რობერტ ჯეფრი ედვარდსი

**სერ რობერტ ჯეფრი ედვარდსი** () (დ. 27 სექტემბერი, 1925 — გ. 10 აპრილი, 2013)— ინგლისელი ფიზიოლოგი და რეპროდუქციული მედიცინის პიონერი,  კერძოდ ინ ვიტრო განაყოფიერების (IVF) მიმართულებით. ქირურგ პატრიკ სტეპტოსთან  და მედდა ჟან პურდისთან ერთად, ედვარდსმა წარმატებით განახორციელა IVF- ის კონცეფცია, რის შედეგადაც 1978 წლის 25 ივლისს დაიბადა ლუიზ ბრაუნი.    მათ დააფუძნეს პირველი IVF პროგრამა უნაყოფო პაციენტებისთვის და სხვა მეცნიერები დაახელოვნეს მათ ტექნიკაში. ედვარდსი, 1986 წელს იყო გამოცემა  „ადამიანის რეპროდუქციის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი.  2010 წელს მას მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში „ინ ვიტრო განაყოფიერების განვითარებისათვის“.    

## განათლება და ადრეული კარიერა 
ედვარდსი დაიბადა ბატლში, იორკშირის საგრაფოში. სწავლობდა მანჩესტერის ცენტრალურ უმაღლეს სკოლაში  ვიტვორტის ქუჩაზე, რის შემდეგაც მსახურობდა ბრიტანეთის არმიაში, შემდეგ კი დაამთავრა ბაკალავრიატის საფეხური ბიოლოგიის მიმართულებით. მიიღო სამეცნიერო ხარისხი ბანგორის უნივერსიტეტში.    სწავლობდა ედინბურგის უნივერსიტეტის ცხოველთა გენეტიკისა და ემბრიოლოგიის ინსტიტუტში, სადაც 1955 წელს მიენიჭა დოქტორის ხარისხი.  

## კარიერა და კვლევა 
ერთი წლის შემდეგ,   კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, სადოქტორო კვლევის დაცვისას, იგი შეუერთდა სამედიცინო კვლევების ეროვნული ინსტიტუტის სამეცნიერო პერსონალს, მილ ჰილში. კიდევ 1963 წელს იგი გადავიდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში, როგორც ფიზიკის დეპარტამენტის ფორდის ფონდის სამეცნიერო თანამშრომელი და ჩერჩილის კოლეჯის წევრი, კემბრიჯში .  

### ადამიანის განაყოფიერება 
1960 წელს ედვარდსმა დაიწყო ადამიანის განაყოფიერების შესწავლა და  განაგრძო თავისი საქმიანობა კემბრიჯში, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მის შემდგომ წარმატებებს. 1968 წელს მას შეეძლო ადამიანის კვერცხუჯრედის ლაბორატორიული განაყოფიერება და დაიწყო თანამშრომლობა პატრიკ სტეპტოსთან, რომელიც გინეკოლოგიური მიმართულების ქირურგი იყო ოლდჰემიდან .  მათი მცდელობებისას მტრულ განწყობებსა და წინააღმდეგობებს შეხვდნენ,  მათ შორის სამედიცინო კვლევის საბჭოსგან, რომელთაც უარი უთხრეს კვლევების და მთელი რიგი სასამართლო განხილვების დაფინანსებაზე.  მოგვიანებით, გამოქვეყნდა დამატებითი ისტორიული ინფორმაცია ამ საკამათო ეპოქის შესახებ, IVF- ის განვითარებისას.  როჯერ გოსდენი იყო მისი პირველი კურსდამთავრებული სტუდენტი.  

მსოფლიოში პირველი 'ტესტ-მილის ბავშვი' ლუიზ ბრაუნი დაიბადა 1978 წლის 25 ივლისს 23:47-ზე, ოლდჰემის მთავარი საავადმყოფოს მიერ შედგენილი სამედიცინო ისტორიის მიხედვით. ინ ვიტრო განაყოფიერება გულისხმობდა, უნაყოფო წყვილების დასახმარებლად ახალ საშუალებას, რომელთაც ადრე არ ჰქონდათ ბავშვის გაჩენის შესაძლებლობა. მედდა ჟან პურდი იყო პირველი, ვინც ნახა ბრაუნის ემბრიონის გაყოფა.  
მინი| ბოურნ ჰოლის კლინიკა
ტექნოლოგიის დახვეწამ გაზარდა ორსულობის ტემპები და დადგენილია, რომ 2010 წელს დაახლოებით 4 მილიონი ბავშვი დაიბადა IVF– ით.    ამ მიღწევამ საფუძველი ჩაუყარა ისეთ ინოვაციებს, როგორებიცაა სპერმის ინტრაციტოპლაზმური ინექცია ICSI, ემბრიონის ბიოფსია ( PGD ) და ღეროვანი უჯრედების კვლევა. 

ედვარდსმა და სტეპტომ დააფუძნეს ბოურნ ჰოლის კლინიკა, მათი საქმიანობის დასახვეწად და ახალი სპეციალისტების მოსამზადებლად. სტეპტო გარდაიცვალა 1988 წელს. ედვარდსმა განაგრძო  თავისი კარიერა, როგორც მეცნიერმა და სამედიცინო ჟურნალის რედაქტორმა. 

### პრიზები და ჯილდოები 
ედვარდსმა მიიღო მრავალი საპატიო წოდება და ჯილდო, მათ შორის: 

* ედვარდსი აირჩიეს სამეფო საზოგადოების (FRS) თანამონაწილედ 1984 წელს .  
* 1994 წელს, საპატიო დოქტორის წოდება, ვალენსიის უნივერსიტეტი (ესპანეთი). 
* 2001 წელს, მას მიენიჭა ალბერტ ლასკერის კლინიკური სამედიცინო კვლევების ჯილდო ლასკერის ფონდის მიერ "ინ ვიტრო განაყოფიერების განვითარებისათვის, ტექნოლოგიური წინსვლისთვის, რამაც რევოლუცია მოახდინა ადამიანის უნაყოფობის მკურნალობაში".  
* 2007 წელს *დეილი ტელეგრაფის*  გამოქვეყნებულ,  100 ცოცხალი გენიოსის სიაში  იგი დასახელდა 26-ე ადგილზე.  
* 2007 წელს მას მიენიჭა საპატიო დოქტორის ხარისხი ჰადერსფილდის უნივერსიტეტიდან . 
* 2010 წლის 4 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ ედვარდსს მიენიჭა 2010 წლის ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში ინ ვიტრო განაყოფიერების განვითარებისათვის. ნობელის კომიტეტმა შეაქო იგი უშვილობის მკურნალობაში წინსვლისთვის და აღნიშნა  IVF ჩვილებს თანაბარი ჯანმრთელობის სტატუსი სხვა ჩვილებთან მიმართებით.  ვატიკანის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა დაგმო ეს ნაბიჯი.  
* 2011 წელს ედვარდსს რაინდის წოდება მიენიჭა.   

## პირადი ცხოვრება 
ედვარდსი, 1956 წელს, დაქორწინდა რუთ ფულერ ედვარდსზე (1930–2013), ასევე მეცნიერი, 1908 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკოსის, ერნესტ რეზერფორდის შვილიშვილი და ფიზიკოსის რალფ ფულერის ქალიშვილი.  წყვილს ჰყავდა 5 ქალიშვილი და 12 შვილიშვილი.  

### გარდაცვალება 
2013 წლის 10 აპრილს ედვარდსი გარდაიცვალა ინგლისში, კემბრიჯის მახლობლად მდებარე სახლში, ფილტვის ხანგრძლივი დაავადების შემდეგ.   *Guardian* იტყობინება, რომ ედვარდსის გარდაცვალების დროისთვის, IVF- ის საშუალებით 4 მილიონზე მეტი ბავშვის შობა მოხდა.  ლუიზა ბრაუნმა აღნიშნა: ”მისმა საქმიანობამ, პატრიკ სტეპტოსთან ერთად, ბედნიერება და სიხარული მოუტანა მილიონობით ადამიანს მთელ მსოფლიოში, შვილების ყოლის შესაძლებლობით”.  BBC- ის თანახმად, მისი საქმიანობა მოტივირებული იყო მისი რწმენით, რომ "ცხოვრებაში ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ არის შვილის გაჩენა".    

## ცნობები 
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიოლოგები
კატეგორია:ინგლისელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კომანდორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:დაბადებული 1925