მაკედონია (საბერძნეთი)

**მაკედონია ** () — საბერძნეთის გეოგრაფიული და ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში მდებარეობს. მაკედონია არის უდიდესი და მოსახლეობის რაოდენობით მეორე რეგიონი საბერძნეთში. მაკედონიას და დასავლეთ თრაკიას არაფორმალურად ხშირად ჩრდილოეთ საბერძნეთსაც უწოდებენ.

## ეტიმოლოგია 
არსებობს **მაკედონია** დასახელების წარმოშობის რამდენიმე თეორია:

#ჰეროდოტეს მიხედვით, დორიელები და მაკედონიელები ორივე წარმოიშვნენ მაკედნოის ტომისგან. სახელი სავარაუდოდ მოდის დორიული არსებითი სახელიდან (μᾶκος, იკითხება როგორც მაკოსი და ნიშნავს მანძილს, სიგრძეს), ხოლო მისგან ნაწარმოები ზედსართავი სახელი (μακεδνός-მაკედონოსი) ნიშნავს მაღალს წვრილს, რაც სავარაუდოდ მაკედონელების წინაპრების ფიზიკური მონაცემებიდან უნდა წარმოდგებოდეს. ამ ზედსართავ სახელს იყენებენ ჰომეროსმა ოდისეაში  მაღალი ვერხვის ხის აღწერისას და არისტოფანე მის კომედიაში ჩიტი, წარმოსახვითი ქალაქის ირგვლივ აშენებული მაღალი კედლის აღწერისას.
#მაკედონიის მხარემ დასახელება იქ მოსახლე ხალხისგან მიიღო. მათ თავის მხრივ დასახელება მაკედონისგან მიიღეს, რომელიც ჰესიოდეს მიხედვით ზევსის და ფიას (დევკალიონის ქალიშვილი) ვაჟიშვილი იყო. ზევსის შვილი და დევკალიონის შვილიშვილი, ყველა ბერძენის მითოლოგიურ წინაპარი.

## ისტორია
### პრეისტორია
[მინი|მარცხნივ|[ვლადიმერ გეორგიევის მიხედვით, მაკედონია პროტო-ბერძნული ტერიტორიის ნაწილი იყო.]]
ადამიანების პირველი ნამოსახლარები თარიღდება პალეოლითური პერიოდით. გვიან ნეოლითური პერიოდისთვის (ძველი წელთაღრიცხვის: 4500-3500 წლები) რეგიონში ვაჭრობა განვითრდა, რამაც სოციალურ-ეკონომიკური ურთიერთობების ცვლილებები გამოიწვია. ყველაზე მნიშვნელოვანი სპილენძის წარმოების დაწყება იყო.

### ანტიკური ისტორია
მინი|მარცხნივ|მაკედონიის გავრცობა ფილიპე II-ს გარდაცვალებამდე.
ჰეროდოტეს მიხედვით, მაკედონიის ისტორია მაკედონის ტომიდან იწყება. აქ ისინი ისეთ თრაკიულ ტომებთან ერთად ცხოვრობდნენ, როგორებიც იყვნენ ბრიგები, რომლებმაც მოგვიანებით მაკედონია დატოვეს და მცირე აზიაში ანატოლიაში გადავიდნენ და გახდნენ ცნობილი როგორც ფრიგიელები. მაკედონიელების ნაწილი შეიჭრა სამხრეთ საბერძნეთში, როდესაც მათ მიაღწიეს პენეპოლისს უკვე ეწოდებოდათ დორიანელები. საუკუნეების განმავლობაში მაკედონიური ტომები დღევანდელი ცენტრალური მაკედონიის ტერიტორიაზე დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდნენ, რომლებზეც ბერძნული პოლიტიკის გავლენა მინიმალური იყო. რეგიონის დანარჩენი ტერიტორიები ძირითადად ან თრაკიელი და ილირიული ტომებით იყო დასახლებული ან კიდევ წარმოადგენდნენ ბერძნული ქალაქების სანაპირო კოლონიებს. ჩრდილოეთით სახლობდა კიდევ ერთი ტომი რომელსაც პაეონიანები ეწოდებოდათ. ძველი წელთაღრიცხვის გვიანდელი VI და ადრეული V საუკუნის დროს, რეგიონი მოექცა სპარსელების მმართველობის ქვეშ. შემდგომ საუკუნეში მაკედონია იყო თრაკიელებისა და ილირიელების თავდასხმის ობიექტი. მაკედონის სამეფო ხელახლა ააღორძინა ფილიპე II-მ. მისი მკვლელობის შემდეგ  მისმა ვაჟმა ალექსანდრემ მიიღო მისი ტახტი და შეიქმნა ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ადამიანად ისტორიაში.

## ადგილობრივი მთავრობა 
მაკედონია დაყოფილია სამ პერიფერიად და მოიცავს 13 პრეფექტურას (). მათგან ორი პრეფექტურა დრამა და კავალა არიან დრამა-კავალა-კსანტის სუპერ-პრეფექტურის ნაწილი. პრეფექტურები თავის მხრივ იყოფიან მუნიციპალიტეტებად. (, იკითხება როგორც: *დემოი*). ისინი ექვემდებარებიან შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ამავდროულად მაკედონია-თრაკიის სამინისტრო ახორციელებს რეგიონის ადმინისტრაციას.

მაკედონია ესაზღვრება შემდეგ პერიფერიებს: თესალია, აღმოსავლეთ მაკედონია და თრაკია და ეპირუსი.

მაკედონიის სამი პერიფერია და ცამეტი პრეფექტურაა:

მაკედონიის გეოგრაფიული რეგიონი ასევე მოიცავს აიონ-ოროსის (ათონის მთა), თუმცა იგი არ შედის მაკედონიის საზღვრებში. ის ექვემდებარება კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიას და აქვს სპეციალური სტატუსი: იქ ქალებს ეკრძალებათ მისვლა (ბერძნული კანონი ამ წესის დამრღვევს 12-თვიან ციხეს უსჯის); ტერიტორიას აქვს თვითმმართველობა საბერძნეთის შემადგენლობაში. ევროპის კავშირმა გაითვალისწინა ეს სპეციალური სტატუსი. კონკრეტულად გადასახადებისგან განთავისუფლება და უფლებების დაცვა.

## რესურსები ინტერნეტში
;ოფიციალური გვერდები
*მაკედონიის და თრაკიის რეგიონი გვერდი  
*მაკედონია-თრაკიის მინისრთა კაბინეტი **(ბერძნული)**
*ცენტრალური მაკედონიის რეგიონი 
*დასავლეთ მაკედონიის რეგიონი 
*აღმოსავლეთ მაკედონიის და თრაკიის რეგიონი 
*სერესის პრეფექტურა 
*ქალაქი თესალონიკი
*ქალაქი ედესი
*ქალაქი სერესი
;ზოგადი ინფორმაცია
*მაკედონიური პრესის სააგენტო 
*მაკედონიის მუზეუმები
*მაკოდონიური ისტორიის და კულტურის მიმოხილვა
*EMS.name 
*მაკედონიის უნივერსიტეტი
*დასავლეთ მაკედონიის უნივერსიტეტი
*მაკედონია, ჩრდილოეთ საბერძნეთის ისტორიული მოხაზულობა 
*მაკედონიის რუკა 
*რომის პროვინცია: მაკედონია
*მაკედონია, საბერძნეთი - ისტორია და პოლიტიკა, ინტერნეტ წიგნი ბერძნულ ენაზე (ISBN 960-6-0337-5) 
*ტბა კერკინი სერესში - კერკინის დაბლობი 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთის რეგიონები
კატეგორია:საბერძნეთის პოლიტიკა
კატეგორია:მაკედონია (საბერძნეთი)