open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბალჩეშმე (კოლის რაიონი)

**ბალჩეშმე** () — სოფელი კოლის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 66 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ კოლიდან 21 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 464 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ლალა-ვარგენისი. 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლის რაიონის სოფლები
იერემია იბერიელი

**იერემია იბერიელი** — ქართლის მთავარეპისკოპოსი დაახლოებით 429–433 წლებში.

მას ბერძნულიდან უნდა ეთარგმნა IV საუკუნის თხზულება „დიდაქე", ანუ „ათორმეტთა მოციქულთა მოძღვრება“. კონსტანტინოპოლში არსებულ „დიდაქეს“ ნუსხაში იერემია თავს „ყარიბობის გამო თავისიანებსა და სამშობლოს დაშორებულ ქართველ მართლმადიდებელს“ უწოდებს.

იერემია იბერიელი იმ სასულიერო პირთა შორისაა დასახელებული, რომლებიც უგზოობის გამო 431 წელს ქალაქ ეფესოში შემდგარ მესამე მსოფლიო საეკლესიო კრებას ვერ დაესწრნენ და 431 წლის 13 აგვისტოს კონსტანტინოპოლიდან კრების მესვაურებს წერილი მისწერეს. წერილში იერემია ხელს შემდეგნაირად აწერს: „yeremia Iberos paortium Persidis“ და თავს ქართლის „სპარსული ნაწილის“ ეპისკოპოსად ასახელებს. რადგან 431 წლისთვის ქართლი ისევ ბიზანტიასა და ირანს შორის გაყოფილ ქვეყნად რჩებოდა, იერემია იბერიელი ირანელთა გავლენის ქვეშ მყოფი ეპისკოპოსი უნდა ყოფილიყო. 439 წელს ქართლი მთლიანად ირანს დაექვემდებარა. იერემია იბერიელმა შესაძლოა სწორედ ამ დროს დატოვა ქვეყანა და ქალაქ ურჰაში (ედესა, ანტიოქია) გადასახლდა. გამომდინარე იქიდან, რომ ძველ წყაროებში „ურჰა“ და „ქართლი“ ზოგჯერ იდენტური შინაარსის ტერმინებად იხმარებოდა, აკადემიკოს კორნელი კეკელიძის მოსაზრების თანახმად, გამორიცხული არ არის, იერემია იბერიელი „იერემია ურჰაელადაც“ მოეხსენებინათ.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
* 
* *გოილაძე ვ*., ასურელ მამათა სამშობლო და საქართველო , თბ., 2002.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
დიდი კოჭობა

**დიდი კოჭობა** () — ფრინველი მთიულასებრთა ოჯახისა.

ფრინველის სხეულის სიგრძე 20 სმ-ია. გავრცელებულია კავკასიის, ცენტრალური აზიის მთიანეთში, ტიბეტში, ჰიმალაიზე, ალთაიში. 

საქართველოში ბინადრობს ზამთარში, დიდთოვლობისას მომთაბარეობს ვერტიკალური მიმართულებით ალპურ მდელოებზე, ზღვის დონიდან 2000 მეტრის ზევით. ზამთარში კენკროვანი ბუჩქნარით დაფარულ მთის მდინარისპირა ველებზე ჩამოფრინდებიან. გაზაფხულზე წყვილდებიან, სხვა დროს გუნდებად ცხოვრობენ. დებენ 3–4 (6-მდე) ცისფერ, მუქწინწკლებიან კვერცხს. 
მინი|მარცხნივ|მამრი დიდი კოჭობა
იკვებებიან მარცვლეულითა და, შესაძლოა, მწერებითაც. სიმცირის გამო შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში". ცნობილია დიდი კოჭობის რამდენიმე ქვესახეობა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება კავკასიის დიდი კოჭობა (C. R. rubicilla).
## ლიტერატურა
კატეგორია:მთიულასებრნი
დიდი ლამაზტანა

**დიდი ლამაზტანა** (Calosoma sycophanta) — მწერი ბზუალა ხოჭოების ოჯახისა.

მისი სიგრძეა 24–33 მმ. თავი, წინაზურგი და სხეულის ქვედა მხარის მეტი წილი მუქი ლურჯია, ზედა ფრთები — ოქროსფერი (ახასიათებს მომწვანობრინჯაოსფერ-მოწითალო ნათება). ულვაშები, წვივები და მუცელი შავია.

იზამთრებს ნიადაგსა და ფოთლოვან საფარში. კვერცხებს დებს გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში. ახალგაზრდა ხოჭოები გამოდიან აგვისტო-სექტემბერში.
მინი|მარცხნივ|დიდი ლამაზტანა
გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონებში, თურქეთში, ირანში, შუა აზიის მთებში, კავკასიონზე. საქართველოში გვხვდება ყველგან ფოთლოვან, ზოგჯერ შერეულ, იშვიათად წიწვოვან ტყეებში, პარკებსა და ბაღებში, მინდორსაცავ ზოლებში. მთებში ადის ზღვის დონიდან 1200–1500 მ-მდე.

დიდი ლამაზტანა აქტიური მტაცებელია. ხოჭო და მისი მატლები იკვებებიან ტყის  მავნებლებლებით (არაფარდი აბრეშუმმხვევი, მოლოზანა, რგოლური აბრეშუმმხვევი, ქოჩოლა და სხვ.), რითაც არეგულირებენ მავნე მწერთა რიცხოვნობას. სახეობა თანდათან მცირდება ტყეების გაკაფვისა და პესტიციდებით დამუშავების გამო. შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში".
## ლიტერატურა
კატეგორია:ბზუალა ხოჭოები
ლილო (მრავალმნიშვნელოვანი)

გეოგრაფიული სახელი **ლილო** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ლილო — ისტორიული სოფელი ივრის ზეგანზე
* ლილოს დასახლება — უბანი თბილისში
* დიდი ლილო — დაბა თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში
* პატარა ლილო — სოფელი თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში
პრაღის წმინდა ლუდმილას ბაზილიკა

**პრაღის წმინდა ლუდმილას ბაზილიკა** () — ნეოგოთიკური კათოლიკური ეკლესია პრაღაში. ააგეს 1888–1892 წლებში იოსეფ მოცკერის გეგმის მიხედვით. მას სახელი წმინდა ლუდმილა ბოჰემიელის პატივსაცემად ეწოდა.

ეკლესია არის აგურით ნაშენი სამნავიანი ბაზილიკა ჯვრის ფორმის განივი ნავით. ეკლესიის წინა მხარეს არის ორი 60,5 მ სიმაღლის კოშკი ზარებით და მაღალი კარიბჭე მთავარი შესასვლელის ზემოთ ქანდაკებებით. ტაძრის ინტერიერი გამოირჩევა მდიდრული ფანჯრებით, ნახატებითა და ქანდაკებებით, რომლის შექმნაშიც მონაწილეობდნენ ეროვნული დონის  მხატვრები იოზეფ ვაცლავ მისლბეკი, იოზეფ ჩაპეკი და ფრანტიშეკ ჟენიშეკი.

## ისტორია
1879 წელს სოფელი კრალოვსკე-ვინოჰრადი პრაღის ნაწილი გახდა და კათოლიკე მოსახლეობის მზარდი რაოდენობის გამო ახალი სამრევლო ეკლესიის მშენებლობა გახდა საჭირო. კრალოვსკე-ვინოჰრადის მოსახლეობამ 1881 წელს 15 000-ს გადააჭარბა.  მაშინდელი ურბანული კონცეფცია ცენტრალურ მოედანზე სამი მთავარი შენობის აგებას გულისხმობდა  (ეკლესია, თეატრი და ეროვნული საზოგადოებრივი ცენტრი). ეკლესიის ადგილმდებარეობა კი მოედნის შუაგულში, დასავლეთ-აღმოსავლეთის მთავარი გზის გადაკვეთაზე წინასწარ იყო შერჩეული.
მინი|მარცხნივ|საშობაო ბაზრობაგაგა მუმლაძის ფოტო
პროექტი ვინოჰრადის მერმა, ვილჰელმ ვლჩეკმა წამოიწყო და ახალი სამრევლო ოფიციალურად 1884 წლის 1 ნოემბერს დარეგისტრირდა. ტაძარი საზოგადოების, სავაჭრო კავშირებისა და ორგანიზაცია წმინდა ელიშკას ქალთა კავშირის შემოწირულობებით აშენდა. ეკლესიის საძირკვლის პირველი ქვა 1888 წლის 25 ნოემბერს დაიდო და მშენებლობა 1892 წლამდე გაგრძელდა. ეკლესიის მშენებლობის საერთო ღირებულება 369 922 ავსტრიული ოქროს გულდენი იყო, რაც ჯამში 308,5 კილოგრამი ოქროს წონას უდრის.

ტაძარი დაიხურა მეტროპოლიტენის მშენებლობის გამო, შემდეგ კი რეკონსტრუქციისთვის 1974–1992 წლებში. 1980 წელს დაიწყო მისი ძირეული რეკონსტრუქცია. 1984 წლის დეკემბრისთვის დასრულდა სამხრეთი ნავის რესტავრაცია, სადაც წირვა-ლოცვა დროებით განახლდა იმპროვიზირებული გარემოში. 1992 წლის 16 სექტემბერს, წმინდა ლუდმილას თაყვანისცემის დღეს, მთელი ტაძარი ხელახლა გაიხსნა. ახალი საკურთხევლის კურთხევის საზეიმო ცერემონიალი ჩაატარა კარდინალმა მილოსლავ ვლკიმ. 1993 წლის 3 სექტემბერს ეკლესიის კოშკებზე ზარები კვლავ დარეკეს.

ამჟამად ტაძრის წინ ხშირად იმართება საშობაო და სააღდგომო ბაზრობები, ღია ცის ქვეშ კონცერტები და საქველმოქმედო გაყიდვები.

2022 წლის აგვისტოში რომის პაპმა ფრანცისკემ ეკლესიას ბაზილიკის სტატუსი მიანიჭა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის კათოლიკური ტაძრები
ლილოს გორასამარხები

**ლილოს გორასამარხები** — ბრინჯაოს ხანის გორასამარხები თბილისის აღმოსავლეთ ნაწილში, სადგურ ლილოსთან. გათხარეს 1962–1963 წლებში (საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ექსპედიცია, ხელმძღ. ე. გოგაძე). 

შესწავლილია შუა ბრინჯაოს ხანის (დაახლ. ძვ. წ. XVII–XVI სს.) დიდი ქვა-მიწაყრილიანი გორასამარხი დასაკრძალავი ორმოთი (ორმოს ძირი 3 x 3 მ), სადაც აღმოჩნდა ე. წ. თრიალეთური ტიპის კერამიკა, ბრინჯაოს იარაღი (მ. შ. ეგეოსური ტიპის ბრინჯაოს საძგერებელი გრძელი მახვილი), ოქროსა და სხვა მასალის სამკაული, მსხვილფეხა რქოსანი საქონლის ძვლები. ადამიანის ძვლები არ აღმოჩენილა, რაც შესაძლოა დაკრძალვის კრემაციულ წესზე მიუთითებდეს. 

აქვე გათხარეს აგრეთვე შუა ბრინჯაოს ხანიდან გვიანდელზე გარდამავალი ხანის (დაახლ. ძვ. წ. XVI ს. დასასრული – XIV ს.) მომცრო ზომის ქვაყრილიანი (10 x 12 მ) 8 გორასამარხი დასაკრძალავი ორმოებით, სადაც აღმოჩნდა ადამიანის ძვლები. სამარხთა ნაწილი უინვენტარო იყო, ნაწილში ნაპოვნია თიხის (შავპრიალა, ჰორიზონტალურხაზებიანი მოყავისფრო) ჭურჭელი, ბრინჯაოს სადა სატევრები, ოქროს, ქვისა და პასტის მძივები, წვრილფეხა საქონლის ძვლები. 
## ლიტერატურა
* ფიცხელაური კ., აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV—VII სს.), თბ., 1973.

## იხილეთ აგრეთვე
* პატარა ლილოს სამაროვანი

კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ნატაშა ვეზმარი

**ნატაშა ვეზმარი** (, დ. 24 ოქტომბერი, 1976, ბელოვარი) — ხორვატი ტაეკვონდოსტი, ასპარეზობდა მძიმე წონაში (70-დან და 72 კგ-მდე). ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტაეკვონდოსტი ხორვატიაში, მან მოიპოვა სამი ევროპის ჩემპიონის ტიტული 72 კგ კატეგორიაში, ის ორჯერ გახდა ტაეკვონდოს მსოფლიო ჩემპიონატის მედალოსანი: ვერცხლის მედალი და მეორე საპრიზო ადგილი მოიპოვა 1997 წელს, ხოლო მესამე ადგილი და ბრინჯაო — 2003 წელს, ასევე იასპარეზა 2000 და 2004 წლის ოლიმპიადებში.

## ბიოგრაფია
ნატაშა ვეზმარი კლუბ "მეტალაჩის" (ზაგრები) სკოლის მოსწავლეა, მისი მწვრთნელია ცნობილი ტაიკვანდოისტი ივიცა კლაიჩი.

2000 წელს ნატაშა ვეზმარი 72 კგ კატეგორიაში ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა საბერძნეთის ქალაქ პატრაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. 2002 წელს ნატაშა ვეზმარმა მოიგო თურქეთში, სამსუნში გამართული ევროპის ჩემპიონატი იმავე კატეგორიაში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ მან აიღო ვერცხლის მედალი გარმიშ-პარტენკირხენში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, ფინალში დამარცხდა კორეელ სპორტსმენ იუნ ჰიუნ-ჯუნთან. 2004 წელს მან მოიპოვა ევროპის ჩემპიონის ტიტული ლილეჰამერში იმავე კატეგორიაში 72 კგ-დან. 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, რომელიც საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში გაიმართა, ნატაშა ოლიმპიადაზე  გაემგზავრა 67 კგ-დან კატეგორიაში. მან ბაქოში გაიარა საკვალიფიკაციო ტურნირი და ფინალში დაამარცხა ბრიტანელი სპორტსმენი სარა სტივენსონი. ნატაშა ვეზმარი ავტომატურად გავიდა მეოთხედფინალში, მაგრამ სენსაციური მარცხი განიცადა 16 წლის იორდანიელ ტაეკვონდისტ ნადინ დავანისთან 4:5, ხოლო იორდანელთან მარცხის შემდეგ ნახევარფინალში ფრანგ მირიამ ბავერელთან, ბრინჯაოს მედლის შანსიც კი დაკარგა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ხორვატი სპორტსმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პედი კონსიდინი

**პატრიკ ჯორჯ კონსიდინი** ( დ. 5 სექტემბერი, 1973) — ინლისელი მსახიობი, სცენარისტი და რეჟისორი. ის ცნობილი გახდა უარყოფითი როლის პერსონაჟების შესრულებით. მიღებული აქვს ბრიტანეთის აკადემიის ორი ჯილდო, სამი Evening Standard British Film Awards, British Independent Film Awards და ვერცხლის ლომი საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის 2007 წლის ვენეციის კინოფესტივალზე. 

მისი დებიუტი შედგა 1999 წელს, ფილმ „ოთახი რომეო ბრასისთვის“. მოგვიანებით გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა პაველ პავლიკოვსკის ბოლო კურორტი (2000), დოქტორი ძილი (2002), 24 საათიანი წვეულების ხალხი (2002), ამერიკაში (2003), სიყვარულის ჩემი ზაფხული (2004), მკვდარი კაცის ფეხსაცმელი (2004).

მსახიობმა სახელი გაითქვა 2022 წელს გამოსულ სერიალ დრაკონის სახლში, მეფე ვისერის I ტარგარიენის როლის შესრულებით.

## ადრეული ასაკი 
კონსიდინი დაიბადა ბარტონ ონ ტენტში, სტაფორდშირი, ეს ადგილი დღემდე მის საცხოვრებელ ადგილს წარმოადგენს. ის გაიზარდა თავის ძმასთან და ოთხ დასთან ერთად. მისი მამა, მარტინ ჯოზეფ კონსიდინი, ირლანდიელი იყო. 1990 წელს ჩაირიცხა ბერტონის კოლეჯში საშემსრულებლო ხელოვნების ეროვნულ დიპლომზე, სადაც პირველად შეხვდა შეინ მედოუსს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი სცენარისტები
კატეგორია:ინგლისელი რეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

**პრაღის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** () — ეკლესია ძველი ქალაქის მოედანზე პრაღაში. მონუმენტური რელიგიური ნაგებობა, ამჟამად ჩეხოსლოვაკიის ჰუსიტური ეკლესიის მთავარი ტაძარი.

ამჟამინდელი ეკლესია დგას ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი რელიგიური ნაგებობის ადგილზე, რომელიც მოიხსენიება 1273 წლიდან. ეკლესია რამდენჯერმე გადააკეთეს, ბოლოს 1732-1737 წლებში არქიტექტორ კილიან დინცენჰოფერის პროექტით. მთავარ შესასვლელზე ქანდაკებების ავტორია ანტონინ ბრაუნი, ხოლო ფრესკების ავტორია ბავარიელი კოსმას დამიან აზამი. მოოქროვილი ინტერიერში წარმოდგენილია ორღანი ანგელოზების ფიგურებით, ვიტრაჟები წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ნიკოლოზის გამოსახულებებით.

1870 წლიდან 1914 წლამდე ტაძარს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია ფლობდა. ტაძრის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მიერ შეწირული ბროლის ჭაღი (ჰოროსი). ჭაღი დამზადდა ჰარახის მინის ცნობილ ქარხანაში და აქვს იმპერიული გვირგვინის სახე.

1945 წელს პრაღის აჯანყების დროს ეკლესია გამოიყენებოდა ჩეხი პარტიზანების მიერ, როგორც რადიო პრაღის საიდუმლო ადგილი.

მართლმადიდებლურ შობასა და აღდგომაზე ტაძრის ირგვლივ ტარდება რელიგიური მსვლელობა.

## გალერეა

Iglesia de San Nicolás de la Ciudad Vieja, Praga, República Checa, 2022-07-02, DD 262-264 HDR.jpg|ღამის ხედი
Iglesia de San Nicolás de la Ciudad Vieja, Praga, República Checa, 2022-07-02, DD 22.jpg|შესასვლელი
Church of Saint Nicholas of Prague 05.jpg|ინტერიერი

## რესურსები ინტერნეტში
*Prague Experience: St. Nicholas Church Old Town Square in Prague

## სქოლიო
კატეგორია:პრაღის ტაძრები
შაბან დემირაჯი

**შაბან დემირაჯი** (1920 წლის 1 იანვარი – 2014 წლის 30 აგვისტო) — ალბანელი ალბანოლოგი, ლინგვისტი, ტირანის უნივერსიტეტის პროფესორი 1972–1990 წლებში  და ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის თავმჯდომარე 1993–1997 წლებში.   

## ცხოვრება 
დემირაჯი დაიბადა 1920 წლის 1 იანვარს ვალორაში .  მიუხედავად იმისა, რომ ჰქონდა ფინანსური დაბრკოლებები და აკადემიური ინსტიტუციების ნაკლებობა იყო ალბანეთში მან მოახერხა ლათინურის და ძველი ბერძნულის სწავლა .  დემირაჟი იყო იმ კომიტეტის ნაწილი, რომელმაც მოაწყო 1972 წლის ორთოგრაფიული კონგრესი,    , სადაც სტანდარტიზებული იყო ალბანური ენის ორთოგრაფიული წესები და ის იყო ორთოგრაფიაზე ხელმომწერიც. 

ის ლინგვისტის ბარდჰილ დემირაჯის მამაა. 

## ნამუშევრები 
მისი ზოგიერთი ძირითადი ნამუშევარი მოიცავს: 

*  
* *Çështje të sistemit emëror të gjuhës shqipe* [Questions of the noun system of the Albanian language]. Pristina: Pristina University Press, 1972.
* *Gramatikë historike e gjuhës shqipe*. Tirana: Tirana University Press, 1986.
** German translation: Austrian Academy of Sciences. *Historische Grammatik der albanischen Sprache*. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1993.
* *Gjuha shqipe dhe historia e saj* [Albanian language and its history]. Tirana: Tirana University Press, 1988 
** Italian translation: *La lingua albanese – origine, storia, strutture*. Rende: Centro Editoriale e Librario, Università degli Studi della Calabria, 1997.
* *Gjuhësi ballkanike* [Balkanic linguistics]. Skopje: Logos-A 1994 (in Albanian and Macedonian), republished in Tirana in 2004
* *Fonologjia historike e gjuhës shqipe* (Historical phonology of the Albanian language), 1996
* *Prejardhja e Shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe* (Origin of the Albanians in the light of the Albanian language testimonies), 1999, a second edition in English as *The Origin of the Albanians (linguistically investigated)*, 2006
* *Eqrem Çabej* (Eqrem Çabej), 1990
* *Epiri, Pellazgët, Etruskët dhe Shqiptarët* (Epirus, the Pelasgians, the Etruscans, and the Albanians), 2008.
* *Gramatikë e gjuhës shqipe, vëll. I Morfologjia* (Grammar of Albanian language, vol. I Morphology), 1976, other editions 1995, 2002, as editor and co-author.

## Ჯილდოები 
* "Mësues i Popullit" (სახალხო მასწავლებელი).
* "Çmimi i Republika i grads së parë" (პირველი კლასის რესპუბლიკის პრიზი).
* მეორე კლასის რესპუბლიკის პრემია, ორჯერ.
* ორდენი "Mjeshtër i Madh i Punës".
* "საპატიო მოქალაქეობა" ფლორის მუნიციპალიტეტიდან

## Იხილეთ აგრეთვე 
* ანდროკლი კოსტალარი
* ეყრემ ჩაბეჯი
* იდრიზ აჯეთი
* მაჰირ დომი

## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:დაბადებული 1920
დიდი მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია

**დიდი მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დიდი მიტარბის სამხრეთ განაპირას, მდ. მიტარბულას პირზე. აგებულია X საუკუნეში.

გეგმით ერთნავიანი ეკლესიაა. კედლები შიგნით და გარეთ შემოსილია სწორ რიგებად ნაწყობი, სუფთად გათლილი რუხმოღვინისფრო ქვის სხვადასხვა ზომის კვადრებით. სამხრეთის შესასვლელის თავზე დიდი გლუვი არქიტრავის ქვა დევს. მეორე, უფრო პატარა ზომის შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. როგორც ჩანს, ამ მხარეს მინაშენი იყო. ინტერიერში კედლები დანაწევრებულია პილასტრებითა და თაღებით. საკურთხევლის ნახევარწრიული ღრმა აფსიდი ორი საფეხურით არის შემაღლებული იატაკის დონიდან. ფასადები სადაა, მორთულობის გარეშე, თუმცა მაღალოსტატურად და გეომეტრიული სიზუსტით გამოყვანილი არქიტექტურული დეტალები თავისთავად მხატვრულობას სძენს ძეგლს. 2010-იან წლებში ეკლესია თითქმის მთლიანად აღდგენილია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
დიდი სერების გორასამარხი

**დიდი სერების გორასამარხი** — ძველი წელთაღრიცხვის III ათასწლეულის დასასრულის – II ათასწლეულის დასაწყისის არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ნუკრიანთან (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი).

გათხარა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. კ. ფიცხელაური) 1975 წელს. გორასამარხი დაზიანებული იყო (შემორჩენილი მიწაყრილის სიმაღლე — 1 მ, დიამეტრი — 20 მ). ცენტრალურ ნაწილში 0,10 მ სიღრმეზე გამოვლინდა 2 მ სიგრძისა და 1,90 მ სიგანის ოთხკუთხა ორმოსამარხი, რომელიც დამხრობილი იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. მიცვალებული დაკრძალული იყო კიდურებმოხრილი, თავით — დასავლეთისკენ. მარცხენა ხელი ზურგისკენ ჰქონდა გაშვერილი. 

სამარხში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ყუნწმოტეხილი სატევარი, ოთხწახნაგა ისრისპირი, თეთრი კირქვის ლახტისთავი, თიხის ჭურჭელი (9 ც.), მსხვილფეხა საქონლის თავის ქალები, წვრილფეხა საქონლის ძვლები, სამეურნეო დანიშნულების 2 ქილა, 2 ქოთანი, კოჭობი, ცალყურა სასმისი და სხვ. მასალა ინახება სიღნაღის მუზეუმში.
## ლიტერატურა
* Пицхелаури К. Н. и др., Краткий отчет кахетской археологической экспедиции в 1975 г., კრ.: Полевые археологические исследования в 1975 г., Тб., 1979.

კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კორჩის ოლქი

**კორჩის ოლქი** () — ოლქი ალბანეთის რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილში. ფართობით იგი პირველ ადგილს იკავებს ქვეყნის 12 ოლქს შორის, მოსახლეობის რაოდენობით კი მეშვიდეა.  
ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება მაკედონია, სამხრეთ-აღმოსავლეთით საბერძნეთი, ჩრდილო-დასავლეთით ელბასანის, დასავლეთით ბერატის, სამხრეთ-დასავლეთით კი გიროკასტრის ოლქები. დაყოფილია ექვს მუნიციპალიტეტად: კორჩა, დევოლი, კოლონია, მალიკი, პოგრადეცი და პუსტეცი. მუნიციპალიტეტები საერთო ჯამში 37 ადმინისტრაციულ ერთეულს აერთიანებენ.

## გეოგრაფია
ოლქის ფართობი 3 711 კმ²-ია. მოიცავს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალბანეთს. ოლქის ისტორიული, ეკონომიკური და ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კორჩა. სიდიდით მეორე ქალაქია ოჰრიდის ტბაზე მდებარე პოგრადეცი. ოლქის მთელი ტერიტორია მთითაა დაფარული. უმაღლესი წერტილია გრამოსი, ზღვის დონიდან 2523 მ-ზე. კორჩაში სათავეს იღებს ცენტრალური და სამხრეთ ალბანეთის მნიშვნელოვანი მდინარეები: შკუმბინი, დევოლი და ოსუმი.

### დაცული ტერიტორიები
ალბანეთის ტურიზმისა და გარემოს დაცვის სამინისტრო უამრავ ბუნებრივ ობიექტს და დაცულ ტერიტორიას იცავს კორჩის ოლქში. 
ოჰრიდ-პრესპას ტერიტორიასთან ერთად, რომელიც 2014 წელს იუნესკომ ბიოსფერულ ნაკრძალად გამოაცხადა. მორავიის მთებში განლაგებული დრენოვა-სინიკას დაცული ტერიტორია (ყოფილი დრენოვას ეროვნული პარკი) და პრესპას ეროვნული პარკი ოლქის უდიდეს ბუნებრივ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენს. მათ ალბანეთის დაცული ტერიტორების ეროვნული სააგენტო მფარველობს.

## დემოგრაფია
2021 წლის მონაცემებით, კორჩის ოლქში ცხოვრობს 202 193 ადამიანი. 2011 წლის ბოლო ეროვნული აღწერის მიხედვით, კორჩის ეთნიკურ ჯგუფებში შედიან ალბანელები, ბერძნები, მაკედონელები, მონტენეგროელები, სომხები, ბოშები, ეგვიპტელები. რაც შეეხება რელიგიას, ოლქში მცხოვრებთა უმრავლესობა მუსლიმია. არსებობს მართლმადიდებელ ქრისტიანთა მნიშვნელოვანი უმცირესობაც.

## პოლიტიკა
კორჩის ოლქის საბჭო () 71 წევრისგან შედგება.

2009-2013 წლებში ალბანეთის პარლამენტის 140 წევრიდან 12 კორჩის ოლქს წარმოადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ალბანეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ოლქები
გუზჩიმენი (არტაანის რაიონი)

**გუზჩიმენი** () — სოფელი არტაანის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 6 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 114 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ქირმანი. 

## სქოლიო
კატეგორია:არტაანის რაიონის სოფლები
L-29 დელფინი

მინი|Georgian Aero L-29 Delfin
**L-29 დელფინი** (Aero L-29 Delfín) — რეაქტიული სასწავლო თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა ჩეხოსლოვაკიური კომპანიის Aero Vodochody-ის მიერ 1950-იანი წლების ბოლოს და 1960-იანი წლების დასაწყისში. იგი რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში გახდა ვარშავის პაქტის ქვეყნების მთავარი სასწავლო თვითმფრინავი.

### განვითარებისა და ექსპლუატაციის ისტორია 
#### პროექტირება და პირველი ფრენა 
* განვითარების დასაწყისი: L-29-ის პროექტირება დაიწყო 1955 წელს ჩეხოსლოვაკიაში Aero Vodochody-ში.

* პირველი ფრენა: პირველმა პროტოტიპმა ფრენა შეასრულა 1959 წლის 5 აპრილს.

* გამოშვება: თვითმფრინავი ექსპლუატაციაში შევიდა 1961 წელს წარმატებული ტესტირების შემდეგ.

### კონსტრუქცია 
#### ფიუზელაჟი 
* მასალები: ფიუზელაჟი დამზადებულია ალუმინის შენადნობებისგან კომპოზიტური მასალების ნაწილობრივი გამოყენებით.
* კაბინა: ორმაგი კაბინეტი პილოტის ტანდემური პოზიციით. განდევნილი სავარძლები უზრუნველყოფს უსაფრთხოებას საგანგებო სიტუაციებში.
* აღჭურვილობა: კაბინა აღჭურვილია პილოტების მომზადებისთვის საჭირო სანავიგაციო და საფრენი აღჭურვილობით.

#### ფრთა 
* კონფიგურაცია: შუა ფრთა, რაც ხელს უწყობს კარგ აეროდინამიკას და ფრენის სტაბილურობას.
* კონსტრუქცია: ფრთის კონსტრუქცია შედგება ორი შპრიცისა და ნეკნისაგან, დაფარული ალუმინის ფურცლებით.

#### კუდი 
* ტიპი: T-კუდი. ჰორიზონტალური სტაბილიზატორი მდებარეობს კილის ზედა ნაწილში.

### ძრავის სისტემა 
* ძრავი: ერთი M-701 ტურბორეაქტიული ძრავა, დამზადებულია ჩეხოსლოვაკიაში.
* გაწევა: ძრავის მაქსიმალური გაწევა არის დაახლოებით 8.7 kN (890 kgf).
* განთავსება: ძრავა დამონტაჟებულია უკანა ფიუზელაჟში.

### ფრენის მახასიათებლები 
* მაქსიმალური სიჩქარე: დაახლოებით 820 კმ/სთ.
* მაქსიმალური ფრენის სიმაღლე: 11000 მეტრამდე.
* ფრენის დიაპაზონი: დაახლოებით 900 კმ მაქსიმალური დატვირთვით.
* აფრენის სიჩქარე: დაახლოებით 14 მ/წმ.

### იარაღი და აღჭურვილობა 
* შეიარაღება: საბრძოლო ვერსიაში თვითმფრინავი შეიძლება აღიჭურვოს ორი 7,62 მმ ტყვიამფრქვევით და უმართავი რაკეტებისა და ბომბების საკიდებით.
* აღჭურვილობა: მოიცავს სასწავლო სისტემებს თვითმფრინავის მართვისა და სანავიგაციო აღჭურვილობის მომზადებისთვის.

### ექსპლუატაცია 
* მომხმარებლები: L-29-ის ძირითადი მომხმარებლები იყვნენ ვარშავის პაქტის ქვეყნები, მათ შორის საბჭოთა კავშირი, ჩეხოსლოვაკია, პოლონეთი, გერმანია (გდრ) და სხვა. თვითმფრინავი ასევე მოქმედებდა აფრიკისა და აზიის სხვადასხვა ქვეყანაში.
* წარმოება: სულ წარმოებული იქნა დაახლოებით 3500 L-29 თვითმფრინავი.

### Დადებითი და უარყოფითი მხარეები 
#### უპირატესობები 
* საიმედოობა: L-29 განთქმული იყო საიმედოობითა და მოვლის სიმარტივით.
* ტრენინგი: კარგად შეეფერება პილოტების მომზადებას მისი სტაბილური ფრენის მახასიათებლების გამო.
* ეკონომიკური: ეკონომიური მუშაობისთვის იმ დროის სხვა რეაქტიულ ტრენაჟორებთან შედარებით.

#### ხარვეზები 
* შეზღუდული საბრძოლო ეფექტურობა: მიუხედავად მისი შეიარაღების შესაძლებლობებისა, L-29 არ იყო განკუთვნილი სრული საბრძოლო გამოყენებისთვის.
* მოძველება: დროთა განმავლობაში მოძველდა უფრო თანამედროვე სასწავლო თვითმფრინავებთან შედარებით.

L-29 „დელფინმა“ მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა ავიაციის ისტორიაში, გახდა მნიშვნელოვანი ეტაპი მფრინავების მომზადებისას მრავალი ქვეყნისთვის.
გაჩო ადამიდი

**გაჩო ადამიდი** (; დ. 1859, კორჩა — გ. 1939, ჟენევა) ასევე ცნობილი, როგორც **ადამიდ ფრაშერი** — XX საუკუნის ალბანელი ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ კორჩაში (მაშინდელი ოსმალეთის იმპერია, დღევანდელი ალბანეთი).

ადამიდი 1892-1914 წლებში მუჰამედ ალი-ფაშას დინასტიის წარმომადგენლის, ეგვიპტისა და სუდანის ბოლო ხედივის, აბას II ჰილმის პირად ექიმად მსახურობდა. ეგვიპტეში ყოფნის დროს ის იქ მცხოვრებ ალბანურ საზოგადოებასა და რუმინეთში არსებულ ალბანურ თემს შორის თანამშრომლობის დამყარებას ცდილობდა, თუმცა უშედეგოდ. 1914 წელს, ალბანეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის გამოცხადების და ალბანეთის სახელმწიფოს შექმნის შემდეგ, ადამიდი სამშობლოში დაბრუნდა და თურჰან ფაშა პერმეტის მთავრობაში ფინანსთა მინისტრად განაგრძო მუშაობა. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე შვეიცარიაში გადასახლდა, სადაც ლოზანის უნივერსიტეტთან განაგრძო თანამშრომლობა. შვეიცარიაში ის მრავალი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა და ალბანური დიასპორის წევრთა პოლიტიკური ასოციაციის - ალბანეთის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარეც კი გახდა. გარდა ამისა, სწორედ ის წარმოადგენდა ალბანეთს ერთა ლიგაში.

## ლიტერატურაში
არსებობს მოსაზრება, რომ ცნობილმა ალბანელმა პოეტმა და დრამატურგმა, ანდონ ჩაკომ მისი კომედიის „კლუბი სალონიკში“ ერთ-ერთი პერსონაჟის „ექიმი ადამიდის“ პროტოტიპად სწორედ გაჩო ადამიდი გამოიყენა. ამის მიზეზი შესაძლოა ჩაკოს პირადი შურისძიება ყოფილიყო. კომედიაში ადამიდი გროტესკულ, უკიდურესად ძუნწ, უცოდინარ, ოსმალეთის იმპერიის მომხრე ფსევდოექიმადაა წარმოჩენილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ალბანელები
კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები
ჩაქირიუზუმი (კოლის რაიონი)

**ჩაქირიუზუმი** () — სოფელი კოლის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 49 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ კოლიდან 4 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 307 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა მუზარეთი. 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლის რაიონის სოფლები
დეიმონ ტარგარიენი

**დეიმონ ტარგარიენი** () — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანის „ცეცხლი და სისხლის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპატაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი.  ის წარდგენილია 2018 წელს გამოცემულ წიგნ „ცეცხლი და სისხლში“. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა მეთ სმითმა. 

დეიმონ ტარგარიენი იყო ბეილონ ტარგარიენის უმცროსი ვაჟი, ჰყავს უფროსი ძმა მეფე ვისერის I ტარგარიენი. დეიმონი იყო დრაგონსტოუნის პრინცესის, პრინცესა რეინერა ტარგარიენი მეორე ქმარი. ის იყო მისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გამოცდილი მეომარი და ატარებდა ვალირიული ფოლადისგან შექმნილ მახვილს, სახელად „ბნელი და“. დრაკონის მხედარი, რომლის სახელიც იყო კარაქსესი, თავი ვიწრო ზღვისა და სტეპსტოუნის მეფედ გამოაცხადა. 

## ბიოგრაფია 
ეიგონის დაპყრობებიდან 101 წელს, მეფე ჯეიჰერის I ტარგარიენმა მოიწვია დიდი საბჭო, სადაც გაანიხილებოდა ის თუ ვინ უნდა  ასულიყო რკინის ტახტზე. მას ორივე ვაჟი დაღუპული ყავდა ამიტომაც ტახტზე ავიდა ვისერის ტარგარიენი, დეიმონის უფროსი ძმა. 

ვისერის მეფობის პირველი ცხრა წელი, დეიმონი მცირე საბჭოს წევრი იყო სადაც მსახურობდა, როგორც სამართლის მაგისტრად ასევე მონეტების ოსტატად. მაგრამ ის მცირე საბჭოს შემადგენლობიდან გააძევეს, ეს ყველაფერი სერ ოტო ჰაიტაუერის დამსახურება იყო. დეიმონის კონკურენტი, ოტო ჰაიტაუერი მას უყურებდა როგორც მეორე, მეიგორ სასტიკს. თავის მხრივ, დეიმონი ოტოს ლენჩად თვლიდა, რომელსაც სურდა თანამდებობით რაც შეიძლება მაღლა ასულიყო, რადგან მისი, როგორც მეორე შვილის სტატუსი არ მისცემდა უფლებას დაემკვიდრებინა სადმე საკუთარი ადგილი. საბჭოს უმეტესობა ყოველთვის ოტოს მხარეს იდგა, მაგრამ დეიმონს იცავდა ძმა.  

მეფე ვისერისმა თავისი ძმა დააქორწინა რეა როისზე, რუნსტოუნის ლედიზე. არცერთი მხარე არ იყო კმაყოფილი ამ გარიგებით, დეიმონი თავის ცოლს თავის "ბრინჯაოს ძუკნას" უწოდებდა. 

მის პირად გერბზე გამოსახულია ტარგარიანების სამთავა დრაკონი, რომელიც ოქროს ცეცხლის საზღვრებშია ჩასმული. მისი მუზარადი დამზადებულია, ვალირიული ფოლადით და დრაკონის თავითაა მორთული. 

## რესურსები ინტერნეტში
*დეიმონ ტარგარიენი 

კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
ოდესის რაიონი

**ოდესის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ოდესის ოლქში. მისი ფართობია 3922,8 კმ². 2022 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 1 378 490 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 376,4 კაცს კმ²-ზე. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოდესა.

რაიონი დაარსდა 2020 წლის 17 ივლისს

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის რაიონები
ელეკ ბენედეკი

**ელეკ ბენედეკი** *(* დ. 30 სექტემბერი, 1859, სოფელი კიშბაცონი, ტრანსილვანია, ავსტრიის იმპერია – გ. 17 აგვისტო, 1929, კიშბაცონი, კოვსანა, რუმინეთი) – უნგრელი ჟურნალისტი და მწერალი, აგროვებდა და ლიტერატურულად ამუშავებდა  უნგრულ ხალხურ ზღაპრებს.

დაიბადა ტრანსილვანიის სოფელ კიშბაცონში, ტრანსილვანიაში, ავსტრიის იმპერიაში. სწავლობდა სეკელიუდვარჰელიში (ამჟამად, ოდორჰეიუ სეკუესკში), მოგვიანებით გადავიდა  ბუდაპეშტში და იქ გააგრძელა სწავლა. 

სტუდენტობის პერიოდში იობ სებესთან ერთად შეუდგა ფოლკლორის ელემენტების ხალხური სიმღერების, ბალადების, ზღაპრების და ლეგენდების შეგროვებას. შედეგად, გამოვიდა ტრანსილვანიური ხალხური ზღაპრების კრებული, რომელსაც დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა კრიტიკოსების მხრიდან.  ამის შემდეგ ელეკ ბენეტეკმა შეწყვიტა სწავლა და დაიწყო მუშაობა გაზეთ Budapest Hírlap - ის რედაქციაში. მოგვიანებით თანამშრომლობდა სხვა  გაზეთებთან.

1887-1892 წლებში ელეკ ბენედეკი იყო ბუდაპეშტში უნგრეთის პარლამენტის წევრი. თავის გამოსვლებში მხარს უჭერდა ახალგაზრდულ ლიტერატურას და „ხალხურ პოეზიას“, ხალხურ ენასა და სახალხო განათლებას.

1889 წელს ლაიოშ პოსასთან ერთად მან დააარსა პირველი უნგრული ლიტერატურული ჟურნალი ახალგაზრდებისთვის Az Én Újságom (ჩემი ჟურნალი).

ელეკ ბენედეკი იყო კრებულების „ტრანსილვანიური უნგრული ზღაპრები“ (1885) და „ტრანსილვანიური უნგრული ისტორიები“ (1891) რედაქტორი. ბენედეკის ყველაზე დიდი გამოწვევა იყო ხუთტომეული კრებული Magyar mese-és mondavilág („უნგრეთის ზღაპრებისა და ლეგენდების სამყარო“ ),  რომელიც გამოიცა 1894-1896 წლებში და უნგრეთის ათასწლეულის აღსანიშნავად.

მწერალმა უნგრულ ენაზე თარგმნა ძმები გრიმების ზღაპრები და ათასი და ერთი ღამე .

1885 წელს გამოიცა კრებული Székely Tündérország („სეკლერის ზღაპარი“), რომელშიც შედიოდა ავტორების პირველი ორიგინალური ზღაპრები. ექვსი წლის შემდეგ, 1891 წელს, გამოვიდა  Székely Mesemondo („მეზღაპრე სეკლერი“).

1900 წელს შეუერთდა ცნობილი უნგრელი მწერლებისა და პოეტების ჯგუფს "Kisfaludy Group/Kisfaludy Tarsasag". ელეკ ბენედეკი ასევე იყო ლექსების, დრამების, რომანების და ისტორიული მხატვრული წიგნების ავტორი, მაგრამ ყველაზ მეტად ცნობილი გახდა  ზღაპრების კრებულით "Szekely Fairy-Tales".

მან ასევე გამოაქვეყნა წიგნების სერია ახალგაზრდებისთვის  Kis Könivtar (პატარა ბიბლიოთეკა), რომელიც მოგვიანებით გამოვიდა Benedek Elek Kis Köniwtara-ის  სახელწოდებით („ბენედეკ ელეკის პატარა ბიბლიოთეკა“).

ტრანსილვანიის რუმინეთთან ანექსიის (1918)  და ტრიანონის საზავო ხელშეკრულების (1920) შემდეგ მწერალი გაემგზავრა მშობლიურ სოფელ კიშბაცონში (რუმინულ ენაზე - Bățanii Mici). სადაც გარდაცვალებამდე იყო ახალგაზრდული ჟურნალ Cimbora-ს („მეგობარი“) რედაქტორი.

ელეკ ბენედეკი გარდაიცვალა 69 წლის ასაკში 1929 წლის 17 აგვისტოს სოფელ კიშბაცონში.  

ელეკ ბენედეკის შვილი იყო მწერლი და მთარგმნელი მარსელ ბენედეკი (1885-1969).

## ლიტერატურა 
* Benedek Elek. Monográfia. Авторы: Imre János Hegedűs, Sándor Perjámosi • 2015.
* http://www.philatelia.ru/literature/plots/?more=1&id=2832

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:უნგრელი მწერლები
ალბანეთის უნივერსიტეტი

**ალბანეთის უნივერსიტეტი** — კერძო უმაღლესი სასწავლებელი ალბანეთში. მინისტრთა საბჭოს მიერ ლიცენზირებული, No. 697, 2009 წლის 18 ივნისით, გაიხსნა 2009-2010 სასწავლო წელს, სთავაზობს პროგრამებს ორ ფაკულტეტზე: სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე (პროგრამები მეცნიერების სწავლების იურიდიული, პოლიტიკური მეცნიერებებისა და ფსიქოლოგიის ზოგადი ადმინისტრირება) და ეკონომიკის ფაკულტეტი სასწავლო პროგრამებით. საბანკო და საფინანსო-ბიზნეს ადმინისტრირებაში. პირველი სასწავლო წლის განმავლობაში სწავლას 1000-მდე სტუდენტი ესწრებოდა. ერთი წლის შემდეგ, ეს ახალი ინსტიტუცია შესთავაზა ბაკალავრიატის ხარისხები სასწავლო პროგრამებში: სკოლამდელი მასწავლებელთა განათლება, დაწყებითი განათლების მასწავლებელი, ინგლისური ენა, საექთნო, ინჟინერია კომპიუტერული და საინფორმაციო ტექნოლოგიები, რითაც დაასრულა 2010-2011 სასწავლო წელი ორი ახალი ფაკულტეტის გახსნით: სამედიცინო მეცნიერებათა ფაკულტეტი და ფაკულტეტი. არქიტექტურა და ინჟინერია . 2010-2011 სასწავლო წელი ბერატის უნივერსიტეტს სწავლის პირველ საფეხურზე 2600-მდე სტუდენტით ჰყავს.  

## ისტორია 
ალბანური უნივერსიტეტი (AU) არის 1994 წლის ( 25.05.1994) დაფუძნებული და მოქმედი კანონმდებლობით დარეგისტრირებული, უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომრით J82025002B კომპანია „UFO SHPK“-ის ნაწილი.. AU შეიქმნა მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მინისტრთა საბჭოს 2004 წლის 10.04.197 გადაწყვეტილებით „კერძო უნივერსიტეტის „UFO dental“-ის გახსნის ნებართვის გაცემის შესახებ. მინისტრთა საბჭოს 2009 წლის 28.05.05 N 597 გადაწყვეტილებით კერძო უნივერსიტეტის სახელწოდება „UFO dental“ შეიცვალა „UFO University“-ით. მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად და მინისტრთა საბჭოს 24.08.2011 წლის №603 გადაწყვეტილებით კერძო უნივერსიტეტს „ეფო უნივერსიტეტს“ ეწოდა „ალბანური უნივერსიტეტი“.

## მისია და ღირებულებები
"ალბანური უნივერსიტეტის" მისიაა განავითაროს და გააფართოვოს ცოდნის ზომები სტუდენტების  განათლების, ინტელექტუალური, სოციალური და კულტურული ზრდის გზით, ხელი შეუწყოს საზოგადოების წინსვლას ინტელექტუალური გარემოს უზრუნველსაყოფად, რომელიც ხელს უწყობს კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებას. როგორც ინსტიტუციური და აკადემიური ღირებულებები, პრინციპები და ეთიკა.

როგორც კერძო უნივერსიტეტი, მაგრამ საჯარო მისიით, ალბანური უნივერსიტეტი აიძულებს სტუდენტებს განავითარონ კვლევისა და რეფლექსიის შესაძლებლობები ეროვნული და საერთაშორისო საზოგადოების მნიშვნელოვან საკითხებზე, განათლებისა და თანამედროვე სასწავლო პროგრამების მეშვეობით.

„ალბანური უნივერსიტეტი“ ორიენტირებულია ღირებულებებზე და კვლევისა და განვითარების ახალ ფორმებზე, მიზნად ისახავს გამოიმუშაოს ქმედითი სპეციალისტები, რომლებსაც შეუძლიათ გაუმკლავდნენ და უპასუხონ ღია საზოგადოებაში ცხოვრების გამოწვევებს.

ღირებულებებით ხელმძღვანელობით და ადამიანებზე ორიენტირებული დაწესებულება მიზნად ისახავს გამოიყენოს ის ცოდნა, რომელიც გადაეცემა სტუდენტებს, რათა შეცვალოს მათი მომავალი ცხოვრება და ამ გზით ხელი შეუწყოს საზოგადოებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ალბანეთის უნივერსიტეტების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბანეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ღრომი

**ღრომი** — ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი ღრომის და პატარა ღრომის საერთო სახელწოდება, ასევე ყოფილი თემის სახელი (სოფლები: დიდი ღრომი, ანდორეთი, ახსარგინა, ბიეთი, ზემო გორეთი, ზემო ქლივანა, თელაგინა, ივრეთი, ნიში, პატარა ღრომი, საკვირეთი, ქვემო გორეთი, ქვემო ქლივანა, წყლები, ჯვარეთი). 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ბლერტა ზექირი

**ბლერტა ზექირი** (დაიბადა 1979 წელს) — კინორეჟისორი კოსოვოდან . მისი ნამუშევარი უმთავრესად უგზო-უკვლოდ დაკარგულ ადამიანებსა და ლგბტ უფლებების საკითხებს ეხება.  მუშაობს და ცხოვრობს პრიშტინაში, კოსოვო. დაიბადა სუჰარეკე, კოსოვო, იუგოსლავიაში.

ზექირი დაიბადა 1979 წელს კოსოვოში და გაიზარდა სუვა რეკაში. მოზარდობისას ის კოსოვოში ჰიპ-ჰოპ არტისტი იყო. 1999 წელს ის და მისი ოჯახი კოსოვოს ომის დროს მშობლიურ ქალაქში ხოცვა-ჟლეტას გადაურჩნენ; ზექირი შემდგომში იმ წელს ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში, როგორც ომის ლტოლვილი.

2004 წელს ბლერტა თანარეჟისორობდა ფილმში   „Exit“. ასევე რეჟისორობდა ფილმში   „The Return“ („Kthimi“), რომელიც შეიქმნა სულ 3 დღეში და იყო წყვილის შესახებ, რომელიც კოსოვოს ომის შემდეგ გაერთიანდა. მუშაობდა უამრავ მოკლემეტრაჟიან და მხატვრულ ფილმზე, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს მრავალ საერთაშორისო ფესტივალში, როგორიცაა: სანდენსის კინოფესტივალი, ობერჰაუზენის მოკლემეტრაჟიანი ფილმების საერთაშორისო ფესტივალი, ბრედფორდის კინოფესტივალი და ასე შემდეგ..ფილმმა მიიღო ჟიურის პრიზი მოკლემეტრაჟიან ფილმში, საერთაშორისო მხატვრული ლიტერატურა სანდენსის კინოფესტივალზე 2012 წელს.   მისი სადებიუტო მხატვრული ფილმი, *ქორწინება* ("Martesa") გამოვიდა 2018 წელს და ფოკუსირებული იყო ლგბტ უფლებებზე.  The Marriage იყო რეჟისორი ზექირი და თანაავტორი მისი და კრეშნიკ ბერიშის, მისი პარტნიორის მიერ. 2018 წელს კოსოვომ აირჩია ფილმი, როგორც მათი ქვეყნის წარდგენა ოსკარის საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში.. . სწავლობდა კინო პარიზის 8 უნივერსიტეტში.

2019 წელს საფრანგეთიდან დაჯილდოვდა ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის რაინდით . 

## ჯილდოები
2012 წელს მოიპოვა სანდენსის საერთაშორისო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ჯილდო.

იგი 2012 წლიდან არის ევროპის პრესტიჟული კინოაკადემიის წევრი და საფრანგეთის მთავრობის მიერ მიენიჭა "ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის რაინდი". მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში ბლერტას ფილმებმა აღიარება მოიპოვა 200-ზე მეტ კინოფესტივალზე მსოფლიოში, რამაც მას 30-ზე მეტი საპატიო ჯილდო დაიმსახურა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელვირა დონესი

**ელვირა დონესი** (დაიბადა 1960 წლის 24 ივლისი)  — ალბანელი რომანისტი,  სცენარისტი და დოკუმენტური ფილმის პროდიუსერი.

## ბიოგრაფია 
ზღვისპირა ქალაქ დურესში დაბადებულმა დონესმა დაამთავრა ტირანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი . 1988 წელს იგი დასაქმდა ალბანეთის სახელმწიფო ტელევიზიაში და ამ თანამდებობაზე გაემგზავრა შვეიცარიაში, სადაც გადავიდა . ღალატისთვის გაასამართლეს ალბანეთში ( *დაუსწრებლად* ), მას მიუსაჯეს პატიმრობა და 1992 წელს ალბანეთში კომუნიზმის დაშლის შემდეგ, უარი უთხრეს მცირეწლოვან შვილზე წვდომას. 1988 წლიდან 2004 წლამდე ელვირა ცხოვრობდა შვეიცარიაში. სადაც იგი მუშაობდა, როგორც მწერალი და ტელევიზორის იურისტი, ასევე რამდენიმე დოკუმენტური ფილმის წერა, რეჟისორი და პროდიუსერი. 2004 წლიდან იგი ცხოვრობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მისი ნაწერების უმეტესი ნაწილი იტალიურ ან ალბანურ ენებზეა, მაგრამ მისი რამდენიმე დოკუმენტური ფილმი ინგლისურად არის სუბტიტრირებული. ამ ფილმებიდან რამდენიმე ან გაიმარჯვა ან იყო ნომინირებული სხვადასხვა ჯილდოზე. მისი უახლესი დოკუმენტური ფილმი „Sworn Virgin“ მოგვითხრობს ჩრდილოეთ ალბანეთში მცხოვრებ ქალებზე, რომლებიც თინეიჯერობის წლებში მარადიულ სიწმინდეს იფიცებენ და თავიანთ საზოგადოებაში კაცები ხდებიან - არა ქალები, რომლებიც მოქმედებენ როგორც მამაკაცები ან ქალები, რომლებსაც აქვთ სქესის შეცვლა, არამედ უბრალოდ ქალები, რომლებიც ახლა უკვე მამაკაცები არიან.ეს ფილმი დასახელდა,როგორც ყველაზე კარგი დოკუმენტარი ბალტიმორის ქალთა კინოფესტივალზე 2007 წელს.

## მიმოხილვები
**ისმაილ კადარე**
„ელვირა დონესი დღეს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ალბანელი ავტორია. განსაცვიფრებელი, ბრწყინვალე და ყოველგვარი ტაბუს გარეშე, ის ისეთივე მშვიდია ალბანურში, როგორც დანარჩენ ევროპულ ლიტერატურაში. . . ამ რომანის მთავარი გმირი გადის ამ საშინელი ტრანსფორმაციის ყველა გასაჭირს, როგორც მსახიობი, რომელიც ასრულებს რაღაც არაჩვეულებრივ როლს კლასიკურ დრამაში, რომელიც მიისწრაფვის მისი შეწყვეტისკენ.“

**ჯონათან გიბსი**

„ელვირა დონესის ეს წიგნი თავისი თემატიკით იპყრობს ყურადღებას, სანამ პირველ გვერდს გადაატრიალებთ. . . ისევე როგორც ეს უჩვეულო სიბერის ისტორია, თავისი სიკვდილისა და მწუხარების ჩრდილით, დონესი გვაძლევს კომუნისტური მმართველობის პირობებში ცხოვრების დამაჯერებელ პორტრეტს, სადაც „ვინც ჯინსის შარვალს ფლობს ტირანაში მდიდარი და ძლიერია“. . . მომხიბლავი ამბავი.“

## შერჩეული ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Dones, Elvira (2023) *La breve vita di Lukas Santana*, Milano, La nave di Teseo

## ფილმოგრაფია 
* Brunilda (2003)
* *I ngujuar (Nailed)* (2004)
* *Sworn Virgin* (2015)

## სქოლიო 
## გარე ბმულები 
* Publications by and about Elvira Dones in the catalogue Helveticat of the Swiss National Library

კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რომანისტები
კატეგორია:ქალი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვინჩენც პრენუში

**ვინჩენც პრენუში** (; დ. 4 სექტემბერი, 1885, შკოდერი — გ. 19 მარტი, 1949, დურესი) — ალბანელი პოეტი და ფოლკლორის შემკრებ-შემგროვებელი, კათოლიკე პრელატი, ფრანცისკანელთა სამონასტრო ორდენის წევრი.

## ბიოგრაფია
ახალგაზრდობაში იყო ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის წევრი, რისთვისაც ოსმალეთის ხელისუფლებამ დააპატიმრა და ციხეში ჩასვა. 1900 წელს შეუერთდა ფრანცისკანელთა სამონასტრო ორდენს. სწავლობდა ზალცბურგის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე. 1904 წელს მან სამონასტრო აღთქმა დადო, 1908 წლის 19 მარტს კი მღვდლად აკურთხეს. იყო ფრანცისკანური გამომცემლობის დირექტორი. 1936 წელს გახდა ფრანცისკანელთა ალბანეთის ფილიალის პროვინციალი.

1936 წლის 27 იანვარს რომის პაპმა პიუს XI-მ პრენუში საპას ეპარქიის ეპისკოპოსად დანიშნა. 1936 წლის 19 მარტს გაიმართა მისი ეპისკოპოსად კურთხევის ცერემონია, რომელიც ალბანეთის სამოციქულო დელეგატმა და ქალკედონის ტიტულარულმა მთავარეპისკოპოსმა ჯოვანი ბატისტა დელა პიეტრამ ჩაატარა.

1940 წლის 26 ივნისს პიუს XII-მ პრენუში დურესის მთავარეპისკოპოსად დანიშნა.

იყო კათოლიკური პერიოდული გამოცემების *Hylli i Dritës* და *Zani i Shen Ndout*-ის რედაქტორი.

ალბანელი კომუნისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, პრენუშიმ მოითხოვა, შექმნილიყო წმინდა საყდრისგან დამოუკიდებელი კათოლიკური ეკლესია. 1947 წელს კომუნისტურმა ხელისუფლებამ ის დააპატიმრა. 1947 წლის 18 დეკემბერს გაიმართა სასამართლო პროცესი. პრენუშის ბრალი ედებოდა იტალიელ ოკუპანტებთან თანამშრომლობასა და ამერიკელთა ჯაშუშობაში. მას ოცი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ციხეში ყოფნისას აწამეს. გარდაიცვალა 1949 წლის 19 მარტს, ციხის საავადმყოფოში.

დაკრძალულია დურესის წმინდა ლუსიას საკათედრო ტაძარში. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1992 წლამდე, დურესის მთავარეპისკოპოსის კათედრა ვაკანტური იყო. 

2016 წლის 6 ნოემბერს, ქალაქ შკოდერში, წირვის დროს, კარდინალმა ანჯელო ამატომ ვინჩენც პრენუში 38 ალბანელ მოწამეს შორის დაასახელა.

## ნაშრომები
შექმნილი აქვს პოეზიის რამდენიმე კრებული. გერმანულიდან თარგმნა გერმანული რომანტიზმის ნაწარმოებები. ეწეოდა ეთნოგრაფიულ საქმიანობას, აგროვებდა ალბანური ხალხური სიმღერების ტექსტებს.

ძირითადი ნაშრომები:
* Visari kombëtar (1911);
* E Trathtuemja (1919);
* Prej robnije në liri;
* Gjeth e lule.

## რესურსები ინტერნეტში
* კათოლიკური იერარქიის ვებ-გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:ალბანელები
კატეგორია:ალბანელი მწერლები
კატეგორია:ალბანელი წმინდანები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:რეპრესირებულები
ბუდაქლი (კოლის რაიონი)

**ბუდაქლი** () — სოფელი კოლის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 30 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ კოლიდან 21 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 221 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ციკორი. 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლის რაიონის სოფლები
ხალები

**ხალები** — ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი ხალებისა და პატარა ხალების ძველი, ამჟამადაც გავრცელებული სახელწოდება. საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიული მოწყობით ხალები ხაშურის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულია (სოფლები: დიდი ხალები, ალექსანდრესწყარო, პატარა ხალები, სარტყელა, ღართა, ღვრიაწყალი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ხორში

**ხორში** — სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი ხორშის და შუა ხორშის ძველი, ამჟამადაც გავრცელებული სახელწოდება. საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიული მოწყობით ხორში სენაკის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულის სახელია (სოფლები: დიდი ხორში, პატარა ზანა, საადანაიო, საგუგუნავო, შუა ხორში, ციზეთი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ტირანა დერბიეს

**ტირანა დერბიეს** — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს ადგილობრივ დერბის ტირანაში, რომელიც ითამაშა სამიდან ორ პროფესიონალურ საფეხბურთო კლუბს KF Tirana, დინამოს ან პარტიზანს შორის. ის კონკრეტულად ეხება ინდივიდუალურ მატჩებს კლუბებს შორის, მაგრამ ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას კლუბებს, მოთამაშეებსა და/ან გულშემატკივრებს შორის ზოგადი მიმდინარე მეტოქეობის აღსაწერად.

ტირანა ერთადერთი ქალაქია ალბანეთში, რომელიც მასპინძლობს სამ პროფესიულ საფეხბურთო კლუბს და ერთადერთი, რომელსაც ჰყავს ერთზე მეტი პროფესიონალური კლუბი.

## მეტოქეები 
### ტირანა - პარტიზანი 
*დიდი დერბი* ეწოდება ნებისმიერ მატჩს, რომელიც იმართება KF Tirana და Partizani Tirana საფეხბურთო კლუბებს შორის, ორი უდიდესი მეტოქე ალბანეთის დედაქალაქ ტირანაში . 2 გუნდის შორს მატჩებს ააქვთ გრძელი ისტორია და თითქმის ყოველთვის იყო რელევანტური. თუმცა, 2008 წლიდან, ფარცანის დაქვეითების შემდეგ, დერბი ცოტა ხნით გაქრა, სანამ ისინი არ დაბრუნდნენ 2013–2014 წლების სეზონში. მას შემდეგ დერბიმ კიდევ ერთხელ მიიღო მნიშვნელობა.

KF Partizani-ს  ააქვს ისტორიული უპირატესობა 20 მოგების და 50 გოლის ლიგაში . 

### დინამო - ტირანა 
KF Tirana-სა და Dinamo Tirana-ს შორის დაპირისპირება არის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი მიმდინარე დერბი ალბანეთში. ეს ორი ყველაზე წარმატებული კლუბია ქალაქიდან. KF Tirana დომინირებს ან ისტორიულად, ან ბოლო 25 სეზონის განმავლობაში დინამოს წინააღმდეგ. თუმცა, თასების შეჯიბრში მათ თანაბარი კავშირი აქვთ.

### დინამო - პარტიზანი 
დერბი ტირანას პარტიზანსა და ტირანას დინამოს შორის არაერთხელ გაიმართა და თანაბრად ძლიერ ემოციებს იწვევს. იმის გამო, რომ ბოლო დროს ორ გუნდს განსხვავებული ბედი ჰქონდა, ორივე პერიოდი უმაღლეს ლიგას მოშორებით, დერბის მნიშვნელობა გაიზარდა. ვინაიდან დინამო ისტორიულად დაკავშირებული იყო შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან და როგორც პარტიზანი იყო დაკავშირებული ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობასთან, ამ მატჩს ხშირად დამამცირებლად მოიხსენიებენ, როგორც "კომუნისტურ დერბის".

## სქოლიო 
## გარე ბმულები 
* FootballDerbies.com

კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები
ლარა კოლტური

**ლარა კოლტური** (დაიბადა 2006 წლის 15 ნოემბერი) — იტალიაში დაბადებული ალბანელი მსოფლიო თასის ალპური მოთხილამურე, რომელიც სპეციალიზებულია ტექნიკურ და სიჩქარის შეჯიბრებებში. მან მოიგო 2022 FIS ალპური სათხილამურო სამხრეთ ამერიკის თასი .   

## ბიოგრაფია 
მინი|390x390პქ| კოლტური მშობლებთან ერთად.
მინი|260x260პქ| კოლტური მოქმედებაში 2023 წლის იანვარში.
ლარა კოლტური ყოფილი ოლიმპიური ჩემპიონის დანიელა ჩეკარელისა და სათხილამურო მწვრთნელის ალესანდრო კოლტურის ქალიშვილია. იგი დაიბადა ტურინში და გაიზარდა ცეზანა ტორინეზეში, სუზას ხეობაში .   მას ჰყავს ერთი უმცროსი ძმა, იური.

მისმა დედამ დაიწყო კონსულტაციები ალბანეთის სათხილამურო ფედერაციისთვის 2020 წელს და გახდა მათი ქალთა ალპური გუნდის ტექნიკური დირექტორი მომდევნო სეზონში. 2022 წლის მაისს მიიღო FIS კუთვნილება ASF-თან და დაიწყო ალბანეთის წარმომადგენლობა საერთაშორისო დონეზე.

კოლტურიმ მოიგო საერთო, სლალომი, გიგანტური სლალომი და ალპური კომბინირებული  სათაურები.  მისი დებიუტი მსოფლიო ჩემპიონატზე შედგა 2022 წლის 22 ოქტომბერს ავსტრიაში, სოლდენში .  

2022 წლის 19 ნოემბერს [, [2023 წლის ალპური სათხილამურო მსოფლიო თასის]] დროს, კოლტურიმ დებიუტი შეასრულა სლალომში ლევიში, ფინეთი, რომელმაც გამოტოვა კვალიფიკაცია მეორე ტურში.  მომდევნო კვირაში მან მე-17 ადგილი დაიკავა გიგანტურ სლალომში და მოიპოვა პირველი ქულები ალპური სათხილამურო მსოფლიო თასზე . 

ლარა იყო მესამე ყველაზე ახალგაზრდა ოქროს მედალისტი 2023 წლის იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე, სენტ ანტონში, ავსტრია (სუპერ-ჯი).

2023 წლის 7 თებერვალს ლარამ გაიტეხა ვარჯიშის დროს მარჯვენა მუხლის ჯვარედინი ლიგამენტი.

იგი დაბრუნდა მსოფლიო თასის სათხილამურო რბოლაში Solden გიგანტურ სლალომში 2023 წლის 28 ოქტომბერს 

## მსოფლიო ჩემპიონატის შედეგები 
### სეზონის პოზიციები 
განახლებულია 2024 წლის WC სეზონის ბოლომდე.

### ტოპ 15 
## სამხრეთ ამერიკის თასის შედეგები 
კოლტურიმ მოიგო საერთო სამხრეთ ამერიკის თასი და სამი სპეციალობით. 

* 
** Overall: 2022
** Slalom: 2022
** Giant slalom: 2022
** Combined: 2022

## მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის შედეგები 
## სქოლიო 
## გარე ბმულები 
* Lara Colturi at FIS (alpine) 
* Lara Colturi at Ski-DB Alpine Ski Database 

კატეგორია:დაბადებული 2006
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რამბუიე

**რამბუიე**  () — ქალაქი საფრანგეთში, ილ-დე-ფრანსის რეგიონის იველინის დეპარტამენტში. იგი მდებარეობს პარიზის გარეუბანში, მისი ცენტრიდან სამხრეთ-დასავლეთით 44.3 კმ-ში. 2021 წელს კომუნაში 26816 კაცი ცხოვრობდა.

რამბუიე განლაგებულია რამბუიეს უზარმაზარი ტყის პირას; იგი ცნობილია თავისი ისტორიული ციხესიმაგრე შატო დე რამბუიეთი, რომელიც მასპინძლობდა რამდენიმე საერთაშორისო სამიტს. პარიზთან და ვერსალთან სიახლოვის გამო რამბუიე დიდი ხნის მანძილზე წარმოადგენდა მთავრობის დროებითი რეზიდენციას.

1975 წლის 15-17 ნოემბერს აქ გამართული იყო „დიდი ექვსიანის“ (G6) პირველი არაოფიციალური სამიტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებრგვერდი  

## სქოლიო
კატეგორია:იველინის დეპარტამენტის კომუნები
უნგრეთის პარლამენტის შენობა

**უნგრეთის პარლამენტის შენობა** () — უნგრეთის ეროვნული ასამბლეის რეზიდენცია. მდებარეობს კოშუტის მოედანზე მდინარე დუნაის მარცხენა ნაპირზე, ბუდაპეშტი. შენობა დააპროექტა უნგრელმა არქიტექტორმა იმრე შტეინდლმა ნეო-გოთურ სტილში და გაიხსნა 1902 წელს. ეს იყო ყველაზე დიდი შენობა უნგრეთში მისი დასრულების შემდეგ. უნგრეთის პარლამენტის შენობის არქიტექტურულ სტილზე გავლენა მოახდინა გოთური სტილის ვენის რატუშამ, რენესანსის ისეთი ელემენტები, როგორიცაა გუმბათი, განიცდის ვენაში მდებარე ღვთისმშობლის ეკლესიის გავლენას.

## რესურსები ინტერნეტში
*Parliament site
*House of the Nation: Information system of the Hungarian National Assembly
*Assembly hall for 199 and formerly 386 Members of Parliament

## სქოლიო
კატეგორია:ბუდაპეშტის ღირსშესანიშნაობები
სევიმ არბანა

**სევიმ არბანა —** ალბანელ ქალთა უფლებების აქტივისტში და არასამთავრობო ორგანიზაცია "სასარგებლო ალბანელი ქალებისთვის" (UAW) და "ქალების ხიდი მშვიდობისა და ურთიერთგაგებისთვის" დამფუძნებელი.

## ბიოგრაფია 
სევიმ დაიბადა 1951 წელს.  მისი მამა იყო განმათავისუფლებელი არმიის წევრი ალბანეთში და იბრძოდა გერმანელების წინააღმდეგ მეორე მსოფლიო ომში. ომის შემდეგ ის შეუერთდა ანტიკომუნისტურ ლეგალურობის პარტიას, სადაც იგი გამოაცხადეს სახელმწიფოს მტერი და 10 წლით ციხეში ჩასვეს ენვერ ხოჯას მმართველობის დროს . მამის რწმენის გამო, არბანას ოჯახს დევნიდა ალბანეთის მთავრობა, რის შედეგადაც გართულდა სწავლის დასრულება ტირანის ხელოვნების სკოლაში. 

1991 წელს, არბანა დაიკავა სერბმა მილიციამ. გარდა ამისა, სევიმ არბანა ადრე მუშაობდა ტირანის ახლანდელ მერთან, ერიონ ველიაჯთან, მოძრაობა Mjaft- თან მუშაობის დროს. მას შემდეგ შეწყვიტეს ერთმანეთთან მუშაობა ხელისუფლებაში არჩევის შემდეგ, არბანა აკრიტიკებდა მას ქალთა უფლებების მხარდაჭერის ნაკლებობის გამო . 1997 წელს იგი აირჩიეს ალბანეთში პირველი ქოლგის არასამთავრობო ორგანიზაციის, არასამთავრობო ორგანიზაციების ფორუმის პრეზიდენტად.  2019 წელს იგი დასახელებული იყო  „Global Woman Award“ ჯილდოს აღებისთვის ხელმძღვანელობის კატეგორიაში.

ის არის გამომცემლობა Naim Frasheri- ს რედაქტორი. 

## ადვოკატირება 
1993 წელს, საბჭოთა კავშირისა და ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ, არბანამ დააარსა არასამთავრობო ორგანიზაცია სასარგებლო ალბანელი ქალებისთვის, პირველი ქალთა კლუბი ალბანეთში და ბალკანეთის სამშვიდობო ორგანიზაცია Women Bridge for Peace and Understanding.  ამ ორგანიზაციების დაარსება აიძულა მისმა გაცნობამ The Alexandra Club- თან, მსოფლიოში პირველ ქალთა კლუბთან. ამ ორგანიზაციების მეშვეობით არბანამ დააარსა სარეაბილიტაციო ცენტრები, აწარმოა კამპანია ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ და დახმარება გაუწია უსახლკარობისა და ოჯახში ძალადობის მსხვერპლებს.   

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბანელი ქალთა უფლებების დაცვის აქტივისები
კატეგორია:ალბანელი აქტივისტები
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები