open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩინური ახალი წელი

მინი|ჩაინა-თაუნი ლონდონში, ჩინური ახალი წლის პერიოდში
**ჩინური ახალი წელი** (ჩინური: 春節, 春节, ჩუნძიე; 農曆新年, 农历新年, ნუნგლი სინნიენ; ან 過年, 过年, კუონიენ) აგრეთვე ცნობილი როგორც მთვარის ახალი წელი, ან გაზაფხულის ფესტივალი, ჩინურ ტრადიციულ დღესასწაულთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია. ის მოიცავს დღესასწაულთა მთელ სერიას, დაწყებული ახალი წლის დადგომიდან, რომელიც აღინიშნება ჩინური კალენდრის წლის პირველი თვის პირველ დღეს, ანუ, ზამთრის ბუნიობის შემდეგ მეორე ახალი მთვარის დღეს, და დამთავრებული ფარნების ფესტივალით (თვის მეთხუთმეტე დღეს).

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩინური ახალი 2012 წელი 
*ჩინური ახალი წლის დრაკონის ცეკვა
*Chinatownology.com, ჩინური ახალი წელი
*Gong Xi Fa Cai, ჩინური ახალი წლის აღნიშვნა სინგაპურში

კატეგორია:კალენდარი
ალფრედ როზენბერგი

thumb|right|ალფრედ როზენბერგი
**ალფრედ ერნსტ როზენბერგი** (; 12 იანვარი 1893, ტალინი, რუსეთის იმპერია — გ. 16 ოქტომბერი, 1946, ნიურნბერგი) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, მესამე რაიხის მთავარი იდეოლოგი.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
კატეგორია:ტალინში დაბადებულები
ბაიყუში

**ბაიყუში**, **ჭაობის ბუ** () — ფრინველთა ბუსნაირთა (Strigiformes) რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 35-42 სმ. გვხვდება ევრაზიაში, ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, მადაგასკარზე, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული, მაგრამ მცირერიცხოვანია. ადგილობრივ პოპულაციას მიმოფრენის პერიოდში (გაზაფხული, შემოდგომა) უერთდებიან უფრო ჩრდილოეთით მობუდარი ინდივიდები. ბინადრობს ჭაობებში, ჭალებში, მდინარეთა ნაპირებზე და სხვა. ბუდეს იკეთებს მიწაზე. დედალი აპრილში დებს 3-5 (10-მდე) კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია გრძელდება 1 თვემდე. იკვებება მღრღნელებითა და სხვა წვრილი ხერხემლიანებით, მწერებით. სასარგებლო ფრინველია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყურებიანი ბუები
ჰიალმარ შახტი

**ჰორეის გრიილი ჰიალმარ შახტი** *(გერმ. Horace Greeley Hjalmar Schacht)*  (დ. 22 იანვარი, 1877, ტინგლევი, დანია — გ. 3 ივნისი, 1970, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ბანკირი, მესამე რაიხის ეკონომიკის მინისტრი და რაიხსბანკის პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია 
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნიურნბერგის პროცესი
კატეგორია:დაბადებული  22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
ადოლფ აიხმანი

**ოტო ადოლფ აიხმანი** (; დ. 19 მარტი, 1906, ზოლინგენი, გერმანია — გ. 1 ივნისი. 1962, რამლა (თელ-ავივი), ისრაელი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „SS“-ის ობერშტურმბანფიურერი, „გამოსახლების და გადასახლების რეფერატის“ ხელმძღვანელი და მთავარი დამნაშავე დაახლოებით 6 მილიონი ებრაელის საკონცენტრაციო ბანაკებში დეპორტირებაში და ფიზიკურ განადგურებაში. 1960 წელს ისრაელის სადაზვერვო სამსახურმა — მოსადმა ის არგენტინაში შეიპყრო. ის ბრალეულად ცნეს სამხედრო დანაშაულში და 1962 წელს ჩამოახრჩვეს.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Confession of Adolf Eichmann 
* Extensive trial footage 
* With Me Are Six Million Accusers 

კატეგორია:გერმანელი ნაცისტები
კატეგორია:ჰოლოკოსტი
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
მთვარე-მზისიერი კალენდარი

**მთვარე-მზისიერი კალენდარი** — კალენდრის სახესხვაობა, რომლის თარიღი მიუთითებს როგორც მთვარის ფაზაზე, ასევე დროზე მზის წელიწადის მიხედვით. თუ მზის წელიწადი განისაზღვრება ტროპიკული წლით, მაშინ მთვარე-მზისიერი კალენდარი მიუთითებს სეზონზე. თუ ავიღებთ კოსმოსურ (სიდერიულ) წელიწადს, მაშინ ეს კალენდარი იწინასწარმეტყველებს გალაქტიკას, რომელთანაც სავსე მთვარე გამოჩნდება. როგორც წესი, არსებობს დამატებითი მოთხოვნა - წელს უნდა ჰქონდეს თვეთა სრული რაოდენობა, ანუ წელთა უმრავლესობას უნდა ჰქონდეს 12 თვე, თუმცა ამასთან ყოველ მეორე ან მესამე წელს 13 თვე აქვს.

მთვარე-მზისიერი კალენდრის უძველეს მაგალითს წარმოადგენს ე. წ. ძველბაბილონური და ძელებრაული კალენდრები. როგორც ძველბაბილონური კალენდრის მემკვიდრეობამ ჩვენამდე მოაღწია შვიდდღიანმა კვირამ.

## ლიტერატურა
*ხარაძე ე., „ასტრონომიის საფუძვლები“ : 2 ტომად : ტომი I, 1991, გვ. 169

## სქოლიო
სოციოლოგია

**სოციოლოგია** ( და ) — მეცნიერება საზოგადოების განვითარების ზოგადი კანონების შესახებ.

ტერმინი პირველად გამოიყენა სოციოლოგიის მამად აღიარებულმა ოგიუსტ კონტმა. სოციოლოგია იკვლევს ადამიანური ცხოვრების ორგანიზების გზებს. სოციოლოგები სხვადასხვა გარემოში სოციალური ცხოვრების შესწავლის მიზნით სამეცნიერო კვლევით მეთოდებსა და თეორიებს იყენებენ. ისინი ცდილობენ შეისწავლონ როგორც ინტიმური ურთიერთობები, ასევე ვრცელი გლობალური ქსელები და ყველაფერი, რაც მათ შორის არსებობს. სოციოლოგები დაინტერესებულები არიან იმ გზებით, რითიც ადამიანები უკავშირდებიან ერთმანეთს. სხვა სოციალური მეცნიერებანი ძირითადად შეისწავლიან სოციალური ცხოვრების მხოლოდ ერთ სფეროს: ეკონომიკაშეისწავლის ბაზრების დინამიკასა და პროდუქტების ცირკულაციას; პოლიტიკური მეცნიერება უღრმავდება სამთავრობო და ძალაუფლების ურთიერთობებს; ანთროპოლოგია ეკოლოგიასა და კულტურულ თავისებურებებს იკვლევს; ფსიქოლოგია სწავლობს ბიოლოგიას, ადამიანურ განვითარებასა და ინდივიდუალურ მენტალურ თავისებურებებს შორის ურთიერთკავშირს. სოციოლოგია კი მოიცავს ყველა ამ ასპექტს. სოციოლოგები ყველაზე მეტად დაინტერესებულნი არიან სოციალური ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტის ურთიერთქმედებით. ის შედარებით ახალი სამეცნიერო დისციპლინაა, რომელმაც საფუძველი მე-19 საუკუნის დასაწყისში ჩაიყარა.

სოციოლოგიას აინტერესებს ჩვენი ქმედება როგორც სოციალური არსებებისა; ამგვარად სოციოლოგიური ინტერესის სფერო მოიცავს, როგორც ანონიმურ ინდივიდუმთა მოკლე კონტაქტს ქუჩაში, ასევე გლობალურ სოციალურ პროცესთა შესწავლას. ვრცელი გაგებით,  სოციოლოგია არის სოციალურ ჯგუფთა მეცნიერული სწავლება, რომელთა შორისაც ადამიანებს უწევთ მოძრაობა ცხოვრების მანძილზე.

სოციოლოგიური კვლევის შედეგები ეხმარება პედაგოგებს, კანონშემქმნელებს, ადმინისტრატორებს და ყველა დანარჩენს, ვინც დაინტერესებულია სოციალური პრობლემების გადაჭრით და საზოგადოებრივი პოლიტიკის ფორმულირებით. სოციოლოგთა უმრავლესობა მუშაობს ერთი ან რამდენიმე სპეციალობით, როგორიცაა სოციალური ორგანიზაცია, სოციალური სტრატიფიკაცია, და სოციალური მობილურობა; რასობრივი და ეთნიკური ურთიერთობანი; განათლება; ოჯახი, სოციალური ფსიქოლოგია; ურბანული, სასოფლო, პოლიტიკური და შედარებითი სოციოლოგია; სქესთა როლი და ურთიერთობანილ დემოგრაფია; გერონტოლოგია; კრიმინოლოგია; და სოციოლოგიური პრაქტიკა.
## სოციოლოგიის სტრუქტურა 
* თეორიული სოციოლოგია
* ემპირიული სოციოლოგია
* გამოყენებითი სოციოლოგია

## რესურსები ინტერნეტში 
*  სოციოლოგია. ტექსტური მასალა 
*  სოციოლოგია, სტატიები სოციოლოგიაზე
*  ამერიკის სოციოლოგთა ასოციაცია
*  რელიგიის სოციოლოგია, სტატიები, ნაშრომები.
*
ბაკურიანული თეთრი მელა

**ბაკურიანული თეთრი მელა**, **ქართული თეთრი მელა** — მიღებულია ბაკურიანის მენადირეობის მეურნეობაში შავ-ვერცხლისფერი მელიებისგან ბუნებრივი მუტაციის შედეგად, რომელიც შემდგომ (1943) სელექციის გზით გააუმჯობესა ვ. გიორგიძემ. ბაკურიანული თეთრი მელას სხეულის სიგრძეა 58-77 სმ, კუდისა — 35 სმ. აქვს თოვლივით თეთრი ბეწვი, შავი ყურები და შავი ზოლი ზურგზე, რაც მისი დომინანტური ნიშან-თვისებაა, მაკეობა გრძელდება 51-53 დღე. შობს 4-5 თვალაუხილავ უსუსურ ლეკვს. ბაკურიანული თეთრი მელას ლამაზ, მაღალხარისხოვან ბეწვს საექსპორტო მნიშვნელობა აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლები
ბალაზური

**ალ-ბალაზური**, სრული სახელი *აჰმად იბნ იაჰია იბნ ჯაბირ ალ-ბალაზური* (დ. დაახლოებით 820 — გ. 892) — არაბი ისტორიკოსი; ავტორი თხზულებებისა „ანსაბ ალ-აშრაფი“ („წარჩინებულთა გენეალოგია“) და „ფუთუჰ ალ-ბელდანი“ („ქვეყნის დაპყრობა“). 

პირველი წიგნი შეიცავს ჩრდილოეთ არაბული ტომებისა და კურაიშების წრიდან გამოსულ პირთა ბიოგრაფიებს, იგი მნიშვნელოვანი წყაროა ომაიანთა სახალიფოსა და ხარიჯიტების მოძრაობის ისტორიისათვის. „ფუთუჰ ალბუდანი“ ძირითადად არაბთა დაპყრობითი ომების ისტორიას აღწერს მაჰმადის დროიდან ავტორის გარდაცვალებამდე. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება მას კავკასიის ისტორიისათვის. წიგნში საგანგებო თავები აქვთ დათმობილი აზერბაიჯანის და არმენიის (არაბთა მიერ ამიერკავკასიაში შექმნილი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელშიც შედიოდა სომხეთი, ალბანეთი და საქართველო) დაპყრობას. მოთხრობილია არმენიისა და მისი მმართველი ვალიების, თბილისისა და საქართველოს სხვა მხარეების დაპყრობისა და „დაცვის სიგელების“ გაცემის შესახებ. 

ბალაზური დაწვრილებით აღწერს ჰაბიბ იბნ მასლამას ლაშქრობას საქართველოში. ქართველებს უცდიათ წინააღმდეგობის გაწევა არაბებისათვის. თბილისის დამორჩილებამდე, ქალაქის მისადგომებთან ისინი ორჯერ შეტაკებიან მტერს. პირველად გაუმარჯვნიათ, მაგრამ მერე დამარცხებულან და არაბებთან მოლაპარაკება უმჯობინებიათ. ჰაბიბთან მისულა ჯურზანის (ქართლის) მოსახლეობისა და პატრიკიოსის მოციქული, მორჩილება გამოუცხადებია, ძღვენი მიურთმევია და ზავისა და შეუვალობის წიგნი უთხოვია. 

საინტერესოა ბალაზურის თხზულების ის ნაწილიც, სადაც საქართველოს დანარჩენი პუნქტების დაპყრობაზეა საუბარი. ესენია: ხუნანი, სამცხე, გარდაბანი, შავშეთი, ბაზალეთი, კლარჯეთი, თრიალეთი, კახეთი, კუხეთი, არტანი, დარიალანი და სხვ. ბალაზურმა შემოგვინახა ჰაბიბ იბნ მასლამას „დაცვის სიგელის“ ერთ-ერთი უძველესი ვარიანტი და ჯარაჰ იბნ აბდ ალ-ლაჰის სიგელის ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილია ნუსხა. საინტერესოა ცნობები თბილისის ამირების, მათი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და საქართველოში ბუღა თურქის ლაშქრობის შესახებ. 

საქართველოს ისტორიისათვის საინტერესოა აგრეთვე ბალაზურის ცნობები არაბულ შრიფტზე, კანცელარიებში არაბული ენის შემოღებაზე, არაბულ გადასახადებზე, მონეტებსა და სამონეტო საქმეზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:არაბები
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 820
კატეგორია:გარდაცვლილი 892
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1879

## მოვლენები 
* 11 იანვარი : დაიწყო ინგლის-ზულუს ომი.
* 15 მაისი : დაარსდა "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება".
* 4 აგვისტო : ელზასი და ლოთარინგია გერმანიის ტერიტორიებად გამოცხადდა.
* 7 ოქტომბერი : გერმანიამ და ავსტრია-უნგრეთმა შექმნეს ორმაგი ალიანსი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 6 იანვარი : ემილ არგანი —  შვეიცარიელი გეოლოგი  (გ. 1940)
* 8 იანვარი : გრიგოლ მუხაძე — ქართველი ქირურგი  (გ. 1948)
* 17 იანვარი  : ფელიპე გუსმანი — ბოლივიელი პოლიტიკოსი  (გ. 1932)

### თებერვალი 
* 4 თებერვალი : ვილჰელმ ფონ გაილი — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკოსი  (გ. 1945)
* 4 თებერვალი : ბარბარე ყიფიანი — ქართველი ექიმი  (გ. 1965)
* 6 თებერვალი : პედრო აგირე სერდა — ჩილელი სახელმწიფო მოღვაწე  (გ. 1941)
* 12 თებერვალი  : ხუან ესტებან მონტერო — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე.  (გ. 1948)
* 13 თებერვალი  : ოლღა ბახუტაშვილ-შულგინა — ქართველი მომღერალი (სოპრანო).  (გ. 1950)
* 23 თებერვალი : კაზიმირ მალევიჩი — რუსი მხატვარი და ხელოვნებათმცოდნე  (გ. 1935)

### მარტი 
* 8 მარტი : ოტო ჰანი — გერმანელი ქიმიკოსი და რადიო-ქიმიკოსი (გ. 1968)
* 10 მარტი  : ჰანს ლუთერი — გერმანელი პოლიტიკოსი.  (გ. 1962)
* 14 მარტი : ალბერტ აინშტაინი —   ფიზიკოსი-თეორეტიკოსი (გ . 1955)
* 14 მარტი : მინადორა ორჯონიკიძე — ქართველი პოლიტიკოსი ქალი  (გ. 1967)

### აპრილი 
* 30 აპრილი : კეკელიძე, კორნელი - ქართველი ფილოლოგი
### მაისი 
* 29 მაისი : ჰამანი, რიხარდ - გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი (გ.1961)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 31 აგვისტო : იოსიჰიტო - იაპონიის 123-ე იმპერატორი (გ.1926)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 7 ნოემბერი : ტროცკი, ლევ - ბოლშევიკი რევოლუციონერი
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 31 დეკემბერი : ასათიანი, მიხეილ - ქართველი მწერალი
### თარიღი უცნობია 
*
1877

## მოვლენები 
* 24 თებერვალი : რუსეთმა ომი გამოუცხადა ოსმალეთს.
* 20 აპრილი : ქართველებმა და რუსეთმა აიღეს ბაიაზეთი.
* 16 მაისი : რუმინეთმა ომი გამოუცხადა ოსმალეთს.
* 17 მაისი : არტაანის აღება.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 22 იანვარი : ჰიალმარ შახტი — გერმანელი პოლიტიკოსი (გ. 1970)

### თებერვალი 
* 5 თებერვალი : ვლადიმერ მინორსკი — რუსი აღმოსავლეთმცოდნე (გ. 1966)
* 7 თებერვალი   : გოდფრი ჰაროლდ ჰარდი — ინგლისელი მათემატიკოსი  (გ. 1947)
* 16 თებერვალი : ისიდორა სეკულიჩი — სერბი პროზაიკოსი, მწერალი  (გ. 1958)
* 18 თებერვალი  : დერენიკ დემირჭიანი — სომეხი მწერალი  (გ. 1956)
* 27 თებერვალი  : პეტრე მამრაძე — ქართველი ინჟინერი, ჰიდროტექნიკოსი, არქიტექტორი.  (გ. 1937)

### მარტი 
* 9 მარტი : ემილ აბდერჰალდენი — შვეიცარიელი ბიოქომიკოსი და ფიზიოლოგი.  (გ. 1950)
* 12 მარტი : ვილჰელმ ფრიკი — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 1946)
* 12 მარტი : დავითი (ბურდულაძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.  (გ. 1963)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
* 3 ივნისი : დუფი, რაულ - ფრანგი მხატვარი (გ.1953)
### ივლისი 
* 2 ივლისი : ჰესე, ჰერმან - გერმანელი მწერალი (გ.1962)
### აგვისტო 
* 19 აგვისტო : ამირეჯიბი, სიმონ - ქართველი მედიკოსი
### სექტემბერი 
* 1 სექტემბერი : ასტონი, ფრენსის - ინგლისელი ფიზიკოსი (გ.1945)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* ასპისოვი, ნიკოლოზ - საბჭოთა ოტოლარინგოლოგი (გ.1952)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 3 სექტემბერი : ადოლფ ტიერი - საფრანგეთის პრეზიდენტი
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 31 დეკემბერი : კურბე, გუსტავ - ფრანგი მხატვარი (დ.1819)
### თარიღი უცნობია 
*
1876

## მოვლენები 
* გაიხსნა გორის საოსტატო სემინარია.
* 7 მარტი : ალექსანდერ გრაჰამ ბელმა პატენტი მიიღო ტელეფონის გამოგონებაზე.
* 25 ივნისი : სიუს ტომის ინდიელები მათი ბელადის მჯდომარე ხარის მეთაურობით, ლითლ-ბიგჰორნის ბრძოლაში ამარცხებენ ამერიკელებს.
* 1 ივლისი : სერბეთმა ომი გამოუცხადა ოსმალეთს.
* 2 ივლისი : მონტენეგრომ ომი გამოუცხადა ოსმალეთს.
* 31 აგვისტო : ოსმალეთში სულთანი მურად V გადადგა. სულთანის ტახტზე ავიდა მისი ძმა აბდულ ჰამიდ II.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*3 იანვარი  : ვილჰელმ პიკი  — გერმანელი პოლიტიკოსი (გ. 1960)
*5 იანვარი : კონრად ადენაუერი — გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე (გ. 1967)
* 6 იანვარი : მეშადი აზიზბეკოვი  — რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში (გ. 1918)
*12 იანვარი  : ჯეკ ლონდონი — ამერიკელი მწერალი   (გ. 1916)
*13 იანვარი :ოტო ლიბკნეხტი   — გერმანელი ქიმიკოსი  (გ. 1949)
*15 იანვარი : აბდულაზიზი  — საუდის არაბეთის პირველი მეფე. (გ. 1953)

### თებერვალი 
* 2 თებერვალი  : პიუს XII — რომის პაპი  (1939–1958). (გ. 1958)     
* 12 თებერვალი : XIII დალაი ლამა  (გ. 1933)
* 21 თებერვალი  : კონსტანტინ ბრინკუში — რუმინელი სკულპტორი.  (გ. 1957)
* 26 თებერვალი  : აგუსტინ პედრო ხუსტო — არგენტინის პრეზიდენტი (1932–1938)   (გ. 1943)

### მარტი 
* 5 მარტი : ოსკარ ბენავიდესი — პერუს პრეზიდენტი (1914–1915 და 1933–1939)  (გ. 1945)
* 14 მარტი : ლევ ბერგი — საბჭოთა გეოგრაფი და ბიოლოგი.  (გ. 1950)

### აპრილი 
* 11 აპრილი : ჯავახიშვილი, ივანე - ქართველი ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე (გ.1940)
* 24 აპრილი : რედერი, ერიხ - გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე (გ.1960)
### მაისი 
### ივნისი 
* 8 ივნისი : ტარას ვაშაკიძე – ქართველი სამხედრო მოღვაწე (გ.1937)
### ივლისი 
* 11 ივლისი : ჟაკობი, მაქს - ფრანგი მწერალი და მხატვარი (გ.1944)
### აგვისტო 
* 7 აგვისტო : მატა ჰარი - ჰოლანდიელი ჯაშუში (გ.1917)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 29 იანვარი : ბაგრატიონი, პეტრე - ქართველი მეცნიერი და ინჟინერი (დ.1818)
### თებერვალი 
### მარტი 
* 30 მარტი : ბალარი, ანტუან ჟერომ - ფრანგი ქიმიკოსი
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 1 ივლისი : ბაკუნინი, მიხეილ - რუსი რევოლუციონერი
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1875

## მოვლენები 
* 5 იანვარი : პარიზში გაიხსნა საოპერო თეატრი - "გრანდ ოპერა".
* 7 მაისი : რუსეთმა და იაპონიამ ხელი მოაწერეს სანქტ-პეტერბურგის ხელშეკრულებას ტერიტორიების გაცვლის შესახებ. იაპონიას გადაეცა კურილიის კუნძულები კუნძულ სახალინზე პრეტენზიების უარყოფის სანაცვლოდ.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 18 იანვარი  : ალექსი აბრიკოსოვი — საბჭოთა პათოლოგანატომი.  (გ. 1955)

### თებერვალი 
* 5 თებერვალი  : გონსალო კეიპო დე ლიანო — ესპანელი სამხედრო ლიდერი  (გ. 1951)
* 7 თებერვალი   : პაულ ფონ ელც-რიუბენახი — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე.  (გ. 1943)
* 23 თებერვალი : ედგარ რაის ბეროუზი — ამერიკელი მწერალი.  (გ. 1950)

### მარტი 
* 4 მარტი  : მიხაი კაროიი — უნგრეთის პირველი პრეზიდენტი (1918–1919)  (გ. 1955)
* 7 მარტი : მორის რაველი — ფრანგი კომპოზიტორი (გ. 1937)
* 10 მარტი  : ვლადიმერ ახმეტელი — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე  (გ. 1942)

### აპრილი 
* 8 აპრილი : ალბერტ I - ბელგიის მეფე
### მაისი 
### ივნისი 
* 6 ივნისი : მანი, თომას - გერმანელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (გ.1955)
### ივლისი 
* 26 ივლისი : იუნგი, კარლ - შვეიცარიელი ფსიქოლოგი (გ.1961)
### აგვისტო 
* 17 აგვისტო : ჯავახიშვილი, ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე - ქართველი გეოგრაფი და ანთროპოლოგი
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* იეთიმ გურჯი - ქართველი სახალხო მელექსე და ლოტბარი (გ.1940)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
* 3 ივნისი : ბიზე, ჟორჟ - ფრანგი კომპოზიტორი (დ.1838)
### ივლისი 
* 31 ივლისი : ჯონსონი, ენდრიუ - აშშ-ის მე-17 პრეზიდენტი (დ.1808)
### აგვისტო 
* 4 აგვისტო : ანდერსენი, ჰანს კრისტიან - დანიელი მწერალი (დ.1805)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 27 ნოემბერი : პლატონ იოსელიანი - ქართველი ისტორიკოსი
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
მილი ბალაკირევი

thumb| მილი ბალაკირევი
**მილი ალექსის ძე ბალაკირევი** () (დ. 2 იანვარი, 1837  [ძვ. სტ. 21 დეკემბერი, 1836], ნიჟნი-ნოვგოროდი — გ. 29 მაისი  [ძვ. სტ. 16 მაისი], 1910, პეტერბურგი) —რუსი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია 
პირველდაწყებითი მუსიკალური განათლება მიიღო ნიჟნი-ნოვგოროდში (ახლანდელი გორკი). 1853–1855 წლებში იყო ყაზანის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტის თავისუფალი მსმენელი. 1856 წელს პეტერბურგში შედგა ბალაკირევის როგორც პიანისტისა და დირიჟორის დებიუტი. ბალაკირევის იდეურ-ესთეტიკურ პოზიციების ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა იქონია კრიტიკოსმა ს. სტასოვმა. ბალაკირევის ინიციატივით 60-იანი წლების დასაწყისში შეიქმნა მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც ცნობილია „ახალი რუსული მუსიკალური სკოლის“, „მძლავრი ჯგუფის“, „ბალაკირევის წრის“ და „ხუთეულის“ (უცხოეთში) სახელით. 1862 წელს გ. ლომაკინთან ერთად ბალაკირევმა პეტერბურგში ჩამოაყალიბა „უფასო მუსიკალური სკოლა“, რომელიც მასობრივი მუსიკალური განათლების კერად იქცა. 1867–1869 წლებში იყო „რუსული მუსიკალური საზოგადოების“ მთავარი დირიჟორი. 1862 წელს იმოგზაურა კავკასიაში.

[thumb|მ. ბალაკირევის საფლავი, ტიხვინის სასაფლაოზე ([სანქტ-პეტერბურგი)]]
ბალაკირევმა დიდი ინტერესი გამოიჩინა კავკასიური მუსიკის ფოლკლორისადმი, რაც შემდგომში განვითარდა და გაღრმავდა "მძლავრი ჯგუფის" სხვა კომპოზიტორთა შემოქმედებაშიც. ქართული თემატიკა დაედო საფუძვლად ბალაკირევის სიმფონიურ პოემას "თამარს" (1882, ლერმონტოვის ამავე სახელწოდების ლექსის მიხედვით). ბალაკირევმა სამჯერ იმოგზაურა კავკასიაში (1862, 1863, 1868), მეორე და მესამე მოგზაურობისას იყო თბილისშიც. მან პირველმა დაიწყო კავკასიური მელოდიების (მ. შ. ქართული ჰანგების) ჩაწერა, აღსანიშნავია აგრეთვე მის მიერ დაწერილი "ქართული სიმღერა" (პუშკინის ლექსის „ნუ მიმღერ ლამაზოს“ მიხედვით). 1865 ბალაკირევმა „რუსული სამუსიკო საზოგადოების“ მთავარი დირექციისაგან მიიღო დავალება თბილისში გაეხსნა ამ საზოგადოების განყოფილება. შეადგინა პროგრამა კონცერტებისა ( ლუდვიგ ვანბეთჰოვენის,  რობერტ შუმანის , გლინკას,   ფრანც შუბერტის ,  ჰექტორ ბერლიოზის  ნაწარმოებები), რომლებიც მისივე დირიჟორობით უნდა ჩატარებულიყო თბილისში. მაგრამ ბალაკირევმა ეს განზრახვა ვერ შეასრულა.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:მძლავრი ჯგუფის კომპოზიტორები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ვილჰელმ ფრიკი

thumb|221x221px|ვილჰელმ ფრიკი
**ვილჰელმ ფრიკი** (გერმ. Wilhelm Frick; დ. 12 მარტი 1877, ალზენცი, გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, მესამე რაიხის შინაგან საქმეთა მინისტრი 1933–1943 წლებში.

კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
ბალამწარა

**ბალამწარა** () — ხე ვარდისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 23-25 მ-ს აღწევს. აქვს მოშავო, სიგრძეზე დახეთქილი  ქერქი, მოგრძო კვერცხისებრი ან ელიფსური ფოთლები. თეთრი ან ვარდისფერი ყვავილები შეკრებილია მრავალყვავილიან ქოლგა   ყვავილედებად; ნაყოფი სფეროსებრია, მუქი წითელი ან შავი, იშვიათად მოყვითალო, მწარე ან მოტკბო გემო აქვს. 

ბალამწარა იზრდება მთელ საქართველოში (ფოთლოვან ტყეებში), აგრეთვე კავკასიის ყველა რაიონში, ყირიმში, შუა ევროპის ქვეყნებში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, მცირე აზიასა და ირანში. ბალამწარას მერქანს ხმარობენ სადურგლო და სახარატო საქმეში. თაფლოვანი მცენარეა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
ჰანს ფრანკი

მინი|150პქ|ჰანს ფრანკი
**ფრანკი, ჰანს მიხაელ** (გერმ. Hans Michael Frank) (დ. 23 მაისი 1900, კარლსრუე, გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, მესამე რაიხის მიერ დაპყრობილი პოლონური ტერიტორიეაბის გენერალ-გუბერნატორი 1939– 1944 წლებში.

კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:გერმანელი ნაცისტები
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობა

**ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობა** *(გერმ. Oberkommando der Wehrmacht - "OKW")*  — გერმანიის სამხედრო საქმეთა დაგეგმვისა და აღსრულების უმაღლესი ორგანო მეორე მსოფლიო ომის დროს.

## დაარსება 
"OKW" დაარსებულ იქნა "ფრიჩ-ბლომბერგის კრიზისის" შემდეგ, როცა ადოლფ ჰიტლერის 1938 წლის 4 თებერვლის ბრძანებით "ვერმახტის განყოფილება" *(Wehrmachtsamt)* გადაკეთდა "სამხედრო საქმეთა სამინისტროდ" *(Kriegsministerium)*.

## შემადგენლობა 
"OKW" შედგებოდა 6 განყოფილებისგან:
* ვერმახტის ცენრტალური განყოფილება - Wehrmacht-Zentral-Abteilung
* ვერმახტის სამმართველო დეპარტამენტი ( 1940 წლიდან ვერმახტის სამმართველო შტაბი) - Wehrmacht-Führungsamt (ab 1940 Wehrmachtführungsstab)
* საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი / "აბვერი" (სამხედრო დაზვერვა) - Amt Ausland / Abwehr (militärische Spionage)
* ვერმახტის საზოგადო საქმეთა დეპარტამენტი - Allgemeines Wehrmachtsamt
* სამხედრო-სამეურნეო დეპარტამენტი - Wehrwirtschaftsamt
* "OKW"-ს შეფთან არსებული იუსტიციის სამსახური. მასში შედიოდა აგრეთვე სასამრთლო განყოფილება და საგამონძიებლო სამსახური - Justitzdienststelle beim Chef des OKW mit Wehrmacht-Rechtsabteilung, dort auch die Wehrmachtsuntersuchungsstelle

"OKW"-ს ექვემდებარებოდა აგრეთვე რაიხის სამხედრო სასამართლოც - Reichskriegsgericht

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:ვერმახტი
კატეგორია:ნაცისტური გერმანია
განვითარების ეკონომიკა

**განვითარების ეკონომიკა** — ეკონომიკის ერთ-ერთი შტო, რომელიც შეისწავლის (1) მაკრო - გრძელვადიანი ეკონომიკური ზრდის შედეგებსა, და (2) მიკრო - ინდივიდუალურ მეურნეობათა და საწარმოთა წამახალისებელ ფაქტორებს, განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში. მასში შეიძლება გამოყენებულ იქნას მათემატიკური მოდელები დინამიკური სისტემებიდან, როგორიცაა დიფერენციალური ტოლობები და ინტერ-ტემპორალური ოპტიმიზაცია, ან ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას რაოდენობრივი და ხარისხობრივი ანალიზის მეთოდები.

განვითარების ეკონომიკა ასევე მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა მესამე მსოფლიოს დავალიანება, და ფუნქციები ისეთი ორგანიზაციებისა, როგორიცაა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი და მსოფლიო ბანკი. ამ განხრით მომუშავე ეკონომისტების უმრავლესობის შესწავლის საგანია სტაბილური და გარანტირებადი ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფა ღარიბ ქვეყნებში, რომელიც დაეყრდნობა საკუთარ რესურსებსა და განათლებას მსოფლიოს ყველაზე დაბალ შემოსავლიან ქვეყნებში. ეკონომიკური საკითხების სოციალურ და პოლიტიკურ საკითხებთან ერთად კვლევას განვითარების შესწავლა ჰქვია.

შედარებით გვიანდელი ჰუმანური განვითარების თეორიები ცდილობენ არ შემოიფარგლონ მხოლოდ განვითარების ეკონომიკური ბერკეტებით და სოციალური განვითარების ასპექტებიც შემოაქვთ სწავლის საგნად, მაგ. ისეთი ინდიკატორები, როგორიცაა :en:Genuine Progress Indicator, რომელიც ეყრდნობა გადანაწილებული სამართალის თეორიას (:en:theories of distributive justice).

თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი განვითარების ეკონომისტი არის ნობელის პრემიის ლაურეატი ამარტია სენი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეკონომიკური განვითარება
* გაეროს ჰუმანური განვითარების ინდექსი
* ჯინის კოეფიციენტი
* ჰაროდ-დომარის მოდელი
* ლორენცის მრუდი

## ლიტერატურა 
* Jomo K.S. (2005), *Pioneers of Development Economics: Great Economists on Development*, Zed Books - the contributions of economists such as Marshall and Keynes, not normally considered development economists
* Ben Fine and Jomo K.S. (eds, 2005), *The New Development Economics: Post Washington Consensus Neoliberal Thinking*, Zed Books
* Peter Griffiths (2003), ''The Economist's Tale: A Consultant Encounters Hunger and the World Bank'', Zed Books

კატეგორია:ეკონომიკა
საერთაშორისო სავალუტო ფონდი

left|100px|სსფ-ის ლოგო
[thumb|right|სსფ-ის შტაბ-ბინა, [ვაშინგტონი (ქალაქი)|ვაშინგტონში]]
**საერთაშორისო სავალუტო ფონდი** (სსფ; International Monetary Fund) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელსაც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სპეციალიზებული დაწესებულების სტატუსი აქვს მინიჭებული. სსფ მიზნად ისახავს გლობალური ფინანსური სისტემის უზრუნველყოფას უცხოური გადაცვლის კურსების და საგადამხდელო ბალანსის მონიტორინგის მეშვეობით. ის ასევე საჭიროებისამებრ სთავაზობს ტექნიკურ და ფინანსურ დახმარებას განვითარებად ქვეყნებს.

## ორგანიზაცია და მიზანი 
სსფ საკუთარი განსაზღვრებით არის „184 ქვეყნის ორგანიზაცია, რომლის მიზანია გააღრმავოს გლობალური მონატერული თანამშრომლობა, შეინარჩუნოს ფინანსული სტაბილურობა, ხელი შეუწყოს საერთაშორისო ვაჭრობას და დასაქმების დონის ამაღლებას, უზრუნველყოს ეკონომიკური განვითარების მზარდი ტემპი და შეამციროს სიღარიბის დონე“. ჩრდ. კორეის, კუბის, ლიხტენშტაინის, ანდორის, მონაკოს, ტუვალუსა და ნაურუს გარდა, გაეროს ყველა დანარჩენი წევრი ქვეყანა ან პირადად მონაწილეობს სსფ-ში, ან წარმოდგენილი არის სხვა წევრი ქვეყნის მიერ.

სსფ შეიქმნა 1944 წლის ივლისში საერთაშორისო კონფერენციაზე ბრეტონ ვუდში, ნიუ-ჰემპშირი, აშშ. კონფერენციაზე დელეგატები 44 მთავრობიდან შეთანხმდნენ ეკონომიკური თანამშრომლობის ჩარჩო ხელშეკრულებაზე, რომლის მიზანი ნაწილობრივ წარმოადგენდა მომავალში თავი აერიდებინათ ეკონომიკური პოლიტიკის გატარების განმეორებისგან ისეთი დამანგრეველი შედეგებით, როგორიც იყო 1930-იანი წლების დიდი დეპრესია. 1947 წელს მასში შედიოდა 49 ქვეყანა, ძირითადი კაპიტალი 7,7 მლრდ, დოლარს შეადგენდა. 1975 წლის 1 იანვრისთვის მასში მონაწილე ქვეყნების რაოდენობა გაიზარდა 126-მდე, ძირითალი კაპიტალი - 29,2 მლრდ-მე. სსრკ არ მონაწილეობდა სსფ-ის საქმიანობაში.

ომის შემდგომი დეკადის განმავლობაში მთავარ ინდუსტრიულ ქვეყნებში ეკონომიკური აქტივობა მკვეთრად გაუარესდა; ამ ქვეყნების მცდილობამ დაეცვათ საკუთარი ეკონომიკა იმპორტზე ტარიფების შემოღებით კიდევ უფრო გააუარესა სიტუაცია საერთაშორისო ვაჭრობაში, წარმოებასა და დასაქმებაში. შეთხელებული ოქროს მარაგისა და გაცვლითი კურსის კონსერვაციისთვის, ზოგიერთმა მათგანმა გაამკაცრა საკუთარ მოქალაქეთა უფლება უცხოეთში შესყიდვები ეწარმოებინათ. თუმცა ამ ზომამ საპირისპირო შედეგი გამოიღო და ვერც ერთმა ქვეყანამ ვერ შეძლო დიდხანს შეენარჩუნებინა კონკურენტუნარობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* IFIWatchNet  (Web resource for analysis and commentary critical of the IMF and similar institutions)
* IMF-Supported Macroeconomic Policies and the World Recession: A Look at Forty-One Borrowing Countries, from the Center for Economic and Policy Research, October 2009

კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკური ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ციკლოპები

thumb|ციკლოპი პოლიფემუსი
**ციკლოპები**, **კიკლოპები** ( — *მრგვალთვალიანები*) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში (ცალთვალა) ბუმბერაზები. ჰესიოდეს მიხედვით, ციკლოპები ჭექა-ქუხილის დემონები, ურანოსისა და გეას შვილები არიან, იგი ასახელებს 3 ციკლოპს ბრონტეს, სტეროპეს და არგეს. ურანოსს ციკლოპები ქვესკნელში ჰყოლია გამომწყვდეული, კრონოსს აუხსნია, უმსახურია, მერე კი ტარტაროსში ჩაუყრია. ზევსს გაუთავისუფლებია და მათ გამოჭედილი მეხით ღვთაებათა ძვ. თაობა დაუმხია. ბოლოს ზევსზე გულმოსულ აპოლონს დაუხოცია. ჰომეროსის მიხედვით ციკლოპები გოლიათთა ველური, უხეში მესაქონლე ტომია, რომელიც უკიდურეს დასავლეთში ცხოვრობს. ერთ-ერთი მათგანია კაციჭამია პოლიფემე. მითების გვიანდელი ვერსიებით , ციკლოპები ჰეფესტოსის (ვულკანის) თანაშემწენი არიან, ეტნის სიღრმეში ცხოვრობენ და მეხს უჭედავენ ღმერთებსა და გმირებს. ტრადიცია ციკლოპებს წარმოადგენს არგოლიდაში ლიკიიდან მოსულ გოლიათებად, რომელთაც ტირინთსა და მიკენეში ციკლოპური კედლები აუგიათ. ამიტომ ევრიპიდე არგოლიდას ციკლოპების ქვეყანას უწოდებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ტიტანები

[right|მინი|ტიტანის თავი - [ათენის არქეოლოგიის ეროვნულ მუზემში]]

**ტიტანები** (, *მხ.რ.* ) — ურანოსისა და გეას შვილები, ძველი ღვთაებანი. ტიტანებად ითვლებოდნენ ოკეანოსი, ჰიპერიონი, კოოსი, იაპეტი და კრონოსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Theoi Project, Titans
* Greek Mythology Link, Titans

*
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ერინიები

**ერინიები** - ბერძნულ მითოლოგიაში შურისძიების ქალღმერთი. ისინი სდევნინენ, გონებას ართმევდნენ და ხოცავდნენ დამნაშავეებს, განსაკუთრებით - მკვლელებს. ამოისახებოდნენ საშინელ, მახინჯ, მოხუც დედაკაცებად, მათ თავზე თმის მაგივრად გველები ეხვიათ, ხელში ჩირაღდანი ეჭირათ და დამნაშავეს მისდევდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები
კატეგორია:შურისძიების ქალღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ურანოსი

[thumb|360px|right|რომაული ვილა სენტინუმის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე უზარმაზარი იატაკის მოზაიკა (ამჟამად ცნობილი სასოფერატოს სახელით [მარკეში, იტალია). ქრისტეს შობიდან 200 – 250 წლები. ეონი () (ურანოსის რომაული ასლი), უკვდავების ღმერთი დგას ზოდიაქოს ნიშნებით გაფორმებულ ასტროლოგიური სფეროს ცენტრში. მათ შორის მოთავსებულია მწვანე და შიშველი ხე (შესაბამისად ზაფხული და ზამთარი). მათ წინ კი ზის დედამიწის ქალღმერთი ტელუსი/ ტერა (გეას რომაული ასლი) თავის ოთხ შვილთან ერთად, რომლებიც შესაძლოა წარმოადგენენ ოთხ სეზონს.]]
[thumb|360px|right|ურანოსის კასტრირება [კრონოსის (სატურნი) მიერ: ჯორჯო ვაზარის და ქრისტოფანო ჯერარდის ფრესკა, 1560 წელი (კოზიმო I მედიჩის დარბაზი, პალაცო ვეკიო, ფლორენცია).]]

**ურანოსი** ან **ურანი** () — ზეცის განმასახიერებელი უძველესი და უზენაესი ღვთაება. ზოგიერთი მითის თანახმად, ურანოსი გეამ შვა, ზოგის მიხედვით კი იგი მისი მეუღლეა. გეამ იგი ეროსის მეშვეობით გააჩინა. ურანოსთან ერთად სამყაროში პირველი მამრობითი ელემენტი შემოვიდა. ორივენი უძველეს ღმერთებს განეკუთვნებიან. თავად ურანოსი კი სამყაროს პირველი გამგებელი იყო. მან გეასთან ერთად შვა: ტიტანები, ჰეკატონხეირები, მთები, ზღვები, ციკლოპები, ნიმფები და ასხელიანები. მითებში ურანოსის შვილთა რიცხვი თორმეტიდან ორმოცდახუთამდე აღწევს. ურანოსი იყო ბოროტი ქმარი და მამა, მას სძულდა თავისი შვილები. ყოველ ახალშობილ ტიტანს დედამიწის დამალულ ადგილებში ამწყვევდა, რათა მათ არასოდეს ეხილათ დღის სინათლე, ურანოსი თავისი ბოროტებით ტკბებოდა, ამ ყველაფერმა განარისხა გეა, რადგანაც მისი წიაღი აივსო მისგანვე შობილი ბუმბერაზებით. მან თავისი უმრწემესი ძე, კრონოსი, მამის წინააღმდეგ წააქეზა, ადამანტისგან ვეებერთელა ნამგალი გაუკეთა და სათანადოდაც დაარიგა. მიმწუხრისას, როდესაც ურანოსი ყოველი მხრიდან შემოეფინა გეას, ჩასაფრებულმა კრონოსმა მამას ნამგლით ნაყოფიერების ასო მოჰკვეთა და ზურგს უკან მოისროლა. ურანოსის ფალოსიდან ჩამონადენმა სისხლის წვეთებმა უკანასკნელად გაანაყოფიერეს გეა, რომელმაც წლის დასალიერს შვა ერინიები, გიგანტები და მელიებად წოდებული ნიმფები. ხოლო თავად ფალოსი ჩავარდა ზღვაში, რომლის აქაფებული ზვირთებიდანაც დაიბადა მშვენიერი აფროდიტე.

ურანოსის შემდეგ უზენაესი ღვთაების სახელი დაიმკვიდრა კრონოსმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ურანოსი, ბერძნული მითოლოგია
* Greek ურანოსის მითი
* საბერძნეთის მითოლოგიური ქროონოლოგია

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:კასტრირებული ადამიანები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
მიკროეკონომიკა

**მიკროეკონომიკა** (სიტყვასიტყვით, მცირე ეკონომიკა) ინდივიდუალურ მომხმარებელთა, საწარმოთა და ინდუსტრიათა საქციელსა და მათ შორის პროდუქციისა და შემოსავლების გადანაწილებას შეისწავლის. ის იხილავს ინდივიდუმებს, როგორც მუშახელისა და კაპიტალის მომწოდებლებს, და ასევე, როგორც საბოლოო პროდუქტის მომხმარებლებს. ის აანალიზებს ფირმებს, როგორც პროდუქციის მომწოდებლებს, და ასევე, როგორც მუშახელისა და კაპიტალის მომხმარებლებს.

მიკროეკონომიკის მიზანია გაანალიზოს საბაზრო ფორმა ან სხვა ტიპის მექანიზმი, რომელიც აყალიბებს შესაბამის ფასებს საქონელსა და მომსახურეობებისთვის და/ან ანაწილებს საზოგადოების რესურსებს მათი მრავალი ალტერნატიული გამოყენების მიხედვით.

## ძირითადი: 
### მომხმარებლის თეორია: 
ბაზარი, კონკურენტული ბაზარი, მოთხოვნის რაოდენობა, მოთხოვნის კანონი, მოთხოვნის განრიგი, მოთხოვნის მრუდი, ნორმალური საქონელი, მდარე საქონელი, შემცვლელები, შემავსებლები, მიწოდების რაოდენობა, მიწოდების კანონი, მიწოდების განრიგი, მიწოდების მრუდი, წონასწორობა, წონასწორული ფასი, წონასწორული რაოდენობა, ჭარბი მიწოდება, ჭარბი მოთხოვნა, მიწოდებისა და მოთხოვნის კანონი, გოსენის კანონი (Gossen), ელასტიურობა,

### წარმოების თეორია: 
წარმოების ფუნქცია

კატეგორია:ეკონომიკა
მუშახელი

ტერმინი **მუშახელი** შეიძლება რამდენიმე განსაზღვრება ჰქონდეს:

* მუშახელი (სამუშაოს შემსრულებელი) - ფიზიკური ან გონებრივი სამუშაოს შემსრულებელი. ეს სამუშაო შეიძლება იყოს ნებისმიერი რამ, რაც ადამიანთა ჯგუფის ან მთლიანად საზოგადოების საჭიროებისთვის სრულდება.

* მუშახელი (პროფესია) - ხელით, ფიზიკურად შესასრულებელი სამუშაოებისთვის, რაც შეიძლება იყოს ან არ იყოს პროფესია.

* მუშახელი (ეკონომიკური გაგებით) - ერთ-ერთია წარმოების სამ ძირითად ფაქტორთაგან.
ბალბა

**ბალბა** () — ერთ-, ან ორ- ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. აქვს 10-100 სმ სიმაღლის  სწორი, გართხმული ან წამოწეული  ღერო, მომრგვალო-თირკმლისებრი, ოდნავ დანაკვთული, იშვიათად თათისებრ განკვეთილი გრძელყუნწიანი ფოთლები და მარტოული ან კონებად შეკრებილი თეთრი ან მოვარდისფრო-იისფერი ყვავილები.

40-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ, იშვიათად სუბრტოპიკულ სარტყლებში. საქართველოში, მთის ქვედა და შუა სარტყლის ბუჩქნარებში, დანაგვიანებულ ადგილებსა და გზის პირებზე, იზრდება 5 სახეობა. მათგან '** და **' მთელ რესპუბლიკაშია გავრცელებული, '** და **' - მხოლოდ დასავლეთ საქართველოში, '** - აფხაზეთსა და ბორჯომში.

ბალბის ზოგიერთი სახეობის (**') ყვავილებსა და ფოთლებს იყენებენ ხალხურ მედიცინაში, ხმარობენ მხალად. ყვავილებსა და ფოთლებს აგროვებენ ყვავილობის პერიოდში. სვამენ ჩაის სახით, ან ნაყენს. შველის კანის გაღიზიანებას, დამწვრობას, ჩირქოვან ჭრილობებს. ასევე, იყენებენ თირკმლის კოლიკის დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბალბისებრნი
ბალდა

**ბალდა** — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ბალდის, მეორე ბალდისა და მესამე ბალდის გავრცელებული სახელწოდება. ბალდა პირველად მოხსენებულია XVII საუკუნის ერთი ხატის წარწერაში.  „ბალდის მონასტერი“  აღნიშნულია 1737 წელს შედგენილ დასავლეთ საქართველოს რუკაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მოთენას მღვიმე

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ზაარლანდი

**ზაარლანდი** () — მხარე გერმანიაში.

* *ფართობი* — 2,6 ათასი კმ2,
* *მოსახლეობა* — 1.084 ათასი.
* *ქალაქები* (ათ.) — ზაარბრიუკენი, 198.800 მცხ.
* *ისტორია*: 1919 — საფრანგეთის მიერ ადმინისტრირებადი ტერიტორია. 1935 — ჩატარდა პლებისციტი სტატუსის შესახებ, 90,7 % მხარი დაუჭირა გერმანიასთან მიერთებას. 1946 — გამოეყო საფრანგეთის საოკუპაციო ზონას. 1955 — ჩატარდა პლებისციტი და 1957 წელს შეუერთდა გერმანიას.

thumb|left|200px|ზაარლანდი

კატეგორია:გერმანიის მხარეები
საქართველოს საელჩო ჩინეთში

**საქართველოს საელჩო ჩინეთში** — საქართველოსა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 9 ივნისს დამყარდა. საქართველოს პარლამენტმა 2004 წლის 21 დეკემბერს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის თანამდებობაზე მიხეილ უკლება დაამტკიცა. 2004 წლის 30 დეკემბერს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში საქართველოს დროებითმა რწმუნებულმა არჩილ სოხაძემ ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს ლი ზიუ-შანს გადასცა დროებითი რწმუნებათა სიგელი, რის საფუძველზეც ოფიციალურად დადასტურდა საქართველოს საელჩოს გახსნა ჩინეთში.

მიხეილ უკლება, რომელიც მანამდე საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ მუშაობდა, ჩინეთში საქართველოს პირველი ელჩია. 
## ელჩები
* მიხეილ უკლება — 2005-2008 წწ.
* ზაზა ბეგაშვილი — 2008 წლის მარტი - დეკემბერი.
* კარლო (კახა) სიხარულიძე — 2009-2011 წწ.
* მამუკა გამყრელიძე — 2011-2013 წწ.
* დავით აფციაური — 2014-2018 წწ.
* არჩილ კალანდია — 2018-2023 წწ.
* პაატა კალანდაძე — 2024 წლიდან

## მისამართი
Kings Garden Villa, Block G 38, Xiao Yun Road 18, Chaoyang District, Beijing, 100016, China

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს საელჩო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში

კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ჩინეთი
მიხეილ უკლება

მინი|მიხეილ უკლება
**მიხეილ უკლება** (დ. 15 აპრილი, 1953, ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი დიპლომატი.

## ბიოგრაფია 
მიხეილ უკლება დაიბადა 1953 წლის 15 აპრილს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი 1977 წელს, 1985 წელს საგარეო ვაჭრობის აკადემია (მოსკოვი). მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში, 1998-2001 წლებში წარმოადგენდა სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრს, 2004 წლის მაისიდან 2005 წლამდე იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. საქართველოს პარლამენტმა, მიხეილ უკლება, 2004 წლის 21 დეკემბერს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად დაამტკიცა და ამ თანამდებობას 2005-2008 წლებში იკავებდა. 2008-2012 წლებში საქართველოს სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო ბულგარეთში, ხოლო 2012–2013 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო დავალებათა ელჩი. 2013 წლის აპრილიდან 2017 წლამდე საქართველოს სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო უკრაინაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
მიხეილ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შვიდკაცა რაგბი

right|thumb|300px|შვიდკაცა რაგბი პირველად შოტლანდიის ქალაქ მელროსის ამ მოედანზე ითამაშეს
right|thumb|300px|გერმანია — საქართველო, 2008 წელი
**შვიდკაცა რაგბი** — სათამაშო სპორტის სახეობა. ჩვეულებრივი რაგბისგან განსხვავებით, თითოეული გუნდის შემადგენლობაში თამაშობს 7 მოთამაშე და თითოეული ტაიმი შედგება 7 წუთისგან. შვიდკაცა რაგბის მმართველი ორგანოა მსოფლიო რაგბი.

რაგბის ეს ვარიაცია განსაკუთრებით პოპულარულია სამხრეთ წყნარი ოკეანის ქვეყნებში. უმეტესად თამაშობენ ზაფხულის თვეებში.

შვიდკაცა რაგბი წარმოიშვა 1880-იან წლებში შოტლანდიის ქალაქ მელროსში; ქალაქში დღემდე იმართება ყოველწლიური ტურნირი. 1998 წელს, რაგბის ეს სახეობა პირველად შევიდა თანამეგობრობის თამაშების პროგრამაში, 1999 წელს დაარსდა ყოველწლიური მსოფლიო შვიდკაცა რაგბის სერია, ხოლო 2012 წელს, — მსოფლიო შვიდქალა რაგბის სერია. 2016 წლიდან, შვიდკაცა რაგბის (ასევე, შვიდქალა რაგბის) თამაშობენ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მსოფლიო რაგბის შვიდკაცა რაგბის სერიის ოფიციალურ ვებ-საიტი. 
* Rugby Sevens – History & Tournaments. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს რაგბის კავშირი
* საქართველოს შვიდკაცა ნაკრები

კატეგორია:რაგბი
Dr. Bürklin-Wolf

[thumb|ღვინის ქარხნის შენობა [გერმანიის ღვინის გზაზე.]]
**Dr. Bürklin-Wolf** — ღვინის ფირმა. 

## ისტორია 
ფირმის ისტორია 1597 წელს იწყება. გადამწყვეტი იყო 1875 წელი, როცა ლუიზე ვოლფმა () და კარლსრუელმა იურისტმა ალბერტ ბიურკლინმა () იქორწინეს, რის შედეგადაც ჩამოყალიბდა კერძო საკუთრებაში მყოფი უდიდესი ღვინის ფირმის სახელწოდება Dr. Bürklin-Wolf. ალბერტ ბიურკლინი იყო არა მარტო რაიხის დეპუტატი (1877) და რაიხსტაგის ვიცე-პრეზიდენტი (1893), არამედ ვაიმარის გოეთეს საზოგადოების პრეზიდენტიც (1899). 1890 წელს მისი საქმიანობისათვის მიენიჭა Exzellenz-ის ტიტული. 1904 წელს ბადენის დიდმა ჰერცოგმა ფრიდრიხ ფონ ბადენელმა () იგი დაასახელა ნამდვილ საიდუმლო მრჩევლად და დააჯილდოვა ცერინგენის ლომის ორდენის, ბადენის დიდი ჯვრით (). 1911 წელს ფრაიბურგის უნივერსიტეტმა მიანიჭა საპატიო დოქტორის წოდება. 1904 წელს გადაწყვიტა ვახენჰაიმში გადასახლება და იქ დაფუძნება. 1990 წელს იქორწინეს ქრისტიანმა და ბეტინა ბიურკლინ ფონ გურაძემ ().

ფირმა ითვლება ხელოვნებისა და კულტურის მეცენატად, რომლის ანალოგი იშვიათად მოიძებნება მსოფლიოს მასშტაბითაც. კარგადაა ცნობილი გურაძეების: ინგლისური ბაღი (1,2 ჰა), კროკეტის სათამაშო მოედანი, საზაფხულო ოპერა და ა. შ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ღვინის ფირმა Dr. Bürklin-Wolf

კატეგორია:ღვინის მწარმოებელი კომპანიები
1555

## მოვლენები 
* რუსეთი არღვევს 60 წლიან ზავს შვედეთთან ფინეთზე იერიშის მიტანით
* ირანმა და ოსმალეთმა დადეს ზავი, რომელიც ასევე „ამასიის ზავით“ მოიხსენიება
* 2 თებერვალი — აუგსბურგის დიეტი გაიხსნა
* 4 თებერვალი — ჯონ როჯერსი ინგლისის პირველი პროტესტანტული წამებული ხდება
* 9 თებერვალი — ჯონ ჰუპერი, გლუცესტერის მღვდელმთავარი (ინგ. Bishop) დასჯილ იქნა კოცონზე დაწვით
* 23 მაისი — პავლე IV პაპი ხდება
* 25 სექტემბერი — ხელი მოეწერა აუგსბურგის ზავს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 18 მარტი — : ფრანსუა დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე ანრი II -ის და ეკატერინე მედიჩის შვილი (გ. 1584)

### აპრილი 
* 21 აპრილი — ლუდოვიკო კარაცცი, იტალიელი მხატვარი (გარდ. 1619
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 1 აგვისტო — ედუარდ კელლი, ინგლისელი სულთა მედიუმი (გარდ. 1597)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 4 დეკემბერი — ჰაინრიჰ მაიბომი, გერმანელი ისტორიკოსი და პოეტი (გარდ. 1625)
### თარიღი უცნობია 
* იოჰან არნდტი, გერმანელი ლუთერენელი თეოლოგი (გარდ. 1621)
* ანრი დე ლა ტურ დ'უვერნი, ტურენის ვიკომტი, ბუილონის დუკი, საფრანგეთის მარშალი (გარდ. 1623)
* თომას კავენდიში, ინგლისელი მოგზაური-მკვლევარი (გარდ. 1592)
* სამუელ ედელსი, ებრაელი რაბი და თალმუდისტი (გარდ. 1631)
* ჯოშუა ფალკი, ებრაელი რაბი და კომენტატორი (გარდ. 1614)
* ანრი გარნე, ინგლისელი იეზუისტი (გარდ. 1606)
* ლანსელოტ ანდრიუსი, ინგლისრელი კლერჯი და მკვლევარი (გარდ. 1626)
* ფრანსუა დე მალერბი, ფრანგი პოეტი (გარდ. 1628)
* იან ზბიგნევ ოსოლინსკი, პოლონელი არისტოკრატი (გარდ. 1628)
* ოკუდერა სადამასა, იაპონელი არისტოკრატი (გარდ. 1615)
* კონიში იუკინაგა, იაპონელი ქრისტიანი მოძღვარი
* ლუდოვიკო ზაცცონი, იტალიელი კომპოზიტორი და მუსიკის თეორეტიკოსი (გარდ. 1627)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 23 მარტი : რომის პაპი იულიუს III
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 29 სექტემბერი : ქარა აჰმედ-ფაშა - ოსმალეთის იმპერიის 35-ე დიდი ვეზირი.
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
*
პანგერმანიზმი

მინი|250პქ|გერმანელების დასახლება ცენტრალურ ევროპაში, 1929 წელი 
**პანგერმანიზმი** (; ) — კულტურული და პოლიტიკური მოძრაობა, რომლის საფუძველშია გერმანელი ერის პოლიტიკური ერთობა ეთნიკური, კულტურული და ენობრივი იდენტობის საფუძველზე. ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის დასასრულს. პანგერმანიზმის იდეების ჩამოყალიბება ნაპოლეონის ომების შედეგი იყო. ამ ომების შედეგად შეიქმნა ახალი მოძრაობები. მეორე მსოფლიო ომმა დროებით შეაჩერა პანგერმანიზმის გავლენა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ირედენტიზმი
კატეგორია:გერმანიის პოლიტიკა
კატეგორია:პანმოძრაობები
ზაარბრიუკენი

**ზაარბრიუკენი** — ქალაქი გერმანიაში, ზაარლანდის მხარეში. 179.654 მცხოვრები (2005). თბილისის დაძმობილებული ქალაქი (1975 წლიდან).

## ისტორია 
| valign="top" |

| valign="top" |

|}

## დაძმობილებული ქალაქები 
thumb|right|თბილისის მოედანი ზაარბრიუკენში
ზაარბრიუკენს პარტნიორობა აკავშირებს შემდეგ ქალაქებთან

* 25px ნანტი (საფრანგეთი), 1965
* 25px თბილისი (საქართველო), 1975
* 25px კოტბუსი (გერმანია), 1987

გარდა ამისა, ზაარბრიუკენის უბანი დუდვაილერი პარტნიორია ქალაქ სენტ-ავოლის (საფრანგეთი) და ალტენკესელი ქალაქ კუსი-ლე-შატო-ოფრიკის (საფრანგეთი).

*
კატეგორია:გერმანიის ფედერალური მხარეების დედაქალაქები
აკაკი ბობოხიძე

**აკაკი ბობოხიძე ** (დ. 14 სექტემბერი, 1964, ქვედა გორდი, ამჟამად ხონის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი, საქართველოს შვიდი მოწვევის პარლამენტის (1990, 1992, 1999, 2004, 2008, 2012, 2016) წევრი. იმერეთის მხარის ორგზის (2005, 2006-2008) გუბერნატორი. ამჟამად არის „ევროპული საქართველოს“ გენერალური მდივანი.

## ბიოგრაფია
საშუალო განათლება ქუთაისში მიიღო. 1981 წელს დაამთავრა ჭომის ფიზიკა-მათემატიკური სკოლა-ინტერნატი. უმაღლესი განათლება მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მათემატიკის სპეციალობით. 1986-1987 წლებში მუშაობდა წულუკიძის დაუსწრებელ საშუალო სკოლაში ფიზიკა-მათემატიკის მასწავლებელად. 1988-1990 წლებში მუშაობდა ქუთაისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტში მათემატიკის კათედრაზე.

### პოლიტიკური მოღვაწეობა
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992 წელს მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოში. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „11 ოქტომბერი“.

1998-2001 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში. 2001 წელს შუალედური არჩევნების შედეგად გახდა საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხონის მაჟორიტარი). 2004-2005 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2005 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იყო სახელმწიფო რწმუნებული იმერეთის მხარეში. 2006 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე იყო ეროვნული გვარდიის დეოპარტამენტის უფროსი. 2006 წლის ნოემბერში კვლავ დაინიშნა იმერეთის მხარის გუბერნატორად. ამ თანამდებობაზე იყო 2008 წლამდე.

2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქუთაისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წყალტუბოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. მე-8 მოწვევის პარლამენტში ბობოხიძე გახდა ფრაქცია „მაჟორიტარის“ თავმჯდომარე. 2016-2020 წლებში —  საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2017 წლის 27 მაისს გახდა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „ევროპული საქართველო – მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი. 2021 წლის 10 აპრილს აირჩიეს „ევროპული საქართველოს“ გენერალურ მდივნად.

## რესურსები ინტერნეტში
*აკაკი ბობოხიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევა)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აკაკი
1666

## მოვლენები 
* 5 აგივსტო - ინგლისის სამხედრო სანაოსნო მიშელ დე რაიტერის მეთაურობით ამარცხებს ნიდერლანდებს
* 2 სექტემბერი - ლონდონის დიდი ხანძარი: ძლიერი ხანძარი ჩნდება ლონდონში ჩარლზ II-ის ხაბაზის სახლში პუდინგის ქუჩაზე ლონდონის ხიდთან. ხანძარი სამი დღის განმავლობაში მძვინვარებდა და 10.000 შენობა გაანადგურა წმ. პავლეს კათედრალის ჩათვლით. თუმცა, როგორც ცნობილია ხანძარმა მხოლოდ 16 ადამიანი იმსხვერპლა.
* სერ ისააკ ნიუტონი იყენებს პრიზმას მზის სხივის გარდასატეხად მის შემადგენელ ფერებად, რაც კაცობრიობას დაეხმარა სინათლის ბუნებას უფრო ღრმად ჩასწვდომოდა. (იხ. ოპტიკური სპექტრი).
* ლუნდის უნივერსიტეტი დაარსდა ლუნდში, შვედეთი
* ქალაქი ნიუარკი დაარსდა შტატ ნიუ ჯერსიში, აშშ.
* ჟან ტალონი ასრულებს მოსახლეობის აღწერას ახალ საფრანგეთში, პირველად ჩრდ. ამერიკაში.
* ლუი XIV აფუძნებს საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 9 თებერვალი : ჯორჯ ჰამილტონი — ორკნის პირველი ერლი, ბრიტანელი ჯარისკაცი (გ. 1737)
### მარტი 
* 15 მარტი : გეორგ ბაერი — გერმანელი არქიტექტორი (გ. 1738)
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 6 სექტემბერი : ივანე V — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1696)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*22 იანვარი : შაჰ-ჯაჰანი — დიდ მოგოლთა მეხუთე იმპერატორი (დ. 1592)
*24 იანვარი : იოჰან ანდრეას ჰერბსტი — გერმანელი კომპოზიტორი (დ. 1588)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*25 აგვისტო : ფრანს ჰალსი — ჰოლანდიელი ფერმწერი (დ. 1580)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*ოქტომბერი : აბას II — ირანის შაჰი (დ. 1633)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ჯიოვანი ფრანჩესკო ბარბიერი — იტალიელი ფერმწერი (დ. 1591)
*სერ უილიამ კლარკი — ბრიტანელი პოლიტიკოსი
*ჯეიმზ ჰოუელი — ბრიტანელი მწერალი

კატეგორია:1666
ვასილ ბაიაძე

**ვასილ პეტრეს ძე ბაიაძე** (დ.  25 ნოემბერი, 1922, გორი — გ. 24 აგვისტო, 1993, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტი (1975), II მსოფლიო ომის მონაწილე. მას ეკუთვნის ლიტერატურული-კრიტიკული წერილების კრებული „იდეა და ოსტატობა“ (1957). წიგნებში „დრო და მწერალი“ (1963), „მწერალი და თანამედროვეობა“ (1970), „თვალსაწიერი“ (1976), „სახეები, ფერები, პრობლემები“ (1981), „დროის მხატვრული მატიანე“ (1988) და სხვა. დასმულია ქართული მწერლობის აქტიური საკითხები. საბავშვო ლიტერატურისა და მომავალი თაობის ესთეტიკური აღზრდის პრობლემებს განიხილავს ბაიაძე წიგნებში: „სიყმაწვილიდან სიჭაბუკემდე“ (1974), „რაც ერთხელ ცხოვლად სულს დააჩნდების“ (1979) და სხვა. თარგმნიდა რუსული ლიტერატურის ნიმუშებს. ხანგრძლივი დროის მანძილზე მოღვაწეობდა პედაგოგიურ პრესაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის საბრძოლო ორდენი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1922  
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი  1993
კატეგორია:გორში დაბადებულები
ვ