open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გერგეტის ქუჩა

**გერგეტის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი); დანიელ ჭონქაძის ქუჩიდან ამაღლების ქუჩამდე, წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. იყო კონსულის ქუჩის (ახლანდელი პეტრე ჩაიკოვსკის ქუჩა) გაგრძელება და თავდაპირველად ერქვა კონსულის შესახვევი; 1908 წელს, რუსი პოეტის ვასილი ჟუკოვსკის დაბადებიდან 125 წლის გამო ეწოდა მისი სახელი. 1923 წელს ვაჟა-ფშაველას სახელი დაერქვა. 1948 წელს გერგეტის ქუჩა ეწოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
ფრანცისკა დონერი

**ფრანცისკა მარია ბარბარა დონერი** (; დ. 15 ივნისი, 1900, ვენა, ავსტრია — გ. 19 მარტი, 1992, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთი კორეის I პირველი ლედი 1948-1960 წლებში როგორც სამხრეთი კორეის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის, ლი სინ მანის მეუღლე. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ფრანცისკა დონერი დაიბადა 1900 წლის 15 ივნისს ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დედაქალაქ ვენაში, კერძოდ კი ინცერსდორფის მუნიციპალიტეტში. მისი მშობლების ვინაობა უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ ისინი სოდისა და მარილის ინდუსტრიაში იყვნენ ჩაბმულნი. მან წარმატებით დაამთავრა ვენის უნივერსიტეტის ლინგვისტიკის ფაკულტეტი, რის შემდეგაც მუშაობა დაიწყო ჟენევაში მდებარე ერთა ლიგის ორგანიზაციაში დიპლომატად. სწორედ ამის შემდეგ, 1933 წელს შეხვდა იგი თავის მომავალ მეუღლეს, კორეელ პოლიტიკოს ლი სინ მანს. ამ დროისათვის ლი სინ მანი აშშ-ში ცხოვრობდა, თუმცა ჟენევაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა. ვიზიტის დასრულების შემდეგ იგი ამერიკაში დაბრუნდა, თუმცა სულ მალე ჩავიდა ვენაში, სადაც ფრანცისკას ცოლობა სთხოვა. დონერი შემოთავაზებას დასთანხმდა და წყვილი აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც 1934 წელს, ნიუ-იორკში დაქორწინდნენ. ორივე მათგანისთვის, ეს მეორე ქორწინება იყო, თუმცა ფრანცისკას პირველი ქმრის ვინაობა უცნობია. 

## პირველი ლედი 
მარცხნივ|მინი|269x269პქ|ფრანცისკა დონერი და ლი სინ მანი 1933 წელს
ქორწინების პირველი წლების მანძილზე დონერი და სინ მანი ნიუ-იორკში ცხოვრობდნენ, რადგან ამ პერიოდისათვის კორეა იაპონიის იმპერიის დაქვმდებარებაში იყო და სინ მანი პოლიტიკურ ემიგრაციაში იყო წასული. ამავდროულად, დონერი თავისი ქმრის მდივნად იწყებს მუშაობას. 

1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის დამარცხების შემდეგ, გამარჯვებულმა ამერიკელებმა ლი სინ მანი და მისი მეუღლე პირადი თვითმფრინავით ჩაიყვანეს სეულში. ამერიკელებმა მთავრობის მეთაურად ლი სინ მანი დანიშნეს, კორეის გაყოფის შემდეგ, 1948 წელს კი იგი სამხრეთი კორეის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რითაც ფრანცისკა დონერი პირველ ლედიდ გვევლინება. 

1948-1960 წლებში, პირველ ლედად ყოფნის პირობებში, ფრანცისკა თავის ქმარს ყოველთვის თან დაჰყვებოდა ოფიციალური და სახალხო გამოსვლებისას. 

1960 წელს ლი სინ მანი იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო და კვლავ ემიგრაციაში წასულიყო. სინ მანი და დონერი ამჯერად ჰავაიზე გაიქცნენ. სწორედ აქ გაატარა მან უკანასკნელი წლები, რა დროსაც დონერი ზრუნავდა მეუღლეზე, რომელიც 1965 წელს ჰონოლულუში გარდაიცვალა. დაქვრივებული ფრანცისკა მესამედ აღარ გათხოვილა და მშობლიურ ავსტრიაში დაბრუნდა. 

## დარჩენილი ცხოვრება 
ავსტრიაში გატარებული ხუთი წლის შემდეგ, 1970 წელს ფრანცისკა დონერი კვლავ სამხრეთ კორეაში დაბრუნდა და სეულში დასახლდა, სადაც გაატარა ცხოვრების დარჩენილი 30 წელი. აქ იგი ლი სინ მანის სახლში ცხოვრობდა თავის გერთან, ლი იენსუსა და მის ოჯახთან ერთად (რომელიც მის ქმარს პირველი ცოლისგან ჰყავდა). იგი გარდაიცვალა 1992 წლის 19 მარტს სეულში, 91 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა 
* Yi Sun-ae 이순애 [Soonae Lee-Fink], Peurancheseuka Ri Seutori 프란체스카 리 스토리 [The story of Francesca Rhee] (Seoul: Raendeom Hauseu Jungang 랜덤하우스중앙 [Random House JoongAng], 2005), cover. (ISBN 89-5924-999-8.)
*  Yi Sun-ae, Peurancheseuka Ri Seutori (Seoul: Raendeom Hauseu Jungang, 2005).

კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:სამხრეთი კორეა
კორეის პროვინციები

პროვინციები (დო) იყო კორეის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები კორიოს დინასტიის მმართველობიდან, მას წინ უძღოდა დაყოფა „ჩუ“ და „მოკი“, რომელმაც სათავე სილას პერიოდში დაიდო. 

## ისტორია
სილას სახელმწიფოს არსებობისას, 668-935 წლებში, კორეა ცხრა „ჩუდ“ იყო დაყოფილი. სიტყვა ჩუ ჩინური ენიდანაა გადმოსული, რომელშიც ის პროვინციის აღმნიშვნელად გამოიყენება. ძველ კორეაში ეს სიტყვა აღნიშნავდა როგორც პროვინციებს, ასევე პროვინციათა დედაქალაქებს.

935-936 წლებში, როცა კორიომ სილა და პექჩე დაიპყრო, ახალი სამეფო დაიყო ერთ სამეფო და თორმეტ ადმინისტრაციულ რაიონად, რომელიც შემდგომში ათ პროვინციად („დო“) იქნა დაყოფილი. 1009 წელს სამეფოში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად გაჩნდა ხუთი პროვინცია და ორი რაიონი, ხოლო სამეფო რაიონი კვლავ შენარჩუნდა. სახელი „დო“ ნასესხებია ჩინურისგან.

1392 წლიდან ქვეყანის მართვა ჩოსონის დინასტიამ დაიწყო და 1413 წელს, კორეა კვლავ რვა პროვინციად დაიყო. პროვიციათა საზღვრები მთლიანობაში ემთხვეოდა კორეის გეოგრაფიულ და დიალექტურ რეგიონებს. ახლა ისინი ცნობილია კორეის რვა პროვინციის სახელით. 1895 წელს, კაბოს რეფორმის შემდეგ, ქვეყანა დაიყო ოცდასამ რაიონად („ბუ“), რომელიც შემდეგ ცამეტ პროვინციად იქცა.

## კოგურიოს პროვინციები
892 წელს კიონ ჰვონმა დააარსა სამეფო, რომელიც დღეს ჰუპექჩეს სახელითაა ცნობილი (სილას სამხრეთ-დასავლეთით). 918 წელს კი მეფე ვანგონმა კორიოს სამეფო დააარსა (დედაქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით). 935 წელს კორიომ დაიპყრო სილას დარჩენილი ნაწილი და 936-ში კი ჰუპექჩე. სონაკი ძალიან გაიზარდა და კოგურიო დაერქვა. ტეჩომ კოგურიოს სამეფოს ტერიტორიის დაპყრობით კორიო გააფართოვა კორეის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთამდე. კედელი იყო აშენებული მდინარე იალუცზიანის ჩრდილო-დასავლეთიდან იაპონიის ზღვამდე სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კოგურიოსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის ტერიტორიების საზღვართან.

ქვეყნას ერთი დედაქალაქი და სამი ქალაქი ჰქონდა: ტონგიონი - თანამედროვე კიონჯუ და სილას ყოფილი დედაქალაქი, ნამიონი - სეული და სოიონი - ფხენიანი.

თავიდანვე ქვეყანა გაყოფილი იყო ერთ სამეფო და თორმეტ ადმინისტრაციულ რაიონად.

მალევე თორმეტი რაიონი ათ პროვინციად გადანაწილდა. კვანედო მოიცავდა შემდეგ რაიონებს: იანჯუ, ჰვანჯუ, კვანჯუ და ჰედუ; ჩონვონდოში შედიოდა ჩონჯუ და ჩჰუნჩონი; ჰანამდო შეცვალა კონჯუმ; კანამდო გახდა ჩონჯუ; იონამდო - სანჯუ; სანამდო - ჩინჯუ და ჰეიანდო ჩაანაცვლა ნაჯუ და სონჯუ; დანარჩენი სამი პროვინცია იყო იონდონდო, პანბანდო და პესოდო.

1009 წელს ათი პროვინცია შეიცვალა ხუთად და ორ ოლქად.

## ჩოსონის პროვინციები
1413 წელს, კორეა, რომელსაც იმ დროს *ჩოსონი* ეწოდებოდა, დაყოფილი იყო რვა პროვინციად: 

1895 წელს, კორეა დაიყო ოცდასამ რაიონად, რომელთაგან თითოეულს საკუთარი დედაქალაქის სახელი დაერქვა. მიუხედავდ ამისა, მომდევნო წელს პროვინციების სისტემა კვლავ იქნა აღდგენილი.

1896 წელს, პროვინციების სისტემა აღდგა და მანდ 1945 წლამდე იარსება. ხუთი პროვინცია კი სამხრეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებად გაიყო: *ჩოლადო*, *ჰამგიონდო*, *პჰიონანდო*, *კიონსანდო* და *ჩჰუნჩჰონდო*.

ცამეტი პროვინცია: კანვონდო, კიონგიდო და სხვა.

## ლიტერატურა
* Nahm, Andrew. Korea: Tradition and Transformation - A History of the Korean People. — Hollym International, 1988.

## რესურსები ინტერნეტში
* სამხრეთ კორეის რუკა
* ჩრდილოეთ კორეის რუკა

კატეგორია:კორეის პროვინციები
სპორტი ბაჰრეინში

ბაჰრეინში სპორტის მრავალი სახეობაა გავრცელებული. ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია. სხვა ტრადიციული-პოპულარული სპორტის სახეობებში შედის: კალათბურთი, ხელბურთი და ფრენბურთი. სპორტის ისეთმა სახეობებმა, როგორებიც არიან: ცხენით ჯირითი, შერეული საბრძოლო ხელოვნება და რაგბი, პოპულარობა ბოლო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მოიპოვეს.

## ფეხბურთი
ს ავსრალიასთან თამაშისას 2009 წლის 10 ივნისს, მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპში]]
ბაჰრეინს აქვს საკუთარი საშინაო პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა, სახელად ბაჰრეინის პრემიერ ლიგა. მასში წარმოდგენილია 10 საფეხბურთო კლუბი, რომლებიც თრომლებიც ერთმანეთს სეზონში 2 ჯერ უპირისპირდებიან, ამგვარად თითოეულ გუნდს სულ 18 თამაში აქვს სეზონში. საშინაო ჩემპიონატის გამარჯვებულები კვალიფიკაციას იღებენ AFC თასის გათამაშებაში. 

ლიგა იყენებს დაწინაურებისა და დაქვეითების სისტემას ბაჰრეინის კლასიფიკაციის ლიგასთან (ბაჰრეინის მეორე საფეხურის საფეხბურთო ლიგასთან). ისევე როგორც სხვა საფეხბურთო ლიგებში, სეზონი ჩვეულებრივ სექტემბერში იწყება და მთავრდება მაისში. ლიგის პირველი სეზონი ჩატარდა 1952 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ თამაშები ტარდება საშინაო და გასვლითი წესით, თითქმის ყველა თამაში ბაჰრეინის ეროვნულ სტადიონზე ტარდება.

ბოლო ადგილზე გასული კლუბი ბოლოდან მეორე ადგილზე გასულ კლიბთან პლეიოფ/დაქვეითების მატჩს მართავს. ლიგის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბი არის ალ-მუჰარაკ SC. 2011-12 წლების ჩემპიონია კლუბი რიფა.

## კალათბურთი
ბაჰრეინს აქვს პროფესიონალური საკალათბურთო ლიგა, რომელიც 11 კლუბისაგან შედგება.

ლიგის გარდა ქვეყანაში ტარდება საკალათბურთო თასი (ზაინ ბაჰრეინის საკალათბურთო თასი), რომელშიც მონაწილეობას ორი საუკეთესო გუნდი იღებს. თასის გამარჯვებული წარადგენს ბაჰრეინს აზიის კლუბების საკალათბურთო ჩემპიონატში.

ლიგასა და თასს სპონსორია ზაინი.

## რაგბი
ბაიჰრეინში შვიდკაცა და სრულ რაგბის თამაშობენ. ქვეყანას ჰყავს ეროვნული შვიდკაცა რაგბის ნაკრები. ბაჰრეინის რაგბის საფეხბურთო კლუბი პირველად 1970 წელს, როგორც ადგილობრივი ბრიტანული კლუბის ფილიალი, დაარსდა. ქვეყანას აქვს საკუთარი რაგბის ლიგა. ბაჰრეინს ასევე ჰყავს საკუთარი ეროვნული შვიდკაცა რაგბის გუნდი.

## კრიკეტი
ქვეყანაში პროფესიონალურ კრიკეტს მართავს ბაჰრეინის კრიკეტის ასოციაცია. სპორტი განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს სამხრეთ აზიიდან დასახლებულ ხალხში. ბაჰრეინს ჰყავს ეროვნული კრიკეტის ნაკრები, რომელიც პირველად საერთაშორისო ტურნირზე გამოჩნდა „ACC Trophy“-ში, 2004 წელს, სადაც ისინი პირველ რაუნდს ვერ გაცდნენ. 2006 წლის აგვისტოში მათ კვლავ მიიღეს აღნიშნულ ტურნირში მონაწილეობა, სადაც გაცილებით შედეგი დააფიქსირეს (ტურნირი მე-6 ადგილით დაასრულეს). ფინალში ავღანეთის დამარცხებით, წლის დასაწყისში მათ ACC ახლო აღმოსავლეთის თასი მოიპოვეს.

ქვეყანას აქვს საკუთარი კრიკეტის ლიგა - ბაჰრეინის კრიკეტის ლიგა; მასში 48 გუნდი და 750 კრიკეტის მოთამაშეა ჩართული. ლიგა დაარსდა 1981 წელს "უმცროსი კრიკეტის ლიგის" სახელწოდებით და თავდაპირველად მასში 4 გუნდი შედიოდა. 2010 წლისთვის გუნდების რაოდენობამ 46-ს მიაღწია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bahrain Rugby Football Club 

## სქოლიო
კატეგორია:სპორტი ბაჰრეინში
ებრაული სამზარეულო

**ებრაული სამზარეულო** — ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული სამზარეულო მსოფლიოში. ებრაული სამზარეულო გამორჩეულია და მდიდარია ბევრი ტრადიციული რეცეპტებით. ისრაელში სამზარეულო ისეთივე  მრავალფეროვანია, როგორიც მისი მოსახლეობა. 

ერთმანეთს შერწყმულია ე. წ. აშკენაზური (აღმოსავლეთ ევროპული) და სეფარდული ტრადიციული სამზარეულო. 

ებრაული კულინარიული კულტურა მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული რელიგიურ წეს-ჩვეულებებთან და ათასწლეულების მანძილზე გადაეცემოდა თაობიდან თაობას. სწორედ კულტურათა შერწყმის პროცესში ყალიბდებოდა შედარებით განსხვავებული, მაგრამ მაინც ებრაულ ტრადიციებზე დაქვემდებარებული და დამახასიათებელი კულინარიული რეცეპტები. ასევე შეიძლება ითქვას, რომ ებრაული კულინარია განიცდიდა სხვადასხვა ქვეყნის კულტურის ზეგავლენას, მაგრამ ეს სულაც არ უშლიდა ხელს, რომ შეენარჩუნებინა ტრადიციულობა და გამორჩეული დამახასიათებელი სახე.

ებრაულ კერძებში საკმაო ადგილი უკავია იხვითა და ბატით მომზადებულ კერძებს. ფარშირებული ბატის კისერი, ფარშირებული იხვი და ინდაური ებრაული სადღესასწაულო სუფრის უმთავრესი შემადგენელი ნაწილია. ებრაულ კერძებში, სადაც წარმოდგენილია ფარში, სწორედ მის შემადგენლობაში ხშირად გვხვდება: ბრინჯი, ქიშმიში, სხვადასხვა ჩირი, სტაფილო და სხვა პროდუქტები.

ებრაულ კულინარიაში ძალიან პოპულარულია თევზეულიც. ამ მხრივ გამორჩეულია და ებრაელები კერძებში ძირითადად იყენებენ კობრს, საზანს და ქარიყლაპიას. ებრაელებში განსაკუთრებული მოწონებით სარგებლობს ფარშირებული თევზიც, რომელსაც ყველა ებრაელი დიასახლისი თავისებურად ამზადებს. სხვადასხვანაირად ფარშირებულ თევზს ზოგი ხარშავს, ზოგი წვავს და ზოგიც კი ღუმელში აცხობს. 

რაც შეეხება ბოსტნეულისგან დამზადებულ კერძებში გამოირჩევა ციმსი, იგი არის სხვადასხვა ბოსტნეულით, ჩირითა და ფქვილით მომზადებული ბრაწულა, რომელსაც ზოგჯერ მსხალსა და ვაშლსაც უმატებენ. ეს კერძი საკმაოდ სპეციფიკური გემოსია. ხილის, ჩირისა და ბოსტნეულის შერევით მიღებული გემო შედარებით უცხოა. 

ებრაული კერძები ძირითადად ოხრახუშით, კამით, ქინძითა და მწვანე ხახვით ზავდება. მოიხმარნენ სხვადასხვა სანელებელსაც, როგორიცაა დარიჩინი, შავი პილპილი და დაფნის ფოთოლი. 

ებრაული სამზარეულოს თავისებურებას წარმოადგენს ცომეულისგან მომზადებული მარაგი, რომელიც დიდხანს ძლებს. ცომეულში ებრაელები ხშირად იყენებენ მანანის ბურღულს.

ცალკე განხილვის საგანია მაცა. უმარილოდ, ხორბლის ფქვილისა და წყლისაგან მომზადებული თხელი ხმელი ფირფიტები, რომელსაც მაცას უწოდებენ და მაცასგან დამზადებული ფქვილი - მაცამელი ებრაული სარიტუალო პურობის განუყოფელი ნაწილია. მათ ებრაელები მიირთმევენ პასექის დღესასწაულზე, ვინაიდან ამ დროს აკრძალულია საფუარზე დამზადებული პროდუქტების მიღება. მაცას ფირფიტებს დანამავენ მდუღარე წყლით, მოასხამენ კვერცხს, გამოაცხობენ და ასე მომზადებულ მაცას მიირთმევენ პურის ნაცვლად. 

ებრაული სადღესასწაულო კერძია ყალია, რომელსაც საგულდაგულოდ ამზადებენ, ძირითადად იხვის ხორცისგან. მსხვილად დაჭრილ ნაჭრებს თავისსავე ცხიმში თუშავენ, ამატებენ წყალს, აყრიან ბლომად გარჩეულ ბროწეულს, ხახვს და ხორცი რომ მომზადდება, კერძი მზადაა. საქართველოში მცხოვრები ებრაელები ამ კერძს ხშირად უმატებენ დაფნის ფოთოლს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ებრაული სამზარეულო 
* სამზარეულო
* ებრაული სამზარეულო

კატეგორია: ებრაული სამზარეულო
სპორტი თურქეთში

თურქეთში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია. ქვეყნის ტოპ გუნდებს შორის არიან: ფენერბახჩე, გალათასარაი და ბეშიქთაში. 2000 წელს გალათასარაიმ მოიგო უეფა-ს თასი და უეფა-ს სუპერთასი. ორი წლის შემდეგ, იაპონიასა და სამხრეთ კორეაში გამართულ 2002 წლის მსოფლიო თასის ფინალებში თურქეთის ეროვნულმა ნაკრებმა მესამე ადგილი დაიკავა. 2008 წელს, ამავე წლის უეფას ეურო 2008-ის ტურნირში ნაკრებმა ნახევარფინალამდე მიაღწია. სტამბოლის ათათურქის ოლიმპიურ სტადიონზე უეფას 2005 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალი ფინალი გაიმართა, ხოლო სტამბოლში სუკრუ სარასოღლუს სტადიონმა 2009 წლის უეფას თსის ფინალს უმასპინძლა.

სხვა ძირითას სპორტის სახეობებში შედის კალათბურთი და ფრენბურთი. თურქეთმა უმასპინძლა ევრობასკეტ 2001-სა და 2010 წლის FIBA მსოფლიო თასის ფინალებს, სადაც მამაკაცთა ეროვნული გუნდი ორივე შემთხვევაში მეორე ადგილზე გავიდა. ქვეყნის ეროვნულმა ნაკრებმა აგრეთვე მიაღწია 2006 წლის ფიბას მსოფლიო თასისა და 2014 წლის ფიბას მსოფლიო თასის მეოთხედფინალებს. კლუბის დონეზე, ანადოლუ ეფესმა (მაშინ ცნობილი როგორც ეფეს პილსენი) 1996 წელს მოიგო „FIBA Korać თასი“, 1993 წელს მეორე ადგილი დაიკავა „FIBA Saporta თასში“, ხოლო 2000 და 2001 წლებში იგი ევროლიგის „საბოლოო ოთხში“ (იგულისხმება გუნდი) მოხვდა. აგრეთვე, ტურნირის ყველა ეტაში მხოლოდ ერთი მარცხით, ბეშიქთაში 2011-2012 წლის სეზონში ფიბას ევროგამოწვევის გამარჯვებული გახდა. 2016-2017 წლების სეზონში ფენერბახჩემ მოიგო პრესტიჟული ტურნირი ევროლიგა და ამ გამარჯვებით გახდა პირველი და უკანასკნელი კლუბი, რომელმაც აღნიშნული შედეგი დააფიქსირა. ისეთი თურქეთის მოთამაშეები როგორებიც არიან: მეჰმეთ ოკური, ჰადაეტ თურქოღლუ და ერსან ილიასოვა წარმატებით თამაშობენ (თამაშობდნენ) NBA-ში.

ქალთა ფრენბურთის გუნდებმა, კერძოდ კი ფენერბახჩემ, ეკაზაკბასიმ და ვაკიფბანკმა, მოიპოვეს ევროპის მრავალი ჩემპიონატის ტიტული და მედალი. 2010 წელს ფენერბახჩემ მოიგო მსოფლო საკლუბო ჩემპიონატი და აღნიშული შედეგით გარხა პირველი და ჯერჯერობით უკანასკნელი კლუბი, რომელმაც მსგავსი შედეგი დააფიქსირა. თურქეთის ქალთა საკალათბურთო ნაკრებმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა 2011 წელს ევროპის ჩემპიონატში, ხოლო ქალთა ფრენბურთის ეროვნულმა ნაკრებმა 2010 წელს მსოფლიო ჩემპიონატში მე-6 ადგილი დაიკავეს, ხოლო 2011 წლის ევროპის ჩემპიონატში ბრუნჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## ფეხბურთი
ბოლო ათწლეულების განმავლობაში თურქეთში მრავალი სპორტის სახეობა გავრცელდა. ქვეყნის საფეხბურთო ტოპ გუნდებში დომონირებენ: ფენერბახჩე, გალათასარაი და ბეშიქთაში. მათგან, ფენერბახჩეს ევროპული ტრიუმფი მოვიდა დღეისთვის დაშლილ ბალკანეთის თასზე, 1968 წელს მოვიდა. გალათასარაი კლუბებს შორის ყველაზე წარმატებულია: მოიგო 2000 წლის უეფას თასი და უეფა-ს სუპერთასი. თურქეთის ამჟამინდელი პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ახალგაზრდობაში პროფესიონალი ფეხბურთელი იყო. მსოფლიო დონის მოთამაშეები, როგორებიცაა: პიერ ვან ჰუიჯდონკი, მარიო ჯარდელი, ნიკოლას ანელკა, ჯონ კარვეი, მილან ბაროზი, რადომირ ანტიჩი, ოსკარ კადობა, ლინკოლნი, მატეჯა კეზმანი, კლებერსონი, რობერტო კარლოსი, ზორან სიმოვიჩი, ფრანკ დე ბუერი, გიოვანი დოს სანტო, ფრანკი, ჰარი კუელი, დანი გიაზა, გუტი, კვარესმა, გეორგ ჰაგი, ჯო, აბდულ კადერ კიტა, შაბიანი ნონდა, ლუკას ნიილი, ლორკ კანა, გიგა პოპესკუ, ჯერომ როტენი და მრავალმა სხვა მოთამაშემ უკვე ითამაშეს ან თამაშობდნენ თურქეთის ლიგებში ან ნაკრებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Sport in Turkey

## სქოლიო
კატეგორია:სპორტი თურქეთში
დიმიტრი ცქიტიშვილი

**დიმიტრი ცქიტიშვილი** (დ. 24 ივლისი, 1975, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 24 ივლისს, დაამთავრა ეკონომიკურ ურთიერთობათა თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტი, შემდეგ კი — ვაიომინგის უნივერსიტეტი, საგარეო ურთიერთობათა სპეციალისტის სპეციალობით. 1990-1991 წლებში იყო ა/კ რკინიგზის თბილისის განყოფილების აკად ე. კ. ფიფიას სახელობის კლინიკური საავადმყოფოს ახალშობილთა პალატის სანიტარი. 1998-2012 წლებში — საქართველოს ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო მდივანი, პრეზიდენტი და სამეთვალყურეო კომისიის პრეზიდენტი. 1998-2004 წლებში იყო დსთ-ს და მშვიდობიანი კავკასიის საქმეთა სახელმწიფო ბიუროს ორმხრივი და რეგიონული თანამშრომლობის განყოფილების მრჩეველი. 2005 წელს — საგარეო საქმეთა სამინისტროს რეგიონული თანამშრომლობის დეპარტამენტის, დსთ-ს სამმართველოს მესამე მდივანი. 2005-2006 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს რუსეთის დეპარტამენტის მეორე მდივანი. 2008-2012 წლებში იყო ახალგაზრდა სოციალისტების საერთაშორისო გაერთიანების საერთაშორისო ვიცე-პრეზიდენტი და პრეზიდიუმის წევრი. 2012 წელს — პოლიტიკურ-სამხედრო ანალიზის ცენტრ ჰადსონის ინსტიტუტის დირექტორის ასისტენტი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2016 წლიდან 2019 წლამდე იყო საერთაშორისო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ჯანმრთელობის დაცვის და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის და გენდერული თანასწორობის საბჭოს წევრი.2019 წლის ნოემბერში დატოვა „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ და საპარლამენტო საქმიანობა დამოუკიდებელი დეპუტატის რანგში განაგრძო.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ისრაელის ალმასების ბირჟა

**ისრაელის ალმასების ბირჟა** —  მსოფლიოს ერთ-ერთი გამორჩეული და ყველაზე მსხვილი, მოწინავე ცენტრია ალმასების დამუშავებისა და ბრილიანტებით ვაჭრობის სფეროში. აღნიშნული ალმასების ბირჟა განთავსებულია 4 შენობის კომპლექსში, რამათ განში. ისრაელი ალმასებით ვაჭრობის და ბრილიანტების წარმოების ერთ-ერთი წამყვანი მსოფლიო ცენტრია, ამ მხრივ ის ერთ-ერთ წამყვან ქვეყნად ითვლება. 

ისრაელის ალმასების კომპანიები ძვირფასი ხარისხის ალმასის ნედლეულის მსოფლიო მოცულობის მნიშვნელოვან წილს ამუშავებენ. ამ ძვირფასი ქვის დაწახნაგებისა და გაპრიალების აქაურ საწარმოებში, რომლებიც მსოფლიოში მოწინავეებად მიიჩნევა, ალმასის დამუშავების ურთულეს ტექნოლოგიებს იყენებენ, რომელთა დიდი ნაწილი გასაკვირი არა, რომ სწორედ ისრაელშია შექმნილი. 

ისრაელშია დიამანტერების ტექნოლოგიური მიღწევები, როგორიცაა: დაწახნაგების ლაზერული დანადგარები, გაპრიალების ავტომატიზებული მოწყობილობები, ავტომატიზებული პროექტირების კომპიუტერული სისტემები და მრავალი სხვა, ეს ყველა მეთოდი დღეისათვის ყველგან გამოიყენება მსოფლიოში. 

ისრაელის ალმასების ბირჟა (IDE) 1937 წელს დაარსდა და ამჟამად 3000-მდე წევრს ითვლის, რომლებიც ალმასის ნედლეულის და ბრილიანტების წარმოებას, იმპორტს, ექსპორტს და ვაჭრობას მისდევენ. ბირჟა თავისი წევრებისთვის ქმნის საქმიანობის ისეთ პირობებს, რომ გამყიდველებსაც და მყიდველებსაც საშუალება ჰქონდეთ, მაქსიმალურად კომფორტულ და უსაფრთხო გარემოში განახორციელონ გარიგებები; ეს ეხება როგორც სავაჭრო დარბაზებს, ისე ბირჟის წევრების კერძო ოფისებს. 

ალმასების ინდუსტრიიდან ისრაელის ბიუჯეტი მაქსიმალურ შემოსავალს იღებს. ისრაელის ბრილიანტების ბირჟის წლიური ბრუნვა დაახლოებით 10 მილიარდ დოლარს აღწევს. ამ დარგში რა თქმა უნდა ისრაელი ერთ-ერთი მსოფლიო ლიდერია და გარიგებების წლიური რაოდენობა განუხრელად იზრდება. 

ბრილიანტები ისრაელის ერთ-ერთი წამყვანი საექსპორტო პროდუქტია. დღეს ეს ქვეყანა არა მარტო ბრილიანტების ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია მსოფლიოში, არამედ ალმასის ნედლეულით ვაჭრობის ერთ-ერთი უდიდესი ცენტრიცაა. 

ისრაელის ბრილიანტების ბირჟა თავის კლიენტებს ყველანაირ გარანტიას აძლევს ძვირფასი ქვების გაყიდვასა თუ ყიდვასთან დაკავშირებით; მოქმედებს მნიშვნელოვანი ფასდაკლებებიც კომპანიების მხრიდან პოტენციური კლიენტების მოსაზიდად. 

აქ შესაძლებელია ნებისმიერი ზომის, ფორმისა და ხარისხის ბრილიანტის შეძენა, იქნება ეს წვრილი, საშუალო, მსხვილი, მრგვალი, ექსტრავაგანტურად ორიგინალური ფორმის თუ სპეციალური დაწახნაგების.

ალმასების ყიდვა-გაყიდვის გარიგება მთელ მსოფლიოში მთავრდება ხელის ჩამორთმევით და ორი სიტყვით ივრითზე:
„მაზალ უბრახა“. ამ სიტყვებით გარიგების მონაწილეები ერთმანეთს ლოცავენ და წარმატებას უსურვებენ.

IDE-ს უზარმაზარი სავაჭრო მოედანი 2 დარბაზისგან შედგება (პირველი განკუთვნილია ალმასებისთვის, მეორე კი ბრილიანტებისთვის). მისი საერთო ფართობი 2,5 ათას კვადრატულ მეტრს უტოლდება. სავაჭრო დარბაზებში ყოველდღიურად ასობით დიამანტერი დებს გარიგებებს ურიცხვ უცხოელ მყიდველთან, რომლებიც ალმასებისა და ბრილიანტების შესაძენად მსოფლიოს ყველა კუთხიდან ჩამოდიან სწორედ ისრაელში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ისრაელის ალმასების კომპანიები 
* ისრაელის ალმასების ბირჟა
* ისრაელი და ალმასი 

კატეგორია: ისრაელის ეკონომიკა
კატეგორია: ისრაელის ტურიზმი
ებრაული სამოსი

**ებრაული სამოსი** —  საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა ქვეყანაში მცხოვრები ებრაელები იძულებულნი იყვნენ, ჩაეცვათ ან ჰქონოდათ  რაიმე აქსესუარი, რომელიც მათ მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილისაგან გამოარჩევდა. ჩაცმის თაობაზე თავად ებრაელების მიერ შექმნილ ნორმებს ჰალახის კოდექსი და „ცნიუტის“ წესი არეგულირებს. ებრაელებში განირჩევა ტანისამოსის სადა ფერი, სიგრძე, ქამრის ადგილი, თმის საბურავი მამაკაცებისა და ქალებისთვის. დაშვებულია და მკაცრად აკონტროლებენ სხეულის კანის დაფარვას გარკვეულ ადგილებში. მიზანშეწონილია ნაკლები სამკაული და ა. შ. სწორედ ყველაფერი აქედან გამომდინარე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ  ეს ყველაფერი ებრაელთა მოკრძალებულობასა და სისადავეს უსვამს ხაზს და განურჩევლად სქესისა, ამ წესს ყველა ორთოდოქსი ებრაელი იცავს. 

საინტერესოა ებრაული ქუდი, ამ პატარა, მრგვალ ქუდს, რომელიც კეფის ზედა ნაწილს ფარავს, კიპას ეძახიან.თავდაპირველად, თავსაბურავი ღმერთთან კონტაქტის სიმბოლოდ მიაჩნდათ. უფლის მსახურება (ლოცვა, კურთხევა, თორას შესწავლა) მხოლოდ თავსაბურავით ხდებოდა. მოგვიანებით, ზოგიერთმა ებრაელმა საერთოდ უარი თქვა კიპას მოხსნაზე. ამით ებრაელები იმის დემონსტრირებას ახდენენ, რომ მათი ყოველი ქმედება ღვთის მსახურებისკენაა მიმართული, რომ უფლის არსებობას აღიარებენ და მას საკუთარ თავზე მეტად აფასებენ. კიპა მამაკაცის ტრადიციული ქუდია, თუმცა მას თანამედროვე, კონსერვატიული იუდაიზმის მიმდევარი ქალებიც ატარებენ. 

ებრაული წესის - ჰალახის მიხედვით, დაქორწინებულმა ქალმა თმა უნდა დაიფაროს, რათა გარშემომყოფმა მამაკაცებმა იცოდნენ, რომ მას ქმარი ჰყავს. ტრადიციის მიმდევარი დაქორწინებული ქალები კი ატარებენ ქუდებს, ბერეტებსა და პარიკებს განსხვავებული ორნამენტებითა და ფერებით. 

ძირითადად უნდა აღინიშნოს, რომ ქალები იცვამენ ზედა სამოსს, რომლის მკლავებიც იდაყვის ქვემოთ მთავრდება. ეს სამოსი ტანზე მომდგარი არ უნდა იყოს და მას ქამარიც ხალვათად უნდა ერტყას. სისადავის კანონი ფერებზეც ვრცელდება. კაბები და ქვედატანები, რომლებსაც ტრადიციის დამცველი იცვამენ, მუხლს ქვემოთ სიგრძისაა. ზოგიერთი ქალი მამაკაცებს საზოგადოებაში შარვალს არ ატარებს. 

შაბათობით ტრადიციის მიმდევარი ქალები თეთრ წინსაფარს ატარებენ (რეპროდუქციული ორგანოების სიწმინდის დასაცავად), სინაგოგაში კი კონსერვაციულად აცვიათ.

ტრადიციული ებრაელების უმეტესობა არ ატარებს ღია ფეხსაცმელს, სანდალში კი წინდას იცვამს. 

საინტერესოა ასევე, აბრეშუმის გრძელი პალტო ბეკიშესხასიდი ებრაელები მას ატარებენ ძირითადად შაბათობით, ებრაულ დღესასწაულებზე, ქორწილებზე. 

მას შემდეგ, რაც XX საუკუნეში ბეწვი მოდიდან გადავიდა, ისრაელში თახვის ტყავის ქუდმა სახეცვლილება განიცადა და ჰომბურგად გადაკეთდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას ბეწვის საბურველი აღარ ჰქონდა. ჰომბურგის ქვეშ ტრადიციული ებრაელები კულულებს ატარებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩაცმის წესები 
* ებრაული სამოსი

კატეგორია:ებრაული კულტურა
მამუკა მდინარაძე

**მამუკა მდინარაძე** (დ. 24 ნოემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი მაიორი, იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის წევრი და საპარლამენტო უმრავლესობის ყოფილი ლიდერი. 2025 წლის 3 სექტემბრიდან სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1978 წლის 24 ნოემბერს, ქალაქ თბილისში. 2000 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1996-2001 წლებში იყო შსს-ს საგამოძიებო დეპარტამენტი სტაჟიორი. 1999-2006 წლებში იყო დავით გურამიშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის მოწვეული ლექტორი. 2001-2004 წლებში იყო ვაკე-საბურთალოს საგამოძიებო სამსახურის გამომძიებელი. 2004 წლიდან იგი არის საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრი. 2007-2014 წლებში — სას „თბილისის იურიდიული ცენტრის“ მმართველი პარტნიორი და ადვოკატი. 2009 წელს დააფუძნდა (ა)აიპ „სამართლის მონიტორინგის ცენტრი“ და იყო მისი ხელმძღვანელი 2014 წლამდე. 2014-2016 წლებში იყო „ადვოკატთა ალიანსის“ თავმჯდომარე. 2014 წელს იყო „ლიგალ კონსალტინგ გრუპის“ ადვოკატი და სისხლის სამართლის მიმართულების ხელმძღვანელი. 2014-2016 წლებში — საქართველოს პარალიმპიური ფონდის პრეზიდენტი. 2015 წელს დააფუძნა შპს „მდინარაძე და პარტნიორი ადვოკატები“, 2016 წლამდე იყო მისი მმართველი პარტნიორი. 

### პოლიტიკური კარიერა
#### საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი
2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის დიდი დიღმის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 51,7% მიიღო (11 718 ხმა). 2016-2019 წლებში საპარლამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე.

#### საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020-2024 წლებში პარლამენტის ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე. 2024 წლის 21 თებერვლიდან საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

2021 წლის 7 აპრილს მდინარაძეს კორონავირუსი დაუდასტურდა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მამუკა მდინარაძე Facebook-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიაოცუანჩენგი

**იმპერატორის მეუღლე სიაოცუანჩენგი** (; დ. 24 მარტი, 1808 — გ. 13 თებერვალი, 1840) — ჩინეთის იმპერატორ დაოგუანგის მეუღლე და მისი ოფიციალური კონსორტი 1834-1840 წლებში. იმპერატორ სიანფენგის დედა. 

## ბიოგრაფია 
სიაოცუანჩენგი დაიბადა მთვარის კალენდრის მეორე თვის 28-ე დღეს, იმპერატორ ჯიაცინგის მმართველობის მე-13 წელს, რაც ითარგმნება როგორც 1808 წლის 24 მარტს, გრიგორიანული კალენდრით. მან თავისი ბავშვობა სუჟოუს პროვინციაში გაატარა მშობლებთან და ძმასთან ერთად. ამ პერიოდში იგი ცნობილი იყო როგორც ქალბატონი ნიოჰურუ.  

მამამისი, ილინგი, იყო მესამე ხარისხის დიდებული და პირველი რანკის სამხედრო ოფიცერი. რაც შეეხება დედამისს, მას უია ერქვა და მანჩუს არისტოკრატიული საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო, რომელთაც დიდი გავლენა ჰქონდათ ჩინეთში. 

სიაოცუანჩენგი მას მხოლოდ ქორწინების შემდეგ დაერქვა, მისი დაბადების სახელი კი ისტორიაში ცნობილი არაა.

1821 წელს, სიაოცუანჩენგი ახალგაზრდა იმპერატორის, დაოგუანგის საცოლედ გამოცხადდა. აკრძალულ ქალაქში გადასვლის შემდეგ, მას „კეთილშობილი ქალბატონი ცუანი“ დაარქვეს. 1822 წლის 28 დეკემბერს ის და იმპერატორი დაქორწინდნენ, თუმცა რადგან იმპერატორს უკვე ჰყავდა პირველი ცოლი, იგი მისი კონსორტი არ ყოფილა.  

1824 წლის 2 იანვარს მას მუცელი მოეშალა. ეს სიაოცუანჩენგისთვის პირველი ორსულობა იყო. 1825 წლის 8 აპრილს მან იმპერატორს მესამე ქალიშვილი გაუჩინა (თუმცა მისთვის პირველი შვილი იყო), რომელსაც დუანშუნი დაარქვეს და პირველი რანკის პრინცესობა უბოძეს, თუმცა იგი 1835 წლის 27 დეკემბერს გარდაიცვალა ნაადრევად. 

1826 წლის 12 მაისს, მან იმპერატორს მეოთხე ქალიშვილი გაუჩინა. ეს იყო პირველი რანკის პრინცესა შოუანი, რომელიც მოგვიანებით ცოლად გაჰყვა ბორჯიგიტთა კლანის წარმომადგენელს. ამას მოჰყვა 1831 წლის 17 ივლისს მომავალი იმპერატორის, სიანფენგის გაჩენა. როგორც ცნობილია, მესამე ორსულობისას მშობიარობა ვადას ხუთი კვირით გადასცდა, რის გამოც მთელი ეს დრო მან ბებიაქალისა და ექიმების გარემოცვაში გაატარა, მშობიარობის მოლოდინში. 

1833 წლის 16 ივნისს იმპერატორის პირველი ცოლი, სიაოშენჩენგი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც დაიწყო მზადება სიაოცუანჩენგის კონსორტად გამოცხადებისთვის მზადება. მას ეს წოდება მხოლოდ 1834 წლის 18 ნოემბერს მიენიჭა. ამის შემდეგ მასზე ცნობები თითქმის აღარ არსებობს. 

იმპერატორის მეუღლე სიაოცუანჩენგი გარდაიცვალა 1840 წლის 13 თებერვალს, აკრძალულ ქალაქში, 31 წლის ასაკში. მისი დაღუპვის მიზეზი უცნობია. 1840 წლის 20 ნოემბერს, იგი დაკრძალეს დასავლეთ ცინის მავზოლეუმში. 1850 წელს, მისი ვაჟი ჩინეთის იმპერატორი გახდა. 

## ლიტერატურა 
* Rawski, Evelyn S. (1998). The Last Emperors: A Social History of Qing Imperial Institutions (Reprint ed.). University of California Press. ISBN 052092679X.
* Wan, Yi; Shuqing, Wang; Yanzhen, Lu; Scott, Rosemary E. (1988). Daily Life in the Forbidden City: The Qing Dynasty, 1644-1912 (Illustrated ed.). Viking. ISBN 0670811645.
* Zhao, Erxun (1928). Draft History of Qing (Qing Shi Gao) (in Chinese).

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1840
კატეგორია:ცინგის დინასტია
კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორების მეუღლეები
ღვინო ისრაელში

**ღვინო ისრაელში** — ღვინის ისტორიას ისრაელის მიწაზე ბიბლიური ეპოქიდან მოყოლებული შეგვიძლია გადავავლოთ თვალი. თორა და თალმუდი სავსეა ამ საკითხით. თორაში ღვინო ყველაზე უფრო ხშირად ნახსენები სასმელია (დაახლოებით 141-ჯერ). ღვინო ბიბლიაში პირველად ნოეს შესახებ ამბის თხრობისას გვხვდება პირველი ადამიანის, რომელმაც წარღვნის შემდეგ ვენახი გააშენა, ღვინო დააყენა, მიირთვა და თრობაც განიცადა. 

## ისტორია
აღსანიშნავია, რომ ისრაელიდან ღვინო ეგვიპტეში გაჰქონდათ. ის ფარაონების საყვარელი სასმელი იყო. VII საუკუნიდან, როდესაც  პალესტინა არაბებმა დაიპყრეს, ღვინის დაწურვა სასტიკად აიკრძალა. მას შემდეგ კი ისრაელში ღვინის წარმოება, მხოლოდ XIX საუკუნეში აღორძინდა.

ამის ინიციატორი კი ბარონ ედმონდ დე როტშილდი იყო, რომელმაც ისრაელის მიწაზე გააცოცხლა მეღვინეობა. მას ორი მიზანი ამოძრავებდა პირველი ისრაელის აღორძინება და მეორე მეღვინეობის წინ წამოწევა. მისი ოჯახი დღესაც ფლობს ღვინის ბიზნესს ისრაელში. 

დღეისათვის ისრაელის უძველესი ღვინის ქარხანა Carmel Winery-ია. სწორედ ეს კომპანია არის, ქვეყანაში ღვინის უმსხვილესი მწარმოებელი (75%) და თავისი პროდუქცია 40 ქვეყანაში გააქვს. 

ბოლო რამდენიმე წელია ისრაელის ღვინის წარმოებაში ნამდვილი რევოლუცია მოხდა. ღვინის ასორტიმენტი სრულიად შეიცვალა; 
ღვინო დღეს ისრაელელთა ეროვნული სიამაყის ერთ-ერთი მთავარი საგანია. 

XX საუკუნის 60-იან წლებამდე ებრაული ღვინოები სათანადოდ არ ფასდებოდა. ექსპერტები მას აღიქვამდნენ, როგორც დაბალხარისხოვანსა და ძალიან ტკბილ სასმელს, მაგრამ 1960-1970-იან წლებში მოულოდნელად დაიწყო გარდატეხა და მალე ისრაელი მსოფლიო ღვინის წარმოების ლიდერად იქცა. ე. წ. „ღვინის რევოლუცია“ (1972 წ.) უშუალოდ უკავშირდება 1967 წლის ექვსდღიან ომში ისრაელის გამარჯვებას, რომლის შემდეგაც ქვეყნის მფლობელობაში მოექცა გოლანის მაღლობები.  „გოლანის მაღლობების მეღვინეობამ“ თავისი ახალი ნაწარმით (1983 წელს) სრული აღფრთოვანება გამოიწვია და აბსოლუტურად შეცვალა ისრაელის მეღვინეობის სახე. სწორედ ამ დროიდან იწყება გოლანის მაღლობზე კაბერნე სოვინიონის, მერლოს, შარდონესა და სხვა ფრანგული ჯიშების მოყვანა.

ისრაელში ღვინის რეგიონების კონტროლირებული სისტემა არ არსებობს, თუმცა გამოიყოფა 5 დიდი და, თავის მხრივ, სუბრეგიონებად დაყოფილი ტერიტორია. ისრაელში ვენახების ფართობი არც ისე დიდია – 5500 ჰექტარი. აქ, ძირითადად, ხმელთაშუა ზღვის კლიმატია, ხანგრძლივი ცხელი ზაფხულითა და ხანმოკლე ზამთრით. 

2016 წელს 5 კონტინენტზე, 40-ზე მეტ ქვეყანაში ისრაელის ღვინის ექსპორტმა $40 მლნ შეადგინა. ათი წლის წინ ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 8 მლნ-ს უდრიდა. უმთავრესი საექსპორტო ქვეყნებია: აშშ, საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, კანადა,
ჰოლანდია, გერმანია და პოლონეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინო და იუდაიზმი 
* ღვინო

კატეგორია:ებრაული ღვინო
კატეგორია:ღვინო ქვეყნების მიხედვით
მოსეშვილი

საკუთარი სახელი **მოსეშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: დეკანოზ რევაზ მოსეშვილი. არქიმანდრიტ თორნიკე მოსეშვილი

* ვარლამ მოსეშვილი — ფარმაკოლოგი
* იასონ მოსეშვილი — ქიმიკოსი
* ლევან მოსეშვილი — კალათბურთელი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მის გრანდ ინტერნეიშენელი

[thumb|right|მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2016-ის კონკურსანტები; [ლას-ვეგასი, ნევადა, აშშ.]]

**მის გრანდ ინტერნეიშენელი** () — ყოველწლიური საერთაშორისო სილამაზის კონკურსი, რომელსაც ატარებს „ორგანიზაცია მის გრანდ ინტერნეიშენელი“. დააარსა ნაუატ ითსარაგრისილმა, 2013 წელს ბანგკოკში (ტაილანდი).

## გამარჯვებულები
**გალერეა**

File:Rachel Gupta MGI24.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2024**რეიჩელ გუფტა
File:Luciana Fuster 2023.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2023**ლუსიანა ფუსტერი
File:Isabella Menin.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2022**იზაბელა მენინი
File:Nguyễn Thúc Thùy Tiên 2021.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2021**ნგუენ თუკ თუი ტიენი
File:Abena Akuaba Appiah.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2020**აბენა აპია
File:Valentina Figuera Morales.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2019**ვალენტინა ფიგუერა
File:Clara Sosa on FarangDay.jpg|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2018**კლარა სოსა
File:Miss Grand International 2017 visited Embassy of Peru in Bangkok 01 (cropped).jpg|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2017**მარია ხოსე ლორა
File:Ariska Putri Pertiwi in Ministry of Tourism and Creative Economy of The Republic of Indonesia Press Conference (1) (cropped).jpg|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2016**არისკა პუთრი პერტივი
File:Claire Parker.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2015** კლერ ელიზაბეთ პარკერი
File:Daryanne Lees.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2014** ლი გარსია
File:Janelee Chaparro.png|**მის გრანდ ინტერნეიშენელი 2013** ჯანელე ჩაპარო

## საქართველოს წარმომადგენელი
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
*  
*  
*  

## სქოლიო
კატეგორია:სილამაზის კონკურსები
Lamborghini Gallardo

მინი|Lamborghini Gallardo
**Lamborghini Gallardo**  — სპორთული მანქანა, რომელსაც აწარმოებდა იტალიური კომპანია Lamborghini-ს 2003-2013 წლებში. ეს Lamborghini-ს პირველი ბესტსელლინგ მოდელია, სადაც 14 022 დამზადებული მანქანიდან ყველა გაყიდულია. სახელწოდება მომდინარეობს ცნობილ ხართა ბრძოლიდან. V10 ძრავით გაძლიერებული „Gallardo Lamborghinis“ გაყიდვის ლიდერი იყო. 2013 წლის 25 ნოემბერს უკანასკნელი Gallardo გავიდა პროდუქციის ხაზზე. Gallardo 2014 წელს ადგილი დაუთმო Huracan-ის მოდელის მანქანას.

## პირველი თაობა
Gallardo-ს პირველი თაობაზე გაძლიერებული წრავი 4,993 cc (5.0 L) V10, წრავის მაქსიმალური ძალა 493 ცხენის ძალა. Gallardo აქვს 6 სიჩქარიანი ელექტრო გადაცემათა გოლოფი. ეს არის E-Gear. ეს გადაცემათა გოლოფის განსხახება ეს არის რომ მძყოლმა უფრო მალე შეუძლია სიჩქარის შეცვლა. ეს ავტომობილის დიზაინი შეიქმნა Luc Donckerwolke.

## სქოლიო
კატეგორია:სპორტული ავტომობილები
კატეგორია:ლამბორგინი
Le Carrefour

"Le Carrefour" (; ‎) — აზერბაიჯანულ ენაზე მოქმედი ერთადერთი ფრანგულენოვანი მედია გამომცემლობა.

## ისტორია
„Le Carrefour“ გაზეთის პირველი ნომერი გამოიცა 2007 წლის ივლისში. ამრიგად 2007 წლის 14 მაისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკა ივლისში პირველად იუსტიციის სამინისტროში დარეგისტრირებული გაზეთის მკითხველი შედგა შეხვედრაზე. გაზეთის დაფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი არის ზეინაბ კაზიმოვა.

## მთავარი მიზანი
გაზეთის შექმნის მთავარი მიზანია აზერბაიჯანის ჭეშმარიტების მსოფლიო საზოგადოებისთვის გადმოცემა, წვლილი შეიტანოს აზერბაიჯანსა და საფრანგეთის შორის ურთიერთიობების განვითარებაში, ქვეყნის პოპულარიზაცია ფრანგ მკითხველს აზერბაიჯანის შესახებ ინფორმირების გზით ხალხის ეროვნული და სულიერი ფასეულებების აგრეთვე კულტურული მემკვიტრეობის პროპაგანტა. გაზეთი თავისი პირველივე დღიდან აცნობებეს ფრანგ მკითხველს მთიანი ყარაბაღის სომხურ-აზერბაიჯანული კონფლიკდის შესახებ.  გაზეთის მიზანი ხელი შეუწყოს აზერბაიჯანსა და საფრანგეთს, ასევე ფტანგულენოვან ქვეყნებს შორის კულტურულ ეკონომიკურ და სამეცნიერო განვითარებას, აცნობს ფრანგებს და ზოგადად უცხოელებს ქვეყანაში მიმდინარე სოციალური, კულტურული და ეკონომიკური მოვლენების შესახებ  აზერბაიჯანის საერთოშორისო თანამეგობრების ინფორმირება საკუთარ ენებზე აგრეთვე საფრანგეთში და  ფრანგულენოვან ქვეყნები აზერბაიჯანის პოპულურიზაციის შესახებ ეროვნულ-ტრარიციულ ჩვენი ღირებულების პოპულარიზაციის მისისს აღებას.

## საიტი
2016 წლის დასაწყისში გაზეთის საიტი -www.lecarrefour.az დაიწყო ფუნქციონირება და ფარანგულენოვან მოსახლეობას საშუალება მიეცა მათ ენაზე ინფორმაციის გაცნობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის გაზეთები
ენვერ მამედხანლი

**ენვერ მამედხანლი** ( დ. 28 თებერვალი, 1913, გოქჩაი, ბაქოს პროვინცია — გ. 19 დეკემბერი, 1990, ბაქო) — აზერბაიჯანელი  დრამატურგი, პროზაიკოსი და სცენარისტი. აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1963), აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მწერალი (1987).

## ბიოგრაფია
ენვერ მამედხანლი დაიბადა 1913 წლის 28 თებერვალს გოქჩაიში. დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ბაქოს ნარიმან ნარიმანოვის სახელობის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში (1926–31). შემდეგ მუშაობდა ბაქოს მექანიკურ ქარხანაში ტექნიკოსად, ენერგეტიკისა და ელექტრიფიკაციის განყოფილების ტექნიკოსად, აზერბაიჯანის ნავთობის ინსტიტუტთან არსებულ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ელექტრომონტიორად (1931–34). ერთდროულად ორი წლის განმავლობაში დაუსწრებლად სწავლობდა აზერბაიჯანის ნავთობის ინსტიტუტის განყოფილებაში. აზერნაშრის სამხატვრო განყოფილების რედაქტორი და მთარგმნელი (1934–36). იყო ფრონტის გაზეთის სპეციალური კორესპონდენტი. ამის შემდეგ იგი რედაქციასთან ერთად სტალინგრადში გაგზავნეს. 1942 წლის ბოლოს, აზერბაიჯანელ მწერალთა ჯგუფთან ერთად იმყოფებოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე, 416-ე დივიზიაში. მუშაობდა ბაქოში აზერბაიჯანის რადიომაუწყებლობის კომიტეტში რედაქტორად (1943–44). იგი კვლავ გაგზავნეს ამიერკავკასიის ფრონტზე და იქიდან სამხედრო სამსახურში ირანში. მუშაობდა სპეციალურ კორესპონდენტად სამხედრო გაზეთ „სამშობლოსკენ მიმავალ გზაზე“ რედაქციაში, რომელიც გამოიცემოდა თავრიზში (1944–46). დემობილიზაციის შემდეგ იყო კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ სასცენარო რედაქციის მთავარი რედაქტორი (1946–64).

## შემოქმედება
ლიტერატურული საქმიანობა დაიწყო 1930-იან წლებში. დიდი სამამულო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით, მისი ნამუშევრები ითარგმნა ყოფილი სსრკ და უცხო ქვეყნების ენებზე. დადგმულია მისი „წერილი დასავლეთის ფრონტიდან“, „დედები გზაზე“, „ახალი წლის ბრძანება“, „შეიარაღებული მთები“, „სისხლიანი ბეჭედი“, „ყინულის ქანდაკება“, „სად ხარ, ჯარისკაცის ძმაო?“, „დედის სიკვდილი“, „ვარსკვლავი“ (1947), „ცეცხლში“ (1951) და „შირვანელი ლამაზმანი“ (1957). ლირიკულ კომედიას „შირვანელი ლამაზმანი“ მიენიჭა პირველი ხარისხის დიპლომი ამიერკავკასიის თეატრის გაზაფხულზე. 1957 წელს მის პიესას „აღმოსავლეთის დილა“, რომელიც დაიდგა აკადემიურ დრამატულ თეატრში მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. თუმცა, ავტორის სახელი არ ყოფილა მოხსენიებული დაჯილდოვებულთა სიაში. 

ენვერ მამედხანლიმ თარგმნა ევროპელი და რუსი კლასიკოსი მწერლების ნაწარმოებები. იგი საბჭოთა კავშირის დელეგაციის შემადგენლობაში იმყოფებოდა კუბაში (1967), თურქეთსა (1968) და ესპანეთში (1980). დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით (1946–49), წითელი დროშის ორდენითა (1980–83) და სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით.

გარდაიცვალა 1990 წლის 19 დეკემბერს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი დრამატურგები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პროზაიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სცენარისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სოფიო ქაცარავა

**სოფიო (სოფო) ქაცარავა** (დ. 8 დეკემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის წევრი 2016-2019 წლებში,  2020 წლის აპრილიდან საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1976 წლის 8 დეკემბერს. 1999 წელს დაამთავრა ილია ჭავჭავაძის სახელობის დასავლური ენებისა და კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის ინგლისური ენის ფაკულტეტი. 1997-2004 წლებში იყო ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის პრესასთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის პროექტის მენეჯერი. 2005-2016 წლებში — დიდი ბრიტანეთის საელჩოს პროექტების მენეჯერი, პრესასთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის ხელმძღვანელი და პოლიტიკური მდივანი. 2016 წელს იყო პარტია „ქართული ოცნების“ საერთაშორისო ურთიერთობების განყოფილების მრჩეველი. 2016 წლიდან საქართველოს პარლამენტის წევრ პარტიული სიით. 2019 წლის ნოემბერში დატოვა „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

სოფიო ქაცარავა 2020 წლის თებერვალში გაერთიანებულ სამეფოში საქართველოს ელჩად დაინიშნა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ელჩები დიდ ბრიტანეთში
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნატიგ რასულზადე

**ნატიგ რასულზადე** (; დ. 5 ივნისი, 1949, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის დამსახურებული ხელოვნების მოღვაწე (1999), დიდების ორდენის ლაურიატი (2009), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი პენსიონერი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო მწერალი.

## ცხოვრება
ნატიგ რასულზაძე დაიბადა 1949 წლის 5 ივნისს ბაქოში. 1975 წელს დაამთავრა მოსკოვის მ. გორკის ლიტერატურის ინსტიტუტი. 1979 წლიდან აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის, კინემატოგრაფისტთა კავშირისა და თეატრალური მხატვრების კავშირის წევრია. მისი ნამუშევრები გამოქვეყნებულია 40 სხვადასხვა ენაზე და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, 40 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. გამოაქვეყნა 40-ზე მეტი წიგნი აზერბაიჯანში, აშშ-ში, რუსეთში, უნგრეთში, ყოფილ იუგოსლავიაში, პოლონეთსა და სხვა ქვეყნებში. მისმა ნამუშევრებმა მიიღო მრავალი პრესტიჟული ეროვნული და საერთაშორისო სალიტერატურო ჯილდო. 1984 წელს მას მიენიჭა ნ. ოსტროვსკის სახელობის საკავშირო პრემია. „თვითმკვლელობის დღიური“, „ღამის წამყვანი“, „ნონსენსი“, „სიყვარულის წელი“, „წვიმიანი დღესასწაული“, „კოშმარს შუა“, „ჩიტები“, „ვარსკვლავიანი გზები“, „ხაფანგი“, „ტკბილი“ და მისი სხვა მრავალი პოპულარული ნაწარმოების საფუძველზე და სცენარზე დაყრდნობით გადაიღეს „ნუ დაიჯერებთ ანგელოზებს“, „წვიმა დღესასწაულზე“, „იცოცხლე ოქროს თევზო“, „ვაჰიმა“, „დამკვეთი“, „მკვლელობა ღამის მატარებელში“, „რა ლამაზია სამყარო...“, „მძევალი“, „ჰიპნოზიორი“, „ჩვენ დავბრუნდებით“ და ათობით სხვა ფილმი. 2017 წელს, მწერლის სცენარის საფუძველზე აზერბაიჯანის სახელმწიფო რუსულ დრამატულ თეატრში სპექტაკლი „მემე“ დაიდგა.

1999 წელს მას აზერბაიჯანის დამსახურებული ხელოვანის წოდება მიენიჭა. რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატია. 2009 წელს მას გადაეცა დიდების ორდენი. 2015 წლის 21 დეკემბერს ის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი პენსიონერი გახდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ტაილანდური კრივი

**ტაილანდური კრივი**, იგივე **მუაი ტაი** — ტაილანდური საბრძოლო ხელოვნება. 

## ისტორია
ტაილანდური კრივი სათავეს ასეულობით წლების წინ იღებს. მისი წარმოქმნა განაპირობა საზოგადოების მძარცველებისგან დაცვის აუცილებლობამ. მოგვიანებით, 1584 წელს, ტაილანდის მეფემ (ნარისუანმა), მუაი ტაის საბრძოლო მოქმედებებში გამოყენება გადაწყვიტა; ამ დროიდან ტაილანდის არმიის თვითოეულ ჯარისკაცს დაევალა აღნიშნული საბრძოლო ხელოვნების სრულყოფილი შესწავლა. იდეაში, მოდერნიზებული მუაი ტაის ფუნქცია იყო მოწინააღმდეგის გასანადგურებლად გამოეყენებინა ნებისმიერი საშუალება, რაც ადამიანს ბუნებით დაჰყვა, და ეს იმ შემთხვევაში, თუ იგი ხელჩართული ბრძოლის დროს უიარაროდ დარჩებოდა. ტაილანდურ არმიაში მუაუ ტაის ძირითადი ფუნქცია იყო თავდაცვა/თავდასხმის რეფლექსის სრულყოფა. მუაი ტაი ასევე უზრუნველყოფდა დაკავებული პოზიციის შენარჩუნებას, რაც თავის მხრივ დისციპლინის დონის ამაღლებას იწვევდა.

არსებობს გადმოცემა იმის შესახებ, რომ ტაილანდის მეფე პრეცაო სუო (მეფე ვეფხვი) იმდენად იყო გატაცებული ამ საბრძოლო ხელოვნებით, რომ იგი ფარულად გადიოდა სასახლიდან და მონაწილეობას იღებდა სოფლებში გამართულ შეჯიბრებებში. რაც ყველაზე მთავარია მისი საყვარელი საქმიანობას ადგილობრივი ჩემპიონების ცემა წარმოადგენდა. მეფე რამა V-ის დროს ტაილანდურმა კრივი სამეფო სპორტი გახდა; აღსანიშნავია, რომ ტურნირების გამარჯვებულებს სამხედრო წოდებები ეძლეოდათ. შემდგომ პერიოდში სპორტის პოპულარობამ მისთვის არენის შექმნის აუცილებლობა გამოიწვია. აღნიშნულ საკითზე რამა V-ის შთამომავალმა, რამა VI-მ იზრუნა: საბრძოლო არენა თოკებით შემოასაზღვრინა. ბრძოლისთვის საჭირო დროის დასადგენად კი გახვრეტილ ქოქოსის ნაყოფს იყენებდნენ, რომელიც წყლით სავსე თასში ტივტივებდა და ჩაძირვისთანავე მთავრდებოდა რაუნდი.

მაშინდელი მუაი ტაის მებრძოლები მკლავსა და თავზე ერთვარ მარყუჟს ატარებდნენ. ეს აღჭურვილობა იფრო იდეოლოგიურ დატვირთვას ატარებდა და მებრძოლის რწმენას განაპირობებდა. 1921 წელს პირველი ოფიციალური რინგის (სიუან კულარპში) აშენების შემდეგ მსაჯების ოფიციალური ინსტიტუტი დაარსდა. მოგვიანებით აიკრძალა ხელზე დახვეული თოკით ბრძოლა, რადგან ხშირ შემთხვევაში მისი გამოყენება სიკვდილის მიზეზი ხდებოდა. შორეულ წარსულში მებრძოლი ხელზე დახვეულ წებოვან თოკს მინის ნამსხვრევებში ავლებდა, რაც დარტყმას პოტენციურად უფრო ეფექტურს და გამანადგურებელს ხდიდა. მოგვიანებით, მართალია შეჯიბრებებში მინის ნამსხვრევების გამოყენება აიკრძალა, თუმც XIX საუკუნემდე თოკი კვლავ აქტიურად გამოიყენებოდა. დღეს მებრძოლები უფრო დაცული და სტანდარტული ხელთათმანებით არიან აღჭურვილნი.

ზოგადად მუაი ტაის არსი დაფუძნებულია 8 საბრძოლო ელემენტის უნიფიკაციაზე. კერძოდ: 2 ხელის, 2 ფეხის, 2 იდაყვისა და 2 მუხლის გამოყენების ტექნიკაზე. საქართველოში ოფიციალური ტურნირები ამ სპორტის სახეობაში არ ტარდება, ქვეყანაში არის ისეთი ადგილები, სადაც სპორტის ხელოვნების შესწავლა შეიძლება. სპორტის აღსანიშნავი ლეგენდაა ტონი ჯაა.

## წესები
კრივის მსგავსად მუაუ ტაიშიც თითო დარტყმა თითო ქულაა. დაშვებულია გდებები, მუხლის დარტყმა, ხელით დაჭერილი მოწინააღმდეგის მუხლისა და იდაყვების დარტყმა. ტარდება 3-5 რაუნდი; რაუნდების ხანგრძლოვობაა 2 ან 3 წუთი.

სამოყვარულო და პროფესიონალური სპორტის წესები თითქმის ერთნაირია, თუმცა სამოყვარულოში აცვიათ დამცავები როგორიცაა შლემი და ჟილეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტაილანდური კვირი east-warriors.weebly.com-ზე
*ტაილანდური კრივი ambioni.ge-ზე

კატეგორია:საბრძოლო ხელოვნებები
გო

**გო** — ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი ისტორიის მქონე და აღიარებული, როგორც ყველაზე რთული სამაგიდო თამაში. ამ თამაშში განსხეულებულია ცნობილი გამოთქმა- გენიალობა სიმარტივეშია. მიუხედავად უმარტივესი წესებისა, ვეიცი ანუ გო კაცობრიობის მიერ შექმნილი ერთ-ერთი ყველაზე კომპლექსური სისტემაა, სტრატეგიული თამაშია.

## წესები
ვეიცის თამაშობს ორი მოთამაშე შავი და თეთრი ქვებით 9-9, 13-13 ან 19-19 დაფაზე. 19-19 დაფა მიჩნეულია თამაშის სტანდარტულ ზომად. ჩვეულებრივ თამაშს იწყებს შავი, ამიტომ თეთრებს ეძლევათ დამატებითი ქულა- ე.წ. კომი, დაახლოებით 6-7 ქულა.

მოთამაშეები თითო ჯერზე თითო ქვას დებენ ხაზების გადაკვეთის წერტილებზე. თამაშისას აკრძალულია უკვე დაკავებულ წერტილზე მეორე ქვის დადება. მოთამაშეს აქვს საკუთარი სვლის გამოტოვების - ანუ პასის უფლება, თუმცა თუ ორივე მოთამაშე გამოტოვებს სვლას თამაში სრულდება, ამიტომ მოთამაშეები თამაშის ბოლომდე არ იყენებენ ხოლმე ამ უფლებას. მოთამაშეებს ასევე შეუძლიათ დროზე ადრე დანებებაც კი.

დღესდღეობით თამაშის საერთაშორისო სახელია გო, რაც მოდის მისი იაპონური სახელწოდების იგოს გამარტივებისაგან. ჩინეთში მას უწოდებენ ვეიცის ( 围棋 ), კორეაში- ბადუკს ( 바둑 ).

ისევე როგორც ჩინური კულტურის სხვა არაერთი ელემენტი, ვეიციც გავრცელდა შორეული აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებში. V საუკუნეში აღნიშნული თამაში უკვე ფიქსირდება კორეაში, ხოლო VII საუკუნეში კი იაპონიაში ვრცელდება. ვეიცის შემდგომი განვითარება და სტანდარტიზაცია უკავშირდება იაპონიას. მსგავსად ჩინეთისა, გოს თამაში საზოგადოების მაღალი ფენის პრეროგატივა იყო დიდი ხნის განმავლობაში, ხოლო აზიაში გოს ასეთი მასიური გავრცელება მოსახლეობაში უკავშირდება ტოკუგავას რეჟიმის (1603-1868) პირველ შიოგუნს იეიასუ ტოკუგავას (1553-1616). სწორედ, მან შექმნა გოს მინისტრის თანამდებობა ქვეყანაში და ჩამოაყალიბა გოს შემსწავლელი ოთხი სკოლა. ტოკუგავას რეჟიმის დროს იაპონიაში მოხდა გოს სტანდარტიზაცია, ჩამოყალიბდა მოთამაშეთა შეფასებისა და ქულების დათვლის განსაზღვრული სისტემა.

პირველი დასავლელი ადამიანი, რომელმაც დატოვა ცნობები გოს შესახებ, იყო იტალიელი მისიონერი ჩინეთში ჩასული მოგზაური და მეცნიერი მატეო რიჩი (1552-1610). თუმცა, აღნიშნული თამაშის წესების ახსნა და მისი ევროპაში გავრცელების პირველი მცდელობა უკავშირდება თომას ჰაიდს (1636- 1703).

ევროპასა და ამერიკაში გოს პოპულარობა გაიზარდა XX საუკუნის 50-60-იან წლებში, ხოლო გოს საერთაშორისო გავრცელებამ გამოიწვია ჩინეთში მისი კვლავ აღორძინება. 2015 წლის მონაცემებით გოს საერთაშორისო ფედერაციაში 75 ქვეყანაა გაწევრიანებული. ხშირად იმართება მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატი ამ თამაშებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* გო
* History of Go .
* Sensei's Library, a major resource about the game of Go.
* Goproblems.com, open database of interactive Go problems.
* The Interactive Way to Go, an interactive tutorial for Go.
* The Way to Go Karl Baker's classic pamphlet on how to play Go.
* computer-go-dataset (1,645,958 SGFs)

კატეგორია: ჩინური თამაშები
კატეგორია:სამაგიდო თამაშები
თეია

ფრიზში (ბერლინი), ქალღმერთი, რომელიც ჰელიოსის ზურგს უკან იბრძვის, არის თეია.]]

**თეია**, *თეა* ( — „ქალღმერთი“) — ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, ერთ-ერთი ტიტანიდი, ურანოსის და გეას უფროსი ასული. ტიტან ჰიპერიონის და და მეუღლე, პირველი მთვარის ქალღმერთი. გაუმიჯნურდა ჰიპერიონს და შვა დიადი მზე (ჰელიოსი), კაშკაშა მთვარე (სელენე) და აისი (ეოსი), რომელიც ყველა მიწიერისა და უკიდეგანო ზეცის მფლობელი უკვდავი ღმერთისთვის პირველ სინათლეს ჰფენს ქვეყნიერებას''.

## რესურსები ინტერნეტში
* თეია, უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი.
* თეია, ბერძნული მითოლოგია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია