ივან დრაჩი

**ივან ფედოროვიჩ დრაჩი** (უკრ.: Іва́н Фе́дорович Драч; 17 ოქტომბერი, 1936 წ. – 19 ივნისი, 2018 წ.) — უკრაინელი პოეტი, სცენარისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, პოლიტიკოსი, და პოლიტიკური აქტივისტი.

დრაჩმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რუხის დაარსებაში – უკრაინის სახალხო მოძრაობა – და ორგანიზაციას უძღვებოდა 1989-დამ 1992 წლამდე. სკოლის დამთავრების შემდგომ, ივან დრაჩი შეუდგა სამხედრო სამსახურს, რის შემდეგაც იგი სწავლობდა ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე კიევის უნივერსიტეტში 1959-დან 1963 წლამდე. ამა დროს, დრაჩი ესტუმრა პოპულარულ „კლუბი შემოქმედებითი ახალგაზრდა ხალხისთვის“ ("Klub tvorchoyi molodi") (უკრ.: Клуб творчої молоді) და მონაწილეობა მიიღო ლიტერატურულ საღამოებში, სადაც ინოვაციურ პოემებს კითხულობდა. მისი შემოქმედებითი გზა დაიწყო ხრუშჩოვის დათბობის პერიოდში. დრაჩის დებიუტი შედგა 1961 წელს პოემ-ტრაგედიის *დანა მზეში* კიევის სალიტერატურო გაზეთში გამოქვეყნებით. იგი მუშაობდა გაზეთებში „ლიტერატურული უკრაინა“ და „სამშობლო“, ისევე როგორც ფილმების სტუდიაში ო. პ. დოვჟენკო, რისთვისაც მან დაწერა სცენარი *გაზაფხული მწყურვალთათვის*, გადაიღო 1965 წელს, თუმცა ფილმმა დღის სინათლე ვერ იხილა 1987 წლამდე, მას შემდეგ, რაც ის დააცენზურა საბჭოთა მთავრობამ. 1976 წელს მან მოიგო სსრ-ის სახელმწიფო ჯილდო მისი ნამუშევრისთვის *ფესვები და გვირგვინი*. 1986 წლის ჩერნობილის კატასტროფის შემდგომ, დრაჩი ჩაერთო უკრაინის დისიტენტი ინტელექტუალების მზარდ მოძრაობაში, რომელიც მოითხოვდა უფრო ფართო კულტურულ ავტონომიას უკრაინისთვის და გულახდილ საუბარს საბჭოთა კავშირში, უკრაინის სტალინისტური მთავრობის მოქმედებების, კერძოდ, ჰოლოდომორის შესახებ.  

პერესტროიკის დაწყების შემდეგ, მან განაახლა კონტაქტები დისიდენტურ წრეებთან. ვიაჩესლავ ჩორნოვილთან, მიხაილ ჰორინთან და სხვა რიგ უკრაინელ აქტივისტებთან ერთად, 1989 წელს მან შექმნა „რუხი“ ანუ უკრაინის სახალხო მოძრაობა, პირველი ოფიციალური უკრაინული რეფორმების მომხრე ორგანიზაცია. ივან დრაჩი „რუხის“ პირველი თავმჯდომარე იყო 1989 წლის 8 სექტემბრიდან 1992 წლის 28 თებერვლამდე. 1992 წლის 28 თებერვლიდან 4 დეკემბრამდე დრაჩი, ჩორნოვილთან და ჰორინთან ერთად, NRU-ს თანათავმჯდომარე იყო. 1990 წლის გაზაფხულზე ივან დრაჩი არტემივსკის (No. 259) საარჩევნო ოლქიდან ამომრჩეველთა 66,38%-მა ვერხოვნას რადაში აირჩია. 1992 წლის ბოლოს NRU-ში თანამდებობიდან პენსიაზე გასვლის შემდეგ, ივან დრაჩი პოლიტიკიდან 1994 წელს წავიდა. იგი უკრაინული ენის გამოყენებას უჭერდა მხარს და უკრაინის კომუნიკაციების მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას, მან ფართომასშტაბიანი ზომების მიღება შესთავაზა, მათ შორის, უკრაინულენოვანი მაუწყებლობისთვის კვოტების დაწესება და უკრაინული გამოცემებისთვის საგადასახადო შეღავათები.

ივან დრაჩი 2018 წლის 19 ივნისს კიევის ფეოფანიას საავადმყოფოში, დაუზუსტებელი ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა. დრაჩმა მოითხოვა, რომ მშობლიურ ტელიჟინცში, მისი შვილის, მაქსიმის საფლავის გვერდით დაკრძალულიყო.

## ჯილდოები 
* უკრაინის გმირი (2006 წლის 19 აგვისტო).
* პრინცი იაროსლავ ბრძენის მესამე ხარისხის ორდენი (2011 წლის 17 ოქტომბერი).
* პრინცი იაროსლავ ბრძენის მე-4 ხარისხის ორდენი (2001 წლის 19 აგვისტო).
* პრინცი იაროსლავ ბრძენის მე-5 ხარისხის ორდენი (1996 წლის 16 ოქტომბერი).
* ანტონოვიჩის პრემია (1991 წ.)
* სსრკ სახელმწიფო პრემია (1976 წ.)

## პოეტური კრებულები 
* Soniashnyk' (მზესუმზირა 1962 წ.)
* Protuberantsi sertsia' (გულის გამონაყარი, 1965 წ.)
* Poeziï (პოემები, 1967 წ.)
* Balady budniv (ყოველდღიური ბალადები, 1967 წ.)
* Do dzherel (წყაროებთან, 1972 წ.)
* Korin' i krona (ფესვი და გვირგვინი, 1974 წ.)
* Kyïvs'ke nebo (კიევური ცა, 1976 წ.)
* Duma pro vchytelia (ფიქრი მასწავლებლის შესახებ, 1977 წ.)
* Soniashnyi feniks (მზის ფენიქსი, 1978 წ.)
* Sontse i slovo (მზე და მსოფლიო, 1979 წ.)
* Amerykans'kyi zoshyt (ამერიკული ჩანაწერები, 1980 წ.)
* Shablia i khustyna (საბერი და შარფი, 1981 წ.)
* Dramatychni poemy (დრამატული პოემები, 1982 წ.)
* Kyïvs'kyi oberih (კიევის ამულეტი, 1983 წ.)
* Telizhentsi (1985), Khram sontsia (მზის ტაძარი, 1988 წ.)
* Lyst do kalyny (წერილი ვიბურნუმის ხეს, 1990 წ.)
* Vohon' iz popelu (ცეცხლის ფერფლიდან, 1995 წ.)

## ფილმების სცენარები 
* Propala Hramota (ქარტია დაიკარგა)

## სქოლიო 
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:უკრაინის მე-4 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:უკრაინის მე-3 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:საბჭოთა დისიდენტები
კატეგორია:უკრაინელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:კიევის ტარას შევჩენკოს ეროვნული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები