open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მირკო კოვაჩი

**მირკო კოვაჩი** (; დ. 26 დეკემბერი, 1938, ნიკშიჩი, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 19 აგვისტო, 2013, როვინი, ხორვატია) — იუგოსლავი, ხორვატი, ჩერნოგორიელი და სერბი მწერალი, ესეისტი, სცენარისტი.  XX საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სლავურენოვანი მწერალი.

ახალგაზრდობაში გადავიდა ბელგრადში და დაამთავრა უნივერსიტეტის დრამატურგიის ფაკულტეტი. მისი როგორც მწერლის დებიუტი შედგა 1962 წელს რომანით „Gubilište“, რომელშიც აკრიტიკებდა იუგოსლავიის ხელისუფლებას. არის რამდენიმე ადგილობრივი ლიტერატურული პრემიის მფლობელი.

გარდაიცვალა 2013 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Writer Mirko Kovac Dies in Rovinj, Croatia 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბი მწერლები
კატეგორია:მონტენეგროელი მწერლები
კატეგორია:ხორვატი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ბოსნიელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჩერნოგორიისა და ლიტორალიის მეტროპოლია

[მინი|[ცეტინიეს მონასტერი, მიტროპოლიტის რეზიდენცია.]]
**ჩერნოგორიისა და ლიტორალიის მეტროპოლია** — სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის უდიდესი ეპარქია მონტენეგროში. ის 1219 წელს წმინდა საბამ დააარსა და დღეისთვის ის სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის ყველაზე გამოჩენილი ეპარქიაა. მისი დღევანდელი მიტროპოლიტი არის ამფილოხი დაროვიჩი, მისი წოდებაა "ცეტინიეს, ჩერნოგორიისა და ლიტორალიის მეტროპოლიის არქიეპისკოპოსი".

## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*Metropolitanate of Montenegro and the Littoral

კატეგორია:სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
სენებჰენასი

**სენებჰენასი** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეცამეტე დინასტიიდან, მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. სენებჰენასი ეგვიპტის ფარაონის სობეხოტეპ III-ის მეუღლე იყო.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის დედოფლები
რეხეტრე

**რეხეტრე** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. რეხეტრე ეგვიპტის ფარაონის ხეფრენის ქალიშვილი იყო. დანამდვილებით უცნობია მისი მეუღლის სახელის, სავარაუდოდ რეხეტრე ხეფრენის რომელიმე ვაჟის მეუღლე იყო, შესაძლოა რეხეტრე ფარაონ მენკაურას მეუღლე იყო.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის მეოთხე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის დედოფლები
ქალჰატა

**ქალჰატა** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეხუთე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ქალჰატა ეგვიპტის ფარაონის შაბაკას მეუღლე და ფარაონ ტანტამანის დედა იყო.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის დედოფლები
პატარეშნესი

**პატარეშნესი** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეორე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. პატარეშნესი ეგვიპტის ფარაონის შეშონქ I-ის მეუღლე იყო.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის დედოფლები
ბიფობია

**ბიფობია** აღნიშნავს ირაციონალურ შიშსა და სიძულვილს ბისექსუალი ადამიანებისადმი, რომელიც ხშირად არის დაკავშირებული ისეთ სტერეოტიპებთან, როგორიც არის ურთიერთობებში ორგულობა/მოღალატეობა, მოუწესრიგებელი სექსუალური ცხოვრება და სექსუალური გზით გადამდები დაავადებების გავრცელება.
## ეტიმოლოგია  
ტერმინი წარმოსდგება bi-რაც ნიშნავს *ორს* და  φόβος, phóbos - *შიში* - მიხედვით. ტრანსფობიასთან ერთად, ჰომოფობია და ბიფობია იმ ტერმინებს წარმოადგენს, რომლებიც გამოიყენება ლგბტ საზოგადოების მიმართ დისკრიმინაციისა და აგრესიის გამოსახატავად.

## უარყოფითი სტერეოტიპები 
მიუხედავად იმისა, რომ ჰომოფობია და ბიფობია ორი განსხვავებული ფენომენია, მათ საერთოც აქვთ: მაშინ, როცა იმავე სქესის ადამიანისაკენ ლტოლვა ბისექსუალობის ნაწილია, ჰეტეროსექსისტების შეხედულება ჰეტეროსექსუალობის თაობაზე, რომ ეს ერთადერთი სწორი ორიენტაციაა, ეხება როგორც გეებს, ასევე 
ბისექსუალებს.  

აღსანიშნავია, რომ ბიფობია კლინიკურ ფსიქოლოგიაში დაავადებად არაა მიჩნეული და მისი მნიშვნელობა პრაქტიკულად გათანაბრებულია ქსენოფობიასთან.

## ლიტერატურა
↑ შესავალი ლგბტ ფსიქოლოგიაში[რედ.: შორენა გაბუნია, ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“]

კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია
კატეგორია:ფობიები
გივი გიგინეიშვილი

**გივი გიგინეიშვილი** (დ. 15 ივლისი, 1935 — გ. 16 ივლისი, 2007) — ქართველი გეოგრაფი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. მოღვაწეობდა ჰიდროლოგიაში. გეოგრაფიის მეცნიერების დოქტორი (1979). 

1988-1996 წლებში წლებში იყო საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1996-2007 წლებში — პრეზიდენტი. საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე (2000 წლიდან). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი,  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარე. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით მომზადდა და დამტკიცდა 20-ზე მეტი კანონი გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სფეროში. 

1953 წელს წარჩინებით დაამთავრა საშუალო სკოლა, ხოლო 1958 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ხმელეთის ჰიდროლოგიის სპეციალობით. 1957 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, 1980-1995 წლებში ხელმძღვანელობდა ჰიდროლოგიის განყოფილებას, სადაც ეკავა მთავარი მეცნიერ თანამშრომლის პოზიცია. 1976 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. გიგინეიშვილის შრომები ძირითადად შეეხება კარსტის ჰიდროლოგიის აქტუალურ საკითხებს, მთის ჰიდროლოგიას, კავკასიისა და საქართველოს წყლის ბალანსისა და წყლის რესურსების შესწავლას, გარემოს დაცვის პრობლემებს. იგი 130-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 8 მონოგრაფიის ავტორია. მისი შრომების გარკვეული ნაწილი გამოყენებითი მნიშვნელობისაა. მისმა გამოკვლევებმა აღიარება ჰპოვეს როგორც საქართველოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ (მაგალითად, კუბის წყლის რესურსების შეფასებისა და წყლის ბალანსის გაანგარიშებისთვის ფართოდ გამოიყენება გივი გიგინეიშვილის მეთოდიკური სისტემა).

დაჯილდოებული იყო საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის (1984), აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის (1962) საპატიო სიგელებით, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საიუბილეო პრემიით (1981), საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის პრემიით (1993) და ღირსების ორდენით (2000). აღსანიშნავია, რომ გივი გიგინეიშვილის ბიძა იყო საქართველოში ჰიდროლოგიური მეცნიერების ფუძემდებელი ბესარიონ ყავრიშვილი. გივი გიგინეიშვილი გარდაიცვალა 2007 წლის 16 ივლისს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს რესპუბლიკა — გახსენება: გივი გიგინეიშვილი სსიპ ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*გივი გიგინეიშვილი  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
ჰლუხივი

**ჰლუხივი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 34826 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:სუმის ოლქის ქალაქები
ვოროჟბა

**ვოროჟბა** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქში. 
## სქოლიო
კატეგორია:სუმის ოლქის ქალაქები
ფრანგთა უბანი

**ფრანგთა უბანი** (**პატრების საყდრის უბანი**, **პატრებიანთ უბანი**, **კათოლიკეთა უბანი**) — ძველი უბანი თბილისში. მდებარეობდა ძველ თბილისში, შუა ბაზრის (ახლანდელი კოტე აფხაზის ქუჩა) მარჯვენა მხარეს. უბანმა სახელწოდება მიიღო ფრანგთა (პატრების, კათოლიკეთა) ეკლესიის გამო. „...და ამა მიზეზთა სრულიადსა უბანსა და ქუჩასა მას ტფილისსა შინა ეწოდების ფრანგთა ქუჩა ანუ თუ ფრანგთა უბანი“ (დავით კარიჭაშვილი). XVIII საუკუნის დოკუმენტურ მასალაში ფრანგთა უბანი მოხსენიებულია სახელწოდებით: „პატრების საყდრის უბანი“ (1733), „პატრებიანთ უბანი“ (1768).

## ლიტერატურა
* ქე. – თბილისი. – ენციკლოპედია. გვ. 875-876, თბილისი, 2002 წელი.

კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
აღმოსავლეთი ანტარქტიდა

thumb|upright=1.5|აღმოსავლეთი ანტარქტიდა მარჯვნივ.
**აღმოსავლეთი ანტარქტიდა** — გეოგრაფიული რეგიონი, ანტარქტიდის ორი ძირითადი რეგიონიდან ერთი. გარს ეკვრის წყნარი, ინდოეთის და ატლანტიკის ოკეანეები. აღმოსავლეთი ანტარქტიდა მოიცავს ისეთ რაიონებს, როგორიცაა უილკსის მიწა, დედოფალ მოდის მიწა და ვიქტორიას მიწა და გამოყოფილია დასავლეთი ანტარქტიდიდან ტრანსანტარქტიკული მთებით.

დასახელება «აღმოსავლეთი ანტარქტიდა» არსებობდა 90 წელზე უფრო მეტი ხნის მანძილზე, მაგრამ ფართე გამოყენებაში შევიდა საერთაშორისო გეოფიზიკური წლისა (1957-1958 წლები) და კვლევების შემდეგ, რომლის დროსაც დადგინდა, რომ ტრანსანტარქტიკული მთები ანტარქტიდის დასავლეთი და აღმოსავლეთი რეგიონების ბუნებრივი გამყოფია.

აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში ყინულის გუმბათის სიმაღლე აღწევს თავის მაქსიმუმს და დარეგისტრირებულია პლანეტაზე ყველაზე დაბალი ტემპერატურა: −89,2 °C (1983 წლის 21 ივლისი) (საბჭოთა, დღეისათვის კი რუსული კონტინენტის შიგნით არსებული სამეცნიერო სადგური «ვოსტოკის სადგური»).

პრაქტიკულად აღმოსავლეთი ანტარქტიდის მთელი ტერიტორია, სანაპირო რამდენიმე მონაკვეთისა და ანტარქტიდული ოაზისების გარდა დაფარულია ყინულით მთელი წლის განმავლობაში. ყინულისგან თავისუფალ მონაკვეთებში ჭარბობს ტუნდრის მცენარეულობა სხვადასხვა სახის ხავსებით და ლიქენებით. მხოლოდ ხმელეთის ძუძუმწოვრები არ არსებობენ. ხმელეთის ცხოველებიდან ცხოვრობენ სელაპები უედელის სელაპი, კიბოსმჭამელი სელაპი, ზღვის ლეოპარდი, ზღვის სპილო და ფრინველები (ქარიშხალასნაირების ზოგიერთი სახეობა (ანტარქტიკული ქარიშხალა, თოვლის ქარიშხალა), მეზღვიასნაირების ორი სახეობა, პოლარული მეჭვავია, ადელის პინგვინი და იმპერატორის პინგვინი).

ანტარქტიდის აღმოსავლეთი ფარის ყველაზე მაღალ წერტილზე — არგოს მაღალმთიან პლატო გუმბათ А-ზე (:en:Dome A, Dome Argus) ჩინელმა, ავსტრალიელმა და ამერიკელმა მეცნიერებმა ააშენეს ავტონომიური ასტრონომიული ობსერვატორია PLATO (PLATeau Observatory). ზეცის ფონური სიკაშკაშე I ზოლში აქ შეადგენს 20,5 ვარსკვლავურ სიდიდეს, რაც მნიშვნელოვნად კარგია, ვიდრე ჩილეს პარანალში (I=19,93) და სერო-ტოლოლოში (I=20,07), და ლა-პალმაში კანარის კუნძულებზე (I=20,1).

## სქოლიო
კატეგორია:კონტინენტები
*
დონატელოს დავითი 2015

დონატელოს დავითის (Premio David di Donatello) დაჯილდოების, რიგით მე-60 ცერემონია გაიმართება რომში 2015 წლის 12 ივნისს. ამერიკული ოსკარების ამ იტალიური ექვივალენტი კინო - პრიზების გადაცემის საღამოს გაუძღვება მსახიობი, რეჟისორი და ტელეწამყვანი ტულიო სოლენი (Tullio Solenghi); ეთერში გადაიცემა მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი, 1924 წელს დაარსებული იტალიური საზოგადოებრივი მაუწყებლის „რაის“ (Rai) ქვედანაყოფის „Rai Movie“ მიერ.

„დონატელოს დავითის“ გადაცემის ცერემონიას 1956 წლიდან ყოველწლიურად მართავს იტალიური კინოს აკადემია (Accademia del Cinema Italiano). 2006 წლიდან პრიზები გადაიცემა 24 კატეგორიაში. ეს არის ადრინდელი აღორძინების ხანის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენლის, იტალიელი მოქანდაკის დონატელოს მიერ 1430-40 წლებში შექმნილი „დავითის“ ქანდაკების მოოქროვილი ასლი. ქანდაკება დგას მალაქიტის კვადრატის ფორმის სადგამზე, რაზეც მიმაგრებულია მოოქროვილი ფირფიტა, სადაც მითითებულია პრიზის კატეგორია, წელი და გამარჯვებული.

ნომინაციები გამოცხადდა 2015 წლის 11 მაისს. ყველაზე მეტი, 16 ნომინაცია შეხვდა ფილმს Anime nere (რეჟ:ფრანჩესკო მუნცი); ასევე მარიო მარტონეს ფილმს Il giovane favoloso (14 ნომინაცია); ნანი მორეტის - Mia madre (10); ერმანო ოლმის - Torneranno i prati (8) და სავერიო კოსტანცოს ფილმს Hungry Hearts (7). 

## კატეგორიები
### საუკეთესო ფილმი / Miglior film
* Anime nere; რეჟ:ფრანჩესკო მუნცი
* Hungry Hearts; რეჟ:სავერიო კოსტანცო
* Il giovane favoloso; რეჟ:მარიო მარტონე
* Mia madre; რეჟ:ნანი მორეტი
* Torneranno i prati; რეჟ:ერმანო ოლმი

### საუკეთესო რეჟისორი / Miglior regista
* ფრანჩესკო მუნცი - Anime nere
* სავერიო კოსტანცო - Hungry Hearts
* მარიო მარტონე - Il giovane favoloso
* ნანი მორეტი - Mia madre
* ერმანო ოლმი - Torneranno i prati

### საუკეთესო მსახიობი ქალი / Migliore attrice protagonista
* ალბა რორვაქერი - Hungry Hearts
* ვირნა ლიზი - Latin Lover
* მარგარიტა ბაი - Mia madre
* იასმინე ტრინკა - Nessuno si salva da solo
* პაოლა კორტელეზი - Scusate se esisto!

### საუკეთესო მსახიობი კაცი / Migliore attore protagonista
* ფაბრიციო ფერაკანე - Anime nere
* ელიო ჯერმანო - Il giovane favoloso
* ალესანდრო გასმანი - Il nome del figlio
* რიკარდო სკამარჩო - Nessuno si salva da solo
* მარკო ჯალინი - Se Dio vuole

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვებ-გვერდი
* http://www.imdb.com/event/ev0000203/[დონატელო(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D)ს დავითის კინო-პრიზები IMDB-ზე]

## სქოლიო 
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები
კატეგორია:იტალიური კინო
ბორისლავ პეკიჩი

**ბორისლავ პეკიჩი** (; დ. 4 თებერვალი, 1930, პოდგორიცა — გ. 2 ივლისი, 1992, ლონდონი) — სერბული წარმოშობის იუგოსლავიელი მწერალი, დრამატურგი, სცენარისტი. 1985 წლიდან სერბეთის მეციერებათა აკადემიის წევრი. შედიოდა იმ 13 ინტელექტუალის შემადგენლობაში, რომელთაც 1990 წელს დააარსეს სერბეთის დემოკრატიული პარტია. 

1945 წლიდან ცხოვრობდა ბელგრადში. აქტიურად იყო ჩართული იუგოსლავიის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 1948 წელს ოპოზიციური განწყობის გამო დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 15 წელი. 1953 წელს შეიწყალეს. გათავისუფლების შემდეგ, სწავლობდა ბელგრადის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. 1950-იანი წლების ბოლოს დაიწყო სცენარების წერა. 

1971 წელს ემიგრაციაში წავიდა. სიკვდილის ბოლომდე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ლონდონში. გარდაიცვალა 1992 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Borislav Pekić (1930—1992)

## სქოლიო
კატეგორია:სერბი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კოტლასის აეროპორტი

**კოტლასის აეროპორტი** () (IATA: **KSZ**, ICAO: **ULKK**) — პატარა აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ კოტლასიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4 კმ-ში. აეროპორტი ემსახურება მცირე ზომის თვითმფრინავებს.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის აეროპორტები
იაჰმეს ინჰაპი

**იაჰმეს ინჰაპი** (ასევე **იაჰმეს ინჰეპი** და **ანჰაპოუ**) — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეჩვიდმეტე დინასტიის ბოლოს და მეთვრამეტე დინასტიის, მეორე გარდამავალი და ახალი სამეფოს პერიოდების დროს. შესაძლოა იაჰმესი ეგვიპტის ფარაონის სენახტერნას ქალიშვილი იყო. ჯოისის, დოდსონისა და დაიანის აზრით მან მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონზე სეკენენრა ტააზე იქორწინა. შესაძლოა, მოგვიანებით იაჰმეს ინჰაპის იაჰმეს I-თან ან ამენჰოტეპ I-თან ჰქონდა ურთიერთობა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტია
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის დედოფლები
მურმანსკის საერთაშორისო აეროპორტი

**მურმანსკის საერთაშორისო აეროპორტი** () (IATA: **MMK**, ICAO: **ULMM**) — საერთაშორისო აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ მურმანსკიდან 24 კმ-ში. 2006 წელს მგზავრების რაოდენობამ 276 599 კაცი შეადგინა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:რუსეთის აეროპორტები
კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი

**იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი** (, ) — კათოლიკური საკათედრო ტაძარი სარაევოში. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის უდიდესი კათოლიკური ტაძარი, ვრხბოსნას კათოლიკური არქიეპარქიის ცენტრი.
## ისტორია
1881 წელს ვრხბოსნას კათოლიკურმა ეპარქიამ არქიეპარქიის სტატუსი მიიღო. მაშინ იქნება მიღებული გადაწყვეტილება აეგოთ ახალი ტაძარი, რომელიც არქიეპარქიის ცენტრალური კათედრის ფუნქციას შეასრულებდა. მშენებლობის ინიციატორი იყო არქიეპისკოპოსი იოსიპ სტადლერი. ტაძრის მშენებლობის პროექტი არქიტექტორმა იოსიპ ვანცაშმა ნეოგოთიკურ და ნეორომანულ სტილში, პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის არქიტექტურის გავლენით შექმნა. საძირკვლის გაჭრა 1884 25 აგვისტოს დაიწყეს, ხოლო მშენებლობა სამი წლის შემდეგ, 1887 წლის 9 ნოემბერს დასრულდა. ტაძარი 1889 წლის 14 სექტემბერს აკურთხეს იესოს წმინდა გულის სახელზე, რომელიც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კათოლიკური კონცეფციაა. ტაძრის კურთხევას მატო ვოდოპიჩი, დუბროვნიკის ეპისკოპოსიც ესწრებოდა.
ტაძარში 1932 და 1985 – 1989 წლებში ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. სარაევოს ალყის დროს ტაძარი დაზიანდა, ეს დაზიანებები ომის დასრულების შემდეგ აღადგინეს. 1997 წელს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში ვიზიტის ფარგლებში ტაძარს ეწვია პაპი იოანე პავლე II.
## სიმბოლიკა
შენობა ბევრისთვის სარაევოს სიმბოლოა. მთავარი შესასვლელის თავზე არსებული სიმბოლო სარაევოს კანტონის დროშასა და გერბზეა გამოსახული. ტაძარში დაკრძალულები არიან ვრხბოსნას არქიეპისკოპოსები იოსიპ სტადლერი, ივან შარიჩი და მარკო იოზინოვიჩი. იოსიპ სტადლერის კანონიზაციის მოთხოვნა 2002 წლის 20 ნოემბერს წმინდა საყდარში სწორედ ამ საკათედრო ტაძრიდან გაიგზავნა.
## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა
პეტრე I-ის კუნძული

**პეტრე I-ის კუნძული** — ნორვეგიის ზღვისიქითა ტერიტორია, დაუსახლებელი კუნძული ანტარქტიდის ნაპირიდან 400 კმ-ში, წყნარი ოკეანის ნაწილში, ბელინსგაუზენის ზღვაში, ალექსანდრე I-ის მიწის ახლომდებარე რაიონში. კოორდინატებია .

კუნძულზე პრეტენზიას აცხადებს ნორვეგია და მას თვლის საკუთარ დამოკიდებულ ტერიტორიად. მაგრამ, ის მდებარეობს სამხრეთი განედის 60°-ის სამხრეთით — რეგიონში, სადაც ტერიტორიული პრეტენზიები არ არის აღიარებული უმრავლესი სახელმწიფოების მიერ.

## გეოგრაფია 
კუნძულის ზომებია — 19 კმ სიგრძეში და 11 კმ სიგანეში, მისი ფართობია — 156 კმ². უმაღლესი წერტილია (ლარს კრისტენსენის პიკი), რომლის სიმაღლეა 1640 მეტრი ზღვის დონიდან — ესაა ვულკანური მასივის მწვერვალი, რომლისგანაც შედგება კუნძული. ის თითქმის მთლიანად (95 %-ით) დაფარულია ყინულით, მხოლოდ სანაპიროს ზოგიერთ მონაკვეთებზე არსებობს ხმელეთის ქვის მცირე ზოლები. არსებობს მხოლოდ სამი ადგილი, სადაც შესაძლებელია ნავიდან სანაპიროზე გადმოსვლა.

## ისტორია 
კუნძული აღმოჩენილია 1821 წლის 11 იანვარს (ძველი სტილი) რუსული ექსპედიციის მიერ ფადეი ბელინსგაუზენის მეთაურობით და სახელი დაერქვა რუსეთის ფლოტის დამაარსებლის — იმპერატორ პეტრე I-ის პატივსაცემად. განუწყვეტელი ყინულების გამო, რომელიც ფარავს ზღვას, ექსპედიციის გემებმა ვერ შეძლეს კუნძულთან 14 საზღვაო მილზე (26 კმ) უფრო ახლოს მიახლოება, ამიტომ გადასვლა კუნძულზე ვერ მოხერხდა.

ადამიანები პეტრე I-ის კუნძულზე პირველად მივიდნენ მისი აღმოჩენიდან მხოლოდ 108 წლის შემდეგ. 1929 წლის 2 თებერვალს კუნძულზე გადავიდნენ ნორვეგიის პოლარული ექსპედიციის მონაწილეები გემით «ნორვეგია». მათ აღმართეს ნორვეგიის დროშა და კუნძული გამოაცხადეს ნორვეგიის საკუთრებად. 1931 წელს ეს პრეტენზია დაადასტურა ნორვეგიის პარლამენტმა.

## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის საგრაფოები
კატეგორია:ნორვეგიის კუნძულები
კატეგორია:ნორვეგიის ზღვისიქითა ტერიტორიები
კატეგორია:ანტარქტიდის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
როგირ ვან დერ ვეიდენი

**როგირ ვან დერ ვეიდენი** (დ. 1399 ან 1400 — გ. 18 ივნისი, 1464) — ნიდერლანდელი მხატვარი. აღიარებულია როგორც XV საუკუნის ერთ-ერთ საუკეთესო მხატვრად. ხშირად ხატავდა რელიგიურ ტრიპტიქებს. მისმა ნამუშევრებმა დიდი გავლენა იქონია ევროპულ მხატვრობაზე არა მარტო საფრანგეთსა და გერმანიაში არამედ ესპანეთშიც და იტალიაშიც. გარდაიცვალა ქალაქ ბრიუსელში და დაკრძალულია წმინდა მიხეილის და წმინდა გუდულას საკათედრო ტაძარში.

## ლიტერატურა
*Campbell, Lorne. Van der Weyden. London: Chaucer Press, 2004. ISBN 1-904449-24-7

კატეგორია:დაბადებული  1399
კატეგორია:დაბადებული   1400
კატეგორია:გარდაცვლილი  18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1464
კატეგორია:ნიდერლანდელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მონტი-ალეგრი-დი-გოიასი

**მონტი-ალეგრი-დი-გოიასი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 557 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადა-დუს-ვეადეირუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 730 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,48 კმ²-ზე. ფართობი 3 119 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* გოიასი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში 
**Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil* 

კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
კათოლიციზმი მონტენეგროში

მონტენეგროში კათოლიკური ეკლესია წარმოადგენს რომის კათოლიკური ეკლესიიის ნაწილს. მისი სულიერი წინამძღვარია რომის პაპი. მოსახლეობის 3.5% (21, 299) არის კატოლიკე. მონტენეგროში და ბოსნია და ჰერცეგოვინაში პაპის ნუნციუსი არის მთავარეპისკოპოსი ლუიჯი პეცოტო.

## დემოგრაფიული მონაცემები 
2004 წლის მონაცემებით მონტენეგროში 21,972 კათოლიკე ცხოვრობს. მათგან:
* 8,126 ალბანელები (*36.98%*)
* 6,811 ხორვატები (*31.00%*)
* 5,000 მონტენეგროელები (*22.76%*)
* 2,035 სხვა (*9.26%*)

## იხილეთ აგრეთვე 
*აღმოსავლეთის კათოლიკური ეკლესიები

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.catholic-hierarchy.org/country/dme.html

კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:მონტენეგროს საზოგადოება
ხმილნიკი

**ხმილნიკი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 28226 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინიციის ოლქის ქალაქები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა

ში]]
**ბოსნია და ჰერცეგოვინის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა** წარმოადგენს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე მდებარე სახმელეთო, საწყლოსნო და საჰაერო ტრანსპორტისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის ერთობლიობას.
## სახმელეთო
### საავტომობილო
2010 წლის მდგომარეობით ქვეყანაში საავტომობილო გზების სიგრძის ჯამი წარმოადგენდა 22 926 კმ-ს. მათ შორის მყარი საფრით 19 426 კმ (4 652 კმ შიდასაქალაქო გზები) და 3 500 კმ გრუნტის საფრით.
ბოსნიის ტერიტორიაზე გადის შემდეგი საერთაშორისო გზატკეცილები: E65; E73; E661; E761 და E762. 
### რკინიგზა
2015 წლისთვის რკინიგზის სიგრძე ბოსნიაში ჯამურად 1033 კმ-ს შეადგენს, საიდანაც ელექტროფიცირებულია 392 კმ. რელსებს შორისის სიგანე 1435 მმ. სერბთა რესპუბლიკაში რკინიგზას ემსახურება სერბთა რესპუბლიკის რკინიგზა (; 425 კმ), ხოლო დანარჩენ ტერიტორიაზე – ფედერაციის რკინიგზა (; 608 კმ)
მეზობელი ქვეყნებიდან ბოსნია და ჰერცეგოვინა რკინიგზით უკავშირდება ხორვატიასა და სერბეთს.
## საწყლოსნო
ბოსნია და ჰერცეგოვინაში სანაოსნოა მდინარე სავა. მის ნაპირზე მდებარეობს სამდინარო პორტები – ბოსანსკა გრადიშკა, ბოსანსკი ბროდი, ბოსანსკი შამაცი, ბრჩკო და ორაშე. ქვეყანას აქვს მცირე გასასვლელი ადრიატიკის ზღვაზე, ერთადერთი საზღვაო პორტია ქალაქი ნეუმი.
## საჰაერო
2013 წლის მდგომარეობით ქვეყანაში 24 აეროდრომია – 7 მყარი საფრით (2,5-დან 3 კმ-მდე 4; 1,5-დან 2,5 კმ-მდე 1 და უფრო მცირე სიგრძის ასაფრენ-დასაფრენი ზოლით 2) და 17 გრუნტის (2,5-დან 3 კმ-მდე 1, 1,5-დან 2,5 კმ-მდე 5 და უფრო მცირე სიგრძის ასაფრენ-დასაფრენი ზოლით 11).  ასევე 6 შვეულმფრენის ასაფრენ-დასაფრენი მოედანი. ქვეყანაში მოქმედებს ოთხი საერთაშორისო აეროპორტი ქალაქებში – სარაევო, ბანია-ლუკა, მოსტარი და ტუზლა. 1994 წლიდან ქვეყანაში მოქმედებს ავიაკომპანია B&H Airlines (დაარსდა როგორც Air Bosna).
## სქოლიო
კატეგორია:ტრანსპორტი
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
ბოსნია და ჰერცეგოვინის რკინიგზა

[300პქ|thumb|[რკინიგზა|სარკინიგზო ქსელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]]
**ბოსნია და ჰერცეგოვინის რკინიგზა** წარმოადგენს ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე არსებული სარკინიგზო ტრანსპორტის ინფრასტრუქტურას.

## ინფრასტრუქტურა 
2015 წლისთვის რკინიგზის სიგრძე ბოსნიაში ჯამურად 1033 კმ-ს შეადგენს, საიდანაც ელექტროფიცირებულია 392 კმ. რელსებს შორის სიგანე 1435 მმ. სერბთა რესპუბლიკაში რკინიგზას ემსახურება სერბთა რესპუბლიკის რკინიგზა (; 425 კმ), ხოლო დანარჩენ ტერიტორიაზე – ფედერაციის რკინიგზა (; 608 კმ)

მეზობელი ქვეყნებიდან ბოსნია და ჰერცეგოვინა რკინიგზით უკავშირდება ხორვატიასა და სერბეთს.

## ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა 
ბოსნიის ტერიტორიაზე რამდენიმე სარკინიგზო ხაზი აიგო ავსტროუნგრულ პერიოდში. იმ პერიოდში ავსტრია-უნგრეთში სტანდარტულად ითვლებოდა 760 მმ-იანი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა. აგებული იყო ათამდე ხაზი, მათ შორის:
* **სტაინბაისის ხაზი** (ხე-ტყის სამრეწველო კონცერნის სტაინბაისის სახელის მიხედვით, ვისი დაკვეთითაც ააგეს ეს რკინიგზა) – დაახლოებით 400 კმ სიგრძისა, კნინიდან სრნეტიცამდე იყო დაგებული, სრნეტიციდან კი სამად იყოფოდა – პრიედორის, გორნი რიბნიკისა და იაიცეს მიმართულებებზე.
* **ბოსნიის ხაზი** – ბოსანსკი ბროდიდან სარაევომდე. 268 კმ. განშტოებებიანად 355 კმ.
* **დალმაცია-ზელენიკის ხაზი** – გაბელადან ზელენიკამდე. 155 კმ. განშტოებებიანად 188 კმ.
ისფრ პერიოდში ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზები თანდათანობით გააუქმეს ან სტანდარტულით შეცვალეს. ბოლო ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა ბოსნიაში გაუქმდა 1975 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო ტრანსპორტი
კატეგორია:ტრანსპორტი
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:სარკინიგზო ხაზები ქვეყნების მიხედვით
სარაევოს ტრამვაი

[thumb|ჩეხოსლოვაკური წარმოების ტრამვაი [Tatra K2 სარაევოში]]
**სარაევოს ტრამვაი** ერთ-ერთი უძველესი ტრამვაის ქსელია ევროპაში, თუმცა თავდაპირველად იგი ვენის ტრამვაის ქსელის გამოსაცდელ ხაზს წარმოადგენდა. 2010 წლისთვის სარაევოს ტრამვაის ქსელი შვიდი ხაზისგან შედგებოდა, თუმცა შტოები ერთლიანდაგიანია. ქსელი 22,9 კმ სიგრძისაა, მათ შორის 0.4 კმ სიგრძის შტო, რომელიც ქალაქის რკინიგზის სადგურთან აკავშირებს დანარჩენ ქსელს. ქსელი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა განლაგებული ცენტრიდან (ბაშჩარშია) გარეუბნებისკენ.
ტრამვაის ქსელს ფლობს KJKP GRAS Sarajevo, რომელიც ასევე ფლობს ტროლეიბუსისა და ავტობუსის მარშრუტებს ქალაქში.
## ისტორია
ს ტრამვაი, 1901]]
ტრამვაის ხაზი სარაევოში 1885 წელს გაიხსნა, სადაც უნდა გამოეცადათ ეს ტრანსპორტი შემდგომში ვენაში დასანერგავად. ტრამვაის ვაგონი ცხენების საშუალებით გადაადგილდებოდა. თავდაპირველად ლიანდაგი ავსტროუნგრული ვიწრო სტანდარტის, 760 მმ-იანი იყო, ისფრ პერიოდში, 1960 წელს, იგი სტანდარტულ, 1435 მმ სიგანის ლიანდაგზე გადაიყვანეს. მეოცე საუკუნეში სარაევოს საზოგადოებრივ ტრანსპორტსა და მგზავრთა გადაზიდვებში ტრამვაის მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღოდა. ქალაქის ალყის დროს ლიანდაგი და ვაგონები დაზიანდა. ზოგიერთ ვაგონს დღესაც ეტყობა ომის კვალი.

## ქსელი
thumb|ქსელის სქემა
ქსელს აქვს ექვსი მოქმედი მარშრუტი:
* რკინიგზის სადგური – ბაშჩარშია
* ჩენგიჩის ვილა – ბაშჩარშია
* ილიჯა – ბაშჩარშია
* ნეჯარიცი – ბაშჩარშია
* ილიჯა – სკენდერია
არსებობს ასევე ნეჯარიცი – სკენდერიას მარშრუტი, რომელიც დღეს არ ფუნქციონირებს.
## ტექნიკა
ვაგონების პარკს უმეტესად ჩეხური ტატრა K2-ები შეადგენენ, 1970-80-იანი წლების პროდუქცია. ზოგიერთი ვაგონი უფრო ახალია, მაგალითად 2008 წელს ამსტერდამმა 16 ტრამვაის ვაგონი აჩუქა სარაევოს.
## სქოლიო
კატეგორია:ტრანსპორტი
კატეგორია:ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
ნეითჰოტეპი

**ნეითჰოტეპი** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი პირველი დინასტიიდან, ადრეული სამეფოს პერიოდის დროს. ნეითჰოტეპი ეგვიპტის ფარაონის ნარმერის მეუღლე იყო და შესაძლოა ფარაონ ჰორ აჰას და დედოფალი ბენერიბის დედა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის პირველი დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის პირველი დინასტიის დედოფლები
ცოცხანასებრნი

**ცოცხანასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, ბუჩქები, ლიანები და ხეებია. 

100-მდე გვარის 2600-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. საქართველოში გვხვდება 3 გვარის 5 სახეობა. ზოგი ცოცხანა სამკურნალო და სანელებელია, ზოგი დეკორატიული. ლიპია ეთეროვანი ზეთების შემცველია.

## ლიტერატურა
ნიკოლა I (ჩერნოგორია)

**ნიკოლა I პეტროვიჩი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1841 — გ. 2 მარტი, 1921) — ჩერნოგორიის სამთავროს მეორე თავადი 1860–1910 წლებში, ხოლო შემდეგ ჩერნოგორიის სამეფოს პირველი მეფე 1910–1918 წლებში.

დაიბადა 1841 წელს პეტროვიჩების მშობლიურ სოფელ ნეგუშიში. მამამისი იყო მირკო, დანილო I-ის ძმა, ხოლო დედა — სტანა მარტინოვიჩი. 1854 წელს დანილო პეტროვიჩმა უარი თქვა საეპისკოპოსო წოდებაზე და დაქორწინდა დარინკაზე. 1860 წელს დანილო მოკლეს და მთავრის თანამდებობა დაიკავა ნიკოლამ. 1910 წელს მეფის ტიტული მიიღო და 1918 წლამდე მართავდა ქვეყანას. 

გარდაიცვალა 1921 წელს საფრანგეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
*The national Museum of Montenegro 
*Burial places of Montenegrin rulers 
*Digital Library of Montenegrin Culture – in Montenegrin
*The Njegoskij Fund Public Project  : Private family archives-based digital documentary fund focused on history and culture of Royal Montenegro.
*Crnogorska kraljevska loza 

კატეგორია:ჩერნოგორიის მმართველები
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
ლივინგსტონის კუნძული (სამხრეთ-შეტლანდის კუნძულები)

**ლივინგსტონის კუნძული** (; ისტორიული სახელი — სმოლენსკი) — კუნძული სამხრეთ შეტლანდის კუნძულების არქიპელაგში. მდებარეობს გრინვიჩის კუნძულსა (ბერეზინა) და თოვლის კუნძულს (მალი იაროსლავეცი) შორის.

## გეოგრაფია 
კუნძულის სიგრძეა 73 კმ, ხოლო სიგანე — 34 კმ. მისი ფართობია — 974 კმ². ყველაზე თბილი თვის (თებერვალი) ტემპერატურაა — +1,3 °C, ყველაზე ცივი თვის (აგვისტო) — −7 °C. 1988 წლიდან კუნძულზე მოქმედებს წმინდა კლიმენტი ორქიდელის (ბულგარეთი) ანტარქტიკული ბაზის პოლარული სადგური.

## ისტორია 
მისი აღმოჩენის თარიღის შესახებ რამდენიმე ვერსია არსებობს. ერთ-ერთის მიხედვით, 1819 წელს ის აღმოაჩინა უილიამ სმიტმა, რომელმაც პირველმა მიაღწია სამხრეთ-შეტლანდის კუნძულებს, მაგრამ კუნძულის აღწერა მას არ გაუკეთებია. კუნძული აღწერა და მას სახელი უწოდა ფადეი ბელინსგაუზენმა.

## ლიტერატურა
* Ivanov, L. General Geography and History of Livingston Island. In: *Bulgarian Antarctic Research: A Synthesis*. Eds. C. Pimpirev and N. Chipev. Sofia: St. Kliment Ohridski University Press, 2015. pp. 17-28. ISBN 978-954-07-3939-7
* Ivanov, L.L. Livingston Island: Tangra Mountains, Komini Peak, west slope new rock route; Lyaskovets Peak, first ascent; Zograf Peak, first ascent; Vidin Heights, Melnik Peak, Melnik Ridge, first ascent. *The American Alpine Journal*, 2005. pp. 312-315.
* Gildea, D. *Mountaineering in Antarctica: complete guide: Travel guide.* Primento and Editions Nevicata, 2015. ISBN 978-2-51103-136-0

კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
Tieto Keilalahti Campus

**Microsoft Talo** — Tieto-ს სათავო ოფისი, რომელიც მდებარეობს ფინეთის ქალაქ ესპოოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონში - კეილანიემში. ეს ადგილი პირდაპირ ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკთანაა იქვე.

შენობას ადრე ერქვა *The Nokia House*. სამხრეთ ნაწილის ორი ნაგებობა აიგო 1990-იანი წლების ადრეულ ხანებში, ხოლო მესამე, ჩრდილოეთ ნაწილის ნაგებობა აშენდა 2000 წელს. შენობებში დაახლოებით 5000 ადამიანი მუშაობს.

2012 წლის დეკემბერში, Nokia-მ განაცხადა რომ სათავო ოფისის შენობა მიჰყიდა ფინურ ინტიტუციას - Exilion-ს, 170 მილიონ ევროდ, გრძელვადიანი საიჯარო ხელშეკრულებით.

2014 წლის აპრილში, Microsoft-ის მიერ Nokia-ს მოწყობილობების ბიზნესის შესყიდვის პროცესის დასრულების შემდეგ, შენობას ახალი სახელი დაერქვა: Microsoft Talo.

2017 წელს Microsoft Mobile დაიხურა, ხოლო იმავე წელს, შენობა დაიკავა კომპანია Tieto-მ და დაერქვა Tieto Keilalahti Campus.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფინეთის საოფისე შენობები
PureView

**Nokia PureView** ეწოდება სხვადასხვა ტექნოლოგიების ერთობლიობას, რომელსაც იყენებენ კომპანია Nokia და ახლა უკვე Microsoft Mobile-იც, მათი უმაღლესი დონის სმარტფონების კამერებისთვის. PureView-ს საუკეთესო მაგალითებია Nokia 808 და Nokia Lumia 1020. ორივე ტელეფონს აქვს ძალიან მაღალი გარჩევადობის (41 MP) მქონე ფოტოსენსორი System on a chip ტიპის ინტეგრირებული მიკროსქემით, რომელსაც გამოსახულების დამუშავების როლი აკისრია, კერძოდ ასრულებს სურათის სკალირებას (Image scaling) Pixel Oversampling-ის ტექნოლოგიით, რაც იძლევა გაუმჯობესებულ ციფრულ ზუმირებას (digital zoom) და შემცირებულ ხმაურს. Pixel Oversampling ტექნოლოგია გულისხმობს იმას, რომ ხდება რამდენიმე ფიქსელის გაერთიანება, რათა შეიქმნას ერთი (სუპერ) ფიქსელი. ეს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს სურათის ხარისხს. ორივე მოწყობილობა აღჭურვილია Xenon flash განათებით, 1080p HD ვიდეო კამერითა და მაღალი გაფართოების მქონე Zeiss-ის სრულად-ასფერული (Aspheric lens) 1-ჯგუფიანი ლინზებით. Nokia 808-სგან განსხვავებით, Nokia Lumia 1020-ს და სხვა Lumia PureView სმარტფონებს აქვს სურათის ოპტიკური სტაბილიზაცია (Optical image stabilization), რაც ახლა უკვე გახდა Lumia PureView სტანდარტის კრებულის წევრი. მიუხედავად ამისა, Nokia 808 მაინც ახდენს კომპენსაციას მისი ექსკლუზიური და კამერასთან დაკავშირებული ფუნქციების წყალობით, როგორიცაა Micro HDMI TV-out შესაერთებელი და ჩაშენებული ვიდეო რედაქტირების პროგრამა.

Microsoft-ის მიერ Nokia-ს ტელეფონებისა და სერვისების ბიზნესის შესყიდვის დეტალების მიხედვით, Microsoft-მა PureView-ს სავაჭრო ნიშანიც შეიძინა.

## მოდელები
* Nokia 808 PureView (Symbian)
* Nokia Lumia 830 (Windows Phone 8.1)
* Nokia Lumia 920 (Windows Phone 8)
* Nokia Lumia 925 (Windows Phone 8)
* Nokia Lumia 928 (Windows Phone 8)
* Nokia Lumia 930 (Windows Phone 8.1)
* Nokia Lumia 1020 (Windows Phone 8)
* Nokia Lumia 1520 (Windows Phone 8)
* Nokia Lumia Icon (Windows Phone 8)

## აგრეთვე იხილეთ
* Microsoft Lumia
* Lumia-ს გრაფიკული აპები

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში / სურათების ნიმუშები 
*Google Image: Nokia 808-ის კამერით გადაღებული სურათების ნიმუშები, >20MPix
*Google Image: Nokia 1020-ის კამერით გადაღებული სურათების ნიმუშები, >20MPix

## აპები 
*Rawer - Windows Phone-ის აპი Pureview (dng) ფაილების ნახვისთვისა და რედაქტირებისთვის 

კატეგორია:Nokia
კატეგორია:Windows Phone
დავიდ დი დონატელო

იტალიის კინოაკადემიიის (L'accademia del Cinema Italiano)  მიერ 1955 წელს დაარსებული კინოპრიზი - „დონატელოს დავითი“ (David di Donatello Award), 2006 წლიდან გადაიცემა 24 კატეგორიაში, გავლენით და პოპულარობით უტოლდება ვენეციის კინოს და სან-რემოს იტალიური სიმღერის ფესტივალს.

## ისტორია
„დონატელოს დავითით“ დაჯილდოების ცერემონია პირველად ჩატარდა რომში 1955 წლის გაზაფხულზე. ინიციატივა ეკუთვნოდა ე.წ. კულტურულ კლუბს („Open Gate“), რომლის მიზანი იყო ყოველწლიურად პატივი მიეგოთ საუკეთესო იტალიური და უცხოური ფილმებისთვის. 1946 წლიდან მსგავსი ავტორიტერული პრიზი უკვე არსებობდა იტალიაში ე.წ. Nastro d'argento („ვერცხლისფერი ლენტები“), სადაც ხმის მიცემა მხოლოდ კინოკრიტიკოსებს და ჟურნალისტებს შეუძლიათ. „დავითის“ შემთხვევაში წლის საუკეთესო ფილმებს და კინომუშაკებს ასახელებენ კინო-ინდუსტრიაში მომუშავე პროფესიონალები: სცენარისტები, მსახიობები, ტექნიკოსები, რეჟისორები, პროდიუსერები და ა.შ.

ცერემონიას ოფიციალურ პატრონაჟს უწევს იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

## პრიზი
ეს არის ადრინდელი აღორძინების ხანის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენლის, იტალიელი მოქანდაკის დონატელოს მიერ 1430-40 წლებში შექმნილი „დავითის“ ქანდაკების მოოქროვილი ასლი. ქანდაკება დგას მალაქიტის კვადრატის ფორმის სადგამზე, სადაც მიმაგრებულია მოოქროვილი ფირფიტა, პრიზის კატეგორიის, წლის და გამარჯვებულის სახელებით.

## კატეგორიები
*საუკეთესო ფილმი (Miglior film)
*საუკეთესო რეჟისორი (Migliore regista)
*საუკეთესო მსახიობი ქალი (Migliore attrrice protagonista)
*საუკეთესო მსახიობი კაცი (Migliore attore protagonista)
*საუკეთესო ევროპული ფილმი (Miglior Film dell'Unione Europea)
*საუკეთესო უცხოური ფილმი (Miglior film straniero)

## ქართული, ქართველი რეჟისორების ფილმები
* 1979 წელი; ნომინაცია - საუკეთესო უცხოური ფილმი; ნატვრის ხე (L'Albero Dei Desideri) რეჟ: თენგიზ აბულაძე; გამარჯვებული

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვებ-გვერდი
* დონატელოს დავითის კინო-პრიზები IMDB-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები
კატეგორია:იტალიური კინო
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
დანილო I (ჩერნოგორია)

**დანილო I პეტროვიჩი** (დ. 6 ივნისი, 1826 — გ. 13 აგვისტო, 1860) — ჩერნოგორიის სამთავროს პირველი თავადი 1852-1860 წლებში.

დაიბადა სტანკო პეტროვიჩის ოჯახში 1826 წელს. ბიძის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ჩერნოგორიის ეპისკოპოსი. 1852 წელს კი გამოაცხადა ქვეყნის დამოუკიდებლობა. დანილომ მიიღო თავადის ტიტული. გაატარა რამდენიმე მნიშვნელოვანი რეფორმა. მოკლეს კოტორში 1860 წელს მისი რეფორმებით უკმაყოფილი ბიელოპავლიჩების გვარის წარმომადგენლებმა. მისი მემკვიდრე გახდა ძმისშვილი ნიკოლა I.

## რესურსები ინტერნეტში
* Prince Danilo I Petrovic, 1852-1860 
კატეგორია:ჩერნოგორიის მმართველები
კატეგორია:დაბადებული  6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1826
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1860
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კავალკანტი

**კავალკანტი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 823 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადა-დუს-ვეადეირუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 392 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,35 კმ²-ზე. ფართობი 6 953 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* გოიასი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში 
**Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil* 

კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
იაჰმეს-ნეფერტარი

**იაჰმეს-ნეფერტარი** — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთვრამეტე დინასტიიდან, ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. იაჰმეს-ნეფერტარი ეგვიპტის ფარაონის იაჰმეს I-ის მეუღლე იყო. მას და იაჰმესს ჰყავდათ შვილები ამენჰოტეპ I, იაჰმეს-ანხი, სიამუნი, იაჰმეს-მერიტამონი და იაჰმეს-სიტამუნი, შესაძლოა მათი შვილები იყვნენ რამოსე და მუტნოფრეტი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის დედოფლები
ჯოზეფ ბლეკი

**ჯოზეფ ბლეკი** ( დ. 16  აპრილი, 1728 — გ. 6 დეკემბერი, 1799) — შოტლანდიელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი. ანატომიის და ქიმიის პროფესორი გლაზგოს უნივერსიტეტში, ასევე მედიცინის და ქიმიის პროფესორი ედინბურგის უნივერსიტეტში. უნივერსიტეტში პროფესიულ საქმიანობას ეწეოდა 30 წელზე მეტხანს.

ბლეკი დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ ბორდოში. მამამისი იყო ღვინის ვაჭარი, წარმოშობით ბელფასტიდან, ხოლო დედა აბერდინშირიდან, შოტლანდიიდან, რომლის ოჯახიც ღვინის ბიზნესს ეწეოდა. ჯოზეფს თორმეტი და-ძმა ჰყავდა. 12 წლიდან ბელფასტში გრამატიკის სკოლაში სწავლობდა. 1746 წელს 18 წლის ასაკში გლაზგოს უნივერსიტეტში მოხვდა. შემდეგ ასევე სწავლობდა ედინბურგის უნივერსიტეტშიც.

ბლეკი უცოლშვილო გარდაიცვალა მის საკუთარ სახლში 1799 წელს 71 წლის ასაკში. დაკრძალულია გრეიფეირ-კირკიარდში.

## ლიტერატურა
*Buchanan WW, Brown DH (June 1980). "Joseph Black (1728–1799): Scottish physician and chemist". The Practitioner 224 (1344): 663–6. PMID 6999492.

## სქოლიო
კატეგორია:შოტლანდიელი ფიზიკოსები
კორონეიშენის კუნძული

**კორონეიშენის კუნძული** () — სამხრეთი ორკნეის კუნძულების ყველაზე დიდი კუნძული.

## გეოგრაფია 
კუნძულის სიგრძეა — 40 კმ, ხოლო სიგანე 5 კმ-დან 13 კმ-მდეა (საშუალოდ 9 კმ). მისი ფართობი შეადგენს — 457 კმ²-ს. კუნძული საერთო მიმართულებით გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, რომელიც ძირითადად დაფარულია ყინულით და შედგება მრავალი უბეებისაგან, მყინვარებისაგან და პიკებისაგან, რომელთაგან ყველაზე მაღალი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1266 მეტრზე.

## ისტორია 
კუნძული აღმოჩენილი იქნა 1821 წლის დეკემბერში ორი მეზღვაურის — ამერიკელი ნათანიელ პალმერის და ბრიტანელი ჯორჯ პაუელის ერთობლივი ცურვის დროს. პაუელმა ყველაზე დიდ კუნძულს დაარქვა — კორონაციის კუნძული, რადგანაც აღმოჩენა მოხდა მეფე ჯორჯ IV-ის კორონაციის წელს, რომელიც გახდა გაერთიანებული სამეფოს მეფე 1820 წელს.

კატეგორია:სამხრეთი ორკნეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სეიანუსი

**სეიანუსი**, *ლუციუს ელიუს სეიანუსი* ( დ.   ძვ. წ. 20 — გ. 18 ოქტომბერი, 31) — პრეტორიელების გვარდიის სარდალი. იყო ტიბერიუსთან დაახლოებული, მის დროს განდიდებული და გამდიდრებული ადამიანი. ახალი წელთაღრიცხვით 23 წელს, რომის სენატზე და ტიბერიუსზე გავლენას იძენს, დრუსუსის გარდაცვალების შემდეგ. 31 წელს დაიჭირეს იმპერატორის წინააღმდეგ შეთქმულებისთვის და სიკვდილით დასაჯეს და მისი ოჯახი აიკლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Cassius Dio, *Roman History* Book 57.19 and 58, English translation
*Suetonius, *The Lives of Twelve Caesars*, Life of Tiberius, Latin text with English translation
*Josephus, *Antiquities of the Jews* Book XVIII, Chapter 6 English translation
*Seneca the Younger, *Essays* To Marcia On Consolation English translation
*Juvenal *Satires*, 10th Satire Latin text

კატეგორია:რომაელები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 20
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 31
ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია

**ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია** () — სოციალ-დემოკრატიული პოლიტიკური პარტია ავსტრიაში, რომელიც 1888 წელს დაარსდა. 

თავდაპირველად ეწოდებოდა ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია. პარტიის პირველ სხდომაზე მიიღეს ძირითადი პრინციპების დეკლარაცია. 1889 წლის 12 ივლისს გამოვიდა პარტიის ოფიციალური საინფორმაციო ორგანო „Arbeiter-Zeitung“. პირველ და მეორე მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში პარტია ავსტრომარქსიზმის პრინციპებზე გადავიდა. 1930-იანი წლების დასაწყისში პარტიას დევნიდნენ, ხოლო ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ საერთოდ აკრძალეს. 

ქვეყნის ნაცისტებისაგან გათავისუფლების შემდეგ პარტია აღდგა და ეწოდა ავსტრიის სოციალისტური პარტია. 1991 წელს პარტიას ეწოდა თანამედროვე სახელწოდება. 1970-2000 წლებში და 2007 წლიდან პარტია მთავრობაშია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* პარტიის საიტი
* პარტიის წესდება

კატეგორია:ავსტრიის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიები
კატეგორია:1888 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ავსტრიის სახალხო პარტია

**ავსტრიის სახალხო პარტია** (), 2017 წლიდან ასევე „ახალი სახალხო პარტია“ () — ქრისტიან-დემოკრატიული პოლიტიკური პარტია ავსტრიაში, რომელიც დაარსდა 1945 წელს.

პარტია ითვლება ქრისტიან-სოციალური პარტიის მემკვიდრედ, რომელიც არსებობდა 1893-1933 წლებში. დაარსების შემდეგ არაერთხელ ყოფილა ხელისუფლების სათავეში. ამჟამად ერთ-ერთ მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში.  თავისი იდეოლოგიით არის გერმანიის ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის ანალოგი. პარტია პოპულარობით სარგებლობს მოსამსახურეებს, მსხვილ მესაკუთრეებსა და ფერმერებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
*Austrian People's Party  
*Austrian People's Party  
*Austrian People's Party page on the European People's Party website 

კატეგორია:ავსტრიის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1945 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ბელგიის ჩემპიონები ფეხბურთში

**ბელგიის ჩემპიონები ფეხბურთში** არიან ბელგიის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები.

## კლუბები ტიტულების რაოდენობის მიხედვით
***მუქი** შრიფტით აღნიშნულია გუნდები რომლებიც ამჟამად ასპარეზობენ უმაღლეს დივიზიონში.

**კურსივი* შრიფტით აღნიშნულია გუნდები რომლებიც აღარ არსებობენ: გაუქმდნენ ან გაერთიანდნენ სხვა კლუბებთან.

## ტიტულების რაოდენობა ქალაქების მიხედვით
ბელგიაში სულ თხუთმეტ კლუბს აქვს ჩემპიონობა მოპოვებული, რომლებიც რვა ქალაქის წარმომადგენლები არიან.

კატეგორია:ბელგიის ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
პრეტორიანელები

მინი|პრეტორიანელების გამოსახულება კლავდიუსის სატრიუმფო თაღზე, ახ. წ. 51/52 წწ.
**პრეტორიანელები** (), *პრეტორიული კოჰორტები* — იმპერატორის პირადი მცველი ჯარი რომის იმპერიაში. პრეტორიანელები წარმოადგენდნენ არმიის საგანგებოდ შერჩეულ და დაწინაურებულ ნაწილს, ლეიბ-გვარდიას. მათი სარდლების იმპერატორების კარზე დიდებულთა შორის ითვლებოდნენ.

თავდაპირველად იყო მხედართმთავართა, უწინარეს ყოვლისა კონსულების დაცვა. ახალი წელთაღრიცხვის 2 წელს იმპერატორმა ავგუსტუსმა შექმნა პრეტორიანელთა 9 კოჰორტა, რომელთაგან თითოეულში 1000 კაცი შედიოდა (3 კოჰორტა რომში, 6 კოჰორტა იტალიის სხვა ქალაქებში). მეთაურობდა პრეტორიის პრეფექტი. ახ. წ. 23 წელს იმპერატორ ტიბერიუსის დროს პრეფექტმა სეიანუსმა ყველა პრეტორიანელს თავი მოუყარა რომში და მათთვის ვინიმალის კარიბჭის წინ ააშენა ბანაკი (კასტრუმი) *Castra praetoria*. სეპტიმიუს სევერუსის მმართველობამდე პრეტორიანელებში აჰყავდათ უპირატესად აპენინის ნახევარკუნძულის მკვიდრები (იტალიკები). პრეტორიანელთა გვარდიაში მსახურება უზრუნველყოფდა მნიშვნელოვან უპირატესობებს, საპატიო მდგომარეობას, მაღალ ჯამაგირსა და სამხედრო სამსახურის 16-წლიან ვადას (ნაცვლად 20 წლისა, რომელსაც უბრალო ლეგიონერები მსახურობდნენ). თავისი არსებობის პირველი ერთ-ნახევარი საუკუნის მანძილზე პრეტორიანელთა გვარდიამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა იმპერატორთა ხელისუფლების და ზოგადად რომის სახელმწიფოს პოზიციების განმტკიცებაში, მ.შ. სასტიკი, სუსტი ან არაპოპულარული იმპერატორების დამხობით, პლებეების გამოსვლებისათვის წინააღმდეგობის გაწევით და რომის სენატის ინტრიგების აღკვეთით; მათმა პრეფექტებმა დიდი გავლენა მოიპოვეს რომის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. თუმცა II საუკუნის ბოლოდან პრეტორიანელებს სულ უფრო მეტად უმკვიდრდებოდა ანგარებიანი, ულმობელი და ინტრიგანი დაქირავებული ჯარის სახელი. 312 წელს იმპერატორმა კონსტანტინემ გააუქმა პრეტორიანელთა გვარდია (შეცვალა სასახლის ჯარის
ნაწილებით – *domestici*) და დაანგრია *Castra praetoria* როგორც „ამბოხებებისა და გარყვნილების ბუდე“.

გადატანითი მნიშვნელობით, „პრეტორიანელები“ ეწოდება დაქირავებული ჯარს, ხელისუფლების დასაყრდენ უხეშ ძალას.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Protecting the Emperor  - life in the Praetorian Guard
* Praetorian Guard image resource

კატეგორია:რომის იმპერია
კოლინას-დუ-სული

**კოლინას-დუ-სული** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 535 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადა-დუს-ვეადეირუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 523 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,06 კმ²-ზე. ფართობი 1 708 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* გოიასი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში 
**Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil* 

კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
გერმანიის ჩემპიონები ფეხბურთში

**გერმანიის ჩემპიონები ფეხბურთში** — გერმანიის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები, რომელსაც 1963 წლიდან ბუნდესლიგა ეწოდება. 

პირველი გათამაშება ჩატარდა 1903 წელს. ჩემპიონატი ორჯერ შეწყდა — პირველად 1915–1919 წლებში, ხოლო მეორედ 1945–1947 წლებში. მეორე მსოფლიო ომში დამარცხების შემდეგ, გამარჯვებულმა სახელმწიფოებმა მოახდინეს გერმანიის ოკუპაცია, რის შედეგად წარმოიშვა ორი გერმანული სახელმწიფო. შეიქმნა ორი საფეხბურთო ჩემპიონატი. 1945 წლამდე ჩატარებული ჩემპიონატების ტრადიცია გაგრძელდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკაში, რომლის ჩემპიონატი 1963 წელს გადაკეთდა ბუნდესლიგად, ხოლო გერმანიის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ საკუთარი ჩემპიონატის ჩატარება დაიწყო. 1990 წელს გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, ორი საფეხბურთო ჩემპიონატი გაერთიანდა და გდრ-ის კლუბებმა ბუნდესლიგაში განაგრძეს ასპარეზობა.

ყველაზე მეტჯერ ჩემპიონატი მოგებული აქვს მიუნხენის ბაიერნს, რომელიც 28-ჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი. მას 9 ტიტულით ნიურნბერგი მოსდევს, მესამე ადგილზე კი ბორუსია დორტმუნდია 8 ტიტულით.

## ჩემპიონები
### ადრეული ჩემპიონები (1903–1932)
### ჩემპიონები მესამე რაიხის დროს (1933–1945)
### ჩემპიონები მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში (1946–1963)
### ბუნდესლიგის ჩემპიონები (1963–)
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## იხილეთ აგრეთვე
* გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის საფეხბურთო ჩემპიონატი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გერმანიის ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
კოსტეშტი (იალოვენის რაიონი)

**კოსტეშტი** () — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 154 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 128 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* იალოვენის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
ნიდერლანდების ჩემპიონები ფეხბურთში

**ნიდერლანდების ჩემპიონები ფეხბურთში** არიან ნიდერლანდების უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები.

## კლუბები ტიტულების რაოდენობის მიხედვით
კატეგორია:ნიდერლანდების ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
პორტუგალიის ჩემპიონები ფეხბურთში

**პორტუგალიის ჩემპიონები ფეხბურთში** არიან პორტუგალიის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები. პორტუგალიის ყველა ჩემპიონი ქვეყნის ორი უდიდესი ქალაქის ლისაბონის და პორტუს წარმომადგენელია, ამ ორი ქალაქის საფეხბურთო გუნდები — პორტუული პორტუ და ლისაბონური ბენფიკა და სპორტინგი არიან ისტორიული კონკურენტები და ძირითადად სწორედ ამ გუნდებს შორის თამაშდება ჩემპიონის ტიტული, მათ გარდა კი ჩემპიონის ტიტული ასევე პორტუულ ბოავიშტას და ლისაბონურ ბელენენსეშს აქვთ მოპოვებული. ჩემპიონატის ისტორიის განმავლობაში მხოლოდ სამჯერ მოხდა შემთხვევა, როდესაც ამ ხუთეულის გარდა სხვა გუნდმა მოახერხა ორ საუკეთესოს შორის მოხვედრა.

## კლუბები ტიტულების რაოდენობის მიხედვით
## იხილეთ ასევე
*პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა

კატეგორია:პორტუგალიის ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
ესპანეთის ჩემპიონები ფეხბურთში

**ესპანეთის ჩემპიონები ფეხბურთში** არიან ესპანეთის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები, რომელსაც ეწოდება პრიმერა დივიზიონი. ჩემპიონატი 1929 წლიდან ტარდება.

ყველაზე მეტჯერ ჩემპიონატი მოგებული აქვს „რეალ მადრიდს“, რომელიც 36-ჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი. მას 28 ტიტულით „ბარსელონა“ მოყვება.

## ჩემპიონები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
### ქალაქების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში
*Spain - List of Champions

კატეგორია:ესპანეთის ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
ნიკოლოზ მეხუზლა

**ნიკოლოზ მეხუზლა** (დ. 1855, გურიანთა — გ. 15 იანვარი, 1892, უჩხუბი) — ქართველი ფირალი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ყმა-გლეხის ოჯახში დაახლოებით 1855-56 წლებში. იყო საშუალო სიმაღლის სქელი კაცი. იცვამდა ჩაქურასა და წუღა-მესტს, იხურავდა ყაბალახს, ატარებდა წვერს. იარაღად ხმარობდა ბერდანას, ორპირიან თოფს და სატევარს. 

სხვადასხვა დროს მუშაობდა ვაჭართან შეკვეთილში, 1886 წლიდან მუშაობდა მანთაშევის ქარხანაში ბათუმში. შემდეგ მიატოვა სამუშაო და კონტრაბანდისტობას მიჰყო ხელი, დადიოდა ოსმალეთში, კარგად ისწავლა თურქული ენა. კონტრაბანდისტობისთვის დაიჭირეს, მაგრამ გაიქცა, გვარი შეიცვალა, გუჯაბიძე დაირქვა და გურიაში დაბრუნდა და სოფლის საქმიანობაში ჩაება, მაგრამ ოჯახის სამყოფს მაინც ვერ შოულობდა. ციხეში ცილისწამების შედეგად მოხვდა 1884 წელს. იჯდა ბათუმის ციხეში სისონა დარჩიასთან ერთად. ბათუმიდან გადაიყვანეს ოზურგეთში, შემდეგ კი ქუთაისის ციხეში, სადაც წელიწადნახევარი დაჰყო. 1888 წლის თებერვალსა თუ მარტში მეხუზლა ციხიდან გაიქცა. 

1892 წლის იანვარში მეხუზლა და ტარიელ დათუნაიშვილი აცანაში თავს დაესხნენ მღვდელ სილიბისტრო ჩხაიძეს და გაძარცვეს, გადაკვეთეს მდინარე სუფსა ნაგომართან და მიიმალნენ. 1892 წლის 15 იანვარს პოლიციის ბოქაულის თანაშემწე მგელაძე და დრუჟინის ოფიცერი გარდაფხაძე რამდენიმე ჯარისკაცით გავიდნენ ოზურგეთიდან. პირველი წავიდა უჩხუბში, ხოლო მეორე მელექედურში, სადაც ფირალების მოხმარებაში შემჩნეული სახლები უნდა გაეჩხრკათ. უჩხუბში მგელაძე დათა მაუჭაძის სახლში გადააწყდა დათუნაიშვილსა და მეხუზლას. ატყდა სროლა. მგელაძეს მიეშველა გარდაფხაძე მელექედურიდან, გამოიძახეს რაზმი ოზურგეთიდანაც. მეხუზლამ გაქცევა სცადა და ორი ადგილობრივი, მენაბდე და შაფაქიძე მოკლა. შაფაქიძე სოფლის ყოფილი მამასახლისი იყო, რომელმაც მეხუზლას შეპყრობა და თავის გამოჩენა გადაწყვიტა. მეხუზლამ ასევე დაჭრა დრუჟინის სამი ჯარისკაცი. მეხუზლამ გაიარა ორი-სამი ვერსი, მაგრამ დიდი თოვლის გამო გაქცევა მაინც ვერ მოახერხა და ის მოკლეს. 

მეხუზლა ცხემლისხიდში დაკრძალეს, თუმცა ნათესავებდმა ფარულად გადაასვენეს ბაილეთში.

ნიკოლოზ მეხუზლას თავგადასავალი აისახა ხალხურ სიმღერაში „ფირალ ნიკოლოზ მეხუზლაზე“, სადაც  პირველ პირშია მოთხრობილი მისი ცხოვრებისა და დაღუპვის შესახებ.

## იხლეთ აგრეთვე
*ფირალი

## ლიტერატურა
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ფირალები
კატეგორია:მოკლული ქართველები