open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ულისე ალდროვანდი

**ულისე ალდროვანდი** ( **ულის ალდროვანდუსი**; დ. 11 სექტემბერი, 1522, ბოლონია — გ. 4 მაისი, 1605, ბოლონია) — იტალიელი ბუნებისმეტყველი. იყო ნატურალისტი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ენტომოლოგი, ზოოლოგი და ჰუმანისტი. ბოლონიაში დააარსა ბოტანიკური ბაღი და მუზეუმი. კარლ ლინე და გრაფი ბიუფონი ალდროვანდის ბუნებისმეტყველების მამად მიიჩნევდნენ. 

## ბიოგრაფია 
ულისე ალდროვანდი დაიბადა ქალაქ ბოლონიაში, თავადაზნაურთა ოჯახში. მის მშობლებს სურდათ, რომ ულისეს ნოტარიუსის პროფესია აერჩია, შესაბამისად ბოლონიის უნივერსიტეტში დაიწყო ჰუმანიტარული მეცნიერების, ლოგიკის, ფილოსოფიის, იურისპრუდენციის, მათემატიკისა და მედიცინის შესწავლა. სწავლა განაგრძო პადუაში. 1549 წლის ივნისში ულისე ალდროვანდის ბრალი დასდეს ერესში. სასჯელის თავის არიდების მიზნით იმავე წლის სექტემბერში მეცნიერმა საჯაროდ მოინანია დანაშაული, თუმცა იგი მაინც დააპატიმრეს და დაიბარეს პაპთან ქალაქ რომში. 1950 წლის აპრილამდე იმყოფებოდა შინაპატიმრობაში. ალდროვანდი რომში ყოფნის დროს დაუახლოვდა ადგილობრივ მეცნიერებს. ხელი მოჰკიდა ბოტანიკის, ზოოლოგიისა და გეოლოგიის შესწავლას. 

1551 წლიდან ხელმძღვანელობდა მის მიერვე მოწყობილ რამდენიმე ექსპედიციას იტალიის პროვინციებში. აღწერა მრავალი ცხოველი, უმეტესად ეგზოტიკური სახეობები. 1553 წელს მედიცინისა და ფილოსოფიის სფეროში მიენიჭა მეცნიერის ხარისხი, ხოლო 1554 წლიდან ბოლონიის უნივერსიტეტში ასწავლიდა ლოგიკასა და ფილოსოფიას. 1559 წელს გახდა ფილოსოფიის პროფესორი, ხოლო 1561 წლიდან ბოლონიაში საბუნებისმეტყველო მეცნიერების პირველი პროფესორი. 1568 წელს ალდროვანდის ძალისხმევით ჩამოყალიბდა ბოტანიკური ბაღი, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი. ბაღის კოლექციაში ამჟამად 5000 მცენარეების სახეობაა შემონახული. ასობით წიგნისა და სტატიის ავტორია, რომელთაგან გარკვეული ნაწილი მის სიცოცხლეშივე გამოქვეყნდა. მისი შრომებიდან აღსანიშნავია: „ორნითოლოგია“ (ტ. 1–3, 1599-1603), „მწერების შესახებ“ (1602). 

ულისე ალდროვანდის სახელობიისაა მცენარის სახეობა, მთვარეზე არის მისი სახელობის ქედი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ულისე ალდროვანდი ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ულისე ალდროვანდი 
* ულისე ალდროვანდი  
* ულისე ალდროვანდი 
* ულისე ალდროვანდი  

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მედიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ზოოლოგები
კატეგორია:იტალიელი ენტომოლოგები
სავონის პროვინცია

**სავონის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია სავონა.

პროვინციის ფართობი 1 545 კმ²-ია, მოსახლეობა  284 238 (2007). შედგება 69 კომუნისგან.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები (31 მაისი, 2005 წ.):

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ->Wikipedia in Ligurian language
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
სასიცოცხლო ციკლი (ბიოლოგია)

**სასიცოცხლო ციკლი**, *განვითარების ციკლი* — განვითარების ფაზათა ერთობლიობა, რომელთა გავლის შემდეგ ინდივიდი ზრდასრულ ფორმას აღწევს და ახალი თაობის მოცემის უნარი აქვს. სასიცოცხლო ციკლში ერთმანეთს ენაცვლება ჰაპლოიდური და დიპლოიდური ფაზები. მრავალუჯრედიან ცხოველებში დიპლოფაზა მეტად ხანგრძლივია, ჰაპლოფაზა კი — ხანმოკლე (წარმოდგენილია სპერმატოზოიდითა და კვერცხუჯრედით).  დიპლოფაზის განვითარება შეიძლება იყოს მარტივი ან რთული (მეტაფოზიანი). მეტამორფოზული განვითარებისას ინდივიდი გაივლის ნაირგვარ სტადიას (მაგ.,  პეპლები — კვერცხის, ლარვის, ჭუპრის, იმაგოს სტადიებს). ყვავილოვან მცენარეებში ასევე ძალზე რედუცირებულია ჰაპლოფაზის ხანგრძლივობა. დიპლოფაზას (სპოროფიტს) კი მთელი მცენარე წარმოადგენს. უმდაბლეს მცენარეებსა და მიკროორგანიზმებში, პირიქით, სასიცოცხლო ციკლის დიდი ნაწილი ჰაპლოფაზას უჭირავს. სასიცოცხლო ციკლი რთულია იმ ინდივიდებში, სადაც სქესობრივი გამრავლება უსქესო და პართენოგენეზულ გამრავლებას ენაცვლება.  სასიცოცხლო ციკლი ჩამოყალიბდა ევოლუციურ პროცესში როგორც უმნიშვნელოვანესი შეგუება.

## იხილეთ აგრეთვე
*თაობათა მორიგეობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:რეპროდუქცია
ფრიდრიხ I ბარბაროსა

მინი|ფრიდრიხ I ბარბაროსა (ცენტრში) მის ორ შვილთან ერთაად. მარცხნივ მევე ჰენრი VI და მარჯვნივ ჰერცოგი ფრიდრიხ VI
**ფრიდრიხ I ბარბაროსა** (; დ. 1122, ვაინგარტენის მონასტერი, ბადენ-ვიურტემბერგი — გ. 10 ივნისი, მდინარე სალეფი) — გერმანიის მეფე 1152 წლიდან, საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1155 წლიდან. მიეკუთვნებოდა შტაუფენების დინასტიას. ფრიდრიხ I ცდილობდა სამეფო ხელისუფლების განმტკიცებას. მას სურდა საკუთარი გავლენა აღედგინა იტალიაზე, ამიტომ 5-ჯერ ილაშქრა იტალიაში (1154-1155; 1158-1162; 1163-1164; 1166-1168; 1174-1178 წწ.). იტალიის ქალაქებს სათავეში ჩაუყენა იმპერატორის მოხელე - პოდესტა და დააკისრა გადასახადი, მაგრამ 1167 წელს იტალიურმა ქალაქებმა შექმნეს ლომბარდიის ლიგა, კავშირი დადეს პაპთან და 1176 წელს ლენიანოსთან ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხეს ფრიდრიხ I ბარბაროსა.

მის დროს საღვთო რომის იმპერიამ უმაღლეს გარეგნულ ბრწყინვალებას მიაღწია, მაგრამ ფრიდრიხ I-ის ლავირების პოლიტიკა (გერმანელ მოქიშპე ფეოდალებს შორის) მთავრებს აძლიერებდა და სამეფო ხელისუფლებას ასუსტებდა.

1189 წელს ის შეუერთდა მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობას, თუმცა მდინარე სალეფზე (ახლანდელი გოქსუ, თურქეთი) გადასვლის დროს ცხენი ვერ დაიმორჩილა და დაიხრჩო.

## ლიტერატურა 
* Haverkamp, Alfred. *Friedrich Barbarossa*, 1992
* Novobatzky, Peter and Ammon Shea. *Depraved and Insulting English*. Orlando: Harcourt, 2001
* 
* Comyn, Robert. *History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V, Vol. I*. 1851
* Munz, Peter. "Frederick Barbarossa: A Study in Medieval Politics". Cornell University Press, Ithaca and London, 1969
* Opll, Ferdinand. *Friedrich Barbarossa*, 1998

## რესურსები ინტერნეტში 
* [MSN Encarta – Frederick I (Holy Roman Empire)](http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561996/Frederick_I_(Holy_Roman_Empire).html)(  2009-10-31)
* Famous Men of the Middle Ages – Frederick Barbarossa
* The Deeds of Frederick Barbarossa – Otto of Freising 
* Charter given by Emperor Frederick 

კატეგორია:დაბადებული 1122
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1190
კატეგორია:გერმანიის მეფეები
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:ჰოენშტაუფენები
სპეციის პროვინცია

**სპეციის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია სპეცია.  

პროვინციის ფართობი 881 კმ²-ია, მოსახლეობა 223 606 (2010). შედგება 32 კომუნისგან. 

სპეციის პროვინცია ცნობილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებით — ჩინკვე-ტერე, პორტოვენერე და პალმარიის, ტინოსა და ტინეტოს კუნძულებით. 

აღმოსავლეთით ესაზღვრება გენუის პროვინცია, ჩრდილოეთით — ემილია-რომანიის რეგიონი (პარმის პროვინცია), დასავლეთით — ტოსკანის რეგიონი, სამხრეთით კი გასასვლელი აქვს ტირენიის ზღვაზე. 

173 წლიდან ეს ტერიტორია მიეკუთვნებოდა რომაულ პროვინცია ლიგურიას, რომლის ცენტრიც იყო ქალაქი ლუნი. 773 წელს კი კარლოს დიდმა დაიპყრო.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:

File:Luna Amphitheater1.jpg|ლუნის რომაული ამფითეატრი
File:Spezia Manarola.jpg|მანაროლა
File:Spezia vernazza.jpg|ვარენცა
File:La Spezia - Palazzo della Provincia.JPG|პროვინციის სასახლე
File:Levanto-IMG 1250.JPG|ლევანტო
File:Brugnato (SP) - piazza Alcide De Gasperi - colonna dell'Immacolata.jpg|ბრუნატო
File:Varese Ligure3.JPG|ვარესე-ლიგურე
File:Sarzana - Via Mazzini2.JPG|სარცანა
File:La Spezia Gg.jpg|სპეცია
File:Porto lerici.jpg|ლერიჩი
File:Portovenere panorama.JPG|პორტოვენერე
File:Isola Palmaria.jpg|კუნძული პალმარია
File:Fortezza di Sarzana.jpg|სარანცის ციხესიამგრე

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*Wikipedia in the Ligurian language
*Official Website 
*"Tuttifrutti" in the Province of La Spezia 
*Official page of tourism in Liguria 
*Tuttitalia 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
როდრიგო დე ხერესი

**როდრიგო დე ხერესი** —  ქრისტეფორე კოლუმბის კარაველა „სანტა-მარიას“ ეკიპაჟის ესპანელი წევრი. კოლუმბის ეკიპაჟს გაჰყვა ამერიკაში პირველი მოგზაურობის დროს 1492 წელს. იგი ითვლება პირველ ევროპელ სიგარეტის მწეველად.

1492 წლის 12 ოქტომბერს კოლუმბი ბაჰამის კუნძულ სან-სალვადორს მიადგა. ის და მისი თანამგზავრები უჩვეულო სანახაობის მოწმენი გახდნენ: კუნძულის წითელკანიანი მკვიდრნი პირიდან და ნესტოებიდან კვამლის ბოლქვებს უშვებდნენ. საქმე ის იყო, რომ ინდიელებს რელიგიური დღესასწაული ჰქონდათ, რომლის დროსაც ისინი განსაკუთრებულ ბალახს ეწეოდნენ გონების დაკარგვამდე.  ხერესმა სწრაფად აიტაცა ეს მავნე ჩვევა და გემ „ნინიას“ საშუალებით ევროპაში დაბრუნდა, ევროპაში ჩამოსულმა ხერესმა აღნიშნული მავნე ჩვევის შესახებ მოუთხრო მშობლიურ ქალაქ აიამონტეს მოსახლეობას. როდესაც პორტუგალიის სამღვდელოებამ დაინახა, როგორ უშვებდა კვამლს როდრიგო ცხვირ-პირიდან, ეშმაკეულად ჩათვალა. ის დააპატიმრეს და მხოლოდ შვიდი წლის შემდეგ გაათავისუფლეს. ამ ხნის განმავლობაში მას ბევრმა მიბაძა, თუმცა ოფიციალურად თამბაქოს წევა კიდევ დიდხანს იყო აკრძალული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბარნაბა ბელიაევი, „სიწმინდის ხელოვნების საფუძვლები“, მოკლე ისტორიული მიმოხილვა მეცნიერების თვალსაზრისი თამბაქოს წევაზე
* თამბაქოს ისტორია
*History of tobacco  at tobacco.org 
*List of Officers and Sailors in the First Voyage of Columbus  at history-world.org 

## სქოლიო 
კატეგორია:თამბაქოს ისტორია
პადუის პროვინცია

**პადუის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია პადუა.

პროვინციის ფართობი 2142 კმ²-ია, მოსახლეობა 927 730 (2009). შედგება 104 კომუნისგან.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
NPF

**NPF** — BSD ლიცენზიით გამოშვებული მდგომარეობის მქონე პაკეტების ფილტრი, ფაირვოლის საჭირო ნაწილი. იგი შეედრება iptables, ipfw-ს, ipfilter-ს და PF-ს. NPF-ი არის შექმნილი NetBSD-ზე.

## ისტორია 
NPF წამოწყებულია მინდაუგას რასიუკევისიუსის მიერ. NPF-ზე მუშაობა იქნა სპონსორიზებული NetBSD Foundation-ის მიერ. პირველი კოდი იქნა შეტანილი NetBSD-ის CVS-ში 2010 წლის 22 აგვისტოს. NPF-ი პირველად გამოჩნდა NetBSD 6.0-ში.

## თვისებები 
NPF-ი არის დაპროექტებული სწრაფად მოქმედებისთვის მრავალგულიან და მრავალპროცესორიან კომპიუტერებზე, და მარტივად განვრცობადობისთვის. პაკეტების ფილტრაცია აღარ იქნება სუსტი წერტილი მრავალგულიან სერვერებზე. პაკეტების საინსპექციო ნაწილი არის შთაგონებული BPF-ისგან (N-code-ის დამუშავება). კონფიგურაციის და ხელსაწყოების (npfctl) სინტაქსი ჰგავს PF-ისას.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Original announcement on NetBSD lists
*  Manpage for npf.conf on NetBSD-current 

კატეგორია:BSD
კატეგორია:NetBSD
კატეგორია:ფაირვოლი
სასირეთი

საკუთარი სახელი **სასირეთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*სასირეთი  — სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში;
*სასირეთი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში.
საძოვრების ქედი

**საძოვრების ქედი** () — ქედი კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში (რუსეთი, სტავროპოლის მხარე). გადაჭიმულია კლდოვანი ქედის ჩრდილოეთით. ვრცელდება მდინარე ბელაიას ხეობიდან (დასავლეთით) მდინარე არღუნის (აღმოსავლეთით) ხეობამდე. კუესტური ხასიათისაა. სიგრძე 755 კმ. სიმაღლე 1200-1500 მ. მაქსიმალური 2430 მ. თხემური ნაწილი აგებულია ზედაცარცული კირქვებით და მტკიცე მერგელებით. მისი ჩრდილოეთ კალთა დამრეცია, ხოლო სამხრეთი — ციცაბო. ფერდობებზე არის მთის სტეპები და მდელოები.

საძოვრების ქედის სისტემაში შედის ბორღუსტანისა და ჯინალის ქედები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
უილფათა

**უილფათა** () — მწვერვალი კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდებარეობს რუსეთის ჩრდილოეთი ოსეთის ტერიტორიაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4648 მ. მდებარეობს მდინარე არდონის მარცხენა შენაკადების სათავეებში. დამახასიათებელია ციცაბო ფერდობები. მოქცეულია კავკასიონის მძლავრი გამყინვარების ოლქში. მწვერვალ ადაი-ხოხისა და უილფათას შორის იწყება კავკასიონის ერთ-ერთი უგრძესი მყინვარი — წეა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის მთები
ყველისციხე

**ყველისციხე**, **ყუელისციხე** — ციხესიმაგრე შუა საუკუნეების სამხრეთ საქართველოში. ამჟამად მდებარეობს თურქეთში, არტაანის პროვინციის პოსოფის რაიონში, სოფელ ქოლქიოისთან, მდინარე ფოცხოვისწყლის სათავეებთან, მდინარის მარცხენა სანაპიროზე.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 914 წელს აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობასთან დაკავშირებით, როდესაც მტერმა აიღო ყველისციხე და აწამა ციხისთავი, წარჩინებული გობრონი. ეს ამბავი აღწერა სტეფანე მტბევარმა ნაწარმოებში „წამებაჲ წმიდისა მოწამისა გობრონისი“. ციხესიმაგრე უფრო ადრე უნდა იყოს აგებული. იგი სტრატეგიულად მნიშვნელოვან გზასაყარზე მდებარეობდა და აკონტროლებდა ერთი მხრივ სამცხე-შავშეთის დამაკავშირებელ გზას, მეორე მხრივ - აჭარასა და არტაანში (ერუშეთში) გარდამავალს. IX-X სს-ში ტაო-კლარჯეთში ბაგრატიონთა სამთავროების ჩამოყალიბების შემდეგ, ყველისციხე საერისთავოს ცენტრი და სამცხის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ციხესიმაგრე გახდა. X ს. I ნახევარში  გურგენ ერისთავთერისთავის სამფლობელო იყო, XI საუკუნეში — ლიპარიტ IV ბაღვაშისა. 1059 წ. მეფე ბაგრატ IV-მ ყველისციხე ჩამოართვა ბაღვაშებს და კვლავ საერისთავოს ცენტრად აქცია. XI ს. 60-იან წლებში ყველის ერისთავი იყო მურვან ჯაყელი. 1065 წელს სელჩუკთა ლაშქარი ალფ-არსლანის სარდლობით ყველისციხის გავლით გადავიდა შავშეთში. 1080 წელს ყველისციხესთან სელჩუკებმა დაამარცხეს მეფე გიორგი II. უფრო გვიანაც ყველისციხე არაერთხელ ყოფილა ბრძოლის ასპარეზი. XVI ს. ბოლოს ყველისციხე სამხრეთ საქართველოს სხვა ტერიტორიის ნაწილთან ერთად ოსმალებმა დაიპყრეს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
შაჰდაღი

**შაჰდაღი** (, ) — მწვერვალი აღმოსავლეთ კავკასიონზე, გვერდით ქედზე, აზერბაიჯანში. რუსეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. სიმაღლე 4243 მ. აგებულია კირქვებითა და დოლომიტებით. შემოსილია მაღალმთიანი მდელოს ბალახეულით. არის პატარა მყინვარები. 2007 წლის თებერვალში მწვერვალზე ასვლა აზერბაიჯანელმა ალპინისტებმა განახორციელეს, თუმცა უშედეგოდ. შაჰდაღის კალთები მეტად ციცაბო და კლდოვანია. აგრეთვე, ამ უბანში განვითარებულია ძლიერი ქარები, რის გამოც შაჰდაღი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ყველაზე ძნელად მისადგომი მწვერვალია. ზამთარში ჰაერის ტემპერატურა საშუალოდ უდრის -20&nbsp;°C. კავკასიონის აღმოსავლეთ ნაწილში უკანასკნელი მყინვარები მხოლოდ შაჰდაღის მასივზეა შემორჩენილი.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
Pkgsrc

**pkgsrc** () არის პაკეტების სამართავი სისტემა იუნიქსისნაირი ოპერაციული სისტემებისთვის. იგი არის FreeBSD ports collection-ის განსხვავებული ვერსია რომელზეც მუშაობა დაიწყო 1997 წელს რომ NetBSD-ის ჰქონოდა პაკეტების სამართავი სისტემა. ამის შემდეგ ეს პროექტი ცალკე განხორციელდა: 1999 წელს, დაემატა Solaris მხარდაჭერა, შემდეგ სხვა ოპერაციული სისტემები მოჰყვნენ. იგი არის აგრეთვე პაკეტების მართავი სისტემა DragonFly-სთვის DragonFly 1.4 ვერსიიდან. ზოგიერთი ლინუქსის დისტრიბუტივიც იყენებს pkgsrc-ს.

pkgsrc-ს გამოყენება შეიძლება ბრძანებების მეშვეობით, პროგრამების დასაყენებლად, გადასაყენებლად და სხვა ან პროგრამების კომპილირება წყარო კოდიდან.

pkgsrc-სთვის არსებობს 10000-ზე მეტი პროგრამა (11000-ზე მეტი work-in-progress პაკეტების ჩათვლით, ეს არა ოფიციალური პაკეტებია) და მოიცავს თავისუფალ პოპულარულ პროგრამებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Official website
*  A web interface for pkgsrc
*  pkgsrc-wip – a project to get more people actively involved with pkgsrc
*  pkgsrcCon: An annual conference focusing on pkgsrc

## სქოლიო 
კატეგორია:BSD
ბრეშის პროვინცია

**ბრეშის პროვინცია** ()  — პროვინცია ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ბრეშა. პროვინციის ფართობი 4 784 კმ²-ია და ამ მხრივ ყველაზე დიდია ლომბარდიის რეგიონში. მოსახლეობა 1 234 468 (2009). შედგება 206 კომუნისგან.

პროვინცია გადაშლილია ალპების მთებიდან აღმოსავლეთით, გარდას ტბამდე, დასავლეთით — იზეოს ტბამდე.

ისტორიულად, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო გალური ხალხით — სენომანებით.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ფშიში

**ფშიში** () — მთა დასავლეთ კავკასიონზე, რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში. მდებარეობს საქართველოს  სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. ფშიშის კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარე დიდი ზელენჩუკის შენაკადები. სიმაღლე 3790 მ. მწვერვალი მოქცეულია მუდმივი თოვლის ზონაში. კალთების ქვედა ნაწილში არის რელიქტური ტყე, სადაც იზრდება კაკვასიური ფიჭვი, ნაძვი, ურთხელი. ტყის საზღვარს კეტავს დაბალტანიანი არყის ხე. საშუალომთიანეთში განვითარებულია სუბალპური მდელოები, ხოლო უფრო ზემოთ მარადთოვლიან ზონაში გაბატონებულია ალპური მდელოები.

## სქოლიო
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები
დიულთიდაღი

**დიულთიდაღი** () — მწვერვალი რუსეთში, დაღესტანში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის თხემზე, გვერდითი ქედის შემადგენლობაში — აღმოსავლეთ კავკასიონზე. სიმაღლე 4127 მ. წარმოადგენს დიულთიდაღის ქედის უმაღლეს წერტილს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაღესტნის მთები
ლეკოს პროვინცია

**ლეკოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ლეკო.

პროვინციის ფართობი 816 კმ²-ია, მოსახლეობა 337 912 (2009). შედგება 90 კომუნისგან. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება კომოს პროვინცია, აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით — სონდრიოს, აღმოსავლეთით — ბერგამოს, სამხრეთით კი მონცა და ბრიანცის პროვინციები.

## კომუნები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
კრემონის პროვინცია

**კრემონის პროვინცია** (na) — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია კრემონა. პროვინციის ფართობი 1 771 კმ²-ია, მოსახლეობა 2008 წლის აღწერის მონაცემებით  358 628 ადამიანს შეადგენს. შედგება 115 კომუნისგან. იტალიის უგრძესი მდინარე — პო, წარმოადგენს ბუნებრივ საზღვარს პიაჩენცის პროვინციასთან, მდინარე ოლო კი ბრეშის პროვინციისგან გამოყოფს.

პროვინციას პადანის ვაკის ცენტრალური ნაწილი უჭირავს, აქედან გამომდინარე, მისი მთლიანი ტერიტორია ბრტყელია, ყოველგვარი მთისა და გორაკ-ბორცვების გარეშე. გადაკვეთს რამდენიმე მდინარე, მათ შორის სერიო, ადა და ხელოვნური არხები, რომელთა უმრავლესობაც საირიგაციოდ გამოიყენება.

## კომუნები
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:
მინი|250პქ|მარცხნივ|ტიპური კრემონული სოფელი

## ეკონომიკა
კრემონის ეკონომიკის მთავარი რესურსი სოფლის მეურნეობაა (ძირითადად სიმინდი, ქერი, სოიო, შაქრის ჭარხალი). საკმაოდ განვითარებულია მრეწველობაც, ძირითადად ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც განთავსებულია ტექსტილის, ქიმიური და მექანიკური ფაბრიკები.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ლოდის პროვინცია

**ლოდის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ლოდი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მილანის პროვინცია, აღმოსავლეთით — კრემონის, სამხრეთით — ემილია-რომანია (პიაჩენცის პროვინცია), დასავლეთით კი პავიის პროვინციები.

შეიქმნა 1992 წლის 6 მარტს, მილანის პროვინციისგან 61 კომუნის გამოყოფის შედეგად.

პროვინციის ფართობი 782 კმ²-ია, მოსახლეობა 209 874 (2005). შედგება 61 კომუნისგან.

## კომუნები
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
მანტუის პროვინცია

**მანტუის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია მანტუა. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება ვენეტოს რეგიონი, სამხრეთით — ემილია-რომანიის რეგიონი (ფერარის, მოდენის, რეჯო-ემილიისა და პარმის პროვინციები), დასავლეთით კი ლომბარდიის რეგიონის პროვინციები — კრემონა და ბრეშა.

პროვინციის ფართობი 2 339 კმ²-ია, მოსახლეობა 415 442 (2010). შედგება 70 კომუნისგან.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## მახასიათებლები
მანტუას სამი მხრიდან გარს ტბები აკრავს. გააჩნია სამი ცენტრალური პიაცა, რომელთა შორისაცაა სახელგანთქმული პიაცა-მანტენა. მანტუა ამავე დროს გონძაგების ოჯახის სამშობლოა. სანტ-ანდრეას ბაზილიკაში ინახება ქრისტეს სისხლი.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
კომოს პროვინცია

**კომოს პროვინცია** () — პროვინცია ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია კომო. პროვინციის ფართობი 1 288 კმ²-ია, მოსახლეობა 582 736 (2008). შედგება 160 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება შვეიცარია, აღმოსავლეთით — სონდრიოს და ლეკოს პროვინციები, სამხრეთით — მილანის, დასავლეთით კი ვარეზეს პროვინცია. კომოს პორვინციას მიეკუთვნება ასევე კომუნა კამპიონე-დ’იტალია, რომელიც იტალიის ანკლავს წარმოადგენს შვეიცარიის ტერიტორიაზე, ტიჩინოს კანტონში.

პროვინციის ტერიტორიას ფარავენ ბერგამის ალპები და გორაკ-ბორცვები, წყლის ყველაზე მნიშვნელოვანი მარაგია მყინვარული წარმოშობის კომოს ტბა. ეს პროვინცია ასევე იმითაა ცნობილი, რომ აქ ცხოვრობდა ალესანდრო ვოლტა, რომელმაც  1800 წელს ელექტრო-ბატარეა გამოიგონა.

## კომუნები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ბერგამოს პროვინცია

**ბერგამოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ბერგამო. პროვინციის ფართობი 2 722,86 კმ²-ია, მოსახლეობა 1 098 740 (2010). შედგება 244 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება სონდრიოს პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბრეშის, სამხრეთით — კრემონის, დასავლეთით კი მილანისა და ლეკოს პროვინციები. ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოდგენილია ბერგამოს ალპებით (3 052 მ). სამხრეთ ნაწილის რელიეფი კი ძირითადად ბრტყელია. მთავარი მდინარეებია სერიო, ბრემბო და ადა.

დასავლეთით, პროვინციის საზღვარს აყალიბებს იზეოს ტბა. მოიპოვება ზოგიერთი სახის მინერალი.

## კომუნები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
პავიის პროვინცია

**პავიის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია პავია.

პროვინციის ფართობი 2 965 კმ²-ია, მოსახლეობა 493 753 (2010). შედგება 190 კომუნისგან.

პავიის პროვინციის ის ნაწილი, რომელიც მდინარე პოს სამხრეთით მდებარეობს ოლტრეპო-პავეზეს სახელითაა ცნობილი.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია ძირითდი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ (2007):

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ოლტრეპო-პავეზეს ტურისტული საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
მონცა და ბრიანცის პროვინცია

**მონცა და ბრიანცის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია მონცა. ოფიციალურად შეიქმნა 2004 წლის 12 მაისს, მილანის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილის გამოყოფის შედეგად, ადმინისტრაციულ ერთეულად კი 2009 წლის ივნისში ჩამოყალიბდა.

პროვინციის ფართობი 405,49 კმ²-ია, რა მხრივაც ის იტალიის ერთ-ერთი უმცირესი პროვინციაა, მოსახლეობა 850 000 ადამიანს შეადგენს (2010) და კმ²-ზე 2 000 ადამიანის სიმჭიდროვით იტალიის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალურბანიზებული არეალია. შედგება 55 კომუნისგან. დედაქალაქი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქია მონცა, რომელიც მილანისგან მხოლოდ 15 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია ძირითდი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|მარცხნივ|250პქ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
სონდრიოს პროვინცია

**სონდრიოს პროვინცია** (o) — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია სონდრიო. პროვინციის ფართობი 3 212  კმ²-ია, მოსახლეობა 181 841 (2008). შედგება 78 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება შვეიცარია, დასავლეთით — კომოსა და ლეკოს პროვინციები, სამხრეთით — ბერგამოს და ბრეშის პროვინციები, აღმოსავლეთით კი ტრენტინო-ალტო-ადიჯეს რეგიონი.

## კომუნები
ცხრილში მოეცმულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|მარცხნივ|250პქ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
მილანის პროვინცია

**მილანის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია მილანი. პროვინციის ფართობი 1 575 კმ²-ია, მოსახლეობა 3 156 694 (2010). შედგება 134 კომუნისგან.

პროვინციის ტერიტორია საკმაოდ მაღალურბანიზებულია, რაც განაპირობებს მის მესამე ადგილს იტალიის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ პროვინციებს შორის. აქ 1 კმ²-ზე 2,000 ადამიანი ცხოვრობს და მხოლოდ ნეაპოლისა და მონცა და ბრიანცის პროვინციებს ჩამორჩება, რომლებიც 2004 წელს მილანის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილების გამოყოფის შედეგად შეიქმნა.

## კომუნები
ცხრილში მოეცმულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მოწინავე პირველი ათი კომუნა:

## ეკონომიკა
მილანის პროვინცია თავის დედაქალაქ მილანთან ერთად იტალიის ეკონომიკურად ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პროვონციაა. ქვეყნის 200 უმსხვილესი კომპანიიდან დაახლოებით ნახევარს სწორედ აქ აქვს შტაბ-ბინა. 1910 წელს მილანში ალფა რომეოს საავტომობილო ქარხანა დაარსდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
სანფორდი

**სანფორდი** () — ფარისებრი ვულკანი ალასკაზე. სიმაღლე 4949 მ. აშშ-ის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ვულკანი. აგებულია უმეტესად ანდეზიტებით.

წარმოადგენს პლეისტოცენური დროის ვულკანს, რომელსაც მკვეთრად ციცაბო ფერდობები აქვს. წარმოიქმნა დაახლოებით 900 000 წლის წინ სამი შედარებით მცირე ფარისებრი ვულკანის ბაზაზე, რომლებიც შემდგომ შეერთდნენ. მნიშვნელოვანია 18 კმ სიგრძის ლავური ნაკადი, რომელმაც გზა გაიკვლია ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს.

320 000 წლის წინ ვულკანის ფერდობებიდან გამოიყოფოდა კიდევ ერთი ლავური ნაკადი, რომელიც რიფტული ზონიდან იფრქვეოდა. ეს უკანასკნელი იყო ბაზალტური შედგენილობის, რომლის ქანები დათარიღებულია რადიომეტრიის საშუალებით. სანფორდი პირველად დაიპყრეს ტერის მურმა და ბრედფეროდ უაშბერნმა 1938 წლის 21 ივლისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვულკანი სანფორდი  

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის მთები
კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
სანტა-მარია (ხომალდი)

მინი|250პქ|სანტა-მარიას ერთ-ერთი აღდგენილი ნიმუში
**სანტა-მარია** — ქრისტეფორე კოლუმბის საფლაგმანო ხომალდი, რომლის საშუალებითაც 1492 წელს აღმოაჩინა ამერიკა. ხომალდის წყალწყვა 200 ტონას შეადგენდა. ეკიპაჟი კი 40-მდე ადამიანისაგან შედგებოდა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პინტა და ნინია — კოლუმბის კიდევ ორი ხომალდი
* ვიქტორია — ფერნანდო მაგელანის ხომალდი
* ოქროს ირემი — ფრენსის დრეიკის ხომალდი
* მეიფლაუერი — პირველი ინგლისერი პილიგრიმების ხომალდი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქრისტეფორე კოლუმბი 
* ქრისტეფორე კოლუმბის შესახებ
* Каравелла Колумба Санта-Мария — как выглядел флагманский корабль великой экспедиции?
* Чертежи корабля Санта-Мария

კატეგორია:გემები
სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლები

**სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლები** — ცხოველები, რომლებიც აზიანებენ ან ანადგურებენ კულტურულ მცენარეებს.  მათ რიცხვს განეკუთვნება ხერხემლიან და უხერხემლო ცხოველთა მრავალი კლასის წარმომადგენელი, რომელთაგანაც რაოდენობითა და უარყოფითი მოქმედებით გამოირჩევა მწერებისა და ობობასებრთა კლასში შემავალი სახეობები. 

კვების მიხედვით მავნებლები პირობით იყოფა პოლიფაგებად (კალიები, მდელოს ფარვანა, მავთულა ჭიები, შემოდგომის პურეულის ხვატარი და სხვა), რომლებიც თითქმის ყველა სახის საკვებით იკვებებიან; 

განსაზღვრულჭამიებადანუ ოლიგოფაგებად (შვედური ბუზი, მწვანეთვალა ბუზი, ჰესენის ბუზი და სხვა), რომლებიც ერთი ოჯახის სხვადასხვა მცენარეებს აზიანებენ;  

მონოფაგებად (ფილოქსერა, აბრეშუმის ჭია, ბამბუკის შავი ცრუფარიანა და სხვა), რომლებიც ერთი სახის საკვებით იკვებებიან.

იმის მიხედვით, თუ როგორია მწერების პირის ორგანოების აგებულება, ისინი მცენარეს სხვადასხვაგვარად აზიქნებენ:
*ღრღნიან ფოთლებს, კვირტებს, კოკრებს, ბურღავენ ყლორტებსა და ტოტებს, აჭიანებენ ნაყოფსა და თესლს;
*წუწნიან ფოთლებს, კვირტებს, ყლორტებს, ტოტებსა და ნაყოფს, რომელზედაც ზოგჯერ კიბოსებრი გამონაზარდები წარმოიშობა; აზიანებენ აგრეთვე მცენარეთა მიწისქვეშა ორგანოებს.

სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლებს ყოფენ ძირითადი საკვები კულტურების მიხედვითაც, მაგ., განასხვავებენ:
**კონტინენტური ხეხილის მავლებლებს*, რომელთაგან მნიშვნელოვანი ზიანი მოაქვს ბუგრებს, ჩრჩილებს, ოქროკუდას, რინქიტებს, ნაყოფჭამიებს (ვაშლის, ქლიავის, აღმოსავლურს), ფარიანებს, ტკიპებს, მინაფრთიანებსა და სხვა;
**ვაზის მავნებლებს* — ფილოქსერას, ცრუფარიანებს, ყურძნის ჭიას, ბუკნას ანუ კვირტის ჭიას, ტკიპებსა და სხვა;
**ციტრუსოვანთა მავნებლებს* — ფრთათეთრას, ბუგრებს, ცრუფარიანებს, ფარიანებს, ტკიპებს;
**ბოსტნეული კულტურების და პურეული მარცვლოვანების მავნებლებს* და ა. შ.

სოფლის მეურნეობაში მავნებლებით გამოწვეული ზარალი დიდია. მათ გასანადგურებლად იყენებენ ბრძოლის აგროტექნიკურ, ფიზიკურ-მექანიკურ, ბიოლოგიურ, ქიმიურ და ინტეგრირებულ მეთოდებს. 

**აგროტექნიკური მეთოდი* ითვალისწინებს ნიადაგის შერჩევას, მცენარეთა გამძლე (იმუნური) ჯიშების გამოყვანას, სარეველების მოსპობას, სწორი თესლბრუნვის დაცვას, ნიადაგის დამუშავებას.
**ფიზიკურ-მექანიკური მეთოდი*  გულისხმობს მავნებლებით მცენარის ძლიერ დაზიანებული ნაწილების მოცილებასა და მოსპობას, მისატყუებელი ორმოებისა და საჭერი სარტყლების (ნაყოფჭამიებისათვის) გამოყენებას, სინათლით მიზიდვას და განადგურებას და სხვა.
**ბიოლოგიური მეთოდი* ითვალისწინებს მავნებლების წინააღმდეგ ბუნებრივი მტრების (აკარიფაგები, ენტომოფაგები), ნიკრობიოლოგიური საშუალებების (ენტომოპათოგენური სოკოები, ბაქტერიები, ვირუსები), მწერიჭამია ცხოველების გამრავლებასა და გამოყენებას (საქართველოში ფართოდ იყენებენ აფელინუსს-ბურტლა ბუგრის, კრიპტოლემუსს —  ფქვილისებრი ცრუფარიანების,  ტრიქოგრამას ნაყოფჭამიების, ლინდორუსს — ციტრუსოვანთა ფარიანების წინააღმდეგ და ა. შ.).
**ქიმიური მეთოდი*  მოიცავს მავნებლების საწინააღმდეგო სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერების (პესტიციდების) გამოყენებას. იმის მიხედვით, თუ  რომელი ჯგუფის მავნებლებთან გვაქვს საქმე, პესტიციდები იყოფა: ინსექტიციდებად, ზოოციდებად,  ნემატოციდებად, აკარიციდებად და სხვა.
**ბიოფიზიკურ და ბიოქიმიურ მეთოდებს* განეკუთვნება გამა-გამოსხივების და ქიმიური პრეპარატების გამოყენება მწერებსა და ტკიპების სქესობრივი სტერილიზაციისათვის და სხვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:პარაზიტები
რაუნგი

**რაუნგი** () — მოქმედი ვულკანი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ იავაზე და წარმოადგენს კუნძულის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ვულკანს. სიმაღლე 3332 მ. აგებულია ანდეზიტებითა და ბაზალტური ლავებით. მწვერვალზე გამომუშავებულია 2 კმ დიამეტრის კალდერა, რომლის სიღრმე 600 მ-მდეა. კალდერის ფსკერზე არის მეორე თანრიგის მცირე ზომის ვულკანური კონუსი. უძველესი ამოფრქვევა დაფიქსირებულია 1586 წელს. კატასტროფული ამოფრქვევები დაფიქსირდა აგრეთვე 1586-1817 წწ. შორის. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 2015 წელს. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
ფერმოს პროვინცია

**ფერმოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მარკეს რეგიონში. დედაქალაქია ფერმო. შეიქმნა 2004 წელს, მაგრამ არსებობა დაიწყო 2009 წლიდან.

პროვინციის ფართობი 784,22 კმ²-ია, მოსახლეობა 177 578 (2010). შედგება 40 კომუნისგან.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ვერონის პროვინცია

**ვერონის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია ვერონა. პროვინციის ფართობი 3109 კმ²-ია, მოსახლეობა 912 981 (2009). შედგება 98 კომუნისგან.

ვერონაში ხდება მოქმედება უილიამ შექსპირის ერთ-ერთ ცნობილ ტრაგედიაში რომეო და ჯულიეტა.

## კომუნები
ცხრილში მოეცმულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მოწინავე პირველი ათი კომუნა:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ოქტავ მირბო

**ოქტავე მირბო** (; დ. 16 თებერვალი, 1848, ტრევიერი, ნორმანდია ― გ. 16 თებერვალი, 1917, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, დრამატურგი, ლიტერატურული კრიტიკოსი,  პოლიტიკური აქტივისტი და უფლებათა აქტივისტი.

## ბიოგრაფია 
1872 წელს ომის დამთავრების შემდეგ ის ნორმანდიას ტოვებს და პარიზში გადადის.

1886 წელს ის პირველ რომანს *Le Calvaire* ასრულებს, რომლის 40.000 ასლი ერთ წელიწადში გაიყიდა.

1900 წელს გამოქვეყნდა ''Le Journal d'une femme de chambre*.

1903  წელს :  *ბიზნესის  ბიზნეს* (*Les affaires sont les affaires*, Comédie-Française).

1905 წელს მირბობევრს მოგზაურობდა ბელგიაში და ჰოლანდიაში .

1917 წელს ოქტავ მირბო  გარდაიცვალა 69 წლის ასაკში.. დაკრძალულია პარიზში.

## ნაწარმოებები 
### პიესები 
* *Les Mauvais bergers* (1897).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *Farces et moralités*  (1904).
* *Le Foyer* (1908).

### რომანები, ნოველები 
* *Le Calvaire* (1886)
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Dans le ciel* (1892-1893).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *La 628-E8* (1907).
* *Dingo* (1913).
* *Un gentilhomme’’ (1920)..
* *Contes cruels* (1990).
* *Contes drôles* (1995). 

## ლიტერატურა 
* Pierre Michel & J.-F. Nivet, *Octave Mirbeau, l’imprécateur au cœur fidèle* (1990).
* *Cahiers Octave Mirbeau* (1994-2011).

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Société Octave Mirbeau.
*  *Dictionnaire Octave Mirbeau*.
* ოქტავ მირბო.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 1917
კატეგორია:ოქტავ მირბო
კატეგორია:ფრანგი ანარქისტები
კატეგორია:ანარქისტი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ვულკანო

**ვულკანო** (; ) — პატარა ვულკანური კუნძული ტირენიის ზღვაში. ეკუთვნის იტალიას. სიცილიიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს დაახლოებით 25 კმ-ში. ლიპარის კუნძულების ყველაზე სამხრეთი ნაწილი. ფართობი 21 კმ², სიმაღლე 499 მ. ამჟამად კუნძულზე ცხოვრობს დაახლოებით 715 ადამიანი. კუნძული წარმოადგენს ვულკანურ მასივს, რომელიც შედგება რამდენიმე ვულკანური ცენტრისაგან, რომელთაგან ერთ-ერთი მოქმედია.

რელიეფი რთულია. სანაპირო ციცაბოა, თუმცა ადგილ-ადგილ განვითარებულია ქვიშის პლაჟი. ბევრია ფუმაროლები, რის ხარჯზე განვითარებულია აბაზანები. არის აგრეთვე გოგირდის ცხელი წყაროები, რომელთა ტემპერატურა მერყეობს 35&nbsp;°C-დან 50&nbsp;°C-მდე. კუნძულის სამხრეთი ნაწილი უფრო ამაღლებულია ვიდრე ჩრდილოეთი. აქვეა განლაგებული უძველესი ვულკანური კონუსები, მათ შორის მონტე-არია (499 მ), მონტე-სარაკენა (481 მ), მონტე-ლუჩია (188 მ). კუნძულის ცენტრალურ ნაწილი ამაღლებულია ფოსის ვულკანური კონუსის სახით, რომლის მწვერვალზე არის დიდი ზომის კრატერი. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილშია მთა ვულკანელო (123 მ), რომელიც კუნძულებთან შერთებულია ვიწრო ყელით. ძვ. წ. 123 წელს მოხდარი ამოფრქვევის შედეგად ვულკანელო განცალკევებული კუნძულის სახით წარმოიქმნა. 1553 წელს ვულკანოდან წამოსულმა ლავურმა ნაკადმა შექმნა ვიწრო ყელი, რომლის შედეგად ვულკანელო გარდაიქმნა ნახევარკუნძულად. კუნძულ ვულკანოზე უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1888-1890 წწ. განვითარებულია ტურიზმი.

ფაილი:towards.vulcano.jpg
ფაილი:towards.vulcano.bis.jpg
ფაილი:Vulcano crater.jpg
ფაილი:Fumarole.overview.jpg

## იხილეთ აგრეთვე 
* იტალიის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვულკანო ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ვულკანოს შესახებ  
* ვულკანოს შესახებ 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის ვულკანები
კატეგორია:იტალიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სოლფატარა

**სოლფატარა** () — ჰოლოცენური ასაკის ვულკანური კრატერი იტალიაში, ქალაქ პოცუოლის მიდამოებში. გაწოლილია ქალაქ ნეაპოლის დასავლეთით. ჩამქრალი ვულკანია, თუმცა ჯერ კიდევ შეინიშნება ორთქლისა და გოგირდის გამოყოფა. კრატერის დიამეტრი უდრის 770 მ-ს. მისი ფსკერი ბრტყელია და მოფენილია თიხისებრი ქერქით. ადგილ-ადგილ გამომუშავებულია პატარა ორმოები, რომლებშიც დუღს გოგირდი და ტალახი, ასევე განუწყვეტლივ ამოდის ორთქლი, სადაც ქარს მასთან ერთად გადააქვს ნახშირორჟანგიც. კრატერის ერთ-ერთი კედელში გამომუშავებულია ე.წ. „ძაღლის გამოქვაბული“ სადაც დიდი რაოდენობით გამოიყოფა აირი, რის გამოც იღუპებიან იქ მობინადრე ცხოველები. ზედაპირი გავარვარებულია. კრატერი ტურიზმის ღირსშესანიშნავი ობიექტია. განვითარებულია ფუმაროლები და ტალახიანი აბაზანები. ორთქლს სამედიცინო მიზნებისთვის იყენებდენ რომის იმპერიაში. სოლფატარა წარმოიქმნა დაახლოებით 4000 წლის წინ. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1198 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვულკანი სოლფატარა  
* ვულკანი სოლფატარა    

## ლიტერატურა
* Rollo Steffens: "Italiens Vulkane - Die schönsten Wanderungen vom Vesuv zum Ätna", Bruckmann Verlag München, 2004. ISBN 3-7654-3990-8.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ვულკანები
სვეტლანა ალილუევა

|right|მინი|200პქ|სტალინი სვეტლანასთან ერთად. 1935
[right|მინი|200პქ|სვეტლანა [ლავრენტი ბერიასთან ერთად. უკანა ფონზე სტალინი]]
**სვეტლანა ალილუევა** (, დაბადების გვარი - *სტალინა*, ემიგრაციაში - *ლანა პეტერსი* (Lana Peters); დ. 28 თებერვალი, 1926, ლენინგრადი, სსრკ — გ. 22 ნოემბერი, 2011, რიჩლენდი, უისკონსინი, აშშ) — იოსებ სტალინის ერთადერთი ქალიშვილი მისი მეორე ცოლის, ნადეჟდა ალილუევასგან. საბჭოთა ფილოლოგი-მთარგმნელი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, მემუარისტი. 1967 წელს დარჩა ემიგრაციაში და მიიღო აშშ-ს მოქალაქეობა.

პირველი მეუღლე იყო საბჭოთა იურისტი გ.ი. მოროზოვი. მეორე -  სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი ი.ა. ჟდანოვი (სსრკ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნის, ა.ა. ჟდანოვის შვილი).

## საქართველოში 
სვეტლანა და მისი ქალიშვილი ოლგა 1984 წელს მოსკოვიდან თბილისში საცხოვრებლად გადმოვიდნენ. სსრკ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენმდივნის კონსტანტინე ჩერნენკოს დავალებით საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მაშინდელმა პირველმა მდივანმა ედუარდ შევარდნაძემ მათთვის თბილისში ცხოვრების ყველა აუცილებელი პირობა შექმნა: მათ თბილისის ელიტურ რაიონში კეთილმოწყობილი სამოთახიანი ბინა გადაეცათ, მათ განკარგულებაში იყო ასევე ავტომანქანა და ფულადი სახსრები. გარდა ამისა, ოლგას მასწავლებლები რუსულ და ქართულ ენებში უფასოდ ამეცადინებდნენ. იგი დაკავებული იყო საცხენოსნო სპორტით. დედა-შვილი მეზობლებს, ქართული მეცნიერებისა და კულტურის წარმომადგენლებს დაუმეგობრდნენ და ხშირად სტუმრობდნენ გორში იოსებ სტალინის სახლ-მუზეუმს.
 
სვეტლანა ალილუევა და მისი ქალიშვილი თბილისში ორი წელი — 1986 წლის მარტამდე ცხოვრობდნენ, შემდეგ მოსკოვში გადავიდნენ, 1986 წლის ნოემბერში კი აშშ-ში გაემგზავრნენ.

## გარდაცვალება 
გარდაიცვალა აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, მოხუცთა თავშესაფარში, 85 წლის ასაკში კიბოთი.

სვეტლანა ალილუევას ოჯახსა და ახლობლებს სამძიმარი საქართველოს ექს-პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ გამოუცხადა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Светлана Иосифовна Аллилуева. Дерево предков и потомков
* *Биография Светланы Аллилуевой* в Исторической энциклопедии *Хронос*. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი ამერიკელები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ჟან-ივ ესკოფიე

**ჟან-ივ ესკოფიე** ( დ. 12 ივლისი, 1950, ლიონი — გ. 12 აპრილი, 2003, ლოს-ანჯელესი) — ფრანგი კინოოპერატორი.

დაიბადა ქალაქ ლიონში. დაამთავრა ლუი ლუმიერის უმაღლესი ეროვნული კინოსკოლა. იღებდა მოკლემეტრაჟიან, დოკუმენტურ, ანიმაციურ ფირებს, სარეკლამო რგოლებს, მუშაობდა ოპერატორის ასისტენტად. 
1983 წელს გაიცნო ლეო კარაქსი, რომელთანაც ერთობლივად რამდენიმე ფილმი გადაიღო. ამ ფილმებმა პოპულარობა შესძინეს ჟან-ივ ესკოფიეს საოპერატორო ნამუშევრებს. 1990-იანი წწ. დასაწყისიდან მუშაობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1991 წელს მიენიჭა ევროპის კინოპრემია.

გარდაიცვალა 2003 წელს გულის შეტევით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ინტერნეტ-ენციკლოპედია – კინოოპერატორები 
* ჟან-ივ ესკოფიე 

კატეგორია:ფრანგი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
მაჩერატის პროვინცია

**მაჩერატის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მარკეს რეგიონში. დედაქალაქია მაჩერატა.

პროვინციის ფართობი 2 774 კმ²-ია, რა მხრივაც ის უდიდესია მარკეს რეგიონში. მოსახლეობა 301 701 (2001). შედგება 57 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება ანკონის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ადრიატიკის ზღვა, სამხრეთით — ასკოლი-პიჩენოს პროვინცია, დასავლეთით კი უმბრიის რეგიონი (პერუჯის პროვინცია).

## ეკონომიკა 
ისევე როგორც დანარჩენ რეგიონში, მაჩერატის პროვინციაში მოღვაწეობს ბევრი პატარა, მაგრამ მაღალსპეციალიზებული კომპანია. მნიშვნელოვანია ფეხსაცმლის ინდუსტრია.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
thumb|მარცხნივ|300px|პროვინციის ტოპოგრაფიული რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ასკოლი-პიჩენოს პროვინცია

**ასკოლი-პიჩენოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მარკეს რეგიონში. დედაქალაქია ასკოლი-პიჩენო.

პროვინციის ფართობი 1 228 კმ²-ია, მოსახლეობა 212 846 (2008). შედგება 33 კომუნისგან.

ჩრდილოეთით ესაზღვრება ფერმოს პროვინცია, ჩრდილო-დასავლეთით — მაჩერატის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ადრიატიკის ზღვა, სამხრეთით — აბრუცისა და ლაციოს, სამხრეთ-დასავლეთით კი უმბრიის რეგიონები. 2004 წელს გამოეყო ტერიტორია, რომელზეც ფერმოს პროვინცია შეიქმნა.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
left|250px|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 
* Wines and recipes from Ascoli Piceno 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ალა ჯიოევა

მინი|250პქ|ალა ჯიოევა
**ალა ჯიოევა** (; დ. 23 აგვისტო, 1949, ცხინვალი, სსსრ) — ე. წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი. ე. წ. სამხრეთ ოსეთის განათლების მინისტრი 2002–2008 წწ. 

2011 წლის 27 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში მიიღო ხმების 56,7% და მოიპოვა გამარჯვება, თუმცა ადგილობრივმა სასამართლომ სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო რესპუბლიკაში 27 ნოემბერს ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის შედეგები უკანონოდ გამოაცხადა. განმეორებით არჩევნებში, რომელიც 2012 წლის 25 მარტისთვის დაინიშნა ალა ჯიოევა მონაწილებას ვერ მიიღებს.

აღნიშნულ განცხადებას ჯიოევას მომხრეების მხრიდან დაუმორჩილებლობის აქციები მოჰყვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოში მოღვაწე პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  23 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1949
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პეზარო და ურბინოს პროვინცია

**პეზარო და ურბინოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მარკეს რეგიონში. დედაქალაქია პეზარო. ესაზღვრება სან-მარინოს რესპუბლიკას.

პროვინციის ფართობი 2 564 კმ²-ია, მოსახლეობა 364 896 (2010). შედგება 60 კომუნისგან.

## ისტორია 
2006 წლის რეფერენდუმზე, პროვინციის მონტეფელტროს ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონს გამოეყო 7 კომუნა (მუნიციპალიტეტი) და შეუერთდა რიმინის პროვინციას (ემილია-რომანიის რეგიონი).

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|250პქ|მარცხნივ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ანკონის პროვინცია

**ანკონის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მარკეს რეგიონში. დედაქალაქია ანკონა. პროვინციის ფართობი 1 940 კმ²-ია, მოსახლეობა 474 630 (2008). შედგება 49 კომუნისგან.

პროვინცია გადაჭიმულია ადრიატიკის ზღვიდან აღმოსავლეთით, აპენინის მთებამდე. მისი რელიეფი თანდათანობით მაღლდება და გადადის უფრო მთიანში. მოსახლეობა ძირითადად თავმოყრილია სანაპირო ზოლში და დაახლოებით მეოთხედი თავს იყრის დედაქალაქ ანკონაში.

პროვინციის სანაპიროს ქვიშიანი პლაჟები უფრო მეტად თვით იტალიელებშია პოპულარული, ვიდრე უცხოელებში. შიდა ნაწილი, ცენტრალური რეგიონი გამოიყენება მიწათმოქმედებისათვის, აწარმოებენ თეთრ და წითელ ღვინოებს, ყურძნის სხვადასხვა სახეობებისგან. მთიანი ნაწილი უღრან ტყეებს უჭირავს, სადაც იზრდება სოკო შავი ტრიუფელი, რომელიც ბაზარზე საკმაოდ პოპულარულია.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|მარცხნივ|250პქ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ვულკანური კრატერი

[მინი|300პქ|ვულკან კამერუნის კრატერი ([აფრიკა).]]
**ვულკანური კრატერი** () — დედამიწის ხმელეთზე წარმოქმნილი ჯამისებრი ან ძაბრისებრი ღრმული. ჩნდება ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად. დიამეტრი ათეული მეტრიდან რამდენიმე კილომეტრამდე. სიღრმე რამდენიმე მეტრიდან ასეულ მეტრამდე. კრატერის დიამეტრი იშვიათად აჭარბებს 2-2,5 კმ-ს, რითაც განსხვავდება კალდერისგან. კრატერის პირველეული ფორმა, რომელშიც იგულისხმება ვულკანისა და კრატერის კავშირი, წარმოადგენს მაარს — დედამიწის ზედაპირის ჩაღრმავებას, რომელიც გარშემორტყმულია ვულკანური წარმოშობის ფხვიერი დაბალმთიანი ბორცვებით.

განასხვავებენ კონუსისებურ და ფარისებურ ვულკანურ კრატერებს. კონუსისებრი ვულკანური კრატერის კედლები ხშირად ციცაბო და კლდოვანია. ფსკერი დაფარულია ფხვიერი მასალით. მოქმედი ვულკანების კრატერებისთვის დამახასიათებელია ფუმაროლური ამონთხევები. ფსკერი მთლიანად იმ შემთხვევაში იფარება, თუ ფიქსირდება პაროქსიზმული ერუფცია. ფარისებრი ვულკანების კრატერი განირჩევა დიდი ზომით. კედლები ვერტიკალურია ან ტერასულ-საფეხურებისებრი, ფსკერი ბრტყელი, დაკავებულია ლავით. აღსანიშნავია, რომ კრატერს ყველა ვულკანი არ ტოვებს.

ვულკანური კრატერი ჩვეულებრივ, ვულკანის მწვერვალზე ან კალთაზე მდებარეობს. კრატერის ფსკერზე ერთი ან რამდენიმე ვულკანური ყელია, რომლის მეშვეობით ზედაპირზე ამოდის ლავა და სხვა ვულკანური პროდუქტები. ზოგჯერ კრატერის ფსკერი უკავია ტბას ან ახლად შექმნილ მცირე ზომის ვულკანურ კონუსს. ვულკანური ტბა ოვალური ფორმისაა და სანაპირო ხაზი თითქმის დაუნაწევრებული. თუკი ტბა დიდი ზომისაა, იგი ხშირად მნიშვნელოვან სიღრმესაც აღწევს. ასეთი ტბები არის მაგ., კამჩატკის ნახევარკუნძულზე.

ფაილი:Tangkuban Parahu.jpg
ფაილი:Kerið.jpg
ფაილი:Chainedespuys.png
ფაილი:Vulkankegel_auf_Lanzarote_7284.jpg

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვულკანი
* კალდერა
* მაარი

## რესურსები ინტერნეტში 
* კრატერი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* [კრატერი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია](http://slovari.yandex.ru/~книги/БСЭ/Кратер%20(вулкан.)/)  
* ვულკანური კრატერი  
* ფოტოგალერეა  

## ლიტერატურა 
* Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др.. 1978.

კატეგორია:ვულკანოლოგია
კატეგორია:ვულკანები
მარკუს პერსონი

**მარკუს პერსონი** (ასევე ცნობილი მეტსახელით ***Notch***;დ; 1 ივნისი, 1979) — შვედი ActionScript და Java-პროგრამისტი. ის არის Mojang AB-ის დამაარსებელი და პოპულარული კომპიუტერული თამაშის *Minecraft*-ის შემქმნელი.

## ბიოგრაფია 
მარკუსმა პროგრამირება დაიწყო კომპიუტერ Commodore 128-ზე. 7 წელი მუშაობდა King.com ში თამაშების შემქმნელად შემდეგ Jalbum-ის პროგრამისტი გახდა. მან შექმნა ბევრი თამაში, 2009 წელს მან დააარსა კომპანია Mojang AB.

## თამაშები 
### Minecraft 
Minecraft — ცნობილი Sandbox თამაში. ეს თამაში უკვე გამოვიდა მაგრამ ის ახლაც აქტიურად ნახლდება, ემატება ახალი ფუნქციები და სხვა. 2011 წლის დასაწყისში Mojang AB-მა გაყიდა 1 მილიონი ასლი, ნახევარ წელში კი ამ რიცხვს 2 მილიონი მიემატა, ამ დროისათვის კი გაყიდულია 8 მილიონზე მეტი ასლი.

### Breaking the Tower 
Breaking the Tower — თამაში, რომელიც შეიქმნა 48 საათში. თამაშში მოქმედება ხდება პატარა კუნძულზე სადაც მოთამაშემ უნდა იშოვოს რესურსები, აშენოს შენობები და გაწვრთნას ჯარი იმისათვის, რომ დაანგრიოს დიდი კოშკი კუნძულზე.

### კონკურსისთვის შექმნილი თამაშები 
* MEG4kMAN (2009 წელი)
* Left 4k Dead (2009 წელი)
* t4kns (2008 წელი)
* Blast Passage
* Miners4k (2006 წელი)
* Hunters4k (2005 წელი) (აღარ არსებობს)
* Dungeon4k (2005 წელი) (აღარ არსებობს)
* Sonic Racer 4k  (2005 წელი)
* Dachon4k
* l4krits
* Bunny Press
* Infinite Mario Bros­
* Prelude of the Chambered (2011 წელი)

### Flash თამაშები 
* Funny Farm 
* Luxor 
* Carnival Shootout 

### სხვა 
* Wurm Online

### 2.5D ძრავა 
* Legend of the Chambered
* Flash Maze
* 3dck_d0
* HL2RPG

## რესურსები ინტერნეტში 
* Persson's biography page
* The Word of Notch 
* Official *Minecraft* website

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  1 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ვიდეო თამაშების დიზაინერები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პროგრამისტები
კატეგორია:შვედი მილიარდერები
კატეგორია:Mojang AB
კატეგორია:შვედი კომპიუტერული პროგრამისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იზერნიის პროვინცია

**იზერნიის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მოლიზეს რეგიონში. დედაქალაქია იზერნია.

პროვინციის ფართობი 1 529 კმ²-ია, მოსახლეობა 89 775 (2001). შედგება 52 კომუნისგან, რომელთაგან ზოგიერთის მოსახლეობა 1000 ადამიანს არ აღემატება.

პროვინციის რელიეფი მთიანია, მხოლოდ სამხრეთ-დასავლეთში ენაცვლება მთებს გორაკ-ბორცვები და ვაკეები. ჩრდილოეთით ესაზღვრება აბრუცის რეგიონი, აღმოსავლეთით — კამპობასოს პროვინცია, სამხრეთით — კამპანიის, დასავლეთით კი ლაციოს რეგიონი.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
thumb|მარცხნივ|200px|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
მიესა

**მიესა** () — ნორვეგიის უდიდესი ტბა. ერთ-ერთი უღრმესი ნორვეგიასა და მთელ ევროპაში, ჰორნინდალსვატნეტის შემდეგ. მდებარეობს ნორვეგიის სამხრეთ ნაწილში, დედაქალაქ ოსლოდან 100 კილომეტრის დაშორებით. ტბის მაქსიმალური სიგრძე 117 კილომეტრია, მაქსიმალური სიგანე — 15 კილომეტრი. ფართობი — 362 კმ². უდიდესი სიღრმე 449 მ. სანაოსნოა. ტბის ნაპირებზე მდებარეობს ქალაქები: ჰამარი, იოვიკი და ლილეჰამერი. 

## გალერეა 

სურათი:Mjoesa from hamar.jpg|მიესა ჰამარიდან
სურათი:Mjosa Minnesund.jpg|ტბა მიესა
სურათი:Mjoesa-hamar.jpg|ჰამარის პორტი

## იხილეთ აგრეთვე
* ნორვეგიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
კამპობასოს პროვინცია

**კამპობასოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, მოლიზეს რეგიონში. დედაქალაქია კამპობასო.

პროვინციის ფართობი 2 909  კმ²-ია, მოსახლეობა 230 928 (2011). შედგება 84 კომუნისგან.

პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში ცხოვრობს ხორვატიული უმცირესობა, რომლებიც ლაპარაკობენ ხორვატული ენის უნიკალურ, არქაულ დიალექტზე.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 
*American Descendants of Campobasso Natives  
*Campobasso Genealogy & History 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ალესანდრიის პროვინცია

**ალესანდრიის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, პიემონტის რეგიონში. დედაქალაქია ალესანდრია.

პროვინციის ფართობი 3 560 კმ²-ია და ამ მხრივ მესამეა რეგიონში კუნეოსა და ტურინის პროვინციების შემდეგ. მოსახლეობა 430 000 (2005). შედგება 190 კომუნისგან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ვერჩელის პროვინცია, დასავლეთით კი ტურინისა და ასტის პროვინციები. სამხრეთით მისი მოსაზღვრეა ლიგურიის რეგიონი (სავონისა და გენუის პროვინციები), სამხრეთ-აღმოსავლეთით — პიაჩენცის პროვინცია (ემილია-რომანიის რეგიონი), აღმოსავლეთით კი ლომბარდიის პროვინცია პავია.

## ისტორია 
პროვინცია შეიქმნა 1859 წლის 23 ოქტომბრის სამეფო დეკრეტის საფუძველზე, როგორც რამდენიმე პროვინციის კავშირი. 1935 წელს მას გამოეყო ასტის არეალი და ჩამოყალიბდა განცალკევებულ, ასტის პროვინციად.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|მარცხნივ|250პქ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
* იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Official web site for European Sacred Mounts
* MonferratoArte  A historical and bibliographical directory of artists active in the extra-urban Churches of the Diocese of Casale Monferrato.
* Laws and Statutes of the Carpeneto commune, 15th century, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Libraries 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები