open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პარაგვაი-რუსეთის ურთიერთობები

**პარაგვაი–რუსეთის ურთიერთობები** — საგარეო ურთიერთობები პარაგვაისა და რუსეთს შორის. ამ ორმა ქვეყენამ დიპლომატიური ურთიერთობა 1992 წლის 14 მაისს დაამყარა. პარაგვაის საელჩო ფუნქციონირებს მოსკოვში, რუსეთის საელჩო კი ასუნსიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*  Documents on the Paraguay-Russia relationship from the Russian Ministry of Foreign Affairs
*    Embassy of Paraguay in Moscow

## სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:რუსეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
პარაგვაული ომი

**პარაგვაული ომები** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **სამთა ალიანსის ომი** (; ) — სამხედრო კონფლიქტი სამხრეთ ამერიკაში, 1864—1870 წლებში, რომელიც მიმდინარეობდა პარაგვაისა და სამთა ალიანსს — არგენტინას, ბრაზილიას და ურუგვაის შორის. პროპორციულად, მას მეტი მსხვერპლი მოჰყვა, ვიდრე რომელიმე სხვა ომს თანამედროვე ისტორიაში. ომმა პრაქტიკულად გაანადგურა პარაგვაი, შეიწირა მისი მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი.
[მინი|250პქ|მარცხნივ|[პარაგვაის ამჟამინდელი საზღვრები, დაკარგული ტერიტორიები და გადამწყვეტი ბრძოლების ადგილები]]
ომის წამოწყების შესახებ რამდენიმე თეორია არსებობს. ტრადიციული ხედვა ხაზს უსვამს პარაგვაის პრეზიდენტ ფრანსისკო სოლანო ლოპესის აგრესიულ პოლიტიკას, რომელიც მიმართული იყო ვერცხლის საბადოებისკენ. ამის საპირისპიროდ, ტრადიციული პარაგვაული ხედვა და არგენტინული რევიზიონიზმი 1860-იანი წლებიდან ყურადღებას ბრიტანეთის იმპერიის ინტერესების გაბატონებულ როლზე ამახვილებს. ომი 1864 წლის ბოლოს დაიწყო ბრაზილიასა და პარაგვაის შორის მომხდარი საბრძოლო ოპერაციებით. უკვე 1865 წლიდან, ომი ნამდვილად შეიძლება შეფასდეს, როგორც „სამთა ალიანსის ომი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Campanha do Paraguay : commando em chefe de S. A. o Sr. Marechal de Exercito, Conde d'Eu&nbsp;– Official Report of the Empire of Brazil 1869 - 
* Paraguay The War of the Triple Alliance
* Page at countrystudies.us
* The War of Paraguay 
* The War of Paraguay&nbsp;– history 
* 'Paraguay de Antes' (old photos & pics)  
* Cerro Corá in Google Maps 
* https://web.archive.org/web/20091026220902/http://www.geocities.com/ulysses_leal/capa.html
* "Paraguay: A Brief History Of National Suicide" 
* Time line of the War of the Triple Alliance 

კატეგორია:პარაგვაის ისტორია
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კატეგორია:ურუგვაის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
*
დანიური ვიკიპედია

**დანიური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება დანიურ ენაზე. ამუშავდა 2002 წლის 1 თებერვალს. 2006 წლის ოქტომბრისთვის დანიურმა ვიკიპედიამ გადააჭარბა სტატიების 50 ათასიან ზღვარს. 2009 წლის 5 მარტის მონაცემებით შეიცავდა 104 181 ათ. სტატიას, ხოლო 2011 წლის 5 ოქტომბრისთვის 155 000 ათ. სტატიას. დანიური ენა წააგავს ნორვეგიულ და შვედურ ენებს, ამიტომ ორი უკანასკნელი ენის მფლობელნი თავისუფლად კითხულობენ ტექსტს დანიური ვიკიპედიიდან, ხოლო დანიელები ნორვეგიული და შვედური ვიკიპედიიდან. 

დანიური ვიკიპედია თანამშრომლობს სკანდინავიურ ვიკიპედიებთან. ფაილების ატვირთვა სამართლიანი გამოყენების პირობებით ამ ენობრივ განყოფილებაში აკრძალულია (fair use). დანიური ვიკიპედიაში ამჟამად 36 ადმინისტრატორია. დარეგისტრირებულია 157 345 მონაწილე. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 1000 საგრძნობლად აჭარბებს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ნორვეგიული ვიკიპედია
* შვედური ვიკიპედია

## რესურსები ინტერნეტში
* დანიური ვიკიპედია
* დანიური ვიკიპედია – მობილური ვერსია
* Meta: Skanwiki
*Report from the Danish Wikipedia Wikipedia Signpost, 25 September 2006.

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ლოს-ანჯელეს კლიპერსი

**ლოს-ანჯელეს კლიპერსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. კლიპერსი არის წევრი წყნარი ოკეანის დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - სტეიფლზ ცენტრი მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, რომელსაც ადგილობრივ მეტოქე - ლოს-ანჯელეს ლეიკერსთან ერთად იყოფს, ასევე მოედანში ასპარეზობს NHL წარმომადგენელი - ლოს-ანჯელეს კინგსი.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
Accelerate (R.E.M.-ის ალბომი)

***Accelerate*** — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის 14-ე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2008 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა  Warner Bros..

## სიმღერების სია
#Living Well Is the Best Revenge&nbsp; – 3:11
#Man-Sized Wreath&nbsp; – 2:32
#Supernatural Superserious&nbsp; – 3:23
#Hollow Man&nbsp; – 2:39
#Houston&nbsp; – 2:05
#Accelerate&nbsp; – 3:33
#Until the Day Is Done&nbsp; – 4:08
#Mr. Richards&nbsp; – 3:46
#Sing for the Submarine&nbsp; – 4:50
#Horse to Water&nbsp; – 2:18
#I'm Gonna DJ&nbsp; – 2:07

;დამატებები
#Redhead Walking (კელვინ ჯონსონი)&nbsp; – 2:11
#Airliner &nbsp; – 2:21
#Horse to Water (ჩაწერილია ცოცხლად ათენში)&nbsp; – 2:17
#Living Well Is the Best Revenge (ჩაწერილია ცოცხლად ათენში)&nbsp; – 3:12
#Until the Day Is Done (ჩაწერილია ცოცხლად ათენში)&nbsp; – 4:06
#Supernatural Superserious (ჩაწერილია ცოცხლად ათენში)&nbsp; – 3:25

ეს დამატებები შეტანილია ალბომის ციფრულ ვერსიებში. პირველი ორი სიმღერა აღებულია სინგლიდან Supernatural Superserious, ხოლო უკანასკნელი წარმოდგენილი იყო მხოლოდ iTunes-ის მაღაზიაში.

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
*A**^** ალბომი აგრეთვე მოხვდა Billboard-ის ციფრული ალბომების ჩარტის #2 პოზიციაზე და ლიდერობდა ამ და ალტერნატიული ალბომების ჩარტებში.

## სერტიფიცირებები
}
}
}
}
}

## სქოლიო 
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები
კატეგორია:2008 წლის ალბომები
ფრანსუა ტრიუფო

**ფრანსუა ტრიუფო** ( დ. 6 თებერვალი, 1932, პარიზი — გ. 21 ოქტომბერი, 1984) — ფრანგი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი, კინოკრიტიკოსი და მსახიობი. ფრანგული „ახალი ტალღის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია
ტრიუფომ, ისევე როგორც ფრანგული ახალი ტალღის სხვა წარმომადგენელმა, ჟან-ლუკ გოდარმა, მოღვაწეობა დაიწყო როგორც კინოკრიტიკოსმა.  მისი პირველი აღიარებული ფილმი იყო „ოთხასი დარტყმა“, რომელმაც ტრიუფოს მოუტანა კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისთვის. ფილმი ტრიუფოსთვის სანახევროდ ავტობიოგრაფიული იყო და ეხებოდა ბავშვს, რომელსაც კონფლიქტი აქვს მშობლებთან და საბოლოოდ სახლიდან გარბის. ფილმის გმირის ანტუან დუანელის ისტორია ტრიუფოს სხვა ფილმებშიც გაგრძელდა. ესენი იყო „ანტუანი და კოლეტი“, „მოპარული კოცნები“, „სუფრა და საწოლი“ და „გაქცეული სიყვარული“. ყველა მათგანში ანტუანის როლს ასრულებდა ჟან პიერ ლეო. განსხვავებით პირველი ფილმისგან, დუანელის სერიის სხვა ფილმები კომედიები იყო. ტრიუფო მოგვიანებით კვლავ დაუბრუნდა მოზარდების პრობლემებს და გადაიღო „ჯიბის ფული“.

ტრიუფო ხშირად თავად მონაწილეობდა საკუთარ ფილმებში. ასეთები იყო „ველური ბავშვი“, „მწვანე ოთახი“ და „ამერიკული ღამე“, რომელმაც მოიპოვა ოსკარი ნომინაციაში საუკეთესო უცხოური ფილმი და BAFTA საუკეთესო რეჟისურისთვის.

როგორც მსახიობს მიღებული აქვს მონაწილეობა რამდენიმე საკუთარ ფილმში, მათ შორის მთავარი როლების შემსრულებლად. ტრიუფომ სხვა რეჟისორის მხოლოდ ორ ფილმში ითამაშა. 1956 წელს ჟაკ რივეტის ფილმში შეასრულა ეპიზოდური როლი და 1977 წელს სტივენ სპილბერგის ფილმში „მესამე ხარისხის ახლო კონტაქტები“ შეასრულა ფრანგი პროფესორის კლოდ ლაკომბის როლი.

## ფილმოგრაფია 
;*სარეჟისორო სრულმეტრაჟიანი ფილმები*
* 1959 - ოთხასი დარტყმა *(Les Quatre Cents Coups)*
* 1960 - ესროლეთ პიანისტს *(Tirez sur le pianiste)*
* 1962 - ჟიული და ჯიმი *(Jules et Jim)*
* 1964 - ნაზი კანი *(La Peau douce)*
* 1966 - ფარენჰაიტი 451 *(Fahrenheit 451)*
* 1968 - პატარძალი იყო შავებში *(La Mariée était en noir)*
* 1968 - მოპარული კოცნები *(Baisers volés)*
* 1969 - მისისიპის ქალთევზა *(La sirène du Mississipi)*
* 1970 - ველური ბავშვი ''(L'Enfant sauvage)*
* 1970 - ოჯახური კერა *(Domicile conjugal)*
* 1971 - ორი ინგლისელი და კონტინენტი *(Les Deux anglaises et le continent)*
* 1972 - ისეთივე ლამაზი, როგორც მე *(Une belle fille comme moi)*
* 1973 - ამერიკული ღამე *(La Nuit américaine)*
* 1975 - ადელის ისტორია *(L'Histoire d'Adèle H.)*
* 1976 - ჯიბის ფული *(L'Argent de poche)*
* 1977 - კაცი, რომელსაც ქალები უყვარდა *(L'Homme qui aimait les femmes)*
* 1978 - მწვანე ოთახი *(La Chambre verte)*
* 1979 - გაქცეული სიყვარული *(L'Amour en fuite)*
* 1980 - უკანასკნელი მეტრო *(Le Dernier métro)*
* 1981 - მეზობელი ქალი *(La Femme d'à côté)*
* 1983 - მხიარული კვირა დღე *(Vivement dimanche!)''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*ფრან­სუა ტრი­უ­ფო - კა­ნი, 1968 წლის მა­ი­სი
*ჟანა მოროს, კატრინ დენევის და ფანი არდანის საყვარელი კაცი

კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები
კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
მარგარეტ მალერი

**მაგარეტ შონბერგერ მალერი** (დ. 10 მაისი, 1897 — გ. 2 ოქტომბერი, 1985) — უნგრელი ექიმი, რომელიც მოგვიანებით დაინტერესდა ფსიქიატრიით. ის იყო ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა ფსიქოანალიზის ისტორიაში. იგი დაინტერესებული იყო ბავშვის ნორმალური განვითარებით, მაგრამ ის უმეტეს დროს ატარებდა ფსიქიატრიულად დაავადებულ ბავშვებთან. 

მარგარეტ მალერი დაიბადა 1897 წლის 10 მაისს უნგრეთის ქალაქ შოპრონში, ებრაელების ოჯახში. მას და მის უმცროს დას მშობლების პრობლემური ქორწინების გამო  მძიმე ბავშვობა ჰქოდათ. მარგარეტის მამამ ხელი შეუწყო მის წარმატებას მათემატიკასა და სხვა მეცნიერებებში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მან ჩააბარა Vaci Utcai გიმნაზიაში, ბუდაპეშტში, მიუხედავად იმისა, რომ ამ დროს უჩვეულო იყო ქალისათვის სწავლის გაგრძელება. ბუდაპეშტმა მის ცხოვრებასა და კარიერაზე დიდი ზეგავლენა მოახდინა. მან გაიცნო უნგრელი ფსიქოანალიტიკოსი ფერენცი, დაინტერესდა არაცნობიერით და ფერენცმა შესთავაზა მას წაეკითხა ზიგმუნდ ფროიდის ნაშრომები.

1916 წლის სექტემბერში მარგარეტმა ბუდაპეშტის უნივერსიტეტში დაიწყო ხელოვნების ისტორიის სწავლა, თუმცა 1917 წლის იანვარში ის გადავიდა სამედიცინო სკოლაში. სამი სემესტრის შემდეგ მან დაიწყო სამედიცინო განათლების მიღება მიუნხენის უნივერსიტეტში, მაგრამ იძულებული იყო დაეტოვა სასწავლებელი იმ პერიოდში ებრაელებისადმი ცუდი დამოკიდებულების გამო. 1920 წელს ის გადავიდა იენის უნივერსიტეტში და სწორედ იქ დაიწყო მან იმის გაანალიზება თუ რამდენად დიდ როლს თამაშობდა სიყვარული და თამაში ფსიქოლოგიურად და ფიზიკურად ჯანმრთელი ბავშვის აღზრდაში. 1922 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი და გაემგზავრა ვენაში ლიცენზიის ასაღებად. აქ მან პედიატრიიდან გადაინაცვლა ფსიქიატრიაში და შვიდი წლის შემდეგ, ის მიიღეს როგორც ანალიტიკოსი. მარგარეტს უყვარდა ბავშვებთან მუშაობა; მოსწონდა როდესაც ბავშვები ყურადღებითა და სიხარულით თანამშრომლობდნენ მასთან.

1936 წელს ის გათხოვდა პაულ მალერზე. წყვილი გადავიდა საცხოვრებლად ბრიტანეთში და შემდგომ 1938 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ნიუ-იორკის სამედიცინო ლიცენზიის მიღების შემდეგ მან დაიწყო კერძო პრაქტიკები. 1940 წელს ის გახდა ბავშვის ანალიზის უფროსი მასწავლებელი. გაწევრიანდა ადამიანის განვითარების ინსტიტუტში, განათლების ინსტიტუტსა და ნიუ-იორკის ფსიქოანალიტიკურ საზოგადოებაში.

მარგარეტ მალერი გარდაიცვალა 1985 წლის 2 ოქტომბერს.

## ლიტერატურა 
* Coates, S.W., John Bowlby and Margaret S. Mahler: Their lives and theories

კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
სულაკის კანიონი

**სულაკის კანიონი** () — მდინარე სულაკის ხეობის ღრმა მონაკვეთი. მდებარეობს რუსეთის დაღესტნის რესპუბლიკაში. კავკასიის უღრმესი და მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი კანიონი. მოქცეულია გიმრისა და სალათაუს ქედებს შორის. სიგრძე 53 კილომეტრი. სიღრმე 1900 მ. სიგანე 3,5 კმ. ქვემო მონაკვეთში, წყალსაცავის სიახლოვეს სიგანე 20-იდან 45 მეტრამდეა. იყოფა სამ მონაკვეთად. პირველი, ანუ მთავარი კანიონი ვრცელდება სამხრეთისკენ და ზომებით საგრძნობლად ჭარბობს დანარჩენ 2 კანიონს. მისი სიგრძეა 20 კმ, სიღრმე (მდინარე სულაკის შესვლისთანავე) 1675 მეტრიდან 1920 მეტრამდე. გამოირჩევა გრანდიოზული პეიზაჟით, ხაზებისა და ფორმების სიმკვეთრით და უდაბური ლანდშაფტით. დამახასიათებელია მოთეთრო, მოვარდისფრო და მოყვითალო კირქვებისგან აგებული შიშველი ფერდობები (I ფენა), მოყვითალო-მომწვანო ქვიშაქვები და მერგელები (II ფენა), მოყავისფრო კირქვები (III ფენა). ეს უკანასკნელი ქმნის ვერტიკალურ კედლებს, სადაც იჭრება მდინარე სულაკი. სულაკის კანიონში გაშენებულია ჩირკეის წყალსაცავი. კანიონი სხვადასხვა დროს გამოკვლეულია ნიკოლოზ ანდრუსოვისა (1861–1924) და ბორის დობრინინის (1885-1951) მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე
* სულაკი 

## ლიტერატურა
* Щукин И. С., Очерки геоморфологии Кавказа, ч. 1, М., 1926.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კანიონები
Green (R.E.M.-ის ალბომი)

***Green*** — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1988 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Warner Bros..

## სიმღერების სია
### მხარე 1&nbsp;– Air side
#Pop Song 89&nbsp;– 3:04
#Get Up&nbsp;– 2:39
#You Are the Everything&nbsp;– 3:41
#Stand&nbsp;– 3:10
#World Leader Pretend&nbsp;– 4:17
#The Wrong Child&nbsp;– 3:36

### მხარე 2&nbsp;– Metal side
#Orange Crush&nbsp;– 3:51
#Turn You Inside-Out&nbsp;– 4:16
#Hairshirt&nbsp;– 3:55
#I Remember California&nbsp;– 4:59
#11&nbsp;– 3:10

### 25 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა, დისკი 2&nbsp;– *Live in Greensboro 1989*
#Stand
#The One I Love
#Turn You Inside Out
#Belong
#Exhuming McCarthy
#Good Advices
#Orange Crush
#Cuyahoga
#These Days
#World Leader Pretend
#I Believe
#Get Up
#Life and How to Live It
#It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)
#Pop Song 89
#Fall On Me
#You Are the Everything
#Begin the Begin
#Low
#Finest Worksong
#Perfect Circle

მუსიკალური მაღაზიების დღის ექსკლუზიური დამატება&nbsp;– *Live in Greensboro EP*

#So. Central Rain (I'm Sorry)
#Feeling Gravitys Pull
#Strange
#King of Birds
#I Remember California

## სქოლიო 
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები
კატეგორია:1988 წლის ალბომები
ჯიმ კროჩე

მარჯვნივ|მინი|ჯიმ კროჩე
**ჯეიმზ ჯოსეფ „ჯიმ“ კროჩე** (; დ. 10 იანვარი, 1943 — გ. 20 სექტემბერი, 1973) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი. 1966–1973 წლებში ჯიმ კროჩემ გამოუშვა ხუთი სტუდიური ალბომი და თერთმეტი სინგლი. მისი ორი სინგლი, „Bad, Bad Leroy Brown“ და „Time in a Bottle“, ბილბორდის ცხელი ასეულში პირველ პოზიციაზე მოხვდა.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* *Facets* (1966)
* *Jim & Ingrid Croce* (1969)
* ''You Don't Mess Around with Jim* (1972)
* *Life and Times* (1973)
* *I Got a Name'' (1973)

## რესურსები ინტერნეტში 
*.
*ბიოგრაფია Allmusic-ზე.
*ჯიმ კროჩე Find a Grave-ზე.

კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ამერიკელი როკ-გიტარისტები
კატეგორია:EMI Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ებრაელი მომღერლები
ალკოჰოლური დელირიუმი

**ალკოჰოლური დელირიუმი** (*თეთრი ცხელება*) — მწვავე ალკოჰოლური ფსიქოზი, რომელიც ვითარდება ქრონიკული ალკოჰოლიზმის მეორე და მესამე სტადიაზე ალკოჰოლის შეწყვეტიდან 2-3 დღის შემდეგ აბსტინენციის ფონზე. 
### მიმდინარეობა
ალკოჰოლური დელირის მაპროვოცირებელ ფაქტორს შესაძლოა წარმოადგენდეს ინფექციური ან სომატური დაავადება, ფიზიკური დაძაბვა. დაავადება იწყება მწვავედ, უეცრად, ძირითადად ღამის საათებში. თან ახლავს სმენითი და მხედველობითი ჰალუცინაციების მოზღვავება, ფსიქომოტორული აგზნება. ჰალუცინაციებს შეიძლება წინ უძღოდეს გარემოს ილუზორული აღქმა, მწერების, წვრილი ცხოველების, ქვეწარმავლების, საშინელი არსებების, შემზარავი სახეების სახით. გარდა ამისა, გამოხატულია შიშის ძლიერი გრძნობა, მოუსვენრობა, ემოციური დაძაბულობა. მხედველობით და სმენით ჰალუცინაციებს, შესაძლოა თან დაერთოს ტაქტილური, ყნოსვითი და გემოვნებითი შეგრძნებების აშლილობანი უსიამოვნო ფიზიკური განცდების, ხრწნის ან კვამლის სუნის, არასასიამოვნო გემოს სახით. გამოხატულია აშკარა დეზორიენტაცია ადგილსა და გარემოში. გარდა ამისა, ადამიანი გარბის, იმალება, ცდილობს თავი დაიცვას მოსალოდნელი ხიფათისგან. 

ალკოჰოლური დელირი ძირითადად 1-2 კვირის განმავლობაში გრძელდება. მდგომარეობიდან გამოსვლის პროცესში რჩება ჰალუცინაციების განმეორებით აღმოცენების გარკვეული მზაობა და მომატებული შთაგონებადობა, რაც ზოგიერთ პათოფსიქოლოგიურ ფენომენში ვლინდება. მაგალითად:
*რეინჰარდტის სიმპტომი - ავადმყოფს, რომელსაც სთხოვენ წაიკითხოს არარსებული ტექსტი ცარიელ ქაღალდზე, ამ ტექსტს *ხედავს* და კითხულობს მას. 
*აშაფენბურგის სიმპტომი - ავადმყოფს *ესმის* საუბარი გამორთული ტელეფონის ყურმილში.
*ლიპმანის სიმპტომი - ავადმყოფს თვალის კაკლებზე ფიზიკური ზეწოლის შედეგად უჩნდებათ მხედველობითი ჰალუცინაციები.
ალკოჰოლურ დელირიუმს შეიძლება მოყვეს სომატური დარღვევების განვითარებაც. ამ დროს ხშირია ღვიძლის მწვავე დისფუნქცია, სიყვითლე, ტაქიკარდია, ტრემორი, საერთო კუნთოვანი ჰიპოტონია, ოფლიანობა, კანისა და ლორწოვანი გარსების გამოხატული სიფერმკრთალე.

## ლიტერატურა
* *გ. ნანეიშვილი*, ფსიქიატრიის მოკლე კურსი, თბ., 2011.

## რესურსები ინტერნეტში
* პაციენტი ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებით
* თეთრი ცხელება

კატეგორია:დაავადებები
კატეგორია:ალკოჰოლიზმი
პორტუგალიური ვიკიპედია

**პორტუგალიური ვიკიპედია** ( ან Wikipédia lusófona) — ვიკიპედიის განყოფილება პორტუგალიურ ენაზე. შეიქმნა 2001 წლის ივნისში. 2004 წლის ბოლოდან საკმაო ზრდას განიცდიდა. 2005 წლის მაისისთვის სტატიების რაოდენობით გადაასწრო ესპანურ და იტალიურ ვიკიპედიებს. აღსანიშნავია, რომ 2004 წლისთვის პორტუგალიურ ვიკიპედიას სტატიების რაოდენობით ეკავა 17 ადგილი. 2010 წლის დეკემბერში გაასწრო ნიდერლანდურ ვიკიპედიას. 2005 წელს პორტუგალიური ვიკიპედიის მხრიდან იყო წინადადება ფორკის თვალსაზრისით ბრაზილიური პორტუგალიური ვარიანტის შექმნისა, თუმცა ვიკიმედიის საზოგადოებამ უარი განაცხადა. 2007 წელს იყო ევროპული პორტუგალიური ვიკიპედიის ენობრივი განყოფილების შექმნის ცდა, თუმცა უშედეგოდ. პორტუგალიურ ვიკიპედიის ადმინისტრატორებს ხშირად აკრიტიკებენ. კერძოდ, ადმინისტრატორებს ადანაშაულებენ აგრესიულ მოქმედებაში ახალი და ანონიმური მომხარებლების მიმართ. 

ამჟამად პორტუგალიურ ვიკიპედიაში არის 31 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხარებელთა რიცხვი საკმაოდ მაღალია. 2012 წლისთვის ვიკიპედიის პორტუგალიურ ენობრივ განყოფილებაში არსებობს დაახლოებით 734 ათ. სტატია.

## რესურსები ინტერნეტში
* პორტუგალიური ვიკიპედია 
* პორტუგალიური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ვაიალეალე

**ვაიალეალე** () — ფარისებრი ვულკანი ჰავაის კუნძულებზე. ადმინისტრაციულად მდებარეობს აშშ-ის ჰავაის შტატის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 1569 მ. კუნძულ კაუაის ვულკანებს შორის ვაიალეალე სიმაღლით მეორე ადგილზეა. 1912 წლიდან დაწყებული ვაიალეალეს კალთები წვიმის სახით წელიწადში საშუალოდ იღებს 11 684 მმ ნალექს. 1982 წელს დაფიქსირდა რეკორდული მაჩვენებელი: ვულკანის კალთებზე საშუალოდ მოვიდა 16 916 მმ ნალექი. ასაკი განისაზღვრება 8 *მილიონი* წლით. მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ნოტიო რეგიონში. ძირითადად დამახასიათებელია ჟინჟღლი. კოკისპირული წვიმები იშვიათია. ვულკანის მწვერვალი ხშირი წვიმიანობის გამო მოქცეულია ხშირი ნისლის ქვეშ.

მწვერვალი ბრტყელ პლატოს წარმოადგენს, სადაც გაბნეულია წვრილი ტბები. ვაიალეალედან სათავეს იღებს პატარა მდინარე ვაიმეა, რომელიც მოზრდილ კანიონს ქმნის (სიგრძე 16 კმ, სიგანე 3,2 კმ, სიღრმე  1067 მ). ჰავაიური ენიდან ვულკანის სახელწოდება დაახლოებით ითარგმნება როგორც „მღელვარე წყლები“.

ძველი ჰავაიელებისთვის ვაიალეალე წმინდა მთა იყო. მათი წარმოდგენით მწვერვალზე ცხოვრობდა ჰავაიური ღმერთი კანე. ამიტომ ჰავაიელებმა ვულკანის მწვერვალზე დააარსეს ხეიაუს მონასტერი, სადაც ღმერთის პატივსაცემად რეგულარულად სწირავდნენ ძღვენს.

უხვნალექიანობის ძირითადი ფაქტორებია: ჰავაის კუნძულებს შორის კაუაის ჩრდილოეთური მდებარეობა, რის გამოც კუნძული პირველი ხვდება ზამთრის თვეებში ატმოსფერული ფრონტების გავლენის ქვეშ; კუნძულის კონუსისებური მოყვანილობა, რის გამოც მისი ყველა მხარეები ექვემდებარებიან ნოტიოგადამტანი ქარების გავლენას; ძალიან ციცაბო ფერდობები, რის გამოც ნოტიო ჰაერი მკვეთრად მაღლდება ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე და უფრო ზევით.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
დენვერ ნაგეტსი

**დენვერ ნაგეტსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ნაგეტსი არის წევრი ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - პეპსი ცენტრი მდებარეობს დენვერი, კოლორადოს შტატში.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
პარაგვაის პოლიტიკური სისტემა

[მინი|250პქ|[პარაგვაის გერბი|პარაგვაის სახელმწიფო გერბი]]
**პარაგვაის პოლიტიკური სისტემა** წარმოდგენილია საპრეზიდენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკითა (სადაც სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაური პარაგვაის პრეზიდენტია)  და მრავალპარტიული სისტემით. სახელმწიფო კონსტიტუციით ხელისუფლება სამ შტოდ იყოფა. აღმასრულებელ ხელისუფლებას მხოლოდ და მხოლოდ პრეზიდენტი ახორციელებს. საკანონმდებლო ხელისუფლება ორპალატიან ეროვნულ კონგრესს ექვემდებარება. სასამართლო ხელისუფლებას კი ახორციელებენ ტრიბუნალები, სამოქალაქო სამართლის სასამართლოები და ცხრა წევრისგან შემდგარი უზენაესი სასამართლო. იურიდიული ხელისუფლება დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლოსგან. 

## კონსტიტუცია
პარაგვაის ძლიერ ცენტრალიზებული ხელისუფლება ფუნდამენტურად შეცვალა 1992 წლის კონსტიტუციამ, რომელმაც გააძლიერა ძალაუფლების შტოებად დაყოფა, რაც წინა ორი კონსტიტუციის შემთხვევაში, ძირითადად ქაღალდზე არსებობდა. 

## აღმასრულებელი ხელისუფლება
5 წლიანი ვადით ხალხის მიერ არჩეული პრეზიდენტი ნიშნავს კაბინეტს. პრეზიდენტი ახდენს მინისტრთა საბჭოს ნომინირებას. 2008 წლის 20 აპრილის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ფერნანდო ლუგომ — კათოლიკე ეპისკოპოსმა, რომლის საეკლესიო მოვალეობებიც მისივე თხოვნით ვატიკანმა შეაჩერა. უკანასკნელი 61 წლის მანძილზე პირველად მოხდა, რომ პარაგვაის კოლორადოს პარტიამ საპრეზიდენტო არჩევნები წააგო, და მხოლოდ მეორედ, როდესაც პრეზიდენტი მემარცხენე გახდა. 

პრეზიდენტის სამუშაო ადგილს წარმოადგენს პალასიო-დე-ლოს-ლოპესი ასუნსიონში. პრეზიდენტის რეზიდენცია — მბურუვიჩა როგა ასევე ასუნსიონში მდებარეობს. 

სამსახურიდან წასული პრეზიდენტი კონსტიტუციის თანახმად ხმის უფლების არმქონე სამუდამო სენატორი ხდება (სიცოცხლის ბოლომდე). 

### პირველი ლედი
პარაგვაიში, პირველი ლედის თანამდებობა ოფიციალურია, შესაბამისად, შექმნილია პარაგვაის რესპუბლიკის პირველი ლედის სამსახური. 

კანონმდებლობის თანახმად, ეს სამსახური სტრუქტურულად და ფინანსურად რესპუბლიკის პრეზიდენტს ექვემდებარება. იგი ძირითადად სოციალურ საქმიანობებს ახორციელებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*nationsencyclopedia.com
*Paraguay - POLITICS

კატეგორია:პარაგვაის პოლიტიკა
ნევრასთენია

**ნევრასთენია** — ნევროზული ჯგუფის ფსიქიკური აშლილობა. 
როგორც დამოუკიდებელი დაავადება, ის 1869 წელს ამერიკელმა ფსიქოლოგმა გეორგ ბირდმა აღწერა. 

## დაავადების სიმპტომები
ნევრასთენიის ერთ-ერთი ტიპური დამახასიათებელი ნიშანია *გაღიზიანებადობა*. ნევრასთენიით დაავადებულებს მომატებული აქვთ მგრძნობელობა, ამიტომ მათ აღიზიანებთ ხმამაღალი საუბარი, ქუჩის ხმაური, ტელევიზორის ხმა, მუსიკა და ა.შ. ავადმყოფი ადვილად გამოდის წონასწორობიდან, ფეთქებადია, უჭირს ემოციების მოთოკვა, მათი ნებითი კონტროლი, ხშირად ყვირის ან ტირის. მისი ასეთი რეაქცია სწრაფად შეიძლება შეიცვალოს ასთენიით, ფიზიკური და სულიერი გამოფიტვით. 

ნევრასთენიას ახასიათებს *გამღიზიანებლობითი სისუსტე* - გაღიზიანებისა და მრისხანების შეცვლა მოდუნებითა და განურჩევლობით. 
გარდა ამისა, ნევრასთენიისას თავს იჩენს *უძილობაც*, რომლის დროსაც ძილი ხდება ზედაპირული, ემოციურად დატვირთული და არასასიამოვნო სიზმრებით სავსე. დარღვეულია დაძინების პროცესიც. ავადმყოფი ვერ იძინებს, დილით კი დაღლილი, გამოუძინებელი, გაღიზიანებული, თავის ტკივილით იღვიძებს. თავის ტკივილი ნევრასთენიის ერთ-ერთი ძირითადი სიმპტომია და როგორც წესი, ქრონიკულ ხასიათს ატარებს.

ნევრასთენიით დაავადებულ ადამიანებს აღენიშნებათ ყურადღების შესუსტება, განსაკუთრებით აქტიური ყურადღების დაქვეითება,რაც ცხოვრების სხვადასხვა სფეროზე უარყოფითად აისახება. ქვეითდება *ფიქსაციის უნარი*, რაც იწვევს გაფანტულობას, მოუკრეფლობას, მოუსვენრობას. გამოხატულია ემოციური ლაბილობაც. 

ნევრასთენიით დაავადებულთა გუნებგანწყობა არამდგრადია, მერყევი, ვლინდება შფოთვა და დიფუზური, დაბალი ინტენსივობის შიში. 

ნევრასთენიისას ფართოდაა წარმოდგენილი *პოლიმორფული სომატო-ვეგეტატიური სიმპტომები*: ტაქიკარდია, ლაბილური პულსი, არტერიული წნევის მერყეობა, ოფლიანობა, გასტრო-ენტერული მოვლენები, ტრემორი. ეს მოვლენები მნიშვნელოვნად მწვავდება ემოციური დაძაბულობის დროს. 

გამოიყოფა ნევრასთენიის ორი ფორმა:
**ჰიპერსთენიული* - რომლის დროსაც ჭარბობს გამღიზიანებლობა, ემოციური გაუწონასწორებლობა, შფოთვა და დაძაბულობა. 
**ჰიპოსთენიული* - რომლის დროსაც გამოხატულია ასთენია, სუსტსულოვნება, ვეგეტატიური დარღვევები.

## მიზეზები
ნევრასთენიის გამომწვევი ძირითადი მიზეზია დროში გახანგრძლივებული დაბალი ინტენსივობის სტრესული სიტუაცია, რაც უმთავრესად მიკროსოციალურ, ყოფით ან სამსახურეობრივ პრობლემებთანაა დაკავშირებული.

## ლიტერატურა
* ფსიქიატრიის მოკლე კურსი - გ. ნანეიშვილი, თბილისი 2011

## რესურსები ინტერნეტში
* Психотерапевтический подход к лечению неврастении
* ნევროზები და ფსიქიკური დაავადებები
* დაავადებები - ნევრასთენია

კატეგორია:ნევროზები
კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
უძინარნი სიეტლში

**უძინარნი სიეტლში** () — ნორა ეფრონის მიერ გადაღებული რომანტიკული კომედიაა, რომელიც ეკრანებზე, 1993 წლის 25 ივნისს გამოვიდა. ფილმში მთავარ როლებს ტომ ჰენქსი და მეგ რაიანი ასრულებენ.

## როლებში
*მეგ რაიანი - ენი რიდი
*ტომ ჰენქსი - სემ ბოლდუინი
*ბილ პულმენი - უოლტერი
*როს მალინგერი - ჯონა ბოლდუინი
*რიტა უილსონი - სუზი
*რობ რაინერი - ჯეი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* my.opera.com—ზე
* contactmusic.com—ზე 
* Movie stills
* sleeplessinseattlemanagement 

კატეგორია:1993 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ხევერცხლა

მინი|170პქ|მარცხნივ|ხევერცხლა
**ხევერცხლა** () — ხე პროტეასებრთა ოჯახისა. გადაშენების პირას მყოფი სახეობაა. იზრდება კაპის ნახევარკუნძულზე, ქალაქ კეიპტაუნის შიდა და ირგვლივ მდებარე ადგილებში. 

მარადმწავანე მცენარეა. სიმაღლე 5-7 მ. ზოგჯერ იზრდება 16 მ-მდე. სიგრძეში წაგრძელებული ხშირი, პირდაპირი ღერო და ნაცრისფერი ქერქი ახასიათებს. რბილი აბრეშუმისებრი კრიალა ვერცხლისებრი  ფოთლების სიგრძეა 8-15 სმ, სიგანე 2 სმ. მეტად ლამაზია ყვავილობის პერიოდში. მისი სამშობლოა სამხრეთი აფრიკა. მისი მთავარი პოპულაცია გვხვდება მაგიდა მთების ფერდობებზე, კერძოდ, ეგრეთ წოდებულ „ლომის თავზე“, ერთ-ერთ პარკსა და კირსტენბოშის ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე. გარდა ამისა, არსებობს კიდევ 2 პოპულაცია სტელენბოსისა და პაარლის სიახლოვეს. წარსულში ხევერცხლა ფართოდ იყო გავრცელებული მაგიდა მთების მხარეებში, თუმცა გადაჭარბებულმა მერქნის გამოყენებამ მოსპო მისი არეალი. ამიტომ დღეისათვის ხევერცხლა იშვიათი და გადაშენების პირას მისული მცენარეა. 

ფოთლებს იყენებენ სხვადასხვა ნაკეთობის დასამზადებლად, ქერქს — ტყავის მოსათრიმლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხევერცხლა – ინფორმაცია 
* ხევერცხლა – ინფორმაცია    
* ხევერცხლა – ინფორმაცია    

## სქოლიო
კატეგორია:პროტეასებრნი
კატეგორია:დეკორატიული ხეები
კლარკ ლეონარდ ჰალი

**კლარკ ლეონარდ ჰალი** ( დ. 24 მაისი, 1884 — გ. 10 მაისი, 1952) — ამერიკელი ფსიქოლოგი. იყო ნეობიჰევიორისტული სკოლის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. ის იყო აგრეთვე ფსიქოლოგი, რომელმაც გამოიყენა რაოდენობრივი კვლევის მეთოდები ჰიპნოზის კვლევისას.

კლარკ ლეონარდ ჰალი დაიბადა 1884 წლის 24 მაისს ნიუ-იორკში, სოფელ აკრონში. სკოლის პერიოდში დაინტერესებული იყო მათემატიკით, ფიზიკითა და ქიმიით და ფიქრობდა გამხდარიყო სამთო ინჟინერი. ჰალი დაავადდა პოლიომიელიტით, გარკვეული პერიოდი შეწყვიტა სწავლა. ჯანმრთელობის პრობლემების გამო იძულებული იყო სხვა პროფესია აერჩია და მან მიჩიგანის უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიის შესწავლა დაიწყო. 1918 წელს უისკონსინის უნივერსიტეტი დაამთავრა და მიიღო დოქროტის ხარისხი. მან შექმნა ექსპერიმენტული პროექტი იმის შესახებ თუ რა გავლენას ახდენდა თამბაქოს მოწევა ფსიქიკურ და მოტორულ ეფექტურობაზე, რის შემდეგაც მას შესთავაზეს წაეკითხა ფსიქოლოგიური ტესტებისა და გაზომვის კურსი. 1929 წელს ჰალი გახდა იელის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1940 წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი „მექანიკური დასწავლის მათემატიკურ-დედუქციური თეორია“. სამი წლის შემდეგ გამოქვეყნდა „ქცევის პრონციპები“. 1951 წელს „ქცევის საფუძვლების თეორიები“. 1952 წელს გამოქვეყნდა მისი უკანასკნელი წიგნი „ქცევის სისტემა“ გარდაიცვალა 1952 წლის 10 მაისს კონექტიკუტში.

## ლიტერატურა
* Gale Encyclopedia of Psychology.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
სქოლასტიკა

**სქოლასტიკა** ( — სწავლული,  — სკოლა) — IX-X საუკუნეებიდან ერთ-ერთი წამყვანი ღვთისმეტყველური ფილოსოფიური მიმდინარეობა ევროპაში, რომელშიც შეჯერებული იყო კათოლიციზმისა და არისტოტელეს იდეები.
[260px|right|thumb|[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის სკოლის გამოსახულება]]

სქოლასტიკის განვითარებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია 1054 წელს ქრისტიანული ეკლესიის კათოლიკურ და მართლმადიდებლურ შტოებად დაყოფამ. ამ მოვლენამ ახლებურად დააყენა ღვთისმეტყველების პრობლემატიკა. აზრთა შორის სხვადასხვაობა მხოლოდ თეოლოგიური კამათით არ შემოიფარგლებოდა. სქოლასტიკოსებმა წინ წამოწიეს ისეთი საკითხები, როგორიცაა გონებისა და რწმენის, რელიგიისა და მეცნიერების ურთიერთობა. სქოლასტიკა უშვებდა ქრისტიანული სწავლების გააზრებას არა მხოლოდ თეოლოგიის, არამედ ფილოსოფიის კუთხიდანაც, ცდილობდა ქრისტიანული რწმენის რაციონალურ დასაბუთებას. წამყვანი სქოლასტების შემოქმედებაში კვლავ აღზევდა არისტოტელესეული *რეალიზმი* და ლოგიკის გაგება.

თავდაპირველად სქოლასტიკა ხელს უწყობდა დაკარგული ცოდნის აღდგენას, ორგანიზებასა და შენახვას. თუმცა, საკმაოდ ხშირად სქოლასტიკოსები საკუთარი შეხედულებების დასაბუთების მიზნით ძველი ავტორების (განსაკუთრებით პლატონის, არისტოტელეს) თავისებურ ინტერპრეტაციას აკეთებდნენ, რაც საბოლოოდ მათ ჭეშმარიტ არსს ამახინჯებდა.

სქოლასტიკის ჩარჩოებში სერიოზული კამათი იმართებოდა სამების, ღმერთის სამგვაროვნების გაგების და ზოგადად, ღმერთის არსებობის დადასტურების გარშემო. მაგალითად, ანსელმ კენტერბერიელს მიაჩნდა, რომ მხოლოდ უმაღლესი არსება შეიძლება იყოს რეალური და ვინაიდან ღმერთი უმაღლესი არსებაა, ის რეალურად არსებობს, ხოლო რადგან არსებობს ღმერთი, შესაბამისად არსებობს უნივერსალიებიც (ზოგადი ცნებები).

შუა საუკუნეებში კამათი უნივერსალიების (ზოგადი ცნებების) არსებობა-არარსებობის შესახებ ძირითადად სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში არსებულ ორ მიდგომას — ნომინალიზმსა და რეალიზმს შორის მიმდინარეობდა.

**ნომინალიზმის** თანახმად, არსებობს მხოლოდ ცალკეული *კერძო* საგნები, *ზოგადი* ცნებები ამ საგნების შესახებ კი ჩვენი გონების შექმნილია. ნომინალიზმის შერბილებული ფორმაა კონცეპტუალიზმი, რომლის თანახმად თავად საგნებში არსებობს რაღაც საერთო, რაც სიტყვით აღნიშნული და გონებაში მოცემული *კონცეპტის* (ცნების) საფუძველი ხდება.

**რეალიზმის** მიხედვით კი უნივერსალიები რეალურად არსებობს და წინ უსწრებს ცალკეული, კერძო საგნების არსებობას. სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში ანტიკური ფილოსოფიიდან მიღებული რეალიზმის ორგვარი გაგება არსებობდა:
* *უკიდურესი რეალიზმი* —  რომელიც სათავეს პლატონის იდეების თეორიიდან იღებს და რომლის თანახმად ზოგადი იდეები ცალკეულ საგნებამდე არსებობს და მათ ორგანიზებას ახდენს;
* *ზომიერი რეალიზმი* — სათავეს იღებს არისტოტელეს შეხედულებიდან, რომ ზოგადი და კერძო ერთმანეთთან განუყრელ კავშირშია.

## ლიტერატურა
* ფსიქოლოგიის ისტორია - ი. იმედაძე. თბილისი, 2008
* Философия - А.Г. Спиркин. Москва, 2000

კატეგორია:სქოლასტიკა
კატეგორია:შუა საუკუნეების ფილოსოფია
კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები
კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში
კატეგორია:ქრისტიანული ტერმინები
პარაგვაის კონგრესი

მინი|250პქ
**პარაგვაის კონგრესი** () — პარაგვაის ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო. სენატი შედგება 45 წევრისგან, დეპუტატთა პალატა კი 80 წევრისგან.

კონგრესის ორივე პალატა არჩეულია პრეზიდენტის არჩევნების პარალელურად პროპორციული წარმომადგენლობითი სისტემით. დეპუტატებს დეპარტამენტები ირჩევენ, სენატორებს კი მთელი ერი. დეპუტატად შეიძლება არჩეულ იქნას პარაგვაის მოქალაქე 25 წლის ასაკიდან, სენატორად კი 35 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* სენატის ოფიციალური საიტი 
* დეპუტატთა პალატის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:პარაგვაის პოლიტიკა
Lifes Rich Pageant

***Lifes Rich Pageant*** — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1986 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა I.R.S..

## სიმღერების სია
;მხარე 1&nbsp;– Dinner side
#Begin the Begin&nbsp;– 3:28
#These Days&nbsp;– 3:24
#Fall On Me&nbsp;– 2:50
#Cuyahoga&nbsp;– 4:19
#Hyena&nbsp;– 2:50
#Underneath the Bunker&nbsp;– 1:25

;მხარე 2&nbsp;– Supper side
#The Flowers of Guatemala&nbsp;– 3:55
#I Believe&nbsp;– 3:49
#What If We Give It Away?&nbsp;– 3:33
#Just a Touch&nbsp;– 3:00
#Swan Swan H&nbsp;– 2:42
#Superman (მაიკ ბოტლერი, გერი ზეკლი)&nbsp;– 2:52

;1993 წლის *I.R.S. Vintage Years*-ის გამოცემის დამატებები
#Tired of Singing Trouble&nbsp;– 0:59
#*მანამდე გამოუცემელი
#Rotary Ten&nbsp;– 1:58
#*B-მხარე სინგლიდან Fall on Me
#Toys in the Attic (სტივ ტაილერი, ჯო პერი)&nbsp;– 2:26
#*B-მხარე სინგლიდან Fall on Me  
#Just a Touch (სტუდიური შესრულება)&nbsp;– 2:38
#*მანამდე გამოუცემელი ვერსია, ჩაწერილია ორარხიან ჩამწერზე *Reckoning*-ზე მუშაობისას, 1984
#Dream (All I Have to Do) (ფელის და ბოდლო ბრაიანტები)&nbsp;– 2:38
#*გამოვიდა ფილმის *Athens, GA: Inside Out* საუნდტრეკზე, 1987
#Swan Swan H (აკუსტიკური)&nbsp;– 2:41
#*გამოვიდა ფილმის *Athens, GA: Inside Out* საუნდტრეკზე, 1987

;2011 წლის 25 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემის დამატებები (*The Athens Demos*)
# Fall on Me&nbsp;– 2:50
# Hyena&nbsp;– 2:50
# მარტი Song (King of Birds-ის დემო)&nbsp;– 3:46
# These Days&nbsp;– 3:36
# Bad Day&nbsp;– 3:26
# Salsa (Underneath the Bunker-ის სიმღერა)&nbsp;– 1:32
# Swan Swan H&nbsp;– 2:39
# The Flowers of Guatemala&nbsp;– 3:29
# Begin the Begin&nbsp;– 3:44
# Cuyahoga&nbsp;– 4:33
# I Believe&nbsp;– 3:37
# Out of Tune&nbsp;– 0:34
# Jazz (Rotary Ten-ის სიმღერა)&nbsp;– 1:13
# Two Steps Onward&nbsp;– 4:24
# Just a Touch&nbsp;– 2:31
# Mystery to Me&nbsp;– 2:07
# Wait&nbsp;– 2:10
# All the Right Friends&nbsp;– 3:40
# Get On Their Way (What If We Give It Away?-ის სიმღერა)&nbsp;– 3:17

## სქოლიო 
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
კატეგორია:I.R.S. Records-ის ალბომები
Shady Grove (მეტროსადგური)

**Shady Grove** — ვაშინგტონის მეტროპოლიტენის კუნძულოვანი ბაქნის მქონე მეტროსადგური. მდებარეობს დერვუდში, მერილენდის შტატი, აშშ. სადგური გაიხსნა 1984 წლის 15 დეკემბერს და ოპერირებს Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA). 

## რესურსები ინტერნეტში
*WMATA: Shady Grove Station 
*StationMasters Online: Shady Grove Station
*The Schumin Web Transit Center: Shady Grove Station 

კატეგორია:წითელი ხაზი (ვაშინგტონის მეტროპოლიტენი)
კატეგორია:ვაშინგტონის მეტროსადგურები მერილენდში
კატეგორია:რკინიგზის სადგურები გახსნილი 1984
ძილის აპნოე

**ძილის აპნოე** — ზედა სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული ძილის დარღვევა, როდესაც ადამიანი ძილის დროს წყვეტს სუნთქვას. აპნოედ მიიჩნევა სუნთქვის შეწყვეტის ისეთი პერიოდი, რომელიც 10 წამის ან მეტი დროის განმავლობაში გრძელდება. 

## ფორმები
ძილის აპნოე შეიძლება რამდენიმე განსხვავებული ტიპის იყოს:
* **ცენტრალური** წარმოშობის ძილის აპნოე, რომლის დროსაც როგორც ჰაერის ნაკადის მიღება, ისე სასუნთქი მოქმედებები (მუცლით და მკერდით) წყდება აპნოეს შეტევის დროს და კვლავ ახლდება აქტივაციის (გამოღვიძების) რეაქციის დროს.
* **ობსრტუქციული** აპნოეს დროს ჰაერის ნაკადის მოდინება წყდება, თუმცა სასუნთქი მოქმედებები აპნოეს შეტევის დროს კიდევ უფრო ძლიერდება, მუცლის და მკერდის კუნთების მოქმედება უკიდურესად იძაბება იმისათვის, რათა ჰაერის ნაკადის გატარება მოხდეს. ეს ეპიზოდიც გამოღვიძებით სრულდება. 
* აპნოეს **შერეული** ტიპი მოიცავს როგორც ცენტრალური, ისე ობსტრუქციული ძილის აპნოეს ელემენტებს.

## მიმდინარეობა
როგორც პათოლოგიას, ძილის აპნოეს განიხილავენ იმ შემთხვევაში, თუ 1 საათის განმავლობაში მისი მინიმუმ 5 და მთელი ღამის განმავლობაში მინიმუმ 30 ეპიზოდი იჩენს თავს. ობსტრუქციული აპნოეს დროს იშვიათად ასეთი 300-მდე ეპიზოდი მეორდება. თითოეულ მათგანს მოსდევს გამოღვიძება, რის გამოც ფერხდება ნორმალური ძილი. ძილის აპნოე შეიძლება საშიშ მდგომარეობად იქცეს. ხშირ შემთხვევაში სწორედ მას ასახელებენ კვების დროს ჩვილებისა და ადრეული ასაკის ბავშვთა გარდაცვალების მიზეზად.  შესაძლოა სწორედ ძილის აპნოე იწვევდეს ხანშიშესული ადამიანების ფილტვებისა და გულ-სისხლძარღვთა  უკმარისობის გამო  გარდაცვალების მაღალ მაჩვენებელს. აპნოეს ეპიზოდებმა შეიძლება გამოიწვიონ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ცვლილებები, მათ შორის არითმია, ყოველი ეპიზოდისას არტერიული წნევის ხანმოკლე ცვლილება. 

## გავრცელება
მოსახლეობაში აპნოეს გავრცელების შესახებ ზუსტი მონაცემები ცნობილი არ არის, თუმცა როგორც ბოლო პერიოდის შემთხვევების რაოდენობით მტკიცდება, რომ ეს დაავადება საკმაოდ ხშირად ვლინდება. მაგალითად, ჰიპერსომნიის მქონე პაციენტების 42%-თან იჩენს თავს.

## სიმპტომები
ყველაზე ხშირად ძილის აპნოეს კლინიკური სურათი გამოხატულია საშუალო ასაკისა და ხანშიშესულ მამაკაცებთან, რომლებიც უჩივიან დაღლილობას, დღის განმავლობაში სიფხიზლის შენარჩუნების უუნარობას, თავის ტკივილს, გუნებგანწყობის ცვლილებას და ა.შ.

აპნოეს არსებობის ერთ-ერთი საწყისი მიმანიშნებელი შეიძლება იყოს ძლიერი ხვრინვა, მოუსვენარი ძილი, ძილში ამოსუნთქვის უუნარობა.

## დიაგნოსტირება
აპნოეს არსებობის რისკის შემთხვევაში პაციენტებს სხვადასხვა მეთოდით იკვლევენ, მათ შორის ელექტროენცეფალოგრამით (ეეგ), ელექტრომიოგრამით (ემგ), ელექტროკარდიოგრამით (ეკგ). დიაგნოზის დასასმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადის და სასუნთქი მოქმედებების რეგისტრაცია. სირთულისდა მიხედვით, შესაძლოა საჭირო გახდეს ეკგ-ს მონაცემების 24-საათიანი კონტროლი.  

## მკურნალობა
ძილის აპნოეს მკურნალობა სხვადასხვა მეთოდით მიმდინარეობს, მათ შორის სასუნთქი ცენტრების სტიმულაციით, ღამის განმავლობაში ჟანგბადის მექანიკური კონტროლით, ქირურგიული ჩარევით და ა.შ. გასათვალისწინებელია, რომ როდესაც არსებობს რისკი აპნოეს არსებობის შესახებ, პაციენტმა თავი უნდა აარიდოს ალკოჰოლის მიღებას, რადგან ის უარყოფითად აისახება სუნთქვის პროცესებზე და შეიძლება მდგომარეობის გართულება გამოიწვიოს.

## ლიტერატურა
* Клиническая психиатрия - Г.И. Каплан, Б.Дж. Сэдок. Москва, 1994

კატეგორია:ძილის დარღვევები
მეგობრობის ხიდი (პარაგვაი-ბრაზილია)

[მინი|250პქ|მეგობრობის ხიდი [სიუდად-დელ-ესტეს ხედის ფონზე]]
მინი|250პქ|ხიდზე გამავალი ბრაზილია-პარაგვაის საზღვარი
**მეგობრობის ხიდი** (; ) — თაღოვანი ხიდი მდინარე პარანაზე, რომელიც ერთმანეთთან ბრაზილიის ქალაქ ფოს-დუ-იგუასუსა და პარაგვაის ქალაქ სიუდად-დელ-ესტეს აკავშირებს. 

ხიდის აშენების შესახებ შეთანხმებას ბრაზილიისა და პარაგვაის მთავრობებმა 1956 წლის 29 მაისს მიაღწიეს.

ხიდი 1965 წელს გაიხსნა. ძირითად თაღს შორის მანძილი 290 მეტრია. თავის მხრივ ხიდის სიგრძე 552,4 მეტრია. ხიდი უკიდურესად მნიშვნელოვანია ფოს-დუ-იგუასუს, მისი მიმდებარე ქალაქებისა და პარაგვაის ეკონომიკისთვის.
მინი|მარცხნივ|700პქ|ხიდის ხედი ბრაზილიის ქალაქ ფოს-დუ-იგუასუდან

## რესურსები ინტერნეტში
* Amizade Bridge, Ponte da Amizade, Puente Presidente Stroessner

კატეგორია:ხიდები
კატეგორია:ბრაზილიის ხიდები
კატეგორია:პარაგვაი
იაპონური ვიკიპედია

**იაპონური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება იაპონურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. 2012 წლისათვის იაპონური ვიკიპედიაში არსებობს 800 ათასზე მეტი სტატია. დღეისათვის იაპონური ვიკიპედია სტატიების რაოდენობით 9 ადგილზეა და ამ მაჩვენებლით ჩამორჩება ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, ნიდერლანდურ, იტალიურ, პოლონურ, ესპანურ და რუსულ ვიკიპედიებს. ამოქმედდა 2002 წლის სექტემბერში. 2006 წლისათვის იაპონურ ვიკიპედიაში არსებობდა 200 ათასი სტატია, ხოლო 2008 წელს სტატიების რაოდენობამ 500 ათასს მიაღწია. 2011 წლის მარტისთვის სტატიების რაოდენობით დაიკავა 7 ადგილი. იაპონური ვიკიპედია არაინდოევროპულ ენებზე არსებულ ვიკიპედიებს შორის უდიდესია.  

2001 წლის მარტს შეიქმნა 3 არაინგლისურენოვანი ვიკიპედია – გერმანული, კატალანური და იაპონური. იაპონური ვიკიპედიის საიტის მისამართი იყო nihongo.wikipedia.com და არსებული გვერდები დაწერილი იყო ლათინური ანბანით ან რომაძიზე, რამეთუ პროგრამული უზრუნველყოფა იმ დროისთვის იაპონურ სიმბოლოებთან მიმართებაში არ მუშაობდა. მთავარ გვერდზე იყო ვერტიკალური ტექსტების შექმნის ცდა. პირველ სტატიას ეწოდებოდა „Nihongo No Funimekusu“. 2001 წლის დეკემბრამდე იაპონურ ვიკიპედიაში მხოლოდ 2 სტატია არსებობდა. იაპონურ ვიკიპედიაში ამჟამად 64 ადმინისტრატორია, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი მნიშვნელოვანია. ნიუ-იორკ ტაიმზის მიხედვით ვიკიპედიის იაპონური ენის განყოფილებაში სტატიების დიდი ნაწილი ეძღვნება პოპ-კულტურას, კერძოდ: კინოფილმებს, ანიმაციას, მუსიკას, კომიქსებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* იაპონური ვიკიპედია  
* იაპონური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 
* A guide to the Japanese Wikipedia

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ჩაკოს ომი

**ჩაკოს ომი** (1932–1935) — ბრძოლა სამხრეთ ამერიკაში, ბოლივიასა და პარაგვაის შორის გრან-ჩაკოს რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილისთვის, რომელიც მცდარი წარმოდგენის თანახმად, თითქოს ნავთობით იყო მდიდარი. ხშირად მას *ლა-გუერა-დე-ლა-სედს* (*La Guerra de la Sed — წყურვილის ომი*) უწოდებენ, რაც ლიტერატურულად მომდინარეობს ნახევრად უდაბნო ჩაკოსთვის ბრძოლიდან. ეს ომი ყველაზე სისხლიანი სამხედრო კონფლიქტი იყო მათ შორის, რაც კი XX საუკუნეში სამხრეთ ამერიკაში მომხდარა. ომი სამხრეთ ამერიკის ორ უღარიბეს ქვეყანას შორის მიმდინარეობდა, რომლებსაც წარსულში, XIX საუკუნეში მეზობლებთან ომის დროს უკვე ჰქონდათ ტერიტორიები დაკარგული. ომის დროს, ორივე ქვეყანა არმიის შენახვისა და მომარაგების პრობლემის წინაშე აღმოჩნდა, რაც განპირობებული იყო მათი ზღვაზე გასასვლელის არქონით, რის შედეგადაც მათი საგარეო ვაჭრობა და შეიარაღების შესყიდვა მეზობლების კეთილ ნებაზე იყო დამოკიდებული. საგარეო ვაჭრობის პრობლემების წინაშე განსაკუთრებით ბოლივია აღმოჩნდა, რადგან მას მწირი საერთაშორისო კავშირები გააჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლივიას სამთო-მომპოვებითი სფეროდან მეტი შემოსავლები და უკეთ აღჭურვილი არმია ჰყავდა ვიდრე პარაგვაის, ფაქტორების მთელი სერიის წყალობით, უპირატესობა სწორედ პარაგვაის მხარეს გადაიხარა, რომელიც ომის დამთავრებისას სადავო ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს აკონტროლებდა და საბოლოოდ, სამშვიდობო ხელშეკრულებების მიხედვით, მას სადავო ტერიტორიის ერთი მესამედი ერგო.

## იხილეთ აგრეთვე
*პაკიშის ომი
*სენეპის ომი
*პერუ-დიდი კოლუმბიის ომი
*პერუ-ეკვადორის ომი

## რესურსები ინტერნეტში
* de Quesada, Alejandro (2011). *The Chaco War 1932-35: South America’s greatest modern conflict *. Osprey Publishing, ISBN 978-1-84908-416-1 
* The White Russian contribution in the Chaco War 
* Tamaño, Gustavo Adolfo (2008). *Historias Olvidadas: Tanques en la Guerra del Chaco*  The surviving Bolivian Vickers A tank on display at La Paz Military College 
* Photographs of the Paraguayan gunboats *Humaitá* and *Paraguay* as of 2005 
* Bolivian armed launch *Tahuamanu* on display  Riberalta, Beni Department, Bolivia 

კატეგორია:ბოლივიის ისტორია
კატეგორია:პარაგვაის ისტორია
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
კოლორადოს პარტია (პარაგვაი)

**კოლორადოს პარტია** () — პოლიტიკური პარტია პარაგვაიში. 1887–1946 წწ. მმართველი პარტიაა ალფრედო სტრესნერის დიქტატურის პერიოდში (1947–1962) ერთადერთი მმართველი ძალა იყო. 1959 წელს პარტიის შიგნით ჩამოყალიბდა ოპოზიციური მოძრაობა  – „სახალხო მოძრაობა კოლორადო“.  2008 წლის არჩევნების შემდეგ  სენატში ფლობს 15 მანდატს 45-დან, ხოლო დეპუტატთა პალატაში 29 მანდატს 80-დან.

## რესურსები ინტერნეტში
* საიტი

კატეგორია:პარაგვაის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1887 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
თვითშეფასება

**თვითშეფასება** — ადამიანის წარმოდგენა საკუთარი თავის შესახებ, რომელიც ასახავს თვითპატივისცემისა და თვითმიღების ხარისხსაც. თვითშეფასება წარმოადგენს მე-კონცეფციის  პირადი ღირებულების, კომპეტენტურობის განცდიდან გამომდინარე  შეფასებას. მასლოუს თანახმად, შეფასების მოთხოვნილება დაკავშირებულია  თვითაქტუალიზებული პიროვნების ჩამოყალიბების პროცესთან. მისი აზრით, ყველა ადამიანს აქვს მოთხოვნილება თუ სწრაფვა ჰქონდეს საკუთარი ღირებულების, თვითპატივისცემის  მყარი, სტაბილური განცდა და შეფასება არა მხოლოდ საკუთარი თავის, არამედ გარშემომყოფთა მხრიდანაც.

ადლერი საკუთარ პიროვნების თეორიაში ძირითადად იმ აზრს ეყრდნობოდა, რომ პირველადი არასრულყოფილების დაძლევისა და კომპენსაციის მოთხოვნილება ინდივიდისთვის მამოტივირებელ ძალად იქცევა. ის ამტკიცებდა, რომ ყოველი ადამიანი  უნიკალურ პიროვნებას რეალობისა და აღქმული შეუსაბამობის დაძლევისაკენ სწრაფვაში ავითარებს. 

ჰორნი თვლიდა, რომ მშობლის სიყვარულს მოკლებული ბავშვები მიდრეკილი არიან დაუკმაყოფილებელი მოთხოვნილებების განვითარებისკენ (რომელსაც ის განიხილავდა, როგორც ნევროტულ მოთხოვნილებას).  

დამტკიცებულია, რომ სიყვარული, სითბო და მიმღებლობა უკიდურესად მნიშვნელოვანია მაღალი თვითშეფასების გასავითარებლად. გარემოსადმი ნდობის ჩამოყალიბება ბავშვს თავიდან ააცილებს გარე სამყაროს წინაშე შფოთვასა და დაძაბულობას. თავის გამოკვლევებში კუპერსმიტმა აღმოაჩინა, რომ მაღალი თვითშეფასება წარმოადგენს მშობლების მიერ მიმღებლობის, რეალისტურ საზღვრებში მოქმედების თავისუფლების არსებობის შედეგს. 

საბოლოო ჯამში, თვითშეფასების ფორმირებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება მშობლების ყურადღების *ხარისხსა* და *რაოდენობას*, მათი მხრიდან ბავშვის უპირობო მიმღებლობას. 

თვითშეფასება მრავალგანზომილებიანი ცნებაა. მაგალითად, ინდივიდს შეიძლება ჰქონდეს მაღალი თვითშეფასება პიროვნებათშორის ურთიერთობებში და ამავდროულად დაბალ შეფასებას აძლევდეს საკუთარ წარმატებებს სწავლის სფეროში.

## ლიტერატურა
* Психологическая энциклопедия - Раймонд Корсини, Алан Ауэрбах. Питер, 2006

კატეგორია:ფსიქოლოგია
კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია
ვიეტნამური ვიკიპედია

**ვიეტნამური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ვიეტნამურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. გაიხსნა 2002 წლის ნოემბერში. ვიეტნამური ვიკიპედიის მთავარი კონკურენტია ვიეტნამური ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რომელიც ხელმისაწვდომია ინტერნეტში. თავდაპირველად ვიკიპედიის ვიეტნამურენოვან განყოფილებას ცოტაოდენი ყურადღება ექცეოდა, მანამ სანამ 2003 წლის ოქტომბერში იგი ხელახლა არ აამუშავეს. 2008 წლის აგვისტოსთვის ვიეტნამურ ვიკიპედიაში არსებობდა 50 ათასი სტატია, ხოლო 2010 წლისათვის სტატიების რაოდენობა გაიზარდა დაახლოებით 134 ათასამდე. ერთი წლის შემდეგ ვიეტნამური ვიკიპედია მოიცავდა 200 ათასს სტატიას, ხოლო 2012 წლის ოქტომბრის მონაცემებით ვიკიპედიის ვიეტნამურენოვან განყოფილებაში არსებობს დაახლოებით 500 000 ათასი სტატია.

მოკლე სტატიები აღნიშნულია ესკიზების სახით. ამდაგვარი სტატიები აქ ათი ათასობითაა, რომლებიც უდიდეს შემთხვევაში ბოტ-გენერირებული ხასიათისაა. 
ამჟამად ვიეტნამურ ვიკიპედიას ჰყავს 24 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხარებელთა რიცხი დაახლოებით ათასამდეა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ვეიტნამური ენციკლოპედია 

## რესურსები ინტერნეტში
* ვიეტნამური ვიკიპედია 
* ვიეტნამური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
კატალანური ვიკიპედია

**კატალანური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება კატალანურ ენაზე. დაფუძნდა 2001 წლის 16 მარტს. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. 2009 წლის სექტემბერში კატალანურ ვიკიპედიაში არსებობდა 200 ათასი სტატია. 2012 წლის მაისის მდგომარეობით მოიცავს 374 ათასს სტატიას. კატალანური ვიკიპედია ქრონოლოგიურად ვიკიპედიის მესამე განყოფილებაა. იგი გერმანული ვიკიპედიის დაარსებიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ შეიქმნა. 2001 წლის 16 მარტს ვიკიპედიის დამფუძნებელმა ჯიმი უეილზმა განაცხადა, რომ დაინტერესებულია შექმნას ვიკიპედია სხვა ენებზე, მათ შორის კატალანურ ენაზე. პირველი ტესტები ჩაატარეს deutsche.wikipedia.com-ზე, ხოლო მოგვიანებით, სულ რამდენიმე წუთის შემდეგ შეიქმნა კატალანური ვიკიპედია დომენზე сatalan.wikipedia.com. პირველი რედაქტირება არაინგლისურენოვან ვიკიპედიაში შესრულდა კატალანურ განყოფილებაში 2001 წლის 16 მარტს: 21:07 UTC. პირველი არაინგლისურენოვანი სტატია აგრეთვე კატალანურ ვიკიპედიში დაიწერა 2001 წლის 17 მარტს, სტატია: Àbac — „აბაკი“. 

გარკვეული დროის შემდეგ დომენი შეიცვალა ca.wikipedia.com-ით, ხოლო შემდეგ ca.wikipedia.org-ით. კატალანურ ვიკიპედიაში პირველ ვიკიპედიელად მიიჩნევა მომხმარებელი: Cdani. აღსანიშნავია, რომ 2004 წლის მდგომარეობით კატალანურ ვიკიპედიაში მხოლოდ 10 ათასი სტატია არსებოდა. ერთი წლის შემდეგ სტატიების რაოდენობამ 20 ათასს მიაღწია. 2007 წელს აღრიცხული იყო 50 ათასი სტატია, 2008 წლის იანვრისთვის 100 ათასი სტატია. კატალანური ვიკიპედიაში დიდი ხნის განმავლობაში მიმდინარეობოდა სტატიების დამუშავება სიიდან ვიკიპედია:აუცილებელი სტატიები.  

ამჟამად კატალანურ ვიკიპედიაში 27 ადმინისტრატორია, აქტიურ მომხარებელთა რიცხვი 1000 აჭარბებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* კატალანური ვიკიპედია 
* კატალანური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 
* ინტერნეტ არქივი - კატალანური ვიკიპედიის მთავარი გვერდი, 27 მარტი 2001. 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
სიცოცხლე (თამაშები)

**სიცოცხლე** (ასევე **სიცოცხლის ქულები**, "**HP**" და სხვა) — ქულები, რომელიც გამოიყენება კომპიუტერულ/ვიდეო თამაშებში და აღნიშნავს რამდენი ზარალი მიიღო ობიექტმა (მაგალითად შენობამ, პერსონაჟმა).

როგორც ჩვეულებრივ თავდაპირველად ობიექტებს აქვთ მაქსიმალური სიცოცხლე, შემდეგ კი ემატებათ ან ეკლებათ (როგორც ჩვეულებრივ შეუძლებელია მაქსიმალურ სიცოცხლეს გადაცდენა). სიცოცხლე მაშინ იკლებს როდესაც ობიექტი მიიღებს დაზიანებას (რაც უფრო ძლიერი "დარტყმა" იქნა მიყენებული, მით მეტი სიცოცხლე იკლებს).

როდესაც პერსონაჟის სიცოცხლე გაუტოლდება ნულს, როგორც ჩვეულებრივ ის კვდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
*თამაშის ტერმინების ლექსიკონი Game Land-ზე  

კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების მექანიზმები
პლანეტოლოგია

მინი|მთვარის ფოტოსურათი. გადაღებულია აპოლონ 15-ის მიერ.
მინი|იუპიტერის ღრუბლიანობის ზოლები
**პლანეტოლოგია** (ლათ. planeta და ბერძნ. logos – მოძღვრება) — მეცნიერებათა კომპლექსი, რომელიც შეისწავლის პლანეტებსა და მათ თანამგზავრებს; მზის სისტემასა და სხვა პლანეტურ სისტემებს ეგზოპლანეტებთან ერთად. კვლევის სფერო მოიცავს მრავალ ობიექტს, მიკრომეტეორიტებით დაწყებული აიროვანი გიგანტებით დამთავრებული. პლანეტოლოგია შეისწავლის პლანეტების შიდა და გარე გარსებსა და მათ თანამგზავრებს, ფიზიკურ ნივთიერებებსა და ქიმიურ შედგენილობას, ზედაპირის აგებულებას, აგრეთვე მათი ჩამოყალიბებისა და წარმოქმნის პირობებს.

პლანეტოლოგია მიეკუთვნება დისციპლინათშორის სამეცნიერო დარგს, რომელიც თავდაპირველად ჩამოყალიბდა როგორც დედამიწის და ფიზიკის შემსწავლელი მეცნიერება. დღეისათვის პლანეტოლოგია აერთიანებს მრავალრიცხოვან სამეცნიერო დისციპლინებს, როგორებიცაა პლანეტური გეოლოგია (გეოფიზიკა, გეოქიმია), ფიზიკური გეოგრაფია (გეომორფოლოგია, კარტოგრაფია), ატმოსფერული მეცნიერება, თეორიული პლანეტოლოგია და ეგზოპლანეტების კვლევა. გარდა ამისა არსებობს სხვა მომიჯნავე დისციპლინები, როგორებიცაა: კოსმოსის ფიზიკა, ასტრობიოლოგია და დისციპლინები, რომლებიც სწავლობენ მზის გავლენას მზის სისტემის პლანეტებზე.

პლანეტოლოგიაში ერთმანეთთან დაკავშირებულია ექსპერიმენტული და თეორიული შტოები. კოსმოსურ სივრცეზე დაკვირვებითი შედეგები მოგვიანებით შესაძლოა გადაისინჯოს და დაზუსტდეს ექსპერიმენტული კვლევების ხარჯზე; უპირველეს ყოვლისა, ავტომატური კოსმოსური აპარატებით, აგრეთვე დისტანციური ზონდირებითა და ექსპერიმენტული სამუშაოებით დედამიწის ლაბორატორიებში. თეორიული მხარე შეიცავს კომპიუტერულ და მათემატიკურ მოდელირების საშუალებებს. მკვლევრები, რომლებიც დაკავებული არიან პლანეტოლოგიით უწევთ ასტრონომიის, ფიზიკისა და გეოლოგიის შესაბამის დარგებში გარკვევა.

ამჟამად მსოფლიოში არსებობს მრავალი სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი და უნივერსიტეტი, რომელიც სწავლობს პლანეტოლოგიასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ამასთანავე ყოველწლიურად იმართება სამეცნიერო კონფერენციები, გამოიცემა სამეცნიერო ჟურნალები, რომელიც აღნიშნულ თემატიკას ეძღვნება.

## რესურსები ინტერნეტში
* პლანეტოლოგიის შესახებ 
* პლანეტოლოგიის შესახებ 
* პლანეტოლოგიის შესახებ  
* პლანეტოლოგიის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:პლანეტოლოგია