ომი ნარკოტიკებთან

მინი|უბრალოდ თქვი არა
**ომი ნარკოტიკებთან** —  გლობალური კამპანიის პოლიტიკა, რომელსაც ხელმძღვანელობს შეერთებული შტატების ფედერალური მთავრობა, ნარკოტიკების აკრძალვის, დახმარებისა და სამხედრო ინტერვენციის შესახებ აშშ-ში ნარკოტიკების უკანონო ვაჭრობის შემცირების მიზნით. ინიციატივა მოიცავს ნარკოტიკების პოლიტიკის ერთობლიობას, რომელიც მიზნად ისახავს წარმოების დათრგუნვას, ფსიქოაქტიური ნარკოტიკების გავრცელებას და მოხმარებას, რომლებიც მონაწილე მთავრობებმა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ხელშეკრულებებით უკანონოდ აქციეს.

1971 წლის 17 ივნისს ტერმინი „ომი ნარკოტიკებთან“ პრესკონფერენციის შემდეგ მედიამ გაავრცელა, რომლის დროსაც პრეზიდენტმა რიჩარდ ნიქსონმა ნარკომანია გამოაცხადა "ნომერ პირველი საზოგადოებრივი მტერი". მან თქვა: „ამ მტრის საბრძოლველად და დასამარცხებლად საჭიროა ახალი, ყოვლისმომცველი შეტევა, ეს იქნება მსოფლიო შეტევა. ... ეს იქნება სამთავრობო მასშტაბით... და იქნება ქვეყნის მასშტაბით“. იმავე დღეს ნიქსონმა სპეციალური გზავნილი წარუდგინა აშშ-ს კონგრესს „ნარკომანიის პრევენციისა და კონტროლის შესახებ“ რომელიც მოიცავდა ტექსტს მეტი ფედერალური რესურსების დახარჯვის შესახებ "ახალი დამოკიდებულების პრევენცია და დამოკიდებულების რეაბილიტაცია" ამ ასპექტს არ მიუღია მედიის ისეთივე ყურადღება, როგორიც ტერმინმა „ომი ნარკოტიკებთან“

წლების შემდეგ, პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ და კონგრესმა ზოგადად შეინარჩუნეს ან გააფართოვეს ნიქსონის თავდაპირველი ინიციატივები, ყურადღება გაამახვილეს კანონის აღსრულებაზე, საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე და მკურნალობის აკრძალვაზე. ის 1930-იან წლებში მოექცა ფედერალური შეზღუდვის ქვეშ, ხოლო 1970 წლიდან კლასიფიცირებულია, როგორც ბოროტად გამოყენების მაღალი პოტენციალის მქონე ჰეროინი. 1990-იანი წლებიდან დაწყებული, კანაფი დაკანონდა სამედიცინო გამოყენებისთვის 38 შტატში, ასევე რეკრეაციული გამოყენებისთვის 24 შტატში, შეიქმნა ფედერალურ კანონთან პოლიტიკის ხარვეზის  და მოხდა გაეროს ნარკოხელშეკრულებების შეუსრულებლობა.
"ნარკოტიკებზე გლობალური ომი ჩაიშალა და მისი შედეგები დამანგრეველია როგორც ინდივიდებისთვის, ასევე საზოგადოებისთვის მთელ მსოფლიოში." 2023 წელს, გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა განაცხადა, რომ "დეკადების მანძილზე გამოყენებულ სასჯელზე ორიენტირებულმა 'ომი ნარკოტიკებზე ' სტრატეგიებმა ვერ შეძლო ნარკოტიკების წარმოებისა და მოხმარების მზარდი მასშტაბების შეჩერება." იმავე წელს, აშშ-ის ფედერალურმა ბიუჯეტმა ნარკოტიკებზე ომისთვის წლიურად $39 მილიარდს მიაღწია, ხოლო 1971 წლიდან დახარჯული თანხა $1 ტრილიონად ფასდება. 2024 წლისთვის, ნარკოტიკებზე ომი კვლავ გრძელდება, განსაკუთრებული ყურადღებით ფენტანილზე და სხვა სინთეზურ ნარკოტიკებზე.

## ისტორია 
ნარკოტიკები აშშ-ში ძირითადად დაურეგულირებელი იყო მე-20 საუკუნის დასაწყისამდე. ოპიუმი გამოიყენებოდა ტკივილის შესამსუბუქებლად რევოლუციური ომის (1775–1783) დროიდან, განსაკუთრებით ჯარისკაცების მკურნალობისას ომის პერიოდში. 1800-იან წლებში საერთაშორისო ოპიუმის ვაჭრობა მასშტაბური და მომგებიანი იყო. ბრიტანეთი და, შედარებით მცირე მასშტაბით, სხვა ევროპული კოლონიური ძალები და აშშ, უზარმაზარ მოგებას იღებდნენ ოპიუმის გაყიდვით ჩინეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ბრიტანეთმა ოპიუმის ორი ომი აწარმოა საუკუნის შუა ხანებში ჩინეთის წინააღმდეგ, რათა უზრუნველყოფილიყო ვაჭრობა მილიონობით ჩინელი ოპიუმის მომხმარებლისთვის. ამავდროულად ამერიკაში ოპიატების მოხმარება სამოქალაქო მოსახლეობაში მკვეთრად გაიზარდა  და გავრცელდა კოკაინის მოხმარება.
 ალკოჰოლის მოხმარება სტაბილურად იზრდებოდა, ისევე როგორც ზომიერების მოძრაობა, რომელსაც კარგად უჭერდა მხარს საშუალო კლასი, ისინი ხელს უწყობდნენ ზომიერებას ან თავშეკავებას.[20][21] 1800-იანი წლების შუა ხანებში შტატმა და ადგილობრივმა მთავრობებმა დაიწყეს ნარკოტიკების შესახებ კანონების ამოქმედება , ხოლო ფედერალური ნარკოტიკების კანონმდებლობა საუკუნის დასასრულის შემდეგ მოვიდა.

##### 1800-იანი წლების შუა – 1909: არარეგულირებული ნარკოტიკების მოხმარების გავრცელება
მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ამერიკაში გაიზარდა ოპიატების მოხმარება. საუკუნის დასაწყისში მორფინი იზოლირებული იყო ოპიუმისგან, ათწლეულების შემდეგ ჰეროინი შეიქმნა მორფინისგან, თითოეული უფრო ძლიერი ხდებოდა ვიდრე წინა ფორმა. საუკუნის შუა ხანებში კანქვეშა შპრიცის გამოგონებით, რომელიც ამერიკაში იქნა შემოღებული , ოპიატები ადვილად შეყავდათ კანქვეშ და  ის გახდასასურველი სამედიცინო მკურნალობა. სამოქალაქო ომის დროს (1861–1865 წწ.) მილიონობით დოზით ოპიატები დაურიგდათ ავადმყოფ და დაჭრილ ჯარისკაცებს, რის გამოც ზოგიერთები დამოკიდებულნი გახდნენ. შინაური ყაყაჩოს მინდვრებში იგი დარგეს დეფიციტის დაკმაყოფილების მცდელობის მიზნით (მოსავალი უხარისხო აღმოჩნდა). მშვიდობიან მოსახლეობაში ექიმები ოპიატებს ექცეოდნენ, როგორც საოცარ წამალს, ფართოდ იყენებდნენ, ქრონიკული ტკივილის, გაღიზიანებული ჩვილების, ასთმის, ბრონქიტის, უძილობის, "ნერვული მდგომარეობის" დროს, ასევე ისტერია, მენსტრუალური კრუნჩხვები, დილის გულისრევა, კუჭ-ნაწლავის დაავადება, „ორთქლი“ და სხვა.

ნარკოტიკები ასევე გაიყიდა ურეცეპტოდ, როგორც სახლის სამკურნალო საშუალება და გამაგრილებელი. ლაუდანი, ოპიუმის ფხვნილი ხსნარი, ჩვეულებრივ გვხვდება სახლის მედიცინის კაბინეტში. ჰეროინი ხელმისაწვდომი იყო ხველის სიროფის სახით. კოკაინი დაინერგა, როგორც ქირურგიული საანესთეზიო საშუალება და უფრო პოპულარული, როგორც დამჭერი, გვხვდება გამაგრილებელ სასმელებში, სიგარეტში, ღვინოსთან შერეულში, სნაფში და სხვა ფორმებში. გამოჩნდა ბრენდების სახელები: კოკა-კოლა შეიცავდა კოკაინს 1903 წლამდე;[32] ბაიერმა შექმნა სასაქონლო ნიშნის სახელი "ჰეროინი" მათი დიამორფინის პროდუქტისთვის. 1890-იან წლებში Sears & Roebuck-ის კატალოგი, რომელიც გავრცელდა მილიონობით ამერიკულ სახლში, მათ სთავაზობდა შპრიცს და მცირე რაოდენობით ჰეროინს 1,50 დოლარად.

##### ამერიკის "პირველი ოპიოიდური კრიზისი" 
1880-იან წლებში დიასახლისებს, ექიმებსა და სამოქალაქო ომის ვეტერანებს შორის გაიზარდა ოპიატური დამოკიდებულება,  რამაც შექმნა ამერიკაში "პირველი ოპიოიდური კრიზისი". საუკუნის ბოლოს, დაახლოებით 200 ამერიკელიდან ერთი იყო დამოკიდებული ოპიატებზე, მათგან 60% ქალი იყო, როგორც წესი, საშუალო და მაღალი კლასის წარმომადგენლები. 1800-იანი წლების გვიანდელი სამედიცინო ჟურნალები სავსე იყო გაფრთხილებებით ჭარბი რეცეპტის შესახებ. სამედიცინო მიღწევები, როგორიცაა რენტგენი და ვაქცინები,  ჩანასახების თეორიამ წარმოადგინა უკეთესი მკურნალობის ვარიანტები, დანიშნულმა ოპიატების გამოყენებამ დაიწყო შემცირება. იმავდროულად, ოპიუმის მოწევა პოპულარული რჩებოდა ჩინელ ემიგრანტ მუშაკებში, რომელთაგან ათასობით ჩამოვიდა კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელების დროს. ოპიუმის ბუდეები დაარსდა ჩინეთის ქალაქებში, და მთელს ამერიკაში.

ამ პერიოდის განმავლობაში, შტატებმა და მუნიციპალიტეტებმა დაიწყეს გარკვეული ნარკოტიკების აკრძალვის ან რეგულირების კანონების მიღება.პენსილვანიაში მორფინის საწინააღმდეგო კანონი მიიღეს 1860 წელს. 1875 წელს სან-ფრანცისკომ გამოიტანა ოპიუმის საწინააღმდეგო განკარგულება, რომელიც მკაცრად აღსრულდა, დააწესა მკაცრი ჯარიმები და ციხე ოპიუმის ბუხრების სტუმრობისთვის. დასაბუთებული იყო, რომ „ბევრ ქალს და ახალგაზრდა გოგონას, ისევე როგორც პატივსაცემი ოჯახის ახალგაზრდა მამაკაცებს, უბიძგებდნენ მისულიყვნენ ჩინურ ოპიუმის მწეველ ბუდეებში, სადაც ისინი მორალურად და სხვაგვარად გაანადგურეს“. კანონი ითვალისწინებდა უკმაყოფილებას ჩინეთის მუშა მოსახლეობის მიმართ, რომლებსაც ადანაშაულებდნენ სამუშაოს დაკავებაში; ოპიატების ან ნარკოტიკების სხვა გამოყენებაზე გავლენა არ მოუხდენია. მსგავსი კანონები ამოქმედდა სხვა შტატებსა და ქალაქებში. ჩაერთო ფედერალური მთავრობა, რომელმაც შერჩევით გაზარდა იმპორტის ტარიფი ოპიუმის მოწევაზე. არცერთი ეს ღონისძიება არ აღმოჩნდა ეფექტური ოპიუმის მოხმარების მნიშვნელოვნად შესამცირებლად  (ანტიჩინურმა მხურვალებამ გამოიწვია შედეგი:კონგრესმა 10 წლით შეაჩერა ჩინელი მუშათა იმიგრაცია 1882 წლის ჩინეთის გამორიცხვის აქტით  ). მომდევნო წლებში ოპიოიდები, კოკაინი და კანაფი ასოცირდებოდა სხვადასხვა ეთნიკურ უმცირესობებთან და მიზნად ისახავდა სხვა ადგილობრივ იურისდიქციებს.

#### 1909–1971: ფედერალური ნარკოტიკების აკრძალვის ზრდა
მინი|პოლიცია ანადგურებს არალეგალურ ნარკოტიკებს ლოს ანჯელესში, 1916 წელი
1909 წლის 9 თებერვალს, მოწევის ოპიუმის გამორიცხვის აქტი, „აკრძალა ოპიუმის იმპორტი და გამოყენება გარდა სამკურნალო მიზნებისათვის“, გახდა აშშ-ს პირველი ფედერალური კანონი, რომელიც კრძალავს ნივთიერების არასამედიცინო გამოყენებას. ამას მალე მოჰყვა 1914 წლის ჰარისონის ნარკოტიკების საგადასახადო აქტი , რომელიც არეგულირებდა და იბეგრებოდა ოპიატების და კოკა პროდუქტების წარმოებას, იმპორტსა და გავრცელებას .   ოპიუმის მოწევის გამორიცხვის აქტში ცვლილებების შეტანით, 1924 წლის ანტიჰეროინის აქტმა კონკრეტულად აკრძალა ჰეროინის წარმოება, იმპორტი და გაყიდვა. 

პირველი მსოფლიო ომის დროს (1914–1918) ჯარისკაცები ჩვეულებრივ მკურნალობდნენ მორფინით, რამაც გამოიწვია დამოკიდებულება ვეტერანებში. 1919 წელს შეერთებულმა შტატებმა მიიღო მე-18 შესწორება , რომელიც კრძალავს ალკოჰოლის გაყიდვას, წარმოებას და ტრანსპორტირებას , გამონაკლისი რელიგიური და სამედიცინო გამოყენებისთვის.

1922 წელს, ნარკოტიკული საშუალებების იმპორტისა და ექსპორტის აქტმა გააფართოვა ოპიატების და კოკას პროდუქტების ფედერალური რეგულაცია, აკრძალა იმპორტი და ექსპორტი არასამედიცინო გამოყენებისთვის, და დააარსა ნარკოტიკების კონტროლის ფედერალური საბჭო (FNCB), რომელიც მოქმედებდა ზედამხედველად. 

##### კანაფი ფაქტობრივად აკრძალულია, რეცეპტით გაცემული წამლები 
მინი|ძლიერი ტკივილის შესამსუბუქებლად": მეორე მსოფლიო ომის აშშ-ს არმიის პირველი დახმარების სახელმძღვანელო, რომელიც ასახავს მორფინის თვითინექციას სირეტის გამოყენებით
1937 წლის მარიხუანას საგადასახადო აქტის მიღებით  ფედერალური კანონი ასახავდა სახელმწიფო კანონს - 1936 წლისთვის კანაფის არასამედიცინო გამოყენება ყველა შტატში აიკრძალა.  ამერიკის სამედიცინო ასოციაცია (AMA) ეწინააღმდეგებოდა საგადასახადო აქტს იმ მოტივით, რომ ის ზედმეტად იმოქმედებდა კანაფის სამედიცინო გამოყენებაზე. მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ ეს ქმედება ორკესტრირებულ იქნა ძლიერი ბიზნეს ინტერესების - ენდრიუ მელონის , რენდოლფ ჰერსტისა და დუ პონტის ოჯახის მიერ - კანაფის ინდუსტრიის მერქნისა და ხე-ტყისა და პლასტმასის იაფი კონკურენციის თავიდან ასაცილებლად . აქტის შემდეგ, კანაფის კვლევა და სამედიცინო ტესტირება იშვიათი გახდა. 

1939 წელს ნიუ-იორკის მერმა ფიორელო ლა გვარდიამ , მარიხუანას საგადასახადო აქტის მოწინააღმდეგემ, ჩამოაყალიბა LaGuardia კომიტეტი, რათა ჩაეტარებინა აშშ-ში კანაფის გამოყენების პირველი სიღრმისეული კვლევა. მოხსენება, რომელიც მომზადდა ნიუ-იორკის მედიცინის აკადემიის მიერ და გამოქვეყნდა 1944 წელს, სისტემატურად ეწინააღმდეგებოდა მთავრობის პრეტენზიებს, დადგინდა, რომ კანაფი არ არის ფიზიკურად დამოკიდებული და მისი გამოყენება არ იწვევს სხვა ნარკოტიკების გამოყენებას ან დანაშაულს.  FBN-ის Anslinger-მა შეაფასა კვლევა "არამეცნიერულად", დაგმო ყველა ჩართული და ჩაშალა კანაფის სხვა კვლევები იმ დროს. 

## საგარეო ჩართულობა 
მინი|ანსლინჯერი (ცენტრი) კანაფის კონტროლზე მსჯელობს კანადის ნარკოტიკების ხელმძღვანელთან ჩარლზ ჰენრი ლუდოვიკ შარმანთან და ხაზინის მდივნის თანაშემწესთან სტივენ ბ. გიბონსთან (1938)
აშშ-ის საერთაშორისო ჩართულობა ნარკომანიის კონტროლში ემყარება იმ წინაპირობას, რომ უცხოური მთავრობების დახმარება ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლაში ამცირებს ნარკოტიკების მიწოდებას აშშ-ში.

მეცნიერები აცხადებდნენ, რომ ნარკოტიკების წინააღმდეგ ომი, მეტაფორული ომი, არის პროპაგანდა, რომელიც ფარავს ადრინდელ სამხედრო ან გასამხედროებულ ოპერაციებს. სხვები ამტკიცებდნენ, რომ დიდი რაოდენობით ნარკოტიკების საწინააღმდეგო უცხოური დახმარება, ტრენინგი და აღჭურვილობა რეალურად მიდის მემარცხენე აჯანყებებთან საბრძოლველად, და ხშირად მიეწოდება ჯგუფებს, რომლებიც თავად არიან ჩართულნი ფართომასშტაბიან ნარკოტიკებით ვაჭრობაში, როგორიცაა კოლუმბიის სამხედროების კორუმპირებული წევრები. 
## რესურსები ინტერნეტში
*ახალი ამბების საიტი, რომელიც ფოკუსირებულია ლათინურ ამერიკაში ნარკოთიკებთან ომზე
*ნარკოპოლიტიკის ფაქტები
* ძირითადი სამთავრობო კომისიის ანგარიშების სრული ტექსტი ნარკოტიკების და კანონების შესახებ მთელი მსოფლიოდან ბოლო 100 წლის განმავლობაში

## სქოლიო
კატეგორია:ომები
კატეგორია:1970-იანები