open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რაფიელ დვალი

**რაფიელ რაფიელის ძე დვალი** (დ. 22 მარტი, 1909 — გ. 8 სექტემბერი, 1985) — ქართველი მეცნიერი მანქანათმშენებლობის დარგში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1948), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1958-72). იყო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 

## ბიოგრაფია 
რაფიელ დვალმა 1931 წელს დამთავრდა ამიერკავკასიის ენერგეტიკის ინსტიტუტის მექანიკური ფაკულტეტი. იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომობილების, ტრაქტორებისა და ავტოტრაქტორების ძრავების კათედრის დამაარსებელი და გამგე, ამავე ინსტიტუტის შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი და მისი დირექტორი. 1994 წლიდან ინსტიტუტი რაფიელ დვალის სახელობისაა. მისი შრომები ეხება ავტომობილისა და ტრაქტორის თეორიის, მანქანათა დინამიკის და სხვა საკითხებს. ავტორია ავტომობილისა და ტრაქტორის თეორიის ქართული სახელმძღვანელოების. მუშაობდა მობილური მანქანების დინამიკის საკითხებზე. მონოგრაფიისთვის „ტრაქტორის თეორია“ (1970) მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1973). 

იყო საქართველოს სსრ  VII და VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე (1963-71), გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1971) და დრეზდენის (გერმანია) ტექნიკური უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1972). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში. თბილისში არის რაფიელ დვალის ქუჩა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორები
პირველი ქართული ლატარია

**პირველი ქართული ლატარია** — საქველმოქმედო ლატარია, რომლის მთელი შემოსავალი მოხმარდა თსუსა და ქართულ თეატრს. ამ ეროვნული ლატარიის საბჭოს თავმჯდომარე იყო ივანე ჯავახიშვილი, ხოლო მმართველობის თავმჯდომარე — გ. ლასხიშვილი. ლატარიის მოწყობის იდეა 1917 წლის ზაფხულში გაჩნდა და მიზნად ისახავდა უნივერსიტეტის დაარსებისათვის საჭირო სახსრების შეგროვებას. 1917 წლის 29 ნოემბერს ამიერკავკასიის კომისარიატმა თანხმობა განაცადა ლატარიის მოწყობაზე. გადაწყდა, გამოეშვათ 5 მილიონი მანათის საერთო ღირებულების 25 მანეთიანი ლატარიის ბილეთები. აქედან ნახევარი მილიონი მანათი უნდა დახარჯულიყო მოგებაზე. წმინდა შემოსავლის ნახევარი უნდა გადასცემოდა ქართულ უნივერსიტეტს ხელუხლებელ თანხად, საგრძნობი ნაწილი გამიზნული იყო ქართული თეატრის შენობის ასაგებად, მოგების ხუთი პროცენტი კი — საქართველოს მსახიობთა კავშირისათვის. ლატარიის გავრცელება დიდხანს გაჭიანურდა. ქართულ პრესაში ხშირად ქვეყნდებოდა მოწოდებები ლატარიის ბილეთების შესაძენად. ბილეთები იყიდებოდა საქართველოს ქალაქებსა და ზოგიერთ სოფელშიც, სადაც ცნობილი ქართველი მწერლები აგიტაციას უწევდნენ მათ გავრცელებას. მაგალითად, შ. დადიანი და ვ. აბაშიძე ჩავიდნენ ქუთაისში, ფოთში, სენაკსა და ზუგდიდში, ვასილ ბარნოვი და დ. ჭიაბრიშვილი — დუშეთისა და თიანეთის მაზრებში და სხვ. ლატარიის გათამაშება განზრახული იყო 1918 წლის 25 დეკემბერს, მაგრამ მას ხელი შეუშალა სომხეთ-საქართველოს ომმა და მკაცრმა ზამთარმა. ლატარიის გათამაშება თითქმის ერთი წლის დაგვიანებით, 1919 წლის 1 ნოემბერს შედგა თბილისის სახელმწიფო თეატრში (ახლანდელი შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიის თეატრი). ლატარიის წმინდა შემოსასვლელიდან უნივერსიტეტს გადაეცა 1 077 677 მანეთი.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ქველმოქმედება
ეროვნულ ურთიერთობათა კვლევის ცენტრი

**ეროვნულ ურთიერთობათა კვლევის ცენტრი** — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიისა, პრობლემური სამეცნიერო დაწესებულება, რომელსაც ჰქონდა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სტატუსი. ჩამოყალიბდა 1989 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხალხთა მეგობრობის მუზეუმის რეორგანიზაციის შედეგად. ცენტრში იყო 4 განყოფილება, სადაც მიმდინარეობდა ფუნდამენტური ხასიათის თეორიული კვლევა, აგრეთვე გამოყენებითი მიმართულების კომპლექსი. სამეცნიერო სამუშაოები ეროვნებათაშორისი ურთიერთობების სფეროში: ეროვნულ ურთიერთობათა ფილოსოფია, პოლიტიკური-სამართალი, სოციალური-კულტურა და ისტორიული ასპექტები, საქართველოში მიმდინარე ეთნოგრაფიული პროცესები. ცენტრი ამუშავებდა და აქვეყნებდა კოლექტიურ სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარულ ნაშრომებს, მონოგრაფიებს. 1989-99 წლებში გამოქვეყნდა 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, აქედან 60-მდე წიგნი, მათ შორის "ძიებანი აფხაზეთის (საქართველო) ისტორიიდან" (53 საავტორო თაბახი, რუსულ ენაზე, ინგლისური რეზიუმეთი), "აფხაზეთის კონფლიქტის ისტორიული და პოლიტიკურ-სამართლებრივი ასპექტები", "ქართულ-ოსური კონფლიქტის ისტორიული და პოლიტიკურ-სამართლებრივი ასპექტები" (ორივე წიგნი გამოვიდა ორ-ორ ჯერ რუსულ და ინგლისურ ენებზე), "ეროვნული სახელმწიფოებრიობის საკითხი ქართულ პოლიტიკურ აზროვნებაში", "ეროვნულ (ეთნიკურ) უმცირესობათა უფლებების დაცვა" (ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე), "ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებითი მემკვიდრეობა და სსრკ ხალხთა ლიტერატურა" (რუსულ ენაზე), "მოსკოვის ახალშენის ისტორიიდან", ერთეროვნული და შერეული ქორწინებანი" და ა.შ. შემუშავდა და გამოქვეყნდა საქართველოს კანონის პროექტი ეროვნულ უმცირესობათა უფლებების შესახებ (ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე). ჩატარდა 20-მდე რესპუბლიკური და საერთაშორისო სიმპოზიუმი და კონფერენცია (14-ის თეზისები და მასალები გამოქვეყნდა რუსულ და ინგლისურ ენებზე). ცენტრის დაარსებიდან მისი დირექტორი იყო გ. ჟორჟოლიანი. 2000 წლის 27 იანვარს შეუერთდა პოლიტოლოგიის ინსტიტუტს.

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:თბილისის საგანმანათლებლო ცენტრები
ალექსი ბარნოვი

**ალექსი ბარნოვი** (დ. 1906 — გ. 1977) ქართველი ექიმ-ეპიდემიოლოგი, ძველი თბილისის ყოფის მკვლევარი. 

## ბიოგრაფია 
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ახმეტის რაიონში, საგარეჯოში, გორში, რესპუბლიკურ სანეპიდსადგურში ექიმ-ეპიდემიოლოგად. მისი ბოლო სამუშაო ადგილი იყო თბილისის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრი. ბარნოვი იკვლევდა ძველი თბილისის ისტორიას, იყო პოეტ იეთიმ გურჯის ახლო მეგობარი. 1960 წელს ბარნოვის ინიციატივით და მწერალთა კავშირის დახმარებით პოეტის საფლავზე დაიდგა ძეგლი, 1968 წელს პოეტის ნეშთი ვაკის სასაფლაოდან დიდუბის პანთეონში გადაასვენეს. ბარნოვმა შეადგინა იეთიმ გურჯის ლექსთა კრებული, რომელიც გამოიცა ი. გრიშაშვილის, მეორედ ი. აბაშიძის რედაქციით. ავტორია წიგნებისა „ჭიდაობა ძველ თბილისში“, „ძველი თბილისის მუსიკოსები“.

## ლიტერატირა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი ეპიდემიოლოგები
ლიზერგინული მჟავა

**ლიზერგინული მჟავა** — ორგანული ნივთიერება ფორმულით C16H16N2O2. ასევე ცნობილი როგორც D-ლიზერგინული მჟავა ან (+)-ლიზერგინული მჟავა. ლიზერგინული მჟავის ამიდი ანუ ლიზერგამიდი ან ლიზერგინული მჟავის დიეთილამიდი, შემოკლებით **ლსდ**, არის ჰალუცინოგენი ნარკოტიკი. ლიზერგინული მჟავა არის ქირალური ნაერთი, გააჩნია ორი სტერეოცენტრი, ამიტომაც აქვს ოთხი სტერეოიზომერი, ესენია:
*ლიზერგინული მჟავა.
*იზოლიზერგინული მჟავა.
*L-ლიზერგინული მჟავა.
*L-იზოლიზერგინული მჟავა.

ლიზერგინული მჟავა **⇌** იზოლიზერგინული მჟავა და L-ლიზერგინული მჟავა **⇌** L-იზოლიზერგინული მჟავა — ეს ორ-ორი იზომერი წარმოადგენენ ერთმანეთის ტაუტომერებს (ანუ ერთმანეთში გადადიან).

## რესურსები ინტერნეტში
*ყველაფერი ლიზერგინული მჟავის შესახებ PubChem 

## სქოლიო 
კატეგორია:ორგანული ნაერთები
ვლადიმერ ქუთათელაძე

**ვლადიმერ ქუთათელაძე** (დ. 1902, ხონი — გ. 1981, თბილისი) — ქართველი გრაფიკოსი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1967 წლიდან— პროფესორი). ვლადიმერ ქუთათელაძე მუშაობდა დაზგურ გრაფიკაში (ქსილოგრაფია, ლითოგრაფია, ლინოგრავიურა). შექმნა ქართული მხატვრული შრიფტის 60-მდე სახეობა, მრავალი ექსლიბრისი. ალბომი ,,თბილისი“ (ლინოგრავიურა, 1963) და ქსილოგრაფიის ტექნიკით შექმნილი ,,საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები“ 1964 წელი. განსაკუთრებით ნაყოფიერად მოღვაწეობდა ქართული წიგნის გაფორმებაში. ნამუშევრები: ალექსანდრე ყაზბეგის „მამის მკვლელი“ 1964 წელი, ,,XIX საუკუნის ქართული მოხრობა“ 1963 წელი ორივე — ლინოგრავიურა; თბილისის ხედები ,,ძველი თბილისი. ნარიყალა“ 1965 წელი, ,,ძველი თბილისი. დაბახანა“ 1965 წელი და სხვ.

## ლიტერატურა
* 

*ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 494

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები
კატეგორია:ხონში დაბადებულები
ვ
სასამართლო პალატა

**სასამართლო პალატა** — უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია თბილისში. 1801 წელს, ქართლ-კახეთის სამეფო გაუქმებისა და რუსეთთან მისი შეერთების დროს, შეიქმნა ოთხი განყოფილება ანუ „ექსპედიცია“. ერთ-ერთი იყო სასამართლო ექსპედიცია. 1840 წელს ეწოდა საქართველო-იმერეთის სისხლისა და სამოქალაქო სასამართლოს პალატა; 1846 წელს, ამიერკავკასიაში რეფორმების ჩატარების შემდე, ეწოდა თბილისის სისხლისა და სამოქალაქო სასამართლოს პალატა, მისი რეორგანიზაციის შემდეგ კი — სასამართლო პალატა. იგი ექვემდებარებოდა სენატსა და იუსტიციის სამინისტროს. განყოფილი იყო ორ, სისხლის სამართლის და სამოქალაქო სამართლის დეპარტამენტად. გამაერთიანებელი ხელმძღვანელი ორგანო იყო დეპარტამენტთა საერთო საკრებულო. 

სასამართლო პალატას ჰყავდა პროკურორი. ის გაუქმდა 1921 წლის 15 აპრილს, საქართველოს რევკომის დეკრეტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სასამართლოები
აშაღი-ნიუვადი

**აშაღი-ნიუვადი** () — დაბა  აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —  3,218 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 

 
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის დაბები
დიოქსანები

**დიოქსანები** — ჰეტეროცოკლური ნაერთები, რომლებიც ციკლში შეიცავენ ორ ჟანგბადის ჰეტეროატომს. დიოქსანების რაოდენობა სულ სამია; ისინი არსებობენ სამი იზომერის სახით, ესენია 1,2-დიოქსანი (ორთო-დიოქსანი), 1,3-დიოქსანი (მეტა-დიოქსანი) და 1,4-დიოქსანი (პარა-დიოქსანი).

1,2-Dioxane Structural Formula V1.svg|1,2-დიოქსანი
1,3-Dioxane Structural Formula V1.svg|1,3-დიოქსანი
1,4-Dioxane Structural Formula V1.svg|1,4-დიოქსანი

1,2-დიოქსანი მიეკუთვნება პეროქსიდების კლასს, ამიტომაც არასტაბილურია დანარჩენ იზომერებთან შედარებით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰეტეროციკლური ნაერთები
საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია

**საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია** — საზოგადოებრივი შემოქმედებითი ორგანიზაცია. დაარსდა 1958 წელს, როგორც სსრკ ჟურნალისტთა კავშირის რესპუბლიკური ორგანიზაცია. 1990 წელს გახდა საქართველოს ჟურნალისტთა დამოუკიდებელი კავშირი (პირველი თავმჯდომარე ნ. ჩერქეზიშვილი). 1992 წლიდან ჰქვია ფედერაცია, ატარებს მრავალმხრივ ღონისძიებას — აქვს გამომცემლობა „ჟურნალისტი“, კლუბი „საფიხვნო“, უშვებს ჟურნალ „ჟურნალისტს“. მასთან შექმნილია ეროვნული თანხმობის დარბაზი. 1997 წლიდან ფედერაციამ დააწესა ს. მესხისა და ნიკო ნიკოლაძის სახელობის პრემიები, ქართული ჟურნალისტიკის დღე — 21 მარტი (პირველი ქართული გაზეთის — „საქართველოს გაზეთის“ პირველი ნომრის გამოსვლის თარიღი — ძველი სტილით 1819 წლის 8 მარტი). მასთან ფუნქციონირებს ჟურნალისტიკის, ბიზნესისა და სამართლის ინსტიტუტი (დამფუძნებელი და რექტორი ა. სიხარულიძე). საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლაში დაღუპულ ჟურნალისტთა უკვდავსაყოფად ფედერაციის შენობის ფასადზე გახსნილია მემორიალური დაფა (1999). ფედერაციის თბილისის ორგანიზაციის თავმჯდომარე იყო ლ. კობახიძე. სხვადასხვა დროს ჟურნალისტთა კავშირს ხელმძღვანელობდნენ ი. ჩხიკვიშვილი, დ. მჭედლიშვილი, გ. ბედინეიშვილი, გ. ენუქიძე, ნ. ჩერქეზიშვილი და სხვ. 1992 წელს ფედერაციის თავმჯდომარედ აირჩიეს ა. სიხარულიძე.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:საქართველოს სსრ ნებაყოფლობითი ორგანიზაციები
კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები
ალან სილვესტრი

**ალან ენტონი სილვესტრი** (; დ. 26 მარტი, 1950) — ამერიკელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. შექმნილი აქვს მუსიკა უამრავი ფილმისა თუ ტელესერიალისთვის.

დაიბადა ნიუ-იორკში იტალიელი და ირლანდიელი ემიგრანტების ოჯახში. გაიზარდა პატარა ქალაქ ტინეკში, ნიუ-ჯერსის შტატში. დაამთავრა ტინეკის საშუალო სკოლა, შემდგომში კი ბერკლის მუსიკალური კოლეჯი. ცოტა ხნით იყო ტინეკში დაფუძნებული როკ-ჯგუფ The Herd-ის დრამერი. პირველი მუსიკა ფილმისთვის დაწერა 1972 წელს, 21 წლის ასაკში.

ყველაზე მეტად ცნობილია რობერტ ზემეკისთან თანამშრომლობით. შექმნილი აქვს მუსიკა ზემეკისის შემდეგი ფილმებისთვის: „უკან მომავალში (ტრილოგია), „ვინ გაყიდა კურდღელი როჯერი“ (1988), „გარიყული“ (2000), „ფორესტ გამპი“ (1994), აგრეთვე შექმნა მუსიკა Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმებისთვის: „კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი“ (2011), შურისმაძიებლები“ (2012), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018), „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019). მისი სხვა ცნობილი ნამუშევრებია: „მტაცებელი“ (1987), „მტაცებელი 2“ (1990), „უფსკრული“ (1989), „სწრაფი და მკვდარი“ (1995), „სტიუარტ ლიტლი“ (1999), „მუმია ბრუნდება“ (2001), „ლილო და სტიჩი“ (2002), სერია „ღამე მუზეუმში“ (2006) და „პირველი მოთამაშე“ (2018).

მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის სამი სატურნი და სამი პრაიმტაიმის ემის ჯილდო, აგრეთვე ოსკარის ორი და ოქროს გლობუსის ერთი ნომინაცია. 1995 წელს მიენიჭა ბერკლის მუსიკალური კოლეჯის საპატიო დოქტორის წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*ალან სილვესტრი — Soundtrackguide.net

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი დირიჟორები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პიანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური პიანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი დირიჟორები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პიანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის კლასიკური პიანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი კლასიკური პიანისტები
კატეგორია:ამერიკელი კინოკომპოზიტორები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კლასიკური კომპოზიტორები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი დირიჟორები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პიანისტები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი ტელეკომპოზიტორები
კატეგორია:ბერკლის მუსიკალური კოლეჯის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მამაკაცი კინოკომპოზიტორები
კატეგორია:მამაკაცი ტელეკომპოზიტორები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:Varèse Sarabande Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
Brazzers

**Brazzers** — პორნოგრაფიული კომპანია, შეიქმნა მონრეალში. საიტის სლოგანია: „მსოფლიოს საუკეთესო HD პორნო საიტი!“. საიტს მოგებული აქვს 20 ჯილდო. პირველი ჯილდო მოიგო 2009 წელს. საიტზე ატვირთულია 9729 ვიდეო.

## ისტორია
დაარსდა 2005 წელს მონრეალელ ინვესტორთა ჯგუფის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:პორნოგრაფიული ფილმების სტუდიები
რგანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**წმინდა გიორგის ეკლესია** — აშენებულია მე-10 საუკუნეში, იგი მდებარეობს სოფელ რგანში. ნავარძეთიდან 3 კილომეტრის დაშორებით, ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია შირიმის თლილი ქვით. დასავლეთიდან და სამხრეთიდან შესასვლელია. სამხრეთის სარკმლის თავზე არსებულ მხედრულ წარწერაში მოხსენიებულია ერისთავი აბუნასრი. წმინდა გიორგის ეკლესია აუგიათ ნავარძეთის მოსახლეობას, რომელიც აღნიშნულია ასომთავრულ წარწერაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*http://wikimapia.org/38344733/ka/%E1%83%AC%E1%83%9B-%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90

კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:რგანის ეკლესიები
ვაჭრები

**ვაჭრები** — თბილისის მოსახლეობის ერთ-ერთი ძირითადი ფენა სხვადასხვა ეპოქაში. ვაჭრები შუამავლის ფუნქციას ასრულებდნენ მწარმოებლებსა და მომხმარებლებს შორის, ისინი საქონელს ყიდულობდნენ არა უშუალო მოხმარებისათვის, არამედ გააყიდად, მოგების მიზნით. შრომის საზოგადოების დანაწილების ზრდის შესაბამისად, სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდებოდა ვაჭრების როლი ქვეყნის ეკონომიკურ ცხოვრებაში. განვითარების პროცესში ვაჭართა სოციალური ფენა დაიყო სხვადასხვა ქონებრივ ჯგუფად. საშუალო და წვრილ ვაჭრებს მკვეთრად დაუპირისპირდნენ ე. წ. „დიდვაჭრები“, რომლებიც ერთდროულად ეწეოდნენ როგორც მსხვილ სავაჭრო, ისე სავახშო-საკრედიტო ოპერაციებს. დაირღვა ვაჭრების სოციალური ერთგვაროვნებაც. ფეოდალურმა სამართალმა საპატიო ვაჭრების სისხლი 12 000 თეთრად შეაფასა, რითაც იგი გაუთანაბრდა წარჩინებული წოდების, აზნაურის სისხლს. აღნიშნული აქტით სამეფო ხელისუფლება იცავდა ვაჭრების პიროვნებას, ქონებასა და საქმიანობას, რაც, უწინარეს ყოვლისა, სახელმწიფო ხაზინის ინტერესებით იყო ნაკარნახევი. პრივილეგიური დიდვაჭრების სახით სამეფო ხელისუფლებამ თბილისში მტკიცე სოციალური საყრდენიც გაიჩინა, რაც ხელს უშლიდა მოქალაქეთა ერთიან ანტიფეოდალურ ძალად ჩამოყალიბებას. ეს კი ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი იყო იმისა, რომ ფეოდალურ საქართველოში ვერცერთმა ქალაქმა, მათ შორის ვერც თბილისმა, ვერ შეძლო „თავისუფალი ქალაქის“ სტატუსის მოპოვება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვაჭრობა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
ინდურთა

**ინდურთა** — ნასოფლარი თუშეთის ალაზნის ხეობაში, სოფელ ომალოდან დაახლოებით 20 კილომეტრზე. ნასოფლარი ინდურთა განლაგებულია მაღალიკლდოვანი მთის ბოლოში, მდინარე თუშეთის ალაზნის მარცხენა ნაპირას.

ნასოფლარში სამ ათეულზე მეტი ნაგებობაა, რომელთა უმრავლესობა ნანგრევებადაა ქცეული, ნაწილს კი შემორჩენილი აქცს პირვანდელი სახე. თითოეულის კედლის სიმაღლე დაახლოებით 1-1,3 მეტრს აღწევს. ნასოფლარის მახლობლად მდებარეობს მდინარე წოვათისწყალი, რომლის მარცხენა შენაკადის ხეობაში სამაროვანია. ნასოფლარის თავზე, დგას სამი ციხე-სახლი, სამივე ფიქლის მშრალი წყობითაა ნაშენი, ისინი ერთმანეთთან ახლოს მდებარეობენ.

აქედან ორი შედარებით ნაკლები დანაკარგებითაა მიღწეული, ხოლო მესამე ორსართულნახევრის სიმაღლეზე დგას. პირველი ციხე-სახლი ხუთსართულიანია, იგი ზემოთკენ შევიწროებულია. ძლიერ არის დაზიანებული: სახურავი და სართულშუა გადახურვა ჩამონგრეულია, მე-5 სართულის კედლების დიდი ნაწილი მონგრეულია. მე-2 ციხე-სახლი დგას ნასოფლარის აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი განეკუთვნება XVII-XVIII საუკუნეებს, სამსართულიანია, მე-2 სართულის კედლები შიგნით მიწაშერეული ნაკელითაა შელესილი. ჩანგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა დაზიანებულია, დაზიანებულია მე-3 სართულის ჩრდილოეთ კედლის დიდი ნაწილი. შენობა კედლითაა გაყოფილი ორ არათანაბარ ნაწილად. დასავლეთ სათავსო თითქმის ორჯერ დიდია, ვიდრე აღმოსავლეთის. სამაროვანი მდებარეობს კლდოვანი ბორცვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფერდობებზე. იგი განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

სამაროვანზე არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის თუშეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, რომლის ხელმძღვანელი იყო რ. დოლაბერიძე. სამაროვანის ზოგიერთ საფლავს, თავსა და ბოლოში, თითო ფიქალი ჰქონდა ჩადგმული, ზოგიერთს კი ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები კედელი ჰქონდა ჩაშენებული. ერთ-ერთ სამარხში იპოვეს ბრინჯაოს რგოლი და შალის ქსოვილის ფრაგმენტი, დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია.

ნასოფლარ ინდურთას 2018 წელს, თუშეთის კიდევ ცხრა პუნქტთან ერთად, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ძეგლები 
* ინდურთა

## სქოლიო 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ხიმშის ეკლესია

მინი|ხიმშის ეკლესია
**ხიმშის ეკლესია** — ეკლესია საქართველოში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. XI საუკუნის ძეგლია. წმინდა გიორგის ერთნავიანი თეთრი დარბაზული ეკლესია სოფელ ხიმშის განაპირას, სამხრეთის ფერდობზე, სასაფლაოზე მდებარეობს. 

იგი შეტანილია ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში, სააღრიცხვო ნომერია 2610.

მინი|წარწერა ჩრდილოეთ ფასადზე
XI საუკუნის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ნაგებია შირიმის და კირქვის კვადრებით — სამხრეთის ფასადზე და ინტერიერში გამოყენებულია კლდოვანი ქანების ფლეთილი ქვის წყობა. დუღაბი დამზადებულია კირის ხსნარზე. ეკლესიას აქვს სამი შესასვლელი — დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ინტერიერი ნათდებოდა ოთხი სარკმლიდან — აღმოსავლეთიდან, დასავლეთიდან და 2 სამხრეთიდან. სწორკუთხა ნაგებობას, ინტერიერში, აღმოსავლეთით საკურთხევლის ნახევრწრიული აფსიდი აქვს. მხატვრული გადაწყვეტით გამოირჩევა ჩრდილოეთის და დასავლეთის ფასადები. ამ ფასადებზე არის ქვაზე კვეთილი და საღებავით შესრულებული ჩუქურთმა-ორნამენტები და წარწერები. ძეგლი აღდგენილია მიწისძვრის შედეგად დაზიანების შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხიმშის ეკლესია 

კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
ქოქოლეთის ხიდი

**ქოქოლეთის ხიდი**, იგივე **ჩომახურისის თაღოვანი ხიდი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქოქოლეთში.

ქოქოლეთის ხიდი მდებარეობს ქოქოლეთის წყალზე (მარჯვნიდან მაჭახელას ერთვის). ქალაქ ბათუმიდან 40 კმ-ითაა დაშორებული. ხიდის მალის ზომებია 10 მ. X 10 მ., ხოლო წყლის დონიდან თავბანდამდე მანძილი — 5,15 მეტრი. მარჯვენა ბურჯზე ცალ მხარეს ქვების პარალელური წყობაა (სიმაღლე 1,54 — სმ, სისქე — 0,24 მ., სიგანე — 0,90 მ ) ამოყვანილი. წყობა ბურჯის შემადგენელ ელემენტად ითვლება, თუმცა არცერთ სხვა თაღოვან ხიდზე მსგავსი რამ არ შეინიშნება. თავის სიგანე 0,45 მეტრია, ლავგარდეანი — 0,20 მ. (ლავგარდანი გადმოწეული არ არის). ხიდის სიგანე შუა წელში 1,70 მეტრია, მარცხენა მისასვლელის სიგრძე — 8 მეტრი, სიგანე — 2,85 მ. და 5,30 მ. მარჯვენასი კი შესაბამისად —2,40 მ. და 2,30 მ. 

ხიდს ფოსოები არ აქვს. მხოლოდ ერთი ვიწრო ხვრელი აქვს, რომლის ზომებიც 0,6 სმ. X 0,8 სმ-ია. ფოსო ხიდის მარჯვენა ბურჯის ზედა მხარესა გამოკვეთილი და მისი დანიშნულება გაურკვეველია. გადმოცემით, ქოქოლეთის თაღოვანი ხიდი ჩიქუნეთელ ახმედ–აღა ხინკილაძეს აუშენებია, რომელიც XVIII საუკუნეში ცხოვრობდა. შესაბამისად, ხიდი ამ პერიოდს უნდა ეკუთვნოდეს.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*
* *ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი — მატერიალური კულტურის ძეგლები*. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი. გვ, 1.

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ხიდები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
ზემო ბარის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ზემო ბარის მთავარანგელოზის ეკლესია (ჭბოს მთავარანგელოზი)** — ეკლესია საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბარში. მიეკუთვნება IX-X საუკუნეს, შეტანილია ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში (სააღრიცხვო ნომერი — 2655). ზემო ბარის „ჭბოს“ მთავარანგელოზის ეკლესია ამჟამად რესტავრირებულია. სარესტავრაციო სამუშაოებთან დაკავშირებით განხორციელებულ კვლევაში, მხატვრულ-არქიტექტურული და შიდა სივრცითი ფორმების ანალიზის საფუძველზე ხელოვნებათმცოდნე გიორგი მისრიაშვილი ტაძარს ათარიღებს X საუკუნის მიწურულით. ნაგებობა მცირე ზომის დარბაზული ტიპის ტაძარს წარმოადგენს, რომელიც კამარულად გადახურული სწორკუთხა საკურთხევლით და ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში დატანებული თითო-თითო მაღალი, თაღოვანი ნიშითურთ და დასავლეთის კედელში გაჭრილი სამი თაღოვანი კარის ღიობით გამოირჩევა.

ტაძარი შირიმის და ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ინტერიერი პილასტრებითა და კედლის ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღებითაა დანაწევრებული. თითო-თითო მაღალი, ვიწრო სარკმელი დატანებული აქვს აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში პირაღამა ჩაშენებული რელიეფური ჩუქურთმებით შემკული ნახევარწრიული მოყვანილობის ქვის ფილა, საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედელში განთავსებული თაღოვანი თახჩის ქვედა ნაწილში მდებარეობს. აღნიშნულ ფილის ცენტრალურ ნაწილში გამოსახულია სამღეროვანი ლენტის წნულისგან შედგენილი ტოლმკლავა ჯვარი, რომლის განედლებული ბოლოებიდან ოთხმხრივ გამომავალი ფოთლოვანი სახეები ჯვრის მკლავებს შორის შექმნილ სამკუთხედ მონაკვეთებს ავსებენ. აღწერილი ჩუქურთმის პირდაპირ პარალელს ვხედავთ ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულ, სოფელ ბარიდან შემოტანილ ორ ტიმპანის ქვაზე და მრავალ ძალის წმინდა გიორგის ეკლესიის სამრეკლოს ჩრდილოეთ კედელში დატანებული სარკმლის მოჩარჩოების ქვედა ნაწილში ხელოვნურად მორგებულ, 105x33 სანტიმეტრ სიგრძეზე, ქვის კადრებზე ფრიზისებრ გამოსახულ ორნამენტულ კომპოზიციაში. ვალერი სილოგავა XI საუკუნით ათარიღებს ბარის დასახელებულ ტიმპანის ქვებზე მოცემულ ლიპიდარულ წარწერებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
კევინ ფაიგი

**კევინ ფაიგი** (; ( ; დ. 2 ივნისი, 1973) — ამერიკელი პროდიუსერი და Marvel Studios-ის პრეზიდენტი 2007 წლიდან. მის მიერ პროდიუსირებული ფილმების საერთო შემოსავალი 26.5 მილიარდ აშშ დოლარს აღემატება. იგი, აგრეთვე ამერიკის პროდიუსერთა გილდიის წევრია.

კევინ ფაიგი დაიბადა ბოსტონში, ხოლო გაიზარდა უესტფილდში, (ნიუ-ჯერსი). დაამთავრა უესტფილდის საშუალო სკოლა, შემდგომში კი — სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი.

2019 წელს მიიღო ოსკარის პირველი ნომინაცია ფილმისთვის „შავი პანტერა“ (2018) — Marvel-ის კინოსამყაროს პირველი ფილმი, რომელსაც გადაეცა ოსკარის ჯილდო. იმავე წელს მისი პროდიუსერობით გამოვიდა ფილმი „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019), რომლის შემოსავალმა 2.7 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, რითაც იქცა ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიან ფილმად, ისევე როგორც ყველაზე შემოსავლიან სუპერგმირულ ფილმად.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია: დაბადებული 1973
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:Marvel Entertainment
კატეგორია:Marvel Studios
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გურჯაანის ზღუდრის წმინდა გიორგის ეკლესია

**გურჯაანის ზღუდრის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტუტული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ადგილ „ზღუდრში“, მდინარე გაურჯისხევის მარცხენა მაღალ ნაპირზე.

გადმოცემით თანახმად, ეკლესია 1920-იან წლებში მოსახლეობას დაუნგრევია და ქვა გაუზიდავს. 1990 წელს, ნაეკლესიარის გაწმენდის შედეგად, გამოჩნდა რიყის ქვით ნაგები, დარბაზული ეკლესიის კედლების 0,9 მეტრიანი ნაწილები. შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან ჰქონდა. სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან კი, მინაშენები. ამავე წელს ეკლესიის შემორჩენილ კედლებს ჩაუტარდა კონსერვაცია. კედლების დანგრეული ნაწილები კი, აღადგინეს გეგმის კონტურის შესაბამისად — შემორჩენილი ნაწილების სიმაღლეზე, იგივე მასალით. ჩრდილოეთ მინაშენის ადგილზე ააგეს თავდაპირველ ეკლესიაზე გაცილებით პატარა დარბაზული ეკლესია და შიგნიდან მოხატეს (არქიტექტორი ნ. მინდორაშვილი, მხატვრები ნ. ბიბილაშვილი და ბ. დარგუაშვილი).

ზღუდრის ძირითადი მომლოცველები იყვნენ სოფელ ძირითადი კოტეხის მცხოვრებნი (კოტეხი ამჟამად გურჯაანის ერთ-ერთი უბანია). აქ იმართებოდა სახალხო დღესასწაული ზღუდრობა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წვირმის მაცხოვრის ეკლესია

**წვირმის მაცხოვრის ეკლესია** (მოიხსენიება, როგორც „**მაცხვარ**“) — დარბაზული ეკლესია სოფელ წვირმში, მესტიის მუნიციპალიტეტში; ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე, მესტიიდან თვრამეტ კილომეტრში, უბან სვიფის სასაფლაოზე. აშენებულია დაახლოებით XI საუკუნეში. ტაძარს სამი მხრიდან ეგვტერები ეკვრის, ხოლო დასავლეთ ნაწილში დაშენებული აქვს სამრეკლო. მისი ინტერიერი მოხატულია XII საუკუნეში. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მოხატულობა შესრულებულია თევდორეს ან მისი მოწაფეების მიერ. მას ასევე მოხატული აქვს იფრარის მთავარანგელოზთა (სვანურად - „თარინგზელ“) (1096 წ.); კალის ლაგურკა, ანუ წმინდა კვირიკეს და ივლიტას ეკლესია (1111 წ.); ნაკიფარის წმინდა გიორგის (1130 წ.) ეკლესიები, თუმცა მათგან განსხვავებით წვირმის მაცხოვრის ტაძარზე წარწერები არ არის შემონახული. სხვაგან კი მხატვარი საკუთარ თავს *„მეფის მხატვარს“* უწოდებს.

მაცხოვრის ეკლესიაში შემონახულია ფერწერული და ჭედური ჯვარ-ხატები, მათ შორისაა XII საუკუნის დიდი ზომის საკურთხევლის წინამდებარე ჯვარი, რომელზედაც ჯვარცმის სცენაა გამოსახული. ტაძარში დაცულია ერთად გამოსახული წმ. მიქაელ და წმ. გაბრიელ მთავარანგელოზთა XI საუკუნის ჭედური ხატი და ხეში ამოკვეთილი ამხედრებული წმ. გიორგის გამოსახულება.

წვირმის მაცხოვრის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია

## ლიტერატურა
* „ჟღერს ქვის ჰარმონია“, ტ.15, გვ. 231, თბ., 2007

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ძმები რუსოები

**ენტონი რუსო** (; დ. 2 თებერვალი, 1970) და **ჯოზეფ რუსო** (; დ. 18 ივლისი, 1971) რითაც იქცა ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიან ფილმად, ისევე როგორც ყველაზე შემოსავლიან სუპერგმირულ ფილმად.

აგრეთვე ძმების ერთობლივი განთქმული ნამუშევარია სატელევიზიო სიტკომი „განვითარების შეფერხება“ (2003), რისთვისაც გადაეცათ ემის ჯილდო. 

## ფილმოგრაფია
;ფილმები

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი მემონტაჟეები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი ტელეპროდიუსერები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გურჯაანის იოსებ ნონეშვილის ძეგლი

**გურჯაანის იოსებ ნონეშვილის ძეგლი** — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი, რომელიც დგას ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, ე. წ. „პაპას ბაღში“. გაიხსნა 2004 წელს (მოქანდაკე ზ. ჯოხაძე).

პოეტის ბრინჯაოს ბიუსტი დგას გრანიტის კვარცხლბეკზე, რომელზეც ამოკვეთილია წარწერა — იოსებ ნონეშვილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
გურჯაანის პირველი სამარხი

**გურჯაანის სამარხი** — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, რუსთაველის ქუჩის დასაწყისში. განეკუთვნება ძვ. წ. II-I საუკუნეებს.

ძეგლი შემთხვევით აღმოჩნდა 2009 წელს, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დროს, მიწის ზედაპირიდან 2 მეტრის სიღრმეზე. ორმოსამარხი დაზიანებული იყო. აღმოჩნდა ჩონჩხის მცირე ფრაგმენტები. დაკრძალვის პოზა ვერ დადგინდა. სამარხში დადასტურდა თიხის ჭურჭელი (სამფეხა ჯამი, კოჭობი, სამაჭრე ხელადა და სხვ.), ლურჯი მინისა და პასტის ინკრუსტრირებული მძივები. კულტურული ფენა შეიცავდა ქვევრის ფრაგმენტებს, დამწვარ ბათქაშს, ნახშირს და სხვ.

მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიურ საცავში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გურჯაანის წყალსადენი

**გურჯაანის წყალსადენი** —  არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, აღმაშენებლის ქუჩაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.

ძეგლი აღმოჩნდა 2010 წელს, სასმელი წყლის ტრასის სარეაბილიტაციო სამუშაოების დროს. ტრასა (სიგრძით — 50 მ) ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. წითლად გამომწვარი მილების (საშუალო სიგრძე — 0,50 მ. მსხვილი თავის დიამეტრი — 12 სმ, წვრილის — 9 სმ, კეცის სისქე — 0,8 სმ) გადაბმის ადგილი კირის დულაბითაა გადალესილი.

აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გურჯაანის პაპა და შვილიშვილის ძეგლი

**გურჯაანის პაპა და შვილიშვილის ძეგლი** — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი, რომელიც დაიდგა ქალაქ გურჯაანში 1982 წელს, თავისუფლების ქუჩაზე, პატარა სკვერში (მოქანდაკე გ. ქურდიანი, არქიტექტორი პ. ქურდიანი). 2010 წელს გადაიტანეს ქალაქის ცენტრში, ე.წ. „პაპას ბაღში“.

ბრინჯაოს ქანდაკების სიმაღლეა 2,3 მ. დგას ბაზალტის ფილებით მოპირკეთებულ ოთხწახნაგა კვარცხლბეკზე (3,9 მ X 1,9 მ, სიმაღლე — 1,1 მ). პაპა ვაჟკაცური გამომეტყველების მქონე კახელი გლეხია, ახურავს კახური ქუდი, აცვია ქალამნები, წამოწოლილია და მიყრდნობილია უნაგირზე, რომლის ქვეშ ქარქაშში ჩაგებული მახვილი დევს. პაპა მის მუხლზე ჩამომჯდარ შვილიშვილს მისკენ გამოწვდილ მარჯვენა ხელის კუნთს უსინჯავს. ბიჭუნასაც კახური ქუდი ახურავს და ყურებზე ყურძნის თითო მტევანი აქვს ჩამოკიდებული.

ქანდაკების მიმდებარე ტერიტორია მოპირკეთბულია რიყის ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
არაშენდის ამაღლების ეკლესია

**არაშენდის ამაღლების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. დგას სოფელ არაშენდის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (12 x 6 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეების და კედლების ზედა ნაწილებში, კარ-სარკმელთა ღიობების და კამარის წყობაში გამოყენებულია კვადრატული აგური. ეკლესია შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა. აღადგინეს კედლების და ლავგარდნის დანგრეული ნაწილები, შენობა გადახურეს კრამიტით, დასავლეთ ფრონტონის წვერზე კი, დააშენეს აგურის ცილინდრული სამრეკლო, რომლის თუნუქის კონუსებრ სახურავზე რკინის ჯვარია აღმართული.

ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი ხის ძელით თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში გაჭრილია თაღოვანი, შიგნიდან გარეთკენ თანდათანობით დავიწროებული სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით ორი ნიშაა, ერთი სწორკუთხაა, მეორე ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. კიდევ ორი ნიშა დარბაზის ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია - ერთიმეორის თავზე აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კოქნით, ხოლო დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი მარტივი პილასტრია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილით და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით საკურთხეველი დარბაზისგანაა გამიჯნული. დასავლეთ კედელში შესასვლელის ზემოთ ერთი თაღოვანი სარკმელია.

დასავლეთ ფასადზე ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თელეთის ეკლესია

**თელეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის ჩრდილო-დასავლეთ განაპირას, ბორცვზე.

ეკლესია მთლიანად დანგრეულია. 2007 წელს ნაეკლესიარზე აღმოჩნდა ჩუქურთმიანი ქვიშაქვის კვადრატული ფილა (ინახება სოფელ ნანიანის მთავარანგელოზის ეკლესიაში).

ეკლესიის გარშემო ადრე სასაფლაო ყოფილა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მელიღელე (სადგომი)

**სადგომი მელიღელე** — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7-8 კილომეტრზე, მდინარე ივრის მარცხენა სანაპიროზე, კაჭრეთის ველზე. საკულტო ძეგლის მელი-ღელის აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, სწორთხემიანი სერის (სიმაღლე 15-20 მ) დასავლეთ ფერდობზე. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას.

სადგომი 1967 წელს აღმოაჩინა კავკასიის (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანიშვილი). ფერდობზე, რომელზედაც ხეხილის ბაღი იყო გაშენებული და მოხნული იყო 1 მ-ის სიღრმეზე, ნაპოვნია ანდეზიტის ორი ერთფუძიანი განივი ნუკლეუსი, მონაცრისფრო გაკაჟებული ქანის შესწორებულ-ამოზნექილი, ასიმეტრიული დარტყმის მოედნიანი, რეტუშირებული ლამელისებრი ანატკეცი, მონაცრისფრო, ქანის ფოთლისებრი ანატკეცი და შავი ფერის ქარის ლუვალუაური რეტუშირებული წვეტანა.

აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნიკურ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თეიმურაზ ჭკუასელი

**თეიმურაზ (თემურ) ჭკუასელი** (დ. 20 სექტემბერი, 1944, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, ფილოლოგი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის (2012, 2016) პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1944 წლის 20 სექტემბერს, თბილისში. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1976-1979 წლებში იგი იყო ხალხური მუსიკისა და სიმღერის სახელმწიფო ანსამბლის სოლისტი. 1980-1992 წლებში იკავებდა საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის რედაქტორი, განყოფილების გამგე და მთავარი რედაქტორი. 1986 წელს დააფუძნა ანსამბლი „ქართული ხმები“ და არის მისი სოლისტი. 1994-2003 წლებში — საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მრჩეველი. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.  2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თეიმურაზ
ჯეფრი ფორდი (მემონტაჟე)

**ჯეფრი ფორდი** (; დ. 16 თებერვალი, 1968) — ამერიკელი კინომემონტაჟე. 

დაბადა ნოვატოში, კალიფორნიაში. დაამთავრა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის ლოს-ანჯელესის კინოხელოვნების სკოლა 1991 წელს. 1994 წელს აიყვანეს დამხმარე მემონტაჟეთ ფილმისთვის „პატარა ოდესა“.  

მიღებებული აქვს ACE Eddie Award-ისა და ოქროს სატელიტის ჯილდოს ნომინაციები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:ამერიკელი მემონტაჟეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არაშენდის სასახლე

**არაშენდის სასახლე** —  არქიტექტურული ძეგლი. დგას სოფელ არაშენდის სამხრეთ-დასავლეთით,  200 მეტრზე. აგებულია 1770 წელს. ეკუთვნოდა ანდრონიკაშვილებს. სასახლის ეზოში დაკრძალულია რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ივანე მალხაზის ძე ანდრონიკაშვილი.

1924 წლიდან 1981 წლამდე სასახლეში სკოლა იყო განთავსებული. ამ პერიოდში ნაგებობის ინტერიერში მნიშვნელოვანი გადაკეთებები განხორციელდა, ხოლო გარედან ცემენტის ხსნარით შელესეს. 1981 წლიდან შენობა მიტოვებულია, რის შემდგომაც იგი ძლიერ დაზიანდა — მოხდილი აქვს სახურავის დიდი ნაწილი, ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვები, მოხსნილი და გაზიდულია კარ-სარკმლების ალაოები, ოთახების უმრავლესობა ამოვსებულია სართულშუა გადახურვისა და სახურავის ხის კონსტრუქციების ნაშთებით.

სასახლე გეგმით სწორკუთხაა (დაახლოებით 30-34 მ. კედლების სისქე - 1,3 მ-ია), ორსართულიანი. აქვს სარდაფი (ფართობით დაახლოებით 16 კვ მ, სიმაღლე — 2 მ). ნაგებია აგურით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია რიყის ქვაც. შენობას 4 შესასვლელი აქვს. ოთხივე პირველ სართულზეა — გრძივ კედლებში. სასახლის ორივე სართულზე სხვადასხვა ფართობის 12-12 ოთახია. ოთახები თითოეულ სართულზე ორრიგად არის განლაგებული (მთავარი ფასადის მხარეს მდებარე ოთახები შედარებით უკეთაა შემორჩენილი). განაპირა ოთახებში მეორე სართულთან დამაკავშირებელი ხის კიბეებია. შიგნით ოთახები გაჯითაა შელესილი. კედლებში მოწყობილია თახჩები. შემორჩენილია რამდენიმე ბუხარი. პირველი სართულის კარ-სარკმელები სწორკუთხაა, მეორე სართულისა — მშვილდისებრთაღოვანი. სასახლის მეორე სართულს, ოთხივე ფასადის მხარეს, აგურის კვადრატულ სვეტებზე დაყრდნობილი კრამიტით გადახურული ხის აივანი აქვს, რომლებიც შესაბამის ფასადს მთელ სიგრძეზე არ გასდევს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ტრენტ ოპალოქი

**ტრენტ ოპალოქი** (; დ. 31 დეკემბერი, 1969) — კანადელი კინოოპერატორი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია რეჟისორებთან, ნილ ბლომკამპთან და ძმებ რუსოებთან თანამშრომლობით.

დაიბადა და გაიზარდა თანდერ-ბეიში, ონტარიოში. კინოწარმოებას ეუფლებოდა კონფედერაციის კოლეჯში. 1996 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ვანკუვერში, სადაც დაიწყო მისი პროფესიული კარიერა.

ოპალოქის განთქმული ნამუშევრებია: „რაიონი 9“ (2009), „კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი“ (2014), „ჩაპი“ (2015), „კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი“ (2016), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018), „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019).

2010 წელს მიიღო BAFTA-ს ნომინაცია საუკეთესო ოპერატურისთვის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:კანადელი კინოოპერატორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დორეთკარის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**დორეთკარის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარში. აგებულია IX-X საუკუნეებში, მოხატულობაც ამავე საუკუნეებით თარიღდება. 

ეკლესიაში აქ გვხვდება წმინდა ბარბარეს ამსახველი ოთხი სცენა. საქართველოში წმინდა ბარბარეს ცხოვრების სცენები სხვაგან არსად არ არის შემორჩენილი. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე გამოსახულია აბანოს მშენებლობის სცენა და წმინდა ბარბარე განრისხებული მამის წინაშე. სამხრეთ კედელზე გაგრძელებულია თხრობა, რომელიც გვიჩვენებს წმინდა ბარბარეს თავის კვეთას და წმინდანის შერაგნილი ცხედრის თაყვანისცემის კომპოზიციას. 

თხრობა იმ ეპიზოდით იწყება, როცა ხუროებმა ბარბარეს მამის ბრძანებით გაასრულეს აბანოს მშენებლობა, რომელსაც ორად–ორი სარკმელი ჰქონდა. მამის არყოფნის დროს ბარბარე, რომელმაც ამ დროისათვის მალულად აღიარა ქრისტიანობა, ხუროებს მესამე სარკმლის გაჭრასაც სთხოვს – „განმიღეთ მესამეცაო“, რითაც ერთარსება სამების არსებობას მიანიშნებს. ბარბარემ შეძლო ხუროების დაყოლიება და ნაგებობას სამი სარკმელი დააყოლეს. ბარბარეს ქრისტიანობა ასე გაცხადდა. მოგზაურობიდან დაბრუნებული, ბარბარეს მამა შვილის საქციელით განრისხებული შვილისგან მრწამსის უარყოფას მოითხოვს. 

მოწამის ცხოვრების მონათხრობიდან, ეკლესიის დასავლეთმა კედელმა სახვითად ერთიან კომპოზიციად გამთლიანებული ორი, ერთმანეთის თანმიმდევრული ეპიზოდის ილუსტრაცია შემოგვინახა. ჯერ, მარცხენა ფრთაზე, როტონდის მსგავსი მცირე გუმბათიანი ნაგებობაა (წარწერით „აბანოი“) და მის წინ წელში მოხრილი ხურო წარმოგვიდგება, შემდეგ კი საპირისპიროდ მდგომი წმინდა ბარბარე, რომლის გაწვდილი ხელიც შენობის მესამე სარკმლისკენაა მიმართული. მცირეოდენი ინტერვალით მომდევნო ეპიზოდია ასახული – განრისხების ნიშნად ხელაღმართული ბარბარეს მამა და დასასჯელად განწირული მოწამის ფიგურა. თხრობა სამხრეთით გადაინაცვლებს, სადაც მოწამის ამქვეყნიური ცხოვრების დამასრულებელი ეპიზოდი – თავის კვეთა და მისი შეგრაგნილი ცხედრისადმი თაყვანისცემაა ასახული.

## ლიტერატურა 
* *ხუსკივაძე ი.,* დორეთკარი – წმ. ბარბარეს ეკლესიის მოხატულობა, საქართველოს სიძველენი, № 13, 2009

კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკფილი

**კრისტოფერ მარკუსი** (; დ. 2 იანვარი, 1970) და **სტივენ მაკფილი** (; დ. 2 ნოემბერი, 1970) — ამერიკელ სცენარისტთა და პროდიუსერთა დუეტი. 

სახელი გაითქვეს Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმებზე მუშაობით, რომელთა შორისაა „კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი“ (2011), „კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი“ (2014), „კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი“ (2016), „თორი: ბნელი სამყარო“ (2013), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018) „შურისმაძიებლები: დასასრული“. 2019 წელს შექმნეს ტელესერიალი „აგენტი კარტერი“. აგრეთვე არიან „ნარნიის ქრონიკების“ ფილმების სერიის სცენარისტები. 

2014 წელს გადაეცათ პრაიმტაიმის ემის ჯილდო საკუეთესო სცენარისთვის ფილმისთვის „პიტერ სელერსისი ცხოვრება და სიკვდილი“.

## ფილმოგრაფია
;ფილმები

;ტელესერიალები
**აგენტი კარტერი* (შემქმნელები, სცენარისტები, პროდიუსერები) (2015–2016)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*კრისტოფერ მარკუსის ბიოგრაფია — Turner Classic Movies
*სტივენ მაკფილის ბიოგრაფია —Turner Classic Movies

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკის სცენარისტთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ნოტრ-დამის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (დეივისი) კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გურჯაანის სამაროვანი

**გურჯაანის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის აღმოსავლეთით, დაახლოებით 1 კილომეტრზე, გოძიანთეულად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება VII-VIII საუკუნეებს.

ძეგლი აღმოჩნდა 1989 წელს, სკოლის მშენებლობის დროს. სამაროვანზე გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის  ექსპედიციამ შეისწავლა ორი ქვაყუთი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა (ბრინჯაოს საკინძები, სამაჯურები და სხვ.) ინახება ქალაქ გურჯაანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბაჯითის სამების ეკლესია

**ბაჯითის სამების ეკლესია** − ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაჯითში. 

ბაჯითის სამების ძველი ეკლესია ერთნავიანი მცირე ბაზილიკაა. აგებულია თლილი ქვისა და კირისგან. ძეგლზე გიორგი ბოჭორიძის მუშაობის დროს ტაძრის სიძველეები იყო: კარედი ხატიდან დარჩენილი შუა ნაწილი უკარებოდ ფიცარზე ნახატი ხატებით ხარებისა, შობისა და სხვ., რომლის ზომებიცაა 26 სმ X 19,5 სმ, და დაზიანებული, ნათლისმცემლის ხატი, რომელიც ფიცარზეა დახატული (ზომები: 11,25 სმ X 8,75 სმ), ხუცურად ნაწერი, ფურცელნაკლები კურთხევანი.

ბაჯითის სამების ეკლესია X-XI სს.-ით თარიღდება. ეკლესიაზე არის ცხრასტრიქონიანი ლაპიდარული წარწერა, რომელიც ნუსხურითაა შესრულებული. სამხრეთის კარის მარჯვნივ წარწერა შემდეგნაირად იკითხება:

კარის მარცხენა მხარეს წარწერა შემდეგნაირად იკითხება:

დასავლეთის სარკმლის მარჯვნივ შემდეგი წარწერაა:

სარკმლის მარცხენა მხარეს წარწერა ასე გამოიყურება:

ამ წარწერის სამხრეთით კიდევ ერთი წარწერაა:

კიდევ ერთი წარწერა სამხრეთის კოზმიდზეა გაკეთებული:

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, ბაჯითის სამების ეკლესიას ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## ლიტერატურა
* ბოჭორიძე, გ. (1995). *იმერეთის ისტორიული ძეგლები*. „მეცნიერება“, თბილისი. გვ, 216-218. ISBN 5-520-01575-9.

## რესურსები ინეტერნეტში
* *საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665 კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ* , საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, თბილისი, 07.11.2006.

## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
აჩი ბერიძე

**აჩი ბერიძე**   (დ. 7 დეკემბერი, 1987, ბათუმი) — ქართველი პოეტი.

დაიბადა ქალაქ ბათუმში, 1987 წლის 7 დეკემბერს. 2009 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-ინფორმატიკა–გამოთვლითი ტექნიკის და მათემატიკის ფაკულტეტი. 2007 წელს მუშაობა დაიწყო ქ. ბათუმის საკრებულოში, ქსელების ადმინისტრატორად. 

მისი ლექსები შესულია რამდენიმე ლექსების კრებულში: „ა,ბ,გ,დ“, „მეცხრე ტალღა“, „მერანი“. პერიოდულად იბეჭდება ჟურნალ-გაზეთებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბერიძე აჩი — ლიტერატურული კლუბის საიტი

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
იური ბერიშვილი

**იური ბერიშვილი** (დ. 18 ოქტომბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი მხატვარი.

დაიბადა 1958 წლის 18 ოქტომბერს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. 

გამოფენებში მონაწილეობა დაიწყო 1982 წლიდან. პერსონალური გამოფენები: საქართველოს ეროვნული გალერეა (თბილისი, 1994), „აბსურდის ილუზია“ (N გალერეა, თბილისი, საქართველო, 1999); „Fecit“, გალერეა „TMS“ (თბილისი, საქართველო, 2000); კლუბი „ალი ბაბა და ყაჩაღები“ (თბილისი, საქართველო, 2001); „ემიგრაცია“ (აშშ-ის საელჩო საქართველოში, თბილისი, 2002); გალერეა „TMS“ (თბილისი, საქართველო, 2004);  გალერეა „TMS“ (თბილისი, საქართველო, 2007); „ბაია გალერეა“ (თბილისი, საქართველო, 2008); გალერეა 9 (თბილისი, საქართველო, 2009).

იური აგრეთვე მონაწილეობს ჯგუგურ გამოფენებში. მისი ნამუშევრები დაცულია: მსოფლიო ბანკის კოლექცია (ვაშინგტონი, აშშ); ნენსი და ნორტონ დოჯის ფონდი, ზიმერლის ხელოვნების მუზეუმი (ნიუ ჯერსი, აშშ); თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (თბილისი, საქართველო); საქართველოს ეროვნული მუზეუმი — ეროვნული გალერეა (თბილისი); ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში; ქორთიარდ მარიოტი (თბილისი, საქართველო). 

## პრიზები 
* 1994 — პრიზი წლის საუკეთესო ნამუშევრისთვის 
* 1996 — პრიზი წლის საუკეთესო ნამუშევრისთვის
* 1997 — პრიზი წლის საუკეთესო ნამუშევრისთვის 

## ლიტერატურა 
* ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 47, თბ., 1998-1999.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ანზია ბერიძე

**ანზია ბერიძე**  (დ. 3 თებერვალი, 1936) — ქართველი ექიმი. არის ნორმალური ფიზიოლოგიის სპეციალისტი, ჰემატოლოგ-ტრანსფუზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის საზოგადოების წევრი. 

## ბიოგრაფია 
ანზია ბერიძე დაიბადა 1936 წლის 3 თებერვალს, ქალაქ თბილისში. 1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. იგი 1961-1965 წლებში იყო თიანეთის რაიონის პედიატრი, 1965 წლიდან აკადემიკოს გრიგოლ მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. დაწერილი აქვს 25 სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ეხება ინფუზურ-ტრანსფუზიული თერაპიის გავლენას ტრავმული შოკების დროს.  

## ლიტერატურა 
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია,  გვ.38., თბ., 2000.  

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ფიზიოთერაპევტები
ქორეთის მაცხოვრის ეკლესია

**ქორეთის სამების ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთში.

ქორეთის მაცხოვრის ეკლესია ერთნავიანი ბაზილიკაა (ზომები დაახლოებით 7,82 სმ X 4,27 სმ). ეკლესიას სამხრეთით კარიბჭე და მის აღმოსავლეთით სამწირველო აქვს მიშენებული, ხოლო დასავლეთით — ოთახი. ბაზილიკის დასავლეთით საქალებოა მიშენებული. აშენებულია თლილი ქვისა და კირისგან, გადახურულია კრამიტით. შიგნით საკურთხეველი ძირს ოთხკუთხაა, ხოლო 3,5 არშინის სიმაღლეზე კუთხეებში კედლიდან კედელზე კამარაა გადაყვანილი. კამარიდან ზევით კედელი მრგვალდება. ეკლესიას კარი სამხრეთითა და დასავლეთით აქვს, სარკმლები — აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით. დასავლეთითა და სამხრეთით სარკმლები ამოშენებულია, ხოლო კარნიზები ჩუქურთმებითაა შემკული. კარიბჭის თაღი ჯვრითა და სხვა სახეებით შემკული ქვებისგანაა გამოყვანილი. ეკლესიის სამხრეთისა და დასავლეთის შენობებში ჩუქურთმიანი ქვების ნატეხებია ჩაშენებული: კარიბჭეს კამარის მარჯვენა ნაწილში გარედან ქვის ნატეხი აქვს დატანებული, რომელიც ყურძნის მტევნებითაა შემკული. ასეთივე ნატეხი დატანებული აქვს ძირშიც. როგორც ჩანს, აღნიშნული ნაწილები კარიბჭის განახლების დროს გადატანილი კარიბჭის ნაწილებია.

ქორეთის მაცხოვრის ეკლესია მოხატულია და საკურთხევლისა და შუა ეკლესიის მაღლით ნაწილში კარგადაა შემონახული, სხვა ადგილებში კი დაზიანებულია. საკურთხევლის კონქში მდიდრულად მორთულ ტახტზე მჯდომარე მაცხოვარია დახატული, რომელიც მარჯვენათი აკურთხებს, ხოლო მარცხენათი გაშლილი წიგნი უჭირავს მუხლზე. მაცხოვრის მარჯვნივ გამოსახულია მდგომარე ღვთისმშობელი ანგელოზით, მარცხნივ კი ნათლისმცემელი ასევე ანგელოზთან ერთად.

შუა ეკლესიაში თარზე 8 ხატია, სამხრეთის კედელზე — 4, ჩრდილოეთისაზე — 4. კარგად შემონახულია ჩრდილოეთის კედლის მეორე რიგი, სადაც დახატული არიან ცხენზე მჯდომარე წმ. გიორგი (აღმოსავლეთ ნაწილში) და წმ. ესტატე (დასავლეთ ნაწილში). შუა პილასტრზე მაღლა 4 წმინდანია გამოსახული. დასავლეთის კედელზე მხოლოდ ჩრდილოეთის კედელთან ახლოს მხატვრობაა შემორჩენილი.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## ლიტერატურა
* ბოჭორიძე, გ. (1995). *იმერეთის ისტორიული ძეგლები*. „მეცნიერება“, თბილისი. გვ, 131-137. ISBN 5-520-01575-9.

## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები