open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ј

**Ј**, **j** (**ჲ**, **ჯოტა**) — ლათინურიდან ნასესხები სერბული ანბანის მეთერთმეტე და მაკედონური ანბანის მეთორმეტე ასო-ბგერა. ეს არის რუსული Й,й-ს სერბულ-კირილური ადეკვატი, ანუ ნახევარხმოვანი, რომლითაც ხდება ბგერის იოტირება. იგივე ნიშანი გამოიყენება სერბულ-ხორვატულის ორივე წერით ვარიანტში იმ განსხვავებით, რომ, თუ ე.წ. **ჩ**ირილიცაში ამ ასო-ნიშნით მხოლოდ ხმოვნების იოტირებაა შესაძლებელი (ja, je, jo, ju), ხოლო ლათინურ ანბანში, ანუ ე.წ. ლატინიცაში მას "ნ" და "ლ" თანხმოვნების შესარბილებლადაც გამოიყენებენ Nj, nj და Lj, lj. სერბულ მართლწერაში ამ ორი ასო-ნიშნის (н-სა და ь-ს, л-სა და ь-სი) კომბინაციის ხშირმა გამოყენებამ დროთა განმავლობაში წარმოქმნა დიგრაფები Њ, њ და Љ, љ. 

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა 
Jahić, Dževad; Halilović, Senahid; Palić, Ismail; Gramatika Bosanskoga Jezika. Urednik izdanija prof. Redžo Čaušević. Glavni i odgovorni urednik: dr. Hasnija Muratagić. Zenica: Dom Štampe, 2000. (იხ. გვ. 111. "glas j")

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ј)
* Graphemica (ј)

კატეგორია:კირილური ასოები
І

**І, і** (**ი**) — კირილიცას (სლავური დამწერლობის) მეთერთმეტე ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ი“-ს. გამოიყენება უკრაინულ, ბელობუსულ და ყაზახურ ენებში. რუსულ ენაში 1918 წლის წერის რეფორმის შემდეგ რუსული კირილური ანბანიდან ამოიღეს І. იგი ჩაანაცვლა И-მ. დიდი და პატარა ასოს მოხაზულობა იდენტურია ლათინური I-ს. კირილიცაში მისი რიცხვითი მნიშვნელობაa — ოცი (20). 

კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც 30px, ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — 13px და 13px.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* І // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (І)
* Graphemica (і)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ќ

**Ќ**, **ќ** — (IPA - ʨ) არის მაკედონიური ანბანის ასო. ეს არის მაკედონიური ვარიანტი სერბული ћ-სი.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „К“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ќ)
* Graphemica (ќ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Л

**Л**, **л** (IPA გამოთქმა  — „ლ“; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ლ“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
მისი ძველი სლავური სახელია „ლჲუდი“.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* Булич С. К.,. Л, буква русской азбуки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 194—195. — 494 с. — 2700 экз.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Л)
* Graphemica (л)

კატეგორია:კირილური ასოები
კოლუმბუსი (ოჰაიო)

**კოლუმბუსი** () — ქალაქი აშშ-ში, ოჰაიოს შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ში მე-15 უდიდესი ქალაქია.

დაფუძნდა 1812 წელს და დაერქვა ქრისტეფორე კოლუმბის პატივსაცემად. 1816 წელს გახდა შტატის დედაქალაქი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
კატეგორია:ოჰაიო
ოკლაჰომა-სიტი

**ოკლაჰომა-სიტი** () — აშშ-ის ერთ-ერთი შტატის, ოკლაჰომის დედაქალაქი. მოსახლეობის მიხედვით, ქალაქი ოცდამეათე ადგილზეა მთელ აშშ-ში. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 537,734 ადამიანი.

კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
კატეგორია:ოკლაჰომა
Њ

**Њ**, **њ** — კირულური ასოების Н-სა და Ь-ს ლიგატურა. სერბულ-ხორვატული ენის იოტირებული ნ. სერბულ-კირილური ანბანის, ანუ ე.წ. ჩირილიცას მეჩვიდმეტე ასო-ნიშანი. როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე.წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე.წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ–გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი Nj,nj. წარმოითქმის დაახლ. როგორც **ნჲ** რბილად, ოდნავი იოტირებით. კირილურ ბგერა-ასო **Њ,њ**-ს ლათინური ადეკვატი არის **Nj, nj** მაგ.; (კირილ.) **Њуjорк** = (ლათ.) **Njujork** [*ნჲუჲორკ*], ან (კირილ.) **њjегов** = (ლათ.) **njegov** [*ნჲეგოვ*]

გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Њ)
* Graphemica (њ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები

thumbnail|ოლიმპიური ცეცხლი ტურინში 2006 წელს.
thumb|450px|ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ჩატარების ადგილები
thumb|450px|ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულების რუკა
**ზამთრის ოლიმპიური თამაშები** — უმსხვილესი საერთაშორისო შეჯიბრება სპორტის ზამთრის სახეობებში, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ეგიდით. ეს თამაშები პირველად 1924 წელს ჩატარდა, როგორც ზაფხულის თამაშების დამატება. ზოგიერთი ზამთრის სპორტის სახეობა ზაფხულის თამაშებში დამატებულ იქნა 1908 და 1920 წელს. 1924-92 წლებში ზამთრის თამაშები იმავე წელს ტარდებოდა, რაც ზაფხულის. 1994 წლიდან ზამთრის თამაშები ტარდება 2 წლის ინტერვალში ზაფხულის თამაშებიდან.

## პრიზიორები 
1924—2014 წლებში ჩატარებული ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულები საერთოგუნდურ ჩათვლაში 23 ტურნირის შემდეგ გახდნენ:

*  — 9-ჯერ,
*  — 7-ჯერ,
* / — 4-ჯერ,
*  — 1-ჯერ,
*  — 1-ჯერ,
*  — 1-ჯერ


კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები
Ћ

**Ћ**, **ћ** — ასო სერბულ, კირილურ ანბანში. წარმოითქმის, როგორც ქართული **ჩ**. კირილურ ბგერა-ასო **Ћ, ћ** -ს ლათინური ადეკვატი არის **Ć, ć** მაგ.; (კირილ.) **Ћ**аба = (ლათ.) **Ć**aba [*ჩაბა*], ან (კირილ.) **ћ**урка = (ლათ.) **ć**urka [*ჩურკა*]

გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ћ)
* Graphemica (ћ)

კატეგორია:კირილური ასოები
ტალსა

**ტალსა** () — მოსახლეობის მიხედვით მეორე ქალაქი ოკლაჰომის შტატში და 45-ე მთელ აშშ-ში. 2007 წლის მანაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 382,872 კაცს.

## ინტერნეტ-რესურსები
* ოფიციალური საიტი
* Tulsa Chamber of Commerce
* Tulsa Convention & Visitors Bureau
* Official Tulsa Police Website

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ოკლაჰომა
პიტერ ჯექსონი

**სერ პიტერ ჯექსონი** (; დ.  31 ოქტომბერი, 1961) — სამგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის ჯილდოს მფლობელი ახალ ზელანდიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მან გაითქვა სახელი ჯ. რ. რ. ტოლკინის რომანების, „ბეჭდების მბრძანებლის“ და „ჰობიტის“ ადაპტაციებით. იგი აგრეთვე კომპანია Weta Digital-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია.

## ფილმოგრაფია 
**რეჟისორი**

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ახალზელანდიელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ახალზელანდიელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ახალზელანდიელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Ў

**Ў**, **ў** — ბელარუსული ანბანის ოცდამეორე ასო. გამოითქმის, როგორც მოკლე "უ". 

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „У“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნების კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ў)
* Graphemica (ў)

კატეგორია:კირილური ასოები
შარლოტი

**შარლოტი** () — ქალაქი აშშ-ში, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის უდიდესი ქალაქი. 

მოსახლეობა 671 588 კაცი (2007). მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ის ქალაქებს შორის მე-18 ადგილზეა.

შარლოტში არის აშშ-ში უდიდესი ბანკის „ამერიკის ბანკის“ შტაბ-ბინა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  არეკიპა, პერუ (1962)
*  ბაოდინგი, ჩინეთი (1987)
*  კრეფელდი, გერმანია (1985)
*  კუმასი, განა (1996)
*  ლიმოჟესი, საფრანგეთი (1992)
*  ვორონეჟი, რუსეთი (1991)
*  ვროცლავი, პოლონეთი (1993)
*  ჰადერა, ისრაელი (2010)
*  ნაგპური, ინდოეთი (2010)

## გალერეა

File: Charlotte, North Carolina Night Drone Footage 2019.webm|შარლოტი (2019)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი Charlotte-Mecklenburg County NC
* Charlotte Area Transit System (CATS) 

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ჩრდილოეთი კაროლინა
Х

**Х**, **х** — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ხ“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
მისი მოხაზულობა და გამოთქმა მსგავსია ბერძნული ხი-სი.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* Булич С. К.,. Х // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Карский Е. Ф.,. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 200. — 494 с. — 2700 экз.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Х)
* Graphemica (х)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ѡ

**Ѡ**, **ѡ** — ომეგა, კირილური ანბანის ასო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѡ)
* Graphemica (ѡ)

კატეგორია:კირილური ასოები
სულეიმან დემირელი

**სულეიმან დემირელი** (; დ. 1 ნოემბერი, 1924, ისპარტა — გ. 17 ივნისი, 2015, ანკარა) — თურქი პოლიტიკოსი. თურქეთის პრეზიდენტი 1993–2000 წლებში. 1965–1993 წლებში არაერთხელ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა (1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993 წლებში).
## ბიოგრაფია
1964–1980 წლებში იყო სამართლიანობის პარტიის გენერალური თავმჯდომარე, 1987–1993 წლებში — „სწორი გზის“ (დაარსდა 1983) პარტიის გენერალური თავმჯდომარე. დემირელი არის თურქეთის ეკონომიკური მოდერნიზაციისა და შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ბისეკის) შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, ბაქო–ჯეიჰანის ნავთობსადენის გაყვანის, „ტრასეკას“ პროექტის განხორციელების აქტიური მხარდამჭერი. 

დემირელი იყო პირველი უცხოელი პოლიტიკური ლიდერი, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რანგით 1992 წლის 30 ივლისის საქართველოს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია. ხელი მოეწერა საქართველო-თურქეთის პირველ სრულმასშტაბიან ხელშეკრულებას, აგრეთვე სხვა დოკუმენტებს. დემირელი,  როგორც თურქეთის პრეზიდენტი, ოფიციალური ვიზიტით — ორჯერ, ხოლო სამუშაო ვიზიტით ერთხელ იყო საქართველოში (ბორჯომში 1995 წლის 31 ივლისს ვალეს საკონტროლო-გამშვები პუნქტის გახსნის ცერემონიის შემდეგ). 1992 წლიდან თურქეთსა და საქართველოს შორის ნაყოფიერი ურთიერთობა დამყარდა. დემირელი არჩეულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად (1997), თბილისსა და ბათუმში გაიხსნა დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯები. დაჯილდოებულია ოქროს საწმისის ორდენით (2000). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*Official Website of the Presidents of the Republic of Turkey  

კატეგორია:თურქეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ოქროს საწმისის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
ევროდენსი

**ევროდენსი** — ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ქვეჟანრი. მან მსოფლიო პოპულარობა მოიპოვა 1990-იანი წლებიდან. იგი სათავეს იღებს ჰაუსის (House), ჰიპ-ჰოპის (Hip-Hop) ჰაი-ენერგი (Hi-NRG) მუსიკალური მიმდინარეობებიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ევროდენს შემსრულებლების სია

## სქოლიო
Э

**Э**, **э** — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ე“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* Булич С. К.,. Э // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Грамматика 1648 г. / Предисл., науч. коммент., подг. текста и сост. указателей Е. А. Кузьминовой. — М., МАКС Пресс, 2007. — 624 с. — (Памятники словесности). — ISBN 978-5-317-01901-3.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Э)
* Graphemica (э)

კატეგორია:კირილური ასოები
პორტლენდი

**პორტლენდი** () — ქალაქი აშშ-ში, ორეგონის შტატში. მდებარეობს მდინარეების ვილამეტისა და კოლუმბიის შესართავთან. მოსახლეობა 568 380 კაცი (2007).

პორტლენდი აშშ-ში ერთ-ერთი ყველაზე გამწვანებული ქალაქია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ორეგონი
მილუოკი

**მილუოკი** () — ქალაქი აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში, უდიდესი ქალაქი უისკონსინის შტატში. მდებარეობს მიჩიგანის ტბის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირზე. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 594 833 ადამიანს შეადგენდა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  **ბელოსტოკი**, პოლონეთი
*  **კარორა**, ვენესუელა
*  **გოლუეი**, ირლანდია
*  **მანისა**, თურქეთი
*  **მოროგორო**, ტანზანია
*  **ნუევიტასი**, კუბა
*  **ომსკი**, რუსეთი
*  **ტიბერიასი**, ისრაელი
*  **შვერინი**, გერმანია
*  **uMhlathuze**, სამხრეთი აფრიკა

## რესურსები ინტერნეტში
* City Of Milwaukee website
* VISIT Milwaukee website, from the Greater Milwaukee Convention & Visitors Bureau
* Metro Milwaukee Chamber of Commerce
* Milwaukee Information from about.com 

კატეგორია:მილუოკის ოლქის ქალაქები
Џ

**Џ**, **џ** (IPA გამოთქმა , /dʒ/) —  კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია. გამოიყენება სერბულ, მაკედონურ და აფხაზურ ენებში. წარმოითქმება, როგორც ქართული „ჯ“.

როგორც ცნობილია, სერბეთი მოიხმარს ორ, კირილურსა (ე. წ. ჩირილიცას) და ლათინურ (ე. წ. ლატინიცას) ანბანს, ანუ ჟურნალ-გაზეთები სერბეთში ორ ანბანზე იბეჭდება. ხორვატულში, ლატინიცაზე მას შეესაბამება დიგრაფი **Dž, dž**. მაგ.; (კირილ.) **Џорџиjа** = (ლათ.) **Džordžija** [*ჯორჯია*], ან (კირილ.) **џез** = (ლათ.) **džez** [*ჯეზ*]

რაც შეეხება აფხაზურს, ამ ენას გააჩნია ორნაირი, ე. წ. მაგარი და რბილი **ჯ**. მაგარ **ჯ**-ს გამოსახავენ ასე — **Џ, џ**, ხოლო რბილი **ჯ** გამოისახება შემდეგ ასოთა კომბინირებით — **Џь, џь**. მაგ.; а**џ**ыр [*აჯირ*] — ფოლადი. а**џ**ыш [*აჯიშ*] ნიორი, მაგრამ аб**џь**ар [*აბჯ’არ*] — იარაღი.

გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## ლიტერატურა 
Jahić, Dževad; Halilović, Senahid; Palić, Ismail; Gramatika Bosanskoga Jezika. Urednik izdanija prof. Redžo Čaušević. Glavni i odgovorni urednik: dr. Hasnija Muratagić. Zenica: Dom Štampe, 2000. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Џ)
* Graphemica (џ)

კატეგორია:კირილური ასოები
ლემზაგორი

**ლემზაგორი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ლენტეხიდან 27 კილომეტრი. საშუალო სკოლა სოფელ ჟახუნდერში (1 კმ). სოფელში არის ბიბლიოთეკა, საბავშვო ბაღი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეკოსანდი

**ლეკოსანდი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ფიშხორის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ლენტეხიდან 25 კილომეტრი, ჟახუნდერიდან 0,5 კმ. საშუალო სკოლა სოფელ ჟახუნდერში (0,5 კმ). სოფელში არის საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კონდოლიზა რაისი

**კონდოლიზა რაისი** ( დ. 14 ნოემბერი, 1954) — ამერიკელი დიპლომატი და პოლიტოლოგი. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი 2005–2009 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* კონდოლიზა რაისი
* კონდოლიზა რაისი 

კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
ლაბეონი

**მარკუს ანტისციუს ლაბეონი** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 50 — გ. 18) — რომაელი იურისტი. დააარსა რომის იურისტთა სკოლა, რომელსაც ლაბეონის მოწაფის პროკულუსის სახელის მიხედვით პროკულუსიანელთა სკოლა ეწოდა. იუსტინიანეს კოდიფიკაციაში შესულია ნაწყვეტები ლაბეონის მოწაფეთა თხზულებებიდან, რომლებშიც ლაბეონის მოსაზრებებია გადმოცემული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 18
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:რომაელი  იურისტები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1 (რიცხვი)

**ერთი** (ციფრობრივი ნიშანი: 1) — პირველი ნატურალური რიცხვი. მისი წინამდგომია ნული (0), ხოლო მომდევნო — ორი (2). ერთზე გამრავლებით ნებისმიერი რიცხვი უცვლელი რჩება. რიცხვი ერთი არც მარტივია და არც შედგენილი. ერთი არის კენტი რიცხვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (1)
* Graphemica (¹)
* Graphemica (₁)
*The Number 1 
*The Positive Integer 1
*Prime curiosities: 1

1
ინდოლოგია

**ინდოლოგია** — ჰუმანიტარული დისციპლინა, რომელიც დაკავებულია ინდოეთის გეოგრაფიულ სივრცეში არსებული ენების, კულტურებისა და ისტორის შესწავლით.

ევროპაში ინდოლოგიის ჩამოყალიბება დიდად განაპირობა ინტერესმა, რომელიც კლასიკური სანსკრიტის ტექსტების აკადემიურმა შესწავლამ და თარგმნამ აღძრა. ყოველივე კი გერმანიაში ჯერ კიდევ რომანტიზმის დროს იღებს სათავეს. 
   
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ძველი და საშუალო ინდური ენების სპეციალობა გაფართოვდა თანამედროვე ინდოეთის ეროვნული ენებისა და ლიტერატურების განხრითაც. 

უკანასკნელ წლებში ფეხს იკიდებს და როგორც ჩანს საბოლოოდ კიდევ ერთი სამეცნიერო დისციპლინად ჩამოყალიბდება დამხმარე სამეცნიერო–კვლევითი მიმართულება, რომელსაც **სამხრეთაზიისმცოდნეობა** ჰქვია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი
* აღმოსავლეთმცოდნეობა
* ისლამოლოგია

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის ოფიციალური საიტი   და 
* ინდოლოგიის კათედრები გფრ-ში 

კატეგორია:ინდოლოგია
*
Cadillac

**კადილაკი** () — ჯენერალ მოტორსის მფლობელობაში არსებული ამერიკული ბრენდი. მისი ნაწარმები იყედება 50 ქვეყანაში, ყველაზე მასშტაბურად კი აშშ-სა და კანადაში.

## ისტორია 
ამ ცნობილი მარკის დაარსების თარიღად 1902 წელს ასახელებენ, რომელმაც XVII საუკუნეში მოღვაწე ფრანგი მეცნიერის სერჟ კადილაკის სახელი ეწოდა. კომპანიამ დამოუკიდებლად მხოლოდ 1918 წლამდე იარსება. შემდეგ კი იგი უდიდეს ამერიკულ საავტომობილო კონცერნ „ჯენერალ მოტორსს“ შეუერთდა და იქ მისთვის შესაფერისი ადგილიც დაიკავა. აღსანიშნავია ისიც, რომ სწორედ „კადილაკია“ პირველი მყარსახურავიანი ავტომობილის წინამორბედი და შემქმნელი. „კადილაკი“ დღემდე განაგრძობს ხალხის განცვიფრებას. მისი სახელი „უმაღლესი ხარისხის“ სინონიმადაც კი მოჰყავთ, რაც შეეხება კომპანიის სლოგანს, ის ასე ჟღერს: „ცხოვრება, თავისუფლება და პაექრობა“. ამ მარკის გაყიდვების უდიდესი ნაწილი ამერიკასა და კანადაში ხდებოდა, თუმცა ბოლო წლების მონაცემებით მათ არც ევროპელები ჩამორჩებიან. კადილაკი ამერიკის ყველა პრეზიდენტს ემსახურებოდა. მისი მფლობელები იყვნენ ცნობილი მსახიობები და მომღერლები.

File:Cadillac 6.5 HP Tonneau 1903 07-11-2010 13-54-25.JPG| Cadillac 6 1/2HP Tonneau 1903
File:Cadillac 8.25 HP Surrey 1904 03-11-2013 09-13-28.jpg| Cadillac 8 1/4HP Surrey 1904
File:Cadillac 10HP Tonneau 1904 03-11-2013 08-32-24.jpg| Cadillac 10HP Tonneau 1904
File:Cadillac 1904 6.5 HP Rear-entrance tonneau on London to Brighton VCR 2010.jpg| Cadillac 6 1/2HP Rear-entrancetonneau 1904
File:Cadillac 1904 8.25 HP Detachable-Top Limousine on London to Brighton VCR 2010 15-39-05.jpg| Cadillac 8 1/4HP Detachable-toplimousine 1904
File:Cadillac 8.25 HP Tonneau 1904 07-11-2010 14-17-57.JPG| Cadillac 8 1/4HP Tonneau 1904
File:Cadillac 8.25 HP Tonneau 1904 07-11-2010 14-52-04.jpg| Cadillac 8 1/4HP Tonneau 1904
File:Cadillac 1904 8.25 HP tonneau on London to Brighton VCR 2010.jpg| Cadillac 8 1/2HP Tonneau 1904
File:Cadillac 1904 Rear Entrance Tonneau on London to Brighton 2010.jpg|  Cadillac 10HP Tonneau 1904
File:Cadillac 1904 9HP Limousine on London to Brighton VCR 2010 15-52-37.jpg| Cadillac 9HP Limousine

## წყარო 
* AUTO მოტივი - 2008 წელი N5

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cadillac.com — ოფიციალური საიტი
* Cadillac.GM.ca  — ოფიციალური საიტი კანადაში
* CadillacEurope.com — ოფიციალური საიტი ევროპაში
* კადილაკ ავსტრალია — ოფიციალური საიტი ავსტრალიაში
* კადილაკის მძღოლების ლოგი  — ოფიციალური ბლოგი კადილაკის ინჟინერებისგან
* The CadillacFAQ — ვებ-საიტი, რეგისტრაცია, სურათები კადილაკის მფლობელებისთვის
* Caddy500.com  — კადილაკის ფორუმი


კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:General Motors
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
ანტონინ დვორჟაკი

thumb|ანტონინ დვორჟაკი
**ანტონინ ლეოპოლდ დვორჟაკი** (ჩეხ. Antonín Leopold Dvořák; დ. 8 სექტემბერი, 1841 — გ. 1 მაისი, 1904) — ჩეხი კომპოზიტორი, რომანტიზმის წარმომადგენელი, რომელიც თავის ნაწარმოებებში მშობლიური ბოჰემიის და მორავიის ფოლკლორულ მელოდიებს იყენებდა. დვორჟაკი ქმნიდა ოპერებს, სიმფონიურ მუსიკას, მუსიკას გუნდისა და სიმებიანი საკრავებისთვის. იგი იყო „უბრალო ჩეხი მუსიკოსი“ – ასე უწოდებდა საკუთარ თავს.

მისი მრავალფეროვანი შემოქმედებიდან განსაკუთრებით პოპულარულია ორკესტრისთვის დაწერილი „სლავური ცეკვები“, სავიოლონჩელო კონცერტი, IX სიმფონია. ეს ნაწარმოებები მუდმივად ჟღერს მსოფლიოს საკონცერტო დარბაზებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Comprehensive Dvořák site
* List of Dvořák's works
* Dvořák on Schubert

კატეგორია:ჩეხი კომპოზიტორები
კატეგორია:ჩეხი პიანისტები
კატეგორია:ჩეხი დირიჟორები
კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:ჩეხი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  8 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
Ш

**Ш, ш** — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და რუსულ ენაში შეესატყვისება ქართულ „შ“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
მისი მოხაზულობა აღებულია ებრაული შინისგან.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* Булич С. К.,. Ш // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М.(факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 165, 202. — 494 с. — 2700 экз.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ш)
* Graphemica (ш)

კატეგორია:კირილური ასოები
ჯეფრი ჩოსერი

**ჯეფრი ჩოსერი** (დ. დაახლ. 1343 — გ. დაახლ. 25 ოქტომბერი,  1400) — ინგლისელი პროზაიკოსი, პოეტი, ფილოსოფოსი, ბიუროკრატი, წარჩინებული და დიპლომატი. მან არაერთი მხატვრული ნაწარმოები შექმნა, მაგრამ ყველაზე მეტად ცნობილია პოემით „კენტერბერიული მოთხრობები“. ჩოსერს ხშირად უწოდებენ ინგლისური ლიტერატურის მამას. მიჩნეულია შუა საუკუნეების ყველაზე გამორჩეულ პოეტად. უმნიშვნელოვანესი წვლილი მიუძღვის ინგლისური სალიტერატურო ენის ჩამოყალიბებაში, რადგან იყო პირველი, ვინც მხატვრული ნაწარმოები საკუთრივ ინგლისურ ენაზე შექმნა.  

### წარმომავლობა 
ჯეფრი ჩოსერი დაიბადა ლონდონში დაახლოებით 1343 წელს, თუმცა მისი დაბადების ზუსტი თარიღი და ადგილი დაუდგენელია. მამისი და ბაბუმისი ღვინით მოვაჭრეები იყვნენ. როგორც ცნობილია, მისი წინაპრები იფსვიჩში მოღვაწე ვაჭრები იყვნენ (გვარი ჩოსერი წარმოსდგება ფრანგული სიტყვისაგან „*chausseur*“, რაც მეწაღეს ნიშნავს).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩოსერის გვერდი  ჰარვარდის უნივერსიტეტის საიტზე
* ჩოსერისთვის მიძღვნილი საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1343
კატეგორია:გარდაცვლილი 1400
კატეგორია:ინგლისელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
2 (რიცხვი)

**ორი** — რიგით მეორე ნატურალური რიცხვი. მისი წინა რიცხვია ერთი, ხოლო მომდევნო — სამი. ორი არის უმცირესი მარტივი რიცხვი და ამავდროულად უმცირესი ლუწი ნატურალური რიცხვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (2)
* Graphemica (²)
* Graphemica (₂)
*The Number 2 
*The Positive Integer 2
*Prime curiosities: 2

2
3 (რიცხვი)

**სამი** — მესამე ნატურალური რიცხვი. მისი წინამდგომი რიცხვია - ორი, ხოლო მომდევნო - ოთხი.არის მარტივი რიცხვი. აღინიშნება სიმბოლოთი — 3.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (3)
* Graphemica (³)
* Graphemica (₃)
* Tricyclopedic Book of Threes
* Threes in Human Anatomy
* 3 Mobile

3
კატეგორია:მარტივი რიცხვები
4 (რიცხვი)

**ოთხი** — მეოთხე ნატურალური რიცხვი. სამის მომდევნო და ხუთის წინამდგომი რიცხვი. აღინიშნება სიმბოლოთი - **4**. არის ლუწი, დადებითი რიცხვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (4)
* Graphemica (⁴)
* Graphemica (₄)
* Marijn.Org on Why is everything four?
* A few thoughts on the number four 

კატეგორია:4 (რიცხვი)
4
5 (რიცხვი)

**ხუთი** — მეხუთე ნატურალური რიცხვი. ოთხის მომდევნო და ექვსის წინამდგომი რიცხვი. აღინიშნება სიმბოლოთი — **5**.

## ლიტერატურა
* Wells, D. *The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers* London: Penguin Group. (1987): 58 – 67

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (5)
* Graphemica (⁵)
* Graphemica (₅)

5
კატეგორია:მარტივი რიცხვები
7 (რიცხვი)

**შვიდი** — მეშვიდე ნატურალური რიცხვი. არის ექვსის მომდევნო და რვის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — **7**.

## ლიტერატურა
* Wells, D. *The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers* London: Penguin Group (1987): 70–71

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (7)
* Graphemica (⁷)
* Graphemica (₇)

7
კატეგორია:მარტივი რიცხვები
8 (რიცხვი)

**რვა** — მერვე ნატურალური რიცხვი. არის შვიდის მომდევნო და ცხრის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — **8**.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (8)
* Graphemica (⁸)
* Graphemica (₈)
* The Octonions

8
9 (რიცხვი)

**ცხრა** — მეცხრე ნატურალური რიცხვი. არის რვის მომდევნო და ათის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — **9**.

## ლიტერატურა
*Cecil Balmond, "Number 9, the search for the sigma code" 1998, Prestel 2008, ISBN 3-7913-1933-7, ISBN 978-3-7913-1933-9

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (9)
* Graphemica (⁹)
* Graphemica (₉)

9
6 (რიცხვი)

**ექვსი** — მეექვსე ნატურალური რიცხვი. არის ხუთის მომდევნო და შვიდის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — **6**.

## ლიტერატურა
* *The Odd Number 6*, JA Todd, Math. Proc. Camb. Phil. Soc. 41 (1945) 66—68
* *A Property of the Number Six*, Chapter 6, P Cameron, JH v. Lint, *Designs, Graphs, Codes and their Links* ISBN 0-521-42385-6
* Wells, D. *The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers* London: Penguin Group. (1987): 67 - 69

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (6)
* Graphemica (⁶)
* Graphemica (₆)

6
Я

**Я**, **я** (IPA გამოთქმა  — „ჲა“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და გამოითქმის როგორც „ჲა“.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
* Булич С. К.,. Я, буква русской азбуки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Я // Экслибрис — Яя. — М. : Советская энциклопедия, 1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 30).
* Карский Е. Ф. Славянская кирилловская палеография / Отв. ред. акад. В. И. Борковский. — 2-е изд., факсимильное. — Л., М. (факс.): Из-во АН СССР; из-во «Наука» (факс.), 1928, 1979 (факс.). — С. 206—208. — 494 с. — 2700 экз.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Я)
* Graphemica (я)

კატეგორია:კირილური ასოები
კანზას-სიტი

**კანზას-სიტი** () — ყველაზე დიდი ქალაქი მისურის შტატში. მისი ფართობია 823.7 კმ². კანზას-სიტის მეტსახელია შადრევნების ქალაქი, რაც მოქმედი 200 შადრევნის გამო შეერქვა. კანზას-სიტიში ყველაზე მეტი შადრევანია მსოფლიოში რომის შემდეგ. ქალაქში მდებარეობს ამერიკული ჯაზის მუზეუმი. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ქანთრის კლუბი პლაზა — 1922 წელს აშენებული ღია ცის ქვეშ მოწყობილი შოპინგ-ცენტრი. კანზას-სიტი ცნობილია თავისი სამზარეულოთი, რომელშიც გამორჩეულია ადგილობრივი ბარბექიუ. ქალაქს ჰყავს ბეისბოლის გუნდი „Kansas City Royals“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ამერიკული ჯაზის მუზეუმი
* ქანთრის კლუბი პლაზა

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:მისური
დო (ნოტი)

**დო** — () ერთ-ერთი მუსიკალური ბგერა, ძირითადი დიატონური დო-მაჟორული ბგერათრიგის პირველი საფეხური, ძვ. ლათ. ტერმინოლოგიით — უტ (ut). ბგერა დო-ს ანბანური აღმნიშვნელია .

მინი|ცენტრი|დოს სხვადასხვა მდებარეობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
რე (ნოტი)

**რე** — მეორე მუსიკალური ნოტი. ფორტეპიანოს კლავიატურაზე მდებარეობს ორ შავ კლავიშს შორის. აღინიშნება სიმბოლოთი D. ის სანოტო სისტემაზე ასე გამოისახება:thumb|250px|right|Другие положения ноты на стане

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
მი (ნოტი)

**მი** — მესამე მუსიკალური ნოტი. ფორტეპიანპზე მდებარეობს ორი შავი კლავიშის მარჯვნივ. აღინიშნება სიმბოლოთი E.ის სანოტო სისტემაზე ასე გამოისახება:thumb|250px|right|მი ნოტები სხვადასხვა ოქტავაში

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
ფა (ნოტი)

**ფა** — მეოთხე მუსიკალური ნოტი. ფორტეპიანოზე მდებარეობს სამი შავი კლავიშის მარცხნივ. აღინიშნება სიმბოლოთი F. ის სანოტო სისტემაზე ასე გამოისახება:thumb|250px|right|Другие положения ноты на стане

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
სოლი (ნოტი)

**სოლ** — მეხუთე მუსიკალური ნოტი. ფორტეპიანოზე მდებარეობს სამი შავი კლავიშის შორის ლა-ს მარცხნივ. აღინიშნება სიმბოლოთი G. ის სანოტო სისტემაზე ასე გამოისახება:thumb|250px|right|სოლ ნოტები

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
Ferrari California

**Ferrari California** — სპორტული ავტომანქანა-როდსტერი, რომელიც კომპანიამ ფერარი 2008 წლის პარიზის აუტოშოუზე წარმოადგინა. ეს არის ორკარიანი „2+2“ გაშლადი მყარსახურავიანი მანქანა. ამ მანქანით ააღორძინეს გვიანი 1950-იანი წლების ფერარი 250 GT „კალიფრონია“.

ტრადიციისამებრ, „ფერარის“ იმ მოდელებს, რომელთა ძრავი წინ არის განთავსებული ჩრდილოეთამერიკულ სახელებს არქმევენ. მაგალითად: ამერიკა, **კალიფორნია**, დეიტონა, სუპერამერიკა.

ახალ მოდელს აქვს სამკუთხედი ფორმის ფარები, პლასტიკური ხაზები, ტრადიციულად მრგვალი და ოდნავ „კუდიანი“ უკანა მაშუქები, მათ ქვეშ კი ვერტიკალუტად განლაგებული გამოსაბოლქვი მილები. ავტომობილის დიზაინი იტალიურმა სტუდია პინინფარინა-მ შექმნა. „ფერარის“ ცნობილი 8-ცილინდრიანი ძრავი პირველად ავტომობილს წინა ნაწილშია განლაგებული. 4,3 ლიტრიანი ძრავი 460 ცხენის ძალას ავითარებს, მაგრამ F430 მოდელთან შედარებით, ეს განსხვავებული ძრავია. ძარა ალუმინისგანაა დამზადებული. გადაცემათა კოლოფო ასევე ახალია და შვიდსიჩქარიანია. სწორედ ამ სიჩქარეთა კოლოფის დამსახურებით ავტომობილი 100 კმ/სტ-ს 4 წამში ავითარებს. ზუსტად იგივე დრო სჭირდება 490 ც. ძ.-იან F430-ს 100 კმ/სთ-ის განსავითარებლად.

კიდევ ერთი სიახლე ახალი უკანა საკიდარია, რომელიც ბევრად უფრო კომფორტულია ვიდრე „ფერარის“ ტრადიციული სარბოლო საკიდარი. კერამიკული მუხრუჭები ბრემბოს ფირმამ დაამზადა. სიჩქარეების გადამრთველი, საკიდრის და სტაბილიზაციის სისტემის მუშაობის მართვა საჭეზე არსებულ კონტროლიორზე არის გადატანილი. კალიფორნია პირველი „ფერარია“, რომელსაც ალუმინის ორსექციანი დასაკეცი სახურავი აქვს, რომლის შექმნაში ასევე სტუდია პინინფარინამ მიიღო მონაწილეობა. ღილაკზე თითის დაჭერით სახურავი სავარძლების უკან სპეციალურ სათავსოში „უჩინარდება“.

„კალიფორნია“ F340 მოდელზე ოდნავ გრძელია. კომპანიის თქმით, ეს მოდელი მათთვის არის განკუთვნილი, ვისთვისაც დახურულ ტრასებზე რბოლაზე და 12-ცილინდრიან ძრავაზე მეტად, მოძრაობისგან სიამოვნების მიღება იტაცებს.

## წყარო 
* AUTO მოტივი – 2008 წელი N5

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფერარი კალიფორნია – ოფიციალური საიტი

კალიფორნია
კატეგორია:2000-იანი წლების ავტომობილები
კატეგორია:Ferrari
სი (ნოტი)

**სი** — მეშვიდე მუსიკალური ბგერა. ფორტეპიანოზე მდებარეობს სამი შავი კლავიშის მარჯვნივ. აღინიშნება სიმბოლოთი H. სანოტო სისტემაზე გამოისახება ასე:thumb|250px|right|Другие положения ноты на стане

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
სიეტლი

**სიეტლი** () — ქალაქი აშშ-ში, ვაშინგტონის შტატში. ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს პიუჯეტ-საუნდის ყურესა და ვაშინგტონის ტბას შორის, აშშ-კანადის საზღვრიდან 183 კმ-ის დაშორებით.

პირველი ევროპული ჩასახლება სიეტლის ტერიტორიაზე მოხდა 1851 წლის 13 ნოემბერს არტურ დენის ჯგუფის მეთაურობით (ინგლ. Arthur Denny) და ერქვა ნიუ-იორკ ალკი (ინგლ. New-York Alki), რაც დაახლოებით დიალექტური თარგმანიდან ითარგმნება როგორც „მომავალი ნიუ-იორკი“. 1853 წელს დევიდ „დოკ“ მეინარდის წინადადებით ქალაქის სახელი შეიცვალა და დაერქვა სიეტლი, ადგილობრივი ღმერთების სუკვომიშისა და დუვამიშის პატივსაცემად.

ვაშინგტონის შტატის ფინანსური სამმართველოს ცნობით, 2010 წლის 1 აპრილის შედეგებით ქალაქში ცხოვრობს 612 000 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
*ქალაქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
ჰექტორ ბერლიოზი

**ლუი ჰექტორ ბერლიოზი** ( დ. 11 დეკემბერი, 1803 — გ. 8 მარტი, 1869) — ფრანგი კომპოზიტორი და დირიჟორი. ცნობილია, როგორც „ფანტასტიკური სიმფონიის“ და „რეკვიემის“ ავტორი. ბერლიოზმა დიდი წვლილი შეიტანა ორკესტრის ჩამოყალიბებაში იმ სახით, როგორითაც ის დღესაა ცნობილი, როდესაც დაწერა „სახელმძღვანელო ორკესტრისათვის“. მისი მუსიკალური ნაწარმოებების შესასრულებლად ზოგჯერ 1000 მუსიკოსსაც კი იწვევდნენ. ამავდროულად, ბერლიოზმა დაახლოებით 50 საფორტეპიანო ნაწარმოები შექმნა სოლო მომღერლისთვის.

## ბიოგრაფია 
### ბავშვობა 
11 დეკემბერს, საფრანგეთის ქალაქ კოტ-სენტ-ანდრეაში დაიბადა ჰექტორ ლუი ბერლიოზი. დაიბადა ექიმი ფიზიკოსის ოჯახში. მამა ათეისტი ჰყავდა, ხოლო დედა - კათოლიკე.
6 წლის ჰექტორი წაიყვანეს ამავე ქალაქის სახელობის სკოლაში, მაგრამ მომავალ კომპოზიტორს აქ დიდხანს დარჩენა არ მოუწია, რადგან 1811 წელს, იმპერატორის ბრძანებით დაიხურა სასწავლებელი.
მამამ არ იცოდა, ვისთან წაეყვანა შვილი სასწავლებლად, რადგან იმ დროს კოტ-სენტ-ანდრეაში აღარ დარჩა არცერთი მასწავლებელი. ექიმ ბერლიოზს უყვარდა ლიტერატურა. მან ბავშვის აღზრდა თავის თავზე აიღო. 
მამამ გააცნო პატარა ჰექტორს ძველი ლიტერატურა და ენები, პოეზია, ისტორია და გეოგრაფია. 
ჰექტორში ჩამალულმა რომანტიზმმა გაღვიძება დაიწყო.
12 წლის ასაკი. მისი პირველი სიყვარული - დიუბორფი იყო მასზე ხუთი წლის უფროსი. ის ცხოვრობდა ახლოს - სოფელ მეიალანში, გრენობლთან ახლოს. პირველმა სიყვარულმა ძლიერად იმოქმედა კომპოზიტორზე, ასევე იმოქმედა იმან, რომ მისი შეყვარებული ერთი წლის შემდეგ გათხოვდა. 
ჰექტორი მუსიკამ გაიტაცა. ექიმი ბერლიოზი განათლებული ადამიანი იყო. მას სურდა მიეცა შვილისთვის ძლიერი განათლება და ამიტომ ჰექტორმა მუსიკის სწავლა დაიწყო. 
ექიმმა ბერლიოზმა აირჩია ლიონელი ემბერი - ლიონის ორკესტრის მეორე ვიოლინო. კონტრაქტის მიხედვით, რომელსაც 1817 წლის 20 მაისს ხელი მოაწერეს მუსიკოსმა და ექიმმა, რვა ფრანკით თვეში უნდა ესწავლებინა 12 მოსწავლისთვის ვიოლინოსა და კლარნეტზე დაკვრა და ამავდროულად ედირიჟორია ნაციონალური გვარდიის ორკესტრი.
15 წლის ჰექტორი სთავაზობს ორ პარიზის გამომცემლებს თავის ადრეულ ნაწარმოებს - სექსტეტს: ოთხი სიმებიანი ინსტრუმენტის, ფლეიტისა და ვალტორნასთვის. ერთმა გამომცემელმა არ გასცა პასუხი, მეორემ - პლეიელმა - ცივი უარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*The Hector Berlioz Website
*Works by Hector Berlioz
*Association Nationale Hector Berlioz 
*The U.K. Berlioz Society Website
*Festival Berlioz
*Le carnaval romain, for piano four hands

## სქოლიო
კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1869
C (მრავალმნიშვნელოვანი)

**C** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## დაპროგრამება 
* C (დაპროგრამების ენა)
* C++ (დაპროგრამების ენა)
* C შარპი

## მეცნიერება 
* ვიტამინი C

## სიმბოლოები 
* ©, საავტორო უფლება
* ¢, ცენტი

## სხვა მნიშნვნელობები 
* C (ნოტი) — მუსიკალური ნოტი „დო“;
* C# (ნოტი) — დო დიეზი;
* C (სათამაშო) — პლასტმასის სათამაშო ყოფილი ჩეხოსლოვაკიიდან;
* C (ნიშანი) — დამაკმაყოფილებელი ნიშნანი ზოგიერთი ქვეყნის განათლების სისტემაში.
დო დიეზი

**დო დიეზი** — დო-ზე ოდნავ მაღალი ბგერა, იგივე რე ბემოლი. აღინიშნება სიმბოლოთი C#.

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
რე ბემოლი

**რე ბემოლი** — მუსიკალური ნოტი, რეზე ოდნავ დაბალი და დოზე მაღალი, შუალედური ბგერა, იგივე დო დიეზი. აღინიშნება D♭სიმბოლოთი.

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
რე დიეზი

**რე დიეზი (რე♯)** — რეზე ოდნავ მაღალი და მიზე დაბალი ბგერა, იგივე მი ბემოლი. აღინიშნება სიმბოლოთი — D♯.

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
მი ბემოლი

მარჯვნივ|250px
**მი ბემოლი** — მეოთხე ნახევარტონი სოლფეჯიოში. რეზე ოდნავ მაღალი და მიზე დაბალი, შუალედური ბგერაა. იგი თითქმის რე დიეზის ჟღერადობისაა, თუმცა ზოგიერთ ტემპერაციაში ისინი მაინც განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. აღინიშნება სიმბოლოთი — E♭. მისი სიხშირე არ აღემატება 311.127 ჰერცს.

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
ფა დიეზი

**ფა დიეზი** — ფა-ზე ნახევარი ტონით მაღალი ბგერა.აღინიშნება სიმბოლოთი F♯.
ჟღერადობით F♯ და სოლ ბემოლი ერთი და იგივე ბგერაა.მუსიკის თეორიის მიხედვით, სხვადასხვა კონტექსტში განსხვავებულად აღინიშნება. 

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
სოლ ბემოლი

**სოლ ბემოლი** - სოლზე ნახევარი ტონით დაბალი მუსიკალური ბგერა, იგივე ფა დიეზი. აღინიშნება სიმბოლოთი G♭.

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
ვირჯინია-ბიჩი

**ვირჯინია-ბიჩი** (ინგლ. Virginia Beach) — მოსახლეობის მიხედვით 41-ე უდიდესი ქალაქი აშშ-ში. იგი მდებარეობს ოკეანის სანაპიროზე, ვირჯინიის შტატში. 2006 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 436,619 კაცს.

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ვირჯინია
კამარინული (ცეკვა)

**კამარინული** () — რუსული ლაღი ხასიათის ხალხური ცეკვა. მას ახასიათებს სწრაფი ტემპი, მაჟორული კილო და ორწილადი ზომა. მოცეკვავეები თითქოს ერთმანეთს ეჯიბრებიან ბალალაიკაზე, სალამურზე  და ჰარმონიკაზე დაკვრაში. ამ ცეკვის მელოდია გამოიყენა ბეთჰოვენმა ვარიაციაში ფორტეპიანოსთვის, ხოლო ჩაიკოვსკიმ თავის საბავშვო ალბომში შეიტანა პიესა "კამარინული".

## ლიტერატურა 
* Brown, David, *Tchaikovsky: The Final Years, 1885–1893*, (New York: W.W. Norton & Company, 1991). ISBN 0-393-03099-7.
* Figes, Orlando, ''Natasha's Dance: A Cultural History of Russia* (New York: Metropolitan Books, 2002). ISBN 0-8050-5783-8 (hc.).
* Holden, Anthony, *Tchaikovsky: A Biography'' (New York: Random House, 1995). ISBN 0-679-42006-1.

კატეგორია: ცეკვები
არლინგტონი (ტეხასი)

**არლინგტონი** () — ქალაქი ტეხასის შტატში, აშშ. მდებარეობს შტატის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჯონსონ-კრიკის სანაპიროზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 367 197 კაცი. მოსახლეობის რაიდენობით შტატში მე-7 ქალაქი, აშშ-ში კი 50-ე.

## დაძმობილებული ქალაქები 
* კენიგსჰოფენი, გერმანია (1952)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ტეხასი
უიჩიტო

**უიჩიტო** () — ქალაქი აშშ-ში, უდიდესი ქალაქი კანზასის შტატში. მდებარეობს შტატის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე არკანზასის პირას. ქალაქი დაფუძნდა 1870 წელს. ქალაქში განვითარებულია ავიამშენებლობა. მოიპოვებენ ნავთობს. მოქმედებს სამი უნივერსიტეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:კანზასის შტატის ქალაქები
ნური ალ-მალიქი

**ნური ქამელ მუჰამედ ჰასან ალ-მალიქი** (; დ. 20 ივნისი 1950), **ასევე ჯავად ალ-მალიქი** — ერაყელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ერაყის პრემიერ-მინსტრი 2006-2014 წლებში. არაბული ლიტერატურის მაგისტრი. პარტია „დავის“ გენერალური მდივანი. 2016 წლის 10 ოქტომბრიდან იკავებს ერაყის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
* პრემიერ-მინისტრის კაბინეტი

## სქოლიო
კატეგორია:ერაყის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ერაყის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ერაყელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლეკური (ცეკვა)

მინი|ლეკური, გადაღებულია დაახლოებით მეოცე საუკუნის დასაწყისში
**ლეკური** — ხალხური ცეკვა. გავრცელებულია კავკასიის ხალხებში: ქართველებში, ჩეჩნებში, ინგუშებში,ხუნძებში, ლეკებში, ასევე ადიღეს, ყარაჩაი-ჩერქეზეთსა და ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკებში. ცეკვას ჩრდილოეთ კავკასიაში, აზერბაიჯანსა და რუსეთში მოიხსენიებენ როგორც **ლეზგინკა**, ხოლო საქართველოში უფრო პოპულარული სახელია **მხედრული** ან უბრალოდ **ქართული**. მამაკაცების ცეკვას ჩქარი, ენერგიული მოძრაობები ახასიათებს, ხოლო ქალთა საცეკვაო მოძრაობები გამოირჩევა მოქნილობით და გრაციოზულობით. ლეკური მუსიკისათვის დამახასიათებელია 6/8 ზომა, სწრაფი ტემპი და ერთი და იგივე მელოდიის მრავალჯერ გამეორება. ლეკურის ჟანრი მრავალმა კომპოზიტორმა გამოიყენა თავის შემოქმედებაში.

კატეგორია:ცეკვები
კუჭი

310px|thumb|ადამიანის კუჭი
**კუჭი** — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული ნაწილი, რომელშიც ხდება საკვების ქიმიური და მექანიკური გადამუშავება. ბევრი ცხოველის კუჭი მხოლოდ ნაწლავის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული უბანია (უხერხემლოთა მრავალი ჯგუფი, ხერხემლიანთაგან მრგვალპირიანები, თევზების მრავალი ფორმა). ხერხემლიანთა კუჭი წინა ნაწლავის გაფართოებული ნაწილია. უფრო ხშირად იგი მოდრეკილია და დიდი და მცირე სიმრუდე აქვს. კუჭის კედელი შიგნიდან ამოფენილია ერთშრიანი ენტოდერმული ეპითელიუმით, რომელიც მილაკოვან ჯირკვლებს ქმნის. ეს ჯირკვლები წარმოქმნიან კუჭის წვენს და ლორწოს. ხშირად კუჭის სულ წინა, ე. წ. საყლაპავისეული ნაწილი ძლიერაა განვითარებული (ასეთია მაგ., ზოგი მცოხნელის რთული კუჭის წინა 3 განყოფილება — ფაშვი, ბადურა, წიგნარა. ნამდვილი კუჭი აქ მარტო მაჭიკია). კუჭის მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი კედლის გლუვი კუნთოვანი ქსოვილის შრეები. კუჭისა და ნაწლავის საზღვარზე ირგვლივ ჩამკეტი კუნთია (პილორუსის სპინქტერი). ზოგჯერ (ზოგიერთი მოლუსკი, კიბოები, მწერები, ფრინველები, ზოგი არასრულკბილიანი ძუძუმწოვარი) კუჭის ქიმიურ და მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი განცალკევებული ნაწილები ან სულაც 2 კუჭია განვითარებული (ე. წ ჯირკვლოვანი და კუნთოვანი ან საღეჭი კუჭი).

## ადამიანის კუჭი 
ადამიანის კუჭი — რეტორტის ფორმის ღრუ ორგანო. კუჭის 3/4 მარცხენა ფერდქვეშა მოდამოში, 1/4 კი მუცლის ზემო (ეპიგასტრიუმი) მიდამოში მდებარეობს. განარჩევენ კუჭის შემდეგ ნაწილებს: შესავალი (კარდია), ფსკერი (ფუნდუსი), ტანი (კორპუსი) და გასავალი (პილორუსი). კუჭს აქვს წინა და უკანა ზედაპირი; იქ, სადაც ზედაპირები ერთიმეორეში გადადის, წარმოიქმნება კუჭის მცირე და კუჭის დიდი სიმრუდეები. კუჭის შესავალი ხერხემლის მარცხნივ, გულმკერდის მე-11 მალის დონეზე მდებარეობს, გასავალი მარჯვნივ, წელის 1-ლი მალის დონეზეა, კუჭის ძირი შუასაძგიდის მარცხენა გუმბათის ქვეშაა მოთავსებული. მოზრდილი ადამიანის კუჭის სიგრძეა 15-18 სმ, სიგანე 12-14 სმ, მისი კედლის სისქე 3-4 მმ. ახალშობილის კუჭის ტევადობაა 30 კუბ/სმ, მოზრდილისა 2.5-3 ლიტრს აღწევს. კუჭის კედელი 3 გარსისაგან შედგება: ლორწოვანი, კუნთოვანი და სეროზული. კუჭის ლორწოვანი მორუხო-მოვარდისფროა და საყლაპავის ლორწოვანასაგან მკაფიოდაა გამოყოფილი დაკბილული ხაზით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ანატომია
კატეგორია:ორგანოები
Echoes, Silence, Patience & Grace

***Echoes, Silence, Patience & Grace*** () — ამერიკული როკ-ჯგუფ ჯგუფ Foo Fighters-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2007 წელს. ამ ალბომში შეთავსდა ჯგუფისათვის დამახასიათებელი მძიმე სტილი და მელოდიურობა, რომელიც ახასიათებდა წინა ალბომებს.

ალბომმა მიიღო 2008 წლის „გრემი“ წლის როკ ალბომისთვის, ხოლო სინგლმა „The Pretender“ - წლის საუკეთესო მძიმე როკის შესრულებისათვის.

## სიმღერების სია 
## პერსონალი 
* დეივ გროლი – ვოკალი, რიტმული გიტარა, ფორტეპიანო („Summer's End“, „Statues“ და „Home“)
* ტეილორ ჰოუკინსი – დასარტყმელი საკრავები, ფორტეპიანო („Summer's End“), ვოკალი („Erase/Replace“, „Cheer Up“, „Boys (Your Make Up Is Running“) და „But, Honestly“)
* ნეიტ მენდელი – ბას გიტარა
* კრის შიფლეტი – მთავარი გიტარა

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო 
კატეგორია:2007 წლის ალბომები
კატეგორია:Foo Fighters-ის ალბომები
კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო როკ-ალბომისთვის
უწლევი

**უწლევი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ალის თემი), მდინარე ჭერათხევის (სურამულას მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, ხაშურიდან 29 კმ. სოფლის სასაფლაოზე დგას ღვთისმშობლის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 23 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 15 კაცი, საიდანაც 10 მამაკაცია, ხოლო 5 ქალი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქინძათი

**ქინძათი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ალის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ჭერათხევის (სურამულას მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 820 მეტრზე, ხაშურიდან 22 კმ. სოფლიდან 1,5 კმ-ზე დგას წმინდა გიორგის ეკლესია.

## ისტორია
ქინძათი ერთ-ერთი უძველესი სოფელია. მას იცნობს ვახუშტი ბატონიშვილი და დატანილი აქვს რუკაზე. ასევე იცნობს იოანე ბატონიშვილიც. იგი აფიქსირებს ქინძათს ალის წყლის ხეობის სოფლებში, თუმცა ამ დროს (XVIII საუკუნის 90-იანი წლები) აქ მოსახლეობა არ ჩანს.

ქინძათი მოიხსენიება ისტორიული და ეკონომიკური ხასიათის არაერთ დოკუმენტში. ალექსანდრე დიდის (1412-1442 წწ.) სიგელის მიხედვით, „ქინძათს მურაჩაშვილს ივანეზას თექვსმეტი კოკა ღვინო და ორი ზურგიელი და ათი კოდი პური“ უნდა გაეღო ულუმბის
მონასტრისათვის. იგი ბაგრატიონ-დავითიშვილების მამულია. 1715 წლის 27 თებერვალს, ქართლის მეფე იესე ელიზბარ დავითიშვილისა და გიორგი რამაზიშვილის (დავითიშვილების ერთ-ერთი შტოა) მამულის საქმეზე განჩინებით ქინძათს აკუთვნებს ელიზბარ  დავითიშვილს. ელიზბარ და კონსტანტინე დავითიშვილების გაყრის განჩინებით (1716-1724 წწ.) „...ქინძათის ზუარი ელისბარს დარჩა“.

რუისის სამწყსოს 1715 წლის დავთარში აქ დაფიქსირებულია 6 კომლი გლეხი (გოშვარიშვილი, მრაჭველი (2), ქოჩორაძე (3).

ქინძათი გვხვდება უფრო ადრინდელ აღწერებშიც. ზემო ქართლის სადროშოს აღწერის დავთრის (XVII ს. დამდეგი) მიხედვით, ქინძათში 11 კომლი მოსახლეა (მრაჭველი, ზურაბაშვილი, დათაშვილი, შერმაზანაშვილი, ალუმასშვილი, ტაგანაშვილი...). გვხვდება აყრილი გლეხიც (ალექსიშვილი).

XVII საუკუნის მეორე ნახევრის ზემო ქართლის სადროშოს აღწერის დავთრის მიხედვით, ქინძათი საუფლისწულო მამულია. აქ სახლობენ ქართველები და სომხები. დავთარში 13 კომლია აღწერილი (მაისურაძე (2), ტერტერაშვილი, ბიბილური, ზღუდრელისშვილი (2), პარუბეგაშვილი, ქოჩორაძე, ქიმერიძე, ტაგანაშვილი, ჯანიასშვილი, ინასარიძე...).

ქინძათი გვხვდება აღწერის სხვა დოკუმენტებშიც, რომლებშიც თითქმის იგივე გვარები და კომლთა რაოდენობაა (11-დან 14-მდე) დაფიქსირებული. ზემოთ აღნიშნულ გვარებთან ერთად დოკუმენტებში გვხვდება რამდენიმე სხვა გვარიც, კერძოდ, შავალაშვილი, ნურალაშვილი, გურაბანიძე, მურადაშვილი...

ქინძათში 1728 წელს დაფიქსირებული 17 კომლი, ყველა იხდის ოსმალურ გადსახადს 7820 ახჩის ოდენობით.

1865 წელს ქინძათში 9 კომლი ცხოვრობს (8 სახელმწიფო და 1 დროებით ვალდებული), 1886 წლის აღწერით, აქ უკვე 29 კომლი მოსახლეა (105 კაცი და 89 ქალი, სულ 194 კაცი). აქედან 20 კომლი ქართველია, ხოლო 9 კომლი - სომეხი.

ქინძათში ამჟამად სახლობენ გვარები: ბარბაქაძე, გაგნიძე, დარბაიძე, ენჯიბაძე, ინასარიძე, კურტანიძე, მიქელაძე, მულაძე, ნოზაძე, საყვარელიძე, ტეფნაძე, ქიტიაშვილი, ხაჩიძე...

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 374 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 304 კაცი, საიდანაც 150 მამაკაცია, ხოლო 154 ქალი.

## ლიტერატურა
* ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 30, 5 აგვისტო, 2019, გვ., 5

## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლა (ნოტი)

**ლა** — მეექვსე მუსიკალური ნოტი. კლავიატურაზე მდებარეობს სამი შავი კლავიშის შორის სოლ-ის მარჯვნივ. აღინიშნება სიმბოლოთი A. ის ასე გამოისახება სანოტო სისტემაზე:thumb|250px|right|ლა ნოტები სხვადასხვა ოქტავაში ვიოლინოსა და ბანის გასაღებებში

კატეგორია:მუსიკალური ნოტები
ახშანი

**ახშანი** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ქისტაურის თემი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ღურულაზე (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი), თელავი-ახმეტის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრ სიმაღლეზე, ახმეტიდან 11 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 236 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობა 
გორისჯვარი — IX საუკუნის II ნახევრის სამნავიანი ბაზილიკა სოფლიდან 1 კილომეტრზე. კომპლექსში შედის სამრეკლო და გალავანი. ბაზილიკა რიყის ქვებითაა ნაგები, ალაგ-ალაგ გამორეულია შირიმის ქვა, შეკეთებულია აგურით. სამრეკლო, დასავლეთის კედლის მხატვრობა და მოხატულობის ფრაგმენტები სავარაუდოდ ეკუთვნის XV-XVI საუკუნეებს.

სოფელში დღესდღეობით ცხოვრობენ შემდეგი გვარის წარმომადგენლები: მაისურაძეები, დუდაურები, ლაჩაშვილები, იმერლიშვილები, ფიცხელაურები...

## ფოტოგალერეა 

Image:Gorijvari of axshani.jpg|ახშნის გორიჯვრის წმ. გიორგის ეკლესია
Image:Kashveti church of akhshani.jpg|ახშნის ქაშვეთის ეკლესია
Image:Matskhovari church.jpg|ახშნის მაცხოვრის ეკლესია
Image:St. elia church of akhshani.jpg|ახშნის ელიას ეკლესია
Image:St. nikolozi of akhshani.jpg|ახშნის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
Image:Tower of Akhshani.jpg|ახშნის კოშკი
Image:Church_of_akhshani.jpg|ახშნის ეკლესია

## იხილეთ აგრეთვე
*ახშნის გორისჯვრის ეკლესია
*ახშნის ეკლესია
*ახშნის ელიას ეკლესია
*ახშნის კოშკი
*ახშნის მაცხოვრის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Ѣ

**Ѣ**, **ѣ** (**ჲაწ**, ან **ჲაც**) — კირილური არქაული ასო. გამოითქმოდა როგორც „ე“, ან „ჲე“. 1918 წელს რუსული ორთოგრაფიის რეფორმის შემდეგ, ეს ასო რუსული ანბანიდან ამოიღეს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѣ)
* Graphemica (ѣ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ѳ

**Ѳ**, **ѳ** (**ჶიტა**, ან **თიტა**) — ძველი კირილური ასო. შეესაბამება ბერძნულ თეტას. გამოიყენებოდა ბერძნულიდან შემოსულ სიტყვებში თ ბგერის აღსანიშნად.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## გამოყენება
* ариѳметика, დღეს арифметика, ქართულად - არითმეტიკა
* Ѳеодоръ, დღეს Фёдор, ქართულად - თეოდორ

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѳ)
* Graphemica (ѳ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ѱ

**Ѱ**, **ѱ** — ძველი კირილურისა და საეკლესიო სლავური ენის ასო. გამოითქმის, როგორც ბერძნული ფსი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѱ)
* Graphemica (ѱ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ѥ

**Ѥ**, **ѥ** — კირილური არქული ასო–ნიშანი, რომელიც არსებობდა ძველი საეკლესიო (სლავური) ენაში. **ѥ** არის І-სა და Е-ეს შერწყმის შედეგად მიღებული ლიგატურა. სავარაუდოდ ასოთა ამგვარი შერწყმა უნდა ყოფილიყო ბგერათა შერწყმის ერთგვარი ისტორიული პროცესის შედეგი, რაც ე-ს წინამდებარე ი-ს განახევარხმოვნებას უნდა გამოეწვია: დროთა განმავლობაში იე უნდა გადასულიყო ჲე-ში. სიტყვის დასაწყისში, ან ხმოვნის შემდეგ იკითხება როგორც ჲე, ხოლო გარკვეული თანხმოვნების შემდეგ კი როგორც ე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѥ)
* Graphemica (ѥ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ѯ

**Ѯ**, **ѯ** — ძველი კირილური ასო. გამოითქმის, როგორც კს. ეს არის ბერძნული ქსის სლავური ვარიანტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѯ)
* Graphemica (ѯ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ѵ

**Ѵ**, **ѵ** (*„იჟიცა“*) — ბოლო ასო იყო რუსულ კირილურ ანბანში, 1918 წლის წერის რეფორმამდე. ბერძნულ ანბანში შეესაბამება იფსილონი. 

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѵ)
* Graphemica (ѵ)

კატეგორია:კირილური ასოები
ზილგა

**ზილგა** () — ოსური ცეკვის ერთ-ერთი სახეობა. ახასიათებს ჩქარი ტემპი. ქალ-ვაჟის წყვილი წრიული მოძრაობით ასრულებს. შეიძლება ჩაითვალოს საერთოკავკასიური ლეკურის ოსურ ვარიანტად.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ცეკვები‎
ლუისვილი

**ლუისვილი** (ინგლ. Louisville) — კენტუკის შტატის უდიდესი ქალაქი.

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:კენტუკი
ხცისი

**ხცისი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: კრისხევი, მიწობი; ნასოფლარები დიდი თხინალა,  პატარა თხინალა). ზღვის დონიდან 705 მეტრი, ხაშურიდან 9 კმ.

## ისტორია
1919 წლის 7 ნოემბერს ოსების შეიარაღებულმა რაზმმა აიდაროვის მეთაურობით იერიშით აიღო სოფელი, ჩამოაგდო ადგილობრივი ხელისუფლება და გამოაცხადა საბჭოთა ხელისუფლება.

## ღირსშესანიშნაობა 
სოფლიდან დაახლოებით 1,5 კმ-ზე დგას ხცისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია. სოფლის ცენტრში კი – წმინდა გიორგის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები