არშიანი გალერინა

**არშიანი გალერინა** () — გალერინას გვარის სოკო ჰიმენოგასტერისებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ ამერიკას, აზიას და ავსტრალიას. აგრეთვე დაფიქსირებულია ანტარქტიდაზე.

მომაკვდინებლად შხამიანი სოკოა, რომელიც შეიცავს ადამიანისთვის საშიშ ნივთიერება ამატოქსინს, რომელიც იწვევს ღვიძლის მწვავე დაზიანებას. გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა ადვილად აერიოს რამდენიმე საკვებად ვარგის სახეობაში — მანჭკვალა, ზაფხულის მანჭკვალა, გაზაფხულის მანჭკვალა, ზამთრის სოკო და ა.შ. იზრდება ზაფხულიდან შემოდგომამდე ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად დამპალ მერქანზე, უპირატესად წიწვოვან სახეობებზე ან მათთან ახლოს, იშვიათად — ფოთლოვან სახეობებზე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა ავგუსტ ბაჩმა 1789 წელს როგორც *Agaricus marginatus*. 1962 წელს ალექსანდერ ჰენჩეტ სმითმა და როლფ ზინგერმა იგი გადაიტანეს გალერინას გვარში. 2001 წლამდე სოკოები *Galerina autumnalis*, *Galerina oregonensis*, *Galerina unicolor* და *Galerina venenata* განსხვავებული საბინადრო გარემოსა და ქუდის სიბლანტის გამო სხვადასხვა სახეობებად მიიჩნეოდნენ, მაგრამ ფილოგენეტიკურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ისინი ერთი და იმავე სახეობას წარმოადგენენ. სხვადასხვა კვლევებმა აჩვენეს, არშიანი გალერინა შეიცავს ამატოქსინებს: α-ამანიტინსა და γ-ამანიტინს.

გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა ადვილად აერიოს რამდენიმე საკვებად ვარგის სახეობაში — მანჭკვალა, ზაფხულის მანჭკვალა, გაზაფხულის მანჭკვალა, ზამთრის სოკო და ა.შ.

## გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს: ევროპას, ჩრდილოეთ ამერიკას, იაპონიას, ირანს, კონტინენტურ აზიასა და კავკასიას, მათ შორის საქართველოს, და ანტარქტიდაში. ჩრდილოეთ ამერიკაში იგი აღმოჩენილია ჩრდილოეთით, კანადის უკიდურეს ჩრდილოეთ ბორეალურ ტყეებსა და ლაბრადორის სუბარქტიკულ და არქტიკულ ზონებამდე, და სამხრეთით, მექსიკის ხალისკოს შტატამდე.

არშიანი გალერინა არის საპრობული სოკო, რაც ნიშნავს, რომ იგი საკვებ ნივთიერებებს ორგანული მასალის დაშლის გზით იღებს. ცნობილია, რომ მას გააჩნია გამოყოფილი ფერმენტების თითქმის ყველა ძირითადი კლასი, რომლებიც მცენარის უჯრედის კედლის პოლისაქარიდებს შლიან. არშიანი გალერინა იზრდება ზაფხულიდან შემოდგომამდე ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად დამპალ მერქანზე, უპირატესად წიწვოვან სახეობებზე ან მათთან ახლოს, იშვიათად — ფოთლოვან სახეობებზე. ზოგჯერ იზრდება ხის მიწისქვეშა ნაწილებზე, და ამგვარად, მოსჩანს ისე, თითქოს ნიადაგზე იზრდებაო.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:Armillaria_Kummer_Naratake_samodasi_Edit.jpg|*Armillariella mellea*
Agrocybe praecox 85773.jpg|*Agrocybe praecox* 
Conocybe filaris 4076.jpg||*Pholiotina rugosa*
Pholiota.alnicola.-.lindsey.jpg|*Flammula alnicola*
ფაილი:Flammulina velutipes 02.jpg|*Flammulina velutipes*
ფაილი:2008-12-08 Hypholoma capnoides (Fr.) P. Kumm 31447 crop.jpg|*Hypholoma capnoides* 
ფაილი:Galerina paludosa - Lindsey 1b.jpg|*Galerina paludosa*
ფაილი:Hypholoma fasciculare (Gewone zwavelkopje).jpg|*Hypholoma fasciculare*
ფაილი:HypholomaSublateritium.jpg|*Hypholoma lateritium*
ფაილი:Kuehneromyces mutabilis.jpg|*Kuehneromyces mutabilis*
Laccaria.jpg|*Laccaria proxima*
ფაილი:Leratiomyces ceres (2004).jpg|*Leratiomyces ceres*
Psathyrella candolleana (Fr.) Maire 106604.jpg|*Psathyrella candolleana*
Psathyrella piluliformis.-.lindsey.jpg|*Psathyrella piluliformis*

## სამეცნიერო სინონიმები
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ლიტერატურა
*
*Evenson VS. Mushrooms of Colorado and the Southern Rocky Mountains (англ.). — Westcliffe Publishers, 1997. — P. 25—26. — ISBN 978-1-56579-192-3.
*Smith A. H., Singer R. A Monograph of the Genus Galerina (неопр.). — New York: Hafner Publishing Co, 1964.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ჰიმენოგასტერისებრნი