open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეონიდ ბრონევოი

**ლეონიდ სოლომონის ძე ბრონევოი** (დ. 17 დეკემბერი, 1928, კიევი, უკრაინის სსრ, სსსრ —  გ. 9 დეკემბერი, 2017, მოსკოვი, რუსეთი) — საბჭოთა თეატრის და კინოს მსახიობი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1987). მრავალი ჯილდოს ლაურეატი. ყველაზე მეტად ცნობილია ჰაინრიხ მიულერის როლით მრავალსერიიან ფილმში „გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:უკრაინის სახალხო არტისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:I ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები
კატეგორია:II ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები
კატეგორია:III ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები
კატეგორია:IV ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
კიკი დიმულა

**კიკი დიმულა** ( დ. 6 ივნისი, 1931, ათენი — გ.   22 თბერვალი, 2020, იქვე) იგივე **ვასილიკი რადუ** — ბერძენი პოეტი, ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრი.  

## ბიოგრაფია 
დიმულა დაიბადა ათენში. 1952 წელს დაქორწინდა ათოს დიმულასზე (1921-1985) და შეეძინა ორი შვილი. 25 წლის განმავლობაში მუშაობდა საბანკო მოხელედ. დღესდღეობით ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრია (პოეზიის მიმართულებით) და ერთ-ერთი ყველაზე მეტად კითხვადი ბერძენი პოეტი.   

## შემოქმედება 
დიმულას პოეზიის ძირითადი საყრდენი ის ტკივილისმომგვრელი გრძნობებია, რომელიც ომისშემდგომი პერიოდის ეგზისტენციურ დაშლას თან სდევს. მისი შემოქმედების ქვაკუთხედია უიმედობა, დაუცველობა, არსებობის კრიზისი და დავიწყება. დიმულას პოეზია გამოირჩევა ღრმა ფსიქოლოგიზმითა და ფილოსოფიური ქვეტექსტების სიუხვით, რაც სიტყვის დიდი ოსტატობის მეშვეობით აქვს გადმოცემული თითოეულ ლექსში.  

1989 წელს კიკი დიმულას კრებულისთვის „მშიდობით არასოდეს“ (*Χαίρε ποτέ*) გადაეცა საბერძნეთის პირველი სახელმწიფო პრემია. 2001 წელს პოეტი ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრი ხდება (პოეზიის მიმართულებით).   

დიმულას პოეზია თარგმნილია ინგლისურად, ფრანგულად, გერმანულად, დანიურად, ესპანურად, იტალიურად, ქართულად და კიდევ ბევრ სხვა ენაზე. პირველი ქართულენოვანი თარგმანის ავტორია თათია მთვარელიძე, რომელმაც კრებულიში „შავი ჰალსტუხი“ თავი მოუყარა პოეტის ლექსებს დღემდე გამოცემული თითქმის ყველა პოეტური კრებულიდან .   

2014 წელს საბერძნეთის სახელმწიფო პრემია მიენიჭათ სესილ ინგლესის მარგელოსსა და რიკა ლესერს დიმულას ლექსების ინგლისურენოვანი გამოცემისთვის: „The Brazen Plagiarist.“  

## კრებულები და გამოცემები 
დიმულას გამოცემული აქვს 17 პოეტური და 3 პროზაული კრებული. პირველი პოეტური კრებული 1952 წელს გამოსცა:
* Ποιήματα (ლექსები), 1952
* Έρεβος (წყვდიადი), 1956
* Ερήμην (დაუსწრებლად), 1958
* Επί τα ίχνη (ნაკვალევზე), 1963
* Το λίγο του κόσμου (სამყაროს მცირე ნაწილი),1971
* Το Τελευταίο Σώμα μου (ჩემი უკანასკნელი სხეული), 1981
* Χαίρε ποτέ (მშვიდობით არასოდეს),1988
* Η εφηβεία της Λήθης (დავიწყების სიყრმე), 1996
* Eνός λεπτού μαζί (წუთიერი ერთადყოფნა), 1998
* Ήχος απομακρύνσεων (ხმა განშორებათა), 2001
* Χλόη θερμοκηπίου (შუშის სახლის მდელო), 2005
* Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως (ოდნავ გვერდით გადავინაცვლოთ), 2007
* Συνάντηση (შეხვედრა), 2007 
* Έρανος Σκεψεων, 2009
* Τα εύρετρα (მპოვნელის სარგო) 2010
* Δημόσιος Καιρός, 2014

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიკოს კაზანძაკისი
* ანდონის სამარაკისი
* დიმიტრის დიმიტრიადისი 
კატეგორია:ბერძენი პოეტები

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:თანამედროვე ბერძენი პოეტები
კატეგორია:ბერძენი ქალი პოეტები
კატეგორია:XX საუკუნის ბერძენი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბერძენი პოეტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბერძენი ქალი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნიკოლაი სოკოლოვი

**ნიკოლაი ვასილის ძე სოკოლოვი** (; გ. 27 სექტემბერი, 1871) —  რუსი გეოდეზისტი, კაპიტანი.

უკანასკნელ წლებში მუშაობდა რუსეთის სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსში. დავალებული ჰქონდა დაეწერა და გამოეცა სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსის ისტორია. მისი გარდაცვალების გამო წიგნი ორ ეტაპად გამოიცა, პირველი მოიცავს 1822–1872 წლებს, რომელშიც შესულია მისი შრომის დიდი ნაწილი.

## ლიტერატურა
*«Исторический очерк деятельности Корпуса военных топографов 1822-1872», С-П., 1872

კატეგორია:გარდაცვლილი  27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1871
სერბეთის საფეხბურთო თასი

**სერბეთის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება სერბეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 2006 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე. 

სერბეთის თასის წინამორბედი ტურნირი სერბეთის და მონტენეგროს საფეხბურთო თასი იყო. 2006 წელს მონტენეგრომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და შედეგად ორივე ქვეყანამ საკუთარი საფეხბურთო თასი მიიღო. 

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ბელგრადის „პარტიზანი“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია „პარტიზანი“.

## ფინალები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თასი ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე   
* Yugoslavia/Serbia (and Montenegro) - Cup Finals

## შენიშვნები 
კატეგორია:სერბეთის ფეხბურთი
კატეგორია:სერბეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
You Got the Silver

„**You Got the Silver**“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა ალბომიდან *Let It Bleed*. იაპონიაში იგი გამოიცა სინგლ „Let It Bleed“-ის b-მხარეზე.

## შექმნის ისტორია 
1969 წლის 18 თებერვალს ჩაწერილი სიმღერა „You Got the Silver“ გახდა როლინგ სტოუნზის პირველი ჩანაწერი, რომელშიც გიტარისტი კით რიჩარდსი გამოვიდა ვოკალისტის როლში (იგი იმ დროს უკვე მღეროდა მიკ ჯაგერთან ერთად „Something Happened to Me Yesterday“-ში ალბომებიდან *Between the Buttons*, *Salt of the Earth* და *Beggars Banquet*). რიჩარდსის საკუთარი კომპოზიციებიდან ერთ-ერთი „You Got the Silver“ ეძღვნება ანიტა პოლენბერგთან მაშინდელ ურთიერთობებს.

ეს უკანასკნელი სიმღერაა, რომელიც როლინგ სტოუნზმა ჩაწერა ბრაიან ჯოუნსთან ერთად. ის უკრავს ავტომატურ არფაზე და ის ორიდან მისი ერთ-ერთი გამოჩენაა ალბომზე. ჯგუფმა ასევე ჩაწერა სიმღერის ვერსია ჯაგერის ვოკალით, მაგრამ გადაწყვიტა მისი ორიგინალური ვერსიის გამოშვება.

## მასობრივ კულტურაში 
„You Got the Silver“ გამოყენებულია საუნდტრეკის სახით მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმ „ზაბრისკი პოინტის“ ერთ-ერთ სცენაში.

## ცოცხალი შესრულება 
პირველად სიმღერა ცოცხლად შესრულდა მხოლოდ 1999 წელს No Security Tour-ის დროს. მოგვიანებით რიჩარდსმა იგი შეასრულა 2006 წელს A Bigger Bang Tour-ის და 2007 წლის ევროპული ტურის დროს. ცოცხალი ჩანაწერი მარტინ სკორსეზეს დოკუმენტური ფილმიდან *Shine a Light* შეტანილია იმავე დასახელების საკონცერტო ალბომში. ცოცხალი შესრულების დროს კით რიჩარდსი არანაირ ინსტრუმენტზე არ უკრავს.

## კავერ-ვერსიები 
2005 წელს კავერი სიმღერაზე ჩაწერა ბლუზ-მომღერალმა სიუზენ ტედესკიმ და შეიტანა ალბომში *Hope and Desire*, ხოლო 2010 წელს — ჯგუფმა Crooked Still ალბომისთვის *Some Strange Country*.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტექსტი (ოფიციალურ საიტზე) 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
ჩეხეთის საფეხბურთო თასი

**ჩეხეთის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ჩეხეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1993 წელს ჩატარდა. ტურნირის გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ჩეხეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია პრაღის „სპარტა“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია პრაღის „სლავია“.

## ფინალები 
right|thumb|თასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Czech Republic - List of Cup Finals

კატეგორია:ჩეხეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ჩეხეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
ჩეხეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**ჩეხეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება ჩეხეთში, სადაც ჩემპიონატის და თასის გამარჯვებულები ხვდებოდნენ ერთმანეთს. პირველი გათამაშება 2010 წელს, ხოლო ბოლო 2015 წელს ჩატარდა.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბებია პლზენის „ვიქტორია“ და პრაღის „სპარტა“, რომლებმაც 2-2-ჯერ მოიგეს ტიტული. უკანასკნელი გამარჯვებულია პლზენის „ვიქტორია“.

## მატჩები 
right|thumb|სუპერთასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Czech Republic - List of Super Cup Finals

კატეგორია:ჩეხეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ჩეხეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
ოპერაცია სამოკავშირეო ძალა

**ნატოს მიერ იუგოსლავიის დაბომბვა** (, ოპერაცია „სამოკავშირეო ძალა“) — ნატოს სამხედრო ოპერაცია იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკის წინააღმდეგ, რომელიც მიმდინარეობდა 1999 წლის 24 მარტიდან 10 ივნისამდე. ოპერაციის მსვლელობისას დაიღუპა ათასობით მშვიდობიანი მოქალაქე, მათ შორის დიდი რაოდენობით მცირეწლოვანი ბავშვი.

ამ ოპერაციით დასრულდა კოსოვოს ომი. კოსოვოზე კონტროლი დაამყარეს ნატოს ძალებმა, რომლებმაც შემდგომ ძალაუფლება გადასცეს ეთნიკურ ალბანელებს. 2008 წლის 17 თებერვალს კოსოვომ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა სერბეთისგან.

ნატომ ოპერაციის ჩატარების აუცილებლობა დაასაბუთა რეგიონში მიმდინარე სისხლიანი ეთნიკური კონფლიქტის შეწყვეტის აუცილებლობით. იმის გამო, რომ იგი გაეროს მანდატის გარეშე განხორციელდა, კრიტიკოსები მას აღიქვამენ როგორც სამხედრო აგრესიას იუგოსლავიის წინააღმდეგ.

იუგოსლავიის წინააღმდეგ ნატომ გამოიყენა იარაღი, რომელიც აკრძალულია ნიურნბერგის ქარტიით, აგრეთვე, ჰააგისა და ჟენევის კონვენციებით. იუგოსლავიაში NATO იყენებდა ურანის დაბალი შემცველობის ბომბებს, რომელიც არა მხოლოდ მაღალი სიზუსტით გამოირჩევა, არამედ რადიოაქტიურიც არის და ტოქსიკურიც. გარდა ამისა, ნატომ გამოიყენა ე.წ. კასეტური ბომბები - იარაღი ფეთქებადი ყუმბარებით, რომელთა გამოყენებაც მოგვიანებით ოტავის კონვენციით აიკრძალა.

## სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის კონფლიქტები
კატეგორია:კოსოვოს ომი
კატეგორია:სერბეთი
კატეგორია:კოსოვო
კატეგორია:ნატო
კატეგორია:NATO-ს სამხედრო ოპერაციები
კატეგორია:KFOR
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
კატეგორია:სამხედრო კამპანიები გერმანიის მონაწილეობით
Let It Bleed (სიმღერა)

**Let It Bleed** — ბრიტანული მუსიკალური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა ბლუზის სტილში. ის დაიწერა მიკ ჯაგერის და კით რიჩარდსის მიერ და წარმოდგენილია 1969 წლის ალბომში ამავე დასახელებით. იგი სინგლის სახით გამოვიდა იაპონიაში 1970 წლის თებერვალში.

იენ სტიუარტი ამ სიმღერის დროს უკრავს ფორტეპიანოზე (მისი ერთადერთი გამოჩენა ალბომებში), მაშინ როდესაც ბილ უაიმენი უკრავს არფაზე.

## მონაწილეები 
* მიკ ჯაგერი — ვოკალი
* კით რიჩარდსი — გიტარა
* ბილ უაიმენი — ბას-გიტარა, არფა
* ჩარლი უოტსი — დასარტყმელი
* იენ სტიუარტი — ფორტეპიანო
* რაი კუდერი — სლაიდ-გიტარა

## სქოლიო
კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
გორგილაძე

საკუთარი სახელი **გორგილაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გორგილაძე — დიპლომატი
* ზურაბ გორგილაძე — პოეტი
* თევრათ გორგილაძე — ოფთალმოლოგი
* ლეონიდე გორგილაძე — ისტორიკოსი
* მალხაზ გორგილაძე — მსახიობი


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გორანბოის რაიონი

**გორანბოის რაიონი** () — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გორანბოი.

## ისტორია 
რაიონი პირველად შეიქმნა აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის 1930 წლის 8 აგვისტოს, თანახმად ადმინისტრაციული მონაკვეთებისა და რაიონის შექმნის შესახებ გადაწყვეტილებისა. ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა სოფელი გორანბოი. რესპუბლიკის აღმასრულებელმა კომიტეტმა 1938 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სოფელ გორანბოის სახელი შეუცვალა და რევოლუციონერ კასუმ ისმაილოვის პატივსაცემად მას კასუმ-ისმაილოვი უწოდა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1991 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით რაიონის შემადგენლობაში შევიდა ლიკვიდირებული შაუმიანის რაიონი, ხოლო ქალაქს და რაიონს დაუბრუნდა თავდაპირველი სახელწოდება — გორანბოი.

## რესურსები ინტერნეტში
* საიტზე Azerbaijan 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ლეონიდე გორგილაძე

**ლეონიდე ერემიას ძე გორგილაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1914, თბილისი — გ. 22 სექტემბერი, 1989, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1983; წევრ-კორესპონდენტი 1974). ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964). 

## ბიოგრაფია
1933 წელს დაამთავრა თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1938-1952 წლებში მუშაობდა სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, პარტიის ისტორიული სექტორის გამგედ. 1946-1964 წლებში იყო თსუ-ის მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრის გამგე, 1964 წლიდან — მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის გამგე, ხოლო 1962-1966 წლებში — პრორექტორი. მუშაობდა კომპარტიის ისტორიისა საკითხებზე. 

მთავარი ნაშრომები: 
*"მარქსიზმის ისტორიისათვის საქართველოში" (1956); 
*"ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან" (1961); 
*"სოციალიზმის ისტორიიდან" (წგ. 1-2, 1967-1970). 

მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
ლ
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
Coleco

**Coleco Industries, Inc**, უფრო მეტად ცნობილი როგორც **Coleco** — გასართობების მწარმოებელი ამერიკული კომპანია, დაარსებული 1932 წელს მორის გრინბერგის მიერ. მისი თავდაპირველი სახელწოდება იყო **The Connecticut Leather Company**. 1980-იან წლებში Coleco იქცა სათამაშოების ერთ-ერთ წამყვან მწარმოებელ კომპანიად, რომელმაც შექმნა Cabbage Patch Kids-ის თოჯინა, აგრეთვე ვიდეო თამაშების კონსოლები Coleco Telstar და ColecoVision. მიუხედავად იმისა, რომ 1988 წელს გაკოტრების შედეგად კომპანია დაიხურა, 2005 წელს სავაჭრო ნიშანი Coleco აღდგა და დღემდე განაგრძობს არსებობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Coleco-ს და ColecoVision-ის ისტორია  The Dot Eaters-ზე
* Coleco-ს მუზეუმი  Colecomuseum-ზე
* ColecoVision Zone  - ფოტოებისა და დოკუმენტების სრული არქივი.

## სქოლიო
კატეგორია:1932 წელს დაარსებული მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:გაუქმებული ვიდეო თამაშების კომპანიები
კატეგორია:1932 წელს დაარსებული კომპანიები
ბიძინა გორგაძე

**ბიძინა ვასილის ძე გორგაძე** (დ. 17 ნოემბერი, 1919, ოზურგეთი — გ. 11 სექტემბერი, 1992, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1961). 

## ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია (უჩა ჯაფარიძის კლასი). II მსოფლიო ომის მონაწილე. 1947 წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში. გორგაძე პეიზაჟისტია. მისი შემოქმედების ძირითადი თემა იყო საქართველოს ისტორიის წარსულისა და აწმყოს ასახვა. 

მნიშვნელოვანი ნამუშევრები: „რუსთავი“ (1952–1953), „ბათუმი“ (1953), „ელბაქიძის აღმართი“ (1955), „ზღვის პეიზაჟი“ (1958), „შემოდგომა“ (1981) და სხვ. 

გორგაძე მონაწილეობდა საზღვარგარეთ (პოლონეთი, 1959; გერმანია, 1969) მოწყობილ ქართველ მხატვართა გამოფენებში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ქართველი ფერმწერები
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
ბ
მიხეილ გორგაძე

**მიხეილ ანთიმოზის ძე გორგაძე** (დ. 13 ივნისი, 1896, ქუთაისი — გ. 2 მაისი, 1972, თბილისი) — ქართველი სპორტის ისტორიკოსი. საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1961), პროფესორი (1963). 

## ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თსუ-ის პედაგოგიური ფაკულტეტის ისტორიის განყოფილება. იყო საქართველოს ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის რექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში, 1939-1969 წლებში — ინსტიტუტის ფიზკულტურის ისტორიის და ორგანიზაციის კათედრის გამგე, 1969 წლიდან — ამ კათედრის პროფესორი. 1967 მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის მუზეუმი. 1966-1970 წლებში იყო ქსე-ის სპორტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ბიბლიოგრაფია
* ნარკვევები საქართველოს ფიზიკური კულტურის ისტორიიდან, თბ., 1959; 
* ფიზიკური კულტურის ისტორია, თბ., 1965. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
მ
Texas Instruments TMS9918

მინი|250პქ|VDP TMS9918A

**Texas Instruments TMS9918** — ელექტრონული კომპონენტი, ვიდეოკონტროლერის () მიკროსქემა, შემუშავებული 1979 წელს კომპანია Texas Instruments-ის მიერ. მასზე მუშაობდა 6 ადამიანი და შეიქმნა ამავე კომპანიის წარმოებული სახლის კომპიუტერ TI-99/4A-ისთვის. მოგვიანებით 1980-იან წლებში შეიქმნა რამდენიმე ვარიანტი, მათ შორის: TMS9918, TMS9918A, TMS9928, TMS9928A, TMS9929A, TMS9118 და TMS9128, რომლებიც გამოიყენებოდნენ რიგ კომპიუტერებსა და სათამაშო კონსოლებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Datasheet 
*Programmers Guide
*F18A Modern Replacement

კატეგორია:გრაფიკული ჩიპები
კატეგორია:Texas Instruments TI-99/4A
კატეგორია:MSX
კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება

**კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება** — ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა იუგოსლავიის არმიის და ნატო-ს წარმომადგენლებს შორის 1999 წლის 9 ივნისს მაკედონიაში, ქალაქ კუმანოვოში . ამ შეთანხმებით ფაქტობრივად დასრულდა კოსოვოს ომი.

## შეთანხმების ძირითადი პუნქტები
შეთანხმების ძირითადი პუნქტები:

*NATO-ს წევრი ქვეყნების მიერ იუგოსლავიის დაბომბვის შეწყვეტა
*იუგოსლავიის არმიის მიერ საომარი მოქმედებების შეწყვეტა კოსოვოში
*იუგოსლავიის არმიისა და რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ძალების გამოყვანა კოსოვოდან თერთმეტი კალენდარული დღის განმავლობაში
*კოსოვოში KFOR-ის ძალების განლაგება
*იუგოსლავიის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე უსაფრთხოების ზონის შექმნა კოსოვოსთან ადმინისტრაციული საზღვრის გასწვრივ

## შეთანხმების რეალიზაცია
1999 წლის 10 ივნისს იუგოსლავიის სახმელეთო ჯარებმა დაიწყეს კოსოვოს დატოვება. იუგოსლავიის არმია სერბეთში სპეციუალურად გამოყოფილი ორი გზით ბრუნდებოდა. იუგოსლავიის ცნობით, ამ პერიოდში დაფიქსირდა კოსოვოს გამათავისუფლებელი არმიის მიერ იუგოსლავიის ჯარებზე თავდასხმის არაერთი შემთხვევა. საბოლოოდ იუგოსლავიის არმიამ კოსოვო 18 ივნისს დატოვა.    

## აგრეთვე იხილეთ
*NATO-ს მიერ იუგოსლავიის დაბომბვა (1999)
*კოსოვოს ომი
*სერბეთი
*კოსოვო

## სქოლიო
კატეგორია:1999
კატეგორია:სერბეთის ისტორია
კატეგორია:სერბეთი
კატეგორია:კოსოვო
კატეგორია:კოსოვოს ომი
კატეგორია:ნატო
კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
Texas Instruments SN76489

მინი|250პქ
**Texas Instruments SN76489** — პროგრამირებადი ხმის გენერატორის მიკროსქემა. შემუშავებული იქნა 1979 წელს, კომპანია Texas Instruments-ის მიერ. ის შეიქმნა ამავე კომპანიის სახლის კომპიუტერ TI-99/4-ისთვის. მისი ძირითადი დანიშნულება იყო მუსიკისა და ხმის ეფექტების გენერაცია სათამაშო კონსოლებში, არკადულ ავტომატებსა და სახლის კომპიუტერებში. მოგვიანებით შეიქმნა მოდიფიცირებული ვერსია SN76489A.

## რესურსები ინტერნეტში
*SN76489 Data Sheet
*SN76489 Sound Chip Details
*SN76489 Notes 

კატეგორია:ხმის ჩიპები
კატეგორია:Texas Instruments-ის აპარატული უზრუნველყოფა
ფრანსუა დე გიზი

**ფრანსუა დე გიზი** (; დ. 17 თებერვალი, 1519, ლოთარინგიის საჰერცოგო ― გ. 24 თებერვალი, 1563, ორლეანი) — ფრანგი ჰერცოგი. მონაწილეობდა საფრანგეთის რელიგიური ომებში ჰუგენოტთა წინააღმდეგ.

საფრანგეთში ფრანსუა II-ის მეფობის დროს ქვეყნის მმართველობა ფაქტობრივად ფრანსუა დე გიზის და მისი ძმის, შარლ დე გიზის ხელებში იყო გადასული. ფრანსუამ დაამარცხა აჯანყებული პროტესტანტები, რითაც დაასრულა ამბუაზის შეთქმულება, რომელის მიზანიც იყო საფრანგეთში გიზების მმართველობის შეწყვეტა.

## ლიტერატურა
* Brisset, «François de G.» (1840);
* Valincour, «Vie de François duc de G.» (1881);
* Cauvin, «Vie de François de Lorraine» (1885).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1519
კატეგორია:გარდაცვლილი 1563
კატეგორია:გიზის ჰერცოგები
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
FM Towns Marty

**FM Towns Marty** () — მეხუთე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Fujitsu-ის მიერ 1993 წელს ექსკლუზიურად იაპონიაში. ის არის პირველი 32 ბიტიანი სახლის სისტემა და დაფუძნებულია 1989 წელს გამოსულ Fujitsu-ს კომპიუტერ FM Towns-ზე და ამავე დროს უკუთავსებადია FM Towns-ის ადრეულ თამაშებთან. 

სისტემის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 1000 აშშ დოლარს. ის მოიხმარდა AMD 386SX-ის ცენტრალურ პროცესორს 16 მჰც ტაქტური სიხშირით, 2 მბ ოპერატიულ მეხსიერებას და CD დისკწამყვანს. კონსოლის გრაფიკულ ჩიპს შეეძლო 256 ფერის გამოტანა ეკრანზე.   

1994 წელს კომპანიამ გამოსცა კონსოლის მოდერნიზებული ვერსია **FM Towns Marty 2**, რომელსაც ჰქონდა მუქი ნაცრისფერი კორპუსი, შედარებით იაფი ღირდა, თუმცა მისი წინამორბედის ინდენტური იყო. გავრცელებული აზრით, ძველთან შედარებით ახალ ვერსიას გააჩნდა უფრო სწრაფი პროცესორი, თუმცა ეს ფაქტი მცდარი აღმოჩნდა. აგრეთვე არ დადასტურდა ისიც, რომ მასში განთავსებული იყო Intel 486-ის პროცესორი. Fujitsu-მ გამოსცა მესამე ვერსია **FM Towns Car Marty**, რომელიც გამოიყენებოდა ავტომობილის პირობებში. მას გააჩნდა ჩაშენებული სანავიგაციო სისტემა და სხვა მახასიათებლები. მისი მოხმარება შესაძლებელი იყო სახლის პირობებშიც.  

მიუხედავად მძლავრი აპარატული შესაძლებლობებისა, FM Towns Marty კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა. საბოლოოდ, 1995 წელს კონსოლის წარმოება შეწყდა. ამის მიუხედავად, მესამე მხარის დეველოპერები 1999 წლამდე აგრძელებდნენ კონსოლზე თამაშების გამოცემას.

## იხილეთ აგრეთვე
*FM Towns

## რესურსები ინტერნეტში
* FM Towns Marty Racket Boy-ზე
* FM Towns Marty Wikia-ზე
* FM Towns Marty Console Database-ზე
* FM Towns Marty ვიდეო თამაშების მუზეუმში
* FM Towns Marty ვიდეო თამაშების კონსოლების ბიბლიოთეკაში

## სქოლიო
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:CD-ROM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:FM Towns
კატეგორია:1993 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:x86-ზე დაფუძნებული კონსოლები
გიიომ კონხეზიუსი

**გიიომ კონხეზიუსი** ( დ. დაახლ. 1080 — დაახლ. 1154) — ფრანგი სქოლასტიკოსი ფილოსოფოსი, გარამატიკოსი, ღვთისმსახური, შარტრის ფილოსოფიური სკოლის წარმომადგენელი. დაეუფლა თავისუფალ ხელოვნებებს შარტრში, პარიზის მახლობლად. კითხულობდა ლექციებს პარიზში. 

## შეხედულებები 
კონხეზიუსი ერთმანეთთან აიგივებს სამყაროს სულსა და სული წმინდას. ამასთანავე, ამტკიცებს, რომ სამყარო შექმნილია. უარყოფს სულთა წინარე არსებობას და დაუჯერებლად მიაჩნია, რომ პლატონს შეეძლო ამგვარი კონცეფცია ჩაერთო მოძღვრებაში. როდესაც პიერ აბელარის მოწინააღმდეგე გიიომ ტირიელმა პაექრობაში გამოიწვია და მოსთხოვა დაემტკიცებინა, რის საფუძველზე აიგივებდა ერთმანეთთან სამყაროს სულსა და სული წმინდას, კონხეზიუსმა უარყო ეს თეზისი, რადგანაც აკადემიკოსობას ქრისტიანად დარჩენა ამჯობინა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სქოლასტიკა
* ნეოპლატონიზმი
* შარტრის სკოლა
* ბერნარდ შარტრელი
* პიერ აბელარი
* გიიომ ტირიელი

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ნეოპლატონიზმი
Television (ჯგუფი)

**Television** — ამერიკული როკ-ჯგუფი, რომელიც ითვლება პანკის და ალტერნატიული როკის განვითარებაში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კოლექტივად. იგი ჩამოყალიბდა ნიუ-იორკში 1973 წელს, ტომ ვერლენის, რიჩარდ ლოიდის, ბილი ფიკას და რიჩარდ ჰელის მიერ.

ჯგუფის მუსიკაში გაერთიანებული იყო CBGB და 1970-იანების ნიუ-იორკის პანკ-როკის სტილისტიკა. მიუხედავად იმისა, რომ სხვა შემსრულებლებთან შედარებით, მათი ჟღერადობისთვის დამახასიათებელი იყო უფრო მინიმალისტური არანჟირება, ჯგუფის მუსიკა უფრო იმპროვიზაციული და ტექნიკურად დახვეწილი იყო, ავანგარდული ჯაზის და 1960-იანების როკის შთაგონებით. მათი სადებიუტო ალბომი *Marquee Moon* ხშირად აღინიშნება, როგორც პანკის ეპოქის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ჩანაწერი.

## წევრები 
; ამჟამინდელი

*ტომ ვერლენი – ვოკალი, გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები (1973–დღემდე)
*ბილი ფიკა – 
*ფრედ სმითი – ბასი, ვოკალი (1975–დღემდე)
*ჯიმი რიპი – გიტარა (2007–დღემდე)

; ყოფილი

*რიჩარდ ლოიდი – გიტარა, ვოკალი (1973–2007)
*რიჩარდ ჰელი – ვოკალი, ბასი (1973–1975)

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
* *Marquee Moon* (1977) #23 შვედეთი, #28 ბრიტანეთი
* *Adventure* (1978) #7 ბრიტანეთი
* *Television* (1992)
;საკონცერტო ალბომები
* *The Blow-Up* (1982)
* *Live at the Academy, 1992* (2003)
* *Live at the Old Waldorf* (2003)
;კომპილაციური ალბომები
* *The Best of Television & Tom Verlaine* (1998)
;სინგლები
* „Little Johnny Jewel, Part One“ / „Little Johnny Jewel, Part Two“ (1975)
* „Marquee Moon Part 1“ / „Marquee Moon Part 2“ (1977) #30 ბრიტანეთი
* „Marquee Moon (სტერეო)“ / „Marquee Moon (მონო)“ (1977)
* „Prove It“ / „Venus“ (1977) #25 ბრიტანეთი
* „Foxhole“ / „Careful“ (1978) #36 ბრიტანეთი
* „Glory“ / „Carried Away“ (1978)
* „Ain't That Nothin'“ / „Glory“ (1978)
* „Call Mr. Lee“ (1992) #27 „ბილბორდის“ Modern Rock Tracks

## ფილმოგრაფია 
* *The Blank Generation* (1976)
* *CBGB* (2013)

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული პოსტ-პანკ ჯგუფები
კატეგორია:არტ-როკ ჯგუფები
კატეგორია:Capitol Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Elektra Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:1973 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:1978 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:1992 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კატეგორია:1993 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:2001 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კატეგორია:პროტო-პანკ ჯგუფები
კატეგორია:ROIR-ის შემსრულებლები
Marquee Moon

***Marquee Moon*** — ამერიკული როკ ჯგუფ Television-ის 1977 წლის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. მანამდე ჯგუფი უკვე იქცევა ნიუ-იორკის სცენის აღსანიშნავ ფიგურად და მიიქცია რამდენიმე ლეიბლის ყურადღება. ალბომის ჩაწერას წინ უსწრებდა მრავალი რეპეტიცია. Elektra Records-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ იგი ჩაიწერა 1976 წლის სექტემბერში, სტუდიაში A & R Recording. ალბომის პროდიუსერები არიან ჯგუფის ლიდერი ტომ ვერლენი და ხმის ინჟინერი ენდი ჯოუნსი.

ალბომში იმ პერიოდის პანკ-როკისთვის დამახასიათებელი მძლავრი აკორდები ჩაანაცვლეს ტრადიციული როკის და ჟაზის ელემენტებმა, მელოდიურმა პასაჟებმა და დისონანსურმა აკორდებმა. ვერლენის ტექსტებში არეკლილია ურბანული და პასტორალური თემები, ქვემო მანჰეტენის, სიყმაწვილის ციტირება და ფრანგული პოეზიით შთაგონება. იმპრესიონისტული ხასიათის მინიჭების მიზნით აგრეთვე გამოყენებულია მრავალი კალამბური და ორაზროვნება. ამრიგად, ტექსტებში აღწერილია არა ესა თუ ის დეტალი, არამედ მოვლენის შემეცნება.

*Marquee Moon*-მა გამოსვლისთანავე კრიტიკოსების ერთსულოვანი აღიარება გამოიწვია, ისევე, როგორც ბრიტანეთში მოულოდნელი კომერციული წარმატება, თუმცა აშშ-ში გაყიდვების მაჩვენებლები დაბალი იყო. მას შემდეგ მრავალმა კრიტიკოსმა საკუთარ მიმოხილვაში მას უწოდა ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი და ალტერნატიული როკის ცენტრალური ალბომი. Television-ის ნოვატორული პოსტ-პანკური ინსტრუმენტული შესრულება ამ დისკზე ითვლება ახალი ტალღის და ინდი-როკის შთაგონებად.

## სიმღერების სია 
ყველა სიმღერის ავტორი – ტომ ვერლენი, გარდა მითითებულისა.

* „Marquee Moon“, შემოკლებული ორიგინალურ გამოცემაზე, 2003 წლის გამოცემაში წარმოდგენილია სრული ხანგრძლივობით (10:40).

## რესურსები ინტერნეტში
* *Marquee Moon*  საიტზე Acclaimed Music (ჯილდოების სია)
* 

კატეგორია:1977 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ენდი ჯოუნსის პროდიუსერობით
კატეგორია:Elektra Records-ის ალბომები
კატეგორია:Television-ის ალბომები
ლორი ანდერსონი

**ლორა ფილიპს „ლორი“ ანდერსონი** (დ. 5 ივნისი, 1947) — ამერიკელი ავანგარდული მუსიკოსი, კომპოზიტორი და კინორეჟისორი. მის შემოქმედებაში გაერთიანებულია საშემსრულებლო ხელოვნება, მუსიკა და მულტიმედიური პროექტები.. 1970-იანებში ნიუ-იორკში მონაწილეობდა საშემსრულებლო ხელოვნების სხვადასხვა პროექტში, სადაც ყურადღება გამახვილებული ჰქონდა ენაზე, ტექნოლოგიაზე და ვიზუალურ დეტალებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები

კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიმიტრი ჯაიანი

**დიმიტრი (დიმა) ჯაიანი** (დ. 20 აგვისტო, 1950, სენაკი, საქართველოს სსრ — გ. 9 დეკემბერი, 2017, იზმირი, თურქეთი) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. საქართველოს სსრ-სა და აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი. სახელმწიფო, კოტე მარჯანიშვილისა და გიორგი შერვაშიძის პრემიების ლაურეატი, ღირსების ორდენის კავალერი, უკრაინის სახელმწიფო „პრესტიჟის“ ორდენის კავალერი.

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი დრამისა და კინოს მსახიობის სპეციალობით.

1973 წლიდან იყო სოხუმის დრამატული თეატრის მსახიობი და ამავე თეატრის ყოფილი სამხატვრო ხელმძღვანელი. სპექტაკლებში განსახიერებული აქვს როლები: მეფე გიორგი (კონსტანტინე გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენა“), მეფე ჰოკონ ჰოკონსენი (ჰენრიკ იბსენის „ბრძოლა ტახტისათვის“), ელიზბარ ერისთვი (გურამ ბათიაშვილის „1832“) და სხვ. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირ “. 2013 წელს დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრად.

გარდაიცვალა 2017 წლის 9 დეკემბერს, ონკოლოგიური დაავადების შედეგად. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1987 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1989 — აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტი
* 1989 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1995 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1998 — ღირსების ორდენი ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარების, მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი შემოქმედებითი მოღვაწეობისათვის
* კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
* გიორგი შერვაშიძის სახელობის პრემია
* უკრაინის სახელმწიფოს „პრესტიჟის“ ორდენი

## ფილმოგრაფია
* 1975: „პირველი მერცხალი“ (ნური) რეჟ. ნანა მჭედლიძე
* 1980: „ოგარიოვის 6“ (ვიქტორ კაჟაევი) რეჟ. ბორის გრიგორევი   
* 1985: „ვინ არის მეოთხე?“  (ლევანი) რეჟ. ოთარ კობერიძე
* 1989: „სტალინის დაკრძალვა“  (ჯემბერი – მაიორი) რეჟ. ევგენი ევტუშენკო   
* 1997: „ანარეკლი“ რეჟ. მიხეილ ბასინოვი
* 2000: „ანგელოზის გადაფრენა“ რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*მონაწილეობდა ტელეპროექტებშიც, მათ შორის – სერიალში „ძილის წინ“.
 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
გორგასლიანი

**გორგასლიანი** — არალეგალური პატრიოტული ორგანიზაცია საბჭოთა საქართველოში. შეიქმნა 1953 წლის მაისში. 

## ისტორია
თავდაპირველად გაერთიანებული იყო სულ 4 მოზარდი: ზვიად გამსახურდია, მერაბ კოსტავა, ა. მიქაძე და ვ. სიხარულიძე. 1959 წლისათვის „გორგასლიანი“ 9 წევრისაგან შედგებოდა. დაემატნენ: გურამ დოჩანაშვილი, თ. მეტრეველი, თ. ცერცვაძე, თ. გუნჯუა და გ. სხირტლაძე. არალეგალურმა ჯგუფმა თავისი საქმიანობა ანტისაბჭოთა პროკლამაციების გამოშვებით დაიწყო. „გორგასლიანი“ პარტიზანული ბრძოლისათვისაც კი ემზადებოდა. 

შეიმუშავეს სათანადო გეგმა და მცირეოდენი იარაღიც შეიძინეს. ორგანიზაციის საქმიანობა განსაკუთრებით გააქტიურდა 1956 წლის 9 მარტის ტრაგედიის შემდეგ. ჯგუფის თითქმის ყველა წევრი 15 დეკემბერს დაიჭირეს. გ. დოჩანაშვილი და გ. სხირტლაძე კი მოგვიანებით დააპატიმრეს. „გორგასლიანის“ წევრთა დაპატიმრებიდან 5 თვის შემდეგ, 1957 წ. 3-5 აპრილს, თბილისში საჯარო სასამართლო სხდომა გაიმართა, რომელმაც ორგანიზაციის წევრები ანტისაბჭოთა საქმიანობაში დამნაშავედ ცნო და 3 წლიდან 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. მაგრამ სასამართლო კოლეგიამ მხედველობაში მიიღო შემამსუბუქებელი გარემოებანი და მსჯავრდებულებს პირობითი სასჯელი შეუფარდა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია
კატეგორია:საქართველოს დისიდენტური ორგანიზაციები
მიხეილ გორბაჩოვი (გმირი)

**მიხეილ ნიკიფორეს ძე გორბაჩოვი** (დ. 12 მარტი, 1917, თბილისი — გ. 6 ივლისი, 1955, ჟდანოვი) — რუსი, საბჭოთა კავშირის გმირი (13 მარტი 1944).

## ბიოგრაფია
გაიზარდა თბილისში. 1938 წელს გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში. 1940 წელს დაამთავრა სამხედრო-საავიაციო სასწავლებელი და დაინიშნა კიევში დისლოცირებული შორსმოქმედი ესკადრილიის მფრინავად. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა სტალინგრადთან, ვორონეჟთან. შეასრულა 250-ზე მეტი საბრძოლო გაფრენა. ომის დამთავრების შემდეგ კვლავ სამხედრო სამსახურში იყო. 1951 წლიდან კი — სამოქალაქო ავიაციაში მსახურობდა. დაჯილდოებულია საბრძოლო ორდენებითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ესტონეთის საფეხბურთო თასი

**ესტონეთის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ესტონეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1938 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ესტონეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ტალინის „ლევადია“, რომელმაც 9-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია „ლევადია“.

## ფინალები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თასი ესტონეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე 
* Estonia Cup Finals

კატეგორია:ესტონეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ესტონეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
ვახტანგ გორგანელი

**ვახტანგ პეტრეს ძე გორგანელი** (დ. 25 თებერვალი, 1921, თბილისი — გ. 4 მაისი, 1996, იქვე) — ქართველი პოეტი. 

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოლოგიის ფაკულტეტი. მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. ლიტერატურული მოღვაწეობა 1944 წლიდან დაიწყო. პირველი წიგნი „სიცოცხლის ტალღები“ 1947 წელს გამოაქვეყნა. მის პოეტურ კრებულთაგან აღსანიშნავია „გზა მთებში“ (1956), „მთელი გულით“ (1959), „გზები და მწვერვალები“ (1965), „ცეცხლი და ყვავილი“ (1969), „ლექსები, პოემა“ (1973), „ნახტომი იტალიის მთებიდან“ (1974), „ყაყაჩოები არაგვის პირას“ (1976) და სხვ. გორგანელი ავტორია აგრეთვე საბავშვო ლექსების კრებულებისა. მისი ლექსები თარგმნილია უცხოურ ენებზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
ვ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ესტონეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**ესტონეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება ესტონეთში, სადაც ჩემპიონატის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება. 

სუპერთასი თამაშდება 1996 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია ტალინის „ფლორა“, რომელმაც 9-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია ტალინის „ლევადია“.

## მატჩები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Estonia Super Cup Finals

## შენიშვნები 
კატეგორია:ესტონეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ესტონეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
გორაფი (მთა)

**გორაფი** — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის ქედის თხემზე, მდინარე ჯამპალის მარცხენა შენაკადის — არვაშის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2742 მ. აგებულია იურული პორფირიტებით და ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. აქვს ციცაბო კალთები, შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
გორაძირი

**გორაძირი** — ძვ. წ. VII-IV საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი, წარმართული სატაძრო კომპლექსი სამაროვნითურთ. მდებარეობს საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფ. კორბოულთან, ადგილ „გორაძირზე“, სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 2 კმ დაშორებით მდებარე ორი გორიდან უმაღლესზე (ჩრდილოეთით მდებარე გორა). 

## ისტორია
1967-1968 წლებში ჩატარებული გათხრებით (ხელმძღვანელი ე. გოგაძე) გამოვლენილი სამაროვანი მოიცავს 3-4 ჰა. აქ გაითხარა სამი ყორღანი და ოთხი ორმოსამარხი. დასტურდება კოლექტიური დაკრძალვა და კრემაცია. სამარხეული მასალა ძირითადად კერამიკაა. მიცვალებულებისათვის ჩაუტანებიათ აგრეთვე ბრინჯაოს ისრისპირი, საკინძი, სამაჯური, ხელშუბისპირები, მშვილდსაკიდი, ღეროვანი საკინძები, ცხოველის ფორმის ბრტყელი აბზინდა, ორნამენტირებული ბალთა, პინცეტი, სამაჯურები (ერთი ოქროს გარსაკრავიანი), სამნაწილიანი ფირფიტოვანი საკიდი ხვია, ცხოველის მინიატიურული ქანდაკება, ბრინჯაოსა და რკინის სატევრები, სარდიონის თეთრი კაჟისებური ქვის, მინისა და პასტის მძივები. გორაძირის ძეგლებში დაკრძალვის წესი და სამარხეული მასალა გამოხატავს კოლხური და აღმოსავლეთ ქართული არქეოლოგიური კულტურების ელემენტთა შერწყმას და სასაზღვრო რეგიონში ამ კულტურის სფეროების სათანადო ეთნოგრაფიულ ნაკადთა შერწყმის პროცესზე უნდა მიუთითებდეს. მასალის ტიპოლოგიური ანალიზით ძეგლი ძვ. წ. VII-VI საუკუნეების ფარგლებში ექცევა. 1997-1998 წლებში გაითხარა სატაძრო კომპლექსი, რომელიც გორის თხემზეა გამართული. იგი ორფენიანია. ზედა ფენა წარმოადგენს დაახლოებით 60-70 მ² ფართობის ფლეთილი ქვით ნაგებ სწორკუთხა შენობას, რომლის აღმოსავლეთ ნაწილში გამოვლინდა ქვის ცალპირი წყობით ნაშენი შიდა კედლის ნაშთიც. ნაგებობის ცენტრალურ ნაწილში მომწვანო ფერის თიხის, კუბის ფორმის ორი პოდიუმი გაიწმინდა. ფენაში აღმოჩენილი მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური მასალიდან (კერამიკა, რკინის ნივთები) ყურადღებას იქცევს თეფშის ფორმის ორი ჭურჭელი, რომელზეც დაძერწილია სფერულმუცლიანი პატარა კოჭბები. ფენა ძვ. წ. V-IV საუკუნეებით თარიღდება. ქვედა ფენა წარმოადგენს ღია, კვადრატულ სამლოცველო მოედანს, რომელიც მოგებული იყო ფილაქვებით (10 სმ X 10 სმ). მის ცენტრალურ ნაწილში აღმოჩნდა მრგვალი, ბრტყელი ლოდი 10 სმ დიამეტრის გამჭოლი ნახვრეტით, რომელიც სავარაუდოდ, სარიტუალო სვეტის ან კერპის ბაზისი უნდა ყოფილიყო. მოედანზე აღმოჩნდა სხვადასხვა ცხოველის და ფრინველის დამწვარი ძვლები (შეწირულობები), ფრაგმენტულად წარმოდგენილია თიხის მრავალრიცხოვანი ჭურჭელი, რკინის ფიბულები და ისრისპირები, ბრინჯაოს სამაჯური, სკვითური ისრისპირი და სხვა. ფენა ძვ. წ. VII-VI სს-ით თარიღდება. თხემის ჩრდ. ნაწილში, მინდორზე გაიწმინდა დიდი ზომის ფლეთილი ქვებით ნაგები ოთხკუთხა შენობის საძირკვლის ნაშთი. მისი შიდა არე დაფარული იყო სამშენებლო ბათქაშით; სავარაუდოდ იგი ქვის საძირკველზე აღმართული ბათქაშით შელესილი ხის ნაგებობა უნდა ყოფილიყო. საბერძნეთიდან შემოტანილი ამფორისა და შავლაკიანი ჭურჭლის მცირე ფრაგმენტები რამდენადმე აზუსტებს ნაგებობის თარიღს და იგი ძვ. წ. V-IV საუკუნეებით განისაზღვრება.

## ლიტერატურა
* გოგაძე ე., დავლიანიძე ც., გორაძირი, თბ., 1981; 
* გოგაძე ე., მეშველიანი თ., პაპუაშვილი რ., ქორიძე ი., ჯალაბაძე მ., წარმართული ტაძარი გორაძირიდან, «არქეოლოგიური ჟურნალი», V, თბ., 2010. 

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გორანა (მდინარე)

**გორანა** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ივრის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 8,6 კმ, აუზის ფართობი 24,8 კმ². სათავეს იღებს ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირეა ზამთარში. ერთვის რამდენიმე შენაკადი. საშუალო წლიური ხარჯი 0,4 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ივრის შენაკადები
შარტრის სკოლა

მინი
**შარტრის სკოლა** — მაღალ შუა საუკუნეებში  შარტრის საკათედრო ტაძართან არსებული სასწავლებელი.  წარმოადგენდა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან სკოლას. თავისი განვითარების მწვერვალს მიაღწია XI-XII საუკუნეებში. 
XI საუკუნის დასაწყისში (1020 წ.) ეპისკოპოსმა ფულბერმა დააარსა შარტრის ფილოსოფიური სკოლა, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე საუკეთესო სასწავლო ცენტრს წარმოადგენდა იმდროინდელ დასავლეთ ევროპაში. ეპისკოპოსი ფულბერი თავის სქოლასტიკურ-პედაგოგიურ მოღვაწეობას ნაკლებ ღირებულებას ანიჭებდა, თუმცა ადმინისტრაციულ საკითხებში წარმატებული აღმოჩნდა.  

სკოლა მრავალ სწავლულს იზიდავდა. მათ შორის იყვნენ ბერნარდ შარტრელი, ტიერი შარტრელი და გიიომ კონზეხუსი. სწავლება მიმდინერეობდა შვიდი თავისუფალი ხელოვნების პრინციპზე დაყრდნობით. მოიცავდა ტრივიუმს (ლოგიკა, გრამტიკა და რიტორიკა) და კვადრივიუმს (არითმეტიკა, გეომეტრია, მუსიკა და ასტრონომია). შარტრის სკოლაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა კვადრივიუმს (მათემატიკურ მიმართულებებს) და ნატურფილოსოფიას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დიალექტიკა
* ბერნარდ შარტრელი 
* გიიომ კონხეზუსი
* პიერ აბელარი

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები
კატეგორია:საფრანგეთი შუა საუკუნეებში
Motorola 6809

მინი|250პქ|Motorola 6809
**Motorola 6809** — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, (აგრეთვე ცნობილი როგორც 8/16 ბიტიანი) შექმნილი კომპანია Motorola-ს მიერ 1978 წელს. ის შესამჩნევად აღემატებოდა მის წინამორბედ პროცესორებს, Motorola 6800-ს და MOS Technology 6502-ს. 6809 გამოიყენებოდა როგორც სახლის კომპიუტერებსა და არკადულ სისტემებში, აგრეთვე სათამაშო კონსოლებშიც, მაგალითისთვის, როგორიც არის Vectrex. მოგვიანებით გამოვიდა პროცესორის რამდენიმე მოდერნიზებული ვერსია, მათ შორის 68A09(E) და 68B09(E).

## ლიტერატურა
* ; Motorola (Freescale); გვერდი 36; 1983.
* ; Motorola (Freescale); გვერდი 34.
* ; Motorola (Freescale); გვერდი 220; 1981.

## რესურსები ინტერნეტში
*   
*  

კატეგორია:Motorola-ს მიკროპროცესორები
შავ-თეთრი სიყვარული

„**შავ-თეთრი სიყვარული**“ () — D Productions-ის წარმოების თურქულენოვანი სერიალი, რომელიც 2017 წლის 16 ოქტომბრიდან 2018 წლის 14 მაისამდე, ყოველ ორშაბათს Kanal D-ის ეთერში გადიოდა.

## შინაარსი 
ასლი (ბირჯე აქალაი) წარმატებული ექიმია, რომლის ძმაც წარმატებული პოლიციელია. ერთ დღეს, მისი და შავი წარსულის მქონე ფერჰატის (იბრაჰიმ ჩელიქქოლი) გზა გადაიკვეთება. ასლი, ძალით წაყვანილ ფერმაში დაჭრილი ადამიანის გადარჩენას ცდილობს, რა დროსაც დაინახავს იმას, რაც არ უნდა ენახა. ასლი მიერ სიკეთის ანგელოზად წოდებული და ფერჰატის ბიძა — ნამიკი (მუჰამმეთ უზუნერი), სინამდვილეში მკვლელი აღმოჩნდება. მკვლელობის წამსწრე ასლის ცოცხალი დატოვება შეუძლებელია. ნამიკი ასლის სიკვდილის ბრძანებას გასცემს. ფერჰატი ასლის მკვლელობის ბოლო მომენტს მის მკვლელობას გადაიფიქრებს და სიცოცხლის შანს მისცემს. მაგრამ მხოლოდ ერთი პირობით, რომელიც საბოლოოდ, როგორც ასლის, ისე ფერჰატის ცხოვრებას ძირეულად შეცვლის.

## როლებში 
## რესურსები ინტერნეტში
*
*სერიალის მსახიობები და შინაარსი
*სერიალი netd.com-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქული ტელესერიალები
კატეგორია:Kanal D-ს სერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
MOS Technology 6502

მინი|250პქ|6502-ის პორცესორი DIP-40-ის პლასტმასის კორპუსში
**MOS Technology 6502**, ან უბრალოდ **6502** — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, შემუშავებული კომპანია MOS Technology-ის მიერ 1975 წელს. გამოშვებისთანავე ის გაცილებით იაფი ღირდა მისი კონკურენტი კომპანიების (Motorola და Intel) მიერ შემუშავებულ პროცესორებთან შედარებით. თუმცა დაბალი ფასისა და ნაკლები ტაქტური სიხშირის მიუხედავად, წარმადობით არ ჩამორჩებოდა მათ. 6502-ის და Zilog Z80-ის გამოსვლამ განსასღვრა სათამაშო კონსოლების გამოჩენა 1970-იან წლებში. მოგვიანებით მასზე ლიცენზია მოიპოვა რამდენიმე კომპანიამ, მათ შორის Rockwell-მა და Synertek-მა.  6502 და მისი მოდიფიკაციები დღემდე გამოიყენება ჩაშენებულ სისტემებში.

## ლიტერატურა
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:MOS-ის მიკროპროცესორები
ხაჩმაზი

**ხაჩმაზი** () — ქალაქი აზერბაიჯანის ჩრდილოეთში. ხაჩმაზის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე გუდიალჩაიზე. სარკინიგზო სადგური იმყოფება ბაქოდან 163 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით გუდერმესი-ბაქოს ხაზზე.

## ისტორია 
XVIII საუკუნეში სოფელი სოფელ ბებელთან ერთად ეკუთვნოდა მუშკურის ოლქს, ცხოვრობდნენ სომხები და შედგებოდა 52 სახლისგან.

1898 წელს ბაქოდან პეტროვსკის პორტამდე არსებულ გზაზე აშენდა სარკინიგზო ვაგზალი. 1938 წელს ხაჩმაზმა მიიღო ქალაქის სტატუსი საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა საკონსერვო და ლუდის ქარხნები, მიმდინარეობდა ხალიჩების წარმოება.

## დემოგრაფია 
1974 წელს ქალაქში ცხოვრობდა 24 ათასი ადამიანი. 1989 წლის საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ხაჩმაზში ცხოვრობდა 28 990 ადამიანი. 2009 წლის აზერბაიჯანის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 39 500 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები 
* ჯუმა მეჩეთი
* კულტურის სახლი
* ისტორიულ-სამხარეო მუზეუმი
* აზერბაიჯანის კულტურის მოღვაწეთა პარკი
* წმინდა ნიკოლის ტაძარი — აშენდა 1946 წელს

## სახელმწიფო დაწესებულებები 
* ხაჩმაზის ელექტროსადგური
* ხაჩმაზის სახალხო სასამართლო
* ავტოსადგური
* საბაჟო სამმართველო
* წყალგაყვანილობის მილების სამმართველო
* ხაჩმაზის ცენტრალური საავადმყოფო
* საემიგრაციო სამსახურის სამმართველო
* სამკურნალო-დიაგნოსტიკური ცენტრი
* ხაჩმაზის რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლება
* ხაჩმაზის რაიონის სამხედრო კომისარიატი
* ხაჩმაზის რაიონის ვეტერინარული სამმართველო
* ხაჩმაზის რაიონის ისტორიულ-სამხარეო მუზეუმი
* ხაჩმაზის რაიონის პროკურატურა
* იუსტიციის რეგიონული განყოფილება
* ხაჩმაზის რაიონის პოლიციის სამმართველო
* ქალაქ ხაჩმაზის პირველი ნოტარიალური კანტორა
* სოციალური დაცვის სახელმწიფო ფონდის ხაჩმაზის რაიონული ფილიალი
* ჰეიდარ ალიევის სახელობის კულტურის სახლი
* ინფორმაციის და ტურიზმის რეგიონული ცენტრი
* უძრავი ქონების სახელმწიფო რეესტრის რეგიონული სამმართველო
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტროს რეგიონული სამმართველო
* ხაჩმაზის რაიონის მოსახლეობის სოციალური დაცვის ცენტრი

## ეკონომიკა 
ქალაქში ფუნქციონირებს საკონსერვო კომბინატი „კავკაზი“.

## ცნობილი მაცხოვრებლები 
* ლალა აბასოვა — აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატი, აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა კავშირის წევრი, საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „ქალი და პროგრესის“ თავმჯდომარე, ჰასან ბეი ზარდაბის სახელობის პრემიის ლაურეატი, 12 სიმღერის, 4 ენციკლოპედიური კრებულის და 1 მხატვრული წიგნის ავტორი.
* თარვერდი ორუჯ ოღლი ბაირამოვი — შახიდი, ყარაბახის ომის მონაწილე. გმირულად დაიღუპა 1992 წლის 25 მაისს ზანგელანის დაცვის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, იმ სკოლას, სადაც სწავლობდა თარვერდი ბაირამოვი, მიენიჭა მისი სახელი.

## დამეგობრებული ქალაქები 
*  იალტა
*  დერბენტი

## გალერეა 

ფაილი: Xacmaz02252.jpg|პარკი ქალაქის ცენტრში
ფაილი: 022парк.jpg|ქალაქის პარკი
ფაილი: 02252станция.jpg|სარკინიგზო ვაგზალი
ფაილი:ПамятникЛампе.jpg|ლამპის სკულპტურა ქალაქის პარკში
ფაილი:СкульптураГоры.jpg|მთის სკულპტურა ხაჩმაზის პარკში
ფაილი:СкульптураВхачмазе.jpg|სკულპტურები ხაჩმაზის პარკში
ფაილი:Əziz Əliyev muzeyi.jpg|მუზეუმი ქალაქ ხაჩმაზში
ფაილი:аист1.jpg|ყარყატის სკულპტურა ხაჩმაზის პარკში

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* საიტი ქალაქ ხაჩმაზისა და ხაჩმაზის რაიონის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ქალაქები
Signetics 2650

მინი|250პქ|Signetics 2650
**Signetics 2650** — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, შექმნილი კომპანია Signetics-ის მიერ 1975 წელს. პროცესორის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 20 ავსტრალიურ დოლარს. 

ის ძირითადად გამოიყენებოდა სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებში, მაგალითისთვის, როგორებიცაა 1292 Advanced Programmable Video System, Interton VC 4000, Arcadia 2001 და მისი რამდენიმე ვარიანტი. 2650-ს, აგრეთვე მოიხმარდა სახლის კომპიუტერი Signetics Instructor 50. მოგვიანებით მოდერნიზებულ ვარიანტებს გამოსცემდნენ სხვადასხვა კომპანიები, მათ შორის Philips Semiconductors, Synertek, Harris Corporation, Intersil და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ადრეული მიკროკომპიუტერები
კატეგორია:მიკროპროცესორები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244** გაეროს უშიშროების საბჭომ მიიღო 1999 წლის 10 ივნისს 4011-ე სხდომაზე.

რე­ზო­ლუ­ცი­ამ და­ა­კა­ნო­ნა კო­სო­ვო­ში KFOR-ის არ­სე­ბო­ბა და და­ა­ფუძ­ნა გა­ე­როს დრო­ე­ბი­თი ად­მი­ნის­ტ­რა­ცია UNMIK, რომლის მიზანი იყო რეგიონში შეიარაღებული კონფლიქტის განახლების შესაძლებლობის აღკვეთა. რეზოლუციამ მოუწოდა კოსოვოს გამათავისუფლებელ არმიას და სხვა ალბანელთა შეიარაღებულ ჯგუფებს დემილიტარიზაციისკენ. მან მხარი დაუჭირა ლტოლვილების დაბრუნებას თავიანთ საცხოვრებელში.

## იხილეთ აგრეთვე
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოსოვოს შესახებ
* კოსოვოს ომი
*NATO-ს მიერ იუგოსლავიის დაბომბვა (1999)

## ინტერნეტ-რესურსები 
*[რეზოლუციის ტექსტი](https://undocs.org/S/RES/1244(1999))

1244
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოსოვოს შესახებ
კატეგორია:კოსოვოს ომი
კატეგორია:1999 წელი კოსოვოში
Hotter than Hell (ალბომი)

***Hotter Than Hell*** — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1974 წლის 22 ოქტომბერს. 500 000 გაყიდული ასლისთვის მას 1977 წლის 23 ივნისს ოქროს სტატუსი მიენიჭა. 1997 წელს გამოვიდა მისი რემასტერი.

ალბომმა „ბილბორდის“ 200-ეულში #100 პოზიციამდე მიაღწია, ჰიტური სინგლის გარეშე.

## სიმღერების სია
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:1974 წლის ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:Kiss-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯონ ვან ჰამერსველდის გარეკანის დიზაინით
ფრონტისპისი

thumb|ფრიდრიხ შილერის „დონ კარლოსის“ პირველი გამოცემის ფრონტისპისი
**ფრონტისპისი** (; , ნათესაობით ბრუნვაში frontis -  შუბლი, spicio – ვუყურებ) — წიგნის ილუსტრაცია, რომელსაც ათავსებენ სატიტულო ფურცლის განაშალის მარცხენა მხარეზე. ფრონტისპისი  შეიძლება იყოს წიგნის ავტორის პორტრეტი, ნაწარმოების იდეის ამსახველი ნახატი, საკვანძო ეპიზოდის ილუსტრაცია და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:წიგნების გაფორმება
Dressed to Kill (ალბომი)

***Dressed to Kill*** — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1975 წლის 19 მარტს. ჩაწერილია Casablanca Records-ის პრეზიდენტ ნილ ბოგარტის პროდიუსერობით, ვინაიდან ლეიბლის ფინანსური მდგომარეობის გამო პროფესიონალი პროდიუსერის დაქირავება ვერ მოხერხდა.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## სერტიფიცირება
## სქოლიო
კატეგორია:1975 წლის ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:Electric Lady Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:Kiss-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნილ ბოგარტის პროდიუსერობით
ფორზაცი

**ფორზაცი** () — მკვრივი ქაღალდის ორმაგი ფურცლები წიგნის ბლოკსა და ყდას შორის. ფორზაცი ბლოკს აერთებს ყდასთან და წიგნის განაპირა გვერდებს იცავს გაჭუჭყიანებისაგან. ამასთან ერთად იგი წიგნის გაფორმების ელემენტია. ფორზაცი არის მიწებებული, მიკერებული, გაკერილი (დამზადების ტექნოლოგიისა და მიმაგრების მიხედვით), უბრალო, თემტური და დეკორაციული (გაფორმების სახეობის მიხედვით).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:წიგნების გაფორმება