open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აფხაზეთის ბარისპირა

**აფხაზეთის ბარისპირა** (ლათ: Betonica abchasica) — ტუჩოსანთა ოჯახის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე. იზრდება დასავლეთ საქართველოს ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე, ზღვის დონიდან 2 000-დან 2 400 მეტრ სიმაღლეებზე.
## აღწერა
აფხაზეთის ბარისპირას ვიწრო ფოთლები აქვს, რომლებიც ქვედა მხრიდან თეთრი შეფერილობისაა. დაფარულია ბუსუსებით. მცენარის სიმაღლე 15-დან 30 სანტიმეტრ სიმაღლემდე აღწევს. მკვეთრად აღმართული მკვრივი ღეროც ბუსუსებითაა დაფარული. ფოთლები ღეროზე ერთმანეთის საპირისპიროდ არიან განლაგებული, მათი სიგრძე 5-დან 15 სანტიმეტრამდეა, ხოლო სიგანე 1-დან 2 სანტიმეტრამდე. აფხაზეთის ბარისპირას ყვავილთა ფერი იასამნისფერი ან ვარდისფერია, მცენარე ყვავის ივნისი-ივლისის პერიოდში.
## ლიტერატურა
1. O. E. Knorring: Betonica L.: In: B. K. Schischkin (Hrsg.): Labiatae. In: Flora of the USSR, Band 21, 1954, S. 237–242. Academy of Sciences of the USSR, Moscow & Leningrad. (russisch). Englische Übersetzung aus dem Russischen durch das Israel Program for Scientific Translation, Jerusalem 1977. S. 174–175.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუჩოსანნი
აბუ-სიბულთი

**აბუ-სიბულთი** *(**აბუსივან**, **აბუსბულეთი**)* — ნასოფლარი გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი არტაანის ლივის ჩრდილის ნაჰიეში.

სოფელი იხსენიება 1574 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. შეესაბამება გურჯისტანის დავთარი 1595-ის სახელამოუკითხავ სოფელს. დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 17  კომლი, რომელთაგან ყველა ისფენჯის გადამხდელი იყო და ამდენად ქრისტიანი. თუმცა კომლის ერთ მეთაურს მიწერილი აქვს, რომ იგი მუსლიმანია. კომლთა უფროსების მცირე ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის და ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: აბრაჰამ და გიორგი.

მეურნეობის ძირითადი დარგები იყო: მემარცვლეობა (გადასახადის საერთო რაოდენობის 73%), შემდეგ მეცხოველეობა (მსხვილფეხა პირუტყვი, მეცხვარეობა, მეღორეობა, სოფელში თითოეულ კომლზე მოდიოდა 17 ღორზე მეტი, რაც მაცხოვრებლების ქრისტიანობაზე მიგვანიშნებს). მეფუტკრეობა და მებოსტნეობა თითქმის თანაბარი მნიშვნელობის იყო. მათზე მოდიოდა სამეურნეო გადასახადის (მემარცვლეობის გამოკლებით) საერთო რაოდენობის დაახლოებით 15-15%. სოფელი ნაჰიეში პირველ ადგილზე იყო შემდეგი გადასახადების ჯამური რაოდენობით: ქერი, ბოსტანი, იონჯა და თივა, ღორი (სოფ. მინდათნისთან ერთად), ფუტკარი, წისქვილი (სოფ. გუდსანარესთან და მინდათნისთან ერთად), თაფუ და დეშთიბანი.

## ლიტერატურა
* *დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე.* მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021

## სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები
ზეტის მუნიციპალიტეტი

**ზეტის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გოლუბოვცი. მუნიციპალიტეტი შეიქმნა 2022 წელს და არის ყველაზე ახალი მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მონტენეგროს ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო 
კატეგორია:მონტენეგროს მუნიციპალიტეტები
არკისიოსი

**არკისიოსი** ( ან ) — ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟი; ზევსის შვილი, ოდისევსის პაპა, ლაერტის მამა.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ზევსის შვილები
ენდიმიონი

**ენდიმიონი** () — ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟი. ძილის იდუმალი შარავანდედით მოცული ყმაწვილი კაცი, რომელიც თავისი სილამაზის გამო ზევსმა განიმედივით გაიტაცა ოლიმპზე. იქ ჰერას შეუყვარდა და მრისხანე ზევსმა მარადიული ძილით დააძინა, ისე რომ სიჭაბუკე შეუნარჩუნა. 

ენდიმიონის ჩამომავლობაზე აზრთა მთლიანობა არ არის. ერთი მითის მიხედვით ელიდელია, ამ ქვეყნის მეფე, ზევსის და კალიკეს შვილი, ან აეთლიოსის ძე. აეთლიოსი სირბილში (გასწრებაზე) შეჯიბრს, ჯაფას ნიშნავს. ენდიმიონმა ოლიმპიაში ტახტისთვის სირბილში შეაჯიბრა შვილები ეპეიოსი, ეტოლოსი და პაიონი (პეონი). გაიმარჯვა პირველმა. მეორე გადმოცემით, კარიელი მწყემსი თუ მონადირეა, შემპარავი ძილის განსახიერება (ენდიო ამ შემთხვევაში შეპარვას, შეღწევას ნიშნავს), სძინავს კარიაში, ლატმოსის მთის გამოქვაბულში. ამ მთის სახელიც კი შეუმჩნევლად, დავიწყებაში ყოფნას ნიშნავს (ლატმოსი — ლათმოსიდან) ნაღვლიანი სელენე, მთვარის ქალღმერთი, შემოივლის ქვეყნიერებას და ლატმოსის გამოქვაბულში ეშვება, სადაც მთვლემარე ენდიმიონი ეგულება, მასთან ატარებს დროს (სხვა თქმულებით, არტემიდე ეშვება ციდან და მძინარე ჭაბუკს კოცნის ყოველ ღამე). ჩანს, ხშირად იღვიძებს , რომ ძილის მიუხედავად სელენესთან 50 ასული გააჩინა. მითში რამდენადმე გაიგივებულია სელენე და არტემიდე. ერთი ვერსიით, მათ სთხოვეს ზევსს ევდემონისათვის მარადიული ძილი, რათა უკვდავად ექციათ. ზევსმა ეს სიჭაბუკე და სილამაზე შეუნარჩუნა.

ვერსიისთ, რაც თეოკრიტემ შემოგვინახა, ენდიმიონმა ჰერა შეიყვარა და ამისთვის მოჰგვარა ზევსმა უღვიძებელი ძილი, რაც საანდაზოდ იქცა. გამოქვაბული, სადაც მას სძინავს, ლატმოსის მთაშია, კარიაში. 

ენდიმიონის საკულტო ცენტრებია კარია და ელიდა, სადაც მის სამარეს დღესაც უჩვენებენ.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ზევსის შვილები
(8) ფლორა

მინი|ასტეროიდი (8) ფლორა
**8 ფლორა** (; სიმბოლო: 16px), ადრე *A847 UA* — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი, რომელიც მიეკუთვნება ნათელ სპექტრულ S კლასს და წარმოადგენს ფლორის ოჯახის ასტეროიდთა მთავარ. იგი აღმოაჩინა 1847 წლის 18 ოქტომბერს ინგლისელმა ასტრონომმა ჯონ ჰაინდმა დიდი ბრიტანეთის ბიშოპის ობსერვატორიაში და დაარქვეს ძველი რომაული ყვავილებისა და გაზაფხულის ქალღმერთის, ფლორას სახელი.

მთვარე vs. ასტეროიდთა სარტყლის ობიექტები.jpg|მთავარი სარტყლის პირველი 10 ასტეროიდისა და მთვარის მასშტაბების ურთიერთშედარება
Орбита астероида 8.png|ასტეროიდის ფლორის ორბიტა და მისი მდებარეობა მზის სისტემაში

2013 წლის 26 ივლისს ასტეროიდმა ფლორამ დაფარა ვარსკვლავი 2UCAC 22807162, რომელიც დაფიქსირდა სამხრეთ ამერიკაში, აზიასა და აფრიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Текущие данные о положении астероида Флора The sky live

## სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები
არენსბურგის ციხესიმაგრე

**არენსბურგის ციხესიმაგრე** (), **კურესაარეს ციხე** (), **კურესაარეს ეპისკოპოსის ციხე** () – შუასაუკუნეების რეზიდენცია, რომელიც ეკუთვნოდათ ოზელის ეპისკოპოსებს. იგი მდებარეობს თანამედროვე კურესაარეში (ყოფილი არენსბურგი) ესტონეთის კუნძულ საარემაზე (ადრე ცნობილი, როგორც ოზელი). ეს არის ბალტიისპირეთის ქვეყნებში ყველაზე კარგად შემონახული შუასაუკუნეების ციხესიმაგრე. 1999 წელს ის შეიყვანეს ესტონეთის კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო რეესტრში, როგორც არქიტექტურული ძეგლი.

ციხე აშენდა ტევტონელი რაინდების მიერ ესტონეთში გერმანელი და დანიელი ფეოდალების წინააღმდეგ მიმართული მასიური აჯანყების (, 1343-1345) შემდეგ, როგორც ოზელის ეპისკოპოსების გამაგრებული რეზიდენცია და ბასტიონი, კუნძულის მოსახლეობის ქრისტიანობისკენ მოსაბრუნებლი შესაძლებლობა. ციხის პირველი ხსენება წყაროებში ცხადდება 1380-იანი წლებიდან. XIV საუკუნის ბოლოს რეაბილიტაციის შემდეგ, არენსბურგი წარმოადგენდა დიდი მასშტაბის ციხესიმაგრეს, რომელიც იმ დროისთვის convent-ის ტიპის ციხეს (ეს ნიშნავს, რომ ციხეს ჰქონდა შიდა ეზო) მიეკუთვნებოდა.

ძველი ციხის ეზო შემოსაზღვრულია გადატანადი არკებით, რომლებიც გოთიკური ჯვრისკუთხა გუმბათებითაა გაფორმებული. ციხის ერთ კუთხეში აღმართულია სტურვოლტის სადღეგრძელო კოშკი, ხოლო სხვა კუთხეში — მაღალყბიანი დლინნი ჰერმანი (სწორედ ეს კოშკი იყო ციხის მთავარი საყრდენი). მეორე კოშკი გამიჯნულია სხვა ციხის ნაწილებისგან ღრმა ბურუსით, რომელზეც ადრე გადებული იყო ამოძრავებელი ხიდი.

ციხის კედლების პირასაა ღია თავდაცვითი გზები. საცხოვრებელი ოთახები და მისაღები დარბაზები განლაგებულია მეორე სართულზე, პირველი სართული გამოიყენებოდა როგორც საწყობი, ხოლო მესამე სართული მხოლოდ თავდაცვითი მიზნებისთვის იყო განკუთვნილი. სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მოეწყო სალოცავი.

XV საუკუნის განმავლობაში ციხის ირგვლივ გარე კედელი ააგეს, რომელიც XVI-XVII საუკუნეებში მიწის ნაგებობებად გადააკეთეს ოთხი ძლიერი კუთხის ბასტიონით. დაცვის შემდეგი ხაზი წარმოადგენს წყლით სავსე თხრილს. ლივონიის ომმა, რომელმაც ესტონეთის მატერიკულ ნაწილს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა, კუნძულზე მდებარე ციხეს არ შეეხო. 1711 წელს რუსული ჯარების მიერ დაკავების დროს მიყენებული ზიანი სწრაფად აღდგა.

XIX საუკუნეში ციხემ თავისი ყოფილი სამხედრო მნიშვნელობა დაკარგა და სააღმზრდელოდ გამოყენების პერიოდში დაზიანდა. 1904 წელს ეზელის (საარემაას) დიდებულებმა გადაწყვიტეს ლივონიის რაინდების, ერთადერთი სრულიად შემონახული ციხის, რესტავრაცია. სარემონტო სამუშაოები, რომლებიც 1912 წლამდე გაგრძელდა, ვილჰელმ ნოიმანის ხელმძღვანელობით მიმდინარეობდა. შემდგომი, უფრო მასშტაბური რესტავრაცია 1968-1985 წლებში ჩატარდა. ამ სამუშაოების დროს დანგრეული კოშკების ზედა ნაწილები აღდგა.

დღეს ციხეში მდებარეობს საეარემას მუზეუმი, ხოლო ციხის წინ არსებული ფართო ტერიტორია გამოიყენება სხვადასხვა ღია ცის ქვეშ გამართულ ღონისძიებებისთვის. ციხის მიმდებარე ტერიტორია  გადაკეთა თვალწარმტაც სივრცედ.

에스토니아_쿠레사레성_(1419).jpeg|საჰაერო ხედი
Castlekuressaare.JPG|ზაფხულში
Kuressaare-linnus,_2010.jpg|ზამთარში
Episcopal_castle_-_panoramio.jpg|ღამით
Kuressaare_-_panoramio_(16).jpg|მზის ჩასვლისას

## რესურსები ინტერნეტში
* Исторический очерк на сайте краеведческого музея Сааремаа
* http://www.castle.lv/est/kuressaare.html

## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ლივონიის ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ესტონეთის კულტურის ძეგლები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ეპაფე

**ეპაფე** ( < ) — ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟი. ზევსის და იოს შვილი, ღმერთ აპისთან გაიგივებული გმირი, ეგვიპტის მეფე, მემფისის დამაარსებელი, ჰყავდა ასული ლიბია, რომლის შვილი ბელოსი დანაოსის და ეგვიპტოსის მამა იყო. მითის მიხედვით ზევსმა ის იოს ხელის შეხებით ჩასახა. 

ეპაფე ნილოსის ნაპირას დაიბადა, კურეტებმა ჰერას ბრძანებით გადამალეს, რომ მოეკლათ, მაგრამ ზევსმა კურეტები დახოცა, ეპაფე სირიაში ნახეს, ეგვიპტის ტახტზე ავიდა, შეერთო ნილოსის ასული მემფისა, დააფუძნა ქალაქი მემფისი და ეყოლათ ასული, რომლის სახელიც უწოდეს ლიბიას. მამამთავარია გმირთა თაობისა, რომელსაც ჰერაკლეც ეკუთვნის, მითი ეგვიპტური თქმულების გამოძახილია: იო შეესატყვისება ისიდას, ეპაფე — შავსა და თეთრ ნიშნიან ხარს აპისს, რომლის საკულტო ცენტრიც მემფისი იყო.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ზევსის შვილები
(9) მეტიდა

მინი|ასტეროიდი (9) მეტიდა
**9 მეტიდა** (; სიმბოლო: 16px), ადრე *A848 HA* — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი. აღმოაჩინა 1848 წლის 25 აპრილს ირლანდიელმა ასტრონომმა ენდრიუ გრეჰემმა მარკრის ობსერვატორიაში (ირლანდია). 

სახელი დაარქვეს ბერძნული მითოლოგიის სიბრძნის ქალღმერთის მეტიდას პატივსაცემად.

ასტეროიდი მზის გარშემო ბრუნავს 3.69 წელიწადში.

2007 წელს მეტისის მასა შეფასდა 1.6-დან 2.5⋅1019 კგ-მდე. სიმკვრივე ~6 (3.3-დან 8.9-მდე) გ/სმ³. ჯეიმს ბაერის 2010 წლის შეფასებით, მეტიდას მასა არის (1.47 ± 0.20)⋅1019 კგ, ხოლო სიმკვრივე 4.12 ± 1,33 გ/სმ³.

მთვარე vs. ასტეროიდთა სარტყლის ობიექტები.jpg|მთავარი სარტყლის პირველი 10 ასტეროიდისა და მთვარის მასშტაბების ურთიერთშედარება

## რესურსები ინტერნეტში
* Текущие данные о положении астероида Метида The sky live
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები
(46) ჰესტია

**46 ჰესტია** (), ადრე *A857 QA* — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი, რომელიც მიეკუთვნება ბნელ სპექტრულ კლასს C. იგი აღმოაჩინა 1857 წლის 16 აგვისტოს ინგლისელმა ასტრონომმა ნორმან რ. პოგსონმა ოქსფორდის ობსერვატორიაში, ინგლისი და დაარქვეს ძველი ბერძნული მითოლოგიის კერის ქალღმერთის ჰესტიას სახელი. ეს არის ყველაზე დიდი ასტეროიდი, რომელიც ჰესტიას ოჯახის ნაწილია.

thumb|450px|center|Орбита астероида Гестия и его положение в Солнечной системе

## რესურსები ინტერნეტში
* 46 Hestia

კატეგორია:ასტეროიდები
იაკქოსი

**იაკქოსი**, *იაკხოსი* () — ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟი; ბახუსი, ბაკქოსი, დიონისე — ასე ეძახდნენ ბგერითი მსგავსების შესაბამისად აურზაურიან ბახუსს, რომელიც დიდ ელევსინიებზე ათენიდან ელევსინის ველზე — „წმინდა გზაზე“ მიმავალ პროცესიას მიუძღვოდა, ნიშნავდა საკუთრივ „ხმაურიანს“, მოზეიმეს. იაკქოსი ბაკქოსის საკულტო სახელია.

იაკხოს-ბაკხოსს ჟრიამულითა და ცეკვა-სიმღერით მიჰყვებოდა ასობით, ათასობით სუროს და ვაზის გვირგვინით დამშვენებული ჩირაღდნოსანი, და ეს ხალხი მაინც გაურკვეველი წესრიგით შეკრული იყო, ქმნიდა სანახაობას და არ ივიწყებდა მოვალეობას. ბაკქოსი ელევსინში დემეტრეს ან პერსეფონეს შვილად ითვლებოდა. აგორაზე დაწყებული პროცესია ღამით ჩადიოდა ელევსინში. გათამაშებული იყო სცენაიაკხოსის ცხოვრებიდან: ოდესღაც, ზევსმა რომ ციურ ტახტზე დასვა, ტიტანებმა დაგლიჯეს, მაგრამ ღმერთებმა გააცოცხლეს, ზევსმა მფეთქავი გული შეუნახა და ის ხელახლა იშვა, დიონისეს სახით. ეს პოეტური წარმოსახვა გასცენირებული იყო მისტერიების სახით, ზვარაკის ხორცის დაგლეჯითა და უმად ჭამით. იაკხოსის ჩამომავლობა მაინც საკმაოდ ბუნდოვანია. ზოგი დიონისეს შვილად თვლის, ზოგი დემეტრას ქმრად, ან შვილად, ხან პერსეფონეს შვილს ძაგრევსს უტოლებდნენ, ხანაც ფრიგიელ საბაძიოსს.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ზევსის შვილები
ჰინდ კაბაუატი

**ჰინდ კაბაუატი** (; დ. 1974) — სირიელ-კანადელი პოლიტიკოსი, მკვლევარი, საერთაშორისო მრჩეველი და აქტივისტი, რომელიც 2025 წლიდან სირიის სოციალური და შრომის საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა. იგი პირველი ქალია, რომელიც სირიის მთავრობის წევრი გახდა. ასადის რეჟიმის დაცემის შემდეგ, 2025 წლის თებერვალში იგი სირიის პრეზიდენტის მიერ დაინიშნა სირიის ეროვნული დიალოგის კონფერენციის მოსამზადებელი კომიტეტის წევრად.

## განათლება
ჰინდ კაბაუატს აქვს ეკონომიკის ბაკალავრის ხარისხი დამასკოს უნივერსიტეტიდან და იურიდიული განათლება ბეირუთის არაბული უნივერსიტეტიდან. მას აქვს საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრის ხარისხი ტაფტსის უნივერსიტეტის ფლეტჩერის სამართლისა და დიპლომატიის სკოლიდან, ასევე კონფლიქტების მოგვარებისა და სტრატეგიული ლიდერობის სერტიფიკატები ტორონტოს უნივერსიტეტიდან და მოლაპარაკებების წარმოების სერტიფიკატი ჰარვარდის უნივერსიტეტიდან.

## კარიერა
ჰინდ კაბავატი არის სირიის მოლაპარაკებების კომისიის ჟენევის ოფისის მოადგილე, რომელსაც ხელმძღვანელობს ელჩი აბდულატიფ დაბაღი, ყოფილი სირიის ელჩი არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. სირიის მოლაპარაკებების კომისია ადრე ცნობილი იყო როგორც უმაღლესი მოლაპარაკებების კომიტეტი (HNC). მაშინდელ HNC-ში თავისი პოზიციიდან გამომდინარე, იგი მონაწილეობდა სირიის საკითხზე 2017 წლის ჟენევის სამშვიდობო მოლაპარაკებების ყველა რვა რაუნდში. ჰინდ კაბაუატი ასევე მსახურობს ინტერრელიგიური მშვიდობის მშენებლობის დირექტორად ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტის მსოფლიო რელიგიების, დიპლომატიისა და კონფლიქტების მოგვარების ცენტრში (CRDC). CRDC-ში თავისი პოზიციიდან გამომდინარე, იგი ხელმძღვანელობს CRDC-ის სირიის პროგრამას, რომელიც მოიცავს ყოველწლიურ საზღვარგარეთულ სემინარებს, სადაც იგი მუშაობს როგორც ადიუნქტ-პროფესორი მაგისტრატურისა და ბაკალავრიატის სტუდენტებისთვის, რათა მათ შეისწავლონ კონფლიქტების მოგვარების გზები და სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება. ამ პროგრამის მეშვეობით, მან ასევე უხელმძღვანელა სამოქალაქო საზოგადოებისა და ინტერრელიგიური თანამშრომლობის ტრენინგებს სხვადასხვა ასაკის სირიელებისთვის, რომლებიც იძულებით გადაადგილებული პირებისა და ლტოლვილის სტატუსით სარგებლობენ.

ჰინდ კაბავატი არის „ტასტაკელის“ დამფუძნებელი წევრი, ქალთა ცენტრისა, რომელიც ეძღვნება არაძალადობრივი და დიალოგის გზით სირიაში მიმდინარე კონფლიქტის მოგვარებას. ორგანიზაცია სირიაში მრავალ ქალთა ცენტრის მართვას, რომლებიც უზრუნველყოფენ განათლებისა და კონსულტაციის სერვისებს, ასევე სემინარების ჩატარებას პოლიტიკურ ჩართულობასა და მშვიდობის მშენებლობაზე სირიელი ქალებისთვის, როგორც სირიის შიგნით, ასევე მეზობელ ქვეყნებში ლტოლვილებად მცხოვრები ქალებისთვის.

2015 წლამდე, ჰინდ კაბაუატი იყო ამერიკის შეერთებული შტატების მშვიდობის ინსტიტუტის უფროსი პროგრამის ოფიცერი. ადრე იგი მუშაობდა მსოფლიო ბანკის საკონსულტაციო საბჭოს წევრად და კონსულტანტად, ხშირად აქვეყნებდა სტატიებს Huffington Post-ში. 1989 წლიდან 2014 წლამდე, ჰინდი მუშაობდა საერთაშორისო მრჩევლად ტორონტოს სხვადასხვა იურიდიულ ფირმაში.

2025 წლის თებერვალში, ასადის რეჟიმის დაცემის შემდეგ, სირიის პრეზიდენტის მიერ კაბაუატი დაინიშნა სირიის ეროვნული დიალოგის კონფერენციის მოსამზადებელი კომიტეტის წევრად. 2009 წელს ჰინდმა მიიღო საჯარო დიპლომატიის ჯილდო ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:სირიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სირიელი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუიჯი მანჯონე

**ლუიჯი ნიკოლას მანჯონე** (ინგლ. Luigi Nicholas Mangione ; დ. 6 მაისი, 1998, ტაუსონი, აშშ) — ამერიკელი, რომელიც ეჭვმიტანილია ბრაიან ტომპსონის, UnitedHealthcare-ის აღმასრულებელი დირექტორის მკვლელობაში.

ტომპსონს ესროლეს ნიუ-იორკში 2024 წლის 4 დეკემბერს. ეროვნული მასშტაბით ძებნის შემდგომ, მანჯონე დააკავეს და დააპატიმრეს პენსილვანიის ქ. ალტუნაში, სროლიდან ხუთი დღის შემდეგ.  ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ როდესაც ის დააკავეს, მას თან ჰქონდა 3D-ბეჭდვითი პისტოლეტი და 3D-ბეჭდვითი დამხშობი, რომელიც შეესაბამებოდა თავდასხმაში გამოყენებულ შეიარაღებას; მოკლე წერილი, რომელიც აკრიტიკებს ამერიკის ჯანდაცვის სისტემას; პასპორტი; და თაღლითური პირადობის მოწმობები, მათ შორის ერთ-ერთი დაფიქსირებული იქნა ჰოსტელში ჩექინის დროს მანჰეტენის ზემო ვესტ-საიდზე.    პენსილვანიაში ექსტრადირებაზე უარის თქმის შემდეგ, მანჯონე ნიუ-იორკში ფედერალურ სასამართლოში გამოჩნდა.  მანჯონე ნიუ-იორკის უზენაეს სასამართლოში გაასამართლეს, თუმცა მან  მის წინააღმდეგ ბრალდებები არ აღიარა.  მის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდება მოიცავს პირველი ხარისხის მკვლელობას,  მკვლელობას ტერორიზმის ხელშეწყობის მიზნით, იარაღის უკანონო შენახვას და თვალთვალს.   

მანჯონე აღწერილია, როგორც უახლეს ისტორიაში ყველაზე განხილული და პოლარიზებული მკვლელობის ეჭვმიტანილი.  დაკავების დღიდან ის ხალხის გმირად იქცა.   გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ზრდასრულ რესპონდენტთა უმრავლესობა მანჯონეს მიმართ ნეგატიურად არის განწყობილი, ხოლო ახალგაზრდები და მემარცხენე რესპონდენტები უფრო ხშირად მას მხარს უჭერენ.   ლუიჯის მხარდაჭერა უკავშირდება ჯანმრთელობის დაზღვევის ინდუსტრიის და ზოგადად აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემის მიმართ უარყოფით შეხედულებებს, განსაკუთრებით დაზღვევით სამედიცინო დახმარების გაწევის უარყოფის პრაქტიკას.  აშშ განვითარებული დასავლური ქვეყნების შორის ერთ-ერთია, რომელსაც არ გააჩნია უფასო უნივერსალური ჯანდაცვის სისტემა. ტომპსონის საქმემ გამოიწვია ჯანმრთელობის დაზღვევის რეფორმის მზარდი მოწოდებები. 
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორუფცია რუსეთში

**კორუფცია რუსეთში** ითვლება ძალიან სერიოზულ პრობლემად,  რომელიც გავლენას ახდენს ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტებზე, მათ შორის ეკონომიკაზე, ბიზნესზე, პოლიტიკაზე, საჯარო ადმინისტრაციაზე, სამართალდამცავ ორგანოებზე, ჯანდაცვასა და განათლებაზე. კორუფცია აფერხებს ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას, იწვევს უთანასწორობას, ძირს უთხრის დემოკრატიის პრინციპებსა და ადამიანის უფლებებს. რუსეთში კორუფციის ფენომენი მტკიცედ არის დამკვიდრებული საჯარო მმართველობის ისტორიულ მოდელში და ქვეყნის სამართლის უზენაესობის საერთო სისუსტის შედეგად მიიჩნევა. საერთაშორისო გამჭვირვალობამ 2022 წელს განაცხადა, რომ "კორუფცია რუსეთში ენდემური" ფენომენია. ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებულ 2024 წლის კორუფციის ინდექსის მონაცემებში რუსეთმა ევროპის ქვეყნებს შორის ბოლო ადგილზე იყო.  ვლადიმირ პუტინის რეჟიმის პირობებში, კორუფციის ფერომენს ხშირად აღწერენ, როგორცკლეპტოკრატიაა, ოლიგარქიასა და პლუტოკრატიას, რაც კრონიზმის ეკონომიკური სისტემითაა განპირობებული.

## კორუფციის გავრცელება რუსეთში
რიჩარდ პალმერის თანახმად, რომელიც 1990-იანი წლების დასაწყისში იყო აშშ-ის საელჩოს CIA-ს სადგურის ხელმძღვანელი მოსკოვში, სსრკ-ის დაშლას თან მოჰყვა სახელმწიფო ხაზინიდან მილიარდობით დოლარის არალეგალური გადარიცხვა კერძო ანგარიშებზე ევროპასა და აშშ-ში. ეს განახორციელეს საბჭოთა ელიტის წარმომადგენლებმა, რომლებმაც კგბ-ის მიერ ცივი ომის პერიოდში დასავლური საბანკო სისტემების შესახებ მოპოვებული ცოდნასთან ჰქონდათ წვდომა. პალმერმის შეფასებით, ყველა სახელმწიფო ორგანო ჩართული იყო „მასობრივ კორუფციაში.“

რუსეთში ქრთამის  საშუალო ოდენობა გაიზარდა დიმიტრი მედვედევის პრეზიდენტობის დროს. რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეკონომიკური დანაშაულების წინააღმდეგ ბრძოლის დეპარტამენტის მონაცემების მიხედვით, 2008 წელს საშუალო ქრთამი 9,000 რუბლს შეადგენდა; 2009 წელს 23,000 რუბლი იყო; 2010 წელს — 61,000 რუბლი, ხოლო 2011 წელს — 236,000 რუბლი. ეს უკანასკნელი 2008 წლის მაჩვენებელზე 26-ჯერ მეტია, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება იმ პერიოდის ინფლაციის დონეს. 

2004 წელს რუსეთი კორუფციის აღქმის ინდექსში ქვეყნებს შორის 90-ე ადგილზე იყო,  ხოლო 2005 წელს, ვლადიმირ პუტინის მეორე პრეზიდენტობის ვადების დაწყებისას, რუსეთმა კორუფციის დონით 36 ქვეყანას გადაუსწრო და 126-ე ადგილზე გადაინაცვლა. 2024 წლის კორუფციის აღქმის ინდექსში რუსეთმა დაიკავა 154-ე ადგილი 22 ქულით, რაც მისი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. 

სერგეი ივანოვის, კრემლის მთავარი მდივნის, თქმით, რუსეთში ყველაზე კორუმპირებული სფეროებია  ჯანდაცვა, განათლება, საცხოვრებელი და კომუნალური მომსახურებები. შედარებისთვის, დამოუკიდებელი ექსპერტები გამოცემა RBC-დან რუსეთში ყველაზე კორუმპირებულ სფეროდ სამართალდამცავი ორგანოებს ასახელებენ, რასაც მოჰყვება ჯანდაცვა, განათლება, საცხოვრებელი და კომუნალური მომსახურებები და სოციალური დაცვის სერვისები. თუმცა, სახელმწიფოს დონეზე, კორუფციის  ძირითადი სფეროები შემდეგნაირად ნაწილდება: სახელმწიფო კონტრაქტები და შესყიდვები; ნებართვის და აკრედიტაციის გაცემის პროცესი; სამართალდამცავი ორგანოები; მიწის განაწილება და მიწასთან დაკავშირებული ურთიერთობები; მშენებლობა.

## სქოლიო
კატეგორია:კორუფცია
პოალი

**პოალი** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ლერიდის პროვინციის პლა-დ’ურჟელის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 8,90 კმ². მოსახლეობა — 670 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლერიდის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პოალის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლერიდის მუნიციპალიტეტები
კარლოს ბალინიო

**კარლოს ბალინიო** (; დ. 13 თებერვალი, 1848 — გ. 18 ივნისი, 1926) — კუბელი რევოლუციონერი, მარქსიზმის პროპაგანდისტი. 

## ბიოგრაფია
მონაწილეობდა განმათავისუფლებელ მოძრაობაში ესპანეთის ბატონობის წინააღმდეგ (1868-1978). 1892 წელს ჰავანაში დააარსა მუშათა კონგრესი. იმავე წელს მოაწყო პირველი საპირველმაისო დემონსტრაცია ჰავანაში, ხ. მარტისთან ერთად იყო კუბის რევოლუციური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1892). აქტიურად იბრძოდა აშშ-ის პოლიტიკის წინააღმდეგ. 1901 წელს დააარსა სოციალისტური პროპაგანდის კლუბი. მიესალმა რუსეთში ოქტომბრის რევოლუციის გამარჯვებას, დიდად აფასებდა ვ. ი. ლენინის მოღვაწეობას. 1919 წელს საბჭოთა რუსეთთან სოლიდარობის მოძრაობის ორგანიზაციისა და მარქსიზმ-ლენინიზმის იდეების პროპაგანდის მიზნით დააარსა პირველი „კომუნისტური გაერთიანება“ კუბაზე. კ. ბალინიო კუბის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელია (1925).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
კატეგორია:კუბელი რევოლუციონერები
ჰემერა

ბერძნულ მითოლოგიაში **ჰემერა** ( hɛmərə) — დღის სინათლის ქალღმერთია, რომელიც დღეს განასახიერებს. ჰესიოდეს მიხედვით ის იყო ერებოსის (სიბნელის) და ნიქსის (ღამე) შვილი და ეთერის და.
## გენეალოგია
ჰესიოდეს „თეოგონიაში“ ჰემერა და მისი ძმა ეთერი ერებოსისა და ნიქსის  შვილები იყვნენ. ბაკხილიდეს მიხედვით, ჰემერა ქრონოსის (დრო) და ნიქსის ქალიშვილი იყო. დაკარგულ ეპოსში „ტიტანომაქია“ (ძვ. წ. VII საუკუნე) იგი შესაძლოა ეთერთან ერთად ურანოსის (ზეცის) დედა ყოფილიყო. ზოგიერთი ვერსიით, ჰემერა ჰელიოსის (მზის) ქალიშვილი იყო, თუმცა მისი დედა უცნობია.
## მითოლოგია
ჰესიოდეს „თეოგონიის“ მიხედვით, ჰემერა ტარტაროსს ტოვებდა იმ დროს, როცა ნიქსი (ღამე) იქ შედიოდა, ხოლო ჰემერას დაბრუნებისას ნიქსი ტოვებდა ტარტაროსს:

{{ციტატა|„ღამე და დღე ერთმანეთს მიესალმებიან, როცა დიდ ბრინჯაოს ზღურბლს კვეთენ. ერთი კართან შესასვლელად დგას, ხოლო მეორე გამოსასვლელად, და ისინი არასოდეს იმყოფებიან ერთდროულად ერთ სახლში. ყოველთვის ერთი ტოვებს სახლს და გადადის მიწაზე, ხოლო მეორე შინ რჩება და თავის წასვლის დროს ელის. ერთი ადამიანებს ნათელ სინათლეს უჭირავს, ხოლო მეორე—ძილი, სიკვდილის ძმა, სასიკვდილო ღამე, რომელიც მუქ ღრუბელშია გახვეული.“}}
## სქოლიო
ტიპის სისტემა

კომპიუტერულ პროგრამირებაში, **ტიპის სისტემა** არის ის ლოგიკური სისტემა, რომელიც ანიჭებს ტიპს ყოველივე ტერმინს გარკვეული წესების მიხედვით. ტიპის სისტემა კარნახობს იმ ოპერაციებს, რომლებიც შეიძლება შესრულდეს ტერმინზე. ცვლადებისთვის, ტიპის სისტემა განსაზღვრავს მათთვის დაშვებულ მნიშვნელობებს.

ტიპის სისტემები ხშირად მოიხსენიება როგორც პროგრამირების ენების ნაწილი და ჩაშენებულია ინტერპრეტატორებსა და კომპილატორებში, თუმცა ენის ტიპის სისტემა შესაძლებელია განივრცოს.

## სქოლიო
კატეგორია:მონაცემთა ტიპები
OC Media

**OC Media** () — დამოუკიდებელი ინგლისურენოვანი ონლაინ მედია, დაფუძნდა 2017 წელს, აშუქებს სამხრეთ და ჩრდილოეთ კავკასიის რეგიონის სიახლეებს.

## საქმიანობა
### მიზნები და ხედვები
OC Media თბილისში დაფუძნებული მედია ორგანიზაციაა, რომელიც 2017 წელს ჟურნალისტებმა მარიამ ნიკურაძემ და დომინიკ ცაგარამ დააარსეს. გამოცემა აერთიანებს დამოუკიდებელ ჟურნალისტებს კავკასიის რეგიონიდან. OC Media აშუქებს საქართველოს (მათ შორის ოკუპირებული  აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის), აზერბაიჯანის (მათ შორის მთიანი ყარაბაღის), სომხეთისა და ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკების ახალ ამბებს. მისი მასალები ოთხ ენაზე ვრცელდება გამოცემის პარტნიორი მედიების საშუალებით.

2023 წელს გამოცემამ თავისუფალი მედიის ჯილდო მიიღო. აღნიშნული ჯილდო გადაეცემათ იმ გამოცემებს, რომლებიც ხარისხიანი მასალით, პასუხისმგებლიანობითა და სამოქალაქო გამბედაობით გამოირჩევიან. 

2023 წლის სექტემბერში, პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილმა OC Media მიკერძოებულობაში დაადანაშაულა და გამოცემის დონორ ორგანიზაციებს დაფინანსებასთან დაკავშირებით კითხვებით მიმართა მას შემდეგ, რაც მედიისგან მის მიერ დაწერილი ოპ-ედის გამოქვეყნებაზე უარი მიიღო. მედიასაშუალების რედაქტორების უარს წინ უძღოდა თხოვნა, მიეღოთ ოპ-ედის სრული ვერსია, რაც შალვა პაპუაშვილის წარმომადგენლებმა არ დააკმაყოფილეს. საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ დაგმო პარლამენტის თავმჯდომარის ქმედებები და აღნიშნა, რომ ეს ფაქტი ხელისუფლების მიერ თავისუფალი მედიის დევნის კიდევ ერთი გამოვლინებაა.

2024 წელს OC Media-ს თანადამფუძნებელმა და ჟურნალისტმა მარიამ ნიკურაძემ პრემია „ლექსო — უფლებადამცველი მედია პროფესიონალებისთვის“ მიიღო.

2024 წლის ნოემბერში საპროტესტო აქციების გაშუქებისას მარიამ ნიკურაძეს სამართალდამცავთა თავდასხმის შედეგად ორჯერ დაუზიანდა კამერა. 2025 წლის მარტში რუსთაველის გამზირზე პროტესტის გაშუქების დროს გზის გადაკეტვის ბრალდებით იგი ორჯერ დააჯარიმეს 5000 ლარით.

## რესურსები ინტერნეტში
*How OC Media is training the next generation of freelance journalists
*Who we are

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპული ონლაინ მედიები
კატეგორია:საქართველოს საინფორმაციო სააგენტოები
კატერინა სკაპი

**კატერინა სკაპი** (გ. 20 ივნისს, 1643 წლის) — შეძლებული და მაღალი რეპუტაციის მქონე ქველმოქმედი ქალი, რომელიც მჭიდროდ იყო დაკავშირებული კარმელიტთა ეკლესიასთან მალტაზე. მისი წარმომავლობისა და ადრეული ცხოვრების შესახებ ცნობები მწირია, თუმცა კარგად არის ცნობილი მისი მასშტაბური ქველმოქმედება ქალთა დახმარების მიმართულებით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ის, რომ მან დააარსა მალტაზე პირველი საავადმყოფო, რომელიც ექსკლუზიურად ქალებისთვის იყო განკუთვნილი.

## ადრეული ცხოვრება 
სკაპი წარმოშობით სიენიდან იყო (იტალია), რაც მის მეტსახელშიც აისახა — „ლა სენეზე“ (La Senese). მან ცხოვრების დიდი ნაწილი მალტაზე გაატარა. იგი ასევე აქტიური ბიზნესქალი იყო და, შესაძლოა, სწორედ ამ საქმიანობით დააგროვა ქონება. მისი დაბადების ადგილი, თარიღი და ოჯახური კავშირები უცნობია — არც ერთ მის მიერ შედგენილ ნოტარიულ აქტში ან ანდერძში ამ საკითხებზე არაფერი აღნიშნულია. 1597 წელს მან მნიშვნელოვანი თანხა შეწირა მონასტერს *Convent of the Repentite,* რომლის მიზანიც ყოფილ მეძავთა დახმარება იყო. ანდერძში სკაპი აღნიშნავდა თავისი მოტივაციის შესახებ:

სკაპის ცხოვრებისა და საქმიანობის მკვლევარმა, ჯოვანი ბონელომ, მას უწოდა „პირველი ფემინისტი მამაკაცთა დომინანტურ მალტურ ისტორიაში“.

ჩარლზ სავონა-ვენტურა თავის წიგნში „გინეკოლოგიის ისტორია მალტაზე“ განმარტავს, რომ იოანიტთა რაინდების 1530 წელს გამოჩენამ და მალტის საზღვაო ბაზად ჩამოყალიბებამ გამოიწვია მეძავობის ზრდა კუნძულზე, რამაც ვენერიული დაავადებების სწრაფ გავრცელებას შეუწყო ხელი. მალტას ვენერიული დაავადებების მაღალი გავრცელების გამო შავი რეპუტაციაც კი ჰქონდა. 1979 წელს ანონიმურმა ავტორმა დაწერა:

სწორედ ამიტომ, სკაპის მიერ დაარსებულ დაწესებულებას მალე დაერქვა *„spedale delle donne incurabili“* — „უკურნებელი ქალების საავადმყოფო“. ამ ქალთა უმეტესობა მეძავები იყვნენ, რომლებსაც ვენერიული დაავადებები ჰქონდათ, რაც იმ დროისთვის უკურნებლად ითვლებოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1643
კატეგორია:მალტის მე-17 საუკუნის მეწარმეები
კატეგორია:მალტის მე-16 საუკუნის მეწარმეები
კატეგორია:ქალები
კატეგორია:მეწარმეები
კატეგორია:მეწარმეები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მცურავი წერტილის არითმეტიკა

[მინი|200x200პქ| ადრეული ელექტრომექანიკური პროგრამირებადი კომპიუტერი [Z3, მოიცავდა მცურავი წერტილის არითმეტიკას.]]
გამოთვლებში, **მცურავი წერტილის არითმეტიკა** (**FP**) არის არითმეტიკა რეალური რიცხვების ქვესიმრავლეზე, რომელიც წარმოიქმნება კოეფიციენტის (ფიქსირებული რაოდენობის დადებით ციფრთა მიმდევრობა რომელიმე ფუძით) გამრავლებული იმ ფუძის მთელ ხარისხზე. ამ ფორმის რიცხვებს ეწოდება **მცურავი წერტილის რიცხვები**.

მაგალითად, რიცხვი 2469/200 არის მცურავი წერტილის რიცხვი ათობით თვლის სისტემაში, ხუთი ციფრით: 2469/200 = 12.345 = \! \underbrace{12345}_\text{მნიშვნელ ობა} \! \times \! \underbrace{10}_\text{ფ უძე}\!\!\!\!\!\!\!\overbrace{{}^{-3}}^{\text{ხარ ისხი}}პრაქტიკაში, უმეტესი მცურავი წერტილის სისტემა იყენებს ორობით თვლის სისტემას, თუმცა ათობითი (ათობითი მცურავ-წერტილოვანი) სისტემაც ასევე ხშირად გამოიყენება.
კატეგორია:მცურავი წერტილი
კატეგორია:კომპიუტერული არითმეტიკა
ვოლქან ქონაქი

**ვოლქან ქონაქი** (; დ. 27 თებერვალი, 1967, იეშილიურთი, მაჩხა, ტრაპიზონი, თურქეთი — გ. 31 მარტი, 2025, ფამაგუსტა, ჩრდილოეთი კვიპროსი) — თურქი მომღერალი, თურქული ხალხური მუსიკის შემსრულებელი. 2006 წელს გამოშვებული ალბომისთვის გადაეცა MÜ-YAP-ის ოქროს ჯილდო.

## ადრეული წლები 
ქონაქი, 1967 წელს ტრაპიზონის პროვინციის მაჩქის რაიონის სოფელ იეშილიურთში დაიბადა. დაწყებითი და საშუალო განათლების მაჩქაში მიღების შემდეგ, 1983 წელს ჩააბარა სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის თურქული მუსიკის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1988 წელს, კონსერვატორიის დამთავრების შემდეგ, იმავე წელს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის ხალხური მუსიკის სამაგისტრო პროგრამაზე ჩაირიცხა, რომელიც 1991 წელს დაამთავრა.

## გარდაცვალება 
ქონაქი, 2025 წლის 30 მარტს ჩრდილოეთი კვიპროსში გამართული კონცერტის დროს გულის შეტევა გადაიტანა, რის შედეგად ის ფამაგუსტის სახელმწიფო საავადმყოფოში გადაიყვანეს. სამედიცინო ჩარევის მიუხედავად, იგი 2025 წლის 31 მარტს, 00.42 საათზე გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:თურქი მომღერლები
კონსტანტინეს თაღი

300px|მინი
**კონსტანტინეს თაღი** () — ტრიუმფალური თაღი რომში, რომელიც მიეძღვნა იმპერატორ კონსტანტინე დიდს. თაღი შეკვეთილი იყო რომის სენატის მიერ, რათა აღენიშნა 312 წელს კონსტანტინეს გამარჯვება მაქსენციუსზე მილვიის ხიდის ბრძოლაში. მდებარეობს კოლოსეუმსა და პალატინის ბორცვს შორის, თაღი აღმართულია Via Triumphalis-ზე, მარშრუტზე, რომელსაც იყენებდნენ გამარჯვებული სამხედრო ლიდერები, როდესაც შედიოდნენ ქალაქში ტრიუმფალური მსვლელობისას. 315 წელს გახსნილი ეს თაღი არის რომის უდიდესი ტრიუმფალური თაღი, საერთო ზომებით 21 მ სიმაღლე, 25,9 მ სიგანე და 7.4 მ სისქე.  მას აქვს სამი თაღი, ცენტრალური 11,5 მ სიმაღლისა და 6.5 მ სიგანის, ხოლო გვერდითები 7.4 მ და 3.4 მ თითოეული. თაღი აგებულია აგურით მოპირკეთებული ბეტონისგან, რომელიც დაფარულია მარმარილოთი.

სამთაღიანი დიზაინი სვეტებით პირველად გამოიყენეს სეპტიმიუს სევერუსის თაღისთვის რომის ფორუმზე და გამეორდა რამდენიმე სხვა, ახლა უკვე დაკარგულ თაღში.

მიუხედავად იმისა, რომ მიეძღვნა კონსტანტინეს, სკულპტურული დეკორაციის დიდი ნაწილი შედგება ბარელიეფებისა და ქანდაკებებისგან, რომლებიც აღებულია ადრეული ტრიუმფალური ძეგლებიდან, რომლებიც ეძღვნებათ ტრაიანეს (98-117 წწ.), ადრიანეს (117-138 წწ.) და მარკუს ავრელიუსს (161-180 წწ.).
 
## რესურსები ინტერნეტში
*1960 Summer Olympics official report. Volume 1. p.&nbsp;80.
*1960 Summer Olympics official report. Volume 2, Part 1. p.&nbsp;118.
*The Arch of Constantine, a detailed article "for scholars and enthusiasts"
*Inscriptions illustrated and discussed
*Google Maps satellite image
*Guided tour of the Arch of Constantine on Roma Interactive
*High-resolution 360° Panoramas and Images of Arch of Constantine | Art Atlas 

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
პალაუ-დ’ანგლესოლა

**პალაუ-დ’ანგლესოლა** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ლერიდის პროვინციის პლა-დ’ურჟელის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 12,30 კმ². მოსახლეობა — 2166 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლერიდის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პალაუ-დ’ანგლესოლის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლერიდის მუნიციპალიტეტები
დაცე მელბარდე

**დაცე მელბარდე** (, დ. 3 აპრილი, 1971, რიგა) — ლატვიის კულტურის, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 2019 წლის 18 ივნისიდან არის ევროპის პარლამენტის დეპუტატი, წარმოადგენდა „ეროვნულ გაერთიანებას“. 2022 წლის 22 აგვისტოს შეუერთდა პარტიულ გაერთიანებას „ახალი ერთობა“. იგი იყო ლატვიის ეროვნული კულტურის ცენტრის დირექტორი, ლატვიის კულტურის მინისტრი (2013-2019) და ლატვიის სეიმის დეპუტატი (2014-2019).

## ბიოგრაფია
დაცე მელბარდე დაიბადა 1971 წლის 3 აპრილს, რიგაში. იგი სწავლობდა ვალმიერას პირველ საშუალო სკოლაში, შემდეგ კი ჩააბარა ლატვიის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოსოფიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1994 წელს. 1996 წელს მიიღო კულტურის თეორიის, მენეჯმენტისა და ისტორიის მაგისტრის ხარისხი, ლატვიის კულტურის აკადემიის დასრულების შემდეგ, ხოლო 2001 წელს — სახელმწიფო მმართველობის მაგისტრის ხარისხი.

1992-1995 წლებში იყო ლატვიის სამხედრო მუზეუმის განათლებისა და საინფორმაციო ცენტრის მთავარი სპეციალისტი. 1994-1996 წლებში ხელმძღვანელობდა ლატვიის პოლიციის აკადემიის კულტურულ ცენტრს. 1996-1999 წლებში იყო სახელმწიფო ახალგაზრდული ინიციატივების ცენტრის დირექტორის მოადგილე. ამის შემდეგ, 2004 წლამდე, იყო იუნესკოს ლატვიის ეროვნული კომისიის გენერალური მდივანი. 2003-2005 წლებში იყო რიგის ისტორიული ცენტრის დაცვისა და განვითარების საბჭოს თავმჯდომარე. 2004-2006 წლებში — მინისტრთა კაბინეტის საბჭოს „განათლება ყველასთვის“ წევრი.

2004-2009 წლებში იყო ლატვიის კულტურის სამინისტროს სახელმწიფო მდივნის მოადგილე კულტურის პოლიტიკის საკითხებში. კულტურის მინისტრის თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ, 2013 წლის 31 ოქტომბრიდან იყო სახელმწიფო კულტურული კაპიტალის ფონდისა და საზოგადოების ინტეგრაციის ფონდის საბჭოების წევრი.

2001 წელს მიიღო ლატვიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ჯილდო ლატვიის სახელმწიფოს გაძლიერებაში შეტანილი წვლილისთვის. 2005 წელს გადაეცა „Spidolas“ პრემია ეროვნული კულტურული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების წარმატებული შემუშავებისთვის.. იმავე წელს დაჯილდოვდა „სამ ვარსკვლავთა ორდენის“ მეოთხე ხარისხით.

## პოლიტიკა
2013 წლის ოქტომბერში, ჟანეტა იაუნზემე-გრანდეს გადადგომის შემდეგ, დაცე მელბარდე ლატვიის კულტურის მინისტრად დაინიშნა, როგორც ეროვნული გაერთიანების უპარტიო წარმომადგენელი ვალდას დომბროვსკისის მთავრობაში. მან ეს თანამდებობა შეინარჩუნა როგორც ლაიმდოტა სტრაუმას პირველი და მეორე მთავრობაში, ასევე მარის კუჩინსკისის და შემდგომ კრიშიანის კარინშის მთავრობაში, რომელიც 2019 წლის იანვარში დამტკიცდა.

დაცე მელბარდეს სულ ხუთი მთავრობის შემადგენლობაში ეკავა კულტურის მინისტრის თანამდებობა.

2014 წლის თებერვალში შეუერთდა ეროვნულ გაერთიანებას. იმავე წელს აირჩიეს ლატვიის სეიმის მე-12 მოწვევის დეპუტატად, მოგვიანებით კი — მე-13 მოწვევის სეიმშიც.

2019 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ გახდა ევროპარლამენტის წევრი, რის გამოც დატოვა კულტურის მინისტრის პოსტი. შეუერთდა ევროპელი კონსერვატორებისა და რეფორმისტების ჯგუფს, რომელიც რაოდენობით მეექვსე ყველაზე დიდი პოლიტიკური გაერთიანებაა ევროპარლამენტის მეცხრე მოწვევის პარლამენტში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Резюме на сайте Министерства культуры Латвии
* Резюме на сайте Кабинета Министров Латвии

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპარლამენტის დეპუტატები
კატეგორია:ლატვიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რიგაში დაბადებულები
შინასი იურთსევერი

**შინასი იურთსევერი** (; დ. 16 ივლისი, 1973, ერზინჯანი, თურქეთი – გ. 13 მარტი, 2025, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი. დოქუზ ეილულის უნივერსიტეტის თეატრალური ფაკულტეტის კურსდამთავრებული.

## კარიერა 
იურთსევერი ოჯახი 1981 წელს ერზინჯანიდან იზმირში გადასახლდა, სადაც მოგვიანებით ის დოქუზ ეილულის უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. 1997-2000 წლებში თამაშობდა სერიალ „Küçük İbo“ (*პატარა იბო*). შემდეგ თამაშობდა სერიალ „Yılan Hikâyesi“. პოპულარობა 2012 წლის სერიალით „İşler Güçler“ მოიპოვა, სადაც *Hakkı* როლს თამაშობდა. 2014 წელს დაწყებულ სერიალ „Kardeş Payı“ (*ძმის წილი*) *დიდი ჰილმის* როლს თამაშობდა.

## გარდაცვალება 
გარდაიცვალა 2025 წლის 13 მარტს, კუჭის კიბოს დიაგნოზით. დაკრძალვის ცერემონია 2025 წლის 15 მარტს, ბარბაროს ჰაირეტინ ფაშას მეჩეთში გაიმართა. დაკრძალეს ზინჯირლიქუიუს სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Burada Laf Çok - Şinasi Yurtsever 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:თურქი მსახიობები
(10) ჰიგიეა

მინი|ასტეროიდი (10) ჰიგიეა
**10 ჰიგიეა** (; სიმბოლო: 16პქ), ადრე *A849 GA* — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი; ჯუჯა პლანეტების კანდიდატი. აღმოაჩინა 1849 წლის 12 აპრილს იტალიელმა ასტრონომმა ანიბალე დე გასპარისმა კაპოდიმონტეს ობსერვატორიაში, ნეაპოლი, იტალია. 

სახელი დაარქვეს ბერძნული მითოლოგიის ჯანმრთელობის ქალღმერთის ჰიგეას პატივსაცემად.

მთვარე vs. ასტეროიდთა სარტყლის ობიექტები.jpg|მთავარი სარტყლის პირველი 10 ასტეროიდისა და მთვარის მასშტაბების ურთიერთშედარება

## რესურსები ინტერნეტში
* A simulation of the orbit of Hygiea
* Stellar occultation of 11 August 2013 (video)
*  (displays Elong from Sun and V mag for 2011)

## სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები
ლევან გათაშვილი

**ლევან გათაშვილი** (დ. 1973, ქვენატკოცა — გ. 26 იანვარი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი.

## ბიოგრაფია 
1992 წელს გაიწვიეს ეროვნულ გვარდიაში. მონაწილეობდა საქართველოს მთლიანობისათვის წარმოებულ ბრძოლებში. 1993 წლის 26 იანვარს მტერთან შეტაკების დროს გმირულად დაიღუპა აფხაზეთში. 

## ლიტერატურა 
* უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2 / საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 105

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ომში დაღუპულები
კატეგორია:ქარელში დაბადებულები
რომაული ფორუმი

300px|მინი|რომაული ფორუმის საერთო ხედი
**რომაული ფორუმი** (), ლათინურად ასევე ცნობილია როგორც **Forum Romanum** — მართკუთხა მოედანი ქალაქ რომის ცენტრში, რომელსაც გარს აკრავს რამდენიმე მნიშვნელოვანი ანტიკური სამთავრობო შენობის ნანგრევი. ძველი ქალაქის მოქალაქეები ამ სივრცეს, რომელიც თავდაპირველად ბაზრობა იყო, უწოდებდნენ Forum Magnum-ს, ან უბრალოდ Forum-ს.

საუკუნეების განმავლობაში ფორუმი იყო რომის ყოველდღიური ცხოვრების ცენტრი: ტრიუმფალური პროცესიებისა და არჩევნების ადგილი; საჯარო გამოსვლების, სისხლის სამართლის პროცესებისა და გლადიატორული შეჯიბრებების ადგილი; კომერციული და სამართლებრივი საქმიანობის ცენტრი. აქ ქანდაკებებსა და ძეგლების აღმართავდნენ ქალაქის ლიდერების პატივსაცემად. მას ძველი რომის გულს უწოდებენ და მთელ ისტორიაში ყველაზე ცნობილი შეხვედრის ადგილი იყო. პალატინისა და კაპიტოლიუმის ბორცვებს შორის მდებარე პატარა ველზე, ფორუმი დღეს წარმოადგენს არქიტექტურული ფრაგმენტების და პერიოდული არქეოლოგიური გათხრების შთამბეჭდავ ნანგრევებს, რომელიც ყოველწლიურად 4,5 მილიონზე მეტ ტურისტს იზიდავს.

ძველი ქალაქის ბევრი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი სტრუქტურა მდებარეობდა ფორუმზე ან მის სიახლოვეს. რომის სამეფოს უძველესი სამლოცველოები და ტაძრები მდებარეობდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეზე. მათ შორის იყო ძველი სამეფო რეზიდენცია, რეჯია (ძვ. წ. VIII საუკუნე) და ვესტას ტაძარი (ძვ. წ. VII საუკუნე), ასევე ვესტას ქალწულების კომპლექსი, რომლებიც ყველა აღადგინეს რომის იმპერიის აღმავლობის შემდეგ.

სხვა არქაული სამლოცველოები მდებარეობდა ჩრდილო-დასავლეთით, როგორიცაა Umbilicus Urbis და ვულკანალი (ვულკანის სამლოცველო), განვითარდა რესპუბლიკის ფორმალურ კომიციუმად (შეკრების ადგილი). აქ იყო სენატი, ისევე როგორც რესპუბლიკური მთავრობა. სენატის სახლი, სამთავრობო ოფისები, ტრიბუნალები, ტაძრები, მემორიალები და ქანდაკებები თანდათან ავსებდა ტერიტორიას.

დროთა განმავლობაში არქაული კომიციუმი შეცვალა უფრო დიდმა ფორუმმა და სასამართლო საქმიანობის ფოკუსი გადავიდა ახალ ბაზილიკა ემილიაზე (ძვ. წ. 179), ფორმალურად ბაზილიკა ფულვია. დაახლოებით 130 წლის შემდეგ, იულიუს კეისარმა ააშენა ბაზილიკა იულია, რითაც ფოკუსი გადაიტანა როგორც სასამართლო ოფისებზე, ასევე თავად სენატზე. 

საბოლოოდ, ბევრი ეკონომიკური და სასამართლო საქმიანობა გადავიდა Forum Romanum-დან უფრო დიდ და უფრო ექსტრავაგანტულ სტრუქტურებზე (ტრაიანეს ფორუმი და ბაზილიკა ულპია) ჩრდილოეთით. კონსტანტინე დიდის მმართველობის დროს მოხდა ფორუმის კომპლექსის ბოლო მნიშვნელოვანი გაფართოება - მაქსენციუსის ბაზილიკის (312 წ.) მშენებლობა. ამან პოლიტიკური ცენტრი დააბრუნა ფორუმზე დასავლეთის რომის იმპერიის დაცემამდე, თითქმის ორი საუკუნის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Reconstruction in 3D of the Roman Forum , Circus Maximus , and the Tiber Island  – italyrome.info 
*Roman Forum's 360x180 degree panorama virtual tour
* Digital Roman Forum , 3D reconstructions of the Roman Forum in c. 400
* Christian Hülsen: The Roman Forum (at LacusCurtius; Hülsen was one of the principal excavators of the Forum)
* Forum Romanum (photo archive)
* Map of the Forum in AD 100, blank or labelled
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ტიტუსის თაღი

300px|მინი
**ტიტუსის თაღი** (; ) — ახ. წ. I საუკუნის ტრიუმფალური თაღი, რომელიც მდებარეობს ვია-საკრაზე, რომში, რომაული ფორუმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. იგი აშენდა დაახლოებით ახ. წ. 81 წელს იმპერატორ დომიციანეს მიერ მისი უფროსი ძმის ტიტუსის გარდაცვალების შემდეგ მალევე, რათა აღენიშნა ტიტუსის ოფიციალური გაღმერთება და ტიტუსისა და მათი მამის, ვესპასიანეს გამარჯვება ებრაელთა აჯანყებაზე იუდეაში.

თაღი შეიცავს პანელებს, რომლებიც ასახავს საზეიმო პროცესიას 71 წელს რომაელთა გამარჯვების შემდეგ, რაც დასრულდა იერუსალიმის დაცემით

იგი გახდა ებრაული დიასპორის სიმბოლო და თაღზე გამოსახული მენორა გახდა მოდელი იმ მენორასთვის, რომელიც გამოიყენება ისრაელის სახელმწიფოს ემბლემად.

ეს თაღი გახდა ზოგადი მოდელი მრავალი ტრიუმფალური თაღისთვის, რომლებიც აიგო XVI საუკუნის შემდეგ. ის არის პარიზის ტრიუმფალური თაღის შთაგონების წყარო. მას უკავია მნიშვნელოვანი ადგილი ხელოვნების ისტორიაში, რადგან ის გახდა ფრანც ვიკჰოფის რომაული ხელოვნების შეფასების ფოკუსი, რაც ეწინააღმდეგებოდა იმ დროს გაბატონებულ შეხედულებას.

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
Via Sacra

300px|მინი
**Via Sacra**, იგივე **წმინდა გზა** —  ძველი რომის მთავარი ქუჩა, რომელიც გადიოდა კაპიტოლიუმის ბორცვიდან, ფორუმის ზოგიერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ადგილის გავლით კოლოსეუმამდე.

გზა იყო რომაული ტრიუმფის ტრადიციული მარშრუტის ნაწილი, რომელიც იწყებოდა ქალაქის გარეუბნებში და გრძელდებოდა რომაული ფორუმის გავლით. მოგვიანებით მოკირწყლეს. ნერონის მმართველობის დროს მას კოლონადები გასდევდა.

გზა იყო რომის ისტორიის მრავალი საქმისა და უკეთურობის ადგილი, საზეიმო რელიგიური დღესასწაულების, გამარჯვებული გენერლების დიდებული ტრიუმფების და ბაზილიკებში ყოველდღიურად შეკრებილი ხალხის ადგილი, სადაც საუბრობდნენ, კამათელს აგორებდნენ, ბიზნესს აწარმოებდნენ ან სამართლიანობას ეძებდნენ. ქუჩის გასწვრივ ბევრი მეძავიც იდგა, პოტენციური კლიენტების ძებნაში. ავგუსტუსის მმართველობიდან, ვია-საკრა მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა აპოთეოზის ცერემონიაში, რომლის მეშვეობითაც გარდაცვლილი რომაელი იმპერატორები ოფიციალურად გაღმერთდებოდნენ. იმპერატორის სხეული, დაფარული ცვილის სიკვდილის ნიღბით, გადაჰქონდათ სარეცელზე პალატინის ბორცვიდან ვია-საკრას გავლით ფორუმამდე, სადაც იმართებოდა სამგლოვიარო გამოსვლები, სანამ რაინდებისა და სენატორების პროცესია განაგრძობდა გზას მარსის ველისაკენ.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
საქართველო-ერაყის ურთიერთობები

**საქართველო-ერაყის ურთიერთობები** — ორ ქვეყანას შორის ორმხრივ კავშირები. აღსანიშნავია, რომ ერაყს აქვს საელჩო თბილისში, ხოლო საქართველოს საელჩოს ბაღდადში არ აქვს.

## თანამშრომლობა და ურთიერთქმედება 
2013 წელს საქართველოსა და ერაყს შორის საჰაერო მარშრუტი გაიხსნა. იმავე წელს ერაყის ელჩი შეხვდა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს, სადაც თანამშრომლობის გაღრმავებისა და ურთიერთობების გაფართოების საკითხები განიხილეს. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ერაყს სტაბილურობის სწრაფი აღდგენა უსურვა.

## საქართველოს როლი ერაყის ომში 
2003 წლის აგვისტოში საქართველო შეუერთდა ერაყის ომს, როგორც საერთაშორისო კოალიციის წევრი აშშ-ის ხელმძღვანელობით. 2008 წლისთვის ომის ზონაში 2300 ქართველი სამხედრო იმყოფებოდა, რაც საქართველოს მესამე ყველაზე დიდ კონტინგენტად აქცევდა. გარდა ამისა, საქართველომ გაეროს სამშვიდობო მისიაში მონაწილეობის მისაღებად 550-კაციანი ბატალიონი გააგზავნა.

2008 წლის აგვისტოში, რუსეთთან და სამხრეთ ოსეთთან კონფლიქტის დაწყებისას, ქართული ჯარები ერაყიდან სასწრაფოდ გამოიწვიეს. აშშ-ის საჰაერო ძალებმა უზრუნველყვეს ჯარების გადაყვანა: 10-11 აგვისტოს 16 ერთეული C-17 Globemaster-ის სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავით საქართველოში 2000-მდე ქართველი სამხედრო გადმოიყვანეს და დამატებით ჰუმანიტარული დახმარება მიაწოდეს, რაც მოსკოვის პროტესტის მიზეზი გახდა. ამერიკელმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ეს ოპერაცია გადაუდებელი ტრანსპორტირების შეთანხმების ფარგლებში განხორციელდა და რომ რუსული მხარე წინასწარ იყო ინფორმირებული.

ერაყში სამი ქართველუ ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო 19 დაშავდა. გარდა ამისა, ერთ-ერთი სამხედრო ავარიის შედეგად დაიღუპა, ხოლო ერთმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ერაყის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ერაყის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
საქართველო-ირანის ურთიერთობები

**საქართველო-ირანის ურთიერთობები** — ორმხრივი დიპლომატიური ურთიერთობა საქართველოსა და ირანს შორის.

## ისტორია 
1991 წელს საქართველომ დამოუკიდებლობა საბჭოთა კავშირის დაშლის დროს დაიბრუნა და დაიწყო კონტაქტების დამყარება ირანთან ბევრ სფეროში, მათ შორის ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ვაჭრობის, განათლებისა და მეცნიერების. 1992 წლის 15 მაისს ქვეყნებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა. ირანი გახდა საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო პარტნიორი და ფუნქციონირებს მთავრობათაშორისი ერთობლივი ეკონომიკური კომისია.

2008 წლის კონფლიქტი რუსეთთან და საქართველოსთან მჭიდრო ურთიერთობის გამო, ირანი ცდილობდა შედარებით ნეიტრალური ყოფილიყო ხუთდღიანი ომის დროს. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მანუჩეჰრ მოთაქიმ განაცხადა, რომ კონფლიქტმა შეიძლება გამოიწვიოს ახალი ცივი ომი და შუამავლობა საქართველოსა და რუსეთს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შესთავაზა. მას შემდეგ რაც რუსეთმა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა აღიარა, ირანის ელჩმა რუსეთში საჯადი რეზამ განაცხა, რომ ირანი მათ დამოუკიდებლობას არ ცნობს. თუმცა, მან ასევე განაცხადა, რომ ირანი თანაუგრძნობს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის მოსახლეობას და რომ თეირანი ითანამშრომლებს მოსკოვთან ამ ორი ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფოს ეკონომიკის განვითარებისთვის.

ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობა 2015 წლის მაისში მოლაპარაკებები საქართველოსა და ირანის მთავრობებს შორის საქართველოში ორი ელექტროსადგურის მშენებლობაზე ირანის კაპიტალის მონაწილეობით გაიმართა.

ეკონომიკური ურთიერთობები 2015 წელს ირანმა საქართველოს მთლიანი ექსპორტის 1,62% შეადგინა, საქართველომ კი ირანის მთლიანი ექსპორტის 1,19%. ირანის ექსპორტი საქართველოში მოიცავს კვების პროდუქტებს, ნავთობქიმიურ და ფარმაცევტულ პროდუქტებს. მეორე მხრივ, ირანი ცდილობს განავითაროს თავისი ნავთობქიმიური წარმოება და, შესაბამისად, მოახდინოს ეკონომიკის დივერსიფიკაცია, სადაც ნავთობისა და გაზის წარმოება დომინირებს.

საქართველოს ბაზარი არის შემდეგი ირანული საქონლის მთავარი მომხმარებელი: ბიტუმი (საქართველოში წარმოებული მთლიანი მოცულობის 80%), ნავთობის კოქსი (57,8%), გაპრიალებული მინა (57%), ყურძენი (51%), ტომრები და ჩანთები (33%). 2015 წელს საქართველომ ირანში 35,782,000 აშშ დოლარის ღირებულების საქონელი გაატარა.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ირანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ირანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 1919

**საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები** —დამოუკიდებელ  საქართველოში ჩატარებული პირველი დემოკრატიული არჩევნები. არჩევნები ჩატარდა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების, საბჭოების და ერობების ასარჩებად. არჩევნები გაიმართა 1919 წლის 2 თებერვალს. არჩევნებში წარმატებას მიაღწია საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიამ. თბილისში ამომრჩეველთა აქტივობამ შეადგინა 51%. 

## თბილისის საბჭოს არჩევნების შედეგები
თბილისის ქალაქის საბჭო არჩევნების შემდეგ მუშაობას შეუდგა 1919 წლის 10 თებერვალს. მის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ალექსანდრე ლომთათიძე. 

## ლიტერატურა
*

1919
კატეგორია:1919 წლის არჩევნები
ლა-ფულიოლა

**ლა-ფულიოლა** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ლერიდის პროვინციის ურჟელის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  11,10 კმ². მოსახლეობა —  1250 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლერიდის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ლა-ფულიოლის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლერიდის მუნიციპალიტეტები
ამატენანგო-დელ-ვალიე

**ამატენანგო-დელ-ვალიეს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 283 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 29.3-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 152.64 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 73.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 1882 წლის 11 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ამატენანგო-დელ-ვალიე. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07007.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები