open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრიგოლი (კაცია)

**ეპისკოპოსი გრიგოლი** (ერისკაცობაში — გიორგი ვლადიმერის ძე კაცია; დ. 26 აგვისტო, 1972, სოხუმი) — წალკელი ეპისკოპოსი. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მღვდელმთავარი 2013 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
ეპისკოპოსი გრიგოლი, ერისკაცობაში გიორგი ვლადიმერის ძე კაცია, დაიბადა 1972 წლის 26 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში, ექიმების — ვლადიმერ კაციასა და ლუდმილა რუხაიას ოჯახში. 1982 წელს მოინათლა სოხუმის საკათედრო ტაძარში. 1989 წელს დაამთავრა ქალაქ სარატოვის (რუსეთი) საშუალო სკოლა. იმავე წელს ჩაირიცხა ქალაქ სარატოვის სამედიცინო უნივერსიტეტში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1995 წელს. 1997 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის სისხლძარღვთა და გულის ქირურგიის სამეცნიერო ცენტრში ასპირანტურაზე. 2000 წლის 29 ოქტომბერს გრიგოლმა წარმატებით დაიცვა დისერტაცია თემაზე „გულის იშემიური დაავადებების ქირურგიული მკურნალობა“ რისთვისაც მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 2004 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება.

2005 წლიდან ბრუნდება საქართველოში, ამავე წლიდან 2010 წლის ჩათვლით სწავლობს თბილისის სასულიერო აკადემიაში. 2010 წელს საკუთარ დაბადების დღეზე 26 აგვისტოს სიონის ტაძარში აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად გრიგოლი. 2010 წლის 28 აგვისტოს მარიამობის დღესასწაულზე აკურთხეს დიაკვნად და განმწესდა სამების ტაძრის ლავრაში. 2010 წლის 14 ნოემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა ილია II-მ მღვდლად დაასხა ხელი.

2013 წლის 11 ოქტომბერს შედგა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის სხდომა, სადაც სინოდის განჩინებით ეპარქიათა რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნა 5 ახალი ეპარქია. ახლად შექმნილი მარტყოფისა და გარდაბნის ეპარქიის ეპისკოპოსად გამოარჩიეს მღვდელ-მონაზონი გრიგოლი (კაცია). 2013 წლის 3 დეკემბერს თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მღვდელ-მონაზონ გრიგოლის წარდგინება, ხოლო 4 დეკემბერს სვეტიცხოვლის ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ მღვდელ-მონაზონ გრიგოლს ეპისკოპოსად დაასხა ხელი.

2015 წლის 13 იანვრიდან გრიგოლი აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსად გადაიყავანეს. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის 2019 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსი გრიგოლი გადაიყვანეს ჭყონდიდის საეპისკოპოსო კათედრაზე დროებით მმართველად.

2021 წელს 11 თებერვალს გამართულ სინდოდის სხდომაზე ეპისკოპოსი გრიგოლი კვლავ აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსად გადაიყვანეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში 
*patriarchate.ge // გრიგოლი – წალკელი ეპისკოპოსი
* drevo-info.ru

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
მეწ-პარნი

**მეწ-პარნი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სპიტაკთან ახლოს. 1988 წლის სპიტაკის მიწისძვრამ გაანადგურა მთელი სოფელი, დაინგრა ყველა სახლი. 

სოფელში დაიბადნენ სომეხი მწერალი რაზმიკ დავოიანი და სახელმწიფო მოღვაწე ვაჰან მელქონიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლორის პროვინციის ადმინისტრაცია 

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ლაზარე (სამადბეგიშვილი)

**ეპისკოპოსი ლაზარე** (ერისკაცობაში — **დიმიტრი ნიკოლოზის ძე სამადბეგიშვილი**; დ. 20 აგვისტო, 1955, თბილისი — გ. 20 ნოემბერი, 2020, იქვე) — ბორჯომისა და ბაკურიანის მღვდელთმთავარი 2017-2020 წლებში. გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014-2017 წლებში. კორონავირუსით გარდაიცვალა 2020 წლის 20 ნოემბერს.

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი ლაზარე გამორჩეულ იქნა გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2014 წლის 11 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

2017 წლის 2 იანვრიდან ხელმძღვანელობდა ბორჯომისა და ბაკურიანის ეპარქიას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* patriarchate.ge // ყოვლადუსამღვდელოესი ლაზარე
* drevo-info.ru
* Bishop Lazare Samadbegishvili

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში
კატეგორია:თბილისის მახათას მთის პანთეონში დაკრძალულები
დიმიტრი (კაპანაძე)

**ეპისკოპოსი დიმიტრი** (ერისკაცობაში – **რამაზ ვანგერის ძე კაპანაძე**; დ. 19 ივნისი, 1975, სოფ. ხორითი, ხარაგაულის რაიონი — გ. 23 იანვარი, 2022) — ხორნაბუჯის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2015 წლის 12 იანვრიდან გარდაცვალებამდე, 2022 წლის 23 იანვრამდე.

ანგელოზის დღე: 8 ნოემბერი – წმ. დიმიტრი თესალონიკელის ხსენება. ბერად აღიკვეცა 1995 წლის 16 დეკემბერს, 1996 წლის 10 მარტს აკურთხეს დიაკვნად, მღვდლად 1997 წლის 12 იანვარს აკურთხეს. 2013 წლის 11 ოქტომბერს არქიმანდრიტი დიმიტრი გამორჩეულ იქნა მარგვეთისა და უბისის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2013 წლის 27 ოქტომბერს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

2015 წლის 12 იანვრიდან 2022 წლამდე ეპისკოპოსი დიმიტრი ხორნაბუჯის ეპარქიას ედგა სათავეში.

გარდაიცვალა 2022 წლის 23 იანვარს კორონავირუსით გამოწვეული გართულებებით.
## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* ყოვლადუსამღვდელოესი დიმიტრი ხორნაბუჯელი ეპისკოპოსი 
* drevo-info.ru

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში
სარაჰართი

**სარაჰართი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. სოფელში ცხოვრობს 1 482 კაცი. 
1988 წლის სპიტაკის მიწისძვრამ გაანადგურა მთელი სოფელი, სოფელში დაიწყო ახალი სახლების მშენებლობა. 1992 წელს აღადგინეს სარაჰართის საშუალო სკოლა. 

სოფლის ცენტრში დგას მიწისძვრის მსხვერპლთა მემორიალი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* სარაჰართი
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
Unknown Pleasures

***Unknown Pleasures*** — ინგლისური პოსტ-პანკ ჯგუფ Joy Division-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. ჩაიწერა სტოკპორტში (ინგლისი), Strawberry Studios-ში, 1979 წლის აპრილში, პროდიუსერ მარტინ ჰენეტის თანაშემწეობით. გამოვიდა იმავე წლის 15 ივნისს, ლეიბლზე Factory Records.

ალბომიდან სინგლები არ გამოცემულა. მიუხედავად იმისა, რომ სინგლ „Transmission“-ის წარმატებით იმატა მისმა გაყიდვებმა, ჩარტებში ალბომი არ მოხვედრილა.

## სიმღერების სია
## სქოლიო
კატეგორია:1979 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Factory Records-ის ალბომები
კატეგორია:Joy Division-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები მარტინ ჰენეტის პროდიუსერობით
ფრენსის ლოურენსი

**ფრენსის ლოურენსი** (; დ. 26 მარტი, 1971) — ამერიკელი კინო და მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი და სცენარსიტი.

ლოურენსი დაიბადა ვენაში, ავსტრიაში. მამამისი ფიზიკის მასწავლებელი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტში, დედა მუშაობდა პიარ-სააგენტოში. სამი წლიდან ცხოვრობს ლოს-ანჯელესში. მუშაობა დაიწყო ფილმ *Marching Out of Time*-ის რეჟისორის ასისტენტად. ლოურენსი თანაკლასელ მაიკ როზენთან ერთად შეუდგა მუსიკალური ვიდეოების გადაღებას.

მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „კონსტანტინე“ გამოვიდა 2005 წელს. მას შემდეგ გადაიღო რამდენიმე ფილმი, მათ შორის — პოსტაპოკალიპტური საშინელება „მე ვარლეგენდა“ (2007), რომანტიკული დრამა „წყალი სპილოებისთვის“ (2011), სამეცნიერო ფანტასტიკური ანტიუტოპიური სერია „შიმშილის თამაშებიდან“ სამი ფილმი: „შიმშილის თამაშები: ცეცხლის ალში“ (2013), „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 1“ (2014) და „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა — ნაწილი 2“ (2015) და თრილერი „წითელი ბეღურა“ (2018).

## ფილმები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ფრენსის ლოურენსი  — Mvdbase.com
* ფრენსის ლოურენსის ბიოგრაფია  — The New York Times

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ლათინური გრემის მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
სარჩაპეტი

**სარჩაპეტი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, საქართველოს საზღვართან ახლოს, ზღვის დონიდან 1 705 მ-ზე. 

სოფელი დააარსეს XIX საუკუნეში, რუსეთ-ოსმალეთის ომების პერიოდში. ახალმოსახლეები გადმოსახლდნენ ყარსიდან და ალაშკერტიდან (ამჟამად თურქეთი). სარჩაპეტის მოსახლეობა საუბრობს დიალექტზე, რომელიც განსხვავდება თანამედროვე სომხურისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* სარჩაპეტი 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
საბა (ინწკირველი)

**ეპისკოპოსი საბა** (ერისკაცობაში — **ლაშა ანდრიას ძე ინწკირველი** დ.  22 ივნისი, 1981, ოზურგეთის რაიონი) — ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014 წლის 15 ივნისიდან.

## ბიოგრაფია 
ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსი საბა, ერისკაცობაში ლაშა ინწკირველი დაიბადა 1981 წლის 22 ივნისს ოზურგეთის რაიონში. 
1996 წელს შემოქმედელი მიტროპოლიტი იოსების ლოცვა- კურთხევით მან ჩააბარა ბათუმის წმ. იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის სასულიერო სემინარიაში. 
სტუდენტობის პერიოდში ის დაინტერესტდა მონასტრული ცხოვრებით და მორჩილებას გადიოდა მახერას მამათა მონასტერში, კვიპროსზე.
2000 წელს სასულიერო სასწავლებელის დასრულების შემდეგ სწავლის გასაგრძელებლად კათოლიკოს- პატრიარქის ილია II და  მიტროპოლიტ დიმიტრის (შიოლაშვილი) ლოცვა- კურთხევით ის სერბეთში გაემგზავრა . 2001-2007 წელეებში სწავლობდა ბელგრადის წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის უნივერსტიში, საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე.

საქართველოში 2008 წელს დაბრუნდა. მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ის მორჩილად აკურთხა , უწოდა სახელი ლაშა-გიორგი და ასევე დანიშნა ეპარქიის მდივნად.
2009 წლის 29 ივნისს მორჩილი ლაშა-გიორგი ბერად აღიკვეცა და ეწოდა სახელი - საბა. ამავე წლის 5 ივლისს, ბერი საბა ეკურთხა ბერ- დიაკვნად.
2010 წელს უწმინდესისა და უნეტარესი ილია მეორეს ლოცვა -კურთხევით ბერ-დიაკონი საბა ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. 2010 წლის 26 ოქტომბერს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ(შიოლაშვილი) ის აკურთხა მღვდელ-მონაზვნად და ჩააბარა წმინდა დავით აღმაშენებლის სახელობის მონასტერი და წმინდა გიორგის სახელობის სამრევლო პენსილვანიის შტატში.

საქართველოს ეკლესიის ისტორიაში ის პირველი ქართველი სასულიერო პირია, რომელიც  ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტზე იქნა ხელდასხმული.
ეკლესიაში ერთგული მსახურებისათვის 2011 წელს 22 მაისს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ,მღვდელ-მონოზონ საბას  იღუმენობა მიანიჭა.

2013 წელს ის დანიშნა ბრუკლინში ღვთისმშობლის შობის სახელობის ქართული სამრევლო წინამძღვრად.

2013 წელის  9 თებერვალს მამა საბა აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში.

2013 წელის 13 ოქტომბერს მას მიენიჭა მანტიისა და კვერთხის ტარების უფლება.

2014 წლის 3 ივნისს, საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსად.

2014 წლის 22 ივნისს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს- პატრიარქის ილია II-სა და წმინდა სინოდის წევრების მიერ, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში არქიმანდრიტი საბა ეპისკოპოსად იკურთხა.

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2014 წლის 22 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

## რესურსები ინტერნეტში
* patriarchate.ge ყოვლადუსამღვდელოესი საბა

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
დოსითეოსი (ბოგვერაძე)

**ეპისკოპოსი დოსითეოსი** (ერისკაცობაში — **დიმიტრი ზურაბის ძე ბოგვერაძე**; დ. 29 დეკემბერი, 1964, იგორეთი, ხარაგაულის რაიონი) — ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014 წლის 15 ივნისიდან. 

2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი დოსითეოსი გამორჩეულ იქნა ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიის ეპისკოპოსად, ხოლო 2014 წლის 15 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* patriarchate.ge ყოვლადუსამღვდელოესი დოსითეოსი
* drevo-info.ru

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
ურუტი (ლორე)

**ურუტი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ქალაქ სტეფანავანიდან 6-7 კილომეტრზე. მოსახლეობა შეადგენს 1 197 კაცს (2008). 1988 წლის მიწისძვრამ დააზარალა, თუმცა მსხვერპლი არ ყოფილა. 

სოფელში დაიბადნენ სომეხი ატომური ფიზიკის სპეციალისტი ნორიკ ხალატიანი და პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი ვაჩაგან ხალატიანი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ურუტი 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
შნოღი

**შნოღი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ვანაძორიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 60 კმ-ში. მოსახლეობა 3 139 კაცი (2008). 

სოფელში არის საშუალო სკოლა, ბიბლიოთეკა, სამედიცინო პუნქტი და საფოსტო განყოფილება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Шнох на сайте марза Лори 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
აგარაკი (ლორე)

**აგარაკი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. მოსახლეობა 1388 კაცი (2008). პირველად მოიხსენიება XIII საუკუნეში.  

კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.

მოსახლეობის 48,8% მამაკაცია, ხოლო 51,2 % ქალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* აგარაკი 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

## სქოლიო
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ფიოლეტოვო

**ფიოლეტოვო** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, მოსახლეობა 750 კაცი (2011), მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი რუსი მალაკნები არიან. ეს სოფელი მალაკნების ორი სოფლიდან ერთ-ერთია, რომელიც სომხეთში მდებარეობს. დააარსეს ტამბოვის გუბერნიიდან გადმსახლებულმა მოლოკნებმა 1820 წელს. 

1936 წლამდე სოფელს ერქვა ნიკიტინო, ხოლო შემდეგ უწოდეს ფიოლეტოვო ბაქოელი კომისრის ივან ფიოლეტოვის პატივსაცემად. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Молокане в Армении 
* «Армения-наша родина» 
* Русским в Армении все Фиолетово
* Фиолетово 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ანტარაშენი

**ანტარაშენი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. მოსახლეობა 226 კაცი (2008).

კლიმატი არის ზომიერი, ცივი  ზამთრით და გრილი ზაფხულით.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის ცვალებადობა წლების მიხედვით ასეთია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

## სქოლიო
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ოძუნი

**ოძუნი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, რკინიგზის სადგურ სანაინიდან სამხრეთით ორ კილომეტრში, სანაინისა და ახპატის მონასტრების ახლოს. 

ოძუნი ტაშირის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი დასახლებაა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში იყო ტაშირის პროვინციის ცენტრი. უძველეს ისტორიულ საბუთებში ოძუნი მოხსენიებულია, როგორც კათოლიკოს იოანე (ჰოვანეს) III-ის სამშობლო. 

სოფელში დგას გუმბათოვანი ბაზილიკა ოძუნის მონასტერი, რომელიც სავარაუდოდ VI-VII საუკუნეებს განეკუთვნება. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Информация на cilicia.com  
* Информация на armeniapedia.org
* Информация на Armenian Studies Program  
* Информация на Armenian Architecture  
* Информация на Virtual Armenia 
* Профиль на geonames 

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
დამიანე (ხუფენია)

**ეპისკოპოსი დამიანე** (ერისკაცობაში — **მამუკა (ომარ) კონსტანტინეს ძე ხუფენია**; დ. 6 აგვისტო, 1959, სოხუმი — გ. 30 ივლისი, 2022) — სამთავისისა და კასპის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2013 წლის 3 ნოემბრიდან გარდაცვალებამდე. ანგელოზის დღე: 14ივლისი და14 ნოემბერი — წმიდანი უვეცხლო მკურნალი დამიანეს ხსენება.

## ბიოგრაფია
1999 წლიდან იყო საგარეჯოსა და გურჯაანის ეპისკოპოს ანდრიას (გვაზავა) მორჩილებაში. 2002 წლიდან სამთავისისა და გორის ეპარქიაში განაგრძო მოღვაწეობა.

2004 წლის 2 იანვარს სამთავისისა და გორის ეპისკოპოსმა ანდრიამ (გვაზავა) ბერად აღკვეცა და სახელად დამიანე უწოდა. 2004 წლის 4 სექტემბერს გორის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარში სამთავისისა და გორის ეპისკოპოსმა ანდრიამ დიაკვნად აკურთხა. 2005 წლის 28 აგვისტოს გორის საკათედრო ტაძარში მღვდლად დაასხა ხელი და ქვათახევის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის მამათა მონასტრის წინამძღვრად დანიშნა.

2013 წლის 11 ოქტომბერს იღუმენი დამიანე გამორჩეულ იქნა სამთავისისა და კასპის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2013 წლის 3 ნოემბერს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

2022 წლის 30 ივლისს, ქვემო ქართლში, მარტყოფთან, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## ლიტერატურა
* საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის მღვდელმთავრები (1917-2017): ეპისკოპოსი დამიანე (ხუფენია) — ვარდოსანიძე, ს. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ასწლოვანი მატიანე (1917-2017 წ.წ.) - თბ., 2017. - გვ. 515-645.

## რესურსები ინტერნეტში
* patriarchate.ge // ყოვლადუსამღვდელოესი დამიანე
* drevo-info.ru

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კომიტასი

**კომიტასი** (; ნამდვილი სახელი **სოღომონ გევორქის ძე სოღომონიანი**, ; დ. 26 სექტემბერი 1869, ქუთაჰია, ოსმალეთის იმპერია — გ. 22 ოქტომბერი 1935, ვილჟიუფი, საფრანგეთი) — სომეხი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე, ფოლკლორისტი. მომღერალი და დირიჟორი. ითვლება სომხეთის ეროვნული მუსიკალური სკოლის ფუძემდებლად. კომიტასი აღიარებულია, როგორც ეთნომუსიკის ერთ-ერთი პიონერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Виртуальный музей Комитас
* Сайт Ереванской государственной консерватории им. Комитаса 
* Комитас в жизни современной Армении

## სქოლიო 
კატეგორია:სომეხი მუსიკოსები
კატეგორია:სომეხი დირიჟორები
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
დაურ ახვლედიანი

**დაურ ახვლედიანი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1964, გაგრა — გ. 1993, სოხუმი) — აფხაზი ფეხბურთელი.

თავისი კარიერა დაიწყო ქუთაისის ტორპედოში, რომლის ძირითად გუნდში 1983 წელს 2 შეხვედრა ჩაატარა. 1984 წელს სოხუმის დინამოში გადავიდა და აქ 1991 წლამდე დაჰყო; ითამაშა 221 მატჩში. 1991 წელს გადავიდა რუსეთის ურალანში, რომელიც 1993 წელს დატოვა და ქართულ-აფხაზურ კონფლიქტში მიიღო მონაწილეობა. დაურ ახვლედიანი ომის მიწურულს, სოხუმის აღებისას მოკლეს.

აფხაზეთის თვითგამოცხადებულმა რესპუბლიკამ დაურ ახვლედიანს აფხაზეთის გმირის წოდება მიანიჭა და მისი სახელი უწოდა გაგრის სტადიონს.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფხაზი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დაურ
Who's Next

'''''Who's Next''''' — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1971 წლის აგვისტოში. თავდაპირველად იგი დაგეგმილი იყო, როგორც როკ-ოპერა, თუმცა გამოვიდა ტრადიციული ალბომის ფორმით. მას კომერციული და კრიტიკული წარმატება ხვდა წილად. ეს არის ჯგუფის ერთადერთი ალბომი, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტების პირველ პოზიციაზე მოხვდა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

;დამატებები

;2003 წლის დელუქს გამოცემა

მეორე დისკზე წარმოდგენილია ლონდონის თეატრში Young Vic 1971 წლის 26 აპრილს გამართული კონცერტი.

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1971 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:Track Records-ის ალბომები
კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:Universal-ის დელუქს-გამოცემები
კატეგორია:ალბომები პიტ ტაუნსენდის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები გლინ ჯოუნსის პროდიუსერობით
ბლაგოდარნოე (სომხეთი)

**ბლაგოდარნოე** () — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1 615 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 257 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 22 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11,77 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში
* World Gazeteer: Armenia &ndash; World-Gazetteer.com
* ბლაგოდარნოე  GEOnet Names Server-ზე.
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
The Who by Numbers

***The Who by Numbers*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეშვიდე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1975 წლის ოქტომბერში. გამოცემის *The Village Voice* Pazz & Jop-ის გამოკითხვაში მან წლის მეათე საუკეთესო ალბომის პოზიცია დაიკავა. ალბომის გარეკანი დახატა ჯონ ენტუისლმა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

## სქოლიო 
კატეგორია:1975 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გლინ ჯოუნსის პროდიუსერობით
გიორგი (ჯამდელიანი)

**ეპისკოპოსი გიორგი** (ერისკაცობაში — ლერი ვალერის ძე ჯამდელიანი; დ. 1 ოქტომბერი, 1981, მესტია) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპარქიის ეპისკოპოსი. ანგელოზის დღე —  [ღირსი გიორგი მთაწმიდელის ხსენება]; კათედრა და რეზიდენცია მარნეულში.

## ბიოგრაფია
ყოვლადუსამღვდელოესი გიორგი, ერისკაცობაში ლერი ვალერის (სპირიდონის) ძე ჯამდელიანი, დაიბადა 1981 წლის 1 ოქტომბერს მესტიაში. მამა — ვალერი (სპირიდონ) ჯამდელიანი, პროფესიით იურისტი, ისტორიკოსი, დედა — დალი დადვანი, პროფესიით ექიმი-პედიატრი. სწავლობდა თბილისის I კლასიკურ გიმნაზიაში, 1998 წელს დაამთავრა თბილისის 47-ე საჯარო სკოლა. იმავე წელს ჩაირიცხა უმაღლეს სასწავლებელში — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში საერთაშორისო ურთიერთობები-დიპლომატიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 2003 წელს.

2005 წლიდან იწყებს მონასტრულ ცხოვრებას რუის-ურბნისის ეპარქიაში, ძამის ხეობაში. 2006 წლის 27 აგვისტოს მროველ-ურბნელი მიტროპოლიტი იობის ლოცვა-კურთხევით, იღუმენმა ეფრემმა (შემდგომში ბოლნელი მთავარეპისკოპოსი ეფრემი) ქოზიფის მამათა მონასტერში ბერად აღკვეცა. 2006 წლის 4 დეკემბერს რუის-ურბნისის მიტროპოლიტ იობის (აქიაშვილი) მიერ იკურთხა ბერ-დიაკვნად, ხოლო 2007 წლის 19 იანვარს მის მიერვე — მღვდელ-მონაზვნად. წინამძღვრობდა ტბეთის, ქოზიფის, პირღებულის და სახუნდარის მამათა მონასტრებს.

2013 წლის 11 ოქტომბერს, მიტროპოლიტი იობის წარდგენით, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მიერ მოხდა გამორჩევა მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპისკოპოსად. ხოლო 2013 წლის 23 ნოემბერს, გიორგობის დღესასწაულზე, მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* facebook.com // ალილო მარნეულში 
* patriarchate.ge // გიორგი – მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპისკოპოსი
* drevo-info.ru

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1981
იოანე (შომახია)

**ეპისკოპოსი იოანე** (ერისკაცობაში — **ნიკოლოზ თამაზის ძე შომახია**; დ. 13 აგვისტო, 1971, თბილისი) — გარდაბნისა და მარტყოფის მღვდელმთავარი 2013 წლის 1 დეკემბრიდან.

ბერად აღიკვეცა 2008 წელს და იმავე წელს ეკურთხა დიაკვნად. 2010 წელს ეკურთხა მღვლად. 2013 წლის 1 დეკემბერს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* patriarchate.ge ყოვლადუსამღვდელოესი იოანე
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1971
Tommy (ალბომი)

***Tommy*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეოთხე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1969 წლის მაისში. იგი ორმაგი ალბომია და დაიწერა პიტ ტაუნსენდის მიერ, როგორც როკ-ოპერა. ალბომის სიუჟეტში მოთრობილია ყრუ, მუნჯი და ამავე დროს, ბრმა ბიჭუნას ამბავი.

ტაუნსენდმა ალბომის კონცეფცია შეიმუშავა მას შემდეგ, რაც მეჰერ ბაბას ნამუშევრები გაიცნო. მან სცადა, ბაბას ლექციები მუსიკაში გადაეტანა. ჩაწერა 1968 წლის სექტემბერში დაიწყო, მაგრამ მხოლოდ ექვსი თვის შემდეგ დასრულდა. *Tommy* კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს. მოგვიანებით წარმატებამ იკლო, თუმცა მრავალი ავტორი მას როკ-მუსიკისთვის გავლენიან ალბომად თვლიდა. 1969-1970 წლებში The Who-მ ალბომის მხარდამჭერი ტურნე გამართა. ცოცხალმა წარმოდგენებმა გაამყარეს ალბომის იმიჯი.

როკ-ოპერა მოგვიანებით მედიის სხვა ფორმატებში იქნა წარდგენილი. 1971 წელს სიეტლის ოპერამ მისი დადგმა წარადგინა. 1972 წელს ორკესტრული ვერსია ჩაიწერა ლუ რაიზნერის მიერ. 1975 წელს გამოვიდა ამავე სახელწოდების ფილმი, ხოლო 1992 წელს — მიუზიკლი ბროდვეიზე. ორიგინალური ალბომი გაიყიდა 20 მილიონი ასლის ოდენობით და შეტანილი იქნა გრემის დიდების დარბაზში. იგი CD-ზე რამდენიმეჯერ გამოიცა (1996 წელს ჯონ ესლის რემიქსის ჩათვლით). 2003 წელს გამოვიდა მისი დელუქს SACD ვერსია, ხოლო 2013 წელს - სუპერ დელუქს ბოქს-სეტი, მანამდე გამოუცემელი დემო ვერსიებით და ცოცხალი ჩანაწერებით.

## სიმღერების სია
### დელუქს გამოცემები
;2003 წლის გამოცემის დამატება

პირველი თორმეტი სიმღერა — დუბლები და დემოები, უკანასკნელი ხუთი - სტერეო დემოები.

#I Was – 0:17
#Christmas (Outtake 3) – 4:43
#Cousin Kevin Model Child – 1:25
#Young Man Blues (Version one) (ელისონი) – 2:51
#Tommy Can You Hear Me? (ალტერნატიული ვერსია) – 1:59
#Trying to Get Through – 2:51
#Sally Simpson (დუბლი) – 4:09
#Miss Simpson – 4:18
#Welcome (Take two) – 3:44
#Tommy's Holiday Camp (ჯგუფის ვერსია) – 1:07
#We're Not Gonna Take It (ალტერნატიული ვერსია) – 6:08
#Dogs (Part Two) (Moon) – 2:26
#It's a Boy – 0:43
#Amazing Journey – 3:41
#Christmas – 1:55
#Do You Think It's Alright – 0:28
#Pinball Wizard – 3:46

;2013 წლის გამოცემის დამატებითი დისკი (საკონცერტო ჩანაწერი)
# Overture (შესავალით) – 7:00
# It's A Boy – 0:39
# 1921 – 2:29
# Amazing Journey – 5:07
# Sparks – 2:49
# The Hawker (Eyesight To The Blind) – 1:54
# Christmas – 3:11
# The Acid Queen – 3:30
# Pinball Wizard – 2:47
# Do You Think It's Alright? – 0:21
# Fiddle About – 1:12
# Tommy, Can You Hear Me? – 0:55
# There's A Doctor – 0:24
# Go To The Mirror! – 3:12
# Smash The Mirror – 1:10 
# Miracle Cure – 0:12 
# Sally Simpson – 4:01
# I'm Free – 2:12
# Tommy's Holiday Camp – 0:48
# We're Not Gonna Take It – 3:28
# See Me, Feel Me – 7:51

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1969 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:Track Records-ის ალბომები
კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:ალბომები კიტ ლამბერტის პროდიუსერობით
კატეგორია:როკ-ოპერები
Face Dances

***Face Dances*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1981 წლის მარტში. ეს არის ჯგუფის ერთ-ერთი ორი ალბომიდან, რომლებიც ჩაიწერა დრამერ კენი ჯოუნსის მონაწილეობით.

კრიტიკოსთა მიერ ამ ალბომის შეფასებები არაერთგვაროვანი იყო, თუმცა დოლტრი 1994 წლის ინტერვიუში აღნიშნავდა, რომ მას ალბომი მოსწონდა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

;ორიგინალური გამოცემა და 1992 წლის CD გამოცემა

;1997 წლის გამოცემის დამატებები

## ჩარტები
## სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:1981 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
აჭაფარა

**აჭაფარა** ან **აჩაფარა** — კარული მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყლიჩის აუზში. სიგრძე 0,3 კმ, ფართობი 0,8 კმ². მყინვარის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 3210 მ სიმაღლეზეა, ხოლო ენის ბოლო 2910 მ სიმაღლეზე ჩამოდის.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
It's Hard

'''''It's Hard''''' — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეათე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1982 წლის სექტემბერში. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი ჯონ ენტუისლის (რომელიც 2002 წელს გარდაიცვალა) და დრამერ კენი ჯოუნსის მონაწილეობით. ალბომმა ბრიტანეთის ჩარტში #11 ადგილი დაიკავა, ხოლო აშშ-ში - #8.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1982 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
ბოვაძორი

**ბოვაძორი** () — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1415 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 326 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.64 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ჭოჭკანი

**ჭოჭკანი** () — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 115 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 100 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 21.25 კმ²-ია.

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ყლიჩი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ყლიჩი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ყლიჩი — ქედი საქართველოში
* ყლიჩი — მყინვარი საქართველოში
* ყლიჩი — მდინარე საქართველოში
* ყლიჩი — მთა საქართველოში
* ყლიჩი — ჩანჩქერი საქართველოში
Endless Wire (The Who-ს ალბომი)

***Endless Wire*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2006 წლის 30 ოქტომბერს ბრიტანეთში, ლეიბლზე Polydor Records, ხოლო მეორე დღეს აშშ-ში - Universal Republic-ის მიერ. ეს იყო ჯგუფის პირველი ალბომი ორიგინალური მასალით, 24 წლიანი პაუზის შემდეგ. 2005 წელს დაგეგმილი იყო მისი სამუშაო სახელწოდებით *WHO2* გამოშვება.

*Endless Wire*-ს ძირითადად დადებითი შეფასებები მოჰყვა. გამოცემისთანავე *Billboard*-ის ჩარტში იგი #7 პოზიციაზე მოხვდა, ხოლო ბრიტანეთში - #9-ზე. სიმღერების ნაწილი შესრულდა ჯგუფის 2006-2007 წლების ტურნეს ფარგლებში, ხოლო უმეტესობა მოხვდა მიუზიკლში „ბიჭუნა, რომელსაც მუსიკა ესმოდა“ (2007).

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

### *The Who Live at Lyon* (CD)
ჩაწერილია ცოცხლად საფრანგეთში (ლიონთან), 2006 წლის 17 ივლისს. შეტანილია დამატებითი დისკის სახით ევროპულ და აზიურ, აგრეთვე აშშ-ის Best Buy-ს გამოცემებში.

### *The Who Live at Lyon* (DVD)
#I Can't Explain - 3:04
#Behind Blue Eyes - 4:39
#Mike Post Theme - 3:41
#Baba O'Riley - 5:59
#Won't Get Fooled Again/Old Red Wine - 10:03

## ჩარტები
## სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:2006 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:Universal Records-ის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
ათანი (სომხეთი)

**ათანი** () — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1258 მეტრი. მოსახლეობა 1388 კაცი (2008).    

კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის 47 % მამაკაცია, ხოლო 53 % ქალი.

მოსახლეობის ცვალებადობა წლების მიხედვით ასეთია..

## რესურსები ინტერნეტში
* ატანი 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

## სქოლიო
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
Who Are You

***Who Are You*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1978 წლის აგვისტოში. აშშ-ის ჩარტში იგი #2, ხოლო ბრიტანეთში - #6 პოზიციამდე ავიდა. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი კით მუნის მონაწილეობით, რომელიც მისი გამოცემიდან ოცი დღის შემდეგ დაიღუპა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

;ორიგინალური გრამფირფიტა და 1990 წლის გამოცემა

;1996 წლის გამოცემის დამატებები

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კატეგორია:The Who-ს ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გლინ ჯოუნსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები პიტ ტაუნსენდის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ჯონ ესტლის პროდიუსერობით
Steam (პროგრამა)

**Steam** — ციფრული დისტრიბუციის პლატფორმა, რომელიც მომხმარებლებს სთავაზობს საავტორო უფლებების დაცვის ტექნიკური საშუალების, ქსელური თამაშებისა და სოციალური ქსელების სერვისებს. იგი შექმნილი არის ცნობილ ვიდეო თამაშების დეველოპერის Valve Corporation-ის მიერ. Steam ასრულებს აქტივაციის მოსამსახურეობის, ინტერნეტიდან გადმოწერის, ავტომატურ განახლებების და სიახლეების, როგორც თვითონ Valve-სი ასევე სხვა დეველოპერების (Valve-ს ნებართვით) ფუნქციას. იგი ხელმისაწვდომი არის 23 ენაზე.

თავდაპირველად პროგრამა ხელმისწვდომი იყო მხოლოდ Microsoft Windows-ზე, ხოლო მოგვიანებით შეიმუშავეს სხვა ოპერაციული სისტემებისთვის, მათ შორის OS X-ისა და Linux-ისთვის და ასევე მობილური ოპერაციული სისტემებისთვის: iOS, Android, Windows Phone და SteamOS.

2015 წლის მონაცემით სტიმზე განთავსებული არის 6.464 Windows-ის თამაში, 2,323 OS X-ის თამაში და  1,500 Linux-ის თამაში. სერვის ჰყავს 125 მილიონი დარეგისტრირებული მომხმარებელი. სტიმი ითვლება ყველაზე მსხვილ ციფრული დისტრიბუციის პლატფორმად პერსონალურ კომპიუტერზე; 2013 წლის Screen Digest-ის შეფასებით, ინტერნეტის საშუალებით გაყიდული თამაშების 75 პროცენტი შესყიდული იქნა სტიმის მეშვეობით. სერვისის წარმატებამ განაპირობა ვიდეო თამაშების კონსოლის Steam Machine-ისა და ლინუქსზე დაფუძნებული ოპერაციული სისტემის SteamOS-ის შემუშავება.

თავდაპირველად, სერვისის მეშვეობით ვრცელდებოდა მხოლოდ ვიდეო თამაშები, ტრეილერები და მოდიფიკაციები, თუმცა Valve-მა განაცხადა, რომ მომავლისთვის იგი გეგმავს გააფართოვოს სერვისის სპეციალიზაცია და მისი მეშვეობით გაავრცელოს მუსიკა და სრულმეტრაჟიანი ფილმები.
## იხილეთ აგრეთვე
*ციფრული დისტრიბუცია
*World Opponent Network
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური Steam საიტი
*Steamworks-ის გვერდი
*ხშირად დასმული შეკითხვები Steam-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:2003 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Android-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:საავტორო უფლებების დაცვის ტექნიკური საშუალებების სერვისები
კატეგორია:ელექტრონული კომერცია
კატეგორია:Freeware
კატეგორია:IOS-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი სათამაშო სერვისები
კატეგორია:პროპრიეტარული კროსპლატფორმული პროგრამული უზრუნვლყოფა
კატეგორია:სოციალური ქსელების სერვისები
კატეგორია:WebKit-ზე დაფუძნებული პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Valve Corporation
მარუხის მყინვარი (საქართველო)

**მარუხის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარე მარუხის აუზის უდიდეს მყინვარს. მისი ფართობი 1,68 კმ², ხოლო სიგრძე 4,13 კმ-ია. მარუხს კარგად გამოხატული ენა და 300 მ სიმაღლის ყინულჩანჩქერი აქვს. მყინვარის ენა 1,5 კმ სიგრძისაა, რომელიც სუსტადაა დანაპრალებული და მცირე დახრით ხასიათდება. ენის ცენტრალური ნაწილი სუფთაა, მხოლოდ მისი ბოლო მონაკვეთია დაფარული ფხვიერი მასალით. მყინვარის ენის ზედაპირი მისი მცირე დანაპრალებისა და სუსტი დახრის გამო დაღარულია ნადნობი წყლებით. წყლის მიერ გაჩენილი ღარები საკმაოდ დიდი ზომისაა (2-5 სმ სიგანე) და მხოლოდ სუფთა მყინვარის ზედაპირზე არის. მყინვარის ენის წინ 800-900 მ სიგრძეზე, ხეობაში (მყინვარის ტროგი) სხვადასხვა ზომის მორენული სერებია წარმოდგენილი, რაც გვაძლევს საშუალებას აღვადგინოთ მყინვარის მდებარეობა ფერნაუს სტადიის დროს და ვიმსჯელოთ მის დინამიკაზე უკანასკნელი 200 წლის განმავლობაში. მართალია მარუხის მყინვარს არ აქვს გვერდითი სტადიალური მორენები, მაგრამ სტადიალური მყინვარის ნაკვალევი ხეობის ორივე ფერდობზე მკვეთრი ხაზით გამოიყოფა (ფერდობზე მიფენილი მორენული მასალის, მცენარეული საფარის, ფერდობის ფერის ტონალობის და სხვა მორფოლოგიური ნიშნების მიხედვით). ხეობაში კარგად არის გამოხატული ბოლო სტადიალური და მიკროსტადიალური მორენები.

## ლიტერატურა
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014.

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
იეღეგნუტი (ლორე)

**იეღეგნუტი** () — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 872 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.26 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში
* იეღეგნუტი 
* Report of the results of the 2001 Armenian Census

კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
The Who Hits 50! (ალბომი)

***The Who Hits 50!*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2014 წელს. ალბომში შეტანილია ჯგუფის ცნობილი და ნაკლებად სიმღერები, ჰიტ-სინგლები  და ერთი ახალი სიმღერა - „Be Lucky“. უკანასკნელი დაიწერა ჯგუფის მომავალი სტუდიური ალბომისთვის.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.

### სტანდარტული გამოცემა
### 2 დისკიანი დელუქს და ციფრული დელუქს გამოცემები
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2014 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:The Who-ს კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
ყლიჩის მყინვარი

**ყლიჩის მყინვარი**, **კლიჩის მყინვარი** — მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდინარე ყლიჩის აუზში ყველაზე დიდი მყინვარია. სიგრძე 3,08 კმ, ფართობი 0,76 კმ². მყინვარი იწყება მთა ყლიჩიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთური მიმართულებით ვრცელდება. მისი ენა ზღვის დონიდან 2450 მ სიმაღლეზე შუბლის მაგვარი ფორმით მთავრდება. მის წინ კი კარგად გამოხატული წლიური მორენული სერებია, რომელთა სიმაღლე 0,5-1,0 მეტრს არ აღემატება. ეს ფორმები შექმნილია მყინვარების ყოველწლიური მოძრაობის შედეგად და ფიქსირებას უკეთებენ მყინვარის უკანდახევის სიდიდეებს დროში. რკალური სერების რაოდენობა თხუთმეტია და მცირედ გამოხატულ რიგელის თავზე მთავრდება, ქვემოთ კი წლიური მორენები გარეცხილია და ძირითადი ქანებია გაშიშვლებული. მორენები ერთმანეთის პარალელურადაა განლაგებული, ზოგჯერ კი ერთმანეთს გადაფარავენ. წლიურ მორენებს შორის მანძილი რამდენიმე ადგილასაა გაზომილი.

## ლიტერატურა
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014.

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
ბოტანიკური ლექსიკონი

**ბოტანიკური ლექსიკონი** — ქართული, რუსული და ლათინური მცენარეების სახელწოდებების მრავალენოვანი სიტყვარი, რომლის ავტორია ქართველი ბოტანიკოსი ალექსანდრე მაყაშვილი. ალ. მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში მცენარეთა კუთხურ სახელებს და ომონიმებს, ლექსიკონში მოცემულია 2 500-მდე მცენარის სახელწოდება. წიგნი არაერთგზის გამოიცა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის  ნიკო კეცხოველის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტის მიერ გამომცელობა „მეცნიერებაში“. ბოტანიკური ლექსიკონი სასტამბოდ მოუმზადებია და წინასიტყვაობა დაურთავს გიორგი ნახუცრიშვილს.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ ლექსიკონში, მცენარეთა ქართულ, რუსულ და ლათინურ სახელწოდებათა გარდა, მოცემულია თუშ-ფშავ-ხევსურული შესატყვისები, აგრეთვე დართულია ჭანური, სვანური და მეგრული ადეკვატები. გარდა ამისა, ყველა სახელწოდებას ცალ-ცალკე სარჩევი აქვს ძირითადი შესატყვისობის აღნიშვნით.

## ეკალა 
**ეკალღიჯი**; сассапариль, павой; Smilax excelsa L. 

* ქართლური: პრუწუნა
* კახური: კანკრა
* ქართლური, კახური: ღიჭი 
* ფშაური: ღიჭა
* იმერული, რაჭული, ლეჩხუმური: ეკალა, ბურწუმელა, კურწუმელა, ყურწუმელა, კინკარუჟა**, შაშვიპურა**
* გურული: ძიგურა, კურკანტელა**
* სულხან-საბა ორბელიანი: ბრწამლი, ბურწუმელი
* ჭანური: დაძი, პურწუმოლი
* მეგრული: ძჷგირი, კალია, კალიე, კალიეში ძჷგირი, კაკილარი**, კორჩხელი

ალექსანდრე მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში სხვადასხვა გვერდზე სხვადასხვა რაოდენობის ფიფქებით (*) გაკეთებულია შემდეგნაირი შენიშნვნები: მცენარის ნაყოფი, ყვავილის სახელი, ან იხმარება მცდარი სახელწოდებით, მაგრამ მეტად გავრცელებულია და მისთ. ზემოთაღნიშული „ეკალას“ მაგალითზე კი ორი ფიფქით აღნიშნულია ნაყოფის სახელწოდება. ლექსიკონში აგრეთვე გამოყენებულია მეგრული და სვანური ენებისთვის დამახასიათებელი ასო-ნიშნები ჷ, ჸ, ჶ, ჹ, ჳ, ჺ.

## ლიტერატურა 
* მაყაშვილი, ალექსანდრე: ბოტანიკური ლექსიკონი. მცენარეთა სახელწოდებანი. მესამე გამოცემა, აღდგენილია ოფსეტური წესით. სასტამბოდ მოამზადა და წინასიტყვაობა დაურთო გ. ნახუცხრიშვილმა. თბილისი: „მეცნიერება“ 1991 წელი.

კატეგორია:ლექსიკონი
კატეგორია:ქართული ენა
კატეგორია:ლექსიკონი
კატეგორია:ბოტანიკა
ნოოსფერო

**ნოოსფერო** — ბუნებისა და საზოგადოების ურთიერთქმედების სფერო, სადაც ადამიანის გონივრული მოქმედება წარმოადგენს განვითარების მთავარ, მამოძრავებელ ფაქტორს. ცნება ნოოსფერო მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში შემოიღეს პიერ ტეიარ დე შარდენმა და ედუარდ ლე რუამ, რომლებიც განსაზღვრავენ მას, როგორც დედამიწის „მოაზროვნე“ გარსს. ვლადიმერ ვერნადსკიმ ტერმინ ნოოსფეროს ახალი მატერიალური შინაარსი მისცა: ნოოსფერო ბიოსფეროს ახალი უმაღლესი სტადიაა. ნოოსფერო სულ უფრო ფართოვდება და გარდაიქმნება კოსმოსის ახალ სტრუქტურულ ელემენტად. ცნება ნოოსფერო გულისხმობს საზოგადოებასა და ბუნებას შორის გონივრულ ურთიერთგავლენის აუცილებლობას. ეს კი მოითხოვს წარმოების გონივრულ და ეფექტურ დაგეგმვას, ბუნების გარდაქმნის ამოცანის გლობალურ გადაჭრას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოსფერო
კატეგორია:კიბერსივრცე
კატეგორია:სუპერორგანიზმები
მორია (შუახმელეთი)

**მორია** (სინდ.: „შავი უფსკრული“) — ადგილი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმის გამოგონილი კონტინენტის, შუახმელეთის ჩრდილო-დასავლეთით, გვირაბების, ოთახების, მაღაროებისა და დიდი დარბაზების სისტემა. იქ ათასწლობით ცხოვრობდნენ ჯუჯები. თავად მორიას **კჰაზად-დუმს** უწოდებდნენ (**Khazad-dûm**, *ჯუჯების საცხოვრებელი*).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუახმელეთის სამეფოები
კატეგორია:შუახმელეთის სასახლეები და ციხესიმაგრეები
კატეგორია:შუახმელეთის დასახლებული ადგილები
ქართლის ცხოვრების სიმფონია-ლექსიკონი

**ქართლის ცხოვრების სიმფონია-ლექსიკონი** — ქართლის ცხოვრების ერთი ნაწილის, კერძოდ, ლეონტი მროველის თხზულებათათვის („ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“ და „არჩილის წამება“) შედგენილ სიმფონია-ლექსიკონს

ნაშრომში აღნუსხულია ძეგლში დაცული ყველა სიტყვა, როგორც სრულმნიშვნელოვანი (სახელები, ზმნები, ზმნიზედები), ასევე დამხმარე (კავშირები, თანდებულები, ნაწილაკები) სიტყვები და მოტანილია მათი შემცველი კონტექსტები გვერდებისა და სტრიქონების მითითებით.

## ლიტერატურა 
* ქართლის ცხოვრების სიმფონია-ლექსიკონი: ტომი I, (ლეონტი მროველი: ცხოვრება ქართველ მეფეთა. არჩილის წამება.) *შემდგენლები: მანანა კვაჭაძე, ნინო ნატრაძე, ზურაბ სარჯველაძე (ტომის რედაქტორი), მაია ჩხენკელი, თამარ ხაჟომია* თბილისი: „მეცნიერება“, 1986 წელი

კატეგორია:ლექსიკონი
კატეგორია:ქართული ენა
კატეგორია:ქართლის ცხოვრება
ფამფარა

**ფამფარა** () — მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ორ ან მრავალწლოვანი ბალახებია. შეიცავენ რძეწვენს. 

150-ზე მეტი სახეობაა გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. საქართველოში 14 სახეობაა, მათგან 5 საქართველოს ენდემია და 4 კავკასიისა; იზრდებიან ველებზე, დამლაშებულ ადგილებზე, მშრალ ფერდობებსა და სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე. 

ბევრი სახეობა კარგი საკვები და თაფლოვანი მცენარეა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ფანავის მთა

**ფანავის მთა** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კოდორის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში — აფხაზეთ-სვანეთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2371 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით იშვიათად კირქვებით. კალთებზე წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყეებია, თხემზე — სუბალპური მდელოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ძმები გრიმების გერმანული ლექსიკონი

**ძმები გრიმების ლექსიკონი** ( (აბრევიაციით DWB [*დე-ვე-ბე*]) — გერმანული ენის ყველაზე ვრცელი ლექსიკონი, რომლის ავტორები არიან გამოჩენილი გერმანელი ფილოლოგები ძმები იაკობ და ვილჰელმ გრიმები.

გრიმები 1838 წელს შეუდგნენ XVI საუკუნიდან მოყოლებული გერმანულ ენაში არსებულ სიტყვათა მნიშვნელობების აღწერას, და მათთვის სათანადო ილუსტრაციების დართვას. თვითონ გერმანელები ამ ლექსიკონს ხშირად უბრალოდ „გრიმს“ (Der Grimm) უწოდებენ. 

ძმები გრიმების ლექსიკონი მხოლოდ 123 წლის შემდეგ 1961 წელს დასრულდა და მუშაობის შედეგად 32 ტომი შედგა. დამატებით წყაროთა ტომი გამოქვეყნდა 1971 წელს.

## ლიტერატურა 
* Volker Harm: *Das Grimmsche Wörterbuch - Stationen seiner Geschichte.* In: *Sprachreport*, 30. Jahrgang, Heft 1, 2014, Seite 2-11.
* Alan Kirkness, Peter Kühn, Herbert Ernst Wiegand (Hrsg.): *Studien zum Deutschen Wörterbuch von Jacob Grimm und Wilhelm Grimm.* 2 Bde. Niemeyer, Tübingen 1991, ISBN 3-484-30933-4.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Das Deutsche Wörterbuch – Retrodigitalisierung der Uni Trier, mit Möglichkeit der Volltextsuche
* 150 Jahre Deutsches Wörterbuch – Website der Berliner Arbeitsstelle des DWB mit ausführlichem Artikel über die Entstehungsgeschichte und mit Tagungsbeiträgen PDF eines Kolloquiums zum Thema *Das Deutsche Wörterbuch als Modell eines Großwörterbuchs und seine Bedeutung für die historische Lexikographie des Deutschen.*
* Neubearbeitung des Deutschen Wörterbuches, Arbeitsstelle Berlin
* Neubearbeitung des Deutschen Wörterbuchs, Arbeitsstelle Göttingen 

კატეგორია:ლექსიკონი
კატეგორია:გერმანული ენა
ჩარლზ ტაუნზი

**ჩარლზ ტაუნზი** ( დ. 28 ივლისი, 1915, გრინვილი, სამხრეთ კაროლინა — გ. 27 იანვარი,  2015, ოკლენდი, კალიფორნია) — ამერიკელი ფიზიკოსი. 

## ბიოგრაფია
1931–1937 წლებში სწავლობდა გრინვილში, 1937–1939 წლებში — კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. 1939–1948 წლებში მუშაობდა ფირმა „ბელ ტელეფონში“, 1948 წლიდან — კოლუმბიის უნივერსიტეტში (1950 წლიდან პროფესორი). 1961–1966 წლებში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი. 1967 წლიდან კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)  ხელმძღვანელობს ფიზიკის განყოფილებას. ამერიკის ფიზიკის საზოგადოების პრეზიდენტი (1967 წლიდან). ტაუნზის უმთავრესი შრომები ეხება კვანტურ ელექტრონიკას. 1964 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი.

## ლიტერატურა
* პარკაძე ვ., მაცაბერიძე ლ., „ჩარლზ ტაუნსი“ ː კრ. „ფიზიკოსების შესახებ“, ტ. IV, თბ., 1980, გვ. 314-315

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი

**ჰანს პეტერ ალტჰაუსი** ( დ. 6 მარტი 1939, ზიგენი) — გერმანელი ენათმეცნიერი და ემერიტუს-პროფესორი.

## ცხოვრება 
1957 წელს კასელში აბიტურის შემდეგ, ჰანს პეტერ ალტჰაუსი შევიდა  ქალაქ მარბურგის ფილიპს-უნივერსიტეტში, სადაც 1959-დან 1966 წლამდე  გერმანისტიკას, ნორდისტიკასა და პოლიტოლოგიას სწავლობდა. 

1966 წელს მან დაიცვა დისერტაცია *გვიანი შუასაუკუნეების ებრაული ხალხური ლიტერატურის ენობრივსა და საგამოცემო პრობლემებზე* და მიენიჭა ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი. 

1971 წლამდე მუშაობდა მარბურგის გერმანული ენის კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანაშემწედ. რის შემდეგ ემერიტირებამდე მუშაობდა ტრირის უნივერსიტეტში პროფესორად გერმანისტიკული ლინგვისტიკის დარგში. იქვე ასწავლიდა  სპეციალობებს გერმანულს როგორც უცხო ენასა და იდისტიკას.  

1987-1990 წლებში ჰანს პეტერ ალტჰაუსი მიწვევით მუშაობდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ვუჰანის უნივერსიტეტში და 1993 წელს ქალაქ ვუჰანის მუსიკალური სკოლაში.  1990 წლიდან პროფესორი ჰ. პ. ალტჰაუსი ვუჰანის უნივერსიტეტის უცხო ენათა ფაკულტეტის პროფესორია.

## კვლევის ძირითადი თემები 
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის ექსპერტი იდიშიდან გერმანულში დამკვიდრებულ ნასესხობათა დარგში. მისი კვლევის თემებს შორისაა აგრეთვე ჩინურის გავლენა გერმანულ ენაზე. პროფ. ჰ. პ. ალტჰაუსის სხვა კვლევები შეეხება გერმანული სიმღერის, - ე.წ. „კუნსტლიდის“ კვლევას. 

მის კალამს ეკუთვნის მრავალი შრომა სოციოლინგვისტიკისა და დიალექტოლოგიის დარგებში. 

ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის თანაგამომცემელი მაქს ნიმაიერის გამომცემლობაში (Max Niemeyer Verlag) შექმნილი გერმანისტიკული ლინგვისტიკის ლექსიკონისა, რომელშიც მას ეკუთვნის სპეციალური თავი გრაფეტიკის (Graphetik), გრაფემიკის (Graphemik), ორთოგრაფია-ორთოფონიის შესახებ.

## რჩეული ნაშრომები 
* Die Cambridger Löwenfabel von 1382. (*1382 წელს შესრულებული ერთი დაზიანებული ტექსტის გამოკვლევა და გამოცემა*) Untersuchung und Edition eines defektiven Textes. de Gruyter, Berlin 1971 (zugleich Dissertation Marburg 1966). ISBN 3-11-003671-1. 
* Zocker, Zoff & Zores. Jiddische Wörter im Deutschen. (*იდიშური სიტყვები გერმანულ ენაში*) Beck, München 2002; 4. Auflage 2014. ISBN 978-3-406-66912-5.
* Kleines Lexikon deutscher Wörter jiddischer Herkunft. (*იდიშური წარმოშობის გერმანულ სიტყვათა ლექსიკონი*) Beck, München 2003; 4. Auflage 2014. ISBN 3-406-66912-3.
* Chuzpe, Schmus & Tacheles. Jiddische Wortgeschichten. (*იდიშურ სიტყვათა ისტორიები*) Beck, München 2004; 3., durchgesehene Auflage, 2014. ISBN 978-3-406-68105-9.
* Kleines Wörterbuch der Weinsprache. (*ღვინის მცირე ლექსიკონი*) Beck, München 2008. ISBN 978-3-406-57383-5.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფესორ ჰანს პეტერ ალტჰაუსის პუბლიკაციების სია-ჩამონათვალი ტრირის უნივერსიტეტის ვებ-გვერდი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wilfried Kürschner (გამომც.): Linguisten-Handbuch. Biographische und bibliographische Daten deutschsprachiger Sprachwissenschaftlerinnen und Sprachwissenschaftler der Gegenwart. Narr, Tübingen 1994, ISBN 3-8233-5000-5, გვერდი 11.

კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
გერმანული როგორც უცხო ენა

**გერმანული როგორც უცხო ენა** (გერმ. Deutsch als Fremdsprache, შემოკლებით DaF, რომელსაც გერმანელები წარმოთქვამენ არატრადიციულად, ანუ არა როგორც დე-ა-ეჶ, არამედ როგორც დაჶ) – გერმანული ენის სტატუსი ყველა იმათთათვის, რომელთათვისაც გერმანული არ წარმოადგენს მშობლიურ ენას. „გერმანული როგორც უცხო ენა“ ჰქვია აგრეთვე გერმანული ენის შემსწავლელ საგანსა და სათანადო დიდაქტიკას გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* უცხო ენის ტესტი - გერმანული (TestDaF)
* გამოცდა გერმანული ენაში (DSH)

## ლიტერატურა 
* Bausch, Karl-Richard; Bergmann, Birgit; Grögor, Brigitte; Heinrichsen, Heinrich; Kleppin, Karin; Menrath, Boris; Thürmann, Eike: *Rahmenplan "Deutsch als Fremdsprache" für das Auslandsschulwesen.* Münster, 2009, S. 4-7, 9-15.
* Casper-Hehne, Hiltraud; Middeke, Annegret; Koreik, Uwe: *Vorwort: Zur Neustrukturierung der Studiengänge Deutsch als Fremdsprache.*In: Casper-Hehne, Hiltraud; Middeke, Annegret; Koreik, Uwe (Hrsg.): *Die Neustrukturierung von Studiengängen "Deutsch als Fremdsprache". Probleme und Perspektiven. Fachtagung 17.-19. November 2005 an der Universität Hannover: Bachelor und Master in Deutsch als Fremdsprache.* Universitätsverlag Göttingen, Göttingen 2006, ISBN 978-3-938616-51-2, S. IV-X (Neustrukturierung von Studiengängen. "Deutsch als Fremdsprache". Probleme und Perspektiven. Fachtagung 17. - 19. November 2005 an der Universität Hannover: "Bachelor und Master in Deutsch als Fremdsprache."* ).
* Casper-Hehne, Hiltraud; Koreik, Uwe (Hrsg.): *DSH und TestDaf als hochschulbezogene Prüfungssysteme für Deutsch als Fremdsprache*. Hohengehren, 2004. ISBN 978-3896768209.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Deutsch als Fremdsprache - Informationen für den DaF-Unterricht im ZUM-Wiki
* Dossier zum Thema Deutsch als Fremdsprache des Goethe-Instituts
* Web-Portal Forum Deutsch als Fremdsprache


კატეგორია:ფილოლოგია