რაფაელ ანხელ კალდერონი

**რაფაელ ანხელ კალდერონი** (დ. 14 მარტი, 1949) — კოსტა-რიკის პრეზიდენტი 1990 წლიდან 1994 წლამდე. იგი იყო „სოციალურ-ქრისტიანული ერთობის პარტიის“ საპრეზიდენტო კანდიდატი 2010 წლის თებერვლის ეროვნული არჩევნებისთვის, თუმცა კანდიდატურა 2009 წლის 5 ოქტომბერს მოხსნა, როდესაც კორუფციის ორ მუხლში ბრალდებულს ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.

## საოჯახო ცხოვრება
რაფაელ ანხელ კალდერონ ფურნიე დაიბადა დირიამბაში, ნიკარაგუა, 1949 წლის 14 მარტს. მამამისი იყო რაფაელ ანხელ კალდერონ გუარდია, რომელიც პრეზიდენტად მსახურობდა 1940-1944 წლებში. დედამისი იყო მარია დელ როსარიო ფურნიე მორა. იგი დაიბადა მაშინ, როდესაც მისი მშობლები ემიგრაციაში იმყოფებოდნენ.

კალდერონ ფურნიე დაქორწინებულია გლორია ბეხარანო ალმადაზე, მექსიკელი ექიმისა და პოლიტიკოსის, არმანდო ლეონ ბეხარანოს ქალიშვილზე. მათ ჰყავთ ოთხი შვილი: რაფაელ ანხელი, გლორია დელ კარმენი, მარია გაბრიელა და მარკო ანტონიო. ასევე ჰყავთ ექვსი შვილიშვილი: ალექსი, გლორია, ტომასი, ფელიპე, რაფაელ ანხელი და კაროლინა. კალდერონ ფურნიეს უფროსი და, ალეხანდრა, ტროცკისტი ლიდერი, 1979 წელს 25 წლის ასაკში ავარიაში დაიღუპა.

## განათლება
კალდერონმა დაწყებითი განათლება მეხიკოში, მარიისტი მამების მიერ მართულ „Colegio Mexico“-ში დაიწყო. კალდერონ ფურნიე კოსტა-რიკაში 1958 წელს, ცხრა წლის ასაკში დაბრუნდა. იმ წელს პრეზიდენტად მარიო ეჩანდი ხიმენესი (პრეზიდენტი 1958–1962) აირჩიეს, რომელმაც პოლიტიკურ დევნილებს, მათ შორის ყოფილ პრეზიდენტ კალდერონ გუარდიას, ქვეყანაში დაბრუნების ნება დართო.

საშუალო განათლება მან სან-ხოსეში, „Colegio La Salle“-ში მიიღო. კალდერონ ფურნიე სამართალს კოსტა-რიკის უნივერსიტეტში სწავლობდა.

## პოლიტიკური ცხოვრება
კალდერონ ფურნიე აირჩიეს „ეროვნული გაერთიანების პარტიის“ (PUN) საშუალო განათლების საკითხთა მდივნად. 20 წლის ასაკში იგი PUN-ის ახალგაზრდული ფრთის პრეზიდენტად აირჩიეს. 1970 წელს მამის გარდაცვალებიდან მალევე, იგი დაინიშნა კოსტა-რიკის სოციალური დაცვის საბჭოში. ამ სტატუსით მან მონაწილეობა მიიღო ქვეყნის საპენსიო სისტემის ახალი რეგულაციების შემუშავებაში.

1974 წელს იგი აირჩიეს კონგრესმენად და ზედიზედ ორი ვადით მსახურობდა სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარედ. სხვა მნიშვნელოვან კანონპროექტებთან ერთად, კომისიამ მიიღო კანონი სოციალური განვითარებისა და საოჯახო დახმარების შესახებ, რამაც ქვეყანას მისცა არაკონტრიბუციული საპენსიო სქემა, რომელიც ახლა ასი ათასზე მეტ ხანდაზმულს ფარავს.

1991 წელს მან ჰიუსტონის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება მიიღო.

დაიბადა დირიამბაში, ნიკარაგუა, 1949 წლის 14 მარტს, რესპუბლიკის ყოფილი პრეზიდენტის, დოქტორ რაფაელ ანხელ კალდერონ გუარდიას ოჯახში, რომელიც 1948 წლის სამოქალაქო ომის გამო ამ ქვეყანაში დევნილობაში იმყოფებოდა. 1958 წელს იგი დაბრუნდა კოსტა-რიკაში, მას შემდეგ რაც პრეზიდენტმა მარიო ეჩანდიმ მამამისს დევნილობა მოუხსნა. კალდერონმა სწრაფად აიწია პოზიციები პარტიაში, რომელიც მოგვიანებით „სოციალურ-ქრისტიანული ერთობის პარტიად“ იქცა. 1982 წელს იგი საპრეზიდენტო კანდიდატი იყო და ლუის ალბერტო მონჟე ალვარესთან დამარცხდა. 1986 წელს მან კვლავ სცადა ბედი, მაგრამ ამჯერად ოსკარ არიას სანჩესთან დამარცხდა. დაუფიქრებლად, მან კვლავ წამოაყენა კანდიდატურა 1990 წლის არჩევნებზე და გაიმარჯვა. მამის მსგავსად, ისიც 40 წლის ასაკში მოვიდა ხელისუფლებაში, კალდერონ გუარდიას გაპრეზიდენტებიდან ზუსტად 50 წლის შემდეგ. მისი მთავრობის დროს დაიწყო კოსტა-რიკის სახელმწიფო რეფორმა. იგი ხელს უწყობდა ლიბერალურ პოლიტიკას ყველა ეკონომიკურ სფეროში, განახორციელა ფისკალური, სავაჭრო და ფინანსური რეფორმები, რამაც ქვეყანას მეტი ეკონომიკური სტაბილურობა შესძინა. გაიზარდა კომუნალური მომსახურების, საწვავის ფასები და გადასახადები. შემცირდა საჯარო მოხელეთა რაოდენობა შრომითი მობილობის სისტემის მეშვეობით და შეიზღუდა საბანკო დაკრედიტება. გაიზარდა წარმოება და ექსპორტი. გაიზარდა უცხოური ვალუტის შემოდინება. ტურიზმმა, ძირითადად ეკოლოგიურმა, განიცადა უპრეცედენტო ბუმი, იმდენად, რომ ამ საქმიანობამ ვალუტის გამომუშავების კუთხით პირველი ადგილი დაიკავა და გაასწრო ბანანსა და ყავას. მან ძველი ცენტრალური ციხე ბავშვთა მუზეუმად აქცია თანამედროვე და მიმზიდველ ადგილად, რომელსაც ყოველდღიურად ასობით ბავშვი და ზრდასრული სტუმრობს. მან გააუქმა სამრეწველო სფეროში საგადასახადო და საბაჟო შეღავათების უმეტესობა, რათა მოესპო თაობების განმავლობაში არსებული პრივილეგიები. შეცვალა სახელმწიფო პენსიები მათი უფრო სამართლიანობისთვის. შემოიღო მკვიდრი მოსახლეობის პასპორტიზაცია და რეფორმები შრომის კოდექსში. მოახდინა ინფლაციის სტაბილიზაცია, მოახდინა დოლარის კურსის ლიბერალიზაცია და კონტროლი, რამაც მეტი ინვესტიცია მიიზიდა ქვეყანაში. გასცა უფასო საბინაო ვაუჩერები დაბალშემოსავლიანი ოჯახებისთვის, თუმცა სოციალურმა სექტორმა (ჯანდაცვა, განათლება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოება) გაუარესება განიცადა. ლიბერალური ეკონომიკური პოლიტიკა იყო ის, რაც ახასიათებდა მის მთავრობას. იგი იყო მოლაპარაკებების დიდი უნარის მქონე პრეზიდენტი.

მისი მთავრობის ძირითადი მიღწევები:

*გააგრძელა საბინაო პროექტები.

*შექმნა ბავშვთა მუზეუმი.

*სან-ხოსეს მუნიციპალიტეტთან კოორდინაციით ააშენა რამდენიმე პარკი.

*დაიწყო შრომითი მობილობის პროგრამები.

*წაახალისა სათემო სახლების შექმნა მომუშავე დედების შვილების მოვლისთვის.

*ხელი მოაწერა თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებას მექსიკასთან.

*დაიწყო მთავრობის რეფორმის პროგრამა.

## კორუფციულ სკანდალებში მონაწილეობა, სასამართლო და განაჩენი
სავარაუდო კორუფციული სკანდალის შემდეგ იგი 2004 წლის ოქტომბერში დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი ციხიდან გაათავისუფლეს და შინაპატიმრობაში გადაიყვანეს.

კალდერონ ფურნიეს ბრალი ედებოდა ფინური ფირმა „Instrumentarium“-ისგან ფულის მიღებაში, ამ ფირმისთვის კოსტა-რიკის სოციალური დაცვის საბჭოსთან (CCSS) კონტრაქტების მოპოვების სანაცვლოდ. მისი სასამართლო პროცესი 2008 წლის 3 ნოემბერს დაიწყო, ხოლო მოსმენები 2009 წლის სექტემბერში დასრულდა. ბრალდებების მიუხედავად, მან ოფიციალურად გამოაცხადა თავისი კანდიდატურა კოსტა-რიკის პრეზიდენტობაზე 2010 წლის არჩევნებში. 2009 წლის 5 ოქტომბერს კალდერონს ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. მან დატოვა სასამართლო დარბაზი და პრესას აცნობა, რომ განაჩენს გაასაჩივრებდა და საპრეზიდენტო არჩევნებიდან კანდიდატურას ხსნიდა, რათა აპელაციაზე მოეხდინა ფოკუსირება.

კალდერონ ფურნიეს თანამზრახველებმა სხვადასხვა სასჯელი მიიღეს. ვალტერ რაიხეს (კოსტა-რიკული ფირმა „Corporación Fischel“-ის ხელმძღვანელი) მიესაჯა ოთხი წელი. ელისეო ვარგას გარსიას, CCSS-ის ყოფილ აღმასრულებელ დირექტორს, მიესაჯა ხუთი წელი. ხერარდო ბოლანიოს ალპისარს, CCSS-ის საბჭოს ყოფილ წევრს, მიესაჯა სამნახევარი წელი; იგივე სასჯელი მიესაჯათ ხუან კარლოს სანჩეს არგედასს (CCSS-ის ხელმძღვანელი) და მარვინ ბარანტესს („Corporación Fischel“-ის აღმასრულებელი დირექტორი).

2011 წლის 11 მაისს კალდერონ ფურნიეს აპელაცია ტრიბუნალმა (ე.წ. Sala III) არ დააკმაყოფილა. მოსამართლეებმა დაადასტურეს წინა განაჩენი, თუმცა პატიმრობის ვადა ხუთიდან სამ წლამდე შეამცირეს. კოსტა-რიკის კანონმდებლობის თანახმად, მოსალოდნელია, რომ მას ეს სასჯელი ციხეში არ მოუხდია. კალდერონის მეუღლეს, ქალბატონ გლორია ბეხარანო ალმადას, რომელიც ამჟამად საკანონმდებლო ასამბლეის დეპუტატი და პარლამენტის დირექტორატის წევრია, სკანდალში მონაწილეობისთვის კოსტა-რიკის მთავრობის სასარგებლოდ 70 000 აშშ დოლარის გადახდა დაეკისრა. განაჩენის თანახმად, ქალბატონმა ბეხარანომ სკანდალიდან ეკონომიკური სარგებელი მიიღო. 13 აპრილს კოსტა-რიკულმა გაზეთმა „La Nación“-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ფინეთის გენერალური პროკურორი ბრალს წაუყენებს ფინური ფირმა „Instrumentarium“-ის სამ ხელმძღვანელს. მათ ბრალი ედებათ კორუფციასა და თაღლითობაში, რაც დაკავშირებულია ფინეთის მთავრობის მიერ კოსტა-რიკის სოციალური დაცვის საბჭოსთვის სამედიცინო აღჭურვილობის შესაძენად გამოყოფილ 39,5 მილიონი დოლარის სესხთან. ფინეთის გენერალური პროკურორის თქმით, ბრალდებულმა პირებმა, რომლებიც მუშაობდნენ „Instrumentarium Medko Medical“-ში (მოგვიანებით შეიძინა „General Electric“-მა), ჯამში 8,7 მილიონი დოლარი დაურიგეს კოსტა-რიკელ პარტნიორებსა და საჯარო მოხელეებს ქრთამის სახით. პროკურორის ვარაუდით, სასამართლო პროცესი 2012 წლის სექტემბერში დაიწყებოდა, ხოლო განაჩენი 2013 წლის დასაწყისში გამოვიდოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography by CIDOB 
*A quick summary of Calderón's incarceration: Jurist Legal News Brief
*News Update: Calderón's Release 19 October 2005: Teletica Report 
*

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს