г. и др.* О влиянии Васюганского болота на температуру окружающей среды // Болота и биосфера: материалы первой Научной школы (23-26 сент. 2002 г.). Томск, 2003. С. 123—135.
* *Здвижков М. А.* Гидрогеохимия Васюганского болотного массива. Томск, 2005.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვასიუგანის ჭაობის კომპლექსური მონიტორინგი: ახლანდელი მდგომარეობა, ბუნებრივი და ანთროპოგენური ძალების შედეგად მისი განვითარების პროცესები 
* ვასიუგანის ჭაობი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:რუსეთის ჭაობები
კატეგორია:ობის აუზი
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები
შინო

**შინო** — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების თერგისა და ხდის წყალგამყოფ — ყუროს ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4048 მეტრი. თოვლით შემოსილი ციცაბოკალთებიანი პირამიდაა. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
არაშენდის ეკლესია

**არაშენდის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ არაშენდის სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (4,2 X 3,1 მ). ნაგებია რიყის ქვით. სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც ერთი სარკმელი და ორი სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით. შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნის მცირე ნაწილი. ეკლესია დახურული ყოფილა ღარისებრი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კლონდოლკინი

**კლონდოლკინი** (; ) — გარეუბანი სამხრეთ დუბლინის საგრაფოში, ირლანდიაში (ლენსტერის პროვინცია). დუბლინის გარეუბანი მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან დასავლეთით 10 კმ-ში და გარშემორტყმულია M-50, N-7  და N-4 ავტოტრასებით.

კლონდალკინი განლაგებულია მაღალ ნაპირზე მდინარე კამაკისა, რომელიც მდინარე ლიფის შესართავს წარმოადგენს, მთასა და მდინარეს შორის. სახელწოდება ირლანდიურიდან თარგმანში ნიშნავს „დოლკინის ტევრს“.

## ისტორია 
[thumb|left|200px|მრგვალი კოშკი, [1820 წელი]]
კარგმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ აქ მოიყვანა ნეოლითის დროინდელი მცხოვრებლები, რაც მტკიცდება არქეოლოგიური გათხრებით. ძვ. წ. VI საუკუნეში აქ ცხოვრობდა კელტური ტომი „Cualann“, რის მტკიცებულებასაც წარმოადგენს მრავალი ყორღანი და ფორტი.

კლონდოლკინი ერთ-ერთი უპირველესი თემი იყო, სადაც V საუკუნეში ქრისტიანობა გავრცელდა. მის დამფუძნებლად ითვლება წმინდა კრონანი, რომელმაც ააგო მონასტერი, რომელიც თანამედროვე სენტ-ჯონის ტაძრის ადგილას მდებარეობდა. მონასტრის საზღვრები ვრცელდებოდა თანამედროვე ქუჩებამდე, „Orchard Road“-სა და „Main Street“-მდე, დასავლეთით კი მდებარეობდა მრგვალი კოშკი. კლონდოლკინის დაარსება დაკავშირებულია წმინდანის სახელთან, რომლის ხსენების დღეც არის 6 აგვისტო. ნორვეგიელ ვიკინგებს არაერთხელ დაუპყრიათ და გაუძარცვავთ სოფელი და მონასტერი (832, 1071 და 1076 წლებში).

მაცხოვრებლების რაოდენობის გაზრდის შეფასება შეიძლება კათოლიკური მრევლის სისტემით. 1615 წელს კლონდალკინის მრევლი თვითონ კლონდალკინის გარდა მოიცავდა ლუკანს, პალმერსტაუნსა და სხვა მამულების მთელ რიგს. 1953 წელს ლუკანის მრევლი გამოეყო. 1977 წლიდან 1979 წლამდე პერიოდში წარმოიქმნა სამი ახალი მრევლი (Bawnogue, Rowlagh/Quarryvale, Neilstown), კიდევ ერთი 1985 წელს (Deansrath) და 1990 წელს (Sruleen). კოშკის აგების ზუსტი თარიღი და დანიშნულება სადავო თემაა. პირველად ამ კოშკით დაინტერესდა ისტორიკოსი თომას მოლინიქსი 1752 წელს. ის თვლიდა, რომ კოშკს გააჩნდა დანიური ფესვები. 1833 წელს ჯორჯ პეტრიმ გამოთქვა ვარაუდი, რომ კოშკი იყო კელტური მონასტრის ცენტრალური ფიგურა. ამჟამად თვლიან, რომ მრგვალი კოშკი ასრულებდა სამრეკლოსა და რელიკვიების საცავის როლს.

მრგვალი კოშკის გარდა კლონდოლკინში შემორჩა :
* წმინდა იოანეს ტაძარი, აგებული 1789 წელს და გაფართოებული 1854 წელს;
* სარკინიგზო საგდური, აგებული 1850 წელს, ტიპური მაგალითი იმდროინდელი სარკინიგზო არქიტექტურის;
* Immaculate Conception Church-ის ტაძარი, აგებული 1862 წელს;
* 1879 წელს აგებულიქვის კოტეჯების რიგი;
* 1912 წელს ქვით, აგურითა და სხვა მასალით აგებული ბიბლიოთეკა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფოს დასახლებები
არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტში.
* არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში.
არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია (ახმეტა)

**არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია** – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ არაშენდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 200 მეტრზე, პატარა კორომში. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს.

ეკლესია ორნავიანია, ნაგები ყოფილა თანაბარი ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ძეგლი თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ისე, რომ გეგმის კონტურის დადგენაც არ ხერხდება. შემორჩენილია: მთავარი ნავის საკურთხევლის მცირე ნაწილი, ნავების დამაკავშირებელი ორმალიანი თაღედის დასავლეთ თაღი, აღმოსავლეთ თაღის დასავლეთ ნახევარი და ჩრდილოეთ ნავის დასავლეთ კედლის მცირე ნაწილი. თაღები სწორკუთხა ბურჯს ეყრდნობიან. ამავე ბურჯზე შემორჩენილია ჩრდილოეთ ნავის კამარის საბჯენი თაღის ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
მაკარის კანტონი

**მაკარა** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაკარა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 18 350 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
ცხენისწაბლა

**ცხენისწაბლა** ()  — ხეების, იშვიათად ბუჩქების  გვარი  საპინდუსისებრთა ოჯახისა. 15-მდე (სხვა მონაცემებით, 25-მდე) სახეობა ბუნებრივად იზრდება ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. უფრო გავრცელებულია ჩვეულებრივი ცხენისწაბლა (), რომელიც ხშირად გვხვდება ბაღ-პარკებში. მისი სიმაღლე 30 მეტრს აღწევს, ღეროს დიამეტრი 2 მეტრამდეა. ქერქის ნაყენს (ვენოსტაზინი) წვეთების სახით ხმარობენ ვენების გაგანიერების (ვარიკოზის), თრომბოფლებიტის, ათეროსკლეროზისა და სხვა დაავადებათა სამკურნალოდ. დეკორატიული თვალსაზრისით საინტერესოა ჰიბრიდული წითელყვავილა ცხენისწაბლა (), რომლის თითო-ოროლა ეგზემპლარი გვხვდება ბათუმში, ქუთაისში, ლიკანში, წინანდალში, თბილისში (ახალგაზრდობის სასახლის ბაღი). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*NCCAM.nih.gov Horse Chestnut page  
*NIH.gov Horse Chestnut page 
*Naturalpedia 
*Taxon page for Cameraria ohridella Deschka & Dimic 1986

## სქოლიო 
კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები
კატეგორია:დეკორატიული ხეები
ალისგორის ციხე-სახლი

**ალისგორის ციხე-სახლი**  — ციხე-სახლი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასოფლარ ალისგორის ტერიტორიაზე (ომალოს თემში), სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით, ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

შენობა ხუთსართულიანია, ზემოთკენ შევიწროებული. გეგმით თითქმის კვადრატს უახლოვდება (6,6 X 6 მ). ნაშენია ფიქლით. წყობა მშრალია. კოშკი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი; მეხუთე სართულის მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი.

I სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში კი, თითო სათოფური. III სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარი და ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელი, სამხრეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილში - ერთი სათოფური. IV სართულის აღმოსავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში ერთი სათოფური. V სართულის აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედელში სალოდის კვალი შეიმჩნევა. შენობის სართულშუა გადახურვა ხის ძელებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია ძელების საყრდენი ბუდეები). გარედან მესამე სართულის კარის თავზე კედლიდან მცირედ გამოშვერილი ფიქლებით მოწყობილია თარო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:თუშეთის ციხესიმაგრეები
აგეურთის კოშკი

**აგეურთის კოშკი** – კოშკი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასოფლარ აგეურთის ტერიტორიაზე (ომალოს თემში).  განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

გეგმით კოშკი თითქმის კვადრატულია (3,9 X 3,6 მ), ზემოთ შევიწროვებული. ნაგებია ფიქალით. წყობა მშრალია. მესამე სართულის აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლები გარედან მიწანარევი ნაკელით ყოფილა შელესილი. კოშკი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა. მონგრეულია IV სართულის კედლების ზედა ნაწილი.

I სართულზე შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი თაღოვანია. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში განიერი თაღოვანი კარია, ხოლო დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში - თითო თაღოვანი სარკმელი. III სართულის ჩრდილოეთ კედელში ორი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, დანარჩენ კედლებში თითო სარკმელია. IV  სართულზე, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში სალოდეებია მოწყობილი, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში კი - თითო სათოფური. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:თუშეთის ციხესიმაგრეები
საქართველოს სინფონიეტა

მინი|350px|right|საქართველოს სინფონიეტა
**საქართველოს სინფონიეტა** (ოფიციალური სახელი: *სსიპ თბილისის სახელმწიფო კამერული ორკესტრი*) დაარსდა 2008 წელს საქართველოს პირველი ლედის სანდრა ელისაბედ რულოვსისა და საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს პატრონაჟის ქვეშ. 2010 წელს მას მიენიჭა სახელმწიფო სტატუსი. ორკესტრის შექმნაში დიდი როლი ითამაშა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიამ და კერძოდ მისმა რექტორმა გია ბუღაძემ. 2010 წლამდე სინფონიეტა კონცერტებს მართავდა *თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კამერული ორკესტრის* სახელით. ორკესტრი რეგულარულად მართავს კონცერტებს თბილისის საუკეთესო დარბაზებში და ასევე საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებში: ბათუმი, ქუთაისი, ჭიათურა, ბორჯომი, გორი, რუსთავი, ბოლნისი, სიღნაღი, თელავი. ორკესტრი მონაწილეობს თითქმის ყველა მნიშვნელოვან მუსიკალურ ფესტივალში საქართველოს მასშტაბით: თბილისის ჩასაბერ საკრავთა ფესტივალი, საახალწლო შეხვედრები, თელავის მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი, აღდგომიდან ამაღლებამდე, თბილისის კამერული მუსიკის ფესტივალი, შემოდგომის თბილისი. საქართველოს სინფონიეტა არის ჭიათურის მუსიკის აკადემიის* ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

### ჭიათურის მუსიკის აკადემია 
2010 წელს საქართველოს სინფონიეტამ, თბილისის ჩასაბერ საკრავთა ფესტივალმა და ჭიათურის კულტურის ცენტრმა დააარსეს *ჭიათურის მუსიკის აკადემია*. აღნიშნული აკადემია-ფესტივალი ტარდება ყოველ წელს. ერთი კვირის განმავლობაში, ქალაქ ჭიათურაში ყოველდღე ტარდება კონცერტები და იმართება მასტერკლასები თერთმეტ სხვადასხვა სპეციალობაში. სოლისტები და პედაგოგები არიან საქართველოსა და მის საზღვრებს გარეთ მცხოვრები ქართველი და უცხოელი მუსიკოსები. აკადემია-ფესტივალში მონაწილეობენ მოსწავლე და სტუდენტი ახალგაზრდები ჭიათურიდან, საჩხერედან, ზესტაფონიდან, ქუთაისიდან, თბილისიდან, რუსთავიდან და ა. შ.

### კონცერტები საზღვარგარეთ 
2009 წლიდან ორკესტრი სისტემატურად მართავს კონცერტებს ევროპის საუკეთესო საკონცერტო დარბაზებში, როგორიცაა: ბერლინის კონცერტჰაუსი, ამსტერდამის კონცერტგებაუ, მიუნხენის  კონსერვატორიის დიდი საკონცერტო დარბაზი და სხვა. საქართველოს სინფონიეტა მჭიდროდ თანამშრომლობს ფესტივალებთან გერმანიაში "Young Euro Classic" და "Opernfestival Gut Immling"  .

### MEZZO საქართველოში 
2011 წლის 1 მაისს ორკესტრის კონცერტი ჩაიწერა და გადასცა ცნობილმა ფრანგულმა მუსიკალურმა ტელეარხმა MEZZO-მ, რაც უპრეცედენტო მოვლენაა კავკასიის მასშტაბით.

### პირველი ბაროკო ორკესტრი კავკასიაში 
2012 წლის თებერვალში საქართველოს სინფონიეტა აღიჭურვა ბაროკოს ეპოქის ინსტრუმენტებით და გახდა პირველი ბაროკო ორკესტრი კავკასიაში.
### ორკესტრთან თანამშრომლობდნენ 
მარინა იაშვილი, ლიანა ისაკაძე, ლიზა ბათიაშვილი, ვალენტინ ჟუკი, პაველ ვერნიკოვი, იულიან რახლინი, ნატალია გუტმანი, სურენ ბაგრატუნი, ელისო ვირსალაძე, ალექსანდრე კორსანტია, ელისო ბოლქვაძე, მორის ბურგი, ფრანსუა ლელუ, ედუარდ ბრუნერი, სერჯო აძოლინი, ბრამ ვან სამბეკი, ლევ მარკიზი, ბენჟამინ ლევი, ბენუა ფრომანჟე, ანდრეს მუსტონენი, გიორგი ბაბუაძე, გოგი ჭიჭინაძე, ვახტანგ კახიძე...
## რესურსები ინტერნეტში 
**საქართველოს სინფონიეტა*
**საქართველოს სინფონიეტა* facebook-ზე
**საქართველოს სინფონიეტა'' youtube-ზე
## სქოლიო 
კატეგორია:მუსიკა
კატეგორია:ორკესტრები
კრონშტადტი

**კრონშტადტი** () — საპორტო ქალაქი რუსეთში,  მდებარეობს კუნძულ კოტლინზე, ესაზღვრება ფინეთის ყურეში მდებარე პატარა კუნძულებს. წარმოადგენს კრონშტადტის რაიონის ერთადერთ მუნიციპალურ ერთეულს, ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგს. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 43 005 ადამიანს შეადგენდა. 

1983 წლამდე კუნძულზე და ამავდროულად ქალაქში მოხვედრაც, მხოლოდ წყლის ტრანსპორტით შეიძლებოდა. თუმცა ახლა უკვე ქალაქში მოხვედრა საგზაო ტრანსპორტითაც შესაძლებელია, სანქტ-პეტერბურგის დამცავ ჯებირზე გაყვანილია რგოლისებრი ავტომაგისტრალი, რომლის საშუალებითაც ქალაქში მოხვედრა შეიძლება. 2011 წელს გაიხსნა ორკილომეტრიანი გვირაბი, რომელიც ფინეთის ყურის ქვეშ გადის, მისი მშენებლობა პეტერბურგის წყლისგან დამცავი სისტემის ფარგლებში მოხდა, ეს დამცავი ნაგებობა მოიცავს, ასევე 25 კილომეტრიან საგზაო მაგისტრალს, 11 დამცავ დამბას, 6 წყალგაუმტარ ნაგებობას, ხიდებს და სხვა.

1990 წელს ქალაქის ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიოს მემკვიდრეობის სიაში შევიდა (მიეკუთვნება სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრსა და მასთან დაკავშირებულ ძეგლებს). 2009 წლის აპრილში ქალაქს „სამხედრო დიდების ორდენი“ მიენიჭა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## რესურსები ინტერნეტში
* კრონშტადტის ადგილობრივი ადმინისტრაცია 
* კრონშტადტის რაიონის ადმინისტრაცია 
* კრონშტადტის ისტორია 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
სემ უორთინგტონი

**სემუელ ჰენრი ჯონ უორთინგტონი** (, დ. 2 აგვისტო, 1976) — ინგლისური წარმოშობის ავსტრალიელი მსახიობი. მან სახელი გაითქვა მთავარი როლების შესრულებით ფილმებში *ავატარი*, *ტერმინატორი: გადარჩენა*, *ტიტანთა ბრძოლა* და მის გაგრძელებაში, *ტიტანთა რისხვა*. სემი გამოჩნდა ასევე ვიდეო-თამაშში *Call of Duty: Black Ops* და მის გაგრძელებაში, *Call of Duty: Black Ops II*.

## ფილმოგრაფია 
### ფილმები 
### ტელევიზია 
### ვიდეო-თამაშები 
### ავტორი 
## ჯილდოები და პრემიები 
* 2004 წელს სემმა მიიღო AFI-ს ჯილდო „საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი მთავარ როლში“ ფილმისთვის *Somersault*.
* 2010 წელს იგი დაჯილდოვდა სატურნის კინოპრემიით „საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის“ კატეგორიაში ფილმისთვის *ავატარი*. 
* 2010 წელს იგი დაჯილდოვდა ავსტრალიის კინოაკადემიის საერთაშორისო კინოპრემიით „საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის“ კატეგორიაში ფილმისთვის *ავატარი*.
* იმავე წელს თინეიჯერებმა არჩევანი მასზე შეაჩერეს კატეგორიაში „საუკეთესო კინო-მსახიობი: სკაი-ფაი“ ფილმისთვის *ავატარი*.
* 2010 წელს გრიფონის ჯილდო ხვდა წილად.
* 2010 წელსვე დასახელდა წლის მსახიობად შოვესტის მიერ.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ArtistDirect.com ვიდეო-ინტერვიუ&nbsp;– *ტიტანთა შეჯახება* 

კატეგორია:დაბადებული   2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პაოლო დე ჩელიე

**პაოლო დე ჩელიე** (Paolo De Ceglie); (დ. 17 სექტემბერი, 1986, აოსტა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით მცველი. 

## ტიტულები 
;იუვენტუსი
* სერია A (2): 2011-12, 2012-13
* სერია B: 2006-07
* იტალიის სუპერთასი (2): 2012, 2013

## რესურსები ინტერნეტში 
* პაოლო დე ჩელიეს გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სალმანასარ I

მინი|სალმანასარ I
**სალმანასარ I** (ასურ. *შულმანუაშარედუ*) —  ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1280-ძვ. წ. 1260 წლებში. 

მეფობის დასაწყისში დამსჯელი ექსპედიცია მოაწყო ურარტუს წინააღმდეგ. 3 დღეში დაამარცხა და დაიმორჩილა იგი. წარმატებით დალაშქრა უკვე დასუსტებული მითანი, გადასერა მისი ტერიტორია და მიადგა ევფრატზე მდებარე ქალაქ ქარხემიშს. მითანის ოლქები ასურეთს შეუერთა. დაამარცხა ბაბილონიც. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ასურეთის მეფეები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კასლგარი

**კასლგარი** () — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

2002 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 842 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გოლუეის საგრაფო

## სქოლიო 
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
სალმანასარ III

მინი|250პქ|სალმანასარ III
300px|მინი|მარცხნივ|ბალავატის ჭიშკარი
**სალმანასარ III** (ასურ. *შულმანუაშარედუ*) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 859-ძვ. წ. 824 წლებში.

თითქმის ყოველ წელს აწყობდა ლაშქრობებს მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგ. ძვ. წ. 830 წლამდე 4-ჯერ ილაშქრა ურარტუს წინააღმდეგ, მაგრამ უშედეგოდ. აღმავლობის გზაზე დამდგარი ურარტუს სამეფო ვერ დაიმორჩილა. რამდენიმე ლაშქრობა ჩაატარა ჩრდილოეთ სირიაში. ძვ. წ. 854 წელს დამარცხდა კარკარის ციხე-სიმაგრესთან. ძვ. წ. 845 წელს 120-ათასიანი ჯარით გაილაშქრა ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების კოალიციაზე, რომელსაც დამასკო ხელმძღვანელობდა. მხოლოდ ძვ. წ. 841 წელს აიღო დამასკო და მცირე ხნით დაიმორჩილა სირია. გარკვეული წარმატებები მოიპოვა ბაბილონის წინააღმდეგ ბრძოლაში. თავისი ქვეყნის დედაქალაქ ქალხუში (ახლანდ. ნიმრუდი) ააშენა დიდებული სასახლე. მისი ნანგრევების შესწავლისას აღმოჩნდა შავი ქვის ობელისკი და ბრინჯაოთი მოჭედილი ჭიშკარი (ე. წ. ბალავატის ჭიშკარი). მასზე გამოსახულია სალმანასარის გადახდილი ბრძოლების სცენები წარწერებით. ჭიშკარი ასურული ხელოვნების შესანიშნავ ნიმუშს წარმოადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ასურეთის მეფეები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
არგოხის კოშკი

**არგოხის კოშკი**  — კოშკი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ არგოხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით კვადრატულია (5,8 X 5,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადებზე აქა-იქ მოზრდილი ქვებიცაა გამოყენებული. კედლები შიგნიდან და გარედან შებათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: შემორჩენილია ოთხი სართული, ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები, პირველი სართული სანახევროდ ნანგრევებითაა ამოვსებული.

I სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეშია. კარი გადახურულია ერთმანეთზე კუთხით მიბჯენილი ორი ქვით. აღმოსავლეთ კედელში, გარდა კარისა, ერთი მცირე კვადრატული სარკმელია, რომელსაც ქვის თხელი ფილების ჰორიზონტალური გადახურვა აქვს. სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ერთი, ხოლო ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ორი ნიშია.

II სართულზე, სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლებში, თითო მცირე კვადრატული სარკმელია. სამხრეთ სარკმლის ქვემოთ პატარა ნიშია. თითო ნიშია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. დასავლეთ კუთხეში პატარა ქვევრი ყოფილა ჩასმული (შემორჩენილია კვალი).

III სართულის, აღმოსავლეთ კედლის უმეტესი ნაწილი დანგრეულია. ჩრდილოეთ კიდეში შემორჩენილია მაღალი ღიობის წირთხლის ნაწილი. ჩრდილოეთ კედელში სამი პატარა ნიშია, დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეში - ერთი.

სართულშუა გადახურვა ხის ძელებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია ბუდეები). სართულები ერთმანეთს მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ლუკა მარონე

**ლუკა მარონე** ( დ. 3 მარტი, 1990, ტურინი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიურ კლუბში კარპიში იჯარით იუვენტუსიდან.

## ტიტულები 
;იუვენტუსი
* **სერია A** (3): 2011-12, 2012-13, 2014-15
* **იტალიის სუპერთასი** (2): 2012, 2013
* **იტალიის თასი**: 2014-15

;იუვენტუსი (პრიმავერა)
* **ვიარეჯოს თასი** (2): 2009, 2010

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები
კატეგორია:კარპის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სებასტიან ჯოვინკო

**სებასტიან ჯოვინკო** ( ; დ. 26 იანვარი, 1987) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს კანადის კლუბ „ტორონტოსა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

## ტიტულები 
### საკლუბო
;იუვენტუსი
* სერია A (2): 2012-13, 2013-14
* სერია B: 2006-07
* იტალიის სუპერთასი (2): 2012, 2013

### სანაკრებო
;იტალია 21
* ტულონის საერთაშორისო ჩემპიონატი: 2008
* უეფას ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2009 (ნახევარფინალისტი)

;იტალია
* ევროპის ჩემპიონატი: 2012 (ვერცხლის პრიზიორი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* სებასტიან ჯოვინკოს გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პარმის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაბის კანტონი

**ბაბის კანტონი** () — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბაბა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 35 185 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები