open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სტრატეგია აღმაშენებელი

**„სტრატეგია აღმაშენებელი“** (ოფიც. *მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „გიორგი ვაშაძე-სტრატეგია აღმაშენებელი“*) — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. დაფუძნდა 2016 წლის 5 ივნისს როგორც მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება სამოქალაქო პლატფორმა **„ახალი საქართველო“**. პარტიის თავმჯდომარედ ყრილობის დელეგატებმა აირჩიეს გიორგი ვაშაძე. პარტიის მმართველობითი ორგანოა 12 წევრისაგან შემდგარი პოლიტსაბჭო. პარტიას ჰყავს არჩეული გენერალური მდივანი, რომელსაც გააჩნია აღმასრულებელი და საორგანიზაციო ფუნქციები. არის მემარჯვენე-ცენტრისტული მიმართულების და მხარს უჭერს ქვეყნის ნატოსა და ევროკავშირში გაწევრიანებას.

პარტია მონაწილეობდა 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „სახელმწიფო ხალხისთვის“ ბლოკში. პარტია მონაწილეობდა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში. რომელიც 2020 წლის ივლისის ბოლოს „კანონი და სამართალთან“ ერთად დატოვა.

2020 წლის 30 ივლისს პარტიის მესამე ყრილობის გადაწყვეტილებით პარტიამ შეიცვალა სახელი და „ახალი საქართველოს“ ნაცვლად ეწოდა „სტრატეგია აღმაშენებელი“.

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

## შედეგები არჩევნებში
### საპარლამენტო 
### ადგილობრივი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* „ახალი საქართველოს“ ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2016 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2014–2015

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2014-2015** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 84-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2014 წლის 24 აგვისტოს და დასრულდა 2015 წლის 24 მაისს. რიგით 23-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ორი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „ელჩე“, „ალმერია“ და „კორდობა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
მაკაოს სამზარეულო

მარჯვნივ|მინი|Pato de cabidela
**მაკაოს სამზარეულო** (  ) შედგება კანტონური და პორტუგალიური სამზარეულოს მოზაიკისგან და შერწყმული სამზარეულოსგან, რომელსაც მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიიდან და ლუზოფონების სამყაროდან. მიუხედავად იმისა, რომ მაკაოში ბევრი ჩვეულებრივად მოხმარებული კერძები განეკუთვნება კანტონური სამზარეულოს ქვეკლასს ( ჰეუნგშანი ), პოპულარობით გამორჩეულ სამზარეულოს ეწოდება მაკანეს **სამზარეულო** (  *მაკაოს მშობლიური პორტუგალიური სამზარეულო*  ; *)*. ბევრი უნიკალური მაკაუს კერძი შედეგია სანელებლების შერევისა, რომლებიც პორტუგალიელი მეზღვაურების მეუღლეებმა ევროპული კერძების გამეორების მცდელობაში გამოიყენეს. ადგილობრივი ჩინური ინგრედიენტების გარდა, მაკაუს კერძების ინგრედიენტები და სანელებლები ასევე თავის თვში გულისხმობს ევროპას, ლათინურ ამერიკას, აფრიკას, ინდოეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას . პორტუგალიური და ესპანური ნამდვილი სამზარეულო შეგიძლიათ იხილოთ მაკაოში. საერთო სამზარეულოს ტექნიკებს მოიცავს ცხობა, გრილზე შეწვა და გამოწვა. ცხობის ტექნიკა, რომელიც იშვიათად ჩანს ჩინურ სამზარეულოს სხვა სტილებში, წარმოადგენს მაკაოს სამზარეულოს ეკლექტურ ხასიათს. მაკაო ცნობილია თავისი არომატის შემრევი კულტურით და თანამედროვე მაკაოს სამზარეულო შეიძლება ჩაითვალოს ფუზენ სამზარეულოს ტიპად.

როგორც წესი, მაკაოს საკვებს სხვადასხვა სუნელებით აჯერებენ, მათ შორისაა კურკუმა, ქოქოსის რძე, დარიჩინი და ხმელი კოდი (*ბაკალჰაუ*). ისინი კერძს ანიჭებენ განსაკუთრებულ არომატსა და გემოვნურ თვისებებს. ცნობილ კერძებს *მიეკუთვნება galinha à Portuguesa*, *galinha à Africana* (აფრიკული ქათამი), *bacalhau* (ტრადიციული პორტუგალიური),  *pato de cabidela*, Macanese chili shrimps, *minchi*,    და შემწვარი კარრი. სხვა კერძებში შედის ღორის ყურის და პაპაიას სალათი და ღვინოში ჩაშუშული კურდღელი, დარიჩინი და ანისი. *Tapas* ასევე მაკანეს სამზარეულოს განუყოფელი ნაწილია.

ყველაზე პოპულარული დესერტი არის *pastéis de nata* (კვერცხის ტარტები). ზოგადად, ყველაზე პოპულარული დესერტი / საჭმლი არის კოჭას რძე, ღორის ხორცი და ნუშის ნამცხვარი.

Cha Gordo ( *Fat Tea*  ) არის ჩაის სმის კულინარიული ტრადიცია.  ისტორიულად, მაკაოში პორტუგალიური მემკვიდრეობის მქონე ოჯახები არაერთხელ ატარებდნენ ჩა გორდოს, ისეთი კათოლიკურ დღესასწაულებისთვის, როგორიცაა ნათლობა ან დაბადების დღე, მაგრამ მისი ჩატარება ნებისმიერი მიზეზით შეიძლება.  ზოგი ოჯახი, ისტორიულად, მას ყოველკვირეულად მასპინძლობდა.  ჩა გორდო უნდა ჩატარებულიყო ქორწილის შემდეგ, ჩინურ ქორწილებში დახვეწილი ბანკეტის ნაცვლად. 

მაკაოს ცნობილ რესტორნებში შედის Restaurante Riqueixo, Porto Interior, Restaurante Litoral, Restaurante Espao და Restaurante O Santos.

## სქოლიო 
კატეგორია:მაკაოს სამზარეულო
კატეგორია:ჩინური სამზარეულო
სოსო იორამაშვილი

**იოსებ (სოსო) იორამაშვილი** (დ. 13 იანვარი, 1905, დირბი — გ. 11 სექტემბერი, 1965, თბილისი) — ქართველი მწერალი და მთარგმნელი. 

დაიბადა სოფელ დირბში (ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი). 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

წლების განმავლობაში მუშაობდა ჟურნალ-გაზეთების რედაქციებსა და გამომცემლობებში; 1942-1945წწ. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში; 1946 წლის შემდეგ შეუდგა ლიტერატურულ მოღვაწეობას; მისი მოთხრობების პირველი კრებული „ვერხვის ჭალაში“ გამოქვეყნდა 1954 წელს. მისი ნაწარმოებების ძირითადი თემაა სოფელი, ნადირობა; იგი სათავგადასავლო ჟანრის ერთ-ერთი პიონერია საქართველოში („კარავი მტკვრის პირას“, 1959). ავტორია მოთხრობების კრებულებისა: „ნაცნობი სახე“ (1956), „უცნაური შეხვედრა“ (1968), „ჯაბა ელიაური“ (1962), „კოჭლი კაკაბი“ (1964), „მოთხრობები“ (1965), „გაღმა ვენახი“ (1967), „წითელი ვაშლის საიდუმლოება“ (1977) და სხვა; ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას (მათე ზალკა, „გენერალი“, 1941 და სხვა).

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ავთანდილ ჩიტიშვილი

**ავთანდილ ჩიტიშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ავთანდილ ჩხაიძე

**ავთანდილ ჩხაიძე** (დ. 14 თებერვალი, 1953, სოფ. ბახვი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა — ბუღალტრული აღრიცხვა, სპეცბუღალტრული აღრიცხვა მშენებლობაში. 1999-2000 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2000–2003 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1996). პოლიციის გენერალ-მაიორი (1997).

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ა
სერგო დემჩინელი

მინი|ს. დემჩინელი. საცხოვრებელი სახლი. თბილისი, ნ. ბარათაშვილის ქუჩა №6.
**სერგო ვასილის ძე დემჩინელი** (ნამდვილი გვარი — დემჩინსკი) (დ. 24 სექტემბერი, 1906, ჭიათურა, — გ. 12 დეკემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967).

დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1933). 1936 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა „თბილქალაქპროექტში“. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: საცხოვრებელი სახლები თბილისში — დავით აღმაშენებლის გამზირზე (1936), ბარათაშვილის ქუჩაზე (თანაავტორი, 1939), თამარ მეფის გამზირზე (1945), გ. მელიქიშვილის ქუჩაზე (1949), მოსწავლე–ახალგაზრდობის სახლის რეკონსტრუქცია (თანაავტორი 1938-1939), მეტეხის ხიდი (1951), კინოთეატრები — „საქართველო“ (1955) და „გაზაფხული“ (1956).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჭიანჭველა Z

**ჭიანჭველა Z** () — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. DreamWorks Animation-სა და კინოგაერთიანება DreamWorks Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 1998 წლის 19 სექტემბერი გაიმართა. რეჟისორი — ერიკ დარნელი და ტიმ ჯონსონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:პიქსარის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1998 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:DreamWorks Animation-ის ფილმები
დენარი

მინი|სხვადასხვა პერიოდის რომაული დენარები
**დენარი** ( — ათნაწილიანი) — ვერცხლის მონეტა, რომაული სამონეტო სისტემის ძირითადი ნომინალი ძვ. წ. III-ახ. წ. III საუკუნეებში. 

ემისია დაიწყო ძვ. წ. 269 წელს. ადრეულ ხანაში შუბლზე უმთავრესად გამოსახული იყო სხვადასხვა ღვთაება, შემდგომ კი — იმპერატორის ან დედოფლის დაფნისგვირგვინიანი პროფილი; ზურგზე — სხვადასხვა მითოლოგიური ან ისტორიული სცენა და სხვ. თავდაპირველი მასა — 4,55 გ. დროთა განმავლობაში ჩატარებული რეფორმების შედეგად დენარის მასა და სინჯი თანდათან შემცირდა. II საუკუნის ბოლოს კი დენარის შემადგენლობაში 50% სპილენძი იყო. დენარის დანაყოფებია კვინარიუსი (2,275 გ) და სესტერციუსი (1,137 გ). III საუკუნეში იმპერატორ კარაკალის სამონეტო რეფორმის შემდეგ დენარის ნაცვლად მოჭრა ანტონინიანი. საქართველოში რომის რესპუბლიკის დროინდელი დენარი მცირე რაოდენობითაა აღმოჩენილი (თბილისი, აბისი, კავთისხევი, ნაზოდელავო და სხვ.). I–II საუკუნეებში მოჭრილი დენარი კი წამყვან როლს თამაშობდა ანტიკური საქართველოს ეკონომიკურ ცხოვრებაში და უხვადაა აღმოჩენილი მცხეთაში, ზღუდერში, სეფიეთში, ეკში და სხვ.

## ლიტერატურა
* კაპანაძე დ., მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის 1937–1951 წწ. ნუმიზმატიკური მონაპოვარი, «მასალები საქართველოს და კავკასიის არქეოლოგიისათვის », 1955, ტ. 1; 
* Зограф А. Н., Античные монеты, «Материалы и исследования по археологии СССР», 1951, в. 16; 
* Казаманова Л. Н., Введение в античную нумизматику, М., 1969. 

კატეგორია:რომაული მონეტები
ნიკოლოზ დემეტრაძე

**ნიკოლოზ ივანეს ძე დემეტრაძე** (დ. 6 დეკემბერი, 1888, წითელხევი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი, — გ. 7 აპრილი, 1954, თბილისი) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937).

დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1919). 1924-1929 წლებში ქირურგად მუშაობდა თბილისში. 1937-1947 წლებში იყო თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ტოპოგრაფიული ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის პროფესორი, 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე — ამავე კათედრის გამგე. წლების მანძილზე იყო სამედიცინო ინსტიტუტის სანჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი. იკვლევდა ოპერაციული ქირურგიის და ტოპოგრაფიული ანატომიის სხვადასხვა საკითხს, მ. შ. ბარძაყის არხის თიაქარკვეთის ანატომიურ საფუძვლებს, ნერვებისა და სისხლძარღვების ვარიაციებს, ოსტეომიელიტის მკურნალობას, კანის პლასტიკა და სხვ. 

## ბიბლიოგრაფია
* ტოპოგრაფიული ანატომიის სახელმძღვანელო, ნაწ. 1–2, თბ., 1942–47; 
* ოპერაციული ქირურგიის სახელმძღვანელო, თბ., 1947; 
* მუცლის ღრუს ოპერაციული ქირურგია, თბ., 1951; 
* ტოპოგრაფიული ანატომია (სახელმძღვანელო სამედ. ინ-ტის სტუდენტებისათვის), გამოც. მე-2, თბ., 1968.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:ქართველი ანატომები
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გიორგი ზედგენიძე

**გიორგი ზედგენიძე** (დ. 21 თებერვალი, 1902, თბილისი — გ. 24 აგვისტო, 1994, მოსკოვი) — ქართველი რენტგენოლოგი და რადიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1939). რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის ერთ–ერთი ფუძემდებელი სსრკ–ში. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1927 წელს. 1939–1941 წლებში იყო სამხედრო საზღვაო სამედიცინო აკადემიის რენტგენოლოგიის აკადემიის უფროსი; 1958–1973 წლებში იყო სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის სამედიცინო რადიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1973 წლიდან მოსკოვის კლინიკური და ექსპერიმენტული ონკოლოგიის ინსტიტუტის კონსულტანტი. 1958 წლიდან ჟურნალ „მედიცინსკაია რადიოლოგიას“ რედაქტორი. დამუშავებული აქვს მაიონიზებელი გამოსხივების ბიოლოგიური მოქმედების, სხივური თერაპიის, ავთვისებიანი სიმსივნეების, ძვლებისა და სახსრების, აგრეთვე კუჭ–ნაწლავის და სხვა დაზიანებათა რენტგენოდიაგნოსტიკის საკითხები და სხვა. ავტორია წიგნისა „რენტგენოლოგია ოდონტოლოგიაში სოციალურ ჰიგიენის თვალსაზრისით“ (1929)

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ქართველი რენტგენოლოგები
კატეგორია:ქართველი რადიოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
Dolba

***Dolba*** — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია ფრენსის უოკერის მიერ 1856 წელს. მონოტიპური გვარია, ერთადერთი სახეობაა *Dolba hyloeus*.

## სქოლიო 
*
Dolbogene

***Dolbogene*** — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია ლაიონელ როთშილდის მიერ 1903 წელს. მონოტიპური გვარია, ერთადერთი სახეობაა *Dolbogene hartwegii*.

## სქოლიო 
*
Dovania

***Dovania*** — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია ლაიონელ როთშილდისა და კარლ იორდანის მიერ 1903 წელს.

## სახეობები 
**Dovania dargei* (Pierre, 2000)
**Dovania mirei* (Pierre, 2000)
**Dovania neumanni* (Jordan, 1925)
**Dovania poecila* (Rothschild & Jordan, 1903)

## სქოლიო 
*
გიორგი ზედგინიძე

**გიორგი ზედგინიძე** (დ. 10 ივლისი, 1922, ბალანთა, ბორჯომის მუნიციპალიტეტი — გ. 1 დეკემბერი, 1994) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ლიტერატურის ფაკულტეტიტი 1953 წელს. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1940 წლიდან აქვეყნებდა წერილებსა და ნარკვევებს ჟურნალ-გაზეთებში. მისი მთავარი ნაწარმოებია ისტორიული რომანი „დედის ტაძარი“ (1969, 1981), რომელშიც ასახულია XVII საუკუნის სამცხე-ჯავახეთის ვითარება. გიორგი ზედგენიძე ავტორია აგრეთვე კრებულისა „მოთხრობები“ (1976), ისტორიული პიესისა „მანუჩარ ჯაყელი“, „გატეხილი ხიდი“ (1984) და სხვა. მისი სამეცნიერო ნაშრომები სამხრეთ საქართველოს ისტორიულ მოვლენებზე სისტემატურად ქვეყნდებოდა სამეცნიერო ჟურნალებში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გ
Euryglottis

***Euryglottis*** — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია ჟან ბატისტ ბუადიუვალის მიერ 1875 წელს.

## სახეობები 
**Euryglottis albostigmata* (Rothschild, 1895)
**Euryglottis aper* (Walker, 1856)
**Euryglottis davidianus* Dognin, 1891)
**Euryglottis dognini* (Rothschild, 1896)
**Euryglottis guttiventris* (Rothschild & Jordan, 1903)
**Euryglottis johannes* (Eitschberger, 1998)
**Euryglottis oliver* (Eitschberger, 1998)

## გალერეა 

Euryglottis albostigmata MHNT CUT 2010 0 113 Loja Las Chinchas Ecuador male.jpg|*Euryglottis albostigmata*
Euryglottis aper MHNT CUT 2010 0 303 Osayacu Napo Ecuador (F.melanique) male.jpg|*Euryglottis aper*
Euryglottis dognini MHNT CUT 2010 0 112 Limbo Chapare Cochabamba Bolivia male.jpg|*Euryglottis dognini*
Euryglottis guttiventris MHNT CUT 2010 0 113 Osayacu (Napo, Ecuador) male.jpg|*Euryglottis guttiventris* 

## სქოლიო 
*
Ihlegramma

***Ihlegramma*** — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია ულფ აიცხბერგერის მიერ 2003 წელს. მონოტიპური გვარია, ერთადერთი სახეობაა *Ihlegramma ihlei*.

## სქოლიო 
*
გლიოგი

მინი|ჭიქა გლიოგი
მარჯვნივ|მინი|გლიოგი მზადდება ფორთოხლის კანითა და სანელებლებით
**გლიოგი** ან გლოგი ( ,  , , ,  ) — სანელებლიანი ალკოჰოლური სასმელი, გლინტვეინი ან სპირტი. ეს არის ტრადიციული სკანდინავიური სასმელი ზამთარში, განსაკუთრებით შობის დღესასწაულის განმავლობაში.   

XVI საუკუნიდან  სკანდინავიაში ცხელი ღვინო გავრცელებული სასმელია. გლიოგის თავდაპირველი ფორმა სანელებლებიანი ალკოჰოლური სასმელი იყო, რომელსაც მოიხმარდნენ კურიერები და ფოსტალიონები. ისინი ცხენით ან თხილამურებით მოგზაურობდნენ ცივ ამინდში და მგზავრობისას ხშირად მიირთმევდნენ სანელებლებიან ცხელ ღვინოს. XIX საუკუნის დასაწყისიდან გლიოგი გახდა ზამთრის ჩვეულებრივი  სასმელი, რომელიც იყო სხვადასხვა ინგრედიენტების ნაზავი. ის იყო თბილი წვენი, სიროფით და ზოგჯერ უფრო ძლიერი ალკოჰოლური სასმელებით ან პუნშით . 

გლიოგის რეცეპტები ძალიან განსხვავდება ერთმანეთისგან. ვარიაციები, ჩვეულებრივ, იწყება თეთრი ან ტკბილი ღვინით ან კიდევ სხვა ალკოჰოლური სასმელებით, როგორიცაა კონიაკი ან ბრენდი. გლიოგის წარმოება იწყება წყლის ადუღებით და მასში სანელებლების დამატებით. რამდენიმე წუთის ხარშვის შემდეგ, ნარევი სათანადოდ გაჟღენთილია და მას ემატება ხილის წვენი, ღვინო ან სუფთა სპირტი. გლიოგის შემადგენლობაში ყველაზე გავრცელებული სანელებლები არის მიხაკის ხე, დარიჩინი, ილი და ჯანჯაფილი. სხვა საერთო ინგრედიენტებში შეიძლება შევიდეს ციტრუსის კანი ფორთოხლისგან ან ლიმონისგან, ქიშმიში ან ნუში . 

გლიოგის მიღება შესაძლებელია ალკოჰოლის გარეშეც, ღვინის ხილის ან კენკრის წვენების ჩანაცვლებით. მაღაზიებში მზა გლიოგი ჩვეულებრივ ემყარება ყურძნის წვენს, ზოგჯერ ასევე მოცხარის წვენს, შერეულ ხილის წვენს, ვაშლის წვენს ან ღვინოს. ასევე არსებობს უფრო ძლიერი გლიოგი რომის შემცველობით. მაღაზიიდან შეძენილი მზა გლიოგი თბება გამოყენებამდე, მაგრამ თუ იგი შეიცავს ღვინოს ან სხვა სახეობის  ალკოჰოლს, იგი არ უნდა გაცხელდეს დუღილის წერტილამდე . ჩვეულებრივია, რომ ნუშს ან ქიშმიშს დაუმატებთ წვნიანს, როდესაც ის თბება ან დალევის წინ. 

გლიოგი ფინეთში შევიდა  შვედეთიდან. ფინური და ესტონური სიტყვა გლიოგი მომდინარეობს შვედური სიტყვიდან *glögg*, რაც თავის მხრივ მოდის სიტყვებიდან *glödgat vin* ანუ ცხელი ღვინო. XIX საუკუნის ბოლოს ღვინოში შერეული გლიოგის დალევა იყო შესაძლებელი, მაგრამ აკრძალვის გამო, გლიოგის მოხმარება თითქმის მთლიანად შეწყდა. როდესაც 1930-იან წლებში აკრძალვა მოიხსნა, გლიოგი რეკლამირდებოდა ფინო-შვედურ ჟურნალებში, ხოლო 1950-60-იან წლებში გლიოგის დალევა ფინო-შვედური ტრადიცია გახდა. 1960-იანი წლების ბოლოს და 70-იანი წლების დასაწყისში გლიოგის რეცეპტები დაიბეჭდა ფინურენოვან ჟურნალებშიც, რის შემდეგაც გლიოგის მომზადება საშობაო ტრადიციად იქცა მთელ ფინეთში. 

## სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
კატეგორია:ღვინოები
ესპანეთის პრიმერა დივიზონი 2015–2016

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2015-2016** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 85-ე გათამაშება. ტურნირი დაიწყო 2015 წლის 21 აგვისტოს და დასრულდა 2016 წლის 15 მაისს. ჩემპიონობა 24-ედ მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ერთი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „რაიო ვალეკანო“, „ხეტაფე“ და „ლევანტე“. ტურნირის ბომბარდირი გახდა ლუის სუარესი, რომელმაც 40 გოლის გატანა მოახერხა. სეზონის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა ანტუან გრიზმანი რომელმაც 22 გოლი გაიტანა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
კარელები

**კარელები** (საკუთარი სახელწოდება *კარიალა*, ) — ძირითადად კარელიის რესპუბლიკაში, აგრეთვე კალინინგრადის, ნოვგოროდის,  ლენინგრადის, იაროსლავის და რუსეთის ზოგიერთ სხვა ოლქში მცხოვრები ხალხი. საერთო რაოდენობა რუსეთში 60 815 (2010, აღწერა), მ. შ. კარელიაში 45 570 კაცი. ცხოვრობენ აგრეთვე ფინეთში. ლაპარაკობენ კარელურ ენაზე. მნიშვნელოვანი ნაწილი კარელურის გარდა ლაპარაკობს რუსულ ენაზე, ზოგიერთი ფინურზეც. მორწმუნე კარელები მართლმადიდებლები არიან.

კარელების ეთნოგენეზის საწყისი ეტაპი ჯერ კიდევ არ არის საბოლოოდ დადგენილი. IX საუკუნეში მათი წინაპრები (კორელა) ცხოვრობდნენ ლადოგის ტბის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. XI–XII საუკუნეებში მათ აითვისეს თანამედროვე კარელიის ტერიტორიის დასავლეთი ნაწილი, შემდეგ კი დაიწყეს ჩრდილოეთით — თეთრი ზღვისაკენ და აღმოსავლეთით — ლადოგისა და ონეგის ტბებს შუა მდებარე რაიონებში გადასვლა და შეერივნენ იქ მოსახლე ვეფსების ნაწილს. კარელების კულტურულ ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინეს მათმა მეზობელმა რუსებმა. რუსულ წყაროებში პირველად იხსენიებიან 1143 წელს. ხალხის კონსოლიდაცია XII–XV საუკუნეებში რუსული სახელმწიფოს ფარგლებში მიმდინარეობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ხალხები
კატეგორია:კარელია
კატეგორია:ევროპის აბორიგენი ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ზვიად ცეცხლაძე

**ზვიად ცეცხლაძე** (დ. 26 თებერვალი, 1946, სოფელი ბახვი, მახარაძის რაიონი — გ. მაისი, 2007) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 2002-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „დემოკრატიული აღორძინების კავშირი“.

2007 წლის 28 მაისს ზვიად ცეცხლაძე თბილისში, საკუთარ ოფისში მოკლული იპოვეს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ზვიად ცეცხლაძე — ბიბლიოვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ირაკლი ჩუბინიშვილი

**ირაკლი ჩუბინიშვილი** (დ. 	12 იანვარი, 1970) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სპეციალობით ფასების დაგეგმვა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მგლები და ცხვრები

**„მგლები და ცხვრები“** () — რუსული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. Wizart Animation-სა და კინო-გაერთიანება Nashe Kino-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2016 წლის 28 აპრილი გაიმართა. რეჟისორი — ანდრია გალატი და მაქსიმ ვოლკოვი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:2016 წლის ფილმები
კატეგორია:2016 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:რუსული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:რუსული ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმები ცხოველების შესახებ
თეიმურაზ ციხელაშვილი

**თეიმურაზ ციხელაშვილი** (დ. 3 აგვისტო, 1953,  სოფელი განთიადი, დმანისის რაიონი — გ. 11 აპრილი, 2022) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1991 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის ზოოსაინჟინრო ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (დმანისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი საინიციატივო ჯგუფი .

## რესურსები ინტერნეტში
*თეიმურაზ ციხელაშვილი — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი
მეამა

**მეამა** — ცივი და ცხელი სასმლის საწარმოო კომპანია საქართველოში, რომელიც კაფსულირებულ ყავას, ჩაის, სპეციალურ ნაზავებს, ყავის აპარატებსა და გასაყიდ სისტემებს აწარმოებს. კომპანია 2016 წელს დაფუძნდა და სამრეწველო ოპერირება 2019 წლიდან დაიწყო. „მეამა“ ერთდროულად აწარმოებს ევროპული (37 მმ) და ამერიკული ფორმატის (51 მმ) კაფსულებს.

კომპანიის საქმიანობა მოიცავს სასმლის ნედლეულის იმპორტს, შიდა წარმოებას, საცალო და საბითუმო ქსელს, ასევე ტექნოლოგიური მოწყობილობების განვითარებას.

## ისტორია 
კომპანია 2016 წელს დაარსდა საქართველოსა და გერმანიის პარტნიორების მონაწილეობით. 2019 წელს ამოქმედდა საწარმოო კომპლექსი, რომელმაც კომპანიას საშუალება მისცა სრული ციკლის წარმოება განეხორციელებინა — დაწყებული ყავის შუშხუნისგან, დამთავრებული კაფსულის შევსებითა და აპარატების დასრულებული ასამბლეით.

2020–2024 წლებში „მეამამ“ ჩამოაყალიბა საცალო ბრენდები („Meama Collect“ და „Meama Space“) და პარალელურად განავითარა გასაყიდი მოწყობილობა „Dropper“, რომელსაც რეალური დროის მონიტორინგი და დისტანციური მართვის ფუნქციები აქვს.

## საწარმოო კომპლექსი 
საწარმო მდებარეობს თბილისში, დაახლოებით 30 000 მ² ფართობზე, და მოიცავს წარმოების, ლაბორატორიული და საოფისე სივრცეებს.

## თანამშრომლები 
2021 წლისთვის „მეამას“ 400-ზე მეტი თანამშრომელი ჰყავდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა

**ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა** — სარკინიგზო ხაზი რუსეთში. შეიქმნა 1959 წელს. ერთმანეთთან აკავშირებს კრასნოდარის, სტავროპოლის მხარეებს, დაღესტნის, ჩეჩნეთის, ინგუშეთის, ყაბარდო-ბალყარეთის, ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკებს. ემსახურება ნავთობის, ქვანახშირის, ცემენტის სამრეწველო რაიონებს, აგრეთვე კურორტებს (სოჭი, კავკასიის მინერალური წყლები).

რკინიგზის სამმართველოს შენობა მდებარეობს დონის როსტოვში და რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის რკინიგზა
ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა

**ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა** () — საბჭოთა რესპუბლიკა 1918 წელს რსფსრ-ში. გამოაცხადა ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოების ყრილობამ 1918 წლის 7 ივლისს ეკატერინოდარში. აერთიანებდა ყუბან-შავი ზღვის, თერგის და სტავროპოლის საბჭოთა რესპუბლიკებს, შედიოდა რსფსრ-ში. 1918 წლის 17 აგვისტოს თეთრი არმიის მიერ ეკატერინოდარის დაკავების შემდეგ დედაქალაქი გადაიტანეს პიატიგორსკში. 1918 წლის დასასრულს ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკის ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს აკონტროლებდა თეთრი მოძრაობა. დეკემბერში რესპუბლიკა გაუქმდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ადრეული საბჭოთა რესპუბლიკები
ლებკუხენი

მინი|ლებკუხენი ნუშით
**ლებკუხენი** (გერმანული გამოთქმა: [ˈleːpˌku:xn];  (გამოთქმა) ასევე: *ჰონიგკუხენი* ან *პფეფერკუხენი*), არის თაფლით დაკბილებული გერმანული ტკბილეული. შეიძლება იყოს როგორც ორცხობილა, ისე ნამცხვარი. ლებკუხენი ტრადიციული საშობაო დესერტია გერმანიაში და წააგავს ჯანჯაფილის საშობაო ნამცხვარს.

## ეტიმოლოგია 
სიტყვა "*ლებკუხენში*" გაურკვეველია -*ლებ* პრეფიქსის წარმომავლობა. არსებობს ვერსია, რომ ის მოდის ლათინური სიტყვიდან *libum* (ბრტყელი პური), გერმანული სიტყვებიდან *Laib* (პური) და *lebbe* (ძალიან ტკბილი). მეორე ვერსიის თანახმად, ის მოდის ძველი ტერმინიდან *Leb-Honig* და ნიშნავს საკმაოდ მყარ, კრისტალიზებულ თაფლს, რომელიც პირდაპირ სკიდან არის აღებული. მისი გამოყენება მხოლოდ ცხობაში ხდება. ხალხური ეტიმოლოგია ხშირად ამ სახელს უკავშირებს *Leben* (სიცოცხლეს), *Leib* (სხეულს) ან *Leibspeise* (საყვარელ საკვებს). კუხენი კი ნიშნავს "ნამცხვარს".

მარცხნივ|მინი|ლებკუხენის მზადება, 1520 წ.

## ისტორია 
დღევანდელი ლებკუხენის წინამორბედს "თაფლის ნამცხვარს" უწოდებდნენ და მისი ისტორია ეგვიპტელების, ბერძნებისა და რომაელების ხანიდან მოდის. მათ სჯეროდათ, რომ თაფლი, მათთვის ერთადერთი მაშტაბურად ხელმისაწვდომი ტკბილეული, ღვთაებათა საჩუქარი იყო და ჰქონდა მაგიური და სამკურნალო ძალა. თაფლის ნამცხვრებს ასევე ატარებდნენ თილისმად, ბრძოლაში ან ბოროტი სულებისგან დასაცავად.

მცხობელებმა შეამჩნიეს, რომ თაფლიანი ცომი ბუნებრივ ფერმენტაციას განიცდის, როცა რამდენიმე კვირა გრილ ადგილას ინახება, ქმნის ბუშტებს, რაც აუმჯობესებს პურის ხარისხს. ლებკუხენის ცომს ძირითადად ნოემბერში ამზადებდნენ, დეკემბერში კი, ფერმენტაციის დასრულებისას, აცხობდნენ.

გერმანული ლებკუხენი მე-13 საუკუნეში, ფრანკონიაში, ბერებმა გამოიგონეს. ლებკუხენის მცხობელები დაფიქსირდნენ ჯერ კიდევ 1296 წელს ულმში, ხოლო 1395 წელს ნიურნბერგში. დღეს ამ ნამცხვრის ყველაზე ცნობილი ექსპორტიორი ნიურნბერგერ ლებკუხენია (*Nürnberger Lebkuchen*).

### დღეს 
1808 წლიდან, ნიურნბერგ ლებკუხენის ერთ-ერთ სახეობას, რომელიც ფქვილს არ შეიცავს, *ელისენლებკუხენს* (*Elisenlebkuchen)* უწოდებენ. არ არის ცნობილი, ელისე იყო ჯანჯაფილის პურის მცხობლის ქალიშვილი თუ ჯარის მეთაურის ცოლი. 1996 წლიდან ნიურნბერგერ ლებკუხენი წარმოშობის დაცული აღნიშვნაა, რაც ნიშნავს, რომ ამ სახელის მოსაპოვებლად  ტკბილეული ქალაქის საზღვრებში უნდა მზადდებოდეს.

## სახეობები 
მინი|*Lebkuchenherzen*
ლებკუხენის გემო შეიძლება იყოს როგორც ცხარე, ისე ტკბილი და სხვადასხვა ფორმისაა, თუმცა მრგვალი ყველაზე გავრცელებულია. ინგრედიენტებში, როგორც წესი, შედის თაფლი, სანელებლები, როგორიცაა ანისული, ქინძი, ჯანჯაფილი, ილი და კაკალი, ნუში, თხილი ან დაშაქრული ხილი. როგორც წესი, ისინი დაფარულია ძალიან მუქი შოკოლადით, მაგრამ ზოგი მათგანი არ არის დაფარული.

ლებკუხენი ჩვეულებრივ რბილია, მაგრამ არსებობს მათი უფრო მყარი ვერსია - *Lebkuchenherzen* ("ლებკუხენის გული"), რომლებიც განსაკუთრებით ხშირად გვხვდება საახალწლო ბაზრობაზე. მათ ასევე სუვენირებად ყიდიან ოქტობერფესტზე და მათზე აღბეჭდილია მოსიყვარულე, სარკასტული ან უხამსი შეტყობინებები.

ნამცხვრის კიდევ ერთი ფორმაა "ჯადოქრის სახლი" (*Hexenhäusl* ან *Hexenhäuschen*), რომელიც პოპულარული გახდა ჰანზელისა და გრეტელის შესახებ ზღაპრების გამო.

გერმანიაში არის ჯანჯაფილის ნამცხვრის კაცის ექვივალენტი, სახელად *Honigkuchenpferd* ("თაფლის ტორტის ცხენი").

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანული სამზარეულო
კატეგორია:გერმანული დესერტები
ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა

**ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა** — ბრინჯაოს ხანის კულტურა, რომელიც მოიცავს ჩრდილოეთ კავკასიის მთისწინა ზოლს, მდნარეების თერგის, ყუბანის და კუმის აზუებს. ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება კატაკომბური კულტურების ტერიტორია, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით — ყუბანის დოლმენები, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კავკასიონი. ჩრდილოეთ საზღვარზე შერეული ძეგლებია. 

ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურაზე გამავალი გზები აღმოსავლეთის და დასავლეთის ცივილიზაციებს, ჩრდილოეთის და სამხრეთის კულტურებს აკავშირებდა. აქ ადგილი ჰქონდა ხალხთა გადაადგილებას, მრავალნაირი კულტურის ნაშთის დაფენებას. ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა სამ ქრონოლოგიურ პერიოდად იყოფა. სტეპებში, მთისწინა რაიონებში დამახასიათებელია გორსამარხები; მაღლობ რაიონებში ორმოსამარხები, ქვაყუთები და აკლდამები. ადრეულ სამარხებში მიცვალებულები დამარხული იყვნენ მოკრუნჩხულად, თავი უმეტესად სახმრეთსკენ ჰქონდათ, უხვად აყრიდნენ წითელ საღებავს. 

ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა წლები ჩრდილო კავკასიის კულტურის აყვავების პერიოდაი. ამ დროს და კულტურის დასასრულს შეიმჩნევა ცვლილებები დაკრძალვის წესში. სამარხები ძირითადად ნაგებია ქვით. მიცვალებულებს ჩატანებული ჰქონდათ ორნამენტებით შემკული თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს იარაღი, სამკაული. გვიანი პერიოდის ნივთები ყუბანისპირეთის და ყობანის ნაკეთობათა მსგავსია.

საზოგადოება იყო გვაროვნული, პატრიარქალური. მეურნეობის საფუძველი იყო მეჯოგეობა და მიწათმოქმედება. კულტურის ბოლო ეტაპზე ჩრდილოეთ კავკასიაში შეიჭრნენ კატაკომბური კულტურის მატარებელი ტომები. ჩრდილო კავკასიის კულტურის წარმომავლობას ხშირად მაიკოპის კულტურას უკავშირებენ. კერამიკაში შეიმჩნევა მტკვარ-არაქსის კულტურის გავლენაც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური კულტურები
დენგი

**დენგი** — თოფისწამლის დასანაყი ხელსაწყო ხევსურეთში. შედგებოდა მიწაში ჩაფლული ქვის ან ხის როდინის, ხის ტარში პერპენდიკულარულად ჩასმული ქვის სანაყისა და ხეში ამოკვეთილი ან ქვით ნაშენი საყრდენისაგან. კედი ისე იყო გადაბმული საყრდენზე, რომ სანაყი როდინის ღრმულს ხვდებოდა. საყრდენზე კაცის სიმაღლეზე 2 სარი იყო ამართული. კედის ბოლოზე შედგებოდნენ, სარებს ჩასჭიდებდნენ ხელს და ფეხის რიტმული მონაცვლეობით ნაყსსწამლის მასას (გვარჯილა, გოგირდი, ნახშირი). 

## ლიტერატურა
კატეგორია:იარაღები
სამსონ ჭანტურია

**სამსონ ჭანტურია** (დ. 4 მარტი, 1955, აბაშა — გ. 6 ივლისი, 2007) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. 1999-2002 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (აბაშის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
*სამსონ ჭანტურია — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
სუბტროპიკული
კატეგორია:აბაშაში დაბადებულები
ვულვერჰემპტონ უონდერერსი

**საფეხბურთო კლუბი ვულვერჰემპტონ უონდერერსი** (, ), ასევე ცნობილი, როგორც **ვულვზი** („მგლები“) — პროფესიული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ვულვერჰემპტონიდან, უესტ-მიდლენდი, ინგლისი. 1877 წელს კლუბი დაარსდა, როგორც წმინდა ლუკას საფეხბურთო კლუბი, 1899 წლიდან ვულვერჰემპტონის საშიანო არენა მოლინიუქსის სტადიონია, 2018 წელს ჩემპიონშიპის მოგების შემდეგ კლუბი ინგლისის პრემიერლიგის წევრია. ამჟამად კლუბისთვის უმაღლეს დივიზიონში ყოფნის 66-ე სეზონია.

ვულვზი ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ერთ-ერთი დამაარსებელი კლუბია, 1888 წელს. და 26 სეზონი 1932 წლიდან 1965-მდე უმაღლეს დივიზიონში გამოდიოდა, ინგლისის ჩემპიონი გახდა სამჯერ (1953–54, 1957–58  და 1958–59, ყველა ამ სეზონში მწვრთნელი იყო სტენ კალისი) და მეორე ადგილზე გავიდა ხუთჯერ, ბოლოს 1959–60 სეზონში.

ვულვზმა ინგლისის ასოციაციის თასის მოიგო ოთხჯერ, ბოლოს 1960 წელს, ხოლო მეორე ადგილზე გავიდა ოთხჯერ. ორჯერ მოიგეს ლიგის თასი 1974 და 1980 წელს. ვულვზს ნათამაშები აქვს ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ოთხივე დივიზიონში და ყველა მათგანში პირველი ადგილი აქვს აღებული. 

ვულვზმა თავის სტადიონზე ერთ-ერთმა პირველმა დააყენა პროჟექტორები, და ჩაატარა ამხანაგური მატჩები 1953 და 1956 წელს, ისინი ტელევიზიით გადაიცა, როგორც "პროჟექტორის შუქით განათებული მეგობრული თამაშები". ვულვზი 1959–60 სეზონის ჩემპიონთა თასის მეოთხედფინალში გავიდა, მომდევნო წელს 1960–61 ევროპის თასების მფლობელთა თასის ნახევარფინალში, 1972 წელს კი უეფას თასის ფინალში. 39 წლიანი პაუზის შემდეგ 2019 წელს ვულვზი ევროტურნირებზე დაბრუნდა და ევროპა ლიგის მეოთხედფინალამდე მიაღწია.  

ტრადიციულად კლუბის ფორმის ფერებია, მაისური და წინდები ოქროსფერში, შორტები კი შავში. 1979 წლის შემდეგ მაისურზე გამოსახულია კლუბის ლოგო მგლის თავი. ვულვზს დიდხნიანი მეტოქეობა აქვს უესტ-მიდლენდის სხვა კლუბებთან, მათ შორის, ყველაზე გამორჩეულია დაპირისპირება ვესტ ბრომვიჩ ალბიონთან მათი თამაში შავი ქალაქის დერბის სახელით არის ცნობილი.

## შენიშვნები 
## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის კლუბები
ბაზლიძე

საკუთარი სახელი **ბაზლიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თომა ბაზლიძე — რუსეთის არმიის ოფიცერი, წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი
* იოანე ბაზლიძე — მთარგმნელი, გადამწერი
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2012–2013

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2012-2013** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 82-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2012 წლის 18 აგვისტოს და დასრულდა 2013 წლის 1 ივნისს. რიგით 22-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც თხუთმეტი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „მალიორკა“, „დეპორტივო ლა-კორუნია“ და „რეალ სარაგოსა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
დერგი

[მინი|დერგი [ნაცარგორა (ხაშური)|ნაცარგორიდან]]
**დერგი**, *ხალამი*, *ქილა* — თიხის დიდი ზომის ჭურჭელი. მოყვანილობით ემსგავსება ქვევრს, აქვს მრგვალი, ფართოდ გადაშლილი, ბრტყელზედაპირიანი, ქობიანი პირი; უპირატესად დაბალი ყელი; ზომიერად განიერი და ძირისაკენ შევიწროებული მუცელი და ბრტყელი ძირი. დერგი ძირითადად უყუროა (იშვიათად ყურიანი), შესაძლოა იყოს მოჭიქული ან მოუჭიქავი, წერნაქიანი ან უწერნაქო.

დერგს იყენებდნენ უმთავრესად ყველისა და მწნილის ჩასადებად, აგრეთვე მარცვლეული კულტურებისა და ფქვილის შესანახად (პროდუქტების უკეთ შენახვის მიზნით გარკვეული ხნით მიწაში ფლავდნენ), ზოგან — კარაქის სადღვებლადაც. საქართველოში დერგი ენეოლითის ხანიდანაა ცნობილი. გვხვდება ბრინჯაოს ხანის სამარხებშიც (ხშირად ორნამენტით შემკული). ზოგან ჩვილი ბავშვების სამარხადაც იყენებდნენ (დერგსამარხი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჭურჭელი
კატეგორია:კერამიკული ნაკეთობა
გიორგი სიორიძე

**გიორგი სიორიძე** (დ. 4 თებერვალი, 1911, ბათუმი — გ. 25 ოქტომბერი, 1989)  — ქართველი მეტალურგი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1962). 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი 1932 წელს. 1933-1974 წლებში მუშაობდა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანაში ცვლის უფროსად, საამქროს უფროსად, მთავარ ინჟინრად. მისი მონაწილეობით დაინერგა აგრეთვე ლითონური ქრომის მიღების მეთოდები და საქართველოში სილიკატური აგურის წარმოების პროცესი. მეტალურგი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. დაკრძალულია ბათუმის საქალაქო სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მეტალურგები
სიპინი (ქალაქი)

**სიპინი** — ქალაქი ჩინეთში, გირინის პროვინციაში. მოსახლეობა 3,3 მილიონი. ადრე ეწოდებოდა სიპინგაი. მოქმედებს რკინიგზის სადგური, განვითარებულია მრეწველობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
რუდოლფ სირგე

**რუდოლფ სირგე** (დ. 17 დეკემბერი, 1904, ტარტუ — გ. 24 აგვისტო, 1970, ტალინი) — ესტონელი მწერალი, ესტონეთის სსრ-ის დამსახურებული მწერალი (1957).

## ბიოგრაფია
ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1924 წელს. ეკუთვნის მოთხრობათა კრებულები „უცხოთა ძალაუფლება“, „გზატკეცილზე“ (ორივე 1927), „მოახლოებული დღის წინ“ (1947), „ბილიკის ძახილი“ (1954), „ქართაგან ნაჩეხი“ (1965); რომანები „ვითხოვთ მშვიდობას, პურს, მიწას!“ (1929), „შავი ზაფხული“ (1936), „მიწა და ხალხი“ (1956).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ესტონელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სტიუარტ ჰოლი

**სტიუარტ ჰოლი** (; დ. 3 თებერვალი, 1932, კინგსტონი — 10 თებერვალი, 2014, ლონდონი) — მარქსისტული მიმართულების კულტურისა და მასობრივი კომუნიკაციების ბრიტანელი სოციოლოგი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა იამაიკაზე.

1951 წელს მან მოიგო როდსის სტიპენდია ოქსფორდის უნივერსიტეტის მიორტონის კოლეჯში (Merton College, Oxford) სასწავლებლად.

მუშაობდა ბირმინგემის უნივერსიტეტში, სადაც 1964 წელს რიჩარდ ჰოგარდთან ერთად დააარსა თანამედროვე კულტურის კვლევის ცენტრი (Centre for Contemporary Cultural Studies).

1979–1997 წლებში ასწავლიდა ბრიტანეთის ღია უნივერსიტეტში.

თანამშრომლობდა რაიმონდ უილიამსთან, რიჩარდ ჰოგარტთან. მათთან ერთად გამოჩნდა ჟურნალში „ახალი მემარცხენე მიმოხილვა“ ().

ანტისაომარი მოძრაობის წევრი. ბრიტანული სოციალოგიური ასოციაციის პრეზიდენტი (1995–1997). ბრიტანული აკადემიის წევრი.

## სამეცნიერო პოზიცია და სამეცნიერო ინტერესები 
ანტონიო გრამშის და ლუი ალტიუსერის იდეებზე დაყრდნობით, ის ავითრებდა მარქსისტული მიდგომას კულტურული მოვლენებისადმი. ის იყო სპეციალისტი საპროტესტო კულტურების, მასობრივი კომუნიკაციების, პოპულარული ლიტერატურის სოციოლოგიაში.

## ნაშრომები 
* *Encoding and Decoding in the Television Discourse* (1973)
* *Resistance through rituals: youth subcultures in post-war Britain* (1976, თ.ჯეფერსონთან ერთად)
* *Policing the crisis: mugging, the state, and law and order* (1978)
* *The hard road to renewal: Thatcherism and the crisis of the left* (1988)
* *Questions of cultural identity* (1996, პ. დ. გაემთან ერთად)
* *Critical dialogues in cultural studies* (1996, დ.მორლისთან და სხვა ავტორებთან ერთად)
* *Representation: Cultural Representations and Signifying Practices* (1997)

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი სოციოლოგები
კატეგორია:ბრიტანელი ფემინისტები
სირდარიის ოლქი

**სირდარიის ოლქი** (ვილაეთი) () — უზბეკეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გულისტანი. 

## ზოგადი მიმოხილვა
შეიქმნა 1963 წლის 16 თებერვალს. ფართობი 4.3 ათასი კმ². მოსახლეობა 803100 ადამიანი (2017). სირდარიის ოლქის ტერიტორია წარმოადგენს ტალღოვან ვაკეს, რომლის ფარგლებში მდებარეობს მშიერი სტეპის ნაწილი. აღმოსავლეთით მდინარე სირდარიის ფართო ხეობაა. მთავარი მდინარეა სირდარია, რომელიც გამოყენებულია სარწყავად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:უზბეკეთის ოლქები
სირანო დე ბერჟერაკი

**სავინიენ სირანო დე ბერჟერაკი** (დ. 6 მარტი, 1619, პარიზი — გ. 28 ივლისი, 1655, სანუა)  — ფრანგი მწერალი, მატერიალისტური ფილოსოფიის მიმდევარი, ფრონდის და ლიბერტინაჟის თანამოაზრე. 1654 წელს გამოაქვეყნა „სხვადასხვა ნაწარმოებები“, რომელშიც გაერთიანდა მაზარინის პოლიტიკის განმაქიქებელი „სატირული წერილები“, სქოლასტიკური აღზრდის წინააღმდეგ მიმართული კომედია „გამასხარავებული პედანტი“ და რელიგიური ფანატიზმის მამხილებელი ტრაგედია „აგრიპინას სიკვდილი“. ბერჟერაკი ავტორია სამეცნიერო-ფანტასტიკური რომანებისა, რომლებიც მისი სიკვდილის შემდეგ გამოიცა: „სხვა სამყარო ანუ მთვარის სახელმწიფოებისა და იმპერიების კომიკური ისტორია“ (1657) და  „მზის  სახელმწიფოებისა და იმპერიების კომიკური ისტორია“ (1662). მის სახელთანაა დაკავშირებული მრავალი ლეგენდა. მის შესახებ შექმნილია პიესა „სირანო დე ბერჟერაკი“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1619
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1655
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:პარიზელი მწერლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნალივკა

**ნალივკა** () — ხილის და კენკრის ალკოჰოლური სასმელი, რომლის ალკოჰოლური შემცველობაა 18-იდან 20 პროცენტამდე, შაქრის შემცველობა კი 28–40 %. იგი მზადდება ალკოჰოლირებული წვენების, ახალი ხილისა და კენკრის, შაქრის სიროფის, ალკოჰოლური სასმელის, ლიმონმჟავას და დარბილებული წყლის ინფუზიებისგან.

მომზადების მეთოდიდან გამომდინარე, ლიქიორების სიმწიფის პერიოდი მერყეობს ერთი თვიდან ექვს თვემდე. არსებობს გვიანდელი, შუა სიმწიფის და ადრეული სიმწიფის ლიქიორები. ნალივკა ივნისიდან დეკემბრამდე მზადდება. სიმაგრით არაყს ჰგავს, გემოთი ლიქიორს, სურნელით კი მოლდოვურ ღვინოს, თუმცა ალკოჰოლის მაღალი შემცველობით არ გამოირჩევა.

გვიანი სიმწიფის ლიქიორის მომზადებისას უპირატესად, მაგრამ არა ყოველთვის, გამოიყენება ხილი, რომელსაც ხანგრძლივი შენახვის ვადა აქვს. შეიძლება დამზადდეს როგორც კურკიანი, ასევე უკურკო ხილის გამოყენებით, მაგალითად, ვაშლი, მსხალი, ცირცელი, კომში და სხვა. გვიანი სიმწიფის ლიქიორის მოსამზადებლად იყენებენ ჩვეულებრივი ხურტკმელის მარცვლებს,). გვიანი სიმწიფის ლიქიორები მწიფდება 3–6 თვის განმავლობაში 

შუა სეზონის ლიქიორებს ამზადებენ კურკიანი ხილისგან (ალუბალი, ქლიავი) და კენკრისგან, რომელთა შენახვის ვადაა დაახლოებით 10–15 დღეა ნულოვან ტემპერატურაზე (მოცხარი, წითელი მოცვი). ასეთი ლიქიორები მწიფდება 1,5–2,5 თვეში.

ადრეული სიმწიფის ლიქიორის დასამზადებლად იყენებენ მარცვლებს მოკლე შენახვის ვადით (დაახლოებით 3–5 დღე 0 °C-ზე), მაგალითად ჟოლო და მარწყვი.

კვების მრეწველობაში ლიქიორებს ამზადებენ დისტილერიაში. წარმოების მოცულობა, არაყთან შედარებით, მცირეა და მომზადების ტექნოლოგიური სქემა უფრო რთულია, რადგან ძირითადი მასალების — ალკოჰოლისა და წყლის გარდა, საჭიროა ალკოჰოლიანი წვენების ნახევრად მზა პროდუქტები, ხილის სასმელები, შაქრის სიროფი, არომატული ალკოჰოლი, საღებავები და სხვა ინგრედიენტები.

საბჭოთა კავშირში, 1923 წლიდან მინიმუმ 26–27 სახეობის ლიქიორის წარმოების ინდუსტრია არსებობდა. საბჭოთა ლიქიორი შეიცავდა 18–20 %  ალკოჰოლს, 28–40 გრამს/100 მლ. შაქარს და ბოთლებში ისხმებოდა 0,25 და 0,5 ლიტრის მოცულობით. ასევე, შესაძლებელი იყო 40 %-მდე კენკრის ან ხილის წვენების შერევა.

## სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
კატეგორია:სასმელები
თაფლუჭი

[მინი|თაფლის სასმელი შვედური [ანწლი|ანწლის არომატით.]]
**თაფლუჭი** () — ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც იქმნება თაფლისა და წყლის დუღილის შედეგად, ზოგჯერ სხვადასხვა ხილს, სანელებლებს, მარცვლეულს ან სვიას უმატებენ არომატისთვის. ალკოჰოლური შემცველობა დაახლოებით 3.5%-იდან იწყება და ხანდახან 18%-ზე მეტია. თაფლის სასმელის განმსაზღვრელი მახასიათებელია ისაა, რომ სასმელის დუღილისას შაქრის უმეტესობა თაფლისგან მიიღება. სასმელი შეიძლება იყოს  გაზიანი ან ბუნებრივად ცქრიალა, მშრალი, ნახევრადტკბილი ან ტკბილი.

თაფლის სასმელი იწარმოებოდა უძველეს დროში მთელ ევროპაში, აფრიკასა და აზიაში,  და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ზოგიერთი ხალხის მითოლოგიაში. მაგალითად, სკანდინავიურ მითოლოგიაში თაფლის სასმელის შესახებ არსებობს ლექსი, რომლის მიხედვითაც სასმელი შეიქმნა ბრძენი არსების *კვასირის* სისხლიდან და მისი მსმელი პოეტად ან მეცნიერად იქცეოდა.

ტერმინები „მიდი“ და „თაფლის ღვინო“ ხშირად გამოიყენება როგორც სინონიმები. ზოგი კულტურა განასხვავებს თაფლის ღვინოს თაფლის სასმელისგან (მიდი). მაგალითად, უნგრელები მიიჩნევენ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ თაფლის სასმელი მზადდება თაფლისგან, წყლისა და ლუდის საფუარისგან (ბარმი), თაფლის ღვინო შეიცავს ფერმენტირებულ თაფლს, რომელსაც ასხურებენ ყურძნის ან სხვა ხილის წვენს.

## ისტორია 
ჩრდილოეთ ჩინეთში აღმოჩენილ ძვ. წ. 7000 წლით დათარიღებულ ჭურჭელზე დატანილია ქიმიური ხელნაწერები, რომლებიც შეესაბამება თაფლის, ბრინჯის და ორგანული ნაერთების დუღილთან დაკავშირებულს სასმელს. ევროპაში იგი პირველად აღწერილია თასების კულტურის (ძვ. წ. 2800–1800) კერამიკაში.

თაფლის სასმელის ყველაზე ადრეული აღწერა არის *რიგვედას*, საგალობლებში, სადაც მოხსენიებულია როგორც სომა, არისტოტელე (ძვ. წ. 384–322) *მეტეოროლოგიაში* და სხვაგან განიხილავდა თაფლის სასმელს, ხოლო პლინიუს უფროსმა (ახ. წ. *23–79* ) თავის *ბუნების ისტორიაში* თაფლის სასმელს უწოდა *მილიტიტის-ი* და განასხვავა თაფლის ტკბილი ღვინო და თაფლის სასმელი.

## ფერმენტაციის პროცესი 
თაფლის სასმელის ფერმენტაცია უმეტესად მიმდინარეობს ღვინის ფერმენტაციის მსგავსად. ხოლო საფუარი, რომელიც გამოიყენება თაფლის სასმელის დამზადებაში, ხშირად იდენტურია ღვინის წარმოებაში გამოყენებულის (განსაკუთრებით თეთრი ღვინოების მოსამზადებლად). თაფლის სასმელის  დამზადებისას, მეწარმეების დიდი ნაწილი ირჩევს გამოიყენოს ღვინის საფუარი.

პირველადი ფერმენტაციას, ჩვეულებრივ, 28-დან 56 დღემდე სჭირდება, რის შემდეგაც იწყება მეორეული ფერმენდაცია და სასმელს ათავსებენ ჭურჭელში  6-დან 9 თვემდე. პირველადი და მეორეული ფერმენტაციის  ხანგრძლივობა, შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს მრავალი ფაქტორის მიხედვით, როგორიცაა თაფლის ყვავილოვანი წარმოშობა, მისი ბუნებრივი შაქარი და მიკროორგანიზმების შემცველობა, წყლის პროცენტული წილი, გამოყენებული დანამატები და საფუარის შტამი. მიუხედავად იმისა, რომ ტუტის დამატება აზოტის შემცველ მარილებთან ან ვიტამინებთან ერთად გამოცდილია თაფლის სასმელის გასაუმჯობესებლად, არანაირი მტკიცებულება არ მიუთითებს იმაზე, რომ მიკროელემენტების დამატება ამცირებს დუღილის დროს ან აუმჯობესებს ხარისხს.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
რიჩარდ ფლორიდა

**რიჩარდ ფლორიდა** (; დ. 26 ნოემბერი, 1957, ნიუარკი, აშშ) — ამერიკელი ეკონომისტი, გეოგრაფი და სოციოლოგი, შემოქმედებითი კლასის თეორიის ავტორი.

## საქმიანობა 
ფლორიდა რატგერსის კოლეჯში სწავლობდა, რომელიც 1979 წელს პოლიტიკურ მეცნიერებაში ბაკალავრის ხარისხით დაამთავრა. 1986 წელს დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი, სადაც მას დოქტორის ხარისხი მიენიჭა. 1987-2005 წლებში კარნეგი მელონის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. დღემდე ტორონტოს უნივერსიტეტში ჯოზეფ როტმანის მენეჯმენტის სკოლის პროფესორია.

ფლორიდა ცნობილია თავისი შემოქმედებითი კლასის თეორიით. მისი კვლევის თანახმად, შემოქმედებითი ელიტა არის მთავარი ფაქტორი ქალაქებისა და რეგიონების წარმატებული ეკონომიკური განვითარებისათვის. კულტურის განვითარებასთან ერთად, რეგიონების წარმატების ერთ-ერთი ფაქტორად ის ტოლერანტობის დონეს ასახელებს. იგი ხაზს უსვამს უშუალო დამოკიდებულებაზე არატრადიციული სექსუალური ორიენტაციის წარმომადგენელთა რაოდენობისა და ერთი მხრივ ბოჰემისა და ემიგრანტებს და მეორეს მხრივ შემოქმედებით პიროვნებებს რაოდენობებს შორის. ფლორიდა ამას ხსნის იმით, რომ ღია და ტოლერანტული გარემო იზიდავს შემოქმედებით ადამიანებს, სადაც ისინი უფრო თავისუფალნი არიან თავიანთ მოქმედებებში და თვითგამოხატვაში. თავის შემდგმოგ კვლევებში ის ფოკუსირდება ინოვაციებთან დაკავშირებულ საკითხებზე, მათ შორის საავტომობილო კორპორაციების მიერ წარმოების უწყვეტ გაუმჯობესებაზე, როგორიცაა Toyota.

## ბიბლიოგრაფია 
* *Florida R.* Who's Your City?: How the Creative Economy Is Making Where to Live the Most Important Decision of Your Life — Basic Books, 2008. — ISBN 0465003524.
* *Florida R.* The Flight of the Creative Class. The New Global Competition for Talent. — HarperBusiness, HarperCollins, 2005. — ISBN 0060756918.
* *Florida R.* Cities and the Creative Class. — Routledge, 2005. — ISBN 0415948878.
* *Florida R.* The Rise of the Creative Class. And How It's Transforming Work, Leisure and Everyday Life. — Basic Books, 2002. — ISBN 0465024777.
* *Branscomb, Lewis & Kodama, Fumio & Florida, Richard.* Industrializing Knowledge: University-Industry Linkages in Japan and the United States. — MIT Press, 1999. — ISBN 0262024659.
* *Kenny, Martin & Florida, Richard.* Beyond Mass Production: The Japanese System and Its Transfer to the US. — Oxford University Press, 1993. — ISBN 0195071107.
* *Florida R.* The Breakthrough Illusion. Corporate America's Failure to Move from Innovation to Mass Production. — Basic Books, 1990. — ISBN 0465007600.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები
კატეგორია:ამერიკელი სოციოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ილდა გადეა

**ილდა გადეა აკოსტა** (დ. 21 მარტი, 1925 — გ. 11 თებერვალი, 1974  )  — პერუელი ეკონომისტი, კომუნისტი ლიდერი და მწერალი. ის იყო ჩე გევარას პირველი ცოლი.

გადეა აკოსტა იყო ამერიკის სახალხო-რევოლუციური ალიანსის აღმასრულებელი ეროვნული კომიტეტის ეკონომიკის მდივანი. პერუში მისი საქმიანობა უძღოდა 1948 წელს მის გადასახლებას. იგი, პირველად, ჩე გევარას შეხვდა გვატემალაში 1953 წლის დეკემბერში.   გადეა და გევარა მექსიკაში გადავიდნენ პოლიტიკური ზეწოლის გამო. მან გევარა რამდენიმე კუბელ აჯანყებულს გააცნო.

გადეა ჩე გევარაზე დაქორწინდა 1955 წლის სექტემბერში  მექსიკაში, მას შემდეგ რაც შეიტყო, რომ ორსულად იყო. ქორწინება დასრულდა 1959 წლის მაისში. მათ ჰყავდათ ქალიშვილი ილდა ბეატრისი „ილდიტა“ გევარა გადეა, რომელიც  1956 წლის თებერვალში დაიბადა და 1995 წელს გარდაიცვალა (სიმსივნით). 

კუბის რევოლუციის შემდეგ, რომელშიც გევარა იბრძოდა, გადეა კუბაში ჩავიდა და გევარას განცხადებას, რომ მას სხვა ქალი ალეიდა მარჩი შეუყვარდა, დაუპირისპირდა და განქორწინება მოითხოვა. გადეა გევარას პოლიტიკური მოძრაობის ერთგული დარჩა; იგი გარდაიცვალა ჰავანაში 1974 წელს.  მან დაწერა მემუარები *ჩემი ცხოვრება ჩესთან*.  გაბრიელ სან რომანმა, *Z Magazine-* ის მწერალმა, დაწერა პიესა გადეას შესახებ. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:პერუელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პერუელი ქალი მემუარისტები
კატეგორია:ჩე გევარას მეუღლეები