open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კამილ ჰიუსმანსი

**კამილ ჟან-ჟოზეფ ჰიუსმანსი** (; დ. 26 მაისი, 1871, ბილენზი — გ. 25 თებერვალი, 1968, ანტვერპენი) — ბელგიის სოციალისტური პარტიის ლიდერი. ბელგიის სამეფოს პრემიერ-მინისტრი (1946-1947). მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის მდივანი. 

## ბიოგრაფია
უმაღლესი განათლება მიიღო ლიეჟის უნივერსიტეტში. მოიპოვა გერმანული ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი და წლების განმავლობაში ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას. 1896 წელს შეუერთდა ბელგიის სოციალისტურ პარტიას, იყო წამყვანი სოციალისტური გამოცემების ჟურნალისტი. 1905-1922 წლებში იყო მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის მდივანი და ერთ-ერთი ლიდერი. 1906 წელს აირჩიეს ბრიუსელის საბჭოს წევრად. 1910 წელს გახდა ბელგიის პარლამენტის წევრი. მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა მეორე ინტერნაციონალსა და ჩინეთის რევოლუციურ მოძრაობას შორის კავშირების დამყარებაში.

1920 წლის სექტემბერში, მეორე ინტერნაციონალის დელეგაციასთან ერთად იმყოფებოდა საქართველოში. მოგზაურობდა რეგიონებში. საქართველოს მოქალაქეებს სიტყვით მიმართა კახეთის, გურიისა და სამეგრელოს მაზრებში გამართულ საზეიმო მიტინგებზე. საჯაროდ მხარს უჭერდა საქართველოში განხორციელებულ აგრარულ რეფორმას. საქართველოში ყოფნისას პირადად შეხვდა ნოე ჟორდანიას და ევროპული სოციალისტური წრეების მყარ მხარდაჭერას დაჰპირდა. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის შემდეგ, სხვა ევროპელ სოციალისტებთან ერთად, აპროტესტებდა საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმს და მნიშვნელოვან დახმარებას უწევდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობას. 1920-იან წლებში ჰიუსმანსი აქტიურ პოლიტიკურ და სამეცნიერო საქმიანობას აგრძელებდა. მეორე მსოფლიო ომის პირობებში, გერმანიის მიერ ბელგიის ოკუპაციის დროს თავი ლონდონს შეაფარა, აქტიურ მხარდაჭერას უწევდა დევნილ ებრაულ თემებს, თანამშრომლობდა მემარცხენე სიონისტურ მოძრაობასთან. 1946 წელს, სათავეში ჩაუდგა ბელგიის მემარცხენე კოალიციურ მთავრობას. 1954 წელს აირჩიეს ბელგიის წარმომადგენელთა პალატის პრეზიდენტად. იყო ძალიან პოპულარული პოლიტიკური ფიგურა, რამდენიმეჯერ ხალხმრავალი დემონსტრაციებით აღინიშნა ჰიუსმანსის იუბილე.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:ბელგიის პრემიერ-მინისტრები
სიმონ ოცხელი

**სიმონ ოცხელი** (დ. 1868, ქუთაისი — გ. 1937) — ქართველი პედაგოგი. იოსებ ოცხელის ძმა. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, შემდეგ, 1889 წელს ოდესის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. ორმოცდასამი წლის განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. 1893-1905 წლებში ასწავლიდა თბილისის მესამე ვაჟთა გიმნაზიაში; 1905-1921 წლებში ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში;  1921 წლიდან კი ქუთაისის სხვადასხვა სკოლასა და ტექნიკუმში. საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში მონაწილეობდა სკოლების გაეროვნების საქმეში. შეადგინა დაწყებითი და საშუალო სკოლებისათვის ქართული სახელმძღვანელოები ალგებრაში, გეომეტრიაში, არითმეტიკაში, ფიზიკაში. პედაგოგიური მუშაობის გარდა მონაწილეობდა ქუთაისის კულტურულ-საგანმანათლებლო წამოწყებებში, საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების მუშაობაში. ქუთაისის სახალხო უნივერსიტეტის დაარსების უშუალო მონაწილე. ძმები სიმონ და იოსებ ოცხელების თაოსნობით, ქუთაისში დაარსდა გამომცემლობები „განათლება“ და გამომცემლობა „სკოლა“. ასევე ოცხელი გამომცემლობა „განათლების“ მთავარი რედაქტორიც იყო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ს
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
რესპუბლიკის ჯარი (ჟურნალი)

**„რესპუბლიკის ჯარი“** — პირველი რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს ყოველკვირეული სამხედრო ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა 1918-1919 წლებში. სულ გამოიცა 17 ნომერი. ჟურნალის ერთი ნომერის ფასი იყო 1 მანეთი და 50 კაპიკი, სადაც მოთავსებული იყო სამხედრო სამინისტროს მიერ გაცემული ოფიციალური ბრძანებები. იბეჭდებოდა პროპაგანდისტული ხასიათის შეგონებები და ლიტერატურული ნაწარმოებები, რომლებიც ეძღვნებოდა ოფიცერთა და ჯარისკაცთა დამოკიდებულებას, ჯარში სამსახურის მნიშვნელობას დემოკრატიულ სახელმწიფოში, დისციპლინის, დეზერტირობის პრობლემას. ქვეყნდებოდა რესპუბლიკის სამხედრო-პოლიტიკური მეთაურების ფოტოები, მასალები საქართველოს და მსოფლიოს სამხედრო ისტორიიდან, მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებების ქრონიკა. განიხილავდნენ სხვადასხვა საბრძოლო ტაქტიკას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
სოფიო რომანიშვილი

**სოფიო რომანიშვილი-დგებუაძისა** (დ. 1878 — გ. 1929) — ქართველი მსახიობი. 

## ბიოგრაფია
1899 წელს სახალხო თეატრის სცენაზე პირველად გამოვიდა. მონაწილეობდა „დრონი მეფობენში“ — ნატოს როლში, „ორ ობოლში“ კი ასრულებდა ლუიზას. პარალელურად გამოდიოდა ნაძალადევის სცენაზე. რამდენიმე თვით გაემგზავრა რუსეთში. 1900 წელს დაბრუნდა საქართველოში, სადაც სახალხო სახლში დაიწყო მუშაობა და სცენას აღარ ჩამოშორებია. უბინაო სახალხო თეატრი მის სახლში მართავდა რეპეტიციებსა თუ გამგეობის კრებებს. მისგანვე მოჰქონდათ წარმოდგენებისთვის საჭირო ინვენტარი. სახალხო თეატრთან ერთად აგრძელებდა მუშაობას. 1920 წლის 20 აპრილს, ქართული წარმოდგენების მმართველი წრის გამგეობამ, სახალხო სახლში სასცენო მოღვაწეობის 20 წლის იუბილე გადაუხადა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ს
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
ცირნიკი (მირნა)

**ცირნიკი** () — პატარა დასახლება სლოვენიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მირნის მუნიციპალიტეტში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 29 ადამიანი. 

## დემოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ცირნიკი Geopedia-ზე

კატეგორია:სლოვენიის გეოგრაფია
კატეგორია:მირნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არკადული სისტემა

[მინი|250პქ|[CP System-ის ნაბეჭდი პლატა]]
**არკადული სისტემა** ან **არკადული პლატფორმა** — სპეციალიზებული კომპიუტერული სისტემა ან ნაბეჭდი პლატა, რომლის მოვალეობაა ვიდეო თამაშების გაშვება. ხშირ შემთხვევაში, არკადული სისტემა შედგება როგორც ძირითადი სისტემური, აგრეთვე რამდენიმე მეორეხარისხოვანი დამხმარე პლატისგან.

ადრეული არკადული თამაშების ნაბეჭდი პლატები არ გამოიყენებდა მიკროპროცესორებს და იგებოდა როგორც სასრული მანქანები. პლატებზე განთავსებული იყო ლოგიკური ვენტილები, რომლებიც თავისთავში მოიცავდნენ თამაშის თითოეულ ელემენტს. მომდევნო თაობის არკადული პლატფორმები უკვე გამოიყენებდნენ მიკროპროცესორებს, გარდა ამისა თამაშის პროგრამული კოდი განუყოფლად იყო დაკავშირებული პლატფორმასთან: ნაბეჭდ პლატებზე თავსდებოდა ქარხნულად დამზადებული მუდმივი მეხსიერების ჩიპი კოდით, რომლის შეცვლაც შეუძლებელი იყო. 

მწარმოებლებმა მოგვიანებით გააცალკევეს კოდი და პლატფორმების აპარატული უზრუნველყოფა, რამაც მომხმარებელს საშუალება მისცა შეეცვალა თამაში არკადული ავტომატზე, როგორც ეს სათამაშო კონსოლის შემთხვევაში ხდება (კარტრიჯის შეცვლა). ასეთი ტიპის პირველ სტანდარტიზებულ პლატფორმად იქცა DECO Cassette System, გამოცემული კომპანია Data East-ის მიერ 1980 წელს. პროგრამული და აპარატული უზრუნველყოფის ერთამანეთისგან განცალკევებით მოგებული დარჩნენ როგორც მწარმოებლები, ისევე მომხმარებლებიც: პირველ შემთხვევაში, შემცირდა პლატოფრმების გამოშვების სიხშირე და ხარჯებმაც იკლო, მეორე შემთხვევაში, მომხმარებლებს, ნაკლები საფასურის სანაცვლოდ, საშუალება მეიცა არკადულ ავტომატში თამაშების კომპლექტი ეცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:არკადული სისტემები
იოსებ როინიშვილი

**იოსებ ნიკოლოზის ძე როინიშვილი** (დ. 7 დეკემბერი, 1874 — გ. მაისი 1933) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, იურისტი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, შემდეგ ალექსანდრეს სახელობის სამხედრო სასწავლებელი. 1894 წელს გახდა პოდპორუჩიკი, ხოლო პორუჩიკი 1898 წელს. 1902 წელს გახდა შტაბს-კაპიტანი. 1905 წელს პირველი თანრიგით დაამთავრა ალექსანდრეს სამხედრო-იურიდიული აკადემია. 1905 წელს გახდა კაპიტანი. მსახურობდა კავკასიის სამხედრო საოლქო სასამართლოში. 1908 წლიდან პეტერბურგის სამხედრო ოლქის სამხედრო გამომძიებელია. 1908 წელს გახდა პოდპოლკოვნიკი, 1909 წლიდან კი კავკასიის ოლქის სამხედრო სასამართლოს პროკურორის თანაშემწე. 1912 წელს წარჩინებისთვის მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. დაჯილდოებული იყო წმინდა ანას III და II, წმინდა სტანისლავის II, წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენებით.

1918 წლიდან საქართველოს სამხედრო სასამართლოს თავმჯდომარე. იმავე წელს გენერლის წოდება მიიღო. 1919 წლის 7 ოქტომბერს დამფუძნებელმა კრებამ საქართველოს სენატის წევრად აირჩია. 1921 წელს საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ადვოკატად მუშაობდა.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
ი
კატეგორია:ქართველი იურისტები
არჩილ ჯაჯანაშვილი

**არჩილ რაჟდენის ძე ჯაჯანაშვილი** (დ. 1885 — გ. 1937) — ქართველი პუბლიცისტი, მწერალი. სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის წევრი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი (1918 წელს). 

## ბიოგრაფია
ცნობილი პედაგოგის რაჟდენ ჯაჯანაშვილის შვილი. თბილისის ქართული გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ სწავლა გააგრძელა ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტის ფილოსოფიის განყოფილებაზე. საქართველოში დაბრუნების შემდგომ თანამშრომლობდა ქართულ პრესასთან („ივერია“, „ცნობის ფურცელი“...). პოლიტიკურ, სალიტერატურო თემებზე წერილებს აქვეყნებდა „გ. ბარელის“, „გ. ბარველის“ ფსევდონიმით. იყო ბელეტრისტი, მთარგმნელი და რედაქტორი. შეადგინა არჩილ ჯორჯაძის თხზულებათა მე-6 ტომი. იყო სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ორგანოს „სახალხო გაზეთის“ რედაქტორ-გამომცემელი. რედაქტორობდა აგრეთვე გაზეთ „დროშას“. არჩილ ჯაჯანაშვილი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი. სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის კვოტით შეიყვანეს საქართველოს ეროვნულ საბჭოში, სადაც აქტიურად მონაწილეობდა საკანონმდებლო საქმიანობაში. იყო პარლამენტში ეროვნულ უმცირესობათა ენის ხმარების შესახებ კანონის ავტორი. შეეწირა 1937 წლის რეპრესიებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
ა
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
გიორგი თავაძე (გენერალი)

**გიორგი ვახტანგის ძე თავაძე** (დ. 1882, სოფ. ზემო ხეთი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, ― გ. 1930) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი (1919). 

დაიბადა გლეხის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ქვეითთა სამხედრო სასწავლებელი (1896). რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე. კაპიტანი 1913 წლიდან. პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე (ორჯერ დაიჭრა). 1917-1918 წლებში იყო კავკასიის მე-3 მსროლელთა პოლკის უფროსი. 1917 წელს გახდა პოლკოვნიკი. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეირაღებულ ძალებში. 1918 წლის დეკემბერში მონაწილეობდა სომხეთთან ომში. სახალხო გვარდიის თელავის ქვედანაყოფის მეთაური. 1919 წელს გახდა გენერალი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, წავიდა ემიგრაციაში საფრანგეთში. დაჯილდოებულია წმ. ანას IV (წარწერით მამაცობისთვის, 1915), წმ. სტანისლავის II (მახვილით, 1916), წმ. ვლადიმერის IV (ბაბთითა და მახვილებით, 1917) ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
გიორგი
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ვლადიმერ იმნაძე

**ვლადიმერ იმნაძე** (დ. უცნობია — გ. უცნობია) — ქართველი გენერალი. 

## ბიოგრაფია
1918-1921 წლებში მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. 1918 წლის დეკემბერში, სომხეთთან ომის დროს, იყო საქართველოს შეიარაღებული ძალების საველე შტაბის უფროსი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გენერლები
ვ
ჯორჯ მილნი

**ჯორჯ მილნი** (; დ. 5 ნოემბერი, 1866, აბერდინი, შოტლანდია — გ. 23 მარტი, 1948, ლონდონი) — ბრიტანელი ბარონი, ბრიტანეთის არმიის ფელდმარშალი. ბრიტანეთის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი. ბრიტანეთის შავი ზღვის ჯარების სარდალი. 

## ბიოგრაფია
სამხედრო განათლება ვულვიჩის სამეფო სამხედრო აკადემიაში მიიღო. 1885 წლიდან მსახურობდა ბრიტანეთის არმიაში. ადრეულ ეტაპზე, სხვადასხვა დროს მსახურობდა ბრიტანეთის არმიის ინდოეთისა და მალტის ძალებში. მონაწილეობდა ბურების მეორე ომში. 1913 წელს მიენიჭა ბრიგადის გენერლის წოდება. პირველ მსოფლიო ომში არტილერიის გენერლის სტატუსით მონაწილეობდა. 1915 წლიდან კი ბრიტანეთის არმიის 27-ე დივიზიის მეთაურად დაინიშნა. 

1916 წლიდან სამხედრო ოპერაციებს ხელმძღვანელობდა ბალკანეთში, თესალონიკსა და მაკედონიის ფრონტზე. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს, 1918 წლის სექტემბერში, დაინიშნა ბრიტანეთის არმიის შავი ზღვის ჯარების მეთაურად. პოლიტიკური გამოცდილების არმქონე გენერალს გაუჭირდა კავკასიასა და მის სამეზობლოდ მიმდინარე პროცესებში გარკვევა და მოქმედება. ცალსახად მხარს უჭერდა დენიკინ-კოლჩაკის ოპერაციას და ეწინააღმდეგებოდა ამიერკავკასიის რესპუბლიკათა დამოუკიდებლობას. მილნის მიერ ლონდონში გაგზავნილ ანგარიშებში ნეგატიურად იყო წარმოდგენილი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა, როგორც ულტრასოციალისტური პოლიტიკური ძალა. მილნი გამოირჩეოდა უხეშობით საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლებთან შეხვედრისას და არ მალავდა თავის დამოკიდებულებას. 

მილნი ბრიტანეთის არმიის გენერალური შტაბის უფროსის, ამიერკავკასიისადმი ასევე სკეპტიკურად განწყობილ ფედმარშალ ჰენრი უილსონისათვის გაგზავნილ ანგარიშებში, აშკარად ავლენდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკური პროცესების უცოდინარობას. პირად წერილებში უილსონს სწერდა, რომ ამიერკავკასიას პოლიტიკური მომავალი არ აქვს, მართალია, ბრიტანეთის გასვლის შემდეგ რეგიონში სისხლისღვრა გარდაუვალი იქნება და „რეგიონის მცხოვრებლები ერთმანეთს ყელებს დააჭრიან“, მაგრამ ეს არაფრად ღირს თუნდაც ერთი ბრიტანელი ჯარისკაცის სიცოცხლესთან შედარებით. მილნიმ, 1918 წლის ბოლოს ბრიტანეთის მთავრობას მოსთხოვა, საქართველოს დელეგატები გაეძევებინა ლონდონიდან და პარიზიდან. მილნის შეფასებით, საქართველოს მთავრობა მოსახლეობის ყველაზე ცუდი ნაწილისგან შედგება და არ წარმოადგენს თავად ქართველ ხალხს. მილნის და ბრიტანეთის არმიის გენერალური შტაბის დაჟინებული მოთხოვნით, 1919 წლის აგვისტოში, ბრიტანეთის სამხედრო ნაწილები გაიწვიეს ბაქოდან, მხოლოდ 3 ბატალიონი განთავსდა ბათუმში. საბოლოოდ კი, 1920 წლის ივლისის დასაწყისში, ამ ბატალიონებმაც დატოვეს კავკასია. 

1923 წელს, გენერალი მილნი ბრიტანეთის არმიის აღმოსავლეთის სარდლად დაინიშნა. 1926 წლის თებერვალში კი ბრიტანეთის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი გახდა, ხოლო 1933 წელს გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან. სამხედრო დამსახურებების გამო დაჯილოდებული იყო არაერთი მედლითა და ხმლით.

## სამხედრო წოდებები
* 1885 — მეორე ლეიტენანტი
* 188? — ლეიტენანტი
* 1895 — კაპიტანი
* 1902 — პოდპოლკოვნიკი (ლეიტენანტი-პოლკოვნიკი), მაიორის წოდების გვერდის ავლით
* 1905 — პოლკოვნიკი
* 1913 — ბრიგადის გენერალი
* 1915 — გენერალ-მაიორი
* 1917 — გენერალ-ლეიტენანტი
* 1920 — გენერალი
* 1928 — ფელდმარშალი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948 
კატეგორია:ბრიტანელი ფელდმარშლები
კატეგორია:ბრიტანელი გენერლები
ლეონ თუმანოვი

**ლეონ თუმანოვი** (დ. 11 ოქტომბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 ივნისი, 1938, მოსკოვი) — რუსეთის სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის წევრი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ბანკის დირექტორის, თბილისელი თავადის, გიორგი თუმანოვის ოჯახში. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მუშაობდა ნაფიცივექილის თანაშემწედ. სტუდენტობის პერიოდში შეუერთდა რუსეთის სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიას. პოლიტიკური საქმიანობის გამო 1911 წელს ოხრანკამ დააპატიმრა.

რუსეთის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აგრძელებდა აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას. 1917 წელს აირჩიეს კავკასიის ფრონტის ჯარისკაცთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. რუსეთის დამფუძნებელი დუმის არჩევნებში კავკასიის ესერთა სიის მე-3 ნომერი იყო და აირჩიეს დუმაში. 1918 წელს აირჩიეს თბილისის ქალაქის საბჭოს თავმჯდომარის ამხანაგად 1918 წელს საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული კანონის თანახმად, სომეხთათვის გამოყოფილი კვოტით შევიდა პარლამენტში. სომხეთ-საქართველოს 1918 წლის ომის პერიოდში გამოირჩეოდა ანტიქართული მოქმედებებით. 1918 წლის დეკემბერში პარლამენტის სხდომაზე დადგა მისი და მისი თანაპარტიელის, ნიკოლოზ თარხანოვის სადეპუტატო უფლებამოსილების შეწყვეტის საკითხი. ბრალად ედებოდა მცხეთაში, ძეგვის ხიდზე მოწყობილი ტერორისტული აქტის შემსრულებლებთან კავშირი.

საბჭოთა პერიოდში ცხოვრობდა რუსეთში, მუშაობდა ჯერ სამეცნიერო მიმართულებით, ხოლო შემდეგ - საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიაში. 1938 წელს დახვრიტეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
რეგულარული არმია

**საქართველოს რეგულარული არმია** — ქართული რეგულარული შენაერთების ჩამოყალიბება ჯერ კიდევ პირველი მსოფლიო ომის დროს დაიწყო, მართალია თავიდან ამ ყველაფერს უფრო სიმბოლური ხასიათი ჰქონდა, მაგრამ 1917 წლის რევოლუციების შემდეგ კავკასიის ფრონტზე დაიწყო ნაციონალური შენაერთების ჩამოყალიბება. დაიგეგმა ქართული კორპუსის შექმნა, მაგრამ 1918 წლის 26 მაისს დამოუკიდებლობის გამოცხადებისათვის არსებობდა რამდენიმე მცირერიცხოვანი ქართული პოლკი. დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთანავე 1918 წლის 2 ივნისს ეროვნულმა საბჭომ დაამტკიცა სამხედრო უწყების დროებითი მმართველობის გეგმა. 1918 წლის 20 აგვისტოს ეროვნულმა საბჭომ მიიღო კანონი რეგულარული არმიის ორგანიზაციის, დებულება რესპუბლიკის სამხედრო მმართველობისა, ასევე დებულება სამხედრო ბეგარისა და მუდმივი ჯარის შევსების შესახებ. 

რესპუბლიკის სამხედრო მმართველობის დებულების მიხედვით, საქართველოს შეიარაღებული ძალების უზენაესი ორგანო ეროვნული საბჭო იყო, რომლის აღმასრულებელი ორგანო მთავრობაა, ეს უკანასკნელი კი თავის უფლებას შეიარაღებული ძალების მიმართ სამხედრო სამინისტროს მეშვეობით ახორციელებდა. სამხედრო  სამინისტროს სათავეში იდგა სამხედრო მინისტრი. ომის დროს, მთავრობის საგანგებო დეკრეტით, ინიშნებოდა მთავარსარდალი, რომელიც ოპერატიულ საქმეებში სრული დამოუკიდებლობით სარგებლობდა. რესპუბლიკის რეგულარული ჯარი შედგებოდა ორი ქვეითი დივიზიის, ერთი ცხენოსანი ბრიგადის, ერთი საარმიო არტილერიის ბრიგადის, სანაპირო ჯარის, საპიორთა ბატალიონის, სატექნიკო ბატალიონის, საავტომობილო ასეულის, ჯავშნოსანი ასეულისა და საავიაციო გუნდისაგან. ჯარის შევსება ხდებოდა საყოველთაო სამხედრო გაწვევის საფუძველზე. რეგულარული არმიის პირადი შემადგენლობა, ზურგის ნაწილებისა და სამხედრო სამინისტროს თანამშრომლების ჩათვლით, შეადგენდა 41 260 სამხედრო მოსამსახურეს. ამ რაოდენობის არმიის შენახვა ქვეყანას და მის ბიუჯეტს არ შეეძლო, ამიტომ 1919 ჩატარდა რეორგანიზაცია და პირადი შემადგენლობა მშვიდობიანობის პერიოდში 16 950 კაცამდე შემცირდა. ახალი ორგანიზაციის მიხედვით რეგულარულ ჯარში მშვიდობიანობის პერიოდში ირიცხებოდა: 3 საარმიო ქვეითი ბრიგადა; საარმიო არტილერიის დივიზიონი; ცხენოსანი რაზმი; სანაპირო რაზმი; საინჟინრო-სატექნიკო ძალები და სამხედრო სკოლა. ომის დროს ბრიგადები უნდა გაშლილიყო დივიზიებად, ხოლო ბატალიონები პოლკებად. 1920-1921 წლებში მცირე ცვლილებები შევიდა 1919 დამტკიცებულ შტატებში, რეგულარული არმიის პირადი შემადგენლობა 1920 წლის 25 ივნისის დეკრეტის საფუძველზე გაიზარდა 16 950-დან 19 630 კაცამდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
ათანასე ჯვარიშეიშვილი

**ათანასე ჯვარიშეიშვილი** (დ. 1864 — გ. 1927) — ქართველი პედაგოგი, ფილოლოგი. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი (1899). 

## ბიოგრაფია
1889 წელს დაამთავრა ქალაქ ნიჟინის ისტორიულ-ფილოლოგიური ინსტიტუტი. იყო წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბათუმის განყოფილების წევრი (1916). 1920 წელს მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბერძნულის მასწავლებლად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
ათანასე
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
თამარ თავაძე

**თამარ თავაძე** (დ. 1898, თბილისი — გ. 1980, იქვე) — ქართველი, თეატრის მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1916-1917 წლებში სწავლობდა მოსკოვის მხატვართა სტუდიაში. 1918 წელს ბრუნდება საქართველოში და 1922 წლამდე მხატვრად მუშაობს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. თამარ თავაძე ავანგარდული ხელოვნების წარმომადგენელია. 1920 წელს აფორმებს ბალეტს: „კარნავალი“, რომელსაც დგამს მოცეკვავე, ბალეტმაისტერი, პედაგოგი, მიხეილ მორდკინი. ის იმხანად თბილისში იმყოფება თავის საბალეტო დასთან ერთად („მორდკინის ბალეტი“) და დგამს საბალეტო სპექტაკლებს საოპერო თეატრში. დასის წევრი და სოლისტია თამარ გამსახურდია, ქართველი ბალერინა და შემდგომ დიზაინერი (გერმანია, ბერლინი). რამდენადაც ზუსტი ცნობები არ არსებობს (თუმცა ზოგ წყაროში აღინიშნება, რომ მორდკინმა სპექტაკლი თავისივე მუსიკაზე დადგა), უნდა ვივარაუდოთ, რომ „კარნავალი“ იყო მიხეილ ფოკინის, ქართველი ბალეტმაისტერის, 1909-1912 და 1914 წლებში „რუსული სეზონების“ მთავარი მხატვრული ხელმძღვანელის და მოცეკვავის, დიაგილევის სცენოგრაფიით დადგმული, შუმანის საფორტეპიანო ციკლზე შექმნილი ერთმოქმედებიანი ბალეტი-პანტომიმა. შუმანის საფორტეპიანო ციკლის ბალეტისათვის ორკესტრირების ავტორები არიან: ანტონ არენსკი, ალექსანდრე გლაზუნოვი, ანატოლი ლიადოვი, ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვი, იმხანად, (1918-1921 წლებში) თბილისის კონსერვატორიის რექტორი, ნიკოლოზ ჩერეპნინი.

1924 წელს თამარ თავაძე მონაწილეობს მუშათა და ჯარისკაცთა თეატრში ვიქტორ დოლიძის ოპერის „ქეთო და კოტეს“ დადგმაში (კოსტიუმების ესკიზები). 1928 წელს ამთავრებს მოსკოვის მხატვრულ-ტექნიკური ინსტიტუტის თეატრალურ-დეკორაციული მხატვრობის განყოფილებას. 1927-1936 წლებში მუშაობს მოსკოვის დიდ თეატრში, თუმცა 1930 წელს მისი ხელმოწერა ჩნდება საქართველოს რევოლუციური მხატვრების ასოციაციის (სარმა) დეკლარაციაზე. შემდეგ ბრუნდება თბილისში. ოპერისა და ბალეტის თეატრში აფორმებს როსინის ოპერას „სევილიელი დალაქი“ (1938), კოტე მარჯანიშვილის თეატრში - მოლიერისა და მარკ-ანტუან შარპანტიეს სამმოქმედებიან ბალეტ-კომედიას „ვითომდა ავადმყოფი“ (1943); ლევან გოთუას „მეფე ერეკლეს“ ბათუმის დრამატულ თეატრში (1944). მას შემდეგ, როგორც ჩანს, თამარ თავაძეს ოპერასა თუ დრამატულ თეატრებში სპექტაკლები აღარ გაუფორმებია. ყოველ შემთხვევაში, მისი შემოქმედება დღემდე შეუსწავლელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ქართველი  მხატვრები
თამარ
მალტის კაპელა

**მალტის კაპელა** () — მალტის ორდენის რაინდების კათოლიკური ეკლესია ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1798-1800 წლებში ჯაკომო კვარნეგის მიერ. კაპელა შედის ვორონცოვის სასახლის არქიტექტურულ ანსამბლში.

## ისტორია 
ვორონცოვის სასახლე ააგო არქიტექტორმა ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელიმ 1749-1757 წლებში გრაფ მიხეილ ვორონცოვისთვის. სასახლის აგებას იმდენი ხარჯები სჭირდებოდა 1763 წელს ვორონცოვი იძულებული გახდა სასახლე ხაზინისთვს დაეთმო. 1770 წლამდე სასახლე მიტოვებული იყო, ხოლო შემდეგ ფუნქციონირებდა როგორც სასტუმრო სახლი. სხვადასხვა დროს სასახლეს ფლობდა პრინცი ჰენრიხ პრუსიელი, ნასაუ-ზიგენის პრინცი და გრაფი ივან ოსტერმანი. პავლე I-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ და მას შემდეგ, რაც იმპერატორმა მიიღო მალტის ორდენის დიდი მაგისტრის ტიტული, ვორონცოვის სასახლე მალტის ორდენის რაინდებს გადაეცა, რომლებიც იძულებულები იყვნენ გამოქცეულიყვნენ მალტიდან ნაპოლეონ ბონაპარტის აგრესიის შემდეგ 1798 წელს. 

პავლე I-ის გარდაცვალების შემდეგ მისმა მემკვიდრემ ალექსანდრე I-მა უარი თქვა ორდენის დიდი მაგისტრის ტიტულზე და მხოლოდ მათი პროტექტორის ტიტული შეინარჩუნა. 1817 წელს კი გამოაცხადა, რომ ორდენი რუსეთში აღარ იფუნქციონირებდა.

1810 წლიდან 1918 წლამდე ვორონცოვის სასახლეში განთავსებული იყო პაჟთა კორპუსი. მალტის კაპელა შემოინახეს, როგორც კათოლიკური ეკლესია და ღია იყო საელჩოების თანამშრომლებისათვის.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ვორონცოვის სასახლეში განათავსეს პეტროგრადის პირველი ქვეითთა სკოლა, რომლის ბაზაზე 1937 წელს ჩამოყალიბდა  სერგეი კიროვის სახელობის ლენინგრადის ქვეითთა სასწავლებელი. 

მალტის კაპელა ასევე გამოიყენებოდა როგორც საკონცერტო დარბაზი, რომელშიც რეგულარულად ისმოდა ორგანის ხმა. ორგანი აქ დაამონტაჟეს 1909 წელს, ხოლო 2004 წელს იგი სარესტავრაციოდ გააგზავნეს ესტონეთში. ორგანის ოფიციალურ გახსნაში, რომელიც გაიმართა 2006 წლის 20 იანვარს, მონაწილეობდა სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორი ვალენტინა მატვიენკო და მალტის ყოფილი პრეზიდენტი გვიდო დე მარკო.

## გალერეა 

Мальтийская капелла СПб 35.jpg
Мальтийская капелла СПб 28.jpg
Мальтийская капелла СПб 19.jpg
Мальтийская капелла СПб 24.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კათოლიკური ტაძრები
ვორონცოვის სასახლე (სანქტ-პეტერბურგი)

**ვორონცოვის სასახლე** () — სასახლე სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ ნაწილში, მდებარეობს სადოვაიის ქუჩაზე სასტუმრო ეზოს პირდაპირ. ვორონცოვის სასახლე ააგო არქიტექტორმა ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელიმ 1749-1757 წლებში გრაფ მიხეილ ვორონცოვისთვის. 

სასახლე გამოირჩევა ფასადის მდიდრული დეკორით. სასახლეში 50-ზე მეტი საზეიმო დარბაზი და სათავსოა. სასახლეს ამშვენებს მოოქროვილი ელემენტები, რომლებიც ბაროკოს სტილშია გადაწყვეტილი.

სასახლის აგებას იმდენი ხარჯები სჭირდებოდა 1763 წელს ვორონცოვი იძულებული გახდა სასახლე ხაზინისთვს დაეთმო. 1770 წლამდე სასახლე მიტოვებული იყო, ხოლო შემდეგ ფუნქციონირებდა როგორც სასტუმრო სახლი. სხვადასხვა დროს სასახლეს ფლობდა პრინცი ჰენრიხ პრუსიელი, ნასაუ-ზიგენის პრინცი და გრაფი ივან ოსტერმანი. პავლე I-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ და მას შემდეგ, რაც იმპერატორმა მიიღო მალტის ორდენის დიდი მაგისტრის ტიტული, ვორონცოვის სასახლე მალტის ორდენის რაინდებს გადაეცა, რომლებიც იძულებულები იყვნენ გამოქცეულიყვნენ მალტიდან ნაპოლეონ ბონაპარტის აგრესიის შემდეგ 1798 წელს.

1798-1800 წლებში არქიტექტორმა ჯაკომო კვარნეგიმ  სასახლის ეზოში ააგო იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია, ხოლო ბაღის მხარეს მისივე პროექტით მთავარ კორპუსს მიაშენეს მალტის კაპელა. 

1810 წლიდან 1918 წლამდე ვორონცოვის სასახლეში განთავსებული იყო პაჟთა კორპუსი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ვორონცოვის სასახლეში განათავსეს პეტროგრადის პირველი ქვეითთა სკოლა, რომლის ბაზაზე 1937 წელს ჩამოყალიბდა  სერგეი კიროვის სახელობის ლენინგრადის ქვეითთა სასწავლებელი. 1955 წელს აქვე განათავსეს სუვოროვის სამხედრო სასწავლებელი.

## ლიტერატურა 
*Ленинград: Путеводитель / Сост. В. А. Витязева, Б. М. Кириков. — Издание 2-е, стереотипное, с изменениями. — Л.: Лениздат, 1988. — 366 с. — ISBN 5-289-00492-0.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სასახლეები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კლოდ სტოქსი

**კლოდ სტოქსი** (; დ. 27 ოქტომბერი, 1875, მუსორიე, ინდოეთი — გ. 7 დეკემბერი, 1948, ლონდონი) — დიდი ბრიტანეთის ინდოეთის არმიის ოფიცერი, დიდი ბრიტანეთის უმაღლესი კომისარი სამხრეთ კავკასიაში. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ინდოეთში, ბრიტანელის ოჯახში. განათლება წმინდა ჯონის სკოლაში და სანდჰურსტის სამეფო სამხედრო აკადემიაში მიიღო. 1895 წლიდან მსახურობდა ბრიტანეთის არმიის ინდოეთის ნაწილებში. 1907-1911 წლებში იყო დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ატაშე თეირანში და დახმარებას უწევდა პრობრიტანულ პოლიტიკურ ძალებს. პირველი მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა ბრიტანეთის ინდოეთის სამხედრო ნაწილებს. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს ხელმძღვანელობდა ბაქოში განლაგებული ბრიტანეთის არმიის ნაწილებს. 1920 ამიერკავკასიაში ბრიტანეთის უმაღლესი კომისრის, ოლივერ უორდროპის, გადადგომის შემდეგ ეს პოსტი პოლკოვნიკმა სტოკსმა დაიკავა. 1920 წლის 28 სექტემბერს ახლად დანიშნული უმაღლესი კომისარი თბილისში ჩამოვიდა, მას დახვდა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე კონსტანტინე საბახტარაშვილი და სამხედრო მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი, გენერალი ალექსანდრე გედევანიშვილი. თბილისში პოლკოვნიკ სტოკს შეხვდა იმხანად თბილისში მყოფი ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი მაკდონალდი და საქართველოს დახმარება სთხოვა. უმაღლეს კომისარს თბილისში მინისტრთა კაბინეტის წევრებმა საზეიმო ვახშამი გაუმართეს. მალევე სტოკსი ნოე ჟორდანიას შეხვდა და დადებითი განწყობა არ დამალა საქართველოსადმი. მის მიერ ლონდონში გაგზავნილი ანგარიშები აშკარა პროქართული ხასიათისაა. 1921 თებერვლამდე ასრულებდა უმაღლესი კომისრის მოვალეობას. საბჭოთა რუსეთის მიერ ამიერკავკასიის ოკუპაციის შემდეგ დაუბრუნდა ინდოეთის არმიას. 1931-1940 წლებში იყო ბრიტანეთის ვიცე-კონსული საფრანგეთის ქალაქ ნიცაში.

## ლიტერატურა
*ბ. კობახიძე, საქართველოს საკითხი პარიზის საზავო კონფერენციაზე, ისტორიის დოქტორის აკადემიური ხარისხის მოსაპოვებლად წარმოდგენილი დისერტაცია, თსუ, 2015; 
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“, 1920, №220. 

კატეგორია:ბრიტანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
ივანე ციციშვილი

**ივანე ციციშვილი** (დ. 11 დეკემბერი, 1865 — გ. 1921) —  ქართველი  გენერალი. დაამთავრა თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი. პოდპორუჩიკი (1892). პორუჩიკი (1896). შტაბსკაპიტანი (1900). კაპიტანი (1904). პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. პოდპოლკოვნიკი (1916 წელს წარჩინებისთვის). მსროლელთა 45-ე პოლკის უფროსი. გენერალ-მაიორი (1917). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. სტანისლავის მე-3 ხარისხის, წმ. ანას მე-3 ხარისხის, წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის იარაღით. 1918–1921 წლებში მსახურობდა ქართულ ჯარში. სომხეთთან ომში (1918 წელი) მეთაურობდა სამხედრო შენაერთებს ვორონცოვკის მიმართულებაზე.
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*  წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი
*1909: წმინდა ანას III ხარისხის ორდენი
*1916: წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენი

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Русская армия в Великой войне

კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:გარდაცვლილი   1921
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ი
საქართველოს რეგულარული ჯარის გენერალური შტაბი

**რეგულარული ჯარის გენერალური შტაბი** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს დაქვემდებარებაში შემავალი განყოფილება. შტაბს სათავეში ედგა გენერალური შტაბის უფროსი, რომელიც ომის დროს არმიის საველე შტაბის უფროსად ინიშნებოდა. 1918 წლის ორგანიზაციით გენერალური შტაბი შედგებოდა ექვსი სექციისაგან: 

#საოპერაციო — ამ სექციას ევალებოდა ჯარის შედგენა და ორგანიზაცია, მობილიზაცია, დაზვერვა, ჯარების გაწვრთნა და აღლუმი, ტერიტორიის დაცვა და რკინიგზის საქმე, საზღვრების დაცვა და საველე ჯარების ოპერაციები ომის დროს;
#საორგანიზაციო — შეიმუშავებდა საკითხებს, რომლებიც შეეხებოდა ახალგაზრდების ჯარში გაწვევას, დისციპლინას, სამხედრო სკოლებს, სამსახურის წესრიგს, ჯარის შინაური ცხოვრების ვითარებას და სამხედრო გამოცემათა საქმეს;
#საარტილერიო — განაგებდა ჯარისათვის ზარბაზნების, შაშხანებისა და სხვა საომარი იარაღისა და მასალის მიწოდების საქმეს, საარტილერიო ქარხნების, საწყობების, მსროლელთა სკოლებისა და სასწავლო პოლიგონების საქმეს; 
#საინჟინერო — სატექნიკო სექცია უზრუნველყოფდა ტექნიკურ ნაწილებს მათთვის საჭირო მასალით და განაგებდა საინჟინრო-ტექნიკურ სკოლას; 
#სამხედრო — საზღვაო შეიმუშავებდა სამხედრო-საზღვაო საკითხებს. 

1919 წელს ჩატარდა შეიარაღებული ძალების რეორგანიზაცია, რომლის შემდეგაც გენერალური შტაბის განყოფილებაში დარჩა 4 სექცია: 
#ოპერატიული; 
#სამხედრო-საზღვაო; 
#კანცელარია; 
#სამხედრო-საისტორიო არქივის წიგნთსაცავი. 

საარტილერიო და საინჟინრო-სატექნიკო სექციები სამნეო განყოფილების დაქვემდებარებაში გადავიდა, ხოლო 1918 წელს არსებული საორგანიზაციო სექცია - ოპერატიული სექციის დაქვემდებარებაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კავკასიის მთის შროშანი

**კავკასიის მთის შროშანი** () — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე, შროშანისებრთა ოჯახის შროშანის გვარისა.

## აღწერა
მრავალწლოვანი ბოლქვოვანი სახეობაა, რომელიც ანთროპეგენური ზემოქმედების გამო ძლიერ შემცირდა. ყვავის მაის-ივნისში. მრავლდება თესლით, იშვიათად კი ვეგეტატიურად — ბოლქვის დაყოფით ან ნაბარტყით. 

## გავრცელება
გავრცელებულია კავკასიონის ქედის დასავლეთით, ჩრდილო და სამხრეთ ნაწილში. კრასნოდარის მხარეში (გორიაჩი კლუჩი, აფშერონსკი, მდინარე ციცეს აუზში, შახე-მზიმთას წყალგამყოფ ქედზე) და ადიღეს რესპუბლიკაში. საქართველოში მისი გავრცელების არეალი აფხაზეთის მთიანი ნაწილი, აფიანჩას მიდამოებია. გვხვდება თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშიც.

## ეკოლოგიური თავისებურებანი და ფიტოცენოლოგია
გვხვდება მუხნარებში, წაბლნარებში, წიფლნარებში და შედარებით ნაკლებად ურთხელისა და ბზის კორომებშიც. მეზოფილური სახეობაა და გავრცელებულია მთის სარტყლების დაბალ და საშუალო ტენიან ზონაში ფართოფოთლოვანი ტყეების მიმდებარედ. 

## რიცხოვნობა
საქართველოში შესაბამისი მონაცემები არ არსებობს, რუსეთში კი ცნობილია მისი გავრცელების 25-მდე არეალი. იქ სადაც გავრცელების ბუნებრივი არეალი ადამიანის ზემოქმედების გამო დაზიანებული არაა, სახეობის მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია. 

კავკასიის მთის შროშანი დეკორატიულ მცენარედ ითვლება. ბუნებაში ადამიანების მიერ მუდმივად ნადგურდება (თხრიან ბოლქვებს, თაიგულებისათვის აგროვებენ ყვავილებს). ბოლქვებს შინაური საქონლის საჭმელადაც აგროვებენ. თუმცა, მთავარი საფრთხე ბუნებრივი გავრცელების არეალის შემცირებაა.
შეტანილია საქართველოსა და რუსეთის წითელი წიგნში.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს წითელი წიგნი
* Красная книга Россий
* გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობების ჩამონათვალი (წითელი ნუსხა)

კატეგორია:შროშანი
ნიკოლოზ თარხანოვი

**ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე თარხანოვი** (დ. 1889, თბილისი, — გ. 15 ივნისი, 1938, იქვე) — სომეხი სოციალისტ-რევოლუციონერი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი 1918-1919 წლებში. 

## ბიოგრაფია
უმაღლესი განათლება მოსკოვის უნივერსიტეტში მიიღო. სტუდენტობის პერიოდში, 1909 წელს შეუერთდა რუსეთის სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიას. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ნაფიც ვექილად თბილისში. 1918 წლის ოქტომბერში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ სომეხთათვის გამოყოფილი კვოტით შევიდა პარლამენტში, წევრად დაასახელა რუსეთის სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიამ. სომხეთ-საქართველოს 1918 წლის ომის პერიოდში გამოირჩეოდა ანტიქართული მოქმედებებით. 1918 წლის დეკემბერში პარლამენტის სხდომაზე დადგა მისი და მის თანაპარტიელ ლეონ თუმანოვის სადეპუტატო უფლებამოსილების შეწყვეტის საკითხი. ბრალად ედებოდა, მცხეთაში ძეგვის ხიდზე მოწყობილი ტერორისტული აქტის შემსრულებლებთან კავშირი. 1920 წლის აპრილში ნიკოლოზ თარხანოვი მის ბინაში აღმოჩენილი ბოლშევიკური სტამბის გამო მილიციამ დააპატიმრა. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ერთხანს ოპოზიციაში იყო. დაპატიმრებული იყო 1922 და 1932 წლებში. 1937 წელს საქართველოს სსრ კვების მრეწველობის სახალხო კომისარიატის სტატისტიკური აღრიცხვის განყოფილების ხელმძღვანელად მუშაობდა. 1938 წელს დააპატიმეს და დახვრიტეს „კონტრრევოლუციური ძირგამომთხრელი საქმიანობის“ ბრალდებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* [Тарханов Николай Александрович](https://ru.openlist.wiki/Тарханов_Николай_Александрович_(1889)) — Открытый список: Сталинские списки из Грузии.

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:სომეხი რევოლუციონერები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ალექსანდრე თიბილოვი

**ალექსანდრე თიბილოვი**, ცნობილია ასევე ფსევდონიმით **ხოსდაუ** (; დ. 17 თებერვალი, 1887, ზალდა, გორის მაზრა — გ. 1937 [სხვა მონაცემებით — 8 ივნისი, 1938], ცხინვალი) — ოსი მწერალი, ჟურნალისტი, კრიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
1910 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, 1915 წელს ოდესის უნივერსიტეტი. იმავე წლიდან ასწავლიდა თბილისის გიმნაზიაში რუსულ ენას.

1918 წლის ოქტომბერში ალექსანდრე თიბილოვი (ოსებისათვის გამოყოფილი კვოტით) აირჩიეს და ერთხანს იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი, როგორც ეროვნული უმცირესობის წარმომადგენელი. ამავდროულად, მან პედაგოგიური მოღვაწეობა განაგრძო ცხინვალის გიმნაზიაში. 1920 წელს მუშაობა დაიწყო რეგიონის განათლების სისტემაში.

1924 წელს იყო წამყვან გაზეთ „ხურზარინის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი. 1927 წელს ანალოგიური როლი შეასრულა ჟურნალ „ფიდიუაგის“ დაარსებაში და ფუნქციონირებაში. მონაწილეობდა სხვა ჟურნალ-გაზეთების გამოცემაშიც. 1932 წელს მისი აქტიური მონაწილეობით დაარსდა აგრობიოლოგიური ინსტიტუტი, სადაც იყო დირექტორის მოადგილე (შემდგომში გარდაიქმნა პედაგოგიურ ინსტიტუტად). ხშირად აქვეყნებდა ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს, ოსურ ენაზე თარგმნიდა რუს და ქართველ მწერალთა ნაწარმოებებს. 1989 წლიდან მისი სახელი მიენიჭა პედაგოგიურ ინსტიტუტს, რომელიც რეპრესირებული და რეაბილიტირებულია.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე თიბილოვი — ბიბლიოვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:ოსი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ანტონ თვალჭრელიძე

**ანტონ თვალჭრელიძე** (დ. 23 იანვარი, 1854 — გ. 2 ივნისი, 1930, ციხისძირი) —  ქართველი  პედაგოგი, მეცნიერ-მკვლევარი, ეთნოგრაფი, გეოგრაფი.

## ბიოგრაფია
1876 წელს ვერცხლის მედალზე დაამთავრა თბილისში ალექსანდრეს სახელობის სამასწავლებლო ინსტიტუტი. 1880 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას სტავროპოლის მხარეში. მოგვიანებით დაბრუნდა სამშობლოში. იგი 1918 წლის 13 სექტემბრიდან, ქართული უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს გადაწყვეტილებით, დაინიშნა ახლად გახსნილი უნივერსიტეტის პირველ კომენდანტად, მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით, დაიწყო უნივერსიტეტის ბაღის გაშენება. რამდენიმე წელში იგი საცხოვრებლად გადავიდა ციხისძირში, სადაც აქტიურად მონაწილეობდა ბათუმის ბოტანიკური ბაღის გაშენების საქმეში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მკვლევრები
კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
ა
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ერასტი ტოროტაძე

**ერასტი ტოროტაძე** (დ. 1886, ქუთაისის მაზრა — გ. მაისი, 1962) — ქართველი სოციალისტ-ფედერალისტი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს  წევრი. 

## ბიოგრაფია
ელემენტარული განათლება ოჯახში მიიღო. წლების განმავლობაში მუშაობდა ასოთამწყობად სხვადასხვა ქართულ სტამბაში. ადრეული ასაკიდან შეუერთდა სოციალისტ ფედერალისტთა სარევოლუციო პარტიას. ერასტი ტოროტაძეს ფსევდონიმით, მუშათა პრობლემების შესახებ წერილებს აქვეყნებდა პარტიულ პრესაში. 1907 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1918 წელს საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიამ დაასახელა საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. იყო ამავე პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი, ეროვნული საბჭოს მუშათა საკითხების კომისიის წევრი. დამოუკიდებლობის პერიოდში აქტიურ საქმიანობას ეწეოდა პროფკავშირების ცენტრალურ საბჭოში. აქვეყნებდა სტატიებს გაზეთ „სახალხო საქმეში“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სოციალ-ფედერალისტები
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
ე
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
თბილისის რკინიგზის ტექნიკური სასწავლებელი

**თბილისის რკინიგზის ტექნიკური სასწავლებელი** — საშუალო ტექნიკური სასწავლებელი, რომელიც ამზადებდა შემდეგ სპეციალისტებს: ინჟინერთა უშუალო დამხმარეს, ტექნიკოსებს, რკინიგზის მექანიკოსებს, ელექტრიკოსებს და სხვა. დირექტორი 1918-1919 სასწავლო წელს იყო ვ. კაკაბაძე. მოსწავლეთათვის სავალდებულო იყო საზაფხულო პრაქტიკის გავლა. პრაქტიკას გადიოდნენ: სახაზინო რკინიგზის სამმართველოს მთავარ სახელოსნოში, კახეთის რკინიგზის სამმართველოს სახელოსნოში, გზატკეცილების განყოფილებაში, ტრამვაიზე, ელექტროსადგურებში, სამხედრო არსენალში და სხვა.

## ლეტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს სასწავლებლები
გიორგი თაყაიშვილი

**გიორგი თაყაიშვილი** (დ. 26 მაისი, 1881 — გ. 1921) — ქართველი გენერალი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრაში აზნაურის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში მიიღო. სამხედრო სამსახური დაიწყო 1901 წელს. პირველი თანრიგით დაამთავრა ნიკოლოზის საინჟინრო სასწავლებელი. გაგზავნილ იქნა მესანგრეთა მე-19 ბატალიონში. 1902 წლს გახდ პოდპორუჩიკი. იყო რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე. 1906 წელს გახდა პორუჩიკი. 1909-1910 წლებში მოსახურობდა ქალაქ ირკუტსკში, აღმოსავლეთ-ციმბირის მე-2 ასეულშია. 1910-1912 წლებში მსახურობდა I კავკასიურ ასეულში. 19410 წელს გახდა შტაბს-კაპიტანი. 1912 წელს I თანრიგით დაამთავრა ნიკოლოზის საინჟინრო აკადემია, მიიღო კაპიტნის წოდება. 1912-1913 წლებში მოსახურობდა მესანგრეთა მე-2 კავკასიურ ბატალიონში. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 1915-1917 წლებში იყო  მე-2 კავკასიური საარმიო კორპუსის ინჟინრის მოვალეობის შემსრულებელია. 1916 წელს გახდა პოდპოლკოვნიკი. 1917 წლის 19 აპრილიდან მე-2 კავკასიური საინჟინრო პოლკის მეთაური იყო. ამავე წლის 6 აგვისტოს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის (1907); წმინდა სტანისლავის მე-2 ხარისხის ხმლებით (1916); წმინდა ანას მე-3 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით (1916); წმინდა ანას მე-4 ხარისხის (1916).

1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეირაღებულ ძალებში. 1918 წელს გახდა გენერალი. იყო ქართული არმიის საინჟინრო ნაწილების უფროსი. 1920 მივლინებით იმყოფებდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, სადაც ხელმძღვანელობდა თავდაცვითი ზღუდის მშენებლობას მდინარე სამურზე და მონაწილეობდა ბაქოს ციხესიმაგრის გამაგრების პროექტირებაში. 1921 წავიდა ემიგრაციაში.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი  1921
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
გიორგი
კატეგორია:გურიის მხარეში დაბადებულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
მიხეილ იპოლიტოვ-ივანოვი

**მიხეილ იპოლიტოვ-ივანოვი** (დ. 1859, გატჩინა — გ. 1935, მოსკოვი) — ქართველი რუსი, დირიჟორი და პედაგოგი. ქართული საგალობლებისა და ხალხური სიმღერების შემკრები. თბილისის კონსერვატორიის რექტორი. 

## ბიოგრაფია
1872-1875 წლებში პეტერბურგში პირველდაწყებითი მუსიკალური განათლება მიიღო. კომპოზიციის შესწავლა პეტერბურგის კონსერვატორიაში, კომპოზიტორ რიმსკი-კორსაკოვის კლასში განაგრძო. აღნიშნული სასწავლებელი 1882 წელს დაამთავრა. მისი პირველი ნაწარმოებები რუსული ხალხური სიმღერების საფუძველზე შეიქმნა და 1883 წელს წარმატებით შესრულდა პეტერბურგში. 1883 წელს საცხოვრებლად  თბილისში გადმოვიდა. საქართველოს ისტორიისა და ქართული კულტურის გაცნობამ დიდი გავლენა იქონია მის შემოქმედებაზე. თბილისში ყოფნისას მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქართული პროფესიული მუსიკის განვითარებაში, ხელმძღვანელობდა რუსული მუსიკალური საზოგადოების თბილისის განყოფილებას და თბილისის მუსიკალურ სასწავლებელს, სადაც მუსიკის თეორიასა და ისტორიას ასწავლიდა. მისი მოსწავლეები იყვნენ ზაქარია ფალიაშვილი და დიმიტრი არაყიშვილი. იწერდა და აგროვებდა ქართულ და ზოგადად, კავკასიურ ხალხურ სიმღერებს. 1884-1893 წლებში იყო თბილისის ოპერის თეატრის დირიჟორი. აწყობდა და დირიჟორობდა სიმფონიური მუსიკის კონცერტებს. მას ეკუთვნის ნაშრომი „ქართული ხალხური სიმღერა და მისი სადღეისო მდგომარეობა“ (1895). აქტიურად მონაწილეობდა ქართული საეკლესიო საგალობლების ნოტებზე გადატანაში. 1893 წელს წავიდა რუსეთში და მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი და რექტორი გახდა. იყო სრულიად რუსეთის მწერალთა და კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე. 1894 წელს დაწერა საორკესტრო სიუიტა „კავკასიური ესკიზები“. საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, 1920 წლის 19 სექტემბერს დაიდგა მისი ოპერა „ღალატი“, რომელიც ქართულ ენაზე კოტე ფოცხვერაშვილმა თარგმნა. „ღალატი“ დაწერილია სუმბათაშვილ-იუჟინის ამავე სახელწოდების დრამის მიხედვით, რომლის შინაარსიც ქართველი ხალხის განმათავისუფლებელ ბრძოლას ასახავს. ოპერა ა. წუწუნავამ დადგა, დირიჟორი - სამუელ სტოლერმანი. როლებს ასრულებდნენ: ალეშენკო (ზეინაბი), ბურგაცეხანოვსკაია (რუქაია), ვ. სარაჯიშვილი (ერეკლე), ნ. ელიოზიშვილი (ოთარ-ბეგი), საბინინი (სულეიმანი), კურბატოვი (ბესო), დემიანენკო (ანანია), ეზროვი (საბა) და სხვ. 1924 ჩერეპნინის თხოვნით თბილისში ჩამოდის და 1924-1925 წლებში თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის რექტორია. 1925 წელს კვლავ რუსეთში მიდის, საბჭოთა კავშირის დიდი თეატრის დირიჟორის თანამდებობას იკავებს და რუსული ოპერების პოპულარიზაციას ეწევა. იგი 1935 წელს გარდაიცვალა და დაკრძალულია მოსკოვში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
კატეგორია:რუსი დირიჟორები
კატეგორია:რუსი პედაგოგები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ტფილისი (ჟურნალი)

**„ტფილისი“** — ხელოვნებათა და ლიტერატურის ყოველკვირეული ჟურნალი. რედაქტორი - სარედაქციო კოლეგია. 14-გვერდიანი გამოცემის ერთადერთ ნომერში ძირითადად იბეჭდება მხატვრული ნაწარმოებები, მათ შორის: გალაკტიონ ტაბიძის ლექსი „ტფილისი“, გიორგი სავანელის უსათაურო ლექსი, არტემ გაბუნიას ნოველა „ფანტაზია“ და სხვა. 

ჟურნალში დიდი ადგილი უჭირავს თარგმნილ ლიტერატურას. იბეჭდება ფრანჩესკო პეტრარკას „ორი ნაწყვეტი“, რიჰარდ საუკალის „უსათაურო ნოველა“, ედგარ ალან პოს „კოლიზეი“, პიერ ლუისის „ ეპიტაფია“, შარლ ბოდლერის „ფანჯრები“, რაშილდის „სამი ყვავილი“. გამოცემაში „ი.ი-ანის“ ფსევდონიმით (ი. ლორთქიფანიძის ცნობით, ფსევდონიმი ეკუთვნის ივანე იოსელიანს) ქვეყნდება წერილი „გენიალური გალაკტიონი“, რომელშიც ავტორი ქართულ პოეზიაზე საუბრობს და ცდილობს მასში გალაკტიონის ადგილი განსაზღვროს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
რელიგიის საკითხი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კანონმდებლობაში

**რელიგიის საკითხი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კანონმდებლობაში** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კანონმდებლობაში ყურადღება ეთმობოდა რელიგიის საკითხს და მართლმადიდებელი ეკლესიის როლს. ამ კუთხით მიიღეს შემდეგი გადაწყვეტილებები:

საქართველოს ეროვნული საბჭოს და საქართველოს რესპუბლიკის 1918 წლის 28 ნოემბრის კანონი საღვთო სჯულის სწავლების გაუქმებისა, რაც ითვალისწინებდა:
 
#ყოველი ტიპისა და საფეხურის სახაზინო და კერძო უფლებიან სკოლაში გაუქმდეს საღვთო სჯულის სწავლება და საღვთო სჯულის მასწავლებლის თანამდებობა. 
#ხსენებულ სკოლებში დაიხუროს კრედიტი, რომელიც გახსნილი იყო საღვთო სჯულის მასწავლებელთა ჯამაგირისათვის; 
#შტატს გარეშე დატოვებულ საღვთო სჯულის მასწავლებელთ მიეცეთ ჯილდო, რომელიც დაწესებულია 1918 წლის ივლისის 5-ის კანონით; 
#იმ მშობლებს, რომლებიც მოისურვებენ თავის შვილებს თავის ხარჯით ასწავლონ საღვთო სჯული, დაეთმოთ სკოლის შენობა იმ საათებში, როდესაც ეს ხელს არ შეუშლის სხვა საგნების სწავლებას. 
#ეს კანონი ძალაში შედის დღიდან მისი გამოქვეყნებისა მთავრობის ორგანო „საქართველოს რესპუბლიკა“-ში.
 
შემდეგი იყო საქართველოს დამფუძნებელი კრების და საქართველოს რესპუბლიკის 1919 წლის 17 ივნისის კანონი უქმე დღეების შემცირებისა, რომლითაც გაუქმდა მირქმა უფლისა - თებერვლის 15; აღდგომაის მესამე დღე - სამშაბათი, მეორე დღე სულიწმინდის მოფენისა, ფერისცვალება უფლისა - აგვისტოს 19, მიძინება ღვთისმშობლისა - აგვისტოს 28, ჯვართამაღლება - სექტემბრის 27 და ტაძრად მიყვანება - დეკემბრის 4. 

რელიგიის თემატიკა ასევე აისახა 1921 წლის 21 თებერვალს მიღებულ საქართველოს კონსტიტუციაში, სადაც თავი 16 ეხება სახელმწიფოს და ეკლესიას, რომლის მიხედვითაც:

#მუხლი 142. სახელმწიფო და ეკლესია განცალკევებულნი და დამოუკიდებელნი არიან.
#მუხლი 143. არც ერთ სარწმუნოებას არა აქვს უპირატესობა;
#მუხლი 144. ხარჯის გაღება სახელმწიფოს ხაზინიდან და ადგილობრივ თვითმართველობათა თანხიდან სარწმუნოებრივ საქმეთა საჭიროებისათვის აკრძალულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
გიორგი წულუკიძე

**გიორგი წულუკიძე** (დ. 23 აპრილი, 1860 — გ. 1923) — ქართველი გენერალი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის ქვეითი იუნკერთა სასწავლებელი. 1880 წელს გახდა პრაპორშჩიკი, 1883 წელს პოდპორუჩიკი და 1893 წელს  შტაბსკაპიტანი. დაამთავრა ოფიცერთა სკოლა. 1900 წელს გახდა კაპიტანი, 1905 წელს პოდპოლკოვნიკი, 1910 წელს პოლკოვნიკი. პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. კავკასიის მსროლელთა მე-11 პოლკის უფროსი. მსროლელთა მე-5 დივიზიის, შემდეგ 67-ე დივიზიის უფროსი. დაჯილდოებული იყო შემდეგი ორდენებით: წმინდა ანას I ხარისხის, წმინდა სტანისლავის II ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის IV ხარისხის, ხმლებითა და ბაბით, წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ხმლებით.

1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. 1918 წლის დეკემბერში, სომხეთთან ომის დროს, იყო ბორჩალოს მაზრის გენერალ-გუბერნატორი და იქ მყოფი ქართული შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფების უფროსი. სწორედ მის დაქვემდებარებაში მყოფ შენაერთებს მოუწიათ ომის პირველ ეტაპზე ყველაზე მძიმე ბრძოლების წარმოება რიცხვმრავალ მოწინააღმდეგესთან. წულუკიძე იძულებული იყო უკან დაეხია. დეკემბრის ბოლოს ის თავის შენაერთებთან ერთად, გენერალ მაზნიაშვილის დაქვემდებარებაში შევიდა. 1921 წლის თებერვალ-მარტში იყო ბათუმის ციხესიმაგრის უფროსი. ემიგრაციაში არ წასულა.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*Русская армия в Великой войне

კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭო

**თავდაცვის საბჭო** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით, 1920 წლის 27 აპრილის, მას შემდეგ, რაც ამიერკავკასიას საბჭოთა რუსეთის ჯარები მოადგნენ, შექმნილი განსაკუთრებული მდგომარეობის გამო დაარსდა „რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭო“. საბჭოს დაარსების მიზანი იყო სამხედრო ზომების ერთიანი სახით ცხოვრებაში დაუყოვნებლივ გატარების უზრუნველყოფა. საბჭოს დებულების თანახმად, მისი მიზანი იყო, შეიარაღებულ ძალთა და საშუალებათა გასაძლიერებლად საერთო ზომების შემუშავება, სამხედრო თავდაცვის საფუძველთა დადგენა და საომარი გეგმის დამტკიცება. საბჭოს თავმჯდომარეობდა მთავრობის თავმჯდომარე, ხოლო წევრები იყვნენ სამხედრო მინისტრი, შინაგან საქმეთა მინისტრი, საგარეო საქმეთა მინისტრი, ჯარის სარდალი, სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის თავმჯდომარე და კიდევ ერთი გამოცდილი სამხედრო პირი. საბჭოზე გადაწყვეტილება მიიღებოდა ხმათა უმრავლესობით. თანაბარი ხმების შემთხვევაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭებოდა თავმჯდომარის ხმას. აპრილში შექმნილი საბჭო აგვისტოს ბოლოს დაიშალა, მაგრამ იმავე წლის 11 ნოემბერიდან აღდგა და ქვეყნის დამოუკიდებლობის დაკარგვამდე ფუნქციონირებდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია