open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჟოზეპ-ლუის სერანო პენტინატი

**ჟოზეპ-ლუის სერანო პენტინატი** — (დ. ) ესპანელი კათოლიკე იერარქი, რომელიც 2025 წლიდან მსახურობს ურგელის ეპისკოპოსად და თანამდებობის მიხედვით ანდორის ეპისკოპოს-თანამთავრად. 2012–2024 წლებში მუშაობდა წმინდა საყდრის (ვატიკანის) დიპლომატიურ სამსახურში.

## ადრეული ცხოვრება
დაიბადა კატალონიაში. თავისუფლად ფლობს კატალანურ, ესპანურ, ფრანგულ, ინგლისურ, იტალიურ და პორტუგალიურ ენებს.  14 წლის ასაკში შევიდა ტორტოსის მცირე სემინარიაში, 1995 წელს — დიდ სემინარიაში. სწავლობდა კატალონიის თეოლოგიის ფაკულტეტზე (ბარსელონა) და 2001 წელს მიიღო თეოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი.

2001 წელს დიაკვნად ეკურთხა, ხოლო 2002 წლის 21 აპრილს მღვდლად აკურთხა ეპისკოპოსმა ქსავიე სალინას ი ვინიალსმა.

### სასულიერო და აკადემიური საქმიანობა
2002–2005 წლებში ემსახურებოდა სამ სოფლის სამრევლოში. სწავლობდა რომში, პონტიფიკალურ გრიგორიანულ უნივერსიტეტში (დოგმატური თეოლოგია) და მიიღო ლიცენზიატი. მოგვიანებით მიიღო კანონის ლიცენზიატი (კანონიკური სამართალი) ლატერანის უნივერსიტეტში და დოქტორის ხარისხი დოგმატურ თეოლოგიაში.

## კარიერა
### დიპლომატიური სამსახური
* მოზამბიკის ნუნციატურა — მდივანი (2012–2016)
* ნიკარაგუის ნუნციატურა — მდივანი (2016–2017)
* ბრაზილიის ნუნციატურა — მდივანი (2017–2019)
* 2019 წლიდან — სახელმწიფო სამდივნოს საერთო საქმეთა სექციის მრჩეველი
* 2024 წლისთვის — არქიეპისკოპოს ედგარ პენია პარას, სახელმწიფო მდივნის მოადგილის, პირადი მდივანი

## ურგელის ეპისკოპოსი და ანდორის თანამთავარი
12 ივლისი 2024 — პაპმა ფრანცისკემ დანიშნა ურგელის კოადიუტორ ეპისკოპოსად. ეს ნიშნავდა, რომ ჟოან ენრიკ ვივესის გადადგომის შემდეგ ავტომატურად გახდებოდა ურგელის ეპისკოპოსი და ანდორის თანამთავარი.

მისმა დანიშვნამ დაასრულა ადგილობრივ პრესაში გავრცელებული ვარაუდები, რომ ანდორისთვის ცალკე ეპარქია შეიქმნებოდა ან შეიცვლებოდა ეპისკოპოსის თანამთავრობის როლი.

21 სექტემბერი 2024 — მიიღო ეპისკოპოსის კურთხევა არქიეპისკოპოს ედგარ პენია პარასგან.

31 მაისი 2025 — პაპ ლეო XIV-ის მიერ ვივესის გადადგომის მიღების შემდეგ გახდა ურგელის ეპისკოპოსი და ანდორის თანამთავარი.

26 ივნისი 2025 — ფიცი დადო ანდორის კონსტიტუციაზე გენერალური საბჭოს წინაშე და განაცხადა, რომ მიიღებს „თანამედროვე, პლურალისტური და არაკონფესიური სახელმწიფოს წესებს“. იმავე დღეს პრემიერ-მინისტრ ხავიერ ესპოტისგან მიიღო ანდორის პასპორტი.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:პრეზიდენტები
ბა მამადუ მბარე

**ბა მამადუ მბარე** (დ. 1946 — გ. 10 იანვარი 2013) — მავრიტანიელი პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა მავრიტანიის სენატის პრეზიდენტად 2006 წლიდან გარდაცვალებამდე. როგორც სენატის პრეზიდენტმა, მან შეცვალა მოჰამედ ულდ აბდელ აზიზი სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე 2009 წლის 15 აპრილს, როდესაც აბდელ აზიზი გადადგა 2009 წლის ივნისის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად. ამის შემდეგ აბდელ აზიზი პრეზიდენტად აირჩიეს და მან, თავის მხრივ, შეცვალა მბარე 2009 წლის 5 აგვისტოს.

## ადრეული ცხოვრება და პოლიტიკური კარიერა
მბარე დაიბადა 1946 წელს ვალი დიანტანგში, გორგოლის რეგიონში, სოფელში სამხრეთ-დასავლეთ მავრიტანიაში, სენეგალის საზღვართან. მავრიტანიაში დაწყებითი და საშუალო განათლების მიღების შემდეგ, იგი 1967-დან 1973 წლამდე სწავლობდა საბჭოთა კავშირში, უკრაინის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიაში, რომელიც მდებარეობდა კიევში, და მოიპოვა ხარისხი ვეტერინარულ მედიცინაში. მავრიტანიაში დაბრუნების შემდეგ, იგი იყო თევზჭერის ლაბორატორიის მკვლევარი 1974-დან 1975 წლამდე, შემდეგ ნუადიბუს თევზჭერის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი და ოკეანოგრაფიისა და საზღვაო ბიოლოგიის დეპარტამენტის უფროსი 1976-დან 1978 წლამდე. შემდგომში, 1978-დან 1980 წლამდე, იგი იყო ოკეანოგრაფიული და თევზჭერის კვლევის ეროვნული ცენტრის დირექტორი.

მბარე იყო თევზჭერისა და საზღვაო ეკონომიკის მინისტრის ტექნიკური მრჩეველი 1980-დან 1981 წლამდე; მოგვიანებით, 1986-დან 2003 წლამდე, იგი იყო ვალის კომუნის მერი. ვალის მერობის დროს იგი ასევე მუშაობდა ფუნქციონერად თევზჭერისა და საზღვაო ეკონომიკის სამინისტროში, სანამ 2002 წელს ნუადიბუს ავტონომიური პორტის გენერალურ დირექტორად დაინიშნებოდა; ამ უკანასკნელ თანამდებობას იგი 2003 წლამდე იკავებდა.

მბარე სენატში აირჩიეს მაღამას წარმომადგენლად 2007 წლის იანვარ-თებერვლის სენატის არჩევნებზე; ამ არჩევნების შემდეგ, 2007 წლის 26 აპრილს, იგი სენატის პრეზიდენტად აირჩიეს. მბარეს ხმა 40-მა სენატორმა მისცა, ხოლო 11-მა ხმა მისცა აჰმედ სალემ ულდ ბაქარს, სენატორს ბუტილიმიტიდან.

## პრეზიდენტობა
მოჰამედ ულდ აბდელ აზიზმა ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო 2008 წლის 6 აგვისტოს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად, რომელმაც დაამხო პრეზიდენტი სიდი ულდ შეიხ აბდალაჰი. აბდელ აზიზი 2009 წლის 15 აპრილს გადადგა ყველა პოლიტიკური და სამხედრო თანამდებობიდან, რათა კენჭი ეყარა 2009 წლის ივლისის საპრეზიდენტო არჩევნებში, რასაც კონსტიტუციური რეგულაცია მოითხოვდა. მბარემ შეცვალა აბდელ აზიზი სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე დროებითი მოვალეობის შემსრულებლის სტატუსით და გახდა მავრიტანიის პირველი შავკანიანი ლიდერი.

აბდელ აზიზმა გაიმარჯვა არჩევნებში და ფიცი დადო 2009 წლის 5 აგვისტოს, რითაც შეცვალა მბარე პრეზიდენტის პოსტზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*მავრიტანიის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:მავრიტანიის პრეზიდენტები
მედულობლასტომა

[მინი|მეოთხე პარკუჭის მედულობლასტომა. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.]]
**მედულობლასტომა** — პედიატრიული პაციენტების თავის ტვინის ყველაზე ხშირი ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც წარმოიქმნება ნათხემის ღეროვანი უჯრედებისგან. მედულობლასტომა ძირითადად მდებარეობს მეოთხე პარკუჭში, შუა ხაზზე (ზრდასრულებში ზოგჯერ - შუა ხაზისგან დაშორებით). კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომებს (თავის ტკივილი, ღებინება, გულყრა), თავბრუსხვევას, მხედველობის დარღვევებს. იმ შემთხვევაში, თუ სიმსივნე მდებარეობს ნათხემის ფეხებთან ან ლუშკას ხვრელთან ახლოს, სავარაუდოა კეთილსაიმედო პროგნოზი; შუა ხაზზე მდებარეობისას განიხილება ყველაზე ცუდი პროგნოზი, ხოლო ნათხემის ჰემისფეროს მედულობლასტომის პროგნოზი კეთილსაიმედო და ცუდ პროგნოზს შორისაა. მკურნალობა მოიცავს პათოლოგიური მასის ქირურგიულ რეზექციასა და რადიო/ქიმიოთერაპიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Medulloblastoma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ჯულიო თეოდორო სალემ

**ჯულიო თეოდორო სალემ გალიეგოსი**  (დ. 26 სექტემბერი, 1900 — გ. 3 სექტემბერი, 1968)  — ლიბანური წარმოშობის ეკვადორელი პოლიტიკოსი. ჯულიო დაიბადა რიობამბაში. „ლიბერალურ-რადიკალური პარტიის“ წევრი და 1934 წელს აირჩიეს კონგრესში. სალემი ასევე მუშაობდა საზოგადოებრივი სამუშაოების მინისტრის თანამდებობაზე. ასევე ეკვადორის სახელმწიფოს მეთაური  1944 წლის 29 მაისიდან 31 მაისამდე, მას შემდეგ, რაც კარლოს აროიო დელ რიო თანამდებობიდან გადააყენეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსები
ჰიპოქსიურ-იშემიური ენცეფალოპათია

მინი|ჰიპოქსიურ-იშემიური თავის ტვინი. კომპიუტერული ტომოგრაფია. აღინიშნება რუხი და თეთრი ნივთიერების ერთმანეთისგან დიფერენციაციის დარღვევა, ჰიპერდენსული ნათხემის ფარდა და ნამგალი, ნაკლებად თვალსაჩინო ოსპისებრი ბირთვი და თავის ტვინის ღარები.
**ჰიპოქსიურ-იშემიური ენცეფალოპათია** (ასევე ცნობილი, როგორც **გლობალური ჰიპოქსიურ-იშემიური დაზიანება**) — ჟანგბადის ან სისხლის მიწოდების ნაკლებობით გამოწვეული თავის ტვინის დაზიანება. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ლეთარგიას, გულყრას, ანომალიურ რეფლექსებს, კუნთების ტონუსის ცვლილებას (ჰიპოტონია ან ჰიპერტონია). კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე აღინიშნება რუხი და თეთრი ნივთიერების ერთმანეთისგან დიფერენციაციის დარღვევა, ჰიპერდენსული (ნათელი) ნათხემის ფარდა და ნამგალი, ჰიპოდენსური (ბნელი) ან ნაკლებად თვალსაჩინო ოსპისებრი ბირთვი (კუდიანი ბირთვი, მკრთალი სფერო) და თავის ტვინის ღარები. ნეონატალურ პაციენტებში მკურნალობის ეფექტურ საშუალებად მიიჩნევა ჰიპოთერმიული თერაპია - სხეულის ტემპერატურის შემცირება 3-4° C-მდე 3 დღის განმავლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hypoxic-ischemic encephalopathy (adults and children) - Radiopaedia
* Hypoxic-ischemic Encephalopathy Treatment - Neurological Institute

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ცნს-ს ტუბერკულომა

მინი|თავის ტვინის ტუბერკულომები. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 (a) და T1+C (b) რეჟიმებში.
**ცნს-ს ტუბერკულომა** (ასევე ცნობილი, როგორც **ქალასშიგა ტუბერკულოზური გრანულომა**) - ცენტრალური ნერვული სისტემის ტუბერკულოზური მიკობაქტერიით ინფიცირების შედეგად წარმოქმნილი პათოლოგიური მასა, რომელიც შედგება ნეკროზული ცენტრისა და გარშემო ანთებითი უჯრედებისგან. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მაღალ ტემპერატურას, გულყრას, ფოკალურ ნევროლოგიურ სიმპტომებსა (მაგ. ჰემიპარეზი, სენსორული მგრძნობელობის დარღვევა) და ზოგიერთ შემთხვევაში - მენინგიტის ნიშნებს (თავის ტკივილი, ღებინება, კისრის კუნთების რიგიდობა, ლეთარგია). ტუბერკულომას მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების T2 რეჟიმზე ახასიათებს ჰიპოინტენსიური (ბნელი) ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Intracranial tuberculous granuloma - Radiopaedia
* CNS tuberculosis - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ელიას-პინიის პროვინცია

**ელიას-პინიის პროვინცია** () ― დომინიკელთა რესპუბლიკის 32 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში, ჰაიტის საზღვართან. იყოფა 6 მუნიციპალიტეტად. პროვინციის დედაქალაქია კომენდადორი. პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში ცენტრალური კორდილიერა (*ცენტრალური ქედი*), ხოლო სამხრეთ ნაწილში სიერა-დე-ნეიბა მდებარეობს.  ქედებს შორის მდინარე არტიბონიტესა და მისი შენაკადებისგან წარმოქმნილი ხეობებია გაშლილი. 

შეიქმნა 1942 წელს *სან-რაფაელის* სახელწოდებით. 1965 წელს სახელი შეეცვალა და *ესტრელიეტა* ეწოდა, საბოლოოდ კი, 1972 წელს ელიას-პინია ეწოდა. პროვინციის კატეგორიის მინიჭებამდე სან-ხუანის პროვინციის მუნიციპალიტეტის სტატუსი ჰქონდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები

## სქოლიო
კატეგორია:ელიას-პინიის პროვინცია
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები
კატეგორია:1942 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
მწვავე დისემინირებული ენცეფალომიელიტი

[მინი|მწვავე დისემინირებული ენცეფალომიელიტის უამრავი კერა [თავის ტვინი|თავის ტვინის ყველა უბანში. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება FLAIR რეჟიმში.]]
**მწვავე დისემინირებული ენცეფალომიელიტი** (ინგ. **ADEM** - **A**cute **d**isseminated **e**ncephalo**m**yelitis) — ცენტრალური ნერვული სისტემის აუტოიმუნური დემიელინაცია - უმეტესად ვირუსული ინფექციის ან ვაქცინაციის შემდეგ. ყველაზე ხშირად ვლინდება 5-8 წლის ბავშვებში. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ცნობიერების დათრგუნვას (ლეთარგიიდან კომამდე), ცხელებას, თავის ტკივილს, გულყრას, ჰემიპარეზს, კრანიალური ნერვების დამბლას, ატაქსიას, მოძრაობის დარღვევებს. სიმპტომები ხასიათდება მონოფაზურობით - არ ახასიათებს სიმპტომების შემსუბუქების პერიოდები გაფანტული სკლეროზის მსგავსად. გამომწვევ მიზეზად მიიჩნევა იმუნური ჯვარედინი რეაქტიულობა ვირუსულ ანტიგენსა და მიელინის ცილას შორის; შესაბამისად, ვირუსის გარდა, ანტისხეულები აზიანებს მიელინის გარსსაც. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე დემიელინაცია შეიძლება მერყეობდეს წერტილოვანი კერებიდან ტუმეფაქტიურ დემიელინაციამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Acute disseminated encephalomyelitis (ADEM) - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ალდროვანდის სერი (მთვარე)

**ალდროვანდის სერი** () — მთვარეზე ხაზოვნად წაგრძელებული სიმაღლეების სისტემა, რომელიც ხასიათდება შედარებით გლუვი მწვერვალებითა და ფერდობებით (ქედებით). მდებარეობს მთვარის ხილულ მხარეზე, მოწმენდილობის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-12, LAC-42). სახელი ეწოდა იტალიელი ბუნებისმეტყველის, ულისე ალდროვანდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

ალდროვანდის სერი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 126.81 კმ-ზე. მისი კიდურა სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილოეთი — ;
*სამხრეთი — .

სტრუქტურის ჩრდილოეთი ბოლო ლე მონიეს კრატერთან მდებარეობს, ხოლო სამხრეთი ბოლო კლერკი კლერკისა და აბეტის კრატერებთან ახლოსაა.

ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ლიტროვის ჯაჭვი. ქედის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილის დასავლეთით მდებარეობს ბორელის კრატერი და უახლოესი სხვა ნაოჭოვანი ქედი, ლისტერის სერი.

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის სერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
პოლ-ემილ დე სუზა

**პოლ-ემილ დე სუზა** (დ. 14 ივლისი, 1930 — გ. 17 ივნისი, 1999) — ბენინის არმიის ოფიცერი და პოლიტიკური მოღვაწე. იგი იკავებდა დაჰომეის დირექტორიის თავმჯდომარის პოსტს 1969 წლის 13 დეკემბრიდან 1970 წლის 7 მაისამდე.

## დაბადება და ოჯახი
პოლ-ემილ დე სუზა დაიბადა არისტოკრატიულ დე სუზას ოჯახში 1930 წლის 14 ივლისს, დაჰომეის ქალაქ ატიემეში. მისი მეუღლე იყო ფრანსუაზ დე სუზა.

## სამხედრო კარიერა
1966 წელს დე სუზა აირჩიეს ეროვნული განახლების კომიტეტის (Comité de Rénovation Nationale) ვიცე-პრეზიდენტად. იგი ასევე იყო ერთ-ერთი იმ სამი ოფიცრიდან, რომლებიც ამ კომიტეტში შედიოდნენ. კომიტეტს მცირე ფუნქციები ჰქონდა, გარდა კრისტოფ სოგლოსთვის რჩევების მიცემისა და იგი 1967 წლის 6 აპრილს გაუქმდა. როდესაც იმავე წლის ბოლოს სოგლო ჩამოაგდეს, დე სუზა ემილ დერლინ ზინსუს სამხედრო საქმეთა დირექტორად დაინიშნა. უმეტესწილად, დე სუზა ცდილობდა პოლიტიკისგან შორს დაეჭირა თავი და ხელმძღვანელობდა უიდას პარაშუტისტთა ქვედანაყოფს.

## თავმჯდომარეობა
1969 წლის 10 დეკემბერს მორის კუანდეტემ ჩამოაგდო ემილ დერლინ ზინსუ, თუმცა სამხედროებმა კუანდეტე ლიდერად არ აღიარეს. ამ მოვლენების კვალდაკვალ, დე სუზსა მცირე ხნით შინაპატიმრობა მიუსაჯეს. კუანდეტე წევრად დაინიშნა, ხოლო მესამე ადგილი ჟანდარმერიის პოლკოვნიკმა ბენუა სინზოგანმა დაიკავა. 1970 წლის 28 მარტს ჩატარდა არჩევნები ნამდვილი პრეზიდენტის გამოსავლენად. მასში ძალადობის არაერთმა შემთხვევამ იჩინა თავი. გადაუმოწმებელი ცნობებით, არჩევნების წინა დღეს პარაკუში მომხდარი ინციდენტების დროს ექვსი ადამიანი დაიღუპა. ყოფილმა პრეზიდენტებმა იუბერ მაგამ, სურუ-მიგან აპიტიმ და ჯასტინ აჰომადეგბე-ტომეტინმა ხმების უმრავლესობა შესაბამისად ჩრდილოეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთსა და სამხრეთ-დასავლეთ/ცენტრალურ ნაწილში მიიღეს.

## შემდგომი ცხოვრება
პოლკოვნიკი პოლ-ემილ დე სუზა დაჰომეის არმიის გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობას დაუბრუნდა. ამ თავდასხმაში მონაწილეობისთვის კუანდეტეს სიკვდილით დასჯა მიესაჯა. მისი დაქვრივებული ცოლი, დაჰომეის ყოფილი პირველი ლედი, ფრანსუაზ დე სუზა კი 2015 წლის 30 ივლისს გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბენინის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* 
* .
* .
* .

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ბენინის პრეზიდენტები
კატეგორია:ბენინელი პოლიტიკოსები
ესპაილიატის პროვინცია

**ესპაილიატის პროვინცია** () ― დომინიკელთა რესპუბლიკის 32 პროვინციიდან ერთ-ერთი. იყოფა 5 პროვინციად. პროვინციის დედაქალაქია მოკა. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-ცენტრალური ნაწილში. სამხრეთიდან ლა-ვეგა ესაზღვრება, დასავლეთით ― სანტიაგო და პუერტო-პლატა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ― მარია-ტრინიდად-სანჩესი. პროვინციის ჩრდილოეთი სანაპირო ატლანტის ოკეანეზე გადის. სახელი ეწოდა ულისეს ფრანსისკო ესპაილიატის (1823–1878) პატივსაცემად. 

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  Oficina Nacional de Estadística, Statistics Portal of the Dominican Republic
*  Oficina Nacional de Estadística, Maps with administrative division of the provinces of the Dominican Republic, downloadable in PDF format

## სქოლიო
კატეგორია:ესპაილიატის პროვინცია
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები
კატეგორია:1885 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კონსეფსიონ-დე-ატაკო

**კონსეფსიონ-დე-ატაკო** () ― რაიონი აუაჩაპანის დეპარტამენტში, სალვადორში. რაიონის ფართობია 61.03 კმ². 2024 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 12 968 ადამიანს შეადგენს. იყოფა 11 კანტონად. ნაუატის ენაზე ატაკო „წყაროების მაღალ ადგილს“ ნიშნავს. 

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:აუაჩაპანის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
მანუელ ეზეკიელ ბრუზუალი

**მანუელ ეზეკიელ ბრუზუალი** (დ.1830, სანტა-მარტა, კოლუმბია — გ. 15 აგვისტო, 1868, კიურასაო) — ლიბერალური იდეების ერთგული სამხედრო ლიდერი. 1864 წელს იგი ასევე ხელმძღვანელობდა ომისა და საზღვაო ძალების სამინისტროს, ხოლო 1868 წელს იგი ვენესუელას დროებით პრეზიდენტად დაინიშნა.

## ბიოგრაფია
კოლუმბიის ქალაქ სანტა-მარტაში, ვენესუელელი მშობლების ოჯახში დაბადებულმა, ბრუზუალმა ნავიგაცია შეისწავლა და პრეზიდენტ ხოსე ტადეო მონაგასის ადმინისტრაციის დასაწყისში ვენესუელას საზღვაო ფლოტს შეუერთდა. ლიბერალური იდეებით აღსავსე ახალგაზრდა, 1859 წლის 24 ივლისს პალმა-სოლაში განხორციელებული ცნობილი დესანტის შემდეგ, გენერალ ხუან კრისოსტომო ფალკონის არმიას კაპიტნის წოდებით შეუერთდა.

ბრუზუალი აქტიურად მონაწილეობდა ფედერალურ ომში, ბრძოლის ველზე გამოჩენილი სიმამაცის გამო მას მეტსახელი „მამაცი ჯარისკაცი“ შეარქვეს. იგი იბრძოდა პურერეშეში, სანტა ინესში, ბუჩივაკოაში, ბარკისიმეტოსა და პორტუგესაში. სანტა ინესის ბრძოლაში იგი გენერლის წოდებით დაწინაურდა. მოგვიანებით, როგორც კი ფედერალისტური მოძრაობა ხელისუფლებაში მოვიდა, პრეზიდენტმა ხუან კრისოსტომო ფალკონმა ბრუზუალი ომისა და საზღვაო ძალების მინისტრად დანიშნა (1864), თანამდებობიდან კი შეთქმულების ბრალდებით დაპატიმრების შემდეგ გადადგა.

1866 წელს დაინიშნა არმიის გენერალური შტაბის უფროსად. 1868 წლის 6 აპრილს, გიგუეში, გაესაუბრა „ცისფერი რევოლუციის“ არმიის მეთაურ მიგელ ანტონიო როხასს და შეთანხმდნენ საომარი მოქმედებების 15 დღით შეჩერებაზე, რათა განეხილათ სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც 11 მაისს მოაწერეს ხელი. 1868 წლის 25 აპრილს ვენესუელას პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა. მოგვიანებით, 19 ივნისს, იგი გაესაუბრა „რევოლუცია აზულის“ ლიდერ ხოსე ტადეო მონაგასს, თუმცა შეთანხმებას ვერ მიაღწიეს და მთავრობა დაამხეს.

ბრუზუალი პუერტო-კაბელიოში გაემგზავრა და იქიდან პრეზიდენტობის ვადის ამოწურვისას ჯარისკაცების შეკრება დაიწყო, თუმცა 1868 წლის 14 აგვისტოს ხოსე რუპერტო მონაგასთან დამარცხდა. მანუელ ეზეკიელ ბრუზუალი 1868 წლის 15 აგვისტოს, ბრძოლაში მიღებული ჭრილობებისგან კიურასაოში გარდაიცვალა.

1872 წელს მისი ნეშტი პრეზიდენტ ანტონიო გუსმან ბლანკოს ბრძანებით სამშობლოში გადაასვენეს.

მისი სახელი ეწოდა ანსოატეგის შტატში ერთ მუნიციპალიტეტს, ასევე ქალაქს აპურეში (ბრუზუალი) და კიდევ ერთს პორტუგესაში (ვილა ბრუზუალი).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:გარდაცვლილი 1868
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
ფრანსუა დუარენი

მინი|ფრანსუა დუარენი
**ფრანსუა დუარენი** (დ. 1509, სენ-ბრიე —  გ. 1559, ბურჟი) —  ფრანგი იურისტი და ბურჟის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორი.

## ბიოგრაფია
პარიზში გიიომ ბიუდეს ხელმძღვანელობითა და ბურჟში სწავლის დასრულების შემდეგ, დუარენი პარიზის პარლამენტში ადვოკატად მუშაობდა. 1538 წელს იგი ბურჟში მიიწვიეს პედაგოგიური საქმიანობისთვის. ეგუინაირე ბარონთან დავის გამო, დუარენმა კათედრა დატოვა და პარიზში გადავიდა ბარონის გარდაცვალებამდე (1550 წ.), რის შემდეგაც დუარენი კვლავ ბურჟში დაბრუნდა სამუშაოდ.

თავისი თანამემამულეების - ჟაკ კუჟას, ფრანსუა ოტმანისა და იუგ დონოს მსგავსად, დუარენი ევროპის კონტინენტზე რომაული სამართლის მეცნიერების ფარგლებში არსებული იურიდიული ჰუმანიზმის სკოლის ერთ-ერთი წამყვანი წარმომადგენელი იყო. XVI საუკუნის ეს ფრანგი სამართლის პროფესორები იტალიელი ჰუმანისტების ფილოლოგიურ მეთოდებს იყენებდნენ იურიდიული ტექსტების კვლევისას. მათი მიზანი იყო რომაული -ის ტექსტების ისტორიული კონტექსტით უფრო ზუსტი გაგება.

## მემკვიდრეობა
-ის შესახებ დაწერილი მრავალი კომენტარის გარდა, დუარენმა შექმნა რომაული ვალდებულებითი სამართლის უმნიშვნელოვანესი ნაშრომი -  (1544), რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ვალდებულებათა თანამედროვე თეორიებზე. დუარენის 1544 წლის სასწავლო პროგრამა, , წარმოადგენდა -ის (უმაღლესი განათლების ფრანგული ჰუმანისტური მიდგომის) პირველ დეკლარაციას. მისი ძირითადი შინაარსი - ენების შესწავლა, შესავალი კურსები იუსტინიანეს კოდექსის საფუძველზე და მეთოდური მიდგომა Corpus Iuris Civilis-ის კანონებზე დაყრდნობით - მოგვიანებით ევროპის იურიდიულ ფაკულტეტთა უმრავლესობაში დაინერგა.

## ნაშრომები
[მინი|, [1573]]

## რესურსები ინტერნეტში
**D. Francisci Duareni I. C. celeberrimi omnia quae quidem hactenus edita fuerunt opera*, Frankfurt 1592 (digitized version)

## ლიტერატურა
*Wilfrid Vogt: *Franciscus Duarenus, 1509-1559 &mdash; Sein didaktisches Reformprogramm und seine Bedeutung für die Entwicklung die Zivilrechtsdogmatik*. Stuttgart et al. 1971 (German PhD dissertation on Douaren's life and works)
* 

კატეგორია:დაბადებული 1509
კატეგორია:გარდაცვლილი 1559
კატეგორია:ფრანგი იურისტები
კატეგორია:ფრანგი ჰუმანისტები
გუაიმანგო

**გუაიმანგო** () ― რაიონი აუაჩაპანის დეპარტამენტში, სალვადორში. რაიონის ფართობია 60.23 კმ². 2024 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 21 607 ადამიანს შეადგენს. იყოფა 14 კანტონად. სახელწოდება ნაუატის (პიპილი) ენიდან მომდინარეობს და „გომბეშოების ხეობას“ ნიშნავს (ძველი ტოლტეკებისთვის გომბეშოები წმინდა ცხოველი იყო).

## სქოლიო
კატეგორია:აუაჩაპანის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
მარია ბენვინდა ლევი

**მარია ბენვინდა ლევი** (დ. 24 მარტი, 1969) — მოზამბიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2025 წელს პრეზიდენტმა დანიელ ჩაპომ დანიშნა მოზამბიკის მე-16 პრემიერ-მინისტრად. პრემიერ-მინისტრის თანამდებიობის დაკავებამდე, 2008-2015 წლებში იუსტიციის მინისტრის თანამდებობა ეკავა, მანამდე კი მაპუტუში მოსამართლედ მუშაობდა.

## ადრეული ცხოვრება
მარია ბენვინდა დელფინა ლევი დაიბადა 1969 წლის 24 მარტს მოზამბიკის ქალაქ მაშიშეში.

## კარიერა
ლევი ხელმძღვანელობდა იურიდიული და სასამართლო მომზადების ცენტრს, რომელიც მოზამბიკში იურისტების გადამზადების მთავარ კერას წარმოადგენს. იგი ასევე იყო მაპუტუს საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე და პრეზიდენტ ფილიპე ნიუსის მრჩეველი.

2008 წლის 11 მარტს პრეზიდენტმა არმანდუ გებუსამ იუსტიციის მინისტრის თანამდებობიდან ესპერანსა მაჩაველა გადააყენა და მის ნაცვლად ლევი დანიშნა. იგი ამ თანამდებობაზე 2015 წლამდე მსახურობდა.

2025 წლის 15 იანვარს პრეზიდენტმა დანიელ ჩაპომ ლევი მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრად დანიშნა. იგი მეორე ქალია ამ თანამდებობაზე და მისი კაბინეტი 12 წევრისგან შედგება. ლევიმ 2024 წლის მეოთხე კვარტალში ეკონომიკური ზრდის 4.87 %-იანი ვარდნა 2024-2025 წლების საპროტესტო აქციებს დაუკავშირა. პრემიერ-მინისტრი ასევე დაესწრო რომის პაპის, ლეო XIV-ის ინაუგურაციას.

## პოლიტიკური პოზიცია
2025 წელს ლევიმ ქვეყნის შიდა განვითარებას შეუწყო ხელი მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, მოზამბიკისთვის განკუთვნილი 400 მილიონი დოლარის ოდენობის დახმარების შეჩერება გამოაცხადა. მან აღნიშნა, რომ დახმარება ოფიციალურად არ გაუქმებულა, რადგან მხარეებს 85-დღიანი ვადა ჰქონდათ. პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ამერიკული დახმარების დაკარგვა ქვეყნის ჯანდაცვის სფეროს დააზიანებდა, რადგან აღნიშნული 400 მილიონიდან 250 მილიონი დოლარი მოზამბიკის აივ/შიდსის პროგრამაზეა გათვლილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:მოზამბიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
რონალდ ვენეტიანი

**რონალდ რუნალდო ვენეტიანი** (დ. 18 ივნისი, 1936 - გ. 5 ნოემბერი, 2025) — სურინამელი პოლიტიკოსი, სურინამის პრეზიდენტი  1991 წლიდან 1996 წლამდე და 2000 წლიდან 2010 წლამდე.

## ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ვენეტიანი დაიბადა პარამარიბოში 1936 წლის 18 ივნისს. რონალდი 1955 წელს სურინამიდან ნიდერლანდებში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ლაიდენის უნივერსიტეტში დაიწყო მათემატიკისა და ფიზიკის შესწავლა. უნივერსიტეტი 1964 წელს დაამთავრა და მიიღო დოქტორანტურის ხარისხი. ვენეტიანი მალევე დაბრუნდა სურინამში და გახდა მათემატიკისა და ფიზიკის მასწავლებელი.

1973 წელს ვენეტიანი წარმოადგენდა განათლების მინისტრს სურინამის ეროვნული პარტიის (NPS) შემადგენლობაში, ჰენკ არონის მთავრობაში, სანამ არონი არ გადადგებოდა 1980 წლის სურინამის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დეზი ბაუტერსე.  შემდეგ ვენეტიანმა გადაწყვიტა პროფესორად ემუშავა ანტონ დე კომის უნივერსიტეტში.

1987 წელს რონალდი პოლიტიკას დაუბრუნდა, როგორც NPS-ის თავმჯდომარე რის შემდეგაც წააგო არჩევნებში ჟიულ ვაიდენბოშის წინააღმდეგ. რონალდი კვლავ წარმოადგენდა კანდიდატურას 2000 წლის არჩევნებზე, როდესაც ახალი ფრონტის დროშის ქვეშ დაიბრუნა თავისი ყოფილი პოზიცია. ვენეტიანმა მოიპოვა აბსოლუტური უმრავლესობა 37 ხმით 51-დან პარლამენტში, და მოიგო მესამე ვადა 2005 წელს, პოზიცია შეინარჩუნა 2010 წლამდე. ვენეტიანი გადადგა NPS-ის თავმჯდომარის პოზიციიდან და ხელმძღვანელობა გადასცა გრეგორი რუსლანდს 2012 წელს; შემდგომში პოლიტიკა დატოვა 2013 წელს, და ავტორი. რონალდის პირველი პოეზიის წიგნი დაიწერა ფსევდონიმ *ვენეს* ნაშრომის, *მამიოს* მიხედვით (1962) და ვენეტიანმა გამოიყენა ფსევდონიმი *კრუმანტი* სხვა ნაწერებში. მიუხედავად იმისა, რომ რონალდის ნამუშევრების უმეტესობა არასოდეს გამოქვეყნებულა, ისინი დაიდგა თეატრალურ სპექტაკლებში. ვენეტიანი თანამშრომლობდა პრეზიდენტ ჩან სანტოხთან წიგნის "We gaan Suriname redden" (ჩვენ ვაპირებთ სურინამის გადარჩენას) შედგენაზე 2020 წელს. 

ვენეტიანმა იქორწინა ლისბეთ ვანენბურგზე და ჰყავდა სამი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი. პრეზიდენტმა ჯენიფერ გერლინგს-სიმონსმა გამოხატა მწუხარება ვენეტიანის გარდაცვალების შესახებ და თქვა, რომ რონალდი წარმოადგენდა "სახელმწიფო მოღვაწეს" და "ერის დიდ ძეს", აღნიშნა ვენეტიანის ერთგული დამოკიდებულება დემოკრატიის მიმართ.
**  პალმის ორდენის საპატიო კორდონი – 1991

*:
**  სამხრეთის ჯვრის ორდენის საყელო – 1995

*:
**  ორანჟ-ნასაუს ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი – 1978

*:
**  განმათავისუფლებლის ორდენის საყელო– 1993

## რესურსები ინტერნეტში
* Poetry of Venetiaan at Digital Library for Dutch Literature (in Dutch and Sranan Tongo)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:სურინამელები
კატეგორია:სურინამელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიხეილ ზვიადაძე

**მიხეილ დავითის ძე ზვიადაძე** (დ. 22 იანვარი, 1935, თბილისი, — გ. 12 სექტემბერი, 2017) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1991).

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1962–1966 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში, 1966–1973 წლებში — ნახევარგამტარული ხელსაწყოების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, 1973–1986 და 1998–2009 წლებში — ე. ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1986–1998 წლებში ზვიადაძე ხელმძღვანელობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (ამჟამად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) ზოგადი და თეორიული ფიზიკის კათედრას. 2009 წლიდან კვლავ სტუ-ში მუშაობდა. კვლევის ძირითადი სფეროა: მაგნიტური რეზონანსის თეორია, არაწონასწორული პროცესების თეორია, ელექტროენერგიის გამომმუშავებელი ძრავების თეორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
უჩა ზვიადაძე

**უჩა ივანეს ძე ზვიადაძე** (დ. 16 აგვისტო, 1937, ზესტაფონი, — გ. 2016) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1995).

1960 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (ახლანდ. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1960–1968 წლებში მუშაობდა საქართველოს გეოლოგიური სამმართველოს თეთრიწყაროს, ბოლნისის, გურჯაანისა და წითელწყაროს (ახლანდ. დედოფლისწყარო) საველე გეოლოგიურ პარტიებში. 1968 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის კათედრაზე. ზვიადაძე იკვლევდა ჰიდროგეოლოგიის აქტუალურ საკითხებს. მის შრომებში შესწავლილია: საქართველოს მინერალური და თერმული წყლები, მიწისქვეშა წყლებში მიკროკომპონენტების (კადმიუმი, სტრონციუმი, კობალტი, ტყვია, ნიკელი და სხვ.) მიგრაციისა და დაგროვების თავისებურებები, დასახლებული პუნქტების სასმელი და სამეურნეო წყალმომარაგების საკითხები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1960)
ხუხუტლა

**ხუხუტლა** () ― რაიონი აუაჩაპანის დეპარტამენტში, სალვადორში. რაიონის ფართობია 263.9 კმ². 2024 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 27 415 ადამიანს შეადგენს. ჩრდილოეთიდან კონსეფსიონ-დე-ატაკო ესაზღვრება, დასავლეთიდან ― სან-ფრანსისკო-მენენდესი და ტაკუბა, ხოლო სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან ― აკახუტლა და გუაიმანგო. იყოფა 13 კანტონად. 

## სქოლიო
კატეგორია:აუაჩაპანის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
სან-ფრანსისკო-მენენდესი

**სან-ფრანსისკო-მენენდესი** () ― რაიონი აუაჩაპანის დეპარტამენტში, სალვადორში. რაიონის ფართობია 26.1 კმ². 2024 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 44 906 ადამიანს შეადგენს. რაიონს სახელი ეწოდა ფრანსისკო მენენდეს ვალდივიესოს პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:აუაჩაპანის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
სან-ლორენსო (სალვადორი)

**სან-ლორენსო** () ― რაიონი აუაჩაპანის დეპარტამენტში, სალვადორში. რაიონის ფართობია  48.33 კმ². 2024 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 11 132 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს გვატემალის საზღვართან. 2006 წლის 20 დეკემბერს სან-ლორენცოში მომხდარმა მიწისძვრამ 1000-ზე მეტი სახლი დააზიანა.

## სქოლიო
კატეგორია:აუაჩაპანის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
ალვარადო (კანტონი)

**ალვარადოს კანტონი** () ― კანტონი კარტაგოს პროვინციაში, კოსტა-რიკაში. 2022 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17,134 ადამიანს შეადგენს, რაც 2011 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.7 %-ით მეტია. კანტონის ფართობია 79.18 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 216.4 ადამიანი კმ²-ზე.

## შენიშვნა
## სქოლიო
კატეგორია:კარტაგოს პროვინციის კანტონები
ისრის ელექტრო გადამყვანი მექანიზმი

[thumb|ისრული გადამყვანის ელექტრო გადამყვანი მექანიზმი. [გერმანია]]
**ისრის ელექტრო გადამყვანი მექანიზმი** — ელექტრომექანიკური გადამყვანი მექანიზმი, რომელიც გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე ელექტრული, დისპეტჩერული და გორაკის ცენტრალიზებისას. გამოიყენება ისრული გადამყვანების კალმების გადასაყვანად ერთი მდგომარეობიდან მეორეში, კალმების ჩასაკეტად გვერდით მდგომარეობაში, კალმის ფაქტიური მდგომარეობის უწყვეტი კონტროლის მიღებაში.

ელექტრო გადამყვანი მექანიზმის დაყენება ხორციელდება სპეციალურ გარნიტურაზე ისრული გადამყვანის მარჯვენა ან მარცხენა მხარეს.

რკინიგზის ტრანსპორტზე გამოიყენება შემდეგი სახის ელექტრო გადამყვანი მექანიზმები:
* СП-6М
* СПГБ-4М
* ВСП-150
* СП-12У

## ლიტერატურა
* Г. И. Логинов «Устройства автоматики, телемеханики движения поездов на метрополитене» Москва. 2006 г.

## რესურსები ინტერნეტში
* Устройство стрелочного перевода и электропривода

კატეგორია:რკინიგზის ავტომატიკა და ტელემექანიკა
კატეგორია:ელექტროაღჭურვილობები
კრანიოფარინგიომა

[მინი|კრანიოფარინგიომა. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.]]
**კრანიოფარინგიომა** — თავის ტვინის კეთილთვისებიანი (უმეტესად) სიმსივნე, რომელიც წარმოიქმნება რატკეს ჯიბის (ექტოდერმული ემბრიოლოგიური სტრუქტურა, რომლისგანაც წარმოიქმნება ადენოჰიპოფიზი) ეპითელური ნარჩენი უჯრედებისგან. გამოიყოფა კრანიოფარინგიომას 2 ტიპი: 

#ადამანტინომატური — გვხვდება ბავშვებში, ახასიათებს მეტი აგრესიულობა, კალციფიკაციები, კისტური ნაწილები და შეიცავს ქოლესტერინსა და გარქოვანებულ (კერატინიზებულ) ბრტყელ ეპითელიუმს. 
#პაპილარული — გვხვდება ზრდასრულებსა და ასაკოვან პაციენტებში, არ შეიცავს კისტურ კომპონენტებსა და კალციფიკაციებს, შეიცავს ბრტყელ გაურქოვანებელ ეპითელიუმს. 

კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, ღებინებას, მხედველობის დარღვევებს, სქესობრივი მომწიფების დაგვიანებას, უშაქრო დიაბეტს, ქცევით ცვლილებებს. საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია კრანიოფარინგიომას ნეიროქირურგიული რეზექცია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Papillary craniopharyngioma - Radiopaedia
* Adamantinomatous craniopharyngioma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
დევიდ კაბუა

**დავით კაბუა** (David Kabua დ. 1951) — მარშალის კუნძულების პოლიტიკოსი. მარშალის კუნძულების პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 2020–2024 წლებში. 2008 წლიდან წარმოადგენდა ვოთოს ატოლს მარშალის კუნძულების საკანონმდებლო ორგანოში. მუშაობდა ჯანმრთელობის მინისტრისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტებზე.

## ადრეული ცხოვრება
დავით კაბუა დაიბადა 1951 წელს მაჯუროში, მარშალის კუნძულების პირველ პრეზიდენტ, ამატა კაბუას, და მისი მეუღლის, ყოფილი პირველი ლედი ემლეინ კაბუას მეოთხე შვილი და მეორე შვილი. 1971 წელს კაბუამ დაამთავრა ჩუუკის შტატის (მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები) ზავიერის საშუალო სკოლა, მოგვიანებით კი სწავლა განაგრძო ჰავაის უნივერსიტეტში მანოაში. მეორე ვადის განმავლობაში 2012–2013 წლებში მუშაობდა ჯანმრთელობის მინისტრად, ხოლო 2014 წელს კაბინეტის გადანაწილების შედეგად გახდა შინაგან საქმეთა მინისტრი.

2019 წლის მარშალის კუნძულების საპარლამენტო არჩევნებში კაბუა კვლავ აირჩიეს ვოთოს ატოლის წარმომადგენლად 120 ხმით. 2020 წლის 6 იანვარს კაბუა ეროვნული საკანონმდებლო ორგანოს მიერ აირჩიეს მარშალის კუნძულების პრეზიდენტად 20–12 ხმებით, ერთი თავის არიდებით. მან შეცვალა ჰილდა ჰაინი, რომელიც მეორე ვადისთვის იყო წარდგენილი, თუმცა პირველ საკომიტეტო კენჭისყრაში წააგო. კაბუამ პრეზიდენტობის მთავარ პრიორიტეტებად დაასახელა კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლა, აშშ-თან ფინანსური შეთანხმების გაგრძელებაზე მოლაპარაკება 2024 წელს ვადის გასვლისთანავე და რუნიტ დომის საკითხის მოგვარება. „South China Morning Post“-ის ჟურნალისტი, მიგან ტობინი, კაბუას აღწერს როგორც მზაობიერი პოლიტიკოსი, რომელიც გააგრძელებს ქვეყნის ურთიერთობას ტაივანთან.

2020 წლის სექტემბერში, გაეროს 75-ე გენერალური ასამბლეის წინ, კაბუამ საჯარო წერილით მიმართა „The Guardian“-ს, სადაც გაფრთხილებდა კლიმატის ცვლილების რისკების შესახებ და აღნიშნავდა, რომ მისი ქვეყანა შეიძლება გაქრეს.

2024 წლის 3 იანვარს ჰილდა ჰაინმა გადაინაცვლა კაბუას შემდეგ მარშალის კუნძულების პრეზიდენტის პოსტზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:მარშალის კუნძულების პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნის პოლიტიკოსები
ასტრობლასტომა

[მინი|მარჯვენა ჰემისფეროს ასტრობლასტომა. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.]]
**ასტრობლასტომა** — თავის ტვინის კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც წარმოიქმნება ასტრობლასტებისგან. ასტრობლასტომა უმეტესად არის დიდი ზომის, მდებარეობს პერიფერიულად, თავის ტვინის ჰემისფეროებში, აქვს კისტური კომპონენტები და კალციფიკაციები. 

კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომებსა (თავის ტკივილი, ღებინება, გულყრა) და ფოკალურ ნევროლოგიურ დეფიციტებს. საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება პათოლოგიური მასის ნეიროქირურგიული რეზექცია და რადიო/ქიმიოთერაპია. რეზექციის შემდეგ სიმსივნის რეციდივი იშვიათია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Astroblastoma, MN1-altered - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
გეორგი ტრაიკოვი

**გეორგი ტრაიკოვ გიროვსკი**, ასევე ცნობილი როგორც **გეორგი ტრაიკოვი** (ბულგარულად: Георги Трайков Гировски. დ. 14 აპრილი, 1898 – გ. 14 იანვარი, 1975) — ბულგარელი პოლიტიკოსი და ბულგარეთის აგრარული ეროვნული კავშირის მრავალწლიანი ლიდერი. ტრაიკოვი აგრარული კავშირის ლიდერი გახდა 1947 წლის დეკემბერს, ბულგარული კომუნისტური პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლიდან ერთი წლის შემდეგ. მან სწრაფად გაათავისუფლა ის მოხელეები, რომლებიც ბულგარულ კომუნისტურ პარტიასთან არ იყვნენ დაკავშირებული, რითაც ხელი შეუწყო პარტიის კომუნისტებისადმი ერთგულ პარტნიორად ჩამოყალიბებას.

1964 წლის 23 აპრილს, დიმიტარ განევის გარდაცვალების შემდეგ, იგი გახდა ბულგარეთის სახელმწიფოს ნომინალური მეთაური და ბულგარეთის სახალხო კრების პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. ამ თანამდებობაზე იგი დარჩა 1971 წლის 7 ივლისამდე, როდესაც კომუნისტური პარტიის ლიდერმა, ტოდორ ჟივკოვმა, დაიკავა სახელმწიფოს მეთაურის პოსტი სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარის რანგში. თითქმის ერთი წლის შემდეგ, 1972 წლის აპრილში, ტრაიკოვმა ასევე დატოვა ეროვნული კრების თავმჯდომარის თანამდებობა. 1972 წლის ივლისში ტრაიკოვი დაინიშნა სახელმწიფო საბჭოს პირველი მოადგილის თავმჯდომარედ და ამ პოსტს იკავებდა 1974 წლის ნოემბრამდე.

ტრაიკოვმა 1962 წელს ლენინის სახელობის მშვიდობის პრემია მოიპოვა. ტრაიკოვი 1975 წლის 14 იანვარს, 76 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

* 

* 

* 

## სქოლიო
ელ-სეიბოს პროვინცია

**ელ-სეიბოს პროვინცია** () ― დომინიკელთა რესპუბლიკის 32 პროვინციიდან ერთ-ერთი. 1992 წლამდე პროვინცია დღევანდელ ატო-მაიორის პროვინციასაც მოიცავდა. 1502 წელს ესპანელმა კონკისტადორმა, ხუან დე ესკიველმა დააარსა.  

## პოლიტიკა
2020 წელს პროვინციის სენატორი და სამი დეპუტატი აირჩიეს. პროვინციის სენატორია სანტიაგო ხოსე სორილია თანამედროვე რევოლუციური პარტიიდან. პროვინციის დეპუტატები არიან: კენია მილაგროს მეხია მერსედესი, ხუან მალდონადო კასტრო და ხუან რობერტო როდრიგეს ერნანდესი. 

პროვინცია იყოფა 2 მუნიციპალიტეტად და 5 მუნიციპალურ რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  Oficina Nacional de Estadística, Statistics Portal of the Dominican Republic
*  Oficina Nacional de Estadística, Maps with administrative division of the provinces of the Dominican Republic, downloadable in PDF format

## სქოლიო
კატეგორია:ელ-სეიბოს პროვინცია
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პროვინციები
კატეგორია:1844 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კარტაგო (კანტონი)

**კარტაგოს კანტონი** () ― კანტონი კარტაგოს პროვინციაში, კოსტა-რიკაში. 2022 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 165,417 ადამიანს შეადგენს, რაც 2011 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.8 %-ით მეტია. კანტონის ფართობია 278.66 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 593.6 ადამიანი კმ²-ზე.

## შენიშვნა
## სქოლიო
კატეგორია:კარტაგოს პროვინციის კანტონები
აბანგარესი (კანტონი)

**აბანგარესის კანტონი** () ― კანტონი გუანაკასტეს პროვინციაში, კოსტა-რიკაში. 2022 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22,211 ადამიანს შეადგენს, რაც 2011 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 23.1 %-ით მეტია. კანტონის ფართობია 646.02 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 34.4 ადამიანი კმ²-ზე.

## შენიშვნა
## სქოლიო
კატეგორია:გუანაკასტეს პროვინციის კანტონები
პარაისო (კანტონი)

**პარაისოს კანტონი** () ― კანტონი კარტაგოს პროვინციაში, კოსტა-რიკაში. 2022 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65,941 ადამიანს შეადგენს, რაც 2011 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.2 %-ით მეტია. კანტონის ფართობია 476.99 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 138.2 ადამიანი კმ²-ზე.

## შენიშვნა
## სქოლიო
კატეგორია:კარტაგოს პროვინციის კანტონები
ფრიდრიხ ვილჰელმ ფონ ზაიდლიცი

მინი|ფრიდრიხ ვილჰელმ ფონ ზაიდლიცი
ბარონი **ფრიდრიხ ვილჰელმ ფრაიერ ფონ ზაიდლიც-კურცბახი** (, დ. 3 თებერვალი, 1721, კალკარი, ახლანდ. კლევეს რაიონი, გერმანია, — გ. 8 ნოემბერი, 1773, ოლაუ, ახლანდ. ოლავა, ქვემო სილეზია, პოლონეთი) — პრუსიელი გენერალი, ფრიდრიხ II დიდის კავალერიის ერთ-ერთი საუკეთესო მეთაური.

აღიზარდა ჰოენცოლერნთა სახლის წარმომადგენლის, ბრანდენბურგ-შვედტის მარკგრაფ ფრიდრიხ ვილჰელმის კარზე. 1740 წლიდან მსახურობდა პრუსიის არმიის კირასირთა პოლკში და მონაწილეობდა ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის ომში (1740–1748). 1753 წელს მეფე ფრიდრიხ II-მ კავალერიული შენაერთების რეორგანიზაცია მიანდო. 

ზაიდლიცის ხელმძღვანელობით პრუსიის ცხენოსანი ჯარი ევროპაში საუკეთესო გახდა, რაც ნათლად გამოჩნდა შვიდწლიან ომში (1756–1763). ზაიდლიცმა განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი პრაღის ბრძოლაში (1757 წლის მაისი), ხოლო კოლინთან პრუსიელების მარცხის (1757 წლის ივნისი) შემდეგ შეუპოვარი არიერგარდული მოქმედებისთვის გენერალ-მაიორის, იმავე წელს, მოგვიანებით კი გენერალ-ლეიტენანტის წოდება მიიღო. ზაიდლიცი ასევე სარდლობდა პრუსიულ კავალერიას როსბახის (1757), ცორნდორფის (1758), ჰოხკირხის (1758), კუნერსდორფისა (1759) და ფრაიბერგის (1762) ბრძოლებში. ომის დასრულების შემდეგ ფრიდრიხ II-მ სილეზიის კავალერიის გენერალ-ინსპექტორად დანიშნა და კავალერიის გენერლის წოდება მიანიჭა (1767). სიცოცხლის ბოლო წლებში ზაიდლიცს მეფესთან დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა, მაგრამ მოგვიანებით, უკვე მძიმედ ავადმყოფი გენერალი ფრიდრიხს შეურიგდა. ზაიდლიცი გარდაიცვალა 1773 წელს, 52 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* Richter, Klaus Christian (1996). Friedrich Wilhelm von Seydlitz, ein preußischer Reitergeneral und seine Zeit. Osnabrück: Biblio-Verlag. ISBN 978-3-7648-2449-5.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1721
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1773
კატეგორია:პრუსიის მხედართმთავრები
ვასიმ საჯადი

**ვასიმ საჯად ჯანი** ( დ. 30 მარტი, 1941) — პაკისტანელი კონსერვატორი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც ორი არაზედიზედ ვადის განმავლობაში პაკისტანის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო, ხოლო 1988-1999 წლებში სენატის თავმჯდომარე.

საჯადის მამა (მოსამართლე საჯად აჰმად ჯანი) დაიბადა ჯალანდჰარში, ბრიტანეთის ინდოეთში, და მსახურობდა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლედ, მოგვიანებით კი გახდა პაკისტანის მთავარი საარჩევნო კომისარი. საჯადი არმიის დამწვრობის დარბაზში სწავლობდა, სანამ ლაჰორში გადავიდოდა, სადაც პენჯაბის უნივერსიტეტში სამართლის სწავლა დაიწყო. როდსის სტიპენდიანტის სტატუსით, ის ოქსფორდშირში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც 1967 წელს ოქსფორდის ვადჰემის კოლეჯში მიიღო სამოქალაქო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო შემდეგ იურისპრუდენციის მაგისტრის ხარისხი. 1968 წელს იგი შიდა ტაძრის ადვოკატთა ასოციაციაში დაინიშნა. პაკისტანში დაბრუნების შემდეგ, საჯადი ადვოკატად მიიღეს და პენჯაბის სამართლის კოლეჯში ჩაირიცხა, სადაც 1967-1977 წლებში კონსტიტუციურ სამართალს ასწავლიდა.

## პოლიტიკური კარიერა
საჯადი სენატში 1985 წელს აირჩიეს, როგორც ცენტრისტულად მემარჯვენე მუსლიმური ლიგის წევრი და 1986 წლის სექტემბრიდან 1988 წლის დეკემბრამდე იყო სამართლისა და იუსტიციის მინისტრი, შემდეგ კი სენატის თავმჯდომარედ აირჩიეს, სადაც 1997 წლამდე დარჩა. ამ პერიოდში ის ორჯერ იყო პაკისტანის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი საყოველთაო არჩევნების დროს. 1999 წელს საჯადი შეუერთდა გენერალ მუშარაფის გადატრიალების მხარდამჭერ გადამწყვეტ ჯგუფს და 2003 წელს გახდა პაკისტანის სენატის წარმომადგენელთა პალატის ლიდერი, სადაც 2008 წელს პოლიტიკურ პენსიაზე გასვლამდე დარჩა.
გენერალ პერვეზ მუშარაფის მიერ სახელმწიფო გადატრიალების განხორციელების შემდეგ, საჯადი შეუერთდა *PML(Q)*-ს და კვლავ სენატორი გახდა. ამჯერად ის პაკისტანის სენატის პალატის ლიდერის თანამდებობას 2003 წლის მარტიდან 2008 წლის მარტამდე იკავებდა. ამის შემდეგ ის 2010 წლიდან 2012 წლამდე ოპოზიციის ლიდერის თანამდებობას იკავებს. პოლიტიკიდან წასვლის შემდეგ იგი მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების განვითარების ფონდის (FAST) თავმჯდომარე გახდა,  ასევე იკავებს კომპიუტერული და ახალი მეცნიერებების ეროვნული უნივერსიტეტის კანცლერის თანამდებობას. 

2002 წელს საჯადს ბრალი წაუყენეს სამთავრობო მანქანებისა და ტელეფონების ბოროტად გამოყენებაში, რაც მილიონობით რუპიის ოდენობის ზარალი იყო. მას ჯარიმის გადახდა დაეკისრა, თუმცა იგი არ დაუჭერიათ.

## პაკისტანის ფეხბურთის ფედერაცია
საჯადი 1989 წელს პაკისტანის ფეხბურთის ფედერაციის დროებით პრეზიდენტად მუშაობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:პაკისტანის პრეზიდენტები
კატეგორია:პაკისტანის პოლიტიკა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფრედ ტიმაკატა

**ფრედერიკ „ფრედ“ კარლომუანა ტიმაკატა** (დ.  1936 — 21 მარტი, 1995) — ნი-ვანუატუელი პოლიტიკოსი, რომელიც ვანუატუს პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1989 წლის 30 იანვრიდან - 1994 წლის 30 იანვრამდე.

ტიმაკატა დაიბადა სოფელ მაკატეაში, კუნძულ ემაეზე. სწავლობდა ემაეზე, შემდეგ კი საოლქო სკოლაში — კუნძულ ეპიზე. მან პედაგოგიური მომზადება გაიარა მასწავლებელთა მომზადების ინსტიტუტში ესპირიტუ-სანტოზე და რამდენიმე წელი ასწავლიდა იქვე. მოგვიანებით მან სასულიერო (პასტორალური) განათლება მიიღო მეთოდისტურ თეოლოგიურ კოლეჯსა და წყნარი ოკეანის თეოლოგიურ კოლეჯში ფიჯიზე. რამდენიმე წლის განმავლობაში სამრევლო პასტორად მსახურების შემდეგ, იგი გახდა ახალი ჰებრიდების პრესვიტერიანული ეკლესიის ასამბლეის მდივნის თანაშემწე, მოგვიანებით კი — ასამბლეის მდივანი.

ტიმაკატა მონაწილეობდა ახალი ჰებრიდების ეროვნული პარტიის დაარსებაში და 1973 წელს მისი ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. იგი 1979 წელს აირჩიეს დამოუკიდებლობამდელი წარმომადგენლობითი ასამბლეის წევრად და მოგვიანებით მისი თავმჯდომარეც გახდა. დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე მან თავმჯდომარის პოსტი დატოვა და 1980 წელს დამოუკიდებლობის შემდეგ დაინიშნა ვიცე-პრემიერ-მინისტრად და შინაგან საქმეთა მინისტრად.

ტიმაკატა ქვეყნის პარლამენტის სპიკერი იყო 1983 წლის, ნოემბრიდან 1987 წლამდე, ხოლო 1984 წელს მოკლე პერიოდით ვანუატუს პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. მოგვიანებით იგი ააირჩიეს ვანუატუს პრეზიდენტად 1989 წლის, 30 იანვრიდან- 1994 წლის 30 იანვრამდე, ხუთწლიანი ვადით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ვანუატუს პრეზიდენტები
კატეგორია:ვანუატუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ვანუატუს პოლიტიკა
კონტრრელსი

**კონტრრელსი**, ან**დამცავი რელსი**, **კონტრკუთხოვანა**— მოწყობილობა რკინიგზის ტრანსპორტზე რელსებიდან მატარებელთა ამოვარდნის თავიდან ასაცილებლად, ასევე ისრულ გადამყვანებზე გავლისას გოგორწყვილების (ბორბლების) მოძრაობის მიმართულების კორექტირებისთვის. წარმოადგენს დამატებით რელსს, ლითონის ზოლს ან კუთხოვანას, რომელიც დგება ლიანდაგის შიგნით, ძირითადი რელსის გვერდით, რომლებიც შეხებისას აკავებენ გოგორწყვილებს მოცემულ სივრცეში მისი ტრაექტორიიდან გადასვლის შემთხვევაში.

კონტრრელსები ყენდება მცირერადიუსიან მრუდებში მათზე გამავალი მატარებლების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, ასევე გოგორწყვილების ქიმებისა და რელსების გარე ძაფის გვერდითი ცვეთების შესამცირებლად.

thumb|კონტრკუთხოვანებით მოწყობილი ხიდი
უსაფრთხოებისთვის ასევე კონტრრელსებს აწყობენ ხიდებზე. ეს კეთდება იმისათვის, რომ ვაგონების ურიკებს რელსებიდან ამოვარდნის შემთხვევაში არ შეეძლოთ შემობრუნება და გვერდზე წასვლა.

კონტრრელსები ასევე წარმოდგენილია იაპონიის სინკანსენის ჩქაროსნულ რკინიგზაზე მატარებელთა ლიანდაგებიდან ამოვარდნის საწინააღმდეგოდ მიწისძვრის დროს მიწისქვეშა ბიძგების შემთხვევაში. წარმოადგენს ჩვეულებრივ რელსზე 17,4 სანტიმეტრით მაღალ ფოლადის ზოლს, რომელიც დაყენებულია ლიანდაგის შიდა მხარეს ისე, რომ შემადგენლობის გოგორწყვილების ერთი რიგი ფიქსირდება ორი მხრიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
ატი ჯორჯ სოკომანუ

**ატი ჯორჯ სოკომანუ** (MBE) (დაბადების სახელით **ჯორჯ კალკოა**; დ. 13 იანვარი 1937) — ვანუატუელი პოლიტიკოსი, ვანუატუს პირველი პრეზიდენტი ( 30 ივლისი, 1980 – 17 თებერვალი, 1984; 8 მარტი 1984 – 12 იანვარი, 1989).

## ადრეული ცხოვრება 
სოკომანუ 1937 წელს დაიბადა მელეში. განათლება მიიღო ირირიკის რაიონულ სკოლაში, პორტ-ვილაში, და ფიჯიში მდებარე Lelean Memorial School-ში 1940-იან წლებში. ანგლოფონმა (ინგლისურენოვანმა) სოკომანუმ 1957 წელს სამსახური დაიწყო ახალი ჰებრიდების ბრიტანულ ეროვნულ სამსახურში, კანცელარიულ თანამდებობაზე, და თითქმის 20 წელი გაატარა რაიონულ ადმინისტრაციაში. 1965 წელს, საჯარო და სოციალური ადმინისტრირების დიპლომის მიღების შემდეგ, იგი დაწინაურდა ადმინისტრაციული ოფიცრის ასისტენტად. 1969 წელს იგი არჩეულ იქნა ახალი ჰებრიდების საკონსულტაციო საბჭოს წევრად. 1974 წელს ადმინისტრაციული კურსი გაიარა სამხრეთ წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტში. 1978–1979 წლებში ეროვნულ-ერთიანობის მთავრობის შემადგენლობაში იყო საჯარო ადმინისტრირების მინისტრი. 1979 წელს პარლამენტში არჩევის შემდეგ, უოლტერ ლინის მთავრობაში მუშაობდა შინაგან საქმეთა მინისტრად და მთავარი მინისტრის მოადგილედ. და მისი ნაცვლად მთავრობის ფორმირება საკუთარი დისშვილის, ბარაკ სოპეს, ხელმძღვანელობით; თუმცა ვანუატუს უზენაესმა სასამართლომ პრეზიდენტის გადაწყვეტილება მეორე დღესვე გააუქმა. 1989 წელს საარჩევნო კოლეგიამ სოკომანუ თანამდებობიდან გადააყენა მძიმე გადაცდომის საფუძვლით. სოკომანუს ხანგრძლივი პატიმრობა მიესაჯა, თუმცა ვანუატუს სააპელაციო სასამართლომ განაჩენი გააუქმა.

დაჯილდოებულია ვანუატუს Order of Merit-ით და MBE-ით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ვანუატუს პრეზიდენტები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
სასაზღვრე ბოძკინტი

[thumb|სასაზღვრე ბოძკინტი [რუსეთი|რუსეთში]]
thumb|სასაზღვრე ბოძკინტი ისრული გადამყვანის ჯვარედინის წინ
**სასაზღვრე ბოძკინტი** — მუდმივი სარკინიგზო ნიშანი, რომელიც დგება ლიანდაგშორისის შუაში ლიანდაგების გადაკვეთის ადგილებში და აჩვენებს საზღვარს, რომლის იქითაც აკრძალულია მოძრავი შემადგენლობის დაყენება (გაჩერება) იმ მოძრავ შემადგენლობასთან შეჯახების თავიდან ასაცილებლად, რომელიც მოძრაობს მეზობელ ლიანდაგზე, რადგანაც შემდეგ შემადგენლობების გაბარიტები იწყებენ გადაკვეთას.

წარმოადგენს განსაზღვრული ზომის და ფერის ხის ან რკინა-ბეტონის ბოძს, რომელსაც აყენებენ იქ, სადაც შემაერთებელი ლიანდაგების ღერძებს შორის მანძილი ტოლია 4100 მმ-სა — გადასარბენებზე ნორმალურ ლიანდაგშორის მანძილზე. სადგურის ლიანდაგებზე, რომლებზეც არ დადის გაბარიტი Т-ს რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა, ასევე გადასატვირთ ლიანდაგებზე დავიწროვებული ლიანდაგშორისით ეს მანძილი შეიძლება შემცირდეს შესაბამისად 3810 ან 3600 მმ-მდე, მრუდ უბნებზე ის უნდა გაიზარდოს ლიანდაგის რადიუსის შემცირებისას. სასაზღვრე ბოძკინტი მიუთითებს იმ ადგილს, რომლის იქითაც ლიანდაგზე არ უნდა გაჩერდეს მოძრავი შემადგენლობა, რომელიც მოძრაობს ისრული გადამყვანის ან ყრუ გადამყვანის მიმართულებით. სასაზღვრე ბოძკინტზე ნაჩვენებია ლიანდაგის ნომრები, რომელთა შორისაც მდებარეობს ბოძკინტი.

სურათი:Ra 12.jpg|გერმანია
სურათი:Grenzmarke-01.jpg|ავსტრია
სურათი:Námezník.jpg|ჩეხეთი
სურათი:Hloubětín-kolejiště.jpg|ჩეხეთის ტრამვაის ხაზზე

## ლიტერატურა
* რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия |ნაწილი=Предельный столбик |წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html  |ფურცლები=320

## სქოლიო
კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
ლიანდაგშორისი

thumb|
**ლიანდაგშორისი** – მანძილი ორ მიმდებარე რკინიგზის ლიანდაგის ღერძებს შორის, მეორე წყაროში მითითებულია მეორენაირი განმარტება, კერძოდ ის, რომ **ლიანდაგშორისი** — ზოლია შიდა რელსებს შორის, რკინიგზის ტრანსპორტზე ორ ლიანდაგში.

ტექნიკური ექსპლოატაციის წესების მიხედვით (რკინიგზის ექსპლოატაციის ტექნიკური წესები) დადგენილია ლიანდაგშორისის შემდეგი სიდიდეები:
* გადასარბენებზე 4100 მმ (თუ ლიანდაგები ორზე მეტია, მაშინ მეორესა და მესამეს შორის — 5000 მმ (შემხვედრი მატარებლების გავლისას მომუშავე რკინიგზელთათვის, ინსტრუმენტებისთვის და ა.შ.));
* რკინიგზის სადგურებზე 4800 მმ (მინიმუმი) ან 5300 მმ (მასიმალურად დასაშვები) მთავარ ლიანდაგებზე.

თუ მთავარი ლიანდაგები განაპირაა, მაშინ დასაშვებია მოეწყოს ლიანდაგშორისი სიგანით 4100 მმ.

რუსეთის რკინიგზების *ლიანდაგშორისებში* დაყენებული იყო ჰიდრავლიკური კრანები ორთქლმავლების წყლით შესავსებად, რომელიც ასევე ემსახურებოდა სარკინიგზო სიგნალებს.

ტრანსპორტის განვითარებასთან დაკავშირებით მოცემული ტერმინი გამოიყენება ტრამვაის და სატროლეიბუსო საქმეებში.

## ლიტერატურა
* ЭСБЕ|Сигнализация железнодорожная
* Железнодорожный путь / *Т. Г. Яковлева*, *Н. И. Карпущенко*, *С. И. Клинов*, *Н. Н. Путря*, *М. П. Смирнов*, под ред. *Т. Г. Яковлевой*., — М.: Транспорт (издательство). 1999. — 405 с..
* *М. Д. Мухопад*, Транспортные машины. — Харьков: издательство «Основа» при Харковском университете, 1993. — 192 с.
* Железнодорожный транспорт: Энциклопедия
* Распоряжение мэра Санкт-Петербурга № 228-р «Об утвердении Правила уборки, обеспечения чистоты и порядка в Санкт-Петербурге и административно подчиненных территориях», от 6 апреля 1993 года.
* Должностная инструкция водителя троллейбуса, Согласовано Главным управлением Государственной инспекции безопасности дорожного движения МВД России. Письмо от 20.12.2000 года, № 13/5-5311., Утверждено распоряжением Министерства транспорта Российской Федерации  № АН-20-р от 26 марта 2001 года.
* Правила технической эксплуатации трамвая, Информационный портал городского электрического транспорта России, Трамвайное депо им. Н. Э. Баумана.

## სქოლიო
{{სქოლიო}

კატეგორია:გზები
კატეგორია:სატრანსპორტო ტერმინოლოგია
კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა