28 სექტემბერი

**28 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 271-ე დღე (ნაკიან წლებში – 272-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 94 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|90px
right|90px
right|90px|პომიდორი
* ძვ. წ. 48 : ეგვიპტის სანაპიროზე გადმომსხდარი პომპეუს დიდი მოკლეს ეგვიპტის მეფე პტოლემეუსის ბრძანებით.
* 351 : მურსა მაიორის ბრძოლა — რომის იმპერატორი კონსტანციუს II უზურპატორ მაგნენტიუსს ამარცხებს.
* 365 : რომაელი უზურპატორი პროკოპიუსი კონსტანტინოპოლში გამავალ ორ ლეგიონს ქრთამავს და საკუთარ თავს რომის იმპერატორად აცხადებს.
* 1066 : უილიამ I დამპყრობელი ინგლისში იჭრება - ნორმანთა დაპყრობები იწყება.
* 1322 : საღვთო რომის იმპერატორი ლუი IV ავსტრიის ფრედერიკ I-ს ამარცხებს მულდორფის ბრძოლაში.
* 1448 : კრისტიან I დანიის მეფედ აკურთხეს.
* 1587 : კახეთის მეფე ალექსანდრე II-მ თავის დარბაისლებთან ერთად ხელი მოაწერა „ფიცის წიგნს“, რომლითაც რუსეთის მეფის ქვეშევრდომად აღიარა თავი, ხოლო რუსეთმა იკისრა კახეთის დაცვა ყველა გარეშე მტრისაგან.
* 1708 : პეტრე დიდი შვედებს ამარცხებს ლესნაიას ბრძოლაში.
* 1779 : ამერიკის რევოლუცია - სემუელ ჰანტინგტონი კონტინენტურმა კონგრესმა პრეზიდენტად აირჩია.
* 1820 : პამიდორი საკვებად უვნებლად გამოცხადდა სახალხოდ რობერტ ჯონსონის მიერ ერთი ტომრის (24 კგ) შეჭმის შემდეგ სალემში, მასაჩუსეტსი.
* 1823 : ლეონ XII რომის პაპი გახდა.
* 1867 : ტორონტო ონტარიოს დედაქალაქი ხდება.
* 1939 : გერმანია და საბჭოთა კავშირი პოლონეთის გაყოფაზე თანხმდებიან მეორე მსოფლიო ომის დროს ამ ქვეყანაში შეჭრის შემდეგ.
* 1939 : ვარშავა ნაცისტებს დანებდა.
* 1944 : არნჰემის ბრძოლა - გერმანელები ბრიტანეთის საჰაერო ძალებს ამარცხებენ არნჰემთან, ნიდერლანდები.
* 1944 : საბჭოთა არმია კლუგას საკონცენტრაციო ბანაკს ათავისუფლებს ესტონეთში.
* 1958 : საფრანგეთი ახალ კონსტიტუციას ამტკიცებს, შედეგად 4 ოქტომბერს მეხუთე რესპუბლიკა შეიქმნა. გვინეა ახალ კონსტიტუციას უარყოფს და დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1961 : სამხედრო გადატრიალება დამასკოში გაერთიანებულ არაბთა რესპუბლიკას (ეგვიპტე-სირიის კავშირი) აუქმებს.
* 1990 : საქართველოს სსრ-ში ჩატარდა უზენაესი საბჭოს პირველი მრავალპარტიული არჩევნები, რომელიც ბლოკ მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოს გამარჯვებით დასრულდა.
* 1992 : გადატრიალების გზით დამხობილი პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას მომხრეთა რაზმებმა ხელთ იგდეს რამდენიმე ქალაქი დასავლეთ საქართველოში.
* 2007 : ნასამ კოსმოსური ზონდი დონი გაუშვა მთავარ სარტყელში ასტეროიდ ვესტასა და ჯუჯა-პლანეტა ქარონის გამოსაკვლევად.
* 2008 : ეთიოპიელი ჰაილე გებრსილასე ახალ მსოფლიო რეკორდს ამყარებს ბერლინის მარათონზე 2 საათით, სამი წუთითა და 59 წამით.
* 2021 : ვაცლავ ჰაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი ბელარუსი მარია კოლესნიკოვა გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
right|100px
* 1573 : კარავაჯო, მიქელანჯელო — იტალიელი მხატვარი
* 1797 : ლიტკე, ფეოდორ პეტრეს ძე —  გრაფი, მეზღვაური, არქტიკის მკვლევარი, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი.
* 1803 : მერიმე, პროსპერ — ფრანგი დრამატურგი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, მწერალი
* 1852 : მუასან, ფერდინანდ ფრედერიკ ანრი —  ფრანგი ქიმიკოსი, 1906 წ. ნობელის ლაურეატი.
* 1859 : მილკაუ, ფრიც — გერმანელი ფილოლოგი, ბიბლიოთეკამცოდნე. 
* 1863 : კარლუშ I — პორტუგალიის მეფე
* 1867 : ჰირანუმა კიიტირო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი
* 1908 : ანდრონიკოვი, ირაკლი ლუარსაბის ძე (ანდრონიკაშვილი, ირაკლი) — ლიტერატურადმცოდნე, მთხრობელი.
* 1915 : ალექსი-მესხიშვილი, ვლადიმერ — ქართველი არქიტექტორი
* 1920 : ჩედო ვუკოვიჩი — ჩერნოგორიელი მწერალი (გ. 2014)
* 1924 : მასტროიანი, მარჩელო — იტალიელი მსახიობი
* 1934 : ბარდო, ბრიჯიტ — ფრანგი კინომსახიობი, ცხოველთა დაცვის მომხრე.
* 1936 : დემონჟო, მილენ (მარი-ელენ) — ფრანგი კინომსახიობი
* 1941 : შტოიბერი, ედმუნდ — გერმანელი პოლიტიკოსი, ქრისტიან-სოციალური კავშირის თავმჯდომარე.
* 1952 : კრისტელი, სილვია — ჰოლანდიელი კინომსახიობი, ცნობილია როგორც ემანუელი.
* 1968 : ჰაკინენი, მიკა — ფინელი ავტომრბოლელი, ორგზის მსოფლიოს ჩემპიონი „ფორმულა-1“-ში.
* 1982 : ბინდრა, აბჰინავ — ინდოელი სპორტსმენი - მსროლელი. პირველი ინდოელი ოლიმპიური ჩემპიონი ინდივიდუალურ შეჯიბრებებში.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
right|100px
* ძვ. წ. 48 : გნეუს პომპეუს მაგნუსი — რომაელი მხედართმთავარი და პოლიტიკოსი
* 876 : ლუი გერმანელი — დასავლეთ საფრანგეთის მეფე
* 1104 : პედრო I — არაგონის და ნავარის მეფე
* 1197 : ჰაინრიხ VI — გერმანიის მეფე
* 1582 : ბუჩანანი, ჯორჯ — შოტლანდიელი ისტორიკოსი
* 1895 : პასტერი, ლუი — ფრანგი მეცნიერი, მიკრობიოლოგიის პიონერი
* 1953 : ჰაბლი, ედუინ — ამერიკელი ასტრონომი
* 1956 : ვიშნია, ოსტაპ (გუბენკო, პავლე მიხაილის ძე) — უკრაინელი მწერალი-სატირიკოსი
* 1956 : უილიამ ბოინგი — ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორი (დ. 1881)
* 1964 : სვეტლოვი, მიხეილ — რუსი პოეტი
* 1966 : ბრეტონ, ანდრე — ფრანგი მწერალი, პოეტი, სურეალიზმის დამაარსებელი.
* 1970 : დოს პასოს, ჯონ — ამერიკელი მწერალი.
* 1970 : გამალ აბდელ ნასერი — ეგვიპტის პრეზიდენტი
* 1978 : იოანე პავლე I — რომის პაპი
* 1989 : მარკოსი, ფერდინანდ — ფილიპინების პრეზიდენტი
* 1991 : დეივისი, მაილს — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი
*2016: შიმონ პერესი — ისრაელის ერთ-ერთი უხუცესი სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1923)
*2018: თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი, პოეტი, დრამატურგი (დ. 1931)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **იოსებ ალავერდელი**
** წმინდა ნიკიტა
** მაქსიმე, თეოდოტე და ასკლიადა
** წმინდა პორფირე
** ფილოთეოს ხუცესი

* გარდა ამისა:
** პოვნა ნაწილთა წმიდისა აკაკი აღმსარებელისა, მელიტინელ ეპისკოპოსისა 
** პოვნა ნაწილთა პირველმოწამისა მთავარდიაკონისა სტეფანესი

* ასევე:
** ჩეხეთის სახელმწიფოს დღე
** ტაივანი - მასწავლებელთა დღე (კონფუცის დაბადების დღე)
**ინფორმაციის თავისუფლების საერთაშორისო დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0928