open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იორამ პავლიაშვილი

**იორამ პავლიაშვილი** (დ. 2 აგვისტო, 1913, ბოდბისხევი — გ. 9 აპრილი, 1989) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1965).

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის შრომის სკოლა ხოლო 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეოგრაფიის სპეციალობით. 

სამუშაოდ დატოვეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტოპოგრაფია-კარტოგრაფიის კეთედრაზე. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1945 წელს მუშაობა დაიწყო ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, შეთავსებით გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 1957 წელს დანიშნეს გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფია-ბიოლოგიის ფაკულტეტის დეკანად, ამ თანამდებობაზე თხუთმეტი წელი მუშაობდა. მის სადისერტაციო ნაშრომში გაშუქებულია ტაბაწყურის ტბის შესწავლილობის ისტორია, მისი აუზის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება. დიდი ადგილი აქვს დათმობილი ტბის სამეურნეო ათვისებას. შესრულებული აქვს 30-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მათში გაშუქებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ბუნებრივი პირობები. 1955-1980 წლებში იყო გეოგრფიული საზოგადოების გორის ფილიალის თავმჯდომარე, შემდეგ თავმჯდომარის მოადგილე. დაჯილდოებული იყო სამამულო ომში მონაწილეობისათვის ორდენებითა და მედლებით; მიღებული აქვს სსრ კავშირის გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო სიგელი (1977), საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების სამინისტროს საპატიო სიგელები (1973, 1978, 1980, 1985).

## ორგანიზაციის წევრი
* საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების გორის ფილიალი, თავმჯდომარე (1955-1980)

## ჯილდოები
* სახალხო განათლების წარჩინებულის სამკერდე ნიშანი

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ., 2003. გვ. 217-218

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სერჰი კურჩენკო

**სერჰი კურჩენკო** (;  დ. 21 სექტემბერი, 1985, ხარკივი, უკრაინის სსრ)  — უკრაინელი ბიზნესმენი,   2012 წლის დეკემბრიდან   ხარკივის საფეხბურთო კლუბ მეტალისტის მფლობელი და პრეზიდენტი. 

კურჩენკო ხარკივში დაიბადა და 2002-2008  სწავლობდა ჯერ ტექნიკურ უნივერსიტეტში, შემდეგ  2009-2011  კი იაროსლავ ბრძენის სახელობის ეროვნული სამართლის უნივერსიტეტში. კურჩენკომ   თავისი კარიერა დაიწყო  როგორც ბიზნესმენმა კომპანია „ექსპოგაზში“.
## სისხლისსამართლებრივი დევნა
2014 წლის 6 მარტს ევროკავშირმა და კანადამ გამოაცხადეს, რომ კურჩენკო იყო უკრაინელი მაღალჩინოსნების სიაში, რომელთა მიმართ ფინანსური სანქციები დაწესდა. გარდა ამისა, კურჩენკო იმ უკრაინელებს შორის იყო, რომელთა ანგარიშები შვეიცარიამ გაყინა. თავად ბიზნესმენი მის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებს ქონების წართმევის მცდელობას უკავშირებს. 2014 წლის 20 მარტს უკრაინის გენერალურმა პროკურატურამ სერჰი კურჩენკოზე ძებნა გამოაცხადა. მას სხვა პირებთან ერთად ბრალად ედება სახელმწიფო საწარმოს — სააქციო საზოგადოების „Укргазвидобування“  ქონების გაფლანგვა. უწყების ცნობით, „აღნიშნულმა პირებმა თხევადი გაზის ყიდვა-გაყიდვის უკანონო ბიზნეს ტრანზაქციებით განსაკუთრებით დიდი ზიანი მიაყენეს სახელმწიფოს ინტერესებს, მთლიანი ოდენობით — 1 მილიარდ ჰრივნაზე მეტი“. მედიის ცნობით, უკრაინის უმაღლესი რადის მიერ ვიქტორ იანუკოვიჩისათვის უფლებამოსილების შეჩერების შემდეგ  კურჩენკო მოსკოვში გაიქცა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1985
კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ხარკოვში დაბადებულები
ბორის რომანჩენკო

მინი|პატიმრის ბორის რომანჩენკოს საიდენტიფიკაციო ბარათი, ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკი, პატიმრის ნომერი 26635
**ბორის რომანჩენკო** (; დ. 20 იანვარი, 1926, ბონდარი სუმის ოლქი , ხარკივის გუბერნია, უსსრ, სსრკ  — გ. 18 მარტი, 2022, ხარკივი) — ბუხენვალდის, პეენემიუნდეს, დორასა და ბერგენ-ბელზენის საკონცენტრაციო ბანაკებიდან გადარჩენილი. დაიღუპა უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

1942 წელს, 16 წლის ასაკში, ბორის რომანჩენკო გერმანიის შეიარაღებული ძალების მიერ დეპორტირებული იქნა დორტმუნდში, სადაც ნახშირის მაღაროში იძულებითი შრომა მოუწია. მან გაქცევა სცადა, მაგრამ დაიჭირეს. 1943 წლის იანვარში იგი გაგზავნეს ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკში. მოგვიანებით იძულებული გახდა ემუშავა V-2 რაკეტების წარმოებაზე პეენემიუნდში. შემდეგ —  მიტელბაუ-დორას საკონცენტრაციო ბანაკში  და ბერგენ-ბელზენის საკონცენტრაციო ბანაკში. 1945 წლის გაზაფხულზე, იქიდან განთავისუფლების შემდეგ, რომანჩენკოს 1950 წლამდე აღმოსავლეთ გერმანიაში საბჭოთა არმიაში უნდა ემსახურა. მხოლოდ ამის შემდეგ მან შეძლო სამშობლოში დაბრუნება, სადაც სწავლობდა ხარკივის სამთო აკადემიაში, შემდეგ კი მუშაობდა უფროს ინჟინრად. რომანჩენკო იყო ბუხენვალდ-დორას ყოფილი პატიმრების საერთაშორისო კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტი (უკრაინიდან). 2015 წლის 12 აპრილს ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკის სახელობის მოედანზე მან რუსულად წარმოთქვა ბუხენვალდის ფიცი: „ჩვენი იდეალი არის მშვიდობისა და თავისუფლების ახალი სამყაროს აშენება“ (). COVID-19-ის პანდემიის გამო რომანჩენკო თვეების განმავლობაში არ ტოვებდა ბინას. 2022 წლის 18 მარტს რუსული დაბომბვის დროს რაკეტა მოხვდა მრავალსართულიან შენობას, სადაც ის ცხოვრობდა. დაიწვა მისი ბინა. ჰყავდა ვაჟი და შვილიშვილი.

2022 წლის 22 მარტს გერმანიის ბუნდესტაგმა რომანჩენკოს ხსოვნას წუთიერი დუმილით პატივი მიაგო.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1926
კატეგორია:გარდაცვლილი   18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი   2022
კატეგორია:ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკის პატიმრები
კატეგორია:უკრაინელი ინჟინრები
ნოდარ ამაშუკელი

**ნოდარ ამაშუკელი** (დ. 7 ივლისი, 1957, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი.
	
## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით.

1982-1983 წლებში მუშაობდა საკავშირო საპროექტო ინსტიტუტ „კურორტპროექტის“ საქართველოს ფილიალში არქიტექტორად. 1983-1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის სააგენტოს არქეოლოგიური კვლევის ცენტრიში არქიტექტორად. 1987-1991 წლებში შეთავსებით მუშაობდა ზურაბ წერეთლის შემოქმედებითი სახელოსნოს არქიტექტორად. 1991 წლიდან მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, არქიტექტურის ფაკულტეტის პედაგოგად. 1996 წელს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება, არქიტექტურის სპეციალობით. 1995-1997 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს კრწანისის რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მთავარი არქიტექტორი. 1997 წელს არჩეულ იქნა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მონუმენტურ-დეკორატიული ხელოვნების კათედრის გამგედ. 2003 წელს მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება. 2018 წელს არჩეულ იქნა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტის დეკანად. საქართველოს კულტურის, მეცნიერებისა და განათლების სამინისტროს არქიტექტურისა და მშენებლობის მიმართულების უმაღლესი გნათლების დარგობრივი საბჭოს წევრია. 2012 წელს იყო ვენეციის მე-13 არქიტექტურის ბიენალეს კურატორი. 2014 წლიდან არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის პროფესორია. მისი მონაწილეობით დაპროექტებულ იქნა და აშენდა შემდეგი ობიექტები: სასტუმრო „ქარიშხალა“ დაბა ბაკურიანში, პიონერთა ბანაკი დაბა ქვიშხეთში, არქეოლოგიური მუზეუმი ვანში, თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის სასწავლო ბაზის პროექტი დაბა მისაქციელში, ნიკო ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმის რეკონსტრუქცია ფოთში, დიმიტრი ყიფიანის სახლ-მუზეუმის რეკონსტრუქცია დაბა ქვიშხეთში, თოჯინების თეატრი თბილისში. 2002 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით გამოცხადებული აქვს მადლობა. ავტორია მრავალი სტატიისა და პუბლიკაციის.

## ჯილდოები
* ღირსების მედალი
* 2022 — საქართველოს დამსახურებული არქეტექტორი

## ბიბლიოგრაფია
* „კოლხური“ და „ფრიგიული“ სახლები: vitruvius II,I,4,5, თბ., 1996, გვ. 24

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 44-45

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორები
დუგლას უგულავა

**დუგლას უგულავა** (დ. 1941, ქუთაისი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

1963 წლიდან მუშაობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტში (ამჟამად, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნიკო მუსხელიშვილის გმოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტი), 1966-1971 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1998-2008 წლებში — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2009 წლიდან — მათემატიკური მოდელირების განყოფილების გამგე. პარალელურად 1972-2000 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 2000 წლიდან — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2009 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მათემატიკის დეპარტამენტის პროფესორი. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ძირითადი სფეროა მათემატიკური ანალიზის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დარგი — აპროქსიმაციის თეორია. მის მიერ აგებულია წრფივ მეტრიკულ სივრცეში მოქმედი წრფივი უწყვეტი ოპერატორები, რომელთა საშუალებით შესაძლებელი ხდება სასრულ განზომილებიან ქვესივრცეებში საუკეთესო რიგით მიახლოება. ზოგიერთ მნიშვნელოვან სივრცეში, ცხადი სახითაა აგებული საუკეთესო რიგით მიახლოებელი აგრეგატები. აგებული ოპერატორები შესწავლილია აგრეთვე ე.წ. გაჯერების ამოცანასთან დაკავშირებით. სამგანზომილებიან ვკლიდეს სივრცეში აპროქსიმაციის საკითხებთან დაკავშირებით შესწავლილია კომპლექსური ცვლადის ფუნქციების პოლინომებით მიახლოების კლასიკური თეორიის ანალოგის აგების შესაძლებლობის საკითხი. თანაავტორებთან ერთად მიღებულია რიგი შედეგებისა დიფერენციალური განტოლებების, თანამედროვე ალგებრის, კრიპტოგრაფიაში ელიფსური წირების გამოყენების, შებრუნებული ამოცანების მიახლოებითი ამოხსნების საკითხებთან დაკავშირებით. მიღებული აქვს საქართველოს რესპუბლიკური პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), პროფესორი (2009).

## ბიბლიოგრაფია
* დისკრეტული მათემატიკა: სახელმძღვანელო თანაავტორი, თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2018, გვ. 248 ISBN 9789941209666
* გამოთვლითი მათემატიკის საფუძვლები რედაქტორი // ნაწ. 2, ფუნქციათა ინტერპოლება და აპროქსიმაცია. რიცხვითი გაწარმოება. რიცხვითი ინტეგრება. თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2005, გვ. 274 ISBN 9994038095

## ლიტერატურა
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე, თბ., 2016, გვ. 277-278

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
დ
მიხეილ დუმბაძე

**მიხეილ დუმბაძე**  (დ. 19 აგვისტო, 1868, შემოქმედი, —  გ. 1918) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ- მაიორი (1913).

## ბიოგრაფია
მიხეილ დუმბაძის მამა, აზნაური ანტონ ნიკოლოზის ძე დუმბაძე ცნობილია, როგორც ლოტბარი და მგალობელი, მაგრამ იგი ამავე დროს იყო  პოლიციის პორუჩიკი, გურიის მილიციის (სახალხო რაზმის) ასეულის უფროსი. ცოლად ჰყავდა თავად ნაკაშიძის ასული. ოჯახში ცხრა შვილი იზრდებოდა – 2 ასული და შვიდი ვაჟი: დავითი, ივანე, ნიკოლოზი, მიხეილი, იოსები, სამსონი, მელიტონი, მართა და ელენე. უფროსი ვაჟი, დავითი სასულიერო პირი გახდა და ამავე დროს მამის საქმის გამგრძელებელი, განთქმული მგალობელი იყო; მელიტონი სამოქალაქო სამსახურში ჩადგა; დანარჩენმა ვაჟებმა კი სამხედრო საქმეს მიუძღვნეს ცხოვრება და ხუთივემ რუსეთის საიმპერატორო არმიის გენერალ–მაიორობას მიაღწია.

მიხეილ დუმბაძემ 1878 წელს დაამთავრა პოლტავის სამხედრო გიმნაზია, შემდეგ კონსტანტინეს სამხედრო სასწავლებელი მეორე თანრიგით. 1878 წლის სექტემბრის თვიდან იმყოფებოდა სამხედრო სამსახურში. მსახურობდა 149–ე ქვეითთა შავი ზღვის პოლკში. სამხედრო კარიერაში გაიარა შემდეგი საფეხურები: 1880, 8 აგვისტო – პრაპორშჩიკი; 1884, 15 აგვისტო – პოდპორუჩიკი; 1888, 15 აგვისტო – პორუჩიკი; 1890 წლიდან გადავიდა კავკასიის (ველურ) მსროლელთა რაზმში;  1894 წლის 6 თებერვლიდან გადაინაცვლა სასაზღვრო დაცვაში. 1895, 2 აპრილი – შტაბს–როტმისტრი; 1899, 18 აპრილი – როტმისტრი; 1909 წლიდან 26–ე ყარსის სასაზღვრო ბრიგადის ცალკე კორპუსის როტმისტრია; 1911, 4 მარტი – პოდპოლკოვნიკი; 1911–1913 წლებში 27–ე ერევნის სასაზღვრო ბრიგადის რაზმს მეთაურობს; 1913 წლიდან გენერალ–მაიორია. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა სტანისლავის III ხარისხით (1896); წმინდა ანას III ხარისხით (1901); წმინდა სტანისლავის II ხარისხით (1908).

მიხეილ დუმბაძე სავარაუდოდ 1918 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალვის ადგილი უცნობია.

## ლიტერატურა
* histpol.pl.ua/ru/...ppkk.../vospitanniki-ppkk-1878?...
* დოლიძე, ლევან. გენერლები საქართველოდან : საქართველოს გენერალიტეტის სამსაუკუნოვანი მატიანე .  თბ., 2003 გვ. 52. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
ელენე აბაშიძე

**ელენე აბაშიძე** (დ. 18 მარტი, 1922, ჭიათურა) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 

## ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ჰიდროლოგიის სპეციალობით.

განაწილებით მუშაობა დაიწყო სოფელი პერევისის საშუალო სკოლაში გეოგრაფიის მასწავლებლად და სასწავლო ნაწილის გამგედ 1944 წელს. მუშაობდა თბილისის მოზარდთა სკოლაში გეოგრაფიის მასწავლებლად და პარალელურად საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოების მეთოდისტად 1945-1946 წლებში. 1951-1962 წლებში წყვეტილად მუშაობდა განათლების სისტემაში, სატყეო მეურნეობის სამინისტროში მეთოდისტად, ამავე სამინისტროს მელიორაციულ ექსპედიციაში ჰიდროგეოლოგად, "კავკასნახშირგეოლოგიაში" ჰიდროგეოლოგად, რამაც განაპირობა მისი შემდგომი სპეციალიზაცია. ასპირანტურის კურსი გაიარა საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში გრუნტის მექანიკის განყოფილებაში, ჰიდროლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის სპეციალობით 1952-1956 წლებში. 1968-1982 წლებში მუშაობდა ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1989-1995 წლებში კი ეკოლოგიური ექსპერტიზის სამმართველოში უფროს მეთოდისტად. მუშობა გააგრძელა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. საკანდიდატო დისერტაციაში  წამოჭრა კარსტის შესწავლის პრობლემები, კერძოდ, მან პირველმა უარყო მეცნიერებაში დამკვიდრებული "ხსნადობის თეორია". სადოქტორო დისერტაციამ აღიარება მოუტანა ავტორს ამერიკის ბიბლიოგრაფიების საერთაშორისო ინსტიტუტში და მეცნიერ ქალთა ნამუშვრებს შორის "წლის ქალის" წოდება და სიგელი დაიმსახურა. გამოქვეყნებული აქვს 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომი. იკვლევდა საქართველოს კარსტულ უბნებში არსებული წყალსაცავების ფილტრაციულ საკითხებს. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — "გლაუკონიტიანი კირქვების ხსნადობა კარსტის განვითარებასთან კავშირში შაორის კარსტული მხარის მაგალითზე" 1967 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაციის თემა — "კარბონატულ ქანებში კარსტის წარმოშობის ჰიდროქიმიური და ჰიდრო-დინამიური მექანიზმი" 1998 წელს. 

## ბიბლიოგრაფია
* წყალსაცავების ფუნდამენტში ფილტრაციისაგან ბეწვისოდენა სიგანის ნაპრალების დროში გაგანიერების ექსპერიმენტული მონაცემები და მისი განსაზღვრის მეთოდი - თბ.,  2014, გვ. 28
* ეკოლოგიის საფუძვლების ზოგიერთი საკითხები, კითხვარების სახით - თბ., შპს "კაბადონი", 2001, გვ. 136

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი - თბ., 2003, გვ. 15

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:ჭიათურაში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ალექსი ოჩიაური

**ალექსი ოჩიაური** (დ. 1892, ახიელი — გ. 1972) — ქართველი ეთნოლოგი, პედაგოგი, პოეტი.

## ბიოგრაფია
მისი მამა ხევსურეთში ცნობილი დასტაქარი ალეკა ოჩიაური იყო, რომელიც თავის ქალის ოპერაციებსაც აკეთებდა. 1912 წელს ალექსი ოჩიაური ჯარში გაიწვიეს, საიდანაც კვლავ არხოტში დაბრუნდა. 1917 წელს იყო ფშავ-ხევსურეთის ოლქის შუაფხოს წმინდა გიორგის სახელობის საყდრის მედავითნე, საიდანაც ეპისკოპოს ლეონიდეს ხელდასმით, სოფელ ახიელის ეკლესიის მღვდლად აკურთხეს. ბოლშევიკების ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, გაკრიჭეს და სასულიერო საქმიანობა აუკრძალეს. ალექსი ოჩიაური ხალხური პოეზიის კარგი მცოდნე იყო და თავადაც წერდა ლექსებს. 1924 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1930-იან წლებში ასწავლიდა ბარისახოს სკოლა ინტერნეტში, შემდგომ, შუაფხოს სკოლაში. 1936 წელს დააპატიმრეს ცნობილი „ამერიკელების საქმესთან“ დაკავშირებით („ხევსურების წერილი ამერიკის მთავრობას“). ალექსი ოჩიაურის „დანაშაული“ ის იყო, რომ მან წერილი გაატანა ამერიკელ ტურისტს ლიქოკში თავის ახლობელთან სტუმრის პატივისცემისა და მისი დაბინავების თხოვნით. სასჯელის მოხდის შემდეგ გაათავისუფლეს. 1936-1941 წლებში მეულღე ნათელა ბალიაურთან ერთად, ჩაება ენიმკის (ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტი, შემდგომ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი) ეთნოგრაფიის განყოფილების მიერ ფართოდ გაშლილ შემკრებლობით საქმიანობაში ქართული ეთნოგრაფიის ფუძემდებლის — გიორგი ჩიტაიასა და ეთნოლოგ ვერა ბარდაველიძის ხელმძღვანელობით. პედაგოგიური საქმიანობის პარალელურად იგი იწერდა მთიელთა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს და ეთნოგრაფიულ მასალებს. ეს მასალები მოიცავს ხევსურთა და ფშაველთა რელიგიური და სოციალური ყოფის ძირითად მხარეებს. მის მიერ შეკრებილი განუზომლად ფასეული მასალების ნაწილი გამოცემულია. ალექსი ოჩიაურის გამოუქვეყნებელი ხელნაწერები დაცულია ივანე ჯავახიშვილის ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის არქივში, ესენია: „თქმულებები ხევსურულ ღვთაებათა და ღვთისშვილთა შესახებ“ (1938), „ფშაური წაწლობა და ნადობ-ნაძმობა“ (ნ. ბალიაურთან ერთად, 1941). „მასალები სამამო მიწათმფლობელობის შესახებ ხევსურეთში“ (1950), „სახატო მიწები ხევსურეთში“, „ხევსურეთის ზოგიერთი ამბები“ (1950), „ხევსურული მასალები“, „ხევსურული ანდრეზები“ (1937, 1948-1951, 1949, 1950) და სხვა. ალექსი ოჩიაური ცნობილი ეთნოლოგის თინა ოჩიაურისა და მოქანდაკეების ირაკლი და გოგი ოჩიაურების მამაა. დაკრძალულია სოფელ შუაფხოში.

## ბიბლიოგრაფია
* ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი: ხევსურეთი II (ბუდე-ხევსურეთი, შატილ-მიღმახევი), თბ., ენა და კულტურა, 2005, გვ. 399
* ქართული ხალხური დღეობები აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში (ფშავი), თბ., მეცნიერება, 1991, გვ. 305
* ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი: ხევსურეთი (არხოტის თემი), თბ., მეცნიერება, 198, გვ. 210
* ქართული ჩვეულებითი სამართალი, 1988 = Грузинское обычное право, 1988 = Georgian common law, 1988: კრებული, თბ., მეცნიერება, 1988, გვ. 208
* სტუმარმასპინძლობა ხევსურეთში: ეთნოგრ. ნარკვევი, თბ., მეცნიერება, 1980, გვ. 254
* ფშავ-ხევსურული პოეზია: შეკრებილი ალ. ოჩიაურის მიერ, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1970, გვ. 329

## ლიტერატურა
* მოსისხლეობა და ჭრა-ჭრილობა ხევსურეთში/ალექსი ოჩიაური, თბ., 2019

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
Merkava

**მერკავა** — ძირითადი საბრძოლო ტანკების სერია, რომელსაც იყენებენ ისრაელის თავდაცვის ძალები და წარმოადგენს IDF-ის ჯავშანტექნიკის ხერხემალს. ტანკმა განვითარება დაიწყო 1970 წელს, ხოლო მისი პირველი თაობა - Merkava mark 1 - ოფიციალურ მომსახურებაში შევიდა 1979 წელს. განლაგებულია ოთხი ძირითადი ვარიანტი, უახლესი ვერსიაა Merkava mark 4. მერკავა პირველად ფართოდ გამოიყენეს 1982 წლის ლიბანის ომში. სახელწოდება „მერკავა“ მომდინარეობს IDF-ის განვითარების პროგრამის საწყისი სახელწოდებიდან.

ტანკი შეიქმნა ისრაელის თავდაცვის სამინისტროს მერკავასა და ჯავშანტექნიკის სამმართველოში და მისი ნაწილების უმეტესობა დამზადებულია ისრაელში. მერკავას დიზაინის კონცეფცია არის მისი ეკიპაჟის მაქსიმალური დაცვის უზრუნველყოფა, ამიტომ მისი წინა ჯავშანი გამაგრდა და ძრავა განთავსდა ტანკის წინა ნაწილში, სხვა ტანკებისგან განსხვავებით.

დიზაინის კრიტერიუმები მოიცავს საბრძოლო დაზიანების სწრაფ შეკეთებას, სიცოცხლისუნარიანობას, ხარჯების ეფექტურობას და უგზოობის შესრულებას. თანამედროვე თვითმავალი ჰაუბიცების მოდელის მიხედვით, კოშკი უფრო ახლოს მდებარეობს უკანა მხარეს, ვიდრე ძირითად საბრძოლო ტანკებში. წინა ძრავით, ეს განლაგება გამიზნულია დამატებითი დაცვის უზრუნველსაყოფად ფრონტალური შეტევისგან, რათა აითვისოს შემომავალი ჭურვების გარკვეული ძალა, განსაკუთრებით მთავარ კორპუსში მყოფი პერსონალისთვის, როგორიცაა მძღოლი. ის ასევე ქმნის მეტ სივრცეს ტანკის უკანა ნაწილში, რაც საშუალებას იძლევა გაზარდოს შენახვის მოცულობა და უკანა შესასვლელი ეკიპაჟის მთავარ განყოფილებაში, რაც მტრის ცეცხლის ქვეშ ადვილ წვდომას იძლევა. ეს საშუალებას აძლევს ტანკს გამოიყენოს როგორც პლატფორმა სამედიცინო გადმოსასვლელად, წინსვლის მართვისა და მართვის სადგური და ქვეითთა ​​საბრძოლო მანქანა. უკანა შესასვლელის კარები უზრუნველყოფს ზედა დაცვას ტვირთისა და პერსონალის გადმოტვირთვისას.

## სქოლიო
კატეგორია:ტანკები
რაულ ოდიშარია

**რაულ ოდიშარია** (დ. 14 იანვარი, 1939, ნოსირი) — ქართველი ინჟინერი და 2001 წლის ღირსების ორდენის მფლობელი.

## ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

1964-1966 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო დონის როსტოვში, სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „იუსტალკონსტრუქციის“ სამონტაჟო სამმართველოში; მუშაობდა ქ. ტაგანროგში, საავიაციო ქარხნისა და ქარხანა „კრასნი კატელშიკის“ მშენებლობაზე; 1966-1970 წლებში  როსტოვის N469 საკავშირო ხიდმშენ მატარებელში, როსტოვისა და ბატაისკის ხიდების მშენებლობაზე ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად, უბნის უფროსად; 1974-1977 წლებში ხელმძღვანელობდა „პიატიგორსკ-ესენტუკ-კისლოვოდსკის“ საავტომობილო გზის მონაკვეთზე გზაგამტარისა და ხიდების მშენებლობას. 1977-1980 წლებში კისლოვოდსკის N6 სამშენებლო სამმართველოს. 1983 წელს გადმოყვანილ იქნა საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროში განყოფილების უფროსად. მის მიერ აშენებულ რეკონსტრუირებულ ობიექტებს შორისაა: მდინარე ცხენისწყალზე აშენებული ხიდი (მის ბურჯებში, პირველად საქართველოში, 1,6-მეტრიანი მრგვალი მილები გამოიყენეს), კისლოვოდსკში შემავალი ყველა ახალი საავტომობილო გზა და მთავარი ხიდი, კისლოვოდსკის სახელმწიფო თეატრი, სენაკის მექანიკური ქარხანა, საქართველოს რიგი სასოფლო-სამეურნეო და გადამამუშავებელი მრეწველობის ობიექტები, მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით სოფელ ნოსირში აშენდა კულტურის სახლისა და სასოფლო საბჭოს შენობები, გზაგამტარი (სამრეწველო ზონასთან), გაიყვანეს სატელეფონო ქსელი, დაპროექტდა მიწისქვეშა გასასვლელი რკინიგზის ბაქანთან, აიგო ორი ხუთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, საყოფაცხოვრებო მომსახურების სახლი და სპორტული კომპლექსი აუზით.

## ჯილდოები
* 2015 — საქართველოს დამსახურებული მშენებელი
* 2001 — ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია.  თბ., 2017. გვ. 465-466
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 6/ შემდგ: ყიფიანი თ., გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003.  გვ. 94

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ინავარი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:სენაკში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
რ
დილასაგი

**დილასაგი** (ოფიციალურად **დილასაგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი აურორას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 102 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Dilasag on Aurora.ph

## სქოლიო
კატეგორია:აურორას პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ხარკივის ტრამვაი

**ხარკივის ტრამვაი** — ტრამვაის სისტემა უკრაინის ქალაქ ხარკივში, გაიხსნა 1906 წლის 3 ივლისს (ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ტრამვაის სისტემა უკრაინაში, ცხენის წევის ტრამვაი „კონკა“ მოქმედებდა 1882 წლიდან). 2021 წლის მდგომარეობით ქალაქში მოქმედებს 13 მარშრუტი, 2 დეპო, 303 ვაგონი. ლიანდაგების ჯამური სიგრძე (ცალ ლიანდაგზე დათვლით) შეადგენს 236,6 კმ-ს.

2022 წლის თებერვლის ბოლოდან რუსეთ-უკრაინის ომის გამო ტრამვაის მოძრაობა დროებით შეწყვეტილია. დაიბომბა სალტოვკის დეპო, სადაც თითქმის სრულად განადგურდა მოძრავი შემადგენლობა (სულ ვაგონების 50%), ხოლო დანარჩენი დაზიანდა. ასევე მთელ ქალაქში დაზიანებულია საკონტაქტო ქსელი.

## წყარო
* https://web.archive.org/web/20190427100914/http://eltrans.kh.ua/
* Харківський трамвай  // Харків транспортний 
* «Харків'яни за електротранспорт» // Сайт громадського руху 
* Харківський трамвай на сайті «Міський електротранспорт»  

კატეგორია: ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
ქეთევან როსტიაშვილი

**ქეთევან როსტიაშვილი** (დ. 23 მარტი, 1959, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი 2000 წლიდან; ისტორიკოსი, ინგლისური ენის სწავლების კვალიფიკაციით. ათამდე სტატიის ავტორი. 

1983 წელს დაამთავრა მოსკოვის ლომონოსოვის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1986–1999 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა დარგში ინფორმაციის ცენტრის წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი; 1999-2006 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის მეცნიერი თანამშრომელი. წამყვანი მეცნიერი და თანამშრომელი. 2001-2002 წლებში ამერიკის უნივერსიტეტის ტრანსნაციონალური დანაშაულისა და კორუფციის კვლევით ცენტრში მიწვეული პროფესორი. 2007 წლიდან ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მოწვეული პროფესორი. მის მეცნიერულ ინტერესებს წარმოადგენს: აშშ-ს სახელმწიფო მართვის სისტემა, აშშ-ს პოლიტიკური და ეკონომიკური ისტორიის საკითხები ახალი და უახლესი პერიოდი, სოციალურ ურთიერთობათა სახელმწიფო რეგულირების ლიბერალურ-დემოკრატიული ტრადიციები, პოლიტიკური კორუფციის თეორიისა და პრაქტიკის საკითხები.  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მარინა ადამია

**მარინა ადამია** (დ. 25 თებერვალი, 1957, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1976 წელს დაამთავრა თბილისის III სამუსიკო სასწავლებელი, 1983 წელს პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიციო).

1983–1991 წლებში მუშაობდა თბილისის მუსიკალურ სასწავლებელსა და ახალციხის მუსიკალურ სკოლაში (თეორიის საგნები). 1986–1988 წლებში იყო ახალციხის დრამატული თეატრის მუსიკალური გამფორმებელი. 1992 წლიდან სწავლობდა ედინბურგის (ინგლისი) უნივერსიტეტში მუსიკის ფაკულტეტზე, 1994–2006 წლებში იყო ლექტორი (კომპოზიციაში) აქვე. 1998 წლიდან კომპოზიციის დოქტორი. 2006–2008 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის „ნიჭიერთა ათწლედის“ კონსულტანტი, პარალელურად ხელმძღვანელობდა მუსიკის თეორიის და კომპოზიციის განყოფილებებს. 2009 წელს თბილისის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში დააარსა მუსიკალური ცემტრი, რომლის დირექტორი და კომპოზიციის მიმართულების ხელმძღვანელიც იყო. დაწერილი აქვს: სავიოლინო კონცერტი (პირველი შესრულება მოსკოვში 1983 წელს). კამერულ ინსტრუმენტული ნაწარმოებები — სამი სიმებიანი კვარტეტი (1978, 1982, 1997), სონატა ვიოლონჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1976), ოთხი პიესა სიმებიანი კვარტეტისათვის (1980), მუსიკა დასარტყამი ინსტრუმენტისათვის (1986), ხუთი სავიოლინო ბაგატელი ფორტეპიანოსთან ერთად (1988), ტრიო საქსოფონის, ვიოლონჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1994), „გრავიტაცია“ სიმებიანი ტრიოსათვის (2000), „At the Still point of the Turning World“ (მუსიკა საერთო პროექტისათვის ანიმატორ ჯ. ლანგფორდსა და ქორეოგრაფ ნ. დუგლასთან ერთად. „Creative Scotlend“ პრემიერა შედგა 2001 წელს), მუსიკა თეატრალური წარმოდგენისთვის „Gravity“ (2000, ედინბურგის საერთაშორისო ფესტივალის დაკვეთით). საორკესტრო ნაწარმოებები — ქართული ხალხური სიმღერები სიმებიანი ორკესტრისათვის (1999), „ათოვდა ზამთრის ბაღებს“, სამი პოემა 24 ხმისა და ორკესტრისათვის (1997), „The Restless Wood“ (2001, შოტლანდიის კამერული ორკესტრის დაკვეთით). საგუნდონაწარმოებები — ოთხი პიესა გუნდისათვის ხალხურ ტექსტებზე (1979), საგუნდო ციკლი ანა კალანდაძის ლექსებზე (1989). ვოკალური ნაწარმოებები — შვიდი სიმღერა ძველ ჩინურ პოეზიაზე სოპრანოს, ტენორისა და კამერული ანსამბლისათვის (1988), ხუთი სიმღერა მეცო–სოპრანოსა და კამერული ორკესტრისათვის (1993). მისი ნაწარმოებები შესულია კრებულში „ქართველი და გერმანელი ქალი კომპოზიტორების თანამედროვე საფორტეპიანო მუსიკა. 12/12“ (თანდართული CD).

## ლიტერატურა
*  ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 11

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
მარია პრიმაჩენკო

**მარია პრიმაჩენკო** (; დ. 12 იანვარი, 1908 , ბოლოტნია, კიევის გუბერნია  — გ. 18 აგვისტო, 1997, ბოლოტნია, ივანკივის რაიონი, კიევის ოლქი) — უკრაინელი თვით ნასწავლი მხატვარი, რომელიც პრიმიტივიზმის სტილში ხატავდა. ის ასევე აკეთებდა ნაქარგებს და კერამიკას. 

1966 წელს შევჩენკოს ეროვნული პრემიით დაჯილდოვდა. გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციას 2009 წელი პრიმაჩენკოს წლად ქონდა გამოაცხადებული. მის სახელს ატარებს კიევის ქუჩა და ერთი მცირე პლანეტა. პაბლო პიკასომ პარიზში პრიმაჩენკოს გამოფენის ნახვის შემდეგ თქვა: „ქედს ვიხრი ამ ბრწყინვალე უკრაინელის მხატვრული სასწაულის წინაშე“. 

## პირადი ცხოვრება 
მარია დაიბადა გლეხის ოჯახში და ცხოვრების უმეტესი დრო გაატარა ივანკოვის რაიონის სოფელ ბოტოლნიაში, კიევის ოლქში. სოფელი ჩერნობილიდან სამხრეთით მხოლოდ 30 კილომეტრში მდებარეობს. მხოლოდ მეოთხე კლასში იყო როდესაც პოლიომიელიტი დაემართა, რამაც მის ფიზიკურ განცითარებაზე იმოქმედა. შემდგომში ეს აისახა როგორც მის ცხოვრებაზე ასევე მის ხელოვნებაზეც. 

ბავშვობაში დედა ასწავლიდა ქარგვას. გვინა 1920-იანებში და ადრეულ 1930-იანებში მარია იყო ივანკოვის კოოპერატივის ნაქარგობის ასოციაციის წევრი. მისი ნიჭი მხატვარმა ტატიანა ფლორუმ შეამჩნია და 1935 წელს კიევის უკრაინული ხელოვნების მუზეუმის ცენტრალურ ექსპერიმენტულ სახელოსნოში სამუშაოდ მიიწვია. dying in Finland.

## შემოქმედება 
მარიას ნახატები 1936 წლის პირველ სახალხო შემოქმედების რესპუბლიკურ გამოფენაზე იყო წარმოდგენილი. ეს გამოფენა ნაჩვენები იყო მოსკოვში, ლენინგრადში და ვარშავაში. მარია ამ გამოფენაში მონაწილეობისთვის პირველი ხარისხის დიპლომით დააჯილდოვეს. 1937 წელს ეს გამოფენა პარიზში იყო ნაჩვენები. 1930-იანებში მარიამ ნაქარგობიდან მხატვრობაში გადაინაცვლა და ამ პერიოდიდან მისი ნახატები მხოლოდ თეთრ ფონზეა შესრულებული. მისი გამომხატველი ხაზი ვითარდებოდა და ტრადიციულ უკრაინულ მოტივებს ახლებურად გამოსახავდა. სავარაუდოდ დაიკარგა მისი 25 ნამუშევარი. თუმცა ჟურნალისტი ტანია გონჩაროვას მიერ სოციალურ ქსელში გაკეთებული განცხადების მიხედვით ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა რამდენიმე ნახატის ცეცხლისგან გადარჩენა შეძლეს. როგორც მარიას შვილთაშვილმა ანასტასია პრიმაჩენკომ The Times-თან ინტერვიუში განაცხადა ადგილობრივმა მამაკაცმა ცეცხლმოდებული შენობიდან 10 ნახატი გამოიტანა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* A set of postcards by Maria Primachenko. Leningrad, Aurora Art Publishers, 1979.
* "Meine Welt". Maria Prymatschenko — Malerei. Wiktor Maruschtschenko — Fotografie. Katalog Berlin, Kommunale Galerie, 2000.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
სამფორმა აბლაბუდიანი სოკო

**სამფორმა აბლაბუდიანი სოკო** ( — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 9 სმ-მდე აღწევს, მრგვლად ამობურცულია, შუაში ბორცვაკით. როდესაც სველია, მუქი წითელ-ყავისფერია, ხოლო როდესაც მშრალია — მოყვითალო ან მოლურჯო-მოყვითალო-ყავისფერი. ზედაპირი აბრეშუმისებრია.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავიდან მოყვითალოა, შემდეგ — ჟანგისფერ-ყავისფერი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავიდან მოყვითალოა, შემდეგ — ჟანგისფერ-ყავისფერი.

ფეხის სიგრძე — 3-7 სმ, სისქე — 0,8-2 სმ, ძირში ბოლქვისებურად გამსხვილებული, თეთრი, ერთი ან რამდენიმე საყელოსებრი წარმონაქმნით.

სოკოს რბილობი — თეთრი.

სპორები — თითისტარისებრი, ყავისფერი. 7-9x5-6 მკმ. 

იზრდება ნიადაგზე, ტყეში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. საჭმელად უვარგისია.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:არასაჭმელი სოკოები
კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
კოტო-დე-პრერი

**კოტო-დე-პრერი**, **პრერიების პლატო** () — უთოსებრი ვრცელი პლატო აშშ-ში. ადმინისტრაციულად ვრცელდება სამხრეთი დაკოტის აღმოსავლეთ, მინესოტის სამხრეთ-დასავლეთ და აიოვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთური მიმართულებით გადაჭიმულია 320 კმ-ზე, სიგანე 160 კმ. სიმაღლე ზღვის დონიდან 400–600 მ. ფართობი 33,5 ათ. კმ². წარმოადგენს მდინარეების ჯეიმზისა და ბიგ-სუს წალგამყოფს. კოტო-დე-პრერის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ცნობილია ბაფალო-რიჯის სახელწოდებით, რომელიც 100 კმ-ზეა გადაჭიმული.

პლატოს დასავლეთი კალთა ნაკლებად შესამჩნევია, ვინაიდან მისი უმაღლესი ნაწილი ნაზად იხრება დასავლეთისაკენ, სადაც დადაბლებას გააჩნია რამდენადმე მეტი შემაღლება, ვიდრე მისგან აღმოსავლეთით მდებარე დაბლობს. ორივე კალთა უჩვეულოა იმით, რომ თითქმის მოკლებულია ნაკადებით შექმნილ ჩაღრმავებებს. მათი შედარებითი სიგლუვე და ხაზობრივი უწყვეტობა კარგადაა შესამჩნევი. ღერძთან ერთად, რომელიც მცირედით იხრება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, პლატო რამდენადმე ფართოვდება სამხრეთისაკენ. დასავლეთი კიდე სამხრეთ დაკოტაში თანდათან დაბლდება და ნაკლებად მკვეთრია სამხრეთისაკენ, თუმცა კარგად ჩანს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

კოტო-დე-პრერის აღმოსავლეთი კიდე ნაკლებად არის შესამჩნევი, სადაც პლატო შეუმჩნევლად გადადის ამ რეგიონის საერთო შემაღლებაში. ანალოგიური მდგომარეობაა სამხრეთი მიმართულებითაც, რაც რელიეფის დადაბლების მაჩვენებელია. ჩრდილო-აღმოსავლეთ გაყოლებაზე გრანტისა და რობერტსის ოლქების ტერიტორიაზე პლატო აღწევს ექსტრემალურ სიმაღლეებს, — 600 მ-ზე მეტს. ბრუკინგზისა და მუდის ოლქების ტერიტორიაზე სიმაღლე არ ცდება 550 მ-ს. აღსანიშნავია, რომ დასავლეთი კიდე აღმოსავლეთისაზე, ჩვეულებრივ, 30–60 მ-ით დაბალია. სხვა სიტყვებით, პლატოს ზედაპირი დასავლეთისკენაა დახრილი. მდინარეების მინესოტასა და ჯეიმზის ხეობების მიდამოებში დაბლდება 180 მ-მდე. მიმართულებაში პლატოს რელიეფი უსწორმასწორო ხაზობრიობით გამოირჩევა, რაც ორივე კიდეზე რამდენიმე თითქმის პარალელურად გაწოლილი ბოლო მორენების არსებობითაა განპირობებული. პატარა მდინარეებისგან განსხვავებით, ტბები მდინარე ბიგ-სუს მარჯვენანაპირეთშია თავმოყრილი. ბევრია ხელოვნური ტბაც. ტბებიდან მნიშვნელოვანია: უობეი, ბიტერი, კამპესკა, მარში, პოინსეტი, ალბერტი, ბენტონი, შეტეკი და სხვა.

ზოგადად გაბატონებულია სუბჰუმიდური კლიმატი. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 500–550 მმ. სავეგეტაციო პერიოდი 110–140 დღეს შეადგენს. იანვრის საშუალო მინიმალური ტემპერატურა –17,2 °C, მაქსიმალური –6,1 °C. ივლისის საშუალო მინიმალური ტემპერატურაა 15,5 °C, ხოლო მაქსიმალური 29,4 °C.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, კოტო-დე-პრერი ეროზიული შთენილია. აგებულია ცარცული ასაკის თიხაფიქლებითა და კაჭართიხნარით. საფუძვლიანადაა დაფარული მყინვარული ნაფენებით, რომელთა საერთო სიმძლავრე 275 მ აღწევს.
დაფენილია ბოლო მორენებიც. დომინანტური მკვიდრი ქანია პიერ-შეილი, რომელიც სამხრეთი კიდის გარდა, პლატოს მთელ სიგრძეზეა გავრცელებული. 
პიერ-შეილი, რომელიც შედგება თიხისა და კვარცისგან, სიმშრალის დროს მტკიცე და შემჭიდროებულია. გავრცელებულია შავმიწა ნიადაგი.

კოტე-დე-პრერი აღწერა ჟოზეფ ნიკოლემ 1843 წელს, ხოლო 1 წლის შემდეგ ჯორჯ კეტლინმა. სახელი უწოდეს ფრანგმა მოგზაურებმა და ბეწვეულის მოვაჭრეებმა.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
ლურჯანა

**ლურჯანა** () — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, აზიას, ევროპას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას. 

ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელად. იზრდება ნიადაგზე ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. 

სოკო პირველად აღწერა შვედმა ბუნებისმეტყველმა კარლ ლინემ 1753 წელს როგორც *Agaricus violaceus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ბრიტანელმა მეცნიერმა სემიუელ ფრედერიკ გრეიმ 1821 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
* 
* 
* 
* 

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 სმ, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდგომში — ამობურცული, სიბერეში გაშლილია, ტალღისებური კიდეებით, ქეჩისებრ-ქერცლოვანი, მუქი იასამნისფერი. ლურჯანა შესულია ბელგიის, გერმანიის, პოლონეთის, დანიის, ინგლისის, რუსეთისა და ნიდერლანდების გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, მჟავე ან ტუტე ნიადაგზე, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად. მიკორიზას ქმნის არყთან, ვერხვთან, მთრთოლავ ვერხვთან, მუხასთან და წიფელთან. აგრეთვე შესაძლებელია გაიზარდოს ბალოტიან ადგილებში სფაგნუმის ხავსთან..

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე

## კვებითი ღირებულება 
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელად. იხმარება ახალი, მოხარშული, შემწვარი, დამარილებული ან ძმარში დაკონსერვებული. გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული სახეობა იმყოფება გადაშენების პირას, მისი შეგროვება რეკომენდირებული არა..

## მსგავსი სახეობები

Cortinarius-alboviolaceus-202.jpg|*Cortinarius alboviolaceus*
Cortinarius balteatus 111211wb.JPG|*Cortinarius balteatus* 
Cortinarius caerulescens a1 (1).JPG|*Cortinarius caerulescens* 
2004-08-23 Cortinarius camphoratus (Fr.) Fr 39607.jpg|*Cortinarius camphoratus*
Cortinarius cyanites - 20121016-01.jpg|*Cortinarius cyanites*
Cortinarius glaucopus a1 (1).jpg|*Phlegmacium glaucopus* 
Cortinarius violaceus 01.jpg|thumb|*Cortinarius hercynicus*
Viscid Violet Cort.jpg|*Cortinarius iodes*
Cortinarius purpurascens 65102.jpg|*Thaxterogaster purpurascens*
Cortinarius salor P34 (1).JPG|*Cortinarius salor*
LilaDickfuß.JPG|*Cortinarius traganus*
2010-12-04 Entoloma bloxamii 2 60253.jpg|*Entoloma bloxamii* 
Clitocybe nuda 60302.jpg|*Lepista nuda*
Laccaria amethystea epping.jpg|*Laccaria amethystina*

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
ბაგაბაგი

**ბაგაბაგი** (ოფიციალურად **ბაგაბაგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ვისკაიის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 37 985 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Local Government Unit of Bagabag
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ვისკაიის მუნიციპალიტეტები
ბაგაკი

**ბაგაკი** (ოფიციალურად **ბაგაკის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატაანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 365 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ბატაანის მუნიციპალიტეტები
ნოდარ ვალიშვილი

**ნოდარ ვალიშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1932, ქუთაისი — გ. 2017) — ქართველი თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პედაგოგი, ინჟინერ-ტექნოლოგი, მათემატიკოსი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1972).
	
## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა მოსკოვის ჩარხსაინსტრუმენტო ინსტიტუტი („მოსსტანკინი“). 1968 წელს — მოსკოვის მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი.

1956-1958 წლებში მუშაობდა დახურულ საწარმოში ძერჟინსკში (მოსკოვის მახლობლად). 1961 წლიდან იყო მოსსტანკინის მასალათა გამძლეობის კათედრის დოცენტი. 1966 წლიდან იყო ნ. ბაუმანის სახელობის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებლის მასალათა გამძლეობის, მანქანების დინამიკის და სიმტკიცის კათედრის პროფესორი. 1973-1989 წლებში — ქუთაისის ახლად დაარსებული ნიკოლოზ მუსხელიშვილის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორი. 1989-1998 წლებში იყო კათედრის გამგე. 1998 წელს დააარსა ახალი ტიპის საავტორო საშუალო სკოლა და იყო ამ სკოლის დირექტორი, შემდგომში — სამეცნიერო ხელმძღვანელი. 2009 წლიდან ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის თემატიკა დაკავშირებულია თანამედროვე გამოთვლითი საშუალებების დანერგვასთან, რომელიც არაწრფივი ანალიზის სტრატეგიის ახლებურად გააზრების საშუალებას იძლევა და მნიშვნელოვნად აფართოებს საკვლევი ამოცანების კლასს. 1968 წელს მის მიერ ამოხსნის პარამეტრით გაგრძელების მეთოდში შემოთავაზებული იქნა პარამეტრის ცვლილების ხერხი, რამაც საშუალება მისცა პირველად, მეცნიერულად დასაბუთებულად შეესწავლა ბრუნვითი გარსების არაწრფივი ქცევა კრიტიკულ ზღვარს მიღმა. მის შრომებში დამუშავებულმა ალგორითმმა და ნაყოფიერმა იდეებმა დაამტკიცეს თავიანთი ღირებულება და ეფექტურობა გარსების არაწრფივი თეორიის ფართო წრის ამოცანების ამოხსნისას და თეორიულ საფუძვლად დაედო ალგორითმებსა და პროგრამებს, რომლებიც გამოიყენება თხელკედლიანი კონსტრუქციების გაანგარიშებისათვის და პროექტირებისათვის. ავტორია 21 მონოგრაფიისა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. არჩეული იყო საქართველოს სსრ მეცხრე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 

## ჯილდოები
* ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* ღირსების ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* მასალების და კონსტრუქციების გამძლეობა: სახელმძღვ. სტუდ., თბ., ჯისიაი, 2008, გვ. 548
* ჩვენი სკოლა ქართული, ქუთაისი, საქართველო, ქუთაისის ფილიალი, 2002, 296
* თხელკედლიანი კონსტრუქციების სტატიკა და დინამიკა, თბ., 1990, 207
* რწმენა და ფიქრები: ქუთაისის პოლიტექნ. ინ-ტის რექტორის ჩანაწერები, თბ., საბჭ. საქართველო, 1984, გვ. 251

## ლიტერატურა
* 
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 2016, გვ. 217-218

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ნიკოლოზ ჟევახოვი

**ნიკოლოზ ჟევახოვი** (; დ.  — გ. 16 აპრილი, 1945) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი. მემარჯვენე–კონსერვატიული მიმართულების საზოგადო და რელიგიური მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
ნიკოლოზ ჟევახოვი იყო ვახტანგ VI-ის ამალაში მყოფი შიო ჯავახიშვილის შთამომავალი, რომელიც მოგვიანებით პოლტავის მაზრაში დამკვიდრა, პოლტაველი მემამულის, დავით ჟევახოვის ვაჟი, რუსული ეკლესიის მიერ წმინდანად შერაცხული ეპისკოპოს, იოასაფის ტყუპისცალი. დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1898 წელს, იყო პოლტავის გუბერნიის ერობის  უფროსი 1902 წლიდან. 1905 წელს მიაღწია სამოქალაქო მრჩევლის ტიტულს. მისი ერთ-ერთი დამსახურება მართლმადიდებლური სამყაროს წინაშე არის წმიდა იოასაფ ბელგოროდელის ხსოვნაზე ზრუნვა. ის აგროვებდა მასალებს წმინდანის ცხოვრების შესახებ, რომელიც მას დედის მხრიდან შორეულ ნათესავად ეკუთვნოდა 1906 წლიდან. 1911 წელს მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამ წმიდანის საეკლესიო განდიდებაში, გამოსცა წმინდანის ბიოგრაფია სამ ტომად. კიდევ ერთი დიდი დამსახურება მართლმადიდებლობის წინაშე არის მის მიერ  წმინდა ნიკოლოზის სამუდამო განსასვენებლისადმი გამოჩენილი ყურადღება და ამ წმიდანისათვის შესაფერი და განსაკუთრებული პატივის მიგება, იტალიის ქალაქ ბარში ტაძრის აგება. 1910 წელს ქალაქ ბარში მოგზაურობის შემდეგ, მან შეძლო წმინდა ნიკოლოზის განსასვენებლის მიმართ რუსული მართლმადიდებლური საზოგადოების ყურადღების მიპყრობა. საიმპერატორო მართლმადიდებლური პალესტინის საზოგადოების დადგენილებით, 1910 წელს დეკანოზ ვოსტორგოვთან ერთად მივლინებულ იქნა ქალაქ ბარში მიწის ნაკვეთის ასარჩევად, რათა რუსეთიდან ჩასული მომლოცველებისათვის ტაძარი აეგოთ. 1911 წლის იანვარში მათ ეს დავალება შეასრულეს. 1911 წლის მაისში გახდა ახლადგახსნილი ბარგრადის კომიტეტის წევრი. 9 მაისს ესწრებოდა ტაძრის საძირკვლის ჩაყრას და სამშენებლო კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა. ტაძრის მშენებლობაში შეტანილი დიდი წვლილისათვის 1914 წელს მიენიჭა კამერ–იუნკერის წოდება. 1917 წლის 1 იანვარს მიიღო კამერგერის წოდება. 1917 წლის 5 მარტიდან დაპატიმრებული იყო დროებითი მთავრობის განკარგულებით. განთავისუფლების შემდეგ, 1920 წლის დასაწყისამდე ცხოვრობდა პიატიგორსკში, ყოფილ პეტროგრადელ მიტროპოლიტ — „რასპუტინელ“ პიტირიმთან. 1920 წლის იანვრიდან წავიდა ემიგრაციაში. 1920 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა ქალაქ ბარში წმიდა ნიკოლოზის მეტოქს. საზოგადოებაში სარგებლობდა "რასპუტინელისა" და "რეაქციონერის" რეპუტაციით. თავის მოგონებების წიგნში დაწვრილებით აღწერა „წითელი ტერორი“. უცხოეთში ნიკოლოზ ჟევახოვი ცდილობდა ურთიერთობის დამყარებას სერბებთან სლავური ნათესაობის, ხოლო გერმანელ მემარჯვენეებთან ნაციონალისტობის გამო. 

## ლიტერატურა
* ქართული გენი უცხოტომელთა სამსახურში : 100 რჩეული ბიოგრაფია, თბ., გვ. 142

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ნიკოლოზ
ზაპორიჟიის ბრძოლა

**ზაპორიჟიის ბრძოლა** — სამხედრო დაპირისპირება, რომელიც 2022 წლის 27 თებერვალს დაიწყო როგორც უკრაინაში რუსეთის შეჭრის სამხრეთის ოპერაციის ნაწილი. ზაპორიჟია (ზაპოროჟიე) ცენტრალური უკრაინის მთავარი ქალაქია მდინარე დნეპრზე.

## ბრძოლა 
მარცხნივ|მინი|
26 თებერვალს რუსეთის 22-ე საარმიო კორპუსი ყირიმიდან ჩრდილოეთით დაწინაურდა და ზაპორიჟიის ატომურ ელექტროსადგურთან მიახლოება დაიწყო.

27 თებერვალს ზაპორიჟიის სამხრეთ გარეუბანში გარკვეული ბრძოლები დაფიქსირდა, თუმცა მსხვერპლის შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა. რუსეთის ძალებმა იმავე საღამოს დაიწყეს ზაპორიჟიის დაბომბვა. შეტაკებები დაფიქსირდა ზაპორიჟიის სამხრეთით მდებარე ქალაქ ვასილივკაში.

28 თებერვალს რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია ახლომდებარე ქალაქ ენერჰოდარის აღების შესახებ, რომელშიც ატომური ელექტროსადგური მდებარეობს. ენერჰოდარის მერმა უარყო, რომ უკრაინულმა ძალებმა ქალაქზე კონტროლი დაკარგეს. უკრაინის სამხრეთ-აღმოსავლეთის სამხედრო ადმინისტრაციამ 7 მარტს დაადასტურა, რომ ენერჰოდარი რუსული ძალების კონტროლის ქვეშ იყო.

19 მარტს რუსულმა ძალებმა ქალაქზე ისევ გახსნეს საარტილერიო ცეცხლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 9 და დაშავდა 17 ადამიანი. ხელისუფლებამ გამოაცხადა, რომ ამის გამო 34-საათიანი კომენდანტის საათი დაწესდებოდა.

ზაპორიჟიაში ჩაჰყავდათ სხვადასხვა ადგილიდან, მათ შორის მარიუპოლიდან ევაკუირებული მშვიდობიანი მოსახლეობა.

18 აპრილს რუსეთმა საკვანძო ქალაქების დასაკავებლად ოლქში მძლავრი შეტევა წამოიწყო, საჰაერო დარტყმები მიიტანა ზაპორიჟიაზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
ვოზნესენსკის ბრძოლა

**ვოზნესენსკის ბრძოლა** — სამხედრო შეტაკებების სერია რუსეთისა და უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს შორის. გაიმართა 2022 წლის მარტის დასაწყისში. წარმოადგენს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის სამხრეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილს.

ქალაქ ხერსონის აღების შემდეგ რუსულმა ჯარებმა დასავლეთისკენ, ქალაქ მიკოლაივისკენ წაიწიეს. სანამ ისინი თავს ესხმოდნენ მიკოლაივს, ძირითად ძალებს გამოეყო ერთ-ერთი კოლონა და ჩრდილოეთისკენ დაიძრა. იგი პატარა ქალაქ ვოზნესენსკთან ორჯერ ჩაება უკრაინული ძალებთან შეტაკებებში. უმეტესობა რუსულენოვანი ქალაქი სტრატეგიულად მნიშვნელოვნად ითვლებოდა მდინარე სამხრეთის ბუგზე გადასასვლელი ხიდისა და სამხრეთ უკრაინის ატომურ ელექტროსადგურთან სიახლოვის გამო.

## პირველი ბრძოლა 
2022 წლის 2 მარტს, რუსეთის 126-ე საზღვაო ბრიგადის ელემენტებმა მიკოლაივიდან ჩრდილო-დასავლეთით ქალაქ ვოზნესენსკისკენ წაიწიეს და ცდილობდნენ სამხრეთის ბუგზე გადასასვლელი ეპოვათ. რუსული კოლონა, სავარაუდოდ, შედგებოდა 400 ჯარისკაცისა და 43 მანქანისგან. უკრაინულმა ნაწილებმა გაანადგურეს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ხიდი და იქვე დაიკავეს თავდაცვითი პოზიციები. მეორე დღეს რუსებმა ქალაქი აიღეს. უკრაინელებმა სამი დღის შემდეგ, 13 მარტს, შეძლეს მისი დაბრუნება. 18 მარტისთვის ამ რაიონში უკრაინელთა კონტრშეტევების შედეგად მოწინააღმდეგემ ქალაქიდან 120 კილომეტრით დაიხია უკან.

ადგილობრივი ძალები მეორე თავდასხმის შემდეგ ქალაქის გამაგრებას აგრძელებდნენ, რადგან შესაძლო იყო შემოტევების განახლება.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
თამაზ შაბურიშვილი

**თამაზ შაბურიშვილი** (დ. 15 სექტემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1987-1989 წლებში — ექიმთა დახელოვნების უნივერსიტეტის კარდიოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1989-1994 წლებში თბილისის N1 კლინიკური საავადმყოფოს კარდიოლოგიური განყოფილების ინტენსიური ბლოკის ექიმი. 1994-1997 წლებში N2 საავადმყოფოს დიაგნოსტიკური განყოფილების გამგე. 1993 წელს მიენიჭა დოცენტის, ხოლო 2003 წელს პროფესორის წოდება. 1994 წლიდან თბილისის გულის და სისხლძარღვთა კლინიკის ხელმძღვანელი. სამეცნიერო ინტერესის სფეროები: ინტერვენციული კარდიოლოგია, ელექტროფიზიოლოგია, მინიინვაზიური კარდიოქირურგია. 90 სამეცნიერო პუბლიკაციის და 5 მონოგრაფიის ავტორი, ასევე ავტორია ორი სახელმძღვანელოსი ელექტროკარდიოგრაფია და ინტერვენციული კარდიოლოგია. ექიმი კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (2003).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — 1991 წელს დაიცვა „წინაგულთა ელექტროფიზიოლოგია და კინილენტინის, კორდარონის, ეტაციგინის, ოგზიდანის, დელაგილის მოქმედება მოციმციმე არითმიის პაროქსიგმების მქონე ავადმყოფებში“, ასევე სადოქტორო დისერტაციის თემა დაიცვა 1997 წელს „მიოკარდიუმის კუმშვადი ფუნქციის შეფასება გულის შეგუბებითი უკმარისობის დროს მკურნალობის შერჩევისა და გამოსავლის პროგნოზირებისათვის“.

## ორგანიზაციის წევრი
* კარდიოლოგიის ასოციაცია, გამგეობის წევრი.

## ჯილდოები
* 2012 — ღირსების ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* კორონარული ინტერვენციული კარდიოლოგია : სახელმძღვანელო სამედიცინო უნ-ტის სტუდენტებისათვის, რეზიდენტებისათვის (თანაავტორი). - თბ., თბილ., გულის და სისხლძარღვთა კლინიკის გამ-ბა, 2010. 
* ინვაზიური და არაინვაზიური მანიპულაციების ტექნიკა ინტენსიური ბლოკის ექიმებისთვის (თანაავტორი). თბ., 1995.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ., 2006.  გვ. 492;
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012. გვ. 376;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
ანგატი (ბულაკანი)

**ანგატი** (ოფიციალურად **ანგატის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბულაკანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 6617 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Angat Bulacan
*Angat, Bulacan at WN
*Angat.NET Our town, Our Home
*http://csma.page4.me/48.html

## სქოლიო
კატეგორია:ბულაკანის მუნიციპალიტეტები
ბალიუაგი

**ბალიუაგი** (ოფიციალურად **ბალიუაგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბულაკანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 168 470 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 27 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Local Government Unit: Municipality of Baliuag
*Baliwag Bulacan
*Philippine Census Information
*Baliuag Official Site

## სქოლიო
კატეგორია:ბულაკანის მუნიციპალიტეტები
ბულაკანი (ბულაკანი)

**ბულაკანი** (ოფიციალურად **ბულაკანის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბულაკანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 81 232 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:ბულაკანის მუნიციპალიტეტები