open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
როხას-დე-კუაუტემოკი

**როხას-დე-კუაუტემოკი** () ― მუნიციპალიტეტი  მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტლაკოლულის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 301 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 12.5 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 104.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1891 წლის 23 ოქტომბერს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოახაკის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ოახაკის მუნიციპალიტეტები
მიხეილ სუმბათაშვილი

**მიხეილი სუმბათაშვილი** (დ. 3 მაისი, 1885, თბილისი — გ. აგვისტო, 1954) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, დიპლომატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩი შვეიცარიასა და დიდ ბრიტანეთში.

## ბიოგრაფია 
მიხეილ სუმბათაშვილი 1885 წლის 3 მაისს დაიბადა, თბილისში. სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1902 წლიდან კი - მოსკოვის საიმპერატორი ტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც ქიმიას ეუფლებოდა.

1905 წელს, როდესაც რევოლუციის გამო სასწავლებელი დროებით დაიხურა, მიხეილ სუმბათაშვილი შევიდა პარიზის უნივერსიტეტში, სადაც სხვა საგნებთან ერთად გაიარა თეორიული და პრაქტიკული კურსები ცნობილ პროფესორ მოისანთან.

1906 წელს ჩააბარა გამოცდები ქალაქ ფრაიბურგში, საქსონიის სამთო-საინჟინრო სამეფო სკოლაში, რომელიც 1909 წელს დაამთავრა და სამთო-ინჟინრის დიპლომი აიღო. 1909-1910 წლებში მუშაობდა ალჟირში, მრეწველ საკამოდის თუთიის საბადოების დირექტორად. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, წიაღისეულისა და სასოფლო-სამეურნეო კვლევით სამუშაოებს თავის მამულებში ეწეოდა.
 
1912 წელს აირჩიეს თბილისის მუნიციპალური მთავრობის საპატიო მომრიგებელ მოსამართლედ, ხოლო 1913 წელს - თბილისის თავადაზნაურობის მარშლად. 1915 წელს კი - კავკასიის სოფლის მეურნეობის საიმპერატორო საზოგადოების თავმჯდომარედ. 

პირველი მსოფლიო ომის დროს მიხეილ სუმბათაშვილი კავკასიისა და სპარსეთის ფრონტებზე მძლავრი რუსული კომპანიის - „ზემსტვოს“ სრულუფლებიან წარმომადგენლად მუშაობდა. 1918 წლის ოქტომბრიდან საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წარმომადგენელი იყო შვეიცარიის ქალაქ ბერნში. ამას გარდა, იგი იმდროინდელი საქართველოს საგარეო პოლიტიკური ცხოვრების უმნიშვნელოვანესი მოვლენების ერთ-ერთი მთავარი შემოქმედი იყო.

მიხეილი სუმბათაშვილი ზურაბ ავალიშვილთან ერთად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ჟენევაში 1920 წლის ნოემბერ-დეკემბერში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ერთა ლიგაში გაწევრიანების თაობაზე.

იმავე წლის ბოლოს მიხეილი მთავრობის გადაწყვეტილებით, დიდ ბრიტანეთში ელჩის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშნეს. მოგვიანებით, პარიზში გადაიყვანეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საელჩოს დესპანის თანამდებობაზე.

1921 წლის 25 თებერვალს, აკაკი ჩხენკელთან და სოსიპატრე ასათიანთან ერთად, მიხეილი სუმბათაშვილიც მონაწილეობდა ელისეს სასახლეში საფრანგეთის მთავრობის მეთაურ მილიერანისათვის რწმუნებათა სიგელების გადაცემის ცერემონიალში.

საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ მან მოღვაწეობა გააგრძელა დიდ ბრიტანეთში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დევნილი მთავრობის დიპლომატიურ წარმომადგენლად და, ამავე დროს, იყო საფრანგეთში საქართველოს ლეგაციის (ყოფილი საელჩოს) ხელმძღვანელის აკაკი ჩხენკელის მრჩევლი.

მიხეილ სუმბათაშვილი მოულოდნელად გარდაიცვალა  1954 წლის აგვისტოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მიხეილ სუმბათაშვილი - ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
ორომტრიალი

**ორომტრიალი** — ქართული მხატვრული ფილმი, რეჟისორი - ლანა ღოღობერიძე, სცენარის ავტორი - ზაირა არსენიშვილი.

## შინაარსი 
80-იანი წლების დასაწყისის თბილისში გარეგნულად ყველაფერი მშვიდადაა  — დაჰქრიან მანქანები, ძველი უბნის მაგიერ ახალი შენდება, ქუჩაში ხალხი თავ-თავის საქმეზე მიიჩქარის, მაგრამ, ამ სიმშვიდის მიღმა, აფორიაქება იმალება: თითოეულ პერსონაჟს თავისი გულისტკივილი და გადაუჭრელი პრობლემა აქვს, ყველა მათგანი თავისებურად უბედურია. შუახანს გადაცილებული მანანა, რომელიც წარსულში კინოვარსკვლავი იყო, აღარცერთ რეჟისორს აღარ ახსოვს, ახალგაზრდა მსახიობები კი ჩუმად დასცინიან. უროლოდ ყოფნას მატერიალური პრობლემებიც მოსდევს, რასაც ხელგაშლილ ცხოვრებას შეჩვეული მანანა მტკივნეულად განიცდის. მისი ბავშვობის მეგობარს — რუსუდანს, წარმატებული სამეცნიერო კარიერის მიუხედავად, მარტოობა აწუხებს, მანანას მამიდა — მათიკო გარდაცვლილ მეუღლეს და დანგრეულ ბუდეს მისტირის, ქალიშვილს — 19 წლის სალომეს და მის მეგობრებსაც უკვე უწევთ შეჯახება ცხოვრებისეულ სირთულეებთან და სჭირდებათ მორალური არჩევნის გაკეთება. ფილმის პერსონაჟების ცხოვრება უცნაური დამთხვევების წყალობით გადაეჯაჭვება ერთმანეთს, ბოლოს კი ყველა ერთდროულად დგება პრობლემის წინაშე - რა უყონ პატარა გოგონას, რომელსაც დედა ეღუპება და არც მამის ოჯახის კარია მისთვის ღია...

## როლებში 
* ლეილა აბაშიძე (მანანა, მსახიობი)
* ლია ელიავა (რუსუდანი, მანანას ბავშვობის მეგობარი)
* გურამ ფირცხალავა (ანდრო, სამშენებლო სამმართველოს უფროსი)
* ოთარ მეღვინეთუხუცესი (დიმიტრი, აკადემიკოსი)
* მეგი წულუკიძე (მათიკო, მანანას მამიდა)
* დოდო ჭიჭინაძე (ქეთევანი, დიმიტრის მეუღლე)
* ნინელი ჭანკვეტაძე (ნანა, ანდროს მეგობარი ქალი)
* ნინო ცეცხლაძე (ანა, ნანას და ანდროს ქალიშვილი)
* სალომე ალექსი-მესხიშვილი (სალომე, მანანას ქალიშვილი)
* მერაბ ნინიძე (ერეკლე, სალომეს მეგობარი)
* ლევან აბაშიძე (ბადრი, სალომეს მეგობარი)
* გურანდა გაბუნია (ლაურა, ანდროს მეუღლე)
* დარეჯან ხარშილაძე (ნინო, ბადრის დედა)
* მიხეილ იოფე (ბორისი, ექიმი)
* თამარ სხირტლაძე
* თინათინ მენაბდე
* რევაზ თავართქილაძე
* რუსუდან ქვლივიძე
* გივი თოხაძე
* დალი მაცაბერიძე
* ც. დადიანი
* ალეკო ალავიძე
* ვახტანგ თანდილაშვილი
* ზვიად სიხარულიძე
* ნუგზარ ხიდურელი
* გიორგი თოლორდავა
* ნათელა მაჭავარიანი

## რესურსები ინტერნეტში 
ორომტრიალი (1986) — ეროვნული ფილმოგრაფია

## ფესტივალები და პრემიები 
* პრიზი საუკეთესო რეჟისურისათვის, პრიზი ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის (ლეილა აბაშიძეს): ტოკიოს (იაპონია) საერთაშორისო კინოფესტივალი (1986)
## სქოლიო
ივანე (ვანო) საათაშვილი

**ივანე (ვანო) გიორგის ძე საათაშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1887, დუშეთი — გ.  1920) — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე, ხელოვნების მუშაკი. 

## ბიოგრაფია
ივანე საათაშვილი დაიბადა 1887 წლის 4 ოქტომბერს, დუშეთში, გლეხის ოჯახში.
 
ივანე საათაშვილი დუშეთის მაზრის გლეხებში რევოლუციურ მუშაობას აწარმოებდა. ექვსი წლის განმავლობაში, სოფლად სამსახურის დროს, ხალხში თვითცნობიერება პროპაგანდით, მწერლობითა და წარმოდგენების მართვით შეჰქონდა. ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას. თარგმნილი აქვს ბრიესის სამმოქმედებიანი პიესა „დასჯილნი“, რომელიც 1913 წელს დაიბეჭდა. ვანო საათაშვილი არალეგალური წიგნების გავრცელებისათვის მეფის რეჟიმის დროს რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული.

ეროვნული სოციალ-დემოკრატი, ქვეყნის დასაწინაურებლად საჭიროდ თვლიდა სოფლიდან გამოსული და ქალაქში ნასწავლი ადამიანების სოფელში სამოღვაწეოდ დაბრუნებას, ხალხის გონებრივ-ზნეობრივ და სხეულებრივად განვითარებისთვის.

1915 წლიდან ივანე საათაშვილი იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ ნამდვილი წევრი და აქტიურად იყო ჩაბმული საზოგადოების საქმიანობაში.

ივანე საათაშვილი გარდაიცვალა 1920 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
ნიკოლოზ ყაზბეგი

**ნიკოლოზ დიმიტრის ძე ყაზბეგი** (დ. 1868, სტეფანწმინდა — გ. 1924) — ქართველი მთარგმნელი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
ნიკოლოზ ყაზბეგი დაიბადა 1868, წელს სოფელ სტეფანწმინდაში.

1887 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად. 1896 წლიდან სრულიად უფასოდ ემსახურებოდა სახალხო თეატრს. ნიკოლოზ ყაზბეგი იყო ერთ-ერთი დამაარსებელი კავკავის მუდმივი სცენისა და სიღნაღის თეატრისა. ორივე ადგილზე რეჟისორად მუშაობდა. იგი ასევე იყო მუსიკალური საზოგადოების, „შევარდენის“, მონადირეთა კავშირისა და მასწავლებელთა კავშირის თავმჯდომარე. მისი ინიციატივით დაარსდა სიღნაღის საშუალო სასწავლებელი. მუშაობდა ტექნიკუმის გამგის მოადგილედ და მუშათა კლუბის დრამატული სექციის ხელმძღვანელად.

1914 წლიდან ნიკოლოზ ყაზბეგი იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ სიღნაღის განყოფილების ნამდვილი წევრი და აქტიურად იყო ჩაბმული საზოგადოების მუშაობაში. იგი რუსულად თარგმნა ეგნატე ნინოშვილის „სიმონა“ და ალექსანდრე ყაზბეგის „მოძღვარი“, რომელიც დაიბეჭდა რუსულ გაზეთ „Терек“-ში.

ნიკოლოზ ყაზბეგი გარდაიცვალა 1924 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
ჯოვანი ვეფხვაძე

**ივანე (ჯოვანი) ვეფხვაძე** (დ. 13 მარტი, 1949, თბილისი — გ. 3 მაისი, 2016, იქვე) — ქართველი ფერმწერი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა მხატვარ ალექსი ვეფხვაძის ოჯახში. 1967 წელს იგი ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1973 წელს. მისი სადიპლომო ნამუშევარი გახდა „ბექა ოპიზრის სახელოსნოში“ რომელიც შექმნა ცნობილი ქართველი მხატვრის კოკი მახარაძის ხელმძღვანელობით. 1973 წელს ჩაირიცხა სსრკ-ს სამხატვრო აკადემიის შემოქმედებით სახელოსნოში, სსრკ-ს სახალხო მხატვრის უჩა ჯაფარიძის კლასში, რომელიც დაამთავრა 1977 წელს საანგარიშო ნამუშევრით „გელათის ტაძრის რესტავრაცია“.

ახალგაზრდობის პერიოდში მუშაობდა კინოთეატრ „გაზაფხულში“, სადაც სინქრონულად თარგმნიდა იტალიურ ფილმებს. 1973 წლიდან მონაწილეობდა რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო გამოფენებში. 1977 წლიდან იყო სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრი. მის შემოქმედებაში წარმოდგენილია სხვადასხვა ჟანრი — პეიზაჟი, პორტრეტი, თემატური სურათი, ნატურმორტი, ქალაქის ხედი (ძველი თბილისის ხედები, უბნები, სახელოსნოები, ეზოები). 1981–2007 წლებში ასწავლიდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში. მისი ნამუშევრები დაცულია ტრეტიაკოვის სახელმწიფო გალერეაში (რუსეთი) და სხვადასხვა ქვეყნის კერძო კოლექციებში.

გარდაიცვალა 2016 წლის 3 მაისს, გულის შეტევით, ქუჩაში.

თავისი ისტორიები გამოსცა ორ წიგნად: „მხატვრის ჩანაწერები“ და „ჯოვანი მოგვითხრობს“.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი ფერმწერები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ჯოვანი
ქვიშის ქალები (1993 ბრაზილიური სერიალი)

ქვიშის ქალები (პორტ. "*Mulheres de Areia*") — არის ბრაზილიური ტელესერიალი, რომელიც სამაუწყებლო კომპანია გლობუმ გადაიღო 1993 წელს, სერიალი ეფუძვნება 1973 წელს, სამაუწყებლო კომპანია "რედე ტუპის" (ლათ. Rede Tupi) მიერ ცნობილი მწერლის ივანი რიბეიროს სცენარის მიხედვით გადაღებულ იმავე სახელწოდების საპნის ოპერას.

სერიალში მონაწილეობენ ცნობილი ბრაზილიელი მსახიობები  გლორია პირესი, გილერმე ფონტესი, მარკოს ფროტა, რაულ კორტესი, სუზანა ვიეირა, ვივიან პასმანტერი, უმბერტო მარტინსი და სებასტიაო ვასკონსელოსი .

## მონაწილეობენ 
## საერთაშორისო ჩვენება 
## პრემიერა საქართველოში 
ტელესერიალის პრემიერა საქართველოში 2024 წლის 29 ივლისს სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში შედგა და ის ყოველდღე შაბათ-კვირის გარდა 12:30 წუთზე გადიოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბრაზილიური ტელესერიალები
კატეგორია:1993 წლის ბრაზილიური ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ათწლეულების მიხედვით
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ისტლაუაკანის მუნიციპალიტეტი

**ისტლაუაკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი კოლიმის შტატში, მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 623 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 376.08 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 15 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 13 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ისტლაუაკანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოლიმის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:კოლიმის მუნიციპალიტეტები
ბალანკანის მუნიციპალიტეტი

**ბალანკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 58 524 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 588.92 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 16.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1837 წლის 26 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბალანკანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
კარდენასის მუნიციპალიტეტი (ტაბასკო)

**კარდენასის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 243 229 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 2.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 2 055.61 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 118.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1883 წლის 18 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კარდენასი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ლუი-მარი დე ლარეველერ-ლეპო

200px|მინი|ლუი-მარი დე ლარეველერ-ლეპო
**ლუი-მარი დე ლარეველერ-ლეპო** (დ. 24 აგვისტო, 1753 — გ. 24 მარტი, 1824) — საფრანგეთის რევოლუციის დროინდელი პოლიტიკოსი, ეროვნული კონვენტის დეპუტატი და შემდგომში დირექტორიის წევრი.

დაიბადა ვანდეიაში. სწავლობდა სამართალს ანჟესა და პარიზში. რევოლუციის მიმდინარეობისას, დე ლარეველერ-ლეპომ მართალია ხმა მისცა ლუი XVI-ის სიკვდილით დასჯას, მაგრამ ბოლომდე არ ეთანხმებოდა ექსტრემისტებს. ზოგიერთი ჟირონდისტის მსგავსად, 1793 წელს, მასაც მოუწია დროებით მიმალვაში ყოფნა, 9 თერმიდორის გადატრიალებამდე (1794 წლის 27 ივლისი).

მოგვიანებით, დე ლარეველერ-ლეპო მონაწილეობას იღებდა საფრანგეთის რესპუბლიკის ახალი კონსტიტუციის მომზადებაში, 1795 წლის ივლისში იგი გახდა ანსამბლეის პრეზიდენტი, ცოტა ხნის შემდეგ კი საზოგადოებრივი უსაფრთხოების კომიტეტის წევრი. 1795 წლის ნოემბერში, დირექტორიის წევრების არჩევისას, მისი სახელი სიაში პირველი იყო ამიტომ იგი დირექტორიის პრეზიდენტადაც დაინიშნა.

დირექტორიის სხვა წევრებთან მიმართებაში, მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა ჟან ფრანსუა რებელთან და პოლ ბარასთან, მაგრამ კონკურენტად თვლიდა ლაზარ კარნოს.

1799 წლის 18 ივნისს მან დატოვა დირექტორის თანამდებობა, ამის შემდეგ მონაწილეობას აღარ იღებდა ქვეყნის საზოგადოებრივ საქმიანობაში.

## ლიტერატურა
*''Arrêtés du Directoire exécutif, concernant les militaires employés dans l'intérieur''. A Paris: De l'Imprimerie du Dépôt des lois, 1796
*''Arrêté du Directoire exécutif, concernant l'application à faire des lois sur les émigrés, aux habitans des départemens réunis qui ont passé en pays étranger pendant le cours de l'an II, et ne sont pas rentrés dans les trois mois de la publication de la loi du 9 vendémiaire, an IV''. A Paris: De l'Imprimerie du Dépôt des lois, 1796
**Réflexions sur le Culte, sur les Cérémonies civiles et sur les Fêtes Nationales*, 1797
**Réponses de L.M. Révellière-Lépeaux, aux dénonciations portées au Corps Législatif contre lui et ses anciens collègues*, 1799
*''Notice du patois vendéen. Précédée d'une biographie de l'auteur*, 1867
**Mémoires de La Revellière-Lépeaux. Membre du Directoire executif de la République Française et de l'Institut national''. Tome premier; Tome dieuxième; Tome troisième, publiés par son fils. Paris: Libraire Plon. 1895

კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1753
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1824
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუციის ფიგურები
ცენტრალური მუნიციპალიტეტი (ტაბასკო)

**ცენტრალური მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 683 607 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 723.38 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 396.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 5 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილიაერმოსა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ალფეზ ხელაძე

**ალფეზ სიმონის ძე ხელაძე** (დ. 15 თებერვალი, 1886, ოზურგეთში — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
ალფეზ ხელაძე დაიბადა 1886 წლის 15 თებერვალს, ოზურგეთის მაზრის სოფელ მამადში გლეხის ოჯახში.  დაამთავრა მამადის ორკლასიანი სკოლა და ქუთაისში ბიძასთან, მესტამბე იოსებ ხელაძესთან გაემგზავრა, სადაც შეისწავლა მანქანაზე მუშაობა.

1903 წელს ჩააბარა ქუთაისის სამეურნეო სასწავლებელში, საიდანაც არეულობის გამო მე-2 კლასის მოსწავლე დაითხოვეს. 1904 წლიდან სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მუშაობაში ჩაერთო, როგორც პროპაგანდისტი.

1908 წელს ალფეზი ქუთაისში დააპატიმრეს და 1 წლით პატიმრობა მიუსაჯეს, ხოლო შემდეგ ციმბირში, ვიატკის მაზრაში 5 წლით გადაასახლეს, საიდანაც 1910 წელს გამოიპარა და გურია-აჭარაში არალეგალურად დაიწყო მუშაობა. 1917 წლიდან პროფმოძრაობაში ჩაება, ჯერ ხელზე მოსამსახურეთა კავშირის მდივნად მუშაობდა, შემდეგ – მეთამბაქოეთა, ხოლო ამის შემდეგ თბილისის პროფკავშირების ბიუროს თავმჯდომარედ დაიწყო მუშაობა. მალევე, გადაიყვანეს საქართველოს პროფკავშირთა თავმჯდომარის, სეით დევდარიანის მოადგილედ.

1921-1922 წლებში, საბჭოთა ხელისუფლების დროს, არალეგალურ მუშაობას აწარმოებდა გურიაში, სადაც დააკავეს, მცირე ხნით საპყრობილეში ჩასვეს და შემდეგ გერმანიაში გადაასახლეს. გერმანიიდან ჩეხეთში წავიდა, სადაც რუსულ უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა. ჩეხეთში ყოფნის პერიოდში მსოფლმხედველობა შეიცვალა, საჯაროდ აღიარა საბჭოთა ხელისუფლებასთან შერიგება და სამშობლოში დაბრუნდა. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე თანამშრომლობა დაიწყო გაზეთ „ახალ გზაში“. პუბლიკაციებს უმეტესად პარტიულ-პოლიტიკურ საკითხებზე წერდა. ამავე დროს მუშაობა დაიწყო ცეკავშირის გამგეობის წევრად. ამის შემდეგ, საქართველოს ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ მენშევიკთა შორის მომუშავე განყოფილების პასუხისმგებელი მდივანი იყო.
   
ალფეზ ხელაძის გარდაცვალების თარიღი უცნობია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:გარდაცვალების თარიღი უცნობია
ანდრია გიგუაშვილი

**ანდრია გიგუაშვილი** (დ. 1967, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია 
ანდრია გიგუაშვილი დაიბადა 1967 წელს, ქალაქ თბილისში. 1990 წელს მან დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. 1990-1993 წლებში მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტ "რადიანში" ინჟინრად, ხოლო შემდეგ უკვე 1993-2003 წლებში საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. ერთი წელი მუშაობდა ამავე სამინისტროს სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის ქვეგანყოფილების 
უფროსად. 2004 წლიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფროს სპეციალისტად. ანდრიას აქვს ჯილდო მოპოვებული 2004 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცების საქმეში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის).

## ლიტერატურა
*საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წწ., თბ., 2012, გვ. 211

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
საპოტლან-დელ-რეი

**საპოტლან-დელ-რეი** () ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 279 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 399.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 48.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1913 წლის 13 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია საპოტლან-დელ-რეი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალისკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ხალისკოს მუნიციპალიტეტები
ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

ტაბასკო შტატია მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იყოფა 17 მუნიციპალიტეტად. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, ტაბასკო მე-20 ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობით (2 402 598 ადამიანი) და 24-ე ადგილზეა ფართობის (5 801.75 კმ²) მიხედვით.

მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით, უდიდესი მუნიციპალიტეტია ცენტრალური მუნიციპალიტეტი (683 607 ადამიანი), ხოლო ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია ხონუტა (30 798 ადამიანი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:მექსიკის მუნიციპალიტეტების სიები
ანურა კუმარა დისანაიაკე

**ანურა კუმარა დისანაიაკე** (; დ. 24 ნოემბერი, 1968, გალეველა, მატალეს ოლქი, ცენტრალური პროვინცია) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი, შრი-ლანკის მეათე პრეზიდენტი 2024 წლის 23 სექტემბრიდან. იგი არის ჯანატა ვიმუქტი პერამუნას (JVP) და ეროვნული სახალხო ძალის პარტიის ლიდერი. 

დისანაიაკე იყო სოფლის მეურნეობის, მეცხოველეობის, მიწისა და ირიგაციის მინისტრი 2004 წლიდან 2005 წლამდე და ოპოზიციის ლიდერი 2015 წლიდან 2018 წლამდე. იგი დასახელდა JVP-ის პარტიის ლიდერად მე-17 ეროვნულ კონფერენციაზე, რომელიც გაიმართა 2014 წლის 2 თებერვალს.

## პოლიტიკური კარიერა
ანურა კუმარა დისანაიაკე წარმოადგენს მნიშვნელოვან ფიგურას შრი-ლანკის პოლიტიკურ არენაზე. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1990-იანი წლების შუა პერიოდში, როდესაც გახდა სოციალისტური სტუდენტური ასოციაციის ხელმძღვანელი. მალევე დაწინაურდა ჯანათა ვიმუკტი პერამუნას (JVP) პარტიაში, სადაც დაიკავა მაღალი თანამდებობები.

2000 წლიდან დისანაიაკე გახდა პარლამენტის წევრი. 2004 წელს დაინიშნა მინისტრად სოფლის მეურნეობის, მეცხოველეობის, მიწათმოქმედებისა და ირიგაციის საკითხებში, თუმცა ერთი წლის შემდეგ გადადგა პოლიტიკური უთანხმოების გამო.

2014 წელს დისანაიაკე გახდა JVP-ის ლიდერი. ამ პოზიციაზე მან მოინანია პარტიის წარსული ქმედებები და ბოდიში მოიხადა მეორე აჯანყების დროს ჩადენილი მკვლელობებისათვის.

2019 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მან დაიკავა მესამე ადგილი. თუმცა, 2024 წლის არჩევნებში დისანაიაკემ მიაღწია მნიშვნელოვან გამარჯვებას. მეორე ტურის შემდეგ, მან მიიღო ხმების 55,89 % და გახდა შრი-ლანკის პრეზიდენტი. ეს წარმატება დიდწილად განპირობებული იყო მოსახლეობის უკმაყოფილებით წინა მთავრობების მიმართ, განსაკუთრებით ქვეყანაში არსებული ეკონომიკური კრიზისის ფონზე.

დისანაიაკეს პოლიტიკური გზა ასახავს შრი-ლანკის პოლიტიკურ დინამიკას და იმ გამოწვევებს, რომლებსაც ქვეყანა უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში აწყდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Parliament profile
*
*https://www.parliament.lk/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/112

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:შრი-ლანკის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თბილისის მღელვარება (1698)

**1698 წლის თბილისის მღელვარება** — ვაჭარ-ხელოსანთა და მედუქნეთა გამოსვლა თბილისში კათოლიკე მისიონერების წინააღმდეგ. ინიციატორები იყვნენ სომხური ეკლესიის წარმომადგენლები, სომეხთა ვარდაპეტი (მოძღვარი) და რამდენიმე მოქალაქე, მთავარი მონაწილე ძალა კი — ვაჭრები და მედუქნეები. 

გამოსვლა ფორმით რელიგიური ხასიათის იყო, რომელიც გამოწვეული იყო თბილისში კათოლიკეების მომრავლებით, თუმცა მას ეკონომიკური სარჩულიც ჰქონდა: კათოლიკე მისიონერები თავიანთი საქმიანობით ხელს უწყობდნენ ევროპული სავაჭრო კაპიტალის გაბატონებას საქართველოში, ეწეოდნენ ვაჭრობას, მევახშეობას და სერიოზულ კონკურენციას უწევდნენ თბილისელ ვაჭრებს. 

ამბოხებას წინ უძღოდა მოლაპარაკებები სამეფო ხელისუფლებასთან, რომლისგანაც სომხური ეკლესიის წარმომადგენლები კათოლიკე მისიონერთა საქმიანობის შეზღუდვას ითხოვდნენ. 1698 წლის ივნისში ვარდაპეტის მოწოდებისთანავე დაკეტეს დუქნები და კეტებით შეიარაღებულებმა პატრების სახლებსა და ეკლესიებს შეუტიეს. არეულობა თითქმის მთელი დღე გაგრძელდა. მოსახლეობის დაშოშმინება სამეფო ხელისუფლების მიერ გამოგზავნილი რაზმით მოხერხდა. ამბოხებულებმა მანამდე არ დატოვეს პატრების ეკლესია, სანამ მეფის საგანგებო ბრძანება არ გამოიცა, რომლითაც შეიზღუდა კათოლიკე მისიონერების მოქმედების ასპარეზი. თბილისის მოვლენების შესახებ დეტალურადაა მოთხრობილი მისიონერ ამადიო და ბრეშას მიერ რომში გაგზავნილ წერილში.

## ლიტერატურა
* თამარაშვილი მ., ისტორია კათოლიკობისა ქართველთა შორის. ნამდვილის საბუთების შემოტანითა და განმარტებით XIII საუკუნიდგან ვიდრე XX საუკუნემდე, ტფ., 1902. — გვ. 290-297.

## რესურსები ინტერნეტში
* ამადიო და ბრეშა — საქართველოს კათოლიკური მისიების პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი).

კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
კატეგორია:თბილისის ისტორია
კაფკა ასაგირი

**კაფკა ასაგირი** (დ. 17 მარტი, 1984, იაპონია, კუნძული სიკოკუ) — იაპონელი მანგის მხატვარი და ნოველისტი.

## ბიოგრაფია 
კაფკა ასაგირი დაიბადა 17 მარტს 1984 წელს, იაპონიაში, კუნძულ სიკოკუზე. იყო მოლარე მანქანების კომპანიაში, ასაგირი ფიქრობდა გამხდარიყო სცენარების მწერალი მისი მუშაობის მეორე-მესამე წლიდან,მაგრამ კომპანია იმდენად იყო დაკავებული,რომ ვერ ასწრებდა წერას მუშაობის დროს. მან კომპანია დატოვა 2012 წლის დასაწყისში. ამის შემდეგ, სცენარებთან დაკავშირებულ სამუშაოზე ძიების დროს, ასაგირიმ გადაწყვიტა შეექმნა ისეთი რამ, რისი ყურებაც ადამიანებს უფასოდ შეეძლოთ. მან დაიწყო ვიდეოების გამოქვეყნება, რომელშიც ნათქვამია: „მინდოდა“, სავიზიტო ბარათების სახით. ვიდეოების შექმნასთან ერთად, სჯეროდა, რომ მნიშვნელოვანია სამუშაო გამოცდილება პროფესიონალად გახდომისთვის. შემდეგ ნიკო ნიკო დუგაზე გამოქვეყნებულმა მისმა ვიდეომ „ნელა იუმუ და მართლაც საშინელი ქთულჰუს მითოსი“ დიდი გამოხმაურება მოჰყვა და პოპულარული გახდა.ვიდეოს ატვირთვიდან ოთხი თვის შემდეგ, ასაგირს მიმართა Monthly Shonen Ace-ის მთავარმა რედაქტორმა, რათა მოეტანა სამი პროექტი ორ კვირაში. შეხვედრის შემდეგ მათ შეასრულეს კომერციული დებიუტი Bungo Stray Dogs-თან ერთად.მან დებიუტი შეასრულა, როგორც ნოველისტი, ნოველით Bungo Stray Dogs: Osamu Dazai's გამოჩენა. Bungo Stray Dogs-ისთვის ასაგირი შთაგონებული იყო შუშაკუ ენდოს მოთხრობით „Ryūgaku“, ისევე როგორც ოსამუ დაზაის ბოლო რომანი „No longer Human“. ასაგირმა გადაწყვიტა მკითხველთა შორის გამორჩეულიყო ოსამუ დაზაის საკუთარი შეხედულება. კადოკავა შოტენი ასაგირს მიუახლოვდა პერსონაჟებისთვის მეტი შინაარსის დაწერით, რამაც განაპირობა მსუბუქი ნოველების დამზადება, სადაც მწერალმა გადაწყვიტა დაზაის წარსული გამოეკვლია. ბევრმა ნამუშევარმა მოახდინა გავლენა ასაგირზე, მათ შორის ჯოჯოს უცნაური თავგადასავალი. მას ასევე უყვარდა YuYu Hakusho-სა და Black Lagoon-ის კითხვა. ასაგირს ასევე უყვარს საერთაშორისო ფილმები და სერიალები, განსაკუთრებით შურისმაძიებლები და ბნელი რაინდი. კითხვაზე, კონკრეტულად რა მოსწონს დასავლურ მედიაში, მან პირდაპირ უპასუხა, რომ მისი ხელმისაწვდომობა მას ასე მიმზიდველს ხდის. ამერიკული მედია ფართოდ არის ხელმისაწვდომი იაპონიაში სხვადასხვა პლატფორმის საშუალებით.ასაგირს უყვარდა Dragon Quest-ის თამაში და ასევე იყო დამოკიდებული RPG წარმოების პროგრამულ RPG Maker-ზე და ყოველთვის ქმნიდა ისტორიებს. რაც შეეხება სიუჟეტების წერას, ის განსაკუთრებულად არ ეხება ისეთ მედიუმებს, როგორიცაა მანგა, რომანები ან თამაშები.მას სურს შექმნას ისტორიები, რომლებიც ოპტიმიზირებულია ამ მედიისთვის.

## ლიტერატურა
* "ბუნგო მაწანწალა ძაღლები" ჰარუკავა 35 ინტერვიუ კაფკა ასაგირისთან, 2013. გვ.2
* კაფკა ასაგირი 2016. კადოკავა. გვ.22.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:იაპონიაში დაბადებულები
ვაჭარაძე

საკუთარი **ვაჭარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ბექა ვაჭარაძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* კახა ვაჭარაძე — პულმონოლოგი, ფთიზიატრი
* მიხეილ ვაჭარაძე — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კომალკალკოს მუნიციპალიტეტი

**კომალკალკოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 214 877 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 110.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 770.67 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 278.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1834 წლის 14 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კომალკალკო.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ლუი ლაპიკი

**ლუი ლაპიკი** (; დ. 1 აგვისტო, 1866, ეპინალი — გ. 7 დეკემბერი, 1952, პარიზი) — ფრანგი ფიზიოლოგი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიისა (1930) და საფრანგეთის მედიცინის აკადემიის წევრი (1925). იკვლევდა დროის ფაქტორის როლს აგზნების აღმოცენებასა და გატარებაში. შემოიღო (1909) ქსოვილის აგზნებადობის ახალი მაჩვენებელი – ქრონაქსია და იგი თეორიულად დაასაბუთა. წამოაყენა იზოქრონიზმის პრინციპი, რომლის მიხედვითაც ერთი ქსოვილიდან მეორეზე, მაგალითად, ნერვიდან კუნთზე აგზნების გადასაცემად საჭიროა ორივე ქსოვილს გააჩნდეს ერთნაირი ან დაახლოებით თანაბარი ქრონაქსია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიოლოგები
არტურ ლაპინში

**არტურ ლაპინში** (; დ. , სოფელი სატი — გ. 29 აგვისტო, 1983, რიგა, ლატვიის  სსრ) — ლატვიელი საბჭოთა თეატრის მხატვარი და ხელოვნებათმცოდნე. სკკპ წევრი 1940 წლიდან. ლატვიის სსრ სახალხო მხატვარი (1954). სსრკ სამხატვრო აკადემიის წევრ კორესპოდენტი (1970). სწავლობდა რიგაში, ლატვიის სამხატვრო აკადემიაში (1929-1932). ძირითადად მუშაობდა ლატვიის სსრ ოპერისა და ბალეტის თეატრში, რიგაში. მხატვრულად გააფორმა მუსორგსკის ოპერა „ბორის გოდუნოვი“ (1949, სსრკ სახელმწიფო პრემია 1950), სკულტეს ბალეტი „თავისუფლების საქტა“ (1950, სსრკ სახელმწიფო პრემია 1951) და სხვა. დაჯილდოვებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის წითელი ვარსკვლავის ორდენებითა და მედლით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლატვიელი მხატვრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ვალერიან ზუხბაია

**ვალერიან ზუხბაია** (დ. 9 აპრილი, 1914, წალენჯიხა, საქართველო, გ. 27 მაისი, 2011, თბილისი, საქართველო) — ქართველი გეოლოგი.

## ბიოგრაფია 
1992 წლიდან საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსაქმებელთა მუშაკი და პროფესორი. 1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1946-1951 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის საწარმოო ძალთა შემსწავლელ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1951 წლიდან მუშაობდა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის დეკანად და გეოგრაფიის კათედრის გამგედ. 1954-1959 წლებში მუშაობა განაგრძო ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1959-1993 წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტში. 1995 წელს გახდა აფხაზეთის რეგიონული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 1993-2005 წლებში გახლდათ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის და ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში წამყვანი მეცნიერი და თანამშრომელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, აფხაზეთის ფილიალის პროფესორი. უმაღლესი სკოლის სახელმძღვანელოების ავტორი. შექმნილი აქვს მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის მოკლე კურსი, ზოგადი გეოლოგიის პრაქტიკუმი, ზოგადი გეოლოგიის და მხარეთმცოდნეობის სახელმძღვანელოები. გამოიკვლია და დაადგინა 4000-მდე აფხაზეთის ტოპონიმი, შეისწავლა საქართველოში არსებული ქვის კულტის ისტორია. გამოიკვლია „ვეფხისტყაოსნის“ ძვირფასი ქვები და სხვა მრავალი. 2002 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით, ივანე ჯავახიშვილისა და ალექსანდრე ჯანელიძის მედლებით. მის მიერ დაწერილი თხზულებებია: 1959 - „რას გვიამბობს საქართველოს მიწა“, 1974 -  „საქართველოს დეკორატიული და ფერადი ქვები“, 1975 - „ქართლის ცხოვრების ქვის ფურცლები“, 1980 - „ძვირფასი და ტექნიკური ქვები“, 1995 - „ქართული ოქრო“, 1997 - „სოხუმი“, 1998 - „აფხაზეთო ჩემო“, 1999 - „ბუნება „ვეფხისტყაოსანში““, 2001 - „ანაკოფია-ახალი ათონი“, 2002 - „გალის რაიონის ბუნება, ისტორია, სახალხო მეურნეობა“.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
ტელენოველა

**ტელენოველა**  — სატელევიზიო ფორმატი, რომელიც წარმოადგენს სატელევიზიო სერიალის ან საპნის ოპერის ტიპს, ძირითადად ხასიათდება ეპიზოდური თხრობით, როგორც წესი დრამატულ, მელოდრამატულ ან რომანტიულ ჟანრში, გარდა ამისა მას აქვს დადგენილი სერიების რაოდენობა, რომელიც შეზღუდულია და ძირითადად მერყეობს 60-დან 200-მდე. *ტელენოველა* აერთიანებს სიტყვებს *Tele* (ნიშნავს „ტელევიზია“) და *Novela* (ნიშნავს „რომანს“).

## განსხვავებები სხვა ფორმატებთან 
ტელენოველა იზიარებს გარკვეულ სტილისტურ და თემატურ მსგავსებას ინგლისურენოვანი სამყაროსთვის ნაცნობ საპნის ოპერასთან, თუმცა არსებობს მნიშვნელოვანი განსხვავებები, რომელიც მას დამოუკიდებელ ჟანრად აქცევს. ტელენოველებში ამბის თხრობა ხდება მოკლე დროში როგორც წესი ერთი წლის ან ნაკლები პერიოდის განმავლობაში, რაც იწვევს მელოდრამის უფრო სწრაფ, უფრო ლაკონურ სტილში გადმოცემას, მაშინ როცა საპნის ოპერებში ამბის თხრობა შესაძლებელია განუსაზღვრელად გაგრძელდეს, სწორედ ეს ხდის ამ ჟანრს უფრო მოკლეს სხვა სერიალებთან შედარებით, თუმცა მინისერიალებისგან განსხვავებით ტელენოველები ეპიზოდების რაოდენობითაც გამოირჩევა. ტელენოველა ხშირად გამოიყენებოდა სხვადასხვა ქვეყანაში სოციოკულტურული მესიჯების გადასაცემად, მათ სიუჟეტებში ჩართვის გზით.

## ისტორია 
თავდაპირველად ფორმატის წარმოება მოხდა ლათინურ ამერიკაში, პირველი ტელენოველა სახელწოდებით „შენი ცხოვრება მე მეკუთვნის“ (ლათ. "*Sua vida me pertence"*) სამაუწყებლო კომპანია *"Rede Tupi"-მ გადაიღო* 1951 წელს ბრაზილიაში, სწორედ ეს ქვეყანა გახდა პირველი რომელმაც შექმნა ისეთი სატელევიზიო პროდუქტი, რომელიც გამოირჩეოდა  მაღალი ბიუჯეტითა და პოპულარობით როგორც ეროვნულ, ასევე საერთაშორისო ბაზარზე. 1958 წლიდან საზოგადოებაში ქცევის ფორმირების მიზნით ტელენოველების წარმოება დაიწყო მექსიკამ და გადაიღო *ფერნანდა ვილელის რომანის მიხედვით შექმნილი* პირველი ტელენოველა სახელწოდებით "აკრძალული გზა" (ლათ. "*Senda prohibida").* პირველი ტელენოველების მთავარი მახასიათებელი იყო მისი მოკლე ხანგრძლივობა, რომელიც როგორც წესი შედგებოდა 20 სერიისგან, გრძელდებოდა 15-დან 20 წუთამდე და კვირის სხვადასხვა დღეებში გადიოდა.

1990-იანმა წლებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს ტელენოველების საერთაშორისო ექსპორტში, ის გავრცელდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნნებში და ამ პერიოდს ისტორიაში "*ტელენოველების სიგიჟე*" უწოდეს. 2018 წლიდან გამოჩნდა პოპულარობის გაქრობის ნიშნები.

## მსგავსი ჟანრები 
ტელენოველის მსგავსი ჟანრები მსოფლიოს მასშტაბით არის გავრცელებული და სხვადასხვა დასახელებებს მოიცავს თურქული სატელევიზიო დრამა *"Dizi"* (თურქეთი), ინდური სატელევიზიო დრამა *"Serial" (ინდოეთი)*, ფილიპინური სატელევიზიო დრამა *"Teleserye" (ფილიპინები)*, ტაილანდური სატელევიზიო საპნის ოპერა "Lakorn" (ტაილანდი), ტელერომანი "*Teleromanzo" (იტალია), ტელერომანი "Téléroman" (კანადა, კონკრეტულად კვებეკი), "K-drama" (სამხრეთი კორეა), "J-drama" (იაპონია), "C-drama" (ჩინეთი) და "Sinetron" (ინდონეზია).*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:სატელევიზიო ფორმატები
კატეგორია:სატელევიზიო გადაცემები ჟანრის მიხედვით
კატეგორია:ტელესერიალები
კატეგორია:სატელევიზიო სერიალები
ბორის ადლეიბა

მინი|ბორის ადლეიბა
**ბორის ვიქტორის ძე ადლეიბა** (, ; დ. 15 ივლისი, 1931, სოხუმი — გ. 17 დეკემბერი, 1990, მოსკოვი) — აფხაზი საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. სკკპ წევრი 1958 წლიდან. საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივანი (1978-1989). სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს X (1979-1984) და XI (1984-1989) მოწვევების კავშირის საჭოს დეპუტატი, სსრკ-სა და საქართველოს სსრ-ის სახალხო დეპუტატი. XIX საკავშირო პარტიული კონფერენციის დელეგატი (1988).

## ბიოგრაფია
1951-1955 წლებში იყო საბჭოთა არმიის რიგებში. 

1955 წლიდან კომკავშირულ სამუშაოზეა — იყო საქართველოს ალკკ ოჩამჩირის რაიოკომის ინსტრუქტორი, მეორე მდივანი, შემდეგ პირველი მდივანი. 1962-1965 წლებში იგი მუშაობდა პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ინსტრუქტორად, შემდეგ სექტორის გამგედ. 1965 წელს აირჩიესპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივნად. 1969 წელს დაამტკიცეს საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციულ-პარტიული მუშაობის განყოფილების ინსპექტორად. 1971 წელს აირჩიეს პარტიის ოჩამჩირის რაიკომის პირველ მდივნად, ხოლო 1975 წელს — საქართველოს კომპარტიის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტის პირველ მდივნად. 1977-178 წლებში მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავჯდომარის პირველ მოადგილედ. 1978 წლის 19 აპრილს არჩეულ იქნა საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველ მდივნად. 

იყო 1989 წლის 18 მარტის ლიხნის მიმართვის პირველი ხელისმომწერი. 6 აპრილს, თბილისიდან სოხუმში საგანგებოდ ჩავიდა ჯ. პატიაშვილი. ვიზიტის ფარგლებში მოწვეულ იქნა აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პლენუმი. ბიუროს სხდომაზე დაისვა ბ. ადლეიბას თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი და მის მაგივრად რეკომენდაცია ვ. ხიშბას გაეწია. ადლეიბას გარდა მისი ბედი გაიზიარა რამდენიმე პარტიულმა და პასუხისმგებელმა მუშაკმაც.

გარდაცივალა მოსკოვში 1990 წლის 17 დეკემბერს. დაკრძალულია აფხაზეთში სოფელ ჭლოუში.

## ლიტერატურა
*Некролог // Правда : газета. — 1990. — 19 декабря (№ 353). — С. 6.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
შონ ო’პრაი

'''შონ რიჩარდ ო'პრაი'* (*ინგლ*. *Sean Richard O'Pry''; დ. 5 ივლისი, 1989) — ამერიკელი მოდელი. მან სამოდელო კარიერა 2006 წელს დაიწყო და მონაწილეობა მიიღო მრავალ სარეკლამო კამპანიაში და რედაქციაში. 2015 წელს ო'პრაი შედიოდა *Models.com*-ის ახალ *Super Men*, *Sexiest Men* და *Money Guys* სიებში. იმავე წელს *Vogue*-მა მას მეხუთე ადგილი დააკავებინა, ყველა დროის 10 საუკეთესო მამაკაც მოდელთა სიაში. 2013 წელს *Forbes*-მა იგი ყველაზე მაღალანაზღაურებად მამაკაც მოდელად დაასახელა.

## ადრეული წლები
დაიბადა 5 ივლისს, 1989 წელს, კენესოში, ჯორჯია, აშშ. ჰყავს უფროსი ძმა და უმცროსი და. იგი სწავლობდა ჩრდილოეთ კობის საშუალო სკოლაში. სკოლაში ო'პრაი თამაშობდა მძლეოსნობას, კალათბურთს, ბეისბოლს და ფეხბურთს.

## კარიერა
2006 წელს, 17 წლის ო'პრაი, *MySpace*-ზე მისი გამოსაშვების ფოტოებიდან აღმოაჩინეს. მას შემდეგ იგი მრავალ სარეკლამო კომპანიაში და რედაქციაში იღებდა მონაწილეობას, როგორიცაა, ''Calvin Klein, Giorgio Armani, Versace, Dolce & Gabbana, Ralph Lauren, Gianfranco Ferré, H&M, Massimo Dutti, Zara, Armani Jeans, Marc Jacobs, Emporio Armani, Lacoste, DSquared², American Eagle, Bottega Veneta, DKNY, Fendi, GQ, Dazed & Confused, V, Details, Barneys, Uniqlo, Bloomingdale's, Belstaff, D2, Arena, Diesel, Gap, JOOP!* და *Numéro Homme''. სხვა დიზაინერები, რომლებთანაც იგი დადიოდა, არიან  Roberto Cavalli, Louis Vuitton, Chanel, Michael Kors და Hermès. 2011 წლის ნოემბერში, ო'პრაი გახდა Viktor & Rolf's Spicebomb-ის სუნამოების კამპანიის ვარსკვლავი. ო'პრაი გამოჩნდა მადონას მუსიკალურ კლიპში "Girl Gone Wild" (2012). იგი ასევე გამოჩნდა ტეილორ სვიფტის მუსიკალურ კლიპში "Blank Space" (2014).

## მიღწევები
ო'პრაი  2008 წელს დასახელდა მსოფლიოს მერვე ყველაზე წარმატებულ კაც მოდელად, ჟურნალ *Forbes*-ის მიერ,  ხოლო ერთი წლის შემდეგ, მან დაიკავა ამავე სიაში პირველი ადგილი.  2013 წლის სექტემბერში, *Models.com*-მა იგი დაასახელა, ტოპ 50 ყველაზე წარმატებულ მამაკაც მოდელთა სიაში. 2014 წლიდან ო'პრაი ამ პოზიციას ორი წლის განმავლობაში იკავებდა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ჯორჯიაში დაბადებულები
ეკა სირაძე-დელონე

**ეკა სირაძე-დელონე** (დ. 8 თებერვალი, 1975, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, იურისტი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
ეკა სირაძე დაიბადა 1975 წლის 8 თებერვალს ქალაქ თბილისში. მან 1998 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტი, ხოლო 2004 წელს სორბონაპანთეონ, პარიერთის უნივერსიტეტის სოციალური და ეკონომიკური განვითარების ინსტიტუტის, კონფლიქტების პრევენციის, ჰუმანიტარული ინტერვენციისა და მდგრადი განვითარების ფაკულტეტი. მაგისტრის წოდება კონფლიქტების მართვის კუთხით მიენიჭა დამთავრების შემდეგ. 2000 წლიდან იყო ორგანიზაცია "ხალხი ნაღმების წინააღმდეგ" მრჩეველი, 2004 წლიდან გაეროს ბავშვთა ფონდის სტაჟიორი, ხოლო რაც შეეხება 2004-2007 წლებში სამართლიანი არჩევნების საერთაშორისო საზოგადოების პროექტისა და შემდგომ პროგრამების ხელმძღვანელი გახლდათ. ასევე იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია "სამართლიანი არჩევნების" პროგრამების მენეჯერი. შემდეგ უკვე 2007-2011 წლებში სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების აღმასრულებელი დირექტორი. იყო ლექტორი არჩევნებისა და ადვოკაციის თემებზე ნიდერლანდების მრავალპარტიული დემოკრატიის ინსტიტუტში 2011 წლიდან. აქტიურად ეწეოდა საერთაშორისო საკონსულტანტო საქმიანობას მსოფლიოს მასშტაბით 2010-2013 წლებში (აფრიკა, სამხრეთ ამერიკა, პოსტ საბჭოთა და ევროპის სხვადასხვა ქვეყანა) ისეთი საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის როგორებიცაა: საერთაშორისო საქმეთა ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტი, საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი, ეუთო, ვენეციის კომისია, ევროპის საბჭო. ასევე ის იკვლევდა უნარშეზღუდულ ბავშვთა მდგომარეობას საქართველოში. 2013-2018 წლებში იყო 
საქართველოს ელჩი საფრანგეთსა და მონაკოს სამთავროში, საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი იუნესკოში. მას მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანის დიპლომატიური რანგი.

## ლიტერატურა
*თავისუფლების დღიურები, 2008 : რადიო "თავისუფლების" პროექტი. - თბ.,.- 2009. გვ.46;
*დამოუკიდებელი საქართველოს ელჩები, 1991-2021: ნაწილი 1/ ჭუმბურიძე, ზვიად. - თბ., 2021. გვ.146

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
უიმანგილიო

**უიმანგილიოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 190 885 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3 729.69 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 51.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1857 წლის 5 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უიმანგილიო.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ხალაპის მუნიციპალიტეტი

**ხალაპის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 37749 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.73%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 594.263 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 63.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტაბასკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 5 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხალაპა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ხონუტის მუნიციპალიტეტი

**ხონუტას მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30798 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.36%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1650.178 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 18.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტაბასკოს შტატის შემადგენლობაში 1842 წლის 30 ივნისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ხონუტა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ბაკადეუაჩის მუნიციპალიტეტი

**ბაკადეუაჩი** () ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 979 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 21.8%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1066.0 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1862 წლის 3 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბაკადეუაჩი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სონორის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:სონორის მუნიციპალიტეტები
გიორგი ინაშვილი

**გიორგი ისოების ძე ინაშვილი** (დ. 5 ოქტომბერი, 1876, ახალსოფელი — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი პედაგოგი, სასულიერო პირი (დეკანოზი).

## ბიოგრაფია
გიორგი ინაშვილი დაიბადა 1876 წლის 5 ოქტომბერს თბილისის გუბერნიის სოფელ ახალსოფელში დიაკვნის ოჯახში.
1895 წელს ჩააბარა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც 1901 წელს დაამთავრა.
1902 წელს დიაკვნად აკურთხეს, მალევე მღვდლად და ახმეტის ჯვარპატიოსნის სახელობის ტაძარში მიავლინეს. პარალელურად, სამრევლო-საეკლესიო სკოლაში საღვთო სჯულს ასწავლიდა, აქვე დაინიშნა დაწესებულების გამგედ. 1904 წელს საგვერდულით დაჯილდოვდა.

1907 წელს მთავარხუცესის თანაშემწედ დაინიშნა და არჩეული იყო 1904, 1907 და 1910 წლების საეპარქიო შეკრებებზე დამსწრე სასულიერო დეპუტატად. 1911 წელს სკუფია უბოძეს და ამავე წელს თიანეთის მაზრის პირველი ოლქის მთავარხუცესად აირჩიეს. 1913 წელს, რომანოვების მეფობის 300 წლისთავზე მედლით დაჯილდოვდა.

1914 წელს, პირველ მსოფლიო ომში სამხედრო კაპელანად გაემგზავრა. მსახურობდა თურქეთის ფრონტზე, დონის კაზაკთა პირველი ბატალიონის თურქესტანის N35 პოლკის მოძღვრად. მამა გიორგი დაჯილდოებული იყო საპატიო მედლებით და ორდენებით. ამავე პერიოდში დაჯილდოვდა სამკერდე გამშვენებული ოქროს ჯვრით.

1915 წლიდან მამა გიორგი იყო "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" თელავის განყოფილების წევრი და აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოების საქმიანობაში.

1918 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და ახალსოფლის წმინდა ნინოს სახელობის ტაძარში დაინიშნა. 1918-1919 წლებში თბილისში, წმინდა ნინოს ქალთა გიმნაზიაში საღმრთო სჯულს ასწავლიდა და ამავე გიმნაზიის ეკლესიის მოძღვარი იყო. 1919 წელს ნინოწმინდის ოლქის მთავარხუცესად აირჩიეს და დეკანოზის წოდება მიენიჭა. იგი 1920 და 1921 წლის საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის II და III საეკლესიო კრებებზე მონაწილეობდა. მამა გიორგის ჰყავდა მეუღლე ნინო მიხეილის ასული ხატიაშვილი და შვილები: მარიამი, დავითი და ეკატერინე.

1924 წელს, დეკანოზი გიორგი, აჯანყების დროს დააპატიმრეს და სამეულის გადაწყვეტილებით დახვრეტა მიუსაჯეს. დეკანოზი იმავე წელს დახვრიტეს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
ბაკუმის მუნიციპალიტეტი

**ბაკუმი** () ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23,151 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.44%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,583.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 14.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1911 წლის 31 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბაკუმი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სონორის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:სონორის მუნიციპალიტეტები
ბანამიჩის მუნიციპალიტეტი

**ბანამიჩი** () ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 825 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის აღწერასთან შედარებით 10.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 808.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 2.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1829 წლის 26 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბანამიჩი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სონორის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:სონორის მუნიციპალიტეტები
ბენჯამინ-ჰილის მუნიციპალიტეტი

**ბენჯამინ-ჰილის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი სონორის შტატში, მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 988 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის აღწერასთან შედარებით 5.4%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 412.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1952 წლის 19 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბენჯამინ-ჰილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სონორის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:სონორის მუნიციპალიტეტები
ევგრაფ ვახანია

**ევგრაფ ყარამანის ძე ვახანია** (დ. 20 მაისი, 1911, სოფელი ხაბუმე, ახლანდელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 24 იანვარი, 2003, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1993), საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1961). 

დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი (1932). საბჭოთა არმიის რიგებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1933–1940 და 1945–1979 წლებში სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა ტრესტ „საქნავთობში“ (1959–1979 წლებში — ტრესტის მთავარი გეოლოგი), 1979–1981 წლებში — ნავთობის მრეწველობის ჩრდილოეთ კავკასიის სახელმწიფო სამეცნიერო-კვლევითი და საპროექტო ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის დირექტორის მოადგილე, 1981 წლიდან – ტრესტ „საქნავთობგეოფიზიკის“ თემატიკური პარტიის უფროსი. იკვლევდა საქართველოს ნავთობიანი რეგიონებს. დიდი დამსახურება მიუძღვის საქართველოს მეზოკაინოზოური ნალექების ნავთობ-აირიანობის შესწავლის მეცნიერული საფუძვლების დადგენაში.
## ბიბლიოგრაფია
* О возрасте Колхидской серии, «Сообщения АН ГССР», 1957, т. 18, №3.
* Тектоника и нефтегазоносность Колхидской низменности и смежных районов Грузии, М., 1967.  
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2003
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინრები
ნიკოლოზ ვახვახიშვილი

**ნიკოლოზ (კიკო) ათანასეს ძე ვახვახიშვილი** (დ. 1853 — გ. 1924) — თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი.

სხვადასხვა დროს მსახურობდა დაღესტნის მხარის მმართველად, შემდეგ — გორის მაზრის უფროსად. მისი ქალიშვილი იყო კომპოზიტორი თამარ ვახვახიშვილი, დისშვილი — ისტორიკოსი ივანე ჯავახიშვილი. კიკო ვახვახიშვილი მოკლეს სოფ. კისისხევში სტუმრობისას 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების პერიოდში. 
## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ნ., ივანე ჯავახიშვილი, ნაწ. I, ჟურნ. „ისტორიანი“, 2014, №2 (38). — გვ. 28-34.

კატეგორია:დაბადებული 1853
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ნიკოლოზ
თამარ ვახვახიშვილი-აბაშიძე

**თამარ (თამარა) ალექსანდრეს ასული ვახვახიშვილი-აბაშიძე** (დ. 1875 — გ. 1936) — ქართველი პედაგოგი.

თავად ვახვახიშვილის საგვარეულო წარმომადგენელი. ცოლად ჰყავდა თავად ნიკოლოზ ილიას ძე კახთ-აბაშიძეს (დ. 1869 — გ. 1924). თამარ აბაშიძის ინიციატივით და დახმარებით თელაველი ღარიბებისთვის დაარსდა ჭრა-კერვის სკოლა (1894-1895), თელავის მაზრის ხუთი სამკითხველო და წიგნის მაღაზია (1915). ის იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თელავის განყოფილების ერთ-ერთი დამაარსებელი (1909) და მისი გამგეობის წევრი, თელავის ვაჟთა გიმნაზიის დაარსების (1912) კომიტეტის წევრი. ფინანსურად დაეხმარა მიხეილ გედევანიშვილს ილია ჭავჭავაძის თხზულებების I ტომის გამოცემაში (1914). 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის დროს დახვრიტეს თამარის მეუღლე — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი ნიკოლოზ აბაშიძე.

1925-1927 წლებში თამარ აბაშიძე თელავის შრომის პირველ სკოლაში ხელსაქმე-ხელგარჯილობის მასწავლებლად მუშაობდა, სადაც მან მოაწყო სახელოსნო, რომელშიც მოწაფეები თავად ამზადებდნენ სხვადასხვა სასკოლო ნივთებს. 1930-1933 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის უსინათლოთა სკოლა-ინტერნატს. შეადგინა სახელმძღვანელო „ქართული ანბანი უსინათლოთათვის“ (ტფ., 1930).

## ლიტერატურა
* ქალთა განათლების კერები თელავში: მარინე გოგბაიძე, გიორგი ჯავახიშვილი. - თბილისი, ქართულ-კავკასიური ურთიერთობების ისტორიის სამეცნიერი-კვლევითი ცენტრი, 2010.
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
თამარ
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები