open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეონიდ კანტერი

**ლეონიდ კანტერი** ( ; დ. 27 ივლისი, 1981, კიევი, უკრაინის სსრ, სსრკ – გ. 4 ივნისი, 2018, ობირკი, ჩერნიჰივის ოლქი, უკრაინა) —  უკრაინელი კინორეჟისორი-დოკუმენტალისტი, პროდიუსერი, ტელეჟურნალისტი და მწერალი. ავტორია რამდენიმე დოკუმენტური ფილმისა აღმოსავლეთ უკრაინაში შეიარაღებული კონფლიქტის შესახებ, მათ შორის დოკუმენტური ფილმ „მითის“ თანაავტორი.

## ბიოგრაფია 
ლეონიდ კანტერი დაიბადა 1981 წლის 27 ივლისს კიევში. იქ გაატარა ბავშვობა და ახალგაზრდობა. 1998 წელს დაამთავრა კიევის №145 საბუნებისმეტყველო ლიცეუმი. 2002 წელს დაამთავრა  ი. კარპენკო-კარის სახელობის კიევის თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის ეროვნული უნივერსიტეტი. 1999 წლიდან მუშაობდა უკრაინულ ტელევიზიაში.

2003 წელს მან დააარსა თავისი პირველი კინოსტუდია LizardFilms, სადაც გადაიღეს 50-ზე მეტი მოკლემეტრაჟიანი და რამდენიმე სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი.

2004-2006 წლებში ასწავლიდა ი. კარპენკო-კარის სახელობის კიევის თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის ეროვნული უნივერსიტეტში.

2007 წელს დააარსა მხატვართა საზოგადოება „ობირკის ხუტორი“. 

2010-იან წლებში იგი მხარს უჭერდა ობიროკის რეგიონში ნაკრძალის შექმნას, მაგრამ უშედეგოდ.

აქტიურად უჭერდა მხარს ევრომაიდანს. 2014 წლის მარტში იგი ეწვია ყირიმს, რომელიც რუსეთის მიერ იყო ანექსირებული. 

ლეონიდ კანტერი იპოვეს გარდაცვლილი 2018 წლის 4 ივნისს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით 22:00 საათზე, უკრაინაში, ჩერნიჰივის ოლქში,  ობირკში.  მას თავის არეში ჰქონდა ცეცხლსასროლი იარაღით მიყენებული ჭრილობა. წინასწარი ინფორმაციით, ლეონიდმა თავი მოიკლა. მან დატოვა თვითმკვლელობის ჩანაწერი, რომლის შინაარსი არ გახმაურებულა.  

ლეონიდ კანტერი იყო განქორწინებული. მას სამი შვილი ჰყავდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:უკრაინელი კინორეჟისორები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
დრუზუსის თაღი

**დრუზუსის თაღი** () — იტალიის დედაქალაქ რომში მდებარე ძველი თაღი, რომელიც აპიუსის გზის პირველი მილის ახლოს და სან-სებასტიანოს კარიბჭის გვერდით მდებარეობს, იგი დიდი ხნის განმავლობაში არასწორად იდენტიფიცირებული იყო. სავარაუდოდ, ეს ტრაიანეს თაღის ნაშთებია.

## ისტორია
ამ თაღის ზუსტი წარმოშობა საკამათოა. დღეს მიიჩნევენ, რომ მას არანაირი კავშირი არ აქვს გერმანელთა დამპყრობელთან, ნერონ კლავდიუს დრუზუსთან. ორიგინალური დრუზუსის თაღი სენატმა ააგო მისი გარდაცვალების შემდეგ, ძვ. წ. 9 წელს და აპიუსის გზასთან თაღი აკავშირებდა. მისი ზუსტი მდებარეობა დადასტურებული არ არის, მაგრამ ეს თაღი დღეს აღარ არსებობს.

რაც შეეხება არსებულ თაღს, ზოგიერთი ვერსიის მიხედვით, იგი აგებულია როგორც აკვა-მარციაზე დამატებული განშტოების ნაწილი, რომელიც კარაკალამ 211–216 წლებში შექმნა, რათა ამ აკვედუკიდან წყალი მის ახალ აბანოებამდე მიეწოდებინა. თუმცა, უფრო სავარაუდოა, რომ თაღი აკვედუკზე ადრინდელი იყო და აკვედუკი მის ზემოდან გაიყვანეს.

დღეს ამ თაღის მხოლოდ ცენტრალური ნაწილი არსებობს, მაგრამ თავდაპირველად ის სამმალიანი იყო, და ჰქონდა გვერდითი მოპირკეთება, თუმცა ის არასოდეს დასრულებულა. იგი ტრავერტინითაა აგებული და მარმარილოს ფილებით მოპირკეთებული, ხოლო თაღის გვერდებზე ნუმიდიური მარმარილოს სვეტები დგას. თაღის სიმაღლე 7,21 მეტრია. აკვა-ანტონინიანა (აკვა მარციას განშტოება) ამ თაღზე გადიოდა, თუმცა აგურით მოპირკეთებული ბეტონი, როგორც ჩანს, უფრო გვიანდელ პერიოდს ეკუთვნის. რადგან თაღის მრავალი ელემენტი, როგორიცაა ფრონტონი და დამოუკიდებელი სვეტები, ტრაიანეს ეპოქისთვისაა დამახასიათებელი, დიდი ალბათობით, ეს თაღი ტრაიანეს თაღის ნაშთია.

XIX საუკუნეში დაწერილი „აინზიდელნის მარშრუტი“ (Einsiedeln Itinerary) ეხება „შემახსენებელ თაღს“ (Arcus Recordationis), რომელიც კარაკალას აბანოებთან ახლოს იდგა. სავარაუდოდ, ეს სწორედ დრუზუსის თავდაპირველი თაღი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
Arcus Novus

**Arcus Novus** — რომის  ანტიკური თაღი, რომელიც მდებარეობდა ვია ლატაზე (დღევანდელი ვია დელ კორსო), სადაც ახლა სანტა მარია ინ ვია ლატას ეკლესია დგას. 

## ისტორია
თაღი დიოკლეტიანეს ეძღვნებოდა. იგი აშენდა მისი მმართველობის მეათე წლისთავის (293 წ.) აღსანიშნავად, ან მაქსიმიანესთან ერთად 303-304 წლებში გამართული ტრიუმფის აღსანიშნავად. სახელწოდება „არკუს ნოვუსი“ (ახალი თაღი) სავარაუდოდ იმავე ქუჩაზე ადრე არსებულ კლავდიუსის თაღის გამო ეწოდა.

## აღწერა
არკუს ნოვუსი (ახალი თაღი) დეკორირებული იყო რელიეფებით, რომლებიც იულიუს-კლავდიუსების დინასტიის პერიოდის დიდი საკურთხევლიდან იყო აღებული. სვეტების ბაზისები კი ვიქტორიას, ბარბაროსთა ტყვეებსა და დიოსკურებს გამოსახავდა - ეს ელემენტები, სავარაუდოდ, მახლობელი ავრელიანეს მზის ტაძრის ფასადიდან მოდიოდა. თაღი 1491 წელს პაპ ინოკენტი VIII-ის ბრძანებით დაანგრიეს.

რელიეფების ფრაგმენტები 1523 წელს აღმოაჩინეს და ჯერ დელა ვალეს კოლექციას შეუერთეს, შემდეგ კი 1584 წელს კარდინალმა ფერდინანდო მედიჩიმ შეიძინა, აქედან სვეტების ბაზისები ფლორენციაში, ბობოლის ბაღებში მოხვდნენ. დიოკლეტიანეს მიერ გამოყენებული ანტონინუსების პერიოდის სხვა ფრაგმენტები ვილა მედიჩის უკანა ფასადში ჩააშენეს. უფრო ახლო დროში, 1923-1933 წლების გათხრების დროს აღმოჩენილი დამატებითი ფრაგმენტები ამჟამად ჩენტრალე მონტემარტინიში ინახება.

## გალერია

File:Controfacciata_di_villa_medici,_rilievi_romani_04-05-06_da_arcus_novus.JPG|არკუს ნოვუსის რელიეფები ვილა მედიჩის კომპლექსში იქნა ჩაშენებული
File:Controfacciata_di_villa_medici,_rilievi_romani_05,_da_arcus_novus_2.jpg|დეტალურად

## ლიტერატურა
* 
* 
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
მაპასტეპეკი

**მაპასტეპეკის უნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 130 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია  1 223.87 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 37.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1882 წლის 11 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მაპასტეპეკი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07051.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
ლორელ მარსდენი

**ლორელ მარსდენი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 2001) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილია ზოი ზიმერის როლით Marvel Cinematic Universe-ის მინისერიალში „Ms. Marvel“.

## კარიერა 
მარსდენმა ბავშვობაში დაიწყო თეატრში სპექტაკლი, გარდა იმისა, რომ სწავლობდა იმპროვიზაციას „The Second City“ მთელი საშუალო სკოლის განმავლობაში. 2020 წელს მარსდენი გამოჩნდა „Quibi“ სერიალის „Survive“-ის ორ ეპიზოდში. იგი გადაიღეს 2021 წლის თებერვალში Ms. Marvel-ში, 2022 წელს გადაიღეს საშინელებათა ფილმში „All Fun and Games“ ასა ბატერფილდთან ერთად და ეგზორციზმის საშინელებაში „პაპის ეგზორცისტი“ რასელ ქროუს მონაწილეობით. იმავე წელს მარსდენს თავდაპირველად მიენიჭა მეიფერ ლიპის როლი ფილმში „The Hunger Games: The Ballad of Songbirds & Snakes“, თუმცა როლი საბოლოოდ გადაკეთდებოდა. ის შემდეგ ითამაშებს ფილმში „მეთევზე“ ემა ტომპსონთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტბის სკოლა

**ტბის სკოლა**  — ინგლისელი რომანტიკოსი პოეტების დაჯგუფება XVIII საუკუნის დასასრულს და XIX საუკუნის დასაწყისში. მასში შედიოდნენ პოეტები უილიამ უორდზუორთი, რობერტ საუთი და სემიუელ ტეილორ კოლრიჯი. მათ „ტბის პოეტებ“ უწოდებდნენ, რადგან ერთი პერიოდი ინგლისის ჩრდილო-დასავლეთში ტბებით მდიდარ კამბერლენდის მხარეში ცხოვრობდნენ. გაერთიანების მანიფესტად იქცა 1800 წელს უორდზუორთის და კოლრიჯის კრებულის „ლირიკული ბალადების“ II გამოცემის წინასიტყვაობა. ტბის პოეტების მისტიკა და ფანტასტიკა გახდა ჯორჯ ბაირონის სატირის ობიექტი („ინგლისელი ბარდები და შოტლანდიელი მიმომხილველები“).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული გაერთიანებები
პიერ ალფონს ლორანი

**პიერ ალფონს ლორანი** (; დ. 1813, ვერმლანდი – გ. 1854) — ფრანგი მათემატიკოსი, სამხედრო ინჟინერი. ეკუთვნის თეორემა (1843) წრიულ რგოლში ანალიზური კომპლექსური ცვლადი ფუნქციის ლორანის მწკირვად დაშლის შესახებ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
ესაიას ტეგნერი

**ესაიას ტეგნერი** (; დ. 13 ნოემბერი 1782, ვერმლანდი – გ. 2 ნოემბერი, 1846) — შვედი პოეტი, შვედეთის აკადემიის წევრი 1818 წლიდან. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია „ფრიტიოფის საგა“ (1819-1825), ის შვედური რომანტიზმის მნიშვნელოვან ნიმუშად მიიჩნევა. საგამ დიდი როლი შეასრულა შვედური პოეზიის ენისა და სტილის დახვეწაში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1782
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1846
კატეგორია:შვედი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ამბროჯო ლორენცეტი

**ამბროჯო ლორენცეტი** (; დ. 1290, სიენა – გ. 1348, იქვე) — იტალიელი ფერმწერი, ტრეჩენტოს ეპოქის სიენის სკოლის წარმომადგენელი. იმავე სკოლის წარმომადგენელი იყო მისი ძმა პიეტრო ლორენცეტი. შეისწავლა ანტიკური ქანდაკება, დაინტერესებული იყო პერსპექტივის პრობლემებით. მისი ძირითადი ნამუშევარია სიენის პალაცო პუბლიკოს ალეგორიულ მოხატულობათა ციკლი (1337-1339).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1290
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1348
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პიეტრო ლორენცეტი

**პიეტრო ლორენცეტი** (; დ. 1280, სიენა – გ. 1348 იქვე) — იტალიელი ფერმწერი, ტრეჩენტოს ეპოქის სიენის სკოლის წარმომადგენელი. იმავე სკოლის წარმომადგენელი იყო მისი ძმა ამბროჯო ლორენცეტი. ჯოტოსა და ჯოვანი პიზანოს გავლენით გადაამუშავა დუჩო დი ბუონინსენიას ფერწერული ტრადიციები. ხშირად იყენებდა არქიტექტურულ მოტივებს. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1280
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1348
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
წყნარი ოკეანის კამპანიები

**წყნარი ოკეანის კამპანიები** — მეორე მსოფლიო ომის ნაწილი, შეიარაღებული დაპირისპირება აშშ-სა და იაპონიას შორის 1941-1945 წლებში. საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობდა წყნარ ოკეანეში, ინდოჩნეთში, ბირმასა და ჩინეთში.

## 1941-1942 წლები
1941 წლის 8 დეკემბერს (ტოკიოს დროით) იაპნიის ავიაცია თავს დაესხა აშშ-ის წყნარი ოკეანის ფლოტს პერლ ჰარბორსა და ფილიპინებზე. ასევე იაპონიის შეიარაღებული ძალები შეიჭრნენ ტაილანდსა და მალაიაში. იაპონიამ ხელში ჩაიგდო ჰონგ-კონგი, ასევე 1942 წლის იანვარში ახალი გვინეის დასავლეთი და ცენტრალური ნაწილები, სოლომონის კუნძულების დიდი ნაწილი, ალეუტის კუნძულები, აწარმოეს წარმატებული შეტევები სინგაპურში (1942 წლის მაისამდე), ბირმაში 1942 წლის იანვარ-მაისში და კუნძულ იავაზე 1942 წლის თებერვალ-მარტში. 4-5 ივნისს იაპონია დამარცხდა მიდუეიზე აშშ-ის ბაზის აღებისთვის ბრძოლაში. ივნისის ბოლოდან იაპონია გადავიდა თავდაცვაზე.

## 1942-1943 წლები
1942 წლის მეორე ნახევარში ორივე მხარე ცალკეულ ოპერაციებს აწარმოებდა ფრონტის ხაზზე საკუთარი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, თუმცა ფართო კამპანიის ძალები არ ჰქონდათ. მოკავშირეების ძალები ფართო შეტევაზე გადავიდნენ 1943 წლის ზაფხულში, რის შედეგადაც დაიკავეს გილბერტის, სოლომონის, ახალი ბრიტანეთის, ალეუტის კუნძულები, ახალი გვინეის დასავლეთ ნაწილი. აშშ-მ და გაერთიანებულმა სამეფომ შეცვალეს ძალთა თანაფარდობა და აიღეს ინიციატივა.

## 1944-1945 წლები
1944 წლის 17 ოქტომბერს მოკავშირეებმა დესანტი გადასხეს ფილიპინებზე, რაც მაისში მათი გამარჯვებით დასრულდა. აშშ-მ 1945 წლის თებერვალ-მარტში აიღო კუნძული ივოძიმა და აპრილ-ივნისში ოკინავა. 6 და 9 აგვისტოს აშშ-მ გამოიყენა ბირთვული იარაღი ჰიროსიმასა და ნაგასაკიში. 9 აგვისტოს იაპონიის წინააღმდეგ ომში ჩაერთო საბჭოთა კავშირი და მანჯურიის ოპერაციაში დაამარცხა იაპონიის კვანტუნის არმია. 2 სექტემბერს იაპონიამ გამოაცხადა კაპიტულაცია, რითაც დასრულდა მეორე მსოფლიო ომი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზია მეორე მსოფლიო ომში
მოტოსინტლა

**მოტოსინტლის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 76 398 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 586.39 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 130.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1921 წლის 5 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მოტოსინტლა-დე-მენდოსა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07057.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
პალენკეს მუნიციპალიტეტი

**პალენკეს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 132 265 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 897.44 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 45.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1849 წლის 31 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პალენკე. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07065.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
მადამის სასახლე

მინი|მადამის სასახლე
**მადამის სასახლე** ( **Palazzo Madama** [paˈlattso maˈdaːma]) ― სასახლე რომში, იტალიის რესპუბლიკის სენატის შენობა
. იგი აიგო ნერონის უძველესი აბანოების ნანგრევებზე, პიაცა ნავონას გვერდით. ეს მიწა შუა საუკუნეებში შეიძინეს ფარფას სააბატოს ბერებმა, მოგვიანებით კი საფრანგეთს გადასცეს.

## ისტორია 
ახალი შენობა აშენდა მე-15 საუკუნის ბოლოს და დასრულდა 1505 წელს, მედიჩის ოჯახის დაკვეთითა და დაფინანსებით. მასში ცხოვრობდა ორი მედიჩის გვარის კარდინალი ორ ბიძაშვილთან, ჯოვანისა და ჯულიოსთან ერთად, რომლებიც მოგვიანებით გახდნენ რომის პაპები ლეო X-ისა და კლემენტ VII-ის სახელების ქვეშ. ეკატერინე დე მედიჩი, კლემენტ VII-ის დისშვილი, ასევე აქ ცხოვრობდა, სანამ 1533 წელს საფრანგეთის მეფის, ფრანცისკე I-ის ვაჟზე, ჰენრიზე დაქორწინდებოდა. კარდინალი ფრანჩესკო მარია დელ მონტეც, მხატვარი კარავაჯოს მფარველი, სასახლეს იკავებდა 1627 წელს გარდაცვალებამდე.

სასახლემ დღევანდელი სახელი მიიღო მადამ მარგერიტა ავსტრიელის, იმპერატორ ჩარლზ V-ის უკანონო ქალიშვილისგან, რომელიც დაქორწინდა მეორე უკანონო ვაჟზე, ალესანდრო დე მედიჩიზე და ქმრის გარდაცვალებისა და დაქვრივების შემდეგ ოტავიო ფარნეზეზე. ამრიგად, მედიჩის ფლორენციული შტოს ოჯახის ხელოვნების კოლექციის ნაწილი მემკვიდრეობით გადაეცა ფარნეზეს ოჯახს.

ამჟამინდელი ფასადი აშენდა 1650-იანი წლების შუა ხანებში, პაოლო მარუჩელის მიერ. ამ უკანასკნელმა სახურავზე ორნამენტული კარნიზი და დეკორატიული, ვაზების მსგავსი დეტალები დაამატა.

1743 წელს, მედიჩების გვარის მემკვიდრის გარეშე გაქრობის შემდეგ, სასახლე გადაეცა ლოთარინგიის სახლს და, მოგვიანებით, პაპ ბენედიქტ XIV-ს, რომელმაც იგი პაპის ქვეშევრდომების შეკრებისათვის მთავარ ოფისად აქცია. 1849 წელს პიუს IX-მ სასახლეში გადაიტანა ფინანსთა მართვის სამინისტრო, აგრეთვე პაპის საფოსტო განყოფილებები. 1871 წელს, ახლადშექმნილი იტალიის სამეფოს მიერ რომის დაპყრობის შემდეგ, სასახლე გახდა იტალიის სენატის შეკრების ადგილი. 

## ლიტერატურა
## წყაროები ინტერნეტში 
* turismoroma.com
* italia.it
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:სასახლეები
აპოლო (მთვარის კრატერი)

**კრატერი აპოლო**, *Apollo basin*, *Basin XVI* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკული კოსმოსური პროგრამა აპოლოს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 524.23 კმ, სიღრმე — 3.37 კმ.

კრატერს აქვს ორმაგი ზვინული, რომლის დიამეტრი გარე ზვინულის დიამეტრის ნახევარია. ორივე ქედი კრატერის არსებობის დროს მნიშვნელოვნად დაზიანდა და ახლა წარმოადგენს რკალის ფორმის მთის მონაკვეთების არარეგულარულ გროვას. კრატერის თასის ფსკერი მოფენილია სხვადასხვა ზომის მრავალრიცხოვანი დარტყმის კრატერებით, რომელთაგან ბევრს NASA-სთან დაკავშირებული ადამიანების სახელი ეწოდა. კრატერის ბევრი ადგილი დატბორილია ლავით და აქვს უფრო დაბალი ალბედო, ვიდრე მიმდებარე ტერიტორია. ყველაზე დიდი ასეთი ტერიტორიები მდებარეობს კრატერის ცენტრში და მის სამხრეთ ნაწილში. ლავის ნაკადების ასაკი დადგენილია 2.49-დან 3.51 მილიარდ წლამდე კრატერის ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ნაწილებში (ერატოსთენე - გვიანი იმბრიული პერიოდი) და დაახლოებით 2.44 მილიარდი წელი კრატერის სამხრეთ ნაწილში (ერატოსთენის პერიოდი).

## სატელიტური კრატერები 
აპოლოს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-24
თალასოიდი

[thumb|[კოროლიოვი (მთვარის კრატერი)|კრატერი კოროლიოვი — თალასოიდის მაგალითი]]
**თალასოიდი** (;  და ) — დიდი დარტყმის სტრუქტურა მთვარეზე, ზომით შეესაბამება მთვარის მომრგვალო ზღვებს, მაგრამ მათგან განსხვავდება ფსკერის ღია ფერის შეფერილობით, რადგანაც არაა დაფარული (ან მხოლოდ ნაწილობრივაა დაფარული) მუქი ლავით.. თალასოიდების ფსკერი მოფენილია პატარა კრატერებით, ისევე როგორც მიმდებარე ტერიტორია. სავსემთვარეობის დროს (როდესაც მთვარის ზედაპირის დეტალების ჩრდილები არ ჩანს), თალასოიდები თავიანთი ღია ფერიდან გამომდინარე, არ გამოირჩევიან მიმდებარე რელიეფის ფონზე.

ტერმინი „თალასოიდის“ ავტორია მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი იური ფსკოვსკი (1926-2004). 1967 წელს, საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მე-13 გენერალურმა ასამბლეამ განიხილა ამ სახელწოდების ჩართვა მთვარის ზედაპირის მახასიათებლების ნომენკლატურის საერთო სიაში, მაგრამ შეთავაზება არ იქნა მიღებული. ამრიგად, ეს ტერმინი მხოლოდ საგნების მახასიათებელია და არა მათი სახელების ნაწილი. ტერმინი დასავლეთში არ დამკვიდრებულა. იქ ამ ობიექტებს ჩვეულებრივ უბრალოდ აუზებს () უწოდებენ. ბოლო დროს სიტყვა „თალასოიდები“ იშვიათად გამოიყენება.

ღია ფერის ფსკერი დამახასიათებელია მთვარის უკანა მხარეს დარტყმის სტრუქტურებისთვის: იქ ლავის გამონადენის მასშტაბი გაცილებით მცირე იყო, ვიდრე ხილულ მხარეს. თუმცა, უკანა მხარის რამდენიმე პატარა ზღვა მდებარეობს ზუსტად თალასოიდების ცენტრში. თალასოიდებს მიეკუთვნება, კერძოდ, ოცნებების, მოსკოვის და აღმოსავლეთის ზღვების აუზები, ჰერცშპრუნგისა და კოროლიოვის კრატერები მთვარის უკანა მხარეს, ასევე ნექტარის ზღვის აუზი ხილულ მხარეს.

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ზედაპირი
კაკოპეტრია

**კაკოპეტრია** — დასახლებაა კვიპროსზე, რომელიც მდებარეობს 55 კმ სამხრეთ-დასავლეთით ნიკოზიიდან, ტროოდოსის მთების ჩრდილოეთ კალთებზე. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლე 667 მ-ია და ის ყველაზე მაღალმდებარე სოფელია სოლეას ველზე.

სოფელში ასევე ფუნქციონირებს რამდენიმე მცირე მუზეუმი და კულტურული ცენტრი, სადაც ვიზიტორებს შეუძლიათ გაეცნონ კაკოპეტრიის ისტორიულ ყოფას, ტრადიციულ ხელსაქმესა და ეთნოგრაფიას. ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია წყლის წისქვილის მუზეუმი, რომელიც წარმოგვიდგენს ადგილობრივი ცხოვრების პრაქტიკულ მხარეს — წყლის რესურსის გამოყენებას სოფლის მეურნეობაში. ეს კომპლექსი შეიცავს ბაზალტს, გაბროს და დუნიტის ფენებს, რომლებიც მახასიათებელია ოკეანური ქერქის ქვედა შრისათვის.

რეგიონში ხშირია მცირე მიწისძვრები, რაც დაკავშირებულია კვიპროსის მახლობლად მიმდინარე აფრიკისა და ევრაზიის ფხვიერი ლითოსფერული ფილების შეჯახების ზონასთან. ტექტონიკური პროცესები გავლენას ახდენს მიკრორელიეფზე და მდინარეთა კალაპოტების ცვლილებაზე.

აღნიშნული გეოლოგიური თავისებურებები კაკოპეტრიას აქცევს არამხოლოდ ისტორიულ და კულტურულ, არამედ გეომეცნიერულად მნიშვნელოვან ობიექტადაც.
## სქოლიო
კატეგორია:ნიქოზიის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:ნიქოზის საეპისკოპოსო
კატეგორია:ნიქოზიას საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:კვიპროსის გეოგრაფია
კატეგორია:კვიპროსის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:კვიპროსის დასახლებული პუნქტები
ილამაზ-მიხეილ დადეშქელიანი

**ილამაზ-მიხეილ ოთარის ძე დადეშქელიანი** (დ. 1896, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 1967, პარიზი) — ქართველი იურისტი, საზოგადო მოღვაწე, ემიგრანტი და ქართული ეკლესიის ისტორიის მკვლევარი. იგი აქტიურად მონაწილეობდა ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიის ავტოკეფალიის დაცვისა და პოპულარიზაციის საქმეში, იყო მრავალი ქართული საზოგადოებრივი ინიციატივის თანამონაწილე საფრანგეთში.

## ბიოგრაფია 
ილამაზ-მიხეილ დადეშქელიანი დაიბადა 1896 წელს, სანქტ-პეტერბურგში, თავად ოთარ-კონსტანტინე თენგიზის ძე დადეშქელიანისა და ნინა ანდრიას ასული გამრეკელის ოჯახში. ის იყო წარჩინებული სვანური ფეოდალური საგვარეულოს — დადეშქელიანების წარმომადგენელი და ოჯახში ერთადერთი ვაჟი.

განათლება მიიღო იმპერატორ ალექსანდრეს ლიცეუმში, რომელიც იმპერიული რუსეთის ელიტურ სასწავლებლად ითვლებოდა. შემდგომში მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში, ცხენოსანთა არტილერიის ლეიბგვარდიაში, როგორც მოხალისე ოფიცერი.

## მეცნიერული საქმიანობა 
ილამაზ დადეშქელიანი ფრანგულ ენაზე წერდა ღვთისმეტყველებისა და ეკლესიის სამართლის საკითხებზე. მისი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაშრომია *The Autocephaly of the Orthodox Church of Georgia* („საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალია“), რომელიც 1922 წელს გამოქვეყნდა ინგლისურენოვან თეოლოგიურ ჟურნალში *The Christian East*.

სტატიაში მიმოხილულია საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის ისტორიული, კანონიკური და სამართლებრივი ასპექტები. ავტორი ყურადღებას ამახვილებს არგუმენტებზე, რომლებიც ავტოკეფალიის ლეგიტიმაციას ეროვნული და საერთაშორისო სამართლებრივი კონტექსტების ჭრილში განიხილავს.

ნაშრომის ქართულენოვანი თარგმანი 2011 წელს თბილისში გამოიცა ვლადიმერ ნარსიას მიერ. მთარგმნელის შეფასებით, ტექსტი ასახავს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისა და ემიგრანტული წრეების ხედვებს ეკლესიისა და სახელმწიფოს სუვერენიტეტის საკითხებზე.

## გარდაცვალება 
ილამაზ-მიხეილ დადეშქელიანი გარდაიცვალა 1967 წელს, პარიზში. დაკრძალულია ბატინიოლის სასაფლაოზე — ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ქართულ ემიგრანტულ მემორიალურ სივრცეში.

## სქოლიო
ელ-პორვენირი (ჩიაპასი)

**ელ-პორვენირის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 263 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 82.95 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 147.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1922 წლის 23 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ელ-პორვენირი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07070.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
პერტუსის კარიბჭე

**პერტუსის კარიბჭე** () — რომის ლეონინეს კედლის ერთ-ერთი კარიბჭე.

## აღწერა
იგი შედგება სამი ღიობისაგან. აქედან ორი დამხმარე შესასვლელი მთავარი კარიბჭის ორივე მხარესაა, რომელიც დიდებული ქვის წყობითაა შემოვლებული. დღეს ის ამოშენებულია და მდებარეობს ვიალე ვატიკანოზე, ამავე სახელწოდების ქუჩის მახლობლად. მასზე ადგას საეპისკოპოსო კოშკი – წმინდა იოანეს კოშკი, რომელიც აღადგინა პაპმა იოანე XXIII-მ და რომელშიც ის ცხოვრობდა პაპობის ბოლო წლებში. 

მისი აგების თარიღი საკმაოდ საკამათოა. სავარაუდოდ, იგი XIV საუკუნის ბოლოს, პაპების ავინიონიდან რომში დაბრუნების პერიოდს უკავშირდება. ამ დროს, პონტიფიკები თანმხლებებთან ერთად ვატიკანში საბოლოოდ დამკვიდრდნენ, თუმცა ლეონინეს კედლის სამი კარიბჭე მოსახლეობისა და ახალი შენობების მზარდი მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად არასაკმარისი აღმოჩნდა. მისი შექმნა წინა კედლების გაბურღვით მოხდა და სავარაუდოდ მისი გამოყენება მხოლოდ კურიისთვის იყო შესაძლებელი და არა ქალაქის ტრანსპორტისთვის. სტეფანო პიალე, რომელმაც აღნიშნა, რომ არ არსებობს ცნობები ჰუმანისტ ფლავიო ბიონდოს ჩანაწერებამდე, ვარაუდობდა, რომ იგი ანტიპაპმა იოანე XXIII-მ ააგო, რაც მის აგებას XV საუკუნის პირველ მეოთხედს მიაკუთვნებს. მეორე მხრივ, 1279 წლის დოკუმენტი შესაძლოა ამ კარიბჭეს ეხებოდეს.

ამ კარიბჭესთან ახლოს მდებარე საიდუმლო გასასვლელის შესახებ თითქმის არანაირი დოკუმენტური ცნობა არ არსებობს. ერთადერთ ცნობილ ტექსტში იგი „პორტა პალატიის“ სახელითაა მოხსენიებული.

ყველაზე მასშტაბური რესტავრაცია, რომელმაც კედლის მთელი დასავლეთი მონაკვეთიც მოიცვა, სავარაუდოდ პაპმა პიუს IV-მ 1565 წელს ჩაატარა. პაპი სამუშაოების დასრულებამდე გარდაიცვალა, თუმცა მისი ოჯახის - მედიჩის გერბის მქონე მემორიალური დაფა კარიბჭესთან ახლოსაა მოთავსებული. 

ეს კარიბჭე სავარაუდოდ რამდენჯერმე დახურეს და კვლავ გახსნეს. ამ შემთხვევებიდან მხოლოდ ერთია დოკუმენტურად დადასტურებული - 1655 წლის ცნობის მიხედვით, იგი გაიხსნა შვედეთის დედოფალ კრისტინას ვიზიტის დროს. 1849 წელს, რომის ფრანგული ალყის დროს, ფრანგმა ჯარისკაცებმა პერტუსის კარიბჭე ქალაქში შესვლის შესაძლო გზად მიიჩნიეს, მიუხედავად იმისა, რომ იგი რამდენიმე წლით ადრე ამოშენებული იყო. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ფრანგთა უახლეს რუკებში ეს კარიბჭე შეცდომით ფუნქციონალურად იყო ნაჩვენები.

## ლიტერატურა
* Mauro Quercioli, *"Le mura e le porte di Roma"*, Newton Compton, 1982
* Laura G. Cozzi, *“Le porte di Roma”*, F. Spinosi Ed., Rome, 1968

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის კარიბჭეები
ნეპტუნის ბაზილიკა

**ნეპტუნის ბაზილიკა** () — რომში მარკუს ვიფსანიუს აგრიპას მიერ ნეპტუნეს პატივსაცემად და მისი საზღვაო გამარჯვებების — მილაცოზე, ნაულოხუსსა და აქციუმში — აღსანიშნავად აგებული ბაზილიკა.

## ისტორია
პანთეონის მახლობლად მდებარე ამ ანტიკური ბაზილიკის ნანგრევები იმპერატორ ადრიანეს დროს აღადგინეს, თუმცა მისი ახალი ფუნქცია ისტორიულ წყაროებში არაა მოხსენიებული. საინტერესოა, რომ მოგვიანებით, ადრიანეს პატივსაცემად აგებულ ტაძარს ზოგჯერ ამ ბაზილიკას შეცდომით ადარებდნენ.
მინი|ნეპტუნის ბაზილიკის ნაშთები.

ეს სამშენებლო კომპლექსი მარსის ველის რეკონსტრუქციის ფარგლებში ძვ. წ. 33-25 წლებში აშენდა, რასაც, დიდი ალბათობით, ოქტავიანეს მიერ ილირიულ ომებში (ძვ. წ. 35-33) მოპოვებული ფინანსური რესურსები უზრუნველყოფდა. ამავე არქიტექტურულ ანსამბლში შედიოდა პანთეონი, სეპტა-იულია და აგრიპას საჯარო აბანოები. 

## არქიტექტურა და დეკორაციები
ნეპტუნის ბაზილიკის არქიტექტურული კომპოზიცია ტრადიციულ რომაულ სამოქალაქო ბაზილიკებს ნაკლებად, ხოლო იმპერატორული ტერმების (რომაული აბანოების) ცენტრალურ დარბაზებს უფრო მეტად ჰგავს, IV საუკუნეში აგებული მაქსენტიუსის ბაზილიკის მსგავსად. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მშენებლობა აგურისგან და დეკორატიული სტილისტიკა ადრიანეს მმართველობის პერიოდს, II საუკუნეს უკავშირდება, თავად ნაგებობის ისტორიული ფესვები იმპერიის ადრეულ, კერძოდ ავგუსტუსის ეპოქას, ძვ. წ. I საუკუნის ბოლოს მიეკუთვნება.

## ლიტერატურა
*Lawrence Richardson Jr., s.v. "Basilica Neptuni", in *A New Topographical Dictionary of Ancient Rome*, Baltimore, JHU, 1992. , p.&nbsp;54.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ადას ვილა

მინი|ვილა ადა
**ადას ვილა** ― პარკი რომში, იტალიაში, რომლის ფართობია 180 ჰექტარი (1,8 კმ2). იგი სიდიდით მეორეა ქალაქში ვილა დორია პამფილის შემდეგ.მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

## ისტორია 
ამ ტყიან მიწებს ფლობდა სავოიის სამეფო სახლი მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში; მასში შედიოდა სამეფო რეზიდენციაც (1872–1878). 1878 წელს ტერიტორია შვეიცარიის გრაფი ტელფნერის კონტროლის ქვეშ მოექცა, რომელმაც მას ადა თავისი მეუღლის, ადას პატივსაცემად დაარქვა. სამეფო ოჯახმა დაიბრუნა მიწაზე კონტროლი 1904 წელს და შეინარჩუნა კონტროლი ამ ტერიტორიაზე 1946 წლამდე. მათი მფლობელობის პერიოდში იგი ცნობილი გახდა, როგორც ვილა სავოია.

2009 წლის მონაცემებით, პარკი შეიცავს როგორც საჯარო, ისე კერძო ტერიტორიებს. საჯარო ტერიტორიას აკონტროლებს რომის საბჭო, კერძო ტერიტორიას აკონტროლებს ეგვიპტის საელჩო, თუმცა საქალაქო საბჭომ გამოთქვა ოფიციალური პრეტენზია მთელ ტერიტორიაზე კონტროლის შესახებ. კერძო ნაწილი მუდმივ პატრულირებას ექვემდებარება პოლიციის ან ჯარის მიერ.

პარკის საჯარო ნაწილი გაცილებით დიდია, ვიდრე კერძო ტერიტორია. იგი შეიცავს ხელოვნურ ტბას და უამრავ ხეს, მათ შორის ფიჭვს, მუხას, დაფნას და ძალიან იშვიათ მეტასეკვოიას, რომელიც ჩამოიტანეს ტიბეტიდან 1940 წელს. პარკში შესვლა უფასოა. ტრანსპორტად შეგიძლიათ იქირაოთ კანოები, ველოსიპედები ან ცხენები. 

1994 წლიდან, ზაფხულის განმავლობაში პარკი მასპინძლობს მსოფლიო მუსიკალურ ფესტივალს "Roma incontra il mondo" (რომი ხვდება სამყაროს), სადაც გამოდიან რასიზმის, ომისა და სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგ.

## ბუნკერი ვილა სავოიაში 
"Bunker Villa Ada Savoia", ანუ ადა სავოიას ბუნკერი ააშენა სავოიის სახლმა, 1940-იანი წლების დასაწყისში, რათა მეფე და დედოფალი (იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ III და დედოფალი ელენა) დაეცვათ დაბომბვებისგან. ბუნკერი ახლა ღიაა მნახველთათვის. არაკომერციულმა ასოციაციამ, „Roma Sotteranea“-მ აღადგინა ბუნკერი, რომელიც დანგრეული და ვანდალიზებული იყო. 

## წყაროები ინტერნეტში 
* turismoitalia.com
* www.wantedinrome.com

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:პარკები
ღვთაებების თანხმობის პორტიკი

**ღვთაებების თანხმობის პორტიკი** () — ეს უძველესი ნაგებობა მდებარეობდა რომში, ანტიკური რომაული გზის ბოლოს, რომელიც რომის კაპიტოლიუმის ბორცვისაკენ მიემართებოდა. კლივუს კაპიტოლინუსი („კაპიტოლიუმის აღმართი“) მკვეთრად უხვევდა რომაული ფორუმის წინა ნაწილთან, სადაც მარმარილოსა და კომპოზიტური მასალისგან დამზადებული პორტიკი აღმოაჩინეს და 1835 წელს ხელახლა აღადგინეს. 

## ისტორია
ეს ნაგებობა ბოლოს 367 წელს ვეტიუს პრაეტექსტუსის მიერ იქნა აღდგენილი, რითაც იგი რომაული ფორუმის უკანასკნელი მოქმედი წარმართული სალოცავი გახდა (მსგავსი სალოცავები კანონით ათწლეულზე მეტი ხნით ადრე იყო აკრძალული). პორტიკი ორ სხვადასხვა სართულს მოიცავდა. ქვედა სართული იმპერატორ ტიტუსის მიერ ვესპასიანეს ტაძართან ერთად აიგო. ამ ქვედა სართულზე, მიწის დონეზე, შვიდი ოთახი იყო განლაგებული, რომლებიც თანამედროვე მკვლევარების ვარაუდით, სავაჭრო ფართებს წარმოადგენდა. ვესპასიანეს ტაძრის დასრულების შემდეგ, საზოგადოებისთვის ფორუმიდან ტაბულარიუმში წვდომა შეზღუდული გახდა. ამიტომ, იმპერატორმა დომიციანემ პორტიკოს მეორე სართული ააგო, რომელიც რვა ოთახისაგან შედგებოდა. ერთ-ერთი ოთახი კიბეს შეიცავდა, რომელიც ფორუმიდან ტაბულარიუმში წვდომის საშუალებას იძლეოდა. ვარაუდობენ, რომ ამ მეორე სართულის რვა ოთახი მოხელეთა საოფისე ფართებს წარმოადგენდა. მოგვიანებით, ადრიანემ პორტიკოს 13 სვეტისგან შემდგარი კოლონადა (სვეტების რიგი) მიუშენა. ითვლება, რომ ამ სვეტებს შორის თითო დიი კონსენტესის, რომის 12 მთავარი ღმერთის ბრინჯაოს ქანდაკება იდგა, რომლებიც რომის ფორუმს ადევნებდნენ თვალს. ამ სტრუქტურის ახლოს მდებარე სატურნის ტაძარი და ტაბულარიუმი აჩვენებს, რომ დიი კონსენტესს რომის იმპერიის ფინანსურ და სახელმწიფო დანაშაულებზე მეთვალყურეობის ფუნქცია ჰქონდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ოქტავიას პორტიკი

**ოქტავიას პორტიკი** () — ძველი რომის ძველი ნაგებობა. პორტიკის კოლონადები მოიცავდა იუნონა რეგინას და იუპიტერ სტატორის ტაძრებს, ასევე ბიბლიოთეკას. შუა საუკუნეებიდან XIX საუკუნის ბოლომდე ეს ნაგებობა თევზის ბაზრად გამოიყენებოდა. 

## ისტორია
ძვ. წ. 146 წელს, კვინტუს ცეცილიუს მეტელუსმა, რომაელმა გენერალმა აქაიურ ომში გაიმარჯვა. ამ გამარჯვების პატივსაცემად რომში ტრიუმფი ჩაატარა, შემდეგ კი იუნონა რეგინას ტაძარს, რომელიც მანამდე მარკუს ემილიუს ლეპიდუსმა ააგო პორტიკი შემოაშენა, მის გვერდით კი ახალი ტაძარი ააგო — რომაული ღმერთის, იუპიტერ სტატორის სახელზე. ეს ყველაფერი მდებარეობდა ცირკუს ფლამინიუსთან, მარსის ველის სამხრეთ ნაწილში. 
მინი|მთავარი შესასვლელი.
მინი|ოქტავიას პორტიკი, რომელიც მარცელუსის თეატრის უკან მდებარეობს.
ავგუსტუსმა მეტელუსის პორტიკი და მისი ტაძრები განაახლა და ძვ. წ. 27 წლის შემდეგ მის დას ოქტავია უმცროსის პატივსაცემად მიუძღვნა. თუმცა, ისტორიკოსი კასიუს დიონი ძვ. წ. 33 წელს ამ მოვლენას ასახელებს და ამბობს, რომ ეს დალმატიის ომიდან მოპოვებული ნადავლის ხარჯზე გაკეთდა. მაგრამ, სავარაუდოდ, იგი შეცდომით აურია ამ პორტიკის მეზობელ ოქტავიუსის პორტიკთან, რომელიც ასევე ავგუსტუსმა და მისმა ნახევარძმამ ლუციუს მარციუს ფილიპუსმა განაახლეს და მიუძღვნეს. ოქტავიას პორტიკის კომპლექსი, რომელიც ტაძრების გარდა მოიცავდა ბერძნულ და ლათინურ ბიბლიოთეკებსაც, აგებული იყო ოქტავია უმცროსის მიერ მისი გარდაცვლილი ვაჟის მარკუს კლავდიუს მარცელუსის პატივისცემის ნიშნად. აქვე მდებარეობდა სხდომების დარბაზი და ლექციათა დარბაზები. რომის სენატი ამ კურიაში იკრიბებოდა. პლინიუს უფროსი მთელ ამ კომპლექსს „ოქტავიას ნაგებობებს“ უწოდებს.

პორტიკი და მასთან დაკავშირებული ნაგებობები ძვ. წ. 80 წელს ხანძრის შედეგად დაინგრა და სავარაუდოდ დომიციანეს მიერ იქნა აღდგენილი. 203 წელს მეორე ხანძრის შემდეგ, მათ სეპტიმიუს სევერუსმა და კარაკალამ კვლავ აღადგინეს. კომპლექსი გაფორმებული იყო უცხოური მარმარილოთი და შეიცავდა მრავალ ცნობილ ხელოვნების ნიმუშს, რომლებიც პლინიუს უფროსის „ბუნების ისტორიაში“ არის აღწერილი. 442 წელს მომხდარმა მიწისძვრამ ნაგებობას ზიანი მიაყენა, რის შედეგადაც დანგრეული ორი სვეტი თაღოვანი კონსტრუქციით ჩაანაცვლეს - ეს თაღი დღემდე შემორჩენილია. დაახლოებით 770 წელს მის ნანგრევებზე ააგეს სანტ'ანჯელო ინ პესქერიას ეკლესია, რომლის სახელწოდებაც ასახავს პორტიკის შუა საუკუნეებსა და ახალ დროში თევზის ბაზრის ფუნქციას. 

## რესურსები ინტერნეტში
* LacusCurtius.com: Samuel Ball Platner, revised by Thomas Ashby, *A Topographical Dictionary of Ancient Rome*: Porticus Octaviae
* The Portico of Octavia (etching by Giovanni Battista Piranesi) at the Metropolitan Museum of Art (New York City)

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ვენეტოს ქუჩა

მინი|ვია ვიტორიო ვენეტო
**ვია ვიტორიო ვენეტო** — რომის  ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი, ელეგანტური და ძვირადღირებულად გაფორმებული ქუჩა. ქუჩას სახელი ეწოდა ვიტორიო ვენეტოს ბრძოლის (1918) პატივსაცემად, რომელიც იტალიისათვის გადამწყვეტი გამარჯვება იყო პირველ მსოფლიო ომში. ფედერიკო ფელინის 1960 წლის ფილმი „La Dolce Vita“ ვია ვენეტოს ქუჩაზე იყო გადაღებული. 

თავდაპირველად, ისევე როგორც ლუდოვისის უბნის სხვა ქუჩები, ვია ვენეტო იტალიის რეგიონის, ამ შემთხვევაში, ვენეციიას თემატიკაზე აშენდა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ მისი სახელი შეიცვალა ვიტორიო ვენეტოს ბრძოლის პატივსაცემად.

## ისტორია 
ქუჩა აშენდა 1880-იან წლებში, ეკონომიკური აყვავების პერიოდში, რომელიც მოჰყვა რომის ახალ სამეფოს, იტალიას. 1950-იან და 60-იან წლებში ქუჩამ საერთაშორისო პოპულარობა მოიპოვა, როგორც „la dolce vita“-ს ("ტკბილი ცხოვრება") გადასაღებმა მოედანმა. მისმა ბარებმა და რესტორნებმა მიიპყრო ჰოლივუდის ვარსკვლავების ყურადღება. აქ გამოჩნდნენ ისეთი პიროვნებები, როგორებიც არიან ოდრი ჰეპბერნი, ანიტა ეკბერგი, გარი კუპერი, ორსონ უელსი, კოკო შანელი და ტენესი უილიამსი. ფედერიკო ფელინის 1960 წლის ფილმმა „La Dolce Vita“-მ უკვდავყო ვია ვენეტოს ჰიპერაქტიური ცხოვრების წესი და განათებული ქუჩები. რომის ზოგიერთი ყველაზე ცნობილი კაფე და ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო, როგორებცაა „Café de Paris“, „Harry's Bar“, „Regina Hotel Baglioni“ და „The Westin Excelsior“,  მდებარეობს სწორედ ვია ვენეტოში. შეერთებული შტატების საელჩოც დგას ამ გამზირის გასწვრივ.

## წყაროები ინტერნეტში 
* tripadvisor.com
* turismoroma.com
* summerinitaly.com

კატეგორია:ქუჩები
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
აკანთუ

**აკანთუ** (, ; ) — სოფელი კვიპროსის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. ის იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. 2011, სოფელში ცხოვრობდა 1,459 ადამიანი.

## ისტორია 
თანამედროვე აკანთუსთან ასოცირებული უძველესი დასახლება მდებარეობდა სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით ორ მილში, ადგილობრივად ცნობილ ადგილას — კუფესში. თანამედროვე სოფელი დაარსდა VII და X საუკუნეებს შორის იმ ადგილას, სადაც მდინარე ჩაედინებოდა ზღვაში. მამლუქი არაბების მიერ კვიპროსზე განხორციელებული თავდასხმების შემდეგ, სანაპიროზე მდებარე დასახლება მიატოვეს და მოსახლეობა გადმოვიდა დღევანდელ შიდა ტერიტორიაზე.

სახელწოდება „აკანთუ“, ადგილობრივების გადმოცემით, მომდინარეობს ეკლიანი ბუჩქის სახელიდან, რომლის უკან, თქმულების თანახმად, დამალულა ლამაზი ქალი ანთუსა — არაბი მეზღვაურების მხრიდან გატაცებისგან თავდასაცავად.

1385 წელს აკანთუ ერთ-ერთი ფეოდალის, სერ ჯონ გორაპის, ფეოდალური საკუთრება იყო.

1680–1687/88 წლებში, ოსმალების წინააღმდეგ აგორებული აჯანყების ჩასახშობად, აქ მოვიდა ოსმალური არმია ჭიფითოღლუ აჰმედ ფაშას ხელმძღვანელობით. გენერალმა ლუი პალმა დი ჩეზნოლამ 1877 წელს აღნიშნა, რომ სოფლის ძირითადი შემოსავალი ჰალუმის წარმოება იყო. ყოველწლიურად იწარმოებოდა დაახლოებით 2,000,000 ცალი, რომლებიც იყიდებოდა სმირნაში, პორტ-საიდსა და ალექსანდრიაში.]]

ისტორიულად სოფელში უმეტესად ბერძენი კვიპროსელები ცხოვრობდნენ. 1831 წლის აღწერის თანახმად, დარეგისტრირებულნი იყვნენ 10 თურქი და 163 ბერძენი მამაკაცი. 1974 წლის ომის შემდეგ, სოფელი დატოვა დაახლოებით 1300 ბერძენმა. აკანთუს მოსახლეობა შემდგომში ნაწილობრივ დაკომპლექტდა მარის დევნილი თურქი კვიპრიოტებით, თუმცა მათგან მხოლოდ მცირე ნაწილი დასახლდა სოფელში, დანარჩენებმა ურჩევნეს ქალაქთან ახლოს ცხოვრება. 1975 წელს სოფელს ეწოდა თურქული სახელი „ტატლისუ“ — იგივე, რაც მარის თურქული სახელია.

დანარჩენი მოსახლეობა დაკომპლექტდა თურქეთიდან ჩამოსახლებული ფერმერებით, რომლებიც გადმოასახლეს ქონია, ადანა, არაქლი, ოსმანიე, ჩაიქარა, ქაჰრამანმარაში და გაზიანთეფიდან. XXI საუკუნეში, ჩრდილოეთ კვიპროსში სამშენებლო ბუმის შემდეგ, სოფელში უძრავი ქონება შეიძინეს |თურქმა კვიპროსელებმა და ევროპელებმა.
მუნიციპალიტეტის მოქმედი მერია არის აი. ჰაირი ორჩანი, დემოკრატიული პარტიიდან.

2014 წელს სოფელში ახალი მუნიციპალიტეტის შენობა გაიხსნა.

## კულტურა, სპორტი და ტურიზმი 
ტატლისუს სპორტული კლუბი — Tatlısu Sports Club — დაარსდა 1950 წელს. კლუბი ამჟამად მონაწილეობს ჩრდილოეთ კვიპროსის საფეხბურთო ასოციაციის K-PET მე-2 ლიგაში.

## საერთაშორისო ურთიერთობები 
### ტყუპი და პარტნიორი ქალაქები 
აკანთუ დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:

 ტარსუსი, მერსინი, თურქეთი

 სუმგაითი, აზერბაიჯანი (2005 წლიდან)

 ალთინოვა, იალოვა, თურქეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*ტატლისუს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებგვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:ფამაგუსტის ოლქის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:დასახლებული პუნქტები გაზიმაღუსას ოლქში
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის ადმინისტრაციული დაყოფა
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის რაიონები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:კვიპროსი
ანტანას შკემა

**ანტანას შკემა** (; დ. 29 ნოემბერი, 1910 — გ. 11 სექტემბერი, 1961) — ლიეტუველი მწერალი, დრამატურგი, თეატრის მსახიობი და რეჟისორი. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია რომანი *Balta Drobulė* (*თეთრი სამოსელი*).

## ცხოვრება და კარიერა 
ანტანას შკემა დაიბადა 1910 წლის 29 ნოემბერს (მისი დაბადების მოწმობის მიხედვით 1911 წელს) ქალაქ ლოძში, პოლონეთში, სადაც მისი მამა გაგზავნეს მასწავლებლად. პირველი მსოფლიო ომის დროს მშობლებთან ერთად რუსეთში ცხოვრობდა. 1921 დაბრუნდნენ ლიეტუვაში.

სწავლობდა რადვილიშკისისა და კაუნასის საშუალო სკოლებში. 1929 წელს ჩაირიცხა ლიეტუვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, მაგრამ 1931 წელს სწავლა გააგრძელა იურიდიულ ფაკულტეტზე. იმ დროს სკოლას ეწოდა ვიტაუტას მაგნუსის უნივერსიტეტი.

1935 წელს შეუერთდა თეატრალურ სტუდიას ვ. სიპავიჩიუს-ფედოტასის ხელმძღვანელობით და მოგვიანებით მიიღეს ლიეტუვის სახელმწიფო თეატრში, კაუნასში. 1936 წელს შკემამ დაიწყო მსახიობობა ომთაშორისი ლიეტუვის მთავარ სცენაზე. კაუნასში ცხოვრების პერიოდში, იქორწინა იანინა ჩიოლკევიჩიუტაზე. 1940-1944 წლებში მუშაობდა ვილნიუსის სახელმწიფო თეატრში, რეჟისორად. შკემა მონაწილეობდა იმ პერიოდის თითქმის ყველა სპექტაკლში. მისი ქალიშვილი, კრისტინა, დაიბადა 1940 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, როცა საბჭოთა კავშირმა ლიეტუვა დაიკავა.

შკემა მცირე ხნით მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყებაში გერმანიის ოკუპაციის დროს 1941 წელს. 1944 წელს, ლიეტუვის მეორე საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, გაემგზავრა გერმანიაში, სადაც ჩართული იყო არტისტულ საქმიანობაში ლიეტუვუს დასებთან, ძირითადად დევნილი პირების ბანაკებში. ასევე იქ გამოიცა მისი პირველი წიგნი, მოთხრობების კრებული *ცეცხლი და ნაპერწკლები* (*Nuodėguliai ir kibirkštys*).

1949 წელს შკემამ დატოვა ევროპა და გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც შემოსავლისთვის უამრავ ადგილას, მათ შორის ლიფტის ოპერატორადაც

მისი სპექტაკლი *გამოღვიძება* დაიდგა ამერიკაში 1985 წელს ქორთიარდ პლეიჰაუსში ნიუ-იორკის ვესტ ვილიჯში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოთხრობა "ნაბიჯები და კიბეები"
* "თეთრი სამოსელის" ინგლისური თარგმანი
* "თეთრი სამოსელის" გერმანული თარგმანი ("Das weiße Leintuch") 

## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნის დრამატურგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კასტრა პრეტორია

300px|მინი|კასტრა პრეტორიის ნანგრევები
**კასტრა პრეტორია** () — უძველესი ბანაკები, რომლებიც ეკუთნოდა რომის იმპერიის პრეტორიანელ მცველებს.

## ისტორია
რომაელი ისტორიკოსის ტაციტუსის მიხედვით, ბანაკები ააშენეს 23 წელს ლუციუს ელიუს სეიანუსის ბრძანებით, რომელიც იყო პრეტორიანელთა პრეფექტი და მსახურობდა იმპერატორ ტიბერიუსის დროს. 

ბანაკები აღმართეს ქალაქ რომის გარეთ და გარშემორტყმული იყო მყარი ქვის კედლით, რომლის ზომებია 440 მეტრი 380 მეტრზე. კედლის ოთხიდან სამი გაერთიანდა ავრელიანეს კედელთან ერთად და ნაწილი დღესაც ჩანს. 

კასტრა პრეტორია რომის ისტორიაში რამდენიმე მნიშვნელოვანი მოვლენის ადგილი იყო. სწორედ ამ ბანაკში მოიყვანეს კლავდიუსი მისი დისშვილის, კალიგულას მკვლელობის შემდეგ, რის შემდეგაც იგ გახდა პირველი იმპერატორი, რომელიც პრეტორიანელებმა გამოაცხადეს. აქვე პრეტორიანულმა გვარდიამ აუქციონზე გაიტანა იმპერატორის ტიტული იმპერატორ პერტინაქსის მკვლელობის შემდეგ. 

193 წლის 28 მარტს ტიტუს ფლავიუს კლავდიუს სულპიციანუსი ბანაკში იმყოფებოდა და ცდილობდა ჯარისკაცების დამშვიდებას, როდესაც დაიწყო ფულადი ჯილდოს შეთავაზება მათი მხარდაჭერის სანაცვლოდ ტახტისთვის. ამავდროულად, დიდიუს იულიანუსიც მივიდა ბანაკში და რადგან მისი შესვლა აკრძალული იყო, ყვიროდა შეთავაზებებს გვარდიისადმი. რამდენიმე საათიანი ვაჭრობის შემდეგ, სულპიციანუსმა ყოველ ჯარისკაცს 20 000 სესტერცი შესთავაზა. იულიანუსმა, რომელსაც ეშინოდა, რომ სულპიციანუსი ტახტს მიიღებდა, 25 000 შესთავაზა. გვარდიამ იულიანუსის შეთავაზება მიიღო, გააღო ბანაკის კარიბჭე და ის იმპერატორად გამოაცხადა. ეს ასევე იყო ადგილი, სადაც 222 წელს პრეტორიანელებმა მოკლეს იმპერატორი ელაგაბალუსი და მისი დედა იულია სოემიასი. 238 წელს ბანაკს თავს დაესხნენ რომის მოქალაქეები, რომლებიც აჯანყდნენ იმპერატორ მაქსიმინუსის წინააღმდეგ.

კასტრა პრეტორია დაანგრია კონსტანტინე I-მა, რომელმაც ასევე დაშალა პრეტორიანული გვარდია იტალიის დაპყრობისას, მაშინ როდესაც მაქსენციუსი მართავდა როგორც დასავლეთ რომის იმპერატორი იტალიაში. მათი ბოლო ბრძოლა იყო მილვიის ხიდის ბრძოლა 312 წელს. კონსტანტინეს გამარჯვების შემდეგ მან ოფიციალურად დაშალა პრეტორიანული გვარდია, გაგზავნა რა ისინი იმპერიის სხვადასხვა კუთხეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Castra Praetoria in S.B.Platner and T.Ashby: *Topographical Dictionary of Ancient Rome*, London 1929
* Mura dell'antico Castro Pretorio (includes etchings by Giuseppe Vasi and recent photographs)
* The Praetorian Guard
* 

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
სიტალა

**სიტალის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 518 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 26.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 105.75 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 146.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1882 წლის 11 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სიტალა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07082.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
ტერეუსის კედელი

**მურუს ტერეუს კარინარუმი** — ძველი რომის ნაკლებად ცნობილი მიწაყრილის გამაგრება, რომელიც ცნობილია ვარონის ნაშრომების ერთი პასაჟიდან. მურუს ტერეუსი შესაძლოა ყოფილიყო რომის უძველესი გამაგრებების ნაწილი, რომელსაც ხშირად სერვიანის კედელს უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ „მურუს ტერეუსის“ მდებარეობა უცნობი და სადავოა, სავარაუდოდ, ის ოპიანის ბორცვის გამაგრებების ნაწილი იყო, რაც მას კარინაესა და სუბურას შორის ათავსებდა. პინცამ ივარაუდა, რომ ეს ნაგებობები ოპიანის მწვერვალზე მდებარეობდა.

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ლუპერკალი

300px|მინი
**ლუპერკალი** (; ) — გამოქვაბული პალატინის ბორცვის სამხრეთ-დასავლეთ ძირში რომში, მდებარე სადღაც მაგნა მატერის ტაძარსა და სანტ'ანასტასია ალ პალატინოს შორის. რომის დაარსების ლეგენდაში, რომულუსი და რემუსი იქ იპოვა მდედრმა მგელმა, რომელმაც მათ ძუძუ აწოვა, სანამ მათ არ იხსნა მწყემსმა ფაუსტულუსმა. ლუპერცი, ფაუნუსის ქურუმები, ასრულებდნენ ლუპერკალიის გარკვეულ ცერემონიებს გამოქვაბულში, ქალაქის დაარსების პირველი დღეებიდან სულ მცირე 494 წლამდე.

## თანამედროვე აღმოჩენა
ლუპა კაპიტოლინა („კაპიტოლიური მგელი“): მდედრი მგელი უცნობი წარმოშობისაა, მწოვარე ტყუპები დაემატა დაახლოებით 1500 წელს.

2007 წლის იანვარში იტალიელმა არქეოლოგმა ირენე იაკოპიმ განაცხადა, რომ მან სავარაუდოდ იპოვა ლეგენდარული გამოქვაბული იმპერატორ ავგუსტუსის სახლის, დომუს ლივიას ნანგრევების ქვეშ, პალატინზე. არქეოლოგები წააწყდნენ 15 მეტრის სიღრმის სიცარიელეს დაშლადი სასახლის აღდგენაზე მუშაობისას.

2007 წლის 20 ნოემბერს გამოქვეყნდა პირველი სერია ფოტოებისა, რომლებიც აჩვენებს გროტოს (მღვიმის) კამარას, რომელიც დაფარულია ფერადი მოზაიკებით, პემზის ქვებით და ზღვის ნიჟარებით. ჭერის ცენტრში გამოსახულია თეთრი არწივი, რომაული იმპერიის სიმბოლო. არქეოლოგებს ჯერ არ ჰქონდათ ნაპოვნი გროტოს შესასვლელი, ამიტომ ისინი განაგრძობდნენ ძებნას.

მისი მდებარეობა ავგუსტუსის რეზიდენციის ქვეშ მნიშვნელოვნად იქნა მიჩნეული; ოქტავიანეს, სანამ ის ავგუსტუსი გახდებოდა, განზრახული ჰქონდა აეღო სახელი რომულუსი, რათა მიენიშნებინა, რომ აპირებდა რომის ხელახლა დაარსებას.

### საწინააღმდეგო მოსაზრებები
300px|მინი
ადრიანო ლა რეჯინამ (ყოფილი რომის არქეოლოგიური ზედამხედველი 1976–2004, ეტრუსკოლოგიის პროფესორი საპიენცას უნივერსიტეტში რომში),  პროფესორმა ფაუსტო ძევიმ (რომის არქეოლოგიის პროფესორი რომის ლა საპიენცას უნივერსიტეტში)  და პროფესორმა ჰენერ ფონ ჰესბერგმა (გერმანიის არქეოლოგიური ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, რომი)  უარყვეს გროტოს იდენტიფიკაცია ლუპერკალთან ტოპოგრაფიულ და სტილისტურ საფუძველზე. მათ დაასკვნეს, რომ გროტო სინამდვილეში არის ნიმფეუმი ან მიწისქვეშა ტრიკლინიუმი ნერონის დროიდან. ამჟამინდელი სამეცნიერო კონსენსუსი არის ის, რომ გროტო არ არის ლუპერკალი და რომ გამოქვაბული მდებარეობდა უფრო დაბლა სამხრეთ-დასავლეთით, უფრო ახლოს პიაცა სანტ'ანასტასია ალ პალატინოსთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
დჰარმული რელიგიები

**დჰარმული რელიგიები** — რელიგიები, რომლებშიც დევს რწმენა დჰარმისადმი. დჰარმული რელიგიების, გარდა სიქიზმისა, წმენის საფუძველი არის რეინკარნაციის კარმული ჯაჭვის რწმენა. დჰარმული რელიგიებია ინდუიზმი, ჯაინიზმი, ბუდიზმი და სიქიზმი. დჰარმა გულისხმობს სწორი გზით სიარულს და ის უმაღლესი წეშმარიტების ამსახველი ცნებაა. დჰარმულ რელიგიებში ადამიანები, რომლებიც დჰარმის პრინციპებით ცხოვრობენ, უფრო ადვილად აღწევენ მოკშას, ნირვანას. დჰარმას იყენებენ  დჰარმული რელიგიების დამაარსებლები გაუტამა ბუდა და მაჰავირა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:დჰარმული რელიგიები
ჰრაშჩინას მეტეორიტი

**ჰრაშჩინას მეტეორიტი** რკინის მეტეორიტის ოფიციალური სახელწოდებაა, რომელიც ჩამოვარდა 1751 წელს სოფელ ჰრაშჩინას მახლობლად, ჰრვატსკო ზაგორიეში, ხორვატიაში. ჰრაშჩინას მეტეორიტი მნიშვნელოვანია იმით, რომ ეს იყო რკინის მეტეორიტის პირველი დაცემა, რომელიც ნანახი და დაფიქსირებული იქნა თვითმხილველთა მნიშვნელოვანი რაოდენობის მიერ,

## ისტორია
300px|მინი|მარცხნივ|ჰაიდინგერის ნახატი - ასახავს მეტეორიტის დაცემას, პროცესი აღწერილია თვითმხილველთა ჩვენებებზე დაყრდნობით.

1751 წლის 26 მაისს, 18:00 საათზე, ჰრაშჩინას თავზე დაინახეს ცეცხლოვანი ბურთი, ვარაჟდინის სიშორეზეც კი გაიგონეს აფეთქების მსგავსი ხმები. რეგიონები, სადაც მეტეორიტის ხმა გაისმა, დაახლოებით 1 000 კვადრატული მილის ანუ 2 600 კმ² ფართობის არეალს მოიცავს.  ბევრმა ადამიანმა, რომლებიც კვირა საღამოს სეირნობდნენ, იხილა ეს მოვლენა. ბალთაზარ ადამ კრჩელიჩი, სასულიერო პირი, ისტორიკოსი და ყოველდღიური მოვლენების ცნობილი მემატიანე, რომელიც ბიშკუპეცის სოფელში იმყოფებოდა, ამ მოვლენას შემდეგნაირად აღწერს:

„ბიშკუპეცში ვარაჟდინის მახლობლად [...] დაინახეს უჩვეულო მოვლენა პატარა ღრუბლის მსგავსი — თუმცა, ეს ღრუბელი არ იყო — რომელიც უფრო და უფრო გაფერმკრთალდა, წარმოქმნა აფეთქების ხმა და შემდეგ გაიფანტა. თავიანთი უცოდინარობის გამო, უბრალო ხალხი ფიქრობდა, რომ ცა გაიხსნა.“

39,8 კილოგრამისა (88 ფუნტი) და 9 კილოგრამი (20 ფუნტი) რკინის მასები, ჩამოვარდა ჰრაშჩინას აღმოსავლეთით და შემდგომში იქნა მოძიებული. უფრო დიდი მასა მიწაში 1,40 მეტრის (4 ფუტი და 7 დიუმი) სიღრმეზე ჩავიდა. ხოლო, დანარჩენი ნაწილი კიდევ უფრო დაიშალა ბრატისლავაში ტრანსპორტირებისას და შემდგომში კი დაიკარგა.

ეპისკოპოს ბარონ  კლობუჩეცკის  ოქმისა და იმ ფაქტის საფუძველზე, რომ ეს ახლად ჩამოვარდნილი მეტეორიტები წარმოადგენდნენ გამდნარი ლითონის ქერქს, 1794 წელს ერნსტ ხლადნიმ განაცხადა, რომ მეტეორიტები კოსმოსური წარმოშობისაა. ვინაიდან მაშინ მეტეორიტებს ვულკანური წარმოშობას მიაწერდნენ, ეს გახდა ძალიან საკამათო განცხადება იმ დროისთვის, მაგრამ 1803 წელს ჟან ბატისტ ბიომ აღნიშნული დაადასტურა  და შემდგომში მეტეორიტების კოსმოსური წარმომავლობის საკითხი მიღებულ იქნა ჭეშმარიტებად.  „მიუხედავად იმისა, რომ სხვა მეცნიერმა, გ. ტომსონმა ასევე აღმოაჩინა ეს ტექსტურა, ვიდმანშტეტენის ნაშრომი აღიარა კარლ ფონ შრაიბერსმა (იმჟამად ვენის ბუნებრივი ისტორიის კაბინეტის დირექტორი) და ტერმინი „ვიდმანშტეტენი“ მას შემდეგ გამოიყენება ამ ტექსტურის აღსაწერად.“

## ნიმუშების განაწილება
270px|მინი|მარჯვნივ|ნიმუში, რომელიც დაცულია ლონდონის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმში. მასა - 9,8 გრამი (0,35 უნცია)

მეტეორიტის ძირითადი მასა (39 კილოგრამი, იგივე 86 ფუნტი) დაცულია ვენის Naturhistorisches Museum-ში.  სიდიდით მეორე ზომის ნატეხის მასა არის 44 გრამი (1,6 უნცია), რომელიც ახლახან აღმოაჩინეს ძველ კოლექციაში. სხვა ნაწილებია: 20 გრამი (0,71 უნცია) ბერლინის MiN-ში, 9,8 გრამი (0,35 უნცია) ლონდონის ბუნების ისტორიის მუზეუმში და რამდენიმე პატარა ნაჭერი სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებებში. ყველაზე დიდი მასის ნატეხზე ეტყობა ჩაქუჩის მსგავსი საგნის დარტყმის კვალი.

## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე
* Glossary of meteoritics

კატეგორია:ასტრონომია
კატეგორია:პლანეტოლოგია
კატეგორია:მეცნიერება და ტექნოლოგიები ევროპაში ქვეყნის მიხედვით
კატეგორია:ასტროფიზიკა
კატეგორია:ხორვატია