სუკრე

**სუკრე** — ბოლივიის ოფიციალური დედაქალაქი, ჩუკისაკას დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი და ბოლივიის მე-6 ყველაზე დასახლებული ქალაქი. ქალაქი ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, 2810 მეტრის სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. ეს სიმაღლე ქალაქში ქმნის სუბტროპიკულ მაღალმთიანეთის კლიმატს.

მისი თავდაპირველი სახელი იყო **ჩუკისაკა**; ესპანეთის იმპერიის დროს მას **ლა-პლატას** ეძახდნენ. 

ესპანელთა ჩამოსვლამდე, ქალაქ ჩუკისაკას ჰქონდა საკუთარი ავტონომია ინკების იმპერიისგან (ჩარკები ერთადერთი ხალხი იყო, ვინც არ გადაიხადა გამოსასყიდი ინკას ტყვეებისთვის). 

## ბუნება 
გაშენებულია პილკომაიოს ხეობაში, ცენტრალური კორდილიერის კალთებზე, ზღვის დონიდან საშუალოდ 2700–2800 მეტრ სიმაღლეზე. ჰავა თბილი და ზომიერია.

## ისტორია 
1538 წლის 30 ნოემბერს სუკრე დაარსდა „ახალი ტოლედოს ვერცხლის ქალაქის“ (*Ciudad de la Plata de la Nueva Toledo*) სახელით. იგი დააარსა ესპანელმა კონკისტადორმა პედრო დე ანსურესმა; ლა-პლატა უწოდა იმიტომ, რომ ეს რაიონი მდიდარი იყო ვერცხლის საბადოებით. მოგვიანებით ქალაქს ჩუკისაკა (ინდიელების ენაზე — ვერცხლის მთა) უწოდეს. 1559 წელს ესპანეთის მეფემ ფილიპე II-მ ჩამოაყალიბა „ჩარკასის სამეფო აუდიენცია“, ტერიტორია, რომელიც მოიცავს დღევანდელ პარაგვაის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ პერუს, ჩრდილოეთ ჩილესა და არგენტინას და ბოლივიის დიდ ნაწილს. *ჩარკასის აუდიენცია*  1776 წლამდე პერუს ვიცე-სამეფოს ქვედანაყოფი იყო, ვიდრე იგი გადაეცემოდა რიო-დე-ლა-პლატის ახლადშექმნილ ვიცე-სამეფოს. 1601 წელს ფრანცისკელთა მიერ დაფუძნდა რეკოლეტის მონასტერი. 1609 წელს ქალაქში დაარსდა საეპისკოპოსო. 1624 წელს დაარსდა ჩუკისაკას წმინდა ფრანსის ხავიერის სახელობის უნივერსიტეტი.
მინი|ფესტივალის დრო სუკრეში

1809 წლის 25 მაისს დაიწყო ბოლივიის მოძრაობა დამოუკიდებლობისთვის წმინდა ფრანცისკოს ბაზილიკის ზარის რეკვით. ამ ზარის ნახვა დღესაც  შესაძლებელია ბაზილიკაში: ის ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირფასი რელიქვიაა. XIX საუკუნემდე ლა პლატა იყო რეგიონის სასამართლო, რელიგიური და კულტურული ცენტრი. იგი გამოცხადდა ახლად დამოუკიდებლობა მოპოვებული ზემო პერუს (მოგვიანებით, ბოლივია) დროებით დედაქალაქად, 1826 წლის ივლისში. 1839 წლის 12 ივლისს, პრეზიდენტმა ხოსე მიგელ დე ველასკომ გამოაცხადა კანონი ბოლივიის დედაქალაქად მისი დასახელების შესახებ და რევოლუციონერი ლიდერის ანტონიო ხოსე დე სუკრეს პატივსაცემად უწოდა ეს სახელი. 

მუნიციპალური საბჭო აირჩიეს 2010 წლის 4 აპრილის რეგიონულ არჩევნებში.  

2010 წლის აპრილში არჩეულმა საბჭომ  2010 წლის დეკემბრის ბოლოს დაიკავა ადგილი:

## გეოგრაფია და ტერიტორიული მოწყობა 
მინი|სუკრე, ბოლივია
სუკრე იყოფა რვა რაიონად: აქედან პირველი ხუთი არის ქალაქური უბნები, ხოლო მე-6, მე-7 და მე-8 არის სასოფლო ტერიტორია. თითოეულს მართავს ქვე-მერი (), რომელიც ინიშნება სუკრეს მერის მიერ. სოფლის უბნები მოიცავს მრავალრიცხოვან სასოფლო დასახლებას, საქალაქო ტერიტორიის გარეთ. 

სუკრეს  ემსახურება ალკანტარის აეროპორტი, რომელიც მდებარეობს 30 კმ-ში სამხრეთისკენ. 

## კლიმატი 
სუკრეს აქვს სუბტროპიკული მაღალმთიანეთის კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია: Cwb), ზომიერი ტემპერატურით მთელი წლის განმავლობაში. 

ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირებულია 34.7°C, ხოლო ყველაზე დაბალი ტემპერატურა  - 6°C-ია.

## ოთხი სახელის ქალაქი 
თითოეული ცნობილი სახელი წარმოადგენს ქალაქის ისტორიის სპეციფიკურ პერიოდს.

* *ჩარკა* იყო ძირძველი სახელი იმ ადგილისა, რომელზედაც ესპანელებმა ააგეს კოლონიური ქალაქი.
* *ლა-პლატა* ეწოდებოდა განვითარებულ ესპანურ ქალაქს.
* სახელი *ჩუკისაკა* მიენიჭა ქალაქს დამოუკიდებლობის ხანაში.
* *სუკრე* ეწოდა აიაკუჩოს ბრძოლის დიდი მარშალის (1824 წლის 9 დეკემბერი), ანტონიო ხოსე დე სუკრეს პატივსაცემად.
* *თეთრი ქალაქი* (La Ciudad Blanca) არის მეტსახელი, რომელიც მიენიჭა ქალაქს, რადგან კოლონიური სტილის მრავალი სახლი და სტრუქტურა თეთრი ფერისაა.

## სპორტი 
სუკრეს აქვს ყველაზე მნიშვნელოვანი სპორტული ობიექტები ბოლივიაში, ხოლო ქალაქში ყველაზე პოპულარული სპორტია ფეხბურთი. სუკრეს აქვს მეორე უდიდესი ფეხბურთის და ოლიმპიური სტადიონი ქვეყნის მასშტაბით, ესტადიო-პატრია.

ასევე ვარჯიშობენ სხვა სპორტის სახეობებშიც, მაგალითად, ცურვაში — „ბოლივიის საცურაო აუზში“, კალათბურთში — ქალაქის მასშტაბით არსებულ მრავალრიცხოვან კორტებზე, ტაეკვონდოში, კუნგ-ფუში, ფრენბურთსა და ჩოგბურთში. 

## განათლება 
სუკრე არის ამერიკაში მეორე უძველესი საჯარო უნივერსიტეტის სამშობლო, ჩუკისაკას წმინდა ფრანსის ხავიერის სახელობის უნივერსიტეტი (USFX). უნივერსიტეტი ამზადებს სტუდენტებს, როგორც ეროვნულ, ისე საერთაშორისო მასშტაბით; სხვადასხვა კორპუსი ქალაქის რამდენიმე უბანშია განთავსებული. სამაგისტრო სფეროებში USFX მოიცავს სამართალს, პოლიტიკურ მეცნიერებებს, მედიცინას, ოდონტოლოგიას, ქიმიას, ბიზნესის მართვას, ფინანსურ მეცნიერებებს და სხვა. 

ქალაქში ასევე ფუნქციონირებს სხვა აკადემიური ინსტიტუტები, როგორიცაა კერძო უნივერსიტეტის კამპუსი, Universidad Privada del Valle, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც Univalle, ეროვნული მასწავლებელთა სკოლა (Escuela Nacional de Maestros "Mariscal Sucre"), დომინგო სავიოს სახელობის კერძო უნივერსიტეტი და სიმონ ბოლივარის სახელობის უნივერსიტეტი. 

## არქიტექტურა 
ქალაქი სუკრე მოიცავს ბევრ ძველ და კლასიკურ ნაგებობას:

### თავისუფლების სახლი 
მინი|ქალაქის ცენტრში
თავისუფლების სახლი აშენდა 1621 წელს. ამ შენობაში რესპუბლიკა დაფუძნდა სიმონ ბოლივარის მიერ, რომელმაც დაწერა ბოლივიის კონსტიტუცია.  

### ეროვნული ბიბლიოთეკა 
რესპუბლიკის დაარსების  წელსვე აშენდა ეროვნული ბიბლიოთეკა, ეს არის ქვეყნის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ისტორიული, ბიბლიოგრაფიული და დოკუმენტური ცენტრი. ეროვნულ ბიბლიოთეკას აქვს დოკუმენტები, რომლებიც თარიღდება XVI საუკუნით. 

### დედაქალაქის კათედრალი 
აშენებულია 1559-1712 წლებში, ტაძარს აქვს ე.წ. „კათედრალის მუზეუმი“, რომელიც ქვეყნის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური მუზეუმია. „პინაკოთეკას“ აქვს  კოლონიალური და რესპუბლიკური პერიოდის ოსტატების ნახატების უზარმაზარი კოლექცია. ტაძარი მოიცავს მრავალ ნაკეთობას, რომლებიც დამზადებულია ოქროს, ვერცხლის და ძვირფასი ქვებისგან.

### საეპისკოპოსო სასახლე 
აშენდა 1609 წელს, მნიშვნელოვანი რელიგიური და ისტორიული დაწესებულება იყო კოლონიალური პერიოდის განმავლობაში.

### ჩუკისაკას დეპარტამენტის ავტონომიური მთავრობა 
რესპუბლიკური არქიტექტურის ერთ-ერთი საუკეთესო ნაგებობა, რომლის მშენებლობა დასრულდა 1896 წელს  იყო ბოლივიის მთავრობის პირველი სასახლე, მაგრამ როდესაც მთავრობა ლა-პასში გადავიდა, იგი ჩუკისაკას გუბერნატორის სასახლე გახდა.

### ეკლესიები და მონასტრები 
მინი|**მთავარი პლაზა**, მთავარი მოედანი, სუკრე
მინი|სუკრეს საკათედრო ტაძარი

* სან ფელიპე ნერი
* სან-ფრანცისკო
* ლა-რეკოლეტა
* წმინდა ტერეზა
* სანტა-კლარა
* სანტო დომინგო
* სან-ლაზარო (ქვეყნის უძველესი ეკლესია და სუკრეს ყოფილი საკათედრო ტაძარი)
* სან სებასტიანი
* იგლესია-დე-ლა-მერკედი
* სან-ავგუსტინი
* სანტა-მონიკა
* სანტა ბარბარა
* სან მიგელი

### სამლოცველოები 
* ლორეტოს სამლოცველო
* ქალწულ გვადალუპეს სამლოცველო 

### ტრანსპორტი 
ქალაქს ემსახურება ალკანტარას აეროპორტი მრავალი შიდა ფრენების მიმართულებით, სამი კომერციული ავიაკომპანია. 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  კარდიფი, უელსი
*  უშუაია, არგენტინა
*  ნიუ-იორკი, ამერიკის შეერთებული შტატები
*  სტამბოლი, თურქეთი
*  კონსეფსიონი, ჩილე
*  მეხელენი, ბელგია

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის ქალაქების სია
* ანტონიო ხოსე სუკრე
* ლა-პასი

## რესურსები ინტერნეტში 
*Municipal Government of Sucre  
*UNESCO World Heritage Site
*https://www.britannica.com/place/Sucre

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები
კატეგორია:ბოლივიის დეპარტამენტების დედაქალაქები