open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დარნლის კონცხი (მაკ-რობერტსონის მიწა)

**დარნლის კონცხი** () — კონცხი, რომელიც მდებარეობს ბიორკის ნახევარკუნძულზე, მაკ-რობერტსონის მიწის რეგიონის უკიდურეს ჩრდილოეთში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში. 

1929 წლის 26 დეკემბერს სერ დუგლას მოუსონმა (კოორდინატებზე ) „დისქავერის“ ანძიდან  აღმოსავლეთით, პირველად დაინახა მიწა სამხრეთ-დასავლეთ ჰორიზონტზე. 1931 წლის 10 თებერვალს, ის დაბრუნდა „დისქავერით“ და შეძლო საკმარისად ახლოს მიახლოება, რომ ენახა სათავე. სახელი დაერქვა ე. რ. დარნლის პატივსაცემად, რომელიც იყო კოლონიური სამმართველოს აღმოჩენების კომიტეტის თავმჯდომარე 1923-1933 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Darnley, Cape: Antarctica // geographic.org 

კატეგორია:ანტარქტიდის კონცხები
ხუან-კ.-ბონილია (მუნიციპალიტეტი)

**ხუან-კ.-ბოლინიის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. მუნიციპალიტეტს სახელი ეწოდა ხუან კრისოსტომო ბონილიას პატივსაცემად. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 253 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 22.367 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
გურჯაანის მუნიციპალიტეტი შედის კახეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 23 ტერიტორიული ორგანო და 30 სოფელი. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან, არაშენდის, ახაშენის, ბაკურციხის, გურჯაანის, ვაზისუბნის, ვაჩნაძიანის თემის, ველისციხის, ვეჯინის, ზემო კაჭრეთის, კალაურის, კარდენახის, კაჭრეთის, კოლაგის, მელაანის, მუკუზნის, ნანიანის, შაშიანის, ჩალაუბნის, ჩუმლაყის, ძირკოკის, ჭანდარის, ჭერემისა და ჯიმითის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ფართობია 846,0 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 54 337 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 64,2 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი გურჯაანი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის ველისციხე (4508 ადამიანი), გურჯაანიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ნანიანი (40 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:კახეთის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი შედის კახეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 24 ტერიტორიული ორგანო და 46 სოფელი. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან ბადიაურის, გიორგიწმინდის, გომბორის, დიდი ჩაილურის, დუზაგრამის, ვერხვიანის, თოხლიაურის, თულარის, იორმუღანლოს, კაკაბეთის, კოჭბაანის, ლამბალოს, მანავის, მზისგულის, ნინოწმინდის, პატარა ჩაილურის, პატარძეულის, სათაფლეს, უდაბნოს, უჯარმის, ყანდაურის, შიბლიანის, წყაროსთავის, ხაშმის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 553,7 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 51 761  კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა – 33,3. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი საგარეჯო. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის თულარი (3 147 ადამიანი), საგარეჯოდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი იკვლივგორანა (72 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია:
* 1 — ზემო ლამბალო
* 2 — თულარი
* 3 — დუზაგრამა

## სქოლიო
*
კატეგორია:კახეთის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
ნოდარ ჩიბალაშვილი

**ნოდარ ჩიბალაშვილი** (დ. 30 ივნისი, 1928, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტზე, 1951 წელს. 1951-1961წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „ჰიდროენერგოპროექტში“ ინჟინერ-დამპროექტებლად. მონაწილეობდა „ლაჯანურჰესის“, „ხრამჰეს-2“, „ნამოხვანჰესის“ და გარდაბნის სრესის დაპროექტებაში. 1961 წელს გადაყვანილ იქნა საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში სოფლის მეურნეობის კაპდაბანდებების განყოფილების უფროსად. მონაწილეობდა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის განვითარების გეგმის სოფლის მეურნეობის დარგის კაპმშენებლობის პროექტების შედგენაში და საკავშირო ორგანოებში დაცვაში. 1973 წელს დაინიშნა საქართველოს დამზადების მინისტრის მოადგილედ მშენებლობის დარგში. მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით დაპროექტებულ იქნა და აშენდა კაჭრეთისა და მარნეულის წისქვილკომბინატები. ოჩამჩირის კომბინირებული საკვების ქარხანა და დარგის სხვა მნიშვნელოვანი სამრეწველო ობიექტები. 

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* ღირსების ორდენი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
* საბჭოთა კავშირის სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედალი
*  რესპუბლიკის სამთავრობო სიგელი

## ლიტერატურა 
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბილისი, 2017, გვ.633
* წიგნი ღირსებისა, ტ.5, 
* თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბილისი, 2003, გვ.129

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
ვახტანგ ერქომაიშვილი

**ვახტანგ ივტიხის ძე ერქომაიშვილი** (დ. 18 ოქტომბერი, 1932, ქობულეთი, — გ. 18 მაისი, 2001, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1978).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1956). 1956–1958 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ქობულეთის საშუალო სკოლაში. 1961 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში (1966 წლიდან — უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი). 1968 წლიდან იყო თსუ-ის ფილოსოფიის ფაკულტეტის დიალექტიკური მატერიალიზმის კათედრის უფროსი მასწავლებელი, კათედრის გამგე. აქტიურად მონაწილეობდა ქართული ენციკლოპედიისათვის ფილოსოფიური მასალების მომზადებაში. იკვლევდა თანამედროვე დასავლური ფილოსოფიის ძირითად მიმდინარეობებს, შემეცნების თეორიისა და დეტერმინიზმის პრობლემებს. 

## ბიბლიოგრაფია
ერი და იდეოლოგია (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2000. - 92გვ.
* რა არის სამოქალაქო საზოგადოება? : საერთ. საზ-ბა "სამართლიანი არჩევნები", სამოქ. გან. ბიბ-კა. (ავტორი). - თბილისი, 1997. - 40გვ.
* საზოგადოებათმცოდნეობა : მე-10-11 კლასების სახელმძღვ. (ავტორი). - თბილისი, განათლება, 1996. - 224გვ.. - ISBN: 5-505-01988-9
* ფილოსოფია : სახელმძღვ. (ავტორი). - თბილისი, კვარი, 1994. - 113გვ.
* ადამიანის თავისუფლება და პასუხისმგებლობის პრობლემა (ავტორი). - ბათუმი, საბჭ. აჭარა, 1989. - 183გვ.
* საზოგადოებათმცოდნეობის საკითხები (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1988. - 287გვ.
* კოტე ბაქრაძის ფილოსოფიური შეხედულებანი (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1979. - 133გვ.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2001
კატეგორია:ქობულეთში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
სარაგუროს კანტონი

**სარაგუროს კანტონი** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის კანტონის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სარაგურო. კანტონის ფართობია 1085 კმ², ხოლო მოსახლეობა, 2022 წლის მონაცემებით, 29 111 ადამიანია.

## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
სერგო ერქომაიშვილი

**სერგო კირილეს ძე ერქომაიშვილი** (დ. 29 მარტი, 1908, სოფ. შემოქმედი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 ოქტომბერი, 1982, თბილისი) — ქართველი ზოოტექნიკოსი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი (1954), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1959).

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი (1929). სხვადასხვა დაწესებულებაში ეწეოდა სამეცნ. საქმიანობას. 1937–1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვების კათედრის გამგედ. მისი გამოკვლევები ეხება სარეწაო ცხოველების კვების მეთოდების შემუშავებას, აზოტნაერთებით საკვების გამდიდრების ტექნოლოგიას, პროტეინიან-ვიტამინიანი საკვების შენახვისა და ბაზის გაფართოება-გაუმჯობესების საკითხებს.

## ბიბლიოგრაფია
* სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვების ნორმირება, თბ., 1947 [ყდაზე: 1948]; 
* სილოსი და საკვების დასილოსება, თბ., 1949.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი ზოოტექნიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
ნუგზარ ერქომაიშვილი

**ნუგზარ ისიდორეს ძე ერქომაიშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1934, თბილისი, — გ. 22 აპრილი, 2019, იქვე) — ქართველი კინოოპერატორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1985). 

დაამთავრა კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (1979). 1962 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ოპერატორის ასისტენტად, შემდეგ — მეორე ოპერატორად ფილმებზე: „დიდოსტატის მარჯვენა“ (1969), „ლევან ხიდაშელი“ (1973), „ივანე კოტორაშვილის ამბავი“ (1974), „მწვერვალი“ (1976) და სხვ. ერქომაიშვილმა გადაიღო ფილმები: „კაშხალი მთაში“, „ნიკა მთაში“ (ორივე 1979), „როგორ ვიცხოვრო უშენოდ“ (1980). დამდგმელი ოპერატორია ფილმებისა: „ამაღლება“ (1977), „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (1978; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1980), „წერილები შვილებს“ (1981), „დღეს ღამე უთენებია“ (1983; საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს პრემია „ხუთწლედის მატიანე“, 1984), „ბატონი ავანტიურისტები“ (1985, გ. ჭელიძესთან ერთად), „ორომტრიალი“ (1986), „მამა, შვილი და ნიავი“ (1988), „ხედვის ანბანი“ (1994), „ერთაწმინდა“ (1994) და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2019
კატეგორია:ქართველი კინოოპერატორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ხუან-გალინდო (მუნიციპალიტეტი)

**ხუან-გალინდოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 685 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 44.66 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
ლა-მაგდალენა-ტლატლაუკიტეპეკი

**ლა-მაგდალენა-ტლატლაუკიტეპეკის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 650 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 11.10 კმ². დაარსდა 1895 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
ერწუხი

**ერწუხი**, *ერტოხი* — გეოგრაფიული ადგილი სამხრეთ კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში, ზუსტი მდებარეობა გაურკვეველია. 

მოხსენიებულია XII საუკუნის თხზულებაში „ცხოვრება მეფეთ მეფისა დავითისი“. 1104 წელს ერწუხთან მეფე დავით IV აღმაშენებელმა დაამარცხა განძის ათაბაგი და მისი მომხრე ჰერ-კახნი. სარგის კაკაბაძის თვალსაზრისით ერხუში შეიძლება ერწოს (ივრის ხეობა) მიმდებარე მხარე იგულისხმებოდეს. ნიკო ბერძენიშვილის მოსაზრებით, ერწუხი ჰერეთ-კახეთში იყო და აწინდელ ერწოსთან მისი გეოგრაფიული გაიგივება დასაშვები არ არის. 

## ლიტერატურა
* კაკაბაძე ს., დავით აღმაშენებლის დიდი ომი, «ქუთაისის პედ. ინ-ტის შრომები», 1942, ტ. 4.
* ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგ. 1, თბ., 1964.
* პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970.

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
სერგო ტეფნაძე

**სერგო ტეფნაძე** (დ.29 აგვისტო, 1956, ადიგენი, საქართველო) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, მფრინავი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ადიგენში. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის მანქანათმშენებლობის ტექნიკუმი, თვითმფრინავების რადიოელექტრონული მოწყობილობების სპეციალობით. 1984 წელს ჩააბარა კიევის სამოქალაქო ავიაციის საინჟინრო ინსტიტუტში. მოსკოვის სამოქალაქო ავიაციის საინჟინრო ინსტიტუტის ასპირანტურა დაამთავრა 1990 წელს. 1975 წელს იყო თბილისის აეროპორტის საავიაციო-ტექნიკური ბაზის ავიატექნიკოსი. 1975-1977 წლებში იმყოფებოდა სამხედრო-სავალდებულო სამსახურში. 1984–1992 წლებში იყო თბილისის გაერთიანებული ავიარაზმი წევრი, მფრინავი, ინჟინერ-ინსტრუქტორი, პარალელურად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თვითმფრინავმშენებლობის კათედრის დოცენტი. შესრულებული აქვს 7000-ზე მეტი უავარიო ფრენა-საათი. 1992–2005 წლებში დაკავებული ქონდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საავიაციო ინსტიტუტის დირექტორის პოზიცია.  პარალელურად ჟურნალ "საჰაერო ტრანსპორტი"-ს მთავარი რედაქტორი. 2005 წლიდან არის საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტის რექტორი. მრავალი სამეცნიერო სტატიის, მონაგრაფიის, სახელმძღვანელოს ავტორი, საგრანტო პროექტების მონაწილე და ძირითადი შემსრულებელი. კემბრიჯის საერთაშორისო ცენტრის მიერ საგანმანათლებლო სფეროში გაწეული ღვაწლისათვის დაჯილდოებულია დიპლომითა და მედლით. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1990 წელს.მისი სადოქტორო დისერტაციის თემა - "საჰაერო ხომალდების ფრენის უსაფრთხოების შეფასების მეთოდოლოგია აფრენა–დაფრენის ეტაპებზე საექსპლუატაციო ფაქტორების გათვალისწინებით და მათემატიკური მოდელირების გამოყენებით", დაიცვა 1999 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1956
პრინცესა ელისაბედის მიწა

[მინი|პრინცესა ელისაბედის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**პრინცესა ელისაბედის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია მაკ-რობერტსონის მიწასა და ვილჰელმ II-ის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 73° და 88°) შორის.

აღმოჩენილ იქნა დუგლას მოუსონის ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიური ექსპედიციის მიერ 1931 წელს. სახელი ეწოდა პრინცესას, შემდგომში დიდი ბრიტანეთის დედოფლის ელისაბედ II-ის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
*Принцессы Елизаветы Земля // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
*Принцессы Елизаветы земля // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969-1978.

## რესურსები ინტერნეტში
* Australian Antarctic Gazetteer: Maps of the Australian Antarctic Territory
* USGS.gov: ANTARCTICA.TXT — *listing of most Antarctica features in one USGS file (note: Princess Elizabeth Land not listed)*.

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
დედოფალ მერის მიწა

[მინი|დედოფალ მერის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**დედოფალ მერის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ვილჰელმ II-ის მიწასა და უილქსის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 92°03' და 100°04') შორის.

აღმოჩენილ იქნა დუგლას მოუსონის ავსტრალიის ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1912 წელს. სახელი ეწოდა ბრიტანეთის მეფის ჯორჯ V-ის მეუღლის მარია ტეკელის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
*Королевы Мэри Земля // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
*Королевы мэри земля // Большой Энциклопедический словарь. — 2000.
*Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. Королевы Мэри Земля // Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. — 2006.

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ვილჰელმ II-ის მიწა

[მინი|ვილჰელმ II-ის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**დედოფალ მერის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია პრინცესა ელისაბედის მიწასა და დედოფალ მერის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 87°43' და 91°54') შორის.

აღმოჩენილ იქნა ერიხ დრიგალსკის გერმანული ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1902 წელს. სახელი ეწოდა გერმანიის იმპერატორის ვილჰელმ II-ის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
*Вильгельма II Земля // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
კემპის მიწა

[მინი|კემპის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**კემპის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ენდერბის მიწასა და მაკ-რობერტსონის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 56° 25' და 59° 34') შორის.

აღმოჩენილ იქნა კაპიტან პიტერ კემპის მიერ 1833 წელს. სწორედ მის პატივსაცემად დაერქვა მიწას მისი სახელი. 1930 წელს დუგლას მოუსონის მიერ ექსპედიციისას კემპის სანაპირო ზოლი მოხაზულ იქნა ენდბერისა და მაკ-რობერტსონის მიწების სანაპირო ზოლებთან ერთად.

## ლიტერატურა
* Anna Bemrose, *Mawson’s Last Survivor: The Story of Dr Alf Howard *, PP 3, 82, 89

## სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ესაი ჰასან-ჯალალიანი

**ესაი ჰასან-ჯალალიანი** (; ჩანს 1677 — გ. 1728) — სომეხი პოლიტიკური და საეკლესიო მოღვაწე, ისტორიკოსი. 

ეკუთვნოდა ჰასან-ჯალალიანების ფეოდალურ საგვარეულოს. 1702 წლიდან იყო ე. წ. აღვანური ეკლესიის კათოლიკოსი (კათედრა იყო განძასარის მონასტერში). იღვწოდა სომხური სახელმწიფოს აღდგენისთვის. ამის მიღწევა შესაძლებლად მიაჩნდა რუსეთის მხარდაჭერითა და ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ის სამხედრო დახმარებით. 1722 წლის მაისიდან რამდენიმე თვით იმყოფებოდა ვახტანგის კარზე თბილისში. მისი თქმით, ქართლის მეფე დიდი ყურადღებით ეკიდებოდა სომხეთის ჯარის ორგანიზაციას ყარაბაღის სიღნაღებში (სიმაგრეებში). 1722 წელს ქართველ-სომეხთა გაერთიანებული ლაშქარი დაბანაკდა განჯასთან, სადაც მათ რუსეთის ჯარი უნდა შეერთებოდა. მაგრამ დარუბანდის აღების შემდეგ პეტრე I-მა სპარსეთში ლაშქრობა შეწყვიტა და მოულოდნელად უკან გაბრუნდა. იმედგაცრუებული ესაი ჰასან-ჯალალიანი თანდათან ჩამოსცილდა პოლიტიკურ საქმიანობას. 1723 წლის შემდგომ ხანებში მან დაწერა მცირე ზომის საისტორიო თხზულება „აღვანთა ქვეყნის მოკლე ისტორია“, სადაც მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს დათმობილი XVIII საუკუნის 20-იანი წლების ქართლის პოლიტიკური ვითარების აღწერასაც.     

## ლიტერატურა
* აღვანთა ქვეყნის მოკლე ისტორია. ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, თარგმნა და კომენტარები დაურთო კ. კუციამ, თბ., 1971.
* მაისურაძე გ., ესაი ჰასან-ჯალალიანის ნაშრომი – „ალვანეთის ისტორია” ქართველი და სომეხი ხალხების ურთიერთობის შესახებ, კრ.: საქართველოს, კავკასიისა და მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიის საკითხები, [ტ.] 1, თბ., 1968.

კატეგორია:გარდაცვლილი 1728
კატეგორია:სომეხი სასულიერო მოღვაწეები
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
ენდერბის მიწა

[მინი|ენდერბის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**ენდერბის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია დედოფალ მოდის მიწასა და კემპის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 44°38' და 59°34') შორის.

აღმჩენილ იქნა ჯონ ბისკოს მიერ 1831 წელს. სახელი ეწოდა სავაჭრო-მოპოვებითი კომპანიის „Samuel Enderby & Sons“-ის მფლობელთა პატივსაცემად, რომელთა დაფინანსებითაც შედგა ექსპედიცია.

## ლიტერატურა
* Эндерби земля // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978..
*Эндерби Земля // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006..
*Поспелов Е. М. Земля Эндерби // Географические названия мира : Топонимический словарь : Ок. 5000 единиц / Отв. ред. P. A. Агеева. — 2-е изд., стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — ISBN 5-93259-014-9, 5-271-00446-5, 5-17-001389-2..

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ჯორჯ V-ის მიწა

[მინი|ჯორჯ V-ის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**ჯორჯ V-ის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ოტსის მიწასა და ადელის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 142°02' და 153°45') შორის.

აღმოჩენილ იქნა დაგლას მოუსონის ავსტრალიის ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1911-1914 წლებში. სახელი ეწოდა ბრიტანეთის მეფის ჯორჯ V-ის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
* George V Land  on USGS website
* George V Land on SCAR website

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ოტსის მიწა

[მინი|ოტსის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**ოტსის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია როსის ტერიტორიასა და ჯორჯ V-ის მიწის სანაპიროებს (ა. გ. 153°45' და 160°) შორის.

აღმოჩენილ იქნა 1911 წლის თებერვალში დიდი ბრიტანეთის სამეფო საზღვაო ძალების ლეიტენანტის ჰარი პენელის მიერ, რომელიც იყო ბრიტანეთის ანტარქტიდის ექსპედიციის საექსპედიციო ხომალდის ტერა ნოვას მეთაური (1910-1913). სახელი ეწოდა დრაგნუნთა მე-6 პოლკის კაპიტნის ლოურენს ოტსის პატივსაცემად, რომელიც 1912 წელს კაპიტან რობერტ ფალკონ სკოტთან და სამ მეგობართან ერთად დაიღუპა სამხრეთ პოლუსის ათვისებისას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Oates Coast auf geographic.org (englisch)

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ოკოიუკანი

**ოკოიუკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 220 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 120.17 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
დოუსონ-ლამბტონის მყინვარი

**დოსონ-ლამბტონის მყინვარი** — ძლიერ დაღარული ნაპრალოვანი მყინვარი ანტარქტიდაზე, რომელიც შემოდის სამხრეთ-აღმოსავლეთ უედელის ზღვაში, ბრუნტის ყინულის შელფის დასავლეთით. იგი აღმოაჩინა 1915 წლის იანვარში ბრიტანულმა ექსპედიციამ ერნესტ შეკლტონის ხელმძღვანელობით. სახელი დაერქვა ქველმოქმედ ელიზაბეტ დოუსონ-ლამბტონის პატივსაცემად, რომელმაც დააფინანსა შაკლტონის ექსპედიციები.

## მნიშვნელოვანი ორნეტოლოგიური ზონა
500 ჰექტარი ფართობი ყინული, რომელიც წარმოიქმნება დოუსონ-ლამბტონის მყინვართან ახლოს უედელის ზღვაში, BirdLife International-ის მიერ არის აღიარებული, როგორც მნიშვნელოვანი ორნეტოლოგიური ზონა (), რადგანაც აღნიშნულ ტერიტორიაზე ხელი ეწყობა საიმპერატორო პინგვინების კოლონიის გამრავლებას. 2009 წლის სატელიტური მონაცემებით მათი რიცხოვნობა 2600-ს შეადგენს.

## სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის მყინვარები
ელსუორთის მიწა

[მინი|ელსუორთის მიწა (წითლად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**ელსუორთის მიწა** () — დასავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია მერი ბერდის მიწასა და დედოფალ ელისაბედის-პალმერის მიწების სანაპიროებს (დ. გ. 62° და 102°) შორის.

## ლიტერატურა
*Элсуорта Земля // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ellsworth Land: Antarctica // geographic.org 

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
პუებლა (მუნიციპალიტეტი)

**პუებლის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 576 259 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 534.32 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
სან-გრეგორიო-აცომპა

**სან-გრეგორიო-აცომპის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 671 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 11.817 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
დედოფალ ელისაბედის მიწა

[მინი|დედოფალ ელისაბედის მიწა (მელნისფრად) [ანტარქტიდა|ანტარქტიდის რუკაზე]]
**დედოფალ ელისაბედის მიწა** () — დასავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. სახელი დაერქვა დიდი ბრიტანეთის დედოფლის ელისაბედ II-ის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
*Queen Elizabeth Land

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ბნელი ჟანგბადი

ს ფენა კუკის კუნძულების ნაპირებიდან მოშორებით]]
**ბნელი ჟანგბადი** — ჟანგბადის მოლეკულა (O2), რომელიც აღმოაჩინეს ოკეანის ფსკერზე, ისეთ სიღრმეებზე, სადაც სინათლეც ვერ აღწევს, რაც გამორიცხავს მის წარმოშობას ფოტოსინთეზის მეშვეობით.

ბნელ ჟანგბადს წარმოქმნის მანგანუმის კვანძები ოკეანეში, 4 000 მ სიღრმის ქვემოთ, ელექტროლიზის მეშვეობით, რომლის დროსაც დენის გავლით წყალი იშლება ჟანგბადად და წყალბადად.

აღმოჩენამ ეჭვქვეშ დააყენა მიღებული თეორია, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა ფოტოსინთეზით იქმნებოდა. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში „Nature Geoscience“. „Nature Geoscience“-ის კვლევა არ პასუხობს კითხვებს, თუ რატომ არ შთაინთქმება ეს „ბატარეა“ და რა წარმოადგენს ენერგიის წყაროს (წყაროებს) მიმდინარე უსასრულო ელექტროლიზის შესანარჩუნებლად.

### შედეგები 
ელექტროლიზით ბნელი ჟანგბადის მიღება ეჭვქვეშ აყენებს დედამიწაზე ბიოლოგიური სიცოცხლის განვითარების ყველა თეორიასა და მოდელს. ბნელი ჟანგბადის აღმოჩენამდე ყოველი შესაბამისი თეორია უშვებდა, რომ ჟანგბადის ყველა მოლეკულა წარმოქმნა მცენარეებმა და წყალმცენარეებმა ფოტოსინთეზის მეშვეობით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟანგბადი
კატეგორია:ელექტროლიზი
კატეგორია:ოკეანოლოგიური ტერმინოლოგია
კატეგორია:ქიმია
უილიამ დე ლონგშამპი

**უილიამ დე ლონგშამპი** (; გ. 1197) — შუა საუკუნეების ინგლისელი ლორდ-კანცლერი, იუსტიციარიუსი, ილის ეპისკოპოსი. დაიბადა ნორმანდიაში, მიუხედავად იმისა, რომ მისი თანამედროვე მწერლები ლონგშამპის მამას გლეხის შვილად მოიხსენიებდნენ, მას რაინდის ტიტული ჰქონდა. ლონგშამპი ჯერ ემსახურებოდა ჰენრი II-ის უკანონო ვაჟს, ჯეფრის, მაგრამ სწრაფად გადავიდა რიჩარდ I-ის სამსახურში. როდესაც რიჩარდი გამეფდა 1189 წელს, ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობისათვის 3000 გირვანქა სტერლინგი გადაიხადა და მალევე დაინიშნა ილის ეპისკოპოსად. რომის პაპმა ლეგატად დანიშნა.

ლონგშამპი ინგლისის მმართველი იყო მეფე რიჩარდის მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობის დროს. ამ დროს მისი ხელისუფლება დაუპირისპირდა რიჩარდის ძმას, ჯონს, რომელმაც საბოლოოდ მოახერხა ლონშამპისათვის ძალაუფლების ჩამორთმევა და ინგლისიდან გაძევება. დაძაბული იყო ლონგშამპის ურთიერთობა სხვა წამყვან ინგლისელ დიდებულებთანაც, რამაც ხელი შეუწყო მის გაძევებას. ლონგშამპის ინგლისიდან წასვლის შემდეგ მალევე, ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ინგლისში მიმავალი რიჩარდი ტყვედ ჩაუვარდა ჰაინრიხ VI-ს, საღვთო რომის იმპერატორს. ლონგშამპი გაემგზავრა გერმანიაში რიჩარდის გათავისუფლების მოლაპარაკებებში დასახმარებლად. მიუხედავად იმისა, რომ რიჩარდის ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ლონგშამპმა კანცლერის თანამდებობა დაიბრუნა, დაკარგა თავისი წინანდელი ძალაუფლების დიდი ნაწილი. თავისი კარიერის განმავლობაში დიდი მტრობა გამოიწვია მის თანამედროვეებში, თუმცა  შეინარჩუნა რიჩარდის ნდობა და მეფესთან მუშაობდა გარდაცვალებამდე.

კატეგორია:გარდაცვლილი 1197
კატეგორია:დაბადებული XII საუკუნე
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სამეფო ქამა

**სამეფო ქამა** () — მოთეთრო-კრემისფერია, დაფარულია კონცენტრულად განლაგებული მოყავისფრო ქერცლით, 10-25 სმ დიამეტრის. შეხებისას ყვითლდება. თავიდან იგი სფეროსებრ-ზარისებრი ფორმისაა, შემდეგ ბალიშისებრი და ბრტყელი, ხოლო ცენტრში ოდნავ ამობურცულია. მისი ტექსტურა სქელხორცოვანი და ქერცლოვანი ზედაპირითაა დაფარული. კიდე თავიდან შეკეცილია,შემდეგ კი გაშლილი, ზოგჯერ-ტალღოვანია კერძო საბურველის ნარჩენებით.

სამეფო ქამა სოკოს ფეხი თეთრი-მოყვითალო ფერისაა, ცილინდრული, ძირისკენ განსხვავებული. მისი ტექსტურა საყელოს ზემოთ გლუვია, ხოლო საყელოს ქვემოთ-თეთრქერცლოვანი. საყელო თეთრია, განიერი, დაშვებული. ხელის შეხებით ყვითლდება და ადვილად სცილდება ფეხს ვოლვის გარეშე.

მისი ფირფიტები ხშირია, ფეხთან თავისუფალი, მოთეთრო-მოვარდისფერო, მოგვიანებით მურა- წაბლისფერი, თავიდან მთლიანად დაფარულია ქეჩისებრი თეთრი კერძო საბურველით. 

სამეფო სოკოს სპორები კვერცხისებრი, გლუვი ფორმისაა, ხოლო ანაბეჭდი-ყავისფერია. მისი რბილობი მოთეთრო ფერისაა ხორცოვანი და ახასაითებს ნუშის სუნი.

იზრდება ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე ნიადაგზე, წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, განსაკუთრებით სოჭნარში.

გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკაში. საჭმელად ვარგისია.

## ლიტერატურა
*ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 132-133, ISBN 978-9941-8-4547-5

კატეგორია:სოკოები
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ნოპალუკანი

**ნოპალუკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 848 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 168.38 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
ჯემალ ესაიაშვილი

**ჯემალ ვარლამის ძე ესაიაშვილი** (დ. 13 სექტემბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1998), საქართველოს დამსახურებული მშენებელი (2006), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2005).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1960). 1960-1963 წლებში მუშაობდა თბილისის მთავარ სამშენებლო ორგანიზაცია „მთავართბილმშენში“, 1963 წლიდან — კ. ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში. ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრაზე. 2003 წლდან არის საქართველოსა და დსთ-ს ქვეყნების ექსპერტი სეისმომედეგობის საკითხებში.        

## ბიბლიოგრაფია
* Прочность и деформативность железобетонных элементов при сложном нагружении, Тб., 1990.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1936
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი მშენებლები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1960)
ვარლამ ესაიაშვილი

**ვარლამ გიორგის ძე ესაიაშვილი** (დ. 12 აპრილი, 1910, ქუთაისი, — გ. 13 აპრილი, 1977, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1931). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 1941–1945 წლებში იყო ქართული საფრონტო გაზეთის „წინ, სამშობლოსთვის!“ რედაქტორი, 1954–1960 წლებში — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1961 წლიდან — თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის სკკპ ისტორიის, შემდეგ მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის გამგე. 1955-1961 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, 1959–1962 წლებში — საქართველოს სსრ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მისი ნაშრომების ძირითადი თემაა ლენინი და საქართველო, საკითხები გაშუქებულია მარქსისტული ისტორიოგრაფიის თვალსაზრისით. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1910
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
სპირიდონ ესაძე (პედაგოგი)

**სპირიდონ სპირიდონის ძე ესაძე** (დ. 19 ოქტომბერი, 1870 — გ. 17 ოქტომბერი, 1909, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, სამთამადნო წარმოების ისტორიის ერთ-ერთი პირველი მკვლევარი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი. გენერალ-მაიორ სპირიდონ ესაძის შვილი, სამხედრო ისტორიკოსების — ბორის და სიმონ ესაძეების ძმა.

დაამთავრა  სიმბირსკის კადეტთა კორპუსი (1888) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია (1897). მსახურობდა კავკასიაში განლაგებულ სამხედრო ნაწილებში. 1899 წელს დანიშნეს თბილისის საარტილერიო სახელოსნოს უფროსის თანაშემწედ. ასწავლიდა თბილისის და ირკუტსკის იუნკერთა სასწავლებლებში. იყო თბილისში უფასო ზოგადსაგანმანთლებლო კურსების ერთ-ერთი დამაარსებელი. ავტორია სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებებისათვის განკუთვნილი ფიზიკისა და მექანიკის სახელმძღვანელოებისა. გარდაიცვალა 1909 წელს. დაკრძალეს ვერის ძველ სასაფლაოზე.  

## ბიბლიოგრაფია
* Очерк истории горнозаводства на Кавказе. Деятельность графа Мусин-Пушкина и князя Цицианова при ведении горного производства в Грузии. Сост. С. Эсадзе, под ред. начальника Кавказского горного управления К.Ф. Ругевича, Тфл., 1903.
## შენიშვნები 
## ლიტერატურა
* С. С. Эсадзе (Некролог), გაზ. «Тифлисский листок», 1909, 21 окт.

კატეგორია:დაბადებული  19 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1909
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
მხატვარი (2024 წლის ფილმი)

**მხატვარი** (ინგლ. The Painter) — ამერიკელი რეჟისორის კიმანი რეი სმითის 2024 წლის ფილმი (სამოქმედო, თრილერი). მთავარ როლებს ასრულებენ: ჩარლი უებერი, ჯონ ვოიტი, მერი ავგეროპულოსი, მადისონ ბეილი.

„მხატვარი“ გამოვიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2024 წლის 5 იანვარს.

## სიუჟეტი 
CIA-ს პენსიაზე გასული აგენტი თავისი ჰობით, ხატვითაა დაკავებული, მაგრამ მისი წარსული კვლავ აწუხებს მას, როდესაც გამოჩნდება იდუმალი ქალი, რომელსაც აქამდე ერთხელ შეხვედროდა. მან უნდა მოძებნოს გზა, რომ თავიდან აირიდოს 3 გაწვრთნილი ოპერატორისგან შემომავალი საფრთხე.

## როლებში 
* ჩარლი უებერი — პიტერი
* ჯონ ვოიტი — ბირნი
* მადისონ ბეილი — სოფია
* მაქს მონტესი — გოსთი
* მერი ავგეროპულოსი — ნაომი პიასეცკი
* რაილა მაკინტოში — ელენა მარანი
* ლუიზა დʼოლივეირა — აგენტი კიმი
* ლია გიბსონი — ლუსი
* ჯეისონ გრეი-სტენფორდი — ნილსი

## წარმოება 
2023 წლის ნოემბერში გამოცხადდა, რომ Republic Pictures-მა შეიძინა ფილმის უფლებები, რომლის რეჟისორი გახლდათ კიმანი რეი სმიტი.

## გამოშვება 
„მხატვარი“ გამოუშვეს მხოლოდ რამდენიმე კინოთეატრში აშშ-ის მასშტაბით 2024 წლის 5 იანვარს, ხოლო ონლაინ პლათფორმებზე გამოვიდა 4 დღის შემდეგ, 9 იანვარს.

## ფილმის შეფასება 
ცნობილი მიმოხილვების ვებსაიტზე „Rotten Tomatoes“ 10 კრიტიკოსის შეფასებიდან არცერთი არ არის დადებითი და „მხატვრის“ საშუალო რეიტინგია 3,6/10.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მხატვარი — IMDb-ზე.
* მხატვარი — Rotten Tomatoes

## სქოლიო 
კატეგორია:2024 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:თრილერი ფილმები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:კიმანი რეი სმიტის ფილმები
დანიელ სლავინი

**დანიელ სლავინი** (ნამდვილი გვარი კუცინი; დ. 9 დეკემბერი, 1907, ბერდიჩევი (კიევის გუბერნია) — გ. 16 აგვისტო, 1979) — საბჭოთა თეატრისა და კინოს მსახიობი. უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი (1947), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1954).

## ბიოგრაფია
დანილ სლავინი დაიბადა 1907 წლის 9 დეკემბერს ქალაქ ვერდიჩევში (კიევის უბერნია). 1927 წელს დაამთავრა ხარკოვის დრამატული სტუდია და ამავე წლიდან ხარკოვის რუსული დრამატული თეატრის მსახიობი გახდა. 1930 წლიდან იყო თბილისის გრიბოედოვის სახელობის თეატრის მსახიობი.

1943 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი

## ფილმოგრაფია
* 1956 — „ორი ოკეანის საიდუმლოება“
* 1956 — „ეთერის სიმღერა“
* 1959 — „განაჩენი“
* 1961 — „ჭიაკოკონა“

## ჯილდოები და აღიარება
* 1947 — უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1954 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
*დანიელ სლავინი — ეროვნული ფილმოგრაფია
*
*დანიელ სლავინი
*СЛА'ВИН-КУ'ЦИН Даниил Григорьевич

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
დავით ესებუა

**დავით ესტატეს ძე ესებუა** (დ. 4 თებერვალი, 1908, ფოთი, — გ. 7 აპრილი, 1973, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1948). მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქართული მუსიკალური კომედიის თეატრის და ესტრადის განვითარებაში.

დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრთან არსებული დრამატული სტუდია (1938). 1940 წლამდე იყო ამავე თეატრის მსახიობი, 1940 წლიდან — მუსიკალური კომედიის თეატრის ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი. გამოირჩეოდა გარდასახვის განსაკუთრებული ნიჭით, ვოკალური მონაცემებით, სცენური მომხიბვლელობით. მნიშვნელოვანი როლებია: ედვინი (რ. ფრიმლისა და ჰ. სტოტჰარტის „როზმარი“), ლორანი (ა. ოდრანის „ნატვრისთვალი“), ბარტოლუსი (ჯ. ფლეჩერის „ესპანელი მღვდელი“), რაჯამი (ი. კალმანის „ბაიადერა“), გრიგოლი (ზ. ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“), ლევანი (ვ. ცაგარეიშვილის „სამთა სიყვარული“), ასქერი (უ. ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ-ალან“), ნუგზარი (ა. კერესელიძის „თბილისის ცის ქვეშ“) და სხვ. გამოდიოდა ესტრადაზეც. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ვლადიმერ მამათელაშვილი

**ვლადიმერ გიორგის ძე მამათელაშვილი** (დ. 22 აპრილი, 1915, სოფელი ჩუმლაყი — გ. 27 მაისი, 1983, თბილისი) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი, პათოლოგანატომი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1967), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 

## ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტის ვეტერინარული ფაკულტეტი. 1941-1946 წლებში ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის პათოლოგიური ანატომიის ლაბორატორიას. 1946-1983 წლებში იყო კათედრის გამგე, 1956-1959 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტის დირექტორი, 1959-1975 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო სასწავლებლის-კვლევითი ინსტიტუტის რექტორი, 1960-1982 წლებში — ვეტერინარ პათანატომთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების წევრი. არჩეული იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს და თბილისის საქალაქო საბჭოს დეპუტატად.

ვ. მამათელაშვილი ქართული ვეტერინარული პათოლოგური ანატომიის მეცნიერებისა და პედაგოგიური სკოლის ფუძემდებელია. მან ჩაატარა კვლევები საქართველოში სავეტერინარო პათოლოგიური მორფოლოგიის მიმართულებით. არის სამეცნიერებათა ნაშრომების ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## შრომები
*კამეჩების ბრუცელოზი, თბ., 1974; 
*სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა პათოლოგოანატომიური გაკვეთის ტექნიკა, თბ., 1982.

## ლიტერატურა
*ლ. მაკარაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
ვლადიმერ ესებუა

**ვლადიმერ მიხეილის ძე ესებუა** (დ. 1917, სოფ. გრიგოლიში, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 19 ოქტომბერი, 1971, ზუგდიდი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (17 ნოემბერი, 1943). უფროსი სერჟანტი (1944).

მუშაობდა კოლმეურნეობაში. 1937 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში. მონაწილეობდა სსრკ-ფინეთის (1939-1940) და მეორე მსოფლიო ომებში (გერმანიის და იაპონიის წინააღმდეგ). თავი გამოიჩინა ბრძოლებში ნოვოროსიისკისა და ტამანის ნახევარკუნძულის გათავისუფლებისათვის. ერთ-ერთი პირველი გადავიდა ქერჩის პლაცდარმზე, რისთვისაც მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. მიღებული აქვს ასევე ლენინის ორდენი (1943) და მედლები. ომის შემდეგ ზუგდიდში ცხოვრობდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
თომა მამაიაშვილი

**თომა იორდანეს ძე მამაიაშვილი** (დ. 25 დეკემბერი, 1892, სოფელი ვაქირი, სიღნაღის მაზრა, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 13 დეკემბერი, 1952, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1946). 

## ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა ხარკოვის ვეტერინარიის ინსტიტუტი. 1918-1930 წლებში სპეციალობის მიხედვით ეკავა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა. 1937 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს ზოოტექნიკური ვეტერინარული ინსტიტუტის ზოოჰიგიენისა და ვეტერინარული საფუძვლების კათედრის გამგე. შეისწავლა ცხოველთა სადგომში ამიაკის შემცველობის საკითხები, ქვეშსაფენად თაბაშირიანი მერგელის გამოყენების ზოოჰიგიენური მნიშვნელობა და სხვა. არის 3 სახელმძღვანელოსა და სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*კ. კაპანაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
ჩაირლი (ქალქანდერეს რაიონი)

**ჩაირლი** () — სოფელი ქალქანდერეს რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 30 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ქალქანდერედან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 404 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალქანდერეს რაიონის სოფლები
იორამ მამალაძე

**იორამ არსენის ძე მამალაძე** (დ. 15 დეკემბერი, 1911, ზესტაფონი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 4 ივლისი, 1966, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფერმწერი, პეიზაჟისტი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1957). 

## ბიოგრაფია
1926-1928 წლებში სწავლობდა მ. თოიძის სამხატვრო სტუდიაში, 1928-1932 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. იყო გ. გაბაშვილისა და ე. ლანსერეს მოწაფე. პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო (1940-1945) და სამხატვრო-სამრეწველო (1945-1948) სასწავლებლებში, თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში (1959-1966). მონაწილეობას იღებდა გამოფენებში. აკვარელისა და ზეთის საღებავებით ხატავდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხის პეიზაჟებს. ყურადღებას უთმობდა „ინდუსტრიულ პეიზაჟსაც“. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: „ფერომანგანუმის ქარხანა“ (1937), „პიონერები იმერეთის სოფელში“ (1947, ორივე დ. შევარდნაძის სახელობის საქართველოს ეროვნული გალერეა) და სხვა. ი. მამალაძე ფერწერისა და პერსპექტივის რამდენიმე სახელმძღვანელოს ავტორია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:ქართველი ფერმწერები
კატეგორია:ქართველი პეიზაჟისტები
იური მამალაძე

**იური გიორგის ძე მამალაძე** (დ. 26 ივნისი, 1929, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 16 ივნისი, 2009, მოსკოვი, რუსეთის ფედერაცია) — ქართველი ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1984). 

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფიზიკის ფაკულტეტი, მუშაობდა იქვე ექსპერიმენტული ფიზიკის კათედრაზე (1952-1958), შემდგომ — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკისა (1958-1966, 1969-2009) და ლ. ლანდაუს სახელობის თეორიული ფიზიკის (ჩერნოგოლოვკა, მოსკოვის ოლქი, 1966-1969) ინსტიტუტებში.

ი. მამალაძის სამეცნიერო კვლევები ძირითადად ეხება კონდენსირებულ გარემოთა ფიზიკას. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოში დაბალი ტემპერატურის ფიზიკის კვლევების განვითარებაში. ი. მამალაძე არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის, მ. შ. 5 მონოგრაფიის თანაავტორი, ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

## შრომები
*Квантование макроскопичеких двИжений и гидродинамика вращающегося гелия II, Тб.,1966 (თანაავტ. Э.Л. Андроникашвили); 
*Физика сверхтекучего гелия. Квантованные вихри и вращение сверхтекучей жидкости, Тб., 1978 (თანაავტ. Э. Л. Андроникашвили, Дж.С. Цакадзе).

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
მარინა მამალაძე

**მარინა მამალაძე** (დ. 22 ნოემბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი სტომატოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2002), საქართველოს ეროვნული პრემიის ლაურეატი (2012).

## ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა თსსი. 1984-1995 იყო ამავე ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტი, 1995-2002 წლებში — დოცენტი, 2002-2009 წლებში — პროფესორი. 2009 წლიდან ხელმძღვანელობს თსსუ-ის ოდონტოლოგიის დეპარტამენტს. 1994 წლიდან — სტომატოლოგიური კლინიკისა და სასწავლო-კვლევით ცენტრის „უნიდენტის“ დირექტორია. 2007 წლიდან — საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ექსპერტ-სტომატოლოგი, საქართველოს სტომატოლოგთა პროფესიული ასოციაციის პრეზიდენტი, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სარეზიდენტო პროგრამის ხელმძღვანელი. 2010 წლიდან არის თსსუ-ის აკადემიური საბჭოს, 2013 წლიდან — ჟურნალ „Dent Art“-ის სარედაქციო საბჭოს, 2017 წლიდან კი — საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ექსპერტი. 2013 წელს აირჩიეს „სტომატოლოგთა საერთაშორისო კოლეგიის“ წევრად. 2020 წლიდან კოლეგიის ევროპის სექციის ერთ-ერთი ვიცე-რეგენტია.

მ. მამალაძე არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის, მ. შ. 1 ძირითადი და 5 დამხმარე სახელმძღვანელოს, დაავადებათა მართვის ეროვნული პროტოკოლებისა და სამედიცინო განათლების ავტორი და განმახორციელებელი.

მ. მამალაძის სამეცნიერო კვლევის სფეროა: კბილთა რესტავრაცია და ენდოდონტური მკურნალობა, სტომატოლოგიური მასალათწარმოება, გაუტკივარებისა და სედაციის პრობლემები სტომატოლოგიაში, კბილთა და სარესტავრაციო მასალების ელექტრონულ-მიკროსკოპული კვლევა და სხვ.

მ. მამალაძე არის მრავალი საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის, სემინარის, კონგრესის მონაწილე, მომხსენებელი, ორგანიზატორი და განმახორციელებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ქართველი სტომატოლოგები
ჯანგირ მამალაძე

**ჯანგირ ალექსანდრეს ძე მამალაძე** (დ. 23 ნოემბერი, 1935, ლანჩხუთი — გ. 18 დეკემბერი, 2009, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მედიცინის ისტორიკოსი, ჯანდაცვის ორგანიზატორი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1992), საქართველოს დამსახურებული ექიმი (1984).

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თსსი. 1970-1972 წლებში იყო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ სამედიცინო ლიტერატურის რედაქციის გამგე, 1973 წლიდან — ჟურნალ „საქართველოს სამედიცინო მოამბის“, 1996 წლიდან — გაზეთ „მედიცინის“ მთავარი რედაქტორი. ჯ. მამალაძე ავტორია სამეცნიერო პუბლიცისტური ნაშრომების, რომლებიც ეხება მედიცინის აქტუალურ საკითხებს.

მიღებული აქვს ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილის სახელობის პრემია (1990) და ღირსების ორდენი (1997).

## შრომები
*საზოგადოებრივი ჯანდაცვა და მენეჯმენტი, სახელმძღვანელო სტუდენტებისა და ექიმებისათვის, თბ., 2012.

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ირაკლი მამამთავრიშვილი

**ირაკლი მამამთავრიშვილი** (დ. 26 აგვისტო, 1940, თბილისი — გ. 18 ივნისი, 2016, იქვე) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1996), პროფესორი (2006), კავკასიის ხალხთა სამეცნიერების აკადემიის ნამდვილი წევრი (2002).

## ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თსსი. 1964-1967 წლებში იყო ლენინგრადის რაიონული საავადმყოფოს მეან-გინეკოლოგი; 1969 წელს მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი, შემდეგ უფროსი (1972-1973) მეცნიერი მუშაკი; 1973-1977 წლებში — სამედიცინო სისტემოტექნიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი; 1977-1979 წლებში — გურჯაანის სამშობიარო სახლის მთავარი ექიმი; 1979-1989] წლებში — კ. ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინის და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი, შემდეგ — ინსტიტუტის სწავლული მდივანი, გამგე; 1989-2006 წლებში — ორსულთა პათოლოგიის განყოფილების გამგე; 2006 წლიდან — რეპროდუქციული მედიცინის ცენტრ „უნივერსის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე.

ი. მამამთავრიშვილი არის სამეცნიერო ნაშრომების, მონოგრაფიების, გამოგონების და რაციონალიზატორული წინადადებების ავტორი, რომლებიც ეხება დედისა და ნაყოფის ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის პრობლემებს, საშვილოსნოს კუმშვადი აქტივობის რეგულაციის მექანიზმებს, პროფილაქტიკისა და მკურნალობის საკითხებს.

## შრომები
*სისხლდენა მეანობაში, სახელმძღვანელო, თბ., 2000 (თანაავტ.: პ. კინტრაია, გ. გოცაძე).

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები
სანტო-დომინგოს კანტონი

**სანტო-დომინგო-დე-ლოს-კოლორადოსის კანტონი** () — კანტონი ეკვადორში, იგი უდიდესი კანტონია სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სანტო-დომინგო, რომლისგანაც მომდინარეობს კანტონის სახელი. კანტონის ფართობია 3 454 კმ², ხოლო მოსახლეობა, 2022 წლის მონაცემებით, 441 583 ადამიანს შეადგენს. 

## სქოლიო
კატეგორია:სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციის კანტონები
ვახტანგ ესვანჯია

**ვახტანგ პართენის ძე ესვანჯია** (დ. 4 მარტი, 1931, სოფ. ნიგოითი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 თებერვალი, 1998, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი. საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1985).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1952), მოსკოვის უმაღლესი პარტსკოლა ჟურნალისტიკის განხრით (1961), შემდეგ — ეკონომიკის ფაკულტეტი (1967). 1967-1971 წლებში რედაქტორობდა გაზეთ „სამშობლოს“ — უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებთან კულტურული კავშირის საქართველოს საზოგადოების ორგანოს. 1973 წლიდან იყო საქართველო კომპარტიის ცხაკაიას რაიკომის პირველი მდივანი. 1983-1991 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გამომცემლობის დირექტორად. ესვანჯია ასევე იყო საქართველოს ჟურნალისტთა შემოქმედებითი კავშირის (ფედერაციის) წევრი (1959), საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის მდივანი, უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებთან კულტურული კავშირის საქართველოს საზოგადოების პრეზიდიუმის წევრი (1983), 9 აპრილის გარემოებათა შემსწავლელი კომისიის წევრი (1989), 1990 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო საზოგადოება „საქართველო-იტალიის“ პრეზიდენტი.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
პალმერის მიწა

{{სურათის წარწერა დაიწყე|სურათი=ანტარქტიდა.JPG|width={}|float={}}} 
{{Image label small|x=2|y=8|scale={}|text=◯}}

**პალმერის მიწა** () — ანტარქტიკის ნახევარკუნძულის სამხრეთი მონაკვეთი, გრეიამისა და ელსუორთის მიწებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Palmer Land

კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები