open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლორი ჰოლდენი

**ლორი ჰოლდენი** (დ. 17 დეკემბერი, 1969) — ამერიკელ-კანადელი მსახიობი, პროდიუსერი და მოდელი. ის ყველაზე ცნობილია მარიტა კოვარუბიასის როლით X-Files-ში (1996–2002), ანდრეა ჰარისონის როლით AMC-ის მოსიარულე მკვდრებში (2010–2013, 2020–2022) და ამანდა დამფრისის ფილმში The Mist (2007).

ჰოლდენი ასევე ცნობილია თავისი როლებით, როგორც ადელ სტენტონი ფილმში The Majestic (2001), Cybil Bennett in Silent Hill (2006), ოლივია მიურეი ფილმში The Shield (2008), რენე ფილმში The Americans (2017-2018) და The Boys (2022).

## ადრეული ცხოვრება 
ჰოლდენი დაიბადა ლოს-ანჯელესში და გაიზარდა ტორონტოში. ჰოლდენს აქვს მოქალაქეობა შეერთებულ შტატებსა და კანადაში. მას შემდეგ, რაც მისი მშობლები, მსახიობი გლენ კორბეტი და ედრიენ ელისი განქორწინდნენ და დედამისი დაქორწინდა რეჟისორ მაიკლ ანდერსონზე, ლორი დროს ატარებდა ლოს ანჯელესში და ტორონტოში.

Bishop Strachan-ის სკოლის დამთავრების შემდეგ ჰოლდენი ესწრებოდა მაკგილის უნივერსიტეტს, სადაც სწავლობდა ეკონომიკასა და პოლიტიკურ მეცნიერებებს. იგი გადავიდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ლოს ანჯელესში. UCLA-ში ის იყო ეროვნული საპატიო საზოგადოების წევრი და მიიღო ნატალი ვუდის სამსახიობო ჯილდო. ჰოლდენმა შემდეგ მიიღო მაგისტრის ხარისხი ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხებში კოლუმბიის უნივერსიტეტში.

## საქველმოქმედო საქმიანობა და ადამიანის უფლებათა აქტივიზმი 
ჰოლდენი ქალთა უფლებების, რასობრივი თანასწორობის მომხრეა და აქტიურ კამპანიას ახორციელებს სექსუალური ტრეფიკინგის წინააღმდეგ.

ჰოლდენი არის კანადური Somaly Mam Foundation-ის დამფუძნებელი საბჭოს წევრი, რომელიც კამპანიას აწარმოებს ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ, და Somaly Mam Foundation-ის მრჩეველთა საბჭოს წევრი აშშ-ში.

2014 წელს ჰოლდენი მუშაობდა Operation Underground Railroad-თან, მოხალისეთა ორგანიზაციასთან, რომელიც მიზნად ისახავს ბავშვებზე სექსუალური მოვაჭრეების მოძებნას და დაპატიმრებას. ჯგუფი დაეხმარა კარტახენაში, კოლუმბიის ხელისუფლებას ხუთი სექსტრეფიკატორის დაკავებაში და არასრულწლოვან გოგონების გადარჩენაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:XXI  საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გაეროს გენერალური ასამბლეის სამოცდამეხუთე სესია

**გაეროს გენერალური ასამბლეის სამოცდამეხუთე სესია** — გაეროს გენერალური ასამბლეის სესია, რომელიც გაგრძელდა 2010 წლის 14 სექტემბრიდან 2011 წლის 12 სექტემბრამდე.

სესიის თემა იყო „გაეროს ცენტრალური როლის ხელახლა დადასტურება გლობალურ მმართველობაში“.

## ორგანიზაცია 
მარჯვნივ|მინი|206x206პქ| 65-ე სესიის პრეზიდენტი
### პრეზიდენტი 
2010 წლის 11 ივნისს შვეიცარიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი ჯოზეფ დეისი აირჩიეს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. დეისი აირჩიეს დასავლეთ ევროპის და სხვა ქვეყნების (WEOG) ჯგუფიდან.

გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტის რანგში პირველი გამოსვლისას, დეისმა ჩამოაყალიბა სესიის რამდენიმე პრიორიტეტი. მათ შორისაა: ათასწლეულის განვითარების მიზნების მიღწევა, ასევე მდგრადი ეკონომიკური ზრდა. გარდა ამისა, მან განაცხადა, რომ გენერალურ ასამბლეას უნდა შეეხოს: კლიმატის ცვლილება, სასურსათო უსაფრთხოება, მყიფე და პოსტკონფლიქტური სახელმწიფოების რეკონსტრუქცია, ადამიანის უფლებები, ჰუმანიტარული დახმარება და განიარაღება.

### ვიცე-პრეზიდენტები 
2010 წლის 11 ივნისს სესიის ვიცე-პრეზიდენტებად დაინიშნენ შემდეგი ქვეყნები:

უშიშროების საბჭოს ხუთი მუდმივი წევრი:

* 
* 
* 
* 
* 

ასევე შემდეგი ქვეყნები:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### კომიტეტები 
|ვიცე-თავმჯდომარე
|-
|ვაჰიდ ა. ალ-შამი
|
|ვიცე-თავმჯდომარე
|-
|ასიფ გარაევი
|
|მომხსენებელი
|-
|}

### ადგილების გამოყოფა 
ტრადიციისამებრ, გენერალური ასამბლეის ყოველი სესიის წინ გენერალური მდივანი ატარებს კენჭისყრას იმის დასადგენად, თუ რომელი წევრი სახელმწიფო დაიკავებს პირველ ადგილს გენერალური ასამბლეის დარბაზში სესიისთვის, ხოლო სხვა წევრი სახელმწიფოები მიჰყვებიან მათი სახელის ინგლისური თარგმანის მიხედვით. 65-ე სესიისთვის გვინეა აირჩიეს გენერალური ასამბლეის პალატის პირველი ადგილის დასაკავებლად.

გამოსვლის საშუალება ეძლევათ ჯერ წევრ სახელმწიფოებს, შემდეგ დამკვირვებელ სახელმწიფოებს და სუპრანაციონალურ ორგანოებს. გამომსვლელები შედიან სპიკერთა სიაში მათი მოთხოვნის თანმიმდევრობით, განსაკუთრებული ყურადღება ექცევათ მინისტრებს და ხელისუფლების სხვა მსგავსი ან უფრო მაღალი რანგის წარმომადგენლებს. გენერალური დებატების მოქმედი წესების მიხედვით, განცხადებები უნდა იყოს გაეროს ერთ-ერთ ოფიციალურ ენაზე არაბულ, ჩინურ, ინგლისურ, ფრანგულ, რუსულ ან ესპანურ ენაზე და გადაითარგმნოს გაეროს თარჯიმნების მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
*65-ე სესიის ვებგვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები
ამირან ჭადაძე

**ამირან ჭადაძე** (დ. 20 ივლისი, 1945,  სოფელი სარეკი, საჩხერის რაიონი ) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია 
ამირან ჭადაძე დაიბადა 1945 წლის 20 ივლისს, საჩხერეში სოფელ სარეკში. 1965 წელს დაამთავრა ქუთაისის ავტომექანიკური ტექნიკუმი ავტოწარმოების სპეციალობით. 1975 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით, ხოლო 1988 წელს საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის სახელმწიფო კომიტეტთან არსებული სახალხო მეურნეობის მართვის ინსტიტუტი.
1960-1968 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ელექტრომექანიკურ ქარხანასა და აბრეშუმის კომბინატში მღარავად, ზეინკლად, კონტროლიორად. 1968-1970 წლებში თბილისის N24 პროფესიულ-ტექნიკურ სასწავლებელში - ოსტატად, რაც შეეხება 1970-1973 წლებს ამირანმა მუშაობა განაგრძო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N15 სამშენებლო ტრესტში უფროს ინჟინრად. 1973-1975 წლებში სპეცსამუშაოთა N1 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში სამუშაოთა მწარმოებლად. 1975-1976 წელს მუშაობდა რესპუბლიკურ სამშენებლო გაერთიანება „საქსაკოლმეურნმშენში“ უფროს ინჟინრად, 1976-1984 წლებში კი საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს N9 სამშენებლო ტრესტის სპეციალიზებულ მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში სამუშაოთა მწარმოებლად, უბნის უფროსად, მთავარ ინჟინრად, შემდეგ უკვე  1984-1996 წლებში „საქსაკოლმეურნმშენის“ სამმართველოს უფროსად, იყო საქართველოს პარლამენტის მრეწველობის, ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და კომუნალური მეურნეობის კომისიის ექსპერტ-კონსულტანტი (1995წ.). 1996-1997 წლებში საქართველოს პარლამენტის ფრაქცია „მოქალაქეთა კავშირის“ წამყვანი სპეციალისტი. 1997-1999 წელს "საპარლამენტო უმრავლესობის" აპარატის უფროსი, 1999-2004 წლებში იყო სამშენებლო-სამონტაჟო გაერთიანება "თბილმშენმონტაჟკომპლექსის" გენერალური დირექტორი. 2004-2009 წლებში საქართველოს პარლამენტის საკადრო საკითხთა დეპარტამენტის ჯგუფის უფროსი, წამყვანი სპეციალისტი.

## ლიტერატურა
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. - თბ., 2017.-გვ.690

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:საჩხერეში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ხალიდა გულიევა

**ხალიდა ჯამალ ყიზი გულიევა** (; დ. 24 სექტემბერი, 1952) — აზერბაიჯანელი კინომსახიობი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2019), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ინდივიდუალური პენსიონერი (2023 წლიდან).

## ცხოვრება 
ხალიდა გულიევა დაიბადა 1952 წლის 24 სექტემბერს. მამამისი ნავთობის მოხელე იყო, დედა კი დიასახლისი. უმაღლეს სასწავლებელში ჩაბარების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ლუთფი მამადბეოვის ხალხურ თეატრში. 1974 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის დრამისა და კინოს სამსახიობო ფაკულტეტი. 1973-1976 წლებში მუშაობდა ინსტიტუტის სასწავლო თეატრში. 1972 წლიდან მუშაობს მსახიობად კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“.

ის არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

2019 წლის 31 ივლისს მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის საპატიო წოდება აზერბაიჯანული კინემატოგრაფიის განვითარებისთვის გაწეული სამსახურისთვის.
2023 წლის 6 მაისს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ინდივიდუალური პენსია აზერბაიჯანული კულტურის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.
ხალიდა გულიევა სცენარისტ ელდენიზ გულიევის მეუღლეა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20160406163940/https://www.youtube.com/watch?v=3qqyj7ji4cQ
* https://president.az/articles/33943

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
Milli Vanilli

**Milli Vanilli** – R&B მუსიკალური ჟანრის გერმანული დუეტი მიუნხენიდან. იგი 1988 წელს ფრენკ ფარიანმა, Boney M.- ის დამფუძნებელმა, შექმნა . კოლექტივში ერთიანდებოდნენ ტუჩის სინქრონიზაციის შემსრულებლები ფაბ მორვანი და რობ პილატუსი, სტუდიის ორ მთავარ მომღერალთან, ბრედ ჰოუელთან და ჯონ დევისთან ერთად.  

მათი დებიუტი *All or Nothing* ალბომით შედგა ევროპაში. ამის შემდეგ შემოქმედება გააფართოვეს, მათ შორის " Baby Don't Forget My Number " და " Blame It on the Rain " კომპოზიციებით. ''Girl You Know It's True* იყო ალბომი, რომელმაც შეერთებული შტატების ფარგლებს გარეთ საერთაშორისო წარმატებას მიაღწია, რამაც მათ 1990 წლის 21 თებერვალს გრემის ჯილდო საუკეთესო ახალი შემსრულებლისთვის მოაპოვებინა, რომელიც შემდგომ ჩამოართვეს.

1980-იანი წლების ბოლოს და 1990-იანი წლების დასაწყისში იგი ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ დუეტად იქცა, მხოლოდ ამერიკაში გაყიდული 7 მილიონი ჩანაწერით. საერთაშორისო დონეზე Milli Vanilli-მ გაყიდა დაახლოებით 30 მილიონი სინგლი.  თუმცა მათ წარმატება სასირცხვოდ დაუჯდათ, როდესაც გაირკვა, რომ მორვანი და პილატუსი არ მღეროდნენ არცერთ ვოკალს თავიანთ მუსიკალურ კომპოზიციებში. შედეგად, მათი გრემის ჯილდო გაუქმდა.    1998 წელს მათ ჩაწერეს ალბომი დაბრუნებისთვის *Back and in Attack*, მაგრამ მისი ოფიციალურად გამოშვება გაუქმდა მას შემდეგ, რაც პილატუსი გარდაიცვალა იმავე წელს. 

### *Girl You Know It's True* 
2021-დან 2022 წლამდე, საიმონ ვერჰოვენმა გადაიღო და დაწერა სცენარი Milli-Vanilli – ის ბიოგრაფიული ფილმისთვის *„Girl You Know It's True“'', რომლის გადაღებები მიმდინარეობდა მიუნხენში, ბერლინში, კეიპტაუნსა და ლოს-ანჯელესში.  ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ტიჯან ჯიე და ელან ბენ ალი პილატუსის და მორვანის როლებში, ასევე მატიას შვიგეფერი ფარიანის როლში.  ერთ-ერთი აღმასრულებელი პროდიუსერია R&B მუსიკის პროდიუსერი და შემსრულებელი კევინ ლაილსი, რომელმაც 1986 წელს ჩაწერა "Girl You Know It's True" – ის ორიგინალური ვერსია მისივე  დიჯეი ჯგუფთან, Numarx-თან, ერთად.  ფილმის პრემიერა, რომელსაც მორვანიც ესწრებოდა, ჩრდილოეთ ამერიკაში 2024 წლის Berlin &amp;amp; Beyond Film Festival- ზე, სან-ფრანცისკოში შედგა.  2024 წლის ივნისში Vertical-მა შეიძინა ჩრდილოეთ ამერიკის საავტორო უფლებები ფილმის შესახებ.

## სქოლიო 
კატეგორია:1998 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:გერმანული პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:გერმანული დენს-ჯგუფები
კატეგორია:Arista Records-ის შემსრულებლები
იუპიტერ LIX

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი S/2003 J 23
**იუპიტერ LIX**, *S/2017 J 1* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
აღმოაჩინა კარნეგის ინსტიტუტის ასტრონომმა სკოტ შეპარდმა 2016 წლის 5 თებერვლიდან 2017 წლის 23 აპრილამდე დაკვირვების დროს. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის ნომენკლატურის შესაბამისად, თანამგზავრს მიენიჭა დროებითი სახელი S/2017 J 1.

## ორბიტა
თანამგზავრი იუპიტერის გარშემო ბრუნს დაახლოებით 735 დღეში ასრულებს. დიდი ნახევრღერძი დაახლოებით 23.5 მილიონი კილომეტრია. იუპიტერის გარშემო ბრუნავს რეტროგრადულ ორბიტაზე.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
ზუსტი ფიზიკური მახასიათებლები უცნობია, მაგრამ მისი სიკაშკაშიდან გამომდინარე, ასტრონომები ვარაუდობენ, რომ თანამგზავრის დიამეტრი დაახლოებით 1 კილომეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* MPEC 2017-L47 : *S/2017 J 1*

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
ორკუსი

**ორკუსი** () — მიცვალებულთა რომაული ღვთაება, სიკვდილის ღმერთი, ბერძენთა ჰადესის და პლუტონის მსგავსი, ქვესკნელის მბრძანებელი. 

ის, სავარაუდოდ, თავდაპირველად იყო ქვესკნელის ერთ-ერთი დემონი ან მცირე ღვთაება ეტრუსკებს შორის, მოგვიანებით კი ქვესკნელის მმართველად მიიჩნიეს. მოგვიანებით, ორკუსის გამოსახულება შეერწყა სხვა ღმერთს, დისპატერს, და მოგვიანებით ეს ორივე ღვთაება საბოლოოდ დაიშალა ღმერთის პლუტონის, ბერძნული ჰადესის რომაული ანალოგის გამოსახულებაში.

ეტრუსკები გამოსახავდნენ ორკუს წვერიან დემონად, თმით დაფარული და ზოგჯერ ფრთიანი; ამ სულმა ადამიანთა სულები გადაიყვანა შემდგომ ცხოვრებაში. ორკუსის სახელის სავარაუდო უძველესი ფორმებია ურაგუსი და ურგუსი, რაც ნიშნავს „მეთვალყურეს“ ან „მძღოლს“, მაგრამ ეს ეტიმოლოგია საკმაოდ საეჭვო ჩანს.

მის სახელს ატარებს 2004 წელს აღმოჩენილი ტრანსნეპტუნის  ჯუჯა პლანეტა (90482) ორკუსი.

## ლიტერატურა
*გელოვანი ალ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983, გვ. 378

კატეგორია:რომაული მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
პლუტონი (მითოლოგია)

**პლუტონი** (, ) — ბერძნულ და რომაულ მითოლოგიაში, ქვესკნელისა და სიკვდილის ღმერთის ერთ-ერთი სახელი. კრონოსის და რეას ძე, ზევსის და პოსეიდონის ძმა, პერსეფონეს ქმარი. ძვ. წ. V საუკუნიდან მოყოლებული ეს სახელი დაემატა უძველეს სახელს ჰადესს და საბოლოოდ ჩაანაცვლა იგი. თავის სამეფოსათვის კუშტი და ბნელია ჰადესი. მისი კეთილი, ევფემისტური ზედწოდებანი — ან უძველესი კულტის ნაშთებია, ან ხალხური. მის მიერ ღრმა მიწაში ნაყოფიერების ქალღმერთის გატაცება, ცხადია სიმბოლურია.

## ლიტერატურა
*გელოვანი ალ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983, გვ. 414

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
რაფალ ტშასკოვსკი

**რაფალ კაზიმეჟ ტშასკოვსკი** (, დ. 17 იანვარი, 1972) — პოლონელი პოლიტიკოსი, პოლონეთის დედაქალაქის - ვარშავის - მოქმედი მერი; პოლიტოლოგი, ევროპათმცოდნე. საჯაროდ უჭერს მხარს ევროინტეგრაციას, ეკოლოგიურ ტრანსფორმაციასა  და ადგილობრივი თვითმმართველობის როლის ზრდას. 

ტშასკოვსკი იყო ევროპარლამენტის წევრი (2009–2013 წლებში), პოლონეთის ადმინისტრაციისა და დიჯიტალიზაციის მინისტრი (2013–2014), ასევე პოლონეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი (2014–2015). პოლონეთის პარლამენტის წევრი 2015-2017 წლებში. 2017 წლის ნოემბერში ტშასკოვსკი ვარშავის მერის პოსტზე ოპოზიციის ერთობლივი კანდიდატი გახდა. 2018 წლის პოლონეთის ადგილობრივი არჩევნების პირველ ტურში დაამარცხა მისი მთავარი კონკურენტი პატრიკ იაკი პოლონეთის იმდროინდელი მმართველი პარტიიდან კანონი და სამართლიანობა.   მან სულ 505 187 ხმა (ხმების 56,67%) მიიღო. 

2020 წლის მაისში ტშასკოვსკი გახდა სამოქალაქო პლატფორმის კანდიდატი პოლონეთის საპრეზიდენტო არჩევნებზე. ის გადავიდა არჩევნების მეორე ტურში, მაგრამ შემდეგ წააგო ანჯეი დუდასთან. საპრეზიდენტო არჩევნებზე მან მიიღო 10,018,263 ხმა (ხმების 48,97%).

2024 წლის აპრილში იგი ვარშავის მერად კენჭისყრის პირველ ტურში ზედიზედ მეორედ აირჩიეს. მან  444 006 ხმა მიიღო (ხმების 57,41%). 2024 წელს მერის არჩევნებში მისი მისი მთავარი კონკურენტები იყვნენ ტობიას ბოჩენსკი (PiS) და მაგდალენა ბიეატი.

იგი ითვლება PO-ს პროგრესული ფრთის წევრად.

2024 წელს ტშასკოვსკი გაიმარჯვა სამოქალაქო პლატფორმის პრაიმერისში და გახდება პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატი 2025 წლის არჩევნებზე.

## სქოლიო
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერები
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ვარშავაში დაბადებულები
თემურ აბულაშვილი

**თემურ აბულაშვილი** (დ. 1 აპრილი, 1947, ჯუგაანი, საქართველო — გ. 30 ნოემბერი, 2018, საქართველო) — ქართველი დრამატურგი, მწერალი, ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია 
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო სიღნაღის სახალხო თეატრში, ჯერ  სცენის მუშად მოგვიანებით კი, რეჟისორის თანაშემწედ. 1976-1980 წლებში კორესპონდენტად მუშაობდა გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის“ რედაქციაში, შემდეგ ხელოვნების განყოფილების გამგედ. 1981 წლიდან გაზეთ „ლიტერატურულ საქართველოს“ რედაქციაში კორესპონდენტად, შემდეგ ხელოვნების განყოფილების გამგედ, პასუხისმგებელ მდივნად, მოგვიანებით პასუხისმგებელ რედაქტორად. მის მიერ შექმნილი პიესები იდგმებოდა საქართველოს დრამატულ თეატრებში: „წეროს გუთანი უბია“ (ახალციხის თეატრი, 1983), „სიცოცხლემისჯილი ტყვე“ (თელავის თეატრი, 1985), „ფრინველების საქორწინო ცეკვები“ (ოზურგეთის თეატრი, 1986), „სამიარუსიანი ქალაქი“ (ჭიათურის თეატრი, 1987), „თოჯინების სოფელი“ (ახალციხის თეატრი, 1998), „დღესასწაული თეთრი მაიმუნის სამეფოში“ (ცხინვალის თეატრი, 2001). იგი 1981 წლიდან ბიჭვინთა-ქობულეთის დრამატურგთა თათბირ-სემინარის უცვლელი მონაწილეა. 1984, 1999 და 2002 წლებში მიღებული აქვს საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის პრემიები. მისი პიესები და მოთხრობები გამოცემულია ცალკე წიგნებად. ხოლო მოთხრობები თარგმნილია: რუსულ, უკრაინულ, მოლდავურ და თურქმენულ ენებზე.

## ჯილდოები 
*ღირსების ორდენი
*გიორგი შარვაშიძის სახელობის სახელმწიფი პრემია

## ლიტერატურა
* 2007 წლის საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო, ქორეოგრაფია, თბ., 2007, გვ. 36

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
S/2003 J 10

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი S/2003 J 10
**S/2003 J 10** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
იგი აღმოაჩინა 2003 წლის 6 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით.

შემდგომში აღნიშნული თანამგზავრი დაიკარგა ის თავიდან იქნა აღმოჩენილი 2022 წლის 12 ოქტომბერს.

## ორბიტა
S/2003 J 10 ბრუნავს იუპიტერზე საშუალოდ 23 041 000 კმ მანძილზე 716 დღეში და 6 საათში. ორბიტას აქვს ექსცენტრიულობა 0.214. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობა 165°-ია. ეკუთვნის კარმეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
S/2003 J 10-ის ზომა არის დაახლოებით 3 კმ. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ად, ვინაიდან ითვლება, რომ თანამგზავრი ძირითადად სილიკატური ქანებისგან შედგება. ზედაპირის ალბედო შეფასებულია 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე 23.6m.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
ავრაამ ბურგი

**ავრაამ ბურგი** (, დ. 19 იანვარი, 1955, იერუსალიმი, ისრაელი) — ისრაელელი პოლიტიკოსი და მწერალი. ქნესეთის ყოფილი წევრი და სპიკერი, ებრაული სააგენტოს თავმჯდომარე.

## ბიოგრაფია
ავრაამ ბურგი დაიბადა იერუსალიმის რაიონში, რეჰავიაში. მამამისი, რაბი იოსეფ ბურგი, წარმოშობით დრეზდენიდან, 1939 წელსემიგრაციაში წავიდა პალესტინაში და ქნესეთის პირველი მოწვევის დღიდან აქტიურად ჩაერთო პოლიტიკაში. აბრაამის დედა, რივკა, დაიბადა ჰებრონში, სადაც ის გადაურჩა 1929 წლის არაბულ პოგრომს.

ავრაამ ბურგმა არმიაში მსახური დაამთავრა პარაშუტისტ-მედესანტის ლეიტენანტის წოდებით, რის შემდეგაც ჩაირიცხა იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა სოციოლოგიას.

დღეს ავრაამ ბურგი მეუღლესთან იელთან და ექვს შვილთან ერთად ცხოვრობს სოფლად, იერუსალიმის მახლობლად.

## პოლიტიკური მოღვაწეობა
უკვე 1980-იანი წლების დასაწყისში ავრაამ ბურგი მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. „Peace Now“-ს მემარცხენე წევრი, ის 1983 წლის თებერვალში ლიბანის ომის წინააღმდეგ იერუსალიმში გამართულ დემონსტრაციაზე დაბომბვისას დაშავდა, როდესაც  მემარჯვენე ტერორისტმა ომის საწინააღმდეგო დემონსტრანტებს ყუმბარა ესროლა. 1985 წელს ბურგი გახდა პრემიერ-მინისტრის შიმონ პერესის მრჩეველი დიასპორის საკითხებში, ხოლო 1988 წელს აირჩიეს ქნესეთში „ისრაელის შრომის პარტიიდან“. ზოგადად, ბურგი იყო მე-12, მე-13, მე-15 და მე-16 მოწვევის ქნესეთის წევრი. 1995 წელს ბურგი აირჩიეს მსოფლიო სიონისტური ორგანიზაციისა და ებრაული სააგენტოს თავმჯდომარედ. მისი მთავარი საქმიანობა ამ საზოგადოებებში იყო მესამე რაიხის დროს დაკარგული ებრაული საკუთრების აღდგენა, ასევე დსთ-ს მოქალაქეების რეპატრიაციის საკითხები. 1999 წლიდან 2003 წლამდე ავრაამ ბურგს ეკავა ქნესეთის თავმჯდომარის პოსტი.

2003 წლის ოქტომბერში ბურგმა კრიტიკის ტალღა გამოიწვია ბრიტანულ გაზეთ „The Guardian“-ში სტატიის გამოქვეყნებით სათაურით „სიონიზმის დასასრული“, რომელშიც ის მოითხოვდა დაუყოვნებლივ გაყვანას პალესტინის ტერიტორიებიდან.

2004 წელს ბურგმა დატოვა პოლიტიკური ასპარეზი. 2007 წელს გაზეტ „Ha'Aretz“-თან ინტერვიუში მან შესთავაზა უარი ეთქვა დაბრუნების კანონის შესახებ და განმარტა, რომ „ისრაელის, როგორც ებრაული სახელმწიფოს განსაზღვრა — მისი დასასრულის გასაღებია. ებრაული სახელმწიფო ფეთქებადია. ეს არის დინამიტი“. კრიტიკის ტალღის შემდეგ, ბურგმა განმარტა, რომ მისი გაგებით, ისრაელი არ უნდა განისაზღვროს როგორც „ებრაული სახელმწიფო“, არამედ როგორც „ებრაელთა სახელმწიფო“. 2008 წლის აპრილში ავრაამ ბურგმა მხარი დაუჭირა J Street ორგანიზაციას, რომელიც ახლახან შეიქმნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

2015 წლის იანვარში, ქნესეთის მე-20 არჩევნების მოლოდინში, ბურგი შეუერთდა ისრაელის მემარცხენე პოლიტიკურ პარტიას „Hadash“.

2023 წლის აგვისტოში, ბურგი იყო ერთ-ერთი იმ 1500-ზე მეტ ამერიკელ, ისრაელელ, ებრაელ და პალესტინელ აკადემიკოსთა და საზოგადოების ლიდერთაგან, რომლებმაც ხელი მოაწერეს ღია წერილს, რომელშიც ნათქვამია, რომ ისრაელი იმყოფებოდა „აპართეიდის რეჟიმის“ ქვეშ და მოუწოდებდნენ აშშ-ს ებრაულ ჯგუფებს, გამოსულიყვნენ პალესტინის ტერიტორიების ოკუპაციის წინააღმდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დროის მანქანა (2002 წლის ფილმი)

**დროის მანქანა** () — 2002 წლის ამერიკული პოსტაპოკალიფსური სამეცნიერო-ფანტასტიკური, სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც ადაპტირებულია ჯონ ლოგანის მიერ ჰერბერტ უელსის 1895 წლის ამავე სახელწოდების რომანიდან და 1960 წლის ამავე სახელწოდების ფილმის სცენარიდან (სცენარისტი დევიდ დანკანი). ფილმის რეჟისორის საიმონ უელსი (ავტორის შვილიშვილი).

## სიუჟეტი
1899 წელი. დოქტორი ალექსანდრ ჰარტდეგენი გამომგონებელია, რომელიც ასწავლის ნიუ-იორკში, კოლუმბიის უნივერსიტეტში. მისი მეგობრის, დევიდ ფილბისგან განსხვავებით, არ იტაცებს ბიზნეს სამყარო. მას შემდეგ, რაც ყაჩაღმა მისი საცოლე, ემა მოკლა, ის საკუთარ თავს დროის მანქანის აგებას უძღვნის, რომელიც საშუალებას მისცემს დროში იმოგზაუროს საცოლის გადასარჩენად. 1903 წელს აპარატის დასრულების შემდეგ, ის ბრუნდება 1899 წელში და ხელს უშლის მის მკვლელობას, მხოლოდ იმისთვის, რომ კვლავ დაინახოს მისი მოკვლა, ოღონდ უკვე სხვაგვარად. ალექსანდრე ხვდება, რომ ემას გადარჩენის ნებისმიერი მცდელობა გამოიწვევს მის სიკვდილს სხვა გარემოებების გამო. ის 2030 წელში მიემგზავრება, რათა გაარკვიოს, აღმოაჩინა თუ არა მეცნიერებამ, როგორ შეცვალოს წარსული.

## როლებში
* გაი პირსი — ალექსანდრ ჰარტდეგენი
* მარკ ედი — დევიდ ფილბი
* ფილიდა ლი — მისის უოტჩეტი
* სიენა გილორი — ემა
* მაქს ბეიკერი — მძარცველი
* ორლანდო ჯონსი — ვოქსი
* ჯერემი აირონსი — მთავარი მორლოკი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2002 წლის ფილმები
კატეგორია:ფანტასტიკური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:DreamWorks Pictures-ის ფილმები
იუპიტერ LVI

**იუპიტერ LVI**, *S/2011 J 2* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის პასიფაე ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოჩენილ იქნა 2011 წლის 27 სექტემბერს სკოტ შეპარდის მიერ 6.5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში. აღმოჩენა გამოქვეყნდა 2012 წლის 29 იანვარს. დამიენიჭა დროებითი აღნიშვნა S/2011 J 2.

თანამგზავრი მალევე დაიკარგა. იგი თავიდან აღმოაჩინეს 2017 წელს და მიანიჭეს მუდმივი სახელი „იუპიტერ LVI“.

## ორბიტა
თანამგზავრი ბრუნავს იუპიტერს საშუალოდ 23.267 მილიონი კმ მანძილზე 726.8 დღე-ღამის განმავლობაში. ორბიტის ექსცენტრიულობაა 0.387. ორბიტის დახრილობა ადგილობრივი ლაპლასის სიბრტყისკენ არის 151,8°, ანუ ის რეტროგრადულია. ვარაუდობენ, რომ მიეკუთვნება პასიფაეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
იუპიტერ LVI-ის დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ-ია. ვარაუდობენ, რომ გარე თანამგზავრები ძირითადად შედგება სილიკატური ქანებისგან, ამიტომ მისი სიმკვრივე შეიძლება შეფასდეს 2.6 გ/სმ³-ით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
ჯერვონტა დევისი

**ჯერვონტა ბრაიანტ დევისი**(დ. 7 ნოემბერი, 1994) — ამერიკელი პროფესიონალი მოკრივე. მან 2023 წელს მოიპოვა კრივის მსოფლიო ასოციაციის (WBA) ტიტული მსუბუქ წონაში, მანამდე კი რეგულარულ ვერსიას ატარებდა 2019 წლიდან 2023 წლამდე. მას ასევე ჰქონდა კრივის საერთაშორისო ფედერაციის (IBF) ტიტული სუპერ მსუბუქ წონაში 2017 წელს. 

დევისი 2024 წლის 14 დეკემბერს ჰიუსტონში, ტეხასის შტატში, ტოიოტას ცენტრში უნდა დაეცვა თავისი WBA ტიტული მსუბუქ წონაში. 2024 წლის ოქტომბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბრძოლა გადაიდო. 2024 წლის 13 ნოემბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბრძოლა 2025 წლის 1 მარტს გადაიტანეს.
2024 წლის მაისის მდგომარეობით, დევისი არის მსოფლიოში მეორე საუკეთესო აქტიური მებრძოლი მსუბუქი წონაში ESPN-ის მიხედვით, პირველზე ტრანსნაციონალური კრივის რეიტინგის საბჭოს მიერ და მეორეზე ჟურნალ The Ring-ის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
S/2018 J 3

**S/2018 J 3** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
S/2018 J 3 აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2018 წლის 12 მაისს 6.5 მეტრიანი მაგელან-ბაადეს ტელესკოპის გამოყენებით ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, ჩილე. აღმოჩენა გამოაქვეყნა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 19 იანვარს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაედასტურებინა თანამგზავრის ორბიტა.

## ორბიტა
S/2018 J 3 არის კარმეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული მთვარეების მჭიდრო გროვა, რომელიც მიჰყვება კარმეს მსგავს ორბიტას ნახევრად მთავარ ღერძებზე 22-24 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტია 0.2-0.3 და დახრილობა 163–166°.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ; ვარსკვალავიერი სიდიდე 17.3m, რაც მას იუპიტერის ერთ-ერთ ყველაზე პატარა ცნობილ თანამგზავრად აქცევს.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
S/2021 J 5

**S/2021 J 5** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
S/2021 J 5 აღმოაჩინეს სკოტ შეპარდმა, დევიდ ჯ. თოლენმა და ჩად ტრუხილიომ 2021 წლის 5 სექტემბერს, 8.2 მეტრიანი სუბარუს ტელესკოპის გამოყენებით მაუნა კეას ობსერვატორიაში, ჰავაი. აღმოჩენა გამოაქვეყნა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 19 იანვარს, მას შემდეგ რაც შეგროვდა ინფორმაცია საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დადასტურებულიყო თანამგზავრის ორბიტა.

## ორბიტა
S/2021 J 5 არის კარმეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული თანამგზავრი, რომელიც მიჰყვება კარმეს მსგავს ორბიტას დიდი ნახევრღერძით 22-24 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 0.2-0.3 და დახრილობა 163-დან 166°-მდე.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
S/2021 J 5 აქვს დიამეტრი დაახლოებით 2 კმ, ვარსკვლავიერი სიდიდე 16.8m.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
მეგობარი აქტი

**მეგობარი აქტი** () — რესპუბლიკელი კონგრესმენის, ჯო უილსონის, მიერ საქართველოსთან დაკავშირებული წარდგენილი კანონპროექტი, რომელიც - ერთის მხრივ - ითვალსიწინებთ საქართველოსა და აშშ-ის ურთიერთობების გაღრმავებას, ხოლო - მეორეს მხრივ - სანქციების დაწესებას საქართველოს დემოკრატიისთვის ძირგამომთხრელ საქმიანობაში შემჩნეული პირებისთვის. კონგრესმენის საკანონმდებლო ინიციატივა საქართველოსთან თანამშრომლობის გაძლიერებას რამდენიმე მიმართულებით ითვალისწინებს და, ამავდროულად, საქართველოს ხელისუფლებას კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმისაკენ მოუწოდებს. 

2025 წლის 5 მაისს (თბილისის დროით - 6 მაისს, ღამის სამი საათისათვის) აშშ-ის კონგრესის ქვედა, წარმომადგენელთა პალატამ, მეგობარი აქტს კენჭი უყარა და ორპარტიული მხარდაჭერით მიიღო. კანონპროექტს აშშ-ის კონგრესის ზედა პალატის, სენატის, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტმა მხარი 2025 წლის 27 მარტს დაუჭირა.

კანონპროექტის სახელწოდება სიმბოლურად არის შერჩეული; მისი სრული სახელწოდება არის "***M**obilizing and **E**nhancing **G**eorgia’s **O**ptions for **B**uilding **A**ccountability, **R**esilience, and **I**ndependence Act*", ანუ „*ანგარიშვალდებულების, მედეგობისა და დამოუკიდებლობის ასაშენებლად საქართველოს შესაძლებლობების მობილიზებისა და გაძლიერების აქტი*“.

აქტის მიხედვით, იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს ხელისუფლება ანტიდასავლურ რიტორიკასა და ადამიანის უფლებების დარღვევებს შეწყვეტს, აშშ-მა შესაძლოა საქართველოსთან მნიშვნელოვანი დახმარების პაკეტს მოაწეროს ხელი, რომელიც ეკონომიკის, უსაფრთხოებისა და მოგზაურობის მიმართულებებს შეეხება.

კონგრესმენის ინიციატივა, საქართველოს მხრიდან აღნიშნული პოლიტიკური კრიტერიუმების შესრულების შემთხვევაში, „შეღავათიანი სავაჭრო რეჟიმის“ დაწესებას ითვალისწინებს, რაც ქართულ ბიზნესებს საკუთარი პროდუქციისა თუ მომსახურების შეერთებულ შტატებში გატანას გაუადვილებს. გარდა ამისა, კანონპროექტი ამერიკულ ბაზარზე მოხვედრის გამარტივებასთან ერთად, საქართველოს მოქალაქეებისათვის ვიზალიბერალიზაციის შემოღებასაც ითვალისწინებს.

კანონპროექტის ერთ-ერთი მთავარი და მნიშვნელოვანი მიმართულება უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სექტორში თანამშრომლობის გაღრმავება. აქტი აშშ-ის თავდაცვის სექტორის ოფიციალურ პირებს დაავალდებულებს საქართველოსთვის სპეციალური ყოვლისმომცველი სამხედრო დახმარების პაკეტი შეიმუშაონ, რომელიც რუსეთის აგრესიისაგან ტერიტორიული თავდაცვისთვის საჭირო შეიარაღებით, აღჭურვილობით, წვრთნებით, ტექნიკური მხარდაჭერითა თუ ოპერაციების მხარდამჭერი ელემენტებით უზრუნველყოფასა და მომარაგებას გულისხმობს.

კანონპროექტი საქართველო-აშშ-ის ურთიერთობებს ახალ საფეხურზე გადაიყვანს, ის მხოლოდ იმ შემთხვევაში გააქტიურდება, თუკი აშშ-ის მთავრობა დაადასტურებს, რომ „*საქართველომ აჩვენა მდგრადი პროგრესი დემოკრატიის აღორძინების მიმართულებით, რაც მინიმუმ გამოიხატება დაბალანსებული წინასაარჩევნო გარემოს შექმნასა და სამართლიანი და თავისუფალი არჩევნების ჩატარებაში*“.

კონგრესში წარდგენილი კანონპროექტი საქართველოში „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის მიღების შემთხვევაში, პროცესში ჩართული პირებისათვის სანქციების დაწესებასაც ითვალისწინებს.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:აშშ-ის საგარეო ურთიერთობების შესახებ კანონმდებლობა
იუპიტერ LXVI

**იუპიტერ LXVI**, *S/2017 J 5* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა კარნეგის ასტრონომმა სკოტ შეპარდმა 2017 წლის 23 მარტს სერრო ტოლოლოს ობსერვატორიაში გადაღებულ ორ სურათზე. აღმოჩენა გამოქვეყნდა 2018 წლის 17 ივლისს.

2018 წლის 25 სექტემბერს აღმოჩენა აღიარა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა და თანამგზავრს მიანიჭა მუდმივი ნომერი იუპიტერ LXVI.

## ორბიტა
თანამგზავრი იუპიტერის გარშემო ორბიტას დაახლოებით 720.5 დღეში ასრულებს. დიდი ნახევარღერძი დაახლოებით 23.17 მილიონი კილომეტრია. ორბიტალური მოძრაობის მიმართულება ეწინააღმდეგება იუპიტერის ბრუნვას მისი ღერძის გარშემო. S/2017 J 5-ის ორბიტის მახასიათებლები იძლევა იმის საშუალებას, რომ იგი კლასიფიცირდეს კარმე ჯგუფის წევრად.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
ფიზიკური მახასიათებლები დანამდვილებით უცნობია, მაგრამ მისი სიკაშკაშის მიხედვით, ასტრონომები ვარაუდობენ, რომ თანამგზავრის დიამეტრი დაახლოებით 1 კილომეტრია.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
ბაძგირეთის ციხე

**ბაძგირეთის ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მდინარე იმერხევისწყლის მარჯვენა შენაკადის, მდინარე ბაძგირეთისწყლის ხეობაში. ადგილმდებარეობის გამო მას ხშირად ხევწრულის ციხედაც მოიხსენიებენ. ის ისტორიული შავშეთის შემადგენელი ნაწილია. 

## შესწავლის ისტორია 
ოსმალეთის ბატონობის დროს ეს ციხესიმაგრე და მისი მიმდებარე დასახლებები ოსმალურ ადმინისტრაციას და იქ გაბატონებულ კანონებს დაემორჩილა, რომელიც ქართული ფეოდალური მიწათმფლობელობისაგან ფრიად განსხვავებული ტიპის სოციალური სისტემა იყო. რუსეთის მმართველობის დროს აქ კამერალური აღწერები ტარდებოდა, ამასთან იქმნებოდა სპეციალური ხუთვერსიანი რუკები, სადაც ყველა პუნქტი იყო დატანილი. 

## ისტორიული გეოგრაფია 
ბაძგირეთის ციხე ამავე სახელწოდების ხეობის თავში არის აგებული. იგი ფაქტობრივად ზემოდან გადაჰყურებს ხეობას და მისი ინფრასტრუქტურისა და მეურნეობის კონტროლის ფუნქცია გააჩნდა. ციხესიმაგრეს არ აქვს არანაირი გზის ჩამკეტი სიმაგრის ფუნქცია, რითაც მას შეეძლო ხეობაში შემოსასვლელი ჩაერაზა, ამ კუთხით ის გამოუსადეგარია, არა მხოლოდ იმერხევისთვის, არამედ თვით მარჯვენა შენაკადის, ბაძგირეთისწყლის ხეობისთვისაც. ეს ციხე იმდენად მხირეა, რო მასში მხოლოდ მოსახლეობის მცირე ნაწილს შეეძლო თავი შეეფარებინა. ერთადერთი რაც ამ ციხესიმაგრეს შეეძლო ჩაეკეტა იყო მისასვლელი ჩრდილოეთით მდებარე მდელოებისკენ და მდინარე იმერხევისწყლის ზემო დინების სანაპიროსთან არსებული არასამდინარო გადმოსასვლელი. 
ბაძგირეთის აგების თარიღი IX-X საუკუნეებით თარიღდება.

## ტოპონიმები 
აღნიშნულ სოფელს თურქულად მადენ ქოი ეწოდება. ციხესიმაგრეს ხშირად ხევწრულის ციხესაც უწოდებენ. ტოპონიმი „ხევწრული“, ანუ „ხევწვრილი“ ამ ადგილის გეოგრაფიული მახასიათებლებიდან წარმოდგება. ბაძგირეთის სახელწოდება ბაძგის ხის სახელწოდებიდან მომდინარეობს, რომელიც სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონის მიხედვით, ეკლიან ჭყორნალს ნიშნავს.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
აბდულ მუჰსინ ალ-სადუნი

**აბდულ მუჰსინ ალ-სადუნი** (; დ. 1879 – გ. 13 ნოემბერი, 1929) — ერაყელი პოლიტიკოსი, რომელსაც 1922 წლიდან 1929 წლებში ოთხჯერ ეკავა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. 

## ბიოგრაფია
აბდულ მუჰსინ ალ-სადუნი წარმოშობით იყო ოჯახიდან, რომელიც წარმოადგენდა სადუნების საგვარეულოს. ეს საგვარეულო იყო ყველაზე მძლავრი ტომი მუნთაფიქის კონფედერაციაში. XIX საუკუნის შუახანებში ოსმალეთის იმპერიამ ხელი შეუწყო დაპირისპირებებს ხელისუფლების მფლობელ სადუნების მეთაურებს შორის, რამაც გამოიწვია ტომის განადგურება და გაყოფა. 1871 წელს ოსმალეთის იმპერიის დიდმა ვეზირმა მინდათ-ფაშამ საბოლოოდ დაყო ტომის მეთაურები ორ ჯგუფად: ოსმალთა მომხრეები და მათი მოწინააღმდეგეები. ზოგიერთ მეთაურს შესთავაზა მუდმივი საკუთრება ტომობრივი მიწების შესახებ, როდესაც ადრე მათ მხოლოდ ხარკის აღება შეეძლოთ ამ მიწებზე გლახებისაგან. შედეგად ტომის მეთაურები ძალიან გამდიდრდნენ, ტომის დანარჩენი ნაწილი მოიჯარე ფერმერებად გადააქციეს მათი ექსპლუატაციის მიზნით.

მას მერე, რაც გაერთიანებულმა სამეფომ სამართავად აიღო ერაყი ოსმალებისგან პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, იგი იყენებდა პოლიტიკურ და ეკონომიკურ უპირატესობებს ტომის ლიდერების მიმართ, რათა წაეხალისებინა ისინი, მათ ემოქმედათ ისე, რომ ეს დახმარებოდა ერაყში ბრიტანეთის ეკონომიკურ ინტერესებს. ალ-სადუნი იყო ერთ-ერთი ისეთი, ვინც მუდმივად იკავებდა საპარლამენტო ადგილებს ამ გარიგების სანაცვლოდ. საინტერესოა, რომ ამ დროს ბევრ ტომის ლიდერის ჰქონდა პროვინციული შეხედულებები, მაგრამ ალ-სადუნი გამორჩეული იყო, რადგან იგი იყო სეიდი (მუჰამედის შთამომავალი). მან განათლება მიიღო სტამბოლის სამხედრო აკადემიაში. ალ-სადუნი მსახურობდა სამხედრო ოფიცრად ქვეყნაში, მაშინ როდესაც იგი ოსმალეთის კონტროლის ქვეშ იყო, სულთან აბდულჰამიდ II-ის თანაშემწედ და ოსმალეთის პარლამენტის წევრად ათი წლის განმავლობაში. ამის შემდეგ იგი დაბრუნდა ერაყში და დაიწყო გავლენიანი პოლიტიკოსის კარიერა.

## პოლიტიკური კარიერა
ალ-სადუნი იყო გამჭრიახი პოლიტიკოსი თავისი ტომობრივი და ბრიტანული კავშირებით, რაც ცხადად გამოჩნდა მისი კონტროლით პარლამენტის ალიანსზე, რომელიც ცნობილია როგორც „პროგრესივები“.

პრემიერ-მინისტრად მისი მესამე ვადის განმავლობაში, ალ-სადუნი ასევე მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ანკარის ხელშეკრულების ფარგლებში, სადაც ერაყი დაპირდა თურქეთს, რომ მოსულის ნავთობის საბადოებიდან გადაუხდიდა მისი შემოსავლების 10 %-ს თუკი თურქეთი ამ ტერიტორიას ერაყის კონტროლში გადასვლაზე დასთანხმდებოდა. 1928 წლის დეკემბრისთვის ხალხის პროტესტი ერაყზე ბრიტანეთის ბატონობის გამო უფრო გაძლიერდა და ალ-სადუნმა დაიწყო მეფე ფეისალის მოთხოვნების მხარდაჭერა მეტი ავტონომიის შესახებ. 1929 წლის იანვარში პროტესტის ნიშნად გადადგა.

## მემკვიდრეობა
მისი ხსოვნის პატივისცემის ნიშნად, ქუჩას სადაც ის მოკლეს, ოფიციალურად ეწოდა „ალ-სადუნის ქუჩა“ და ქუჩაში დადგეს მისთვის მიძღვნილი ბრინჯაოს ქანდაკება.

## სქოლიო
კატეგორია:ერაყის პრემიერ-მინისტრები
S/2016 J 3

**S/2016 J 3** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის კარმეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
S/2016 J 3 აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2016 წლის 9 მარტს, ჩილეში, ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში, მაგელან-ბაადეს 6.5 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღმოჩენა გამოაქვეყნა მცირე პლანეტების ცენტრმა 7 წლის შემდეგ, 2023 წლის 5 იანვარს, მას შემდეგ, რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაედასტურებინა თანამგზავრის ორბიტა.

## ორბიტა
S/2016 J 3 არის კარმეს ჯგუფის ნაწილი, რომელიც მიჰყვება კარმეს მსგავს ორბიტას ნახევრად მთავარ ღერძებზე 22-24 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისტები 0.2-0.3 და დახრილობა 163–166°.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
მისი დიამეტრია დაახლოებით 2 კმ, ვარსკვლავიერი სიდიდე 16.7m.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
რაფაელი (კარელინი)

**არქიმანდრიტი რაფაელი** (ერისკაცობაში **რუსლან ნიკოლოზის ძე კარელინი**; 28 დეკემბერი, 1931, თბილისი, საქართველოს სსრ) - საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდელი, არქიმანდრიტი, სასულიერო მწერალი. მამა რაფაელი არის ავტორი სასულიერო ხასიათის წიგნებისა და სტატიების რომლებიც ძირითადად ეხება სასულიერო აღზრდასა და ასკეტებს რომლებსაც იგი იცნობდა.

## ბიოგრაფია 
რუსლან კარელინი დაიბადა 1931 წლის 28 დეკემბერს თბილისში, ინჟინრისა და მასწავლებლის ოჯახში.

უმაღლესი განათლების მიღებისთანავე მან მიატოვა ამქვეყნიური ცხოვრება და აირჩია ბერმონაზვნობა .

### მონაზვნობა და წოდება 
მამა რაფაელი ბავშობიდანვე მართალი და სათნო ადამიანი იყო: ერთხელ როდესაც დედამ ცირკში წაიყვანა, იქ დანახულმა ილუზიებმა და სიცრუემ მას ხალისი კი არა სევდა მოჰგვარა.

1954 წელს აღკვეცეს  ბერად და იმავე წელს აკურთხეს იეროდიაკვნად. ხელდასხმის შემდეგ მალევე დაიწყო მსახურება ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიაში. 

### სოხუმი 
მოგვიანებით მსახურობდა სოხუმის გარეუბანში, ფერისცვალების ეკლესიაში. სოხუმში ყოფნის დროს მომავალი არქიმანდრიტი შეხვდა მის პირველ სულიერ მამას - გლინსკელ არქიმანდრიტ სერაფიმს (რომანცოვს) (კანონიზაცია 2010 წელს), განთქმული განსაკუთრებული სულიერი გამოცდილებით, ხალხისადმი მგრძნობელობითა და ჭეშმარიტი ქრისტიანული სიყვარულით. მამა რაფაელი ასევე კარგად იცნობდა 2010 წელს წმინდანად შერაცხულ თეთრიწყაროს მიტროპოლიტს ზინოვი (მაჟუგა), რომელიც ცნობილია იესოს ლოცვის სიყვარულით და რომელმაც მოახერხა ადმინისტრაციული საქმიანობის შერწყმა საეკლესიო საქმიანობასთან.

### საგანმანათლებლო აქტივობები 
1975 წლიდან ასწავლიდა სლავურ ენას მცხეთის სასულიერო სემინარიაში და დროებით ასრულებდა ინსპექტორის მოვალეობას.

1980-იან წლებში რაფაელმა მოინახულა რუსეთის წმინდა ადგილები, მონასტრები, განსაკუთრებით ფსკოვ-პეჩერსკის მონასტერი . ცნობილია სერიოზულად დაავადებული ადამიანების განკურნების რამდენიმე შემთხვევა მისი ლოცვით უკვე სიცოცხლეშივე. შემდეგ მამა რაფაელი თბილისის სასულიერო აკადემიაში სხვადასხვა დროს ასწავლიდა სლავურ ენას, რელიგიის ისტორიას, ღვთისმეტყველებასა და ასკეტიზმს .

მან მისი სასულიერო სამსახური დაასრულა თბილისის წმ.ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიაში. 1988 წლიდან ჯანმრთელობის გაუარესების გამო (მხედველობის დაქვეითება) გავიდა პენსიაზე და ეწევა ლიტერატურულ საქმიანობას. მისი ვებგვერდი karelin-r.ru შეიცავს ავტორის თეოლოგიურ და პოლემიკურ ნაშრომებს.
  
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
S/2022 J 1

**S/2022 J 1** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის კარმეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
S/2022 J 1 აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2022 წლის 30 აგვისტოს, ჩილეში, სერრო ტოლოლოს ობსერვატორიაში, 4.0 მეტრიანი ვიქტორ მ. ბლანკოს ტელესკოპის გამოყენებით. აღმოჩენა დაამტკიცა მცირე პლანეტების ცენტრმა 2023 წლის 22 თებერვალს, მას შემდეგ რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაადასტუროს თანამგზავრის ორბიტა.

## ორბიტა
S/2022 J 1 არის კარმეს ჯგუფის ნაწილი, რომელიც მიჰყვება კარმეს მსგავს ორბიტას დიდ ნახევრღერძებზე 22–24 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 0.2-0.3, დახრილობა 163-166°. 

## ფიზიკური მახასიათებლები 
მისი დიამეტრია დაახლოებით 2 კმ, ვარსკვლავიერი სიდიდე 23.8m. თანამგზავრს აკვირდებოდნენ 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, ყველაზე ადრეული დაკვირვები 2003 წლის 24 თებერვლით თარიღდება.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
S/2003 J 4

**S/2003 J 4** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
S/2003 J 4 აღმოაჩინეს 2003 წლის 5 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით. თანამგზავრს ოფიციალური სახელი ჯერ არ მიუღია.

## ორბიტა 
S/2003 J 4 ბრუნავს იუპიტერს საშუალოდ 23 930 000 კმ მანძილზე 755 დღეში, 5 საათსა და 46 წუთში. ორბიტის ექსცენტრიულობაა 0.3618. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობაა 149,581°. ეკუთვნის პასიფეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
S/2003 J 4-ის დიამეტრი საშუალოდ დაახლოებით 2 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ზე. სავარაუდოდ შედგება სილიკატური ქანებისგან. ძალიან ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე 23.0m.

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
ელიზაბეტ გოლდშმიდტი

**ელიზაბეტ გოლდშმიდტი** (, დ. 22 სექტემბერი, 1912, ფრანკფურტი, პრუსია — 6 მაისი, 1970) — ებრაული წარმოშობის გენეტიკოსი, გენეტიკის პროგრამის დამფუძნებელი  იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტში. მას უწოდებენ „ისრაელში გენეტიკის დარგის დამფუძნებელ დედას“.

## ადრეული წლები და განათლება
გოლდშმიდტის სახელი და გვარი დაბადებისას იყო ელიზაბეტ ვექსლერი. იგი დაიბადა გერმანიაში, ფრანკფურტში, მართლმადიდებელ ებრაულ ოჯახში, 1912 წლის 22 სექტემბერს. მან 1932 წელს დაიწყო ფრანკფურტის უნივერსიტეტში მედიცინის შესწავლა, მაგრამ მას შემდეგ რაც ჰიტლერი მოვიდა გერმანიის ხელისუფლებაში, მან მომდევნო წელს მიატოვა სწავლა და გადავიდა ლონდონში, ინგლისში. იქ ელიზაბეტ გოლდშმიტმა განაგრძო ბოტანიკისა და ზოოლოგიის შესწავლა და 1936 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. შემდეგ იგი ემიგრაციაში წავიდა იერუსალიმში მეუღლესთან ჯოზეფ გოლდშმიდტთან ერთად. მან მიიღო დოქტორის ხარისხი იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში 1942 წელს დისერტაციით „ქირონომიდების ციტოლოგიური კვლევები“.

## კარიერა
იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ, ელიზაბეტ გოლდშმიდტი გახდა ზოოლოგიის განყოფილების უმცროსი ასისტენტი. 1950 წელს იგი დააწინაურეს უნივერსიტეტში გენეტიკის ლექტორად და იმავე წელს მიიღო სტიპენდია უმაღლესი განათლების ქალთა ამერიკული ასოციაციისგან. ამ სტიპენდიამ მას საშუალება მისცა გამგზავრებულიყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში ერთი წლით, სადაც ელიზაბეტ გოლდშმიდტი მუშაობდა თეოდოსიუს დობჟანსკის და კურტ შტერნის ლაბორატორიებში. 1951 წელს იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში დაბრუნების შემდეგ მან განაახლა გენეტიკის კვლევა და დაიწყო ამ საგნის სწავლება სამედიცინო უნივერსიტეტის სტუდენტებისთვის. 1961 წელს ხაიმ შიბასთან და რაფაელ ფალკთან ერთად მოაწყო კონფერენცია ადამიანის პოპულაციის გენეტიკაზე, ხოლო 1963 წლისთვის თავის სტუდენტებთან ერთად დააარსა ებრაულ უნივერსიტეტში გენეტიკის ლაბორატორია (მოგვიანებით გენეტიკის დეპარტამენტი). გოლდშმიდტის ინტერესი გენეტიკით ადამიანის დაავადებები უკვე პრიორიტეტული იყო. მან გააფართოვა ადამიანის გენეტიკის კვლევითი პროექტი. მან დაიწყო „ტეი-საქსის“ დაავადების გავრცელების კვლევა, რომელიც ითვლებოდა „მემკვიდრეობით ებრაულ დაავადებად“. მალე მისი მთავარი საზრუნავი მემკვიდრულ ჰემოლიზურ დაავადებებზე გამახვილდა, რომლებიც ფართოდ იყო გავრცელებული ზოგიერთ ებრაულ საზოგადოებაში. 1960-იან წლებში გოლდშმიდტმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო ქურთისტანის ებრაულ თემებში შეჯვარების საკითხს. ზოგიერთი ჰემოლიზური დაავადება ძალზე გავრცელებული იყო ამ თემებში, რაც დაკავშირებულია გენეტიკური მატარებლების გაზრდილ წინააღმდეგობასთან მალარიის მიმართ.

## კვლევები
კარიერის დასაწყისში გოლდშმიდტმა ყურადღება გაამახვილა გარკვეული ორგანიზმების ადაპტაციაზე ექსტრემალურ მარილიან პირობებში.მან შეისწავლა ქაღალდის ქრომატოგრაფიის ტექნიკა 1953 წელს ერნსტ ჰადორნის ლაბორატორიაში ვიზიტისას და გამოიყენა იგი თავის კვლევაში. იგი ასევე დაინტერესებული იყო ადამიანის დაავადებების გენეტიკური საფუძვლის შესწავლით, როგორიცაა Tay-Sachs დაავადება.

## პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
ელიზაბეტ გოლდშმიდტს და მის მეუღლეს ჯოზეფ გოლდშმიდტს შეეძინათ ორი შვილი, ვაჟი ელიზერ გოლდშმიდტი და ქალიშვილი ემიმა ბენ-მენახემი. ელიზაბეტ გოლდშმიტმა თავი მოიკლა 1970 წლის 6 მაისს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზიელი ქალები საქმიანობის მიხედვით
პრასკოვია უვაროვას არქეოლოგიური ექსპედიცია კავკასიაში (1881)

**პრასკოვია უვაროვას არქეოლოგიური ექსპედიცია კავკასიაში**  — პრასკოვია უვაროვას მიერ ორგანიზებული 1881 წლის ექსპედიცია კავკასიაში. ექსპედიციის ფარგლებში მოვლილი იქნა მხარეები: კახეთი და სამეგრელო.

ექსპედიციის წევრები:
*ჯგუფის ხელმძღვანელი — პრასკოვია უვაროვა.

## მარშრუტი
1881 წლის 23 აგვისტოს ჯგუფი მოსკოვიდან დაიძრა. 27 აგვოსტოს ჯგუფი უკვე საქართველოს სამხედრო გზაზე იმყოფებოდა. 28 აგვისტოს მოინახულეს გერგეტის სამება, ხოლო 31 აგვისტოს დატოვეს ყაზბეგი, ღამე დუშეთში გაათიეს და 1 სექტემბერს მიაღწიეს თბილისს. 4-6 სექტემბერს გაჩერდნენ ბორჯომში, 15 სექტემბერს ინახულეს ტიმოთესუბნის ეკლესია. პ. უვაროვა დაესწრო 8-20 სექტემბერს თბილისში მეფისნაცვლის სასახლეში გამართულ V არქეოლოგიურ ყრილობას. 

### კახეთი
22 სექტემბერს ჯგუფი გაემართა კახეთის მიმართულებით. თელავში ინახულეს ბატონის სასახლე, შემდეგ ალავერდის, იყალთოს და შუამთის ტაძრები. გომბორზე გადმოსულებმა ესტუმრნენ ხაშმის სამებას და იქვე არსებულ მიძინების დედათა მონასტერს. უამინდობის გამო კახეთის დათვალიერება ამით ამოიწურა. ჯგუფი დაბრუნდა თბილისში.

თბილისში დაათვალიერეს მამადავითი, მეტეხის ციხე და ეკლესია. 23 სექტემბერს ინახულეს გერმანული დასახლება მარინფელდი სართიჭალასთან. 26 სექტემბერს დაბრუნდნენ თბილისში.

### სამეგრელო
30 სექტემბერს ჯგუფი თბილისიდან ქუთაისისკენ გაემართა. ქუთაისში ჩასულებმა დაათვალიერეს ქუთაისის ტაძრები და 5 ოქტომბერს გაემართნენ ხონის მიმართულებით. ისინი აბაშის გავლით ახალსენაკში ჩავიდნენ. 6 ოქტომბერს დილიდან გაემართნენ ნაქოლაქევისა და მარტვილის მოსანახულებლად. მარტვილში მისულებმა აღწერეს, ტაძარში არსებული ხატები. 

7 ოქტომბერს ჯგუფმა სამეგრელო დატოვა და თბილისისკენ გაემგზავრა. 11 ოქტომბერს კი თბილისიდან საქართველოს სამხედრო გზით ვლადიკავკაზში ჩავიდნენ, საიდანაც მოსკოვს 18 ოქტომბერს მიაღწიეს.

## ლიტერატურა
*П. С. Уварова, «Кавказ. Абхазия, Аджария, Шавшетия, Посховский участок», Часть I, Москва, 1891, сс. 281-317

კატეგორია:პრასკოვია უვაროვას არქეოლოგიური ექსპედიციები
გინტაუტას პალუცკასი

**გინტაუტას პალუცკასი** (; დ. 19 აგვისტო, 1979, პანევეჟისი, ლიტვის სსრ, სსრკ) — ლიეტუველი პოლიტიკოსი. 2024 წლის ნოემბერში აირჩიეს ლიეტუვის მე-18 პრემიერ-მინისტრად, სადაც იგი შეცვლის ინგრიდა შიმონიტეს. პალუცკასი იყო ვილნიუსის მერის მოადგილე 2015 წლიდან 2019 წლამდე და ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (LSDP) ლიდერი 2017 წლიდან 2021 წლამდე. პალუცკასმა უხელმძღვანელა თავის პარტიას 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში და მოიპოვა ადგილი სეიმში. 2024 წელს, პარტიის თავმჯდომარის მოადგილის რანგში, პალუცკასმა მონაწილეობა მიიღო ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნებში, რომელიც ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ მოიგო. შედეგად, იგი დასახელდა ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად. 2025 წლის 4 აგვისტოს გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან.

## ბიოგრაფია
გინტაუტას პალუცკასი დაიბადა 1979 წლის 19 აგვისტოს პანევეჟისში. მისი მამა მუშაობდა ინჟინრად, ხოლო დედა — ეკონომისტად. 1997 წელს დაამთავრა პანევეჟისის ი. ბალჩიკონისის სახელობის გიმნაზია. 2000-2001 წლებში სწავლობდა ინგლისურ ენას ლონდონის ენების სკოლაში. 2003 წელს დაამთავრა ვილნიუსის უნივერსიტეტის (VU) მათემატიკისა და ინფორმატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 2004 წელს — საერთაშორისო ბიზნეს სკოლა. 2004 წლიდან სწავლობდა ვილნიუსის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

## პოლიტიკური კარიერა
თავისი ახალგაზრდობის პერიოდში პალუცკასი იყო კონსერვატორი და ეკუთვნოდა ახალგაზრდა კონსერვატორების ლიგას, სამშობლოს კავშირის ახალგაზრდულ ფრთას. 2003 წლიდან არის ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (LSDP) წევრი.

2013 წლიდან პალუცკასი იყო ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის აღმასრულებელი მდივანი, პარტიის საბჭოსა და გამგეობის წევრი. 2015 წლიდან 2019 წლამდე პალუცკასი მუშაობდა ვილნიუსის მერის მოადგილედ.

2017 და 2019 წლებში აირჩიეს ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ხელმძღვანელად.

2021 წლის 22 იანვარს პალუცკასი გადადგა ლიეტუვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერის თანამდებობიდან, რაც იყო პასუხი პარტიის საბჭოს შეფასებაზე. შეფასების თანახმად 2020 წლის ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები არადამაკმაყოფილებელი იყო და მისი ლიდერობა ვერ აკმაყოფილებდა მოსალოდნელ სტანდარტებს.

2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებშ გაიმარჯვა სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ. 2024 წლის 30 ოქტომბერს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერმა ვილია ბლინკევიჩუტემ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ თავად არ იქნებოდა პარტიის კანდიდატი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე. ბლინკევიჩუტემ გაამხილა, რომ პარტიის პრეზიდიუმმა გადაწყვიტა პალუცკასის წარდგენა ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე.

21 ნოემბერს სეიმმა პალუცკასი წარადგინა პრემიერ-მინისტრად, მას მხარი დაუჭირა 88 დეპუტატმა ანუ კოალიციის ყველა პარლამენტის წევრმა და კიდევ ორმა დეპუტატმა.

## პირადი ცხოვრება
გინტაუტას პალუცკასი დაქორწინებულია იიმა პალუცკეზე. მათ ყავთ ორი შვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავთანდილ ხურციძე

**ავთანდილ ხურციძე** (დ. 2 მაისი, 1979) — ქართველი პროფესიონალი მოკრივე, რომელიც ასპარეზობს 2002 წლიდან. მან 2017 წელს მოიპოვა WBO-ს ტიტული, ხოლო 2011 წელს მოიგო IBO საშუალო წონაში.

2018 წლის სექტემბერში ხურციძე გაასამართლეს რეკეტსა და თაღლითობაში და მიესაჯა ათი წლით თავისუფლების აღკვეთა, იგი 2022 წელს გაათავისუფლეს.

## ადრეული კარიერა
ხურციძის რეკორდი თავის პირველ ათ ბრძოლაში ასე გამოიყურებოდა: *7–1–2*,  მანამდე კი უკრაინა თავის ახალ სახლად აქცია მომდევნო თხუთმეტ ბრძოლაში. უკრაინაში ბრძოლისას მან მოიგო WBA ინტერ-კონტინენტური საშუალო წონის ტიტული 2008 წლის ივლისში და დაიცვა იგი ოთხჯერ. 2010 წლის 31 ივლისს ხურციძემ მინსკში, ბელარუსი, მეექვსე რაუნდში დაამარცხა სერგეი ხომიცკი.

## ბრალდება და პატიმრობა
2018 წლის 30 აგვისტოს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ხურციძეს სახეში დანით დაჭრეს ბრუკლინის საპატიმრო ცენტრში, მას შემდეგ, რაც მისი დანაშაულებრივი სინდიკატის რაჟდენ შულაიას წევრები ლათინურ ამერიკულ ბანდასთან დაპირისპირებაში მონაწილეობდნენ.
2018 წლის სექტემბერში ხურციძე გაასამართლეს რეკეტსა და თაღლითობაში შეთქმულებაში და მიესაჯა ათი წლით თავისუფლების აღკვეთა. მისი ზედმეტი სახელია მაიკტაისონი!

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გარყლობის ციხე

**გარყლობის ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს სოფ. ჩორაქლში. მას ადგილობრივები გარყლობას უწოდებენ. 
შუა საუკუნეების შავშეთში გარყლობის ციხე მნიშვნელოვან საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენდა. გარკვეული პერიოდი ის შავშეთის ერისთავის რეზიდენცია იყო. 

## ტოპონიმი 
ტოპონიმი „გარყლობა“ „მატიანე ქართლისაში“ იხსენიება. XIX საუკუნის წყაროებით ადგილობრივები იმ სოფლის სახელწოდებად, სადაც ეს ციხე მდებარეობდა „გარყილობ“ ფორმას ხმარობდნენ. ამდენად, ეს სოფელი XI საუკუნის 20-იანი წლების მიწურულს იხსენიება და ეს შავშეთის სოფლების ტოპონიმიკის ერთ-ერთი უძველესი დასტურია. იგი გაფორმებულია -ობ//ობ-ა სუფიქსით. 

## შესწავლის ისტორია 
გარყლობის ციხის შესახებ ცნობები XIX საუკუნიდან გვხვდება. ციხე 2005 წელს ადგილზე შეისწავლა ქართველ მკვლევართა ჯგუფმა: „როგორც ჩანს, იგი დიდი ხნის წინ დაინგრა და მას შემდეგ აღარ აღუდგენიათ. 

## ციხის გარემო 
ციხეს მთის დახრილი ფერდობი უკავია. მთლიანობაში გალავნის რამდენიმე ფრაგმენტი და სხვადასხვა სათავსოთა ნაშთები განირჩევა. ციხეს საკმაოდ დიდი ტერიტორია ეჭირა. 

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები