open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბუშიზმი

მინი|ჯორჯ ბუში გამოდის სიტყვით. 15 სექტემბერი, 2006
**ბუშიზმი** () — გამოთქმა ამერიკული ინგლისური ენიდან, რომელიც აღნიშნავს სასაცილო ან კომიკურ ფრაზებს, ისევე როგორც სიტყვებს ამერიკის შეერთებული შტატების 43-ე პრეზიდენტის, ჯორჯ ბუში უმცროსის გამოსვლებიდან.

## ცნობილი ბუშიზმები 
* თქვენც გყავთ ზანგები? (*28 აპრილი, 2002 – ბრაზილიის პრეზიდენტთან, ფერნანდუ კარდოზუსთან საუბრის დროს*)
* ყველაფერი, რაც სლოვაკეთზე ვიცი — არის ის, რაც თქვენი საგარეო საქმეთა მინისტრისგან გავიგეთ. (*სლოვაკ ჟურნალისტებთან საუბრის დროს, 22 ივნისი, 1999*)
* თქვენ პოლონეთი დაგავიწყდათ (*2004 წელს, როდესაც საპრეზიდენტო არჩევნების ფარგლებში ბუშს ჯონ ქერისთან ჰქონდა ტელედებატები, უკანასკნელმა განაცხადა, რომ ერაყის ომამდე ბუშის ადმინისტრაციამ ვერ მოახერხა ფართო საერთაშორისო კოალიციის ფორმირება და მხოლოდ ორი ქვეყნის, ავსტრალიის და დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერა მოიპოვა. საპასუხოდ, ბუშმა წარმოსთქვა ფრაზა „თქვენ პოლონეთი დაგავიწყდათ“*)
* ზუსტად ამ კვირას, 1989 წელს, აღმოსავლეთ ბერლინში და ლაიფციგში პროტესტები დაიწყო. წლის ბოლოს ყველა კომუნისტური დიქტატურა ცენტრალურ ამერიკაში დაემხო. (*ვაშინგტონი, 6 ნოემბერი, 2003*)
* ჩვენ უნდა გავიგოთ, რომ ღარიბი ადამიანები აუცილებად მკვლელები არ არიან. 
* ჩვენ ძალიან ბევრი დრო დავკარგეთ აფრიკასთან სამართლიანი ლაპარაკის მცდელობებში. აფრიკა არის ნაცია, რომელიც იტანჯება წარმოუდგენელი დაავადებით. (*ვაშინგტონი, 14 სექტემბერი, 2003*)
* გატყობინებთ, რომ დღევანდელი დღიდან საბილეთო სალაროები და თვითმფრინავები რეიგანის სახელობის აეროპორტიდან აფრინდებიან.
* ისინი, ვინც არ ფიქრობენ, რომ მე ჩემს სამუშაოს თავს მართმევ, სათანადოდ ვერმაფასებენ.
* უელსი? ეს რომელ ქვეყანაშია?
* ეს თქვენია ფულია, თქვენ გადაიხადეთ მათთვის.
* მე მჯერა, რომ ადამიანებს და თევზებს... შეუძლიათ აწარმოონ მშვიდობიანი თანაცხოვრება. (*29 სექტემბერი, 2000*)
* ვფიქრობ, ყველა ჩვენთაგანი თანხმდება, რომ წარსული დასრულდა. (*10 მაისი, 2000*)
* მე პატივი მაქვს ჩამოვართვა ხელი მამაც ერაყელ მოქალაქეს, რომელსაც სადამ ჰუსეინმა ხელი მოკვეთა.
* მე გავიგე – ვრცელდება ჭორები ინტერნეტებში, რომ მალე ჩვენთან სავალდებულო სამხედრო სამსახურს დააწესებენ.
* მე ვთვლი, რომ რაც შეიძლება მალე ნება უნდა დავრთოთ ახალგაზრდა ძროხებს ჩვენი საზღვარი გადაკვეთონ (იგულისხმება ამერიკულ-კანადური საზღვარი). (*30 ნოემბერი, 2004*)
* მე მინდა შევინარჩუნო პრეზიდენტის აღმასრულებელი ძალაუფლება მარტო ჩემთვის კი არა, ყველა ჩემი მომავალი წინამორდებისთვისაც კი.
* ბიუჯეტის ეს ციფრები მხოლოდ შეფასებები კი არა, ნამდვილი შედეგია ამ ფინანსური წლის, რომელიც 30 თებერვალს დასრულდა.

### ამერიკელები ბუშიზმზე 
შეერთებული შტატების მოქალაქეები ირონიულად აცხადებენ: 

ჩვენ იმდენად მაგრები ვართ, რომ შეგვიძლია ჩვენს თავს ორი ბუშის ნება მივცეთ. 

## სქოლიო 
კატეგორია:იუმორი
ნაციონალისტური ლეიბორისტული პარტია (თურქეთი)

**ნაციონალისტური ლეიბორისტული პარტია** () ან (MÇP) — პოლიტიკური პარტია თურქეთში, რომელიც 1980 წლის გადატრიალების შემდეგ დაფუძნდა და მიზნად ისახავდა თავისი წინამორბედის, ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიის ხმების მოპოვებას, რომელიც გადატრიალების შემდეგ დაიხურა. დაფუძნდა კონსერვატიული პარტიის სახელის შეცვლით. 1993 წლის 24 იანვარს პარტიამ სახელი შეცვალა და გარდაიქმნა ნაციონალისტური მოძრაობის პარტია (MHP) და ამით შეწყვიტა თავისი არსებობა.

## არჩევნები 
### საპარლამენტო 
### ადგილობრივი 
## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1985 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კასანგულუ

**კასანგულუ** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ცენტრალურ პროვინციაში. მდებარეობს კინშასას დასავლეთით, ზღვის დონიდან 339 მეტრ სიმაღლეზე.

2010 წლის მოსახლეობის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 30 724 ადამიანს..

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
კამბოვე

**კამბოვე** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ზემო კატანგის პროვინციაში.

მდებარეობს ზღვის დონიდან 1457 მეტრზე. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 71 756 ადამიანს შეადგენდა. კამბოვეში განვითარებულია კობალტის მოპოვება.

## რესურსები ინტერნეტში
* MSN Map

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
მოანდა (კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა)

**მოანდა** () — ქალაქი  კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ცენტრალური კონგოს პროვინციაში. მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, იქ სადაც მდინარე კონგო უერთდება ოკეანეს. 

2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობაა 86 896 ადამიანი..

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
რუდაქი

**რუდაქი** (; სრული სახელი: აბუ აბდულაჰ ჯაფარ იბნ მუჰამად  რუდაქი, ; დ. 860 — გ. 941) — უსინათლო სპარსი პოეტი, სპარსული პოეზიის ერთ-ერთი უძველესი წარმომადგენელი, სპარსეთში წოდებული, როგორც „პოეტების ადამი“ (, /*Ādam ul-Shoara*/).

რუდაქი 858 წელს დაიბადა სამანიდების სპარსეთში, სამარყანდის მახლობლად, სოფელ ფანჯრუდში (თანამედროვე ტაჯიკეთის ტერიტორია). ჭაბუკობისას პოეტი ცოდნის გასაღრმავებლად და არაბული ენის შესასწავლად სამარყანდში გადავიდა საცხოვრებლად, საიდანაც ქვეყნის დედაქალაქ ბუხარაში გაემგზავრა მისი გენიით მოხიბლული ქვეყნის ამირას, ნასრ II-ს თხოვნით. პოეტი ფუფუნებაში ცხოვრობდა ბუხარისა და სამარყანდის კარზე. გადმოცემით, მბრძანებლის რჩეულს 200 ჭაბუკი მონა ემსახურებოდა, ხოლო მის ქონებას 400 აქლემიც კი ვერ ზიდავდა. თუ ისტორიულ მონაცემებს დავეყრდნობით, იქ, სადაც დიდების ზენიტს მიაღწია, რუდაქმა აღმოსავლელი კარის პოეტის მწარე ხვედრიც იწვნია — თავს ამირას რისხვა დაიტეხა, ზოგიერთი ვერსიით სწორედ მაშინ დასთხარეს თვალები, სატახტო ქალაქიდან გააძევეს და თავი მშობლიურ ქალაქს შეაფარა. იქვე გარდაიცვალა დაახლოებით 941 წელს.

ჩვენამდე მოღწეული ფრაგმენტების მიხედვით, რუდაქის შემოქმედება სამ ძირითად ნაწილად შეიძლება დაიყოს: სამიჯნურო, საკარო და სასოწარკვეთის პოეზიად. უსინათლო პოეტს ისე ნათლად ჭვრეტის უნარი აქვს, მის პოეზიაში ფერების ისეთი ზეიმია, ალბათ გასაკვირი არც არის, რომ ზოგიერთი ბიოგრაფი მკვლევარი არ იზიარებს გადმოცემებს მისი სიბრმავის შესახებ. რუდაქის ერთ-ერთი მოწაფე, შაჰიდ ბალხელი თავის რობაიში ამბობს: „სხვა პოეტების პოეზია სიტყვასა ჰგავს, რუდაქის სიტყვა კი თვით ფერებით არის ნაქსოვი…“ 

გადმოცემით, რუდაქს მილიონ სამასი ათასი ლექსი აქვს დაწერილი. ჩვენამდე მოღწეულია ათასამდე ბეითმა, მათგან სრული სახით შემორჩენილია მხოლოდ ორი კასიდა — „ღვინის დედა“ და „სიბერის ელეგია“. რუდაქს ბრწყინვალედ აქვს გალექსილი ცნობილი არაკების კრებული „სინდბადნამე“ და „ქილილა და დამანა“. ეს თარგმანი, რომელიც დაკარგულად ითვლებოდა, მოგვიანებით აღმოაჩინეს ფრაგმენტების სახით და მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უძვირფასეს მონაპოვრად ითვლება.

## რესურსები ინტერნეტში
*რუდაქი — უნივერსალური ლექსიკონი, nplg.gov.ge

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 860
კატეგორია:გარდაცვლილი 941
კატეგორია:სპარსელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დომენტი ახობაძე

**დომენტი ახობაძე** (დ. 11 ივლისი, 1919 — გ. 1 მარტი, 1987) — ქართველი პოეტი, საზოგადო მოღვაწე.

დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ მთისძირში (ამჟამინდელი ვანის მუნიციპალიტეტი), გლეხის, ივანე ახობაძის ოჯახში, დაამთავრა 1938 წელს საშუალო სკოლა, 1955 წელს კი ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.

1941-1945 წლებში იყო ვანის რაიონული გაზეთის პასუხისმგებელი მდივანი. 1947-1952 წლებში მუშაობდა მწერალთა კავშირის ქუთაისის განყოფილების მდივნად, 1952-1954 წლებში მთავლიტის ქუთაისის განყოფილების ცენზორად. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1938 წლიდან. განსაკუთრებული  მეგობრობა აკავშირებდა ებრაელ ლიტერატორ ბორის გაპონოვთან, რომლის მიერ ებრაულ ენაზე შოთა  რუსთველის  ვეფხისტყაოსნის თარგმნასა და გამოქვეყნებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა.

ქართველმა ებრაელმა მწერალმა და პუბლიცისტმა იაკობ პაპიაშვილმა გამოთქვა მოსაზრება იერუსალიმში ჯვრის მონასტერთან, იქ სადაც შოთა რუსთაველი მოღვაწეობდა, მემორიალური დაფის გაკეთებისა, სადაც ვეფხისტყაოსნის თარგმის საქმეში დამსახურების გამო გამოსახული იქნება ბორის გაპონოვის, აბრამ შლიონსკის და დომენტი ახობაძის სახელები. დაჯილდოებულია მედლით შრომითი მამაცობისთვის, ავტორია ასამდე ლექსის, პოემების და პროზაული ნაწარმოებების.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ვეფხის დამცემი… და მისი ქართველი მეგობარი — იაკობ პაპიაშვილის ბლოგი

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
დ
მობაიი-მბონგო

**მობაიი-მბონგო** () — ქალაქი ჩრდილოეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ჩრდილოეთი უბანგის პროვინციაში

2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობაა 5640 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
მიხეილ დიასამიძე

**მიხეილ დიასამიძე** (დ. 11 აპრილი, 1913, გაღმა ვანი — გ. 3 ივნისი, 1992, კურსკი) — საბჭოთა გვარდიის პოლკოვნიკი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე, საბჭოთა კავშირის გმირი.

დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელი გაღმა ვანში (ამჟამინდელი ქალაქი ვანი). 1929 წლიდან გაწევრიანდა წითელ არმიაში. დაამთავრა ბაქოს სამხედრო ქვეითთა სასწავლებელი 1933 წელს, იმავე წელს დაინიშნა ნოვოროსიისკში 22-ე წითელდროშოვანი მსროლელი დივიზიის 65-ე პოლკის ოცეულის მეთაურად. 1937 წლიდან მსახურობდა შორეულ აღმოსავლეთში, სადაც მეთაურობდა პოლკის სკოლასა და ბატალიონს.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე ჩაება ბრძოლებში, 1938 წელს მონაწილეობდა იაპონელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში ხასანის ტბასთან. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის საბრძოლო ორდენები და მედლები, 1942 წელს, სტალინგრადის ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის ორდენი. 1958 წელს მისი ხელმძღვანელობით მეომრებმა კურსკის მახლობლად გააუვნებელყვეს ომის წლებში გერმანელი ფაშისტების მიერ დანაღმული ველი.

გარდაიცვალა კურსკში, 1992 წელს, დაკრძალულია კურსკის ნიკიტის სამხედრო სასაფლაოზე. დიასამიძის სახელი მინიჭებული აქვს ქუჩას ქალაქ კურსკში, მისი სახელობის მემორიალური სვეტი დგას ვოლგოგრადის სამხედრო ხეივანში.

## რესურსები ინტერნეტში
*მიხეილ დიასამიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი, nplg.gov.ge
*Диасамидзе, Михаил Степанович  — Сайт «Герои Страны» 
*Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему и рядовому составу Красной Армии» от 22 декабря 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 25 декабря (№ 46 (205)). — С. 1.

კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ვანში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
მ
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ნოვა-სანტა-ბარბარა

**ნოვა-სანტა-ბარბარა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ასაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 908 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54.46 კმ²-ზე. ფართობი 71 764 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქართლის ცხოვრების გაგრძელება

**„ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელება**:
* დაახლოებით   XVIII საუკუნის 20-იან წლებში შედგენილი თხზულება (გამოცემებში და სამეცნიერო ლიტერატურაში ზოგჯერ არასწორად „ახალ ქართლის ცხოვრებას“ უწოდებენ). შეადგინა სწავლულ კაცთა კომისიამ. მასში გადმოცემულია XIV—XVII საუკუნეების საქართველოს ისტორია. თხყულების ტექსტი შემონახული „ქართლის ცხოვრების“ ჯანაშვილისეულ, ჭალაშვილისეულ და მაჩაბლისეულ ნუსხებში. „ქართლის ცხოვრების“ გაგრელების შედგენის დროს „სწავლულმა კაცებმა“ ისარგებლეს ზეპირი და წერილობითი წყაროებით. კერძოდ, მათ გამოიყენეს გადმოცემები და თვითმხილველითა მონათხრობი, ქართული მატიანეები, ისტორიული პოემები და სიგელ-გუჯრები, აგრეთვე სპარსული და სომხური საისტორიო თხზულებები.

ვახუშტი ბატონიშვილმა ბევრი შეცდომა იპოვა „ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელებაში, მკაცრად გააკრიტიკა ის და საჭიროდ ჩათვალა თვითონ დაეწერა XIV—XVIII საუკუნეების  საქართველოს ისტორია. თუმცა „სწავლულ კაცებს“ მიზნად ჰქონდათ მთელი საქართველოს ისტორიის გადმოცემა, მაგრამ მათ თხზულებაში მხოლოდ ქართლის თავგადასავალია აღწერილი: თხრობა დასათაურებული არ არის, ხშირია ქრონოლოგიური შეცდომები და ა. შ. მიუხედავად ამ ნაკლოვანებებისა, „ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელება საყურადღებო მასალას შეიცავს XIV—XVII საუკუნეების საქართველოს ისტორიისათვის; ის XVIII  საუკუნის ქართული ისტოგრაფაფიის ღირსშესანიშნავი ძეგლია.

თხზულება 3-ჯერ არის გამოცემული — მ. ჯანაშვილის (1907, ნაკლული ტექსტი), ი. ჯავახიშვილისა (1940) და ს. ყაუხჩიშვილის მიერ (1939).

*„ქართლის ცხოვრების“  გადაკეთებული გაგრძელება შედგენილია უცნობი პირის მიერ XVIII  საუკუნის 30-იან წლებში (სხვა მოსაზრებით, 60-იან წლებში, ვახუშტის კრიტიკის შედეგად) და შეიცავს XIII—XVII საუკუნეების დამდეგის საქართველოს იატორიას (ზოგჯერ  თხზულების მეორე ნაწილს, ისტორიას 1454 წლიდან, ცალკე ნაწარმოებად მიიჩნევენ). ავტორმას საფუძვლად აიღო „სწავლულ კაცთა“ თხზულება, გადააკეთა და შეავსო ის ქართული, სპარსული და სომხური წყაროების ცნობებით.  ტექსტი შემონახულია „ქართლის ცხოვრების“ ბარათაშვილისეულ, დადიენისეულ, სხვიტორულ და ფალავანდიშვილისეულ ნუსხებში.

*„ქართლის ცხოვრების“ გადაკეთებული გაგრძელება 3-ჯერ არის გადმოცემული (მარი ბროსე, დავით ჩუბინაშვილი, 1849—1854; ექვთიმე თაყაიშვილი, 1906; ს. ყაუხჩიშვილი, 1959. ამ უკანასკნელში „სწავლულ კაცთა“ კომისიის ნაშრომი დაბეჭდილია „ახალი ქართლის ცხოვრების“ პირველი ტექსტის სახელწოდებით, ხოლო „ქართლის ცხოვრების“ გადაკეთებული გაგრძელება — ორ ნაშრომად — მეორე და მესამე ტექსტის სახელწოდებით).
*„ქართლის ცხოვრების“ ერთ-ერთ გაგრძელებად ითვლება ე. წ. „ცხოვრება საქართველოჲსა“ (პარიზის ქრონიკა).

## ლიტერატურა
*გრიგოლია კ. ნარკვევები საქართველოს ისტორიის წყაროთმცოდნეობიდან, ნაწ. 1 — ახალი ქართლის ცხოვრება, თხ., 1954;
*კიკნაძე რ., „ქართლის ცხოვრების“ გადაკეთებული გაგრძელების წყაროების საკითხისათვის. «ქართული წყაროთმცოდნეობა», 1969, ტ. 2;
*ჯავახიშვილი ივ., ძველი ქართული საისტორიო მწერლობა:თხზულებანი თორმეტ ტომად. ტ. 8, თბ., 1977;

კატეგორია:ქართლის ცხოვრება
ჟოსლენ I (ედესა)

**ჟოსლენ I** () — გალილეის მთავარი, ტურბესელის ლორდი და ედესის გრაფი, განაგებდა ედესას 1119-1131 წლებში. მან შეინარჩუნა დიდი, მაგრამ არასტაბილური საზღვარი მუსლიმებთან.

იგი დაიბადა დაახლოებით 1070-75 წლებში. მამამისი იყო ჟოსლენ I, კურტენეს ლორდი. დედამისი იყო ისაბელა. ჟოსლინი შეუერთდა ჯვაროსნულ მოძრაობას 1101 წელს. ამის შემდეგ კი იგი ჩადგა თავის ბიძაშვილის, ბალდუინ II-ის სამსახურში. 1104 წელს იგი დაატყვევეს ჰარანის ბრძოლაში. 1113 წელს მან იმოგზაურა იერუსალიმში და მიიღო გალილეის პრინცის ტიტული.

1118 წელს გარდაიცვალა ბალდუინ I — იერუსალიმის მეფე, და ედესის გრაფი ბალდუინ II აირჩიეს ახალ მეფედ. ამიტომაც ედესის გრაფი გახდა ჟოსლენ I. იგი კიდევ ერთხელ დაატყვევეს 1122 წელს. როდესაც ბალდუინ II (როგორც იერუსალიმის მეფე) მივიდა მის გადასარჩენად ისიც დააპატიმრეს. მაგრამ ჟოსლინმა მოახერხა გაქცევა 1123 წელს და მომდევნო წელს გაათავისუფლა ბალდუინიც. 1125 წელს მან მონაწილეობა მიიღო აზაზის ბრძოლაში. 1131 წელს პატარა ციხე-სიმაგრის ალყისას იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა. ამ დროს ემირა ღაზი II მიიწევდა ქაისანისკენ. ჟოსლინის ვაჟმა ჟოსლენ II-მ უარი თქვა ქალაქის დახმარებაზე. როდესაც ემირამ ეს გაიგო, ეგონა რომ ჟოსლენ I უკვე გარდაცვლილი იყო და მოხსნა ალყა. ეს იყო ჟოსლენის უკანასკნელი გამარჯვება.

## ლიტერატურა 
*
*
* Runciman, Steven. *A History of the Crusades: Vols. I-II*. Cambridge University Press 1951

კატეგორია:ედესის გრაფები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1131
კატეგორია:დაბადებული 1070-იანები
კენდის აკოლა

**კენდის რენე კინგი ** (, დაბადებისას **კენდის რენე აკოლა**; დ. 13 მაისი, 1987, ჰიუსტონი,ტეხასი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია კეროლაინ ფორბსის როლით ტელესერიალში *ვამპირის დღიურები*.

## ბიოგრაფია 
კენდისი გაიზარდა აშშ-ში, ფლორიდის შტატის ქალაქ ეჯვუდში. მამამისი, კევინ აკოლა ქირურგი იყო, დედა, კეროლინ აკოლა – დიასახლისი, წარსულში ინჟინერ-ეკოლოგი. ორივე მშობელი ადგილობრივი რესპუბლიკური პოლიტიკური პარტიის წევრია. კენდისს ჰყავს პატარა ძმა კრი. 2014 წელს კენდის აკოლა დაქორწინდა მომღერალ ჯო კინგზე რის შემდეგაც გადავიდა ქმრის გვარზე. ჯოს და კენდისს ერთი ქალიშვილი ჰყავთ.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
*
*  
*  

კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აურიპიგმენტი

{{ინფოდაფა მინერალი
| სახელი        = აურიპიგმენტი
| კატეგორია    = სულფიდები
| ინფოდაფის სიგანე    = 
| ინფოდაფის ფერი  = 
| სურათი       = Orpiment_mineral.jpg
| სურათის ზომა   = 
| წარწერა     = აურიპიგმენტი
| ფორმულა     = As2S3
| მოლეკულური მასა   = 
| ფერი       =  ოქროსფერია, უფრო იშვიათად ნარინჯისფერ-ყვითელი, ზოგჯერ მორუხო.
| კრისტალოგრაფიული დახასიათება     = 
| სინგონია      = 
| twinning    = On {100}
| ტკეჩვადობა    = 
| მონატეხი    = 
| tenacity    =
| სიმაგრე        = 
| ელვარება      = 
| polish      = 
| refractive  = 
| Optical properties = 
| birefringence = 
| დისპერსია  = nα = 2.400 nβ = 2.810 nγ = 3.020
| პლეოქროიზმი = 
| ფლუორესცენცია= 
| აბსორბცია  =
| ხაზის ფერი      = 
| ხვედრითი წონა     = 
| სიმკვრივე     = 3490 კგ/მ³
| დნობის ტემპერატურა  =
| დნობადობა   =  
| დიაგნოსტიკური ნიშნები  = 
| ხსნადობა  = 
| გამჭვირვალება = 
| სხვა       = 
| ბმულები  =
}}

**აურიპიგმენტი** ( – ოქროსფერი საღებავი) — მინერალი. ქიმიური შედგენილობა As2S3, შეიცავს As 60,91%-სა და S 39,09%-ს. კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. კრისტალები პრიზმული აქვს, აგრეგატები — ფურცლოვანი, მარცვლოვანი, თირკმლისებრი და სხვა. აურიპიგმენტი ოქროსფერია, უფრო იშვიათად ნარინჯისფერ-ყვითელი, ზოგჯერ მორუხო. ელვარება — ცხიმოვანი, ტკეჩადობის სიბრტყეზე — სადაფისებრი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით — 1,5–2; სიმკვრივე 3490 კგ/მ³. გვხვდება დაბალტემპერაუტიან ჰიდროთერმულ საბადოებში რეალგართან, ანტიმონიტთან და სხვა პარაგენეზისში, აგრეთვე ცხელი მინერალური წყლების გამონალექებსა და მოქმედი ვულკანების სუბლიმატებში. დარიშხანის მადნის ერთ-ერთი მთავარი მინერალია. იყენებენ ლითონური დარიშხანის და დარიშხანის სამჟანგის მისაღებად.საქართველოში მოიპოვება ლუხუნის დარიშხანის საბადოში.
## კრისტარული სტრუქტურა

File:Orpiment-unit-cell-3D-balls.png
File:Orpiment-layer-3D-balls.png|
File:Orpiment-layers-stacking-3D-balls.png|

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Webexhibits "Pigments Through the Ages: Orpiment" 
* Babylonian Talmud Tractate Chullin see Rashi 'haZarnich' 
* Orpiment, Colourlex

კატეგორია:სულფიდური მინერალები
მარაბდის ტბა

**მარაბდის ტბა** (წყალსაცავი) ― ტბა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის ვაკეზე, სოფელ ძველი მარაბდის მახლობლად. წყლის საერთო მოცულობა 1,2 მლნ. მ³, წყლის ზედაპირის ფართობი (ნორმალური შეტბორვის დონეზე) 0,23 კმ². იყენებენ საირიგაციოდ. ტბაში ბინადრობს კარჩხანი, თეთრი ამური, მურწა, ნაფოტა, თეთრულა.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტბები
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის წყალსაცავები
მეტ დეივისი

**მეტიუ მეტ დეივისი** (; დ. 8 მაისი, 1978, სოლტ-ლეიკ-სიტი, იუტა, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია ალარიკ ზალცმენის როლით ტელესერიალში „ვამპირის დღიურები“.

## ბიოგრაფია 
მეტ დეივისი დაიბადა 1978 წლის 8 მაისს იუტას შტატის ქალაქ სოლტ-ლეიკ-სიტიში, მასწავლებლების ოჯახში. სკოლაში დადიოდა პატარა ქალაქ ვუდს-კროსში, რომელიც სოლტ-ლეიკ-სიტისთან ახლოს მდებარეობს. სკოლის დასრულებისთანავე ჩააბარა იუტას შტატის უნივერისტეტში, სადაც დაეუფლა სამსახიობო ხელოვნებას. უნივეერისტეტის დამთავრების შემდეგ გადავიდა ნიუ-იორკში და გააგრძელა სწავლა ამერიკის დრამატიკული ხელოვნების აკადემიაში.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
*  
*  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ვალიელ-ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონი აფაქიძე

**ჯონი აფაქიძე** (დ. 11 ივნისი,  1960) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი 2017 წლის 21 ივლისამდე.

## ბიოგრაფია 
ჯონი აფაქიძე დაიბადა 1960 წლის 11 ივნისს. 1977 წელს დაამთავრა ზუგდიდის რაიონის საშუალო სკოლა, ხოლო 1983 წელს - ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატია 1989 წლიდან, დოცენტი - 1993, დოქტორი - 2002, პროფესორი 2004, ხოლო სრული პროფესორი - 2006 წლიდან.

იგი იყო გერმანიის სასწავლო - აკადემიური გაცვლების სამსახურის სტიპენდიატი (1993), გერმანიის არქეოლოგიის ინსტიტუტის სტიპენდიატი (1996), გერმანიის ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტის ფონდის ოთხგზის სტიპენდიატი (1998-1999, 2003, 2006, 2010). სამეცნიერო - პედაგოგიურ და კვლევით სამუშაოებს აწარმოებდა ბერლინის თავისუფალ და ტიუბინგენის უნივესიტეტებში, ასევე გერმანიის არქეოლოგიის ინსტიტუტში. ოთხი წლის მანძილზე მონაწილეობდა ტროას საერთაშორისო არქეოლოგიურ გათხრებში. არის საქართველოს ჰუმბოლდტის კლუბის გენერალური მდივანი, გერმანიის არქეოლოგიის ინსტიტუტის წევრ - კორესპონდენტი, ევროპის არქეოლოგთა ასოციაციის წევრი. 2005 წელს თბილისში თორმეტი ქვეყნის ჰუმბოლდტელთა მონაწილეობით ჩაატარა სიმპოუზიუმი თემაზე: „სამხრეთ კავკასია ევროპული ინტეგრაციის გზაზე", ხოლო 2007 წელს - შავი ზღვის აუზის ქვეყნებისა და გერმანიის ჰუმბოლდტელ - არქეოლოგებთან ერთად სიმპოზიუმი თემაზე: „შავი ზღვის აუზი ძვ.წ 5000-500 წწ. კომუნიკაცია კავკასიასა და კარპატებს შორის".

კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: 
*1) კავკასიის ბრინჯაოსა და ადრერკინის ხანის კულტურები; 
*2) ქრონოლოგია არქეოლოგიაში;
*3) კოლხეთის არქეოლოგია;
*4) ტროას არქეოლოგია, ისტორია და კულტურა;

2007 წლის სექტემბრიდან 2009 წლის მაისამდე ჯონი აფაქიძე სოხუმის უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელია, 2009 წლის მაისიდან 2017 წლის 21 ივლისამდე იყო სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი.
გამოქვეყნებული აქვს 80-მდე ნაშრომი, მათ შორის დიდი ნაწილი დაბეჭდილია საყოველთაოდ აღიარებულ მაღალრეიტინგულ საერთაშორისო გამოცემებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯონი აფაქიძე - ბიოგრაფიული ცნობა

კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
პორტ-ჟანტილი

**პორტ-ჟანტილი** () — მოსახლეობის რაოდენობის სიდიდით მეორე ქალაქი გაბონში, ოგოუე-მარიტიმის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. სახელი დაერქვა საფრანგეთის კოლონიალური ადმინისტრატორის და აფრიკის მკვლევრის, ემილ ჟანტილის პატივსაცემად.

## ისტორია 
ქალაქი აშენდა 1885 წელს დასახლება მონჯი-ორუნგუს ადგილას, როგორც საფრანგეთის სავაჭრო ფაქტორია.

## გეოგრაფია 
thumb|left|240px|ქუჩა პორტ-ჟანტილში
პორტ-ჟანტილი მდებარეობს გაბონის უკიდურეს დასავლეთში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ლოპესის კონცხის მახლობლად. ქალაქი მდებარეობს დაახლოებით 144 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ ლიბრევილიდან, 80 კმ-ით სამხრეთით ეკვატორიდან.

## კლიმატი 
ქალაქის კლიმატი ხასიათდება, როგორც სუბეკვატორული. ნალექების წლიური ნორმა შეადგენს 1953 მმ-ს, ამასთამ ნალექების თითქმის მთელი რაოდენობა მოდის ოქტომბრიდან მაისის ჩათვლით.

## მოსახლეობა 
1947 წელს პორტ-ჟანტილის მოსახლეობის რაოდენობა არ აღემატებოდა 4500 ადამიანს, 1960 წლისთვის ის გაიზარდა 21 000 ადამიანამდე. 2013 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 136 462 ადამიანს.

## ეკონომიკა 
პორტ-ჟანტილი — ქვეყნის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის წარმოების ცენტრი და მსხვილი საზღვაო პორტია. დღეისათვის ქალაქი თევზჭერის და თევზის წარმოების მსხვილი ცენტრია, მისი პორტის საშუალებით ხორციელდება ყავის, კაკაოს და ტყის ექსპორტი. პორტ-ჟანტილში SOGARA-ს ფირმამ ააშენა ქვეყანაში ყველაზე დიდი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა. ქალაქში ფუნქციონირებს ზოოპარკი, უკანასკნელ წლებში აშენდა თანამედროვე ოტელები, კაზინო, არსებობს მშვენიერი პლაჟები.

## ცნობილი მაცხოვრებლები 
* სტეფან ლასმე — გაბონელი პროფესიონალი კალათბურთელი;
* ფანი კოტანსონი — ფრანგი მსახიობი;
* დიდიე ოვონო — გაბონელი ფეხბურთელი.

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის ქალაქები
ფრანსვილი

**ფრანსვილი** () — ქალაქი გაბონის აღმოსავლეთში, ზემო ოგოუეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის რაოდენობის სიდიდის მხრივ ქვეყნის მესამე ქალაქია.

## ისტორია 
თავიდან მის ადგილას იყო სოფელი, სახელად მასუკუ, რომელიც შემდეგ ყოფილი მონების გადასასახლებლად პიერ სავორნიან დე ბრაზამ აირჩია და 1880 წელს მას სახელად «ფრანშევილი» (რაც ფრანგულად ნიშნავს «განთავისუფლებულთა ქალაქს») უწოდა. იგი შემდგომში თანდათან გაიზარდა და ქალაქად გადაიქცა, რის შემდეგაც ფრანსვილი ეწოდა.

## გეოგრაფია 
მდებარეობს მდინარე მპასაზე, ქვეყნის დედაქალაქ ლიბრევილიდან დაახლოებით 512 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 333 მეტრ სიმაღლეზე.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 110 568 ადამიანს, 1993 წლის აღწერის მონაცემებით ის შეადგენდა 30 246 ადამიანს.

## ეკონომიკა 
ქალაქი ტრანსგაბონური რკინიგზის და ეროვნული ავტომაგისტრალი N3-ის საბოლოო პუნქტია.

## ღირსშესანიშნაობები 
ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება 1899 წელს აშენებული წმინდა ილერის ტაძარი, გაბონის ყოფილი პრეზიდენტ ომარ ბონგოს დიდი სტატუა (რომელიც დაიბადა ფრანსვილში) და სამედიცინო სამეცნიერო-საკვლევი ინსტიტუტი. ქალაქში ასევე არსებობს გოლფის მოედანი და აეროპორტი, რომელიც მდებარეობს 20 კმ-ით დასავლეთით, მვენგუეში.

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის ქალაქები
ნაპილნარი

**ნაპილნარი** — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, შეხვეტილის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 57 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კულტურა

**კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კულტურა** არის მრავალფეროვანი, ის წარმოადგენ ტრადიციული და კოლონიზაციის პერიოდში შემოსული ევროპული კულტურების ნაზავს.

## რელიგია 
[მინი|[უილიამ მერიონ ბრენემი|ბრენემიზმის მიმდევრების შეკრება.]]
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ძირითადი რელიგიები არის:
* ადგილობრივი ტრადიციული შეხედულებები: 11.5%
* რომის კათოლიკური ეკლესია: 50%
* პროტესტანტობა: 20%
* ადგილობრივი ქრისტიანობა: 13.5%, რომელთაგან უმეტესობა (13%) კიმბანგიზმის მიმდევარია.
* სხვა ქრისტიანული მიმდევრობები: 1%
* ისლამი: 1.5%

ასევე არიან ინდუიზმის, იუდაიზმის და ათეისტური მცირე ჯგუფები.

## სამზარეულო 
მინი|ქალი ბანანებით.
მიწის მხოლოდ 2.86% მუშავდება და მათგან უმეტესობა გამოიყენება გლეხური მეურნეობებისთვის. მოსახლეობა მისდევს შემგროვებლობას და ნადირობას. ქვეყანაში განვითარებულმა საომარმა მოქმედებებმა გამოიწვია მეცხოველეობის განვითარების შეფერხება.

მარცვლეულ კულტურებს კონგოს სამზარეულოში დიდი ადგილი უკავია. მოყავთ: სიმინდი, ბრინჯი, მანიოკი, ბატატი, იამსი, ბანანი, გოგრა. მთავარი საექსპორტო კულტურები არის: ყავა და პალმის ზეთი.

## მუსიკა 
კონგოური მუსიკა ძალიან გავლენიანი იყო აფრიკული რუმბას ჩამოყალიბებაში. სოუკოუს სტილის მუსიკა იქცა ბელგიის კონგოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში.

## კინო 
პირველი კონგოური ფილმი გამოვიდა 1987 წელს. 

## ლიტერატურა 
*Kaplan, Irving. (ed) (1994) *Zaire: A Country Study* Federal Research Division, Library of Congress.  ISBN 0-8444-0795-X. Partly out-dated guide sponsored by the U.S. Government.
*Mukenge, Tshilemalema. (2002) *Culture and Customs of the Congo*  Greenwood Press. ISBN 0-313-31485-3. An academic view of Congolese culture.
*De Boeck, Filip & Plissart, Marie-Françoise. (2004) *Kinshasa: Tales of the Invisible City* Ludion.  ISBN 90-5544-528-2. Photography and

## რესურსები ინტერნეტში 
* Congo Cookbook  
* *The Guardian*: The music and dress of Congolese people in London
* Palm wine among the Kuba 

კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
ოემი

**ოემი** () — ქალაქი გაბონში, ვოლო-ნტემის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთში, მდინარე ნტემის ნაპირზე.

## გეოგრაფია 
ქალაქი მდებარეობს პლატოზე, ზღვის დონიდან 914 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქი ახლომდებარე სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიების სატრანსპორტო ცენტრია. ქალაქი ოემი მდებარეობს 411 კმ მანძილზე გაბონის დედაქალაქ ლიბრევილიდან.

## ისტორია 
ქალაქს ოემი დაერქვა დიდი ხის პატივსაცემად, რომელიც იზრდებოდა ქალაქის შემოგარენში. 1990-იან წლებში გააუპატიურეს და დახოცეს რამდენიმე ქალი მშვიდობის კორპუსიდან, რაც გახდა რეგიონის უსაფრთხოებისადმი ეჭვის საფუძველი.

2004 წლის მარტში ქალაქი მოექცა ცოფიანი ძაღლების ალყაში, რომლებმაც დახოცეს ქალაქის სამი მაცხოვრებელი. ქალაქის ადმინისტრაცია იძულებული გახდა დაეხოცა 50 მაწანწალა ძაღლი.

2004 წლის ოქტომბერში ქალაქი ოემი დაზარალდა წყლის უკმარისობით და ელექტროენერგიის გამორთვით. ამავე წლის დეკემბერში იფეთქა ტიფის ეპიდემიამ, რომელიც გავრცელდა ჩრდილოეთ გაბონის მთელ ტერიტორიაზე. ქალაქ ოემიში დარეგისტრირებულია დაავადების დაახლოებით 50 შემთხვევა.

## ეკონომიკა 
ქალაქ ოემიში მოყვანილი ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო კულტურებია კაკაო და ყავა, რომლებიც საავტომობილო ტრანსპორტით მიაქვთ კამერუნის კრიბის და დუალის პორტებში, საიდანაც ექსპორტზე გადის სხვა ქვეყნებში. აქ ასევე აწარმოებენ კაუჩუკს და კარტოფილს.

## მომსახურება 
ქალაქში ფუნქციონირებს საავადმყოფო, ორი ეკლესია, სასოფლო-სამეურნეო სკოლა, სახელმწიფო საშუალო სკოლა და საბაჟო.

## დემოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* MSN Map

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის ქალაქები
გიორგი არაბიძე

**გიორგი არაბიძე** (დ. 4 მარტი, 1998, ვანი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი. ქუთაისის „ტორპედოს“ გარემარბი.

## საკლუბო კარიერა
მისი პირველი ახალგაზრდული გუნდი იყო თბილისის „ლოკომოტივი“, რომელშიც, 2005-2013 წლებში თამაშობდა, 2013 წელს არაბიძე დააწინაურეს და მთავარ გუნდში გადაიყვანეს, სადაც 2 წელში ჩაატარა 33 ოფიციალური მატჩი და თავის გამოჩენა 21-ჯერ მოახერხა, რაც გუნდის ერთ-ერთი საუკეთესო შედეგი იყო, განსაკუთრებით 16-17 წლის ნახევარმცველის პირობაზე. 

წარმატებული ასპარეზობების შედეგად გიორგიმ წამყვანი ევროპული გუნდების ყურადღება მიიპყრო, განსაკუთრებით დაინტერესდა უკრაინული „შახტარი“ და მისი მაშინდელი მწვრთნელი მირჩა ლუჩესკუ. 

2015 წლიდან არაბიძე „შახტარს“ შეუერთდა და დუბლებში დაიწყო თამაში. პარალელურად ლუჩესკუ გიორგის, 17 წლის ასაკში, მთავარ გუნდთან თამაშის საშუალებას აძლევდა უკრაინის პრემიერ ლიგაში. 

გიორგიმ განსაკუთრებით კარგად წარმოაჩინა თავი უეფას ახალგაზრდულ ჩემპიონთა ლიგაზე, ტურნირის რეპორტირებისას ევროპელი და უკრაინელი ჟურნალისტები არაბიძეს მოიხსენიებდნენ ეპითეტით, როგორც ახალი მესი ან ქართველი მესი. 

2016 წლიდან მირჩა ლუჩესკუმ სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტი“ ჩაიბარა, „შახტარში“ კი მის ნაცვლად დანიშნულმა პაულუ ფონსეკამ არაბიძე მთავარი გუნდის განაცხადში აღარ შეიყვანა.

2022–2024 წლებში ქუთაისის „ტორპედოში“ თამაშობდა. ამ პერიოდში ქუთაისური კლუბის მაისურით 86 მატჩში 26 გოლი გაიტანა და 21 საგოლე გადაცემა შეასრულა. მეორე სეზონში არაბიძე 14 გოლით „ტორპედოს“ ბომბარდირი გახდა, ხოლო ეროვნულ ლიგაში წლის საუკეთესო ნახევარმცველად დასახელდა და სეზონის სიმბოლურ ნაკრებში მოხვდა.

2024 წლის ივლისში არაბიძე სამხრეთ კორეის „ულსანში“ გადავიდა, სადაც ყველა ტურნირზე ათი თამაში ჩაატარა და ლიგის თასის მფლობელი გახდა. საბოლოოდ, კლუბის ხელმძღვანელობასთან უთანხმოების გამო სასამართლო დავით ხელშეკრულება გაწყვიტა.

## სანაკრებო კარიერა
ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2017 წლის 24 მარტს სერბეთის წინააღმდეგ. იგი შეცვლაზე შევიდა ოთარ კაკაბაძის ნაცვლად. პირველი გოლი გაიტანა  2017 წლის 28 მარტს ლატვიელთა კარში. იმავე წლის 7 ივნისს არაბიძემ დუბლი შეასრულა სენტ-კიტსის და ნევისის ნაკრებთან თამაშის დროს.

## სანაკრებო სტატისტიკა 
## სანაკრებო მატჩები და გოლები
## მიღწევები
### საკლუბო
;  ტორპედო ქუთაისი
* საქართველოს თასი: 2022
### ინდივიდუალური
* ეროვნული ლიგის სეზონის საუკეთესო ნახევარმცველი: 2023

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ვანში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფუნშალის ნასიონალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის პირველი ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლგოგრადის როტორის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოანდა

**მოანდა** () — გაბონის ერთ-ერთი მსხვილი ქალაქი, რომელიც მდებარეობს ზემო ოგოუეს პროვინციაში. ის ასევე მანგანუმის მოპოვების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია, რომლის საბადოს დამუშავება დაიწყო 1957 წელს კომპანია *COMILOG Cableway*-მ. მოანდა, რომლის მოსახლეობის რაოდენობა 2013 წლის აღწერით შეადგენს 59 154 ადამიანს მეორე ქალაქია ფრანსვილის შემდეგ ზემო ოგოუეს პროვინციაში. ამას გარდა, ის საზღვრისპირა ქალაქია, რომელიც მდებარეობს კონგოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვრიდან 100 კმ-ში.

## გეოგრაფია და კლიმატი 
მოანდა მდებარეობს რამდენიმე ერთმანეთის მეზობელ პლატოზე, რომლებიც მდებარეობენ ჩრდილოეთით არსებულ უფრო მაღალ და დიდ *Bangombe*-ს პლატოსა და სამხრეთით მდებარე მდინარე მიოსოს ჭაობიან ადგილებს შორის.

ქალაქის კლიმატი ეკვატორულია, იანვრიდან მარტის ჩათვლით პერიოდში დამახასიათებელია ჭექა-ქუხილი და ჰაერის მაღალი ტემპერატურა, ხოლო ივლისიდან სექტემბრის ჩათვლით — დაბალი ტემპერატურა.

## ისტორია 
თავდაპირველად მოანდა იყო სოფელი, რომელიც მდებარეობდა მდინარე მიოსოს ჭაობიან ნაპირზე. უახლოეს *Bangombe*-ის პლატოზე 1953 წელს მანგანუმის საბადოს აღმოჩენამ გამოიწვია ქალაქის განვითარება. 1959 წელს მოანდის მახლობლად აშენდა რკინიგზა, რომლის საშუალებითაც მადანი ექსპორტზე გადიოდა. 1990-იან წლებში ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა კონგოს რესპუბლიკიდან დევნილი მოსახლეობის ჩამოსვლით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
მოანდა დაყოფილია სამ ნაწილად. პირველი მდებარეობს მთავარ პლატოზე და მის კალთებზე, აქ მდებარეობს სავაჭრო ცენტრი და მჭიდროდ დასახლებული რაიონები — *Ankoula*, *Montagne Sainte* და *Fumier*. მეორეში ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული რაიონებია — *Alliance*, *Rio* და *L’Oasis*. მესამე მდებარეობს პლატოს აღმოსავლეთით და შედგება რაიონებისგან *Lekolo* და *Leyima*.

## ეკონომიკა 
მოანდა მსოფლიოში მანგანუმის მოპოვების ერთ-ერთი მსხვილი ცენტრია. მმართველ კომპანია *COMILOG Cableway*-ს ექსპორტზე გააქვს საშუალოდ 3,5 მილიონი ტონა მანგანუმის მადანი წელიწადში, რითაც გაბონი მანგანუმის ექსპორტის მხრივ მსოფლიოში ყველაზე სამი მსხვილი ქვეყნებიდან ერთ-ერთია. მანგანუმი დღემდე მოიპოვება *Bangombe*ის პლატოზე (42 კმ²).

## ტრანსპორტი 
ქალაქში არსებობს აეროპორტი და სარკინიგზო ვაგზალი, რომელიც მდებარეობს *Bangombe*-ის პლატოს ჩრდილოეთით. ასევე ფუნქციონირებს ავტომაგისტრალი N3, რომელიც ერთმანეთთან აერთებს მოანდას და მბინდას, (კონგოს რესპუბლიკა).

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის ქალაქები
გბადოლიტე

**გბადოლიტე** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილოეთი უბანგის პროვინციაში, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საზღვარზე. ამავე პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

ქალაქი მდებარეობს  ზღვის დონიდან 462 მეტრზე. მობუტუ სესე სეკოს მმართველობის პერიოდში (1965-1997 წწ.) აქ განთავსებული იყო პრეზიდენტის რეზიდენცია, რომელსაც არაოფიციალურად უწოდებდნენ „ჯუნგლების ვერსალს“.

გბადოლიტეს მოსახლეობა 2004  წლის მონაცემებით შეადგენდა 113 807 კაცს.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ბუტემბო

**ბუტემბო** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილოეთი კივუს პროვინციაში.

ქალაქი მდებარეობს ვირუნგის ეროვნული პარკის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 1381 მეტრზე. სამოქალაქო ომამდე ბუტემბო იყო მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი დიდი ბაზრით, ეკლესიით, მცირე საავადმყოფოთი და აეროპორტით. ბუტემბოს რაიონი ცნობილია ჩაის და ყავის წარმოებით. 

2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 217 625 კაცი.  

1989 წელს ბუტემბოში დაარსდა კათოლიკური უნივერსიტეტი.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ესტუარის პროვინცია

**ესტუარის პროვინცია** () — პროვინცია გაბონის ჩრდილო-დასავლეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლიბრევილი, რომელიც ასევე ქვეყნის დედაქალაქია.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 20 740 კმ²-ს. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ვოლო-ნტემის პროვინციას, სამხრეთიდან შუა ოგოუეს პროვინციას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ოგოუე-მარიტიმის პროვინციას, ჩრდილოეთიდან ეკვატორულ გვინეას. ქვეყნის დასავლეთში პროვინციას აქვს გვინეის ყურეზე გასასვლელი.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 895 689 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

## დეპარტამენტები 
* კომო (ადმ. ცენტრი — კანგო) (Komo Department)
* კომო-მონდა (ადმ. ცენტრი — ნტუმი) (Komo-Mondah Department)
* კომო-ოსეანი (ადმ. ცენტრი — ნდზომოე) (Komo-Océan Department)
* ნუაია (ადმ. ცენტრი — კოკობიჩი) (Noya Department)
* ლიბრევილი (ადმ. ცენტრი — ლიბრევილი) (Libreville)

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის პროვინციები
დენდროფობია

**დენდროფობია**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ქსილოფობია**, **ილოფობია** და **ჰილოფობია** — ფსიქიკური დარღვევა, რომელიც გამოიხატება ირაციონული შიშით ხეების ან ტყის მიმართ.

### ეტიმოლოგია 
სიტყვა მომდინარეობს ბერძნული სიტყვა ჰილოდან (ὕλη), რაც ნიშნავს „ხეს ან ტყეს“ და ფობოს, რაც ნიშნავს შიშს.

## კულტურაში 
*BBC*-ის სერიალ „ახალ ილეთების“ მეორე სეზონში, დენის უოთერმანის პერსონაჟი, გერი აღიარებს, რომ იტანჯება ჰილოფობიით. მისი შიში ხშირად არის გამოყენებული სიუჟეტური ხაზის განვითარებისთვის, კერძოდ კი მაშინ, როდესაც ამოუხსნელი დანაშაულის და გახსნილი შემთხვევის ჯგუფებს სჭირდებათ დანაშაულის ადგილზე მისვლა, რომელიც ტყეში მდებარეობს. მეათე სეზონში ის განკურნებას ცდილობს.

სიმფსონების მე-20 სეზონის 21-ე სერიაში, *Coming to Homerica*-ში ლიზა შეცდომით ამბობს, რომ ეს არის ჰილოფობიის შიში.

*Uncle Grandpa* (ბიძა ბაბუაში) ჰოთ-დოგის გამყიდველი ამბობს, რომ მას ხეების ეშინოდა, მაგრამ როდესაც ის აძვრა ტელეფონის პოსტზე, რომელიც მას ხე ეგონა, თავისი შიში დაძლია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფობიების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ფობიები
გერმანიის კომუნისტური პარტია

**გერმანიის კომუნისტური პარტია** () — 1918–1933 წლებში ვაიმარის რესპუბლიკაში მოღვაწე პოლიტიკური პარტია. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ასევე მოღვაწეობდა დასავლეთ გერმანიაში, თუმცა, 1956 წლის აკრძალვის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა. 1920-იან წლებში პარტიის წევრებს *სპარტაკისტებს* უწოდებდნენ.

პარტია დაფუძნდა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. მისი პირველი წევრები იყვნენ სოციალისტები, რომელთაც როზა ლუქსემბურგი ხელმძღვანელობდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ პარტია ხელმძღვანელობდა ჯერ ლენინიზმით, შემდეგ კი სტალინიზმით. ვაიმარის რესპუბლიკის არსებობის დროს, პარტია იღებდა ხმების 10-15%, ჰყავდა წარმომადგენლები რაიხსტაგში და სხვა ორგანოებში. თავის მთავარ მოწინააღმდეგედ კომუნისტები სოციალ-დემოკრატებს განიხილავდნენ. 1933 წელს, მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებასი ადოლფ ჰიტლერი მოვიდა, გერმანიის კომპარტია აიკრძალა. მისი წევრები იატაკქვეშა მოღვაწეობას შეუდგნენ, თუმცა, ძლიერი დანაკარგი განაცადეს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, პარტიამ მოღვაწეობა განაგრძო და 1949 წელს, დასავლეთი გერმანიის ბუნდესტაგის პირველ არჩევნებში გამარჯვებაც მოიპოვა, თუმცა, გერმანიის ტერიტორიაზე საბჭოთა ოკუპაციის სექტორზე საბჭოთა სახელმწიფოს შექმნის შემდეგ, მათ მხარდაჭერა დაკარგეს. 1956 წელს პარტია სასამართლომ არაკანონიეერად აღიერა. მისმა ზოგიერთმა წევრმა 1969 წელს ჩამოაყალიბა *გერმანული კომუნისტური პარტია*, რომელიც დღემდე მოქმედებს. გარდა ამისა, სხვა წარმოქმნილი პატარა ჯგუფები ასევე აცხადებდნენ პრეტენზიას გერმანიის კომუნისტური პარტიის მემკვიდრეობაზე.

აღმოსავლეთ გერმანიაში, საბჭოთა ზეწოლის შედეგად, კომუნისტების და სოციალ-დემოკრატების შეერთებით ჩამოყალიბდა გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტია, რომელიც სათავეში ედგა აღმოსავლეთ გერმანიას 1989–1990 წლებამდე. ბერლინის კედლის დაცემის შემდეგ, პარტიამ დაირქვა „დემოკრატიული სოციალიზმის პარტია*, 2007 წელს კი სხვა მემარცხენე პარტიებთან ერთად ჩამოაყალიბა *მემარცხენე პარტია''.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* გერმანიის კომუნისტურ პარტიის ისტორიასთან დაკავშირებული მატერიალები (1918–1933) — გერმანული ისტორიული მუზეუმი 
* გერმანიის კომუნისტურ პარტიის ისტორიასთან დაკავშირებული მატერიალები – მარქსისტული ინტერნეტ-არქივი 

კატეგორია:გერმანიის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები ქვეყნების მიხედვით‎
კატეგორია:1918 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
შუა ოგოუე

**შუა ოგოუე** () — პროვინცია გაბონის ცენტრში. პროვინციის ფართობი შეადგენს 18 535 კმ²-ს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლამბარენე.

## გეოგრაფია 
ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ვოლო-ნტემის პროვინციას, აღმოსავლეთიდან ოგოუე-ივინდოს პროვინციას, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ნგუნიეს პროვინციას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ოგოუე-მარიტიმის პროვინციას, ჩრდილო-დასავლეთიდან ესტუარის პროვინციას.

სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ მთელ პროვინციას კვეთს მდინარე ოგოუე. აქ მას უერთდება შენაკადები ოკანო და ნგუნი. პროვინციას ჩრდილოეთ ნაწილში კვეთს ეკვატორი.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 69 287 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

## დეპარტამენტები 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 2 დეპარტამენტად:
right|thumb|250px|შუა ოგოუეს პროვინციის დეპარტამენტები
* აბანგა-ბიგნე (ადმ. ცენტრი — ნჯოლე) (Abanga-Bigné)
* ოგოუე და დე-ლაკი (ადმ. ცენტრი — ლამბარენე) (Ogooué et des lacs)

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის პროვინციები
გინოფობია

**გინოფობია** ან **გინეფობია** — ქალების არანორმალური შიში, სპეციფიკური სოციალური ფობიის ტიპი. წარსულში იყენებდნენ ლათინურ ტერმინს გინოფობიას.

გინოფობია არ არის ქალთმეძულეობა, სიძულვილი, უპატივცემულობა და გამოუსწორებელ შეხედულებასთან ქალის წინააღმდეგ, სხვებმა ტერმინი გამოიყენონ ტოლფასი მნიშვნელობით, სოციალურ ფობიის თაობაზე, ვიდრე პათოლოგიური ასპექტი ქალებთან ნეგატიური დამოკიდებულების მიმართ.

მისი ანტონიმია ფილოგინია, სიყვარული, პატივის და აღტაცების გრძნობა ქალთა მიმართ.

## ეტიმოლოგია
ტერმინი გინოფობია მომდინარეობს ბერძნული სიტყვადან გინო (γυνή), რაც ნიშნავს ქალს და ფობოს (φόβος), რაც ნიშნავს შიშს.

ტერმინი გინოფობიას ჰიპონიმი შეიცავს ფემინოფობიას.

## ისტორია 
ჯინოფობია ადრე ითვლებოდა ჰომოსექსუალიზმისაკენ მისწრაფებად, რაც 1896 წელს ჰაველოკ ელისმა აღწერა თავის კვლევებში სქესის ფსიქოლოგია (Psychology of Sex). თავის წიგნში „სადიზმში და მაზოხიში“ (Sadism and Masochism): ზიზღის და სისასტიკის ფსიქოლოგი, ვილჰელმ სტეკელი ლაპარაკობს კაცი მაზოხისტის გინოფობიის შესახებ.
პროფესორი ევა კეულსი საუბრობს, რომ სასტიკი ამაზონლები არიან ანტიკურ ათენში ქალების შიშის მტკიცებულება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფობიების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ფობიები
კატეგორია:გენდერული კვლევები
კატეგორია:სექსოლოგია
ალექსანდრე საჩინოელი

**ალექსანდრე საჩინოელი** (ნამდვილი გვარი ჩახუნაშვილი; დ. 1885 — გ. 1975) — ქართველი საბავშვო მწერალი.

დაიბადა 1885 წელს ვანში, ხელმოკლე აზნაურ კონსტანტინე ჩახუნაშვილის ოჯახში, მიუხედავად ხელმოკლეობისა ალექსანდრემ მოახერხა ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზიის დასრულება.

1917-1918 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ბაქოში, მოგვიანებით დაბრუნდა საქართველოში, სადაც ჯერ ვანის უბნის სახალხო გამომძიებლად, შემდეგ კი სახალხო მოსამართლედ მუშაობდა. 1924 წელს მონაწილეობდა მენშევიკური ავანტიურის ლიკვიდაციაში. ასევე იყო ხრესილის უბნის სახალხო მოსამართლე და ზესტაფონის უბნის ნოტარიუსი, რის შემდეგაც პენსიაზე გავიდა და თბილისში დამკვიდრდა, მთლიან დროს კი ღრმა მოხუცებულობამდე საბაშვო ლიტერატურას უთმობდა.

ლექსების წერა ადრე ახალგაზრდობიდან დაიწყო, თავდაპირველად წერდა მებრძოლი ხასიათის ლექსებს, პირველი რევოლუციისას 1905 წელს გამოსცა კრებული „განთიადი“. ასევე წერდა გამოცანებს, საჩინოელი გამოცანებს ჟურნალ-გაზეთებში აქვეყნებდა, შემდეგ კი სასკოლო სახელმძღვანელოებში შეჰქონდათ, გამოსცა რამდენიმე გამოცანების კრებული.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1885
კამინა

**კამინა** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ზემო ლომამის პროვინციაში. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 156 761 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ქალაქი კამინა მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1095 მეტრ სიმაღლეზე.

## ტრანსპორტი 
კამინა არის ქვეყნის მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძი. მასზე მოდის სამი სარკინიგზო ხაზი: ჩრდილოოეთით, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით. ქალაქს ასევე აქვს ორი აეროპორტი: სამხედრო და სამოქალაქო.

## სამხედრო ბაზა 
მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ კამინაში დაარსდა ბელგიის შეიარაღებული ძალების დიდი სამხედრო ბაზა. 1960 წლის ივნისში, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, კონგოს მთავრობამ შეინარჩუნა კონტროლი კამინას სამხედრო ბაზაზე, მაგრამ ამავე წლის ოქტომბერში სამხედრო ბაზა გადაეცა გაეროს. ბაზა არასდროს ყოფილა თვითაღიარებული სახელმწიფოს კატანგას კონტროლის ქვეშ, მიუხედავად იმისა, რომ მათ მიერ ოკუპირებული იყო მეზობელი ქალაქი კამინავილი.

1964 წლის დასაწყისში, გაერომ კამინის ბაზა გადასცა კონგოს შეიარაღებულ ძალებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
კალემიე

**კალემიე** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტანგანიიკის პროვინციაში, ამავე პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბელგიის კოლონიური მმართველობის დროს ეწოდებოდა ალბერვილი.

მდებარეობს ტანგანიიკის ტბის დასავლეთ ნაპირზე. ზღვის დონიდან 763 მეტრზე . ქალაქთან ახლოს ტანგანიიკის ტბიდან სათავეს იღებს მდინარე ლუკუგა, მდინარე ლუალაბის შენაკადი.

ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზარალდა 2005 წლის 5 დეკემბრის მიწისძვრის შედეგად.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ვოლო-ნტემი

**ვოლო-ნტემი** () — პროვინცია გაბონის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოემი.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 38 465 კმ²-ს.

სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ოგოუე-ივინდოს პროვინციას, სამხრეთიდან შუა ოგოუეს პროვინციას, სამხრეთ-დასავლეთიდან ესტუარის პროვინციას, ჩრდილოეთიდან კამერუნს, დასავლეთიდან ეკვატორულ გვინეას, აღმოსავლეთიდან კონგოს რესპუბლიკას.

## ისტორია 
XIX საუკუნის ბოლოდან და 1912 წლამდე ვოლო-ნტემის პროვინციის ტერიტორია ეკუთვნოდა საფრანგეთს. 1911 წელს, აგადირის კრიზისის შემდეგ, «მაროკო-კამერუნის» შეთანხმების საფუძველზე, ვოლო-ნტემის პროვინცია გადაეცა გერმანიას და შევიდა გერმანიის კამერუნის კოლონიის შემადგენლობაში. პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ პროვინცია კვლავ შევიდა საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 154 986 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

## დეპარტამენტები 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 5 დეპარტამენტად:
right|thumb|250px|ვოლო-ნტემის პროვინციის დეპარტამენტები
* ზემო კომო (ადმ. ცენტრი — მედუნო) (Haut-Komo)
* ზემო ნტემი (ადმ. ცენტრი — მინვული) (Haut-Ntem)
* ნტემი (ადმ. ცენტრი — ბიტამი) (Ntem)
* ოკანო (ადმ. ცენტრი — მიტსიკი) (Okano)
* ვოლო (ადმ. ცენტრი — ოემი) (Woleu)

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის პროვინციები
ოგოუე-მარიტიმი

**ოგოუე-მარიტიმი** () — პროვინცია გაბონის დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პორტ-ჟანტილი.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 22 890 კმ²-ს.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ესტუარის პროვინციას, აღმოსავლეთიდან შუა ოგოუეს და ნგუნიეს პროვინციებს, სამხრეთიდან ნიანგის პროვინციას. დასავლეთიდან პროვინციას გარს ერტყმის ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურის წყლები.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 157 562 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

## დეპარტამენტები 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 3 დეპარტამენტად:
right|thumb|250px|ოგოუე-მარიტიმის პროვინციის დეპარტამენტები
* ბენჯე (ადმ. ცენტრი — პორტ-ჟანტილი) (Bendjé)
* ეტიმბუე (ადმ. ცენტრი — ომბუე) (Etimboué)
* ნდუგუ (ადმ. ცენტრი — გამბა) (Ndougou)

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის პროვინციები
მოჰაჩის ბრძოლა (1687)

**მოჰაჩის მეორე ბრძოლა** (, ) — ბრძოლა ოსმალეთისა და საღვთო რომის იმპერიის არმიებს შორის, გაიმართა 1687 წლის 12 აგვისტოს, მოჰაჩის ველზე. დასრულდა ოსმალეთის არმიის სრული მარცხით.

მოჰაჩის ბრძოლის წინაპირობა იყო 1683 წელს დაწყებული დიდი თურქული ომი, რომელიც ოსმალეთის იმპერიამ ვენაში შეჭრით წამოიწყო. 1683 წლის 12 სექტემბერს გამართულ ვენის ბრძოლაში ოსმალეთის არმია სასტიკად დამარცხდა. ამის შემდეგ, პაპ ინოკენტი XI-ის ინიციატივით შეიქმნა ანტიოსმალური კოალიცია „საღვთო ლიგა“, რომლის შემადგენლობაშიც შევიდნენ ავსტრია, ვენეცია და პოლონეთი. ოსმალეთის არმია აგრეთვე დამარცხდა 1686 წელს გამართულ ბუდის ბრძოლაში.

მოჰაჩის ბრძოლის დროს ოსმალეთის არმიის მთავარი მეთაური იყო მეჰმედ IV-ის დიდი ვეზირი სარი სულეიმან-ფაშა, ხოლო ავსტრიელთა ჯარებს კარლ ლოთარანგიელი მეთაურობდა. 1687 წლის 12 აგვისტოს დილით ავსტრიის ჯარების მარჯვენა ფლანგმა დასავლეთისკენ იწყო სვლა. სულეიმან-ფაშამ იფიქრა, რომ ეს მისი შანსი იყო და ბრძანება გასცა, რომ არმიას მთელი ძალებით შეეტია ჰაბსბურგთა მარცხენა ფლანგისთვის, რომელიც ადრინდელ პოზიციაზე რჩებოდა და მას პირადად ბავარიის მმართველი მაქსიმილიან II მეთაურობდა. ოსმალეთის არმია ფლობდა რიცხობრივ უპირატესობას მაქსიმილიან II-ის არმიასთან შედარებით, ამიტომ მაქსიმილიანმა სასწრაფოდ გაუგზავნა კურიერი კარლ ლოთარინგიელს და აცნობა, რომ საფრთხეში იყვნენ. კარლმა მაშინვე გამოგზავნა დამხმარე ძალა. დიდი ვეზირი გაოცებული იყო ოპონენტის ასეთი წინააღმდეგობით. იგი იძულებული გახდა, შეტევის შეწყვეტის ბრძანება გაეცა. 

ინიციატივა უკვე ჰაბსბურგების ხელთ იყო. მათ მოახერხეს თავდაპირველ პოზიციებში დაბრუნება და გადავიდნენ კონტრშეტევაზე, რითაც მოწინააღმდეგეს დიდი დანაკარგი მიაყენეს. ეს ყველაფერი იმით დასრულდა, რომ ოსმალეთის არმიამ უკან დაიხია. ბრძოლაში გამარჯვება ჰაბსბურგებმა მოიპოვეს, თანაც ისე, რომ მხოლოდ 800 მეომარი დაკარგეს, ხოლო ოსმალებს 10,000-იანი დანაკარგი მიაყენეს. მოჰაჩის ბრძოლაში გამარჯვების შედეგად, ავსტრიამ დაიკავა სამხრეთ უნგრეთი და ტრანსილვანიის სათავადო.

## ლიტერატურა 
*Dupuy, Ernest R. and Trevor N. Dupuy, *The Harper Encyclopedia of Military History*, 4th Ed., HarperCollins Publishers, 1993,  ISBN 978-0-06-270056-8.
*Laffin, John, ''Brassey's Dictionary of Battles*, Barnes & Noble Inc., 1998  ISBN 978-0-7607-0767-8.
*Lord Kinross, *The Ottoman Centuries'' New York: Morrow Quill Paperbacks 1977 p.&nbsp;350–351 ISBN 978-0-688-03093-3

კატეგორია:1687
კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის ბრძოლები
კატეგორია:დიდი თურქული ომის ბრძოლები
კატეგორია:1687 წლის ბრძოლები
ზემო ოგოუე

**ზემო ოგოუე** () — პროვინცია გაბონის აღმოსავლეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ფრანსვილი.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 36 547 კმ²-ს. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ოგოუე-ივინდოს პროვინციას, დასავლეთიდან ოგოუე-ლოლოს პროვინციას, სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან კონგოს რესპუბლიკას. მდინარე ოგოუე, რომელიც ჩამოედინება ქალაქ ფრანსვილში, პროვინციის ტერიტორიას კვეთს ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 250 799 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

## დეპარტამენტები 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 11 დეპარტამენტად:
* ჯუე (ადმ. ცენტრი — ონგა) (Djoué)
* ჯუური-აგილი (ადმ. ცენტრი — ბონგოვილი) (Djououri-Aguilli)
* ლეკონი-ლეორი (ადმ. ცენტრი — აკიენი) (Lékoni-Léori)
* ლეკოკო (ადმ. ცენტრი — ბაკუმბა) (Lékoko)
* ლემბუმბი-ლეიუ (ადმ. ცენტრი — მოანდა) (Lemboumbi-Leyou)
* მპასა (ადმ. ცენტრი — ფრანსვილი) (Mpassa)
* პლატო (ადმ. ცენტრი — ლეკონი) (Plateaux)
* სებე-ბრიკოლო (ადმ. ცენტრი — ოკონჯა) (Sébé-Brikolo)
* ოგოუე-ლეტილი (ადმ. ცენტრი — ბუმანგო) (Ogooué-Létili)
* ლეკაბი-ლევოლო (ადმ. ცენტრი — ნგუონი) (Lékabi-Léwolo)
* ბაიი-ბრიკოლო (ადმ. ცენტრი — აბუმი) (Bayi-Brikolo)

## სქოლიო
კატეგორია:გაბონის პროვინციები