დოლი მედისონი

**დოროთი „დოლი“ დენდრიჯ პეინ ტოდ მედისონი** (; დ. 20 მაისი, 1768 — გ. 12 ივლისი, 1849) — ამერიკის შეერთებული შტატების მესამე პრეზიდენტის, ჯეიმზ მედისონის (1809-1817) ცოლი. ცნობილი თავისი სოციალური გრაციით, რამაც მისი ქმრის, როგორც პრეზიდენტის პოპულარობას შეუწყო ხელი. მანვე შეუწყო ხელი ახალაშენებული თეთრი სახლის ავეჯით მოწყობას. 1814 წელს, როდესაც ბრიტანელებმა ვაშინგტონი გადაწვეს და თეთრ სახლსაც წაუკიდეს ცეცხლი, დოლიმ ჯორჯ ვაშინგტონის კლასიკური პორტრეტი გადაარჩინა. ქვრივობის ჟამს ის სიღარიბეში ცხოვრობდა, ნაწილობრივ ქმრის ნაწერების გაყიდვით ირჩენდა თავს.

## ადრეული წლები
ოჯახში პირველი გოგონა დოროთი დენდრიჯ პეინი 1768 წლის 20 მაისს, ჩრდილოეთ კაროლინაში, კვაკერთა დასახლებაში დაიბადა. ვირჯინიელი მერი კოული პეინისა და ჯონ პეინ უმცროსის ოჯახში, რომლებიც 1765 წელს ჩრდ. კაროლინაში გადასახლდნენ.

1769 წლისთვის პეინები ისევ ვირჯინიაში დაბრუნდნენ. ჯონ პეინმა მონები გაათავისუფლა.

პეინმა ოჯახი ფილადელფიაში წაიყვანა, სადაც ის ბიზესში ჩაება და სახამებლებით ვაჭრობა დაიწყო, მაგრამ მისი ბიზნესი 1791 წელს ჩავარდა. მერიმ პანსიონატი გახსნა. 1792 წლის ოქტომბერში ჯონი გარდაიცვალა. მერიმ პანსიონატი დახურა და შემდეგ წელს თავის ყველაზ ეუმცროს შვილებთან, მერისთან და ჯონთან ერთად დასავლეთ ვირჯინიაში, თავის ქალიშვილ ლუსისთან და მის  ქმართან, ჯორჯ სტეპტო ვაშინგტონთან გადავიდა.

### ქორწინება და ოჯახი
1790 წლის იანვარში დოლი პეინი კვაკერ იურისტზე, ჯონ ტოდზე ფილადელფიაში დაქორწინდა. მათ მალე შეეძინათ ორი ვაჟი: ჯონ პეინი (რომელსაც პეინს ეძახდნენ) და უილიამ თემფლი (დ. 4 ივლისი, 1793). 1793 წელს, როდესაც მერი პეინმა ფილადელფია დატოვა, დოლის და, ანა პეინი მასთან საცხოვრებლად გადავიდა, რათა ბავშვების აღზრდაში დახმარებოდა.

1793 წელს ფლადელფიაში ყვითელი ცხელების ეპიდემიამ იჩინა თავი. ეპიდემიამ ოთხი თვის მანძილზე 5019 ადმაიანის სიცოცხლე შეიწირა, მათ შორის, დოლის 29 წლის ქმარი, 3 თვის ვაჟი - უილიამ თემფლი და ქმრის მშობლები.

## მემკვიდრეობა
მეორე მსოფლიო ომის დროს, პანამა-სითიში (ფლორიდა) აგებულ საზღვაო ხომალდს — *SS Dolly Madison* — სახელი მის პატივსაცემად ეწოდა.

## ხელახალი წარმოდგენები
* მეკობრე (1938 წლის ფილმი) — სესილ დემილის ფილმი, განასახიერებს სპრინგ ბაინტონი.
* ირვინგ სტოუნი, შესანიშნავი დოლი (1946) — ფრენკ ბურზაჟის ფილმი, განასახიერებს ჯინჯერ როჯერსი.
* რიტა მეი ბროუნის წიგნი, *დოლი: დოლი მედისონის რომანი სიყვარულსა და ომში.*
* 1999 წელს გამოიცა დოლი მედისონის სამახსოვრო ვერცხლის დოლარიანი.

## ლიტერატურა
* Allgor, Catherine, *Parlor Politics: In Which the Ladies of Washington Help Build a City and a Government*, Charlottesville: University Press of Virginia, 2000.
* Allgor, Catherine, *A Perfect Union: Dolley Madison and the Creation of the American Nation*, New York: Henry Holt, 2005.
* Arnett, Ethel Stephens, *Mrs. James Madison: The Incomparable Dolley*, Greensboro, N.C.: Piedmont Press, 1972.
* Cote, Richard N., *Strength And Honor: The Life Of Dolley Madison*, Mt. Pleasant, S.C.: Corinthian Books, 2005.
* Howard, Hugh. ''Mr. and Mrs. Madison's War: America's First Couple and the Second War of Independence,'' (Bloomsbury Press, 2012)  and Author Webcast Interview
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* A Colored Man's Reminiscences of James Madison. by Paul Jennings
* The Dolley Madison Project  – The life, legacy, and letters of Dolley Payne Madison
* The Dolley Madison Digital Edition – The online correspondence of Dolley Payne Madison
* Dolley Madison Letters  – Digitized collection of letters from Dolley Madison
* 
* *Dolley Madison*  – PBS American Experience documentary
* , American History TV, CSPAN3, accessed April 16, 2012.
* Dolley Madison at C-SPAN's *First Ladies: Influence & Image*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1768
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1849
კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელები
კატეგორია:XVIII საუკუნის კვაკერები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ხალხი
კატეგორია:XIX საუკუნის კვაკერები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი კვაკერები
კატეგორია:ამერიკელი მონათმფლობელები
კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები
კატეგორია:ჯეიმზ მედისონი
კატეგორია:მედისონის ოჯახი