open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მულტანის ქარვასლა

მინი|ქარვასლა

**მულტანის ქარვასლა** — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ქარვასლებიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა XIV საუკუნეში. ის მდებარეობს 
ბუხარის ქარავან-სარაის მოპირდაპირედ .

მულტანის ქარვასლა აშენდა ინდოელი ვაჭრებისთვის - ხანძარსაწინააღმდეგო თაყვანისმცემლები, რომლებიც ინდოეთის ქალაქ მულტანიდან (პაკისტანის თანამედროვე ტერიტორიიდან) ჩამოვიდნენ. სავარაუდოდ, ამ ხალხმა ააშენა ცეცხლთაყვანისმცემელთა ტაძარი ათეშგიაჰი, რომელიც  ცეცხლთაყვანისმცემლობის ტაძარია აზერბაიჯანში, აფშერონის ნახევარკუნძულზე, ბაქოს ცენტრისგან 30 კილომეტრით დაშორებით, სურაჰანების დასახლების მისადგომებთან სურაჰანების რაიონში, სხვადასხვა დროს ზოროასტრიზმის, ინდუიზმისა და სიქიზმის მიმდევრების თაყვანისმცემლობის ადგილი.

## ისტორია
ქარვასლას აქვს კვადრატული ფორმა, ხოლო შენობის კონსტრუქცია ძველი სტილით არის შესრულებული და ერთსართულიანი შენობაა, რომლის ქვემოთ ექვსი კამაროვანი ოთახი და სარდაფებია. ქარვასლის ქვედა სართული მიწისქვეშ მდებარეობს, იგი შედგება სამი დიდი დარბაზისგან, ქვედა სართულს აქვს 3 შესასვლელი. 

მინი|ქარვასლაში განთავსებული რესტორანი

სწორედ ქვედა სართული განკუთვნილი იყო ცხოველების გაყიდვისთვის. მისი ერთ-ერთი შესასვლელი ქალწულის კოშკში გადის. ქარვასლის კარი, რომელსაც „სიმ-სიმ“ ჰქვია, ასევე არაჩვეულებრივია, რადგან ის ჰგავს ცნობილ „სიმ-სიმ“ კარს ზღაპარში „ალიბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“.

მინი|საფოსტო მარკა

## ინტერიერი
კედლებზე ძველი აზერბაიჯანული ხალიჩები, ორნამენტები, აგრეთვე ბაქოს ამსახველი ნახატებია ჩამოკიდებული. მთავარი მიზანი აზერბაიჯანის უძველესი და მდიდარი ისტორიის შესახებ იდეის შექმნაა. ამჟამად ქარვასლა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ გამოაცხადა, როგორც ქვეყნის მასშტაბით არსებული არქიტექტურული მნიშვნელობის ძეგლი.

მაგიდები, სკამები, სავარძლები და დივნები დარბაზებში ცოტათი თანამედროვეობას იძენს. „სიმ-სიმ“ დარბაზის შესასვლელთან მცირე დერეფნის მთავარი წერტილი პაკისტანის პრეზიდენტის პერვეზ მუშარაფის საჩუქარია ქარვასლისთვის. საჩუქრების კარადაზე წერია: „სამზარეულოს ჭურჭელი მულტანიდან, პაკისტანიდან“. 

საჩუქრებს მოიცავს კერამიკული მაგიდის ნათურა, ყვავილების ლარნაკი, კერამიკული ყუთი და ჭიქა, კერამიკული თეფში, წყლის ქვაბი, ყვავილების ლარნაკი, ჩაის ნაკრები, ქვაბი, ღია ქვაბი და სარკე.

## არქიტექტურა
მულტანის ქარვასლა არის შენობა, რომლის მარტივი კომპოზიციაა 35 მ X 35 მ. კომერციული ქუჩის მხარეს, აგებულია ტრადიციული კომპოზიციური სქემის მიხედვით, იზოლირებული საცხოვრებელი ოთახებით, მარტივი ფასადითა და დახურული რვაკუთხა ეზოთი. 

ექვსი საცხოვრებელი ოთახი, ფიქალის სახურავით დაფარული და სამხრეთ-დასავლეთის ტინით ჩამოყალიბებული, დღემდე შემორჩა და შეინარჩუნა თავდაპირველი მდგომარეობა.

ქარვასლის ეზოში არის საცხოვრებელი ოთახები. მულტანის ქარვასლა შედგება 10 ოთახისგან. საინტერესოა, რომ ოთახებმა შეინარჩუნეს სიძველე, გარდა ზოგიერთი ნივთისა.

მულტანის ქარვასლა „რესტორან-ქარვასლის კომპლექსის“ სახელწოდებით ფუნქციონირებს 70-იანი წლებიდან.

## ლიტერატურა
*  Museums, Reserves, Galleries of Baku — National Tourism Promotion Bureau, 2017

## რესურსები ინტერნეტში
* მულტანის ქარვასლა 
* ქარვასლა 

კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: აზერბაიჯანული კულტურა
მოსე გვასალია

**მოსე გვასალია** (დ. 21 იანვარი, 1910 — გ. 17 მაისი, 1986) — ქართველი მწერალი. 1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. ამავე წელს გამოაქვეყნა მოთხრობების პირველი კრებული „ჩამქრალი კერა“. მისი რომანებია: „სურამი“ (1935), „ობლის კვერი“ (1970), „ქალიშვილის დღიურიდან“ (1964), „მამის სახლი“ (1975), „არამხუტუ“ (1980), „ტყაჩუ“ (1983) და სხვ. ავტორია ნარკვევებისა „არამხუტუ. აჩიგვარა“ (1974) და მოთხრობების კრებულისა „ქარვის მძივი“ (1987).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გვარნერები

**გვარნერები** — ვიოლინოს იტალიელ ოსტატთა ოჯახი კრემონადან.

**ანდრეა გვარნერი** (დ. 1622 ან 1626, კრემონა — 7 დეკემბერი, 1698, იქვე) — ოჯახის უხუცესი წარმომადგენელი. ნ. ამატის მოწაფე. პირველი ვიოლინოები მან ამატების ნახელავთა სტილისა გააკეთა, შემდეგ კი შეცვალა მოდელი. მისი საკრავის დეკა უფრო ბრტელია, გვერდები — დაბალი, ეფები — უსწორო მოხაზულობისა. ანდრეას ვიოლინოებს ნაზი, არც ისე ძლიერი ბგერა აქვს.

**პიეტრო გვარნერი** (დ. 18 თებერვალი, 1655, კრემონა — გ. 26 მარტი, 1720, მანტუა) — ანდრეას უფროსი შვილი. ვიოლინოებს ამზადებდა საკუთარი მოდელის მიხედვით (განიერი მკერდი, მომრგვალებული ფორმის ეფები). მის საკრავს ლამაზი ტემბრი, მაგრამ ბრწყინვალებას მოკლებული ხმოვანება აქვს.

**ჯუზეპე გვარნერი** (დ. 21 აგვისტო, 1698, კრემონა — გ. 17 ოქტომბერი, 1744, იქვე) — ანდრეას შვილიშვილი, დელ-ჯეზუდ წოდებული. ა. სტრადივარიუსთან ერთად მიიჩნევა იტალიელ ვიოლინოს ოსტატთა  ერთ-ერთ საუკეთესო წარმომადგენლად. შექმნა ახალი ტიპის ვიოლინო, რომელიც ძლიერი და სავსე ტონით, ნაირფეროვანი და გამომსახველი ტემბრით გამოირჩევა.

ვიოლინოს დიდოსტატებად ითვლებიან ასევე ანდრეას შვილი **ჯუზეპე** (დ. 25 ნოემბერი, 1866, კრემონა — გ. 1739, იქვე) და **პიეტრო** (დ. 14 აპრილი, 1695, კრემონა — გ. 7 აპრილი, 1762, ვენეცია)

## ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიელი მევიოლინეები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კვერნაულის პირველი სამლოცველო

**კვერნაულის პირველი სამლოცვლო** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში, მთის ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამლოცველო უაფსიდო დარბაზული ნაგებობაა, ნაშენია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: სამხრეთ და დასავლეთ კედლები მთლიანადაა დანგრეული, ჩრდილოეთისა ნაწილობრივ აღმოსავლეთ კედელი 2,25 მეტრ სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილო კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში კი სწორკუთხა ნიში

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მოდენის კონსორტთა სია

**მოდენის კონსორტთა სიაში** წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ მოდენის მმართველებზე. მათ ჯერ სენიორას, შემდეგ კი ჰერცოგინიის წოდება ჰქონდათ.

## მოდენის სენიორები 
### ესტეს დინასტია 
## მოდენის ჰერცოგინიები 
### ესტეს დინასტია 
### ჰაბსბურგ-ესტეს დინასტია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მოდენის მმართველთა სია
* დ’ესტე (დინასტია)

## ლიტერატურა 
* Cawley, Charles, NORTHERN ITALY, Medieval Lands database, Foundation for Medieval Genealogy.

კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:მოდენის ჰერცოგინიები
კვერნაულის მეორე სამლოცველო

**კვერნაულის მეორე სამლცველო** — არქიტექტურული ძეგლ თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში, ჩრდილო აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამლოცველო გეგმით ოთხკუთხა, უაფსიდო ნაგებობაა, ნაშენია დიდი ზომის ნატხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის სამხრეთ გვერდის დასავლეთ ნაწილი, შესასვლელის გადახურვა და სამხრეთ კედლის გარეთა მოპირკეთება. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ვიწრო, სწორკუთხა სარკმლებია გაჭრილი. ჩრდილო და სამხრეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშებია. ჩრდილო და აღმოსავლეთ კედლების უმეტესი ნაწილი გარედან მიწითაა დაფარული. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბეგლარ-მეჩეთი

მინი|ბეგლარ-მეჩეთი
**ბეგლარ-მეჩეთი** (აზერბ. Bəylər məscidi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, იჩერი-შეჰერის ისტორიულ ნაწილში, შირვანშაჰების სასახლის მურადის კარიბჭის მოპირდაპირედ მდებარეობს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ბრძანების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლები, ბეგლარ-მეჩეთი არის ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლი.

## ისტორია
აღნიშნული მეჩეთი აშენდა 1895 წელს ძველი მეჩეთის ადგილას. მშენებლობას ესწრებოდნენ მუჰამედ აშუმ ალ-ბაკუის ვაჟები - ჰაჯი ბაბა და ჰაჯი ჯავადი, ასევე მურთუზა მუხთაროვი, კალიგრაფი იბრაჰიმ შირვანი, მირ ალი ალ-ნაგი, მირ თაგი და ასევე არქიტექტორი სეიდ ჰუსეინი.

მეჩეთის მშენებლობის დროს, ადგილობრივი არქიტექტურული მახასიათებლების შენარჩუნების დროს, დამკვიდრდა ახალი არქიტექტურული ტრადიციები. პირველად აქ მოხდა შირვანშაჰების მეფობის დროს არქიტექტურული სკოლისთვის დამახასიათებელი ტექნიკის გამოყენების მცდელობა. ამასთან, თავად მეჩეთის სტრუქტურას, თუ არ გაითვალისწინებთ მინარეთსა და გუმბათს, საერთო არაფერი აქვს ბაქოში მდებარე შირვანშაჰების სასახლის კლასიკურ მახასიათებლებთან.

## არქიტექტურა
მეჩეთის არქიტექტურა აერთიანებს დასავლურ, აღმოსავლურ და ადგილობრივ ტრადიციებს. მეჩეთს აქვს სადარბაზო, სალოცავი დარბაზი და მორთული მიჰრაბი. მეჩეთის სალოცავ დარბაზს აქვს სამი ნავი. ეს დაყოფა დამახასიათებელია აზერბაიჯანის მეჩეთებისთვის, რომლებიც აშენებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან და გვხვდება არა მხოლოდ ბაქოს და აფშერონის მეჩეთებში, არამედ შირვანში, ყარაბაღში, ყუბაში, შეკში და ზაქათალაში. ფეოდალიზმის ხანაში თურქ ხალხებს მსგავსი სტრუქტურები აქვთ.

შესამჩნევია ეკლექტიზმის ელემენტები, რომლებიც გამოიყენება ფასადის მოცულობითი შემადგენლობისა და ინტერპრეტაციის დროს. პორტალი შექმნილია ადგილობრივი არქიტექტურული ტრადიციების სულისკვეთებით, ფანჯრები დამზადებულია განსხვაქვებული ფორმის სახით. წვეტიანი გუმბათის კედლები გაფორმებულია ქვის ჩუქურთმებით. მიუხედავად იმისა, რომ გუმბათის საყრდენი სარდაფები გამოხატულია თხელი კონტურით, რომელიც ნახევარწრიულ ფორმასთან ახლოს არის, შინაგან სტრუქტურის ხასიათი, მზიდი სარდაფები, სვეტები და არქიტექტურული დეტალები შეიქმნა შირვანშაჰების სასახლის მსგავსი.

მეჩეთის მინარეთი წარმოადგენს იმ ადრე არსებული მინარეთის მაგალითს, რომელიც აღდგა და შემდგომ განვითარდა შირვანში XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან [5].

მოგვიანებით, ბაქოსა და აფშერონში მშენებარე მეჩეთების უმეტესობამ, მცირე სტილისტური გადახრების გამოკლებით, შეინარჩუნა ბეგლარის მეჩეთისთვის დამახასიათებელი ზოგადი არქიტექტურული იდეა. ასეთია მაგალითად, კასუმ-ბეკის მეჩეთს, რომელიც 90-იან წლებშია აშენებული.

## ლიტერატურა
* Fətullayev-Fiqarov Ş. XIX-XX əsrin əvəllərində Azərbaycanda şəhərsalma və memarlıq. — Б.: Şərq-Qərb, 2013. — 480 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბეგლარ-მეჩეთი

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მეჩეთები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
კრისტიან სეტიპანი

**კრისტიან სეტიპანი** (; დ. 31 იანვარი, 1961, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ისტორიკოსი და გენეალოგი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1961 წლის 31 იანვარს პარიზში. ისტორიკოსი-თვითნასწავლი. მიიღო სორბონის დიპლომი (1997). 2013 წელს ლოთარინგიის უნივერსიტეტში დაიცვა დოქტორის დისერტაცია. ლექციებს კითხულობს სორბონში, ქ. მარნ-ლა-ვალეს უნივერსიტეტში, ლიონის უნივერსიტეტში, პოლ ვერლენის უნივერსიტეტში. ევროპის და ახლო აღმოსავლეთის თავადურ საგვარეულოთა გენეალოგიის, ადრეული შუა საუკუნეების სათავადოთა ისტორიის სპეციალისტი. დაადგინა გენეალოგიური კავშირები გვიანდელი რომის იმპერიისა და ადრეული შუა საუკუნეების ელიტის წარმომადგენლებს შორის.

## წიგნები 
* Les ancêtres de Charlemagne. Paris, éd. Christian, 1989, 172 p.
* Nos ancêtres de l’Antiquité. Etude des possibilités de liens généalogiques entre les familles de l’Antiquité et celles du haut Moyen Age, Paris, Francis Christian, 1991, 264 p.
* La préhistoire des Capétiens (482—987) : Mérovingiens, Arnulfiens, Carolingiens, Robertiens, tome I, avec la collaboration de P. Van Kerrebrouck, Villeneuve d’Ascq, P. Van Kerrebrouck, 1993, 546 p.
* Continuité gentilice et continuité familiale dans les familles sénatoriales romaines : mythe et réalité, Oxford, 2000 (Occasionnal Publications, II), 598 p.
* La noblesse du Midi carolingien. Études sur quelques grandes familles d’Aquitaine et de Languedoc du IXe au XIe s. (Toulousain, Perigord, Limousin, Poitou, Auvergne), Oxford, 2003 (Occasionnal Publications, V), 389 p.
* Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. Les princes caucasiens à Byzance du VIe au IXe siècles, Paris, De Boccard, 2006, 638 p.

## სტატიები 
* «Ruricius Ier, évêque de Limoges et ses alliances familiales», Francia, 18, 1, 1991, p. 195—222.
* «La transition entre Mythe et Réalité», Archivum, 37, 1992, p. 27-67.
* «Les origines maternelles du comte de Bourgogne Otte-Guillaume», Annales de Bourgogne, 66, 1994, p. 5-63.
* «Les Conradiens : un débat toujours ouvert», en collaboration avec Jean-Pierre Poly, Francia, 23, 1, 1996 (Prosopographica), p. 135—166.
* «Les comtes d’Anjou et leurs alliances aux Xe et XIe siècles», dans Family trees and the Roots of Politics. Britain and France from the Tenth to the Twelfth Century, K. S. B. Keats-Rohan éd., Oxford, 1997, p. 211—268.
* «L’origine des comtes de Nevers : nouveaux documents», Onomastique et parenté, 1, 2000, p. 85-112.
* «L’apport de l’onomastique à l’étude des ‘fausses’ généalogies carolingiennes», Onomastique et parenté, 1, 2000, p. 185—229.

## რესურსები ინტერნეტში
* L’Année épigraphique . Accueil du site.

კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორნელი ჩალაძე

**კორნელი ჩალაძე** (დ. 1 აპრილი, 1949, სოფ. ურავი, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1995 თბილისი) — ქართველი პოლკოვნიკი, თბილისის შსს სამინისტროს მთავარი სამმართველოს უფროსის I მოადგილე.

## კარიერა 
კორნელი ჩალაძე იყო საქართველოში მართლწესრიგის განმტკიცებისათვის ერთ-ერთი აქტიური მებრძოლი, სამაჩაბლოსა და აფხაზეთის ომების მონაწილე, სოხუმის ყოფილი კომენდანტი, თბილისის შსს სამინისტროს მთავარი სამმართველოს უფროსის პირველი მოადგილე.

დაიღუპა სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას. 

## ჯილდოები 
ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი

## საინტერესო ცნობები 
* ქ. თბილისში მარშალ-არჩილ გელოვანისა და გრიგოლ რობაქიძის გამზირის დამაკავშირებელია კორნელი ჩალაძის სახელობის ქუჩა, სადაც მდებარეობს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს  ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტი. 

* 1999 წელს კორნელი ჩალაძის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით მისმა მეუღლემ ნინო გვენცაძე-ჩალაძემ გამოსცა წიგნი სადაც 50 ლექსით მიულოცა დაბადების დღე.

* ედუარდ შევარდნაძე კორნელი ჩალაძის შესახებ:

კორნელი ჩალაძეს მე ვიცნობ როგორც მებრძოლს, ქვეყნისათვის თავგანწირულ ჯარისკაცს. ასეთი მახსოვსდ მე იგი აფხაზეთიდან, დასავლეთ საქართველოში სამოქალაქო ომის დღეებიდან. მას სიცოცხლისათვის სარისკო არა ერთი დავალება შეუსრულებია და ასევე გმირულად მუშაობდა დედაქალაქში.

## ლიტერატურა 
* ვ. გობეჯიშვილი, „ჩემი თვალით დანახული რაჭა“ თბ., 2017, გვ. 491.
* „მზად ვარ ბოლომდე ვიბრძოლო სახელმწიფოებრივი აღმშენებლობისა და სტაბილურობისთვის“ 1995, 7 მარტი
* „შენ, რაჭა და აფხაზეთი“, ნინო გვენცაძე-ჩალაძე, თბილისი 1999. გვ. 2/3.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მზად ვარ ბოლომდე ვიბრძოლო სახელმწიფოებრივი აღმშენებლობისა და სტაბილურობისთვის 
* მკვლელობა
* კორ­ნე­ლი ჩა­ლა­ძის მკვლე­ლო­ბის საქ­მე
* ნინო გვენცაძე-ჩალაძე შენ რაჭა და აფხაზეთი

კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
ნეაპოლის კონსორტების სია

**ნეაპოლის კონსორტების სიაში** წარმოდგენილია იმ ქალებისა და მამაკაცების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ ნეაპოლის მმართველებზე და ჰქონდათ ჰერცოგინიის, დედოფლის, ან მეფე-კონსორტის წოდება.

## ნეაპოლის ჰერცოგინიები 
* დროზუ, სერგიუს I-ის ცოლი;
* თეოდორა, ჯოვანი III-ის ცოლი;
* ლიმპიასა კაპუელი, სერგიუს VI-ის ცოლი;
* ანა გაეტელი, ჯოვანი VI-ის ცოლი;

## ნეაპოლის დედოფლები 
### ანჟუები 
### ანჟუ-დურაცოები 
### ვალუები 
### ტრასტამარები 
### ვალუები 
### ტრასტამარები 
### ჰაბსბურგები 
### ბურბონები 
### ჰაბსბურგები 
### ბურბონები 
### ბონაპარტები 
### მიურატები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ნეაპოლის მეფეთა სია
* სიცილიის კონსორტების სია
* ორი სიცილიის დედოფლების სია
* ესპანეთის დედოფლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სამხრეთ იტალია

კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:დედოფლები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ნეაპოლის დედოფლები
Horizon Zero Dawn

**Horizon Zero Dawn** () - ღია მსოფლიოს () მოქმედებითი, სათავგადასავლო, როლური ვიდეო თამაში "ინტერაქტიური კინოს" ელემენტებით შემუშავებული ნიდერლანდური, დეველოპერული სტუდიის Guerrilla Games-ის და გამოცემული Sony Interactive Entertainment-ის მიერ PlayStation 4 კონსოლისთვის 2017 წელს.

სიუჟეტი მოგვითხრობს ნორას ტომის ახალგაზრდა, მონადირე გოგონას ელოის (Aloy) შთამბეჭდავ ისტორიას რომელიც მიმდინარეობს 31-ე საუკუნეში. ელოის მიზანია მის წარსულში გარკვევა და გაგება თუ ვინ იყვნენ მისი მშობლები. მოქმედებები ვითარდება პოსტ აპოკალიფსურ მსოფლიოში რომელიც მოიცავს შეერთებული შტატების (US) ტერიტორიას "ყოფილ" კოლორადოს და იუტას შტატებს. მოთამაშეს საშუალება ეძლევა გამოიყენოს შორს მსროლი იარაღები, შუბი და ფარულობა მექანიკურ არსებებთან და მტრის სხვა ძალებთან საბრძოლველად. უნარების ხე მოთამაშეს აძლევს ახალ შესაძლებლობებს და პრემიებს. მოთამაშეს შეუძლია გამოიკვლიოს ღია მსოფლიო: სხვადასხვა ტომის სოფლების, ქალაქების; "ძველების" ნასახლარების; რობოტების ქარხნების აღმოსაჩენად და გვერდითი ქვესტების შესასრულებლად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* Horizon Forbidden West

## რესურსები ინტერნეტში 
*Horizon Zero Dawn-ის ოფიციალური ვებგვერდი
*ოფიციალური გვერდი Guerrilla-Games.com-ზე
*"Horizon" სერიის ოფიციალური გვერდი Fandom-ზე
*Horizon Zero Dawn-ის კრიტიკოსების შეფასებები metacritic-ზე
*Horizon Zero Dawn-ის ოფიციალური გვერდი IMDB.com-ზე
*Horizon-ის პერსონაჟების ოფიციალური გალერეა
*Sony BRAVIA-ს "Perfect for PlayStation®" ტვ. მოდელების ოფიციალური რგოლი Horizon'ის კადრებით
*"Horizon" სერიის ოფიციალური გვერდი Guerrilla Games-ზე

კატეგორია:2017 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Sony Interactive Entertainment-ის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Guerrilla Games-ის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Decima (თამაშის ძრავის) ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PS4 PRO ENHANCED ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სათავგადასავლო ვიდეო თამაშები
კატეგორია:როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები ხელოვნური ინტელექტის შესახებ
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ღია მსოფლიოს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:პოსტაპოკალიფსური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები რობოტებზე
კატეგორია:ნიდერლანდებში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები, რომლებშიც მთავარი გმირი ქალია
კატეგორია:ვიდეო თამაშები, რომლებშიც მოქმედებები მიმდინარეობს მომავალში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები, რომლებშიც მოქმედებები მიმდინარეობს 31-ე საუკუნეში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები, რომლებშიც მოქმედებები მიმდინარეობს შეერთებულ შტატებში
მის აშშ 2020

**მის აშშ (2020)** — აშშ-ს ყოველწლიური ეროვნული სილამაზის კონკურსი, რომელიც რიგით 69-ედ გაიმართება 2020 წლის ნოემბერში. კონკურსში მონაწილეობას მიიღებს 51 გოგონა. კონკურსი გაიმართება გრეისლენდში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:მის აშშ
კატეგორია:2020 წელი აშშ-ში
ჩაგა

**ჩაგა** () —
ბაზიდიუმიანი სოკო ინონოტუსის გვარისა.

ხალხურ მედიცინაში ჩაგას ექსტრაქტი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის დაავადებათა და სიმსივნის წინააღმდეგ სამკურნალოდ (თუმცა დამადასტურებელი ფაქტი მისი სამკურნალო თვისებების შესახებ არ არსებობს).

## აღწერა
ჩაგა წარმოიშობა პარაზიტი სოკო *Inonotus obliquus*-ის მიერ ხის დაინფიცირების შემდეგ. სპორები აღმოცენდება მხოლოდ მაშინ, თუ კი მოხვდება დაზიანებული ხის ქერქში.

ნაყოფსხეული ძირითადად წარმოიშობა ხნიერ ცოცხალ არყის ხეზე (იშვიათად მურყანზე, ცირცელზე, თელაზე, ასევე ნეკერჩხალზე) ამობურცული ამონაზარდის სახით. მისი გახევებული სხეულის ზედაპირი უსწორმასწოროდაა დახეთქილი, შავი ფერისაა, ადგილ-ადგილ მუქ-მურა ფერი დასდევს. გაჭრისას შიგნიდან მურაა, მოთეთრო ჩანთებით. 

სოკოს ნაყოფსხეული ვითარდება ხის გახმობის შემდეგ ამობურცული სხეულის მოპირდაპირე მხარეს; ბრტყელია, ჯერ ღია მურაა, შემდეგ კი მუქ ფერს იღებს. მრავალწლოვანია.

## გავრცელება
ჩაგა ძირითადად გავრცელებულია რუსეთის არყის ტყეებში, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში, ასევე კორეასა და აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში და აპალაჩების მთებში. 

## სამეცნიერო სინონიმები
**Boletus obliquus* Ach. ex Pers. (1801)
**Polyporus obliquus* (Ach. ex Pers.) Fr. (1821)
**Physisporus obliquus* (Ach. ex Pers.) Chevall. (1826)
**Poria obliqua* (Ach. ex Pers.) P.Karst. (1881)
**Fomes obliquus* (Ach. ex Pers.) Cooke (1885)
**Phaeoporus obliquus* (Ach. ex Pers.) J.Schröt. (1888)
**Mucronoporus obliqua* (Ach. ex Pers.) Ellis & Everh. (1889)
**Scindalma obliquum* (Ach. ex Pers.) Kuntze (1898)
**Phellinus obliquus* (Ach. ex Pers.) Pat. (1900)
**Xanthochrous obliquus* (Ach. ex Pers.) Bourdot & Galzin (1928)
**Fuscoporia obliqua* (Ach. ex Pers.) Aoshima (1951)

## ლიტერატურა
*
*Пастушенков, Л. В. Лекарственные растения. — СПб. : Лениздат, 1990. — С. 378. — 384 с. — 800 000 экз. — ББК 633.8. — ISBN 5-289-01148-X.
* *Баландайкин М. Э., Змитрович И. В.* Чага (Inonotus obliquus f. sterilis) как фармакологически ценное сырье и её ресурсный потенциал — 2015». Том 2. Лекарство. Биологии. География и геология. София, 2015. С. 58-59.
* *Cui Y.*, *Kim D. S.*, *Park K. C.* Antioxidant effects of Inonotus obliquus // J Ethnopharmacol. — 2005. — 96 (1-2). — P. 79—85. — ISSN: 0378-8741

## სქოლიო
კატეგორია:სამკურნალო სოკოები
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
ნინო ჯანგირაშვილი

**ნინო ჯანგირაშვილი** (დ. 15 ოქტომბერი, 1971) — ქართველი ჟურნალისტი. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995 წლიდან მუშაობს ტელეკომპანია „კავკასიაში“. არის ტელეკომპანიის დირექტორი. მისი მეუღლე არის ქართველი ჟურნალისტი დავით აქუბარდია.

## რესურსები ინტერნეტში
* რადიო თავისუფლება
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
ბაქოს ღვთისმშობლის ეკლესია

**ბაქოს ღვთისმშობლის ეკლესია** () — სომხური სამოციქულო ეკლესია იჩერი-შეჰერის კვარტალში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. იგი მდებარეობდა ქალწულის კოშკიდან არც ისე შორს, ხაგიგატ რზაევას ქუჩის გადასახვევთან ნეფთიანიკოვის გამზირამდე. იგი 90–იან წლებში დაანგრიეს. დღეისათვისა ტერიტორიაზე დაცულია ეკლესიის სამრეკლოს ქვედა ნაწილი.

## ისტორია
უნდა აღინიშნოს, რომ სურბ ასტვაცაცინის სომხური ეკლესიის შესახებ, რომელიც ღვთისმშობლის სახელობის იყო დღეისათვის თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ შემორჩენილა ან თუ არის შემორჩენილი ეს ინფორმაცია საკმაოდ მწირია. ზოგიერთი ცნობით, იგი აშენდა 1797-1799 წლებში ბაქოს ძველ ნაწილში, იჩერი-შეჰერის კვარტალში, სომხეთის ქარვასლის მახლობლად, ქალწულის კოშკის მარცხენა მხარეს. 

გარდა ამისა, არსებობს მოსაზრება, რომ ბაქოს ციხის ტერიტორიაზე კიდევ ერთი და იგივე სახელწოდების ეკლესია დანგრეულია ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 30-იან წლებში, ხოლო სომხური ეკლესია, რომელიც ქალწულის კოშკის ძირში იყო, უფრო ძველი იყო და შესაძლოა ეს იყოს ის ეკლესია, რომელსაც ჰამადალა კაზვინი ახსენებს. XIX საუკუნის ბოლოს სომეხმა მღვდელმა მარკარ ბარხუდარიანტმა, რომელიც ბაქოში ვიზიტით იმყოფებოდა, აღნიშნა, რომ ბაქოს სომხებს ორი ქვის ეკლესია აქვთ: დიდი წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სახელობისა და პატარა სურბ ასტვაცაცინის (წმიდა ღვთისმშობლის სახელობის). ეს უკანასკნელი მისთვის დამახასიათებელი იყო როგორც ძალიან ძველი, რასაც მოწმობს არქიტექტურული სტრუქტურის შიდა და გარე ფორმები .

ვინაიდან იჩერი-შეჰერის რეგიონში არც ისე ბევრი სომეხი ცხოვრობდა ბაქოს დანარჩენ ნაწილთან შედარებით, ეკლესიას დიდი სამრევლო არ ჰქონია. ამავე მიზეზით, მის შესახებ მცირე ინფორმაციაა დაცული. ტერიტორია, რომელზეც ეკლესია აშენდა, თაყვანისმცემლობის ადგილი იყო, ამიტომ თითოეული აღმსარებლობის წარმომადგენელი ცდილობდა აქ საკუთარი სიწმინდეების არსებობას. გარდა ამისა, ბაქოს მკვიდრთა შორის არსებობდა ლეგენდა, რომლის თანახმადაც ტაძარი აღმართეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა უძველესი წარმართული ტაძრის ადგილზე.

გამოჩენილი ბრიტანელი ჟურნალისტი, ექსპერტი კავკასიის საკითხებში, თანამედროვე ამიერკავკასიის შესახებ გამოკვლევის ავტორი თომას დე ვაალი აღნიშნავს, რომ ერთ-ერთი ცნობილი დიპლომატის თქმით, რომელიც ბაქოში 1992 წელს მუშაობდა, 1992 წელს ყარაბაღის კონფლიქტის გაღვივების შემდგომ, ეკლესია დაანგრიეს .

## რესურსები ინტერნეტში
* სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: ბაქოს ეკლესიები
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ჩულუ (კოლის რაიონი)

**ჩულუ**, *ჩული* () — სოფელი თურქეთში, არტაანის პროვინციის კოლის რაიონში. ისტორიული კოლის აღმოსავლეთის ნაწილი. კონსტანტინე მარტვილელის 1917 წელს გამოქვეყნებული არტაანის მხარეში მოგზაურობის დღიურის მიხედვით მისი სტუმრობისას სოფელი ნასოფლარად იყო ქცეული, მისი ყოფილი მკვიდრი მაჰმადიანი ქართველები კი ოსმალეთში იყვნენ გადასახლებულნი. მარტვილელი ადგილზე აფიქსირებს ერთი ეკლესიის ნანგრევებს. 

## ლიტერატურა 
* მარტვილელი კ., არტაანის მხარეში, გაზ. „საქართველო“, 1917, № 222, გვ. 4

კატეგორია:კოლის რაიონის სოფლები
ჩუხჩარხი

**ჩუხჩარხი**, *ჩუხჩერახი* — მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. მას ჰქონდა სამხედრო ფუნქცია და ევალებოდა მეფის დაცვა, იყო მეფის მცველების უფროსი. მეფეს თან ახლდა მგზავრობის დროს და სხვა მოხელეებთან ერთად მის წინ მიდიოდა. ევალებოდა, პირველს ენახა ის ადგილები, სადაც მეფე უნდა მისულიყო, შემდეგ მობრუნებულიყო და მეფეს გასძღოლოდა. ჩუხჩარხი დიდი და საპატიო მოხელე იყო. წერილობით ძეგლებში ის ვაზირებთან ერთად იხსენიება. ცნობილია თამარ მეფის ჩუხჩარხი ბოცო ბოცოსძე.

## იხილეთ აგრეთვე
*საქართველოს ფეოდალური მონარქიის სამოხელეო წყობა

## ლიტერატურა
**სურგულაძე, ი.*, ქართული სამართლის ძეგლები, თბილისი, 1970

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ჩუხჩუხელასებრნი

**ჩუხჩუხელასებრნი** () — ორფრთიანი მწერების ოჯახი მოკლეულვაშიანთა ქვერიგისა. უფრო ხშირად საშუალო ზომის (5-15 სმ) არიან, იშვიათად დიდებიც (25 სმ-მდე). ოჯახში ათასამდე სახეობაა. ძირითადად ტროპიკებშია გავრცელებული. კარგად ფრენენ, ხშირად ლივლივებენ ჰაერში. დიდი მნიშვნელობა აქვთ, როგორც მცენარეთა დამმტვერავებს. ზოგი მატლი მცენარეებზე ცხოვრობს და მწერებით იკვებება, ზოგი წყალში ბინადრობს და ხრწნადი ნივთიერებებეით და შლამით საზრდოობს. მრავალი მატლი მცენარეჭამიაა. ზოგი კრაზანებისა და ჭიანჭველების ბუდეში ბინადრობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ჩხალთაძიხი

**ჩხალთაძიხი** — მწვერვალი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ჩხალთაძიხის სათვეში, საქართველოსა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3676 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები
ჩხალთაძიხის უღელტეხილი

**ჩხალთაძიხის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3235 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ალპური და სუბნივალური ლანდშაფტები. აკავშირებს მდინარეების ჩხალთისა და ამანაუზის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) ხეობებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი

მინი

მინი|მემორიალური დაფა

**ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი** (აზერბ.Vaqif Mustafazadənin ev-muzeyi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ძველ უბანში იჩერი-შეჰერის რაიონში განთავსებული აზერბაიჯანელი საბჭოთა ჯაზის კომპოზიტორის და პიანისტის, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის და აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის სახლ-მუზეუმია, რომელიც მისივე სახელობის ქუჩაზე (ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს ქუჩა) მდებარეობს. მან პირველმა გამოიყენა აზერბაიჯანული კოლორიტი, მუღამი და სწორედ მას შემდგომ გახდა აზერბაიჯანული ჯაზის ფუძემდებელი. გამორჩეული იყო თავისი ვირტუოზული შესრულებით, რომლითაც ხიბლავდა მსმენელს. 

## ექსპოზიცია
მინი|მუზეუმის ინტერიერი

ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს მუზეუმი ეძღვნება გამოჩენილი აზერბაიჯანელი საბჭოთა ჯაზ კომპოზიტორის და ერთ-ერთი გამორჩეული შემსრულებლის ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს (1940-1979 წლები) ცხოვრებასა და შემოქმედებას.

მუზეუმის სამ ოთახში დაახლოებით 1214 ნივთია განთავსებული. მათ შორის: მუსიკოსის ფოტოსურათები, პლაკატები, ჩანაწერები და პირადი ნივთები. ყველაზე ცნობილი ექსპონატი კი არის ჯაზ კომპოზიტორისა და პიანისტის პორტრეტი, რომელიც დახატა ცნობილმა რუსმა მხატვარმა, რუსეთის სამხატვრო აკადემიის წევრმა (2012 წელი), რუსეთის ფედერაციის დამსახურებულმა არტისტმა (2013 წელს), დაღესტნის რესპუბლიკის სახალხო არტისტმა (2017 წელს), ულიანოვსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორმა ნიკას საფრონოვმა. .

მუზეუმს საკმაოდ ბევრი ვიზიტორი ჰყავს.

## ისტორია
აღნიშნული მუზეუმი დაარსდა 1989 წლის 28 ივლისს პოლად ბულ-ბულ ოღლუს ინიციატივით, სახლში სადაც ვაგიფ მუსტაფა-ზადე დედასთან და კიდევ ოჯახის სამ წევრთან ერთად ცხოვრობდა. დაცარიელებული ბინის ნახევარი მუზეუმს გადაეცა, ხოლო მეორე ნახევარში მუსიკოსის დედა სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა.

1994 წელს მუზეუმმა მიიღო აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალის სტატუსი. 

ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმის  ძირითადი ამოცანები და მიზნებია აზერბაიჯანელი ჯაზის კომპოზიტორთან დაკავშირებული მასალების შეგროვება, შენახვა, შესწავლა და პოპულარიზება.  

1989 წლიდან 1997 წლამდე მუზეუმის ხელმძღვანელი იყო მუსიკოსის დედა, ზივარ აგასაფი კიზი ალიევა. 1997 წლიდან მუზეუმის დირექტორი მუსიკოსის აფაგ ალიევის ბიძაშვილი გახდა.

2004 წელს კი ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს სახლ-მუზეუმი განახლდა აფაღ ალიევას პირადი სახსრების გამოყენებით. 2005 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მონაწილეობა მიიღო მუზეუმის გახსნის ცერემონიალში განახლების შემდეგ .

## რესურსები ინტერნეტში
* Страница музея на сайте Азербайджанского музея музыкальной культуры 
* К гонке в Баку: Шесть музеев, которые стоит посетить. Дом-музей Вагифа Мустафазаде

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჩხარა

**ჩხარა** — მდინარე საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩოლაბურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ოკრიბა-არგვეთის სერის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 865 მ. სიმაღლეზე. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 73 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის და მიწისქვეშა წყლით. ახასიათებს წყალმოვარდნები, განსაკუთრებით გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,6 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
შალვა ჩხარტიშვილი (ჰისტოლოგი)

**შალვა ჩხარტიშვილი** (დ. 7 ნოემბერი, 1914, ჯუმათი — გ. 13 ივნისი, 1980, თბილისი) — ქართველი ჰისტოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1958), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 1937 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტი. 1954-1980 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის ჰისტოლოგიის და ზოოლოგიის კათედრის გამგე და 1956-1975 წლებში პრორექტორი სასწავლო დარგში. ჩხარტიშვილის შრომები ეხება ცხოველთა სხვადასხვა ორგანოს განვითარებას ონტოგენეზში, სასქსო ორგანოების მორფოლოგიასა და ჰისტოქიმიას. ავტორია რამდენიმე სახელმძღვანელოსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ზოოლოგები
კატეგორია:დაბადებული  7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შალვა
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
შალვა ჩხარტიშვილი (ფსიქოლოგი)

**შალვა ჩხარტიშვილი** (დ. 1 ნოემბერი, 1910, ჯუმათი — გ. 29 მარტი, 1978, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1961), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1969). ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში დააფუძნა პედაგოგიური ფსიქოლოგიის კათედრა და იყო მისი გამგე 1959-1978 წლებში.  ავტორია ნაშრომებისა „ნებისმიერი ქცევის მოტივის პრობლემა“ (1958), „აღზრდის სოციალური ფსიქოლოგია“ (1974), „ექვსწლიანთა სასკოლო სწაავლების საკითხები“ (1980).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შალვა
სანდრო ჩხარტიშვილი

**სანდრო ჩხარტიშვილი** (დ. 18 ნოემბერი, 1917, ჯუმათი — გ. 26 მარტი, 1985, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1985). 

## ბიოგრაფია 
მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. 1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1952-1961 წლებში მუშაობდა მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში. 1961-1965 წლებში მუშაობდა ისტორიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1977 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის შრომითი კოლექტივების ისტორიის განყოფილების ხელმძღვანელი. ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.

## ნაშრომები
*საბჭოთა საქართველოს შრომითი კოლექტივების ისტორიოგრაფია, თბილისი, 1983
*სტეფანე შაუმიანი, თბილისი, 1978
*კომუნისტური შრომა და საზოგადოებრივი საკუთრება, თბილისი, 1977
*საბჭოები საქართველოში ოქტომბრის რევოლუციის მომზადებისა და გატარების პერიოდში, თბილისი, 1977
*სოციალისტური შეჯიბრების ისტორია საქართველოს მრეწველობაში, თბილისი, 1974
*შრომის სოციალისტური ფორმების განვითარება საქართველოს მრეწველობაში (1946-1958), თბილისი, 1968
*რევოლუციური მოძრაობის ისტორიიდან საქართველოში, თბილისი, 1957
*გრიგოლ (სერგო) კონსტანტინეს ძე ორჯონიკიძე, თბილისი, 1956

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  18 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სანდრო
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
წიგნის მეგობარი

**წიგნის მეგობარი**  — ქართული საბიბლიოთეკო და ბიბლიოგრაფიული ჟურნალი. გამოვიდა თბილისში 1925 წელს ერთი წიგნი N1-2. ახლდა დამატება „ტფილისის ბიბლიოთეკების ქართული წიგნების შეერთებული კატალოგი“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* „წიგნის მეგობარი" ციფრული ბიბლიოთეკა „ივერიელში“

კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები‎
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ბორის ჩხეიძე

**ბორის ჩხეიძე** (დ. 1 იანვარი, 1902, წაღვლი — გ. 22 აპრილი, 1979, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია 
ლიტერატურული საქმიანობა დაიწყო 1927 წლიდან. მისი თხზულებებია მოთხრობების კრებული „დღეები“ (1931), რომანი „ფერო“ (1932), „ომგადახდილი“ (1945), 1905 წლის რევოლუციის ამსახველი რომანი „ლიხავის პირას“ (1947), „ხოხბის წყაროსთან“ (1960), „მწვანე ხოდაბუნი“ (1960). მოთხრობების კრებული გამოსცა 1934, 1940, 1950, 1954, 1964, 1967 წლებში. მისი მოთხრობები და რომანები თარგმნილია რუსულ ენაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბორის
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
წიგნის პალატა

**წიგნის პალატა** — სახელმწიფო უწყება საქართველოში 1924-2005 წლებში. საქართველოს სსრ პერიოდში წიგნის პალატა ახორციელებდა გამოცემული ბეჭდვითი პროდუქციის ბიბლიოგრაფიულ რეგისტრაციას და  სტატისტიკურ აღრიცხვას. 1974 წელს მიენიჭა სულხან-საბა ორბელიანის სახელი. 2006 წელს წიგნის პალატა შეუერთდა საქართველოს ეროვნულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკას.

წიგნის პალატა გამოსცემდა „წიგნის მატიანეს“ 1926 წლიდან, „ჟურნალის სტატიების მატიანეს“ 1939 წლიდან, „გაზეთის სტატიების მატიანეს“ 1943 წლიდან და „კარტოგრაფიულ მატიანეს“. წიგნის პალატამ გამოსცა რეტროსპექტიული ბიბლიოგრაფიული მაჩვენებლები „ქართული წიგნი“ (სამი ტომი, 5 ნაკვეთი, 1941-1969), გ. ბაქრაძის „ქართული პერიოდიკა, ბიბლიოგრაფია“ (1947), „ქართველი მეომრები საბჭოთა ხალხის დიდ სამამულო ომში“ (3 ნაკვეთი, 1945-1946), „ქართული მუსიკალური ლიტერატურის ბიბლიოგრაფია 1872-1946“ (1947).

## ლიტერატურა
*საბიბლიოთეკო ტერმინების ლექსიკონი; გვ 157, თბილისი,მეცნიერება, 1974
**გორგიშელი, ი.* გვჭირდება თუ არა ეროვნული ბიბლიოგრაფია?!, თბილისი, 2006, ISBN 99940-67-50-8
**გოგოლაძე, ვ*. საქართველოს სსრ სახელმწიფო წიგნის პალატა, თბილისი, 1960.

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
ზანდამი

**ზანდამი** — ქალაქი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ზანის ნაპირზე, ქალაქ ამსტერდამის მახლობლად. მოსახლეობა 76 804 (2017). 1697 წელს ზანდაამში გემთმშენებლობას ეცნობოდა პეტრე I დიდი. ზანდამში დაიბადნენ ანტონ მაუვე და რონალდ კუმანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
თამაზ წივწივაძე

**სანდრო ჩხარტიშვილი** (დ. 1 ნოემბერი, 1941, კვახჭირი, ქუთაისის რაიონი — გ. 12 ივლისი, 2018) — ქართველი კრიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1969 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. 1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1975 წლიდან იყო ჟურნალ „ცისკრის" დამატების — „ნობათის" რედაქტორი; 1978 წლიდან ამავე ჟურნალის პროზის განყოფილების გამგე; 1982 წლიდან ალმანახ „საუნჯის" კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის განყოფილების გამგე; 1982 წლიდან გაზეთ „ლიტერატურული საქართველოს“ მთავარი რედაქტორია; 1997 წლიდან - საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე 

მისი კრიტიკული წერილების კრებულებია: „მართალს ვიტყვი..." (1980), „ფრთხილად, წინ მკითხველია" (1985), „ლოზუნგების ქვეყანა" (1990), „ერთ საშუალებას კიდევ ვცდი" (1991) „ახლა თქვენი დროა; აფერისტი კლეტკებში“ (2001)

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
პენულტიმას წესი

**პენულტიმას წესი** ან **პენულტიმას კანონი** — მახვილის განაწილების წესი ლათინურ ენაში, რომლის მიხედვითაც ირკვევა რა ადგილას მოუდის სიტყვას მახვილი. 

არსებული პენულტიმას წესის მიხედვით მრავალმარცვლოვან სიტყვას მახვილი შეიძლება მხოლოდ ბოლოს წინა (paenultima - ბოლოსწინა) ან ბოლოდან მესამე მარცვალზე (antepaenultima - ბოლოს წინისწინა) მოუდიოდეს. 

ორ- ან მეტმარცვლოვანს სიტყვებს შეიძლება პირველ მარცვალზე დაესვას მახვილი, თუკი ეს სიტყვა გრძელ ხმოვანს (ორხმოვანას ან ბუნებრივად გრძელ ხმოვანს) შეიცავს, ან კიდევ თუ ასევე მარცვლის ბირთვი შეიცავს ერთზე მეტ თანხმოვანს.

მაგალითად : 

* a**gri**cola: ბოლოსწინა მარცვალი არის მოკლე: მახვილი ბოლოდან მესამე მარცვალს დაესმის.
* im**prī**mīs: ბოლოს წინა მარცვალი არის (ბუნებრივად) გრძელი: მახვილი დაესმის ბოლოს წინა მარცვალს.
* se**cun**dus: ხმოვანი ბოლოს წინა მარცვალზე თუმცა მოკლე კია, მაგრამ რადგანაც მარცვალი დახურულია: მახვილი უზის ბოლოს წინა მარცვალს.

გამონაკლისს წარმოადგენს ე.წ. *Muta cum Liquida*-ს კომბინაცია, კერძოდ კი (ორალური) ოკკლუზივები ([g], [k], [d], [t], [b], [p]), მითუფრო თუ ისინი კონსტრიქტივებს მოსდევენ, ანუ ([l]-ს, [ł]-ს და [r]-ს) შემდეგ წერია ან ისმის. მაგალითად tenebrae.

## ლიტერატურა 
* Touratier, Christian: *Lateinische Grammatik*. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2013, ISBN 978-3-534-72634-9, გვერდი 30.

კატეგორია:ენათმეცნიერება
კატეგორია:ლათინური ენა
კატეგორია:ფონეტიკა
ბაკურ II

**ბაკურ II**, *ბაკურ რევის ძე* — „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მატიანეს ცნობით იყო ქართლის 28-ე მეფე, მეფე მირიანის ძის რევის შვილი. მეფობდა მირიანის გარდაცვალების შემდეგ, IV საუკუნის II ნახევარში. „ქართლის ცხოვრებაში“ ბაკურ II იხსენიება არაბიზებული ფორმით ბაქარ, წარმოდგენილია ქართლის 25-ე მეფედ და მეფე მირიანის ძედ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბაქარი და ბაკური

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
თამარ შედანია

**თამარ შედანია** (დ. 31 იანვარი, 1992) — ქართველი მოდელი. 2012 წელს გახდა „მის საქართველო“. საქართველო წარადგინა „მის მსოფლიო 2013“-ზე. 2012 წელს მონაწილეობა მიიღო „მის სამყარო“-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* მის საქართველოს საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი მოდელები
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლარა იანი

**ლარისა პეტროსიანი**, უფრო მეტად ცნობილია როგორც **ლარა იანი** (დ. 5 აპრილი, 1993) — ქართველი მოდელი. 2017 წელს გახდა ვიცე „მის საქართველო“. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო „მის სამყარო“-ზე. მუშაობს „IC Model Management“-თან.

## რესურსები ინტერნეტში
* მის საქართველოს საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ქართველი მოდელები
კატეგორია:თელავში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა

**აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა** — 1923 წელს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში დაარსებული ბიბლიოთეკა.

## ისტორია
მას შემდეგ, რაც 1920 წელს ამიერკავკასიაში უდიდესი ბიბლიოთეკა დაიხურა, ბაქოს ახალი ბიბლიოთეკა სჭირდებოდა. 1923 წლის ნოემბერში დაიწყო აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, როგორც აზერბაიჯანის კვლევისა და მეცნიერების საზოგადოების (Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti) ან ბიბლიოგრაფიის ოფისია. მას მხარს უჭერდნენ ნარიმან ნარიმანოვი, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი, თაგი შაჰბაზი და ჰანაფი ზეინალი. დამფუძნებელი დირექტორი იყო ალექსანდრე ვასილიევიჩ ბაკრიინი.

გახსნისთანავე ბიბლიოთეკაში განთავსდა 430 წიგნი და 1200 ხელნაწერი. 1925 წლის აგვისტოში, დუბლირების თავიდან ასაცილებლად, ბიბლიოთეკა და ბიბლიოგრაფიის სამსახური გახდა ერთი, ბიბლიოთეკა-ბიბლიოგრაფიის ბიურო გახდა. თავმჯდომარე გახდა ჰანაფი ზეინალი (1896-1938 წელი).

1945 წელს ბიბლიოთეკა შემდგომ განვითარდა მეცნიერებათა აკადემიასთან ერთად. 1963 წლიდან 1984 წლამდე ბიბლიოთეკა ცნობილი იყო როგორც ფუნდამენტური ბიბლიოთეკა. 1984 წლის შემდეგ მას ცენტრალურ სამეცნიერო ბიბლიოთეკას უწოდებენ. მის დირექტორებში შევიდნენ ტაიროვი, ნაზიმ ახუნდოვი, რასიმ კაზიმოვი , მაჰუბე ჰასანოვა, ამინ ეფენდიევი, აიბენიზ ალიევა-კენგერლი და ლეილა ბეკირ იმანოვა . 

2003 წლის 4 იანვარს პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა მოახდინა აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ქარტიის მე–5 მუხლის 54 –ე პუნქტის რატიფიცირება, რაც ბიბლიოთეკას სამეცნიერო დაწესებულების სტატუსს ანიჭებს.

2014 წლის 5 მაისს პრეზიდენტმა გახსნა ბიბლიოთეკის ახალი შენობა .

## საერთაშორისო ურთიერთობები
1993 წელს აღნიშნული ბიბლიოთეკა გახდა საბიბლიოთეკო ასოციაციებისა და ინსტიტუტების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი. 2012 წელს სამეცნიერო ბიბლიოთეკა გახდა ევროპის საბჭოს სამეცნიერო ბიბლიოთეკების ასოციაციის სრული წევრი. ბიბლიოთეკა უზრუნველყოფს მომსახურებას წიგნების საერთაშორისო გაცვლისთვის. ბიბლიოთეკა იწვევს საერთაშორისო სტუმრებს და ელჩებს. ბიბლიოთეკა ასევე აგზავნის წევრებს საზღვარგარეთ საბიბლიოთეკო საქმის შესასწავლად და სხვა ქვეყნებში კონფერენციებსა და გამოფენებზე დასასწრებად . 

## კოლექცია
ბიბლიოთეკის კოლექციებში შედის ნაწარმოებები აზერბაიჯანულ ენაზე, რუსულენოვანი და აღმოსავლურ ენებზე შესრულებული ნამუშევრები.

ბიბლიოთეკის მთავარ კოლექციას წარმოადგენს ნუმიზმატიკური ფონდი, სადაც დაცულია უნიკალური წიგნები. 

ბიბლიოთეკაში ინახება პერიოდული გამოცემები და დისერტაციები მყარი და ელექტრონული ასლებით. სხვა საწარმოები, როგორიცაა აზერბაიჯანის ნავთობპროდუქტების გეოლოგთა საზოგადოების კრებულები და ასევე თვითონ აზერბაიჯანის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის შრომები.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკა

**აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკა** — მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის საჩუქარი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისს. მათ საჩუქრად გადასცეს მთელი ინვენტარი და ტექნიკა, მათ შორის: წიგნების თაროები, საკითხავი მაგიდები და კომპიუტერები . აღნიშნული ბიბლიოთეკა  დაარსდა 1997 წელს.

## ფონდი
აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკის წიგნის ფონდი 6,600 ასლი წიგნია და ბროშურა. აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკის ფონდში არის: 3500 წიგნის ასლი აზერბაიჯანულ ენაზე, ასევე 2200 ეგზემპლარი რუსულ ენაზე. აღნიშნული ბიბლიოთეკის წიგნის ფონდის შევსება ხორციელდება იურიდიული დეპოზიტის ასლებისა და ახალი ლიტერატურის შეძენის გზით.

ბიბლიოთეკაში გამოწერილია 42 პერიოდული გამოცემა და 77 ჟურნალი, რაც მკითხველს ხელმისაწვდომი აქვს. საბიბლიოთეკო ფონდის 80% შედგება იურიდიული ლიტერატურის, საკანონმდებლო აქტების, გამოკითხვის ლიტერატურისგან. გარდა ამისა, ბიბლიოთეკის ფონდი აისახება ლიტერატურაში. წიგნის ფონდის ორგანიზატორები არიან მეცნიერების დარგები.

წიგნის ფონდის ორგანიზატორები არიან მეცნიერების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები. პარლამენტის ბიბლიოთეკა ეხმარება აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტს და აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის აპარატს მუშაობაში.

ბიბლიოთეკა წელიწადში იღებს დაახლოებით 1000-1200 მკითხველს. მნიშვნელოვან მოვლენებთან დაკავშირებით ბიბლიოთეკაში ხშირად ორგანიზებულია წიგნის გამოფენები, წიგნის პრეზენეტაციები, კონფერენციები და სტენდები.

პარლამენტის ბიბლიოთეკა მუდმივად აფართოებს საერთაშორისო ურთიერთობებს. ამრიგად, 2000 წლის მაისში სანქტ-პეტერბურგში დსთ-ს რესპუბლიკების საპარლამენტო ბიბლიოთეკების კონფერენციაზე, მათ ხელი მოაწერეს თხოვნას დსთ-ს საპარლამენტო ასამბლეის ხელმძღვანელობასთან „უზრუნველყონ დსთ-ს ქვეყნების საპარლამენტო ბიბლიოთეკებს შორის ინფორმაციის წიგნების გაცვლა."  აღნიშნულ ბიბლიოთეკას აქვს ურთიერთობა არამარტო რეგიონში განთავსებულ ბიბლიოთეკებთან არამედ უცხოეთის ცნობილ ბიბლიოთეკებთანაც.

სწორედ ამ მიზნით შეიქმნა საკოორდინაციო ცენტრი დსთ-ს ქვეყნების საპარლამენტო ბიბლიოთეკებს შორის ოფიციალური დოკუმენტების, წიგნების და სხვა ბეჭდური მასალების გაცვლისთვის. ბიბლიოთეკა გაცვლის ოფიციალურ დოკუმენტებს და ბეჭდურ გამოცემებს რუსეთის ფედერაციის დუმის ბიბლიოთეკასთან, უკრაინის, ბელარუსის, მოლდოვას, ყაზახეთისა და ტაჯიკეთის საპარლამენტო ბიბლიოთეკებთან.

აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკას თავის მხრივ ურთიერთობა აქვს აზერბაიჯანის ეროვნული ბიბლიოთეკასთან, რომელიც ქვეყანაში ყველაზე დიდ და ერთ-ერთ უდიდესი ბიბლიოთეკასთან ამიერკავკასიაში. აღნიშნული ბიბლიოთეკა მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში და დაარსდა 1922 წელს. 

აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკა ინტერნეტთან არის დაკავშირებული. სწორედ ამ მიზნით, სამკითხველო დარბაზში კომპიუტერი ხელმისაწვდომი გახდა მკითხველებისთვის, რაც პოზიტიურ როლს ასრულებს შემოსული მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* აზერბაიჯანის პარლამენტის ბიბლიოთეკა

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
23snaps

**23snaps** — სოციალური ქსელი, რომელიც გვაძლევს ფოტებისა და ვიდეოების გაზარიების საშუალებას. ქსელში შესაძლებელია საკუთარი ოჯახური ფოტოების შენახვა. ქსელი შექმნილი იქნა 2012 წელს ივაილო იორდანოვისა და იური ტერეშჩენკოს მიერ. 2013 წლის ნოემბრის მონაცემებით ამ სოციალური ქსელით სარგებლობს ნახევარი მილიონი ადამიანი 179 ქვეყნიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 23snaps

კატეგორია:სოციალური ქსელები
კატეგორია:ბრიტანეთის კომპანიები
კატეგორია:ბრიტანული საიტები
კატეგორია:2012 წელს დაარსებული ვებსაიტები
არმენია ტვ

მინი

**„არმენია ტვ“ (სომხ. Արմենիա հեռուստաընկերություն)** — სომხეთის ერთ-ერთი წამყვანი ტელეარხი.

2020 წლის პირველი ნახევრის ბოლოს, სომხეთში „არმენია TV“-ის არხმა უმაღლესი შეფასება მიიღო ახალი ამბების, მხატვრული ფილმების, სატელევიზიო სერიალების, იუმორის და მუსიკალური პროგრამების კატეგორიებში. გახდა პირველი არხისა სომხეთში, რომელიც გადავიდა „Full HD“ მაუწყებლობაზე 2012 წელს.

## ისტორია
აღნიშნული სომხური ტელეარხი დაარსდა 1998 წელს და პირველად გავიდა ეთერში 1999 წლის 13 იანვარს, მან დაუყოვნებლივ დაიწყო მაუწყებლობა 24-საათიან რეჟიმში .

შესაბამისი ტექნიკური აღჭურვილობის შემდეგ, 2012 წელს, სომხეთში პირველად განხორციელდა Full HD ხარისხის პირველი სატესტო მაუწყებლობა, რის შემდეგაც 2013 წელს ოფიციალურად დაიწყო სრულად Full HD მაუწყებლობა სომხეთში .

2019 წლიდან არხის 100%-იანი წილის მფლობელი არის რუსი პროდიუსერი და ბიზნესმენი არტურ ძანიბეკიანი  - „Comedy Club Production“-ის დამფუძნებელი და „გაზპრომ-მედია“ გასართობი სატელევიზიო ქვეჰოლდინგის გენერალური დირექტორი ».

2016 წელს ტელეარხმა „Armenia TV“ გამოუშვა პირველი სომხური სერიალი 4K ხარისხის „Ancient Kings“. 2019 წლის ნოემბერში ცნობილი გახდა, რომ უახლოეს მომავალში სომხეთის ტელევიზია პირველი იქნება სომხეთის ბაზარზე, ვინც მაუწყებლობას იწყებს 4K ხარისხით .

„სომხეთის TV“ სატელევიზიო არხის პროგრამების ჩამონათვალში შედის სატელევიზიო შოუები, სერიალები, ახალი ამბები, სომხური და უცხოური წარმოების მხატვრული ფილმები, ასევე გასართობი, შემეცნებითი და იუმორისტული გადაცემები. 

## თანამშრომლები
მსახიობთა, ჟურნალისტთა და სხვა პიროვნებათა სია, რომლებიც სხვადასხვა წლებში მონაწილეობდნენ პროექტებში და მუშაობდნენ სომხეთის ტელევიზიაში:
* ნაზე ოვანესიანი;
* აიკ მარუთიანი;
* ხორენ ლევონიანი;
* დიანა გრიგორიანი;
* გრიგორ დანიელიანი;
* ედუარდ კელაპტარიანი;
* ლილი ოვერი;
* სონა ტოროსიანი;
* დიანა მალენკო;
* ავო ხალათიანი;
* ვაგე გავარიანი;
* ერნა ელიზბარიანი; 
* სოფი მხეიანი;
* ვაჩე ტოვმასიანი; 
* გორ აკოფიანი; 
* ხორენ ლევონიანი.

ფაილი:Նազենի Հովհաննիսյանը Մարդկային գործոն.jpg|მინი|ნაზე ოვანესიანი
ფაილი:GRIGOR DANIELYAN.jpg| გრიგორ დანიელიანი
ფაილი:Erna Elizbaryan.jpg| ერნა ელიზბარიანი

## საერთაშორისო პროექტები
2012 წლიდან სომხეთის ტელევიზიას აქვს განსაკუთრებული უფლებები უეფას ჩემპიონთა ლიგის, უეფას ერთა ლიგის და სომხეთის ეროვნული ნაკრების შესარჩევი თამაშების მსოფლიო თასის ეთერში გადაცემის შესახებ. 2019 წელს ასევე ცნობილი გახდა, რომ სომხეთის სატელევიზიო არხმა მოიპოვა ყველა თამაშის ეთერში გადაცემა ევრო 2020-ში.

კომპანიების ჩამონათვალში, რომელთანაც სომხეთის ტელეარხი თანამშრომლობდა, შედის უოლტ დისნეი, 20th Century Fox, Warner Brothers და სხვები. „სომხეთის ტელევიზია“ პირველი იყო სომხეთის ბაზარზე, რომელმაც განახორციელა საერთაშორისო პროექტები, როგორიცაა „ხმა“, „ყველაზე ჭკვიანი“, „რა? სად როდის?“, „ფორტ ბოიარდი“ და მრავალი სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია: ტელევიზიები
კატეგორია: სომხეთის ტელევიზიები
გერმანიის დედოფლების სია

**გერმანიის დედოფლების სიაში** წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ გერმანიის მეფეებზე. როგორც წესი, ისინი ასევე ფლობდნენ საღვთო რომის იმპერატრიცის, იტალიის, ავსტრიის, ბოჰემიის, უნგრეთის, ხორვატიისა და სხვა ქვეყანათა დედოფლის წოდებასაც.

## კაროლინგები 
## კონრადინები 
## ოტონიდები 
## სალიელები 
## ზუპლინბურგები 
## ჰოენშტაუფენები 
## ველფები 
## ჰოენშტაუფენები 
## ჰაბსბურგები 
## ნასაუელები 
## ჰაბსბურგები 
## ლუქსემბურგები 
## ჰაბსბურგები 
## ვიტელსბახები 
## ლუქსემბურგები 
## ვიტელსბახები 
## ლუქსემბურგები 
## ჰაბსბურგები 
## ვიტელსბახები 
## ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელები 
## სადავო დედოფლები 
* ადელჰაიდ სავოიელი (?-1080), გერმანიის ანტი-მეფის, რუდოლფ რაინფელდელის ცოლი 1077-1080 წლებში;
* ბეატრის ბრაბანტელი (1225-1288), გერმანიის ანტი-მეფის, ჰაინრიხ რასპის ცოლი 1246-1247 წლებში;
* ელიზაბეთ ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელი (1230-1266), ჰოლანდიის გრაფ ვილემ II-ის ცოლი, 1248 წელს მისი ქმარი აახენში გერმანიის ანტი-მეფედ აკურთხეს, ელიზაბეთზე კი იგი 1252 წელს დაქორწინდა;
* სანჩია პროვანსელი (1225-1261), 1257 წელს მისი ქმარი, რიჩარდ კორნუოლელი რომის პაპმა გერმანიის მეფედ აკურთხა, მას კი დედოფლის წოდება მისცა, თუმცა მათ რეალური ძალაუფლება არ ჰქონიათ;
* ვიოლანტე არაგონელი (1236-1301), კასტილიის მეფე ალფონსო X-ის ცოლი, რომელიც იყო გერმანიის მეფე ფილიპე შვაბიელის შვილიშვილი და 1257 წელს მეფედაც აირჩიეს, მაგრამ ისინი გერმანიაში არც არასოდეს ყოფილან და არც ძალაუფლება ჰქონიათ, თუმცა 1275 წლამდე აცხადებდნენ მის ტახტზე პრეტენზიას;
* ელიზაბეთ ფონ ჰონშტაინი (?-1380), 1348 წელს გერმანიის მეფედ არჩეულ გიუნტერ შვარცბურგელის ცოლი. მის ქმარს არ ჰქონია არანაირი ძალაუფლება, რამეთუ ეს ტიტული მალევე მიიღო საღვთო რომის მაშინდელმა იმპერატორმა კარლ IV-მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საღვთო რომის იმპერატრიცების სია
* გერმანიის მეფეების სია
* ავსტრიის კონსორტების სია
* ბოჰემიის კონსორტთა სია
* უნგრეთის დედოფლების სია

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:გერმანიის დედოფლები
კატეგორია:დედოფლები ქვეყნების მიხედვით