ჟოზეფ საიდუ მომო

**ჟოზეფ საიდუ მომო** (დ. 26 იანვარი, 1937 — გ. 3 აგვისტო, 2003) — სიერა-ლეონეს პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი, რომელიც სიერა-ლეონეს მეორე პრეზიდენტის თანამდებობას 1985 წლის ნოემბრიდან 1992 წლის 29 აპრილამდე იკავებდა.

მომო ეთნიკური ჯგუფის, ლიმბას წარმომადგენელი იყო. სანამ 1958 წელს სამხედრო სამსახურში შევიდოდა, მან მცირე ხნით სამოქალაქო სამსახურში დაიწყო კარიერა. სიაკა სტივენზის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, მომო 1971 წელს შეიარაღებული ძალების სარდლად დაინიშნა, 1983 წელს გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა, ხოლო 1985 წელს ქვეყნის ერთადერთი ლეგალური პარტიის, „All People's Congress“-ის (APC) გენერალური მდივანი გახდა.

სტივენზი იმავე წელს გადადგა და მისი მემკვიდრე მომო გახდა საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, რომელშიც იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო. მან მემკვიდრეობით მძიმე მდგომარეობაში მყოფი ეკონომიკა მიიღო, თუმცა კორუფციასთან ბრძოლის კუთხით მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია. საგარეო პოლიტიკაში მას დადებითი ურთიერთობები ჰქონდა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან და გაერთიანებულ სამეფოსთან. 1991 წელს ამბოხებულთა ჯგუფმა, „რევოლუციურმა გაერთიანებულმა ფრონტმა“ (RUF), მისი ჩამოგდების მიზნით, სიერა-ლეონეს სამოქალაქო ომი წამოიწყო. იმავე წლის ბოლოს მან შემოიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელიც მრავალპარტიულ სისტემას უშვებდა. მიუხედავად ამისა, მომდევნო წელს იგი ჩამოაგდეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც ვალენტინ შტრასერი ხელმძღვანელობდა. შტრასერმა მოტივად დაასახელა გაუცემელი ხელფასები და RUF-ის წინააღმდეგ მებრძოლი ფრონტისპირელი ჯარისკაცების ცუდი ლოგისტიკური მომარაგება. მომო ემიგრაციაში გვინეაში გაიქცა, სადაც 2003 წელს, ომის დასრულებიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა.

## ადრეული ცხოვრება
ჟოზეფ საიდუ მომო დაიბადა 1937 წლის 26 იანვარს, ბინკოლოში, ბომბალის რაიონში, ბრიტანეთის სიერა-ლეონეს ჩრდილოეთ პროვინციაში, ეთნიკური ჯგუფის, ლიმბას წარმომადგენელთა ოჯახში.

### 1987 წლის სასამართლო პროცესი სახელმწიფო ღალატის მუხლით
1987 წლის 23 მარტს პოლიციამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ შეთქმულთა ჯგუფი მომოს მკვლელობასა და სახელმწიფო გადატრიალებას გეგმავდა. ეს განცხადება მოჰყვა ფრიტაუნში ერთ-ერთი სახლის ჩხრეკას, რომლის დროსაც იარაღის საცავი, მათ შორის სარაკეტო დანადგარები აღმოაჩინეს.

სიერა-ლეონეს პოლიციის გენერალურმა ინსპექტორმა, ჯეიმს ბამბეი კამარამ, გასცა ბრძანება დაეკავებინათ პირველი ვიცე-პრეზიდენტი ფრენსის მინა, ჯ.მ.ტ. კაიკაი, ჯამილ საჰიდ მოჰამედი და თხუთმეტი სხვა პირი.

მინა მომოს პირადი მეგობარი იყო და მიუხედავად იმისა, რომ თავად მომოს არ სჯეროდა მინას მონაწილეობისა ამ შეთქმულებაში, მას არ სურდა ინსპექტორ კამარასთვის წინააღმდეგობის გაწევა.[4] მომო მინას დასაცავად პროცესებში არ ჩარეულა.

### SCIPA ჯგუფი
SCIPA ჯგუფი იყო ისრაელის წიაღისეულის მომპოვებელი კომპანია ნირ გუაზის ხელმძღვანელობით, რომელიც სიერა-ლეონეში 1989 წელს გამოჩნდა. SCIPA-მ მომოს კეთილგანწყობა მთავრობისთვის სესხების მიცემითა და სიერა-ლეონესთვის საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან მოლაპარაკებების დაწყების შესაძლებლობის შექმნით მოიპოვა. საშინელი სამუშაო პირობებით, გაუცემელი ხელფასებითა და მთავრობის მხრიდან მხარდაჭერის არარსებობით განრისხებულებმა, მათ სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყვეს. იგი დასახლდა სასახლეში, რომელიც კონაკრიში, ნონგო ტადის რაიონში მდებარეობდა. მომო 2003 წლის 2 აგვისტოს, 66 წლის ასაკში გარდაიცვალა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან გვინეის სამხედრო მთავრობის სტუმრის სტატუსით გაატარა. ირონიულია, რომ მისი მთავარი მტერი, ფოდე სანკო, სულ რამდენიმე დღით ადრე გარდაიცვალა.

## ჯილდოები
1971 წელს მომო გახდა ბრიტანეთის იმპერიის უმაღლესი ორდენის (OBE) ოფიცერი. 1974 წელს პრეზიდენტმა სიაკა სტივენსმა იგი როკელის ორდენის ოფიცრის ხარისხით დააჯილდოვა.
*  სიერა-ლეონე: როკელის ორდენი (1974)
*  გაერთიანებული სამეფო: ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი (1971)

## იხილეთ აგრეთვე
*სიერა-ლეონეს პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Reno, William. Corruption and State Politics in Sierra Leone (New York: Cambridge University Press), 1995.
* Tuchscherer, Konrad. “Joseph Saidu Momoh,” Encyclopedia of Modern Dictators, ed. by Frank J. Coppa (New York: Peter Lang), 2006, pp.&nbsp;189–191.
* Tuchscherer, Konrad. “Joseph Saidu Momoh: A Legacy of Missed Opportunity,” Awoko (Freetown, Sierra Leone), 25 July 2003, p.&nbsp;7.
* Tuchscherer, Konrad. “Joseph Saidu Momoh: Human Rights,” Daily Observer (Banjul, The Gambia), 14 August 2003, p.&nbsp;12.

## რესურსები ინტერნეტში
* News about his release, IRIN November 1999

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:სიერა-ლეონეს პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები