open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვიქტორ მედვედჩუკი

**ვიქტორ ვოლოდიმირის ძე მედვედჩუკი** (; დ. 7 აგვისტო, 1954) — უკრაინელი ადვოკატი, ოლიგარქი და პოლიტიკოსი, უკრაინის უმაღლესი რადას წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. პრო-რუსული უკრაინული ორგანიზაცია „უკრაინული არჩევანის“ თავმჯდომარე და უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების მოწინააღდეგე.

1997-2002 წლებში უკრაინის უმაღლესი რადას წევრი. 2002-2005 წლებში ლეონიდ კუჩმას პრეზიდენტობის პერიოდში იყო მისი ოფისის ხელმძღვანელი. 2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 43 მანდატი მოიპოვა. მედვედჩუკი როგორც პარტიული სიის მესამე ნომერი უკრაინის უმაღლესი რადას წევრი გახდა. 2021 წლის 11 მაისს უკრაინის პროკურატურამ მას წაუყენა ბრალი სახელმწიფო ღალატსა და ყირიმში ბუნებრივი წიაღისეულის მოპოვების მცდელობაში (ყირიმის ნახევარკუნძული გაეროს მიერ უკრაინის ტერიტორიადაა აღიარებული, მაგრამ 2014 წლიდან ანექსირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ). მედვედჩუკის შინაპატიმრობა 2021 წლის 13 მაისს დაიწყო. 2022 წლის 28 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის მეოთხე დღეს მედვედჩუკი შინაპატიმრობიდან გაიქცა და მას შემდეგ ძებნაში იყო. 2022 წლის 8 მარტს ჩამოერთვა თანათავმჯდომარის თანამდებობა ბლოკში „ოპოზიციური პლატფორმა — სიცოცხლისთვის“. 2022 წლის 12 აპრილის უკრაინის უსაფრთხების სამსახურმა მედვედჩუკი სახელმწიფო ღალატის ბრალდებით დააკავა.

უკრაინაში მედვედჩუკს რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მოკავშირედ ასახელებენ, რომელსაც მედვედჩუკი მოიხსენიებს როგორც „პირად მეგობარს“ უწოდებს. ზოგიერთი უცხოური წყარო მას უკრაინაში პუტინის უახლოეს მოკავშირესაც უწოდებს. პუტინი მედვედჩუკის უმცროსი ქალიშვილის ნათლიაა.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ომარ ძაგნიძე

**ომარ ძაგნიძე** (დ. 1 იანვარი, 1935, სალხინო) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, ფიზიკა მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (2002). 

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი ხოლო 1962 წელს ასპირანტურა.

1962-1966 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე ასისტენტად. 1966 წლიდან მუშაობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტში: 1966-1970 წლებში — უმცროსი, 1970-1989 წლებში — უფროსი, 1989-2006 წლებში — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობებზე. 2006 წლიდან უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზეა. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის თემატიკაა: ნამდვილი ცვლადის ფუნქციებისთვის შემოიღო კუთხური გრადიენტის და ძლიერი გრადიენტის ცნება. დაადგინა ძლიერი გრადიენტის თითქმის ყველგან არსებობა ცვლადსაზღვრებიანი ორმაგი ინტეგრალისთვის და ცვლადსაზღვრიანი პარამეტრის შემცველი ინტეგრალისთვის. შემოიღო ორი ცვლადის ფუნქციის გლუვობის ცნება და დაადგინა გლუვობის კავშირი დიფერენცირებადობასთან და სიმეტრიულ დიფერენცირებადობასთან. გამოიკვლია ორგანზომილებიან სფეროზე ფურიეს ანალიზის საკითხები L2 სივრცის ფუნქციებისათვის. დაამტკიცა ფურიეს ორმაგი ტრიგონომეტრიული მწკრივების წევრობრივი ინტეგრების მართლზომიერება, თუნდაც მწკრივი განშლადი იყოს ყველგან. მის მიერ შემოღებული H-წარმოებულისთვის დაადგინა კლასიკური ანალიზის ყველა ფორმულა-წესის მართებულობა. გარდა ამისა, დაადგინა H-წარმოებულის არსებობის აუცილებელი და საკმარისი პირობები — კოში-რიმანის პირობების ანალოგიური; კვატერნიონული ფუნქციისთვის, როგორც ორი კომპლექსური ცვლადის ფუნქციისთვის, მიიღო ინტეგრალური და ხასისხოვანი მწკრივით წარმოდგენები. 

## ბიბლიოგრაფია
* ფურიეს მწკრივები : სახელმძღვანელო (ავტორი). თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2015, გვ. 268 — ISBN: 9789941134128
* რუსულ-ქართული მათემატიკური ლექსიკონი: 40 000 ტერმინი (თანაავტორი). თბ., 2010, გვ. 459
* ნამდვილ ცვლადთა ფუნქციების უწყვეტობა და დიფერენცირებადობა (ავტორი). თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2010, გვ. 497 — ISBN: 9789941131462

## ლიტერატურა
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. თბ., 2016, გვ. 297-298

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ირაკლი ნაკაიძე

**ირაკლი ნაკაიძე** (დ. 15 იანვარი, 1914, ხუცუბანი — გ. 15 აპრილი, 1972) — ქართველი გეოგრაფი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1968).

## ბიოგრაფია
1934 წელს დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური ტექნიკუმი. 1939 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეოგრაფიის სპეციალობით.

მუშაობა დაიწყო აჭარის განათლების კომისარიატში მეთოდისტად. 1940 წელს გადავიდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სამასწავლებლო ინსტიტუტში გეოგრაფიის კათედრაზე. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1944 წელს დემობილიზებულ იქნა ჭრილობის გამო. კვლავ დაბრუნდა პედაგოგიურ ინსტიტუტში გეოგრაფიის კათედრაზე. შემდეგში იყო გეოგრაფიის ფაკულტეტის დეკანი. 1946 წელს დააწინაურეს აჭარის განათლების მინისტრად. 1949 წლიდან მუშობას იწყებს პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორის მოადგილედ დაუსწრებელი სწავლების დარგში. შემდეგ კი, ბუნებისმეტყველება-გეოგრაფიის ფაკულტეტის დეკანად. 1962 წელს გადაიყვანეს პრორექტორად სასწავლო და სამეცნიერო დარგში. 1971 წელს საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა დისციპლინების სწავლების მეთოდიკის კათედრის გამგეა. ავტორია 15 სამეცნიერო ნაშრომისა. მისი შრომები ეხება აჭარაში სოფლის მეურნეობის მდგომარეობისა და განვითარების გეოგრაფიულ ასპექტებს.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „აჭარის ასსრ სოფლის მეურნეობის განვითარებისა და განლაგების ზოგიერთი საკითხი“, დაიცვა 1967 წელს. 

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 203

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
პასკალ კინიარი

მინი| პასკალ კინიარი 2013 წელს
**პასკალ კინიარი** (; დ. 23 აპრილი, 1948) — ფრანგი მწერალი. თანამედროვე ფრანგული მწერლობის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული წარმომადგენელი. 2000 წელს მიიღო საფრანგეთის აკადემიის პრიზი. 2002 წელს მიენიჭა გონკურის პრემია წიგნისათვის „მოხეტიალე ჩრდილები“.

ვინიარდის ყველაზე კომენტირებულ ნამუშევრებს შორისაა მისი ოთხმოცდაოთხი „პატარა ტრაქტატი“, რომელიც პირველად გამოქვეყნდა 1991 წელს „Maeght“-ის მიერ. მაგრამ მისი ყველაზე პოპულარული წიგნი, ალბათ, არის „მსოფლიოს ყველა დილა“, XVII საუკუნის ვიოლა და გამბაზე დამკვრელ მარინ მარესა და მის მასწავლებელზე, სენტ-კოლომბზე, რომლის ეკრანიზაცია 1991 წელს გამოვიდა რეჟისორ ალენ კორნოს მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია  
* კრიტიკული ბიბლიოგრაფია (Auteurs.contemporain.info) 

## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თაღლარის მღვიმე

**თაღლარის მღვიმე** (; ) — არქეოლოგიური ძეგლი რომელიც პალეოლითის პერიოდში მუსტიეს კულტურის წარმოამადგენელი პრეისტორიული ხალხით იყო დასახლებული. მღვიმე მდებარეობს აზერბაიჯანის სადავო რეგიონ მთიანი ყარაბაღის სამხრეთით მდებარე სოფელ ბოიუქ-თაღლარში. მდინარე გურუჩაის მარცხენა ნაპირზე.

უძველესი ხალხი აქ 64-24 ათასი წლის წინ ცხოვრობდა.

## ისტორია 
მვიმის აღმოჩენა მოხდა 1960 წელს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მიერ მამედალი ჰუსეინოვის ხელმძღვანელობით ჩატარებული პალეოლითური არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს. თაღლარის მღვიმეში გათხრები შეიძლება ორ ეტაპად დაიყოს: 1963-1967, 1973 ინტენსიური კვლევების შედეგად, 9 მეტრის სიღრმეში აღმოჩენილია ზოგიერთი არქეოლოგიური ფენა; 1972-1982, 1986 უფრო რთული და მეცნიერული კვლევები.

## აღმოჩენები 
1963 წლიდან უწყვეტად მიმდინარეობდა გათხრები. ამ პერიოდში აქრქეოლოგიურ ძელზე აღმოჩენილია: 7000-ზე მეტი ქვის იარაღი, 2000-ზე მეტი ნამარხი ნაშთები და ექვსი კულტურული ნალექის ფენა. პირდაპირ ზედა ფენის ქვეშ აღმოჩენილია შუა საუკუნეების, ბრინჯაოს ხანის და ენეოლითის ხანის თიხის ჭურჭლის ნატეხები. მეორე მეექვსე შრეებს შორია ღმოჩენილია მუსტიეს კულტურის ინდიკატორები. ქვის იარრების დამზადების მრავალი სამუშაო ნამსხვრევი, წითელი, შავი, ყავისფერი, ნაცრისფერი, თეთრი და სხვა ფერებია აღმოჩენილი მღვიმის ინვენტარში.

მეხუთე შრეში აღმოჩენილია სხვა და სხვა ძუძუმწოვრების ნარჩენები, მათ შორის: ცხენების, ირმების, ხარის. 1977-ში სულეიმანოვმა ასევე აღმოაჩინა ისეთი მცირე ზომის ძუძუმწოვრების ძვლები როგორიცაა მღრღნელები. 1980-იანებში და 2009 წელს ეს კოლექცია შეისწავლა ა.კ. მარკოვამ. კოლექცია შეიცავს როგორც მღრღნელების ქვედა და ზედა ყბების ნარჩენებს მოლარებითა და საჭრელი კბილებით ასევე საჭრელი კბილების და მოლარების ცალკეულ ნიმუშებს. ძვლის ეს ნარჩენები შემდეგ ექვს სახეობას მიეკუთვნება: რუხ მემინდვრიას (Microtus obscurus), ბრუცუნას (Ellobius lutescens), ზაზუნებს (Cricetulus migratorius), ლემინგებს (Arvicola terrestris), მექვიშიებს (Meriones libycus) და მიწის კურდღლებს (Allactaga williamsi). მღვიმის ფაუნის რელიქვიების ეკოლოგიურ თავისებურებებზე დაყრდნობით სეიზლება დასკვნის გაკეთება, რომ თაღლარის მღვიმის ირგვლივ მშრალი სტეპური და ნახევრად უდაბნო ლანდშაფტები დომინირებდა როდესაც იქ პრესიტორიული ხალხი ცხოვრობდა.

## ლიტერატურა 
* Azərbaycan Tarixi (7 cilddə). Bakı: Elm, 1998, 1-ci cild
* А. К. Джафаров. Мустьерская культура Азербайджана: по материалам Тагларской пещеры. — «Элм», 1983. — 96 с.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის მღვიმეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ვახტანგ იმნაიშვილი

**ვახტანგ იმნაიშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1939, ლანჩხუთი — გ. 24 იანვარი, 2017) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ტექსტოლოგი, ქართველოლოგიის ისტორიის მკვლე­ვარი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1968 წიდან ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ახალი ქართული ენის კათედრაზე. 2006 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ქართული ფილოლოგიის მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. 2006 წლიდან – სა­ქართველოს გა­ნათ­ლე­ბისა და მეცნიერების სამინისტროსთან არსე­ბუ­ლი ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა საექსპერტო კომისიის წევრი. მისი კვლე­ვის სფერო იყო ძველი და ახალი ქართული ენა, უცხოეთის სამეცნიერო ცენტრებში და­ცუ­ლი უძველესი ქართული ხელნაწერებისა და გამოჩენილ ­ქართველ საზოგადო მოღვაწეთა ეპის­ტო­ლუ­რი მემკვიდრეობა. ამ მიზნით შეისწავლა ავსტრიაში, გრაცის უნივერსიტეტისა და ვენის ნაციონალური ბლიოთეკების ძველი ქართული ხელნაწერები და ავსტრიის მეცნიერის, ჰუგო შუხარდტის არქივის ქართული მასალები. გრაცში დამუშავებული მასალები (2000) საფუძვლად დაედო ნაშრომს „უძველესი ქართული ხელნაწერები ავსტრიაში“ (2004), რომელშიც იმავე წელს მი­ე­ნი­ჭა ივანე ჯა­ვა­ხი­შვი­ლის სახელობის საუნივერსიტეტო პრემია. ნაშრომს „ზმნა ძველ ქართულში“ (ტ. 1–2, მაინის ფრანკფურტი, 1996) შვეიცარიაში იოლანდა მარშევთან ერთად გამოსაცემად მოამზადა ვრცელი „გერმანულ-ქართული ლექსიკონი“, რომელიც გერმანიაში დაიბეჭდა (1999). მისი შრომები იბეჭ­დე­ბო­და საზღვარგარეთ (ავსტრია, ნიდერლანდები, გერმანია, ბელგია). კითხულობდა ლექციებს ქართული ენისა და ლიტერატურის შე­სა­ხებ ვენის, მაინის ფრანკფურტის, ბერნისა და სხვა უნივერსიტეტებში. 1997-2006 წლებში ილია ჭავჭავაძის სახელობის ენისა და კულტურის სა­ხელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა ქართული ენის მორფოლოგიისა და სინტაქსის კურსს.

## ჯილდოები
* 1999 — აკაკი შანიძის სახელობის პრემია

## ბიბლიოგრაფია
* მამათა ცხოვრებანი: ბრიტანეთის მუზეუმის ქართული ხელნაწერი XI საუკუნისა, თბ., ორთოდოქსი, 2011, გვ. 316
* უძველესი ქართული ხელნაწერები ავსტრიაში, თბ., საგამომც. ფირმა „ტრიადა“, 2004, გვ. 331 ISBN 9994078712
* სინას მთიდან გრაცამდის: გრაცის ქართული ხელნაწერების ისტორია, თბ., 2001, გვ. 52
* არდავიწყება მოყვრისა...: ქართველ მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა ეპისტოლური მემკვიდრეობიდან, თბ., საგამომც. ფირმა „ტრიადა“, გვ. 328 ISBN 9994062298

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია, ტ. IV, თბ., 2018, გვ. 259

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
ტროსტიანეცის ბრძოლა

**ტროსტიანეცის ბრძოლა** — სამხედრო დაპირისპირება 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს. სუმის ოლქის ქალაქ ტროსტიანეცს ჩრდილო-აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ფარგლებში თებერვლის ბოლოს თავს დაესხნენ რუსული ძალები. ერთი თვის განმავლობაში ოკუპირებული ქალაქი, მარტის ბოლოს ხელახლა დაიკავეს უკრაინელმა ძალებმა.

## ბრძოლა 
### რუსული შეტევა 
ტროსტიანეცს თავს დაესხნენ შემოჭრის პირველ დღეს, 24 თებერვალს. უკრაინის ტერიტორიული თავდაცვის ძალებმა ქალაქის მთავარ გზებზე ხეები მოჭრეს, რამაც რუსული ნაწილების წინსვლა შეანელა. ბრძოლების შემდეგ, 2022 წლის 1 მარტს ქალაქი რუსებმა აიღეს. მათ სამხედრო შტაბი ქალაქის რკინიგზის მთავარ სადგურზე მოაწყვეს. მარტის შუა რიცხვებში რუსული ჯარის ნაწილი რუსეთის მხარდაჭერილმა სეპარატისტულმა ძალებმა ჩაანაცვლეს. ბრძოლის დროს ცეცხლის სამიზნე გახდა ქალაქის საავადმყოფო, რაშიც მოსახლეობა რუსულ ძალებს ადანაშაულებდა. „*AFP*“-ის მოხსენებაში ნათქვამი იყო „ათეულობით“ განადგურებული ან დაზიანებული ტანკისა და ჯავშანტექნიკის შესახებ. ქალაქის მერის თქმით, რუსმა ოკუპანტებმა სულ მცირე 50 მშვიდობიანი მოქალაქე მოკლეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
ეთერ ფაღავა

**ეთერ ფაღავა**  (დ. 13 მარტი, 1932, პარიზი) — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი. XX საუკუნის ფრანგული ბალეტის ვარსკვლავი, საზოგადო მოღვაწე, დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ნოე ჟორდანიას შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
ქორეოგრაფიას ეზიარა პარიზში. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 12 წლის ასაკში. ცნობილმა ქორეოგრაფმა მიიწვია თავის დასში და მისცა პატარა აკრობატის როლი 1945 წელს, რომელმაც აღაფრთოვანა საზოგადოება. 1947 წლიდან იყო „მონტე-კარლო გრან-ბალე“-ს მარკიზ დე კუევას საბალეტო დასი სოლისტი. 15 წლის ასაკიდან იყო სოლისტი, ბალეტის ისტორიაში კი ყველაზე ახალგაზრდა ბალერინა-სოლისტია. მან დააარსა საკუთარი საბალეტო დასი „Les Ballets Ethery Pagava“ 1970 წელს. ბუნებით ნოვატორი, ახალ გზებს ეძებდა საბალეტო ხელოვნების პოპულარიზაციისათვის. იგი იყო ერთ-ერთი პირველთაგანი, რომელმაც გაიტანა საბალეტო ცეკვა მასებში. თავისი იდეა განახორციელა „მუსიკისა და ცეკვის“ თეატრთან და უდიდეს რეჟისორებთად. ისინი ღია ცის ქვეშ, სპეციალურად დამონტაჟებულ სცენაზე მართავდნენ საბალეტო წარმოდგენებს, გარდა ამისა, 20 წლის მანძილზე ყველა სოციალური ფენის ბავშვებისა და ახალგაზრდებისათვის დგამდა საბალეტო წარმოდგენებს, თავის მეუღლესთან, მომღერალ ჟაკ დუესთან ერთად. თანამშრომლობდა იტალიის, ნიდერლანდების, საფრანგეთის დასებთან, ქორეოგრაფებთან — ჯ. ბალანჩინი, რ. პეტი, ჟ. სკიბინი, ჟ. შარა, ს. ლიფარი, კომპოზიტორებთან, მხატვრებთან, რეჟისორებთან. ეკუთვნის რეპერტუარები და შესრულებული როლები როგორიცაა: „მოხეტიალე კომედიანტები“, „იუპიტერის სასიყვარულო თავგადასავლები“, ჯ. ბალანჩინთან სომნანბულა, ჟ. სკიბინისთან „ვერონის ტრაგედია“. დადგმები, საკუთარ დასში: „სამშვენისები“ (1969), „ღამე“ (1970), „სიტყვა“ (1972); გასტროლები: თბილისი (1966), მოსკოვი, ლენინგრადი, მილანი, ამსტერდამი, ლონდონი, ედინბურგი, მადრიდი, ლისაბონი, ნიუ–იორკი, ქაირო-ში.

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 462

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:ქართველი ქორეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:XX საუკუნის მოცეკვავეები
კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები
მარინე ფარცვანია

**მარინე ფარცვანია** (დ. 14 ივნისი, 1963, მარტვილი) — ქართველი იურისტი. 

## ბიოგრაფია
1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალიზაციით.

1988-1991 წლებში მუშაობდა თბილისის სახალხო დეპუტატთა აღმასკომის სოცუზრუნველყოფის განყოფილების იურისტად. 1992-1998 წლებში საქართველოს ადვოკატთა კოლეგიის ადვოკატი. 1998-1999 წლებში თბილისის სააპელაციო სასამართლო, მოსამართლე; 1999-2005 წლებში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე; 2000-2005 წლებში იუსტიციის სასწავლო ცენტრში კითხულობდა ლექციათა კურსს სამოქალაქო სამართლის პროცესში; 2005-2009 წლებში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე; 2009-2010 წლებში ადვოკატთა სკოლა „გაბუნია და პარტნიორები“, პროექტის დირექტორი; 2009-2010 წლებში „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია“-ში კითხულობდა ლექციათა კურსს სამოქალაქო სამართლის პროცესსა და სამოქალაქო სამართალში; 2011-2012 წლებში შპს „ვაგონმშენებელი კომპანია“, წამყვანი იურისტი; 2011-2014 წლებში სსიპ „საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია", ადვოკატი; 2009-2014 წლებში „დავების განმხილველი ცენტრი“, არბიტრი; 2014 წლის მაისიდან დაინიშნა აღსრულების ეროვნული ბიუროს იურიდიული სამსახურის უფროსად.

## ორგანიზაციის წევრი
* სსიპ „საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია“, წევრი (2011-2014)

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ., 1998-1999, გვ. 315

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ბიუროს იურიდიულ სამსახურს ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს

კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:მარტვილში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დენიზა გოზალიშვილი

**დენიზა გოზალიშვილი** (დ. 1 სექტემბერი, 1919, თბილისი — გ. 29 იანვარი, 1998) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, სპორტსმენი, მთამსვლელი.

## ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი ხელოვნებათმცოდნეობის სპეციალობით.

1941-1947 წლებში მუშაობდა საქართველოს ისტორიის მუზეუმში მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე. 1951 წელს მეთოდისტად განათლების სამინისტროს ბავშვთა საექსკურსიო-ტურისტულ სადგურში. 1953 წლიდან თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში პედაგოგ-მეთოდისტია. 1963-1990 წლებში არჩეულ იქნა საქართველოს მთამსვლელთა ფედერაციის პასუხისმგებელ მდივნად. 1966 წელს მიიწვიეს ალექსანდრე ჯაფარიძის სახელობის საქართველოს ალპიურ კლუბში სასწავლო ნაწილის უფროსად. შეთავსებით გააგრძელა მუშაობა პიონერთა და მოსწავლეთა რესპუბლიკურ სასახლეში. მთამსვლელობა და ტურიზმი ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროს, 1940 წელს დაიწყო. 1941 წელს საბჭოთა კავშირში პირველი ზამთრის სათხილამურო ასვლის ხელმძღვანელის მოადგილეა, პირველი მთამსვლური ასვლების მონაწილე ჭაუხების მასივში, მწვერვალ „ვაჟა-ფშველაზე“, ზამთარში მყინვარწვერზე, ორწვერზე, მაილზე და სხვა. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით ჩატარდა მრავალდღიანი ტურისტული ლაშქრობები კავკასიონის რიგ უღელტეხილებზე (მამისონი, ზეკარი, გუდამაყარი და სხვა), ასვლები ყუროზე, ტერსკოლის პიკზე, იალბუზის ფერდობზე. 1969 წელს ხელმძღვანელობდა ბავშვთა საექსკურსიო-ტურისტული სადგურის მიერ ჩატარებულ რესპუბლიკურ ალპინიადას თრუსოს ხეობაში, 1971 წელს კი მეცნიერ მთამსვლელ ქალთა ზამთრის ასვლას მწვერვალ არაგაწზე ქართული ფეხსაბიჯებით (თხილამურებით), რომელიც მიზნად ისახავდა აგრეთვე სახალხო მეურნეობაში (დიდთოვლიანობაში) მათ გამოყენებას. მისი ხელმძღვანელობით წლების განმავლობაში ტარდებოდა პოპულარული საერთაშორისო ფოტო-კინო კონკურსი „მთები და ადამიანები“, ბავშვთა ნახატების კონკურსი „ჩემი მთები“. მისი ინიციატივით და ხელმძღვანელობით პირველად საბჭოთა კავშირში შეიქმნა მთამსვლელთა მუზეუმი თბილისში და ყაზბეგში. გამოქვეყნებული აქვს რიგი ნაშრომები ქართულ ენციკლოპედიაში, საკავშირო და ქართულ პრესაში. იყო საკავშირო კატეგორიის მსაჯი კლდეზე ცოცვაში (1979), მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* 1981 — საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტი დამსახურებული მუშაკი
* 1981 — საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი

## ბიბლიოგრაფია
* იალბუზი, თბ., საბჭ. საქართველო, 1987, გვ. 15
* მთის მგოსანი: იგორ კაზალიკაშვილის შემოქმედება, თბ., საბჭ. საქართველო, 1983, გვ. 30
* მთის ბილიკებით: ტურისტული ლაშქრობანი საქართველოს მთიანეთში, თბ., ნაკადული, 1980, გვ. 174
* მცხეთა: საკვირაო ტურისტული გასვლების მეგზური, თბ., საქ. ტურიზმის რესპ. საბჭო, 1966, გვ. 32
* ჯოკია: ეძღვნება გამოჩენილ მთამსვლელს დიმიტრი (ჯოკია) სერაპიონის ძე გუგავას, თბ., ატლანტი, გვ. 64

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 87

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი სპორტსმენები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
შალვა ციციაშვილი

**შალვა ციციაშვილი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1924, ქუთაისი — გ. 2001) — ქართველი ექიმი. ექიმი-ფსიქიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

მუშაობდა მოსკოვის I სამედიცინო ინსტიტუტის ს. კორსაკოვის სახელობის ფსიქიატრიულ კლინიკაში 1948-1949 წლებში. 1949-1952 წლებში იყო რსფრ-ს ჯანდაცვის სამინისტროს მოსკოვის ცენტრალური ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი, 1953-1959 წლებში კი მოსკოვის ვ. სერბსკის სახელობის სასამართლო ფსიქიატრიის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1960 წლიდან კი იყო მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ავტორია 46 სამეცნიერო ნაშრომისა შიზოფრენიის პრობლემებზე. საკანდიდატო დისერტაციის თემა დაიცვა - „შიზოფრენიის მარტივი ფორმის კლინიკა, დინამიკა და სასამართლო-ფსიქიატრიული შეფასება“, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი მიენიჭა გამოქვეყნებული მონოგრაფიის - „Шизоаффективные психозы экзогенно манифестированные во взрослом возрасте“ - საფუძველზე 1999 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 340

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მიხაილო პოდოლიაკი

**მიხაილი მიხაილოს ძე პოდოლიაკი** (, დ. 16 თებერვალი, 1972) — უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის მრჩეველი.

2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს გახდა რუსეთ-უკრაინის სამშვიდობო მოლაპარაკებებში უკრაინული მხარის წარმომადგენელი.

## ადრეული ცხოვრება 
პოდოლიაკმა ბავშვობა ლვოვსა და ნოვოლინსკში გაატარა. 

1989 წლიდან ცხოვრობდა ბელარუსში სადაც დაამთავრა ბელარუსის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.

2004 წელს პოდოლიაკმა მუშაობა დაიწყო გაზეთ Время-ში განაგრძო. იყო რედაქტორის თანაშემწე, აქვეყნებდა კრიტიკულ მასალებს ბელარუსის ხელისუფლების წინააღმდეგ. 2004 წლის 21 ივნისს მას ბელარუსის KGB-ს თანამშრომლები ესტუმრნენ და გადაეცა უწყება, სადაც ეწერა, რომ პოდოლიაკი საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ეროვნულ უსაფრთხოებას და ის სასწრაფოდ უნდა გაძევებულიყო უკრაინაში. პოდოლიაკს ქვეყანაში ყოფნა 5 წლით აეკრძალა.

## ჟურნალისტური კარიერა
2005 წელს მუშაობდა Української газети-ს რედაქტორად. იმავე წლიდან ის უშიშროების სამსახურს ხელმძღვანელის ყოფილი მრჩევლის, გავლენიანი ბიზნესმენის, ვადიმ გრიბის პიარიც გახდა, რომელმაც ის მიხაილ ბროდსკის გააცნო.  ბროდსკის ეკუთვნოდა გამოცემა Obozrevate და 2006 წლიდან პოდოლიაკი მისი თანამშრომელი გახდა. 

2011 წლის ივნისში, პოდოლიაკი მოხვდა იმ ექვს ჟურნალისტს შორის, რომლებიც მეჟიჰირიას რეზიდენციაში უკრაინის მაშინდელმა პრეზიდენტმა ვიქტორ იანუკოვიჩმა მიიწვია. ამავე წლის დეკემბერში გახდა Obozrevatel-ის მთავარი რედაქტორი.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
ოლექსი რეზნიკოვი

**ოლექსი იურის ძე რეზნიკოვი** (; დ. 18 ივნისი, 1966) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. უკრაინის თავდაცვის მინისტრი 2021 წლის 4 ნოემბრიდან 2023 წლის 3 სექტემბრამდე. მინისტრობამდე რეზნიკოვი მუშაობდა არაერთ სამთავრობო თანამდებობაზე, იყო უკრაინის პირველი ვიცე-პრემიერი და უკრაინის რეინტეგრაციისა და დროებით ოკუპირებული ტერიტორიების მინისტრი, კიევის ქალაქის სახელმწიფო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის მოადგილე 2016-2018 წლებში.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
გიორგი სანიკიძე

**გიორგი სანიკიძე** (დ. 24 ოქტომბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი და ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
ხელოვნებათმცოდნე თამაზ სანიკიძის შვილი. 1984 წელს დაასრულა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი.

### კარიერა
1986 წლიდან მუშაობდა გიორგი წერეთელის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 2002 წლიდან არის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დირექტორი. 1996-2002 წლებში იყო თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის დეკანი და პროფესორი. 2006-2010 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. სხვადასხვა დროს მიწვეული მკვლევრის სტატუსით მუშაობდა პარიზი-სორბონა-III და პარიზი-სორბონა-IV უნივერსიტეტებში, კალიფორნიის ბერკლის უნივერსიტეტში, ჰოკაიდოსა და ოსაკას უნივერსიტეტებში. მიღებული აქვს ფულბრაიტის, დიდროს, იაპონიის ფონდის, ჰოკაიდოს უნივერსიტეტის, ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტის, კარნეგის ფონდის, რუსთაველის ფონდის, ამსტერდამის სოციალური ისტორიის ინსტიტუტის, ფონდ „ღია საზოგადოება – საქართველოს“, „ევრაზიის“ ფონდის, INTAS-ის სტიპენდიები და გრანტები. მონაწილეობდა 70-მდე საერთაშორისო თუ ადგილობრივ სამეცნიერო ფორუმში. ლექციებს კითხულობდა კალიფორნიის ბერკლის უნივერსიტეტში, მონტანას უნივერსიტეტში, სორბონა-III და სორბონა-IV უნივერსიტეტებში, ვასედას, ჰოკაიდოს, ოსაკას და კიოტოს უნივერსიტეტებში, მეხიკოს იბეროამერიკანას და ანაჰუაკის უნივერსიტეტებში. არის სხვადასხვა საერთაშორისო სამეცნიერო ასოციაციისა და საზოგადოების წევრი. 

მუშაობს ახლო აღმოსავლეთის (უპირველესად ირანის) ისტორიასა და თანამედროვე მდგომარეობაზე, საქართველოსა და კავკასიის ისტორიული ურთიერთობებზე აღმოსავლეთის ქვეყნებთან, თანამედროვე ისლამთან და ისლამურ მოძრაობებთან დაკავშირებულ პრობლემებზე, „ორიენტალიზმის“ საკითხსა და აღმოსავლეთ-დასავლეთის ურთიერთობებზე, აღმოსავლურ ისტორიოგრაფიაზე.

### სამეცნიერო ნაშრომები
სანიკიძე არის დაახლოებით 80-მდე სამეცნიერო პუბლიკაციის (გამოქვეყნებულია 11 ქვეყანაში), არაერთი სახელმძღვანელოსა და საგაზეთო სტატიის ავტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ისმაილიანთა სახელმწიფოს შექმნა ირანში“, დაიცვა 1990 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „შიიზმი და სახელმწიფო ირანში“, რომელიც დაიცვა 2001 წელს.

## ჯილდოები
2012 წელს ირანისტიკისა და ისლამმცოდნეობის დარგებში განხორციელებული კვლევებისათვის მიღებული აქვს „ფარაბის საერთაშორისო პრემია“ (იუნესკოს და ისესკოს (ირანისტიკისა და ისლამმცოდნეობის კვლევითი ცენტრი, ირანი) ერთობლივი კონკურსი).

## ბიბლიოგრაფია
* ახლო აღმოსავლეთის ისტორია და მისი ურთიერთობები სამხრეთ კავკასიასთან = A history of the Middle East and its relations with the South Caucasus: (XIX ს.-XXI ს.-ის დასაწყისი), თბ., ილიას სახელმწ. უნ-ტი, 2011, გვ. 643 ISBN 9789941180705
* შიიზმი და სახელმწიფო ირანში = Shiisme et etat en Iran, თბ., უნივერსალი, 2005, გვ. 402 ISBN 9994051199
* ისლამი და მუსლიმები თანამედროვე საქართველოში, თბ., ლოგოსი, 1999, გვ. 66 ISBN 9992865474
* 

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 432

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მერაბ მაგრაქველიძე

**მერაბ მაგრაქველიძე** (დ. 20 ოქტომბერი, 1950, ონის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი სამრეწველო საწარმოთა და ქალაქების ელექტრომომარაგების სპეციალობით.

1974-1978 წლებში მუშაობა დაიწყო სსრკ სამინტაჟო და სპეციალურ სამუშაოთა სამინისტროს ამიერკავკასიის სპეციალიზებულ გამშვებ-გამწყობ სამმართველოში ინჟინრად. 1978 წელს გადაყვანილ იქნა სსრკ ენერგეტიკისა და ელექტროფიკაციის სამინისტროს სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „კავკასელექტროქსელმშენი“-ს №8 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში (ამჟამად შპს „კავკასიონი“), რომელიც აწარმოებდა მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზებისა და ქვესადგურების მშენებლობას. აღნიშნულ ორგანიზაციაში მუშაობდა მშენებელ ოსტატად, უფროს სამუშოთა მწარმოებლად, ტექნიკური განყოფილების უფროსად. მისი უშუალო მონაწილეობითა და ხელმძრვანელობით აშენებულია მრავალი მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზები და ქვესადგურები 220 კილო ვატი ძაბვიდან 750 კილო ვატი ძაბვის ჩათვლით, არა მარტო საქართველოს, არამედ დ.ს.თ.-ს ქვეყნების მასშტაბითაც კერძოდ, რუსეთის ფედერაციაში, ჩრდილოეთ კავკასიაში, სტავროპოლისა და კრასნოდარის მხარეში, როსტოვის, რიაზანის, ტამბოვისა და სარატოვის ოლქებში, უკრაინაში, ბელორუსში, მოლდოვაში, აზერბაიჯანსა და სომხეთში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1993 წელს, როდესაც 500 კილო ვატი მაღალი ძაბვის ხაზ „კავკასიონზე“, ყარაჩაევო-ჩერქეზეთის ა/რესპუბლიკაში „ნახარის“ უღელტეხილზე, ზვავის ჩამოწოლის გამო მთლიანად მწყობრიდან გამოვიდა ხაზის 3 კილომეტრი-იანი მონაკვეთი. საქართველოს შეუწყდა რუსეთიდან ელექტროენერგიის მიწოდება. ამ კრიტიკულ სიტუაციაში, ხაზის აღდგენა, რომელიც ეკუთვნოდა მოსკოვის „შორსგადამცემი“ ხაზების მთავარ სამმართველოს, საქართველოს ენერგეტიკისა და ელექტროფიკაციის მთავარი სამმართველოს („საქმთავენერგოს“) თხოვნით, დაევალა შპს „კავკასიონს“. მისი ხელმძღვანელობით უმოკლეს ვადაში აღდგენილ იქნა დაზიანებული მონაკვეთი და საქართველოს ელექტროენერგიის მიწოდება ჩვეულებრივ რეჟიმში აღდგა. მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს სახელმწიფო და საუწყებო ჯილდოები, ასევე საპატიო სიგელები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 173-174

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ჯიმშერ პეტრიაშვილი

**ჯიმშერ პეტრიაშვილი** (დ. 1933, ზემო ხოდაშენი, ახმეტის რაიონი — გ. 2009) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. გამოჩენილი ქართველი ენერგეტიკოსი.

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

დაიწყო მუშაობა „საქმთავარენერგოს“ ცენტრალურ ლაბორატორიაში. აქ მან განვლო გზა რიგითი ინჟინრიდან ავტომატიკის სამსახურის უფროსამდე. მას მრავალ მნიშვნელოვან ენერგოობიექტზე მოუწია მუშაობა, როგორიცაა „ლაჯანურჰესი“, „ხრამჰესი-I“, „ხრამჰესი-II“, „შაორჰესი“, „დიდი ნავთლუღის ელექტროქვესადგური“. მისი ხელმძღვანელობით განხორციელდა ჰესების დისტანციურ-ავტომატიზებული მართვა. თითქმის 15 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა „თბილსრესს“. მისი ძალისხმევით ამოქმედდა ექვსი ენერგობლოკი და „თბილსრესი“ მაშინ ყველაზე მძლავრი და საიმედო ელექტროსადგური გახდა მთელ კავკასიაში, რომელიც წელიწადში რვა მილიარდამდე კილოვატსაათ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებდა. უკანასკნელ ხანს „საცხენჰესის“ ტექნიკურ დირექტორად მუშაობდა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი
* საქართველოს ენერგეტიკის დამსახურებული მუშაკი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები, თბ., 2012, გვ. 120-121

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:ახმეტაში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1955)
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი ენერგეტიკოსები
შუშის ბრძოლა

ტერმინი **შუშის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* შუშის ბრძოლა (1992) — ბრძოლა აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის ყარაბაღის პირველი ომის დროს.
* შუშის ბრძოლა (2020) — ბრძოლა აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის მთიანი ყარაბაღის ომის დროს.
ბანგედი

**ბანგედი** (ოფიციალურად **ბანგედის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 382 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 31 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
ლუბა (აბრა)

**ლუბა** (ოფიციალურად **ლუბის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 518 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
მალიბკონგი

**მალიბკონგი** (ოფიციალურად **მალიბკონგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 027 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12  ბარანგაის.

## კლიმატი
S

## სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
ბახვა ჩიქობავა

**ბახვა ჩიქობავა** (დ. 3 ივნისი, 1967, სენაკი, — გ. 19 მარტი, 2022, მარიუპოლი, უკრაინა) — ქართველი ოფიცერი, მოხალისე უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში. დაიღუპა ბრძოლაში უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

2012 წლამდე მსახურობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში (შსს). მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში აფხაზეთში (1992-1993) და 2008 წლის აგვისტოს ომში. 2007 წელს აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვარზე დამნაშავეებთან შეტაკების დროს მძიმედ დაიჭრა და დაჯილდოვდა ვახტანგ გორგასლის ორდენით. 2012 წელს იყო შსს-ის განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის სამეგრელო-ზემო სვანეთის სამხარეო სამმართველოს უფროსი, პოლიციის პოლკოვნიკი. 2012 წელს, საქართველოში ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ გარკვეული ხნით დაკავებული იყო „დანაშაულის  შეუტყობინებლობის“ ბრალდებით. 2014 წლიდან მოხალისედ იმყოფებოდა უკრაინაში. მონაწილეობა მიიღო ბატალიონ „აზოვის“ ჩამოყალიბებაში და მომდევნო წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ბატალიონის ახალი რეკრუტების წვრთნას. დაიღუპა რუსეთის ჯარების ქალაქ მარიუპოლზე თავდასხმების დროს, 2022 წლის 19 მარტს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სენაკში დაბადებულები
ჩიქობავა

საკუთარი სახელი **ჩიქობავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არნოლდ ჩიქობავა — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი
* ბახვა ჩიქობავა — ოფიცერი საქართველოს და უკრაინის სამსახურში
* ზაალ ჩიქობავა — ქართველი მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
თენგიზ ქაცარავა

**თენგიზ ქაცარავა** (დ. 22 მაისი, 1947, ლესელიძე) — ქართველი ინჟინერი. 

## ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი, თბოაირმომარაგებისა და ვენტილაციის სპეციალობით.

1970 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „კურორტმშენის“ სპეცსამუშაოების სამმართველოში სამუშაოთა მწარმოებლად. 1971-1973 წლებში სპეციალობით მუშაობდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურის დროსაც; 1973-1984 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „კურორტმშენის“ N5 სპეცსამუშაოების სამმართველოში სამუშაოთა მწარმოებლად, მთავარ ინჟინრად, სამმართველოს უფროსად. 1984-1992 წლებში იყო ქ. გაგრის თბომეურნეობის დირექტორი. 1993-2006 წლებში მუშაობდა ინდმეწარმედ თავისი სპეციალობით. 2007 წლიდან არის შპს „დიუთი ფრი ალიანსის“ მთავარი სპეციალისტი. საინჟინრო ზედამხედველობას უწევს დაქვემდებარებული ობიექტების ექსპლუატაციას. აქტიურად მონაწილეობდა ქ. გაგრის ზონის საკურორტო, საბინაო და საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტების მშენებლობაში. მიღებული აქვს სსრკ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო პრემია 500-ადგილიანი დასასვენებელ სახლ „მზიურის“ კომპლექსის მშენებლობაში მონაწილეობისთვის.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 559-560

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აბელ მამარდაშვილი

**აბელ მამარდაშვილი** (დ. 11 დეკემბერი, 1927, ქუთაისი — გ. მაისი, 2008) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ექიმი-ფსიქიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1958 წელსდაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1958–1961 წლებში იყო სურამის, თბილისის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს ექიმი-ორდინატორი. 1961–1964 წლებში კი ფსიქიატრიის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. რესპუბლიკური ფსიქიატრიული კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი-ორდინატორი იყო 1964–1969 წლებში. ასევე ფსიქიატრიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი 1969–1972 წლებში. იყო ნარკოლოგიური, საორგანიზაციო განყოფილებების მეცნიერ–ხელმძღვანელი 1972–1979 წლებში და 1979–1996 წლებში რესპუბლიკური ფსიქიატრიული საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. 1996 წლიდან ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე გახდა და კლინიკის მთავარი ექიმი. ავტორია 41 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ეპილეფსიის, ნარკომანიის, შიზოფრენიის, სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსრერტიზის საკითხებს. მათ შორისაა ერთი მონოგრაფია: „უჯრედთა ზოგიერთი თავდაცვითი გამოვლინებანი ეთანოლის მოქმედებით“ (1986). იყო თბილისის სამედიცინო აკადემიის ფსიქიატრიის კათედრის გამგე, საქართველოს სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ხელმძღვანელი. 1975–1986 წლებში იყო თბილისის მთავარი ფსიქიატრი. 1982–1989 წლებში კი რესპუბლიკის მთავარი ნარკოლოგი. მიღებული აქვს საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი 1976 წელს.

## ჯილდოები
* 1998 - ღირსების ორდენი
* 1986 - ხალხთა მეგობრობის ორდენი
* 1986 - საქართველოს დამსახურებული ექიმი

## ბიბლიოგრაფია
* ვებრძოლოთ ლოთობასა და ალკოჰოლიზმს, თბ.,  1985, გვ. 24 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 182
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, თბ., 2012, გვ. 348
* წიგნი ღირსებისა, თბ., 2001, გვ. 357

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
პენიარუბია (აბრა)

**პენიარუბია** (ოფიციალურად **პენიარუბიის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 951 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
გიორგი ქუფარაშვილი

**გიორგი ქუფარაშვილი** — ქართველი სამხედრო პირი, თადარიგის ვიცე-პოლკოვნიკი, უკრაინის შეიარაღებული ძალების მოხალისე მებრძოლი.

საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ირიცხებოდა 1992 წლიდან. მოგვიანებით მსახურობდა კოჯორში მდებარე სპეცდანიშნულების ძალების ბაზაზე. 1999 წლიდან მაიორი ქუფარაშვილი ხელმძღვანელობდა პირველ საერთაშორისო სამშვიდობო მისიას საქართველოს სამხედრო ისტორიაში — ქართულ ქვედანაყოფს „კოსოვოს ძალების“ (KFOR) შემადგენლობაში. მომდევნო წლებში იყო ეროვნული სასწავლო ცენტრ „კრწანისის“ აღმასრულებელი ოფიცერი. მონაწილეობდა რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). 

საქართველოს შეიარაღებული ძალებიდან დათხოვნის შემდეგ, 2014 წელს მოხალისედ გაემგზავრა უკრაინაში. მონაწილეობდა ბატალიონ „აზოვის“ ჩამოყალიბებაში და ქალაქ მარიუპოლის დაცვაში. 2016 წლის აპრილში ქუფარაშვილმა დააარსა პოლკოვნიკ ევგენი კონოვალცის სახელობის სერჟანტთა სკოლა და მას 2017 წლის ნოემბრამდე ხელმძღვანელობდა. 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს აქტიურად მონაწილეობდა მარიუპოლის დაცვაში. მძიმედ დაიჭრა 2022 წლის მარტის ბოლოს.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
პეტრე ნასყიდაშვილი

**პეტრე ნასყიდაშვილი** (დ. 27 ნოემბერი, 1928, ვალე — გ. 2014) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი (1956), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1976), პროფესორი (1977).

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი; საქართველოს სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტის ასპირანტურა სელექცია — მწთესლეობის სპეციალობით 1955 წელს.

1952–2006 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ასპირანტი, სელექცია — მეთესლეობის კათედრის ლაბორანტი, დოცენტი, აგრონომიული ფაკულტეტის დეკანი, გენეტიკისა და სელექცია — მეთესლეობის კათედრის გამგე და ამ კათედრის პროფესორი, პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1995-2006 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სელექციური მიღწევების გამოცდისა და დაცვის კომისიის თავმჯდომარე, შემდეგ ინსპექციის უფროსი; 2007-2010 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგროტექნოლოგიის დეპარტამენტის მთავარი კონსულტანტი. 2008 წლიდან საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გენეტიკური რესურსების საკოორდინაციო ცენტრის ხელმძღვანელი, აკადემიური დეპარტამენტის მთავარი ექსპერტი. 2005 წელს იუნესკოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, მეცნიერების ისტორიის საქართველოს საზოგადოებამ დააჯილდოვა მედლით და პრემიით; საქართველოს ერის წინაშე გაწეული დიდი ღვაწლისთვის და მეცნიერების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, დაჯილდოებულია საქართველოს საპატრიარქოს სიგელით (2007); ხორბლის სელექციაში დიდი მიღწევებისთვის, ხორბლის და სიმინდის გაუმჯობესების ცენტრის (CIMMYT) მიერ დაჯილდოებულია დიპლომით და სამკერდე ნიშნით (2008); არჩეულ იქნა გორის სუხიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორად (2008); მიენიჭა ლეონარდე დეკაპრელევიჩის აკადემიური სახელობითი პრემია (2011); ნიკილოზ ვავილოვის სახელობის მედალი (2012). გამოქვეყნებული აქვს 675-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ქართულ (501), რუსულ (140) და ინგლისურ (34) ენებზე, მათ შორის 15 მონოგრაფია, 16 სახელმძღვანელო, 23 მეთოდური მითითება და მეთოდური დამუშავება, 10-ზე მეტი ღონისძიება — რეკომენდაცია და 19 ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი.

## ორგანიზაციის წევრი
* აგრარული განათლების საერთაშორისო აკადემია, აკადემიკოსი (2000-)
* საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, აკადემიკოსი (1996-)
* საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, წევრ–კორესპონდენტი (1990-1996)
* საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1996-2014)
* ფაზისის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (2003-)

## ჯილდოები
* 1997 — ღირსების ორდენი
* 1990 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1987 — ახალციხის საპატიო მოქალაქე
* 1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1980 — საპატიო ნიშნის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* ტრიტიკალე (ავტორი). თბ., საბჭ, საქართველო, 1986, გვ. 111
* ხორბლის სელექციის გენეტიკური საფუძვლები. (ავტორი). თბ., 1985, გვ. 56
* ტრიტიკალეს წარმოების ინტენსიფიკაციის გზები (ავტორი). თბ., სამეცნ.-კვლევ. ინ-ტი, 1984, გვ. 44

## ლიტერატურა
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 2/ შემდგ.:ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2001, გვ. 202

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
კატეგორია:საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
პაატა სურგულაძე

**პაატა სურგულაძე** (დ. 9 აპრილი, 1958, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი, ისტორიის აკადემიური დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი, 1983 წელს ასპირანტურა.

1983-1984 წლებში იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის სტაჟიორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრის უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1987-1992 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 1989-1995 წლებში იყო საქართველოს ახალგაზრდა ისტორიკოსთა ასოციაციის პრეზიდენტი. 1990-1991 წლებში საქართველოს პარლამენტის დემოკრატიული აღმშენებლობისა და პოლიტოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992-1994 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის სამეცნიერო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992-1995 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრის დოქტორანტი, საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის სამდივნოს პოლიტიკური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და სათათბიროსთან არსებული ბალტიისპირეთის, შავი ზღვის ქვეყნებისა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის კომისიის თავმჯდომარე. 1995-1996 წლებში დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის სახელმწიფო ბიუროს სახელმწიფო მრჩეველი. 1996 წლიდან იყო საქართველოს პარლამენტის მუდმივი წარმომადგენელი დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის საპარლამენტო ასამბლეაში, გენერალური მდივნის მოადგილე. სამეცნიერო ინტერესების სფეროს წარმოადგენს საქართველოს, სამხრეთ კავკასიის, ირანის, რუსეთის, ახლო აღმოსავლეთის ახალი და თანამედროვე ისტორიის საკითხები. არის 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა და წიგნის ავტორი და თანაავტორი, მათ შორის: „საქართველოს ისტორია“ (1991, თანაავტორი), „ეროვნული კულტურის კერა“ (1988), „ქართული პარლამენტის სათავეებთან“ (1991), „ირანის ისლამური რესპუბლიკა“ (1990). არის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრემიისა და მედლის (1974) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალგაზრდა მეცნიერებათა პრემიის (1986) ლაურეატი. პაატა სურგულაძე 40-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თანამედროვე ისლამური სახელმწიფო: თეორია და პრაქტიკა, ირანის ისლამური რესპუბლიკის მაგალითზე“, დაიცვა 1985 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* ქართული პარლამენტის სათავეებთან, თბ., ცოდნა, 1991, გვ. 31
* საქართველოს ისტორია, თბ., 1991, გვ. 461
* ეროვნული კულტურის კერა: თბილისის სახელმწ. უნივერსიტეტი, I-ლი გამოცემა, თბ., ნაკადული, 1988, გვ. 73
* თანამედროვე ისლამური სახელმწიფო და მისი თეორიული წინამძღვრები, თბ., საქ. სსრ საზ-ბა „ცოდნა“, 1984, გვ. 20

## ლიტერატურა
* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 2006, გვ. 432

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გრიგოლ მამამთავრიშვილი

**გრიგოლ მამამთავრიშვილი** (დ. 10 აპრილი, 1953, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. 

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1977–1978 წლებში იყო თბილისის ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1978–1980 წლებში მიზნობრივი ორდინატურის კურსი გაიარა მოსკოვში, საკავშირო კლინიკურ და ექსპერიმენტულ სამეცნიერო–კვლევით ინსტიტუტში, 1983 წელს დაამთავრა  ამავე ინსტიტუტში მიზნობრივი ასპირანტურა. 1984 წელს მუშაობდა თბილისის ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის გასტრო–ენტეროლოგიურ განყოფილებაში უფროს ლაბორანტად, 1994 წლიდან უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად. 1987–1991 წლებში კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით, მივლინებული იყო საკავშირო–სამეცნიერო ქირურგიის ცენტრის ღვიძლის, სანაღვლე გზების და პანკრეასის ქირურგიის განყოფილებაში. ავტორია 32 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ჰეპატოლოგიისა და გასტროენტეროლოგიის საკითხებს. ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ქირურგიის სპეციალობით სამედიცინო ინსტიტუტ — „მედიკოსში“, სამეცნიერო–პრაქტიკულ მუშაობას–პედიატრიის ინსტიტუტში. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქრონიკული ჰეპატიტის ქირურგიული მკურნალობის ასპექტები“, დაიცვა 1988 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 181

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
ირინე ნაჭყებია

**ირინე ნაჭყებია** (დ. 19 ნოემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, მთარგმნელი, პედაგოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1977-1983 წლებში ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე გაიარა ასპირანტურის კურსი.

1982-1983 წლებში მუშაობდა ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1983 წლიდან მუშაობს გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში, ჯერ სამეცნიერო ინფორმაციის, შემდეგ ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების ახალი და უახლესი ისტორიის განყოფილებაში. 1996 წლიდან თანამშრომლობს საფრანგეთის სამეცნიერო კვლევის ნაციონალური ცენტრის (CNRS) „ირანული სამყაროს“ კვლევით პროგრამებში. 1996-2002 წლებში სამეცნიერო მივლინების დროს, პარიზის არქივებსა და ბიბლიოთეკებში მოიძია დღემდე უცნობი მასალები 1804-1810 წლების საფრანგეთ-ირანის დიპლომატიურ ურთიერთობებსა და მასში საქართველოს მნიშვნელობის შესახებ. 2001-2003 წლებში მონაწილეობდა INTAS-ის გაერთიანებული საერთაშორისო ჯგუფის სამეცნიერიო პროექტში — თბილისი XIX საუკუნეში: ისტორია, კულტურა. 1991-1999 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას, კითხულობდა ლექციებს თბილსიის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტსა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ამედე ჟობერის ნაშრომი მოგზაურობა სომხეთსა და სპარსეთში 1805-1806 წლებში, როგორც წყარო XIX საუკუნის დასაწყისის მახლობელი აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიისათვის“, დაიცვა 1990 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საფრანგეთ-ირანის დიპლომატიური ურთიერთობა 1804-1810 წლებში (ფრანგული წყაროებისა და საარქივო მასალის მიხედვით)“, დაიცვა 2003 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* ნაპოლეონის დიპლომატიური მისიები ირანში და საქართველოს საკითხი: XIX საუკუნის პირველი ათწლეული, თბ., მწიგნობარი, 2018, გვ. 364 ISBN 9789941473517
* ორიენტალისტური ძიებანი = Studia Orientalia: კრებული, ქუთაისი, აკაკი წერეთლის სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა, 2018, გვ. 352 ISBN 9789941417092
* აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის = Between East and West: ირანელი და ფრანგი ავტორები მე-19 საუკუნის საქართველოს შესახებ: კრებული, თბ., ილიას სახელმწ. უნ-ტი, 2018, გვ. 392 ISBN 9789941182990
* ნარკვევები საფრანგეთ-ირანის დიპლომატიური ურთიერთობის ისტორიიდან (XIX საუკუნის დასაწყისი), თბ., ენა და კულტურა, 2002, გვ. 168
* მოგზაურობა სომხეთსა და სპარსეთში 1805-1806 წლებში, თბ., მეცნიერება, 1997, გვ. 288
* ამუდე ჟობერის ცნობები ჯანიკის 1805 წლის აჯანყების შესახებ, თბ., საქ. მეცნ. აკად., აღმოსავლეთმცოდნ. ინ-ტი, 1990, გვ. 11

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 204-205

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტაიუმი

**ტაიუმი** (ოფიციალურად **ტაიუმის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 869 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Tayum

## სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
ბალბალანი

**ბალბალანი** (ოფიციალურად **ბალბალანის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კალინგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 914 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:კალინგის მუნიციპალიტეტები