open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დავით მიძნაძორელი

**დავით მიძნაძორელი** — IX საუკუნის I ნახევრის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მიძნაძორის მონასტრის (კლარჯეთი) მაშენებელი და პირველი წინამძღვარი. 

დავითის მოწაფეები იყვნენ ილარიონი და ბარეთელთის მონასტრის (კლარჯეთი) მაშენებელი და წინამძღვარი ზაქარია. გიორგი მერჩულე დავით მიძნაძორელს დიდს და მონასტერთა მაშენებელს უწოდებს. საქართველოს ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად და მოიხსენიება 5 (18) ოქტომბერს კლარჯეთის უდაბნოს ღირს მამათა და დედათა შორის.

## ლიტერატურა
* *ინგოროყვა პ.,* გიორგი მერჩულე, თბ., 1954.
 

კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:IX საუკუნის ქართველები
ერთი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი

[მინი|300პქ|ერთი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი (ფრიდომ ტაუერი), [დასავლეთი ნახევარსფერო|დასავლეთ ნახევარსფეროს უმაღლესი შენობა, 2013 წელი.]]
**ერთი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი** ასევე **მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი 1** (ინგლ. One World Trade Center, შენობის თავდაპირველი დასახელება იყო *თავისუფლების კოშკი* -  "Freedom Tower") —  ნიუ-იორკში ახალი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის კომპლექსის ადგილზე აშენებული მთავარი ცათამბჯენი, რომლის წინამორბედი 2001 წლის 11 სექტემბრის შეტაკებისას დაინგრა.

ცათამბჯენის სახეცვლილი პროექტის ფორმალური პრეზენტაცია 2005 წლის 29 ივნისს მოეწყო, რომელიც უკეთ ესადაგებოდა ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტის მიერ 2005 წლის აპრილში წამოყენებულ უსაფრთხოების მოთხოვნებს.

ცათამბჯენი ყოფილი მსოფლიო სავაჭროს ცენტრის უბნის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში 65 000 მ² მიწის ნაკვეთზე განთავსდა ვესის, უესტის, ვაშინგტონისა და ფულტონის ქუჩებს შორის ქვემო მანჰენტეზე.

ნაგებობის სიმაღლე მისი ქიმის ჩათვლით 546.2 მეტრია. ის წარმოადგენს დასავლეთ ნახევარსფეროს უმაღლესი შენობას.

იმისდა მიხედვით თუ რომელი კუთხიდან შეხედავთ, ის ან მართკუთხა ფორმით (წინამორბედი ცათამბჯენების მსგავსად) ჩანს, ან მასიური ობელისკის ფორმით.

ფუნდამენტის ჩაყრა და ასევე მიწისქვეშა კომუნიკაციების გატადანის დაიწყო 2006 წელის 27 აპრილს. მშენებლობა დასრულდა 2013 წლის 10 მაისს, ხოლო გახსნა შედგა 2014 წლის 3 ნოემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* World Trade Center  
* www.wtcprogress.com  
* Rebuild Ground Zero 
* The Twin Towers Alliance  
* LowerManhattan.Info   
* Lower Manhattan Development Corporation

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიუ-იორკის არქიტექტურა
კატეგორია:აშშ-ის ცათამბჯენები
დავით ტბელი

**დავით ტბელი** — X საუკუნის II ნახევრის ქართველი მთარგმნელი და სასულიერო მოღვაწე, ტბეთის ეპისკოპოსი. ბერძნულიდან თარგმნა კიმენური („ცხორებაჲ და მოქალაქობაჲ ნეტარისა მართაჲსი, წმიდისა სჳმონის დედისაჲ“, „ცხორებაჲ გრიგოლ აკრაკანტელისაჲ“ და სხვ.) და მეტაფრასული („წამებაჲ წმიდისა დიდისა მოწამისა არტემისი“, „წამებაჲ წმიდათა და ყოვლადქებულთა ათთა ქრისტეს მოწამეთა“ და სხვ.)  ჰაგიოგრაფიული ძეგლები. ეფრემ მცირის ცნობით, მას უთარგმნია  სიმეონ ლოგოთეტის მეტაფრასები. მასვე ეკუთვნის  გრიგოლ ღვთისმეტყველის რამდენიმე თხზულების თარგმანი. ძველ წყაროებში დავით ტბელი იხსენიება ეპისკოპოს სტეფანე სანანოისძესთან ერთად.

## ლიტერატურა
* კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960; 
* მაჭავარიანი მ., დავით ტბელის მთარგმნელობითი მეთოდის თავისებურება, კრ.: მრავალთავი, XVII, თბ., 1992; 
* მაჭავარიანი მ., გრიგოლ ნაზიანზელის რიტორიკული ხელოვნების თავისებურებანი დავით ტბელის თარგმანებში, წგ.: ისტორიულ-ფილოლოგიური კრებული, თბ., 1997.

კატეგორია: ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
დავით ქსნის ერისთავი

**დავით ქსნის ერისთავი** (გ. 1774) — ქსნის ერისთავი 1753-1774 წლებში, სახლთუხუცესი. მხარს უჭერდა თეიმურაზ II-სა და ერეკლე II-ს. თავი გამოიჩინა ხუნძახის ბატონის ნურსალ-ბეგის წინააღმდეგ მჭადიჯვრის (1754) და ყვარლის (1755) ბრძოლებში. 

1755 წელს მონაწილეობდა ერეკლე II-ის ლაშქრობაში გამდგარი ხევსურეთის წინააღმდეგ. 1758 წლის 10 ოქტომბერს მეფე თეიმურაზ II-მ დავითს, მის შვილს შალვას და მის ძმებს, ბეგლარს და იესე-აღა-ბაბას, სოფელი თიღვა უბოძა. შემდეგში, როგორც ჩანს, თანაუგრძნობდა ერეკლე II-ის ოპოზიციას, 1770 წელს მეფესთან დააბეზღეს როგორც მოღალატე, მაგრამ თავი გაიმართლა. ლარგვისში აუგია წმ. თეოდორე ტირონის სახელობის ეკლესია. ცოლად ჰყავდა თინათინ მაჩაბელი (ჩანს 1810).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქსნის ერისთავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1774
დავით და კონსტანტინე

[მინი|დავით და კონსტანტინე (მხატვარი [მიხეილ საბინინი|მ. საბინინი, 1882)]]
**დავით და კონსტანტინე** — ძველი ქართული ჰაგიოგრაფიული წყაროებით არგვეთის (ზემო იმერეთი) მთავრები VIII საუკუნის I ნახევარში. გმირულად იბრძოდნენ არგვეთში შეჭრილი არაბი სარდლის მურვან ყრუს წინააღმდეგ. არაბებმა შეიპყრეს და მოწამებრივი სიკვდილით დასაჯეს. ქართველებმა მათი გვამები დაკრძალეს მდინარე წყალწითელას ნაპირზე, სადაც ახლა მოწამეთას მონასტერია (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი). ქართულმა ეკლესიამ დავით და კონსტანტინე დიდმოწამეთა სახელით წმინდანთა შორის შერაცხა (ხსენების დღე ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი/ახ. სტ. 15 ოქტომბერი).
## დავით და კონსტანტინეს მარტვილობა
დავითისა და კონსტანტინეს ამბავი მოთხრობილია XII საუკუნის მეტაფრასულ ჰაგიოგრაფიულ თხზულებაში, ანტონ კათალიკოსისეულ რედაქციაში (1768-1769) და XIII-XVIII საუკუნეების 5 სვინაქსარულ ვარიანტში. სხვა ისტორიული წყაროებით არგვეთის ეს მთავრები უცნობია. დავით და კონსტანტინე ერთმანეთის ახლო ნათესავები, ზოგი ვერსიით კი ძმები იყვნენ. არსებობს გადმოცემა, რომ ისინი მხეიძეთა ფეოდალურ საგვარეულოს მიეკუთვნებოდნენ.

აღნიშნული თხზულებების მიხედვით მურვან ყრუს სარდლობით არაბთა (წყაროებში „სპარსთა“) ურიცხვი ჯარი არგვეთში შეჭრილა, ფერსათის მთაზე არგვეთელთა ძლიერ წინააღმდეგობას წაწყდომია, მაგრამ მოუხერხებია წყალწითელაზე გამარჯვების მოპოვება და არგვეთი აუოხრებია. საბოლოოდ დავითი და კონსტანტინე მურვან ყრუმ შეიპყრო და მათ ქრისტეს რწმენის უარყოფა მოსთხოვა, რაზეც მტკიცე უარი მიიღო. მთავრები სასტიკად აწამეს და ცოცხლად ჩაყარეს „მდინარესა მას ფასონსა, რომელ არს ენითა ქართულითა რიონი“. ქართველებმა წამებულთა ცხედრები წყლიდან ამოასვენეს და მტრის მიერ დანგრეული ეკლესიის მახლობლად მღვიმეში დაკრძალეს. შემდგომში ამ ადგილს მოწამეთა უწოდეს, ხოლო „დიდმა ბაგრატმა“ (ბაგრატ III) დავითისა და კონსტანტინეს წმინდა ნაწილების განსასვენებლად აქ ტაძარი ააგო.

## დავით და კონსტანტინეს ნაწილები
მინი|წმინდა ნაწილები მოწამეთაში
დავით და კონსტანტინეს უხრწნელ წმინდა ნაწილებად მიჩნეული რელიქვიები მოწამეთას მონასტერში საუკუნეების მანძილზე ინახებოდა. XVIII საუკუნის მწიგნობრის ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით „სხენან აქა ტაგრუცთა შინა მოწამენი ქრისტესნი დავით და კოსტანტინე, მდებარენი აწცა ჴორცითავე, რომელნი აწამნა მურვან ყრუმ“. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ, 1923 წლის 18 თებერვალს ანტირელიგიური პროპაგანდით წაქეზებულმა ბრბომ მოწამეთა დაარბია. მონასტერში დაცული ნეშტები ქუთაისში ბიოსამედიცინო ექსპერტიზაზე წაიღეს. იმავე წელს მოწამეთას მონასტრის დახურვის შემდეგ ქუთაისის საისტორიო საზოგადოების თავმჯდომარის ტრიფონ ჯაფარიძის მეცადინეობით დავით და კონსტანტინეს ნაწილები ახლადშექმნილი ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის ანთროპოლოგიურ კოლექციაში განთავსდა, 1954 წლის 20 ივნისს კი, საბჭოთა ხელისუფლებასთან შეთანხმების შემდეგ, კვლავ ახლადგახსნილ მოწამეთას მონასტერს დაუბრუნდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მოწამეთობა

## ლიტერატურა
* წერეთელი გ., გაზ. „კვალი“, 1893 წ. №45.
* საბინინი მ., საქართველოს სამოთხე, 1882, გვ 324-330, 333.
* გაბიძაშვილი ე., დავით და კონსტანტინეს სვინაქსარული წამება, შრომები: ტ. 3, თბ., 2011, გვ. 151-158.
* ბუბულაშვილი ე., უცნობი მასალები წმ. დიდმოწამე არგვეთის მთავრების დავითისა და კონსტანტინეს წმინდა ნაწილების შესახებ, „რელიგია“, №3, 2012, გვ. 19-26.

კატეგორია:ქართველი მთავრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
ვენის უნივერსიტეტი

**ვენის უნივერსიტეტი** () ავსტრიაში დაფუძნდა 1365 წელს რუდოლფ IV-ის მიერ და შესაბამისად Alma Mater Rudolphina დაერქვა. ეს უდიდესი და უძველესი უნივერსიტეტია გერმანულენოვან სამყაროში (თუ არ ჩავთვლით პრაღის უნივერსიტეტს, რომელიც ნაწილობრივ გერმანულენოვანი იყო). ვენის სხვა უნივესიტეტებისგან გამოსარჩევად, მას ასავე არაფორმალურად „ჰოპტუნის“ („მთავარი უნივერსიტეტი“) უწოდებენ.

## ისტორია 
## ცნობილი მასწავლებელები
## ცნობილი კურსდამთავრებულები 
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი (გერმანულად და ინგლისურად)
* განათლება ავსტრიაში: მეგზური 

კატეგორია:ავსტრიის უნივერსიტეტები
კატეგორია:ვენა
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ნინა სიმონე

**იუნის ქეთლინ ვეიმონი** (უკეთ ცნობილი, როგორც **ნინა სიმონე** Nina Simone)   (დ. 21 თებერვალი, 1933, ჩრდილოეთი კაროლინა ― გ. 21 აპრილი, 2003, საფრანგეთი) — ამერიკელი მომღერალი, სასიმღერო ლექსების მწერალი და პიანისტი. საყოველთაოდ ცნობილია, როგორც ჯაზის მუსიკოსი, თუმცა თავად ამგვარი კატეგორიზაცია არ მოსწონდა. მისი ნამუშევრები მოიცავს ბლუზს, რიტმსა და სოულს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჯაზის შემსრულებლები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
დათუნა ფეიქარი

**დათუნა ფეიქარი** — ერეკლე II-ის წინააღმდეგ მიმართული შეთქმულების გამცემი (პაატა ბატონიშვილის შეთქმულება 1765).

დათუნა ფეიქარს, რომლის ცოლი ძიძად იყო მეფის სასახლეში, დავალებული ჰქონდა მეფისა და სამეფო ოჯახის ამოწყვეტის მიზნით შეთქმულნი სასახლეში შეეყვანა. შეთქმულთა განზრახვა დათუნა ფეიქარმა მეფის კარის ეკლესიის მღვდელს გაანდო აღსარებაში, რომელმაც შეთქმულების ამბავი მეფეს შეატყობინა. გადმოცემით, გაწეული სამსახურისათვის ერეკლე II-მ დათუნა ფეიქარს აზნაურობა და ყორჩის (მცველის) სახელო უბოძა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აზნაურები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
დათუნა ქსნის ერისთავი

**დათუნა (დავით) ქსნის ერისთავი** (გ. 1717) — ერისთავი 1675-1696, 1700-1717, შალვა ქსნის ერისთავის ძე.

ცოლად ჰყავდა ქართლის მეფის გიორგი XI-ის ასული. 1675 წელს გიორგი XI-მ, რომელიც იმ დროს ქართლის გამგებლად იყო, გააძევა აჯანყებული იესე ქსნის ერისთავი და ერისთავად დათუნა დანიშნა. 1688  დათუნა ქსნის ერისთავი არ დაეხმარა გიორგი XI-ს აჯანყებული გიორგი არაგვის ერისთავის წინააღმდეგ ბრძოლაში. არაგვის ერისთავი მაინც დამარცხდა და მეფის კარზე მივიდა პატიების სათხოვნელად, მაგრამ დათუნა ქსნის ერისთავის წაქეზებით მეფესთან არ შესულა, ისე გაიპარა. ქართლში ერეკლე I-ის გამეფებიდან (1688) დათუნა ქსნის ერისთავი ხან ერეკლე I-ს ემხრობოდა და ხან გიორგი XI-ს. 1696 ერეკლე I-მა დათუნა ქსნის ერისთავი გადააყენა და გიორგი XI-ის სხვა  მომხრეებთან ერთად ირანში გაგზავნა. ერისთავად დათუნა ქსნის ერისთავის ბიძაშვილი დავითი დანიშნა. 

1700 წელს დათუნას დედის წაქეზებით ქსნისხეველები აჯანყდნენ და დავით ქსნის ერისთავი მოკლეს. ერეკლე I-მა აჯანყება ჩააქრო, ირანიდან გამოიწვია დათუნა და კვლავ ერისთავად დასვა (1700), ვახტანგ VI-ის ქართლის გამგებლად დანიშვნის შემდეგ, როგორც ჩანს, დათუნა ქსნის ერისთავი ერთხანს ვახტანგის ერთგული იყო, შემდეგ მასაც გადაუდგა და გიორგი არაგვის ერისთავთან ერთად შაჰს ვახტანგის გადაყენება და იესე მეფედ დანიშვნა სთხოვა. იესეს მეფობაში (1714-1716) იგი ქართლის მეფის სახლთუხუცესი იყო. 1717 წელს მეფე ბაქარმა სახლთუხუცესობა ჩამოართვა. დათუნა ქსნის ერისთავი მეფეს გადაუდგა. ბაქარმა თავისი ძმა ვახუშტი ბატონიშვილი გაგზავნა ჯარით დათუნას წინააღმდეგ, მაგრამ ერისთავის ბრძოლის დაწყებამდე გარდაიცვალა, მისი შვილები გადაიხვეწნენ, ვახუშტიმ ქსნის საერისთავო დაიკავა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქსნის ერისთავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1717
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
მიხაელ ჰანეკე

**მიხაელ ჰანეკე** ( დ. 23 მარტი, 1942, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — სკანდალური ავსტრიელი კინორეჟისორი და მწერალი, განთქმული მისი სიტყვაძუნწი, თუმცა შემძრწუნველი სტილით. მისი ფილმები ხშირად ასახავს თანამედროვე საზოგადოების პრობლემებსა და ნაკლოვანებებს. ჰანეკეს უმუშავია როგორც ტელევიზიაში, ასევე თეატრსა და კინოში. მის ნამუშევრებში წამოწეულია მწვავე სოციალური საკითხები.

## ბიოგრაფია 
მსახიობისა და რეჟისორის ფრიც ჰანეკესა და კინომსახიობი ბეატრის ფონ დეგენშილდის ვაჟი - ჰანეკე ქალაქ ვინერ-ნოიშტადტში გაიზარდა. სწავლობდა ფილოსოფიასა და ფსიქოლოგიას ვენის უნივერსიტეტში მსახიობობასა და მუსიკაში თავდაპირველი წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ. სწავლის დასრულების შემდეგ ფილმის კრიტიკოსი ხდება და 1967-1970 წლებში მუშაობს ედიტორად და დრამატურგად სამხრეთ გერმანიის სატელევიზიო სადგურ ზიუდვესტფუნკში. როგორც დრამატურგი, მას ეკუთვნის შტრინდბერგის, გოეთეს, ბრიუკნერისა და ჰაინრიხ ფონ კლაისტის სცენოგრაფია გერმანულად ბერლინში, მიიუნხენსა და ვენაში. მისი, როგორც სატელევიზიო რეჟისორის დებიუტი 1973 წელს მოხდა.

მისი კინო-დებიუტი შედგა 1989 წელს ფილმით „მეშვიდე კონტინენტი“, სადაც ის იკვლევს საძირკველს იმ ძალადობობრივი და უხეში სტილისა, რომელიც შემდგომ წლებში განვითარდა. სამი წლის შემდეეგ სკანდალური მცირემეტრაჟიანი ფილმით „ბენი“ ჰანეკე პრესაში ატეხილი ალიაქოთის მიზეზი ხვდება. თუმცა ჰანეკეს უდიდესი წარმატება მისმა 2001 წლის ფილმმა „პიანინოს მასწავლებელი“ მოუტანა. ამ ფილმმა კანის ფესტივალის პრესტიჟული ჯილდო „გრან-პრი“ დაიმსახურა. საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისა და ქალის ჯილდოები ასევე ერგოთ ბენუა მაგიმელსა და იზაბელ იუპერს. მას ასევე ორჯერ მოუწია მუშაობა ჟულიეტ ბინოშთან, მათ შორის მის 2005 წლის ფილმში „დაფარული“.

## ფილმოგრაფია 
* 2012 Amour - *სიყვარული*
* 2009 Das weiße Band - *თეთრი ბაფთა
* 2007 Funny Games - *მხიარული თამაშები* (ამერიკული გადამუშავებული ვერსია)
* 2005 Caché - *დაფარული*
* 2003 Le Temps du Loup - *მგლის დრო*
* 2001 La Pianiste - *პიანინოს მასწავლებელი* 
* 2000 Code Inconnu: Recit Incomplet De Divers Voyages - *ამოუცნობი კოდი*
* 1997 Das Schloß - *ციხესიმაგრე*
* 1997 Funny Games - *მხიარული თამაშები*
* 1995 Der Kopf des Mohren - *მურის თავი*
* 1994 71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls - *შანსის ქრონოლოგიის 71 ფრაგმენტი''
* 1992 Benny's Video - *ბენის ვიდეო*
* 1989 Der 7. Kontinent - *მეშვიდე კონტინენტი*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბი-ბი-სი'ს ინტერვიუ მიხაელ ჰანეკესთან

კატეგორია:ავსტრიელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დარეჯანი (იმერეთის დედოფალი)

**დარეჯანი** (გ.  1668) — მეფე თეიმურაზ I-ის ასული, ზურაბ არაგვის ერისთავის მეუღლე. ზურაბის გარდაცვალების შემდეგ თეიმურაზ I-მა დარეჯანი იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ს მიათხოვა. ამ უკანასკნელის გარდაცვალების  შემდეგ (1660) დარეჯანმა შეთქმულება მოაწყო, ტახტიდან ჩამოაგდო ბაგრატ IV, ქმრად შეირთო ბაგრატიონთა შორეული ნათესავი ვახტანგი (ჭუჭუნასშვილად წოდებული) და იგი მეფედ გამოაცხადა. მის დროს დარეჯანი სამეფოს ფაქტობრივი გამგებელი იყო. მოკლეს ფეოდალებმა.

## გალერეა

Georgie au XVI siecle. Alexandre, roi des rois,1417-1442.jpg|იმერეთის მეფე ალექსანდრე III და მისი მეუღლე იმერეთის დედოფალი დარეჯანი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1668
კატეგორია:კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:იმერეთის დედოფლები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
დარეჯან ბატონიშვილი

**დარეჯან ბატონიშვილი**, *ბაგრატიონი* (; დ. 1670   —   გ. 1740) — მწიგნობარი, დიპლომატი, კახეთის და იმერეთის მეფის, არჩილ II-ის ასული, ქართლის მეფე ვახტანგ V-ს შვილიშვილი.

1685-იდან მამასთან და ძმებთან ერთად საქართველოდან საცხოვრებლად გადავიდა მოსკოვში. მისი ძმა ალექსანდრე ჩრდილოეთის ომის დროს შვედებს ტყვედ ჩაუვარდა და 1711 წელს სტოკჰოლმში გარდაიცვალა. დარეჯანს ძმისგან სამემკვიდრეოდ მისი მოსკოვთან მდებარე მამული - სოფელი ვსესვიატსკოე დარჩა, სადაც ის თითქმის მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა.  

არჩილ II-ის გარდაცვალების შემდეგ ქართული ახალშენის მეთაური გახდა. ეწეოდა ნახევრადჩაკეტილ ცხოვრებას, არასდროს ჰყოლია საკუთარი ოჯახი. ამჯობინებდა არ მიეღო მონაწილეობა სამეფო კარის ცხოვრებაში, არც სანქტ-პეტერბურგში გადასულა საცხოვრებლად, მიუხედავად იმისა, რომ საკმაო ფინანსური სახსრები ჰქონდა. 

1722 წელს, როდესაც პეტრე I  ჩრდილოეთის ომში გამარჯვების შემდეგ ნიშტადის ზავს ზეიმობდა, თავის ამალასთან ერთად დარეჯანის მამულში შეჩერდა. მეორე დღისთვის დაგეგმილი იყო სამასკარადო მსვლელობა ვსეხსვიატსკოედან მოსკოვამდე. იმპერატორის დაჟინებული თხოვნის მიუხედავად, დარეჯანმა ამ ზეიმში მონაწილეობა არ მიიღო. 

1728 წელს მის სახლში გარდაიცვალა წითელათი დაავადებული ალექსი ბატონიშვილის (პეტრე I-ის უფროსი ვაჟი) 14 წლის ასული ნატალია ალექსეევნა, რამაც სხვადასხვა ჭორები გამოიწვია. 

1730 წელს დარეჯანის სასახლეში რამდენიმე დღით გაჩერდა ტახტზე არჩეული ანა იოანოვნა, სადაც იგი ემზადებოდა მოსკოვში საზეიმოდ შესვლისთვის და ხვდებოდა უმაღლეს საიდუმლო საბჭოს წევრებს. 

დარეჯანი ეწეოდა საქველმოქმედო საქმიანობას და თავის შემოსავლებს სწირავდა მონასტრებსა და ტაძრებს. იგი მონაწილეობდა მოსკოვის დონის მონასტრის კეთილმოწყობაში, სადაც მისი უახლოესი ნათესავები იყვნენ დაკრძალულნი. მისი ინიციატივით 1733-1736 სოფ. ვსესვიატსკოეში ძველი კარის ეკლესიის ნაცვლად ააგეს ახალი ტაძარი, რომელიც ქართველთა თავშეყრის ცენტრი გახდა.

დარეჯან ბატონიშვილმა დიდი როლი ითამაშა რუსეთ-საქართველოს 1721-1723 სამხედრო-პოლიტიკური კავშირის შექმნაში, იღვწოდა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის განვითარებისათვის. 

გარდაიცვალა 1740 წელს, დაკრძალულია დონის მონასტრის დიდ ტაძარში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული  1670
კატეგორია:გარდაცვლილი  1740
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
დაჩი (ქართლის მეფე)

**დაჩი** (გ. 506) — ქართლის მეფე VI საუკუნის დამდეგს, ვახტანგ I გორგასლის ძე პირველი ცოლის, ირანელი ქალის ბალენდუხტისაგან.

დაჩი უჯარმაში იზრდებოდა და ცნობილია უჯარმელის ზედწოდებით. ჯუანშერის ცნობით, დაჩიმ დაასრულა ვახტანგ გორგასლის დროს დაწყებული თბილისის ზღუდის მშენებლობა და მამის ანდერძის თანახმად სატახტო ქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადაიტანა, მცხეთა დარჩა საკათალიკოსო ცენტრად. მის დროს თბილისში მოსახლეობა მომრავლდა, აშენდა მარიამწმიდის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 506
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დემეტრე I (აფხაზთა მეფე)

**დემეტრე I** (*დიმიტრი*) — აფხაზთა მეფეთა დივანის (ქრონიკის) მიხედვით, აფხაზთა მე-6 „მეფე“ (ერისთავი), ბარუკის ძე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
დაჩი (მწიგნობარი)

**დაჩი** — X საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, მთარგმნელი. ქართულად თარგმნა ეპიფანე კვიპრელის ფსალმუნთა თარგმანების ანუ კომენტარის ნაწილი (შედის 973–976 გადაწერილ შატბერდის კრებულში, ხელნაწერი S-1141).

თარგმანს წინ უძღვის სტეფანე მტბევრისადმი მიწერილი წერილი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ დაჩის ბერძნული არ სცოდნია და ტექსტი სომხურიდან გადმოუღია. წერილის თანახმად, მას უთარგმნია 7 ფსალმუნის კომენტარი. ქართული ტექსტი კი 15 ფსალმუნის თარგმანებას შეიცავს. ვარაუდობენ, რომ დანარჩენი ფსალმუნების კომენტარებიც დაჩიმ თარგმნა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
დემეტრე III

**დემეტრე**  *(დიმიტრი)* **III** — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) მეფე დაახლოებით 967-975, გიორგი II-ის ძე, ლეონ III-ის ძმა და მემკვიდრე.

აქტიურად იბრძოდა საქართველოში ჰეგემონიის მოპოვებისათვის. ფეოდალურმა ოპოზიციამ დაუპირისპირა ძმა თეოდოსი, რომელსაც მხარს უჭერდა მესხეთის, ქართლისა და კახეთის აზნაურთა ნაწილი. დემეტრე III-მ დაამარცხა თეოდოსის მომხრე აზნაურები, შემდეგ მოტყუებით შეიპყრო თეოდოსი, თვალები დასთხარა და შეძლო დროებით აღედგინა აფხაზეთის სამეფოს ჰეგემონია საქართველოს გაერთიანებისათვის ბრძოლაში. მაშინ მეამბოხე ფეოდალებმა მის წინააღმდეგ აამხედრეს მეორე ძმა, დემეტრე III-მ ეს ცდაც ჩაახშო.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
დემეტრე II (აფხაზთა მეფე)

**დემეტრე** (*დიმიტრი*) **II**, (დ. დაახლოებით 825 —  გ.   861) — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) მეფე,ლეონ II-ის ძე. 

ენერგიულად იბრძოდა ახლად შექმნილი სამეფოს დამოუკიდებლობის დასაცავად. IX საუკუნის 40-იან წლებში არაერთხელ დაამარცხა დასაცლეთ საქართველოში შემოსული ბიზანტიელთა ლაშქარი. 853 წინ აღუდგა საქართველოში შემოჭრილ არაბთა სარდალს ბუღა თურქს. იგი შემდეგშიაც განაგრძობდა ბრძოლას ქართლიდან არაბთა განდევნისა და საქართველოს გაერთიანებისათვის. 

დემეტრე II-ის საშინაო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იყო აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესიის გავლენის განმტკიცება დასავლეთ საქართველოში. ამ მიზანს ემსახურებოდა მისი ხელშეწყობით IX საუკუნის I ნახევარში დასავლეთ საქართველოში გრიგოლ ხანძთელის მიერ ქართული მონასტრის დაარსებას.
## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
კატეგორია:დაბადებული  825
კატეგორია:გარდაცვლილი 861
დემეტრე ვიპატოსი

მინი|დემეტრე ჳპატოსის გამოსახულება მცხეთის ჯვრის მონასტრის კედელზე
**დემეტრე ვიპატოსი** — ქართლის ერისმთავარ გუარამ კურაპალატის უმცროსი ძე. 

ვიპატოსის ბიზანტიის საკარისკაცო ტიტული მინიჭებული უნდა ჰქონდეს მავრიკიოს კეისრის მიერ VI საუკუნის 90-იან წლებში.  დემეტრე ვიპატოსი იყო მცხეთის ჯვრის ტაძრის ერთ-ერთი აღმაშენებელი. ტაძრის აღმოსავლეთ კედელზე სამი ქტიტორის კომპოზიციაში, შემონახულია მისი რელიეფური გამოსახულება, წარწერით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
დემეტრე მგალობელი

**დემეტრე I მგალობელი** — XVII საუკუნის II ნახევრის და XVIII საუკუნის I ნახევრის ქართველი მგალობელი, მწიგნობარი, კალიგრაფი და პედაგოგი.

ჩვენამდე მოღწეულია ავტობიოგრაფიული ხელნაწერი „გულანი“, რომელიც მას 1714-1716 გადაუწერია კახეთში ერეკლე I-ის ასულის მარიამის (ცნობილი პოეტი ქალის, ჰიმნოგრაფის) დახმარებით. ანდერძში ვკითხულობთ: „უფალო, შემიწყალე მე, დემეტრე. მგ [ალობელი]“ (10. V).

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:ქართველი მგალობლები
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
დემეტრე გურიელი

**დემეტრე გურიელი** — გურიის სამთავროს ფაქტობრივი გამგებელი 1658-1664, იმერეთის მეფე 1660 და 1663-1664 წლებში. 

დემეტრე გურიელი ახალგაზრდობაში ბერად იყო შემდგარი. 1658 იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-მ და  ვამეყ III დადიანმა ბანძის ბრძოლაში დაამარცხეს ლიპარიტ III დადიანი და ქაიხოსრო I გურიელი და გურიის სამთავრო ტახტზე ბრმა სიმონ II გურიელი აიყვანეს, მას მონასტრიდან გამოყვანილი დემეტრე გურიელი აშვილეს, რომელიც ფაქტობრივად განაგებდა გურიის სამთავროს. 

1658 წელს ქაიხისრო I ოსმალეთის დახმარებით გურიაში დაბრუნდა. დემეტრე გურიელი იმერეთში გაიხიზნა და ქაიხოსრო თავად მაჭუტაძეს მოაკვლევინა. ქაიხოსროს მოკვლის შემდეგ, დემეტრე გურიელი კვლავ გურიელად დაჯდა. 1660 იმერეთის ფეოდალებმა მოკლეს თურქთა მიერ მეფედ დასმული ვახტანგ ჭუჭუნიაშვილი და დემეტრე გურიელი იმერეთში გაამეფეს. იმავე წელს დემეტრე გურიელი ფეოდალებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს. 

დემეტრე გურიელმა დიდძალი ქრთამი მისცა ოსმალეთის სულთანს. სულთანმა ახალციხის ფაშას დაავალა დემეტრეს მხარდაჭერა იმერეთის ტახტზე. დემეტრე ხელახლა მეფობდა 1663-1664 წლებში. გურიელი ტახტიდან ჩამოაგდეს, დააბრმავეს და გააძევეს. მისი შემდომი ბედი უცნობია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურიის მთავრები
კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:უზურპატორები
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დემეტრე უფლისწული

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|დემეტრე და [ალდე დედოფალი ხვდებიან ბიზანტიის იმპერატორს, მინიატიურა იოანე სკილიცეს ნაშრომიდან.]]
**დემეტრე უფლისწული** — საქართველოს მეფის გიორგი I-ისა და ალდე დედოფლის ძე. ტახტს ეცილებოდა თავის ნახევარძმას ბაგრატ IV-ს.

მამის გარდაცვალების შემდეგ დემეტრე უფლისწული და დედამისი საუფლისწულო მამულში ანაკოფიაში ცხოვრობდნენ. მეფის ცენტრალიზებული ხელისუფლების მოწინააღმდეგე დიდგვარიანმა აზნაურებმა დემეტრე უფლისწული ბაგრატ IV-ს დაუპირისპირეს და მისი გამეფება სცადეს, მაგრამ დამარცხდნენ. ვერც ბაგრატ IV-მ და მისმა მომხრეებმა შეძლეს დემეტრე უფლისწულის შემორიგება.

1032 წელს დემეტრე უფლისწულმა და ალდემ სტრატეგიულად უაღრესად მნიშვნელოვანი ანაკოფიის ციხე ბიზანტიას გადასცეს. დემეტრე უფლისწული კონსტანტინოპოლში გაიქცა.1040-იანი წლების დასაწყისში დემეტრე უფლისწულის გამეფების საბაბით ბაგრატ IV-ის მოწინააღმდეგე ლიპარიტ IV ბაღვაში ბიზანტიელთა დამხმარე ჯარით ქართლს შემოესია. მას თან მოჰყვა დემეტრე უფლისწული, მაგრამ ბაგრატ IV-მ მოკავშირეები დაამარცხა. 1046 წელს ლიპარიტ ბაღვაშმა კვლავ სცადა დემეტრე უფლისწული გამეფება. ამ მიზნით ის ბიზანტიელთა და სხვათა დამხმარე ჯარით ქართლში შემოიჭრა. გადამწყვეტი ბრძოლის წინ დემეტრე უფლისწული გარდაიცვალა, მაგრამ ბრძოლა გაგრძელდა, რაც ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ დემეტრე უფლისწული მხოლოდ იარაღი იყო ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერების წინააღმდეგ მებრძოლთა ხელში. როგორც ვარაუდობდნენ, დემეტრე უფლისწულის შთამომავალი უნდა იყოს თამარ მეფის მეუღლე დავით სოსლანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:XI საუკუნის ქართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჯონ უიკლიფი

მინი|ჯონ უიკლიფი
**ჯონ უიკლიფი** ( დ. 1320 — გ. 31 დეკემბერი, 1384) — ინგლისელი თეოლოგი და რომის კათოლიკური ეკლესიის რეფორმის ადრეული პროპონენტი. მას ეკუთვნის ახალი აღთქმის ინგლისური თარგმანი ერთი სრული გამოცემით და ითვლება პროტესტანტული რეფორმაციის წინამორბედად.

ვიკლიფი დაიბადა იპრესველში (ამჟამინდელი ჰიპსველი), იორკშირი, ინგლისი, დაახლოებით 1320-1330 წლებში. მისი ქადაგება და იდეები კათოლიკური ეკლესიის როგორც თეორიული, ასევე, განსაკუთრებით, პრაქტიკული ნორმების წინააღმდეგ იყო მიმართული. ის უარყოფდა წმინდანების და ხატების თაყვანისცემას, აღსარებას, ზიარების ტრადიციულ გაგებას, განსაწმენდელს. მისი მიზანი იყო მოციქულების დროინდელი სიმარტივისკენ მიბრუნება, რაც გამოიხატება ეპისკოპალური ეკლესიის პრესვიტერიანულ ეკლესიად გადაქცევის სურვილში. ეს ნიშნავდა ყველა საეკლესიო თემის დამოუკიდებლობას ეპისკოპოსის იურისდიქციის გარეშე, ეკლესიის მმართველობითი ცენტრების გაუქმებას. ამ მოსაზრებათა გასამყარებლად უიკლიფმა 1382 წელს ახალი აღთქმა ინგლისურ ენაზე თარგმნა. უიკლიფი მკაცრად გააკრიტიკეს, მაგრამ მან რეფორმატორულ იდეებს გზა გაუკვალა. უიკლიფის იდეები ინგლისში მოსწავლე ჩეხმა სტუდენტებმა სამშობლოში ჩაიტანეს, სადაც მან იან ჰუსის მოღვრებაში ჰპოვა გავრცელება.

გარდაიცვალა ლუტერუორზში (ლეცესტერთან) 1384 წელს. ითვლება, რომ ის შავი ჭირის მასიური ეპიდემიის პერიოდში მომაკვდინებელ სნეულებას გადაურჩა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  1320
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1384
კატეგორია:ქრისტიანი რეფორმატორები
კატეგორია:ბიბლიის მთარგმნელები
კატეგორია:ერეტიკოსები
დემნა უფლისწული

**დემნა (დემეტრე) უფლისწული** (გ. 1178) — საქართველოს მეფის დავით V-ის ძე. დავით V-ის გარდაცვალების შემდეგ მამამისმა დემეტრე I-მა თავისი უმცროსი ვაჟი გიორგი (შემდეგ გიორგი III) გამოაცხადა თანამოსაყდრედ, რითაც დემნა (დემეტრე) უფლისწულმა ტახტზე უფლება დაკარგა.

დემნა (დემეტრე) უფლისწულის კანონიერი უფლების დაცვის საბაბით მეფის ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერების მოწინააღმდეგე დიდგვაროვანმა ფეოდალებმა ამირსპასალარ ივანე ორბელის მეთაურობით 1177 წელს აჯანყება მოაწყვეს გიორგი III-ის წინააღმდეგ. როდესაც აჯანყების დამარცხება ცხადი გახდა დემნა (დემეტრე) უფლისწული გიორგი III-ს დანებდა და პატიება სთხოვა.

ტახტის მაძიებელ უფლისწულთა მიმართ მოქმედი კანონის საფუძველზე მას თვალები დათხარეს და დაასაჭურისეს. ჩანს, უფლისწულმა ვერ გაუძლო სასჯელს და გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გარდაცვლილი 1178
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:კასტრირებული ადამიანები
კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
კატეგორია:XII საუკუნის ქართველები
დიმიტრი ბატონიშვილი (XV საუკუნე)

**დიმიტრი ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) — კახეთის სამეფოს სახელმწიფო მოღვაწე XV საუკუნის დასასრულსა და XVI საუკუნის დასაწყისში, ალექსანდრე I-ის უმცროსი ძე. დავითიშვილ-ბაგრატიონების წინაპარი.

1500 წელს ელჩად იყო ისმაილ I-თან შირვანში. მამასთან ერთად ებრძოდა უფროს ძმას გიორგის იმის გამო, რომ იგი სისტემატურად არბევდა ქართლის სამეფოს მიწაწყალს და ცდილობდა მის დაპყრობას. 1511 წელს გიორგიმ შეიპყრო დიმიტრი ბატონიშვილი, დააბრმავა და ცოლ-შვილიანად გააძევა კახეთიდან. გარკვეული დროით მცხეთაში სვეტიცხოველს „შემოეხუეწა“. მას თვალდამწვარი უწოდეს, მის შთამომავლებს კი — თვალდამწვრიანები (ამას ეხება ფარსადან გორგიჯანიძის „აქა ანბავი თვალდამწვრიანთა“). მეფემ იგი „არჩინა“, რასაც მისი შვილების ამ კუთხეში დამკვიდრება და რანგით ჩამოქვეითება მოჰყვა.

დიმიტრი ბატონიშვილის შთამომავალნი დავით თვალდამწვრიანისაგან დავითიშვილებად იწოდებოდნენ, მათგან მომდინარეობს ბაგრატიონთა სამეფო სახლის დავითიშვილ-ბაგრატიონების განშტოება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:XV საუკუნის ქართველები
კატეგორია:XVI საუკუნის ქართველები
დვალები

**დვალები** — ქართველი კალიგრაფები. მოღვაწეობდნენ მეტწილად იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში, სინის მთაზე და უცხოეთში მოქმედ სხვა ქართულ მონასტრებში, ზოგიერთი — საქართველოში. ცნობილია იოანე, მიქელ, სტეფანე და გიორგი დვალები.

იოანე დვალი ცხოვრობდა XI საუკუნეში. მას გადაუწერია „თვენი“ (ალექსანდრე ცაგარლის კატალოგი №36). 1055 წელს მანვე გადაწერა „წმინდა ბასილის ცხოვრება“ (ა. ცაგარლის კატალოგი №105), რომელშიც დაწერილია ნუსხურით, ლამაზი ხელით, შემკულია მშვენიერი თავსამკაულებითა და საზედაო ასოებით. სავარაუდოდ, ამავე იოანეს ხელითაა ნაწერი ავგაროზ მეფის აპოკრიფული ამბავი ალავერდის ოთხთავში (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, A–484). არსებობს მოსაზრება (რ. შმერლინგი), რომ მთელი სახარების გადამწერნი მიქელი და გიორგი დვალები იყვნენ. 

მიქელის გადაწერილია ნუსხური „ჟამნი" (ა. ცაგარელის კატალოგი, № 23). იგი აგრეთვე მოხსენიებულია იოანე ოქროპირისეულ იოანეს სახარების თარგმანების ანდერძში (ა. ცაგარელის კატალოგი, № 145); შესაძლოა მისივე იყოს 1049 წლის სვინაქსარიც (ა. ცაგარელის კატალოგი, № 142).

სტეფანე დვალმა გადაწერა ჟამისწირვათა კრებული (ნ. მარის კატალოგი, № 89), გიორგიმ — სინას მთის მონასტრის მეორე კრებული (ი. ჯავახიშვილის კატალოგი, № 36). ხელნაწერთა თარიღები უცნობია. გიორგი დვალმა (სავარაუდოდ — სხვა) გადაწერა ლაბეჭინის ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი A–1563), რომელსაც XIII ს-ს მიაკუთვნებენ. იგი ნუსხურით ნაწერი მომცრო წიგნია; საზედაო ასოები სინგურითა და მელნითაა შესრულებული, ზოგი ასო ასოშია ჩასმული, ნაწერი მკაფიოა, ნაკლებად გადაბმული. აღარ იგრძნობა X-XI საუკუნეების სიმკაცრე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
სტამბოლის უნივერსიტეტი

**სტამბოლის უნივერსიტეტი** ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტია ევროპაში (დაფუძნდა 1453 წელს) და უძველესი თურქეთში. 1933 წელს მოდერნიზებული იქნა მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ.

უნივერსიტეტს ამჟამად 16 ფაკულტეტი აქვს ხუთ კამპუსზე, რომლის მთავარი კამპუსი სტამბოლშია. აქ 2 000 პროფესორი და ასოცირებული მასწავლებელი, 4 000 ასისტენტი და უმცროსი მასწავლებელი, და 60 000 საბაკალავრო და 8 000 სამაგისტრო და სადოქტორო სტუდენტია.

უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები წარმოადგენენ ძირითად წყაროს თურქეთის საუნივერსიტეტო სისტემისთვის, ისევე როგორც თურქეთის ბიუროკრატიის, პროფესიული და სამეწარმეო სფეროებისთვის.

## ფაკულტეტები 
## ცნობილი კურსდამთავრებულები
## რესურსები ინტერნეტში 
* სტამბოლის უნივერსიტეტის საიტი 

კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:სტამბოლი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტი

**ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტი** () — კერძო უმაღლესი სასწავლებელია ბალტიმორში, მერილენდი, აშშ. დაარსდა 1876 წელს. ჯონს ჰოპკინზის ძირითადი საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამები მის *ჰოუმვუდ კამპუსშია*(ბალტიმორი), უნივერსიტეტს კამპუსი აქვს ვაშინგტონში, ასევე იტალიაში, სინგაპურსა და ჩინეთში.

ჯონს ჰოპკინზს მიიჩნევენ ერთ-ერთ წამყვან კვლევით და აკადემიურ დაწესებულებად მსოფლიოში და რანგით ამერიკის ყველაზე პრესტიჟულ უნივერსიტეტთა რიგშია. US News-ის კვლევის მიხედვით იგი შტატების უნივერსიტეტების ათეულში შედის. 2016 წელს Times Higher Education-მა ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტს მე-11 ადგილი მიანიჭა მსოფლიოს მასშტაბით. ამავე წელს QS World University-ის მიხედვით იგი მე-16 იყო. 2015 წელს Academic Ranking of World Universities-ის კვლევებში ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტმა მე-16 ადგილი დაიკავა, National Universities Rankings-საში კი მე-10.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
კატეგორია:მერილენდი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ბალტიმორი

**ბალტიმორი** — დამოუკიდებელი ქალაქი მერილენდში აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 641.943 ადამიანს შეადგენდა. ბალტიმორი მერილენდის უდიდესი ქალაქია და მისი კულტურული და ინდუსტრიული ცენტრია. ქალაქს სახელი მერილენდის კოლონიის დამფუძნებლის, ლორდ ბალტიმორის, პატივსაცემად დაერქვა. მე-19 საუკუნის დასაწყისში ბალტიმორი აშშ-ის სიდიდით მეორე პორტი გახდა ემიგრანტთათვის. ქალაქი დღესაც ქვეყნის ერთ-ერთი უმთავრესი საზღვაო პორტია, რომელიც ყველაზე ახლოს მდებარეობს ქვეყნის შუადასავლეთის ბაზრებთან ვიდრე ნებისმიერი სხვა აღმოსავლეთ სანაპიროს ქალაქი. ბალტიმორის უბე ერთ-ერთი ყველაზე უკეთ დაცული ღრმაწლყის საზღვაო პორტია მსოფლიოში, რომელსაც ტროპიკული შტორმებისა და ქარიშხლებისგან დელმარვას ნახევარკუნძული იცავს. აპალაჩის მთები უბეს ჩრდილოეთის სიცივისგან იფარავს, რის გამოც პორტში წყალი ზამთრის განმავლობაში არ იყინება.

ნიუ-იორკის შემდეგ, ბალტიმორი აშშ-ის მეორე ქალაქი იყო, რომელმაც 100.000-იანი ზღვარი გადალახა მოსახლეობის მიხედვით (მას მოჰყვა ნიუ-ორლეანი და ფილადელფია). 1980 წლამდე ბალტიმორი რჩებოდა ქვეყნის 10 უდიდეს ქალაქთა რიცხვში. ამჟამად ქალაქი მისი აგლომერაციის ჩათვლით მოსახლეობით უდიდეს ოცეულშია. ვინაიდან მას გარს ამავე სახელწოდების საგრაფო აკრავს, ქალაქს ასევე ბალტიმორ სიტის უწოდებენ ხოლმე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Visit Baltimore – official Destination Marketing Organization
* Baltimore City Maps , historic maps at the Sheridan Libraries.

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:მერილენდი
ეზრა (მრავალმნიშვნელოვნება)

საკუთარი სახელი **ეზრა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ეზრა — ბაბილონელი ებრაელი მღვდელი
* ეზრა — ქართველი ჰიმნოგრაფი
* ეზრა ანჩელი — ანჩის ეპისკოპოსი
* ეზრა მთაწმიდელი — ქართველი ჰიმნოგრაფი 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ეზრა (X საუკუნე)

**ეზრა** — X საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფი. მიქაელ მოდრეკელის ჰიმნოგრაფიულ კრებულში დაცულია ექვთიმე პალესტინელის სადიდებლად შეთხზული მისი საგალობელი, რომლის კიდურწერილობა ასე იკითხება: „ეზრა. ქრისტე, ადიდე საურმაგ და ძეჲ მისი მირვან, ამენ“. კორნელი კეკელიძის აზრით, შესაძლებელია, იგი იყოს გრიგოლ ხანძთელის „ცხოვრებაში“ მოხსენიებული „ეზრა, ღირსი ანჩელი მამამთავარი, ეპისკოპოსი, დიდებულთა აზნაურთა დაფანჩულთა შვილი“.

## ლიტერატურა 
* მცხეთური ხელნაწერი : (მეფეთა I, II, III, IV, ნეშტთა I, II, ეზრას I, II, III წიგნები) / საქ. სსრ მეცნ. აკად., საქ. ისტორიის წყაროების კომისია ; გამოსაც. მოამზადა ელ. დოჩანაშვილმა - თბ. : მეცნიერება, 1982.
* ქურციკიძე, ციალა:ძველი აღთქმის აპოკრიფული (არაკანონიკური) წიგნების ქართული ვერსიები / კ. კეკელიძის სახ. ხელნაწერთა ინ-ტი - თბ.  წიგნი 2 : [X-XVIII ს.ს. ძველი აღთქმის ექვსი აპოკრიფული (არაკანონიკური წიგნი: "წიგნი ეზრა ზორაბაბელისი" (I ეზრა), "ტობისი", "სიბრძნე სოლომონისი", "ბარუქი", ეპისტოლე იერემიასი", "წიგნი ეზრა სუთიელი" (III ეზრა)] - : მეცნიერება, 1973.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეზრა - დასდებელნი წმიდისა ევთჳმი მოღუაწისანი

კატეგორია:ქართველი ჰიმნოგრაფები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
ეზრა ანჩელი

**ეზრა ანჩელი** — ანჩის ეპისკოპოსი XI საუკუნის I ნახევარში, ბაგრატ IV-ის მომხრე. 

1020-იან წლებში ბიზანტიის აგრესიის დროს ბიზანტიის აგრესიის დროს ეზრა ანჩელი და საბა მტბევარი სათავეში ჩაუდგნენ შავშეთ-კლარჯეთის თავდაცვის ორგანიზაციას, გაამაგრეს ეს მხარე და მტერს არ მისცა მისი დაპყრობის საშუალება. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად. მოიხსენიება 5 (18) ოქტომბერს „კლარჯეთის უდაბნოს ღირს მამათა და დედათა“ შორის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანჩელი მღვდელთმთავრები
კატეგორია:XI საუკუნის ქართველები
კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
ელიზბარ ქსნის ერისთავი (XVI საუკუნე)

**ელიზბარ ქსნის ერისთავი** — ქსნის ერისთავი XVI საუკუნის 60-70-იან წლებში. 1569 წელს, როდესაც ქართლის მეფე სიმონ I ირანელების წინააღმდეგ ფარცხისთან ბრძოლაში დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა, ელიზბარ ქსნის ერისთავი და ბარძიმ ამილახვარი კავთისხევს მდგომ დედოფალს თავს დაესხნენ და მისი ქონება ხელთ იგდეს. როდესაც ქართლს ოსმალები შემოესივნენ მუსტაფა ლალა-ფაშას მეთაურობით, ელიზბარ ქსნის ერისთავი დაპყრობელს მიეგება. 1578 წელს სიმონ I-ის ტყვეობიდან დაბრუნების შემდეგ ელიზბარ ქსნის ერისთავმა მიტაცებული ქონება უკან დაუბრუნა მეფეს და შენდობა თხოვა. მეფემ შეიწყალა და მხოლოდ მამულების ნაწილი ჩამოართვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქსნის ერისთავები
კატეგორია:XVI საუკუნის ქართველები
ელიზბარ ქსნის ერისთავი

საკუთარი სახელი **ელიზბარ ქსნის ერისთავი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ელიზბარ ქსნის ერისთავი — ქსნის ერისთავი
* ელიზბარ ქსნის ერისთავი — კახეთის აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური
ელიზბარ ქსნის ერისთავი (XVII საუკუნე)

[მინი|წმინდა ბიძინა, ელიზბარ და შალვა, [მიხეილ საბინინი|*მ. საბინინი*]]
**ელიზბარ იესეს ძე ქსნის ერისთავი** (ჩანს 1634 — გ. 18 სექტემბერი, 1662) — კახეთის აჯანყების (1660) ერთ-ერთი მეთაური.

ელიზბარი იყო იესე ქსნის ერისთავის ძე. ჰყოლია მეუღლე მარიამი (ჩანს 1644, გვარი უცნობია) და შვილები — დავითი (ჩანს 1678-1686) და რევაზი (ჩანს 1678-1692). 1660 წელს იყო კახეთში ირანის ბატონობის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 

აჯანყების ჩაქრობის შემდეგ ირანის შაჰმა დასასჯელად განჯის ხანს გადასცა, განჯის ხანმა კი იმ თურქმანულ ტომებს, რომლებიც აჯანყების დროს ამოწყვიტეს. თურქმანებმა ის ბიძინა ჩოლოყაშვილთან და შალვა ქსნის ერისთავთან ერთად წამებით მოკლეს. რამდენიმე ხნის შემდეგ ელიზბარ ქსნის ერისთავი ჩამოასვენეს და იკორთაში, ერისთავების საგვარეულო მონასტერში დაკრძალეს. ქართულმა ეკლესიამ ელიზბარ ქსნის ერისთავი ისევე, როგორც აჯანყების სხვა წამებული გმირები, წმინდანად შერაცხა. მათი ხსენების დღეა 18 სექტემბერი (ახ. სტ. 1 ოქტომბერი).

## ლიტერატურა
* ჩიქოვანი, ი., ქსნის ერისთავები, თბ., 2010.

კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1662
კატეგორია:ქსნის ერისთავები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
დიმიტრი ბატონიშვილი (XIX საუკუნე)

**დიმიტრი ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) (დ. 11 აპრილი, 1803 — გ. 14 იანვარი, 1845) — ერეკლე II-ის შვილიშვილი, იულონ ბატონიშვილის ძე.

1832 წლის შეთქმულების აქტიური მონაწილე.ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ მშობლებთან ერთად რუსეთს გადაასახლეს. ცხოვრობდა პეტერბურგსა და მოსკოვში. 

XIX საუკუნის 20-იან წლებში დიმიტრი ბატონიშვილის სახლში თავს იყრიდნენ ქართველი ოფიცრები. მის სალონში აღმოცენდა 1832 შეთქმულების მომზადების იდეა. დიმიტრი ბატონიშვილის აზრით, ცარიზმმა დაარღვია საერთაშორისო სამართლის ნორმები, გააუქმა გეორგიევსკის 1783 წლის ტრაქტატი და ცალმხრივი აქტით (მანიფესტი) თვითნებურად შეიერთა ქართლ-კახეთის სამეფო. მიაჩნდა, რომ გარეშე ძალის გამოყენებით (ინგლისი, საფრანგეთი და სხვა) შესაძლებელი იყო ზეგავლენა მოეხდინა ცარიზმზე, აეძულებინათ იგი აღედგინა ქართლ-კახეთის სამეფო 1783 ტრაქტატის უფლებრივ ნორმათა საფუძველზე. დიმიტრი ბატონიშვილი ოქროპირ და თამარ ბატონიშვილებთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა შეთქმულთა საზოგადოების საქმიანობაში. შეთქმულების დამარცხების შემდეგ ჩამოართვეს ბატონიშვილის (ცარევიჩი) ტიტული და სმოლენსკი გაასახლეს. მოგვიანებით რუსეთის სამოქალაქო სამსახურში შევიდა. 1833 წელს დაუმტკიცდა თავად გრუზინსკის ტიტული. გარდაიცვალა 1845 წელს. ცოლ-შვილი არ ჰყოლია. დაკრძალულია პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრაში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1845
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ბანძის ბრძოლა

**ბანძის ბრძოლა 1658**, ბრძოლა იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-სა და გურია-სამეგრელოს მთავრებს შორის. 1657 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-მ ოდიშზე ილაშქრა და მთავრად ლიპარიტ III დადიანის ნაცვლად ვამეყ დადიანი დასვა. 

ლიპარიტი თავის ნახევარძმას ქაიხოსრო I გურიელს შეეხიზნა და ტახტის დაბრუნებისათვის მზადებას შეუდგა. მთავრებს ჯარები მიაშველეს ახალციხის ფაშამ როსტომმა და ქართლის მეფე როსტომმა. მოკავშირეებს მიემხრნენ თავადები მიქელაძე და ჭილაძე. ბრძოლა 1658 ივლისში ბანძასთან იმერეთის მეფისა და ვამეყ III დადიანის ჯარების გამარჯვებით დამთავრდა. ლიპარიტ II და ქაიხოსრო I ოსმალეთში გაიქცნენ, ხოლო მათი ლაშქრის დიდი ნაწილი ტყვედ ჩავარდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:გურიის ისტორია
კატეგორია:1658 წლის ბრძოლები
ვაჩე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ვაჩე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვაჩე — ქართლის (იბერიის) მეფე
* ვაჩე (დაჩი) — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი)
* ვაჩე კარიჭის ძე — ტაოელი აზნაური
* ვაჩე ძე გურგენ ბერისა — ხორნაბუჯის ერისთავი 
* ვაჩე — ჯავახეთის ერისთავი
ვაჩე (ქართლის მეფე)

**ვაჩე** — ლეონტი მროველის მიხედვით, ქართლის (იბერიის) მე-20 („მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ მიხედვით – 22-ე) მეფე, რევის ძე, დაახლოებით III საუკუნის შუა ხანებში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:არშაკუნიანების დინასტია
ვახტანგ ბატონიშვილი

საკუთარი სახელი **ვახტანგ ბატონიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვახტანგ ბატონიშვილი — ალექსანდრე II-ის ძე
* ვახტანგ ბატონიშვილი — იმერეთის მეფის დავით გიორგის ძის შვილიშვილი
* ვახტანგ ბატონიშვილი — ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფლის ძე
ვაჩე (კახეთის მთავარი)

**ვაჩე**, *დაჩი* (დ. 839) — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) IX საუკუნის შუა ხანებში, ვახუშტის მიხედვით — 827—839 წლებში. 

ვახუშტი იცნობს „ვაჩე ქობულის ძის“ სახელით. „მატიანე ქართლისაჲში“ მოხსენიებულია, როგორც „დაჩი, ძე იოვანე ქუაბულის ძისა“. მისი გამთავრება უკავშირდება კახეთის მთავრის გრიგოლის გარდაცვალების შემდეგ გარდაბნელთა შეთქმულებას: „მას ჟამსა შეითქუნეს გარდაბანელნი და განაჩინეს ქორეპისკოპოსად დაჩი, ძე იოვანე ქუაბულის ძისა“. ვაჩეს (დაჩის) შემდეგ გარდაბნელებმა ქორეპისკოპოსად სამოელ დონაური დაადგინეს. 

ვაჩეს ქორეპისკოპოსობის პერიოდს ემთხვევა არაბი მწერლის ალ-იაკუბის მიერ მოთხრობილი ამბავი წანართა აჯანყების შესახებ, რომელიც ჩაუხშია არაბ სარდალ ხალიდ იბნ-იაზიდს. დაახლ. 829-830 წლებში ხალიდმა მოახერხა კახეთის დამორჩილება, აიღო ხარკი და უკან გაბრუნდა. აღსანიშნავია, რომ ხარკი 3 000 ფაშატისა და 20 000 ცხვრისაგან შედგებოდა.

## ლიტერატურა
* ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ., საქართველოს მეფეები, თბ., 2007.

კატეგორია:კახეთის მთავრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 839
კატეგორია:IX საუკუნის ქართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ვახტანგ ბატონიშვილი (XIX საუკუნე)

**ვახტანგ ბატონიშვილი**, *ბაგრატიონ-დავიდოვი* (გ. 1850) — იმერეთის მეფის დავით გიორგის ძის შვილიშვილი.

ვახტანგი დავით მეფის უკანონო შვილის როსტომის ძე იყო. იმერეთის ბაგრატიონთა ამ შტოს რუსეთის იმპერიაში ბაგრატიონ-დავიდოვებად მოიხსენიებდნენ (სხვაა დავითიშვილ-ბაგრატიონები — კახეთის სახლის განშტოება). 

ვახტანგი აქტიურად მონაწილეობდა 1819-1820 წლების იმერეთის აჯანყებაში რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ახალციხის საფაშოში გაიქცა, შემდეგ ტრაპიზონში. ვახტანგის დედა, ცოლი დონა ლორთქიფანიძე და ერთადერთი ქალიშვილი ანასტასია იმერეთში დარჩნენ რუსეთის ხელისუფლების ზედამხედველობის ქვეშ. შემორჩენილია სულთნის დაახლ. 1821 წლის ფირმანი, რომელშიც ვახტანგი ხანადაა მოხსენიებული. ეს შესაძლოა ოსმალეთის ხელისუფლების მიერ ვახტანგის იმერეთის დე-იურე მმართველად ცნობაზე მიუთითებდეს. 1831-1833 წლებში ვახტანგი თავის უმცროს ძმასთან — ტარიელთან ერთად პარიზში იმყოფებოდა, ურთიერთობა ჰქონდა ისტორიკოს მარი ბროსესთან. გარდაიცვალა 1850 წლის დეკემბერში ქალაქ ფულათანში (ახლანდ. აქჩაბაათი, ტრაპიზონის პროვინცია).

## ლიტერატურა
* დადიანი ნ., ქართველთ ცხოვრება, შ. ბურჯანაძის გამოც., თბ., 1962.
* ხომერიკი ნ., იმერეთის დე იურე მეფე ვახტანგ ბაგრატიონი, თბ., 2012.

* Махарадзе Н . Б., Восстание в Имеретии 1819–1820, «მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის», 1942, ნაკვ. 3.

კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1850
კატეგორია:XIX საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ვახტანგ ბატონიშვილი (ალექსანდრე II-ის ძე)

**ვახტანგ ბატონიშვილი**, *ბაგრატიონი* — იმერეთის მეფის ალექსანდრე II-ის (ზეობდა 1484-1510) ძე. 

ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, თავისი უფროსი ძმის, იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ის მმართველობის პირველ წლებში უკმაყოფილო ვახტანგ ბატონიშვილი დიდი ამალით ქართლში გაიქცა. მეფე დაედევნა და 1512 წელს მოხისთან დაამარცხა იგი. ქართლის მეფის დავით X-ის შუამდგომლობით ძმები შერიგდნენ.

1547 წელს, როდესაც ოსმალები გურიაში შეიჭრნენ, როსტომ გურიელმა დახმარებისათვის მიმართა ბაგრატ III-ს და ლევან I დადიანს. ბაგრატმა გურიელს ვახტანგის მეთაურობით 500 მხედარი მიაშველა, მაგრამ რადგან დადიან-გურიელის შეერთებაში საფრთხეს ხედავდა, ვახტანგს დაავალა, არ დაეშვა მთავართა გაერთიანება. ვახტანგმა წარმატებით შეასრულა ძმის დავალება, დადიანს შეუთვალა — ჩემ ძმას და გურიელს პირი აქვთ შეკრული, თუ „შეიკრიბნეთ... ანუ მოგაკუდინებენ და ანუ შეგიპყრობენ“. დადიანი შეშინდა და უკან გაბრუნდა. ვახტანგი ასევე ცნობილია ალექსანდრე და ბაგრატ მეფეების სახელით გაცემული რამდენიმე საბუთიდან.

ვახტანგის შვილი ან შვილიშვილი იყო ბატონიშვილი ხოსრო, რომელიც 1568 წელს აუჯანყდა იმერთა მეფე გიორგი II-ს. ვახუშტი იხსენიებს ვახტანგის სხვა შვილსაც — თეიმურაზს, რომლის ძე ბაგრატი 1589-1590 წლებში როსტომს ეცილებოდა იმერეთის ტახტს.

## ლიტერატურა
* ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973.
* კაკაბაძე ს., საქართველოს მოკლე ისტორია, ტფ., 1920; საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973.
* ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. I, შეადგინეს და გამოსაცემად მოამზადეს თ. ენუქიძემ, ვ. სილოგავამ, ნ. შოშიაშვილმა, თბ., 1989. — გვ. 295.

* Toumanoff C., Manuel de généalogie et de chronologie pour l'histoire de la Caucasie chrétien (Arménie - Géorgie - Albanie), Roma, 1976. — გვ. 169-170.

კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:XVI საუკუნის ქართველები
ეფთვიმე გენათელი

**ეფთვიმე გენათელი** (გვარად **ერისთავ-შერვაშიძე**; დ. 1747 — გ. 21 აპრილი, 1822) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, გენათელი მიტროპოლიტი 1776–1820 წლებში. 

წარმომავლობით გურიის თავადების — ერისთავი-შერვაშიძეების საგვარეულოდან იყო. ეკავა ჯუმათის საეპისკოპოსო. 1776 წელს გახდა გელათის მღვდელმთავარი. დიდი ხარჯი გასწია გელათის საეპისკოპოსოს ეკონომიკური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, ყურადღებას აქცევდა გაპარტახებული ადგილების აღდგენას. სოფ. ბოსლევში ხელახლა დაასახლა გლეხები, ააშენა სოფ. მუხაღრუა, იქვე ააგო ეკლესიაც. 1789 წელს შედიოდა იმერეთის საერო და საეკლესიო თავკაცთა ჯგუფში, რომელთაც წინადადებით მიმართეს ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ს, თავისი ხელისუფლების ქვეშ გაეერთიანებინა ქართლ-კახეთისა და იმერეთის სამეფოები. 

1820 წელს, იმერეთის აჯანყების დროს, ეფთვიმე რუსეთის ხელისუფლებამ დააპატიმრა — ეგზარქოს თეოფილაქტეს მითითებით იგი მიჩნეული იყო აჯანყების ერთ-ერთ მოთავედ. ეფთვიმე სხვებთან ერთად გადაასახლეს რუსეთში. ცხოვრობდა ნიჟნი-ნოვგოროდში, შემდეგ — ალექსანდრო-სვირსკის მონასტერში (ახლანდ. ლოდეინოპოლეს რაიონი), სადაც 1822 წელს გარდაიცვალა. 2005 წელს მისი ნეშტი საქართველოში გადმოასვენეს და გელათის მონასტერში დაკრძალეს. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად; ხსენების დღეა 21 აპრილი (4 მაისი). 

## ლიტერატურა
* იოსელიანი პ., ცხოვრება გიორგი მეცამეტისა, ა. გაწერელიას გამოც., ტფ., 1936.
* კაკაბაძე ს., დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო საბუთები, წგ.2, ტფ., 1921
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* მიტროპოლიტი ექვთიმე გაენათელი — საქართველოს ეროვნული არქივი, 16 იანვარი, 2015.

კატეგორია:დაბადებული 1747
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1822
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:გელათის მღვდელთმთავრები
კატეგორია:გურიის ერისთავები (საგვარეულო)
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:XIX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ჯაზანოვა

[მინი|ალექსანდრე ბარკი, [ფრაიბურგი 2015 წ.]]

**ჯაზანოვა** (Jazzanova) — გერმანელ დიჯეი/პროდიუსერთა ჯგუფი ბერლინიდან. მისი წევრები არიან: ალექსანდრე ბარკი, კლაას ბრილერი, იურგენ ფონ კნობლაუხი, როსკოვ კრეჩმანი, სტეფან ლაისერინგი და აქსელ რაინემერი. ეს ჯგუფი ნუ-ჯაზისა და ჯაზ-ჰაუსის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური შემსრულებელია. ჯგუფი თანამშრომლობს ხმის ჩამწერ ლეიბლებთან Compost Records და Sonar Kollektiv.

ჯგუფს ასევე აქვს პარალელური პროექტი Extended Spirit. კოლექტივის წევრებმა სახელი გაითქვეს ინოვაციური რემიქსებით ისეთი შემსრულებლებისთვის, როგორიცაა Marschmellows, იან პული, Incognito, 4Hero, ემ ჯეი კოული და Masters At Work.

ამჟამად ჯგუფთან ერთად მოგზაურობს პოლ რენდოლფი (მასთან ერთად ჩაიწერა ალბომი  *Funkhaus Studio Sessions*).

## დისკოგრაფია 
### ალბომები
* *In Between* (2002)
* *Of All the Things* (2008)
* *Funkhaus Studio Sessions* (2012)

### კომპილაციები
* *The Remixes 1997-2000*
* *That Night* (2002)
* *Soon* (2002)
* *Remixed* (2003)
* *Mixing* (2004)
* *Blue Note Trip: Lookin Back/Movin on* (2005)
* *The Remixes 2002-2005* (2005)
* *Glow and Glare / Dance the Dance / Let Your Heart Be Free (Ame and Atjazz remixes)* (2005)
* *Boom Clicky Boom Clack* (სინგლი) (2006)
* *Paz e Futebol* (2006)
* *Broad Casting* (2006)
* *Blue Note Trip: Scrambled/Mashed* (2006)
* *Belle et Fou* (2007)

### სხვა კომპილაციებში 
* *Saint-Germain-des-Prés Café*
* *Future Sounds of Jazz*
* *Bossa Mundo*
* *City Lounge - Berlin*
* *Gilles Peterson Worldwide 2 Volume 2*
* *Ultra Chilled 01*
* *Code 4109* (DJ Krush-ის მიქსი)
* *Café del Mar* - Best of Chillout & Sunset Music From Ibiza Volume 11
* *Kajmere Sound Recordings - Impeach the President*
* *Spliffen Sie English*

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:გერმანული ჯგუფები
კატეგორია:1995 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები