open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა

**ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა** — აშშ-ის მიერ „ისლამური სახელმწიფოს“ წინააღმდეგ საპასუხო სამხედრო ოპერაცია, რომელიც მოჰყვა 2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე სირიელი პოლიციელის თავდასხმას. პოლიციელი ეჭვმიტანილი იყო „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ კავშირში. მისი თავდასხმის დროს ორი ამერიკელი ჯარისკაცი და ერთი სამოქალაქო თარჯიმანი დაიღუპა.

## ფონი 
2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე თავდასხმის შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა, რეგიონულ მოკავშირეებთან კოორდინაციით, ჩაატარა 10 ოპერაცია, რამაც, აშშ-ის ოფიციალური პირის თქმით, გამოიწვია ისლამურ სახელმწიფოსთან კავშირში ეჭვმიტანილი 23 პირის მკვლელობა ან დაპატიმრება.

## ოპერაცია 
2025 წლის 19 დეკემბერს, შეერთებულმა შტატებმა, იორდანიის მხარდაჭერით, დაიწყო მასშტაბური საჰაერო იერიშები სირიაში „ისლამური სახელმწიფოს“ ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც მოიცავდა მინიმუმ 100 საბრძოლო მასალის გამოყენებას 70 სამიზნეზე. შეერთებულმა შტატებმა გამოიყენა A-10 და F-16 ტიპის თვითმფრინავები, Apache ვერტმფრენები და HIMARS-ის მართვადი არტილერია იორდანიული F-16-ების მხარდაჭერით. 

ოპერაციას „ქორისთვალას დარტყმა“ ეწოდა, რაც ასახავდა აიოვაში დაფუძნებული დანაყოფების მონაწილეობას და სირიის უზარმაზარ ტერიტორიაზე სამიზნეების იდენტიფიცირებისთვის საჭირო მაღალი დონის სიზუსტეს.

აშშ-ის ოფიციალური პირებისა და სირიის ადამიანის უფლებათა ობსერვატორიის (SOHR) ცნობით, დარტყმების სამიზნე იყო სამეთაურო ცენტრები, იარაღის საწყობები, სასწავლო ობიექტები, დრონების ბაზები და ლოჯისტიკური ცენტრები ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სირიაში, მათ შორის ჯაბალ ალ-ამურის რაიონი პალმირასთან ახლოს, ჰომსის პროვინციაში, მაადანის უდაბნო რაქას სოფლის რაიონში და ალ-ჰამადის უდაბნო დეირ ეზ-ზავრის მუჰაფაზა. SOHR-ის ცნობით, მოკლეს „ისლამური სახელმწიფოს“ სულ მცირე ხუთი წევრი, მათ შორის ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც მონაწილეობდა ჯგუფის მიერ გამოყენებული უპილოტო საჰაერო სისტემების მართვასა და კოორდინაციაში.

## რეაქციები 
### სახელმწიფო აქტორები 
* : იორდანიამ დაადასტურა თავისი მონაწილეობა ISIS-ის სამიზნეებზე თავდასხმაში და განაცხადა, რომ მისი მიზანია „პრევენცია გაუწიოს ექსტრემისტულ დაჯგუფებებს ამ ტერიტორიების, როგორც სადესანტო წერტილების, გამოყენებაში სირიის მეზობლებისა და რეგიონისთვის საფრთხის შესაქმნელად, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ISIS-მა გადაჯგუფება და საკუთარი შესაძლებლობების აღდგენა მოახერხა სამხრეთ სირიაში“.
* : სირიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ „ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძოლებს და უზრუნველყოფის ურყევ ერთგულებას, რომ მას სირიის ტერიტორიაზე უსაფრთხო თავშესაფრები არ ჰქონდეს და გააგრძელებს დაჯგუფების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების გაძლიერებას ყველგან, სადაც ის საფრთხეს წარმოადგენს“.

ენდრიუ ტაბლერის თქმით, რომელიც სირიის რეგიონის დირექტორი იყო ტრამპის პირველი ადმინისტრაციის დროს, „დარტყმების რაოდენობა აჩვენებს, რომ ISIS-სირიაში უფრო ძლიერია, ვიდრე ეს აქამდე იყო აღიარებული.“

## სქოლიო 
კატეგორია:2025 წელი საერთაშორისო ურთიერთობებში
კატეგორია:სამხედრო კამპანიები
კატეგორია:ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ
1966 წელი პაკისტანში

**1966 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
*პრეზიდენტი: აიუბ ხანი
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: ა.რ. კორნელიუსი

## ღონისძიებები
### იანვარი
*10 იანვარი: აიუბ ხანი და ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ლალ ბაჰადურ შასტრი ხელს აწერენ ტაშკენტის დეკლარაციას, რომლითაც 1965 წლის ინდოეთ-პაკისტანის ომი დასრულდა.

### თებერვალი
*5 თებერვალი: აღმოსავლეთ პაკისტანის ავამი ლიგის გენერალური მდივანი, შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი, აცხადებს ექვსპუნქტიანი პროგრამას, რომელიც მოითხოვს ფედერალური მთავრობის შეზღუდვას თავდაცვისა და საგარეო საქმეთა სფეროებში
*11 თებერვალი: აიუბის კადეტთა კოლეჯი გაიხსნა რაჯშაჰიში, აღმოსავლეთ პაკისტანში.

### მარტი
*23 მარტი: შეიხ მუჯიბურ რაჰმანმა ოფიციალურად გამოაცხადა ექვსპუნქტიანი პროგრამა.

### მაისი
*4 მაისი: კარაჩის გემთსაშენი და საინჟინრო ქარხნის მიერ აგებული პირველი ოკეანის გემი, *SS Al-Abbas* წყალში ჩაეშვა.

### ნოემბერი
*18 ნოემბერი: ჩიტაგონგის უნივერსიტეტში სწავლა იწყება 7 მასწავლებლით და 200 სტუდენტით 4 ფაკულტეტზე: ბენგალური, ინგლისური, ისტორია და ეკონომიკა.

### დეკემბერი
*31 დეკემბერი: შვიდი წლის შემდეგ, არჩევნებში მონაწილეობის აკრძალვა 70 პოლიტიკოსს, მათ შორის შეიხ მუჯიბურ რაჰმანს გაუუქმდა.

## დაბადებულები
### იანვარი
*1 იანვარი: მუჰამედ ტაჯამალ ჰუსეინი, პოლიტიკოსი (გ. 2019)

### მარტი
*2 მარტი: შაჰედ ჩაუდჰური, ბანგლადეშის კინორეჟისორი (გ. 2019)

### მაისი
*25 მაისი: თინა ხანი, ბანგლადეშელი მსახიობი (გ. 1989)

### ივნისი
*3 ივნისი: ვასიმ აკრამი, კრიკეტის მოთამაშე
*22 ივნისი: ხადიმ ჰუსეინ რიზვი, ისლამის მქადაგებელი (გ. 2020)

### სექტემბერი
*14 სექტემბერი: ამერ სოჰაილი, კრიკეტის მოთამაშე

## გარდაცვლილები
### აპრილი
*15 აპრილი: ჰაბიბულა ბაჰარ ჩაუდჰური, პოლიტიკოსი (დ. 1906)

### ოქტომბერი
*13 ოქტომბერი: მუჰამედ იბრაჰიმი, მოსამართლე და აკადემიკოსი (დ. 1894)

### ნოემბერი
*12 ნოემბერი – შაქებ ჯალალი, ურდუ ენის პოეტი (დ. 1934)

### დეკემბერი
*დეკემბერი: ფაზლურ რაჰმანი, პოლიტიკოსი (დ. 1905)

## სქოლიო
კატეგორია:1966 წელი პაკისტანში
პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:1960-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
ნინო პიზანო

**ნინო პიზანო** (; დ. 1315, პიზა, ტოსკანა — გ. 1370, პიზა, ტოსკანა) — პროტორენესანსის პერიოდის იტალიელი მოქანდაკე, ბრინჯაოს ჩამომსხმელი, მჭედელი და ოქრომჭედელი, ლუკა-პიზის სკოლის წარმომადგენელი. ანდრეა პიზანოს ვაჟი.

## ბიოგრაფია
მხატვრის შესახებ ბიოგრაფიული მონაცემები უკიდურესად მწირია. ცნობილია, რომ იგი მოღვაწეობდა 1343-1368 წლებში. ნინო მამასთან ერთად მუშაობდა ვენეციის სან-ძანიპოლოსა და პიზის სანტა-კატერინას ეკლესიების ქანდაკებების შექმნაზე, ასევე შეასრულა რამდენიმე რელიეფური პანელი ფლორენციის სანტა-მარია-დელ-ფიორეს საკათედრო ტაძრის სამრეკლოსთვის (კამპანილა). 1349 წელს ნინო მამის მემკვიდრე გახდა ორვიეტოს ტაძარზე მიმდინარე სამუშაოებში. მამის შემოქმედებისგან განსხვავებით, ნინო უარყოფდა ანტიკური მოტივების ნოვაციებს და ნაწილობრივ დაუბრუნდა გოთიკურ ტრადიციებს.

მის მიერ დამოუკიდებლად შესრულებულ ნამუშევართაგან ცნობილია: „მადონა ყრმით“ ფლორენციის სანტა-მარია-ნოველას ეკლესიაში, „წმინდა ეპისკოპოსი“ ორისტანოს ტაძარში და ეპისკოპოს შერლატის ძეგლი, რომელიც ამჟამად პიზის ტაძრის მუზეუმში ინახება. სხვა ნამუშევრებს შორის, რომლებსაც პირობითად მიაწერენ ოსტატს, არის: „მადონა ვარდით“ სანტა-მარია-დელა-სპინას ეკლესიაში, „მადონა ყრმით“ ტრაპანის სანტა-მარია-ანუნციატას ბაზილიკაში და „რძის მადონა“ (Madonna del Latte) პიზის სან-მატეოს ეროვნულ მუზეუმი. „ხარება“, რომელიც ოდესღაც სანტა-კატერინას ეკლესიაში იმყოფებოდა, ამჟამად დაცულია ხელოვნების ეროვნული გალერეაში (ვაშინგტონი).

## გალერეა

Ange_et_Vierge_de_l'Annonciation_–_Nino_Pisano_–_Musée_de_Cluny,_Cl_12560_;_Musée_du_Louvre,_RF_1382_–_Q27848500.jpg|„ხარება“. 1350-1375 წწ. მარმარილო. ლუვრი (კლუნის მუზეუმი), პარიზი
Andrea,_nino_pisano_e_aiuti,_monumento_funebre_dell'arcivescovo_simone_saltarelli,_1342,_01.jpg|ანდრეა და ნინო პიზანოები. არქიეპისკოპოს სიმონე სალტარელის აკლდამა სანტა-კატერინას ეკლესიაში. 1342 წ. მარმარილო. პიზა.
Nino_pisano,_cristo_in_pietà,_pioppo,_01.jpg|„მგლოვიარე ქრისტე“. ხე. პალაცო ბლუ, პიზა.
Andrea_Pisano,_Madonna_del_latte.jpg|ანდრეა და ნინო პიზანოები. მადონა დელ ლატე (რძის მადონა). 1346-1348 წწ. მარმარილო, მოხატულობა. სანტა-მარია-დელა-სპინას ორატორიუმის ქანდაკება. სან-მატეოს მუზეუმი, პიზა.
Madonna_in_Santa_Maria_Novella_1.jpg|„მადონა ყრმით“. სანტა-მარია-ნოველას ეკლესია, ფლორენცია.
Our_Lady_of_Trapani_BW_2012-10-10_12-01-23.jpg|„მადონა ყრმით“. სანტა-მარია-ანუნციატას ბაზილიკა, ტრაპანი, სიცილია.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:XIV საუკუნის იტალიელი მხატვრები
ჯუზეპე ნატოლი

მინი|250პქ|ჯუზეპე ნატოლი
**ჯუზეპე ნატოლი გონგორა დი სკალიტი** (დ. 9 ივნისი, 1815 – გ. 25 სექტემბერი, 1867) — იტალიელი იურისტი და პოლიტიკოსი სიცილიიდან, მესინიდან. იგი იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი კამილო კავურის დროს, იტალიის სამეფოს გაერთიანების შემდეგ, 1861 წელს.

## ცხოვრება 
ნატოლი დაიბადა სიცილიაში, მესინაში, 1815 წლის 9 ივნისს, ჯაკომო ნატოლისა და ემანუელა ჩანჩოლოს ოჯახში. მესინას კაროლინას აკადემიაში ორატორობასა და ფილოსოფიას დაეუფლა, შემდეგ კი პალერმოს უნივერსიტეტში სამართალი შეისწავლა. უნივერსიტეტი 22 წლის ასაკში დაამთავრა. 1843 წლიდან მესინის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. მას მოსამართლის თანამდებობა შესთავაზეს, მაგრამ უარი თქვა, რადგან არ სურდა ბურბონების მეფის მსახურება. ნატოლიმ მონაწილეობა მიიღო 1848 წლის სიცილიის რევოლუციაში და შედეგად სიცილიიდან ტურინში გაიქცა, სადაც თერთმეტი წელი გაატარა ემიგრაციაში. 1860 წელს ის მონაწილეობდა გარიბალდის სიცილიის წინააღმდეგ ლაშქრობის ორგანიზებაში და გემების მეორე ტალღას მიჰყვა კუნძულზე. გარიბალდის დიქტატურის დროს ის ხანმოკლედ იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი. 

1861 წელს იტალიის გაერთიანების შემდეგ, კავურიმ იგი სოფლის მეურნეობის მინისტრად მოიწვიაიტალიის ახალი სამეფოს პირველ, ხანმოკლე მთავრობაში. ნატოლი იტალიის სენატორად დაინიშნა და ბრეშას *პრეფეტად* („გუბერნატორად“) მუშაობდა, თუმცა თანამდებობიდან გაათავისუფლეს მას შემდეგ, რაც ჯარებმა 1862 წლის 16 მაისს ბრბოს ცეცხლი გაუხსნეს. შემდეგ ის დაახლოებით ორი კვირის განმავლობაში სიენას *პრეფეტოს თანამდებობას* იკავებდა. 

1864 წელს ალფონსო ლა მარმორამ ნატოლი თავის მთავრობაში განათლების მინისტრად დანიშნა. 1865 წელს, ჯოვანი ლანცას გადადგომის შემდეგ, ის ორი თვის განმავლობაში შინაგან საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელიც იყო.
მინი|ნატოლის ძეგლი ლეტერიო განგერის მიერ, მესინის გრან კამპოსანტოში
ნატოლი 1867 წლის 25 სექტემბერს მესინაში ქოლერის ეპიდემიის დროს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს Arciconfraternita degli Azzurri-ს სამლოცველოში. 1880 წლის 6 ივლისს მისი ნეშტი ამოთხარეს და მესინის  გრან კამპოსანტოში გადაასვენეს, სადაც მისთვის დიდი ძეგლი აღმართეს.

ნატოლი იყო წმინდა მავრიკისა და ლაზარეს ორდენის დიდი ოფიცერი და სან-მარინოს ორდენის ოფიცერი.

## სქოლიო 

კატეგორია:გარდაცვლილი 1867
კატეგორია:დაბადებული 1815
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
კატეგორია:სიცილიელები
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
გაეტანო მარტინო

**გაეტანო მარტინო** (დ. 25 ნოემბერი, 1900 — გ. 21 ივლისი, 1967) — იტალიელი პოლიტიკოსი, ექიმი და უნივერსიტეტის ლექტორი.

## ადრეული ცხოვრება და მედიცინა 
გაეტანო მარტინო დაიბადა 1900 წელს სიცილიის ქალაქ მესინაში, ქალაქის მერის, ანტონინო მარტინოს ოჯახში. 1923 წელს დაამთავრა რომის საპიენცის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. ექიმად მუშაობდა პარიზის სენტ-ანტუანის საავადმყოფოში. 1934 წელს ის მესინას უნივერსიტეტის ლექტორი გახდა, ხოლო მოგვიანებით, 1943 წლიდან 1954 წლამდე, უნივერსიტეტის დეკანიც იყო. 1966 წლიდან 1967 წლამდე მარტინო ასევე რომის საპიენცის უნივერსიტეტის დეკანიც იყო.

## პოლიტიკური კარიერა 
### საგარეო საქმეთა მინისტრი 
[მარცხნივ|მინი|გაეტანო მარტინო (შუაში), ჰალვარდ ლანგესთან (მარჯვნივ) და [ლესტერ პირსონი|ლესტერ ბ. პირსონთან (მარცხნივ), 1956 წელს]]
მარტინო ცნობილი ლიბერალი პოლიტიკოსი იყო. 1948 წელს აირჩიეს დეპუტატთა პალატაში, ხოლო 1954 წელს ქრისტიან-დემოკრატ მარიო შელბას მმართველობის დროს ხანმოკლე პერიოდით გახდა განათლების მინისტრი. 1954 წლის ბოლოს, მარტინო გახდა საგარეო საქმეთა მინისტრი ატილიო პიჩონის შეცვლის შემდეგ, რომელიც მონტესის საქმეში იყო ჩართული.

საგარეო საქმეთა მინისტრის რანგში, მარტინომ ხელი შეუწყო ევროპული ინტეგრაციისა და ინტერნაციონალიზმის გაუმჯობესებას, პირველად 1955 წელს მესინაში გამართულ კონფერენციაზე. 1956 წელს მან იტალიის გაეროში მიღებას შეუწყო ხელი. იმავე წელს მარტინო, ნორვეგიელ ჰალვარდ ლანგესთან და კანადელ ლესტერ პირსონთან ერთად, ნატოს „ბრძენი“ გახდა და სამოქალაქო სფეროებში მის ჩართულობას უჭერდა მხარს. მარტინო ასევე დაესწრო რომის ხელშეკრულების ხელმოწერას 1957 წელს, რომლითაც დაარსდა ევროპის ეკონომიკური საზოგადოება.

### არმუარის საქმე 
მარჯვნივ|მინი|209x209პქ|გაეტანო მარტინო 1954 წელს.
1956 წელს გაზეთ *„La Repubblica“-*-ში გამოქვეყნდა სტატია, სადაც მარტინომ განაცხადა, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიაში გერმანიის მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების გამოძიება უარყოფითად აისახებოდა გერმანიის ევროპაში ინტეგრაციაზე. 1994 წელს, სამხედრო ბაზაზე იტალიაში ნაცისტების მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების შესახებ საიდუმლო დოკუმენტებით სავსე კარადის აღმოჩენის შემდეგ, მეტსახელად „სირცხვილის კარადა“ („ *Armadio della Vergogna* “), გაირკვა, რომ მარტინომ ცივი ომის დროს გერმანიის იზოლაციის თავიდან ასაცილებლად გამოძიება დაბლოკა.

## გვიანდელი ცხოვრება 
ევროპული ინტეგრაციის საქმეში შეტანილი წვლილისთვის მარტინო 1962 წელს ევროპარლამენტის პრეზიდენტად აირჩიეს. ის ასევე იტალიის პალატის დეპუტატის თანამდებობას იკავებდა 1967 წლის ივლისში გარდაცვალებამდე.

## არჩევნების ისტორია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპარლამენტის პრეზიდენტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივლისი
ალთაის საფეხური

**ალთაის საფეხური** () — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-20, LAC-96). სახელი ეწოდა ალთაის მთების მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

ალთაის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 545.19 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის საფეხურები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-20
ვილჰელმ ბეერი

**ვილჰელმ ვოლფ ბეერი** (; დ. 4 იანვარი, 1797, ბერლინი — გ. 27 მარტი, 1850, იქვე) — გერმანელი ბანკირი და მოყვარული ასტრონომი. კომპოზიტორ ჯაკომო მეიერბერისა და პოეტ მიხაელ ბეერის ძმა.

## ბიოგრაფია
1824 წელს ბერი შეხვდა იოჰან მადლერს. 1828-1837 წლებში მათ შექმნეს იმ დროისთვის გამორჩეული ხარისხის მთვარის რუკების სერია, ხოლო 1830 წელს — პლანეტა მარსის პირველი გლობუსი. 1840 წელს მათ შეადგინეს მარსის რუკა და მისი ბრუნვის პერიოდი განსაზღვრეს 24 საათი, 37 წუთი და 22.7 წამი, რაც 0.1 წამის სხვაობაა ამჟამინდელ მნიშვნელობასთან.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად:
*მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბეერი;
*მარსის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბეერი;
*მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს (1896) ბეერი.

## შრომები
* Beer W., Mädler J.H.: *Der Mond nach seinen kosmischen und individuellen Verhältnissen oder allgemeine vergleichende Selenographie.* Simon Schropp & Comp., Berlin 1837 (online)
* Beer W., Mädler J.H.: *Physische Beobachtungen des Mars bei seiner Opposition im September 1830.* Berlin 1830 (online, Volltext in Vorbereitung)
* Beer W., Mädler J.H.: *Beiträge zur physischen Kenntniss der himmlischen Körper im Sonnensysteme.* B. F. Voigt, Weimar 1841 (online)
* Wilhelm Beer: *Bemerkungen über Zettel-Banken und Papiergeld*, Berlin 1845
* Wilhelm Beer: *Die Gefahren der Differential-Zölle und der Revision des Zolltarifs*, Berlin 1848

## რესურსები ინტერნეტში
* https://web.archive.org/web/20040208043324/http://humbabe.arc.nasa.gov/mgcm/fun/mars_chro.html
* http://www.uapress.arizona.edu/onlinebks/mars/chap04.htm 
* https://web.archive.org/web/20070822203214/http://www.exploringmars.com/history/1800.html

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
მესინის პორტი

მინი|მესინის პორტი
**მესინის პორტი** () — პორტი, რომელიც ემსახურება მესინას, სიცილიაში, იტალიაში. XXI საუკუნეში პორტმა მნიშვნელოვანი ზრდა განიცადა ნავსადგურის ტვირთ და მგზავრთბრუნვაში და ამჟამად ის ხმელთაშუა ზღვაში ერთ-ერთი უდიდესი და უმნიშვნელოვანესია საკრუიზო გემებისთვის, 2006 წელს 260,000 მგზავრს, ხოლო 2009 წელს 405,000 მგზავრს მოემსახურა.

პორტი მესინის სრუტის დასავლეთ სანაპიროზე იხსნება და ბუნებრივი ნავსადგურის დიდი შესასვლელისგან შედგება, რომელიც დაახლოებით 820 000 კმ² ფართობს მოიცავს. თუმცა, პორტის ტერიტორიები მხოლოდ დაახლოებით 50 ჰექტარს იკავებს. ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ნავსადგურის შესასვლელი დაახლოებით 400 მეტრის სიგანისაა, ხოლო წყლის საშუალო სიღრმე (ნავსადგურიდან დაახლოებით 100 მეტრის დაშორებით) 40 მეტრია. ეს პორტში დიდი გემების შესვლისა და მათი მომსახურების საშუალებას იძლევა. დოკები აღჭურვილია როგორც სტაციონარული, ასევე მობილური ამწეებით და ერთმანეთთან რკინიგზით დაკავშირებულია მესინა ცენტრალესა და მესინა მარიტიმას რკინიგზის სადგურების მეშვეობით. იტალიურ პრაქტიკასა და ეროვნულ ადმინისტრაციულ სამართალში კანონის „ფართო ინტერპრეტაცია“ მიჩნეულ იქნა საკითხად, რომლის შესახებაც არაიტალიურ კომპანიებს არ შეეძლოთ სცოდნოდათ და, შესაბამისად, საფასურის გადახდის გაუმჟღავნებელი მოთხოვნა დისკრიმინაციულად და გაუმჭვირვალედ იქნა მიჩნეული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:პორტები და ნავსადგურები
მორის მიჩტომი

**მორის მიჩტომი** (დ. 12 სექტემბერი, 1869 —გ. 21 ივლისი, 1938) — 
წარმოშობით რუსი ბიზნესმენი და გამომგონებელი, რომელმაც თავის ასევე რუს იმიგრანტ ცოლთან ერთად დაარსა ,,Ideal Toy Company". მიჩტონმა მოიფიქრა სათამაშო დათუნიას იდეა 1902 წ.-ს ( იმავე დროს გერმანიაში, რიჩარდ სტეიფს მოაფიქრდა ფუმფულა სათამაშო დათვი მოძრავი კიდურებით). მიჩტომის სიკვდილის შემდეგ ,,Ideal Toy Company" გახდა ყველაზე დიდი თოჯინების მწარმოებელი კომპანია ა.შ.შ-ში.
## რესურსები ინტერნეტში
https://en.wikipedia.org/wiki/Morris_Michtom
## სქოლიო
ჯუზეპე აონცო

მინი|ჯუზეპე აონცო (1887–1954)
**ჯუზეპე აონცო** (დ. 1887 – გ. 1954) — იტალიელი მეზღვაური, რომელიც ცნობილი იყო პრემუდას ბრძოლაში მონაწილეობით.

## ცხოვრება და კარიერა 
ჯუზეპე აონცო დაიბადა სავონაში. მოზარდობის ასაკში მეზღვაური გახდა და 1907 წელს იტალიის საზღვაო ფლოტში გაიწვიეს, ორი კი წლის შემდეგ სამსახურიდან გაათავისუფლეს და კარიერა სამოქალაქო საზღვაო კაპიტნად დაიწყო. 1915 წელს, იტალიის პირველ მსოფლიო ომში ჩართვისთანავე, იგი კვლავ საზღვაო ოფიცრად გამოიძახეს და მალევე პრაპორშჩიკის წოდება მიენიჭა.

### პრემუდა 
1918 წლის 9-10 ივნისის ღამეს, ის იყო MAS-ის (ტორპედოს ნავი) კაპიტანი და ლუიჯი რიცოსთან ერთად პატრულირებდა ადრიატიკის ზღვაში, დღევანდელი ხორვატიის სანაპიროსთან, როდესაც აღმოაჩინეს ავსტრია-უნგრეთის დიდი ფლოტი. ლუიჯი რიცოს MAS-მა გაისროლა ტორპედო, რომელმაც ჩაძირა SMS Szent István, აონცომ თავისი ტორპედო ესროლა SMS Tegetthoff-ს, რომელსაც მოარტყა, თუმცა ტორპედოები არ აფეთქებულა. ამისთვის აონცომ მიიღო სამხედრო მამაცობის ოქროს მედალი და დაწინაურდა გემის ლეიტენანტად.

### გვიანდელი ცხოვრება 
1919 წელს აონცომ ფლოტი დატოვა და სხვადასხვა სავაჭრო გემის კაპიტნად მუშაობდა. 1940 წელს იგი ფლოტის ოფიცრად გაიწვიეს და სამხედრო ტრანსპორტისთვის გამოყენებული სხვადასხვა სავაჭრო გემის კაპიტნად მსახურობდა. 1945 წელს ის სავაჭრო გემების კაპიტნის თანამდებობას დაუბრუნდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:იტალიელები
1967 წელი პაკისტანში

250px|მინი
**1967 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი  
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: ალვინ რობერტ კორნელიუსი

## მოვლენები
250px|მინი
### მარტი
*17 მარტი – პირველად, შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დაბადების დღე საჯაროდ აღინიშნა მისი პარტიის, ავამი ლიგის მიერ აღმოსავლეთ პაკისტანში.

### აპრილი
*26 აპრილი – პირველად, კაბინეტის სხდომა ჩატარდა ახალ დედაქალაქში, ისლამაბადში.

### მაისი
*1 მაისი – ხუთმა ოპოზიციურმა პარტიამ: ეროვნულმა დემოკრატიულმა ფრონტმა, საბჭოს მუსლიმურმა ლიგამ, ჯამაათ-ე-ისლამიმ, პაკისტანის ავამი ლიგამ და ნიზამ-ე-ისლამ პარტიამ შექმნეს ალიანსი სახელწოდებით პაკისტანის დემოკრატიული მოძრაობა.

### ივნისი
*23 ივნისი – მთავრობამ აკრძალა ტაგორის სიმღერების ტრანსლირება რადიო პაკისტანზე, რამაც გააბრაზა ქვეყნის ბენგალური მოსახლეობა, რომელიც ამ სიმღერებს თავისი კულტურული იდენტობის ნაწილად მიიჩნევს.

250px|მინი
### აგვისტო
*24 აგვისტო – გაიხსნა ქვეყნის პირველი ფოლადის ქარხანა, რომელიც შექმნილია წელიწადში 150,000 ტონა ფოლადის წარმოებისთვის, ჩიტაგონგში, აღმოსავლეთ პაკისტანში.

### ნოემბერი
*6 ნოემბერი
**პაკისტანი აირჩიეს გაეროს უშიშროების საბჭოში ორწლიანი ვადით.
**Cable Industries of Pakistan ხულნაში დაარსდა სატელეკომუნიკაციო პლასტმასის იზოლირებული კაბელების წარმოებისთვის.
*23 ნოემბერი – მანგლას კაშხალი, რომელიც აშენდა სარწყავად და ელექტროენერგიის გენერაციისთვის, გაიხსნა.
*30 ნოემბერი – ლაჰორში დაარსდა პაკისტანის სახალხო პარტია და ზულფიქარ ალი ბჰუტო აირჩიეს მის თავმჯდომარედ.

250px|მინი

### დეკემბერი
*1 დეკემბერი – დაკაში გაიხსნა მოდჰუმიტას კინოთეატრი, სადაც ნაჩვენები იყო 1963 წლის ჰოლივუდის ეპოსი „კლეოპატრა“.
*დეკემბერი – ეროვნული ავამი პარტია დაიშალა ორ ჯგუფად: პრო-ჩინური ეროვნული ავამი პარტია (ბჰაშანი) და პრო-მოსკოვური ეროვნული ავამი პარტია (ვალი).

## დაბადებულები
### იანვარი
იანვარი
*12 იანვარი – ალი მოჰამად მაჰარი, პოლიტიკოსი (გ. 2019)

### აპრილი
*1 აპრილი – ლალაკ ჯანი, ჯარისკაცი, რომელმაც მიიღო პაკისტანის უმაღლესი სამხედრო ჯილდო ნიშან-ე-ჰაიდერი (გ. 1999)

### სექტემბერი
*6 სექტემბერი – ნასირ ვასტი, კრიკეტელი (გ. 2006)

### ოქტომბერი
*3 ოქტომბერი – ნაჯიბულლა ხან ნიაზი, პოლიტიკოსი (გ. 2014)
*4 ოქტომბერი – აამერ ჰანიფი, კრიკეტელი
*15 ოქტომბერი – ვაქარ აჰმად ხანი, პოლიტიკოსი (გ. 2022)

==დეკემბერი===
12 დეკემბერი – ქაზი აშფაქი, ფეხბურთელი (გ. 2001)

## გარდაცვლილები
### იანვარი
*20 იანვარი – მადარ ბუქსი, პოლიტიკოსი (დ. 1907)

### აპრილი
*6 აპრილი – რამეშ შილი, ბენგალელი ბარდი (დ. 1877)

### მაისი
*29 მაისი – გოლამ მოულა, ექიმი და პოლიტიკოსი (დ. 1920)

### ივნისი
*23 ივნისი – როშან იაზდანი, ფოლკლორისტი (დ. 1917)

### ივლისი
*9 ივლისი – ფატიმა ჯინაჰი, პოლიტიკოსი (დ. 1893)

### სექტემბერი
*2 სექტემბერი – აიეთ ალი ხანი, მუსიკოსი (დ. 1884)

### ნოემბერი
*14 ნოემბერი – სეიედ ზიაულ აჰსანი, პოლიტიკოსი (დ. 1917)
*21 ნოემბერი – აბდულ ვასეკე, პოლიტიკოსი (დ. 1909)

## სქოლიო
კატეგორია:1967 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1967 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1967 წელი აზიაში
კატეგორია:1960-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1968 წელი პაკისტანში

**1968 წლის მოვლენები პაკისტანში.**
## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი  
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარები:
**23 თებერვლამდე: ა.რ. კორნელიუსი
**1 მარტიდაბ 3 ივნისამდე: ს.ა. რაჰმანი
**4 ივნისიდან 17 ნოემბრამდე: ფაზალ აკბარი
**17 ნოემბრიდან: ჰამუდურ რაჰმანი

## პატივი და ჯილდოები
*პაკისტანის ჰოკეის გუნდმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი ტარიქ აზიზი, მოიპოვა ოქროს მედალი ოლიმპიურ თამაშებზე მამაკაცთა საველე ჰოკეიში

## დაბადებულები
*1 სექტემბერი – შაჰბაზ აჰმადი, საველე ჰოკეის მოთამაშე

## მოვლენები
*27 აპრილი – აიუბ ხანმა გახსნა კამალაპურის სარკინიგზო სადგური დაკაში, აღმოსავლეთ პაკისტანი (დღეს ბანგლადეში).
*7 ნოემბერი – პაკისტანში 1968 წლის მოძრაობის დაწყება

## სქოლიო
კატეგორია:1968 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1968 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1968 წელი აზიაში
კატეგორია:1960-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1969 წელი პაკისტანში

**1969 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — მუჰამედ აიუბ-ხანი  (25 მარტამდე), იაჰია ხანი (25 მარტიდან)
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

## მოვლენები
*1969 წელი – გენერალი აიუბ ხანი გადადგა და გენერალმა იაჰია ხანმა აიღო ხელისუფლება. 

## დაბადებულები
*6 მარტი – ტაჰირ ზამანი, საველე ჰოკეის მოთამაშე და მწვრთნელი. 

## გარდაცვლილები
*31 ოქტომბერი – შამსუდინ აჰმედი, პოლიტიკოსი (დ. 1889)

## სქოლიო
კატეგორია:1969 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1969 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1969 წელი აზიაში
კატეგორია:1960-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
ბაღის რკინიგზა

**ბაღის რკინიგზა** — რკინიგზის მაკეტის ნაირფეროვნება, უპირატესად განლაგებული შენობების გარეთ, მაგალითად, დამხმარე მეურნეობაზე. რკინიგზის გარშემო ცოცხალი მცენარეები და დეკორატიული ტბორებია გამოყენებული.

## ისტორია 
thumb|right|ბაღის რკინიგზა საფრანგეთში
ბაღის რკინიგზების წარმოშობა განუყოფლად არის დაკავშირებული რკინიგზებისა და ლოკომოტივების აგების დარგის განვითარებასთან. უკვე XIX საუკუნის შუა პერიოდიდან ორთქლმავლების კონსტრუქტორები და რკინიგზის მშენებლები ქმნიდნენ ლოკომოტივებისა და ლიანდაგის ელემენტების შემცირებულ კოპიებს ტექნოლოგიებისა და სხვადასხვა კონსტრუქციების დასამუშავებლად. ამას გარდა, ასეთი მოდელები კეთდებოდა მდიდარი დამკვეთებისათვის. სენ-კლუს პარკის ერთ-ერთ გრავიურაზე გამოსახულია ორთქლმავლის მოდელი 1:5 მასშტაბში, რომელიც შეძენილია ნაპოლეონ III-ის მიერ.

დიდი ხნის განმავლობაში შენარჩუნდა დიდი მრავალფეროვნება გამოყენებულ მასშტაბებში და ლიანდაგის სიგანის ზომებში. ეს არ იძლეოდა მოდელებისა და სალიანდაგო მასალების ერთდროული გამოყენების საშუალებას სხვადასხვა მწარმოებლებისგან. 1891 წელს ფირმა Märklin-მა დაიწყო სათამაშო რკინიგზების გამოშვება და საფუძველი ჩაუყარა სტანდარტიზაციის საწყისებს, შეიმუშავა რა I.

## კონსტრუქცია 
ბაღის რკინიგზა, როგორც წესი, მზადდება მსხვილ სამოდელო ტიპოზომებში (უპირატესად 0, I და G), რაც განპირობებულია მათი ექსპლოატაციით ღია ცის ქვეშ არსებულ ბაღებში, რომელიც აწესებს მოთხოვნებს გარემო პირობებთან დაკავშირებულ მოდელების მდგრადობაზე (მტვერი, მცენარეული ნაგავი, მწერები).

ბაღის რკინიგზების ელემენტების მასალები უნდა იყოს მდგრადი გარემო პირობების ზემოქმედებაზე (ნესტი, ტემპერატურის ცვლილება, პირდაპირი მზის შუქი). მაგალითად, თუ შენობებში გამოყენებული მაკეტებისთვის განკუთვნილი თანამედროვე მოდელური რელსები მზადდება ნიკელის ვერცხლისგან, მაშინ ბაღის რკინიგზების რელსებისთვის იყენებენ კოროზიასთან უფრო გამძლე მასალებს: თითბერს, ალუმინს ან უჟანგავ ფოლადს.

ასევე ბაღის რკინიგზების მშენებლობის დროს ითვალისწინებენ მოდელირებისათვის არადამახასიათებელ ფაქტორებს, როგორიცაა გრუნტის ამოწევა და გრუნტის ჯდენა, რის შედეგადაც ირღვევა ლიანდაგის პროფილი.

ბაღის რკინიგზების ლიანდაგები შეიძლება იყოს დასაშლელი, რათა წელიწადის ცივ პერიოდში შესაძლებელი იყოს მისი დაშლა, როდესაც ჭარბობს ნესტიანი ან თოვლიანი ამინდი. სალიანდაგე სქემის აკრეფის სიადვილიდან გამომდინარე მინიმუმამდეა დასული ლიანდაგის იზოლირებული მონაკვეთებისა და შემაერთებელი მავთულების რაოდენობა, რამაც შესაძლებელია მოდელების მიერ მოითხოვოს ციფრული მმართველობის გამოყენება, მათ შორის რადიოთი.

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო მოდელიზმი
კატეგორია:ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზები
ხოსე ანტონიო კასტი

**ხოსე ანტონიო კასტი-რისტი** (; დ. 18 იანვარი, 1966, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი პოლიტიკოსი, იურისტი და 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად ქვეყნის არჩეული პრეზიდენტი. 2002-2018 წლებში იყო პარლამენტის წევრი, დედაქალაქ სანტიაგოს საარჩევნო ოლქიდან. კასტი, 2016 წლამდე იყო დამოუკიდებელი დემოკრატიული კავშირის წევრი, შემდეგ დამოუკიდებელი კანდიდატი გახდა და მოგვიანებით, 2019 წელს, დააარსა რესპუბლიკური პარტია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ჩილელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ჩილელი იურისტები
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ჩილელი პოლიტიკოსები
საბავშვო რკინიგზა (ატრაქციონი)

[thumb|right|[ალმათის საბავშვო რკინიგზა ქ. ალმათი]]
**საბავშვო რკინიგზა (ატრაქციონი)** — გასართობი მოწყობილობა, რომელიც წარმოადგენს ლითონის რელსებიან ლიანდაგის სისტემასა და მოძრაობას ჩაკეტილი ტრაექტორიით, განკუთვნილს მგზავრების მატარებლით ან გადაადგილების სხვა საშუალებით გადაყვანისათვის.

## მცირე ატრაქციონები 
[thumb|right|„რკინიგზა“ ყველაზე პატარებისათვის, [რამენსკოე]]
ატრაქციონი წარმოადგენს ჩაკეტილ მიკრო ლიანდაგის სიგანის (იშვიათად — ვიწროლიანდაგიანი) ტრასას სიგრძით რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ასეულ მეტრამდე. როგორც წესი მას აქვს ოვალის ან წრის ფორმა, მაგრამ ასევე გვხვდება უფრო რთული ფორმები, რამდენიმე მოსახვევით, არსებობენ ლიანდაგის ვარიანტები მცირე აღმართებით და დაღმართებით. რაიმე ტიპის სალიანდაგო განვითარება თითქმის ყოველთვის არ არსებობდა. დეპო წარმოადგენს ფარდულს გვერდითი კედლებით, როგორც წესი ლითონის, დამონტაჟებული ატრაქციონის ტრასაზე ზემოდან, დღეისათვის ასეთი დეპოს არსებობა საჭიროებას არ წარმოადგენს. იყენებენ მხოლოდ ელექტრულ წევას.

მატარებელი შედგება ელმავალისაგან, რომელიც ორთქლმავლის სტილზეა გადაკეთებული და რამდენიმე ვაგონისაგან (როგორც წესი ორი—სამი). დიდი სიგრძის შემადგენლობისთვის გამოიყენება მოტორვაგონული წევა. არსებობს გაფორმების სხვა ვარიანტებიც, მაგალითად მცირე ტრამვაები, პატარა მანქანები, სტილიზებული ცხოველები. ვაგონების სალონების განლაგება შეესაბამება მიკრო ლიანდაგის სიგანის რკინიგზის სამგზავრო ვაგონების განლაგებას.

ელექტროფიცირებულ ლიანდაგებზე ელექტროკვება მიეწოდება საკონტაქტო მავთულიდან ან საკონტაქტო რელსიდან, რომელიც განლაგებულია საყრდენ რელსებს შორის. დენის მიწოდება ხორციელდება ელმავლის ან მოტორვაგონების იატაკის ქვეშ მდებარე ტროლეებიდან. პირველადი ქსელის ძაბვა — ჩვეულებრივი პარკების ატრაქციონების კვებისთვის, სამი ფაზა 380 ვოლტი, მოსული ტრანსფორმატორზე. ძაბვა, გაცემული ტრანსფორმატორის მიერ საკონტაქტო ქსელში — ცვლადი 36 ვოლტი.

ძრავის სიმძლავრე — 0,75-დან 2 კვტ-მდე, დამოკიდებულია ლიანდაგის სირთულეზე და სიგრძეზე, ასევე ვაგონების რაოდენობაზე. საერთო სიმძლავრე შეიძლება აღწევდეს 10 კვტ-ს. უფრო ხშირად მართვა ხორციელდება არა ლოკომოტივის კაბინიდან, არამედ პოსტიდან, რომელიც მდებარეობს ერთადერთ სადგურში (უფრო სწორედ, პლატფორმაზე). როგორც წესი მართვის პოსტი მდებარეობს ჯიხურში, რომელიც ასევე ხშირად გამოიყენება, როგორც ატრაქციონზე ბილეთების გასაყიდი სალარო.

ატრაქციონის ტრასის გასწვრივ, როგორც წესი აყენებენ ბუტაფორულ შუქნიშნებს, სემაფორებს და სხვა სარკინიგზო ატრიბუტიკას.

მატარებლის სიარულის ხანგრძლივობა შეადგენს, როგორც წესი დაახლოებით სამ წუთს.

ატრაქციონი გაანგარიშებულია ორი-ხუთი წლის ასაკის ბავშვებზე.

ასევე არსებობენ პედლებიანი ატრაქციონები. ასეთ ატრაქციონებზე გამოიყენება ერთმანეთის მიმართ არაგადაჯაჭვული ველოდრეზინები, რომლებსაც მიცემული აქვთ ბავშვებისათვის მიმზიდველი იერი, როგორც წესი — ორთქლმავლის.

## დიდი ატრაქციონები 
ასევე გვხვდება საკმაოდ დიდი ატრაქციონის რკინიგზები, თავისი ზომებით ნამდვილი საბავშვო რკინიგზების მსგავსი. მაგალითად, ქალაქ ბახმაჩში არსებობს 1,8 კმ სიგრძის მქონე ატრაქციონის რკინიგზა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბავშვო რკინიგზები
* პარკის რკინიგზა
* ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა

## რესურსები ინტერნეტში
* Washington Park and Zoo Railway
* Washington Park and Zoo page at trainweb.com
* Алма-Ата

## სქოლიო
კატეგორია:ატრაქციონები
კატეგორია:ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზები
*
ნათელა ტუღუში

**ნათელა ტუღუში** (დ. 31 მარტი, 1931, გორი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 17 მაისი, 1995) — ქართველი საოპერო მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო). საქართველოს სახალხო არტისტი (1969).

## ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1955 წლიდან იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. მის მიერ შესრულებული პარტიებია: მარო, მარიხი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“, „აბესალომ და ეთერი“), ქეთო (ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), მარგალიტა (ო. თაქთაქიშვილის „პირველი სიყვარული“), ლიუდმილა (გლინკას „რუსლან და ლიუდმილა“), ლუჩია, ნორინა (დონიცეტის „ლუჩია დი ლამერური“, „დონ პასკუალე“), ჯილდა, ვიოლეტა (ვერდის „რიგოლეტო“, „ტრავიატა“), როზინა (როსინის „სევილიელი დალაქი“). მას მრავალჯერ უმღერია მოსკოვის დიდი თეატრის სცენზე. გამოდიოდა სოლო კონცერტებით, გასტროლებს მართავდა საზღვარგარეთ. 1975 წლიდან თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ინდური სიგანე

[thumb|300px|[ელმავალი WAG-5 1676 მმ-ან სიგანის ლიანდაგზე]]
**ინდური სიგანე** — რკინიგზის ლიანდაგის სიგანე, ტოლი 1676 მმ-სა (5½ ფუტი). ეს არის ყველაზე უფრო განიერი სიგანე მსოფლიოში გამოყენებულ საერთო სარგებლობის მაგისტრალურ რკინიგზებზე.

1676 მმ-ანი სიგანის ლიანდაგი გამოიყენება ინდოეთის, პაკისტანის, შრი-ლანკის, ბანგლადეშის, არგენტინის და ჩილეს ტერიტორიებზე, თუმცა პირველი ასეთი ლიანდაგის სიგანე გამოყენებული იქნა შოტლანდიაში ორი მცირე სიგრძის Dundee and Arbroath Railway-ის (27 კმ) და Arbroath and Forfar Railway-ის რკინიგზებზე. ნეპალში არსებობს რკინიგზის მოკლე სიგრძის სატვირთო მონაკვეთი რაკსაული-სირსია, ასევე მიმდინარეობს (ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზიდან) ჯანაკპური-ჯაინაგარის რკინიგზის რეკონსტრუქცია, რომელიც ქვეყანას შეაერთებს ინდოეთის რკინიგზასთან. დღეისათვის (XX საუკუნის 90-ანი წლების ბოლო — XXI საუკუნის დასაწყისი) ხდება 1676 მმ-ანი სტანდარტის ქსელის მნიშვნელოვანი გაფართოვება ინდოეთის სუბკონტინენტის ქვეყნებში ბევრი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზის ლიანდაგების რეკონსტრუქციისა და 1676 მმ სიგანის ლიანდაგზე „გადაკერვის“ ხარჯზე უნიფიკაციის ჩარჩოებში. გეგმებშია — რკინიგზის მშენებლობა ინდოეთიდან ბჰუტანში.

1870-ან წლებამდე ინდური სიგანე გამოიყენებოდა აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთის და სამხრეთის ზოგიერთ მონაკვეთებზე (მენის, ნიუ-ჰემფშირის, ვერმონტის, ლუიზიანის, ტეხასის შტატებში), მაგრამ შემდგომში ეს მონაკვეთები გადაყვანილი იქნა ევროპულ სიგანეზე. ასეთი სიგანის ლიანდაგი არსებობდა კანადაში — Champlain and St. Lawrence Railroad — პირველი რკინიგზა კანადაში. აშშ-ში არსებობს საქალაქო მატარებლების სისტემა BART სან-ფრანცისკო 1676 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე.
thumb|right|350px|klasse=skin-invert-image|მსოფლიოში მნიშვნელოვანი ლიანდაგის სიგანეების განაწილება
ინდური სიგანე საკმაოდ ახლოს დგას იბერიულ (ესპანურ) სიგანესთან – 1668 მმ. 8 მმ-ანი სხვაობა უმნიშვნელოა და იბერიული სიგანის მოძრავი შემადგენლობა თავსებადია 1676 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე ექსპლოატაციისათვის რაიმე გადაკეთებების გარეშეც კი. გოგორწყვილების (ბორბლების) მცირე დამუშავება შესაძლებელია საჭირო გახდეს მხოლოდ ჩქაროსნული მოძრაობის დროს. მაგალითისთვის, არგენტინა და ჩილე იძენენ ნახმარ მოძრავ შემადგენლობებს ესპანეთისგან და პორტუგალიისგან. ესპანური ტალგოს მატარებლები მოძრაობენ არგენტინაში და ინდოეთში. 1676 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის მოძრავი შემადგენლობის 1668 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე მოძრაობის ვარგისიანობაზე ცნობილი მაგალითები არ არსებობს. პრაქტიკაში ეს შესაძლებელია, მაგრამ გოგორწყვილების დამუშავების გარეშე შესაძლებელია მათი ძლიერი ცვეთა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* О разных колеях мира
* 

კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 1676 მმ
იბერიული სიგანე

**იბერიული სიგანე** (, , ) — 1668 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანე, ყველაზე უფრო ხშირად გამოყენებადი ესპანეთის და პორტუგალიის რკინიგზების მიერ.
thumb|right|350px|klasse=skin-invert-image|მსოფლიოში მნიშვნელოვანი ლიანდაგის სიგანეების განაწილება
საბოლოოდ მიღებული იქნა, როგორც სტანდარტი 1955 წელს, წარმოადგენს კომპრომისს ანალოგიურ, მაგრამ ცოტათი განსხვავებულ ლიანდაგის სიგანეებს შორის, რომელიც მიღებულია ესპანეთისა და პორტუგალიის შესაბამისი ეროვნული სტანდარტების სახით XIX საუკუნის შუა პერიოდში. ესპანეთის ძირითადი სარკინიგზო ქსელი დასაწყისიდან იქმნებოდა 1672 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, რაც შეესაბამება ექვს კასტილიურ ფუტს. პორტუგალიის რკინიგზა თავიდან შენდებოდა 1435 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, ხოლო შემდეგ — 1664 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანით, რაც შეესაბამება ხუთ პორტუგალიურ ფუტს — საკმაოდ ახლოს მდგომს, რათა უზრუნველყოფილი ყოფილიყო ურთიერთქმედება ესპანეთის რკინიგზასთან.

1990-ანი წლების დასაწყისიდან ესპანეთში აშენდა 1435 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის (ევროპული სიგანე) ახალი მაღალსიჩქარიანი სამგზავრო სამატარებლო ხაზები, რისი საშუალებითაც დაუკავშირდა ევროპულ მაღალსიჩქარიან ქსელს. თუმცა 22 კმ ტარდიენტიდან უესკამდე (მადრიდიდან ბარსელონამდე მაღალსიჩქარიანი ხაზის განშტოების ნაწილი) რეკონსტრუირებული იქნა, როგორც შერეული ლიანდაგის სიგანის ორივე ტიპით — იბერიულით და ევროპულით, მთლიანობაში ესპანეთში ორ ლიანდაგის სიგანეს შორის არსებული ინტერფეისის საკითხი წყდება ვაგონების გოგორწყვილების ლიანდაგის სიგანის ცვლილების მოწყობილობის დახმარებით, რომელსაც შეუძლიათ მუშაობის პროცესში არეგულირონ შესაბამისი კონსტრუქციის გოგორწყვილების ლიანდაგის სიგანე.

არსებობენ გეგმები ესპანეთში და პორტუგალიაში იბერიული სიგანის ქსელის დიდი ნაწილის ლიანდაგის სტანდარტულ სიგანეზე გადაყვანის შესახებ, რისი ნიშნებიცაა რამდენიმე მონაკვეთზე უახლოეს პერიოდში ბეტონის შპლებზე ფართე ლიანდაგის სიგანეზე გადაკეთებული ჭანჭიკებისთვის წინასწარ გახვრეტილი ნახვრეტები, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი რელსის მდგომარეობის შესაცვლელად სტანდარტულ (ან ორმაგ) ლიანდაგის სიგანეზე გადასაყვანად, ან შეამციროს ლიანდაგის სიგანე ორივე მოპირდაპირე რელსის გადაადგილებით ერთმანეთთან ახლოს.

## სქოლიო
კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 1668 მმ
1971 წელი პაკისტანში

**1971 წლის მოვლენები პაკისტანში.**
## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — იაჰია ხანი, ზულფიკარ ალი ბჰუტო (20 დეკემბრიდან)
*პრემიერ-მინისტრი — ნურულ ამინი (7 დეკემბრიდან 20 დეკემბრამდე)  
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: რიაზ ჰუსეინი (25 დეკემბრამდე); გუს ბახშ რაისანი (25 დეკემბრიდან)
*აღმოსავლეთ პაკისტანის გუბერნატორი: სეიედ მოჰამად აჰსანი (1 მარტამდე); საჰაბზადა იაქუბ ხანი (7 მარტამდე); ტიკა ხანი (3 სექტემბრამდე); აბდულ მოტალებ მალიკი (14 დეკემბრამდე); ა.ა.კ. ნიაზი (16 დეკემბრამდე)
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: კ.მ. აზჰარ ხანი (25 დეკემბრამდე); ჰაიატ შერპაო (25 დეკემბრიდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი: ატიქურ რაჰმანი (25 დეკემბრამდე); გულამ მუსტაფა ხარი (25 დეკემბრიდან)
*სინდჰის გუბერნატორი: რაჰმან გული (20 დეკემბრამდე); მუმთაზ ბჰუტო (20 დეკემბრიდან)

## მოვლენები
*2 მარტი – არაკოოპერაციის მოძრაობის დაწყება აღმოსავლეთ პაკისტანში.
*23 მარტი – მთელი პაკისტანის ავამი ლიგმა შესთავაზა პაკისტანის კონფედერაცია.

*25 მარტი –
**ფართომასშტაბიანი ქაოსი და სამხედრო რეპრესიები აღმოსავლეთ პაკისტანში არჩეული უმრავლესობის პარტიის, მთელი პაკისტანის ავამი ლიგის, აღიარების უარყოფის შემდეგ.
**პარტიზანებმა (მუქთი ბაჰინი) დაიწყეს ბანგლადეშის განმათავისუფლებელი ომი აღმოსავლეთ პაკისტანში.

*26 მარტი –
**შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი, მთელი პაკისტანის ავამი ლიგის პრეზიდენტი, დააპატიმრა პაკისტანის არმიამ.
**პრეზიდენტმა იაჰია ხანმა აკრძალა პოლიტიკური საქმიანობა პაკისტანში.
**ავამი ლიგა აიკრძალა.

*5 აგვისტო – თეთრი წიგნი აღმოსავლეთ პაკისტანის კრიზისზე.
*11 აგვისტო – შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დახურული სასამართლო პროცესი დაიწყო ღალატის ბრალდებით.

*17 სექტემბერი – მალიკის მინისტრთა კაბინეტის ფორმირება აღმოსავლეთ პაკისტანში.
*19 სექტემბერი – დამატებითი არჩევნების გამოცხადება ცარიელი ადგილებისთვის აღმოსავლეთ პაკისტანში.

*9 ოქტომბერი – პოლიტიკური საქმიანობის აკრძალვა მოიხსნა.

*3 დეკემბერი –
**1971 წლის ინდურ-პაკისტანური ომის დაწყება.
**პაკისტანი იწყებს ოპერაცია ჩინგიზ ხანს

*4 დეკემბერი – შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის დახურული სასამართლო პროცესი დასრულდა.
*6 დეკემბერი – დამატებითი არჩევნების გადადება.
*14 დეკემბერი – მალიკის მინისტრთა კაბინეტის გადადგომა.
*16 დეკემბერი – პაკისტანის არმია კაპიტულირდება ინდოეთ-ბანგლადეშის გაერთიანებული სარდლობის წინაშე, ბანგლადეში გახდა დამოუკიდებელი.
*17 დეკემბერი – იწყება 1971 წლის პაკისტანის სამხედრო ოფიცრების აჯანყება.
*20 დეკემბერი – იაჰია ხანი გადადგა და ზულფიქარ ალი ბჰუტო გახდა ახალი პრეზიდენტი.
*27 დეკემბერი – ზულფიქარ ალი ბჰუტომ შესთავაზა კონფედერაცია ბანგლადეშსა და პაკისტანს შორის შეიხ მუჯიბურ რაჰმანს.

## დაბადებულები
*2 იანვარი – აამერ ნაზირი, კრიკეტელი

## სქოლიო
კატეგორია:1971 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1971 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1971 წელი აზიაში
კატეგორია:1970-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1970 წელი პაკისტანში

**1970 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — იაჰია ხანი  
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

### გუბერნატორები
*ბალუჯისტანის გუბერნატორი — რიაზ ჰუსეინი (1 ივლისიდან)
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი — კ.მ. აზჰარ ხანი (1 ივლისიდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი — ატიქურ რაჰმანი (1 ივლისიდან)
*სინდჰის გუბერნატორი — რაჰმან გული (1 ივლისიდან)

## მოვლენები
### აგვისტო
*6 აგვისტო – Pakistan International Airlines-ის F27 თვითმფრინავი შედის ციცაბო ჩაყვინთვაში და ეცემა დაახლოებით სამი წუთის შემდეგ ღამის ჩამოფრენისა რავალპინდიდან ცუდი ამინდის პირობებში. დაიღუპა ოთხივე ეკიპაჟის წევრი და 26 მგზავრი.

### ნოემბერი
*12 ნოემბერი – აღმოსავლეთი პაკისტანი: ბჰოლას ციკლონი ანგრევს რეგიონს, რაც იწვევს უკიდურეს ადამიანურ დანაკარგებს. ციკლონის შემდგომი ცუდი მართვა ითვლება 1971 წლის ინდურ-პაკისტანური ომის ერთ-ერთ ტრიგერად.

### დეკემბერი
*7 დეკემბერი – 1970 წლის პაკისტანის საყოველთაო არჩევნები. ავამი ლიგამ მოიპოვა უმრავლესობა და მოიგო არჩევნები.
*30 დეკემბერი – Pakistan International Airlines-ის F27 თვითმფრინავი ეცემა დაახლოებით 300 ფუტით (91 მეტრი) შამშერნაგარის აეროპორტის ასაფრენი ბილიკის წინ. დაიღუპა 31 მგზავრიდან შვიდი.

## სტატისტიკა
*ქალაქ ფაისალაბადს სავარაუდო მოსახლეობაა 726000, ხოლო დედაქალაქ ისლამაბადს სავარაუდო მოსახლეობაა 70000.

## სქოლიო
კატეგორია:1970 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1970 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1970 წელი აზიაში
კატეგორია:1970-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1972 წელი პაკისტანში

**1972 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი — ზულფიკარ ალი ბჰუტო
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ჰამუდურ რაჰმანი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი:
**11 აპრილამდე: ღოუს ბახშ რაისანი
**11 აპრილიდან 19 აპრილამდე: ღაუს ბახშ ბიზენჯო
**19 აპრილი – 30 აპრილი: ღოუს ბახშ რაისანი
**30 აპრილიდან: ღაუს ბახშ ბიზენჯო

*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: ჰაიათ შერპაო (29 აპრილამდე); არბაბ სიკანდარ ხანი (30 აპრილიდან) 
*პენჯაბის გუბერნატორი: გულამ მუსტაფა ხარი 
*სინდის გუბერნატორი: მუმთაზ ბჰუტო (20 აპრილამდე); მირ რასულ ბაქს თალპური (29 აპრილიდან)

## მოვლენები
### იანვარი
*8 იანვარი – პაკისტანი შიხ მუჯიბურ რაჰმანს შინაპატიმრობიდან ათავისუფლებს.
*20 იანვარი – პრეზიდენტი (მოგვიანებით პრემიერ-მინისტრი) ზულფიკარ ალი ბჰუტო საჯაროდ აცხადებს, რომ პაკისტანი დაუყოვნებლივ დაიწყებს ბირთვული იარაღის პროგრამას.
*პაკისტანი დროებით ტოვებს ერთა თანამეგობრობას (Commonwealth of Nations) პროტესტის ნიშნად, რადგან საერთაშორისო საზოგადოებამ ბანგლადეში დამოუკიდებელ რესპუბლიკად აღიარა (პაკისტანი თანამეგობრობას 1989 წელს დაუბრუნდა).

### ივნისი
*6 ივნისი – 1972 წლის კარაჩის შრომითი არეულობა (გაფიცვები).

### ივლისი
*2 ივლისი – ინდოეთმა და პაკისტანმა ხელი მოაწერეს სიმლას შეთანხმებას სიმლაში, ინდოეთი. ეს მოხდა 1971 წელს ინდოეთის ძალების წინაშე პაკისტანის სამხედრო კაპიტულაციისა და ყოფილი აღმოსავლეთ პაკისტანის დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ  ბანგლადეშად ჩამოყალიბების შემდეგ.
*7 ივლისი – სინდის ასამბლეამ მიიღო კანონპროექტი „სინდის სწავლების, პოპულარიზაციისა და სინდური ენის გამოყენების შესახებ“, რომელმაც სინდური ენა პროვინციის ერთადერთ ოფიციალურ ენად გამოაცხადა. ამას მოჰყვა 1972 წლის ენობრივი ნიადაგზე აღმოცენებული ძალადობა სინდში.

### აგვისტო
*14 აგვისტო – პაკისტანი დამოუკიდებლობის 25 წლისთავს აღნიშნავს (აღმოსავლეთ პაკისტანის გარეშე); სრულდება საომარი მდგომარეობა (Martial law).

## დაბადებულები
*26 აპრილი – სანა ნავაზი, მსახიობი.
*22 მაისი – ზაბირ საიდი, ჟურნალისტი და რედაქტორი.
*5 აგვისტო – ააკიბ ჯავედი, კრიკეტის მოთამაშე და მწვრთნელი.
*3 ოქტომბერი – აიჯაზ ასლამი, მსახიობი.

## გარდაცვლილები
*28 მაისი – აზიზ ულ ჰაკი, მარქსისტული ჯგუფის, „ახალგაზრდული სახალხო ფრონტის“ თავმჯდომარე.
*29 მაისი – პრითვირაჯ კაპური, მსახიობი და რეჟისორი.
*1 ოქტომბერი – რიაზ შაჰიდი, ფილმების სცენარისტი და რეჟისორი.

## სქოლიო
კატეგორია:1972 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1972 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1972 წელი აზიაში
კატეგორია:1970-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
PSP ჯგუფი

**PSP ჯგუფი** — ქართული ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც აერთიანებს: „პსპ ფარმას“ (სააფთიაქო ქსელი და სადისტრიბუციო საწყობი), ფარამაცევტული საწარმო „ჯი-ემ ფარმას“ (GM Pharma) , მრავალპროფილური კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალსს“ და სადაზღვევო კომპანია „ვაიზერს“ (15 წელი ოპერირებდა „პსპ დაზღვევის“ სახელით). ჯგუფში დასაქმებულია 10 ათასამდე ადამიანი.

***„პსპ ფარმა“** — სააფთიაქო ქსელი და სადისტრიბუციო საწყობი — მსოფლიოს 300-ზე მეტი ფარმაცევტული სტანდარტის GMP-ის სტანდარტის მფლობელი მწარმოებლის მედიკამენტის დისტრიბუტორი საქართველოში.  

***GM Pharma** (ჯი-ემ ფარმა) — ქართული ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც ქმნის და აწარმოებს მედიკამენტებსა და საკვებ დანამატებს. კომპანია ფლობს GMP-ს შესაბამის საწარმოს თბილისში და თანამშრომლობს GMP-სტანდარტის მწარმოებლებთან რამდენიმე ევროპულ ქვეყანაში. პარტნიორებს შორის არიან F. Hoffmann-La Roche (შვეიცარია), Lallemand Pharma (შვეიცარია), ასევე კომპანიები ესპანეთიდან, დანიიდან, პორტუგალიიდან, თურქეთიდან, საბერძნეთიდან და გერმანიიდან.

***ნიუ ჰოსპიტალსი** — კერძო მრავალპროფილური საავადმყოფო თბილისში. 

***„სადაზღვევო კომპანია ვაიზერი“** — სადაზღვევო კომპანია და „პსპ დაზღვევის“ სამართალმემკვიდრე.[1] კომპანია დაარსდა 2009 წელს, როგორც პსპ დაზღვევა, ხოლო 2025 წელს განახორციელა კომპანიის რებრენდინგი და ამავე წლის 15 ოქტომბრიდან ფუნქციონირება დაიწყო ახალი სახელწოდებით, როგორც სადაზღვევო კომპანია ვაიზერი.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
წმინდა გიორგის მონასტერი (ბუიუქადა)

**წმინდა გიორგის მონასტერი** (  ) — უძველესი ბერძნული მართლმადიდებლური მონასტერი  მარმარილოს ზღვაში მდებარე კუნძულ ბუიუქადაზე. მისი დაარსების თარიღი უკავშირდება ნიკიფორე ფოკას მეფობის (X საუკუნე) პერიოდს.

1204 წელს მონასტერი მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს გაანადგურეს, ხოლო 1302 წელს მეკობრეებმა დაწვეს. მონასტრის დატოვებისას ბერებმა წმინდა გიორგის ხატი დამალეს. ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, წმინდანი მწყემსს გამოეცხადა და ხატის სამალავი აჩვენა.  ხატი ზარებით ( ) იყო მორთული და მონასტრის ბერძნული სახელიც ზარს უკავშირდება. ნაგებობა აღადგინეს 1751–1752 წლებში.

1781 წელს მონასტერი გადავიდა კალარიტების ლავრის დაქვემდებარებაში. 1806 წელს მთაზე რამდენიმე „ძველი კელია“ აშენდა. 1821 წელს, საბერძნეთის რევოლუციის დროს, თურქებმა, რომლებსაც ჰქონდათ ინფორმაცია ბერების კეთილგანწყობის შესახებ საბერძნეთის მიმართ, თავს დაესხნენ მონასტერს და დახოცეს იქ მყოფი პირები. მხოლოდ ორმა გადაცმულმა ბერმა მოახერხა გაქცევა. გარკვეული დროის შემდეგ, სირთულეების მიუხედავად, მონასტერი ხელახლა გაიხსნა. 1884 წელს აშენდა ორსართულიანი ქვის შენობა, ხოლო 1908 წელს არქიმანდრიტმა დიონისემ ეკლესია ააგო. 1922 წელს მონასტრის ქონების ექსპოპრიაცია  მოახდინა თურქეთის სახელმწიფომ.

დიონისეს გარდაცვალების შემდეგ მონასტერში ერთი ბერი დარჩა, რომელიც 1969 წლამდე —გარდაცვალებამდე  მსახურობდა. მისი ადგილი კონსტანტინე პაიკოპულოსმა დაიკავა. 1986 წელს ხანძრის შედეგად განადგურდა ისტორიული კელიები და მონასტერმა დაკარგა ისტორიული იერსახე.

XX საუკუნის ბოლოს მონასტერი გახდა თურქეთის მუსლიმების  პოპულარული მომლოცველობის ადგილი: წმინდა გიორგის დღეს, 23 აპრილს, მონასტრისკენ ქრისტიანების გარდა უამრავი არაქრისტიანი მიემართება.   

## გალერეა 

ფაილი:წმინდა გიორგის ხატი — წმინდა გიორგის მონასტერი, ბუიუკადა.jpg|წმინდა გიორგის ქართული ხატი
ფაილი:წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერი, ბუიუკადა, თურქეთი.jpg|წმინდა გიორგის მონასტერი — ინტერიერი
ფაილი:წმინდა გიორგის მონასტერი, ბუიუკადა, თურქეთი.jpg|წმინდა გიორგის მონასტრის ინტერიერი
ფაილი:წმინდა გიორგის მონასტერი, ბუიუკადა.jpg
ფაილი:წმინდა გიორგის მონასტრის ხატები. ბუიუკადა.jpg|წმინდა გიორგის მონასტრის ხატები
ფაილი:წმინდა გიორგის მონასტრისკენ მიმავალი გზა. ბუიუკადა.jpg|წმინდა გიორგის მონასტრისკენ მიმავალი გზა
ფაილი:ხედი წმინდა გიორგის მონასტრიდან. ბუიუკადა, თურქეთი.jpg|ხედი წმინდა გიორგის მონასტრიდან
ფაილი:სურვილების ხე წმინდა გიორგის მონასტრის ეზოში.jpg|სურვილების ხე მონასტრის ეზოში

## ლიტერატურა 
* Ακύλα Μήλλα, *Πριγκηπόνησα*, εκδ. ΤΑ ΝΕΑ, 2008, ISBN 978-960-6731-91-4
## სქოლიო 

კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:ბერძნული მონასტრები თურქეთში
ულენსაკერის ეკლესია

მინი

**ულენსაკერის ეკლესია** — ეკლესია ულენსაკერში, ნორვეგიაში, მდებარეობს ოსლოს აეროპორტის, გარდერმუენის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 10 კმ-ში (6.21 მილი).  არის მეოთხე ეკლესია, რომელიც  იმავე ადგილას მდებარეობს მე-12 საუკუნიდან. ამჟამინდელი ეკლესია აშენებულია ბეტონისგან 1958 წელს და მას ადგილობრივად მიენიჭა მეტსახელი “რომერიკსდომენ” (“რომერიკეს ტაძარი”) მისი მონუმენტური ხასიათის გამო.
## ისტორია
პირველი ეკლესია, დაახლოებით 1190 წლიდან, იყო ქვის ეკლესია, რომელიც მდებარეობდა დაახლოებით 200 მეტრით უფრო ჩრდილო-აღმოსავლეთით.  დაარსდა პრესტიჟულ ულინსჰოფში, ქრისტიანობამდელ კულტურულ ცენტრში. დაახლოებით 1940 ეკლესიის უმეტესი ნაწილი თიხის მეწყერმა წაიღო, მაგრამ ოთხი კარი და სხვა რამდენიმე ნაწილი შემორჩა.

დაახლოებით 1525 წელს მარტივი ხის ეკლესია აშენდა ამჟამინდელი ეკლესიის ადგილზე. როგორც ჩანს, სასაფლაოს სახელი იმ დროს შეიცვალა ულენსაკერის სასაფლაოდ. ხის ეკლესია დაახლოებით 1640 წელს გაფართოვდა ჯვრისებრივ ეკლესიად.

მინი|მარცხნივ
1768 წელს ხის ეკლესია დაიშალა და შეიცვალა სხვა ხის ეკლესიით, თეთრად შეღებილი ხის ეკლესიით. ეკლესია 1952 წელს მეხის შემდეგ დაშავდა და დაიწვა, მაგრამ ძველი ეკლესიების ღირებული ნივთების უმეტესობა გადარჩა.

ამჟამინდელი ეკლესია აკურთხეს 1958 წლის 12 ოქტომბერს.

## ინტერიერი
მნახველებს შესასვლელზე მთავარანგელოზ მიქაელის მონუმენტი ხვდება, რომელიც შექმნილია რაგნჰილდ ბუტენშონის მიერ. ეკლესიის დარბაზის დეკორაციების უმეტესობა შექმნილია მხატვარ ალფ როლფსენის მიერ. საკურთხეველი, ამბიონი და ნათლობის შადრევანი ყოფილი ეკლესიიდანაა, რომელიც 1952 წელს დაიწვა. საკურთხეველი შექმნა ხის კვეთის ოსტატმა იოჰან რაინჰოლტმა ოსლოში 1633 წელს. მას აქვს რამდენიმე ველი, რომლებიც ასახავს სხვადასხვა სახარებისეულ სცენებს, ზიარებით დიდ ცენტრალურ ველში. ამბიონი რენესანსის სტილშია და აქვს ხუთი ველი, რომლებიც გამოსახავს ოთხ მახარობელსა და იესო ქრისტეს. საპნის ქვისგან დამზადებული საკურთხევლის შრიფტი შეიქმნა გუდბრანდსდალენში მე-12 საუკუნის შუა პერიოდში.  

ეკლესიას აქვს ორი სარკმელი სამრეკლოში, რომლებიც დამზადებულია ოლსენ ნაუენის ზარების საამქროში, გარდა ამისა, შემორჩენილი შუა საუკუნეების სარკმელი შეიძლება ნახოთ შესასვლელში.

ულენსაკერის ეკლესიის ტერიტორია ჩამოთვლილია და დაცულია ნორვეგიის კულტურული მემკვიდრეობის დირექტორატის მიერ. 
## რესურსები ინტერნეტში
Official website (in Norwegian)
## სქოლიო
კატეგორია:ეკლესიები
კატეგორია:ეკლესიები ევროპის ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ნორვეგიული კულტურა
მარიო ასპა

**მარიო ასპა** (დ. 17 ოქტომბერი, 1797 – გ. 14 დეკემბერი, 1868) — იტალიელი კომპოზიტორი. შექმნა 40-ზე მეტი ოპერა, რომელთაგან ყველაზე წარმატებული იყო *„პაოლო და ვირჯინია“* (პრემიერა რომში, 1843 წელს შედგა) და *„ნაპოლის მურატორე II* “ (პრემიერა ნეაპოლში, 1850 წელს). ასევე შექმნა ორი ბალეტი და რეკვიემის მესა, რომელიც ვიტორიო ემანუელ II-ის გარდაცვალების დღეს, 1878 წელს შესრულდა.

## ოპერები 
ასპას ოპერებში შედიოდა:

* *ჯოვანი ბანიე* (*მელოდრამა* 2 მოქმედებაში); დომენიკო ჯილარდონის ლიბრეტო; პრემიერა შედგა ნეაპოლში, 1829
* ''Il carcere d'Ildegonda* (მელოდრამა 2 მოქმედებაში); დომენიკო ჯილარდონის ლიბრეტო; პრემიერა შედგა, „ახალ თეატრში“, ნეაპოლი, 1830
* *Il proscritto* (*მელოდრამა'' 3 მოქმედებაში); ლიბრეტო მარკო დ'არიენცოს; პრემიერა შედგა „ახალ თეატრში“, ნეაპოლი, 1841
* *პაოლო ე ვირჯინია* (*ოპერის ნახევარსერია* 2 მოქმედებად); ლიბრეტო იაკოპო ფერეტი; პრემიერა შედგა მეტასტაზიოს თეატრში, რომი, 1843
* *კარლოტა ე ვერტერი* (*ოპერის ნახევარსერია* 2 მოქმედებად); ალმერინდო სპადეტას ლიბრეტო; პრემიერა შედგა „ახალ თეატრში“, ნეაპოლი, 1849
* *II მურატორე დი ნაპოლი* (*ოპერის ნახევარსერია* 3 მოქმედებად); დომენიკო ბოლონეზის ლიბრეტო; პრემიერა შედგა „ახალ თეატრში“, ნეაპოლი, 1850
* *Il coscritto* (*მელოდრამა* 4 ნაწილად); ალმერინდო სპადეტას ლიბრეტო; პრემიერა შედგა დელ ფონდოს თეატრში, ნეაპოლი, 1851

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1868
კატეგორია:დაბადებული 1797
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები