open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მირ მოჰსუნ ნევაბას საფლავის ქვა

**მირ მოჰსუნ ნევაბის საფლავის ქვა** () – რესპუბლიკური მნიშვნელობის მონუმენტური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშაში და შუშის სახელმწიფო-არქიტექტურულ ნაკრძალს მიეკუთვნება. 1960 წელს მირ მოჰსუნ ნევაბას საფლავზე იუნესკოს ეგიდით სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა. საფლავის ქვა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მიერ დარეგისტრირებულ იქნა, როგორც საქვეყნო მნიშვნელობის ისტორიულ-კულტურული ძეგლი. 1992 წელს სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ შუშის ოკუპაციის შემდეგ დაინგრა.

## ისტორია 
შუშაში მცხოვრები აზერბაიჯანელი სწავლული, პოეტი, მხატვარი, ასტრონომი, ლიტერატურათმცოდნე, კალიგრაფი, ისტორიკოსი და მუსიკათმცოდნე მირ მოჰსუნ ჰავაბი 1919 წელს გარდაიცვალა.
1957 წელს ნევაბას საფლავზე წითელი მარმარილოს ძეგლი-ბარელიეფი დამზადდა, რომლის ავტორები სკულპტორი ტოკაი მამედოვი და არქიტექტორი რასიმ აბდურახნავი იყვნენ. 1960 წელს იუნესკოს ეგიდით საფლავის ქვაზე სარემონტო სამუშაოები ჩატრდა. 1992 წლის 9 მაისს სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ შუშის ოკუპაციის შედეგად საფლავის ქვა დაინგრა.
აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ 2020 წლის 7 ნოემბერს შუშის განთავისუფლების შემდეგ აღმოჩენილ იქნა საფლავის ქვის ნაშთები.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ორშაბათი იწყება შაბათს

***ორშაბათი იწყება შაბათს*** () — არკადი და ბორის სტრუგაცკების 1965 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის რომანი. 

ნაწარმოებში მოქმედება ხდება ჩრდილოეთ რუსეთის გამოგონილ ქალაქ სალოვეცში, სადაც „НИИЧАВО“-ს – ჯადოქრობისა და მისნობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის საქმიანობა მიმდინარეობს. ამ ადგილას ყველა გულმოდგინედ შრომობს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მათი ყურები უთმიანდებათ, რაც სიმბოლურად სამუშაოს არაკეთილსინდისიერად შესრულებაზე მიუთითებს. იდეალისტი მეცნიერები თმიან ადამიანებს ზიზღით უყურებენ, მორალურად ყველაზე დაბალ დონეზე მყოფნი კი განადიდებენ საკუთარ თავებს და საკუთარი პოზიციის გასამართლებლად უაზრო და სასაცილო ფსევდო კვლევას ატარებენ. 

რომანი სატირაა საბჭოთა კვლევითი ინსტიტუტების შესახებ. მასში სტრუგაცკები გვთავაზობენ კვლევითი სამუშაო ეთიკის იდეალისტურ ხედვას, ეს სათაურშიც აისახა, რომლის მიხედვითაც მეცნიერებისთვის არ არსებობს შაბათ-კვირა. ამ იდეალიზმს ავტორებმა კონტრასტულად ინსტიტუტის არაკეთილსინდისიერი ადმინისტრაცია დაუპირისპირეს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Online text Lib.ru-ზე

კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:რუსული რომანები
კატეგორია:1965 წლის რომანები
საცდელი ნომერი

***საცდელი ნომერი*** () — იტალიელი მწერლის, უმბერტო ეკოს, მეშვიდე და მის სიცოხლეში გამოქვეყნებული უკანასკნელი რომანი. გამოიცა 2015 წელს. 

ნაწარმოები ტაბლოიდური პრესის შესახებ სატირას წარმოადგენს. მოქმედება 1992 წლის იტალიაში ხდება. რომანის სიუჟეტი ვითარდება გაზეთის საცდელი ნომრის მომზადების გარშემო, რომელმაც მის დამფინანსებელ მედიამაგნატს სერიოზული გავლენა უნდა მოუპოვოს. მისი მიზანია, მსხვილმა საფინანსო და პოლიტიკურმა ფიგურებმა საცდელ ნომერში გამოქვეყნებული ინფორმაცია საფრთხედ აღიქვან და გაზეთის დახურვის სანაცვლოდ თავიანთ წრეში მიიღონ. საცდელი ნომრის მზადების პარალელურად რომანში რამდენიმე ამბავი ვითარდება: სასიყვარულო თავგადასავალი, ჟურნალისტის მკვლელობა, ბენიტო მუსოლინის აღსასრულისა და მოკავშირეთა სპეცსამსახურების საიდუმლო ისტორია. 

## სიუჟეტი
მთავარი პერსონაჟი შუახნის წარუმატებელი ჟურნალისტია. მას ქირაობენ გაზეთის საცდელ ნომერზე სამუშაოდ, რომელიც არასოდეს გამოქვეყნდება. ჟურნალს მსხვილი მედიამაგნატი აფინანსებს, რომელიც სატელევიზიო არხს და არაერთს ჟურნალს ფლობს და სასტუმროების ქსელს მართავს. საცდელმა ნომერმა უნდა გაამჟღავნოს სიმართლე იმ ყველაფერზე, რაც საფინანსო და პოლიტიკურ წრეებს სერიოზულ პრობლემებს შეუქმნის. მედიამაგნატის რეალური მიზანია კი ისაა, რომ საფინანსო და პოლიტიკურმა ფიგურებმა, რომლებსაც არ ენდომებათ გაზეთში გამოქვეყენებული ინფორმაციის გამჟღავნება, მასზე ზეწოლა მოახდინონ და გაზეთის დახურვა აიძულონ, სანაცვლოდ კი საკუთარი ძალაუფლების შიდა სივრცეში შეუშვან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Profile on Amazon.com

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიური რომანები
კატეგორია:უმბერტო ეკოს ნაწარმოებები
კატეგორია:2015 წლის რომანები
ხრისტინა სოლოვიი

**ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი** (, დ.17 იანვარი, 1993, დროჰობიჩი, ლვივის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მუსიკოსი. მას წარმატება სადებიუტო ალბომმა მოუტანა, რომელმაც ოც მილიონზე მეტი ნახვა დააგროვა YouTube-ზე და ყველაზე პოპულარულ უკრაინულენოვან მუსიკალური ვიდეოების სიაში შევიდა. 2016 წელს ის ნომინაციაში „კულტურა და მუსიკა“ YUNA-2016-ის გამარჯვებულიც გახდა. ის იყო პირველი, ვის პროდიუსირებასაც სვიატოსლავ ვაკარჩუკმა მოჰკიდა ხელი.

## ბავშვობა
ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი დაიბადა 1993 წლის 17 იანვარს ქალაქ დროჰობიჩში, ლვივის ოლქში, გუნდის დირიჟორების ოჯახში, რომლებიც ერთმანეთს ნიკოლაი ლისენკოს სახელობის ლვივის ეროვნულ მუსიკალურ აკადემიაში შეხვდნენ.

მომღერლის დედა დროჰობიჩის მუსიკალური სკოლის უფროს კლასებში გუნდს შეასწავლის. მამა იყო დროჰობიჩის საკრებულოს კულტურის განყოფილების საჯარო მოხელე. ბებია, ოლგა ევგენიევნა სკრობალო, დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა ბანდურისტების ანსამბლის ხელმძღვანელად, შვილიშვილების დაბადების შემდეგ კი პენსიაზე გავიდა.

თერთმეტი წლის ასაკში ხრისტინამ გაიგო, რომ მისი წარმომავლობის მეოთხედი რუსინებს უკავშირდებოდა, ამასთანავე მან მოისმინა ანჩკა ჩებერენჩიკის შესრულებით სიმღერა „ღრუბლის ქვეშ“ და აღნიშნულმა დიდი გალენა მოახდინა მის შემდგომ მუსიკალურ გემოვნებასა და მსოფლმხედველობაზე.

მან დაამთავრა მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს განხრით. ოჯახთან ერთად ლვივში გადასვლის შემდეგ, სამი წელი მღეროდა გუნდში „ლემკოვინა“, რომელშიც წევრთა ასაკობრივი დიაპაზონი 50-80 წელი იყო, ხოლო ხრისტინა 17 წლის. ამან დიდი გავლენა იქონია მისი პიროვნების ჩამოყალიბებაზე. 

## მუსიკალური კარიერა
### სატელევიზიო დებიუტი
2013 წელს სოლოვიიმ სატელევიზიო სიმღერის კონკურსში „უკრაინის ხმა-2013“ შეასრულა რუსინების სიმღერა „Горе долом ходжу“, რის შემდეგაც იგი შეუერთდა პროდიუსერ სვიატოსლავ ვაკარჩუკის გუნდს. ოცი წლის გოგონამ განაცხადა, რომ არასდროს იმღერებდა რუსული ესტრადის სიმღერებს და თუ მას აირჩევდნენ ტინა კაროლი და ალექსანდ პონომარიოვი, ის კონკურსს დატოვებდა.

ქრისტინა ძირითადად ტრადიციულ კომპოზიციებს მღეროდა და კონკურსში ნახევარფინალამდე მონაწილეობდა.

### ალბომები
#### 2015
2015 წლის 22 სექტემბერს, ფესტივალზე GogolFest, ხრისტინა გამოვიდა სადებიუტო ალბომით „ჟივა ვოდა“, რომელიც შედგებოდა თორმეტი სიმღერისაგან, რომელთაგან ორი - „ტრიმაი“ და  „ცისფერი სიმღერა“ — დაწერა თავად მომღერალმა; ხოლო დანარჩენი ათი — უკრაინული ხალხური, სვიატოსლავ ვაკარჩუკთან საავტორო ადაპტაციით. სიმღერამ „ტრიმაი“ რამდენიმე დღეში YouTube-ზე მილიონი ნახვა დააგროვა.

ალბომი შევიდა 2015 წლის ტოპ-10 საუკეთესო ალბომებში და ტოპ-12 2015 წლის საუკეთესო უკრაინულ ალბომებში.

ალბომის ჩაწერა შედგა კიევში, სტუდია „ზვუკოცეში“. ალბომის ხმის პროდიუსერები იყვნენ მილოშ იელიჩი და სვიატოსლავ ვაკარჩუკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხრისტინა სოლოვიის სიმღერები
* ხრისტინას ინტერვიუ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრაღის სასაფლაო

***პრაღის სასაფლაო*** () — იტალიელი მწერლის, უმბერტო ეკოს, რომანი. გამოქვეყნდა 2010 წელს. „ვარდის სახელის“ შემდეგ მიიჩნევა ეკოს საუკეთესო რომანად.

ნაწარმოებში მოქმედება XIX საუკუნის ევროპაში რელიგიური და პოლიტიკური შეთქმულებების გარშემო ვითარდება. რომანში ვხვდებით ოკულტისტებს, სატანისტებს, მასონებს, იეზუიტებს, რევოლუციეონერებს და სხვადასხვა ქვეყნების საიდუმლო სამსახურებს. მთავარი პერსონაჟი, სიმონე სიმონინი საიდუმლო აგენტია, იგი „გეგმავს შეთქმულებებს, ინტრიგებსა და თავდასხმებს, რომლებიც ევროპის კონტინენტის ისტორიულ და პოლიტიკურ ბედს განსაზღვრავს.“ რომანი მოგვითხრობს თანამედროვე ანტისემიტიზმის აღზევების, დრეიფუსის საქმის, სიონის პროტოკოლების და სხვა მნიშვნელოვანი მოვლენების შესახებ, რომლებმაც ებრაელი ხალხის მიმართ მტრობა და სიძულვილი წარმოშვა.

## ისტორიული ფონი
ეკოს თანახმად, რომანის ერთადერთი გამოგონილი პერსონაჟი პროტაგონისტი სიმონე სიმონინია, მის გარდა, ყველა რეალური პიროვნებაა, მათ შორის მისი ბაბუაც. ეს უკანასკნელი აბატი ბარუასთვის გაგზავნილი საიდუმლო წერილის ავტორია, რომელმაც თანამედროვე ანტისემიტიზმს დაუდო სათავე. ეკომ თქვა:

## რესურსები ინტერნეტში
* Umberto Eco Wiki  
* Umberto Eco's Cemetery of Prague best-selling book in Italy, Spain and Argentina 
* Haaretz review of The Prague Cemetery
* Umberto Eco’s Cemetery of Prague creates controversy
* Research paper on The Prague Cemetery from University of Zululand

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიური რომანები
კატეგორია:უმბერტო ეკოს ნაწარმოებები
კატეგორია:2010 წლის რომანები
ოლენა ჩეკანი

**ოლენა ვასილის ასული ჩეკანი** (დ. 24 აპრილი, 1946, კიევი ― გ. 21 დეკემბერი, 2013, კიევი) ― უკრაინელი მსახიობი, სცენარისტი და ჟურნალისტი. უკრაინის კინოოპერატორთა ეროვნული კავშირის, თეატრალურ მოღვაწეთა ეროვნული კავშირისა და ჟურნალისტთა ეროვნული კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია
ოლენა ჩეკანი 1946 წლის 24 აპრილს, კიევში დაიბადა. 

1972 წელს ბორის შჩუკინის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის დასრულების შემდეგ სამსახიობო კარიერა მოსკოვშივე გააგრძელა. კიევში დაბრუნების შემდეგ ალექსანდრე დოვჟენკოს სახელობის კინოსტუდიაში მუშაობდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Врятувати Олену Чекан
*Олена Чекан на сайті «Кино-Театр.ru» 
*Померла Олена Чекан

კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
კატეგორია:უკრაინელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:უკრაინელი სცენარისტები
კატეგორია:უკრაინელი ჟურნალისტები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
ნანტაკეტელი არტურ გორდონ პირის ნაამბობი

***ნანტაკეტელი არტურ გორდონ პიმის ნაამბობი*** () — ამერიკელი მწერლის, ედგარ ალან პოს, ერთადერთი დასრულებული რომანი, გამოქვეყნდა 1838 წელს ორ ნაწილად.

ნაწარმოები მოგვითხრობს ახალგაზრდა ნანტაკეტელი კაცის, არტურ გორდონ პიმის, შესახებ, რომელსაც არაერთი სახიფათო თავგადასავალი შეემთხვა. პიმის მოგზაურობა ვეშაპმჭერ გემ „გრამპუსზე“ ფარული მგზავრობით იწყება, მისი მიზანი კი ამ ხომალდით სამხრეთის ზღვებში მოგზაურობაა. მეზღვაურები გემზე ამბოხს და ხოცვა-ჟლეტას აწყობენ, რის შემდეგაც მხოლოდ ოთხი კაცი რჩება ცოცხალი. შტორმი თითქმის ბოლომდე ანადგურებს გემს და ისინი ოკეაში მშიერ-მწყურვალნი და ზვიგენებით გარშემორტყმულნი რჩებიან. განწირულ ზღვაოსნებს სამხრეთისაკენ მიმავალი გემი გადაარჩენს. პიმი და მეზღვაური დირკ პეტერსი ხმელეთზე გადასვლისას მტრულად განწყობილ შავკანიან ადგილობრივებს ხვდებიან, რომელთაგანაც ისინი ოკეანეას აფარებენ თავს და გზას სამხრეთ პოლუსისკენ აგრძელებენ. 

რომანი იწყება, როგორც ტრადიციული საზღვაოსნო თავგადასავალი, თუმცა სიუჟეტის შემდგომი განვითარება მას შედარებით რთულად კლასიფიცირებას ხდის. პოს მიზანი რეალისტური ისტორიის შექმნა იყო, იგი შთაგონებული იყო რამდენიმე რეალური ისტორიით და ასევე მან ნაწარმოებისთვის საკუთარი ზღვაოსნობის გამოცდილებაც გამოიყენა. რომანის ანალიზისას ხშირად ყურადღებას ამახვილებენ მის შესაძლო ავტოგრაფიულ დეტალებზე და მის დასკვით ნაწილში შექმნილ რასობრივ პორტრეტსა და გამოყენებულ სიმბოლიკაზე. 

ვრცელი ნაწარმოების დაწერა პოს კარიერის დასაწყისში მოთხრობების წერით წარმატების მიღწევის სირთულემ  შთააგონა. გამოქვეყნებისას კრიტიკოსთა ნაწილმა წიგნი უარყოფითად შეაფასა ზედმეტი შემზარავობის და სხვა ავტორების სტილთან მსგავსების გამო, ნაწილმა კი რომანში მოთხრობილი ამაღელვებელი თავგადასავლები მოიწონა.  პოს ეს ნაწარმოები საშინელებათა ჟანრის თხზულებების წინამორბედად ითვლება. მოგვიანებით რომანმა გავლენა მოახდინა ჰერმან მელვილსა და ჟიულ ვერნზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* "The Strange Dis/Appearance of Arthur G. Pym"  
* "Tekeli-li" or Hollow Earth Lives: A Bibliography of Antarctic Fiction 

კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკული რომანები
ელემენტარული ნაწილაკები

***ელემენტარული ნაწილაკები*** () — ფრანგი მწერლის, მიშელ უელბეკის, რომანი, გამოქვეყნდა 1998 წელს. ნაწარმოები მოგვითხრობს ორი ნახევარძმის, მიშელისა და ბრუნოს და თანამედროვე საზოგადოებაში მათი პრობლემების შესახებ. 

რომანმა დიდი სკანდალი გამოიწვია. ნაწარმოებში გატარებული „საეჭვო აზრების“ გამო უელბეკი გარიცხულ იქნა პერპენდიკულართა წრიდან. თუმცა ამ აურზაურმა უელბეკის პოპულარობა უფრო გააძლიერა. რომანი დაჯილდოებულ იქნა ნოემბრის და დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემიებით. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
* ნაწილაკები" მიმოხილვა
* ბიოგრაფია, ბიბლიოგრაფია, ელემენტარული ნაწილაკების შინაარსი. 
* The prophets of pessimism

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული რომანები
კატეგორია:1990-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:1998 წლის რომანები
კატეგორია:მიშელ უელბეკის ნაწარმოებები
გიულუ მუსტაფაევა

**გიულუ მუსტაფაევა** (, დ. 29 ნოემბერი, 1919 — გ. 18 მაისი, 1994) — საბჭოთა მხატვარი, აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (1992).

## ბავშვობა 
გიულუ მუსტაფაევას მშობლები წარმოშობით შემახადან იყვნენ. 1902 წლის მიწისძვრის შემდეგ ოჯახი თურქმენაბადში (თურქმენეთი) გადავიდა. გიულუ მუსტაფაევა 1919 წელს თურქმენაბადში დაიბადა. 1927 წელს ჰაჯი ნაიმ მუსტაფამ ოჯახი ბაქოში გადაიყვანა. ამ დროიდან მოყოლებული ოჯახი ბაქოს ცენტრში, იჩერი-შეჰერში ცხოვრობდა.

## შემოქმედება 
გიულუ მუსტაფაევამ 1938 წელს აზერბაიჯანის სამხატვრო ტექნიკუმი დაამთავრა. ქმნიდა ნაწარმოებებს თემაზე „ლეილი მეჯნუნი სკოლაში“ (1941), „პოეტი ნიზამი, რომელიც ძველ აშუღს უსმენს“ (1941), „პარიზი. მხატვრების მოედანი“ (1961), „მაჰსეთი განჯევი“ (1947).

თუმცა გიულუ მუსტაფაევას შემოქმედების დიდი ნაწილს მეცნიერთა და შრომის გმირების პორტრეტებს შეადგენს. ესენია - ოფთალმოლოგ უმნისა მუსაბეკოვას, ნევროპათოლოგ ზახრა სალაევას, ორგზის სოციალისტური შრომის გმირის ბასტი ბაგიროვას, დიდი სამამულო ომის მონაწილე მედდა დიური მამედოვას, მხატვარ სატარ ბახლუზადეს პორტრეტები. მხატვრის განსაკუთრებული ინტერესის საგანს ბავშვთა პორტრეტები წარმოადგენდა.

მუსტაფაევას შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი პოეტ მაჰსეთი განჯევის პორტრეტს უკავია. გიულუ მუსტაფაევამ ეს ნაწარმოები მისი ცხოვრების ძნელბედობის ჟამს შექმნა და ამ პორტრეტით შეძლო გამოეხატა, თუ როგორ უნდა გაუმკლავდეს ადამიანი ცხოვრებისეულ უკუღმართობებს. მხატვრის ქალიშვილის ზემფირა გაფაროვას სიტყვებით, გიულუ მუსტაფაევამ XII საუკუნის პოეტი ქალის სახეს საკუთარი ნაკვთები შეჰმატა.

გიულუ მუსტაფაევას ნაწარმოებები დაცულია აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზემსა და აზერბაიჯანის სურათების სახელმწიფო გალერეაში.  

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მხატვრები
კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
დმიტრო კულება

**დმიტრო ივანის ძე კულება** (; დ. 19 აპრილი, 1981) — უკრაინელი სახელმწიფო მოღვაწე, დიპლომატი და კომუნიკაციების სპეციალისტი, 2020 წლის 4 მარტიდან 2024 წლის 4 სექტემბრამდე უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი და უკრაინის თავდაცვისა და უშიშროების საბჭოს წევრი. 

კულება არის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა საგარეო საქმეთა მინისტრი უკრაინის ისტორიაში. მინისტრად დანიშვნამდე კულება მსახურობდა უკრაინის პრემიერ-მინისტრის მოადგილედ ევროკავშირისა და NATO-ს საკითხებში და ევროპის საბჭოში უკრაინის წარმომადგენლად 2016-2019 წლებში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:უკრაინელი დიპლომატები
კატეგორია:უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პიკნიკი გზის პირას

***პიკნიკი გზის პირას*** () — არკადი და ბორის სტრუგაცკების ფილოსოფიური სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის რომანი. დაიწერა 1971  წელს, ხოლო გამოქვეყნდა 1972 წელს. 

მედიის სხვადასხვა სფეროში რომანის არაერთი ადაპტაცია შედგა, მათ შორის დაიდგა პიესები, შეიქმნა ვიდეო თამაში და სატელევიზიო სერიები. ანდრეი ტარკოვსკის 1979 წლის ფილმი „სტალკერი“ სწორედ ამ რომანზეა დაფუძნებული, მისი სცენარი კი სტრუგაცკებს ეკუთვნით.

რომანმა სიტყვა სტალკერი რუსული ენის ნაწილად აქცია. ავტორების აზრით, ეს მათ მიერ შექმნილ ნეოლოგიზმებს შორის ყველაზე პოპულარულია. რომანში სტალკერები არიან ადამიანები, რომელიც იჭრებიან აკრძალულ სივრცეში — ზონაში — და მის ძვირფას არტეფაქტებს იპარავენ, შემდეგ კი ყიდიან. სტრუგაცკების თქმით, მათ ტერმინი აიღეს რადიარდ კიპლინგის რომანიდან *სტალკი და კომპანია*. ტარკოვკის ფილმის გამოსვლის შემდეგ, რუსულ ენაში ტერმინმა შეიძინა გიდის მნიშვნელობა, რომელიც აკრძალულ და ამოუცნობ ტერიტორიებზე მოძრაობს. მოგვიანებით, სტალკერები ასევე უწოდეს სამრეწველო ტურიზმის მოყვარულებს, განსაკუთრებით კი მათ, ვინც მიტოვებულ ადგილებს სტუმრობს. 

## სიუჟეტი
### ნაწილი 1
რედ შუჰარტი სტალკერია, ერთ-ერთი იმ ახალგაზრდა მეამბოხეთაგანი, რომლებიც, უკიდურესი საფრთხის მიუხედავად, არალეგალურად შედიან ზონაში, სადაც უცხოპლანეტელების დატოვებულ არტეფაქტებს აგროვებენ, შემდეგ კი შავ ბაზარზე ყიდიან. მის ცხოვრებაში მთავარი ადგილი სწორედ ზონასა და შავ ბაზარს უკავია.  ზონის ერთ-ერთი ვიზიტის შემდეგ რედის მეგობარი კირილი მოკვდება, რაშიც რედი საკუთარ თავს დაადანაშაულებს. იგი მეგობრის სიკვდილს ბარში ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი შეიტყობს, რა დროსაც ბარში პოლიცია შემოიჭრება, რომელიც სტალკერებს ეძებს. რედრიკი გარბის. სახლში დაბრუნებული იგებს, რომ მისი შეყვარებული ორსულადაა და ბავშვის შენარჩუნებას აპირებს, მიუხედავად იმისა, რომ გავრცელებული ხმების თანახმად, სტალკერების მიერ ზონაში შესვლამ შესაძლოა მათ შვილებში მუტაციის მაღალი დონე გამოიწვიოს. ისინი დაქორწინებას გადაწყვეტენ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* *Roadside Picnic*, სრული ტექსტი ინგლისურად, Internet Archive Wayback Machine
* პიკნიკი გზის პირას Goodreads-ზე
* *Roadside Picnic*
* Review of the *Roadside Picnic*
* The SF Site Featured Review: *Roadside Picnic* 
* Stanisław Lem about *Roadside Picnic*

კატეგორია:დისტოპიური რომანები
კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური რომანები
კატეგორია:რუსული რომანები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:1972 წლის რომანები
ოლენა დემიანენკო

**ოლენა ვიქტორის ასული დემიანენკო** (დ. 8 მაისი, 1966, ლვოვი) ― უკრაინელი კინორეჟისორი, კინოპროდიუსერი და სცენარისტი. უკრაინის კინოოპერატორთა ეროვნული კავშირის, უკრაინის კინოაკადემიის (2017 წლიდან) და ევროპის კინოაკადემიის (2018 წლიდან) წევრი. 1990 წელს კიევის ი. კ. კარპენკო-კარის სახელობის თეატრის, კინოსა და ტელევიიზიის ეროვნული უნივერსიტეტი დაამთავრა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*''Олена Дем'яненко '' на сайті Національна спілка кінематографістів України

კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
კატეგორია:უკრაინელი კინორეჟისორები
კატეგორია:უკრაინელი სცენარისტები
კატეგორია:უკრაინელი პროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰალის ხიდი

**ჰალას ხიდი** — ხიდი თურქეთში, სოფელ ჰალაში. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ზოგჯერ ჰალაქოფრუს სახელითაც მოიხსენებს. ხიდი ერთთაღიანია. მას ნახევარწრიული ფორმის მოყვანილობა აქვს. თაღის ორივე მხარის რკალისათვის განკუთვნილი მოგრძო ფორმის ქვები საგულდაგულოდაა დამუშავებული. ისინი ერთმანეთზეა მიწყობილი. მათ შემაკავშირებლად გამოყენებულია დუღაბის თხელი მასა. თაღის ბოლოები აქაც კლდოვან ქანზე დაშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა. ხიდს თაღის ქუსლებში დატანილი აქვს ქარგლის ორ-ორი ბუდე. ეს ხიდი მოგვიანებით არის განახლებული. მას მარცხენა მხარეს დამატებით მიშენებული აქვს სავალი ნაწილი. ასევე შეკეთებული და განახლებულია ხიდის ბორდიურები და მათ შორისი სავალი ბილიკიც. ხიდის საერთო სიგრძე 22-40 მეტრია, ბურჯებს შორის მანძლი 16-20 მეტრია, მალის სიგანე 15 მეტრია, სავალი ბილიკის სიფართე 2,65 მეტრია, მანძილი ზედაპირიდან თაღის ქუსლებამდე 8,50 მეტრია.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 75-76 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
დეტსკაია ლიტერატურა

**„დეტსკაია ლიტერატურა“** ( — საბავშვო ლიტერატურა) — ბავშვებისა და მოზარდებისთვის განკუთვნილი ლიტერატურის გამოშვებაზე სპეციალიზებული უმსხვილესი გამომცემლობა სსრკ-ში. შეიქმნა სკპ(ბ) ცკ 1933 წლის 9 სექტემბრის დადგენილებით, მოსკოვში. განყოფილებები ჰქონდა ლენინგრადსა (1993 წლამდე) და ნოვოსიბირსკში (2000 წლამდე). გამომცემლობის ჩამოყალიბებასა და მუშაობაში აქტიურად მონაწილეობდნენ მაქსიმ გორკი, სამუილ მარშაკი, კორნეი ჩუკოვსკი. 1933–1935 და 1942–1962 წლებში ეწოდებოდა „დეტგიზ“-ი („Детгиз“), 1936–1941 წლებში — „Детиздат ЦК ВЛКСМ“ („საკ. ალკკ ცკ საბავშვო გამომცემლობა“). საბავშვო საკითხავის წრეში შეიტანა მსოფლიოს ხალხთა ლიტერატურის საუკეთესო ნიმუშები. გამოსცემდა ბავშვებისთვის ცალკეულ ნაწარმოებებს, თხზულებათა კრებულებს ისეთი ავტორებისა, როგორიცაა აგნია ბარტო, ვალენტინ ბერესტოვი, ვიტალი ბიანკი, არკადი გაიდარი, ვიქტორ დრაგუნსკი, ბორის ჟიტკოვი, ლევ კასილი, ვლადიმერ მაიაკოვსკი, სერგეი მიხალკოვი, ნიკოლოზ ნოსოვი, მიხეილ პრიშვინი, ალექსი ტოლსტოი, ედუარდ უსპენსკი და სხვ. გამოუშვა სპეციალური სერიები სხვადასხვა ასაკის ბავშვებისათვის: „საბავშვო ბაღის ბიბლიოთეკა“, „ყველაზე პატარებისთვის“, „ჩემი პირველი წიგნები“, „წიგნი წიგნისთვის“, „მცირე საისტორიო ბიბლიოთეკა“, „ვკითხულობთ თავად“, „მშვენიერების სამყაროში“, „შემეცნების ჰორიზონტები“, „ადამიანები, დრო, იდეები“, „იცოდე და შეძელი“, „თავგადასავლებისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ბიბლიოთეკა“, „სასკოლო ბიბლიოთეკა“, „სასკოლო ბიბლიოთეკა არარუსული სკოლებისათვის“, „ჩვენი დროის გმირები“, „ჯარისკაცული დიდება“, „მეცნიერება სურათებში“, „ოქროს ბიბლიოთეკა“, „თავგადასავლების სამყარო“ და სხვ. 1976–1987 წლებში გამომცემლობამ გამოუშვა სერიის „მსოფლიო ლიტერატურის ბიბლიოთეკა ბავშვებისათვის“ 57 ტომი. წიგნების ილუსტრაციების ავტორები იყვნენ მხატვრები: ალექსანდრე ბენუა, ივანე ბილიბინი, იური ვასნეცოვი, ევგენი კიბრიკი, ვლადიმერ კონაშევიჩი, კუკრინიქსები, ვლადიმერ ლებედევი, ვლადიმერ სუტეევი, ვლადიმერ ფოვარსკი, ევგენი ჩარუშინი, დემენტი შმარინოვი და სხვ.

გამომცემლობასთან დაარსდა საბავშვო წიგნის სახლი (1950; 1993 წლიდან — დამოუკიდებელი დაწესებულება). გამომცემლობა მუდმივად მონაწილეობდა საერთაშორისო გამოფენებში; დაჯილდოებულია გრან-პრის დიპლომით (1937, პარიზი), ოქროს მედლით (1958, ლაიფციგი), დიპლომით „ულამაზესი წიგნის ოქროს ლიტერა“ (1979, ლაიფციგი), რუსეთის საერთაშორისო წიგნის ბაზრობის 1-ელი ხარისხის დიპლომი (1996, მოსკოვი).

2006 წელს გარდაიქმნა სააქციო საზოგადოებად (დღეს — ღია სააქციო საზოგადოება «გამომცემლობა „დეტსკაია ლიტერატურა“»).

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:რუსეთის გამომცემლობები
კატეგორია:საბჭოთა გამომცემლობები
კატეგორია:საბავშვო ლიტერატურის გამომცემლობები
ქოროღლის ძეგლი

**ქოროღლის ძეგლი** () — აზერბაიჯანული ხალხური ეპოსის გმირის, ქოროღლის ძეგლი, რომელიც აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ამავე გმირის სახელობის პარკში დგას. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი თოქაი მამედოვი. ქოროღლის ძეგლის დადგმის განკარგულება 2009 წელს გაიცა. გაიხსნა 2012 წლის 21 თებერვალს. გახსნის ცერემონიალს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი ესწრებოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ძეგლები
მარჯორი სტეფენსონი

**მარჯორი სტეფენსონი** ბიო, სსწ (დ. 24 იანვარი, 1885 — 12 დეკემბერი, 1948) — ბრიტანელი ბიოქიმიკოსი. 1945 წელს იგი იყო ერთ-ერთი პირველი ქალი, რომელიც ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრად აირჩიეს.

1930 წელს მარჯორი სტეფენსონმა *ბაქტერიული მეტაბოლიზმი* დაწერა, რომელიც შემდეგ სამჯერ გამოიცა და მიკრობიოლოგთა თაობებისთვის სტანდარტულ სახელმძღვანელოდ იქცა. სტეფენსონმა დააარსა ზოგადი მიკრობიოლოგიის საზოგადოება, რომლის მეორე პრეზიდენტიც თავად იყო. 1953 წელს საზოგადოებამ მეცნიერის სახსოვრად მარჯორი სტეფენსონის პრიზი დააწესა.

## ოჯახი და განათლება
სტეფენსონი კემბრიჯშირში, ფენსის მახლობელ სოფელ ბარველში დაიბადა. მამამისი რობერტ სტეფენსონი (1847-1929) ფერმერი და ცემენტის მწარმოებელი კომპანიის მფლობელი იყო. დედას სარა როჯერსი (1848-1925) ერქვა. რობერტ სტეფენსონი ადგილობრივ თემში გამოჩენილი პიროვნება იყო და კემბრიჯშირის ლეიტენანტის მოადგილისა და მშვიდობის დამცველის პოზიცია ეკავა. იგი იყო ოლქის საბჭოს წევრიც და ადგილობრივთაგან მრავალი თავის კომპანიაში ჰყავდა დასაქმებული. სტეფენსონის ორივე ბაბუა: რობერტ მეთიუ სტეფენსონი (1815-1870) და სემუელ როჯერსი ნიუმარკეტში, დოღის მთავარ ცენტრში, სადოღე ცხენების მწვრთნელები იყვნენ. სემუელ როჯერსი მწვრთნელად გახდომამდე ჟოკეი იყო. 

სტეფენსონს მეცნიერებისადმი ინტერესი პირველად ანნა ჯენი ბოთვრაითთან, ბანგელი ხალიჩებით მოვაჭრის ქალიშვილთან სწავლისას გაუჩნდა. შემდეგში სტეფენსონი ბერქჰემსტიდის გოგონათა სკოლაში სწავლობდა, ჰერტფორდშირში.

1903 წელს სტეფენსონმა ნიუნჰემის კოლეჯში ჩააბარა. ერთ-ერთი და, ალისა მერი სტეფენსონი იმავე კოლეჯში ისტორიას სწავლობდა და შემდეგში ლონდონში ფრენსის ჰოლანდის სკოლის უფროსი მასწავლებელი გახდა. მარჯორის ძმამ პემბროკის კოლეჯი დაასრულა. სტეფენსონი ქიმიის, ფიზიოლოგიისა და ზოოოლოგიის კურსებზე დადიოდა. ომისდროიდელი გამოცდილების შედეგად, სტეფენსონი პაციფისტი გახდა. შემდეგში იგი კემბრიჯის მეცნიერთა ომის მოწინააღმდეგეთა ჯგუფის აქტიური წევრი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*"People: Marjory Stephenson (1885–1948)", *Early women biochemists 1911–1939,* Centre for the History of Medicine at the University of Warwick
*Marjory Stephenson, Department of Biochemistry, University of Cambridge

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1885კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარიკატეგორია:გარდაცვლილი 1948კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერიკატეგორია:ბრიტანელი ქალები I მსოფლიო ომში 
კატეგორია:სამეფო საზოგადოების ქალი წევრები
კატეგორია:ბრიტანელი ბიოქიმიკოსებიკატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრებიკატეგორია:წითელი ჯვრის პერსონალი 
კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მეცნიერები
ქრისტეს უკანასკნელი ცდუნება

***ქრისტეს უკანასკნელი ცდუნება*** () — ბერძენი მწერლის, ნიკოს კაზანძაკისის, ისტორიული რომანი, გამოქვეყნდა 1955 წელს. ნაწარმოები ასახავს იესო ქრისტეს ცხოვრებას და მის ბრძოლას სხვადასხვა ცდუნებებთან, მათ შორისაა შიში, ეჭვი, მცონარობა და ვნება. 

გამოცემისთანავე წიგნი დაგმო, როგორც კათოლიკურმა, ასევე საბერძნეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ, რის შემდეგაც რომანს არაერთი ქრისტიანული დაჯგუფება და მემარჯვენე ორგანიზაცია დაუპირისპირდა. 1988 წელს რეჟისორმა მარტინ სკორსეზემ რომანის კინოადაპტაცია გადაიღო, რომელმაც ასევე აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული რომანები
კატეგორია:1955 წლის რომანები
ნისლქმნილი

***ნისლქმნილი*** () — ამერიკელი მწერლის, ბრენდონ სანდერსონის, ფენტეზი ჟანრის ეპიკური რომანების სერია. პირველი ტრილოგია, რომელიც 2006-2008 წლებში გამოქვეყნდა, შემდეგ წიგნებს მოიცავს: „*უკანასკნელი იმპერია*“, „*აღზევების წყარო*“ და „*ეპოქათა გმირი*“. 2011-2016 წლებში გამოქვეყნდა სერიის მეორე ნაწილი, ტეტრალოგია Wax and Wayne, რომელშიც მოქმედება 300 წლის შემდეგ ვითარდება, ხოლო მესამე ტრილოგიის გამოქვეყნება 2025-2027 წლებში იგეგმება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Mistborn. Mormon Literature & Creative Arts Database.
* [The series page on the Coppermind, the  Brandon Sanderson wiki](https://coppermind.net/wiki/Mistborn_(series))

## სქოლიო
კატეგორია:რომანების სერიები
კატეგორია:ფენტეზი ნამუშევრები
კალექოის ხიდი

**კალექოის ხიდი** — ხიდი თურქეთში. ფორტუნასუს ხეობის სათავეში, მდინარის კალაპოტის ერთ-ერთ ყველაზე შევიწროვებულ ადგილას. ძეგლი ზღვის დონიდან 1800 მ სიმაღლეზეა, ალპური საძოვრების ზონაში. აქ გადიოდა სწორედ ძველი გზა, რომელიც ზღვისპირეთს ერზრუმთან და სხვა მხარეებთან აკავშირებდა. ამ ხიდისა და გზის მნიშვნელობა იმდენად დიდია, რომ მას აკონტროლებდა სწორედ ხიდთან ახლოს შემაღლებულ კლდოვან კონცხზე აგებული საკმაოდ მოზრდილი კალექოის ციხე.

ხიდი მცირე ზომისაა. მისი თაღი ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. თაღის ქუსლები ორივე მხრივ კლდეში შესმულ ბურჯებშია ჩართული. იგი მსუბუქი და დახვეწილი პროპორციებით გამოირჩევა. ძველი ხიდის გვერდით, თანამედროვე რკინა-ბეტონის ხიდიცაა აშენებული. ძველ ხიდს არ აქვს მოაჯირი. სავალი ნაწილი დაფენილია ბრტყელი ფორმის ქვებით. ხიდის მთლიანი სიგრძე 17 მ-ია.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 74-75 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
სილეზიის მაღლობი

**სილეზიის მაღლობი** () — მაღლობი სამხრეთ პოლონეთში. ადმინისტრაციულად ვრცელდება ოპოლეს, სილეზიისა და მალოპოლსკის სავოევოდოების ტერიტორიაზე. წარმოადგენს სილეზია-კრაკოვის მაღლობის სამხრეთ ნაწილს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ოპოლსკის დაბლობი და ვოზნიკ-ვიელუნის მაღლობი, აღმოსავლეთით კრაკოვ-ჩენსტოხოვის მაღლობი, სამხრეთით ოსვენციმის ქვაბული და ოსტრავის ქვაბული, დასავლეთით რაციბორსკის ქვაბული და ვროცლავის პრადოლინა. ფართობი 3929 კმ². გაბატონებულია მდინარეთა ხეობებით დანაწევრებული 200–300 მ სიმაღლის პლატო. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 408 მ (მთა სვენტეი-ანი). დამახასიათებელია მოგლუვებული მორენული რელიეფი. მაღლობის ფუნდამენტს ქმნის მძლავრი ქვანახშირის დანალექების წყება. მდინარე ბიალა-ფჟემშის ორივე მხარეზე ვრცელდება ბლედოუს ქვიშიანი უდაბნო. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 700–800 მმ. ანთროპოგენული ფაქტორებით შეცვლილია ადგილობრივი კლიმატი. სილეზიის მაღლობის ისტორიული დასავლეთი ნაწილი მიეკუთვნება ზემო სილეზიას, ხოლო აღმოსავლეთი — მცირე პოლონეთს. მთავარი მდინარეებია: ვისლა, ოდრა, ფჟემშა და ბრინიცა. ტერიტორიის დიდ ნაწილს წყლით უზრუნველყოფს გოჩალკოვიცეს წყალსაცავი. ურბანიზებული ტერიტორიაა. სილეზიის მაღლობის ფარგლებშია ზემო სილეზიის ქვანახშირის აუზის დიდი ნაწილი.  

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის მაღლობები
ალექსი ზორბასის ცხოვრება

***ალექსი ზორბასის ცხოვრება*** () — ბერძენი მწერლის ნიკოს კაზანძაკისის რომანი, გამოქვეყნდა 1946 წელს. ნაწარმოები მოგვითხრობს ახალგაზრდა მწერლის შესახებ, რომელიც საკუთარი ინტელექტუალური ცხოვრებისგან გაქცევის მიზნით კრეტაზე მიემგზავრება და იქ მურა ნახშირის საბადოს ქირაობს. იგი გაიცნობს და დაუმეგობრდება ალექსი ზორბასს, რომელიც წარუშლელ კვალს დატოვებს მის პიროვნებაზე. 1964 წელს რომანის ეკრანიზაცია შედგა, რომელმაც სამი ოსკარის ჯილდო მოიპოვა. ნაწარმოების მიხედვით აგრეთვე დაიდგა სასცენო მიუზიკლი და BBC-ის რადიოპიესა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*The Nikos Kazantzakis Files  
*Book review, *Time Magazine*

კატეგორია:ბერძნული რომანები
კატეგორია:1946 წლის რომანები
სულების სახლი

***სულების სახლი*** () — ისაბელ ალიენდეს სადებიუტო რომანი. 1982 წელს ბუენოს-აირესში გამოქვეყნებამდე, ტექსტი არაერთი ესპანურენოვანმა გამომცემლობამ დაიწუნა. რომანი გამოსვლისთანავე ბესტსელერად იქცა და კრიტიკული აღიარებაც მოიპოვა. „სულების სახლი“ 1982 წელს ჩილეში წლის საუკეთესო რომანად გამოცხადდა, მისთვის მწერალმა ეროვნული ლიტერატურული პრემია Panorama Literario მიიღო. ნაწარმოები ოცზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.

რომანის დაწერის იდეა ალიენდეს მაშინ დაებადა, როცა შეიტყო, რომ მისი ასი წლის ბაბუა სიკვდილის პირას იმყოფებოდა. მან ბებიას სულიერად გასამხნევებლად წერილი დაუწერა, რომელიც „სულების სახლისთვის“ დაწერილი პირველი ტექსტი გახდა. 

რომანი XX საუკუნეში ჩილეში მომხდარი ისტორიული და სოციალური ძვრების ფონზე ტრუებას ოჯახის ოთხი თაობის შესახებ მოგვითხრობს, რომლის წევრებიც ზებუნებრივი ნიჭით არიან დაჯილდოებულნი. ტექსტი ნაწილობრივ ავტობიოგრაფიულია, რამდენადაც მისი პერსონაჟების პროტოტიპებად მწერლის ოჯახის წევრები გვევლინებიან, მათ შორის ჩილეს პრეზიდენტი სალვადორ ალიენდე. 

„სულების სახლში“ მრავლად ვხვდებით მაგიური რეალიზმის დეტალებს. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა გაბრიელ გარსია მარკესის რომანმა „მარტოობის ასი წელიწადი“.

1993 წელს რომანის კინოადაპტაცია შედგა, რომელშიც მთავარ როლებს ჯერემი აირონსი, მერილ სტრიპი, ვაინონა რაიდერი, გლენ კლოუზი და ანტონიო ბანდერასი ასრულებენ.  

## რესურსები ინტერნეტში
* Isabelle Allende's Official Website
* Isabel Allende discusses *The House of the Spirits*
* Study resource for *House of the Spirits* 
* Sparknotes for *House of the Spirits*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანურენოვანი რომანები
კატეგორია:1982 წლის რომანები
დევიდ ლაგერკრანცი

**დევიდ ლაგერკრანცი** (დ. 4 სექტემბერი, 1962) — შვედი ჟურალისტი და მწერალი. ცნობილია ბიოგრაფიული წიგნით „მე ვარ ზლატან იბრაგიმოვიჩი“ და სტიგ ლარსონის *მილენიუმის* სერიის გაგრძელებით, რომელსაც მან სამი რომანი შემატა: „გოგონა ობობას ქსელში“, „გოგონა, რომელიც სამაგიეროს ყველას უხდის“ და „გოგონა, რომელიც უნდა მომკვდარიყო“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის შვედი მწერლები
კატეგორია:შვედი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:შვედი ჟურნალისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიხეილ გაფრინდაშვილი

**მიხეილ გაფრინდაშვილი** (დ. 21 იანვარი, 1927, ჭაბუკიანი, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 იანვარი, 1999) — ქართველი ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი.  ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1949 წელს ასპირანტურა ისტორიის — სპეციალობით.

1948-1955 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1955-1961 წლებში იყო პარტიულ სამუშაოზე; 1961-1964 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; 1964 წლიდან  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1983 წლიდან დირექტორის მოადგილე; 1972-1976 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელერადიოკომიტეტში; 1976-1983 წლებში საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში კათედრის გამგედ; იყო საქართველოს ისტორიის ნარკვევების ერთ-ერთი ავტორი (მე-4 და მე-5 ტომები), რისთვისაც მიენიჭა სახელმწიფო პრემია. მ. გაფრინდაშვილის უკანასკნელი ნაშრომი "ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორია უძველესი დროიდან მეოცე საუკუნემდე", ხელნაწერის სახით დარჩა და გამოიცა მისი გარდაცვალების შემდეგ. იკვლევდა ქართული კულტურის, ისტორიის, საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიისა და თეორიის პრობლემებს.

## ჯილდოები
* 1982 —  საქართველოს სახელმწიფო პრემია

## ბიბლიოგრაფია
* ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორია უძველესი დროიდან მეოცე საუკუნემდე, თბ., 2002 ISBN 99928-963-4-5
* ქართული განმანათლებლობის ისტორიოგრაფიისათვის, თბ.,  1989 
* ნარკვევები XIX საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბ., 1988 
* ქართული განმანათლებლობა : გ. წერეთელი, ს. მესხი, ნ. ნიკოლაძე, თბ., 1966 
* გიორგი წერეთლის მსოფლმხედველობა, თბ., 1955

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კუნძულ ზმეინის ბრძოლა

**კუნძულ ზმეინისთვის ბრძოლა** (ან **გველების კუნძულისთვის ბრძოლა**) — საბრძოლო შეტაკება რუსეთის ფედერაციისა და უკრაინის ჯარებს შორის. გაიმართა 2022 წლის 24 თებერვალს კუნძულ ზმეინიზე ( ) 2022 წლის უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

დაახლოებით 18:00 საათზე, უკრაინის სახელმწიფო მესაზღვრეებმა განაცხადეს, რომ 2022 წლის რუსეთის უკრაინაში შეჭრის პირველ დღეს კუნძულ ზმეინის თავს დაესხა რუსული გემები.  თავდასხმაში მონაწილეობდნენ კრეისერი *მოსკვა* და საპატრულო გემი *ვასილი ბიკოვი*, რომლებმაც თავდასხმისას ხომალდებზე არსებული შეიარაღება გამოიყენეს. 

*უკრაინსკა პრავდას* მიერ გამოქვეყნებული აუდიოჩანაწერის თანახმად, როდესაც რუსულმა ხომალდებმა კუნძულის დამცველებს დანებებისკენ მოუწოდეს, მათ რუსულად უპასუხეს: „Русский военный корабль, иди на хуй!“.  13 მესაზღვრე, რომლებიც შეადგენდნენ კუნძულის მთელი გარნიზონი დაიღუპა ბრძოლის დროს.   პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ყველა მებრძოლს სიკვდილის შემდეგ  უკრაინის გმირის წოდება მიანიჭა. 

ჟურნალმა *The Week* კუნძულის დამცველების ფრაზა შეადარა XIX საუკუნეში ალამოს ბრძოლაში წარმოთქმულ ფრაზას „გახსოვდეთ ალამო“.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
მარინე რაზმაძე

**მარინე რაზმაძე** (დ.8 მაისი, 1963, ტყიბული) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1987-1992 წლებში იყო მოსკოვის ცენტრალური ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის №1 თერაპიის კათედრის ორდინატორი და ასპირანტი, ბაზა-ბოტკინის სახელობის საავადმყოფოს IV  კარდიოლოგიური განყოფილება. არის 15-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომლებიც ეხება სადღეღამისო ეკგ მონიტორირებით იშემიური ცვლილებების დიაგნოსტიკას, ექოკარდიოგრაფიის როლის გულის თანდაყოლილი და შეძენილი მანკების დიაგნოსტიკაში, კალციუმის ანტაგონისტების გავლენას დიასტოლურ ფუნქციაზე. კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „იშემიური ცვლილებები სადღეღამისო ეკგ მონიტორირებით და ანტიანგინალური პრეპარატების ეფექტის ანალიზი“, დაიცვა 1992 წელს.

## რესურდები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
ანომალისტური თვე

**ანომალისტური თვე** — დროის შუალედი პერიგეუმზე მთვარის ორ თანმიმდევრულ გავლას შორის. მთვარის ორბიტის პერიგეუმის სისტემური გადაადგილების გამო ანომალისტური თვე განსხვავდება დედამიწის ირგვლივ მთვარის გარემოქცევის პერიოდისაგან. იგი 1900 წლის დასაწყისში შეადგენდა 27,554551 საშუალო მზისმიერ დღე-ღამეს და ყოველ 100 წელიწადში 0,095 წამით მცირდება.

## იხილეთ აგრეთვე
*დრაკონული თვე

## ლიტერატურა
კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები
მილოსი

**მილოსი** (), *მელოსი* () — კუნძული ეგეოსის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, კიკლადების არქიპელაგში. საბერძნეთის ტერიტორია. ფართობი 158 კმ². ჩრდილოეთ ნაპირზე ღრმა უბეებია, დანარენები სწორხაზოვანია. აგებულია კრისტალური და ვულკანური ქანებით. დაბლობებს ცვლის ბორცვები და დაბალმთიანეთები (სიმაღლე 773 მ-მდე). დაფარულია ხმელთაშუაზღვიური ბუჩქოვანი მცენარეულობით. განვითარება მიწათმოქმედება (ხორბალი, სიმინდი, ზეთისხილის დამუშავება), თევზჭერა. მოიპოვებენ მარმარილოს. დასახლებული პუნქტები — მილოსი, ადამასი.

ფინიკიაში ობსიდიანის ექსპორტის წყალობით კუნძულმა შეძლო გამხდარიყო ადრეული ეგეოსის ცივილიზაციის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი. კუნძულის 50–100 მეტრის სიღრმის უბე წარმოადგენს დატბორილ კრატერს, რომელიც ჩამოყალიბდა ვულკანის ძლიერი ამოფრქვევის შედეგად, რამაც სამხრეთით დაახლოებით 2,4 კილომეტრის სიგანის ყელი შექმნა. მილოსი, კუნძილის დედაქალაქი და მთავარი ქალაქი, მდებარეობს ადამასიდან, მთავარი პორტიდან, ჩრდილოეთით. ქალაქიდან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს კატაკომბები, სადაც კონტინენტური საბერძნეთიდან ადრეულმა ქრისტიანებმა თავშესაფარი ჰპოვეს. ადამასის აკროპოლისში 1820 წელს აღმოაჩინეს ცნობილი ვენერა (აფროდიტე) მილოსელი.

ათენის ბრიტანულმა სკოლამ მელოსთან 1896–1899 წლებში გათხარა კლიმოსის აკროპოლისი (ძვ. წ. 1000–800 წწ.). აღმოაჩინეს სასახლე, სატანვარჯიშო დარბაზი და უფრო გვიანი დროის რომაული თეატრი. თუმცა, ბრიტანული სკოლის მიერ მილოსზე აღმოჩენილი ყველაზე მნიშვნელოვანი ძეგლია ფილაკოპი, რომელიც აპოლონიასთან, მილოსის მეორე პორტთან, ახლოს მდებარეობს, პლაკას კონცხზე. ფილაკოპი ბრინჯაოს ხანის ბოლოს მეზობელ თერაზე (სანტორინიზე) ვულკანის ამოფრქვევამდე აყვავებული დასახლება იყო. 1974 წელს ფილაკოპიში აღმოჩენილმა მტკიცებულებებმა შეცვალა ადრინდელი ვარაუდები იმის შესახებ, რომ ამოფრქვევამ კუნძული გაანადგურა: ცხოვრების უწყვეტობაში წყვეტა არ დაფიქსირებულა. უძველესი ქალაქი თარიღდება ძვ. წ. 2300–2000 წლებით. ამავე ადგილზე გაიზარდა მეორე ქალაქიც (2000–1550 წწ.). მესამე ქალაქი (1550–1100 წწ.), რომელიც უპირატესად მიკენურ ცივილიზაციას მიეკუთვნება, მილოსზე კიკლადური ცივილიზაციის ყველაზე სრულ განვითარებას წარმოადგენს. დაახლოებით ძვ. წ. 1100 წელს ფილაკოპი დორიელმა ახალმოშენეებმა დაანგრიეს.

პელოპონესის ომის დროს კუნძულის მცხოვრებთა ნეიტრალიტეტის გამო ათენელებმა ყველა მამაკაცი გაჟლიტეს (ვ. წ. 416). ამ ხოცვა-ჭლეტვამ  დრამატურგ ევრიპიდეს შთააგონა დაეწერა და თავის თანამემამულე ათენელებისათვის წარედგინა ტრაგედია „ტროელი ქალები“ — ომის საწინააღმდეგო ნაწარმოები. ისტორიკოს თუკიდიდეს თავის „მელოსურ დიალოგში“ შემონახული აქვს ათენელებსა და მელოსელებს შორის სამხედრო მოქმედებებამდ გამართულ მოლაპარაკებებზე წარმოთქმული სიტყვები. სპარტელმა მხედართმთავარმა ლისანდრემ კუნძული ისევ დორიელებს დაუბრუნა, თუმცა მელოსმა უწინდელ აყვავებას ვეღარ მიაღწია. ფრანგთა ბატონობის დროს იგი ნაქსოსის საჰერცოგოს შემადგენლობაში შედიოდა.

კლასიკურ ხანაში გოგირდის, შაბისა და ობსიდიანის საბადოთა წყალობით კუნძულმა ფართო კომერციული ცნობადობა შეიძინა. მხატვრები აქაურ მიწას პიგმენტად იყენებდნენ. ცნობილია ძვ. წ. VI საუკუნის მოხატული ლარნაკებითა და საიუველირო ხელოვნებით. დღეს ექსპორტზე გააქვთ ბენტონიტი, პერლიტი, კოალინი, ბარიუმი, თაბაშირი, დოლაბები, მარილი; მოჰყავთ ფორთოხალი, ზეთისხილი, ყურძენი, ბამბა, ქერი.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
თაკო ჩხეიძე

**თამარ (თაკო) ჩხეიძე** (დ. 26 აპრილი, 1981, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მოდელი და ხელოვნების მუშაკი.

დაიბადა 1981 წელს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ინგლისური ენის სპეციალობით.

1995 წელს დაიწყო სამოდელო საქმიანობა სააგენტო „ნატალიში“. მუშაობდა ნიუ-იორკის სამოდელო სააგენტო „IMG“-ში და პარიზის სააგენტო „ვივაში“.

2006 წელს სათავეში ჩაუდგა სამოდელო სააგენტო „გეომოდელსს“, რომელიც თვითონ დააარსა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## ჯილდოები, პრემიები, პრიზები 
* 2001 - მსოფლიოს საუკეთესო გრაცია (სტამბოლი)
* 1996 - საქართველოს წლის საუკეთესო მოდელი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქართველი მოდელები
კაცი მაღალ კოშკში

**კაცი მაღალ კოშკში** () — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ დიკის, ალტერნატიული ისტორიის ჟანრის რომანი, გამოქვეყნდა 1962 წელს. 

ნაწარმოებში განვითარებული ალტერნატიული ისტორიის მიხედვით, მეორე მსოფლიო ომში მოკავშირეები დამარცხდნენ. მოქმედება 1962 წელს, 1947 წელს მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 15 წლის შემდეგ ხდება, როცა მსოფლიოს ნაცისტური გერმანია და იმპერიალისტური იაპონია მართავენ. ავტორი ამ სახელმწიფოს შორის არსებულ პოლიტიკურ ინტრიგებს და ასევე მსოფლიოს დიდი გადანაწილებისა და ისტორიული ძვრების ფონზე  ჩვეულებრივი ადამიანების ცხოვრებას ასახავს. 

1963 წელს დიკმა წიგნისთვის მიიღო ჰიუგოს პრემია საუკეთესო რომანისთვის. 2015 წელს რომანის სატელევიზიო ადაპტაცია შედგა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* *The Man in the High Castle* cover art gallery
* 
* *The Man in the High Castle*

კატეგორია:1962 წლის რომანები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:XX  საუკუნის ამერიკული რომანები
ბუნდოვნად, სკანერში

**ბუნდოვნად, სკანერში** () — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ კ. დიკის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის რომანი, გამოქვეყნდა 1977 წელს. ნაწარმოები ნახევრად-ავტობიოგრაფიულია. მასში მოქმედება (გამოსვლის დროისთვის) მომავლის კალიფორნიაში, დისტოპიურ ქალაქ ორინჯში 1994 წლის ივნისში ვითარდება. რომანი ნარკოკულტურის და როგორც რეკრეაციული, აგრეთვე ძალადობრივი ნარკომოხმარების ვრცელ პორტრეტს გვიხატავს. 

„ბუნდოვნად, სკანერში“ დიკის ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული ნაშრომია. მისი მიხედვით რეჟისორმა რიჩარდ ლინკლეიტერმა 2006 წელს ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* *A Scanner Darkly* Worlds Without End-ზე
* "Darkness in literature: Philip K Dick's A Scanner Darkly"

კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
კატეგორია:1977 წლის რომანები
მთვარის ლიბრაცია

thumb|right|მთვარის ლიბრაცია თვის განმავლობაში
**მთვარის ლიბრაცია** () — დედამიწაზე მყოფი დამკვირვებლისათვის მთვარის ხილული რხევები. 

## აღწერა
არსებობს რამდენიმე სახის მთვარის ლიბრაცია:
#მთვარის რხევა აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით, ეგრეთ წოდებული ოპტიკური (გეომეტრიული) ლიბრაცია გრძედზე (მაქსიმალური სიდიდე 7° 45'), რაც იმის შედეგია, რომ მთვარე ბრუნავს მუდმივი კუთხური სიჩქარით, ხოლო დედამიწის ირგვლივ გარემოიქცევა არათანაბარი სიჩქარით. 
#მთვარის ოპტიკური ლიბრაცია განედზე წარმოადგენს მთვარის რხევებს ჩრდილო-სამხრეთის მიმართულებით (მაქსიმალური სიდიდე 6° 41'), რაც გამოწვეულია მთვარის ბრუნვის ღერძის დახრით მთვარის ორბიტის სიბრტყის მიმართ. ამის გამო დედამიწისაკენ დროდადრო მოქცეულია მთვარის ხან სამხრეთი, ხან კი ჩრდილოეთი პოლუსი.
#დღეღამური ანუ პარალაქსური მთვარის ლიბრაცია (მაქსიმალური სიდიდე ~1°) აიხსნება იმით, რომ დამკვირვებელი დედამიწის ღერძული ბრუნვის გამო გადაადგილდება სივრცეში და მთვარეს დაინახავს სხვადასხვა მიმართულებიდან. 

მთვარის ლიბრაციის გამო დედამიწიდან შეიძლება დავაკვირდეთ მთვარის ზედაპირის ნახევარზე მეტს (~59%).

არსებობს კიდევ მთვარის ჭეშმარიტი ანუ ფიზიკური ლიბრაცია (მაქსიმალური სიდიდე ~2'), რაც გამოწვეულია მთვარის სამღერძა ელიფსოიდზე დედამიწის გრავიტაციული ზემოქმედებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცის მექანიკა
უბიკი

***უბიკი*** () — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ. კ. დიკის, 1969 წლის სამეცნიერო-ფანტასტიკური რომანი. მოქმედება მომავლის 1992 წელს მიმდინარეობს, სადაც ექსტრასენსულ უნარებს კორპორატიულ ჯაშუშობაში იყენებენ, ტექნოლოგიების საშუალებით კი გარდაცვლილ ადამიანებს ხანგრძლივი ჰიბერნაციის მდგომარეობაში ამყოფებენ. რომანის პროტაგონისტია ტექნიკოსი ჯო ჩიპი, იგი რეალობაში უცნაური ცვლილებების განცდას იწყებს, რის დროებით შეჩერებაშიც მას მაღაზიაში შეძენილი მისტიური სუბსტანცია უბიკი ეხმარება.

„უბიკი“ დიკის ერთ-ერთი ყველაზე აღიარებული ნაშრომია. 2009 წელს რომანი მოხვდა ჟურნალი ტაიმის სიაში „100 საუკეთესო რომანი 1923 წლიდან“.

## ინტერპრეტაციები და ანალიზი
დიკის ყოფილმა მეუღლემ, ტესამ, რომანის შესახებ დაწერა: 

უბიკი ღმერთის მეტაფორაა. იგი არის ყოვლისშემძლე, ყოვლისმცოდნე და ყველგანმყოფი. სპრეის ქილა მხოლოდ კონკრეტული ფორმაა, რომელიც ადამიანებს მისი წვდომას და გამოყენებას უადვილებს. ადამიანებს კი არა ქილაში არსებული სუბსტანცია არამედ, არამედ მათი რწმენა ეხმარებათ, რწმენა იმისა, რომ უბიკი დახმარებას მოუტანთ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:1969 წლის რომანები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
პალმერ ელდრიჩის სამი სტიგმა

**პალმერ ელდრიჩის სამი სტიგმა** — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ კ. დიკის , 1965 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი. წარდგენილი იყო ნებულას პრემიაზე. რომანი დიკის პირველი ნაშრომია, რომელიც რელიგიურ თემებს იკვლევს. 

წიგნში მოქმედება მომავლის 2016 წელს მიმდინარეობს, როცა კაცობრიობამ მზის სისტემაში საცხოვრებლად გამოსადეგი ყველა პლანეტა და მთვარე დაიპყრო. დედამიწიდან დაშორებით გამოწვეულ სირთულეებთან გამკლავებისთვის კოლონისტები იღებენ არალეგალურ ჰალუცინოგენს Can-D, რომელსაც კორპორაციის ლიდერი ლეო ბულერო საიდუმლოდ ავრცელებს. დაძაბულობას ზრდის ჭორები მკვლევარი პალმერ ელდრიჩის შესახებ, იგი ექსპედიციიდან ახალი უცხოპლანეტური ჰალუცინოგენით დაბრუნდა, რომელიც Can-D-ის გაუწევს კონკურენციას. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:1965 წლის რომანები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
ჰაჯი გულულარის სასახლე

**ჰაჯი გულულარის სასახლე** () — ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ შუშაში. აშენდა 1849 წელს მეორე გილდიის ვაჭრის გულუ მაჰამადალი-ოღლუს ბრძანებით.

დღესდღეობით შემორჩენილია სასახლის კედლების ზოგიერთი ნაწილი.

## ისტორია
შენობა აშენდა „ჩუხურ მეჰელეში“ (უბანში) მეორე გილდიის ვაჭრის გულუ მაჰამადალი-ოღლუს () დაკვეთით. მშენებლობა 1849 წელს დაიწყო. ჰაჯი გულუ, რომელიც ოდესღაც ჯაფარგულ-ხან მუჰამედგასან-ოღლუ სარიჯალი-ჯავანშირს () ემსახურებოდა, ვაჭრობით იყო დაკავებული. შედეგად, დროთა განმავლობაში, იგი გახდა შუშის ერთ-ერთი უმდიდრესი ვაჭარი. 1992 წელს, სომხების მიერ შუშას ოკუპაციის დროს ჰაჯი გულუს სასახლე დაბომბეს, შედეგად მისი კედლები დაინგრა.

## გალერეა
### სასახლე 2021 წელს

Hacı Quluların mülkü (4).jpg
Khans Palace08.JPG
KhansePalace04.JPG
Hacı Quluların sarayı (2).jpg
Hacı Quluların sarayı (6).jpg
Hacı Quluların sarayı (8).jpg
Khans palace03.JPG

## სქოლიო
კატეგორია:სახლები შუშაში
კიევის მოჩვენება

**კიევის მოჩვენება** ან **კიევის აჩრდილი** () — სადავო და დაუზუსტებელი მიგ-29-ის მფრინავი-ასის ზედმეტსახელი, რომელსაც 2022 წლის 24 თებერვალს კიევისათვის ბრძოლაში ექვსი რუსული თვითმფრინავის ჩამოგდება მიეწერება. უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით, მან 27 თებერვლისთვის 10 რუსული თვითმფრინავი ჩამოაგდო. მიუხედავად იმისა, რომ მისი რეალურობა ჯერ კიდევ არ დასტურდება, ის უკრაინელი მოსახლეობისთვის დიდი მორალური სტიმულის მომცემი აღმოჩნდა.

## ისტორია 
უკრაინაში რუსეთის შეჭრის პირველივე დღეებში სოციალურ ქსელებში ფართოდ გავრცელდა საბრძოლო თვითმფრინავების ვიდეოები, სადაც ერთ მფრინავს მიეწერებოდა რამდენიმე რუსული გამანადგურებლის ჩამოგდება. სავარაუდო ან ლეგენდარულმა МіG-29 მფრინავმა, რომელსაც უკრაინულმა საზოგადოებამ „კიევის მოჩვენება“ უწოდა, გავრცელებული ინფორმაციით, რუსების უკრაინაში შემოჭრიდან პირველ 30 საათის განმავლობაში, კიევის ცაზე ექვსი თვითმფრინავი გაანადგურა. ექვსი თვითმფრინავიდან სახელდება, რომ ორი იყო სუ-35, ორი სუ-25, სუ-27 და მიგ-29. თუ მფრინავი-ასი ნამდვილად არსებობს, ის იქნებოდა XXI საუკუნის პირველი მფრინავი-ასი, ასევე დღის მფრინავი-ასი.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს თანახმად, თუ ჩამოგდება დადასტურდა, კიევის მოჩვენება შესაძლოა იყოს სამხედრო რეზერვის იმ ათობით გამოცდილი მფრინავებიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეუერთდნენ უკრაინის სამხედრო ძალებს რუსეთის შემოჭრის შემდეგ. ტვიტში ის ასევე მოიხსენიებოდა, როგორც „ცის შურისმაძიებელი“. თუმცა, მთავარსარდალმა ვალერი ზალუჟნიმ ბრძოლის პირველ დღეს მხოლოდ ექვსი რუსული თვითმფრინავის ჩამოგდება დაადასტურა, თუმცა შესაძლოა ყოფილიყო მეტიც.

უკრაინის ყოფილმა პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ ტვიტერში მოიერიშე მფრინავის ფოტო გამოაქვეყნა, სადაც ამტკიცებდა, რომ ფოტოზე გამოსახული პიროვნება კიევის მოჩვენება იყო, რომელიც პოროშენკოს თქმით იყო ნამდვილი. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ფოტო ხელახლა იქნა გამოყენებული თავდაცვის სამინისტროს 2019 წლის პოსტიდან, სადაც ნაჩვენებია მფრინავი, რომელიც ახალ ჩაფხუტს ამოწმებს. მიუხედავად იმისა, რომ კიევის მოჩვენება, შესაძლოა იყოს ქალაქური ლეგენდა, ის უკრაინის მოსახლეობისთვის სტიმულის მომცემი აღმოჩნდა.

27 თებერვალს უკრაინის უშიშროების სამსახურმა Facebook-ის პოსტით დაადასტურა, რომ კიევის მოჩვენებამ 10 თვითმფრინავი ჩამოაგდო. ამჟამად ეს არის ერთადერთი ოფიციალური წყარო კიევის მოჩვენების შესახებ. ამ დროისთვის არცერთ სხვა საინფორმაციო გამოშვებას დამოუკიდებლად ეს განცხადება არ დაუდასტურებია.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ომი
კატეგორია:ქალაქური ლეგენდები
იდინე, ცრემლო, — თქვა პოლიციელმა

***იდინე, ცრემლო, — თქვა პოლიციელმა*** ()  — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ კ. დიკის, 1974 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი. მოქმედება ფუტურისტულ დისტოპიაში მიმდინარეობს, სადაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აშშ პოლიციური სახელმწიფო გახდა. ნაწარმოები მოგვითხრობს ტელევარსკვლავი ჯეისონ ტავერნერის შესახებ, რომელიც ერთ დღეს იღვიძებს და აღმოაჩენს, რომ აღარავის ახსოვს, არ აქვს საბუთები და მასზე არანაირი ინფორმაცია არ იძებნება. 

1975 წელს დიკმა რომანისთვის მიიღო ჯონ ვ. კემპბელის მემორიალური პრემია საუკეთესო სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანისთვის. წიგნი აგრეთვე წარდგენილი იყო ნებულასა და ჰიუგოს პრემიებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Summary at official PKD website
**Flow My Tears, the Policeman Said* cover art gallery
**Flow My Tears, the Policeman Said*  
**Flow My Tears, the Policeman Said*

## სქოლიო
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:1974 წლის რომანები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები