open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კირკა

**კირკა** ( - ეკლესია) — კ. მარჯანიშვილის მოედნისა და მარჯანიშვილის ქუჩის ძველი სახელწოდება და ეკლესია ძველ თბილისში.

აქ 1818-1820 წლებში დასახლდნენ ვიუტემბერგელი გერმანელი მოახალშენეები. უბნის გაშენების შემდეგ შეიქმნა მოედანი, აიგო ხის ლუთერანული ეკლესია („კირხე“), რომლის გამოც გაჩნდა ტოპონიმი „კირკა“ - კირკის ქუჩა; 1897 წელს აშენდა აგურის ახლანდელი ლუთერანული ეკლესია, რომელისც 1946-1947 წლებში მარჯანიშვილის მოედნის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით აიღეს. ახალი კუკიის უბანში არსებობდა გერმანელ ლუთერანთა სასაფლაო. ამჟამად გაუქმებული ძველი სასაფლაოს ადგილას სკვერია გაშენებული და დგას მაქსიმ გორკის ძეგლი. 1996-1997 წლებში ლუთერანთა ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე აშენდა ევანგელიკურ-ლუთერანული ეკლესია.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002

კატეგორია:ძველი თბილისი
წყლისკარის ქუჩა

**წყლისკარის ქუჩა** — ქუჩა ძველ თბილისში. წყლისკარის ქუჩა არის დღევანდელი შავთელის ქუჩის საწყისი ნაწილი ბარათაშვილის ქუჩიდან ანჩისხატამდე. დასახელება დაკავშირებულია დაახლოებით ბარათაშვილის ქუჩის შესაყარის ადგილზე არსებულ ქალაქის ერთ-ერთი კარიბჭის — წყლისკარის სახელთან.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ნეპალის მდინარეების სია

სტატიაში მოცემულია **ნეპალის მდინარეების სია**, ნაჩვენებია შენაკადების სტრუქტურა. 

## მდინარეები 
*განგი (ინდოეთში)
**მაჰანანდა (ინდოეთში)
***მეჩი
***ბაკრა
***კანკაი
****რათუა-ხოლა
*** მიდიმ-ხოლა
***კოში (საფთ-კოში)*
******ტამორი***
*****არუნი**
******ბარუნი**
*****სუნხოში**
*******დუდ ხოში***
*******იმჟა-ხოლა**
********ჰონგუ***
*******ლიკუ ან ლიხუ-ხოლა***
*******ბოთე-კოში (ტამა კოსი)***
******ინდრავატი**
**ბაგმატი
****კამალა*
***ლახანდეი
***ბისნუმატი
***განდაკი* (კალი განდაკი)
*****ბინაი**
******აღმოსავლეთის რაპტი***
******ტრიშული***
******სეთი განდაკი**
******მარშუანგდი**
******ბუდი განდაკი**
*****ნისი**
***მადი
***კარნალი*
****დასავლეთის რაპტი*
****რონი
****ტინაუ
*******მარი**
*******ჟიმრუკი***
****ბაბაი*
******შარადა-ხოლა**
***სარჯუ
***მოანი
****კანდრა
*****ბერი**
******ტული-ბერი**
*******სანი-ბერი***
***ტული
****სეთი*
****ბუდიგანგა
***სინჯა
******მუგუ-კარნალი***
******ლანგუ**
*******მპანჯანგი**
*****ჰუმლა-კარნალი**
******ტანკე**
***სარდა (მაჰაკალი) (კალი)
*******სურნა***
*******ჩამელია***
****კალაპანი

## რესურსები ინტერნეტში 
*U.S. Army Map Service, 1966, Manasarowar
*U.S. Army Map Service, 1966, Bihar

კატეგორია:ნეპალის მდინარეები
მეტეხის ხიდი

250px|მინი
**მეტეხის ხიდი** — ხიდი თბილისში მდინარე მტკვარზე. აგებულია მეტეხის კლდის ვიწროებში, იქ სადაც მდინარის კალაპოტი ყველაზე მეტად არის შევიწროებული ისტორიული ხიდების, ავლაბრისა და ვირის ხიდების ადგილზე.

## ისტორია
მეტეხის ტაძრის სიახლოვეს სახიდე გადასასვლელი უძველესი დროიდან არსებობდა. ხიდი მდინარესაკენ ორივე მხრიდან ჩამოსული საციხო ნაგებობის მუდმივი ზედამხედველობის ქვეშ იყო მოქცეული. ნაგებობების სისტემა  მდინარის კალაპოტზე და მის გასწვრივ გამავალი გზის ეფექტიანი კონტროლის საშუალებას იძლეოდა. ხიდი არსებობდა ამ ადგილზე ციხესიმაგრეების დაარსებიდანვე. ის კალას აკავშირებდა ისნის ციხესთან. მის შესახებ ცნობები ჯერ კიდევ VIII საუკუნეში, იოანე საბანისძის „აბო თბილელის მარტვილობაში“ გვხვდება. ივანე ჯავახიშვილი თვლიდა, რომ ამ ადგილას, ძველად ერთმანეთის მახლობლად ორი ხიდი უნდა ყოფილიყო.

საუკუნეების მანძილზე ეს იყო ერთადერთი გადასასვლელი მტკვარზე ქალაქის ფარგლებში. დროთა განმავლობაში მის სიახლოვეს არსებულმა ტერიტორიამ მძლავრი სავაჭრო ფუნქციაც შეიძინა და ქალაქის განვითარებისთვის ერთ-ერთ ძლიერ სტიმულად იქცა. ახლომახლო მდებარე ქუჩების გაყოლებით შენდებოდა დუქნები, სახელოსნოები და ეკლესიები. დიდ, მდინარის აღმა მდებარე ხიდს ავლაბრის ხიდი ეწოდებოდა, პატარას - მეტეხის ხიდი. დიდ ხიდზე ურმები, ეტლები და სხვა ტრანსპორტი გადადიოდა, ხოლო პატარაზე მხოლოდ ქვეითად მოსიარულენი და სახედრები გადადიოდნენ. ამის გამო ხალხმა მას ვირის ხიდი შეარქვა.

შესაძლებელია, რომ ხიდი გარკვეულ რელიგიურ დანიშნულებას ასრულებდა. ალბათ შემთხვევით არ არის, რომ ირანის შაჰმა ისმაილმა თბილისის დალაშქვრისას ამ ადგილზე „პატიოსანი ჯვრის“ მაგიერ მეჩეთი ააშენა. ამ აქტს მუსლიმანი დამყრობლისთვის სიმბოლური მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. შესაძლოა ისიც რომ სწორედ ამ ხიდზე ცდილობდნენ თბილისის დამყრობლები მოქალაქეთა გამაჰმადიანებას.ისინი ურჩებს მდინარეში ყრიდნენ. ასე მოიქცა ჯალალედინი 1226 წელს, იგივე გამეორდა 1522 წელს სპარსელთა შემოჭრისას. ძველ წერილობით წყაროებში მეტეხის ვიწროებში აგებული ხიდი მოხსენიებულია, როგორც ერთადერთი ქალაქში. ამასთან, ავტორები აღნიშნავენ ხიდის სიდიდეს და სიმტკიცეს. ყაზანელი სოვდაგარი ვასილ გაგარე, რომელიც ღვთისათვის მიცემული აღთქმის შესასრულებლად იერუსალიმში გაემგზავრა ცოდვების მოსანანიებლად და გზად თბილისში გაიარა თავის ნაშრომში თბილისის ხიდს „საკვირველს“ უწოდებს.

მეტეხის ხიდმა თანამედროვე იერსახე საბჭოთა ეპოქაში მიიღო. 1951 წელს აშენდა თანამედროვე ორმალიანი რკინაბეტონის ხიდი (არქიტექტორი ს. დემჩინელი, ინჟინერი გ. ჩომახიძე). იგი თავდაპირველად ლავრენტი ბერიას სახელს ატარებდა, 1953 წლიდან კი მეტეხის ხიდი ეწოდა.

## გალერეა

Ermakov. 53. Тифлисъ. Общий видъ стараго города креп и р. Куры.jpg|მეტეხის ხის ხიდი მტკვარზე
Ermakov. 2959. Тифлисъ. Мостъ на Майдане, татарская мечеть и развалины крепости.jpg|მეტეხის რკინის ხიდი მტკვარზე
2016 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (07).jpg | მეტეხის თანამედროვე ხიდი (ხედი ნარიყალას ციხიდან)
Metekhi bridge.JPG|

## გამოყენებული ლიტერატურა
**სარალიძე, ა.,* „თბილისის ხიდები“, გვ. 9-10, „ტფილისის ჰამქარი“, თბილისი, 2012
**კვირკველია, თ.*, „ძველთბილისური დასახელებანი“, „საბჭოთა საქართველო“ თბილისი, 1985

კატეგორია:თბილისის ხიდები
ველეიუს პატერკულუსი

**ველეიუს პატერკულუსი** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 19 — გ. დაახლ. ახ. წ. 31) — რომაელი ისტორიკოსი. დაიბადა კამპანიაში, ეკუთვნოდა მხედართა წოდებას, მისი წინაპრები ჰანიბალის ომიდან ფიგურირებდნენ როგორც რომაული ორიენტაციის პროვინციალები და მის მსგავსად იდგნენ სამხედრო სამსახურში. ეკავა სამხედრო ტრიბუნის თანამდებობა. იყო იმპერატორ ტიბერიუსის ლეგატი. ახ. წ. 15 წელს გახდა პრეტორი. იყო ოქტავიანე ავგუსტუსის შვილიშვილის, გაიუსის, მხლებელი აღმოსავლეთ პროვინციებში. 

ველეიუს პატერკულუსი რომაულ ისტორიაში შევიდა ორ წიგნად დაწერილი „რომის ისტორიით“(Historia Romana). „რომის ისტორია“  მოიცავს პერიოდს ტროის ომიდან ახ. წ. 29 წლამდე, ლივიას (ავგუსტუსის მესამე ცოლის) სიკვდილამდე. თუმცა ისტორიკოსებისთვის უფრო მნიშვნელოვანია ნაშრომში გადმოცემული ისტორია ძვ. წ. 44 წელს კეისრის მკვლელობიდან ახ. წ. 14 წელს ავგუსტუსის გარდაცვალებამდე. მცირე მოცულობის მიუხედავად, ველეიუსს გადმოცემული აქვს რომის ისტორია ლეგენდარული პერიოდიდად იმპერატორ ტიბერიუსამდე. მისი აზრით, ისტორიის წარმართველი არის გამოჩენილი პიროვნება. ამ იდეის გათვალისწინებით, „რომის ისტორია“ რომის იმპერატორების ქება-დიდების ხასიათს ატარებს. პატერკულუსი უმაღლეს შეფასებას აძლევს იულიუს ცეზარის, ავგუსტუსისა და ტიბერიუსის მოღვაწეობას. 

## ლიტერატურა
* ქავთარია გ., რომის ისტორია, ტ. I, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2016, გვ. 29-30.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ველეიუს პატერკულუსი: რომის ისტორია (ლათინური ორიგინალი, ინგლისური თარგმანი)
* Livius.org: Marcus Velleius Paterculus

კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 10-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 30-იანები
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
ხევსურული სახლი

**ხევსურული სახლი** — საცხოვრებელი სახლი გავრცელებული პირიქითა და პირაქეთა ხევსურეთის სოფლებში.

აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში საცხოვრებლის ერთი ყველაზე გავრცელებული ტიპთაგანია ციხე-სახლი, რომელიც ახლოს დგას სვანეთისა და მთის რაჭის ციხე-სახლებთან. ერთმანეთთან უფრო ახლოა ხევსურეთისა და თუშეთის ციხე-სახლები, რამდენადმე განსხვავებულია ხევისა და მთიულეთის სახლებისაგან.

## პირიქითა ხევსურეთი
პირიქითა ხევსურეთში ციხე-სახლს **ქვითკირი** ეწოდება. იგი ოთხსართულიანია. სართულები ერთმანეთს მისადგმელი კიბით და ჭერში დატოვებული ასაძრომებით („საკვამით“) უკავშირდება. ყოველ სართულში თითო ოთახია, ოთახებს სარკმლები არ აქვს და მათ მაგივრობას სათოფურები სწევს, ამიტომ ყველა სადგომი ბნელია. სახლის ორი სართული საქონლისთვისაა განკუთვნილი. სულ ქვემოთა („ძირისთვალი“) საძროხეა, მეორე — საცხვარე. მესამე და მეოთხე სართულები საცხოვრებელია. მესამე სართულში („შუათვალი“) გამართული იყო კერა. მეოთხე სართულს — ზედათვალს ოთხივე კედელზე, გარედან მიშენებული აქვს სათოფურებიანი ჩარდახი. სართულშუა გადახურვა და სახურავი ბრტყელია.

## პირაქეთა ხევსურეთი
პირაქეთა ხევსურეთში გავრცელებულია ტერასისებრი სახლების სხვადასხვა ვარიანტი, რომელიც სვანეთისა და მთის რაჭისაგან განსხვავებით, ხევსურეთში, მთიულეთსა და ხევში გვხვდება. ასეთ სახლებში ზედა სართულის ფასადი, ქვედა სართულის ფასადთან შედარებით, უკანაა დახეული, რის გამოც ქვედა სართულის ბანი ზედა სართულისათვის ტერასას წარმოადგენს. ტერასისებრი ტიპის ნაგებობაა კალოიანი სახლი. იგი უმეტესად სამსართულიანია. ხშირად აშენებულია ფერდობზე, რის გამოც სართულების ნაწილი მიწაშია შეჭრილი. პირველი სართული („სახლი“) ჯალაბობისა და პირუტყვისათვისაა განკუთვნილი. აქ ერთმანეთისგან დაწნული კედლებით გამოყოფილია: საცხოვრებელი ნაწილი, საძროხე, პროდუქტების დასამზადებელი ოთახი („სენე“) და სამეურნეო დანიშნულების სხვა ოთახები. მეორე სართული („ჭერხო“) მამაკაცთა სადგომია და ადამიანის და საქონლის საკვების საცავი, მესამეზე ე. წ. მაღალი ბანია, სადაც ზამთრობით ყინულზე პურს ლეწავენ. აქვეა, ბანის უკან „დაფარული კალო“ — ფარდული ბარგის (საჭურველის, იარაღის) შესანახად.

საცხოვრებელი პირობებისა და სამეურნეო საქმიანობის მოხერხებულობის მხრივ, კალოიანი სახლი, ციხე-სახლთან შედარებით, რა თქმა უნდა წინ გადადგმული ნაბიჯია, მაგრამ აქ გამოთიშულია თავდაცვის ფუნქცია.

ხევსურეთში გავრცელებულია ასევე საბძლური სახლი. ესაა დამხმარე ნაგებობა, რომელსაც იყენებდნენ მსხვილფეხა საქონლის შესაფარად. სახელდობრ, როდესაც კალოიანი სახლის ჭერხოში საქონლის საკვები გამოიცლეოდა, ხევსური თავის საქონელთან ერთად საბძლურ სახლში გადადიოდა, რომელიც სოფლის განაპირას ჭალაში იდგა. საბძლური სახლი ქვისაა, ერთსართულიანი, აქვს ორკალთა სახურავი.

ხევსურეთში გვხვდება სოფლები, რომლებშიც ცალკეული სახლები იმდენად მჭიდროდაა შეჯგუფული, რომ მეკომურების გარჩევაც შეუძლებელია. შუა საუკუნეების საქართველოს მთიანეთის სამშენებლო ხელოვნების შესანიშნავი ძეგლია ციხე-სოფელი შატილი, რომელიც პირიქითა ხევსურეთში, საქართველო-ინგუშეთის საზღვარზე მდებარეობს. სოფელი ერთიან ბლოკადაა გადაქცეული და ერთ მთლიან ციხეს წარმოადგენს. სახლები ძელებისგან შეკრული ფიცარნაგებით — გადასასვლელებით იყვნენ დაკავშირებული, რომელთა მეშვეობით, მტრის შემოჭრის შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო მთელი სოფლის შემოვლა.

## ლიტერატურა
გიანენდრა

**გიანენდრა ბირ ბიკრამ შაჰ დევი** (; Jñānendra Śāh; დ. 7 ივლისი, 1947, კატმანდუ, ნეპალი) — ნეპალის მე-12 და უკანასკნელი მეფე 2001-2008 წლებში. განეკუთვნება შაჰების დინასტიას.  

## ბიოგრაფია 
გიანენდრა დაიბადა 1947 წლის 7 ივლისს კატმანდუში, მეფე მაჰენდრა ბირ ბიკრამ შაჰისა და დედოფალ ინდრას ოჯახში. 1966 წელს დაამთავრა დარჯილინგის (ინდოეთი) წმინდა იოსების კოლეჯი. 1969 წელს კი — კატმანდუს უნივერსიტეტი. 1986-1991 წლებში ხელმძღვანელობდა ლუმბინის რაიონის განვითარების ფონდს.

2001 წელს პრინცმა დიპენდრამ მოკლა მამა და ძმა და დაიკავა ნეპალის მეფის ტახტი, რის შემდეგაც სიცოცხლე დაასრულა თვითმკვლელობით. ტახტი კი დაიკავა გიანენდრამ. 2008 წელს ქვეყნის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა მონარქიის გაუქმებას. ნეპალი გამოცხადდა რესპუბლიკად. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Unofficial translation of the commission report on the palace incident 
*
*King of Nepal is stoned by crowd. BBC 16 February 2007
*
*Nepal News Feed - News Headlines 

კატეგორია:ნეპალის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მეჩი

**მეჩი** (ნეპალ. मेची नदी, ) — სასაზღვრო მდინარე ნეპალისა და ინდოეთის ტერიტორიაზე. მდინარე მაჰანანდას შენაკადი. სათავეს იღებს ჰიმალაის მთებში, ნეპალში, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე.

## რესურსები ინეტრნეტში 
*მეჩი geographic.org-ზე

კატეგორია:ნეპალის მდინარეები
შუაფხოს საჯარო სკოლა

**შუაფხოს საჯარო სკოლა** — საჯარო სკოლა სოფელ შუაფხოში.  შუაფხოს საჯარო სკოლაში ამჟამად სწავლობს 17 მოსწავლე.  ასწავლის 12 მასწავლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სსიპ - დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუაფხოს საჯარო სკოლა 

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სკოლები
გერმანიის ტელეკომი

მინი|220პქ|ოფიციალური ლოგო
**გერმანიის ტელეკომი**  () — ევროპის უმსხვილესი და მსოფლიოში სიდიდით მესამე გერმანული სატელეკომუნიკაციო კომპანია. მისი სათაო ოფისი მდებარეობს ბონში.

Deutsche Telekom AG ჩამოყალიბდა 1996 წელს, როგორც ყოფილი სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მონოპოლია. 

2013 წლის 31 დეკემბრამდე კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი იყო რენე ობერმანი. 2014 წლის 1 იანვრიდან კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორია ტიმოთე ჰოტგესი.

## საქმიანობა
"Deutsche Telekom AG" ემსახურება 90 მილიონზე მეტ აბონენტს. თანამშრომელთა საერთო რაოდენობა - 234.89 ათასი ადამიანი (2005 წლის სექტემბერში - 243 ათასი.)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:გერმანიის კომპანიები
იოზუა კიმიხი

**იოზუა კიმიხი** (; დ. 8 თებერვალი 1995, როტვაილი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი. მიუნხენის ბაიერნის ნახევარმცველი და მცველი.

## საკლუბო კარიერა
### ბაიერნი 
2015 წლის 2 იანვარს ცნობილი გახდა,რომ კიმიხი ზაფხულიდან დაიწყებდა „ბაიერნში“ თამაშს. ამავე წლის 1 ივლისს „შტუტგარტმა“ გამოისყიდა კიმიხი და მალევე მიჰყიდა „ბაიერნს“. მოთამაშემ „ბაიერნთან“ 5–წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. 2015 წლის 12 სექტემბერს ჯოშუა „ბაიერნის“ დებიუტანტი იყო,მან „აუსბურგის“ წინააღმდეგ თამაშში, რომელიც დასრულდა ანგარიშით 2:1, ითამაშა ფილიპ ლამის მაგივრად. 2015 წლის 16 სექტემბერს კიმიხს აქვს დებიუტი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე ჩემპიონთა, სადაც ის საბერძნეთის „ოლიმპიაკოსის“ წინააღმდეგ თამაშში 
76–ე წუთზე შეხვედრაში, ჩაბი ალონსოს შეეცვალა.

## მიღწევები 
### საკლუბო
20x20პქ ბაიერნი
* გერმანიის საფეხბურთო ბუნდესლიგა: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020-21, 2021-22, 2022-23, 2024-25
* გერმანიის საფეხბურთო თასი: 2015–16, 2018–19, 2019–20
* გერმანიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2025
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2019–20
* უეფა-ს სუპერთასი: 2020
* ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2020

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფოსო (მხარე)

მინი|ვახუშტის რუკაზე ფოსო წარმოდგენილია ჯავახეთთან ერთად.
**ფოსო**, *ჩუღურეთი* — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, წარმოადგენდა კარწახის ტბის გარშემო არსებულ ტაფობს. იგი ემიჯნება ჯავახეთის წყალის აუზს და ქმნის დამოუკიდებელ ორგანიზმს. ფოსოში იდგა ჯავახეთის წყაროსთავის ტაძარი, რომელიც აღნიშნული რეგიონის საეპისკოპოსო კათედრას წარმოადგენდა.

ფოსოს ჩრდილოეთიდან საზღვრავდა ჯავახეთი-ფოსოს შორის წყალგამყოფი ზოლი, დასავლეთით მტკვარი, აღმოსავლეთით ყარსის მთები და სამხრეთით კანიონი სადაც ქაჯის ციხეა განთავსებული.

„მესხური დავითნის ქრონიკაში“ ფოსო აქტიურ მოქმედებათა ობიექტია: „*კოკოლა თავის ძმის-წულსა და ბატონს მანუჩარს შემოჰფიცა, ქაჯის-ციხე უკმოუჭირა, მერმე ფიცი გაუტეხა...*“, „...*გავილაშქრეთ ენკენისთუს ნახევარს და ქაჯის-ციხეს მივადეგით*...“, „*ბატონი მანუჩარ ჯავახეთს წავიდა, ფოსო და ჯავახეთი დაარბივა, და გურჰაქს ქაჯისციხე გაუბარაქიანა*...“.

როგორც ჩანს ფოსოს პროვინცია ძველად მჭიდროდ ყოფილა დასახლებული, ამჟამად კი რამდენიმე მცირედ დასახლებული სოფელიღა შემორჩა. მის დაცემებზე ცნობებს იძლევა „მესხური დავითნის ქრონიკა“.

## ლიტერატურა
* ვ. ბატონიშვილი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფ., 1904, გვ. 217

კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
X-Play

**X Play** (ადრე **GameSpot TV** და **Extended Play**)  — სატელევიზიო პროგრამა ვიდეო თამაშების შესახებ, რომელიც ცნობილია მისი მიმოხილვებით. პროგრამა სხვადასხვა სატელევიზიო არხების მეშვეობით გადაიცემოდა რამდენიმე ქვეყანაში, ესენია: G4 (აშშ), G4 Canada (კანადა), FUEL TV (ავსტრალია), Ego (ისრაელი), GTX (იტალია), MTV (რუსეთი) და Solar Sport (ფილიპინები). 2012 წელს ცნობილი გახდა, რომ შოუ 2012 წლის შემდეგ შეწყვეტდა მაუწყებლობას. ფინალური ერთსაათიანი სერია გადაიცა 2013 წლის 23 იანვარს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* *X-Play* microsite to celebrate show re-launch 
* *X-Play*-ის მიმოხილვების მონცემთა ბაზა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:X-Play
კატეგორია:TechTV
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კულტურა
კატეგორია:სატელევიზიო პროგრამები ვიდეო თამაშების შესახებ
კატეგორია:G4-ის სატელევიზიო სერიები
კატეგორია:1990-იანი წლების ამერიკული სატელევიზიო სერიები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული სატელევიზიო სერიები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი სატელევიზიო პროგრამები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა
ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკი

**ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკი** (რუს. Амгу́ньский исправи́тельно-трудово́й ла́герь, შემოკლ. Амгуньла́г - *ამგუნლაგი* — ქვეგანყოფილება, რომელიც მოქმედებდა სსრკში შრომით-გასწორების დაწესებულებებში. 
## ისტორია 
ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკი შეიქმნა 1946 წელს. საბჭოთა შრომით-გასწორების ამ ბანაკში მთავრი სამმართველო მდებარეობდა სოფლური ტიპის დასახლებაში „სტარტი“ (ხაბაროვსკის მხარე), მოგვიანებით კი ხურმულის სადგურზე შორეული აღმოსავლეთის რკინიგზისა. (დღესდღეობით ამავე სახელწოდების დასახლება სახელად „ხურმული“ მდებარეობს ხაბაროვსკის მხარეში).  

ადამიანების მაქსიმალური ერთდროული რაოდენობა სასჯელაღსრულების ამ დაწესებულებაში 6 500 კაცი იყო.
 
ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკი გაუქმებული იქნა 1947 წელს.

## საწარმო 
ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკის მთავარ საწარმოო საქმიანობას წარმოადგენდა ბაიკალ-ამურის მაგისტრალის რკინიგზის გაყვანა-დაგება ამურის კომსომოლსკ-ურგალის მონაკვეთზე. 

## ბმული 
* მთავარი ქრონოლოგიური და ტექნიკური მონაცემები ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკის შესახებ

კატეგორია:გულაგის ბანაკები
კატეგორია:ხაბაროვსკის მხარის ისტორია
რათუა-ხოლა

**რათუა-ხოლა** (ნეპალ.रतुवा खोला) — მდინარე ნეპალის აღმოსავლეთ ნაწილში. სათავეს იღებს სივალიკის მთებში (ნეპალში) და ჩაედინება მდინარე კანკაიში.

## ლიტერატურა 
*
*

კატეგორია:ნეპალის მდინარეები
კანკაი

**კანკაი** (ცნობილი როგორც კანკაი მაი; ნეპალ. कन्काई नदी, ) — ტრანსსასაზღვრო მდინარე ინდოეთისა და ნეპალის ტერიტორიაზე. მდინარე მაჰანანდის შენაკადი. 

სიგრძე დაახლოებით 180 კმ, აუზის ფართობი 1148 კმ². სათავეს იღებს მაჰაბარატის მთებში, ნეპალში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 3200 მეტრზე.

მდინარის სახელი კანკაი, წარმოიშვა სანსკრიტული სიტყვისგან KANAKA, რაც ოქროს ნიშნავს. დიდი ხნის წინ ერთ-ერთი წმინდანი მედიტაციის მიზნით დასახლდა მდინარის ახლოს. ერთხელ წმინდანმა წყალში შენიშნა ოქროს ქვები, ამიტომ ამ მდინარეს დაარქვეს „კანაკავატი მაი“ ანუ „ღმერთები ოქროთი“.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
კატეგორია:ნეპალის მდინარეები
თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთარი

**თბილისის ვიალეთის დიდი დავთარი** (თაჰრირ დევთერ; ) — 1728 წელს, ოსმალობის პერიოდში ოსმალო მოხელეთა მიერ ფისკალური მიზნით შედგენილი ქართლის სამეფოს აღწერის დავთარი.
 
„დავთარში“, რომელიც წარმოდგენილია ორ წიგნად, აღნუსხულია 1600-მდე ერთეული. ორივე იწყება აღწერილი სოფლების სახელთა სარჩევით.
* წიგნი I მოიცავს გორის ყაზას დაქვემდებარებულ საციციანოს (34 სოფ.), პეტრეს (41 სოფ.), საამილახოროს (163 სოფ.), არაგვისა და ქსნის (52 სოფ.) ნაჰიეებს, მუხრანის ლივას (45 სოფ.), თრიალეთის ყაზას (83 სოფ.), გომარეთს (17 სოფ.), გუჯარეთს (16 სოფ.), ყაიყულის (51 სოფ.), ავლაბრის (12 სოფ.) ნაჰიეებს;
* წიგნი II – საბარათიანოს (524 სოფ.), ბაიდრის (56 სოფ.), დემირჩი ჰასანლის (80 სოფ.) ნაჰიეებს, სომხითის ლივის (132 სოფ.), ტაშირის (47 სოფ.) და ფანბაკის ნაჰიეებს (91 სოფ.), აღჯაყალას ლივას (64 სოფ.), ინჯას (56 სოფ.), ჩოვდარის (64 სოფ.), აღსთა აბადის (76 სოფ.), თურქითის (34 სოფ.) ნაჰიეებს.

საძიებელს მოჰყვება ძირითადი ტექსტი – სოფლების და სხვა საგადასახადო პუნქტების სახელები, გადასახადის გადამხდელთა და კომლის უფროსთა საკუთარი და მამის სახელები, იშვიათად აღნიშნულია მათი ხელობასაქმიანობა. ჩამოთვლილია სოფლის მეურნეობის პროდუქტთა სახელები, გადასახადების სახეობები, მათი რაოდენობა და ღირებულება. მოცემულია შეწერილი გადასახადის ფულადი ჯამი. დავთარი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საკუთრივ თბილისის ისტორიის, გეოგრაფიის, ონომასტიკის, ეკონომიკის, ეთნოგრაფიული შედგენილობისა და საქალაქო ყოფის შესასწავლად. ქალაქი აღწერილია უბნებისა (ციხის რაბათი, თოფხანე, დაბაღხანე და სხვ.) და სამრევლოების (სიონი, ანჩისხატი, ვანქი, ფეთხაინი და ა.შ.) მიხედვით. თანაბრად განვითარებული ჩანს ვაჭრობა, მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა. აღნიშნულია მოხელეთა (მ. შ. ოსმალოთა) საქმიანობა და გასამრჯელოს ოდენობა. დავთარი ოსმალობის ხანის (1723–35) ქართლის სოც. ვითარების, ეკონომიკის, ტოპონიმიკის, ეთნიკური შედგენილობისა, კონფესიური ვითარებისა და სხვათა შესასწავლად მნიშვნელოვანი წყაროა. დავთარი დაცულია თურქეთის პრემიერ-მინისტრის სამმართველოს არქივში.

## ლიტერატურა 
*ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002
* Тифлис Əjaлетинин Муфəссəл Дəфтəри (Борчалы вə Газах, Кириш, терҹумə вə гəjдлəрин муəллифи Шаhин Мустафаjев), Бакы, 2001;
*1728 წლის თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთარი. ოსმალური ტექსტის ფაქსიმილე ქართული თარგმანით გამოსცეს ს. ჯიქიამ და ნ. შენგელიამ, წგ. 1, თბ., 2009 
*1728 წლის თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთარი. ოსმალური ტექსტის ფაქსიმილე ქართული თარგმანით გამოსცეს ს. ჯიქიამ და ნ. შენგელიამ, წგ. 2, თბ., 2010 

კატეგორია:თბილისის ისტორია
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დავთრები
Official PlayStation Magazine (ირლანდია)

***Official PlayStation Magazine (ირლანდია)*** — ყოფილი ირლანდიური ყოველთვიური ვიდოე თამაშების ჟურნალი, რომელსაც გამოსცემდა კომპანია TP Mdia. პირველი ნომერი გამოვიდა 2000 წლის მაისის თვეში.

კატეგორია:გაუქმებული კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:ირლანდიური გაუქმებული ჟურნალები
კატეგორია:ირლანდიური ჟურნალები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ვიდეო თამაშების ჟურნალები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:ყოველთვიური ჟურნალები
კატეგორია:PlayStation-ის ჟურნალები
კლოდია პულქრა

**კლოდია პულქრა** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 54) — წარჩინებული რომაელი ქალბატონი, მომავალი იმპერატორის, ავგუსტუსის პირველი ცოლი. სახალხო ტრიბუნის, პუბლიუს კლოდიუს პულქერისა და ფულვიას ქალიშვილი. ეს უკანასკნელი, მოგვიანებით, ცოლად გაჰყვა მარკუს ანტონიუსს და კლოდიაც მისი გერი გახდა. კლოდიას ჰყავდა ორი ნახევარძმა: მარკუს ანტონიუს ანტილუსი და იულუს ანტონიუსი. 

მარკუს ანტონიუსი ფულვიას მესამე ქმარი იყო. იგი, კლოდიუს პულქერის მსგავსად, მოხარული იყო მიეღო ფულვიას ფული, რაც მას კარიერულ წინსვლაში დაეხმარებოდა. ძვ. წ. 44 წლის 15 მარტს კეისრის მკვლელობის შემდეგ, ანტონიუსმა ოქტავიანესა და ლეპიდუსთან ერთად მეორე ტრიუმვირატი ჩამოაყალიბა და პროსკრიფციები გამოსცა. პოლიტიკური ალიანსის განსამტკიცებლად, ფულვიამ ახალგაზრდა ოქტავიანეს ცოლად შესთავაზა კლოდია, ლეპიდუსმა კი თავისი ცოლის დისშვილი სერვილია. საბოლოოდ, ოქტავიანემ კლოდია აირჩია. 

მათი ქორწინების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი და კლოდიას შესახებაც მხოლოდ მცირე ინფორმაციაა შემორჩენილი. როდესაც ოქტავიანემ კლოდიასთან განქორწინება ითხოვა, ფულვიამ მოქმედებაზე გადასვლა გადაწყვიტა. მან თავის მაზლთან, ლუციუს ანტონიუსთან ერთად, იტალიაში რვა ლეგიონი შეკრიბა ანტონიუსის უფლებებისათვის ოქტავიანესთან საბრძოლველად, რაც, მოგვიანებით, პერუზიის ომის სახელით გახდა ცნობილი. ფულვიასა და ანტონიუსის არმიამ მცირე დროით რომის დაკავებაც კი მოახერხა, მაგრამ, საბოლოოდ, პერუზიისაკენ (თანამედროვე პერუჯა) დაიხია. ოქტავიანემ ისინი ძვ. წ. 41-40 წლების ზამთარში ალყაში მოაქცია და შიმშილობის შედეგად, აიძულა დანებებოდნენ. ფულვია სიკიონში გადაასახლეს, სადაც იგი უეცარი დაავადებით გარდაიცვალა. ოქტავიანე გაეყარა კლოდიას, რათა დაქორწინებულიყო სკრიბონიაზე, რომელმაც მას ერთადერთი შვილი, იულია გაუჩინა. მისი ქორწინება კლოდიასთან ძალაში შესული არც არასდროს ყოფილა. ოქტავიანემ იგი დედამისთან დააბრუნა წერილითურთ, სადაც ფულვიას აუწყებდა, რომ მისი ქალიშვილი „ხელუხლებელი“ იყო.

კლოდია პულქრას შემდგომი ბედი უცნობია.

## ლიტერატურა
* Jochen Bleicken: *Augustus*. Fest, Berlin 1998, S. 141 und 706–707, ISBN 3-8286-0027-1. 
* Stein: *Claudius 390*. In: *Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft*. Bd. III 2, Stuttgart 1898, Sp. 2886f. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Клодия Пульхра 

## სქოლიო
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 50-იანები
კატეგორია:ოქტავიანე ავგუსტუსი
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
Rock, Paper, Shotgun

**„Rock, Paper, Shotgun“** () — ვიდეო თამაშების ბლოგი, რომელიც აქვეყნებს სიახლეებს, მიმოხილვებს, რევიუებს, ინტერვიუებსა და ანალიტიკურ სტატიებს. იგი, ძირითადად, მოიცავს პერსონალურ კომპიუტერულ თამაშებს. მისი ავტორები არის ალეკ მირი, ჯიმ როსინოლი, ჯონ უოლკერი და წარსულში კირენ გილენი და კუინტინ სმითი. დაარსდა 2007 წლის 13 ნოემბერს, ხოლო 2010 წელს გახდა „Eurogamer“-ის პარტნიორი ვებსაიტი. 

„Rock, Paper, Shotgun“ არის საკმაოდ ავტორიტეტული საიტი ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკაში, რომლის რესურსებსაც იყენებენ სხვადასხვა საიტები თუ წყაროები..

## ისტორია
ბრიტანული საიტი „Rock, Paper, Shotgun“ გაეშვა 2007 წლის 13 ივლისს კირონ ჯილენის, ალეკ მირის, ჯიმ როსინოლისა და ჯონ უოლკერის მიერ. 2010 წელს გილენმა დატოვა საიტი და მის ნაცვლად მოვიდა კუინტინ სმითი..

2010 წლის აგვისტოში „Rock, Paper, Shotgun“ შეიყვანეს 6 საუკეთესო ვიდეო თამაშების ბლოგებს სიაში და გადაეცა „Games Media Award“-ის ჯილდო.

## ავტორები
დღესდრეობით საიტს ჰყავს 8 ძირითად ავტორი:

*ალეკ მირი — ვიდეო თამაშების ჟურნალისტი, რომელიც ადრე მუშაობდა გაზეთ „The Independent“-ში.
*ჯიმ როსინოლი — ვიდეო თამაშების ჟურნალისტი და ავტორი.
*გრეჰემ სმითი — ვიდეო თამაშების ჟურნალისტი და „PC Gamer“-ის ყოფილი რედაქტორი. შემოუერთდა 2014 წელს.
*ემილი გერა — ვიდეო თამაშების ჟურნალისტი. შემოუერთდა 2015 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ბლოგები
კატეგორია:2007 წელს დაარსებული საიტები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ბლოგები
Cheat Code Central

***Cheat Code Central*** (შემოკლებით ***CCC***, ***CheatCC***) არის ვიდეო თამაშების ვებსაიტი, სადაც, ძირითადად, თავსდება დიდი ოდენობთ ჩიტ-კოდები. იგი, ასევე აქვეყნებს მიმოხილვებს, პრევიუებს, სიახლეებს და სხვადასხვა სტატიებს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიიდან. საიტს სფლობს დევიდ ელისონი. გაეშვა 1997 წლის 9 მაისს. 2006 წლის შუა პერიოდში საიტს ყოველთვიურად სტუმრობდა 3 მილიონი ვიზიტორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების განხილვების საიტები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიახლეების საიტები
კატეგორია:ონლაინ თამაშების მონაცემთა ბაზები
კატეგორია:ამერიკული საიტები
კატეგორია:1997 წელს დაარსებული ვებსაიტები
თურქული სახელმწიფოების ორგანიზაცია

**თურქული სახელმწიფოების ორგანიზაცია** ან სრულად **თურქულენოვანი სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭო** (; ; ; ; ) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც მოიცავს ზოგიერთ თურქულ ქვეყანას. იგი დაფუძნდა 2009 წლის 3 ოქტომბერს ნახიჩევანში. გენერალური სამდივნოთი სტამბოლში, თურქეთი. წევრი ქვეყნებია: აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი და თურქეთი. დარჩენილი ორი თურქულენოვანი ქვეყანა, თურქმენეთი და უზბეკეთი, არ არიან ოფიციალურად საბჭოს წევრები, მათი ნეიტრალური პოზიციიდან გამომდინარე; თუმცა, ისინი მომავალში შესაძლოა გახდნენ საბჭოს წევრები. საბჭოს შექმნის იდეა ეკუთვნის ყაზახეთის პრეზიდენტს ნურსულთან ნაზარბაევს, 2006 წელს.

## ისტორია 
საუკუნეების განმავლობაში, თურქები გლობალური ისტორიის ფორმაში გააჩნდათ საკუთარი კონკრეტული გზა. მათ ჩამოაყალიბეს და მართავდნენ მრავალ იმპერიას და სახელმწიფოს, რომლებიც ფართობით გადაჭიმული იყო ევროპიდან ინდოეთამდე. დღეს, თურქულენოვანი სახელმწიფოები შევიდნენ მჭიდრო თანამშრომლობის ფაზაში, რომელიც გულიხმობს ძლიერი ურთიერთობების მშენებლობას და მათი საერთო მომავალის ერთად დაგეგმარებას. ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევა თურქულენოვანი სახელმწიფოების თანამშრომლობის, ისევე როგორც შეუცვლელი წინაპირობა მისი მომავალი განვითარების, არის თურქულენოვანი სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭოს შექმნა. თურქული საბჭო სამთავრობათაშორისო ორგანიზაციაა, რომლის ძირითადი მიზანია ყოვლისმომცველი თანამშრომლობის ხელშეწყობა თურქულენოვანი სახელმწიფოებს შორის.

## საერთაშორისო თანამშრომლობა 
თურქული საბჭო დამკვირვებელია ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციაში. ორგანიზაციამ, ასევე მიმართა დამკვირვებლის სტატუსის მისაღებად გაეროსა და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციას. გარდა ამისა, თურქული საბჭოს აქვს მჭიდრო პარტნიორული ურთიერთობა ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციასთან.

## წევრები 
## სამომავლო წევრები 
## ღონისძიებები 
## საბჭოს გენერალური მდივნები სია 
## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
სამგორი

**სამგორი** — ისტორიული უბანი თბილისში.
 
სამგორი მდებარეობს იქ, სადაც ძველად მუხროვანის მეურნეობა იყო. მას შემდეგ, რაც 1951 წელს ივრის წყალი, სამგორის არხით თბილისისაკენ გამოუშვეს და ე.წ. თბილისის ზღვა შეიქმნა, სამგორი სხვადასხვა დასახლებას უწოდეს და მათ შორის თბილისის ერთ-ერთ ახალ დასახლებას, რომელიც ყოფილ საქარხნო ადმინისტრაციულ რაიონში შედიოდა. ტოპონიმის წარმოქმნის თაობაზე ერთ-ერთი თქმულება მოგვითხრობს, რომ ვახტანგ გორგასალის წინამძღოლობით ქართველთა ლაშქარმა სასტიკად დაამარცხა შემოსეული სპარსელები, ბევრი ქართველი შეეწირა ამ ბრძოლას. გამარჯვებულმა დაღუპული თანამოლაშქრენი სამ საფლავში ჩააწვინეს და შემდეგ ყოველმა მეომარმა თითო მუჭა მიწა მიაყარა მათ. აქედან წარმოიშვა სამი გორა და მათ შორის მდებარე ველს სამგორი უწოდეს.

1970 წელს სამგორის მოსახლეობა შეადგენდა 12271 ადამიანს.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის უბნები
ლაზარე (ამინდის ღვთაება)

**ლაზარე** — დარისა და ავდრის წარმართული ღვთაება (არა სახარების ლაზარე, მარიამისა და მართას ძმა, რომელიც მოკვდა და იესო ქრისტემ გააღვიძა; არც ლუკას სახარების იგავის გმირი, კათოლიკეთა რწმენით სნეულთა შემწე (ლუკა, 16, 19), რომელმაც მისცა სახელი ლაზარეთს).

საქართველოში ლაზარე, როგორც ამინდის ღვთაების კულტი, უფრო აღმოსავლეთში გავრცელდა, მაგრამ წვიმის მომყვან ლაზარეს საქართველოს ყოველ კუთხეში უმღეროდნენ გვალვიანობაში: „ლაზარე მოდგა კარსა, აბრიალებს თვალსა, მიდგა მოდგა თაროსა, დაემსგავსა მთვარესა“  და სხვა. მის სადიდებლად მართავდნენ დღეობას, ლაზარობას, რაც „ცის ნამის“, ტალახის გასაჩენად გარკვეულ ცერემონიას გულისხმობდა. ლაზარეს თიხის კერპს კარდაკარ დაატარებდნენ, ასველებდნენ და ამბობდნენ: „ახ, ლაზარე, ლაზარე, ცას ღრუბლები აშალე, ჩვენ დაგიკლავთ ციკანსა, შენ მოგვიყვან წვიმასა“ (ზოგჯერ ასეთივე „მეგობრული გარიგება“ ხდებოდა ელიასთან: „აღარ გვინდა გოროხი, ახლა გვინდა ტალახი“). თუ მომაბეზრებელი წვიმა გაგრძელდებოდა, მასვე შესთხოვდნენ, გორახი გააჩინე, ტალახი გააშრეო. სვანეთში ლაზარე არ იციან. იქ წვიმას იდლიანის მთის - ლუხუმის ან სხვა რომელიმე ტბის წყალში კატის ჩახრჩობით „იწვევდნენ“, ან ღრუბელთა ღმერთს შესთხოვდნენ: „ერე-მერე, დეცე მერე...“

## ლიტერატურა 
*ა. გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 1983, გვ. 270

კატეგორია:ქართული მითოლოგია
ვირჯინია რაჯი

**ვირჯინია ელენა რაჯი** (; დ. 18 ივლისი 1978, რომი, იტალია) — იტალიელი ადვოკატი და 2016-2021 წლებში რომის მერი. რაჯი წარმოადგენდა ანტიკორუფციულ ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობას (M5S) და იყო პირველი კანდიდატი ამ პარტიიდან და აგრეთვე პირველი ქალი, რომელიც აირჩიეს რომის მერად.

## ბიოგრაფია 
რაჯი დაიბადა და გაიზარდა რომის „Appio Latino“-ს რაიონში და სწავლობდა სამართალზე რომის ტრეს უნივერსიტეტში, "სასამართლო და არასასამართლო სამოქალაქო სამართლის" სპეციალიზაციით. რაჯი ადრე იყო ადგილობრივი რაიონის საბჭოს წევრი სანამ შევიდა „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობაში“, რომის XIV რაიონიდან 2011 წელს.

2013 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დროს, რაჯი იყო ერთ-ერთი „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ იმ ოთხი წევრიდან, რომლებიც აირჩიეს რომის საკრებულოში.

რაჯი და მისი პარტია გავიდა რომის მერის არჩევნებში პირველ ადგილზე კენჭისყრის პირველ ტურში (5 ივნისი 2016), რა დროსაც ქვეყნის მასშტაბით 35-ზე მეტი პროცენტი დააგროვა. რაჯი მეორე რაუნდი (19 ივნისი 2016) მოიგო 67,2 პროცენტით, რაც ნიშნავს 770,000 ამომრჩეველი მის მხარეს იყო. იგი რომის პირველი ქალი მერია.

### პირადი ცხოვრება 
რაჯი თავის ოჯახთან ერთად ცხოვრობს რომის *ოტავიას* რაიონში. ის M5S წევრი ანდრეა სევერინის (თანაპარტიელი) მეუღლეა, რომელთანაც მას ერთი შვილი ჰყავს (დ. 2009 წელს).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:იტალიელი ადვოკატები
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:რომის მერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
გარდაცვლილის საეკლესიო კრება

[მინი|გარდაცვლილის საეკლესიო კრება [ჟან-პოლ როლანის ნახატზე.]]
**გარდაცვლილის საეკლესიო კრება** — საეკლესიო კრება რომის ეკლესიაში 897 წელს, რომელიც გაიმართა პაპი სტეფანე VI-ის მიერ ყოფილი პაპის ფორმოზუსის გვამის გასასამართლებლად. მთავარი ბრალდება, რაც გვამს წაუყენეს, პორტოს საეკლესიო კათედრის რომში გადმოტანა იყო. გვამი საერო ტანსაცმლით შემოსეს, იმ ხელზე, რომლითაც ხალხს ლოცავდა, სამი თითი მოკვეთეს და დამარხეს. შემდგომ პაპმა სტეფანემ გვამი ამოათხრევინა და მდინარე ტიბრში გადააგდებინა. 

## ლიტერატურა
* მანანა ჯავახიშვილი, პაპობის ისტორია შუა საუკუნეებში, თბ., 2015.

კატეგორია:პაპობის ისტორია
კატეგორია:შუა საუკუნეები
ჭლოუს წარწერა

მინი|ჭლოუს წარწერა
**ჭლოუს წარწერა** — ქართული ასომთავრული რელიეფური წარწერა, მოთავსებული დიდი ზომის (100Х78Х8 *სმ*) ქვის ფილაზე, რომელიც აღმოჩნდა 1955 წელს სოფელ ჭლოუს ეკლესიის ნანგრევების გაწმენდისას. 

ინახებოდა დ. გულიას სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმში. ფილას გვერდებიდან და ზემოდან მოუყვება რელიეფური ჩარჩო, ხოლო მის ორსავე ზედა კუთხეში თითო რელიეფური პალმეტია გამოყვანილი. როგორც ფილის ქვემოთ ღია, შეუკრავი ჩარჩოდან ჩანს, მას ქვემოდან სხვა ფილა ჰქონია მიდგმული და, შესაძლოა, ორივე ერთად საფლავის ქვა იყო. ჩვენამდე მოღწეული ზედა ნახევარი გაპობილია ორ, თითქმის თანაბარ ნაწილად, ჩამომტვრეულია მისი ქვედა მარჯვენა კუთხე. წარწერა შესრულებულია დიდი ზომის ასოებით (სიმაღლე — 13-14.5 *სმ*), მეორე სტრიქონის შუაში — ხვეული დამწერლობით. მისი ტექსტი ასეთია: 

 

წარწერაში დასახელებული ოზბეგ დადიანი ერთი სვანური ისტორიული საბუთის მიხედვით, ალექსანდრე I დიდის ძის დემეტრე მეფის თანამედროვეა. მისი მეფობა 1445-1452 წლებით განისაზღვრება და ჭლოუს წარწერაც ამავე პერიოდით უნდა დათარიღდეს. წარწერის მიხედვით, XV საუკუნის შუა ხანებში აფხაზეთი ეკუთვნის დადიანს, ერთიანი საქართველოს მეფის ერთ-ერთ დიდმოხელეს (ერისთავთ ერისთავს და მანდატურთუხუცესს), ხოლო სოფელ ჭლოუს ეკლესია მისი სამარხიცაა. ენობრივად წარწერა გაუმართავია — მოხსენიებული პირის სახელი და მისი თანამდებობის აღმნიშვნელი ტერმინები სხვადასხვა ბრუნვაშია წარმოდგენილი, რაც დასავლეთ-ქართულიწერილობითი ძეგლების გარკვეულ ნაწილში „მეგრელიზმების“ შემოჭრის ერთ-ერთ ადრინდელ დასტურად  შეიძლება მივიჩნიოთ.

## ლიტერატურა
* ვ. სილოგავა, ქართული ენა (ენციკლოპედია), თბ., 2008
* ვ. სილოგავა, სვანეთის წერილობითი ძეგლები, I, თბ., 1986
* Х. С. Бгажба, Из истории письмености в Абхазии, Тб.,1964

კატეგორია:ქართული წარწერები
Smite

**SMITE** — ონლაინ ვიდეო თამაში, შექმნილი Hi-Rez Studios მიერ, Microsoft Windows-ის, PlayStation 4-ის და Xbox One–ის თვის. Smite-ში მოთამაშე ირჩევს ერთ გმირს ან ღმერთს ბერძნული, ეგვიპტური, რომაული, ინდური, სკანდინავიური, ჩინური, იაპონური ან მეზოამერიკული მითოლოგიიდან და იწყებს არენაზე ბრძოლას.

## თამაშის პროცესი 
მოთამაშეები ირჩევენ არენას, მოედანს სადაც გაიმართება ბრძოლა, ამის შემდეგ აირჩევენ გმირს ან ღმერთს, სხვადასხვა მითოლოგიიდან, რომლითაც ჩაერთვებიან ბრძოლაში, არჩეულ არენაზე. იქმნება ორი დაპირისპირბული ჯგუფი. ყოველ მოთამაშეს თამაშის დაწყებისას ეძლევა ოქრო (ჩვეულებრივ 1,500) რომ იყიდოს საწყისი ნივთები,  რომლებიც აძლიერებენ არჩეული ღმერთის შესაძლებლობებს. მოთამაშის მიზანია გაანადგუროს მტრის კოშკები, ფენიქსები და ბოლოს ტიტანი, ჯგუფი, რომელიც მტრის ტიტანს გაანადგურებს გამარჯვებული გახდება. მოთმაშე რომელიც თამაშს დატოვებს ავტომატურად დეზერტირი ხდება და რამდენიმე საათით ეზღუდება თამაშის შესაძლებლობა. 

თამაშის დროს ხელმისაწვდომია საერთო ხმოვანი და ბეჭდური ჩათი ჯგუფის წევრებისათვის.    

## კრიტიკოსების შეფასება 
გამოსვლის შემდეგ თამაშმა მიიღო საკმაოდ კარგი შეფასება კრიტიკოსებისგან.  თამაში ფლობს 83 ქულას Metacritic–ზე და 87.62%–ს GameRankings–ზე,

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:2014 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი თამაშები
კატეგორია:კიბერსპორტის თამაშები
კატეგორია:Free-to-play თამაშები
კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები
კატეგორია:MOBA
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:Unreal Engine-ის თამაშები
კატეგორია:ეგვიპტურ მითოლოგიაზე დაფუძნებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:იაპონური მითოლოგიაზე დაფუძნებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგიაზე დაფუძნებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
RPGamer

***RPGamer*** არის ვებსაიტი ვიდეო თამაშების შესახებ, რომელიც, ძირითად, ორიენტირებული არის როლურ თამაშებზე. იგი აქვეყნებს სიახლეებს, მიმოხილვებს, პრევიუებსა და ინტერვიუებს. დაარსდა 1995 წელს ენდრიუ ვესტალის მიერ და თავდაპირველი სახელწოდება იყო *UnOfficial SquareSoft HomePage* *(UOSSHP)*. 1997 წელს საიტმა იცვალა სახელი და დაერქვა *Square.Net*. მოგვიანებით დაიხურა გარკვეული მიზეზების გამო, ხოლო 1998 წლის 11 მარტს საიტი კვლავ აღდგა *RPGamer*-ის სახელწოდებით და ძირითად თემად იქცა როლური თამაშები.

## რესურსები ინტერნეტში
*RPGamer
## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების განხილვების საიტები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიახლეების საიტები
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული ვებსაიტები
ბნელი საუკუნეები

**ბნელი საუკუნეები** () — პერიოდი რომის ეკლესიის ისტორიაში IX საუკუნის შუა ხანებიდან XI საუკუნის შუა ხანებამდე, როდესაც 80 წლის მანძილზე 25 პაპი გამოიცვალა. ამ პერიოდის პაპებს „ცუდ პაპებს“ უწოდებენ. ამ დროს მათი ავტორიტეტი დაცემულია და გაძლიერებულია სპოლეტოსა და ტოსკანის არისტოკრატიული პარტიები. ისინი თავად ნიშნავდნენ პაპებს. ამ პერიოდში პაპობა ყიდვა-გაყიდვის საგნად იქცა.

ამ პერიოდში პაპ სტეფანე VI-ის მიერ ჩატარდა „გარდაცვლილის საეკლესიო კრება“, რომელზეც ყოფილი პაპის, ფორმოზუსის გვამზე სასამართლო გაიმართა. გასამართლების შემდეგ ყოფილი პაპი ამოთხარეს და ის მდინარე ტიბრში გადააგდეს. თავის მხრივ, სტეფანე VI 897 წელს ციხეში ჩააგდეს და შემდეგ დაახრჩვეს. 897-903 წლებში შვიდი პაპი ცვლიდა ერთმანეთს, რომლებიც ძალადობრივი სიკვდილით მოკლეს. პაპმა სერგიუს III-მ ციხეში დაახრჩო მისი ორი წინამორბედი პაპი.
 
X საუკუნის დასაწყისში რომს მართავენ პაპის ხაზინადარ თეოფილაქტეს ოჯახის ქალები: მეუღლე თეოდორა, ქალიშვილი მაროცია და შვილიშვილი თეოდორა უმცროსი. პაპ სერგიუს III-ის დროს ამ ოჯახს დიდი გავლენა ჰქონდა პაპზე. მაროციამ იოანე X გაუშვა და პაპის ტახტზე საკუთარი შვილი 18 წლის იოანე XI აიყვანა, რომელიც პაპ სერგიუს III-სგან ჰყავდა. თუმცა, მაროციას უკანონო ვაჟიმა ალბერიხ სპოლეტოელი გადატრიალება მოახდინა, მან განდევნა დედამისის მესამე ქმარი — იტალიის მეფე ჰუგო, ხოლო დედამისი და იოანე XI-ს ციხეში ჩასვა. ალბერიხი 22 წლის მანძილზე მართავდა რომს. მისი 18 წლის ვაჟი ოქტავიანე, იოანე XII-ის სახელით პაპი ხდება.

## ლიტერატურა
*მანანა ჯავახიშვილი, პაპობის ისტორია შუა საუკუნეებში, თბ., 2015.

კატეგორია:პაპობის ისტორია
კატეგორია:შუა საუკუნეების ისტორია
ნიბელუნგები

**ნიბელუნგები** (გერმანულად Nibelungen, სკანდინავიურად Neflheim, ბნელი ნისლოვანი მხარე) — მიწაში დაფარული განძის მფლობელი მითოლოგიური ხალხი ჩრდილოურ მითოლოგიაში. ძველი რწმენით ამ განძისთვის იბრძოდნენ ჯუჯა ძმები — ალბები და ცვერგები. მათი დავის გადაწყვეტა მიენდო მითურ გმირს ზიგფრიდს. მასვე ერგო განძი, დამატებით ჯუჯებმა აჩუქეს ჯადოსნური ხმალი — ბალმუნგი და უჩინმაჩინის მოსასხამი ან ქუდი (ტარნაკაპპე). მეორე ვერსიით, განძს დარაჯობდა დრაკონი, რომელიც ზიგფრიდმა მოკლა. მესამე ვერსია ხალხური ზღაპრის მსგავსია: კლდეზე დგას ციხე, ციხეში ქალწული და იცავს დრაკონი. გერმანულ ვერსიებში ზიგფრიდი ტანს იბანს ურჩხულის სისხლში (ან ტყეშივე კლავს დრაკონს და მის ქონში განიბანება, ხდება უწყლვადი). მისი დაჭრა შეიძლება მხოლოდ მხარზე, სადაც დაეკრა ცაცხვის ფოთოლი და ურჩხულის სისხლი არ მოხვდა. სკანდინავიური თქმულებით ზიგფრიდმა დრაკონის გული შეიწვა. 

მითურ დევგმირული ეპოსის ოსტატურად შეკრული სიუჟეტი გადმოცემულია 39 სიმღერაში და შეთხზულია უცნობი პოეტის მიერ 1190-1200 წლებში. ესაა ზიგფრიდის მითური ამბავი და შურისძიების ამბავი, რაც მისმა ერთგულმა ცოლმა კრიმჰილდემ განახორციელა  ჰუნთა ქვეყანაში, ჰაგენის მახვილით ზიგფრიდის ვერაგულად მოკვლიდან 13 წლის შემდეგ. ზიგფრიდი ჯერ ნიბელუნგების მბრძანებელი იყო, მერე თავად ხდება ნიბელუნგი და ბოლოს ნიბელუნგებად იწოდებიან თვით ბურგუნდიელები, რომელთაც მისი საგანძური ჰაგენის მუხანათობის შედეგად ხელთ იგდეს. ამ ნიადაგზე მოხდა ბურგუნდიის მზის ჩასვენება ჰუნეთში. ამრიგად, საკრარული ნიბელუნგები — ჯუჯათა ტომია, რომლის განძი მეფეებს შელბუნგსა და ნიბელუნგს ერგოთ და გუშაგად ჯუჯა ალბერიხი დააყენეს, რომელიც „ნიბელუნგ ზიგფრიდის“ ერთგულ მსახურად იქცა. „სიმღერა ნიბელუნგებზე“ ანუ „ნიბელუნგების გასაჭირი“ მსოფლიო ლიტერატურის შედევრია.
პოეტურად სრულყოფილ ეპოსს ტრადიცია უწოდებს „სიმღერას“ (სიმღერა ნიბელუნგებზე), მაგრამ მისი ნამდვილი სახელია „დერ ნიბელუნგე ნოტ“ (ნიბელუნგების გასაჭირი).

## ლიტერატურა 
*ა. გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 1983.

კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
ფურტიოს ხიდი

**ფურტიოს ხიდი** — შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს შუახევის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აჭარისწყალზე, სოფლების, ზამლეთისა და ფურტიოს შორის, ოშოშმანად წოდებულ ადგილში.

## ხიდის აღწერა
ხიდს ჩვენამდე საკმაო დაზიანებით მოუღწევია — მონგრეულია მისასვლელები. მარცხენა მისასვლელი 5 მ-ის სიგრძისა უნდა ყოფილიყო, ხოლო მარჯვენა — 6 მ-ის. დღემდე შერჩენილი ხიდის ძირითადი ნაწილის სიგრძეა 13,5 მ, სიგანე ცვალებადია: ნაპირებზე 2,33 მეტრია, ხოლო თავბანდთან 2,20 მ, მალი 9,80 მ-ია, ისარი — 4,40 მ.

ბურჯის სიმაღლეა 3 მ, სიგანე — 2,45 მ. ხიდს ორივე მხარეზე აქვს ორ-ორი ფოსო (35Х30 სმ). ხიდი ნაგებია ფლეთილი ქვებით. მას არ ემჩნევა არც მოაჯირი და არც ლავგარდანი. ეს კომპონენტები არც მახუნცეთის ხიდში არ შეინიშნება, რის გამოც აღნიშნული ორი ხიდი ერთმანეთს ძლიერ წააგავს. ფურტიოს ხიდი განსხვავდება მხოლოდ ფოსოებით რომელიც ამ უკანასკნელს არ გააჩნია. როგორც ჩანს ამისი საჭიროება არც ყოფილა, რადგანაც ხიდი მეტად შევიწროებულ ადგილასაა აგებული და მალი ერთობ მოკლეა.

დღესდღეობით ხიდი აღდგენილია.

ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
* სიხარულიძე ი., „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 39

## სქოლიო 
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
ყინჩაურის ხიდი

**ყინჩაურის ხიდი** —  შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი მდინარე სხალთისწყალზე, მდებარეობდა სოფელ ყინჩაურთან.

## ხიდის აღწერა
ხიდმა ნანგრევების სახით მოაღწია, შემორჩენილია მხოლოდ ბურჯები. ხიდის ბურჯებიდან გამომდინარე მეცნიერები ვარაუდობენ რომ ის ფურტიოს ხიდის ანალოგი უნდა ყოფილიყო.

## ლიტერატურა 
* ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 39

კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
მიწის ხიდი

**მიწის ხიდი** — შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ საღორეთში, აგარისწყლის მარჯვენა შენაკადზე, მდინარე ჭანჭახეთზე, ვიწრო და კლდოვან ადგილზე.

## ხიდის აღწერა
ხიდს მოსახლეობა მიწის ხიდს ეძახის. ეტყობა, ეს სახელწოდება წარმომდგარა იმისგან, რომ ხიდზე კირის ხსნარი ნიაღვრისეულ მიწით არის  დაფარული და ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს თითქოს ტალახით იყოს ნაგები.

ხიდის სიმაღლესთან შედარებით (2,30 მ) მალი მცირეა: იგი შეადგენს 7 მეტრს, ხოლო ისარი 3,5 მეტრს. მისასვლელებიანად ხიდის სიგრძე 16 მეტრია, ხოლო სიგანე 2,6 მეტრი.

ბუნებრივ კლდეზე, რომლის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან 4,64 მეტრია, დაშენებულია ბურჯი სიმაღლით 1,16 მ, ხოლო სიგანე 2,62 მ.

ბურჯებს ეყრდნობა წრიული ფორმის თაღი, რომელიც ნაშენია სუფთა და გათლილი ქვით. თაღის კონსტრუქცია როგორც თავბანდში, ასევე ქუსლში ტოლია და უდრის 0,5 მ. თაღი ორი ნაწილისაგან შედგება: თვით კონსტრუქციისაგან (36 სმ) და ლავგარდნისაგან (სისქეა 13-14 სმ). ლავგარდნის გადმოწევა 4-5 სმ.

მისასვლელები ნაგებია ფლეთილი ქვით. ხიდს მალის ქვეშ ფოსოები არ აქვს. ხიდს ჰქონდა თუ არა მოაჯირი ვერ დგინდება, რადგან იგი მიწითა და მცენარეულობით არის ზემოდან დაფარული.

მიწის ხიდის სამშენებლო ტექნიკა სხვა ხიდებისაგან განსხვევაბით უფრო დახვეწილია. ამ თვალსაზრისით მასთან ახლოს დგას მახოს ხიდი. 

## ლიტერატურა 
* ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 40-41

კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
Kotaku

***Kotaku*** — ბლოგი, რომელიც ორიენტირებული არის ვიდეო თამაშებზე. კოტაკუ წარმოადგენს მედია კომპანია Gawker Media-ს საკუთრებას და არის Gawker-ის ვებსაიტების ქსელის ნაწილი, სადაც, ასევე შედიან შემდეგი ვებსაიტები: Gizmodo, Lifehacker და Jezebel.

დომენი *Kotaku.com* დარეგისტრირდა 2002 წლის 4 მარტს, ხოლო საიტი მუშაობას შეუდგა 2004 წლის 4 ოქტომბერიდან. მოგვიანებით ვებსაიტი გაეშვა სხვადასხვა ქვეყნებში, მათ შორის ავსტრალიაში, იაპონიაში, ბრაზილიასა და დიდ ბრიტანეთში. Kotaku აქვეყნებს მიმოხილვებსა და პრევიუებსა თამაშების შესახებ და, ასევე სიახლეებს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Kotaku Japan 
* Kotaku UK
* Kotaku Australia 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ბლოგები
კატეგორია:Gawker Media
კატეგორია:2004 წელს დაარსებული ვებსაიტები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიახლეების საიტები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების განხილვების საიტები
კატეგორია:ამერიკული სიახლეების საიტები
უჩხოს ხიდი

**უჩხოს ხიდი** — XI - XIII საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, მდებარეობს უჩხოსწყალზე (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი), დაბა ხულოდან 7 კილომეტრის დაშორებით, ზღვის დონიდან 900 მეტრის სიმაღლეზე. 

## ძეგლის აღწერა
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს სოფელ უჩხოს ხევის ორ ნაპირს. ხიდის სიგრძე შეადგენს 7.5 მეტრს, შუა წელის სიგანე 2,5 მ, მარჯვენა მისასვლელის — 2,8 მ, მარცხენა მისასვლელის — 2,7 მ. ხიდის მაქსიმალური სიმაღლე წყლის დონიდან ხიდის თავამდე 4,6 მეტრია. თაღის სისქე შუა წელში 40 სმ-ია.

## ლიტერატურა 
* ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 41

კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
PC Zone

***PC Zone*** — ვიდეო თამაშებისადმი მიძღვნილი ბრიტანული ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა 1993-2010 წლებში. აქვეყნებდა მიმოხილვებს, პრევიუებსა და სიახლეებს თამაშების შესახებ. იგი იყო პირველი ჟურნალი დიდ ბრიტანეთში, რომელიც ორიენტირებული იყო მხოლოდ IBM PC-ზე თავსებად კომპიუტერებზე. 

*PC Zone* გამოდიოდა წელიწადში 13-ჯერ და მოჰყვებოდა დისკი, რაზეც განთავსებული იყო ვიდეო თამაშების სადემონსტრაციო ვერსიები, ვიდეოები, მოდები, დრაივერები პატჩები და ა.შ.

ჟურნალს 2004 წლამდე უშვებდა კომპანია Dennis Publishing Ltd, ხოლო შემდეგ - Future plc  (ჟურნალები *PC Zone* და *Computer And Video Games* Future plc-მა შეიძინა 2.5 მილიონი ფუნტი სტერლინგის სანაცვლოდ). 2010 წელს Future plc-მა განაცხადა ჟურნალის დახურვის შესახებ, ხოლო უკანასკნელი ნომერი გამოიცა 2010 წლის 2 სექტემბერს.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* .

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები
კატეგორია:გაუქმებული ბრიტანული კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:1994 წელს გაუქმებული ჟურნალები
კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები
მირვეთის ხიდი

მინი|მირვეთის ხიდი
**მირვეთის ხიდი** — XI-XIII საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მირვეთში, გარეუბან ძიგურესთან ახლოს, მირვეთის წყლის ჭოროხთან შესართავში, აჭარისწყლის გადასახვევიდან 3460 მეტრში. აქ გადიოდა ზღვისპირეთიდან ჭოროხის მარცხენა მხარეს ტაო-კლარჯეთისაკენ მიმავალი გზა.

## ხიდის აღწერა
ხიდის სავალი ნაწილის სიგრძე 15,5 მ-ია. თავბოლოში სიგანე ორივე მხარეს თანაბარია და 3,80 მ-ია. მისი სიგანე შუა ნაწილში — 2 მ-ია. სიმაღლე წყლის დონემდე — 5 მ. სავალი ნაწილი დაფარულია საშუალო ზომის ბრტყელი ქვებით. ბურჯები ორივე მხარეს კლდეზეა დაშენებული.

## ლიტერატურა 
* ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 41

## რესურსები ინტერნეტში
* ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მატერიალური კულტურის ძეგლები

კატეგორია:ნიგალის ქვისთაღოვანი ხიდები
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ხიდები
კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
იულია უმცროსი (იულიუს კეისრის და)

**იულია**, აგრეთვე **იულია უმცროსი** (; დ. ძვ. წ. 101 — გ. ძვ. წ. 51) — გაიუს იულიუს კეისრის ქალიშვილი, იულიუს კეისრის და და ავგუსტუსის ბებია დედის მხრიდან.

## და-ძმები 
იულია და მისი და-ძმები რომში დაიბადნენ და აღიზარდნენ. რადგანაც რომაელები ქალიშვილებს, ჩვეულებრივ, პრანომენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში აძლევდნენ, თუ მათ რამდენიმე უფროსი და ჰყავდათ, უფროსი და მოიხსენიებოდა სახელით „იულია უფროსი“, უმცროსი კი — „იულია უმცროსი“, როდესაც მათი ერთმანეთისაგან გარჩევა იყო საჭირო.

უცნობია კეისრის უფროსი და იყო თუ უმცროსი, რომელმაც პუბლიუს კლოდიუს პულქერის წინააღმდეგ მტკიცებულება წარადგინა, როდესაც ძვ. წ. 61 წელს ეს უკანასკნელი რწმენის არქონის გამო გადააყენეს. იულიამ და დედამისმა სასამართლოს მიაწოდეს დეტალური ანგრიში მის პომპეასთან, კეისრის ცოლთან ურთიერთობასთან დაკავშირებით. სკანდალის გამო, კეისარი პომპეას გაშორდა.

## ქორწინება და შთამომავლობა 
იულია დაქორწინებული იყო მარკუს ატიუს ბალბუსზე, პრეტორსა და კომისიის წევრზე, რომელიც პლებეური სტატუსის მქონე სენატორული ოჯახიდან იყო. იულიამ მას სამი (ან სხვა წყაროების მიხედვით, ორი) ქალიშვილი გაუჩინა. მათგან მეორე, ატია ბალბა ცეზონია ოქტავია უმცროსისა (ტრიუმვირ მარკუს ანტონიუსის მეოთხე ცოლი) და პირველი იმპერატორის, ავგუსტუსის დედა იყო. მისი და, ატია ბალბა პრიმა (ან ატია ბალბა ცერცია) ლუციუს მარციუს ფილიპუსის ცოლი იყო. 

კიდევ ერთი ატია, რომელიც იულიას ან მისი ქმრის ქალიშვილი უნდა ყოფილიყო სხვა ქალისგან, დაქორწინებული იყო გაიუს იუნიუს სილანუსზე. მათი ვაჟი, რომელსაც ასევე გაიუს იუნიუს სილანუსი ერქვა, ახ. წ. 10 წელს კონსული გახდა. თუმცა, შესაძლებელია, ატია „აპიას“ შეცვლილი ფორმა ყოფილიყო. ახ. წ. 10 წლის კონსულის ვაჟები იყვნენ აპიუს იუნიუს სილანუსი (კონსული 28 წელს, დეციმუს იუნიუს სილანუსი, რომელიც იულია უფროსის შერცხვენასთან იყო დაკავშირებული და მარკუს იუნიუს სილანუსი, *კონსულ-სუფექტი* 15 წელს.

## გარდაცვალება 
მისი ქმარი, ბალბუსი ძვ. წ. 52 წელს გარდაიცვალა, იულია კი მომდევნო წელს, როდესაც მისი შვილიშვილი ოქტავიანე, მომავალი იმპერატორი ავგუსტუსი, თორმეტი წლის იყო. ამ უკანასკნელმა ბებიას სამგლოვიარო სიტყვა მიუძღვნა მის დაკრძალვაზე.

## ლიტერატურა 
* სვეტონიუსი, *თორმეტი კეისრის ცხოვრება*, *ღვთაებრივი იულიუსი* და *ღვთაებრივი ავგუსტუსი*.
* Julia , Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology

## კომენტარები 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 101
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 51
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:იულიუს-კლავდიუსების დინასტია