open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ენტონი ფაუჩი

**ენტონი ფაუჩი** (; დ. 24 დეკემბერი, 1940, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მეცნიერი და იმუნოლოგი, რომელიც აშშ-ის ალერგიისა და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის (NIAID) დირექტორი და პრეზიდენტის მთავარი სამედიცინო მრჩევლია.

ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის ექიმის სახით ფაუჩი ორმოცდაათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მუშაობს ამერიკის საზოგადოებრივ ჯანდაცვის სექტორში და რონალდ რეიგანის შემდეგ აშშ-ის ყველა პრეზიდენტის მრჩეველი იყო. 1984 წლიდან არის ალერგიისა და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორი და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აივ/შიდსის კვლევაში და იმუნოდეფიციტის სხვა დაავადებების მკურნალობაში, როგორც მკვლევარი და როგორც NIAID-ის ხელმძღვანელი. 1983 წლიდან 2002 წლამდე ფაუჩი იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ციტირებული მეცნიერი ყველა სამეცნიერო ჟურნალში. 2008 წელს, პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშმა, შიდსისგან დახმარების პროგრამაზე მუშაობისთვის ის თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით დააჯილდოვა, რომელიც აშშ-ის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდოა.

COVID-19 პანდემიის დროს, ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში, როგორც თეთრი სახლის კორონავირუსის სამუშაო ჯგუფის ერთ-ერთ წამყვან წევრად მუშაობდა. ტრამპი ხშირად ეწინააღმდეგებოდა ფაუჩის რჩევას, ხოლო ტრამპის მხარდამჭერები ამტკიცებდნენ, რომ ფაუჩი ცდილობდა პოლიტიკურად შეარყიოს ტრამპის პოზიციები არჩევნებში. ზოგიერთი კი ამტკიცებდა, რომ ის მონაწილეობდა ვირუსის შექმნაში, ჩინურ ლაბორატორიაში. ჯო ბაიდენის მიერ პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავების შემდეგ, ფაუჩიმ დაიწყო მუშაობა თეთრი სახლის COVID-19 რეაგირების ჯგუფის ერთ-ერთ ლიდერად. ფაუჩი ასევე მუშაობს ბაიდენის მთავარ სამედიცინო მრჩევლად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ამერიკელი იმუნოლოგები
მღვიმევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**მღვიმევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მღვიმევში.

დარბაზული ტიპის ეკლესია აგებულია უხეშად ნათალი ქვით დუღაბზე. ტაძარს ჰქონოდა შვერილი აფსიდი. ჩამოქცეული კედლებიდან ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედელი, რომელზეც გაჭრილია ერთი კარი და ორი სარკმელი. თაღოვანი ფორმის კარ-სარკმელთა საპირეები გაფორმებულია ლილვებით. კუთხის წიბოები ამოყვანილია სუფთად გათლილი კვადრებით. ადგილ-ადგილ შეინიშნება მარტივად პროფილირებული ლავგარდანი. ჩრდილოეთ კედელი შიდა მხრიდან დანაწევრებულია პილასტრებითა და მათზე გადაყვანილი თაღებით. ასევე შემორჩენილია სამკვეთლოს ნაწილი, რომელშიც ქვედა მხარეს ერთმანეთის გვერდზე გაჭრილია ორი სხვადასხვა ზომის ნიშა. დასავლეთ კედელში ჩრდილოეთით იკითხება ერთი სარკმელი, ასეთივე იყო სამხრეთ ნაწილშიც. ეკლესიას აქვს ძეგლის შემდეგი მახასიათებლები: სიძველე, არქიტექტურული დეტალები (კარ-სარკმელთა მოყვანილობა, ლილვები, პილასტრები და მათზე გადაყვანილი თაღები).

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტიტე მარგველაშვილი

**ტიტე მარგველაშვილი თადეოზის ძე** (დ. 1891 — გ. 17 ოქტომბერი, 1946) — ეროვნულ-დემოკრატი, ფილოსოფოსი და ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
ტიტე მარგველაშვილმა განათლება მიიღო ჰალეს უნივერსიტეტში, გერმანიაში. 1914 წელს ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „კოლხეთი, იბერია და ალბანეთი ძვ. წელთაღრიცხვის პირველი საუკუნის მიჯნაზე, სტრაბონის განსაკუთრებული გათვალისწინებით“. ამის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და ქუთაისში გიმნაზიის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. პარალელურად აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს ქართულ პრესაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ გდაიხვეწა გერმანიაში. იქ ხელმძღვანელობდა ქართულ სათვისტომოს და დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ქართველ ემიგრანტთა შორის. იგი კითხულობდა ლექციებს ბერლინის უნივერსიტეტში ფილოსოფიისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის განხრით. 1933 წელს გახდა ბერლინში შექმნილი „ქართველ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის“ პირველი თავმჯდომარე. 1945 წელის დეკემბერში აღმოსავლეთ ბერლინში შალვა ნუცუბიძესთან შეხვედრის დროს საბჭოთა უშიშროების აგენტებმა დააპატიმრეს და თბილისში გადმოიყვანეს. 1946 წლის 17 ოქტომბერს ტიტე მარგველაშვილი სახელმწიფო ღალატის ბრალდებით დახვრიტეს.

ცოლად ჰყავდა ქუთაისელი ექიმის სიმონ ხეჩინაშვილის ქალიშვილი მარიამი (მარუსი, დ. 1896 — გ. 1933), რომელმაც ემიგრაციაში სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. მათი შვილი იყო შემდგომში ცნობილი ფილოსოფოსი და მწერალი გივი მარგველაშვილი.  

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აგევზია

**აგევზია** (უარყოფითი პრეფიქსიდან *a-*დან და ძველი ბერძნულიდან *γεῦσις* geûsis „გემო“) — ენის მიერ გემოვნების შეგრძნების დაკარგვა, რა დროსაც ვერ ხერხდება სიტკბოს, სიმჟავის, სიმწარის, მარილიანობის და უმამის ამოცნობა (აღნიშნავს „სასიამოვნო/არომატულ გემოს“). ზოგჯერ ის ანოსმიაში (ყნოსვის დაკარგვა) ერევათ, ვინაიდან ენას მხოლოდ ტექსტურის და ასევე ტკბილს, მჟავეს, მწარეს, მარილიანსა და უმამს შორის განსხვავების აღქმა შეუძლია, ხოლო იმის უდიდესი ნაწილი, რაც გემოვნების შეგრძნებად აღიქმება, ძირითადად სუნიდან გამომდინარეობს. ჰიპოგევზიასთან (გემოს ნაწილობრივი დაკარგვა) და დისგევზიასთან (გემოს შეცვლა ან დამახინჯება) შედარებით ჭეშმარიტი აგევზია შედარებით იშვიათია. 

## მიზეზები 
გემოვნების შეგრძნების დარღვევის ძირითადი მიზეზებია თავის ტრავმა, ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები, ტოქსიკური ნივთიერებების ზემოქმედება, იატროგენური მიზეზები, მედიკამენტები, გლოსოდინია („პირის ღრუს წვის სინდრომი“) და COVID-19.

თავის ტრავმამ შესაძლოა გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის რეგიონების დაზიანება, რომლებიც გემოვნების სტუმულების დამუშავებაში მონაწილეობენ, მათ შორის, თალამუსი, ტვინის უჯრედი და საფეთქლის წილი. მან ასევე შეიძლება გამოიწვიოს გემოს მასტიმულირებელი ნერვული გზების დაზიანება.

### COVID-19
2020 წლის აპრილში გავრცელებული ინფორმაციით, ევროპის მასშტაბით COVID-19-ით დაავადებული 400 პაციენტიდან 88% გემოს დაკარგვას უჩიოდა (86%-ს ყნოსვის დაქვეითება აღენიშნებოდა). კვლევებით დასტურდება, რომ COVID-19-ს შეუძლია გამოიწვიოს გემოვნებისა და ყნოსვის ფუნქციების დაკარგვა.

ზოგიერთი კვლევის თანახმად COVID-19-ით გამოწვეულ აგევზიას (და ანოსმიას) ეფექტურად კურნავს კურკუმას 1000 მილიგრამიანი დანამატი.

## სქოლიო
კატეგორია:ლარინგოლოგია
ვაცლავ ოსტროვსკი

**ვაცლავ ოსტროვსკი** (დ. 1 სექტემბერი, 1870, ვარშავა – გ. 1944 ვარშავა) — პოლონელი დიპლომატი და ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
საშუალო განათლება ვარშავის გიმნაზიაში მიიღო. სწავლობდა ციურიხის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, მოგვიანებით დაამთავრა მიუნხენის პოლიტექნიკური სასწავლებელი. სწავლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა გერმანიის რკინიგზაში ინჟინრად. მონაწილეობდა სარკინიგზო ხაზების მშენებლობაში. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა რუსეთის არმიის შემადგენლობაში.

1918 დაინიშნა ჯერ სარენეგატო საბჭოს, ხოლო შემდეგ პოლონეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლად საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. პოლონეთი, როგორც ყოფილი რუსეთის იმპერიის ნაწილი და ახლად გამოცხადებული დამოუკიდებელი სახელმწიფო, უთანაგრძნობდა საქართველოს და მხარს უჭერდა საქართველოს დამოუკიდებლობას, თუმცა იძულებული იყო მოკავშირეთა უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებამდე მყარი ნაბიჯები არ გადაედგა. ვაცლავ ოსტროვკი, როგორც პოლონეთის დიპლომატიური წარმომადგენელი, თბილისში მყოფ სხვა ქვეყნების დიპლომატიურ წარმომადგენლებთან ერთად მონაწილეობდა ოფიციალურ ღონისძიებებში. 1919 წლის 12 მარტს დაესწრო დამფუძნებელი კრების პირველ სხდომას. 1920 წლის მარტში გორის მომხდარი ძლიერი მიწისძვრის შედეგად დაზარალებულთა დასახმარებლად 10 000 მანეთი შესწირა, ოლივერ უორდროპთან და სხვა დიპლომატებთან ერთად მოინახულა განადგურებული ქალაქი. 1920 წლის მარტში პოლონეთს საგარეო საქმეთა მინისტრმა, პატეკმა, ევგენი გეგეჭკორს მისწერა წერილი, რომლითაც გამოხატავდა სრულ მხარდაჭერას საქართველოსადმი, ამასთან პოლონეთის მთავრობა დიპლომატ ტიტუს ფილიპოვიჩს ნიშნავდა ამიერკავკასიაში პოლონეთის მისიის ხელმძღვანელად, მისიაში ასევე შევიდოდა თბილისში მყოფი პოლონეთის წარმომადგენელი ვაცლავ ოსტროვსკიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:პოლონელი დიპლომატები
კატეგორია:პოლონელი ინჟინრები
რუბიელოს-დე-მორა

**რუბიელოს-დე-მორა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის გუდარ-ხავალამბრეს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 63,716019 კმ². მოსახლეობა — 635 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* რუბიელოს-დე-მორის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* Gran Enciclopedia Aragonesa - რუბიელოს-დე-მორა 

## სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
წბერი

**წბერი**, *წნეხი, ხარხიმი* — ყურძნის საწური სამეურნეო საშუალება. წბერი გაწყობილია ცალმხრიანი ბერკეტის პრინციპზე. საქართველოში არსებობდა სამეურნეო ხელსაწყოს ორი სახეობა: ხრახნიან-ტვირთიანი და ხრახნიან უტვირთო. ის შედგებოდა სამუშაო ნაწილისა და ყურძნისათვის განკუთვნილი ფიცრის ჩალანგარისაგან.

ყურძენი საბოლოოდ სწორედ წნეხის საშუალებით მუშავდება. მისი ძირითადი ფუნქციაა, რომ ჭაჭადქცეული ყურძნიდან უკანასკნელი წვენი გამოიწუროს.

## სახელწოდება
თანამედროვე ყოფამდე მიღწეული წნეხების სახელწოდებებში აკადემიკოსი ივანე ჯავახიშვილი სამ ძირითად ტარმინს გამოჰყოფს: საწნეხს, საქაჯავსა და წბერს. „თვით ამ იარათის ზოგად სახელთაგან ორი საწნეხი და საქაჯავი უკვე თავუსუ აგებულებით მისი დანიშნულების მაუწყებელია“, წერს მეცნიერი. ჯავახიშვილი ასევე განიხილავს წბერის ეტიმოლოგიას და წერს: „რაკი წბა საზრდოს შეთვისებას, ე. ი. შესათვისებლად ღეჭვა-დაჭყლეტას ნიშნავდა, ამიტომ წბერი ამის შემქმნელი სულდგმულის თუ იარაღის აღმნიშვნელი უნდა ყოფილიყო. მართლაც, წბერიც ხომ ყურძნის საჭყლეტი მანქანის სახელია, იმ იარაღისა, რომლის მოქმედებაც ყურძნის დაჭყლეტას წარმოადგენდა.“

საქართველოში ცნობილ წნეხების სხვა სახელწოდებებს (ხარხინი, ჭახრაკი, დათვის საქაჩავი) ივანე ჯავახიშვილი „ტექნიკური თვისებების“ დამახასიათებელ ე. ი. ცალკეული ტიპების აღმნიშვნელ ტერმინებად მიიჩნევს. წნეხის სახელწოდება, თავის მხრივ, მის ტიპსა და გავრცელების არეალს უკავშირდება.

## ისტორია
საქართველოში წნეხის დამზადება-გამოყენება ძველი დროიდანვე იცოდნენ, რასაც ცხადყოფს ჩვენამდე მოღწეული წნეხის ტიპები და ისტორიულ-არქეოლოგიური მასალა. 

უფლისციხეში აღმოჩენილი ელინისტური ტიპის საწნახელის მიმდებარედ არქეოლოგები ვარაუდობენ წნეხის არსებობასაც. სამხრეთ საქართველოში აღმოჩენილი წბერის ნიმუშები თარიღდება X, XI და XII საუკუნეებით.

ნიკორწმინდის XI საუკუნის ნაწერიდან ჩანს, რომ საწნეხი და საწნეხელი ერთმანეთისაგან რადიკალურად განსხვავებული ტერმინებია. პირველი იარაღი, დანადგარია წნეხვისათვის, ხოლო მეორე წურვისათვის განკუთვნილი სათავსოა.

## ლიტერატურა
*ა. ლეკიაშვილი, ქართული ხალხური ღვინის წნეხები, მსე. ტXII-XIII, 1969.
*ლ. ფრუიძე, მევენახეობა და მეღვინეობა საქართველოში, თბ, 1974

## რესურსები ინტერნეტში
*წბერი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
## სქოლიო
კატეგორია:მეღვინეობა
ქირურგიული ნიღაბი

**ქირურგიული ნიღაბი**, ასევე ცნობილი, როგორც **სამედიცინო ნიღაბი**, **პროცედურული ნიღაბი** — პირადი დამცავი საშუალება, რომელსაც იყენებენ მედიკოსები. მას აქვს მექანიკური ბარიერის ფუნქცია, რომელიც აკავებს სასუნთქ ორგანოებში შემავალი ჰაერის მასებს. იგი ამცირებს პათოგენებისა და აეროზოლური დამაბინძურებლების გადატანას, რომელიც ჩნდება ცემინების, ხველების, ან უნებლიედ საუბრის დროს. ქირურგიული ნიღბები შეიძლება გამოყენებული იქნეს სამედიცინო, სტომატოლოგიური, საიზოლაციო, ქირურგიული დანიშნულებით.

## ისტორია
სახის ნიღბები ქირურგიაში გამოსაყენებლად, პირველად ევროპაში, XIX საუკუნის დასაწყისში, რამდენიმე ექიმის მიერ იქნა შემუშავებული, მიკრობებისა და ანტისეპტიკის მნიშვნელობის მზარდი გაგების შედეგად. მათ შორის იყვნენ იან მიკულიჩ-რადეცკი და პოლ ბერგერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხშირად დასმული კითხვები რესპირატორული თავდაცვის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ნიღაბი
ქვემო მაჭიხეთის ეკლესია

**ქვემო მაჭიხეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიაში. მუსხი-ჭობარეთი-ზველის გზის მე-2-ე კილომეტრზე, გზიდან რამდენიმე მეტრით დაბლა, მარჯვენა მხარეს.

დარბაზული ეკლესია და სამხრეთის ეგვტერი ერთდროულადაა ნაგები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, ეგვტრის გავლით დარბაზულ ეკლესიაშია შესასვლელი. ღიობი ეგვტრის მხარეს გადახურულია არქიტრავით, შიდა მხრიდან ნალისებური მოხაზულობის თაღით სრულდება. დარბაზი სადაა, აღმოსავლეთიდან აფსიდით, იგი გადახურული იყო ცილინდრული კამარით. ტაძარი სამი სარკმლით ნათდებოდა: აღმოსავლეთიდან საკურთხევლის სარკმლით, დასავლეთიდან ერთი სარკმლით და ჩრდილოეთიდან გაჭრილი მრგვალი სარკმლით. აფსიდის მხრები ამოყვანილია კარგად გათლილი ბაზალტის ქვით. კაპიტელები სადაა — ადრეული ხანისთვის დამახასიათებელი კონფიგურაციის, შედარებით დიდი ქვედა ნაწილი ოდნავ განიერდება და მას ასრულებს დაბალი, მოხდენილი ერთსაფეხურიანი თარო. კონქი ამოყვანილია კარგად გათლილი ქვით. სატრიუმფო თაღი ჩამოშლილია.

ეგვტერი საკმაოდ ვიწროა. აღმოსავლეთით დასრულებულია აფსიდით, ისიც თლილი ქვით ამოყვანილი ცილინდრული კამარით იყო გადახურული, რომლის ქუსლი კედელს თითქმის მთელ სიგრძეზე მიჰყვება. ტაძრის ფასადებზე მსჯელობა ძნელია. ჩრდილოეთის ფასადი გზის გაყვანის შემდეგ მთლიანად მიწის ქვეშ მოექცა. აღმოსავლეთის ფასადის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია. სამხრეთის ფასადი ეგვტრის კარის გადახურვის სიმაღლეზეა გადარჩენილი, აქ ქვის წყობის მხოლოდ ოთხი რიგია. შედარებით უკეთ დასავლეთის ფასადია, თაღოვანი სარკმლის სწორკუთხა ქვაში გამოკვეთილი თავსართით. დაბალი კვეთით თაღზე შემოვლებულია არშია, ცენტრში აღმართულია ჯვარი, ხოლო მის გვერდებზე, ფილის კიდეებში, მცენარეული დეკორია. დღეს ტაძარი ნაწილობრივ გაწმენდილია დასავლეთის ფასადი ერთსაფეხურიან ცოკოლზეა აღმართული და წითელი ქვა წყობის მეოთხე რიგში ადამიანის თვალის სიმაღლეზეა ამოკვეთილი.

## ლიტერატურა
* ბოჭორიძე გ., მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 103-104
* ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 582-588

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კალენიკე ქავთარაძე

**კალენიკე ქავთარაძე** (დ. 1888, შორაპანის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
უმაღლესი განათლება რუსეთში მიიღო. ადრეული ასაკიდან შეუერთდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მენშევიკურ ფრთას. 1917 წელს, რუსეთის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, შედიოდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ნაციონალისტურ ფრაქციაში. საგანმანათლებლო საქმის შესახებ აქვეყნებდა სტატიებს ფრაქციის გაზეთ "ალიონში". 1918 წელს ალიონის ფრაქციის სახელით შეყვანილ იქნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნულ საბჭოში. იყო ეროვნული საბჭოს ალიონის ფრაქციის მდივანი. შედიოდა პარლამენტის განათლების, სამანდატო და საარჩევნო კომისიების შემადგენლობაში. 1919 წელს ალიონის ფრაქცია სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას სრულად შეუერთდა. 1919-1921 წლებში აგრძელებდა პედაგოგიურ საქმიანობას და მუშაობდა განათლების სამინისტროში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
წრის მთავარანგელოზთა ეკლესია

**წრის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრეში.

დარბაზული ეკლესია ნაგებია ნატეხი ქვით და ტუფის სწორკუთხა, გათლილი კვადრებით (ასევე ტუფის, შედარებით მცირე ზომის სწორკუთხა ქვა გამოყენნებულია კარისა და სარკმლების ამოსაყვანად. ზოგ ადგილებში მაგალითად დასავლეთის და აღმოსავლეთის ფასადებზე ტუფის წყობით მთელი ჰორიზონტალური რიგებია გამოყვანილი). კედლის სიბრტყე შევსებულია ნატეხი ქვით. კარნიზები მხოლოდ გრძივ ფასადებზეა და აგურის ორსაფეხურიანი შვერილია გაკეთებული.

დარბაზულ ეკლესიაში ერთადერთი შესასვლელია დასავლეთიდან, კარი გარედან თაღოვანია (ერთი ასეთი შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაც იყო და შემდეგ ამოაშენეს, კარის ადგილზე შიდა მხრიდან ასეთივე ფორმის ნიშია გაკეთებული). შესასვლელი კარის ზემოთ აგურის წყობით გამოყვანილია სახატე ნიში.

საკმაოდ ნათელი დარბაზი საკურთხევლის სარკმლის გარდა გრძივ კედლებში გაჭრილი ორ-ორი თაღოვანი სარკმლით ნათდება. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია წყობით ამოყვანილი და გალესილი კანკელით (აღსავლის კარის გვერდებზე მაცხოვრისა და ღვთისმშობლის ხატებისთვის თაღოვანი ბრტყელი ნიშებია). საკურთხეველი იატაკიდან ამაღლებულია ერთი საფეხურით. ტაძრის ინტერიერი შელესილი და გათეთრებულია.

## ლიტერატურა
*მარსაგიშვილი გ., ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, წრის მთავარანგელოზთა ეკლესია, თბ., 2013, გვ. 541

კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სანტა-კრუსი (ლაგუნა)

**სანტა-კრუსი** (ოფიციალურად **სანტა-კრუსის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 123 574 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Santa Cruz Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*Profile of Santa Cruz, Laguna

## სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
სანტა-მარია (ლაგუნა)

**სანტა-მარია** (ოფიციალურად **სანტა-მარიას მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 511 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Santa Maria Profile at PhilAtlas.com
*Official Website of Laguna Government
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
ნიკოლოზ ქოიავა

**ნიკოლოზ ქოიავა** (დ. 1892, ოჩამჩირე — გ. 1967, თბილისი) — ქართველი პროფესორი და ეკონომისტი.

## ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა კიევის კომერციული ინსტიტუტი. 1919 წლის 3 იანვრიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ, სხვა წარჩინებულ ახალგაზრდასთან ერთად, უნივერსიტეტში პროფესორად დატოვა. 1919 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1920-1923 წლებში იყო გერმანიაში პროფესორობისათვის მოსამზადებლად. 1937-1967 წლებში ხელმძღვანელობდა ფინანსებისა და კრედიტის კათედრას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1945-1952, 1957-1960 და 1966-1967 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანი. 1961-1964 წლებში  უნივერსიტეტის პრორექტორი. მისი შრომები ეხება ეკონომიური თეორიის, ფულის მიმოქცევის, კრედიტისა და ფინანსების საკითხებს. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი 1942, პროფესორი 1933.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ოჩამჩირეში დაბადებულები
ნ
ჟანგბადის სატურაცია (მედიცინა)

მინი|სისხლის ცირკულაცია: წითელი - ჰაერით გაჯერებული არტერია, ლურჯი - ნახშირორჟანგით გაჯერებული ვენები

ჟანგბადის სატურაცია — აღწერს ჟანგბადით გაჯერებული ჰემოგლობინის რაოდენობას სისხლში. ადამიანის ორგანიზმი ფუნქციონირებისთვის საჭიროებს ზუსტი რაოდენობის ჟანგბადს. ნორმალურ არტერიულ სისხლში ჟანგბადი 95-100 პროცენტითაა გაჯერებული. თუ ეს მაჩვენებელი 90 პროცენტზე დაბალია, იწყება ჰიპოქსემია  (სისხლი ორგანოებს ვერ აწვდის საკმარის ჟანგბადს). 80 პროცენტამდე დავარდნა იწვევს ტვინისა და გულის ფუნქციონირების შეზღუდვას. მაჩვენებლის კიდევ უფრო შემცირებისას ჩერდება გული. ასეთ შემთხვევაში, სისხლში ჟანგბადის საკმარისი დონის შესანარჩუნებლად ადამიანი საჭიროებს ჟანგბადის სპეციალურ თერაპიას. ჟანგბადით მომარაგება პროცესია, რომლის  დროსაც ჟანგბადის მოლეკულები აღწევენ ორგანოს ქსოვილში. მაგალითად სისხლი ჟანგბადით ფილტვებში დაგროვილი ჰაერით მარაგდება.

## განსაზღვრება
მინი|ჰემოგლობინის სატურაციის მრუდი

მედიცინაში, ჟანგბადის სატურაცია სისხლის ნაკადში ჰემოგლობინის მიერ მიერთებული ჟანგბადის პროცენტული წილით იზომება. დაბალი წნევის რეგიონებში ჰემოგლობინი ჟანგბადისგან დაცლილია. ჟანგბადის სატურაცია, კი ჰემოგლობინის სატურაცის მრუდის მიხედვით ხდება. იმ რეგიოინებში სადაც მრუდი 100 პროცენტს აღწევს წნევა 11 კილოპასკალს აჭარბებს.

## ფიზიოლოგია
სხეული ჟანგბადის სატურაციის სტაბილურ დონეს, სუნთქვისა და ქიმიური გარდაქმნების საშუალებით ინარჩუნებს. ფილტვებში რესპირატორლი სისტემის დახმარებით, სისხლის წითელი უჯრედები, კერძოდ ჰემოგლობინი, აგროვებს ჟანგბადს და ანაწილებს მას სხეულის სხვა ორგანოებში. ორგანიზმში ჟანგბადის მოთხოვნის ცვლილებზე სხვადასხვა ფაქტორი მოქმედებს, მაგალითად ფიზიკური დატვირთვა, ან მაღალმთიან რეგიონებში ცხოვრება. ჟანგბადის ზედმეტად მაღალი და ზედმეტად დაბალი მოთხოვნაც არასასურველია ორგანიზმისათვის.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 
Interactive hemoglobin saturation graph

კატეგორია:მედიცინა
ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტი (აშშ)

**ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტი** () — აშშ-ის 27 ინსტიტუტიდან და ცენტრიდან ერთ-ერთი, რომლებიც ერთობლიობაში შეადგენენ ჯანმრთელობის ეროვნულ ინსტიტუტს (NIH), შეერთებული შტატების ჯანდაცვისა და ადამიანური სერვისების დეპარტამენტის სააგენტოს (HHS). NIAID-ის მისიაა ჩაატაროს ძირითადი და გამოყენებითი კვლევები ინფექციური, იმუნოლოგიური და ალერგიული დაავადებების უკეთ გასაგებად, მკურნალობისა და პრევენციის მიზნით.

NIAID-ის გააჩნია ლაბორატორიები მერილენდსა და ჰამილტონში, მონტანაში და აფინანსებს კვლევებს, რომლებსაც ამერიკელი მეცნიერები ატარებენ აშშ-ის და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. NIAID-ის ასევე მჭიდროდ თანამშრომლობს პარტნიორებთან აკადემიაში, ინდუსტრიაში, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციებში მრავალმხრივ და მრავალდისციპლინურ ძალისხმევით, რათა გადაჭრას ჯანმრთელობის ისეთი გამოწვევები, როგორიცაა „H1N1/09“ და COVID-19 პანდემია.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო სააგენტოები
აგონსილიო (ბატანგასი)

**აგონსილიო** (ოფიციალურად **აგონსილიოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 101 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Agoncillo Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
ენტონი ბერჯესი

**ჯონ ენტონი ბერჯეს უილსონი**, ცნობილია ფსევდონიმით **ენტონი ბერჯესი** (დ. 25 თებერვალი, 1917 — გ. 22 ნოემბერი, 1993) — ინგლისელი მწერალი და კომპოზიტორი. მისი ყველაზე გახმაურებული ნაშრომია დისტოპიური სატირა „მექანიკური ფორთოხალი“, რომელმაც სტენლი კუბრიკის 1971 წელს გადაღებული ამავე სახელწოდების ეკრანიზაციის გამოსვლის შემდეგ მოიპოვა ცნობადობა. 

## ბიბლიოგრაფია
### რომანები
* *ცალი ხელით ტაშის კვრა* (1961)
* *მექანიკური ფორთოხალი* (1962)

## რესურსები ინტერნეტში
* The International Anthony Burgess Foundation
* The Anthony Burgess Papers Harry Ransom Center-ზე
* The Gabriele Pantucci Collection of Anthony Burgess 
* The Anthony Burgess Center at the University of Angers
* BBC TV interview
* Burgess reads from *A Clockwork Orange*

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ინგლისელი დრამატურგები
კატეგორია:ინგლისელი სცენარისტები
კატეგორია:ინგლისელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი სცენარისტები
ჰაერწვეთოვანი გადადება

მარჯვნივ|მინი|400x400პქ| ინფიცირებული ადამიანები წარმოქმნიან უფრო დიდ წვეთებს და აეროზოლებს, რომლებსაც შეუძლიათ დაინფიცირება უფრო დიდ მანძილზე
ალტ=A red poster with illustrations and the text: "AIRBORNE PRECAUTIONS. EVERYONE MUST: Clean their hands, including before entering and when leaving the room. Put on a fit-tested N-95 or higher level respirator before room entry. Remove respirator after exiting the room and closing the door. Door to room must remain closed."|მინი| პლაკატი, რომელიც გვაჩვენებს სიფრთხილის ზომებს ჰაერწვეთოვანი გადაცემის შესახებ ჯანდაცვის დაწესებულებებში. იგი განკუთვნილია იმ პაციენტების ოთახების გარეთ განთავსებაზე, რომლებსაც აქვთ ინფექცია, რომელიც შეიძლება გავრცელდეს საჰაერო ხომალდის საშუალებით.

**ჰაერწვეთოვანი ან აეროზოლური გადაცემა** — ინფექციური დაავადების გადაცემა ჰაერში მცირე ნაწილაკების მეშვეობით. ინფექციურ დაავადებები, რომლებსაც შეუძლიათ ჰაერწვეთოვანი გადაცემა, უამრავია როგორც ადამიანის, ისე ვეტერინარიის მედიცინაში. ინფექცია შეიძლება იყოს ვირუსი, ბაქტერია ან სოკო და ისინი შეიძლება გავრცელდეს სუნთქვით, ლაპარაკით, ხველებთ, ცემინებით, დამტვერვით, სითხეების შესხურებით, ტუალეტების გამორეცხვით, აეროზოლის ნაწილაკების ან წვეთების წარმოქმნით. არ მოიცავს ჰაერის დაბინძურებით გამოწვეულ დაავადებებს.

ჰაერწვეთოვანი გადაცემა ტრადიციულად განიხილება წვეთებით გადაცემისგან განსხვავებულად, თუმცა ეს არასწორია.

ინდივიდები წარმოქმნიან აეროზოლებს და წვეთებს ზომისა და კონცენტრაციის ფართო დიაპაზონში და წარმოქმნილი რაოდენობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება ადამიანისა და წარმოქმნის მიზეზის მიხედვით. 100 მიკრომეტრზე დიდი წვეთები ჩვეულებრივ ეცემა 2 მეტრში. მცირე ნაწილაკებს შეუძლიათ ჰაერში პათოგენების გადატანა დიდი ხნის განმავლობაში.

ვინაიდან ამ ზომის დიაპაზონი ყველაზე ეფექტურად იფილტრება ცხვირის ლორწოვან გარსში, COVID-19-ის ინფექციის პირველადი ადგილი, აეროზოლები და წვეთები ხდება COVID-19 პანდემიის გავრცელების ერთ-ერთი უმთავრესი გზა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვირუსოლოგია
კატეგორია:ეპიდემიოლოგია
ბალაიანი

**ბალაიანი** (ოფიციალურად **ბალლაიანის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 95 913 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 48 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Balayan Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
სევერიან ისიანი

**სევერიან ისიანი** (დ. 16 მაისი, 1913, ცაგერის რაიონი, სოფელი ზოგიში — გ. ივნისი, 1943) — ქართველი მწერალი და ფილოლოგი.

## ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი. მისი პირველი ლექსები დაიბეჭდა 1930 წელს ქუთაისში გაზეთ "მუშა და კოლმეურნეში". 1940 წელს გამოვიდა პირველი კრებული. 1939 წლის შემოდგომაზე სევერიან ისიანი გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში, სადაც მოუსწრო მეორე მსოფლიო ომმა. შემოქმედებითი მუშაობა მწერალს სიკვდილამდე არ შეუწყვეტია. იგი ფრონტიდან გზავნიდა ლექსებსა და ოპტიმისტური შინაარსის წერილებს. სევერიან ისიანის ნარკვევი "საუბარი ფრონტელ მეგობართან" და ოცი კერძო ბარათი დ. კვრიკველიასადმი ინახება ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. მისი ლექსები  თარგმნილია რუსულ ენაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ალბერტ მარტიეზი

**ალბერ მარტიეზი** (; დ. 1874 – გ. 1932) — საფრანგეთის რევოლუციის ერთ-ერთი გამოჩენილი სპეციალისტი და  მკვლევარი. იგი ეკუთვნის ფრანგული ისტორიოგრაფიის ე.წ. წვრილბრჟუაზიულ რადიკალურ მიმდინარეობას. 

## მოსაზრებები
მის ნაშრომებში იკვეთება აშკარა სიმპატია რობერსპიერისა და იაკობინელთა მიმართ, ამიტომ ზოგი მეცნიერის აზრით ამის გამო იგი მათ ისტორიულ მნიშვნელობას გადაჭარბებით აფასებდა. იგი იაკობინური „წვრილბურჟუაზიულ“ დემოკრატიზმს სოციალიზმად თვლიდა და წვრილ ბურჟუაზიას წარმოაჩენდა ძალად, რომელსაც საზოგადოებისა და საზოგადოებრივი სტრუქტურის ძირფესვიანი შეცვლა და ახალი საზოგადოების შექმნა შეეძლო. ამ ახალ საზოგადოებაშ არ უნდა ყოფილიყო ღარიბი და მდიდარი, მჩგვრელი და ჩაგრული,იგი ფაქტობრივად პირველი ფრანგი ისტორიკოსია, რომელმაც ჯეროვანი ყურადღება დაუთმო ვანტოზის დეკრეტებს და აცხადებდა, რომ საზოგადოებაში არსებული ერთი კლასის ქონების ფართო მასშტაბით ექსპროპრიაცია მეორე კლასის სასარგებლოდ იყო საშუალება იმისა, რომ საზოგადოებაში განმტკიცებულიყო იაკობინელთა სოციალური ბაზა, რომელიც გახდებოდა ახალი საზოგადოებრივი კლასი, რომელიც არსებობისათვის რესპუბლიკის მადლიერი უნდა ყოფილიყო. იგი შენიშნავდა, რომ ქალაქებსა და სოფლის უღარიბეს ფენები მოუთმენლად ელოდებოდნენ რევოლუციის მიერ დანაპირები „თანასწორობის მეუფეობის“ დაპირების შესრულებასა და ქონებრივ გათანაბრებას.

იგი აღნიშნავდა, რომ იაკობინელებს სურდათ ვანტოზის დეკრეტების ტერორის გზით განხორციელება, რომელიც მათხელში სოციალური პოლიტიკის იარაღის როლს ასრულებდა. მარტიეზის აზით ამ დეკრეტებმა დააჩქარა რობერსპიერის მმართველობის დასასრული, რადგან მის წინააღმდეგ განაწყო მქონებელთა ფენა ე.წ „ჭაობი“ რომლებსაც საკუთარი წარმომადგენლობა ჰყავდათ ფრანგულ კონვენტში. მარტიეზი ფიქრობდა, რომ იაკობინელები ახორციელებდნენ ახალ სოციალურ რევოლუციას, რომელიც დაფუძნებული იყო თანასწორობაზე სადაც არ უნდა ყოფილიყვნენ ღარიბები და მდიდრები. მასვე სჯეროდა, რომ კაპიტალიზმისა და კერძო საკუთრების არსებობის პირობებში შესაძლებელია თანასწორობის პრინციპზე აგებული საზოგადოების მშნებელობა. კრიტიკოსები ამბობენ, რომ იგი დიდ განსხვავებას სოციალიზმსა და ეგალიტარიზმს შორის ვერხედავდა.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი მწერლები
სლავა ჯაბუა

**სლავა ჯაბუა** (დ. 26 აპრილი, 1957, სოხუმი — გ. 11 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი  მფრინავი და სამხედრო პირი. ავღანეთის ომის მონაწილე. 

## ბიოგრაფია
1992 წლის 11 ოქტომბერს ვიცე-პოლკოვნიკი სლავა ჯაბუა, ეშერის მიდამოებში ჩამოაგდეს გადასატანი საზენიტო კომპლექსი ИГЛА-თი, თვითმფრინავი ზღვაში ჩავარდა, პილოტმა კატაპულტირება მოასწრო (დაუზუსტებელი ინფორმაციით ტყვედ აყვანის შემდეგ დახვრიტეს).  Cy-25 მოიერიშე პილოტი, გმირულად დაიღუპა აფხაზეთის ომში. 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:გარდაცვლილი  11 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ქართველი სამხედრო პირები
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
ს
ვანტოზის დეკრეტები

**ვანტოზის დეკრეტების** სახელით ცნობილი ნაბიჯები საფრანგეთის კონვენტმა 1794 წელს მიიღო (ვანტოზი — საფრანგეთის რევოლუციური კალენდრის თვე). 

3-4 ვანტოზს (1794 წლის 21-22 თებერვალს) მიღებული დეკრეტი ითვალისწინებდა დეკრეტს მაქსიმუმის შესახებ რომელიც აწესებდა ფასების კონტროლს სახელმწიფოში. 26 თებერვალს (8 ვანტოზი) მიღებული დეკრეტი ითვალისწინებდა დაპატიმრებულ პატრიოტთა გათავისუფლებას და საფრანგეთის რევოლუციის მტრების ქონების კონფისკაციას და მათ ღარიბ პატრიოტთა შორის გადანაწილებას. 13 მარტის (23 ვანტოზი) დეკრეტი მიმართული იყო შეთქმულებაში მონაწილეთა და რევოლუციის მტრების წინააღმდეგ გასატარებელ ახალ ღონისძიებებს.

26 თებერვლის და 3 მარტის (8 და 13 ვანტოზის) დეკრეტებს რევოლუციის მონაწილე პიერ გასპარ შომეტი დეკრეტთაგან ყველაზე დემოკრატიულ დეკრეტად ასახელებდა. ჟორჟ ლეფევრი საკუთარ ნაშრომებში დიდ ყურადრებას უთმობდა რევოლუციის აგრარულ პრობლემათა კვლევას. „ვანტოზის დეკრეტები“ მას განხილული აქვს ნაშრომში „აგრარული საკითხი ტერორის ეპოქაში“. იგი თვლიდა რომ ეს დეკრეტები გამოწვეული იყო პოლიტიკაში იმ მომენტისათვის დამდგარი პრობლემების გადასაჭრელად.ის ამბობდა, რომ ეროვნული ქონების გაყიდვა არხდებოდა ღარიბთა სასარგებლოდ და ისინი მიწის გარეშე რჩებოდნენ. შესაბამისად თუ რევოლუციურ მთავრობას სურდა მმართველობის გაგრძელება მათ ეს პრობლემა უნდა მოეგვარებინათ ღარიბ-ღატაკთათვის მიწის მიცემის გზით.ასევე საინტერსოა ის ფაქტიც, რომ ეს დეკრეტი მიიღეს მაშინ როდესაც წყდებოდა ებერისტთა ოპოზიციის საკითხი. ანუ სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ დეკრეტების დედააზრი იყო ქვეყნის ღარიბი ფენისათვის ქონების გადაცემა რევოლუციის მტრების ხარჯზე.ამ დეკრეტებით იაკობინელებმა მასები მათ სასარგებლოს განაწყვეს და ებერისტების გავლენა შეასუსტეს ზუსტად მაშინ როდესაც ისინი ტერორის პერიოდში სიკვილით იქნენ დასჯილნი.საინტერესოა, რომ ეს რეფორმები თავად ებერისტების მიერ იყო წინწამოწეული.

ჟან ჟორესის აზრით „ვანტოზის დეკრეტებს“ რობერსპიერი იყენებდა არამარტო ებერისტების გასანადგურებლად, არამედ ამზადებდა ნიადაგს თვით დანტონის სიკვდილით დასასჯელად. მისი აზრით რობერსპიერი ამ დეკრეტების საშუალებით ცდილობდა, რომ რესპუბლიკაში შეექმნა მოსახლეობის ფენა, რომლებიც იქნებოდნენ ახალი რესპუბლიკის დასაყრდენი. ამ აქტების მეშვეობისთ რევოლუციის ექსპროპრიაციის საგანი ხდებოდა, როგორც ფეოდალური ასევე მტრების ხელში და ბურჟუაზიის საკუთრებაში არსებული ქონებაც.

## ლიტარატურა
*

კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია
კატეგორია:დეკრეტები
ლელოვნის ნაეკლესიარი

**ლელოვნის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლელოვანში გორაზე.

შემორჩენილია დაახლოებით 1-2 მეტრი სიმაღლის კედლები. შედარებით უკეთაა შემონახული საკურთხევლის მცირე ნაწილი. პერანგი მთლიანად შემოცლილი აქვს, მხოლოდ საკურთხევლის ინტერიერშია შემორჩენილი. ეკლესიის ქვები მოგროვებულია ერთ ადგილას, იქვე ნაეკლესიართან, სადაც გაჭრილია საძირკველი ახალი ტაძრის ასაშენებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლამარა ჟამიერაშვილი

**ლამარა ჟამიერაშვილი** (დ. 23 მაისი, 1932, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი.

1961 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

1964 წელს დაიწყო პროფესიული საქმიანობა. მუშაობდა საქართველოს არქიტექტორთა კავშირში, თბილისის ზონალურ ს/კ, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში („თბილზნიიეპი“), საპროექტო-შემოქმედებითი ჯგუფის ხელმძღვანელად. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: სანატორიუმის ტიპის პანსიონატების 10 000-ადგილიანი კომპლექსი (1975), 3 000-ადგილიანი პანსიონატი და სპორტული ცენტრი გელენჯიკში (1985), თორმეტსართულიანი საცხოვრებელი სახლები კემეროვოში (1993), ხუთ-რვასართულიანი ორენბურგში (1995) და თექვსმეტსართულიანი ვორონეჟში (1999), ნოვოროსიისკის საზღვაო აკადემიის სასწავლო-სამეცნიერო კორპუსი (1995), 500-ადგილიანი სასტუმრო „გაგრიფში“, 300-ადგილიანი ტურბაზა და 700-ადგილიანი კულტურის სახლი ბაკურიანში, 72-ბინიანი საცხოვრებელი სახლი დიპლომატებისათვის (1996), 300-ადგილიანი სასტუმრო თბილისში (1997). არის ცალკეულ შემოქმედებით კონკურსებზე პრემირებული პროექტების ავტორი. მსოფლიოს არქიტექტორ ქალთა პარიზის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი. მონაწილეობდა მოსკოვისა (1961) და პარიზის (1972) საერთაშორისო გამოფენებში, ბუქარესტის არქიტექტორ ქალთა მსოფლიო კონგრესში (1972).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
თალიკო ჟვანია

**თალიკო ჟვანია** (დ. 1963) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1985 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. 2006 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მაგისტრატურა სპეციალობით პროექტების მენეჯმენტი. 

1985 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტზე უფროსი ლაბორანტის, ფაკულტეტის კომკავშირის კომიტეტის მდივნის, საპრობლემო ლაბორატორიის ინჟინრის, მეცნიერ მუშაკის, უფროსი მასწავლებლის და ასოცირებული პროფესორის თანამდებობზე. 2013 წლიდან მუშაობს ეკონომიკური ინფორმატიკის დეპარტამენტის ასოცირებულ პროფესორად, სტუ-ს საგამოცდო ცენტრის მთავარ სპეციალისტად. კითხულობს ლექციებს შემდეგ დისციპლინებში: „დაპროგრამების საფუძვლები“, „ალგორითმები და მონაცემთა სტრუქტურები“, „მონაცემთა დამუშავების ენები“, „მონაცემთა ბაზების აგების საფუძვლები“. არის 2 მონოგრაფიის, 13 სახელმძღვანელოსა და 67 სამეცნიერო სტატიის ავტორი, მონაწილეობდა 25 საერთაშორისო და ადგილობრივ კონფერენციაში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1985)
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თალიკო
თეიმურაზ ჟვანია

**თეიმურაზ ჟვანია** (დ. 2 იანვარი, 1955, თბილისი) — ქართველი ბავშვთა ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1977-1981 წლებში იყო თბილისის №14 პოლიკლინიკის ექიმი-ქირურგი. 1981-1983 წლებში ბავშვთა მე-5 საავადმყოფოს ქირურგი-ორდინატორი. 1983-1985 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ბაკულევის სახელობის კარდიოქირურგიული ცენტრის კლინიკურ ორდინატურაში. 1985-1989 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის ასპირანტი. 1990-1995 წლებში ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 1995 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ბავშვთა კლინიკის ქირურგიის კათედრაზე. ავტორია 5 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოცემული აქვს 5 მონოგრაფია. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კომპლექსური მკურნალობა და თანამედროვე დიაგნოსტიკის მეთოდები ლეკ-კალვე-პერტესის დაავადების დროს ბავშვთა ასაკში“, დაიცვა 1989 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თეიმურაზ
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კალაკა (ბატანგასი)

**კალაკა** (ოფიციალურად **კალაკის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 361 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 40 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Calaca Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
გივი ჟვანია

**გივი ჟვანია** (დ. 1927 — გ. 1994) — ქართველი ბავშვთა ქირურგი, მეცნიერი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1967-1973 წლებში იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის დოცენტი. 1973-1992 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტის დეკანი. 1988-1994 წლებში ამავე ინსტიტუტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის გამგე. იყო თბილისის მთავარი ბავშვთა ქირურგი. ავტორია მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა: 5 მონოგრაფია, 6 მეთოდური რეკომენდაცია, 2 რაციონალიზატორული წინადადება. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გივი
ზურაბ ჭყონია

**ზურაბ ჭყონია** (დ. 14 იანვარი, 1972, თბილისი) — ქართველი იურისტი, ადვოკატი, პედაგოგი, რედაქტორი და პროფესორი. სამართლის მეცნიერთა კავშირის თავმჯდომარე და თანადამფუძნებელი, სამართლის საერთაშორისო სამეცნიერო ელექტრონული ჟურნალ „სამართლის მაცნეს“ მთავარი რედაქტორი, კავკასიის ადვოკატთა სკოლა CLS“-ის დამფუძნებელი და დირექტორი.

## ბიოგრაფია
ზურაბ ჭყონია დაიბადა 1972 წლის 14 იანვარს თბილისში. 1996 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1992-2001 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა ორგანოებში. 2001 წლიდან ეწევა საადვოკატო საქმიანობას; 2001-2002 წლებში იყო იურიდიული ფირმის „კორძაძე და სვანიძე ადვოკატები“ ადვოკატი; 2002-2005 წლებში საადვოკატო ბიუროს „ჭყონია და პარტნიორები“ მმართველი პარტნიორი. 2005-2006 წლებში იკავებდა შსს სსიპ სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების დეპარტამენტის სამართლებრივი უზრუნველყოფის განყოფილების უფროსის თანამდებობას. 2006 წელს დააფუძნა „იურიდიული ფირმა ჭყონია და კომპანია“. 2009-2010 წლებში იყო მუდმივმოქმედი კერძო არბიტრაჟი „რეგისტას” არბიტრი. 2012 წელს დააფუძნა „კავკასიის ადვოკატთა სკოლა CLS“. 2014 წელს აირჩიეს „სამართლის მეცნიერთა კავშირის“ თავმჯდომარედ.

2010 წლიდან კითხულობს ლექციებს სხვადასხვა უნივერსიტეტებში; 2011-2015 წლებში იყო კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორი კერძო სამართლის მიმართულებით; 2015-2017 წლებში მოწვეული პროფესორი; 2015-2020 წლებში ევროპის უნივერსიტეტის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 2016-2020 წლებში ასოცირებული პროფესორი; 2015-2019 წლებში ევროპის უნივერსიტეტის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ჟურნალის „სამართალი და მსოფლიო“ მთავარი რედაქტორი, ხოლო 2019-2020 წლებში რედაქტორი. 2020 წელს არჩეულ იქნა სამართლის საერთაშორისო სამეცნიერო ელექტრონული ჟურნალის „სამართლის მაცნე“ მთავარ რედაქტორად. 2021 წლიდან არის მილენიუმის უნივერსიტეტის პროფესორი კერძო სამართლის მიმართულებით.

ზურაბ ჭყონია ათზე მეტი სამეცნიერო სტატიის ავტორია. მონაწილობა აქვს მიღებული 7 საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციაში. 2018 წელს მისი თანაავტორობით გამოიცა წიგნი – „საქართველოს სააღსრულებო წარმოების შესახებ კანონის კომენტარი“ (ნაწილი I). ჩაბარებული აქვს მოსამართლეობის საკვალიფიკაციო გამოცდა საერთო სპეციალიზაციით.

ზურაბ ჭყონიას ჰყავს მეუღლე — პოეტი შორენა თალაკვაძე და ორი ვაჟი — ერეკლე და ლევანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ზურაბ ჭყონია — „სამართლის მაცნე“
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი რედაქტორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ივა ბერაძე

**ივა ბერაძე** (დ. 28 ოქტომბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1988).  თბილისის საპატიო მოქალაქე (2014).

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1964-1966 წლებში მუშაობდა ყვარელში ექიმ-ოფთალმოლოგად, 1966 წლიდან იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის (შემდგომში — სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია) ასპირანტი, უმცროსი, შემდეგ, უფროსი ლაბორანტი, ასისტენტი, დოცენტი, პროფესორი, 1988 წლიდან — თვალის სნეულებათა კათედრის გამგე. 1999-2004 წლებში — სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის პრორექტორი სამეცნიერო დარგში, 2004 წლიდან — აკადემიის მაგისტრატურა-დოქტორანტურის დეპარტამენტის თავმჯდომარე, 1991-2000 წლებში — რესპუბლიკური ოფთალმოლოგიის ცენტრის დირექტორი.  
## ჯილდოები
*2000 — ღირსების ორდენი
*2002 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)*(მედიცინის მეცნიერებათა დარგში შესრულებულ შრომათა ციკლისათვის — „თვალის მიკროქირურგიის დანერგვა და განვითარება საქართველოში 1970-1999 წლებში“)* 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი ოფთალმოლოგები
კატეგორია:დაბადებული  28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1940
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2014)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ი
გიორგი მათეშვილი

**გიორგი მათეშვილი** (დ. 15 მარტი, 1942, თბილისი) — ქართველი ექიმი. 

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1965–1967 წლებში იყო ენგურჰესის მშენებლობის სამედიცინო სანიტარული ნაწილის პოლიკლინიკის ექიმი-თერაპევტი. 1968–1971 წლებში ლენინგრადის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ასპირანტი კლინიკური იმუნოლოგიის სპეციალობით, პარალელურად მუშაობდა ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის ინფარქტის განყოფილების ექიმად. 1972–1973 წლებში იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1973–1996 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1988–1999 წლებში მთავარი ექიმი. 1981–1999 წლებში იყო თბილისის ჯანდაცვის სამმართველოს მთავარი კარდიოლოგი.  ავტორია 52 სამეცნიერო ნაშრომისა.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიური დაავადებით შეპყრობილ ავადმყოფთა სეროლოგიური გამოკვლევის ჩვენი გამოცდილება“, დაიცვა 1971 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
კუენკა (ბატანგასი)

**კუენკა** (ოფიციალურად **კუენკის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 235 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Cuenca Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
იბაანი

**იბაანი** (ოფიციალურად **იბაანის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 58 507 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Ibaan Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
ლაურელი (ბატანგასი)

**ლაურელი** (ოფიციალურად **ლაურელის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 43 210 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Laurel Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
ჭრეშის ეკლესია

**ჭრეშის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნინის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭრეშში.

ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. წყობა არეულია, შიგნიდან და გარედან ნაწილობრივ გალესილია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარის გადახურვის ფორმა არ ირკვევა ჩამორღვეულობის გამო. კარი ნაოთხალიანია, წირთხლებში საურდულე ფოსოებია დატანებული. განათებულია დასავლეთის და აღმოსავლეთის თაღოვანი სარკმლებით. საკმლების თავსართად შიდა მხრიდან გათლილი ბაზალტის თაღოვანი ქვაა გამოყენებული. აფსიდა [ნახევარწრიულია, მხრით გამოყოფილი დარბაზისგან. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. არასრული ნახევარსფეროს ფორმის კონქი მხარზე გადასულ თაღს ეყრდნობა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგი ჯაფარიძე

**გიორგი (გია) ჯაფარიძე**  (დ. 5 მაისი, 1945, თბილისი)  — ქართველი მოქანდაკე, მხატვარი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2015)

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების განყოფილება. 1972 წელს ასპირანტურა. 1990-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პედაგოგი. 1970 წლიდან მონაწილეობს გამოფენებში: ქართული დაზგური ქანდაკება (თბილისი, 1991), გალერეა „45“ (ბაზელი, 1992), კრისტიან მერიანის ფონდი (ბაზელი, 1992), ემერიხი, ლევერ კუზენი (გერმანია, 1994),  „საბერძნეთი თანამედროვე ქართულ ხელოვნებაში“ (თბილისი, 1998) და სხვა. მისი ნამუშევრები დაცულია გერმანიის, შვეიცარიის, აშშ-ის, საბერძნეთის კერძო კოლექციებში, საქართველოს ეროვნულ გალერეაში.
## ჯილდოები
* წლის საუკეთესო ნამუშევრის პრემია
* მცხეთის საპატიო მოქალაქე
* 1996 — საქართველოს კომკავშირის პრემია
* 1999 — ღირსების ორდენი
* 2015 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
* 2025 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული  5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1945
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გ
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს კომკავშირის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2015)
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კრიპტიები

**კრიპტიები** ( < ) — ჩვეულება (დამსჯელი ექსპედიციები) ძველ სპარტაში, რომელსაც იყენებდნენ ჰილოტების აჯანყებების თავიდან ასაცილებლად. პლუტარქეს ცნობით, სპარტის ხელისუფლება დროდადრო მხოლოდ მოკლე მახვილებით შეიარაღებულ ახალგაზრდა სპარტიატებს ავალებდა მიეკვლიათ და ჩასაფრებით თავს დასხმოდნენ ყველაზე მხნე და ძლიერ ჰილოტებს. მოცემული ჩვეულება წარმოიშვა, სავარაუდოდ, ინიციაციის ძველი წეს-ჩვეულებებიდან. კრიპტიები ახალგაზრდა სპარტიატების სამხედრო მომზადების ფორმა და ჰილოტების დაშინების მთავარი ზომა გახდა (ეს უკანასკნელნი რაოდენობით ბევრად აღემატებოდნენ სპარტის მოქალაქეებს). კრიპტიების პრაქტიკის შემოღებას არც ისე იშვიათად ლიკურგეს საკანონმდებლო მოღვაწეობას უკავშირებენ, რაც ეჭვის ქვეშ ჯერ კიდევ ანტიკურ ეპოქაში დადგა. კრიპტიებს აგრეთვე უწოდებდნენ სპარტელ ახალგაზრდათა რაზმებს, რომლებიც ორი წლის განმავლობაში ეწეოდნენ საპოლიციო სამსახურს.

## სქოლიო 
კატეგორია:სპარტული სამხედრო აღზრდა
კატეგორია:საიდუმლო პოლიცია
ომარ ნაფეტვარიძე

**ომარ ნაფეტვარიძე ** (დ. 20 სექტემბერი, 1944, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (2007). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2015).

1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით.

1966 წელს შრომითი საქმიანობა დაიწყო საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქმშენსახპროექტში“. მუშაობდა თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რეკონსტრუქციის პროექტზე. 1966–1970 წლებში — ამ ინსტიტუტში მუშაობდა უფროს არქიტექტორად, ჯგუფის ხელმძღვანელად. 1970–1979 წლებში მუშაობდა საკავშირო საპროექტო ინსტიტუტ „გიპროტორგში“ ჯგუფის ხელმძღვანელად, სახელოსნოს ხელმძღვანელად. 1980–1981 წლებში იყო ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს ადაპტაციისა და რესტავრაციის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. 1981–1983 წლებში საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის საპროექტო ორგანიზაცია „საქქალაქპროექტის“ დირექტორი იყო. 1984–1989 წლებში — საქართველოს სსრ ვაჭრობის სამინისტროს საპროექტო-ტექნოლოგიური ბიუროს დირექტორი. 1990–1995 წლებში მუშაობდა სამშენებლო გაერთიანება „თბილქალაქმშენის“ საპროექტო ორგანიზაციის დირექტორად. 1995–2006 წლებში იყო საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის“ შემოქმედებით გაერთიანებაში პროექტის მთავარი არქიტექტორის თანამდებობაზე. 2006–2012 წლებში მუშაობდა საინვესტიციო კომპანიების „ევორდისა“ და „კაპიტალვოსტოკის“ მთავარ არქიტექტორად. 2012 წელს თბილისში, მახათას მთაზე „ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის“ სახელობის ტაძრისა და სამონასტრო კომპლექსების პროექტირებასთან დაკავშირებით, მან, როგორც ავტორმა, დააფუძნა საპროექტო ორგანიზაცია შპს „უტა 2012“. მისი დირექტორია და მთავარი არქიტექტორი. მისი ავტორობით შექმნილია მრავალი პროექტი. 2012 წელს მისი პროექტი მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლი ტარას შევჩენკოს ქუჩაზე („Rustaveli Residence“) დაჯილდოებულია ქ. ლონდონში გამართულ 24-ე საერთაშორისო კონგრესზე ოქროს კატეგორიის პრიზითა და სერტიფიკატით. 2013 წელს ხარისხის კვლევის ევროპული საზოგადოების (ESQR) მიერ ვენაში დაჯილდოვდა ოქროს კატეგორიის პრიზითა და სერტიფიკატით. 2014 წელს პარიზში გამართულ საერთაშორისო კონგრესზე განმეორებით დაჯილდოვდა პლატინის კატეგორიის პრიზით და სერტიფიკატით. 2015 წელს მიენიჭა „არქიტექტურის რაინდის“ წოდება.

## ჯილდოები 
* 2010 — ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია: საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2015)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ო
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები