open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სურხანდარიის ოლქი

**სურხანდარიის ოლქი** (ვილაეთი) () — უზბეკეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი თერმეზი. 

## ზოგადი მიმოხილვა
შეიქმნა 1941 წლის 6 მარტს. მდებარეობს უზბეკეთის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. სამხრეთით მდინარე ამუდარიაზე გადის უზბეკეთ-ავღანეთის საზღვარი. ფართობი 20,8 ათასი კმ². მოსახლეობა 1020 ათასი მცხოვრები (1983), აქედან 19% ქალაქში ცხოვრობს. ოლქის ცენტრალური და სამხრეთი ნაწილი ვაკეა, რომელსაც გარს აკრავს ქედები (სიმაღლე 4643 მეტრამდე). მთავარი მდინარეებია სურხანდარია შენაკადებით და შერაბადი. აგებულია რამდენიმე წყალსაცავი და არხი. განვითარებულია კვების (ზეთის საექსტრაქციო, ხილბოსტნეულ-საკონსერვო, ღვინის, ლუდის ქარხნები, ხორცისა და რძის, საფქვავი კომბინატები), მსუბუქი (ბამბასაწმენდი ქარხნები, სამკერვალო, ხალიჩების და აბრეშუმის საქსოვი ფაბრიკები), საშენ მასალათა, ნავთობის და ქვანახშირის მრეწველობა. სოფლის მეურნეობის მთავარი დარგებია: მებამბეობა, მეაბრეშუმეობა, მებაღეობა, მევენახეობა, საძოვრული მეცხოველეობა. ქალაქ თერმეზში, მდინარე ამუდარიაზე გაშენებულია საერთაშორირისო მნიშვნელობის სამდინარო ნავსადგური.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:უზბეკეთის ოლქები
კანილო

**კანილო** () — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — კანილო. დასახლებული პუნქტები: კანილო, სოლდეუ, Bordes d’Envalira, ელ-ტარტერი, Sant Pere, Ransol, Els Plans, El Vilar, l’Armiana, l’Aldosa, El Forn, Prats, Meritxell, Molleres

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდორის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:ანდორის ოლქები
ლა-მასანა

**ლა-მასანა** () — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ლა-მასანა. დასახლებული პუნქტები: Pal, Arinsal, Erts, Sispony, Anyós, l’Aldosa, Escàs, Xixerella, El Pui, Puiol del Piu, Mas de Ribafeta, La Massana

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდორის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:ანდორის ოლქები
ორდინო

thumb|200px|left|ქუჩა ორდინოში
**ორდინო** () — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ორდინო. დასახლებული პუნქტები: Ordino, Segudet, Sornas, Ansalonga, La Cortinada, Arans, Llorts, Les Salines, El Serrat, Arcalís

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდორის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:ანდორის ოლქები
სანტ-ჟულია-დე-ლორია

thumb|left|250px|ფრანცისკო კაირატუს ძეგლი
**სანტ-ჟულია-დე-ლორია** () — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — სანტ-ჟულია-დე-ლორია. დასახლებული პუნქტები: Aixovall, Bissisarri, Fontaneda, Auvinyà, Aixirivall, Juberri, Nagol, Certers, Llumeneres

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდორის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:ანდორის ოლქები
ენკამპი

**ენკამპი** () — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ენკამპი. დასახლებული პუნქტები: Encamp, le Tremat, la Mosquera, les Bons, Vila, პას-დე-ლა-კასა, Grau Roig

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდორის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:ანდორის ოლქები
სუ-სენტ-მარი

მარჯვნივ|მინი|სუ-სენტ-მარი ონტარიოს რუკაზე
**სუ-სენტ-მარი** — ქალაქი კანადაში, ონტარიოს პროვინციაში. მოსახლეობა 75 141 კაცი (2011). ნავსადგური მდინარე სენტ-მერისზე. ქალაქში განვითარებულია შავი მეტალურგიის, საკისრების, ლითონის კონსტრუქციების, სამთამადნო მოწყობილებების წარმოებები. ასევე ცელულოზა-ქაღალდისა და ხის დასამუშავებელი მრეწველობა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კანადის ქალაქები
ბენინის ქალაქები

ბენინის ქალაქების სია ანბანური განლაგებით.
## ბენინის ქალაქების სია 
[thumb|right|278px|[კოტონუ, ბენინის უდიდესი ქალაქი]]
thumb|right|278px|ბენინის ქალაქები

## ბენინის 10 უდიდესი ქალაქი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Benin: largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer 

კატეგორია:ბენინის ქალაქები
წიგნის საერთაშორისო სტანდარტული ნომერი

**წიგნის საერთაშორისო სტანდარტული ნომერი** (ინგლისური *International Standard Book Number*, ან შემოკლებით *ISBN* [აი-ეს-ბი-ენი] ) — მეორე რიცხობრივი სახელი წიგნების, დამოუკიდებელი პუბლიკაციების, მაგრამ აგრეთვე მულტიმედიის და პროგრამული უზრუნველყოფის (ე.წ. სოფტვერის) პროდუქტებისა.

კატეგორია:ბიბლიოგრაფია
თავაქალაშვილისეული ვეფხისტყაოსანი

მინიატიურა|180პქ|უცხო მოყმის ნახვის სცენა თავაქალაშვილისეული ვეფხისტყაოსნიდან
**ვეფხისტყაოსნის თავაქალაშვილისეული ნუსხა**, ასევე ცნობილი **თავაქარაშვილისეული ნუსხის** სახელწოდებით — XVII საუკუნის ხელნაწერი ვეფხისტყაოსანი. ხელნაწერი შეიცავს ე. წ. „ვრცელ რედაქციას“. გადაწერილი და მოხატულია მამუკა თავაქალაშვილის მიერ 1646 წელს. მომგებელი — ლევან II დადიანი.

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. ხელნაწერი შეიცავს 267 ფურცელს, რომელთა ზომებია 27X19 სანტიმეტრი. ნაწერია მხედრული დამწერლობით, შავი მელნით. სათაურები შესრულებულია სინგურით. ნუსხის მოხატულობა მიჩნეულია ქართული ეროვნული შემოქმედების ნიმუშად. ერთვის გადამწერისა და მომხატველის, მამუკა თავაქალაშვილის, ავტოპორტრეტი.

თავაქალაშვილისეული ვეფხისტყაოსანი დღეს საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდშია დაცული (H-599).

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 100

კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდი
კატეგორია:ვეფხისტყაოსნის ხელნაწერები
ამირანდარეჯანიანი (H-384)

მინიატიურა|200პქ|ერთ-ერთი გვერდი ხელნაწერიდან
**ამირანდარეჯანიანის ხელნაწერი** H-384 დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდში. გადაწერილია XIX საუკუნეში, 1824 წელს, თბილისში, დავით თუმანოვის მიერ. 

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. ხელნაწერი შეიცავს 113 ფურცელს, რომელთა ზომებია 32,5X20 სანტიმეტრი. ნაწერია მხედრული დამწერლობით, აქვს თავკაზმულობა. თან ერთვის საჭურვლის ნუსხა 33 დასახელებით და ტაბულა საჭურვლის გამოსახულებებით. ახლავს აგრეთვე ილუსტრაციებიც განმარტებებითურთ.

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 104

კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდი
დავითიანი (S-1598)

მინიატიურა|200პქ|ხელნაწერის ერთ-ერთი გვერდი, რომელზეც გამოსახულია დავით გურამიშვილის ავტოპორტრეტი
**დავით გურამიშვილის „დავითიანის“ ხელნაწერი** S-1598 — ავტოგრაფული ხელნაწერი, გადაწერილი უკრაინაში თავად ავტორის მიერ.

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 155 ფურცელს, რომელთა ზომებია 32,5X19,5 სანტიმეტრი. ნაწერია მხედრული დამწერლობით, სათაურები და სტრიქონების დასაწყისები სინგურითაა შესრულებული. ტექსტს დართული აქვს დავით გურამიშვილის ავტროპორტრეტი, სარწყავისა და წისქვილის გეგმა. მის თავზე ჩაკრულია ახტირკის ღვთისმშობლის გრავიურა.

დავითიანის ეს ხელნაწერი დღეს საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდშია დაცული (S-1598).

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 105

კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი
ბოტსვანის ქალაქები

thumb|right|300px|ბოტსვანის რუკა
[thumb|right|300px|[გაბორონე]]
[thumb|right|300px|[ფრანსისთაუნი]]
**ბოტსვანის&nbsp;ქალაქები** () — ბოტსვანის დასახლებული პუნქტების სია. ინტერნეტ-რესურსის *World Gazeteer* მიხედვით, ბოტსვანაში 200 ისეთი ქალაქია, რომლებშიც 1000-ზე მეტი კაცი ცხოვრობს.

## ბოტსვანის ქალაქების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოტსვანის ქალაქები
ეთიოპიის ქალაქები

**ეთიოპიის&nbsp;ქალაქები** — ეთიოპიის დასახლებული პუნქტების სია. ინტერნეტ-რესურსის *World Gazeteer* მიხედვით, ეთიოპიაში 200 ისეთი ქალაქია, რომლებშიც 10 000-ზე მეტი კაცი ცხოვრობს.

## ეთიოპიის ქალაქების სია 
thumb|right|350px|ეთიოპის რუკა
[thumb|right|330px|[ადის-აბება, ეთიოპიის დედაქალაქი]]

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
სუსამბარი

**სუსამბარი** ( — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვს მთლიანი ფოთლები. პატარა კალათა ყვავილედები, რომლებშიც განაპირა ყვავილები თეთრია, შიგნითა კი ყვითელი, თავმოყრილია საერთო ფარისებრ ყვავილედში.

იზრდება მეტწილად კავკასიაში, მცირე და წინა აზიაში. საქართველოში გვხვდება ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის ტენიან და დანაოჭებულ მდელოებზე, მთის ნაკადულების ნაპირებზე.

სუსამბარი მოჰყავთ სანელებელ მცენარედ, ხშირად ველურდება. იყენებენ ჩრჩილს, რწყილისა და სხვა მწერების წინააღმდეგ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
შესაბმელი ძაღლები

thumb|300px|მარხილის ძაღლების ჯგუფი.

**მარხილის ძაღლები** — მუშა ძაღლები, რომლებსაც, მარხილში შებმულებს, თოვლსა თუ ყინულზე ტრანსპორტირებისას იყენებენ.

მარხილის ძაღლები ყველა შინაურ ძაღლზე მეტად ჰგვანან თავიანთ წინაპარ რუხ მგელს. ადრე არქტიკის რეგიონში მოსახლეობა მათი საშუალებით ახორციელებდა მიმოსვლას, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო. 

## ხროვის ორგანიზაცია 
მარხილის ძაღლები ხშირად მუშაობენ საშინლად ცივ გარემოსა და რთულ ლანდშაფტში და, როგორც წესი, ხროვის ძლიერ ინსტინქტებსაც ინარჩნუბენ. მათი ჯგუფის აშკარა იერარქიული წყობა ძალზე ჰგავს მგლის ხროვის იერარქიას. მემარხილეც სწორედ ამ წესებს ითვალისწინებს ძაღლების სამართავად; წინ დგას მეთაური – ჯგუფის დომინანტი. ძაღლებს ასეთი ორგანიზება სჭირდებათ არა მხოლოდ შეთანხმებული მუშაობის, არამედ საერთო უსაფრთხოებისთვისაც. დანარჩენი ძაღლები ხროვის მეთაურს მიჰყვებიან და მისი გამოცდილების წყალობით თავიდან იცილებენ მოსალოდნელ განსაცდელსა და დაბრკოლებებს.

## ლიტერატურა 
* *დევიდ ალდერტონი, რაზე მეტყველებს ძაღლის ქცევა, ISBN 978-9941-19-652-2*

კატეგორია:ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:მუშა ძაღლები
ირმებზე მონადირე

**ირმებზე მონადირე** () — 1978 წლის ბრიტანულ-ამერიკული ფილმი, სამხედრო დრამა. ფილმი ასახავს სამი რუსული წარმოშობის ამერიკელის ბრძოლას ვიეტნამის ომში. ის სამი პირობითი ნაწილისგან შედგება, რომელიც გადმოსცემენ ფილმის გმირების ისტორიას ომში წასვლამდე, ვიეტნამში და ვიეტნამიდან დაბრუნების შემდეგ.

## როლებში
*რობერტ დე ნირო — მაიკლ ვრონსკი
*კრისტოფერ უოკენი — ნიკანორ შევოტარევიჩი
*ჯონ სავაჯი — სტივენ პუშკოვი
*ჯონ კაზალე — სტენლი
*მერილ სტრიპი — ლინდა

## ჯილდოები
ამ ფილმმა 5 ოსკარი დაიმსახურა. მილოშ ფორმანი და მიკი რურკი მას ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად მიიჩნევენ.

**ოსკარი**
*საუკეთესო ფილმი
*საუკეთესო რეჟისორი: მაიკლ ჩიმინო
*საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: კრისტოფერ უოკენი
*საუკეთესო მონტაჟი: პიტერ ცინერი
*საუკეთესო ხმა: რიჩარდ პორტმანი, უილიამ მაკკეი, აარონ როჩინი, დარინ ნაითი

**BAFTA**

*საუკეთესო მონტაჟი: პიტერ ცინერი
*საუკეთესო ოპერატორი: ვილმოშ ჟიგმონდი

**ოქროს გლობუსი**
*საუკეთესო რეჟისორი: მაიკლ ჩიმინო

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ვიეტნამის ომის შესახებ
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
რიჩარდ ეშკროფტი

**რიჩარდ ეშკროფტი** (დ. 11 სექტემბერი, 1971, უიგენი, ინგლისი) — ინგლისელი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ის იყო ჯგუფ The Verve-ის წამყვანი ვოკალისტი. გამოცემული აქვს 4 სტუდიური ალბომი.

## ადრეული წლები 
რიჩარდი იყო ფრენკისა და ლუიზის ერთადერთი შვილი. 11 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა მისი მამა და მას შემდეგ იზრდებოდა მამინაცვალთან ერთად. მას ჰყავს ორი უმცროსი ნახევარ-და.

ეშკროფტმა სკოლაში გაიცნო მისი მომავალი ჯგუფის წევრები - საიმონ ჯონსი, პიტერ სოლსბერი და საიმონ ტონგი, მოგვიანებით მან შეიცვალა სკოლა, სადაც გაიცნო ნიკ მაკაბი. სკოლაში რიჩარდს მასწავლებლებმა "კლასის კიბო" უწოდეს, თუმცა ხელმძღვანელობის ერთმა წევრმა მას ეს ზედმეტსახელი შეუცვალა ახლით - "დაუჯერებლად ჭკვიანი".

ეშკროფტს ძალიან მოსწონდა ფეხბურთი და ის უიგენ ატლეტიკის ახალგაზრდულ გუნდში თამაშობდა კიდეც. მას სურდა გამხდარიყო პროფესიონალი ფეხბურთელი, ისეთივე როგორიც ჯორჯ ბესტი იყო თუმცა, მოგვიანებით მისი ეს ინტერესი მუსიკამ ჩაანაცვლა.

## The Verve 
1990 წელს ეშკროფტმა ჩამოაყალიბა ჯგუფი The Verve (ორიგინალი სახელწოდებით კი უბრალოდ Verve), ნიკ მაკაბისთან, საიმონ ჯონსთან და პიტერ სოლსბერისთან ერთად. ისინი ცნობილი გახდნენ მათი ფსიქოდელური მუსიკით. ჯგუფი საკმაო წარმატებით მოღვაწეობდა, თუმცა 1995 წელს დაიშალა რის შემდეგაც რიჩარდმა გადაწყვიტა გამოეცა საკუთარი სოლო ალბომი, მაგრამ მოგვიანებით მან შეიცვალა აზრი და 1997 წელს გადაწყვიტა ნიკ მაკაბისთვის შეეთავაზებინა ჯგუფის აღდგენა და განახლება ახალ წევრთან ერთად - საიმონ ტონგთან. ჯგუფმა აღდგენის შემდგომ გამოსცა ძალიან წარმატებული ალბომი - Urban Hymns. ეშკროფტმა მიიღო "ივორ ნოველოს ჯილდო" როგორც სიმღერის ავტორმა. ამის შემდგომ პრესამ მას უწოდა "ინგლისის საუკეთესო როკ ჯგუფის უშეცდომო სახე". თუმცა, წარმატებების მიუხედავად, ჯგუფში წარმოიშვა შიდა კონფლიქტი და 1999 წლის აპრილში, მათ ჯგუფის კიდევ ერთხელ დაშლის შესახებ გააკეთეს განცხადება.

2007 წლის დასაწყისში, ჯგუფმა აღდგენა გადაწყვიტა, ოფიციალურად კი ივნისის თვეში. ჯგუფმა აღდგენის შემდგომ მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ფესტივალზე. 2008 წლის აგვისტოში ჯგუფმა გამოსცა ახალი, რიგით მეოთხე ალბომი - Forth.

2008 წლის აგვისტოში ჯგუფი მესამედ დაიშალა.

## პირადი ცხოვრება 
რიჩარდი დაქორწინებულია კეიტ რედლიზე, რომელიც ჯგუფ Spiritualized-ის ყოფილი წევრია. მათ ჰყავთ ორი შვილი - სონი, რომელიც დაბადებულია 2000 წელს და კასიუსი, დაბადებული 2004 წელს. ისინი ცხოვრობენ ჰერიფორდშერში. ეშკროფტი არის საფეხბურთო კლუბ - მანჩესტერ იუნაიტედის გულშემატკივარი.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები
### სინგლები
### პრომო სინგლები
### საქველმოქმედო
### EPs
## იხილეთ აგრეთვე 
* The Verve

## რესურსები ინტერნეტში 
* რიჩარდ ეშკროფტის ოფიციალური საიტი
* Richard Ashcroft Online
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავგუსტა ტრევერორუმი

**ავგუსტა ტრევერორუმი**, ანუ **Augusta Treverorum** (ლათინურად „ავგუსტუსის ქალაქი ტრევერთა მხარეში“) — მდინარე მოზელის ნაპირას მდებარე რომაული ქალაქი, რომლისგანაც წარმოდგა ქალაქი ტრირი.

ქალაქის დაარსების თარიღად შეიძლება მოიაზრებოდეს ტრირის პირველი ხიდის, ე.წ. რომაული ხიდის შენებასა (ქრისტემდე 18-17) და ავგუსტუსის მმართველობის ხანას (ქრისტემდე 30-დან ქრისტეს შემდეგ 14 წ.) შორის პერიოდი.

## ლიტერატურა 
* Heinz Heinen: *Trier und das Trevererland in römischer Zeit.* 2. leicht überarbeiteter und um einen bibliografischen Nachtrag erweiterter Nachdruck, 3. unveränderter Nachdruck. Spee, Trier 1993, ISBN 3-87760-065-4.
* Heinz Cüppers (გამომც.): *Die Römer in Rheinland-Pfalz.* Lizenzausgabe, Nikol, Hamburg 2005, ISBN 3-933203-60-0, გვ. 577–647.
* Hans-Peter Kuhnen (გამომც.): *Das römische Trier.* Theiss, Stuttgart 2001, ISBN 3-8062-1517-0 (*Führer zu archäologischen Denkmälern in Deutschland* 40).
* *Römerbauten in Trier.* Schnell & Steiner, Regensburg 2003, ISBN 3-7954-1445-8 (*Führungsheft* 20, *Edition Burgen, Schlösser, Altertümer Rheinland-Pfalz*).

კატეგორია:ტრირი
სამთამადნო მრეწველობა

**სამთამადნო მრეწველობა** — რკინის, მანგანუმის მადნის, ფერადი, კეთილშობილი და იშვიათი ლითონების მოპოვებისა და პირველადი გადამუშავების დარგების კომპლექსი.
სსრკ-ს სხვადასხვა სახის მინერალური ნედლეულის უზარმაზარი პოტენციური რესურსების მხრივ მსოფლიოში პირველი ადგილი ეჭირა მანგანუმის, რკინის მადნის, ბოქსიტების, სპილენძის, ტყვიის, ნიკელის, ვოლფრამისა და სხვა ლითონების დაზვერილი მარაგის მიხედვით. სსრკ-ში 1913 წელს მოიპოვეს 9,2; 1960 წელს 106; 1970 წელს 195,5; 1982 წელს 244,4 მილიონი ტონა რკინის მადანი. სსრკ-ში რკინის მადნის უდიდესი საბადოები იყო კრივოი როგში, კურსკში, კუსტანაის ოლქში და სხვაგან. მანგანუმის საბადოებიდან ცნობილია ჭიათურისა და ნიკოპოლის საბადოები.
ჭიათურის მანგანუმის საბადოს ექსპლუატაცია დაიწყო 1879 წელს. საქართველოში 1940 წელს მოიპოვეს 1449, 1970 წელს 1569, ხოლო 1981 წელს 2734 ათასი ტონა სასაქონლო მანგანუმის მადანი. ქიმიური შედგენილობის მიხედვით ჭიათურის მანგანუმი უკეთესია ნიკოპოლის მადანზე.
ფერადი ლითონებიდან საქართველოში მოიპოვებენ სპილენძს, ტყვიასა და თუთიას. მადნეულის ნედლეული ძირითად ელემენტებთან (ალუმინი, სპილენძი, ტყვია, თუთია, ნიკელი და სხვა) ერთად შეიცავს თანმხლებ ელემენტებსაც (მაგალითად ოქრო, ვერცხლი, კობალტი და სხვა).
მსოფლიოში ყველა მადნის 65%-ს მოიპოვებენ ეკონომიკურად ხელსაყრელი ღია (კარიერული) წესით. ჭიათურის საბადოს ამუშავებენ როგორც ღია, ისე მიწისქვეშა წესით, კვაისის საბადოს კი მიწისქვეშა წესით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლითონის მოპოვება
კატეგორია:მრეწველობა
იბრაჰიმ ფეჩევი

**იბრაჰიმ ფეჩევი** (დ. 1574, ფიუნფკირხენი, უნგრეთი — გ. 1650) — თურქული ისტორიოგრაფიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, მსახურობდა სხვადასხვა სამოხელეო და სამხედრო თანამდებობაზე. ოსმალეთის ჯართან ერთად მონაწილეობდა მრავალ ლაშქრობაში. მას ეკუთვნის ოსმალეთის ორტომიანი ისტორია, რომელიც საუკეთესო წყაროა 1520-1640 წწ. ოსმალეთისა და მისი მომიჯნავე ქვეყნების ისტორიის შესასწავლად. ფეჩევი ქრონოლოგიური თანამიმდევრობით გადმოგვცემს ცნობებს XVI-XVII საუკუნეების საქართველოს ისტორიის შესახებ. თავისი დროის ფაქტების უდიდეს ნაწილს ფეჩევი აღწერს როგორც თვითმხილველი. ადრინდელი ამბები დაფუძნებულია ზეპირ და დოკუმენტურ წყაროებზე. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თურქი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1574
კატეგორია:გარდაცვლილი 1650
პაველ ჩეხოვი

**პაველ ჩეხოვი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალის და სრულმეტრაჟიანი ფილმების ერთ ერთი  მთავარი გმირი.

ვარსკვლავური გზის შემქმნელმა ჯინ როდენბერიმ ჩართო სერიალში რუსული წარმოშობის პერსონაჟი გამომდინარე საკუთარი წარმოდგენებიდან იდეალური მომავლი შესახებ. NBC არხის პრეს-რელიზში ნათქვამი იყო რომ ეს გაკეთდა გაზეთ პრავდას სტატიის საპასუხოდ, თუმცა სავარაუდოდ ეს განცხადება გაკეთდა რეკლამის მიზმით (თუმცა როდენბერიმ ნამდვილად მისწერა პრავდას რედაქტორს და შეატყობინა ახალი პერსონაჟის შესახებ).

ჩეხოვი არ მონაწილეობს ანიმაციურ სერიალში.

## ბიოგრაფია 
პაველ ჩეხოვი დაიბადა 2241წლის 19 სექტემბერს რუსეთში. 2267 წელს დაამთავრა ვარსკვლავური ფლოტის აკადემია. 2263 წლიდან მსახურობდა ხომალდზე USS ენტერპრაიზი.

2277 წელს ჩეხოვი გადავიდა ხომალდზე რელაიენტი, 2285 წელს მონაწილეობდა პროექტში „გენეზისი“. 2286 წელს დაბრუნდა ენტერპრაისზე.

### ალტერნატიული რეალობა 
[left|მინი|[ანტონ ელჩინი პაველ ჩეხოვის როლში]]
2099 წლის ფილმში ვარსკვლავური გზა პაველ ჩეხოვის როლს ასრულებს ანტონ ელჩინი. იგი წარმოჩენილია როგორც 17 წლის ვუნდერკინდი, რომლის მათემატიკური უნარები არაერთხელ იხსნიან ენტერპრაიზს. მისი აქცენტი კი ქმნის კომიკურ სიტუაციებს. მაგალითად იგი იძულებილია ნელა წარნოთქვას ბრძანებები კომპიოუტერისთვის, რადგან კომპიუტერი ვერ არჩევს მის გამოთქმას.

## საინტერესო ფაქტები 
უილიამ კენიგმა შეარულა ჩეხოვის როლი შემდეგ თაობაში. ასევე ფილმში „ვარსკვლავური გზა: ღმერთები და ადამიანები“ (, რომელიც გამოვიდა ეკრანებზე 2007 წლის 22 დეკემბერს.

უილიამ შატნერმა თავის რომანებში „ოდისეა“ და „სარკისებური სამყაროს ტრილოგია“ ახსენებს რომ ჩეხოვი სათავეში ჩაუდგა ვარსკვლავურ ფლოტს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* უოლტერ კენიგი
* ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალი
* ვარსკვლავური გზა: ფილმი
* ვარსკვლავური გზა II: ხანის რისხვა
* ვარსკვლავური გზა III: სპოკის ძიება
* ვარსკვლავური გზა IV: გზა შინისაკენ
* ვარსკვლავური გზა V: უკანასკნელი ზღვარი
* ვარსკვლავური გზა VI: აღმოუჩენელი ქვეყანა
* ვარსკვლავური გზა: თაობები
* ვარსკვლავური გზა (2009)
* ვარსკვლავური გზა: ბნელში
* ანტონ ელჩინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* startrek.com  
* memory-alpha
* memory-beta

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
სიმენტალური ჯიში

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფური
**სიმენტალური ჯიში** — მსხვილი რქოსანი საქონლისა, სარძეო-სახორცე მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია შვეიცარიაში. ფერად თაფლა-ჭრელია, ტანად დიდი და მსხვილძვლიანია. კუროს მასა 800–1100 კილოგრამია. ფურისა 550–650 კილოგრამი, წლიური წველადობა 3500–4000 ლიტრი, რძის ცხიმიანობა 3,8–3,9% აღწევს. ნაკლავის გამოსავალია 60%. მსოფლიოში ფართოდაა გავრცელებული. რუსეთში შეიყვანეს XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, საქართველოში — XIX საუკუნის ბოლოს. 1948 წლამდე დიდი რაოდენობით შემოჰყავდათ და იყენებდნენ ადგილობრივი საქონლის გასაუმჯობესებლად. შემდეგ მისი შემოყვანა შეწყდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
სოხთის სამაროვანი

**სოხთის სამაროვანი**, *სოხოს სამაროვანი* — II-IV საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს მდინარე ფაწის ხეობაში, ისტორიულ შიდა ქართლის მთიან ზოლში (ჯავის რაიონი, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი), შიდა ქართლიდან ერწოს უღელტეხილით რაჭაში გადასასვლელ გზაზე გათხარეს 1926 წელს (ვ. ფჩელინა). 1974, 1976-1977 წლებში (ა. სლანოვი).

1926 წელს მოპოვებული მასალა პირველად გამოაქვეყნა ბ. კაფტუნმა. გათხრილია 40-მდე სამარხი. სამაროვანი ერთფენიანია. მიცვალებულები ესვენენ ოვალურ ორმოებში, მარცხენა გვერდზე, მოკუნტული, თავით ჩრდილოეთისკენ. სამარხებში აღმოჩენილია კერამიკული ნაწარმი (წითელკეციანი, სხვადასხვა ფორმის დოქები, გამომწვარი ტოლჩები და სხვა), მინის ჭურჭელი, ბრინჯაოს ნივთები (ჭვირული ბალთები, რკალური, ორწილადი და ბუდეაბმული ორწილასი მშვილდსაკინძები, ცხოველების გამოსახულებიანი საკიდები, ზარაკები და სხვა), ცხენის ლაგმები, ტანსაცმელთან დაკავშირებული და სარიტუალო ნივთები. უმეტესობა ადგილობრივი ნაწარმია. იმპორტული ნივთებიდან აღსანიშნავია ფაცეტებიანი მინის ჭურჭელი, პიპოკამპის გამოსახულებიანი მომინანქრებული ფიბულა, გემები, მონეტები (ოქტავიანე ავგუსტუსის დენარები და პართული დრაქმები — ოროდე I-ის, ფრაატე IV-ის, გოტარზ I-ისა). აღმოჩენილი მასალა სოხთის მახლობლად ძველ სავაჭრო გზის არსებობაზე უნდა მიგვანიშნებდეს.

სოხთის სამაროვანი გვიანდელი ანტიკური ხანის ტიპური ძეგლია და მიუთითებს იმ დროის იბერიის მთისა და ბარის სულიერი და მატერიალური კულტურის ერთგვაროვნებაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სენდაი

**სენდაი** — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მიაგის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 1,063,103 მილიონი კაცი (2013). ნავსადგური და სარკინიგზო კვანძი. ოუს (ტოჰოკუს) ეკონომიკური რაიონის ერთ-ერთი ცენტრი. ნავთობგადასამუშავებელი, ელექტროენერგეტიკული, მანქანათსაშენი, ხის დასამუშავებელი საწარმოები. საფეიქრო და კვების მრეწველობა. სენდაის მიდამოებში იღებენ ქვანახშირს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
კრისტინ ჩაპელი

**კრისტინ ჩაპელი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალის ერთ ერთი  მთავარი გმირი.

## ინფორმაცია პერსონაჟზე 
ჩაპელმა მიატოვა კარიერა ბიოლოგიურ კვლევებში და წავიდა ვარსკვლავურ ფლოტში იმ იმედით რომ კვლავ შეხვდებოდა თავის საქმროს დოქტორ როჯერ კორბის. კორბის გაუჩინარებიდან 5 წლის შემდეგ ჩაპელი დაინიშნა ენტერპრაიზზე. იგი მსახურობდა ექთნად ექიმ მაკ-კოისთან.

მალე ჩაპელი შეხვდა კორბის, როცა ენტერპრაიზი მივიდა ეხო III-ზე. კირკი და ჩაპელი დაეშვნენ მიწაზე. მათ შეიტყვეს კორბის გეგმების შესახებ: მან მიაგნო ძველი ცივილიზაციის ნაშთებს და გამოიყენა მათი ტექნოლოგიები ანდროიდების შესაქმნელად. იგი ქმნის კირკის ასლს და ცდილობს ხელში ჩაიგდოს ხომალდი, თუმცა მისი გეგმა ჩავარდა.
როგორც ირკვევა კორბი თავადაც ანდროიდია, მან თავისი გონაბა გადაიტანა ანდროიდის სხეულში. კირკი არწმუნებს მას რომ იგი უკვე აღარ არის ადამიანი, არამედ მხოლოდ მანქანა. როცა კორბი ხედავს ჩაპელის რეაქციას მის მდგომარეობაზე, იგი თავს იკლავს. ამის შემდეგ ჩაპელი ფიქრობს ღირს თუ არა ხომალდზე დარჩენა, თუმცა საბოლოოდ გადაწყვეტს დარჩეს.

### ფილმები 
ჩაპელი მონაწილეობს ვარსკვლავური გზის ორ ფილმში: ვარსკვლავური გზა: ფილმი და ვარსკვლავური გზა IV: გზა შინისაკენ. ფილმში მოცემულია რომ იგი გახდა ექიმი.

2009 წლის ფილმში ასე არის მედდა ჩაპელი რომელიც საუბრობს კადრს მიღმა.

## საინტერესო ფაქტები 
[მინი|[მაჟელ ბარეტი]]
მაჟელ ბარეტი ასევე მონაწილეობდა საპილოტე ეპიზოდში. იგი ასევე განასახიერებს ლუაქსანა ტროის სერიალებში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9. ასევე ბარეტი ახმოვანებს კომპიუტერებს ვარსკვლავური გზის სერიალებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალი
* ვარსკვლავური გზა: ანიმაციური სერიალი
* ვარსკვლავური გზა: ფილმი
* ვარსკვლავური გზა IV: გზა შინისაკენ
* მაჟელ ბარეტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* startrek.com
* memory-alpha
* memory-beta

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
სივაპითეკი

მარჯვნივ|მინი|სივაპითეკი
**სივაპითეკი** — ნამარხი ადამიანის მსგავსი მაიმუნების გვარი. აზიაში (ჰიმალაიში-სივალიკის მთებში) და აღმოსავლეთ აფრიკაში ნაპოვნია სივაპითეკის ქვედა და ზედა ყბის, კბილების ფრაგმენტები. ქვედა ყბა მასიურია; სივაპითეკის კბილები ადამიანისა და ადამიანის მსგავსი მაიმუნების კბილებს ჰგავს. სივაპითეკს დრიოპითეკებთან ერთად თვლიან ადამიანის მსგავსი მაიმუნების, კერძოდ, ორანგუტანის წინაპრულ ფორმად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მაიმუნები
მალიადა

**მალიადა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 008 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 138.093 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7,49 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ოქროს გლობუსი საუკეთესო რეჟისორისთვის

**ოქროს გლობუსი საუკეთესო რეჟისორისთვის** — ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ერთ-ერთი ნომინაცია. გაიცემა 1943 წლიდან. ყველაზე მეტი ჯილდო (4) ელია კაზანმა მიიღო, ხოლო ყველაზე მეტი ნომინაცია (11) სტივენ სპილბერგმა. ერთადერთი ქალი, რომელმაც ეს ჯილდო მიიღო ბარბრა სტრეიზანდია. ოსკარის დაჯილდოებისგან, ოქროს გლობუსზე გაიცემა ერთიანი ჯილდო როგორც ადაპტირებული, ისე ორიგინალური სცენარისთვის.

*"†" აღნიშნავს ოსკარის მოგებას
*"§" აღნიშნავს რომ გამარჯვებას ოსკარის ნომინაციის გარეშე

## ლაურეატები
### 1940-იანები
### 1950-იანები 
### 1960-ინები 
### 1970-იანები
### 1980-იანები 
### 1990-იანები 
### 2000-იანები
### 2010-იანები
## რესურსები ინტერნეტში
* ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ჩანდანაგარი

**ჩანდანაგარი** (ბენგ. চন্দননগর) — ქალაქი ინდოეთში. მდებარეობს დასავლეთი ბენგალის შტატში. ქალაქის ცენტრის სიმაღლე ზღვის დონიდან 9მ.

## ისტორია 
1673 წელს ბენგალიის ნავაბ იბრაჰიმ-ხანის ნებართვით აქ დაარსდა ფრანგული სავაჭრო კომპანია, რომელიც 1688 წლისათვის გადაიქცა მუდმივ დასახლებად. 1730 წელს ქალაქის გუბერნატორი გახდა ჟოზეფ ფრანსუა დიუპლეი, რომლის მმართველობისას ქალაქში აშენდა 2 000-ზე მეტი ქვის სახლი, თავად ქალაქი კი გადაიქცა ბენგალიაში ევროპელთა ვაჭრობის ძირითად ცენტრად. 
 
XVIII-XIX საუკუნეებში ჩანდანაგარი ევროპელ დამპყრობლებს შორის ხელიდან ხელში გადადიოდა. 1756 წელს ფრანგებსა და ბრიტანელებს შორის დაიწყო ომი, რომლის შედეგად,  1756 წლის 23 მარტს ინგლისელებმა დაიკავეს ქალაქი. 1763 წელს ის უკან დაიბრუნეს ფრანგებმა, თუმცა 1794 წელს კვლავ დაიპყრეს ინგლისელებმა. 1816 წელს ქალაქი კვლავ დაიბრუნა საფრანგეთმა და ამჯერად, უკვე ხანგრძლივად, 1950 წლამდე შეინარჩუნა ხელისუფლება ფრანგული ინდოეთის შემადგენლობაში შესულ ქალაქში.

1947 წელს ინდოეთმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა და 1948 წლის ივლისში საფრანგეთის მთავრობამ ჩაატარა პლებისციტი, რომლის შედეგების მიხედვით ჩანდანაგარის მოსახლეობის 97%-ის სურვილი აღმოჩნდა ინდოეთთან შეერთება. ინდოეთის ხელისუფლებამ ფაქტობრივად მიიღო ქალაქზე კონტროლის უფლება უკვე 1950 წელს, თუმცა ოფიციალურად ქალაქი ინდოეთს გადეცა 1952 წლის 9 ივნისს. 1955 წლის 2 ოქტომბერს ჩანდანაგარი მიერთებულ იქნა დასავლეთი ბენგალის შტატთან.

## დემოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის საიტი
* მსოფლიოს გეოგრაფიული ცნობარი

## სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ ბენგალის ქალაქები
საბრძოლო ძაღლები

thumb

**საბრძოლო ძაღლების** ისტორია მრავალი საუკუნის წინ დაიწყო. ისინი ასრულებდნენ სხვადასხვა ამოცანას:მიათრებდნენ საბრძოლო მასალით დატვირთულ ურმებს, ბრძოლის ველზე დაჰქონდათ წერილები... მაგრამ საბრძოლო მეთოდების ცვლილებებთან ერთად მათი როლიც შეიცვალა. დღესდღეობით მათთვის შედარებით ახალი ამოცანაა დამალული ასაფეთქებელი მოწყობილობების აღმოჩენა. 

## ბრძოლის ველზე 
წარსულში ძაღლები პირდაპირ ბრძოლის ველზე გაჰყავდათ, მაგრამ დენთის გამოგონების შემდეგ საბრძოლო მოქმედებებში აღარ მონაწილეობდნენ. თანამედროვეთა გადმოცემით, ისინი ბრძოილის ველზე ორივე მხარეს იწვევდნენ საერთო არეულობას. ბრძოლაში იყებებდნენ მძვინვარე მასტიფის ტიპის ძაღლებს, რომლებიც მაშინ აშკარად უფრო დიდები და აგრესიულები იყვნენ, ვიდრე ამავე ჯიშის თანამედროვე ინდივიდები. 

## ისტორიული მემკვიდრეობა 
1415 წ. ბრიტანულ და ფრანგულ არმიებს შორის აზენკურის ბრძოლაში სასიკვდილოდ დაიჭრა ლაიმჰოლის რაინდი, სერ პირს ლი, რომელსაც ერთგულად სდარაჯობდა მისი საყვარელი მასტიფი. ბრძოლის შემდეგ ძაღლი, როგორც ბრძოლის გმირი, წაიყვანეს ლაიმჰოლში, ჩეშირში, სადაც მან სათავე დაუდო მასტიფების ლაიმჰოლის ხაზს, რომელიც დღემდე შემოღჩინელია წმინდა ჯიშის თანამედროვე მასტიფებში. 

thumb|left|200 px|იტალიური მასტიფი

## პირველი მსოფლიო ომი 
პირველი მსოფლიო ომის დროს ზოგიერთი ძაღლი გაიწვრთნა დივერსანტების მიგნებაშო, ზოგიც – კურიერად. კურიერის როლი მათ განსაკუთრებით კარგაღ შეასრულეს: მაშინ საბრძოლო ველთან კავშირის საშუალებები შედარებით პრიმიტიული იყო, ძაღლები კი დაუღალავად დაბროდნენ ტალახსა და სანგრებში. თავიანთი ყოფნით ჯარს, განსაკუთრებით ფრონტის ხაზზე მყოფთ, მორალურადაც ამხნევებდნენ.

შემდგომ შეიარეღებულ კონფლიქტებში ძაღლების როლი კიდევ უფრო მრავალფეროვანი გახდა. ისინი ჰენდლერებთან ერთად პარაშუტით ხტებოდნენ თვითმფრინავიდან, ჯარს უთითებდნენ დანაღმულ მინდორზე, ეძებდნენ იარაღს, იცავდნენ შეიარაღებული ძალების საკვანძო ობიექტებს, პატრულივით აფრთხილებდნენ ჯარისჯაცებს, თუ სად იმყოფებოდა მოწინააღმდეგე... ეს მათი ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იყო ვიეტნამის ომის დროს, რომელშიც 40000-ზე მეტი მებრძოლი ძაღლი აქტიურად მონაწილებოდა. წარსულში, სამხედრო სამსახურის ძველი წესების თანახმად, სამუშაოდ უვარგისი ძაღლები უნდა დაეცოხათ, დღეს კი მათ ოჯაბებში ანაწილებენ.

## ლიტერატურა 
* *დევიდ ალდერტონი, რაზე მეტყველებს ძაღლის ქცევა, ISBN 978-9941-19-652-2*

კატეგორია:მუშა ძაღლები
კატეგორია:საბრძოლო ძაღლები
კატეგორია:ძაღლები
რევოლუცია (ტელესერიალი)

***„რევოლუცია“*** — ამერიკული სათავგადასავლო ტელესერიალი. სერიალი ამერიკულ არხ, NBC-ზე გადიოდა. მისი პრემიერა 2012 წლის 17 სექტემბერს შედგა. 2012 წლის 2 ოქტომბერს NBC-მ დაადასტურა, რომ სერიალის პირველ სეზონში 22 სერია იქნებოდა, თუმცა მალე სერიათა რაოდენობა 20-ამდე შემცირდა.

სერიალის გადაღებები ძირითადად ვილიმინგტონში და მის გარშემო მიმდინარეობდა.

2013 წლის 26 აპრილს სერიალი მეორე სეზონისთვის განახლდა, რომელსაც 22 სერია ექნება.

## სერიალის მიმოხილვა 
სერიალში მოვლენები პოსტ-აპოკალიფსურ მომავალში ვითარდება. 15 წლით ადრე, უცნობმა მოვლენამ მთელს დედამიწაზე გათიშა ელექტროენერგია, რამაც ყველანაირი მოწყობილობის გამორთვა გამოიწვია, კომპიუტერების, მანქანების და ყველა სხვა დანადგარის ჩათვლით. ხალხი იძულებული გახდა შეგუებოდა სამყაროს, ელექტროენერგიის გარეშე. "დაბნელების" შემდეგ მთავრობა დაემხო და ამერიკის ტერიტორიაზე გენერლები და პოლიცია გაბატონდა. სერიალის სიუჟეტი მეთესონების ოჯახის გარშემო ვითარდება. ოჯახი ფლობს სპეციალურ ხელსაწყოს (საიდუმლო კულონს), რომელიც არა მარტო 15 წლის წინანდელი მოვლენის გასაღებია, არამედ უკუმოვლენის გამოწვევაც შეუძლია. თუმცა მათ უნდა დაამარცხონ სებასტიან მონრო, მონროს მილიციის გენერალი და მონროს რესპუბლიკის პრეზიდენტი, რომელსაც ელექტროენერგია თავისთვის სჭირდება, რათა ყოფილი ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორია დაიპყროს.

ყველა სერიის შესავალი ასეთია:

::ჩვენ ელექტრონულ მსოფლიოში ვცხოვრობდით. მთლიანად მასზე ვიყავით დამოკიდებულნი და შემდეგ ელექტროენერგია გაითიშა. ყველაფერმა შეწყვიტა მუშაობა. მზად არ ვიყავით. შიშმა და უწესრიგობამ პანიკა გამოიწვია. მთავრობა დაემხო. საკვების მარაგი და მოგროვილი იარაღი მილიციას ჩაუვარდა ხელში. ჯერ კიდევ არ ვიცით, რატომ გაითიშა ელექტროენერგია, თუმცა იმედი გვაქვს, რომ გამოჩნდება ვიღაც, ვინც გზას გაგვინათებს.

პირველი სეზონის მე-5 ეპიზოდში ჩანს რუკა, სადაც ნაჩვენებია "დაბნელების" შემდეგ ამერიკის ტერიტორიაზე წარმოქმნილი ნაწილები. ასეთი სულ ექვსია: მონროს რესპუბლიკა, ჯორჯიის ფედერაცია, პლეინსის ერი, ტექსასის რესპუბლიკა, კალიფორნიის თანამეგობრობა და უნაყოფო მიწა.

იმავე ეპიზოდში ცნობილი ხდება, რომ ჯორჯიის ფედერაცია და პლეინსის ერი გაერთიანებულნი არიან მონროს რესპუბლიკის წინააღმდეგ.

მონროს რესპუბლიკის დედაქალაქი ფილადელფიაა, რომელიც კარგადაა დაცული, თუმცა მთელს ქვეყანაში შექმნილია აჯანყებულთა ჯგუფები, რომლებიც ამერიკის შეერთებული შტატების აღდგენას ცდილობენ.

## გადაღება 
სერიალის პრემიერა 2012 წლის 17 სექტემბერს შედგა.   2012 წლის 26 ნოემბერს, მას შემდეგ რაც ათი ეპიზოდი გავიდა სერიალმა შესვენება აიღო.

2012 წლის 25 მარტს სერიალის ჩვენება გაგრძელდა და დაიწყო პირველი სეზონის დარჩენილი ათი ეპიზოდის ჩვენება.

რეიჩელ მეთესონის როლი თავიდან ანდრეა როთს უნდა ეთამაშა, ვიდრე ის ელიზაბეთ მიჩელმა არ ჩაანაცვლა.

რევოლუცია მეორე, სრული 22 სერიანი სეზონისთვის 2013 წლის 26 აპრილს განახლდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ცრემლთა ქვა

**„ცრემლთა ქვა“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მეორე წიგნი.

## ჯადოქრის მეორე წესი 
**ჯადოქრის მეორე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

უდიდესი ბოროტება შეიძლება საუკეთესო განზრახვებმა გამოიწვიოს.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
* რიჩარდ რალი
* კალან ამნელი
* კარა მეისონი
* ზედიკუს ზულ ზორანდერი
* გრატჩი 
* ედი
* ანელინა ალდურენი
* ვერნა სოვენტრინი
* პაშა მაესი
* და არმინია
* და ტოვი
* და ულიცია
* და ნიკი
* ნათან რალი
* ჩეიზი
* რეიჩელი
* შოტა
* უორენი
* დიუ-შაიუ
* დედოფალი კაირილა
* დედოფალი ბერნადინი
* პრინცი ჰაროლდი
* ლედი ბევინვიე
* პელი
* ფრინველების ადამიანი
* სავიდლინი
* ვეზელენი
* სიდინი
* ჩანდალენი
* ტოსიდინი
* პრინდინი
* კარლინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:1995 წლის რომანები
მრევლის სისხლი

**„მრევლის სისხლი“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მესამე წიგნი.

## ჯადოქრის მესამე წესი 
**ჯადოქრის მესამე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

ვნება აკონტროლებს გონებას, უკეთესობისკენ ან უარესობისკენ.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
*რიჩარდ რალი
*კალან ამნელი
*ზედიკუს ზულ ზორანდერი
*და ვერნა
*ანელინა ალდურენი
*ედი 
*კარა
*ბერდინა
*რაინა
*გრატჩი
*უორენი
*ნათან რალი
*იმპერატორი ჯეგანი
*და არმინია
*და ტოვი
*და ულიცია
*და მერისა
*ნიკი
*ტობიას ბროგანი
*ლუნეტა ბროგანი
*გალტერო

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:1996 წლის რომანები
ცეცხლის სული

**„ცეცხლის სული“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მეხუთე წიგნი.

## ჯადოქრის მეხუთე წესი 
**ჯადოქრის მეხუთე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

ყურადღება მიაქციე იმას, თუ რას აკეთებს ადამიანი და არა იმას, რას ამბობს, რადგან ქმედებაში ვლინდება ჭეშმარიტება.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:1999 წლის რომანები
ქარების ტაძარი

**„ქარების ტაძარი“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მეოთხე წიგნი.

## ჯადოქრის მეოთხე წესი 
**ჯადოქრის მეოთხე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

პატიებაშია მაგია...განკურნების მაგია. როგორც პატიებაში, რომელსაც შენ სჩუქნი სხვას, ასევე პატიებაში, რომლითაც გასაჩუქრებენ.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
*რიჩარდ რალი
*კალან ამნელი
*ზედიკუს ზულ ზორანდერი
*აბატისა ანელინა
*და ვერნა
*უორენი 
*კარა
*დრეფან რალი
*ბერდინა
*ნადინა
*რაინა
*ნათან რალი
*იმპერატორი ჯეგანი
*შოტა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:1998 წლის რომანები
დაცემულთა რწმენა

**„დაცემულთა რწმენა“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მეექვსე წიგნი.

## ჯადოქრის მეექვსე წესი 
**ჯადოქრის მეექვსე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

ერთადერთი ძალაუფლება, რომელსაც შენ შეიძლება დაემორჩილო, ეს არის გონების ძალაუფლება.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:2000 წლის რომანები
აღმსარებელი

**„აღმსარებელი“** () — ტერი გუდკაინდის რომანი ეპიკური ფენტეზის ჟანრში. ციკლ „ჭეშმარიტების მახვილის“ მეთერთმეტე წიგნი.

## ჯადოქრის მეთერთმეტე წესი 
**ჯადოქრის მეთერთმეტე წესი** მდგომარეობს შემდეგში:

ბოლო წესი — ეს შენ თვითონ ხარ, ეს შენი ცხოვრებაა, ეს შენი არჩევანია ცხოვრებაში. თითოეული ადამიანი ინდივიდუალურია და თითოეული აკეთებს თავის არჩევანს ცხოვრებაში, ამიტომაც არსებობს ყველასთვის თავისი.

## წიგნის მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
*რიჩარდ რალი
*კალან ამნელი
*ზედიკუს ზულ ზორანდერი
*კარა
*ნიკი
*ენი
*ნათან რალი
*ვერნა სოვენტრინი
*ედი
*იგანი და ულიკი
*და ულიცია
*და ერმინია
*შოტა
*სიქსი
*ჩეიზი
*რეიჩელი
*ჯეგანი
*პრინცესა ვიოლეტა
*ჯენსენ რალი
*ტომი
*გრატჩი
*რიკა
*ბერდინა
*ჯილიანი
*გერენალი ბენჯამინ მეიფერტი
*სამუელი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ჭეშმარიტების მახვილის ვიკი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
კატეგორია:2007 წლის რომანები
სიერა-მადრეს განძი (ფილმი)

**სიერა-მადრეს განძი** () — 1948 წლის ვესტერნი, რომლის რეჟისორია ჯონ ჰიუსტონი. 1990 წელს ფილმი შეყვანილ იქნა ფილმების ეროვნულ რეესტრში. რეჟისორი სტენლი კუბრიკი ამ ფილმს აყენებდა მეოთხე ადგილზე თავის საყვარელ ათ ფილმს შორის.

## სიუჟეტი
დობსი და კერტინი დაქირავებით მუშაობენ, მაგრამ დამქირავებელი მათ მოატყუებს და ჯამაგირს არ გადაუხდის. ისინი დაუმეგობრდებიან გამოცდილ ჰოვარდს და მასთან ერთად  მექსიკაში გაემართებიან ოქროს მოსაპოვებლად. თავდაპირველად მათ ოქროს პოვნა ადვილად წარმოუდგენიათ, მაგრამ სინამდვილეში ეს ძალიან ძნელი აღმოჩნდება. როცა დობსი დანებებას გადაწყვეტს, ჰოვარდი მაშინ აღმოაჩენს ოქროს საბადოს. სამივე საკუთარ წილს სამალავში ინახავს. დობსის სამალავში შხამიანი ხვლიკი შეძვრება. კერტინი ცდილობს ქვა ხის ჯოხით გადააბრუნოს და მოკლას ქვეწარმავალი. ეჭვიანი დობსი ჩათვლის, რომ კერტინს მისი წილის მითვისება უნდა, თუმცა ბოლოს მაინც კერტინს დაუჯერებს.

სამეულს მიაგნებს ვინმე ჯეიმზ კოუდი, რომელიც მათ შესთავაზებს, ან მოკლან, ან პარტნიორად აიყვანონ, ან გაუშვან. სამეული უცნობს პარტნიორად აიყვანს. ამის შემდეგ ოქროს მაძიებლებს ფედერალებად გადაცმული ბანდიტები დაესხმიან თავს.

კერტინსა და დობს შორის ურთიერთობა იძაბება. დობსს კერტინის მოკვლა უნდა და მის დაძინებას ელის. როცა კერტინს ჩაეძინება, დობსი იხელთებს და მძიმედ დაჭრის მას, მაგრამ კერტინი მხარშია დაჭრილი და გადარჩება. მთელი ოქრო დობსს რჩება. დობსს უდაბნოს ოაზისთან ბანდიტები დახვდებიან და მოკლავენ. დობსის მოგროვებულ ოქროს კი ქარი გაფანტავს. ჰოვარდი და კერტინი მათ მიერ მოპოვებული ოქრს ბედზე იცინიან. ჰოვარდი ინდიელების სოფელში რჩება, კერტინი კი მოკლული კოუდის ცოლთან გაემგზავრება.

## როლებში
*ჰამფრი ბოგარტი — დობსი
*ტიმ ჰოლტი — კერტინი
*უოლტერ ჰიუსტონი — ჰოვარდი
*ბრიუს ბენეტი — ჯეიმზ კოუდი

## ჯილდოები
;ოსკარი
#საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ ჰიუსტონი
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ჯონ ჰიუსტონი
#საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: უოლტერ ჰიუსტონი

;ოქროს გლობუსი
#საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ ჰიუსტონი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* ლიტერატურა ფილმის შესახებ 
*'სიერა მადრეს საგანძური Lux Radio Theater-ზე

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1948 წლის ფილმები
კატეგორია:ვესტერნები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:ჯონ ჰიუსტონის ფილმები
დარტსი

250px|thumb|დარტსის სამიზნე დაფა
**დარტსი** ( — ისარი, ხელშუბი) — რიგი დაკავშირებული თამაშებისა, რომლებშიც მოთამაშეები ისრებს ისვრიან, კედელზე ჩამოკიდებული სამიზნე დაფის მიმართულებით. იმის და მიუხედავად, რომ წარსულში სხვადასხვა სახის სამიზნეებსა და წესებს იყენებდნენ, დღესდღეობით ტერმინი **დარტსი** ჩვეულებრივ მიეწერება სტანდარტიზირებულ თამაშს გარკვეული სამიზნის კონსტრუქციითა და წესებით.

თამაში რამდენიმე საუკუნის უკან შეიქმნა ბრიტანულ კუნძულებზე. დღემდე დარტსი ტრადიციული თამაშია, რომელსაც დიდი ბრიტანეთის, ნიდერლანდების, სკანდინავიის ქვეყნების, ამერიკის შეერთებული შტატებისა და კიდევ რამდენიმე სხვა ქვეყნის ლუდხანებში თამაშობენ. ამასთან ერთად დარტსს, პროფესიონალურ დონეზეც თამაშობენ.

### ისარი 
400px|დარტსის ისარი

## ყველაზე უფრო პოპულარული ტურნირები დარტსში 
* მსოფლიოს ჩემპიონატი BDO
* მსოფლიოს ჩემპიონატი PDC
* Winmau World Masters
* World Matchplay
* World Grand Prix (დარტსი)
* Grand Slam of Darts
* UK Open
* პრემიერ-ლიგა დარტსში
* ევროპის ჩემპიონატი დარტსში
* Players Championship Finals
* Zuiderduin Masters
* PDC World Cup of Darts
* WDF World Cup

## დარტსის ცნობილი მოთამაშენი 
### კაცები 
*  ჰერი ანდერსონი
*  ფილიპ ტეილორი
*  ჯეიმზ უეიდი
*  ადრიან ლიუისი
*  კოლინ ლოიდი
*  საიმონ უიტლოკი
*  პოლ ნიკოლსონი
*  ტონი ო’ში
*  რონი ბაკსტერი
*  რაიმონ ვან ბარნეველდი
*  იელე კლაასენი
*  ჯონ პატი
*  მარკ ვებსტერი
*  რობერტ ტორნტონი
*  მარტინ ადამსი
*  ტერი ჯენკინსი
*  ერიკ ბრისტოუ
*  ჯონ ლოუ
*  ბობ ანდერსონი
*  დენის პრისტლი
*  ტედ ჰენკი

### ქალები 
*  ფრენსის ჰიონსელაარი
*  დეტა ჰედმანი
*  ტრინა გულივერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* PDC The Professional Darts Corporation
* დარტსის მსოფლიო ორგანიზაცია 
* Database of Darts Results Players and Statistics  
* დარტსის ისტორია  
* On-line დარტსი 

კატეგორია:აზარტული თამაშები
კატეგორია:დარტსი
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქები

**სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის&nbsp;ქალაქები** () — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დასახლებული პუნქტების სია. ინტერნეტ-რესურსის *World Gazeteer* მიხედვით, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის 200 ისეთი ქალაქია, რომლებშიც 13 000-ზე მეტი კაცი ცხოვრობს.

## სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქების სია 
thumb|right|350px|სამხრეთ აფრიკის რუკა
[thumb|right|350px|[პრეტორია, სამხრეთ აფრიკის დედაქალაქი]]
[thumb|right|350px|[კეიპტაუნი, სამხრეთ აფრიკის უდიდესი პორტი]]
[thumb|right|350px|[დურბანი]]
[thumb|right|350px|[იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის უდიდესი ქალაქი მოსახლეობის მიხედვით]]
[thumb|right|350px|[პრეტორია]]
[thumb|right|350px|[ბლუმფონტეინი]]

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქები
სიწყნარის ზღვა

**სიწყნარის ზღვა** () — მთვარის ზღვა, რომელიც მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის, სიწყნარის აუზში. ობიექტის სელენოგრაფიული კოორდინატები — . მისი დიამეტრი 873 კილომეტრს შეადგენს.

მინერალ ტრანკვილიტიტს სახელი სწორედ სიწყნარის ზღვის პატივსაცემად ეწოდა. 

Aldrin Looks Back at Tranquility Base - GPN-2000-001102.jpg|ედვინ ოლდრინი და აპოლო 11-ის დასაჯდომი მოდული სიწყნარის ზღვაში
Mare_Tranquillitatis_map.jpg|სიწყნარის ზღვისა და მისი ახლომდებარე მიდამოების რუკა, კოსმოსური აპარატების აპოლო 11-ის, აპოლო 16-ის, აპოლო 17-ისა და სერვეირ 5-ის დაჯდომის ადგილების მითითებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Tranquillitatis.

## სქოლიო
ზღვები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
მოჩვენება (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით **მოჩვენება** შეიძლება აღნიშნული იყოს:

* მოჩვენება — მიცვალებულის ან ცხოველის აჩრდილი
* მოჩვენება — რობერტ ჰარისის რომანი
* მოჩვენება — ტერი გუდკაინდის ნაწარმოები, ციკლ ჭეშმარიტების მახვილის მე-10 წიგნი
* მოჩვენება — 1990 წლის ფილმი, პატრიკ სუეიზისა და დემი მურის მონაწილეობით
მოჩვენება

[მინი|[იურეი, (მოჩვენება იაპონიაში). ჰიაკაი ძუკანის მიხედვით (1737წ.)]]
**მოჩვენება** — ლიტერატურასა და ხალხში გარდაცვლილი ადამიანისა თუ ცხოველის სული. მას შეუძლია გამოჩენა, უხილავი ან სხვა სახით. მოჩვენებათა აღწერებია არაერთგვაროვანია. ზოგიერთი თვლის, რომ ისინი უხილავ სახეს ატარებენ, სხვები — ოდნავ ხილვად ობიექტებად ხედავენ. გარდაცვლილ ადამიანთან კონტაქტის დამყარების სურვილს ნეკრომანტია ეწოდება, ხოლო სეანსის სახით ჩატარებულ პროცესს — სპირიტიზმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოჩვენებათა თეორია 
* ისტორიები მოჩვენებებზე
* მოჩვენებათა აღწერა, უელსში მდებარე სასახლიდან
ჟიკირისა

**ჟიკირისა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 118 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 236.255 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59,76 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
რაიმონ კოპა

**რაიმონ კოპა** (; დ. 13 ოქტომბერი, 1931, ნე-ლე-მინი, ნორდ-პა-დე-კალე, საფრანგეთი, — გ. 3 მარტი 2017, ანჟე, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. თამაშობდა შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე საფრანგეთის ნაკრებში. კარიერის უმეტესი ნაწილი გაატარა საფეხბურთო კლუბ რეიმსში, თუმცა ტიტულების უმეტესობა 1956-1959 წლებში მოიგო როდესაც რეალ მადრიდის შემადგენლობაში თამაშობდა. 1958 წელს France Football-მა დაასახელა ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად და გადასცა ოქროს ბურთი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 50-ე ადგილზე დასახელდა.

## მიღწევები
### საკლუბო 
;  რეიმსი
* დივიზიონი 1: 1952–53, 1954–55, 1959–60, 1961–62
* ლათინური თასი: 1953
* დივიზიონი 2: 1965–66

;  რეალ მადრიდი
* ლა ლიგა: 1956–57, 1957–58
* ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1956–57, 1957–58, 1958–59
* ლათინური თასი: 1957

### სანაკრებო 
;  საფრანგეთი
* მსოფლიო ჩემპიონატი მესამე ადგილი: 1958

### ინდივიდუალური 
* ოქროს ბურთი: 1958
* მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1958
* Etoile d'Or: 1960
* საფრანგეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1961
* FIFA XI: 1963
* World Soccer-ის მსოფლიოს XI: 1963
* World Soccer-ის ყველა დროის ასი უდიდესი ფეხბურთელი
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004
* Golden Foot: 2006 (ნომინაციაში „ფეხბურთის ლეგენდები“)
* უეფას საპრეზიდენტო ჯილდო: 2010
* საფრანგეთის XX საუკუნის მესამე საუკეთესო ფეხბურთელი
* საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი: 1970
* საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერი: 2007

## რესურსები ინტერნეტში 
* რაიმონ კოპა — საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაცია
* რაიმონ კოპა — National-Football-Teams.com
* რაიმონ კოპა — FootballDatabase 
* რაიმონ კოპა — Soccerbase
* ინტერვიუ — UEFA.com 
* European Champions Cup/UEFA Champions League Winning Squads

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1931 
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 2-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
სოხუმის დრამატული თეატრი

მინი|სამსონ ჭანბას სახელობის სოხუმის დრამატული თეატრი
**სოხუმის სამსონ ჭანბას სახელობის დრამატული თეატრი** — სახელმწიფო აფხაზური თეატრი სოხუმში.

## ისტორია 
პირველი სპექტაკლი, რომელმაც სათავე დაუდო აფხაზურ თეატრს, დაიდგა 1918 წელს ოჩამჩირეში (ხელმძღვანელი პ. შაკრილი). 1919 წელს სოხუმში დიმიტრი გულიას ინიციატივით საფუძველი ჩაეყარა აფხაზური ლიტერატურულ-დრამატულ წრეს (ხელმძღვანელი ა. შაქაია).

აფხაზეთის გასაბჭოების შემდეგ (1921) სოხუმში დიმიტრი გულიას ხელმძღვანელობით დაარსდა მოძრავი აფხაზური თეატრალური დასი. 1928 წელს საზეიმოდ გაიხსნა სოხუმის თეატრი მუდმივი აფხაზური და ქართული დასებით. აფხაზური დასის ხელმძღვანელი იყო ს. ბჟანია. 1929 წელს თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად დაინიშნა რეჟ. ვ. გარიკი. 1930 წელს აფხაზურმა დასმა დადგა ს. შანშიაშვილის „ანზორი“. ამ პერიოდის საუკეთესო დადგმები იყო: მ. კოვეს „კიახ ხაჯარათი“, ვ. აგრბას „აჯანყება ლიხნში“, ა. ოსტროვსკის „ჭექა-ქუხილი“, გოგოლის „რევიზორი“, შილერის „ყაჩაღები“, ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“ და სხვ.

1939 წელს თეატრს დაუბრუნდნენ მსახიობები, რომლებმაც რუსთაველის სახელობის თეატრთან არსებული დრამატული სტუდიის აფხაზური სექტორი დაამთავრეს. 1967 წელს თეატრს სამსონ ჭანბას სახელი მიენიჭა. 1979 წლიდან აფხაზური და ქართული დასები დამოუკიდებელ თეატრებად ჩამოყალიბდნენ. საბჭოთა ეპოქის ბოლო წლების საუკეთესი დადგმებია: შ. აჯინჯალის „წყაროს ხმა“, ო. იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება“, „თეთრი ბაირაღები“ (ნ. დუმბაძის მიხედვით), ბ. შინქუბას „როგორც გენებოთ“ და სხვ. თეატრი გასტროლებს მართავდა მოსკოვში, კიევში, თბილისში და სხვ. ქალაქებში.

აფხაზური თეატრის ჩამოყალიბებასა და განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს რეჟისორებმა: კ. ძიძარიამ, ვ. კრივცოვმა, ვ. დომოგაროვმა, ვ. გარიკმა, ს. ჭელიძემ, ა. აგრბამ, შ. ფაჩალიამ, ნ. ეშბამ და სხვ.; მსახიობებმა: ე. შაკირბაიმ, რ. აგრბამ, ი. კოკოსკერიამ, ა. არგუნ-კონოშოკმა და სხვ. 1981 წელს დაჯილდოვდა „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. 1984 წელს დასში ირიცხებოდნენ: სსრკ სახალხო არტისტი შ. ფაჩალია (დირექტორი); საქართველოს სსრ სახალხო არტისტები მ. ზუხბა, ლ. კასლანძია, მ. კოვე, ე. კოღონია, ა. აგრბა, ნ. კამკია, მ. ფაჩალია, ს. კობახია, ს. აგუმაა და სხვ. მთავარი რეჟისორი იყო დ. კორტავა, მთავარი მხატვარი ე. კოტლიაროვი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრი

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს თეატრები
დრამატული თეატრი
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით