open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰომი ბჰაბჰა

**ჰომი ჯიჰანგირ ბჰაბჰა** (დ. 30 ოქტომბერი, 1909, ბომბეი — გ. 24 იანვარი, 1966, მონბლანი) — ინდოელი ბირთვული ფიზიკოსი. ტატას სახელობის ფუნდამენტური კვლევითი ინსტიტუტის პროფესორი , დიდი ბრიტანეთის სამეფო საზოგადოების წევრი, წმინდა და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირის პრეზიდენტი, ამერიკის მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის წევრი.
აგრეთვე 1951 და 1953-1956 წლებში იყო ნობელის პრემიის ნომინანტი ფიზიკის დარგში.

## ბიოგრაფია
ომი ჯინაჰგირ ბჰაბჰა დაიბადა 1909 წლის 30 ოქტომბერს ბომბეიში, შეძლებულ უჯახში. ბჰაბჰამ დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო. 1935 წელს იგი უკვე მეცნიერებათა დოქტორია. 

## მოღვაწეობა
ბჰაბჰას პირველი გამოკვლევები შესრულდა 1930-1940 წლებში. ეს პერიოდი ინდოეთში იყო მეცნიერული პროგრესის პერიოდი. ნახსენები გამოკვლევები მან ჩაატარა ნილს ბორთან, პოლ დირაკთან, ენრიკო ფერმისთან და ვოლფგანგ პაულისთან კონტაქტების საფუძველზე.

1930-იან წლებში ბჰაბჰამ საკუთარი კვლევების საფუძველზე მოგვცა ელექტრონ-პოზიტრონის გაბნევის თეორიის ფორმულირება, რომელიც ფიზიკაში შევიდა „ბჰაბჰას თეორიის“ სახელწოდებით. 1937 წელს პარტნიორთან ერთად გამოაქვეყნა კოსმოსურ სხივებში ელექტრონ-ფოტონური ნაკადის კასკადური თეორია. ეს თეორია შემდგომში საფუძვლად დაედო კოსმოსური სხივების რბილი კომპონენტების გაგებას. ბჰაბჰას სხვა ნაშრომები ეხებოდა იმდროისათვის ძალზედ აქტუალურ საკითხს — უმაღლესი სპინის მქონე მეზონებისა და ელემენტარული ნაწილაკების თეორიას. აღსანიშნავია, რომ სწორედ ბჰაბჰა იყო სიტყვა „მეზონის“ განსაზღვრის ავტორი. მან მოგვცა მძიმე ელექტრონების, ანუ მიუონების მატერიასთან ურთიერთქმედების ახლებური გაგება. ასევე მან განიხილა მრავალრიცხოვანი მეზონების წარმოქმნა დიდი მასების შეჯახების საფუძველზე და დაამტიკა, რომ მეზონების ამ გზით წარმოქმნა ძირითადად დამოკიდებულია ბირთვში მეზონის ველის ლოკალიზებულ ენერგიაზე. 

1945 წელს ბჰაბჰამ მდიდარი ინდოელი მეცემენტის დახმარებით ბომბეიში შექმნა ტატას სახელობის ფუნდამენტური გამოკვლევის ინსტიტუტი. ბჰაბჰას მიერ დაწყებული გამოკვლევები მიმდინარეობდა წმინდა მათემატიკის, ატომური ფიზიკის, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის, გეოფიზიკის, ელექტროდინამიკის, რადიოასტრონომიის, მოლეკულური ბიოლოგიის, გამოთვლითი ტექნიკის და დაბალი ტემპერატურის ფიზიკის სფეროში. ეს ყოფელივე ბჰაბჰას მრავალმხრივ შემოქმედებით უნარს ადასტურებს. თუმცა ფიზიკის გარდა ბჰაბჰა იყო გატეცებული ხელოვნებით, განსაკუთრებით მუსიკითა და მხატვრობით. 

სიცოცხლის ბოლო წლებში ბჰაბჰამ დაამუშავა ინდოეთში ატომური პროგრამა, რომელსაც მისდევდა სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე. ასევე იგი ხელმძღვანელობდა ატომურ ცენტრს ინდოეთში. 1957 წელს ბომბეის მახლობლად მანვე შექმნა ბომბეის ატომური ცენტრი. 

ბჰაბჰა ჭეშმარიტი ინტერნაციონალისტი იყო. მას ძალზედ აინტერესებდა კაცობრიობის მომავალი. ბჰაბჰა თავის გამოსვლებში არაერთხელ აღნიშნავდა:

ჰომი ბჰაბჰა გარდაიცვალა 1966 წლის 24 იანვარს, თვითმფრინავის კატასტროფის შედეგად, მონბლანში.

## ლიტერატურა
* პარკაძე ვ., ასათიანი მ., „ჰომი ბჰაბჰა“ ː კრ. „ფიზიკოსების შესახებ“, ტ. IV, თბ., 1980, გვ. 297-300
*Д. И. Блохинцев, Хеми Джихангир Баба, «Успехи физических наук», 1966, т. 89, в. 1.
*Scienziati e tecnologi. Contemporanei. V. I, Milano, 1974.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი ფიზიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
მუღანლი (ზაქათალა)

**მუღანლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,466 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
გიორგი გაჩეჩილაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი გაჩეჩილაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გიორგი გაჩეჩილაძე —  პოლიტიკოსი
* გიორგი გაჩეჩილაძე  — რეჟისორი
* გიორგი გაჩეჩილაძე — ლიტერატურათმცოდნე;
* გიორგი გაჩეჩილაძე  — უცნობი
თინა ბოკუჩავა

**თინათინ (თინა) ბოკუჩავა** (დ. 29 მაისი, 1983, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს სამი მოწვევის (2012, 2016, 2020) პარლამენტის წევრი. 2024 წლის 8 ივნისიდან არის პოლიტიკური პარტია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის თავმჯდომარე.

## ბიოგრაფია 
თინათინ ბოკუჩავა დაიბადა 1983 წლის 29 მაისს. 2009 წელს დაამთავრა ფლეჩერის დიპლომატიისა და სამართლის სკოლა დიპლომატიისა და საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით, შემდეგ კი სმითის კოლეჯი აშშ-ში, პოლიტიკური მეცნიერების სპეციალობით. 2009-2011 წლებში მუშაობდა ეროვნულ-დემოკრატიულ ინსტიტუტში. 2011 წელს იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიზაციების დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2012 წელს — სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის გენერალური აუდიტორის მოადგილე. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2013 წლიდან არის ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ქალთა ორგანიზაციის თავმჯდომარე.  2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. საქართველოს პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტისა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი. 2016-2017 წლებში იყო დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის წევრი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ქალთა ფრთის საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თინათინ
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოთარ ჩრდილელი

**ოთარ ჩრდილელი** (დ. 27 სექტემბერი, 1974, სამტრედია, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის ორი მოწვევის (2012, 2016)  წევრი.

## ბიოგრაფია 
ოთარ ჩრდილელი დაიბადა, ქალაქ სამტრედიაში 1974 წლის 27 სექტემბერს. რკინიგზის N24 საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, სწავლა განაგრძო და დაამთავრა აკადემიკოს ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი, ინჟინერ-ქიმიკოსის სპეციალობით. 

1997-2003 წლებში იყო გაზეთ „ალიას“ ჟურნალისტი. 2004-2005 წლებში — სსიპ „საქართველოს ტელევიზია და რადიომაუწყებლობის“ კორესპონდენტი. 2007-2009 წლებში — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება-ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის პროგრამების რედაქტორი. 2010-2011 წლებში — სს „პროგრეს ბანკის“ უფროსი სპეციალისტი.

2011-2012 წლებში აქტიურად იყო ჩართული საზოგადოებრივი მოძრაობა „ქართული ოცნების“ და პოლიტიკური კოალიცია „ქართული ოცნების“ საქმიანობაში.

2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე (2015–2016).

2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2019 წლის 12 დეკემბერს ოთარ ჩრდილელმა — იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ პარლამენტში წარსადგენად უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის 14 კანდიდატის, უვადო მოსამართლედ არჩევა გააპროტესტა და პროტესტის ნიშნად დეპუტატის მანდატი დატოვა.

2020 წლის 19 მარტს, საქართველოს პარლამენტმა შესაბამისი დადგენილების პროექტს მხარი დაუჭირა და დეპუტატ ოთარ ჩრდილელს უფლებამოსილება, პირადი განცხადების საფუძველზე შეუჩერა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის  კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
ოთარ
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ლავრენტი ქართველიშვილი

**ლავრენტი იოსების ძე ქართველიშვილი** (დ. 28 აპრილი [ძვ. სტ. 16 აპრილი], 1880, სოფ. იანეთი, ქუთაისის გუბერნია — გ. 22 აგვისტო, 1938, მოსკოვი) — ქართველი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, პარტიული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წელს, სოფელ იანეთში, გლეხის ოჯახში. 1910–1914 წლებში სწავლობდა კიევის კომერციულ ინსტიტუტში. სტუდენტურ რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისთვის დააპატიმრეს და 1914 წელს სარატოვის ოლქში გადაასახლეს. 

1917–1918 წლებში უკრაინის კომუნისტური პარტიის შექმნის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. საქართველოს მწერალთა კავშირის მთავარი ორგანოს ჟურნალის, „მნათობის“ პირველი რედაქტორი. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1929 წელს იყო უკრაინის კპ ცკ-ის მეორე მდივანი. 

1931 წლის 11 სექტემბრიდან 14 ნოემბრამდე საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცკ-ის პირველი მდივნის პოსტი ეკავა. სხვადასხვა წლებში პარტიულ თანამდებობებზე მუშაობდა დასავლეთ ციმბირში, შორეულ აღმოსავლეთში, უკრაინაში. 

1937 წელს ბრალი დასდეს მემარჯვენეთა კონტრრევოლუციური, დივერსიულ-მავნებლური ორგანიზაციის წევრობაში.  1938 წელს დახვრიტეს. 1956 წელს მოხდა მისი რეაბილიტაცია.

## ოჯახი
პირველი ცოლი — როზა ლუჩანსკაია. რესპუბლიკური მნიშვნელობის პენსიონერი.
მეორე ცოლი (1930–1938) — ოლგა ლავრენტიევა-ქართველიშვილი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
ლ
კატეგორია:საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გიორგი სააკაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი სააკაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გიორგი სააკაძე  — პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
*გიორგი სააკაძე —  1943 წლის ფილმი
დავით გურამიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დავით გურამიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დავით გურამიშვილი — პოეტი
* დავით გურამიშვილი — ფერმწერი
*დავით გურამიშვილი  — 1946 წლის ფილმი
ლევან ბუიშვილი

**ლევან ბუიშვილი** (დ. 24 აპრილი, 1933, ვორონეჟი, რსფსრ, სსრკ — გ. 1996) — ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი. 

## ბიოგრაფია
ლევან ბუიშვილი დაიბადა 1933 წლის 24 აპრილს, ქალაქ ვორონეჟში. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1959–1962 წლებში იგი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში, ხოლო 1962–1966 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში.  1966–1973 წლებში იგი მუშაობდა ნახევრადგამტარული ხელსაწყოების ფიზიკის სამეცნიერო–კვლევით ინსტიტუტში. 1973 წლიდან 1996 წლამდე იგი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1977 წელს მან მიიღო საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მყარი სხეულების მაგნიტური რეზონანსის თეორიაში შრომათა ციკლისათვის, ხოლო 1985 წელს იგი გახდა საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე მისი ნაშრომები ეხება პარამაგნიტური სპინური სისტემის სტატისტიკურ თეორიას. 1983 წლიდან იგი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ–კორესპონდენტი, ხოლო 1993 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია „საქართველო“, ტომი I, გამოვიდა 1997 წელს
უჩან-სუ (ჩანჩქერი)

მინი|უჩან-სუ
**უჩან-სუ** — ჩანჩქერი ყირიმში, მდებარეობს ყირიმის მთების სამხრეთ ფერდობზე. მისი სახელი ყირიმულ ენაზე ითარგმნება, როგორც *მფრინავი წყალი*. 

უჩან-სუ, ყველაზე მაღალი ჩანჩქერია ყირიმში და არის ტურისტებისთვის მიმზიდველი ადგილი. მისი სიმაღლეა 390 მეტრი. ის ყველაზე წყალუხვია გაზაფხულზე, როცა მთებში თოვლი დნება.

## ლიტერატურა 
* *Ена В. Г.* Заповедные ландшафты Крыма. — Симферополь: «Таврия», 1989.
* *Кеппен П. И.* О древностях Южного берега и гор Таврических. — СПб., 1837.
* *Олиферов А. Н., Тимченко З. В.* Реки и озёра Крыма. — Симферополь: Доля, 2005.
* *Прусаков А. А., Козлов Е. Д.* Крым: Книга рекордов. — Симферополь: Сонат, 1999.
* *Тимченко З. В.* Водопады Крыма. — Симферополь: Доля, 2005.

კატეგორია:უკრაინის ჩანჩქერები
სამველ მანუკიანი

**სამველ მანუკიანი** (დ. 6 ნოემბერი, 1976) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი. 

## ბიოგრაფია 
სამველ მანუკიანი დაიბადა 1976 წლის 6 ნოემბერს, დაამთავრა ერევნის ეკონომიკური უნივერსიტეტი სამოქალაქო შრომის სამართლის სპეციალობით. 1997-2008 წლებში იგი იყო ი.მ. „სამველ მანუკიანის“ მეწარმე. 2009-2016 წლებში კი იგი იკავებდა შპს „გეოფუდის“ კომერციული დირექტორის თანამდებობას. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2016-2017 წლებში იგი იყო პარლამენტის ფრაქცია „ქართული ოცნება“-ს წევრი. 2017 წლიდან ფრაქცია „ქართული ოცნება — მწვანეები“-ს წევრი, პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის წევრი, იაპონიის, ავსტრიის, იტალიის, სლოვენიის, სომხეთის, მოლდოვის, ყაზახეთის, შვეიცარიისა და ჩეხეთის პარლამენტებთან მეგობრობის ჯგუფის წევრი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქი-ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სვეტლანა კუდბა

**სვეტლანა კუდბა** (დ. 15 მაისი, 1952, შუახევი) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.

## ბიოგრაფია 
სვეტლანა კუდბა დაიბადა 1952 წლის 15 მაისს. მან დაამთავრა დაამთავრა აჭარის პროფსაბჭოს სახალხო უნივერსიტეტის და თავისუფალ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტები. 1974–1980 წლებში იგი იყო სსმკ №N5 საქსოფმონტაჟკომპლექტის გაერთიანების კადრების ინსპექტორი. 1980–1989 წლებში იგი იყო აჭარის „სსუ კურორტმშენის“ ტრესტი. 1989–1990 წლებში იგი იყო საქმის მწარმოებელი ბათუმის ღვინის ქარხანაში. 1990–1991 წლებში იგი იყო ბათუმის სანტექმონტაჟის უბანს, ტრესტი, „საქსანტექმონტაჟი“-ს მოლარე-საქმის მწარმოებელი. 1994–2005 წლებში იგი იყო ეპს — მ. დ. ფირმა „სათნოების სასახლე“-ს ფირმის ხელმძღვანელი. 2001 წლიდან იგი არის „წმინდა ნინოსა და წმინდა ფრანჩესკოს სახ. საქველმოქმედო ფონდი“-ს თავმჯდომარე. 2012–2016 წლებში იგი იყო აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრი და თავმჯდომარის მოადგილე. 2016–2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს წევრები
აკაკი ზოიძე

**აკაკი ზოიძე** (დ. 3 ივნისი, 1968) — ქართველი პოლიტიკოსი და ექიმი. 

## ბიოგრაფია 
აკაკი ზოიძე 1968 წლის 3 ივნისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1990-1991 წლებში იგი იყო საწარმოო გაერთიანება „აზოტის“ მედსანნაწილი, რეანიმაცია-ინტენსიური თერაპიის პალატების სანიტარი. 1991-1993 წლებში იგი იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი ნერვულ სნეულებათა სპეციალობით. 1993-1998 წლებში იგი იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1997-2000 წლებში იგი საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის  მინისტრის მოადგილე. 2000 წელს იგი იყო საქართველოს ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს სოციალური დაზღვევისა და პროგრამების მართვის დეპარტამენტის უფროსი. 2000-2001 წლებში იგი იყოსაქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის  მინისტრის მოადგილე. 2001-2003 წლებში იგი იყო საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2004-2016 წლებში იგი იყო საერთაშორისო ფონდ „კურაციოს“ წამყვანი მკვლევარი. 2006-2016 წლებში იგი იყო „კურაციოს“ საერთაშორისო ფონდის დირექტორთა საბჭოს წევრი. 2014-2016 წლებში იგი იყო საკონსულტაციო ჯგუფ „კურაციოს“ დირექტორი.

2016-2019 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის 2 დეკემბერს დატოვა პარტიაც და პარლამენტარის მანდატიც.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სემბერია

მინი|მინდვრები სემბერიაში
**სემბერია** () — გეოგრაფიული რეგიონი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. სემბერია მდებარეობს მდინარე დრინასა და სავას შორის. რეგიონის მთავარი ქალაქია ბიელინა.  მისი უმეტესი ნაწილი სერბთა რესპუბლიკის, ხოლო მცირე ნაწილი კი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის ტერიტორიაზეა. სემბერია წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1533 წელს ოსმალეთის მმართველობის დროს. სახელი სემბერია უნგრული წარმოშობისაა და XII-XVI საუკუნეებში უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში ყოფნას უკავშირდება. ამჟამად რეგიონის ტერიტორიაზე დაახლოებით 200 000 ადამიანი ცხოვრობს, მათი უმრავლესობა ბიელინის მუნიციპალიტეტში.

## მუნიციპალიტეტები
მუნიციპალიტეტები სემბერიის რეგიონში:
*ბიელინა   114 663 მცხოვრები
*უგლევიკი  16 538 მცხოვრები
*ლოპარე    16 568 მცხოვრები

## გალერეა
                                                                   
Pribojska_crkva.jpg|ეკლესია ლოპარეში
Crkva_Svete_Petke_Paraskeve_u_Ugljevik.jpg|ეკლესია უგლევიკში
Biblioteka_u_Bijeljini.JPG|ბიბლიოთეკა ბიელინაში
Srednja_skola_Mihailo_Petrovic_Alas_Ugljevik.jpg|სკოლა უგლევიკში

## რესურსები ინტერნეტში 
*SKUD Semberija Bijeljina
*Semberija folk fest: Ritam Evrope

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის გეოგრაფია
ენძელა მაჭავარიანი

**ენძელა მაჭავარიანი** (დ. 20 ივლისი, 1964) — ქართველი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია 
ენძელა მაჭავარიანი დაიბადა 1964 წლის 20 ივლისს. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში მუშაობდა თბილისის №23 პტს-ში. 1982-1984 წლებში იყო თბილისის სართავი ფაბრიკის მხვეველი. 1989-1990 წლებში იყო გაზეთი „სოფლის ცხოვრების“ ჟურნალისტი. 1990-1992 წლებში — იყო გაზეთ „კაბიდონის“ განყოფილების გამგე. 1992-1995 წლებში — გაზეთ „ქართველი ერის“ მთავარი რედაქტორი. 1995-2013 წლებში — წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობის ფონდის დეპარტამენტის უფროსი. 1998-2000 წლებში — „USAID-ის“ მიწის ბაზრისა და პრივატიზაციის მართვის პროექტის იმერეთის რეგიონის დირექტორი. 2013-2014 წლებში — კულტურის სამინისტროს ღონისძიებების დეპარტამენტის სპეციალისტი. 2014-2016 წლებში — ტელეკომპანია „GDS TV“-ის მთავარი პროდიუსერი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სირვენტა

**სირვენტა** (, ) — სტროფული სიმღერა ან პოლემიკური ხასიათის ლექსი XII-XIII საუკუნები პროვანსულ ლირიკაში, ძირითადად პოლიტიკურ და სოციალურ  თემებზე (მაგალითად, სირვენტაში დატირებულია მაროკოელთა მიერ ესპანეთის მიწების მიტაცება, შექებულია რაინდების ჯვაროსნული ლაშქრობანი, მხილებულია ფეოდალთა პარაზიტობა და ასე შემდეგ) სირვენტარებს წერდნენ ტრუბადურები პეირე კარდენალი, ბერტრან დე ბორნი, მონტან სარტრი და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოეზიის ჟანრები
კატეგორია:ოქსიტანური ლიტერატურის ჟანრები
ალექსანდრე ერქვანია

**ალექსანდრე ერქვანია** (დ. 24 დეკემბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.  
## ბიოგრაფია 
ალექსანდრე ერქვანია დაიბადა 1975 წლის 24 დეკემბერს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1997-2001 წლებში იყო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანაშემწე. 2001-2006 წლებში იკავებდა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის აპარატის უფროსის თანამდებობას. 2007-2010 წლებში იყო შპს „ცენტრ პოინტ ჯგუფის“ იურისტი, 2010-2016 წლებში კი საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის ადვოკატი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.   2019 წლის დეკემბერში დატოვა საპარალამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ვასილ ტიაპინსკი

მინი|ვასილ ტიაპინსკი
**ვასილ ტიაპინსკი** (დ. 1540-იანი წლები, ვიტებსკი — გ. 1600/1604) — ბელარუს-ლიტველი ჰუმანისტი, არისტოკრატი, პედაგოგი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე და მთარგმნელი ლიტვის დიდი სამთავროდან, ცნობილია ბიბლიის თარგმნის გამო ბელარუსულ ენაზე. იგი იდგა 1570-იან წლებში „მოსკოვის სახარების“ დაბეჭვდის უკან. ითვლება ადრეული ბელარუსული ბეჭვდითი ლიტერატურის კურატორად.

## ბიოგრაფია
ვასილ ტიაპინსკი დაიბადა თავადის, ნიკოლაი ომელიანოვიჩის ოჯახში. ტიაპინსკის სახელი პირველად თავის ძმებთან ერთად, 1560-იანი წლების დოკუმენტურ წყაროებშია ნახსენები. მისი დაბადების თარიღი უცნობია, გარდაიცვალა დაახლ. 1604 წელს. ვასილ ტიაპინსკის გარდაცვალებასთან დაკავშირებული ჩანაწერები გადმოცემულია „მენსკი გროდისის სასამართლოს“ წიგნში (ბელარუსის ეროვნული ისტორიული არქივი) და თარიღდება 1600 წლით. ბელარუსის დედაქალაქ მინსკში არის ვასილ ტიაპინსკის სახელობის ქუჩა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Szlachta ruska Wielkiego Księstwa Litewskiego a reformacja , Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne nr 18

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1604
კატეგორია:ბელარუსი მწერლები
კატეგორია:ლიეტუველი მწერლები
ყალალი

**ყალალი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
ყანდახი

**ყანდახი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,654 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
ლევან გოგიჩაიშვილი

**ლევან გოგიჩაიშვილი** (დ. 13 აპრილი, 1981, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი (2016–2020).

## ბიოგრაფია 
ლევან გოგიჩაიშვილი დაიბადა 1981 წლის 13 აპრილს, ქალაქ თბილისში. 2005 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი იურისპრუდენციის მაგისტრის ხარისხით. 2001 წელს სტუდენტური გაცვლითი პროგრამით იმყოფებოდა დიდ ბრიტანეთში, მანჩესტერის უნივერსიტეტში, სადაც ეკონომიკის საფუძვლები შეისწავლა.

2004-2006 წლებში იყო პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის თანაშემწე. 2006-2009 წლებში  „თანასწორობის ინსტიტუტის“ გამგეობის წევრი. 2009 წელს იქნა დაკავებული, მისი განთავისუფლება მოხდა 2013 წელს, პოლიტიკური პატიმრის სტატუსით. 2013 წლიდან არის „კავკასიის სამართლის სკოლის“ დოქტორანტი. 2014 წელს იყო არასამთავრობო მოძრაობა „სამოქალაქო ჩართულობის ცენტრის“ თავმჯდომარე. 2014 წელს პროექტ „სასამართლოს მონიტორინგის“ კოორდინატორი. 2014-2016 წლებში — სასჯელაღსრულების სამინისტროს ადგილობრივი საბჭოს წევრი. 2015-2016 წლებში — საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებების დაცვის კომიტეტთან არსებული „წამებისა და არაადამინური მოპყრობის ფაქტების შემსწავლელი კომისიის“ წევრი. 2016 წელს კოორდინაციას უწევდა არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო ჩართულობის ცენტრის“ პროექტის — „საქართველოს სამშვიდობო პოლიტიკის“ განხორციელებას.

2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის საბურთალოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.  2019 წლის 21 თებერვალს საპარლამენტო უმრავლესობა დატოვა და საპარლამენტო საქმიანობა დამოუკიდებელი დეპუტატის სახით განაგრძო. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც პარლამენტმა მხარი არ დაუჭირა მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის თაობაზე კანონპროექტს, რომლის ერთ-ერთი ინიციატორი, ეკა ბესელიასთან ერთად, თავად იყო. 2020 წლის 7 ივნისს მან სხვა დამოუკიდებელ დეპუტატებთან ერთად დააფუძნა ახალი პოლიტიკური პარტია „ჩვენი საქართველო — სოლიდარობის ალიანსი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ისრაელის თავდაცვის ძალების წოდებები

ისრაელის თავდაცვის ძალებს უნიკალური წოდებრივი სისტემა გააჩნია. ვინაიდან ცაჰალში ინტეგრირებულია ყველა სახობის სამხედრო ძალა, წოდებებიც ყველა სახეობაში ერთნაირია. შესაბამისად, არ არსებობს განსხვავება სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო და სხვა სახეობის შეიარაღებული ძალების წოდებებს შორის. წოდებები, რომლებიც გამოიყენება ცაჰალში, გადმოინაცვლა ისრაელის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობამდელი გასამხედროებული ფორმირებიდან — ჰაგანადან, რომელიც მოქმედებდა ბრიტანული მანდატის დროს იშუვის დასაცავად.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხედრო წოდებები ქვეყნების მიხედვით
ჟიულ სელესტინ ჟამენი

**ჟიულ სელესტინ ჟამენი** (; დ. 24 დეკემბერი, 1918, პარიზი — გ. 12 თებერვალი, 1886, იქვე) — ფრანგი ფიზიკოსი. 

## ადრეული წლები
ჟიულ სელესტინ ჟამენი დაიბადა 1818 წლის 24 დეკემბერს პარიზში. საშუალო განათლება მიიღო რეიმის კოლეჯში. შემდგომ მან სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში განაგრძო (1938), რომელიც დაასრულა 1841 წელს პირველი ხარისხის დიპლომით. ამ პერიოდიდან დაიწყო ჟამენმა მეცნიერული შემოქმედება. 

## მოღვაწეობა
1940-იანი წლების დასასრულს ჟამენმა ზუსტი ცდების საფუძველზე დაამტკიცა, რომ გამჭვირვალე სხეულიდან სინათლის არეკვლისას ურთიერთმართობულად პოლარიზებული არეკლილი სხივები ერთმანეთს ჩამორჩებიან, ანუ მათ შორის წარმოიქმნება ფაზათა სხვაობა, რის გამოც არეკლილი სინათლე აღმოჩნდება არასწორხაზოვნად, არამედ ელიფსურად დაპოლარებული. ჟამენმა არეკვლით გამოწვეული ფაზათა სხვაობა განსაზღვრა მრავალი ნივთიერებისათვის. ამ დაკვირვებებში მან შენიშნა შემდეგი ფაქტი: ერთი და იგივე მიმართულებით პოლარიზებული ერთი სხივი ყოველთვის არ ჩამორჩება ფაზით მეორე სხივს და ეს ჩამორჩენა დამოკიდებულია ამრეკლავი ნივთიერებების ბუნებაზე (დიდი გარდატეხის მაჩვენებლის მქონე ნივთიერებებში იგვიანებს ის სხივი, რომელიც დაცემის სიბრტყის მართობულადაა დაპოლარებული). მანვე შენიშნა, რომ არსებობდა ისეთი სხივები, რომელების ზედაპირიდან სხივის არეკვლისას ადგილი არ აქვს ელიფსურ პოლარიზაციას.

1947 წელს ჟიულ ჟამენი იცავს დისერტაციას შემდეგ თემაზე:„მეტალების მიერ სინათლის არეკვლის შესახებ“, ხოლო 1952 წელს იგი გახდა პოლიტექნიკური სკოლის პროფესორი. 1963 წელს იგი დაინიშნა პროფესორად სორბონის უნივერსიტეტში, სადაც მრავალი წლის განმავლობაში კითხულობდა ფიზიკაში ლექციებს. 

1960-იანი წლების დასაწყისში გამოიცა ჟამენის სახელმძღვანელო, რომელიც წარმოადგენდა მის მიეს პოლიტექნიკურ სკოლაში წაკითხულ ლექციებს. ნახსენები სახელმძღვანელო ნათარგმნია მრავალ ენაზე, მათ შორის ქართულზეც. იგი ქართულად თარგმნა ისიდორე წეროძემ, რომელიც 1880-იან წლებში პარიზის სამედიცინო აკადემიის სტუდენტი იყო. სწორედ სტუდენტობის პრეიოდში მოახერთხა მან ჟამენის „ფიზიკის კურსის“ თარგმნა (კერძოდ, ელექტროობის ნაწილი, მთლიანად 120 გვერდი).

საინტერესოა ჟამენის ნაშრომები მოლეკულურ ფიზიკაში. იგი აკვირდებოდა თიხის კედლიან ჭურჭელში გაზის გავლას. აგრეთვე სწავლობდა ნივთიერების აგრეგატულ მდგომარეობას: თუ სითხე გახურებული იქნება ჩაკეტილ სივრცეში მაშინ სითხის ზევით ორთქლის რაოდენობა სწრაფად გაიზრდება. ორთქლის სიმკვრივის ზრდა იწვევს მისი წონის მატებასაც. მეორე მხრივ, ნივთიერების ნაწილი, რომელიც რჩება თხევად მდგომარეობაში განიცდის მზარდ გაფართოებას. აქედან გამომდინარე იგი ფიქრობდა, რომ არსებობდა რაღაც ტემპერატურა, რომლის დროსაც სითხეს და გაზს ერთნაირ მოცულობაში ერთნაირი წონა ექნებოდათ. ჟამენის აზრით ნივთიერებას ამ წერტილში უნდა მიეღწია რაღაც კრიტიკულ წერტილს, რომელსაც ასე ხსნიდა: კრიტიკული ტემპერატურა არის ის ტემპერატურა, რომლის დროსაც სითხესა და მის ნაჯერ ორთქლს აქვთ ერთნაირი სიმკვრივე. ამ თეორას იგი ასაბუთებდა 1880 წელს ჩატარებული კალიეტის ცდით. 

1868 წელს ჟამენი აირჩიეს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. მისი ნაშრომები შეეხებოდა მაგნიტიზმს, ელექტროობას, ტენიანობას და კაპილარულ მოქმედებებს (ჟამენის ეფექტი, ჟამენის ჯაჭვი)

## ლიტერატურა
* პარკაძე ვ., ხეცაძე ნ., „ჟიულ სელესტინ ჟამენი“ ː კრ. „ფიზიკოსების შესახებ“, ტ. IV, თბ., 1980, გვ. 124-126

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
ნიკოლოზ ბასოვი

**ნიკოლოზ გენადის ძე ბასოვი** (; დ. 14 დეკემბერი, 1922, უსმანი — გ. 3 ივლისი, 2001, მოსკოვი) — რუსი ფიზიკოსი, კვანტური ელექტრონიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, 1964 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ალექსანდრე პროხოროვთან და ჩარლზ ტაუნზთან ერთად.

## ადრეული ცხოვრება
ნიკოლოზ გენადის ძე ბასოვი დაიბადა 1922 წლის 14 დეკემბერს სოროჟენის ოლქის ქალაქ უსანში, ვოროჟენის სატყეო ინსტიტუტის პროფესირის ოჯახში. ბასოვმა 1940 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, ხოლო შემდგომ იგი ჯარში გაიწვიეს, რომელიც დაასრულა 1943 წელს, სამედიცინო სამსახურის უფროსი ლეიტენანტის წოდებით. აგრეთვე იგი იყო ლებედევის ფიზიკურ ინსტიტუტის ლაბორატორიაში კვანტური რადიოფიზიკის კათედრის გამგე. იგი ამ პოზიციას სიკვდილამდე იკავებდა.

ნიკოლოზ ბასოვი გარდაიცვალა 2001 წლის 3 ივლისს, მოსკოვში.

## ლიტერატურა
* პარკაძე ვ., ბოცვაძე გ., „ნიკოლოზ ბასოვი“ ː კრ. „ფიზიკოსების შესახებ“, ტ. IV, თბ., 1980, გვ. 316-319
*გორდეზიანი კ., ხეცურიანი თ., „საბჭოთა ფიზიკოსები — ნობელის პრემიის ლაურეატები“, თბ., 1990, გვ. 10-12

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ივლიანე წულაია

**ივლიანე (ილია) წულაია** (დ. 11 ივნისი, 1982, სამტრედია, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.

## ბიოგრაფია 
ივლიანე წულაია დაიბადა 1982 წლის 11 ივნისს, ქალაქ სამტრედიაში. 2004 წელს მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2004-2005 წლებში იგი იყო იურიდიული კომპანია „გაბისონია, დიტრიხი & პარტნიორები“-ის ადვოკატი. 2005-2006 წლებში — იურიდიული კომპანია „დიგესტას“ მმართველი პარტნიორი. 2006 წლიდან 2017 წლამდე — დეველოპერული კომპანია „არქი ჯგუფის“ დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი. 2014 წლიდან არის კომპანია „იტონგ კავკასუსის“ დამფუძნებელი დირექტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის დიღმის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
ივლიანე
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ოლია ტირა

**ოლია ტირა** (; დ. 1 აგვისტო, 1988, პოტსდამი, აღმოსავლეთი გერმანია), ცნობილია სასცენო სახელით **FLUX LIGHT** — აღმოსავლეთ გერმანიაში დაბადებული მოლდოვური წარმოშობის მომღერალი.

## ბიოგრაფია
ოლია ტირა დაიბადა 1988 წლის 1 აგვისტოს, პოტსდამში, საბჭოთა სამხედროს ოჯახში. რამდენიმე წლის შემდეგ ოჯახთან ერთად გადავიდა კიშინოვში. 14 წლის ასაკში პირველად გამოვიდა სცენაზე.

ტირამ დაამთავრა კაჰულის ერთ-ერთი სკოლა მათ მოახერხეს ევროვიზიის ფინალში გასვლა და წარსდგნენ სიმღერით „Run Away“ („გაიქეცი“). ევროვიზიის ფინალში ტირამ და SunStroke Project-მა 22-ე ადგილი დაიკავა. 2014 წელს იგი იყო პროექტ „O melodie pentru europa 2014“-ის ფინალისტი, აქ გამარჯვებული წარადგენდა მოლდოვას 2014 წლის ევროვიზიაზე, თუმცა მან გამარჯვება ვერ მოახერხა და დაიკავა მე-6 ადგილი. სწორედ ამ პერიოდში მიიღო ზედმეტსახელი „FLUX LIGHT“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2019

**ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2019** — ყოველწლიური ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის 64-ე გამოშვება. კონკურსი გაიმართა თელ-ავივში, ისრაელში, მას შემდეგ, რაც 2018 წლის ევროვიზიაზე ისრაელმა გაიმარჯვმა, ნეტას სიმღერით „Toy“. კონკურსი გაიმართა ექსპო თელ-ავივში, ქალაქის საკონფერენციო ცენტრში; შოუ შედგება ორი ნახევარფინალისგან (14 და 16 მაისს) და ფინალისგან, რომელიც გაიმართა 2019 წლის 18 მაისს.

ღონისძიებაზე მონაწილეობა 41-მა ქვეყანამ მიიღო, სადაც ბულგარეთმა და უკრაინამ არ მიიღო  მონაწილეობა, ორივემ 2015 წლიდან პირველად არ მიიღო მონაწილეობა. გამარჯვებული გახდა ნიდერლანდები სიმღერით „Arcade“, რომელიც შეასრულა დანკან ლოურენსმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
2019
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2019
დავით ჭელიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დავით ჭელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*დავით ჭელიძე  — ქართველი ჟურნალისტი 
* დავით ჭელიძე  — ქართველი სპორტსმენი
*დავით ჭელიძე — პოლიტიკოსი
უზუნთალა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**უზუნთალა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*უზუნთალა  —   სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი
## აზერბაიჯანი
*უზუნთალა — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონი
*უზუნთალა  — სოფელი აზერბაიჯანში,  კახის რაიონი

## სომხეთი
*უზუნთალა  — სოფელი სომხეთში,  ტავუშის პროვინცია. ყოფილი უზუნთალა, ამჟამად აიგეჰოვიტი.
ძეგამი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ძეგამი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ძეგამი — ფეოდალური საქართველოს ქალაქ ბაზარის სახელწოდება ზოგიერთ უცხოურ წყაროში
* ძეგამი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში
* ძეგამი — სოფელი აზერბაიჯანში, კახის რაიონში
* ძეგამი — სოფელი აზერბაიჯანში, შამქორის რაიონში
I've Come to Life

'''I've Come to Life''' — შვეიცარელი მომღერლის, ედიტა აბდიესკის პოპ სინგლი, რომელიც გამოიცა 2010 წლის 10 ნოემბერს.

## მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო პირველად გამოჩნდა გერმანულ გაზეთ „Bild“-ის საიტზე 2010 წლის 23 ნოემბერს.

## ჩარტები 2010
## რეალიზაცია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის სიმღერები
კატეგორია:Columbia Records-ის სინგლები
კატეგორია:2010 წლის სინგლები
კაშასა

მინი|კაშასას ბოთლები
**კაშასა** () — მაგარი ალკოჰოლური სასმელი. მიიღება შაქრის ლერწმის წვენის ფერმენტაციის შედეგად. მისი სხვა სახელები შეიძლება ასევე იყოს: *pinga*, *caninha*, *Marvada*. ეს ბრაზილიაში ყველაზე პოპულარული დისტილირებული სასმელია ბრაზილიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* O Álbum Virtual de Rótulos de Garrafas de Cachaça na Net —Web site dedicated to cachaça labels. In English and Portuguese.
* Know more ABOUT cachaça

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაზილიური სამზარეულო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
უზუნთალა (ზაქათალა)

**უზუნთალა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 657 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
ვერხიჟანი

**ვერხიჟანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
Fula Calypse

**გიორგი შენგელია**, საზოგადოებისთვის ცნობილი მეტსახელით **Fula Calypse** (დ. 6 მაისი, 1991, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მუსიკოსი და რეპერი.

## მუსიკალური კარიერა 
Fula Calypse-მა პირველი სიმღერა „მოძრაობა“ 13 წლის ასაკში Serious-თან ერთად ჩაწერა, თუმცა იგი ჰიპ-ჰოპით ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში დაინტერესდა. წლების მანძილზე იგი სხვა ქართველ რეპერებთან ერთად (როგორებიც არიან ზაზა ნოზაძე, დუდა, Cibo, Bagira) იყო ქართული ჰიპ ჰოპ ჯგუფ „ქსელი 56“-ის წევრი. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

მოგვიანებით Fula-მ ჯგუფი დატოვა და სოლო კარიერას მიჰყო ხელი. მიუხედავად ამისა, იგი ხშირად თანამშრომლობს ქართველ რეპერ OL' BOY-სთან. მათი საერთო კომპოზიციებია „უბატონო“, „ძარცვა“, „ვაცდენ“ „Ronaldinho“ და სხვა.

Fula-ს ლირიკაში ხშირადაა წარმოჩენილი პარალელები ცნობილი ქართველი პოეტის გალაკტიონ ტაბიძის შემოქმედებიდან. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერაა „თუ დებ, დადე“.

## განთქმული სიმღერები 
* 2013 — „ვცადე“
* 2014 — „ზღაპრების ნუ გჯერა“
* 2016 — „ჩემი თეორია“
* 2016 — „მესმის შენი სუნთქვა“
* 2016 — „მხოლოდ შენთვის“
* 2016 — "ნოემბერი
* 2017 — „გეტოს შვილი“
* 2017 — „წავედი მე“
* 2018 — „თუ დებ, დადე“
* 2018 — „ბოლო დროს“
* 2018 — „უსახო“
* 2018 — „შივა/ Shiva (საგანგებო)“
* 2019 — „გამოსულს“
* 2019 — „არ უნდა გექნა“ (ft Ol’boy)
* 2019 — „წამები — დროს“
* 2019 — „ვისაც რა უნდა ის თქვას“
* 2019 — „დაუმორჩილებლობა“
* 2019 — „ვერავინ“
* 2019 — „რამეს აზრი აქ“
* 2019 — „ზის წერილებთან“
* 2020 — „შივა 2“
* 2020 — „ლოგიკის მიღმა“
* 2020 — „დედამიწა“
* 2021 — „სანთელივით“

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Fula Calypse  — Popmusic.ge
* Fula Calypse-ის არხი youtube-ზე
* ინტერვიუ Fula Calypse-სთან

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი რეპერები
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ჩანბაიშანი

**ჩანბაიშანი**, კორეულად **ჩანპექსანი** ( ) — ქედი ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიაში, რომელიც ქმნის საზღვარს ჩინეთსა (ლიაონინისა და გირინის პროვინციები) და ჩრდილოეთ კორეას შორის. შედის მანჯურია-კორეის მთების შემადგენლობაში. სიმაღლე 1000-2000 მ. მაქსიმალური სიმაღლეა 2744 მ (ვულკანი პექტუსანი). პექტუსანის კალდერაში, ზღვის დონიდან 2189,1 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტიანჩის ტბა. ქედი ღრმად არის დანაწევრებული იალუძიანგის, მანძიანის, ტუმინძიანისა და მათი შენაკადების ხეობებით. უმთავრესად აგებულია გრანიტებითა და მეტამორფული ქანებით. უკანასკნელ გეოლოგიურ დროში ქედის აღმოსავლეთი მონაკვეთი იყო ვულკანური აქტივობის მნიშვნელოვანი კერა ჩვეულებრივ, ნასხლეტების ხაზის გასწვრივ. ადგილი ჰქონდა ლავის ფართო ამოფრქვევებს, რის გამოც წარმოიქმნა მრავალი ჩამქრალი ვულკანური კონუსი და კრატერული ტბა. ქედისთვის ნიშანდობლივია უსწორმასწორო რელიეფი, მდინარეთა ხეობებით ღრმად დანაწევრებული მთები. ქედის კალთებიდან ჩამოედინებიან მდინარეები: სუნგარი, ტუმინძიანი და იალუძიანი. მდინარეებს ახასიათებთ სწრაფი დინება, ციცაბო კალთები და ხშირი ჭორომები. ჩანბაიშანი ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონის (მანჯურია) ყველაზე ნოტიო ადგილია; დამახასიათებელია ხანგრძლივი და ცივი ზამთარი. ზამთარში ნალექების რაოდენობა მცირეა, ხოლო ზაფხულსა და შემოდგომაზე მათი რაოდენობა მატულობს. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა უდრის 1400 მმ-ს. გაბატონებულია წიწვოვანი ტყეები, გვხვდება ქონდარა ფიჭვის რაყები. 2000 მ-ზე ზემოთ გაბატონებულია ტუნდრა, 1700-2000 მ ფარგლებში უპირატესად მთის არყი და ლარიქსი ხარობს. ამ ზონის ქვემოთ და 1100 მ-მდე გვხვდება ნაძვი, სოჭი და მანჯურული ფიჭვი. 600-იდან 1100 მ-მდე გაბატონებულია შერეული ტყე, რომელსაც ქმნის Tilia amurensis, მანჯურული ფიჭვი, ნეკერჩხალი და თელა. უფრო ქვემოთ გვხვდება ზომიერი სარტყლის ტყე, სადაც ჭარბობს ვერხვი და არყი. ჩანბაიშანი წარმოადგენს ნურხაცის წინაპრის — ბუკური იონგშონისა და საიმპერატორო ოჯახის — აისინ გიოროს მითურ დაბადების ადგილს. სახელწოდება ჩინურად ითარგმნება როგორც „მარად თეთრი მთები“, ხოლო კორეულად „თეთრთავსახურიანი მთები“. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ქედები
ფრანსიშკუ გუტერიში

**ფრანსიშკუ გუტერიში** (, აგრეთვე ცნობილია როგორც **ლუ-ოლუ**, , დ. 1954, 7 სექტემბერი, ოსუ, პორტუგალიის ტიმორი) — აღმოსავლეთ ტიმორელი პოლიტიკოსი. აღმოსავლეთ ტიმორის პრეზიდენტი 2017 წლის 20 მაისიდან. იგი არის „რევოლუციური ფრონტის აღმოსავლეთ ტიმორის დამოუკიდებლობისათვის“ პრეზიდენტი. 2002-2007 წლებში იყო ეროვნული პარლამენტის პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 7 სექტემბერს ოსუში. იგი არის კათოლიკე და „გუერილას“ ყოფილი მებრძოლი. 2001 წელს იგი არჩეული იქნა „რევოლუციური ფრონტის აღმოსავლეთ ტიმორის დამოუკიდებლობისათვის“ პრეზიდენტად. 2001 წლის არჩევნების შემდეგ იგი იყო არჩეული აღმოსავლეთ ტიმორის ასამბლეის პრეზიდენტად, მაგრამ 2002 წელს მას შემდეგ რაც აღმოსავლეთ ტიმორმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა ასამბლეა შეიცვალა ეროვნული პარლამენტით რომლის პრეზიდენტიც გუტერიში 2002-2007 წლებში იყო. 2007 წელს პარტიამ გუტერიში პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა, თუმცა მოულოდნელად 2006 წლის კრიზისის შემდეგ გადადგა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი ჟოზე რამუშ-ორტა რომელიც პრეზიდენტობის დამოუკიდებელი კანდიდატი იყო. პირველ ტურში გუტერიშმა 27,89% მიიღო და პირველ ადგილზე გავიდა, თუმცა მეორე ტურში მხოლოდ ხმათა 31% მიიღო და დაიკავა მეორე ადგილი, მიუხედავად ამისა მან მიულოცა გამარჯვება რამუშ-ორტას. 2007 წელს პარტიის საპარლამენტო სიაში იგი წარდგენილი იყო პირველ ნომრად. პარტიამ არჩევნებში 29,02% და 21 მანდატი მოიპოვა. 2017 წელს იგი კვლავ იყო „რევოლუციური ფრონტის აღმოსავლეთ ტიმორის დამოუკიდებლობისათვის“ პრეზიდენტობის კანდიდატი, მის მთავარ კონკურენტად ითვლებოდა ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ხანანა გუსმაო პარტიიდან „ეროვნული კონგრესი აღმოსავლეთ ტიმორის რეკონსტრუქციისათვის“. გუტერიშმა პირველივე ტურში მოიგო არჩევნები. მისი ინაუგურაცია შედგა 2017 წლის 20 მაისს, იგი გახდა პირველი პარტიზანი პრეზიდენტი აღმოსავლეთ ტიმორის ისტორიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუ ოლოს ისტორია
* ოფიციალურად ქვეყნის მე-4 (6) პრეზიდენტი ფრანსიშკუ გუტერიში გახდა
* აღმოსავლეთ ტიმორის პარლამენტი 

კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის პრეზიდენტები
კატეგორია:აღმოსავლეთტიმორელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზილიბანი

**ზილიბანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მდებარეობს ზაქათალასა და ჯარს შორის. ქართული სახელწოდებაა წინუბანი (წილბანი).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
სელსკა-გორა

**სელსკა-გორა** () — პატარა დასახლება სლოვენიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მირნის მუნიციპალიტეტში, ტრადიციულ რეგიონ ქვემო კარნიოლაში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. 

## დემოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* სელსკა-გორა Geopedia-ზე 

კატეგორია:მირნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დავით ერისთავი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დავით ერისთავი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*დავით ერისთავი — ქართველი მწერალი.
*დავით ერისთავი — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი
ანტუან ანრი ბეკერელი

**ანტუან ბეკერელი** (; დ. 15 დეკემბერი, 1852, პარიზი — გ. 25 აგვისტო, 1908, ბრეტანი) — ფრანგი ინჟინერი, ფიზიკოსი, 1903 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში და პირველი ადამიანი, რომელმაც აღმოაჩინა რადიოაქტივობა. რადიოაქტივობის აღმოჩენაში მას ეხმარებოდნენ პიერ კიური და მარი სკლოდოვსკა-კიური, ამიტომ ნობელის პრემია ბეკერელთან ერთად მათაც მიიღეს. SI სისტემაში მისი სახელი (Bq) ეწოდა რადიოაქტივობის  ერთეულს.

## ბიოგრაფია
ანტუან ბეკერელი დაიბადა 1852 წლის 15 დეკემბერს პარიზში, მდიდარ ოჯახში. მისი ოჯახის წარმომავლობა მჭიდროდ უკავშირდებოდა ფიზიკას: ბეკერელის ბაბუა (ანტუან სეზან ბეკერელი), მამა (ალექსანდრ-ედმონდ ბეკერელი) და შვილი (ჟან ბეკერელი) იყვნენ ფიზიკოსები. იგი სწავლობდა საინჟინრო პოლიტექნიკურ სკოლაში. 1874 წელს ბეკერელი დაქორწინდა ლუსი მარი ჟამენზე, რომელიც მათი შვილის, ჟანის დაბადების დროს გარდაიცვალა. 1880 წელს ჟამენი მეორედ დაქორწინდა ლუის დესირ ლორექსზე. 

1894 წელს ბეკერელი მუშაობდა ხიდებისა და საავტომობილო გზების დეპარტამენტში ინჟინრად. მოგვიანებით მან დაიწყო საკუთარი ადრეული ექსპერიმენტების ჩატარება და ინჟინრობას თავი დაანება. ბეკერელმა ადრეულ წლებშივე შეისწავლა დედამიწის მაგნიტური ველი. მისი გარდაცვალება გამოწვეული იყო უცნობი დაავადებით, მაგრამ იყო შეტყობინება, რომ მან მიიღო დამწვრობა რადიოაქტიური ნივთიერების ზემოქმედებით. 

1889 წელს ანტუან ბეკერელი გახდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 1905 დაჯოლდოვდა აშშ მეცნიერებათა აკადემიის მიერ ბერნარდის მედლით. 1906 წელს ბეკერელი არჩეულ იქნა პარიზის მეცნიერებათა აკადემიაში ვიცე-პრეზიდენტად, ხოლო 1908 წელს არჩეულ იქნა ამავე აკადემიის მუდმივ მდივნად.  იგი სიცოცხლეშივე აირჩიეს ბერლინის სამეფო აკადემიის პატივსაცემი წევრად. ბეკერელის სახელის პატივსაცემად მთვარეზე და მარსზე არსებულ კრატერებს ეწოდა ბეკერელის კრატერები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*Henri Becquerel – Biography. 
*ბეკერელი ანტუან ანრი
*Becquerel short biography  and the use of his name as a unit of measure in the SI.
*Annotated bibliography for Henri Becquerel from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
*Henri Becquerel, SI-derived unit of radioactivity 
*"Henri Becquerel: The Discovery of Radioactivity", Becquerel's 1896 articles online and analyzed on *BibNum* [click 'à télécharger' for English version].
* Chisholm, Hugh, ed. (1911)."Becquerel". Encyclopædia Britannica. **3** (11th ed.). Cambridge University Press.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები
აღამამედლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**აღამამედლი ** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*აღამამედლი  — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონი
*აღამამედლი  — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონი
*აგამამედლი  — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონი
ალაქოლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ალაქოლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ალაქოლი  — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონი
*ალაქოლი —  გაუდინარი მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში
*ალაქოლის ქვაბული — დახშული ბრტყელი ქვაბული ყაზახეთში
ავდალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ავდალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ავდალი — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონი
*ავდალი — რეგიონი თვითაღიარებული სახელმწიფო სომალილენდის დასავლეთში
ჯალილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯალილი**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჯალილი  —  თათარი პოეტი
*ჯალილი  — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონი
ქოჩორა შავულა იხვი

**ქოჩორა შავულა იხვი** () — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიის ტერიტორიაზე.

## აღწერა 
250პქ|მინი|მარცხნივ|ჭუჭულები
საშუალო ზომის იხვია, მისი სხეულის სიგრძე 40–47 სმ-ს, ფრთის შლილი 65–72 სმ-ს, ხოლო მასა 550–746 გრამს აღწევს. სხეულის აგებულება ჯმუხია, მოკლე კისრითა და შედარებით დიდი თავით. საქორწინო მორთულობაში მამალი ძირითადად შავადაა შეფერილი, გვერდები, მუცელი და „სარკეები“ ფრთებზე — ქათქათა თეთრი. თავის ბუმბულს მოლურჯო-მწვანე ელფერი. თვითონ თავი მომრგვლებული ფორმისაა; ნისკარტი ფართო და მოკლე, ფერად მოცისფრო-რუხი, როგორც წესი, მუქი დაბოლოებით. თვალის ფერადი გარსი ყვითელია. კეფაზე აქვს ჩამოშვებული ქოჩორი, რომელიც განსაკუთრებულად მამალზე შეინიშნება გამრავლების პერიოდში. ფეხები რუხია. დედლის შეფერილობა რამდენადმე განსხვავებულია, რამეთუ იგი ფერად მოწითურო-მურაა. ქოჩორი დედალს სუსტად აქვს გამოხატული. ახალგაზრდა ფრინველები ზრდასრულებისაგან თითქმის არ განსხვავდებიან, გამონაკლისია მურა ფერადი გარსი და მამლების უფრო მუქი თავი.

ქოჩორა შავულა იხვთან გარეგნულად ახლოს დგას საყელოიანი შავულა იხვი, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკაშია გავრცელებული. ქოჩორა შავულა იხვისგან იგი გამორჩეული ფორმის თავით, ქოჩრის არარსებობითა და უფრო მუქი გვერდებით განსხვავდება.

## გავრცელება 
### არეალი 
ბუდობს ევრაზიის ზომიერ სარტყელში ისლანდიიდან (დასავლეთით) წყნაროკეანურ სანაპიროსა და იაპონიამდე (აღმოსავლეთით). ჩრდილოეთი საზღვარი დაახლოებით ჩ. გ. 70°-ზე გადის, ტუნდრის სამხრეთ რაიონებში; სამხრეთი მიუყვება ჩ. გ. 45°-ს, პოლონეთში, ჩრდილოეთ უკრაინაში, ქვემო ვოლგისპირეთში, ყაზახეთში, ალთაიში, მონღლეთში, იმიერბაიკალეთში, მდინარე უსურის აუზში და კუნძულ ჰოკაიდოზე. დასავლეთ ევროპის ზომიერ კლიმატში მკვიდრი ფრინველია, დანარჩენ რეგიონებში — გადამფრენი. მიგრაციის შემთხვევაში იზამთრებს დასავლეთ ევროპაში, შავი და კასპიის ზღვების სანაპიროებზე, ჩრდილოეთ აფრიკაში, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ფილიპინებამდე, და იაპონიის სამხრეთ ნაწილში.

### ბინადრობის ადგილები 
უპირატესობას ანიჭებს მტკნარწყლოვან დიდი ზომის წყალსატევებს: დიდ ტბებს, წყალსაცავებს, ტბორებს, მდორე მდინარეებს. მცირე რაოდენობით გვხვდება მდინარეთა ესტუარებსა და ჭალებში, მცირე ტყის ტბებსა და ზღვის ლაგუნებში. გამრავლების პერიოდში სახლობენ ხშირი ისლით, ლელქაშით და სხვა მცენარეულობით დაფარული სანაპიროების გასწვრივ. დროის უდიდეს ნაწილს წყალში ატარებს, სადაც დიდებულად ცურავს და ყვინთავს 3–4 მეტრის (იშვიათად 10 მეტრამდეც) სიღრმეზე. შიგნიდან უხვადაა ამოგებული მუქი ყავისფერი ღინღლით, რომელსაც იხვი საკუთარი სხეულიდან იწიწკნის, და რამდენიმე მუქი და ღია ბუმბულით. ბუდის დიამეტრია 200–230 მმ-ია, სიმაღლე — 100 მმ; ღარი 180–200 მმ დიამეტრისაა, სიღრმე 80 მმ-მდეა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუსეთის ხერხემლიანი ცხოველები: ქოჩორა შავულა იხვი  
* Ecosystema.ru: ქოჩორა შავულა იხვი — Aythya fuligula: აღწერა და სურათები 
* ფაქტები ქოჩორა შავულა იხვზე  
* Virtual Bird Field Guide — Tufted Duck Aythya fuligula  

## სქოლიო 
კატეგორია:შავულა იხვი
კატეგორია:აფრიკის ფრინველები
აბულბეილი

**აბულბეილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  5,653 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
აღაჯქალა

**აღაჯქალა ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 334 კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
დალი აბაშიძე

**დალი აბაშიძე** (დ. 9 ნოემბერი, 1946, კონდოლი, თელავის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1946 წლის 9 ნოემბერს თელავის რაიონის სოფელ კონდოლში. დაამთავრა თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1968 წელს და ასპირანტურა 1995 წელს.

1969-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ თანამდებობებზე. 1992-1993 წლებში იყო თელავის რაიონის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1993-1995 წლებში კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულის მთავარი მრჩეველი, სამსახურის ხელმძღვანელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თელავის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“, სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს პარლამენტის წევრები 1990-2015, გვ. 55, თბ., 2015.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მიგოლსკა-გორა

**მიგოლსკა-გორა** () — პატარა დასახლება სლოვენიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მირნის მუნიციპალიტეტში, ტრადიციულ რეგიონ ქვემო კარნიოლაში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. 

## დემოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* მიგოლსკა-გორა Geopedia-ზე 

კატეგორია:მირნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არანი (თოუზი)

**არანი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 534 კაცი.

## სქოლიო 
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები