open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგრიჯენტო

**აგრიჯენტო** (, 1927 წლამდე *ჯირჯენტი*) — ქალაქი იტალიაში (კუნძულ სიცილიის სამხრეთ სანაპიროზე). აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს მაღლობზე, რომელიც ზღვას გადაჰყურებს. ორი მდინარე, ჰიპსაის და აკრაგასი, ასევე მის ჩრდილოეთით მდებარე მთაგრეხილი ქალაქს ბუნებრივ ციხესიმაგრედ აქცევს.

## ისტორია
ძველად აგრიჯენტოს ადგილას იყო ბერძნული ქალაქი აკრაგანტი (,  — აგრიგენტი), დორიული კოლონია, რომელიც დაახლ. ძვ. წ. 582 წელს როდოსელებმა დააარსეს. აგრიჯენტო ანტიკური ხმელთაშუა ზღვისპირეთის მსხვილი სააჭრო ცენტრი იყო. ძვ. წ. 405 წელს კართაგენელებმა დაანგრიეს, ხოლო ძვ. წ. 341 წელს აღადგინა ტიმოლეონმა. ძვ. წ. 262 წელს პუნიკური ომების დროს აგრიჯენტო რომაელებმა აიღეს და გაძარცვეს, ხოლო მისი მოსახლეობა მონებად გაყიდეს. ძვ. წ. 137-132 წლებში სიცილიის მონათა პირველი აჯანყების დროს აგრიჯენტო იყო აჯანყების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი. შუა საუკუნეებში ბიზანტიას ეკუთვნოდა. 828 წელს არაბებმა დაიპყრეს, 1086 წელს — ნორმანებმა. შემორჩენილია ანტიკური ქალაქის ნანგრევები (ძვ. წ. VI-V საუკუნეების ბერძნული ტაძრები და სხვა).

ქალაქის არქეოლოგიური ზონა 1997 წელს შეიტანეს იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*The Valley of the Temples. A visitor's guide to the Valley of the Temples and Agrigento
*AGRIGENTO and the Valley of the Temples. Travel Tourist Guide 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:სიცილიის ქალაქები
Brainwashed (ალბომი)

***Brainwashed*** — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის უკანასკნელი სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს, მუსიკოსის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ.

## ისტორია 
სიმღერების ჩაწერა დაიწყო 1998 წელს. მას შემდეგ, რაც 1999 წლის 30 დეკემბერს ჯორჯს საკუთარ სახლში შეუვარდა შეიარაღებული მაიკლ აბრაჰამი, ჯორჯმა გაამახვილა ყურადღება ალბომის დასრულებაზე. დისკზე იგი შვილთან, დჰანი ჰარისონთან ერთად მუშაობდა.

1997 წელს აღმოჩენილი ფილტვის კიბო გამწვავდა 2001 წელს, ამიტომაც დისკზე მუშაობა უფრო დაიძაბა. პროცესში ჩაერთო ჯორჯის ყოფილი კოლეგა ჯეფ ლინი და ეს გაგრძელდა, სანამ ჯორჯმა არ იგრძნო, რომ უკვე ვერ მუშაობს სტუდიაში. საბოლოოდ, ჰარისონმა თითქმის დაასრულა მუშაობა დისკზე და გაემგზავრა აშშ-ში, რათა ემკურნალა. 29 ნოემბერს იგი გარდაიცვალა, მაგრამ დისკი კვლავ დაუსრულებელი დარჩა, ამიტომაც საბოლოო შტრიხები დასვეს ლინმა და დჰანიმ.

დჰანი ორი რამდენიმე თვის შემდეგ დაბრუნდა სტუდიაში და ჩაწერა ინსტრუმენტული პარტიები. მოგვიანებით ჩატარდა ჰარისონის ხსოვნისადმი მიძღვნილი კონცერტი Concert for George.

2004 წელს ალბომმა მიიღო გრემის პრიზი საუკეთესო პოპ ინსტრუმენტული შესრულებისათვის.

## სიმღერების სია
#Any Road – 3:52
#P2 Vatican Blues (Last Saturday Night) – 2:38
#Pisces Fish – 4:50
#Looking for My Life – 3:49
#Rising Sun – 5:27
#Marwa Blues – 3:40
#Stuck Inside a Cloud – 4:04
#Run So Far – 4:05
#*პირველად ჩაწერილი იქნა ერიკ კლეპტონის მიერ, ალბომზე *Journeyman* (1989); ჰარისონი ამ ვერსიაში უკრავდა გიტარაზე
#Never Get Over You – 3:26
#Between the Devil and the Deep Blue Sea (ჰაროლდ არლენი/ტედ კოლერი) – 2:34
#Rocking Chair in Hawaii – 3:07
#Brainwashed – 6:07
#*შეტანილია ლოცვა Namah Parvati, რომელსაც უნუსონში ასრულებენ ჰარისონი და მისი შვილი დჰანი

## პერსონალი 
* ჯორჯ ჰარისონი - ვოკალი, სლაიდ გიტარა, აკუსტიკური გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ჯეფ ლინი - გიტარები, კლავიშები, ვოკალი
* დჰანი ჰარისონი - აკუსტიკური გიტარა, ვოკალი
* ჯიმ კელტნერი - დასარტყმელი საკრავები
* ბიკრამ გჰოში - ტაბლა
* ჯონ ლორდი - ფორტეპიანო
* ჯულს ჰოლანდი - ფორტეპიანო
* სემ ბრაუნი - ვოკალი
* ჯეინ ლისტერი - არფა

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის ალბომები
კატეგორია:2002 წლის ალბომები
კატეგორია:გარდაცვალების შემდეგ გამოცემული ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯეფ ლინის პროდიუსერობით
ლიპარი

thumb|right|300px|ლიპარი

**ლიპარი** (ლათ. Lipara; ბერძნ. Meligunis; იტალ. Lìpari) აეოლიანის კუნძულებიდან უდიდესი, ტირენიის ზღვაში, მდებარეობს სიცილიიდან ჩრდილოეთით, 44 კილომეტრის დაშორებით. კუნძულის მუდმივი მოსახლეობა - 11 ათ. ადამიანი.  ზაფხულში ტურისტულ სეზონზე მოსახლეობის რიცხვი 20 ათასამდე იზრდება. 

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ვულკანების სია

## წყაროები
*

კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:იტალიის ვულკანები
კვინკვერემი

**კვინკვერემი** (, სიტყვიდან „quinque“ — „ხუთი“ და „remus“ — „ნიჩაბი“) ან პენტერა — საბრძოლო ნიჩბოსანი ხომალდი ერთმანეთის ზემოთ ან ჭადრაკულ სტილში დალაგებული ნიჩბების ხუთი რიგით. თითოეულ ნიჩაბს მართავდა ერთი მენიჩბე. ნიჩბების სიგრძე ერთ რიგში აღწევდა 25-ს. ყოველ ბორტზე ჰქონდა ნიჩბების 5 რიგი. ბოლო რიგში დაყენებული იყო ყველაზე გრძელი ნიჩბები. მენიჩბეებად შერჩეული იყვნენ ღონიერი მონები. წყალწყვა 200 ტონაზე მეტი, სიგრძე 45 მ, სიგანე 6 მ, ეკიპაჟი შეადგენდა დაახლოებით 250 კაცს. მესამე და მეოთხე ზედა რიგების ნიჩბები განთავსებული იყო დახურულ სივრცეში, ხოლო ქვედა რიგები ხომალდის კორპუსში ერთიმეორის მიყოლებით. ნიჩბების შეთანხმებული მოძრაობისათვის გამოიყენებოდა ბაგირი. იგი აერთიანებდა ერთი რიგის ნიჩბებს და აჩერებდა მათ ერთდროულად. ასევე, ბაგირი განსაზღვრავდა ნიჩბების მოსმის სიხშირეს და სიდიდეს.

პენტერებს გააჩნდათ ორი საბრძოლო ანძა. საიალქნო შეიარაღება შედგებოდა დიდი სწორი იალქნებით, რომელიც გამოიყენებოდა მხოლოდ ზურგის ქარის წარმოქმნის დროს. ხშირად აღჭურვული იყო აბორდაჟული ყორანით. უფრო პრიმიტიული ტრირემისგან განსხვავებით, კვინკვერემის შეეძლო დიდ სიჩქარეზე მტრის გემის გამჭოლ შენგრევა.

კვინკვირემის მშენებლობა დაიწყო, რომის იმპერიაში პირველი პუნიკური ომის დროს, მას შემდეგ, რაც ძლიერმა შტორმმა იტალიის სანაპიროზე გამორიყა კართაგენის ანალოგიური ხომალდი. რადგან, ბირემები და ტრირემები ვერ უმკლავდებოდნენ კართაგენის მრავალიარუსიან მძიმე ხომალდებს, რომელთა ბორტი დაცული იყო ნიჩბების მთელი ტყით. ის თავიდან იცილებდა მსუბუქი რომაული ბირემისაგან სატარანო დარტყმას.
 
## იხილეთ აგრეთვე 
* უნირემა
* ბირემა
* ტრირემა 
* კვადრირემა
* ანტიკური იარაღი
* „ოლიმპია“ – ძველბერძნული ტრირემის (ტრიერის) თანამედროვე რეკონსტრუქცია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მე–10 ლეგიონი
* საბრძოლო ხომალდის ტიპები და კონსტრუქციები
* საზღვაო გარჩევების ისტორია 
* რომაული პენტერები 

კატეგორია:სამხედრო გემები
კატეგორია:საიალქნო გემები
კატეგორია:უძველესი გემები
კატეგორია:გემების ისტორია
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:გალერები
George Harrison

***George Harrison*** — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის 1979 წლის სტუდიური ალბომი. ამ პერიოდში ჰარისონი დაქორწინდა ოლივია ტრინიდად არიასზე და ეყოლა შვილი დჰანი.

## ისტორია 
ალბომის *Thirty Three & 1/3* გამოცემის  შემდეგ ჰარისონი გაიტაცა მოგზაურობამ, ამიტომაც შემდეგი სტუდიური ალბომის ჩაწერა მხოლოდ 1978 წლის შუა თვეებში დაიწყო. პირველად რამდენიმე წლის შემდეგ მან დაიქირავა თანაპროდიუსერი - ეს იყო ცნობილი რას ტაიტლმენი. ალბომი ჩაწერილი იქნა რასის საკუთარ სტუდიაში, ხოლო სიმებიანი ორკესტრის პარტიები ჩაიწერეს ლონდონურ სტუდიაში AIR. სპეციალური სტუმრების სახით მოიწვიეს სტივ უინვუდი, გარი რაიტი და ერიკ კლეპტონი.

ალბომის გამოსვლამდე გამოჩნდა პირველი სინგლი Blow Away, რომელიც მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #51, ხოლო აშშ ჩარტების - #16 ადგილზე. ალბომმა მიიღო დადებითი შეფასებები 1979 წლის თებერვალში გამოსვლისთანავე. ბრიტანეთში იგი მოხვდა #39 ადგილზე, აშშ-ში კი - #14-ზე, რამაც მას ოქროს სტატუსი მოუტანა. პარალელურად ჰარისონი უფრო დაინტერესდა კინემატოგრაფიით და დააარსა საკუთარი კინოკომპანია Handmade Films.

ალბომის 2004 წლის რემასტერი შეტანილია ყუთში *The Dark Horse Years 1976-1992* (ლეიბლი Dark Horse) და თან ახლავს სიმღერის Here Comes the Moon დემო ვერსია.

## სიმღერების სია
# Love Comes to Everyone – 4:36
#* შესავალს უკრავს ერიკ კლეპტონი, რომელმაც ეს სიმღერა ასევე ჩაწერა 2005 წლის ალბომისთვის *Back Home*.
#* *ეს სიმღერა შესრულდა მხოლოდ ორჯერ, ჰარისონის იაპონური ტურის დროს, 1991 წელს
# Not Guilty – 3:35
#* პირველი ვერსია უნდა შეეტანათ The Beatles-ის ალბომში *The Beatles*, მაგრამ იგი საბოლოოდ გამოჩნდა 1996 წელს, კრებულზე *Anthology 3''.
# Here Comes the Moon – 4:48
#* სიმღერის Here Comes the Sun ერთგვარი გაგრძელება.
# Soft-Hearted Hana – 4:03
#* დაწერილი იქნა ფსიქოდელიური ჰალუცინოგენების მიღების შემდეგ.
# Blow Away – 4:00
# Faster – 4:46
#* ხმის ეფექტებით გრან პრის ავტორბოლიდან
# Dark Sweet Lady
# Your Love Is Forever
# Soft Touch
# If You Believe
# Here Comes the Moon (დემო ვერსია)
#* 2004 წლის რემასტერიდან.

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები (ხელახალი გამოცემა)
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის ალბომები
კატეგორია:1979 წლის ალბომები
Gone Troppo

***Gone Troppo*** — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის 1982 წლის სტუდიური ალბომი.

1980 წლისათვის ჰარისონის სოლო ალბომების პოპულარობამ იკლო. მან კიდევ ერთხელ სცადე ძველი წარმატების დაბრუნება და ჩაწერა ახალი სტუდიური დისკი, რომელიც სახელწოდებაც განიმარტება, როგორც შეშლილი. მის გამოცემას არ მოჰყოლია პრომოკამპანია, რადგანაც ჰარისონს არ მოსწონდა იმ პერიოდის მუსიკალური ინდუსტრია.

გარეკანის დიზაინი შექმნა ლარი სმითმა (ჯგუფიდან Bonzo Dog Doo Dah Band). ალბომი კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა და ჩარტებში დასჯერდა მხოლოდ #108 ადგილს.

2004 წელს გამოცემულ რემასტერში შეტანილია სიმღერის Mystical One დემო ვერსია.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ჯორჯ ჰარისონი, გარდა მითითებულისა

#Wake Up My Love – 3:34
#That's the Way It Goes – 3:34
#**კონცერტზე Concert for George ასრულებს ჯო ბრაუნი.
#I Really Love You (ლიროი სვერინგენი) – 2:54
#**ჯგუფის The Stereos სიმღერის ქავერ-ვერსია
#Greece – 3:58
#Gone Troppo – 4:25
#Mystical One – 3:42
#Unknown Delight – 4:16
#Baby Don't Run Away – 4:01
#Dream Away – 4:29
#**ასევე ჟღერს ტერი გილიამის ფილმში დროის ბანდიტები*
#Circles – 3:46
#**დაწერილია 1968 წელს, სავარაუდოდ, უნდა შეეტანათ The Beatles-ის ალბომში the White Album*

*Gone Troppo* 2004 წელს გამოიცა რემასტერის სახით და დამატებითი სიმღერით

Mystical One (დემო ვერსია) – 6:02

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის ალბომები
კატეგორია:1982 წლის ალბომები
კატეგორია:Dark Horse Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ ჰარისონის პროდიუსერობით
ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია.

## ალბომები 
### სტუდიური ალბომები 
### საკონცერტო ალბომები 
### საუნდტრეკები
### კრებულები
### ჯგუფი Traveling Wilburys
## სინგლები 
კატეგორია:დისკოგრაფიები
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონი
მილაცო

მინი|მარჯვნივ|250px|მილაცო
**მილაცო** (იტალ. Milazzo ლათ. Mylae) ქალაქი იტალიაში კუნძულ სიცილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ  სანაპიროზე. ქალაქ მესინადან 50 კილომეტრში. ქალაქის მფარველად ითვლება წმინდა სტეფანე, რომლის ხსენების დღესაც აღნიშნავენ 26 დეკემბერს. 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
პაპარაცი (ჯგუფი)

**პაპარაცი** — ქართული როკ ჯგუფი, რომელიც 2004 წელს ჩამოყალიბდა და ერთი ალბომის გამოშვების შემდეგ დაიშალა. ჯგუფის სოლისტი და ლიდერი ახალგაზრდა მომღერალი სალომე კორკოტაშვილი იყო, რომელიც ჯგუფის მიერ შესრულებული უმრავლესი სიმღერების თანაავტორიც არის.

## ჯგუფის ისტორია
ჯგუფის ჩამოყალიბება მაშინ გადაწყდა, როდესაც მომავალი ჯფუფის სამმა წევრმა გიორგი კიკნაველიძემ, შოთიკო შველიძემ და ნიკუშა მოწონელიძემ სალომე კორკოტაშვილი გაიცნეს, რომელსაც თავის მიერ მანამდე დაწერილი სიმღერისთვის აკომპანემენტი სჭირდებოდა. სიმღერის აწყობა წარმატებული აღმოჩნდა, რამაც ჯგუფს დაუდო სათავე. ბენდის სახელის ბევრი ვარიანტი განიხილებოდა, მათ შორის **ტყემალიც**, მაგრამ საბოლოოდ **პაპარაცი** აირჩა, თუმცა ჯგუფის წევრების განცხადებით ამ სახელში განსაკუთრებული არაფერი მოიაზრება. თავდაპირველ სახელწოდებებს შორის ყველაზე რეალურად '1 სექტემბერი' მოიაზრებოდა, თუმცა 2004 წლის 1 სექტემბერს, რუსეთის ქალაქ ბესლანში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ, ჯგუფის წევრებმა და პროდიუსერებმა ამ სახელწოდების გამოყენებაზე უარი თქვეს. პაპარაცის კონტრაქტი სტუდია "ქართულ ჩანაწერებთან" გააფორმა, და მათი პროდიუსერები აჩიკო გულედანი და გიორგი ასანიშვილი გახდნენ. მათ გამოშვებული აქვთ ერთი სტუდიური ალბომი *გათენდა, გაიღვიძე!*, რომელშიც ათი სიმღერა შევიდა. პაპარაცის სიმღერები ძირითადად პოპ-როკის სტილშია შესრულებული.

## ჯგუფის შემადგენლობა
*სალომე კორკოტაშვილი — ვოკალი.
*გიორგი კიკნაველიძე — რიტმ გიტარა, ბექ ვოკალი
*ნიკუშა მოწონელიძე — სოლო გიტარა
*შოთიკო შველიძე — დასარტყმელი საკრავები
*ლევან მიქაბერიძე — ბას-გიტარა
*ირაკლი ქოიავა — პერკუსია

## რესურსები ინტერნეტში
*radio.ge ინტერვიუ ჯგუფთან, 11.04.2005.

კატეგორია:ქართული პოპ-როკ ჯგუფები
კატეგორია:2004 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
სულცი

**სულცი** ან **სულკი** () — ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქალაქი კუნძულ სარდინიაზე. მდებარეობდა კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში, მცირე კუნძულზე, რომელსაც ახლა სანტ ანტიოქო ეწოდება.

კატეგორია:იტალიის ყოფილი ქალაქები
ლოტოსი

**ლოტოსი** () — წყლისა და ხმელეთის მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ლოტოსისებრთა ოჯახისა (რომელსაც ზოგჯერ დუმფარასებრთა ოჯახთან აერთიანებდნენ). აქვს გრძელყუნწიანი, წყალზე მოტივტივე და წყლის ზემოთ ამოშვერილი დიდი, ფარისებრი ფოთლები და ეული ყვითელი ან ვარდისფერი ყვავილები. 

ლოტოსის 2 სახეობა გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელსა და ტროპიკებში. ვარდისფერყვავილებიანი ინდური ლოტოსი () გავრცელებულია ავსტრალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მალაის არქიპელაგზე, ფილიპინების კუნძულებზე, იაპონიის სამხრეთში, შრი-ლანკის კუნძულებზე, ინდოჩინეთისა და ინდოსტანის ნახევარკუნძულებზე, ჩინეთსა და ჩრდილოეთ ირანში, ამიერკავკასიასა (მტკვრის ქვედა დინებაში) და ვოლგის დელტაში.

ინდოეთსა და ჩინეთში ლოტოსი ძველთაგანვე საღვთო მცენარედ არის მიჩნეული. ყვითელი ლოტოსი () იზრდება ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკის ატლანტიკურ სანაპიროებსა და ჰავაის კუნძულებზე. ლოტოსის ყველა ნაწილში C ვიტამინი და კაუჩუკია, ყუნწებსა   და ღივებში — შხამიანი ნივთიერება ნელუმბინი. თესლსა და ფესურებს საჭმელად და საქონლის საკვებად იყენებენ. ე. წ. ეგვიპტური ლოტოსი დუმფარას გვარს განეკუთვნება.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ინდური ლოტოსი (Nelumbo nucifera)

კატეგორია:ლოტოსისებრნი
სვენ I

**სვენ I წვერფიწალა** (, , ; დ. დაახ. 960 — გ.  3 თებერვალი, 1014) — დანიის, ინგლისის და ნორვეგიის მეფე. ის იყო ჰარალდ II-ის, კნუდ I დიდის და დედოფალი ესტრიდის მამა.

980-იანი წლებში სვენმა საკუთარი მამა, ჰარალდ I ლურჯკბილას მმართველობა დაამხო და თავად ავიდა ტახტზე. ჰარლადი გაძევებული იქნა ქვეყნიდან. გარდაიცვალა 986 ან 987 წელს. 1000 წელს სვენი უკვე მართავდა ნორვეგიის მთლიან ტერიტორიას. გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1013 წელს ის გახდა პირველი დანიელი, რომელიც ინგლისის ტახტზე ავიდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* სვენ I  — ანგლო-საქსური ინგლისის პროსოპოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 960-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1014
ჰაროლდ I

thumb|ჰაროლდ I
**ჰაროლდ I** კურდღლის თათი (; დაახ. 1015 - 17 მარტი, 1040) — ინგლისის მეფე 1030 წლიდან. 

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1015
კატეგორია:გარდაცვლილი 1040
ჰარდეკნუდი

**ჰარდეკნუდი** (დან. Knud 3. Hardeknud ინგლ. Harthacanute, Canute II) (1018/1019 - 8 ივნისი 1042) დანიის მეფე 1035 წლიდან და ინგლისის მეფე 1040 წლიდან.

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1018
კატეგორია:გარდაცვლილი 1042
ყვავი (აბორდაჟი)

**აბორდაჟის ყვავი** (ლათ. *corvus* - ყვავი) — მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენებოდა რომაულ ფლოტში აბორდაჟული ბრძოლებისთვის. პირველად მისი გამოყენება მოხდა პირველი პუნიკური ომის დროს, კართაგენის წინააღმდეგ.

thumb|”ყვავის” სქემა
პოლიბიუსი ამ იარაღს ასე აღწერს:

ძვ. წ. III საუკუნეში რომაელებს არ ჰქონდათ არც კარგი ფლოტი, არც საზღვაო ბრძოლების გამოცდილება. ხოლო სახმელეთო ბრძოლებში რომაული არმია ერთ-ერთი საუკეთესო იყო ხმელთაშუა ზღვისპირეთში. „ყვავებმა“ კი რომაელებს საშუალება მისცა საზღვაო ბრძოლებში სახმელეთო ბრძოლის ტექნიკა გამოეყენებინათ. პირველად „ყვავი“ გამოყენებულ იქნა მილაის ბრძოლაში ძვ. წ. 260 წელს, რომელიც რომაელებისთვის პირველი წარმატებული საზღვაო ბრძოლა გახდა. აბორდაჟული ტაქტიკით რომაელება ამ ომში რამდენიმე ბრძოლა მოიგეს: მილაის ბრძოლა, სულცის ბრძოლა, ეკნომის კონცხის ბრძოლა და ტინდარისის ბრძოლა.

მიუხედავად რიგი უპირატესობისა, „ყვავებს“ უარყოფითი მხარეებიც ჰქონდათ. როგორც თანამედროვე ექსპერიმენტებიდან გამოვლინდა, „ყვავის“ წონა უარყოფითად მოქმედებს გემის სანავიგაციო თვისებებზე. რომაელებმა ორჯერ თითქმის მთლიანად დაკარგეს ფლოტი შტორმებში ძვ. წ. 255 და ძვ. წ. 249 წლებში. კატასტროფის მიზეზი ნაწილობრივ გახდა „ყვავებით“ გამოწვეული გემების არამდგრადობა. შესაძლოა ეს გახდა იმის მიზეზი, რომ პირველი პუნიკური ომის ბოლოს რომაელებმა „ყვავებზე“ უარი თქვეს. ვინაიდან გემთმშენებლობა რომში განვითარდა და მეზღვაურებიც ბევრად უფრო გამოცდილები გახდნენ, უკვე „ყვავებით“ მიღებული უპირატესობა აღარ ამართლებდა მათი გამოყენებით გამოწვეულ რისკს. ეკნომუსის ბრძოლის შემდეგ წყაროებში აღარ გვხვდება ყვავების გამოყენების შესახებ ცნობები, ხოლო ეგატის კუნძულებთან ბრძოლაში, რომელმაც პირველი პუნიკური ომის ბედი გადაწყვიტა, „ყვავები“ ნამდვილად არ იყო გამოყენებული. მიუხედავად ამისა, სამოქალაქო ომის დროს ნოლას ბრძოლაში გამოყენბულ იქნა მოწყობილობა *arpax*, რომელიც „ყვავის“ პრონციპით მუშაობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პოლიბიუსის აღწერა ინგლისურად
* პოლიბიუსი, საყოველთაო ისტორია, წიგნი 1. 22
* ტერმინოლოგია 
* Отечественный и зарубежный опыт применения надводных сил, Капитан 1 ранга Мещеряков Б. П., капитан 1 ранга Янбих В. В.
* РИМСКИЙ ФЛОТ. ВООРУЖЕНИЕ И ТАКТИКА

## სქოლიო
კატეგორია:რომაული სამხედრო ფლოტი
ედგარ ეთელინგი

**ედგარ ეთელინგი** (ინგლ. Edgar Ætheling) (1051 - 1126) ინგლისის უგვირგვინო მეფე 1066 წლის ოქტომბრიდან დეკემბრამდე.

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1051
კატეგორია:გარდაცვლილი 1126
ედუარდ აღმსარებელი

**ედუარდ აღმსარებელი** (; დ. დაახლ. 1003 — გ. 5 იანვარი, 1066) — ინგლისის მეფე 1042–1066  წლებში. ინგლისის მეფის ეთელრედ II-ისა და ემა ნორმანდიელის უფროსი შვილი. შერაცხულია წმინდანად რომის კათოლიკური ეკლესიის მიერ. მის დროს თითქმის დასრულდა ანგლო-საქსებისა და დანიელების გაერთიანება ერთ ერად. ედუარდი ღვთისმოსავი მეფე იყო და ზრუნავდა ეკლესიაზე. მეფე ედუარდმა ლონდონში ააგო წმინდა პეტრეს ტაძარი, რომელიც ახლა უესტმინსტერის სააბატოს სახელითაა ცნობილი. ედუარდის შემდეგ ინგლისსი თითქმის ყველა მონარქი ამ ტაძარში ეკურთხა მეფედ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ედუარდ აღმსარებლის ილუსტრირებული ბიოგრაფია.
*Westminster Abbey: Edward the Confessor and Edith 
*Steven Muhlberger's 'Edward the Confessor and his earls'
*Illustrated biography of Edward the Confessor
*BBC History: Edward the Confessor
*The Rise of Godwine, Earl of Wessex
*Edward the Confessor At Find A Grave
*BBC News: Ancient royal tomb is uncovered
*Life of St Edward the Confessor, Cambridge Digital Library
*Saint Edward the Confessor at the Christian Iconography

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1003
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1066
ლინუსი (პაპი)

thumb|ლინუსი
**ლინუსი** () (დ. ? — გ. 23 სექტემბერი, 76/78) — ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, რომის ეპისკოპოსი 64 (67) წლიდან 76 (78) წლამდე. რომის მეორე პაპი პეტრე მოციქულის შემდეგ. კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. ხსენების დღე 23 სექტემბერი.

## ლიტერატურა 
*Louise Ropes Loomis, *The Book of Popes* **(Liber Pontificalis)**. Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. Stops with Pope Pelagius, 579&ndash;590.  English translation with scholarly footnotes, and illustrations).
*I SOMMI PONTEFICI ROMANI: The Roman Pontiffs

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 76
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კნუდ I დიდი

მინი|კნუდ დიდი
**კნუდ დიდი** (დან. Knud 2. den Store, , ნორვ. Knud den mektige) (დ. დაახლ. 995 — გ. 12 ნოემბერი, 1035, შეფტსბერი) — დანიის მეფე 1018 წლიდან, ინგლისისა 1016 წლიდან  და ნორვეგიისა 1028 წლიდან. დანიის მეფის სვენ I წვერფიწალას ძე. მამასთან ერთად მონაწილეობდა ინგლისის დაპყრობაში (1013 წლიდან), სადაც გამეფდა ინგლისის ედმუნდ რკინისგვერდიანის სიკვდილის შემდეგ.

დანიაში გამეფდა თავისი ძმის, ჰარალდ II-ის სიკვდილის შემდეგ. ნორვეგიიდან გააძევა ოლაფ II ჰარალდსონი. X ს-ის მიწურულს იწყება დანიელთა ახალი შემოსევები ინგლისში. ამ დროს დანიისა და ნორვეგიის გაერთიანებული სამეფოს მეფე კნუდ დიდი იყო (995-1035). იგი ინგლისის მეფე 1016 წელს გახდა და სატახტო ქალაქად ლონდონი არჩია. მოსახლეობას კნუდმა დიდი გადასახადები დააკისრა. მან ინგლისი დანიის მსგავსად ოთხ რეგიონად დაყო: უესექსად, მერსიად, აღმოსავლეთ ინგლისად და ნოურთუმბრიად. ამგვარად მან საფუძველი ჩაუყარა ინგლისის ტერიტორიულ მოწყობას. მის დროს დაიწყო დანიაში ფულის რეგულარური ჭრა. ეყრდნობოდა წვრილ მიწათმფლობელობას, მფარველობდა სასულიერო წოდებას. შეადგინდა განსაკუთრებული რაზმი ტინგლიდი, რაც იყო რაინდობის ჩანასახი დანიაში. კნუდის გარდაცვალების შემდეგ მისმა მემკვიდრეებმა შინაომები, ძარცვა და მკვლელობები ჩვეულებრივ საქმედ აქციეს, რის გამოც მისი სახელმწიფო მალე დაიშალა. ინგლისში კვლავ უესექსელი მეფეები გაბატონდნენ. ნელ-ნელა მიმდინარეობდა დანიელებისა და ანგლო-საქსების დაახლოება. დანიელები გაქრისტიანდნენ, ხოლო ენითა და კულტურით ისინი დიდად არ განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისაგან, რადგან ორივენი გერმანულ-სკანდინავიური სამყაროდან იყვნენ გამოსული.

## ლიტერატურა 
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*Canute the Great
*Canute (Knud) The Great – From Viking warrior to English king
*Time Team – Who was King Cnut?
 

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 995
კატეგორია:გარდაცვლილი  12 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1035
ანაკლეტუსი

მინიატიურა|ანაკლეტ I (ანაკლეტუსი)

**ანაკლეტ I (ანაკლეტუსი)** () (დ. უცნობია — გ. 88 ან 90) — რომის ეპისკოპოსი 78 წლიდან. მას ასევე მოიხსენიებდნენ **კლეტად (კლეტუსად)**, რის გამოც ერთხელ მოხდა შეცდომა და ორ პიროვნებად იქნა მიჩნეული. 

კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. ხსენების დღე 26 აპრილი

## ლიტერატურა 
*Donald Attwater and Catherine Rachel John, *The Penguin Dictionary of Saints*, 3rd edition, New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-14-051312-4.
*Louise Ropes Loomis, *The Book of Popes* 
*Richard P. McBrien, *Lives of the Popes*, (Harper, 2000). ISBN 0-06-065304-3

## რესურსები ინტერნეტში 
**Writings attributed to Pope Anacletus/Cletus*
**The Society of Pope Saint Anacletus* 

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 90
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ლოქის მასივი

**ლოქის მასივი** — ძველი კრისტალურ-მეტამორფული დანაოჭებული სუბსტრატის შვერილი, სადაც საქართველოს უძველესი ქანებია გაშიშვლებული. მდებარეობს საქართველოსა და სომხეთის საზღვარზე, მდინარეების ფინეზაურის, ჯანდარის, ლოქისწყლისა და ბოლნისისწყლის შუა და ზემო დინებათა აუზებში. გეოტექტონიკურად წარმოადგენს ლოქ-ყარაბაღის სუსტად დანაოჭებული ზონის აზევებულ, გაშიშვლებულ და ღრმად გადარეცხილ ნაწილს. ლოქის მასივი ალპური ოროგენეზისის დასაწყისისათვის უკვე კონსოლიდირებული სტრუქტურული ერთეული იყო, რასაც მისი ორსართულიანი აგებულება მოწმობს. კამბრიულისწინა (?) — ქვედაპალეოზოურ კრისტალურ და მეტამორფულ ქანებს ტრასგრესიულად ფარავს იურული, ცარცული და პალეოგენური ასაკის სუსტად დანაოჭებული ვულკანოგენური და დანალექი ქანები. სუბსტრატი უმთავრესად აგებულია გრანიტოიდული, ბაზიტური და მეტამორფული კომპლექსებით. მეტამორფული კომპლექსის ქანები იკვეთება ფუძე ქანების და შუა და გვიანპალეოზოური ასაკის გრანიტოიდული ინტრუზივებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია
კატეგორია:სომხეთის გეოგრაფია
კლემენტ I

მინი|მარჯვნივ|კლემენტ I

**კლემენტ I** () (დ. უცნობია — გ. 97 ან 99) — რომის ეპისკოპოსი 88 ან 90 წლიდან. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 25 ნოემბერი, ახალი სტილით — 8 დეკემბერი. 

## ბიოგრაფია 
მღვდელმოწამე კლემენტი რომში დაიბადა იმპერატორ ტიბერიუსის (14–27) დროს. მამამისი, ფავსტო, მდიდარი და დიდებული წარმართი იყო, დედა — საოცრად მომხიბლავი მათიდია კი — იმპერატორის ახლო ნათესავი. ცოლ-ქმარს ორი ტყუპი ძე ჰყავდა, კლიმენტი მათი ნაბოლარა ვაჟი იყო. ოჯახი მშვიდად ცხოვრობდა, მაგრამ რამდენიმე წლის შემდეგ მათთან დასახლდა ფავსტოს ძმა, რომელმაც, მათიდიასადმი ვნებით შეპყრობილმა და ქალის სიმტკიცით გაბოროტებულმა, მისი შეურაცხყოფა დაიწყო. მათიდიამ არ ისურვა ქმრისთვის გაემხილა ავკაცის მზაკვრობა, და გადაწყვიტა, თვითონ განშორებოდა იქაურობას. მან მეუღლეს თხოვა, ათენში გადასულიყო საცხოვრებლად. ხანგრძლივი და დაჟინებული თხოვნის შემდეგ ფავსტომ მდიდრული ხომალდი აუგო მეუღლეს და უფროს შვილებთან ერთად ათენში გაგზავნა. რამდენიმე დღის შემდეგ საშინელი ქარიშხალი ამოვარდა, აბობოქრებულმა ზღვამ ხომალდი იმსხვერპლა, გონდაკარგული მათიდია კი ნაპირზე გამორიყა. აქ იგი შეიფარა ერთმა კეთილმა ქვრივმა დედაკაცმა, რომელიც ცდილობდა, შვილების დაღუპვით გამოწვეული მწუხარება შეემსუბუქებინა მისთვის. მათიდიას უფროსი ძეები — ფავსტო და ფავსტიანე ზღვის მეკობრეებმა თავიანთ გემზე აიყვანეს და კესარიაში მონებად მიჰყიდეს ერთ კეთილმსახურ ქალს, რომელიც ღვიძლი შვილებივით ზრდიდა მათ. ძმებს ყოველგვარ მეცნიერებას ასწავლიდნენ. ისინი ქრისტეს მოძღვრებასაც გაეცნნენ და მოინათლნენ, შემდეგ კი მათ ქვეყანაში საქადაგებლად ჩასულ პეტრე მოციქულს დაემოწაფნენ.

მამამ არაფერი იცოდა მომხდარის შესახებ. სხვადასხვა გარემოებათა გამო მან მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ შეიტყო, რომ მისი ცოლ-შვილი ათენში არ ჩასულა და უკვალოდ გაქრა. საშინლად დამწუხრებულმა ფავსტომ პატარა კლემენტი ერთგულ მონებს მიაბარა აღსაზრდელად, თვითონ კი დაკარგული ცოლ-შვილის საძებრად გაეშურა.

მშობლებს მოწყვეტილი კლემენტი რომში იზრდებოდა. მან ბრწყინვალე განათლება მიიღო, ფუფუნებით იყო გარემოცული, მაგრამ ახლობლების დაკარგვით დადარდიანებულმა ყმაწვილმა დაიწყო ფიქრი იმაზე, თუ რა ელოდა ადამიანს სიკვდილის შემდგომ და ცდილობდა ცხოვრების არსს ჩასწვდომოდა. როცა დედაქალაქამდე მიაღწია ცნობებმა ქრისტესა და მის სწავლებაზე, ნეტარმა დატოვა სახლი, მამული და იქით გაეშურა, სადაც მოციქულები ქადაგებდნენ. ალექსანდრიაში კლემენტი მოციქულ ბარნაბას შეხვდა, შემდეგ კი პალესტინაში ჩავიდა, პეტრე მოციქულის ხელით მოინათლა და მისი მოსწავლე, განუყრელი თანამგზავრი და მისი ღვაწლისა და ტანჯვით სავსე ცხოვრების მუდმივი თანაზიარი გახდა. პეტრეს თან ახლდნენ კლემენტის ძმები ფავსტო და ფავსტიანეც, მაგრამ მათ, ბუნებრივია, ერთმანეთი ვერ იცნეს.

## ლიტერატურა 
*
*
*Loomis, Louise Ropes (1916). *The Book of Popes* (*Liber Pontificalis*). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8.
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*"Saint Clement I."  
*Two Epistles Concerning Virginity .
*Opera Omnia
*Hieromartyr Clement the Pope of Rome

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 97
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:რომში დაბადებულები
ევარისტუსი (პაპი)

thumb|right|ევარისტე (პაპი)
**ევარისტე** () — რომის მეხუთე ეპისკოპისი, წარმოშობით ანტიოქელი ბერძენი, წმინდანი,  99 წლიდან 105/107 წლამდე. ასევე ცნობილია **არსტუსის** სახელით. იგი იყო მთელი რომაული თემის არჩეული. იმ დროს რომის ეპისკოპოსს სასულიერო პირებთან ერთად უბრალო მრევლიც ირჩევდა. აუცილებელი პირობა იყო ის, რომ ეპისკოპოსად ადგილობრივი ეკლესიის წარმომადგენელი აერჩიათ. 

მისი ხსენების დღეა 26 ოქტომბერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Writings attributed to Pope St Evaristus
* Catholic Online – Saints & Angels: *St. Evaristus*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 105
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გრიგოლ I (პაპი)

thumb|right|გრიგოლ I
thumb|right|გრიგოლ I
**გრიგოლ I დიდი** (; დ. 540 — გ. 12 მარტი 604) — რომის პაპი 590 604 წლებში  მართლმადიდებელი (მოიხსენიებენ 25 მარტს) და კათოლიკური (მოიხსენიებენ 3 სექტემბერს) ეკლესიების წმინდანი.

## ცხოვრება
დაიბადა რომში, დაახლოებით 540 წელს.  გრიგოლის დედა, სილვია, და დიდედები – ტარსილა და ემილიანა, რომის ეკლესიის მიერ წმიდანებად არიან შერაცხულნი.

გრიგოლმა ბრწყინვალე განათლება მიიღო და მაღალ სახელმწიფო თანამდებობას მიაღწია. მამის გარდაცვალების შემდეგ მან მთელი ქონება ექვსი მონასტრის მოწყობას მოახმარა, რომში წმინდა ანდრია პირველწოდებულის მონასტერი დააარსა და ბერად აღიკვეცა. პაპ პელაგიუს II-ის დავალებით წმინდა გრიგოლი დიდხანს ცხოვრობდა ბიზანტიაში. აქ დაწერა მან „იობის წიგნის თარგმანები“. პელაგიუსის გარდაცვალების შემდეგ რომის კათედრაზე წმინდა გრიგოლი აირჩიეს. შვიდი თვის განმავლობაში უარობდა იგი ამ მაღალ პატივს, მაგრამ, ბოლოს, საეკლესიო კრებულისა და სამწყსოს დაჟინებულმა თხოვნამ აიძულა, თანხმობა განეცხადებინა.

წმინდა გრიგოლი ბრძნულად განაგებდა ეკლესიას. მან ლათინურ ენაზე შეადგინა პირველშეწირული ლიტურგიის ტიპიკონი, რომელიც მანამდე მხოლოდ ზეპირი გადმოცემით იყო ცნობილი. VI საეკლესიო კრების დადგენილებით ეს ტიპიკონი სავალდებულო გახდა მთელი მართლმადიდებლური ეკლესიისათვის.

წმინდა გრიგოლი თავდაუზოგავად ებრძოდა დონატელთა ერესს, ქრისტეს სჯულზე მოაქცია ბრიტანეთში მცხოვრები წარმართები და არიოზის მიმდევრები.

წმინდა გრიგოლის კალამს ეკუთვნის „საუბრები ანუ დიალოგები იტალიელ მამათა ცხოვრებასა და სასწაულზე“, რისთვისაც „დიოლოღოსი“ უწოდეს. წმინდა გრიგოლის თხზულებათაგან განსაკუთრებით ცნობილია „სამოძღვრო კანონი, სადაც იგი ყოველმხრივ განიხილავს ჭეშმარიტი მოძღვრის სახეს. ჩვენამდე მოაღწია აგრეთვე წმინდა მამის წერილებმა.

გრიგოლისთვის წერილი მიუწერია ქართლის კათოლიკოს კირიონ I-ს. შემონახულია პაპის საპასუხო წერილი (მიხეილ თამარაშვილის აზრით, იგი 596 უნდა იყოს დაწერილი). როგორც ჩანს, კირიონ I-ს პაპისთვის ნესტორიანობის გავრცელების გამო მიუმართავს. გრიგოლის „დიალოღონი“ 1011 წელს ქართულად უთარგმნია ექვთიმე მთაწმიდელს. 

წმიდა გრიგოლი რომის ეკლესიას ხელმძღვანელობდა ცამეტი წლის განმავლობაში, გარდაიცვალა 604 წელს. მისი წმინდა ნაწილები ინახება ვატიკანში, წმინდა პეტრეს ტაძარში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 540
კატეგორია:გარდაცვლილი 604
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის  წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
2007 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბებული ჯგუფები
**იხილეთ 2007 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 2007 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## აღდგენილი ჯგუფები 
* Ace of Base
* All Saints
* Aqua
* Blur
* Boyzone (ერთი წევრით ნაკლები)
* ჯენესისი
* Led Zeppelin (ერთი წევრით ნაკლები)
* The Police
* Sex Pistols
* Spice Girls (უდიდესი ჰიტების ალბომისთვის და ერთი ტურნესთვის 
გაერთიანებული)
* The Verve

## მსოფლიო ჰიტი ჩანაწერები 
### სინგლები 
### საუკეთესოდ გაყიდვადი ჩანაწერები 
კატეგორია:2007 წელი მუსიკაში
ლოქის ქედი

**ლოქის ქედი**, *სომხითის ქედი* () — საშუალო სიმაღლის განედური ქედი საქართველოსა და სომხეთში, რომლის ჩრდილო-დასავლეთი კალთა ქვემო ქართლის მხარის ფარგლებშია, დანარჩენი — სომხეთის ლორეს პროვინციის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მცირე კავკასიონის მთათა სისტემაში, მდინარეების მაშავერისა და დებედის წყალგამყოფია. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, რომლებიც დაფარულია ცარცული და პალეოგენური ასაკის ვულკანოგენური წყებებით. უმაღლესი მწვერვალია ლალვარი (2545 მ, სომხეთი). ახასიათებს საშუალო მთიანი რელიეფი სტრუქტურული, ეროზიული და დენუდაციური ფორმებით. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, რომლის ქვედა ნაწილში ჭარბობს რცხილა და მუხა, ზედაში — წიფელი. გვხვდება აგრეთვე ფიჭვის მცირე კორომები. ქედის ყველაზე მაღალ ნაწილში სუბალპური მდელოებია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ქედები
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ქედები
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქედები
კატეგორია:საქართველოს ქედები
კატეგორია:სომხეთის ქედები
მაიკ ოლდფილდის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია მაიკ ოლდფილდის სრული დისკოგრაფია.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
### სხვა ალბომები
#### საუნდტრეკები
მიუხედავად იმისა, რომ თემა ალბომიდან *Tubular Bells* (1973) გამოყენებულია ფილმში ეკზორცისტი, დისკი საუნდტრეკად არ ითვლება. ასევე 1979 წელს შეიქმნა მუსიკა ნასას ფილმისათვის კოსმოსური ფილმი, მაგრამ საუნდტრეკი არ გამოცემულა.

ოლდფილდის მუსიკალური თემა "Tubular X" შეტანილია ალბომში The X-Files: The Album. ეს არის კომპოზიტორ მარკ სნოუს ცნობილი მელოდიის ინტერპრეტაცია, რომლის ორიგინალური ვერსია ჟღერს ტელესერიალში და ფილმში საიდუმლო მასალები. მაგრამ თავად "Tubular X" არ ჟღერს არც ერთ მათგანში.

ერთადერთი სრულყოფილი და ოფიციალური საუნდტრეკია 1984 წლის The Killing Fields.

#### ორკესტრული არანჟირებები
1975 წელს დევიდ ბედფორდის ინიციატივით მოხდა ოლდფილდის ორი ალბომის, *Tubular Bells* და *Hergest Ridge* ორკესტრის მიერ არანჟირება. ორივე ოფიციალურად წარდგენილი იქნა მსმენელების წინაშე, მაგრამ ჩანაწერის სახით გამოვიდა მხოლოდ *Tubular Bells*, ხოლო *The Orchestral Hergest Ridge* დღემდე მხოლოდ ბუტლეგის სახით ვრცელდება. მისი ნაწყვეტები შეტანილია ნასას ფილმში კოსმოსური ფილმი.

#### საკონცერტო ალბომები
ოფიციალურად გამოცემულია მაიკის მხოლოდ ერთი ცოცხლად ჩაწერილი ალბომი, *Exposed*. ამასთან უამრავი სხვა საკონცერტო ჩანაწერი გამოცემულია ვიდეოჩანაწერების სახით.

ცნობილია მაიკის ალბომის *Platinum* ალტერნატიული ვერსია,  *Airborn*. იგი გამოიცა აშშ-შო. 1980 წელს, ორმაგი ფირფიტის სახით. პირველი ფირფიტაა თავად *Platinum*, ხოლო მეორეზე შეტანილია *Tubular Bells* (საკონცერტო ვერსია, ნაწილი 1) და ცოცხალი/სტუდიური ვერსია კომპოზიციის *Incantations*. საგულისხმოა, რომ ეს არ არის იგივე ჩანაწერები, რაც  *Exposed*-შია შეტანილი.

*Music of the Spheres* ასევე არის ორკესტრული ალბომი (თუმცა უკვე მთლიანად ორიგინალური მასალისგან შემდგარი). მის სპეციალურ გამოცემას ახლავს ოლდფილდის მიერ ამ ნაწარმოების ცოცხლად შესრულებული ერთადერთი ვერსია.

## სინგლები 
გაერთიანებულ სამეფოში ჩარტში მოხვდა ოლდფილდის 25-ზე მეტი სინგლი. ყველაზე წარმატებული აქედან იყო  "Portsmouth" (#3). ამასთან, ბევრ სხვა ქვეყანაში #1 იყო "Moonlight Shadow".

## კომპილაციები და რემიქსები
## ვიდეო/DVD 
## სქოლიო 
ოლდფილდი, მაიკ
ლოქის უღელტეხილი

**ლოქის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოსა და სომხეთის (ლორეს პროვინცია) საზღვარზე, ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლოქის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1838 მ. აკავშირებს მდინარე ხრამის მარჯვენა შენაკადის — მაშავერისა და დებედის აუზებს. ლოქის უღელტეხილის მიდამო აგებულია ეოცენური ვულკანოგენური ქანებით. შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით და სუბალპური მდელოთი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის უღელტეხილები
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:სომხეთის უღელტეხილები
ლოქო

**ლოქო**, **ღლავი**, **ჩვეულებრივი ანუ ევროპული ლოქო** () — თევზი ლოქოსებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 5 მ, ხოლო წონა 400 კგ-მდე. აქვს 3 წყვილი ულვაში. ბინადრობს მდინარეების კალაპოტებსა და ტბებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლოქოსებრნი
გაბრიელ ლაუბი

**გაბრიელ ლაუბი** (; დ. 24 ოქტომბერი, 1928, ბოხნია, პოლონეთი — გ. 3 თებერვალი, 1998, ჰამბურგი, გერმანია) — პოლონელი მწერალი და ჟურნალისტი, თავი აფორიზმებით გაითქვა.

დაიბადა პოლონეთში, მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ მშობლებთან ერთად გაიქცა სსრკ-ში. 1948 წლიდან ჩეხოსლოვაკიაშია და მუშაობს ჟურნალისტად. პრაღის გაზაფხულის შემდეგ 1968 წელს საცხოვრებლად გადავიდა გერმანიაში. წერდა ჩეხურ და გერმანულ ენებზე. 

## ლიტერატურა
*Geary, James: Geary's Guide to the World's Great Aphorists, Bloomsbury USA, New York, 2007, p. 43
*Löschmann, Martin: Einander verstehen: ein deutsches literarisches Lesebuch (Understand each other: a German literary reader), Peter Lang, New York, 1997, p.141

კატეგორია:პოლონელი მწერლები
კატეგორია:პოლონელი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული  24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მერი II

**მერი II** () (დ. 30 აპრილი, 1662 — გ. 28 დეკემბერი, 1694) — ინგლისის და შოტლანდიის დედოფალი. წარმოშობით იყო სტიუარტების დინასტიიდან. მართავდა მეუღლესთან, უილიამ III-თან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1662
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1694
კატეგორია:სტიუარტები
კატეგორია:ინგლისის პრინცესები
კატეგორია:ორანის პრინცესები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
კატეგორია:შოტლანდიის პრინცესები
Cloud Nine (ჯორჯ ჰარისონის ალბომი)

***Cloud Nine*** — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის 1987 წლის სტუდიური ალბომი. მასში შეტანილია ჯორჯის ყველაზე ცნობილი სინგლი Got My Mind Set on You. Cloud Nine-ით ჰარისონი ჩამოყალიბდა, როგორც კრიტიკულად და კომერციულად წარმატებული შემსრულებელი.

## სიმღერების სია
#Cloud 9 – 3:15
#That's What It Takes (ჯორჯ ჰარისონი, ჯეფ ლინი, გერი რაიტი) – 3:59
#Fish on the Sand – 3:22
#Just for Today – 4:06
#This Is Love (ჯორჯ ჰარისონი, ჯეფ ლინი) – 3:48
#When We Was Fab (ჯორჯ ჰარისონი, ჯეფ ლინი) – 3:57
#* *სიმღერა The Beatles-ისა და 1960-იანი წლების შესახებ*.
#Devil's Radio – 3:52
#* *Masters of Reality-ს მიერ ჩაწერილია ამ სიმღერის საკუთარი ვერსია, რომელიც შეტანილია ალბომში „Songs from the Material World: a Tribute to George Harrison“*.
#Someplace Else – 3:51
#* *ამ სიმღერის ადრეული ვერსია შეტანილია 1986 წლის ფილმში „შანხაის სიურპრიზი“*.
#Wreck of the Hesperus – 3:31
#Breath Away from Heaven – 3:36
#* *ამ სიმღერის ადრეული ვერსია შეტანილია 1986 წლის ფილმში „შანხაის სიურპრიზი“*.
#Got My Mind Set on You (რუდი კლარკი) – 3:52

*Cloud Nine* 2004 წელს გამოვიდა რემასტერინგისა სახით და ორი დამატებითი სიმღერით, რომელიც შეტანილია კომპანიის Handmade მიერ გადაღებულ ფილმში *შანხაის სიურპრიზი*:

Shanghai Surprise – 5:09
**ვოკალი - ვიკი ბრაუნი.*
Zig Zag – 2:45
*''მანამდე გამოცემული იყო 1988 წელს, სინგლის When We Was Fab b-მხარეზე.

## პერსონალი 
* ჯორჯ ჰარისონი - ვოკალი, სლაიდ გიტარა, კლავიშები
* ჯეფ ლინი - გიტარა, ბას გიტარა, კლავიშები, ვოკალი
* ერიკ კლეპტონი - გიტარა
* ელტონ ჯონი - ფორტეპიანო
* გერი რაიტი - ფორტეპიანო
* რინგო სტარი - დასარტყმელი საკრავები სიმღერაში When We Was Fab
* ჯიმ კელტნერი - დასარტყმელი საკრავები
* რეი კუპერი - პერკუსია, დასარტყმელი საკრავები
* ჯიმ ჰორნი - საქსოფონი

## ჩარტები
;ალბომი
### ყოველკვირეული ჩარტები
;სინგლები

### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები და გაყიდვები
}

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის ალბომები
კატეგორია:1987 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯეფ ლინის პროდიუსერობით
ადოლფი (გერმანიის მეფე)

**ადოლფ ნასაუელი** (; გ. 2 ივნისი, 1298) — გერმანიის მეფე  1292–1298 წლებში.

გერმანიის მეფედ არჩევამდე ადოლფი იყო ნასაუს გრაფი, ცხოვრობდა ვაისბადენში და სხვა დიდებულებს ემსახურებოდა. იგი ლამაზი და ძლიერი მამაკაცი იყო, ძლიერი მეომარი, განთქმული პირდაპირობით და განათლებით. 
 
ადოლფი  გერმანიის მეფედ 1292 წლის მაისში აირჩიეს, გარდაცვლილი რუდოლფ I ჰაბსბურგის ნაცვლად. გერმანელ დიდებულებს იმედი ჰქონდათ რომ ადოლფი უფრო მორჩილი იქნებოდა ვიდრე რუდოლფ ჰაბსბურგი. იგი მართლაც ბევრს დაპირდა კენჭისყრამდე, მაგრამ არჩევის შემდეგ კურფიურსტებისთვის სრულიად მოულოდნელად მოიქცა. იგი რუდოლფის მსგავსად ცდილობდა შეესყიდა მემკვიდრეობითი მამულები.

მან მოლაპარაკებები დაიწყო ინგლისის მეფე ედუარდ I-თან და დაპირდა საფრანგეთის წინააღმდეგ ომის დაწყებას, რისთვისაც 100 000 გირვანქა სტერლინგი მიიღო, მაგრამ ადოლფმა მოატყუა ინგლისის მეფე. ამ ფულით მან აღჭურვა ჯარი და 1294 წელს ჩაერია ტიურინგის ლანდგრაფისა და მისი პირველი ქორწინების შვილების ომში. ამ ომით ადოლფის მტრებმა ისარგებლეს და მის წინააღმდეგ გაილაშქრნენ. 1298 წლის თებერვალში გერმანელი დიდებულები ვენაში შეიკრიბნენ და ავსტრიის ჰერცოგ ალბრეხტთან მოილაპარაკეს ადოლფის ჩამოგდების თაობაზე. ადოლფსა და ალბრეხტს შორის ომი დაიწყო. ივნისში კურფიურსტები მაინცში შეიკრიბნენ და განაცხადეს, რომ ართმევენ მეფეს ძალაუფლებას და დაადანაშაულეს ადოლფი სამოქალაქო ომის გაჩაღებაში, ეკლესიის შეურაცხყოფაში და დიდებულთა უფლებების დარღვევაში. ახალ მეფედ ალბრეხტ ავსტრიელი გამოაცხადეს.

ალბრეხტი გელგეიმის მახლობლად გამაგრდა. 2 ივნისს, გამთენიისას ადოლფმა შეუტია ავსტრიელებს. მათ მოჩვენებით უკან დაიხიეს და მეფის ჯარები მხედრებისთვის არახელსაყრელ პოზიციაზე შეიტყუეს. გაჩაღდა ბრძოლა, ადოლფი ჯარისკაცებთან ერთად იბრძოლა და შუადღისკენ იგი მოკლეს.

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - *Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва.
*
*
*Herde, Peter (1995). "From Adolf of Nassau to Louis of Bavaria, 1292-1347," in 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bibliography of King Adolf of Nassau (1292-1298). .

კატეგორია:გერმანიის მეფეები
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1298
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
ალბრეხტ II ჰაბსბურგი

**ალბრეხტ II ჰაბსბურგი** () (1397 - 27 ოქტომბერი 1439) გერმანიის მეფე ჰაბსბურგების გვარიდან, უნგრეთის, და ჩეხეთის მეფე. ზეობდა 1438-1439 წლებში. 1421 წლიდან დაქორწინებული ელისაბეტზე, იმპერატორ სიგიზმუნდის ასულზე (1409 - 1442).

## ბიოგრაფია 
ალბრეხტი მტკიცე და სასტიკი ხასიათის იყო, თუმცა მან სახელი გაითქვა როგორც, სამართლიანმა მმართველმა. ალბრეხტი, ჯერ კიდევ სიგიზმუნდის ზეობისას გახდა უნგრეთის მეფე და იმპერატორის ნაცვალე ჩეხეთში. ამის გარდა 1438 წლის მარტში კურფიურსტებმა იგი აირჩიეს გერმანიის მეფედ. წერენ რომ მას არ სურდა გერმანიის მეფობა და არჩევის შემდეგაც ყოყმანობდა. ეს ზედმეტი თავმდაბლობით კი არ იყო გამოწვეული, არამედ უამრავი პრობლემით რაც გადასაჭრელი იყო თურქების მიერ აოხრებულ უნგრეთში და ჰუსის მოძრაობით გატაცებულ ჩეხეთში. იგი დათანხმდა გერმანიის ტახტზე იმ პორობით, რომ გერმანიაში მხოლოდ ორი წლის შემდეგ ჩავიდოდა.

ჩეხეთში სიგიზმუნდთან დაპირისპირებული რადიკალი ჰუსიტები არ ცნობდნენ ალბრეხტს, ხოლო სიგიზმუნდის გარდაცვალების შემდეგ, ისინი შეიკრიბნენ ტაბორში და მეფედ პოლონელი პრინცი კაზიმირი გამოაცხადეს. პრაღაში კორონაციის შემდეგ ალბრეხტმა გაილაშქრა ტაბორიტების წინააღმდეგ და დაამარცხა ისინი, და ქალაქ ტაბორს ალყა შემოარტყა. ტაბორი პოლონელმა მხედართმთავარმა გიორგი პოდებრატმა იხსნა, რომელმაც ალბრეხტს აიძულა პრაღისკენ დახევა. თუმცა მალე პოლონეთის მეფე შეურიგდა ალბრეხტს და შეწყვიტა ტაბორიტების მხარდაჭერა. 

ჩეხეთში მდგომარეობის დარეგულირებამ ალბრეხტს საშუალება მისცა უნგრეთისთვის მიეხედა, რომელიც თურქების მიერ იყო აოხრებული. თურქები ტრანსელვანიაში შეიჭრნენ და 70 000 ადამიანი მონად წაიყვანეს. ალბრეხტმა ლაშქრობა გამოაცხადა, მაგრამ ლაშქრობამდე მოუწია დიდებულებთან დათმობებზე წასვლა. ამ დათმობების თანახმად მეფეს შეეძლო პალატინების დანიშვნა მხოლოდ მაგნატთა პალატის თანხმობით და მეფის გადაწყვეტილებები სეიმს უნდა დაემტკიცებინა. მიუხედავად დათმობებისა უნგრელები მაინც ძალიან ცუდად იბრძოდნენ. ლაშქარი სამარცხვინოდ გაიფანტა ბრძოლამდე.

ალბრეხტი ავად გახდა და მოკვდა გრანას მახლობლად პატარა დასახლებაში.

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - *Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва.

კატეგორია:გერმანიის მეფეები
კატეგორია:ჩეხეთის მეფეები
კატეგორია:უნგრეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1397
კატეგორია:გარდაცვლილი 1439
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
1998 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბებული ჯგუფები
**იხილეთ 1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 1998 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## ჰიტი სინგლები
## ტოპ 10 გაყიდვადი ალბომი (მსოფლიო) 
# შერი - *Believe* (20 მილიონი)
# R. Kelly - *R.* (20 მილიონი)
# ლორენ ჰილი - *The Miseducation of Lauryn Hill* (18 მილიონი)
# ბრენდი - *Never Say Never* (14 მილიონი)
# მადონა - *Ray of Light* (14 მილიონი)
# The Offspring - *Americana* (11 მილიონი)
# უიტნი ჰიუსტონი - *My Love Is Your Love* (10 მილიონი)
# Korn - *Follow The Leader* (8 მილიონი)
# Jay-Z - *Vol. 2: Hard Knock Life* (7 მილიონი)
# Monica - *The Boy Is Mine* (4 მილიონი)

კატეგორია:1998 წელი მუსიკაში
1997 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბებული ჯგუფები
**იხილეთ 1997 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 1997 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## აღდგენილი ჯგუფები
*Black Sabbath (აღდგა 1994 წელს აღებული შესვენების შემდეგ)
*Blondie (აღდგა 1982 წელს დაშლის შემდეგ)
*Depeche Mode (აღდგა 1995 წელს აღებული შესვენების შემდეგ)
*Echo & the Bunnymen (აღდგა 1992 წელს აღებული შესვენების შემდეგ)
*Sunny Day Real Estate (აღდგა 1995 წელს აღებული შესვენების შემდეგ)

## ჰიტი სინგლები 
კატეგორია:1997 წელი მუსიკაში
ჰაინრიხ მანი

**ლუიც (ლუდვიგ) ჰაინრიხ მანი** ( დ. 27 მარტი, 1871 — გ. 11 მარტი, 1950) — გერმანელი მწერალი პროზაიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. თომას მანის უფროსი ძმა.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი რომანისტები
კატეგორია:გერმანელი ესეისტები
კატეგორია:გერმანელი ბიოგრაფები
კატეგორია:მამაკაცი ბიოგრაფები
კატეგორია:გერმანელი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბიოგრაფები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ალფონსო I (არაგონი)

**ალფონსო I** (; დ. 1073/1074 — გ. 8 სექტემბერი 1134) — არაგონისა და ნავარის მეფე 1104–1134 წლებში. სანჩო I-ის ვაჟი. იქორწინა კასტილიის დედოფალ ურაკაზე, ალფონსო VI-ის ასულზე (1082–1126).

1114 წელს ალფონსომ აიღო ტულედუს ციხე და იგი გახადა არაგონელთა ფორპოსტი ებროს აუზში. შემდეგ ფრანგი რაინდების დახმარებით დაამარცხა არაბები და 7 თვიანი ალყის შემდეგ, 1118 წლის 18 დეკემბერს აიღო სარაგოსა — მთავარი მუსულმანური ქალაქი ჩრდილო ესპანეთში. ამის შემდეგ მას არაფერი არ უშლიდა ხელს, თავისი სამეფო სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ გაეფართოვებინა.

ალფონსომ დედაქალაქი სარაგოსაში გადაიტანა და 1120 წელს დაამარცხა არაბები კუტანდასთან. 1126 წელს მან მესამედ დაამარცხა არაბები არინსოლთან, ლუსენას მახლობლად და ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს მიაღწია.

ამ პერიოდში მას მოუწია თავის ცოლთან — კასტილიის დედოფალთან ომი. 1127 წელს მან კასტილიაზე უარი თქვა თავისი გერის ალფონსო VII-ის სასარგებლოდ.

1134 წლის სექტემბერში მან წააგო ბრძოლა ფრაგასთან. იგი მალე ავად გახდა და მოკვდა. ვინაიდან მას არ ჰყავდა შვილები, მან სამეფო პალესტინურ რაინდულ ორდენებს უანდერძა. არაგონის სამეფოს მეფედ მისი უმცროსი ძმა რამირო II გამოაცხადეს.

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - *Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва.

კატეგორია:არაგონის მეფეები
კატეგორია:ნავარის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1134
1999 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბებული ჯგუფები
**იხილეთ 1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 1999 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## ჰიტი სინგლები 
## აშშ-ს ტოპ 10 გაყიდვადი ალბომი 
# Backstreet Boys - *Millennium* (ასევე მოხსნა რეკორდები პირველი კვირის გაყიდვებით)
# ბრიტნი სპირსი - *...Baby One More Time*
# რიკი მარტინი - *Ricky Martin*
# შანია ტვეინი - *Come on Over*
# Limp Bizkit - *Significant Other*
# სანტანა - *Supernatural*
# TLC - *FanMail*
# კიდ როკი - *Devil Without a Cause*
# NSYNC - *NSYNC*
# კრისტინა აგილერა - *Christina Aguilera*

კატეგორია:1999 წელი მუსიკაში
1994 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბეული ჯგუფები
**იხილეთ 1995 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 1995 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## აღდგენილი ჯგუფები 
* The Beatles (დროებით)

## ჰიტი სინგლები 
კატეგორია:1994 წელი მუსიკაში
ალფონსო II (არაგონი)

thumb|ალფონსო II არაგონელი
**ალფონსო II** () (1157 - 1196) — არაგონის მეფე 1162 - 1196 წლებში, რაიმუნდ ბერენგარ ბარსელონელისა და დედოფალ პეტრონილას ვაჟი. იქორწინა მატილდა პორტუგალელზე და 1174 წელს სანციაზე, კასტილიის მეფის ალფონსო VII-ს ასულზე (1154 - 1208).

ალფონსო გულადი მეფე იყო და ტრუბადურებისადმი მოწყალე. იგი წარმატებით იბრძოდა მუსლიმების წინააღმდეგ და სამხრეთ საფრანგეთში, 1167 წელს, თავისი ბიძაშვილის გარდაცვალების შემდეგ მას მემკვიდრეობით ერგო საჰერცოგო პროვანსი. 1172 წელს მან დაისაკუთრა საგრაფო რუსილიონი, ხოლო 1187 წელს მისი ვასალები გახდნენ ბეარნისა და ბიგორის გრაფები. არაბებთან ბრძოლისას მან აიღო კასპე. ხოლო 1170 წელს დააარსა ქალაქი ტერუელი. ალფონსომ მოიგერია მავრთა თავდასხმა ტერაგონას პროვინციაზე. 1179 წელს არაგონმა და კასტილიამ ხელშეკრულება დადეს, რომლითაც იყოფდნენ ესპანეთის ჯერ კიდევ დაუპყრობელ მიწებს.

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - *Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва.

კატეგორია:არაგონის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1157
კატეგორია:გარდაცვლილი 1196
კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
ალფონსო III (არაგონი)

მინიატიურა|ალფონსო III
**ალფონსო III** (; დ. 1265 — გ. 18 ივნისი, 1291) — არაგონის მეფე 1285–1291 წლებში. პერდო III-ისა და კონსტანცია სიცილიელის ვაჟი.

ალფონსოს მემკვიდრეობით ერგო სიცილიის გამო ნეაპოლთან ომი და არაგონელ და კატალონელ დიდებულებთან უთანხმოებები, რომლებმაც ქალაქები უნიად გააერთიანეს. ორივეგან მას დათმობებზე წასვლა მოუწია. 1291 წელს ტარასკონში დაიდო სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომლითაც სიცილიის მეფე გახდა ალფონსოს ძმა ხაიმე. ხოლო დიდებულებს 1287 წელს მეფემ ახალი პრივილეგიები მისცა, რის შედეგადაც მეფის ხელისუფლება არაგონში საგრძნობლად შეიზღუდა, ყველა მნიშვნელოვანი საქმისთვის მეფეს კორტესების თანხმობა უნდა მიეღო. ამის გარდა მეფეს არ შეეზლო უნიის წევრის დასჯა სასამართლოს და კორტესების დადგენილების გარეშე, წინააღმდეგ შემთხვევაში, უნია მეფეს ძალაუფლებას ჩამოართმევდა.

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - *Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. 

კატეგორია:არაგონის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1265
კატეგორია:გარდაცვლილი   18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1291
კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
1993 წელი მუსიკაში

__NOTOC__
## მოვლენები 
## ჩამოყალიბებული ჯგუფები
**იხილეთ 1993 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები*

## დაშლილი ჯგუფები 
**იხილეთ 1993 წელს დაშლილი ჯგუფები*

## აღდგენილი ჯგუფები 
*Big Star
*Luv'
*Steely Dan

## ჰიტი სინგლები 
კატეგორია:1993 წელი მუსიკაში
არაგონის მონარქთა სია

აქ წარმოდგენილია **არაგონის მეფეებისა და დედოფლების სია**. არაგონი ამჟამად არის ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. არაგონის სამეფო შეიქმნა 1035 წელს, როდესაც ნავარის მეფე სანჩო III-ის გარდაცვალების შემდეგ არაგონი წილად ხვდა მის შვილს, რამირო I-ს. 1164 წელს არაგონის სამეფოსა და ბარსელონის საგრაფოს შორის დაიდო დინასტიური უნია და ჩამოყალიბდა არაგონის გვირგვინი. XIII საუკუნეში გვირგვინს შეუერთდა ვალენსია, მაიორკა და სიცილია. XIV საუკუნეში კი - სარდინიის სამეფო. 

## ხიმენესების დინასტია 
* 1035–1063 რამირო I
* 1063–1094 სანჩო I
* 1094–1104 პედრო I
* 1104–1134 ალფონსო I
* 1134–1137 რამირო II *ბერი*
* 1137–1162 პეტრონილა არაგონელი → დაქორწინდა რაიმუნდ ბერენგარი ბარსელონელი

## ბარსელონის დინასტია 
* 1162–1196 ალფონსო II
* 1196–1213 პედრო II
* 1213–1276 ხაიმე I
* 1276–1285 პედრო III
* 1285–1291 ალფონსო III 
* 1291–1327 ხაიმე II 
* 1327–1336 ალფონსო IV 
* 1336–1387 პედრო IV 
* 1387–1396 ხუან I 
* 1396–1410 მარტინი

## ტრასტამარას დინასტია 
* 1412–1416 ფერდინანდ I
* 1416–1458 ალფონსო V
* 1458–1479 ხუან II 
* 1479–1516 ფერდინანდ II

## ლიტერატურა 
* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X

## რესურსები ინტერნეტში
*Kings of Spain, 700– 

კატეგორია:არაგონის მეფეები
კატეგორია:მმართველთა სიები
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია