open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კორდილიერა-რეალი

**კორდილიერა-რეალი** () — მთათა სისტემა სამხრეთ ამერიკაში, ალტიპლანოს მთიანეთში, ბოლივიაში. მდებარეობს ტიტიკაკას ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ბოლივიის დედაქალაქ ლა-პასის აღმოსავლეთით. გადაჭიმულია 125 კმ სიგრძეზე და 20 კმ სიგანეზე. აგებულია გრანიტით და გამოირჩევა დანაოჭებით. სისტემაში მდებარეობს ექვსი ისეთი მწვერვალი, რომელთა სიმაღლეც 6000 მეტრზე მაღალია:
* პიკო-დე-ნორტე (6070 მ)
* ილიამპუ  (6368 მ)
* ანკოუმა (6427 მ)
* ჩაჩაკომანი (6074 მ)
* ილიმანი (6438 მ)

## ლიტერატურა
* Мала гірнича енциклопедія: В 3-х т. / За ред. В. С. Білецького. — Донецьк: «Донбас», 2004. ISBN 966-7804-14-3

## რესურსები ინტერნეტში
* კორდილიერა-რეალი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქედები
სტატისტიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **სტატისტიკა** შეიძლება ნიშნავდეს:

* სტატისტიკა – მეცნიერება მონაცემების შეგროვების, დამუშავების, პრეზენტაციის, ანალიზისა და მათგან დასკვნების გაკეთების შესახებ
* სტატისტიკა – ზომადი ფუნქცია დაკვირვებებიდან

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ზურაბ ნარმანია

**ზურაბ ნარმანია** (დ. 20 იანვარი, 1955, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 12 აგვისტო, 2000, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, ესეისტი.

## ბიოგრაფია 
ზურაბ კოკის ძე ნარმანია დაიბადა 1955 წლის 20 იანვარს, ქალაქ თბილისში.

1981 წელს დაამთავრა  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი.

პირველი ლექსები: „ჩემი სახლია...“, „მიიძინებენ ლაჟვარდების ლურჯი ბაღები...“, „სივრცის მსუბუქი...“, „ღამეს მშიერი მისდევს ავაზა...“, „თუმცა არ ვიცი...“ გამოაქვეყნა ჟურნალ  ცისკრის 1977 წლის მეოთხე ნომერში.

პირველი პოეტური კრებული „უსაფეხურო კიბე“ 1986 წელს გამოსცა „მერანშ“. 1992 წელს ამავე გამომცემლობამ დასტამბა ზურაბ ნარმანიას მიერ თარგმნილი აბდურახმან ავტორხანოვის „სტალინის სიკვდილის საიდუმლო“, ხოლო 1998 წელს წიგნად გამოსცა ქართულად თარგმნილი მაქსიმილიან ვოლოშინის პოემა „კაენის გზით“ (მატერიალური კულტურის ტრაგედია).

1983–2000 წლებში იყო ჟურნალ „ცისკრის“ თანამშრომელი.

გარდაიცვალა 2000 წლის 12 აგვისტოს.

## წიგნები 
* „უსაფეხურო კიბე“, „მერანი“, 1986
* „მფრინავი ჭიანჭველა“, გამომცემელი: ჟურნალ „ცისკრის“ რედაქცია, 2001

## თარგმნილი წიგნები 
* აბდურახმან ავტორხანოვი – „სტალინის სიკვდილის საიდუმლო“, „მერანი“, 1992
* მაქსიმილიან ვოლოშინი – „კაენის გზით“ (მატერიალური კულტურის ტრაგედია) (პოემა), „მერანი“, 1998

## კინოროლი 
* ზურა (ლიკა ქავჟარაძის პარტნიორი) – სატელევიზიო მუსიკალური ფილმი „სიყვარული, ივერია და...“, კომპანია „ქართული ტელეფილმი“, რეჟისორი – ზაალ კაკაბაძე – 1975

## ჯილდოები 
1998 წლის 7 მარტს დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით“, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება # 132 (ჟურნალ „ცისკრის“ 150 წლის იუბილესთან დაკავშირებით — საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის“ 1998 წლის 15 მარტის ნომერში).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფილმოგრაფია 
* კადრები ფილმიდან „სიყვარული, ივერია და...“
* დრო ერთხელ მოცემული
* მწვერვალები არ ჩამოვლენ, მწვერვალებზე ადიან
* ბიბლიოგრაფია

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
ილიამპუ

**ილიამპუ** () — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის ჩრდილოეთში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით, მასზე ოდნავ მაღალი მთის, ანკოუმას ჩრდილოეთით, ქალაქ სორატის სიახლოვეს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6368 მეტრია და ბოლივიის სიმაღლით მეოთხე მწვერვალს წარმოადგენს.

ილიამპუს მწვერვალი საკმაოდ მახვილია და მთამსვლელთათვის საკმაოდ ძნელად დასაპყრობი. მასზე პირველი ასვლა 1928 წლის 7 ივნისს, გერმანელებისა და ავსტრიელების მიერ განხორციელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ილიამპუ
* ილიამპუ, www.peakware.com 

კატეგორია:ბოლივიის მთები
ნესტორი (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**ნესტორი** (; დაახ. 381 — დაახ. 451) — ცნობილი საეკლესიო მოღვაწე, ანტიოქიის საღვთისმეტყველოს სკოლის წარმომადგენელი; კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 428-431 წლებში და აღმოსავლეთ სირიული ლიტურგიული წესის სამიდან ერთ-ერთის სავარაუდო ავტორი. ქრისტიანობაში ნესტორიანული მიმდინარეობის დამაარსებელი, რაც დაგმობილ იქნა ეფესოს საეკლესიო კრების მიერ 431 წელს. აღმოსავლეთის ასირიულ ეკლესიაში იგი წმინდანად არის შერაცხული ეკლესიის „ბერძენ მასწავლებლებს“ (malpānē yawnāyē) შორის, რის გამოც ამ კონფესიას ეგზონიმინი ნესტორიანობა აქვს.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
წარმოშობით უბრალო ოჯახიდან იყო. მოღვაწეობდა ანტიოქიის ერთ-ერთ მონასტერში, ეკურთხა მღვდლად და ქადაგებდა. განსაკუთრებით დიდი პოპულარობა მოიხვეჭა იმპერატორ თეოდოსიუს II-ის დროს, რომელმაც იგი აიყვანა კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ტახტზე. თავისი მმართველობის პირველ ხანებში სასტიაკდ დევნიდა არიანელებს და სხვა მწვალებლურ მიმდინარეობებს, მაგრამ ბოლოს თვითონაც მწვალებლობაში ჩავარდა.

## ქართული თარგმანები
ქართულ ხელნაწერებში დაცულია მისი შემდეგი თხზულებანი: ეპისტოლე კირილე ალექსანდრიელის მიმართ (A 266, 46-49). ეპისტოლე იოანე ანტიოქელისადმი (A 266, 66-68). ეპისტოლე უწყებითი (A 266, 212-214). ეპისტოლე ევნუხის მიმართ (A 266, 275-277). ეპისტოლე კელესტინე რომაელის მიმართ (A 266, 49-51, 51-52, 52-53). წიგნი მოთხრობითი შეწყობილი (A 266, 393-396). ქადაგება, ოდეს იყოვნიდა სახლსა შინა თჳსსა (A 266, 68-69). ზემოთ ჩამოთვლილი თხზულებანი ნესტორისა, რომლებიც მოთავსებულია აგრეთვე A 618-ში, გადმოთარგმნილია სომხურიდან ანტონ კათოლიკოსისა და ფილიპე ყაითმაზაშვილის მიერ 1776 წელს, ისინი შეტანილია მესამე მსოფლიო კრების აქტებში.

## ლიტერატურა 
*
* *St. Cyril of Alexandria: The Christological Controversy* ISBN 0-88141-259-7 by John Anthony McGuckin &mdash; includes a history of the Council of Ephesus and an analysis of Nestorius' Christology.
* Edward Walford, translator, *The Ecclesiastical History of Evagrius: A History of the Church from AD 431 to AD 594*, 1846. Reprinted 2008. Evolution Publishing, ISBN 978-1-889758-88-6. http://www.evolpub.com/CRE/CREseries.html#CRE5(http://www.evolpub.com/CRE/CREseries.html#CRE5)  &mdash; includes an account of the exile and death of Nestorius, along with correspondence purportedly written by Nestorius to Theodosius II.
* Bishoy Youssef (2011). "Lecture II: The Nature of Our Lord Jesus Christ."

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნესტორის ნაშრომი „Bazaar of Heracleides“
* ნესტორის წერილები პაპ ცელესტინესადმი
* From Orthodoxwiki.org
* Dialogue between the Syrian and Assyrian Churches from the Coptic Church 
* The Coptic Church's View Concerning Nestorius 
* From the Catholic Encyclopedia
* Writing of Nestorius 
* "The lynching of Nestorius"  by Stephen M. Ulrich, concentrates on the political pressures around the Council of Ephesus and analyzes the rediscovered *Bazaar* of Nestorius.
* The Person and Teachings of Nestorius of Constantinople  by Mar Bawai Soro.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თეოდორე მოფსუესტელი 

კატეგორია:ბიზანტიელი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსები
კატეგორია:ნესტორიანელობა
ალტიპლანო

მინი|250პქ|ალტიპლანოს მდებარეობა
[მინი|250პქ|ვულკანები [სახამის ეროვნული პარკი|სახამის ეროვნულ პარკში (პარინაკოტა და პომერაპე)]]
**ალტიპლანო** ( — მაღალი ვაკე) — მაღალი ვულკანური, უდაბნო და ნახევარუდაბნო პლატო სამხრეთ ამერიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში, იქ, სადაც ანდები ყველაზე განიერია. წარმოადგენს დედამიწაზე ყველაზე განიერ, მაღლა მდებარე პლატოს ტიბეტის შემდეგ. ტიტიკაკას ტბა სწორედ ალტიპლანოში მდებარეობს.

ალტიპლანო ცენტრალური ანდების შიგა ნაწილია, რომელიც იკავებს ჩრდილოეთი არგენტინისა და ჩილეს, დასავლეთ ბოლივიისა და სამხრეთ პერუს ტერიტორიებს. მისი საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 3 750 მეტრია, ოდნავ ნაკლები, ვიდრე ტიბეტის მთიანეთი. ტიბეტისგან განსხვავებით, ალტიპლანო გამოირჩევა აქტიური ვულკანების მთელი მასივით, ძირითადად დასავლეთ ნაწილში, ცენტრალურ ვულკანურ ზონაში. აქ მდებარეობს ისეთი ვულკანები, როგორებიცაა: ამპატო (6288 მ), ნევადო-სახამა (6542 მ), პარინაკოტა (6348 მ), გუალიატირი (6071 მ), უტურუნკუ (6008 მ), ლიკანკაბური (5916 მ). ვულკანებით ასევე გამოირჩევა ალტიპლანოს ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი კორდილიერა-რეალი. ალტიპლანოს სამხრეთ დასდავლეთით მდებარეობს ატაკამა, მსოფლიოში ყველაზე მშრალი უდაბნო, ხოლო აღმოსავლეთით — ამაზონის ჯუნგლები.

## ისტორია
პლეისტოცენის ეპოქის სხვადასხვა დროს, სამხრეთი და ჩრდილოეთი ალტიპლანო დაფარული იყო ვრცელი ტბებით. დღეს მათი ნარჩენებია ტიტიკაკა პერუ-ბოლივიის საზღვარზე, მინერალების მაღალი შემცველობის ტბები პოოპო, სალარ-დე-უიუნი და კოიპასა სამხრეთ ბოლივიის ორუროს დეპარტამენტში. ეს სამი უკანასკნელი მსოფლიოში უდიდესი მარილის აუზებია.

## კლიმატი
ალტიპლანოში კლიმატი ცივი, ნახევრად-მშრალიდან მშრალში გარდამავალია. საშუალო წლიური ტემპერატურა მერყეობს 3&nbsp;°C-დან (*დასავლეთით*) 12&nbsp;°C-მდე (*ტიტიკაკას ტბის სიახლოვეს*). ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელიც 200 მმ-დან (*სამხრეთ-დასავლეთით*) 800 მმ-მდე (*ტიტიკაკას სიახლოვეს*) მერყეობს. მაქსიმალური ტემპერატურა 12 - 24&nbsp;°C-ია, მინიმალური  -20&nbsp;°C.

ალტიპლანოში მდებარე მთავარი, ყველაზე ცნობილი ქალაქია ბოლივიის ფაქტობრივი დედაქალაქი ლა-პასი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ანდები

## რესურსები ინტერნეტში
*Water resources of Chilean Altiplano 
*Where Bolivia meets the sky 

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია
კატეგორია:ბოლივიის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩილეს გეოგრაფია
კატეგორია:პერუს გეოგრაფია
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის მთები
სტატისტიკა (ფუნქცია)

სტატისტიკა წარმოადგენს სტატისტიკური შერჩევის გარკვეულ რიცხვით მახასიათებელს (მაგალითად, შერჩევითი საშუალო, მოდა ან მედიანა). მათემატიკური განსაზღვრის მიხედვით, სტატისტიკა ეწოდება ზომად ფუნქციას, რომელიც განსაზღვრულია შერჩევაზე. სტატისტიკა დამოუკიდებელია შერჩევის განაწილებაზე (ანუ მისი ფორმა ცნობილი უნდა იყოს შერჩევამდე).

კატეგორია:მათემატიკური სტატისტიკა
ანკოუმა

**ანკოუმა** () — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის ჩრდილოეთში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით, მასზე ოდნავ დაბალი მთის, ილიამპუს სამხრეთით, ქალაქ სორატის სიახლოვეს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6427 მეტრია და ბოლივიის სიმაღლით მესამე მწვერვალს წარმოადგენს.

ილიამპუსგან განსხვავებით, ანკოუმას მწვერვალი უფრო ნაზია და მთამსვლელთათვის შედარებით ადვილად დასაპყრობი. მასზე პირველი ასვლა 1919 წლის 11 ივნისს განხორციელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანკოუმა
* ანკოუმა, www.peakware.com 

კატეგორია:ბოლივიის მთები
ჰიდროგრაფია

[მინი|ჰიდროგრაფიის შესწავლის ერთ-ერთი ობიექტი — [ტბა]]
**ჰიდროგრაფია** 1) ხმელეთის ჰიდროლოგიის ნაწილი, რომელიც აღწერს ცალკეულ წყლის ობიექტებს (მდინარეებს, ტბებს, წყალსაცავებს, ჭაობებს, მყინვარებს) და სწავლობს დედამიწაზე წყლის 
განაწილების გეოგრაფიულ კანონზომიერებებს, წყლის რესურსებზე ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის გავლენას. 

2) ოკეანოლოგიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის ოკეანეებისა და ზღვების ქვაბულებს, 
სანაოსნო ტრასებს და სხვ. გამოიმუშავებს ნაოსნობისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნის საშუალებებს.
წყლის ობიექტების შესახებ ინფორმაციის შეკრებისას მიმართავენ ჰიდროგრაფიულ აგეგმვას.

დასავლეთ ევროპაში ჰიდროგრაფიული კვლევები დაიწყო XVIII საუკუნეში, ამერიკაში კი — XIX საუკუნეში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს სახელმწიფო ჰიდროგრაფიული სამსახური

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰიდროგრაფია
მის ბოლივია

მინი|200პქ|კატერინ დავიდე ესპედესი - ბოლივიელი კონკურსანტი მის სამყარო 2008-ზე
მინი|200პქ|ანა მარია ორტისი - ბოლივიელი კონკურსანტი მის მსოფლიო 2006-ზე
**მის ბოლივია** *Miss Bolivia* — ყოველწლიური სილამაზის კონკურსი, რომელიც ბოლივიაში 1959 წლიდან ტარდება. კონკურსის მიზანია გამოავლინოს მის სამყაროსა და მის მსოფლიოს კონკურსზე წარსადგენი კანდიდატები.

ამჟამად, მის ბოლივიის ტიტულს ატარებს ოლივია პინეირო ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან. მან ეს სტატუსი მიიღო 2010 წლის 26 აგვისტოს.

აღსანიშნავია, რომ მის სამყაროსა და მის მსოფლიოს კონკურსებზე ბოლივიელ მონაწილეს დღემდე არასოდეს გაუმარჯვია.

მის ბოლივიაზე კანდიდატები მონაწილეობას იღებენ ბოლივიის ადმინისტრაციული ერთეულების, დეპარტამენტების დონეზე, ანალოგიურ კონკურსებში გამარჯვების შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიური კულტურა
ჩაჩაკომანი

**ჩაჩაკომანი** () — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის მთათა სისტემაში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6074 მეტრია, ბოლომდე ზუსტი სიმაღლე დაუდგენელია და შეიძლება ცდომილება 20 მეტრს შეადგენდეს, თუმცა დადასტურებულია, რომ 6000 მეტრზე მაღალია. მიიჩნევა კორდილიერა-რეალის ერთ-ერთ ყველაზე ძნელად დასაპყრობ მწვერვალად.

მთის ძირში, წარმოიქმნება რამდენიმე განსხვავებული მიკროკლიმატი, რომელიც ხელს უწყობს ფრინველთა მრავალი სახეობის გავრცელებას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფოტოები 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის მთები
ხალხური მუსიკა

**ხალხური მუსიკა** აღნიშნავს მუსიკალურ ფოლკლორს. ეს ტერმინი ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში და სხვადასხვა ახსნა აქვს. მასში ძირითადად იგულისხმება როგორც ვოკალური, ასევე უცნობ კომპოზიტორთა მიერ შექმნილი ინსტრუმენტული ნაწარმოებები. XX საუკუნის შუა წლებიდან ხალხურ მუსიკას უწოდებენ პოპულარული მუსიკის ისეთ ტიპს, რომელიც ეფუძნება ტრადიციულ მუსიკას. აღრეულ ჟანრებს შორის არის: ფოლკ როკი, ელექტრონული ფოლკი, ფოლკ მეტალი, პროგრესული ფოლკი, ფსიქოდელიური ფოლკი, ფრიკ ფოლკი და ნეოფოლკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მსოფლიო და ხალხური მუსიკის სექცია ბრიტანეთის ბიბლიოთეკის აუდიოსაცავში 
* მსოფლიოს ხალხური სიმღერების ტექსტები   
* www.traditional-songs.com  მსოფლიოს ხალხური სიმღერების ნოტები

კატეგორია:მუსიკა
ტრადიციული ანიმაცია

**ტრადიციული ანიმაცია**, რომელსაც ასევე უწოდებენ კლასიკურ და ნახატ ანიმაციას — ერთ-ერთი უძველესი და ისტორიულად ანიმაციის ყველაზე პოპულარული ფორმა. ტრადიციულ ანიმაციაში ყოველი კადრი იხატება ხელით. *ტრადიციული ანიმაცია* ხოლმე გამოიყენება როგორც კომპიუტერული ანიმაციის საპირისპირო მნიშვნელობის მქონე ტერმინი.

## პროცესი 
### კადრირება 
ტრადიციული მეთოდით შექმნილი ანიმაცია, ისევე როგორც კინოინდუსტრიის სხვა პროდუქცია, ეფუძნება კადრირებას. კადრირება ანიმაციაში წარმოადგენს სურათებისა და ანოტაციების წყობას, რომელიც კომიქსის მსგავსია. სურათების მეშვეობით გადამღები გუნდი კადრის კომპოზიციურ წყობას ეცნობა. კადრირების მხატვრები დრო და დრო ესაუბრებიან რეჟისორს. ხშირად, სანამ შედგება საბოლოო დამტკიცება, მიმდინარეობს კადრირების შეცვლა.

### გახმოვანება 
უშუალოდ გადაღების პროცესამდე ხოლმე იწერება გამხმოვანებელთა ხმები. ძირითადად, ეს ხდება იმისათვის, რომ ფილმის მომზადებისას ყველა პერსონაჟის პირი ხმასთან ერთად სინქრონულად მოძრაობდეს. როგორც წესი, მზა ხმასთან ანიმაციის სინქრონიზაცია უფრო ადვილია, ვიდრე არსებულ ანიმაციასთან - ახლადჩაწერილი ხმის. გახმოვანებაში ასევე შედის: მუსიკა, ხმოვანი ეფექტები, მსახიობთა დიალოგები. მუსიკა და ხმოვანი ეფექტები ხშირად ფილმს მონტაჟისას ემატება.

1930-იან წლებამდე გადაღებულ ხმოვან ანიმაციურ ფილმებს ახლდა ფილმის შემდგომ სინქრონიზებული გახმოვანება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* როგორ იღებენ ანიმაციურ ფილმს 
* ესეები ანიმაციის შექმნის პროცესებზე  

კატეგორია:ანიმაცია
ილიმანი

**ილიმანი** () — მთა ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის მთათა სისტემაში, ლა-პასის დასავლეთით. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6438 მეტრია და წარმოადგენს ბოლივიის სიმაღლით მეორე (ნევადო-სახამის შემდეგ) და სამხრეთ ამერიკის მეთვრამეტე მთას. თოვლის ხაზი ზღვის დონიდან 4570 მეტრზე გადის. ჩრდილოეთ კალთებზე მდებარეობს მყინვარები. მთას ოთხი მწვერვალი გააჩნია, რომელთაგან უმაღლესია ნევადო-ილიმანი, ალპინისტებში საკმაოდ პოლულარული მწვერვალი.

გეოლოგიურად, ილიმანი გრანოდიორიტისაგან შედგება და მიეკუთვნება კაინოზოურ ჯგუფს.

ილიმანი ლა-პასის თითქმის ყველა ადგილიდან ჩანს და ამ ქალაქის ერთ-ერთ სიმბოლოს წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Illimani on Peakware 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის მთები
პოლ როჯერსი

**პოლ ბერნარდ როჯერსი** (დ. 1949 წლის 17 დეკემბერს, მიდლზბრო, ინგლისი)

## დისკოგრაფია
### სოლო
**Cut Loose* (1983)
**Muddy Water Blues: A Tribute to Muddy Waters* (1993)
**The Hendrix Set* (საკონცერტო EP, 1993)
**Live: The Loreley Tapes* (საკონცერტო ალბომი, 1996)
**Now* (1997)
**Now and Live* (2CD კრებული, 1997)
**Electric* (2000)
**Live in Glasgow* (2007)
**Live at Hammersmith Apollo 2009* (2010)
**The Royal Sessions* (2014)

### Free
**Tons of Sobs* (1968)
**Free* (1969)
**Fire and Water* (1970)
**Highway* (1970)
**Free Live!* (საკონცერტო ალბომი, 1971)
**Free at Last* (1972)
**Heartbreaker* (1973)
**The Free Story* (1973)
**The Best of Free* (1991)

### Bad Company
**Bad Company* (1974)
**Straight Shooter* (1975)
**Run With the Pack* (1976)
*''Burnin' Sky* (1977)
**Desolation Angels* (1979)
**Rough Diamonds* (1982)
**The Original Bad Company Anthology* (კრებული, 1999, პოლ როჯერსის პროდიუსერობით)
**In Concert: Merchants of Cool* (2002)
**Hard Rock Live* (2010)

### The Firm
**The Firm* (1985)
**Mean Business* (1986)
**The Firm Live at Hammersmith 1984* (DVD, 1984, შეზღუდული გამოცემა)
**Five From the Firm* (DVD, 1986)

### The Law
**The Law* (1991)

### Queen + Paul Rodgers 
**საკონცერტო ალბომები**
**Return of the Champions* (CD/LP/DVD, 2005)
**Super Live in Japan* (DVD, 2006; იაპონია)
**Live in Ukraine* (CD/DVD, 2009)
**სტუდიური ალბომები**
**The Cosmos Rocks (CD 2008)
**სინგლები**
*"Reachin' Out" / "Tie Your Mother Down" (CD სინგლი, 2005, ევროპა)
*"Say It's Not True" (ჩამოტვირთვა/CD სინგლი, 2007)
*"C-lebrity" (ჩამოტვირთვა/CD სინგლი, 2008)
**სხვა ალბომები**
**The A-Z of Queen, Volume 1* (ორი ვიდეო)

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  
* ინტერვიუ ჟურნალთან MSS 
* ფანების გვერდი

კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
კატეგორია:ინგლისელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
The Essential Clash

***The Essential Clash*** — The Clash-ის საუკეთესო ჰიტების კრებული, გამოცემული 2003 წელს. ის არის Sony BMG-ის კომპილაციების სერიის, *The Essential*, ნაწილი. ალბომი ეძღვნება ჯო სტრამერს, რომელიც მისი შედგენის დროს გარდაიცვალა.

## This Is Radio Clash
შეცდომით, სინგლ This Is Radio Clash-ის B-მხარის ჩანაწერი Radio Clash კომპილაციის ამერიკულ ვერსიაში შეტანილია A-მხარის სახელწოდებით — This Is Radio Clash. იგივე მოხდა ჯგუფის კიდევ ერთ კრებულზე *Super Black Market Clash*. ორივე ჩანაწერს აქვს ერთი და იგივე სიგრძე. ისინი განსხვავდებიან მხოლოდ მიქსით და ტექსტით. სათაურებისა და ჩანაწერების მსგავსებამ დააბნია არა მხოლოდ ფანები, არამედ ხმისჩამწერი კომპანიებიც. სიმღერების განსხვავება შესაძლებელია დასაწყისის ტექსტით. This Is Radio Clash იწყება სიტყვებით „*This is radio clash on pirate satellite, Orbiting your living room, cashing in the bill of rights*“, ხოლო Radio Clash — „*This is radio clash resuming of transmission, beaming from the mountain tops using aural ammunition.*“ ამ ორი კრებულის გარდა, ყველა დანარჩენ კომპილაციაზე (მათ შორის The Essential Clash-ის ევროპულ ვერსიშიც), სადაც მითითებულია This Is Radio Clash, შეტანილია ორიგინალური სიმღერა და არა მისი B-მხარე.

## სიმღერების სია
### პირველი დისკი
ბრიტანულ ვერსიაში ასევე შესულია 1977, მეორე სიმღერად.

### მეორე დისკი
## DVD
# Clash on Broadway Trailer, შეიცავს London Calling-სა და Radio Clash-ს
# White Riot
# Complete Control
# Tommy Gun
# Clampdown
# Train in Vain
# London Calling
# Bankrobber
# The Call Up
# Rock the Casbah
# Should I Stay or Should I Go? (საკონცერტო)
# Career Opportunities (საკონცერტო)

### დამატებითი მასალები
* *Hell W10* - რეჟისორი ჯო სტრამერი. გადაღებული 1983 წელს
* პრომო კადრები (1976) - შეიცავს 1977-ს, White Riot-სა და London's Burning-ს
* დისკოგრაფია
* I Fought the Law (ცოცხალი, ფილმიდან *უხეში ბიჭუნა*)
* ინტერვიუ (London Weekend Show 1976)

## Charts
## სქოლიო 
კატეგორია:2003 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2003 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:The Clash-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ვიდეო ალბომები
სევერო ფერნანდესი

**სევერო ფერნანდესი** (, დ. 15 აგვისტო, 1849, სუკრე, ბოლივია — გ. 12 აგვისტო, 1925, პოტოსი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1896-1899 წწ. თანამდებობა დაიკავა 1896 წლის 19 აგვისტოს — დატოვა 1899 წლის 12 აპრილს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## წყაროები
* Segunda página de la Galería presidencial Boliviana. 
* Historia de Bolivia, 5ª edición, editorial Gisbert.

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
ხოსე მანუელ პანდო

**ხოსე მანუელ პანდო** (, დ. 27 დეკემბერი, 1849, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 17 ივნისი, 1917, კენკო, პერუ) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1899-1904 წწ. თანამდებობა დაიკავა 1896 წლის 25 ოქტომბერს — დატოვა 1904 წლის 14 აგვისტოს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი
* ხოსე-მანუელ-პანდოს პროვინცია

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  27 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1917
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ტელევიზორი

thumb||თანამედროვე ტელევიზორი
**ტელევიზორი** — ელექტრონული მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება უკაბელოდ ვიდეო და აუდიო ინფორმაციის მისაღებად და საჩვენებლად ეკრანზე, თუმცა შეუძლია კაბელით დაკავშირების შემთხვევაში ვიდეოფირის ჩვენებაც.

პირველი CRT ტიპის, კომერციული მიზნით, გამოშვებული ტელევიზორი დამზადდა Telefunken-ის მიერ გერმანიაში 1934 წელს. შემდეგ უკვე საფრანგეთში (1936), ინგლისში (1936) და აშშ-ში (1938).

ყველაზე იაფი ტელევიზორი მეორე მსოფლიო ომამდე ღირდა $125 (რომელიც ახლა ტოლფასია 1863 დოლარისა (2007)), რომელსაც ჰქონდა 8 სმ სიგრძის ეკრანი, ხოლო 30 სმ ეკრანიან ტელევიზორებს შორის ყველაზე იაფი ღირდა $445 ($6633 ახლა).

## სქოლიო
კატეგორია:ტელევიზია
კატეგორია:ტელევიზორი
კატეგორია:ელექტრონული მოწყობილობები
კაპუცინები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|კაპუცინელი ბერი
**კაპუცინები** (; შემოკლ. — **კაპუცინები**) — კათოლიკური ორდენი. შეიქმნა 1525 წელს ფრანცისკანელთა ორდენის განშტოების სახით. 1619 წლიდან დამოუკიდებელი ორდენია. ორდენის წევრებმა სახელწოდება მიიღეს ანაფორაზე მიკერებული უხეში მაუდის წვეტიანი კაპიუშონის გამო. ორდენის წევრთა მიზანი იყო ადრინდელი ფრანცისკული თემების ასკეტური ხასიათის აღდგენა. კაპუცინებმა დიდი როლი ითამაშეს კონტრრეფორმციაში. 

ამჟამად ორდენში დაახლოებით 15 ათ. წევრია. დიდი ბრიტანეთში მოქმედებს მათი 10 მონასტერი, ირლანდიაში – 3, უკრაინაში – 6, რუსეთში – 1. გარდა ამისა გააჩნიათ 200-მდე მისია მთელ მსოფლიოში განსაკუთრებით ინდოეთში, ეთიოპიაში და თურქეთში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum, official website of international order
*Capuchins in Canada - Mary, Mother of the Good Shepherd Province, official website
*Capuchins of Ireland - Province of St. Patrick and St. Francis , official website
*Capuchins in Britain - Province of Our Lady Assumed Into Heaven and St. Lawrence of Brindisi 
*Capuchin Franciscan Order - Our Lady of Angels Province , official website of Capuchin Franciscan Order in Western America
*The Capuchin-Franciscan Province of St. Joseph (Mid-West USA), official website
*Province of St. Joseph Vocations Office, website for those interested in becoming a Capuchin friar in the Province of St. Joseph
*The Capuchin-Franciscan Volunteer Corps (CapCorps), website for those interested in volunteer opportunities ministering with the Capuchins
*The Capuchin-Franciscans of the Province of Saint Augustine, official website
*The Capuchin Franciscan Province of the Stigmata , official website
*Seraphic Mass Association - Supports the missions entrusted to the Province of Saint Augustine, official website
*The Province of St. Mary of the Franciscan Capuchin Order, official website
*Vocational Website , Official Website for those interested in Joining the St. Mary Province of the Capuchin Franciscan Order.
*St. Conrad Province of Mid-America, official website
*Franciscanos Capuchinho (Provincia Portuguesa)
*

## ლიტერატურა 
* *ნ. ასათიანი*, ისტორია 11,  "ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა", თბ., 2009, გვ. 344

კატეგორია:კათოლიკური ორდენები
ჩაკალტაია

**ჩაკალტაია** (აიმ. *ცივი გზა*) — მთა ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის მთათა სისტემაში, ზღვის დონიდან 5421 მეტრ სიმაღლეზე. ჩაკალტაია გამოირჩეოდა 18 000 წლის ასაკის მყინვარებით, რომლებიც მთლიანად გაქრა 2009 წელს. მყინვარი ერთ-ერთი უმაღლესი იყო მთელს სამხრეთ ამერიკაში და გადაჭიმული იყო 30 კმ-ზე, ლა-პასიდან უაინა-პოტოსის მთამდე. დღემდე დავის საგნად რჩება საკითხი, თუ რამ გამოიწვია მყინვარის გაქრობა - გლობალურმა დათბობამ თუ ადგილობრივი კლიმატის ცვლილებამ.

## სათხილამურო კურორტი 
ჩაკალტაიას მყინვარი ბოლივიის სათხილამურო კურორტს წარმოადგენდა. ამავე დროს, ის უმაღლესი სათხილამურო არეალი იყო მსოფლიოში, რომელსაც საბაგირო ემსახურებოდა. ის ჯერ კიდევ 1939 წელს გაიხსნა. მთა პოპულარულ ადგილს წარმოადგენდა მოყვარული მთამსვლელებისათვის, ვინაიდან ზემოთაღნიშნული გზა მწვერვალამდე 200 მეტრით დაბლა მთავრდებოდა.

## ობსერვატორია 
მთაზე მდებარეობს ასტროფიზიკური ობსერვატორია, რომელიც ძირითადად გამა-გამოსხივების კვლევებს ემსახურება. ის აქტიურად თანამშრომლობს მსოფლიოს სხვადასხვა ინსტიტუტებთან.

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის მთები
კრისტო-დე-ლა-კონკორდია

მინი|250პქ|კრისტო-დე-ლა-კონკორდია
**კრისტო-დე-ლა-კონკორდია** () — იესო ქრისტეს ქანდაკება, რომელიც მდებარეობს ბოლივიის ქალაქ კოჩაბამბაში, სან-პედროს ბორცვზე. მისი სიმაღლე 34.20 მეტრია, პიედსტალის სიმაღლე 6.24 მ, ხოლო საერთო სიმაღლე 40.44 მეტრს შეადგენს. ის უფრო ფართოა, ვიდრე რიო-დე-ჟანეიროს ქრისტეს ქანდაკება და წარმოადგენს იესო ქრისტეს ყველაზე დიდ სტატუეტს მთელ მსოფლიოში, ამავე დროს, ზოგადად ყველაზე დიდ ქანდაკებას მთელს სამხრეთ ნახევარსფეროში. 

მისი მშენებლობა 1987 წლის 12 ივლისს დაიწყო და 1994 წლის 20 ნოემბერს დასრულდა. ნახაზი შეიქმნა რიო-დე-ჟანეიროს ქანდაკების მიხედვით. ქალაქ კოჩაბამბას გადმოჰყურებს 265 მეტრი სიმაღლიდან, ხოლო ზღვის დონიდან,  2 840 მეტრზე მდებარეობს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Boliviaweb: El Christo de la Concordia 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიური კულტურა
კატეგორია:ქრისტეს ქანდაკებები
მარიანო ბაპტისტა

**მარიანო ბაპტისტა** (, დ. 16 ივლისი, 1832, აიოპაია, ბოლივია — გ. 19 მარტი, 1907, კოჩაბამბა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1892–1896  წლებში თანამდებობა დაიკავა 1892 წლის 11 აგვისტოს — დატოვა 1896 წლის 19 აგვისტოს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1832
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1907
ბოლივიის ტურიზმი

ბოლივიის სანაპიროდან]]
[მინი|250პქ|[სალარ-დე-უიუნი]]
[მინი|250პქ|[იუნგასის გზა]]
[მინი|250პქ|[მადიდის ეროვნული პარკი]]
ბოლივიას მრავალი ბუნებრივი თუ ადამიანის ხელით შექმნილი **ტურისტული ღირსშესანიშნაობა** გააჩნია. ამ ქვეყანაში ტურიზმის ინდუსტრიამ განვითარება ჰპოვა 1990-იანი წლებიდან, როდესაც შეწყდა პოლიტიკური არასტაბილურობა.

## ღირსშესანიშნაობები
*ანდები, რომელიც კვეთს ბოლივიას, წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე მაღალ მთათა სისტემას ჰიმალაის შემდეგ. აქ მდებარეობს ბოლივიის ფაქტობრივი დედაქალაქი ლა-პასი — მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქი ზღვის დონიდან (3 660 მ). 
*ტიტიკაკას ტბა - მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე ტბა, რომელიც ამავე დროს სანოსნოა, ჯერ კიდევ ინკებამდელი უროსის ხალხთან ერთად, რომლებიც ტბაში ხელოვნურად შექმნილ, მოტივტივე კუნძულებზე სახლობენ. 
*ინკების ცივილიზაციამ და სხვა კოლუმბამდელმა ცივილიზაციებმა ბოლივიის ტერიტორიაზე არაერთი არქეოლოგიური ძეგლი თუ ნანგრევი დატოვეს, რომლებიც ჩვენს დრომდე შემორჩა. მათ შორისაა იუნგასის გზა - მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო გზა. 
*ქალაქი პოტოსი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, მიჩნეულია მსოფლიოში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქად (4 090 მ). ეს ქალაქი ასევე ცნობილია ვერცხლის საბადოებით, რომელიც აწარმოებდა ესპანეთის მონარქების ლეგენდარულ ძვირფასეულობას. 1556 - 1783 წლებში აქ 45.000 ტონა სუფთა ვერცხლი იქნა წარმოებული. 
*სალარ-დე-უიუნი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარილის ტბა (10 580 კმ²). 
*მადიდის ეროვნული პარკი - მოიცავს ამაზონის ზემო აუზს და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ბიოლოგიურად ყველაზე მრავალფეროვან რეგიონს. 
*ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. 

## ზრდა და გავლენა ეკონომიკაზე
2000 წელს, ბოლივიამ მიიღო 306 000 ტურისტი. შემოსავლებმა ამ სფეროდან 179 აშშ დოლარი შეადგინა, მაგრამ 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტების შემდეგ, ბოლივიის ტურიზმი მნიშვნელოვნად დაეცა. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ეროვნული პარკების სია
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში
*ჩაკალტაია

## რესურსები ინტერნეტში
* La Paz Walking Tours 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივია
კატეგორია:ბოლივიის ტურიზმი
კატეგორია:ბოლივიის ეკონომიკა
ანისეტო არსე

**ანისეტო არსე** (, დ. 17 აპრილი, 1824, ტარიხა, ბოლივია — გ. 14 აგვისტო, 1906, სუკრე, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1888-1892 წლებში. თანამდებობა დაიკავა 1888 წლის 15 აგვისტოს — დატოვა 1892 წლის 11 აგვისტოს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ანისეტო არსე 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1906
თეოფილე ალექსანდრიელი

**თეოფილე ალექსანრიელი**(გარდ. 412) იყო ალექსანდრიის პატრიარქი 385-დან 412 წლამდე. იგი აღიარებულია წმინდანად კოპტურ-მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ.

მისი პატრიარქატის პერიოდს დაემთხვა დაძაბული ურთიერთობა წარმართებსა და ქრისტიანებს შორის. ისტორიკოსი ედვარდ გიბონი მას ამგვარი სიტყვებით მოიხსენიებს: "...მუდმივი მტერი მშვიდობისა და სათნოებისა, თავხედი, მოურიდებელი, ცუდი კაცი, ვისი ხელებიც მუდამ გასვრილი იყო ოქროში და სისხლში."("რომის დაცემა II", 57)

391 წელს თეოფილემ აღმოაჩინა დამალული წარმართული ტაძარი. მან და მისმა მიმდევრებმა დამცინავად გამოფინეს წარმართული ნივთები იმ მიზეზით რომ ამით წარმართები პროვოკაციას წამოეგებოდნენ და მათი მოკვლის საბაბი მიეცემოდათ. ასეც მოხდა და ქრისტიანებმაც საპასუხოდ შეუტიეს. უმცირესობაში მყოფმა წარმართებმა უკან დაიხიეს და სერაფიტას კომპლექსში გამაგრდნენ. იმპერატორმა მისწერა წერილი თეოფილეს რათა ისინი შეეწყალებინა და მხოლოდ ტაძარი დაენგრია. ისტორიკოს სოკრატე სქოლასტიკოსის მიხედვით, იმპერატორის ბრძანებაზე ტაძრის განადგურების შესახებ თეოფილეს მოთხოვნამ იმოქმედა, ხოლო თვითონ ტაძარი განსაკუთრებული ენთუზიაზმით და ძალადობით იქნა დანგრეული.(ისტ. სოზომენე; რუფინუსი; სოკრ. V:16)

თეოფილემ მის ძმის შვილ წმინდა კირილე ალექსანდრიელთან ერთად მოაწყო 403 წელს სინოდი, რომელზეც დაგმეს და გადაასახლეს წმინდა იოანე ოქროპირი.

კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ფრანს-ტამაიოს პროვინცია

**ფრანს-ტამაიო** — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდების მთიანეთში, კორდილიერა-რეალში, პერუს საზღვართან.  ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 15 900 კმ²-ს შეადგენს. 

## მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა  10%-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 19 220 ადამიანი.
[მინი|250პქ|მარცხნივ|პროვინციაში მდებარე [მადიდის ეროვნული პარკი]]
*65.7% ლაპარაკობს ესპანურად, 74.9% კეჩუაზე,    11.3% აიმარაზე. 
*77.7% წერა-კითხვის მცოდნეა. 
*მორწმუნეთა 86.9% კათოლიკეა,  11.2% პროტესტანტი.

## დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია აპოლო

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*Instituto Nacional de Estadística 
*პროვინციის დეტალური რუკა 
*ლა-პასის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
აიმარა (ენა)

მინი|აიმარას გავრცელების არეალი
**აიმარა** (*Aymar aru*) — ანდებში მცხოვრები ხალხის, აიმარას ენა. მასზე ამჟამად 2 227 642 კაცი ლაპარაკობს. აიმარა, ესპანურთან და კეჩუასთან ერთად, სახელმწიფო ენაა პერუსა და ბოლივიაში. ასევე გავრცელებულია ჩილესა და ჩრდილოეთ არგენტინაში. 

ზოგიერთი ლინგვისტი მიიჩნევს, რომ აიმარა მონათესავეა მასზე უფრო ფართოდ გავრცელებულ კეჩუას ენაზე. ფონოლოგიური მსგავსება მართლაც აშკარაა, მაგრამ როგორც ლინგვისტების მეორე, უმრავლესი ნაწილი მიიჩნევს, ეს არა ამ ენების მონათესავეობიდან გამომდინარეობს, არამედ შედეგია ამ ენების ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე საკმაოდ ხანგრძლივი ურთიერთობისა. 

აიმარა აგლუტინაციური და პოლისინთეზური ენაა, სიტყვათა თანმიმდევრობის სუბიექტ-ობიექტის ტიპოლოგიით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.aymara.org
* The Sounds of the Andean Languages 
* Ethnologue reports for Aymara
* Encyclopedy in Aymara 
* Aymara - English Dictionary 
* Andean language looks back to the future
* JACH'AK'ACHI. Patpatankiri markana kont’awipa

კატეგორია:ინდიელთა ენები
წყალგამყოფი

მინი|ზღვებისა და მდინარეთა აუზების წყალგამყოფები
**წყალგამყოფი** — დედამიწის ზედაპირის პირობითი ტოპოგრაფიული ხაზი, რომელიც ყოფს ხმელეთის ზედაპირზე ორ მეზობელ წყლის ნაკადსა ან მდინარეთა სისტემას. წყალგამყოფი მთაში მკაფიოდაა გამოხატული და თანხვდება ქედის თხემს, ვაკეზე მეტ-ნაკლებად წაშლილია. სივრცეს, სადაც წყალგამყოფი ხაზი ვრცელდება, ეწოდება წყალგამყოფი ტერიტორია.

განარჩევენ მთავარ ანუ კონტინენტურ წყალგამყოფს (ოკეანეებს ან ვრცელ გაუდინარ არეებს შორის), პირველი რიგის წყალგამყოფს (მეზობელ მდინარეთა სისტემებს შორის) და მეორე რიგის ანუ გვერდით წყალგამყოფს (მთავარი მდინარის შენაკადებს შორის). ვაკეებსა და მყინვარულ ველებზე წყალგამყოფს შეუმჩნეველი იერი აქვს, ამასთანავე ტექტონიკური პროცესებისა და რეგრესიული ეროზიის შედეგად წყალგამყოფი შერეული ხდება. მეტად რთულია წყალგამყოფის დადგენა კარსტულ მხარეებშიც. 

მოზრდილი წყალგამყოფები არსებობს აშშ-ში, რუსეთში, ფინეთში და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მდინარეთა ქსელი

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროგრაფია
კატეგორია:რელიეფის ფორმები
კატეგორია:გეომორფოლოგია
ციცქა

**ციცქა**, *შანთი*, *ციცქო*, *ყვითელი ციცქა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

ივანე ჯავახიშვილის ვარაუდით, ციცქას წარმოშობის ადგილი უნდა ყოფილიყო სოფლები: ციცხე ან ციცქიური (იმერეთი, ხარაგოულის მუნიციპალიტეტი) და თვლიდა, რომ ამ ჯიშის სახელწოდებაც მისი პირვანდელი გავრცელების ადგილთან უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული.

საკუთრივ ზემო იმერეთში ამ ჯიშს შაწთის და ციცქოს ეძახიან, ცენტრალურ იმერეთში კი მამალ ციცქას (სინამდვილეში, მამალი ციცქა მისი ვარიაციაა).

ციცქა დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია. ამჟამად ფართოდაა გავრცელებული ზესტაფონის, ხარაგოულის და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში. მცირე ნარგავებად კ,-რაჭა-ლეჩხუმში, სამეგრელოში, აფხაზეთში, გურიაში, ქართლსა და აჭარაში.

ციცქა ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო გატანილი და მის ნარგავებს ყოფილ საბჭოთა რეს-პუბლიკებში, გავრცელებული ფართობის მიხედვით, რქაწითლისა და ცოლიკოურის შემდეგ მესამე ადგილი ეჭირა (5739,3 ჰექტ.).

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ წაგრძელებული ფორმის. სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისე-ბრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან ძლიერ კუმსი. გვხვდება საშუალო სიკუმსის მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. სრულ სიმწიფეში მომწვანო-მოყვითალოა, მზის მხარეს კი მოქარვისფრო ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანია, მაგრამ უფრო წვნიანი. ძალიან სასიამოვნო, ტკბილი და მომჟავო გემოთი.

ჯიში საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 176 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის წონა 130-400 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-12.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-25%-ს, მჟავიანობა — 6.5-10.5 გ/ლ-ს.

ციცქა მაღალხარისხიანი საღვინე ჯიშია. მისგან მზადდება ევროპული და იმერული ტიპის თეთრი ღვინოები, ცქრიალა ღვინო და საუკეთესო საბრენდე სპირტი. სუფრის ღვინო ღია ჩალისფერია მომწვანო იერით. ხასიათდება სხეულით, ენერგიით და ხალისით. გემო ნაზი და ჰარმონიული აქვს. დაძველებისას ივითარებს მეტად ნაზ სასიამოვნო ბუკეტს. ისტორიულად, საუკეთესო ღვინოებად ითვლებოდა ციცქასა და ცოლიკოურის თანაბარი ნაზავი და ასევე ციცქასა და დოდნდღლაბი მჭკნარას კუპაჟი. საუკეთესო მიკროზონებია: კვალითი, სვირი, ფუთი, ილემი.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 446

*ხარბედია მ., „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 54, თბ., 2013

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯიშების მრავალფეროვნება 

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აიმარა (ხალხი)

მინი|250პქ|მინი|250პქ|ვიპალა|აიმარას ხალხის დროშა, რომელიც 2008 წელს ბოლივიამ ეროვნულ სიმბოლოდ სცნო
**აიმარა** — ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, ანდების მთების ალტიპლანოს რეგიონში. დღეისათვის მათი რიცხვი 2 მილიონია და ცხოვრობენ ბოლივიაში, პერუსა და ჩილეში. ისინი ამ რეგიონში ჯერ კიდევ იმ დროიდან სახლობენ, სანამ აქ ინკები, ხოლო მოგვიანებით ესპანელები მოვიდოდნენ. 

აიმარას ხალხი XV საუკუნის ბოლოს, ინკების იმპერატორმა უაინა კაპაკმა დაიპყრო. მიუხედავად იმისა, რომ ამის შემდეგ აიმარა ინკების მნიშვნელოვან გავლენას განიცდის, ინკების იმპერიაში მათ გარკვეულ დონეზე ავტონომია ჰქონდათ შენარჩუნებული. დადასტურებულია, რომ ეს ხალხი ყველაზე დიდი რაოდენობით ცენტრალურ პერუში იყო წარმოდგენილი, მაგრამ ესპანელების მოსვლის შემდეგ, მათმა ძირითადმა ნაწილმა თანამედროვე ბოლივიის ტერიტორიაზე გადაინაცვლა. 

დღემდე შემორჩენილი აიმარას ხალხის უდიდესი ნაწილი ალტიპლანოში, ნაწილი კი ტიტიკაკას ტბის აუზში ცხოვრობს. აიმარას უდიდესი ურბანული ცენტრია ქალაქი ელ-ალტო ლა-პასის სიახლოვეს, სადაც 750 000 აიმარა ცხოვრობს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აიმარა (ენა)

## დამატებითი ლიტერატურა
* Adelson, Laurie, and Arthur Tracht. *Aymara Weavings: Ceremonial Textiles of Colonial and 19th Century Bolivia*. [Washington, D.C.]: Smithsonian Institution Traveling Exhibition Service, 1983. ISBN 0-86528-022-3
* Buechler, Hans C. *The Masked Media: Aymara Fiestas and Social Interaction in the Bolivian Highlands*. *Approaches to Semiotics*, 59. The Hague: Mouton, 1980. ISBN 90-279-7777-1
* Buechler, Hans C., and Judith-Maria Buechler. *The Bolivian Aymara*. *Case studies in cultural anthropology*. New York: Holt, Rinehart and Winston, 1971. ISBN 0-03-081380-8
* Carter, William E. *Aymara Communities and the Bolivian Agrarian Reform*. Gainesville: University of Florida Press, 1964.
* Eagen, James. *The Aymara of South America,* First peoples. Minneapolis: Lerner Publications Co, 2002. ISBN 0-8225-4174-2

## რესურსები ინტერნეტში 
* აიმარა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* Aymara site in English 
* Society: an essay 
* Aymara worldview reflected in concept of time
* NGO Chakana 
* Aymara communities in Bolivia, Peru & Chile, Video de UNESCO 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:ინდიელები
კატეგორია:ამერიკის ხალხები
კატეგორია:ბოლივიის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
იაპაკანი (მდინარე)

**იაპაკანი** () — მდინარე ბოლივიაში, ამაზონის აუზში. მისი სიგრძე 335 კმ-ია და წარმოადგენს მდინარე რიო-გრანდეს შენაკადს, რომელიც თავის მხრივ მდინარე მამორე ერთვის. 

იაპაკანი სათავეს იღებს ამბოროს ეროვნულ პარკში და გზადაგზა მას უამრავი მდინარე და პატარა ნაკადული ერწყმის, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია პირაი. 

მდინარეში დიდი რაოდენობით თევზია, რასაც რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Mapa satelital del Río Yapacaní 
* A.W.I.S.H. South America - Proyecto de forestación de las riberas del río Yapacaní  

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
ნახშირა

**ნახშირა**, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (შრომის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 450 მ, სოხუმიდან 21 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოდიში (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

**ოდიში** (ყოფილი *აკაფა*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ბესლეთის ზემოთში. თემის ცენტრი (სოფლები:პავლოვსკოე, პეტროვსკოე, ქვემო ლინდა). ზღვის დონიდან 360 მ, სოხუმიდან 16 კმ. 1991 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პავლოვსკოე

**პავლოვსკოე** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ოდიშის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ბესლეთის ხეობაში. ზღვის დონიდან 200 მ, სოხუმიდან 17 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უბე

[McWay Cove and [McWay Falls|მინი|300პქ|აშშ-ში მდებარე ერთ-ერთი უბე]]
**უბე** ( — ყურე) — ოკეანის, ზღვის, ტბის, წყალსაცავის ხმელეთში შეჭრილი მცირე ნაწილი. ზოგჯერ უბე განლაგებულია საკუთრივ ყურეში. უბე წყლის სივრცეში შეიძლება შეჭრილი იყოს კლდეებით, ნაპირით ან ახლომდებარე კუნძულით. ადგილობრივი პირობები ადგენენ მის ჰიდროლოგიურ რეჟიმს, რომელიც გარკვეულწილად განსხვავდება მასთან ახლოს მდებარე წყლის რეჟიმისაგან. 

უბე მეტად მოსახერხებელია გემების სადგომად. ამის კარგი მაგალითია ცემესისა და გელენჯიკის უბეები. იგი შემოზღუდულია კონცხით, კუნძულით, ცელით. 

უბე და მისნაირი ჰიდროლოგიური ობიექტები ფორმირდება ეროზიის შედეგად. გერმანულ სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ ტერმინის ფართო მნიშვნელობა აქვს და იგი შეიძლება აღნიშნავდეს როგორც ყურეს, ისე ზღვას. 

## ცნობილი უბეები 
მსოფლიოში უბეები ფართოდაა გავრცელებული; ცნობილი უბეებია :
* მეკლენბურგის უბე
* ლიუბეკის უბე
* კილის უბე
* ვისმარის უბე
* პომორის უბე
* ჩეშის უბე
* სამსუნის უბე
* სენის უბე
* ზიენტიაუ
* პროა და ა.შ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰიდროგრაფია
კატეგორია:ჰიდროლოგია
ბიოტოპი

right|280px|მინი|ნახევარმშრალი გაზონი მცენარეულობასთან ერთად
**ბიოტოპი** (ბერძნ. βίος – სიცოცხლე და τόπος – ადგილი) — ბიოსფეროს ნაწილი, რომელსაც გააჩნია ერთგვაროვანი აბიოტური პირობები და უკავია ამა თუ იმ ბიოცენოზს. წარმოადგენს ცოცხალი ორგანიზმებით დასახლებულ ხმელეთისა და წყალსატევის ნაწილს. ხმელეთზე იგი ბიოგეოცენოზითაა დაკავებული. ბიოტოპი ბიოცენოზთან ერთად ქმნის ბიოგეოცენოზს, რომელიც გეოგრაფიულ სივრცეში ადგილმდებარეობით ხასიათდება და რომელიც ემთხვევა გარემოს აბიოტურ ფაქტორებს. 

* გეოლოგიური პირობების ერთობლიობის შედეგად იქმნება ლიტოტოპი, 
* ნიადაგური პირობების ერთობლიობით — პედოტოპი, 
* კლიმატური ერთობლიობით — კლიმატოპი და ა.შ. 

მაგალითად, ტროპიკული ტყე, უდაბნოს ქვიშები, მტკნარი წყლის წყალსატევი და ა.შ. მსგავსი ბიოტოპები ერთიანდება ბიოქორში, რომელთა ერთობლიობა შეადგენს ბიოციკლს. მონოკლიმაქსური კონცეფციის თანამხად, ყოველი ბიოტოპის ფარგლებში, დროთა განმავლობაში ფორმირდება დროში სტაბილური კლიმაქსური გაერთიანება (ბიოცენოზი). ამ პროცესს სუქცესია ეწოდება, რომელიც რამდენიმე სტადიას გადის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეკოსისტემა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოტოპი – ეკოლოგიური ლექსიკონი 

კატეგორია:ეკოლოგია
რეშევიე

**რეშევიე** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), დოუს უღელტეხილის მიდამოებში. ზღვის დონიდან 1300 მ, სოხუმიდან 84 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რიღზა

**რიღზა**, *რიღძა*, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მ, სოხუმიდან 100 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წყლის რესურსები

მინი|პლანეტა დედამიწა, რომლის ზედაპირის უდიდესი ნაწილი წყლითაა დაფარული
**წყლის რესურსები** — გამოსაყენებლად ვარგისი წყალი; პრაქტიკულად ჰიდროსფეროს ყველა ნაწილი: მდინარეების, ტბების, არხების, წყალსაცავების, ზღვებისა და ოკეანეების, მიწისქვეშა, მყინვარების წყალი (ყინული), ნიადაგის ტენი, ატმოსფეროს წყლის ორთქლი. 

ცნება წყლის რესურსები მოიცავს თვით წყლის ობოექტებსაც — მდინარეებს, ტბებს, ზღვებს, რადგან ზოგიერთი მიზნით (ნაოსნობა, ჰიდროენერგეტიკა, თევზის მეურნეობა, დასვენება, ტურიზმი) ისინი უშუალოდ გამოიყენებიან, მათგან წყლის ამოუღებლად. 

წყლის რესურსების კომპლექსური, ბალანსური შეფასებისათვის მიმართავენ ხმელეთის წყლის ბალანსის განტოლებათა სისტემას : R = U + S; Р = U + S + Е; W = Р — S = U + Е, სადაც: 
* R - მდინარის მთელი ჩამონადენია;
* U - მიწისქვეშა ჩამონადენი მდინარეში;
* S - ზედაპირული (წყალმოვარდნის) ჩამონადენი;
* P - ატმოსფერული ნალექები;
* E - აორთქლება;
* W - ტერიტორიის საერთო დანესტიანება. 
მინი|მარცხნივ|380პქ|დედამიწის წყლების გრაფიკული განაწილება
ამ განტოლებათა საშულებით შესაძლებელია ბუნებაში წყლის ბრუნვით განპირობებული ჩვეული ერთიანობის შესაბამისად ურთიერთკავშირში შევაფასოთ წყლის რესურსების სხვადასხვა წყარო. 

სამეურნეო მიზნით (წყალმომარაგება, რწყვა, დასვენება და ტურიზმი, თევზჭერა და თევზის მოშენება, ჰიდროენერგეტიკა, შიგა ნაოსნობა) ყველაზე მეტად გამოყენებულია მდინარის წყალი, გამდნარი ტბებისა და აქტიური წყალცვლის ზონის მიწისქვეშა მტკნარი წყალი, რაც შეადგენს ჰიდროსფეროს სტაციონარული მოცულობის 0,3%. 

თეორიულად წყლის რესურსები ამოუწურავია, რადგან მათი რაციონალური გამოყენების დროს ისინი კვლავაც აღდგებიან წრებრუნვის პროცესში. 
მაგრამ წყლის მოხმარება ისეთი ტემპით იზრდება, რომ კაცობრიობის წინაშე დგება ახალი პრობლემა — როგორ უზრუნველყოს მოთხოვნილება მათზე მომავალში. 

წყლის რესურსების ამოწურვის საშიშროებას ქმნის მდინარის, ტბისა და ზღვის წყლის სწრაფად მზარდი გაჭუჭყიანება, რასაც იწვევს მათში ბინძური წყლების ჩაშვება. 

წყალთან მეურნეობისა და სოფლის მეურნეობის პრაქტიკაში მიმართავენ წყლის რესურსების გაფართოებულ წარმოებას, ე.ი. გამოსაყენებლად ადვილად მისაწვდომ წყლის რესურსებს ზრდიან ძნელად მისაწვდომი ან პოტენციური წყლის რესურსების ხარჯზე. 

მაგალითად: ნიადაგის ტენის რესურსების გაზრდა ზედაპირული (წყალმოვარდნის) ჩამონადენის წყალსაცავების მოწესრიგების საშუალებით. დიდი მნიშვნელობა აქვს აგრეთვე მიწისქვეშა წყლების ხელოვნურ შეკავებას — დიდი ტრანზიტული მიწისქვეშა წყალსაცავების შექმნას.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Львович М. И., Элементы водного режима рек земного шара, Свердловск — М., 1945;
* Великанов М. А., Гидрология суши, 5 изд., Л., 1964; 
* Калинин Г. П., Проблемы глобальной гидрологии, Л., 1968; 
* Водные ресурсы и их комплексное использование, в сб.: Вопросы географии, сб. 73, М., 1968;

კატეგორია:წყლის რესურსები
კატეგორია:ჰიდროლოგია
სათავე

**სათავე** (ყოფილი *სოხუმჰესი*) - სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალშენის თემი), მდინარე აღმოსავლეთ გუმისთის ხეობაში. ზღვის დონიდან 580 მ, სოხუმიდან 27 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ირმა შიოლაშვილი

**ირმა ივანეს ასული შიოლაშვილი** ( დ. 29 მარტი, 1974, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი.

## ბიოგრაფია
ირმა შიოლაშვილი დაიბადა 1974 წლის 29 მარტს დედოფლისწყაროს რაიონში.

1991 წელს დაამთავრა დედოფლისწყაროს პირველი საშუალო სკოლა, 1996 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

სწავლობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის და ბონის ფრიდრიხ ვილჰელმის სახელობის უნივერსიტეტის შედარებითი ლიტერატურათმცოდნეობის კათედრაზე ასპირანტურაში. 2005 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ქართული და გერმანული პოლიტიკური ლირიკა“.

ირმა შიოლაშვილი 1999 წლიდან გერმანიაში, ქალაქ ბონში ცხოვრობს და წლების მანძილზე ბონის რეგიონალური რადიოს (Bonn/Rhein-Sieg) ეთერში უძღვება გადაცემას ქართულ კულტურაზე. არის ევროპელ მწერალთა გაერთიანება „კოლგეს“ წევრი.

## ნამუშევრები 
### წიგნები 
* „არარსებული სიტყვა“ (ლექსები), რედაქტორი ლია შარვაშიძე, თბ. „მერანი„, 1992
* „მოლურჯო თაღი“ (ლექსები რუსულად და ქართულად), თარგმანი ბექა ლაშხიასი, ქართული ტექსტის რედაქროტრი შოთა ნიშნიანიძე; რუსული ტექსტის რედაქტორი მაია გაიდაროვა, თბ. „მეცნიერება“, 1996
* „ცრემლის ნაფეხური“ (ლექსები), რედაქტორი ლეილა მესხი - თბ. „მერანი“, 2002 - ISBN 99928-946-0-1
* „ფოთლების ხიდი“ (ლექსები), რედაქტორი მიხო მოსულიშვილი, თბ. „საარი“, 2009 – ISBN 978-99940-60-75-7
* „ფოთლების ხიდი“ (გერმანულად: Eine Brücke aus bunten Blättern), ული როტფუსის (Uli Rothfuss) რედაქციითა და წინათქმით; მთარგმნელები: Agnes Giesbrecht-Gossen, Irma Berscheid-Kimeridze, Heide Rieck, Thomas Berscheid, Joachim Britze; , ქალაქი ლუდვიგსბურგი, გამომცემლობა „Pop“, 2012 – ISBN 978-3-86356-025-6
* „ორშაბათი“ (ლექსები), რედაქტორი გიორგი ლობჟანიძე, თბ. „საუნჯე“, 2013 – ISBN 978-9941-442-77-3

### თარგმანები 
* რაინერ მარია რილკე „საღამო არის ჩემი წიგნი“ (ლექსები), თბ., გამომცემლობა პალიტრა L, 2023 — ISBN 9789941357404

## პრემიები და ჯილდოები 
* „წარმატებული ემიგრანტი ქალის“ პრიზი, 2017
* საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს ლიტერატურული კონკურსის „მუზა“ გამარჯვებული ნომინაციაში: „წლის საუკეთესო თარგმანი“, რაინერ მარია რილკეს ლექსების კრებულისთვის „საღამო არის ჩემი წიგნი“, 2023

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირმა შიოლაშვილის „სარკმელი საქართველოსკენ
* წიგნები
* Irma Schiolaschwili
* Irma Schiolaschwili (literatursalon-euterpe) 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
წყლის რეჟიმი

[მინი|[მდინარისპირა ტყე, რომელიც მჭიდროთაა დაკავშირებული წყლის ობიექტებთან]]
**წყლის რეჟიმი** — მდინარეთა წყლის ხარჯის, მდინარეები, ტბების, წყალსაცავებისა და ჭაობების დონეთა და მოცულობის ცვალებადობა დროში. წყლის რეჟიმი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჰავის სეზონურ ცვალებადობასთან. 

თბილი ჰავის რაიონში წყლის რეჟიმზე ძირითად გავლენას ახდენს ატმოსფერული ნალექები და აორთქლება; ცივი და ზომიერი ჰავის რაიონში არსებითია ჰაერის ტემპერატურის როლი. მდინარის წყლის რეჟიმი ვლინდება დღე-ღამური, დეკადური, თვიური, სეზონური და მრავალწლოვანი ცვალებადობის სახით; შედგება დამახასიათებელი ფაზებისაგან, რომლებიც დამოკიდებულია მდინარის საზრდოობის პირობების სეზონურ ცვალებადობაზე. 

განასხვავებენ წყლის რეჟიმის შემდეგ ფაზებს: წყალდიდობას, წყალმოვარდნასა და წყალმცირობას. მდინარის საზრდოობის რეჟიმი არათანაბარია წლის განმავლობაში ატმოსფერული ნალექების მოსვლის, თოვლისა და ყინულის დნობის და მათი წყლის მდინარეში ჩადენის უთანაბრობის შედეგად. 

ტბის წყლის რეჟიმი განისაზღვრება ტბის ზედაპირზე მოსული ნალექების, აორთქლებული, ხმელეთის ზედაპირიდან და მიწისქვეშა გზით ტბაში ჩასული და ტბიდან გამოსული წყლის რაოდენობის შეფარდებით. ტბის დონის ცვალებადობა შეიძლება იყოს სეზონური, წლიური და მოკლევადიანი. 

ჭაობის წყლის რეჟიმი განპირობებულია ადგილობრივი ჰავითა და ჰიდროლოგიური პირობებით, გარემოს რელიეფით, მცენარეულობის ხასიათით. სამეურნეო საქმიანობით ადამიანს სულ უფრო და უფრო დიდი ცვლილებები შეაქვს წყლის რეჟიმში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰიდროლოგია
კერინ დალტონი

მინი|მარჯვნივ|200პქ
**კერინ ჯ. დალტონი** (დაბადების სახელი **კერინ ჯ. სარიკერი**; დ. 19 ივლისი, 1937 — გ. 19 მარტი, 1993) — ამერიკელი ფოლკ-ბლუზ მომღერალი. მისი კარიერა დაიწყო 1960-იან წლებში. თანამშრომლობდა ისეთ მუსიკოსებთან, როგორებიც არიან ფრედ ნილი, The Holy Modal Rounders და ბობ დილანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ილუსტრირებული დისკოგრაფია

კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული   19 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993