open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კოვალენტური ბმა

**კოვალენტური ბმა** — ორ ატომს შორის ქიმიური ბმის ერთ–ერთი სახე, რომელიც ხორციელდება მათი საზიარო ელექტრონების ხარჯზე. კოვალენტური ბმა შეიძლება იყოს როგორც ერთგვარ ატომებს(H2, Cl2, N2) ისევე სხვადასხვა ატომებს(Si და C – SiC; H და O – H2O) შორის. კოვალენტური ბმით წარმოქმნილი მოლეკულა ან ქიმიური ნაერთი მტკიცეა, ახასიათებს ნაკლები ქიმიური აქტივობა(მაგალითად პარაფინულ ნახშირწყალბადებს), მაღალი სისალე(მაგ., კარბიდებს, სილიციდებს, ბორიდებს, ნიტრიდებს) და ცვეთამედეგობა.

## სიგმა– და პი– ბმები
სიგმა– და პი– ბმა კოვალენტური ბმის ტიპებია. ერთმანეთისგან განსხვავდებიან ელექტრონული სიმკვრივის განაწილებით და სიმეტრიით. მარტივი ბმები ქიმიურ ნაერთებში ჩვეულებრივ სიგმა(σ) ბმებია. ჯერად ბმებში მხოლოდ ერთია σ–ბმა. მაგალითად, სამმაგი ბმა(C≡C, N≡N) შედგება ერთი სიგმა და ორი პი(π)–ბმისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
*ქიმიური ბმა
*ვალენტობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური ბმები
ჭვიბერი

**ჭვიბერი**, **ჭვიბერ-ყარაჩაი** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ყუბანის მარცხენა შენაკადის — კიჩკინეკოლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3285 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი. ჭვიბერი აკავშირებს მდინარეების ნენსკრისა და ყუბანის აუზებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ჰიბრიდიზაცია

ტერმინი ჰიბრიდიზაცია შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ჰიბრიდიზაცია ქიმიაში — ორბიტალურ ჰიბრიდიზაციას,ანუ ორბიტალების შერწყმას.
* ჰიბრიდიზაცია გენეტიკაში —ჰიბრიდული ორგანიზმის შექმნას, სხვადასხვა ორგანიზმების შეჯვარებით.
ხორაშისთავი

**ხორაშისთავი** — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ამბროლაურისა და ცაგერის მუნიციპალიტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ლეჩხუმის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ლაჯანურასა და ასკისწყლის (რიონის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2192 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით, იშვიათად — კირქვებით. კალთები შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
სექსტანტი

thumb|230px|სექსტანტი
**სექსტანტი** (ლათ. sextans, ნათ. ბრ. sextantis – მეექვსე) — კუთხესაზომი სარკულ-ამრეკლი ინსტრუმენტი, რომლითაც დაკვირვების ადგილის კოორდინატების განსაზღვრის მიზნით ზომავენ ციური სხეულების სიმაღლეს ჰორიზონტის მიმართ ან ნაპირზე მდებარე საგნებს შორის ხილულ კუთხეს. 

სექსტანტს იყენებენ გემსა და თვითმფრინავზე; ემყარება მხედველობის ველში ორი საგნის (მნათობების ან მნათობისა და ჰორიზონტის) შეთავსების შესაძლებლობას. 

სექსტანტი პირველად 1730-1731 წლებში ააგო ჯონ ჰედლიმ (ინგლისი) და მისგან დამოუკიდებლად ტომას გოდფრიმ (აშშ). 
თუმცა იდეა გამოთქვა ისააკ ნიუტონმა (1699; გამოქვეყნდა 1742). 

სექსტანტმა განდევნა ასტრონომიულ-გეოდეზიური ხელსაწყო ასტროლაბი, რომელიც მიიჩნეოდა მთავარ ნავიგაციურ ინსტრუმენტად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Her Majesty's Nautical Almanac Office 
* The History of HM Nautical Almanac Office 
* CD-Sextant - Build your own sextant Simple do-it-yourself project.
* Lunars web site. online calculation
* Complete celnav theory book, including Lunars

## ლიტერატურა 
* Скородумов П. П., Мореходная астрономия, Л., 1963 (Курс корабле- вождения, т. 2); 
* Куницкий Р. В., Курс авиационной астрономии, М., 1949.

კატეგორია:ასტრონომიული ხელსაწყოები
კატეგორია:საზღვაო ნავიგაცია
ხედანი

**ხედანი** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს იალნოს ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ივრის მარჯვენა შენაკადის — ძაღლიანთხევის ზემოთში. სიმაღლე 1280 მ. აგებულია ოლიგოცენური თაბაშირიანი თიხებითა და ქვიშაქვებით. გუმბათის ფორმისაა, აქვს დამრეცი კალთები. შემოსილია მეორეული ტყე-ბუჩქნარით. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
ფცა

ტოპონიმი **ფცა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფცა — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
* ფცა — მდინარე ქარელის მუნიციპალიტეტში.
ხელედულა

**ხელედულა** — მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 34 კმ, აუზის ფართობი 315 კვ.კმ. სათავე აქვს სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2760 მ სიმაღლეზე. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირობა — შემოდგომა-ზამთარში.

საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 14,1 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენისწყლის შენაკადები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
ხევისწყალი

**ხევისწყალი** — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, ჩოხატაურისა და სამტრედიის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს გურიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, 850 მ სიმაღლეზე, მწვერვალ საყინულის (1204 მ) მახლობლად. ერთვის რიონს მარცხნიდან სოფელ ვაზისუბანთან. სიგრძე 32 კმ. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 4 მ³/წმ. ვახუშტი ბატონიშვილი ხევისწყალს საჯავახოსწყლად მოიხსენიებს. 1815 წლიდან ხევისწყალი წარმოადგენდა საზღვარს გურიის სამთავროსა და იმერეთს შორის. იმ პერიოდის დოკუმენტში ხევისწყალი მოხსენიებულა, როგორც ქვენათი და ქვაფათა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რიონის შენაკადები
კატეგორია:გურიის მხარის მდინარეები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ალაფი

**მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ალაფი** - რაგბის მეორე დონის საერთაშორისო ტურნირი. შეჯიბრის ორგანიზატორი არის მსოფლიო რაგბი (World Rugby), და მონაწილეობას იღებს 8 ქვეყნის ახალგაზრდული ნაკრები რომელთა ასაკიც არის 20 წლამდე. პირველი ტურნირი ჩატარდა 2008 წელს ჩილეში და მისი გამარჯვებული გახდა ურუგვაის ნაკრები გუნდი.

## ტურნირის შედეგები 
## სანაკრებო რეკორდები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტურნირის ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
კატეგორია:World Rugby-ის შეჯიბრებები
კატეგორია:IRB-ის ოცწლამდელთა შეჯიბრებები
ტყიბულის წყალსაცავი

**ტყიბულის წყალსაცავი** — წყალსაცავი დასავლეთ საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ოკრიბის ქვაბულში. წყალსაცავი შექმნილია მიწაყრილის კაშხლით, რომლითაც დაგუბებულია მდინარე ტყიბულა იქ, სადაც ის ქვაბულის ფსკერზე, ე. წ. „წყალდასავალთან“ კარსტულ შახტში იკარგებოდა. წყალსაცავს აქვს პატარა უბეები, მის შუა და დასავლეთ ნაწილში კუნძულებია. წყალსაცავის სიგრძე 8,1 კმ, უდიდესი სიგანე 3,2 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 12,5 მ, საშუალო სიღრმე 6,9 მ. ფართობი 12,1 კმ². წყლის მოცულობა 84 მლნ. მ³.

საზრდოობს მდინარე ტყიბულასა და სხვა შენაკადების წყლით, აგრეთვე ატმოსფერული ნალექებით (1750 მმ წელიწადში). წყალსაცავის ქვაბული და მიმდებარე სერები აგებულია იურული და ცარცული ასაკის ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებით, მერგელოვანი კირქვებით. სანაპირო ძირითადად დაბალი და დამრეცია.

წყალსაცავში წყლის დონე ყველაზე მაღალია აგვისტო-სექტემბერში, დაბალია – თებერვალ-მარტში. დონეების საშუალო წლიური ამპლიტუდა 575 სმ. მდიდარია თევზით.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს წყალსაცავები

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის წყალსაცავები
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტი
ჰიბრიდიზაცია (ქიმია)

მინი|200პქ|ოთხი sp3 ორბიტალი ქმნის ტეტრაგონალურ ანუ ტეტრაედრულ ფორმის.
მინი|200პქ|სამი sp2 ორბიტალი ქმნის ტრიგონალურ ანუ სამკუთხედისებურ ფორმას.
მინი|200პქ|ნახშირბადი გადადის აღგზნებულ მდგომარეობაში

**ჰიბრიდიზაცია** — ატომური ორბიტალების შერწყმა და ახალი ორბიტალის წარმოქმნა. ჰიბრიდიზაციის კონცეფცია ჩამოაყალიბეს 1931 წელს პოლინგმა, სლეტერმა და, მათგან დამოუკიდებლად, მალიკენმა და ჰუნდმა მეთანის გეომეტრიის ასახსნელად.

## ტეტრაგონალური ჰიბრიდიზაცია 
ჰიბრიდიზაციის კონცეფციის ავტორებმა დაუშვეს, რომ მეთანში ნახშირბადი ქიმიურ ბმებს წარმოქმნის არა «სუფთა» s და p ორბიტალებით, არამედ მათი გადანაწილების („შერწყმის“) შედეგად მიღებული ოთხი ექვივალენტური sp3 ჰიბრიდული ორბიტალით, რომლებიც მიმართულია ტეტრაედრის ცენტრიდან – ნახშირბადის ატომგულიდან – მისი წვეროებისკენ. ამას ტეტრაგონალური (ანუ sp3) ჰიბრიდიზაცია ეწოდა . კუთხე sp3 ჰიბრიდულ ორბიტალებს შორის 109°28'-ის ტოლია.

## ტრიგონალური ჰიბრიდიზაცია 
ორმაგი ნახშირბად-ნახშირბადი ბმის შემცველ ნაერთებში ხდება sp2 ჰიბრიდიზაცია, რასაც ტრიგონალური ჰიბრიდიზაცია ეწოდება. ამ დროს ჰიბრიდიზაციაში მონაწილეობს ორი 2p და ერთი 2s ორბიტალი. ჰიბრიდული sp2 ორბიტალები განლაგებულია ერთ სიბრტყეში და კუთხე მათ შორის 120°-ის ტოლია. დარჩენილი ერთი p ორბიტალი განლაგებულია sp2 ორბიტალების სიბრტყის მართობულად..

## დიგონალური ჰიბრიდიზაცია 
სამმაგი ნახშირბად-ნახშირბადი ბმის შემცველ ნაერთებში ხდება sp ჰიბრიდიზაცია, რასაც დიგონალური (წრფივი) ჰიბრიდიზაცია ეწოდება. ამ დროს ჰიბრიდიზაციაში მონაწილეობს ერთი 2p და ერთი 2s ორბიტალები. კუთხე sp ორბიტალებს შორის 180°-ია. დარჩენილი ორი 2p ორბიტალი განლაგებულია ჰიბრიდული sp ორბიტალების შემაერთებელი წრფის ურთიერთპერპენდიკულარულ ორ სიბრტყეში. ასე, რომ აცეტილენში დამყარებულია ორი სიგმა (ცჰ) ერთი სიგმა (ცც) და ორი პი ბმა. C≡C სამმაგი ბმის სიგრძეა 0.120 ნმ, ენერგია 810კჯ/მოლი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეთანი
* ეთილენი
* აცეტილენი
* კოვალენტური ბმა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფლეშში გაკეთებული ჰიბრიდიზაციის პრეზენტაცია

## სქოლიო 
კატეგორია:ქიმიური ბმები
ტორე-ჩივიკა

**ტორე-ჩივიკა** ან **ტორე-დელა-გირლანდინა** () — იტალიის ქალაქ მოდენის კათედრალის სამრეკლო კოშკი. მისი სიმაღლე 86.12 მეტრია და ტრადიციულად ქალაქის სიმბოლოს წარმოადგენს, რომელიც მის ფარგლებს გარედანაც ჩანს.

ხუთსართულიანი კოშკი 1179 წელს აშენდა და მას ტორე-დი-სან-ჯემინიანო ერქვა. ქალაქ ბოლონიის ანალოგიურ კოშკთან შეჯიბრების პროცესში, XIII-XV საუკუნეებში, კოშკს რვაკუთხა წვეტი დაამატეს, რომელიც გირლანდებითაა დეკორირებული, საიდანაც მოდის მისი სახელი.

2007-2010 წლებში, კოშკს მასშტაბური რესტავრაცია ჩაუტარდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*მოდენის ტურიზმის საიტი

კატეგორია:იტალიის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
IRB-ის 20-წლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2011

**IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2011** – რიგით მეოთხე ტურნირი რაგბის 20 წლამდე მორაგბეთა ნაკრებებს შორის რომლის ორგანიზატორია რაგბის საერთაშორისო საბჭო (IRB). ტურნირის მასპინძელი იყო საქართველო.

## ჩატარების ადგილი
მატჩები მიმდინარეობდა თბილისში მდებარე ორ სტადიონზე. 16-დან 12 მატჩი გაიმართა ავჭალის სტადიონზე, ხოლო დანარჩენი 4 კი შევარდენის სტადიონზე.

## ჯგუფური ეტაპი
*ყველა მითითებული დრო ადგილობრივია (UTC+4).*

### ჯგუფი A
:

----

----

----

----

----

### ჯგუფი B
:

----

----

----

----

----

## პლეი-ოფის ეტაპი
### მატჩი მეშვიდე ადგილისათვის
### მატჩი მეხუთე ადგილისათვის
### მატჩი მესამე ადგილისათვის
### ფინალი
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში
*

2011
IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
ამალფის სანაპირო

**ამალფის სანაპირო**, იტალიურად **კოსტიერა-ამალფიტანა** () — სანაპირო ზოლი სამხრეთ იტალიაში, სორენტინის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში, გადაჭიმულია სოფელ პოზიტანოდან ქალაქ ვიტერი-სულ-მარემდე. სახელი ეწოდა მისი გეოგრაფიული და ისტორიული ცენტრის — ქალაქ ამალფისგან. ამჟამად სანაპიროს მთავარი ქალაქია სალერნო.

ტერიტორია გამოირჩევა უსწორმასწორო რელიეფით, პეიზაჟური მშვენიერებით, თვალწარმტაცი ქალაქებითა და მრავალფეროვნებით.

1997 წლიდან, სანაპირო შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*Amalfi Coast Travel Information and Photo Gallery 
*Amalfi Coast Travel Guide VIDEO
*Amalfi Coast Photo Gallery 

კატეგორია:იტალიის გეოგრაფია
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ხევა

**ხევა** () — მთა საქართველოსა და თურქეთის საზღვარზე. მოქცეულია აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს შავშეთის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2812 მ. მდებარეობს მდინარეების ჩირუხისწყლისა და იმერხევის სათავეებში. აგებულია ეოცენის ვულკანოგენური წყებებით. შემორჩენილია გამყინვარების კვალი. აქა-იქ არის ქვაყრილები. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით. საზაფხულო საძოვრები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:თურქეთის მთები
ხედისმთა

**ხედისმთა** () — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავშეთის ქედის დასავლეთ ნაწილში, საქართველოსა და თურქეთის ართვინის პროვინციის საზღვარზე, მდინარე მაჭახელისწყლის მარცხენა შენაკადის — სკურდიდის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2156 მ. აგებულია ეოცენური ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. ქვემო და შუა კალთები შემოსილია შერეული ტყით, ზემო — მორეული სუბალპური მდელოს ბალახეულით. არის სათიბ-საძოვრები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:თურქეთის მთები
ქვენამთისწყალი

**ქვენამთისწყალი** — მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე სნოსწყლის მარცხენა შენაკადი (თერგის აუზი). სიგრძე 3,8 კმ, აუზის ფართობი 18,3 კმ². სათავე აქვს ხევის კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3070 მ-ზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირობა — ზამთარში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ქვენამთა
*ჯუთისწყალი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:სნოსწყლის შენაკადები
ჯუთისწყალი

**ჯუთისწყალი** — მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, სნოსწყლის მდგენელი. სიგრძე 13 კმ, აუზის ფართობი 79,7 კვ.კმ. სათავე აქვს ხევის კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3275 მ-ზე. მარცხნიდან იერთებს მდინარე ქვენამთისწყალს და წარმოშობს სნოსწყალს.

საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,39 მ³/წმ.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჯუთა

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:სნოსწყლის შენაკადები
ჩინკვე-ტერე

**ჩინკვე-ტერე** ( - *ხუთი მიწა*) — იტალიის რივიერის უსწორმასწორო სანაპირო ზოლის მქონე მონაკვეთი. მდებარეობს ლიგურიის რეგიონში, ქალაქ ლა-სპეციის დასავლეთით. შედგება ხუთი სოფლისაგან: მონტეროსო-ალ-მარე, ვერნაცა, კორნილია, მანაროლა და რიომაჯორე. სანაპირო, ხუთივე სოფელი და მიმდებარე გორაკების ფერდები წარმოადგენს ჩინკვე-ტერეს ეროვნული პარკის ნაწილს, რომელიც თავის მხრივ იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული.

ჩინკვე-ტერე გამოირჩევა თავისი განსაკუთრებული სილამაზით. საუკუნეთა განმავლობაში, მოსახლეობა ამ უსწორმასწორო, ჩაშვებულ რელიეფსა და კლდეებზე, რომლებიც ზღვას გადაჰყურებს ტერასებს აშენებდა. ამ ყველაფრის შარმი იმაში მდგომარეობს, რომ მოკლებულია თანამედროვე განვითარებას. სოფლებს ერთმანეთთან საცხენოსნო ბილიკები, მატარებლები და ნავები აკავშირებს, მანქანით მიდგომა შეუძლებელია.

ჩინკვე-ტერე პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.

## გალერეა

ფაილი:Italy.cinque.terre.vernazza.01.jpg|ვერნაცა

ფაილი:Manarola-2004.jpg|მანაროლა 
ფაილი:Riomaggiore EB.jpg|რიომაჯორე
ფაილი:Cinque-Terre-Via dell'Amore-2415.JPG|სიყვარულის გზა
ფაილი:Riomaggiore-2370.JPG|რიომაჯორეს ქუჩა
ფაილი:Cinque Terre-Via dell'amore-2380.JPG|
ფაილი:Vernaza.jpg|ვერნაცა
ფაილი:Manaebd.JPG|მანაროლა 

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Video of the Cinque Terre
*The Cinque Terre 
*Cinque Terre National Park
*Walking in Cinque Terre 
*Cinque Terre footpaths
*Cinque Terre monuments

კატეგორია:იტალიის გეოგრაფია
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ჩხერი

**ჩხერი** (**ჩხერე**) — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მყინვარწვერის მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3565 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 10 კმ, აუზის ფართობი 33 კმ². საზრდოობს მყინვარის, თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულ-ზაფხულშია, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1 მ³/წმ.

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:თერგის შენაკადები
პორტოვენერე

**პორტოვენერე** () — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, ლიგურიის რეგიონის სანაპირო ზოლში. 2004 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 4 041 ადამიანს შეადგენს. კომუნა მოიცავს სამ დასახლებულ პუნქტსა და სამ კუნძულს: პალმარიას, ტინოს და ტინეტოს. 1997 წელს ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. 

## ისტორია
ქალაქი ძვ. წ. I საუკუნის შუა წლებში დაარსდა. ამბობენ, რომ მას სახელი ეწოდა ქალღმერთ ვენერასგან, რომლის რჩეული ადგილიც ის კონცხი იყო, სადაც დღეს წმინდა პეტრეს ეკლესია დგას. სახელს ასევე უკავშირებენ განდეგილ ბერს, წმინდა ვენერიუსს. რომანულ პერიოდში, ეს ქალაქი ძირითადად მეთევზეთა გაერთიანებას წარმოადგენდა. 

დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ, პორტოვენერე ბიზანტიური ფლოტის ბაზა გახდა ტირენიის ზღვაში, მაგრამ ის 643 წელს ლომბარდიელებმა დაანგრიეს. 1494 წელს, გენუის ომის მიმდინარეობისას, ქალაქი არაგონების ფლოტის მასიური თავდასდხმის ობიექტი გახდა. 

## ძეგლები
*1198 წელს აშენებული წმინდა პეტრეს გოთიკური ეკლესია.
*1098 წლის წმინდა ლავრენტის რომანული ეკლესია, რომელიც იუპიტერის უძველესი ტაძირს ადგილასაა აშენებული. 
*დორიას ციხესიმაგრე
*გროტა-დელ-არპაიას გამოქვაბული

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website Tourist Association PRO LOCO PORTO VENERE 
* Official website 
** Image Gallery 
** A welcome from the mayor 
* Unesco World Heritage entry

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ხემაღალი

**ხემაღალი** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, თელავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების სტორისა და საჯოგისხევის წყალგამყოფ საკანაფოს სერზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1483 მ. აგებულია ქვედა და შუა ლიასური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ხემაღალი შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
ხელედის უღელტეხილი

**ხელედის უღელტეხილი**, **ხელერდი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთისა და ეგრისის ქედების შემაერთებელ ხელედის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2564 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. კალთებზე ქვევით სუბალპური ტყეებია, ზევით — ალპური მდელოები. აკავშირებს მდინარეების ხელედულისა და (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) და კასლეთის (ენგურის აუზი) ხეობებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბული

thumb|230px|ბალხაშის რაიონში არსებული უდაბნოს ლანდშაფტი
**ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბული** (ყაზ. Балқаш-Алакөл ойысы) — დახშული ბრტყელი ქვაბული ყაზახეთში, ზღვის დონიდან 342-600 მ. ქვაბულის დასავლეთ ნაწილში, ბალხაშის ტბაა, აღმოსავლეთში სასიქოლისა და ალაქოლის ტბები. სამხრეთ ნაწილში თაუყუის, სარი-იშიქოთრაუს, მუინყუმის და სხვა ქვიშიანი მასივებია. 

ქვაბული წარმოქმნილია ტექტონიკური გაღუნვის შედეგად. ქვაბულის ძირზე ზოგან ქვიშის 30 მ სიმაღლის სერებია. 

მცენარეულ საფარში ჭარბობს საქსაული, ჯუზღუნი, ავშანი და სხვ. ძირითადად უდაბნო-სტეპური მურა და მცირეკარბონატული ნაცრისფერი ნიადაგები, მლაშობებია. ნალექები 135-200 მმ წელიწადში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყაზახეთის ქვაბულები
ტინო (კუნძული)

**ტინო** — იტალიის კუნძული ლიგურიის ზღვაში, ლა-სპენზიის ყურის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. შედის ქალაქ პორტოვენერეს სამხრეთით მდებარე სამი კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგის შემადგენლობაში. უდიდესი კუნძული პალმარია მის ჩრდილოეთით მდებარეობს, ხოლო ტინეტო სამხრეთით.

1997 წელს, არქიპელაგი, ჩინკვე-ტერესა და პორტოვენერესთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

მიჩნეულია, რომ ტინოზე ცხოვრობდა ლა-სპენზიის ყურის მფარველი წმინდა ვენერიუსი, ჯერ როგორც განდეგილი, ხოლო შემდეგ როგორც აბატი, სანამ ის გარდაიცვლებოდა 630 წელს. ყოველი წლის 13 სექტემბერს მისი დღესასწაული აღინიშნება. წმინდანის საფლავზე აღმართული იყო სამლოცველო, რომელიც XI საუკუნეში მონასტრად გადაკეთდა. მისი ნანგრევების ხილვა კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზეა შესაძლებელი.

დღეს კუნძული სამხედრო ზონას წარმოადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* პორტოვენერეს ოფიციალური ტურისტული საიტი

კატეგორია:იტალიის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მოდენა

**მოდენა** — ქალაქი და კომუნა იტალიაში, მდებარეობს ემილია-რომანიის რეგიონის მოდენის პროვინციაში, პოს დაბლობის სამხრეთ ნაწილში. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 183 069 ადამიანს შეადგენს.

დღეს მოდენა ყველასათვის ცნობილია როგორც „მანქანების დედაქალაქი", ვინაიდან აქ მდებარეობს ისეთი ცნობილი იტალიური სპორტული მანქანების საწარმოები, როგორებიცაა: ფერარი, დე-ტომაზო, ლამბორჯინი, პაგანი და მაზერატი.

ქალაქში არსებობს 1175 წელს დაარსებული უნივერსიტეტი, რომელიც 1686 მოდენის ჰერცოგმა ფრანჩესკო II-მ გააფართოვა. უნივერსიტეტი ტრადიციულად ძლიერი იყო ეკონომიკურ, სამედიცინო და სამართლის მეცნიერებებში.

საქვეყნოდაა ცნობილი მოდენის კულინარია, განსაკუთრებით მისი ბალზამირებული ძმარი.

მოდენა არაერთი ცნობილი ადამიანის მშობლიური ქალაქია, მათ შორის არიან: მარია მოდენელი - ინგლისის, შოტლანდიის და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ II-ის მეუღლე, ლუჩანო პავაროტი - საოპერო ტენორი, მიერლია ფრენი - საოპერო სოპრანო, ენცო ფერარი - ფერარის საავტომობილო კომპანიის დამფუძნებელი და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური ტურისტული საიტი 
*Teatro Communale information from the Modena website 
* Introduction to Modena cathedral, illustrated
* Description of the cathedral 
* Modena Photo Gallery 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
პალმარია

**პალმარია** — იტალიის კუნძული ლიგურიის ზღვაში, ლა-სპენზიის ყურის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი 1.6 კმ²-ია და წარმოადგენს ქალაქ პორტოვენერეს სამხრეთით მდებარე სამი კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგის უდიდეს კუნძულს. დანარჩენი ორი კუნძულია ტინო და ტინეტო, რომლებიც პალმარიის სამხრეთით მდებარეობს. 

1997 წელს, არქიპელაგი, ჩინკვე-ტერესა და პორტოვენერესთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Azienda Promozione Turistica 
*Isola Palmaria.it
*Comune di Porto Venere

კატეგორია:იტალიის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ხიხათის უღელტეხილი

**ხიხათის უღელტეხილი**, **შქმერის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთისა და იმერეთის მხარეებში, ონისა და საჩხერის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2030 მ. აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და გლაუკონიტიანი ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია სუბალპური ლანდშაფტი. აკავშირებს მდინარე ყვირილის მარჯვენა შენაკადის — ჯრუჭულისა და რიონის მარცხენა შენაკადის — ხეორის ხეობებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:იმერეთის მხარის უღელტეხილები
ხიფსთა (მთა)

**ხიფსთა** — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის სამხრეთ ნაწილში, მდინარეების ხიფსთისა და ააფსთის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2494 მ. აგებულია ქვედა და ზედაცარცული კირქვებით. ხიფსთის კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
კუიბიშევის წყალსაცავი

**კუიბიშევის წყალსაცავი** (; ) — წყალსაცავი რუსეთში, მდინარე ვოლგაზე. მოქცეულია ჩუვაშეთის, მარი-ელის, თათრეთის, ულიანოვსკისა და სამარის ტერიტორიებზე. შექმნილია 1955-1957 წწ. წყალსაცავის სიგრძე 500 კმ-ია, მაქსიმალური სიგანე 40 კმ. წყლის სარკის ფართობი 6450 კმ². წყლის მოცულობა 58 კმ³, რომელთაგან 34 კმ³ სასარგებლოა. საშუალო სიღრმე 8 მ, მაქსიმალური სიღრმე 41 მ.

კუიბიშევის წყალსაცავი ახდენს ჩამონადენის სეზონურ რეგულირებას, წყალსაცავის დონე ცვალებადობს 6 მ ფარგლებში. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. იყინება ნოემბერ-დეკემბერში, ყინულძვრა აპრილშია, ზოგჯერ მაისის დასაწყისში. კუიბიშევის წყალსაცავი შეიქმნა ენერგეტიკული, წყლის ტრანსპორტის, ირიგაციისა და წყალმომარაგების მიზნით. გარდა ამისა წყალსაცავი გამოიყენება სათევზაოდ. ხშირია ნაპირების წარეცხვა და აბრაზია, გააქტიურდა მეწყერი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ბრატსკის წყალსაცავი

**ბრატსკის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი მდინარე ანგარაზე, რუსეთის ირკუტსკის ოლქში. შექმნილია ბრატსკის ჰესის კაშხალით. ავსება დაიწყო 1961 წელს, საპროექტო ნიშნულს მიაღწია 1967 წელს. ზედაპირის ფართობი 5426-5470 კმ², წყლის მოცულობა 169 კმ³. ბრატსკის წყალსაცავის სიგრძეა 570 კმ, სიგანე 25 კმ-მდე. საშუალო სიღრმე 31 მ, მაქსიმალური სიღრმე 150 მ. შედგება ორი ძირითადი ლუბრმისაგან, რომლებიც მდინარე ანგარის (547 კმ) და მდინარე ოკის (370 კმ) გაყოლებით მდებარეობს. მრავალი შენაკადის შესართავი გადაიქცა 15 კმ-მდე სიგრძის ყურედ. ბრატსკის წყალსაცავი მრავალწლიური ჩამონადენის მარეგულირებელია. ძირითადი ენერგეტიკული დანიშნულების გარდა იყენებენ სანაოსნოდ, წყლის მომარაგების მიზნით, თევზ მეურნეობისათვის. წყალსაცავის ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: ბრატსკი, სვირსკი, უსოლიესიბირსკოე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი
* ბრატსკის ჰიდროელექტროსადგური

## ლიტერატურა 
* Братское водохранилище. Инженерная геология территории, М., 1963.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ხიხათა

**ხიხათა** — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონისა და იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ შტოქედ ხიხათაზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — ხეორის ზემოთში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2239 მ. ხიხათა აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით. მთა დამრეცკალთებიანია, შემოსილია სუბალპური ბალახეულით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
ენიგმა

**ენიგმა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ენიგმა — პორტატიული ელექტრომექანიკური მანქანა
*ენიგმა — გერმანიაში დაარსებული ელექტრონული მუსიკალური პროექტი
რიბინსკის წყალსაცავი

**რიბინსკის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი მდინარე ვოლგასა და მდინარე შექსნაზე, რუსეთის ვოლოგდის, ტვერისა და იაროსლავლის ოლქებში. შექმნილია რიბინსკის ჰიდროკვანძის კაშხლით. ზედაპირის ფართობი 4580 კმ², მოცულობა 25,5 კმ³. საშუალო სიღრმე 5,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 30 მ. სიგრძე ვოლგის კალაპოტის გასწვრივ 110 კმ, მოლოგის კალაპოტის გასწვრივ — 226 კმ, შექსნის კალაპოტის გასწვრივ — 328 კმ. მაქსიმალური სიგანე 60 კმ. წყალსაცავის დონე ცვალებადობს 4-5 მ-ის ფარგლებში. რიბინსკის წყალსაცავი ვოლგა-ბალტიის სანაოსნო გზის ნაწილია. მიმდინარეობს თევზჭერა. წყალსაცავის ნაპირებზეა ქალაქები: ჩერეპოვეცი, ვესიოგონსკი, უგლიჩი, პოშეხონიე, რიბინსკი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი
* რიბინსკის ჰიდროელექტროსადგური

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ორმაგი ბმა

**ორმაგი ბმა** —  ბმა ორ ატომს შორის, რომელშიც მონაწილეობს ოთხი ელექტრონი, მისი ყველაზე გავრცელებული მაგალითია ალკენები, სადაც ერთი ორმაგი ბმა გვხვდება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოვალენტური ბმა
* ქიმიური ბმა

## რესურსები ინტერნეტში
*ორმაგი ბმის განმარტება 

კატეგორია:ქიმიური ბმები
ბუქთარმის წყალსაცავი

**ბუქთარმის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი მდინარე ირტიშზე, ყაზახეთის აღმოსავლეთით. შევსება დაიწყო 1960 წელს. 1966 წლიდან ახდენს ჩამონადენის რეგულირებას. შედგება ორი ნაწილისაგან: მდინარეული მონაკვეთისა და ზაისანის ტბის ქვაბულისაგან. ფართობი — 5500 კმ². მოცულობა — 53 კმ³, სიგრძე — 500 კილომეტრზე მეტი, მაქსიმალური სიგანე — 35 კილომეტრი, საშუალო სიღრმე — 9,6 მეტრი. წყალსაცავს გააჩნია საკმაოდ ფართო ყურეები. მდინარეების ბუქთარმისა და ნარინის ხეობებში და მონჩეკურის ქვაბულში 30-50 კილომეტრი სიგრძის და 10 კილომეტრამდე სიგანის ყურეებია. წყალსაცავს დიდი მნიშვნელობა აქვს უსტკამენოგორსკის ჰესის სიმძლავრის გასაძლიერებლად. ყოველწლიურად გაზაფხულზე წყალსაცავიდან უშვებენ წყალს რამდენიმე ათასი ჰექტარი მიწის მოსარწყავად. წყალსაცავი ხელს უწყობს ნაოსნობას ირტიშზე ქალაქ ომსკამდე. ბუქთარმის წყალსაცავს ერთვის მდინარეები: ბუქთარმა, ნარიმი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ყაზახეთის წყალსაცავები
ხიფსთა

**ხიფსთა** (***თეთრწყალა***) — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, ერთვის შავ ზღვას. სათავე აქვს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, 2134 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 33 კმ, აუზის ფართობი 166 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წლის დანარჩენ დროს — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 9,76 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
სავოიის მონარქების რეზიდენციები

**სავოიის მონარქების რეზიდენცია** — სტრუქტურათა ჯგუფი იტალიის პიემონტის რეგიონში, ქალაქ ტურინსა და მის პროვინციაში. 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მოიცავს მემკვიდრეობის შემდეგ ძეგლებს:

*ტურინის სამეფო სასახლე
*პალაციო-მადამა
*პალაციო-კარინიანო
*ვალენტინოს ციხესიმაგრე
*ვილია-დელა-რეჯინა
*პალაცინა-დი-სტუპინიჯი
*ვენარიის სამეფო სასახლე
*მანდრიის ციხესიმაგრე
*რივოლის ციხესიმაგრე
*ალიეს ციხესიმაგრე
*მონკალიერის ციხესიმაგრე
*რაკონიჯის ციხესიმაგრე
*პოლენტია
*რეჯია-დი-ვალკასოტო

სავოიის სამეფო ოჯახი საფრანგეთის პროვინცია სავოიიდან მოდის. დროთა განმავლობაში, სამეფო ოჯახმა, რომელიც ჯერ მხოლოდ აღნიშნულ რეგიონს მართავდა, მთელი აპენინის ნახევარკუნძულის მმართველობა ჩაიგდო ხელში. მათი გავლენის ზრდა არ იყო დამყარებული პირდაპირ დაპყრობებზე, ტერიტორიულ ექსპანსიას მათ ქორწინებებისა და პოლიტიკური მანიპულაციების ხარჯზე მიაღწიეს.

## გალერეა

File:Torino - Palazzo Reale - 1.jpg|ტურინის სამეფო სასახლე
Image:PalazzoMadamaNotte.jpg|პალაციო-მადამა
File:Torino-PalazzoCarignanoFronte.jpg|პალაციო-კარინიანო
Image:Valentino castle.jpg|ვალენტინოს ციხესიმაგრე
Image:Reggia Venaria Reale-IMG 1882.JPG|ვენარიის სამეფო სასახლე
Image:Exterior of the Palazzina di caccia of Stupinigi.jpg|პალაცინა-დი-სტუპინიჯი
Image:Castello di Racconigi.jpg|რაკონიჯის ციხესიმაგრე
Image:CastelloRivoli.JPG|რივოლის ციხესიმაგრე
Image:Torino, Villa della regina - retro.jpg|ვილია-დელა-რეჯინა
Image:Castle_of_Moncalieri_2818.jpg|მონკალიერის ციხესიმაგრე
Image:Agliè castello.JPG|ალიეს ციხესიმაგრე
Image:Castellogovone2.JPG|ჯოვინეს ციხესიმაგრე

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი იუნესკოს საიტზე 

კატეგორია:იტალიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
სამება (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)

**სამება** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, ახალშენის თემში. მდებარეობს მდინარე ბარცხანის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 80 მეტრზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1732 კაცი.

## ისტორია
XVII საუკუნის მიწურულს ბათუმს და მიმდებარე სოფლებს ფლობდნენ თავდგირიძეები. XVII საუკუნის ბოლოს გურიელმა თავდგირიძეს ბათუმის მხარე დაუმორჩილებლობის გამო წაართვა. თავდგირიძეების გვარის ორმა წარმომადგენელმა ისლამი მიიღო და ოსმალეთის იმპერიის დახმარებით დაესაკუთრა გონიოს. 1718 წელს სანჯაყ-ბეგ აჰმედ თავდგირიძემ და მისმა ძმამ მუსტაფა ბეგმა სულთანისგან მიიღეს სანჯაყი და ნაჰიე: ბათუმი, გონიო, ანარია, ქისატური, ახალშენი, ყოროლისთავი, სამება, ლიმანის თევზის სარეწი და მდინარე ჭოროხში მცურავი ნავის ბაჟი.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტინეტო

**ტინეტო** () — იტალიის კუნძული ლიგურიის ზღვაში, ლა-სპენზიის ყურის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. შედის ქალაქ პორტოვენერეს სამხრეთით მდებარე სამი კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგის შემადგენლობაში. ტინეტო სამი კუნძულიდან ყველაზე პატარაა, მდებარეობს კ. ტინოს სამხრეთით. 

კუნძული დაფარულია მცენარეულობით, ბინადრობს ენდემური კედლის ხვლიკი. აქ ასევე წარმოდგენილია ძველად არსებული რელიგიური გაერთიანების საქმიანობის ნაშთები – კუნძულის დასავლეთ ნაწილში მდებარე VI საუკუნის კაპელა და XI საუკუნის კომპლექსის ნანგრევები, რომლებიც ორი სამრეკლოსა და ბერების კელიებისაგან შედგება. 

1997 წელს, არქიპელაგი, ჩინკვე-ტერესა და პორტოვენერესთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.comune.portovenere.sp.it/tinetto_de.htm 

კატეგორია:იტალიის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ხვრელი (ფილმი)

**ხვრელი** (ფრანგ. Le trou) — კინოფილმი. ცნობილი ფრანგი კინორეჟისორის ჟაკ ბეკერის უკანასკნელი კინოდრამა, რომლის პრემიერა გაიმართა 1960 წელს. დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე. ფილმი შეყვანილი იყო კანის კინოფესტივალზე 1960 წელს.

## სიუჟეტი 
1947 წელი საფრანგეთი, სანტეს ციხე. 
ახალგაზრდა გასპარი, რომელიც მოუთმენლად ელოდება სასამართლოს გადაწყვეტილებას, ხვდება იმ ციხის კამერაში, სადაც იმყოფება ახლო ურთიერთობაში მყოფი ოთხი მეგობარი, რომლებსაც ციხიდან გაქცევა აქვთ ჩაფიქრებული.

ჟეო, როლანი, მონსინიორი და მანიუ ცოტად თუ ბევრად თბილად შეხვდებიან ახალგაზრდა გასპარს. ისინი მიუყვებიან კლოდ გასპარს ციხიდან გაქცევის გეგმას და ამიერიდან ისინი ხუთნი შეუდგებიან ჯერ ციხის კამერის იატაკის, ხოლო შემდეგ სქელი კედლების დამტვრევას. დღითი დღე ისინი მორიგეობით უფრო და უფრო მეტად უახლოვდებიან მიზანს, ე. ი. აფართოებენ მთავარ ხვრელს, რომელიც მათ თავისუფლებამდე მიიყვანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1960 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ციხის შესახებ
სამმაგი ბმა

300პხ|მინი|სურათი 1; C≡C

**სამმაგი ბმა** — კოვალენტური ბმის კერძო შემთხვევა; ხორციელდება სამი ელექტრონული წყვილით ორ ატომს შორის. სამმაგი ბმა შეიცავს ერთ სიგმა– და ორ პი–ბმას. ქიმიური ნაერთების სტრუქტურულ ფორმულაში სამმაგი ბმა აღინიშნება სამი პარალელური საავლენტო ხაზით(≡). მაგ, N≡N, C≡C(იხ. სურათი 1), C≡N.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოვალენტური ბმა
*ორმაგი ბმა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური ბმები
ჩილენტო

**ჩილენტო** () — გეოგრაფიული რეგიონი იტალიაში. მოიცავს კამპანიის რეგიონში მდებარე სალერნოს პროვინციის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილებს. წარმოადგენს სამხრეთ იტალიის მნიშვნელოვან ტურისტულ არეალს. 

რეგიონის სანაპირო ზოლი (*ადრიატიკის ზღვაზე*) მოქცეულია ქალაქ პესტუმსა და პოლიკასტროს ყურეს შორის. შიდა საზღვრები გადის ალბურნის მთებსა და ვალო-დი-დიანოს ხეობაზე, რომელსაც ხშირად ჩილენტოს რეგიონის შემადგენელ ნაწილად მიიჩნევენ. 

რეგიონი დაკავშირებულია ბერძნულ მითოლოგიასა და ლეგენდებთან, რაც ასახულია ზოგიერთი ქალაქის სახელში, ასევე ბერძნების რამდენიმე ძველი კოლონიის სახელში, ამის მაგალითია ქალაქები - ველია (ძველი ელეა) და პესტუმი (ძველი პოსეიდონია). 

1991 წელს, რეგიონისა და ვალო-დი-დიანოს ხეობის დიდი ნაწილი, მასობრივი მშენებლობისა და მოზღვავებული ტურისტული ნაკადებისაგან დასაცავად ეროვნულ პარკად გამოცხადდა. 1998 წელს კი ეროვნული პარკი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა.

## გალერეა

image:Agropoli700.JPG|აგროპოლი
File:Velia2-enhanced.jpg|ველია
image:Isola di Licosa.jpg|კუნძული ლიკოზა
image:View of Paestum.JPG|პესტუმი
Image:Paestum.jpg|პესტუმი
Image:Romagnano02.jpg|
Image:Zona Lago.jpg|
Image:Capo palinuro.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Cilento Photos 
*That's Amore Cilento Country House- Beautiful Apartments on the sea  
*Historical and other information regarding National Park of Cilento and Vallo di Diano 
*Holidays in Cilento National Park 
*Tourism in the National park of Cilento  
*Cilento and Vallo di Diano National Park   
*Cilento NEWS 
*Tourism and holidays in Cilento 

კატეგორია:იტალიის გეოგრაფია
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
აკვილია

**აკვილია** () — ძველრომაული ქალაქი თანამედროვე იტალიაში. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის სიახლოვეს, ლაგუნების სანაპიროზე, ზღვიდან დაახლოებით 10 კმ-ის დაშორებით. გაშენებულია მდინარე ნატისოზე, რომელმაც რომაული პერიოდიდან მოყოლებული რამდენადმე შეიცვალა მიმართულება. დღეისათვის აკვილია პატარა ქალაქია, 3 500 მაცხოვრებლით (2009), მაგრამ ანტიკურ ხანაში იგი გამორჩეული, დიდი ქალაქი იყო. ამჟამად წარმოადგენს ჩრდილოეთ იტალიის ერთ-ერთ მთავარ არქეოლოგიურ ძეგლს. 

ისტორიულად, ქალაქი 181 წელს დაარსდა და სულ მალე განვითარების აპოგეას მიაღწია, როდესაც ის რომის იმპერიის უმნიშვნელოვანესი ქალაქი გახდა. ამავე დროს, იგი მნიშვნელოვანი რელიგიური ცენტრი იყო, ჯერ ცისტერიანიზმის IV საუკუნეში, ხოლო XV საუკუნეში აკვილიის საპატრიარქოს რეზიდენცია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pre-roman and Celtic Aquileia 
* Aquileia featured on 10 Euro Italian Coin 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კარიბა

thumb|300px|კარიბის წყალსაცავის კაშხალი
**კარიბა** () — წყალსაცავი აფრიკაში, მდინარე ზამბეზიზე (ზამბია, ზიმბაბვე). აივსო 1958-1963 წწ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 485 მ სიმაღლეზე. ფართობი — 5580 კმ², სიგრძე — 280 კმ, სიგანე — 40 კმ, მოცულობა — 180 კმ³. საშუალო სიღრმე — 31 მ, უდიდესი სიღრმე — 78 მ.

შექმნილია ძირითადად ენერგეტიკული და საირიგაციო მიზნებისათვის. გარდა ამისა, წყალსაცავი გამოიყენება სათევზაოდ. თევზების თავმოყრის ადგილებია მხოლოდ სანაპირო რაიონები. ბინადრობს რამდენიმე ათეული სახეობის თევზი.

კარიბა მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ხელოვნური ტბაა. წყლის ტემპერატურა წლის განმავლობაში მერყეობს 17 °С-დან 32 °С-მდე. წყლის გამჭვირვალობა იცვლება 1-იდან 12 მ-მდე.

ნაპირები ძლიერ შეჭრილ-შემოჭრილია მრავალრიცხოვანი ყურეებით, უბეებითა და კუნძულებით. ტბას ხშირად დიდი რაოდენობით სტუმრობენ სპილოები. კარიბის წყალსაცავის სანაპიროებზე გაშენებულია სასტუმროები, ტურბაზები.

წყალსაცავიდან დაახლოებით 100 კმ-ში (მდინარე ზამბეზის აყოლებით) მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ჩანჩქერი ვიქტორია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარიბის წყალსაცავი 

კატეგორია:ზამბიის წყალსაცავები
კატეგორია:ზიმბაბვეს წყალსაცავები
ისლანდიის ჰიმნი

**Ó Guð vors lands**-()--ისლანდიის ჰიმნი დაწერილი იქნა 1874 წელს. ტექსტის ავტორი-ატიას იოჰუმსონი, მუსიკის ავტორი-სვეინბიორნ სვეინბიორნსონი.
ტექსტის ორიგინალში არის სამი სტროფი, მაგრამ უმრავლეს შემთხვევაში სრულდება მხოლოდ პირველი სტროფი.
## ჰიმნის ტექსტი
Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
Vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn!
Úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans
þínir herskarar, tímanna safn.
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár,
og þúsund ár dagur, ei meir;
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
sem tilbiður guð sinn og deyr.
Íslands þúsund ár,
Íslands þúsund ár!
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
sem tilbiður guð sinn og deyr.

Ó guð, ó guð! Vér föllum fram
og fórnum þér brennandi, brennandi sál,
guð faðir, vor drottinn frá kyni til kyns,
og vér kvökum vort helgasta mál.
Vér kvökum og þökkum í þúsund ár,
því þú ert vort einasta skjól.
Vér kvökum og þökkum með titrandi tár,
því þú tilbjóst vort forlagahjól.
Íslands þúsund ár,
Íslands þúsund ár!
Voru morgunsins húmköldu, hrynjandi tár,
sem hitna við skínandi sól.

Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá.
Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf,
sem að lyftir oss duftinu frá.
Ó, vert þú hvern morgun vort ljúfasta líf,
vor leiðtogi í daganna þraut
og á kvöldin vor himneska hvíld og vor hlíf
og vor hertogi á þjóðlífsins braut.
Íslands þúsund ár,
Íslands þúsund ár!
verði gróandi þjóðlíf með þverrandi tár,
sem þroskast á guðsríkis braut.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰიმნის მუსიკა
* ისლანდიის ჰიმნი

კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
სუ-ნურაკსი-დი-ბარუმინი

**სუ-ნურაკსი** (სარდ. Su Nuraxi) — ნურაგული (მეგალითური ნაგებობა) არქეოლოგიური ძეგლი იტალიის კუნძულ სარდინიაზე, ბარუმინის კომუნაში. 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 

კომპლექსის ცენტრში მდებარეობს ძვ. წ. XVI საუკუნით დათარიღებული სამსართულიანი კოშკი. ამ ადგილას, იტალიელმა არქეოლოგმა ჯიოვანი ლილიუმ აღმოაჩინა თავდაცვითი სოფელი, რომელიც მიწით იყო დაფარული და ბორცვს წარმოადგენდა. პირველი გათხრები მან 1950-იან წლებში ჩაატარა.  ძეგლი მნიშვნელოვანია სარდინიული ცივილიზაციის კვლევის თვალსაზრისით.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Barumini Sistema Cultura Foundation 
* Photo Gallery Nuraghe Su Nuraxi
* Nuraghi.org - informational page

## სქოლიო
კატეგორია:მეგალითური ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ჩერტოზა-დი-პადულა

**ჩერტოზა-დი-პადულა** () — კატრეციანული მონასტერი და მოხუცებულთა სახლი სამხრეთ იტალიის ქალაქ პადულაში, რომელიც თავის მხრივ ჩილენტოს ეროვნულ პარკში მდებარეობს. 1998 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

მონასტერი იტალიაში მეორე უდიდეს მოხუცებულთა სახლს წარმოადგენს ქალაქ პარმის ანალოგიური შენობის შემდეგ. იგი არსებობის 450 წელს ითვლის, მაგრამ ნაგებობათა ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილშია გადაწყვეტილი. მონასტერი საკმაოდ ვრცელ, 51 500 მ² ტერიტორიას მოიცავს და შედგება 320 ოთახისაგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Villaprato
*(italian) Photo and informations 

კატეგორია:იტალიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ისლანდიის მდინარეების სია

**ისლანდიის მდინარეები** — ხასიათდება მცირე სიგრძით (230 კმ-მდე) და სწრაფი დინებით. მდინარეების უმრავლესობა სათავეებს იღებს მყინვარებიდან, მაქსიმალური წყლის სიუხვე მდინარეებში არის ზაფხულის პერიოდში ყინულის დნობის დროს.

## უდიდესი მდინარეები
* თიოურსაუ (230 კმ)
* იეკულსაუ-აუ-ფიედლუმი (206 კმ)
* იოლფუსა და ჰვითაუ (185 კმ)
* სკიაულფანდაფლოუთი (178 კმ)
* იეკულსაუ-აუ-დალი (150 კმ)
* ლაგარფლოუთი (140 კმ)
* ჰერადსვიოთნი (130 კმ)
* ბლანდა (125 კმ)
* დასავლეთი რანგა და აღმოსავლეთი რანგა
* თვეროუ 

კატეგორია:ისლანდიის მდინარეები
თიოურსაუ

**თიოურსაუ** — ყველაზე დიდი და გრძელი მდინარე კუნძულ ისლანდიაზე. მიედინება ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მაქსიმალურად წყალუხვია ზაფხულში. სათავეს იღებს ჰაფსიოკულის მყინვარიდან და ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში. გააჩნია ორი ჰესი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Gestionnaire du Þjórsá

კატეგორია:ისლანდიის მდინარეები
იეკულსაუ-აუ-ფიედლუმი

**იეკულსაუ-აუ-ფიედლუმი** – სიგრძით მეორე მდინარე ისლანდიაში. სათავეს იღებს მყინვარ ვატნაიეკულიდან და მიედინება ჩრდილოეთით. მდინარეზე არის ორი ჩანჩქერი — სელფოსი და დეტიფოსი. მდინარე მაქსიმალურად წყალუხვია ზაფხულში.

## რესურსები ინტერნეტში
*იეკულსაუ-აუ-ფიედლუმი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ისლანდიის მდინარეები
On the Night

***On the Night*** — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Dire Straits-ის რიგით მეორე საკონცერტო ალბომი, გამოცემული 1992 წელს. იგი ჩაიწერა ჯგუფის საკონცერტო ტურნეს On Every Street tour მსვლელობისას. კონცერტი ასევე გამოცემულია DVD დისკის სახით.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია მარკ ნოპფლერი, გარდა მითითებულისა.

### ალბომი
### ვიდეო/DVD
# Calling Elvis
# Walk of Life
# Heavy Fuel
# Romeo and Juliet
# The Bug
# Private Investigations
# Your Latest Trick
# On Every Street
# You and Your Friend
# Money for Nothing (ნოპფლერი, სტინგი)
# Brothers in Arms
# Solid Rock
# Local Hero - Wild Theme

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:Dire Straits-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1992 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:Vertigo Records-ის საკონცერტო ალბომები
ტურკუ

**ტურკუ** (, ) — ქალაქი ფინეთში, ვარსინაის-სუომის რეგიონის უდიდესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში ცხოვრობს 177 430 კაცი, ხოლო მის აგლომერაციაში 303 492 კაცი. ტურკუს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მეხუთე ადგილი უკავია, ხოლო აგლომერაციის მოსახლეობა ჩამორჩება მხოლოდ ჰელსინკის და ტამპერეს. ტურკუ იყო ფინეთის დედაქალაქი, ვიდრე ჰელსინკი გახდებოდა და დღეს ფინეთის მნიშვნელობით მეორე ქალაქია ტამპერესთან ერთად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფინეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Turku – Finland's official Christmas City
* Map of Turku
* Turku Archipelago  – "The world's most beautiful archipelago"
* Local weather in Turku  
* Turun Sanomat  

კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ისლანდიის დროშა

**ისლანდიის დროშა** () ოფიციალურად დამტკიცდა 1944 წლის 17 ივნისის, დღეს, როდესაც ისლანდია გახდა დამოუკიდებელი რესპუბლიკა.

დროშის ფერები ასოცირდება ისლანდიის ლანდშაფტთან: წითელი ფერი - ისლანდიური ვულკანების ცეცხლის ფერი, თეთრი - ყინულისა და თოვლის ფერი, ლურჯი - ატლანტის ოკეანის წყლის ფერი.

## ისტორია
ისლანდიის პირველი ნაციონალური დროშა ცნობილია როგორც „ვიტბლაინი“, რომელიც წარმოდგენილი იყო თეთრი ჯვარით მუქ-ლურჯ ფონზე. პირველად ის გამოყენებული იქნა 1897 წელს. 1913 წლის 22 ნოემბერს დანიის სამეფოს დადგენილებით ისლანდიას დაუმტკიცდა უფლება საკუთარი დრშის ქონაზე, ხოლო 1915 წლის 19 ივნისს ალტინგმა დაამტკიცა ისლანდიის ნაციონალური დროშა, რომელიც ამჟამინდელი დროშის ანალოგიური იყო. 1944 წლს დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ ისლანდიის დროშა თიღქმის არ შეცვლილა, თუმცა მისი ლურჯი ფერი უფრო მუქი გახდა. დროშის ნახატი გამოხატავს სკანდინავიურ ტრადიციას, რომელიც დანიის დროშიდან მოდის.

ისლანდიის პრეზიდენტის დროშა]]

ისლანდიის სამეფის დროშა დანიასთან უნიის დროს 1918-1944]]

## დროშის დღეები
*ისლანდიის პრეზიდენტის დაბადების დღე
*ახალი წელი
*დიდი ხუთშაბათი
*აღდგომა
*ზაფხულის პირველი დღე
*1 მაისი
*სულთმოფენობა
*მეზღვაურთა დღე
*17 ივნისი დამოუკიდებლობის დღე
*1 დეკემბერი 
*შობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*ისლანდიის დროშის შესახებ
*ისლანდიის დროშის ისტორია

კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:ისლანდია
კატეგორია:ისლანდიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ხიდა

**ხიდა** — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირისა და სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კოდორის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2633 მ. აგებულია პალეოზოური კრისტალური ფიქლებით. კალთებზე ქვევით წიფლნარი და მუქწიწვოვანი ტყეა, ზევით — სუბალპური და ალპური მდელოები. ხიდა აფხაზეთისა და ზემო სვანეთის დამაკავშირებელი მდინარეების ნენსკრისა (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) და საკენის (კოდორის ერთ-ერთი მდგენელი) ხეობებზე გამავალი უმოკლესი გზაა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის უღელტეხილები
ზეის წყალსაცავი

**ზეის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი მდინარე ზეის ზემოთში, ამურის ოლქში (რუსეთი). წარმოქმნილია ზეის ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლის ხარჯზე. აივსო 1974-1980 წწ. ფართობი 2420 კმ², სიგრძე 225 კმ, სიგანე 24 კმ, მოცულობა 68,4 კმ³. წყალსაცავი იწყება ზეის ჰიდროელექტროსაგდურის კაშხალთან, იქ სადაც გაშენებულია ქალაქი ზეა. გაივლის რა 40 კმ-ს ვიწრო ხეობას, შემდეგ გადადის ფართო წყალსატევში. წყალსაცავი ჩამონადენის მრავალწლიური მარეგულირებელია. დონის რყევა შეადგენს 26 მ-ს. ზეის წყალსაცავი შექმნილია ენერგეტიკული მიზნებისათვის და ასევე წყალდიდობასთან ბრძოლისათვის. ფართოდ წარმოებს აგრეთვე თევზჭერა (სიგი, წერი, ამურის ლოქო, ზუთხი). ნაპირებზე მდებარეობს ზეის ნაკრძალი, რომელიც 1963 წელს შეიქმნა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
აარონ ბენ აშერ კარლინელი

**აარონ ბენ აშერ კარლინელი** (ინგ. Aaron Ben Asher of Karlin, იგივე რაბინი აარონ II კარლინელი) (დ. 1802 — გ. 23 ივნისი, 1872) —     ჰასიდი რაბინი რუსეთის იმპერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. მას ჰყავდა ძალიან დიდი რაოდენობის მიმდევარი, რომელთაგან ათასობით ადამიანი სტუმრობდა ყოველწლიურად, ებრაული ახალი წლის დღეებში, როგორც ეს წესად აქვთ სექტებს. მიუხედავად მკაცრი მანერებისა და, არცთუ იშვიათად, უხეში ქცევებისა, მიმდევრები მას ძლიერ აფასებდნენ. იგი ხელდასხმულ იქნა კარლინში, პინსკთან ახლოს, მინსკის გუბერნიაში, როგორც მისი მამისა და პაპის, აარონ ბენ იაკობის მემკვიდრე. 

აარონ ბენ აშერი არის ავტორი წიგნისა "აარონის სახლი" (ბროდი, 1875), რომელიც შეიცავს ხუთწიგნეულის მისეულ კაბალისტიკურ და ეთიკურ განმარტებებს. მასში ასევე შესულია მისი პაპის, მამისა და ვაჟის ყველა შემორჩენილი თხზულება. 

## ლიტერატურა (იუდაური ენციკლოპედიიდან) 
* Walden, Shem ha-Gedolim he-Ḥadash, p. 18;
* Ḳinat Soferim, note 1294, Lemberg, 189

## რესურსები ინტერნეტში 
* AARON BEN ASHER OF KARLIN

კატეგორია:ჰასიდიზმი
კატეგორია:ჰასიდები
კატეგორია:დაბადებული  1802
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1872
რადე შერბეჯია

**რადე შერბეჯია** (ხორვ. Rade Šerbedžija; ინგლ. Rade Serbedzija; დ. 27 ივლისი 1946, ბუნიჩი, იუგოსლავია) — ხორვატი კინომსახიობი, პროდიუსერი და კომპოზიტორი. წარმოშობით სერბი. როგორც მსახიობი მოღვაწეობს
ხორვატიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჰოლივუდის ფილმებში 1990-იანი წლებიდან მონაწილეობს.

## ბიოგრაფია 
რადე შერბეჯია დაიბადა ხორვატიის სოფელ ბუნიჩში. 1969 წელს დაამთავრა დრამატული ხელოვნების აკადემია ზაგრების უნივერსიტეტში. თავისი შემოქმედებითი გზა მან როგორც თეატრის მსახიობმა დაიწყო, შემდეგ მუშაობდა ხორვატიის ეროვნულ თეატრსა და ქალაქის დრამატულ თეატრში (ზაგრები). იუგოსლავიაში სახელი გაითქვა მას შემდეგ რაც განასახიერა ჰამლეტის როლი, 1974 წლის დადგმაში. აქტიურად აგრძელებდა გამოსვლებს თეატრში, რის შემდეგ გამოჩნდა კინოსა და ტელევიზიაში. 
რადე შერბეჯიას დასავლეთში პოპულარობა მოუპოვა ფილმმა „ჰანას ომი“. მისი კინოროლებიდან აღსანიშნავია ასევე „ფართოდ დახუჭული თვალებით“, „დიდი კუში“, „ევროტური“ და სხვა.

## ფილმოგრაფია 
* *ცხოვრება მშვენიერია* (Harmonikas, 1985)
* *ჰანას ომი* (Hanna's War, 1988)
* *დეზერტირი* (Pavle Trusic,1992)   
* *წვიმის შემდეგ* (Before the Rain, 1994)
* *ფართოდ დახუჭული თვალებით* (Eyes Wide Shut, 1999)
* *დიდი კუში* (Snatch, 2000)
* *კოსმოსური კოვბოები* (Space Cowboys, 2000)
* *ევროტური* (Eurotrip, 2004)
* *მსროლელი* (Shooter, 2007)
* *კარანტინი* (Quarantine, 2008)
* *აგვისტოს 5 დღე* (5 Days of August, 2011)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ხორვატი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბესელაშვილები (შუახევის მუნიციპალიტეტი)

**ბესელაშვილები** — სოფელი საქართველოში, შუახევის მუნიციპალიტეტში (შუახევის სადაბო თემში.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები