open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მონბლანის გვირაბი

**მონბლანის გვირაბი** ( ) — მაღალმთის საავტომობილო გვირაბი ალპებში, რომელიც გაყვანილია მწვერვალ მონბლანის ქვეშ შამონსა (საფრანგეთი) და კურმაიორს (იტალია) შორის. უმნიშვნელოვანი ტრანსალპური სატრანსპორტო მარშრუტია. გვირაბის სიგრძეა 11,7 კმ, სიგანე — 8,6 მ, სიმაღლე 4,35 მ. გადის 2 ხაზი. გაიხსნა 1965 წლის ივლისში. საფრანგეთში მოქცეულია გვირაბის 7644 მ-იანი მონაკვეთი, ხოლო იტალიაში — 3967 მ. გვირაბი ერთი გალერეისაგან შედგება. მოძრაობა ხორციელდება ერთ ხაზზე, რომლის სიგანე თითოეულ მხარეზე 3,5 მ-ია. აქვს არასიმეტრიული ასოს Λ პროფილი, რომელიც განკუთვნილია წყლის შემსუბუქებული გადაშვებისათვის. ფრანგულ მხარეზე პორტალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1274 მ, ხოლო იტალიურ მხარეზე — 1381 მ აღწევს. გვირაბის მაქსიმალური სიმაღლეა 1395 მ, ხოლო გვირაბზე არსებული ქანების მაქსიმალური სისქე 2480 მ უტოლდება.

გვირაბის მშენებლობა 1957 წელს დაიწყო, ხოლო დასრულდა 1965 წელს. გასასვლელი არაჰორიზონტალურია, თუმცა უმნიშვნელოდ გადაბრუნებულია "V" სახით, რომელიც ვენტილაციას ეხმარება. მშენებლობის პროცესში მრავალი სირთულეები იქნა დაძლეული, ხოლო გახსნისთანავე იქცა მსოფლიოს უგრძეს საავტომობილო გვირაბად. მონბლანის გვირაბს გააჩნია დიდი ეკონომიკური მნიშვნელობა, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში უზრუნველყოფს მოკლე საავტომობილო გადაადგილებას ორ ქვეყანას — საფრანგეთსა და იტალიას შორის. 1999 წლის მარტში მომხდარი ორდღიანი ხანძრის შედეგად დაიღუპა 39 ადამიანი და მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა გვირაბს, რის გამოც იგი დაიკეტა. 2002 წლის მარტში მონბლანის გვირაბი კვლავ გაიხსნა. ყოველდღიურად მონბლანის გვირაბი ატარებს 5000-ზე მეტ სატრანსორტო საშუალებას. გვირაბი ფასიანია.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:საფრანგეთის გვირაბები
კატეგორია:იტალიის გვირაბები
კატეგორია:ალპები
ეკვადორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ეკვადორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — კონმებოლისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის სამ გათამაშებაში, 2002, 2006 და 2014 წლებში. მათი საუკეთესო გამოსვლა იყო 2006 წელს, როდესაც გავიდნენ 1/16 ფინალში, საბოლოოდ ინგლისის ეროვნულ ნაკრებთან დამარცხდნენ. ეკვადორი არის ერთ-ერთი იმ სამი ნაკრებიდან, რომელთაც არ აქვთ მოგებული კოპა ამერიკა. დანარჩენი ორი არის ჩილე და ვენესუელა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ეკვადორის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალური საიტი 
*futbolecuador.com 

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
საუდი (საუდის არაბეთი)

**საუდი იბნ აბდულაზიზ ალ საუდი** ( ) (დ. 15 იანვარი, 1902, ელ-ქუვეითი, ქუვეითი — გ. 23 თებერვალი, 1969, ათენი, საბერძნეთი) — საუდის არაბეთის მეფე 1953-1964 წლებში.

გარდაიცვალა 67 წლის ასაკში, ათენში, სასტუმროში. გულის შეტევით. დაკრძალულია ერ-რიადში, ალ-ოუდის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი არაბულად
*ოფიციალური საიტი ინგლისურად 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:საუდები
კატეგორია:საუდის არაბეთის მეფეები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
შიბა ინუ

**შიბა ინუ** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იაპონიაში უძველეს ხანაში.

შიბა ინუ ყველაზე მცირე ზომისაა ადგილობრივ იაპონურ ჯიშებს შორის, ის ასწლეულებია სანინის მხარეში არსებობს. გათხრებისას არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს შიბა ინუს ძვლები, რომლებიც 2500 წლის წინანდელი აღმოჩნდა. იაპონიაში ყველაზე მეტად გავრცელებულმა ადგილობრივმა შიბა, პოპულარობა ავსტრალიაში, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაშიც მოიპოვა. ოდესღაც ამ ჯიშის ძაღლებს ცუდი კბილები ჰქონდათ, მაგრამ სელექციის შედეგად ეს ნაკლი აღმოიფხვრა.

შიბა იშვიათად ყეფს, უპირატესობას უცნაური ხმით წკავწკავს ანიჭებს. ძლიერ და საკმაოდ დამოუკიდებელ შიბა ინუს შეუძლია ბევრი სიხარული მიანიჭოს გამოცდილ და მომთმენ პატრონს. შიბა ინუს ბალნის შეფერილობა მრავალნაირია, აქვს პატარა, საკმუთხა თვალები, წინა თათები სწორია, კარგად განვითარებული უკანა თათები ძალიან ძლიერია. მკერდი განიერია, სქელი კუდი ზურგისკენაა დახვეული.

## რესურსები ინტერნეტში
* შიბა ინუ 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:იაპონური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ერაყის რევოლუცია

[300px|მინიატიურა|გადატრიალების მეთაურები: [აბდულ სალამ არეფი, აბდ ალ-ქარიმ კასიმი, მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაიფი, მიშელ აგლიაკი.]]
**ერაყის რევოლუცია** *14 ივლისის რევოლუცია* — შეიარაღებული გადატრიალება ერაყში, 1958 წლის 14 ივლისს. დასრულდა სამეფო ოჯახის წევრების დახვრეტით და მონარქიის გაუქმებით.

ერაყი იყო კონსტიტუციური მონარქია, რომელსაც სათავეში ედგა ჰაშიმიტების დინასტია. ახალგაზრდა მეფე ფეისალ II ჩამოაცილეს ქვეყნის მართვის სადავეებს. ერაყის საგარეო და საშინაო პოლიტიკას სასახლის ელიტა განაგებდა რეგენტ აბდ ალ-ილაჰის ხელმძღვანელობით.

1957 წლის დასაწყისში ეროვნულ-დემოკრატიულმა, დამოუკიდებლობისა და კომუნისტურმა პარტიებმა მიიღეს გადაწყვეტილება გაერთიანებულიყვნენ ეროვნული ერთიანობის ფრონტში.

1958 წლის 13 ივლისს სამეფო სასახლეში მეფის გასაცილებლად ბანკეტი მიმდინარეობდა. მეფე ფაისალ II სტამბოლში, ბაღდადის პაქტის ქვეყნების სამიტზე მიემგზავრებოდა.  14 ივლისის დილას სასახლე ალყაში იყო. სასახლეს ცეცხლი წაუკიდეს. ალმოდებული სამეფო სასახლიდან 14 კაცი გამოვიდა, ყველა სამეფო ოჯახის წევრი, მათ თავზე ყურანი ედოთ შეწყალების ნიშნად.

სამეფო ოჯახის წევრები კედელთან დააყენეს. ამის შემდეგ რა მოხდა უცნობია. ერთ-ერთი ვერსიით მათ ცეცხლი გაუხსნეს და დახვრიტეს. გადარჩა მხოლოდ სამეფო ოჯახის ერთი წევრი პრინცესა ჰაიამი. იგი შეთქმულებმა მიცვალებულად ჩათვალეს და დააწვინეს სამეფო ოჯახის წევრების გვამებზე, თუმცა მოგვიანებით გადაიყვანეს ალ-რაშიდის ჰოსპიტალში და სიცოცხლე შეუნარჩუნეს. გარდაცვლილი მეფის სხეული ოჯახის სხვა წევრების სხეულებისაგან განსხვავებით აბუჩად არ აუგდიათ, საიდუმლოდ მიაბარეს მიწას. პრემიერ-მინისტრ  ნური ალ-საიდის სხეული მისსავე სავარძელზე ესვენა შუა ქუჩაში. მოგვიანებით წაიყვანეს და დაკრძალეს უცნობ ადგილზე.

15 ივლისს დილის 6 საათზე რადიო ეთერით გამოაცხადეს მონარქიის წინააღმდეგ შეიარაღებული აჯანყების შესახებ. პირველ რესპუბლიკურ ხელისუფლებას სათავეში ჩაუდგა ორგანიზაცია „თავისუფალი ოფიცრების“ ლიდერი აბდ ალ-ქარიმ კასიმი. მისი მმართველობის დროს ერაყი გამოვიდა ბაღდადის პაქტიდან. გაუქმდა დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ბაზები, სსრკ-სთან დადო სამხედრო და ტექნიკური დახმარების ხელშეკრულება. გააგრძელა მონარქიული ელემენტების დევნა. 1963 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად კასემი დაამხეს და სიკვდილით დასაჯეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ცივი ომი
კატეგორია:ერაყის ისტორია
კატეგორია:1958 წელი ერაყში
კატეგორია:1958 წლის კონფლიქტები
ჯონ დადლი

thumb

**ჯონ დადლი** () — ინგლისელი სახელმწიფო მოღვაწე, ინგლისის რეგენტი 1549—1553 წლებში (მცირეწლოვანი მეფის, ედუარდ VI-ის სახელით). ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ, 1553 წელს მოხდა ლედი ჯეინ გრეის ტახტზე აყვანა, თუმცა მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა და ჯონი დააპატიმრეს, შემდეგ კი სიკვდილით დასაჯეს.

## ლიტერატურა
* Barrett L. Beer:* The Rise of John Dudely, Duke of Northumberland*. In: *History Today*. Jg. 15, Nr. 4, 1965, ISSN|0018-2753, S. 269—277.

კატეგორია:ინგლისის რეგენტები
კატეგორია:დაბადებული 1502
კატეგორია:გარდაცვლილი 1553
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ისლანდიური ძაღლი

**ისლანდიური ძაღლი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ისლანდიაში IX საუკუნეში.

ისლანდიური ძაღლის წინაპრები სკანდინავიელ კოლონისტებს ჩამოყვნენ, შესაძლოა ის ბუჰუნდის ნათესავია. მშვენიერ მეცხვარეს — ისლანდიურ ძაღლს რთული ისტორია აქვს. სანამ გრძელი ჭიების საწინააღმდეგო ეფექტურ წამალს მიიღებდნენ, ეს ჯიში ექინოკოკის მსხვერპლი იყო, რომლებსაც დაავადებული ცხვრის ხორცის ჭამით იღებდნენ და თავის პატრონებსაც გადასდებდნენ ხოლმე. ექინოკოკით ადამიანების დასნებოვნების შესაჩერებლად, ყველა ძაღლს ეკრძალებოდა ისლანდიის დედაქალაქ რეიკიავიკში შესვლა. ეს კანონი დღემდე მოქმედებს, თუმცა ჭიის საწინააღმდეგო წამალი უკვე დიდი ხანია არსებობს.

ისლანდიური ძაღლი — ძლიერი და ცოცხალია და გარეგნულად გრენლანდიური ჰასკის შემცირებულ ვარიანტს ჰგავს. ისლანდიური ძაღლი კარგად იტანს სიცივეს, ადვილად იწვრთნება და კარგი მოდარაჯეა. წინა თათები ძალიან ძლიერი აქვს, ყურადღებიანი, მუქი-ყავისფერი თვალები საშუალო ზომისაა. ბალანი შეიძლება იყოს თეთრი, წაბლისფერი და შავი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ისლანდიური ძაღლი 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ისლანდიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ფეისალი (საუდის არაბეთი)

**ფეისალი ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი** ( ''''; დ. აპრილი, 1906&nbsp; —  გ. 25 მარტი, 1975) — საუდის არაბეთის მეფე 1964-1975 წლებში. როგორც მეფეს მას წვლილი მიუძღვის ქვეყნის ფინანსურ განვითარებასა და რეფორმების გატარებაში. მისი საგარეო კურსი იყო პანისლამიზმი, ანტიკომუნიზმი და პალესტინური ნაციონალიზმის მხარდაჭერა. მან მოახერხა სამეფოს ბიუროკრატიული სტაბილურობის მიღწევა და საუდებს შორის დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. . 1975 წელს ის მოკლა მისმა ძმისწულმა ფეისალ ბინ მუსაიდმა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი   25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები
კატეგორია:მოკლული მონარქები
კატეგორია:საუდები
კატეგორია:საუდის არაბეთის მეფეები
დუნგა

**კარლოს კაეტანო ბლედორნ ვერი** (; დ. 31 ოქტომბერი 1963, იჟუი, რიუ-გრანდი-დუ-სული) — ბრაზილიელი ვეტერანი ფეხბურთელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც **დუნგა**. ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი, მსოფლიოს ჩემპიონი 1994 წელს. 2006–2010 წლებში წვრთნიდა ბრაზილიის ნაკრებს და გაიყვანა ის 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მეოთხედფინალში, რის შემდეგაც დაითხოვეს ნაკრებიდან.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
;  ინტერნასიონალი
* გაუშუს ლიგა: 1982, 1983, 1984
;  ვასკო და გამა
* კარიოკის ლიგა: 1987
;  ჯუბილო ივატა
* ჯეი ლიგა: 1987
### სანაკრებო 
;  ბრაზილიის 20 წლამდე ნაკრები
* ფიფა-ს ოც წლამდე მსოფლიო ჩემპიონატი: 1983
* სამხრეთ ამერიკის ახალგაზრდული ჩემპიონატი: 1983
### სანაკრებო 
;  ბრაზილია
; მსოფლიო ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1994
* ვიცე-ჩემპიონი: 1998 
; ფიფა-ს კონფედერაციის თასი
* თასის მფლობელი: 1997
; კოპა ამერიკა
* თასის მფლობელი: 1989, 1997
; ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
* ვიცე-ჩემპიონი: 1984
; სამხრეთ ამერიკის წინაოლიმპიური საფეხბურთო ტურნირი
* ჩემპიონი: 1984
### ინდივიდუალური 
* მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1994, 1998
* ჯეი ლიგის ყველაზე ფასეული ფეხბურთელი: 1997
* ჯეი ლიგის საუკეთესო თერთმეტეული: 1997, 1998
* ფიფა-ს სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1997, 1998, 1999, 2000
* Golden Foot-ის ჯილდოს მფლობელი ფეხბურთის ლეგენდის ნომინაციაში: 2010
* ფიორენტინას ყველა დროის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2016 
### სამწვრთნელო 
;  ბრაზილია
; კოპა ამერიკა
* თასის მფლობელი: 2007
; ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 2008
; ფიფა-ს კონფედერაციის თასი
* თასის მფლობელი: 2009
; სამხრეთ ამერიკის სუპერკლასიკოს ნიკოლას ლეოსის თასი
* თასის მფლობელი: 2014

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინტერნასიონალის ფეხბურთელები
კატეგორია:კორინთიანსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანტოსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვასკო და გამას ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:პიზის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:პესკარის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები
კატეგორია:იაპონიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:1990 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1995 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1997 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1997 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსი III (ბიზანტია)

**ალექსი III ანგელოსი** (; დ. 1153 — გ. 1211) — ბიზანტიის იმპერატორი 1195-1203 წლებში.

როდესაც მისი უფროსი ძმა ისააკ II გახდა იმპერატორი, ალექსი სამშობლოში დაბრუნდა და სევასტოკრატოსის წოდება მიიღო. 1195 წელს საკუთარი ძმა ტახტიდან ჩამოაგდო, დააბრმავა და ციხეში გამოკეტა. იგი არაფრით არ განსხვავდებოდა სხვა მმართველებისაგან. მეფის ხელისუფლება დაეცა, გაძლიერდა არისტოკრატია. რამდენიმე წლის შემდეგ დამხობილი იმპერატორის შვილმა ალექსი IV-მ 1203 წელს შეძლო ტახტის დაბრუნება და მამასთან ერთან 6 თვის განმავლობაში მართავდა ქვეყანას. ამის შემდეგ ბიზანტიას ევროპელები დაეპატრონენ და მის ადგილზე ლათინთა იმპერია ჩამოყალიბდა. 

## ლიტერატურა 
* Michael Angold, *The Byzantine Empire, 1025–1204: A Political History*, second edition (London and New York, 1997)
* C.M. Brand, *Byzantium Confronts the West* (Cambridge, MA, 1968)
* Jonathan Harris, *Byzantium and the Crusades*, (2nd ed. London and New York, 2014). ISBN 978-1-78093-767-0
* Jonathan Harris, *Constantinople: Capital of Byzantium* (London and New York, 2007)
* K. Varzos, *Ē genealogia tōn Komnēnōn* (Thessalonica, 1984)

კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:ანგელოსები
კატეგორია:დაბადებული 1153
კატეგორია:გარდაცვლილი 1211
კატეგორია:XII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ღამე (1961 წლის ფილმი)

„**ღამე**“ () — რეჟისორ მიქელანჯელო ანტონიონის 1961 წლის ფილმი. ეს რეჟისორის ეგზისტენციალური ტრილოგიის მეორე ფილმია, მას წინ უძღოდა „თავგადასავალი“ (L’Avventura) და მოჰყვა „დაბნელება“ (L’Eclisse).

## სიუჟეტი
ფილმი ცოლ-ქმრის სიყვარულის დასასრულის ამბავს გადმოსცემს.
მოქმედება 60-იანი წლების დასაწყისში მილანში ვითარდება. ჯოვანი და ლიდია უკვე დიდი ხნის ცოლ-ქმარია. ჯოვანი წარმატებული მწერალია, მაგრამ ნელ-ნელა შთაგონებას კარგავს და მხოლოდ მოგონებები ასაზრდოებს, რაც ახალი ნაწარმოების შესაქმნელად საკმარისი არ არის. ის ლიდიას მიმართ ვნებასაც კარგავს. ცოლ-ქმარი ერთად დადის მეგობრებთან სანახავად, პრეზენტაციებზე, ბარებში, წვეულებებზე, მიუხედავად ამისა, ჯოვანი სხვა ქალებთან ფლირტის გაბმას ცდილობს. ლიდიაც ცდილობს დროის თავისუფლად გატარებას: ტაქსით ქალაქიდან გადის და მიყრუებულ უბნებში სხვადასხვა სანახაობებს, მამაკაცთა ჩხუბს და სათამაშო რაკეტების გაშვებას აკვირდება.

ერთ-ერთ წვეულებაზე ჯოვანი მთელ საღამოს ახალგაზრდა ვალენტინასთან ატარებს. ლიდია თავის მხრივ უცნობ მამაკაც რობერტოს დაუახლოვდება, მასთან ცეკვავს და ქალაქში მასთან ერთად სეირნობს, მაგრამ ბოლო მომენტში რობერტოს კოცნაზე მაინც უარს ამბობს.

## ჯილდოები
ფილმი ბერლინის კინოფესტივალის ოქროს დათვის მფლობელი გახდა. ამავე წელს მიქელანჯელო ანტონიონის გადაეცა დავიდ დი დონატელოს სახელობის საუკეთესო რეჟისორის ჯილდო.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიური ფილმები
კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1961 წლის ფილმები
კატეგორია:მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** (ბოსნიული/ხორვატული/სერბული: Nogometna/Fudbalska reprezentacija Bosne i Hercegovine; კირილიცა: Ногометна/Фудбалска репрезентација Боснe и Херцеговинe) — უეფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. 1992 წლამდე ბოსნია-ჰერცეგოვინელი ფეხბურთელები თამაშობდნენ იუგოსლავიის ეროვნულ ნაკრებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბოსნიის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალური საიტი 
*ბოსნია და ჰერცეგოვინა ფიფა-ს ოფიციალურ საიტზე  
*ბოსნია და ჰერცეგოვინა უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე 
*Bosnian Support Army  
*სიახლეები ბოსნიის ეროვნულ ნაკრებზე 
*BH Dragons – Bosnian football news site based in USA 

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
მარსის ველის ხოცვა-ჟლეტა

მინი|300პქ|ლაფაიეტი გასცემს სროლის ბრძანებას
**ხოცვა-ჟლეტა მარსის ველზე** () — საფრანგეთის რევოლუციის დროს მომხდარი მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა. გაიმართა 1791 წლის 17 ივლისს, როდესაც უიარაღო დემონსტრანტები  მონარქიის ლიკვიდაციის პეტიციისადმი მხარდაჭერას გამოხატავდნენ.

რევოლუციის საწყის ეტაპზე ფრანგული არისტოკრატიის უდიდესი ნაწილი საზღვარგარეთ გაიქცა. 1791 წლის 20 ივნისს მეფე ლუი XVI-მაც სცადა გაქცევა, მაგრამ უშედეგოდ. ყოველივე ამის შემდეგ, მოსახლეობაში მონარქიამ ავტორიტეტი დაკარგა. ხალხში და რადიკალურად განწყობილ პოლიტიკურ წრეებში სულ უფრო ხმამაღლა გაისმოდა მონარქიის დამხობისა და რესპუბლიკის დამყარების მომხრეთა ხმები. ანტიმონარქიულ მოძრაობას მიმდევრები გაუჩდნენ როგორც დედაქალაქში, ასევე პროვინციებში. მოვლენათა ეპიცენტრი მარსის ველი იყო. დემონსტრანტები მოითხოვდნენ მეფის გადადგომას. 

ხელისუფლების ყველა ორგანომ დამფუძნებელი კრებისაგან მიიღო ბრძანება უზრუნველეყოთ საზოგადოებრივი უსაფრთხოება. კრების ბრძანებით მარსის ველზე შეიჭრა ეროვნული გვარდიის ძალები. მიუხედავად იმისა, რომ დემონსტრაცია მშვიდად მიმდინარეობდა პარიზის მერმა ჟან ბაიიმ დემონსტრაციის ძალით დაშლის ბრძანება გასცა. 

მარკიზ დე ლაფაიეტი, ეროვნული გვარდიის ხელმძღვანელი, ცდილობდა დაეშალა დემონსტრანტები საზოგადოებრივი სიმშვიდის შენარჩუნებით, მაგრამ დღის მეორე ნახევარში დემონსტრანტების რაოდენობა უფრო გაიზარდა. დემონსტრაცია უფრო რადიკალური გახდა. ლაფაიეტი კვლავ მშვიდობიანად დაშლას შეეცადა, მაგრამ ქვები დაუშინეს. რამდენიმე გამაფრთხილებელი გასროლის შემდეგ, ეროვნულმა გვარდიამ ბრბოს ცეცხლი გაუხსნა. დაახლოებით 50 ადამიანი დაიღუპა და ასობით დაიჭრა.

მშვიდობიანი აქციის დაშლას მოჰყვა სადამსჯელო ოპერაციები. 18 ივლისს დამფუძნებელმა კრებამ გამოსცა ბრძანება „მეამბოხეების“ მკაცრად დასჯის შესახებ. 

## ლიტერატურა 
*David Andress, Massacre at the Champ De Mars: Popular Dissent and Political Culture in the French Revolution, The Boydell Press, coll. « Royal Historical Society Studies in History New Serie »,‎ 2000 (ISBN 9780861932474)
*Éric Hazan, Une histoire de la Révolution française, La Fabrique,‎ 2012 (ISBN 978-2-35872-038-0)
*Albert Mathiez, Le Club des Cordeliers pendant la crise de Varennes et le massacre du Champ de Mars, Paris, Librairie ancienne Honoré Champion,‎ 1910, Pdf (lire en ligne)
*Timothy Tackett, Le roi s’enfuit. Varennes et l’origine de la Terreur, La Découverte,‎ 2004 (ISBN 2707142387)
*Annie Duprat, « Une campagne de presse en 1791 : la folie de Louis XVI », Le Temps des Médias, no 7,‎ février 2006, p. 10-19 (DOI 10.3917/tdm.007.0010, lire en ligne)
*Aurélie Neusy, « Opinions et réflexions sur la loi martiale dans la presse et les pamphlets (1789‑1792) », Annales historiques de la Révolution française, no 360,‎ avril-juin 2010, p. 27-48

## სქოლიო 
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია
ორგანო

[thumbnail|მარჯვნივ|ცხვრის [ღვიძლი. ღვიძლი ორგანიზმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ორგანოა]]
**ორგანო** () — სხვადასხვა ფუნქციის მქონე ქსოვილთა მონაწილეობით შექმნილი სტრუქტურული ერთეული. მას აქვს წარმოშობისა და განვითარების საკუთარი გზა (ფილოგენეზი და ემბრიოგენეზი), დამახასიათებელი ფორმა, ორგანიზმში უჭირავს გარკვეული ადგილი (ტოპოგრაფია) და ახორციელებს დამახასიათეველ ფუნქციას. ორგანოს ფუნქციის შესაბამისად მის შემქმნელ ქსოვილებს შორის ერთ-ერთს უკავია წამყვანი ადგილი, რომელიც ორგანოს ანიჭებს მის დამახასიათებელ სტრუქტურულ სახეს, მაგალითად, კუნთში წამყვანია კუნთოვანი ქსოვილი, ძვალში — ძვლოვანი ქსოვილი, თავის ტვინში — ნერვული ქსოვილი და სხვა.
thumbnail|მარჯვნივ|ადამიანის შინაგანი ორგანოები
ასეთი ქსოვილები ორგანოთა ძირითად ქსოვილებად არის მიჩნეული, დანარჩენი ქსოვილები კი — დამხმარედ. ზოგიერთ ორგანოში შემაერთებელი ქსოვილი (როგორც დამხმარე ქსოვილი) ორგანოს ძირითადი  ქსოვილისთვის ქმნის საყრდენ საფუძველს, ანუ რბილ ჩონჩხს — სტრომას — stroma (ბერძნ. ჩანაფენი), რომლის ხარიხებს შორის სივრცე ამოვსებულია ნივთიერებით, ანუ პარენქიმით (parenchyma — ბერძნ. შემავსებელი მასა); ასეთ ორგანოებს პარენქიმულ ორგანოებს უწოდებენ (ღვიძლი, ფილტვები, ელენთა, თირკმლები, ჯირკვლოვანი ორგანოები).

ზოგ შემთხვევაში ძირითადი ქსოვილი მონაწილეობს ორგანოს კედლის შექმნაში, სადაც იგი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ღრუს შემოსაზღვრავს. ასეთ ორგანოებს ღრუ ორგანოები ეწოდება (კუჭი, საშვილოსნო და სხვა). ზოგიერთ ორგანოში ძირითადი ქსოვილი იმდენად მნიშვნელოვნადაა გამოხატული, რომ განსაზღვრავს ორგანოს სახელწოდებას (კუნთი, ძვალი, ნერვი, ჯირკვალი).

ქსოვილებში სქესობრივი, ასაკობრივი თუ ინდივიდუალური მორფოლოგიური თავისებურებანი ძნელად შესამჩნევია, ორგანოებში კი ეს ნიშნები ვლინდება თვალსაჩინოდ. სამედიცინო პრაქტიკაში ხდება ამა თუ იმ ორგანოს მდგომარეობის დიაგნოსტიკური თვალსაზრისით შეფასება და ნორმიდან გადახრის ზუსტი დადგენა.

ცალკეული ორგანო ვერ ახორციელებს სრულად რომელიმე ზოგად ფუნქციას, იგი მხოლოდ მონაწილეობას იღებს მასში. მაგალითად, კუჭი საჭმლის მონელებაში მონაწილეობს, მაგრამ ამ პროცესის სრულად განხორციელებისათვის საჭიროა საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ორგანოების მონაწილეობაც (ნაწლავები, ჯირკვლები და ა.შ.). ასევე სუნთქვაში არა მარტო ფილტვები მონაწილეობს, არამედ სხვა ორგანოებიც. ამიტომ ორგანოების კომპლექსი ქმნის შემდეგ, შედარებით მაღალი საფეხურის სტრუქტურულ გაერთიანებას — ორგანოთა სისტემებს.

## ლიტერატურა
* ზურაბ კაციტაძე, ადამიანის ანატომია, გამომცემლობა „მედეა“, 2011.
ვოსტოკის სადგური

**ვოსტოკის სადგური** () — რუსული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში, სამხრეთ გეომაგნიტური პოლუსის რაიონში, პრინცესა ელისაბეთის მიწაზე. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, სადაც 1983 წლის 21 აგვისტოს დაფიქსირდა რეკორდულად დაბალი ტემპერატურა −89,2°C (−128.56°F). 

მიმდინარეობს ყინულოვანი კერნის ბურღვა და მაგნიტომეტრით წარმოებული კვლევები. გარდა ამისა, სადგური ახორციელებს გეოფიზიკურ, სამედიცინო და კლიმატოლოგიურ კვლევებს. იგი ამჟამად რუსეთის მიერ ერთადერთი გამოყენებული შიდაკონტინენტური ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურია. სახელი ეწოდა აფრიანი შლუპის „ვოსტოკის“ პატივსაცემად, რომელიც იყო 1819-1821 წლებში განხორციელებული ანტარქტიდული ექსპედიციის ერ-ერთი გემი. 

ვოსტოკის სადგური გაიხსნა 1957 წლის 16 დეკემბერს. ყინულოვანი საფრის სისქე სადგურის ქვეშ 3700 მ აღწევს. ვოსტოკის სადგური სამხრეთ პოლუსიდან მდებარეობს 1300 კმ-ში, ხოლო ნაპირიდან 1250 კმ-ში, ზღვის დონიდან 3488 მ სიმაღლეზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე იზოლირებუილი სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში. ზაფხულში სადგურში როგორც წესი, მუშაობს 25 მეცნიერი და ინჟინერი, ხოლო ზამთარში მათი რაოდენობა 13-მდე კლებულობს. 

დამახასიათებელია ჰაერის მაღალი იონიზაცია და ჰაერის თითქმის ნულოვანი ტენიანობა. ზამთარში სადგურამდე მიღწევა თითქმის შეუძლებელია. 1994 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე სადგური დაკეტილი იყო. ვოსტოკის სადგურის სიახლოვეს მდებარეობს უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში — ვოსტოკი.

## სქოლიო
ირანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ირანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () — აზიის ფეხბურთის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ირანის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალური საიტი 
*ირანის საფეხბურთო სიახლეები, ირანის საფეხბურთო ლიგა
*ირანული ფეხბურთის სიახლეები 
*ირანული ფეხბურთის სიახლეები 1997 წლიდან
*Extensive archive of Team's results, squads, campaigns and players
*RSSSF archive of results 1941–
*RSSSF archive of most capped players and highest goalscorers
*Iran's archive of results and elo rating points
*Iran’s National Football Team: The Smaller Iranian Society 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
ნექტანებ I

**ნექტანებ I** — ძველი ეგვიპტის ფარაონი და ეგვიპტის მკვიდრ ფარაონთა უკანასკნელი ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტიის დამაარსებელი. ძვ.წ. 380 წელს ნექტანებმა ტახდიდან ჩამოაგდო და მოკლა ფარაონი ნეფერიტ II, მისი ტახტზე ასვლის შემდეგ დაიწყო ეგვიპტელ მეფეთა უკანასკნელი დინასტიის მმართველობა. როგორც ჩანს ნექტანებმა მეფობის უმეტესი წლები სპარსელებისაგან სამეფოს  დაცვას შეალია, სამეფოს  დაცვვის მიზნით მან ათენთან და სპარტასთან კავშირიც კი შეკრა.

იგი ცნობილია, როგორც დიდი მშენებელი. მან ხანგრძლივი და სტაბილური 18 წლიანი მეფობის დროს აღმართა უამრავი ტაძარი და მონუმენტი. მთელი ეგვიპტის მასშტაბით მან აღადგინა უამრავი დანგრეული ტაძარი. მან ასევე კუნძულ ფილიზე აღმართა პატარა კიოსკი, რომელიც ძველი ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური ძეგლი გახდა. ნექტანებ I წარმოშობით ქალაქ სებენიტიდან იყო, რის გამოც გამეფების შემდეგ პირადი რეზიდენცია სწორედ ქალაქ სებენიტში დაიდო. ძვ.წ. 365 წლიდან ნექტანებმა უფროსი ვაჟი ტახოსი თანამმართველად დანიშნა, ისინი სამეფოს ძვ.წ. 362 წლამდე მართავდნენ. ძვ.წ. 362 წელს ნექტანებ I გარდაცვალების შემდეგ ტახტე მისი ვაჟი ტახოსი ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნექტანებ I 

კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია

**ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია** — ეგვიპტის დინასტია, რომელიც ფარაონმა ნეფერიტ I-მა დააარსა მას შემდეგ რაც ფარაონი ამირტისი ღია ბრძოლაში დაამარცხა, შემდეგ კი მემფისში სიკვდილით დასაჯა. ნეფერიტმა დედაქალაქად მენდესი გამოაცხადა. ნეფერიტ I-ის დინასტიას ხშირად ეგვიპტის გვიან პერიოდს მიაკუთხვნებენ. დინასტია ეგვიპტეს ძვ.წ. 398 წლიდან ძვ.წ. 380 წლამდე მართავდა.

## ისტორია 
ნეფერიტ I-ის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო ბრძოლა ტახტისათვის, ერთ მხარეს ნეფერიტის ვაჟი მუთისი იბრძოდა ფარაონის ტიტულისთვის მეორე მხარეს კი პსამუტი. მიუხედავად პსამუტის წამატებულობისა, მან მხოლოდ ერთი წელი იმეფა.

პსამუტი ტახტიდან აჰორისმა ჩამოაგდო, რომელიც აცხადებდა რომ ნეფერიტ I-ის შვილიშვილი იყო. მან წარმატებით მოიგერია სპარსელთა შემოტევა, რომელთაც ეგვიპტის ხელახლა დაპყრობა ეწადათ, ამ ბრძოლაში აჰორისს მხარს ათენი და კვიპროსის მეამბოხე მეფე ევაგორ I უჭერდა მხარს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ნეფერიტ II ავიდა, ახალგაზრდა მეფემ ვერ შეძლო მემკვიდრეობით მიღებული ძალაუფლების შენარჩუნება. იგი ძვ.წ. 380 წელს ნექტანებ I-მა ტახტიდან ჩამოაგდო, ამით ეგვიპტეში ოცდამეცხრე დინასტიის მმართველობა დასრულდა და დაიწყო ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა.

### ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტიის ფარაონები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 29-ე დინასტია
* ოცდამეცხრე დინასტია 
* ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია
* ეგვიპტის ისტორია: XXIX დინასტია

29
კონსტანტინოვი

250px|მინიატიურა|ვარშავის რადიოანძა
**კონსტანტინოვი** — სოფელი პოლონეთში, მაზოვიეცის სავოევოდოში. მდებარეობს ვარშავიდან დასავლეთით 84 კილომეტრში. 

კონსტანტინოვში 1974–1991 წლებში აღმართული იყო ვარშავის რადიოანძა. თავის დროზე იგი იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი შენობა, რომლის სიმაღლეც იყო 646,38 მეტრი. იგი დაიშალა 1991 წლის 8 აგვისტოს, სარემონტო სამუშაოების დროს.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის სოფლები
ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია

**ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია** აგრეთვე ცნობილი როგორც **მეორე ეგვიპტური სატრაპია** ----- აქემენიანთა იმპერიის ერთ-ერთი პროვინცია ძვ.წ. 343 წლიდან ძვ.წ. 332 წლამდე იყო. რამდენიმეწლიანი დამოუკიდებლობის შემდეგ, რის დროსაც ეგვიპტეში სამსა დინასტიამ იმეფა (28-ე, 29-ე და 30-ე დინასტიები), არტაქსერქსე III-მ (ძვ.წ. 358 - ძვ.წ. 338) ხელახლა დაიპყრო ეგვიპტე და დაიწყო ეგვიპტეში სპარსელთა მეორე მმართველობა, რომელიც ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტიის სახელითაა ცნობილი.
## ისტორია 
### სატრაპები 
ისტორიისთვის უცნობია თუ ვინ იყო ეგვიპტის სატრაპი არტაქსერქსე III-ის დროს, თუმცა ცნობილია, რომ დარიოს III-ის (ძვ.წ. 336 – ძვ.წ. 330) დროს ეს თანამდებობა საბასეს ეკავა, რომელიც ძვ.წ. 333 წელს ისოს ბრძოლაში გარდაიცვალა. საბაკე გარდაცვალების შემდეგ მაზასესმა ჩაანაცვლა. ძვ.წ. 332 წელს მაზასესმა ეგვიპტის სატრაპი ალექსანდრე მაკედონელს უბრძოლველად ჩააბარა. მას შემდეგ რაც სპარსეთის იმპერია დაეცა და აქემენიანთა მმართველობა დასრულდა, ეგვიპტი ალექსანდრეს იმპერიის სატრაპია გახდა და არგეადების დინასტიის მმართველობა დაიწყო. მოგვიანებით ალექსანდრეს იმპერიის დაშლის შემდეგ ეგვიპტე დამოუკიდებელ სამეფოდ ჩამოყალიბდა და მმართველობაში პტოლემეების დინასტია მოვიდა.
## დემოგრაფია 
## წყაროები 
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის ოცდამეთერთმეტე დინასტია
* მეორე სპარსული დინასტია 
* 31-ე დინასტია 
* სპარსელთა მმართველობის მეორე პერიოდი
* ისტორია - XXXI დინასტია
* ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია
* ძველი ეგვიპტე ძვ.წ. 664-323 
* ეგვიპტის ისტორია
* ძველი ეგვიპტური დინასტიები
* უცხოელი მმართველები: ლიბიელები, ეთიოპიელები, ასურელები და სპარსელები

31
კატეგორია:აქემენიანთა სატრაპიები
ისაბელ II (ესპანეთი)

**ისაბელ II** (; დ. 10 ოქტომბერი, 1830, მადრიდი — გ. 19 აპრილი, 1904, პარიზი) — ესპანეთის დედოფალი 1833-1868 წლებში, 1837 წლიდან იგი იყო ესპანეთის კონსტიტუციური მონარქიის პირველი მონარქი.

## ბიოგრაფია 
ფერდინანდ VII-ისა და მარია კრისტინა სიცილიელის შვილი. სამეფო ტახტი დაიკავა ფერდინანდის მიერ სალიკური სამართალის შეცვლის შედეგად. მცირეწლოვან დედოფალს ტახტს ეცილებოდა ბიძამისი დონ კარლოსი, რამაც გამოიწვია პირველი კარლისტური ომი.

დედოფალ ისაბელის ბრძანებით 1850 წელს მადრიდში სამეფო თეატრი ააშენეს.

დაამხეს 1968 წელს და ქვეყნიდან გაიქცა. 1870 წელს ემიგრაციაში ყოფნის დროს უარი თქვა ტახტზე შვილის ალფონსო XII-ის სასარგებლოდ. შვილისა და შვილიშვილის მეფობის პერიოდში ცხოვრებას მაინც პარიზში ატარებდა და 1904 წელს იქვე გარდაიცვალა.

## ოჯახი 
1846 წელს დააქორწინეს საკუთარ ბიძაშვილზე ფრანსისკო ბურბონზე (1822-1902 წწ.), რომელსაც  იმპოტენტისა და ჰომესექსუალის რეპუტაცია ჰქონდა. დედოფალი სულაც არ აპირებდა თავისი სიამოვნება ქვეყნის ინტერესებისათვის შეეწირა. მისი მრავალრიცხოვანი საყვარლები ძირითადად დაბალი ფენებიდან იყვნენ. მისმა შვილებმა მამების სახელების მიხედვით მიიღეს ზედწოდებები. მაგალითად: მარია ისაბელას უწოდებდნენ არანუელას, რადგან მამამისი იყო ოფიცერი ლუდვიგ არანი. ალფონსოს, მამის, ოფიცერ პუიგა მოლტოს მიხედვით პუიგმოლტეხოს უწოდებდნენ. ფრანსისკო დე ასის ბურბონმა დედოფლის ყველა შვილი თავისად აღიარა:

* მარია ისაბელა (1851–1931) — ასტურიის პრინცესა, ჯიჯენტოს გრაფის, გაეტანის ცოლი. 
* მარია კრისტინა (1854–1897),
* ალფონსო XII (1857–1885) — ესპანეთის მეფე 1874–1885  წლებში
* მარია დე პილარი (1861–1879),
* მარია დე ლა პას ესპანელი (1862–1946) — ლუდვიგ ფერდინანდ ბავარიელის ცოლი;
* ეულალია (1864–1958) — ინფანტ ანტონიო ორლეანელის ცოლი.

## ლიტერატურა 
* Barton, Simon. *A History of Spain* (2009) excerpt and text search
* Carr, Raymond, ed. *Spain: A History* (2001) excerpt and text search
* Esdaile, Charles J.  *Spain in the Liberal Age: From Constitution to Civil War, 1808–1939* (2000) excerpt and text search

კატეგორია:ესპანეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:ესკორიალის მეფეთა პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ასტურიის პრინცები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი ქალები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
თრომბოციტები

[მინიატიურა|თრომბოციტების წარმოქმნის სქემა: [თირკმელი|თირკმლებსა და ღვიძლში წარმოქმნილი ჰორმონის, თრომბოპოეტინის, გავლენით მიელოიდური ღეროვანი უჯრედიდან მიიღება მეგაკარიობლასტი, შემდგომ მეგაკარიოციტი, რომლის ფრაგმენტაციის შედეგად წარმოიქმნება სისხლის ფირფიტები]]
**თრომბოციტები** — სისხლის ფირფიტები, უბირთვო, დისკოს ფორმის უჯრედული ფრაგმენტები, რომელთა დიამეტრი 2-4 მკმ-ია. თრომბოციტები ძვლის წითელ ტვინში არსებული გიგანტური უჯრედების — მეგაკარიოციტების მცირე ზომის ფრაგმენტებია. ნორმაში მათი რაოდენობა 1 მიკროლიტრ სისხლში 200 000-400 000-ია. თრომბოციტების სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 10 დღეა.

სისხლის ფირფიტები სისხლძარღვის კედლის დაზიანების უბნებში თრომბის წარმოქმნაში მონაწილეობს და ორგანიზმს მასიური სისხლის დაკარგვისგან იცავს.

მიელოიდურ პროგენიტორ უჯრედზე თირკმლებისა და ღვიძლის მიერ გამომუშავებული ჰორმონის, თრომბოპოეტინის, მოქმედებით აქტიურდება მეგაკარიობლასტების წარმოქმნა; მისი მომწიფებისას მიიღება მეგაკარიოციტი, ხოლო ამ უკანასკნელის ფრაგმენტაციით — თრომბოციტი.

თრომბოციტების აბსოლუტური რაოდენობის დათვლა ხდება გორიაევის კამერაში მათი პირდაპირი დათვლით (ფაზურ-კონტრასტული მეთოდი) ან ავტომატური მთვლელების გამოყენებით. 
ჯანმრთელი ადამიანის სისხლში სინათლის მიკროსკოპით დაკვირვებისას განასხვავებენ თრომბოციტების 4 ფორმას:
# მომწიფებულ თრომბოციტებს - 87%;
# უმწიფარ (შედარებით დიდი ზომის) თრომბოციტებს - 3,2%;
# ბებერ თრომბოციტებს - 4,10%

## ლიტერატურა 
* ჰისტოლოგია, რუსუდან რუხაძე, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, მეორე გამოცემა, 2009;
* სისხლის და შარდის ანალიზის კლინიკური მნიშვნელობა (ანალიზების ინტერპრეტაცია), მაია ხუციშვილი, გამომცემლობა „მთაწმინდელი“, მეორე გამოცემა 2008.

კატეგორია:სისხლი
კატეგორია:ჰემატოლოგია
ნეიტროფილები

[მინიატიურა|სეგმენტბირთვიანი ნეიტროფილები, რომლებიც გარშემორტყმულია [ერითროციტები|ერითროციტებით. ციტოპლაზმაში შეიმჩნევა ციტოპლაზმური აზუროფილური გრანულები. შეღებილია გიმზა-რომანოვსკის მეთოდით. გამოყენებულია სინათლის მიკროსკოპის აქრომატული იმერსიული ობიექტივი. 1000x]]  
**ნეიტროფილები** — სისხლში არსებული გრანულოციტური ლეიკოციტების ყველაზე მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლები. 

## მორფოლოგია
ნეიტროფილური ლეიკოციტების ორ ფორმას განარჩევენ: ჩხირბირთვიანს და სეგმენტბირთვიანს. ახალგაზრდა ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების შემცველობა პერიფერიულ სისხლში 1-6%-ია, ხოლო მომწიფებული სეგმენტბირთვიანებისა - 47-72%. ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილისთვის დამახასიათებელია ჩხირის ფორმის უწყვეტი ბირთვი, ხოლო სეგმენტბირთვიან ნეიტროფილებში ბირთვი სეგმენტებადაა დაყოფილი და ისინი ერთი წვრილი ფილამენტით ერთდება. ორივე ფორმის შემთხვევაში ბირთვი მუქი იისფერია, ხოლო ციტოპლაზმა — ვარდისფერი. ციტოზოლში აღინიშნება წვრილი, იისფერი მარცვლოვანება. 1 მიკროლიტრ სისხლში ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების აბსოლუტური რიცხვია 40-300, ხოლო სეგმენტბირთვიანისა — 2000-5500.

## სადიაგნოსტიკო მნიშვნელობა 
მინიატიურა|სეგმენტბირთვიანი ნეიტროფილი. 3D მოდელი
ნეიტროფილების რაოდენობის მატებას ნეიტროფილოზი ეწოდება. ნეიტროფილოზი ანთებითი პროცესების, ინფექციური დაავადებების, შოკის, სისხლდენის, მიოკარდიუმის ინფარქტის, დიაბეტური კეტოაციდოზის სადიაგნოსტიკო ნიშანია. ამ პათოლოგიების მძიმე მიმდინარეობისას შეიძლება მოიმატოს ჩხირბირთვიანი ნეიტროფილების რაოდენობამ და გაჩნდეს უმწიფარი გრანულოციტები (მიელოციტები, მეტამიელოციტები), რასაც ექიმები ლეიკოციტური ფორმულის მარცხნივ გადახრას უწოდებენ. ნეიტროფილების მატება აღინიშნება ორსულებშიც.

## ლიტერატურა
* *ჰისტოლოგია*, რუსუდან რუხაძე, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, მეორე გამოცემა, 2009;
* *სისხლის და შარდის ანალიზის კლინიკური მნიშვნელობა (ანალიზების ინტერპრეტაცია)*, მაია ხუციშვილი, გამომცემლობა „მთაწმინდელი“, მეორე გამოცემა 2008.

კატეგორია:სისხლი
კატეგორია:ჰემატოლოგია
კელპი

**კელპი** —  შოტლანდიურ მითოლოგიაში წყლის სული და დემონი რომელიც სახლობს შოტლანდიის ტბებსა თუ მდინარეებში. ზოგადად მიჩნეულია რომ მას ცხენის ფორმა აქვს მაგრამ შეუძლია ადამიანის სხეულის ფორმის მიღებაც.

## სქოლიო
კატეგორია:მითური არსებები
ვრანგელის მთები

**ვრანგელის მთები** () — ვულკანური მთის მასივი ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით ებჯინება წმინდა ილიას მთებს. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 150 კმ-ზე, სიგანე 80 კმ. ზოგიერთი მწვერვალი მოქმედი ვულკანია, მათ შორის ყველაზე მაღალია სანფორდი (4949 მ). აღსანიშნავია აგრეთვე მწვერვალები ბლექბერნი (4918 მ) და ვრანგელი (4268 მ). ჩრდილოეთ კალთაზე თოვლის ხაზის საზღვარი 1650-1800 მ-ზე გადის, ხოლო სამხრეთ კალთაზე — 1950-2100 მ-ზე. გამყინვარების საერთო ფართობია 8300 კმ². დიდი მყინვარია ნაბესნა, რომლის სიგრძეა 87 კმ. ზოგიერთი მყინვარი ეშვება 500-700 მ სიმაღლეზე. მასივის ცენტრალურ ნაწილში არის ფირნის ველები, საიდანაც სათავეს იღებს მყინვარები. გაბატონებულია მთის ტუნდრა. სახელი ეწოდა რუსი ზღვაოსანის ფერდინანდ ვრანგელის პატივსაცემად. არის ვრანგელ-წმინდა ელიას ეროვნული პარკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვრანგელის მთები — გეოგრაფიული ენციკლოპედია 

კატეგორია:აშშ-ის ქედები
კეტჩუპი

thumb|სახლის პირობებში დამზადბული კეტჩუპი.
**კეტჩუპი** — მაგიდის სოუსი. ტრადიციულად, კეტჩუპი შესაძლებელია დამზადდეს და შეიცავდეს სოკოს, ხამანწკებს, მიდიებს, ნიგოზს მაგრამ ჩვენს დროში ტერმინი კეტჩუპი როგორც წესი ნიშნავს, პომიდვრის საწებელს.

## სქოლიო
კატეგორია:სუნელები
ნიკოლ მინეტი

**ნიკოლ მინეტი** ( დ. 11 მარტი, 1985, რიმინი) — იტალიელი ტელეწამყვანი, პოლიტიკოსი, რეგიონული მრჩეველი და საკანონმდებლო ორგანოს წევრი 2010-2012 წლებში.

## ბიოგრაფია
რიმინიში დაამთავრა გრამატიკის სკოლა, შემდეგ გადავიდა მილანში, სადაც მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სტომატოლოგიურ ჰიგიენაში ხოლო მოგვიანებით დაამთავრა ჯანდაცვის და ტექნიკური დახმარების კურსი..

## პოლიტიკა
2010 წელს არჩეულ იქნა ლომბარიდიის გამგებლად რომელიც რობერტო ფორმიგონის სიით გავიდა. მისი პოლიტიკაში ჩართვა სილვიო ბერლუსკონის რჩევით იყო განპირობებული.

## დაპატიმრება
2013 წლის 19 ივლისს ნიკოლი სხვა ორ ბრალდებულთან ერთად პროსტიტუციის წაქეზების საქმეზე დააპატიმრეს. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მას 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა და ასევე 5 წლით საჯარო სამსახურის დაკავების უფლებაც ჩამოართვა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ტელეწამყვანები
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
გიულფემ ხათუნი

**გიულფემ ხათუნი** (დ. 1497 — გ. 1562, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან I-ის მეორე ხარჭა და შეჰზადე მურადის დედა. იყო პოლონური წარმოშობის. 1513 წელს გიულფემ ხათუნს და სულეიმანს შეეძინათ შეჰზადე მურადი, რომელიც 1521 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა.. 1562 წელს სულეიმანის ბრძანებით გიულფემი სიკვდილით დასაჯეს. დაკრძალულია უსქუდარში, გიულფემ ხათუნის მეჩეთში, რომელიც თავიდანვე მისი პირადი სახსრებით შენდებოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
კატეგორია:დაბადებული 1497
კატეგორია:გარდაცვლილი 1562
ნორვეგიული ბუჰუნდი

**ნორვეგიული ბუჰუნდი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში.

ბუჰუნდი თავდაპირველად გამოიყენებოდა როგორც მონადირე და მარხილში შესაბმელი ძაღლი. დღეს ის მონადირე და კომპანიონია. ნორვეგიული სიტყვა bu ნიშნავს თავლას, რაც მიუთითებს ამ ჯიშის პირვანდელ დანიშნულებაზე. ბუჰუნდს მწყემსის ძლიერი ინსტინქტი აქვს და ძალიან უყვარს ფიზიკური დატვირთვა. დიდ ბრიტანეთში ის სულ უფრო პოპულარული ხდება, ხოლო ავსტრალიაში წარმატებით გამოიყენება ცხვრებისსამწყემსად, რადგან კარგად იტანს სიცხეს. ზოგჯერ ამ ჯიშის ძაღლებს აქვთ თვალებთან და თეძოებთან დაკავშირებული პრობლემები.

ბუჰუნდი შესანიშნავი კომპანიონია, უყვარს ბავშვები და არ იკბინება, თუ მის პროვოცირებას არ შეეცდებიან. გარდა ამისა, ის კარგი მოდარაჯეა და ადვილად იწვრთნება. ნორვეგიულ ბუჰუნდს აქვს მოკლე, კომპაქტური სხეული, ასევე პატარა დრუნჩი, თვალები მუქი-ყავისფერია, აქვს მოკლე, უხეში ბალანი. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი, შავი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნორვეგიული ბუჰუნდი 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ნორვეგიული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ფიულანე ხათუნი

**ფიულანე ხათუნი** (დ. 1496 — გ. 1550) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან I-ის პირველი ხარჭა. შეჰზადე მაჰმუდის დედა.

## ბიოგრაფია
ფიულანე ხათუნის ზუსტი წარმოშობა უცნობია. სულეიმანის ჰარემში მაშინ აღმოჩნდა, როდესაც ის სარუჰანის სანჯაყ-ბეი იყო. 1512 წელს სულეიმანს და ფიულანეს შეეძინათ ვაჟი, შეჰზადე მაჰმუდი. მაჰიდევრან სულთნის ჰარემში მოსვლის შემდეგ, ფიულანე აღარ იყო სულეიმანის ფავორიტი ხარჭა.  უფრო მეტიც, სულეიმანმა თავის მემკვიდრედ შეჰზადე მუსტაფა გამოაცხადა, რომელიც მაჰიდევრანისგან შეეძინა.

1521 წლის 19 ოქტომბერს შეჰზადე მაჰმუდი ყვავილის ეპიდემიით გარდაიცვალა. ფიულანე ხათუნი ძველ სასახლეში გაგზავნეს, სადაც გაატარა უკანასკნელი დღეები.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
კატეგორია:დაბადებული 1496
კატეგორია:გარდაცვლილი 1550
ლუნდერჰუნდი

**ლუნდერჰუნდი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნორვეგიაში უძველეს ხანაში.

ჩრდილოეთ ნორვეგიაში, ვერეის და რესტის ნახევარკუნძულებზე გამოყვანილ და საუკუნეების განმავლობაში იზოლირებულ ლუნდერჰუნდს სანადიროდ იყენებდნენ. დამოუკიდებელ ჯიშად მხოლოდ 1943 წელს აღიარეს. პატარა და მოხერხებული ლუნდერჰუნდი იმითაა უნიკალური, რომ წინა თათებზე ოთხის ნაცვლად ექვსი თითი აქვს, თითებზე კი განსაკუთრებით დიდი ბალიშებია. სწორედ ამის გამო ინარჩუნებდა ეს ძაღლი წონასწორობას როდესაც კლდოვან ბილიკებზე და ყინულში დადიოდა. კიდევ ერთი უნიკალური თავისებურებაა ყურის გარშემო რბილი ნაკეცი. ეს უჩვეულო ანატომიური თავისებურება საშუალებას აძლევს ყურები ისე დაკეცოს, რომ მასში წყალი არ შევიდეს.

ცოცხალი და გამგებიანი ლუნდერჰუნდი დღესდღეობით კარგი კომპანიონია. ის კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ადვილად იტანს სიცივეს. ადვილად ეჩვევა ბავშვებს. კარგი მოდარაჯეა. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, თეთრი-ყავისფრით, შავი-თეთრით, შავი. აქვს სქელი ბალანი. აქვს საშუალო ზომის ყურები და ყავისფერი თვალები. ზომიერად დაკუნთული სხეულის უკანა ნაწილი უფრო მოხერხებულობას უზრუნველყოფს, ვიდრე სისწრაფეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუნდერჰუნდი 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ნორვეგიული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი

**სანდინისტების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი** — მემარცხენე პოლიტიკური პარტია ნიკარაგუაში. სახელწოდება „სანდინისტები“ ეწოდა ნიკარაგუელი რევოლუციონერის აუგუსტო სესარ სანდინოს პატივსაცემად. პოლიტიკური პარტია დაარსდა 1961 წლის 23 ივლისს ტეგუსიგალპაში, რადიკალურად განწყობილი სტუდენტების მიერ. სათავეში ჩაუდგნენ კარლოს ფონსეკა, სანტოს ლოპესი, ტომას ბორხე, სილვიო მაიორგა, ხორხე ნავარო და სხვები. თავდაპირველად პარტიას ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი ეწოდებოდა. თანამედროვე სახელწოდება კი 1962 წლის 22 ივლისს მიიღო. 1976 წელს კარლოს ფონსეკას გარდაცვალების შემდეგ პარტია ერთიანი ხელმძღვანელობის გარეშე დარჩა და დაიყო სამ ფრაქციად. სამივე მათგანი აგრძელებდა ბრძოლას საკუთარ მეთოდებით მთავრობის დასამხობად. 1979 წლის 7 მარტს, ჰავანაში ჩამოყალიბდა ერთიანი ხელმძღვანელობა 9 კაცის შემადგენლობით  (თითოეული ფრაქციიდან 3 კაცი). მასში შევიდნენ დანიელ ორტეგა, უმბერტო ორტეგა და ვიქტორ ტირადო „ტერსესისტების“ ფრაქციიდან. ჰენრი რუისი, ტომას ბორხე და ბაირადო არსე – „ხანგრძლივი სახალხო ომიდან“ და ლუის კარიონი, ხაიმე უილოკი და კარლოს ნუნიეს ტელესი – „პროლეტარის ტენდეციიდან“

1979–1990 წლებში ფრონტი ნიკარაგუის მმართველი პარტია იყო. 1990–2007 წელის პარტია ოპოზიციაშია. 2007 წლიდან ფრონტი კვლავ მმართველი პარტიაა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* სანდინისტების ისტორიის ნარკვევები 

კატეგორია:ნიკარაგუის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1961 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ლიუკ შოუ

**ლუკ შოუ** (; დ. 12 ივლისი, 1995, კინგსტონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი. კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „საუთჰემპტონში“. 2014 წლის ზაფხულში გამოძახებული იყო ინგლისის ნაკრებში მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის მისაღებად. იმავე ზაფხულში 33,8 მილიონ ევროდ შეიძინა „მანჩესტერ იუნაიტედმა“ ვეტერანი პატრის ევრას შემცვლელად.

## მიღწევები
### საკლუბო
 **მანჩესტერ იუნაიტედი**:(5)
***ინგლისის ასოციაციის თასი** (2): 2016, 2024
***ინგლისის ლიგის თასი**' (1): 2022–23
***ინგლისის სუპერთასი** (1): 2016
* **უეფა-ს ევროპა ლიგა** (1): 2016–17  *ფინალისტი*: 2020–21, 2024–25

### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020

## რესურსები ინტერნეტში 
*Southampton F.C. profile 
*ESPN profile
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეოდორ ადორნო

**თეოდორ ადორნო** (დ. 11 სექტემბერი, 1903 — გ. 6 აგვისტო, 1969) — გერმანელი ფილოსოფოსი, სოციოლოგი, კომპოზიტორი და მუსიკის თეორეტიკოსი, ფრანკფურტის კრიტიკული თეორიის სკოლის წარმომადგენელი. სწავლობდა და შემდეგ მოღვაწეობდა ფრანკფურტის გოეთეს სახელობის უნივერსიტეტში. 1934 წლიდან იყო ემიგრაციაში დიდ ბრიტანეთში, 1938 წლიდან აშშ-ში და 1949 წლიდან მოღვაწეობდა ფრანკფურტში.

## ბიბლიოგრაფია
* *„კირკეგორი. ესთეტიკურის კონსტრუქცია“*  (1933)
* *„განმანათლებლობის დიალექტიკა. ფილოსოფიური ფრაგმენტები“*  (1944/47), მაქს ჰორკჰაიმერთან ერთად
* *„მინიმა მორალია. რეფლექსიები დაზიანებული სიცოცხლიდან“*  (1944)
* *„ახალი მუსიკის ფილოსოფია“*  (1949)
* *„ვაგნერის ძიებაში“* (1952)
* *„შემეცნების თეორიის მეტაკრიტიკის შესახებ“*  (1956)
* *„ნეგატიური დიალექტიკა“*  (1966)
* *„ესთეტიკური თეორია“*  (1970)

## რესურსები ინტერნეტში
* თეოდორ ადორნო  — ფილოსოფიის ენციკლოპედია
* ადორნოს წიგნები
* ადორნოს შესახებ არსებული მიხაილ დროზენის ბიოგრაფიული ნარკვევები
* თეოდორ ადორნო - ფილოსოფიის შესაძლებლობის შესახებ

კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი სოციოლოგები
კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  11 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:გერმანელი მარქსისტი მწერლები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:თეოდორ ადორნო
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მუსიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები
კატეგორია:ანტიკონსუმერისტები
კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ეპისტემოლოგები
კატეგორია:ფრანკფურტის სკოლა
კატეგორია:გერმანელი კლასიკური მუსიკის კომპოზიტორები
კატეგორია:გერმანელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:გერმანელი მუსიკის კრიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი სოციალისტები
კატეგორია:ებრაელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ებრაელი სოციალისტები
კატეგორია:მეტაფიზიკოსები
კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ონტოლოგები
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფენომენოლოგები
კატეგორია:ფსიქოლოგიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები
კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები
კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები
ხუან გილიერმო კუადრადო

**ხუან გილიერმო კუადრადო** (; დ. 26 მაისი, 1988, ნეკოკლი) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი. „იუვენტუსისა“ და კოლუმბიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი

## კარიერა 
### იუვენტუსი 
2015 წლის 25 აგვისტოს, იუვენტუსმა კუადრადო ერთ წლიანი იჯარით გაიფორმა ჩელსიდან. კუადრადომ პირველი გოლის გატანა იუვენტუსის რიგებში, ერთ-ერთ ყველაზე პრინციპულ დაპირისპირებაში - ტურინულ დერბიში მატჩის ბოლო დამატებულ წუთზე შეძლო და შედეგად იუვენტუსმა მოიპოვა გამარჯვება ანგარიშით 2-1. ხუანმა მის კარიერაში უეფას ჩემპიონთა ლიგაში, პირველი გოლი 2016 წლის 16 მარტს გაიტანა ბაიერნის კარში. 

2017 წლის 22 მაისს ცნობილი გახდა, რომ კუადრადო ივენტუსმა შეიძინა 20 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.

## მიღწევები 
### საკლუბო
; ჩელსი
* **ინგლისის ლიგის თასი**: 2014-15
* **ინგლისის პრემიერლიგა**: 2014-15

; იუვენტუსი
* **სერია A**: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20
* **იტალიის თასი**: 2015–16, 2016–17, 2017–18
* **იტალიის სუპერთასი**: 2018

### ინდივიდუალური 
* ფიფას მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ყველაზე მეტი საგოლე პასი: 2014

## რესურსები ინტერნეტში 
* „ფიორენტინას“ ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:კოლომბიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლეჩეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2019 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფილიპ კოკუ

**ფილიპ კოკუ** (; დ. 29 ოქტომბერი 1970, ეინდჰოვენი) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

## საკლუბო კარიერა
კოკუმ პროფესიონალური კარიერა 1988 წელს დაიწყო „ალკმარში“, სადაც ორი სეზონის განმავლობაში 50 მატჩში 8 გოლი გაიტანა. შემდეგ გადავიდა „ვიტესში“, რომლის მაისურითაც 1990–95 წლებში 137 მატჩში 25 გოლი შეაგდო. წარმატებული გამოსვლების შემდეგ, 1995 წელს „პსვ ეინდჰოვენს“ შეუერთდა, სადაც 95 შეხვედრაში 31-ჯერ შეძლო მეტოეთა კარის აღება და 1996–97 წლების სეზონში ქვეყნის ჩემპიონობა მოიპოვა.

1998 წელს კოკუ შეუერთდა ესპანურ გრანდ „ბარსელონას“. იქ მან 205 მატჩში 31 გოლი გაიტანა და 1998–99 წლებში მოიგო ლა ლიგა. იყო გუნდის კაპიტანი და ორჯერ გავიდა ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალში.

2004 წელს კოკუ დაბრუნდა „პსვ“-ში, სადაც კიდევ სამჯერ მოიგო ერედივიზია და 2004–05 წლებში ნიდერლანდების თასი მოიპოვა. საკლუბო კარიერის ბოლო ეტაპზე, 2006–07 წლებში, თამაშობდა არაბთა გაერთიანებული საამიროების კლუბ „ალ-ჯაზირაში“, სადაც 17 მატჩში 4 გოლი გაიტანა.

## სანაკრებო კარიერა
ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში კოკუმ 1996−2006 წლებში 101 მატჩში 10 გოლი გაიტანა. მონაწილეობდა მსოფლიოს 1998 და 2006 წლების ჩემპიონატებზე, ასევე ევროპის 1996, 2000 და 2004 წლების ჩემპიონატებზე.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## სამწვრთნელო კარიერა
საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ, კოკუმ სამწვრთნელო საქმიანობა დაიწყო. 2008–12 წლებში იყო ნიდერლანდების ნაკრების მთავარი მწვრთნელის ასისტენტი, შემდეგ „პსვ“-ს მთავარი მწვრთნელის ასისტენტი, ხოლო 2013–18 წლებში „პსვ“-ს მთავარი მწვრთნელი. მის ხელმძღვანელობით „პსვ“-მ სამჯერ მოიგო ერედივიზია.

2018 წელს კოკუ გახდა თურქული „ფენერბახჩეს“ მთავარი მწვრთნელი, ხოლო 2019–20 წლებში სათავეში ედგა ინგლისურ „დერბი ქაუნთის“. 2022–23 წლებში „ვიტესის“ მთავარ მწვრთნელად მუშაობდა.

## მიღწევები
### საკლუბო 
;  პსვ ეინდჰოვენი
* ერედივიზია: 1996–97, 2004–05, 2005–06, 2006–07
* ნიდერლანდების თასი: 1995–96, 2004–05
* ნიდერლანდების სუპერთასი: 1996, 1997

;  ბარსელონა 
* ლა ლიგა: 1998–99

;  ალ-ჯაზირა
* სპარსეთის ყურის ჩემპიონთა თასი: 2007

### სამწვრთნელო
;  პსვ ეინდჰოვენი
* ერედივიზია: 2014–15, 2015–16, 2017–18
* ნიდერლანდების თასი: 2011–12
* ნიდერლანდების სუპერთასი: 2015, 2016

### ინდივიდუალური
* რინუს მიხელსის ჯილდო: 2015, 2018

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდების პირველი დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ალკმარის ფეხბურთელები
კატეგორია:არნემის ვიტესის ფეხბურთელები
კატეგორია:ეინდჰოვენის პსვ-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2000 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2004 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:სუპერლიგის მწვრთნელები
კატეგორია:ფენერბახჩეს მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები