open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ელმირა აბასოვა

**ელმირა აბდულჰამიდ კიზი აბასოვა** (; დ. 10 იანვარი, 1932, ბაქო — გ. 12 თებერვალი, 2009) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მუსიკისმცოდნე. აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967), ხელოვნებადმცოდნეობის კანდიდატი (1962), პროფესორი (1980).

## ბიოგრაფია
ელმირა აბასოვა დაიბადა 1932 წლის 10 იანვარს ბაქოში. 1955 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კონსერვატორიის ისტორიულ-თეორეტიკული ფაკულტეტი. 1958 წელს — აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული ასპირანტურა. 1955 წლიდან ასწავლის აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1961 წლიდან არის საბჭოთა კომუნისტური პარტიის წევრი. 1963 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტში მეცნიერ მუშაკად. ასწავლიდა აზერბაიჯანის კონსერვატორიაში (1970 წლიდან — დოცენტი). 1962 წლიდან აზერბაიჯანის სსრ კომპოზიტორთა კავშირის მუსიკალური კრიტიკის სექციის თავმჯდომარედ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია: ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ქეთევან სოკოლოვა-ქურდიანი

**ქეთევან სოკოლოვა-ქურდიანი** (დ. 15 იანვარი, 1905, თბილისი — გ. 26 აგვისტო, 1988) — პირველი ქართველი არქიტექტორი ქალი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე; არქიტექტორ არჩილ ქურდიანის მეუღლე.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით 1929 წელს. მუშაობდა „საქსახპროექტში“ და სხვა საპროექტო ინსტიტუტებში. მისი ძირითადი ნამუშევრებია:  (1955; ი. ჩხენკელთან ერთად), საცხოვრებელი სახლი ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№11) და საცხოვრებელი სახლი ვახუშტი ბაგრატიონის ქუჩაზე თბილისში;  გორში, კოლხეთის დაბლობის რაიონული დაგეგმარება და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა 
* თბილისი: ენციკლოპედია.- თბ., 2002. - გვ.835

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქურდიანების სტუდია „დინასტია“ 

კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული  15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
აკაკი დევაძე

**აკაკი დევაძე** (დ. 28 ნოემბერი 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, მეკარე. 1995 წლის საქართველოს წლის ფეხბურთელი. კარიერის მანძილზე 13 სხვადასხვა საფეხბურთო კლუბში ითამაშა.

## სანაკრებო კარიერა
1992–2005 წლებში იცავდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების ღირსებას, რომლის შემადგენლობაშიც 20 შეხვედრა ჩაატარა. მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 1992 წლის 2 სექტემბერს, საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში ლიეტუვის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. 

ეროვნული ნაკრების რიგებში ბოლოჯერ 2005 წლის 30 მარტს, მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში, თურქეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ ითამაშა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
* საქართველოს ჩემპიონი: 1990

### ინდივიდუალური
* საქართველოს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი „სარბიელის“ ვერსიით: 1995
* რუსეთის ჩემპიონატის საუკეთესო მეკარე: 1995 („სპორტ-ექსპრესის“ მიხედვით)

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია
* Appearances for Georgia National Team

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის მარგვეთის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფოთის კოლხეთის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის მერანის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:როსტოვის ფეხბურთელები
კატეგორია:ისრაელის პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს წლის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანზორ დიასამიძე

**ანზორ დიასამიძე** (დ. 5 ოქტომბერი, 1951) — ქართველი მეზღვაური. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი.

## ბიოგრაფია 
ანზორ დიასამიძე დაიბადა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის რაიონის სოფელ გულებში 1951 წლის 5 ოქტომბერს. დაამთავრა ქალაქ ბათუმის საზღვაო სასწავლებელი 1971 წელს; ქალაქ ოდესის უმაღლესი საზღვაო-საინჟინრო სასწავლებელი 1987 წელს. 

1972 წლიდან საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს არაერთ ტანკერზე გაიარა ყველა საფეხური მატროსობიდან კაპიტნობამდე. 1987 წლიდან მეთაურობს საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს, მოგვიანებით კი „Anglo-Georgian Co“-სა და „ABC maritime Co“-ს გემების სხვადასხვა ეკიპაჟებს. 1998-2004 წლებში იყო ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის რექტორის მოადგილე სასწავლო დარგში.

ახალგაზრდა მეზღვაურთა კადრების მაღალკვალიფიციურ დონეზე მომზადების მიზნით მისი ინიციატივითა და თაოსნობით ბათუმში დაარსდა საზღვაო პროფილის სასწავლო ცენტრი  — „ანრი“, რომელსაც უცვლელად თავადვე ხელმძღვანელობს. 2003 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანზორ დიასამიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი 

კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი მეზღვაურები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Hardcore Gamer

**Hardcore Gamer** — ამერიკული ვიდეო თამაშების ჟურნალი, რომელსაც გამოსცემს სტივ ჰენლი. დაარსდა 2005 წელს ტიმ ლინდქვისტის მიერ. 2008 წლამდე ჟურნალი გამოიცემოდა ბეჭდვით ფორმატში. სულ გამოსულია 36 ნომერი. 

„Hardcore Gamer“ ძირითადად კონცენტრირებულია ინდი თამაშებზე, ისეთებზე როგორებიცაა „Disgaea“ და „Limbo“. ჟურნალს გააჩნია სპეციალური მახასიათებლები; მაგალთად „სასაფლაოს“ მახასიათებელი მოიცავს დავიწყებულ, რეტრო თამაშებს. აგრეთვე მოიცავს ისტორიებს ისეთ მსხვილ გამოცემებზე, როგორებიც არის „Grand Theft Auto V და „The Last of“, რომლებსაც აფასებს და მიმოიხილავს სხვადასხვა კუთხიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ჟურნალის სრული არქივი

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები
კატეგორია:ამერიკული ონლაინ ჟურნალები
კატეგორია:ამერიკული ვიდეო თამაშების ჟურნალები
კატეგორია:აშშ-ის გაუქმებული ჟურნალები
კატეგორია:2005 წელს დაარსებული ჟურნალები
ჩამოსაშვები აპარატი

მინი|მარჯვნივ
**ჩამოსაშვები აპარატი** — კოსმოსური საფრენი აპარატის ნაწილი, რომელსაც იყენებენ დამუხრუჭებული ჩამოშვებისათვის ან დასაჯდომად დედამიწაზე ან სხვა ციურ სხეულზე. პილოტირებულ კოსმოსურ ხომალდებზე ჩამოსაშვები აპარატი არის კაბინა, რომელშიც კოსმონავტები იმყოფებიან, ავტომატურ კოსმოსურ საფრენ აპარატებზე კი — ხელსაწყოებიანი კაფსულა. ჩამოსაშვებ აპარატში განლაგებულია რადიოკავშირის, თერმორეგულირებისა და სიცოცხლის უზრუნველსაყოფი სისტემები, აგრეთვე მართვის პულტი, კოსმონავტების სავარძლები და ა. შ. ჩამოსაშვებ აპარატს აქვს მართული ჩამოშვების სისტემა, დამუხრუჭების სარაკეტო ძრავა, პარაშუტები და რბილი დაჯდომის სისტემები. მისი გარე ზედაპირი დაფარულია თბოდამცავი მასალით. ჩამოსაშვები აპარატის ფორმა შეიძლება იყოს სფერული, კონუსური და სხვ. აპარატის აეროდინამიკური ფორმისა და სიმძიმის ცენტრის მდებარეობის შერჩევისას ითვალისწინებენ აპარატის აეროდინამიკურ მდგრადობას. ჩამოსაშვები აპარატის დამუხრუჭებული ჩამოშვება შეიძლება იყოს ბალისტიკური ტრაექტორიით ან ცორვის ტრაექტორიით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კოსმონავტიკა
კატეგორია:კოსმოსური აპარატები
კატეგორია:კოსმოსური ტექნიკა
*
სანაპირო

მინი|სანაპირო
**სანაპირო** — ხმელეთის ზოლი მდინარის, ტბის, ზღვის ან ოკეანის გასწვრივ ან/და სასაზღვრო ხაზი ხმელეთსა და ზღვას, ოკეანეს, ტბას, მდინარესა და სხვა წყლის ობიექტებს შორის, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მათი უშუალო საპასუხო გავლენა. განლაგებულია სანაპირო ხაზის ორთავე მხარეს.

ხმელეთისა და წყლის ობიექტის საპასუხო გავლენა გამოიხატება რელიეფსა და კლიმატში. ზღვისა და ოკეანეების სანაპიროს კლიმატური პირობები, როგორც წესი, ხელსაყრელია ადამიანის ჯანმრთელობისათვის, ამიტომაც ბევრი სანაპირო წარმოადგენს პოპულარულ კურორტს. ცნობილი საკურორტო სანაპიროები განლაგებულია ადრიატიკის ზღვაზე, კავკასიურ რივიერაზე, კოსტა-ბლანკაში, ლაჟარდოვან ნაპირზე, ბალტიისპირეთში, ყირიმის სამხრეთ ნაპირზე და სხვაგან.

## ბიბლიოგრაფია 
* ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ერთტომეული, გვ. 392,  1986 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სანაპირო · საზღვაო ლექსიკონი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა

## სქოლიო
კატეგორია:სანაპიროები
კატეგორია:სანაპიროსა და ოკეანური რელიეფის ფორმები
კატეგორია:ნაპირთმცოდნეობა
ჩამოსხმა

მინი|მარჯვნივ|გამდნარი ლითონი ჩამოსხმის წინ
**ჩამოსხმა** — სხვადასხვა მასალისაგან (ლითონი, ქანი, კერამიკული მასალა, პლასტმასა და სხვ.) ნაკეთობის (სხმულის) მიღების პროცესი. სამსხმელო წარმოებაში ლითონის სხმულების მისაღებად იყენებენ ჩამოსხმის 50-ზე მეტ სახესხვაობას: ჩამოსხმას ქვიშის ყალიბებში, ლითონის ყალიბებში, ანუ კოკილებში, ჩამოსხმა ცვილის მოდელების გამოყენებით (ზუსტი), ცენტრიდანული, წნევის ქვეშ და სხვ.

## ლიტერატურა 
*
ომარ კილასონია

მინი|ომარ კილასონია
**ომარ რევაზის ძე კილასონია** (დ. 2 მაისი, 1941) — ქარელის რაიკომის პირველი მდივანი 1978-1989 წლებში. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი. არის 15 სამეცნიერო შრომის ავტორი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1959 წლიდან იყო კოლმეურნე, 1960-1965 წლამდე სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სტუდენტი. 1965-1974 წლამდე  ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კოლხეთის საცდელი სადგურის მეცნიერი თანამშრომელი, განყოფილების გამგე, დირექტორი. 1969 წელს დაამთავრა აღნიშნული ინსტიტუტის ასპირანტურა.

### პარტიული მოღვაწეობა
სკკპ წევრი 1970 წლიდან. 1974 წლიდან  საქართველოს  კომპარტიის  ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების ინსტრუქტორი. 1977 წლიდან საქართველოს კომპარტიის  ქარელის რაიკომის მეორე მდივანი, ხოლო 1978 წლიდან პირველი მდივანი. საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. საქართველოს სსრ მეცხრე და მეათე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ნაშრომი
* „ქარელი ისტორიის ანალებში“ — წიგნში მოთხრობილია ქარელის რაიონის თითოეული სოფლის ისტორია, რომელსაც რაიკომის მდივნად მუშაობის პერიოდში სხვადასხვა დოკუმენტურ წყაროებში გასცნობია ავტორი. წიგნი მნიშვნელოვანი დოკუმენტური წყაროა ამჟამად, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლების მდგომარეობის, მოსახლეობის, გვარების და ა.შ. შესასწავლად.
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართელოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი 

კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
დუა ლიპა

**დუა ლიპა** (; დ. 22 აგვისტო, 1995, ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მოდელი. მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი, 2017 წლის 2 ივნისს გამოვიდა. ალბომში შვიდი სინგლი შევიდა, მათ შორის ორი სინგლი ბრიტანული *ტოპ-10*-დან იყო: „Be the One“ და „IDGAF“, ასევე ბრიტანეთის ნომერ პირველი სინგლი „New Rules“, რომელიც აშშ-ში ტოპ-6 გახდა. 2018 წელს, ლიპამ Brit Awards-ის ორი ჯილდო: ბრიტანეთის *ქალი სოლო მომღერლისა* და ბრიტანეთის *წლის გარმღვევი მომღერლის* ჯილდო მოიგო.

## ადრეული წლები 
ლიპა დაიბადა 1995 წლის 22 აგვისტოს ლონდონში, კოსოვოელი ალბანელი მშობლების ოჯახში, რომლებიც 1990-იან წლებში დატოვეს პრიშტინა და საცხოვრებლად გადავიდნენ დიდ ბრიტანეთში. სწავლობდა *სილვიას ახალგაზრდა სათეატრო სკოლაში*, თუმცა სკოლა არ დაუსრულებია, ვინაიდან, 2008 წელს, ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად კოსოვოში დაბრუნდა. ლიპა, მამამისის სმენით გაიზარდა, რომელიც მომღერალი დუკაგინ ლიპა იყო. მისი სახელი ალბანურად „სიყვარულს“ ნიშნავს.

14 წლის ასაკში დაიწყო თავისი საყვარელი მომღერლების (როგორიცაა პინკი და ნელი ფურტადო) სიმღერების გახმოვანება და YouTube-ზე გამოქვეყნება. 15 წლის ასაკში, მომღერლად გახდომის სურვილით ლონდონში დაბრუნდა. ცოტა ხნის შემდეგ კი მოდელად დაიწყო მუშაობა. 2013 წელს, *The X Factor*-ის სატელევიზიო რეკლამაში გადაიღეს.

## პირადი ცხოვრება 
2016 წელის, ლიპამ და მამამისმა შექმნეს საქველმოქმედო ფონდი *Sunny Hill Foundation*, კოსოვოს მოქალაქეების მხარდასაჭერად, საიდანაც წარმოშობით მისი მშობლები არიან.

## დისკოგრაფია
* *Dua Lipa* (2017)
* *Future Nostalgia* (2020)
* *Radical Optimism* (2024)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სანაპიროების დაპირისპირება აშშ-ში (ჰიპ-ჰოპი)

**სანაპიროების დაპირისპირება** — პირობითი ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს და დასავლეთ სანაპიროს რეპერების დაპირისპირებას. 1990-იან წლებში დაპირისპირებულთა მეთაურები იყვნენ „ბიგი სმოლსი“ (აღმოსავლეთ სანაპირო) და ტუპაკ შაკური (დასავლეთ სანაპირო).

[მინი|[ტუპაკ შაკური|2pac]]
[მინი|[The Notorious B.I.G.]]

1980-იან წლებში და 1990-იანი წლების დასაწყისში დასავლეთ სანაპიროს რეპი დომინირებდა აღმოსავლეთ სანაპიროს რეპზე. აღმოსავლეთსანაპიროელები მთელი ძალებით ცდილობდნენ შეეცვალათ მდგომარეობა. 1993 წელს ნიუ-იორკში შონ კომბსმა დააარსა ამბიციური ლეიბლი Bad Boy Records, რომელმაც მიზნად დაისახა აღმოსავლეთ სანაპიროს რეპის დომინირების აღდგენა.  მალევე Bad Boy Records-ის რიგებში იდებიუტეს ახალგაზრდა რეპერებმა The Notorious B.I.G.-მა და Craig Mack-მა, რომელბმაც აღუდგინეს აღმოსავლეთ სანაპიროს რეპს 1980-იან წლებში დაკარგული დიდება. ამავდროულად, 1994 წლის 30 ნეომბერს დასავლეთ სანაპიროს წამყვანმა კალიფორნიელმა რეპერმა, ტუპაკ შაკურმა საჯაროდ დაადანაშაულა აღმოსავლეთ სანაპიროს რეპერები მისი მკვლელობის მცდელობაში. საპასუხოდ, The Notorious B.I.G.-მა ჩაწერა კომპოზიცია „Who Shot Ya?“, რომელშიც იგი დასცინოდა 2pac-ს და აფრთხილებდა, რომ „ბიგი სმოლსთან“ ხუმრობა საშიშია.  1995 წლის თებერვალში ტუპაკი ციხეში აღმოჩნდა სექსუალური შევიწროების ბრალდებით. 30 ოქტომბერს, როდესაც იგი ციხიდან გამოვიდა, დაპირისპირება სანაპიროებს შორის ფაქტობრივად ომში გადაიზარდა. წლის ბოლოს თავს დაესხნენ The Notorious B.I.G.-ის დამხმარეს რეპერის ადგილმდებარეობის გაგების მიზნით. 1996 წლის გაზაფხულზე 2pac-მა ჩაწერა ახალი ალბომი, სადაც აღმოსავლეთ სანაპიროს რეპერებს მასზე თავდასხმის გამო შურისძიებით ემუქრებოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის მუსიკა
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპის ისტორია
კატეგორია:1990-იანი წლები აშშ-ში
კატეგორია:The Notorious B.I.G.
კატეგორია:ტუპაკ შაკური
ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია

**ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ორმჭრელი ჩანთოსნების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 27 სმ, კუდისა — 17 სმ, მასა 250 გ აღწევს. სხეულის შეფერილობა მორუხო ყავისფერია, ზურგზე თეთრი განივი ზოლები დასდევს. ფეხები მოყვითალო თეთრია. გავრცელებულია დასავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ავსტრალიაში. ცხოვრობს უდაბნოსა და ევკალიპტის ტყეებში. ერთადერთი სახეობა ჩანთოსნების რიგისა, რომელსაც ჩანთა არ აქვს. მრავლდება წელიწადში ერთხელ, შობს 4 ნაშიერს, რომლებიც პირველ ხანებში დედის ძუძუებზე არიან ჩამოკიდებული და მატყლში ჩამალული. შემდეგ დედას ისინი პატარა სოროში გადაჰყავს, სადაც მთავრდება მათი განვითარება. ძირითადად ტერმიტებით იკვებებიან. ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამიის რაოდენობა თანდათან კლებულობს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამიები
შარლოტ ტერნერ სმითი

**შარლოტ ტერნერ სმითი** (; დ. 4 მაისი, 1749, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო — გ. 28 ოქტომბერი,  1806, სარის საგრაფო, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი რომანტიკოსი პოეტი და ნოველისტი.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი პოეტები
კატეგორია:ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ჟამი სიცოცხლისა და ჟამი სიკვდილისა

**ჟამი სიცოცხლისა და ჟამი სიკვდილისა** (გერმ. Zeit zu leben und Zeit zu sterben) — გერმანელი მწერალის ერიხ მარია რემარკის რომანი, რომელიც გამოიცა 1954 წელს.  1958 წელს რეჟისორმა დუგლას სირკმა გადაიღო ფილმი „ჟამი სიყვარულისა და ჟამი სიკვდილისა“ (ინგლ. A Time to Love and a Time to Die) ამ რომანის მიხედვით. ფილმში პროფესორი პოლმანის როლი რემარკმა შეასრულა.

## სიუჟეტი 
წიგნი მოგვითხრობს ჯარისკაც ერნესტ გრებერის შესახებ, რომელიც მონაწილეობს მეორე მსოფლიო ომში. მას მისცემენ სამ კვირიან შვებულებას და ის დაბრუნდება მშობლიურ ქალაქში ვერდენბრიუკში, რათა მოინახულოს თავისი მშობლები. ქალაქი ომის პერიოდში ძალიან შეიცვალა. ყოველდღე ხდება აფეთქებები, რის შედეგადაც უამრავი ადამიანი იხოცება. ჩამოსვლისას ერნესტი აღმოაჩენს, რომ მისი მშობლები უგზო-უკვლოდ დაკარგულებს შორისაა. ის მიემართება ოჯახის ძველ ნაცნობთან - ექიმთან. აღმოჩნდება, რომ ექიმი საკონცენტრაციო ბანაკშია და მისი შვილი - ელიზაბეტი მარტო ცხოვრობს და მუშაობს ქარხანაში. ელიზაბეტი, რომელსაც გრებერი იცნობდა ჯერ კიდევ პატარაობში, ახლა ძალიან ლამაზ ქალად იყო ჩამოყალიბებული. ისინი დაუმეგობრდებიან ერთმანეთს და მათ შორის გრძნობებიც კი გაჩნდება.

შვებულების პერიოდში ერნესტი მოინახულებს თავის ძველ მეგობარს ბინდინგს, რომელიც იკავებს წამყვან პოზიციას ნაცისტების შტაბში. ბინდინგი შეჰპირდება გრებერს, რომ დაეხმარება მისი მშობლების მოძებნაში. გრებერი ასევე სტუმრობს ყოფილი სკოლის მასწავლებელს პროფესორ პოლმანს, რომელიც ძალიან განიცდის ომის პერიოდს. ის მალავს საკუთარ სახლში გაქცეულ იუდაველს, რომელმაც ომისა და გენოციდის პერიოდში დაკარგა თავისი ოჯახი.

ერნესტისა და ელიზაბეტის გრძნობები იმდენად ძლიერია, რომ ისინი საყვარლები ხდებიან. ერნესტი გადაწყვეტს ელიზაბეტზე დაქორწინებას და ამით შეეცდება მისი მდგომარეობა ცოტათი გააუმჯობესოს, რადგან ჯარისკაცების ოჯახებს სახელმწიფო ეხმარებოდა.

გრებერის შვებულება დასრულდა და ის უკან ფრონტზე უნდა დაბრუნდეს. წასვლისას ის თხოვს ელიზაბეტს, რომ ის არ მოვიდეს სადგურზე, რადგან განშორება ძალიან რთულია. თუმცა ცოლი მას არ დაუჯერებს და მაინც მივა. იმ დღეს გრებერი ბოლოჯერ ნახავს მას. 

ფრონტზე ყველაფერი უცვლელია - ბევრი სისხლი, ბევრი სიკვდილი. ერთხელ ერნესტს უბრძანებენ რუსების ზედამხედველობას. მათ ეჭვი აქვთ, რომ ისინი პარტიზანები არიან. გრებერს ამის არ სჯერა და მას სურს გაათავისუფლოს ტყვეები. ერთ-ერთი თავდასხმის დროს ჯარისკაცი შტეინბრენერი გადაწყვეტს მოკლას რუსები. გრებერსა და მას შორის იწყება ხელჩართული ჩხუბი, რის შედეგადაც ერნესტი მოკლავს შტეინბრენერს და გაუშვებს ტყვეებს. რამდენიმე წამის შემდეგ მოხუცი მამაკაცი, რომელიც ტყვეთა შორის იყო, ტყვიას დაახლის გრებერს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* „დასავლეთის ფრონტი უცვლელია“
* „გზა შინისაკენ“ 
* „სამი მეგობარი“
* „ტრიუმფალური თაღი“ 
* „ლისაბონის ღამე“

## სქოლიო 
. 
კატეგორია:ერიხ მარია რემარკის რომანები
კატეგორია:1954 წლის რომანები
ახალგაზრდა ლედი

**ახალგაზრდა ლედი** — არაფორმალურად ასე ეწოდება ეგვიპტეში, მეფეთა ველზე, სამარხში KV35 აღმოჩენილ მუმიას, რომელიც 1898 წელს, ფრანგმა არქეოლოგმა, ვიქტორ ლორემ აღმოაჩინა. KV35YL (YL – ინგლისურად ახალგაზრდა ლედის/ქალბატონს აღნიშნავს) ეგვიპტის მუზეუმში, კაიროშია დაცული. დნმ-ის ტესტირების შედეგად დამტკიცდა, რომ ის ფარაონ ტუტანხამონის დედა, ამენჰოტეპ II-ისა და ტიიას ქალიშვილია. თავდაპირველად ვარაუდობდნენ, რომ მუმია დედოფალ ნეფერტიტს ეკუთვნოდა, მაგრამ გამოკვლევებს ეს არ დაუდასტურებია. 

## აღმოჩენა და იდენტიფიკაცია
ახალგაზრდა ლედის მუმია  სამარხში KV35 ორ სხვა მუმიასთან ერთად იპოვეს: ერთ-ერთი ახალგაზრდა ბიჭის მუმიაა, რომელიც დაახლოებით 10 წლის ასაკში გარდაცვლილა და სავარაუდოდ, ამენჰოტეპ II-ის ვაჟს, ვებენსენუს მუმიაა. მეორე, მოხუცი ქალბატონის  მუმია დედოფალ ტიიას ეკუთვნის. სამივე მუმია სამარხის პატარა წინანაოთახში (; *ანტიჩამბერში*) ერთმანეთის გვერდიგვერდ მწოლიარე იპოვეს. ისინი შეუხვევლად იწვნენ და სამივე მათგანი ძველი ეგვიპტის სამარხთა მძარცველების  მიერ ძლიერ იყო დაზიანებული. როგორც ჩანს, სამივე მათგანი ახალი სამეფოს პერიოდის დასასრულს გადამალეს.

ახალგაზრდა ლედის მუმიის იდენტიფიცირებასთან დაკავშირებით უამრავი  მოსაზრება გაჩნდა. თავდაპირველად ვიქტორ ლორეს სჯეროდა, რომ მუმია ახალგაზრდა მამაკაცისა იყო, რადგანაც მუმიას თავი გადაპარსული ჰქონდა. მოგვიანებით, დოქტორ გრაფტონ ელიოტ სმიტმა უფრო დაკვირვებით შეამოწმა და დაადგინა, რომ მუმია ქალისა იყო. 

ბოლოდროინდელმა ავტოსომიურმა და მიტოქონდრიული დნმ-ის ტესტირებებმა ერთხელ და სამუდამოდ ცხადყო, რომ მუმია ქალისაა და ის ფარაონ ტუტანხამონის დედაა. გამოკვლევებმა ასევე ცხადყო, რომ ის KV55 სამარხში აღმოჩენილი ფარაონის და და ცოლი იყო. ორივენი კი ფარაონ ამენჰოტეპ II-ისა და დედოფალ ტიიას შვილები იყვნენ. იმის შესაძლებლობა, რომ მუმია სიტამუნს, ისეტს ან ჰენუტანებს ეკუთვნოდეს, ნაკლებად სავარაუდოა, რადგანაც ისინი ფარაონ ამენჰოტეპ III-ის ქალიშვილები და ცოლები იყვნენ, ეხნატონი კი, რომელიმე მათგანზე რომ დაქორწინებულიყო, ისინი ნეფერტიტის, როგორც მთავარი დედოფლის ადგილს დაიკავებდნენ. სავარაუდოდ, მუმია ამენჰოტეპ III-ის ქალიშვილებიდან ერთ-ერთს — ნებეტაჰს ან ბეკეტატენს ეკუთვნის, რადგანაც მათი, როგორც ამენჰოტეპ III-ის ცოლობის დამადასტურებელი არცერთი დოკუმენტი არ მოიპოვება. თუმცა, ცნობილია, რომ ამენჰოტეპ III-ს ტიიასაგან რვა ქალიშვილი ჰყავდა.

## მუმიის აღწერილობა
thumb|100px|right|ახალგაზრდა ლედის მუმიის  გრაფტონ ელიოტ სმიტისეული ჩანახატი
XX საუკუნის დასაწყისში, ანტიკური ეგვიპტის სამეფო მუმიების გამოკვლევისას, გრაფტონ ელიოტ სმიტმა, მუმია ზუსტად აღწერა. ახალგაზრდა ქალბატონი 1,58 მეტრი (5 ფუტი და 2 ინჩი) სიმაღლის იყო და  მიახლოებით, 25 წლამდე უნდა გარდაცვლილიყო. სმიტმა  აღნიშნა, რომ ანტიკური სამარხების მძარცველებს მუმიის მკერდის წინა კედელი დაემტვრიათ, მარჯვენა ხელი კი მხარს ქვევით მთლიანად მოეგლიჯათ. სმიტმავე ივარაუდა, რომ მუმია სამეფო წარმომავლობისა უნდა ყოფილიყო. Smith presumed that she was a member of the royal family. ბიუსტი ფრანგმა მოქანდაკემ, პალეოხელოვანმა, ელიზაბეთ დენისმა შექმნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ეგვიპტური მუმიები
კატეგორია:ტუტანხამონი
კატეგორია:მოკლული ქალები
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
იულიუს ფონ კლაპროთი

**იულიუს ფონ კლაპროთი** ან **ჰაინრიხ იულიუს ფონ კლაპროთი** ( დ. 10 მაისი, 1783, ბელფასტი — გ. 22 იანვარი, 1835) — გერმანელი ლინგვისტ-ორიენტალისტი. მისი ნათესავი იყო გერმანელი გეოლოგი ოტო ვილჰელმ ჰერმან აბიხი.
 
## ბიოგრაფია
1804 წელს მიიწვია რუსეთის საიმპერატორო მეცნიერებათა აკადემიამ კავკასიაში ფილოლოგიური, ეთნოგრაფიული და ისტორიული კვლევების ჩასატარებლად. 1805 წელს იმყოფებოდა ჩინეთში, სადაც დაუმეგობრდა იან პოტოცკის. 1807-09 წლებში იმყოფებოდა კავკასიაში, აქედან 6 თვე გაატარა საქართველოში. 1808 წლის 13 იანვარს ჩავიდა თბილისში, მოიარა არაგვის, თერგის, ლიახვის, მტკვრისა და იორის ხეობები, საქართველოს სამხედრო გზა. მოზდოკიდან ხელისუფლებისგან მალულად მოიარა დიდი და მცირე ყაბარდო და ჩავიდა რაჭაში ონამდე. თბილისის ქართული საზოგადოება ყოველნაირად ეხმარებოდა მას მეცნიერულ კვლევაში, რამაც გააღიზიანა მაშინდელი მთავარმართებელი ივან გუდოვიჩი. ივნისში კლაპროთი იძულებული გახდა დაეტოვებინა თბილისი. კლაპროთის ცნობით, თბილისის მოსახლეობა, რუსთა გარნიზონისა და ჩინოვნიკების გამოკლებით, 18000 სულს შეადგენდა. დახასიათებული აქვს წყალტუბოდა მისი მინერალური წყლები. კლაპროთი იოჰან გიულდენშტედტის შემდეგ მიჩნეულია ერთ-ერთ ყველაზე სწავლულ მოგზაურად. კლაპროთმა დაიწყო ქართული ენის გრამატიკის ბეჭდვა, რაც მისი გარდაცვალების შემდეგ დაასრულა [[მარი ბროსე]მ.

## ბიბლიოგრაფია
*მოგზაურობა კავკასიასა და საქართველოში 1807 და 1808 წლებში (ჰალე, ბერლინი, 1812–1814)
*აღმოსავლეთ კავკასიის გეოგრაფიულ-ისტორიული აღწერა (ვაიმარი, 1814)
*კასპიისა და შავ ზღვრებს შორის მდებარე რუსული პროვინციების აღწერა (ვაიმარი, 1814)
*Tableaux historiques de l'Asie (Paris, 1826)
*Memoires relatifs a l'Asie (Paris, 1824–1828)
*Tableau historique, geographique, ethnographique et politique de Caucase (Paris, 1827)
*Vocabulaire et grammaire de la langue georgienne (Paris, 1827)

## ლიტერატურა
**ჩიქობავა ა.*, „იბერიულ-კავკასიურ ენათა შესწავლის ისტორია“, თბილისი, 1965
*Полиевктов М. А., Европейские путешественники по Кавказу 1800-1830 гг., Tб., 1946

## რესურსები ინტერნეტში
*უცხოელები თბილისის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1783
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1835
კატეგორია:გერმანელი მოგზაურები
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
ბინტურონგი

**ბინტურონგი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ვივერისებრთა ოჯახისა. მონოტიპური გვარის () წარმომადგენელი. ადრე მას აერთიანებდნენ ენოტისებრთა ოჯახში (), მაგრამ მისი ფორმით იგი უფრო ვივერისებრნს ჰგავს. ტურისტებში იგი ცნობილია როგორც „კატისებრი დათვი“, რადგან ფორმებით კატას წააგავს, ხოლო მიწაზე გადაადგილების მანერით — დათვს. ბეწვი მშრალია და გრძელი, განსაკუთრებით კუდზე. მისი სხეულის სიგრძეა 61-96 სმ, მასა 9-14 კგ, ზოგიერთ შემთხვევაში 20 კგ-მდე. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ინდოეთიდან ინდონეზიის კუნძულებამდე, მათ შორის სუმატრა, იავა, კალიმანტანი, პალავანი. ბინადრობს მჭიდრო ტროპიკულ ტყეებში. აქტიურია ღამით, ცხოვრობს ძირითადად ხეებზე. ძირითადად იკვებება ხილით, აგრეთვე მწერებით, მცირე ფრინველებითა და ლეშით. მრავლდება წელიწადში ორჯერ. მაკეობა გრძელდება 90 დღე. შობს 1-6 (საშუალოდ 2-3) ნაშიერს. ისინი 6-7 კვირის მანძილზე იკვებებიან რძით. ტყვეობაში ცოცხლობს 25 წლამდე.

## ლიტერატურა 
* Бинтуронг // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Ronald M. Nowak: Walker’s Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9

## სქოლიო 
კატეგორია:ბინტურონგები
კატეგორია:ბანგლადეშის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ბჰუტანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ინდოეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
ღრმა ჩაწოლის კოლონური სადგური

[მინი|მეტროსადგური „[თავისუფლების მოედანი (თბილისის მეტრო)|თავისუფლების მოედანი“, თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი]]
**ღრმა ჩაწოლის კოლონური სადგური** — დიდ სიღრმეზე მდებარე მეტროსადგური, რომელიც შედგება ერთი ცენტრალური და ორი გვერდითი დარბაზისგან, რომელთა თაღებსაც წყვილ-წყვილად გააჩნია საერთო სტრუქტურული ელემენტი — კოლონების, ანუ სვეტების მწკრივი. თაღები ებჯინება ამ კოლონების მწკრივს და დატვირთვა მასზე გადააქვს.

კოლონური სადგურის მთავარი უპირატესობაა სვეტებს შორის გაზრდილი სივრცე და შესაბამისად, მგზავრების ბევრად უფრო მაღალი გამტარუნარიანობა პილონურ სადგურთან შედარებით.

თბილისის მეტროპოლიტენში ღრმა ჩაწოლის კოლონური სადგურებია: „ახმეტელის თეატრი“, „ისანი“, „თავისუფლების მოედანი“, „რუსთაველი“, „სარაჯიშვილი“ და „წერეთელი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* კოლონური სადგურები

## სქოლიო 
კატეგორია:მეტროპოლიტენის სადგურის სახეები
თაფლიჭამია მაჩვი

**თაფლიჭამია მაჩვი**, **რატელი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 77 სმ, კუდისა — 25 სმ, წონა 7-13 კგ. ფერად შავია, თავსა და ზურგზე გააჩნია დიდი თეთრი ზოლი. აფრიკის ზოგიერთ რეგიონში, მაგალითად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შემჩნეულია მთლიანად შავი ეგზემპლიარები. გავრცელებულია ვრცელ ტერიტორიაზე; აფრიკაში — მაროკოდან და ეგვიპტიდან სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამდე, ხოლო აზიაში — არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ცენტრალურ აზიაში, ინდოეთსა და ნეპალში. აქტიურია შებინდებისას და ღამით, ადამიანისგან ხელუხლებელ ადგილებსა და გრილ ამინდში შესაძლებელია მათი დანახვა დღისათაც. იკვებება თაფლით, კენკითა და ფესვებით. ველურ ბუნებაში მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა უცნობია, ხოლო ტყვეობაში 26 წლამდე ცოცხლობს.

## ლიტერატურა 
* Ronald M. Nowak: Walker’s Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9

კატეგორია:თაფლიჭამია მაჩვები
კატეგორია:აფრიკის ძუძუმწოვრები
პილონური სადგური

[მინი|250პქ|მეტროსადგური „[ავლაბარი (თბილისის მეტრო)|ავლაბარი“,  თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი]]
**პილონური სადგური** — დიდ სიღრმეზე მდებარე მეტროსადგური, რომლის მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი მშენებლობის თავისებურებაა — ცენტრალური დარბაზისა და გვერდითი დარბაზებისთვის გვირაბები გაჰყავთ ცალ-ცალკე. ეს ღრმა ჩაწოლის მეტროსადგურის მოწყობის ყველაზე ძველ მეთოდს წარმოადგენს. საქართველოსა და ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში ყველა მსგავსი სახის სადგური შენდებოდა დახურული წესით.
[მარცხნივ|მინი|მეტროსადგური „[300 არაგველი (თბილისის მეტრო)|300 არაგველი“, თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი]]
პილონური სადგური შედგება სამი დამოუკიდებელი დარბაზისგან, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია პილონებით და მათ შორის არსებული სივრცე გამოიყენება მგზავრთა მიმოსვლისთვის. პილონური სადგურები შენდება რთული გეოლოგიური პირობების შემთხვევაში, რადგან ამ სახის სადგურები უფრო მდგრადია გრუნტის წნევის მიმართ (სტრუქტურის დატვირთვა, საშუალოდ არ აღემატება 40%-ს, მაშინ როცა კოლონური სადგურის შემთხვევაში მერყეობს 52%-იდან 65%-მდე). მის უარყოფით მხარეს წარმოადგენს პილონებს შორის გასასვლელების სივიწროვე, რაც თავის მხრივ მეტად ამცირებს მგზავრთა გამტარუნარიანობას. 

თბილისის მეტროპოლიტენში პილონური სადგურებია: „ნაძალადევი“, „მარჯანიშვილი“, „სადგურის მოედანი“, „ავლაბარი“, „300 არაგველი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* პილონური სადგურები 

## სქოლიო 
კატეგორია:მეტროპოლიტენის სადგურის სახეები
ქესაურის კოლექცია

**ქესაურის კოლექცია** — კერძო კოლექცია ცნობილი მხატვრების (რენესანსიდან ჩვენს დღემდე) ნამუშევრების, რომლებიც განაპირობებენ თანამედროვე ხელოვნების განვითარებას. კოლექცია ინახება ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანაში, ნამუშევრები კოლექციიდან რეგულარულად არიან გამოფენილი ევროკავშირის მრავალ სახელმწიფო მუზეუმებსა და გალერეებში ცალკე თემატური გამოფენების სახით. 2013 წლიდან 2019 წლის დასაწყისამდე უკვე მოეწყო კოლექციაში შენახული ნამუშევრების 68 გამოფენა.

## კოლექციის შეგროვება 
კოლექცია შეიქმნა კერძო პირებისა და აუქციონებზე შესყიდვისა და საჩუქრად მიღების გზით მხატვრული ნამუშევრების, რომლებიც არის შესრულებული სხვადასხვა ტექნიკასა და ჟანრში, როგორც უნიკალური, ასევე სერიული — ლითოგრაფიისა, ქანდაკების, ბარელიეფის, მედალის, ძვირფას ლითონებსა და აბრეშუმზე სერიგრაფიის, დიზაინერული ნამუსევრებისა, იუველირულ ნაწარმის ტექნიკაში. კოლექციაში არის მემორიალური და უნიკალური ნივთები მხატვრების,ხელოვნებისა და კულტურის სამყაროს გამოჩენილი პიროვნებების.

## კოლექციის შემადგენლობა 
კოლექცია შეიცავს 2300 ნივთზე მეტს, მათ შორისაა სალვადორ დალის 1400 ნივთი, მარკ შაგალის, ჯორჯიო დე კირიკოს, რენე მაგრიტის, ჰენრი მურის, ედგარ დეგას, ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკის, ჰანს ჰოლბაინ უმცროსის, ეჟენ დელაკრუაა, კაცუსიკა ჰოკუსაია,  ლეონორ ფინის, რენატო გუტუზოს, ედუარ მანეს, კამილ პისარო, პოლ სეზანისა და სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, აგრეთვე ვლადიმერ ვისოცკის და მარინა ვლადის მემორიალური ნივთები. და კინოვარსკვლავთა 70-მდე ნამუშევარი.

## სქოლიო
კატეგორია:სამხატვრო კოლექციები
თბილისის თანდოიანცის ღვთისმშობლის ეკლესია

**თბილისის თანდოიანცის ღვთისმშობლის ეკლესია** — სომხური ეკლესია, მდებარეობს დავით აღმაშენებლის გამზირის №38-ში. 

## ისტორია
თანდოიანცის ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ის, სავარაუდოდ, აშენებულია XIX საუკუნის I ნახევარში, როდესაც სოფელ კუკიაში ჩამოსახლებულმა სომხურმა მოსახლეობამ იმატა. 

პ. მურადიანის ცნობით, ეკლესიის აშენების თარიღად XIX საუკუნის I ნახევარია დასახელებული, ხოლო აღმშენებლად – „ერევნელი პაპენ და იაკობ კოჩაროვები“. პ. მურადიანი ამ ეკლესიას სურბ გევორქად მოიხსენიებს. სხვა სომხური წყაროების მიხედვით კი, ეს ეკლესია ღვთისმშობლის სახელობისაა და იგი სომეხი მოქალაქის თანდოევის მიერაა აშენებული. 

საბჭოთა პერიოდში ეს ეკლესიაც ვერ გადაურჩა დახურვას. საინტერესო მასალები იქნა მოძიებული თბილისის ცენტრალურ არქივში. თბილისის აღმასკომის პრეზიდიუმის 1924 წლის განკარგულებით „…პლეხანოვის პრ. №38–ში მოთავსებულ, ტფილისის სომხის მხვთისმშობლის ტანდოევის რელიგიურ საზოგადოების ლიკვიდაციის მოსახდენათ, შემდგარი სალიკვიდაციო კომისია, შემადგენლობით: თავმჯდომარედ – ტფილისის აღმასკომის სამეურნეო ქ/განყოფილების გამგის ი. გვარამაძის და წევრებათ აღმასკომის საკონტროლო განყოფილების რევიზორ გ. ლაბაძის და რელიგიურ საზოგადოების წარმომადგენლების საბჭოს წევრები მღვდლები: 1. ჯუგინიანც არუთინ, 2. საკიან სააკი.“

ამ დოკუმენტის დანართში ჩამოთვლილია ნივთები, რომლებიც კომისიამ ჩაიბარა: „ჭაღები ხრუსტალისა – 5ცალი; უბრალო კიბე დიდი – 1 ცალი და რკინის მოაჯირი – 2 ცალი“. ამავე დოკუმენტით 1924 წლის 12 აგვისტოს ეკლესიის „შენობა ჩაიბარა“ ტფილისის აღმასკომის სამნეო ქ/განყოფილებამ. 

ამის შემდეგ შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა დანიშნულებით. მასში ხან კინოთეატრი იყო, ხან მეეზოვეთა კლუბი.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 328-329

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
დავიდე ასტორი

**დავიდე ასტორი** (; დ. 7 იანვარი, 1987 — გ. 3 თებერვალი, 2018) — იტალიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. 

პროფესიული კარიერა დაიწყო იტალიის სერია A-ს კლუბ „მილანში“. 2006–2008 წლებში იჯარით თამაშობდა „პიციგეტონესა“ და „კრემონეზეში“. იმავე წელს კონტრაქტი გააფორმა იტალიურ კლუბ „კალიართან“, საიდანაც, 2014 წელს იჯარით გადავიდა „რომაში“, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — იჯარით „ფიორენტინაში“, ვისთანაც 2016 წელს გააფორმა კონტრაქტი. 2017 წელს დაინიშნა კლუბის კაპიტნად. 

ასტორის დებიუტი იტალიის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2011 წლის 29 მარტს უკრაინის წინააღმდეგ ახმანაგურ მატჩში. მან ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 14 მატჩი და გაიტანა 1 გოლი. ასტორიმ იტალიის ნაკრებთან ერთად 2013 წლის კონფედერაციის თასზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 

2018 წლის 4 მარტს, 31 წლის ასაკში, დავიდე ასტორი ქალაქ უდინეს ერთ-ერთ სასტუმროს ნომერში გარდაცვლილი იპოვეს. სიკვდილის მიზეზი გულის შეტევა გახდა.

## ტიტულები
### სანაკრებო
*კონფედერაციის თასი 2013 — ბრინჯაოს მედალი
## რესურსები ინტერნეტში
* დავიდე ასტორი  „კალიარის“ ოფიციალურ საიტზე
* დავიდე ასტორი  — Assocalciatori.it 
* დავიდე ასტორი — EmozioneCalcio.it (დაარქივებულია Wayback Machine-ზე)
* სანაკრებო მატჩები  — FIGC.it 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები
კატეგორია:კრემონეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
ჩამონაშალი

მინი|მარჯვნივ
**ჩამონაშალი** — ქანის ნატეხების გროვა მთის კალთის ძირში, იქმნება ქანების გამოფიტვისა და ნატეხების კალთებზე ჩამოგორების შედეგად. მასალა დაუხარისხებელია, ჩვეულებრივ შედგება სხვადასხვა ზომის დაკუთხული ნატეხებისაგან — ქვიშის მარცვლებიდან რამდენიმე მეტრი სიდიდის ლოდებამდე. ჩამონაშალის ზედაპირის დახრა თითქმის ბუნებრივი ფერდოს კუთხის ტოლია (30–40°). ჩამონაშალის მოძრაობის უნარი დამოკიდებულია დახრის კუთხეზე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთები
IW Engine

**IW Engine** — თამაშის ძრავა შიდა გამოყენებისთვის. შემუშავებული იქნა ამერიკული კომპანიების, Infinity Ward-ის, Treyarch-ისა და Sledgehammer Games-ის მიერ 2005 წელს, ვიდეო თამაშების სერია „Call of Duty“-ისთვის. IW engine-ს, აგრეთვე გამოიყენებს Activision. 

თავდაპირველად ძრავა დაფუძნებული იყო id Tech 3-ის ძრავაზე. 2009 წლის 15 ივლისს, საიტ IGN-მა IW engine შეიყვანა სიაში „10 საუკეთესო თამაშის ძრავა“. ძრავი დღემდე აქტიურია, ხოლო მის მოდიფიცირებაზე პასუხისმგებელია Treyarch და Sledgehammer Games.

## რესურსები ინტერნეტში
* IW Engine — Mod DB

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Activision
კატეგორია:პროპრიეტარული პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ძრავები
ფატიმა ჯინა

**ფატიმა ჯინა** (; დ. 30 ივლისი, 1893 — გ. 8 ივლისი, 1967) — პაკისტანელი პოლიტიკოსი. პაკისტანის დამაარსებლისა და ქვეყნის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურის მუჰამედ ალი ჯინას უმცროსი და. ფატიმა ჯინა ქვეყანაში ცნობილი იყო „პაკისტანელი ქალბატონის“ ან „ერის დედის“ სახელით. იგი იყო პაკისტანის მოძრაობის აქტიური მონაწილე და ქალი სტუდენტების სრულიად ინდური მუსულმანური ფედერაციის ორგანიზატორი. პაკისტანის დაარსებისა და მისი ძმის გარდაცვალების შემდეგ, კვლავ რჩებოდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრების მნიშვნელოვან ფიგურად.

## ბიოგრაფია 
ფატიმა ჯინა დაიბადა კარაჩიში 1893 წლის 30 ივლისს. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ მისი ძმა გახდა მისი მეურვე. 1919 წელს ფატიმამ სწავლა გააგრძელა კალკუტის სამედიცინო უნივერსიტეტში. 1923 წელს ფატიმამ ბომბეიში გახსნა სამედიცინო კლინიკა. 1947 წელს ჩამოაყალიბა ქალთა დახმარების კომიტეტი, რომელიც მოგვიანებით გახდა სრულიად პაკისტანის ქალთა ასოციაციის ძირითადი ძალა. იგი ასევე მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა პაკისტანში მუჰაჯირების პრობლემის მოგვარებაში. 1948 წლამდე, ძმის გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა მასთან.

1960 წელს ფატიმა ჯინა დაუბრუნდა პოლიტიკურ ავანსცენას, როდესაც ოპოზიციური პარტიების რიგებიდან კენჭი იყარა პაკისტანის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მის მხარდამჭერ მიტინგზე, რომელიც დაკაში გაიმართა 250 000 ადამიანი მივიდა. მომიტინგეები მას მიესალმენ, როგორც ერის დედას. ჯინამ არჩევნები წააგო მოქმედ პრეზიდენტ აიუბ-ხანთან, თუმცა გარკვეულ პროვინციებში ხმათა უმრავლესობა მოიპოვა. არჩევნები არ შეესაბამებოდა საერთაშორისო სტანდარტებს, ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით იგი აიუბ-ხანმა გააყალბა.

1965 წელს ფატიმამ კვლავ გადაწყვიტა კენჭი ეყარა პრეზიდენტის თანამდებობაზე. იგი კვლავ აიუბ-ხანს დაუპირისპირდა. ოპოზიციურმა პარტიებმა თავიანთ ერთიან კანდიდატურად ფატიმა ჯინა დაასახელეს. არჩევნები გაიმართა 1965 წლის 2 იანვარს. პრეზიდენტის თანამდებობაზე პრეტენზიას აცხადებდა აიუბ-ხანი, ფატიმა ჯინა და კიდევ ორი პოლიტიკოსი. საარჩევნო კამპანიისთვის იყო მხოლოდ ერთი თვე. ამომრჩეველთა კოლეგიამ პრეზიდენტად კვლავ აიუბ-ხანი აირჩია.

ფატიმა ჯინა გარდაიცვალა კარაჩიში 1967 წლის 8 ივლისს, ოფიციალურად მისი გარდაცვალების მიზეზი გახდა გულის უკმარისობა. მაგრამ არსებობდა ვარაუდი, რომ იგი მოკლა იმავე დაჯგუფებამ, რომელმაც თავიდან მოიშორა ლიაქათ ალი ხანი. 2003 წელს მუჰამედ ალი ჯინას ძმისშვილმა განაცხადა, რომ ფატიმა ჯინა მოკლეს. დაკრძალულია ძმის გვერდით.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Details of Fatima Jinnah 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივლისი
კატეგორია:პაკისტანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები
იენგ ტირიტი

**იენგ ტირიტი** (დაბადებით **ქჰიეუ**; ; დ. 10 მარტი 1932, ბატამბანგი — გ. 22 აგვისტო 2015, პაილინი) — კამბოჯელი პოლიტიკოსი, კამპუჩიის კომუნისტური პარტიის წევრი. დემოკრატიული კამპუჩიის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრის იენგ სარის მეუღლე. მიუხედავად იმისა, რომ არ ყოფილა კამპუჩიის კომუნისტური პარტიის არცერთი კომიტეტის წევრი, იგი იყო წითელი ქმერების ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფიგურა.  1975 წლის ოქტომბრიდან რეჟიმის დასასრულამდე, 1979 წლის იანვრამდე ეკავა სოციალურ საკითხთა მინისტრის თანამდებობა .

იენგ ტირიტის და იყო ქჰიეუ პონარი, წითელი ქმერების ლიდერის პოლ პოტის პირველი ცოლი. იენგ ტირიტი და მისი ქმარი დააპატიმრეს 2007 წლის ნოემბერში კამბოჯის საქმეებში გაეროს საერთაშორისო ტრიბუნალის გადაწყვეტილებით და გაასამართლეს გენოციდის, სამხედრო დანაშაულებისა და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისათვის. 

## ბიოგრაფია 
ქჰიეუ ტირიტი დაიბადა 1932 წლის 11 მარტს ბატამბანგის პროვინციაში. მისი მამა იყო მოსამართლე, მან მეორე მსოფლიო ომის დროს მიატოვა ოჯახი და გაიქცა კამბოჯის პრინცესასთან ერთად.

1949 წელს თავის უფროს დასთან ერთად დატოვა კამბოჯა და გაემგზავრა პარიზში, სადაც შეისწავლა ინგლისური ლიტერატურა. ტირიტი იყო პირველი კამბოჯელი ქალი, რომელმაც ამ სფეროში მიიღო სამეცნიერო ხარისხი. ქჰიეუ ტირიტი 1951 წელს ცოლად გაჰყვა იენგ სარის, შეიცვალა სახელი და გახდა იენგ ტირიტი.   

იენგ ტირიტი სამშობლოში დაბრუნდა 1957 წელს. 

გარდაიცვალა 2015 წლის 22 აგვისტოს 83 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა 
* Philip Short. *Pol Pot: Anatomy of a Nightmare.* Henry Holt and Company, 2005.

## რესურსები ინტერნეტში
* Photos- on afp.google.com
* Cambodia Tribunal Monitor

## სქოლიო
კატეგორია:კამბოჯელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო
მაია გოიკოვიჩი

**მაია გოიკოვიჩი** (; დ. 22 მაისი 1963, ნოვი-სადი) — სერბი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, სერბეთის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2014 წლის 23 აპრილიდან. სერბეთის პროგრესული პარტიის წევრი.

## განათლება 
1987 წელს დაასრულა ნოვი-სადის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1989 წლიდან  მუშაობდა საოჯახო იურიდიულ ფირმაში. 

## პოლიტიკური კარიერა 
მაია გოიკოვიჩი იყო რადიკალური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. თავდაპირველად იგი იყო გენერალური მდივანი, ხოლო შემდეგ აღმასრულებელი საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტი და პარტიის ლიდერის მოადგილე. იგი ასევე მუშაობდა ვოისლავ შეშელის იურიდიულ მრჩევლად ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე საერთაშორისო ტრიბუნალამდე. 

1992 წლიდან იგი იყო იუგოსლავიის საკავშირო რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი, ხოლო 1996-2000 წლებში ვოევოდინის პარლამენტის წევრი. 1998 წლის მარტიდან 1999 წლის ნოემბრამდე ეკავა სერბეთის მთავრობის უპორტფელო მინისტრის თანამდებობა, ხოლო შემდეგ იუგოსლავიის საკავშირო რესპუბლიკის მთავრობის ვიცე-პრემიერის თანამდებობა. 2004 წლის ოქტომბრიდან 2008 წლის ივნისამდე იყო ქალაქ ნოვი-სადის მერი. 

2008 წლიდან გავიდა სერბეთის რადიკალური პარტიის რიგებიდან და სათავეში ჩაუდგა სახალხო პარტიას, რომელიც შეუერთდა კოალიციას „სერბეთის გაერთიანებული რეგიონები“. 2012 წელს მან მიიღო სერბეთის ეროვნული ასამბლეის სახალხო დეპუტატის მანდატი, ამავე წელს იგი შეუერთდა სერბეთის პროგრესული პარტიის რიგებს. 

2014 წლის 23 აპრილს აირჩიეს სერბეთის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ.

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მალიჰა ლოდჰი

**მალოჰა ლოდჰი**, ზოგჯერ მოიხსენიება როგორც **მალიჰა ლოდი** (; დ. 15 ნოემბერი, 1952, ლაჰორი, პაკისტანი) — პაკისტანელი პუბლიცისტი, პოლიტოლოგი, განათლების მოღვაწე და დიპლომატი.

## ბიოგრაფია 
მალიჰა ლოდჰი დაიბადა საშუალო კლასის ოჯახში, მისი მამა იყო ყოფილი საზღვაო ოფიცერი, შემდეგ ჩაერთო ნავთობის ბიზნესში და ეკავა ხელმძღვანელი თანამდებობა ბრიტანულ-პაკისტანურ ნავთობკომპანია „Attock Oil Co.“-ში. ამავე პერიოდში ცოლად გაჰყვა ლონდონელ ბანკირს, მაგრამ ხუთი წლის შემდეგ დაშორდა, მისგან დარჩა შვილი ფეისალი.

1986 წელს პაკისტანში დაბრუნების შემდეგ დაკავდა ჟურნალისტური საქმიანობით, თანამშრომლობდა ინგლისურენოვან გაზეთ „The Muslim“-თან. რამდენიმე წელი ეკავა მთავარი რედაქტორის თანამდებობა, ხოლო მოგვიანებით მონაწილეობდა უმსხვილესი ინგლიურენოვანი გაზეთის „The News International“-ის ჩამოყალიბებაში. ითვლება, რომ ჟურნალისტურმა მოღვაწეობამ და ლოდჰისთან კავშირმა დიდი როლი ითამაშა პაკისტანის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ბენაზირ ბჰუტოს დაბრუნებაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:პაკისტანელი პოლიტოლოგები
კატეგორია:პაკისტანელი პედაგოგები
კატეგორია:პაკისტანელი პუბლიცისტები
კატეგორია:პაკისტანელი დიპლომატები
კატეგორია:პაკისტანელი ჟურნალისტები
კატეგორია:პაკისტანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პაკისტანის ელჩები აშშ-ში
კატეგორია:პაკისტანის უმაღლესი კომისრები დიდ ბრიტანეთში
კატეგორია:პაკისტანის მუდმივი წარმომადგენლები გაეროში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რეტნო მარსუდი

**რეტნო ლესტარი პრიანსარი მარსუდი** (), უმეტესად ცნობილია, როგორც **რეტნო მარსუდი** () (დ. 27 ნოემბერი, 1962, სამარანგი, ცენტრალური იავა, ინდონეზია) — ინდონეზიელი დიპლომატი, საგარეო საქმეთა მინისტრი 2014 წლიდან. დაამთავრა სამარანგის № 3 საშუალო სკოლა. 1985 წელს დაასრულა ჯოკიაკარტაში მდებარე გაჯა-მადის უნივერსიტეტი.

1990-იან წლებში მუშაობდა ინდონეზიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1997-2001 წლებში მარსუდი ჰააგაში ინდონეზიის საელჩოში ეკონომიკის სფეროს მდივნად მუშაობდა. 2001 წელს დანიშნეს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროპისა და ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორად.

2005 წელს მარსუდი ვანიშნეს ინდონეზიის ელჩად ნორვეგიასა და ისლანდიაში.  2011 წლის დეკემბერში ნორვეგიის მეფემ დააჯილდოვა დამსახურების ორდენით. იგი გახდა ამ ორდენის პირველი ინდონეზიელი მფლობელი.

ოსლოდან დაბრუნების შემდეგ მარსუდი მცირე დროით კვლავ ევროპისა და ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორად მუშაობდა.

## პირადი ცხოვრება 
რეტნო მარსუდის ქმარია არქიტექტორი აგუს მარსუდი. მათ ჰყავთ ორი გოგო დოტა და ბაგასი.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიელი დიპლომატები
კატეგორია:ინდონეზიის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ინდონეზიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი

**სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი** (დ. 6 დეკემბერი, 1923, კორჩულა, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 6 აგვისტო, 2009, ზაგრები, ხორვატია) — ხორვატი პოლიტიკური მოღვაწე, ხორვატიის აღმასრულებელი ვეჩეს თავმჯდომარე (პრემიერ-მინისტრი) 1967-1969 წლებში, ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის პირველი მდივანი 1969-1971 წლებში. პირველი ევროპელი ქალბატონი, რომელმაც დაიკავა ფედერაციული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. 

## ბიოგრაფია 
დაბჩევიჩ-კუჩარი ხორვატიის რესპუბლიკის პოლიტიკაში მივიდა XX საუკუნის 60-იან წლებში, როგორც ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის რეფორმისტული ფრთის წარმომადგენელი. 

1941 წელს დაასრულა სპლიტის ქალთა რეალური გიმნაზია. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში არ შეუწყვეტია სწავლა, მუდმივდ ემალებოდა იტალიელ ფაშისტებს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მისი ძმა ტყვედ ჩაუვარდა იტალიელებს, 1943 წელს გაწევრიანდა პარტიზანთა რიგებში. ომამდე მცირე ხნით ადრე დაასრულა უმაღლესი ეკონომიკური სკოლა, სწავლა კი  გააგრძელა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა ორი წელი. სსრკ-იუგოსლავიის ურთიერთობების გაცივების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და 1949 წელს დაასრულა ზაგრების უნივერსიტეტი. 

1967-1969 წლებში ხორვატიის აღმასრულებელი ვეჩეს თავმჯდომარეა ანუ პრემიერ-მინისტრია. აღნიშნულ თანამდებობაზე მოსვლის შემდეგ იგი აღმოჩნდა ორი მოვლენის ზღვარზე. ერთი მხრივ იგი მღელვარე სტუდენტების წინაშე აღმოჩნდა, რომლებიც  ითხოვდნენ  ქვეყნის დემოკრატიულ ცვლილებებს, მეორე მხრივ იდგა იუგოსლავიის სახალხო არმიის კონსერვატიული საზოგადოება, რომელსაც ქვეყანაში პოლიტიკური ცვლილებების ეშინოდა. აღნიშნული მოვლენები ისტორიაში შევიდა ხორვატიის გაზაფხულის სახელწოდებით. 

1969-1971 წლებში ხორვატიის კომუნისტთა კავშირის პირველი მდივანია. 1971 წელს იოსიპ ბროზ ტიტომ გააკრიტიკა და იძულებული გახდა წასულიყო ცენტრალური კომიტეტიდან და ხორვატიის პოლიტიკური ცხოვრებიდან. 

ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებას დაუბრუნდა ქვეყანაში მრავალპარტიული მმართველობის სისტემის დამყარების შემდეგ. 1990 წელს მიკო ტრიპალოსთან ერთად შექმნა ხორვატიის სახალხო პარტია, რომელიც მთავარი ოპოზიციური ძალა გახდა ქვეყანაში. 

1995 წელს წარუმატებელი არჩევნების შემდეგ სავკა დაბჩევიჩ-კუჩარი გადადგა სახალხო პარტიის თავჯდომარის თანამდებობიდან.  

## რესურსები ინტერნეტში
* Heroina Hrvatskog proljeća
* U 86. godini umrla Savka Dabčević-Kučar

კატეგორია:იუგოსლაველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ხორვატიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ხორვატი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
ნინო აბესაძე

250px|მინი
**ნინო აბესაძე** (; დ. 12 აპრილი 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ისრაელის პოლიტიკოსი, ქნესეთის დეპუტატი პარტია „კადიმის“ რიგებიდან 2009-2013 წლებში.

## ბიოგრაფია 
ნინო აბესაძე დაიბადა 1965 წლის 12 აპრილს თბილისში, რეჟისორ ოთარ აბესაძისა და სვეტლანა რაბინოვიჩის (მოლდოველი ებრაელი) ოჯახში. 23 წლის ასაკში მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიაში.

ისრაელში რეპატრიაცია მოახდინა 1996 წელს, რის შემდეგაც მუშაობა დაიწყო ისრაელის ტელევიზიის 33-ე არხის რუსულენოვან ტელევიზიაში. ისრაელში გამგზავრებამდე მან ურთიერთობა გააბა საქართველოსა და სომხეთში ისრაელის ელჩთან ბარუხ ბენ-ნერიასთან.

2008 წლის 18 ნოემბერს ნინო აბესაძემ გამოთქვა ქნესეთის წევრად კენჭისყრის სურვილი და გაწევრიანდა პარტია კადიმაში. პარტიის ლიდერი ციპი ლივნი მიესალმა მის ამ გადაწყვეტილებას. 

თავდაპირველად ნინო აბესაძე ვერ გახდა სიით პარლამენტის წევრი, მაგრამ მოგვიანებით მან ადგილომონაცვლეობით დაიკავა ცახი ჰანგების მანდატი და შევიდა პარლამენტში. 

2013 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ მან დატოვა პარტია და გადავიდა პარტია ავოდაში. ახალი პარტიის საარჩევნო სიაში დაიკავა მე-19 ადგილი, მაგრამ პარტიამ მხოლოდ 15 მანდატი მოიპოვა და ნინო აბესაძე ვეღარ გახდა პარლამენტის წევრი.  

ფლობს ივრითს, ფრანგულ, რუსულ და ქართულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნინო აბესაძე ქნესეთის გვერდზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:ისრაელელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:მეთვრამეტე მოწვევის ქნესეთის წევრები
კატეგორია:ქართველი ებრაელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაკა ბატიაშვილი

**მაკა ბატიაშვილი** (დ. 1975, თბილისი) — ქართველი მხატვარი. 

## ბიოგრაფია 
1992-1997 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. ძირითადად მუშაობს გრაფიკასა და ფერწერაში, არის არაერთი პერსონალური გამოფენის ავტორი როგორც საქართველოში, ისე მის საზღვრებს გარეთ. ჰქონდა პერსონალური გამოფენები ნიდერლანდებში, ჩეხეთში, საფრანგეთში, ლიეტუვასა და გერმანიაში. თბილისში მის პერსონალურ გამოფენებს სხვადასხვა დროს სხვადასხვა გალერეები მასპინძლობდნენ. მაკა ბატიაშვილი მუშაობს ფერწერის, გრაფიკის, წიგნის ილუსტრაციების, ვიდეო არტის, დოკუმენტური კინოს სფეროში. 
 
პერსონალური და ჯგუფური გამოფენები:
 
*2015 – სათამაშო მოედანი, TBC გალერეა, თბილისი, საქართველო;
*2015 - ქართველი მხატვრების გამოფენა, თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი, თელ-ავივი, ისრაელი; 
*2013 - არუნდელის თანამედროვე ხელოვნების გალერეა, არუნდელი, დიდი ბრიტანეთი;
*2012 - ინდუსტრიული გალერეა, ოსტრავა, ჩეხეთის რესპუბლიკა;
*2011 - შავი და თეთრი, თბილისის ისტორიის მუზეუმი, თბილისი, საქართველო;
*2008 - OFF EUROPA Festival, ლაიფციგი, გერმანია;
*2014-2016 - Contemporary Istanbul Art Fair, სტამბოლი, თურქეთი;
*2016 - Kyiv Art Week, კიევი, უკრაინა;
*2015 - START Art Fair, Saatchi Gallery, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვებ-საიტი
 
*Facebook-ის ოფიციალური გვერდი 

*მაკა ბატიაშვილის ნამუშევრები

*ბატიაშვილის გამოფენა: "სათამაშო მოედანი

*მაკა ბატიაშვილის შავ-თეთრი ფერწერა

*მაკა ბატიაშვილი თანამედროვე მხატვრების პრობლემებზე

კატეგორია: ქართველი მხატვრები
კატეგორია: დაბადებული 1975
ნათია ლაბაძე

მინი|ნათია ლაბაძე
**ნათია ლაბაძე** (დ. 26 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი მეზღვაური. ერთადერთი მოქმედი ქართველი მეზღვაური ქალია, ვინც შორეულ ნაოსნობაში მსახურობს. პირველი ქალი გემის კაპიტანი საქართველოში.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა 
დაიბადა მეზღვაურების ოჯახში: მისი მამა და ბიძები ასევე მეზღვაურები იყვნენ. ნათია ლაბაძის ბიძა, ჯემალ ლაბაძე 1994 წელს ჩინეთთან ქართული ფლოტის ერთ-ერთი უკანასკნელი გემის, „მემედ აბაშიძის“ ჩაძირვის დროს დაიღუპა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ, 18 წლის ნათია ლაბაძე ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიაში ჩაირიცხა, სადაც აკადემიის 121 კურსანტს შორის ერთადერთი გოგო იყო. საქართველოს ისტორიაში 40-წლიანი ინტერვალის შემდეგ ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა საზღვაო აკადემიაში გემთწამყვანის სპეციალობაზე გოგომ ჩააბარა.

2015 წელს (18 ივლისი) 22 წლის ასაკში, ჰონგ-კონგის პორტში, ნათია ლაბაძე პირველად წავიდა შორეულ ნაოსნობაში და ავიდა გემზე, რომელზე სამუშაოდაც აიყვანეს. გემი იყო „ენვაეკე ლიბრა“, პანამის დროშის ქვეშ მცურავი კონტეინერმზიდი. 26-წევრიან ეკიპაჟში ნათია ერთადერთი გოგო იყო. ამ გემზე მან 8 თვე იმუშავა.

2015 წლის 18 აგვისტოს ნათია ლაბაძემ გადაკვეთა ეკვატორი, რის შემდეგაც ის მონათლეს „ნამდვილ მეზღვაურად“.

ნათია ლაბაძის შთაგონებაა XX საუკუნის პირველ ნახევარში მოღვაწე პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი, ბათუმელი იულია ფაილოძე. იულია ფაილოძე იმ სახლში ცხოვრობდა, რომელშიც მოგვიანებით ნათია ლაბაძე.

„გარკვეული ბარიერების გამო იულიამ კაპიტნის რანგამდე ვერ მიაღწია. ზუსტად 1 საუკუნის შემდეგ, მე ვიყავი მეორე ქართველი ქალი, რომელიც გემზე წავიდა და ვიქნები პირველი ქართველი ქალი, რომელიც კაპიტანის რანგს მიაღწევს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალები საქართველოდან

## ლიტერატურა
*ჟურნალი „ანაკლია“, #2, 2016

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი მეზღვაურები
კატეგორია:ქართველი მეზღვაური ქალები
ნ