open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანზორ აბესაძე

**ანზორ აბესაძე** (დ. 1942 — გ. 1978) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, პოეტი და ფიზიკოსი. 

დაიბადა სოფელი მუხურაში, ტყიბულის რაიონში. დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფალუკტეტი. გამოქვეყნებული აქვს ლექსები წყალტუბოსა და ტყიბულში გამომავალ გაზეთებში. 1965 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა ტყიბულის მე-2 საშუალო სკოლაში მათემატიკის მასწავლებლად. მოღვაწეობდა ტყიბულის წიგნის მოყვარულთა საზოგადოებაში. მისი ლექსების კრებული „თვალმოკრული საწუთრო“ გამოიცა 1986 წელს. 

## ლიტერატურა
*ქართველი პოეტები, ენციკლოპედია შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა,  თბ., 2021 გვ. 7

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ქალაქი ანარა

**ქალაქი ანარა** — რეჟისორ ირაკლი კვირიკაძის მიერ 1976 წელს გადაღებული ქართული ფილმი. 

## სიუჟეტი
თადეოზ ტოროშელიძემ, როგორც ღვინის კარგმა მსმელმა, ოდესღაც უზარმაზარი ყანწი მოიგო. ტრადიციის მიხედვით, ყანწის პატრონი ის გახდება, ვინც მას ბოლომდე დაცლის. ყანწის დაუფლების მსურველი უცნობი ადამიანები ტოროშელიძის ოჯახში მრავლად მოდიან. ღვინის სმას პურ-მარილი მოსდევს. ოჯახი სტუმრების მასპინძლობას, ალიაქოთს ვეღარ აუდის, ყანწის მოშორებაზე ოცნებობს.

## როლებში
*შალვა ხერხეულიძე — თადეოზ ტოროშელიძე
*რეზო ესაძე — ვარლამი, თადეოზის შვილი
*სესილია თაყაიშვილი — მინადორა, თადეოზის მეუღლე
*რამაზ ჩხიკვაძე — ანტონი
*ჰენრიეტა ლეჟავა — დონა, თადეოზის და
*ბუხუტი ზაქარიაძე — ვარლამის ბიძა
*დოდო აბაშიძე — მოსე
*ეროსი მანჯგალაძე — ფირუზი, სტუმარი
*ბორის წიფურია — ფირუზის ამხანაგი
*ზურაბ ქაფიანიძე — ზურა, სტუმარი
*კახი კავსაძე — სტუმარი
*ნათელა ფალიაშვილი
*ელენე ასლამაზიშვილი
*მაკა მახარაძე — თეატრის მსახიობი
*ლია კაპანაძე — ვარლამის საცოლე
*ლია თოხაძე-ჯუღელი — ვარლამის და
*ჟანრი ლოლაშვილი — ვარლამის სიძე
*ვაჟა ფირცხალაიშვილი
*ვასილ კახნიაშვილი — ვარლამის ნათესავი
*დავით ქობულოვი (ქობულაშვილი) — ვარლამის ნათესავი
*კოტე თოლორაია
*ბადრი ბეგალიშვილი
*ზოზო (იასონ) ბაქრაძე 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1976 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ირაკლი კვირიკაძის ფილმები
ვასილ კახნიაშვილი

**ვასილ კახნიაშვილი** (დ. 9 მაისი, 1910, გორი — გ. 25 მარტი, 1990, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1988).

## ბიოგრაფია
ვასილ კახნიაშვილი დაიბადა 1910 წლის 9 მაისს გორში.

1925 წელს დაამთავრა გორის პირველი შრომის სკოლა, 1931 წელს — თბილისის სამრეწველო-ეკონომიური ტექნიკუმი. 1935-1939 წლებში სწავლობდა მარჯანიშვილის თეატრთან არსებულ დრამატულ სტუდიაში.

1939 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო გორის სახალხო თეატრის მსახიობი. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: მარჯანიშვილის თეატრში მიხა (შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან“), ბოქაული (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), მანო (ზ. ანტინოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“) და სხვა. გორის თეატრში: სტეფანე (ი. გედევანიშვილის „გადასასვლელზე“), ტიმოთე, ავეტიკა (ავქ. ცაგარლის „ხანუმა“, „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), ჰაჯი მურადი (ი. ვაკელის „შამილი“), გოჩა, გლეხი (ა. ყაზბეგის „არსენა“ და „ხევისბერი გოჩა“), მეფე (გ. ნახუცრიშვილის „კომბლე“), ფაშა (ვ. გუნიას „და-ძმა“), გოგია (დ. ერისთავის „სამშობლო“),  სოსია (ი. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივი“), ფარსადან (ი. ვაკელის „გიორგი სააკაძე“) და სხვა. სახასიათო სახეები აქვს შექმნილი ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: კუჩხი ბედინერი (ეზუ), ცისფერი მთები ანუ დაუჯერებელი ამბავი (ვასო) და სხვა. 

## ჯილდოები და აღიარება
*1961 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი 
*1988 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 

## ფილმოგრაფია
*მოიტაცეს თამარ ქალი
*მზე შემოდგომისა
*მეზობლები
*მაგდანას ლურჯა
*მოლოდინი
*ნერგები
*მწვერვალი
*ქალაქი ანარა
*სამანიშვილის დედინაცვალი
*ქორწინება იმერულად
*ყოჩაღად, პაპებო!

*მოხუცი მემანქანე
*ლომა, დავიწყებული მეგობარი
*მარადისობის კანონი
*სიბრძნის კარავი
*ცისფერი მთები ანუ დაუჯერებელი ამბავი
*ყვითელი ჩიტი
*ზოგი ჭირი მარგებელია
*ლომა
*კუჩხი ბედინერი
*ბერიკაცები

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ვასილ კახნიაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
სერემბანი

**სერემბანი** (ჯავი: سرمبن) ― ნეგერი-სემბილანის შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს ნახევარკუნძულის მალაიზიის ტერიტორიაზე, სერემბანის რაიონში. მას სერემბანის საქალაქო საბჭო მართავს. ქალაქის სტატუსი 2020 წლის 20 იანვარს მიენიჭა.**

## ტოპონიმი
სერემბანი დაარსდა როგორც **სუნგეი-უჯონგი** (ან **სუნგაი-უჯონგი'*). ქალაქის სახელწოდების შეცვლის შემდეგ სუნგაი-უჯონგი ქალაქის სამხრეთ ნაწილში ქუჩის ქუჩის სახელწოდებად (*სუნგაი-უჯონგის გზა*) გამოიყენება.

## ისტორია
**სუნგაი-უჯონგი**, ასევე ცნობილი როგორც **სენინგ-უჯონგი**, ანტიკური დასახლება იყო. მალაიურ ანალებში აღნიშნულია, რომ გავრცელებული ინფორმაციით, მეფე პარამესვარა სინგაპურის სამეფოდან გაქცევის შემდეგ ჯერ სენინგ-უჯონგში იმყოფებოდა, საბოლოოდ კი მალაკის სასულთნო დააარსა. დასახლება იავურ წყაროებში, *ნაგარაკრეტაგამაში'', **სანგ-ჰიანგ-უჯონგის** სახელწოდებით იხსენიება, ხოლო მანუელ გოდინიო დე ერედიას კარტოგრაფიულ ჩანაწერებში, რომელიც 1613 წლით თარიღდება, **სუნეუჯონად** მოიხსენიება. ნახევარკუნძულის მალაიზიის სხვა მთავარი ქალაქების მსგავსად სერემბანი 1870-იან წლებში კასიტერიტის აღმოჩენის შემდეგ გაფართოვდა. ადგილობრივი მალაიელების დიდი ნაწილი ფერმერი იყო, ამიტომ რასაჰის მუქიმში კალის აღმოჩენას არაბი, მალაიელი და ჩინელი იმიგრანტების ნაკადი მოჰყვა.

სერემბანი არა მხოლოდ სამთამადნო მოპოვების ტერიტორია, არამედ რეგიონის ბიზნეს ცენტრიც გახდა. ქალაქიდან კალის ტრანსპორტირებისთვის მდინარე ლინგი გამოიყენებოდა. კალით ვაჭრობასთან ერთად ქალაქის შემოსავლის წყარო დიდი რაოდენობით გადასახადებიც გახდა, რაც ვაჭრებისა და მეზობელ მალაკის პორტში ბრიტანელი კოლონიალისტების უკმაყოფილებას იწვევდა.

2020 წლისთვის მალაიზიის 4 შტატის დედაქალაქს არ ჰქონდა ქალაქის სტატუსი: სერემბანს, კოტა-ბარუს (კელანტანი), კუანტანს (პაჰანგი) და კანგარს (პერლისი). ქალაქის სტატუსის მისაღებად შტატის მთავრობის გადაწყვეტილებით, ნილაის მუნიციპალური საბჭო და სერემბანის მუნიციპალური საბჭო უნდა გაერთიანებულიყო.

2020 წლის 1-ელ იანვარს ორი მუნიციპალური ორგანო, სერემბანის მუნიციპალური საბჭო (Majlis Perbandaran Seremban) და ნილაის მუნიციპალური საბჭო (Majlis Perbandaran Nilai) გაერთიანდა და ახალი ადმინისტრაციული ორგანო, სერემბანის საქალაქო საბჭო (Majlis Bandaraya Seremban) შეიქმნა. იმავე წლის 20 იანვარს სერემბანს ცერემონიაზე ოფიციალურად მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. რელიეფი ძირითადად ბორცვებითაა დაფარული. ნიადაგი მეტწილად მოწითალო ლატერიტისგან შედგება, რაც კაუჩუკისა და პალმის ზეთის მოყვანისთვისაა შესაფერისი. სერემბანი შტატის სასოფლო-სამეურნეო ცენტრია. სერემბანიის დაარსებიდნა მოყოლებული მდინარე ლინგი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ქალაქის ზრდაში. კალის მოპოვების ბუმის პერიოდში მდინარე ლინგი მთავარი სატრანსპორტო მარშრუტი იყო კალით მოვაჭრეთათვის. დღეისთვის მდინარე სერემბანის მეტროპოლიტენური ტერიტორისაა და ნეგერი-სემბილანისთვის წყლის მთავარი წყაროა.

## დემოგრაფია
2010 წლის აღწერის მიხედვით, სერემბანის ადმინისტრაციულ რაიონში მალაიზიის 514 909 მოქალაქე ცხობრობს. 56.4%-ს ბუმიპუტერები შეადგენენ, 26.2%-ს ჩინელები, 17%-ს ინდოელები, ხოლო 0.5%-ს სხვა მოქალაქეები, მოქალაქეობის არმქონე პირების გამოკლებით, რომელთა რაოდენობაც 41 026-ს უტოლდება.
*  იძუმი, იაპონია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Majlis Perbandaran Seremban 

## სქოლიო
კატეგორია:სერემბანი
შაჰ-ალამი

**შაჰ-ალამი** ― ქალაქი მალაიზიაში. სელანგორის შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს პეტალინგის რაიონსა და კლანგის რაიონის ნაწილში. 1974 წელს კუალა-ლუმპური ფედერალურ ტერიტორიად გამოცხადდა, რის შემდეგაც, 1978 წელს სელანგორის შტატის დედაქალაქი შაჰ-ალამი გახდა. 1857 წელს ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ შაჰ-ალამი პირველი გეგმიური ქალაქი იყო მალაიზიაში.

## ისტორია
1957 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მალაიზიია სწრაფად განვითარდა მეორე პრემიერ-მინისტრის, აბდულ რაზაკ ჰუსეინის მმართველობისას. ერთ დროს შაჰ-ალამს **სუნგაი-რენგამი** ეწოდებოდა და კაუჩუკისა და პალმის ზეთის მამულებით იყო ცნობილი. მოგვიანებით, მალაიზიის დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე, იგივე ტერიტორია ბატუ-ტიგას სახელწოდებით გახდა ცნობილი და კაუჩუკითა და პალმის ზეთით ვაჭრობის ცენტრი გახდა. ვლადო ანტოლიჩის, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ქალაქის განვითარების მრჩევლის, რეკომენდაციით, 1963 წელს სელანგორის მთავრობამ სუნგაი რენგამის პლანტაციები ქალაქის განვითარებისთვის შეარჩია. არჩევანი კუალა-ლუმპურსა და პორტ-კლანგს შორის სტრატეგიული მდებარეობითაც იყო განპირობებული.

ქალაქის ამჟამინდელი სახელი სელანგორის სულთანმა, სალაჰადინ აბდულ აზი შაჰმა შეარჩია, მამამისის, სულთან ალამ შაჰის პატივსაცემად. ძეგლები, შენობები და ქუჩაც სულთნის სახელს ატარებს. შაჰ-ალამი 1963 წელს გაიხსნა და სელანგორის ახალი ადმინისტრაციული ცენტრის დანიშნულება ჰქონდა. 1974 წელს კუალა-ლუმპური ფედერალურ ტერიტორიად გამოცხადდა, რომელიც სწორედ შაჰ-ალამმა ჩაანაცვლა. სულთნის თანხმობის მიღების შემდეგ, 1978 წლის 7 დეკემბერს შაჰ-ალამი ოფიციალურად გამოცხადდა დედაქალაქად. ქალაქის თავდაპირველი ფართობი 41.68 კმ² იყო და მუნიციპალური საბჭოს მიერ იმართებოდა.

შაჰ-ალამს ქალაქის სტატუსი 2000 წლის 10 ოქტომბერს მიენიჭა პირველი მერის, დატუ ჰაჯი აბუ სუჯაკ ჰაჯი მუჰამადის მიერ. 

### გაფართოება
1983-1997 წლებში შაჰ-ალამი რამდენჯერმე გაფართოვდა. 1983 წელს ქალაქს პეტალინგის რაიონული საბჭოს 25-28-ე სექცია, 11.41 კმ² ფართობის ტერიტორია დაემატა. 1994 წელს ქალაქი 208.6 კმ²-ით გაფართოვდა. ამჯერად პეტალინგის რაიონული საბჭოდან სეტია-ალამის, ბუკიტ-ჯელოტუნგისა და სუბანგის აეროპორტის ტერიტორია, ასევე, კლანგის მუნიციპალური საბჭოდან კოტა-კემუნინგისა და სგ-კანდისის ტერიტორიები შეუერთდა. 1997 წელს ქალაქი კიდევ 28.6 კმ²-ით გაფართოვდა. მას პეტალინგის რაიონული საბჭოდან პაია-ჯარასი და სუნგაი-ბულოჰის ნაწილი მიუერთდა, თუმცა პუტრის მაღლობები და სუბანგის მაღალტექნოლოგიური ინდუსტრიული პარკი სუბანგ-ჯაიას შეუერთდა. ამჟამად ქალაქის ფართობი დაახლოებით 290.3 კმ²-ის ტოლია.

## გეოგრაფია
შაჰ-აამი პეტალინგის რაიონსა და კლანგის რაიონის ნაწილში მდებარეობს, სელანგორის შტატში. ქალაქის ფართობი 290.3 კმ²-ის ტოლია. გაფართოებების გამო ქალაქს დღეისთვის აღმოსავლეთიდან სუბანგ-ჯაია და პეტალინგ-ჯაია ესაზღვრება, დასავლეთიდან ― კლანგის რაიონი, ჩრდილოეთიდან ― კუალა-სელანგორი და სელაიანგი, ხოლო სამხრეთიდან ― კუალა-ლანგატი. შაჰ-ალამი კლანგის ხეობის ერთ-ერთი უმთავრესი ქალაქია, რომელიც კუალა-ლუმპურსა და მის გარეუბნებს, მიმდებარე დიდ და პატარა ქალაქებს მოიცავს. ხეობა მდინარე კლანგის ირგვლივ იქმნება, რომელიც დასავლეთით მალაკის სრუტისკენ მიედინება.

## დაძმობილებული ქალაქები
## რესურსები ინტერნეტში
* Tourism Malaysia-Selangor

## სქოლიო
კატეგორია:შაჰ-ალამი
გურამ მოდებაძე

**გურამ მოდებაძე** (დ. 5 ოქტომბერი, 1947, ჭიათურა — გ. 7 მარტი, 2012) — ქართველი მორაგბე, რაგბის მწვრთნელი, ექიმი.

დაიბადა 1947 წლის 5 ოქტომბერს ჭიათურაში. რაგბის თამაში 22 წლის ასაკში დაიწყო და მალევე აიყვანეს სარაგბო კლუბ „ლოკომოტივში“. 1977 წელს დატოვა უმაღლესი ლიგა და მწვრთნელი გახდა. სხვადასხვა დროს ავარჯიშებდა სპი-ს, თსუ-ს, სამხატვრო აკადემიის გუნდს, ლოკომოტივს, ასკ-ს, რუსთავს, გუმარს, დევებს. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* გარდაიცვალა გურამ მოდებაძე (“ბურძგლა”). „მსოფლიოს სპორტი“

კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ჭიათურაში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:რაგბის მწვრთნელები საქართველოში
აზერბაიჯანის პოლიციის დღე

**აზერბაიჯანის პოლიციის დღე** — რესპუბლიკის სამართალდამცავების პროფესიული დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად 2 ივლისს აღინიშნება.

1918 წლის 2 ივლისს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრმა ხელი მოაწერა ცირკულარს, რომელიც გახდა საფუძველი სახელმწიფოს ეროვნული პოლიციის შექმნისათვის.

აზერბაიჯანის მაშინდელი პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის 1998 წლის 24 მაისის No710 ბრძანებულებით, 2 ივლისი გამოცხადდა აზერბაიჯანის პოლიციის დღედ.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო გალერეა

**აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო გალერეა** () — ხელოვნების მუზეუმი ბაქოში, რომელიც ეძღვნება აზერბაიჯანის კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებას და აღდგენას.

აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო გალერეა შეიქმნა 1972 წელს აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს ბრძანებულებით აზერბაიჯანის სახელმწიფო საგამოფენო დარბაზის ბაზაზე, რომელიც ფუნქციონირებდა 1960 წლიდან. გალერეაში წარმოდგენილია 14000-ზე მეტი ნახატი, გრაფიკული ნამუშევარი, სკულპტურა, დეკორატიული და გამოყენებითი ხელოვნებისა და თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშები. აქედან 10 000-ზე მეტი აზერბაიჯანელი მხატვრების ნამუშევარია.

გალერეა აწყობს შემოქმედებით ვორქშოფებს მხატვრებისთვის, მასტერკლასებს და ახალგაზრდა ხელოვანთა მოგზაურობის გამოფენებს. გალერეის მკვლევარები ატარებენ კვლევებს გამოფენებზე, კონკურსებზე, ნახატებზე და აგროვებენ ინფორმაციას მხატვრების შესახებ.

2017 წლის 27 ოქტომბერს გალერეამ ჩამოაყალიბა აზერბაიჯანელი მხატვრების ერთიანი საინფორმაციო ბაზა.

აზერბაიჯანში და მის ფარგლებს გარეთ გამართული გამოფენების უმეტესობა შედგება სამხატვრო გალერეის კოლექციაში შეტანილი ნახატებისგან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://azgallery.az/ - აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო გალერეის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხელოვნება
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ბაქოს მარიონეტების თეატრი

**ბაქოს მარიონეტების თეატრი** () — თოჯინების თეატრი ბაქოში. თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელია თარლან გორჩუ.

## ისტორია 
ბაქოში თოჯინების თეატრი დაარსდა 1988 წლის 20 აპრილს აზერბაიჯანის თეატრის მუშაკთა კავშირის ქვეშ. პირველი დადგმული სპექტაკლი უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერეტაზე დაფუძნებული „არშინ მალ ალანი“ იყო.

1993 წელს თეატრმა მიიღო მუნიციპალური თეატრის სტატუსი. 2013 წლიდან იგი მიიღეს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტთან არსებული იჩერიშჰერის ადმინისტრაციის სტრუქტურაში.

2016 წელს თეატრმა დაიწყო ფუნქციონირება.

თეატრი მდებარეობს „იჩერიშეჰერის“ ისტორიულ-არქიტექტურული კომპლექსის ერთ-ერთ შენობაში, რომელიც აშენდა 1880-იან წლებში და ეკუთვნის სალიმხანოვის სავაჭრო ოჯახს. ხანძრის შედეგად შენობა მრავალი წლის განმავლობაში ავარიულ მდგომარეობაში იმყოფებოდა. 1986 წელს ქალაქის ხელისუფლებამ შენობის რეკონსტრუქცია მოახდინა. 2013 წელს ჩატარდა განმეორებითი სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოები და 2016 წელს თოჯინების თეატრმა არსებობის ისტორიაში პირველად მიიღო მუდმივი სცენა.

2016 წლის 24 დეკემბერს თეატრის გახსნის ცერემონია გაიმართა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის მონაწილეობით.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების თანამშრომელთა დღე

**აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების თანამშრომელთა** **დღე** — სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყველა თანამშრომლისა და თანამშრომლის პროფესიული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ყოველწლიურად 28 მარტს. სამუშაო დღეა.

აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების ორგანოების თანამშრომელთა დღე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოფიციალური დღესასწაულია. იგი დაარსდა 1997 წლის 23 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებულებით, რომელიც 25 წლის განმავლობაში მსახურობდა უშიშროების ძალებში და გახდა პირველი აზერბაიჯანელი გენერალი ამ სტრუქტურაში.

ამ პროფესიული დღესასწაულის აღნიშვნის თარიღი ჰეიდარ ალიევმა შემთხვევით არ აირჩია. იგი კონკრეტულ ისტორიულ მოვლენასთანაა დაკავშირებული. სწორედ ამ დღეს, 1919 წლის 28 მარტს, შეიქმნა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი სადაზვერვო სააგენტო - დაზვერვისა და კონტრდაზვერვის დეპარტამენტი.

ტრადიციულად, ამ დღეს ქვეყნის ხელმძღვანელობა და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირები ულოცავენ ხელქვეითებს ამ პროფესიულ დღესასწაულს, ხოლო ყველაზე გამორჩეულ თანამშრომლებს ენიჭებათ სახელმწიფო ჯილდოები, საგანგებო სამხედრო წოდებები. გადაეცემათ სამახსოვრო საჩუქრები, სამთავრობო დიპლომები და სარდლობის ქება.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
ადამიანის უფლებათა დღე (აზერბაიჯანი)

**„ადამიანის უფლებათა დღე“** — ეროვნული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ყოველწლიურად 18 ივნისს.

„ადამიანის უფლებათა დღე აზერბაიჯანში“ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოფიციალური სახალხო დღესასწაულების კალენდარში შედარებით ცოტა ხნის წინ გამოჩნდა. კერძოდ, 2007 წელს, მას შემდეგ, რაც 2007 წლის 18 ივნისს, დედაქალაქ ბაქოში აზერბაიჯანის მეოთხე პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „ადამიანის უფლებათა დაცვის დღის დაწესების შესახებ“.

დოკუმენტი საზოგადოების დემოკრატიზაციის, ადამიანის უფლებებისა და პიროვნების თავისუფლებების სფეროს მოიცავდა.

„ადამიანის უფლებათა დღე“ არ არის არასამუშაო დღე აზერბაიჯანში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
იური ვასაძე

**იური ვასაძე** (დ. 31 მარტი, 1935, ასკანა, ოზურგეთის რაიონი — გ. 9 სექტემბერი, 2006) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1999).

## ბიოგრაფია
იური ვასაძე დაიბადა 1935 წლის 31 მარტს ოზურგეთის რაიონის სოფელ ასკანაში. 1948 წელს დაამთავრა ამავე სოფლის საშუალო სკოლა, 1961 წელს — შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1961-1978 წლებში იყო აბაშიძის სახელობის თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი. 1978-1988 წლებში —   თუმანიშვილის სახელობის თბილისის კინომსახიობთა თეატრის მსახიობი. მის რეპრტუარში იყო: ვანო, თეოფილე (ა. კერესელიძე „ჯაზომანია“, „ალუბლები ყვავიან“), ამბროსი (შ. ჯოჯუა „მეკარე“), ბიძინა (შ. მილორავა „სამი უფროსის მსახური“), დომენტი (გ. ცაბაძე „ბრწყინვალე სამეული“), სიმონიკა (ვ. ცაგარეიშვილი „მზის დაბნელება საქართველოში“), ბუხუტი (ს. ნასიძე „სტუდენტები“), ბაბაჯანა (ლ. აიშვილი „ბაბაჯანას ქოშები“), ევტიხი (შ. ჯოჯუა „სტუმარი და მასპინძელი“), ყვარყვარე (ნ. გაბუნია „ყვარყვარე თუთაბერი“), დონდლო (ო. თაქთაქიშვილი „მუსუსი“), ვახტანგი (ა. დუნაევსკი „გაბზარული ფირფიტა“), პელიკანი (კალმანი „ცირკის პრინცესა“) და სხვა.

გადაღებულია ფილმებში: სიყვარული ყველას უნდა, დათა თუთაშხია, მშობლიურო ჩემო მიწავ!, თეთრი ბაირაღები, უძინართა მზე და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
*1979 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1990 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 
*1999 — ღირსების ორდენი

## ფილმოგრაფია
*კაცია ადამიანი?!
*მშობლიურო ჩემო მიწავ (რაიკომის მდივანი)
*სიყვარული ყველას უნდა
*თბილისი, პარიზი, თბილისი
*ზღაპარი
*დები წყვდიადში
*არაჩვეულებრივი რეისი
*წითელი ხაზი
*უკვდავების თეთრი ვარდი
*ქალაქის მიღმა (ღამის ილუზია)
*ნეილონის ნაძვის ხე
*ელისა და რარუს თავგადასავალი
*მონანიება

*ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი
*ეტლი შარაგზაზე
*ერთი ნახვით შეყვარება
*თეთრი ბაირაღები
*ხარება და გოგია
*დათა თუთაშხია
*წკიპურტები
*მე მოვედი
*ჰავაური ვალსი
*ანთიმოზ ივერიელი
*პრემიერა
*უძინართა მზე
*აქ თენდება

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* იური ვასაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი, 
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Ꚇ̆

**Ꚇ̆**, **ꚇ̆** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო. წარმოადგენს კირილურ ასო „Ꚇ“-სა და დიაკრიტიკულ ნიშან ბრევისის ერთობლიობას.

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „Ꚇ“-სა და „ბრევისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
ირანის დემოგრაფია

XX საუკუნის მეორე ნახევარში ირანის მოსახლეობა საგრძნობლად გაიზარდა. 2016 წელს ქვეყნის მოსახლეობამ 80 მილიონს მიაღწია. 2022 წლის მონაცემებით, ირანის მოსახლეობა 86.5 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ბოლო წლებში ირანში შობადობის მაჩვენებელი საგრძნობლად დაეცა. კვლევების თანახმად, ირანის მოსახლეობის ზრდის ტემპი ნელა გაგრძელდება და 2050 წლისთვის 100 000-ზე გამყარდება. 2012 წელს ირანის მოსახლეობის ნახევარი 35 წელზე ახალგაზრდა.

2009 წლის მონაცემებით, შინამეურნეობათა რიცხვი 15.3 მილიონს უტოლდება (4.8 ადამიანი ყოველ შინამეურნეობაზე). 2012 წლის მონაცემებით, საშუალოდ ოჯახი ყოველთვიურად 11.8 მილიონ რიალს (დაახლოებით 960 აშშ დოლარი) გამოიმუშავებს.

მსოფლიო ბანკის სტატისტიკის მიხედვით, 1990 წლიდან 2008 წლამდე პერიოდში ირანის მოსახლეობა 17.6 მილიონი ადამიანით გაიზარდა, რაც 32%-იან ზრდას უდრის. 2002 წელს წერა-კითხვის ცოდნის მაჩვენებელი 80%-ს უდრიდა, ხოლო 2016 წელს ეს მაჩვენებელი 85%-მდე გაიზარდა. ერთ ქალზე შობადობის მაჩვენებელი 1.6-მდეშემცირდა, რაც თაობათა ცვლისთვის საკმარის მაჩვენებელზე (2.1 ბავშვი ერთ ქალზე) ნაკლებია.

## მოსახლეობა
2016 წელს ირანის მოსახლეობამ 79.9 მილიონს მიაღწია,

## რელიგია
ირანელთა 99% მუსლიმია. 90% შიიზმის მიმდევარია, რომელიც სახელმწიფოს ოფიციალური რელიგიაა, ხოლო 9% სუნიტია. სუნიზმი მეზობელ მუსლიმურ სახელმწიფოებში წამყვანი რელიგიაა. მოსახლეობის 1%-ზე ნაკლებს არამუსლიმები შეადგენენ, მათ შორის: ქრისტიანები, ზოროასტრიზმის მიმდევრები, ებრაელები, ბაჰაისტები, მანდაები და იარსანები. უდიდეს ქრისტიანულ ჯგუფს სომხები წარმოადგენენ, რომლებიც სომხური სამოციქულო ეკლესიის მიმდევრები არიან.

## დემოგრაფიული სტატისტიკა
ქვემოთ მოცემულია ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს World Factbook-ის მონაცემები, თუკი სხვა წყარო არ არის მოცემული.

2020 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის ასაკობრივი სტრუქტურა შემდეგნაირად გამოიყურება: მოსახლეობის 24.11% 14 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება, 13.36% — 15-14 წლების ჯგუფს, 48.94% — 25-54 წლების ასაკობრივ ჯგუფს, 7.72% — 55-64 წწ. ასაკობრივ ჯგუფს, ხოლო 5.87% 65 წელს გადაცილებულ ადამიანთა ჯგუფს.

2020 წლის მონაცემებით, ირანის მოსახლეობის მედიანური ასაკი 31.7 წელია. მამაკაცების მედიანური ასაკი 31.5 წელია, ხოლო ქალების ― 32 წელი.

2021 წლისთვის ირანის მოსახლეობის ზრდის ტემპი 1.03%-ს უდრის. შობადობის მაჩვენებელი 15.78 ადამიანია 1 000 ადამიანზე, ხოლო მოკვდაობის კოეფიციენტი 5.14 ‰-ს უდრის. ურბანული მოსახლეობა მთელი მოსახლეობის 76.3%-ს შეადგენს (2021). 2020-2025 წლის პროგნოზით, ურბანიზაციის ტემპი 1.32%-ის ტოლია. 

სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა 75.06 წელია: ქალებისთვის 76.48 წელი, ხოლო კაცებისთვის ― 73.71 წელი. ერთ ქალზე საშუალოდ 1.93 ბავშვი მოდის. 

2016 წლის მონაცემებით, წერა-კითხვის ცოდნის დონე 85.5%=ია: მამაკაცებისთვის ― 90.4%, ხოლო ქალებისთვის ― 80.8%.

## იხილეთ აგრეთვე
*ირანის კულტურა
*ირანის ეკონომიკა
*განათლება ირანში
*ადამიანის უფლებები ირანში
*ქალები ირანში

## რესურსები ინტერნეტში
*Statistical Center of Iran
*BBC – Iran in Maps – Map of Iranian ethnic groups & population density
*Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home – Migration Information Institute (2006)
*Human Development Report – 2009 (UNDP Iran's entry)

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის დემოგრაფია
ტაილანდის დემოგრაფია

ტაილანდის დემოგრაფია ქვეყნის მოსახლეობის დემოგრაფიულ სტატისტიკურ სურათს წარმოაჩენს. ქვეყნის დემოგრაფია მოიცავს ისეთ მაჩვენებლებს, როგორებიცაა: მოსახლეობის სიმჭიდროვე და განაწილება, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დონე, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური მიკუთვნება და სხვა მახასიათებლები.

## მოსახლეობა
ტაილანდში წარმატებით ხორციელდება მთავრობის მიერ მხარდაჭერილი ოჯახის დაგემგვის პროგრამა, რომელსაც 1960 წლიდან 2015 წლამდე პერიდში მოსახლეობის ზრდის 3.1%-დან 0.4%-მდე შემცირება მოჰყვა. მსოფლიო ბანკის პროგნოზით, 2010-2040 წლებში სამუშაო ასაკის მოსახლეობის წილი 10%-ით შემცირდება. 1970 წელს ტაის შინამეურნეობაში 5.7 ადამიანი ცხოვრობდა. 2010 წლის აღწერის მიხედვით, შინამეურნეობებში ადამიანების რაოდენობა 3.2-მდე შემცირდა. მართალია ტაილანდს აზიაში გამორჩეული სოციალური უსაფრთხოების სისტემა აქვს, მაგრამ მოსახლეობის სტრუქტურაში ხანდაზმული მოსახლეობის წილის ზრდა ქვეყნისთვის დიდ გამოწვევას წარმაოდგენს.

## რელიგია
ტაილანდის კონსტიტუციის მიხედვით, ქვეყანას ოფიციალური რელიგია აქვს. ქვეყანაში უპირატესობით სარგებლობს ბუდიზმი, თუმცა სხვა რელიგიების აღმსარებლობაც დაშვებულია.  მოსახლეობის 93.5% ბუდისტია, 5.4% — მუსლიმი, 1.1% — ქრისტიანი, ხოლო 0.1% — სხვა რელიგიის მიმდევარიან ან არცერთ რელიგიას მიაკუთვნებს თავს. ტაილანდის კანონი ოფიციალურად აღიარებს ხუთ რელიგიას: ბუდიზმს, ისლამს, ინდუიზმს, სიქიზმსა და ქრისტიანობას.

## დემოგრაფიული სტატისტიკა
ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს World Factbook-ის მიხედვით, ტაილანდის მოსახლეობა დაახლოებით 69.7 მილიონ ადამიანს შეადგენს. 2000 წელს ტაილანდის მოსახლეობა 60 916 441 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო 2010 წლისთვის — 65 981 000 ადამიანს. საშუალო წლიური ზრდის ტემპი 0.3%-ია. ტაის ეთნოსთან ერთად, ქვეყნის ეთნიკურ ჯგუფებს მიეკუთვნებიან: ჩინელები, მალაიები, ლაოები, ბირმელები, კამბოჯელები, ინდოელები და სხვები.

2020 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის ასაკობრივი სტრუქტურა შემდეგნაირად გამოიყურება: მოსახლეობის 16.5% 14 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება, 13.02% — 15-14 წლების ჯგუფს, 45.69% — 25-54 წლების ასაკობრივ ჯგუფს, 13.01% — 55-64 წწ. ასაკობრივ ჯგუფს, ხოლო 11.82% 65 წელს გადაცილებულ ადამიანთა ჯგუფს.

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პროგნოზით, 2030 წლისთვის 65 გადაცილებულ ადამიანთა რაოდენობა 19.5%-ს გადააჭარბებს, ხოლო 2040 წლისთვის მათი წილი 25%-ზე მეტი იქნება.

ტაილანდის მოსახლეობის სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობის მაჩვენებელი 73.6 წელია (მამაკაცებისთვის — 71.24 წელი, ხოლო ქალებისთვის — 76.08 წელი).

World Factbook-ის მიხედვით, ტაილანდის მოსახლეობის 95.9%-ს ტაის ეთნიკური ჯგუფი შეადგენს, 2%-ს — ბირმელები, ხოლო 1.3% — სხვა ჯგუფებს, 0.8% კი არ არის დადგენილი.

2015 წლის მონაცემებით, წერა-კითხვის ცოდნის დონე 92.9%-ს უდრის: ქალებისთვის 91.2%-ია, ხოლო კაცებისთვის — 94.7%.

## რესურსები ინტერნეტში
*World Bank: Thailand

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის დემოგრაფია
კატეგორია:აზიის დემოგრაფია
ქოროღლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქოროღლი**  შეიძლება აღნიშნავდეს.

* ქოროღლი — აზერბაიჯანული ხალხური საგმირო-რომანტიკული დასთანი;
* ქოროღლი — უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერა ლიტერატორ-მეცნიერის ჰეიდარ ისმაილოვის ლიბრეტოზე, მამედ საიდ ორდუბადის ლექსებით
* ქოროღლი — აზერბაიჯანული ხალხური ეპოსის გმირის, ქოროღლის ძეგლი.
თურქმენეთის დემოგრაფია

**თურქმენეთის დემოგრაფია** მოიცავს თურქმენეთის მოსახლეობის დემოგრაფიულ მახასიათებლებს, როგორიცაა: მოსახლეობის სიმჭიდროვე, მოსახლეობის ზრდა, ეთნიკური ჯგუფები, განათლების დონე, ჯანდაცვა, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური მიკუთვნებულობა და მოსახლეობის სხვა ასპექტები. თურქმენეთის მოსახლეობის ეთნიკურ უმრავლესობას თურქმენები შეადგენენ.

## დემოგრაფიული ტრენდები
1939 წლის 17 იანვრის აღწერის მიხედვით, თურქმენეთის მოსახლეობა 1 251 883 ადამიანს შეადგენდა. მათგან  741.5 ათასი ადამიანი თურქმენი იყო, 232.9 ათასი ადამიანი ― რუსი, 107.4 ათასი ადამიანი ― უზბეკი, 61 400 ― ყაზახი, 19 500 ― თათარი, 8 300 ― ირანელი, 5 400 ― ბელუჯი, ხოლო 75 500 ― სხვა ეროვნების. 1959 წლის აღწერის მიხედვით, თურქმენეთის მოსახლეობა 1.5 მილიონამდე გაიზარდა, ხოლო 1995 წელს ― 4.5 მილიონ ადამიანამდე. 2022 წლის მონაცემებით, თურქმენეთის მოსახლეობა 7 057 841 ადამიანს შეადგენს.

ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, გაუარესებული ეკონომიკური მდგომარეობის გამო 2008-2018 წლებში თურქმენეთი 1 879 413-მა ადამიანმა დატოვა. სამუშაოს საძიებლად უმრავლესობა რუსეთში, თურქეთსა და უკრაინაში გაემგზავრა. 2013-2019 წლებში თურქმენეთიდან რუსეთში ემიგრირებულთა რაოდენობა გაორმაგდა. შედეგად, 2018 წელს თურქმენეთის ოფიციალურმა უწყებებმა 40 წლამდე ასაკის მოქალაქეებს ქვეყნის დატოვება შეუზღუდეს, რათა ემიგრაცია შეემცირებინათ.

## ეთნიკური ჯგუფები
ცხრილში მოცემულია თურქმენეთის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა 1926 წლიდან 1995 წლამდე.

### აზერბაიჯანელები
დიდი რაოდენობით აზერბაიჯანელები თურქმენეთში XX საუკუნის ადრეული წლებიდან იწყება. აზერბაიჯანელები მასიურად გადასახლდნენ თურქმენეთში 1902 წლის შამახის მიწისძვრის შემდეგ. შამახის ბეგები ძირითადად კრასნოვოდსკსა და აშხაბადში დასახლდნენ. ბეგების სიმდიდრე თურქმენეთისთვის „ინვესტიციების ბუმი“ იყო. ბეგებმა ახალი შენობა-ნაგებობების მშენებლობა დაიწყეს. მოკლე პერიოდში სასტუმროები, სახლები, ჩაიხანები, ქარავანსერაები, მეჩეთები, მედრესები, სკოლები და თეატრები აშენდა. 

საბჭოთა კავშირის დაშლის დროისთვის თურქმენეთში 36 000 აზერბაიჯანელი ცხოვრობდა. ამჟამად მათი რაოდენობა 52 000-ს აღემატება. 

### რუსები
2000 წლის აღწერის მიხედვით, თურქმენეთში 297 913 რუსი ცხოვრობდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 4%-ს უტოლდება. რუსების დიდი ნაწილი თურქმენეთში XX საუკუნეში გადასახლდა. დასახლებების დიდი ნაწილი ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში შეიქმნა. რუსების რაოდენობამ პიკს საბჭოთა კავშირის დაშლამდე მიაღწია. ამჟამად ეთნიკური რუსების დიდი ნაწილი ქვეყნის დედაქალაქში, აშხაბადში, ცხოვრობს. 

### ბელუჯები
ბელუჯების ნაწილი თურქმენეთში XIX საუკუნის შუა ხანებში ავღანეთიდან გადასახლდა. თურქმენი ბელუჯები სუნიტები, ჰანაფის სკოლის მიმდევრები არიან.

## სტატისტიკა
აშშ-ის მსოფლიოს ფაქტების წიგნის 2018 წლის მონაცემების მიხედვით, მოსახლეობის 72% თურქმენულ ენაზე საუბრობს, 12% ― რუსულ ენაზე, 9% ― უზბეკურ ენაზე, 1% ― აზერბაიჯანულზე, ხოლო 7% ― სხვა ენებზე. 

თურქმენეთის მოსახლეობის 93% ისლამის მიმდევარია, 6% ― ქრისტიანია, ხოლო 1% ― უცნობია.

თურქმენეთის მოსახლეობის 85% თურქმენების ეთნიკურ ჯგუფს მიეკუთვნება, 5.8% ― უზბეკების, 5.1% ― რუსების, 1.2% ― აზერბაიჯანელების, ხოლო 1% ― სხვა ეთნიკურ ჯგუფებს.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის დემოგრაფია
კატეგორია:აზიის დემოგრაფია ქვეყნების მიხედვით
როგორ დავძლიოთ მღელვარება და დავიწყოთ ცხოვრება

„**როგორ დავძლიოთ მღელვარება და დავიწყოთ ცხოვრება**“ — დეილ კარნეგის მიერ შედგენილი თვითდახმარების წიგნი. იგი პირველად დაიბეჭდა დიდ ბრიტანეთში 1948 წელს რიჩარდ კლეის მიერ. კარნეგი წინასიტყვაობაში ამბობს, რომ მან დაწერა ეს წიგნი, რადგან იგი იყო ერთ-ერთი ყველაზე უბედური ბიჭი ნიუ-იორკში. 

წიგნის მიზანია მიიყვანოს მკითხველი უფრო ხალისიან და სრულყოფილ ცხოვრებამდე, დაეხმაროს მას უფრო მეტად გაეცნოს არა მხოლოდ საკუთარ თავს, არამედ გარშემომყოფებსაც. კარნეგი ცდილობს ყურადღება მიაქციოს ცხოვრების ყოველდღიურ ნიუანსებს, რათა მკითხველმა ყურადღება გაამახვილოს ცხოვრების უფრო მნიშვნელოვან ასპექტებზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* How to win friends and influence people

კატეგორია:ინგლისური წიგნები
კატეგორია:1948 წლის წიგნები
თოფჩიშვილი

საკუთარი სახელი **თოფჩიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მირიან თოფჩიშვილი — გეოლოგი
* როლანდ თოფჩიშვილი — ეთნოლოგი, ისტორიკოსი 

კატეგორია:ქართული გვარები
იემენის დემოგრაფია

**იემენის დემოგრაფია** მოიცავს ქვეყნის მოსახლეობის მახასიათებლებს, როგორებიცაა: მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, ჯანდაცვის დონე, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური კუთვნილება და სხვა ასპექტები. 

## მოსახლეობა
2021 წლის მონაცემებით, იემენის მოსახლეობა 33 მილიონს აჭარბებს. მოსახლეობის 46% 15 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება, ხოლო 2.7% ― 65 წელზე გადაცილებულ ასაკობრივ ჯგუფს. 1950 წელს იემენის მოსახლეობა 4.3 მილიონ ადამიანს უტოლდებოდა, ხოლო პროგნოზის მიხედვით, 2050 წლისთვის მოსახლეობა 60 მილიონს მიაღწევს.

იემენელთა უმრავლესობას არაბები შეადგენენ. დიდი ნაწილი ტომებად ცხობრობს. ჩრდილოეთში, ქვეყნის მთიან ნაწილში, ზაიდიტების დაახლოებით 400-მდე ტომია. ურბანულ ტერიტორიებზე, მაგალითა, ალ-ახდამში, დღემდე შემორჩენილია მემკვიდრეობითი კასტური ჯგუფებიც.

## ეთნიკური ჯგუფები
იემენის ეთნიკურ ჯგუფებს შორის არაბები ჭარბობენ. სომალის ნახევარკუნძულიდან, სამხრეთ აზიიდან და ევროპიდან ჩამოსული ადამიანები უმცირესობას შეადგენენ. წარსულში იემენი ებრაული დიასპორის სამკვიდროსაც წარმოადგენდა.

## ენები
ემენის ოფიციალური ენაა არაბული ენა. ოფიციალურ და ბიზნეს წრეებში აქტიურად გამოიყენება ინგლისური ენა. სუნიტები მეტწილად შაფის სკოლის მიმდევრები არიან. საკმაოდ დიდი რაოდენობით მიმდევარი ჰყავს ალიქისა და ჰანბალის სკოლებსაც. შიიტები მეტწილად ზაიდიტები არიან. მნიშვნელოვან უმცირესობას შეადგენენ თორმეტი იმამისა და ისმაილიზმის მიმდევრები.

ზაიდიტები ძირითადად ქვეყნის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში სახლობენ, ხოლო შაფის სკოლის მიმდევრები იემენის სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ცხოვრობენ. იემენში მცირე რაოდენობით ქრისტიანები და ებრაელები ცხოვრობენ.

იემენის კონსტიტუცია აღიარებს რელიგიის თავისუფლებას. კონსტიტუციის თანახმად, იემენის სახელმწიფო რელიგია ისლამია და კანონმდებლობის წყარო შარიათია. მუსლიმებსაც და სხვა რელიგიების მიმდევრებსაც საკუთარი რწმენის შესაბამისად ღვთისმსახურების უფლება აქვთ, მაგრამ მთავრობა კრძალავს ისლამიდან სხვა რელიგიაზე გადასვლას ან რელიგიის შეცვლაზე სხვა ადამიანების დაყოლიებას (პროსელიტიზმი).

## განათლება
მსოფლიო ბანკის 2005 წლის მონაცემების მიხედვით, მამრობითი სქესის ზრდასრული მოსახლეობის 73%-მა იცის წერა-კითხვა, ხოლო მდედრობითი სქესის მოსახლეობისთვის ეს მაჩვენებელი 35%-ს შეადგენს. 15 წელს გადაცილებულ მოსახლეობაში წერა-კითხვის ცოდნის საშუალო მაჩვენებელი 54%-ს უტოლდება. შედარებისთვის, დაბალი შემოსავლების მქონე ქვეყნებისთვის, ზრდასრულ მოსახლეობაში წერა-კითხვის ცოდნის დონე 62%-ს უტოლდება.

## დიასპორა
იემენის დიასპორა მეტწილად გაერთიანებულ სამეფოშია კონცენტრირებული, სადაც 70 000-80 000 იემენელი ცხოვრობს. 20 000-ზე მეტი იემენელი ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობს, ხოლო 2 812 იემენელი ― იტალიაში. იემენელები ასევე ცხოვრობენ საუდის არაბეთში, ყატარში, ბაჰრეინში, ინდონეზიაში, მალაიზიაში, ბრუნეისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში. იემენური წარმოშობის მქონე ადამიანების მცირე ნაწილი დღევანდელი პაკისტანის ტერიტორიაზე ცხოვრობს. 350 000 იემენელი ებრაელი ისრაელში ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:იემენის დემოგრაფია
კატეგორია:აზიის დემოგრაფია ქვეყნების მიხედვით
ნიკოლოზ კამალოვი

**ნიკოლოზ კამალოვი** (დ. 26 თებერვალი, 1897, თელავი — გ. 1986) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1924 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტი.

1930-1953 წლებში ჰელმინთოლოგიის განყოფილების გამგედ მუშაობდა თბილისში პარაზიტოლოგიისა  და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1953- 1963 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში ხელმძღვანელობდა ეპიდემიოლოგიის, მიკრობიოლოგიისა და ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის კათედრას, ხოლო 1962 წლიდან კლინიკური ლაბორატორიის დიაგნოსტიკის კათედრის გამგე იყო. ნ. კამალოვი სწავლობდა ანკილოსტომიდოზს, პაპატაჩისა და ლეიშმანიოზის გადამტანების საკითხებს. შეიმუშავა ამებიაზის, ლამბლიოზისა და ჰიპოქრომული ანემიის მკურნალობის მეთოდები.

## ჯილდოები
* 1961 - საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* ადამიანის ჰელმინტოზების მკურნალობა : სახელმძღვანელო ექიმთათვის - თბილისი, საქმედგამი, 1947 გვ. 44
* ადამიანის ჰელმინტოზების მკურნალობის მოკლე სახელმძღვანელო - თბილისი, საქმედგამი, 1940 გვ. 47

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია: ტ. 5.- თბ., 1980 გვ. 343

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი პარაზიტოლოგები
ბონდო კანდელაკი

**ბონდო კანდელაკი** (დ. 12 დეკემბერი, 1928, ბზვანი — გ. 2000) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი.

1949–1958 წლებში იყო ქობულეთის რაისაავადმყოფოს თერაპევტი. 1955–1958 წლებში მთავარი ექიმი. ქობულეთის IV სამმართველოს სანატორიუმის მთავარი ექიმი. 1958–1960 წლებში კვების სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის კლინიკური ორდინატორი. 1963 წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1968 წელს ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის ასისტენტი. 1973 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. ავტორია 47 სამეცნიერო ნაშრომის გასტროენტეროლოგიის საკითხებზე.

1963 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ხაშის გავლენა კუჭის სეკრეციულ ფუნქციაზე და მისი მოქმედების მექანიზმის ზოგიერთი საკითხი.“ 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 138

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ქართველი ექიმები
იაელ დაიანი

**იაელ დაიანი** (   დ. 12 თებერვალი, 1939, ნაჰალალის მოშავი) — ისრაელელი მწერალი და პოლიტიკოსი, ქნესეთის წევრი 1992 წლიდან 2003 წლამდე, ასევე იკავებდა  თელ-ავივის მერის  მოადგილის თანამდებობას. იაელ დაიანმა პოლიტიკური  კარიერა 2013 წელს დაასრულა. იგი არის  ისრაელის სამხედრო მოღვაწის და პოლიტიკოსის მოშე დაიანას ქალიშვილი და ისრაელელი მსახიობის და რეჟისორის ასი დაიანის და.

## პოლიტიკური კარიერა 
იაელ დაიანი დაიბადა ნაჰალალის მოშავში ბრიტანეთის მანდატის დროს,  იგი გენერალ მოშე დაიანის ქალიშვილი და პოლიტიკური მოღვაწის შმუელ დაიანის შვილიშვილია. თავიდან მსახურობდა ისრაელის თავდაცვის ძალებში (IDF - „ ცახალი“) ,სამხედრო სამსახურის შემდეგ სწავლა გააგრძელა საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე ებრაულ უნივერსიტეტში,  ხოლო ბიოლოგის პროფესიას ისრაელის ღია უნივერსიტეტში ეუფლებოდა.

1959 წლიდან 1967 წლამდე ურთიერთობაში იყო ბერძენ კინორეჟისორ და სცენარისტ  მიხალის კაკოიანისთან და ცხოვრობდა საბერძნეთში.   მოგვიანებით იაელი დოვ სიონზე დაქორწინდა. წყვილს ორი შვილი შეეძინა.

## შემოქმედება 
[მინი|300x300პქ| იაელ დაიანის ლექცია ებრაულ უნივერსიტეტში. [2014 წელი]]
პოლიტიკური კარიერის დაწყებამდე იაელ დაიანი იყო მწერალი და ჟურნალისტი, მის სტატიებს აქვეყნებდნენ ისრაელის წამყვანი გაზეთები: *იედიოთ ახრონოთი* *Maariv, ალ-ჰამიშმარი* და *Davar* . მან ასევე გამოაქვეყნა ექვსი მოთხრობა, მემუარები ექვსდღიანი ომის შესახებ და მამის, მოშე დაიანის ბიოგრაფია.

## პოლიტიკური კარიერა 
იაელ დაიანი აქტიურად გამოდიოდა ომის წინააღმდეგ ხელმძღვანელობდა შალომ აჩშავს და კითხულობდა ლექციებს მთელ მსოფლიოში მშვიდობისა და უსაფრთხოების თემებზე.  ისრაელში მან ასევე აწარმოა კამპანია ადამიანის უფლებების, ქალთა უფლებებისა და ლგბტ უფლებების დასაცავად.

1992 წელს იაელ დაიანი აირჩიეს ქნესეთში „ავოდას“  (ისრაელის ლეიბორისტული პარტია)  სიიდან. იგი ხელმძღვანელობდა ქალთა უფლებების კომისიას. პოლიტიკოსი ხელახლა აირჩიეს ქნესეთში 1996 და1999 წლებში (ერთიანი ისრაელის ბლოკიდან).

1996 წელს ი.ლედერმანმა ჰებრონში ვიზიტის დროს მას ცხელი ჩაი შეასხა, რა დროსაც იაელმა მიიღო სხეულის დაზიანება. ამისთვის ლედერმანს მიესაჯა პატიმრობა და ჯარიმა.

2003 წლის არჩევნების დროს დაიანმა კვლავ მიიღო  მონაწილეობა, მაგრამ დამარცხდა.  შედეგად დატოვა ლეიბორისტული პარტია „ავოდა“ და შეუერთდა იოსი ბეილინის მემარცხენე სოციალ-დემოკრატიულ პარტია "მერეცს". 2004 წლის თელ-ავივის მუნიციპალურ არჩევნებში პარტიის სიის სათავეში მოხვდა. პარტიამ მოიპოვა 31 ადგილიდან 5 და შევიდა რონ ჰულდაის კოალიციაში. 2013 წლამდე იგი პასუხისმგებელი იყო ქალაქის სოციალურ სერვისებზე. ქალაქის მერმა რონ ჰულდაიმ  2013 წლის არჩევნებში იაელი არ შეიყვანა საარჩევნო სიაში. შედეგად,  იაელ დაიანმა პოლიტიკური კარიერა დაასრულა.

## ბმულები 
* "ატმოსფერო განმათავისუფლებელია." ინტერვიუ იელ დაიანთან სიამაყის აღლუმის წინა დღეს (რუს.)
* იაელ დაიანი, მეთაურის ქალიშვილი (რუს.)

## სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ისრაელელი მემუარისტები
კატეგორია:იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ისრაელელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაიანის ოჯახი
Spotify

**Spotify** — ხმოვანი ჩანაწერების შვედური სტრიმინგსერვისი, რომელიც მუსიკის, აუდიოწიგნებისა და პოდკასტების მოწყობილობაში ჩამოტვირთვის გარეშე მოსმენის საშუალებას იძლევა. დაარსდა 2006 წლის 23 აპრილს დანიელ ეკის და მარტინ ლორენცონის მიერ. 2021 წლის მდგომარეობით, 300 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებლით, Spotify მსოფლიოში უდიდესი და ყველაზე პოპულარული აუდიო სტრიმინგ პლატფორმაა. იგი იკავებს გლობალური აუდიო სერვისის 36%-ზე მეტს და ხელმისაწვდომია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის უმეტეს ქვეყანაში, ევროპის თითქმის ყველა ქვეყანაში, აზიისა და აფრიკის ზოგიერთ ქვეყანაში, ავსტრალიასა და ოკეანეთში. 2021 წლის 24 თებერვალს სერვისი ოფიციალურად ამოქმედდა საქართველოში.

2020 წლის 15 ივლისს სერვისი ამუშავდა რუსეთშიც, თუმცა, უკრაინაში შეჭრის გამო, 2022 წლის 6 მარტს Spotify-მ რუსეთში პრემიუმპაკეტის მიღების შესაძლებლობა შეზღუდა, 2022 წლის 11 აპრილს კი საერთოდ შეაჩერა ოპერაციები.

პლატფორმის პრემიუმპაკეტის საფასური თითო მომხმარებელზე ყოველთვიურად 4,99 დოლარია. არსებობს სხვა პოპულარული პაკეტებიც: დუო ($6,49), საოჯახო ($7,99), სტუდენტური ($2,49).

## რესურსები ინტერნეტში
* კომპანიის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის კომპანიები
კატეგორია:შვედური საიტები
კატეგორია:2006 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:Android-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:IOS-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
იაძე

საკუთარი სახელი **იაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნათელა იაძე — სცენარისტი, მომღერალი, მოცეკვავე
* ოლეგ იაძე — სპორტსმენი (ჭიდაობა, სამბო) 

კატეგორია:ქართული გვარები
ილურიძე

საკუთარი სახელი **ილურიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ილურიძე — ფეხბურთელი
* ვასილ ილურიძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* კონსტანტინე ილურიძე — წარმოების ნოვატორი

კატეგორია:ქართული გვარები
იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიები

მინი|საქართველოს დაცული ტერიტორიების რუკა
**იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიები** — საქართველოს დაცული ტერიტორიები იმერეთის მხარეში.

იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიები კომპლექსური ხასიათისაა და მოიცავს გეოლოგიურ, პალეონტოლოგიურ, სპელეოლოგიურ და ბოტანიკურ იშვიათობებს. ის შეიქმნა 2007 წესლ საქართველოს კანონით „იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ სათაფლიას ნაკრძალის ადმინისტრაციის ბაზაზე. იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიები მოიცავს 1 სახელმწიფო ნაკრძალს (სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი), 1 აღკვეთილს (სათაფლიის აღკვეთილი) და 15 ბუნების ძეგლს:

#ბღერის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#გაბზარული ტბის ბუნების ძეგლი;
#დიდღელის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#თეთრა მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#იაზონის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#მელოურის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#მუხურის ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი;
#პრომეთეს მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#საკაჟიის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#საწურბლიის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#სოლკოტის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#ღლიანის მღვიმის ბუნების ძეგლი;
#ცუცხვათის მღვიმოვანის ბუნების ძეგლი;
#წყალწითელას ხეობის ბუნების ძეგლი;
#ხომულის მღვიმის ბუნების ძეგლი.

ტერიტოსიის საერთო ფართობია 364 ჰა (330 ჰა სათაფლიის ნაკრძალი, 34 ჰა სათაფლიის აღკვეთილი). აქედან 351 ჰა (99%) კოლხური ტყითაა დაფარული, სადაც მრავლად არის წარმოდგენილი ფლორის და ფაუნის ენდემური, იშვიათი და „წითელი ნუსხის“ სახეობები.

ტერიტორიაზე ასევე არის ტურისტული და მეცნიერული თვალსაზრისით ისეთი მნიშვნელობის ობიექტები, როგორიცაა სათაფლიის კარსტული მღვიმე და დედამიწის იურიული პერიოდის ბინადარი დინოზავრის ნაკვალევი. 

## ისტორია
სათაფლიის მღვიმე აღმოჩენილ იქნა 1925 წლის 2 აგვისტოს კარსტულ მღვიმეთა მკვლევრის პეტრე ჭაბუკიანის მიერ, რომელიც მისივე ინიციატივით ბუნების კეთილმოწყობილ ძეგლად იქცა. 1933 წელს მანვე აღმოაჩინა დინოზავრის ნაკვალევი. პ. ჭაბუკიანის ძალისხმევით 1935 წელს სათაფლიის მღვიმის მიმდებარე კოლხური ტყით დაფარული ტერიტორია გამოცხადდა დაცულ ტერიტორიად.

2010 წელს იმერეთის მღვიმეთა დაცული ტერიტორიები გაწევრიანდა მღვიმეთა საერთაშორისო ასოციაციაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიები/Imereti Caves Protected Areas
*იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების ბიომრავალფეროვნება
კლიო (გამომცემლობა)

**კლიო** — ქართული გამომცემლობა. დაარსდა 2003 წელს, ისტორიკოსების, ზაზა ხიდურელისა და ელენე მეძმარიაშვილის მიერ. სახელი ბერძნული მითოლოგიის ისტორიის მუზის, კლიოს მიხედვით შეარქვეს.

თავდაპირველად გამომცემლობის პრიორიტეტი სწორედ ისტორიული ხასიათის ლიტერატურის გამოცემა იყო. მოგვიანებით იგი სასკოლო წიგნების გრიფირების პროცესში ჩაერთო. ამ დროიდან დღემდე გამომცემლობის ბაზაზე 200-მდე სასკოლო სახელმძღვანელო მომზადდა. სასკოლო სახელმძღვანელოების გარდა, დღესდღეობით „კლიოს“ პრიორიტეტული მიმართულებებია: სასკოლო-დამხმარე ლიტერატურა, არამხატვრული ლიტერატურა, გზამკვლევები, საბავშვო-საყმაწვილო და შემეცნებითი ლიტერატურა. გამომცემლობა რეგულარულად მონაწილეობს ეროვნულ და საერთაშორისო წიგნის ბაზრობებსა და ფესტივალებზე.

2017 წელს „კლიომ“ მონაწილეობა მიიღო ჰავანის, 2018 წელს კი იერუსალიმის წიგნის ფესტივალებში. 2020 წლიდან იგი ევროკავშირის საგამომცემლო პროგრამის შემოქმედებითი ევროპის მხარდაჭერით ახორციელებს პროექტს „დავუახლოვდეთ ლიტერატურულ ევროპას“.

## რესურსები ინტერნეტში
* გამომცემლობის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* ქართული წიგნის ეროვნული ცენტრი
* 

კატეგორია:საქართველოს გამომცემლობები
კატეგორია:2003 წელს დაარსებული კომპანიები
ინტელექტი (გამომცემლობა)

**ინტელექტი** — ქართული გამომცემლობა. დაარსდა 1994 წელს. გამოსცემს სასკოლო სახელმძღვანელოებს ქართულენოვანი და არაქართულენოვანი სკოლებისთვის.

„ინტელექტი“ ყოველწლიურად 300-ზე მეტი დასახელების წიგნს ბეჭდავს. მათგან აღსანიშნავია მხატვრული და დოკუმენტური ლიტერატურის საუკეთესო ნიმუშები; კლასიკური და თანამედროვე პროზა და პოეზია; მხატვრულ-დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურა როგორც ქართულ ენაზე შექმნილი, ისე თარგმნილი სხვადასხვა ენიდან. გამომცემლობას აქვს რამდენიმე საავტორო სერია. მათგან განსაკუთრებით პოპულარულია: ნობელის პრემიის ლაურეატები, 100 ლექსი, ჩანაწერები, ინტელექტი სკოლას. გამომცემლობა „ინტელექტი“ ყოველწლიურად მონაწილეობს რამდენიმე საერთაშორისო წიგნის ფესტივალზე და აქტიურად ეწევა ქართული ლიტერატურის პოპულარიზაციას ქვეყნის ფარგლებს გარეთ.

## რესურსები ინტერნეტში
* გამომცემლობის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* გამომცემლობა „ინტელექტი“ bia.ge-ზე
* 

კატეგორია:საქართველოს გამომცემლობები
კატეგორია:1994 წელს დაარსებული კომპანიები
ზურღან გემაზაშვილი

**ზურღან ვლადიმერის ძე გემაზაშვილი** (დ. 1 აგვისტო, 1932, თბილისი — გ. 12 ოქტომბერი, 2023) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი, ჟურნალისტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია 
1950 წელს ზურღან გემაზაშვილმა დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მეორე სკოლა. 1951-1956 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. 

1961-1970 წლებში იყო საზღვარგარეთის ქვეყნებთან მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობების საზოგადოების წევრი; 1970-1973 წლებში – საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის პასუხიმგებელი მდივანი; 1973-1980 წლებში რედაქტორობდა სატირულ-იუმორისტულ ჟურნალ "ნიანგს"; 1980 წლიდან 2004 წლამდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე უძღვებოდა სალექციო კურსს – "საზღვარგარეთის ქვეყნების მასობრივი კომუნიკაციის თეორია და პრაქტიკა".

60-იან წლებიდან იწყება ზურღანის მთარგმნელობითი და შემოქმედებითი მოღვაწეობა. იგი იყო პირველი, რომელმაც უილიამ შექსპირის ტრაგედიები კლასიკური, თოთხმეტ მარცვლიანი საზომის ნაცვლად იამბური პენტამეტრით (ათ მარცვლიანი საზომით) თარგმნა. 

2002 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე – "უილიამ შექსპირის "ჰამლეტის" პოეტური მოდელის შენარჩუნების პრობლემა და დეტალების ინტერპრეტაცია ახალ ქართულ თარგმაში".

შექსპირის გარდა, ნათარგმნი აქვს უილიამ იეიტსის, ჯეკ ლონდონის, უილიამ ფოლკნერის, სომერსეტ მოემისა და სხვა მწერლების ნაწარმოებები. მისი თარგმანები ინახება ბრიტანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში. იგი ავტორია რამდენიმე იუმორისტული მოთხრობების კრებულის.

ზურღან გემაზაშვილი გარდაიცვალა 2023 წლის 12 ოქტომბერს, დაკრძალულია ახალი შუამთის მონასტრის ეზოში.

## ბიბლიოგრაფია 
### თარგმანები 
*მძვინვარე მხეცი : მოთხრობა / ჯეკ ლონდონი ; ინგლ. თარგმ. ზ. გემაზაშვილმა. – თბილისი, 1963.

*სიგიჟე ერთი ღამისა : რომანი; მოთხრობები / სომერსეტ მოემი ; მთარგმნ.: ა. გახოკიძე, ზ. გემაზაშვილი, ა. ჭეიშვილი. –თბილისი, 1964.

*ველური ალუბლის ხე : თანამედროვე ინგლისელ მწერალთა ნაწარმოებები / ინგლ. თარგმ. ზურღან გემაზაშვილმა. – ბათუმი, 1983.

*დანიის პრინცის ჰამლეტის ტრაგედია; ვენეციის მავრის ოტელოს ტრაგედია / უილიამ შექსპირი; ინგლ. ქართ. თარგმნა ზურღან გემაზაშვილმა. – თბილისი , თბილისი, 2002.

*მაკბეტის ტრაგედია; რომეო და ჯულიეტა = The Tragedy of Magbeth; Romeo and Juliet / უილიამ შექსპირი; ინგლ. თარგმნა ზურღან გემაზაშვილმა. – თბილისი, 2005.

*მეფე ლირი; გრიგალი : პიესები / უილიამ შექსპირი ; ინგლ. თარგმნა ზურღან გემაზაშვილმა. – თბილისი, 2012.

### ავტორი 
*მოულოდნელი დეპეშა : იუმორტული მოთხრობები. – თბილისი, 1986.
*ციკლოპის თვალი : იუმორტული მოთხრობები. – თბილისი, 1977. 
*უცხოური სუვენირი : იუმორტული მოთხრობები. – თბილისი, 1975. 
*პირით ხაზს გარეთ : იუმორისტული მოთხრობები. – თბილისი, 1968.

## ლიტერატურა
*პაპუნაშვილი ა., ოსტატობა და ღირსება // ლიტერატურული საქართველო. – თბ., 2022. – 4-17 ნოემბერი. N 22. – გვ.12.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
DVV International

**DVV International** — გერმანიის სახალხო უნივერსიტეტების ასოციაციის (DVV) საერთაშორისო თანამშრომლობის ინსტიტუტი. DVV International ზრდასრულთა განათლებისა და განვითარების თანამშრომლობის საკითხების პროფესიული ორგანიზაციაა, რომელიც 50 წელია მუშაობს მთელი სიცოცხლის მანძილზე განათლების კონცეფციის განხორციელებაზე. ინსტიტუტი მსოფლიოს მასშტაბით ქმნის და ავითარებს ზრდასრულთა და ახალგაზრდების დამატებითი განათლების მდგრად სტრუქტურებს.

DVV International-ი თანამშრომლობს აზიის, აფრიკის, ლათინური ამერიკის და ევროპის 30 ქვეყნის 200-ზე მეტ სამთავრობო, არასამთავრობო და სამეცნიერო ორგანიზაციასთან. 

DVV International-ის საქართველოს ოფისი თავის პროექტებს გერმანიის ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ფედერალური სამინისტროს (BMZ), გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს (AA ოფისი), ევროკავშირისა და გაეროს სააგენტოების დაფინანსებით ახორციელებს.

### საქმიანობის ძირითადი მიმართულებები
*სიღარიბის დაძლევა კარიერული დაგეგმვისა და დასაქმების  პროგრამების მეშვეობით.
*პროგრამები და აქტივობები, რომლებიც ორიენტირებულია ცოდნისა და უნარების შეძენაზე, და მცირე ბიზნესისა და სამეწარმეო უნარების შეძენა-განვითარების ინიციატივების განვითარებაზე.
*კულტურული და სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლების პროგრამები.
*კონფლიქტების მოგვარება და მშვიდობის დამყარება.
*ნეთვორქინგი.
*ზრდასრულთა განათლების პროფესიონალიზაცია განმანათლებლებისთვისა და ტრენერებისთვის შესაძლებლობების განვითარების პროგრამების მეშვეობით და ზრდასრულთა პროგრამების ჩართვა ფორმალური განათლების კურიკულუმში.
*ქვეყანაში ზრდასრულთა განათლების საკითხების ადვოკატირება, ცნობადობის ამაღლება და ლობირება ზრდასრულთა განათლების ინსტიტუციებისა და სტრუქტურების გაძლიერებისთვის გამოიწვევს ზრდასრულთა განათლების დამოუკიდებელ განათლების სექტორად და მთელი სიცოცხლის მანძილზე სწავლის განუყოფელ ნაწილად აღიარებას.
*ზრდასრულთა განათლების ინტერნაციონალიზაცია ევროპული ექსპერტიზის გამოყენებით და ერთობლივი პროექტებისა და აქტივობების ინიცირებით ზრდასრულთა განათლების გერმანულ პროვაიდერებთან თანამშრომლობით.

## რესურსები ინტერნეტში
* DVV International-ის ოფიციალური ვებსაიტი

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები