ცრუხრაშუნა

**ცრუხრაშუნა** () — ჰებელომას გვარის სოკო ჰიმენოგასტერისებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ევროპას, ავსტრალიასა და აზიას (კორეა, იაპონია).

შხამიანი სოკოა. იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას. იზრდება ჯგუფებად ნიადაგზე, მდელოებზე ან ტყის ველობებზე, წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ბაღებსა და პარკებში. ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“. 

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა 1787 წრლს როგორც *Agaricus crustuliniformis*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ლუსიენ კელე 1872 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
* *Agaricus longicaudus*  Pers. (1801)
* *Agaricus diffractus*  Fr. (1838)
* *Agaricus nudipes*  Fr. (1838)
* *Hebeloma nudipes* (Fr.) Kalchbr. (1873)
* *Hebeloma diffractum* (Fr.) Gillet (1876)
* *Hebeloma radicatum* (Cooke) Maire (1908)

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 4-9 სმ, თავიდან ნახევარსფეროსებრი ან მომრგვალო-კონუსური, შეკეცილი კიდეებით, შემდეგ ბრტყელი, არათანაბარი ზედაპირით და ბორცვაკით ცენტრში. კანი გლუვი და ოდნავ წებოვანი, ღია-ყვითელი ან მოყვითალო-ყავისფერი, კიდეებისკენ უფრო ღია. ქუდის ფერი შეიძლება ვარირებდეს ჭუჭყისფერ-თეთრიდან თხილისფერამდე, ზოგჯერ აგურისფერ-წითელი.

რბილობი — შედარებით რბილი, წყლიანი, თეთრი, მწარე გემოთი და ბოლოკის ან უმი კარტოფილის უსიამოვნო სუნით.

ფეხის სიგრძე — 3-8 სმ, სისქე —  0,8-2 სმ, ცილინდრული, ზოგჯერ ძირში გასქელებული, სიმწიფეში ფუყეა, მოთეთრო ან  ყვითელ-ყავისფერი. ზედა ნაწილი დაფარულია ფქვილისებრი, ადვილად მოცილებადი ნაფიფქით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, შეზრდილია კბილით, თავიდან თეთრია, შემდეგ ჟანგმიწისფერი ან ნაცრისფერ-ყავისფერი, ღია კიდეებით. ფირფიტებზე ზოგჯერ შეიმჩნევა  წვრილი რძისმაგვარი ან გამჭირვალე სითხის წვეთები, რომელიც გაშრობისას მუქი ლაქების სახით რჩება.

სპორების ფხვნილი — ჟანგმიწისფერ-ყავისფერი. სპორები — 3-9х5,5-7,5 მკმ, ნუშისებრი, დანაოჭებული.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
მიკორიზა ქმნის არყთან, რცხილასთან, კედართან, თხილთან, ნაძვთან, ფიჭვთან, ვერხვთან, მუხასთან, ცაცხვთან. იზრდება ჯგუფებად ნიადაგზე, მდელოებზე ან ტყის ველობებზე, წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ბაღებსა და პარკებში, მთიან რაიონებში. ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“.

გავრცელებულია ჩრდილოეთის ზომიერ სარტყლებში — ჩრდილოეთი ამერიკა, ცენტრალური ამერიკა, ევროპა, ავსტრალია, აზია (კორეა, იაპონია).

**სეზონი** — მაისიდან ნოემბრამდე.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Hebeloma anthracophilum 40732.jpg|*Hebeloma anthracophilum*
ფაილი:Hebeloma edurum.jpg|*Hebeloma edurum*
ფაილი:Agaricus fastibilis — Flora Batava — Volume v20.jpg|''Agaricus fastibilis 
ფაილი:Hebeloma longicaudum G3.1.jpg|':Hebeloma longicaudum*
ფაილი:Hebeloma mesophaeum a1 (7).JPG|*Hebeloma mesophaeum* 
ფაილი:03.10.2010-Hebeloma radicosum-1.JPG|*Hebeloma radicosum*
ფაილი:Hebeloma sacchariolens G3 (3).JPG|*Hebeloma sacchariolens*
ფაილი:Hebeloma.sinapizans.-.lindsey.jpg|*Hebeloma.sinapizans*
Inocybe fibrosa 271879.jpg|*Inocybe fibrosa*
Inocybe sambucina 296149.jpg|*Inocybe sambucina'' 

## ტოქსიკურობა 
შხამიანი სოკოა. მოწამვლის სიმპტომები ვლინდება 1-4 საათის შემდეგ და მოიცავს ღებინებას, მუცლის ტკივილს, დიარეას. როგორც წესი ავადმყოფის გამოჯანმრთელება იწყება რამდენიმე საათის შემდეგ.. მასში შემავალი ტოქსიკური ნივთიერება დღემდე არაა იდენტიფიცირებული.

## გალერეა

ფაილი:Hebeloma crustuliniforme, Oneida Co..jpg
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme BP2 (4).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (1).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (2).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (10).JPG
ფაილი:Filigrane structures of the Hebeloma crustuliniforme (radijsvaalhoed) at Schelmseweg Arnhem - panoramio.jpg
ფაილი:Hebeloma longicaudum G3.2.jpg
ფაილი:2012-12-31 Hebeloma crustuliniforme (Bull.) Quél 298841.jpg

## გალერეა

ფაილი:Hebeloma crustuliniforme, Oneida Co..jpg
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme BP2 (4).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (1).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (2).JPG
ფაილი:Hebeloma crustuliniforme a1 (10).JPG
ფაილი:Filigrane structures of the Hebeloma crustuliniforme (radijsvaalhoed) at Schelmseweg Arnhem - panoramio.jpg
ფაილი:Hebeloma longicaudum G3.2.jpg
ფაილი:2012-12-31 Hebeloma crustuliniforme (Bull.) Quél 298841.jpg

## ლიტერატურა 
* Грибы: Справочник / Пер. с итал. Ф. Двин. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2001. — С. 157. — ISBN 5-17-009961-4.
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 67. — ISBN 5-17-020333-0.
*Хардинг П. Грибы / Перевод с англ. Д. С. Щигеля. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2002. — С. 127. — ISBN 5-17-011765-5.
*Nilsson, S. & Persson, O. (1977) Fungi of Northern Europe 2: Gill Fungi. Penguin Books. (ინგ.)
*Phillips R. Mushrooms of North America (неопр.). — Little, Brown & Co., 1991. (англ.)
*Сержанина Г. И. Шляпочные грибы Белоруссии. — Минск: Наука и техника, 1984.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ჰებელომა