ფელიქს ბაუმგარტნერი

**ფელიქს ბაუმგარტნერი** (; დ. 20 აპრილი, 1969, ზალცბურგი, ავსტრია — გ. 17 ივლისი, 2025, პორტო-სან-ელპიდიო, მარკე) — ავსტრიელი პარაშუტისტი, ბეისჯამპერი. ის ცნობილი გახდა მის მიერ შესრულებული განსაკუთრებულად საშიში ტრიუკების გამო. წარსულში ის ავსტრიის არმიაში მსახურობდა, სადაც პარაშუტის ხტომით იყო დაკავებული.

## ბიოგრაფია
ფელიქს ბაუმგარტნერი დაიბადა 1969 წლის 20 აპრილს ზალცბურგში, ავსტრია.

1999 წელს მან დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ყველაზე მაღალი შენობიდან პარაშუტით ხტომაში, როდესაც ის კუალა-ლუმპურში, მალაიზიაში, პეტრონასის ტყუპი კოშკებიდან გადმოხტა. 2003 წლის 31 ივლისს, ბაუმგარტნერი გახდა პირველი ადამიანი, რომელმაც ლა-მანში გადაუფრინა სპეციალურად დამზადებული ნახშირბადის ბოჭკოვანი ფრთის გამოყენებით.

ბაუმგარტნერმა ასევე დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ყველაზე დაბალი ბეისჯამპისთვის, როდესაც ის რიო-დე-ჟანეიროში ქრისტეს ქანდაკების ხელიდან 29 მეტრის სიმაღლიდან გადმოხტა.

ის გახდა პირველი ადამიანი, ვინც 2004 წლის 27 ივნისს საფრანგეთში დასრულებული მიიოს ვიადუკიდან და 2006 წლის 18 აგვისტოს შვედეთის მალმიოში Turning Torso-ს შენობიდან გადმოხტა.

2007 წლის 12 დეკემბერს, ის გახდა პირველი ადამიანი, ვინც მსოფლიოს იმ დროისთვის ყველაზე მაღალი შენობის, ტაიბეი 101-ის (ტაიპეი, ტაივანი) 90-ე სართულიდან (სიმაღლე დაახლოებით 390 მეტრი) გადმოხტა.

2012 წლის მონაცემებით, მედიაში მისი ნახტომების შესახებ მეტი ინფორმაცია გავრცელდა.

ბაუმგარტნერი თავს არა „ადრენალინის მოყვარულს“ და არამედ უბრალოდ „გამოწვევების მოყვარულ ადამიანად“ მიიჩნევდა. ის გარდაიცვალა 2025 წლის 17 ივლისს, 56 წლის ასაკში, იტალიის ქალაქ პორტო სანტ'ელპიდიოში (ფერმო) პარაპლანით ფრენის დროს. მან კონტროლი დაკარგა და სანაპირო კურორტზე საცურაო აუზში ჩავარდა. დაკრძალულია ზალცბურგში.

## Red Bull Stratos 
thumb|საპატიო დაფა ვენაში, გამარჯვებულთა ქუჩაზე, ფელიქს ბაუმგარტნერის ავტოგრაფით
1988 წლიდან ბაუმგარტნერი კომპანია Red Bull-თან ასოცირდება. სიმაღლეზე, რაც წარმატების შემთხვევაში მას ხმის ბარიერის გადალახვის პირველ პარაშუტისტად აქცევდა. კოსტიუმსა და ჩაფხუტში მრავალსაათიანი ვარჯიშის დროს ფელიქსს კლაუსტროფობიის ნიშნები შეეტყო, რომლის დაძლევაც სპორტული ფსიქოლოგისა და სხვა სპეციალისტების დახმარებით შეძლო.

პირველი ხტომა 8 ოქტომბერს იყო დაგეგმილი, მაგრამ ამინდის პირობების გამო ის 2012 წლის 14 ოქტომბრისთვის გადაიდო.

2012 წლის 14 ოქტომბერს ბაუმგარტნერი Red Bull Stratos წარმატებით გადმოხტა 39 კმ-ის სიმაღლიდან. გაზეთ Die Welt-ის მიერ მოყვანილი განახლებული მონაცემების თანახმად, ნახტომი 38,969.4 მეტრის სიმაღლიდან განხორციელდა. პარაშუტისტი უსაფრთხოდ დაეშვა ნიუ-მექსიკოს შტატში, ამერიკის ქალაქ როზუელის მახლობლად.

ღონისძიების დროს ბაუმგარტნერს ოთხი ახალი რეკორდი დაუწესდა: პარაშუტით ხტომის ყველაზე მაღალი სიმაღლე, თავისუფალი ვარდნის ყველაზე გრძელი მანძილი, სტრატოსფერული საჰაერო ბურთით ფრენის ყველაზე მაღალი სიჩქარე და თავისუფალი ვარდნის ყველაზე მაღალი სიჩქარე, რომელიც ხმის სიჩქარეს აღემატებოდა და საათში 1,357.6 კილომეტრს შეადგენდა. სპორტსმენი თავისუფალ ვარდნაში იმყოფებოდა 36,402.6 მეტრის განმავლობაში, თავისუფალი ვარდნის დრო 4 წუთი და 20 წამი იყო. თავისუფალი ვარდნის ხანგრძლივობის რეკორდი დღემდე არსებობს: 4 წუთი და 36 წამი სტაბილიზატორის პარაშუტით ვარდნა 1960 წელს ამერიკელმა პილოტმა ჯოზეფ კიტინგერმა დაამყარა, რომელმაც ამჯერად ბაუმგარტნერს ნახტომისთვის მომზადებაში დაეხმარა. ფელიქსის ნახტომამდე, თავისუფალი ვარდნის ოფიციალური რეკორდი (24,500 მ), FAI-ს თანახმად, საბჭოთა კავშირის გმირს ევგენი ანდრეევს ​​ეკუთვნოდა. 2013 წლის 22 თებერვალს, FAI-მ დაამტკიცა სამი ოფიციალური მსოფლიო რეკორდი: ნახტომის სიმაღლე 38,969.4 მ, თავისუფალი ვარდნის მანძილი 36,402.6 მ და ვარდნის სიჩქარე 1,357.6 კმ/სთ. ყველა რეკორდი ბაუმგარტნერს მიეწერებოდა. ნახტომი მთელ მსოფლიოში YouTube-ზე გადაიცემოდა, რომელსაც 8 მილიონზე მეტმა მაყურებელმა უყურა. სიმაღლის რეკორდი 2014 წლის 25 ოქტომბრამდე გაგრძელდა, როდესაც ის Google-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ალან იუსტასმა მოხსნა, რომელიც 41,420 მეტრიდან გადახტა. თავისუფალი ვარდნის მანძილი 37,617 მ ასევე აღემატება ბაუმგარტნერისას. თუმცა, რადგან იუსტასი სტაბილიზაციურ პარაშუტს იყენებდა, FAI ვარდნის მანძილისა და ვერტიკალური სიჩქარის რეკორდებს (1,321 კმ/სთ) ცალკე კატეგორიად ათავსებს.

## ნასამართლეობა 
2010 წელს ბაუმგარტნერი ჩაერია ბერძენ სატვირთო მანქანის მძღოლსა და გერმანული სანომრე ნიშნებიანი მანქანის მფლობელს შორის კონფლიქტში და სატვირთო მანქანის მძღოლს სახეში დაარტყა. 2012 წლის აპრილში პირველი ინსტანციის სასამართლომ ბაუმგარტნერი დამნაშავედ ცნო სხეულის დაზიანების მიყენებაში. 2012 წლის 6 ნოემბერს ზალცბურგის რეგიონული სასამართლოს კოლეგიამ უარყო სააპელაციო საჩივარი და ძალაში დატოვა განაჩენი, რომლის მიხედვითაც ბაუმგარტნერმა დაზარალებულს 1.5 ათასი ევრო უნდა გადაეხადა. 2012 წლის 6 ნოემბრიდან, ხუთი წლის განმავლობაში, ბაუმგარტნერი შეყვანილი იყო ნასამართლეობის მქონე პირთა ოფიციალურ რეესტრში.

## პირადი ცხოვრება
Red Bull Stratos-ის რეკორდის დამყარების შემდეგ, ბაუმგარტნერმა განაცხადა, რომ მალე დაქორწინდებოდა და მისი პროფესიული გეგმები მთის მაშველად მუშაობას დაუკავშირდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Red Bull Stratos Project
* Мировой рекорд LIVE на Eurosport.ru!
* Live Broadcast

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:ავსტრიელი პარაშუტისტები
კატეგორია:სიმაღლიდან ფრენის რეკორდსმენები