open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hewlett-Packard

**ჰიულეტ-პაკარდი** (The Hewlett-Packard Company) ან უბრალოდ HP, იყო ამერიკული კორპორაცია, საოფისე და სამედიცინო აპარატურის მწარმოებელი ლიდერი მსოფლიო ბაზარზე. მდებარეობდა პალო-ალტო-ში, კალიფორნიაში.

2015 წლის 1 ნოემბერს კომპმანია გაიყო ორ ნაწილად: ერთს დაერქვა HP Inc ხოლო მეორეს - Hewlett Packard Enterprise.

## კომპანიის ისტორია 
### დაარსება 
thumb|მარცხნივ|200პქ|ჰიულეტ-პაკარდის ავტოფარეხი
ვილიამ (ბილ) ჰიულეტმა და დევიდ (დეივ) პაკარდმა ერთად დაამთავრეს ელექტრონული საინჟინრო-სამშენებლო ტექნიკის უნივერსიტეტი 1934 წელს. კომპანიამ დაარსება დაიწყო პალო-ალტოსთან მდებარა პატარა ავტოფარეხში .

პარტნიორობა ოფიციალურად გაფორმდა და კომპანია დაარსდა 1939 წლის 1 იანვარს, 538 აშშ დოლარის დაბანდებით  . ჰიულეტი და პაკარდი მონეტას ისროდნენ იმის გადასაწყვეტად, თუ რომელი სახელი დაერქმიათ კომპანიისთვის: ჰიულეტ-პაკარდი თუ პაკარდ-ჰიულეტი. პაკარდმა მოიგო, მაგრამ საბოლოოდ მაინც მათ თავიანთ ელექტრონულ საწარმოს ”ჰიულეტ-პაკარდი კომპანია” დაარქვეს.

HP გაერთიანდა 1947 წლის 8 აგვისტოს, და საზოგადოებაში გავიდა 1957 წლის 6 ნოემბერს.

თავდაპირველად ისინი ბევრ პროექტზე მუშაობდნენ. მათი პირველი ფინანსურად ყველაზე წარმატებული პროდუქცია იყო აუდიოსისტემების სატესტირებელი ხმოვანი გენერატორი Model 200A, რომელიც შეისყიდა უოლტ დისნეის სტუდიამ თითოეული 71.50 აშშ დოლარად.

### კომპანიის წარმატებები 
მინი|მარცხნივ|200პქ|HP200A
1966 წელს შეიქმნა ჰიულეტ-პაკარდის პირველი კომპიუტერი. 1970-იან წლებში, კომპანიის მეინფრეიმები კონკურენციას უწევდნენ IBM-ის წარმოების ანალოგიურ მანქანებს. თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების მიზნით, 1997 წელს შეიქმნა სპეციალური განყოფილება Hewlett-Packard Laboratories, რომელშიც ინვესტიციის სახით ჩაიდო 3 მილიარდი დოლარი. 2002 წელს კომპანია გაერთიანდა კომპანია კომპაკთან (Compaq), რის შედეგადაც მსოფლიოში მოიპოვა პერსონალური კომპიუტერების გაყიდვების ლიდერის სტატუსი. 2005 წლის მონაცემებით, კორპორაციის წლიურმა ბრუნვამ 86 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო 2014 წლის მონაცემებით - $111 მილიარდს გაუტოლდა.

## წარმოებული პროდუქცია 
პრინტერები
* შავ–თეთრი ლაზერული პრინტერები – HP LaserJet
* ფერადი ლაზერული პრინტერები – HP Color LaserJet
* ფერადი ჭავლური პრინტერები HP DeskJet და HP Photosmart
* მრავალფუნქციონალური მოწყობილობები – HP OfficeJet და HP PSC

სკანერები
* HP ScanJet

ციფრული კამერები
* HP Photosmart

პორტატული ჯიბის კომპიუტერები
* HP iPAQ
* HP Lx
* HP Jornada
* HP OmniGo

ნოუთბუკები
* HP Pavilion
* Compaq Presario
* HP Compaq nx
* HP Compaq nc
* HP Compaq nw

პერსონალური კომპიუტერები
* HP Pavilion
* HP Kayak
* HP Vectra
* HP Brio
* HP Compaq
* HP Workstation

სერვერები
* HP ProLiant ML
* HP ProLiant DL
* HP ProLiant BL
* HP 9000	
* HP AlphaServer

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კომპანიის ოფიციალური საიტი 
* HP-ს გამომთვლელების მუზეუმი

კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:კომპიუტერების მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები
კატეგორია:Hewlett-Packard
კატეგორია:კომპიუტერული კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კატეგორია:ნეტბუქების მწარმოებლები
კატეგორია:ამერიკული სავაჭრო მარკები
ფარცხისის ბრძოლა (1074)

**ფარცხისის ბრძოლა** — ბრძოლა განძის გამგებელ სარანგსა და საქართველოს მეფე გიორგი II-ს შორის. გაიმართა 1074 წელს. სელჩუკთა სულთანმა მალიქ-შაჰმა განძის აოხრებისა და ამირა ფადლონის დარტყმის შემდეგ განძის გამგებლობა სარანგს დააკისარა. მან 48 ათასი მხედარი  დაუტოვა და დაავალა ქართლის დარბევა. სარანგმა მოიშველია დვინისა და დმანისის ამირები და ქართლს შეესია, გიორგი II-მ სწრაფად შეკრიბა ჯარი, მოკავშირედ გაიხადა კახთა მეფე აღსართან I, მტერს ფარცხისთან (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) შეება, დაამარცხა და გააქცია იგი. ფარცხისთან ქართველთა გამარჯვებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ამით წახალისებულმა გიორგი II-მ, ისარგებლა რა ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებით, გაილაშქრა და დაიბრუნა სამხრეთ და დასავლეთ საქართველოს მიწა-წყალი (ციხე ანაკოფია და, აგრეთვე, კლარჯეთის, შავშეთის, ჯავახეთისა და არტაანის მრავალი ციხე).

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1074 წლის ბრძოლები
ფარცხისის ბრძოლა (1569)

**ფარცხისის ბრძოლა 1569** – ბრძოლა ქართველთა და ყიზილბაშთა ლაშქარს შორის. ირანის შაჰმა განჯაში შაქისა და ყარაბაღის ლაშქარი შეკრიბა, დაიქირავა საშამხლოს რაზმები და საქართველოში გაგზავნა ქართლის მეფის სიმონ I-ის წინააღმდეგ. მოღალატე აზნაური კახაბერ ყორღანაშვილი მიეგება მტერს გზაზე და მეგზურად წაუძღვა. ბრძოლა გაიმართა სოფელ ფარცხისთან (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი). მიუხედავად მტრის სიჭარბისა, ქართველებმა მედგრად შეუტიეს და უკუაქციეს იგი.

გაქცეულ ყიზილბაშებს მეფე სიმონი ფეხდაფეხ მიჰყვა და თანამებრძოლთა მცირე ჯგუფით ქართველთა ძირითად ნაწილს საკმაოდ დაშორდა. მტრის გარემოცვაში დარჩენილი მეფე ერთ-ერთმა მოღალატემ შუბის კვრით ცხენიდან ჩამოაგდო. უთანასწორი ბრძოლაში მეფის თანამებრძოლები ერთიანად დახოცეს, ხოლო თვით სიმონი დაატყვევეს და ირანში გაგზავნეს, სადაც მან 1578 წლამდე დაჰყო ტყვეობაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ირანის ბრძოლები
კატეგორია:1569 წლის ბრძოლები
ჰიპ-ჰოპი

**ჰიპ-ჰოპი** () — სუბკულტურა, რომელიც მომდინარეობს ადრეული 70-იანი წლების ნიუ-იორკის აფრო-ამერიკული საზოგადოებიდან. კერძოდ, იგი წარმოიშვა ბრონქსში და მოგვიანებით ლათინო ამერიკულ საზოგადოებებში გავრცელდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტერმინით ხშირად ჰიპ-ჰოპ მუსიკა იგულისხმება, ჰიპ-ჰოპ კულტურას ახასიათებს ოთხი ელემენტი: ემსინგი (), დიჯეინგი (), ბრეიკდანსი () და გრაფიტი ().

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰიპ-ჰოპ მუსიკა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრო-ამერიკული კულტურა
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:აფრო-ამერიკული მუსიკა
კატეგორია:მუსიკალური სუბკულტურები
ნახიდურის ბრძოლა

**ნახიდურის ბრძოლა 1599** — ბრძოლა ქართლისა და ოსმალეთის ლაშქარს შორის. ოსმალთაგან გორის ციხის გათავისუფლების შემდეგ (გორის ბრძოლა) თავრიზის ბეგლარბეგმა სულთნის ბრძანებით საქართველოში ილაშქრა. ჯარი ალგეთის ხეობაში, სოფ. ნახიდურთან დაბანაკდა. ქართლის მეფე სიმონ I მტერს მცირერიცხოვანი ლაშქრით მიეგება. ქართველთა ჯარის თავმოყრა დამთავრებული არ იყო, ამიტომ მეფეს ბრძოლის დაწყებას არ ურჩევდნენ, მაგრამ სიმონ I-მა რჩევა არ მიიღო და მტერს მედგრად შეუტია. თვით მეფე მამაცურად იბრძოდა ბრძოლის შუაგულში. დაახლოებით ხუთსაათიანი ბრძოლის შემდეგ ოსმალთა რიცხოვრივი უპირატესობის შედეგად ქართველები იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ. ოსმალებმა ბრძოლით მისდიეს ქართველთა ლაშქარს. სოფ. ფარცხისთან (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი), ვიწრო გზაზე, სიმონ I ცხენიანად ჩაეფლო და იძულებული გახდა დანებებოდა ოსმალთა სარდალს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:1599 წლის ბრძოლები
ოფშკვითის ბრძოლა

**ოფშკვითის ბრძოლა 1590** — ბრძოლა იმერეთის მეფე როსტომსა, ოდიშის მთავარ მანუჩარ I დადიანისა და ქართლის მეფე სიმონ I-ს შორის.

სიმონ I-მა გადაწყვიტა დასავლეთ საქართველოში შექმნილი ვითარება იქ თავისი გავლენის განსამტკიცებლად გამოეყენებინა. იგი იმერეთის ტახტის დაუფლებისათვის გაჩაღებულ ბრძოლაში ჩაება. სიმონს მხარს უჭერდა იმერელ თავადთა ერთი ჯგუფი. მრავალრიცხოვანი ჯარითა და ზარბაზნებით სიმონ I იმერეთში გადავიდა, დაიპყრო სკანდის, კვარის, კაცხის, სვერის ციხეები. შემდეგ ქუთაისი აიღო და ოდიშისკენ სალაშქროდ სოფ. ოფშკვითთან (ახლანდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) დაბანაკდა. იმერეთის მეფე როსტომი ოდიშის მთავარ მანუჩარ I დადიანთან გაიქცა, რომელიც სიმონ I-ს როსტომთან ერთად მორჩილებას ჰპირდებოდა. სიმონ I-მა, რომელსაც იმერეთის საბოლოო შემოერთება ჰქონდა გადაწყვეტილი, როსტომის გადაცემა მოითხოვა, რაზედაც უარი მიიღო. მანუჩარ I-მა და როსტომმა შეძლეს სიმონ I-თან მყოფი იმერელი თავადების გადაბირება და გარიჟრაჟზე მოულოდნელად თავს დაესხნენ სიმონ I-ის ბანაკს. ძმათა შორის ბრძოლა დამთავრდა ქართლის მეფის დამარცხებით, რომლის მთელი ბანაკი და ზარბაზნები დადიანსა და როსტომს დარჩათ.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1590 წლის ბრძოლები
ფერდინანდ (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფერდინანდ** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ფერდინანდ I - კასტილიის მეფე 
* ფერდინანდ II - არაგონის მეფე
* ფერდინანდ IV - კასტილიისა და ლეონის მეფე
* ფერდინანდ VII - ესპანეთის მეფე
ფერსათი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფერსათი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფერსათი — ლავური პლატო საქართველოში 
* ფერსათი — მთა ფერსათის ლავურ პლატოზე
* ფერსათი — სოფელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი
ტოპოლოგიური სივრცე

**ტოპოლოგიური სივრცე** მათემატიკაში ეწოდება სიმრავლეს მასზე მოცემული ტოპოლოგიით. ტოპოლოგიური სივრცე არის მათემატიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცნება და იგი გვხვდება მათემატიკის პრაქტიკულად ყველა დარგში. 

## **განმარტება**
ტოპოლოგიური სივრცე არის წყვილი (X,\tau), სადაც X არის სიმრავლე, ხოლო  \tau არის X-ის ყველა ქვესიმრავლეთა სიმრავლის P(X)-ის ქვეოჯახი  \tau \subseteq P(X), ისეთი რომ სრულდება შემდეგი პირობები:
*  X \in \tau  ,  \emptyset \in \tau 
მთელი სივრცე და ცარიელი სიმრავლე ეკუთვნიან ამ ქვეოჯახს (ოჯახს აქვს უმცირესი და უდიდესი ელემენტი ჩართვის მიმართების მიმართ).

* თუ U_1 \in X და U_2 \in X მაშინ U_1\cap U_2 \in X 
ოჯახი ჩაკეტილია სასრული თანაკვეთის ოპერაციის მიმართ.

* თუ  \forall i (U_{i} \in \tau) სადაც I ინდექსთა ნებისმიერი სიმრავლეა, მაშინ  \bigcup_{i\in I} U_{i} \in \tau    
ოჯახი ჩაკეტილია ნებისმიერი გაერთიანების მიმართ.  

\tau-ს ეწოდება ტოპოლოგია მის ელემენტებს კი ღია სიმრავლეები.

კატეგორია:ტოპოლოგია
რა? სად? როდის?

**რა? სად? როდის?** () — ვლადიმერ ვოროშილოვის მიერ შექმნილი ინტელექტუალური თამაში. სატელევიზიო გადაცემის შექმნის თარიღად მიჩნეულია 1975 წლის 4 სექტემბერი, როდესაც ის პირველად გავიდა ეთერში საბჭოთა კავშირის ტელევიზიის პირველი არხით.

თამაშში მონაწილობას იღებს 6 მოთამაშე („ზნატოკი“), რომლებიც პასუხობენ ტელემაყურებლთა მიერ დასმულ კითხვებს. კითხვები მეტწილად წარმოადგენს არატრივიალურ ლოგიკურ გამოცანებს, რომელებიც არ საჭიროებენ განსაკუთრებულ ცოდნას (მხოლოდ ბაზისურ გათვითცნობიერებას).

წესები, პრიზები, და თვით გადაცემის და მოთამაშეების სახელწოდებები იცვლებოდა დროის მანძილზე.
1991 წლამდე პრიზების სახით რიგდებოდა ფასეული წიგნები. 1991 წელს გადაცემამ იცვალა სახე და გადაკეთდა „ინტელექტუალურ კაზინოდ“, სადაც „ზნატოკები“ წინასწარ დებდნენ ფსონებს კითხვის გამოცნობაზე. ამ პრინციპმა უარყოფითი დამოკიდებულება გამოიწვია ტელემაყურებელში, რის გამოც 2001 წლიდან მოთამაშეები ფულზე აღარ თამაშობენ.

საქართველოს კლუბი „რა? სად? როდის?“ დაარსდა 1994 წლის დეკემბერში. დღემდე კლუბს ხელმძღვანელობს გიორგი მოსიძე.

გამოყოფენ თამაშის 2 ნაირსახეობას:

* სატელევიზიო „რა? სად? როდის?“
* სპორტული „რა? სად? როდის?“

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპორტული რა? სად? როდის? ოფიციალური საიტი 
* რა? სად? როდის? შეკითხვების არქივი

კატეგორია:რუსეთის ტელეგადაცემები
კატეგორია:რა? სად? როდის?
მწვანე კონცხი

საკუთარი სახელი **მწვანე კონცხი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მწვანე კონცხი — კონცხი და უბანი ბათუმში
* მწვანე კონცხის რესპუბლიკა — სახელმწიფო მწვანე კონცხის კუნძულებზე
* მწვანე კონცხის კუნძულები — კუნძულები ატლანტის ოკეანეში
დიუმა

საკუთარი სახელი **დიუმა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრ დიუმა (უფროსი) — ფრანგი მწერალი
* ალექსანდრ დიუმა (უმცროსი) — ფრანგი მწერალი
* ჟან-ბატისტ ანდრე დიუმა — ფრანგი ქიმიკოსი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
რვა ლაზიერის ამოცანა

**რვა ლაზიერის ამოცანა** გულისხმობს 8x8 განზომილების მქონე საჭადრაკო დაფაზე რვა ლაზიერის განთავსებას ისე, რომ ისინი ერთმანეთს არ ემუქრებოდნენ ჭადრაკის წესების გათვალისწინებით. ლაზიერის ფერს ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა არ აქვს. უფრო ზუსტად ამოცანა გულისხმობს რომ, ლაზიერები დაფაზე ისე უნდა იყოს განლაგებული, რომ არც ერთ ჰორიზონტალზე, ვერტიკალზე და დიაგონალზე არ უნდა იმყოფებოდეს ერთზე მეტი ლაზიერი. რვა ლაზიერის ამოცანა წარმოადგენს NxN განზომილების მქონე დაფაზე N ლაზიერის განთავსების ამოცანის ერთ–ერთ ქვეამოცანას.

## ისტორია 
პირველად ამოცანა დასმული იქნა 1848 წელს, მოჭადრაკე მაქს ბეზელის მიერ და მრავალი წლის განმავლობაში მრავალი მათემატიკოსი, მათ შორის კარლ ფრიდრიხ გაუსი, თავს იმტვრევდა მის ამოხსნაზე.  XX საუკუნის მიწურულს ეს ამოცანა ძლიერ პოპულარული გახდა ინფორმაციულ ერაში, პროგრამირების მაღალი დონის ენების განვითარების დროს.

## ამონახსნი 
ამ ამოცანას სულ გააჩნია 92 ამონახსნი, რომელთაგან 12 წარმოადგენს უნიკალურ ამონახსნს (დანარჩენი ამონახსნები მიიღება ამ 12 ამონახსნის სარკული ინვერსიით ან ჭადრაკის დაფის საათის ისრის საწინააღმდეფო/საპირისპირო მიმართულებით 90, 180 ან 270 გრადუსით მოტრიალებით).

## რვა ლაზიერის ამოცანა ინფორმატიკაში 
ეს ამოცანა წარმოადგენს არატრივიალურ სავარჯიშოს ალგორითმიკაში და ხშირ შემთხვევაში, ის თვალსაჩინო მაგალითად იხმარება რეკურსიული ფუნქციების აღწერის დროს. კომბინატორიკის ინსტრუმენტების გამოყენებით შეიძლება განისაზღვროს ვარიანტების სრული რაოდენობა, თუ კი ყველა ვარიანტის განმხილველ გრძელ და ცუდ გზას ავირჩევთ. საჭიროა განთავსდეს 64 უჯრაზე 8 ლაზიერი, ვარიანტების საერთო რაოდენობა განისაზღვრება ფორმულით: 64! / 56! = 178462987637760. რეკურსიის გამოყენებით კი ვარიანტების რაოდენობა მცირდება 88 = 224 = 16 777 216–მდე.

## პროგრამის მაგალითი C++ –ზე 
პროგრამა ამონახსნის სახით ბეჭდავს 92 ამონახნს. შესაძლებელია #define N 8–ში 8–ის შეცვლა. ამ შემთხვევაში პროგრამის ამონახსნი ის ნებისმიერი N იქნება რომელსაც მიუთითებთ 8–ის ნაცვლად.

#include 
#include 
#include 

#define N 8
using namespace std;

void Gaanule();
void Dabechde();
void Lazieri(int=0);

int dafa[N][N] = {0};
int hor[N] = {0};
int ver[N] = {0};
int diag_down[N*2-1] = {0}; // i-j+7
int diag_up[N*2-1] = {0}; // i+j

int ramdenia = 0;

int main()
{
	Gaanule();
	Lazieri();

	return 0;
}

void Dabechde()
{
	for(int i=0; i
## პროგრამის მაგალითი Java–ზე 

class EightQueen
{
	public static void main(String args[])
	{
		Queen q = new Queen(8);
		q.Run(0);
	}
}

class Queen
{
	private int N;
	private int dafa[][];
	private int hor[];
	private int ver[];
	private int diagDown[];
	private int diagUp[];
	public int Ramdenia;
	
	Queen(int Number)
	{
		N = Number;	
		Initialize();
	}
	
	Queen()
	{
		N = 8;
		Initialize();		
	}
	
	private void Initialize()
	{
		Ramdenia = 0;
		dafa = new int[N][N];
		
		hor = new int[N];
		ver = new int[N];
		
		for(int i=0; i

## რესურსები ინტერნეტში 
* MathWorld article
* Solutions to the 8-Queens Problem
* Walter Kosters's N-Queens Page 
* Durango Bill's N-Queens Page
* On-line Guide to Constraint Programming

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:ალგორითმული ამოცანები
კატეგორია:ალგორითმიკა
ტროცკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ტროცკი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლევ ტროცკი — რუსეთის პოლიტიკური მოღვაწე 
* ნოი ტროცკი — არქიტექტორი
* იოსებ ტროცკი — ფილოლოგი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჰემინგუეი

საკუთარი სახელი **ჰემინგუეი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ჰემინგუეი, ერნესტ - ამერიკელი მწერალი
* ჰემინგუეი, მარგაუქს - ამერიკელი მსახიობი
* ჰემინგუეი, მარიელ - ამერიკელი მსახიობი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მიზოგინია

**მიზოგინია** ( — სიძულვილი, და  — ქალი), იგივე **ქალთმოძულეობა** — ქალთა და გოგონათა მიმართ არსებული უნდობლობა, სიძულვილი და უარყოფითი წინასწარგანწყობა. ეს არის სექსიზმის ფორმა, რომელსაც იყენებენ იმისთვის, რომ ქალებს კაცებზე უფრო დაბალი სოციალური სტატუსი შეუნარჩუნდეთ, რაც პატრიარქატის სოციალური როლების გაძლიერებას უწყობს ხელს. მიზოგინია ფართოდ იყო გავრცელებული ათასობით წლის განმავლობაში და ის გამოხატულია ხელოვნებაში, ლიტერატურაში, საზოგადოებრივ სტრუქტურაში, ისტორიულ მოვლენებში, მითოლოგიაში, ფილოსოფიასა და რელიგიაში მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

ქალთა წინააღმდეგ სექსიზმსა და მიზანდრიასთან (მამაკაცთმოძულეობა) შედარებით, მიზოგინია ხშირად მიიჩნევა, როგორც ქალთა წინააღმდეგ ზოგი მამაკაცის დამოკიდებულება, თუმცა მიზოგინისტური შეხედულებები თავად ქალებსაც შეიძლება ჰქონდეთ. ფემინისტურ თეორიაში მიზოგინია პოლიტიკურ იდეოლოგიად მიიჩნევა, რასიზმისა და ანტისემიტიზმის მსგავსად, რაც ამართლებს ქალების მამაკაცებისადმი სუბორდინაციას.

მიზოგინიის მაგალითია ქალთა მიმართ ძალადობა, რომელიც მოიცავს ოჯახურ ძალადობას და, ყველაზე ექსტრემალური ფორმების შემთხვევაში, მიზოგინიურ ტერორიზმსა და ფემიციდს. მიზოგინია ხშირად ოპერირებს სექსუალური შევიწროების, იძულებისა და ქალების კონტროლისკენ მიმართული ფსიქოლოგიური ტექნიკებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მიზოგინია
* Misogyny, Misandry, and Misanthropy

## ლიტერატურა 
* Ellmann, Mary. *Thinking About Women*. 1968.
* Gilmore, David D. *Misogyny: the Male Malady*. 2001.

## სქოლიო
კატეგორია:ფემინიზმი
კატეგორია:დისკრიმინაცია
კაფკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **კაფკა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

;პიროვნებები
* ფრანც კაფკა — გერმანულენოვანი მწერალი
* გუსტავ კაფკა — ფილოსოფოსი, ფსიქოლოგი
* პეტერ კაფკა — გერმანელი ფიზიკოსი

;სხვა მნიშვნელობები
* კაფკა (ფილმი) — რეჟისორ სტივენ სოდერბერგის 1991 წლის ფილმი
ცამეტი (ფილმი)

მინი|„ცამეტის“ პოსტერი.
***ცამეტი***  — გელა ბაბლუანის კინოფილმი დაწერილი და გადაღებული 2005 წელს. ეს ფილმი ბაბლუანის სრულმეტრაჟიანი ფილმის სარეჟისორო დებიუტი იყო. ფილმი ასევე დებიუტი გახდა რეჟისორის ვაჟი გიორგი ბაბლუანისთვის, რომელიც პროტაგონისტი სებასტიანის როლს ასრულებს. ფილმი გადაღებულია შავ-თეთრად, ნუარის სტილში, სიუჟეტი თანდათან იძაბება და კულმინაციას მთავარ სცენაში აღწევს. ზოგიერთი კრიტიკოსის შედარებით ეს ნამუშევარი ამერიკელი რეჟისორი დევიდ ფინჩერის სტილს წააგავს. თბილისში ფილმის პრემიერა 2006 წლის 11 მაისს მოეწყო. თავად ბაბლუანმა გადაიღო ფილმის ფერადი გადამუშავებული ვერსია *13*, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს სემ რაილიმ, მიკი რურკმა და ჯეისონ სტეტჰემმა.

## სიუჟეტი 
მინი|250პქ|სცენა ფილმიდან.
ფილმი აღწერს ოცი წლის სებასტიანის ცხოვრებას, რომელიც სამშენებლო სამუშაოთი არჩენს მის ქართულ იმიგრანტ ოჯახს ჩრდ. საფრანგეთის ზღვისპირა დასახლებაში. მას სახლის სარემონტოდ ქირაობს მამაკაცი სახელად გოდონი, რომელიც კრიმინალურ საქმეებში გახვეული ნარკომანია. გოდონის დოზის გადამეტებით გარდაცვლის შემდეგ, მისი ქვრივი სებასტიანს ატყობინებს, რომ ნამუშევრის საფასურის გადახდას ვერ შეძლებს. სებასტიანი ყურმოკვრით იგებს გოდონის დავალებაზე, რომელიც მას სიკვდილის გამო შეუსრულებელი დარჩა, თუმცა ამ საქმის დეტალების არაფერი იცის. ის იპარავს კონვერტს საქმის ინსტრუქციებით. კონვერტში მატარებლის ბილეთია პარიზში, სასტუმროს ჯავშანი და ნიშანი 13. სასტუმროში ჩამოსულს უცნობი ურეკავს და დამატებით ინსტრუქციებს აძლევს. დანიშნულების ადგილას მისულ სებასტიანს მძღოლი ხვდება და მიჰყავს დავალების ადგილას, სადაც ის სწრაფად ხვდება ამ დავალების შინაარსს თუმცა უკან დახევის შანსი უკვე აღარ აქვს.

## ჯილდოები 
ფილმს მიღებული აქვს მსოფლიო კინოს ჟიურის პრიზი 2006 წლის სანდენსის კინო-ფესტივალზე. ასევე მიღებული აქვს ორი ჯილდო ვენეციის 62-ე კინო ფესტივალზე. კინოკრიტიკოსთა ასოციასიებმა Empire, Total Film და UNCUT ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:2005 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:გელა ბაბლუანის ფილმები
ნიკო ყიასაშვილი

**ნიკო ალექსანდრეს ძე ყიასაშვილი** (დ. 8 ივლისი, 1926, თბილისი ― გ.   14 მარტი, 1996)  —  ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1979). თსუ-ის ინგლისურ ენის კათედრის გამგე (1970-1981), ინგლისური ფილოლოგიის კათედრის გამგე 1984 წლიდან. საზღვარგარეთის თანამდეროვე ლიტერატურული პროცესების სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის ხელმძღვანელი 1980 წლიდან, შექსპირის საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი და მისი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი (1971-იდან). 

ეკუთვნის ნაშრომები ინგლისური რენესანსის პერიოდისა და თანამედროვე ლიტერატურასა და თეატრზე: "შექსპირი" (1959), "შექსპირის სამყაროში" (1966), "ჯ. ჯოისის ცნობიერების ნაკადის მეთოდის ზოგიერთი თავისებურება" (1971), "შექსპირი და XX საუკუნის ინგლისური ლიტერატურა" (1973, 1974, რუსულ და გერმანულ ენებზე), "კლასიკის ადაპტაციის პრობლემა" (1975), "ნესტორის ეპიზოდი როგორც "ულისეს" პარადიგმა" (1978, გერმანულ ენაზე), «"ქვეყანა სცენაა" როგორც "ჰამლეტის" სტრუქტურული ელემენტი» (1979, 1981, ქართულ და რუსულ ენებზე), "შექსპირი და XX საუკუნის მექანისტური ცივილიზაცია" (ოლბანი, აშშ, 1979, ინგლისურ ენაზე), "ქართული რიჩარდ III" (ვაშინგტონი, 1980, ინგლისურ ენაზე). ეკუთვნის თარგმანები: ჯ. ჯოისის "ჯაკომო ჯოისი" (1969, ქართულ და რუსულ ენებზე), ჰ. პინტერის "დარაჯი" (1975), ჯ. ჯოისის "ულისე" (წიგნი I, 1983), შეადგინა და გამოსცა კრებული "ქართული შექსპირიანას" 5 ტომი (1959-1979). 

მისი საერთო რედაქციით, წინასწიტყვაობითა და შენიშვნებით გამოდის შექსპირის თხზულებათა პირველი სრული კრებული ქართულ ენაზე (ტ. 1, 1983, ტ. 2, 1985).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1926
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1996
პიეტა

მინი|პიეტა, მიქელანჯელო, წმ პეტრეს ტაძარი, რომი.

**პიეტა** () — ძველრომაულ მითოლოგიაში მშობლების მიმართ შვილის სიყვარულის განსახიერება. ლეგენდის მიხედვით, სიკვდილმისჯილი მამა (თუ დედა) ქალიშვილს ძუძუთი გამოუკვებავს და სიცოცხლე გაუხანგრძლივებია. პიეტას გამოსახავდნენ ქალის სახით, მისი ატრიბუტებია ბავშვები და წერო. პიეტას უწოდებენ აგრეთვე იესო ქრისტეს დატირების სცენებს (ღვთისმშობელი და მკვდარი ქრისტე). პიეტას სახელით არის ცნობილი მიქელანჯელოს განთქმული კომპოზიცია.

ხუთი საუკუნის განმავლობაში, მსოფლიოს მრავალი კუთხიდან უამრავი ადამიანი ჩადიოდა იტალიის დედაქალაქ რომში, წმინდა პეტრეს ტაძარში ქალწული მარიამის მკლავებზე დასვენებულ ქრისტეს ქანდაკების სანახავად. მე-15 საუკუნიდან მოყოლებული, ეს ქანდაკება არაერთი მხატვრის შეგონების წყაროდ იქცა. იგი ტოსკანის თეთრ მარმარილოშია გამოკვეთილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რელიგიური კომენტარები პიეტას შესახებ
* მიქელანჯელოს პიეტა

კატეგორია:ქრისტიანული ტერმინები
ჰენრი მური

**ჰენრი სპენსერ მური** (; დ.  30 ივლისი, 1898, კასლფორდი, იორკშირი ― გ. 31 აგვისტო, 1986) — ბრიტანელი ხელოვანი, სკულპტორი.

საველე ინჟინრის ვაჟი, დაბადებული იორკშირის ქალაქ კასლფორდში, მური ცნობილი გახდა მისი დიდი ზომის აბსტრაქტული ჭედური ბრინჯაოსა და ნათალი მარმარილოს სკულპტურებით. ბრიტანეთის ხელოვანთა წრეების მხარდაჭერით მურის დამსახურებაა ბრიტანეთში მოდერნიზმის თვითმყოფადი ფორმის დამკვიდრება. ვრცელი, მასშტაბური დაკვეთების შესრულებით ცხოვრების ბოლოსკენ მური განსაკუთრებით შეძლებული გახდა. თუმცა თავად მოკრძალებით ცხოვრობდა და მთელი ქონება ჰენრი მურის ფონდს გადასცა, რომლის დანიშნულება ხელოვანთა განათლება და ამ სფეროს განვითარებაა.

## შემოქმედება 
[მინი|270პქ|სკულპტურა - წამოწოლილი ფიგურა ([1951), ფიცუილიამის მუზეუმი, კემბრიჯი – დამახასიათებელი ფორმა მურის ნამუშევრებისთვის, ქალის აბსტრაქტული ფიგურით. ამ სკულპტურის რამდენიმე ბრინჯაოს ვერსია არსებობს; სურათზე თაბაშირის ეგზემპლიარია.]]
ჰენრი მურის სკულპტურებს ყველაზე ხშირად ადარებენ ზღვის გაპრიალებულ ტალღებთან. მური თავის სიმბოლურ, და, ზოგჯერ, აბსტრაქციულ კომპოზიცებში ცდილობდა ცხოვრების რითმიკისა და დინამიკის გადმოცემას. ჰენრი მურს უწოდებენ დამფუძნებლად.

იმ დროის ინგლისური ხელობნება ეყრდნობოდა კლასიკას, მაგრამ მური თავიდანვე გატაცებული იყო ძველი ეგვიპტისა და მესოპოტამიის სკულპტურით და ბერძნული არქაული კულტურით. მის ინტერესის სფეროს წარმოადგენდა ტროპიკულ აფრიკასა და კოლუმბამდელ ამერიკაში შექმნილი ნამუშევრები. სწორედ იქ მან იპოვა ისეთი „ორგანული ფორმები“, რომლებიც საშუალებას აძლევდნენ ისეთი პლასტიკის შესაქმნელად, რომელიც აღიქმებოდა, როგორც ბუნების ორგანული ნაწილი.

1928 წელს ლონდონში ჩატარდა მურის პირველი გამოფენა, მაგრამ იგი არ იქნა გაგებული საზოგადოების მიერ. 1920-1930-იან წლებში მან დაიწყო ისეთ თემებზე მუშაობა, როგორებიცაა: „დედა და შვილი“, „ოჯახი“ და ა.შ.

პირველად მურზე დაიწყეს საუბარი როგორც ორიგინალურ და საინტერესო მხატვარზე 1940-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც მან შექმნა ნახატების სერია „მეტრო“, რომელიც მიუძღვნა იმ დროის სამხედრო ლონდონის ცხოვრებას. მეტრო ბომბსაფარად იქცა, რამაც მურს მისცა საშუალება ადამიანის შიშისა და უმწნეობის ჩვენებისთვის. ამავე დროს, ლონდონის მეტრო ხალხთა ძალების ერთიანობის სიმბოლოდ იქცა.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Henry Moore Foundation website
* "The Enigma of Henry Moore"
* BBC article with archive film of Moore at work
* 3D model of *Recumbent Figure* (1938) from Tate
* The UNESCO Works of Art Collection
* An Intimate Moore, Tom Freudenheim, *The Wall Street Journal*, 30 June 2010
* Henry Moore at Kew, 2007

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მოქანდაკეები
კატეგორია:ბრიტანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ფილიპი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფილიპი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფილიპი, ჟერარ - ფრანგი მსახიობი
* ფილიპი, შარლ ლუი - ფრანგი მწერალი
 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ფილიპე

საკუთარი სახელი **ფილიპე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ფილიპე — ქართველი ჰიმნოგრაფი
* ფილიპე — ქართველი ოქრომქანდაკებელი
* ფილიპე II — მაკედონიის მეფე
* ფილიპე — ქალაქი მაკედონიაში

აგრეთვე ესპანეთის მეფეები:
* ფილიპე II (ესპანეთი)
* ფილიპე III (ესპანეთი)
* ფილიპე IV (ესპანეთი)
* ფილიპე V  (ესპანეთი)

იხ. აგრეთვე ფილიპი
რაფაელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **რაფაელი** შესაძლოა აღნიშნავდეს:

* რაფაელი - (1483–1520) განთქმული იტალიელი რენესანსის მხატვარი.
* რაფაელი - სერაფიმი და მთავარანგელოზი იუდაიზმსა და ქრისტიანობაში.
* რაფაელი - განთქმული ესპანელი მომღერალი.
* რაფაელი - იაპონური როკ-ჯგუფი.
557

## მოვლენები 
*იუვენ ხუ დასავლეთ ვეის იმპერატორს გუნ-დის აიძულებს საიმპერატორო ტახტის იუვენ ძუესთვის დათმობას და ამით ჩრდილოეთ ჯოუს დინასტიას აფუძნებს. დასავლეთი ვეი არსებობას წყვეტს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ოუიან სიუნი — კონფუციანელი მეცნიერი, კალიგრაფი (გ. 641)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*გუნ-დი — დასავლეთ ვეის იმპერატორი (დ. 537)

*
558

## მოვლენები 
* 7 მაისი : კონსტატინოპოლში აია-სოფიას გუმბათი ჩამოინგრა. იუსტინიანე I-ის ბრძანებით დაუყოვნებლივ იწყებენ მის მშენებლობას.
* 23 დეკემბერი : გარდაიცვალა ფრანკების მეფე ხილდებერტ I.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*13 მაისი:  იოანე მდუმარე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი (დ. 454)

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 23 დეკემბერი: ხილდებერტ I  — ფრანკების მეფე (დ. 497)

### თარიღი უცნობია 
''

*
560

## მოვლენები 
*აუდოინის გარდაცვალების შემდეგ ლანგობარდების მეფე გახდა მისი ვაჟი ალბოინი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
*1 სექტემბერი : აბუ სუფიან იბნ ჰარბი — კურაიშთა ტომის მეთაური (გ. 652)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ზოსიმე პალესტინელი  — მოღვაწე ქრისტიანი ასკეტი ბერი (დ. 460)

*
561

## მოვლენები 
* კარიბერტ I პარიზის მეფე გახდა

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
*4 მარტი: პელაგიუს I   — რომის პაპი (დ. უცნობია)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*31 დეკემბერი: ხლოტარ I   — ფრანკთა მეფე (დ. 497)

### თარიღი უცნობია 
''

*
564

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ლი ბაილიაო — ჩინელი პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი (გ. 647)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*გაო ბაინიანი — ჩრდილოეთ ცის დინასტიის უფლისწული (დ. 556)

*
565

## მოვლენები 
* 22 იანვარი : იუსტინიანე დიდმა ევტიქიუსი ჩამოაგდო კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ტახტიდან.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 14 ნოემბერი: იუსტინიანე I — ბიზანტიის იმპერატორი (დ. 482)

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტი

უნივერსიტეტის ბეჭედი|200px|thumb
**სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტი** ( (UNMSM), ან მოკლედ San Marcos) საზოგადოებრივი უნივერსიტეტი პერუს დედაქალაქ ლიმაში. პერუელთა მიერ უნივერსიტეტი ყველაზე პრესტიჟულ უმაღლეს სასწავლებლად და წამყვან სამეცნიერო კვლევით ცენტრად ითვლება.

## ისტორია 
დაფუძნდა 1551 წელს, ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტია მსოფლიოში და უძველესი ლათინურ ამერიკაში მეხიკოს ნაციონალურ უნივერსიტეტთან ერთად, რომელიც იმავე წელს დაარსდა, როგორც ახალი ესპანეთის სამეფო უნივერსიტეტი. სან-მარკოს ისტორიული კამპუსი ლიმას ცენტრში მდებარეობს, თუმცა ძირითადი აკადემიური ღონისძიებანი და სწავლება მიმდინარეობს თანამედროვე სიუდად უნივერსიტარიაში.

## უნივერსიტეტის გამოჩენილი კურსდამთავრებულები
*ბერნარდო ო'ჰიგინსი
*ვალენტინ პანიაგუა
*ლუის ალბერტო სანჩესი
*მანუელ სკორსა
*ხულიო ტელო
*აბრაამ ვალდელომარი
*მარიო ვარგას ლიოსა

## რესურსები ინტერნეტში
* სან-მარკოს ნაციონალური უნივერსიტეტის ხელმძღვანელის გვერდი
* მედიცინის ფაკულტეტის გვერდი 

კატეგორია:პერუს უნივერსიტეტები და ინსტიტუტები
კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
569

## მოვლენები 
*ლანგობარდებმა აიღეს ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქები, მათ შორის მილანი და პავია.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*იან-დი — სუის დინასტიის იმპერატორი (გ. 618)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
570

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* მუჰამედი — ისლამის დამაარსებელი (გ. 632).
*ხილდებერტ II  — ავსტრაზიის მეფე (გ. 595/596)
*ხოსრო II  — სასანიდური ირანის  შაჰინშაჰი (გ. 628)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
''

*
571

## მოვლენები 
* ბიზანტიის წინააღმდეგ აჯანყდნენ ქართლი და სომხეთი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* მაჰმადი — ისლამის დამაარსებელი (გ. 632)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*კიმეი  — იაპონიის  იმპერატორი (დ. 509)

*
575

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ჰერაკლე —  ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 641)
*ალ-ხანსა  — არაბი პოეტი ქალი (გ. 645)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*სიგებერტ I   — ავსტრაზიის მეფე  (დ. 535)

*
573

## მოვლენები 
* დაიწყო ავარების თავდასხმა ბიზანტიაზე.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*აბუ-ბექრი —  მუჰამედის სიმამრი და პირველი მუსლიმი ხალიფა (გ. 634)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ლიუვა I — ვესტგუთების მეფე
*ნარსესი   — ბიზანტიელი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე (დ. 478)
*
1564

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 15 თებერვალი : გალილეო გალილეი — იტალიელი ფიზიკოსი, ასტრონომი და ფილოსოფოსი  (გ. 1642)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 18 თებერვალი : მიქელანჯელო - იტალიელი მოქანდაკე, მხატვარი (დ. 1475)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* კალვინი, ჟან - ფრანგი თეოლოგი (დ. 1509)

კატეგორია:1564
579

## მოვლენები 
* თანამედროვე დიდი ბრიტანეთის ტერიტორიაზე ვრცელდება ქრისტიანობა.
* ლიმოჟის აჯანყება

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*31 იანვარი: ხოსრო I   — სასანიდური ირანის  შაჰინშაჰი (დ. 496)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
*30 ივლისი: ბენედიქტე I — რომის პაპი (დ. უცნობია)

### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*440 იტალიელი მოწამე  — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები

*
ფიოდოროვი

საკუთარი სახელი **ფიოდოროვი** () შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსი ფიოდოროვი — სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე;
* ევგენი ფიოდოროვი — გეოფიზიკოსი;
* ევგენი ფიოდოროვი — ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი;
* ევგრაფ ფიოდოროვი — რუსი კრისტალოგრაფი;
* ივანე ფიოდოროვი  — წიგნთბეჭდვის ფუძემდებელი რუსეთსა და უკრაინაში;
* სერგეი ფიოდოროვი — ქირურგი.
ფიშერი

საკუთარი სახელი **ფიშერი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ემილ ჰერმან ფიშერი - გერმანელი ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი
* ერნსტ ოტო ფიშერი - გერმანელი ქიმიკოსი
*თეოდორ ფიშერი - გერმანელი არქიტექტორი
*იოშკა ფიშერი – სახელმწიფო მოღვაწე
* ირვინგ ფიშერი - ამერიკელი ეკონომისტი და სტატისტიკოსი
* კუნო ფიშერი - გერმანელი ფილოსოფიის ისტორიკოსი
* რობერტ ფიშერი - ამერიკელი მოჭადრაკე
* ჯონ არბათნოტ ფიშერი - ბარონი კილვერსტონი
* ჰანს ფიშერი - გერმანელი ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი
ფიცჯერალდი

საკუთარი სახელი **ფიცჯერალდი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ედუარდ ფიცჯერალდი – ინგლისელი პოეტი და მთარგმნელი
* ელა ფიცჯერალდი – ამერიკელი მომღერალი
* ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი – ამერიკელი მწერალი
ფიჭვიანი

საკუთარი სახელი **ფიჭვიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფიჭვიანი - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში
* ფიჭვიანი - სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში
ფიჭვნარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფიჭვნარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფიჭვნარი — ნათელი წიწვოვანი ტყე;
* ფიჭვნარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქალაქ ქობულეთში.
576

## მოვლენები 
*ხოსრო I-ის მეთაურობით სასანიანთა ჯარი ანატოლიაში შეიჭრა და ქალაქებს, თეოდოსიპოლისსა (ერზურუმი) და კაისერს თავს დაესხა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*გაო შილიანი — ტანის დინასტიის პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 647)
*აბუ აიუბ ალ-ანსარი — მაჰმადის თანმხლები (გ. 674)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*28 მაისი : წმინდა ჟერმენი — პარიზის ეპისკოპოსი
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა

**არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა** - მდგომარეობს შემდეგში:

:ნებისმიერი ნატურალური რიცხვი n>1 შეიძლება წარმოდგინდეს ნამრავლის სახით: n=p_1\cdot\dots\cdot p_k, სადაც p_1,\dots,p_k მარტივი რიცხვებია; ეს წარმოდგენა ერთადერთია მამრავლების მიმდევრობის სიზუსტით.

ხშირად ასევე წერენ n=p_1^{d_1}\cdot\dots\cdot p_k^{d_k}, სადაც p_1  *განსხვავებული* მარტივი რიცხვებია, ხოლო d_1,\dots,d_k რაღაც ნატურალური რიცხვები.

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა

**ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა** შემდეგში მდგომარეობს:

:ერთი ცვლადის კომპლექსურ კოეფიციენტებიან მრავალწევრს გააჩნია ერთი მაინც კომპლექსური ფესვი. ე.ი. თუ *p(z)* კომპლექსურ კოეფიციენტებიანი მრავალწევრია, მაშინ არსებობს ისეთი კომპლექსური რიცხვი *z0*, რომ *p(z0)=0*.

:სხვა სიტყვებით, კომპლექსურ რიცხვთა ველი ალგებრულად ჩაკეტილი ველია.

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
კალკულუსის ფუნდამენტური თეორემები

**კალკულუსის ფუნდამენტური თეორემა** – თეორემა, რომელიც აკავშირებს კალკულუსის ორ ძირითად ცნებას: წარმოებულსა და ინტეგრალს.

ერთი ცვლადის ფუნქციისთვის თეორემა ყალიბდება შემდეგნაირად:

თუ *f* და *F* [*a*, *b*] ინტერვალზე განსაზღვრული ფუნქციებია და f(x) = F'(x)\,. მაშინ 
:\int_a^b f(x)\,dx = F(b) - F(a).

თუ *f* [*a*, *b*] ინტერვალზე განსაზღვრული უწყვეტი ფუნქციაა, ხოლო
:F(x) = \int_a^x f(t)\, dt
მაშინ
:F'(x) = f(x)\,.

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
580

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*მაქსიმე აღმსარებელი — ბიზანტიელი ქრისტიანი წმინდანი (გ.  662)
*თეოფილაქტე სიმოკატა  — VII საუკუნის ბიზანტიელი მწერალი და ისტორიკოსი (გ. 630)
*ჯაბღუ  —   აშინას დინასტიის უფლისწული (დ. უცნობია)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
''

*
კანტორის დიაგონალური არგუმენტი

**კანტორის დიაგონალური არგუმენტი** - ამ სახელით ცნობილია ხერხი რომელიც პირველად გეორგ კანტორმა გამოიყენა ნამდვილი რიცხვების სიმრავლის არათვლადობის დასამტკიცებლად.

მსგავსი მათემატიკური ტექნიკა გამოიყენება ქვემოთ მოყვანილი უფრო ზოგადი კანტორის თეორემის დასამტკიცებლად.

**კანტორის თეორემა:**
ნებისმიერი  სიმრავლის კარდინალურობა მკაცრად ნაკლებია მისი ქვესიმრავლეების სიმრავლის კარდინალურობაზე.
ფლემინგი

საკუთარი სახელი **ფლემინგი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდერ ფლემინგი — ინგლისელი მიკრობიოლოგი
* ვალტერ ფლემინგი — გერმანელი ჰისტოლოგი
* იენ ფლემინგი — ინგლისელი მწერალი, ჯეიმზ ბონდის ლიტერატურული "მამა"
* პაულ ფლემინგი  — გერმანელი პოეტი
* პიტერ ფლემინგი (მწერალი)   —  ბრიტანელი მწერალი 
* პიტერ ფლემინგი (სპორტსმენი)   —  ამერიკელი სპორტსმენი
* ჯონ ემბროუზ ფლემინგი — ინგლისელი მეცნიერი რადიოტექნიკისა და ელექტრო ტექნიკის დარგში
 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ცორნის ლემა

**ცორნის ლემა** (იგივე **კურატოვსკი–ცორნის** ლემა) ყალიბდება შემდეგნაირად:

ყოველი ნაწილობრივ დალაგებული სიმრავლე, რომლის ნებისმიერ სრულად დალაგებულ ქვესიმრავლეს გააჩნია ზედა ზღვარი, შეიცავს ერთ მაინც მაქსიმალურ ელემენტს.

სიმრავლეთა თეორიაში ცორნის ლემა ეკვივალენტურია ამორჩევის აქსიომის, ანუ შესაძლებელია განხილულ იქნას ამ აქსიომის შემცვლელ აქსიომად.

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
ჯავა

**ჯავა** — დაბა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ჯავის ქედის სამხრეთ კალთაზე, დიდი ლიახვის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1040 მ სიმაღლეზე, ქალაქ ცხინვალიდან დაშორებულია 22 კმ-ით. დაბაში არის ადმინისტრაციული, კულტურის, განათლების და ჯანდაცვის (ბალნეოლოგიური დაწესებულებები) ობიექტები, მცირე საწარმოები.

## ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისში ჯავის სამამასახლისოში შედიოდა სოფლები ნინიევკა (ნინია), ბუზალა, ბარსი, კოდობინა, პატარა გუფთა, ანძისი, ახალსოფელი და ჯირი (საკირე). 

1921 წელს ჯავის თემი მასში შემავალი 23 სოფლით მიეკუთვნა სამხრეთ ოსეთის რევკომს. 1922 წელს გახდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი. 

დაბა ჯავაში მდებარეობს ჯავის დედაღვთისას ეკლესია, ეკლესია (განვითარებული შუა საუკუნეები) და დედაღვთისას ეკლესია სასაფლაოზე.

## კურორტი
ჯავა ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია მინერალური წყალი „ძაუ“.

თბილისში არსებობს ჯავის ქუჩა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დაბები
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ფუნდამენტური თეორემა

მათემატიკაში რამდენიმე ფუნდამენტური თეორემა არსებობს. მათი სახელწოდებები ტრადიციულია, მაგ. არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა ამჟამად რიცხვთა თეორიით მოიხსენიება. თეორემებს ფუნდამენტური შეიძლება დაერქვას თუ მათ შედეგზე უფრო რთული თეორემების აგება შეიძლება, წინა აქსიომების გამოუყენებლად.

* ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა
* fundamental theorem of arbitrage-free pricing
* არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა
* ანალიზის ფუნდამენტური თეორემა
* fundamental lemma of calculus of variations
* მრუდთა ფუნდამენტური თეორემა
* ზედაპირთა ფუნდამენტური თეორემა
* fundamental theorem of finitely generated abelian groups
* fundamental theorem of Galois theory
* ჰომომორფიზმების ფუნდამენტური თეორემა
* წრფივი ალგებრის ფუნდამენტური თეორემა
* fundamental theorem of projective geometry
* fundamental theorem of Riemannian geometry
* ვექტორული ანალიზის ფუნდამენტური თეორემა
* fundamental theorem of Linear Programming

არსებობს რამდენიმე ფუნდამენტური თეორემა, რომელიც მათემატიკასთან პირდაპირ კავშირში არ არის:

* Fisher's fundamental theorem of natural selection
* fundamental theorems in welfare economics

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
ფლორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფლორი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფლორი, ჰაუარდ უოლტერ - ინგლისელი პათოლოგი
* ფლორი (ძელი) - ძროს განივი ძელი
კანტორის თეორემა

მინი|{x, y, z}-ის კარდინალობა არის 3, როდესაც მისი ქვესიმრავლეების რაოდენობა არის 8
სიმრავლეთა თეორიაში **კანტორის თეორემა** — ნებისმიერი სიმრავლის ქვესიმრავლეთა სიმრავლე უფრო მაღალი კარდინალობისაა ვიდრე თვითონ ეს სიმრავლე. ანუ შეუძებელია არსებობდეს ფუნქცია სიმრავლიდან მის ქვესიმრავლეთა სიმრავლეში, რომლისთვისაც მნიშვნელობათა არე მთელი ქვესიმრავლეთა სიმრავლეა.

გეორგ კანტორმა ეს თეორემა, თავისი დამტკიცებით (რომელიც აქვეა მოყვანილი) გამოაქვეყნა 1891 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე არსებობდა ნამდვილი რიცხვების სიმრავლის არათვლადობის სხვა დამტკიცებები, ეს დამტკიცება მათზე უფრო მარტივი აღმოჩნდა და დღემდე ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლის არათვლადობა ამ დამტკიცების გამოყენებით ისწავლება.

## დამტკიცება 
ამ თეორემის დამტიკების ყველაზე გავრცელებული მეთოდი ცნობილია როგორც **კანტორის დიაგონალური არგუმენტი**. რადგან, როდესაც ამ მეთოდით ვამტკიცებთ რომ ნატურალურ რიცხვთა სიმრავლის ქვესიმრავლეთა სიმრავლე არათვლადია, იმ ფუნქციას, რომელიც არარსებობას ვამტკიცებთ კვადრანტში ვწერთ და მის დიაგონალზე განლაგებულ რიცხვებს განვიხილავთ.

უშუალოდ დამტკიცება კი ასეთია:

დავუშვათ A არის განსახილველი სიმრავლე P(A) კი მის ქვესიმრავლეთა სიმრავლე. დავუშვათ თეორემის საწინააღმდეგო - რომ არსებობს ფუნქცია f A-დან P(A)-ში, რომელიც P(A)-ს თითოეულ ელემენტს ფარავს.

განვიხილოთ A-ს შემდეგი ქვესიმრავლე. 
B=\left\{\,x\in A : x\not\in f(x)\,\right\}.

მაშინ სიმრავლე B არის f-ის მნიშვნელობათა არეში დაშვების თანახმად. ანუ B=f(x) (სადაც x A-ს რომელიმე ელემენტია). გვაქვს ორი შესაძლო შემთხვევა:
# x\in f(x) ანუ B-ს განმარტებით x\not\in B. მაგრამ f(x) და B ერთიდაიგივეა და არ შეიძლება x თან ეკუთვნოდეს და თან არ ეკუთვნოდეს ერთსადაიმავე სიმრავლეს.
# x\not\in f(x) ანუ B-ს განმარტებით x\in B. ამ შემთხვევაშიც იგივე პრობლემას ვაწყდებით.

ანუ ორივე შემთხვევას წინააღმდეგობაში შევყავართ. შესაბამისად ჩვენი საწყისი დაშვება f ფუნქციის არსებობის შესახებ არასწორი იყო. რითიც თეორემა დამტკიცებულია.

## ლიტერატურა 
* Paul Halmos, *Naive set theory*. Princeton, NJ: D. Van Nostrand Company, 1960. Reprinted by Springer-Verlag, New York, 1974. ISBN 0-387-90092-6 (Springer-Verlag edition).
* Jech, Thomas, 2003. *Set Theory: The Third Millennium Edition, Revised and Expanded*. Springer. ISBN 3-540-44085-2.

კატეგორია:მათემატიკური თეორემები
ფლური (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფლური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლეა ფლური -  შვეიცარიელი ქართველოლოგი
* ფლური (მონეტა) - ფლორენციაში მოჭრილი ოქროს მონეტა
გიგლა ფირცხალავა

**გიორგი (გიგლა) იასონის ძე ფირცხალავა** (დ. 15 სექტემბერი, 1922, ფოთი ― გ. 4 ივნისი, 1983, თბილისი) — ქართველი გრაფიკოსი, მოქანდაკე, კარიკატურისტი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1978).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1950), იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. 1941–1942 წლებში ფირცხალავამ პოლიტიკური კარიკატურების ბეჭდვა დაიწყო ჟურნალ „ნიანგში“, აგრეთვე ფრონტულ ფურცლებში „კომუნისტი“ და „ლახვარი“. 1950–1966 პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, 1967 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1952 წლიდან თანამშრომლობდა ჟურნალ „კროკოდილში“. 

ფირცხალავას ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია საღი იუმორი, მაღალპროფესიული ოსტატობა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მისმა მახვილგონივრულმა კარიკატურებმა, მეგობრულმა შარჟებმა („ყვავილების მოყვარული“, 1960; „ბულდოგის შექმნა“, „არც ახლა იყიდი იატაკსაწმენდს?!“, ორივე 1961; „გაიცანით, ჩემი მეორე ნახევარი“, 1954 და სხვა).

ფირცხალავა ავტორია საინტერესო სკულპტურული პორტრეტებისა („მოჭიდავე დავით ციმაკურიძის პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1953; „მოჭიდავე გივი კარტოზიას პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1956; „სტუდენტი გოგონას პორტრეტი“, ბრინჯაო, 1961), ფერწერული ტილოებისა („სოხუმი“, 1945, „ჩაქვი, ჩაის პლანტაცია“, 1945; ანზორ სალუქვაძის პორტრეტი, 1973 ყველა — მხატვრის კუთვნილება).

გიორგი ფირცხალავას კარიკატურების კრებულები დაიბეჭდა თბილისსა (1967, 1971) და მოსკოვში (1968, 1982).

## ლიტერატურა
## პერიოდიკა
* „გფ-60“. სპორტის დიდი სიყვარულით // „ლელო“, 29 დეკემბერი, 1982, № 249 (7310), გვ. 4.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
გ
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი კარიკატურისტები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ფლორიდა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფლორიდა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფლორიდა — შტატი აშშ-ში
* ფლორიდა — ნახევარკუნძული აშშ-ში
* ფლორიდა — ქალაქი კუბაში
ფლუსი

**ფლუსი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფლუსი — პერიოსტიტის მოძველებული სახელწოდება
* ფლუსი — მინერალური წარმოშობის მასალა
* ფლუსი — ჟანგეულების გამხსნელი ქიმიკატები
ფოგტი

საკუთარი სახელი **ფოგტი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იუჰან ჰერმან ლი ფოგტი - ნორვეგიელი გეოლოგი პეტროგრაფი
* კარლ ფოგტი - გერმანელი ფილოსოფოსი
* ოსკარ ფოგტი - გერმანელი ნევროლოგი
* ჰანს ფოგტი - ნორვეგიელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი და კავკასიოლოგი
ფოკინი

საკუთარი სახელი **ფოკინი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ფოკინი - ქიმიკოსი
* იგნატ ფოკინი - რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე
* მიხეილ ფოკინი - რუსი ბალეტის მსახიობი
577

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*აგათო  — რომის პაპი  (გ. 681)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 31 აგვისტო: იოანე III სქოლასტიკოსი — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (დ. დაახლ. 503)

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ფრეზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფრეზი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფრეზი - მჭრელი იარაღი
* ფრეზი - ნიადაგდასამუშავებელი მანქანა
ფუთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფუთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფუთი — მასის ერთეული
* ფუთი — სოფელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში
იძუმო ნო ოკუნი

[მინი|**ოკუნი**, [კატანა|სამურაის ხმლითა და ქრისტიანული ჯვრით.]]
**იძუმო ნო ოკუნი** (*იაპ.* 出雲阿国) (დ. 1572 ― გ. 1613) — კაბუკის თეატრის ერთ-ერთი მთავარი დამფუძნებელი. მიიჩნევა, რომ ის იყო მიკო (შინტოისტური ეკლესიის მსახური ქალი) იძუმოს დიდ ტაძარში, რომელმაც ცეკვის, სიმღერის და სამსახიობო ხელოვნების ახალი სტილი წამოიწყო კიოტოს დამშრალი მდინარის კალაპოტში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*"Izumo no Okuni" , - Distinguished Women 
*Izumo no Okuni
*"Izumo no Okuni", - Drama Archives

კატეგორია:იაპონელი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1572
კატეგორია:გარდაცვლილი 1613
ქართები

[მინიატიურა|ქართლი ([იბერია) — ქართების სამეფო]]
**ქართები**, *იბერები* —  ისტორიული ქართლის (იბერიის) მოსახლეობის, ქართული ტომების აღმოსავლური შტოს სახელწოდება. ანტიკურ მსოფლიოში ქართები ცნობილი იყვნენ „იბერების“ ან „აღმოსავლეთის იბერების“ სახელით („დასავლეთის იბერებისაგან“, პირენეს მცხოვრებთაგან განსასხვავებლად). ლაპარაკობდნენ საკუთრივ ქართულ ენაზე, რომელიც ჩამოყალიბდა ქართველური ენების (ქართული, ზანური, სვანური) ფუძეენის დიფერენციაციის შედეგად.

ქართები უძველესი ხანიდან ცხოვრობდნენ აღმოსავლეთ, სამხრეთ საქართველოსა და  დასავლეთ საქართველოს აღმოსავლეთის რაიონების ტერიტორიაზე. 

თანამედროვე ტერმინი „ქართჷ“, რომელსაც თბილისის აღსანიშნავად იყენებენ მეგრელ-ჭანები, ლაზები, სვანები, ასევე აფხაზები („კარტ“), არის ძველი ქართლის რეგიონის სახეცვლილი ვარიანტი. თბილისს მემკვიდრეობით ერგო მცხეთის ზედსახელი „ქართი“, რომელიც ძველი ქართლის სამეფოს ქალაქის - მცხეთის ციტადელის თავდაპირველი სახელი იყო. 

თბილისმა ეს დასახელება, საერთო აღმოსავლური დასახელებიდან V-VI საუკუნეებში მიიღო, მაშინ როცა ქართ-მეგრულ-სვანურ-აფხაზურ-ლაზური საერთო სახელმწიფოს დედაქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადავიდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იბერია

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970

კატეგორია:ქართული ტომები