ამოს ოზი

**ამოს ოზი** (; ნამდვილი სახელი და გვარია **ამოს კლაუსნერი**; დ. 4 მაისი, 1939 — 28 დეკემბერი, 2018) — ისრაელელი მწერალი, რომანისტი და ინტელექტუალი. იყო ებრაული ლიტერატურის პროფესორი ნეგევის ბენ-გურიონის სახელობის უნივერსიტეტში. 1967 წლიდან მოყოლებული აქტიურად იცავდა ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის ორი სახელმწიფოს შეთანხმებას („ორი სახელმწიფო ორი ერისთვის“).

ამოს ოზი 40-მდე წიგნის ავტორია, მათ შორის: რომანების, მოთხრობების კრებულების, საბავშვო წიგნებისა და ესეების. მისი ნაწარმოებები ისრაელელ მწერალთა შორის ყველაზე მეტ, 45 ენაზეა ნათარგმნი. არის სხვადასხვა პრემიის მფლობელი, მათ შორის: ისრაელის (1998), ოვიდიუსის (2004), გოეთეს (2005), ჰაინრიხ ჰაინეს (2008) და ფრანც კაფკას (2013) პრემიების მფლობელი.

ნიუ-იორკ ტაიმზის მიერ გამოქვეყნებულ ნეკროლოგში ამოს ოზი „ისრაელის მოწინავე მწერლად და პატივსაცემ ინტელექტუალადაა“ მოხსენიებული.
* 1976 — ბრენერის პრემია
* 1986 — ბიალიკის პრემია ლიტერატურაში (იცხაკ ორპაზთან ერთად)
* 1997 — საპატიო ლეგიონის ორდენი
* 2004 — Die Welt-ის პრემია ლიტერატურაში
* 2004 — ოვიდიუსის პრემია
* 2005 — გოეთეს პრემია
* 2006 – იერუსალიმ-აგნონის პრემია
* 2007 – *სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი* ისრაელის სახელმწიფოს შექმნიდან ათ ყველაზე მნიშვნელოვან წიგნს შორის დასახელდა

* 2008 – თელ-ავივის უნივერსიტეტის დან დავიდის პრემია (ატომ ეგოიანთან და ტომ სტოპარდთან ერთად)
* 2010 – წიგნის ბაზრობის პრემია, ბუდაპეშტი („სიცოცხლისა და სიკვდილის რითმა“)
* 2010 – ისრაელის მუზეუმის საპატიო წევრი (მაისი, 2010, იერუსალიმი)  
* 2010 – Prix Mediterrannee (უცხოელთა კატეგორიაში)
* 2010 – ტორონტოს ფესტივალის მკითხველთა ჯილდო       
* 2010 – ზიგფრიდ უნსელდის პრემია, გერმანია
* 2010 – სიენის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი
* 2010 – ტორონტოს საერთაშორისო ლიტერატურული ფესტივალის მკითხველთა ჯილდო
* 2010 – Prix Mediterranee Etranger, საფრანგეთი (ნაწარმოებისთვის „სცენები სოფლის ცხოვრებიდან“)
* 2010 – ნაპოლის პრემია (ნაწარმოებისთვის „სცენების სოფლის ცხოვრებიდან“)
* 2010 – იერუსალიმის ისრაელის მუზეუმის საპატიო წევრი
* 2011 – „იგივე ზღვის“ მიხედვით თეატრალური წარმოდგენა (თელ-ავივი) და ოპერა (ბარი, იტალია) დაიდგა
* 2011 – მელბურნის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2012 – ბუქარესტის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2012 – ჯუზეპე ტომაზი დი ლამპედუზას ლიტერატურული პრემია ნაწარმოებისთვის „ბოროტი იურისტის ბორცვი“
* 2013 – ლოძის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება, პოლონეთი
* 2013 – ნიუმანის პრემია ლიტერატურაში, ებრაული უნივერსიტეტი, იერუსალიმი
* 2013 – ფრანც კაფკას პრემია
* 2014 – სამოქალაქო დამსახურების ორდენი
* 2014 – ზიგფრიდ ლენცის ლიტერატურული პრემია, ჰამბურგი
* 2014 – ებრაელთა ეროვნული ჯილდო წლის წიგნისთვის „მეგობრებს შორის“, აშშ
* 2014 – დუბლინის ტრინიტის კოლეჯის საპატიო დოქტორის წოდება, ირლანდია 
* 2015 – ფილმის სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი მსოფლიო პრემიერა, რომელიც ამოს ოზის ავტობიოგრაფიულ რომანზეა დაფუძნებული. 
* 2015 – მილანის უნივერსიტეტის საპატიო წოდება (ენასა და კულტურაში კომუნიკაციისა და საერთაშორისო თანამშრომლობისთვის)
* 2016 – სან-მარტინის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2016 – რენმინის უნივერსიტეტის პრემია, ჩინთეთი
* 2016 – პრემია „Bottari Lattes Grinzane“, იტალია
* 2016 – საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია „Città di Vigevano“, იტალია
* 2017 – აბრაჰამ გრიგერის ჯილდო (ბერლინი)
* 2017 – სიონის მთის ჯილდო (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
* 2017 – „იუდა“ ბუკერის საერთაშორისო პრემიის მოკლე სიაში შეიტანეს
* 2018 – სტიგ დაგერმანის პრემია, შვედეთი, (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
* 2018 – იასნაია პოლიანის (ტოლსტოის) პრემია, მოსკოვი (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)
* 2018 – ტაორიმის წიგნის ფესტივალის ჯილდო, სიცილია (ნაწარმოებისთვის „იუდა“)

## ნაშრომები
ამოს ოზი რომანებს, ნოველებსა და მოთხრობებს ებრაულ ენაზე წერდა. იგი ესეებსა და სტატიებს ისრაელისა და უცხოეთის გამომცემლობებისთვისაც წერდა. ოზის ნაშრომები გერმანიის ეროვნულ ბიბლიოთეკაშია დაცული, მათ შორის:

### არამხატვრული
* *ისრაელის მიწაზე* (ესეები პოლიტიკურ თემებზე) 
* *ისრაელი, პალესტინა და მშვიდობა: ესეები* (1995) (თავდაპირველად დაიბეჭდა სახელწოდებით: „ვისია წმინდა მიწა“ (1994).)
* *ამ მრისხანე სინათლის ქვეშ* (1995) 
* *ისრაელის ლიტერატურა: გამონაგონის ამსახველი რეალობის შემთხვევა* (1985) 
* *ლიბანის ფერდობები* (1989) 
* *ამბის დასაწყისი: ესეები ლიტერატურაზე* (1999) 
* *სიყვარულისა და წყვდიადის ამბავი* (2002) 
* *როგორ განვკურნოთ ფანატიკოსი* (2006) 
* *ებრაელები და სიტყვები* (20 ნოემბერი, 2012); Oz, Amos; Oz-Salzberger, Fania. New Haven: Yale University Press. 
* *ძვირფასი ზელოტები: წერილები გახლეჩილი მიწიდან* (2017) Houghton Mifflin Harcourt, 
*  რა არის ვაშლში? (საუბრები შირა ჰადადთან), 2018

### მხატვრული
* *სადაც ჯაკალები ყმუიან* (1965) 
* *სხვაგან, ალბათ* (1966) 
* *ჩემო მიხაელ * (1968) 
* *სიკვდილამდე* (1971) 
* *შეეხე წყალს, შეეხე ქარს* (1973) 
* *ბოროტი იურისტის ბორცვი* (1976)  ; 
* *Soumchi* (1978)  ; 
* *სრულყოფილი მშვიდობა* (1982) 
* *შავი ყუთი * (1987) 
* *იმისთვის, რომ ქალს იცნობდე* (1989)  ; 
* *Fima* (1991) 
* *ღამე არ უწოდო* (1994) 
* *პანტერა სარდაფში* (1995) 
* *იგივე ზღვა* (1999) 
* *სამოთხის სიჩუმე: აგნონის შიში ღმერთის მიმართ* (2000) 
* *უეცრად ტყის სიღრმეში (იგავი ყველა ასაკისთვის)* (2005), ინგლისური თარგმანი ეკუთვნის სონდრა სილვერსთონს (2010)
* *სიცოცხლისა და სიკვდილის რითმა* (2007) 
* *სცენები სოფლის ცხოვრებიდან* (2009)
* *მეგობრებს შორის* (2012)
* *იუდა* (2014)

### მოთხრობები
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Amos Oz Archive
* 2008 Dan David Prize laureate
* Amos Oz – The Nature of Dreams, Documentary film about Amos Oz: In-depth interviews, situations and literature quotes
* Heinrich Heine Award for Amos Oz: A Literary Bridge-Builder Par Excellence
* Tal Niv from Haaretz speaks with Amos Oz about *"Rhyming Life and Death"* and more
* 
* Amos Oz interviewed on CBC Radio's Writers and Company (2010)
* "The Art of Fiction, No. 148" (Amos Oz interview), *The Paris Review* (Fall 1996)

### სტატიები
* "Arafat's gift to us: Sharon", *The Guardian*, 8 February 2001
* "An end to Israeli occupation will mean a just war", *The Observer*, 7 April 2002
* "Free at last", Ynetnews, 21 August 2005
* "This can be a vote for peace", *The Guardian*, 30 March 2006
* "Defeating the extremists", Ynetnews, 21 November 2007
* "Don't march into Gaza", Ynetnews, 13 February 2008
* "Secure ceasefire now", Ynetnews, 31 December 2008
* http://www.tcd.ie/registrar/honorary-degrees/

## სქოლიო
კატეგორია:ამოს ოზი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ისრაელელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ისრაელელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ისრაელელი ესეისტები
კატეგორია:ისრაელელი რომანისტები
კატეგორია:ისრაელელი მემუარისტები
კატეგორია:ისრაელელი მთარგმნელები
კატეგორია:ისრაელელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ებრაელი რომანისტები
კატეგორია:ებრაელი ათეისტები
კატეგორია:იერუსალიმელი მწერლები
კატეგორია:ისრაელელი ათეისტები
კატეგორია:ისრაელელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით