open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თამარ წერეთელი

**თამარ სიმონის ასული წერეთელი** (დ. 1 აგვისტო, 1900, სოფ. სვერი (ჭიათურის რაიონი) — გ. 5 აპრილი, 1968, მოსკოვი) — ქართველი მომღერალი (კონტრალტო), საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1958).

## ბიოგრაფია
1917 წელს ქუთაისში დაამთავრა წმინდა ნინოს სასწავლებელი და ჩაირიცხა თბილისის კონსერვატორიაში, მაგრამ სწავლა არ დაუმთავრებია. 1923 წელს გაემგზავრა მოსკოვში, სადაც კონსერვატორიის მცირე დარბაზში ტრიუმფალურად დაიწყო კარიერა და ორმოცი წლის განმავლობაში იდგა. 

მომღერლის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა მოახდინაცნობილმა კომპოზიტორმა და პიანისტმა ბ. პროზოროვსკიმ, რომლის შესანიშნავ რომანსებს — „ქარავანი“, „დამიბრუნდი“ და სხვა, უბადლოდ ასრულებდა საესტრადო ხელოვნების გამოჩენილი ოსტატი.  

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 404, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
თ
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ბირთვაკი

მინი|რიცხვით **1** აღნიშნულია ბირთვაკი

**ბირთვაკი** ( — ბირთვაკი) — ნუკლეოლი, მცირე ზომის სფერული ორგანელი, რომელიც ცხოველური და მცენარეული უჯრედების ბირთვშია მოთავსებული. უჯრედში ჩვეულებრივ 1 — 3, ზოგჯერ (მაგალითად ამფიბიებისა და თევზების კვერცხუჯრედში) ათეული და ასეული ბირთვაკია. ბირთვაკი შეიცავს ცილებსა და რიბონუკლეინის მჟავას (რნმ). უჯრედის არაპირდაპირი გაყოფის (მიტოზი) დროს, ჩვეულებრივ პროფაზის ბოლოს, ბირთვაკი იშლება, ტელოფაზაში კი აღდგება. პირდაპირი გაყოფისას (ამიტოზი) ბირთვაკი გადაიზონრება და ახლად წარმოქმნილი ბირთვაკები შვილეულ უჯრედებში გადადის. ბირთვაკში ხდება რნმ-ის სინთეზი; იგი თავის მხრივ ცილის სინთეზში მონაწილეობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანელები
კატეგორია:უჯრედი
მეგი წულუკიძე

**მეგი სიმონის ასული წულუკიძე** (დ. 1 იანვარი, 1921, თბილისი — გ. 6 ნოემბერი, 1993, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1966). რეჟისორ სიკო დოლიძის მეუღლე.

## ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა ბათუმის საშუალო სკოლა. 1939–1941 წლებში ცხოვრობდა ხაბაროვსკში და აქვე სწავლობდა სამედიცინო ინსტიტუტში. 1941 წელს დაბრუნდა ბათუმში. 1946 წელს სოხუმის დრამატულ თეატრში იწყებს მოღვაწეობას, 1948–1949 წლებში ბათუმის სახელმწიფო ფილარმონიაშია, ხოლო 1953 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მსახიობია.

1954 წელს იგი მიიწვიეს კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. მისი პირველი ფილმი იყო „ქართული ბალეტის ოსტატები“. მან ასევე ითამაშა ფილმებში: „ეთერის სიმღერა“, „სხვისი შვილები“, „ფატიმა“, „მე ვიტყვი სიმართლეს“, „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“, „აბესალომ და ეთერი“, „პალიასტომი“, „გაქცევა განთიადისას“, „ჭიაკოკონა“ და სხვები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ფილმოგრაფია
*1955: „ქართული ბალეტის ოსტატები“ (სეფე ქალი) რეჟისორები შოთა მანაგაძე, ვახტანგ ჭაბუკიანი
*1956: „ეთერის სიმღერა“ რეჟ. სიკო დოლიძე
*1958: „ფატიმა“ (ზარეთა) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1959: „ყვავილი თოვლზე“ (პროფესორის მეუღლე) რეჟ. შოთა მანაგაძე
*1959:„დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ (ექიმი მარია) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1960: „პაპა გიგია“ (ნინო მასწავლებელი) რეჟ. ზაქარია გუდავაძე
*1961: „ჭიაკოკონა“ (კესარია) რეჟ. იური ქავთარაძე
*1963: „პალიასტომი“ (თავადი ქალი ქეთევანი) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1966: „შეხვედრა წარსულთან“ (დარინე) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1966: „აბესალომ და ეთერი“ (დედოფალი ნათელა) რეჟ. ლეო ესაკია
*1967: „ქალაქი ადრე იღვიძებს“ (მედეა) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1970: „სერამიდას ბაღები“ (მაგდა) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1971: „გელა“ (გელას დედა) რეჟ. ნანა მჭედლიძე
*1972: „მხიარული რომანი“ (კატო) რეჟ. ლევან ხოტივარი
*1975: „გაქცევა გათენებისას“ (ნატო) რეჟ. სიკო დოლიძე
*1979: „კაცია ადამიანი?!“ (ხორეშანი) რეჟისორები სიკო დოლიძე, ქეთი დოლიძე
*1986: „ახალი არკადია“ (გიას დედა)  რეჟ. თემურ ფალავანდიშვილი
*1986: „ორომტრიალი“ (მათიკო)  რეჟ. ლანა ღოღობერიძე

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
* 1966 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 406, თბ., 1994
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მ
კუტაკანი

**კუტაკანი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში.  2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 261 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ჩეკაკუპეს რაიონი

**ჩეკაკუპეს რაიონი** () — რაიონი  პერუში, კუსკოს რეგიონის კანჩისის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 446 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 650 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 962,34 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:კანჩისის პროვინციის რაიონები
ნიკოლსბურგის ზავი

**ნიკოლსბურგის ზავი** () — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო ოცდაათწლიანი ომის მსვლელობის პერიოდში. ხელი მოაწერეს 1621 წლის 31 დეკემბერს მორავიის ქალაქ ნიკოლსბურგში (ამჟამად მიკულოვი, ჩეხეთი). ხელშეკრულების დადებას წინ უძღოდა აქტიური საბრძოლო მოქმედებები ჩეხეთში და მორავიაში და ასევე თეთრი მთის ბრძოლა. 

ხელშეკრულებამ დაასრულა ბრძოლა ტრანსილვანიის თავად გაბორ ბეტლენსა და საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ II-ს შორის. უნგრეთის მეფემ უარი თქვა ტახტზე, მიიღო სლოვაკია, კარპატისპირა ტერიტორიები და ჩრდილო-აღმოსავლეთ უნგრეთის ნაწილი. 

მომავალში ზავის პირობები დაადასტურა 1624 წლის ვენის ხელშეკრულებამ და 1626 წლის პრესბურგის მესამე ხელშეკრულებამ. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Bethlen Gábor és a nikolsburgi béke  

კატეგორია:ოცდაათწლიანი ომის ხელშეკრულებები
ემენ ტაკიძე

**ემენ ტაკიძე** (დ. 1910, მაღალი ჯუმათი, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. ?) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1961-1962).

## ბიოგრაფია
ემენ პართენის ძე ტაკიძე დაიბადა 1910 წელს ოზურგეთის რაიონის სოფელ მაღალ ჯუმათში. დაწყებითი განათლების მიღების შემდეგ ჩაება შრომით საქმიანობაში.—

1936-1941 წლებში სწავლობდა მოსკოვის იურიდიულ ინსტიტუტში. 1935 წლიდან მუშაობდა ოზურგეთის რაიონის მოსამართლედ, 1937 წლიდან ამავე რაიონის პროკურორია. შემდეგ პარტიულ სამუშაოზეა. 1955 წელს დაინიშნა საქართველოს სსრ იუსტიციის მინისტრის პირველ მოადგილედ.

1961-1962 წლებში მუშაობდა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ.

## რესურსები ინტერნეტში 
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები — საქართველოს უზენაესი სასამართლო
 

კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კანივი

**კანივი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქში, რკინიგზის სადგურ ტაგანჩიდან 45 კმ, ნავმისადგომი მდინარე დნეპრის მარჯვენა ნაპირზე. ქალაქი ცნობილია XII საუკუნიდან. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 25558 კაცს შეადგენდა. ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია იურის ტაძარი (1144), ტარას შევჩენკოს საფლავი-ძეგლი (1939), ტარას შევჩენკოს მემორიალური მუზეუმი (1938), სასტუმრო „ტარასოვა გორა“ (1961). 1969 წელს გაშენდა კანივის ჰესის დასახლება და განხორციელდა ქალაქის ცენტრის რეკონსტრუქცია.

## იხილეთ აგრეთვე
*კანივის წყალსაცავი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჩერკასის ოლქის ქალაქები
სმილა

**სმილა**, *სმელა* () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 68520 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩერკასის ოლქის ქალაქები
ვლადიმერ მაისურაძე

**ვლადიმერ მაისურაძე** (დ. 1923, ხაშმი, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 1986) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1962-1970), საქართველოს სსრ იუსტიციის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ვლადიმერ ივანეს ძე მაისურაძე დაიბადა 1923 წელს საგარეჯოს რაიონის სოფელ ხაშმში. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის მე-5 საშუალო სკოლა. გაიწვიეს არმიაში - მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. დემობილიზაციის შემდეგ, 1943 წელს, შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

1947 წლიდან სწავლობს ასპირანტურაში, რომლის სრული კურსი დაამთავრა მოსკოვში და 1951 წელს იქვე დაიცვა დისერტაცია იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის უნივერსიტეტში.

1962 წელს აირჩიეს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ. ამ თანამდებობაზე იმუშავა 8 წელი. 1970 წელს დაინიშნა საქართველოს სსრ იუსტიციის მინისტრად.

1976 წლიდან სახელმწიფო არბიტრაჟს ხელმძღვანელობდა, გარდაიცვალა 1986 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები

კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვ
ჰოროდიშჩე

**ჰოროდიშჩე** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქში. 2023 წელს ქალაქის მოსახლეობა 16106 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩერკასის ოლქის ქალაქები
AFI-ის 100 წელი... 100 ვარსკვლავი

**კინოს 100 წელი ... 100 ვარსკვლავი** () — ამერიკული კინოს ინსტიტუტის (American Film Institute, AFI) ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული ჩამონათვალი. ციკლიდან - „AFI 100 Years“. სიაში მოხსენიებულია ამერიკული კინოს 50 ლეგენდარული ვარსკვლავი, 25 ქალბატონი და 25 მამაკაცი. ჩამონათვალი მაყურებლის წინაშე საჯაროდ გამოიტანეს ტელეკომპანია სი-ბი-ეს-ის (CBS) გადაცემაში, AFI’s 100 Years… 100 Stars. რომელიც გადაიცა 1999 წლის 16 ივნისს, და წარადგინა თანამედროვე კინოს 50 ცნობილმა კინოს მსახიობმა.

ამერიკული კინოს ინსტიტუტის განმარტებით, „ამერიკული კინოლეგენდა“, არის კინომსახიობი, ვინც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ამერიკული კინოს ისტორიაში, იგულისხმება 1950 წლის ჩათვლით გამოსული ამერიკული წარმოების სრულმეტრაჟიანი ფილმები.

ჩამონათვალის ლიდერები: ჰამფრი ბოგარტი და კათრინ ჰეპბერნი ერთად მონაწილეობენ ჯონ ჰიუსტონის დღეს უკვე ლეგენდად ქცეულ ფილმში, „აფრიკელი დედოფალი“ (1951). ფილმში შესრულებული როლისთვის ბოგარტმა მიიღო მისი ერთადერთი ოსკარი.

1999 წელს, სიის გამოქვეყნების დროს ცოცხალი იყო ცხრა მსახიობი: შირლი ტემპლი, ქეთრინ ჰეპბერნი, მარლონ ბრანდო, ელიზაბეტ ტეილორი, გრეგორი პეკი, კირკ დაგლასი, ლორენ ბეკოლი, სოფი ლორენი, და სიდნი პუატიე. 2015 წლის იანვრისთვის კი მხოლოდ სამი: კირკ დაგლასი, სოფი ლორენი და სიდნი პუატიე.

## ამერიკული კინოს ლეგენდები 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* List of the 500 nominated star legends
* List of the 50 winning legends

კატეგორია:AFI-ის 100 წელი...
ვალიკო ძაგნიძე

**ვალერიან (ვალიკო) დავითის ძე ძაგნიძე** (დ. 31 იანვარი,  1912, ბაქო — გ. 5 თებერვალი, 1967, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი. წევრი მუსიკალური დუეტისა ძაგნიძე და ჩხიკვაძე.

## ბიოგრაფია
1937 წელს წარჩინებით დაამთავრა კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრალური სტუდია და დაიწყო მუშაობა მოზარდ მაყურებელთა თეატრში, სადაც შეხვდა შალვა ჩხიკვაძეს, 1938 წელს შეიქმნა დუეტი ძაგნიძე და ჩხიკვაძე. თავდაპირველად ცნობილი მუსიკალური ნაწარმოებების მუსიკებზე ფელეტონებს ჰქმნიდნენ და ასრულებდნენ, რითაც მეტად გაითქვეს სახელი.

დაქორწინებული იყო საქართველოს სსრ სახალხო არტისტზე, მომღერალსა და მსახიობ  გოგუცა კუპრაშვილზე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს დაჭრილი ჯარისკაცების გართობისთვის იქმნებოდა არტისტული ბრიგადები, დუეტმაც ვალიკოს მეუღლესთან, მომღერალ და მსახიობ გოგუცა კუპრაშვილთან ერთად შექმნა კოლექტივი, რომელმაც 600-მდე კონცერტი გამართა. ძაგნიძისა და ჩხიკვაძის საესტრადო ვოკალურმა დუეტმა და მათმა ხელოვნებამ დიდად შეუწყო ხელი ჩვენში ამ ჟანრის განვითარებას. ვალიკო იყო ქართული საესტრადო მუსიკის ერთ-ერთი ნოვატორი, შექმნა 100-ზე მეტი სიმღერა, რომლებიც დღესაც დიდი პოპულარობით სარგებლობენ.

1945 წლიდან მოღვაწეობა განაგრძო მარჯანიშვილის თეატრში, პარალელურად მოღვაწეობდა კინოში და ესტრადაზე. შალვა ჩხიკვაძესთან ერთად, როგორც მუსიკალურ დუეტს მიღებული აქვს მონაწილეობა ფილმებში: „საბუდარელი ჭაბუკი“ და „ბედნიერი შეხვედრა“.

გარდაიცვალა 1967 წელს, დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ფილმოგრაფია
*1949: „ბედნიერი შეხვედრა“  (პაჭუტია) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1961: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
*საქართველოს სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 401,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*ვალერიან ძაგნიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მელიტონ ცქიფურიშვილი

**მელიტონ სტეფანეს ძე ცქიფურიშვილი** (დ. 1884, სოფ. სიმონეთი ზესტაფონის რაიონი — გ. 16 ივნისი, 1927, კასპი) — ორთქმავლის მემანქანე.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა რკინიგზის სახელოსნოში. ახალგაზრდობიდანვე ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში. შემდეგ საორთქმავლო დეპოშია და დიდი პატივისცემიტ სარგებლობდა, როგორც გამოცდილი მემანქანე. მან ერთხელ თავიდან აიცილა დიდი ავარია და მრავალი მგზავრი იხსნა დაღუპვისაგან, როცა სხვისი დაუდევრობით მის მიერ მართული შემადგენლობა ეჯახებოდა მძიმეწონიან საბარგო მატარებელს, მან შესძლო სულ რამდენიმე მეტრში შეეჩერებინა ორთქმავალი, რიტაც დაიმსახურა მგზავრტა და ამიერკავკასიის რკინიგზის ხელმძღვანელობის სამართლიანი მადლობა.

თავისი შრომითი საქმიანობის უკანასკნელ და საბედისწერო დრესმას სადგურ კასპში სამუხრუჭე სისტემის შემოწმებისას გაუსკდა ორთქმავლის ქვაბი და იმსხვერპლა იგი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 400, თბ., 1994

 
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ანა ხახუტაშვილი

**ანა (ცქვიტი) ანტონის ასული ხახუტაშვილი** (დ. 1886, მეჯვრისხევი (დღევანდელი გორის მუნიციპალიტეტი) — გ. 2 სექტემბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი საბავშვო მწერალი.

## ბიოგრაფია
საშუალო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ 1902 წელს მუშაობა დაიწყო ფოსტა-ტელეგრაფის უწყებაში, სადაც აქტიურად ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში, რისთვისაც 1906 წელს სამსახურიდან დაითხოვეს. 1907 წელს ჟურნალ „ნაკადულში“ გამოქვეყნდა ანა ხახუტაშვილის პირველი მოთხრობა „მიტოს გაბედულობა“. აქედან მოყოლებული, მისი მოთხრობები სისტემატურად იბეჭდებოდა „ცქვიტის“ ფსევდონიმით. 1909 წელს წერა-კითხვის გამავრცელებელმა საზოგადოებამ სტიპენდია დაუნიშნა. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მასწავლებლობდა ჯერ გორის, ხოლო შემდეგ თბილისის ქალთა გიმნაზიაში და თან ლიტერატურულ მოღვაწეობას ეწეოდა. 1916 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ბიბლიოგრაფია
* მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1984. - 215გვ.
* გაზაფხულის მერცხლები : მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, საბლიტგამი, 1951. - 104გვ.
* თომიკოს საჩუქარი : მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, საბლიტგამი, 1949. - 244გვ.
* იოსებ ლაღიაშვილი : რომანი (ავტორი). - თბილისი, 1941. - 189გვ.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 399, თბ., 1994

კატეგორია:ქართველი მწერლები 
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნადეჟდა ცომაია

მინიატიურა|ნადეჟდა ცომაია „ნანოს“ როლში
**ნადეჟდა ათანასეს ასული ცომაია** (დ. 18 იანვარი, 1904, ქუთაისი — გ. 29 ნოემბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი საოპერო მომღერალი, მეცო-სოპრანო, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1943).

## ბიოგრაფია
საშუალო განათლება ქუთაისში მიიღო და აქვე პარალელურად სწავლობდა სიმღერას მუსიკალურ ტექნიკუმში. 1927 წელს შევიდა თბილისის კონსერვატორიაში, სადაც მისი პროფესორი იყო ო. ბახუტაშვილი-შულგინა.

1929 წელს ახალგაზრდა მომღერალი ჩარიცხეს ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის დასში და მალე წამყვანი პარტიები შეასრულა ოპერებში „დარეჯან ცბიერი“, „შოთა რუსთაველი“, „პიკის ქალი“, „აიდა“ და „კარმენი“. მომღერლის საყოველტაო აღიარებას მოწმობდა ის, რომ იგი მიიწვიეს ლენინგრადის კიროვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის აკადემიურ თეატრში, სადაც დიდი წარმატებით იმღერა „კარმენის“, „ამნერსის“, „აზუჩენას“, „მარფასა“ და სხვა პარტიები.

1935 წელს ნადეჟდა ცომაია ჩვენს ქვეყანაში ერთ-ერთი საუკეთესო მეცო-სოპრანო, დუაბრუნდა მშობლიურ თეატრს, სადაც მთელი სიდიადით წარდგა საზოგადოების წინაშე.

1960 წლიდან ის ჩამოსცილდა აქტიურ სასცენო მოღვაწეობას და დაიწყო პედაგოგობა თბილისის კონსერვატორიაში. აქაც დიდად ნაყოფიერი გამოდგა მისი დაუცხრომელი მოღვაწეობა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 398, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მ/ფ „ქეთო და კოტე“ — მღერის ნადეჯდა ცომაია

კატეგორია:დაბადებული  18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
დინკა (ენა)

**დინკა** (Thuɔŋjäŋ) — სამხრეთ სუდანის უმსხვილესი ეთნიკური ჯგუფის დინკას სასაუბრო ენა. დინკა მიეკუთვნება ნილოტურ ენებს. მას აქვს ხუთი გამორჩეული კილო: *ნგოკი*; *რეკი*; *აგაარი*; *ტვისი*; *ლეკრითი* და *ბორი*. რეკი წარმოადგენს სტანდარტულ დიალექტს.

დინკას უახლოესი ენა არის ნუერი. მასთან ასევე ახლოსაა ლუო. დინკაზე მოსაუბრეთა უმეტესობა ცხოვრობს ბაჰრ-ელ-ღაზალში.

## დამწერლობა 
XX საუკუნის დასაწყისებში დინკა იყენებდა ლათინური ალფაბეტის რამდენიმე ვარიანტს. დინკას დღევანდელი ანბანი შემდეგნაირად გამოიყურება:
:

## იხილეთ აგრეთვე 
*დინკა
*ნუერი
*ნილო-საჰარული ენები

## ლიტერატურა 
*Andersen T. (1987). "The phonemic system of Agar Dinka". *Journal of African Languages and Linguistics* 9, 1–27.
*Andersen T. (1990). "Vowel length in Western Nilotic languages". *Acta Linguistica Hafniensia* 22, 5–26.
*Andersen T. (1991). "Subject and topic in Dinka". *Studies in Language* 15, 265–294.
*Andersen T. (1993). "Vowel quality alternation in Dinka verb inflection". *Phonology* 10, 1–42.
*Beltrame, G. (1870). *Grammatica della lingua denka*. Firenze: G. Civelli.
*Deng, Makwei Mabioor (2010).  *Piööcku Thuoŋjäŋ: The Elementary Modern Standard Dinka (Multilingual Edition)*, Xlibris, ISBN 1-4500-5240-1.
*Malou, Job. (1988) *Dinka Vowel System*. Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington Publications in Linguistics. ISBN 0-88312-008-9.
*Mitterrutzner, J. C. (1866). *Die Dinka-Sprache in Central-Afrika; Kurze Grammatik, Text und Worterbuch*.  Brixen: A. Weger.
*Nebel, A.  (1979). *Dinka–English, English–Dinka dictionary*. 2nd. ed. Editrice Missionaria Italiana, Bologna.
*Nebel, A. (1948). *Dinka Grammar (Rek-Malual dialect) with texts and vocabulary*. Instituto Missioni Africane, Verona.
*Trudinger. R. (1942–44). *English-Dinka Dictionary*. Sudan Interior Mission
*Tuttle. *Milet Picture Dictionary English-Dinka*. (at WorldLanguage.com)

## რესურსები ინტერნეტში 
*OpenRoad page on Dinka 
*Dinka Language Institute (Australia) (DLIA) multilingual site on Dinka, including in Dinka 
*PanAfrican L10n page on Dinka 
*Dinka alphabet on Answer.com

კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ენები
კატეგორია:სუდანის ენები
კატეგორია:ნილო-საჰარული ენები
დავით ციციშვილი

**დავით (დიმიტრი) ნიკოლოზის ძე ციციშვილი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1901, ტაშკენტი — გ. 5 ნოემბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი გრაფიკოსი, ქართული ხალხური დეკორატიული ხელოვნების მკვლევარი, ხელოვნებათმცოდნე, საქართველოს სახალხო მხატვარი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა სამხედრო პირის ოჯახში. სწავლობდა განჯის, კრონშტადტის, პეტერბურგის, ხოლო 1918 წელს კი დაამთავრა თბილისის მეოთხე გიმნაზია. შემდეგ ჩაირიცხა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო-მექანიკურ ფაკულტეტზე, რომელსაც მეოთხე კურსიდან თავი დაანება და დაიწყო მხატვრად მუშაობა მიწათმოწყობის სახალხო კომისარიატში, სადაც იღებდა ასლებს კუსტარული მრეწველობის განყოფილებაში. 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. ის იყო ი. შარლემანის მოწაფე. 1935-1973 წლებში მოღვაწეობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, 1959 წელს დააარსა დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ფაკულტეტი. 1973 წლიდან მუშაობდა თსუში, ცოციშვილმა აღადგინა ტიხრული მინანქრის, ლურჯი სუფრისა და ძველი ქართული ფერადი დაჩითვის ტექნოლოგია. მას ეკუთვნის ა. ბარბიუსის, ა. გრიბოედოვის, ა. ბელიაშვილის, ი. ჭავჭავაძის, ს. აინის და სხვთა ნაწარმოებების ილუსტრაციები. ავტორია წიგნისა ხალხური რეწვის ტექნოლოგია. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 396, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
დ
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ვაჟა შუბითიძე

**ვაჟა შუბითიძე** (დ. 28 დეკემბერი, 1959, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტოლოგი.

## ბიოგრაფია 
ვაჟა შუბითიძე დაიბადა 1959 წლის 28 დეკემბერს ხაშურში. 1976 წელს დაამთავრა  ქალაქის მე-3 საშუალო სკოლა.
1977-1982 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, 1982-1985 წლებში, სწავლა გააგრძელა თსუ ასპირანტურაში და იყო ილია ჭავჭავაძის სახელობის სტიპენდიატი.

არის ისტორიის  დოქტორი (1987 წ.),  პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2004 წ.);  2006 წლიდან დღემდე არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის და საერთაშორისო ურთიერთობათა მიმართულების სრული პროფესორი. ლექციებს კითხულობს ასევე თბილისის ღია და სასწავლო უნივერსიტეტებში.

არის მრავალი ნაშრომის, წიგნის, სტატიის, მონოგრაფიის ავტორი.

გამოქვეყნებული აქვს 90-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი (მათ შორის, 15 წიგნი, აქედან 6 მონოგრაფია, 4 სახელმძღვანელო - პოლიტოლოგია, იმიჯოლოგია, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, ევროპეიზაცია და ქართული პოლიტიკური აზრი). წიგნისათვის „ყველა დროის 100 უდიდესი ქართველი“ (2008 წ.). მიენიჭა დავით აღმაშენებლის პრემია ნომინაციაში „სამაგიდო წიგნი“. არის პოლიტიკის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი, საქართველოს „პროფესორთა ლიგის“ და შუბითიძეების გვარის თავმჯდომარე.
2014 წლიდან 2017 წლამდე იყო ხაშურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე.
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

## ბიბლიოგრაფია
* ნოე ჟორდანიას პოლიტიკური შეხედულებები (ავტორი). - თბილისი, ტექნ. უნივერსიტეტი, 2003. - 195გვ.
* რა შეუძლია პოლიტიკაში კარგ იმიჯს : იმიჯმეიკერი და პოლიტიკოსის იმიჯი (ავტორი). - თბილისი, ელფი, 2000. - 120გვ.
* ნოე ჟორდანია-პოლიტოლოგი და სოვეტოლოგი : Noe Zhordania-Politologist and Sovietologist (ავტორი). - თბილისი, კირბი, 1998. - 60გვ.
* საქართველოს დიდი მეფეები (ავტორი). - თბილისი, გულანი, 1991. - 115გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ ვაჟა შუბითიძესთან
* "აქ და ახლა" - სტუმარი ვაჟა შუბითიძე 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკის მეცნიერები
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
მიხეილ ვეფხვაძე

**მიხეილ ვეფხვაძე** (დ. 1923, სავანე, საჩხერის მუნიციპალიტეტი   — გ. 1974) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1959-1961).

## ბიოგრაფია
მიხეილ გიორგის ძე ვეფხვაძე დაიბადა 1923 წელს საჩხერის რაიონის სოფელ სავანეში. 1941 წელს საჩხერის რაიონის არგვეთის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ დაიწყო შრომითი საქმიანობა. 1942 წლიდან 1944 წლამდე არმიაში მსახურობდა.

1947 წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1952 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. იყო ქალაქ თბილისის პროკურორი.

1959 წელს აირჩიეს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ. ამ თანამდებობაზე მუშაობდა 1961 წლამდე. საქართველოს სსრ იუსტიციის სამინისტროს შექმნის შემდეგ, 1971 წლიდან, დაინიშნა სახალხო მეურნეობაში სამართლებრივი მუშაობის განყოფილების უფროსად. იყო იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.

გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. გარდაიცვალა 1974 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები

კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მ
კორკის რაიონი

**კორკის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, კუსკოს რეგიონის კუსკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 635 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 441 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 188,56 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:კუსკოს პროვინციის რაიონები
დავით ძნელაძე

**დავით (დუდე) ყარამანის ძე ძნელაძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1889, ხაშური — გ. 12 დეკემბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1943).

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება ხაშურში მიიღო. სწავლობდა თბილისის რეალურ, ხოლო შემდეგ მოსკოვში, კომერციულ სასწავლებელში. გაიტაცა თეატრალურმა ცხოვრებამ, რამაც განაპირობა მისი მომავალი საქმიანობა. მან მთელი შეგნებული ცხოვრება თეატრს დაუკავშირა.

1913 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და წარმართა ხაშურის სცენისმოყვარეთაა წრის მუშაობა, როგორც მსახიობმა და რეჟისორმა. შემდეგ მისი მოღვაწეობის ასპარეზია ქუთაისი, თბილისი, აჭარა და კვლავ ხაშური. აქ დავით ძნელაძემ პირველად დადგა უ. ჰაჯიბეკოვის ოპერეტა „არშინ მალ-ალან“.

1927 წელს დ. ძნელაძე მიავლინეს სოხუმში, სადაც დააარსა ქართული თეატრი. მალე იგი კოტე მარჯანიშვილმა ქუთაისის თეატრში ჩამოიყვანა მსახიობად. პარალელურად მონაწილეობდა ქართულ კინოფილმებში: „იბრაგიმ და გოდერძი“, „ჯანყი გურიაში“, „ღრუბელთა თავშესაფარი“ და სხვა.

დ. ძნელაძე თბილისის მუსიკალური კომედიის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელია. იგი 18 წლის მანძილზე იყო ამ თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. შემდეგ მოღვაწეობდა საქართველოს ფილარმონიაში და შეთავსებით ეკავა თეატრალური საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობა. სცენაზე განასახიერა 100-ზე მეტი როლი და დადგა 50-მდე სპექტაკლი.

დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 401, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*დავით ძნელაძე] — ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები 
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
ივო ვიქტორი

**ივო ვიქტორი** (; დ. ) —  ჩეხი ფეხბურთელი, თავისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესო მეკარე. იცავდა ჩეხოსლოვაკიის ნაკრების  ღირსებას, სადაც 1966–1977 წლებში 63 მატჩი ჩაატარა.

ვიქტორის სანაკრებო დებიუტი 1966 წელს შედგა მარაკანაზე, ბრაზილიის ნაკრების წინააღმდეგ.

მონაწილეობდა 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. 1976 წელს ის გახდა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის გამარჯვებული, ეროვნული გუნდის რიგებში ვიქტორი გამორჩეული ფეხბურთელი იყო და იმავე წელს ოქროს ბურთის გამოკითხვაში მესამე ადგილი აიღო.

საკლუბო დონეზე ის დუკლას ღირსებას იცავდა, სადაც 13 წელი გაატარა.

აქტიური საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ, 1990–91 წლების სეზონში ვიქტორი დაუბრუნდა სამუშაოდ დუკლაში, როგორც გუნდის მთავარი მწვრთნელი, თუმცა არც ისე წარმატებული სეზონის შემდეგ (მე-11 ადგილი ჩემპიონატში), თანამდებობა დატოვა.

, ივო ვიქტორი. 1974]]

## ტიტულები 
### საკლუბო 
;  დუკლა პრაღა
* ჩეხოსლოვაკიის ჩემპიონი:  1964, 1966, 1977
* ჩეხოსლოვაკიის თასის მფლობელი: 1965, 1966, 1969
;  ჩეხოსლოვაკია
; ევროპის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1976
### ინდივიდუალური 
* ჩეხოსლოვაკიის წლის ფეხბურთელი: 1968, 1972, 1973, 1975, 1976
* ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1976
* ოქროს ბურთი (მესამე ადგილი): 1976
* ევროპის წლის მეკარე: 1969, 1976 
* 24-ე პოზიცია საუკუნის მეკარეების სიაში 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ივო ვიქტორის სტატისტიკა 
* სანაკრებო სტატისტიკა — rsssf.com
* Hall of Fame Dukla Praha profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი
კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფიყჰი

**ფიყჰი** (; გაგება) — ისლამური სამართალი.
## ფიყჰის ნაწილები
ფიყჰი შემდეგ ორ ნაწილად იყოფა:
* ფიყჰ ალ–'იბადათ (; *თაყვანისცემის ფიყჰი*), რომელიც მოიცავს ადამიანისა და ღმერთის ურთიერთობის საკითხებს.
* ფიყჰ ალ–მუ'ამალათ (; *ფიყჰი ადამიანურ საქმეებთან დაკავშირებით*), აქ მოქცეულია ყველაფერი დანარჩენი, თუმცა ზოგჯერ აქედან გამოჰყოფენ ქორწინებისა (; *ფიყჰ ალ–მუნაქაჰათ*) და სასჯელების (; ''ფიყჰ ალ–'უყუბათ'') საკითხებს.
## ფიყჰის მიმდინარეობები
ისლამური სამართალი უშვებს აზრთა სხვადასხვაობის არსებობას ფიყჰ ალ–მუ'ამალაათში. აქედან გამომდინარე არსებობს მაზჰაბები, რომლებიც ცნობენ ერთმანეთის კანონიერებას. მაგალითად ისლამის ძირითად მიმდინარეობაში, სუნიტურ ისლამში არის ხუთი მოქმედი – ჰანაფი, მალიქი, შაფი'ი, ჰანბალი, ზაჰირი და ოთხი ისტორიული – ავზა'ი, ლაისი, საური და ჯარირი – მაზჰაბი. ისინი ერთმანეთისგან განსხვავდებიან სამართლებრივ საკითხებთან მიდგომისა და პრობლემის გადაჭრის მეთოდოლოგიით. ისინი ზოგჯერ სხვადასხვა წყაროებს მიმართავენ რაიმე სამართლებრივი კაზუსის გადასაჭრელად და შესაძლოა მათი გადაწყვეტილებები განსხვავდებოდეს.
## ფიყჰის წყაროები
ფიყჰის უპირველესი წყაროებია ყურანი და სუნნა. შემდეგ კი მაზჰაბის მეთოდოლოგიის მიხედვით, მოდის სხვადასხვა საკითხები ისეთი სამართლებრივი საკითხების გადასაწყვეტად, რომელიც ყურანსა და სუნნაში კონკრეტულად მითითებული არ არის. მაგალითად ასეთი შეიძლება იყოს ყიასი – ანალოგიური მსჯელობა, ან იჯმა'ი – მუსლიმების საერთო შეთანხმება. 
## საქმეების კატეგორიზაცია
ფიყჰში ყოველი ადამიანური საქმე დაყოფილია კატეგორიებად, რომლებიცაა:
* ფარდი () — სავალდებულო ყურანის საფუძველზე, მაგალითად ლოცვა. მის შესრულებაზე ჯილდოა, ხოლო განზრახ შეუსრულებლობაზე – სასჯელი (ამქვეყნიური ან იმქვეყნიური).
* ვაჯიბი () — სავალდებულო სუნნის საფუძველზე, მაგალითად წვერის მოშვება. მის შესრულებაზე ჯილდოა, ხოლო განზრახ შეუსრულებლობაზე – სასჯელი.
* მუსთაჰაბბი () — მოსაწონი საქციელი, მაგალითად კბილების გაწმენდა მისვაქით. მის შესრულებაზე ჯილდოა, ხოლო შეუსრულებლობა სასჯელს არ ითვალისწინებს.
* მუბაჰი () — ნეიტრალური საქციელი, მაგალითად სიარული. მასზე არც ჯილდოა და არც სასჯელი.
* მაქრუჰი () — მოუწონარი, საძულველი საქციელი. მაგალითად ცხოველის დაკვლა სხვა ცხოველების თვალწინ. მისგან თავის შეკავებაზე ჯილდოა, მაგრამ მისი გაკეთება სასჯელს არ ითვალისწინებს.
ეს ოთხი კატეგორია ჰალალ () დაშვებულ საქმეებში შედის.
* ჰარამი () — აკრძალული საქციელი, მაგალითად ქურდობა. მისი ჩადენის შემთხვევაში ადამიანს სასჯელი (ამქვეყნიური ან იმქვეყნიური) ემუქრება.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
კატეგორია:რელიგია და სამართალი
კემპტენი

**კემპტენი** () — ქალაქი ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში; კემპტენის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 65 044 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 000 ადამიანი კმ2-ზე, ფართობი კი 63,29 კმ2. კემპტონი არის უძველესი ურბანული დასახლება (ქალაქი) გერმანიაში.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ბად დურკჰაიმი, რაინლანდ-პფალცი, გერმანია, 2001 წლიდან.
*  კუიბერონი, მორბიანი, საფრანგეთი, 1971 წლიდან. 
*  სლაიგო, სლაიგოს საგრაფო, ირლანდია, 1990 წლიდან.
*  შოპრონი, დიორ-მოშონ-შოპრონის მედიე, უნგრეთი, 1987 წლიდან.
*  ტრენტო, ტრენტოს პროვინცია, იტალია, 1987 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
შვაინფურტი

**შვაინფურტი** () — ქალაქი ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში. შვაინფურტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 51 851 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 500 ადამიანი კმ2-ზე, ფართობი კი 35,71  კმ². 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  მაზერველი, შოტლანდია, გაერთიანებული სამეფო
*  შატოდიონი, საფრანგეთი
*  სეინიაიოკი, ფინეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური საიტი
*Museum Georg Schäfer
*Schweinfurt-Online www.SW-ON.de Information about the City Schweinfurt and the district of Schweinfurt
* http://www.thirdreichruins.com/schweinfurt.htm
*U.S. Army Garrison Schweinfurt 
*Revista Verlag: News and Pictures from in and around Schweinfurt (in German)

## სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ერლანგენი

**ერლანგენი** () — ქალაქი ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში, მდინარე რეგნიცის შესართავთან. ერლანგენ-ჰეხშტადტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 105 624 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 400 ადამიანი კმ2-ზე, ფართობი კი 76,90 კმ². ქალაქში მრავალი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებაა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
* ესკილსტუნა, შვედეთი, 1961 წლიდან.
* რენი, საფრანგეთი, 1964 წლიდან.
* ვლადიმირი, რუსეთი, 1983 წლიდან.
* იენა, თიურინგია, გერმანია, 1987 წლიდან.
* სტოკ-ონ-ტრენტი, გაერთიანებული სამეფო, 1989 წლიდან.
* სან-კარლოსი, ნიკარაგუა, 1989 წლიდან.
* ბეშიქთაში, თურქეთი, 2004 წლიდან.
* რივერსაიდი, კალიფორნია, აშშ, 2011 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* erlangeninfo.de ქალაქის გიდი
* ერლანგენის უნივერსიტეტი
* Ferris Barracks - former U.S. Army Kaserne in Erlangen

კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
აშაფენბურგი

**აშაფენბურგი** () — ქალაქი ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში, აშაფენბურგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 67 844 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 100 ადამიანი კმ2-ზე, ფართობი კი 62,47 კმ². 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  პერზი, შოტლანდია, გაერთიანებული სამეფო (1956)
*  სენ-ჟერმან-ან-ლე, საფრანგეთი (1975)
*  მიშკოლცი, უნგრეთი (1996)

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური სიტი (გერმანული, ინგლისური, ფრანგული, ებრაული, იტალიური, რუსული)
* Webcam Aschaffenburg  Live view on Schloss Johannisburg, Stiftskirche basilica, the river Main, Schlossplatz and Stadthalle.
* Former US Army Installations in Aschaffenburg
* University of Applied Sciences Aschaffenburg 
* The Battle of Aschaffenburg by Quentin W. Schillare, MAJ, USA

კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ბაიროითი

**ბაიროითი** () — ქალაქი ჩრდილოეთ ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში, ბაიროითის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 71 572 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 100 ადამიანი კმ²-ზე, ფართობი კი 66,92 კმ².

მდებარეობს მდინარე როტერ-მაინზე. არის ქვეყნის სატრანსპორტო კვანძი. განვითარებულია საფეიქრო, სამკერვალო, მანქანათსამშენებლო, ფაიფურის, მუსიკალური საკრავების, ქაღალდისა და მინის წარმოება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაიროითის თეატრი

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* University of Bayreuth website 
* Bayreuther Festspiele website
* Images from Bayreuth  

## სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ტიშა სტერლინგი

**პატრისია ენ „ტიშა“ სტერლინგი** ( დ. 10 დეკემბერი, 1944) — ამერიკელი ტელევიზიისა და კინოს მსახიობი. ამერიკელი მსახიობის რობერტ სტერლინგისა და მსახიობისა და მომღერლის ენ სოთერნის შვილი. დაიბადა ლოს-ანჯელესში. კარიერა 1960-იან წლებში დაიწყო და გამოჩნდა „ენ სოთერნის შოუში“, რომელშიც მთავარ როლს დედამისი ენ სოთერნი ასრულებდა. მოგვიანებით გამოჩნდა ტელესერიალებში: „დონა რიდის შოუ“, „გრძელი, ცხელი ზაფხული“, „ბეტმენი“, „თამაშის სახელი“, „ჰავაი ხუთი-ო“, „ახალი პერი მეისონი“. სხვადასხვა დროს მონაწილეობა მიიღო ფილმებში: „გიგანტების სოფელი“ (1965), „კუგანის ბლეფი“ (1968), „ნორვუდი“ (1970), „ქვიშის კარიერის გენერლები“ (1971), „აგვისტოს ვეშაპები“ (1987) და სხვა. მისი უკანასკნელი კინორილია ბეატრის კიდსლერის როლი ფილმში „საუზმე ჩემპიონებისათვის“, სადაც მთავარი როლი ბრიუს უილისმა შეასრულა. ცხოვრობს აიდაჰოს შტატის ქალაქ კეტჩუმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაქენისი

**მაქენისი** () — სოფელი სომხეთში. მდებარეობს  გეღარქუნიქის პროვინციაში.  2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 465 ადამიანს შეადგენდა,  

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
პიჩიგუის რაიონი

**პიჩიგუის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, კუსკოს რეგიონის ესპინარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 870 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 791 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 288,76 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ესპინარის პროვინციის რაიონები
ფეიქარ-ხანი

**ფეიქარ–ხან იგირმი დორთლუ** — ირანის შაჰ აბას I-ის ყიზილბაში სარდალი, ბარდავისა და კახეთის მმართველი XVII საუკუნის დასაწყისში.

ფეიქარ–ბეგი, შემდომში ხანი, მიეკუთვნებოდა ყიზილბაშური იგირმი დორთლუს ტომს, რომელიც ყარაბაღზე გავლენისთვის ეცილებოდა ყაჯართა კლანს. 1608 წელს შაჰ აბასმა ფეიქარ ხანი ბარდავის გამგებლად დანიშნა, დაახლ. 1620 წელს კი მასვე ჩააბარა კახეთის აღმოსავლეთ ნაწილის მმართველობა. ამავე პერიოდში შაჰმა მას ცოლად შერთო თავისივე ყოფილი მეუღლე ლელა (ფატმან სულთან ბეგუმი), ქართლის სიკვდილით დასჯილი მეფის, ლუარსაბ II-ის და. ფეიქარმა თავის რეზიდენციად ხორნაბუჯი აქცია და დაიწყო მოსახლეობისგან დაცლილ კახეთში თურქმანული ტომების დასახლება. 1625 წელს, მარტყოფის ბრძოლაში შაჰის ჯარების განადგურების შემდეგ, გიორგი სააკაძე და ზურაბ არაგვის ერისთავი ხორნაბუჯისკენ დაიძრნენ. ამასთან, სააკაძე ზურაბს ლელა ბატონიშვილის ხელს ჰპირდებოდა. ტყეებში გახიზნული კახელების თავშესაფრების გასანადგურებლად მყოფი ფეიქარ-ხანი სასწრაფოდ დაბრუნდა თავის რეზიდენციაში და თანატომელებთან ერთად კახეთიდან გაიქცა. ქართველები მას დაედევნენ და ბარდავი და ყარაბაღი დალაშქრეს, თუმცა ფეიქარ-ხანმა მდევრისთვის თავის დაღწევა შეძლო.

## ლიტერატურა 
* „ქართლის ცხოვრება“, ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიერ, ტომი II, თბ., 1959
* Maeda, Hirotake (2006). "The forced migrations and reorganisation of the regional order in the Caucasus by Safavid Iran: Preconditions and developments described by Fazli Khuzani". In Ieda, Osamu; Uyama, Tomohiko. Reconstruction and interaction of Slavic Eurasia and its neighbouring worlds. *Slavic Eurasian Studies*, No.10. Sapporo: Slavic Research Centre, Hokkaido University. pp. 243–246. ISBN 4938637391.

კატეგორია:კახეთის სამეფო
კატეგორია:ირანელი სამხედრო მოღვაწეები
ფამბაკი (გეღარქუნიქი)

**ფამბაკი** () — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 985 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 460 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19.9 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ჰეისტინგსი

**ჰეისტინგსი** (, ) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ჰოკს-ბეის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქალაქ ნეიპირიდან 20 კმ-ში. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 73 245 კაცს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ომაჩის რაიონი

**ომაჩის რაიონი** () — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის პარუროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 874 მეტრზე. 2017 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 443 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 436,21 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* *2017 წლის აღწერის მონაცემები*
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:პარუროს პროვინციის რაიონები
როზენჰაიმი

**როზენჰაიმი** () — ქალაქი ბავარიაში, სამხრეთ გერმანიაში; როზენჰაიმის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 60 464 ადამიანი, სიმჭიდროვეა 1 600 ადამიანი კმ2-ზე, ფართობი კი 37,22 კმ2.

## დაძმობილებული ქალაქები 
## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* Fachhochschule Rosenheim  

კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ფენოლი

**ფენოლი** — არომატული ნახშირწყალბადი. წარმოადგენს უფერულ კრისტალებს, აქვს დამახასიათებელი სუნი. წყალში იხსნება ზომიერად, სპირტში და აცეტონში კარგად. ფენოლი არომატული ნაერთების უმარტივესი ოქსინაწარმია. მას იყენებენ მრავალი ძვირფასი პროდუქციის მისაღებ ნედლეულად. ახასიათებს ბაქტერიციდული მოქმედება. ამის გამო სადეზინფექციო საშუალებადაც იყენებენ. კანზე მოხვედრისას იწვევს დამწვრობას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური ნივთიერებები
კატეგორია:ბაქტერიციდები
ციტოლიზი

მინი|ადამიანის სისხლის თეთრი უჯრედი (ზედა მარჯვენა) წყალში დიდდება მანამ, სანამ არ გასკდება (მე-14 წამზე)
**ციტოლიზი** (ციტო... და ...ლიზი) — ცხოველური და მცენარეული უჯრედების დაშლა, რაც გამოიხატება მათ მთლიან ან ნაწილობრივ გახსნაში. ციტოლიზში აქტიურ როლს ასრულებენ ლიზოსომები. ციტოლიზი მიმდინარეობს ნორმალურ ფიზიოლოგიურ პირობებში (მაგალითად, მეტამორფოზის დროს). აგრეთვე სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარების დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
ფოქრ-მასრიკი

**ფოქრ-მასრიკი** () — სოფელი სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 883 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ნუერი (ენა)

**ნუერი** (*Naadh*) — დასავლეთ-ნილოტური ენების ენა. ამ ენაზე საუბრობს ნუერების ეთნიკური ჯგუფი სამხრეთ სუდანში და დასავლეთ ეთიოპიაში (გამბელის რეგიონი). ნუერი ცენტრალური და აღმოსავლეთ აფრიკის ერთ–ერთი ყველაზე გავრცელებული ენაა.

## ტექსტის მაგალითი 
*ნუერი:&nbsp;* Naath dial diethɛ kɛ a lɔr kä päärkɛ kɛ ciaŋ malä a mäni cuŋkiɛn. Tekɛ kɛ car kɛnɛ nhok ti de lät kɛ raan kɛ dämaan a gɔa.

*ქართული:&nbsp;* ყველა ადამიანი დაბადებულია თავისუფლად და თანაბარი ღირსებით და უფლებებით. ისინი დაჯილდოებული არიან გონებით და სინდისით და ერთმანეთის მიმართ ძმურად უნდა იქცეოდნენ.

## დამწერლობა 
ნუერის ალფაბეტი შეიცავს 39 სიმბოლოს, ანბანი შედგება დიდი და პატარა ასოებისაგან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დინკა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Nuer Project
* OpenRoad page on Nuer (Thok Nath) 
* PanAfrican L10n page on Nuer 
* Omniglot page on Nuer

## სქოლიო 
კატეგორია:ნილო-საჰარული ენები
სუიკუტამბოს რაიონი

**სუიკუტამბოს რაიონი** () — რაიონი  პერუში, კუსკოს რეგიონის ესპინარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 801 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 211 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 652,13 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ესპინარის პროვინციის რაიონები
წაღკუნქი (გეღარქუნიქი)

**წაღკუნქი** () — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 186 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

## სქოლიო
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ალექსანდრე ციმაკურიძე

**ალექსანდრე გრიგოლის ძე ციმაკურიძე** (დ. 5 აპრილი, 1882, სოფ. ქვიშხეთი, ხაშურის მუნიციპალიტეტი — გ. 24 მაისი, 1954, თბილისი) — ქართველი ფერმწერ-პეიზაჟისტი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
[მარცხნივ|მინი|[ალექსანდრე ციმაკურიძის სახლი]]
ხაშურის დაწყებითი სარკინიგზე სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მიაბარეს გრავიორს შეგირდად. შემდეგ სწავლა განაგრძო კავკასიის ნატიფი ხელოვნების ხელშეწყობის სკოლაში ბორის ფოგელთან და ოსკარ შმერლინგთან. შემდეგ გაემგზავრა მოსკოვში და ჩაირიცხა კ. იუონის სტუდიაში. მოგვიანებით სტროგანოვების ცენტრალურ სამხატვრო-სამრეწველო სასწავლებელშია, ხოლო 1906 წელს აქვე განაგრძო სწავლა ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სკოლაში, სადაც მისი პედაგოგები იყვნენ ცნობილი მხატვრები: ნ. კასატკინი, ლ. პასტერნაკი (გამოჩენილი პოეტის მამა) და ა. ვასნეცოვი, რომელიც პეიზაჟის სპეციალუურ კურსს კითხულობდა. ამ უკანასკნელმა დიდი გავლენა იქონია მომავალ ხელოვანზე.

1922 წლიდან ალექსანდრე პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისში, ჯერ მოსე თოიძის სტუდიაში, ხოლო 1930 წლიდან სამხატვრო აკადემიაში.

გამოჩენილი ფერმწერი თანამედროვე ქართული პეიზაჟური მხატვრობის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. კარგადა ცნობილი მის ნამუშევართა სერია, რომელშიც შემოქმედი დიდი სიყვარულითა და განცდით გადმოგვცემს მშობლიური მხარის პეიზაჟებს. ამასთანავე იყო შესანიშნავი კოლორისტი. მისი ნამუშევრები ინახება საქართველოს ხელოვნების,თბილისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ და ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმებში ინახება მისი შესანიშნავი ნამუშევრები: „ქვიშხეთის მიდამოები“, „ბორჯომის ხეობის დასაწყისი“, „მზიანი დღე“, სერია „ძველი თბილისი“, „ქართლის ველი“ და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## გალერეა 

ალექსანდრე ციმაკურიძე. ცისფერი სახლი. 1927. ტილო, ზეთი. 52X7.jpg|ცისფერი სახლი. 1927. ტილო, ზეთი.
ალექსანდრე ციმაკურიძე. ქვიშხეთის პეიზაჟი. 1932. ტილო, ზეთი.jpg|ქვიშხეთის პეიზაჟი. 1932. ტილო, ზეთი.
ალექსანდრე ციმაკურიძე. მხატვრის სახლი. 1937. ტილო, ზეთი1.jpg|მხატვრის სახლი. 1937. ტილო, ზეთი
ალექსანდრე ციმაკურიძე. მხატვრის სახლი. 1937. ტილო, ზეთი.jpg|მხატვრის სახლი. 1937. ტილო, ზეთი.jpg
ალექსანდრე ციმაკურიძე. ბორჯომის ხეობა. 1940. ტილო, ზეთი.jpg|ბორჯომის ხეობა. 1940. ტილო, ზეთი.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 394, თბ., 1994

კატეგორია:ქართველი მხატვრები 
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ა
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ვლადიმერ ცეცხლაძე

**ვლადიმერ ყარამანის ძე ცეცხლაძე** (დ. 1880, სოფ. შემოქმედი, (ოზურგეთის მაზრა) — გ. 1929, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა სემინარია და უმაღლესი განათლების მისაღებად ხარკოვში გაემგზავრა.   1907 წელს ფრიადზე დაამთავრა ხარკოვის ვეტერინარული ინსტიტუტი, ხოლო 1912 წელს — სამედიცინო ინსტიტუტი. თბილისში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ნორმალური ანატომიის კათედრაზე ასისტენტად, ეწეოდა კვლევით საქმიანობას, რისთვისაც მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა დოქოტის ხარისხი და თბილისი სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიიწვიეს ლექტორად. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 394, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები 
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თეოდორ აიკე

250პქ|მინი|თეოდორ აიკე
**თეოდორ აიკე** ( ; დ. 17 ოქტომბერი, 1892, ჰამპონტი, ლოთარანგია — გ. 26 თებერვალი, 1943, ხარკივი) — ესესის ობერგრუპენფიურერი. მონაწილეობას იღებდა საკონცენტრაციო ბანაკის სისტემის შექმნაში. მეორე მსოფლიო ომში იყო  ესესის სატანკო დივიზიის „თავის ქალას“ () კომანდორი. დაიღუპა 1943 წლის 26 თებერვალს სადაზვერვო ფრენის დროს. მისი თვითმფრინავი ფიზელერ შტორხი ჩამოაგდეს წითელი არმიის ჰაერსაწინააღმდეგო ნაწილებმა.

## ლიტერატურა
*Niels Weise: Eicke : eine SS-Karriere zwischen Nervenklinik, KZ-System und Waffen-SS. Schöningh, Paderborn 2013 (Phil. Diss. Würzburg 2011) ISBN 978-3-506-77705-8.
*Charles Sydnor: Theodor Eicke. Organisator der Konzentrationslager. In: Ronald Smelser, Enrico Syring (Hrsg.): Die SS: Elite unter dem Totenkopf. 30 Lebensläufe. Schöningh, Paderborn 2000, ISBN 3-506-78562-1, S. 147–159.

კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
ნუერი

**ნუერი** — ნილოტური ეთნუკური ჯგუფი, რომლებიც ძირითადად სამხრეთ სუდანში ნილოსის გასწვრივ ცხოვრობენ. მათი მცირე ნაწილი ასევე ცხოვრობს სამხრეთ–დასავლეთ ეთიოპიაშიც. ისინი საუბრობენ ნუერის ენაზე, რომელიც ნილო-საჰარული ენების ოჯახს ეკუთვნის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დინკა

## ლიტერატურა 
* The works of E. E. Evans-Pritchard.
* Jon D. Holtzman, 2000 (2nd ed. 2007), "Nuer Journeys, Nuer Lives"http://www.amazon.com/dp/0205543324, Pearson Education, Inc., Boston, MA.
* Sharon Hutchinson, 1996, *Nuer Dilemmas*, University of California Press, ბერკლი.
* Maggie McCune 1999, *Till The Sun Grows Cold*, Headline Book Publishing Ltd, ISBN 0-7472-7539-4
* Deborah Scroggins, 2004, ''Emma's War'', Pantheon Books, New York
* Dianna J. Shandy, 2007, "Nuer-American Passages:  Globalizing Sudanese Migration," Gainesville: University Press of Florida.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Images of Nuer in the village of Leal, Southern Sudan
* http://strategyleader.org/profiles/nuer.html
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/422112/Nuer

კატეგორია:ჩრდილოეთი აფრიკა
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები