open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მონტენეგრული ენა

**მონტენეგრული ენა** ან **ჩერნოგორიული ენა** (მონტენ. crnogorski jezik / црногорски језик) — მონტენეგროს სახელმწიფო ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა სლავური ოჯახის სამხრეთსლავურ ჯგუფს. მონტენეგრული ენა ხშირად პლურიცენტრული სერბულ-ხორვატული ენის ვარიანტად მიიჩნევა.

ურთიერთგაგებინება სერბულ, ბოსნიურ და ხორვატულ ენაზე მოსაუბრეთა შორის უპრობლემოა, რადგან მათ შორის არსებული განსხვავებები სრულიად მინიმალურია. მიუხედავად ამისა, პოლიტკორექტულობის გამო ბევრი მათ დამოუკიდებელ ენებად მიიჩნევს.

## დამწერლობა 
მონტენეგრული ენა იყენებს როგორც კირილიცას (ჩირილიცა), ასევე ლათინურ დამწერლობას (ლატინიცა), რაც გამყარებულია მონტენეგროს კონსტიტუციით.

### ნიმუში 
ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია, მუხლი 1: 
*ლათინური დამწერლობით: „Sva ljudska bića rađaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i savješću i jedni prema drugima treba da postupaju u duhu bratstva.“ 
*კირილიცით: „Сва људска бића рађају се слободна и једнака у достојанству и правима. Она су обдарена разумом и свешћу и једни према другима треба да поспуаjу у духу братства.“

## რესურსები ინტერნეტში 
* [http://www.uni-klu.ac.at/eeo/Montenegrinisch.pdf ]  (PDF-ფაილი; 139 kB)

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩერნოგორული ენა
ჩრდილოეთის ოლქი (ფიჯი)

**ჩრდილოეთის ოლქი** () — ერთ-ერთი ფიჯის 4 ოლქიდან. შედგება სამი პროვინციისგან: ბუის პროვინცია, მაკუატის პროვინცია და კაკაუდროვეს პროვინცია. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლაბასა. 2017 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 131 914 ადამიანს. ფართობი — 6199 კმ². ოლქი მთლიანად მოიცავს კუნძულებს ვანუა-ლევუს და ტავეუნის. ჩრდილოეთის ოლქში დაიბადნენ ფიჯის გამოჩენილი პიროვნებები პენაია ნგანილაუ — ფიჯის პირველი პრეზიდენტი და სიტივენი რაბუკა — ფიჯის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი.

## ადმინისტრაციული მოწყობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის ოლქები
აბუ-დაბის საამირო

**აბუ-დაბი** — () — ყველაზე დიდი საამირო არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში.
* დედაქალაქი — აბუ-დაბი, რომელიც, აგრეთვე, ქვეყნის დედაქალაქად ითვლება.
* ფართობი — 67 340 კმ², მოსახლეობა — 1 548 655 ადამიანი (2008 წელი).

## გეოგრაფია
ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება დუბაისა და შარჯას საამიროები, აღმოსავლეთით — ომანი, სამხრეთითა და სამხრეთ დასავლეთით — საუდის არაბეთი. ჩრდილოეთიდან აკრავს სპარსეთის ყურე, სადაც საამირო ბევრ კუნძულს ფლობს. ქალაქი ალ-აინი საამიროებში მეორეა მოსახლეობის რაოდენობით. ტემპერატურის აბსოლუტური მაქსიმუმი დაფიქსირებულია 2008 წლის ივნისში — +51,4 °С.
## ისტორია
XVIII საუკუნეში აბუ-დაბის ტერიტორიაზე გაბატონდა იასის ტომთა კავშირის ერთ-ერთი კლანი — ალ-ბუ ფალა, რომელმაც ახალნდელი ქალაქის ადგილზე სასმელად ვარგისი წყალი აღმოაჩინა და 1795 წლიდან აქ დაკვიდრდა. XIX საუკუნეში აბუ-დაბის ტერიტორიული კონფლიქტები ჰქონდა მასკატთან, ომანთან და საუდებთან. 1892 წელს საამირო გახდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი. 1968 წელს სახელშეკრულებო ომანის სხვა ტერიტორიებთან ერთად შექმნა ფედერაციული სახელმწიფო — არაბთა გაერთიანებული საამიროები. ნავთობის მოპოვებამ აბუ-დაბი დუბაისთან ერთად ფედერაციის უმდიდრეს წევრად აქცია.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
აბუ-დაბის საამირო იყოფა სამ მუნიციპალურ რეგიონად:
* აბუ-დაბი (ცენტრალური, დედაქალაქის რეგიონი) 
* ალ-აინი (აღმოსავლეთი რეგიონი)
* ალ-ჰარბია (დასავლეთი რეგიონი)

## ეკონომიკა
აბუ-დაბიში წარმოებს ქვეყნის მშპ-ს 70 %.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Abu Dhabi Police 
* Abu Dhabi Chamber of Commerce and Industry 
* Universities in Abu Dhabi
ალ-მუტი

**აბუ ლ-კასიმ ალ-ფადი იბნ ალ-მუკთადირი**   უკეთ ცნობილი როგორც **ალ-მუტი** ( (დ. 914 — გ. სექტემბერი/ოქტომბერი 974)) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 946-974 წლებში. 

მისი მმართველობისას რეალური ძალაუფლება საბოლოოდ გადავიდა ბუიდების ხელში, ხალიფა კი სიმბოლურ ფიგურად იქცა.

## ლიტერატურა
* Al-Masʿūdī: *Kitāb at-Tanbīh wa-l-išrāf*. Frz. Übersetzung von B. Carra de Vaux. Imprimerie Nationale, Paris, 1896. S. 506-508. Digitalisat
* William Muir: *The Caliphate, its rise, decline and fall; from original sources.* New and rev. ed., repr. Edinburgh: Grant 1924. S. 573f. Digitalisat

კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები
კატეგორია:დაბადებული 914
კატეგორია:გარდაცვლილი 974
ცენტრალური ოლქი (ფიჯი)

**ცენტრალური ოლქი** () — ერთ-ერთი ფიჯის 4 ოლქიდან. შედგება ხუთი პროვინციისგან: ნაიტასირის პროვინცია, ნამოსის პროვინცია, რევის პროვინცია, სერუის პროვინცია და ტაილევუს პროვინცია. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სუვა, რომელიც ასევე ქვეყნის დედაქალაქია. 2017 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 378 284 ადამიანს. ფართობი — 4293 კმ².

მოიცავს კუნძულ ვიტი-ლევუს აღმოსავლეთ ნაწილს და მომცრო დაშორებულ კუნძულებს, მათ შორის კუნძულ მბენგას. აქვს სახმელეთო საზღვარი დასავლეთის ოლქთან კუნძულ ვიტი-ლევუზე, ასევე საზღვაო საზღვარი ჩრდილოეთის ოლქთან და აღმოსავლეთის ოლქთან.

## ადმინისტრაცული დაყოფა 
## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის ოლქები
ხვთისო იმერლიშვილი

**ხვთისო იმერლიშვილი** (დ. 1867 — გ. 1946) — ქართველი პოეტი. დაიბადა 1867 წელს თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაჩალში. ბავშვობა სიღარიბესა და მოჯამაგირეობაში გაატარა. მეოცე საუკუნის 10-იან წლებში ჩამოსახლდა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში, საიდანაც შემდეგ მეზობელ სოფელ გრძელი ჭალაში გადასახლდა.
გარდაიცვალა 1946 წელს.

## ლიტერატურა
* „ლაფანყურელი მოლექსეები“, 1991, რედაქტორები:იოსებ მთიბელაშვილი და ზინა მჭედლური.  გამომცემლობა „მერანი“ გვ.  19

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
Homogenic

***Homogenic*** — ისლანდიელი მომღერალ ბიორკის მესამე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1997 წელს. მისი პროდიუსერები არიან ბიორკი, მარკ ბელი, გაი სიგსუორთი, ჰაუი ბი და მარკუს დრევსი. ალბომში შეტანილი მუსიკა ბიორკისთვის ახალ მიმართულებას წარმოადგენდა, ელექტრონული რიტმებით და სიმებიანი ინსტრუმენტებით. თავდაპირველად აპირებდნენ მის ლონდონში ჩაწერას, მაგრამ სესიები ესპანეთში გადაიტანეს.

ალბომიდან ხუთი სინგლი გამოვიდა - „Jóga“, „Bachelorette“, „Hunter“, „Alarm Call“ და „All Is Full of Love“. კრიტიკოსებმა ალბომს მაღალი შეფასება მიანიჭეს.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ბიორკი, პროდიუსერები - ბიორკი და მარკ ბელი, გარდა მითითებულისა

## ჩარტი
### ალბომი 
### სინგლები
## სერტიფიცირებები
|-

!scope="row"|საფრანგეთი (SNEP)
|
|505,900 
|-

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია ბიორკის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ბიორკის ალბომები
კატეგორია:1997 წლის ალბომები
კატეგორია:One Little Indian Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გაი სიგსუორთის პროდიუსერობით
იასავის კუნძულები

**იასავის კუნძულები** () — კუნძულების ჯგუფი ფიჯის რესპუბლიკაში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან დასავლეთის ოლქის მბის პროვინციის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია 
იასავის კუნძულები მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, დაახლოებით 40 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით კუნძულ ვიტი-ლევუდან. არქიპელაგი შედგება დაახლოებით 20 კუნძულისაგან. ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 135 კმ²-ს. კუნძულები წაგრძელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთი მიმართულებით დაახლოებით 80 კმ-ზე. გეოლოგიური თვალსაზრისით კუნძულებს აქვთ ვულკანური წარმოშობა. კუნძულების ზედაპირი მთიანია; ოთხ კუნძულზე მთების სიმაღლე აჭარბებს 600 მეტრს.

კუნძულების პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი ზღვაოსანი უილიამ ბლაი, რომელმაც არქიპელაგი აღმოაჩინა 1789 წელს, ცნობილ გემ «ბაუნტიზე» აჯანყებიდან უახლოეს ხანში. 1794 წელს კუნძულებს ესტუმრა კაპიტანი ბარბერი. მიუხედავად ამისა არქიპელაგის ზუსტი რუკები არ არსებობდა 1840 წლამდე, სანამ ის არ შეისწავლა ამერიკულმა ექსპედიციამ ჩარლზ უილკსის მეთაურობით.

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯი
კატეგორია:ფიჯის კუნძულები
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
სერუის პროვინცია

**სერუის პროვინცია** () — ერთ-ერთი ფიჯის 14 პროვინციიდან. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სერუა. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 18 249 ადამიანს. ფართობი — 830 კმ². პროვინციაში განვითარებულია ტურიზმი, ხოლო ადმინისტრაციულ ცენტრში არსებობს დიდი სავაჭრო ცენტრი.

სერუის პროვინცია შედგება ორი რაიონისაგან: სერუის რაიონი და ნუკუს რაიონი.

პროვინციის მართვას ახორციელებს პროვინციული საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობს გუბერნატორი.

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის პროვინციები
მატნის ციხე

**მატნის ციხე** — მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატნის განაპირას, ჩრდილოეთით, მაღალი მთის ძირას, თითქმის დავაკებულ ფერდობზე. ციხე ერთდროული ნაგებობაა, აუგიათ კახეთის თავადებს, ჩოლოყაშვილებს XVIII საუკუნის შუა წლებში. იგი მოხსენიებული აქვს 1772 წელს კახეთში მყოფ გერმანელ მეცნიერსა და მოგზაურს იოჰან გიულდენშტედტს. ციხე კომპლექსური ნაგებობაა და მოიცავს თავად ციხესიმაგრეს, სხვადასხვა დანიშნულების ორ ნაგებობას, სასახლეს, ეკლესიას და კოშკებს. 

ციხე გეგმით არასწორი ოთხკუთხედია (50 X 55 მ), რომლის ოთხივე კუთხეში ცილინდრული კოშკებია აღმართული. ციხის გალავანი მაღალია - ძირითადად ორიარუსიანი, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შიგნით, გალავნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეზე და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილზე მიდგმული ყოფილა საცხოვრებელი ნაგებობები, ხოლო ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილზე სასახლე. ციხეს შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთ (მთავარ) შესასვლელს ძირს დახრილი ორი სათოფური იცავდა, ხოლო დასავლეთ (სათადარიგო) კარს მაღლა დატანებული ერთი სათოფური. სამხრეთ შესასვლელს სწორკუთხედში ჩასმული ნახევარწრიული თაღი აქვს. თაღის თავზე აგურის წყობის შეღრმავებით, ჯვარია გამოსახული, გვერდებზე - რომბებია.

ციხის შუა ნაწილში დგას ღვთისმშობლის ეკლესია. იგი გეგმით სწორკუთხაა (10,9 X 7,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კამარა, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმელთა ღიობები აგურითაა გამოყვანილი. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილია. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. 

ციხის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში წყაროა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
რევის პროვინცია

**რევის პროვინცია** () — ერთ-ერთი ფიჯის 14 პროვინციიდან, რომელიც მდებარეობს ფიჯის ყველაზე დიდ კუნძულ ვიტი-ლევუზე. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სუვა. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 100 787 ადამიანს და შესაბამისად მას მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მესამე ადგილი უკავია მბის პროვინციის და ნაიტასირის პროვინციის შემდეგ. ფართობი — 272 კმ²-ია და ის სიდიდით ყველაზე პატარა პროვინციაა ქვეყანაში.

რევის პროვინცია შედგება 2 რაიონისაგან:
* რევის რაიონი
* სუვის რაიონი
ამ ორ რაიონს საერთო საზღვარი არ გააჩნია. მათ შორის მდებარეობს ნაიტასირის პროვინციის ნაიტასირის რაიონი.

პროვინციის მართვას ახორციელებს პროვინციული საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობს გუბერნატორი.

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის პროვინციები
ნაიტასირის პროვინცია

**ნაიტასირის პროვინცია** () — ერთ-ერთი ფიჯის 14 პროვინციიდან, რომელიც მდებარეობს ფიჯის დედაქალაქ სუვიდან ჩრდილოეთით ქვეყნის ყველაზე დიდ კუნძულ ვიტი-ლევუზე. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ნასინუ. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 160 760 ადამიანს და შესაბამისად მას მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეორე ადგილი უკავია მბის პროვინციის შემდეგ. ფართობი — 1666 კმ². პროვინციაში არსებობს მთის ქედები, ვრცელი ტყეები, ხუთი მდინარის სისტემა და ნაყოფიერი სასოფლო სამეურნეო მიწები.

ნაიტასირის პროვინცია შედგება 5 რაიონისაგან:
* ნაიტასირის რაიონი
* ვაიმაროს რაიონი
* ლომაივუნის რაიონი
* ვაინიმალის რაიონი
* მატაილობაუს რაიონი

პროვინციის მართვას ახორციელებს პროვინციული საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობს გუბერნატორი.

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის პროვინციები
კენი

**კენი** (გერმ. Kenn) — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში. 

**კენი** შედის ტრირ-ზაარბურგის შემადგენლობაში. ექვემდებარება შვაიხის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 2 561 კაცს (2010 წლისა 31 დეკემბრის მონაცემებით). უჭირავს ფართობი 3,88 კმ². ოფიციალური კოდი — 07 2 35.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე.

## ზვრები 
* Kenner Held (კენნერ ჰელდი)
* Maximiner Hofgarten (მაქსიმინერ ჰოფგარტენი)

## ცნობილი პიროვნებები 
* მანფრედ ნინკი (* 1950), პოლიტიკოსი (SPD), გერმანიის ბუნდესტაგის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კენის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:ტრირი
ერისთავების ციხე

**ერისთავების ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურის ცენტრში. საჯარო სკოლასთან. განეკუთვნება XVIII საუკუნის II ნახევარს. ციხე გეგმით სამკუთხაა, რომლის ყოველ კუთხეში დგას გალავნის გარეთ გასული თითო ცილინდრული კოშკი. კოშკები ნაგებია რიყის ქვით. აქა-იქ გამოყენებულია აგურიც. ციხე დაზიანებულია და ძლიერაა სახეშეცვლილი: მონგრეულია კოშკების ზედა ნაწილები, გალავნის კვალი მხოლოდ კოშკებზეღაა შემორჩენილი.

აღმოსავლეთის კოშკისგან (გარე დიამეტრი ფუძესთან 7,7 მ, სიმაღლე 7 მ) შემორჩენილია ორსართულნახევარი. პირველ და მეორე სართულებს შესასვლელები ეზოს მხარეს ჰქონია - ერთი-მეორის თავზე. პირველი სართულის კარის გვერდებზე თითო თაღოვანი, სათოფურით აღჭურვილი ნიშია, მათ პირდაპირ - ასეთივე თაღოვანი, უსათოფურო თითო ნიში, რომელთა შორის გეგმით ნახევარწრიული ბუხარია. სართულზე, ერთმანეთის პირდაპირ, ორი სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლების ხვრელობი შიგნიდან გარეთკენ მაღლდება. პირველ სართულს ბრტყელი გადახურვა ჰქონია.

კოშკის მეორე სართულზე, სათოფურებით აღჭურვილი ექვსი სწორკუთხა ნიში, ორი ცალმაგი სათოფური და გეგმით ნახევარწრიული ბუხარია. აღმოსავლეთით და დასავლეთით თითო გარეთკენ შემაღლებული სწორკუთხა სარკმელია, რომელთა გადახურვა სართულის ჭერის დონეზეა. მესამე სართულის კედლები მხოლოდ 1,5 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შეიმჩნევა რამდენიმე ნიშისა და სათოფურის კვალი.

სამხრეთის კოშკი გეგმით წრიულია, ზემოთკენ ოდნავ დავიწროვებული (გარე დიამეტრი ფუძესთან 7,5 მეტრი, სიმაღლე 8 მეტრი). შემორჩენილია ორი სართული. პირველ სართულზე თაღოვანი შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, ეზოს მხრიდან. სართული გადახურულია კონუსისებური გუმბათოვანი კამარით. კამარის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილში თითო სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლების ხვრელობები გარეთკენ მკვეთრად მაღლდება. კედელში ოთხი საშუალო ზომის შეისრულთაღოვანი ნიშია, კარის გვერდით მდებარე ნიშებში თითო ცალმაგი სათოფურია.

ჩრდილოეთის კოშკისაგან ერთი სართულია შემორჩენილი (გარე დიამეტრი ფუძესთან 5 მ). თაღოვანი შესასვლელი ეზოდანაა. კარის პირდაპირ გეგმით ნახევარწრიული ბუხარია. კონუსისებურ კამარაში ორი სწორკუთხა სარკმელია, კედლებში - ოთხი ნიში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კალიალის რაიონი

**კალიალის რაიონი** () — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის კაილიომის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3.867 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2.554 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1,485 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:კაილიომის პროვინციის რაიონები
მბის პროვინცია

**მბის პროვინცია** () — ერთ-ერთი ფიჯის 14 პროვინციიდან და ერთ-ერთი ვიტი-ლევუზე განლაგებული 8 პროვინციიდან. მდებარეობს ქვეყნის ყველაზე დიდი კუნძულის — ვიტი-ლევუს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მბა. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 231 760 ადამიანს. ფართობი — 2634 კმ²-ია, რის გამოც იგი სიდიდით ფიჯის მეორე პროვინციაა.

## შემადგენლობა 
ადმინისტრაციულად პროვინცია შედგება შემდეგი რაიონებისგან იმავე დასახელების ადმინისტრაციული ცენტრებით:
* ტავუის რაიონი
* მბის რაიონი
* მაგოდროს რაიონი
* ვუდის რაიონი
* ნანდის რაიონი
* ნავაკის რაიონი

## მოსახლეობა 
მბა — ფიჯის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული პროვინციაა. 2007 წლის აღწერის თანახმად, პროვინციაში ცხოვრობდა 231 760 ადამიანი (მათ შორის 118 087 მამაკაცი და 113 673 ქალი), რაც შეადგენს ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის თითქმის მეოთხედს. ეთნიკური შემადგენლობით ჭარბობენ ფიჯი-ინდოელები(126 142 ადამიანი) და ფიჯელები (96 852 ადამიანი).

პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი, რომელთაგან ყველაზე დიდებია მბა, ლაუტოკა, ნანდი და ტავუა. 2007 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 120 998 ადამიანს. მორწმუნეებიდან ყველაზე ბევრია — ქრისტიანები (112 491 ადამიანი; უპირველეს ყოვლისა მეთოდისტები) და ინდუსები (92 425 ადამიანი).

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის პროვინციები
მუჰამად აჰმადი

მინი|მუჰამად აჰმადი
მინი|მაჰდისტი აჯანყებულების კონტროლირებადი ტერიტორია 1885 წელს.
**მუჰამად აჰმადი** (; დ. 12 აგვისტო, 1844  — გ. 22 ივნისი, 1885) — სუდანის რელიგიური ლიდერი, რომელმაც 1881 წლის 29 ივნისს თავი მაჰდიდ გამოაცხადა. ეს მოხდა პერიოდში როდესაც სუდანი მოქცეული იყო ოსმალური–ეგვიპტის მმართველობის ქვეშ და მოსახლეობა შევიწროვებული იყო არსებული რეჟიმით. აჰმადის დაარსებულ მოძრაობას ეწოდებოდა მაჰდია და ის სათავეს იღებდა ისეთი პურიტანული ისლამისტური მოძრაობებისგან როგორიცაა ვაჰაბიზმი. 

ის 1881 წლიდან 1885 წელს გარდაცვალებამდე ატარებდა წარმატებულ სამხედრო კამპანიას ოსმალურ–ეგვიპტური მმართველობის წინააღმდეგ. ამ პერიოდში შეიქმნა თეოლოგიური და პოლიტიკური დოქტრინები რომლის მიხედვითაც ხელმძღვანელობდნენ მისი მიმდევრები – ანსარები. 

აჰმადი ხარტუმის აღებიდან 6 თვეში, 1885 წლის 22 ივნისს მოულოდნელად გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ მაჰდისტური სახელმწიფოს ლიდერი გახდა აჰმადის მთავარი მოადგილე აბდალაჰი იბნ მუჰამადი გახდა.

## მემკვიდრეობა 
აჰმადის სიკვდილის შემდგომ დაბადებული შვილი აბდ ალ-რაჰმან ალ-მაჰდი გახდა ნეო–მაჰდისტური მოძრაობის ლიდერი ანგლო-ეგვიპტურ სუდანში. მიუხედავად ამისა სუდანის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ინგლისელებმა მის გამეფებას მხარი არ დაუჭირეს. 1956 წელს ალ–რაჰმანი გახდა პარტია უმას (ერი) სპონსორი.

მუჰამად აჰმადი მიიჩნევა თანამედროვე სუდანის ნაციონალიზმის წინამორბედად, ხოლო პარტია უმა მისი იდეების გამტარებლად. მათი ლიდერი იმამი სადიქ ალ-მაჰდი არის აჰმადის შვილთაშვილის შვილი. სადიქ ალ-მაჰდი ორი ვადით (1966–67 და 1986-89) იყო სუდანის პრემიერ-მინისტრი.

## ლიტერატურა 
*Mohamed Hassan Fadlalla, Short History of Sudan,  iUniverse, (30 April 2004), ISBN 0-595-31425-2
*Mohamed Hassan Fadlalla, The Problem of Dar Fur, iUniverse, Inc. (July 21, 2005), ISBN 978-0-595-36502-9
*Mohamed Hassan Fadlalla, UN Intervention in Dar Fur, iUniverse, Inc. (February 9, 2007), ISBN 0-595-42979-3

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1885
კატეგორია:სუდანის ისტორია
კაზელი (ტრირი)

**კაზელი** () — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში.

შედის ტრირ-ზაარბურგის რაიონში. ექვემდებარება რუვერის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 1 247 კაცს (2010 წლის მონაცემები).  უჭირავს 4,53 კმ² ფართობი. ოფიციალური კოდი — 07 2 35 056.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კაზელი ინტერნეტში

კატეგორია:ტრირი
ლონგუიხი

**ლონგუიხი** (გერმ. Longuich) — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში. შედის ტრირ-ზაარბურგის რაიონში. ექვემდებარება შვაიხის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 1 290 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემები). უჭირავს ფართობი 8,82 კმ². ოფიციალური კოდი — 07 2 35 078.

**ლონგუიხი** მდებარეობს მოზელის მარჯვენა სანაპიროზე. 

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე.
 
## ღირსშესანიშნაობა 
* ვილლა ურბანა ლონგუიხში (Villa Urbana in Longuich), რომაული ხანის საცხოვრებელი კომპლექსი. 
* ძველი ციხესიმაგრე (Alte Burg): შუა საუკუნეებიდან შემორჩენილი ციხესიმგრე. დღეს დიდი რესტორანი (რაინდთა დარბაზი), სასტუმრო, ციხესიმაგრის 12-ე საუკუნისეული სარდაფი.

## ზვრები 
* მაქსიმინერ ჰერენბერგი (Maximiner Herrenberg)
* ჰერენბერგი (Herrenberg)
* ჰირშლაუ (Hirschlay)

## ცნობილი პიროვნებები 
* ოიჰან გასპარ შპურცჰაიმი (1776–1832), ექიმი და ფრენოლოგი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლონგუიხის კომუნა

კატეგორია:ტრირი
შტეტინის ხელშეკრულება (1715)

**შტეტინის ხელშეკრულება** — დაიდო 1717 წლის 28 აპრილს, ჩრდილოეთის ომის დროს, პრუსიასა და ჰანოვერს შორის, შტეტინის (ამჟამად შჩეცინი) პრუსიულ ბანაკში. ამ ხელშეკრულებამ, პრუსიის სამეფოსთან და ჰანოვერის საკურფიურსტოსთან გააერთიანა დიდი ბრიტანეთის მმართველი ჯორჯ I შვედეთის წინააღმდეგ.  ხელშეკრულების დადების შემდგომ წლებში, შვედეთი გამოაძევეს თავისი სამფლობელოებიდან, რომლებიც მდებარეობდა ბალტიის ზღვის სამხრეთით, რამაც საბოლოო ჯამში გამოიწვია შვედეთის მარცხი 1721 წელს ჩრდილოეთის ომში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Annotated edition of the treaty at IEG Mainz 

კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ყორულდაშის მყინვარი

**ყორულდაშის მყინვარი** — ხეობის ტიპის სამხრეთ-აღმოსავლეთური ექსპოზიციის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადის ყორულდაშის სათავეში. მდინარე ცხენისწყლის აუზში უდიდესია.

მდებარეობს ამავე სახელწოდების მდინარის სათავეში და მწვერვალ აილამის დასავლეთ მონაკვეთს მოიცავს. ფართობი 2,20 კმ²-ია. საზრდოობს მწვერვალების ნამყვამისა და აილამის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით. ხასიათდება გაშლილი ფირნის ველით და დაკიდებული შუა მონაკვეთით.

მყინვარის ენა თოვლის ზვავების შედეგად ჩამოტანილი მასალით ძლიერ დანაგვიანებულია. ფხვიერი მასალა ზოგიერთ მონაკვეთში საკმაო სიმძლავრეს აღწევს, რაც განაპირობებს მყინვარის ფრონტალურ ნაწილში ზედაპირული აბლაციის შემცირებას. მყინვარის ენის ზედაპირის ცალკეულ მონაკვეთში მცენარეული საფარია. მიუხედავად მყინვარის ზედაპირის თავისებურებისა, მყინვარის ენის შემცირება ინტენსიურია, რაც ძირითადში განპირობებულია ენის ბოლოს გაშიშვლებული ვერტიკალური კედლის დნობით.

ყინულვარდნილი ნუნატაკით ორ ენათ არის გაყოფილი და ასე ჩამოდის რიგელის ძირამდე, მყინვარის ენა ზღვის დონიდან 2680 მ სიმაღლეზე ბოლოვდება. ფირნის აუზი, რომელიც 3500 მეტრზე ზემოთ მდებარეობს ოვალური ფორმისაა. იგი კარულ ფორმაშია ჩამჯდარი და ნაკლები დახრილობით ხასიათდება. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ყორულდაში.

## ლიტერატურა 
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014;

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ანსარი (სუდანი)

, ანსარის მოძრაობის ]]
**ანსარი** (, *მიმდევარი*) — სუდანში გავრცელებული სუფისტური მოძრაობა, რომლის წევრებიც თავს თვით გამოცხადებული მაჰდის მუჰამად აჰმადის მოწაფეებად მიიჩნევენ.

სუდანი 1820–21 წლებში მოექცა ოსმალური ეგვიპტის გავლენის ქვეშ. 1881 წლის 29 ივნისს მუჰამად აჰმადმა სუდანის რელიგიურმა ლიდერმა თავი მაჰდიდ გამოაცხადა და დაიწყო ეგვიპტის წინააღმდეგ ბრძოლა. მისმა მიმდევრებმა გარკვეულ წარმატებებს მიაღწიეს და 1885 წლის იანვარში შეძლეს ხარტუმის აღება. ამ მოვლენიდან ამდენიმე თვეში აჰმადი გარდაიცვალა. მისი საქმე გააგრძელა აბდალაჰი იბნ მუჰამადმა, რომელმაც მაჰდისტური სუდანის დამოუკიდებლობის შენარჩუნება 1898 წლამდე შეძლო. აჰმადის უფროსი გადარჩენილი შვილი აბდ ალ-რაჰმან ალ-მაჰდი ანგლო-ეგვიპტური სუდანის (1898-1955) პერიოდში წარმოადგენდა მნიშვნელოვან პოლიტიკურ და სულიერ ლიდერს, ასევე 1956 წელს სუდანის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ რამდენიმე წელი.

მისი შთამომავლები დღემდე არიან მოძრაობის ლიდერები. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*მაჰდისტების აჯანყება
## ლიტერატურა 
*
*
*

კატეგორია:სუფიზმი
კატეგორია:სუდანის ისტორია
ფრედერიკ შოპენის მუზეუმი

**ფრედერიკ შოპენის მუზეუმი** — ფრედერიკ შოპენის ბიოგრაფიული მუზეუმი ქალაქ ვარშავაში. განთავსებულია ოსტროგსკის სასახლეში.

## ისტორია
შოპენის მუზეუმი დააარსა ფრიდერიკ შოპენის საზოგადოებამ 1930 წელს. მათ 30-იან წლებშივე დაიწყეს ფოტოების, ბიბლიოეთეკის შეგროვება, სხვადასხვა მფლობელისგან გამოისყიდეს 13-მდე ღირებული ხელნაწერი. 1945 წელს შოპენის მუზეუმი კვლავ გაიხსნა, ხოლო 1954 წლიდან მუზეუმმა უკვე ოსტროგსკის სასახლეში დაიდო ბინა. 2010 წელი ვარშავაში შოპენის წელი იყო. ამასთან დაკავშირებით შენობა მნიშვნელოვნად განაახლეს.

მუზეუმი მოიცავს შოპენის ორიგინალურ ხელნაწერებს, ფოტოებს, სკულპტურებს, წერილებს, საკონსკურსო ნამუშევრებს, პიანინოს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ვარშავის კულტურა
კატეგორია:პოლონეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ალფ რამზი

**ალფ რამზი** (; დ. 22 იანვარი, 1920 — გ. 28 აპრილი, 1999) — ინგლისელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი. ბრაიან კალფისა, ბობი რობსონის და ბობ პეისლისთან ერთად შედის უდიდეს ინგლისელ მწვრთნელებს შორის. გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი, როგორც ნაკრების მწვრთნელი 1966 წელს.

## ლიტერატურა
* 
*   
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Sir Alf Ramsey — Daily Telegraph obituary
*English Football Hall of Fame Profile
* 
* Ramsey to get medal at last?
* "A classic coach" – FIFA

კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ინგლისური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრები
კატეგორია:ბაკალავრი-რაინდები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ჩარკანის რაიონი

**ჩარკანის რაიონი** () — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3.417 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 691 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4,2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 165,27 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები
სტიპენდია

**სტიპენდია** ( — ხელფასი, ქირა) — ფულადი დახმარება, რომელიც ეძლევა მოსწავლეებს, სტუდენტებს, დოქტორანტებს, სხვადასხვა ტიპის სასწავლებელთა მოსწავლეებს. სტიპენდია შეიძლება გადაეცეს სოციალური ნიშნით (სოციალურად დაუცველებსა და მატერიალურად შეჭირვებულებზე), ასევე კარგი სწავლისა და მაღალი აკადემიური მოსწრების საფუძველზე.

## ლიტერატურა
* „სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი“, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურიდიული განათლების ხელშეწყობის ფონდი, გვ. 234.

კატეგორია:აკადემიური განათლება
ფრანკ ლებეფი

**ფრანკ ლებეფი** (; დ. 22 იანვარი, 1968, მარსელი, საფრანგეთი) — ფრანგი ვეტერანი ფეხბურთელი, საფრანგეთის საფეხბურთო ნაკრების მცველი. კარიერის საუკეთესო წლები გაატარა ლონდონის „ჩელსიში“ (1996-2001). ნაკრებთან ერთად გახდა მსოფლიოსა (1998) და ევროპის (2000) ჩემპიონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტრანსპირაცია

[მინი|
ტრანსპირაცია:
1. წყალი შეიწოვება  [ფესვი|ფესვებით და გადაინაცვლებს ქსილემაში.
2. წყალი ქსილემაში მოძრაობს.
3. ქსილემიდან მეზოფილის უჯრედებში გადაინაცვლებს. საიდანაც აორთქლდება და მცენარის ზედაპირს ტოვებს.]]
მინი|ბაგე
**ტრანსპირაცია** (ტრანს... და  — ვსუნთქავ) — წყლის აორთქლება მცენარეთა მიერ. მცენარე წყალს ძირითადად ფოთლებიდან აორთქლებს. წყლის ორთქლი მეზოფილის უჯრედებიდან ატმოსფეროში გამოიყოფა ბაგეების გზით (ბაგური ტრანსპირაცია).

წყალი ორთქლდება აგრეთვე ეპიდერმისის უჯრედების გარეთა კედლებიდან (პერიდერმული ტრანსპირაცია). ტრანსპირაცია უზრუნველყოფს ფესვებიდან ფოთლებისაკენ წყლისა და მასში გახსნილი ნივთიერებების მოძრაობას. გარდა ამისა, იგი იცავს ფოთლებს გადახურებისგან. ტრანსპირაციის მთავარი რეგულატორია ბაგეები. ფოთლის ქსოვილებში წყლის დეფიციტისას ისინი იკეტებიან და ტრანსპირაცია მკვეთრად მცირდება. ტრანსპირაცია იცვლება გარემო ფაქტორების ზეგავლენით.
ტრანსპირაციის სიდიდის დასახასიათებლად მიღებულია ცნება „ტრანსპირაციის ინტენსივობა“. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ფიზიოლოგია
ბოჭორმის კოშკი

**ბოჭორმის კოშკი** — კოშკი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ბოჭორმის განაპირას, სამხრეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

იგი ოთხსართულიანია, გეგმით კვადრატული (5,2 X 5,2 მ); ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. კოშკში შესასვლელი აღმოსავლეთიდან, II სართულის დონეზეა. კარი თაღოვანია. I სართულის სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია. დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის სამხრეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, დასავლეთ კედელში - ერთი სათოფურია. III სართულის აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, დანარჩენ ორში - სამი. მეოთხე სართულის ოთხივე კედელში თითო მაშიკული ყოფილა მოწყობილი, რომელთაგანაც მხოლოდ მცირე ნაწილები შემორჩა. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბუღაანის კოშკი

**ბუღაანის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბუღაანის განაპირას, ადგილ ნაგომურალში, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (7 X 6 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია ორი სართული.  I სართულის უმეტესი ნაწილი კედლების ნაშალითა და მიწითაა ამოვსებული. შემორჩენილ კედლებზე მცენარეებია ამოსული. ორივე სართულის აღმოსავლეთ კედელში თითო პატარა სარკმელია გაჭრილი. პირველ სართულის ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშია.

კოშკის მიმდებარე ტერიტორიაზე შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები და რამდენიმე ქვაყრილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბეღელის კოშკი

**ბეღელის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ბეღელის განაპირას, კლდეზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი ექვსართულიანია, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროვებული. ნაშენია ფიქლით. წყობა მშრალია. კოშკი დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავი და სართულშუა გადახურვა, დეფორმირებულია ზედა სამი სართულის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები.

I სართულს შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია. აღმოსავლეთ კედლის სამხრეთ კიდესთან - სათოფური. სამხრეთ კედელში ორი სათოფურია, დასავლეთ კედელში კი, ერთი სათოფური და მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელი. III სართულის დასავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთ კედელში - ორი სათოფური. IV სართულის ოთხივე კედელში თითო მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელია. V სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში სალოდეებია მოწყობილი, ჩრდილოეთ კედელში - ერთი სარკმელი და ერთი სათოფური. მეექვსე სართულის კედლების მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხევისჭალის კოშკი

**ხევისჭალის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხევისჭალის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 8 კმ-ზე, სამწყლებად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (5,2 X 4,8 მ), ზემოთკენ შევიწროებული. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია. შემორჩენილია სამი სართული. 

შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთიდან. კარი თარაზულადაა გადახურული. დანარჩენ სართულებზე, სამხრეთით, თითო სწორკუთხა სარკმელია. სართულშუა გადახურვები ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული. შემორჩენილია საყრდენი ბუდეები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
დართლოს კოშკი

**დართლოს კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დართლოში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა ნაჭაურიძეებს.

## ძეგლის აღწერა
კოშკი ხუთსართულიანია, გეგმით კვადრატული (ფუძესთან 4,2 X 4,2 მ), ნაგებია ფიქლით. სართულშუა გადახურვა ბრტყელი, კოჭოვანი ყოფილა. შესასვლელი პირველ სართულზეა, აღმოსავლეთიდან, მიწიდან 2 მეტრის სიმაღლეზე. სართულის ქვემოთ ყრუკედლებიანი სარდაფია, რომლის ხის გადახურვა მეორე სართულის კედლების გათხელებით შექმნილ საფეხურს ეყრდნობოდა. პირველი სართული გადახურულია ბრტყელი კამარით, რომლის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში მოწყობილია მეორე სართულზე ასასვლელი სწორკუთხა საძრომი. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია, დანარჩენ კედლებში — თითო სათოფური. მესამე სართულზე ჩრდილოეთის კედელში გაჭრილი კარი კოშკზე მიშენებულ საცხოვრებელ სახლში გადიოდა. მეოთხე სართული მეორის მსგავსია. მეხუთე სართულის ოთხივე კედელში თითო თაღოვანი სარკმელია. ეს სართული შემაღლებული კამარითაა გადახურული.

სამხრეთის ფასადზე, მესამე და მეოთხე სართულების სარკმლების ზემოთ, ჭადრაკულად განლაგებულია პატარა კვადრატული ნიშები. მეხუთე სართულის სარკმლებზე სალოდეებია მიდგმული. კოშკი გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდისებრი სახურავით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:დართლო
გურჯისგორის კოშკი

**გურჯისგორის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხევისჭალის დასავლეთით 500 მ-ზე, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი (5,2 X 5,2 მ) ზურგიანია. სამსართულიანი, ზემოთკენ შევიწროებული. ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი დაზიანებულია: III სართულის კედლები სანახევროდ დანგრეულია. ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვა.

კოშკში შესასვლელი II სართულზეა, სწორ კედელში, მიწის დონიდან 3 მეტრზე. კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან - თაღოვანი. I სართულზე, აღმოსავლეთ კედელში, ერთი სწორკუთხა სარკმელია, სამხრეთისა და დასავლეთისაში - თითო მცირე ზომის ნიში. II სართულზე, ზურგის ნაწილში, სამი სწორკუთხა სარკმელია. გრძივ კედლებში - ორ-ორი ნიში. I სართული ხის ძელებით ყოფილა გადახურული, მეორე სართულს კი, კამაროვანი გადახურვა ჰქონია (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). III სართულის აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელი ყოფილა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მენტუჰოტეპ III

მინიატიურა|მენტუჰოტეპ III-ის გამოსახულება. ლუვრი
**მენტუჰოტეპ III** — ეგვიპტის შუა სამეფოს ფარაონი XI დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. XXI-XX საუუნეების მიჯნაზე. მენტუჰოტეპ III აგრძელებდა თავისი წინამორბედების პოლიტიკას. მისი მეფობის დროს ააშენეს ამონის, მონტუსა და რამდენიმე ადგილობრივი ღვთაების ტაძარი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Mentuhotep III

კატეგორია:ეგვიპტის მეთერთმეტე დინასტიის ფარაონები
უაინაკოტასის რაიონი

**უაინაკოტასის რაიონი** () — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.590 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2.778 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 932,64 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები
ჰანოვერის ხელშეკრულება (1710)

**ჰანოვერის ხელშეკრულება** — დაიდო 1710 წლის 3 ივლისს ჩრდილოეთის ომის პერიოდში. ამ ხელშეკრულებით ერთმანეთს დაუკავშირდა რუსეთის იმპერია და ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი. მიუხედავად იმისა, რომ ჰანოვერს არ ეჭირა მნიშვნელოვანი როლი საღვთო რომის იმპერიის ქვეყნებს შორის, ეს ალიანსი მნიშვნელოვანი იყო ჰანოვერის საჰერცოგოსთვის. ჰანოვერის ჰერცოგი შემდგომში დიდი ბრიტანეთის მეფე გახდა ჯორჯ I-ის სახელით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Scan of the treaty at IEG Mainz 

კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
გეროლშტაინი

**გეროლშტაინი** () — ქალაქი გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში.

გეროლშტაინი შედის ვულკანაიფელის რაიონში. იგი ექვემდებარება გეროლშტაინის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 7 446 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემები). უჭირავს 64,33 კმ² ფართობი. ოფიციალური კოდი — 07 2 33 026.
გეროლშტაინი დაიყოფა 9 ქალაქის რაიონად.

გეროლშტაინში ფუნქციონირებს გერმანიაში ცნობილი მინერალური წყლის „გეროლშტაინერის“ (გერმ. გეროლშტაინელი) საწარმო.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქი გეროლშტაინი
## სქოლიო
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
კობლენცი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|კობლენცი
**კობლენცი** (გერმ. Koblenz, Coblenz, => ლათინურიდან Confluentes — «ის რაც მიერთვის», რიპუარულად Kowelenz) — ქალაქი გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დასავლეთ ნაწილში, რაინლანდ-პფალცის ფედერალური მხარეში. მხარის მასშტაბით წარმოადგენს მოსახლეობის სიდიდით მესამე ქალაქს (106 000 კაცი, 2006 წლის მონაცემები).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ კობლენცის ოფიციალური საიტი
* ისტორიული ინფორმაციები კობლენცის შესახებ.
* ყველაფერი კობლენცსა და კობლენცის გარშემო
* ღირსშესანიშნაობები კობლენცში.
* სტატისტიკური მონაცემები ქალაქ კობლენცზე. 

კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
მჟავანაძე

საკუთარი სახელი **მჟავანაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვასილ მჟავანაძე — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი
* კახაბერ მჟავანაძე — ქართველი ფეხბურთელი 
* ლუკა მჟავანაძე — ქართველი ფეხბურთელი 

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კონცი

**კონცი** () — ქალაქი გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში. 

კონცი შედის ტრირ-ზაარბურგის რაიონში. იგი ექვემდებარება კონცის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 17 923 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემები). უჭირავს ფართობი 44,54 კმ². ოფიციალური კოდი — 07 2 35 068.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკულ დიალექტზე

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
ტრირვაილერი

**ტრირვაილერი** () — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში. 

ტრირვაილერი შედის ტრირ-ზაარბურგის შემადგენლობაში. იგი ექვემდებარება ტრირის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 3 626 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის). უჭირავს 18,42 კმ² ფართობი. ოფიციალური კოდი — 07 2 35 137.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირვაილერი
## სქოლიო
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
ქსილემა

მინი|ფოთლის აგებულება. რიცხვით - 8 აღნიშნულია ქსილემა.
**ქსილემა** — ხმელეთის მცენარეთა ქსოვილი, რომელიც ემსახურება წყლისა და მინერალური მარილების გატარებას ფესვიდან ზევით — ღეროსა და ფოთლებისაკენ. განლაგებულია ან მთლიან რგოლებად, ან გამტარ კონებში. შედგება საკუთრივ გამტარი (ჭურჭლები) და ლიბრიფორმი უჯრედებისაგან, აგრეთვე მერქნის და სხივური პარენქიმისაგან. ნამდვილი ქსილემა დამახასიათებელია გვიმრნაირებისათვის, შიშველთესლოვანებისა და ყვავილოვანი მცენარეებისათვის. მრავალწლოვანი ღეროსა და ფესვის ქსილემას მერქანი ეწოდება. პირველადი ქსილემა წარმოიქმნება პროკამბიუმისაგან, მეორეული — კამბიუმისაგან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ანატომია
კატეგორია:მცენარეთა ფიზიოლოგია
კატეგორია:ქსოვილები
ალ-მუსთაზჰირი

**ალ-მუსთაზჰირი** (; დ. 1078 — გ. 6 აგვისტო 1118) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 1094–1118 წლებში. ახასიათებენ, როგორც დადებით პიროვნებას. წყაროების მიხედვით წერდა ლექსებს. მის მმართველობას დაემთხვა ჯვაროსნული ლაშქრობების დაწყება. 1099 წელს ჯვაროსნებმა იერუსალიმი აიღეს, რამაც საგრძნობლად გაართულა სახალიფოს და ზოგადად ისლამური სამყაროს მდგომარეობა.

## ლიტერატურა
* *The Caliphate, its rise, decline and fall*, by William Muir *Chapter LXXVI, Buweihid Dynasty, Bagdad under Seljuks, Toghril Beg, Al-Muktadi and four following Caliphs, Crusades, Capture of Jerusalem, End of Fatimids* 
* ''Dictionnaire historique de l'islam'', Janine et Dominique Sourdel, Éd. PUF, ISBN 978-2-13-054536-1
* (რუსული)
* The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Brill, Leiden. Bd. 7, S. 754

კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები
კატეგორია:დაბადებული 1078
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1118
სფერული ელვა (საუნდტრეკი)

ჯეიმზ ბონდის სერიის ფილმის „**სფერული ელვა**“ () საუნდტრეკი გამოვიდა 1965 წელს. მასში შეტანილი მუსიკის კომპოზიტორი არის  ჯონ ბარი.

ფილმის მთავარ მუსიკალურ თემას „Thunderball“. ასრულებს ტომ ჯოუნსი.

## სიმღერების სია 
# Thunderball (Main Title) – ტომ ჯოუნსი
# Chateau Flight
# The Spa
# Switching the Body
# The Bomb
# Cafe Martinique
# Thunderball (Instrumental)
# Death of Fiona
# Bond Below Disco Volante
# Search for the Vulcan
# 007
# Mr. Kiss Kiss Bang Bang
;CD-ის დამატებები
# Gunbarrel/Traction Table/Gassing the Plane/Car Chase
# Bond Meets Domino /Shark Tank/Lights out for Paula/For King and Country
# Street Chase
# Finding the Plane/Underwater Ballet/Bond with SPECTRE Frogmen/Leiter to the Rescue/Bond Joins Underwater Battle
# Underwater Mayhem/Death of Largo/End Titles
# Mr. Kiss Kiss Bang Bang (მონო ვერსია)

;შენიშვნები

## სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის საუნდტრეკები
კატეგორია:1965 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:United Artists Records-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:ჯონ ბარის საუნდტრეკები
კატეგორია:ფილმების საუნდტრეკები
ვერხოვანის კოშკი

**ვერხოვანის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, სოფელ ვერხოვანის განაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ნაგებობა ექვსართულიანია (სიმაღლე 17 მ), გეგმით კვადრატული (ზომები II სართულის დონეზე - 4,5 X 4,5 მ), ნაგებია ფიქლით. დაზიანებულია. კოშკის პირველი სართული ყრუა, შესასვლელი II სართულზეა, სამხრეთ-დასავლეთით, მიწის დონიდან 3,5 მეტრის სიმაღლეზე. ამ სართულზე სამხრეთ-დასავლეთ, ჩრდილო-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებში თითო სათოფურია. III და IV სართულებზე კარი სამხრეთ-დასავლეთითაა. ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედლებში თითო სათოფურია, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთისაში - ორი. მეხუთე სართულზე, ჩრდილო-დასავლეთ კედელში, ერთი სათოფურია, ჩრდილო-აღმოსავლეთისაში - ორი. VI სართულზე ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში სალოდეა. სართულშუა გადახურვა ბრტყელი, კოჭოვანი ყოფილა. V სართულის გადახურვის კოჭები კედელშია ჩატანებული, ხოლო სხვა სართულებზე - კუთხეებში ირიბად გადებულ ქვებზე იყო დალაგებული. ყველა სართულზე, ჭერში დატანებული იყო ხვრელი მისადგმელი კიბისთვის. 

კოშკი გადახურული ყოფილა ფიქლის ცალფერდა სახურავით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:თუშეთის ციხესიმაგრეები
აახი (ტრირი)

**აახი** () — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში.

აახი შედის ტრირ-ზაარბურგის შემადგენლობაში. იგი ექვემდებარება ტრირ-ლანდის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 1 075 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემები). უჭირავს 6,96 კმ². ოფიციალური კოდი — 07 2 35 001.

აახი დაიყოფა 3 რაიონად.

ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე

## რესურსები ინტერნეტში 
* აახი

კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
ილიურთის კოშკები

**ილიურთის კოშკები** მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, სოფელ ილიურთის ტერიტორიაზე. ორივე მათგანი განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

## პირველი კოშკი 
კოშკი დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყიან ფერდობზე. კოშკი ხუთსართულიანია, გეგმით თითქმის კვადრატული (5 X 4,8 მ), ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია ხის სართულშუა გადახურვები, აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლები დაბზარულია, პირველი სართული თითქმის მთლიანად ფიქლითა და მიწითაა ამოვსებული.

I სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. სართულის დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია. აღმოსავლეთ კედელში - თაღოვანი სარკმელი. დანარჩენ სართულებზე თითო სარკმელი და სათოფურებია მოწყობილი. კოშკის სართულშუა გადახურვები ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები.

## მეორე კოშკი 
კოშკი დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყიან ფერდობზე. კოშკი (6 X 5,5 მ) ხუთსართულიანია და ზემოთკენ თანდათან ვიწროვდება. ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. შენობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვა, მონგრეულია ზედა სართულის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი.

შესასვლელი I სართულზეა, სამხრეთიდან. კარი თაღოვანია. დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია, აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში - თითო თაღოვანი სარკმელი. III და IV სართულების კედლებში რამდენიმე სათოფურია. V სართულს ყოველ მხარეს თითო მაშიკული აქვს. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, რომლებიც კედლიდან გამოშვერილ ფიქლებს ეყრდნობოდნენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:თუშეთის ციხესიმაგრეები
ილიურთის ციხე-სახლი

**ილიურთის ციხე-სახლი**  — ციხე-სახლი თუშეთში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფლ ილიურთის ტერიტორიაზე, სოფლის შუაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა ილიკო ბახტურიძეს.

ციხე-სახლი (5,6 X 4,5 მ; სიმაღლე 6,6 მ) სამსართულიანია, ნაგებია ფიქალი ქვით. წყობა მშრალია. I სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, II-ზე - დასავლეთიდან. II სართულზე აღმოსავლეთ კედელში ორი, ხოლო სამხრეთისაში ერთი სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში კი ერთი სათოფური. III სართული ოთხივე მხარეს გახსნილია. ამ სართულზე, შუაში, ქვის ბაზისიანი ხის საყრდენი სვეტი დგას. სართულშუა გადახურვა მოწყობილია ხის კოჭებზე. სართულები ერთმანეთს საძრომებით (ამოქოლილია) უკავშირდებოდნენ. პირველ სართულს საქონლის სადგომად იყენებდნენ, მეორეს - საცხოვრებლად, მესამე - სამეურნეო დანიშნულების იყო. შენობა გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატეგორია:თუშეთის ციხესიმაგრეები
ინგეთის კოშკი

**ინგეთის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ინგეთის სამხრეთით 4-5 კმ-ზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (7,2 X 6,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: პირველი სართული თითქმის მთლიანად მიწით და ნანგრევებით არის ამოვსებული, მეორე სართულის კედლების მცირე ნაწილიღაა დარჩენილი. კოშკის პირველი სართული ქვის კამარით ყოფილა გადახურული. სართულის აღმოსავლეთ კედელში პატარა კვადრატული ნიშია.

კოშკის გარშემო შეიმჩნევა კიდევ ორი კოშკის კვალი და რამდენიმე გაურკვეველი დანიშნულების შენობის ნაშთი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კახაბერ მჟავანაძე

**კახაბერ მჟავანაძე** (დ. 2 ოქტომბერი, 1978, ქობულეთი) — ქართველი ფეხბურთელი, ქობულეთის „შუქურას“ მცველი. გამოდიოდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში.

## კარიერა 
### საკლუბო 
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ქობულეთის საფეხბურთო სკოლაში. პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ამავე ქალაქის საფეხბურთო კლუბ „შუქურაში“, შემდეგ თამაშობდა ბათუმის „დინამოში“. 2001 წელს გადავიდა მოსკოვის „სპარტაკში“, რომლის შემადგენლობაშიც სხვადასხვა ტურნირებში ჩაატარა 6 მატჩი (13 მატჩი დუბლშემადგენლობაში) და გახდა რუსეთის ჩემპიონი. 2002 წელს გრძელვადიანი კონტრაქტი გააფორმა მაჰაჩყალის „ანჟისთან“, დაღესტნური კლუბის რიგებში 1 სეზონი გაატარა რუსეთის პრემიერ-ლიგაში, დაქვეითების შემდეგ 3 სეზონი პირველ დივიზიონში. 2006 წლის იანვარში გადავიდა უკრაინის პრემიერ-ლიგაში მოასპარეზე ოდესის „ჩორნომორეცში“, 2005-06 წლების სეზონში კლუბთან ერთად დაიკავა მესამე ადგილი ეროვნულ ჩემპიონატში. იჯარის წესით განათხოვრებული იყო რუსეთის პირველ დივიზიონში მოასპარეზე „ანჟიში“, შემდეგ კი უკრაინის მეორე დონის ჩემპიონატში მოასპარეზე კლუბ „დნესტრში“. 2009 წელს თავისუფალი აგენტის სტატუსით შეუერთდა კიშინიოვის „დაჩიას“, მას შემდეგ, რაც უარი თქვა „როსტოვის“ შემოთავაზებაზე. ივლისში გადავიდა ბაქოს „ინტერში“, სადაც 3 ქართველი ფეხბურთელი ირიცხებოდა. 2009-10 წლების სეზონში გახდა აზერბაიჯანის ჩემპიონი. 2011 წლის ივლისში აზერბაიჯანული კლუბი დატოვა, რის შემდეგაც პროფესიონალურ ფეხბურთში არ გამოჩენილა.

2015 წლის იანვარში, 36 წლის ასაკში ფეხბურთს დაუბრუნდა და კარიერას მშობლიური ქალაქის კლუბში აგრძელებს.

### სანაკრებო 
საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2004 წლის 27 მაისს, ისრაელის წინააღმდეგ. 2004-2006 წლებში ჩატარებული აქვს 14 მატჩი.

## ტიტულები 
*  **დინამო ბათუმი**
** საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 1998

*  **სპარტაკი მოსკოვი**
** რუსეთის ჩემპიონი (1): 2001

*  **ინტერი ბაქო**
** აზერბაიჯანის ჩემპიონი (1): 2009/2010
** აზერბაიჯანის თასის ფინალისტი (1): 2010/2011

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი National-Football-Teams.com-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები
კატეგორია:ოდესის ჩორნომორეცის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიშინიოვის დაჩიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაქოს ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეთელთის კოშკი

**ეთელთის კოშკი** — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, ნასოფლარ ეთელთის სამხრეთით, 0,2 კმ-ზე. მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი ხუთსართულიანია (5,2 X 4,8 მ), ზემოთკენ ოდნავ შევიწროვებული. ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით - მკვრივად. I სართული თითქმის მთლიანად მიწით არის ამოვსებული, ჩამონგრულია სახურავი და ხის სართულშუა გადახურვები. კოშკში ერთადერთი შესასვლელი I სართულის სამხრეთ კედელშია. II, III და IV სართულებზე სარკმლები და სათოფურებია განლაგებული. V სართულის ოთხივე კედლის შუაში თითო სწორკუთხა მაშიკულია, რომელთა ორივე მხარეს, თითო სათოფურია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ტრირის სათემო კავშირი

**ტრირის სათემო კავშირი** (გერმ. Verbandsgemeinde Trier-Land), იგივე ტრირ-ლანდის ადმინისტრაცია, ან სამმართველო რაინლანდ-პფალცის მხარეში, გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში. შედგება 11 დასახლებული პუნქტისაგან. ამ დასახლებებს თემებსაც უწოდებენ.

# აახი (ტრირი) (Aach (bei Trier)) (1 152 მოსახლე)
# ფრანცენჰაიმი (Franzenheim) (330 მოსახლე)
# ჰოკვაილერი (Hockweiler) (259 მოსახლე)
# იგელი (Igel (Mosel)) (2 016 მოსახლე)
# კორდელი (აიფელი) (Kordel (Eifel)) (2 187 მოსახლე)
# ლანგზური (Langsur) (1 679 მოსახლე)
# ნეველი (Newel) (2 813 მოსახლე)
# რალინგენი (Ralingen) (2 015 მოსახლე)
# ტრირვაილერი (Trierweiler) (3 462 მოსახლე)
# ველშბილიგი (Trierweiler) (2 527 მოსახლე)
# ცემერი (Zemmer) (2 881 მოსახლე)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირ-ლანდის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ტრირი
კვავლოს ციხე-სახლი

**კვავლოს ციხე-სახლი**  — ციხე-სახლი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასოფლარ კვავლოს ტერიტორიაზე (ომალოს თემში), სოფლის შუაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.  სახლი ოთხსართულიანია. ნაშენია ფიქლით. წყობა მშრალია.

პირველი სართული (ფართ. 20 კვ. მ.) საქონლის სადგომია. შესასვლელი ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან აქვს. კარი ორფრთიანია, ურდულიანი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელია. იატაკზე ფიქალია მოგებული. ჭერში მოწყობილია II სართულზე ასასვლელი ხვრელი. მეორე სართულზე საცხოვრებელი (ფართ. 20 კვ. მ.) და ერთი დამხმარე სათავსია (ფართ. 12 კვ. მ.). საცხოვრებელში შესვლა შეიძლება დამხმარე სათავსის სამხრეთ აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი კარით. საცხოვრებლის სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებში თითო ნიშია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში - ორი სარკმელი. იატაკი ამ სართულზე დატკეპნილი მიწისაა. III სართულზეც ორი სხვადასხვა ფართობის სათავსია. სათავსებს გარედან ცალ-ცალკე შესასვლელები აქვთ. დიდი სათავსის (ფართ. 20 კვ. მ.) კარი სამხრეთ-დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში ორი სარკმელია. პატარა სათავსის (ფართ. 12 კვ. მ.) კარი ჩრდილო-დასავლეთითაა. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელია, სამხრეთ-დასავლეთ კედელში – ბუხარი, ჭერში - მეოთხე სართულზე ასასვლელი ხვრელი.

IV სართულზეც ორი სათავსია, რომელთაგან მხოლოდ ერთს იყენებდნენ. ამ სათავსის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში განიერი ღიობია, ჩრდილო -აღმოსავლეთით - სარკმელი და სათოფური, ჩრდილო-დასავლეთ კედელში - ერთი სარკმელი და ორი სათოფური, სამხრეთ-დასავლეთისაში - ერთი სათოფური. იატაკი დატკეპნილი მიწისაა.

შენობას ფიქლის ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები