open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მიმოზა კუსარი-ლილა

**მიმოზა კუსარი-ლილა** (; დ. 16 ოქტომბერი, 1975, ჯიაკოვიცა, იუგოსლავიის სფრ) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი, პარტია ალტერნატივას ლიდერი. 2011–2013 წლებში, კოსოვოს რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი და ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრი და 2013 წლის ნოემბრიდან 2017 წლამდე, ქალაქ ჯიაკოვიცას მერი.

## ოჯახი 
მიმოზა კუსარი-ლილა დაიბადა 1975 წლის 16 ოქტომბერს, ჯიაკოვიცაში. მამამისი პულმონოლოგია, ხოლო დედამისი ალბანური ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელია დაწყებით სკოლაში. მისი ოჯახი გარკვეული დრო ქალაქ პეჩში ცხოვრობდა. საბოლოოდ, 80-იანი წლების შუა რიცხვებში, ოთხ შვილიანი ოჯახი უკან ჯიაკოვიცაში დაბრუნდა.

## განათლება 
კუსარიმ დაასრულა „ჰაიდარ დუშის“ გიმნაზია, რის შემდეგაც ჩააბარა პრიშტინის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. დაასრულა „მენეჯმენტისა და ინფორმაციულ სისტემების“ განხრა, რა დროსაც მუშაობდა სრულ განაკვეთზე თავისი სწავლის დაფინანსებისთვის, ეკონომიკური კრიზისისა და პოლიტიკური რეპრესიების დროს. 1998-1999 წლებში, კოსოვოში განვითარებული კონფლიქტის დროს, მუშაობდა ისეთ ორგანიზაციებში, როგორიცაა „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ და ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია (ეუთო).

კოსოვოს ომის დროს, როდესაც ის მუშაობდა ეროვნული საზოგადოებრივი რადიოსთვის (აშშ-ის რადიო, ეროვნული საზოგადოებრივი რადიო) მაკედონიაში მოქმედი ლტოლვილთა ბანაკში, კუსარიმ მოიგო აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესტიჟული რონ ბრაუნის სტიპენდია, რითაც უფლება მოიპოვა მაგისტრატურის ხარისხის მიღება აშშ-ში.

შეერთებულ შტატებში ყოფნის პერიოდში, განაგრძო სწავლა კოლორადოს უნივერსტიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე და დიუკეინის უნივერსიტეტში, სადაც დაასრულა თავისი სამაგისტრო პროგრამები. ამ პერიოდში იგი აქტიური იყო სტუდენტური საზოგადოების ორგანიზებაში და გამოავლინა მმართველის უნარ-ჩვევები. რონ ბრაუნის აღმოსავლეთ ევროპის სამი სტიპენდიანთაგან ერთ-ერთი გახდა, რომელიც ვაშინგტონში სახელმწიფო მდივნის მადლენ ოლბრაიტის მიერ ორგანიზებულ საერთაშორისო განათლების კვირეულზე მოიწვიეს. სწავლის დასრულების შემდეგ, მუშაობდა პიტსბურგში მდებარე ბაიერის კორპორაციაში, ელექტრონული გაყიდვების განყოფილებაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:კოსოვოელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:კოსოვოელი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუკრეცია დ’ესტე

**ლუკრეცია დ’ესტე** (დ. 16 დეკემბერი 1535 — გ. 1598) — ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ასული. ურბინოს ჰერცოგინია 1570-1578 წლებში როგორც ფრანჩესკო მარია II-ის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
ლუკრეცია იყო ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ქალიშვილი. დედის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XII და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი ანა ბრეტონელი. ხოლო მამის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგი ალფონსო I და მისი მეორე ცოლი, რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ასული ლუკრეცია ბორჯია, ვის პატივსაცემადაც ეწოდა მას სახელი. 

ლუკრეციასა და მის უმცროს დას, ელეონორას ტორკუატო ტასომ მიუძღვნა თავისი ცნობილი ნოველა O figlie di Renata, ანუ რენატას ქალიშვილები (ლუკრეციას დედას, რენეს იტალიელები რენატას ეძახდნენ). 

1570 წლის 18 თებერვალს იგი დაქორწინდა ურბინოს ჰერცოგ ფრანჩესკო მარია II დელა როვერეზე. ქორწინება რვა წლის მანძილზე გაგრძელდა, მიუხედავად მათი ასაკობრივი სხვაობისა. ერთად-ერთი პრობლემა ის იყო, რომ ლუკრეციას გათხოვებამდე რომანი ჰქონდა გრაფ ერკოლე კონტრართან, რაც მისი გათხოვების შემდეგაც გაგრძელდა. მას შემდეგ რაც ეს ამბავი მისი ძმის, ჰერცოგ ალფონსო II-ის ყურამდე მივიდა, ყველაფერი აირია. მან საჯაროდ განაცხადა ეს და მოკლა ლუკრეციას საყვარელი. ამის მიუხედავადაც, ლუკრეციას ოჯახი არ აინტერესებდა და ვერც ბავშვს ვერ აჩენდა. მალე მან ახალი საყვარელი გაიჩინა. 

1578 წელს ფრანჩესკო მარია II გასცილდა ლუკრეციას, რის შემდეგაც იგი ფერარაში დაბრუნდა.  ამის შემდეგ ფრანჩესკომ მეორე ცოლი შეირთო, თავისი ბიძაშვილი ლივია დელა როვერე. 

ლუკრეცია დ’ესტე გარდაიცვალა 1598 წელს, ფერარაში. 

## ლიტერატურა 
* L. Tonelli, Tasso, Torino, Paravia, 1935, p. 72
* Mariella Carpinello, Lucrezia d'Este. Duchessa di Urbino, Milano, Rusconi, 1988
* Gerolamo Melchiorri, Donne illustri ferraresi dal Medioevo all'Unità, a cura di Graziano Gruppioni, prefazione Enrica Guerra, Ferrara, 2G Editrice, 2014.

კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1535
კატეგორია:გარდაცვლილი 1598
კატეგორია:დ’ესტე
კატეგორია:მოდენის პრინცესები
ჭაბონამა

**„ჭაბონამა“** — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ფოთიდან. თამაშობს „ფაზისის“ სტადიონზე.

## ისტორია 
დაარსდა ორი სამოყვარულო გუნდის „გადიას“ და „მალთაყვას“ გაერთიანებით 2017 წელს და დაერქვა სახელად „ჭაბონამა“.

„ჭაბონამამ“ პირველივე წელს შეძლო საქართველოს მოყვარულთა თასი 2017-ის მოგება. ფინალურ მატჩში ფოთელებმა თბილისის „ნახალოვკა“ დაამარცხეს ანგარიშით 4-0. 

საქართველოს თასის გამარჯვების შედეგად „ჭაბონამამ“ მოიპოვა უეფას რეგიონთა თასის 2018/19-ზე მონაწილეობის უფლება, სადაც ქართველი ფეხბურთელების მეტოქეები სლოვენიის, შოტლანდიის და რუმინეთის წარმომადგენელი გუნდები იქნებიან.

## ტიტულები 
***ფოთის მუნიციპალიტეტის ჩემპიონატი**
****ჩემპიონი**: **2017, 2018, 2019**
***მოყვარულთა თასი**
****საქართველოს მოყვარულთა თასის  გამარჯვებული 2017**
****უეფას რეგიონთა თასის მონაწილე 2018**  
****საქართველოს მოყვარულთა თასის  გამარჯვებული 2018**
****საქართველოს მოყვარულთა თასის ფინალისტი 2019 წელს.**

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* უეფას რეგიონთა თასი 2018

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
სტეპის ტინამუ (გვარი)

**სტეპის ტინამუ** ან **მთის ტინამუ** () — ფრინველთა გვარი ტინამუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 6 (ან 7) სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკაში, ძირითადად ანდებში. მათი სხეულის სიგრძეა 26–36 სმ. ნისკარტი გრძელი აქვთ, რომელიც ქვევით არის მოღუნული. შეფერილნი არიან ნაცრისფერ-ყავისფრად, ზედ შავ-თეთრი ლაქები აყრია. ცხოვრების უდიდეს ნაწილს მიწაზე ატარებენ, მცირედ გადაადგილდებიან. იკვებებიან თესლებითა და მწერებთ. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე. კრუხობს მამალი, კვერცხები შეიძლება 4-მდე სხვადასხვა დედლისა იყოს. სახეობების უმრავლესობაში ინკუბაცია 2–3 კვირა გრძელდება. ზოგჯერ პერუული სტეპის ტინამუ () განიხილება, როგორც მე-7 სახეობა, მაგრამ უმთავრესად მას მორთული სტეპის ტინამუს ქვესახეობად თვლიან.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
*  Коблик Е. А. Система рецентных и субрецентных палеогнат // Древненёбные птицы (очерки филогении, систематики, биологии, морфологии и хозяйственного использования) / под ред. О. Ф. Черновой, Е. А. Коблика. — М.: Т-во научных изданий КМК, 2010. — С. 53. — 212 с. — ISBN 978-5-87317-635-9
* Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 12. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
* Remsen Jr., J. V.; et al. Proposal (#246) to South American Classification Committee : Eliminate Kalinowski's Tinamou Nothoprocta kalinowskii from the list of South American species. South American Classification Committee. American Ornithologists' Union (14 Feb 2007).

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ტინამუსებრნი
კრასნოე-სელოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესია

**კრასნოე-სელოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესია** () — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, კრასნოე-სელოში. ეკლესია აგებულია 1890 წელს, ფსევდორუსულ სტილში. 

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ალექსანდრე ნეველის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. 2016 წლის 30 ოქტომბრიდან ეკლესიის წინამაძღვარია იგორ ანტონეცი.

## ისტორია 
### პირველი ტაძარი 
1865 წელს კრასნოე-სელოში ააგეს კრასნოსელსკის სამხედრო ჰოსპიტალის შენობების კორპუსი, რომელთანაც 1885 წელს გვარდიის ძალებისა და სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო ოლქის სამხედრო მეთაურის, დიდი თავადის, ვლადიმირ ალექსანდრეს ძის ინიციატივითა და სამხედრო ინჟინრის ვლადიმირ კოლიანკოვსკის პროექტის მიხედვით ააგეს მცირე ხის ეკლესია ალექსანდრე ნეველის სახელზე. 

ტაძარი 1885 წლის 14 ოქტომბერს აკურთხა დიაკვანმა ალექსანდრე ჟელობოვსკიმ. 

ხუთი წლის შემდეგ ეკლესიის შენობა მოძველდა და მისი კაპიტალური რემონტის საკითხი დადგა. ამისათვის ხაზინიდან გამოიყო თანხის გარკვეული ნაწილი.

### თანამედროვე ტაძარი 
მიუხედავად იმისა, რომ ტაძრის რემონტისათვის თანხა გამოიყო ხაზინიდან, გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ტაძარი. ძირითადი შემომწირველი იყო ვაჭარი ა. ფ. ჩერეპენიკოვი , საპატიო მოქალაქე პ. დავიდოვი, ვაჭარი ვ. ა. იუდაკოვი და სამხედრო ჰოსპიტალის ხელმძღვანელი პოლკოვნიკი ვ. ნ. სმელსკი. 

ახალი ხის ეკლესიის პროექტი ასევე შეიმუშავა ვ. ა. კოლიანკოვსკიმ. მშენებლობა დაიწყო 1890 წლის აპრილში.

ახლადაშენებული ტაძარი 1890 წლის 28 ივლისს საზეიმოდ აკურთხა ალექსანვრე ჟელობოვსკიმ დიაკვან ალექსი სტავროვსკის მონაწილეობით. კურთხევის ცერემონიალში მონაწილეობდა ვლადიმირ ალექსანდრეს ძე და მისი მეუღლე მარია პავლეს ასული. 

ჰოსპიტლის ტაძარი ეკუთვნოდა სამხედრო უწყებას 1917 წლამდე. ტაძრის მრევლი იყო კრასნოსელკსის ჰოსპიტლისა და კრასნოსელკსის გარნიზონის მაღალჩინოსნები, ასევე ახლოს მდებარე კოლომენსკისა და ფაბრიჩნოის სლობოდის მაცხოვრებლები.

1906 წელს ტაძარს მიაწერეს ავანგარდის ბანაკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია. 1927 წელს ეკლესიის მრევლმა მხარი დაუჭირა იოსებიანელობას.

ეკლესია დახურეს 1932 წლის 21 ნოემბერს, ერთ წლის შემდეგ ტაძარი გადაეცა სამხედრო ნაწილს დიდი სამამულო ომის პერიოდში კრასნოე-სელო იმყოფებოდა გერმანული ოკუპაციის ზონაში. ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნით გერმანელთა ხელმძღვანელობამ 1942 წელს ტაძარი აღადგინა. იგი ერთი წელი მოქმედებდა. 

ომის შემდეგ ალექსანდრე ნეველის ტაძარი ერთადერთი ტაძარი იყო კრასნოე-სელოში, რომელიც გადაურჩა დანგრევას. 1946 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ითხოვა ტაძრის ამოქმედება, რაზეც თანხმობა მიიღეს. 1947 წელს დაიწყო ტაძრის რემონტი და აკურთხეს ამავე წლის 2 ივლისს.

## ლიტერატურა 
*Мещанинов М. Ю. Храмы Красного Села и его окрестностей // Санкт-Петербургские епархиальные ведомости. — СПб., 2002. — № 26—27.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры
* Сайт «Русские церкви»
* Сайт об истории Красного Села

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
რკინის გვარდია

**„რკინის გვარდია“** () ცნობილია ასევე, როგორც **„მიქაელ მთავარანგელოზის ლეგიონი“** ან **„ლეგიონერთა მოძრაობა“**, ასევე **„მწვანე პერანგიანებსაც** უწოდებნენ, სამოსის ფერის გამო — რუმინული ულტრანაციონალისტური პარტია, რომელიც შექმნა კორნელიუ ზელია კოდრეანუმ 1927 წელს. პარტია ორდენის ხასიათს ატარებდა, ცხოვრობდნენ მონაზონ-რაინდული ტიპის ცხოვრებით და ატარებდნენ რელიგიურ რიტუალებს.  

## მიზანი და ისტორია 
მინი|220პქ||კორნელიუ ზელია კოდრეანუ
მინი|300პქ|მარცხნივ|რკინის გვარდია
რკინის გვარდია იყო ანტიკომუნისტური, ანტისემიტური და ანტიკაპიტალისტური იდეოლოგიის მატარებელი. მთავარი ნიშანი, რითაც განსხვავდებოდნენ დასავლელი ულტრანაციონალისტებისგან, იყო მათი რელიგიური მრწამსი, ისინი მართლმადიდებელი ქრისტიანები იყვნენ, რის გამოც ბევრი რუმინელი მართლმადიდებელი სასულიერო პირი მათი აქტიური წევრი იყო. თვითონ კოდრეანუ წარმოშობით ბუკოვინიდან იყო, რომელიც შემდგომ საბჭოთა კავშირმა რუმინეთს წაართვა ბესარაბიასთან ერთად და აქ მოლდავეთის სსრ შექმნა. კოდრეანუმ 1923 წელს ალექსანდრე გუზასთან ერთად შექმნა „ეროვნულ-ქრისტიანული ლიგა“, თუმცა გამაღიზიანებელი გახდა მისი აქტიურობა და ციხეში აღმოჩნდა, რა პერიოდშიც ლეგიონის შექმნაზე დაიწყო ფიქრი და გამოსვლის შემდგომ ეს მართლაც მოახერხა. პარტია საკმაოდ პოპულარული გახდა, რუმინეთში მას მოაზროვნეთა დიდი ნაწილიც უჭერდა მხარს. 1930 წლიდან დიდ წინააღმდეგობას უწევდნენ კომუნისტებს და სხვა პოლიტიკურ ოპონენტებს. ჩამოყალიბდა მებრძოლი ლეგიონი, რომელიც ხუთ ნაწილად იყო დაყოფილი, მოიერიშე ლეგიონერებს პირდაპირ ევალებოდათ თავიანთი მტრების ფიზიკური განადგურება. 1937 წელს რკინის გვარდია რეალური პოლიტიკური ძალა გახდა, რამაც შეაშინა მმართველი ხელისუფლება და 1938 წელს კორნელიუ კოდრეანუ ციხეში ჩასვეს, თუმცა ის მაინც საშიში იყო ხელისუფლებისთვის და ამავე წელს საიდუმლო ბრძანებით რამდენიმე თანამებრძოლთან ერთად მოკლეს. პარტია შესუსტდა, თუმცა არსებობა არ შეუწყვიტავს და 1939 წლის 21 სექტემბერს შურისძიების მიზნით მათ დაცხრილეს პრემიერ-მინისტრი კალინესკო. შურისძიების პროცესი გაგრძელდა. ამას იმანაც შეუწყო ხელი, რომ კაროლ II-ის დროს (1930-1940) რუმინეთმა საკმაოდ დიდი ტერიტორიები დაკრგა და ხალხში მხარდაჭერა დაკარგა მთავრობამ, ხოლო არმიამ 1940 წელს მეფე გადააყენა და ხელისუფლების სათავეში გენერალი იონ ანტონესკუ მოვიდა, რის შემდეგ ქვეყანაში ოთხ თვიანი სამხედრო მმართველობა დამყარდა. ანტონესკუ იძულებული გახდა რკინის გვარდიასთან ერთად ემართა ქვეყანა. 1941 წლის იანვარში რკინის გვარდიამ აჯანყება მოაწყო ანტონესკუს წინააღმდეგ, თუმცა უშედეგოთ. აჯანყება დამარცხდა, იონ ანტონესკუ რუმინეთის ერთპიროვნული მმართველი გახდა, რკინის გვარდიის მოძრაობა აიკრძალა და მისი ცხრა ათასი წევრი დააკავეს.

## ლიტერატურა
* *Fascism* (Oxford Readers) edited by Roger Griffin, Part III, A., xi. "Romania", pp.&nbsp;219–222 (Oxford University Press, 1995, ).
* *The Suicide of Europe: Memoirs of Prince Michael Sturdza* by Mihail R. Sturdza (American Opinion Books, 1968, ).

## რესურსები ინტერნეტში
* Facing the Past .
* An untold footnote to World War II

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1927 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ტინამუსებრნი

**ტინამუსებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი ტინამუსნაირთა რიგისა. აერთიანებს 2 ქვერიგის 9 გვარის 47 თანამედროვე და 5-მდე ამომწყდარ სახეობას. გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ადიან ზღვის დონიდან 4000 მეტრამდე. მათი სხეულის სიგრძე 14–49 (20–53) სმ, მასა 200 გ–1,5 (43 გ–1,8 კგ) კგ აღწევს. გააჩნიათ ძლიერი ფეხები, რომელთა საშუალებითაც სწრაფად დარბიან. იშვიათად ფრენენ. სანადირო ობიექტები არიან. კვერცხებს ზოგიერთი სახეობა პირდაპირ მიწაზე დებს, ზოგიც — ბუდეში; კვერცხები სხვადასხვა ფერისაა. ინკუბაცია 19–20 დღე-ღამე გრძელდება.

## გვარები 
* ქვეოჯახი 
** 
** 
** 
* ქვეოჯახი 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

## ლიტერატურა 
* Ostrich to Ducks // Handbook of the Birds of the World[en] / Hoyo J. del, Elliott A., Sargatal J. (Eds). — Barcelona: Lynx Edicions, 1992. — Vol. 1. — ISBN 84-87334-10-5. 

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ტინამუსნაირნი
ალექსანდრე ბერაია

**ალექსანდრე ბერაია** (დ. 8 მაისი, 1929 — გ. 10 მარტი, 2001) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სენაკის სამეცნიერო საწარმოო საცდელი სადგურის დირექტორად (1958-1990). სოიასა და სიმინდის რამდენიმე დარაიონებული ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი, მის მიერ გამოყვანილი სოიას ჯიში „კოლხიდა-4“ მიჩნეულია მაშინდელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ერთ-ერთ საუკეთესო ჯიშად და შეყვანილია სოფლის მეურნეობის ენციკლოპედიაში, როგორც ათი საუკეთესო ჯიშიდან ერთ-ერთი. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით არის გამოყვანილი კიდევ რამდენიმე სოიას ჯიში: „უნივერსალი-1“, „მეგრული-2“, „სენაკი“ და სხვა. გამოქვეყნებული აქვს 123 სამეცნიერო ნაშრომი და სტატია, რომელიც იბეჭდებოდა  საბჭოთა კავშირის წამყვან სამეცნიერო პოპულარულ  გამოცემებში. იყო სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი. „ВАК“-ის მიერ მინიჭებული ჰქონდა წამყვანი მეცნიერ მუშაკის ხარისხი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* თეკლათელი ბერაიების ისტორია-გენეალოგია

კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ალბანოლოგია

[მინი|ალბანური ხალხური ცეკვა, [კალაბრია, იტალია]]
**ალბანოლოგია** — ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ინტერდისციპლინარული განშტოება, რომელიც ალბანეთის ენას, ტრადიციულ სამოსს, ლიტერატურას, ხელოვნებას, კულლტურასა და ისტორიას შეისწავლის. კვლევის პროცესში ლიტერატურის, ლინგვისტიკის, არქეოლოგიის, ისტორიისა და კულტურის მეცნიერული მეთოდები გამოიყენება. უმთავრესი საკვლევი საკითხი ალბანური ენაა.

## ისტორია
პირველ ალბანოლოგად მეთვრამეტე საუკუნეში მოღვაწე იოჰან ერიხ თუნმანი მიიჩნევა. მან ალბანელთა ავტოქთონობის თეორია წამოაყენა და ასევე წარმოადგინა ილირიული წარმოშობის თეორია. მოგვიანებით, გუსტავ მეიერმა დაამტკიცა, რომ ალბანური ენა ინდო-ევროპულ ენათა ოჯახს მიეკუთვნებოდა.

მეოცე საუკუნეში ალბანოლოგიაში ცოდნა უფრო გააღრმავეს ისეთმა მეცნიერებმა, როგორებიც ნორბერტ იოკლი, კარლ რეინჰოლდი, ფრანც ნოპჩა იყვნენ. 

1939-1943 წლებში ალბანურის სწავლების სამეფო ინსტიტუტის დაარსების შემდეგ ალბანოლოგია ინსტიტუტციურ დონეზე ისწავლებოდა. ეს ინსტიტუტი 1972 წელს დაარსებული ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წინამორბედი იყო. 1960-იან წლებში კოსოვოში (მაშინდელი იუგოსლავიის ნაწილი) პრიშტინას ალბანოლოგიური ინსტიტუტიც დაარსდა, თუმცა ამ ინსტიტუტის ბირთვი ჯერ 1953 წლის 1 ივნისს პრიშტინას ცენტრში, ერთ-ერთ ძველ შენობაში ოთხმა ადამიანმა ჩამოაყალიბა. 1955 წლის 25 დეკემბერს პოლიტიკური რეპრესიების დროს ინსტიტუტი იუგოსლავიის ხელისუფლებამ დახურა. 1966 წელს ინსტიტუტი ბრიონი პლენუმმა ხელახლა დააარსა.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანური ენა
Xbox Live

**Xbox Live** — ონლაინ მრავალმოთამაშიანი სათამაშო ციფრული მედიის მიწოდების სერვისი, რომლის შემქმნელი და მფლობელია კომპანია Microsoft. ის პირველად შეიქმნა სათამაშო კონსოლ Xbox-ისთვის 2002 წლის 15 სექტემბერს. სერვისის განახლებული ვერსია ხელმისაწვდომი გახდა კომპანიის მომდევნო კონსოლ Xbox 360-სთვის 2005 წელს. მოგვიანებით, კიდევ უფრო გაუმჯობესებული ვერსია გამოვიდა Xbox One-ზე 2013 წელს.

სერვისი გაუმჯობესდა Windows-სთვის 2007 წელს სახეწოდებით Games for Windows – Live, რისი მეშვეობითაც სისტემის უმეტესი აპექტები ხელმისაწვდომია Windows-სთვის. Microsoft Live Anywhere-ის ინიციატივის ფარგლებში გეგმავს სერივისის გაფართოებას პორტატიული მოწყობილობებისა და მობილურ ტელეფონებისთვის. 

2017 წლის 16 დეკემბრის მონაცემით, Xbox Live ხელმისაწვდომია 42 ქვეყანაში. 2018 წლის დასაწყისთვის სერვისს ჰყავდა დაახლოებით 59 მილიონი აქტიური მომხმარებელი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* Nintendo Network
* PlayStation Network
* Windows Live

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Xbox Live
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი სათამაშო სერვისები
ანტონ დუმბაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი **ანტონ დუმბაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ანტონ დუმბაძე — ქართველი მგალობელი და ლოტბარი.
* ანტონ დუმბაძე — ქართველი მხატვარი.
კაპეტრონის ბრძოლა

**კაპეტრონის ბრძოლა** (, ბასიანის ბრძოლა) —  ბიზანტიურ-ქართულ გაერთიანებული ლაშქრის და თურქ-სელჩუკთა ლაშქრის ბრძოლა ბასიანის ველზე, რომელიც 1048 წლის 10/18 სექტემბერს გაიმართა. ბრძოლა იბრაჰიმ ინალის და ყუთლუმიშის ანატოლიაში ექსპედიციის ნაწილია.

## ისტორიული მიმოხილვა 
ბრძოლას წინ უსწრებდა თურქ-სელჩუკთა მიერ ბიზანტიის სასაზღვრო პროვინციის, იბერიის სამხედრო-ადმინისტრაციული ცენტრის არზრუმის (თეოდოსიპოლი) სრული განადგურება, რომელიც კომერციულ და სავაჭრო ცენტრსაც წარმოადგენდა. იმპერატორმა კონსტანტინე IX-მ სანამ ქართული დამხმარე ნაწილები მოვიდოდნენ, დაცვით სტრატეგიას მიმართა და კლდეკარის ერისთავის ლიპარიტ IV-ის ლაშქარის მოსვლას დაელოდა, რომელსაც ბიზანტიელები საქართველოს მეფე ბაგრატ IV-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში ეხმარებოდნენ.

## ბრძოლა 
გაერთიანებული ბიზანტიურ-ქართული არმია 50,000 მეომარს ითვლიდა და მას აარონი, კატაკალონ კეკავმენოსი და ლიპარიტი სარდლობდნენ. გარკვეული მიზეზების გამო არ არის ახსნილი, თუ რატომ არჩიეს მოკავშირეებმა თურქ-სელჩუკებზე ღამით შეტევა. შესაძლოა თურქები რიცხობრივ უპირატესობაში იმყოფებოდნენ და ცდილობდნენ, რომ ღამე თავდასხმით მოულოდნელობის ეფექტი მოეხდინათ. აარონისა და კეკავმენოსის სარდლობით ბიზანტიურმა ლაშქარმა ორ ფლანგზე, „მამლის ყივილამდე“ თურქ-სელჩუკთა მოგერიება შეძლო, თუმცა ცენტრში ინალმა ქართველი სარდლის ლიპარიტის შეპყრობა მოახერხა, რის შესახებაც ორმა ბიზანტიელმა სარდალმა არაფერი იცოდა, სანამ ღმერთს გამარჯვებისთვის მადლობა არ შესწირეს. დანაკარგები ორივე მხარეს საკმაოდ დიდი იყო.

## შედეგი 
მიუხედავად იმისა, რომ იბრაჰიმ ინალს ბიზანტიის ტერიტორიის დატოვება უსაფრთხოდ არ შეეძლო, ის მაინც სავსე იყო ალაფითა და ტყვეებით. იმპერატორმა მოგვიანებით გამოსასყიდი გააგზავნა თურქებთან, რომლებმაც უარი თქვეს მასზე და გაათავისუფლეს ლიპარიტი იმ პირობით, რომ აღარასდროს იბრძოლებდა სელჩუკთა წინააღმდეგ.

ის განადგურება, რაც სელჩუკთა თავდასხმებმა დატოვა იმდენად საზარელი იყო, რომ ბიზანტიელი მაგნატი ევსტატიოს ბოილასი, რომელიც იბერიაში გადაადგილდებოდა 1051/52 წლებში აღწერს, რომ ეს მიწები „შელახული და უმართავი იყო… აქ დამკვიდრდნენ გველები, მორიელები და ველური მხეცები“. არაბი ისტორიკოსის იბნ ალ–ასირის გადმოცემით იბრაჰიმმა 100,000 ტყვე და უამრავი დავლა ათობით ათას აქლემზე აკიდული უკან დააბრუნა.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1048 წლის ბრძოლები
სანქტ-პეტერბურგის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი

**სანქტ-პეტერბურგის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი** () — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, რევოლუციის შოსეზე. ეკლესია აგებულია 1782-1785 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
1715 წელს ქალაქიდან შორს, იქ, სადაც დღეს დგას ეს ეკლესია, დააარსეს ოხტინის დენთის ქარხანა. 1717 წელს მის ტერიტორიაზე ააგეს ხის სამლოცველო, რომელიც აკურთხეს ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. 1721 წელს სამლოცველო დაშალეს და მის ადგილზე ააგეს ხის ეკლესია კვლავ ელია წინასწარმეტყველის სახელზე, რომელიც აკურთხეს 1722 წელს. 1742-1743 წლებში ხის ეკლესია შეცვალა, ასევე ხის, მაგრამ უფრო დიდმა ეკლესიამ, მაგრამ მისი ფუნდამენტი უკვე ქვისა იყო. მისი კურთხევა კი შედგა 1743 წლის 18 ივლისს. 1760 წელს ეკლესიას მიაშენეს თბილი ზამთრის ეგვტერი, რომელიც 1760 წლის 27 დეკემბერს აკურთხეს დიმიტრი როსტოველის სახელზე. ეკლესიის გალავნის შიგნით მცირე სასაფლაოც მოაწყვეს. თანამედროვე ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1782 წელს ნიკოლოზ ლვოვის პროექტის მიხედვით, რომელშიც სავარაუდოდ მონნაწილეობდა ივან სტაროვიც. ტაძრის მშენებლობა და კურთხევა მოხდა 1785 წელს. 

ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია ააგეს ადრეული რუსული კლასიციზმის სტილში და წარმოადგენს მრგვალ ნაგეობას, რომელიც გარშემორტყმულია თექვსმეტი იონური სვეტით. ყოველ ორ სვეტს შორის ფანჯრებია: ზემოთ მრგვალი, ქვემოთ თაღოვანი. 

1805-1806 წლებში არქიტექტორ ფიოდორ ვემერცოვის პროექტის მიხედვით ეკლესიას მიაშენეს თბილი ეგვტერი, რომელიც აკურთხეს ალექსანდრე ნეველის სახელზე. ტაძრის ჩრდილოთისა და სამხრეთის ფასადები შემკული არის იონიური კოლონებით. ამ კოლონებზე დააშენეს ერთასრთულიანი სამრეკლო. 1875-1877 წლებში ალექსანდრე ნეველის ეგვტერი შეაერთეს ეკლესიის ძირითად შენობასთან. 1901-1902 წლებში კიდევ ერთხელ გადააკეთეს ტაძარი, რომლის დროსაც სამრეკლოს კიდევ ერთ იარუსი დაადგეს და რამდენადმე შეცვალეს გუმბათი. გადაკეთებული ეკლესიის კურთხევა შედგა 1911 წლის 8 ივლისს.

1923 წელს ეკლესიამ მიიღო ტაძრის სტატუსი. ამ მომენტიდან 1938 წლამდე იგი ეკუთვნოდა ობნოვლენცებს. 1938 წლის 11 ივნისს საბჭოთა ხელისუფლებამ ელიას ეკლესია დახურეს. შენობა გადაეცა ადგილობრივ ანტისაჰაერო თავდაცვას. 1974 წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა. 1983 წელს დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, რომელიც ეპარქიამ დაასრულა 1988 წელს. 1989 წელს აკურთხეს ტაძარი და მოქმედებს დღემდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт
* Храм Святого Илии Пророка в народном каталоге православной архитектуры
* Храм Святого Илии Пророка на сайте al-spbphoto.narod.ru

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ანტონ დუმბაძე (მხატვარი)

220პქ|მინი|შრიფტი „ენციკლოპედიური“
**ანტონ დუმბაძე** (დ. 7 იანვარი, 1933, შემოქმედი — გ. 25 ნოემბერი, 1998) — ქართველი მხატვარი და გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1984), ღირსების ორდენის კავალერი (1998).

## ბიოგრაფია
ანტონ დუმბაძე დაიბადა 1933 17 იანვარს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შემოქმედში. 1960 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იმავე წლიდან შრიფტის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში მხატვრად მუშაობდა. 1960-1988 წლებში საწერი მანქანებისა და სააფიშო 18 სატექსტე და 30 სატიტულო შრიფტი შექმნა და წარმოებაში დანერგა. აკაკი შანიძის ხელმძღვანელობით ქართული შრიფტის ახალი გარნიტური — „უნივერსიტეტი“ შექმნა და ძველი (მრგლოვანი, ნუსხური) და ახალი (მხედრული) ქართული ასოები დახატა იმ ვარაუდით, რომ საჭირო შემთხვევაში ისინი ერთმანეთში გაერიათ. მის მიერ შექმნილ სხვა შრიფტებს შორის აღსანიშნავია: „ლიტერატურული“, „კოლხეთი“, „ენციკლოპედიური“ (ამ შრიფტის წყალობით ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის ტომების რაოდენობა 16-დან 11-მდე შემცირდა), „ნაკადული“, „გორდა“, „აკადემიური“, „ილია“, „ილია II“. ასევე მუშაობდა დაზგურ გრაფიკაშიც. 

1972 წლიდან შრიფტის ექსპერიმენტული ლაბორატორიის გამგე იყო. 1984 წელს საქართველოს დამსახურებული მხატვრის წოდება მიენიჭა. 1990 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიაში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. 

1997 წელს ანტონ დუმბაძემ ახალი ქართული ენციკლოპედიის კომპიუტერული შრიფტიც დაამუშავა, მიუხედავად იმისა, რომ ლაბორატორიას არც კომპიუტერი გააჩნდა და არც ბიუჯეტიდან ფინანსდებოდა. 1998 წელს მხატვარი ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა, ორი დღის შემდეგ კი ავტოსაგზაო შემთხვევას ემსხვერპლა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მჭედლიშვილი, კ, *რა ბედი ეწია ქართული შრიფტის ლაბორატორიას*, რადიო თავისუფლება, 6 იანვარი, 2003.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
პერვანე

**პერვანე** ან **პერვანეოღლუს დინასტია** () — თურქმანული დინასტია, რომელიც XIII საუკუნის მეორე ნახევარში და XIV საუკუნის დასაწყისში (1261–1326) ანატოლიის ერთ-ერთ ბეილიქის პერვანეს მართვლები იყვნენ. მათი სამფლობელო მდებარეობდა ანატოლიის ჩრდილოეთ ნაწილში და მოიცავდა შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროში მდებარე უმნიშვნელოვანეს ქალაქ სინოპს და მის მიმდებარე ტერიტორიას.

ბეილიქის დამაარსებელია სულეიმანის ძე მუ'ინ ედ-დინ მეჰმედ ბეგი, რომელიც აგრეთვე პერვანეს ტიტულს ატარებდა, რაც სელჩუკებში სასახლის მეთვალყურეს აღნიშნავდა; ეს ტიტული შემდგომში სამფლობელოს სახელწოდებად იქცა. მეჰმედ ბეგის კარგი ურთიერთობები ჰქონდა მონღოლებთან და ფაქტობრივად დამოკიდბეული იყო მათზე. 1297 წელს, მეჰმედ ბეგის სიკვიდლის შემდგომ ტახტზე მისი ძმა მასუდ ბეგი ადის. მასუდ ბეგმა სამფლობელოს მიმდებარე ქალაქები ბაფრა და ამისოსი (სამსუნი) შემოუერთა. ამ დროისთვის სინოპში გენუელების ფაქტორია მდებარეობდა, საიდანაც გენუელებმა მასუდ ბეგი გაიტაცეს კაფაში. უზარმაზარი გამოსასყიდის მეშვეობით მასუდმა ტყვეობისგან თავის დაღწევა მალევე მოახერხა. ამ მომენტიდან პერვანესა და გენუელებს შორის დაძაბულობა მატულობს. მასუდის სიკვიდლის შემდგომ ტახტზე მეჰმედ ბეგის შვილიშვილი გაზი ჩელები ავიდა, რომელიც პერვენეს უკანასკნელი მმართველია. ის მალევე პერვანეს რეგიონულ საზღვაო ძალად აქცევს და ტრაპეზუნტელი ბერძნების დახმარებით ყირიმის ნახევარკუნძულზე მდებარე გენუის შავი ზღვის კოლონიებს, ასევე ცნობილი როგორც გაზარიას არბევს. 1319 წელს მან ასევე დაარბია ტრაპიზონის იმპერიის სანაპიროებიც. 1322 წელს მან სინოპის მისადგომებთან გენუელების ფლოტი დაამარცხა. გაზი ჩელები უმემკვიდროდ გარდაიცვალა და მისი სამფლობელო 1322 წელს ჯანდარიდებმა შემოიერთეს.

## მართველთა სია 
# მუ'ინ ედ-დინ მეჰმედ ბეგი (1277-1297)
# მასუდ ბეგი (1297-1298)
# გაზი ჩელები (1298-1322)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Beylik of Pervâneoğlu  

## სქოლიო
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ანატოლიის ბეილიქები
კატეგორია:თურქული დინასტიები
იბრაჰიმ ინალი

**იბრაჰიმ ინალი** (გ. 1060) — სელჩუკი სარდალი და სულთან თოღრულ-ბეგის ძმა.

1047 წელს იბრაჰიმმა კაკუიდების საამიროს მმართველი გარშასპ I-ისგან დაიკავა ჰამადანი და კანგავარი. შემდგომ ის ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთ მონაპირე საზღვრების დარვებავას მეთაურობდა, რომელიც 1048 წელს კაპეტრონის ბრძოლაში გამარჯვებით დასრულდა. არაბი ისტორიკოსის იბნ ალ-ასირის გადმოცემით იბრაჰიმმა 100,000 ტყვე და უამრავი დავლა ათობით ათას აქლემზე აკიდული უკან დააბრუნა. 1058 წელს ის საკუთარ ძმას აუჯანყდა, თუმცა მალევე დამარცხდა და მისმა ძმამ თოღრულმა დაახრჩო.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1060
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ყუთლუმიში

**ყუთლუმიში** () — XI საუკუნის თურქმანი პრინცი და სელჩუკიდების სახლის წარმომადგენელი. მისმა შვილმა სულეიმან იბნ ყუთლუმიშმა რუმის სასულთნო დააარსა, რომელიც დღევანდელი ცენტრალური თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარეობდა.

ყუთლუმიში არსლან იაბგუს შვილი და სულთან თოღრულ ბეგის ბიძაშვილი იყო. ის მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა თურქ-სელჩუკების ექსპანსიებში. 1046 წელს თოღრულის მითითებებით ის სარდლობდა სელჩუკთა ლაშქარს ბიზანტიელების განჯიდან განსადევნად, სადაც მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. 1049 წლის სექტემბერში გაერთიანებული ბიზანტიურ-ქართული ლაშქარი ბიზანტიელი სარდლის ნიკიფორე საჭურისისა და ბაგრატი IV-ის მეთაურობით განძის კედლებთან გაჩნდა. ყუთლუმიში მიხვდა, რომ მტრის ძალები ბევრად აღემატებოდა და განძა მიატოვა.

ყუთლუმიში ასევე მონაწილეობდა თოღრულ ბეგის წინააღმდეგ მოწყობილ აჯანყებაში და ალფ არსლანთან ერთად პრეტენზიას აცხადებდა სელჩუკთა სახელმწიფოს ტახტის მემკვიდრეობაზე. არაბი ისტორიკოსის იბნ ალ-ასირის თანახმად ყუთლუმიში ერკვეოდა ვარსკვლავთმეცნიერებაში. მისი შვილი სულეიმანი 1084 წელს მელიქ შაჰმა რუმის სულთნად აღიარა.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1049
გაზარია

**გაზარია** — შავი ზღვის სანაპირო ზოლში მდებარე გენუის კოლონიების და სავაჭრო ფაქტორიების საერთო სახელწოდება. XIII საუკუნის შუა ხანებში და გვიანი XV საუკუნეებში კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი ყირიმის სნახევარკუნძულზე ქალაქ კაფაში მდებარეობდა. ტერმინი მომდინარეობს ხაზარების სახელწოდებისგან, რომლებიც თავიდანვე ყირიმის ნახევარკუნძულზე სახლობდნენ, აღსანიშნავია რომ ამ პერიოდში ხაზართა სახაკანო უკვე აღარ არსებობდა.

კოლონია ოქროს ურდოს ხანის მუნქეს მიერ გენუისთვის კაფას გადაცემის შემდგომ დაარსდა. კაფა კომერციულ და სავაჭრო ცენტრს წარმოადგენდა, რომელიც მალევე გენუის შავი ზღვის კოლონიების რეგიონული ცენტრი გახდა. 1357 წელს გენუელებმა დაიკავეს ჩემბალო (ბალაკლავა), 1365 წელს კი ვენეციელებისგან დაიკავეს სოლდაია (სუდაკი).

## გენუის შავი ზღვის კოლონიები და სავაჭრო ფაქტორიები 
### ყირიმი 
* კაფა
* ჩემბალო
* სოლდაია
* ვოსპორო
* სარსონა
* გოთიის სამმართველო (თეოდოროს ტერიტორია)

### დასავლეთ შავი ზღვა 
ყირიმის გარდა, გენუის მფლობელობაში შედიოდა რამდენიმე ციხე სიმაგრე შავი ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე, როგორიც იყო მაუროკასტრო (ბელგოროდ-დნესტროვსკი) მდინარე დნესტრის შესართავთან, გინესტრას ციხესიმაგრე ოდესასთან, ლიკოსტომოს ციხე (კილია), კონსტანცას და კალადას კოლონია (დუნაის ზემო დინება).

### ტამანის ნახევარკუნძული 
* ტანა (აზოვი)
* მატრეგა (ტმუტარაკანი)
* კოპა
* მაპა (ანაპა)
* ბატარიო (ნოვოროსიისკი)
* კასტო და ლაისო (სოჭი)

### საქართველო 
* აბასკია
* ჰაკარი (გაგრა)
* სანტა-სოვია (ალახაძი)
* პეცონდა (ბიჭვინთა)
* კაფო და რექსო (გუდაუთა)
* ნიკოფა (ახალი ათონი)
* სევასტოპოლი (სოხუმი)
* ლო ბატი (ბათუმი)
* სანტა-ანჯელო (მდ. ენგურის შესართავი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Elena A. Yarovaya. *The Heraldry of the Genoese Crimea.* The State Hermitage. SPb., 2010. 208 p. 

კატეგორია:ყირიმი
კატეგორია:უკრაინა
კატეგორია:გენუის რესპუბლიკა
აჭანდარის განძი

**აჭანდარის განძი** —  2018 წლის იანვარს გუდაუთაში, რუსლან ჩხაპელიას საკარმიდამო ნაკვეთზე ნაპოვნი განძი.
 
აფხაზი მეცნიერების აზრით სამარხი თარიღდება ჩვ. წ. V საუკუნით. არქეოლოგების დასკვნით, სამარხში ნაპოვნი არტექფაქტები წარმოადგენს ყველაზე მდიდარ საგანძურს, რომელიც კი ოდესმე აღმოჩენილა შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე.  მასში შედის მეომრის სპილენძის მუზარადი და ისრისა და შუბის  ბუნიკები, რომელიც უძველესი საბრძოლო ხელოვნების ნიმუშია, დიდი ოსტატობით  ნაძერწი და ნაჭედი  საყოფაცხოვრებო  ნივთები,  მაგრამ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სხვადასხვა ძვირფასი სამკაული, რომელთა ნაწილი,  როგორც დასტურდება,  სამარხში დაკრძალულ წარჩინებულ მეომარს ეკუთვნის, ნაწილი კი ქალს, სავარაუდოდ, მის მეუღლეს, და წარმოადგენს ადგილობრივი კულტურის ნიმუშს. 

ამჟამად განძი ინახება აფხაზეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო მუზეუმში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* აჭანდარის განძი: სამარხი კოლხი მეომრისა, რომლის მემკვიდრეები დღეს მასობრივად არიან გამოძევებული მშობლიური მიწიდან

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ინცელი

**ინცელი** („არანებაყოფლობითი“ და „ცელიბატი“ სიტყვათა შერწყმით მიღებული ტერმინი) — ონლაინ სუბკულტურა, რომლის წევრებიც, მათი ძალისხმევის მიუხედავად რომანტიკულ ან სექსუალურ ურთიერთობებს ვერ ამყარებენ საპირისპირო სქესთან და ამ მდგომარეობას ისინი „ინცელდომს“ უწოდებენ. ინცელთა თვითიდენტიფიცირება გვხვდება მამაკაცებში, ძირითადად კი ჰეტეროსექსუალებში. ინცელ ფორუმებზე დისკუსიები ხშირად ვლინდება: სიბრაზე, მიზანტროფია, მიზოგინია, რასიზმი, სექსუალური კავშირის დამყარების უფლებებზე დისკუსიები და სექსუალურად აქტიური ქალების და ასევე მათზე უფრო სექსუალურად წარმატებული კაცების მიმართ ძალადობის გამართლება. „Southern Poverty Law Center“-მა სუბკულტურა აღწერა როგორც „ონლაინ სუპრემასისტ მამაკაცთა ეკოსისტემის ნაწილი“. თვითიდენტიფიცირებულმა ინცელებმა მინიმუმ ოთხი მასიური მკვლელობა ჩაიდინეს ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტზე.

## სქოლიო
კატეგორია:სექსუალობა
კატეგორია:სექსოლოგია
კატეგორია:სოციალური პრობლემები
კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია
კატეგორია:სუბკულტურები
სანქტ-პეტერბურგის წმინდა სტანისლავის ტაძარი

**სანქტ-პეტერბურგის წმინდა სტანისლავის ტაძარი** () — მოქმედი კათოლიკური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. ტაძარი აგებულია 1823-1825 წლებში. 

ტაძარი მიეკუთვნება ღვთისმშობლის არქიეპარქიის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონს.  ტაძარი არის არქიტექტურული ძეგლი. ტაძართან ფუნქციონირებს სასულიერო ბიბლიოთეკა, მიმდინარეობს საქველმოქმედო სამუშაოები.

## ისტორია 
წმინდა სტანისლავის ტაძარი ააგეს რუსეთის იმპერიის პირველი კათოლიკე მიტროპოლიტის სტანისლავ ბოგუშ-სესტრენცევიჩის ყოფილი სახლის ადგილზე. მიტროპოლიტი გადავიდა სხვა სახლში, შესწირა ტაძრის მშენებლობას ფული და მიწის ნაკვეთი მასტერსკოისა და ტორგოვოის ქუჩების კუთხეში (ამჟამად გამომცემელთა კავშირი). 

ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1823-1825 წლებში, პროექტის ავტორი იყო იტალიელი არქიტექტორი დავიდ ვისკონტი. მშენებლობის დასრულების შემდეგ 94 წლის მიტროპოლიტმა სტანისლავმა ტაძარი აკურთხა წმინდა სტანისლავის სახელზე, ხოლო ერთი წლის შემდეგ მიტროპოლიტი გარდაიცვალა და დაკრძალეს ტაძარში. წმინდა სტანისლავის ეკლესია იყო მეორე კათოლიკური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში ეკატერინე ალექსანდრიელის ბაზილიკის შემდეგ. ტაძრის ზომების მიუხედავად მრევლი სწრაფად გაიზარდა და 1917 წლისათვის მათი რაოდენობა 10 000-ს აჭარბებდა.

1829 წელს გაიხსნა სტანისლავ სესტრენცევიჩის სახელობის დაწყებითი სასწავლებელი. 1887-1921 წლებში ეკლესიაში მსახურობდა ცნობილი ქველმოქმედი, რუსეთის კათოლიკური ეკლესიის გამოჩენილი მოღვაწე, ეპისკოპოსი ანტონი მალეცკი, მისი მოღვაწეობის შესახებ დღეს მემორიალური დაფა მოგვითხრობს. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მრევლის რეპრესიები დაიწყო. ქონების დიდი ნაწლის კონფისკაცია მოხდა. იყო ტაძრის დახურვის არაერთი მცდელობა. მღვდლებისა და აქტიური მრევლის უდიდეს ნაწილი დააპატიმრეს. 

ტაძარი საბოლოოდ საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1934 წელს, შენობაში განათვსეს საწყობი, გაზსაწინააღმდეგ დანადგარების საამქრო, ხოლო 1961 წლიდან ფაბრიკა. მიუხედავად იმისა, რომ შენობა ისტორიის ძეგლების სიაში შედიოდა, მას ბარბაროსულად ექცეოდნენ.

XX საუკუნის 80-იან წლებში ფაბრიკის ხელმძღვანელობამ შენობის რემონტი ჩაატარა, აღადგინეს ინტერიერი თავდაპირველი სახით, რის შემდეგაც ტაძარში განათავსეს სამოდელო სალონი და სააქტო დარბაზი. 

რუსეთში კათოლიკური ეკლესიის ნორმალური მოღვაწეობა აღსდგა XX საუკუნის 90-იან წლებში. 1992 წელს კვალვ დარეგისტრირდა წმინდა სტანისლავის თემი. 1996 წლის 9 აგვისტოს ტაძრის შენობა დაუბრუნდა კათოლიკურ ეკლესიას. რესტავრაცია მიმდინარეობდა დაახლოებით ორი წელი, სტანისლავ ბოგუშ-სესტრენცევიჩის საფლავი გადაიტანეს დასავლეთის ნავის ცენტრში. 

1998 წლის 14 ივნისს პოლონეთის პრიმასმა, კარდინალმა იუზეფ გლემპმა აკურთხა ტაძარი. 2005 წელს ტაძარში გაიხსნა მემორიალური დაფა, რომის პაპ იოანე პავლე II-ის პატივისცემის ნიშნად.

## არქიტექტურა 
ტაძარი აგებულია კლასიციზმის სტილში, რომელსაც ამშვენებს დაბალი გუმბათი. ქუჩის მხარეს ფასადებს ამშვენებს სამი პორტიკი. ტაძარი დაგეგმარებაში კვადრატის ფორმისაა. სვეტების ორი კოლონით იყოფა სამ ნავად. გუმბათი შიგნიდან მოხატულია. ტაძარი იტევს 700 ადამიანს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт храма св. Станислава
* Храм святого Станислава в Санкт-Петербурге: история и современность 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კათოლიკური ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
არტა დობროში

**არტა დობროში** (; დ. 2 ოქტომბერი, 1980, პრიშტინა, იუგოსლავიის სფრ) — ალბანელი მსახიობი. დობროშს ხშირად აქებენ მისი შეუდარებელი მსახიობობით, სადაც იგი შთანთქავს თავის როლს. დობროში, ისტორიაში პირველი კოსოვოელი მსახიობია, რომელიც გაიარა კანის კინოფესტივალის, ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალისა და სანდანსის კინოფესტივალის წითელ ხალიჩაზე და ნომინირებული იყო ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოზე. დობროში ყოფილი ლტოლვილია, ახლა კი გაეროს ჩემპიონი და კეთილი ნების ელჩია.

## ადრეული წლები 
არტა დობროში დაიბადა პრიშტინაში (იუგოსლავიის სფრ), კოსოვოელი ალბანელების ოჯახში. სწავლობდა საშემსრულებლო ხელოვნებას სკოლაში სწავლის დროს და ოთხი წლის მანძილზე ესწრებოდა ხელოვნების აკადემიაში საშემსრულებლო ხელოვნებას და დრამის კურსს პრიშტინაში. სტუდენტობისას, ითამაშა ბევრ მოკლემეტრაჟიან ფილმსა და თეატრალურ სპექტაკლში. როდესაც არტა თხუთმეტი წლის იყო, ის სტუდენტთა გაცვლითი პროგრამით ჩრდილოეთი კაროლინაში გაემგზავრა, სადაც რამდენიმე დრამის სპექტაკლში ითამაშა. როგორც ცნობილია, დობროშის აქვს ძლიერი სამუშაო ეთიკა, რაც გულისხმობს როლის დღეში რვა ან მეტი საათიდ რეპეტირებას. აკადემიაში პირველი კურსის დახურვის შემდეგ, კოსოვოში ომი გაღვივდა და დობროშის პაპა და ბებია სერბეთის მთავრობამ დააპატიმრა, ალბანურენოვანი უნივერსიტეტის გახსნის მცდელობის გამო. 1999 წელს, სერბმა ჯარისკაცებმა ერთ-ერთი ბარის მიმართულებით ცეცხლი გახსნეს, სადაც თითქმის ყველა სტუმარი მოკლეს, მათ შორის დობროშის პროფესორები პრიშტინის აკადემიიდან და მისი მეგობარი მსახიობი. კიდევ ერთი მეგობარი თავში დაიჭრა, თუმცა გადარჩა. ამ პერიოდში, დობროში მაკედონიაში იმყოფებოდა, სადაც საერთაშორისო სამედიცინო კორპუსს ეხმარებოდა ლტოლვილთა ბანაკის მოწყობაში, სადაც ის იმ ადამიანებთან ერთად მუშაობდა, რომლებმაც მძიმე ტრავმა მიიღეს ომის დროს. როდესაც 2000 წლის ოქტომბერში, სერბეთის პრეზიდენტი სლობოდან მილოშევიჩი თანამდებობიდან გადადგა, დობროში ლტოლვილთა ბანაკში სამუშაოდ დატოვეს და იგი ნატო-ს თარჯიმანი გახდა.

დობროში საუბრობს ალბანურ, ინგლისურ, ფრანგულ ენებზე და ესმის მაკედონიური ენა.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* TIME MAGAZINE ინტერვიუ 
* THE TIMES UK ინტერვიუ 
* THE TIMES Japan ინტერვიუ
* არტა დობროში, UNDP კოსოვოს ელჩი 
* Little White Lies ინტერვიუ
* Cineuropa ინტერვიუ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:კოსოვოელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაფრა

**ბაფრა** (; ) — თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში, სამსუნის პროვინციაში შემავალი რაიონისა და ამავე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის (ქალაქის) სახელწოდება.

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები
იოსებ სალაყაია

**იოსებ სალაყაია** (დ. 1881, სენაკის მაზრა, თეკლათი — გ. 1940, 14 ივნისი, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
იოსებ სალაყაია დაიბადა 1881 წელს ქუთაისის გუბერნიის, სენაკის მაზრის სოფელ თეკლათში. დაამთავრა ელექტროტექნიკის ინსტიტუტი ბელგიაში.
1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 

1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო თვითმმართველობის, საბიუჯეტო-საფინანსო და გარეშე საქმეთა კომისიების წევრი. იყო ერობათა ცენტრალური ბიუროს თავმჯდომარის ამხანაგი; სენაკის მაზრის ერობის გამგეობის თავმჯდომარე. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.

1940 წელს მიავლინეს საფრანგეთში მყოფ პოლონეთის დევნილ მთავრობასთან საქართველოს რესპუბლიკის წარმომადგენლად. 1940 წლის 14 ივნისს, გერმანული არმიის მიერ პარიზის დაკავების შემდეგ, არ გაჰყვა პოლონეთის დევნილ მთავრობას ინგლისში და სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1948 წელს მისი ნეშტი გადაასვენეს ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
იოსებ
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ზორი ზორიანცი

**ზორი ზორიანცი** (დ. 1885, ნახიჭევანის მაზრა, ცხნაში — გ. 1943, თბილისი) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
ზორი ნავსარდანის ძე ზორიანცი დაიბადა 1885 წელს, ერევნის გუბერნიის ნახიჭევანის მაზრის სოფელ ცხნაში. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია.

1910-იან წლებში მუშაობდა ვერმიშელის ფაბრიკაში, მსახურობდა საზოგადოება "ტრეუგოლნიკში". იყო სომხური რევოლუციური ფედერაციის - "დაშნაკცუტიუნის" ერთ-ერთი დამაარსებლის - როსტომ ზორიანცის ბიძაშვილი და ამავე პარტიაში შევიდა 1917 წელს; იყო პარტიის ავლაბრის კომიტეტის ხელმძღვანელი. 1917 წლის 24 ნოემბერს შეუდგა ახალციხის ქალაქისათვის მოვალეობის შესრულებას; მუსლიმ მესხებსა და ახალციხის მაზრის სხვა ეროვნების მოსახლეობას შორის წარმოქმნილი კონფლიქტის დროს ხელმძღვანელობდა ახალციხის დაცვას; ცდილობდა ადგილობრივი მოსახლეობის კონსოლიდაციას. გაწეული ღვაწლისათვის 1918 წელს ახალციხის ერთ-ერთ ქუჩას მისი სახელი დაარქვეს. 1917 წელს აირჩიეს ახალციხის მაზრის სომხური ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარედ. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი "დაშნაკცუტიუნის" სიით. 1918 წლის ბოლოს, საქართველო-სომხეთის ომის დროს, ორჯერ დააპატიმრეს თბილისში, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს დეპუტატის ხელშეუვალობის გამო. 1919 წლის სექტემბრიდან ჩაირიცხა საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად "დაშნაკცუტიუნის" საკანდიტატო სიით; იყო თვითმმართველობის კომისიის წევრი. 1921 წლის მარტში, ახალციხის რევკომის შემადგენლობაში შევიდა. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე.წ. "ტროიკა") 1937 წლის 26 დეკემბერს 10 წლით "შრომა-გასწორების ბანაკში" გადასახლება მიუსაჯა. გადასახლებული იყო მისი მეუღლეც. გადასახლებაში 3 წლის მძიმე მუშაობის შემდეგ ვადაზე ადრე გაათავისულეს; თბილისში შერყეული ჯანმრთელობით დაბრუნდა. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 238-239.

კატეგორია:დაბადებული  1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
გარეგინ ტერ-სტეფანიანი

**გარეგინ ტერ-სტეფანიანი** (დ. 14 იანვარი, 1876, სიღნაღის მაზრა, სიღნაღი — გ. უცნობია) — პედაგოგი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
გარეგინ ტერ-სტეფანიანი დაიბადა 1876 წლის 14 იანვარს, ტფილისის გუბერნიის სიღნაღის მაზრის ქალაქ სიღნაღში. საშუალო განათლება მიიღო ტფილისის და ალექსანდროპოლის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში.

იყო სომხური რევოლუციური ფედერაციის - პარტია "დაშნაკცუთიუნის" წევრი; თანამშრომლობდა პრესაში "სლეპცოვის" ფსევდონიმით. მეფის რეჟიმის დროს, 1908 წლის 14 ოქტომბერს დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. 1910-იან წლებში მუშაობდა რკინიგზაზე, საქმის მწარმოებლად. არჩეული იყო ტფილისის ქალაქის საბჭოს ხმოსნად "დაშნაკცუტიუნის" სიით. მუშაობდა პედაგოგად ანანიევის ქალთა გიმნაზიაში. 1918 წლიდან იყო "დაშნაკცუტიუნის" საქართველოს ცენტრალური კომიტეტის "აშხატავორის" წევრი. 1919 წლის სექტემბრიდან დამატებითი არჩევნების შედეგად "დაშნაკცუტიუნის" სიით ჩაირიცხა საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო სამეურნეო-საგამგეო, ტექნიკური და საპენსიო კომისიების წევრი. მუშაობდა ქალაქ თბილისის აღმასკომის კომუნალური განყოფილების, მიწის განყოფილების საარენდო მაგიდის გამგედ. 1922 წლის 21 ივლისს, თბილისში მოკლეს ახმედ ჯემალ-ფაშა, ოსმალეთის იმპერიის ყოფილი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, რომელსაც პირველი მსოფლიო ომის დროს ოსმალეთში სომხური ეთნოსის მასობრივი განადგურების ერთ-ერთ დამნაშავედ მიიჩნევდნენ; საბჭოთა ხელისუფლებამ მკვლელობის ორგანიზებაში იმავე დღეს დაადანაშაულა "დაშნაკცუტიუნის" პარტია და მისი წევრების მასობრივი დაპატიმრება დაიწყო; იგი დაპატიმრებულთა შორის იყო. შემდგომი ბედი უცნობია. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 374-375.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  1876
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ბარნაბა ძველაია

**ბარნაბა ძველაია** (დ. 1880, სენაკის მაზრა, ნოსირი — გ.  28 ნოემბერი, 1937) —  ქართველი  პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
ბარნაბა ძველაია დაიბადა 1880 წელს, სენაკის მაზრის სოფელ ნოსირში.

1905 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების ფრაქციის" წევრი; თანამშრომლობდა პრესაში "ბ. ნოსირელის" ფსევდონიმით. აქტიურად მონაწილეობდა სამეგრელოში 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო აგრარული კომისიის წევრი. არჩეული იყო სენაკის მაზრის ერობის ხმოსნად. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. საქართველოს სსრ საგანგებო კომისიამ ("ჩეკა") პირველად 1922 წელს დააპატიმრა არალეგალური კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. "ტროიკა") 1937 წლის 27 ნოემბერს დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს 28 ნოემბრის ღამეს. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. გვ. 456, თბ., 2016 

კატეგორია:დაბადებული  1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
დავით დავითხანიანი

**დავით დავითხანიანი** (დ. 17 მარტი, 1888, ტფილისი — გ. 7 აგვისტო, 1957, თბილისი) — პოლიტიკოსი, ეროვნებით სომეხი; საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი (1919).

## ბიოგრაფია
დავით დავითხანიანი დაიბადა 1888 წლის 17 მარტს, ტფილისში. დაამთავრა ტფილისის კომერციული სასწავლებლის კურსი, ლაიფციგის კომერციული ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის ფაკულტეტი 1914 წელს. 

სწავლობდა ერევნის საეპარქიო სკოლაში. პეტერბურგის უნივერსიტეტში სწავლის გასაგრძელებლად ემზადებოდა, თუმცა 1908 წლის 11 აპრილს პარტიის წევრობის გამო დააპატიმრეს და ერთი წელი ციხეში გაატარა. გათავისუფლების შემდეგ მალევე დააპატიმრეს, 1910 წელს და გადაასახლეს რუსეთში, საიდანაც საზღვარგარეთ გაღწევა მოახერხა. 1914 წელს იყო ქალაქ თბილისის საბჭოს ხმოსანი. 1919 წლის 7 ნოემბერს უარი თქვა დეპუტატის მანდატზე. იყო სომხეთის რესპუბლიკის სურსათისა და მომარაგების სამინისტროს რწმუნებული საქართველოში. 1921 წელს, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპირების დროს, დატოვა საქართველო და 1923 წლამდე ცხოვრობდა სტამბოლში. 1923 წლის შემდგომ გადასახლდა ბერლინში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩაბმული იყო სომეხი სამხედრო ტყვეების გამოხსნა-მოწყობის ღონისძიებებში. 1945 წლიდან 1949 წლამდე ცხოვრობდა და მუშაობდა შტუტგარდში. 1949 წელს გადასახლდა პარიზში, სადაც ცხოვრობდა 1951 წლამდე. 1951 წლიდან ოჯახთან ერთად გადასახლდა არგენტინაში, ბუენოს-აირესში. ხელმძღვანელობდა სომხური ყოვედღიური გაზეთის "Armenia"-ს გამოცემას. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 215.

კატეგორია:დაბადებული     17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1888
კატეგორია:გარდაცვლილი   7 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
საქართველო სრულუფლებოვანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა (წიგნი)

**საქართველო სრულუფლებოვანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა (1918)** — წიგნი წინასიტყვაობის, ოთხი თავისა და დასკვნისაგან შედგება. დართული აქვს ავტორის მიერ საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენისადმი მიძღვნილი მონოგრაფიებისა და სტატიების სია. 
პირველ თავში განხილულია შემდეგი საკითხები: 
* 1917 წლის თებერვალ-მარტის რევოლუცია;
* სამხედრო-პოლიტიკური ვითარება საქართველოში 1917 წლის თებერვალ-მარტის რევოლუციის დროსა და რევოლუციის შემდეგ;
* ქართული ეროვნული მოძრაობის კონსოლიდაცია (1917 წლის აპრილი-ნოემბერი); 
* 1917 წლის 25 ოქტომბრის კონტრრევოლუციური სახელმწიფო გადატრიალება რუსეთში;
* ვითარება ამიერკავკასიასა და საქართველოში 1917 წლის 25 ოქტომბრის კონტრრევოლუცური სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ (1917 წლის ოქტომბერი-1918 წლის იანვარი).

მეორე თავი ეთმობა საქართველოს პირველი ეროვნული ყრილობის მოწვევისა და მუშაობის ისტორიას, გაანალიზებულია ყრილობის მიერ მიღებული დადგენილებები. 
მესამე თავში წარმოდგენილია შემდეგი საკითხები: 
* მოლაპარაკების განახლება ოსმალეთთან;
* 1917 წლის 5 (18) დეკემბრის ერზინჯანის დროებითი ზავის დარღვევა; 
* ვითარება ბრესტ-ლიტოვსკის ზავის დადებამდე;
* 1918 წლის 3 მარტის ბრესტ-ლიტოვსკის საზავო ხელშეკრულება. ვითარება ამიერკავკასიაში ბრესტ-ლიტოვსკის ხელშეკრულების დადების შემდეგ; 
* ტრაპიზონის საზავო კონფერენცია; 
* ოსმალეთის მიერ აჭარაისა და სამცხე-ჯავახეთის ოკუპაცია.

მეოთხე თავი ძირითადია და იგი შემდეგი საკითხებისაგან შედგება: 
* ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობის გამოცხადება. ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნა; 
* საქართველოს კონსტიტუციის პროექტის განხილვა. პოლემიკა ამიერკავკასიის სამოკავშირეო სახელმწიფოს პერსპექტივის შესახებ; 
* ბათუმის საზავო კონფერენცია; 
* საქართველოს ეროვნული საბჭოს მოღვაწეობა დამოუკიდებლობის აღდგენის წინა ხანებში (1918 წლის 14-25 მაისი); 
* საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა. 

წიგნის რედაქტორია პროფესორი სერგო ვარდოსანიძე, რეცენზენტები: ისტორიის დოქტორი ლევან ჯიქია და ისტორიის დოქტორი გვანცა ბურდული. 
წიგნი დაიბეჭდა გამომცემლობა „მერიდიანის“ სტამბაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* სამეცნიერო შრომები: "საქართველო სრულუფლებოვანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა"

კატეგორია:წიგნები