ლი კიფერი

**ლი კიფერი** (დ. 15 ივნისი, 1994) — ამერიკელი მემარჯვენე რაპირის (foil) მოფარიკავე, ქალთა რაპირის სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი. ინდივიდუალური ოქროს მედალი მოიპოვა 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, ხოლო 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმარჯვა როგორც ინდივიდუალურ, ისე გუნდურ შეჯიბრებაში.

ქალთა რაპირის მსოფლიო ჩემპიონი: 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ოქროს მედლები ინდივიდუალურ და გუნდურ შეჯიბრებებში, ხოლო 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე – გუნდურ შეჯიბრებაში. 

კიფერი ისტორიაში პირველი ამერიკელი რაპირის მოფარიკავეა, რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებზე ინდივიდუალური ოქროს მედალი მოიგო  და ასევე ამერიკის ისტორიაში ქალთა რაპირის ყველაზე ტიტულოვანი მოფარიკავეა.

ოთხგზის ოლიმპიელი, მათ შორის 2020 წლის ინდივიდუალური და 2024 წლის ინდივიდუალური და გუნდური ოლიმპიური ჩემპიონი.
კიფერი სამგზის მსოფლიო ჩემპიონია — 2025 წელს მოიგო ინდივიდუალური და გუნდური შეჯიბრებები, ხოლო 2018 წელს — გუნდური. ასევე მსოფლიო ჩემპიონატების ექვსგზის მედალოსანია, მათ შორის ორი ვერცხლისა და ოთხი ბრინჯაოს მედლით.
16-გზის ინდივიდუალური და 16-გზის გუნდური პანამერიკული ჩემპიონია (როგორც პანამერიკულ თამაშებზე, ასევე პანამერიკულ ჩემპიონატებზე).
ასევე ოთხგზის NCAA-ის ინდივიდუალური და გუნდური ჩემპიონი.
კიფერმა მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში, 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიურ თამაშებში და 2020 წლის ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებში.

წარმოადგინა შეერთებული შტატები 2024 წლის პარიზის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ქალთა რაპირის ინდივიდუალურ და გუნდურ შეჯიბრებებში (ჯეკი დუბროვიჩთან, ლორენ სკრაგსთან და მაია ვაინტრაუბთან ერთად) და ორივე კატეგორიაში ოქროს მედლები მოიპოვა.

## ადრეული ცხოვრება
კიფერი დაიბადა 1994 წლის 15 ივნისს, კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში, მოფარიკავეებისა და ექიმების ოჯახში. გაიზარდა ვერსალში, კენტუკის შტატში, ლექსინგტონის გარეუბანში. ფარიკაობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო, მას შემდეგ რაც ნახა, როგორ ასპარეზობდა მამამისი, სტივი, ადგილობრივ ტურნირზე. სტივი 1985 წელს -ის ფარიკაობის გუნდის კაპიტანი იყო და ორჯერ ჰქონდა მიღებული მონაწილეობა NCAA-ის რაპირის შესარჩევ ეტაპში. სწორედ მამამ გააცნო კიფერსა და მის ორ და-ძმას ეს სპორტი.
კიფერი სწავლობდა „Paul Laurence Dunbar High School“-ში, რომელიც მდებარეობს ლექსინგტონში, კენტუკის შტატში, და დაამთავრა  2012 წელს.

[მინი|აშშ-ის ნაკრები (მარცხნიდან: [ნზინგა პრესკოდი, საბრინა მასიალასი, ნიკოლ როსი და კიფერი) 2015 წელს]]
## ფარიკაობის კარიერა
კიფერი სწავლობდა ნოტრ-დამის უნივერსიტეტში, სადაც ასპარეზობდა უნივერსიტეტის გუნდში — Fighting Irish — და დაამთავრა 2017 წელს.
კიფერმა ქალთა რაპირის შეჯიბრებაში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 2011 ფარიკაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე.

2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე მან მე-5 ადგილი დაიკავა — მეოთხედფინალში 15–10 ანგარიშით დამარცხდა მომავალ ვერცხლის მედალოსანთან, არიანა ერიგოსთან.

2014–15 წლების სეზონში პირველად ავიდა მსოფლიო თასის პოდიუმზე, როცა სენ-მაურში ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2015 წლის დასაწყისში ალჟირის მსოფლიო თასი მოიგო, სადაც ფინალში დაამარცხა მსოფლიოს №1 მოფარიკავე, არიანა ერიგო, რომელმაც ადრე სენ-მაურში სძლია.

2014 წლის NCAA-ს ფარიკაობის ჩემპიონატზე გამარჯვებით, შეუერთდა თავის მომავალ მეუღლეს, გერეკ მეინჰარდტს, და მოცურავე - ემა რენს, როგორც „Notre Dame Fighting Irish“-ის ისტორიაში მეორე ტრიოს, რომელმაც ერთ წელიწადში ინდივიდუალური ეროვნული ჩემპიონობა მოიპოვა.
ამასთანავე, გახდნენ მეოთხე ტრიო, რომლის წევრებიც ერთსა და იმავე წელს ან ინდივიდუალურ ეროვნული ჩემპიონებად, ან წლის საუკეთესო სპორტსმენებად დასახელდნენ.

2017 წლის 18 მარტს, „Long Beach Grand Prix“-ზე გამარჯვების შემდეგ, კიფერმა FIE-ს მსოფლიო რეიტინგში პირველ ადგილზე გადაინაცვლა და გახდა პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც ეს პოზიცია დაიკავა. 2021 წელს, ტოკიოში, ფარიკაობაში შეერთებული შტატების წარმომადგენლობის კვალიფიკაცია მოიპოვა და ინდივიდუალურ რაპირაში ფინალამდე მიაღწია.  ფინალში მოქმედი ჩემპიონი რუსეთიდან, ინა დერიგლაზოვა, 15–13 ანგარიშით დაამარცხა და ოქროს მედალი მოიპოვა. გახდა პირველი ამერიკელი, კაცი ან ქალი, რომელმაც ოლიმპიური თამაშების ინდივიდუალური რაპირის შეჯიბრებაში ოქროს მედალი მოიპოვა.

კიფერმა წარმოადგინა შეერთებული შტატები 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პარიზში, საფრანგეთში, ქალთა რაპირის ინდივიდუალურ და გუნდურ  შეჯიბრებებში. ორივეში მოიპოვა ოქროს მედლები. კიფერმა დაიცვა ოქროს მედალი ინდივიდუალურ რაპირისა და სრულიად აშშ-ს ფინალში ლორენ სკრაგსის დამარცხებით. ოლიმპიადაზე რაპირასა და ფარიკაობაში გამარჯვების შემდეგ  მეორე არაევროპელი ქალი გახდა, რომელმაც ეს მოახერხა, ლუან ჯუჯიეს შემდეგ.

2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კიფერმა ისტორია დაწერა, გახდა პირველი ამერიკელი, რომელმაც ინდივიდუალურ რაპირაში მსოფლიო ჩემპიონობა მოიპოვა.

ეს გამარჯვება კიფერის პირველი ოქროს მედალია 2018 წლიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ამერიკელი სპორტსმენები
კატეგორია:ოლიმპიელები