open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ექექი

**ექექი** — X საუკუნის II ნახევრის გუმბათოვანი ეკლესია, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თორთომის ხეობაში, ისტორიულ ტაოში (ამჟამად სოფ. ვიშნელი, თურქეთი). 

გეგმით „ნახევრად თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის ნაგებობა, რომლის აღმოსავლეთი მკლავი აფსიდიანი იყო, დანარჩენი სამი მკლავი კი — სწორკუთხა. საკურთხეველს ორივე მხარეს ასევე აფსიდით დასრულებული თითო პატარა სათავსი — სამკვეთლო და სადიაკვნე ჰქონდა. გუმბათი ეყრდნობოდა კედლების კუთხეებს. კვადრატული ფუძიდან გუმბათის წრეზე გადასვლა ხდებოდა პანდანტივების მეშვეობით, რომლებშიც „ჩახაზულია“ დეკორატიული ტრომპები, შესასვლელები მოწყობილი იყო სამხრეთის მკლავსა და დასავლეთის მკლავის ჩრდილოეთ კედელში. ნათდებოდა რვაწახნაგა გუმბათის ყელში დატანებული 8-თაღოვანი სარკმლით. თითო სარკმელი იყო აგრეთვე აფსიდებში, ჩრდილოეთ და დასავლეთ მკლავებში. ძუნწად მორთული ფასადი და გუმბათის ყელი შემოსილი იყო სუფთად გათლილი ქვის კვადრებით. აღმოსავლეთ ფასადზე საკურთხევლის აფსიდს სადიაკვნესა და სამკვეთლოსაგან ყოფდა გეგმით სამკუთხა ღრმა ნიშები. კარ-სარკმელს აგვირგვინებდა მსუბუქი სათაურები. გუმბათის ყელს და ზოგი სარკმლის სათაურს ამკობდა პოლიქრომული ქვები. 

1960 წელს ექექი, რომელიც გვიანდელი შუა საუკუნეების დროს მეჩეთად იყო გადაქცეული, მის ადგილას ახალი მეჩეთის აგებასთან დაკავშირებით დაანგრიეს.

## ლიტერატურა
* Такайшвили, Е., Археологическая экспедиция 1917-го года в южные провинции Грузии, Тб., 1952. — с. 76-78.   

კატეგორია:თურქეთის მონასტრები
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ეხვევის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ეხვევის ღვთისმშობლის ეკლესია**, *„დედა ღვთისა“* — XI საუკუნის დამდეგის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი მდინარე ყვირილის ხეობაში, საჩხერიდან 10 კმ-ზე.

ტაძრის შესახებ წერილობითი წყაროებით არაფერია ცნობილი. მისი აღწერილობა პირველად 1895 წელს გამოაქვეყნა გიორგი წერეთელმა. იმ დროისთვის ეკლესია უკვე დაცარიელებული და დაზიანებული იყო. 

ეხვევის „დედა ღვთისა“ ერთნავიანი ეკლესიაა. საყურადღებოა ეკლესიის ჩრდილოეთი და დასავლეთი შესასვლელების მოჩუქურთმებული ტიმპანები და დასავლეთი და აღმოსავლეთი სარკმლების საპირეები, სათაურები და შეწყვილებული გრეხილი „სვეტები“, რომლებიც ტაო-კლარჯეთის X-XI საუკუნეების ძეგლთა მორთულობას ენათესავება. ჩუქურთმები მაღალ პროფესიულ დონეზეა შესრულებული. თავდაპირველად ეკლესიას ეგვტერები ჰქონია, რომლებიც XX საუკუნის დასაწყისში შენობის შეკეთებისას ძველი სენაკების ნაშთებთან ერთად დაუნგრევიათ.

ეკლესიის აღმოსავლეთი სარკმლის ნახევართაღის მარცხენა (სამხრეთის) სვეტის ბაზისზე ამოკვეთილია ერთსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა, რომელსაც სპეციალისტები შემდეგნაირად აღადგენენ: „ქ(რისტ)ე, შ(ეიწყალ)ე ლ(ი)პ(არი) [ტ]“ (გ. წერეთელი წარწერის არასწორი წაკითხვის საფუძველზე ფიქრობდა, რომ მასში აფხაზთა მეფეები იყვნენ მოხსენიებული: „ლოგოთეთ (?!), თუ ლეონ, გიორგი?“). ეს ლიპარიტი შეიძლება იყოს დარკვეთის წარწერაში მოხსენიებული ლიპარიტი, ძე გოლიათისა.

ეხვევის ღვთისმშობლის ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## გალერეა 

Ekhvevi_church_(3).jpg|დასავლეთი შესასვლელი
Ekhvevi_church_(7).jpg|ჩრდილოეთი შესასვლელი კარის ტიმპანის ქვა
Ekhvevi_church_(25).jpg|ეხვევის ანგელოზი დასავლეთის კარის მორთულობაში
Ekhvevi_church_(14).jpg|ეხვევის ეკლესიის წარწერა

## ლიტერატურა
* წერეთელი გ., ეხვევის ღვთის-მშობლის ტაძრის ნანგრევი, გაზ. „კვალი“, 1895, №20. — გვ. 8-10.
* ბერიძე ვ., ეხვევის ტაძარი „დედაღვთისა“, «ქართული ხელოვნება», ტ.1 (ქართული ხელოვნების ისტორიის შრომები), თბ., 1942. — გვ. 41-48.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეხვევის ეკლესია —  საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი.
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
ვარძია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ვარძია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ვარძია — სამონასტრო ანსამბლი
* ვარძია — სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში
* ვარძია — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში

## იხილეთ აგრეთვე
* ზედა ვარძია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი
დავით იოსელიანი

**დავით გიორგის ძე იოსელიანი** (დ. 30 აგვისტო  [ ძვ. სტ. 17 აგვისტო], 1894, სოფელი ქვემო ხვედურეთი, ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 თებერვალი, 1968, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1937), საქართველოს  მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1942). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1894 წლის 30 აგვისტოს ქარელის რაიონის სოფელ ქვემო ხვედურეთში. 1912 წელს წარჩინებით დაამთავრა ქ.თბილისის ვაჟთა პირველი გიმნაზია. 1917 წელს დაამთავრა ქ. პეტროგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია. 1918 წელს დაინიშნა ორდინატორად ქ.თბილისის სამხედრო ჰოსპიტალში. 1919 წელს დაიწყო მუშაობა ქ.თბილისის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრაზე ასისტენტად.

1928-1929 წლებში მივლინებულ იქნა ლენინგრადის სამხედრო აკადემიის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრაზე. 1931 წელს აირჩიეს ქ.თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიის დოცენტურის გამგედ. 1934-1947 წლებში ხელმძღვანელობდა ქ.თბილისის სასწრაფო დახმარების საავადმყოფოს ქირურგიულ განყოფილებას, ხოლო 1941-1947 წლებში იყო ამ საავადმყოფოს დირექტორი. 1936 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია.

1937 წელს აირჩიეს თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის გამგედ. ამავე წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1934-1947 წლებში განაგებდა ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრას. 1940 წლიდან არჩეულ იქნა ქ. თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის რექტორად. 1947 წელს აირჩიეს თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის გამგედ.

გამოქვეყნებული აქვს 80-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის რამდენიმე მონოგრაფია.

მინიჭებული აქვს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება, დაჯილდოებულია ლენინის და შრომის წითელი დროშის ორდენებით და აგრეთვე სხვა მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 188, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქირურგები 
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1894  
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
გიორგი მენაბდე

**გიორგი მენაბდე**  (დ. 24 სექტემბერი, 1957, თბილისი) —  ქართველი  ექიმი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი 2009 წლამდე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს სტომატოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი, აშშ-ს ფლორიდის შტატის იმპლანტოლოგიის აკადემიის წევრი, მსოფლიო სტომატოლოგთა ასოციაციის გამგეობის წევრი

## ბიოგრაფია
1980  დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. 1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ყბა - სახის ქირურგიის კათედრაზე. 1986-1992 წ. მოსკოვის თავისა და კისრის აღდგენითი ქირურგიის და მიკროქირურგიის ცენტრის დოქტორანტი იყო.

კვალიფიკაცია ქ. მოსკოვის ქირურგიის ინსტიტუტში გაიარა მიკროქირურგიის კურსით. 1992 წელს მოსკოვში მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 2001 – მიენიჭა პროფესორის წოდება.

## პროფესიული გამოცდილება
1981-1982 წ – მუშაობდა ქ . მახარაძის ბავშვთა რაიონული საავადმყოფოს ყბა-სახის განყოფილების ექიმ - ორდინატორად.

1982-1986 წ – ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრაზე უმცროს ლაბორანტად.

1986-1995 წ – ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტად.

2001 წ. – დაინიშნა სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის სტომატოლოგიური დეპარტამენტის უფროსად.

2001 წ – ნოემბერში არჩეულ იქნა სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ყბა - სახის ქირურგიის კათედრის გამგედ.

პროფ. გიორგი მენაბდე 2004 წლიდან 2006 წლის 23 მარტამდე  იყო საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის რექტორი.

2006 წლის 24 მარტიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.

2009 წელს გიორგი მენაბდე გადაყენებულ იქნა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორის თანამდებობიდან.

## სამეცნიერო შრომები
პროფ. გიორგი მენაბდე 4 საავტორო უფლებისა და 50 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* გიორგი მენაბდე  — საქართველოს სტომატოლოგთა ასოციაცია

კატეგორია:ქართველი  ექიმები
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი
ნიკოლას კეიჯი

**ნიკოლას კეიჯი** (  ნამდ. სახელი: **ნიკოლას კიმ კოპოლა**, დ. 7 იანვარი, 1964)  — ამერიკის კინო-აკადემიის ოსკარის მფლობელი ამერიკელი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ლონგ-ბიჩზე, კალიფორნია, აუგუსტ კოპოლას (იტალიელი ამერიკელი მწერალი და პროფესორი) და ჯოი ვოგელსანგის (გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მოცეკვავე) ოჯახში. მშობლებმა მას ნიკოლას კოპოლა დაარქვეს. მაგრამ მან შეცვალა თავის სახელი ნიკოლას კეიჯით, რათა არ ესარგებლა თავისი ცნობილი ბიძის ფრენსის ფორდ კოპოლას სახელით და თავისით დაეწყო მსახიობის კარიერა. 1976 წელს კეიჯის მშობლები განქორწინდნენ და ის ბევერლი-ჰილსში გადადის მამასთან. კეიჯი ფრენსის ფორდ კოპოლასა და ტალია შაირის ბიძაშვილია.

კეიჯი მსახიობობით ადრეული ასაკიდან დაინტერესდა, რისთვისაც საშუალო სკოლა ადრევე მიატოვა და სამსახიობო კარიერას მიჰყვა. სახელი ადრევე შეიცვალა, რათა განთქმული ბიძის სახელის რეპუტაციით არ ესარგებლა. გვარი კეიჯის კაპიტანი მარველის კომიკსების წიგნის გმირის ლუკ კეიჯისგან ისესხა და ასევე ავანგარდისტი კომპოზიტორი ჯონ კეიჯისგან.

1982 წელს მცირე როლი შეასრულა ფილმში „ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში“ (კოპოლას გვარით), რომლის უმეტესობა მონტაჟის შემდეგ იატაკზე დარჩა. შემდეგი როლები იყო 1983 წლის „მებრძოლი თევზი“ და „გოგონა ხეობიდან“, სადაც ის პირველად შენიშნეს.

ამერიკის კინო-აკადემიის ოსკარი საუკეთესო მსახიობისთვის მოიპოვა ფილმში „ლას-ვეგასის დატოვებისას“ (1995). მან მოიხვეჭა სახელი როლების ცვლით მძაფრსიუჟეტიანი ფილმებიდან უფრო სერიუზულ ხასიათობრივ დრამებზე, და შავი იუმორით. მისი ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევრები იყო „იარაღის მეფე“, სადაც ის ქარიზმატულ იარაღით მოვაჭრეს ასრულებს და „სინოპტიკოსი“, დეპრესიით დაავადებული განთქმული ამინდის მაცნე.

კეიჯს მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ჯონი დეპის სამსახიობო კარიერის შექმნაში. ჯონი დეპს ის ჯერ კიდევ იმ პერიოდში დაუმეგობრდა, როცა ეს უკანსაკნელი კარიერაში ფეხს იდგამდა.

## ფილმოგრაფია
## პირადი ცხოვრება
მას ჰყავს ვაჟი, უესტონ კოპოლა კეიჯი (დ. 1990), მოდელი კრისტინა ფულტონისგან. 1995 წლის 8 აპრილს მან იქორწინა მსახიობ პატრიცია არკეტთან, თუმცა ისინი 2001 წელს განქორწინდნენ. 2002 წელს ის ლიზა მარია პრესლიზე ქორწინდება და ოთხ თვეში ისევ განქორწინებაზე შეაქვს საბუთები; საბოლოოდ 2004 წელს გაეყარა. იმავე წლის ივლისში ქორწინდება ყოფილ მიმტან ელის კიმზე. მისგან ეყოლა მეორე ვაჟი კალ-ელ კოპოლა კეიჯი (დაიბადა 2005 წელს ნიუ-იორკში). კეიჯი კომიქსების წიგნების დიდი ფანია, რომელშიც მისი ფავორიტია მარველის კომიქსებიდან მოჩვენება რაიდერი (Ghost Rider).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრე წულუკიძე (ექიმი)

**ალექსანდრე პეტრეს ძე წულუკიძე** (დ. 22 იანვარი, 1888, სოფ. კვახჭირი, ახლანდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 იანვარი, 1967, თბილისი) — ქართველი ქირურგი-უროლოგი, მეცნიერული უროლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1925), პროფესორი (1930), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941), ლენინის, წითელი ვარსკვლავის და შრომის წითელი დროშის ორდენების მფლობელი, სსრკ-ის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1946), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955).

## ბიოგრაფია 
1913 წელს დაამთავრა ხარკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (უკრაინა) სამედიცინო ფაკულტეტი. 1916 წლიდან მუშაობს თბილისის ლაზარეთის ორდინატორად. ამავე წლიდან მუშაობდა გრიგოლ მუხაძესთან. 1922–1924 წლებში მივლინებით იმყოფებოდა პარიზის, ბერლინის და ვენის უროლოგიურ კლინიკებში. 1925 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1927 წელს ჩაუდგა სათავეში ახლად გახსნილ თბილისის # 1 კლინიკური საავადმყოფოს უროლოგიურ განყოფილებას. ამავე წელს მიენიჭა დოცენტის წოდება. 1930 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება.

1930–1959 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კათედრებს. ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის ქირურგიის და შემდეგ უროლოგიის კათედრას. ასევე იყო საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო განყოფილების თავმჯდომარე. 1949–1953 წლიდან იქნა არჩეული თბილისის ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის დირექტორად.

1953–1965 წელს იყო მის მიერ დაარსებული უროლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი (1967-იდან ინსტიტუტს მისი სახელი მიენიჭა). მეორე მსოფლიო ომის (1941–1945) წლებში მუშაობდა საქართველოს ჯანდაცვის სამინოსტროს მთავარ ქირურგად. იყო უროლოგთა საკავშირო საზოგადოების საპატიო წევრი და სხვა. შეისწავლიდა შარდკენჭოვან დაავადებას, უროლოგიის, კურორტოლოგიის, ბაქტერიოლოგიის, მედიცინის ისტორიის საკითხებს. შეიმუშავა რამდენიმე ოპერაციის (ორიგინალური) ტექნიკა. ქართულ ენაზე შეადგინა უროლოგიის პირველი სახელმძღვანელოები. 

არის 150-მდე სამეცნიერო ნაშრომის და 20-ზე მეტი მონოგრაფიის ავტორი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი უროლოგები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ა
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
გიორგი ხუნდაძე

**გიორგი რომანის ძე ხუნდაძე**, (დ. 25 ოქტომბერი  [ ძვ. სტ. 12 ოქტომბერი], 1906, თბილისი ―  გ. 16 მარტი, 1985, იქვე) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1953), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია
აკადემიის რექტორი – 1954–1979 წლებში.

1929 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  სამკურნალო ფაკულტეტი. 1933-1941 მუშაობდა ლენინგრადში იუსტინე ჯანელიძესთან და ვიქტორ შევკუნენკოსთან ერთად.

1940-1941 წლებში მუშაობდა ქ. ლენინგრადის # 1 სახელმწიფო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კლინიკაში, ასისტენტად.

1941-1946 წლებში მუშაობდა # 2309 საევაკუაციო-ჰოსპიტალის წამყვან ქირურგად.

1946-1950 წლებში მუშაობდა ასისტენტად ჰოსპიტალური ქირურგიული კლინიკის რუსეთის ჯანდაცვის სკლიფასოვსკის სახ ინსტიტუტის ბაზაზე.

1950-1952 წლებში მუშაობდა ქ. მოსკოვის სკლიფასოვსკის სახ. # 1 სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიული კლინიკის ასისტენტად.

1952-1954 წლებში მუშაობდა ქ. მოსკოვის # 1 სამედიცინო ინსტიტუტის დოცენტის მოვალეობის შემსრულებლად და სკლიფასოვსკის სახ. ინსტიტუტის ექსპერიმენტულ-ქირურგიული განყოფილების მოადგილედ.

1937 წელს გახდა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, ხოლო 1953 წელს მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

1954 წლიდან არჩეულ იქნა ქ. თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის რექტორად და ასევე ქირურგიის კათედრის გამგედ.

1955 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება.

1961 წელს მიენიჭა საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.

შესრულებული აქვს 95 სამეცნიერო ნაშრომი, აქედან რამდენიმე მონოგრაფია.

დაჯილდოებული იყო სახელმწიფო ჯილდოებით.
 
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:დაბადებული  25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1906
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
გიორგი
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
დავით მამამთავრიშვილი

**დავით გრიგოლის ძე მამამთავრიშვილი** (დ.  30 მაისი [ ძვ. სტ. 7 მაისი], 1905, თბილისი ―   გ.  9 ივნისი, 1980, იქვე) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1941), პროფესორი (1945), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1955).  იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს  IV მოწვევის  დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო ასისტენტად პათოლოგიური ანატომიის კათედრაზე, 1932 წლიდან მუშაობდა აკადემიკოს გრიგოლ მუხაძის კლინიკაში.

1941 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და არჩეულ იქნა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიის კათედრის პროფესორად.

1941–1945 წლებში მუშაობდა ამიერკავკასიის ფრონტის მთავარ ქირურგად, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ 1950 წლამდე ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის მთავარ ქირურგი იყო; 1950 წელს დაინიშნა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პრორექტორად; 1951 წლიდან ხელმძღვანელობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ქირურგიის კათედრას; 1953 წელს გახდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის დირექტორი; 1955 წლიდან კომუნისტური პარტიის წევრი; 1954–1959 წლებში — საქართველოს სსრ-ის ჯანდაცვის მინისტრი.

მამამთავრიშვილს ეკუთვნის 240 სამეცნიერო ნაშრომი, მათგან 20 მონოგრაფიაა. მისი ძირითად შრომებში განხილულია ჯანდაცვის ორგანიზაციის, სისლძარღვთა, სანაღვლე გზების, ნაწლავების, ჩიყვისა და მწვავე მუცლის ქირურგიული მკურნალობა, კიჭნაწლავისა და ძვლების სიმსივნეების, ანესთეზიოლოგიისა და ქირირგიული ენდოკრინოლოგიის საკითხები.

იყო ქირურგთა საერთაშორისო ასოციაციის ნამდვილი წევრი, საქართველოს ქირურგთა რესპუბლიკური საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე. თბილისის ქირურგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს სამეცნიერო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. დაჯილდოებულია ოქტომბრის რევოლუციის, წითელი ვარსკვლავის და საპატიო ნიშნის ორდენებით და აგრეთვე სხვა მედლებით.
	 
დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* დავით მამამთავრიშვილის ბიოგრაფია ავერსის საიტზე
*დავით მამამთავრიშვილის ბიოგრაფია (IV  მოწვევა)

კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
დ
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი

**საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი (GIPA - Georgian Institute of Public Affairs)** — არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც დაკავებულია ეფექტიანი მმართველობის, მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბების ხელშეწყობით საქართველოში.

დაარსებისთანავე ინსტიტუტმა თავი მოუყარა ბიზნესის, მედიის, სამოქალაქო საზოგადოებისა და საჯარო სამსახურის წარმომადგენლებს. არსებობის განმავლობაში ინტერაქტიული საგანმანათლებლო პროგრამების, კვლევებისა და ტრენინგების მეშვეობით ინსტიტუტმა თავისი წვლილი შეიტანა როგორც ეფექტიანი მმართველობის განვითარებაში სახელმწიფო, მუნიციპალურ და ადგილობრივ დონეზე საქართველოში, ასევე დამოუკიდებელი და სიცოცხლისუნარიანი მედიის ჩამოყალიბებაში.
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი წარმოადგენს სახელმწიფო მართვისა და ჟურნალისტიკის სფეროების განვითარების ეროვნულ ცენტრს.
 
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი, რომელიც კანონიერად რეგისტრირებული არასამთავრობო ორგანიზაციაა, მოქმედებს როგორც საქართველოს კანონმდებლობასთან და ინსტიტუტის დებულებასთან, ასევე საერთაშორისო თუ ადგილობრივ შეთანხმებებთან და კონტრაქტებთან სრულ თანხმობაში.

ინსტიტუტში ფუნქციონირებს ოთხი სკოლა და ორი პროგრამა: 

*მმართველობის სკოლა
*ჟურნალისტიკისა და მედიამენეჯმენტის კავკასიური სკოლა
*სამართლისა და პოლიტიკის სკოლა
*სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა

*კვლევის დეპარტამენტი
*საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების დეპარტამენტი

ინსტიტუტის განვითარების კონცეპტუალურ გეგმას და მის პოლიტიკას განსაზღვრავს მისი უმაღლესი მმართველი ორგანო – გამგეობა, რომელიც შედგება ქართველი და ამერიკელი საჯარო, სამთავრობო და აკადემიური წრეების წარმომადგენლებისაგან.

ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორია ინსტიტუტის რექტორი, რომელსაც გამგეობა ნიშნავს. რექტორი პასუხისმგებელია გამგეობის წინაშე ინსტიტუტის სტრატეგიულ განვითარებაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*ბროსეს ქუჩის გაზეთი 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
სევილიის საკათედრო ტაძარი

thumb|300px|კათედრალი ფორთოხლის ბაღიდან
thumb|300px|კათედრალის ინტერიერი

**სევილიის საკათედრო ტაძარი** (ესპ. Catedral de Sevila, ყოფილი Catedral de Santa María de la Sede) საკუთარ ისტორიას 1402 წლიდან იწყებს, თუმცა მისი მშენებლობა მე-16 საუკუნემდე გრძელდებოდა. მდებარეობს სევილიაში, ანდალუსია, ესპანეთი.

ეს უდიდესი რომაულ-კათოლიკური კათედრალია (წმ. პეტრეს ბაზილიკა რომში კათედრალთა რიცხვს არ ეკუთვნის) და ასევე უდიდესი შუასაუკუნეების გოტიკური რელიგიური შენობაა, ფართობითაც და მოცულობით. მისი ზომებია 76x115 მ. და იგი ყოფილი ალმოჰადის მეჩეთის ადგილას აშენდა. მისი ცენტრალური თაღი 42 მეტრის სიმაღლემდე ადის და გვერდითი სამრეკლოებიც კი იმხელაა, რომ თითოეული ცალკე ეკლესიას დაიტევა. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ქრისტიანულ სამყაროში უდიდესად ითვლება.

ინტერიერი, ყველაზე გრძელი მრავალთაღოვანი გუმბათით მდიდრული დეკორაციებითაა მორთული, დიდი რაოდენობით ოქროს ვარაყებით. კათედრალის მთავარ ნაწილში მხოლოდ დიდი ყუთის მაგვარი სტრუქტურა გამოყოფა, რომელიც გუმბათის ცენტრალური ნაწილის ქვეშაა მოთავსებული. აქედან იხსნება ხედი კაპილა მაიორზე, რომელსაც უზარმაზარი გოტიკური რეტაბლო ამშვენებს 45 ნაკვეთი სცენით ქრისტეს ცხოვრებიდან. ამ ნამუშევარზე ხელოსანი პიერ დანკარი მთელი ცხოვრება მუშაობდა და ის კათედრალის უმთავრეს ხელოვნების ქმნილებას წარმოადგენს - უდიდესი და უმდიდრესი საკურთხეველი მსოფლიოში და ერთ-ერთი უნატიფესი ნიმუში გოტიკური ხის კვეთის ტექნიკისა.

კათედრალს ასევე რელიგიურ ძვირფას ქვათა, ფერწერულ ტილოთა და სკულპტურათა დიდი კოლექცია გააჩნია, ქრისტეფორე კოლუმბის ძვალთსაცავთან ერთად.

მშენებლებს ძველი მეჩეთიდან ზოგიერთი სვეტი და ელემენტი გამოუყენებით, მათ შორის ყველაზე განთქმულია გირალდა, რომელიც თავდაპირველად მინარეთი იყო და ტაძრისთვის სამრეკლოდ გადაკეთდა. მის თავზე ქანდაკებაა, რომელიც რწმენის სიმბოლოს გამოხატავს. გირალდა ქალაქის ყველაზე განთქმული სიმბოლოა.

კათედრალი სევილიის სიმდიდრის დემონსტრერებისთვის აიგო - ის ქვეყნის უმთავრესი სავაჭრო ცენტრი გახდა რეკონქისტას მომდევნო წლებში.

კათედრალი 1987 წელს   იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანეს.

## ტაძარში დაკრძალულები 
*ქრისტეფორე კოლუმბი
*ალფონსო X
*პედრო I მრისხანე

## იხილეთ აგრეთვე 
*სევილია

## რესურსები ინეტრნეტში 
*Interactive 360° panorama from Plaza del Triunfo with Cathedral, Alcázar and Archivo General de Indias (Java, highres, 0,9 MB) 

კატეგორია:სევილია
კატეგორია:ესპანეთის არქიტექტურა
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ამიენის საკათედრო ტაძარი

thumb|250px|ტაძრის ერთ-ერთი მოჭიქული მინის ფანჯარა.

**ამიენის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი** (ფრანგ.: Cathédrale Notre-Dame d'Amiens) — ყველაზე მაღალი კათედრალი საფრანგეთში უდიდესი ინტერიერის მოცულობით (200.000 მ³). გუმბათოვანი თაღების აპექსი 42.30 მ სიმაღლისაა, რაც თავის მხრივ ყველაზე მაღალია საფრანგეთში. ეს მონუმენტური საკათედრო ტაძარი მდებარეობს ამიენში, პიკარდის მთავარ ქალაქში, მდინარე სომის ხეობაში, პარიზიდან 100 კმ-ში.

წერილობითი წყაროების სიმწირე ამ გოთური კათედრალის აშენების თაობაზე შესაძლოა განპირობებული იყოს ხანძრებით, რომელმაც 1218 და 1258 წლებში ტაძრის არქივები გაანადგურა და თვით კათედრალსაც დიდი ზიანი მიაყენა. 1220 წელს ეპისკოპოსი ევრარ დე ფუილმა წამოიწყო აღდგენითი სამუშაოები; რობერ დე ლუზარქი არქიტექტორი იყო 1228 წლამდე, შემდეგ კი 1258 წლამდე მასზე თომას დე კორმონი მუშაობდა. მისი ვაჟი, რენო დე კორმონი არქიტექტორის მოვალეობას ასრულებდა 1288 წლამდე. კორბის ქრონიკები კათედრალის დასრულების ვადად 1266 წელს მოიხსენიებს. მოპირკეთების სამუშაოები თუმცა გაცილებით მეტ ხანს გრძელდებოდა. ტაძრის იატაკები უამრავი სიმბოლოთია დაფარული, მათ შორის აღსანიშნავია სვასტიკები. ლაბირინთი იატაკს 1288 წელს დაემატა. კათედრალს ასევე უამრავი ბრწყინვალე სკულპტურა ამშვენებს. გადმოცემით კათედრალში უნდა იყოს იოანე ნათლისმცემლის თავი, რომელიც კონსტანტინოპოლიდან ვალონ დე სარტონს უნდა ჩამოეტანა, რომელიც მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობიდან ბრუნდებოდა.

ამიენის ნოტრ-დამი 1981 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტაძრის ფოტოები 
* ამიენის კათედრალის პროექტი: ვირტუალური ტური, კოლუმბიის უნივერსიტეტის პრეზენტაცია 

კატეგორია:საფრანგეთის ტაძრები
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
თელეთის ბრძოლა

**თელეთის ბრძოლა 1522** — ბრძოლა ქართლის სამეფოსა და ირანის ლაშქარს შორის. 1518 წლიდან აღმოსავლეთ საქართველო და სამცხე-საათაბაგო სეფიანთა ირანის ვასალები გახდნენ. ქართველი მეფე-მთავრები ვასალობიდან განთავისუფლებისათვის იბრძოდნენ. 1522 წელს შაჰ-ისმაილ I-მა ურჩი ვასალის დასამორჩილებლად ქართლში ლაშქრობა გადაწყვიტა. დავით X-მ შაჰს ზავი შესთავაზა. ისმაილმა დავითს მასთან გამოცხადება და მაჰმადიანობის მიღება მოსთხოვა. ამ პირობაზე დავითი არ დათანხმდა და თავდაცვისათვის მზადებას შეუდგა. მეფეს კახეთიდან და სამცხიდან მაშველი რაზმები მოუვიდა, დაიქირავა მთისა და ჩრდილოეთ კავკასიის მეომრები, გაამაგრა ციხე-კოშკები, განსაკუთრებით თბილისის ციხე.

ბრძოლა გაიმართა სოფ. თელეთთან (ახლანდელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტი). პირველ შეტაკებაში ქართველებმა მტერი უკუაქციეს, მაგრამ მტრის სარდლობამ ჯარი შემოაბრუნა და კვლავ შეუტია ქართველთა ლაშქარს. უფლისწული ლუარსაბი ენერგიულად ეკვეთა მტერს, მოსწყვიტა ერთი ფრთა და გაქცეულ ყიზილბაშებს უკან დაედევნა. მაგრამ შაჰს რჩეული რაზმი ჩაესაფრებინა. როდესაც მტერს  დადევნებული ქართველები ამ ადგილს გასცდნენ, ყიზილბაშებმა ზურგიდან დაარტყეს მათ. ქართველები დამარცხდნენ. მეფე შიდა ქართლში დაბრუნდა და ახალი ბრძოლისათვის სამზადისს შეუდგა. შაჰის ჯარმა ქალაქისთავის ღალატით თბილისი აიღო, ააოხრა, ეკლესიები გაძარცვა, გადაწვა და თბილისის ციხეში თავისი გარნიზონი ჩააყენა.

თელეთის ბრძოლის შესახებ ქართულ ისტორიოგრაფიაში აზრთა სხვადასხვაობაა. აკადემიკოსი ნ. ბერძენიშვილს თელეთის ბრძოლა ნამდვილ ფაქტად მიაჩნდა. მკვლევართა ერთი ნაწილის აზრით (დ. კაციტაძე, რ. კიკნაძე), შაჰ-ისმაილ I საქართველოში არ ყოფილა. ვახუშტის თელეთის ბრძოლის ფაქტი სჯეროდა, მაგრამ საეჭვოდ თვლიდა ამ ბრძოლაში თვითონ მონაწილეობას. „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, შაჰ-ისმაილ I-ის ეს ლაშქრობა ლუარსაბ I-ის დროს მოხდა.
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:ქართლის სამეფო
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ირანის ბრძოლები
კატეგორია:1522 წლის ბრძოლები
თიბვა

**თიბვა**, **ცელვა** — ბუნებრივი და ნათელი ბალახის მოსავლის აღების საწყისი სტადია. ბალახს თიბავენ თვითმავალი,  ტრაქტორზე კიდული და მისაბმელი სათიბელებით, ხოლო სადაც სათიბელას გამოყენება შეუძლებელია — ცელით. თიბვის სამუშაოს ხარისხის შეფასებისას ყურადღება ექცევა ბალახის დროზე და საჭირო სიმაღლეზე უხარვეზოდ მოჭრას, ღვარეულების სწორად დაწყობას. პარკოსანი ბალახები დაკოკრებისა, ხოლო მარცვლოვანები — დათავტავების ფაზაში მაქსიმალურად შემჭიდროებულ ვადებში (5-7 დღე). ბალახის ფქვილის დადასამზადებლას ბალახი აღნიშნული ფაზების დაწყების წინ უნდა გაითიბოს ელევატორიანი სათიბ-დაქუცმაცებელი მანქანით, რომელიც მოთიბულ და დაკუწულ მასას ტრანსპორტზე ტვირთავს. სარწყავ და ტენიან ბუნებრივ და ნათეს სათიბებზე პირველი თიბვის დროულად ჩატარება ბალახის განმეორებითი გათიბვის საშუალებას იძლევა. პირველი თიბვა უნდა ჩატარდეს ნიადაგის ზედაპირიდან 3-4, ხოლო მეორე — 5-6 სმ-ზე. ნათესი ბალახების  უკანასკნელი თიბვა ხდება 7-9 სმ-ზე. მაღალი და მსხვილღეროიანი ბალახი (ძიძო, ლერწამი და სხვა) უნდა გაითიბოს 12-15 სმ-ზე. აქვიტის თიბვა უნდა შეწყდეს შემოდგომის ყინვების დაწყებამდე 20-25 დღით ადრე.

## ლიტერატურა

სურათი:Geo95-137-2400.jpg|
სურათი:Geo95-205-2400.jpg|
სურათი:Reform_Metrac_G5_Bergmahd.jpg|

კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
დარდანელის სრუტე

მინი|დარდანელის სრუტე
**დარდანელი** (თურქ. Çanakkale Boğazı, ბერძ. Δαρδανελλια), ადრე ცნობილი როგორც *ჰელესპონტი* — არის ვიწრო სრუტე ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, რომელიც ეგეოსის ზღვას მარმარილოს ზღვასთან აერთებს. მისი კოორდინატებია 40°13′N, 26°26′E. სრუტე სიგრძით 61 კმ-ია და მხოლოდ 1,2–6 კმ მერყეობს სიგანეში, საშუალო სიღრმით 55 მ, ხოლო მაქსიმალური სიღრმით 82 მ. წყალი სრუტის გასწვრივ ორივე მიმართულებით მიედინება მარმარილოს ზღვიდან ეგეოსისკენ ზედაპირის დინებით, საპირისპიროდ კი ქვემო დინებით.

ბოსფორის სრუტის მსგავსად ის ევროპას (გალიპოლის ნახევარკუნძულთან) აზიისგან ჰყოფს. სრუტე საერთაშორისო წყლებს ეკუთვნის და ბოსფორთან ერთად შავ ზღვას ხმელთაშუასთან აკავშირებს.

სრუტესთან მდებარე მთავარი ქალაქია ჯანაკალე (თურქ. ჯანას ციხე). სიტყვა დარდანელი მომდინარეობს დარდანუსისგან, რომელიც ძველი ბერძნული ქალაქი იყო სრუტის აზიურ ნაპირზე.

დარდანელის ევროპის ნაპირზეა ნავსადგური გელიბოლუ (გალიპოლი), აზიურ სანაპიროზე კი — ჩანაქკალე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოსფორი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pictures of the city of Çanakkale
* Map of Hellespont
* Livius.org: Hellespont 

კატეგორია:აზიის სრუტეები
კატეგორია:ევროპის სრუტეები
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის სრუტეები
გიბრალტარის სრუტე

მინი|გიბრალტარის სრუტე კოსმოსიდან.
**გიბრალტარის სრუტე** (არაბ.: مضيق جبل طارق, ესპ.: Estrecho de Gibraltar) — სრუტე რომელიც აერთებს ხმელთაშუა ზღვას ატლანტის ოკეანესთან. მეზღვაურები მას შემოკლებით „სტროგს“ უწოდებენ.

კონტინენტებს შორის მოქცეული ხმელთაშუა ზღვის წყლის აორთქლების დონე გაცილებით აღემატება მასში ჩადენილი მდინარეების წყლების მასას. გიბრალტარის სრუტის შედარებით მაღალი ფუძე ლიმიტს უქმნის ატლანტის ნაკლებად მლაშე ცივი წლის შერევას თბილ ხმელთაშუა ზღვის წლებთან. ეს უკანასკნელი იმდენად მარილიანია, რომ ის მუდმივად შემოდენილი ატლანტის წლის ქვეშ იძირება და ქმნის ზემლაშე ქვედა წყლის ფენას, რომელსაც ხმელთაშუა განადენს უწოდებენ. ის მიედინება კონტინენტიდან შორს და ქვევით, ჰკარგავს მარილიანობას, სანამ დაახ. 1000 მეტრის სიღრმეზე ატლანტის წყალთან შერევით არ გაწონასწორდება.

სახელი მომდინარეობს არაბულიდან „ჯებელ ალ ტარიქ“, რაც ტარიქის ქვას ნიშნავს. სახელი მიუთითებს ბერბერ მუსლიმთა გენერალ ტარიქ იბნ-ზიიადზე, რომელმაც იბერიის ნახევარკუნძული 711 წელს დაიპყრო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Climate Control Requires a Dam at the Strait of Gibraltar 
*  Estudios Geográficos del Estrecho de Gibraltar 

კატეგორია:ევროპის სრუტეები
კატეგორია:აფრიკის სრუტეები
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის სრუტეები
ედუარდ კოკოითი

thumb|ედუარდ კოკოითი
**ედუარდ ჯაბეს ძე კოკოითი** (; დ. 31 ოქტომბერი, 1964) — ეგრეთ წოდებული სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი 2001 წლის 18 დეკემბრიდან  2011 წლის 10 დეკემბრამდე.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ცხინვალში, დაამთავრა მე-5 საშუალო სკოლა. მცირე ხანი რადიოსაკვანძო განყოფილებაში ელექტრომექანიკოსად მუშაობდა. 1980 წელს საქართველოს სსრ-ის ჩემპიონი ხდება თავისუფალ ჭიდაობაში; მოგვიანებით - სპორტის ოსტატი. 1988 წელს დაამთავრა სამხრეთ ოსეთის ოლქის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზკულტურის მასწავლებლის ფაკულტეტი. ინსტიტუტში ირჩევენ კომკავშირის კომიტეტის მდივნად, რის შემდეგ კომკავშირის სტრუქტურებში განაგრძობს მუშაობას.

1990-1991 წლების კონფლიქტის პერიოდში შექმნა და მეთაურობდა ოსეთის დამცველთა რაზმს, რომელიც თავის მხრივ კრი კოჩიევის ჯგუფის ნაწილი იყო. 1990-1993 წლებში სამხრეთ ოსეთის ოლქის პარლამენტის დეპუტატია. 1997 წლის თებერვალში სამხრეთ ოსეთის ოლქის პირველი პრეზიდენტის ბრძანებით დაინიშნა ამავე რესპუბლიკის სავაჭრო წარმომადგენლად რუსეთის ფედერაციაში. 2001 წლის ნოემბერ-დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში სამხრეთ ოსეთის მეორე პრეზიდენტი ხდება, იმარჯვებს რა ხმების 53%-ით.

კოკოევის გამარჯვება მოულოდნელი, თუმცა მეტწილად თედეევის კლანის, სამხრეთ ოსეთის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ოჯახი, მხარდაჭერის დამსახურება იყო, შესაძლოა მისი ალბერტ "დიკ" თედეევთან და მის ძმა ჯამბულატთან მეგობრობის გამო. ეს უკანასკნელი მსოფლიო ჩემპიონია თავისუფალ ჭიდაობაში და რუსეთის გუნდის მწვრთნელია, რომელმაც მეტწილად დააფინანსა და ორგანიზება გაუწია კოკოითის საარჩევნო კამპანიას. კლანი ადრე ლუდვიგ ჩიბიროვს უჭერდა მხარს, თუმცა მათ შორის მომხდარი უთანხმოების შემდეგ კოკოითს მიემხრო.

კოკოითის გაპრეზიდენტების შემდეგ თედეევის კლანის წევრები ამ არცნობილი რესპუბლიკის საბაჟო სამსახურისა და ტვირთგადაზიდვების გამგებლები გახდნენ ტრანსკავკასიის მაგისტრალზე როკის გვირაბის გავლით. ეს მაგისტრალი რუსეთსა და სამხრეთ ოსეთს შორის სასიცოცხლო მნიშვნელობის არტერიაა, რაც ასევე მთავარი გზაა კონტრაბანდის, ნარკოტიკებისა და იარაღის ვაჭრობისთვის. ამ მაგისტრალით მიღებული შემოსავლები უმთავრესი შემოსავალია სამხრეთ ოსეთის მთავრობისთვის.

2003 წლის ივლისში კოკოითი თედეევთა წინააღმდეგ ილაშქრებს, ათავისუფლებს რა თედეევს უშიშროების საბჭოს მდივნის თანამდებობიდან, ხოლო კლანის კერძო შეირაღებულ დაჯგუფებას იარაღის დაყრას უბრძანებს. კოკოითის მტკიცებით უშიშროების საბჭოს მდივანს, ისევე როგორც თავდაცვისა და უშიშროების თავმჯდომარეს კრიმინალებთან ჰქონდათ კავშირი. ამ ინციდენტს ცხინვალში სროლები და შეხლა-შემოხლა მოჰყვა.

კოკოითს საქართველოს მთავრობასთან მტკიცე პოზიცია უჭირავს გაერთიანების წინააღმდეგ, თუმცა მზადყოფნას გამოთქვამს სამშვიდობო მოლაპარაკებაზე იმ შემთხვევაში თუ სამხრეთ ოსეთს საქართველო დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარებს (რასაც თბილისის მთავრობა კატეგორიულად უარყოფს).

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოში მოღვაწე პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული   31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1964
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:ოსი სეპარატისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხარება

[thumb|250პქ|ხარების [ბიზანტიური ხელოვნება|ბიზანტიური ხატი წმ. კლიმენტის ეკლესიიდან ქ. ოჰრიდში (მაკედონია, IV საუკუნის დასაწყისი)]]
[thumb|250პქ|„ხარება“, [სანდრო ბოტიჩელი (1489-1490, უფიცის გალერეა, ფლორენცია) ]]
**ხარება** — ერთ-ერთი საუფლო დღესასწაული (უძრავი) ქრისტიანულ ეკლესიაში. აღინიშნება 7 აპრილს (25 მარტს ძველი სტილით). ლუკას სახარების (1,28-35) მიხედვით, გაბრიელ მთავარანგელოზმა მარიამ ღვთისმშობელს ახარა, რომ იგი შობდა იესო ქრისტეს, ძეს ღვთისას.

ქრისტოლოგიაში ხარების დღესასწაული ითვლება კაცობრიობის ხსნის დასაწყისად, საუკუნეების განმავლობაში დაფარული ღვთის საიდუმლოს გამოცხადებად.

## ხარება იესოს შობის შესახებ 
პატარა ქალაქ ნაზარეთში ცხოვრობდა მოკრძალებული ქალწული, მარიამი, რომელსაც უფალი წმინდა გულით უყვარდა. ერთხელ მას გამოეცხადა უფლისაგან გამოგზავნილი მთავარანგელოზი გაბრიელი და უთხრა: „გიხაროდეს! მომადლებულო, შენთანაა უფალი. კურთხეული ხარ დედათა შორის“. მარიამი შეკრთა, მაგრამ ანგელოზმა დაამშვიდა: „ნუ გეშინია, მარიამ, რადგან ღვთის მადლი იპოვე. დაორსულდები, გაგიჩნდება ვაჟი და სახელად იესოს დაარქმევ. ის იქნება დიდი პიროვნება და ღმერთის ძე ეწოდება. მისცემს მას უფალი მამამისის, დავითის, ტახტს და ქვეყნის აღსასრულამდე იმეფებს იგი იაკობის სახლზე, არ ექნება დასასრული მის მეფობას“.

იმ დროს მარიამი მხოლოდ დანიშნული იყო იოსებზე და ამიტომ გაუკვირდა: „ეს როგორ მოხდება, როცა მე მამაკაცი არ ვიცი?“ ანგელოზმა მიუგო: „სულიწმინდა გადმოვა შენზე და უზენაესის ძალა მოგჩრდილავს. ამიტომ წმინდა შობილიც იწოდება ღვთის ძედ“. მაშინ მარიამმა თქვა: „აჰა, მხევალი ვარ უფლისა. მეყოს შენი სიტყვისამებრ“ და განეშორა მას ანგელოზი.

როცა იოსებმა გაიგო, რომ მარიამი ბავშვს ელოდებოდა, მასთან ფარულად დაშორება გადაწყვიტა, მაგრამ ძილში უფლის ანგელოზი გამოეცხადა და უთხრა: „იოსებ, ძეო დავითისა, ნუ გეშინია შენი ცოლის, მარიამის, მიღება, რადგან ის, ვინც მასშია ჩასახული, სულიწმიდისაგან არის. ძეს შობს და დაარქმევ სახელად იესოს, ვინაიდან იგი იხსნის თავის ხალხს მათი ცოდვებისაგან“. (ლუკას სახარება 1,26-35; მათეს სახარება 1,20-21)

## ლიტერატურა 
**ლომინაძე ბ.*, ქსე, ტ. 11, გვ. 437, თბ., 1987
* *საბავშვო ბიბლია, ბიბლიის თარგმნის ინსტიტუტი, 1998 წ., გვ. 290*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვრცლად
* ხარება ყოვლადწმიდისა დედუფლისა ჩვენისა ღმრთის-მშობელისა და მარადის ქალწულისა მარიამისა

კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
კატეგორია:თორმეტი საუფლო დღესასწაული
მარმარილოს ზღვა

thumb|250px|მარმარილოს ზღვა რუკაზე
thumb|250px|სატელიტური ფოტო
**მარმარილოს ზღვა**, **მარმარის ზღვა** (; ძელბერძნული სახელწოდებაა *პროპონტიდა* — „ზღვისწინეთი“) — ხმელეთს შორის მოქცეული ზღვა, რომელიც შავ ზღვას ეგეოსთან აკავშირებს და ამგვარად, თურქეთის ევროპულ ნაწილს აზიურისგან ჰყოფს. ის ბოსფორით უერთდება შავ ზღვას, ხოლო დარდანელით კი ეგეოსისას. მისი ფართობია 11 350 კმ².

ზღვაში ორი მთავარი კუნძულთა დაჯგუფებაა, ცნობილი როგორც პრინცისა და მარმარას კუნძულები. ეს უკანასკნელი მდიდარია მარმარილოს საბადოებით, საიდანაც მომდინარეობს ზღვის სახელი.

1999 წლის 29 დეკემბრის შტორმის დროს, რუსული ნავთობ-ტანკერი *ვოლგონეფტი* მარმარისის ზღვაში ორად გაიპო და 1500 ტონაზე მეტი ნავთობი ზღვაში ჩაიღვარა.

ჩრდოლოეთ ანატოლიის ბაქნის კიდე, რომელმაც ბოლო წლებში უამრავი მიწისძვრა გამოიწვია (1999 წლის იზმითის მიწისძვრა), ამ ზღვის ქვეშ მდებარეობს.

ზღვის ძველი ბერძნული სახელი იყო *პროპონტისი* (Προποντίς, -ίδος < pro '-მდე' + pontos 'შავი ზღვა')

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* მარმარილოს ზღვა encyclopedia.com-ზე
* მარმარილოს ზღვა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* Adiyamanli.org, Turkey - Sea of Marmara
* SCIENCE FOCUS - SeaWiFS, Sea of Marmara: Where Ancient Myth and Modern Science Mix 


კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
როკუძიო

**როკუძიო-ტენო** () (დ. 28 დეკემბერი, 1164 — გ. 23 აგვისტო, 1176) — იაპონიის იმპერატორი 1165–1168 წლებში.

როკუძიო იმპერატორ ნიძიოს ვაჟი იყო და უკვე 1 წლის ასაკში, 1165 წლის 3 აგვისტოს ტახტზე ავიდა. ორწლინახევრის შემდეგ 1168 წლის 30 მარტს იგი ტახტზე მისმა უფროსმა ძმამ ტაკაკურამ შეცვალა. იმპერატორმა როკუძიომ 12 წლის ასაკამდე იცოცხლა. მისი მმართველობის დროს რეგენტები ბაბუამისი, ექს-იმპერატორი გო-სირაკავა და ცნობილი პოლიტიკოსი ტაირა ნო კიიომორი იყვნენ.

კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1164
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1176
ეგეოსის ზღვა

thumb|250px|ეგეოსის ზღვის თანამგზავრული ფოტო
**ეგეოსის ზღვა** — ხმელთაშუა ზღვის განშტოება, მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულსა და ანატოლიას შორის. ის მარმარილოსა და შავ ზღვებს უერთდება დარდანელისა და ბოსფორის სრუტეებით.

ზღვის ფართობი 214 000 კმ-ს შეადგენს, გრძედის მიმართულებით გადაჭიმულია დაახლოებით 610 კმ-ზე, ხოლო განედის 300 კმ-ზე. მაქსიმალური სიღრმე 3 543 მეტრია (კრეტის აღმოსავლეთით). 

## რესურსები ინტერნეტში
*ეგეოსის ზღვა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
*ოკეანეებისა და ზღვების საზღვრები

კატეგორია:ზღვები ხმელთაშუა ზღვაში
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
გაბრიელ მთავარანგელოზი

**გაბრიელ მთავარანგელოზი** (, გავრიელ; ,  ღაბრილ, ჯიბრილ) — მაღალი რანგის ანგელოზი სხვადასხვა რელიგიაში. იგი ღმერთის მაცნედ ევლინება ადამიანებს. გაბრიელი პირველად დანიელის წიგნშია ნახსენები ძველ აღთქმაში. მისი სახელი, შესაძლებელია, ნიშნავდეს „ღვთის კაცს“ ან „ღვთის გმირს“. ანგელოზ გაბრიელს ზოგჯერ „ღვთის მარცხენა ხელს“ უწოდებენ.

იუდაიზმში გაბრიელი მთავარანგელოზია, რომელიც ღმერთის მაცნეა. ზოგჯერ მას სიკვდილის ანგელოზადაც მიიჩნევენ, ცეცხლისა და მეხის უფლად. უმეტესად ის ღმერთის მთავარი მაცნეა და, ტრადიციულად, ერთადერთი ანგელოზია, რომელსაც სირიულად და ქალდეურად შეუძლია ლაპარაკი. გაბრიელს ხშირად შეცდომით აიგივებენ მიქაელთან, რომელიც ხმლით ხელში დარაჯობს ედემის ბაღს (მოგვიანებით კი — სამოთხეს) და იცავს ადამის, ევასა და მათი შთამომავლებისგან. 

ისლამში გაბრიელი ითვლება ოთხი მთავარანგელოზიდან უფროსად. მას სიმართლის გამცხადებელს უწოდებენ.

გაბრიელი ასევე ნახსენებია ბაჰაიზმში, კერძოდ, ბაჰაულას მეტაფიზიკურ ნაშრომებში „შვიდი ხეობა“ და „ოთხი ხეობა“.

კატეგორია:ებრაული მისტიციზმი
კატეგორია:მთავარანგელოზები
ალკოჰოლური სასმელი

[thumb|250px|ბრაზილიური სასმელი [კაშასას ბოთლები.]]
**ალკოჰოლური სასმელი** — ეთანოლის შემცველი სასმელი. ალკოჰოლის გაყიდვა და გამოყენება ქვეყანათა უმრავლესობაში იზღუდება.

ეთანოლი (CH3CH2OH) ალკოჰოლურ სასმისებში თითქმის ყოველთვის ფერმენტაციის საშუალებით მიიღება, რაც ჰიდროკარბონატების (როგორც წესი, შაქრის) მეტაბოლიზმია საფუარი სოკოს ზოგიერთი ნაირსახეობის მეშვეობით უჟანგბადო გარემოში. ამ პროცესს გამოხდას უწოდებენ.

აღსანიშნავია, რომ ქიმიაში ალკოჰოლი საერთო ტერმინია ნებისმიერი ორგანული შენაერთისა, რომელშიც ჰიდროქსილის ჯგუფი (-OH) ეჯაჭვება კარბონიუმის ატომს, რომელიც თავის მხრივ ებმის სხვა წყალბადისა და/ან კარბონიუმის ატომებს. სხვა ალკოჰოლები, როგორიცაა პროპილენის გლიკოლი და შაქრის ალკოჰოლები შეიძლება აღმოჩნდეს საკვებსა და სხვა სახის სასმელებში, თუმცა ეს ალკოჰოლები მათ ალკოჰოლურს არ ხდის.

არსებობს მცდარი შეხედულება, თითქოს ალკოჰოლური სასმელი ტვინის მასტიმულირებელი საშუალებაა, სინამდვილეში კი ის ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე დამთრგუნველად მოქმედებს. რომაელებს ჩვეულებად ჰქონდათ სიკვდილმისჯილ დამნაშავეთათვის ტკივილის შესამსუბუქებლად გამაბრუებელი ღვინის მიცემა.

ალკოჰოლი კიდევ ერთ ფარულ საშიშროებას უქმნის ღვიძლს. ღვიძლი ნაკლებად უწევს წინააღმდეგობას კიბოს გამომწვევ უჯრედებს. ალკოჰოლი არა მარტო ღვიძლის კიბოს განვითარებას უწყობს ხელს, არამედ საგრძნობლად ზრდის კიბოს საფრთხეს პირის ღრუში, ხახაში, ხორხსა და საყლაპავ მილზე. გარდა ამისა, ალკოჰოლის მიღებისას პირის ღრუს ლორწოვანი გარსი უფრო ადვილად ატარებს თამბაქოში არსებულ კიბოს გამომწვევ ნივთიერებებს, რაც ზრდის მწეველებში კიბოს განვითარების საფრთხეს. ქალები, რომლებიც ყოველდღე სვამენ, მკერდის კიბოს განვითარების უფრო მეტი საშიშროების წინაშე არიან. ერთი გამოკვლევის თანახმად, სარძევე ჯირკვლის კიბოთი დაავადების რისკი იმ ქალებში, რომლებიც დღეში სამ ან მეტ ჭიქას სვამდნენ, 69 პროცენტით მეტი იყო, ვიდრე მათში, რომლებიც არ სვამდნენ.

ალკოჰოლის უზომოდ მიღება განსაკუთრებით ცუდად მოქმედებს ნაყოფზე. „ინტერნეშნლ ჰერალდ ტრიბიუნში“ აღნიშნულია, რომ „ალკოჰოლი უფრო საზიანოდ მოქმედებს ნაყოფზე, ვიდრე რომელიმე ნარკოტიკი“. როდესაც ფეხმძიმე ქალი სვამს, „ნაყოფიც სვამს“. ალკოჰოლი განსაკუთრებით საზიანოდ მოქმედებს ნაყოფზე განვითარების პროცესში. ის შეუქცევადად აზიანებს ბავშვის ცენტრალურ ნერვულ სისტემას. ნეირონები სათანადოდ არ ყალიბდება. ზოგი უჯრედი კვდება, ზოგი კი სხვა ადგილას ვითარდება. ჩანასახოვანი ალკოჰოლური სინდრომი არის იმის უმთავრესი მიზეზი, რომ იბადებიან გონებადაქვეითებული ბავშვები. ისინი გონებრივად განუვითარებლები არიან, კარგად ვერ ლაპარაკობენ, ასაკის შესაბამისად არ ვითარდებიან, ნელა იზრდებიან, ზედმეტად აქტიურები არიან და აღენიშნებათ სმენისა და მხედველობის დარღვევა. ბევრი ბავშვი სახის დეფექტებითაც იბადება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* About 37 percent of college students could now be considered alcoholics, *Daily Emerald*
* Alcohol, Health-EU Portal, Health-EU Portal
* What Is a Standard Drink? , National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism
* ალკოჰოლური პოლიტიკის საერთაშორისო ცენტრი 

კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
ვიტორიო ამადეო III (სარდინია)

thumb|150px|ვიტორიო ამადეო III მარია
**ვიტორიო ამადეო III მარია** (იტალ.: Vittorio Amadeo III Maria) (დ. 26 ივნისი, 1726, ტურინი — გ. 16 ოქტომბერი, 1796, მონჩალერი) — სარდინიის მეფე, სალუცოს და მონფერატოს მარკიზი, აოსტას, მორიანას და ნიცას გრაფი, პიემონტის პრინჩიპე (თავადი) და სავოიის ჰერცოგი 1773-1796 წლებში.

## ბიოგრაფია 
ვიტორიო ამადეო პიემონტ-სარდინიის მეფის კარლო ემანუელე III-ის და მისი მეუღლის, პოლიქსენე ფონ ჰესენ-რაინფელს-როტენბურგის უფროსი ვაჟი იყო. 1773 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი სარდინიის მეფე და სავოიის ჰერცოგი გახდა.

1750 წლის 31 მაისს მან ქალაქ ულში იქორწინა ესპანეთის პრინცესა მარია ანტონიაზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები:

* კარლო ემანუელე IV (1751 - გ. 1819), სარდინიის მეფე
* კარლოტა იზაბელა (დ. 1752 - გ. 1755), 
*ლუიზა მარია ჯუზეპა (დ. 1753 - გ. 1810), საფრანგეთის დედოფალი, ლუი XVIII-ის მეუღლე
* ამადეო ალესანდრო (დ. 1754 - გ. 1755), მონფერატოს ჰერცოგი
*მარია ტერეზია (დ. 1756 - გ. 1805), საფრანგეთის დედოფალი, შარლ X-ის მეუღლე
*მარია ანა (დ. 1757 - გ. 1824), ჰერცოგინია დე შაბლე
* ვიტორიო ემანუელე I (დ. 1759 - გ. 1824), სარდინიის მეფე
* მარია ფერდინანდა (დ. 1760 - გ. 1768), 
* მაურიცო ჯუზეპე (დ. 1762 - გ. 1799), მონფერატოს ჰერცოგი
*მარია კაროლინა (დ. 1765 - გ. 1831), საქსონიის დედოფალი
* კარლო ფელიჩე I (დ. 1765 - გ. 1831), სარდინიის მეფე
* ჯუზეპე ბენედეტო (დ. 1766 - გ. 1802), ჰერცოგი დე მორიენი

## იხილეთ აგრეთვე 
* პიემონტ-სარდინიის მეფეთა სია

კატეგორია:სარდინიის მეფეები
კატეგორია:სავოიის ჰერცოგები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1726
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1796
გულიელმო გონძაგა

thumb|170px|გულიელმო გონძაგა
**გულიელმო გონძაგა** (; დ. 24 აპრილი, 1538 — გ. 14 აგვისტო, 1587) — მანტუის ჰერცოგი და მონფერატოს მარკიზი 1550—1587 წლებში.

## ბიოგრაფია 
გულიელმო ჰერცოგ ფედერიკო II გონძაგას უმცროსი ვაჟი იყო. ძმის, ფრანჩესკო III-ის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ იგი მანტუის ჰერცოგი და მონფერატოს მარკიზი გახდა. 1561 წლის 26 აპრილს გულიელმომ იქორწინა იმპერატორ ფერდინანდ I ქალიშვილ ელეონორეზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები:

* ვინჩენცო I (1562—1612) — მანტუის ჰერცოგი და მონფერატის მარკიზი 1587—1612 წლებში
:: ∞ 1) 1581 — მარგერიტა ფარნეზე (1567—1643), პარმის ჰერცოგ ალესანდრო ფარნეზეს ასული.
:::: ∞ 2) 1584 — ელეონორა დე’ მედიჩი (1566—1611), ტოსკანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I დე’ მედიჩის ასული.
* ელეონორა (1564—1618)
:: ∞ 1579 — ალფონსო II დ’ესტე, ფერარას ჰერცოგი
* ანა კატერინა (1566—1621)
:: ∞ 1582 — ფერდინანდ II, ტიროლის ერცჰერცოგი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონძაგას დინასტია

კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:მანტუის ჰერცოგები
კატეგორია:მონფერატოს ჰერცოგები
კატეგორია:დაბადებული  24 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1538
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1587
გუიდო გონძაგა

მინი|250პქ|გუიდო გონძაგა
**გუიდო გონძაგა** (; დ. 1291 — გ. 22 სექტემბერი, 1369) — მანტუის გრაფი 1362–1369 წლებში.

## ბიოგრაფია 
გუიდო მანტუის მბრძანებლის ლუიჯი I-ის ვაჟი იყო და მამის სიკვდილის შემდეგ 1360 წელს მისი მემკვიდრე გახდა. 1362 წელს იმპერატორმა კარლ IV-ემ მას მანტუის გრაფის ტიტული უბოძა.

## ოჯახი 
### მეუღლეები 
∞ 1) აგნეს პიკო, ფრანჩესკო პიკო დელა მირანდოლას ასული.
: ∞ 2) კამილია ბეკარა
:: ∞ 3) ბეატრიჩე დი ბარი, ბარის გრაფის ოდუარდოს ასული.

### შვილები 
*პირველი ქორწინებიდან*:
* ბეატრიჩე
:: ∞ 1335 — ნიკოლო I დ’ესტე, ფერარას ჰერცოგი.

*მესამე ქორწინებიდან*:
* უგოლინო († მოკლეს 1362)
:: ∞ კატერინა ვისკონტი, მატეო II ვისკონტის ასული.
* ლუიჯი II (1334—1382) — მანტუის გრაფი 1369—1382 წლებში
:: ∞ ადლა დ’ესტე, ობიცო III დ’ესტეს ასული.
* ფრანჩესკო († 1369)

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონზაგას დინასტია

## რესურსები ინტერნეტში
* Genealogy.euweb.cz : Gonzaga family 

კატეგორია:დაბადებული 1291
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1369
კატეგორია:გონძაგა
ლუიჯი I გონძაგა

მინი|250პქ|ლუიჯი I გონძაგა
**ლუიჯი I გონძაგა** (; დ. 1267 — გ. 18 იანვარი, 1360) — მანტუის მბრძანებელი. 1329 წელს იმპერატორმა ლუდვიგ IV-მ იგი მანტუის შტატჰალტერად დანიშნა.

## ოჯახი 
∞ 1) რიჩილდე ფერარა, რომელთანაც შეეძინა შვილები:
* გუიდო (1291—1369)
* ფილიპინო († 1346), რომლის ასული ჯილიოლა ცოლად გაჰყვა მატეო II ვისკონტის.
* ფელტრინო († 1371) — მისი შთამომავლები იყვნენ ნოველარას გრაფები, რომელთაც არსებობა შეწყვტეს 1728 წელს.

: ∞ 2) კატერინა მალატესტა

:: ∞ 3) 1340 — ნოველა მალასპინა

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონზაგას დინასტია

## რესურსები ინტერნეტში
*Genealogy of the Gonzaga of Novellara 

კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:დაბადებული 1267
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1360
ლუიჯი II გონძაგა

მინი|ლუიჯი II გონძაგა.
**ლუიჯი II გონძაგა** (; დ. 1334 — გ. 4 ოქტომბერი, 1382) — მანტუის გრაფი 1369–1382 წლებში.

ლუიჯი იყო გრაფ გუიდო გონძაგას ვაჟი. 1356 წლის 16 თებერვალს მან იქორწინა ადლა დ’ესტეზე (1333–1381), ჰერცოგ ობიცო III დ’ესტეს ასულზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები:

* ფრანჩესკო I (1363–1407) — მანტუის გრაფი
* ელიზაბეტა — კარლო მალატესტას მეუღლე.

## იხილეთ აგრეთვე
* გონძაგას დინასტია

## რესურსები ინტერნეტში
*ლუიჯი II გონძაგას ბიოგრაფია  გონძაგას დინასტიის საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1334
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1382
კატეგორია:გონძაგა
ფრანჩესკო გონძაგა

thumb|ფრანჩესკო გონძაგა
**ფრანჩესკო გონძაგა** (; დ. 1606 — გ. 1622) თუმცა 16 წლის ასაკში იგი მოულოდნელად, მამაზე ადრე უშვილოდ გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონძაგას დინასტია

## სქოლიო
კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:დაბადებული 1606
კატეგორია:გარდაცვლილი 1622
ფრანჩესკო I გონძაგა

thumb|150px|ფრანჩესკო I
**ფრანჩესკო I გონძაგა** (; დ. 1363 — გ. 8 მარტი, 1407) — მანტუის გრაფი 1382–1407 წლებში. ფრანჩესკო გრაფ ლუიჯი II გონძაგას ვაჟი და მემკვიდრე იყო.

## ოჯახი 
#აგნეს ვისკონტი (გ.  1391), ბერნაბო ვისკონტის ასული.
# 1393  მარგერიტა მალატესტა (გ. 1399) — გალეოტო მალატესტას ასული, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი  ჯანფრანჩესკო I (დ. 1395 — გ. 1444) — მანტუის გრაფი და შემდგომში მანტუის მარკიზი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონძაგას დინასტია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:დაბადებული 1363
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1407
კატეგორია:გონძაგა
ფრანჩესკო III გონძაგა

**ფრანჩესკო III გონძაგა** (; დ. 10 მარტი, 1533 — გ. 22 თებერვალი, 1550) — მანტუის ჰერცოგი 1540–1550 წლებში. ფრანჩესკო მანტუისა და მონფერატოს ჰერცოგ ფედერიკო II გონძაგას ვაჟი და მემკვიდრე იყო.

1549 წლის 22 ოქტომბერს მან იქორწინა იმპერატორ ფერდინანდ I ასულ კატარინაზე (1533–1572). ფრანჩესკო ქორწინებიდან 4 თვეში უშვილოდ გარდაიცვალა და ტიტული მის ძმაზე, გულიელმო გონძაგაზე გადავიდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონძაგას დინასტია

კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:მონფერატოს ჰერცოგები
კატეგორია:მანტუის ჰერცოგები
კატეგორია: დაბადებული 10 მარტი 
კატეგორია:დაბადებული 1533
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1550
ჯუზეპე გონძაგა

**ჯუზეპე გონძაგა** (; დ. 20 მარტი, 1690 — გ. 16 აგვისტო, 1746) იყო გუასტალას ჰერცოგ ვინჩენცო გონძაგას უმცროსი ვაჟი და ანტონიო ფერანტე გონძაგას ძმა, რომლის მემკვიდრეც ის გახდა 1729 წელს.

ჯუზეპე, მიუხედავად იმისა რომ გონძაგას დინასტიის გუასტალას შტოს უკანასკნელი მამრობითი სქესის წარმომადგენელი იყო, გვიან დაქორწინდა. 1731 წლის 29 მარტს მან ელეონორე ფონ ჰოლშტაინზე (დ. 1715— გ. 1760), ვიზენბურგის ჰერცოგ ლეოპოლდის ქალიშვილზე იქორწინა. ჯუზეპე გონძაგას შვილი არ სეძენია და მისი სიკვდილის შემდეგ იმპერატორმა ფრანც I-მა 1748 წელს გუასტალას საჰერცოგო ჰაბსბურგების სამფლობელო პარმას შეუერთა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გონძაგას დინასტია

კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:დაბადებული  20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1690
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1746