open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nintendo DS-ის ოჯახი

**Nintendo DS-ის ოჯახი** — პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლების ოჯახი, Game Boy-ის ოჯახის მემკვიდრე, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2004 წელს. როგორც ნაწილი მეშვიდე თაობის კონსოლებისა, კონკურენციას უწევდა კომპანია Sony-ს პორტატიულ კონსოლ PlayStation Portable-ს.

DS-ს, მისი წინამორბედისაგან განასხვავდებდა ნიჟარისებური დასაკეცი კორპუსი და ორი ზედა-ქვედა ეკრანი, სადაც ქვედა ეკრანი ასრულებდა სენსორის ფუნქციას. DS არის Nintendo-ს პირველი პორტატიული კონსოლი, რომელსაც გააჩნდა ჩაშენებული უსადენო კავშირის მხარდაჭერა, როგორც შიდა კავშირისთვის სხვა DS კონსოლებთან, ასევე ინტერნეტთან დაკავშირებისთვის Nintendo Wi-Fi Connection-ის მეშვეობით.

საერთო ჯამში ხაზი მოიცავს სამ მოდელს: ორიგინალი Nintendo DS, Nintendo DS Lite — ორიგინალი მოდელის შემცირებული ვერსია უფრო კაშკაშა ეკრანით და Nintendo DSi — DS Lite-ს გაუმჯობესებული ვერსია, რომელსაც გააჩნდა განახლებული აპარატული და პროგრამული უზრუნველყოფა, შიდა და მოხსნადი საცავისა და კამერის მხარდაჭერა, აგრეთვე დამატებითი პროგრამების გადმოწერის შესაძლებლობა DSiWare-ის ციფრული მაღააზიიდან. 2009 წელს გამოვიდა DSi-ს მოზრდილი ვერსია DSi XL.

Nintendo DS-ის ხაზი მეტად წარმატებული აღმოჩნდა ბაზარზე, რომლის გაყიდვება შეადგინა 154 მილიონი ასლი მსოფლიოს მასშტაბით, რითაც იქცა ყველაზე გაყიდვად პორტატიულ კონსოლად და მეორე ყველაზე გაყიდვად ვიდეო თამაშების კონსოლად PlayStation 2-ის შემდეგ.

2001 წელს DS-ის ხაზი ოფიციალურად ჩაანაცვლა Nintendo 3DS-ის ოჯახმა, რომელიც ფუნქციურად მსგავსია მისი წინამორბედი Nintendo DSi-სა, თუმცა გააჩნია გაუმჯობესებული შიდა პროგრამული და აპარატული უზრუნველყოფა, ასევე რამდენიმე მოდელს აქვს ავტოსტერეოსოკოპული 3D ეკრანის მხარდაჭერა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Nintendo DS-ის ოჯახი — Nintendo UK-ის საიტი
*Nintendo DS-ის ოჯახი — NDS-Gear
*Nintendo DS-ის ოჯახი — PCmag

## სქოლიო 
კატეგორია:Nintendo DS
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები
ბასილაია

საკუთარი სახელი ** ბასილაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

*ალექსანდრე ბასილაია — ქართველი კომპოზიტორი
*ნიკანდრო ბასილაია — ქართველი ენათმეცნიერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნიკოლოზ ოდიშელიძე

**ნიკოლოზ ზურაბის ძე ოდიშელიძე** (დ. 30 ივნისი, 1861 — გ. 5 ივნისი, 1916, სოფ. კურნიკი, ახლანდ. ტერნოპოლის რაიონი, უკრაინა) — ქართველი აზნაური, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი.

გენერალ ილია ოდიშელიძის უფროსი ძმა. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, შემდეგ იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. ჰქონდა პრაპორშჩიკის (1883), პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბს-კაპიტნის (1898), კაპიტნისა (1900) და პოდპოლკოვნიკის (1905) წოდებები. მსახურობდა 84-ე შირვანის ქვეით პოლკში. 1909 წელს პოლკოვნიკის წოდებით თადარიგში გავიდა. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს ე. წ. სახელმწიფო ლაშქარში (არმიის რეზერვი ომიანობისას) გაიწვიეს. მეთაურობდა 153-ე ვორონეჟის ქვეით დრუჟინას. დაიღუპა ბრძოლაში უკრაინის ტერიტორიაზე. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმერის III და IV, წმ. სტანისლავის II და წმ. ანას II ხარისხის ორდენებით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
სვანური მარილი

მინი|სვანური მარილი
**სვანური მარილი** — ტრადიციული, სანელებლებით შეზავებული მარილი. ამზადებენ სვანეთში. სვანეთის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში დაცულია XVI საუკუნის დროინდელი თასი, რომელსაც სვანური მარილის დასამზადებლად იყენებდნენ. 

ისტორიულად სვანეთი მარილის ნაკლებობას განიცდიდა. ხალხური გადმოცემით, სვანები მარილის ამოსატანად სხვადასხვა ადგილას მიემგზავრებოდნენ .

## რესურსები ინტერნეტში
* https://gastroguide.borjomi.com/ge/eqspertis-rchevebi/view/25
* http://vinoge.com/samzareulo/sxvadasxva/svanuri-marili
* https://culinarybackstreets.com/cities-category/tbilisi/2019/cb-on-the-road-49/

## სქოლიო
კატეგორია:სვანური სამზარეულო
ოთხმეზური

საკუთარი სახელი **ოთხმეზური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ოთხმეზური — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
* გიორგი ოთხმეზური — ისტორიკოსი
* ირაკლი ოთხმეზური — მწერალი, ემიგრანტი
* ლაშა ოთხმეზური — ისტორიკოსი, დიპლომატი

## იხილეთ აგრეთვე
*ოთხმესდური

კატეგორია:ქართული გვარები
EVO Smart Console

**EVO Smart Console** (თავდაპირველი სახელწოდება **Evo: Phase One**) — მულტიმედიური პერსონალური კომპიუტერი და მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი კომპანია Envizions-ის მიერ. ბეტა სახელწოდებით *EVO: Phase One* გამოიცა 2006 წლის 20 ოქტომბერს, ხოლო დასრულებული სახით გამოვიდა 2008 წლის 20 ნოემბერს.

სისტემის დავდაპირველი ფასი შეადგენდა 250 აშშ დოლარს. გამოიყენებდა ოპერაციული სისტემის Fedora-ს ერთ-ერთ დისტრიბუტივს „Mirors”. მას თან მოჰყვებოდა სამი ვიდეო თამაში: „SuperTux“, „Kobo Deluxe'
“ და „Kid Destiny“. გააჩნდა High Definition-ის მხარდაჭერა, ინტერნეტთან წვდომის ფუნქცია. გარდა ამისა, შეეძლო  Windows-ის თამაშების გაშვება. მოიხმარდა AMD Athlon-ის ცენტრალურ პროცესორს 2.9 გჰც ტაქტური სიხშირით, ATI-ის გრაფიკულ ჩიპს HD 3200-ს, 130 გბ მყარ დისკსა  და 2 გბ ოპერატიულ მეხსიერებას. მისი წარმოება შეწყდა 2010 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*EVO Smart Console  — Video Game Console Library

## სქოლიო
კატეგორია:პერსონალური კომპიუტერები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2006 წელი ვიდეო თამაშებში
იუტა საქსონიელი

**იუტა საქსონიელი** (; დ. 1223 — გ. 2 თებერვალი, 1267) — ასკანიების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის დედოფალი 1239-1250 წლებში როგორც მეფე ერიკ IV-ის მეუღლე. საქსონიის ჰერცოგ ალბრეხტ I-ის ასული.

## ბიოგრაფია 
იუტა დაიბადა 1223 წელს გერმანიაში. იგი იყო საქსონიის ჰერცოგ ალბრეხტ I-ისა და მისი მეუღლის, აგნეს ავსტრიელის ქალიშვილი. 1239 წელს იგი მიათხოვეს დანიის უმცროს მეფე ერიკ IV-ს, რითაც იგი დანიის უმცროსი დედოფალი გახდა. მას შემდეგ, რაც 1242 წელს მისი მამამთილი, მეფე ვალდემარ II გარდაიცვალა, ერიკი გახდა მთავარი მეფე და შესაბამისად იუტაც დანიის ერთადერთ დედოფლად იქცა. 

დედოფალ იუტას ცხოვრების შესახებ არც თუ ისე ბევრი ცნობა არსებობს. ცნობილია, რომ იგი ჩართული იყო დანიელ ბერმონაზვნებთან კონფლიქტში, რომელთაც საბოლოოდ ჩამოართვა ხორბლის მოსავალი და თავის მამულებში წაიღო. ასევე მისი ხელმოწერა ფიქსირდება ერიკ IV-ის დაკრძალვის დოკუმენტზე, იმის თაობაზე, რომ დედოფალმა მას უკანასკნელი სურვილი შეუსრულა და ბერის სამოსით დაკრძალა. მისი დედოფლობა დანიაში სულ 8 წელს გაგრძელდა და 1250 წელს, მაშინ დასრულდა, როცა მეფე ერიკი მოკლეს. ცნობილია, რომ დაქვრივების შემდეგ იუტამ ქალიშვილები დანიაში დატოვა და თავად საქსონიაში დაბრუნდა.

უცნობია თარიღი, თუმცა ცნობილია, რომ გერმანიაში ჩასული იუტა მეორედ დაქორწინდა მაგდებურგის ბურგრაფ ბურხარდ VIII-ზე. იგი მისი პირველი ცოლი გახდა და გაუჩინა პირველი ქალიშვილი. იუტა გარდაიცვალა 1267 წლის 2 თებერვალს, მისი საფლავის ადგილი უცნობია.

## შვილები 
პირველი ქმრისგან:

# სოფია (1241-1286), ცოლად გაჰყვა შვედეთის მეფე ვალდემარს;
# კნუდი (1242), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ინგებორგი (1244-1287), ცოლად გაჰყვა ნორვეგიის მეფე მაგნუს VI-ს;
# იუტა (1246-1284), როსკილეს წმინდა აგნესას დედათა მონასტრის წინამძღვარი;
# კრისტოფი (1247), გარდაიცვალა ჩვილი;
# აგნესა (1249-1295), როსკილეს წმინდა აგნესას დედათა მონასტრის წინამძღვარი;

მეორე ქმრისგან:

# სოფია (????-1325), ცოლად გაჰყვა ლანგელანდის ჰერცოგ ერიკ ერიკსონს;

## ლიტერატურა 
*  Cf. Helmut Lötzke, Die Burggrafen von Magdeburg aus dem Querfurter Hause (11950), Bad Langensalza: Rockstuhl, 22005 (Reprint of the newly set ed. of 1950), pp. 128-132. ISBN 978-3-936030-22-8
* Alf Henrikson: Dansk historia (Danish history) (1989) (Swedish)
* Sven Rosborn (In Swedish): När hände vad i Nordens historia (When did what happen in the historiy of the Nordic countries) (1997)
* Dansk biografisk Lexikon / VIII. Bind. Holst - Juul (in Danish)

კატეგორია:დაბადებული 1223
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1267
კატეგორია:ასკანიები
კატეგორია:დანიის დედოფლები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
კატეგორია:გარდაცვალების ადგილი უცნობია
კატეგორია:დაბადების ადგილი უცნობია
ენიდ ბლაიტონი

**ენიდ მერი ბლაიტონი** (დ. 11 აგვისტო, 1897 — გ. 28 ნოემბერი, 1968) — ინგლისელი საბავშვო მწერალი. 1930-იან წლებში მისი წიგნები მსოფლიო ბესტსელერი იყო და 600 მილიონ ეგზემპლარზე მეტი გაიყიდა. ბლაიტონის წიგნები დღემდე პოპულარულია და თარგმნილია 90-მდე ენაზე. წერდა სხვადასხვა თემის შესახებ: განათლება, ბუნების ისტორია, ფენტეზი, საიდუმლოებები და ბიბლიური ნარატივები. ავტორის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებებია: ცნობილი ხუთეული, საიდუმლო შვიდეული, მელორი ტაუერსი და ნადი.

მისი პირველი წიგნი „ბავშვის ჩურჩული“, ლექსების 24 გვერდიანი კრებული 1922 წელს გამოიცა. თავდაპირველი რომანების („სურვილების სავარძლის თავგადასავლები“ (1937) და მოჯადოებული ტყე) კომერციული წარმატების შემდეგ ბლაიტონმა უზარმაზარი ლიტერატურული მემკვიდრეობა შექმნა და გარდა გაზეთებსა და ჟურნალებში დაგროვებული წვლილისა ზოგჯერ წელიწადში 50-ზე მეტ წიგნს გამოსცემდა. ბლაიტონის წერის სტილი დაუგეგმავი იყო და წერის პროცესში არაცნობიერად იშლებოდა. მოკლე დროში გამოცემული დიდი რაოდენობით ნაწარმოებების გამო ბლაიტონთან დაკავშირებით ჭორები გავრცელდა, თითქოს ის „მოჩვენება-მწერლებს“ ქირაობდა, რასაც ავტორი თავგამოდებით უარყოფდა.

1950-იანი წლებიდან ბლაიტონის ნაწარმოებები მათში გადმოცემული თემების გამო კიდევ უფრო საკამათო აღმოჩნდა ლიტერატურის კრიტიკოსთა, მასწავლებელთა და მშობელთა შორის  განსაკუთრებით, ნადის სერია. ზოგიერთ ბიბლიოთეკასა და სკოლაში ბლაიტონის ნაწარმოებები აკრძალეს. BBC-მ 1930-იანი წლებიდან 1950-იან წლებამდე ბლაიტონის ნაშრომების გადაცემაზე უარი თქვა მათი ლიტერატურული ღირებულების ნაკლოვანების გამო. ბლაიტონის წიგნები გააკრიტიკეს ელიტისტური, სექსისტური, რასისტული და ქსენოფობიური განცხადებების გამო, თუმცა ისინი ავტორის გარდაცვალების შემდეგაც საუკეთესოდ გაყიდვად სერიებს შორისაა.

## ბიბლიოგრაფია
*
*
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Watch and listen to BBC archive programmes about Enid Blyton 
* Enid Blyton letters from the BBC archive 
* Enid Blyton Collection
* Newsreel footage of Enid Blyton at home with her family, 1946
* The Enid Blyton Collection at Seven Stories 
* Seven Stories' Enid Blyton Blog
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ენიდ ბლაიტონი
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ინგლისელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ლონდონელი მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დონ-ჰოი-ლოთი

**დონ-ჰოი-ლოთი** () — ჭარბტენიანი ტერიტორია სამუტსონგხრამის პროვინციაში, ბანგკოკის ყურის ჩრდილო-დასავლეთით. იგი1999 წელს დაარსდა და სიგანეში 3, ხოლო სიგრძეში 5 კმ-ია. მდინარე მაე-კლონგის დანალექი ზღვის დანალექთან ერთად ტალახით დაფარულ სისტემას წარმოქმნის, რომელიც ძირითადად *Solen Regularis*-ითაა დასახლებული. ეს ტაილანდის ყურის ჩრდილოეთში ენდემური სახეობაა და მდონ-ჰოი-ლოთი აღნიშნული სახეობის პოპულაციით უდიდესია. ჭარბტენიან ტერიტორიასა და მეზობელ მანგროს ტყეების სანაპიროებზე 18 სახეობის ფრინველი და 42 სახეობის უხერხემლოა დაფიქსირებული. *დონ-ნაის* მახლობლად პრინც აპაკონ კიანტივონგის სამარხი მდებარეობს, რომელსაც ტაილანდელები ხშირად სტუმრობენ.

2001 წლის 5 ივლისიდან დონ-ჰოი-ლოთი რამსარის კონვენციის 1099-ე ძეგლად შეიტანეს. 
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*ეროვნული რესურსებისა და გარემოსდაცვითი პოლიტიკისა და დაგეგმარების ოფისი დონ-ჰოი-ლოთის შესახებ 

კატეგორია:რამსარის ძეგლები ტაილანდში
Nintendo Research & Development 1

უფრო მეტად ცნობილი აბრევიატურით **Nintendo R&D1** — Nintendo-ს ვიდეო თამაშების ყველაზე ძველი 
დეველოპერთა ჯგუფი. 1978 წლამდე, მის გაყოფამდე ატარებდა სახელს **Nintendo Research & Development Department**. ჯგუფს შექმნილი აქვს ისეთი განთქმული თამაშების სერიები როგორებიცაა „Metroid“, „Mario Bros.“, და „Donkey Kong“.

R&D1-მა შეიმუშავა მეტად წარმატებული კონსოლების ხაზი Game Boy, გამოსული 1989 წელს. მათ ასევე შექმნეს „Super Mario Land“-ის ხაზის რამდენიმე თამაში და პერსონაჟი Wario.

2004 წელს  Nintendo R&D1 მეორე დეპარტამენტ Nintendo Research & Development 2-თან ერთად გაერთიანდა Nintendo-ს ახლად შექმნილ დივიზიაში სახელად Nintendo Software Planning & Development.

## რესურსები ინტერნეტში
*IGN listing for R&D1
*N-Sider: The Rise and Fall of R&D1 

## სქოლიო
კატეგორია:Nintendo-ს დივიზიები და შვილობილი კომპანიები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
ისპანი II

**ისპანი II** — სფაგნუმიანი ტორფნარიანი ჭაობი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, მდებარეობს ბათუმიდან 28 კილომეტრში, ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალის ფარგლებში.

1997 წლიდან ისპანი II რამსარის კონვენციის საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე ჭარბტენიანი ტერიტორიაა. ტორფნარი ინახავს მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ღირსშესანიშნაობებს, ნამოსახლარებს, რომელიც თარიღდება ძვ. წ. IV-III საუკუნეებით.

ისპანის ტორფნარი ჟანგბადის ამოუწურავი წყაროა და უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ნახშირბადის წარმოქნის ციკლში. ისპანის ტორფნარი ქობულეთს წყალდიდობისგან იცავს. სფაგნუმის ხავსი ისრუტავს წყალს, რის გამოც მის მოცულობასთან შედარებით გაცილებით დიდი რაოდენობის წყლის დატევა შეუძლია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქობულეთის დაცული ტერიტორია

კატეგორია:რამსარის ძეგლები საქართველოში
ნინო ჯორჯაძე

მინი|ნინო ჯორჯაძე
**ნინო ზაქარიას ასული ჯორჯაძე** (დ. 15 დეკემბერი, 1884, თბილისი, — გ. 1968, იქვე, დაკრძალულია ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფ. საბუეს საგვარეულო სასაფლაოზე) — ქართველი მოწყალების და პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში, მოყვარული ფოტოგრაფი.

დაიბადა ცნობილი მეღვინის, ზაქარია ჯორჯაძისა და თამარ ბაგრატიონ-მუხრანელის ოჯახში. ჰყავდა ძმები — ალექსანდრე და გიორგი. დაამთავრა თბილისის იმპერატორ ნიკოლოზ I–ის სახელობის ამიერკავკასიის ქალთა ინსტიტუტი (1902). 1902-1908 წლებში სწავლობდა შვეიცარიის ერთ­-ერთ პანსიონში, ვენის კონსერვატორიაში, შემდეგ პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში ფორტეპიანოს განხრით. 1910 წელს ბათუმი-მარსელის რეისით ზღვით გაემგზავრა საფრანგეთში ფრანგული ენის დასახვეწად (მოგზაურობა აღწერა დღიურებში). 1910-იან წლებში თბილისში, მიხეილის საავადმყოფოში, გაიარა წითელი ჯვრის მოწყალების დის კურსები. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს, როგორც მოწყალების და, მოხალისედ წავიდა კავკასიის ფრონტზე. მსახურობდა სარიყამიშის საევაკუაციო პუნქტში, შემდეგ კავკასიის წითელი ჯვრის II მოწინავე რაზმში. ბრძოლის ველზე გამოჩენილი მამაცობისთვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV (1915) და III (1916) ხარისხის მედლებით. ომის წლებში ძმის, პორუჩიკ გიორგი ჯორჯაძის „კოდაკის“ წარმოების ფოტოაპარატით შექმნა სურათების სერია, რომელიც ასახავს საბრძოლო მოქმედებებსა და ფრონტისპირა გარემოს. წერდა დღიურსაც („სულის დღიური“). საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჯორჯაძეების ოჯახი იდევნებოდა. ნინო ჯორჯაძე უმეტესად ცხოვრობდა კახეთში, საბუეს მამისეულ სახლში, 1950-იანი წლებიდან კი თბილისში თავისი ახლო ნათესავის, ჟურნალისტ ელისაბედ ბაგრატიონის ოჯახთან ერთად.

## ლიტერატურა
* ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.

კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
ნინო
ზაქარია ჯორჯაძე

მინი|ზაქარია ჯორჯაძე
**ზაქარია ალექსანდრეს ძე ჯორჯაძე** (დ. 1847 — გ. 1895) — თავადი, ქართველი მეწარმე და საზოგადო მოღვაწე.

სწავლობდა და მუშაობდა მეღვინეობის ცნობილ ევროპულ ცენტრებში — კლოსტერ-ნაიბურგსა (ავსტრია) და მონპელიეში (საფრანგეთი). ჰქონდა მამული კახეთში, თელავის მაზრის სოფელ საბუეში. საქართველოში პირველმა დანერგა მოსახლეობიდან ყურძნის შესყიდვის და ღვინის ევროპული ტექნოლოგიით დამზადების პრაქტიკა. 1888 წელს ბრიუსელის საერთაშორისო სასოფლო-­სამეურნეო გამოფენაზე „ზ. ჯორჯაძისა და კომპანიის“ მიერ ექსპონირებულ ქართულ ღვინოს ოქროს მედალი მიენიჭა. არჩეული იყო ავკასიის სასოფლო-­სამეურნეო საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარედ.

ცოლად ჰყავდა თამარ ირაკლის ასული ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1855 — გ. 1940). მათი შვილები:
* ალექსანდრე ჯორჯაძე (დ. 1880 — გ. 1939) — ინჟინერი, რეპრესირებული;
* გიორგი ჯორჯაძე (დ. 1882 — გ. 1918) — ოფიცერი, მოყვარული ფოტოგრაფი, მოკლეს რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს;
* ნინო ჯორჯაძე (დ. 1884 — გ. 1968) — მოწყალების და, მოყვარული ფოტოგრაფი.

## ლიტერატურა
* ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.

კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
ზაქარია
კატეგორია:ქართველი მეღვინეები
ალექსანდრე ჯორჯაძე

**ალექსანდრე (საშა) ზაქარიას ძე ჯორჯაძე** (დ. 1 თებერვალი, 1882, თბილისი, — გ. 1939, სოლოვეცკის კუნძულები) — ქართველი ინჟინერი, გზების და გვირაბების მშენებელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (1930). 

დაიბადა ცნობილი მეღვინის, ზაქარია ჯორჯაძისა და თამარ ბაგრატიონ-მუხრანელის ოჯახში. ჰყავდა და — ნინო და ძმა — გიორგი. დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1908). 1917 წლამდე მუშაობდა რუსეთის რკინიგზის მშენებლობაზე, 1922 წლიდან რუსეთში სამოქალაქო ომის დროს დანგრეული რკინიგზების აღდგენაზე. 1923 წლიდან საქართველოში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე იყო გზების მშენებლობის დარგში. 1928 წელს საბჭოთა ხელისუფლების მიერ საგზაო საქმის დახვეწის მიზნით გაიგზავნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

ჯორჯაძე არის სამხრეთ კავკასიასა და საქართველოში თანამედროვე გზატკეცილების მშენებლობის ფუძემდებელი. მისი ხელმძღვანელობით აიგო მრავალი ხიდი, მათ შორის, საბჭოთა კავშირში პირველი ბონდის ხიდი მდინარე მაგანაზე, სოფელ ჯვარში (ახლანდელი ქ. ჯვარი, 1932; ინჟინერ კრილცოვის პროექტი). მისი ინიციატივით დაარსდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში საავტომობილო გზების მშენებლობის ფაკულტეტი. 1937 წელს, საბჭოთა რეპრესიების დროს, დააპატიმრეს და გადაასახლეს სოლოვეცკის კუნძულებზე, სადაც გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ალექსანდრე
მკურნალი

საკუთარი სახელი **მკურნალი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე მკურნალი — სამხედრო პირი
* კონსტანტინე მკურნალი — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
* რომან მკურნალი — სამხედრო პირი, ემიგრანტი
ვასილ ჯორჯაძე (სამხედრო ინჟინერი)

**ვასილ ნიკოლოზის ძე ჯორჯაძე** (დ. 29 თებერვალი, 1856, სოფ. გრემი, ახლანდ. ყვარლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 დეკემბერი, 1927, თბილისი, დაკრძალულია სოფ. გრემის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო ინჟინერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1916).

დაამთავრა კიევის სამხედრო გიმნაზია. 1872 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878). თავი გამოიჩინა ყარსის იერიშში, რისთვისაც წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენი მიიღო (1878). 1882 წლიდან სამხედრო ინჟინრად მუშაობდა თბილისში, ქუთაისში, ბაქოში, მაჰაჩყალაში, სტავროპოლში. 1906 წლიდან იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის საინჟინრო სამმართველოს შტაბ-ოფიცერი. თადარიგში გავიდა 1916 წელს პოლკოვნიკის ხარისხით. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1914) და წმ. ანას II (1915) ხარისხის ორდენებით.

სამხედრო სამსახურთან ერთად სამოქალაქო საინჟინრო საქმიანობასაც ეწეოდა. კავკასიაში პირველმა მან დაიწყო რკინაბეტონის ასაწყობი კონსტრუქციების დამზადება (1907 წელს დააპროექტა და განახორციელა რკინაბეტონის თხელი კედლების კონსტრუქცია). ქართული გიმნაზიის (ახლანდელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) მშენებლობაზე ხელმძღვანელობდა ბეტონისა და რკინაბეტონის სამუშაოებს (1900-1906), ამავე დროს განაგებდა თბილისის უნივერსიტეტის მშენებლობისათვის მატერიალური სახსრების შეგროვების საქმესა და ხელმძღვანელობდა საირიგაციო მშენებლობას მდინარე არაქსის ველზე, აგრეთვე მდინარე დურუჯის სარეგულაციო სამუშაოებს, აქტიურად მონაწილეობდა მდინარე ალაზანზე შაქრიანის ხიდის მშენებლობაში. იმ პერიოდის პრესაში (ჟურნალი „კავკაზსკოე სელსკოე ხოზაისტვო“, გაზეთი „კავკაზი“ და სხვ.) გამოქვეყნებული აქვს სტატიები მთის მდინარეთა რეგულირებისა და ნიაღვრის წყლებთან ბრძოლის, ტყისა და ბუნების დაცვის შესახებ.

ჯორჯაძე ასევე იყო ცნობილი სპორტსმენი, კავკასიაში ერთ-ერთი პირველი ველომრბოლელი, საქართველოში ველომოყვარულთა ნაკრების შემქმნელი და დამფუძნებელი; თბილისში (მ. შ. დ. უზნაძის ქუჩაზე ყოფ. ველოდრომი), სტავროპოლსა და ვლადიკავკაზში ველოტრეკების მშენებლობის ინიციატორი. ცნობილია ჯორჯაძის 1894 წლის პუბლიკაცია „საზოგადოებისთვის მავნე რეკლამები და მათთან ბრძოლა“ (რუსულ ენაზე), რომელიც ავტორმა ველოჟურნალებში „ველოსიპედსა“ და „სამოკატში“ განთავსებული არასაიმედო სარეკლამო განცხადებების საპასუხოდ გამოაქვეყნა და რუსეთის საზოგადოებაში პირველად წამოჭრა არაკეთილსინდისიერი რეკლამების საკითხი. 

## ბიბლიოგრაფია
* Джорджадзе В.И. Вредные для публики рекламы и борьба с ними. М.: Русская типо-лит. ценз., 1894. 

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. -თბ., 2017.-გვ.758-759;
* Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 150.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი ველომრბოლელები
ვასილ
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
პორფილე გორგოშიძე

მინი|პ. გორგოშიძე
**პორფილე გორგოშიძე** (დ. 1892, სოფ. ლიხაური, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1978, დაკრძალულია ლიხაურის სასაფლაოზე) — ქართველი ოფიცერი, ჩოლოქის ბრძოლის (1918) გმირი.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ოზურგეთის გიმნაზიაში, რომელიც ხელმოკლეობის გამო ვერ დაამთავრა. 1909 წლიდან ასოთამწყობად მუშაობდა თბილისში, ჯერ არუთინოვის, შემდეგ გაჩეჩილაძის სტამბაში. ამ უკანასკნელში იწყობოდა გაზეთები: „თეატრი და ცხოვრება“, „თანამედროვე აზრი“ და სხვ. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს ჯარში გაიწვიეს. 1917 წლიდან ქართულ სახალხო გვარდიაში იყო უფროს უნტერ-ოფიცრად. 1918 წელს ოსმალეთის ფრონტზე პორუჩიკ ვალოდია გოგუაძის თანაშემწე იყო №4 ჯავშნოსან მატარებელზე (აქვე მსახურობდა მისი ძმა ალექსანდრეც). სიმამაცით გამოიჩინა თავი 1918 წლის 8 აპრილს მდ. ჩოლოქზე ბრძოლაში, რისთვისაც ძმები გორგოშიძეები წმ. გიორგის ჯვრით დააჯილდოვეს. ბრძოლაში პორფილე გორგოშიძე მძიმედ დაიჭრა, რის გამოც სამხედრო სამსახურს ჩამოშორდა. საბჭოთა პერიოდში კოლმეურნეობაში მუშაობდა. 1929 და 1937 წლებში მცირე ხნით დაპატიმრებული იყო საბჭოთა ხელისუფლების მიერ. აქვს მოგონებები „გმირ ჯავშნოსანზე“.

## ლიტერატურა
* პორფილე გორგოშიძე // „თეატრი და ცხოვრება“. - 1918. - №12. - გვ. 13;
* ჯავშნოსანის უფროსის „მაგიერი“ — პორფილე გორგოშიძე / მ. ლომაძე // „ალიონი“ . - 2018. - №21 (10314). - გვ. 7.

კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:წმინდა გიორგის ორდენის კავალრები
Neo Geo Pocket Color

— მეექვსე თაობის 16-ბიტიანი ფერადი პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია SNK-ის მიერ 1999 წლის 16 მარტს იაპონიაში, 6 აგვისტოს ჩრდილოეთ ამერიკაში, 1 ოქტომბერს ევროპაში. იგი არის SNK-ის მონოქრომული პორტატიული კონსოლის Neo Geo Pocket-ის მემკვიდრე, გამოსული 1998 წელს. როგორც ნაწილი მეექვსე თაობის კონსოლებისა, კონკურენციას უწევდა Nintendo-ს Game Boy Color-სა და Bandai-ს WonderSwan-ს.

გამოსვლისთანავე, მასზე ხელმისაწვდომი იყო 14 თამაში, რაც დღემდე ითვლება აბსოლუტურ რეკორდად. ასევე მასზე თამაშები შექმნეს რამდენიმე მსხვილმა მესამე მხარის დეველოპერმა.

დასაწყისში Neo Geo Pocket Color-ის გაყიდვები დამაჯერებლად მიმდინარეობდა აშშ-სა და იაპონიაში, თუმცა SNK-ის მხრიდან კონსოლის არასაკმარისმა მხარდაჭერამ აშშ-ში და ამერიკელი მესამე მხარის დეველოპერებთან ნაკლებმა კომუნიკაციამ, რასაც თან ერთვოდა Nintendo-ს „Pokémon“-ის ფრენჩაიზის პოპულარობა და Bandai-ს WonderSwan-ის მხრიდან ძლიერი კონკურენცია იაპონიაში, ისევე როგორც ახალი სისტემის Game Boy Advance-ის გამოსვლის მოლოდინი, განაპირობა მისი გაყიდვების საგრძნობი კლება ამ ორ რეგიონში.

ამ პერიოდში SNK ფინანსურად მეტად რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. 2000 წლის იანვარში SNK შეიძინა პაჩინკოს მწარმოებელმა კომპანიამ Aruze. 2000 წლის 13 ივნისს Aruze-მა გადაწყვიტა ჩრდილოეთ ამერიკისა და ევროპის ბაზრების დატოვება, რაც ნიშნავდა SNK-ის ოპერაციებისა და კერძოდ, Neo Geo-ს მოწყობილობებისა და პროგრამული უზრუნველყოფის წარმოების შეჩერებას მთელს მსოფლიოში.

წარუმატებლობის მიუხედავად, იგი მიჩნეულია ერთ-ერთ საუკეთესო პორტატიულ სისტემად ვიდეო თამაშების ისტორიაში. მასზე გამოვიდა ბევრი განთქმული თამაში, მათ შორის „SNK vs. Capcom: The Match of the Millennium“, „King of Fighters R-2“ და სხვა. კრიტიკოსრბმა შეაქეს არკადული ტიპის მოქნილი ჯოისტიკი და ბატარეის ეფექტიანობა, რომელსაც შეეძლო 40 საათი დატვირთულ რეჟიმში მუშაობა.

## თამაშები
## რესურსები ინტერნეტში
* Neo Geo Pocket Color — Giant Bomb
* Neo Geo Pocket Color Special Collection — Internet Archive
* Neo Geo Pocket Color — Sega Retro

## სქოლიო
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
Color
კატეგორია:1999 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
ცხვირგრძელასებრნი

**ცხვირგრძელასებრნი** () — ხოჭოების ოჯახი ნაირმჭამელი ხოჭოების ქვერიგისა. სახეობრივი შემადგენლობით ცხოველების ყველაზე დიდი ოჯახია. ცნობილია 80000-მდე სახეობა, საქართველოში გვხვდება 900-მდე. ხასიათდებიან წაგრძელებული თავმილით, რომელიც ბოლოვდება მღრღნელი ტიპის პირის აპარატით. ნიადაგში განვითარებული მატლები ჭამენ მცენარეთა ფესვებს.

## გალერეა 

ფაილი:Curculio glandium Marsham, 1802 female (8112399337).png|მუხის ანუ რკოს ცხვირგრძელა(*Curculio glandium*)
ფაილი:Sitona lineatus (Linné, 1758) (10730525876).png|ბარდის კოჟრის ცხვირგრძელა (*Sitona lineatus*)
ფაილი:Asproparthenis punctiventris Kyiv 05.2018.jpg|ჭარხლის ცხვირგრძელა (*Asproparthenis punctiventris*)
ფაილი:2020 03 03 Anthonomus pomorum2.jpg|ვაშლის ანუ კოკრიჭამია ცხვირგრძელა (*Anthonomus pomorum*)

## სქოლიო 
*
სერგო ორჯონიკიძე (მსახიობი)

**სერგო ორჯონიკიძე** (დ.  19 მარტი, 1947, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ექიმი-კარდიოლოგი და მსახიობი.

## ბიოგრაფია
სერგო ორჯონიკიძე დაიბადა 1947 წლის 19 მარტს თბილისში, 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. სასწავლებლის დასრულებისთანავე გაანაწილეს გარდაბნის რაიონის ჯანპუნქტის ექიმად. პარალელურად თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში გაიარა სპეციალიზაცია კარდიოლოგიაში, რის შემდეგაც ამავე კათედრის ჯერ უფროსი ლაბორანტის, შემდეგ კი ასისტენტის თანამდებობაზე განაგრძო მუშაობა. ამავდროულად მუშაობდა, როგორც ინტენსიური თერაპიის ექიმი.

იყო ულტრაბგერითი გამოკვლევების ერთ-ერთი პიონერი, ხელმძღვანელობდა ახლად ჩამოყალიბებულ ფუნქციურდიაგნოსტიკურ განყოფილებას. იყო თბილისის კარდიოლოგიური კლინიკის დირექტორის მოადგილე და ფუნქციური დიაგნოსტიკის მიმართულების ხელმძღვანელი. 2016 წლიდან არის ინგოროყვას საუნივერსიტეტო კლინიკის კარდიოლოგიური მიმართულების ხელმძღვანელი. 2017 წელს აირჩიეს საქართველოს კარდიოლოგთა ასოციაციის მრჩეველთა საბჭოს წევრად.

გადაღებულია ფილმებში: „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ (ზურიკელა, 1962), „ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი“ (დათო, 1965).

### ოჯახი
დაქორწინებულია მსახიობსა და მოცეკვავეზე, საქართველოს სახალხო არტისტ მანანა აბაზაძეზე, ჰყავთ ორი ქალიშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოლღა ბებიას ახდენილი ოცნება: „დოხტური ზურიკელა“ და სამუდამო სიყვარული მერისთან — ქართული აზრი 
*სერგო ორჯონიკიძე — GeoDoc.Ge 
*ზურიკელას და მერის რეალობად ქცეული სიყვარული — InterMedia.Ge

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
სერგო ორჯონიკიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

*სერგო ორჯონიკიძე — ქართველი და საბჭოთა პოლიტიკოსი
*სერგო ორჯონიკიძე (მსახიობი) — ქართველი მსახიობი და ექიმი
ლევან ხაბეიშვილი

**ლევან ხაბეიშვილი** (დ. 7 მაისი, 1987) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი. თბილისის საკრებულოს ყოფილი დეპუტატი. ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის თავმჯდომარე 2023 წლის 30 იანვრიდან 2024 წლის 8 ივნისამდე.

## ბიოგრაფია 
2012-2013 მუშაობდა პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის ადმინისტრაციაში მთავარი სპეციალისტის პოზიციაზე, 2013-2014 წლებში იკავებდა თბილისის მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის უფროსის მოადგილის თანამდებობას. 2017 წელს აირჩიეს თბილისის საკრებულოს დეპუტატად.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იყო ოპოზიციური პარტიების ნაწილის საერთო კანდიდატი სამგორის მაჟორიტარულ ოლქში. მან ხმების 39,14% (27506) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში მონაწილეობაზე და პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზეც უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ROM-კარტრიჯი

[მინი|250პქ|[Neo Geo AES-ის კარტრიჯი]]
**ROM-კარტრიჯი**, კოლოქვიალურად **სათამაშო კარტრიჯი** — მუდმივი მეხსიერების (ROM) მიკროსქემაზე დაფუძნებული მოწყობილობა, მოხსნადი მეხსიერების ბარათი, რომელიც უერთდება სამომხმარებლო ელექტრონულ მოწყობილობებს — სახლის კომპიუტერებს, ვიდეო თამაშების კონსოლებს, იშვიათად — ელექტრონულ მუსიკალურ ინსტრუმენტებს.

სიტყვა კარტრიჯი მომდინარეობს ინგლისური სიტყვიდან *cartridge* (ვაზნა). ქართულში, ისევე როგორც რუსულ ენაში და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში, ასევე გამოიყენება დასახელება „კასეტა“. ინგლისურში შემოკლებით უწოდებენ „cart“.

კარტრიჯების მასიური გამოყენება დაიწყეს ადრეული სახლის კომპიუტერებში. კატრიჯების გამოყენებას ვიდეო თამაშების კონსოლებში საფუძველი ჩაეყარა 1970-იანი წლების მიწურულს. პირველი სათამაშო კარტრიჯი შექმნა ჯერი ლოუსონმა სათამაშო კონსოლ Fairchild Channel F-ისთვის 1976 წელს.
თუმცა ყველაზე ადრეული სისტემა, რომელიც გამოიყენებდა სათამაშო კარტრიჯის მსგავს მოწყობილობას იყო პირველი ვიდეო თამაშების კონსოლი Magnavox Odyssey (1972).

კარტრიჯებზე დაფუძნებული სათამაშო კონსოლების წარმოება მიმდინარეობდა გვიანი 1970-იანი წლებიდან 1990-იანი წლების შუა პერიოდამდე. მას შემდეგ, რაც მასიურ ხმარებაში ჩაეშვა კომპაქტ-დისკები, აპარატურის მწარმოებელთა უმეტესობა გადაერთო კომპაქტ-დისკებზე დაფუძნებული სათამაშო სისტემების წარმოებაზე. მიუხედავად ამისა, კარტრიჯები დღემდე გამოიყენება პორტატიულ სათამაშო კონსოლებში, როგორებიცაა Nintendo 3DS, PlayStation Vita, ასევე პლანშეტისმაგვარ ჰიბრიდულ კონსოლ Nintendo Switch-ში.

გამომდინარე იქიდან, რომ კარტრიჯმა მასიური გამოყენება ვიდეო თამაშებში ჰპოვა, ROM-კარტრიჯს კოლოქვიალურად „სათამაშო კატრიჯსაც“ უწოდებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ROM-კატრიჯი - Computer Hope
* სათამაშო მედიის ევოლუცია — Video Game Console Library
* სათამაშო კარტრიჯები — Gaming History

## სქოლიო
კატეგორია:ინფორმაციის მატარებლები
კატეგორია:ვიდეო თამაშის აპარატული უზრუნველყოფა
კატეგორია:ვიდეო თამაშების დისტრიბუცია
Caanoo

**GP2X Caanoo**, ძირითადად ცნობილია როგორც **Caanoo**. სტილიზებული **CAANOO** — ლინუქსზე დაფუძნებული ღია წყაროს მქონე პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი და პორტაბელური მედიაპლეერი, GP2X Wiz-ის მემკვიდრე, შექმნილი სამხრეთ კორეული კომპანია GamePark Holdings-ის მიერ. გამოვიდა 2010 წლის 16 აგვისტოს სამხრეთ კორეაში.  კონსოლი აგრეთვე იყიდებოდა ევროპაშიც. წარდგენილი იქნა 2010 წლის  Electronic Entertainment Expo-ს გამოფენაზე. მისი თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 150 აშშ დოლარს. კონსოლი არასდროს გამოსულა ჩრდილოეთ ამერიკაში.

მიუხედავად იმისა, რომ Caanoo არ იყო Nintendo DS-ის ან PlayStation Portable-ის პირდაპირი კონკურენტი, იგი წარმოადგენდა ღია კოდის მქონე ალტერნატიულ მოწყობილობას.

Caanoo GamePark Holdings-ის უკანასკნელი ღია წყაროს მქონე სათამაშო მოწყობილობაა. კომპანიამ შეწყვიტა სათამაშო აპარატული მოწყობილობების შექმნა და გადაერთო პროგრამული უზრუნველყოფის წარმოებაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Caanno  — WIZ.info
* Caanoo File Archive — Openhandhelds
* Caanoo-ის მიმოხილვა — Play Aia Rulez

## სქოლიო
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:Linux-ზე დაფუძნებული მოწყობილობები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები
კატეგორია:2010 წელი ვიდეო თამაშებში
ჯუმბერ ბეთაშვილი

**ჯუმბერ სერგოს ძე ბეთაშვილი** (დ. 26 ივნისი, 1939, თბილისი, — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ მოკლეს აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა.

დაამთავრა სოხუმის სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი, სწავლობდა ასევე სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე და მოსკოვის უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. 1972 წელს იყო მიუნხენში ოლიმპიური თამაშების კომსორგი. 1974 წელს მუშაობა დაიწყო ქ. გაგრაში საქალაქო კომიტეტში ჯერ ინსტრუქტორად, ხოლო შემდეგ განყოფილების გამგედ. 1976 წლიდან მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოში. 1992–1993 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელმწიფო მდივანი. აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, სოხუმის დაცემის შემდეგ, 1993 წლის 27 სექტემბერს აფხაზეთის მთავრობის სხვა წევრებთან ერთად მოკლეს აფხაზმა მეამბოხეებმა. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნიკოლოზ ვაჩნაძე

**ნიკოლოზ მიხეილის ძე ვაჩნაძე** (დ. 1887, თბილისი, — გ. 1940, ლუკენვალდი, გერმანია) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.

მსახურობდა რუსეთის არმიის მე-13 ლაიბ-გრენადერთა ერევნის პოლკში (1909 წლის სიით — პორუჩიკი). ამავე პოლკის შემადგენლობაში იბრძოდა ჩრდილო-დასავლეთის ფრონტზე I მსოფლიო ომში (1914-1918). 1916 წელს მიიღო კაპიტნის წოდება. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, მიიღო პოლკოვნიკის ჩინი, მეთაურობდა ასპინძის მე-9 ათასეულს. საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ ემიგრაციაში იყო. დაამთავრა ვარშავის სამხედრო აკადემია (1923). მსახურობდა პოლონეთის არმიაში პოდპოლკოვნიკის წოდებით, დანიშნული იყო მოდლინის ციხესიმაგრის გარნიზონის უფროსად. II მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1939 წელს ტყვედ ჩაუვარდა გერმანელებს. გარდაიცვალა ტყვეობაში, ლუკენვალდის საავადმყოფოში. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1915, 1916), წმ. ანას II (1915, 1916) და IV (1915) და წმ. ვლადიმირის IV (1916) ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ფარულთავიანი ხოჭოები

**ფარულთავიანი ხოჭოები** () — ხოჭოების გვარი ფოთლიჭამიასებრთა ოჯახისა. ტანი ცილინდრულია, სიგრძეში 2–9 მმ, ჩვეულებრივ ღია ფერისა, ხშირად ლითონისებრი ბზინვარებით. თავი შეიძლება შეწეული იყოს (აქედან სახელწოდება). ცნობილია 1000-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში. იკვებებიან ფოთლებით; ყვითელი ფიჭვის ფარულთავიანი ხოჭო (*Cryptocephalus pini*) ზიანს აყენებს ფიჭვის ხეებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფოთლიჭამიასებრნი
გორგოშიძე

საკუთარი სახელი ** გორგოშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

*ანატოლი გორგოშიძე — ქართველი მათემატიკოსი
*პორფილე გორგოშიძე — ქართველი სამხედრო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
ალექსანდრე მაჭავარიანი (სამხედრო)

**ალექსანდრე მიხეილის ძე მაჭავარიანი** (დ. 1872 — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი, საქართველოს ეროვნული გმირი.
1905 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი, საიდანაც ჩაირიცხა რუსეთის იმპერიის არმიის სალიანის 206-ე ქვეით პოლკში (1909 წლის სიით — პოდპორუჩიკი). ამავე პოლკის შემადგენლობაში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). შტაბს-კაპიტანმა მაჭავარიანმა განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1915 წლის 16 აგვისტოს სოფ. დუბოვოსთან (ახლანდ. ბელარუსის ტერიტორია) ბრძოლაში, როდესაც ხელჩართულ შეტაკებაში კონტრიერიშით უკუაგდო გერმანელთა შეტევა მის დაქვემდებარებაში მყოფი ბატალიონის პოზიციებზე. ამ დამსახურებისთვის მიიღო გიორგის ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“ (1915). ასევე დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III (1915) და II (1917) ხარისხის, წმ. ანას IV (1915) და III ხარისხის (1916), წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის (1917) ორდენებით. ომში სამჯერ იყო დაჭრილი. 1916 წელს მიიღო კაპიტნის ჩინი.  

1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში პოლკოვნიკის წოდებით. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. საქართველოს წითელ არმიაში ქართული დივიზიის 1-ლი პოლკის უფროსის თანამდებობა ეჭირა. ამავდროულად, მოღვაწეობდა ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის მიერ შექმნილი „სამხედრო ცენტრის“ წევრი. 1923 წელს ჩეკამ დააპატიმრა და თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ალექსანდრე
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
ფარნაოზ ყარალაშვილი

**ფარნაოზ რევაზის ძე ყარალაშვილი** (დ. იანვარი 1898, ართანა, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი ოფიცერი, საქართველოს ეროვნული გმირი. 

თავად რევაზ მიხეილის ძე ყარალაშვილის (დ. 1858 — გ. 1924) შვილი. დაამთავრა თელავის გიმნაზია. 1917 წელს მოხალისედ მსახურობდა ლაგოდეხში. 1918-1921 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში (მე-6 პოლკში) პორუჩიკის ჩინით. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ იყო საქართველოს წითელი არმიის 1-ლი ქართული პოლკის უფროსის თანაშემწე. 1922 წლის სექტემბერში ის იყო ძეგვის ხიდზე მდგომ ტყვიისმფრქვეველთა რაზმის უფროსი. კავშირი დაამყარა მიხეილ ლაშქარაშვილის პარტიზანულ რაზმთან. იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის მიერ შექმნილი „სამხედრო ცენტრის“ უპარტიო წევრი. 1923 წელს ჩეკამ დააპატიმრა და თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტა. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დღეებში დახვრიტეს მისი მამაც, რევაზ ყარალაშვილი.

## ლიტერატურა
* მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ!  / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 412-432.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
სიმონ ჭიაბრიშვილი

**სიმონ (ნასყიდ) იაგორის ძე ჭიაბრიშვილი** (დ. 1880, დუშეთი, — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, ვაჭარი, საქართველოს ეროვნული გმირი.

იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დუშეთის განყოფილების დამფუძნებელი წევრი. ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის აქტივისტი. მონაწილეობდა დუშეთის მაზრაში 1922 წელს ანტისაბჭოთა რაზმების ორგანიზებაში, იყო სამხედრო ცენტრის წევრი, ახლოს იყო შალვა ფავლენიშვილთან და ქაქუცა ჩოლოყაშვილთან. 1923 წელს ჩეკამ დააპატიმრა და თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტა.

## ლიტერატურა
* მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ!  / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 516-537.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
ლევან კლიმიაშვილი

**ლევან (ლელო) ირაკლის ძე კლიმიაშვილი** (დ. 1897, სოფ. რუისი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი ოფიცერი, საქართველოს ეროვნული გმირი.

წარმოშობით აზნაურული ოჯახიდან. საქართველოს რესპუბლიკის (1918-1921) ჯარის პორუჩიკი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ მსახურობდა საქართველოს წითელ არმიაში. ამავდროულად, მოღვაწეობდა ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სამხედრო ორგანიზაციის და საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის მიერ შექმნილი „სამხედრო ცენტრის“ წევრი. ჩეკას დოკუმენტებით, შეთქმულებთან მიჰქონდა ცნობები და ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმისთვის იბირებდა ოფიცრებს. 1923 წელს ჩეკამ დააპატიმრა და თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტა. კლიმიაშვილის უმცროსი ძმა და თანამოაზრე ივანე (ვანო; დ. 1905 — გ. 1966) 1930-1939 წლებში გადასახლებული იყო ციმბირში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
რობოტები (2005 წლის ფილმი)

**რობოტები** () — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. Blue Sky Studios-სა და კინო-გაერთიანება 20th Century Fox Animation-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2005 წლის 11 მარტს გაიმართა. რეჟისორი — კრის უეჯი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:2005 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
მეგრული კუპატი

**მეგრული კუპატი** — კუპატის მეგრული ვარიანტი. კარგად არის ცნობილი საქართველოში, მისი სფეციფიკური საგემოვნო თვისებების გამო, რაც განპირობებულია იმით, რომ ტრადიციულად ცხოველები თავისუფლად ყავთ გაშვებული  და კვებავენ ბუნებრივი  საკვებით ტყეებში, თხილის ბაღებში, ასევე აძლევენ ხილს, განსაკუთრებით — მსხალს.

მეგრული კუპატის დასამზადებლად იყენებენ მხოლოდ ღორის ნაწლავებს, ფილტვებს, ნეკნებს, მუცლის და კისრის ხორცს. დანარჩენი საჭირო ინგრედიენტები საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებიდან შემოაქვთ: ნიორი — კახეთიდან ან ქართლიდან, პილპილი — აღმოსავლეთ საქართველოდან, ქონდარი — სვანეთიდან, აგრეთვე, მარილი, წიწაკა და ძმარი — შესაკაზმავად. მეგრული კუპატის დამზადების წესი მსგავსია მთელს რეგიონში, მას, ჩვეულებრივ, ნოემბერ-დეკემბერში ამზადებენ.

კუპატის ტრადიციული მეთოდით მომზადება იწყება საშუალო სისქის ნაწლავის შერჩევით. ნაწლავს კარგად გარეცხავენ. ხორცის ყველა ნაჭერს მოხარშავენ და წვრილ ნაწილებად დაჭრიან. ჯერ შეურევენ საკაზმს, შემდეგ სხვა ინგრედიენტებს. ნარევს ათავსებენ სიგრილეში 3-4 საათი. შემდეგ მზა მასას ნაწლავებში კარგად ტენიან და ორივე მხრიდან ბაწრით შეკრავენ. გარედან უსვამენ წითელ წიწაკას, ქონდარს და ძმრის ნარევს და კიდებენ შესაბოლად, დაახლოებით 3-10 დღე. შესაბოლად უმჯობესია თხემლა, რომლის ბოლიც უკეთეს ფერს სძენს საბოლოო პროდუქტს. ტრადიციულად, პროდუქტს ინახავენ გრილ ადგილას და მოიხმარენ მთელი წლის განმავლობაში. მირთმევენ შემწვარს. სამეგრელოში კუპატი ნათლისღების სადღესასწაულო სუფრის ნაწილია. როდესაც კუპატს გასაყიდად აწარმოებენ, იყენებენ ხორცის სხვა ნაწილებსაც (მაგალითად, ხბოს ნაწლავებს, ან ღორის მჭლე ხორცს). ზოგჯერ პროდუქტს ბოლავენ საბოლავ კამერებში, რაც პროდუქტის დამზადების პროცესს აჩქარებს, თუმცა თავდაპირველ გემოს უცვლის.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხორცის კერძები
ბა-ბეს ეროვნული პარკი

**ბა-ბეს ეროვნული პარკი** () — დაცული ტერიტორია ვიეტნამის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში, ბაკ-კანის პროვინციაში. შეიქმნა მტკნარი წყლის ტბისა (ბა-ბეს ტბა) და გარშემორტყმული კირქვისა და მარადმწვანე ტყეების დასაცავად. მდებარეობს დედაქალაქ ჰანოიდან დაახლოებით 240 კმ-ის დაშორებით.

## მდებარეობა
ბა-ბეს ეროვნული პარკი მდებარეობს ბაკ-კანის პროვინციაში, ჰანოიდან 240 კმ-ის დაშორებით. პროვინციის დედაქლაქ ბაკ-კანიდან ეროვნული პარკი 70 კმ-თაა დაშროებული, ხოლო ქალაქ ჩო-რადან 14 კმ-ით. 

## ფლორა და ფაუნა
ბა-ბეს ეროვნული პარკი კირქვოვანი და მარადმწვანე ტყეებითაა დაფარული. კირქვოვანი წარმონაქმნები ძირითადად მთების ფერდობებზეა, სადაც ნიადაგის თხელი ფენაა. მარადმწვანე ტყეები უფრო სქელი ნიადაგის მიადმოებშია და სახეობათა მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. კირქვოვან ტყეებში ყველაზე მეტად გავრცელებულია: *Burretiodendron hsienmu* და *Streblus tonkinensis*. ტბის ნაპირების მახლობლად მთის ფერდობებიზე რეგიონული ენდემური მცენარე მცოცავი ბამბუკი ხარობს.

ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე 27 სახეობის ღამურა და 65 სახეობის ძუძუმწოვარია შემჩნეული, მათ შორის: ჩინური პანგოლინი (Manis pentadactyla), მსუქანი ლორი (Nycticebus coucang), რეზუსი, ჰიმალაიური დათვი, წავი და სხვ. ბა-ბეს ეროვნულ პარკში ბინადრობს 233 სახეობის ფრინველი, 43 სახეობის რეპტილია და ამფიბია, მათ შორის: სამეფო კობრა და ვიეტნამური სალამანდრა. ბა-ბეს ტბაში 106 სახეობსი თევზია დაფიქსირებული. პარკი ცნობილია პეპლების სახეობებითაც - აქ 354 სახეობის პეპელაა აღწერილი.

## ლანდშაფტი
პარკის ჩრდილოეთით პიონგის გამოქვაბული მდებარეობს. მთავარი მღვიმე 50 მეტრის სიმაღლისა და 300 მეტრის სიგრძისაა. მღვიმეში 18 სახეობის ღამურა ბინადრობს. „ზღაპრული გუბურა“ კლდოვანი აუზია, რომელიც კირქვოვან წარმონაქმნებს შორის მდებარეობს და სუფთა წყლითაა სავსე. მდინარე ნანგზე დაუ დანგის ჩანჩქერი წარმოიქმნება. იგი დინებების ნაკადისგან შედგება, რომელიც თითქმის ერთ კილომეტრზეა გადაჭიმული. ქვრივი კუნძული პატარა, კონუსის ფორმის კუნძულია ტბის სამხრეთ ნაწილში.  

## ეროვნული პარკი და ინფრასტრუქტურა
ბა-ბეს ეროვნული პარკი 1992 წელს დაარსდა და 10 048 ჰექტარი ფართობი უკავია. პარკის ტერიტორიაზე საინფორმაციო ცენტრი, საოჯახო სასტუმროები, ტბის მენეჯმენტის სადგური და ეკოლოგიური კვლევის სადგური მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bắc Kạn province official site
*Vietnam National Parks

## სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:რამსარის ძეგლები ვიეტნამში
კალტი

**კალტი** — თუშური ტრადიციული პროდუქტი, რომელსაც ზაფხულის პერიოდში თუშური გუდის ყველის წარმოების შემდეგ დარჩენილი შრატისგან ამზადებენ მწყემსები. შრატს აცხელებენ (ჩვეულებრივ, შეშის ცეცხლზე), ურევენ ხის კოვზით, რათა კალტი არ მიეკრას ჭურჭლის ძირს. მიღებული კალტი იწურება ქსოვილის ტომსიკებში. კალტს აშრობენ მოწნულ გალიაში — „კიშტეში“.

გასახმობად ნედლი კალტის ბურთულებს ალაგებენ ფიცრებზე, ხოლო ნედლი სახით — მარილით გადაზელავენ და დებენ ცხვრის ტყავში — გუდაში. კალტს მკვეთრი სუნი აქვს, რბილი კონსისტენციისაა და ცხარე გემო დაჰკრავს. მწყემსები მას მცირე რაოდენობით, მხოლოდ საკუთარი მოხმარებისთვის ამზადებდნენ. მწყემსებისთვის ის ერთ-ერთი ძირითადი სასურსათო პროდუქტია ზამთრის პერიოდში.

კალტს ჩვეულებრივ, ტრადიციულ ადგილობრივ ლუდთან — ალუდთან ერთად მიირთმევენ. ამჟამად ის პოპულარული გახდა ქალაქის მოსახლეობასა და ტურისტებს შორისაც. პროდუქციის ნახევარი ადგილობრივ ბაზრებზე იყიდება. ქვეყნით მასშტაბით მას „ხმელი კალტის“ ან „თუშური კალტის“ სახელით ყიდიან.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ყველი
Tapwave Zodiac

**Tapwave Zodiac** — მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი კომპანია Tapwave-ის მიერ. დაანონსდა 2003 წლის მაისში, ხოლო გაყიდვები დაიწყო იმავე წლის ოქტომბერში.

სისტემა გათვლილი იყო 18-34 წლამდე აუდიტორიისთვის და გააჩნდა მუსიკის მოსმენის, ფოტოს დათვალიერებისა და ვიდეოების ნახვის შესაძლებლობა.

თავდაპირველად ხელმისაწვდომი იყო Zodiac-ის ორი მოდელი, Zodiac 1 (32მბ, 299 აშშ დოლარი) და Zodiac 2 (128მბ, 399 აშშ დოლარი). მასზე გამოვიდა ისეთი ცნობილი თამაშები როგორებიცაა „Tony Hawk's Pro Skater 4“ (Activision); „Mototrax“ (Activision); „Spy Hunter“ (Midway); „Madden NFL 2005“ (EA/MDM); „Doom II“ (id Software); „Golden Axe III“ და „Altered Beast“ (Sega); „Warfare Incorporated“ (Handmark); და „Duke Nukem Mobile“ (3D Realms/MachineWorks).

კონსოლი წარუმატებელი აღმოჩნდა კომერციულად. ეს გამოწვეული იყო არასაკმარისი დაფინანსებით, აგრეთვე Sony-ს PlayStation Portable-ისა და Nintendo DS-ის მხრიდან ძლიერი კონკურენციით. Tapwave Zodiac-ის წარმოება შეწყდა 2005 წლის 25 ივლისს.

კონსოლს წილად ხვდა უმაღლესი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან. მას აგრეთვე გადაეცა უამრავი ჯილდო, მათ შორის „წლის 10 საუკეთესო გაჯეტი“ (Stuff“), „Fetish Award“ „Wired“), Best of What’s New Award '(„Popular Science“) „რედაქტორთა არჩევანი“ (CNET), „2004 Next Gear Innovations Award“ („PC World“), „2003 წლის ყველაზე ინოვაციური ჯიბის კომპიუტერი“ („Handheld Computing“), „2003 წლის საუკეთესო მოწყობილობა“ („Time“), 2003 წლის საუკეთესო პროდუქტი („Business Week“) და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Tapwave Zodiac — Video Game Kraken
* (დაარქივებული)
* OpenHandhelds Zodiac File Archive
* Tapwave Reborn Zodiac File Archive

## სქოლიო
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2003 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები