open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კარის საეპისკოპოსო

**კარის (ყარსის) საეპისკოპოსო** — ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ფეოდალურ საქართველოში, სამცხე-საათაბაგოში. 

## საეპისკოპოსოს საზღვრები
XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, კარელის სამწყსო მთელი ყარსია, კოლისა და ოლთისის საზღვრამდე, ხოლო გამოღმა გაგჩევანი და კაღზევანი. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში კარელი მეთერთმეტე ადგილზეა დასახელებული. 

## სქოლიო
სუნ მეილინი

**სუნ მეილინი**, ასევე ცნობილია როგორც **მადამ ჩან კაიში**  (ჩინ. 宋美齡; დ. 5 მარტი, 1898, შანხაი, ცინის იმპერია — გ. 23 ოქტომბერი, 2003, ნიუ-იორკი, აშშ) — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი ლედი, გენერალსიმუსის და პრეზიდენტის, ჩან კაიშის მეუღლე. სუნმა დიდი როლი ითამაშა ჩინეთის რესპუბლიკის პოლიტიკაში. მისი და რესპუბლიკის დამაარსებლის, სუნ იატსენის ცოლი იყო. სუნი ქვეყნის სამოქალაქო ცხოვრებაში აქტიურად მონაწილეობდა. მას ეკავა მნიშვენლოვანი და საპატივცემულო თანამდებობები, მათ შორის ფუ ჯენის კათოლიკური უნივერსიტეტის თავჯდომარეობა. ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის დროს ის განაწყობდა ხალხს იაპონელი დამპყრობლების წინააღმდეგ. მეილინი 1942 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში ვიზიტის დროს ატარებდა გამოსვლებს, რათა მოეპოვებინა მხარდაჭერა. სუნ მეილინი იყო ერთადერთი მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი პირველი ლედი, რომელიც XXI საუკუნეში გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Audio of her speaking at the Hollywood Bowl, 1943 (3 hours into program) 
*Text of her address to the US Congress, 1943 
*As delivered text transcript and complete audio of her address to the US Congress, 1943
* 
* *Time* magazine's "Man and Wife of the Year," 1937 
* Madame Chiang being honored by U.S. Senate Majority Leader Robert Dole  (left) and Senator Paul Simon (center) at the U.S. Capitol in Washington, DC, July 26, 1995
* Madame Chiang Kai-Shek, 1898–2003 
* Life in pictures: Madame Chiang Kai-shek
* *Guardian* report
* Voice of America obituary
* CNN: Madame Chiang Kai-shek dies 
* Song Meiling's Villa

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის პირველი ლედები
კატეგორია:ჩინელი მეთოდისტები
კატეგორია:დაბადებული  5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
მაცხვარიშის მაცხოვრის ეკლესია

300px|მინი
**მაცხვარიშის მაცხოვრის ეკლესია** — X-XI საუკუნეების ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს  სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაცხვარიშში, ლატალის თემში. 

მაცხოვრის ამაღლების სახელზე აშენებული ტაძარი X-XI საუკუნეებით თარიღდება. თავდაპირველად მას სამხრეთიდან გარშემოსავლელი ჰქონია (ამჟამად დარჩენილია მხოლოდ მცირე ნაწილი). ეკლესია შიგნით კედელკამარიანად მოხატულია. ეკლესიის სახელწოდებიდან წარმოდგება სოფლის სახელიც — მაცხვარიში. ტაძარს შემორჩა ორნამენტებით შემკობილი ძველი ხის კარები. ფრესკული წარწერების საფუძველზე დადგენილია, რომ ეკლესია მოიხატა დემეტრე I-ის მეფობის მე-15 წელს, ესე იგი 1140 წელს, „ხელითა მიქაელ მაღლაკელისათა“. ეკლესიის გვერდით აღმართული სამრეკლო XVII-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება.

ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა  ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎

## ლიტერატურა 
* ე. თაყაიშვილი, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, დაბრუნება, ტ.2, თბ., 1991
* *Долидзе И.* Мацхвариши // Православная энциклопедия. — М. : Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2016. — Т. XLIV : «Маркелл II — Меркурий и Паисий». — С. 417-419. — 752 с. — 30 000 экз. — ISBN 978-5-89572-051-6.

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სტამბოლის აეროპორტის ტერაქტი (2016)

**თავდასხმა ათათურქის აეროპორტზე** მოხდა 2016 წლის 28 ივნისს, როდესაც დაიწყო სროლა აეროპორტის საერთაშორისო ფრენების მეორე ტერმინალში. თურქეთის პრემიერ-მინისტრ ბინალი ილდირიმის თქმით, მინიმუმ 46 ადამიანი დაიღუპა და 239 ადამიანი დაშავდა, თავდამსხმელებთან ერთად. სროლის ხმა გაისმა აეროპორტის ავტოსადგომზე, და როგორც ჩანს, თავი აიფეთქა თვითმკვლელმა ტერორისტმა. გავრცელებული ინფორმაციით, აფეთქებები აეროპორტის სხვადასხვა კუთხეში მოხდა.

თურქეთის ოფიციალური პირების განცხადებით, თავდამსხმელები მოქმედებდნენ ისლამური სახელმწიფოს სახელით და გადმოვიდნენ თურქეთში *ISIL*-ის მიერ სირიის კონტროლირებად ტერიტორიიდან. მაგრამ დღემდე არავის არ აუღია პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე.

მედიის ინფორმაციით, სამი თავდამსხმელი, თურქეთის ოფიციალური პირების მონაცემებით, რუსეთიდან და ცენტრალური აზიიდან არიან.

## ისტორია 
სტამბოლში ამ ტერაქტამდე უკვე მოხვდა სამი ტერაქტი, 2016 წლის იანვარში და მარტში, რომლებზეც პასუხისმგებლობა აიღო ერაყის ისლამურმა სახელმწიფომ (ISIL). ბოლო ტერაქტი სტამბოლში 7 ივნისს მოხდა, რომელზეც პასუხისმგებლობა ქურთისტანის თავისუფლების მიმინოებმა (ტაკი) აიღო, რომელიც ქურთისტანის მუშათა პარტიის რადიკალური ფრთაა.

## ტერაქტი 
ცოტა ხნით ადრე, 22:00 საათზე აეროპორტში, ორმა თავდამსხმელმა მიუახლოვდა რენტგენის სკანერს, უსაფრთხოების საგუშაგოსთან და ცეცხლი გაუხსნა მათ. შემდეგ პოლიციის თანამშრომლებმა საპასუხო ცეცხლი გაუხსნეს. თავდამსხმელებმა მაშინ ააფეთქეს ბომბი მათ წინ.

უსაფრთხოების კამერის თანახმად, ერთ-ერთი ტერორისტი, მეორე ტერმინალის დაახლოებით 24 მ შიგნით შეაღწია (საერთაშორისო ტერმინალი), რის შემდეგ იგი ააფეთქა თავისთავი. ხოლო მეორე აფეთქება მოხდა მეორე ტერმინალის მახლობლად, ავთოსადგომზე.

ორმა თავდამსხმელმა ააფეთქა თავისთავი, ხოლო ერთი მოკლეს, სავარაუდოდ, უშიშროების ძალებმა.

## მსხვერპლი 
45 ადამიანი (პლუს სამი თავდამსხმელი) დაიღუპა და 238 ადამიანი დაშავდა. ნახევარი აქედან დაღუპულების თურქეთის მოქალაქეებია, მაგრამ 20 ადამიანი 10 სხვა ქვეყბის მოქალაქეა.

## ტერაქტის შემდეგ 
აფეთქების შემდეგ, ყველა რეისი შეჩერდა, მგზავრები გადაიყვანეს უსაფრთხო ადგილას.

## სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ტერორისტული აქტები
კატეგორია:ტერორისტული აქტები სტამბოლში
ნეპალის რევოლუცია

**ნეპალის რევოლუცია** () ნეპალში, ასევე ცნობილია, როგორც **სატ სალკო კრანტი** — პოლიტიკური მოძრაობა ნეპალში რანას დინასტიის მმართველობის წინააღმდეგ. სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო პოლიტიკური გამოფხიზლება და დემოკრატიული მოძრაობა ქვეყანაში, რასაც შედეგად მემკვიდრეობითი პრემიერ-მინისტრობის სისტემის გაუქმება მოჰყვა.

## ლიტერატურა
* Brown, T.L., The Challenge to Democracy in Nepal, New York: Routledge, 1996, ISBN 9780415085762

კატეგორია:ნეპალის ისტორია
კატეგორია:რანას რეჟიმი
თურქეთის ავიახაზების მიმართულებები

[thumb|left|თურქეთის ავიახაზების [Airbus A330-200 დაჯდომისას, სტამბოლის ათათურქის აეროპორტი 2013 წელი.]]
[thumb|342x342px|თურქეთის ავიახაზების მიმართულებები [2016 წელს, უკვე გამოცხადებული მომავალი მიმართულები და მიმართულებები, რომლებიც შეწყდა 2016 წლის ივნისის მონაცემებით (შარმ-ელ-შეიხი ეგვიპტეში; მოსული ერაყში; ბენღაზი, მისრათა, საბჰა და ტრიპოლი ლიბიაში; ალეპო და დამასკო სირიაში; დონეცკი და სიმფეროპოლი უკრაინაში; ადენი და სანა იემენში)]]
თურქეთის ავიახაზები დაფრინავს 47 შიდა და 233 საერთაშორისო მიმართულებით 114 ქვეყანაში, ცოტა ხნის წინ განახლებული მიმართულებით, რომლებს შორის არის ჰონგ-კონგი, კოსოვო, ჩრდილოეთი კვიპროსი და ტაივანი, როგორც ცალკეული ქვეყანა, გარდა იმ ქვეყნებისა, რომლებსაც ემსახურება თურქეთის ავიახაზების კარგო და შეჩერებული მიმართულებით ეგვიპტე, ერაყი, ლიბია, სირია, უკრაინა და იემენი. ქვემოთ მოცემულია თურქეთის ავიახაზების და თურქეთის ავიახაზების კარგოს მიმართულებების სია, როგორც ნაწილი დაგეგმილი მომსახურებისა, 2016 წლის ივნისის მონაცემებით. ამ სიაში მოცემულია ქალაქი, ქვეყანა, საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციის (IATA აეროპორტის კოდი) და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO აეროპორტის კოდი) კოდები და აეროპორტის სახელი, ავიაკომპანიის ჰაბი, აეროპორტის ფოკუსი, სატვირთო მომსახურება, ასევე მომავალი და შეწყვეტილი მიმართულებებიც აღნიშნულია. 

ყველაზე მეტი მიმართულება კონტინენტებზე, თურქეთის გარდა არის: ევროპა 109 (მათ შორის, კავკასია, კვიპროსი და ციმბირი; შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით), აზია 63 (შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით), აფრიკა 43 (შეჩერებული მიმართულებების გამოკლებით) და ამერიკა 15. თურქეთის გამოკლებით, ავიაკომპანიას დიდი რაოდენობით აეროპორტი ემსახურება გერმანიაში 14, იტალიასა და რუსეთში 10, ამერიკის შეერთებული შტატებში 9, ირანი, საფრანგეთი, საუდის არაბეთი და უკრაინა 7, ალჟირი, ერაყი, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო 5 თითოეული.

## მიმართულებები 
## დაგეგმილი 
## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ავიახაზები
დახატულა

**დახატულა** — კლდის მხატვრობა, მდებარე ოპიზასა და ხანძთას შორის. XVI საუკუნეში საქართველოში გამოიყენებოდა, როგორც საზღვრის აღმნიშვნელი ტბეთისა და ანჩის საეპისკოპოსოებს შორის.

XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, დახატულა მდებარეობდა ანჩისა და ტბეთის საეპისკოპოსოების გასაყარზე.

ამ ტოპონიმს ახსენებს ნიკო მარი თავის „შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურებში“ თუმცა მხოლოდ ახსენებს და ფაქტია, რომ როცა 1904 წელს იმოგზაურა კლარჯეთში, „დახატულად“ სახელდებულ ადგილას არ მისულა.

2010 წელს მოეწყო ექსპედიცია (ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები: მალხაზ ჩოხარაძე, მამია ფაღავა, ზაზა შაშიკაძე; ოპერატორი: ნიკა ტუღუში), რომლის მიზანიც დახატულას მოძიება და მისი იდენტიფიცირება იყო. მალხაზ ჩოხარაძე წერს: „დახატულა ოპიზა-ფორთის გადასახვევიდან 3,5 კილომეტრზეა. ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ფორთისკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას დაყუდებულ კლდეზე მართლაც არის გამოსახულება (უფრო ზუსტად, აქ დღეს მხოლოდ გამოსახულებათა ნაშთებია დარჩენილი), გამოსახულებები ადამიანის ხელით ჩანს შექმნილი (და არა, ვთქვათ, ატმოსფერული ნალექების ზემოქმედების შედეგი), ადგილის სახელწოდებაც მათ უნდა უკავშირდებოდეს. ამასთან, ეს ცნობილი და რაღაცით გამორჩეული ადგილი იქნებოდა, რახან ორიენტირადაა დასახული. შესაძლოა, წინათ აქ გამოქვაბულიც ყოფილიყო (მაგალითად, ბერების სადგომი), რომელიც დროთა განმავლობაში ჩამოიშალა. ყოველ შემთხვევაში, დღეს გამოქვაბულის კვალი არ ჩანს. გამოსახულებათა დათარიღება ძნელია: ფაქტია,რომ XV-XVI საუკუნეების დოკუმენტში ტოპონიმი „დახატულა“ ნახსენებია; თუმცა,შესაძლებელია, ნახატები გაცილებით ადრე იყოს შესრულებული...მკაფიოდ იქ არაფერი ჩანს, თუმცა, ადგილობრივები უფრო ქალსა და ბავშვს წარმოიდგენენ, ზოგჯერ გველის თუ თაგვის გამოსახულებასაც...“

## ლიტერატურა
* მალხაზ ჩოხარაძე, ,,დახატულა” და რამდენიმე კითხვა ანჩისა და ტბეთის ეპარქიათა საზღვრებისა გამო - ,,ჩვენი სულიერების ბალავარი”, ბსუ-ს ქრისტიანული კვლევის ცენტრის სამეცნიერო კონფერენციის მასალები, ტ.VI, 2014 წ., ბათუმი.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*მალხაზ ჩოხარაძე, „დახატულა“, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაზეთი #6. ივნისი. 2015. gv. 12

კატეგორია:კლარჯეთი
კატეგორია:კლდის მხატვრობა თურქეთში
ანდრეა ჩუნდერლიკოვა

**ანდრეა ჩუნდერლიკოვა** (; დ. 6 მაისი, 1952, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ითამაშა ფილმებში „ხუთი გოგო კისრის გარშემო“ (1967), „ზაფხულის პატარა ბლუზი“ (1968), „რაჭა, ჩემო სიყვარულო“ (1977) და სხვებში.

არის ჩოგბურთელ სანდრა კლეინოვას დედა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ჩეხი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
მელაათ ხიმშიაშვილი

**მელაათ ხიმშიაშვილი** (დ. 14 ივნისი, 1922, დაბა ხულო — გ. 5 მაისი, 2015, სტამბოლი) — შერიფ ხიმშიაშვილის შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
მამა, ჰაჯი ალი სეიდიშვილი, დედა — მინირე ხიმშიაშვილი (შერიფ-ბეგ ხიმშიაშვილისა და დანიის მეფის ქრისტიან IX-ის (1818-1906) ძმის შვილის — ნადეჟდა დაგმარას შვილი). იგი ხულოში ცხოვრობდა 1935 წლამდე, სადაც მან მიიღო დაწყებითი განათლება.

საბჭოთა პერიოდში რუსეთის იმპერიაში მაღალი წრის წარმომადგენლები განსაკუთრებით დევნის ობიექტს წარმოადგენდნენ. 1931 წლის 15 ივნისს, ხულოში მცხოვრებ ალი სეითზადე ხიმშიევის ოჯახიდან კონფისკაციით გაუტანიათ ძვირფასი ნივთები – ბეჭდები, გულსაბნევები, სამაჯურები, რუსული ფული და სხვა სახის საგნები. მათ შორის ირიცხება ძვირფასი მარმარილოს პირსაბანი და აბანო. ესენიც მოუხსნიათ და წაუღიათ. ... ვინ იცის, შეიძლება დღემდე ამშვენებს ეს ნივთები მავანისა და მავანის ოჯახებს... ჩამორთმეულ ნივთებს შორის დასახელებულია შერიფ ხიმშიაშვილის ოქროს სამხრეები (თურქულად წერია „ჩივთი აპოლეტი“, ანუ წყვილი სამხრე) – გენერალ-მაიორის დამადასტურებელი ნიშნები.

მელაათის მშობლები იძულებული გახდნენ 1935 წელს დაეტოვებინათ აჭარა და ყარსში გადასულიყვნენ. გზათ მათ მოინახულეს ტაო–კლარჯეთში მცხოვრები ხიმშიაშვილები, ამ მხარეების გამგებლები. ყველანი – ოლთისში, ტაოსკარში, შავშეთში, არტაანში, არტანუჯში, ფოცხოვში მცხოვრები ხიმშიაშვილები – ამ მხარეების ყოფილი გამგებლები – მძიმე პირობებში იმყოფებოდნენ. მალე თურქეთის მთავრობამ ისინი გადაასახლა შიდა თურქეთში და გაფანტა. შემდეგ წლებში ნელ-ნელა წელში გაიმართნენ და სტამბოლში, ანკარაში, ბურსაში გადმოსახლდნენ, რათა შვილებისათვის მიეღებინებინათ შესაბამისი განათლება.

მელაათ ხიმშიაშვილმა დაამთავრა სტამბოლის უნივერსიტეტის პედაგოგიკის ფაკულტეტი. მიიღო დაწყებითი სკოლის მასწავლებლის სპეციალობა. პენსიაზე გასვლამდე მასწავლებლობდა. ძალიან უყვარდა ბავშვები. თავის ენერგიას უანგაროდ ახმარდა მომავალი თაობის აღზრდა–განათლების საქმეს. ნათესავების ბავშვებს ასწავლიდა ქართულ ენას, ქართულ წერა-კითხვას, საქართველოს ისტორიას. სელიმ ხიმშიაშვილის შთამომავლებში აღვივებდა ისტორიული სამშობოლოს სიყვარულს. მთავრობისაგან მიღებული ჰქონდა სიგელები და ჯილდოები. სიკვდილამდე იღებდა დამსახურებული პედაგოგის პენსიას.

სარფის საზღვრის გახსნის შემდეგ, 1990 წლის შემოდგომაზე, ძმის შვილიშვილთან, ენვერ ხიმშიაშვილთან ერთად, სტუმრად იმყოფებოდა საქართველოში.

## რესურსები ინტერნეტში
*შუშანა ფუტკარაძე, „გამოსატხოვარი“, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაზეთი #6. ივნისი. 2015. გვ. 6-7

კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
მაიკლ კორლეონე

**მაიკლ კორლეონე** — მარიო პიუზოს ნოველა „ნათლიას“ და მასზე გადაღებული სამი ფილმის —„ნათლიას“ მთავარი გმირი. ტრილოგიაში მაიკლის როლი ალ პაჩინომ ითამაშა, რის გამოც ორჯერ ოსკარზეც კი იქნა ნომინირებული.

მაიკლ კორლეონემ ამერიკის ფილმის ინსტიტუტის რეიტინგში 11-ე ადგილი დაიკავა, როგორც ირონიულმა ბოროტმოქმედმა. მეორე მხრივ, ზოგიერთი კრიტიკოსი მას უფრო ტრაგიკულ გმირად მიიჩნევს. 

  კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
რარა

**რარა** () — ტბა ნეპალში, ჯუმლისა და მუგუს რაიონში. წარმოადგენს ფართობით ქვეყნის უდიდეს და უღრმეს ტბას. მტკნარწყლიანია. მდებარეობს ჰიმალაის მთებში, ზღვის დონიდან 2990 მ სიმაღლეზე.

ზედაპირის ფართობი 10,8 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 167 მ. გამდინარეა. გამოედინება მდინარე ნიჯარი, რომელიც ერთვის მდინარე მუგუ-კარნალს მარცხენა მხრიდან.

იცის სასიამოვნო ზაფხული, ხოლო ზამთარი ცივია. დეკემბრიდან მარტამდე ტემპერატურა ეცემა გამყინავ ნიშნულამდე, მოდის 1 მეტრიანი ძლიერი თოვლი, რომელიც კეტავს ტბისკენ მისასვლელ გზას.

ტბაში გვხვდება 3 ენდემური სახეობის თევზი: Schizothorax macrophthalmus, Schizothorax nepalensis და Schizothorax raraensis და ერთი ენდემური სახეობის ბაყაყი — Nanorana rarica.

ტბაზე ვიზიტის საუკეთესო დროა სექტემბერ/ოქტომბერი და აპრილ/მაისი. რარის ტბა გარშემორტყმულია რარის ეროვნული პარკით, რომელიც 1976 წელს დაარსდა.

2007 წლის სექტემბრიდან ტბას და გარემომცველ ვეტლენდებს რამსარის კონვენცია იცავს. ლიმნოლოგიური თვალსაზრისით რარის ტბა ოლიგოტროფულია.

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

300px|მინი|ხის წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესია
**ხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** (სვან. ბარბალი) — XI საუკუნის ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეში, კალას თემი. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. შიგნიდან მთლიანად მოხატულია. 

## ლიტერატურა 
* მეფისაშვილი რ., ცინცაძე ვ., ზემო სვანეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, საქართველოს სიძველენი, 16, თბ., 2016 გვ., 339-349

## რესურსები ინტერნეტში
* ხეს წმიდა ბარბარეს ტაძარი – მესტია, კალას თემი

კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგი თავამაიშვილი

**გიორგი თავამაიშვილი** (დ. 21 თებერვალი, 1959, ბათუმი) — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი 2012 წლიდან

### განათლება
1977-1982 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის  ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი — ისტორია-ფილილოგიის ფაკულტეტი. სპეციალობა: ისტორიისა და საზოგადოებათმცოდნეობის მასწავლებელი.

### სამუშაო გამოცდილება
1982-1987 წლებში აჭარია არ. ხელვაჩაურის რაიონის ურეხის საშუალო სკოლა. ისტორიისა და საზოგადოებათმცოდნეობის მასწავლებელი.
1987-2010 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბათუმის ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის არქეოლოგიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.
1991-1996 წლებში აჭარის არ უზენაესი საბჭო. უზენაესი საბჭოს დეპუტატი. განათლებისა და მეცნიერების ქვეკომისიის თავმჯდომარე.
1997-1999 წლებში 2010 წ. -დღემდე    ბათუმის შ. რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. არქეოლოგიის ლექტორი.
2006-2008 წლებში „ფონდი ღია საზოგადოება-საქართველო“ პროგრამების ასისტენტი, კოორდინატორი
2006-2008 წლებში ბათუმის შ. რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - რექტორის მოადგილე სასწავლო-სამეცნიერო დარგში.
2008-2012 წლებში „სტუდენტთა საკონსულტაციო ცენტრი“ (CIE). პროგრამის კოორდინატორი.
2008-2012 წლებში ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. ხარისხის სამსახურის უფროსი.
2011 წ.-დღემდე ბათუმის შ. რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ცენტრის ნიკო ბერძენიშვილის ჰუმანიტარულ–სოციალური მიმართულების ისტორიისა და არქეოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი
2005-2012 წლებში გამოცდების ეროვნული ცენტრი. ერთიანი ეროვნული გამოცდების ბათუმის საგამოცდო ცენტრის ხელმძღვანელი.
1982-2012 წლებში ბობოყვათის, ურეკის, პეტრა-ციხისძირის, გონიო-აფსაროსის, ხინოწმინდის არქეოლოგიური ექსპედიციების ხელმძღვანელი, საქართველო-დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის მოადგილე.

### კვალიფიკაცია
1999 წლიდან — ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრი.

## ლიტერატურა
*გიორგი თავამაიშვილის ბიოგრაფია — სამინისტროს ოფიციალური საიტიდან

კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
გიორგი აფციაური

**გიორგი აფციაური** (დ. 20 იანვარი, 1994 წელი, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, მისი ძირითადი პოზიციაა ფულბექი. გიორგი ამჟამად ქუთაისის „აია-ში“ თამაშობს.

2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე აფციაური საქართველოს ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში მოხვდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იენაშის იონა წინასწარმეტყველის ეკლესია

300px|მინი|იონა წინასწარმეტყველის ეკლესიის ხედიჯაბა ლაბაძის ფოტო
**იენაშის იონა წინასწარმეტყველის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იენაშში. 

ეკლესია ნაგებია თლილი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ეკლესიის ინტერიერი XIV საუკუნეშია მოხატული. ფრესკებიდან აღსანიშნავია იონა წინასწარმეტყველის ცხოვრების ამსახველი ეპიზოდი, მისი ხსნა ვეშაპისაგან, რომელიც სვანეთის არც ერთ ეკლესიაში არ გვხვდება.

ეკლესიაში დაცულია XI საუკუნის მაცხოვრის დიდი ზომის ხატი, ოქროთი დაფერილი ვერცხლის მოჭედილი და დიდი ოსტატობით შესრულებული, ხატი პირვანდელი სახით არ არის მოღწეული. მოთავსებული  წარწერა გვამცნობს, რომ ტაძარში, ხანძრის გაჩენის შედეგად  ეკლესია დაურღვევიათ, ხატი და  ეკლესიის საგანძური კი მოუპარავთ.

ეკლესიიდან 1978 წელს გაიტაცეს წმინდა გიორგის ხატი, საწინამძღვრო  ჯვრები, იტალიური ჯვარი და XIV საუკუნის წმინდა თევდორეს ხატი, რომელიც ლონდონში და ჟენევაში ყოფნის შემდეგ კვლავ დაუბრუნდა იენაშის ეკლესიას. აღსანიშნავია ასევე იენაშის ეკლესიის XII საუკუნის წყვილი მეომრის  და წმ. იონა წინასწარმეტყველის ხატი. ორივე წარწერიანია.

ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა  ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
* ყენია რ., ალადაშვილი ნ., ზემო სვანეთი (შუა საუკუნეების ხელოვნება), თბ., 2000
*

## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო სვანეთი, ჟურნალი კარიბჭე, 10 დეკემბერი, 2009 წელი
* იენაშის ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
გიორგი ბეგაძე

**გიორგი ბეგაძე** (დ. 4 მარტი, 1986 წელი, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი. თამაშობს ჰავბეკის პოზიციაზე. გიორგი ამჟამად ბოლნისის „ყოჩების“ შემადგენლობაში თამაშობს. 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ბეგაძე საქართველოს ნაკრების ღირსებას იცავდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი ბეგაძე: “რუსეთთან და რუმინეთთან გულშემატკივარი იმედგაცრუებული აღარ დარჩება” rugby.worldsport.ge

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მურაზ გიორგაძე

**მურაზ გიორგაძე** (დ. 28 ივნისი, 1994 წელი, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, პოზიციით მბოჭავი. ამჟამად მურაზი თბილისის სარაგბო კლუბ „არმაზის“ შემადგენლობაში თამაშობს. 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე გიორგაძე საქართველოს ნაკრების ღირსებას იცავდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნაკიფარის წმინდა გიორგის ეკლესია

300px|მინი|ნაკიფარის წმინდა გიორგის ეკლესიის ხედიჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ნაკიფარის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია სვანეთში, მდებარეობს მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაკიფარში. 

ეკლესია აგებულია X საუკუნეში. სვანეთის სხვა ეკლესიებისაგან გამოირჩევა ფასადის შემკულობით. ეკლესია მოხატულია, მთავარი კომპოზიციაა მაცხოვრის კომპოზიცია. ტაძრის მოხატულობა მხატვარ თევდორეს ეკუთვნის. ნაკიფარის ეკლესიაში დაცულია XI საუკუნის წმინდა გიორგის ხატი. ამავე ხატის წარწერის მიხედვით იგი ასან ოქრომჭედელს მოუჭედავს მარუშანის დაკვეთით და მასალად გამოუყენებია ოქრო და ვერცხლი. 

2018 წლის 28 დეკემბერს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
## რესურსები ინტერნეტში
* იფარი, ჟურნალი კარიბჭე, 1 ოქტომბერი, 2009 წელი
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ხელოვნური გადარჩევა

**ხელოვნური გადარჩევა** (აგრეთვე ცნობილი როგორც ხელოვნური **სელეცქცია**) არის პროცესი, რომელსაც ადამიანები იყენებენ მეცხოველეობაში და მემცენარეობაში, რათა შერჩევით განავითარონ სასურველი ფენოტიპური თვისებები. ეს მიიღწევა სასურველი ნიშნების მატარებელი მდედრებისა და მამრების შეჯვარებით. შინაური ცხოველებისა და მცენარეების ხელოვნური გადარჩევის გზით გამოყვანილი სახესხვაობები ცნობილია როგორც ჯიშები. ორი სხვადასხვა წმინდა სისხლის (ჯიშის) ცხოველების შეჯვარებით მიიღება ჰიბრიდი. თანამედროვე კულტივირებული მცენარეებისა და ცხოველების უდიდესი ნაწილი მრავალსაუკუნიანი ხელოვნური გადარჩევის ნაყოფია.

კატეგორია:ბიოტექნოლოგია
კატეგორია:გადარჩევა
ცხუმარის თემი

**ცხუმარის თემი** (**ცხუმარის ადმინისტრაციული ერთეული**; ) — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: სვიფი (თემის ცენტრი), ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, ტვიბერი, ღვებალდი. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 603 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება — თემში ცხოვრობს 346 კაცი, საიდანაც 188 მამაკაცია, ხოლო 158 ქალი.  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
დავით კაჭარავა

**დავით კაჭარავა** (დ. 16 იანვარი, 1985, თბილისი) — ქართველი მორაგბე და პოლიტიკოსი.

მას ნათამაშები აქვს „ბასტიას“, „ნაისის“ შემადგენლობაში 2009/10—2011/12 წლებში, „როდეზის“ შემადგენლობაში „ფედერალ 1-ის“ () ჩემპიონატში. 2013 წლიდან 2020 წლამდე კაჭარავა რუსეთის ჩემპიონატში სარაგბო კლუბ „ენისეის“ შემადგენლობაში თამაშობდა.

2006 წლიდან მოყოლებული დავითმა საქართველოს ნაკრების მაისურით 122 თამაში ჩაატარად და საკუთარ გუნდს 125 ქულა მოუტანა. 

კაჭარავა საქართველოს ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში ირიცხებოდა 2007, 2011 და 2015 და 2019 წლების რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატებში.

2020 წლის 10 სექტემბერს დასახელდა „ქართული ოცნების“ პარტიული სიის მე-16 ნომრად ამავე წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## პირადი ცხოვრება
საუბრობს ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ და ფრანგულ ენებზე.

## ტიტულები
* რუსეთის ჩემპიონი (4): 2014, 2016, 2017, 2018
* რუსეთის თასი (3): 2014, 2016, 2017
* რუსეთის სუპერთასი (3): 2014, 2015, 2017
* ევროპის კონტინენტური ფარი (2): 2016/17, 2017/18

## რესურსები ინტერნეტში
* დავით კაჭარავა - საუკეთესო საუკეთესოთა შორის www.worldsport.ge
* Davit Kacharava International Statistics
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლატალის თემი

**ლატალის თემი** (**ლატალის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 10 სოფელს: იენაში (თემის ცენტრი), იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1 478 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 779 კაცი საიდანაც 397 მამაკაცია, ხოლო 382 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
The Elder Scrolls IV: Knights of the Nine

***The Elder Scrolls IV: Knights of the Nine*** — როლური ვიდეო თამაშის *The Elder Scrolls IV: Oblivion*-ის ოფიციალური დამატება, რომელიც შექმნა და გამოსცა კომპანია Bethesda Softworks-მა Ubisoft-თან თანამშრომლობით. დამატება დაანონსდა 2006 წლის 17 ოქტომბერს, ხოლო გამოვიდა 2006 წლის 21 ნოემბერს. Windows-ის ვერსია ხელმსაწვდომია კომპანიის საიტზე ან *Oblivion Downloadable Content Collection CD*-კომპლექტაციის შეძენის შემთხვევაში, რომელშიც, ასევე შედის *ობლივიონის* ყველა მანამდე გამოცემული დამატება. Xbox 360-ის ვერსია ხელმისაწვდომი არის Xbox Live Marketplace-ის მეშვეობით, ხოლო რაც შეეხება PlayStation 3-ს, აღნიშნული დამატება თან ახლავს ორიგინალ თამაშს.

*Knights of the Nine*-ის ისტორია მიმდინარეობს ამავე სახელწოდების ფრაქციის გარშემო, რომელიც ცდილობს მოიპოვოს "ჯვაროსანთა რელიქვიები", რისი საშუალებითაც შესაძლებელი არის ჯადოქარი მეფის, უმარილის დამარცხება, რომლის მიზანი არის თამაშის შვიდ ღვთაებაზე შურის ძიება.

*Knights of the Nine*-ის არის ღია სამყაროს როლური ვიდეო თამაში. იგი ორიგინალი თამაშისგან თითქმის არაფრით განსხვავდება: გეიმპლეი, დიზაინი, მანევრები და ინტერფეისი უცვლელია. მასში შესაძლებელი არის საკუთარი პერსონაჟის შექმნა, სამყაროს ნებისმიერ წერტილში გადაადგილება, ტერიტორიების გამოკვლევა და ძირითადი დავალებების გადადება განუსაზღვრელი ვადით

თამაში დადებითად მიიღო სათამაშო პრესამ. მიუხედავად იმისა, რომ მექანიკაში მცირედი ცვლილებები არის შეტანილი, რეცენზენტებმა იგი გააკრიტიკეს მოკლე ხნიანობის გამო, თუმცა შეაქეს სიუჟეტი. საერთო მიმოხილვების საიტ Metacritic-ზე, Xbox 360-ის ვერსია ფლობს 100-დან 86 ქულას (8 მიმოხილვაზე დაყრდნობით), PC-ის ვერსია კი - 100-დან 81 ქულას (12 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). ხოლო რაც შეეხება GameRankings-ს, *Knights of the Nine* საერთო შეფასება შეადგენს 100-დან 84 ქულას (12 მიმოხილვაზე დაყრდნობით).

## იხილეთ აგრეთვე
**The Elder Scrolls*
**The Elder Scrolls IV: Oblivion*
**The Elder Scrolls IV: Shivering Isles*

## რესურსები ინტერნეტში
**The Elder Scrolls* official site

## სქოლიო
კატეგორია:2006 წელს შექმნილი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Gamebryo ძრავის თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:The Elder Scrolls
კატეგორია:ვიდეო თამაშების დამატებები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:2006 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები
ეცერის თემი

**ეცერის თემი** (**ეცერის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 14 სოფელს: ისკარი (თემის ცენტრი), ბარში, გვალდერი, ჰებუდი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 925 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 480 კაცი საიდანაც 228 მამაკაცია, ხოლო 252 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
იფარის თემი

**იფარის თემი** (**იფარის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 4 სოფელს: ბოგრეში (თემის ცენტრი), ადიში, ზეგანი, ნაკიფარი. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 387 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 236 კაცი, საიდანაც 122 მამაკაცია, ხოლო 114 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
ლახამულის თემი

**ლახამულის თემი** (**ლახამულის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 10 სოფელს: ლახამულა (თემის ცენტრი), გენწვიში, დიზი, თოთელეში, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში.

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 370 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 249 კაცი საიდანაც 127 მამაკაცია, ხოლო 122 ქალი.

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
ლენჯერის თემი

**ლენჯერის თემი** (**ლენჯერის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 7 სოფელს: ლემსია (თემის ცენტრი), კაერი, ლაშთხვერი, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1 179 ადამიანი.  2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 657 კაცი საიდანაც 312 მამაკაცია, ხოლო 345 ქალი.  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
გრაფთა თეორია

მინი|177x177პქ|მიმართული გრაფი
მინი|177x177პქ|მარტივი გრაფი
**გრაფთა თეორია** — დისკრეტული მათემატიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის წვეროებისა და წიბოებისაგან შემდგარ სტრუქტურას — გრაფებს. წერტილები შეიძლება ერთმანეთთან იყოს დაკავშირებული წიბოებით. გამოყოფენ მიმართულ და მარტივ გრაფებს. მიმართულია გრაფი, როდესაც ორ რომელიმე წერტილს შორის არის ცალმხრივი წიბო, ანუ თუ რომელიმე A წერტილიდან B წერტილში მიდის წიბო, არ არის აუცილებელი B წერტილიდანაც მიდიოდეს A -ში. მარტივი გრაფის შემთხვევაში კი რომელიმე A და B წერტილებს შორის თუ არსებობს წიბო, ესეიგი ეს ორი წერტილი ორმხრივადაა დაკავშირებული, ანუ ამ შემთხვევაში წიბოს მიმართულებას მნიშვნელობა არ აქვს.

### ისტორია 
მარცხნივ|frame|კენიგსბერგის ხიდების ამოცანა|256x256პქ

გრაფთა თეორიის ჩამოყალიბება უკავშირდება ქალაქ კენიგსბერგს (დღევანდელ კალინინგრადს). მაცხოვრებლებში პოპულარული იყო ერთ-ერთი გასართობი: სეირნობისას ცდილობდნენ ქალაქის შვიდივე ხიდი მინიმუმ და მაქსიმუმ ერთხელ გადაეკვეთათ. ამ გასართობით იქამდე იყვნენ დაკავებულნი, სანამ ლეონარდ ეილერმა 1736 წელს არ სცადა ამ პრობლემის გადაუჭრელობის დამტკიცება.  მან ხმელეთის ყველა ცალკეული ნაწილი აღიქვა წვეროებად, ხოლო ამ ნაწილების შემაერთებელი ხიდები — წიბოებად. საბოლოოდ ეილერმა მიიღო წიბოებისა და წვეროებისაგან შემდგარი სურათი, რასაც შემდგომში ეილერის გრაფი ეწოდა. 

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ამოცანა გრაფთა თეორიაში არის ოთხი ფერის პრობლემა, რაც შემდეგში მდგომარეობს: შესაძლებელია თუ არა სიბრტყეზე დახატული ნებისმიერი რუკის გაფერადება მაქსიმუმ ოთხი ფერით, ისე, რომ არც ერთი ორი მეზობელი ქვეყანა არ იყოს ერთი და იმავე ფერით გაფერადებული. პრობლემა პირველად 1852  წელს წარმოჭრა მათემატიკოსმა ფრენსის გოსრიმ, რაზე პასუხის გაცემასაც საუკუნეზე მეტი დასჭირდა. 1976 წელს აპელმა და ჰაკენმა ამოცანას დადებითი პასუხი გასცეს. 

### გამოყენება 
გრაფთა თეორიას თითქმის ყველა სფეროში აქვს გამოყენება: ფიზიკა, ბიოლოგია, სოციალური და ინფორმაციული სისტემები და სხვა. უამრავი პრაქტიკული პრობლემა გრაფთა თეორიის მეშვეობით იჭრება. ყველაზე ხშირად ის კომპიუტერულ მეცნიერებებში გამოიყენება. მაგალითად ვებსაიტი შესაძლოა აღვიქვად როგორც მიმართული გრაფი, სადაც წვეროები წარმოადგენს თითოეულ ვებგვერდს, ხოლო მიმართული წიბოები მისამართებს ერთი კონკრეტული გვერდიდან მეორეზე. ასევე დიდია მისი გამოყენება სოციალურ ქსელებში, სადაც წვეროებად აღებულია თითოეული მომხმარებელი და მათ შორის წიბო აღნიშნავს ამ ორ მომხმარებელს შორის არსებულ ურთიერთობას: იქნება ეს მეგობრობა, ოჯახის წევრობა, ნაცნობობა თუ სხვა.
გრაფთა თეორია გამოიყენება ნებისმიერი მარშრუტის დაგეგმვისას. მიუხედავად იმისა, რომ დღესდღეობით ოპტიმალური მარშრუტის არჩევის ზუსტი ალგორითმი დაუდგენელია, გრაფთა თეორია გვაძლევს საშუალებას მივაღწიოთ ოპტიმალურთან მაქსიმალურად მიახლოებულ შედეგს.

### გრაფის აგება 
გრაფის ყველაზე გავრცელებული წარმოდგენაა წვეროებისა და წიბოების წყვილი G = (V, E), სადაც G აღნიშნავს გრაფს, ხოლო V და E შესაბამისად წვეროებისა და მათ შორის მდებარე წიბოების სიმრავლეებს. 
გრაფი ვიზუალურად წარმოდგენილია წერტილებით ან წრეებით, რომელთაგანაც ზოგიერთი, ყველა ან არც ერთი შეერთებულია ხაზებით ან რკალებით (წიბოებით). თუ გრაფი მიმართულია, ხაზის ნაცვლად იქნება ისარი, მიმართული რომელიმე წვეროსაკენ. 

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები

## სქოლიო
ფარის თემი

**ფარის თემი** (**ფარის ადმინისტრაციული ერთეული**; ) — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ფარი (თემის ცენტრი), ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი.

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 364 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 227 კაცი საიდანაც 117 მამაკაცია, ხოლო 110 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
წვირმის თემი

**წვირმის თემი** — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი. თემის ცენტრია სოფელი წვირმი.

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 596 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 302 კაცი საიდანაც 155 მამაკაცია, ხოლო 147 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტუნისში

2015 წლის მონაცემებით ტუნისში 8 **იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია**. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (1007) 0,8 %. 7 ძეგლი სიაში შეტანილია კულტურული, ხოლო ერთი ბუნებრივი კრიტერიუმების მიხედვით. 

გარდა ამისა, 2015 წლის მონაცემებით 10 ობიექტი შეტანილია იუნესკოს კანდიდატების საცდელ სიაში.. ტუნისმა მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1975 წლის 10 მარტს. ტუნისის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1979 წელს.

## ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 

## რესურსები ინტერნეტში
* Tunisia — UNESCO World Heritage Centre 

## სქოლიო
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
ნაკრის თემი

**ნაკრის თემი**, (**ნაკრის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 11 სოფელს: ნაკრა (თემის ცენტრი), ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ჩუბარი, ცალერი, ხერხვაში. 

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 384 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 297 კაცი საიდანაც 151 მამაკაცია, ხოლო 146 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
თეთრად მბოლავი აზოტმჟავა

**თეთრად მბოლავი აზოტმჟავა** (**WFNA**) შენახვადი თხევადი მჟანგავია, რომელიც ნავთთან ან ჰიდრაზინთან ერთად გამოიყენება, როგორც სარაკეტო საწვავი. ის შედგება თითქმის სუფთა აზოტმჟავისაგან (HNO3). WFNA-ს შემადგენლობაში ჩვეულებრივ არ შედის 2%-ზე მეტ წყალი და 0.5%-ზე მეტ გახსნილი აზოტის დიოქსიდი.

WFNA ძირითადად ინჰიბიტორ ნივთიერებებთან ერთად გამოიყენება მისი კოროზიული თვისების შესამცირებლად. ამ როლისათვის როგორც წესი ფთორწყალბადს ხმარობენ. ინჰიბიტორების გარეშე WFNA-ში კოროზიას თითქმის ყველა მეტალი განიცდის. ინჰიბირებულ WFNA-ს ხშირად **IWFNA**-საც ეძახიან. ფთორწყალბადის დამატებით მეტალების ზედაპირზე დამცავი ფენა იქმნება, რომელიც კოროზიის შემდგომ განვითარებას უშლის ხელს.

WFNA როგორც მჟანგავი ოდნავ უფრო სუსტია, ვიდრე წითლად მბოლავი აზოტმჟავა (RFNA), მაგრამ მასთან მუშაობა გაცილებით უსაფრთხოა. იმის გათვალისწინებით, რომ ის ძალიან კოროზიულია, მასში ძალიან ცოტაა ან თითქმის არაა გახსნილი აზოტის დიოქსიდი, რომელიც ექსტრემალურად ტოქსიკური და აგრესიული ნაერთია. ინჰიბირების გარეშე WFNA-ს თითქმის ყველა მეტალთან და ზოგიერთ ორგანულ ნაერთთან შეხებისას გამოიყოფა აზოტის დიოქსიდი. იმისათვის, რომ WFNA გადაიქცეს RFNA-დ, საჭიროა ის უბრალოდ რამდენიმე საათით გარეთ დავტოვოთ დაბალ ტემპერატურაზე.

WFNA ასევე გამოიყენება ასაფეთქებელი ნივთიერების, ნიტროგლიცერინის წარმოებაში. ის მიიღება WFNA-ს შერევით კონცენტრირებულ გოგირდმჟავასთან იმისათვის, რომ წარმოიქმნას ნიტრონიუმის იონი NO2+ და შემდეგ გლიცერინის დამატებით. მაგრამ ეს ხერხი თითქმის ამოღებულია ხმარებიდან და ჩანაცვლებულია ოლეუმისა და აზეოტროპული აზოტმჟავის (70%) ხსნარით. 

WFNA და IWFNA ჰიპერგოლურები არიან საწვავების დიდი სიის მიმართ. მაგალითად:

* UDMH
* ჰიდრაზინი
* ფურფურილის სპირტი
* ბენზინი
* ანილინი

## რესურსები ინტერნეტში
*თეთრად მბოლავი აზოტმჟავის გამოყენება
*National Pollutant Inventory – Nitric Acid Fact Sheet
*2013/2014 data within Australia - Nitric acid from All Sources

## სქოლიო
კატეგორია:სარაკეტო მჟანგავები
ტუნისის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ტუნისის ადმინისტრაციული დაყოფა** — ტუნისი ადმინისტრაციული თვალსაზრისით იყოფა 24 ვილაიეთად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან 264 მუტამადიატად, ხოლო მუტამადიატები შაიხატებად.

## სქოლიო
*
ჰალიტ ერგენჩი

**ჰალიტ ერგენჩი** (, დ. 30 აპრილი,1970 სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
მინი|მარცხნივ
ჰალიტ ერგენჩი  დაიბადა 1970 წლის 30 აპრილს სტამბოლში, ცნობილი მსახიობის, საით ერგენჩის ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ტექნიკურ უნივერსიტეტში, გემთმშენებლობის ფაკულტეტზე გააგრძელა. მეორე კურსზე იყო, როდესაც თეატრალურ უნივერსიტეტშიც ჩააბარა. პარალელურად ოპერატორადაც მუშაობდა. ის არა მარტო მსახიობი, არამედ მუსიკოსიც არის – დამთავრებული აქვს კონსერვატორია. გარკვეული პერიოდი ჰალიტი ვოკალისტი და მოცეკვავე იყო. როგორც მოცეკვავე, მონაწილეობდა თურქულ ტელეპროექტში „ცეკვა უფროსებისათვის“.

1996 წელს ჰალიტი თეატრ „დორმენში“ მიიწვიეს, სადაც მთავარი როლი შეასრულა მიუზიკლში „მეფე და მე“. ამას მოჰყვა სერიალი „შავი ანგელოზი“. 2005 წელსთურქმა რეჟისორმა ჩაგან ირმაკმა მსახიობი გადაიღო დრამაში „მამაჩემი და ჩემი ვაჟი“. 2006 წელს ითამაშა სერიალში „1001 ღამე“ სადაც შეასრულა მთავარი როლი, ხოლო 2011 წელს სერიალ „დიდებული საუკუნის“ მთავარი გმირი გახდა. „1001 ღამის“ გადაღებისას შეჰერეზადას როლის შემსრულებელი ბერგიუზარ ქორელი შეუყვარდა და მის გამო თვენახვერის ფეხმძიმე ცოლი, გიზემ სოისალდი მიატოვა (გიზემ მოგვიანებით აბორტი გაიკეთა).

2009 წელს სტამბოლის ერთ–ერთ სასტუმროში ჰალიტ ერგენჩმა და ბერგიუზარ ქორელმა ქორწილი გადაიხადეს. მათ ვაჟი შეეძინათ. ჰალიტ ერგენჩი თურქეთში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და მაღალანაზღაურებადი მსახიობია და ქვეყნის ხუთ ყველაზე ლამაზ მამაკაცს შორის არის დასახელებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ლაშა ხმალაძე

**ლაშა ხმალაძე** (დ. 20 იანვარი, 1988 წელი, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, თამაშობს მგეზავის პოზიციაზე. დღევანდლამდე საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 47 კეპი და 43 ქულა აქვს მოპოვებული. ხმალაძის სანაკრებო დებიუტი 2008 წლის 11 ივნისს შედგა სამხრეთ აფრიკის რესბუბლიკის „ა“ ნაკრებთან, იმ მატჩში საქართველო 11-3 დამარცხდა.

რაგბის 2011 წლის ჩემპიონატში საქართველოს მაისურით ლაშამ სამი მატჩი ჩაატარა. 2 ოქტომბერს არგენტინასთან 25-7 წაგებულ მატჩში ლელო გაიტანა. ხმალაძე 2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც საქართველოს ღირსებას იცავდა.

1996-იდან დღემდე ლაშა სარაგბო კლუბ „ლელოს“ წევრია. აღნიშნულ კლუბთან ერთად მიღწეული წარმატებებია:

## რესურსები ინტერნეტში
* LASHA KHMALADZEGeorgia  en.espn.co.uk 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხაიშის თემი

**ხაიშის თემი** — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა,  ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი. თემის ცენტრია სოფელი ხაიში. 2012 წლის 17 სექტემბრის მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილების მიხედვით „მესტიის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დებულების დამტკიცების შესახებ“ მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2010 წლის 17 დეკემბრის №25 დადგენილებაში ცვლილების და დამატების შეტანის თაობაზე, ხაიშის თემის ტერიტორიული ორგანოს ნაწილზე ჩამოყალიბდა იდლიანის ტერიტორიული ორგანო.

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1376 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 798 კაცი, საიდანაც 402 მამაკაცია, ხოლო 396 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
იდლიანის თემი

**იდლიანის თემი** (**იდლიანის ადმინისტრაციული ერთეული**) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 4 სოფელს: იდლიანი (თემის ცენტრი), ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე. 

2012 წლის 17 სექტემბრის მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილების მიხედვით „მესტიის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დებულების დამტკიცების შესახებ“ მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2010 წლის 17 დეკემბრის №25 დადგენილებაში ცვლილების და დამატების შეტანის თაობაზე, ხაიშის თემის ტერიტორიული ორგანოს ნაწილზე ჩამოყალიბდა იდლიანის ტერიტორიული ორგანო.

## დემოგრაფია
### ზოგადი 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 392 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 355 კაცი, საიდანაც 170 მამაკაცია, ხოლო 185 ქალი  

### სოფლების მიხედვით 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
ფენოტიპი

**ფენოტიპი** — ორგანიზმის ისეთი თვისება, რაც შეიძლება შევამჩნიოთ და აღვწეროთ მისი გენეტიკური მასალის გარჩევის გარეშე. ფენოტიპი არის ის, რასაც ორგანიზმი გამოავლენს, მორფოლოგიური, ბიოქიმიური და ქცევითი ხასიათი. ფენოტიპი იქმნება გენებისა და გარემოს ერთიანი გავლენით. როდესაც ერთი სახეობის სხვადასხვა პოპულაციებში სრულიად განსხვავებული ფენოტიპი გვხვდება, ასეთ სახეობას პოლიმორფული ეწოდება.

ორგანიზმის გენოტიპი არის მემკვიდრეობით მიღებული გენეტიკური ინსტრუქციების (გენების) ერთობლიობა.

## სქოლიო
კატეგორია:გენეტიკა
ნოდარ ჯავახიშვილი

**ნოდარ ჯავახიშვილი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1954) — ქართველი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი 1993-1998 წლებში, საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი 2015-2016 წლებში. 2016 წლის დეკემბრიდან 2022 წლის სექტემბრამდე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის უფროსის მოადგილე.

## ბიოგრაფია
ნოდარ ჯავახიშვილი 1972-1977 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ეკონომიკის ფაკულტეტზე, სპეციალობა — ფინანსები და კრედიტები.

1977 წელიდან 1991 წლამდე სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა სახბანკში. 1993-1998 წლებში იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი. მისი პოლიტიკური კარიერა 1999 წელს დაიწყო. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. იყო საფინანსო საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, თავმჯდომარე. 2011-2014 წლებში იყო სააქციო საზოგადოება „ქართუ ბანკის" - გენერალური დირექტორი.
2014 წლიდან 2015 წლამდე საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე, ხოლო 2015-2016 წლებში იყო მინისტრი.

ჰყავს მეუღლე და 2 შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ნოდარ ჯავახიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
* ნოდარ ჯავახიშვილი — სახელმწიფო აუდიტის სამსახური

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სიღნაღში დაბადებულები
ნოდარ
PC Format

***PC Format*** — კომპიუტერული ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა დიდ ბრიტანეთში და მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანაში სპეციალური ლიცენზიის მეშვეობით. 1991-2015 წლებში იგი იყო კომპანია Future plc-ის *Format*-ის სერიის ჟურნალების ნაწილი, რომლებიც მოიცავდნენ სტატიებს ვიდეო თამაშებსა და გასართობ ინდუსტრიაზე. 
ჟურნალი აქვეყნებდა ვიდეო თამაშების სიახლეებს, მიმხილვებსა და პრევიუებს და ასევე - კომპიუტერულ სიახლეებს და მიმოხილვებს პროგარმული და აპარატული უზრუნველყოფის შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ბრიტანული საიტი
* ოფიციალური ფორუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის კომპიუტერების ჟურნალები
კატეგორია:გაუქმებული ბრიტანული კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები
კატეგორია:2015 წელს გაუქმებული ჟურნალები
კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები
გენების დრეიფი

**გენების დრეიფი** — ევულუციის მექანიზმია, რომელიც იწვევს პოპულაციაში ალელური გენების სიხშირის შემთხვევით ცვლილებას თაობიდან თაობაში.

თუ პოპულაცია არ გადაშენდა, გენების დრეიფი ახალი სახეობების ჩამოყალიბებას ხელს შეუწყობს.

## ლიტერატურა
* Klug W.S. *Concepts of genetics* Pearson, გვერდი 710.
* https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(11)00882-7?_returnURL=https%3A%2F%2Flinkinghub.elsevier.com%2Fretrieve%2Fpii%2FS0960982211008827%3Fshowall%3Dtrue

## სქოლიო
PC World

***PC World*** — გლობალური კომპიუტერული ჟურნალი, რომელსაც გამოსცემს კომპანია IDG. 2013 წელს იქცა ონალინ გამოცემად და გამოიშვება მხოლოდ ციფრული ფორმატით. *PC World* მომხმარებლებს სთავაზობს რჩევებს პერსონალური კომპიუტერების, ინტერნეტის, ტექნოლოგიური პროდუქტებისა და სხვადასხვა სერვისების შესახებ. ყოველ მიმოხილვაში იგი ტესტირებას უტარებს სხვადასხვა კომპანიების მიერ შემუშავებულ აპარატულ და პროგრამულ უზრუნველყოფას, ტექნოლოგიურ მოწყობილობებს, მათ შორის ვიდეო კამერებს, აუდიო მოწყობილობებსა და ა.შ.

მიმდინარე რედაქტორი არის ჯონ ფილიფსი - ჟურნალ *Wired*-ის ყოფილი რედაქტორი. 2012 წლის აგვისტოს მან ჩაანაცვლა სტივ ფოქსი, რომელიც მთავარ რედაქტორად მუშაობდა 2008 წლის დეკემბრიდან მოყოლებული. 

PC world გამოიცემა მსფოლიოს რამდენიმე ქვეყანაში სხავადასხვა სახელწოდების ქვეშ: *PC Advisor* და *Pc Welt*. მფლობელი არის International Data Group და შტაბ-ბინა მდებარეობს სან-ფრანცისკოში.

*PC World*-ის ზოგიერთი არაინგლისურენოვანი საიტი გადამისამართებული არის IDG-ის მფლობელობაში მყოფ ვებსაიტებში, მაგალითად PCWorld.dk (დანია) გადამისმართებულია Computerworld.dk-ში.

2013 წლის 10 ივლისს მფლობელმა კომპანია IDG-მ განაცხადა, რომ ჟურნალი 30 წლიანი მუშაობის შემდეგ წყვეტდა მუშაობას, როგორც ბეჭდვითი ჟურნალი და შემდეგომში გააგრძელებდა გამოცემას ციფრული ფორმატით. 2013 წლის აგვისტოს თვეში გამოვიდა *PC World*-ის უკანასკნელი ნომერი.
## რესურსები ინტერნეტში
**PC World*ის ვებსაიტი
*ოფიციალური მობილური ვებსაიტი
**PC World*-ის ბულგარული ვებსაიტი 
**PC World*-ის რუმინული ვებსაიტი 
**PC World*-ის იტლიური ვებსაიტი 
**PC World*-ის ინდური ვებსაიტი 
**PC World*-ის ალბანური ვებსაიტი
**PC World*-ის პოლონური ვებსაიტი 
**PC Welt*-ის გერმანული ვებსაიტი
**PC World*-ის ჩეხური ვებსაიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები
კატეგორია:ავსტრალიური კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:გაუქმებული ამერიკული კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:ინდური კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:იტალიური კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:ესპანური კომპიუტერული ჟურნალები
კატეგორია:International Data Group
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:1993 წელს გაუქმებული ჟურნალები
ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა

**ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა** — ქართული გამომცემლობა, რომელიც დაარსდა 1999 წლის 30 ივნისს, ბაკურ სულაკაურის მიერ. გამომცემლობის ძირითადი საგამომცემლო პრიორიტეტებია: თანამედროვე ქართული და უცხოური პროზა, საბავშვო და საყმაწვილო ლიტერატურა, სასკოლო სახელმძღვანელოები და დარგობრივი ლიტერატურა.

დღესდღეობით ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა ყოველწლიურად დაახლოებით ორასამდე წიგნს გამოსცემს, მათ შორისაა როგორც თანამედროვე ქართველი, ისე მსოფლიოში ცნობილი ბესტსელერების ავტორებისა და ნობელიანტი მწერლების ნაწარმოებები. გამომცემლობა დიდი ყურადღებას უთმობს ყველა თაობის მკითხველს და ძველ, საყვარელ ნაწარმოებებთან ერთად მუდმივად ინოვაციურ პროექტებს სთავაზობს; სერიული გამოცემები: „მოსწავლის ბიბლიოთეკა“, „მსოფლიო კლასიკა“, „ქართული კლასიკური მწერლობა“, „მსოფლიო ლიტერატურის შედევრები ბავშვებისათვის“, „მე ვსწავლობ კითხვას“, „საბავშვო ილუსტრირებული საკითხავი“, „ქართული მწერლობის საუნჯე“, „მსოფლიო ლიტერატურის ბიბლიოთეკა“, „კინობიბლიოთეკა“, „საყმაწვილო ლიტერატურის საგანძური„.

სულაკაურის გამომცემლობა წიგნის გამომცემელთა და გამავრცელებელთა ასოციაციის აქტიური წევრია, თანამშრომლობს მსოფლიოში ცნობილ და უმსხვილეს გამომცემლობებთან, მონაწილეობას იღებს წიგნის ყოველწლიურ ბაზრობებსა და ფესტივალებზე თბილისსა  და ფრანკფურტში.

## რესურსები ინტერნეტში
* .
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გამომცემლობები
სტამბოლის რაიონები

thumbnail|400px|სტამბოლის რაიონები
**სტამბოლის რაიონები**, *სტამბოლის პროვინციის რაიონები* () — სტამბოლის პროვინციის ტერიტორიული ერთეულები, წარმოდგენილი რაიონების სახით. 2017 წლის 31 დეკემბრისათვის რაიონების რაოდენობა 39-ს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* სტამბოლის პროვინცია

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის რაიონები
სტეფანე ბურნაშოვი

**სტეფანე ბურნაშოვი** — სტეფანე დანიელის ძე (1743-1824) რუსი სახელმწ. მოღვაწე, პოლკოვნიკი. რუსეთის მთავრობის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი ქართლ-კახეთის მეფის ერეკლე II-ისა და იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის კარზე. 1783-1787 დიპლ. მისიით იმყოფებოდა თბილისში, მეთაურობდა გეორგიევსკის ტრაქტატის თანახმად საქართველოში გამოგზავნილ რუსულ ბატალიონებს, ხელი შეუწყო ერეკლესა და სოლომონ I-ის ურთიერთობების გაუმჯობესებას. ბურნაშოვის მოხსენებები რუს. მთავრობისადმი მნიშვნელოვანი წყაროა XVIII ს. 80-იანი წლების საქართველოს ისტორიისთვის. აქვს ცნობები თბილისზე. ბურნაშოვის ცნობით  XVIII ს. 80-იან წლებში თბილისში 500-მდე დუქანი იყო. ქართველ ვაჭრებს რუსული საქონელი საქართველოზე გავლით გაჰქონდათ სპარსეთსა და ინდოეთის ბაზრებზე, უკან კი გაცილებით დიდი რაოდენობის საქონელი შემოჰქონდათ. ბურნაშოვი წერდა: ერეკლე II „არაფრისაკენ ისე არ მიისწრაფვის, როგორც თავისი ხალხის ევროპულად გარდაქმნისაკენ“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სამხედრო პირები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები