ანჯელა თირკელი

**ანჯელა მარგარეტ თირკელი** ( დ. 30 იანვარი, 1890 – გ. 29 იანვარი, 1961) —  ინგლისელი და ავსტრალიელი რომანისტი. მისი ერთ-ერთი რომანი *ჯარისკაცი სამხრეთის ჯვრისკენ*, გამოქვეყნებულია ფსევდონიმით **ლესლი პარკერი** .

## ბიოგრაფია 
ანჯელა მარგარეტ მაკეილი იყო ჯონ უილიამ მაკეილის (1859–1945) უფროსი ქალიშვილი, შოტლანდიელი კლასიკოსი და საჯარო მოხელე კუნძულ ბუტიდან, რომელიც იყო ოქსფორდის პოეზიის პროფესორი 1906 წლიდან 1911 წლამდე.  მისი დედა, მარგარეტ ბერნ-ჯოუნზი, იყო პრერაფაელიტი მხატვრის ედვარდ ბერნ-ჯოუნზის ქალიშვილი.  მისი ძმა, დენის მაკეილი (1892–1971), ასევე იყო რომანისტი  და ჰყავდათ უმცროსი და, კლერი.  ანჯელა მაღალი იყო, „სვეტებივით დიდი, მამაკაცური ფეხებით“ . 

ანჯელა მაკეილმა განათლება მიიღო ლონდონში კლოდ მონტეფიორის ფრობელის ინსტიტუტში, შემდეგ სენტ-პოლის გოგონების სკოლაში, ჰამერსმიტი და პარიზში ახალგაზრდა ქალბატონების დამამთავრებელ სკოლაში. 

## ქორწინებები და ბავშვები 
მარცხნივ|მინი|ანჯელა მაკეილის პორტრეტი, ჯონ სინგერ სარჯენტის მიერ,1915.
პარიზიდან დაბრუნებისთანავე ანჯელა მაკეილი შეხვდა ჯეიმს კემპბელ მაკინისს (1874–1945), პროფესიონალ მომღერალს და იქორწინა მასზე 1911 წელს.  მათი პირველი ვაჟი დაიბადა 1912 წლის იანვარში და დაარქვა გრეჰემი, მაკინის ყოფილი საყვარლის - გრეჰემ პილის პატივსაცემად.  მათი მეორე ვაჟი იყო რომანისტი კოლინ მაკინესი .  მესამე შვილი, მერი, დაიბადა და გარდაიცვალა 1917 წელს, შემდეგ კი ანჯელა ქმარს გაშორდა საჯაროდ მრუშობის გამო.  1918 წლის დეკემბერში ანჯელა დაქორწინდა ჯორჯ ლანსელოტ ალნუტ თირკელზე (1890–  ),  მწერლის თანატოლი ინჟინერი წარმოშობით ტასმანიიდან და 1920 წელს ავსტრალიაში გაემგზავრნენ შვილებთან ერთად.  იქ დაიბადა მათი ვაჟი ლანსელოტ ჯორჯ თირკელი.  თირკელებს ჰქონდათ „საშუალოდ საშუალო კლასის ცხოვრება“  მელბურნში, რომელიც ანჯელასთვის სრულიად უცხო და საზიზღარი იყო. ასე რომ, 1929 წლის ნოემბერში ანჯელამ მიატოვა ქმარი გაფრთხილების გარეშე, დაბრუნდა ინგლისში ლანსელოტ ჯორჯთან ერთად, დღესასწაულის საბაბით, მაგრამ სინამდვილეში სამუდამოდ დატოვა ავსტრალია. 

ფულის ნაკლებობის გამო მან ნათლიას, ჯ.მ. ბარის, ლონდონში მგზავრობის საფასური სთხოვა და უკან დასაბრუნებელი ბილეთისთვის განკუთვნილი თანხა გამოიყენა თავისთვის და უმცროსი ვაჟისთვის.  იგი ამტკიცებდა, რომ მისი მშობლები დაბერდნენ და სჭირდებოდათ იგი, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამჯობინებდა მათთან უფრო კომფორტულ ცხოვრებას ლონდონში. მისი მეორე ვაჟი, კოლინი, მალევე გაჰყვა მას ინგლისში, მაგრამ გრეჰემი დარჩა მელბურნში. 

ამის შემდეგ, მისი „დამოკიდებულება ნებისმიერი მამაკაცის მიმართ, რომელსაც იზიდავდა, შეჯამდა შენიშვნაში: „ძალიან სიმშვიდეა ქმრების გარეშე ყოფნა“, რომელსაც ციტირებდა გაზეთ *Observer-* ის რუბრიკაში „კვირის გამონათქვამები“. 

## მწერლობის კარიერა 
თირკელმა წერა ადრეულ ასაკში დაიწყო ავსტრალიაში, ძირითადად ფულის საჭიროების გამო. მან გამოაქვეყნა სტატია *Cornhill Magazine-* ში 1921 წელს, პირველი მრავალი სტატიიდან და მოთხრობიდან, მათ შორის ავსტრალიური რადიოსთვის.  1929 წელს ინგლისში დაბრუნების შემდეგ მისი კარიერა გაგრძელდა ჟურნალისტიკით, ბავშვებისთვის მოთხრობებით და შემდეგ რომანებით.  მისი, როგორც რომანისტის წარმატება დაიწყო მისი მეორე რომანით, *მაღლა აღზევება* (1933).  რომანების უმეტესობის სიუჟეტი ვითარდება   ენტონი ტროლოპის ბარსეტშირში, მის მიერ გამოგონილი ინგლისური ქვეყანა, რომელიც განვითარდა ექვს რომანში. რომანები ცნობილია როგორც *ბარსეტშირის ქრონიკები* . თანამედროვე მხატვრული ლიტერატურის ფრთხილმა მკითხველმა, თირკელმა, წიგნის სათაური ისესხა ნაკლებად ცნობილი სათაურებიდან, როგორიცაა ჯონ გოლზუორთის *„აგარეთის სახლი“*, საიდანაც, მაგალითად, მან ამოიღო სახელი „Worsted“, რომელიც გამოიყენა მისი რომანის *„ავგუსტუს სისულელე“* სოფლის გარემოში. 1936. იგი ასევე ხშირად ციტირებდა ჩარლზ დიკენსის, უილიამ თეკერეისა და ელიზაბეტ გასკელის რომანებიდან. თირკელი ყოველწლიურად აქვეყნებდა ახალ რომანს, რომელსაც იგი თავის რედაქტორთან, ჯეიმი ჰამილტონთან მიმოწერით მოიხსენიებდა, როგორც *ახალ ღვინოს ძველ ბოთლში* . მას აწუხებდა, მისი კარგად განათლებული და საშუალო კლასის მეგობრების წრის აზრი,რომლებიც ფიქრობდნენ, რომ ანჯელას რომანები „ზედმეტად პოპულარული“  იყო, რადგან იცოდა, რომ ისინი უპირატესობას ანიჭებდნენ ისეთ მწერლებს, როგორიცაა გიბონი, ოსტინი, დიკენსი და პრუსტი . 

განსაკუთრებით 1930-იანი წლების მის წიგნებს ჰქონდათ სატირული ელფერი, როგორც *Pomfret Towers-* ში, რომელიც აღწერს სოფლის გზებს, არისტოკრატულ სისულელეს და საშუალო კლასის მისწრაფებებს. *სამი სახლი* (1931, ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა; არაერთხელ გადაბეჭდილი) არის  ბავშვობის მოკლე მოგონებები, რომელიც ერთდროულად ასახავს თირკელის ნაადრევად დასრულებულ სტილს, მის უწყვეტ სევდას და ბაბუას, ედვარდ ბერნ-ჯოუნზის კერპიზაციას. *ჯარისკაცი სამხრეთის ჯვრისკენ* (1934; ხელახლა გამოქვეყნდა 1939 წელს, როგორც *„რა მოხდა ნავზე* )“ აღწერს რამდენიმე ინგლისელი და ავსტრალიელი მგზავრის გამოცდილებას სამხედრო გემზე, *რუდოლშტადტზე*, რომლებიც დაბრუნდნენ ავსტრალიაში, პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. განსაკუთრებით საინტერესოა ავსტრალიელის გამოსახულებით, მისი ანტიავტორიტარიზმით, ლარიკინიზმით და, ამავე დროს, მისი ერთგულებით მათ მიმართ, ვისაც პატივს სცემს“.  თირკელის 1936 წლის პუბლიკაცია *August Folly* არჩეულ იქნა წიგნის საზოგადოების თვის წიგნად. ამან დააბნია იგი, რადგან თითქოსდა წიგნს არასაკმარისად მხატვრულად განსაზღვრავდა. 

1940-იან წლებში მისი ნამუშევრები ომმა გააფერადა. სახლის ფრონტი განსაკუთრებით ფიგურირებდა *Cheerfulness Breaks In-* ში (1940), სადაც ნაჩვენებია, თუ როგორ ხედავდნენ ქალები თავიანთ საყვარელ ადამიანებს ფრონტზე და *Northbridge Rectory-ში*, რომელმაც აჩვენა, თუ როგორ უმკლავდებოდნენ დიასახლისები ომის დროს არსებულ დაძაბულ ცხოვრებას. ეს წიგნები მოიცავს *Marling Hall-ს*, *Growing Up-ს* და *The Headmistress-ს* და იძლევა ნათელ სურათს ომის დროს ბრიტანელი ქალების დამოკიდებულების, ბრძოლისა და კეთილგანწყობის შესახებ. წიგნიც კი, რომელიც არ ეხებოდა ექსკლუზიურად ომის მცდელობებს, *მისის ბანტინგი*, ეხებოდა ომში მომხდარ ცვლილებებს საზოგადოებაში. წიგნის პერსონაჟი, იზრდება საშუალო ასაკამდე და აინტერესებს, როგორ შეიძლება, გააგრძელოს თავისი ცხოვრება და სად შეიძლება წავიდეს ამბიციები. ეს წიგნები იძლევა დროის კაფსულას, რომელიც, სამწუხაროდ, შეიცავს ანტისემიტიზმის ბრალდებას. ვარბურგის ოჯახი *Cheerfulness Breaks-ში* აღიქმება, როგორც ებრაელების ტრადიციული კარიკატურა.  თირკელი სულ უფრო კონსერვატიული ხდებოდა ომის შედეგად განხორციელებული ცვლილებებით.  

მოგვიანებით 1950-იან წლებში წიგნები უფრო რომანტიკული და ნაკლებად თანამედროვე გახდა. მათ შორის, *ძველი ბანკის სახლი* განსაკუთრებით გვიჩვენებს თირკელს, რომელიც შეშფოთებულია ვაჭრების კლასის აღზევებით. მისი ცრურწმენები აშკარაა, მაგრამ გზას უთმობს შრომისმოყვარეობისა და გულკეთილი კეთილშობილებისადმი მწარე პატივისცემას. მოგვიანებით დაწერილი წიგნები უფრო მარტივი რომანებია. რომანი *ჰერცოგის ქალიშვილი* უშუალოდ ეხება ტროლოპის ბარსეტშირის პერსონაჟების შთამომავლებს. მისი ბოლო წიგნი, *სამი ქულა და ათი*, დაუმთავრებელი დარჩა მისი გარდაცვალების შემდეგ, მაგრამ მოგვიანებით დაასრულა CA Lejeune-მ . თირკელმა გამოავლინა მკვეთრი სოციალური მგრძნობელობა და ცოცხალი თვალი ყოველდღიური ცხოვრების მეტყველი დეტალების მიმართ.

თირკელის ნამუშევრები განიხილება, როგორც კომედია მანერების ჟანრში, ჯეინ ოსტინთან ერთად.  რეიჩელ მეთერი თვლის თირკელს, ე.ფ ბენსონთან და ე.მ. დელაფილდთან ერთად, როგორც ჯეინ ოსტინის ტრადიციის პირდაპირი მემკვიდრეები.  სხვა კრიტიკოსები ეთანხმებიან.  კომედია თირკელის ნაწარმოებში ზოგჯერ შეუმჩნეველია დღეს, თუმცა იგი აღიარებულია თანამედროვეთა მიერ. *საზაფხულო ნახევრის* მიმოხილვისას იუმორისტულმა ჟურნალმა Punch-მა (ჟურნალმა) მას უწოდა „ჩვენი დროის ერთ-ერთი დიდი იუმორისტული მწერალი“  და ნორმან კოლინზი *Wild Strawberries-* ის შესახებ წერდა, რომ „ამკითხველი ასმაგად დაჯილდოვდება მისი ბრწყინვალებით. ეს შინაგანი ღიმილი, რომელიც გამოწვეულია სოციალური დაკვირვების რაღაც სრულიად მავნე ნაწილის გაზიარებით, რომელსაც ნებისმიერი მამაკაის და ქალთა უმეტესობა სრულიად გამოტოვებდა.  PG Wodehouse, თავისი ეპოქის გამოჩენილი ინგლისელი იუმორისტი ადიდებდა *Wild Strawberries* და *Pomfret Towers-ს.* 

## ლიტერატურა 
*Dinah Birch, "Golden Unhastening Days," review of Angela Thirkell: A Writers Life in *Wall Street Journal* (May 14, 2021). 
* Margaret Bird, *Dear Mrs Bird from Old Mrs T: The Letters of Angela Thirkell to Margaret Bird 1950–1960* (The Angela Thirkell Society, 2002).
*Sara Bowen, "Angela Thirkell and 'Miss Austen'" in *Persuasions,* (the Jane Austen Society Journal) p.&nbsp;112 (No.39, 2017). 
* Barbara Burrell, ''Angela Thirkell's World: A Complete Guide to the People and Places of Barsetshire* (Moyer Bell, 2001) https://www.amazon.com/gp/product/1559212896.
* Laura Roberts Collins, *English Country Life in the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (Praeger, 1994).
* Mary Faraci, *The Many Faces and Voices of Angela Thirkell: A Literary Examination of the Brotherton Collection* (The Angela Thirkell Society of North America, 2013).
* Penelope Fritzer, *Aesthetics and Nostalgia in the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (The Angela Thirkell Society of North America, 2009).  
* Penelope Fritzer, editor, *Character and Concept in the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (The Angela Thirkell Society of North America, 2005). 
* Penelope Fritzer, *Ethnicity and Gender in the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (Greenwood Press, 1999).
* Anne Hall, *Angela Thirkell: A Writer's Life* (Unicorn, 2021). 
* Tony Gould, *Inside Outsider: The Life and Times of Colin MacInnes'' (Penguin, 1983). A well-written and extremely informative biography of Thirkell's second son, the novelist Colin MacInnes.
* Hermione Lee, "Good Show: Why Do So Many Readers Seek Refuge in Angela Thirkell's Little England?", *New Yorker*, 7 October 1996, Vol. 72 Issue 30.
*Francis King, "Ambivalent"—review of *Angela Thirkell: Portrait of a Lady Novelist* (*Spectator,* Nov.26, 1977).
* Jill Levin, *The Land of Lost Content* (M.A. thesis, Washington University, 1986): a sympathetic interpretation of Thirkell's novels and her psychology.
*Jaroslav Kusmir, "Angela Mackail Thirkell" in *Twentieth-Century British Humorists* (Gale, 2009).
* D. M. McFarlan, *Delicious Prose: A Study of the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (The Angela Thirkell Society, 2008).
*Alexandria Mullen, "A Novelist's Comic, Conservative Vision," Review of *Angela Thirkell: Portrait of a Lady Novelist* in *Wall Street Journal* (March 11, 2022).
* Cynthia Snowden, *Going to Barsetshire: A Companion to the Barsetshire Novels of Angela Thirkell* (Morris Publishing, 2000).  
* Margot Strickland, *Angela Thirkell: Portrait of a Lady Novelist* (Gerald Duckworth & Co. Ltd, 1977). The first published life of Angela Thirkell, it is available from the author via the UK Angela Thirkell Society. The author received full cooperation from Thirkell's youngest son Lance.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Works by or about Angela Thirkell at Internet Archive
* Works by Angela Margaret Thirkell at Faded Page (Canada)
* The Angela Thirkell Society in the UK
* The Angela Thirkell Society in North America

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი ქალები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები