სუზანა ვალადონი

**სუზანა ვალადონი** (დაბადების სახელია **მარი-კლემენტი ვალადონი**; დ. 23 სექტემბერი, 1865გ. 7 აპრილი, 1938) — ფრანგი მხატვარი ქალი. დაიბადა ბესი-სიურ-გარტამპში 1894 წელს. ვალადონი გახდა გამომხატველობითი ხელოვნების ეროვნული საზოგადოების მიერ აღიარებული პირველი ქალი მხატვარი. ის ასევე იყო მხატვარი მორის უტრილოს დედა.

ვალადონმა თავისი ცხოვრების დაახლოებით 40 წელი მიუძღვნა მხატვრობას. მისი ნამუშევრების უმეტესობის ძირითად თემას (მაგალითად სიცოცხლის სიხარული, 1911) წარმოადგენდა: ქალის სხეული, ნატურმორტი და პეიზაჟი. მას არ ქონდა ფორმალური განათლება, რატომაც არასოდეს მოქცეულა ტრადიციული მხატვრობის გავლენის ჩრჩოში.

ის ბევრი ცნობილი მხატვრის მოდელი იყო. შედეგად ის გხვდება მრავალ ცნობილ ნახატზე, მათ შორის: პიერ ოგიუსტ რენუარის ცეკვა ბუჟივალში (1883) და ცეკვა ქალაქში (1883); ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკის სუზანა ვალადონის პორტრეტი (1885). 

## ადრეული ცხოვრება
სუზანა გაიზარდა სიღარიბეში, დაუქორწინებელ მრეცხავ დედასთან მონმარტრზე. მამას არ იცნობდა. დამოუკიდებელი და ძლიერი ხასიათის იყო, დაწყებით სკოლაში თერთმეტი წლამდე დადიოდა სანამ ის მუშაობას დაიწყებდა. მრავალი სამუშაო გამოიცვალა, მათ შორი მუშაობდა: ქარხანაში, მაღაზიაში გამყიდველად და მიმტანად. 15 წლის ასაკში ცირკში აკრობატად დაიწყო გამოსვლა. მედრანოს ცირკში სიმბოლისტი მხატვრების ანტონიო-დე-ლა როჩფუკოლდის და თეო ვაგნერის დახმარებით მოეწყო, რომლებიც ცირკის დეკორაციებზე მუშაობდნენ. ცირკს მუდმივად სტუმრობდნენ ლოტრეკი და ბერტა მორიზო. არსებობს მოსაზრება, რომ ვალადონი მორიზოს ნახატების შთაგონების წყარო იყო. ერთი წლის შემდეგ მისი საცირკო კარიერა ტრაპეციიდან აჩმოვარდნით დასრულდა.

საზოგადოდ მიღებულია, რომ ვალადონი ხატვას ცხრა წლის ასაკიდან ცდილობდა. მისი ინტერესი გამოვლინდა მხატვრებისთვის ნატურად მუშაობაში. მისი ცოდნა სხვა მხატვრების დაკვირვების და მათი ტექნიკის შესწავლის შედეგია.

## მოდელი 
სუზანამ მოდელად მუშაობა მონმარტრზე 1880 წელს 15 წლის ასაკში დაიწყო. ის ათი წლის განმავლობაში მოდელობდა მრავალი მხატვრისთვის, მათ შორის: ბერტა მორიზო, პუერ-პოვის-დე ჩავანესი, თეოფილე შტეინლენი, იან-ჯაქვეს ჰენერი, რენუარი და ლოტრეკი. ის მარიას სახელით მოდელობდა, სანამ მას ლოტრეკი სუზანას შეარქმევდა, რადგან მისი დაკვირვებით მას ბიბლიური სუზანას მსგავსად ასაკოვანი მხატვრებისთვის პოზირება ერჩივნა. ის ლოტრეკის საყვარელი იყო ორი წლის განმავლობაში, რაც მის მიერ 1888 წელს მისი თვითმკვლელობის მცდელობის შემდეგ დასრულდა.

სუზანა პოზირების დროს აკვირდებოდა მხატვრებს და ასე სწავლობდა ტექნიკას. ის მიიჩნეოდა ძალიან მოტივირებულ და მიზანსწრაფულ ქალად. 1890-იანებში ედგარ დეგას დაუმეგობრდა, რომელზეც მისი ხატვის უნარმა მოახდინა შთაბეჭდილება. მან შეიძნია მისი ნახატი და გაამხნევა. ისინი 1917 წელს დეგას გარდაცვალებამდე ახლო მეგობრებად რჩებოდნენ. ხელოვნების ისტორიკოსი ჰეთერ დავკინსი ფიქრობს, რომ მისის როგორც მოდელის გამოცდილება მის მიერ შესრულებულ შიშველი ქალების გამოსახულებებს სიღრმეს მატებს. რომლებიც ნაკლებად იდეალიზებულია პოსტ-იმპრესიონისტი კაცი მხატვრების ნამუშევრებთან შედარებით.

## მუდმივი კოლექციები 
* ოლბრაიტ-ნოქსის სამხატვრო გალერეა, ბუფალო.
* ბრიტანეთის მუზეუმი, ლონდონი.
* დალასის ხელოვნების მუზეუმი, დალასი.
* დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტი, დეტროიტი.
* ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი, ინდიანაპოლისი.
* მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი, ნიუ-იორკი.
* მინეაპოლისის ხელოვნების ინსტიტუტი, მინეაპოლისი. 
* სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ჰიუსტონი.
* თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, ნიუ-იორკი.
* ნელსონ-ატკინსის ხელოვნების მუზეუმი, კანზასი.
* პეტი პალე, პარიზი.

## გალერეა 

File:Suzanne Valadon - Self-portrait, 1883.jpg|*ავტო-პორტრეტი*, 1883
File:Suzanne Valadon - Portrait d'Erik Satie.jpg|*ერიკ სატიეს პორტრეტი*, 1893
File:Suzanne Valadon , Nu, 1895.jpg|*შიშველი*, 1895
File:Valadon Women MIA 200315630.jpg|*ქალი*, c.1895
File:ValadonSuzanne TheBath.jpg|*აბაზანა*, 1908
File:Suzanne Valadon - Nus.jpg|*შიშვლები*, 1919
File:Suzanne Valadon - Blumenvase auf einem runden Tisch - 1920.jpeg|*ყვავილები მრგვალ მაგიდაზე*, 1920
File:Maurice Utrillo, par Suzanne Valadon.jpg|*მხატვარი მაურიციო უტრილოს პორტრეტი*, 1921
File:(Barcelona) La chambre bleue - Suzanne Valadon.jpg|*ცისფერი ოთახი (La chambre bleue)*, 1923
File:Still Life with Tulips and Fruit Bowl 1924.jpg|*ნატურმორტი ტიტებისა და ხილის თასით*, 1924
File:Portrait de Maurice Utrillo à 7ans par sa mère Suzanne Valadon.jpg|*ჩემი ვაჟ შვიდი წლის ასაკში*, 1925
File:Portrait de Maurice Utrillo par sa mère Suzanne Valadon.jpg|*მაურიციო უტრილოს პორტრეტი*, 1925
File:Bouquet de fleur, par Suzanne Valadon.jpg|*ყვავილების ბუკეტი*, 1928
File:Still Life with Basket of Apples Vase of Flowers 1928.jpg|*ნატურმორტი ვაჭლით და ყვავილებიანი ვაზით*, 1928
File:Young Girl in Front of a Window by Suzanne Valadon, San Diego Museum of Art.JPG|*ახალგაზრდა გოგ ქალის წინაშე*, 1930
File:(Barcelona) Autoretrat al mirall - by Suzanne Valadon.jpg|*ავტო-პორტრეტი*
File:Bouquet de roses Suzanne Valadon.jpg|*ვარდების ბუკეტი*, 1936
File:(Albi) Jeune fille au bain ~1919 - Suzanne Valadon HsT.jpg|*ახალგაზრდა გოგონა ბანაობს*
File:(Barcelona) L'été ou Adam et Eve - Suzanne Valadon - Musée national d'Art moderne Paris.jpg|*ადამი და ევა*, 1909

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* A concise biography of Valadon.
* A gallery of her depictions of cats.
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:ფრანგი ქალი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით