open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კატრანიდე II

[300px|მინი|კატრანიდეს მიერ აგებული [ანისის საკათედრო ტაძარი]]
**კატრანიდე II** — სომხეთის დედოფალი 990-1020 წლებში, ბაგრატუნების დინასტიის მეფე გაგიკ I-ის მეუღლე. ანისის საკათედრო ტაძრის ამშენებელი. 

დედოფალი კატრანიდე იყო სიუნიქის მეფის ვასაკის (990-1040 წწ.) ერთადერთი ქალიშვილი, სმბატ I საჰაკიანის შვილიშვილი. ზოგიერთი დასავლელი ისტორიკოსის მიხედვით იგი იყო ქართველი პრინცესა. 

გაგიკ I-სა და დედოფალ კატრანიდეს ჰყავდათ ოთხი შვილი: ხუშუში (ცოლად გაჰყვა სენექერიმ არწრუნს და გახდა ვასპურაკანის სამეფოს უკანასკნელი დედოფალი); ოვანეს-სმბატი (ანისის სამეფოს მეფე 1022-1040 წლებში); აშოტ IV ცბიერი (სომხეთის მეფე 1022-1039 წწ.) და აბასი. 

გარდაცვალების შემდეგ დედოფალი კატრანიდე დაკრძალეს ანისის საკათედრო ტაძარში. XX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც არქეოლოგთა ჯგუფმა გათხარა კატრანიდეს საფლავი (ხელმძღვანელი იოსებ ორბელი) აღმოჩნდა, რომ დედოფალს ფეხები გადაჯვარედინებული ჰქონდა, ისევე როგორც ჯვარცმულ ქრისტეს. ეს მისი ბოლო სურვილი ყოფილა.

დედოფალ კატრანიდეს პატრონაჟით, მისი მამისეული ხაზინისა და სამეფო ხაზინის ხარჯით, აშენდა ანისის  ტაძარი. მისი არქიტექტორი იყო თრდატი. ეკლესიის მშენებლობას 20 წელი დასჭირდა და 1001 წელს დასრულდა. მშენებლობის დასრულების შემდეგ ტაძარში განთავსდა კათოლიკოს სარქის I-ის (992-1019 წწ.) რეზიდენცია.

1124 წელს დავით აღმაშენებელმა ანისის მიზგითად ქცეული ტაძარი გაათავისუფლა. ტაძრის აღმშენებელი დედოფალი კატრანიდე იქვე იყო დაკრძალული. დავითმა კათალიკოსთან და ეპისკოპოსებთან ერთად მიცვალებულს წესი აუგო და საფლავს სამგზის ჩასძახა „გიხაროდეს შენ წმინდაო დედოფალო რამეთუ იხსნა ღმერთმა საყდარი შენი უსჯულოთა ხელთაგან.“

კატრონიკეს შვილიშვილი (ხუშუშისა და სენექერიმ ჰოვანეს არწრუნი შვილი), მარიამი იყო საქართველოს მეფის გიორგი I-ის მეუღლე.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის დედოფლები
თეიმურაზ მაღლაფერიძე

**თეიმურაზ მაღლაფერიძე** (დ. 26 მაისი, 1936, დვაბზუ — გ. აპრილი 1994, დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში ) — ქართველი მწერალი. 

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. პირველი ნოველები 1959 წელს გამოაქვეყნა, ხოლო პირველი წიგნი, ვრცელი პროზაული ნაწარმოები „უშბა“ - 1963 წელს. ავტორია რომანებისა: „წყურვილი“ (1973), „გაულ გავხე“ (1976), „ცხრაკარა“ (1979), მხატვრული ფილმების სცენარებისა: „მალე გაზაფხული მოვა“ (1967, თანაავტორები ო. იოსელიანი და ო. აბესაძე), „ცისკრის ზარები“ (1967), „ანარეკლი“ (1975), „ესკულაპეს მოწაფე“ (1979). მისი რომანი „წყურვილი“ თარგმნილია რუსულ ენაზე. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*თეიმურაზ მაღლაფერიძე – რექვიემი მეგობრისათვის

კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დვაბზუში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
ლევან მაღნარაძე

**ლევან მაღნარაძე** (დ. 22 ივნისი, 1913, სენაკი — გ. 2002) — ქართველი მათემატიკოსი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1974), ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1986). 

## ბიოგრაფია
1934 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1967 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტის, მათემატიკისა და ფიზიკის დიფერენციალური და ინტეგრალური განტოლებების განყოფილების გამგე. 1976 წლიდან იყო საქართველოს მათემატიკური საზოგადოების თავმჯდომარე. მისი მეცნიერული კვლევის მთავარი მიმართულებები იყო: ფუნქციათა თეორია, დიფერენციალურ და ინტეგრალურ განტოლებათა თეორია და დრეკადობის მათემატიკური თეორია. გამოჩენილი ქართველი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:სენაკში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
უაიზის ოლქი (ტეხასი)

**უაიზის ოლქი** () — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. დეკეიტერი. შეიქმნა 1856 წელს. ოლქის ფართობია  კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს  კაცს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ალექსანდრე მაყაშვილი (ხალხოსანი)

**ალექსანდრე მაყაშვილი** (დ. 1855, იყალთო, თელავის მაზრა — გ. 1908) — ქართველი რევოლუციონერი, ხალხოსნური მოძრაობის მონაწილე.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში. მე-3 კლასიდან გამოვიდა და გაემგზავრა პეტერბურგში, სადაც დაუახლოვდა კავკასიელთა რევოლუციურ წერეს. 1876 წელს სამხედრო გზის გავლით დაბრუნდა საქართველოში. გზადაგზა გლეხებში ავრცელებდა აკრძალულ წიგნებს. იყალთოში შექმნა ფარული წრე, რომელიც ხელმძღვანელობდა 1870-იან წლებში კახეთში ხალხოსნურ მოძრაობას. დადიოდა კახეთის სოფლებში, ხალხს უკითხავდა და ავრცელებდა აკრძალულ წიგნებს. 1876 წლის ზაფხულში დააპატიმრეს. პატიმრობაში გაატარა 1 წელი და 3 თვე. შემდეგი ერთი წელი პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ იყო.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5, თბილისი, 1970

კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
ყაზახეთის ტურიზმი

]]
**ყაზახეთი** მსოფლიოში ტერიტორიის სიდიდის მიხედვით მეცხრე და ზღვაზე გასასვლელის არმქონე უდიდესი სახელმწიფოა. დღესდღეობით, ტურიზმის წვლილი ქვეყნის ეკონომიკაში ძალიან მცირეა. 2014 წლის მონაცემებით, ტურიზმის სექტორის წილი ყაზახეთის მშპ-ში 0.3%-ს შეადგენდა, თუმცა ქვეყანა 2020 წლისთის ამ რიცხვის 3%-მდე გაზრდას გეგმავდა. ყაზახეთის კულტურის ჩამოყალიბებაზე გავლენა აბრეშუმის გზამ, მომთაბარე ცხოვრების სტილმა და საბჭოთა კავშირმა მოახდინა, რაც ქვეყანას ტურისტებისთვის საინტერესოს ხდის.

2016 წელს ყაზახეთს 6.5 მილიონი ტურისტი ეწვია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის 2017 წლის ანგარიშის მიხედვით, ყაზახეთში ტურისტული ინდუსტრიის მშპ 3.08 მილიონი დოლარი იყო, რაც ქვეყნის მთლიანი მშპ-ს 1.6%-ს შეადგენდა. ფორუმის ანგარიშში მსოფლიოს ქვეყნებს შორის ყაზახეთი 81-ე ადგილს იკავებდა, რაც წინა წლის შედეგს ოთხი მაჩვენებლით აღემატებოდა. 

## ინდუსტრია
2000 წელს ყაზახეთმა 1.47 მილიონ საერთაშორისო ტურისტს უმასპინძლა. 2012 წლისთვის ეს რიცხვი 4.81 მილიონამდე გაიზარდა, რა მონაცემითაც ყაზახეთმა მსოფლიოს ქვეყნებს შორის 51-ე ადგილი დაიკავა. ბრიტანული გაზეთი The Guardian აღნიშნავს, რომ მიუხედავად მაღალი მწვერვალებისა, ტბებისა და უდაბნოს ლანდშაფტებისა, ყაზახეთში ტურიზმის ინდუსტრია „საკმაოდ განუვითარებელია“. 

### მთავრობის ინიციატივა
ყაზახეთის მთავრობამ, რომელიც ადამიანის უფლებების დარღვევისა და პოლიტიკური ოპოზიციის ჩახშობის ხანგრძლივი ისტორიის გამო ავტორიტარულად მიიჩნევა, ინიციატივა სახელწოდებით „ტურიზმის ინდუსტრიის განვითარების გეგმა 2020“ წამოიწყო, რომელიც ქვეყანაში ხუთი ტურისტული ლოკაციის შექმნას ისახავდა მიზნად, ესენია: ასტანა, ალმათი, აღმოსავლეთ ყაზახეთის, სამხრეთ ყაზახეთის და დასავლეთ ყაზახეთის ოლქები. ინიციატივა ოთხი მილიარდი დოლარის ინვესტიციას და 2020 წლისთვის ტურიზმის სექტორში 300 ათასი ახალი სამუშაო ადგილის შექმნას ითვალისწინებდა. ერის ღირსების დაცვის მიზნით ყაზახეთის მთავრობამ ფილმი აკრძალა. 2020 წელს *„ბორატის“* ახალი ნაწილი სახელწოდებით *„ბორატის მომდევნო კინოფილმი“* გამოვიდა, რაზეც ყაზახეთის მთავრობას ამჯერად საპირისპირო რეაქცია ჰქონდა. ყაზახეთის ეროვნულმა ტურიზმის სააგენტომ ფილმის ცნობილი ფრაზა *„– ყაზახეთი! შესანიშნავია!“* თავის სლოგანად აქცია და არაერთ სარეკლამო ვიდეორგოლში გააჟღერა.

## სავიზო პოლიტიკა
ყაზახეთს 90-დღიანი უვიზო მიმოსვლის რეჟიმი აქვს შემდეგი ქვეყნებისთვის: სომხეთი, ბელარუსი, საქართველო, მოლდოვა, ყირგიზეთი, მონღოლეთი, რუსეთი და უკრაინა, ხოლო 30-დღიანი შემდეგი ქვეყნებისთვის: არგენტინა, აზერბაიჯანი, სერბეთი, სამხრეთ კორეა, ტაჯიკეთი, თურქეთი და უზბეკეთი.

2020 წლის სექტემბერში ყაზახეთმა ვიზების ელექტრონული ფორმით გაცემა დაიწყო. ასევე ყაზახეთმა გაზარდა იმ ქვეყნების რიცხვი, რომელთა მოქალაქეებსაც შეუძლიათ ისარგებლონ ერთჯერადი ვიზით საქმიანი, ტურისტული ან სამკურნალო მიზნით. სიაში 109 ქვეყანა შედის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Official travel website of Kazakhstan

## სქოლიო
კატეგორია:აზიის ტურიზმი
ნათია ჯანჯღავა

**ნათია ჯანჯღავა** (დ. 16 დეკემბერი, 1972) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო ოსტატი (1995). 1994 წელს მოიგო საქართველოს ქალთა ჩემპიონატი ჭადრაკში.

## ბიოგრაფია
1990 წელს ჯანჯღავამ მონაწილეობა მიიღო სსრკ-ს ჭადრაკის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე და დაიკავა მე-18 ადგილი. მან მონაწილეობა მიიღო ევროპისა და მსოფლიოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატებზე სადაც მისი საუკეთესო შედეგი დააფიქსირა 1991 წელს, 20 წლამდე გოგონათა შორის დაიკავა მე-5 ადგილი..1993 წელს პოლიჩკაში მან პირველად მოიგო საერთაშორისო ტურნირი..1994 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი ჭადრაკში (ქალთა შორის).. 1995 წელს მიიღო მონაწილეობა ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც კიშინოვში გაიმართა. მან დაიკავა 49-ე ადგილი.

1995 წელს დაჯილდოებული იქნა ჭადრაკის საერთაშორისო ოსტატის წოდებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი 365chess.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
ნ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იოსებ მაყაშვილი

**იოსებ მაყაშვილი** (დ. უცნობია, იყალთო, თელავის მაზრა — გ. 1878) — ქართველი რევოლუციონერი, ხალხოსნური მოძრაობის მონაწილე. ხალხოსნურ პროპაგანდას ეწეოდა იყალთოსა და სხვა სოფლების გლეხებში. დააპატიმრეს 1876 წლის ოქტომბერში. პატიმრობაში გაატარა 6-5 თვე, შემდეგ ერთი წლით პოლიციის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ იყო.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5, თბილისი, 1970

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცები
დავით საყვარელიძე

**დავით საყვარელიძე** (დ. 15 სექტემბერი, 1981, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი  სამართალმცოდნეობის სპეციალობებით. 2009-2010 წლებში იყო თბილისის მთავარი პროკურორი. 2010-2012 წლებში იყო საქართველოს მთავარი პროკურორის პირველი მოადგილე. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კრწანისის მაჟორიტარობის კანდიდატი იყო („ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“), სადაც ხმათა 39,34% მიიღო (10 356 ხმა) და მეორე ადგილი დაიკავა. 2012-2015 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2015 წლის 16 თებერვალს დაინიშნა უკრაინის გენერალური პროკურორის მოადგილედ და მიიღო უკრაინის მოქალაქეობა.  2016 წელს შეუერთდა უკრაინულ პარტია „ახალ ძალთა მოძრაობას“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები 
დავით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
ჟოაკინ მარია მაშადუ დ’ასისი

'''ჟოაკინ მარია მაშადუ დ'ასისი''' (დ. 21 ივნისი, 1839, რიო-დე-ჟანეირო — გ. 29 სექტემბერი, 1908) — ბრაზილიელი მწერალი, ბრაზილიის ლიტერატურის აკადემიის პირველი პრეზიდენტი. პირველ ნაწარმოებებში (ლექსების კრებულები „კრისტალები“, 1864; „ღამის პეპლები“, 1870) გამოვლინდა პარნასული პოეზიისთვის დამახასიათებელი ტენდენციები. მომდევნო ეტაპზე იდგა რომანტიკულ პოზიციებზე: რომანები „კვირა“ (1872), „ხელი და ხელთათმანი“ (1874); „იაია გარსია“ (1878). 1880 წლებიდან გახდა ბრაზილიური კრიტიკული რეალიზმის ფუძემდებელი: „ბრაზ კუბასის სიკვდილშემდგომი მოგონებანი“ (1881), „კინკას ბორბა“ (1891), „დონ კასმურო“ (1899).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:ბრაზილიელი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი
კატეგორია:ბრაზილიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრაზილიელი დრამატურგები
კატეგორია:ბრაზილიელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრაზილიელი პოეტები
კატეგორია:ბრაზილიელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:ბრაზილიელი მთარგმნელები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრაზილიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრაზილიელი რომანისტები
კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრაზილიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნასირ იმანყულიევი

**ნასირ ასად-ოღლუ იმანყულიევი** () — აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ნასირ იმანყულიევი დაიბადა ბაქოში 1911 წლის 22 დეკემბერს. მისი პირველი სტატიები ჯერ კიდევ სტუდენტობის წლებში იყო გამოქვეყნებული პერიოდიკულ პრესაში. ის მუშაობდა გაზეთ «კომუნისტის», «ენი იოლის» და «გიანჯ იშჩის» რედაქციებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წელს, ნასირ იმანყულიევი გაგზავნილი იყო ყირიმის ფრონტზე, სადაც ის მუშაობდა გაზეთ «ყირიმში მებრძოლნის» შემსრულებელ მდივნად ერთდროულად ეხმარებოდა როგორც თარჯიმანი სამხედრო ნაწილში.

ქალაქ ბაქოში მდებარე სახლის კედელზე მემორიალური დაფა, რომელშიც ცხოვრობდა ნასირ იმანყულიევი

ერთი წლის შემდეგ, ნასირ იმანყულიევი ინიშნება გაზეთ «კომუნისტის» შემსრულებელ მდივნად და მისი პატრიოტული სულისკვეთებით განმსჭვალული სტატიები ქვეყნდებოდა ამავე გაზეთში. 1947 წელს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში ის იწყებს თავის პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

1958 წელს ნასირ იმანყულიევმა დააარსა გაზეთი «ბაკი» («ბაქო») და იმავე წლის 10 იანვარს  გაზეთის პირველი ნომერი გამოვიდა. 1963 წელს ამ გაზეთის გამოშვება იწყება რუსულ ენაზეც და ნასირ იმანყულიევი მთავარ რედაქტორად მუშაობს ამ — თავის მიერ შექმნილ გაზეთში — მრავალი წლის განმავლობაში. ეს გაზეთები უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობდნენ აზერბაიჯანის პრესის განვითარებაში 1960—1970-იან წლებში. ნასირ იმანყულიევი ასევე იყო პედაგოგი, დოცენტი და და ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი მრავალი წლის განმავლობაში. ის აქტიურად მონაწილეობდა ახალგაზრდა ჟურნალისტების კადრების მომზადებაში და დიდი წვლილი შეიტანა ამ საქმეში.

პროფესორი ნასირ იმანყულიევი გარდაიცვალა 1998 წელს ქალაქ ბაქოში. შესანიშნავი აზერბაიჯანელი მეცნიერი-აღმოსავლეთმცოდნე აიდა იმანგულიევა არის ნასირ იმანყულიევის ერთადერთი შვილი (აიდა იმანგულიევა არის მეხრიბან ალიევას — აზერბაიჯანის პირველი ლედის დედა). 2011 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით ჩატარებული იქნა საიუბილეო ღონისძიებების სერიები, ნასირ იმანყულიევის 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი. ღონისძიებებში მონაწილეობდნენ ჟურნალისტები, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწეები და ასევე ნასირ იმანყულიევის ახლობელი ადამიანები.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ფიქრეთ მამედოვი

**ფიქრეთ ფარუხ-ოღლუ მამედოვი** (; დ. 1 ივლისი, 1955, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი იურისტი, აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის იუსტიციის მინისტრი (2000 წლის აპრილიდან).

## ბიოგრაფია
ფიქრეთ მამედოვი დაიბადა 1955 წლის 1 ივლისს. 1977 წელს დაამთავრა ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 1988 წელს - ბაქოს სოციალური მართვისა და პოლიტოლოგიის ინსტიტუტი. 

## კარიერა
სამსახურეობრივი საქმიანობა დაიწყო 1977 წელს რაიონული პროკურორის მოადგილედ. შემდგომ იკავებდა ქალაქ ბაქოს პროკურატურის საგამოძიებო განყოფილების პროკურორის, რესპუბლიკის გენერალური პროკურატურის საორგანიზაციო-საკონტროლო განყოფილების უფროსი პროკურორისა და განყოფილების უფროსის თანამდებობებს. 1984 წელს გადაყვანილი იქნა აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების სამართალდამცავი ორგანოების ინსტრუქტორის თანამდებობაზე, სადაც 4 წლის განმავლობაში მუშაობდა.

მოგვიანებით ის დააწინაურეს გენერალური პროკურატურის სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამმართველოს უფროსად, ქალაქ სუმგაითის პროკურორად, ხოლო 1994-2000 წლებში - გენერალური პროკურორის მოადგილედ. 2000 წლის აპრილში დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრად. ამის შემდეგ 4-ჯერ მოხდა ამავე თანამდებობაზე მისი ხელახლა დამტკიცება ახლადჩამოყალიბებულ მთავრობებში. პარალელურად ფიქრეთ მამედოვი 2005 წლიდან სასამართლო-უფლებადამცველობითი საბჭოს თავმჯდომარეა. ამ თანამდებობაზე რამდენჯერმე დაინიშნა.

მას აქვს იუსტიცის პირველი კლასის სახელმწიფო მრჩეველის სპეციალური უმაღლესი წოდება.

ფიქრეთ მამედოვი არის სენატორი და პროკურორების საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი, საერთაშორისო ანტიკორუპციული ორგანოების და დანაშაულებათა და სისხლის სამართლებრივი დარღვევების წინასწარგანჭვრეტისადმი მიძღვნილი გაეროს კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტი.

## რესურსები ინტერნტში
* www.adam.az - ფიქრეთ მამედოვის ბიოგრაფია
* www.justice.gov.az - ფიქრეთ მამედოვის ბიოგრაფია
* CM Chairmanship - Azerbaijan

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალი ნაგიევი

**ალი ნაგი-ოღლუ ნაგიევი** (; დაბ. 8 ნოემბერი 1958, ბაბექის რაიონი, ნახიჩევანის ასსრ) — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის მეთაური, აზერბაიჯანის ნაციონალური უშიშროების მინისტრის ყოფილი მოადგილე, გენერალ-ლეიტენანტი.

ალი ნაგიევი დაიბადა 1958 წლის 8 ნოემბერს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ბაბექის რაიონში. 1981 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტი (ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი). შრომითი საქმიანობა დაიწყო 1975 წელს. 

## კარიერა 
1986 წელს სსრკ სუკ-ის უმაღლესი კურსების დასრულების შემდეგ, ალი ნაგიევი მსახურობდა საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე აზერბაიჯანის სსრ სუკ-ისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ნაციონალური უშიშროების სამინისტროს (არ ნუს) ოპერატიულ ქვეგანყოფილებებში. 2000-დან 2004 წლამდე იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ნუს-ის კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 2004-დან 2005 წლამდე იყო ტრანსნაციონალურ ორგანიზებულ დანაშაულთან მებრძოლი მთავარი სამმართველოს უფროსი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2005 წლის 16 მარტის განკარგულებით ალი ნაგიევი დაინიშნა ნაციონალური უშიშროების მინისტრის პირველ მოადგილედ.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2006 წლის 26 მარტის განკარგულებით ალი ნაგიევს მიენიჭა გენერალ-მაიორის უმაღლესი სამხედრო წოდება.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2011 წლის 12 მაისის განკარგულებით ალი ნაგიევი დაინიშნა აზერბაიჯანის გენერალური პროკურატურასთან არსებული კორუფციასთან მებრძოლი მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2014 წლის 5 აგვისტოს განკარგულებით ალი ნაგიევს მიენიჭა იუსტიციის III კლასის სახელმწიფოებრივი მრჩეველის უმაღლესი სპეციალური წოდება.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2019 წლის 20 ივნისში ალი ნაგიევი დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის] უფროსად. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2019 წლის 27 ივნისში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის მეთაურს ალი ნაგიევს მიენიჭა გენერალ-ლეინტენანტის უმაღლესი სამხედრო წოდება.

## ჯილდოები 
უშიშროების ორგანოებში მუშაობის პერიოდში ალი ნაგიევს მიენიჭა რიგი სახელმწიფო ჯილდოები და პრემიები. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2002 წლის 27 მარტის #670 ბრძანებულებით მაღალი პროფესიონალიზმისათვის, სიმამაცისა და თავდადებულობისათვის დაჯილდოვდა «აზერბაიჯანის ღირსების» ორდენით.

2005 წელს ალი ნაგიევი დაჯილდოებული იქნა მედლით «თავდადებულობისათვის». აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2018 წლის 28 სექტემბრის #514 განკარგულებით ალი ნაგიევი დაჯილდოვდა მე-3 ხარისხის ორდენით «სამშობლოს მსახურებისათვის».

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერი
კატეგორია:აზერბაიჯანელი გენერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აზად რაჰიმოვი

**აზად არიფ-ოღლუ რაჰიმოვი** (; დ. 8 ოქტომბერი, 1964 — გ. 30 აპრილი, 2021) — აზერიბაიჯანის ახალგაზდობისა და სპორტის მინისტრი 2006–2021 წლებში.

## ბიოგრაფია 
1981 წელს დაამთავრა სკოლა და ჩააბარა აზერბაიჯანის უცხო ენათა ინსტიტუტში ინგლისური ენის ფაკულტეტზე. 1984 წელს იგი აირჩიეს ქალაქ ბაქოს № 245 საშუალო სკოლის კომკავშირის მდივნად. 1986 წელს მიიღო უმაღლესი განათლება და 1987 წელს მოსკოვში გაიარა სამხედრო მოსამსახურის კურსი. 1987 წელს ქალაქ ბაქოს ხატაინის რაიონის რაიონულ კომიტეტში დაიწყო მუშაობა. 1989—1990 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდული ორგანიზაციის კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა ეკავა.

1998 წლიდან 2006 წლის 7 თებერვლიდან მუშაობდა სააქციო საზოგადოება „იტალდიზაინის“ გენდირექტორის თანამდებობაზე. 2006 წლიდან — აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრი.

აზადა რაჰიმოვი გარდაიცვალა 2021 წლის 30 აპრილს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ანისის საკათედრო ტაძარი

300px|მინი
**ანისის საკათედრო ტაძარი** — სომხური საკათედრო ტაძარი ანისის ტერიტორიაზე, თურქეთი. აგებულია 989-1001 წლებში ბაგრატუნების კარის არქიტექტორ თრდატის პროექტის მიხედვით და თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში იყო კათოლიკოსის, სომხური სამოციქულო ეკლესიის მეთაურის ადგილსამყოფელი. ამჟამად ტაძარი ნაწილობრივ დანგრეულია. 

ტაძარი რომელიც აგებულია ანისის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობა იყო. მისი მშენებლობა დაიწყო 989 წელს ჯერ კიდევ სმბატ II-ის სიცოცხლეში და დასრულდა 1001 წელს გაგიკ I-ის მეუღლის კატრანიდე II-ის მიერ.

1064 წელს, სელჩუკების მიერ ანისის დაპყრობის შემდეგ, ტაძარი მეჩეთად გადაკეთდა. მოგვიანებით იგი კვლავ დაუბრუნდა სომხურ ეკლესიას. საბოლოოდ მას ზიანი მიაყენა 1319 წლის მიწისძვრამ, როდესაც მისი კონუსური გუმბათი ჩამოინგრა. ამის შემდეგ, ანისი თანდათან მიატოვეს და ეკლესია აღარ მოქმედებდა. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე ძლიერ დაზიანდა 1988 წლის სპიტაკის მიწისძვრის შედეგად.

ტაძარი ანისის ყველაზე დიდ და შთამბეჭდავ ნაგებობად ითვლება. 2016 წლის 15 ივლისს საკათედრო ტაძარი ანისის სხვა მრავალ ძეგლთან ერთად იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.

## ლიტერატურა
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური ტაძრები თურქეთში
ჰაფიზ ფაშაევი

**ჰაფიზ მირ-ჯალალ-ოღლუ ფაშაევი** (; დაბ. 2 მაისი 1941 წელი ბაქოში, აზერბაიჯანი სსრ) — საბჭოთა ფიზიკოსი (ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი) და აზერბაიჯანელი დიპლომატი და განათლების მოღვაწე. აზერბაიჯანის ელჩი აშშ-ში, კანადაში და მექსიკაში (1993—2006), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე,

დიპლომატიური აკადემიის და (სხვა უმაღლეს სასწავლებლებთან შერწყმის შემდეგ) ადა-ს უნივერსიტეტის რექტორი.

## ბიოგრაფია 
ჰაფიზ მირ-ჯალალ-ოღლუ ფაშაევი დაიბადა 1941 წლის 2 მაისს ბაქოში. 1963 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (ამჟამად ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის) ფიზიკის ფაკულტეტი დაამთავრა.

## კარიერა 
1964—1967 წლებში დაამთავრა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტი. 1971 წელს კი — მოსკოვში კურჩატოვის სახელობის ატომური ენერგიის ინსტიტუტში ასპირანტურა. 1971—1992 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ნაციონალური აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო თანამშრომლად, ლაბორატორიის დირექტორად. 1975—1976 წლებში ის ატარებდა სამეცნიერო კვლევებს ირვინის კალიფორნიის უნივერსიტეტში, იყო აზერბაიჯანელ და ამერიკელ ხალხებს შორის ვაჭრობისა და თანამშრომლობის განვითარებით დაინტერესებულ სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობაში. 1984 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიიღო ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1993—2006 წლებში იყო აზერბიაჯანის რესპუბლიკის განსაკუთრებული და სრულუფლებიანი ელჩი აშშ-ში (ამავდროულად მექსიკაში და კანადაში). 2006 წლის 14 აგვისტოს აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემიის რექტორად იქნა დანიშნული. მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2014 წლის 13 იანვრის განკარგულებით აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემიისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ბაზაზე შეიქმნა აზერბაიჯანის დიპლომატიური აკადემია, რომლის რექტორადაც ჰაფიზ ფაშაევი დაინიშნა. იყო 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, ორი მონოგრაფიის, და ასევე სხვადასხვა საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თემების მომცველი ათობით სტატიების ავტორი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

* 2019 წლის 9 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ჰაფიზ ფაშაევის „სამშობლოს მსახურების“ მე-2 ხარისხის ორდენით დაჯილდოების შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი კარბელაშვილი

**გიორგი კარბელაშვილი** (დ. 3 მაისი, 1962, თბილისი)  —  ქართველი  თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1986  წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კავშირგამბულობის ფაკულტეტი სპეციალობით მრავალარხიანი ელექტროკავშირგაბმულობა.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“ .
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*2007:  ღირსების ორდენი
*2011: წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1986)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენის კავალრები
ამბონი

**ამბონი** — ქალაქი და ნავსადგური ინდონეზიაში. მდებარეობს მოლუკის კუნძულებზე, კუნძულ ამბონის სამხრეთ ნაწილში. არის მალუკუს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 372 249 ადამიანი (2015).  და .

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
ამბრაზურა

ქვემეხის ე.წ. „ძოტის“ ამბრაზურა|მინი|მარჯვნივ|270პქ
**ამბრაზურა** — არქტექტურული დეტალი, თავდაცვით ნაგებობებსა და კოშკებზე დატანებული სარკმელი. ამბრაზურა ზოგჯერ აღჭურვილი იყო საფრიანი ქვემეხით, ნაღმსატყორცნით ან ტყვიამფრქვევით ცეცხლის დასაშენად. ის განსხვავდება სათოფურისგან, საიდანაც ავტომატსა და შაშხანას ისვრიან. ამბრაზურის ფორმა და ზომა დამოკიდებულია იარაღის სახეობასა და სროლის სექტორზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
სვეტლანა მედვედევა

**სვეტლანა მედვედევა** (დაბადების გვარი: ლინიკი; დ. 15 მარტი, 1965, კრონშტადტი, რუსეთის სფსრ, სსრკ) — რუსეთის ყოფილი პირველი ლედი 2008-2012 წლებში, დიმიტრი მედვედევის პრეზიდენტობის პერიოდში. 2012-2020 წლებში იყო რუსეთის მეორე ლედი (ტიტული რომელსაც პრემიერ-მინისტრის მეუღლეს ანიჭებენ). ჰყავს 1 შვილი.

## პირადი ცხოვრება
სვეტლანა დიმიტრი მედვედევზე 1993 წლის 24 დეკემბერს დაქორწინდა. წყვილს ჰყავს შვილი, ილია მედვედი, რომელიც 1995 წლის 3 აგვისტოს დაიბადა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია/დღიური

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:რუსეთის პირველი ქალბატონები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მერაბ კაჭახიძე

**მერაბ კაჭახიძე** (დ. 25 ივლისი, 1966, სამტრედია, საქართველოს სსრ, სსრკ)  —  ქართველი  ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1990  წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამშენებლო ნაკეთობათა და კონსტრუქციების წარმოების სპეციალობით. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1990)
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
მერაბ
ბენგკანის პროვინცია

**ბენგკანი** (), ასევე მოიხსენიება როგორც **ბუენგკანი** — ტაილანდის 76 პროვინციიდან (ჩანგვატი) ერთ-ერთი. პროვინციის დაარსების თაობაზე აქტი ტაილანდში 2011 წლის 23 მარტს მიიღეს.  პროვინცია მდებარეობს ტაილანდის ზედა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელსაც ასევე უწოდებენ *ისანს* (). პროვინციას სახელი მისი ცენტრალური რაიონის, მუეანგ ბუენგ კანის პატივსაცემად ეწოდა. 

## გეოგრაფია 
პროვინცია ტაილანდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარეობს. ესაზღვრება სამხრეთიდან საათის ისრის მიმართულებით, ნახონ ფანომის, საქონ ნახონის და ნონგ ხაის პროვინციას. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლაოსის ბოლიხამსაის პროვინციას. პროვინციის საზღვართან, ტაილანდსა და ლაოს შორის საზღვარს მდინარე მეკონგი ქმნის.

ბუნგ ხლას რაიონში მდებარეობს ფუ ვუას ველური ბუნების ნაკრძალი, რომელიც იცავს ტყით დაფარულ მთებს მდინარე მეკონგთან ახლოს.

## ისტორია 
1994 წელს, სუმეტ ფრომფანჰაომ, წარმომადგენლობითი პალატის წევრმა ნონგ კაის პროვინციიდან, წამოაყენა მოსაზრება ბუენგკანის პროვინციის დაარსების შესახებ. ახალი პროვინცია, შექმნის შემთხვევაში, 4,305 კვადრატული კილომეტრის ფართობს დაიკავებდა  და მოსახლეობა დაახლოებით 390,000 მცხოვრები იქნებოდა.  იმ დროს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უპასუხა, რომ ახალი პროვინციის შექმნა მძიმე ტვირთად დააწვებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტს და ეს ეწინააღმდეგება მინისტრთა საბჭოს დადგენილებას. 

2011 წლის 7 თებერვალს, ეროვნულმა ასამბლეამ დაამტკიცა კანონპროექტი.  პრემიერ მინისტრმა აბჰიზიტ ვეჟაჯივამ მეფეს ბუმბიოლ ადულიადეჯს კანონპროექტი სამეფო თანხმობისთვის გადასცა. ბუმბიოლ ადულიადემა ხელი მოაწერა კანონპროექტს 2011 წლის 11 მარტს, რომელსაც ეწოდებოდა „ჩანგვატ ბუენგ კანის შექმნის აქტი“ () აქტი გამოქვეყნდა *მთავრობის გაზეთში* 2011 წლის 22 მარტს და ძალაში შევიდა მეორე დღეს. მინი|280x280პქ| ბუენგ კან პროვინცია ოლქებით|მარცხნივ
## პროვინციის გერბი 
ბუენგკანის პროვინცია, ტაილანდის 76-ე და უახლესი პროვინციაა, რომლის გერბიც ასახავს ფუ ტოკს, მთის სი ვილაის რაიონში, რომლის სახელიც ისანურ ენაზე ნიშნავს „მარტოხელა მთას“. 

## კლიმატი 
ბუენგკანის კლიმატი შედგება სველი სეზონისა და მშრალი სეზონისგან (დეკემბრიდან იანვრამდე). ნოემბრის განმავლობაში ტემპერატურა იკლებს და ყველაზე დაბალია დეკემბერსა და იანვარში. ტემპერატურა მარტში სწრაფად იზრდება, ხოლო პიკი აპრილშია. 

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
### პროვინციის მთავრობა 
პროვინცია დაყოფილია რვა ოლქად (*ამფო*). ოლქები შემდგომ იყოფა 53 ქვეოლქად (*ტამბონი*) და 615 სოფლად (*მუბანი*).

#მუეანგ ბუენგ კან
#ფონ ხარონი
#ასე რომ ფისაი
#სექა
#პაკ ხატი
#ბუენგ ხონგ ლონგი
#სი ვილაი
#ბუნგ ხლა

### ადგილობრივი მთავრობა 
## 2017 წლის ადამიანის განვითარების ინდექსი 
2003 წლიდან, გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP) ტაილანდში პროგრესი განიცადა. აქ ადამიანის გავითარება ქვეეროვნულ დონეზე ხდება, რომელიც მოიცავს ადამიანის განვითარების რვავე ძირითად სფეროს. ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ეროვნულმა საბჭომ ცალკეულ პროვინციების განვითარებაზე (NESDB) პასუხისმგებლობა 2017 წლიდან აიღო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ნაცხვარა

**ნაცხვარა** — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ წარბასთუმნის აღმოსავლეთით გაწოლილ გორაზე, რომელიც სოფლისგან ხევით არის გამოყოფილი. ადგილობრივები ამ გორას თეთრმიწებს ეძახიან, თეთრმიწების ჩრდილოეთით, თხემზე ტერასისმაგვარი დაბოლოებაა, სადაც თითქმის შუაში, ხელოვნური ქვა-მიწა ყრილიანი ელიფსური ფორმის ბორცვია აღმართული, ორიენტირებული სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ  მიმართულებით, ბორცვის სიმაღლე დაახლოებით 10 მეტრია, ხოლო წრიული პერიმეტრი კი თითქმის 200 მეტრია, ის ჩრდილოეთით ღრმა ხევით სრულდება. ბორცვის ზედაპირი დარღვეული და უსწორმასწოროა, ზედაპირზე აღმოსავლეთ მხარეს მშრალი ქვა ყრილია. როგორც ჩანს აღნიშნული ბორცვი გორა ნამოსახლარს წარმოადგენს. ამ ბორცვის გარშემო, განსაკუთრებით კი მის აღმოსავლეთით ფიქსირდება სხვადასხვა პერიოდის კერამიკული მასალა. მოყოლებული ადრებრინჯაოს ხანიდან გვიანშუასაუკუნეების ჩათვლით. კერამიკული მასალა გვხვდება ბორცვის თავზეც, სადაც ადგილობრივებს ორმო ამოუთხრიათ და ზედ ჯვარი აღუმართავთ, რომელიც სოფელს გადაჰყურებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დუბაის საოცრებათა ბაღი

[მინი|[დუბაი|დუბაის საოცრებათა ბაღიحديقة الزهور بدبي

]]
მინი
**დუბაის საოცრებათა ბაღი** (არაბ. **حديقة الزهور بدبي**)— ყვავილების ბაღი, რომელიც მდებარეობს დუბაილენდში, დუბაიში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. ბაღი გაიხსნა 2013 წელს ვალენტინობის დღეს მსოფლიოში უდიდეს ყვავილების ბაღს უკავია 72,000 კვადრატული მეტრი, სადაც წარმოდგენილია 50 მილიონზე მეტი ყვავილი და 250 მილიონი მცენარე.

2015 წლის აპრილში ბაღს მიენიჭა ტურისტული პრემია Garden Tourism Award 2015.

## განვითარება 
მარცხნივ|მინი
დუბაის საოცრებათა ბაღის პირველი პროექტის კონცეფცია ჩამოყალიბდა დუბაილენდსა და კომპანია  Dubai Properties Group-ს შორის შეთანხმების საფუძველზე. პროექტის შემუშავება მოხდა Akar Landscaping and Agriculture-თან შეთანხმებით, იორდანიელი ბიზნესმენის აბდელ ნასერ რაჰალის ხელმძღვანელობით. პროექტის ღირებულება შეფასდა 40 მილიონ არაბთა გაერთიანებული საამიროების დირჰამად (11 მილიონი აშშ დოლარი).
მინი
მარცხნივ|მინი
პროექტის პირველი ეტაპი დასრულდა. ბაღი გაიხსნა 2013 წლის თებერვალში. ის  შედგებოდა 21000 კვ.ფუტი. გარე ობიექტისგან. ვერტიკალური და ჰორიზონტალური ლანდშაფტის  ჩათვლით,  რომელთაგან თითოეულს თავისი დიზაინი აქვს.

ყვავილების განლაგება და დიზაინი ხშირად იცვლება იმ მიზეზით, რომ დამთვალიერებლებისთვის ბაღში ვიზიტი საინტერესო იყოს ყოველ ჯერზე. ბაღში იშვიათი სახეობის ყვავილებია, რომელთა ნაწილი გადაშენების პირასაა. მათ შორის აღსანიშნავია ახლო აღმოსავლეთიდან შემოტანილი იშვიათი ჯიშის „Petunias and geraniums”.

## მუშაობის პერიოდი 
ალტ=ზესუმზირის მინდვრები დუბაის საცრებათა ბაღში|მარცხნივ|მინი|ზესუმზირის მინდვრები დუბაის საცრებათა ბაღში
დუბაის საოცრებათა ბაღი მუშაობს ყოველწლიურად ოქტომბრიდან აპრილამდე (ზოგჯერ  მცირედი ცვლილებით) და მაისიდან სექტემბრამდე დახურულია მაღალი ტემპერატურის გამო. საშუალო ტემპერატურა ზაფხულში აღწევს 40 °C-ს, რაც არ უწყობს ხელს ყვავილების დათვალიერებას.

### სარწყავი სისტემა 
დუბაის კლიმატის პირობებში ასეთი ყვავილების ბარის შექმნა შესაძლებელი გახდა წვეთოვანი ირიგაციის სისტემის მეშვეობით, რომელიც იძლევა წყლის უდანაკარგოდ ბოლო წვეთამდე გამოყენების საშუალებას.
ალტ=დუბაის პეპლების ბაღი|მინი|დუბაის პეპლების ბაღი

## დუბაის პეპლების ბაღი 
დუბაის პეპლების ბაღი დუბაის კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობაა. დუბაის პეპლების ბაღი გაიხსნა 2015 წელს დუბაის საოცრებათა ბაღში. ის არის მსოფლიოში უდიდესი და რეგიონში პირველი პეპლების დახურული ბაღი  და საცავი 26 სახეობის 15000-ზე მეტი პეპლისთვის. იმავე წელს, დამონტაჟდა მინი მაუსის, გუფის, პლუტოს, დეიზი დაკის, დონალდ დაკის და ჰუის, დიუისა და ლუის ყვავილების ფიგურები.

## გინესის მსოფლიო რეკორდები 
მინი
დუბაის საოცრებათა ბაღმა დღეისათვის დაამყარა  გინესის 3 რეკორდი. 2013 -  დუბაის საოცრებათა ბაღი დასახელდა, როგორც  მსოფლიოს უდიდესი ვერტიკალური ბაღი. ბაღში Airbus A380-ის ყვავილების სტრუქტურა შეტანილია გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც ყველაზე დიდი ყვავილების სტრუქტურა მსოფლიოში.

## პოპკულტურაში 
ცნობილი WWE მოჭიდავე და ჰოლივუდის სუპერვარსკვლავი ჯონ სინა ასევე ეწვია დუბაის საოცრებათა ბაღს 2017 წლის ფილმის „ფერდინანდის“ პოპულარიზაციისთვის. ბაღში ასევე დაიდგა  ხარის - „ფერდინანდის“ გიგანტური ყვავილების ქანდაკებაც. ბაღში გადაიღეს ბოლივუდის ფილმის სცენები.

## სქოლიო 
კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროები
კატეგორია:დუბაი
კატეგორია:დუბაის საოცრებათა ბაღი
ლენის მუშათა დახვრეტა

**ლენის მუშათა დახვრეტა** — სადამსჯელო ოპერაცია რუსეთის იმპერიაში 1912 წლის 4 აპრილს, როდესაც ჩაახშვეს მდინარე ლენაზე ოქროს საბადოების მუშების გაფიცვა.

მდინარე ლენაზე მდებარე ოქროს საბადოების სააქციო საზოგადოების წევრები იყვნენ რუსი მრეწველები ა. ვიშნეგრადსკი, ა. პუტილოვი, გრაფი ს. ვიტე, ნიკოლოზ II-ის დედა მარია თედორეს ასული. საბადოში მუშაობის პირობები იყო უკიდურესად მძიმე, ხოლო ხელფასი დაბალი. ამის გამო 1912 წლის 29 თებერვალს ანდრეევსკის საბადოზე დაიწყო მუშათა გაფიცვა, რისი საბაბიც გახდა დამპალი ხორცის გაცემა საბადოს დუქანში. გაფიცულები ითხოვდნენ 8-საათიან სამუშაო დღეს, ხელფასის მომატებას 30%-ით, ჯარიმების გაუქმებას და სხვა. ადმინისტრაციამ არ დააკმაყოფილა არცერთი მოთხოვნა. მარტის შუა რიცხვებში გაფიცვა მოედო ყველა საბადოს. გაიფიცა 6000-მდე მუშა. გაფიცვას ხელმძღვანელობდნენ ბოლშევიკები, მენშევიკები და ესერები. მთავრობამ გაფიცულთა წინააღმდეგ შეიარაღებული ძალები გაგზავნა. 4 აპრილს დააპატიმრეს საგაფიცვო კომიტეტის წევრები. შემდეგ დილით 2500-მდე მუშა გაემართა პროკურატურაში საჩივრის წარსადგენად. მათ გზა გადაუღობა ჯარმა და ჟანდარმერიის როტმისტრ ტრეშჩენკოვის ბრძანებით გაუხსნა ცეცხლი. მოკლეს 270 და დაჭრეს 250 კაცი.

ფაქტის გამოსაძიებლად მთავრობამ დანიშნა კომისია, მაგრამ ამან მუშები არ დააკმაყოფილა და მათ მასობრივად დატოვეს სამსახური. სამსახურიდან წავიდა სულ 9000-მდე მუშა. ლენის მუშათა დახვრეტამ ბიძგი მისცა შემდგომ რევოლუციურ პროცესებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:1912 წელი რუსეთის იმპერიაში
კატეგორია:აჯანყებები რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ
ანდრე ლენოტრი

**ანდრე ლენოტრი** (დ. 12 მარტი, 1613, პარიზი — გ. 15 სექტემბერი, 1700, იქვე) — ფრანგი არქიტექტორი, პარკების მშენებელი, ტიუილრის მთავარი მებაღის შვილი. 

## ბიოგრაფია
1653 წლიდან ხელმძღვანელობდა ვილე-ვიკონტის მშენებლობას. 1657 წლიდან იყო ლუი XIV-ის შენობათა გენერალური კონტროლიორი. 1660 წლიდან ხელმძღვანელობდა სენ-ჟერმენის, ფონტენბლოს, შანტიის, სენ ტუსა და ტიუილრის სამეფო პარკების მშენებლობას. 1662 წელს შეადგნა ლონდონის სენტ-ჯეიმზ პარკისა და გრინვიჩის პარკის პროექტები. ავტორია ვერსალის პარკებისა. მიერ მიერ შექმნილი რეგულარული პარკების სისტემა გაბატონებული იყო ევროპაში XVIII საუკუნის შუა წლებამდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1613
კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1700
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპელები
ალექსანდრე ლენსკი

**ალექსანდრე ლენსკი** (დ. 1 ოქტომბერი, 1847, კიშინიოვი — გ. 13 ოქტომბერი, 1908, მოსკოვი) — რუსი მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი, თეატრის თეორეტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1865 წელს. 1872-1873 წლებში იყო თბილისის რუსული თეატრის მსახიობი. 1876 წლიდან გარდაცალებამდე მოღვაწეობდა მცირე თეატრში. იყო მცირე თეატრის ფილიალის, ახალი თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1888 წლიდან ასწავლიდა მოსკოვის თეატრალურ სასწავლებელში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის მოღვაწეები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:კიშინიოვში დაბადებულები
იოჰან ჰაინრიხ მერკი

**იოჰან ჰაინრიხ მერკი** (დ. 11 აპრილი, 1741, დარმშტადტი — გ. 27 ივნისი, 1791) — გერმანელი მწერალი, კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, „ქარიშხლისა და შეტევის“ პერიოდის მნბიშვნელოვანი წარმომადგენელი. მეგობრობდა გოეთესთან, მასთან ერთად რედაქტორობდა „ფრანკფურტულ სამეცნიერო ცნობებს“. ავტორია მოთხრობებისა „ბატონ ოჰიმის ამბავი“ (1778), „ლინდორი“ (1781) და სხვა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1741
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
იულიან ლენსკი

**იულიან ლენსკი** (დ. 8 იანვარი, 1889 — გ. 21 სექტემბერი, 1937) — პოლონელი პოლიტიკოსი, კომუნისტი.

## ბიოგრაფია
1905 წლიდან იყო პოლონეთის სამეფოს და ლიტვის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1910 წელს აირჩიეს სოციალისტური ახალგაზრდობის კავშირის თავმჯდომარედ. იყო რსდმპ VI (ბოლშევიკთა) ყრილობის მონაწილე. 1917 წელს იყო სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტის კომისარი, 1919 წლის ივნისიდან ნოემბრამდე იყო პოლონეთის საქმეთა კომისარი, 1919 წელს იყო ლიტვა-ბელორუსის საბჭოთა რესპუბლიკის განათლების კომისარი. იყო პოლონეთის კომუნისტური პარტიის II, IV da VI ყრილობების დელეგატი. 19124 წელს მუშაობდა საფრანგეთის კომპარტიაში, იყო „იუმანიტეს“ რედაქტორი. 1924 წლიდან იყო პოლონეთის კომუნისტური პარტიის პოლიტბიუროს წევრი, ხოლო 1929 წლიდან გენერალური მდივანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:პოლონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:კომუნისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
თინათინ მერკვილაძე

**თინათინ მერკვილაძე** (დ. 14 მაისი, 1929, ქუთაისი — გ. 25 აგვისტო, 2024) — ქართველი მომღერალი (სოპრანო), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1976).

## ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა ქუთაისის მუსიკალური სასწავლებელი, 1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1955 წლიდან იყო თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის წამყვანი სოლისტი. 1984 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში მუსიკის კათედრაზე. შესრულებული აქვს 100–ზე მეტი როლი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1961: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1976: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:სოპრანოები
თ
სერგეი მერკუროვი

**სერგეი მერკუროვი** (; ; ; დ. 26 ოქტომბერი, 1881, ალექსანდროპოლი — გ. 8 ივნისი, 1952, მოსკოვი) — სომხური წარმოშობის რუსი მოქანდაკე, სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (19430, საბჭოთა კავშირის სამხატვრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (1947).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1881 წლის 26 ოქტომბერს (7 ნოემბერს) ქალაქ ალექსანდროპოლში (ამჟამად გიუმრი), ბერძნულ ოჯახში.

1901 წელს დაამთავრა ტიფლისის რეალური სასწავლებელი და შევიდა კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტში, საიდანაც მალე გარიცხეს პოლიტიკურ მოვლენებში მონაწილეობისთვის. 

1902-1905 წლებში სწავლობდა მიუნხენის სამხატვრო აკადემიაში. 1907 წლამდე ცხოვრობდა პარიზში. მისი ადრინდელი ნამუშევრებისთვის დამახასიათებელი იყო ამაღელვებელი სიმბოლიკა და მოდერნისტული სტილიზაცია. ისწრაფვოდა მონუმენტური ჰეროიკული სახეების შექმნისკენ. 

1907 წელს მოქანდაკე დაბრუნდა რუსეთის იმპერიაში. ცხოვრობდა ტიფლისსა და იალტაში. 1910 წლის შემოდგომაზე გადავიდა მოსკოვში. 

მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია დოსტოევსკის (1911-1913) და კ. ტიმირიაზევის (1922-1923) ქანდაკებები, ჯგუფური კომპოზიცია „ბელადის სიკვდილი“ (1927-1947), სტალინის ქანდაკება ერევანში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1939 ლენინის ორდენი
* 1940 სომხეთის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1941 სტალინური პრემია
* 1942 რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1943 სსრკ-ის სახალხო მხატვარი
* 1947 შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1947 სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის აკადემიკოსი
* 1950 სომხეთის სსრ-ის სახალხო მხატვარი
* 1951 სტალინური პრემია
* 1951 შრომის წითელი დროშის ორდენი
* მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი
კატეგორია:რუსი მოქანდაკეები
კატეგორია:XX საუკუნის მოქანდაკეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
მეროვინგული ხელოვნება

**მეროვინგული ხელოვნება** — საფრანგეთის ჩრდილოეთ და ცენტრალური ოლქების ხელოვნება. V-XIII საუკუნეებში ამ ტერიტორიებს მეროვინგები მართავდნენ. მეროვინგული ხელოვნება ეყრდნობოდა გვიანდელი ანტიკური, გალურ-რომაული, ბარბაროსული ხელოვნების ტრადიციებს. მეროვინგულმა არქიტექტურამ საფუძველი მოუმზადა წინარომანული არქიტექტურის აყვავებას. მეროვინგული ხელოვნების ნიმუშებია ბაპტისტერიუმები (პუატიე, IV-VII სს), კრიპტები (სენ-ლორანი გრენობლში, VIII ს) და ბაზილიკური ეკლესიები. განვითარების მაღალ დონეს მიაღწია დეკორატიულმა გამოყენებითმა ხელოვნებამ. გავრცელებული იყო ქვაზე ბრტელი რელიეფური კვეთა, გამომწვარი თიხის რელიეფები, ოქროთ, ვერცხლით და ძვირფასი ქვებით შემკული საეკლესიო ნივთები, იარაღები, წიგნის მინიატურა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შუასაუკუნეების ხელოვნება
მერომორფული ფუნქცია

**მერომორფული ფუნქცია** — ფუნქცია, რომელიც წარმოიდგინება, როგორც ორიმთელი ფუნქციის განაყოფი, ორი ყველგან კრებადი ხარისხოვანი მკრივის განაყოფი. მერომორფული ფუნქციებია რაციონალური, ტრიგონომეტრიული, ელიფსური ფუნქციები, გამა-ფუნქცია, ძეტა-ფუნქცია და ა.შ..

## ლიტერატურა
კატეგორია:კომპლექსური ანალიზი
პაატა კიკნაველიძე

**პაატა კიკნაველიძე** (დ. 16 მაისი, 1975, ბაღდათი)  —  ქართველი  იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბაღდათის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბაღდათში დაბადებულები
პაატა
მეროპე

**მეროპე**, *23 კუროსი* — კუროს თანავარსკვლავედის 4,2 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდის ვარსკვლავი. შედის ვარსკვლავთა გროვა პლეადებში. ნათობა მზისაზე 128-ჯერ მეტია. მანძილი მძიდან 91 პს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კუროს თანავარსკვლავედი
ლუი სებასტიან მერსიე

**ლუი სებასტიან მერსიე** (; დ. 6 ივნისი, 1740, პარიზი — გ. 25 აპრილი, 1814) — ფრანგი მწერალი. იყო დუალისტი, იზიარებდა ჟან-ჟაკ რუსოს იდეებს, აიდეალებდა სოფლურ ყოფას, ქადაგებდა საყოველთაო თანასწორობას, თავს ესხმოდა სალონურ-არისტოკრატულ კულტურას. დრამატურგიაში ილაშქრებდა კლასიცისტური თეატრის წინააღმდეგ, ქადაგებდა სოციალური დრამის დამკვიდრებას. მისი ნაწარმოებებია რომანი „ველური“ (1746), კრებული „მორალური ზღაპრები“ (1769), უტოპიური რომანი „2440 წელი“ (1770) და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Louis Sébastien Mercier — data.bnf.fr 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1740
კატეგორია:გარდაცვლილი 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ფრანგი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი ფანტასტი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სიონის ბაზილიკა და სამაროვანი

**სიონის ბაზილიკა და სამაროვანი** — არქეოლოგიური, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. ივრის მარცხენა ნაპირზე. 1951 წელს წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით, არქეოლოგიური ექსპედიციის ერთმა რაზმმა (ხელმძღვანელი ი. ციციშვილი) შეისწავლა ბაზილიკის არქიტექტურა. 1961 წელს ძეგლთა დაცვის სარესტავრაციო სახელოსნომ (ხელმძღვანელი ლ. ხიმშიაშვილი) გააშიშვლა ნაგებობის შემორჩენილი კედლები; დეტალურად აიზომა, დაინომრა მათი საპირე ქვები და ყველა დეტალი, 1962 წელს ისტორიის ინსტიტუტის სიონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) გათხარა ბაზილიკის მიმდებარე ტერიტორია და გამოიკვლია ასზე მეტი სამარხი, რომელთა შორის აღმოჩდნა მიწისქვეშა კამაროვანი აკლდამა. იმავე წელს ბაზილიკა და აკლდამა დაშალეს და გადმოიტანეს თბილისში, საქართველოს ხალხური ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის სახელმწიფო მუზეუმში.  

სამეცნიერო ლიტერატურაში ტაძრის აგების თარიღის შესახებ არსებობს ორი თვალსაზრისი; ერთის მიხედვით, ძეგლი VIII-IX საუკუნეს განეკუთვნება (გ. ჩუბინაშვილი, ვ. ბერიძე, რ. შმერლინგი, რ. მეფისაშვილი, ვ. ცინცაძე), მეორე თვალსაზრისით (ი. ციციშვილი, რ. რამიშვილი) - V საუკუნის მეორე ნახევარს.  

ბაზილიკა გეგმით სწორკუთხაა. იგი მონოლითური სვეტების ორი წყვილით დანაწევრებულია სამ ნავად. შუა ნავი, გვერდის ნავებთან შედარებით, ორნახევარჯერ უფრო განიერია და აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი მოხაზულობის ღრმა შვერილი აფსიდით, რომელიც გარედან ხუთწახნაგოვანია. ეკლესიის ნავები ერთმანეთთან დაკავშირებული ყოფილა ნალისებრი თაღებით, შენობა გადახურული ყოფილა საერთო ორკალთიანი სახურავით. დამოუკიდებელი სახურავი აქვს აფსიდის წახნაგოვან შვერილს და სამხრეთით და ჩრდილოეთით გვიანდელ მინაშენებს, რომლებიც ეკლესიის შესაბამის ფასადებს მთელ სიგრძეზე ეკვრიან. ეკლესიას ეტყობა მრავალგზის საფუძვლიანი შეკეთების კვალი. მისი კედლების გარეპირი ნაწყობია შირიმის კარგად გათლილი კვადრებით. ყველა სვეტი, კონსტრუქციული და არქიტექტურული დეტალი ქვიშაქვისაა. ბაზილიკა ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოქცეულია მთავარი და გვერდის ნავების კამაროვანი გადახურვები, დანგრეულია სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლების ზედა ნაწილები და მინაშენები, ჩამოშლილია საპირე წყობის უმეტესი ნაწილი. შესასვლელები სამხრეთ და დასავლეთ კედლების შუა ნაწილშია. სახმრეთის შესასვლელი გარედან მოზრდილი ზომის არქიტრავითაა გადახურული, შიგნით კი თაღოვანია. დასავლეთის შესასვლელის გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. 

სამაროვანი განლაგებული იყო ბაზილიკის გარშემო ორ-სამ სართულად. განეკუთვნება V-XVIII საუკუნეს. სამარხები განსაკუთრებით მრავლად აღმოჩნდა ეკლესიის აღმოსავლეთის და სამხრეთის ფასადების გასწვრივ, სადაც ჭარბობდა სოციალურად დაწინაურებულ პირთა ქვისსამარხები.  

არქეოლოგიური მასალა დაცულია არქეოლოგიის კვლევით ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ივანე კიღურაძე

**ივანე კიღურაძე** (დ. 12 იანვარი, 1937,  სოფ. ხიდისთავი, ჩოხატაურის რაიონი)  —  ქართველი  მათემატიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი.

1960 წელს დაამთავრა ი. ბ. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ივანე
უილიამ პარი მერფი

**უილიამ პარი მერფი** (დ. 6 თებერვალი, 1892, სტოტონი, უისკონსინი — გ. 9 ოქტომბერი, 1987) — ამერიკელი თერაპევტი და ჰემატოლოგი. 

## ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა უმაღლესი სკოლა ორეგონში. 1920 წელს გახდა მედიცინის დოქტორი. 1922 წლიდან მუშაობდა ბოსტონში, პიტერ ბენტ ბრიგემის ჰოსპიტალში. 1923 წლიდან ასწავლიდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის ჰარვარდის სამედიცინო სკოლაში. ძირითადად შეისწავლიდა შაქრიან დიაბეტსა და სისხლის ზოგიერთ დაავადებას. 1934 წელს ანემიის სამკურნალო მეთოდიკის შემოღებისთვის ჯ. მაინტონთან და ჯ. უილპთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი
კატეგორია:ამერიკელი ექიმები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
სიონის მეორე ეკლესია

**სიონის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონსა და სოფელ ლელოვანს შორის, ნასოფლარ კუპრიაანთკარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, წყობაში ზოგან ჩართულია შირიმი. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ და აღმოსავლეთი კედლების ნაწილი. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმლის გადახურვა და ჩრდილოეთის წირთხლი ჩამონგრეულია. სარკმლის სამხრეთით პატარა სწორკუთხა ნიშია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა. ეკლესიის ჩრდილოეთ მინაშენისგან, მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთის კუთხეა დარჩენილი.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები