Caloboletus radicans

***Caloboletus radicans*** — სოკოს სახეობა ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპის კონტინენტს.

არასაჭმელი სოკოა. გემოზე მწარეა და შეიძლება გამოიწვიოს ღებინება და დიარეა. ექტომიკორიზული სოკოა. იზრდება ფართოფოთლოვანი ხეების ქვეშ და ნაყოფს იძლევა ზაფხულიდან შემოდგომამდე. სოკოს გააჩნია მკრთალი ღია ყვითელი ან მონაცრისფრო-თეთრი ქუდი, ყვითელი ფორები და მსხვილი ფეხი. შეხებისას ან გაჭრისას სოკო ინტენსიურად ლურჯდება.

სოკო პირველად 1801 წელს აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა როგორც *Boletus radicans*. 2014 წლამდე იგი ბოლეტუსის გვარში ერთიანდებოდა. თუმცა მოლეკულური ფილოგენეტიკური კვლევების საფუძველზე, გადატანილი იქნა ახალ შექმნილ კალობოლეტუსის გვარში.

**სამეცნიერო სინონიმები**:

* *Boletus albidus* Roques 1832
* *Boletus amarus* Pers. 1801
* *Boletus candicans* sensu auct.
* *Boletus pachypus* Fr. 1815
* *Boletus pachypus* var. *amarus* Fr. 1831
* *Boletus radicans* Pers. 1801
* *Boletus radicans* var. *pachypus* (Fr.) Bon 1895
* *Boletus reticulatus* var. *albus* (Pers.) Hlaváček 1994
* *Boletus subtomentosus* var. *radicans* Massee 1892
* *Dictyopus amarus* (Pers.) Quél 1902
* *Versipellis radicans* (Pers.) Quél. 1886

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 6-30 სმ, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდეგ ამოზნექილია და გამოშვერილი ტყავისებრი კიდეები აქვს. კანი მოთეთრო, ჭუჭყისფერ-ნაცრისფერი ან მოყავისფრო-ნაცრისფერი, ფერით სატანას სოკოს მოაგონებს. ზედაპირი ოდნავ ხაოიანია, ზოგჯერ იბზარება. 

რბილობი — ლიმონისფერ-ყვითელი, ლურჯდება (განსაკუთრებით ფეხში), მილაკების თავზე მოთეთროა, აქვს სუსტი სუნი და არასასიამოვნო მწარე გემო.

ფეხის — სიმაღლე 8–12 სმ, სისქე – 3–5 სმ; გაბერილი, ასაკთან ერთად ცილინდრულ ფორმას იღებს, ძირში ბოლქვისებრია, რომელიც ფესვისმაგვარი მიცელიუმის ძაფებით არის დაფარული. ფერი მქრქალ-ყვითელი ან ლიმონისფერ-ყვითელი, ქვედა ნაწილი შეიძლება იყოს მოყავისფრო-ზეთისხილისფერი ან დალაქავებული. ხშირად შეიმჩნევა თხელი, თანაბრად შეფერილი ბადისებრი გამოსახულება.

მილაკოვანი შრე — ფეხზე მიბჯენილი, ღია ლიმონისფერ-ყვითელი, სიმწიფეში — ჭუჭყიანი ზეთისხილისფერ-ყვითელი ან ზეთისხილისფერ-მწვანე. ფორები მომრგვალო ან ოდნავ კუთხოვანია; დაჭერისას ლურჯდება.

სპორების ფხვნილი — ზეთისხილისფერ-ყავისფერი. სპორები — 11.5–14×4–5.5 მკმ, ელიფსისებრიდან თითისტარისებრამდე.

ფაილი:Bol006.jpg
ფაილი:2009-07-30_Boletus_radicans_Pers_51787.jpg
ფაილი:Caloboletus_radicans_1.jpg
ფაილი:Caloboletus_radicans_4_cropped.jpg
ფაილი:Vrbenské_rybníky_-_Boletus_radicans_02.jpg

## გავრცელება და ეკოლოგია
*Caloboletus radicans* ექტომიკორიზას წარმოქმნის სხვადასხვა სახეობის ფართოფოთლოვან ხეებთან, მათ შორისაა მუხა, წიფელი, რცხილა, წაბლი და ცაცხვი. სითბო მოყვარულია. იზრდება ერთეულებად ან ჯგუფებად როგორც კირქვიან, ისე მჟავე ნიადაგებზე. იგი ხშირად გვხვდება სატანას სოკოსთან ერთად.

ფართო არის გავრცელებული ევროპაში. და ნორვეგიის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## გამოყენება
არასაჭმელი სოკოა. ახასიათებს არასასიამოვნო მწარე გემო. 2012 წელს შვეიცარიაში ჩატარებული კვლევით დადგინდა, რომ *Caloboletus radicans*-ის მოხმარებამ გამოიწვია მძიმე კუჭ-ნაწლავის პრობლემები, მათ შორის განმეორებითი ღებინება და სისხლიანი დიარეა.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:Boletus reticulatus (29127521096).jpg|*Boletus reticulatus*
ფაილი:Butyriboletus_persolidus_(72425),_Novato,_California_-_20091109_(retouched).jpg|*Butyriboletus appendiculatus* 
ფაილი:Caloboletus calopus (cropped).JPG|*Boletus calopus* 
ფაილი:Boletus dupainii-341.jpg|*Rubroboletus dupainii*
ფაილი:Boletus edulis JPG2.jpg|*Boletus edulis* 
ფაილი:KoIII.JPG|*Neoboletus luridiformis*
Boletus fechtneri.jpg|*Butyriboletus fechtneri*
Boletus impolitus.jpg|*Hemileccinum impolitum*
ფაილი:Boletus junquilleus JPG1.jpg|*Neoboletus junquilleus*
Fungi 018.jpg|*Suillellus luridus*
ფაილი:Borowik sosnowy - panoramio (6).jpg|*Boletus pinophilus*
ფაილი:Boletus_pulverulentus_2011_G1.jpg|*Cyanoboletus pulverulentus*
Butyriboletus brunneus 624822.jpg|*Boletus speciosus*
Boletus torosus 2.JPG|*Imperator torosus*
1999-09-20 Boletus satanas Lenz 60561.jpg|*Rubroboletus satanas*
ფაილი:Tylopilus felleus1427.jpg|*Tylopilus felleus*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:კალობოლეტუსი
კატეგორია:არასაჭმელი სოკოები