დორია პამფილის გალერეა

300px|მინი
**დორია პამფილის გალერეა** () — დიდი კერძო ხელოვნების კოლექცია, რომელიც განთავსებულია პალაცო დორია პამფილში რომში, იტალია, ვია დელ კორსოსა და ვია დელა გატას შორის. მთავარი შესასვლელი ვია დელ კორსოზეა. (ცოტა ხნის წინ გალერეის შესასვლელი პიაცა დელ კოლეჯო რომანოდან იყო.) სასახლის ფასადი ვია დელ კორსოზე ესაზღვრება ეკლესიას, სანტა-მარია-ინ-ვია-ლატა. სასახლის მსგავსად, ის კვლავ კერძო საკუთრებაშია და ეკუთვნის რომაელ თავადთა ოჯახს დორია პამფილის. სახელმწიფო დარბაზების ტურები ხშირად სრულდება ბაროკოსა და რენესანსის მუსიკის კონცერტებით, პატივს მიაგებს რა გარემოს და შედევრებს, რომლებსაც ის შეიცავს.

ადრეული და გვიანდელი ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა, კოლექციის ძირითადი ნაწილი შედგება მე-16 და მე-17 საუკუნეების ნამუშევრებისგან, რომელთა მაღალი პროცენტი გამორჩეული ხარისხისაა.

## კოლექცია
300px|მინი
250px|მინი
დიდი ფერწერის, ავეჯის და ქანდაკებების კოლექცია შეგროვებულია მე-16 საუკუნიდან დორიას, პამფილჯის, ლანდის და ალდობრანდინის ოჯახების მიერ, რომლებიც ახლა ქორწინებით და წარმომავლობით გაერთიანებულნი არიან გამარტივებული გვარით დორია პამფილჯი. კოლექცია მოიცავს ნახატებს და ავეჯს ინოკენტ X-ის პალაცო პამფილჯიდან (პიაცა ნავონაზე), რომლებიც მან უანდერძა თავის დისშვილს კამილო პამფილჯს.

პალაცო საუკუნეების განმავლობაში იზრდებოდა; სავარაუდოდ, ის ყველაზე დიდია რომში, რომელიც კვლავ კერძო საკუთრებაშია. ძირითადი კოლექცია გამოფენილია სახელმწიფო დარბაზებში, მათ შორის სამლოცველოში, ოჯახის წმინდანის მუმიფიცირებული გვამით. თუმცა, ძირითადი ნაწილი გამოფენილია ოთხი მოოქროვილი და მოხატული გალერეის სერიაში, რომლებიც ეზოს გარშემო მდებარეობს. დამატებითი ოთახების ვრცელი კომპლექსი ახლა გადაკეთებულია მუდმივად კარგად განათებულ გალერეებად, რომლებიც შეიცავს კოლექციის უფრო შუა საუკუნეობრივ და ბიზანტიური ხელოვნებას.

სასახლე განახლდა ანდრეა IV დორია პამფილჯ ლანდის ქორწინებისთვის პრინცესა ლეოპოლდინა მარია სავოისთან, ლუი ვიქტორ კარინიანის პრინცის და კრისტინ ჰესე-როტენბურგის ქალიშვილთან 1767 წელს. სამუშაოები ჩატარდა ფრანჩესკო ნიკოლეტის, ტრაპანიდან წარმოშობილი არქიტექტორის ზედამხედველობით.

დიეგო ველასკესის „ინოკენტ X-ის პორტრეტი“ (მანამდე კარდინალი ჯოვან ბატისტა პამფილჯი, რომელიც პაპი გახდა 1644 წელს) მიიჩნევა კოლექციის შედევრად. ველასკესი, მიუხედავად იმისა, რომ არ იდეალიზებს პაპის სახეს, არ არის შეურაცხმყოფელი პორტრეტში; ინოკენტ X-ის ნაკვთები მისი თანამედროვეების მიერ მიჩნეული იყო დესპოტური ცხოვრების წესისა და შურისმაძიებელი ხასიათის სიმბოლოდ. პორტრეტი, რომელიც წმინდა წლის აღსანიშნავად დაიხატა, შეუკვეთა მისმა ჰედონისტურმა რძალმა ოლიმპია მაიდალჩინიმ, რომელიც მისი ახლო მეგობარი და მრჩეველი იყო, და როგორც ზოგიერთი ამბობს, საყვარელიც. 1927 წლიდან ველასკესის პორტრეტი მოთავსებულია სპეციალურად განსაზღვრულ პატარა ოთახში, იმავე პაპის სკულპტურულ ბიუსტთან ერთად, რომელიც შექმნა ჯოვანი ლორენცო ბერნინიმ.

ოლიმპია მაიდალჩინის ვაჟმა კამილო პამფილჯმა, მისი ძლიერი დედის წინააღმდეგ, უარი თქვა კარდინალობაზე, რომელიც მისმა ბიძამ პაპმა უბოძა და ცოლად შეირთო ქვრივი ოლიმპია ბორგეზე. დაბადებულმა ალდობრანდინად, მან პამფილჯის ოჯახში შეიტანა პალაცო, რომელიც ცნობილია როგორც პალაცო ალდობრანდინი. პაპთან და ოლიმპია მაიდალჩინთან დაპირისპირების თავიდან ასაცილებლად, სოფელში ყოფნის პერიოდის შემდეგ, ახლად დაქორწინებული წყვილი მუდმივ საცხოვრებლად გადავიდა პალაცო ალდობრანდინში, რომელიც 1654 წლიდან კამილომ დაიწყო გაფართოება დიდ მასშტაბებში; მეზობელი სახლები და მონასტერი შეიძინეს და დაანგრიეს პალაცოს გაზრდისას, მეზობელი იეზუიტთა ორდენი იეზუიტების ადგილობრივი წინააღმდეგობის მიუხედავად კოლეჯო რომანოში. ამ ხანგრძლივი პროექტის ხელმძღვანელი არქიტექტორი იყო ანტონიო დელ გრანდე. თუმცა, ვია დელ კორსოს მხარეს მდებარე ფასადის ავტორია გაბრიელე ვალვასორი. კამილოს გარდაცვალების შემდეგ 1666 წელს, მშენებლობა გაგრძელდა მისი ორი ვაჟის, ჯოვანი ბატისტას (მისი მემკვიდრე) და ბენედეტოს ეგიდით.

კამილოსა და ოლიმპიას ერთ-ერთი ქალიშვილი, ანა პამფილჯი, 1671 წელს ცოლად გაჰყვა გენუელ არისტოკრატს ჯოვანი ანდრეა III დორია ლანდის, და სწორედ მათი შთამომავლები გახდნენ პალაცოს მემკვიდრეები, როდესაც პამფილჯის ოჯახის რომაული შტო დასრულდა 1760 წელს. 1763 წელს პრინცმა ანდრეა IV-მ გააერთიანა თავისი გენუური და რომაული სახელები ამჟამინდელ დორია-პამფილჯ-ლანდად. 1767 წელს სახელმწიფო დარბაზების ჭერები მოხატეს გვიან-ბაროკოს მხატვრებმა, როგორებიცაა კრეშენციო ონოფრი, აურელიანო მილანი და სტეფანო პოცი (სალა დელი სპეკი).

კოლექცია პირველად გაიხსნა საზოგადოებისთვის სამი მეოთხედით ინგლისელი პრინცესა ორიეტა პოგსონ დორია პამფილჯის მიერ, რომლის ინგლისელმა მეუღლემ, კომანდორ ფრანკ პოგსონმა, თავის სახელს დაურთო მისი. პრინცესა ორიეტას საკუთარი მამა, პრინცი ფილიპო ანდრეა VI, ნახევრად ინგლისელი იყო. პრინცესა ორიეტამ და კომანდორ ფრანკმა ბევრი რამ გააკეთეს კოლექციისა და პალაცოს აღსადგენად; მისი გარდაცვალების შემდეგ 2000 წელს კოლექციის მეურვეობა გადაიბარეს მისმა შვილობილმა, ინგლისში დაბადებულმა შვილებმა, ჯონათან დორია პამფილჯმა და გეზინე პოგსონ დორია პამფილჯმა, რომლებიც კვლავ ცხოვრობენ პალაცოში. კოლონასა და პალავიჩინი-როსპილიოზის ოჯახების ქონებასთან ერთად, ეს არის ერთ-ერთი უდიდესი კერძო ხელოვნების კოლექცია რომში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით