open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ამონტონი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ამონტონი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი მექანიკოსისა და ფიზიკოსის, გიიომ ამონტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 2.47 კმ, სიღრმე — 0.44 კმ.

კრატერს თასის ფორმა აქვს. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 0.09 კმ-ია, კრატერის მოცულობა — 0.60 კმ³. მზის დაბალი კუთხით, ნაყოფიერების ზღვის აუზის შევსების დროს ლავით დატბორილი უძველესი კრატერების მრავალი კვალი ჩანს სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კრატერის ჩრდილოეთით.

მორფოლოგიურად, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც ALC კრატერი (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი C-ს მიხედვით).

## სატელიტური კრატერები 
ამონტონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-21
ტრიბოლოგია

მინი|ტრიბოლოგიის შესწავლის პირველი ჩანახატები
**ტრიბოლოგია** ( და ) — ფიზიკის დარგი, რომელიც სწავლობს და აღწერს მყარი დეფორმირებადი სხეულების კონტაქტურ ურთიერთქმედებებს მათი ფარდობითი მოძრაობის დროს. ტრიბოლოგიური კვლევის სფეროებია ხახუნი, ცვეთა და შეზეთვა.

## ტრიბომეტრია
**ტრიბომეტრია** ( და ) — გარეგანი ხუნის ძალის და ან კოეფიციენტის, გარეგანი ხახუნის ზღურბლისა და მოხახუნე ზედაპირების ცვეთამედეგობის გაზომვის მეთოდები. ტრიბომეტრული გაზომვა ორი სახისაა: ლაბორატორიული, რომლის დროსაც ფასდება ხახუნის ძალები და ამა თუ იმ პირობებში მასალის ცვეთამედეგობა, და ნატურული, როდესაც მთლიანად ფასდება ხახუნის მოცემული კვანძი.

## ლიტერატურა
*შილაკაძე მ., თავხელიძე დ., „ტრიბოტექნიკა“ : საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, თბ., 2005
გიიომ ამონტონი

**გიიომ ამონტონი** (; დ. 31 აგვისტო, 1663, პარიზი — გ. 11 ოქტომბერი, 1705, იქვე) — ფრანგი მექანიკოსი და ფიზიკოსი; საფრანგეთის მენიერებათა აკადემიის წევრი; ტრიბოლოგიის ერთ-ერთი პიონერი.

## ბიოგრაფია
გიიომ ამონტონი დაიბადა 1663 წლის 31 აგვისტოს პარიზში, ნორმანდიიდან ჩამოსული იურისტის ოჯახში, რომელიც საფრანგეთის დედაქალაქში გადავიდა საცხოვრებლად. ამონტონი დაბადებიდან პრაქტიკულად ყრუ იყო, ამიტომ უნივერსიტეტში არასდროს უსწავლია და დამოუკიდებლად სწავლობდა მათემატიკას, ფიზიკას, გეოდეზიას, გამოყენებით და ციურ მექანიკას, ასევე არქიტექტურასა და ხატვას.

ის ცნობილია, როგორც ამონტონის კანონის შემქმნელი და „შენიშვნები და ფიზიკური ექსპერიმენტები ახალი კლეფსიდრის აგების შესახებ, ბარომეტრებზე, თერმომეტრებსა და ჰიდრომეტრებზე“ (პარიზი, 1695), ასევე მრავალი სხვა ნაშრომის ავტორი მექანიკაში, თერმომეტრიასა და მოლეკულურ ფიზიკაში, რომლებიც გამოქვეყნდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის მემუარებში, რომლის წევრიც 1699 წელს გახდა. 1702 წელს ამონტონმა განსაზღვრა მუდმივი თერმოდინამიკური წერტილი — წყლის დუღილის წერტილი. მან ინტენსიურად იმუშავა ჰაერის მოცულობასა და ტემპერატურას შორის ურთიერთკავშირის გაზომვაზე და ასევე აღნიშნა გაზის სიმკვრივესა და ტემპერატურას შორის ურთიერთკავშირი. ამონტონსმა აბსოლუტური ნულის იდეა წარმოიდგინა, რომელიც, მისი გამოთვლებით, -239.8°C იყო (მისი თეორია მოგვიანებით განავითარა უ. ტომსონმა).

ამონტონი ასევე ცნობილია, როგორც რამდენიმე ინსტრუმენტის გამომგონებელი: 1677 წელს მან შექმნა ჰიგრომეტრი, 1695 წელს — არავერცხლისწყლის ბარომეტრი, 1702 წელს — ჰაერის თერმომეტრი და ბოლოს, მან შექმნა U-ს ფორმის ბარომეტრი, რომელიც ფართოდ გამოიყენებოდა სამხედრო და სავაჭრო გემებზე. ამონტონსის თერმომეტრი შედგებოდა U-ს ფორმის მინის მილისგან, რომლის მოკლე ბოლოც ჰაერის შემცველ რეზერვუარში მთავრდებოდა; გრძელი მილი სავსე იყო ვერცხლისწყლით იმ რაოდენობით, რაც საჭირო იყო რეზერვუარში ჰაერის მუდმივი მოცულობის შესანარჩუნებლად. ტემპერატურა განისაზღვრებოდა ვერცხლისწყლის სვეტის სიმაღლით. ზემოაღნიშნულის გარდა, ამონტონსმა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა პირომეტრი.

გიიომ ამონტონი გარდაიცვალა 1705 წლის 11 ოქტომბერს პარიზში.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ამონტონი.

## ლიტერატურა
*Храмов Ю. А. Амонтон (Amontons) Гильом // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983

## რესურსები ინტერნეტში
*უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : (3 ტომად) / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - თბ., 2006

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
კოქტეილის ქოლგა

მინი|კოქტეილის ქოლგა
**კოქტეილის ქოლგა** ― პატარა ქოლგა, რომელიც დამზადებულია ქაღალდის, მუყაოსა და ხის ჩხირისგან. ის ხშირად ასოცირდება ტროპიკულ სასმელებთან და ტიკის ბარებთან და გამოიყენება, როგორც კოქტეილების დეკორაცია. მსგავს ქოლგებს ხშირად ვხვდებით დესერტებშიც. 

## აღწერა 
ქოლგა დამზადებულია ქაღალდისგან და გასდევს თხელი მავთულები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მოქნილობას. დეკორაცია ზუსტად ისე იხურება, როგორც ჩვეულებრივი ქოლგა და დამზადებულია ჩინეთიდან, ინდოეთიდან ან იაპონიიდან ჩამოტანილი გადამუშავებული ქაღალდისგან. შედეგად, საბოლოო პროდუქტს სხვადასხვანაირი ფორმა აქვს და წააგავს იმ ქვეყანაში გავრცელებულ ქოლგის სტილს, საიდანაც მასალა იმპორტირდა. 

## ისტორია 
ზუსტად არ არის ცნობილი, როდის გაჩნდა კოქტეილის ქოლგა. მისი გავრცელების ერთ-ერთი შესაძლო წყაროა დონ ბიჩი, ჰოლივუდში მდებარე კალიფორნიული რესტორნებისა და ბარების ქსელის „*Don the Beachcomber*”-ის მფლობელი. კოქტეილის ისტორიკოსის, დეილ დე გროფის თქმით, ბიჩმა ქოლგების გამოყენება 1932 წელს დაიწყო, მას შემდეგ რაც დიდი დრო დაუთმო მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილიდან ჩამოტანილი ნივთების შეგროვებას (განსაკუთრებით სამხრეთის ოკეანის ქვეყნებიდან). ბიჩმა შეგროვებული ნივთები, მათ შორის კოქტეილის ქოლგები, მიჰყიდა ვიქტორ ბერგერონს, კალიფორნიული ბარების ქსელის, „''Trader Vic's''”-ის მფლობელს. ბერგერონის ვაჟის, ჯოს თქმით, ეს ქსელი ქაღალდის ქოლგებს იყენებდა, სანამ მათი წარმოება არ შეჩერდა მეორე მსოფლიო ომის დროს.

მწერალ რიკ კეროლის თქმით, ბარმენი ჰარი კ. ია  იყო პირველი, ვინც გამოიყენა ქაღალდის ქოლგა სასმელში 1959 წელს, 1950-იან წლებში ტიკის კულტურის პოპულარობიდან გამომდინარე. 

არსებობს კიდევ ერთი თეორია, რომ ბიჩი ჰავაიზე შეხვდა იას, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, შვებულების დროს. სწორედ ჰავაიზე გაცვალეს ბიჩიმ და იამ კოქტეილის იდეები, რეცეპტები და დეკორაციები. მათ შორის ერთ-ერთი კოქტეილის ქოლგა იყო. მას შემდეგ, ორივე ბარმენმა დაიწყო ქოლგების გამოყენება ტროპიკულ სასმელებში.

## დანიშნულება 
მინი|კოქტეილები ქოლგებით
კოქტეილის ქოლგის ნამდვილი დანიშნულება უცნობია. ზოგიერთი ბარმენი ამბობს, რომ კოქტეილის ქოლგა მხოლოდ დეკორატიულია. სხვა ბარმენები ამტკიცებენ, რომ ქოლგის ჩრდილი ანელებს ყინულის დნობას, როდესაც სასმელი გარეთ, მზის ქვეშ დევს. თუმცა, ყინულის დნობისას გარეთ არსებული ტემპერატურა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე მზის პირდაპირი სხივები – კოქტეილის ქოლგის ჩრდილი ტემპერატურას ვერ შეაკავებს. არსებობს კიდევ ერთი მოსაზრება, რომ დეკორაცია ალკოჰოლის უფრო ნელა აორთქლებას უწყობს ხელს, თუმცა ქიმიკოსები უარყოფენ ამ აზრს და განმარტავენ, რომ ქოლგის არსებობა ამაზე გავლენას არ ახდენს. 

ძველად, კოქტეილის ქოლგები ქალთა მისაზიდად გამოიყენებოდა ისეთ ბარებში, რომლებსაც კაცები უფრო ხშირად სტუმრობდნენ, თუმცა ახლა ეს მოძველებული მეთოდია და მას ბარმენები აღარ იყენებენ.

## გამოყენება 
კოქტეილის ქოლგები შეგიძლიათ იხილოთ  კოქტეილის ლაუნჯებში, ბარებში, რესტორნებში და ა.შ. ის განსაკუთრებით პოპულარულია ისეთ ადგილებში, სადაც აქტუალურია "კუნძულის" თემატიკა (მაგ. ჰავაი)

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:კოქტეილის დეკორაციები
კატეგორია:ქოლგები
კატეგორია:ტიკის კულტურა
კატეგორია:სასმლის დეკორაციები
კოქტეილის სოუსი

**კოქტეილის სოუსი** (**Cocktail sauce**), ასევე ცნობილი, როგორც **ზღვის პროდუქტების სოუსი** —  ცივი ან ოთახის ტემპერატურის სოუსი, რომელიც ხშირად გვხვდება, როგორც ზღვის პროდუქტების კოქტეილის ნაწილი ან სანელებელი. სოუსს და კერძს ზოგჯერ მიაწერენ ცნობილ ბრიტანელ მზარეულს, ფანი კრედოკს, მაგრამ ზღვის პროდუქტების კოქტეილების სხვა ვარიაციები მის 1967 წლის რეცეპტს რამდენიმე წლით უსწრებს (მაგ. კონსტანს სპრაიმ გამოაქვეყნა ზღვის პროდუქტების კოქტეილის რეცეპტი (კრევეტების გამოყენებით), 1956 წელს).

## წარმოშობა 
ზღვის პროდუქტების კოქტეილი წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჩვეულებრივ მზადდება ხამანწკებით ან კრევეტებით. ზღვის პროდუქტები ცხარე, ცივი სოუსებით ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნეში კულინარიაში კარგად დამკვიდრებული კერძი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ კოქტეილის სოუსი ყველაზე მეტად ასოცირდება კრევეტების კოქტეილთან, ის შეიძლება მიირთვათ ნებისმიერ მოლუსკთან.

## ვარიაციები 
### ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებში 
ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადაში ის ძირითადად შედგება, მინიმუმ, კეტჩუპისგან ან ჩილის სოუსისგან, ხშირად ამატებენ ლიმონის წვენს, ვუსტერშირის ან ტაბასკოს სოუსს, ზოგჯერ სამივეს.

### სხვა ქვეყნებში 
კოქტეილის სოუსის გავრცელებული ფორმა გაერთიანებულ სამეფოში, ირლანდიაში, ისლანდიაში, საფრანგეთში, ბელგიაში, იტალიასა და ნიდერლანდებში, როგორც წესი, შედგება მაიონეზისგან, რომელიც შერეულია პომიდვრის სოუსთან და იღებს იმავე ფერს, რასაც კრევეტები. უფრო ცნობილი ბრიტანული სახელია მარი (ან მერი) როუზის სოუსი. სახელის წარმოშობა გაურკვეველია და ის ხშირად მიეწერება ტიუდორების გემებზე, მერი როუზსა და ფანი კრადოკზე მომუშავე მკვლევართა ჯგუფის მზარეულს, რომელმაც თითქოს სოუსი1980-იან წლებში შექმნა. თუმცა, ტერმინი პირველად გაჩნდა 1920-იან წლებში, როგორც კრევეტების გარნირის სახელწოდება და გამოიყენებოდა  მინიმუმ 1963 წლიდან. ის იმდენად გავრცელებული იყო 1960-იან და 1970-იან წლებში, რომ მას შემდეგ ბრიტანეთში ხუმრობად იქცა. 

ბელგიაში ამ გარნირს ხშირად უმატებენ ვისკის, ხშირად მიირთმევენ ორთქლზე მოხარშულ კრევეტებთან და ზღვის პროდუქტებთან ერთად, რომლებიც სოუსის ჭურჭელზეა მოთავსებული, ხოლო ავსტრალიაში მას ხშირად თევზის მაღაზიებში ყიდიან.

### ხამანწკების ბარებში 
მინი|კოქტეილის სოუსი ბარში
ამერიკული ხამანწკების ბარების უმეტესობაში კოქტეილის სოუსი ტრადიციული გარნირია. სტანდარტული ინგრედიენტები არის კეტჩუპი, პირშუშხა მაიონეზი და ცხარე სოუსები (მაგ., ტაბასკო, ლუიზიანა ან კრისტალი), ვუსტერშირის სოუსი და ლიმონის წვენი. ხამანწკების თეფშის შუა ნაწილში, როგორც წესი, სუფლეს ჭიქა იდება კოქტეილის ჩანგალთან და ლიმონის ნაჭერთან ერთად.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საკვები პროდუქტები
კატეგორია:ინგლისური სამზარეულო
კატეგორია:ზღვის პროდუქტების კერძები
კატეგორია:ზღვის პროდუქტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 361

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 361**, მიიღეს 1974 წლის 30 აგვისტოს, წინა რეზოლუციების გახსენებისა და კვიპროსზე არსებული მძიმე ჰუმანიტარული ვითარების, აგრეთვე გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ქმედებების აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ გამოხატა მადლიერება გენერალური მდივნის, კურტ ვალდჰაიმის მიმართ, მისი როლისათვის ორ საზოგადოებას შორის მოლაპარაკებების დაწყებაში და გულით მიესალმა ამ მოვლენას.

საბჭომ ღრმა შეშფოთება გამოთქვა ლტოლვილთა მძიმე მდგომარეობის გამო და მოუწოდა ყველა მხარეს, მაქსიმალური ძალისხმევა გამოავლინონ ადამიანური ტანჯვის შესამსუბუქებლად და ფუნდამენტური ადამიანის უფლებების პატივისცემის უზრუნველსაყოფად.
რეზოლუციაში ასევე მოთხოვნილია, რომ გენერალურმა მდივანმა წარმოადგინოს ანგარიში არსებული მდგომარეობის შესახებ და გააგრძელოს გაეროს სასწრაფო ჰუმანიტარული დახმარების გაწევა კუნძულზე მცხოვრები ყველა მოსახლეობისთვის.
რეზოლუცია სრულდება მოწოდებით ყველა მხარისადმი, კეთილი ნების ნიშნად გადადგან ისეთი ნაბიჯები, რომლებიც ხელს შეუწყობს ყოვლისმომცველი და წარმატებული მოლაპარაკებების წარმართვას, და კიდევ ერთხელ მოუწოდებს ყველა მხარეს, სრულად ითანამშრომლონ კვიპროსში მოქმედ გაეროს სამშვიდობო ძალასთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/361(1974)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
ავთანდილ პატარაია

**ავთანდილ პატარაია**  (დ. 15 მაისი, 1931 — გ. მაისი, 2011) — ქართველი მეცნიერი, მკვლევარი, პედაგოგი და ფიზიკოსი. ასტროფიზიკოსი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მკვლევარი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი

## ბიოგრაფია 
ავთნდილ პატარაია დაიბადა 1931 წლის 15 მაისს, მარტვილის მუნიციპალიტეტ სოფელ ბანძაში. გარდაიცვალა 2011 წლის მაისში. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-ტექნიკის ფაკულტეტი. 1956 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა თეორიული ფიზიკის განხრით.

1957-1958 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად. 1958-1976 წლებში ფიზიკის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1977 წლიდან აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში უფროს, ხოლო შემდგომ წამყვან და მთავარ მეცნიერ თანამშრომლად. 1996 წლიდან ამავე ობსერვატორიაში პლაზმური ასტროფიზიკის განყოფილების გამგედ. სამეცნიერო მოღვაწეობის სფერო: ატომბირთვის ფიზიკა, პლაზმის ფიზიკა და პლაზმური ასტროფიზიკა. მის მიერ პირველადაა გამოკვლეული არაწრფივი ტალღები (სოლიტონები) და ამ ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა მრავალკომპონენტიან პლაზმაში. დაუჯახებელი დარტყმითი ტალღების სტრუქტურა იონებისა და ჩაჭერილი ნაწილაკების ლარმორის რადიუსების ეფექტის გათვალისწინებით. ლენგმიურის, ალვენისა და მაგნიტობგერითი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები ელექტრონულ-პოზიტრონულ ტალღაში. არაწრფივი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები შიდა გრავიტაციულ და როსბის ტალღებისთვის. მზის სპიკულთა მოდელი, რომელიც კარგად ხსნის სპექტრულ სტრუქტურას წყალბადისა და ჰელიუმის ხაზებში, რაც დაწვრილებითაა აღწერილი აბასთუმნის ობსერვატორიაში ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად. არის 120 სამეცნიერო შრომის ავტორი. 6 საკანდიდატო დისერატაციის ხელმძღვანელი.

## ლიტერატურა 
*  ავთანდილ პატარაია : განცხადება გარდაცვალების შესახებ, საქართველოს რესპუბლიკა. თბილისი, 2011, 20 მაისი - N93 (6704), გვ. 11

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
საქართველოს ქალთა ეროვნული საფეხბურთო ლიგა

**საქართველოს ქალთა ეროვნული ლიგა,** საქართველოს ქალთა ფეხბურთის უმაღლესი დონის ლიგააა. ლიგა 2010 წლამდე არსებობდა და გარკვეული დროით შეწყვეტილი იყო,. 2014 წელს კი ჩემპიონატის თასის ტურნირის სახით აღდგენის მცდელობა იყო. სტარტი საბოლოოდ 2016 წელს განახლდა.

## ისტორია 
2004 წელს ეროვნული ქალთა ჩემპიონატი დაარსდა. ექვსი წლის განმავლობაში შეჯიბრი მინი-ტურნირების სახით ფუნქციონირებდა. საბოლოოდ, ფინანსური მიზეზების და მოთამაშეთა შეზღუდული რაოდენობის გამო, ლიგა დაიშალა. გუნდების რაოდენობა წლიდან წლამდე იცვლებოდა. მაგალითად 2008 წელს 4 გუნდი იყო, 2009 წელს - 7, ხოლო 2010 წელს - 5.

ქალთა ფეხბურთისადმი განახლებულმა ინტერესმა 2014 წელს ახალი და გაუმჯობესებული ლიგის შექმნა გამოიწვია. მრავალწლიანი შესვენების შემდეგ, 2014 წლის აგვისტოში ეროვნული ჩემპიონატი თასის სტილში ჩატარდა.

ეროვნული ქალთა ლიგის სეზონი 2016 წელს განახლდა. მონაწილე გუნდების რაოდენობა 2020 წლისთვის ექვსიდან 14-მდე გაიზარდა, რამაც კიდევ ერთი ლიგის ჩამოყალიბება გამოიწვია  2021 წელს ლიგა 2 რვა წევრით დაარსდა. 2025 წელს ქალთა ჩემპიონატი 24 გუნდისგან შედგება, რომლებიც ორ ლიგად არიან დაყოფილნი.

2025 წლიდან, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ ასევე დააარსა ეროვნული 15-წლამდელთა ლიგა, რათა გააძლიეროს ქალთა ფეხბურთის განვითარება საქართველოში.

## სტრუქტურა 
ლიგის სეზონი ორ ნაწილად იყოფა. პირველი ფაზა მოიცავს რეგულარულ ტურნირს საშინაო და გასვლითი თამაშებით. 18 მატჩის შემდეგ, ოთხი საუკეთესო გუნდი ქმნის ჩემპიონატის ჯგუფს, ხოლო ბოლო ექვსი კლუბი მონაწილეობს გასავარდნ რაუნდში. მე-10 ადგილზე გასული გუნდი ავტომატურად გავარდება, ხოლო მე-9 ადგილზე გასული გუნდი მონაწილეობს პლეი-ოფში ლიგა 2-ის მეორეადგილოსანთან.

სეზონები მთელი წლის განმავლობაშია, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

ქალთა ლიგის ამჟამინდელი გათამაშება 2025 წლის 9 მარტს დაიწყო, ტიტულისთვის ათი გუნდი იბრძოდა. კლუბები ქვემოთ ანბანური თანმიმდევრობით არის ჩამოთვლილი.

## ჩემპიონები 
* 1990: თბილისის მე-3 სამედიცინო სკოლა 
* 1997: ავაზა, თბილისი 
* 2006–07: დინამო თბილისი 
* 2007–08: ივერია 
* 2008–09: ქობულეთი 
* 2009–10: ბაია 
* 2014: იბერია სტარი, თბილისი
* 2016: მარტვე 
* 2017: მარტვე 
* 2018: WFC Nike Lusso 
* 2019: ლანჩხუთი 
* 2020: WFC Nike Lusso 
* 2021: ლანჩხუთი
* 2022: სამეგრელო *
* 2023: ლანჩხუთი
* 2024: ლანჩხუთი

## ჯილდოები 
ყოველი წლის ბოლოს, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ ყოველწლიურ ცერემონიაზე ლიგის საუკეთესო მოთამაშეები სახელდებიან.

## გარე ბმულები 
* ოფიციალური საიტი (ქართული)
* 2016 წლის სეზონის კალენდარი, შედეგები, ცხრილი
ანტიპასტო

მინი|276x276პქ|ანტიპასტო რესტორანში
**ანტიპასტო** ( **antipasto**) ― იტალიური ოფიციალური ვახშმის ტრადიციული პირველი კერძი. როგორც წესი, მიირთმევა პატარა ულუფებით და თითოეული სტუმარი საკუთარ ულუფას სუფრაზე მდგარი დიდი თეფშიდან იღებს. ანტიპასტოს დანიშნულებაა მადის სტიმულირება, ანუ ის არის აპეტაიზერი. 

## ვარიაციები 
ანტიპასტოს შემადგენლობა რეგიონების მიხედვით მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

კამპანიაში ანტიპასტოს მთავარი ინგრედიენტი, როგორც წესი, ყველია, რომელსაც სხვადასხვა ფორმით მიირთმევენ, მათ შორის შემწვარს, დაჭრილს ან მთლიანს. რეგიონში ანტიპასტოს ყოველდღიურად არ ამზადებენ, თუმცა სტუმრების მიღებისას ხშირად აპეტაიზერად მიირთმევენ კერძების მცირე ულუფებს. ნეაპოლიტანური სამზარეულო იდეალურ ანტიპასტოდ ცომში შემწვარ საკვებს - კროკეტებს, ბოსტნეულს, ცომს - მიიჩნევს. ისინი იყიდება თითქმის ყველგან. ნეაპოლიტანური ანტიპასტოს ინგრედიენტად აგრეთვე პოპულარულია პატარა წიწაკები, რომლებსაც ძმარში ინახავენ. 

ჩრდილოეთ იტალიაში გავრცელებულია სხვადასხვა სახის შებოლილი ხორცისა და სოკოს მირთმევა და, განსაკუთრებით ტბებთან ახლოს, მტკნარი წყლის თევზის მომზადება. ყველის შემადგენლობა ასევე მნიშვნელოვნად განსხვავდება რეგიონებისა და წარმომავლობის მიხედვით და მოიცავს მაგარ და რბილ ყველებს.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიური სამზარეულო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:საკვები
კატეგორია:აპეტაიზერები
ამუნდსენის ქვაბული

**ამუნდსენის ქვაბული** — დადაბლება ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანის ფსკერზე, ლომონოსოვისა და გაკელის წყალქვეშა ქედებს შორის. სიგრძე დაახლოებით 2000 კმ, სიგანე 200-400 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 4321 მ. დანალექი ქანების სიმძლავრე 2000 მ აღწევს. ფსკერი დაფარულია რკინისა და მანგანუმის შემცველი თიხოვანი ლამით. სახელი უწოდეს რ. ამუნდსენის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქვაბულები
მოცარელას ჩხირები

**მოცარელას ჩხირები** ― ცომში ამოვლებული ან საფანელში შემწვარი მოცარელას წაგრძელებული ნაჭრები, რომლებსაც, როგორც წესი, აპეტაიზერად მიირთმევენ. 

## ისტორია 
ცომში ყველის შეწვა შუა საუკუნეების საფრანგეთში, მინიმუმ, 1393 წელს დაიწყეს. შემწვარი ყველის ჩხირების რეცეპტი „*Le Ménagier de Paris“*-ში გამოჩნდა. თუმცა, კულინარიის ისტორიკოსები თვლიან, რომ შუა საუკუნეების შემწვარ ყველს ცოტა რამ ჰქონდა საერთო თანამედროვე მოცარელას ჩხირების მომზადებასა და განვითარებასთან.

მოცარელას ჩხირები, სავარაუდოდ, 1970-იან წლებში, შეერთებულ შტატებში წარმოიშვა, ისტორიკოს ჯოელ იენსენის თქმით, ორი ფაქტორის კომბინაციით: 

* მასობრივად წარმოებული მოცარელა ხელმისაწვდომი გახდა 1960-იანი წლებიდან.
* შეიმუშავეს საკვები პროდუქტის ახალი, ეფექტური და სწრაფი შეწვის ტექნოლოგიები, რომლებიც კვების ობიექტებსა და სპორტულ ცენტრებში (როგორებიც იყო მაგ. ბოულინგის დარბაზები და სპორტული ბარები) გამოიყენებოდა.

## მომზადება 
მოცარელას ჩხირები მზადდება ყველის ნაჭრების საფანელში ან ცომში ამოვლებით. მათ აცხობენ ან ზეთში წვავენ. მოცარელას ჩხირებს ხშირად მიირთმევენ პომიდვრის ან მარინარას სოუსთან ერთად, თუმცა, ისინი შეგიძლიათ მიირთვათ სხვა სოუსებთან ერთად, მაგ. ქლიავის სოუსი, ჰალაპენიოს ჟელე, კეტჩუპი, ბარბექიუს სოუსი და სხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:აპეტაიზერები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 403

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 403 მიღებულია** 1977 წლის 14 იანვარს, მას შემდეგ რაც მოისმინეს ბოტსვანის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადებები, რომელიც გმობდა სამხრეთ როდეზიაში არსებული "უკანონო უმცირესობის რეჟიმის" მიერ განხორციელებულ თავდასხმებს. რეზოლუციაში მოხსენიებულია ამ თემაზე სხვადასხვა რეზოლუციებიც, მათ შორის სამხრეთ როდეზიის ხალხის თვითგამორკვევის უფლება.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა სამხრეთ როდეზიაზე და მოითხოვა უკანონო რეჟიმის მიერ მტრული ქმედებების შეწყვეტა. რეზოლუციაში ასევე აღნიშნულია თავდასხმების შედეგად გამოწვეული ეკონომიკური სირთულეები და გაეროს შესაბამის უწყებებსა და სხვა წევრ სახელმწიფოებთან დახმარების თხოვნა ბოტსვანაში სხვადასხვა პროექტების განხორციელებაში.

რეზოლუცია მიღებულია 13 ხმით; გაერთიანებულმა სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:1977 წელი ბოტსვანაში
კატეგორია:1977 წელი როდეზიაში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები როდეზიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბოტსვანის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 347

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 347** მიღებულია 1974 წლის 24 აპრილს, გამოხატავს შეშფოთებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ისრაელის მიერ ძალადობის ბოლო გამწვავება შეიძლება გადაიზარდოს ომში ახლო აღმოსავლეთში. საბჭომ დაგმო ისრაელის მიერ ლიბანის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევა და კვლავ მოუწოდა ისრაელს, თავი შეიკავოს ლიბანის მიმართ შემდგომი სამხედრო ქმედებებისგან. რეზოლუციაში ასევე დაგმობილია სამოქალაქო მოსახლეობის მსხვერპლი, ისრაელს კი მოუწოდებენ, დაიცვას საერთაშორისო სამართალი და დააბრუნოს ლიბანში ის სამოქალაქო პირები, რომლებიც მოიტაცა.

რეზოლუცია მიღებულია 13 ხმით — არცერთი წინააღმდეგი, ხოლო ორმა წევრმა — ერაყმა და ჩინეთის რესპუბლიკამ — კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ
კატეგორია:1974 წელი ლიბანში
კატეგორია:1974 წელი ისრაელში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 404

**გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 404** მიღებულია 1977 წლის 8 თებერვალს, მას შემდეგ რაც მოისმინეს ბენინის წარმომადგენლის განცხადება, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებდა იმას, რომ სახელმწიფოებმა თავი უნდა შეიკავონ მუქარისა და ძალის გამოყენებისგან საერთაშორისო ურთიერთობებში. საბჭომ გადაწყვიტა შეექმნა სპეციალური მისია, რომელიც შედგებოდა საბჭოს სამი წევრისგან, ბენინის წინააღმდეგ 1977 წლის 16 იანვარს მომხდარი მოვლენების გამოსაძიებლად. სპეციალური მისიის ანგარიშის შედეგები შემდგომ განიხილეს რეზოლუცია 405-ში.

ინციდენტი საბჭოს ყურადღების ცენტრში მოაქცია ბენინის სახალხო რესპუბლიკამ 1977 წლის 26 იანვარს, მას შემდეგ რაც უცხოელმა დაქირავებულმა მებრძოლებმა თავდასხმა განახორციელეს კოტონუს აეროპორტსა და ქალაქზე, თუმცა მოგვიანებით იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ.

ხმის მიცემის დეტალები მითითებული არ ყოფილა, გარდა იმისა, რომ რეზოლუცია მიღებულია „კონსესუსით“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბენინის შესახებ
კატეგორია:1977 წელი ბენინში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 363

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 363** მიიღეს 1974 წლის 29 ნოემბერს, გაეროს განშტოების დამკვირვებელთა ძალების შესახებ გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ აღნიშნა ახლო აღმოსავლეთში მდგრადი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარებისკენ მიმართული ძალისხმევა და გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის გამო. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ძალების გაყვანის შესახებ შეთანხმებები მხოლოდ მშვიდობისკენ გადადგმული ნაბიჯი იყო და მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს დაუყოვნებლივ შეესრულებინა 338-ე რეზოლუცია. გადაწყდა ძალების მანდატის კიდევ ექვსი თვით განახლება და გადაწყდა, რომ გენერალური მდივანი ამ პერიოდის ბოლოს წარადგენდა ანგარიშს სიტუაციის განვითარებისა და 338-ე რეზოლუციის შესასრულებლად მიღებული ზომების შესახებ. 

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო ჩინეთმა და ერაყმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი
*იომ-ქიფურის ომი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/363(1974))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:არაბულ-ისრაელური სამშვიდობო პროცესი
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ
კატეგორია:1974 წელი ისრაელში
კატეგორია:1974 წელი სირიაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 364

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 364** მიიღეს 1974 წლის 13 დეკემბერს. რეზოლუციაში აღინიშნა კვიპროსის გენერალური მდივნისა და მთავრობის ანგარიშები კუნძულზე არსებული პირობების შესახებ, ასევე გენერალური ასამბლეის 3212 რეზოლუცია და წინა რეზოლუციები.

ამის შემდეგ საბჭომ გაახანგრძლივა გაეროს სამშვიდობო ძალების განლაგება კვიპროსზე კიდევ ექვსი თვით 1975 წლის 15 ივნისამდე, იმ მოლოდინით, რომ მანამდე საბოლოო გადაწყვეტისკენ საკმარისი პროგრესი შესაძლებელს გახდიდა ჯარების, სულ მცირე, ნაწილობრივ გაყვანას და კვლავ მოუწოდა კონფლიქტის ყველა მხარეს, სრულად ეთანამშრომლათ ძალებთან.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით არცერთის წინააღმდეგ; ჩინეთს კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიუღია.

## იხილეთ აგრეთვე
*კვიპროსის კონფლიქტი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/364(1974))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ
კატეგორია:1974 წელი კვიპროსში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 365

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 365** მიიღეს 1974 წლის 13 დეკემბერს, გენერალური ასამბლეის 3212 რეზოლუციის (რომელიც კვიპროსის საკითხს ეხებოდა) მიღების შემდეგ და ერთხმად მიღებული კმაყოფილებით აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ მხარი დაუჭირა გენერალური ასამბლეის რეზოლუციას და მოუწოდა დაინტერესებულ მხარეებს, რაც შეიძლება მალე განაეხორციელებინათ იგი, ხოლო გენერალურ მდივანს სთხოვა, წარედგინა ანგარიში ამ რეზოლუციის განხორციელების პროგრესის შესახებ.

კენჭისყრის დეტალები არ გახმაურებულა, რეზოლუციაში ნათქვამია, რომ ის „კონსენსუსით“ მიიღეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კვიპროსის კონფლიქტი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/365(1974))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
კატეგორია:1974 წელი კვიპროსში
კურსი (ნავიგაცია)

მინი|ინსტრუმენტები რომლებიც გამოიყენება საზღვაო რუკაზე კურსის დასახაზად.
ნავიგაციაში, წყლის ან საჰაერო ხომალდის **კურსი** არის კარდინალური მიმართულება, რომლითაც უნდა მოხდეს მისი მართვა . კურსი უნდა განვასხვავოთ *გეზისაგან*, რომელიც არის მიმართულება, საითაც მიმართულია წყლის ტრანსპორტის ცხვირი ან საჰაერო ხომალდის ცხვირი .    &#x5B; *[გვერდი&nbsp;საჭიროება* &#x5D; გემის მიერ მიმავალ გზას ეწოდება **ტრასა** ან, თვითმფრინავის შემთხვევაში, **ხმელეთის მიმართ განვლილი ტრასა** (ასევე ცნობილია, როგორც *„მიწაზე გავლილი კურსი“* ).  ნავიგატორები კომპასის გრადუსების ნაცვლად იყენებდნენ რიგობით მიმართულებებს, მაგალითად, „ჩრდილო-აღმოსავლეთი“ 45°-ის ნაცვლად, მე-20 საუკუნის შუა პერიოდამდე, სანამ გრადუსების გამოყენება არ გავრცელდებოდა. 
ალტ=Heading and track (A to B)
1 – True North 
2 – Heading, the direction the vessel is "pointing towards" 
3 – Magnetic north, which differs from true north by the magnetic variation. 
4 – Compass north, including a two-part error; the magnetic variation (6) and the ship's own magnetic field (5) 
5 – Magnetic deviation, caused by vessel's magnetic field. 
6 – Magnetic variation, caused by variations in Earth's magnetic field. 
7 – Compass heading or compass course, before correction for magnetic deviation or magnetic variation. 
8 – Magnetic heading, the compass heading corrected for magnetic deviation but not magnetic variation; thus, the heading reliative to magnetic north. 
9, 10 – Effects of crosswind and tidal current, causing the vessel's track to differ from its heading. 
A, B – Vessel's track.|ცენტრი|მიმართულება და ტრაექტორია (A-დან B-მდე) 1 – ნამდვილი ჩრდილოეთი 2 – კურსი, მიმართულება, საითაც გემი „მიუთითებს“ 3 – მაგნიტური ჩრდილოეთი, რომელიც ნამდვილი ჩრდილოეთისგან მაგნიტური ვარიაციით განსხვავდება. 4 – კომპასი ჩრდილოეთით, ორნაწილიანი შეცდომის ჩათვლით; მაგნიტური ვარიაცია (6) და გემის საკუთარი მაგნიტური ველი (5) 5 – მაგნიტური გადახრა, გამოწვეული გემის მაგნიტური ველით. 6 – მაგნიტური ვარიაცია, რომელიც გამოწვეულია დედამიწის მაგნიტური ველის ვარიაციებით. 7 – კომპასის კურსი ან კომპასის კურსი, მაგნიტური გადახრის ან მაგნიტური ვარიაციის კორექტირებამდე. 8 – მაგნიტური მიმართულება, კომპასის მიმართულება კორექტირებულია მაგნიტური გადახრის, მაგრამ არა მაგნიტური ვარიაციის მიხედვით; ამრიგად, მიმართულება შეესაბამება მაგნიტურ ჩრდილოეთს. 9, 10 – გვერდითი ქარისა და მოქცევის დინების ზემოქმედება, რაც იწვევს გემის კურსის შეცვლას მისი კურსისგან. A, B – გემის ბილიკი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აკრონიმები და აბრევიატურები ავიონიკაში
* ნავიგაციის ტერმინოლოგიური ლექსიკონი
* ორიენტირი ანუ პელინგი (ნავიგაცია)
* ბრეტონული შეთქმული
* E6B
* დიდი წრე
* ხმელეთის მიმსრთ განვლილი ტრასა
* ნავიგაცია
* ნავიგაციის ოთახი
* ლოქსოდრომია

## ცნობები 

## გარე ბმულები 
* პილოტის საავიაციო ცოდნის სახელმძღვანელო
* ტერმინთა ლექსიკონი
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 412

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 412** მიღებულია 1977 წლის 7 ივლისს, ჯიბუტის რესპუბლიკის მიერ გაეროს წევრობაზე განაცხადის განხილვის შემდეგ, საბჭომ გენერალურ ასამბლეას ურჩია, რომ ჯიბუტი გაეროს წევრად მიეღო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:1977 წელი ჯიბუტიში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაეროს წევრობის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჯიბუტის შესახებ
დოლნი-კოუნიცე

**დოლნი-კოუნიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. მდებარეობს ბრნო-ვენკოვის რაიონში.

## გეოგრაფია
დოლნი-კოუნიცე ბრნოდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 16 კილომეტრში მდინარე იჰლავის ხეობაში მდებარეობს. გაშენებულია ბობრავის მთიანეთში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე უმაღლესი წერტილის სიმაღლე 335 მეტრია ზღვის დონიდან.
მინი|დოლნი-კოუნიცეს ციხე
მინი|მონასტრის ნანგრევები
## ისტორია
დოლნი-კოუნიცე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1183 წელს არის მოხსენიებული. 1183  წელს აქ აშენდა პრემონტრატენსიელთა მონასტერი როზა-კოელი და ის უძველესი მონასტერი იყო მორავიაში. 1284–1330 წლებში მონასტერთან ერთად, სოფლის ზემოთ მდებარე გორაკზე გოტიკური სტილის ციხესიმაგრე აშენდა. XV საუკუნეში სოფელს დოლნი-კოუნიცე ეწოდა.

1527 წელს აქ არსებული მონასტერი გაუქმდა. მისი აღდგენის მცდელობა 1702 წელს ჰქონდათ, თუმცა ერთი წლის შემდეგ ის ხანძარმა გაანადგურა და აღარასდროს აღუდგენიათ.

ქალაქის მთავარ მოედანზე მდებარე წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესია ნეორენესანსული სტილის ნაგებობაა, რომელიც 1877-1879 წლებში აშენდა.

ქალაქში ებრაული თემისადმი მიძღვნილი რამდენიმე ძეგლია. სინაგოგა ადრეულ ბაროკოს სტილში 1652-1655 წლებში აშენდა და მორავიის ერთ-ერთი უძველესი სინაგოგაა. დოლნი-კოუნიცეს ებრაული სასაფლაო 1680 წელს დაარსდა.
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 362

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 362** მიიღეს 1974 წლის 23 ოქტომბერს. უშიშროების საბჭომ გადაწყვიტა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ახლო აღმოსავლეთში სიმშვიდე იყო, ვითარება მაინც არასტაბილური რჩებოდა, და ამიტომ უშიშროების საბჭოს ამ რეზოლუციით გაავრცელა გაეროს საგანგებო ძალების მანდატი კიდევ ექვს თვეზე, 1975 წლის 24 აპრილამდე. საბჭომ შეაქო ძალები და ის მთავრობები, რომლებიც მას კადრებს აწვდიდნენ, მათი წვლილისთვის და გამოთქვა თავისი დარწმუნებულება, რომ ძალები შენარჩუნდებოდა მაქსიმალური ეფექტურობითა და ეკონომიურობით. რეზოლუციამ ასევე დაადასტურა, რომ ძალებს უნდა ჰქონოდათ საშუალება შეესრულებინათ სამხედრო ფუნქციები  ეგვიპტე-ისრაელის ოპერაციების მთელ სექტორში, გაეროს სტატუსის თვალსაზრისით სხვადასხვა კონტინგენტებს შორის განსხვავების გარეშე.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ, ხოლო ჩინეთი და ერაყი არ მონაწილეობდნენ კენჭისყრაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი
*იომ-ქიფურის ომი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/362(1974))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1974 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ეგვიპტის შესახებ
კატეგორია:1974 წელი ისრაელში
კატეგორია:1974 წელი ეგვიპტეში
ამუნდსენი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ამუნდსენი ** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ნორვეგიელი მოგზაურისა და პოლარეთის მკვლევარის, რუალ ამუნდსენის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 103.39 კმ,

ნასას 2021 წლის კვლევამ გამოავლინა მასში 82 კმ² მყარი ნახშირორჟანგის საბადოების არსებობა, რაც ძალიან ღირებულია მთვარის მომავალი კოლონიზაციისთვის.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-30
ფ.კ კვარტალი

**ფეხბურთის კლუბი კვარტალი**  (ქართულად: **ფეხბურთის კლუბი  „კვარტალი“**, *საფეხბურთო კლუბი კვარტალი* ), საყოველთაოდ ცნობილი როგორც **ფკ** **კვარტალი**, **FC Kvartali**, ან უბრალოდ **კვარტალი**, არის ფეხბურთის კლუბი. ფეხბურთის კლუბი კვარტალი ჩამოყალიბდა 2016 წელს, თბილისში, თავდაპირველად როგორც სამოყვარულო საფეხბურთო ინიციატივა, ადგილობრივი ფეხბურთის მოყვარულთა ჯგუფის მიერ, სხვადასხვა სოციალური ჯგუფებისთვის უსაფრთხო და ინკლუზიური ურბანული საფეხბურთო პლატფორმის შექმნის მიზნით. კლუბმა ახალგაზრდული ფეხბურთის, ქალთა ფეხბურთის, ინკლუზიურობასა და საფეხბურთო-მოხალისეობრივი შრომის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის 2025 წელს მიიღო საერთაშორისო აღიარება UEFA Grassroots Award-ის სახით. 

მოთამაშეთა განვითარების პარალელურად კლუბი სთავაზობს საგანმანათლებლო და კარიერულ შესაძლებლობებს ფეხბურთში ჩართვის მსურველ პირებს და ასევე მონაწილეობს ფეხბურთის ხელმისაწვდომობაზე ორიენტირებულ მასობრივ საფეხბურთო ინიციატივებში ქვეყნის მასშტაბით. კლუბის მართვა ხორციელდება მოხალისეობრივ შრომაზე დაფუძნებული ადმინისტრაციის მიერ, რომელიც უზრუნველყოფს კლუბის, როგორც ყოველდღიურ ოპერირებას, ასევე გრძელვადიან მდგრადობას და განვითარებას. .  

* 2016 – დაარსდა საფეხბურთო კლუბი „კვარტალი“, მათ შორის მამაკაცთა სამოყვარულო გუნდები.
* 2018 – ქალთა გუნდი დაარსდა ქვეყნის მასშტაბით მასშტაბური სკაუტინგის გზით.
* 2019 – ქალთა გუნდი დარეგისტრირდა საქართველოს ქალთა საფეხბურთო ლიგაში (უმაღლესი დივიზიონი).
* 2020 – ახალგაზრდული სექცია დაიწყო, დაწყებული 10 წლამდე ასაკის გუნდებით.
* 2022 – APG Georgia-სთან გრძელვადიანი პარტნიორობა დამყარდა.
* 2023 – მუდმივი საშინაო მოედანი უზრუნველყოფილ იქნა საზოგადოებრივი მოედნის პარტნიორობის მეშვეობით.
* 2024 – ახალგაზრდული სექცია გაფართოვდა GFF/UEFA-ს განვითარების პროგრამების ფარგლებში; ECA-ს წევრობა მიენიჭა.
* 2025 – UEFA-ს Grassroots Awards- ზე ( *საუკეთესო სამოყვარულო კლუბი* ) ბრინჯაოს პრიზი მიენიჭა. 

## სტადიონი 
კვარტალი საშინაო მატჩებს თბილისში, სფფ-ის საფეხბურთო ცენტრში (ნუცუბიძის პლატო) ატარებს. 

## გუნდები 
### ქალთა გუნდი 
ქალთა სექცია საქართველოს ქალთა უმაღლეს ლიგაში ასპარეზობს. 2025 წლის აპრილში, კვარტალი UEFA-ს Grassroots Awards- ზე *საუკეთესო სამოყვარულო კლუბის* ნომინაციაში ბრინჯაოს პრიზით დაჯილდოვდა. 

### მამაკაცთა და ახალგაზრდული გუნდები 
„კვარტალი“ ასევე მართავს მამაკაცთა და ახალგაზრდულ გუნდებს, რომლებიც მონაწილეობენ საქართველოში არსებულ სასტარტო და რეგიონულ შეჯიბრებებში. კლუბი დიდ ყურადღებას აქცევს საზოგადოების ჩართულობას და მოთამაშეთა განვითარებას. 

## მოთამაშეები 
### შემადგენლობა 2026  
## მწვრთნელი 
2025 წლის მდგომარეობით, კლუბის მთავარი მწვრთნელი შალვა ფირცხალავაა

## პარტნიორები 
2025 წელს "კვარტალმა" გრძელვადიანი პარტიორობა დაამყარა "APG Georgia"-სთან. 2025 წელს "კვარტალმა" ასევე დადო ხელშეკრულება "ბეტსონთან" სპონსორობის შესახებ, რომელიც ახალგაზრდული და ქალთა ფეხბურთის განვითარებას შეუწყობს ხელს. 

## ჯილდოები 
* UEFA-ს Grassroots Awards – *საუკეთესო სამოყვარულო კლუბი (ბრინჯაო):* 2024/25 

## სქოლიო 

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლუბის ოფიციალური საიტი
* Kvartali FC at Soccerway
* Women’s League portal (GFF)
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2005

**საქართველოს LXIV ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა თბილისში, 2005 წლის 20-დან 29 აპრილამდე. მასში 36 მოჭადრაკე იღებდა მონაწილეობას, რის გამოც ტურნირი შვეიცარული სისტემით გაიმართა. ტურნირის ჩემპიონი გახდა ვალერიანე გაფრინდაშვილი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1998

**საქართველოს LXVII ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა თბილისში, 1998 წლის დეკემბერში. მასში 59 მოჭადრაკე იღებდა მონაწილეობას. ტურნირის ჩემპიონი გახდა ნინო ხურციძე. 

## ცხრილი 
## სქოლიო
კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2004

**საქართველოს LXIII ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა თბილისში, 2004 წლის 6-დან 15 აპრილამდე (I ქვეჯგუფი) და 3-დან 11 მაისამდე (II ქვეჯგუფი). დებულების თანახმად, ქვეჯგუფებიდან ორ საუკეთესო მოჭადრაკეს ჩემპიონის ვინაობა უნდა გამოევლინა. სხვადასხვა მიზეზების გამო ეს ტურნირი არ გაიმართა.

## ცხრილები 
### I ქვეჯგუფი 
### II ქვეჯგუფი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ვახტანგ ლოლუა

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ვახტანგ ლოლუა
| სურათი          = Vakhtang Lolua.jpg
| ფოტოს_სიგანე      = 
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ქართველი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = ხობი, საქართველო
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 
| წონა         = 55
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
}}
**ვახტანგ ლოლუა** (დ. 10 მაისი, 2007, ხობი, საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. მონაწილეობას იღებს 55 კგ წონით კატეგორიაში. 2025 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული და ამავე წლის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვახტანგ ლოლუა sport.gov.ge-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 2007
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2001

**საქართველოს LX ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა თბილისში, 2001 წლის 27 მარტიდან 7 აპრილამდე. შეჯიბრება ოლიმპიური სისტემით ჩატარდა. ტურნირის ჩემპიონი გახდა მიხეილ მჭედლიშვილი.

## შედეგები 
### I წრე 
### II წრე 
### III წრე 
### IV წრე 
### პრიზიორები 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2002

**საქართველოს LXI ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა თბილისში, 2002 წლის 23 მაისიდან 6 ივნისის ჩათვლით. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მიხეილ მჭედლიშვილი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 2003

**საქართველოს LXII ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა თბილისში, 2004 წლის 5-დან 25 მაისის ჩათვლით. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ბაადურ ჯობავა.

## ტურნირის წესი 
ჩემპიონატში პერსონალურად მიიწვიეს მაღალი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკეები. ტურნირი ოლიმპიური სისტემით გაიმართა. პირველ ეტაპზე უმაღლესი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკე ყველაზე დაბალი რეიტინგის მქონე მოჭადრაკეს შეხვდა, რის შესაბამისადაც დაწყვილდნენ დანარჩენებიც.

მესამე ეტაპზე მოწინააღმდეგეები ოთხ პარტიაში არკვევდნენ ურთიერთობას, ხოლო ყველა სხვა ეტაპზე — ორ ძირითად პარტიაში.

იმ შემთხვევაში, თუ პარტიები გამარჯვებულს ვერ გამოავლენდა, ინიშნებოდა დამატებითი შეხვედრები სწრაფი ჭადრაკის წესებით: ორი 25-25 წუთიანი პარტია, საჭიროების შემთხვევაში, 15-5 წუთიანი და 5-5 წუთიანი. ამ მატჩების ფრედ დამთავრების შემთხვევაში ყველაფერი წყდებოდა IV დამატებით მატჩში, რომელშიც თეთრებს 6 წუთი ჰქონდათ, შავებს კი 5 წუთი. ყაიმის შემთხვევაში, მომდევნო ეტაპზე შავი ფიგურებით მოასპარეზე გადიოდა.

ჩემპიონატის მთავარი მსაჯი იყო საერთაშორისო არბიტრი ევგენი მელიქსეთ-ბეგი.

## ტურნირის შედეგები 
### I ეტაპი 
### II ეტაპი 
### III ეტაპი 
### IV ეტაპი 
### V ეტაპი (ფინალი) 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1941

**საქართველოს IV ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა თბილისში, 1941 წლის 9 თებერვლიდან 7 მარტის ჩათვლით. ტურნირის გამარჯვებული გახდა არჩილ ებრალიძე.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ანაქსაგორა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანაქსაგორა** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა სოკრატემდელი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსაგორის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.9 კმ-ია, კრატერის თასს მაღალი ალბედო აქვს, რაც მას სავსე მთვარის დროსაც კი აშკარად ხილულს ხდის. კრატერის კიდეს აქვს ციცაბო, ტერასის მსგავსი შიდა დახრილობა დაახლოებით 39°-იანი დახრილობით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.14 კმ-ით მაღლა მდებარეობს, ამ ფორმირების მექანიზმი დღემდე აუხსნელია.

ანაქსაგორა შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის (ALPO) კაშკაშა სხივების კრატერების სიაში და შიდა ფერდობზე არსებული მუქი სხივების კრატერების ALPO სიაში.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01
საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის 1980

**საქართველოს XLI ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა თბილისში, 1980 წლის 4-დან 26 ივნისის ჩათვლით. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ზურაბ აზმაიფარაშვილი.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საქართველოს ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ანაქსიმანდრე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანაქსიმანდრე** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსიმანდრეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 68.71 კმ, სიღრმე — 2.75 კმ.

კრატერის კიდე ძლიერ ეროზირებულია, მრავალი ჩაღრმავებითა და წყვეტით. რგოლის უდიდესი სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 1.28 კმ. ცენტრალური პიკი არ არის და კრატერის აუზის ფსკერი მრავალი პატარა კრატერით არის მოფენილი. სამხრეთით, კრატერი უერთდება თანამგზავრ კრატერ ანაქსიმანდრე D-ს; შეერთების ადგილას, ორივე კრატერის კიდეებში ფართო წყვეტაა. კრატერის დასავლეთით დაბალი სიმაღლეა, რომელიც მას თანამგზავრ კრატერ ანაქსიმანდრე B-სგან ჰყოფს. კრატერის მოცულობა 4169.59 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01
ანაქსიმენე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანაქსიმენე** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსიმენეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 81.12 კმ, სიღრმე — 2.80 კმ.

კრატერის კიდე, რომელიც ისტორიის განმავლობაში ეროზიის შედეგად განადგურდა, წრიული ქედის სახეს იღებს. კიდე მნიშვნელოვნად დაბალია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც კრატერი ნაწილობრივ ფარავს თანამგზავრ კრატერ ანაქსიმენეს გ-ს. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც კრატერი უკავშირდება უსახელო ვაკეს, არის წყვეტები. კიდეს მიმდებარე რელიეფიდან ყველაზე მაღალი სიმაღლე 1.36 კმ-ია. ცენტრალური პიკი არ არის; კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, მოფენილია მრავალი პატარა კრატერით, რომელთა მაქსიმალური დიამეტრი 2-3 კმ-ია. კრატერის აუზში კაშკაშა ხაზი ვრცელდება მარე ფროუნისკენ. კრატერის მოცულობა 6118.75 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01
ანდელი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანდელი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ჩეხოსლოვაკი ასტრონომის, კარელ ანდელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 32.93 კმ-ია, სიღრმე — 2.07 კმ.

კრატერის კიდე მრავალკუთხა ფორმისაა და მნიშვნელოვნად დაზიანდა შემდგომი დარტყმების შედეგად. სამხრეთ ნაწილში კრატერის კიდე თითქმის მთლიანად განადგურებულია და მასზე თანამგზავრული კრატერი ანდელ გ.-ა გადაჭიმულია. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 0.95 კმ-ით მაღლა ადის. კრატერის მოცულობა 762.45 კმ³-ია.

კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის გარდა. ცენტრალური პიკი არ გააჩნია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-20
ანდერსონი (ჯონ, მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანდერსონი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის, ჯონ ანდერსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 105.33 კმ, სიღრმე — 2.87 კმ.

კრატერის კიდე მნიშვნელოვნად დანგრეულია და დაფარულია მრავალი პატარა კრატერით. თანამგზავრული კრატერი შარონოვ X ესაზღვრება კიდეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.51 კმ-ით მაღლა ადის. კრატერის მოცულობა 11185.93 კმ³-ია. კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით გლუვია და მოფენილია მრავალი პატარა კრატერით.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-15
ჯონ ანდერსონი (ასტრონომი)

**ჯონ ავგუსტ ანდერსონი** (; დ. 7 აგვისტო, 1876, როლაგი, მინესოტის შტატი, აშშ — გ. 2 დეკემბერი, 1959, ალტადინა, კალიფორნიის შტატი, აშშ) — ამერიკელი ასტრონომი, რომელმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ასტრონომიული ინსტრუმენტების, განსაკუთრებით დიფრაქციული ბადეების გაუმჯობესებაში XX საუკუნის დასაწყისში.

## ბიოგრაფია
ჯონ ავგუსტუს ანდერსონი დაიბადა 1876 წლის 7 აგვისტოს, როლაგში, მინესოტას შტატში, კლეის ოლქის პატარა არაინკორპორირებულ თემში. ის იყო ბრედესა და ელენ მართა ბერგეების მეექვსე შვილი.

საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ანდერსონი 1891-1893 წლებში სწავლობდა კონკორდიას კოლეჯში, მორჰედში, მინესოტა. შემდეგ მან სწავლა განაგრძო მინესოტის უნივერსიტეტში - მორჰედში (ყოფილი მორჰედის ნორმალური სკოლა). 1899 წლის იანვარში ის ჩაირიცხა ინდიანას შტატის ვალპარაისოს უნივერსიტეტში, სადაც 1900 წლის აგვისტოში მიიღო მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი. 1907 წელს დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ, ანდერსონი ჯონს ჰოპკინსში დარჩა და 1908 წელს ასტრონომიის პროფესორი გახდა. მან განაგრძო შთანთქმისა და გამოსხივების სპექტრების კვლევა და „მას სთხოვეს, სპექტროსკოპიის დიდი ამერიკელი პიონერის, ჰენრი როულენდის მიერ აგებული სახელმძღვანელო მანქანის ექსპლუატაცია გადაეღო. ანდერსონმა გააუმჯობესა როულენდის მანქანა კიდევ უფრო მაღალი გარჩევადობის მქონე ბადეების მისაღებად“ 1928 წელს, მას შემდეგ, რაც კალიფორნიის ტექნოლოგიურმა ინსტიტუტმა 200 დიუმიანი პალომარის ტელესკოპის ასაშენებლად დაფინანსება მიიღო, ჰეილმა მას სთხოვა, ახლადშექმნილი პალომარის ობსერვატორიის საბჭოს აღმასრულებელი დირექტორი გამხდარიყო, რომელსაც პროექტის ყველა ასპექტის ზედამხედველობა დაევალა. მომდევნო ოცი წლის განმავლობაში ანდერსონი ხელმძღვანელობდა და მონაწილეობდა ადგილმდებარეობის შერჩევაში, 200 დიუმიანი სარკის დიზაინსა და ტესტირებაში, ოპტიკური სახელოსნოს მშენებლობასა და ექსპლუატაციაში, ასევე ტელესკოპის დიზაინისა და, განსაკუთრებით, მისი ინსტრუმენტაციის შემუშავებასა და ტესტირებაში. ანდერსონი ობსერვატორიის საბჭოს ხელმძღვანელი დარჩა ტელესკოპის გახსნამდე 1948 წლის ივნისში.

## ბიბლიოგრაფია
* "On the Application of the Laws of Refraction in Interpreting Solar Phenomena", Astrophysical Journal, vol. 31, 1910.
* "A method of investigating the Stark effect for metals, with results for chromium", 1917.
* "The vacuum spark spectrum of calcium", 1924.
* "The Use of Long Focus Concave Gratings at Eclipses", *Publications of the Astronomical Society of the Pacific*, Vol. 38, 1926.
* J. A. Anderson and , "Ronchi's Method of Optical Testing", Astrophysical Journal, vol. 70, 1929.
* "Spectral energy-distribution of the high-current vacuum tube", 1932.
* "On the application of Michelson's interferometer method to the measurement of close double stars", *Astrophysical Journal*, vol. 51, June 1920.
* "Optics of the 200-inch Hale Telescope", *Publications of the Astronomical Society of the Pacific*, Vol. 60, 1948.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები
ანდერსონი (ლეიფ, მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანდერსონი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი ასტრონომის, ლეიფ ანდერსონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 13.42 კმ, სიღრმე — 2.17 კმ.

კრატერი თასის ფორმისაა ბრტყელი ფსკერის მცირე ფართობით და ოდნავ დაზიანებულია. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 0.50 კმ-ით მაღლა ადის. კრატერი მდებარეობს ჩრდილოეთით გადაჭიმული დაბალი ქედის რეგიონში.

კრატერი მდებარეობს მთვარის შორეული მხარის კიდესთან ახლოს და ლიბრაციის გამო ზოგჯერ დედამიწიდანაც ჩანს.

## სატელიტური კრატერები 
ანდერსონის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-25