open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბილი უაილდერი

**ბილი უაილდერი** (დ. 22 ივნისი, 1906 — გ. 27 მარტი, 2002) — ავსტრიაში დაბადებული წარმოშობით ებრაელ-ამერიკელი ჟურნალისტი, 6 ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. იგი მიიჩნევა ჰოლივუდის ოქროს ხანის ერთ-ერთ საუკეთესო რეჟისორად. კანის კინოფესტივალზე მან დაიმსახურა „ოქროს პალმის რტო“ ფილმისთვის „დაკარგული უქმეები“ (1946).

## ფილმოგრაფია
*1943: ხუთი საფლავი კაირომდე (*Five Graves to Cairo*)
*1944: ორმაგი დაზღვევა (*Double Indemnity*)
*1945: დაკარგული უქმეები (*The Lost Weekend*)
*1945: სიკვდილის წისქვილები (*Death Mills*)
*1948: უცხოური რომანი (*A Foreign Affair*)
*1950: სანსეტ ბულვარი (*Sunset Boulevard*)
*1951: ტუზი სახელოში (*Ace in the Hole*)
*1953: შტალაგი 17 (*Stalag 17*)
*1954: საბრინა (*Sabrina*)
*1955: შვიდი წლის თავზე (*The Seven Year Itch*)
*1957: ბრალდების მოწმე (*Witness for the Prosecution*)
*1959: ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილები არიან (*Some Like It Hot*)
*1960: ბინა (*The Apartment*)
*1961: ერთი, ორი, სამი (*One, Two, Three*)
*1963: სათუთი ირმა (*Irma la Douce*)
*1966: იღბლის აზარტი (*The Fortune Cookie*)
*1972: ავანტი! (*Avanti*)
*1974: პირველი გვერდი (*The Front Page*)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ბილი უაილდერის ფილმები
* უაილდერის ბიბლიოგრაფია  

კატეგორია:ავსტრიელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
ტიტანიკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ტიტანიკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ტიტანიკი — ინგლისური სამგზავრო ლაინერი
*ტიტანიკი — 1997 წლის ფილმი
დეივიდ ლინი

**სერ დეივიდ ლინი** ( დ. 25 მარტი, 1908 — გ. 16 აპრილი, 1991) — ინგლისელი კინო რეჟისორი და პროდიუსერი. ფართო ეკრანებზე გამოსვლისთანავე მას დიდი წარმატება მოუტანა ისეთმა ფილმებმა, როგორიცაა: „ლოურენს არაბი“, „ხიდი მდინარე კვაიზე“, „ექიმი ჟივაგო“, „რაიანის ქალიშვილი“, „გასასვლელი ინდოეთში“. 1946 წელს ლინი დაჯილდოვდა კანის კინო ფესტივალის „ოქროს პალმის რტოთი“ ფილმისთვის „მოკლე შეხვედრა“.

## ფილმოგრაფია
*1945 - მოკლე შეხვედრა *(Brief Encounter)* 
*1948 - ოლივერ ტვისტი *(Oliver Twist)* 
*1952 - ხმოვანი ბარიერი *(The Sound Barrier)* 
*1954 - ჰობსონის არჩევანი ''(Hobson's Choice)* 
*1957 - ხიდი მდინარე კვაიზე *(The Bridge on the River Kwai)*
*1962 - ლოურენს არაბი *(Lawrence of Arabia)*
*1965 - ექიმი ჟივაგო *(Doctor Zhivago)*
*1970 - რაიანის ქალიშვილი *(Ryan's Daughter)*
*1984 - მოგზაურობა ინდოეთში *(A Passage to India)''

## რესურსები ინტერნეტში
* Sir David Lean  – Daily Telegraph obituary
* 
* David Lean Archive  on the BAFTA website
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database, Biography by Alain Silver
* Biography at British Film Institute 
* David Lean Foundation.  Charity which makes grants to restore Lean's films, and to film studies students.
* Literature on David Lean

კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული  25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
რობერტო როსელინი

**რობერტო როსელინი** (დ. 8 მაისი, 1906 — გ. 3 ივნისი, 1977) — იტალიელი კინორეჟისორი.

## ბიოგრაფია
როსელინის მამა იყო კინოთეატრის მფლობელი და სწორად მან დააახლოვა კინოსთან. პირველი მხატვრული ფილმი 1941 წელს გადაიღო. როსელინი იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი იტალიური ნეორეალიზმისა. თავისი ფილმით „რომი - ღია ქალაქი“, რომლისთვისაც მიიღო ოქროს პალმის რტო, მან ერთი-ერთმა პირველთაგანმა საფუძველი ჩაუყარა ამ ჟანრს.

## ფილმოგრაფია
*1943 - კაცი ჯვრით ''(L'Uomo dalla Croce)*
*1945 - რომი - ღია ქალაქი *(Rome, Open City)*
*1946 - პაიზა *(Paisà)*
*1948 - გერმანია, ნულოვანი წელი *(Germany, Year Zero)*
*1950 - სტრომბოლი, ღმერთის მიწა *(Stromboli terra di Dio)*
*1950 - წმინდა ფრანცისკის ყვავილები *(Francesco, giullare di Dio)*
*1952 - ევროპა 51 *(Europa '51)* 
*1954 - მოგზაურობა იტალიაში *(Viaggio in Italia)*
*1961 - ვანინა ვანინი *(Vanina Vanini)*
*1963 - უბიწოება *(Illibatezza)''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*რადიო თავისუფლება: რობერტო როსელინი - 100
* NY Times: The Elusive Realism of Rossellini

კატეგორია:იტალიელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი  3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:იტალიურენოვანი კინორეჟისორები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
მარია შერიფოვიჩი

**მარია შერიფოვიჩი** () — 2007 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის გამარჯვებული, ჰელსინკიში. მან პირველი ადგილი დაიკავა სიმღერით: Molitva. სერბეთმა 2007 წელს ევროვიზიაზე პირველად მიიღო მონაწილება როგორც დამოუკიდებელმა ქავეყანამ. მარიმ სერბ ხალხს დიდი ზეიმი მოუტანა მისი ევროვიზიაზე გამარჯვებით, ასევე მარიას დამსახურებით 2008 წელს ევროვიზიის მასპინძელი ქალაქი ბელგრადი გახდა.

მარია სერიფოვიჩი ვერიცა შერიფოვიჩის შვილია. ვერიცა ფოლკლორული რეპერტუარების შემსრულებელია. მარია პირველი კლასიდან მღერის. ის თავიდან ხალხურ სიმღერებს მღეროდა, შემდეგ კი — პოპს. ერთ-ერთ საბავშვო რეგიონულ კონკურსზე მარიამ უიტნი ჰიუსტონის რეპერტუარიდან შეასრულა სიმღერა.

## ალბომები 
* 2003 «Нај, најбоља»
* 2006 «Без љубави»
* 2008 «Нисам аднео»

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:სერბი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ყველაზე გაყიდვადი მუსიკალური შემსრულებლების სია

ამ სიაში მოტანილია **მსოფლიოს კომერციულად ყველაზე წარმატებული მუსიკალური შემსრულებლების** ჩამონათვალი, რომელიც კატეგორიებისა და ანბანის მიხედვითაა დალაგებული. ამ ინფორმაციის ოფიციალურად გამოქვეყნება შეუძლებელია, რადგან არ არსებობს ისეთი ორგანიზაცია, რომელიც მსოფლიო მუსიკალური გაყიდვების აღრიცხვითაა დაკავებული. ქვემოთ მოტანილ განყოფილებებში **შესრულებლები დალაგებულია ანბანის მიხედვით** და არა ჩანაწერების გაყიდული რაოდენობის მიხედვით. გაყიდულ ალბომებს და სინგლებს, ისევე როგორც ციფრულ ჩამონატვირთებს, ერთნაირი მნიშვნელობა ენიჭება. აქ მოტანილი ინფორმაციის წყაროების სხვადასხვა სხმისჩამწერი ლეიბლი, საგაზეთო სტატია ან ესა თუ ის ოფიციალური წყარო. ეს ნიშნავს იმას, რომ აქ მოტანილი ციფრები უნდა განიხილებოდეს, როგორც *მტკიცებები* და არა — *ფაქტები*.

## შემსრულებლები სავარაუდო გაყიდვების მიხედვით 
### 500 მილიონი ჩანაწერი ან მეტი 
### 200—499 მილიონი ჩანაწერი 
### 100-199 მილიონი ჩანაწერი 
### 75-99 მილიონი ჩანაწერი 
### 50-74 მილიონი ჩანაწერი 
## სქოლიო 
კატეგორია:ბესტსელერები
კატეგორია:მუსიკოსების სიები
ნასკა

thumb|ქალაქ ნასკას ცენტრი
**ნასკა** () — პერუს სამხრეთ სანაპიროზე მდებარე უდაბნო ფერდობი და ლითოსფერული ფილა. იგივე სახელწოდება გამოიყენება თავისებური არქეოლოგიური კულტურისადმი, რომლის აყვავებაც ძვ. წ. 300 და 800 წლებში დაფიქსირდა. სწორედ იმხანად შეიქმნა ნასკას ცნობილი ხაზები, საცერემონიო ქალაქი კახაუჩი და მიწისქვეშა აკვედუკების შთამბეჭდავი სისტემა, რომელიც დღემდე მოქმედებს.  

1997 წლიდან ნასკა კანადელი მსხვილი კომპანიების მიერ ოქროს მოპოვების ადგილად იქცა. არადა, ბოლო 2000 წლის განმავლობაში ნასკაში მცხოვრებ ხალხს ამ მიწებზე უფლება არ ჰქონდა. ისინი ისე გადაასახლეს, რომ კანონთან არც კი შექმნიათ პრობლემა. ამის შემდეგ რამდენიმე მცდელობა იყო ადგილობრივი ღარიბი მოსახლეობის ამ მიწებზე უფლებების დაკანონებისა, თუმცა, საბოლოოდ გადაჭრით არფერი გარკვეულა.

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ვოევოდინა

**ვოევოდინა** (, , , , , ) — სერბეთის ავტონომიური მხარე, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში მდინარე დუნაის ნაპირებზე. ფართობი 21,5 ათ. კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოვი-სადი. ჰავა ზომიერი და კონტინენტურია. ნალექები 550-750 მმ წელიწადში. მთავარი მდინარეებია: დუნაი, ტისა, ტამიში. ჭარბობს შავმიწა სტეპის ლანდშაფტები.

## ისტორია
VI საუკუნეში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სლავები დასახლდნენ, IX საუკუნის ბოლოდან — უნგრელები. 1526-1918 წლებში უნგრეთის სამეფოსთან ერთად ჰაბსბურგთა მონარქიას ემორჩილებოდა. 1848-1849 წლებში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სერბმა გლეხებმა მოაწყვეს ანტიფეოდალური გამოსვლები. 1848 წლის მაისში გამოცხადდა ვოევოდინის ავტონომია, რომელიც არ სცნო უნგრეთის რევოლუციურმა მთავრობამ. XIX საუკუნის შუა წლებში სრემის, ბანატისა და ბაჩკის გაერთიანების შედეგად შეიქმნა ვოევოდინის საჰერცოგო, რომელმაც 1860 წლამდე იარსება. 1918 წელს შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოს (1929 წლიდან იუგოსლავია) შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა
350px|thumb|2011 წლის ეთნიკური რუკა
2022 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა შემდეგია:

### ენები 
2022 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის ენობრივი სტრუქტურა შემდეგია:

### რელიგია 
2022 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რელიგიური სტრუქტურა შემდეგია:

### ქალაქები 
thumb|right|ნოვი სადის ისტორიული ცენტრი
thumb|right|ზრენიანინის ცენტრალური მოედანი

ვოევოდინაში 4 ქალაქია 50 000-ზე მეტი მოსახლით:

* ნოვი-სადი: 325 551
* სუბოტიცა: 94 228
* პანჩევო: 73 401
* ზრენიანინი: 67 129

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის საიტი(ვოევოდინა) (რუსული)
* Atlas of Vojvodina (Wikimedia Commons)

## სქოლიო
კატეგორია:ვოევოდინა
One Tree Hill (ეპიზოდების სია)

მარჯვნივ|250px

აქ არის წარმოდგენილი ამერიკული ტელესერიალ „One Tree Hill“-ის ეპიზოდების სია. „One Tree Hill“ შექმნილია მარკ შვანის მიერ, რომელმაც აგრეთვე დაწერა ერთი მესამედი მისი, მათ შორის სეზონების გახსნის და სეზონის დახურვის ეპიზოდების. შვანთან ერთად სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერები არიან ჯო დავოლა, გრეგ პრანჯი, მაიკ ტოლინი, და ბრაიან რობინსი. შოუ პროდუსირებულია ტოლინ/რობინს პრადაქშანის და ვორნერ ბორზ. ტელევიზიის მიერ.

სერიალში მონაწილეობენ ჩედ მაიკლ მარი და ჯეიმზ ლაფერტი, ისინი განასახიერებენ ნახევარ ძმებს ლუკას სკოტს და ნეიტან სკოტს, აგრეთვე სერიალში თამაშობენ ჰილარი ბარტონი, სოფია ბუში, ბეტანი ჯოი გალეოტი, ლი ნორისი და ანტონ ტანერი, რომლებიც განასახიერებენ პეიტონ სოიერს, ბრუკ დევის, ჰეილი ჯეიმზ სკოტს, მარვინ "მოუთ" მაკფადენს და ანტონ "სკილს" ტეილორს.

„One Tree Hill“ პირველი სამი სეზონი 2003 წლის 23 სექტემბრიდან 2006 წლის 3 მაისამდე გადიოდა ამერიკულ არხ The WB-ზე, სანამ ის გაერთიანდებოდა UPN-თან 2006 წელს და შეიქმნებოდა ახალი არხი The CW, რომელიც მაუწყებლობს 2006 წლის 27 სექტემბრიდან .

## სერიალის მიმოხილვა 

## ეპიზოდები 
### სეზონი 1 
### სეზონი 2 
### სეზონი 3 
### სეზონი 4 
### სეზონი 5 
### სეზონი 6 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეპიზოდების რეზიუმე  The CW-დან

## სქოლიო 
One Tree Hill
კატეგორია:One Tree Hill
მუხრანბატონები

მინი|მუხრანბატონის სასახლე
**მუხრანბატონები** — ფეოდალური საგვარეულო XVI-XIX საუკუნეებში საქართველოში, ბაგრატიონთა სამეფო საგვარეულოს ერთი შტო. გვარის ფუძემდებელია ბაგრატ მუხრანბატონი, რომელსაც საუფლისწულოდ გადაეცა სამუხრანო ბაგრატი დაინიშნა შიდა ქართლის სადროშოს სარდლად. ამიერიდან სარდლობა, მუხრანბატონების სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა.

მუხრანბატონების სამფლობელო, სამუხრანბატონო ანუ სამუხრანო, ძირითადად მუხრანის ველს მოიცავდა. სამუხრანოში შედიოდა 60-მდე სოფელი, რომელშიც დაახლოებით 1500-მდე კომლი გლეხი ცხოვრობდა. მუხრანბატონებს ჰყავდათ 13 გვარის რამდენიმე ათეული ვასალი აზნაური. სამფლობელოს ცენტრი იყო მუხრანი, სადაც მუხრანბატონებს ჰქონდათ სასახლე, ციხე, კარის ეკლესია და სხვა. სათავადო სახლის უფროსს ეწოდებოდა მუხრანბატონები სახლისკაცებს კი — მუხრანბატონიშვილი. XVI—XVII საუკუნეებში მუხრანბატონები ქართლის 5 დიდებულ თავადთა რიცხვში შედიოდნენ და დიდ როლს ასრულებდნენ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. სხვადასხვა დროს ქართლის გამგებლები იყვნენ მუხრანბატონები ვახტანგ ბაგრატის ძე, ქაიხოსრო ვახტანგის ძე, ვახტანგ თეიმურაზის ძე; ქართლის მეფე გახდა ვახტანგ მუხრანბატონი (ვახტანგ V). 1724 წლამდე ქართლის ტახტს განაგებდა ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტო, რომელმაც მრავალი სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი და მეცნიერი მოგვცა (გიორგი XI, ვახტანგ VI, ვახუშტი და სხვა).  XVIII საუკუნის II ნახევარში მუხრანბატონები მხარში ედგნენ ერეკლე II-ს და ენერგიულად იბრძოდნენ ლეკიანობისა და სხვა გარეშე მტრების წინააღმდეგ.
## ლიტერატურა
**გვრიტიშვილი დ.,* ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები), თბ., 1955.

კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
თესალია

**თესალია** (, ძველ თესალიურად , )— საბერძნეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე და თანამედროვე ადმინისტრაციული რეგიონი (პერიფერია). ადმინისტრაციულად მოიცავს ისტორიული მხარის უმეტეს ნაწილს. რეგიონის საერთო ფართობია 14&nbsp;036 კმ², აქ ცხოვრობს საბერძნეთის მოსახლეობის 10%-ზე მეტი. რეგიონის დედაქალაქია ლარისა. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება დასავლეთი და ცენტრალური მაკედონია, სამხრეთით ეგრეთ წოდებული საბერძნეთის ცენტრი, დასავლეთით საბერძნეთის დასავლეთ რეგიონი, ეპირი და აღმოსავლეთით ეგეოსის ზღვა. თესალიის რეგიონი ასევე მოიცავს სპორადების კუნძულებს.

საბერძნეთის ბნელ ხანამდე თესალია ცნობილი იყო როგორც **ეოლია** (). ასეთივე სახელწოდებით ჩანს ჰომეროსის „ოდისეაში“. თანამედროვე საბერძნეთის სახელმწიფოს ნაწილი გახდა 1881 წელს, ოსმალთა ოთხსაუკუნენახევრიანი ბატონობის შემდეგ. 1987 წლიდან ქვეყნის 13 რეგიონიდან (პერიფერიიდან) ერთ-ერთია და, 2011 წლის კალიკრატისის რეფორმის შემდეგ, იყოფა ხუთ პერიფერიულ ერთეულად და 25 მუნიციპალიტეტად (დიმად).

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official website (ბერძნულად)

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის პერიფერიები
კატეგორია:საბერძნეთის გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
მუხრანის არხი

[მინიატიურა|მუხრანის არხი სოფ. [წითელსოფელი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)|წითელსოფელში]]
**მუხრანის არხი** — საინჟინრო სარწყავი სისტემა მცხეთის მუნიციპალიტეტში. სათავე უდევს მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე, სოფ. ბულაჩაურთან (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). მიემართება სამხრეთით, სოფ. მისაქციელთან უხვევს დასავლეთისკენ და იყოფა ორად: ერთი ტოტი ჩრდილოეთის მხრიდან ჩაუდის სოფლებს — ახალუბანს, წილკანს, ძალისს და ერთვის მდინარე ნარეკვავს (არაგვის მარჯვენა შენაკადი). მეორე ტოტი სამხრეთიდან უვლის იმავე სოფლებს, უხვევს სამხრეთ-დასავლეთისკენ და წყდება მუხრანის ვაკეზე სოფ. მუხრანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სიგრძე 24,7 კმ. წყლის საშუალო ხარჯი 8 მ³/წმ. გაიყვანეს 1954 წელს. რწყავს მცხეთის მუნიციპალიტეტის მიწებს (10,2 ათ. ჰა-ს).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არხები
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტი
მუხრან-საგურამოს ვაკე

**მუხრან-საგურამოს ვაკე** — ვაკე აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში, კავკასიონის მთისწინეთისა და სხალტბისა და საგურამოს ქედებს შორის, მდინარეების არაგვისა და ქსნის აუზებში. სიგრძე 35 კმ. მაქსიმალური სიგანე 9 კმ. სიმაღლე 480-650 მ.

მუხრან-საგურამოს ვაკე საქართველოს ტექტონიკურ ბელტში შემავალი მეოთხეული მდინარეული ნაფენებით ამოვსებული ახალგაზრდა სინკლინური დეპრესიაა. რელიეფი ბრტყელია, ეროზიული ფორმები მცირე სიღრმეზეა ჩაჭრილი ვაკეში. დასერილია მდინარეების ქსნისა და არაგვის განივი და ნარეკვავის გასწვრივი ხეობებით. ჰავა ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულია; იცის ცხელი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10,8 °C, იანვარი —1,1 °C, ივლისი 22,1 °C. აბსოლუტური მაქსიმალური 39 °C, აბსოლუტური მინიმალური — 29 °C. ნალექები 590 მმ წელიწადში. თითქმის მთელი ვაკე უჭირავს კულტურულ ლანდშაფტს – ბაღ-ვენახებსა და სიმინდის ყანებს. აქა-იქ შემორჩენილია მუხისა და თელის მცირე კორომები, მდინარისპირ ტუგაის ტყეები და ჯაგეკლიანი სტეპი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები
მუხური (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მუხური** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*მუხური — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში
*მუხური — სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში
*მუხური — სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში
*განარჯიის მუხური, *განმუხური* — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში

♣
ჰიაცინტი (მითოლოგია)

[thumb|[აპოლონი და ჰიაცინტი]]
**ჰიაცინტი** () — ბერძნულ მითოლოგიაში სპარტელი მეფის, ამიკლეს და დიომედის ვაჟი. (მეორე ვერსიით პიერის და კლიოსი) მომღერალი, არაჩვეულებრივი სილამაზის მქონე ყმაწვილი, აპოლონისა და ზეფირის საყვარელი.

ერთხელ, როდესაც აპოლონი და ჰიაცინტი დისკოს ტყორცნაში ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთს, ეჭვიანმა ზეფირმა აპოლონის ნატყორცნი დისკო ჰიაცინტისკენ შეაბრუნა და თავი გაუპო. იმ ადგილას სადაც ჰიაცინტის სისხლის წვეთები დაეცა, ამოვიდა ყვავილი ჰიაცინტი.

## წყაროები 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*ჰიაცინტის შესახებ არსებული კლასიკური წყაროების კრებული

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
მუხრანული

**მუხრანული**, ქართული ლექსის სახეობა. შინაგან-გარეგანი რითმით შეწყობილი ოცმარცვლიანი ლექსი, რომელიც 4 ტაეპისაგან შედგება. მუხრანულის ნიმუში შემოგვინახა მამუკა ბარათაშვილმა.

## ლიტერატურა
**მიქაძე გ.,* ნარკვევები ქართული პოეტიკის ისტორიიდან, თბ., 1974;
**მიქაძე გ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 232, თბ., 1984

კატეგორია:ლექსთწყობა
კატეგორია:ქართული პოეზია
ოსამუ შიმომურა

**ოსამუ შიმომურა** (, ; დ. 27 აგვისტო, 1928 — გ. 19 ოქტომბერი, 2018) — იაპონელი ორგანული ქიმიკოსი/მეცნიერი და ოკეანოლოგი. ფილოსოფიის დოქტორი ორგანულ ქიმიაში ნაგოიას უნივერსიტეტში (ვუდზ ჰოლი, მასაჩუსეტსი), ოკეანოლოგიის ლაბორატორიისა და ბოსტონის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის საპატიო პროფესორი. 2008 წელს ნობელის პრემია მიენიჭა ქიმიის დარგში მწვანე მანათობელი ცილების აღმოჩენისა და დამუშავებისთვის ორ ამერიკელ მეცნიერთან ერთად (მარტინ შალფი კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან და როჯერ ციენი კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან).

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონელი ბიოლოგები
კატეგორია:იაპონელი ქიმიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:იაპონელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
სენენმუტი

thumb|სავარაუდოდ სენემუტის პროფილი (სტელა აღმოჩენილი მის სამარხში)
**სენემუტი** (ასევე **სენმუტი**, ან **სენენმუტი**) — ძველეგვიპტელი არქიტექტორი და სახელმწიფო მოღვაწე ახალი სამეფოს მეთვრამეტე დინასტიის პერიოდში. გარკვეული ფაქტები მიუთითებს იმაზე, რომ ის სავარაუდოდ ეგვიპტის დედოფალი-ფარაონი ჰატშეფსუტის საყვარელი უნდა ყოფილიყო.

სენმუტი პროვინციელი გადამწერი-ჩინოვნიკი რამოსისა და ჰატნოფერის ღარიბ, მდაბიო ოჯახში დაიბადა ჰერმონტისში. სენემუტზე გაცილებით მეტი ინფორმაცია არის დღემდე მოღწეული, ვიდრე რომელიმე სხვა ძველ ეგვიპტელზე, რომელიც სამეფო ოჯახს არ ეკუთვნოდა, მისი აკლდამის აღმოჩენის წყალობით. ამ აკლადამაში დაკრძალული იყო მისი მშობლებიც და მის მშენებლობას ის თავად ხელმძღვანელობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სენ-ენ-მუტ პროექტი, არქეოლოგიური შრომა TT 353
* სენენმუტის წებგვერდი
* TT71 სენენმუტის აკლდამა
* სენენმუტი: ჰატშეფსუტის კარისკაცი

კატეგორია:ეგვიპტელი არქიტექტორები
მკვლელობის უფლება

**მკვლელობის უფლება** () — 2008 წლის ტრილერი, რომელიც გადაღებულია ჯონ ავნეტის მიერ. მთავარ როლებში არიან რობერტ დე ნირო და ალ პაჩინო. ფილმის პრემიერა გაიმართა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2008 წლის 12 სექტემბერს.

## სიუჟეტი
ორი პოლიციელი სერიულ მკვლელს მიყვებიან კვალდაკვალ, და თან, პარალელურად, საკუთარ პრობლემებსაც აგვარებენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
მაგნეტო

**მაგნეტო** (Magneto) — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი. პირველად გამოჩნდა კომიქსში *შემზარავი იქს-ადამიანები* #1 (1963 წლის სექტემბერი). შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ.

მაგნეტო ძლიერი მუტანტია, რომელსაც შეუძლია ელექტრომაგნიტური ძალების წარმოქმნა და კონტროლი. გამოჩენის დღიდან იგი იქს-ადამიანების უმთავრესი მტერია. ადრეულ წლებში, მისი მოტივები გამომდინარეობდა მუტანტისთვის დამახასიათებელი მეგალომანიიდან, თუმცაღა შემდგომ ნომრებში მწერლებმა მისი პიროვნება უკეთ გააცნეს მკითხველს. მაგნეტო ებრაელი პატიმარია, რომელიც ჰოლოკოსტს გადაურჩა. იგი ცდილობს დაიცვას მუტანტების რასა და მსგავს ბედისწერას გადაარჩინოს. მისი როლი კომიქსებში იცვლება სუპერბოროტმოქმედიდან - სუპერგმირამდე.

მსახიობი იენ მაკკელენი ანსახიერებს პერსონაჟს ფილმ ”იქს-ადამიანების” სერიებში. 2008 წლის მაისში, გაზეთ Wizard-ის  ყველა დროის 200 საუკეთესო კომიქსის პერსონაჟს შორის მაგნეტომ მე-17 ადგილი დაიკავა, IGN-ის ყველა დროის 100 საუკეთესო სუპერბოროტმოქმედს შორის კი პირველი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:1963 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი

[thumbnail|რუზინე, [პრაღა]]
**ასაფრენ-დასაჯდომი ბილიკი** (ადზ) — აეროდრომის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ელემენტი, რომელზეც სხვადასხვა დანიშნულების თვითმფრინავი ახორციელებს გამორბენს, აფრენას, დაფრენას და გარბენს. ბილიკის სიგრძე და სიგანე დამოკიდებულია აეროდრომის დანიშნულებაზე. აეროდრომის ბილიკები ძირითადად მზადდება მაღალი ხარისხის ბეტონმასალებისაგან, რაც უზრუნველყოფს მათი საექსპლუატაციო 
თვისებების ხანგრძლივ შენარჩუნებას. ერთ აეროდრომს შეიძლება გააჩნდეს ორი და უფრო მეტი ასაფრენი ბილიკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის აეროპორტში ახალი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლის მშენებლობა იგეგმება.

კატეგორია:ავიაცია
სენტ-კიტსი და ნევისი

**სენტ-კიტსის და ნევისის ფედერაცია** (, ასევე ცნობილია როგორც **სენტ-კრისტოფერის და ნევისის ფედერაცია**) — კუნძულოვანი სახელმწიფო კარიბის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირე ანტილის ქარპირა კუნძულებზე.

დასავლეთი ნახევარსფეროს, როგორც მოსახლეობის რაოდენობის ასევე ფართობის მიხედვით უმცირესი სუვერენული სახელმწიფო, შედის ერთა თანამეგობრობაში. შედგება სენტ-კიტსისა და ნევისის კუნძულებისაგან. ფართობი — 261 კმ². მოსახლეობა — 54 961 კაცი (2015 წელი). დედაქალაქი – ბასტერი, მდებარეობს კუნძულ სენტ-კიტსზე. შედის თანამეგობრობის სამეფოების შემადგენლობაში. ჩარლზ III არის ქვეყნის მეფე და სახელმწიფოს მეთაური.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო

კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები
კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
მძევალი (ფილმი)

**მძევალი** () — 2005 წლის თრილერი, რომელიც გადაღებულია ფლორენტ ემილიო სირის მიერ, ხოლო მთავარ როლს ასრულებს ბრიუს უილისი ფილმის სიუჟეტი აგებულია რობერტ კრაისის ამავე სახელწოდების რომანზე. 2005 წლის 21 ივნისს ფილმი გამოვიდა DVD ფორმატში.

## სიუჟეტი 
ჯეფ ტელი, ლოს-ანჯელესის საიდუმლო სამსახურის, ყოფილი მომლაპარაკებელია. დედა-შვილის გადასარჩენად ჩატარებული უიღბლო ოპერაციის შემდეგ, ის ტოვებს ცოლ-შვილს და სამუშაოდ პროვინციულ ქალაქში გადადის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* გადაღების ადგილები

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები სიკვდილის შესახებ
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:გერმანული ფილმები
სეჩურის უდაბნო

[thumb|250პქ|სეჩურას [უდაბნო პერუში]]
**სეჩურის უდაბნო**, აგრეთვე ცნობილი როგორც *ნასკას უდაბნო*, მდებარეობს სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე, პერუს ტერიტორიაზე (პიურას რეგიონი).  გადაჭიმულია წყნარი ოკეანის სანაპირო ზოლიდან აღმოსავლეთით, ანდების მთბამდე.  მის სამხრეთით მდებარეობს ატაკამის უდაბნო.

## მდებარეობა
სეჩურის უდაბნოს ზუსტი ტერიტორიის განსაზღვრის რამდენიმე ვარიანტი არსებობს. როგორც პერუში მიიჩნევენ, ის იწყება პერუს სანაპიროდან და გრძელდება პიურის რეგიონის სამხრეთ და ლამბაიეკეს რეგიონის დასავლეთ ნაწილებამდე, მისი ფართობი კი 188 735 კმ²-ს შეადგენს.

მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდი (WWF) მიიჩნევს, რომ ეს უდაბნო იწყება პერუს ჩრდილო-დასავლეთ წვერიდან და მოიცავს მთლს სანაპირო ზოლს, გრძელდება ჩრდილოეთ ჩილემდე, იქამდე, სადაც ატაკამის უდაბნო იწყება.

ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების თვალსაზრისით კი ეს უდაბნო მოიცავს სამხრეთ პერუს სანაპირო ზოლს და შემდეგ გადადის ატაკამის უდაბნოში.

## კლიმატი 
უდაბნო ტემპერატურის მკვეთრი ცვალებადობით გამოირჩევა და დედამიწის ერთ-ერთ უმშრალერ რეგიონს წარმოადგენს. ზაფხულის ტემპერატურა 24&nbsp;°C - 38&nbsp;°C შორის მერყეობს, ხოლო ზამთრის 16&nbsp;°C - 24&nbsp;°C შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნასკას ხაზები

## რესურსები ინტერნეტში
* სეჩურის უდაბნო ბუნების მსოფლიო ფონდის საიტზე .
* National Geographic-ის საიტზე.

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს უდაბნოები
კატეგორია:ჩილეს უდაბნოები
სტომატიტი

**სტომატიტი** ( „სტომა“ — პირი) — პირის ღრუს ლორწოვანი ანთება. ის ხშირად გვხვდება გინგივიტთან ერთად, რასაც გინგივოსტომატიტი ეწოდება. სტომატიტის დროს, გამონაყარი შეიძლება შეგვხვდეს ლოყების, ტუჩების, ენის ან/და პირის ღრუს ფსკერის ლორწოვანი გარსის ნებისმიერ უბანზე.

კატეგორია:ორალური პათოლოგია
კატეგორია:სიმპტომები
მუმია (ფილმი)

**მუმია** ()  — 1999 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც გადაღებულია სტივენ სომერსის მიერ. ფილმში მთავარ როლს თამაშობს ბრენდან ფრეიზერი.

## სიუჟეტი 
ეგვიპტის უდაბნოს უსაზღვრო სივრცეში სხვადასხვა წარმომავლობის თავქარიანთა ჯგუფი ფარაონის დიდებულ განძზე ეძებენ, რომელსაც საზარელი უძველესი წყევლა ადევს. განძის გვერდით მუმია განისვენებს... ეს ბოროტი ადამიანის მუმიაა, რომელიც სასტიკი სიკვდილით დასაჯეს ეგვიპტეს მმართველის საშინელი მკვლელობისთვის. ოქროსმაძიებლებმა შეაწუხეს აკლდამის მრავალსაუკუნოვანი ძილი, და მუმია საფლავიდან აღდგა, იმისათვის რომ სამყარო კოშმარის სამეფოდ აქციოს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მუმია ბრუნდება
* მუმია: დრაკონების იმპერატორის სამარხი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1999 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:არაბულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები მუმიაზე
ანგელოზი (პერსონაჟი)

**ანგელოზი (უორენ კენეთ უორთინგტონ  III)** — გამოგონილი პერსონაჟი, კომიქსების სუპერგმირი Marvel Comics-ის რეალობაში. ანგელოზი, შემდგომ ცნობილი როგორც მთავარანგელოზი, იქს-ადამიანების ერთ-ერთი დამაარსებელი წევრია. შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ. პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში იქს-ადამიანები  (ნაწ. 1) #1 (1963 წლის სექტემბერი).

იგი კომპანია Worthington Industries-ის მფლობელი და გენერალური დირექტორია, ამ პრივილეგიურმა თანამდებობამ განსაზღვრა ის, რომ „იქს-ადამიანების“ პირველ ნომრებში უორენს ქედმაღალი, თვითკმაყოფილი პლეიბოის იმიჯი აქვს. ოთხმოციან წლებში, როდესაც იგი გარდაიქმნა სასტიკ და შეუპოვარ მთავარანგელოზად, პლეიბოი შეცვალა დაკვირვებულმა და ჩაფიქრებულმა პიროვნებამ. თავდაპირველად, მუტანტი ფლობდა ბუმბულით დაფარულ განიერი ფრთების წყვილს, რომლებიც აპოკალიფსმა ტექნო-ორგანული ვარიანტით ჩაანაცვლა და გააფართოვა მუტანტის შესაძლებლობათა დიაპაზონი.

იგი კომიქსების ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა იყო წლების მანძილზე. გამოჩნდა იქს-ადამიანების ანიმაციურ სერიებში, ვიდეო თამაშებში, ასევე სრულმეტრაჟიან ფილმში — იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა, სადაც პერსონაჟს მსახიობი ბენ ფოსტერი ანსახიერებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მთავარანგელოზი მარველის მონაცემთა ბაზაში

კატეგორია:1963 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ანგელოზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ანგელოზი** არის სუპერნატურალური არსება ბევრ რელიგიაში.

**ანგელოზი** აგრეთვე შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ანგელოზი (მოთხრობა) — ჰანს კრისტიან ანდერსენის მოთხრობა
* ანგელოზი (პერსონაჟი) — Marvel Comics-ის პერსონაჟი
თერმოპილე

thumb|right|თერმოპილეს ვაკის დღევანდელი სახე. სპარსელთა და სპარტელთა ბრძოლის პერიოდისთვის ზღვის ნაპირი უფრო ახლოს მდებარეობდა კლდის ფერდობთან
**თერმოპილე** (, სიტყვასიტყვით „თბილი კარიბჭე“) — ადგილი საბერძნეთში, სადაც ანტიკურ პერიოდში ვიწრო გასასვლელი იყო. ცნობილია ძვ. წ. 480 წელს აქ მომხდარი სპარტელებისა და სპარსელების ბრძოლით.

## გეოგრაფია 
ძველი საბერძნეთის პერიოდში ამ ადგილას იყო, სიგანეში თორმეტმეტრიანი ვაკე ადგილი, კლდის ფერდობსა და ზღვას (მალიის ყურეს) შორის.

## ისტორია 
აქ ძვ. წ. 480 მოხდა სპარსელთა და სპარტელთა (სპარტელების მხრიდან მეომართა რიცხვი 300-ს შეადგენდა) შეტაკება, რომელიც სპარტელთა და მათი მეფის, ლეონიდასის თავგანწირული ბრძოლის მიუხედავად, ამ უკანასკნელთა დამარცხებით დასრულდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Maps of Attica and Thermopylae
* Association of Greek Hoplites  Historic Studies Club "KORYVANTES" The War at Thermopylae

კატეგორია:საბერძნეთის გეოგრაფია
მუმია: დრაკონების იმპერატორის სამარხი

**მუმია: დრაკონების იმპერატორის სამარხი** () — 2008 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც გადაღებულია რობ კოენის მიერ. ფილმი არის 1999 წელს გადაღებული მუმიის და 2001 გადაღებული მისი მეორე ნაწილის გაგრძელება. ისევე როგორც, წინა ორ ნაწილში, აქაც მთავარ როლს ბრენდან ფრეიზერი ასრულებს.

## სიუჟეტი 
ჯადოქრის მიერ მოჯადოებულ ტირან იმპერატორ–დრაკონს უსასრულოდ დავიწყებაში ყოფნა უწერია... მისი 10000 მეომარი ტერაკოტის მეომრებად იქცნენ... მაგრამ თავგადასავლების მაძიებელი ალექს ო'კონელი შემთხვევით აღვიძებს იმპერატორს და ახლა იძულებულია საკუთარი მშობლებისგან დახმარება ითხოვოს, რათა მკვდრეთით აღმდგარი იმპერატორის მოკლას... მუმია მზადაა მთელი აზია დააყენოს ფეხზე მსოფლიოს ბატონ–პატრონობის ხელში ჩასაგდებად... მხოლოდ ო'კონელები შეაჩერებენ მას.
## იხილეთ აგრეთვე 
* მუმია (ფილმი)
* მუმია ბრუნდება

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1999 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები მუმიაზე
სეტყვა

thumb|right|280px|სეტყვის მარცვლები
**სეტყვა** — ატმოსფერული ნალექი, რომელიც შედგება ყინულის სხვადასხვა ზომის (5-55 მმ; იშვიათად 130 მმ-მდე) სფერული ნაწილაკების, ან ნატეხებისაგან. სეტყვის მარცვალს შრეებრივი აგებულება აქვს - არსებობს 1 მმ სისქის გამჭვირვალე და ნახევრად გამჭვირვალე შრეები. სეტყვა, ჩვეულებრივ ელჭექისა და თავსხმის დროს იცის, უმთავრესად წლის თბილ პერიოდში (როცა ტემპერატურა 20&nbsp;°C-ზე მეტია). სეტყვა მოდის გროვაწვიმის ღრუბლიდან. სეტყვის ზოლის სიგანე რამდენიმე კმ-ია, სიგრძე კი ათეული, ზოგჯერ ასეული კმ. მისი ხანგრძლივობა 5-10 წთ-დან ⅓ საათამდეა. სეტყვის დროს 1 წთ-ში 1მ2 ზედაპირზე ეცემა 500-1000 მარცვალი, მათი სიმკვრივეა 0,5-0,9 გ/სმ2.

საქართველოში სეტყვიან დღეთა საშუალო წლიური რიცხვია 2-10 (დასავლეთ საქართველოში - ბარში 0,2-2; მთაში 8-მდე. აღმოსავლეთ საქართველოში - ბარში 2-3, მთაში 10-მდე). სეტყვა დიდ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობას (საქართველოში განსაკუთრებით ზიანდება კახეთის რაიონები), ამიტომ დიდი მნიშვნელობა ენიჭება სეტყვის საწინააღმდეგო ღონისძიებათა შემუშავებას.
ცნობილია, რომ 1961 წელს ინდოეთში სეტყვამ მოკლა სპილო,ხოლო 1981 წელს ჩინეთში 10 ათასზე მეტი შენობა-ნაგებობა.

კატეგორია:ატმოსფერული ნალექები
მუმია ბრუნდება

**მუმია ბრუნდება** (ინგ. The Mummy Returns) — 2001 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც გადაღებულია სტივენ სომერსის მიერ. ფილმი არის 1999 წელს გადაღებული ფილმის მუმიის გაგრძელება. ამ ფილმში, ისევე როგორც პირველ სერიაში მთავარ როლს ასრულებს ბრენდან ფრეიზერი.

## სიუჟეტი
თავგადასავლების მაძიებელი რიკ ო'კონელი, ახლა მდიდარია, ბედნიერია თავის ცოლ ეველინთან და რვა წლის შვილ ალექსთან ერთად. მაგრამ ბოროტი ბედისწერა არ აძლევს ბედნიერ ო'კონელების ოჯახს მშვიდი ცხოვრებით დატკბნენ. ბოროტი იმჰოტეფი ისევ მკვდრეთით აღდგა! ახლა კი რიკს, ეველინს და პატარა ალექს მხოლოდ შვიდი დღე აქვთ სამყაროს გადასარჩენად.

## იხილეთ აგრეთვე
*მუმია (ფილმი)
*დრაკონების იმპერატორის სამარხი (ფილმი)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*
*

კატეგორია:1999 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები მუმიაზე
ბუდა

[thumb|280px|[ტანის დინასტია|ტანის დინასტიის ეპოქის მჯდომარე ბუდა, ხებეის პოვინციიდან]]
**ბუდა** (სანსკრ. *ბუდჰა*, სიტყვასიტყვით „გასხივოსნებული“) — ბუდისტურ რელიგიაში არსება, რომელმაც მიაღწია უმაღლეს სიწმინდეს, ნირვანას. ბუდისტურ პანთეონში მრავალი ბუდა არსებობს, მაგრამ ამ სახელით უმეტესად მოიხსენიებენ ჩრდილოეთ ინდოეთში, თანამედროვე ნეპალის სამხრეთ საზღვარზე მცხოვრები შაკიების ტომის ბელადის ძეს სიდჰართა გაუტამას, რომელსაც ბუდიზმის შექმნას მიაწერენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავალოკიტეშვარა
* ამიტაბჰა
* მაიტრეა
* პადმასამბჰავა
* რატნასამბჰავა
* სიდჰართა გაუტამა
* ტარა (ბუდიზმი)

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბუდები
კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
იენა (ფულის ერთეული)

thumb|270px|1000 იაპონური იენა
**იენა** (*იაპ.* 円 იკითხება როგორც *[ენ]*) — იაპონიის ვალუტის ერთეული, მსოფლიო სარეზერვო ვალუტა. უდრის 100 სენს. იენა ასევე ეწოდებოდა ძველებურ იაპონურ ოქროს (1,5 გრ.) და ვერცხლის (24,3 გრ.) მონეტებს.

* ვალუტის კოდი — **JPY**
* ქვეყანა — იაპონია
* სიმბოლო — **¥**
* ვალუტის კურსი:
** 1 USD = 106.81 JPY
** 1 EUR = 158.28 JPY

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
კატეგორია:იაპონიის ეკონომიკა
ლუკას სკოტი

**ლუკას იუჯინ სკოტი** — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჩედ მაიკლ მარი, სერიალში *One Tree Hill*. ლუკასი არის ნეითან სკოტის ნახევარ-ძმა, რომელიც ცდილობს, დააბალანსოს რთული ურთიერთობები მამასთან დენ სკოტთან და ორ მანდილოსანთან, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ მის ცხოვრებაში (პეიტონ სოიერი და ბრუკ დეივისი). მოგვიანებით მის ცხოვრებაში ჩნდება სხვა ქალი, კერძოდ ლინდზი სტროსი, რომელსაც ლუკასი ხელს თხოვს.

ლუკასი არის ჰეილი ჯეიმზ სკოტის მაზლი, ლილი როე სკოტის ნახევარძმა  და ჯეიმი სკოტის ბიძა.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:One Tree Hill-ის პერსონაჟები
ათას ერთი ღამე

ზღაპრები **„ათას ერთი ღამე“** (*სპარ.* **هزار و يك شب** [*Hazār-o Yak shab*], *არაბ.* **الف ليلة وليلة** [*alf laila wa-laila*]) — არაბული შუასაუკუნოვანი წერილობითი ძეგლი, მოთხრობათა შეკრება, გაერთიანებული ისტორიით მეფე შაჰრიარზე და მის ცოლზე შაჰრაზადაზე(შეჰერიზადა).

ზღაპრების სიუჟეტიდან ვხედავთ რომ მეფე შახრიარს პირველმა ცოლმა უღალატა. და მან დაიწყო ყოველდღე ცოლის მოყვანა, მეორე დღეს კი მათ კლავდა. ყველაფერი შეიცვალა ზუსტად იმ დღეს როდესაც მან შეჰერიზადა მოიყვანა ცოლად. ყოველ ღამეს ის უყვებოდა მეფეს საინტერესო ზღაპრებს და წყვეტდა მათ ყველაზე საინტერესო ადგილას, რომ შემდეგ დღისთვის დაეტოვა.

## იხილეთ გრეთვე 
*სპარსული ლიტერატურა
*არაბული ლიტერატურა

## ლიტერატურა 
**In Arabian Nights: A search of Morocco through its stories and storytellers* by Tahir Shah, Doubleday, 2008.
**The Islamic Context of The Thousand and One Nights* by Muhsin J. al-Musawi, Columbia University Press, 2009.
* Nurse, Paul McMichael. *Eastern Dreams: How the Arabian Nights Came to the World* Viking Canada: 2010. General popular history of the 1001 Nights from its earliest days to the present.

კატეგორია:არაბული ლიტერატურა
ბეტანი ჯოი ლენცი

**ბეტანი ჯოი ლენცი**  ()(დ. 2 აპრილი, 1981, ჰოლივუდი (ფლორიდა), აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და რეჟისორი. ცნობილია ჰეილი ჯეი სკოტის როლით სერიალში *One Tree Hill*. იგი აგრეთვე არის ჯგუფ Everly-ს სოლისტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კლივლენდის ქუჩის სკანდალი

[მინი|ართურ სომერსეტის კარიკატურა, [1887]]
**კლივლენდის ქუჩის სკანდალი** — რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1889 წელს ლონდონში, კლივლენდის ქუჩაზე, როდესაც პოლიციამ ჰომოსექსუალური საროსკიპო აღმოაჩინა. იმხანად მამაკაცებს შორის სექსუალური კავშირი იკრძალებოდა, ამიტომაც, საროსკიპოს კლიენტებისთვის შესაძლოა იყო სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა დაეკისრებინათ. სკანდალმა ბევრ ჭორს მისცა გავრცელების საშუალება, მაგალითად, უელსის პრინცი ალბერტ ვიქტორიც ბორდელის კლიენტად იქნა დასახელებული, რომელიც უელსის მეფის ვაჟი და ბრიტანეთის ტახტზე რიგით მეორე პრეტენდენტი იყო. ხელისუფლებას დაევალა, რომ უფლისწულის სახელი ამ სკანდალში არ გარეულიყო, ამიტომაც, ბრიტანულ პრესაში მისი სახელი არც ერთხელ არ არის ნახსენები.

ერთ-ერთი კლიენტი, უელსის პრინცის მეჯინიბე ლორდი ართურ სომერსეტი იყო, რომელმაც საროსკიპოს მფლობელ ჩარლზ ჰამონდთან ერთად გაქცევა მოახერხა საზღვარგარეთ, რათა მართლმსაჯულებას გარიდებოდა. დაქირავებულ ბიჭებს, რომლებიც, შეთავსებით, საფოსტო კანტორაში კურიერებადაც მუშაობდნენ, მსუბუქი სასჯელები დააკისრეს, კლიენტებს კი არაფერი უთხრეს. იმხანად, სკანდალს მოსახლეობის დაბალი ფენების მიერ გავრცელებული მოსაზრებაც კვებავდა, თითქოს, ჰომოსექსუალიზმი არისტოკრატების მახასიათებელი იყო, რომელიც დაბალი ფენის კლასებს რყვნიდა. რამდენიმე წლის შემდეგ, ეს თემა ისევ წამოიწია, როდესაც მარკეს ქუინსბერელმა ოსკარ უაილდს დასდო აქტიურ მამათმავლობაში ბრალი.

## წყაროები 
* Aronson, Theo (1994). *Prince Eddy and the Homosexual Underworld*. London: John Murray. ISBN 0-7195-5278-8
* Bradford, Sarah (1989). *King George VI*. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-79667-4
* Cook, Andrew (2006). *Prince Eddy: The King Britain Never Had*. Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing Ltd. ISBN 0-7524-3410-1
* Hyde, H. Montgomery (1970). *The Other Love: An Historical and Contemporary Survey of Homosexuality in Britain*. London: Heinemann. ISBN 0-434-35902-5
* Hyde, H. Montgomery (1976). *The Cleveland Street Scandal*. London: W. H. Allen. ISBN 0-491-01995-5
* Lees-Milne, James (1981). *Harold Nicolson: A Biography. Volume 2: 1930–1968* London: Chatto & Windus. ISBN 0-7011-2602-7

კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია
სოფია ბუში

**სოფია ანა ბუში** () (დ. 8 ივლისი, 1982, პასადენა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ის ცნობილი გახდა ბრუკ დეივისის როლით სერიალში „One Tree Hill“ და გრეის ენდრიუს ფილმ-რიმეიკით „თანამგზავრი“ (2007).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია

**პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია** (**პეა** ან **პა**;  *ას-სულთა ალ-უათანიაჰ ალ-ფილასტინიაჰ*) — ადმინისტრაციული ორგანიზაცია შექმნილი პალესტინის ტერიტორიების მმართველობისთვის.

პალესტინის ეროვნული ხელისუფლება 1994 წელს, პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციასა და ისრაელის მთავრობას შორის დადებული ოსლოს ხელშეკრულების საფუძველზე ჩამოყალიბდა, როგორც ხუთ წლიანი დროებითი მთავრობა რომლის დროსაც ტერიტორიის საბოლოო სტატუსი მხარეებს შორის მოლაპარაკებით (რომელიც არ შედგა) უნდა გარკვეულიყო. ოსლოს შეთანხმების მიხედვით, პალესტინის მთავრობა იღებდა პალესტინის ურბანულ ტერიტორიაზე სამოქალაქო საკითხების სრული ("არეა A") და გარეუბნებში შეღუდული კონტროლის უფლებას ("არეა B"). დანარჩენი ტერიტორია, ებრაელების დასახლებები, იორდანიის დაბლობი და დასახლებების დამაკავშირებელი გზების კონტროლი გადადიოდა ისრაელის ხელში ("არეა C"). აღმოსავლეთი იერუსალიმის საკითხი შეთანხმებაში არ შედიოდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*პალესტინის სახელმწიფო

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Palestinian Basic Law – A collection of various propsals and amendments to the Basic Law of Palestine
* Columbia University Libraries – *Palestine*, directory category of the WWW-VL.
*

ეროვნული ადმინისტრაცია
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
ანგელოზი

[მინი|230პქ|მოზაიკა რომელიც ასახავს [ანგელოზთა იერარქია|ანგელოზთა იერარქიას.]]
**ანგელოზი** ( „ანგელოს“ — მაცნე) — სულიერი გონიერი არსება, გამოხატავს ღვთის ნებას და აქვს არაადამიანური შესაძლებლობა და გონიერება. 

## ქრისტიანობა 
ბიბლიაში მოხსენებული ანგელოზთა 9 დასი, რომლებიც 3 იერარქიად იყოფიან:

სერაფიმნი, ქერუბიმნი, საყდარნი, 
უფლებანი, ძალნი, ხელმწიფებანი
მთავრობანი (საწყისნი), მთავარანგელოზნი და ანგელოზნი.

thumb|right|px|მთავარანგელოზი მიქაელი ამარცხებს სატანას. რომი, სანტა მარია დელა კონცეზიონე

**მთავარანგელოზები**:

**მიქაელ მთავარანგელოზი** -   დადგენილია ანგელოზთა დასის მთავრად. მისი სახელი ებრაულად ნიშნავს: „რომელი ვითარცა ღმერთი“ - მძლეველი ყველა მტრული ძალისა.  მიქაელ მთავარანგელოზისადმი ლოცულობენ დემონურ ცთუნებათა დროს. 

**გაბრიელ მთავარანგელოზი** -  სიმტკიცე (ძალი) ღვთისა (დან. 8, 16; ლკ. 1, 26) - ღვთის საიდუმლოს კეთილი მაცნე, უფლის ყოვლადძლიერების მახარებელი და მსახურია. ხატებზე გაბრიელ მთავარანგელოზს გამოსახავენ სამოთხის რტოთი, რომელიც ყოვლადწმიდა ქალწულს მიართვა, ხშირად მას ცეცხლოვანი ლამპარი უჭირავს ხელში.

**რაფაელ მთავარანგელოზი** - ღვთიური მკურნალი (ტობ. 3, 16; 12, 15), სნეულებათაგან ადამიანთა დამხსნელია.

**იეგუდიელ მთავარანგელოზი** - ღვთის დიდებას ნიშნავს.ის ადიდებს უფალს, განამტკიცებს და შუამდგომლობს მოღვაწეებს. 

**სელაფიელ მთავარანგელოზი** - მლოცველს ნიშნავს.  იგი ადამიანებს უხილავად შეეწევა ლოცვისას.

**ურიელ მთავარანგელოზი** - ღვთაებრივი ცეცხლი და ნათელი, განმანათლებელი (3 ეზრ. 5, 20)

**ვარახიელ მთავარანგელოზი** - კურთხევის ანგელოზს ნიშნავს. ადამიანებისთვის ღვთიური მოწყალების გამომთხოველია. 

**იერომიელ მთავარანგელოზი** - ნიშნავს ღვთისკენ ამაღლებას (3 ეზრ. 4, 36). იგი საღვთო სიყვარულის აღმძვრელია. ხატებზე გამოისახება სასწორით ხელში.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.

*
ნეითან სკოტი

**ნეითან სკოტი** — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჯეიმზ ლაფერტი, სერიალში *One Tree Hill*. ნეითანი არის ლუკას სკოტის ნახევარ-ძმა, ჰეილი ჯეიმზ სკოტის ქმარი, ჯეიმზ ლუკას სკოტის მამა და ლილი სკოტის ნათესავი.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:One Tree Hill-ის პერსონაჟები
ედვარდ ნორტონი

**ედვარდ ჰარისონ ნორტონი** (ინგლ. Edward Harrison Norton; დ. 18 აგვისტო, 1969, ბოსტონი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ფილმების „მებრძოლთა კლუბისა“ და ამერიკული ისტორია X-ის“ ვარსკვლავი. სამჯერ იყო ნომინირებული პრემია ოსკარზე. 

## ბიოგრაფია
ედვარდ ნორტონი დაიბადა 1969 წლის 18 აგვისტოს ქალაქ ბოსტონში(აშშ). მისი დედა ასწავლიდა ინგლისურ ენას, მამა კი მუშაობდა პროკურორად კარტერის ადმინისტრაციაში. ედვარდი პატარაობიდანვე იყო სერიოზული, მიზანდასახული ბავშვი – უკვე 5 წლის ასაკში მან თვითონ აირჩია თავისთვის მსახიობის პროფესია, მას შემდეგ რაც ნახა სპექტაკლი, რომელშიც თამაშობდა მისი ძიძა.
ის თამაშობდა სკოლის თეატრალურ სცენაზე, მაგრამ სკოლის დამთავრების შემდეგ ნორტონი მოეწყო პრესტიჟულ იელის უნივერსიტეტში, სადაც მან შეისწავლა ასტრონომია, ისტორია და იაპონური ენა. მიიღო რა დიპლომი ისტორიულ მეცნიერებათა დარგში, ის გაემგზავრა იაპონიაში ბაბუის კომპანიაში — Enterprise Foundation სამუშაოდ. მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ, 1994 წელს, ნიუ–ორკში დაბრუნებულმა ედვარდმა გადაწყვიტა უარი ეთქვა თავის ჩვეულ სამუშაოზე და თავისი თავი მთლიანად მიეძღვნა მსახიობის ხელოვნებისათვის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ველი (ფილმი)

„**ველი**“ () — 1972 წლის ფრანგული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ბარბეტ შროდერი. ფილმის მთავარი გმირია ვივიანი, ქალი, რომელიც მიემგზავრება უცნაურ მოგზაურობაში ახალ გვინეაში.

ფილმის საუნდტრეკია პინკ ფლოიდის ალბომი *Obscured by Clouds*. ამის გამო, როდესაც ფილმი გამოვიდა, პოსტერებზე ეწერა *La Vallée (Obscured by Clouds)*.

## სიუჟეტი 
ავსტრალიაში საფრანგეთის ელჩის მეუღლე, ვივიანი დაინტერესებულია იშვიათი ფრინველების ბუმბულების შეგროვებით. ამის გამო იგი მიემგზავრება ახალგაზრდა ოლივიესთან ერთად, სტუმრად ახალი გვინეის მოსახლეობასთან. ოლივიეს მეგობრებს შორის კი არიან ადამიანები, რომლებიც ეძებენ იდუმალ, ღრუბლებით დაფარულ ველს, რომელიც შორს მთაშია დამალული. თავდაპირველად ვივიანი მათ მიჰყვება, იმ იმედით, რომ მხოლოდ გაიცნობს პირველ ტომს, რომლისგანაც რამდენიმე ბუმბულს შეიძენს. მას შინ დაბრუნების იმედი და მიზანი აქვს.

თავდაპირველად მოგზაურები ჩნდებიან ყოველწლიურ ზეიმზე, სადაც იკრიბება ყველა ტომი. ბუმბულების გაყიდვა აკრძალულია ადგილობრივი პოლიციის მიერ, ამიტომ ვივიანი იძულებულია, დარჩეს ტომთან ერთად. მათ აქვთ ბუმბულები, მაგრამ მათი მოპოვება მხოლოდ მათ მიერ მოწონებულს შეუძლია. მოგვიანებით, ერთგვარი ფსიქოლოგიური ტესტის გავლის შემდეგ ვივიანი უკვე ფლობს ერთ სასურველ ბუმბულს.

მაგრამ ახალი შეგრძნებებისა თუ ადგილობრივი სასმელის გამო, ვივიანის დამოკიდებულება ცხოვრებისადმი იცვლება. იგი აღმოაჩენს ბუნების სამყაროს და იძინებს მის ფონზე. მოგვიანებით ვივიანი ცდილობს, დატოვოს ექსპედიცია - მას შინ ქმარი, საყვარელი ძაღლი და მისივე კუთვნილი მაღაზია ელის. მას გული სტკივა ამ ადგილების დატოვებაზე - იგი ვერ ნახავს ნისლსა და ველს. ამიტომ, თვითმფრინავი მის გარეშე ბრუნდება.

მოგზაურობა გრძელდება. ვივიანი მთელ ფულს ხარჯავს ცხენებზე. ამას მოჰყვება მაპუგას ტომის სცენები (მათი სიმღერა ჟღერს კომპოზიციაში „Absolutely Curtains“). ისინი ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით, ღორის ხორცს მიირთმევენ. ტომის ბელადის თქმით, თეთრკანიანები მათთან პირველად მოხვდნენ. ამას მოჰყვება ცეკვა. თუმცა, ოლივიეს თქმით, ადგილობრივები სასაფლაოზე ცეკვავენ.

ცხენების გარეშე მოგზაურები მიჰყვებიან გზას. დაღლილები, თითქმის უძლურები, ისინი აღწევენ ერთ-ერთ მწვერვალს და ჟღერს „Absolutely Curtains“. ვივიანის უკანასკნელი სიტყვები - „ველი. მე ვხედავ მას.“

## როლებში 
* ბიულ ოჟიე: ვივიანი
* ჟან-პიერ კალფონი: გაეტანი
* ვალერი ლაგრანჟი: ჰერმინა
* მაიკლ გოზარდი: ოლივერი
* ჯერომ ბიუვარლე: იანი
* მონიკა გირაუდი: მონიკა
* მაპუგას ტომი და მისი ბელადები

## მუსიკა
ფილმში შეტანილია პინკ ფლოიდის შემდეგი სიმღერები:

*Obscured By Clouds - შესავალი
*Burning Bridges - ვივიანი შედის ოლივიესთან.
*The Gold It's In The... - ოლივიე უარს ამბობს იმ ბუმბულების გაყიდვაზე, რომლებსაც ფლობს.
*Wot's... Uh The Deal - ოლივიესა და ვივიანის სასიყვარულო სცენა.
*Childhood's End - მგზავრობისას.
*Absolutely Curtains - ფილმის დასასრული
*Free Four - განსხვავებული ვერსია - იხილეთ ტექსტი

სხვა კომპოზიციები, შეტანილი საუნდტრეკში, ფილმში არ ჟღერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1972 წლის ფილმები
კატეგორია:პინკ ფლოიდის ფილმები
სოლომონ მეფის საგანძური

**„სოლომონ მეფის საგანძური“** — ინგლისელი მწერლის ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის სათავგადასავლო რომანი. პირველად გამოიცა 1885 წელს.

რომანი მოგვითხრობს განძის მაძიებლებზე. აფრიკის თვალუწვდენელ უდაბნოში ჩამალულია განძი. მოთხრობის მთავარი გმირი სპილოებზე მონადირე ალან ქუოტერმენია, რომელთანაც მივა ვინმე ჰენრი კურტისი და სთხოვს გაჰყვეს უდიდეს, მშრალ და ცხელ უდაბნოში დაკარგული ძმის საპოვნელად. ალან ქუოტერმენი უნდა დაეხმაროს მას, სამაგიეროდ კი იგი მიიღებს გამოქვაბულებში ჩამალულ განძს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* „სოლომონ მეფის საგანძური“ Internet Archive-ზე.
* „სოლომონ მეფის საგანძური“ პროექტ „გუტენბერგზე“.

კატეგორია:1885 წლის რომანები
კატეგორია:ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის რომანები
კატეგორია:სათავგადასავლო რომანები
შორენა კოლონკელიძე

**შორენა კოლონკელიძე** — ქართველი მწერლის, კონსტანტინე გამსახურდიას პოპულარული ისტორიული რომანის „დიდოსტატის მარჯვენა“ მთავარი პერსონაჟი ქალი, კვეტარის ერისთავის, თალაგვა კოლონკელიძის მხოლოდშობილი ასული.

## დახასიათება 
კ. გამსახურდიამ შორენა აღწერა როგორც მამაცი, თავისი მამისა და მხარის (კვეტარის საერისთავო) ერთგული, რომელიც მეფის (გიორგი I) ტირანიამაც კი ვერ მოდრიკა. გარეგნულად შორენა ძველი ქართული სილამაზით არის დაჯილდოებული. მაღალი, ზღვისფერი თვალებითა და თავთუხისფერი თმით.

კატეგორია:ლიტერატურული პერსონაჟები
ბუდა (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას **ბუდა** რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:

* ბუდა (სანსკრ. बुद्ध buddha — გასხივოსნებული) — ბუდიზმში პირი, რომელმაც მიაღწია ნირვანას.
* ბუდა (სანსკრ. बुध, budha) — ინდუისტური მითოლოგიით პლანეტა მერკურის სახელწოდება.
დავით აღმაშენებელი (რომანი)

**დავით აღმაშენებელი** — კონსტანტინე გამსახურდიას ისტორიული რომანი, ტეტრალოგია ქართველ მეფე დავით IV აღმაშენებელზე.

ეს რომანი ეძღვნება ქართველ მეფესა და მის პირად ცხოვრებას. დავითი თავის უახლოეს მეგობრებთან ერთად იღვწის ქვეყნის გაძლიერებისთვის, მაგრამ ეს ყოველივე დიდ ხარკს მოითხოვს, რადგან უნდა შესწირონ მამულს ყველაფერი, თავიანთი პირადი ცხოვრება და სიცოცხლე.

## ისტორიული პირები
ნაწარმოები ისტორიულ ჟანრშია შექმნილი. რომანის პერსონაჟთა დიდი ნაწილი ნამდვილი ისტორიული პირები არიან:
* დავით IV — *საქართველოს მეფე*
* გიორგი II — *საქართველოს მეფე, დავითის მამა*
* დემეტრე I  — *საქართველოს მეფე, დავითის უფროსი ვაჟი*
* ელენე დედოფალი — *საქართველოს დედოფალი, დავითის დედა*
* გიორგი ჭყონდიდელი — *დავითის აღმზრდელი, მწიგნობართუხუცესი*
* ლიპარიტ IV ბაღუაშ-ორბელიანი — *კლდეკარის ერისთავი* 
* რუსუდან დედოფალი — *საქართველოს დედოფალი, დავითის პირველი მეუღლე*
* მალიქ-შაჰი — *თურქთა სულთანი*
* მარიამ დედოფალი — *ბიზანტიის დედოფალი, დავითის მამიდა, ბაგრატ IV-ის ასული*

## ლიტერატურა
* კონსტანტინე გამსახურდია, „დავით აღმაშენებელი“ ტეტრალოგია. 8 ტომი, თბილისი, 2011წ. [*ISSN 1512-1178*], ISBN 978-9941-19-162-6

კატეგორია:კონსტანტინე გამსახურდიას ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:1958 წლის რომანები
კატეგორია:მოდერნისტული რომანები
კატეგორია:ექსპრესიონიზმი
კატეგორია:ისტორიული რომანები
ანი ლორაკი

**ანი ლორაკი** (), ნამდვილი სახელი **კაროლინა კუეკი** (; დ. 27 სექტემბერი, 1978, კიცმანი, ჩერნოვიცის ოლქი, უკრაინის სსრ) — უკრაინული საესტრადო მომღერალი. უკრაინის სახალხო არტისტი (29 მაისი, 2008). მის არქივში არის 2 სოლო-კონცერტი, 9 ალბომი, 2 სინგლი, ბიოგრაფიული ვიდეოფილმი, 24 მუსიკალური ვიდეო.

2008 წელს წარადგინა უკრაინა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. მან უკრაინას ვერცხლი მოუტანა.

## დისკოგრაფია 
;**ალბომები**
* Хочу летать (1996)
* Я вернусь (1998)
* Там, де ти є (2001)
* Remix (2003)
* Ани Лорак (2004)
* Smile (2005)
* Розкажи (2006)
* 15 (2007)
* Shady Lady (2008)
* Солнце (2009)
* The Best (2010)

## რესურსები ინტერნეტში 
* .

კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პეიტონ სოიერი

**პეიტონ ელიზაბეტ სოიერი** — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჰილარი ბარტონი, სერიალში *One Tree Hill*.

## რესურსები ინტერნეტში
* *Peyton Sawyer* MySpace
* *Peyton Sawyer* podcast
* *Peyton Sawyer* website

კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:One Tree Hill-ის პერსონაჟები
არალის ზღვა

**არალის ზღვა**, ასევე **არალის ტბა** (; ; ) — მლაშე ტბა ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთისა და უზბეკეთის საზღვარზე. ამჟამად ტბის დიდი ნაწილი დამშრალია; დარჩენილია მხოლოდ მისი ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილების მცირე ნარჩენები, რომლებიც ერთმანეთს ამ დროისთვის წყლით არ უკავშირდება. არალის ტბის დაშრობა იმითაა გამოწვეული, რომ ტბაში ჩამდინარე ცენტრალური აზიის ორი უდიდესი მდინარე სირდარია და ამუდარია 1960-იანი წლებიდან გამოიყენება ყაზახეთსა და უზბეკეთში ბამბის მინდვრების სარწყავად, რის შედეგადაც მდინარეების წყალი ტბამდე პრაქტიკულად ვეღარ აღწევს. 1960-იანი წლებიდან დაწყებული ტბის დაშრობის პროცესი დღემდე ადამიანის მიერ გამოწვეულ ერთ-ერთ უდიდეს ეკოლოგიურ კატასტროფად მიიჩნევა. დაშრობამდე ტბის ფართობი დაახლოებით 68 000 კმ²-ს შეადგენდა და ამ მონაცემით იგი მეოთხე ტბა იყო მსოფლიოში; სიდიდის გამო ეწოდა არალის ტბას „ზღვა“.
250პქ|მინი|მარცხნივ|არალის ზღვა 1960 წლის მდგომარეობით.
წყლის სწრაფ დაშრობას ხელს უწყობს ის გარემოებაც, რომ წლის განმავლობაში ნალექის რაოდენობა აქ ძალიან მცირეა, მხოლოდ 100 მმ. აორთქლებული წყალი მიღებულზე 12-ჯერ მეტია. აორთქლებამ გამოიწვია ზღვაში მარილიანობის მომატება, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია ფლორისა და ფაუნის მრავალი ჯიშის განადგურება. თევზის გაქრობის შედეგად შეწყდა მანამდე ტბაზე გავრცელებული მეთევზეობა. დამშრალ ტერიტორიაზე რჩება მარილის სქელი ფენები. დაშრობის შედეგად 1989 წელს ტბა ორად გაიყო: ჩრდილოეთის და სამხრეთის არალის ზღვებად. 2003 წელს ზღვის ზედაპირის ფართობი პირვანდელი ფართობის მეოთხედს შეადგენდა, ხოლო წყალი პირვანდელის 10%-ს.
thumb|250px|არალის ზღვის წყლის დონის კლება

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* არალის ზღვის ფონდი
* არალის ზღვის კრიზისი 
* არალის ზღვის რეაბილიტაციის პროექტი
* Water-related vision for the Aral Sea basin for the year 2025

კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:უზბეკეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
მუხუდო

**მუხუდო** (Cicer) — ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. გვარში 27 სახეობაა. კულტურაში ცნობილია ერთწლოვანი სახეობა Cicer arietinum. მცენარე სწორმდგომია, ნაყოფი — პარკი, 1— 2, იშვიათად 3 — 4-თესლიანი. ფოთოლი, ღერო და ნაყოფი შებუსული. 

მუხუდო სინათლისა და სითბოს მოყვარულია, უძლებს გვალვას. იყენებენ კულინარიაში და ცხოველთა საკვებად. ყოფილ სსრკ-ში მოჰყავთ შუა აზიაში, ამიერკავკასიაში, ყაზახეთში, სამხრეთ უკრაინაში, ჩრდილოეთ კავკასიაში.

## ლიტერატურა 
* *ჯაფარიძე ა.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 232, თბ., 1984

კატეგორია:ფარვანასებრნი