ფრანკოფონია

**ფრანკოფონია** () — მსოფლიოს ფრანგულენოვანი ქვეყნების თანამშრომლობის საერთაშორისო ორგანიზაცია. აერთიანებს 57 ქვეყანას, რომლებიც წარმოადგენენ მსოფლიოს სხვადასხვა სახელმწიფოებს ან სახელმწიფოს გარკვეულ ნაწილებს, ასევე 23 დამკვირვებელს. ორგანიზაციაში შესვლის მთავარ კრიტერიუმად ითვლება არა მხოლოდ ამა თუ იმ სახელმწიფოს მოსახლეობის ფრანგული ენის ფლობის დონე (თუმცა ეს მისასალმებელი ფაქტორია), არამედ, კულტურული კავშირები საფრანგეთთან, რომელიც ჩამოყალიბდა რამდენიმე ათეული წლების, ასევე საუკუნეების განმავლობაში. მაგალითად, უკრაინა და ბალტიისპირეთის ქვეყნები ამ ორგანიზაციაში დამკვირვებლები არიან. ფრანკოფონია თანამედროვე სახით არსებობს 1970 წლიდან. ორგანიზაციის დევიზია „თანასწორობა, ურთიერთშევსება, სოლიდარობა“ ().

## ისტორია 
thumb|right|upright=1.5|ყოფილი ფრანგული კოლონიები, ზღვისიქითა ტერიტორიები და დომინიონები
thumb|right|upright=1.5|**ფრანგული ენა მსოფლიოში**
მუქი-ლურჯი: მშობლიური ენა; ლურჯი: ადმინისტრაციის ენა; ცისფერი: კულტურის ენა; მწვანე: ფრანგულენოვანი უმცირესობა
ორგანიზაცია დაარსდა 1970 წელს. თავიდან ის დაარსდა, როგორც ჩრდილოეთი ფრანგულენოვანი ქვეყნების პატარა კლუბი, ხოლო შემდეგ გახდა საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელსაც აქვს მრავალრიცხოვანი ფილიალები თავიანთ ქვეყნებში. ეს ფილიალები წარმოადგენენ კულტურის, სამეცნიერო, ეკონომიკურ, იუსტიციის და მშვიდობის საკითხების სფეროს.

ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის მოღვაწეობის მთავარი მიმართულებებია მონაწილე ქვეყნების უნივერსალური პროგრამების რეალიზაციის სფეროში მხარდაჭერის და თანამშრომლობის პოლიტიკა.

ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის პერსპექტიული პრიორიტეტები და ძირითადი მიმართულებებია დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და იმ ფასეულობების წინ წამოწევა, რომლებიც მიმართულია მშვიდობის მიღწევისკენ და კონფლიქტების გადაჭრისკენ, ფრანგული ენის, კულტურული მრავალფეროვნების განვითარებისკენ, კულტურული და ცივილიზირებული დიალოგებისკენ, საერთოსაგანმანათლებლო და უმაღლესი განათლებისკენ, მეცნიერების განვითარების მხარდაჭერისკენ, ასევე ორგანიზაციის წევრ სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის განვითარებისკენ, ეკოლოგიური პრობლემების წინააღმდეგ ბრძოლის გაუმჯობესებისკენ და ქვეყნებს და ხალხებს შორის სოლიდარებისკენ.

## სამიტები 
ფრანკოფონიის ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოს მეთაურებისა და მთავრობების სამიტი იმართება 1986 წლიდან თითქმის ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ ფრანკოფონიის პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრის მიზნით.

## გენერალური მდივანი 
გენერალურ მდივანს ოთხი წლის ვადით ირჩევენ ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოს და მთავრობების მეთაურები. მისი მანდატი შეიძლება გაგრძელდეს შეზღუდვის გარეშე.

## წევრი სახელმწიფოები 
### ევროპა 
thumb|upright=1.5|ევროპის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები
* ალბანეთი
* ანდორა
* ავსტრია
* ბელგია
* ბოსნია და ჰერცეგოვინა
* ბულგარეთი
* ესტონეთი 
*კვიპროსი
* კოსოვო
* ლატვია 
* ლიეტუვა
* ლუქსემბურგი
* მოლდოვა
* მონაკო
* მონტენეგრო
* პოლონეთი
* რუმინეთი
*საბერძნეთი
*საფრანგეთი
*საქართველო
* სერბეთი
* სლოვაკეთი
* სლოვენია
*სომხეთი
* უკრაინა
* უნგრეთი
* შვეიცარია
*ჩეხეთი
*ჩრდილოეთი მაკედონია
*ხორვატია

### ამერიკა და კარიბის აუზი 
thumb|right|ამერიკის და კარიბის აუზის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები
* დომინიკა
*დომინიკელთა რესპუბლიკა
*კანადა
** კვებეკი
**ნიუ-ბრანსუიკი
* კოსტა-რიკა
* მექსიკა
* სენტ-ლუსია
* ურუგვაი
*ჰაიტი

### აზია და წყნარი ოკეანე 
thumb|right|აზიის და წყნარი ოკეანის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები
* ვანუატუ
* ვიეტნამი
*კამბოჯა
* ლაოსი
* ტაილანდი

### ჩრდილოეთ აფრიკა და შუა აღმოსავლეთი 
thumb|right|ჩრდილოეთ აფრიკის და შუა აღმოსავლეთის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები
* არაბთა გაერთიანებული საამიროები
*ეგვიპტე
* კატარი
*ლიბანი
*მავრიტანია
*მაროკო
* ტუნისი

### აფრიკა (ჩრდილოეთ აფრიკის გარდა) 
thumb|right|აფრიკის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები
#### დასავლეთი აფრიკა 
* ბენინი
* ბურკინა-ფასო
*განა
* გვინეა
* გვინეა-ბისაუ
* კაბო-ვერდე
* კოტ-დ’ივუარი
* მალი
* ნიგერი
* სენეგალი
* ტოგო

#### ცენტრალური აფრიკა 
* ბურუნდი
* გაბონი
* ეკვატორული გვინეა
*კამერუნი
*კონგოს რესპუბლიკა
* კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
* რუანდა
* სან-ტომე და პრინსიპი
* ჩადი
*ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა

#### აღმოსავლეთი აფრიკა და ინდოეთის ოკეანე 
* კომორის კუნძულების კავშირი
* მადაგასკარი
* მავრიკი
* მოზამბიკი
* სეიშელის კუნძულები
*ჯიბუტი

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:კანადის ისტორია
კატეგორია:ფრანგული ენა
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით