open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა გორდში.

## აღწერა
ქვედა გორდის წმინდა გიორგის ეკლესია და წარმოადგენს XIX საუკუნის პირველი ნახევრის დიდ დარბაზულ, შვერილაბსიდიან ეკლესიას. იგი საკმაოდ დაზიანებულია, ჩანგრეულია გადახურვა, სამშენებლო მასალად გამოყენებულია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვა, კირის დუღაბზე. წყობის თარაზულობა დაცულია. ეკლესიის დარბაზი სწორკუთხა ფორმისაა, რომელიც აღმოსავლეთით 5 წახნაგა აბსიდით ბოლოვდება. საკურთხეველი ვიწრო მხრებითაა გამოყოფილი. კედელში სამი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთით, თაღოვანი ნიშია დატანილი. დარბაზის სარკმლები შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავულია. ანალოგიური ფორმისაა ეკლესიაში შესასვლელი სამივე კარიც.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ნიკოლაი შევჩენკო

**ნიკოლაი შევჩენკო** ( პორტ. Nicolau Sevcenko,  ; დ. 1952, სან-ვისენტი — გ. 2014 წლის 13 აგვისტო, სან პაულო ) — უკრაინული წარმოშობის ბრაზილიელი ისტორიკოსი, უნივერსიტეტის პროფესორი, მიმომხილველი,  მწერალი და მთარგმნელი.   

შევჩენკომ თავი მიუძღვნა ისტორიის შესწავლას. ძირითადად დაკავებული იყო ბრაზილიის კულტურისა და ქალაქების სან პაულოსა და რიო დე ჟანეიროს სოციალურ განვითარების კვლევით. დაამთავრა სან პაულოს უნივერსიტეტი, შემდეგ იქვე დაიკავა კულტურის ისტორიის პროფესორის თანამდებობა. ლონდონის კინგსის კოლეჯში იყო   ლათინური ამერიკის კულტურული კვლევების ცენტრის წევრი, ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის, ილინოისის და ჰარვარდის უნივერსიტეტეტების დამსახურებული პროფესორი.  

რამდენიმე წლის განმავლობაში ის ასევე იყო გაზეთ Folha de S.Paulo-ს  მიმომხილველი.    

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები და განათლება 
1952 წელს დაიბადა უკრაინელების ოჯახში, რომლებიც სან პაულოს შტატის  სან-ვისენტის მუნიციპალიტეტში გაიქცნენ სამოქალაქო ომის შედეგად.    

1975 წელს დაასრულა ისტორიის კურსი სან პაულოს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის, ლიტერატურისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე.  1981 წელს სოციალური ისტორიის განხრით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ლიტერატურა, როგორც მისია: სოციალური დაძაბულობა და კულტურული შემოქმედება პირველ რესპუბლიკაში.“   . 1990 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია  ლონდონის უნივერსიტეტში.  

### კარიერა 
ნიკოლაი შევჩენკო ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სან-პაულოს პაპის სახელობის კათოლიკურ უნივერსიტეტში და კამპინასის უნივერსიტეტში.  

1985 წელს გახდა სან პაულოს უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც მუშაობდა პენსიაზე გასვლამდე — 2012 წლამდე.  2010 წლიდან არის ჰარვარდის უნივერსიტეტის რომანული ენებისა და ლიტერატურის პროფესორი.   

ნიკოლაი შევჩენკო იყო გამოჩენილი მწერალი. მის კალამს ეკუთვნის არაერთი პუბლიკაცია ისტორიოგრაფიაზე.  მუშაობდა მიმომხილველად გაზეთში Folha de S.Paulo.     

### გარდაცვალება 
ნიკოლაი შევჩენკო გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, ბელენზინიოს  რაიონში 2014 წლის 13 აგვისტოს ღამით, გულის შეტევით, 62 წლის ასაკში.   

## პირადი ცხოვრება 
დაქორწინებული იყო მხატვარ კრისტინა კარლეტზე.   წყვილს შვილი არ ჰყავდა.  

## Ჯილდოები 
1999 წელს ის იყო ჟაბუტის პრემიის ერთ-ერთი გამარჯვებული კატეგორიაში „ადამიანის მეცნიერებები“ წიგნისთვის „História da Vida Privada no Brasil“ (ტომები 3 და 4), რომელიც გამოაქვეყნა გამომცემლობამ Companhia das Letras.   

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:ისტორიკოსები ეროვნებისა და საუკუნის მიხედვით
მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია

**მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ მათხოჯში.

## აღწერა
მათხოჯის წმინდა ნინოს ეკლესია დარბაზული, შვერილაფსიდიანი ტაძარია, დასავლეთის სამრეკლოთი.  ეკლესია ნაშენია თლილი კვადრებით, ღობის თარაზულობა დაცულია. სამრეკლოს პირველი სართული კარიბჭის ფუნქციას ასრულებს. დასავლეთ კედელში თაღოვანი კარია გაჭრილი. აღმოსავლეთით კი კარიბჭე ეკლესიას ფართო თაღით უკავშირდება. ჩრდილო და სამხრეთ კედლებში თაღოვანი სარკმლებია გაჭრილი. სამრეკლოს მეორე და მესამე სართულებზე ასვლა ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კედელთან მიდგმული ქვის კიბით შეიძლება. მეორე სართული კვადრატული გეგმის მქონე ოთახია, ბრტყელი გადახურვით. სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, კედლების ზედა ნაწილი მომრგვალებულია. მესამე სართული თაღებით გახსნილი წახნაგოვანი ფანჩატურია, რომელსაც შებრტყელებული გადახურვა აქვს. სამრეკლოს მეორე სართულის ჩრდილო და სამხრეთ ფასადზე, სარკმლის მაღლა რელიეფური ჯვრებია ჩასმული. ეკლესიის აფსიდა შვერილია, იგი იმეორებს საკურთხევლის შიდა ნახევარწრიულ ფორმას. სარკმლები თაღოვანია, შიდა კედლები ფლეთილი ქვითაა აყვანილი. ფასადზე, აფსიდის ჩრდილო ნაწილის წყობაში, ჩუქურთმიანი ქვაა ჩატანებული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სელფიჯა ციუ

**სელფიჯა ციუ** – ალბანელი მწერალი და პირველი ალბანელი  ქალი, რომელმაც პირველად გამოსცა ლიტერატურა ალბანეთში ეს მოხდა მაშინ, როდესაც ის 17 წლის იყო, 1935 წლის 28 ნოემბერს, სელფიჯამ გამოაქვეყნა ლექსი გაზეთ Populli-ზე, სახელწოდებით Kolombja. ამ სტატიას მოჰყვებოდა სხვა მრავალი გამოქვეყნებული ჟურნალებ. რამდენიმე მათგანი ცნობილი იყო შემდეგი სახელებით: „ბოტა ე რე“, „დიანა“, „ჯავა“, „დრიტა“, „სტიპი“. იმ წლებში ალბანეთში ქალის ნაწერები არ იყო გავრცელებული, ასე რომ სელფიჯა ახალგაზრდა მწერლებს იმედს აძლევდა. ის პირველ ჩანახატებს თითქმის „თვითაღიარების დღიურებს“ უწოდებდა, მაგრამ ისინი თავისი შეწუხებული სულის ანარეკლი იყო. ის არის 1930-იანი წლების ალბანელი მწერალთა ჯგუფის ნაწილი. ის ასევე იყო ერთ-ერთი პირველი ალბანელი ფემინისტი.

## ადრეული ცხოვრება
იგი დაიბადა გიროკასტრას ვაროშის რაიონში, შეძლებული მოქალაქის ოჯახში, საბითუმო ვაჭრის იბრაჰიმ ციუს ქალიშვილის წიაღში. ბავშვობა გაატარა მშობლიურ ქალაქში, სადაც დაამთავრა გოგონათა სკოლა „ურან ბუნდო“. ის შეხვდა და დაუმეგობრდა მუსინე კოკალარის, პირველ ალბანელ ქალს, რომელმაც რომანი გამოსცა. ის შეხვდა იმდროინდელ ჟურნალისტებს, ნონდა ბულკას, პეტრო მარკოს და კოლე ბერიშას, კომუნისტური ჯგუფების წევრებს.
სწავლობდა ფლორენციაში, შემდეგ კი სწავლა განაგრძო საფრანგეთის გრენობლში, სადაც გაიცნო მისი მომავალი ქმარი, ჯემალ ბროჯა  მასთან ერთად გახსნა წიგნის მაღაზია შკოდერში.
ბროჯა ალბანეთის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდა დრიტა კოსტურისა და ნეჯმიჯე ხოჯასთან ერთად,  ის იყო უკანონო დემონსტრაციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. იმდროინდელ პრემიერ-მინისტრს მუსტაფა კრუჯას ჰქონდა გადაწყვეტილი "ჯიროკატრიელი" გოგონასთვის სიკვდილით დასჯა, მაგრამ საბოლოოდ ის ციხიდან გაათავისუფლეს. 1947 წლიდან მისმა ოჯახმა ორჯერ განიცადა დეპორტაცია, ჯერ კურველუშში, შემდეგ კი გრადიშტეში.პირველი რეაბილიტაციის შემდეგ საფრანგეთში განათლებული ქმარი ჯემალი სახალხო თეატრის ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა, რომელსაც თითქმის ორი ათწლეულის მანძილზე ხელმძღვანელობდა. 1998 წელს ბროჯამ გამოაქვეყნა ლექსები წიგნში და მათ "Tallazet e jetes" უწოდა . იგი გარდაიცვალა 85 წლის ასაკში 2003 წელს ტირანაში. 

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მარია სური

**მარია სური** (უკრ. Марія Сур; 2004 წლის 31 დეკემბერი) არის უკრაინელი მომღერალი, რომელიც ცხოვრობს და მუშაობს შვედეთში. მარია სური ყველაზე მეტად ცნობილია "მელოდიფესტივალენ 2023"-ის (მუსიკალური კომპოზიციით "Never Give Up") და "მელოდიფესტივალენ 2024"-ის (მუსიკალური კომპოზიციით "When I'm Gone") კონკურსებში მონაწილეობის გამო.

## ცხოვრება და კარიერა 
მარია სური დაიბადა ზაპორიჟიაში. 2022 წელს სურიმ მონაწილეობა მიიღო *The Voice*-ის უკრაინული ვერსიის *Holos Krainy* მეთორმეტე სეზონში. 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრიდან გამო, სურიმ დედასთან ერთად დატოვა უკრაინა და გადასახლდა შვედეთში. სური მცირე ხანში დაუკავშირდა მომღერალ სარა დაუნ ფინერს, რომელმაც უკრაინის სოლიდარობისთვის გამართულ საქველმოქმედო გალა ღონისძიებაზე გამოსვლის მიზნით ხელმძღვანელობა გაუწია. ღონისძიება გაიმართა სტოკჰოლმში, ავიჩის არენაზე, სადაც სურიმ წარადგინა Destiny's Child-ის სიმღერა "Survivor". მოგვიანებით, მარია სურიმ კონტრაქტი გააფორმა ხმის ჩამწერ ლეიბლ "Warner Music Sweden"-თან.

მარიამ სურიმ მონაწილეობა მიიღო "მელოდიფესტივალენ 2023"-ის კონკურსში, სადაც წარადგინა სიმღერა "Never Give Up" და ფინალურ ეტაპზე დაიკავა მე-9 ადგილი. ასევე, სურიმ მონაწილეობა მიიღო "მელოდიფესტივალენ 2024"-ის კონკურსშიც, სადაც გამოვიდა სიმღერით "When I'm Gone"; 2024 წლის 10 თებერვალს სური გავიდა ნახევარფინალში და მოიპოვა ფინალურ ეტაპზე გასვლის უფლება. საბოლოო ჯამში, მარიამ სურიმ დააგროვა 72 ქულა (ჟიურის მხრიდან - 37 ქულა, ხოლო ტელევიზიის საშუალებით -  35 ქულა) და კონკურსის ფინალურ ეტაპზე დაიკავა მე-7 ადგილი.
მინი| მარია სური ასრულებს "When I'm Gone" 2024 წლის Melodifestivalen-ის კონკურსზე.

## დისკოგრაფია 
### სინგლები 
## სქოლიო 
## სასარგებლო ბმულები 
* 
კატეგორია:დაბადებული 2004
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოროჯოლარის ეკლესია

**ოროჯოლარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოროჯოლარში.

## აღწერა
ოროჯოლარის მონოფიზიტური ტაძარი სოფელში დაბალი გალავნით შემოზღუდულ ველზე დგას. აგებულია სხვადასხვა ზომის ტუფის ქვით. წარმოადგენს დარბაზულ ნაგებობას, რომელიც ხის თაღნარით სამ ნავადაა გატიხრული. გადახურვა კოჭოვანია. კედლებში მეორადი გამოყენებით ჩატანებულია შუა საუკუნეების საფლავის ქვები და ტოლკმლავა ჯვრის რელიეფი. აღმოსავლეთის ფასადში სარკმლის ქვეშ ჩადგმულია ადრეშუა საუკუნეების სტელის სვეტი წიწვისებური ორნამენტით. ტაძრის აღმოსავლეთ კედელში ჩადგმული იყო დიდი ბარელიეფი ანგელოზისა და ქტიტორის გამოსახულებით, რომელიც ამჟამად ვარძიის მუზეუმ-ნაკრძალშია დაცული. ბარელიეფი X საუკუნით თარიღდება. გამოსახულებებს ახლავს დაქარაგმებული წარწერები: "დრნგ", "მჴეცი", "დლკ", "სიმონ"; სავედრებელი წარწერა: "ქრისტე შეიწყალე მჴეცი". ტაძარი განათებული იყო ფართო, თაღოვანი და სწორკუთხა სარკმლებით. საკურთხეველი ნახევარწრიული და აწეულია. გვერდით დამხმარე ოთახები არ აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ოლეგ კრიშტალი

**ოლეგ კრიშტალი** (დ. 5 ივლისი, 1945, კიევი ) — უკრაინელი ბიოფიზიკოსი და ნეიროფიზიოლოგი. უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი ( 1997 წ. ). სსრკ და უკრაინის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების დარგში. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1981). პროფესორი (1983). სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის (შემდგომში RAS ) წევრ-კორესპონდენტი 1985 წლიდან . ევროპის აკადემიის წევრი ( 1990 წლიდან).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა კანევსკის ნაკრძალის დირექტორის, მოგვიანებით კიევის უნივერსიტეტის უხერხემლოთა ფიზიოლოგიის კათედრის პროფესორის, ენტომოლოგ ალექსანდრ კრიშტალის  ოჯახში.

დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი მოლეკულური ფიზიკის სპეციალობით (1968).

1970 წლიდან მუშაობს უკრაინის  ა. ბოგომოლეცის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში  ჯერ უმცროსი, ხოლო შემდეგ უფროსი მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობებზე. 1982 წლიდან დღემდე ხელმძღვანელობს ინსტიტუტში უჯრედული მემბრანების ფიზიკური და ქიმიური ბიოლოგიის განყოფილებას, 2003 წლიდან იყო დირექტორის მოადგილე,  ხოლო 2010 წლიდან — ინსტიტუტის დირექტორი. .

2013 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, კრიშტალი შედის  შედის უკრაინის  ერთ-ერთ ყველაზე ციტირებულ მეცნიერთა ათეულში.  

მეცნიერის ხელმძღვანელობით მიმდინარეობს კვლევები ამ მექანიზმების ფიზიკოქიმიურ და ფარმაკოლოგიურ თვისებებზე არაერთი ახალი მეთოდის გამოყენებით. ოლეგ კრიშტალის სამეცნიერო კვლევის შედეგები შეჯამებულია 300-ზე მეტ პუბლიკაციაში საერთაშორისო და უკრაინულ ჟურნალებში. ის არის მეცნიერული აღმოჩენის —   ნერვული უჯრედების სომის მემბრანის შერჩევითი გამტარობის ფენომენის თანაავტორი.

მეცნიერი დიდ დროს უთმობს ახალგაზრდა სპეციალისტების მომზადებას სხვადასხვა დონეზე, რომელთა შორის არიან უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები, ასპირანტები, დოქტორები. მისი ხელმძღვანელობით დაცული იქნა 20-ზე მეტი საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია.

ოლეგ კრიშტალი მუშაობდა მოწვეულ პროფესორად კიუშუს უნივერსიტეტში ( იაპონია ), ჰარვარდის უნივერსიტეტში (აშშ), მადრიდის კომპლუტენსეს უნივერსიტეტში ( ესპანეთი ) და პენსილვანიის უნივერსიტეტში ( აშშ ).

მეცნიერი ჟურნალ „ ნეიროფიზიოლოგიის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრია. შედის  რამდენიმე საერთაშორისო ჟურნალის სარედაქციო საბჭოში:  „ ევროპული ნევრომეცნიერების ჟურნალი“, „ნეირომეცნიერება„"  „ფიზიოლოგიური მიმოხილვები.“ ხელმძღვანელობს უკრაინის ნეირომეცნიერების ეროვნულ კომიტეტს და არის უკრაინის ფიზიოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი. 

მეცნიერების გარდა, ოლეგ კრიშტალი დაკავებულია ლიტერატურული საქმიანობით, იგი ავტორია ორი რომანის : 1) რომანი *Homunculus* (გამოქვეყნდა ჟურნალში *Neva*,  1995 წელს, მიიღო ჟურნალის ოქროს მედალი წლის საუკეთესო რომანისთვის. 2000 წელს გამოქვეყნდა საფრანგეთში სახელწოდებით *Moi et Mon Double*); 2) რომანი-ესე „ჩიტების გალობისკენ“ (ნაწყვეტი სათაურით „ჩუმად ყოფნის დროსაც კი ვყვირივართ“ გამოქვეყნდა ჟურნალ „ოქტომბერში“) http://lit.lib.ru/k/kryshtalx_o_a/ .

ტარას შევჩენკო ს სახელობიდკიევის ეროვნული უნივერსიტეტის ყოფილი სტუდენტი. მჭიდრო კავშირს ინარჩუნებს ამ საგანმანათლებლო დაწესებულებასთან. ოლეგ კრიშტალის განყოფილებაში ყოველთვის მუშაობენ კურსდამთავრებულები, რომლებიც შემდგომ მისი ასპირანტები ხდებიან.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
Meridianni

**Meridianni** -  ქართული ალტერნატიული როკ მუსიკის ჟანრის ჯგუფი. 

## ისტორია 
ჯგუფი ჩამოყალიბდა 2021 წლის დეკემბერში, თბილისში. თავდაპირველად შემადგენლობაში შედიოდნენ: ლევან მეტრეველი 

(ვოკალი, გიტარა); გიგა კიკორია (დრამი) და ირაკლი გეგეშიძე (ბასი).

2022 წელს მათ გამოუშვეს სინგლი Come on, რომელზეც გადაიღეს მუსიკალური კლიპი. შემდგომ ბენდს შემოუერთდა ნიკოლოზ ომიაძე (სოლო გიტარა). 2022 წელსვე გამოუშვეს სინგლი Redemption და Again. ამ უკანასკნელში ითანამშრომლეს ეკა გვენეტაძესთან (ვოკალი). 2022 წელს გაიმარჯვეს კონკურსში Open mic.  

2024 წელს ბენდს შემოურთდნენ ვახტანგ კიკალეიშვილი (ბასი) და მაკა მეშველიანი (კლავიში) და გამოუშვეს სინგლი Awaken. ბენდი დღემდე აქტიურია და წარმატებით აგრძელებს მოღვაწეობას და პროექტებზე მუშაობას.

## ჯგუფის წევრები 
* ლევან მეტრეველი (ვოკალი, გიტარა)
* გიგა კიკორია (დრამი)
* ნიკოლოზ ომიაძე (სოლო გიტარა)
* ვახტანგ კიკალეიშვილი (ბასი)
* მაკა მეშველიანი (კლავიში)

## სინგლები 
* Come on (2022)
* Redemption (2022)
* Again (2022)
* Breaking my bones (2023)
* Awaken (2024)

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
მეჰმან ჰასანოვი

**მეჰმან ჰასანოვი** (, სრული სახელი:*Həsənov Mehman İbrahim oğlu*; ) — შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ბაქოში. მუშაობდა სამშენებლო მასალების მრეწველობის სამინისტროს საინფორმაციო და გამოთვლით ცენტრში. 19 იანვარს სამსახურში იყო. ტრაგედიის დღეს სამუშაოს სახელით სახლიდან გავიდა, მეორე დღეს კი სახლში არ დაბრუნებულა. 21 მაისში მისი ცხედარი ცენტრალურ მორგში აღმოაჩინეს. გარდაიცვალა წითელი არმიის XI მოედანზე. მის შესახებ ვრცელი ინფორმაცია არ არსებობს.

დაკრძალეს შეჰიდთა ხეივანში.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:შავი იანვრის ტრაგედიის დროს დაღუპულები
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
ედუარდ კლარი

მინი|ედუარდ კლარი
მინი|ედუარდ კლარი ოჯახთან ერთად
**ედუარდ კლარი** (; დ. 1863, პოლტავა — გ. 1922, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე რუსი ფოტოგრაფი.

## ბიოგრაფია
ედუარდ კლარი დაიბადა 1863 წელს უკრაინის ქალაქ პოტავაში. ხარკოვის უნივერსიტეტში სწავლობდა ქიმიის ფაკულტეტზე და ფოტოგრაფიასაც იქ დაეუფლა. 1893 წელს იგი თბილისში გადმოსახლდა და იჯარით აიღო ცნობილი ფოტოგრაფის ვლადიმერ ბარკანოვის ყოფილი ატელიე. შემდეგ ქალაქის ცენტრში, გოლოვინის პროსპექტზე საკუთარი ფოტოსალონი გახსნა. იყო ოპერის თეატრის ფოტოგრაფი, ადგილობრივი და ჩამოსული მსახიობები მხოლოდ მის ატელიეში იღებდნენ სურათებს. ედუარდ კლარის ფოტოები გამოირჩეოდა გემოვნებით და სინატიფით. 1897 წელს პირველ კავკასიურ ფოტოგამოფენაზე მან ბრინჯაოს მედალი მიიღო, ხოლო საიუბილეო კავკასიურ გამოფენაზე 1901 წელს, ოქროს მედალი. ფოტოგრაფი ედუარდ კლარი იღებდა ხატვის გაკვეთილებს ცნობილი მხატვრის გიგო გაბაშვილის სახელოსნოში, კარგად უკრავდა ვიოლინოზე.

ე. კლარის მიერ არის გადაღებული არტურ ლაისტის ჩამოსვლა საქართველოში, 1912 წელს ი. გოგებაშვილის დაკრძალვა, ამიერკავკასიის რკინიგზის ცალკეული უბნის მშენებლობის კადრები. XX საუკუნის 20-იან წლებში იგი საცხენოსნო სპორტმა გაიტაცა. ე. კლარი ფოტოგრაფიულად იღებდა ყველა შეჯიბრებას ძველი თბილისის დიდუბის იპოდრომზე, სადაც იგი ერთ-ერთი გადაღების დროს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*ინასარიძე შ., „საქართველოს მესურათხატენი“, თბილისი, 2002, გვ. 12-13

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:თბილისის ფოტოგრაფები
საჰიბ ჰასანოვი

**საჰიბ ჰასანოვი** (, სრული სახელი:*Həsənov Sahib Nəsib oğlu*; ) — შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1949 წელში, გადაბეის რაიონის სოფელ ისალიში. მუშაობდა გაზეთების ჯიხურში გამყიდველად. 20 იანვარს, დილით ადრე, სამსახურში მიდიოდა თავისი მანქანით. ინშათჩილარის გამზირზე ჯარისკაცებმა მანქანას ცეცხლი გაუხსნეს, ტყვია შუბლში მოხვდა და დაკარგა მართვის უნარი. ამის შემდეგ მანქანას ხელმეორედ ესროლეს. სხეულზე რვა ცეცხლსასროლი ჭრილობა აღენიშნებოდა. დაიღუპა სემაშკოს საავადმყოფოში.

დაკრძალეს შეჰიდთა ხეივანში.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:შავი იანვრის ტრაგედიის დროს დაღუპულები
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
სერგეი ჩერენკევიჩი

**სერგეი ჩერენკევიჩი** ( დ. 20 ივლისი, 1942, პოლენიჩიცა, ბარანოვის ოლქი) — საბჭოთა და ბელარუსი ბიოფიზიკოსი. ბელარუსის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის  აკადემიკოსი ( 2009 ; წევრ-კორესპონდენტი 2004 წლიდან), ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი ( 1989 წ. ), პროფესორი ( 1990 წ. ).

## ბიოგრაფია 
სერგეი ჩერენკევიჩი დაიბადა სოფელ პოლენიჩიცში ( ბარანოვიჩის რაიონი, ბრესტის ოლქი ). 1959 წელს დაამთავრა სტოლოვიჩის  საშუალო სკოლა ( ბარანოვიჩის რაიონი ) და ჩაირიცხა ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც 1964 წელს დაამთავრა ბირთვული ფიზიკის განხრით და ჩააბარა იმავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1969 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია  „ ოპტიკის“ მიმართულებით. მუშაობდა ბირთვული ფიზიკისა და ბიოფიზიკის განყოფილებებში  ( 1973 წელს მისი დაარსების შემდეგ). სერგეი ჩერენკევიჩი სწავლობდა ილინოისის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში, პენსილვანიის უნივერსიტეტში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში და ჰოლანდიის კიბოს ინსტიტუტში. 1980-2017 წლებში ხელმძღვანელობდა ბელორუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  ბიოფიზიკის განყოფილებას. 1989 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ბიოფიზიკაში . 2017 წლიდან არის ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოფიზიკის კათედრის პროფესორი.  

სერგეი ჩერენკევიჩის ხელმძღვანელობით დაცული იქნა 29 საკანდიდატო და 3 სადოქტორო დისერტაცია, მეცნიერი  ბელორუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ავტორია მთელი  რიგი კურსებისა და სპეციალური კურსების („ბიოსისტემების ფიზიკა“, „უჯრედის ბიოფიზიკა “, „მემბრანული სისტემების ფიზიკა“, „კომპლექსური სისტემების ბიოფიზიკა “ და სხვ.).

## სამეცნიერო საქმიანობა 
სერგეი ჩერენკევიჩის სამეცნიერო ნაშრომები ეძღვნება უჯრედულ ბიოფიზიკას, უჯრედულ ინჟინერიას  და ბიოინფორმატიკას. 1967 წელს დაამთავრა ასპირანტურა. აღწერა აზოტოვანი ფუძეების  და ნუკლეინის მჟავების მანათობელი თვისებები ( 1969 წ. ). 1969 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ოპტიკაში. 1970 წელს მიიღო ასოცირებული პროფესორის წოდება.

მეცნიერმა შეისწავლა უჯრედების ქცევა ცვალებად (მათ შორის ექსტრემალურ) პირობებში. დაასაბუთა იდეა უჯრედშიდა რედოქს ფაქტორების მონაწილეობის შესახებ უჯრედის ჰომეოსტაზის შენარჩუნებაში, ჩამოაყალიბა გზა უჯრედის მდგომარეობის აღწერისთვის ეფექტური რედოქს პოტენციალისა  და რედოქს ბუფერული სიმძლავრის ცნებების გამოყენებით. მან აღწერა სისხლის უჯრედებში, იმუნურ სისტემასა და სისმსივნურ უჯრედებში  რიგი ფენომენები და დაადგინა რეაქტიული ჟანგბადის სახეობების, კერძოდ წყალბადის ზეჟანგის სასიგნალო ფუნქციები. ჩერენკევიჩმა შეიმუშავა ნერვულ ქსელებზე დაფუძნებული კომპიუტერული სისტემების ფუნქციონირების პრინციპები და დაადგინა ახალი კანონი მათი მომზადებისთვის. მეცნიერმა ასევე  შეიმუშავა არაერთი გამოყენებითი დიაგნოსტიკური  და მედიკამენტების ეფექტურობის შესამოწმებელი მეთოდი.

## Ჯილდოები 
სერგეი ჩერენკევიჩი არაერთი ჯილდოს და პრემიის მფლობელია. მათ შორის აღსანიშნავია: სამკერდე ნიშანი „ საბჭოთა კავშირის გამომგონებელი“, ბელარუსის რესპუბლიკის განათლების წარჩინებული მოღვაწე ( 1999 წ. ) და 2002 წელს მინიჭბული ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემია.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბჭოთა გამომგონებლები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
ოქსანა ჩერკაშინა

**ოქსანა ჩერკაშინა** (დაბ. 1988 წლის 7 მაისი) — თეატრისა და კინოს უკრაინელი მსახიობი, რომელმაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი ჯილდოს გარდა, კინოსა და სცენაზე განსაკუთრებულმა შესრულებამ აღიარება მოუტანა.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ოქსანა ჩერკაშინა დაიბადა უკრაინის ქალაქ ხარკივში და ადრეული ასაკიდანვე გამოიჩინა ინტერესი ხელოვნების, კერძოდ, თეატრის მიმართ. ოქსანამ ჩააბარა კიევის ეროვნულ ი. კ. კარპენკო-კარის თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის უნივერსიტეტში 2005 წელს და მიიღო მაგისტრის ხარისხი 2009 წელს.

## კარიერა 
2016 წელს იოანა ვიხოვსკამ ოქსანა ჩერკაშინა მიიწვია პოლონურ-უკრაინულ პროექტში ("мапи страху/мапи ідентичності") მონაწილების მისაღებად. ოქსანა ფიქრობდა, რომ ეს იქნეობოდა გარდამტეხი მომენტი თავის კარიერაში, ამიტომ რამდენიმე წლის განმავლობაში ბრიტანულ საბჭოსთან, უკრაინაში არსებულ გოეთეს ინსტიტუტთან და ვარშავის პოლონურ თეატრთან ერთად, მონაწილეობას იღებდა რამდენიმე ავტონომიურ ინიციატივაში. ღირსშესანიშნავ გამოსვლებს შორისაა - "ДПЮ", "Ресторан Україна", "Мій дід копав, мій батько копав, а я не буду".

ოქსანამ საკუთარი სამსახიობო კარიერა დაიწყო კიევის თეატრში დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე მას შემდეგ, რაც მიიღო ხარისხი უნივერსიტეტიდან. ოქსანამ განასახიერა რამდენიმე როლი სხვადასხვა სპექტაკლში და მალევე დაიმკვიდრა ადგილი სამსახიობო დასში. 2019 წელს პოლონურ თეატრში გაწეული შრომისთვის დააჯილდოეს ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრემიით: მთავარი სამსახიობო ჯილდო და საუკეთესო მსახიობისთვის განკუთვნილი პრემია საღვთო კომედიის ფესტივალზე კრაკოვში.

ოქსანას საეკრანო დებიუტი შედგა 2015 წელს ვლადისლავ ვდოვჩენკოს ფილმში "Валентинів день", სადაც მან დაიკავა მთავარი როლი. ოქსანამ გაიმარჯვა საუკეთესო მსახიობის ნომინაციაში კიევის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მან მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე სხვა ფილმშიც, როგორებიცაა მარინა ერ გორბაჩის "კლონდაიკი" (რისთვისაც მოიგო იგივე პრემია 2022 წელს) და ნატალკა ვოროჟბიტის "ცუდი გზები" (რისთვისაც მოიგო "კინოკოლის" ჯილდო 2020 წელს). გლობალური მასშტაბით ძალადობის სწრაფად მზარდი დონის მიმართ პროტესტის თვალსაზრისით, ოქსანამ "კლონდაიკში" დაინახა, რომ ფილმი "ეძღვნებოდა ყველა ქალს" და კონფლიქტის "მდედრობითი სქესის პერსპექტივიდან" წარმოდგენის მნიშვნელობას გაუსვა ხაზი.

ოქსანა მონაწილეობს უკრაინის მიერ ოსკარის საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის წარდგენილ "კლონდაიკში". ოქსანამ სახლში წაიღო ფიპრესის საუკეთესო მსახიობის როლისთვის განკუთვნილი ჯილდო პალმ სპრინგსის კინოფესტივალიდან. ოქსანას მომავალი პროექტის, კერძოდ, ნეთფლიქსის სატელევიზიო სერიალის *"Absolute Beginners"*  პრემიერა გაიმართა პოლონეთში 2023 წელს.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ხარკოვში დაბადებულები
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი შედის სამცხე-ჯავახეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 21 ტერიტორიული ორგანო და 64 სოფელი. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან, აზავრეთის, ალასტანის, გორმაღალის, არაგვის, ბარალეთის, გოგაშენის, სოფელი დილისკის, ვაჩიანის, ზაკვის, კარტიკამის, კარწახის, სოფელი კოთელიის, კოჭიოს, კუმურდოს, ოკამის, სოფელი პტენის, სულდის, სოფელი ტურცხის, სოფელი ჩუნჩხის, ხავეთის, სოფელ ხანდოსა და ხოსპიოს ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 235,0კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 45 070 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 36,5 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ახალქალაქი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის დილისკა (2374 ადამიანი), ახალქალაქიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ხავეთი (32 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
არიადნა გუტიერესი

**არიადნა გუტიერესი არევალო** (; დ. 25 დეკემბერი, 1993) — კოლომბიელი მსახიობი, მოდელი და სილამაზის კონკურსის გამარჯვებული. 2014 წელს გახდა „მის კოლომბია“, 2015 წელს წარმოადგინა კოლომბია „მის სამყაროს“ კონკურსზე და დაიკავა პირველი მეორე ადგილი მას შემდეგ, რაც მასპინძელმა სტივ ჰარვიმ შეცდომით გამოაცხადა გამარჯვებულად. გათამაშების შემდეგ გამოჩნდა ფილმში XXX: დაბრუნება და დიდი ძმა 1-ში..

## ადრეული წლები 
გუტიერესი დაიბადა სინსელეხოში, კოლომბია. როდესაც ის შვიდი თვის იყო, მისი მშობლები გადავიდნენ ბარანკილიაში, სადაც გაიზარდა. სწავლობდა ბარანკილიის გერმანულ სკოლაში.  არის მის სამყარო 2014 და მის კოლომბიის 2013 წლის გამარჯვებული პაულინა ვეგას ბიძაშვილი.

## კარიერა 
2014 წელს გუტიერესმა მიიღო მის სუკრეს ტიტული. 2014 წელსვე მის კოლომბიის გვირგვინის მფლობელი გახდა. ამჟამად პროფესიონალ მოდელად მუშაობს.

გუტიერესი 2014 წელს მონაწილეობდა „მის კოლომბია“-ში, წარმოადგენდა სუკრეს დეპარტამენტს, სადაც მან მოიპოვა მის კოლომბიის ტიტული.

გუტიერესი წარმოადგენდა კოლომბიას მის სამყაროს 64-ე კონკურსზე და იგი შეცდომით მისი ქვეყნიდან გამარჯვებულად მასპინძელმა სტივ ჰარვიმ დაასახელა. თუმცა, გუტიერესისათის გვირგვინის დადგმის შემდეგ, ჰარვი მიხვდა, რომ არასწორად წაიკითხა შედეგი და უნდა გამოეცხადებინა იგი პირველ მეორეადგილოსნად, ხოლო ფილიპინელი პია ვურტცბახი გამარჯვებულად. 

მოგვიანებით გუტიერესმა ამ მოვლენას „დამამცირებელი“ უწოდა. კოლომბიის რადიოსადგურზე მან აღნიშნა რომ ეს იყო „დიდი უსამართლობა და ძალიან დამამცირებელი ჩემთვის“. 

გუტიერესი გამოჩნდა 2017 წლის ფილმი XXX: დაბრუნება ამერიკელ მსახიობ ვინ დიზელთან ერთად.

## პირადი ცხოვრება 
გუტიერესი ცხოვრობს მაიამიში, ფლორიდაში. დიგი არის მის კოლომბია 2013-ისა და მის სამყარო 2014 წლის გამარჯვებული პაულინა ვეგას ბიძაშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მისის კოლომბიის ოფიციალური საიტი 
*  
*  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:კოლომბიელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხეთის წმინდა სოფიოს ეკლესია

**ხეთის წმინდა სოფიოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეთაში.

## აღწერა
ხეთის წმინდა სოფიოს ეკლესიის სიგრძე 9 მეტრია, სიგანე 6, კედლის სისქე კი 1 მეტრი. ტაძარს ირგვლივ გალავანი უვლის, შესასვლელში ოთხკუთხა კოშკის ნაშთია დარჩენილი, რომელიც ტაძრის ჩრდილოეთ მხარეს მდებარეობს. შიდა ეზოს ფართობი დაახლოებით 1000  კვ. მეტრია, ეკლესია, კოშკი და გალავანიც ნაგებია ადგილობრივი კირქვით. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია

**უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია** ( (**IAU**) ) — უმაღლესი განათლების სფეროში მოღვაწე არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელსაც ხელმძღვანელობს წევრები. იგი მოიცავს 130-ზე მეტი ქვეყნის 600-ზე მეტ უმაღლეს სასწავლებელს და ორგანიზაციას. IAU არის იუნესკოს ოფიციალური პარტნიორი.  მისი სამდივნო დაფუძნებულია პარიზში და მდებარეობს იუნესკოს შტაბ-ბინაში.

## ისტორია
უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია შეიქმნა იუნესკოს ეგიდით 1950 წლის 9 დეკემბერს ნიცაში, უნივერსიტეტების საერთაშორისო კონფერენციის დროს. მისი მიზანი იყო და რჩება მსოფლიოს უმაღლეს სასწავლებლებს შორის თანამშრომლობის წახალისება.

## მმართველობა
ასოციაციის მმართველი ორგანოებია გენერალური ასამბლეა და ადმინისტრაციული საბჭო. გენერალური კონფერენცია, რომელიც იმართება ხუთ წელიწადში ერთხელ, კენჭისყრით ირჩევს ადმინისტრაციულ საბჭოს, რომელიც შედგება პრეზიდენტისა და 14 წევრისაგან. სამდივნო ახორციელებს მმართველი ორგანოების მიერ მიღებულ სტრატეგიას.

## წევრები
2022 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია ითვლის 600-ზე მეტ წევრს (დაწესებულებებს, ორგანიზაციებს, ფილიალებსა და ასოცირებულ კომპანიებს) მსოფლიოს 130-ზე მეტ ქვეყანაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* მსოფლიოს უმაღლესი განათლების მონაცემთა ბაზა
* უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაციის გლობალური პორტალი უმაღლესი განათლების განვითარებისა და კვლევისათვის 

## სქოლიო
კატეგორია:1950 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები
პაველ პერნიკოვის დევნა

**პაველ პერნიკოვის დევნა** — ბელარუსის ხელისუფლების მიერ უფლებადამცველის და ვიკიპედიის რამდენიმე ენობრივი განყოფილების რედაქტორის პაველ  პერნიკოვის () სისხლისსამართლებრივი დევნა.  2022 წელს პაველ პერნიკოვს მიესაჯა ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა რუსულ ვიკიპედიაზე ორი სტატიის და ბელარუსულ ვიკიპედიაზე ერთი სტატიის, ასევე ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო საზოგადოების ვებსაიტზე მასალების გამოქვეყნებისთვის. ბელარუსის უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა პერნიკოვი პოლიტიკურ პატიმრად აღიარეს.

## წინაისტორია 
პაველ  პერნიკოვი სწავლობდა პუშკინის სახელობის ბრესტის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე „საჯარო ადმინისტრირებას და ეკონომიკას.“   2013 წელს მონაწილეობდა სტუდენტური ნამუშევრების კონკურსში ადამიანის უფლებათა მსოფლიო კონფერენციის 20 წლის იუბილეზე, მიიღო დიპლომი  ბელარუსის რესპუბლიკაში გაეროს წარმომადგენლობისგან.   2014 წელს მონაწილეობდა რესპუბლიკურ სამეცნიერო და მეთოდოლოგიურ სემინარში „განათლების სამეცნიერო და მეთოდოლოგიური ასპექტები ადამიანის უფლებათა სფეროში“, გააკეთა მოხსენება „რეკომენდაციები უმაღლეს განათლებაში ადამიანის უფლებათა განათლების სისტემის გაუმჯობესების შესახებ.“  აქტიურად იბრძოდა ადამიანის უფლებების დაცვისთვის ბრესტის რეგიონში.  

## დაკავება 
2022 წლის 28 მარტს ბრესტის რეგიონის პროკურატურამ განაცხადა სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმის გადაცემის შესახებ ადრე დაკავებული „ბრესტის 30 წლის უმუშევარი მკვიდრის“ წინააღმდეგ, სადაც ვიკიპედიის მონაწილეებმა ამოიცნეს მონაწილე Pr12402. პროკურატურის თქმით, 2020-2021 წლებში პერნიკოვმა „საზოგადოებას მიზანმიმართულად ცრუ ინფორმაცია მიაწოდა ბელარუსის რესპუბლიკის სამართალდამცავი და სამთავრობო უწყებების საქმიანობის შესახებ“ და ასევე „განზრახ ცრუ ინფორმაცია გადასცა 2004 წლის ოქტომბერში ჟურნალისტ ვერონიკა ჩერკასოვას  მკვლელობაში, ასევე ადამიანების წამებასა და მკვლელობაში ბელარუსის ხელისუფლების მონაწილეობის შესახებ“. ბრალდების მხარის ცნობით, პერნიკოვის დანაშაული იყო ვიკიპედიის რედაქტირება და მასალის დაწერა ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო საზოგადოების ვებსაიტისთვის.   პერნიკოვს ბრალი წაუყენეს ბელარუსის რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსის 369-1 მუხლით „ბელარუსის რესპუბლიკის დისკრედიტაციისთვის.“   პერნიკოვმა არ უარყო, რომ სწორედ მან მოახდინა რედაქტირება ვიკიპედიაში და მოამზადა მასალა ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო საზოგადოების ვებსაიტისთვის, მაგრამ არ აღიარა დანაშაული.   

## იხილეთ ასევე 
* მარკ ბერნშტეინი

## შენიშვნები 
კატეგორია:რეპრესირებულები
კატეგორია:ცენზურა ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ვიკიპედიელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯიგრაშენის ეკლესია

**ჯიგრაშენის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიგრაშენში.

## აღწერა
ჯიგრაშენის ეკლესია დგას მდინარე ფარავნის მარჯვენა ნაპირზე, ქარაფის თავზე. იგი დარბაზული ნაგებობაა, ნაშენია ნათალი ქვით, შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედელში ერთი, სამხრეთის კედელში კი ორი სარკმელია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, მისი კონქი კაპიტელებიან მხრებზე გადასულ თაღს ეყრდნობოდა. დარბაზის კამარა გრძივ კედლებში გაკეთებულ კაპიტელიან პილასტრებზე გადასულ თაღს ეყრდნობოდა. საკურთხეველი ამაღლებულია. ტაძარს დასავლეთ კიდეში, სახურავზე დადგმული აქვს სამრეკლო ფანჩატური.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გერ-დედინაცვალი

**გერ-დედინაცვალი** — პოპულარული პერსონაჟები მსოფლიოს სხვადასხვა ხალხის ფოლკლორში.

გერ-დედინაცვალის თემა ხშირია ქართულ ხალხურ ზღაპრებშიც. ჩვეულებრივ გერი მიმზიდველი, კეთილი, გარეგნულად მომხიბლავი პიროვნებაა, ხშირად მზეთუნახავიც არის. დედინაცვალი ბოროტი ძალის განსახიერებაა, ცბიერი, შურიანი, გარეგნობით — მახინჯი. გერ-დედინაცვალი ჭიდილში, როგორც წესი, გერი იმარჯვებს. ქართული ზღაპრების შემოქმედთა სიმპათია, როგორც წესი, გერის მხარეზეა. დედინაცვლის მიერ მოგონილ უაღრესად ძნელ დავალებათა შესრულებაში მას ქომაგები ეხმარებიან, დედინაცვალი მარცხდება.

## ლიტერატურა 
*  ღლონტი ა., ქართული ხალხური ნოველა, წგ. 1–2, თბ., 1963–66;.
* Мелетинский Е.. Герой волшебной сказки, М., 1956.
* 

კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
გვაშტიბის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ვაგშტიბის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გვაშტიბში.

## აღწერა
ვაგშტიბის წმინდა გიორგის ეკლესია მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე. იგი მცირე ზომის სწორკუთხა ფორმის დარბაზული ეკლესიაა. შემორჩენილი სიმაღლე 4-5 მეტრია. ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვებითა და კირხსნარით. წყობა შერეული ხასიათისაა. დასავლეთის მხარეს აქვს მცირე ზომის კარი. კარის თავზე გადებულია ხის სქელი ფიცარი. საკურთხეველში ფიქსიდება ორი ნიშა. სამხრეთით არსებული ნიშა ამოქოლილია. აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია სარკმლის ღიობი. გეოლოგიური შურფები სტერილურია. არ ფიქსირდება ძველი კულტურული  ფენა. ეკლესიის სამხრეთით, 150 მეტრის დაშორებით, გზაზე იკრიფება გვიანი შუასაუკუნეების კერამიკის ფრაგმენტები. ეკლესია შემორჩენილი იყო ნანგრევების სახით. აღდგენილია 2020 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვლადიმერ გერსამია

**ვლადიმერ სიმონის ძე გერსამია** (დ. 24 აგვისტო, 1897, სოფ. ახუთი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპ., — გ. 15 მარტი, 1965, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, კურორტოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964). 

1923 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო საფაკულტეტო თერაპიის კათედრაზე. 1933–1936 წლებში ხელმძღვანელობდა საკურორტო ადგილების (მენჯი, სქური, მუხური, ნაბეღლავი) შემსწავლელ ექსპედიციებს. 1941–1946 წლებში საბჭოთა არმიის რიგებში იყო. 1952–1957 წლებში განაგებდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის საფაკულტეტო თერაპიის კათედრას, 1957–1965 წლებში — ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრას. მუშაობდა სამხარეო პათოლოგიის, კლინიკური ფარმაკოლოგიის, კურორტოლოგიისა და სხვა საკითხებზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ბიბლიოგრაფია
* ადამიანის კენჭოვანი დაავადება, თბ., 1951.
* Q-ცხელება, თბ., 1955.
* Курорт Менджи, Тб., 1955.
* Новые лекарственные средства из растительного сырья ГССР и их терапевтическое значение, Тб., 1957.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:ქართველი კურორტოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
იოჰან გერბერი

მინი|გერბერის კასპიისპირეთის რუკა (1728)
**იოჰან გუსტავ გერბერი** () (დ. დაახლ. 1690, ბრანდენბურგი, — გ. 5 ოქტომბერი, 1734, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსეთის იმპერიის სამსახურში მყოფი გერმანელი ინჟინერ-არტილერისტი, გეოგრაფი.

რუსეთის სამხედრო სამსახურში იყო 1710 წლიდან. მონაწილეობდა პეტრე I-ის ლაშქრობაში ირანის წინააღმდეგ (1722–1723), ბაქოს აღებისას მეთაურობდა არტილერიას. 1727 წელს მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთს შორის მოლაპარაკებაში (კავკასიის კასპიისპირეთის საკითხებზე). 1731 წელს ხელმძღვანელობდა წარუმატებელ სადაზვერვო ექსპედიციას ხივასა და ბუხარაში. 1734 წელს დაევალა აზოვის ციხესიმაგრის გამაგრება არტილერიით, თუმცა გზად დაავადდა და გარდაიცვალა.

გერბერს ეკუთვნის 1728 წელს შედგენილი კავკასიის კასპიისპირეთის რუკა და ამ მხარის დაწვრილებითი აღწერილობა: „ცნობა კასპიის ზღვის დასავლეთით მყოფი ხალხებისა და იქაური მიწების შესახებ“ (გამოიცა გერმანულ ენაზე, 1728; რუსულ ენაზე, 1760). ნაშრომში მოცემულია ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და სოციალურ-ეკონომიკური ხასიათის დაწვრილებითი ცნობები კასპიისპირეთისა და კავკასიის, კერძოდ, კახეთის შესახებ.

## ლიტერატურა 
* Полиевктов М. А., Европейские путешествинники XIII–XVIII вв. по Кавказу. Тфл., 1935.
* Гербер, Иоанн Густав // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1892. — Т. VIII. — С. 455—456.

კატეგორია:დაბადებული 1690
კატეგორია:დაბადებული  5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1734
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
სქური

**სქური** — ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის მთისწინეთში, მდინარე აბანოსღელის (ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 450-500 მ. წალენჯიხიდან დაშორებულია 14 კმ-ით, ზუგდიდიდან — 36 კმ-ით, თბილისიდან (ჩხოროწყუს გავლით) — 355 კმ-ით.

ახასიათებს რბილი, უთოვლო ზამთარი, მეტად თბილი ზაფხული. ნალექების წლიური რაოდენობა 1500 მმ., წლიური საშუალო ფარდობითი ტენიანობა 74%. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია დაბალი მთის ჰავა და ქლორიდულ-სულფატურ, კალციუმიან-ნატრიუმიანი მინერალური წყლები „სქური“ (საერთო მინერალიზაცია 1,7 გ/დმ3, საერთო დებიტი დღე-ღამეში 70-80 ათასი ლ.). ამჟამად თანამედროვე სტანდარტების ტურისტული ინფრასტრუქტურა განუვითარებელია.

კურორტის ჩრდილოეთით შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესიისა და ციხის ნანგრევები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს 100 კურორტი / ირმა ლიპარტელიანი, თამარ ნინიკაშვილი; პროექტის ხელმძღვანელი: ზაზა ხიდურელი; რედქტორები: ნიკოლოზ სააკაშვილი, გიორგი დვალიშვილი; რუკები: ანა კარიჭაშვილი, ზურაბ ლაოშვილი. თბილისი: კლიო, 2014.

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის კურორტები
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ქვედა გორის ქაშუეთის ეკლესია

**ქვედა გორის ქაშუეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა გორში.

## აღწერა 
ქვედა გორის ქაშუეთის გუმბათოვანი ეკლესია მოპირკეთებულია ნაცრისფერი, თითქმის თანაბარი ზომის კვადრებით და მათი წყობა თარაზულია. დასავლეთის შესასვლელთან მიშენებულია სამ სართულიანი სამრეკლო. პირველი სართული წარმოადგენს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილ კარიბჭეს, მეორე სართული კი დახურულ სათავსს, რომლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სარკმლებია განლაგებულია; მესამე სართული საკუთრივი საზარეა, რომელსაც ღია ფანჩატურის ფორმა აქვს. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები ერთმანეთის ანალოგიურია. თაღოვანი კარ-სარკმლები ერთმანეთის მიმართ სიმეტრიულად არიან განლაგებულნი. ეკლესიას შესასვლელი სამივე მხრიდან აქვს, ყველა კარის წინ ოთხ-ოთხი საფეხურია. სამივე შესასვლელის ბალავარზე გამოსახულია სტილიზებული ჯვარი, მათ გვერდებზე კი წრიული ვარდულები. შვერილი აფსიდა სამნაწილიანია. თითოეულში მაღალი, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. შიდა სივრცე დაყოფილია ოთხი წახნაგოვანი სვეტით, რომლითაც იქმნება პასტოფორიუმები. გეგმით ნახევარწრიული აფსიდის ცენტრში ტრაპეზის ქვა დგას. სამივე აფსიდა გადახურულია სფერული კონქებით, რომელთა სატრიუმფო თაღების ცენტრში ორსაფეხურიანი სოლეაა. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის წრეზე გადასვლა ხდება აფრების საშუალებით. გუმბათქვეშა თაღები სვეტებს ეყრდნობა. ინტერიერში შემორჩენილია ნალესობის ფრაგმენტები, რომლებიც ცისფრად იყო დაფერილი. ყველა სვეტის კაპიტელი მარტივპროფილიანია. ეკლესია დგას მაღალ ცოკოლზე, რომელსაც სამმაგი ლილვი შემოუყვება.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვანესა მარანო

**ვანესა ნიკოლ მარანო** (; დ. 31 ოქტომბერი, 1992, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. მან ითამაშა სატელევიზიო ფილმებში და ჰქონდა როლები ისეთ სერიალებში, როგორებიცაა „უკვალოდ“, „გილმორის გოგონები“, „აჩრდილთან მოსაუბრე“, „ნაძირალები“, „გრეის ანატომია“ და „ახალგაზრდა და დაუღალავი“. 2011 წლიდან 2017 წლამდე მან ითამაშა ბეი კენიშის როლი სატელევიზიო სერიალში „Switched at Birth“.

## ადრეული ცხოვრება 
მარანო დაიბადა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია. დედამისი ელენე აგურას საბავშვო თეატრის მფლობელია. მისი უმცროსი და ლორა მარანო ასევე მსახიობია. მარანო იტალიურად საუბრობს, მამამისიც წარმოშობით იტალიელია.

## კარიერა 
მარანომ მსახიობობა შვიდი წლის ასაკში დაიწყო. დის ინტერვიუს თანახმად, დედას არ სურდა, რომ მის რომელიმე შვილს შოუბიზნესის კარიერა აერჩია და გოგონები წაიყვანა აგენტთან, რომელიც, მისი აზრით, უარს იტყოდა მის შვილებზე. ვანესა მიიღეს. სააგენტოზე შთაბეჭდილება მოახდინა მისმა დამ, ლორამაც. მას შემდეგ მუშაობს სცენაზე კარის თეატრის სპექტაკლებზე. მარანოს პირველი მთავარი როლები ტელევიზორში იყო ჯეკ მალონის უფროსი ქალიშვილი ფილმში „უკვალოდ“, ვალერის დედინაცვალი „The Comeback“ და ეიპრილ ნარდინის როლი „Gilmore Girls“-ში. მან ასევე ითამაშა ლეინ აბელი ფილმში „The Clique“. მარანომ ითამაშა აჩრდილთან მოსაუბრეს ეპიზოდში ჯენიფერ ლავ ჰიუიტთან ერთად. 2011 წლიდან 2017 წლამდე მან ითამაშა ბეი კენიშის როლში ABC საოჯახო სატელევიზიო შოუში „Switched at Birth“. 2013 წელს მან ითამაშა ფილმში „დაუღალავი ქალწულები“, რომელიც შთაგონებული იყო ნამდვილი ისტორიით. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:კალიფორნიაში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არტურ მანდლერი

right|130px|thumb|არტურ მანდლერი
**არტურ მანდლერი** (ჩეხ. Artur Mandler; დ. 5 იანვარი, 1891, ჰუმპოლეცი — 20 ოქტომბერი, 1971, პრაღა) — ჩეხი საჭადრაკო კომპოზიტორი, პროფესიით ადვოკატი. საერთაშორისო ოსტატი (1966) და საერთაშორისო არბიტრი (1956). კომპოზიციის განყოფილების ხელმძღვანელი ჟურნალში „რევიუ ფიდე“ (1958-1965), ჩეხი მოჭადრაკის — რიხარდ რეტის ბიოგრაფი. 1908 წლიდან გამოაქვეყნა 600-ზე მეტი ნაწარმოები.

## მანდლერის ეტიუდი 
**1.ეа7!** (1.მფ:е6? ეh4 2.ეf8 ეа4! — ყაიმი)  
**1. ... ე:а3 2.მფ:е6 ეа2** (2. ... მფа2 3.მფd5 ეd3+ 4.მფс4! ეd6 5.მფb5) 
**3.ეа8! ეh2 4.ეf8 ეа2 5.ეf1+ მფb2 6.ეf2+** და თეთრები იგებენ. 

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჩეხი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
საღირ კოლონკელისძე

**საღირ კოლონკელისძე** — ჰერეთის ერისთავი 1177-1184 წლებში. გიორგი III-ის მტრობაში შემჩნეულ და ორბელთა ამბოხის მონაწილე კოლონკელისძეთა სახლის წარმომადგენელი. ჰერეთის ერისთავი საღირ კოლონკელისძეს მეტოქეობას უწევდა ადგილობრივ ჰერ დიდებულთა ნაწილი, მათ შორის გრიგოლისძეთა საგვარეულო სახლი. მაგრამ თამარის მეფობის დასაწყისში ჰერეთის ერისთავობა ისევ კოლონკეისძეთა სახლს დარჩენია. თამარის პირველი ისტორიკოსის თანახმად, როგორც ჩანს, მეფის მხარდაჭერით, ასათ გრიგოლისძემ საღირ კოლონკელისძეს ჰერეთის ერისთავობა წაართვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საღირ კოლონკელისძე — ბიბლიოვიკი
კატეგორია:ერისთავები
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
კატეგორია:ჰერეთი
ვარდან კოლონკელისძე

**ვარდან კოლონკელისძე** — ჰერეთის ერისთავი 1150-1160-იან წლებში. მემატიანე მას გიორგი III-ის მტრობაში ადანაშაულებს. გაგის გასათავისუფლებლად ელდიგუზ ათაბაგთან ბრძოლაში (1163) გიორგი III-ს ხელი შეუშალა დიდებულთა ერთმა ჯგუფმა, რომელთა შორის გამოირჩეოდა ვარდან კოლონკელისძე - მტრის დასადევნებლად ამხედრებული მეფისათვის მას ცხენის სადავეები ხელით დაუჭერია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვარდან კოლონკელისძე  — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:ერისთავები
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
კატეგორია:ჰერეთი
ლატვიის ეროვნული ბოტანიკური ბაღი

**ლატვიის ეროვნული ბოტანიკური ბაღი** (  ) —   ერთ-ერთი უდიდესი ბოტანიკური ბაღი ბალტიისპირეთის ქვეყნებში, რომელიც მდებარეობს ლატვიის ქალაქ სალასპილში.

## ისტორია 
ამჟამინდელი დაწესებულება დაარსდა 1956 წელს, მაგრამ მისი ისტორია 1836 წლით თარიღდება, როდესაც  ანა გერტრუდ ვერმანის მიერ მიწვეულმა გერმანელმა მებაღემ კრისტიან ვილჰელმ შოხმა (ქალაქ დესაუდან) დააარსა მებაღეობის კომპანია რიგაში. მებაღეობის კომპანიის სანერგე მდებარეობდა ქალაქის გარეუბანში (ახლანდელი განიბუ დამბისის ქუჩა). კომერციული მცენარეების სანერგე  მოგვიანებით გადავიდა სალასპილსში. მეორე მსოფლიო ომამდე ის ბალტიისპირეთის ქვეყნებში მცენარეთა უდიდესი სანერგეს წარმოადგენდა. 1944 წელს სალასპილსში მოეწყო *ხეხილის და კენკროვანი ბაღების სახელმწიფო სანერგე მეურნეობა*, სადაც ასევე იზრდებოდა დეკორატიული მცენარეები; 1947 წელს მას ეწოდა *მებაღეობის საცდელი სადგური* . ლატვიელი მეცნიერების ინიციატივით, 1956 წლის 1 სექტემბერს , დაგროვილი კოლექციების (2000-ზე მეტი სახეობა და ჯიში) და მდიდარი მებაღეობის ტრადიციების საფუძველზე დაარსდა *ლატვიის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკური ბაღი* . 1968 წელს ბაღს მიენიჭა კვლევითი ინსტიტუტის სტატუსი. ლატვიის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, 1992 წელს ბოტანიკურ ბაღს მიენიჭა *ეროვნული ბოტანიკური ბაღის* სტატუსი; ამდენად, იგი აღიარებულ იქნა ეროვნული მნიშვნელობის საგანმანათლებლო, კულტურულ და სამეცნიერო ობიექტად.

2015 წლის 23 აპრილს, ლატვიის პრეზიდენტის ანდრის ბერზინსისა და გარემოს დაცვისა და რეგიონული განვითარების მინისტრის კასპარს გერჰარდსის  ბოტანიკურ ბაღში გაიხსნა ახალი სათბური 3300 მ² ფართობით, სადაც განთავსებული იყო 2000-ზე მეტი ეგზოტიკური მცენარე, ასევე შიდა და სათბურის მცენარეების ძვირფასი კოლექცია. 

## აღწერა 
როდესაც ლატვიაში ბოტანიკური ბაღი დაარსდა, განისაზღვრა მისი ძირითადი ამოცანები, რაც მდგომარეობდა სამეცნიერო კვლევების წარმოებაში ბოტანიკის, ორნამენტული მებაღეობის,  ინტროდუქციის, გენეტიკის და მემცენარეობის მიმართულებით, აგრეთვე მათი პოპულარიზაცია.  

ლატვიის ეროვნული ბოტანიკური ბაღი უდიდესი ბოტანიკური ბაღია ბალტიისპირეთის ქვეყნებში. . 

## კოლექციები 
ლატვიის ეროვნულ ბოტანიკურ ბაღში არის დაახლოებით 18,000 სახეობის ცოცხალი მცენარე და  კულტივირებულია მცენარეთა 15,000 ტაქსონი, რომლებიც გამოფენილია სხვადასხვა კოლექციაში. მათგან გამოირჩევა შემდეგი:

* როდოდენდრონი 227 ქვესახეობით, ჰიბრიდები და ჯიშები:
* კრატაეგუსი 224 ტაქსონით,
* კოტონესტერი 120 ტაქსონით,
* სალიქსი 176 ტაქსონით,
* პოპულუსი 138 ტაქსონით,
* 60 ჰექტარი ფართობის არბორეუმი, სადაც წარმოდგენილია 5000 ხე და ბუჩქოვანი ტაქსონით.
* Pinetum 771 სახეობის და ჯიშის წიწვოვანი მცენარეებით ,
* Rosariumi დაახლოებით 100 ველური სახეობა და დაახლოებით 1020 ჯიშის ვარდი ,
* ტულიპა დაახლოებით 900 ტაქსონით,

ბოტანიკურ ბაღში ასევე შენარჩუნებულია 5 ჰა  ბუნებრივი ველური მცენარეულობა. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბოტანიკური ბაღები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:პარკები ლატვიაში
ზედა მუქედის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ზედა მუქედის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა მუქედში. 

## აღწერა
ზედა მუქედის წმინდა გიორგის ეკლესია დიდი ზომის დარბაზული ტაძარია, როგორც გარედან ისე შიგნით ნაგებია რუხი ფერის ქვიშაქვით. საფასადო წყობისათივს გამოყენებულია კარგად გათლილი კვადრები. ეკლესია გეგმით წარმოადგენს სწორკუთხედს აღმოსავლეთით დასრულებულს ფართე, ნახევარწრიული საკურთხევლით. მასში დატანებულია სამი თაღოვანი ნიში. ერთი ნიში საკურთხევლის ცენტრშია. მის აქეთ-იქით კი გაჭრილია ორი, თაღით დასრულებული, მაღალი სარკმელი. საკურთხეველსა და დარბაზს ერთმანეთისგან გამოყოფს ბემა, რომელიც დაფიქსირებულია შიგნით შემოწეული კედლებით. საკურთხევლის მხრებსა და ამ კედლებს შორის სარკმლებია დატანებული. ამათგან სამხრეთისა კედლიანად განგრეულია. გრძივი კედლები დანაწევრებულია ორი წყვილი ქვის პილასტრით, რომელიც დარბაზს პირობითად ყოფს სამ მონაკვეთად. პილასტრები ამავე კედლებში დატანებულ კარის ღიობების გვერდით მდებარეობს. ანალოგიური გადაწყვეტაა დასავლეთი კარისა.  ყოველგვარი დეკორის გარეშე. ეკლესიის შიდა გეგმას ზუსტად პასუხობს გარე აბრისი. ფასადებზე კარ-სარკმლები აქცენტირებულია ხისტი ლილვებით. ყველა კარს მიუყვება ტეხილი ლილვი. ყველაზე მეტად აქცენტირებულია სამხრეთი კარის ღიობი. ლილვებს გააჩნიათ სვეტისთავები, ბაზა და მანჟეტები. ტიმპანში გამოსახულია გოლგოთას ჯვარი. არქიტრავის ქვას კი გაუყვება რვიანისებრი ორნამენტის ორი ჰორიზონტალური მწკრივი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ისლამი ესტონეთში

[მინი|ესტონეთის ისლამური ცენტრი [ტალინი|ტალინში, ლასნამაეს რაიონი]]
ესტონეთის უახლესი აღწერის მიხედვით, რომელიც ჩატარდა 2011 წელს, იმ ადამიანთა რიცხვი, რომლებიც თავს მუსლიმებს უწოდებდნენ, შეადგენდა 1508 ადამიანს. თუმცა, სხვადასხვა კვლევებისა და წყაროების მიხედვით, ესტონეთში მუსლიმთა რაოდენობა გაცილებით მეტია და 10000  - დან 20000 - მდე მერყეობს. 

## დემოგრაფია 
2008 წლის შეფასებით, ესტონეთში დაახლოებით 4000 მუსლიმი ცხოვრობს.  ქვეყანაში უმსხვილესი მუსლიმური ჯგუფები შედგება თათრების (მიშარები ) და აზერბაიჯანელებისგან . ასევე არიან სხვადასხვა რეგიონული და ეთნიკური წარმომავლობის მუსლიმები (მათ შორის ისლამზე მოქცეულები). ესტონეთში მუსლიმთა უმრავლესობა სუნიტია, გარდა აზერბაიჯანელებისა, რომლებიც შიიტები არიან.  ესტონელი მუსლიმების უმეტესობა ტალინში ან მის გარშემო ცხოვრობს.  2024 წლის მონაცემებით, ესტონეთში 10 000 მუსლიმი იყო. 

## ისტორია 
ესტონეთში მე-8 საუკუნეში მოჭრილი ისლამური მონეტები აღმოაჩინეს, რომლებიც ამ მხარეში ვიკინგმა ვაჭრებმა ჩამოიტანეს. 

ესტონეთში მუსლიმების ყოფნა დოკუმენტურად დადასტურდა, როდესაც რუსეთის იმპერიიდან მუსლიმი ჯარისკაცები (თათრები) ჩავიდნენ ესტონეთში ლივონის ომის დროს.   მუსლიმები, რომელთა შორის ძირითადად იყვნენ სუნიტი თათრები და შიიტი აზერბაიჯანელები, საკმაოდ დიდი ხნის წინ გადასახლდნენ ქვეყანაში,  1721 წელს რუსეთის იმპერიის მიერ ლივონიის და ესტონეთის დაპყრობასთან ერთად. 

მცირე თათრული თემი კონცენტრირებული იყო ტალინში. მე-19 საუკუნის შუა ხანებში დააარსეს მეჩეთი, სადაც მსახურობდა იმამი.

1860  წლის შემდეგ ესტონეთში თათარი ვაჭარი ემიგრანტების ახალი ტალღა ჩავიდა.  თათრული თემის წევრები გააქტიურდნენ. მათი ცენტრი იყო ქალაქ ნარვაში, თუმცა ზოგიერთი ასევე დასახლდა ტალინსა და ტარტუში . თათრულმა საზოგადოებამ გახსნა მაღაზიები და ეწეოდა ვაჭრობას. 

2008 წლის შემოდგომაზე, ერთ-ერთი არაბული საამიროს მმართველმა, სულთან ბინ მუჰამედ ალ-ქასიმმა მიმართა ტალინის ქალაქის ხელისუფლებას თხოვნით, ადგილობრივი მუსლიმებისთვის გამოეყოთ მიწის ნაკვეთი მეჩეთისა და კულტურული ცენტრის ასაშენებლად.  თუმცა, ტალინში მეჩეთის მშენებლობის შესახებ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის მიღებული. 

თემის მთავარი იმამია ილდარ მუხამედშინი  – ესტონეთში დაბადებული  თათარი, რომელიც საუბრობს ესტონურად. 

## მეჩეთი 
ამ დროისთვის ესტონეთში ერთი მოქმედი მეჩეთია. 

## სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის მუსლიმები ესტონეთში 
* ყაზანის თათრები (2,363)
* აზერბაიჯანელები (818)
* უზბეკები (394)
* ყაზახები (233)
* თურქები (43)
* სხვა (129)

## გალერეა 

ფაილი:DirhamsEstonia.jpg|ალტ=Islamic Golden Age coins found in Estonia.|ესტონეთში ნაპოვნი ისლამური ოქროს ხანისმონეტები.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისლამი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ისლამი ესტონეთში