ალექსანდრე ვასილევსკი

**ალექსანდრე ვასილევსკი** () (დ. 30 სექტემბერი, 1895, ნოვაია გოლშიკა (კოსტრომა), რუსეთი — გ. 5 დეკემბერი 1977, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი საბჭოთა სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი, საბჭოთა კავშირის შეიარაღებული ძალების მინისტრი და სამხედრო მინისტრი 1949-1953 წლებში.

## ბიოგრაფია 
* 1914–1918 — პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე.
* 1919 — წითელ არმიაში.
* 1918–1922 — რუსეთის სამოქალაქო ომში პოლკის მეთაურის დამხმარე. 
* 1937 — დაამთავრა გენშტაბის სამხედრო აკადემია.
* 1938 — სკკპ-ის წევრი.
* 1940 წლის მაისი — გენშტაბის ოპერატიული სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 
* 1941 წლის ივნისი — მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება.
* 1941 წლის აგვისტო — გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე და გენერალური შტაბის ოპერატიული სამმართველოს უფროსი.
* 1942 წლის ივნისი — გენერალური შტაბის უფროსი.
* 1942 წლის ოქტომბერი — სსრკ თავდაცვის სახალხო კომისრის უფროსის მოადგილე. უშუალოდ მონაწილეობდა წითელი არმიის მიერ უმნიშვნელოვანესი ოპერაციების დაგეგმვასა და შემუშავებაში, მთავარი საკითხების გადაწყვეტაში, ფრონტების ადამიანური რესურსებით, მატერიალურ-ტექნიკური საშუალებების უზრუნველყოფით. ყველა სახის რეზერვის მომზადებაში მოქმედი არმიებისათვის.
* 1942–1943 — სტალინგრადის ბრძოლის დროს იყო შეტევითი ოპერაციების დაგეგმვის ერთ-ერთი ავტორი და შემსრულებელი. კორდინაციას უწევდა ფრონტების მოქმედებას ალყაში მოქცეული მოწინააღმდეგის დაჯგუფების ლიკვიდაციისას. 
* 1943 — კურსკის ბრძოლაში როგორც უმაღლესი მთავარსარდლობის ბანაკის წარმომადგენელი ახორციელებდა ვორონეჟის ფრონტის და სტეპის ფრონტის ფრონტებს შორის ერთობლივ მოქმედებას. ხელმძღვანელობდა სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტების ოპერაციების დაგეგმვასა და ჩატარებას, დონბასის გასანთაფისუფლებლად. 
* 1944 — იანვარი თებერვალი, კორდინაციას უწევდა მე-3 და მე-4 უკრაინული ფრონტების მოქმედებას კრივოროჟ - ნიკოპოლის ოპერაციაში,აპრილში საბჭოთა ჯარების მოქმედებას ყირიმის განთაფისუფლებისას, ივნისიდან, მოქმედებას მე-3 ბელორუსიის, 1-ლი და 2-ე ბალტიისპირეთის ფრონტებისა ბელორუსიის ოპერაციაში.
* 1945 — თებერვალი შეყვანილ იქნა უმაღლესი მთავარსარდლობის ბანაკში და დაინიშნა მე-3 ბელორუსიის ფრონტის სარდლად.
* 1945 — ივნისი საბჭოთა ჯარების მთავარსარდალი შორეულ აღმოსავლეთში. ვასილევსკის ხელმძღვანელობით განხორციელდა საბჭოთა ჯარების მსხვილი გადაჯგუფება, დაიგეგმა, მომზადა და ჩატარდა მანჯურიის სტრატეგიული შეტევითი ოპერაცია კვანტუნის არმიის გასანადგურებლად.
* 1945 (9 აგვ.–2 სექტ.) — ომის შემდგომ გეშტაბის უფროსი, სსრკ შეიარაღებული ძალების მინისტრის მოადგილე და 1-ლი მოადგილე. 
* 1949–1953 — სსრკ შეიარაღებული ძალების მინისტრი (სამხედრო მინისტრი). 
* 1953–1956 — სსრკ თავდაცვის მინისტრის 1-ლი მოადგილე.
* 1956–1957 — სსრკ თავდაცვის მინისტრის მოადგილე.
* 1959 — სსრკ თავდაცვის სამინისტროს გენერალური ინსპექტორების ჯგუფში.
* 1952–1961 — სკკპ ცკ-ის წევრი.
* 1946–1958 — სსრკ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
* დასაფლავებულია წითელ მოედანზე კრემლის კედელში.

## ჯილდოები 
* ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი 
* ლენინის ორდენის რვაგზის კავალერი (1942, 1944, 1945, 1945, 1955, 1965, 1970, 1975)
* ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი (22 თებერვალი, 1968)
* წითელი დროშის ორდენის ორგზის კავალერი (3 ნოემბერი, 1944, 20 ივნისი, 1949)
* სუვოროვის ორდენი I ხარისხის 1-ჯერ
* წითელი ვარსკვლავის ორდენი III ხარისხის 1-ჯერ
* გამარჯვების ორდენის ორგზის კავალერი (10 აპრილი, 1944, 19 აპრილი, 1945)
* მედალი „იაპონიაზე გამარჯვებისათვის“
* მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
* ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი
* კარლ მარქსის ორდენი
* საიუბილეო მედალი „მუშურ-გლეხური წითელი არმიის XX წელი“
* მედალი „მოსკოვის დაცვისათვის“
* მედალი „სტალინგრადის დაცვისათვის“
* მედალი „კენიგსბერგის აღებისათვის“
* პოლონეთის აღორძინების ვარსკვლავიანი ორდენის კომანდორი
* „ვლადიმერ ილიას ძე ლენინის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავი“ საიუბილეო მედალი
* მოსკოვის 800 წლისთავის მედალი
* „სსრკ-ის შეიარაღებული ძალების 50 წლისთავის“ საიუბილეო მედალი
* „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 20 წლისთავის“ საიუბილეო მედალი
* „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 30 წლისთავის“ საიუბილეო მედალი
* სუხე-ბატორის ორდენი
* ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის ორდენი
* თეთრი ლომის ორდენი
* პოლონეთის აღორძინების ორდენის კომანდორი
* საპატიო ლეგიონის ორდენის დიდი ოფიცერი
* პარტიზანული ვარსკვლავის ორდენი
* ჩეხოსლოვაკიის საბრძოლო ჯვარი 1939-1945
* მედალი „სსრკ-ის შეიარაღებული ძალების ვეტერანი“
* წმინდა ანას მე-4 ხარისხის ორდენი
* წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი

## წყაროები 
* Nikita Khrushchev (1999), *Time. People. Power. (Memoirs)*, vol. 1. Moscow: IIK Moscow News.
* Otto von Lasch (1991), *So fell Königsberg* (*). Moscow.
* P.Ya. Mezhiritzky (2002), *Reading Marshal Zhukov'. Philadelphia: Libas Consulting.
* Marshal K. Rokossovsky (1988), ''Soldier's duty*. Moscow: Politizdat.
* A.P. Shikman (1997), *Actors of our History* (biographical dictionary). Moscow.
* S.M. Shtemenko (1989), *The General Staff during the war*. 2nd ed., Moscow: Voenizdat.
* Viktor Suvorov (2002), *Shadow of Victory*. Moscow: ACT.
* Marshal A.M. Vasilevsky (1978), *The matter of my whole life*. Moscow: Politizdat.
* K.A. Zalessky (2000), *Stalin's empire* (biographical dictionary). Moscow: Veche.
* Marshal G.K. Zhukov (2002), *Memoirs*. Moscow: Olma-Press.
* (1969–1978) *Great Soviet Encyclopedia*. Moscow.
* (1976–1979) *Soviet Military Encyclopedia''. Moscow.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე ვასილევსკი საიტზე Герои страны (რუსულად)
* ალექსანდრე ვასილევსკი საიტზე Иваново помнит (რუსულად)
* ალექსანდრე ვასილევსკი საიტზე 100.histrf.ru (რუსულად)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსი მემუარისტები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:მუშურ-გლეხური წითელი არმიის XX წლის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სუვოროვის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სტალინგრადის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 50 წლის საიუბილეო მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 20 წლის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საბჭოთა არმიის გენერალური შტაბის უფროსები
კატეგორია:1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 30 წლის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა ვეტერანის ორდენით დაჯილდოებულები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
კატეგორია:გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები