პატუილარდას ბოჭკოვანა

**პატუილარდას ბოჭკოვანა** (; ადრე ***Inocybe erubescens***) — სოკოს სახეობა ინოსპერმას გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას და აზიის ზოგიერთ რაიონს.

მომაკვდინებელად შხამიანი სოკოა. შეიცავს მომწამვლელ ნივთიერება მუსკარინს. იზრდება ფოთლოვან, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, როგორც წესი კირიან და თიხიან ნიადაგზე, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ნორვეგიელმა მიკოლოგმა აქსელ გუდბრან ბლიტმა 1905 წელს როგოც *Inocybe erubescens*. 2019 წელს გადატანილი იქნა ინოსპერმას გვარში.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*
* 
* 

## აღწერა 
ფეხის სიგრძე — 3-9 სმ, ხშირად მოწითალო, თავიდან ზარისებრ-კონუსისებური, დროთა განმავლობაში იშლება, ბორცვაკით ცენტრში, გლუვი, აბრეშუმისებრი ელფერით, მშრალი, კიდეები უფრო ღიაა და დაფარულია ღრმა რადიალური ბზარებით.

რბილობი — თეთრი, ნორჩობაში თითქმის სუნის გარეშე და თხილის გემოთი, შემდეგ ხილის სუნით, მოგვიანებით ახასიათებს უსიამოვნო და მწარე გემო. დაზიანებისას (განსაკუთრებით სიბერეში) წითლდება.

ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ, სისქე — 0,8-1,5 სმ, ქუდის ფერია ან უფრო ღია, მკვრივი, მყარი, ცილინდრული, ძირში ოდნავ გასქელებული, ბოჭკოვანი, სიგრძივ დაღარული.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, ვარდისფერი, შემდეგ ყავისფერი, მოწითალო ლაქებით, კიდეებთან თეთრი.

სპორების ფხვნილი — მოყავისფრო ან ჟანგმიწისფერ-მურა. სპორები — 11-13х6-7 მკმ, ოვალური ან ლობიოსებრი, გლუვი, მოყავისფრო.

ფაილი:2010-05-27 Inocybe erubescens.jpg
ფაილი:Inocybe erubescens (19417855088).jpg
ფაილი:Inocybe erubescens MS4 (1).jpg
ფაილი:Inocybe erubescens MS4 (2).jpg
ფაილი:2008-11-05 Inocybe erubescens A. Blytt 50957.jpg|თეთრი ფერის ვარიაცია

### ცვალებადობა 
ქუდის ფერი ვარირებს თეთრიდან ნაცრისფრამდე ან ჟანგმიწისფრამდე, სიმწიფეში შესაძლოა იყოს მოწითალო ან აგურისფერ-წითელი. დაჭერისას ფეხი წითლდება. ფირფიტები თავიდან მოწითალოა, მოგვიანებით ჟანგისფერ-ყავისფერი ან ზეთისხილისფერ-მურა, ჩვეულებრივ მოწითალო ლაქებით. ფეხის რბილობი ხშირად იძენს მოვარდისფრო ელფერს.

## გავრცელება და ეკოლგია 
იზრდება ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად ფოთლოვან, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, უპირატესად კირიან და თიხიან ნიადაგზე. ხშირად მთიან ადგილებში. მიკორიზას უპირატესად ქმნის მუხასთან, წიფელთან, ცაცხვთან და ფიჭვთან.

გავრცელებულების არეალი მოიცავს ევროპას და აზიის ზოგიერთ რაიონს. 

**სეზონი**  — მაისიდან ოქტომბრამდე, განსაკუთრებით მასიურად აგვისტო-სექტემბერში.

## ტოქსიკურობა 
მომაკვდინებლად შხამიანი სოკოა. შეიცავს დიდი რაოდენობით მუსკარინს. მოწმავლის სიმპტომები ვლინდება მიღებიდან 0,5-2 საათის შემდეგ და მოიცავს ძლიერ ცრემლდენასა და ოფლიანობას, რასაც მოსდევს ტაქიკარდია, ჰალუცინაცია, არტერიული წნევის მკვეთრი ვარდნა, სუნთქვის გაძნელება, მხედველობის დაქვეითება, ღებინება და დიარეა, კანის შეწითლება, შემდეგ სიმკრთალე, რასაც თან ახლავს ძლიერი შეციება და მძიმე შემთხვევაში სიკვდილიც კი.

უკიდურეს შემთხვევაში რეკომენდებულია ატროპინის გამოყენება და მარილიანი წყლისა და გლუკოზის ერთდროულად მიღება. სამედიცინო ჩარევა აუცილებელია. გამოუცდელ მესოკოვეს ის შეიძლება აერიოს საჭმელად ვარგის მაისის სოკოში.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Inocybe.catalaunica.-.lindsey.jpg|*Inocybe.catalaunica*
ფაილი:2008-10-19 Inocybe corydalina Quél 25995.jpg|*Inocybe corydalina* 
ფაილი:Ino.geo.jpg|*Inocybe geophylla* 
ფაილი:Haemacta.jpg|*Inocybe haemacta*
ფაილი:2009-11-27 Inocybe mixtilis (Britzelm.) Sacc 66551.jpg|*Inocybe mixtilis*
ფაილი:Inocybe whitei 275323.jpg|*Inocybe pudica*
Inocybe sidonia 579881.jpg|*Inocybe sidonia*
ფაილი:Inocybe.umbratica.-.lindsey.jpg|*Inocybe umbratica*
ფაილი:Agaricus silvaticus0.jpg|*Agaricus silvaticus*
ფაილი:Clitocybe.dealbata.-.lindsey.jpg|*Clitocybe dealbata*
ფაილი:Chompignons (pleurote de l'olivier).jpg|*Clitocybe olearius* 
ფაილი:Calocybe gambosa 950.jpg|Calocybe gambosa
2009-10-01 Entoloma excentricum 29531.jpg|*Entoloma excentricum*
Graulilastieliger Zärtling Entoloma Griseocyaneum.JPG|*Entoloma griseocyaneum*
2013-10-23 Entoloma jubatum (Fr.) P. Karst 397091.jpg|*Entoloma jubatum* 
Entoloma prunuloides 567067.jpg|*Entoloma prunuloides*
Entoloma.undatum2.-.lindsey.jpg|*Entoloma undatum* 
ფაილი:2011-09-03 Leucoagaricus rubrotinctus (Peck) Singer 166243.jpg|*Leucoagaricus rubrotinctus*
ფაილი:Feldschwindling 03.jpg|*Marasmius oreades* 
ფაილი:The Gypsy (4495549969).jpg|*Cortinarius caperatus*

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ინოსპერმა