open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეონიდე ბოკერია

მინი|2019
**ლეონიდე ანტონის ძე ბოკერია** (დ.  21 დეკემბერი, 1939, ოჩამჩირე) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975), რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1994), მოსკოვის ა. ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის დირექტორი (1994-იდან).

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა ი. სეჩენოვის სახელობის მოსკოვის I სამედიცინო ინსტიტუტი. 1968 წლიდან იყო სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ა. ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი, 1974 წლიდან - ამავე ინსტიტუტის ჰიპერბარული ოქსიგენაციის დაბორატორიის ხელმძღვანელი. ჰიპერბარული ოქსიგენაციის შესწავლისა და ამ მეთოდის ქირურგიაში დანერგვისათვის ვლადიმერ ბურაკოვსკისთან და ვ. ბუხარინთან ერთად  მიენიჭა ლენინური პრემია (1976).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1939
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1999)
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გიორგი ლვოვი

thumb|გიორგი ლვოვი
**გიორგი ლვოვი** (; დ. 2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1861, დრეზდენი — გ. 7 მარტი, 1925, პარიზი) — რუსი საზოგადო და სახელმწიფო მოღვაწე; თავადი.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1885). მსხვილი მიწათმფლობელი; ტულის გუბერნიის მიწების უპრავის თავმჯდომარე. 1912 წლიდან პარტიის „პროგრესისტები“ მოსკოვის კომიტეტის წევრი.

თებერვლის რევოლუციის შემდეგ პირველი დროებითი მთავობის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე და საგარეო საქმეთა მინისტრი, ასევე ხელმძღვანელობდა პირველ კოალიციურ მთავრობას. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საფრანგეთში გადაიხვეწა, სადაც 1918–1920 წლებში პარიზში რუსეთის პოლიტიკური კრების მეთაური იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Статья в энциклопедии «Кругосвет»
*  Д.и.н. Г. Иоффе *Русский либерал. Премьер-министр Временного правительства —князь Львов*. // «Наука и жизнь», 2006, № 4.
* Lvov, Prince George Eugenievich, ბრიტანიკა
*  Publishers of Lvov's biographies
*  князь Львов Георгий Евгеньевич //www.praviteli.org 

კატეგორია:რუსეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1925
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
მიხეილ ბოკუჩავა

**მიხეილ ალექსის ძე ბოკუჩავა** (დ. 1 თებერვალი, 1910 სოფ. საბოკუჩაო, ახლანდელი აბაშის რაიონი  ― გ. 12 თებერვალი, 1995, მოსკოვი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1961). 

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა თბილისის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1953 წლიდან  სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ა. ბახის სახელობის ბიოქიმიური ინსტიტუტის ტექნიკური ბიოქიმიური ლაბორატორიის გამგე. შეიმუშავა ლაო ჩაის, შავის ჩაისა და ხსნადი წარმოების ახალი ტექნიკური მეთოდი; ნაშრომები: „ჩაის ფოთლის ფერმენტაციის გამოკვლევა“ (1935, საკავშირო ალკკ ცკ-ის პრემია, 1938), „ლაო ჩაისა და მწვანე აგურა ჩაის წარმოების ბიოქიმიური საფუძველი“ (1955; სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის პრემია, 1955), „ჩაისა და ჩაის წარმოების ბიოქიმია“ (1958; ა. ბახის სახელობის პრემია); შექმნა საკვებ მცენარეთა საღებავების მიღების ორიგინალური ხერხი, რომელიც დაპატენტებულია უცხოეთის ქვეყნებში. დაჯილდოებულია ორი „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ქართველი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მიხეილ
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიცია

[thumb|200px|[დენიელ ჩესტერ ფრენჩის "რესპუბლიკა", რომელიც ექსპოზიციის ცენტრალური ქანდაკება იყო.]]

**მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიცია** (World's Columbian Exposition, ასევე **ჩიკაგოს უნივერსალური გამოფენა**) — მსოფლიო გამოფენა, რომელიც ჩიკაგოში ჩატარდა 1893 წელს, ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ ახალი მსოფლიოს აღმოჩენიდან 400 წლის აღსანიშნავად. ჩიკაგოს გეგმამ აჯობა ნიუ-იორკის, ვაშინგტონისა და სენტ-ლუისის განაცხადებს, და ამ საპატიო გამოფენის მასპინძელი გახდა. ექსპოზიციას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა არქიტექტურაზე, ხელოვნებაზე, ჩიკაგოს იმიჯზე და ამერიკის ინდუსტრიულ ოპტიმიზმზე. ეს ექსპოზიცია, უმეტესწილად, დაგეგმა დენიელ ბარნჰემმა. ზოგადად, ეს იყო პროტოტიპი იმის, თუ რა უნდა ყოფილიყო ქალაქი ბარნჰემისა და მისი კოლეგების წარმოდგენით. სტილით ის ბოზ-არტის პრინციპებს ეყრდნობოდა, რომელშიც უმთავრესი სიმეტრია და ბალანსი იყო.

ექსპოზიცია 600 აკრზე იყო გაშლილი და მასში 200-ზე მეტი ახალი შენობა იყო წარმოდგენილი მსოფლიოს მრავალი კუთხიდან. გამოფენას ექვსი თვის განმავლობაში 27 მილიონზე მეტი მნახველი ესტუმრა. მისმა მასშტაბმა და დიდებულებამ ბევრად გაუსწროა მანამდე ჩატარებულ ყველა ექსპოზიციას და იმ დროს ამომავალი ამერიკული ექსცეპციონალიზმის სიმბოლო გახდა, დაახლოებით ისევე, როგორც დიდი გამოფენა გახდა დიდ ბრიტანეთში ვიქტორიანული პერიოდის სიმბოლო.

## სურათები 

Image:Chicago expo Manufactures bldg.jpg|საწარმოები და ლიბერალურ ხელოვნებათა შენობა სამხრეთდასავლეთიდან.
Image:Chicago expo Horticultural bldg.jpg|ჰორტიკულტურის შენობა, ილინოისის შენობა უკანა ხედზე.
Image:Chicago expo Machinery Hall.jpg|ხედი სამანქანო ჰოლიდან.
Image:Chicago expo Administration building.jpg|ადმინისტრაციული შენობა.
Image:Chicago_expo_Midway_Plaisance.jpg|მიდუეი პლეზანსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიციის ინტერაქტიული მეგზური 
*1893 წლის მსოფლიო გამოფენა 
*ამერიკული კულტურის ექსპოზიცია. 

კატეგორია:ჩიკაგო
კატეგორია:მსოფლიო გამოფენები
ანგია ბოჭორიშვილი

**ანგია თადეოზის ძე ბოჭორიშვილი** (დ. 16 დეკემბერი, 1902, სოფ. ლახამულა, მესტიის მუნიციპალიტეტი ― გ. 15 აპრილი, 1982, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, ფილოსოფიური ანთროპოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1939), პროფესორი (1942), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია 
1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. იმავე წლიდან დაიწყო სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობა დიმიტრი უზნაძის, შალვა ნუცუბიძის, სერგი დანელიას, სოფიო წერეთლის ხელმძღვანელობით. ითვლებოდა ფსიქოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ფუძემდებლის, აკადემიკოს დიმიტრი უზნაძის ერთ-ერთ უახლოეს მოწაფედ. 1933 წელს მიწვეულ იქნა დოცენტად ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში (ამჟამად ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი), სადაც 1942-1955 წლებში განაგებდა მისივე თაოსნობით დაარსებულ ფსიქოლოგიის კათედრას. 1955–1957 წლებში ბოჭორიშვილი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, 1957-1960 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, 1960–1968 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების პერიოდული სამეცნიერო ჟურნალის „მოამბე“ (1964 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალის „მაცნე“ ფსიქოლოგიის სერია) მთავარი რედაქტორი. 

1959 იგი არჩეულ იქნა საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოების თავმჯდომარედ და ამ საზოგადოებას განაგებდა 1964 წლამდე. 1960-1962 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დ. უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ფსიქოლოგიის ისტორიის განყოფილების, ხოლო 1962–1967 წლებში ფილოსოფიის ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების ფილოსოფიის განყოფილების გამგე. 1967 წლიდან განაგებდა ამავე ინსტიტუტის მის მიერვე დაფუძნებულ ფილოსოფიური ანთროპოლოგიის განყოფილებას. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე იგი იყო საქართველოს ფილოსოფოსთა საზოგადოების თავმჯდომარე. ბოჭორიშვილის კვლევა-ძიების ძირითადი სფეროა ფსიქოლოგიის ფილოსოფიური პრობლემები, ფსიქოლოგიის მეთოდოლოგია, პედაგოგიკის ფსიქოლოგიური საფუძვლები, ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ისტორია, ენის ფილოსოფია, ესთეტიკა, ანთროპოლოგია. მან სამეცნიერო მიმოქცევაში შეიტანა ახალი ცნება, — „ფსიქოლოგიზმი ფსიქოლოგიაში“. იგი იყო არაერთი მნიშვნელოვანი საერთაშორისო და ადგილობრივი სამეცნიერო ფორუმის მონაწილე და ორგანიზატორი. არჩეული იყო უცხოეთის რამდენიმე სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრად. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ანგია ბოჭორიშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
ა
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
მაკმილანის გეგმა

thumb|350px|ეროვნული მოლი მაკმილანის გეგმის ცენტრალური ნაწილი იყო.
**მაკმილანის გეგმა** (McMillan Plan) — არქიტექტურული გეგმა ვაშინგტონისთვის ჩამოყალიბებული 1901 წელს კოლუმბიის ოლქის სენატის პარკების განვითარების კომისიის მიერ, რომელიც კონგრესის მიერ შეიქმნა ერთი წლით ადრე. კომისია უკეთ ცნობილი იყო როგორც "მაკმილანის კომისია", რომელსაც სახელი კოლუმბიის ოლქის კომიტეტის თავმდჯომარის მიჩიგანის სენატორი ჯეიმზ მაკმილანის დაერქვა. მაკმილანის კომისიაში იმ დროის უდიდესი არქიტექტორები გაერთიანდნენ, მათ შორის დენიელ ბარნჰემი, ფრედერიკ ლოუ ოლმსტედი, ჩარლზ მაკკიმი და მოქანდაკე ოგიუსტ გოდენი.

კომისიის შთაგონება არქიტექტორი პიერ შარლ ლ'ანფანის 1791 წლის ქალაქის გეგმა იყო, რომელიც არასდროს განხორციელებულა. კომისიის წევრები ასევე ცდილობდნენ ევროპული დედაქალაქების — პარიზის, ლონდონის და რომის — დიდებულება შეექმნათ. მათზე დიდი გავლენა იქონია მოძრაობამ "ქალაქი-მშვენიერი", პროგრესული იდეოლოგია, რომლის მიზანი მნიშვნელოვანი, მონუმენტური არქიტექტურით სოციალური თანასწორობის შექმნა იყო ურბანულ ცენტრებში.

მაკმილანის გეგმა ქალაქის განახლების ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ფორმა იყო, რომელმაც ღარიბი უბნები მოაშორა დედაქალაქს, შეცვალა რა ისინი ახალი სახალხო მონუმენტებითა და სამთავრობო შენობებით. ამ გეგმით შეიქმნა ეროვნული მოლი და ბარნჰემის პროექტის მონუმენტური იუნიონ-სტეიშენი (რკინიგზის სადგური). გეგმის განხორციელებას ხელი შეუშალა პირველმა მსოფლიო ომმა, თუმცა მშენებლობა ომის დასრულების შემდეგ გაგრძელდა და 1922 წელს დასრულდა ლინკოლნის მემორიალით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლ'ანფანის და მაკმილანის გეგმები  (ეროვნული პარკების განყოფილება)
*ვაშინგტონის დაგეგმვის ისტორია  (დედაქალაქის ეროვნული დაგეგმვის კომისია)

კატეგორია:ურბანისტიკა
კატეგორია:ვაშინგტონი (ქალაქი)
გიორგი ბოჭორიშვილი

**გიორგი ბაგრატის ძე ბოჭორიშვილი** (დ. 16 ივნისი [ძვ. სტ. 3 ივნისი], 1919, ტყიბული — გ. 25 ნოემბერი, 2011) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

## ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა   თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1941–1942 წლებში მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. 1960–1974 წლებში თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრის პროფესორი იყო, 1974–1981 წლებში ზოგადი ქირურგიის კათედრის გამგეა. გამოიკვლია ცენტრალური ნერვული სისტემის როლი ძვლის ქსოვილის რეგენერაციაში, ერთ-ერთმა პირველმა დანერგა საქართველოში თრომბოემბოლიური დაავადების აქტიური მკურნალობის მეთოდი. შეისწავლის მუცლის ღრუსა და სისხლძარღვთა ქირურგიის, დამწვრობისა და მოტეხილობის მკურნალობის საკითხებს. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია: წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული  16 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გ
ლაიფციგი

**ლაიფციგი** () — ქალაქი გერმანიაში, საქსონიის უდიდესი ქალაქი, სამრეწველო,სავაჭრო და კულტურული ცენტრი, სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი, აეროპორტი. ცნობილია თავისი უნივერსიტეტითა და ბაზრით. ქალაქია 1165 წლიდან. გაშენებულია ვაისე-ელსტერის ნაპირზე, მდინარე პლაისეს შესართავთან.

## ისტორია
ლაიფციგი პირველად იხსენიება 1015 წელს. 1165 წელს მიიღო ქალაქის უფლებები. XIII-XIV საუკუნეებში მნიშვნელოვან ეკონომიკურ ცენტრად და საქსონიის ერთ-ერთ მთავარ ქალაქად გადაიქცა. უკვე XIII საუკუნის 60-იანი წლებიდან მოიპოვა დიდი მნიშვნელობა ლაიფციგის ბაზრობებმა. 1409 წელს დაარსდა ლაიფციგის უნივერსიტეტი. XV საუკუნის დამლევიდან ვითარდება წიგნის ბეჭდვა. ლაიფციგის მიდამოებში გაიმართა ბრძოლები ბრაიტენფელდთან (1631, 1642) და ლიუტცენთან (1632) და ლაიფციგის ბრძოლა (1813).

## ეკონომიკა
ლაიფციგში განვითარებულია მანქანათსაშენი, პოლიგრაფიული და ბეწვეულის მრეწველობა. ლაიფციგი არის საგამომცემლო საქმის ცენტრი. დიდი ტრადიცია აქვს გამომცემლობებს „ბროკჰაუზს“, „ბიბლიოგრაფიშეს ინსტიტუტს“, „ფერლაგ ენციკლოპედიეს“ და სხვა. ლაიფციგი საერთაშორისო ვაჭრობის ერთ-ერთი ცენტრია.

## განათლება და კულტურა
ლაიფციგში არის მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ინსტიტუტები და სასწავლო დაწესებულებები, მათ შორის, ლაიფციგის უნივერსიტეტი, საქსონიის მეცნიერებათა აკადემია, ბიბლიოთეკები, მუზეუმები, ოპერის თეატრი, დრამატული თეატრი. 1955 წლიდან ლაიფციგში ყოველწლიურად ტარდება დოკუმენტური მოკლემეტრაჟიანი ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალები.

## ღირსშესანიშნაობები
ლაიფციგის არქიტექტურული ძეგლებია: რომანულ-გოთიკური ნიკოლაიკირხე (XIII-XVI სს, ინტერიერი გადაკეთებულია 1784-97), გოთიკური თომასკირხე (XIII-XV სს), რენესანსული ძველი რატუშა (დაწყებულია 1556. არქიტექტორი პ. ლოტერი), ბაროკოს სტილის ძველი ბირჟა (1678, არქიტექტორი პ. რიხტერი), XVI-XVIII საუკუნეების საცხოვრებელი სახლები.

XIX საუკუნეში აშენდა ეკლექტიკური შენობები: საიმპერიო სასამართლო და სახვითი ხელოვნების მუზეუმი (1888-95, არქიტექტორი ლ. ჰოფმანი), XX საუკუნეში - სამრეწველო შენობები, ვაგზალი, დიდი დარბაზი ბაზრობისთვის (1927-30, არქიტექტორი პ. რიხტერი), ოპერის თეატრი (1956-60) და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გერმანიის დიდი ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლაიფციგის ოფიციალური საიტი
* ლაიფციგის ამინდი
ლუბა ბოჭორიშვილი

**ლუბა ილიას ასული ბოჭირიშვილი** (დ. 17 სექტემბერი, 1914, სოფ. ბუშეტი, ახლანდელი თელავის რაიონი ― გ. 23 ივლისი, 1952, თბილისი) — ქართველი ეთნოგრაფი.
## ბიოგრაფია
1935 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ნაშრომში „ქართული კერამიკა“ ბოჭორიშვილმა წამოაყენა დებულება ქართული ხალხური კერამიკის ტიპოლოგიური ერთიანობისა და მისი ყველი ქართული მეთუნეობის კულტურუდან მომდინარეობის შესახებ; დაადგინა ამ კულტურის უშუალო კავშირი ჩრდილოეთ კავკასიასა და წინააზიის ანალოგიურ კულტურებთან. აღსანიშნავია ბოჭორიშვილის წვლილი ქართული ხალხური კოსტიუმისა და ხალხური ოქრომჭედლობის შესწავლაში, ქართველი ხალხის სამეურნეო ყოფის და ისტორიული  ეთნოგრაფიის პრობლემების კვლევაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული  17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ლ
ლოზანა

**ლოზანა** () — ქალაქი დასავლეთ შვეიცარიაში, ფრანგულენოვანი კანტონის ვო და ლოზანის ადმინისტრაციული რაიონის დედაქალაქი. ქვეყნის სიდიდით მეხუთე და ჟენევის ტბაზე სიდიდით მეორე ქალაქი (ჟენევის შემდეგ). ლოზანაში მდებარეობს საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შტაბ-ბინა.

File:Lausanne img 0585.jpg
File:Cathedrale Lausanne Bessieres.JPG

კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
გიორგი ბოჭორიძე

**გიორგი თადეოზის ძე ბოჭორიძე** (დ. 20 აგვისტო, 1884, სოფელი ნაციხარი, ახლანდელი  ახმეტის მუნიციპალიტეტი —  გ. 1939) —  ქართველი ისტორიკოსი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა თბილისის სემინარიაში, საიდანაც გარიცხეს 1905 წელის რევოლუციურ გამოსვლებში მონაწილეობისათვის. 1922 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. 1921 წელს, ჯერ კიდევ სტუდენტმა, მუშაობა დაიწყო საქართველოს ცენტრალურ არქივში, შემდეგ საქართველოს მუზეუმის ხელნაწერთა განყოფილებაში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1923-1926 წლებში ქართლ-კახეთში, მესხეთ-ჯავახეთში, იმერეთსა და რაჭა-ლეჩხუმში ისტორიული ნივთებისა და საარქივო მასალის მდიდარ კოლექციას მოუყარა თავი და თბილისის და ქუთაისის საცავებს გადასცა მრავალი ხელნაწერი. განსაკუთრებით საყურადღებოა მის მიერ მიკვლეული ჯვარისის ეპიგრაფიკული ძეგლი (რაჭა) და თაბორის ოთხთავი (XI საუკუნე). 1937 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა და გადაასახლა. მოკლეს გადასახლებაში მძარცველებმა.

ბოჭორიძეს გამოქვეყნებული აქვს არქეოგრაფიული ნაშრომები: „ორი ფიქალწერილი“ („საისტორიო მოამბე“, 1925, წგნ. 1), „ფურცელაანთეული ქრონიკა“ (იქვე), „რაჭის ისტორიული ძეგლები“ („საქართველოს მუზეუმის მოამბე“, 1930, ტ. 5; 1933-1935, ტ. 7-8) და სხვა; გამოუქვეყნებელი დარჩა ეთნოგრაფიული ნაშრომი „თუშეთი“.

გიორგი ბოჭორიძის პირადი არქივი დაცულია   საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი ბოჭორიძე — განმანათლებლობა საქართველოში: იდეები და მოღვაწეები.
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ალექსანდრე ბრეგაძე

**ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ბრეგაძე** (დ. 29 მარტი, 1901, ქუთაისი ― გ. 10 მაისი, 1978, თბილისი) ― ქართველი ფიზიოლოგი, პროფესორი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1941), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1972).

## ბიოგრაფია 
1926 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრის ლაბორანტად, ასისტენტად (1928), დოცენტად (1930), პროფესორად (1940), კათედრის გამგედ (1960). ძირითადი ნაშრომები: „კვების ინდიციდური რეაქციების გამომუშავება შინაურ კურდღებზე“ (1929), „ძაღლის ინდივიდური რეაქცია რიგობით თვლაზე“ (1936), „ერთ და იმავე გამღიზიანებელზე მორიგეობით სხვადასხვაგვარ რეაქციათა გამომუშავება“ (1965) და სხვა. აკადემიკოს ივანე ბერიტაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1937). დაჯილდოებულია ი. ჯავახიშვილის მედლით (1974, 1976).

დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი ფიზიოლოგები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
The Black Eyed Peas

[thumb|right|250px|ჯგუფი [2009 წლის 25 ივნისს. მარცხნიდან მარჯვნივ: Taboo , will.i.am, apl.de.ap. და ფერჯი]]

**The Black Eyed Peas** — ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფი ლოს-ანჯელესიდან (კალიფორნია), რომელმაც წარმატებას მიაღწია მსოფლიო მასშტაბით. ჯგუფში ოთხი წევრი შედის - will.i.am, apl.de.ap, Taboo, და Fergie. 2003 წლის წარმატებულმა ალბომმა Elephunk ამ ჯგუფს პოპ/საცეკვაო ჰიპ-ჰოპ მუსიკით სახელი დაუმკვიდრა. The Black Eyed Peas-ს მსოფლიოს მასშტაბით დაახლოებით 30 მილიონამდე ალბომი და სინგლი აქვს გაყიდული.

დღესდღეობით, Black Eyed Peas ისვენებს. მისი წევრები დამოუკიდებლად მოღვაწეობენ მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში. 

## დისკოგრაფია
**Behind the Front* (1998)
**Bridging the Gap* (2000)
**Elephunk* (2003)
**Monkey Business* (2005)
**The E.N.D.* (2009)
**The Beginning* (2010)

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფები
კატეგორია:1995 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
გრიგოლ ბუაჩიძე

**გრიგოლ მიხეილის ძე ბუაჩიძე** (დ. 5 თებერვალი, 1916, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდელი ხარაგაულის რაიონი — გ. 1996) — საბჭოთა კავშირის გმირი (26 ოქტომბერი, 1943). სკკპ წევრი 1942 წლიდან. 
## ბიოგრაფია
მუშაობდა პედაგოგად. 1938 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე. 1939 არმიაში გაიწვიეს. დიდ სამამულო ომში იბრძოდა სტალინგრადთან, ხარკოვთან, კრემენჩუგთან, სადაც მდ. დნეპრისგადალახვისა და მარჯვენა ნაპირზე პლაცდარმის გამაგრების დროს გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. შემდეგ მონაწილეობდა კიშინიოვ-იასის ოპერაციაში, აგრეთვე ბროლებში რუმინეთის, ჩეხოსლოვაკიის, უნგრეთის და ავსტრიის განსათავისუფლებლად. 1946-1954 წლებში მუშაობდა ყესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის კადრების განზოფილების უფროსად, 1955 წლიდან მუშაობს ქ. რუსთავის ქიმიურ კომბინატში ოსტატად. 1956 წელს დაამთავრა ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ორი სხვა ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გ
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
თედორე ბუაჩიძე

**თედორე (სოსო) მოსეს ძე ბუაჩიძე** (დ. 1900, დაბა ხარაგაული ― გ. 1937) — სამხედრო მოღვაწე, კომპარტიის წევრი 1917 წლიდან. 
## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისში, შემდეგ ხონის საოსტატო სემინარიაში. 1918-1920 წლებში პარტიულ ორგანიზატორად მუშაობდა შორაპნისა და გორის მაზრებში, აქტიურად მონაწილეობდა სამხრეთ ოსეთში შეიარაღებული აჯანყების (1919 ოქტომბერი) მომზადებაში, რისთვისაც დააპატიმრეს. 1920 წელს ბაქოში გაასახლეს. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1921 წლის აპრილიდან მუშაობს პარტიის თელავის სამაზრო კომიტეტის პასუხისმგებელ მდივნად და საორგანიზაციო განყოფილების გამგედ. 1922 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო (ბათუმში, ქუთაისში, თბილისში, ბაქოსა და სხვა ქალაქებში). 1924-1928 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიაში, შემდეგ იყო ქართველ მსროლელთა დივიზიის სამხედრო კომისარი და პოლიტიკური განყოფილების უფროსი, ხოლო 1931 წლიდან - ფრუნზეს სახელობის მეორე ქართველ მსროლელთა დივიზიის მეთაური და სამხედრო კომისარი.

ბუაჩიძე იყო საკ. კპ (ბ) XVI და XVII ყრილობების დელეგატი, საქ. კპ (ბ) თბილისის საქალაქო კომიტეტის, საქ. კპ (ბ) ცკ-ისა და სსრკ ცაკის წევრი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით. რეპრერისებულია (მოკლეს დაკითხვის დროს); სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირებულია.

## ლიტერატურა
* *ივანიძე კ.,* ქსე, ტ. 2, გვ. 547, თბ., 1977
*ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 487, თბ., 1997

 
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია: წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რეპრესირებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:დაბადებული  1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს სსრ–ის შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თ
თინათინ ბურბუთაშვილი

**თინათინ ვასილის ასული ბურბუთაშვილი** (დ. 24 ივლისი, 1921, სოფელი მუხრანი, ახლანდელი მცხეთის მუნიციპალიტეტი ― გ. 18 მაისი, 1978, თელავი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1974).

## ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა თბილისის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, პარალელურად 1946 წლამდე სწავლობდა თბილისის კინომსახიობთა სკოლაში, რომლის დამთავრების შემდეგ თბილისის კინოსტუდიის მსახიობად ჩაირიცხა. სასცენო მოღვაწობა დაიწყო 1944 წელს ხაშურის თეატრში. 1950 წლიდან თელავის ვაჟა-ფშაველას სახელობის თეატრის (იმ დროს სერგო ორჯონიკიძის სახელობის) მსახიობია. ბურბუთაშვილის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია ემოციურობა, გარდასახვის დიდი უნარი, მაღალი პროფესიული კულტურა, სცენური მომხიბვლელობა. წარმატებით გამოდის ტრაგიკულ, სახასიათო, კომიკურ როლებში.

შესრულებული აქვს: ბეატრიჩე (კარლო გოლდონის „ორი ბატონის მსახური“), სალომე-კინტო (აკაკი წერეთლის „კინტო“), ხანუმა (აქვსენტი ცაგარლის „ხანუმა“), მარფა (ვანიონ დარასელის „კიკვიძე“), ვანა (ი. ჯავახიშვილისა და ა. აბშილავას „ვაზისუბნელი ძმაბიჭები“), ჯემა (ეთელ ლილიან ვოინიჩის „კრაზანას“ მიხედვით), ლარისა (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უმზითვო“), დედა (ფედერიკო გარსია ლორკას „სისხლიანი ქორწილი“) და სხვა.

## ფილმოგრაფია
*1960: „ამბავი ერთი ქალიშვილისა“ (ვაჟიკას დედა) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1976: „ნატვრის ხე“  (შეთეს დედა) რეჟ. თენგიზ აბულაძე
*1977: „როცა დედები შინ არ არიან“ რეჟ. პავლე ჩარკვიანი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

 
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კიტა ბუაჩიძე

**კიტა მიხეილის ძე ბუაჩიძე** (დ. 21 სექტემბერი, 1914, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდელი ხარაგაულის რაიონი — გ. 2000) — ქართველი დრამატურგი. ბენიტო ბუაჩიძის ძმა. 

## ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.ამავე წელს იყო ეჭვმიტანილი ანტისაბჭოთა შეთქმულებაში მონაწილეობაში, რის გამოც შვიდი წლით გადასახლება მიესაჯა. მისი პირველი ლექსი დაიბეჭდა 1927, პირველი პიესა დაიდგა 1931 წელს თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში. ქართულ სცენაზე დაიდგა აგრეთვე მისი შემდგომი კომედიები: „მკაცრი ქალიშვილები“, „ვარდი ასფურცლოვანი“, „ოქრო კაცი ბეწვის ხიდზე“ (1941, 1952, 1962, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), „ეზოში ავი ძაღლია“, „ამბავი სიყვარულისა“ (1956, 1958, რუსთაველის სახელობის თეატრი) და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული  21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი  2000
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
თენგიზ ბუაჩიძე

**თენგიზ პავლეს ძე ბუაჩიძე** (დ. 7 ნოემბერი, 1926, საჩხერე — გ. 16 მაისი, 1994, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972).

## ბიოგრაფია 
1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1961-1965 წლებში იყო საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრი , 1973–1976 წლებში — საქართველოს მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი, 1976 წლიდან — ილია ჭავჭავაძის სახელობის თბილისის  უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი. 1946 წლიდან იბეჭდება ბუაჩიძის გამოკვლევები, მოთხრობები და თარგმანები. მას ეკუთვნის გამოკვლევები ქართული, რუსული, უკრაინული, ბელორუსული ლიტერატურის, ხალხთა ლიტერატურული ურთიერთობების, ლიტერატურისა და თარგმანის თეორიის სფეროდან, პუბლიკაციები და კრიტიკული წერილები, ნაშრომები ქართველი რომანტიკოსების, ილია ჭავჭვაძის, გალაკტიონ ტაბიძის და სხვების შესახებ. მოთხრობათა კრებულში „მოლოდინი“ (1966) გვიხატავს ადამიანების მორალურ სახეს მეორე მსოფლიო ომის დროს. თარგმნა „ამბავი იგორის ლაშქრობისა“ (1970), „გარდასულ წელთა ამბავი“ (1973) და ძველი რუსული ლიტერატურის სხვა ძეგლები. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (თბილისი, ვაკის მაჟორიტარი).

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. 

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 89,  თბ., 1994
## რესურსები ინტერნეტში
*თენგიზ ბუაჩიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
 

კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული  7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1926
კატეგორია:გარდაცვლილი    16 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
თ
აკაკი ბუკია

**აკაკი კონსტანტინეს ძე ბუკია** (დ. 23 ოქტომბერი, 1914, სოფ. ძველი აბასთუმანი, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი ― გ. 25 დეკემბერი, 1974, ზუგდიდი) —  საბჭოთა კავშირის გმირი (24 მარტი, 1945), პოლკოვნიკი. სკკპ წევრი 1942 წლიდან.
## ბიოგრაფია 
1936 წელს დაამთავრა თბილისის საარტილერიო სასწავლებელი. 1938-1939 წლებში მონაწილეობდა ხასანის ტბასთან და ხალხინ-გოლთან ბრძოლებში. დიდ სამამულო ომში იბრძოდა მოსკოვთან, ლენინგრადთან, გომელთამ ჩერნიგოვთან, ბელაია-ცერკოვთან და სხვა. მონაწილეობდა რუმინეთის, უნგრეთის, ავსტრიის განთავისუფლებისათვის ბრძოლებში. იყო ტანკსაწინაღო დივიზიონის თვითმავალი საარტილერიო და სატანკო პოლკების მეთაური. ბუდაპეშტისა დავენის განთავისუფლებისათვის ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისა და პოლკის უნარიანი ხელმძღვანელობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. ჰირლერული გერმანიის დამარცხების შემდეგ ბუკია მონაწილეობა მიიღო აიპონინელთა კვანტუნის არმიის განადგურებაში. 1951-1954 წლებში იგი სწავლობდა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიაში. 1954 წლიდან თადარიგში გავიდა. 1961 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1958 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა სხვადასხვა სამეურნეო თანამდებობაზე. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 4 სხვა ორდენითა და მედლებით

## ლიტერატურა 
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ალექსანდრე ბუკია

**ალექსანდრე იონას ძე ბუკია** (დ. 17 მაისი, 1906, ქუთაისი — გ. 15 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966).

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა მოსკოვის სამხედრო-საინჟინრო სკოლაში, რომლის დამთავრების შემდეგ ერთხანს მუშაობდა ქართულ დივიზიაში, მალევე თავს ანებებს და შევიდა თბილისის კონსერვატორიაში. 1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (კომპოზიციის კლასი, პროფესორები ს. ბარხუდარიანი, მ. ბაგრინოვსკი და ი. ტუსკია). ამავე წლიდან მუშაობა დაიწყო საქართველოს სსრ რადიოკომიტეტშო სამუსიკო განყოფილების უფროსად. 1972 წლიდან საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის მუსიკის კონსულტანტია, 1948-1973 წლებში საქართველოს მუსფონდის გამგეობის თავმჯდომარე.

ბუკიას მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია საბავშვო ოპერა „დაუპატიჟებელი სტუმრები" (1949, ლიბრეტო ლ. ესაკიასი და დ. გაჩეჩილაძისა, დაიდგა თბილისში, 1950; ახალი რედაქციით „ყვავილთა სამყაროში" დაიდგა 1969). 1952 წელს გაკეთდა ოპერის რადიომონტაჟი რუსულ ენაზე (მოსკოვი), 1961 წელს ოპერა დაიდგა გდრ-ის ქ. აიზენჰიუტენშტადტში (კლავირი, 1961). ბუკიას ეკუთვნის აგრეთვე ჰეროიკულ-დრამატული ოპერა „არსენა" (ლიბრეტო გ. გაჩეჩილაძისა და ს. ზაქარიაძისა, 1958), საბავშვო ოპერა-ზღაპარი „სამი მჭედელი" (1967), სიმფონია (სი-ბემოლ მაჟორი, 1947), სიმღერები, რომანსები და სხვა. დაჯილდოებულია ორი ორდენით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 90, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი  15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სოფიო ბუაჩიძე

**სოფიო მოსეს ასული ბუაჩიძე** (დ. 7 იანვარი, 1913 [ძვ. სტ. 24 დეკემბერი, 1912], ხარაგაული ― გ. 29 მარტი, 1990, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1953), პროფესორი (1956), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960).

## ბიოგრაფია
1933 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1956-1972 წლებში თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრის, 1972-იდან კი ზოგადი ქირურგიის კათედრის პროფესორი. მუშაობს მუცლის ღრუს ქირურგიულ პრობლემებზე. სსრკ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავის ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ს
სტენლი როუზი

thumb|right|სტენლი როუზი

სერ **სტენლი ფორდ როუზი** (; დ. 25 აპრილი, 1895, საფოლკი — გ. 18 ივლისი, 1986) — ინგლისელი ფეხბურთის მსაჯი და ადმინისტრატორი. ფიფას მეექვსე პრეზიდენტი. ამ ორგანიზაციას სათავეში ედგა 1961 წლიდან 1974 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფიფას პრეზიდენტების სია

კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ფეხბურთის რაინდები
კატეგორია:ფიფა-ს პრეზიდენტები
სამუელ ბუაჩიძე

**სამუელ  გრიგოლის ძე ბუაჩიძე** (პარტიზანული ფსევდონიმი **ნოე**; დ. 17 ივლისი [ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1882, ფარცხნალი, შორაპნის მაზრა ― გ. 3 ივლისი [ძვ. სტ. 20 ივნისი], 1918, ვლადიკავკაზი) —  რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე. ჩრდილოეთ კავკასიაში საბჭოთა ხელისუფლებისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. კომპარტიის წევრი 1902-იდან. 
## ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელი და მასწავლებელთა კურსები. 1905 წელს იყო რსდმპ იმერეთ-სამეგრელოს კომიტეტის წევრი, ბელაგორის (ახლანდელი ხარაგაული) ბოლშევიკური ორგანიზაციის მეთაური და დასავლეთ საქართველოში გლეხთა შეიარაღებული გამოსვლების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1906-1907 წლებში აქტიურ რევოლუციურ  მოღვაწეობას ეწეოდა ვლადიკავკაზში, დონის როსტოვსა და მოსკოვში. რევოლუციურ მოღვაწეობისათვის ბუაჩიძე სამხედრო-საველე სასამართლოს გადასცეს. მას სიკვდილი დასჯა მოელოდა, მაგრამ გაქცევა მოახერხა.

1907 წელს ბუაჩიძე მოსკოვში დააპატიმრეს და 4 წლის საკატორღო მუშაობა, ხოლო შემდეგ ციმბირში სამუდამოდ გადასახლება მიუსაჯეს. 1911 წელს საზღვარგარეთ გაიქცა. ჯერ თურქეთში ცხოვრობდა, შემდეგ ბულგარეთში, სადაც დაუახლოვდა ბულგარეთის რევოლუციური მოძრაობის ბელადებს დ. ბლაგოევს და გ. დიმიტროვს, მონაწილეობდა ბულგარეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიის მემარცხენე მიმდინარეობის — "ვიწრო სოციალისტების" მუშაობაში, აქვეზნებდა სტატიებს ბულგარეთის პრესაში. 1914-1915 წლებში ბუაჩიძემ წერილობითი ურთიერთობა დაამყარა ვლადიმერ ლენინთან. ბულგარეთიდან ბუაჩიძე შვეიცარიაში გადავიდა და ჟენევის ბოლშევიკური ჯგუფის აქტიური წევრი გახდა. იქ პირადად გაიცნო ლენინი, მუშაობდა რსდმპ (ბ) ცკ-ის დავალებით.

1917 წლის აპრილში ბუაჩიძე ემიგრაციიდან რუსეთში დაბრუნდა. პარტიის ცკ-მა იგი გაგზავნა ვლადიკავკაზში, სადაც სერგეი კიროვთან ერთად აქტიური მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯევბისა და განმტკიცებისათვის ბრძოლაში. ბუაჩიძე იყო ვლადიკავკაზის ბოლშევიკური ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ვლადიკავკაზის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს პრეზიდიუმისა და რსდმპ (ბ) კავკასის სამხარეო კომიტეტის წევრი. 1918 წლის მარტში ბუაჩიძე თერგის საბჭოთა რესპუბლიკის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარედ აირჩიეს. ენერგიულად იბრძოდა თერგის ახალგაზრდა საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის აღდგენისათვის, თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცებისათვის. 20 ივნისს მიტინგზე გამოსვლის დროს მოკლეს კონტრრევოლუციონერებნა. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელში.

## ლიტერატურა
**სვანიძე კ.,* სამუელ (ნოე) გრიგოლის ძე ბუაჩიძე, თბ., 1956;
**Дубинский-Мухадзе И.,* Ной Буачидзе, М., 1960;

კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
ს
პილასტრი

thumb|200px|მარტივი ხის პილასტრი ლურჯი კარის ირგვლივ
**პილასტრი** (იტალ. pilastro < ლათ. pila - სვეტი, ბოძი) — გეგმით სწორკუთხა, ბრტყელი, ვერტიკალური შვერილი კედელსა ან ბოძზე. იმეორებს ორდერული სვეტის ყველა ნაწილსა და პროპორციას, მაგრამ მისგან განსხვავებით არ აქვს ენტაზისი. პილასტრს ფართოდ იყენებენ ორდერულ არქიტექტურაში, როგორც კედლის დამანაწვრებელ დეკორატიულ ელემენტს. ზოგჯერ პილასტრი კონსტრუქციულად ამაგრებს კედელს.
## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
პორტიკი

thumb|პორტიკი სან-სტეფანოს მოედნის ერთ-ერთ შენობაში, ბოლონია.
**პორტიკი** (ლათ. porticus) — საყრდენი სვეტებით და თაღებით შექმნილი, სამი მხრიდან გახსნილი ნაგებობა. ჩვეულებრივ კეთდება მთავარი შესასვლელის წინ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კარიბჭე

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
ბორის ბრეგვაძე

**ბორის იაკობის ძე ბრეგვაძე** (დ. 19 მარტი, 1926, სარატოვი — გ. 28 მარტი, 2012, სანქტ-პეტერბურგი) — ბალეტის ქართველი მსახიობი, რსფსრ სახალხო არტისტი (1957). სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1951). 

## ბიოგრაფია 
1939-1944 წლებში სწავლობდა სარატოვის ოპერისა და ბალეტის თეატრთან არსებულ საბალეტო სტუდიაში. 1947 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ქორეოგრაფიულ სასწავლებელთან არსებული დახელოვნების კლასი. 1947–1971 წლებში იყო ს. კიროვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი. ბრეგვაძის ცეკვა გამოირჩეოდა დიდი ემოციურობით, მაღალი საშემსრულებლო ტექნიკით. უმთავრესად ასრულებდა გმირულ-რომანტიკული პარტიებს: სოლორი (მინკუსის „ბაიადერა“), ფრონდოსო (კრეინის „ლაურენსია“), ბაყილო (მინკუსის „დონ კიხოტი“), სპარტაკი (ხაჩატურიანის „სპარტაკი“), ოტელო (მაჭავარიანის „ოტელო“) და სხვა. 1962 წლიდან ლენინგრადის ქორეოგრაფიული სასწავლებლის პედაგოგია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი ბალერონები
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
უილ ჩემპიონი

**უილიამ ჩემპიონი** (დ. 31 ივლისი 1978) — ინგლისელი მუსიკოსი, ჯგუფ Coldplay-ს დრამერი.

დაიბადა ქალაქ საუთჰემპტონში, დიდ ბრიტანეთში. მამამისი, ტიმოტი ჩემპიონი, საუთჰემპტონის უნივერსიტეტში არის  პროფესორი არქეოლოგიის დარგში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Coldplay.com

კატეგორია:Coldplay-ს წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ინგლისელი დრამერები
კატეგორია:დაბადებული 31 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონი ბაკლენდი

**ჯონათან მარკ ბაკლენდი** (დ. 11 სექტემბერი 1977) — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს წამყვანი გიტარისტი.

ბაკლენდი ლონდონში დაიბადა და იქ ოთხ წლამდე ცხოვრობდა. თუმცა, შემდეგ პენტიმვინშ, ჩრდილოეთ უელსი გადავიდა. ის სცენაზე გასვლისთვის მისი უფროსი ძმის მიერ იქნა წახალისებული, რომელიც My Bloody Valentine-ის დიდი ფანი იყო. გიტარაზე დაკვრა მან თორმეტი წლისამ დაიწყო. ბაკლენდი ბაკლენდი ელანის სკოლაში დადიოდა უელსის ქალაქ მოულდში, და მათემატიკის და ასტრონომიის სწავლას აპირებდა. ამისთვის წავიდა ის ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, სადაც შეხვდა კიდეც თავის მომავალ მეგობრებს ჯგუფიდან და ჩამოაყალიბა Coldplay.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Coldplay.com

კატეგორია:ინგლისელი როკ-გიტარისტები
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:Coldplay-ს წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უილიამ უოლესი

მინი|უილიამ უოლესი
**სერ უილიამ უოლესი** (William Wallace; დ. დაახ.1270, პეიზლი, შოტლანდია ― გ. 23 აგვისტო, 1305, ლონდონი, სიკვდილით დასჯა)  — შოტლანდიელი რაინდი, რომელიც სათავეში ედგა ინგლისური ოკუპაციის საწინააღმდეგო მოძრაობას შოტლანდიის დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს. იგი შოტლანდიის ისტორიაში უდიდეს გმირადაა მიჩნეული.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*The Life of Sir William Wallace 
*William Wallace and Battles of Stirling and Falkirk
*Wallace and Bruce 

კატეგორია:შოტლანდიელი რაინდები
კატეგორია:შოტლანდიელი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული   1270
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1305
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჯეფ ბაკლი

**ჯეფ სკოტ ბაკლი** (; დ. 17 ნოემბერი, 1966 ― გ. 29 მაისი, 1997) — ამერიკელი მომღერალი, კომპოზიტორი და გიტარისტი.

გამოირჩეოდა ძლიერი ვოკალით და კრიტიკოსებისგან მიჩნეული იყო იმ დროის ერთ-ერთ ყველაზე იმედისმომცემ ხელოვნად 1994 წლის ალბომის შემდეგ, რომელსაც „Grace“ ეწოდა. მის პოპულარობას წერტილი დაესვა 1997 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ. მისმა შემოქმედებამ და სტილმა უდიდესი პატივისცემა დაიმსახურა კრიტიკოსებისა და თანამოძმე მუსიკოსებისაგან.

## ცხოვრება 
ჯეფი დაიბადა კალიფორნიაში. იყო  მერი ჟილბერტისა  და ტიმ ბაკლის ერთადერთი ვაჟი. მამამისიც კომპოზიტორი იყო, წერდა ძირითადად ფოლკისა და ჯაზის სტილში. ჯეფი მას არ იცნობდა, მხოლოდ ერთეხელ ჰყავდა ნანახი 8 წლის ასაკში. ტიმ ბაკლი გარდაიცვალა 1975 წელს ნარკოტიკის ზედმეტი დოზირებით.

ჯეფი დედამ და მამინაცვალმა გაზარდეს. ჰყავდა ნახევარ-ძმა. ბავშვობაში ჯეფი მამინაცვლის გვარს ატარებდა

მისი დედა პიანისტი და ვიოლონჩელისტი იყო. მამინაცვალმა ადრეულ ასაკშივე აზიარა ლედ ზეპელინს, ჯიმი ჰენდრიქსის, The Who-სა და პინკ ფლოიდს. მან დაკვრა 6 წლის ასაკში დაიწყო. 12 წლის ასაკში გადაწყვიტა, რომ გამხდარიყო მუსიკოსი. მან პირველი ელექტროგიტარა 13 წლის ასაკში მიიღო. უკრავდა სკოლის ჯაზ-ბენდში.

1984 წელს, სკოლი დამთავრების შემდეგ გადავიდა ჰოლივუდში, მუსიკალურ უნივერსიტეტში. 18 წლის ასაკში დაამთავრა ერთწლიანი კურსი.
შემდეგი 6 წლის განმავლობაში მუშაობდა სასტუმროში. იყო რამდენიმე ჯგუფის ბეკ-ვოკალისტი.

1990 წლის თებერვალში ბაკლი გადავიდა ნიუ-იორკში. მუსიკოსად მუშაობის მცირე შესაძლებლობის პოვნის შემდეგ იგი დაბრუნდა ლოს-ანჯელესში სიმღერების პირველი დემოს ჩასაწერად.

1992 წლის აპრილში მან დაიწყო წარმოდგენების შესრულება ძალიან პატარა კაფეში, სახელწოდებით „Sin-é“.

ერთ თვეში ბაკლიმ მიიპყრო საზოგადოების დიდი ყურადღება, მისი მუსიკით დაინტერესდა Columbia Records, რომელთანაც ჯეფმა 1992 წლის შემოდგომაზე ხელშეკრულება გააფორმა.

დაიღუპა თავისი ბენდის მოლოდინში, როდესაც ბანაობდა მდინარე ვოლფში, მისისიპის შენაკადში.

მისი შემოქმედებიდან ცნობილი სიმღერებია „Eternal Life“, „Last Goodbye“, „Mojo Pin“, „Grace“ და სხვა. პირველი ალბომია „Live at Sin-é“.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
* *Grace* (1994)
* *Sketches for My Sweetheart the Drunk* (1998)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული  17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
ხრუშჩოვის დათბობა

**ხრუშჩოვის დათბობა** () — პერიოდი 1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანების დასაწყისში, როდესაც საბჭოთა კავშირში რეპრესიები და ცენზურა საგრძნობლად შერბილდა. ტერმინი ეკუთვნის ილია ერენბურგს, რომელმაც ეს სიტყვა პირველად მის 1954 წლის რომანში „დათბობა“ () გამოიყენა. წიგნმა იმ პერიოდის საზოგადოებაში სენსაცია გამოიწვია.

დათბობის გენეზისი ხრუშჩოვის მიერ პარტიის საიდუმლო მე-20 სხდომაზე (1956 წლის თებერვალი) წარმოთქმული სიტყვა იყო „პერსონალურ კულტსა და მის შედეგებზე“. ამ გამოსვლაში ხრუშჩოვმა დაგმო სტალინი და მის მიერ საბჭოთა კავშირში განხორციელებული რეპრესიები. სიტყვის დასრულებისა და 1956 წლის 5 მარტს მისი სახალხოდ გამოქვეყნების შემდეგ ქვეყანაში დაიწყო სტალინის დიდი წმენდის შედეგად გადასახლებულთა და მოკლულთა ოფიციალური რეაბილიტაციის ტალღა. ასევე შერბილდა ცენზურა სიტყვის თავისუფლებაზე.

## ლიტერატურა
* William Taubman, Khrushchev: The Man and His Era, London: Free Press, 2004

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია
ოქსფამი

thumb|right|300px|ოქსფამის ლოგო
**ოქსფამი** (**Oxfam International**) — 13 ორგანიზაციის კონფედერაციაა, რომლებიც 3000 პარნოირთან ერთად 100-ზე მეტ ქვეყანაში მუშაობენ, რათა სათანადო გადაწყვეტა მოუძებნონ სიღარბესა და უსამართლობას.

ოქსფამის ცამეტი ორგანიზაცია დაფუძნებულია: ავსტრალიაში, ბელგიაში, კანადაში (ცალკე განყოფილებით კვებეკის პროვინციისთვის), საფრანგეთშ, გერმანიაში, დიდ ბრიტანეთში, ჰონგ კონგში, ირლანდიაში, ნიდერლანდებში, ახალ ზელანდიაში, ესპანეთში, და აშშ-ში. ოქსფამის პატარა საერთაშორისო ოფისია გახსნილი ოქსფორდში და ოფისი ხელმძღვანელობს საადვოკატო კანტორებს ვაშინგტონში, ნიუ იორკში, ბრიუსელში და ჟენევაში.

კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
როკ-მუსიკა

**როკ-მუსიკა** () — მუსიკის პოპულარული ჟანრი, რომელიც განვითარდა 1960-იანების შემდეგ, განსაკუთრებით ამერიკასა და ბრიტანეთში. მას ფესვები 1940 და 1950-იანების როკ-ენ-როლიდან აქვს. როკ-მუსიკაზე დიდი გავლენა იქონია R&B-მ და ქანთრიმ.

როკის ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტებია ელექტრო გიტარა, ბას-გიტარა და დასარტყმელი საკრავები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* როკ-მუსიკა — Curlie

სრული სია
კატეგორია:როკ-მუსიკა
ჩრდილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას **"ჩრდილი"** რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:

*ჩრდილი — მზეს მოფარებული ადგილი

*ჩრდილი — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში
Keane

**Keane** — ინგლისური როკ ჯგუფი, რომელიც ბეტლში, სამხრეთ სასექსი ჩამოყალიბდა 1995 წელს. ამჟამინდელი სახელი ჯგუფს 1997 წლიდან დაერქვა. ჯგუფი შედგება სიმღერების ავტორ, ბასისტ და პიანისტ ტიმ რაის-ოქსლისგან, წამყვან ვოკალისტ ტომ ჩაპლინისგან და დრამერ რიჩარდ ჰიუზისგან. თავდაპირველად ჯგუფში დამაარსებელი და გიტარისტი დომინიკ სკოტიც შედიოდა, მაგრამ მან ჯგუფი 2001 წელს დატოვა.

Keane ცნობილია თავის წამყვან ინსტრუმენტად გიტარის მაგივრად პიანინოს გამოყენებისთვის, რაც მას ბევრ სხვა როკ ჯგუფებისგან საგრძნობლად განასხვავებს.  2006 წლიდან ამ ჯგუფის მუსიკის დამახასიათებელი სწორედ პიანინოს და სინთეზატრების სხვადასხვა ეფექტების გამოყენება გახდა.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
**Hopes and Fears* (2004)
**Under the Iron Sea* (2006)
**Perfect Symmetry* (2008)
**Strangeland* (2012)
**Cause and Effect* (2019)

## წევრები
## რესურსები ინტერნეტში
* Keanemusic &ndash; ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისური ალტერნატიული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1995 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:Keane
თაველი

**თაველი** *ცრუ თავთავი* () —  მრავალი მარცვლოვნის (ტიმოთელა, მელაკუდა და სხვა) ყვავილედი. წააგავს რთულ თავთავს, თუმცა ნამდვილი საგველაა და შედგება თავთუნების ძალიან მოკლე და მჭიდროდ შეჯგუფებული ტოტებისაგან.
## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
თავთავი

**თავთავი** () — ყვავილედი, რომლის დაგრძელებულ მთავარ ღერძზე განლაგებულია მჯდომარე ყვავილები (*მარტივი თავთავი*) ან თავთუნები (*რთული თავთავი*). მარტივი თავთავი აქვს მრავალძარღვას მრავალ ჯადვარისებრს და სხვა; რთული თავთავი — ჭვავს, ქერს, ხორბალს და სხვა მარცვლოვანს.
## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
თავთუხი

**თავთუხი** — მაგარი ხორბლის ქართული ჯიში-პოპულაცია. სითბოსა და ტენის მოყვარული მცენარეა. 

გავრცელებულია დაბლობ ზოლში ზღვის დონიდან 600-800 მეტრამდე. თავთავი მკვრივი და ფხიანია, მარცვალი — მსხვილი. ბოტანიკური, ეკოლოგიური და ბიოლოგიური ნიშნებით განასხვავებენ ზემო და ქვემო ქართლის  თავთუხებს. საქართველოში  თავთუხის ნათესები თანდათან მცირდება.

უფრო მეტი სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს მის მოყვანას შიდა ქართლში, როგორც გვიანი თესვის ამტან და ზამთრისაგან დაზიანებული ნათესების სადაზღვევო ჯიშს. თავთუხი ძვირფასი სასელექციო მასალაა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხორბლები
თავისგასამტეხლო

**თავისგასამტეხლო** — გადასახდელი, რომელიც გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში ეკისრებოდა დამნაშავეს დაზარებულის თავის დაზიანებისათვის. ვახტანგ მეფის დასტურლამალის მიხედვით, თავისგასამტეხლო მოურავს (ზოგჯერ ნაცვალსაც) ეძლეოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ლისის ტბა

**ლისის ტბა** — ტბა საქართველოში, ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, თბილისის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 624 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,47 კმ², აუზის ფართობი — 16 კმ², მაქსიმალური სიღრმე — 4 მ, წყლის მოცულობა — 1,22 მლნ. მ³. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. მაღალი დონე აქვს გაზაფხულზე, დაბალი — შემოდგომაზე. ზაფხულში წყალი თბილია, მაქსიმალური ტემპერატურა — 28&nbsp;°C. ზამთრობით ტბაზე ჩნდება ყინულნაპირისი, ზოგჯერ — ყინულსაფარიც. წყალი მომლაშოა (მინერალიზაცია 2695 მგ/ლ). ტბაში მოშენებულია თევზი. საწყლოსნო სპორტისა და თევზაობის მოყვარულთა, აგრეთვე თბილისელთა დასასვენებელი ადგილია.

ლისის ტბა თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გამაჯანსაღებელი ზონაა. აქ კარგი ჰავაა დასასვენებლად. თბილისის სხვა უბნებისგან განსხვავებით, ლისის ტბა ზღვის დონიდან მათზე რამდენიმე ასეული მეტრით მაღლა მდებარეობს. თბილისის წყალსაცავის დაარსებამდე (1950-იანი წლებში) ლისის ტბა ქალაქის მიდამოებში მდებარე ყველაზე დიდი წყალსატევი იყო, რის გამოც მას ზოგჯერ „თბილისის ზღვას“ უწოდებდნენ. 

1930-იან წლებამდე ლისის ტბას იყენებდა მხოლოდ ახლომდებარე სოფლების მოსახლეობა ზაფხულობით ნათესების სარწყავად, ხოლო მიმდებარე მინდვრებს — საძოვრებად. 1936 წელს საქართველოს წყალზე დამხმარე საზოგადოებამ ტბაზე მცირე ნაოსნობა მოაწყო.

2007 წელს მის სიახლოვეს გაიხსნა თბილისის ახალი იპოდრომი. დღეს ისეთ ფართომასშტაბიან პროექტს, როგორიცაა ლისის ტბის მიმდებარედ ოთხასამდე ჰექტარი ტერიტორიის განაშენიანება, ახორციელებს კომპანია „ლისი დეველოპმენტი“. პროექტის პირველი უბანია „ლისი ვერანდა“, რომლის მოწყობა 2015 წლის შემოდგომაზე დასრულდა.

2016 წელს ტბის გარშემო ქალაქის მერიის დავალებით მოეწყო საფეხმავლო ბილიკი, რომლის სიგრძე სრულად 3 კილომეტრს შეადგენს. ტბის გარშემო გზის 2,5-კილომეტრიან მონაკვეთში დაიგო ბეტონის საფარი, მოეწყო სადრენაჟე-სანიაღვრე ქსელი და გარე განათების სისტემა. ბილიკის გასწვრივ 101 სანათი ბოძი და 10 ურნა დამონტაჟდა. ტბის გარშემო დაიდგა ასევე ნაგავშემკრები კონტეინერები. ამასთან, კეთილმოეწყო საფეხმავლო გზის გვერდულები. საფეხმავლო ბილიკზე განთავსდა საგზაო ნიშნები და ყოველ 500 მეტრში დამონტაჟდა მანძილის აღმნიშვნელი ბოძები. აღსანიშნავია ასევე ლისის ტბის მწვანე მასივი, რომელიც საბურთალოს უერთდება. ტბის შემოგარენში არსებობს თერმული წყარო. 2015 წელს ტბის ტერიტორიაზე გაიხსნა გოგირდის აბანო.

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ტბები
კატეგორია:თბილისის დასვენების ცენტრები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
თავისუფალი საქართველო (ჟურნალი)

**„თავისუფალი საქართველო“** — ქართული ჟურნალი, გამოდიოდა ჟენევაში 1913-1914 წლებში, გამოიცა 1913 წელს № 1–2, ხოლო 1914 წელს ასევე 1-2 ნომერი (სულ 4 ნომერი). ჟურნალში დაბეჭდილია სტატიები: „დამოუკიდებელი საქართველო და ქართული დემოკრატია“, „ქართველი ერი და ეროვნული ერთობა“, „ქართველი ერის სულიერი შემოქმედება და ბრძოლა მისი წინსვლისათვის“, „ქართველი ერი და მოაზროვნე ქართველობა“ და სხვა. ყველა დაბეჭდილი სტატია ანონიმურია. ჟურნალის რედაქტორ–გამომცემლები იყვნენ პეტრე სურგულაძე, ლეო კერესელიძე და გიორგი კერესელიძე. მათ გარდა, მისი ძირითადი ავტორები იყვნენ მიხეილ წერეთელი, გიორგი მაჩაბელი, ნესტორ მაღალაშვილი და სხვანი. ჟურნალს გამოსცემდა „ქართველ სეპარატისტთა ჟენევის ჯგუფი“.

## ლიტერატურა
*
* გ. შარაძე. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია, ტ. I, თბ., 2001, გვ. 61–113

კატეგორია:შვეიცარიის ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები