ჯოვანი ჯოკონდო

**ფრა ჯოვანი ჯოკონდო** (, სხვა სახელი — ჯოვანი და ვერონა; დ. დაახლ. 1433, ვერონა — გ. 1 ივლისი, 1515, რომი) — იტალიელი ჰუმანისტი და ერუდიტი, არქიტექტორი, ინჟინერი, არქეოლოგი, მწერალი და ანტიკვარიუსი. მისი პროექტები და თეორიული ნაშრომები ასახავს არქიტექტურის გარდამავალ ეტაპს ადრეულიდან მაღალ რენესანსამდე. იგი იტალიის მრავალი მნიშვნელოვანი ნაგებობის ავტორია.

## ბიოგრაფია
ჯოვანი ჯოკონდო თვრამეტი წლის ასაკში დომინიკელთა ორდენის ბერი გახდა. არქიტექტურასა და ანტიკური ხელოვნების ძეგლებს რომში სწავლობდა, იქვე დაინტერესდა ძველი რომაელი ხუროთმოძღვრის, ვიტრუვიუსის ნაშრომით — „ათი წიგნი არქიტექტურის შესახებ“.

1489 წელს კალაბრიის ჰერცოგმა, ალფონსო II ნეაპოლელმა, ჯოვანი ნეაპოლში მიიწვია და ჰერკულანუმში არქეოლოგიური გათხრების ჩატარება დაავალა. ფრა ჯოვანი ჯოკონდო კონსულტაციებს უწევდა ადგილობრივ მშენებლებს ფორტიფიკაციებისა და გზების გაყვანის საკითხებში, ასევე მონაწილეობდა ნეაპოლში მდებარე პოჯო რეალეს (Poggio Reale — „სამეფო ბორცვი“) ვილის ბაღების დაგეგმარებაში. აღნიშნული ვილა ჯულიანო და მაიანოს მიერ იყო აგებული (ნაგებობას ჩვენამდე არ მოუღწევია).

1496 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XII-მ ფრა ჯოვანი პარიზში მიიწვია. საფრანგეთში იტალიელმა არქიტექტორმა ხელი შეუწყო რენესანსული არქიტექტურის გავრცელებას და სხვა ნაგებობებთან ერთად, მდინარე სენაზე ორი ხიდი ააგო (მათ შორის ერთ-ერთია ნოტრ-დამის ხიდი, 1500-1504). ფრა ჯოვანიმ შეიმუშავა ნორმანდიაში მდებარე გაიონის ციხესიმაგრის გეგმები და სახელი გაითქვა ფრანგული ფორმით — ჟან ჟოკონდი.

იტალიაში დაბრუნების შემდეგ, არქიტექტორი ვენეციაში მუშაობდა დიდ არხზე მდებარე ფონდაკო-დეი-ტედესკისა (გერმანული ეზო) და ხანძრის შედეგად დაზიანებული რიალტოს ხიდის რეკონსტრუქციის პროექტებზე, თუმცა სახსრების სიმცირის გამო მათი განხორციელება ვერ მოხერხდა. ადრე ფრა ჯოკონდოს ერთ-ერთ მთავარ ნამუშევრად შეცდომით მიიჩნეოდა ვერონაში მდებარე საბჭოს ლოჯია (Loggia del Consiglio) — ჩრდილოიტალიური რენესანსის სტილის ბრწყინვალე და დამახასიათებელი ნაგებობა, რომელიც ამჟამად კომოელ ოსტატებს მიეკუთვნება.

ფრა ჯოკონდო ჰიდრავლიკური ნაგებობების სპეციალისტი იყო; არხის მშენებლობის მეშვეობით მან ვენეციის მახლობლად მდინარე ბრენტას, ხოლო ქალაქ ტრევიზოსთან მდინარე პიევეს დინება დაარეგულირა. ამასთანავე, მან ქალაქი ტრევიზო სიმაგრეებით შემოზღუდა. რომის პაპმა ლეო X-მ ფრა ჯოკონდო ჯულიანო და სანგალოსა და რაფაელ სანტის დასახმარებლად მიიწვია წმინდა პეტრეს ტაძრის მშენებლობაზე. მას, როგორც სტატიკური დაძაბულობის სპეციალისტს, უნდა აღმოეფხვრა პრობლემები, რომლებიც ნაგებობის საძირკველში ჩაყრილი ხიმინჯების დეფორმაციამ გამოიწვია.

## პუბლიკაციები
1508 წელს ჯოვანი ჯოკონდომ გამოსცა პლინიუს უმცროსის წერილების კრებული, პარიზის ბიბლიოთეკაში აღმოჩენილი ხელნაწერის საფუძველზე. 1511 წელს ვენეციაში მან გამოაქვეყნა ძველი რომაელი არქიტექტორის, ვიტრუვიუსის ტრაქტატის — „ათი წიგნი არქიტექტურის შესახებ“ (De architectura libri decem) — პირველი იტალიური თარგმანი, ხოლო 1517 წელს — კომენტარები გაიუს იულიუს კეისრის ჩანაწერების შესახებ.

## ლიტერატურა
*Михайлова М. Б. Фра Джокондо — исследователь и комментатор Витрувия // Архитектура мира. — Вып.6: Материалы VI конференции «Запад-Восток: 2000 лет архитектурной книги» / Ред. Н. И. Смолина. — М.: ГНИМА, НИИТАГ, МАРХИ, 1997. — С.16—21.
*Сомов А. И. Джокондо, Фра- // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
*Джорджо Вазари, «Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих»

## სქოლიო
კატეგორია:ვენეციის კულტურა
კატეგორია:იტალიელი არქეოლოგები