open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნოსირის ქუჩა

**ნოსირის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი); აწყურის ქუჩიდან ავლიპი ზურაბაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში. 20-იან წლებამდე ფერმა-ავლაბრის IV ქუჩა ერქვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
კაიმაღი

**კაიმაღი** —  რძის პროდუქტი, რომელიც კრემის მსგავსია. დამზადებულია კამეჩის, ძროხის, ცხვრის, ან თხის რძისგან. გავრცელებულია ცენტრალურ აზიაში, ბალკანეთის ზოგიერთ ქვეყანაში, ზოგიერთ კავკასიის ქვეყნებში, თურქულ რეგიონებში, ირანსა და ავღანეთში. კაიმაღის დამზადების ტრადიციული მეთოდია: რძე ნელ-ნელა მოადუღოთ, შემდეგ კი ორი საათით გააჩეროთ ძალიან დაბალ სითბოზე. სითბოს წყაროს გათიშვის შემდეგ, კრემი ურიეთ და რჩება გასაცივებლად, რამდენიმე საათის ან ზოგჯერ დღის განმავლობაში. კაიმაღს აქვს რძის ცხიმის მაღალი პროცენტი, ჩვეულებრივ იგი, დაახლოებით 60%-მდეა. მას აქვს სქელი, ნაღების თანმიმდევრულობა (არა მთლიანად კომპაქტური რძის ცილის ბოჭკოების გამო) და საკმაოდ მდიდარი და გამორჩეული გემო.

## ეტიმოლოგია
სიტყვა კაიმაღს აქვს შუა აზიის, თურქული წარმოშობა. შესაძლოა აღნიშნული სიტყვა წარმოიქმნა ზმნიდან კაიმაკიდან, რაც ნიშნავს მეტალის დნობასა და ჩამოსხმას თურქულ ენაზე. კაიმაკის სიტყვის პირველი წერილობითი ჩანაწერები ცნობილია მაჰმუდ ალ-კაშგარის ცნობილ წიგნში. აღნიშნული სიტყვა სხვა ენებშიც გვხვდება მონღოლური კაილგმაკი, ხოლო თურქული ენების მცირე ცვალებადობებით, როგორც ქაიმაკი აზერბაიჯანში, ყაიმაკი უზბეკური, გაიმაყ თურქმენულ, კაიმაღი ქართულში.

## თურქეთი
თურქეთში მდებარე მაღაზიები საუკუნეების განმავლობაში ეძღვნებოდა სწორედ კაიმაკის წარმოებასა და მოხმარებას. დღეს კაიმაკს ძირითადად, საუზმეზე იყენებენ ტრადიციულ თურქულ ოჯახში. კაიმაკის ერთი ტიპი გვხვდება აფროკარაჰიზარის რეგიონში, სადაც კამეჩი იკვებება ყაყაჩოს თესლის ნარჩენებისგან. კაიმაკს ასევე „შავ“ თურქული ყავაში იყენებენ. კაიმაკი ტრადიციულად მიირთმევა ბაკლავასთან და სხვა თურქულ დესერტთან, ხილის მურაბასთან, ჯემთან და ასევე თაფლიან ბლინებთან.

## ერაყი
ერაყში მას უწოდებენ გაიმარს, გეიმარს ან ქაიმარს და საკმაოდ პოპულარულია. აღნიშნული სახელწოდება სავარაუდოდ გამომდინარეობს ძველი შუმერული სიტყვიდან „გამური“ ან გა'არ, რომელიც ყველს ნიშნავს. ჩვეულებრივ, ერაყის გაიმარი მზადდება კამეჩის მდიდარი, ცხიმოვანი რძისგან, რომელიც გავრცელებულია სამხრეთ ერაყის ჭაობებში. ის ხელმისაწვდომია როგორც წარმოებული ქარხნული, ასევე ადგილობრივი მეწარმეების (ფერმერების) დამზადებული. მათ ფერმერებს, ვინც ქაიმარის წარმოებით არიან დაკავებულნი, აბანები ან მადანებით მოიხსენიებენ. ერაყელებს უყვართ გაიმარი საუზმეზე და ძირითადად  მიირთმევენ თაფლთან, ჯემთან და ტრადიციულ პურთან ერთად. 

## საქართველო
საქართველოში აჭარის რეგიონს, ესაზღვრება თურქეთი. სწორედ თურქებისგან გავრცელდა ეს საკვები საქართველოში. კაიმაღი ან კაიმაგი, ძროხის რძისაგან მზადდება ქედის, შუახევისა და ხულოს მთიან მუნიციპალიტეტებში მდებარე სახლებში. ის ერთ-ერთ პოპულარულ საკვებად მიიჩნევა გურიასა და აჭარაში. საკმაოდ პოპულარულია ბახმაროსა და გომისმთაზე დამსვენებელთა შორის. მას ვინც ახდენს აღნიშნული პროდუქტის რეალიზაციას დოსტი ეწოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* The famous kaymak breakfast of "Pando Usta" at Beşiktaş, Istanbul
* Kaymak recipe

კატეგორია: აზიური საკვები
კატეგორია: თურქული სამზარეულო
ნიკოლაი რუბინშტეინი

**ნიკოლაი გრიგორის ძე რუბინშტეინი** (; დ. 14 ივნისი, 1835, მოსკოვი — 23 მარტი, 1881, პარიზი) — რუსი პიანისტი, დირიჟორი და კომპოზიტორი. იყო ანტონ რუბინშტეინის უმცროსი ძმა და პეტრე ჩაიკოვსკის ახლო მეგობარი.

## ცხოვრება
ნიკოლაი რუბინშტეინი დაიბადა 1835 წლის 14 ივნისს, ებრაელების ოჯახში, მოსკოვში, სადაც მის მამა ახლადგახსნილ ქარხანას ფლობდა; რუბინშტეინმა ნიჭი ადრეულ ასაკში გამოავლინა. პირველად, რუბინშტეინი ფორტეპიანოს დედასთან სწავლობდა, ხოლო ოჯახის ბერლინში ყოფნის პერიოდში (1844-1846) ფორტეპიანოს თეოდორ კულაკი, ხოლო მელოდიასა და „ქაუნთერპოინტს“ სიგფრიდ დენი ასწავლიდა; ამ პერიოდის განმავლობაში მან და მისმა ძმამ, ანტონმა მენდელსონისა და მეირბეერის ინტერესი და მხარდაჭერა მიიღო. როდესაც ოჯახი მოსკოვში დაბრუნდა, ნიკოლაი სწავლობდა ალექსანდრე ვილიონგთან (მასთან ერთად ტურებშიც დადიოდა). იგი ჯარისგან თავის ასარიდებლად მედიცინას სწავლობდა; 1855 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. გარდაცვალების შემდეგ ჩაიკოვსკიმ მის სამახსოვროდ დაწერა საფორტეპიანო ტრიო მინორში.

## პიანიზმი
ზოგადად, ნიკოლაი რუბინშტეინი განიხილებოდა როგორც მისი დროის ერთ-ერთი უდიდესი პიანისტა, თუმცა ახლა მის რეპუტაციას მისი ძმა ანტონი, ჩრდილავს. მისი პიანისტური სტილი საკმაოდ ეწინააღმდეგებოდა ძმის ცეცხლოვან სტილს. ედუარდ გარდენი *New Grove*-ში (2001) წერს: „მისმა შესრულებებმა ხაზი გაუსვა ნაწილის სტრუქტურის მნიშვნელოვან დეტალებს დეტალების დიდი სიცხადე გამოავლინა“.

## სტუდენტები
ნიკოლაი რუბინშტეინის ყველაზე ცნობილი ფორტეპიანოს სტუდენტები იყვნენ: სერგეი ტანეევი, ემილ ვონ-საუერი და ალექსანდრ სილოტი. მის სხვა ღირსშესანიშნავ მოსწავლეებში შევიდნენ ერნსტ იედლიცკა და ჰენრიკ პაჩულსკი.

## კომპოზიტორობა
რუბინშტეინი ასევე იყო ზოგიერთი ნოტის კომპოზიტორი, თუმცა გარდენმა უარყო მისი მუსიკა, როგორც „უმნიშვნელო“.

## ლიტერატურა
* Garden, Edward, ed. Stanley Sadie, *New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition* (London: Macmilian, 2001), 29 vols. .
* Maes, Francis, tr. Arnold J. Pomerans and Erica Pomerans, *A History of Russian Music: From *Kamarinskaya *to* Babi Yar (Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2002). .
* Schonberg, Harold C., *The Great Pianists* (New York: Simon & Schuster, 1987, 1963). .
* Note regarding dedication  of Tchaikovsky's 1st Symphony to Rubinstein
* L.A Philharmonic reference to Rubinstein and Tchaikovsky's String quartet No. 1
* Article about Rubinstein's role in founding The Moscow State Conservatory

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადაბული 1835
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1881
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
კატეგორია:რუსი პიანისტები
კატეგორია:რუსი დირიჟორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ოდესის ქუჩა

**ოდესის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). მდებარეობს სოფრომ მგალობლიშვილის ქუჩიდან ტაშკენტის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
ჟველაურის ქუჩა

**ჟველაურის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); დასაწყისი არალეთის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჟველაური

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
გაზ ვოლგა სიბერი

**გაზ ვოლგა სიბერი** —  არის ოთხკარიანი სედანი, რომელიც დამზადებულია რუსული ფირმის გაზ-ის მიერ. აღნიშნული მანქანა, პირველად წარადგინეს 2007 წელს მოსკოვის საერთაშორისო საავტომობილო ჩვენებაზე. ეს მოდელი გამოჩნდა ბაზარზე 2008 წელს და რუსული ფირმა გაზ, ამ მოდელს უშვებდა 2010 წლამდე.  

კრაისლერის ლიცენზიით დამზადებულმა სიბერმა გამოიყენა ზემოაღნიშნული პლატფორმა და ინსტრუმენტები მეორე თაობის Chrysler Sebring/Dodge Stratus–დან, მცირედი დიზაინის მოდიფიკაციით, რომელიც შესრულებულია ბრიტანული სტუდიის UltraMotive–ის მიერ მის ცხაურზე და ფარებზე. სხვა მოდიფიკაციები შემოიფარგლებოდა მკაცრი დამუხრუჭების სისტემით.

სიბერის გამოშვება დაიწყო 2008 წელს, მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან დაგეგმილი ჰქონდა კომპანიას 40000 მანქანის გამოშვება, 2008 წლის გლობალური ეკონომიკური კრიზისის დასაწყისში, გაყიდვები არ იყო მოსალოდნელი და სწორედ ამ დროისთვის 9000 მანქანა იყო წარმოებული. 

აღნიშნული მანქანის ორი მოდელი იყო წარმოდგენილი. პირველი ეს იყო  2.0 ლიტრიანი 141 ცხენის ძრავიანი მაქანა, რომელსაც გააჩნდა კონდიციონერი, დრაივერის და სამგზავრო აირბაგები, ABS, წევის კონტროლის სისტემა, ჰალოგენური ფარები, დენის საჭე, რეგულირებადი გამაძლიერებელი სვეტი, ელექტრული რეგულირებადი მძღოლის გვერდითი ჯდომა, ექვსკაციანი გამაძლიერებელი აუდიო სისტემა დასაკეცი გვერდითი სარკეები, თვითგანათებული ინტერიერი უკანა ხედვის სარკით და ერთჯერადი სათადარიგო საბურავით.

უფრო ძვირადღირებული მაქანა იყო 2.4 ლ, 143 ცხენის ძრავიანი. რომელიც წინა მოდელისგან განსხვავებით იყო ტყავის ინტერიერით, ქურდობის საწინააღმდეგო სისტემითა და წინა ნისლის ნათურებით აღჭურვილი.

აღნიშნული ავტომობილის წარმოება დაიწყო საპილოტე პაკეტით 2008 წლის 28 მარტს, ხოლო სტაბილური წარმოების დონემ მიაღწია 2008 წლის 25 ივლისს. რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი ეწვია კომპანიის ქარხანას მოცულობის წარმოების წინა დღეს, მიჩიგანის შტატის ჩინოვნიკების წარმომადგენლებთან და მიჩიგანის ეკონომიკური განვითარების კორპორაციის წარმომადგენლებთან ერთად. 

საბოლოოდ ყოველწლიური წარმოება სასურველი იყო ქარხნის სიმძლავრეზე დამოკიდებული და დაახლოებით 100000 მანქანაზე იყო გათვლილი წელიწადში. 2008 წლის 29 აგვისტოს გაზმა დაიწყო ციმბირის ფლოტისთვის აღნიშნული მოდელების გაყიდვა, ასევე მთავრობის თანამშრომლებისთვის და ბიზნესმენებისთვის.

თავდაპირველად, ძირითადად, იმპორტირებულ ნაწილებს იყენებდნენ სატრანსპორტო საშუალებებში, ხოლო ადგილობრივ ბაზარზე დამზადებულ კომპონენტებს იყენებდნენ მხოლოდ მაშინ, როდესაც მათი ხარისხი ისეთივე კარგი იყო, როგორც მათი იმპორტირებული ნაწილების. აღნიშნული მოდელის ძრავები  Chrysler-ისგან არის შეძენილი. ასევე ამ მოდელის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო იმპორტირებული ამერიკიდან და მექსიკიდან.

2008 წელს რუსული ARCAP უსაფრთხოების შეფასების პროგრამის მიერ ჩატარებულ ფრონტალური ავარიის ტესტირებისას მანქანამ 16-დან 7.2 ქულა დააგროვა და ოთხიდან ორი ვარსკვლავი მიიღო.

ამ მოდელის წარმოება კომპანიამ 2010 წელს შეწყვიტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Volga Siber owners community (Russian) 
* Photogallery of the GAZ Siber
* «Группа ГАЗ» объявляет о готовности производственной линии к выпуску нового легкового автомобиля Siber 
* Здравствуй, Volga, здравствуй, Siber! («За рулём» magazine)
* Своими глазами: Volga Siber - настоящее, прошлое, будущее статья Авторевю

კატეგორია: რუსული ავტომობილები
სანერგის ქუჩა

**სანერგის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); მამუკა ნოზაძის ქუჩიდან ჭიჭიკო ბენდელიანის გორამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. აქვს 3 შესახვევი, 2 ჩიხი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ხონის ქუჩა

**ხონის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში. აბაშის ქუჩიდან სენაკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. შეტანილია თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში. ხონი, ქალაქი დასავლეთ საქართველოში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
საგარეჯოს ქუჩა

**საგარეჯოს ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს საბურთალოს რაიონში (ქვაყრელი); ბერბუკის ქუჩიდან კოდორის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. 1925-1926 წლების ცნობათა წიგნში „მთელი ტფილისი“ შეტანილია საბურთალოს ახალი ქუჩების სიაში. საგარეჯო ქალაქია აღმოსავლეთ საქართველოში (კახეთის მხარე).

## ლიტერატურა 
საგარეჯო
ფხოვის ქუჩა

**ფხოვის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ორბელიანთუბანი); ანატოლი სობჩაკის ქუჩიდან ანტონ ფურცელაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ფოსტის ქუჩა. 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში კი – როგორც ნერსესოვის ქუჩა. 1925 წელს დაერქვა ფხოვის ქუჩა. შემონახულია XIX საუკუნის საცხოვრებელი სახლი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
სანთლის შესახვევი

**სანთლის შესახვევი** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი);  ნინო ჩხეიძის ქუჩიდან ელენე ახვლედიანის ხევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ეს უბანი იყო სანთლის (საეკლესიო და სხვა დანიშნულების) წარმოების ერთ-ერთი კერა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
ანტონ ფურცელაძის ქუჩა

**ანტონ ფურცელაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი); რუსთაველის გამზირიდან ვახტანგ ორბელიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 30–იან წლებში. 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ბარონის ქუჩა. სახელწოდება უკავშირდება კავკასიის მთავარმმართველის გრიგოლ როზენის ტიტულს. 1922 წელს ანტონ ფურცელაძის სახელი დაერქვა. ქუჩაზე გამოდის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს  მუზეუმის ადმინისტრაციული კორპუსი. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.

## ლიტერატურა 
ფურცელაძე
გიორგი ჯიბლაძის ქუჩა

**გიორგი ჯიბლაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი); აბო თბილელის ქუჩიდან ბეგლარ ახოსპირელის გასასვლელამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე მოღნინის II შესახვევი ერქვა. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ბორისოვის შესახვევი. 1923 წელს ძველი რევოლუციონერის იასონ ჩიხლაძის (დაიღუპა კატორღაში) სახელი დაერქვა. 1993 წელს გიორგი ჯიბლაძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
ჯიბლაძე
პაატა კვიჟინაძე

**პაატა კვიჟინაძე** (დ. 16 დეკემბერი, 1964, თბილისი საჩხერე ) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის (2012, 2016) პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 16 დეკემბერს, საჩხერეში. 1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1980-1982 წლებში იყო ორღულის ფიზიკური კულტურის მეთოდისტი. 1989-1991 წლებში იყო „საქსახაგრომრეწვის“ №1 ტრესტის საჩხერის სარემონტო-სამშენებლო უბნის  უფროსი ბუღალტერი. 1991 წელს იყო საჩხერის პრეფექტის მოადგილე. 1991-1992 წლებში — საჩხერის პრეფექტი. 1993 წლიდან არის უცხოეთში პირადი კერძო სამშენებლო ბიზნესის ხელმძღვანელი.2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საჩხერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 88,96% მიიღო (22 192 ხმა). 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის, საჩხერისა და ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
პაატა
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
საქარის ქუჩა

**საქარის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში, ართვინის ქუჩიდან ნორიოს აღმართამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. საქარის ქუჩა დაერქვა XX საუკუნის 20-იან წლებში. საქარა ზესტაფონის რაიონის სოფლების ზედა და ქვედა საქარის გავრცელებული სახელწოდებაა.

## ლიტერატურა 
საქარის ქუჩა
ზარბეგ ბერიაშვილის ქუჩა

**ზარბეგ ბერიაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩიდან მტკვრის ნაპირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 70-იან წლებამდე კომუნის ქუჩა ერქვა. შემდგომში რევოლუციის ქუჩა დაერქვა. 2021 წელს ზარბეგ ბერიაშვილის სახელი უწოდეს. აქვს ერთი ჩიხი. ჰქონდა შესახვევი, რომელსაც 2022 წელს ალექსანდრე მანაგაძის VI შესახვევი ეწოდა (იხ. ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩა).

## სქოლიო 
კატეგორია:გლდანის რაიონის ქუჩები
ჯვარედინი ქუჩა

**ჯვარედინი ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს კრწანისის რაიონში (კლდისუბანი); გომის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც შესახვევი, ასევეა თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. თბილისის ქუჩების 1960 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც ჯვარედინი ქუჩა.

## ლიტერატურა 
ჯვარედინი ქუჩა
დიდი ჯიხაიშის ქუჩა

**დიდი ჯიხაიშის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); იმერეთის I შესახვევიდან ჭოლა ლომთათიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. 1938 წლამდე იმერეთის II ქუჩა ერქვა. აქვს 1 გასასვლელი, 2 შესახვევი და 2 ჩიხი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ოთარ ქინქლაძის ქუჩა

**ოთარ ქინქლაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); გიორგი ჩიტაიას ქუჩიდან პიატიგორსკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ანას ქუჩა. 1923 წლიდან — ალექსანდრე ეგორივის (დატანილია თბილისის 1937 წლის გეგმაზე) შემდეგ პეტრე შირშოვის სახელი ერქვა. ოთარ ქინქლაძის სახელი ეწოდა 1997 წელს.

## ლიტერატურა 
ქინქლაძე
სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა

**სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ძველი კუკია): დავით აღმაშენებლის გამზირიდან დიმიტრი უზნაძის ქუჩამდე.

წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. თბილისის 1897 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მადერის ქუჩა (ქუჩის სახელწოდება უკავშირდება გერმანული ლუდის მწარმოებლის-მადერის სახელს), 1914 წლიდან პეტროგრადის, 1924 წლიდან ლენინგრადის ქუჩა ერქვა. 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც
მოგილევსკის ქუჩა. 1948 წელს ისევ ლენინგრადი, 1991 წელს სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა ეწოდა. 

## ცნობილი მაცხოვრებლები 
* № 10 — ევგენი პრიმაკოვი
* №  13 — რუბენ მამულიანი (მემორიალური დაფა)

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
სანქტ-პეტერბურგის ქუჩა
დავით სარაჯიშვილის ქუჩა

**დავით სარაჯიშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს გლდანის რაიონში (ავჭალა): დავით გურამიშვილის გამზირიდან  ლიბანის ქუჩამდე. ყოფილი ავჭალის გზატკეცილის ნაწილი. 1990 წელს დაერქვა დავით სარაჯიშვილის სახელი. ქუჩაზეა სააქციო საზოგადოებები: „დავით სარაჯიშვილი და ენისელი“ და „ბაგრატიონი 1882 წელს“; გამოდის მეტროს სადგური „დავით სარაჯიშვილი“ (ყოფილი თემქა). 

## ლიტერატურა
სარაჯიშვილი
საყვირის ქუჩა

**საყვირის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); მიხეილ მრევლიშვილის ქუჩიდან გიორგი ჭყონდიდელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ყოფილი გუდოკის ქუჩა. საყვირის ქუჩა დაერქვა 50-იან წლებში. ადრე ქუჩის მახლობლად მდებარე ვაგონშემკეთებელი ქარხნის მუშებს სამუშაო დღის დაწყებას, შესვენებას და დამთავრებას საყვირით ატყობინებდნენ. აქედან მოდის ქუჩის სახელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
შოთა ყავლაშვილი

**შოთა ყავლაშვილი**  (დ. 28 იანვარი, 1926, თბილისი — გ. დეკემბერი, 1995) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1972), რუსთაველისა (1981) და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (1987), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1985), აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი, სკკპ-ის წევრი. ყველაზე მეტად ცნობილია საბჭოთა კავშირის დროის თბილისური ნამუშევრებით.

## მოღვაწეობა 
1948 დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი არქიტექტორის სპეციალობით. 1957-1970 წლებში აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.

ყავლაშვილი საბჭოთა დროის ერთ-ერთი გამორჩეული ქართველი არქიტექტორია. მისი ცნობილი ნამუშევრებია „ლაგუნა ვერას“ საცურაო კომპლექსი და ახლანდელი „ცენტრალური საერთაშორისო ავტოსადგური“. 

ყავლაშვილი მსახურობდა თბილისის მთავარ არქიტექტორად 1970-1974 და 1980-1990 წლებში. ამ პერიოდში ხელმძღვანელობდა ძველი თბილისის დაცვას და საქართველოში პირველი ისტორიული უბრანული უბნის შექმნას 1975 წელს. 1994 წელს დაინიშნა ფოთის ვიცე-მერად და მთავარ არქიტექტორად. მის პატივსაცემად ძველი თბილისის ერთ ქუჩას მისი სახელი დაერქვა, 1999 წელს კი ბარათაშვილის ქუჩაზე დაიდგა მისი ძეგლი მოქანდაკე თენგიზ კიკაშვილის ავტორობით. 

დაკრძალულია თბილისში მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ცნობილი ნამუშევრები 
* საბავშვო ბაღი ბარნოვის ქუჩაზე (1953)
* გრიბოედოვის სკვერის საცხოვრებლები და ქორწინების სახლი (1965)
* ბარათაშვილის ხიდი (1965)
* ლენინური კომკავშირის სახელობის საცურაო აუზი სანაპიროზე, დღევანდელი ლაგუნა ვერა (1979; არქიტექტორ გ. აბულაძესთან და რ კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი კ. იგნატოვი)
* რამიშვილის ქუჩის საცხოვრებელი (1970-1974)
* ცენტრალური ავტოსადგური, ორთაჭალა (1973)
*შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამმართველოები (1970-იანები)
* ბარათაშვილის კედლის რესტავრაციის პროექტი (1979)
* ძველი თბილისის უბნების რესტავრაცია:
** ბარათაშვილის ქუჩა (1979; მიიღო რუსთაველის პრემია)
** კიბალჩიჩის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1980)
** შავთელის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1982)
* თბილისის არქეოლოგიის მუზეუმი (1988-*დაუსრულებელი*)
* სასტუმრო „შერატონ მეტეხ პალასი“ (1989-1991)

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1985)
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1948)
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
კორეული სამზარეულო

**კორეული სამზარეულო** — ერთ-ერთი გამორჩეული აზიური სამზარეულო, რომელიც ძალიან ჰგავს ჩინურ სამზარეულოს. კორეელები ძირითადად გამოირჩევიან ზღვის პროდუქტებით, თევზეულობით, ბოსტნეულით, მარცვლეულით და ასევე ფრინველის ხორცით იკვებებიან. კორეულ სამზარეულოში რაც შეეხება საქონლის ხორცს, იგი იმდენად ძვირია, რომ ასეთი ფუფუნების უფლებას ბევრი კორეელი ვერ აძლევს თავს. კორეელები ასევე ძირითადად იყენებენ სოიოს, ბრინჯს, სხვადასხვა მარცვლეულსა და ბოსტნეულს. ზუსტად ბრინჯია მთავარი კორეული კერძი, რომელთანაც კორეელები სხვადასხვა კერძებს მიირთმევენ წელიწადის დროების მიხედვით. კორეული კერძები ცნობილია მარინადებითაც, ძალიან უყვართ ცხარე საჭმელებიც, ამიტომ მათი სამზარეულოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესს ინგრედიენტს წარმოადგენს სწორედ წითელი წიწაკა. 

კორეული სამზარეულოს ერთ-ერთ გამორჩეულ კერძს და მთავარ სავიზიტო ბარათს წარმოადგენს კიმჩი, რომელიც პოპულარული კორეული კერძია და ბოსტნეულისაგან მზადდება. ჩვეულებრივ მზადდება ნაპას კომბოსტო, კორეული რადიშ, ან ზოგჯერ კიტრი. აქ არის 4 სახის ნედლეული, რომლებიც მთავარია: სანელებლები, სუნელები და სხვა დამატებითი მასალები. წითელი და შავი წიწაკა, დარიჩინი, ნიორი, ჯანჯაფილი, ხახვი და მდოგვი სანელებლებით.

კორეული სამზარეულო საუკუნეების განმავლობაში განვითარდა სოციალური და პოლიტიკური ცვლილებებით. კორეის და სამხრეთ მანჯურიის უძველესი სასოფლო-სამეურნეო და მომთაბარეური ტრადიციებიდან გამომდინარე, კორეული სამზარეულო განვითარდა ბუნებრივი გარემოს რთული და სხვადასხვა კულტურული ტენდენციების მეშვეობით. ინგრედიენტები და კერძები განსხვავდება პროვინციის მიხედვით. 

მარცვლეული იყო კორეული დიეტის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი. კორეაში სხვადასხვა სამეფოების ფუძემდებლური მითები მარცვლეულებზე ორიენტირებულია. ერთი ფუნდამენტური მითი ეხმიანება ჯუმონგს, რომელმაც მიიღო ქერის თესლი დედების მიერ გაგზავნილი ორი მტრედიდან გოგურიეოს სამეფოს დამყარების შემდეგ. 

ანტიკურ პერიოდში, კორეაში ხორცის უმეტესობა სავარაუდოდ ნადირობისა და თევზაობის გზით მიიღებოდა. უძველესი ჩანაწერები მიუთითებს, რომ პირუტყვის მოყვანა მცირე მასშტაბით დაიწყო მესამე სამეფო პერიოდის დროს. 

თევზი და მოლუსკები კორეის სამზარეულოს ძირითადი ნაწილია ნახევარკუნძულის მოსაზღვრე ოკეანეების გამო. XII საუკუნეში მოყვანილი მტკიცებულებები, რომ ჩვეულებრივი ადამიანი იყენებდა საჭმელად ძირითადად თევზსა და მოლუსკებს.

ქათამი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა კორეის ისტორიაში, როგორც ცილის შემცვლელი პროდუქტი, რასაც უამრავი მითიც კი მოწმობს. საქონლის ხორცს რაც შეეხება ყველაზე მეტად ფასობს, რადგან მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი მნიშვნელოვან კულტურულ როლს ასრულებს კორეელ ხალხში. დღეს საქონლის ხორცი მზადდება სხვადასხვა ვარიაციებით.

ტრადიციული ბრინჯის ნამცხვრები და კორეული საკონდიტრო ნაწარმი ჰანგვა, როგორც წესი საქორწილო დღესასწაულებისა და ფესტივალების დროს მიირთმევენ. ტკბილეულს ამზადებენ მოოქროვილი ბრინჯისგან, მოყვითალო წებოვანი ბრინჯისგან ან წებოვანი ბრინჯისგან მთლიანად, ფუნჯის გარეშე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official site of Korea National Tourism List of Korean Food 
* at the Korea Agro-Fisheries Trade Corporation

*Food in Korea
*List of articles about Korean cuisine at the Doosan Encyclopedia 
*Categories of Korean cuisine at the Empas / EncyKorea 

კატეგორია:კორეული სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
ქვემო მეტალუგების დასახლება

**ქვემო მეტალურგების დასახლება** — დასახლება თბილისში, სამგორის რაიონში (ნავთლუღი). მდებარეობს ზემო მეტალურგების დასახლებასა და გარდაბნის გზატკეცილს შორის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თბილისის დასახლებები
თანჭუანი

**თანჭუანი** — ერთ-ერთი გამორჩეული ჩინური ელეგანტური ძირითადად მამაკაცის სამოსი, რომელიც მსოფლიოში დიდი პოპულარობით სარგებლობს. თანჭუანს ხშირად ნახავთ თანამედროვე სტილით შეკერილს არაერთი ქვეყნის მაღალჩინოსნის გარდერობშიც. მათ შორის, აღსანიშნავია 2001 წლის სამიტის დროს პეკინში, ჯორჯ ბუშისა და ვლადიმერ პუტინისთვის სპეციალურად დამზადებული თანჭუანები, რომელიც დამზადებულია აბრეშუმისგან. 

## ისტორია
უნდა აღინიშნოს, რომ სიტყვასიტყვით თანჭუანი თანის დინასტიის ტანისამოსს ნიშნავს, თუმცა საინტერესოა, ის ფაქტი, რომ მას თანის დინასტიასთან საერთო არაფერი აქვს. აღსანიშნავია, რომ თანის დინასტიის პერიოდში სულ სხვა დიზაინის ტანისსამოსი - ჰუფუ იყო გავრცელებული. სახელი „თანჭუანიც“ ამ სახის ტანისსამოსს უცხოეთში მცხოვრებმა ჩინელმა ემიგრანტებმა მოუფიქრეს და სახელიც სწორედ მათგან დამკვიდრდა. საქმე იმაშია, რომ ემიგრანტები თავიანთ დასახლებებს „თანის დინასტიის ხალხის ქალაქს უწოდებდნენ“, ამის გამო ჩინელ ემიგრანტებს ხშირად თანელებს ეძახოდნენ, მათ ტანისსამოს კი თანის ეპოქის ტანისსამოსს. სწორედ ამიტომ არის დღეს ეს სამოსი ამ სახელით ცნობილი. 

ისევე როგორც ცი ფაო, თანჭუანიც ჩინეთში მანჯურული ცინის დინასტიის მმართველობის პერიოდში წარმოიშვა. თანჭუანის წინაპრად კოსტიუმი „მაგუა“ ითვლება, რომელსაც უწინ ჩინელი თავადები იცვამდნენ. საყურადღებოა ის ფაქტიც, რომ ამგვარი სამოსის ჩაცმა მხოლოდ იმპერატორის კარზე მომუშავე მაღალჩინოსნებითვის იყო ნებადართული, ხოლო დანარჩენი მოსახლეობისთვის მაგუას ჩაცმა იკრძალებოდა. დროთა განმავლობაში ამ კოსტიუმმა სრულად ტრანსფორმაცია განიცადა, სახელიც შეეცვალა და დღეს უკვე მრავალ ადამიანს მისი თანამედროვე ვარიაცია აცვია. თავდაპირველ ვერსიაში ასევე გამოყენებული იყო მხრის ბალიშები უფრო ძლიერი სილუეტის შესაქმნელად. 

დღეს, შესაბამისად და მკაცრად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ თანჭუანი სრულად გამოხატავს ჩინური კულტურის თავისებურებებს. ამ სამოსის დამზადების სპეციალური წესი არსებობს, პირველი წესი კი ქსოვილის შერჩევას ეხება, რომლისგანაც ის მზადდება, სწორედ აღნიშნულ ქსოვილს დიდი ყურადღება ეთმობა. მისი საყელო და მათ შორის სიმეტრიულად განთავსებული შესაკრავები თანის კოსტიუმის დამახასიათებელი დეტალებია. აღნიშნული სამოსის სახასიათო დეტალია, ასევე რთული და ლამაზი ნაქარგი ორნამენტები. ჩინელები, მის ყველაზე პატარა ღილის დამზადებასაც კი უდიდესი ყურადღებას უთმობენ, რადგან ისინი სწორედ, რომ თანის კოსტიუმის უნიკალურობას განაპირობებენ. ამ სამოსს, ღილების ნაცვლად დეკორატიული ნაქსოვებითაც კი ამკობენ ხშირად.

დღესდღეობით ჩინელები ამ ტანისამოსს გაზაფხულის ფესტივალისა და ქორწილების დროს იცმევენ. ჩინელების აზრით, თანის კოსტიუმი მხოლოდ განსაკუთრებული შემთხვევებისთვისაა განკუთვნილი, ამიტომაც მას ჩინელ მამაკაცზე მხოლოდ ქორწილის ან რაიმე დღესასწაულის დროს თუ იხილავთ, სხვა მხრივ, მას არ იცმევენ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* თანჩუანი 
* 《唐装》, 《上海秦艺服饰有限公司》, & 《上海服装集团有限公司》 at Baidu Baike 

კატეგორია: ნაციონალური კოსტიუმები
ცი ფაო

**ცი ფაო** —  ერთ-ერთი გამორჩეული ქალის სამოსი ჩინეთში. ცი ფაო ჩინელებში და არა მხოლოდ მათში, მოხდენილობასთან, სინაზესთან ასოციაციას იწვევს, თუმცა ამავე დროს, აღსანიშნავია ფაქტია, რომ ამ კაბის წარმოშობის ამბავი ჩინეთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე დაძაბულ და სისხლიან სახელმწიფო გადატრიალებას უკავშირდება.
thumb|200px|თანამედროვე ჩინელი ქალი ციფაოში
XVII  საუკუნის დასაწყისში, ჩრდილოეთ ჩინეთში ცნობილმა ჯურჯენმა პოლიტიკოსმა და მხედართმთავარმა აისენგორო ნურხაციმ, მრავალრიცხოვანი მანჯურული არმიის მხარდაჭერით პეკინს შეუტია. სწორედ აღნიშნული, ამბოხების შედეგად მან ტახტიდან გადააგდო სრულიად კანონიერი მინის დინასტია და სწორედ ამ პერიოდიდან ჩინეთში მანჯურების მართვის პერიოდი დაიწყო, რომელსაც მოგვიანებით ცინის დინასტიის მმართველობა ეწოდა. 

სწორედ ამ პერიოდში ჩაისახა მანჯურების ტრადიციული სამოსი ჩონგსამი, რომელიც ცი ფაოს წინაპრად ითვლება. აღნიშნული ახალი დინასტიის კანონების მიხედვით, ჩონგსამის ტარება აუცილებელი იყო ცინის დინასტიის ყველა მომხრისთვის, მამაკაცებისთვის კი თმის ვარცხნილობის გარკვეული სტილიც კი შემოიღეს, რომელიც აუცილებელი იყო, კანონის დამრღვევი მკაცრად ისჯებოდა. 

თუმცა დროთა განმავლობაში, ჩონგსამის დიზაინი, ფუნქცია და სახელიც შეიცვალა. ცი ფაო არა პოლიკური მიკუთვნების, არამედ პრესტიჟისა და სიმდიდრის სიმბოლოდ იქცა. ეს სამოსი მხოლოდ ყველაზე მდიდარი და შეძლებული ქალბატონების კარადაში ინახებოდა. ტანსაცმლის დიზაინი საკმაოდ სადა, გამორჩეული და ელეგანტური იყო, გრძელი მკლავები და მაღალი საყელო ამ კაბის აუცილებელ ატრიბუტებს წარმოადგენდა. 

XX საუკუნეში ჩინეთში ევროპული კულტურის შესვლამ მოდაზეც დიდი გავლენა მოახდინა. სწორედ ამ პერიოდიდან ციფაომ ტრანსფორმაცია განიცადა და თანამედროვე, უფრო ელეგანტური სახე მიიღო. ჩინეთში დაშვებული გახდა ასევე კაბის მკლავებისა და საერთო სიგრძის დამოკლება, მისი საყელოც უფრო დემოკრატიული და მოსახერხებელი გახდა, თუმცა ჩინური მოდის ყველა ტრადიციული ელემენტი შენარჩუნებული იქნა. სწორედ ამ ყველაფრის გამო ჩინელმა ქალბატონებმა ცი ფაო თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის სიმბოლოდ აღიარეს.

ცი ფაოს ტანზე მომდგარი წყობა აღმოსავლურ მოკრძალებულობას და მიმზიდველობას გამოხატავს. უნდა აღინიშნოს, რომ კარგი ციფაო აუცილებლად ხელით იკერება და მის დასამზადებლად უმაღლესი ხარისხის აბრეშუმს იყენებენ, რომელზეც სხვადასხვა ტრადიციულ ორნამენტებს ქარგავენ. აბრეშუმისა და შესაბამისი ორნამენტის შერჩევა კაბის მომზადებაში პირველი და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯია. ციფაოს შესაკერად დაახლოებით 26 სხვადასხვა ზომის აღებაა საჭირო. ციფაოსთვის განკუთვნილი საყელო აუცილებლად მომრგვალებულია, იმისთვის რომ ქალბატონების მოხდენილ კისერს გაუსვას ხაზი. ყველაზე ხშირად ციფაოზე ფენიქსის, სხვადასხვა ფრინველებისა და ყვავილების ნახატებს შეხვდებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* About.com entry  on the *qipao*
* Documentary on the *qipao* on CCTV website

კატეგორია: ჩინური სამოსი
კატეგორია:ეროვნული სამოსები
კევინ მიტნიკი

**კევინ დეივიდ მიტნიკი** (; დ. 6 აგვისტო, 1963 — გ. 16 ივლისი, 2023) — ამერიკელი კომპიუტერული უსაფრთხოების კონსულტანტი, მწერალი და ყოფილი ჰაკერი. ცნობილია სხვადასხვა კომპიუტერული და კომუნიკაციებთან დაკავშირებული დანაშაულისათვის, რის გამოც 1995 წელს დააპატიმრეს და ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. 

### ბიოგრაფია
მიტნიკი დაიბადა ვან-ნაისში, კალიფორნიაში, 1963 წლის 6 აგვისტოს. გაიზარდა ლოს-ანჯელესში. სწავლობდა ლოს-ანჯელესის ჯეიმზ მონროს საშუალო სკოლაში. მოგვიანებით ჩაირიცხა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში.

მიტნიკი ახორციელებდა ჰაკინგს სოციალური ინჟინერიის გამოყენებით. ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც კომპიუტერული ტექნოლოგიები არ იყო საკმარისად განვითარებული, 12 წლის მიტნიკმა მოიგონა და წარმატებით განახორციელა თაღლითური სქემა, რომელიც აძლევდა მას მუნიციპალური ტრანსპორტით უფასო მგზავრობის შესაძლებლობას. მოგვიანებით, 1979 წელს, 16 წლის ასაკში, მან შეძლო კომპანია „Digital Equipment Corporation“-ის ქსელში შეღწევა და მონაცემების მოპარვა,, რისთვისაც გაასამართლეს და ერთწლიანი წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. ციხიდან ახალგანთავისფუბლებულმა მიტნიკმა გატეხა კიდევ ერთი კომპანიის, „Pacific Bell“-ის ქსელი. ამისთვის ის კვლავ გაასამართლეს და მიუსაჯეს 2.5 წლიანი პატიმრობა. აშშ-ს იუსტიციის დეპარტამენტის ინფორმაციით, მიტნიკი კვლავ ტეხავდა ქსელებს ციხიდან.

დღეს მიტნიკი მართავს უსაფრთხოების კომპანიას „Mitnick Security Consulting“. იგი აგრეთვე არის უსაფრთხოების შემსწავლელი კომპანია KnowBe4-ის ჰაკინგის მთავარი ოფიცერი, ისევე როგორც კომპანია „Zimperium“-ის მრჩეველთა საბჭოს წევრი, ფირმა, რომელიც ქმნის მობილური შეჭრის პრევენციის სისტემას.

## ბიბლიოგრაფია
*Kevin Mitnick with Robert Vamosi, *The Art of Invisibility*, 2017, Hardback 
*Kevin Mitnick and William L. Simon, ''Ghost in the Wires: My Adventures as the World's Most Wanted Hacker*, 2011, Hardback 
*Kevin Mitnick and William L. Simon, *The Art of Intrusion: The Real Stories Behind The Exploits Of Hackers, Intruders, And Deceivers*, 2005, Hardback 
*Kevin Mitnick, *The Art of Deception: Controlling the Human Element of Security'', 2002, Paperback 

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* ინტერვიუ კევინ მიტნიკთან — „TWiT.tv“

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
კატეგორია:ჰაკერები
ინდონეზიური სამოსი

**ინდონეზიური სამოსი** —  ეროვნული სამოსი, რომელიც წარმოადგენს ინდონეზიის რესპუბლიკას. იგი ინდონეზიური კულტურისა და ინდონეზიის ტრადიციული ტექსტილის ტრადიციიდან გამომდინარეობს. დღეს ყველაზე ფართოდ აღიარებული ინდონეზიის ეროვნული კოსტუმები მოიცავს ბატიკს და ქებაიას. თუმცა თავდაპირველად ეს კოსტუმები ძირითადად იავისა და ბალის კულტურის შემადგენლობაში შედიოდა, განსაკუთრებით თვალსაჩინოა იავას, სუნდურ და ბალინურ კულტურაში. მას შემდეგ, რაც აავა ინდონეზიის პოლიტიკური და მოსახლეობის ცენტრი გახლდა, კუნძულიდან ხალხური კოსტუმი, ეროვნულ სტატუსში გადაიზარდა. ინდონეზიაში 300-ზე მეტი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს, რომელთაგან თითოეული თავისი ხალხური კოსტუმისგან შედგება: პაპუანებისაგან, რომლებიც იღებდნენ პაპუანებისაგან და დამთავრებულნი არიან მინანკბაბოს ტომები, თორამასგან, ბრწყინვალე ნაქარგებითა და მძილებით. კლასიკური ინდონეზიური ხალხური კოსტუმი წარმოშობილია ბალისა და ჯავის კუნძულებზე მცხოვრები ტრადიციული კოსტიუმების საფუძველზე.

როგორც მრავალფეროვანი ქვეყანა, ინდონეზიას, რომელსაც აქვს 30-ზე მეტი პროვინცია, თითოეულს აქვს თავისი წარმომადგენლობა ტრადიციული ჩაცმულობით. სამოსი თითოეული პროვინციიდან, თავისი უნიკალური და გამორჩეული დიზაინითაა წარმოდგენილი.

ნაციონალურ კოსტუმებს ატარებენ, როგორც ოფიციალურ შემთხვევებში, ასევე ტრადიციულ ცერემონიებზე.

ბატიკი არის ქსოვილი, რომელიც ტრადიციულად მზადდება ცვილის გამძლეობის საღებავის ტექნიკის გამოყენებით, რთული ფორმის ნიმუშების შესაქმნელად. ტრადიციულად ბატიკის ქსოვილი არის რთული ნაჭრის ქსოვილის დიდი ნაჭერი, რომელსაც იავური ქალები იყენებენ, როგორც კემბენი ან ტორსი. ბატისკის ქსოვილი იყო გადაფარებული მენჯ-ბარძაყის გარშემო მრავალჯერადი ნაკეცებით.

ბატიკი აღიარებულია ინდონეზიური კულტურის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან იდენტურობად. იუნესკომ დანიშნა ინდონეზიური ბატიკი, როგორც კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრი, 2009 წლის 2 ოქტომბერს., როგორც აღიარების ნაწილი, იუნესკომ დაჟინებით მოითხოვა, რომ ინდონეზიამ შეინარჩუნოს მათი მემკვიდრეობა.

ბატიკის პერანგი, რომელსაც მამაკაცები ინდონეზიაში ხშირად იყენებენ განსაკუთრებით იავაში, ჩვეულებრივ ატარებენ ოფიციალური შემთხვევების დროს; მაგალითად, ქორწილში, ტრადიციულ ცერემონიებზე, ოფიციალურ შეხვედრებსა და საზოგადოებრივ შეკრებებზე. ბატიკის მაისურებს აქვთ ორი სახის ჭრილი: გრძელი ყელის სპეციალურად განკუთვნილი ოფიციალური შემთხვევებისთვის და ასევე მეორე ვარიანტი მოკლე ყელით, განკუთვნილი ნახევრადფორმალური შემთხვევებისთვის.

ინდონეზიური ტრადიციული კოსტუმების მაგალითის ნახვის საუკეთესო შანსი ტრადიციული საქორწილო ცერემონიაზე დასწრებაა. ტრადიციული კოსტუმები განსხვავდება მისი ფუნქციისა და შემთხვევის მიხედვით.

ინდონეზიაში თითოეულ განსხვავებულ რეგიონს, კუნძულს, ტომს აქვს საკუთარი თავსაბურავი, რომელსაც ტრადიციულად ამ რეგიონის კონკრეტული ადამიანები იყენებენ. პეიკი ან სიმღერაკი არის ეროვნული ოფიციალური სამოსი, რომელსაც კაცები ინდონეზიაში ატარებენ, მას ჩვეულებრივ იყენებენ მთავრობის წარმომადგენლები. მამაკაცის თავსაბურავი, ჩვეულებრივ ტრადიციული ქსოვილისგან არის დამზადებული, ხოლო ქალის თავსაბურავი ხშირად მეტალის სამკაულებს მოიცავს, რომლებიც ზოგჯერ ყვავილებით არის გაფორმებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინდონეზიური სამოსი
* ინდონეზიური სამოსის შესახებ

კატეგორია:აზიური სამოსი
კატეგორია:ეროვნული სამოსები
კატეგორია:ინდონეზია
MINIX

**MINIX** — POSIX-შემადგენელი (2.0 ვერსიიდან), Unix-მაგვარი ოპერაციული სისტემა, რომელიც შეიმუშავა ენდრიუ ტანენბაუმმა 1987 წელს და დაფუძნებულია მიკრობირთვულ არქიტექტურაზე. MINIX იქმნება როგორც ღია პროგრამული უზრუნველყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 
* History of MINIX from Andrew Tanenbaum
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ARM ოპერაციული სისტემები
კატეგორია:თავისუფალი ოპერაციული სისტემები
კატეგორია:Unix-ის მაგვარი ოპერაციული სისტემები
დიმიტრი ჭალაგანიძე

**დიმიტრი ჭალაგანიძე** (დ. 1836, მარტვილი ― გ. 1917) — ქართველი მომღერალ-მგალობელი, სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
დიმიტრი (დიტო) ჭალაგანიძე ტრადიციულ მგალობელთა საგვარეულოდან წარმოდგებოდა. მისი პაპის მამა, რომელიც წარმოშობით გურიიდან იყო, XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში ჭყონდიდის ეპისკოპოსის მიწვევით გადასულიყო მარტვილში, ადგილობრივი მონასტრის მგალობელთა გუნდის ხელმძღვანელად, იქვე დაქორწინებულიყო ადგილობრივი მღვდლის―გაწერელიას ქალიშვილზე და დასახლებულიყო. იქვე მოღვაწეობდა მისი შთამომავლობაც, მათ შორის, დიმიტრის მამა ― როსტომიც, რომელიც ასევე ცნობილი მგალობელი იყო და ვაჟსაც შეასწავლა გალობის ხელოვნება. 

დიმიტრი ჭალაგანიძეს პროფესიული მუსიკალური განათლება არასოდეს მიუღია. ამის მიუხედავად, ბუნებრივი ნიჭის წყალობით, იგი ბრწყინვალედ ფლობდა მრავალ საგალობელს და ჰქონდა მათი ჩაწერის თავისებური სისტემა, რითიც შემდგომში ფასდაუდებელი სამსახური გაუწია ფილიმონ ქორიძეს და ანდრია ბენაშვილს, რომელთაც საგალობლები ნოტებზე გადაჰქონდათ. ასწავლიდა სიმღერა-გალობას ჯერ მარტვილის, შემდეგ-ახალსენაკის სასულიერო სასწავლებელში. მარტვილის სასწავლებელში მისი მოწაფეები იყვნენ იონა მეუნარგია, თედო ჟორდანია, თედო სახოკია, მიხა ცხაკაია. იყო „გალობის აღმადგინებელი კომიტეტის“ წევრი, რაჟდენ ხუნდაძესთან, ივლიანე წერეთელთან და ანტონ დუმბაძესთან ერთად. 

დიმიტრის ბუნებრივი ხმა ბანი იყო, თუმცა, იგი საგალობლების ყველა ხმას სრულყოფილად ფლობდა (ანუ, იყო ე.წ. სრული მგალობელი). სახელგანქმული იყო მისი ტრიო, სადაც დიმიტრის (ბანის) გარდა, გალობდნენ მისი ვაჟი ანდრია (მეორე ხმა) და თეიმურაზ გეგეჭკორი (პირველი ხმა). გადმოცემის თანახმად, დიმიტრი ჭალაგანიძის ლოტბარობით, მას, თეიმურაზ გეგეჭკორსა და ანტონ დუმბაძეს მარტვილის ტაძარში პეტრეპავლობის წირვის დროს, გალობით წაუკითხავთ დავითნი. 

დიმიტრი ჭალაგანიძის მოსწავლეები იყვნენ შემდგომში ცნობილი მომღერლები და ლოტბარები კიწი გეგეჭკორი და რემა შელეგია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 1917
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მგალობლები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
ეინ გედი

**ეინ გედი** — ოაზისი და ნაკრძალი ისრაელში. ის არის ერთ-ერთი უნიკალური ოაზისი-ნაკრძალი, რომელიც იუდეის უდაბნოში, მკვდარი ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს, მასადასა და ყუმრანის მღვიმეების მახლობლად. ეინ გედი 2016 წელს დასახელდა, როგორც ქვეყნის ერთ–ერთი ყველაზე პოპულარული და გამორჩეული ადგილი.

ეინ გედის ტერიტორიაზე დასახლება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 7 საუკუნით ადრე არსებობდა. ის იყო სხვა ქვეყნებისათვის ლეღვის, ყურძნის, ღვინის, სანელებლებისა და იშვიათი სახეობის ბალზამების მნიშვნელოვანი მიმწოდებელი. კიბუცი 1953 წელს დაარსდა. ეინ გედის სასოფლო-სამეურნეო კომუნაში არა მხოლოდ ფინიკები იზრდება, არამედ მინერალური წყალიც იწარმოება, რომლის შესახებაც ჯერ კიდევ 3000 წლის წინათ იყო ცნობილი; ეინ გედის
ეკუთვნის სამედიცინო კომპლექსი მკვდარი ზღვის სანაპიროზე, გოგირდის წყლის აბაზანებითა და პლაჟით. ეინ გედის კიბუცის ტერიტორიაზე მკვდარი ზღვის მარილსა და მინერალებზე დამზადებული „აჰავას“ ბრენდის კოსმეტიკის ფაბრიკაა.

## ეტიმოლოგია
სახელი ეინ გედი შედგება ორი ებრაული სიტყვისაგან: „ეინ“ ნიშნავს გაზაფხულს და „გედი“ ნიშნავს თხის პატარას. ეინ გედი ამრიგად ნიშნავს „ბავშვთა გაზაფხულს“ ან „ბავშვის შადრევანს“.

## ეროვნული პარკი
ეინ გედის ნაკრძალი გაიხსნა 1971 წელს და ისრაელის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაკრძალია. პარკი მდებარეობს იუდეის უდაბნოს აღმოსავლეთ საზღვარზე, მკვდარი ზღვის სანაპიროზე და მოიცავს 14000 დუნამს (3500 ჰექტარი ან 14 კმ.კვადრატი). 

აინ გედის ნაკრძალის შემადგენლობაში შედის ორი წყარო, რომლებიც მთელი წლის განმავლობაში მიედინება: შულამიტი და აინ გედის წყაროები. ერთად, წყლები წელიწადში დაახლოებით სამ მილიონ კუბურ მეტრ წყალს წარმოქმნიან. წყლის დიდი ნაწილი სოფლის მეურნეობისთვის არის გამოყენებული. ასევე ნაკრძალში არის ორი ჩანჩქერიც, რომელიც ტურისტებისთვის მიმზიდველი ადგილია. 

ნაკრძალი არის გამორჩეული მცენარეთა, ფრინველებისა და ცხოველების მრავალი სახეობით. ფლორა მოიცავს მცენარეებსა და ხეებს ტროპიკული, უდაბნოების, ხმელთაშუა ზღვის და სტეპური რეგიონებიდან. ნაკრძალში არის უნიკალური სოდომის ვაშლი და აკაცია.

ფაუნიდან განსაკუთრებით გამორჩეულია ფრინველთა სახეობები, ნაკრძალში დაახლოებით 200-ზე მეტი სახეობაა გაზაფხულზე და შემოდგომაზე მიგრაციის პერიოდში. ძუძუმწოვრების სახეობებში შედის  კლდის ჰირაქსი.

ეინ გედს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა 2002 წელს. აღნიშნულ პარკს მილიონობით ტურისტი სტუმრობს ყოველ წელს და ერთ-ერთ გამორჩეულ და მიმზიდველ ადგილს წარმოადგენს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Virtual Tour of Ein Gedi  - View from the Ein Gedi Promenade
* Ein Gedi in the Dead Sea Map  - Bird's-eye view in Flash
* The Israel Nature and Parks Authority - Site page
* Ein Gedi Travel Guide 
* Pictures of Ein Gedi synagogue 
* Ein Gedi mill, 1893 

კატეგორია: ნაკრძალები
სერგო კუსევიცკი

**სერგო ალექსანდრეს ძე კუსევიცკი** (; დ. 26 ივლისი, 1874, ვიშნი ვოლოჩეკი, ტვერის გუბერნია — გ. 4 ივნისი, 1951, ბოსტონი) — დაბადებით რუსი დირიჟორი, კომპოზიტორი და ორმაგი-ბასისტი. ცნობილია როგორც ხანგრძლივი პერიოდის (1924-1949) განმავლობაში ბოსტონის სიმფონიური ორკესტრის დირექტორი.

## ბიოგრაია
### ადრეული კარიერა
სრგო კოსევიცკი დაიბადა 1874 წლის 26 ივლსს პროესიონალი მუსიკოსების ოჯახში, ვიშნი-ვოლოჩოკში (ტვერის გუბერნია), მოსკოვის ჩრდილო-დასავლეთით 250 კილომეტრში. მშობლებმა მას ვიოლინოზე, ჩელოსა და ფორტეპიანოზე დაკვრა ასწავლეს. ასევე ასწავლეს საყვირიც. თოთხმეტი წლის ასაკში მიიღო სტიპენდია მოსკოვის ფილარმონიული საზოგადოების მუსიკურ-დრამატულ ინსტიტუტში, სადაც იგი ორმაგ ბასსა (რამბუსეკთან ერთად) მოგვიანებით მან ბერლინში (1903) საკუთარი პირველი რეტიკალით კრიტიკოსთა აღიარება მოიპოვა. 1902 წელს დაქორწინდა დაქორწინდა ნადეჟდა გალატზე. იმავე წელს, რეინჰოლდ გლიერის დახმარებით, მან დაწერა პოპულარული კონცერტი ორმაგი ბასისთვის, რომლის პრემიერა შეასრულა მოსკოვში, 1905 წელს. მალევე მან დიდ თეატრში თანამდებობა დატოვა და წყვილი საცხოვრებად გადავიდა ბერლინში, სადაც სერგომ დირიჟორობა არტურ ნიკიშჩის ზედამხედვეობის ქვეშ შეისწავლა; იგი ახლახან მიღებულ სიმდიდრეს მასწავლებლის აზარტული თამაშების დავალიანების დასაფარად იყენებდა.

### დირიჟორი და გამომცემელი
ბერლინში მან ორმაგ-ბასზე რეციდივების მიღება; ორწლიანი საკუთარ სახლში სტუდენტურ ორკესტრთან ვარჯიშის შემდეგ მან დაიქირა ბერლინის ფილარმონია და როგორც დირიჟორი, შედგა თავისი პროფესიონალი დებიუტი (1908). კონცერტში შედიოდა სერგეი რაჩმანინოფის ფორტეპიანოს კონცერტი ნომერი 2 (კომპოზიტორთან ერთად ფორტეპიანოზე). მომდევნო წელს ის და მისი ცოლი დაბრუნდნენ რუსეთში; მოსკოვში მათ საკუთარი ორკესტრი დააარსეს.

### პირადი ცხოვრება
კუსევიცკის მეორე მეუღლე ნატალია გარდაიცვალა 1942 წელს; მან მეუღლის პატივსაცემად შექმნა კუსევიცკის მუსიკალური ფონდები. 1947 წლის ბოლოს, იგი ოლღა ნაუმოვაზე (1901–1978, ატალიას დისშვილი) დაქორწინდა. ნაუმოვა წყვითან ერთად 18 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა და მათ მდივნად მუშაობდა. ოლღა ნაუმოვა იყო გამორჩეული პოლიტიკოსისა და საჯარო მოხელის ალექსანდრე ნაუმოვის ქალიშვილი, რომელიც როსეთის საიმპერატორო კაბინეტში რომელიც სოფლის მეურნეობის მინისტრად მსახურობდა. მას აღწედნენ როგორც მშვიდსა და რბილი-საუბრის ტონის მქონეს. ლეონარდ ბერნშტეინი და აარონ კოპლანდი მას ახლო მეგობრად თვლიდნენ.

სერგო კუსევიცკი გარდაიცვალა 1951 წლის 4 ივნისს, ბოსტონში. დაკრძალულია მეუღლე ნატალიასთან ერთად ლენოქსში მდებარე ეკლესიის გორაკ-სასაფლაოზე.

## რესურსებიინტერნეტში
*
* Discography: Young, Edward (1990). ARSC Journal Part I: **20**: 45–129  and Part II: **20**: 241–265 .
*
* Serge Koussevitzky at the Koussevitzky Music Foundations
* Serge Koussevitzky  at the Koussevitzky Recordings Society
* Serge Koussevitzky concert notes at the American Symphony Orchestra
* Serge Koussevitzky biography, bach-cantatas.com
* / *Turangalîla-Symphonie*  A film about Messiaen's *Turangalîla-Symphonie*. commissioned by the Koussevitzky foundation.
* Sergei Koussevitzky  *Time* magazine cover October 10, 1938

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:რუსი დირიჟორები
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
თეიმურაზ მეტრეველი

**თეიმურაზ მეტრეველი** (დ. 1945 — გ. 2005) — ქართველი ჟურნალისტი და პუბლიცისტი.

## ბიოგრაფია 
თეიმურაზ (თემურ) მეტრეველი გამოჩენილი ქართველი პუბლიცისტი და ჟურნალისტი იყო. იგი 1970-დან 2004 წლამდე მოღვაწეობდა. მან თავისი საქმიანობა საქართველოს რადიოში დაიწყო და ძალიან სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა ქართულ საზოგადოებაში. მოგვიანებით თეიმურაზ მეტრეველმა თავისი მოღვაწეობა პრესაში გააგრძელა. იგი პირველი კომუნისტური რეჟიმისგან დამოუკიდებელი გაზეთის, „კაბადონი 8-ის“  დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი იყო. გაზეთის იძულებითი გაუქმების შემდეგ თეიმურაზ მეტრეველმა „ქართული კულტურა“ დააფუძნა. თემური „ქართულ კულტურას“ თავისი ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვან პროექტად მიიჩნევდა. ფინანსური სირთულეების გამო, ამ გამოცემამაც ნაადრევად შეწყვიტა არსებობა. 1995 წელს, თემურმა ყოველდღიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური „დილის გაზეთი“ დააფუძნა. გამოცემა სწრაფად იქცა ბევრი ქართველი მკითხველის ყოველდღიურ სამაგიდო გაზეთად.

თუმცა, თეიმურაზის მთავარ ინტერესად მაინც საზოგადოება და კულტურა რჩებოდა. ამიტომ 1997 წელს მან კვლავ განაახლა გაზეთი „ქართული კუტურა“. მეოცე საუკუნის დასასრულამდე გაზეთი ყველაზე გავლენიანი საზოგადოებრივ-კულტურული გამოცემა იყო. თუმცა 2000 წელს,  კვლავ ფინანსური სირთულეების გამო, გაზეთმა არსებობა შეწყვიტა.

თეიმურაზ მეტრეველის ბოლო პროექტი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გამოცემა „ახალი ეპოქა“ იყო. გაზეთმა თავისი მაღალი ხარისხით ახალი სტანდარტები შექმნა ქართულ ჟურნალისტიკაში. ხშირ შემთხვევაში ეს სტანდარტები დღესაც მიუწვდომელი რჩება. მაშინდელმა ხელისუფლებამ გამოცემა 2004 წელს პოლიტიკური მოსაზრებების გამო ძალადობრივად დახურა. თემურ მეტრეველი გაზეთ „ახალი ეპოქის“ გაუქმების შემდეგ მალევე გარდაიცვალა.

## ნაშრომები და ჯილდოები 
„ივერიის მონატრება“ - პუბლიცისტირუი ნაშრომების კრებული.

საქართველოს ღირსების ორდენი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*თეიმურაზ მეტრეველის ფონდი 
*ქართული კულტურა
*ახალი ქართული კულტურა "ეს ასეა-ს" ეპოქაში
*ეროვნული ფოტომატიანე. საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა
*თეიმურაზ მეტრეველის ნაკვალევზე - მედიანიუსი
*ჩაძირული გემის კაპიტანი - დავით გორგილაძე 

კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კანუნ ნამე (სელიმ I)

**კანუნ ნამე** — სამართლის წიგნი ოსმალეთის იმპერიაში. სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდში (1512-1520 წლებში) ოსმალეთის იმპერიაში უკვე შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა მოქმედებდა. სწორედ მისი მოღვაწეობია პერიოდში შეიქმნა სულთან სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”, ანუ სამართლის წიგნი. სელიმ I, ისტორიაში შესულია, როგორც იავუზის სახელით, რაც ნიშნავს მრისხანეს. 

## ისტორია
სულთან სელიმ I-ის (1512-1520) კანუნ-ნამეს შესახებ XX საუკუნემდე არაფერი იყო ცნობილი, სწორედ ნაკლებად იყო ცნობილი ამ სულტნის საკანონმდებლო საქმიანობის შესახებაც. XX საუკუნეში თურქული ხელნაწერების შესწავლისას მიკვლეულ იქნა ორი ერთნაირად დასათაურებული ხელნაწერისადმი, რომელიც ასე იკითხებოდა: “სულტან სელიმის კანონთა წიგნი, ღმერთმა ნათელში
ამყოფოს მისი სული”. მაგალითად ამ სამართლის წიგნის ერთი ხელნაწერი იყო შიფრით B1882, გადაწერის თარიღით 1564 წელი, რომელიც ახლოსაა ამ კანონთა წიგნის თავდაპირველ შედგენის თარიღთან. მეორე ხელნაწერი, შიფრით A250, არ იყო დათარიღებული. ამ ხელნაწერის მიხედვით ნათელი ხდება კანუნ-ნამეს შემდგენლის სახელი, რომელიც არის ნიშანჯი ჯელალ-ზადე (1567 წელი).

ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადე მუსტაფა ჩელები გახლდათ (1567 წლები). ის იყო XVI საუკუნის ოსმალეთის იმპერიის გამოჩენილი ისტორიკოსი და კანონმდებელი. მან თავისი მოღვაწეობა, სწორედ სულთან სელიმ I-ის კარზე დაიწყო. ის ორჯერ იყო ნიშანჯის 6 თანამდებობაზე სულტან სულეიმან კანუნის (1520-1566) დროს (1534-1557 წლებში და 1566-1567წლებში). აქედან გამომდინარე უდავოა და ეჭვს არ იწვევს, რომ მას მართლაც შეეძლო ეთავა სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენა. სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდზე მან ცალკე ისტორიული ნაშრომიც დაწერა, სახელად “წიგნი სელიმზე”. სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენის შემდეგ ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადემ გააგრძელა საკანონმდებლო საქმიანობა და დაასრულა სულეიმან კანუნის (1520-1566) “კანუნ-ნამე”-თი.

სელიმ I–ის კანონთა წიგნის შედგენის პარალელურად, ასევე მიმდინარეობდა ეტაპობრივად ოსმალთა კანონთა ნორმების დამკვიდრება იმპერიის პროვინციებში: კაისერი, რუმი, დიარბექირი და სხვა. ეს პერიოდი დაახლოებით დათარიღებულია 1516-1518 წლებში. სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ში საუბარია სასოფლო-სამეურნეო და სამოქალაქო გადასახადებზე, აღწერილია სხვადასხვა სახის საბაზრო გადასახადები პროდუქციის მიხედვით. აღსანიშნავია, რომ სელიმის “კანუნ-ნამე” ნაწილობრივ არის მისი მამის, ბაიაზიდ II-ის (1481-1512 წლებში) საკანონმდებლო საქმიანობის გაგრძელება.

სელიმ I-ის კანუნთა კრებული შედგება რამდენიმე პუნქტისაგან. ერთ-ერთ მათგანში, რომელიც ეხება გადასახადს ქალის გათხოვებისას ნათქვამია, რომ ქალიშვილის გათხოვებისას მამა იხდიდა გადასახადს.

სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს მიხედვით, ის ადამიანი, რომელიც გაბედავდა გოგოს ან ქალისადმი შეურაცხყოფის მიყენებას, სასტიკად ისჯებოდა.

სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდში ოსმალეთის იმპერიაში გავრცელებული იყო შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა, რომელიც სასტიკად ილაშქრებდა ადამიანთა წინააღმდეგ, განსაკუთრებით ზღუდავდა ქალის უფლებებს, ართმევდა მას საზოგადოებრივ საქმიანობაში მონაწილეობის საშუალებას. თუმცა სულთანმა სელიმ I-მა თავის “კანუნ-ნამე”-ში დაგვანახა, რომ არ შეიძლება ქალს მთლიანად ჩამოერთვას უფლებები და იქცეს უუფლებო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Селим I — Монархи. Мусульманский Восток XV—XX, — М.: Вече, 2004. — 544 с.
* Вооруженные силы османской империи в XV—XVII вв.

კატეგორია: ოსმალეთის იმპერია