open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალექსანდრე ლორთქიფანიძე

**ალექსანდრე ლორთქიფანიძე** (დ. 12 ოქტომბერი, 1988, თბილისი) — ქართველი ავტორი, მსახიობი და ტელეწამყვანი.

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე ლორთქიფანიძე დაიბადა 1988 წელს, თბილისში. 2009 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით, ხოლო 2011 წელს იმავე უნივერსიტეტის ტელე-კინო დრამატურგიის ფაკულტეტი, მაგისტრის ხარისხით.

ალექსანდრე ლორთქიფანიძე სხვადასხვა დროს მუშაობდა რადიოსა და ტელევიზიაში წამყვანად და სცენარისტად. იყო ტელეგადაცემის *სარჩევი* ავტორი და წამყვანი. მუშაობს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სცენარისტად და დაარსებიდან მიჰყავს ლიტერატურული შოუ *წიგნების თარო.

არის საქართველოს ელიტარული ინტელექტკლუბის წევრი და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების კაპიტანი თამაშში *რა? სად? როდის?*. თავისუფალ დროს წერს მუსიკას. ჰყავს მეუღლე — ანა მარდალეიშვილი და 2 შვილი: ლილიანა და პაოლო.

ალექსანდრე ლორქიფანიძე იყო პოეტური ჯგუფის *ვარდისფერი ავტობუსი* ერთ-ერთი დამაარსებელი. მას ეკუთვნის პერსონალური პოეტური კრებულები: „ლურჯი“, „პოლი პოლაკი“, „გამჭვირვალე“ (კრებულში გაერთიანებულია სამლექსიანი ციკლიც, რომელსაც ავტორი „ანა ბერიას“ ფსევდონიმით აქვეყნებდა) და „მოწითალო და მოშავო“. გარდა პოეტური მოღვაწეობისა, დაწერილი აქვს კინოსცენარები და პიესები, რომლებიც სხვადასხვა დროს ქართული თეატრის სცენაზე დაიდგა. მისი მოთხრობები გამოქვეყნებულია სხვადასხვა პროზაულ კრებულში, მათ შორის 2011, 2012 და 2013 წლებში შესულია კრებულში 15 საუკეთესო მოთხრობა.

## ჯილდოები
მინი|მარცხნივ|ალექსანდრე ლორთქიფანიძე "წიგნის ქომაგი 2020-ის" დაჯილდოებაზე
ალექსანდრე ლორთქიფანიძეს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული ჯილდო. 2009 წელს დაჯილდოვდა ახალგაზრდული ლიტერატურული კონკურსის „ალუბლობა“ მთავარი პრიზით. 2011 და 2012 წლებში მიიღო 24 საათიანი თეატრალური ფესტივალის მთავარი პრიზი. 2016 წელს მისმა პიესამ *კუნძული* ახალგაზრდა დრამატურგთა კონკურსში გაიმარჯვა, რომლის სცენარის მიხედვით გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი *გადაკარგულები'' კანის ფესტივალზე იყო წარდგენილი. 2019 წელს ალექსანდრე ლორთქიფანიძემ პიესების კრებულით „დისტოპიესები“ გაიმარჯვა ლიტერატურულ კონკურსში „საბა“, წლის საუკეთესო პიესის კატეგორიაში.

## შემოქმედება
* „გამჭვირვალე“. (2013). გამომცემლობა „ინტელექტი“. ISBN 978-9941-446-64-1.
* „მოწითალო და მოშავო“. (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“. ISBN 978-9941-474-29-3.
* „დისტოპიესები“. (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“. ISBN 978-9941-467-84-4.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ალექსანდრე ლორთქიფანიძე ქართული რა?სად?როდის?-ის ოფიციალურ გვერდზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რობერტ გუისკარი

**რობერტ გუისკარი** (; დ. დაახლ. 1020 (სხვა მონაცემებით 1015), ოტვილ-ლა-გიშარი, ნორმანდია — გ. 17 ივლისი, 1085, კ. კეფალონია, იონიის კ-ები) — იტალიაში შეჭრილ ნორმანთა ერთ-ერთი წინამძღოლი. ნორმანდიის წვრილი ფეოდალის ტანკრედ დ’ოტვილის ვაჟი.

დაახლოებით 1047 წელს თავის უფროსი ძმების მსგავსად ჩავიდა იტალიაში და ემსახურებოდა სხვადასხვა ლანგობარდ მმართველს. 1057 წელს აპულიის გრაფის თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ძმა, მოახერხა კალაბრიისა და აპულიის ტერიტორიიდან ბიზანტიელთა გამოდევნა (1071 წელს დაიპყრო მათი უკანასკნელი საყრდენი სამხრეთ იტალიაში — ქალაქი ბარი). 1059 წელს რომის პაპმა ნიკოლოზ II-მ, რომელიც მოკავშირეს ეძებდა საღვთო რომის იმპერიისა და ბიზანტიის წინააღმდეგ, დააკანონა ნორმანთა დაპყრობები (როგორც უკვე განხორციელებული, ისე მომავალი) და რობერტი აპულიის, კალაბრიისა და სიცილიის ჰერცოგად გამოაცხადა. ბენევენტოს და სალერნოს დაპყრობამ, რომელთა სენიორები რომის პაპები იყვნენ, აიძულა გრიგოლ VII, რომ რობერტი ეკლესიიდან მოეკვეთა. თუმცა იმპერატორ ჰაინრიხ IV-სთან კონფლიქტის გამო რობერტთან მშვიდობის დამყარება და ყველა დაპყრობილი ტერიტორიის ლენის სახით ჩუქება მისთვის. 1081 წელს დურაცოსთან (დირაქიონთან) დაამარცხა ალექსი I კომნენოსის მებრძოლები; 1084 წელს რომში ჰაინრიხის მიერ ალყაშემორტყმულ გრიგოლ VII-ის დასახმარებლად გაემართა. რობერტ გუისკარის ბრძანებით რომი გაძარცვეს და დაწვეს. გარდაიცვალა ბიზანტიის წინააღმდეგ ლაშქრობისათვის მზადების დროს.

## ლიტერატურა 
* Roberto il Guiscardo tra Europa, oriente e mezzogiorno. Galatina, 1990;
* Roberto il Guiscardo e il suo tempo. Bari, 1991;
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1015
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1085
კატეგორია:აპულიისა და კალაბრიის გრაფები
კატეგორია:აპულიის ჰერცოგები
კატეგორია:ოტვილები
სულხან მახათაძე

**სულხან მახათაძე** (დ. 26 ივნისი, 1982, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფინანსისტი და პოლიტიკოსი.  
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1982 წლის 26 ივნისს. 2007 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 2006-2012 წლებში იყო შპს „ბურჯის“ შესყიდვების მენეჯერი. 2007-2012 წლებში ასოციაცია „აცეს“ შესყიდვების მენეჯერი. 2012-2016 წლებში იყო ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ქართველი ფინანსისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ლორა მანჩინელი

**ლორა მანჩინელი** (დ. 18 დეკემბერი, 1933, უდინე, იტალია — გ. 7 ივლისი, 2016, ტურინი, იტალია) — იტალიელი მწერალი, გერმანისტი და მედიევისტი. პროფესორი.

დაწერა მრავალი ნარკვევი შუა საუკუნეების ისტორიასა და ისტორიულ რომანებზე.

## ბიოგრაფია 
ლორა მანჩინელი 1933 წელს უდინეში დაიბადა და ოთხი წლის განმავლობაში როვეეტოში ცხოვრობდა. 1937 წელს ოჯახთან ერთად ტურინში გადავიდა.

1956 წელს ტურინის უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია გერმანულ ლიტერატურაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლორა მანჩინელის ოფიციალური საიტი .

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიელი ესეისტები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ქალი მწერლები
კატეგორია:იტალიელი ქალი ესეისტები
კატეგორია:იტალიელი ალტერნატიული ისტორიის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:ტურინის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები
მენაძვია

**მენაძვია** () — ფრინველი მთიულასებრთა ოჯახისა.

მისი სხეულის სიგრძეა 20–25 სანტიმეტრი, მასა 40–65 გრამი, ფრთების შლილი 27–35 სანტიმეტრი. ნისკარტი მოკაუჭებული და გაბერილია, კუდი წაგრძელებული და ოდნავ ამოჭრილი, ფეხები მოკლე. მამალი შეფერილია ჟოლოსფერ-ვარდისფრად კვამლა-რუხი ბუნდოვანი ქერცლისებრი ნახატებით; დედალი ჟანგმიწოვან-მოყვითალოა. ხანდახან გამოსცემს ლამაზ ფლეიტისებურ ხმას. გავრცელებულია ევრაზიის ტაიგის ზონაში — სკანდინავიიდან კამჩატკასა და სახალინამდე, და ჩრდილოეთ ამერიკაში — ალასკიდან ლაბრადორამდე. მთებში აგრეთვე ბინადრობს ღვიისა და ქონდარა ფიჭვის რაყებში, სუბალპურ მრუდე ტყეებში. ზამთარში ფართოდ მომთაბარეობენ გუნდებად, ბუდობის ადგილებიდან სამხრეთით საკმაოდ შორს ინაცვლებენ.

იკვებება წიწვოვანი და ფოთლოვანი მცენარეების თესლებით, კენკრით, კვირტებით, კოკრებით; იშვიათად ჭამს მწერებსაც. წყვილები იქმნება ზამთრის და საგაზაფხულო მომთაბარეობის დროს, გამრავლებას ზაფხულში იწყებენ. მასიურ ჯამისებრ ბუდეს ხის ტანთან აშენებენ, მიწიდან 1–4 მეტრზე; მასალად იყენებენ წვრილ ტოტებსა და ხმელ ბალახს. მიმნდობი ხასიათისა და საიამოვნო ხმის გამო პოპულარულია გალიის ფრინველთა მოყვარულებში.

## გალერეა 

Pinicola-enucleator-002.jpg|დედალი
Pinicola enucleator MHNT.ZOO.2010.11.220 Suomussalmi Naurois.jpg|კვერცხები

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მენაძვია
სანა მარინი

**სანა მარინი** (დ. 16 ნოემბერი, 1985, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინელი პოლიტიკოსი, ფინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, ფინეთის 46-ე პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 10 დეკემბრიდან.

## ბიოგრაფია
სანა მარინი დაიბადა 1985 წლის 16 ნოემბერს, ჰელსინკიში, ღარიბ ოჯახში. პირველი წლები მან ნაქირავებ ბინებში გაატარა. მისი მშობლების ოჯახი მალევე დაინგრა. მოგვიანებით სანას ბიოლოგიური დედა სხვა ქალთან შეუღლდა და მარინი ერთნაირსქესიანთან ოჯახში გაიზარდა. იმ დროს ფინეთში ამ საკითხზე საუბარი არ შეიძლებოდა და სანას საკუთარ ოჯახზე ღიად საუბარი არ შეეძლო.

## პირადი ცხოვრება
სანა ცხოვრობს ქმართან, მარკუს რაიკიონენთან ერთად. 2018 წლის 28 იანვარს მათ შეეძინათ ქალიშვილი ემა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ფინეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ფინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრასკოვია სალტიკოვა

**პრასკოვია ფიოდორის ასული სალტიკოვა** (; დ. 12 ოქტომბერი, 1664 — გ. 13 ოქტომბერი, 1723, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი არისტოკრატი და რუსეთის ცარიცა 1684-1696 წლებში როგორც ივანე V-ის მეუღლე. იმპერატრიცა ანას დედა. 1698-1712 წლებში, რუსეთის სამეფო კარზე საკმაოდ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო. 

## ბიოგრაფია 
პრასკოვია სალტიკოვა დაიბადა 1664 წლის 12 ოქტომბერს რუსეთში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, ფიოდორ პეტრეს ძე სალტიკოვისა და მისი მეუღლის, ანა მიხეილის ასულ ტატიშჩევას ქალიშვილი. 

მისი ბავშვობის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. 1683 წელს, 19 წლის პრასკოვია ტრადიციულ ცერემონიალზე არჩეულ იქნა რუსეთის ცარის, ივანე V-ის საცოლედ. მათი ქორწილი 1684 წლის 9 იანვარს შედგა, რის შემდეგაც პრასკოვია რუსეთის ცარიცა გახდა. წყვილს სულ ხუთი ქალიშვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი ბავშვობაში გარდაიცვალა. 

1696 წელს, ივანე V-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა ძმამ, პეტრე I-მა დაიკავა. პეტრე პრასკოვიას ყოველთვის დიდ პატივს სცემდა, რის გამოც მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იგი კვლავ დიდი ძალაუფლებით სარგებლობდა. აღსანიშნავია, რომ 1698-1712 წლებში იგი ცარიცას უფლებამოსილებებით სარგებლობდა, ასრულებდა მის მოვალეობებს და ხვდებოდა უცხოელ დელეგატებს. 

პრასკოვია მეტად განათლებული და გონიერი ქალი იყო, რის გამოც აცნობიერებდა ახალი რეფორმების აუცილებლობას და ამაში თავის მაზლს, პეტრეს მხარს უჭერდა. გარდა ამისა, იგი თავის ქალიშვილებს დასავლური ფასეულობებით ზრდიდა და შემდგომში გერმანელ მამაკაცებზეც დააქორწინა ისინი. ასევე პრასკოვიას სახელს მიეწერება რუსეთის სამეფო კარზე ტრადიციული სლავური სამოსის ჩანაცვლება თანამედროვე ევროპული მოდით. 

სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მან სანქტ-პეტერბურგში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1723 წლის 13 ოქტომბერს, 59 წლის ასაკში. ამ ამბიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა პეტრე I-ც, რის გამოც ტახტი მისმა ცოლმა, ეკატერინე I-მა დაიკავა. იგი 1727 წელს გარდაიცვალა და იმპერატორი პეტრეს შვილიშვილი, პეტრე II გახდა, რომელიც მალევე, 1730 წელს დაიღუპა უშვილოდ. ასეთ პირობებში სრულიად რუსეთის იმპერატრიცა პრასკოვიას ასული, ანა ხდება, რომლის მმართველობაც ათ წელს გაგრძელდა. 

## შვილები 
# მარია (1689-1692), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# თეოდოსია (1690-1691), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ეკატერინა (1691-1733), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ კარლ ლეოპოლდს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი იმპერატორის, ივანე VI-ის დედა, ანა ლეოპოლდის ასული;
# ანა (1693-1740), რუსეთის იმპერატრიცა 1730-1740 წლებში. ცოლად გაჰყვა კურლანდიის ჰერცოგ ფრიდრიხ ვილჰელმს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
# პრასკოვია (1694-1731), გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო;

ფაილი:Catherine Ioannovna of Russia duchess of Mecklenburg-Schwerin.jpg|ეკატერინა
ფაილი:Anna of Russia (Hermitage).jpg|ანა
ფაილი:Praskovia Ioannovna by I.Nikitin (1714, Russian museum).jpg|პრასკოვია

## ლიტერატურა 
* Семевский М. И. Царица Прасковья. 1664—1723: Очерк из русской истории XVIII века. М., 1989. Первое издание — 1883.
* «Praskovia Fedorovna Saltykova-Tsaritsa». Consultado el 5 de abril de 2009.

კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1664
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1723
კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები (2014)

**აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები 2014** — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები აფხაზეთის დე ფაქტო რესპუბლიკაში. არჩევნების პირველი ტური გაიმართა 2014 წლის 24 აგვისტოს და მასში გამარჯვება მოიპოვა რაულ ხაჯიმბამ. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ოთხმა კანდიდატმა.

## არჩევნების შედეგები
26 აგვისტოს ე.წ. „ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ“ გამოაქვეყნა არჩევნების შედეგები, რომლის მიხედვითაც პირველ ტურში გაიმარჯვა რაულ ხაჯიმბამ რომელმაც ხმათა 50,60% მოიპოვა.

## სქოლიო
2014
ანა ვან ეგმონტი

**ანა ვან ეგმონტი** (; დ. მარტი, 1533 — გ. 24 მარტი, 1558) — ნიდერლანდელი დიდგვაროვანი. ორანის პრინცესა 1551-1558 წლებში როგორც ვილემ ორანელის პირველი მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
მარცხნივ|მინი|261x261პქ|ანასა და მისი ქმარ-შვილის ქანდაკება
ანა დაიბადა გრავში, ადგილობრივი დიდებულის, მაქსიმილიან ვან ეგმონტისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ დე ლანიოს ქალიშვილი. 1548 წელს, მამის უვაჟოდ გარდაცვალების შემდეგ იგი გახდა ბურენის, ეგმონტის, ლირდამისა და ლინგენის გრაფინია. 

1551 წლის 6 ივლისს ცოლად გაჰყვა ორანის პრინც ვილემს, რომელთანაც ბედნიერ ქორწინებაში სამი შვილი გააჩინა:

# მარია (1553-1555), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ფილიპს ვილემი (1554-1618), ორანის პრინცი 1584-1618 წლებში, ცოლად შეირთო ელეონორ დე ბურბონი, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
# მარია (1556-1616), ცოლად გაჰყვა ჰოენლოჰ-ლანგენბურგის გრაფ ფილიპეს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;

ანა გარდაიცვალა 1558 წლის 24 მარტს ქალაქ ბრედაში, სრულიად მოულოდნელად, 25 წლის ასაკში. ამის შემდეგ ვილემი კიდევ სამჯერ დაქორწინდა და სამივე ცოლთან სულ ცამეტი შვილი შეეძინა.

## ლიტერატურა 
* Olaf Mörke: Wilhelm von Oranien (1533–1584). Fürst und „Vater“ der Republik. Kohlhammer, Stuttgart 2007.
* P. L. Müller: Egmont, Maximilian von. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 584 f. (dort als Tochter erwähnt)
* Johan Brouwer: Philips Willem, de Spaanse Prins van Oranje. Meulenhoff, Amsterdam 1987

კატეგორია:დაბადებული 1533
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1558
კატეგორია:ორანის პრინცესები
ფილიპს ვილემ ორანელი

**ფილიპს ვილემ ორანელი** (; დ. 19 დეკემბერი, 1554 — გ. 20 თებერვალი, 1618) — ორან-ნასაუს დინასტიის წარმომადგენელი. ორანის პრინცი 1584-1618 წლებში. ვილემ ორანელისა და ანა ვან ეგმონტის უფროსი ვაჟი. 

## ბიოგრაფია 
ფილიპს ვილემი დაიბადა 1554 წლის 19 დეკემბერს ბიურენში, გელდერნის პროვინციაში, ნიდერლანდებში. იგი იყო ორანის პრინც ვილემ ორანელისა და მისი პირველი ცოლის, ანა ვან ეგმონტის მეორე შვილი და პირველი ვაჟი. 

13 წლიდან იგი მამამ გერმანიაში გააგზავნა, სადაც განათლებას იღებდა ლუვენის უნივერსიტეტში. 1568 წელს ფილიპს ვილემი ესპანელებმა, მამამისის მოსისხლე მტრებმა შეიპყრეს და თავიანთ მეფეს, ფილიპე II-ს მიჰგვარეს ესპანეთში, როგორც მძევალი. აღსანიშნავია, რომ ფილიპე II მას კარგად ეპყრობოდა. ესპანეთში გატარებულმა წლებმა გარდამტეხი გავლენა იქონია ფილიპს ვილემზე და იგი თავისივე ნებით მოინათლა კათოლიკედ. ამის შემდეგ მას მამამისი აღარასოდეს უნახავს, დედამისი კი 1558 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ვილემ ორანელმა კიდევ სამი ცოლი შეირთო. 

ალკალა-დე-ენარესის უნივერსიტეტში ფილიპს ვილემმა კარგი განათლება მიიღო და მაღალ დონეზე დაეუფლა ესპანურ ენას. მიუხედავად იმისა, რომ 1584 წელს ფილიპე II-ის ბრძანებით მამამისი, ვილემ ორანელი მოკლეს და ორანის პრინცი უკვე ფილიპს ვილემი იყო, იგი ესპანეთში 1596 წლამდე დარჩა. ამ დროის განმავლობაში ტახტზე მის უფლებებს თავგამოდებით იცავდა მისი ერთადერთი ღვიძლი და, პრინცესა მარია, რომელსაც მათი ნახევარ-ძმა, მორიცი ედავებოდა. 

ვინაიდან ნიდერლანდებში რწმენის თავისუფლება მოქმედებდა ფილიპს ვილემს არ დასჭირვებია პროტესტანტობის მიღება, მაგრამ თავისი რელიგიის გამო ხალხში მაინც არაპოპულარული იყო. 1610 წელს იგი საზეიმოდ შევიდა ქალაქ ბრედაში. იგი თავის სასახლეში კათოლიკური წესებით ლოცულობდა და იცავდა პაპის მითითებებს, თუმცა ამით სულაც არ ცდილობდა პროტესტანტების გამოწვევას. 1613 წელს მან გააუქმა გენერალური შტატები და ჯარების მეთაურად თავისი ნახევარ-ძმა, იუსტინუსი დანიშნა, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე ერთგულად ემსახურებოდა მას. 

ესპანეთიდან ნიდერლანდებისაკენ მიმავალ გზაზე, 1606 წელს ფილიპს ვილემმა პარიზში, ფონტენბლოს სასახლეში ცოლად შეირთო ელეონორ დე ბურბონი, კონდეს პრინც ანრი I-ის ქალიშვილი და თავად საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის ღვიძლი ბიძაშვილი. მიუხედავად ხანგრძლივი და ბედნიერი ქორწინებისა, წყვილს შვილები არ ჰყოლია.

ფილიპს ვილემი გარდაიცვალა 1618 წლის 20 თებერვალს ბრიუსელში, 63 წლის ასაკში, უშვილოდ. ამან საბოლოოდ მაინც მისცა საშუალება მის ნახევარ-ძმას, მორიცს რომ ორანის პრინცი გამხდარიყო, მაგრამ 1625 წელს ისიც უშვილოდ აღესრულა, რის გამოც ტახტზე მათი კიდევ ერთი ნახევარ-ძმა ავიდა. 

## ლიტერატურა 
* P.J. SCHIPPERUS, Philips Willem. De verloren zoon van Willem van Oranje, 2018, 494 p., ISBN 9789401910705
* The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806, Jonathan I. Israel, Clarendon Press, Oxford, 1998 ISBN 0-19-820734-4. Pages 298–300.

კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1554
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1618
კატეგორია:ორანის პრინცები
ლუიზ დე კოლინი

**ლუიზ დე კოლინი** (; დ. 23 სექტემბერი, 1555, შატილონ-კოლინი, საფრანგეთი — გ. 9 ნოემბერი, 1620, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი არისტოკრატი. ორანის პრინცესა 1583-1584 წლებში როგორც ვილემ ორანელის მეოთხე ცოლი. ორანის პრინც ფრედერიკ ჰენდრიკის დედა. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზი დაიბადა 1555 წლის 23 სექტემბერს საფრანგეთში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულისა და ადმირალის, გასპარ II დე კოლინისა და მისი პირველი ცოლის, შარლოტ დე ლავალის უფროსი ქალიშვილი. თექვსმეტი წლის ასაკში, 1571 წელს ლუიზი ცოლად შერთეს ასევე ჰუგენოტ დიდგვაროვან შარლ დე ტელინის. ქორწინებიდან ერთ წელიწადში, 1572 წლის 24 აგვისტოს, საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის მიერ ორგანიზებულ, წმინდა ბართლომეს ღამის სახელით ცნობილი ჰუგენოტების მასობრივი ხოცვისას კათოლიკეებმა მოკლეს როგორც მისი ახალგაზრდა მეუღლე, ასევე მამამისი, გასპარ დე კოლინი, რომელიც მათ მთავარ სამიზნეს წარმოადგენდა. ამ ღამის შემდეგ ლუიზი, ისევე როგორც ბევრი ფრანგი ჰუგენოტი შვეიცარიაში გაიქცა. 

1583 წლის 24 აპრილს ლუიზ დე კოლინი დაქორწინდა ნიდერლანდელი პროტესტანტების მეთაურზე, პრინც ვილემ ორანელზე, რომლისთვისაც ეს მეოთხე ქორწინება იყო. აღსანიშნავია, რომ ლუიზს ამ ქორწინებით თხუთმეტი გერი ერგო, თუმცა ასევე ხანმოკლე ქორწინებისას, 1584 წლის იანვარში მან მოახერხა თავისი ერთადერთი შვილის — ფრედერიკ ჰენდრიკის გაჩენა, რომელიც შემდგომში ორანის პრინცი გახდა.

1584 წლის 10 ივლისს, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის მიერ მიგზავნილმა კათოლიკე მკვლელმა მოკლა ლუიზის მეორე ქმარიც, პრინცი ვილემ ორანელი, რომელიც ამ დროს 51 წლის იყო. ამის შემდეგ ტახტი ლუიზის გერმა დაიკავა, თავად კი მესამედ აღარ გათხოვილა. 

დაქვრივების შემდეგ ლუიზი ორანის სამეფო კარზე დარჩა, სადაც თავის ვაჟსა და ვილემის ექვს მცირეწლოვან ქალიშვილს ზრდიდა, რომლებიც მას მესამე ცოლის, შარლოტ დე ბურბონისგან დარჩა. აღსანიშნავია, რომ ლუიზი მთელი ცხოვრება ჰუგენოტობის ერთგული დარჩა. იგი პირადად შეხვდა ისეთ პოლიტიკურ ფიგურებს, როგორებიც არიან: ინგლისისა და ირლანდიის დედოფალი ელისაბედ I, საფრანგეთისა და ნავარის მეფე ანრი IV და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია მედიჩი. იგი ნიდერლანდებში 1620 წლამდე დარჩა, მანამ, სანამ თავის გერთან, პრინც მორისთან (იგი ვილემს მეორე ცოლის, ანა საქსონიელისგან ჰყავდა) კონფლიქტი არ დაიწყო, რომელმაც ლუიზი ნიდერლანდების მიწიდან სამუდამოდ გააძევა. 

შერცხვენილი და გაძევებული ლუიზი 1620 წელს მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა და პარიზში დასახლდა,სადაც ამავე წლის 9 ნოემბერს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა ფონტენბლოს სასახლეში. 

## ლიტერატურა 
* Couchman, Jane; Crabb, Ann (2005). Women's letters across Europe, 1400–1700: form and persuasion. Ashgate.
* ules Delaborde: Louise de Coligny. Princesse d'Orange. 2 Bände. Fischbacher, Paris 1890 (Nachdruck. 2 Bände in 1 Band. Slatkine Reprints, Genf 1970).
* Paul Marchegay, Léon Marlet: Correspondance de Louise de Coligny, princesse d'Orange (1555–1620). Picard u. a., Paris 1887.
* Pieter Lodewijk Muller: Luise de Colligny. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 19, Duncker & Humblot, Leipzig 1884, S. 625.

კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1555
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1620
კატეგორია:ორანის პრინცესები
სამხრეთ ოსეთის კომუნისტური პარტია

**სამხრეთ ოსეთის კომუნისტური პარტია** (*სოკპ*; ) — მემარცხენე იდეოლოგიის მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში“. 2004 წლის მონაცემებით პარტიას 1500 წევრი ჰყავს. პარტია არის წევრი ორგანიზაციისა „კომუნისტური პარტიების კავშირი - საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია“. 1993 წლიდან პარტის ლიდერია სტანისლავ კოჩიევი.

## შედეგები არჩევნებში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
აბდელაზიზ ჯერადი

**აბდელაზიზ ჯერადი** (, დ. 12 თებერვალი, 1954, ხენშელა, ალჟირი) — ალჟირელი პოლიტიკოსი. ალჟირის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 28 დეკემბრიდან. 

აბდელაზიზ ჯერადი დაიბადა 1954 წლის 12 თებერვალს ალჟირის ქალაქ ხენშელაში. საშუალო სკოლა დაამთავრა ალჟირში ხოლო სწავლა გააგრძელა პარიზის ნანტერის უნივერსიტეტში. იგი ასევე მუშაობდა ალჟირის უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებების ფაკულტეტის პროფესორად და გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე წიგნი. 2019 წლის 28 დეკემბერს დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად და პრეზიდენტმა დაავალა ახალი მთავრობის ფორმირება.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ალჟირის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ალჟირელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბრედ სტივენსი

**ბრედლი კენტ სტივენსი** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1976, ზაიონსვილი, ინდიანა) — ამერიკელი პროფესიონალური კალათბურთის მწვრთნელი და ყოფილი კოლეჯის კალათბურთის მოთამაშე. ამჟამად არის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) ბოსტონ სელტიქსის მთავარი მწვრთნელი.

დაიბადა და აღიზარდა ზაიონსვილში, ინდიანაში. თავიდან თამაშობდა ზაიონსვილის საზოგადოების საშუალო სკოლის საკალათბურთი გუნდში, სადაც 4 რეკორდი დააფიქსირა. საშუალო სკოლის შემდეგ ჩაირიცხა დეპაუვის უნივერსიტეტში, სადაც კვლავ კალათბურთის თამაშს განაგრძობდა; ამავე უნივერსიტეტში მოიპოვა ეკონიმიკის ხარისხი. იგი ყველა-კონფერენციის გუნდში რამდენჯერმე მოხვდა, ხოლო აკადემიური ყველა-ამერიკელის პროგრამაზე 3-ჯერ იყო ნომინირებული. *Eli Lilly and Company*-ში სამუშაოს დატოვების შემდეგ დაინტერესდა მწვრთნელობით: შეუერთდა ბატლერის უნივერსიტეტის საკალათბურთო პროგრამას, სადაც მოხალისის სტატუსით 2000-2001 წლებამდე ირიცხებოდა. მომდევნო სეზონში სრული განაკვეთით მწვრთნელის თანაშემწედ მუშაობდა. ასისტენტის როლში 5 სეზონის გატარების შემდეგ, 2007 წლის 4 აპრილს, ტოდ ლიკლითერმა *ლოვა ჰაუკესის* მთავარი მწვრთნელის პოსტი დატოვა; აღნიშნული პოზიცია სტივენსმა დაიკავა. მწვრთნელობის პირველ წელს, სტივენსის წინამძღოლობით გუნდმა სეზონში 30 თამაში მოიგო; NCAA პირველი დივიზიონის ისტორიაში სტივენსი გახდა ყველა მესამე ყველაზე ახალგაზრდა მწვრთნელი, რომელმაც 30+ მოგება დააფიქსირა.

2010 წელს, მთავარი მწვრთნელის პოსტის დაკავებიდან 3 წლის შემდეგ სტივენსმა პირველ სამ სეზონში მოგებების რეკორდული მაჩვენებელი დააფიქსირა: წინა რეკორდი 8 მოგებით გააუმჯობესა. NCAA ტურნირში სტივენსის ხელმძღვანელობით ბატლერის გუნდმა პირველად მოახერხა ფინალურ ოთხეულში მონაწილეობის მიღება; აგრეთვე იგი გახდა მეორე ყველაზე ახალგაზრდა მწვრთნელი, რომელმაც NCAA ეროვნული ჩემპიონატის თამაშში მონაწილეობა მიიღო (დამარცხდა დიუკთან ანგარიშით 61-59). მომდევნო წელს გუნდმა კვლავ მოახერხა ფინალურ ოთხეულში მოხვედრა; ამით სტივენსი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მწვრთნელი, რომელმაც ორჯერ მოახერხა ფინალურ ოთხეულში მონაწილეობის მიღება. სტივენსის გაწვრთნილმა ბალდოგსებმა კვლავ მოახერხეს ეროვნულ ჩემპიონატში გასვლა, თუმცა ამჯერად კონეკტიკატ ჰასკისთან დამარცხდნენ. სტივენსი რეგულარულად სახელდებოდა ჰორიზონ ლიგის წლის მწვრთნელის ჯილდოს მიღების ფინალისტად; აღნიშნული ჯილდოს მოპოვება ორჯერ მოახერხა. სტივენსს კოლეჯში თამაშის პერიოდში ყოველ წელიწადს ასახელებნენ ჰაგ დურამისა და ჯიმ პელანის ჯილდოების მოპოვების კანდიდატად.

აღნიშნულმა წარმატებემა სტივენსს საშუალება მისცა NBA-ს კლუბ ბოსტონ სელტიქსთან 6-წლიანი $22-მილიონი-დოლარის ღირებულების კონტრაქტი გაეფორმებინა (2013) და მთავარი მწვრთნელი გამხდარიყო. 2015 წლის შემდეგ სტივენსის ხელმძღვანელობით სელტიქსი რეგულარულად ახერხებს NBA Playoffs-ში გასვლას; 2017-2018 წლებში გუნდი აღმოსავლეთ კონფერენციის ნახევარფილანებში გავიდა. საკუთარი მოძრაობებით შეტევაში და თავბროდამხვევი დაცვით სტივენსმა მალევე მოიპოვა NBA-ს ერთ-ერთი გამორჩეული მწვრთნელის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* DePauw profile
* Butler profile
* Boston Celtics profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თავშეკავების მიკერძოება

**თავშეკავების მიკერძოება** არის იმპულსური ქცევის კონტროლის უნარის გადაფასების მიდრეკილება. თვითკონტროლის გაზვიადებულმა რწმენამ შეიძლება გაზარდოს ცდუნებებთან „შეხების“ სიხშირე და ასევე გაზარდოს იმპულსურობა. ამიტომ თავშეკავების მიკერძოებას აქვს გავლენა ნარკომანიაზე. მაგალითად, ვიღაც შეიძლება ნარკოტიკებთან ექსპერიმენტირებდეს, იმიტომ რომ სჯერათ შეუძლიათ წინააღმდეგობა გაუწიონ პოტენციურ დამოკიდებულებას. ინდივიდის თვითკონტროლის უუნარობა, ან მათი ცდუნება შეიძლება გამოწვეული იყოს რამდენიმე ვისცერული იმპულსით. ვისცერული იმპულსები შეიძლება იყოს შიმშილი, სექსუალური აღგრძნება და დაღლილობა. ეს იმპულსები ადამიანს აძლევენ ინფორმაციას სხეულის მიმდინარე მდგომარებაზე და ასევე იმაზე თუ რისი გაკეთებაა საჭირო სხეულის საჭიროებების დაკმაყოფილებისთვის.  

**თანაგანცდის დანაკლისის ეფექტი:** თანაგანცდის დანაკლისის ეფექტი  გამოიხატება იმაში, რომ ადამიანებს უჭირთ სათანადოდ შეაფასონ თუ რა გავლენა აქვს იმპულსურ მდგომარეობას მათ ქცევაზე. ამ ეფექტის თანახმად, როდესაც ადამიანები არ არიან ემოციური (თუ ზოგადად რომელიმე ვისცერული პროცესის) აღგძნების მდგომარეობაში, მაგალითად არ განიცდიან შიმშილს, ისინი სათანადოდ ვერ აფასებენ, თუ რა გავლენა ექნებათ იმპულსებს მათზე აღგძნებულ მდგომარეობაში. ვისცერული იმპულსების არასათანადო დაფასება შეიძლება გამოწვეული იყოს მეხსიერების შეზღუდული შესაძლებლობებით. რაც გულისხმობს, რომ ინდივიდმა შეიძლება გაიხსენოს იმპულსური მდგომარეობა, მაგრამ არ შეუძლია აღადგინოს იმპულსური მდგომარეობის შეგრძნება.    

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კოგნიტიური გადახრები
იოჰან ვილემ ფრისო (ორანის პრინცი)

**იოჰან ვილემ ფრისო ვან ორან-ნასაუ** (; დ. 14 აგვისტო, 1687, დესაუ, გერმანია — გ. 14 ივლისი, 1711, დორდრეხტი, ნიდერლანდები) — ორან-ნასაუსა და ნასაუ-დიეცის პრინცი, ფრიზიისა და გრონინგენის შტატჰალტერი 1702-1711 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
იოჰან ვილემ ფრისო დაიბადა 1687 წლის 14 აგვისტოს დესაუში, ანჰალტის სამთავროში. იგი იყო ორან-დიეცის მთავარ ჰაინრიხ კაზიმირ II-ისა და მისი ცოლის, ჰენრიეტა ამალია ფონ ანჰალტ-დესაუს უფროსი ვაჟი. 

1702 წელს, ორანის პრინც ვილემ III-ის გარდაცვალებით ვილემ ორანელის ლეგიტიმური მემკვიდრული ხაზი შეწყდა. ამგვარ ვითარებაში ორანის პრინცად იოჰან ვილემ ფრისო გამოცხადდა, ვინაიდან დედამისის დედა, ჰენრიეტა კათარინა ნასაუელი იყო ორანის პრინც ფრედერიკ ჰენდრიკის უფროსი ქალიშვილი და მაშასადამე მემკვიდრეც. ამრიგად, იოჰან ვილემ ფრისო ნიდერლანდების მმართველი გახდა, რაშიც მოიაზრებოდა ორან-ნასაუსა და ნასაუ-დიეცის პრინცობა, ფრიზიის, გრონინგენის, ჰოლანდიის, გელდერნის, ოვერიხლესის, ზელანდიისა და გელდერნის შტატჰალტერობა. 

იოჰან ვილემ ფრისოს ტახტში ეცილებოდა ბებიამისის დისწული, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ I, რომელსაც რეალურად ასევე ჰქონდა ტახტზე უფლებები, თუმცა ნიდერლანდელები ფრისოს უჭედნენ მხარს. გარდა ამისა, ფრისოს მხარეს იყო ვილემ III-ის ანდერძიც, რომლითაც ტახტი მას რჩებოდა. 

1707 წელს იოჰან ვილემ ფრისო ჰერცოგი მალბოროს მოწოდებით ნიდერლანდების სახელით ჩაება ესპანური მემკვიდრეობისათვის ატეხილ ომში. მან სამ ბრძოლაში დაამარცხა ესპანელები, რის გამოც ნიდერლანდების საზღვრებში შევიდა რამდენიმე ფლანდრიული ქალაქი. 1711 წელს, ფრისო ჰააგაში შეხვდა პრუსიის მეფეს, სადაც საბოლოოდ უნდა გადაწყვეტილიყო სადავო მემკვიდრეობის საკითხი, თუმცა მოულოდნელად, ამავე წლის 14 ივლისს 23 წლის იოჰან ვილემ ფრისო გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტი მისმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, ვილემ IV-მ დაიკავა. 

## შვილები 
1709 წლის 26 აპრილს იოჰან ვილემ ფრისომ ცოლად შეირთო მარია ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი, ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ კარლ I-ისა და მისი ცოლის, მარია ამალია კურლანდიელის ქალიშვილი, რომელთანაც სულ ორი შვილი შეეძინა:

# ანა შარლოტა ამალია (1710-1777), ცოლად გაჰყვა ბადენ-დურლახის მთავარ ფრიდრიხს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# ვილემ IV (1711-1751), ორანის პრინცი 1711-1751 წლებში. ცოლად შეირთო დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ II-ის ასული ანა, რომელთანაც შეეძინა შვილები;

## ლიტერატურა 
* John William Friso. (2014). Encyclopædia Britannica
* State, P. F. (2008). A Brief History of the Netherlands. New York: Facts On File.
* Pieter Lodewijk Muller (1881), "Johann Wilhelm Friso", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (in German), 14, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 275–276

კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1687
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1711
კატეგორია:ორანის პრინცები
კოდმანი II

**კოდმანი II** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მცხეთა-შიომღვიმის გზაზე, მცხეთიდან 1,7 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით. 

1979 წელს არქეოლოგიური ძეგლი გათხარა მცხეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, რომელსაც ანდრია აფაქიძე ხელმძღვანელობდა. გაითხარა კრამიტსამარხები და ნამოსახლარი. კრამიტსამარხებში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი, მძივები, გემიანი ბეჭდები და სხვ. ნამოსახლარი ადრინდელი ფეოდალური ხანისაა, მის შემადგენლობაში შედის ნაგებობის ფრაგმენტი, სამზარეულო კერამიკა და ქვევრები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მარია ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი

**მარია ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი** (, ; დ. 7 თებერვალი, 1688 — გ. 9 აპრილი, 1765) — ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ კარლ I-ის ქალიშვილი. ორანის პრინცესა 1709-1711 წლებში როგორც იოჰან ვილემ ფრისოს მეუღლე. პრინცი ვილემ IV-ის დედა და მისი რეგენტი 1711-1730 წლებში. თავისი შვილიშვილის, პრინცი ვილემ V-ის რეგენტი 1759-1765 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
მარია ლუიზა დაიბადა 1688 წლის 7 თებერვალს კასელში. იგი იყო ჰესენ-კასელის ლანდგრაფ კარლ I-ისა და მისი ცოლის, მარია ამალია კურლანდიელის ქალიშვილი. 1702 წელს მარია ლუიზა დანიშნეს ორანის პრინც იოჰან ვილემ ფრისოზე, რომელზეც 1709 წლის 26 აპრილს დაქორწინდა, რითაც იგი ორანის პრინცესა გახდა. 

მათი ქორწინება მეტად ხანმოკლე, თუმცა ნაყოფიერი აღმოჩნდა. 1711 წელს იოჰან ვილემ ფრისო 24 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტზე მათი მცირეწლოვანი ვაჟი, პრინცი ვილემ IV ავიდა, რომელსაც რეგენტად მარია ლუიზა დაენიშნა. თავისი რეგენტობის პერიოდშიმან აღადგინა ორანის პრინცების საგვარეულო სასახლეები და ააგო საგვარეულო მავზოლეუმიც. სამეფო სასახლის მიდამოებში დიდებული ბაღები გააშენა, რისთვისაც კასელიდან ჩამოიყვანა მებაღეები. 

1730 წელს მისი ვაჟი სრულწლოვანი გახდა და რეგენტობა ჩამოერთვა. 1734 წელს მარია ლუიზამ თავისი ვაჟი დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ II-ის უფროს ასულზე, პრინცესა ანაზე დააქორწინა. 

ვილემ IV 1751 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი მისმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, ვილემ V-მ დაიკავა, რომელსაც რეგენტად დედამისი, ანა ბრიტანელი დაენიშნა. 1759 წელს, რძლის გარდაცვალების შემდეგ მარია ლუიზა მეორედ გახდა რეგენტი, თუმცა ამჯერად თავისი შვილიშვილის. მეორე რეგენტობისას იგი ხალხში განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა, მაგრამ გენერალურ შტატებთან მემკვიდრეობის თაობაზე მცირე უთანხმოება მაინც ჰქონდა. მარია ლუიზა რეგენტის სტატუსს სიცოცხლის ბოლომდე ფლობდა. იგი გარდაიცვალა 1765 წლის 9 აპრილს, 77 წლის ასაკში. 

## შვილები 
# ანა შარლოტა ამალია (1710-1777), ცოლად გაჰყვა ბადენ-დურლახის მთავარ ფრიდრიხს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# ვილემ IV (1711-1751), ორანის პრინცი 1711-1751 წლებში. ცოლად შეირთო დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ II-ის ასული ანა, რომელთანაც შეეძინა შვილები;

## ლიტერატურა 
* Baker-Smith, Veronica P. M. (1995). A Life of Anne of Hanover, Princess Royal. Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-10198-5.
* Rowen, Herbert H. (1990). The Princes of Orange: The Stadholders in the Dutch Republic. Cambridge University Press. ISBN 0-521-39653-0.
* van Eijnatten, Joris (2003). Liberty and concord in the United Provinces: religious toleration and the public in the eighteenth-century Netherlands. Leiden: Brill. ISBN 978-9004128439.
* van Loon, Hendrik Willem (1913). The fall of the Dutch republic. Boston and New York: Houghton Mifflin Company.

კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1688
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1765
კატეგორია:ორანის პრინცესები
კატეგორია:ქალი რეგენტები
ეიფელის ხიდი

მინი|300პქ|ეიფელის ხიდი
**ეიფელის ხიდი** — ხიდი მდინარე ცემისწყალზე, ბორჯომ-ბაკურიანის ვიწროლიანდაგიან რკინიგზის წაღვერი-ცემის მონაკვეთზე.

ხიდი მიხეილ რომანოვმა საფრანგეთში შეუკვეთა ფრანგ ინჟინერ-კონსტრუქტორსა და ხიდების მშენებელს, პარიზში დადგმული, ცნობილი „ეიფელის კოშკის“ ავტორს გიუსტავ ეიფელს.

ხიდის მშენებლობა 1897 წელს დაიწყო მდინარე ცემისწყალზე. ადგილზე ხიდის მონტაჟი განახორციელა კონსტრუქტორმა ბესარიონ ქებურიამ. 1902 წლის იანვრიდან ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზის ხაზით ბორჯომი-ბაკურიანი, პირველმა „კუკუშკა“ მატარებელმა გაიარა.

## რესურსები ინტერნეტში
*travelinborjomi.ge 
*ambebi.ge

კატეგორია:საქართველოს ხიდები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
უგრძესი საერთო ქვემიმდევრობის ამოცანა

**უგრძესი საერთო ქვემიმდევრობის (უსქ) ამოცანა** —  ამოცანა, რომელიც ეძებს მიმდევრობებს შორის უგრძეს საერთო ქვემიმდევრობას (ძირითადად ორ მიმდევრობაზე განიხილავენ).    

მაგალითად, განვიხილოთ ორი მიმდევრობა (ABCD) და (ACBAD). მათ 5 უსქ აქვთ, სიგრძით 2: (AB),(AC),(AD),(BD) და (CD); 2 უსქ, სიგრძით 3: (ABD) და (ACD); უფრო გრძელი კი არ გვაქვს. შესაბამისად, (ABC) და (ACD) არის უგრძესი საერთო ქვემიმდევრობა.     

## სირთულე 
ეს ამოცანა არის NP-რთული ამოცანა. ის დინამიური პროგრამირების პრინციპით პოლინომიურ დროში იხსნება.  

მოცემულია N სიგრძეების მიმდევრობები n_1, ..., n_N, სრული ძებნა შეამოწმებს თითოეულ მათგანის 2^{n_1} ქვესიმრავლეს, რათა დაადგინოს, არიან თუ არა ისინი აგრეთვე დანარჩენი მიმდევრობების ქვემიმდევრობები; მოცემული ამოცანის დროის სირთულე იქნება 

: O\left( 2^{n_1} \sum_{i>1} n_i\right).

n და m სიგრძის ორი მიმდევრობისთვის დროის სირთულე დინამიური პროგრამირებით იქნება O(n × m). ნებისმიერი რაოდენობის ქვემიმდევრობისთვის დინამიური პროგრამირების ამოხსნის დროის სირთულე იქნება  

: O\left(N \prod_{i=1}^{N} n_i\right).

## ამოხსნა ორი მიმდევრობისთვის 
### LCS ფუნქცია 
განვსაზღვროთ ორი მიმდევრობა შემდეგნაირად: X=(x_1 x_2 \cdots x_m) და Y=(y_1 y_2 \cdots y_n) . X-ის პრეფიქსები არიან X_{1,2,\dots,m} ; Y-ის კი  Y_{1,2,\dots,n} .\mathit{LCS}(X_i,Y_j) -ით აღვნიშნოთ უგრძესი საერთო ქვემიმდევრობა პრეფიქსებისთვის X_i და Y_j .   

:
\mathit{LCS}(X_i,Y_j)=\begin{cases}
 \empty & \mbox{თუ }i=0\mbox{ ან }j=0 \\
 \mathit{LCS}(X_{i-1},Y_{j-1})+1 & \mbox{თუ }i,j>0\mbox{ და }x_i=y_j \\
 \operatorname{\max}\{\mathit{LCS}(X_i,Y_{j-1}),\mathit{LCS}(X_{i-1},Y_j)\} & \mbox{თუ }i,j>0\mbox{ და  }x_i\ne y_j.
\end{cases}

რათა ვიპოვოთ LCS X_i და Y_j-თვის, შევადაროთ  x_i და y_j. თუ ისინი ტოლია, მაშინ ქვემიმდევრობა \mathit{LCS}(X_{i-1},Y_{j-1}) -ზე ერთით მეტი იქნება . თუ ისინი ტოლი არ არიან, მაშინ  \mathit{LCS}(X_i,Y_{j-1}), და \mathit{LCS}(X_{i-1},Y_j) შორის უგრძესის ტოლი გახდება.

## იმპლემენტაცია C++-ზე
```cpp
int dp[1000][1000];
int getLCS(vectora,vectorb){
    int n=a.size();
    int m=b.size();
    for(int i=1; i<=n; i++){
        for(int j=1; j<=m; j++){
            if(a[i-1]==b[j-1]){
                dp[i][j]=1+dp[i-1][j-1];
            }else{
                dp[i][j]=max(dp[i-1][j],dp[i][j-1]);
            }
        }
    }return dp[n][m];
}
```

## რესურსები ინტერნეტში
* Dictionary of Algorithms and Data Structures: longest common subsequence
* A collection of implementations of the longest common subsequence in many programming languages
* Implementation of Longest Common Subsequence Algorithm in C Programming Language 

## სქოლიო
კატეგორია:კომბინატორიკა
კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
გიორგი გრამატიკოპულო

**გიორგი (იური) გრამატიკოპულო** (დ. 7 მარტი, 1930, სოხუმი, აფხაზეთის სსრ, საქართველოს სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ, სსრ კავშირი — გ. 4 აპრილი, 1992, საქართველო) — ბერძნული წარმოშობის ქართველი  და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. მოგვიანებით ფეხბურთის მწვრთნელი. სხვადასხვა დროს იცავდა სოხუმის „დინამოს“, თბილისის „დინამოს“, თბილისის „სპარტაკის“, ლენინგრადის „დინამოსა“ და კიევის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1954) კიევის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1954). 

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ წლების განმავლობაში მუშაობდა სოხუმის „დინამოს“ მთავარ მწვრთნელად და გუნდის უფროსად. საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
;   დინამო სოხუმი
; საქართველოს სსრ ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1947, 1948 
;  საქართველოს სსრ თასი
* თასის მფლობელი: 1948
* ფინალისტი: 1947
;  დინამო კიევი
; საბჭოთა კავშირის თასი
* თასის მფლობელი: 1954 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი (იური) გრამატიკოპულო — ქართული პრესის ელექტრონული არქივი
* გიორგი გრამატიკოპულო — greekmos.ru
* გიორგი გრამატიკოპულო — MyHeritage.com

## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სოხუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:სოხუმის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
პრიმის ალგორითმი

მინი|206x206პქ| ალგორითმის ანიმაციური ვიზუალიზაცია.
კომპიუტერულ მეცნიერებაში** პრიმის ალგორითმი** ეწოდება ხარბ ალგორითმს, რომელიც პოულობს მინიმალურ დამფარავ ხეს წონადი არაორიენტირებული გრაფისთვის. სხვა სიტყვებით, ის ეძებს წიბოებს, რომლებიც ქმნიან ხეს, რომელიც ყველა წვეროს მოიცავს და მისი წიბოების წონების ჯამი რაც შეიძლება მინიმალურია. პრიმის ალგორითმით მინიმალური დამფარავი ხის ფორმირება იწყება ნებისმიერი r წვეროდან. ყოველ ბიჯზე ემატება უმცირესი წონის წიბო იმ წიბოებს შორის, რომლებიც წვეროს აერთებენ ხის არაწევრ წვეროებთან. 

მოცემული ალგორითმი 1930 წელს შეიმუშავა ჩეხმა მათემატიკოსმა ვოიტეხ იარნიკმა, მოგვიანებით კი თავიდან შეისწავლეს  რობერტ პრიმმა 1957 წელს და ედსგერ ვიბე დეიქსტრამ 1959 წელს. ამიტომაც, ალგორითმი ასევე ცნობილია როგორც **იარნიკის ალგორითმი**, **პრიმ-იარნიკის ალგორითმი** ან **პრიმ-დეიქსტრას** ალგორითმი. 

## ლიტერატურა 
**ზაზა გამეზარდაშვილი*, ალგორითმები, ქუთაისი, 2004. გვ 158.

## სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
სამეფო წყალი

**სამეფო წყალი** — აზოტმჟავასა და ქლორწყალბადმჟავას ნარევი, მოლური თანაფარდობით შესაბამისად 1:3-თან. არის მოყვითლო-ფორთოხლისფერი (ზოგჯერ წითელი) მბოლავი სითხე. სახელი ეწოდა ალქიმიკოსების მიერ, რადგან მასში იხსნებიან კეთილშობილი ლითონები, როგორებიცაა ოქრო და პლატინა, მაგრამ არა ყველა ლითონი. მისი საშუალებით შესაძლებელია უმაღლესი ხარისხის ოქროს (99,999% სისუფთავით) მიღება.

## მიღება და დაშლა
კონცენტრირებული ქლორწყალბადმჟავას და კონცენტრირებულ აზოტმჟავას შერევისთანავე იწყება ქიმიური რეაქციები. შედეგად კი წარმოიქმნება არასტაბილური პროდუქტები, ნიტროზილის ქლორიდი და ქლორის აირი. ამ არასტაბილური პროდუქტების ხსნარიდან გამოდევნის შედეგად, სამეფო წყალი კარგავს თავის თვისებებს.

: HNO3 (ხს) + 3 HCl (ხს) → NOCl (აირ) + Cl2 (აირ) + 2 H2O (თხ)

შემდგომში ნიტროზილის ქლორიდი იშლება აზოტის მონოქსიდისა და ქლორის გამოყოფით. ვინაიდან რეაქცია არ არის შექცევადი ტიპის, ამიტომაც ნიტროზილქლორიდისა და ქლორის გარდა, ხსნარი შეიცავს აზოტის ოქსიდსაც.

: 2 NOCl (აირ) → 2 NO (აირ) + Cl2 (აირ)

იმის გამო, რომ აზოტოვანი ოქსიდი ურთიერთქმედებს ატმოსფეროს ჟანგბადთან, ხსნარი ასევე შეიცავს აზოტის დიოქსიდს (NO2).

: 2 NO (აირ) + O2 (აირ) → 2 NO2 (აირ)

## ქიმია
### ოქროს გახსნა
სამეფო წყალში იხსნება ოქრო, თუმცა ხსნარის შემადგენელი ვერცერთი მჟავა ვერ გახსნის მას მარტო, რადგან, ამ კომბინაციაში, თითოეული მათგანი ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციას. აზოტმჟავა ძლიერი მჟვაა, რომელიც აყალიბებს ოქროს ანიონებს (Au3+). ქლორწყალბადმჟავა წარმოქმნის ქლორის ანიონებს, რომლებიც ურთიერთქმედებს ოქროს იონებთან და აფორმირებს ოქროს ტერტაქლორიდის ანიონს (AuCl4−). რეაქციები მიმდინარეობს შემდეგნაირად:
* Au + 3&nbsp; + 4&nbsp;HCl  ⇌ - + 3&nbsp; + + + 2&nbsp;
: ან
* Au +  + 4&nbsp;HCl  ⇌ - + [NO] + + + .

თუ სამეფო წყალი მხოლოდ ოქროს შეიცავს, მისგან შეიძლება ოქროს მჟავას მიღება ხსნარის ამოშრობით, ხოლო ოქროს მიღების საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება ისეთი ნივთიერებები როგორებიცაა:გოგირდის დიოქსიდი, ჰიდრაზინი, მჟაუნმჟავა და სხვა. მოყვანილია გოგირდის დიოქსიდის მაგალითი:
* 2 - (ხს) + 3 (აირ) + 6  (თხ) → 2 Au (მყ) + 12 + (ხს) + 3 2-(ხს) + 8 - (ხს).

## რესურსები ინტერნეტში
* Chemistry Comes Alive! *Aqua Regia*
* Aqua Regia at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Demonstration of *Gold Coin Dissolving in Acid (Aqua Regia)*

## სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული მჟავები
კატეგორია:ოქრო
ჰიდრიდი

**ჰიდრიდი** — წყალბადის ანიონი H-. წყალბადის ატომი უკავშრდება უფრო ელექტროდადებით ელემენტს ან ჯგუფს. გავრცელებული მაგალითებია: ამიაკი (NH3), მეთანი (CH4), ეთანი (C2H6) (სხვა ყველა ნახშირწყალბადი) და ნიკელის ჰიდრიდი (NiH) რომელიც გამოიყენება „ნიკელის ჰიდრიდის მრავალჯერ დამუხტვად ბატარეებში“.

თითქმის ყველა ქიმიური ელემენტი წარმოქმნის ბინარულ წყალბადნაერთს, გამონაკლიებია: He, Ne, Ar, Kr, Pm, Os, Ir, Rn, Fr, and Ra.

## ლიტერატურა
*W. M. Mueller, J. P. Blackledge, G. G. Libowitz, *Metal Hydrides*, Academic Press, N.Y. and London, (1968)

## სქოლიო
კატეგორია:ანიონები
კატეგორია:ჰიდრიდები
კატეგორია:ფუნქციური ჯგუფები
პოტამები

**პოტამები** ( — „მდინარეები“) — დედამიწის მდინარეებისა და ნაკადულების ღმერთები, ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით.

## მითოლოგია
პოტამები (ძველბერძნული მდინარის ღმერთები) — მდინარეების და ნაკადულების ვაჟი ღმერთები, დიდ დედამიწას გარსშემორტყმული მდინარეები, ოკეანოსის და ტეთისის ძეები. მათი დები იყვნენ ოკეანიდები, მცირე ნაკადების, ღრუბლების და წვიმის ქალღმერთები. მათი ქალიშვილები – ნაიადები, გაზაფხულის წყაროების და შადრევნების ნიმფები. 

მდინარის ღმერთი გამოისახებოდა სამიდან ერთ-ერთი ფორმით: როგორც ადამინისთავიანი ხარი; ხარის რქიანი კაცი, გველთევზას კუდით ფეხების ნაცვლად; ან, როგორც მოსასვენებლად დამჯდარი, იდაყვით წამოქცეულ დოქს დაყრდნობილი კაცი ღვრის წყალს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Potamoi

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
პოტამოი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პოტამოი** () შეიძლება ასევე ნიშნავდეს:

* პოტამოი — ძველი ბითინიის ქალაქი;
* პოტამოი — ძველი პაფლაგონიის ქალაქი;
* პოტამოი — სოფელი დრამის ნომში, საბერძნეთი.

## იხილეთ აგრეთვე
* პოტამოლოგია
* პოტამები
ერლინგ ჰოლანი

**ერლინგ ბრაუტ ჰოლანი** (; დ. 21 ივლისი, 2000) — ნორვეგიელი ფეხბურთელი. „მანჩესტერ სიტისა“ და ნორვეგიის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი. პრემიერ-ლიგის რეკორდსმენი ერთ სეზონში გატანილი გოლების რაოდენობის მიხედვით. ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო მოთამაშედ, ცნობილია თავისი სისწრაფით, სიძლიერით, მეტოქის საჯარიმო მოედანზე საუკეთესო პოზიციის შერჩევით და შეტევის დამამთავრებელ ფაზებში განსაკუთრებით ეფექტური და შედეგიანი თამაშით.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
 **რედ ბულ ზალცბურგი**: 
* ავსტრიის ბუნდესლიგა: 2018–19, 2019–20
* ავსტრიის თასი: 2018–19

 **ბორუსია დორტმუნდი**: 
* გერმანიის თასი: 2020–21

;  მანჩესტერ სიტი:
* ინგლისის პრემიერლიგა: 2022–23, 2023–24
* ინგლისის ასოციაციის თასი: 2022–23
* ინგლისის სუპერთასი: 2024
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2022–23
* უეფა-ს სუპერთასი: 2022–23

### ინდივიდუალური
* ევროპის ოქროს ბუცი: 2022–23
* ავსტრიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2019
* ავსტრიის ბუნდესლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: 2019–20
* FIFA U-20 მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბუცი: 2019
* უეფას ჩემპიონთა ლიგის გარღვევა XI: 2019
* ბუნდესლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: 2020–21
* ბუნდესლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: იანვარი 2020, ნოემბერი 2020, აპრილი 2021, აგვისტო 2021
* ბუნდესლიგის თვის საუკეთესო გოლი: სექტემბერი 2021
* ბუნდესლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2020–21, 2021–22
* ბუნდესლიგის სეზონის გუნდის წევრი VDV-ის ვერსიით: 2019–20, 2020–21, 2021–22
* ბუნდესლიგის სეზონის გუნდის წევრი Kicker-ის ვერსიით: 2020–21, 2021–22
* FWA-ის წლის ფეხბურთელი: 2022–23
* პრემიერ-ლიგის სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: 2022–23 2022–23
* Golden Boy-ს ჯილდო: 2020
* წლის საუკეთესო ნორვეგიელი ფეხბურთელი: 2020, 2021, 2022
* ნორვეგიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2020
* ნორვეგიის წლის საუკეთესო სპორტსმენი: 2020
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2020–21, 2022–23
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის სეზონის საუკეთესო თავდამსხმელი: 2020–21
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2020–21, 2022–23
* უეფა-ს ერთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2020–21
* FIFA FIFPRO World 11: 2021, 2022
* IFFHS-ის მსოფლიოს სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2022
* „მანჩესტერ სიტის“ სეზონის საუკეთესო მოთამაშე: 2022–23
* გერდ მიულერის ჯილდო: 2023

## ფაქტები
დიდ ფეხბურთში დებიუტი ჰქონდა 15 წლის ასაკში. ცნობილი გახდა იმით, რომ 20-წლამდელთა მსოფლიო თასზე ერთ შეხვედრაში ჰონდურასის წინააღმდეგ 9 გოლი გაიტანა და 20-წლამდელთა მსოფლიო თასის ოქროს ბუცი მოიგო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფეხბურთელის პროფილი „მანჩესტერ სიტის“ ოფიციალურ საიტზე
* ფეხბურთელის პროფილი გერმანიის ბუნდესლიგის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ნორვეგიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნორვეგიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ავსტრიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:რედ ბულ ზალცბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფას ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯორჯ პატონი

**ჯორჯ სმით პატონ უმცროსი** ( დ. 11 ნოემბერი, 1885, სან-გეიბრიელი, კალიფორნია, აშშ — გ. 21 დეკემბერი, 1945, ჰაიდელბერგი, მოკავშირეთა მიერ ოკუპირებული გერმანია) — აშშ-ის არმიის გენერალი, მეთაურობდა აშშ-ის მეშვიდე არმიას მეორე მსოფლიო ომის ხმელთაშუაზღვის თეატრში და აშშ-ის მესამე არმიას 1944 წლის ივლისის შემდეგ, გერმანიასა და საფრანგეთში ნორმანდიაში დესანტის გადასხმის შემდეგ.

დაიღუპა 1945 წლის 21 დეკემბერს გერმანიაში, ავტოკატასტროფის შედეგად. 

1975 წელს პატონის პატივისცემის ნიშნად ბელგიაში გამოუშვეს საფოსტო მარკების სერია.

## რესურსები ინტერნეტში
* General George Patton Museum 
* Lost Victory&nbsp;– Strasbourg, November 1944
* National Museum of Military History
* , United States Army, from *The Big Picture*, narrated by Ronald Reagan
* George S. Patton Papers: Diaries, 1910–1945 at Library of Congress
* http://www.pasadenanow.com/main/5-famous-pasadenans-who-were-veterans/ 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:აშშ-ის გენერლები
ვილემ IV ორანელი

**ვილემ IV ორანელი** (; დ. 1 სექტემბერი, 1711 — გ. 22 ოქტომბერი, 1751) — ორან-ნასაუს დინასტიის წარმომადგენელი. ორანის პრინცი დაბადებიდან გარდაცვალებამდე. ნიდერლანდების გაერთიანებული პროვინციების შტატჰალტერი 1747 წლის 4 მაისიდან გარდაცვალებამდე. ნიდერლანდების მეფე ვილემ I-ის პაპა. 

## ბიოგრაფია 
ვილემი დაიბადა 1711 წლის 1 სექტემბერს ლიუვარდენში, ნიდერლანდებში. იგი იყო ორანის პრინც იოჰან ვილემ ფრისოსა და მისი ცოლის, მარია ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელის ნაბოლარა ვაჟი, რომელიც მამის გარდაცვალებიდან სამ თვეში დაიბადა. ამრიგად, იგი დაბადებიდანვე ატარებდა ორანის პრინცის წოდებას, თუმცაღა სრულწლოვანებამდე მის მოვალეობებს დედამისი ასრულებდა, როგორც რეგენტი. 

დედის მმართველობის ქვეშ ვილემი გახდა ფრიზიის, გრონინგენის, გელდერნის, ჰოლანდიის, ზელანდიის, უტრეხტისა და ოვერიხლესის შტატჰალტერი. 1747 წლის 4 მაისს ეს წოდებები გაერთიანდა როგორც ნიდერლანდების გაერთიანებული პროვინციების შტატჰალტერი, რომელსაც ვილემი ფლობდა. ამ პროცესისათვის ხელის შესაშლელად 1747 წლის აპრილში ფრანგული არმია შევიდა ფლანდრიაში, საიდანაც ცდილობდნენ ნიდერლანდელების გახლეჩას. ამის გამო ვილემი თავის ოჯახთან ერთად ლიუვარდენიდან ჰააგაში გადავიდა. აღსანიშნავია, რომ ჯანმრთელობის მდომარეობის გამო ვილემი ვერ ახერხებდა ჯარის გაძღოლას, რის გამოც ნიდერლანდურ არმიას ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგი სარდლობდა ხოლმე. 

იგი საკმაოდ გონიერ და წარმატებულ მმართველადაა მიჩნეული. მიუხედავად ალიანსისა, 1750-იანი წლების დამდეგს ნიდერლანდები დიდ კონკურენციას უწევდა დიდ ბრიტანეთს, რომლის საწინააღმდეგოდაც ვილემმა დააარსა ჰოლანდიის ოსტინდოეთის სავაჭრო კომპანია, რომელსაც საკმაოდ დიდი შემოსავალი მოჰქონდა ქვეყნისათვის. 

ვილემ IV 1751 წლის 22 ოქტომბერს გარდაიცვალა ჰააგაში, 40 წლის ასაკში. ამის გამო ტახტი მისმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, ვილემ V-მ დაიკავა, რომლის რეგენტიც მისი ცოლი, ანა ბრიტანელი გახდა.

## ქორწინება და შვილები 
1734 წლის 25 მარტს, სენტ-ჯეიმზის სასახლის სამლოცველოში, ლონდონში ვილემმა ცოლად შეირთო დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ II-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კაროლინა ბრანდენბურგ-ანსბახელის უფროსი ქალიშვილი ანა ბრიტანელი, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა: 

# მკვდარშობილი გოგონა (1736);
# მკვდარშობილი გოგონა (1739);
# კაროლინა (1743-1787), ცოლად გაჰყვა ბადენ-დურლახის პრინც კარლ კრისტიანს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# ანა (1746), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
# ვილემ V (1748-1806), ორანის პრინცი 1751-1806 წლებში. ცოლად შეირთო ვილჰელმინა პრუსიელი, რომელთანაც შეეძინა ნიდერლანდების პირველი მეფე ვილემ I;

## ლიტერატურა 
* Uwe Schögl (Red.): Oranien. 500 Jahre Bildnisse einer Dynastie aus der Porträtsammlung der Österreichischen Nationalbibliothek, Wien und der Niederländischen Königlichen Sammlung Den Haag. (Ausstellung vom 1. Februar bis 19. März 2002, Camineum der Österreichischen Nationalbibliothek, Wien). Österreichische Nationalbibliothek u. a., Wien 2002, ISBN 3-01-000028-6, S. 96.

კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1711
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1751
კატეგორია:ორანის პრინცები