open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შურისმაძიებლები (კომიქსები)

**შურისმაძიებლები** () — სუპერგმირული გუნდი Marvel Comics-ის გამოცემებეში. პირველად გამოჩნდა ამავე სახელწოდების 1963 წლის კომიქსში. მისი შემქმნელები არიან სტენ ლი და ჯეკ კირბი. შურისმაძიებლები წარმოადგენენ წინა გუნდის, ყველა-გამარჯვებულის (Timely Comics-იდან) განახლებას.

გუნდის თავდაპირველი წევრები იყვნენ ადამიანი ჭიანჭველა, ჰალკი, რკინის კაცი, თორი და ბზიკი. მეორე ნომრისთვის ადამიანი ჭიანჭველა გახდა გიგანტი. კაპიტანი ამერიკა მეოთხე ნომერში ყინულში გაიჭედა და გუნდს შეუერთდა მხოლოდ გაცოცხლების შემდეგ. ცვალებადი შემადგენლობა კომიქსების სერიის დამახასიათებელ ნიშნად იქცა, თუმცა მუდმივი დარჩა ის, რომ გუნდი ებრძოდა ისეთ მტერს, რომელსაც ერთი გმირი ვერ გაუმკლავდებოდა. მასში აგრეთვე შედიოდნენ ადამიანები, ზეადამიანები, ანდროიდები, უცხოპლანეტელები, ზებუნებრივი არსებები და ყოფილი მტრებიც კი.

გარდა კომიქსების და რამდენიმე ტელესერიალის, გუნდი აგრეთვე გამოჩნდა 2012 წლის „შურისმაძიებლებში“ (რეჟ. ჯოს უიდონი). ფილმმა საბოლოოდ რეკორდი დაამყარა, სადებიუტო კვირაში 207.4 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავლით. მეორე ფილმი, „შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა“, გამოვიდა 2015 წელს. 2018 წელს დაგეგმილია ფილმის „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ გამოსვლა, ხოლო ჯერჯერობით უსათაურო გაგრძელება 2019 წლის 3 მაისს გამოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* საიტზე Superhero Database
* 
* კომიქსების გაყიდვების ისტორია 1966 წლიდან დღემდე

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული კომიქსების პერსონაჟები
Hunter × Hunter-ის ეპიზოდების სია (2011)

***Hunter × Hunter*** — ანიმე ტელესერიალი, რომელიც ეთერში 2011—2014 წლებში გადიოდა. მას საფუძვლად დაედო იოშიჰირო ტოგაშის Hunter × Hunter-ის მანგა. „Hunter × Hunter“-ის გამოსვლის შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა 2011 წლის 24 ივლისს. ეს ანიმე 1999 წელს გამოსული „Hunter × Hunter“-ის რიმეიკი. ახალი ანიმეს პრემიერა Nippon Television-ის ეთერში იაპონიის მასშტაბით 2011 წლის 2 ოქტომბერს გაიმართა. ანიმეს მუსიკა და საუნდტრეკი შექმნა იოშიჰისა მირანომ. სერიალის ჩვენება დასრულდა 2014 წლის 24 სექტემბერს. იგი შეიცავს 148 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრშლივობაა 22-25 წუთი.

## ეპიზოდები 
## რესურსები ინტერნეტში
* *Hunter × Hunter* Nippon Television-ზე
* *Hunter × Hunter* Crunchyroll-ზე
* *Hunter × Hunter* Netflix-ზე
* 
* 

## სქოლიო
Hunter × Hunter

— იაპონური მანგას სერია, რომლის სცენარის ავტორი და მხატვარია იოსიჰირო ტოგასი. იგი გამოიცემა *Weekly Shōnen Jump*-ში 1998 წლის 3 მარტიდან, თუმცა 2006 წლიდან გამოშვება დროდადრო წყდება. 2017 წლის ივნისისთვის 37 ტომის სახით Shueisha-ს მიერ გამოიცა „Hunter × Hunter“-ის 360 თავი.

სერიის მთავარი პერსონაჟი გონ ფრიკსია, რომელიც შეიტყობს, რომ მამამისი, რომელიც დაღუპული ეგონა, სინამდვილეში ცოცხალია და ფლობს მონადირის პროფესიას. მონადირეები ამ სამყაროში ეძებენ იშვიათ არსებებს, განძს, იკვლევენ მანამდე უცნობ ადგილებს ან იჭერენ საშიშ დამნაშავეებს. მამის პოვნის მიზნით გონი გადაწყვიტავს, თავადაც მონადირე გახდეს. მოგზაურობებისას იგი ახალ მეგობრებს შეიძენს და მრავალ მტერს ხვდება.

1999 წელს Hunter × Hunter Nippon Animation-ის მიერ ადაპტირებული იქნა 62 ეპიზოდიან ანიმე-ტელესეირალად. იგი 2001 წლამდე Fuji TV-ზე გამოდიოდა. 2002–2004 წელს გამოვიდა 30 ეპიზოდისგან შემდგარი სამი ცალკე ოვა – 1999 წლის ტელესერიალის გაგრძელება და მისი მეორე ნაწილი. მანგას მიხედვით მეორე ტელესერიალი შეიქმნა Madhouse-ის მიერ. იგი გადიოდა Nippon Television-ზე 2011 წლის ოქტომბრიდან 2014 წლის სექტემბრამდე. 2013 წელს გამოვიდა იმავე სტუდიის ორი სრულმეტრაჟიანი ანიმე – „Hunter × Hunter: Phantom Rouge“ და „Hunter × Hunter: The Last Mission“

მანგას დადებითი შეფასება მიენიჭა ძირითადი მკითხველის და კრიტიკოსების მიერ. იგი წარმოადგენს  Shueisha-ს ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ ნაწარმს – 2014 წლის თებერვლისთვის გაყიდული 66 მილიონი ტომით.

## სიუჟეტი 
მარცხნივ|მინი|Hunter x Hunter-ის სამყაროს რუკა

გამოგონილ სამყაროში მონადირეები ფლობენ განსაკუთრებულ შესაძლებლობებს. მაგალითად, მხოლოდ მათთვისაა ცნობილი, სად არის დაკარგული მიწები ან უძველესი განძი. მათთვის ცნობილია სამყაროს ყველაზე დიდი საიდუმლოებები. მათში ყველაზე რჩეულებს მინიჭებული აქვთ სისხლიანი შურისძიების, მკვლელობის და ადამიანებზე ნადირობის უფლებაც. გონ ფრიკსი, მთავარი პერსონაჟი, 12 წლის ახალგაზრდაა, რომელსაც უნდა მონადირეების გამოცდის ჩაბარება, რათა იპოვოს მამა. თუმცა, მამის ბიძაშვილი მიტო (რომელიც გონის აღმზრდელია) სასტიკი წინააღმდეგია, რადგან შიშობს, რომ იგი შეიძლება საკუთარი მამის კვალს გაჰყვეს, რომელმაც ნადირობის გამო ყველაფერი დატოვა, საკუთარი ოჯახიც კი. გონი იძენს მეგობრებს, კურაბიკას, ლეორიოს და კილუას, და მათთან ერთად უამრავ თავგადასავალს გადის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Viz Media-ს ოფიციალურ საიტზე
*Nippon Television-ის ოფიციალურ საიტზე (2011) 
*VAP-ის საიტზე (2011) 
*Adult Swim-ის საიტზე (2011) 
*

## სქოლიო
ველის მეფეების სია

**ველი** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში  — ჩრდილოელი ხალხის ქალაქი და სამეფო. განადგურებული იქნა დრაკონ სმაუგის მიერ. მისი აღსასრულის შემდეგ აღდგენილი იქნა ბარდის მიერ და იქცა ველის სამეფოდ.

აქ წარმოდგენილია სამეფოს ცნობილი მმართველების სია.

## გირიონი
ნახსენებია მხოლოდ „ჰობიტში“. იგი იყო ველის უკანასკნელი მბრძანებელი, რომელიც მოკლა სმაუგმა. 170 წლის შემდეგ დრაკონი მოკლული იქნა ბარდის მიერ და სამეფო აღდგა.

## ბარდი
ბარდი იყო ქალაქ ველის სამეფოს მემკვიდრე და კანონიერი მეფე, აგრეთვე მშვილდოსანი, რომელიც ტბისპირა ქალაქში ცხოვრობდა. მომდინარეობდა გირიონის შტოდან, რომლის ცოლი და შვილები შეეფარნენ ტბისპირა ქალაქს 2770 წელს - მას შემდეგ, რაც დრაკონმა სმაუგმა გაანადგურა ველი და დასახლდა მარტოსული მთის გულში. ბარდმა, შაშვის მითითებით, ესროლა დრაკონს ისარი პირდაპირ იმ წერტილში მუცელზე, რომელიც სმაუგის სასიკვდილო ადგილი იყო (შაშვის ენა მას ესმოდა, ვინაიდან ველის ხალხს ეს ნიჭი ყოველთვის ჰქონდა). განგმირული სმაუგი ესგაროთზე დაეცა და დაანგრია. შემდგომში ბარდმა აღადგინა ველის სამეფო და 2944 წელს მისი მეფე გახდა. მარტოსული მთის სამეფოს ჯუჯებთან მას ყოველთვის კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. ეს მიწა, განადგურებული სმაუგის მიერ, კვლავ აყვავდა.

## ბაინი
ბაინი იყო ველის მეფე, რიგით მეორე ხელახლა აღდგენილ შტოში. იგი იყო მშვილდოსან ბარდის შვილი და მამის შემდეგ მეფობდა მესამე ეპოქის 2977 წლიდან, 30 წლის განმავლობაში. ამ პერიოდში მარტოსული მთა ბალინის და ჯუჯების რაზმის მიერ იქნა დატოვებული. ისინი მორიაში გადავიდნენ.

ბაინის მემკვიდრე იყო ბრანდი, მესამე ეპოქის 3007 წლიდან. ამბობენ, რომ უკანასკნელის სამეფო აღწევდა ტბისპირა ქალაქის სამხრეთ და აღმოსავლეთ საზღვრებამდე.

რადგან ველის ენა ძველსკანდინავიურ ენას ჰგავს, ვარაუდობენ, რომ ბაინის სახელი Beinn-ისგან მომდინარეობს და აღნიშნავს *მამოძრავებელს*.

პიტერ ჯექსონის „ჰობიტში“ პერსონაჟის როლს ასრულებს ჯონ ბელი.

## ბრანდი
ბაინის ძე და მემკვიდრე. ველის მეფე ბეჭდის ომის პერიოდში. მოკლული იქნა, როდესაც დაინ II რკინისტერფთან ერთად ველის ბრძოლაში იბრძოდა. მისი მემკვიდრე იყო ბარდ II. პერსონაჟი აგრეთვე ჩნდება ვიდეო თამაშის *The Lord of the Rings: The Battle for Middle-earth II* დამატებაში *The Rise of the Witch-king*.

## ბარდ II
ბრანდის ძე და მემკვიდრე. ველის მეფე ბეჭდის ომის პერიოდში.

## სქოლიო
არჩერი (ტელესერიალი)

„**არჩერი**“ () — ამერიკული ანიმაციური ჯაშუშური ჟანრის სიტუაციური კომედიური ტელესერიალი. იგი ტელეარხ FX-ისთვის შექმნა ადამ რიდმა. 

სერიალის მთავარი პერსონაჟია სტერლინგ არჩერი, რომელიც თავს „მსოფლიოს უდიდეს საიდუმლო აგენტს“ უწოდებს. იგი სერიალის პირველი ოთხი სეზონის განმავლობაში წარმოდგენილია, როგორც მისი დედის, მელორის დაქვემდებარებაში არსებული საიდუმლო სააგენტო ISIS-ის თანამშრომელი. შემდგომში პერსონაჟები დაკავებულები არიან ნარკოტიკების რეალიზაციით, არიან იარაღის დილერები, ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს და კერძო აგენტები. უკანასკნელ პერიოდში სერიალის მოქმედება მიმდინარეობს მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1947 წელს და ისინი კვლავ კერძო გამომძიებლები არიან.

სერიალის პრემიერა გაიმართა 2009 წლის 17 სექტემბერს. 2016 წლის 21 ივნისს FX-მა ოფიციალურად შეუკვეთა მერვე, მეცხრე და მეათე სეზონები, რომელთაგან ყოველი რვა ეპიზოდს მოიცავს. მერვე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2017 წლის 5 აპრილს, როდესაც სერიალი გადავიდა FXX-ზე. თავად რიდმა განაცხადა, რომ სერიალი მეათე სეზონით დასრულდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:არჩერი (ტელესერიალი)
კატეგორია:2009 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები
მაიმანსინგჰი

220px|მინი|მაიმანსინგჰი
**მაიმანსინგჰი** (ბენგ. – ময়মনসিংহ)  — ქალაქი ბანგლადეშის ჩრდილოეთში, იმავე დასახელების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი.
## ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1787 წლის 1 მაისს ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიის მიერ. მას აქვს მდიდარი კულტურული და პოლიტიკუერი ისტორია. მის მცხოვრებთა უმეტესობა ინდუსია. ბრიტანეთის სამეფოში მას მეორე სახელი ნასირბადი უწოდეს. XX საუკუნის დასაწყისში ქალაქში ბევრი მუსლიმი ჩამოსახლდა. 1947 წელს ინდოეთის დაშლის დროს ინდუსთა მრავალი ოჯახი გადასახლდა აქედან. 1965 წელს ინდო-პაკისტანური ომის შემდეგ ინდუსი მოსახლეობა მეორედ გახდა დევნილი.

## კლიმატი
ქალაქს არ აქვს მკაცრად განსაზღვრული გეოგრაფიული საზღვრები. 1980-იანი წლებიდან მოხდა ქალაქის სწრაფი ურბანიზაცია. მაიმანსინგჰი მდებარეობს მდინარე ბრაჰმაპუტრას სანაპიროზე. 

მისი კლიმატი ზომიერია, ბევრად უფრო მაგარია, ვიდრე დაკას კლიმატი, რადგან მაიმანსინგჰი ახლოსაა ჰიმალაის მთებთან.  ნალექები იწყება მაისში ან ივნისში და გრძელდება აგვისტომდე. ხშირია მუსონური წვიმები. წვიმს მძიმედ და ზოგჯერ მთელი დღე-ღამეები. ზაფხულის მუსონების განმავლობაში ტემპერატურა მერყეობს 15-დან 20 გრადუსამდე. ზამთრის ტემპერატურა ეცემა 15°C, ეს ხდება დეკემბერ-იანვარში, თუმცა, სავსებით შესაძლებელია მსგავსი ტემპერატურა ნოემბრიდან თებერვლამდე გაგრძელდეს. ტემპერატურა ყველაზე მაღალია აპრილ-მაის პერიოდში. ამ დროს  ტემპერატურა შეიძლება იყოს 40°C . მაღალი ტენიანობა იწვევს მძიმე წებოვნებას ამ პერიოდში. დასავლელ მოგზაურთათვის საუკეთესო ვიზიტი ნოემბრისა და თებერვლის თვეებია.

## დემოგრაფია
ქალაქის მოსახლეობა წლების მიხედვით 
* 1991	— 273 350
* 2001   — 332 721	
* 2010   — 395 129
## გალერეა

File:Shahid Minar in Mymensingh.JPG| 
File:Bangladesh Agriculture University.jpg| 
File:BD Ananda Mohan College.JPG| 
File:Chayabani movie theater.JPG| 
File:Mymensingh power station 1.JPG| 
File:Centre for Neuclear Medicine and Ultrasound.JPG| 
File:Town-hall-point.jpg| 

## ლიტერატურა
* Khan Mohammad Abdullah, *Moymonsigh-er Etihash*, 1966, Mymensingh.
* Darji Abdul Wahab, *Moymonsigh-er Choritavidhan*, 1986, Mymensingh.
* F. A. Sachse, *Mymensingh Gazetteer*, Bengal Secretariat Book Depot, 1917, Calcutta.
* Asoke Mitra, *Towards Independence – 1940–1947*, 1997, New Delhi.
* Kedarnath Mojumder, *Moymonsingh-er Biboron*, 1987, Mymensingh.
* Kedarnath Mojumder, *Moymonsingh-er Etihash*, 1987, Mymensingh.

## რესურსები ინტერნეტში
*მაიმანსინგჰის ოლქის ისტორიული ადგილები
*მაიმანსინგჰი
*ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:ბანგლადეში
კატეგორია:ბანგლადეშის ქალაქები
კატეგორია:აზიის ქალაქები
ქაბულის სახალხო აჯანყება

**ქაბულის სახალხო აჯანყება** — სისხლისმღვრელი დაპირისპირება ავღანეთში მცხოვრებ მოსახლეობას და ოკუპანტ ინგლისს შორის.

1879 წლის 26 მაისს ქაბულსა და ჯალალაბადს შორის მდებარე დაბაში (განდამაკში) ხელი მოაწერეს ინგლის-ავღანეთის საზავო ხელშეკრულებას, რომელიც კაბალურ ხასიათს ატარებდა. ხელშეკრულებით ავღანეთი კარგავდა დამოუკიდებლობას და ინგლისზე დამოკიდებული სახელმწიფო ხდებოდა. ავღანეთს ეკრძალებოდა გარესამყაროსთან უშუალო ურთიერთობა. ყანდაარის ოლქი და ავღანეთ-ინდოეთის საზღვრის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი რაიონები ჰაიბერის, გოლანის და გოპალის მთიანი გასასვლელები ინგლისის ხელში იყო. ომის შემთხვევაში ინგლისელები ღებულობდნენ ავღანეთში ჯარების შეყვანის უფლებას. ავღანეთის ამირას ენიშნებოდა ყოველწლიური სუფსიდია 600 000 რუპიის რაოდენობით.

ინგლისის პირველ რეზიდენტად დანიშნეს განდამაკის ხელშეკრულების ავტორი პიერ ლუი ნაპოლეონ კავანიარი, რომელიც ქაბულში ჩასვლისთანავე უხეშად ჩაერია ავღანეთის საშინაო საქმეებში. ინგლისელი რეზიდენტის თვითნებობამ და ამირა მუჰამედ იაკუბ-ხანის კაპიტულაციამ აღაშფოთა ქაბულის მოსახლეობა და ჯარისკაცები. 1879 წლის სექტემბერში ქაბულში იფეთქა საყოველთაო-სახალხო აჯანყებამ. ქალაქის აჯანყებულმა მოსახლეობამ და ამირას ჯარის ნაწილებმა ალყა შემოარტყეს ბალა-ჰისარს, სადაც მოთავსებული იყო ინგლისის სარეზიდენტო და ამოხოცეს იქ მყოფი ყველა ინგლისელი. ქაბულის აჯანყებამ გამოხმაურება ჰპოვა მთელს ავღანეთში. აჯანყებულთა დასახმარებლად მაშინვე დაიძრნენ თავისუფლების მოყვარე მეომარ ტომთა საბრძოლო შენაერთები. ავღანელ ტომთა ლაშქართან ერთად ინგლისელი ოკუპანტების წინააღმდეგ გამოვიდნენ ტაჯიკები, უზბეკები და ავღანეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი. აჯანყებულებმა ოკუპანტებისგან გაათავისუფლეს დაპყრობილი ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი და დიდი ზიანი მიაყენეს მათ. ინგლისელებმა დიდი ზარალი განიცადეს და დაკარგეს დაპყრობილი ბაზების უმრავლესობა. ისინი იძულებულები გახდნენ ახალი არმია დაეძრათ ინდოეთიდან ავღანეთისაკენ.

1879 წლის შემოდგომაზე ავღანეთში შეიჭრნენ ინგლისურ-ინდური არმიის დიდი შენაერთები გენერალ ფრედერიკ რობერტსის ხელმძღვანელობით. ინგლისელებმა სადისტური სისასტიკით ჩაახშეს ავღანელთა წინააღმდეგობა. ქაბულის გარნიოზის შეუპოვარი წინააღმდეგობის მიუხედავად ინგლისელებმა შეძლეს ავღანეთის სატახტო ქალაქის აღება. გენერალ ფრედერიკ რობერტსის ბრძანებით ინგლისის მხედრიონმა ხელი მიჰყო ქალაქის მოსახლეობის მასობრივ დასჯას. სახელდახელოდ აღმართულ სახრჩობელაზე ერთდროულად კიდებდნენ 40-50 კაცს. მათ არ დაინდეს უმაღლესი სასულიერო წარმომადგენლებიც კი იმისთვის, რომ ისინი მოუწოდებდნენ უცხოელი დამპყრობლების წინააღმდეგ ენერგიული ბრძოლისაკენ. მათი ბარბაროსული შურისძიების მსხვერპლი გახდა ათასობით მოლა, რომლებიც მეჩეთებში ცოცხლად დაწვეს.

ყოველივე ამან უფრო გააძლიერა ავღანელი ხალხის წინააღმდეგობა. სულ მალე 100 000-მა აჯანყებულმა ალყა შემოავლო ქაბულს და ინგლისის არმია შერპურის გამაგრებულ ბანაკში ჩაკეტა. ინდოეთიდან მაშველი ძალების მიღების და ფეოდალთა ნაწილის მოსყიდვის მიუხედავად ოკუპანტთა მდგომარეობა დღითიდღე უარესდებოდა.

1880 წლისთვის ინგლისელებმა დაკარგეს თითქმის მთელი დაპყრობილი ტერიტორია. ასეთ ვითარებაში ინგლისელები იძულებულები გახდნენ, ხელი აეღოთ ავღანეთის დაპყრობის განზრახვაზე.

## ლიტერატურა
* ვ. დონაძე, აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ახალი ისტორია, გამომცემლობა „განათლება“ თბ., 1983, გვ. 257

კატეგორია:1879 წლის ომები
კატეგორია:ავღანეთის ისტორია
შავი ენა

**შავი ენა** () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ენა, რომელიც შექმნა ბნელმა მბრძანებელმა საურონმა მეორე ეპოქის პირველ ნახევარში თავისი მსახურებისთვის.

## ისტორია
ორკებს არ გააჩნდათ საკუთარი ენა, არამედ ოდითგანვე განსხვავებული ენების დიალექტებზე ან განშტოებებზე ლაპარაკობდნენ, რომლებიც თავის მხრივ იმდენად სახეცვლილი იყო ხოლმე, რომ ორკთა არამონათესავე ტომები ერთმანეთს ვერაფერს აგებინებდნენ.

მზის პირველ ეპოქაში ორკები ანგბანდში იყვნენ თავმოყრილნი. ისინი სავარაუდოდ სხვადასხვა ენის დამახინჯებულ ვარიანტს იყენებდნენ, მაგრამ იმის გამო რომ მათი სამყოფელი საუკუნეების განმავლობაში ანგბანდი რჩებოდა, ამა თუ იმ ორკის მეტყველება სხვა ორკისგან არ განსხვავდებოდა. სიტუაცია შეიცვალა ანგბანდის დაცემის შემდეგ, როდესაც ორკები ბელერიანდიდან აღმოსავლეთში გაიხიზნნენ და მიმოიფანტნენ. სავარაუდოდ ამ პერიოდიდან ორკებმა დაიწყეს ვესტრონულიდან სიტყვების ათვისება და დამახინჯება, ისე, რომ საბოლოოდ მათი ენები ვესტრონულის ორკულ დიალექტებს წარმოადგენდა. სავარაუდოდ, ამ მიზეზის გამო დაიწყო საურონმა შავი ენის შექმნა მაშინ, როდესაც ორკთა უდიდესი ნაწილი მორდორში იყო თავმოყრილი. ამ დროს ბნელმა მბრძანებელმა ერთი ბეჭდის დახმარებით ბარად-დურის შენება დაიწყო.

შავ ენას იყენებდნენ თავად საურონი და მისი მთავარი მსახურები: ნაზგულები და მხედართმთავრები. ორკებმა ადრინდელივით, მხოლოდ რამდენიმე სიტყვა აითვისეს.

მესამე ეპოქის მიწურულს, ბეჭდის ომის მოვლენებისას შავი ენა გამოიყენებოდა მხოლოდ ბარად-დურში, მინას მორგულსა და დოლ გულდურში. მას ძირითადად საურონი იყენებდა მსახურებთან, ასევე ნაზგულები თავიანთ ქვეშევრდომებთან.

## მაგალითები
ყველაზე ცნობილი მაგალითი შავი ენისა არის წარწერა ბეჭედზე, რომელიც შედგება ოთხი სტროფისაგან და დაწერილია ტენგუარის შავ ენაზე. წარწერა ლათინური ასოებით ასეთია:

Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul,
ash nazg thrakatulûk agh burzum-ishi krimpatul

თარგმანი:

ერთი ბეჭედი დაჯაბნის ყველას, ერთი ბეჭედი მოძებნის ყველას,
ერთი ბეჭედი შეკრებს ბნელში და ჯაჭვად შეჰკრავს

შავი ენა ჟღერს „ორ ციხე-კოშკშიც“:

ამ სიტყვების თარგმანი ტოლკინმა სამი სხვადასხვა სახით დაწერა, და უცნობია, თუ რომელია სწორი. ენის მარაგი ძალიან მწირია.

## გრამატიკა
შავ ენაში ყოველი გრამატიკული მნიშვნელობა ერთი ფონეტიკური ფორმით გამოიხატება, მორფემები ფუძის შემდეგ ერთიმეორის გვერდითაა განლაგებული, ხოლო სიტყვა მარტივად იშლება შემადგენელ ნაწილებად, მაგალითად:

durbatulûk

„დასაჯაბნად“, ანუ „რომ-დაჯაბნოს-მან-ისინი“ - durb-at-ul-ûk

შავი ენის აგლუტინაციურობა პოსტპოზიციებშიც გამოიხატება:

burzum-ishi

ანუ „ბნელში“ - „ბნელი-ში“

## ანალოგები
გრამატიკული ხასიათით შავი ენა ჰგავს თურქულ, ფინურ-უნგრულ, იაპონურ-კორეულ, ბასკურ, ქართველურსა და სხვა კავკასიურ ენებს, რომლებიც ასევე აგლუტინაციური ენებია. რუსი ენათმეცნიერი ალექსანდრე ნემიროვსკი ვარაუდობს, რომ ტოლკინმა შავი ენა ძველ ხეთურსა და ჰურიტულ-ურარტუულ ენებზე დაყრდნობით შექმნა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
აზიური ავაზა

**აზიური ავაზა** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი კატისებრთა ოჯახისა. ავაზის ქვესახეობა. წარსულში ფართოდ იყო გავრცელებული ახლო აღმოსავლეთისა და ინდოეთის მიმდებარე რეგიონებში, ახლა კი მხოლოდ ირანშია შემორჩენილი. პოპულაცია ძალზე მცირეა.

## აღწერა 
გარეგნულად იგი პრაქტიკულად არ განსხვავდება აფრიკული ქვესახეობებისგან (თუმცა, მათ შორის გენეტიკური განსხვავებები მნიშვნელოვანია), გამონაკლისია მისი მოკლე ბეწვი. მამრები ზომებით მდედრებს აღემატებიან. მათი სხეულის საშუალო სიგრძეა 110-150 სმ, კუდის სიგრძე 60-80 სმ, სიმაღლე მინდაოში — 70-85 სმ, წონა მერყეობს 40-იდან 60 კგ-მდე.

## გავრცელება 
ძველად აზიური ავაზა ფართოდ იყო გავრცელებული არაბეთის ნახევარკუნძულიდან და პალესტინიდან ცენტრალურ ინდოეთამდე, ხოლო ჩრდილოეთით თანამედროვე ყაზახეთამდე (მათ შორის: ყიზილყუმის უდაბნო, კასპიისპირა რეგიონები, თანამედროვე პაკისტანი), მაგრამ იგი ინტენსიურად ნადგურდებოდა ბრაკონიერების მხრიდან (ძირითადად ხარისხიანი ტყავის გამო), ასევე არისტოკრატებისთვის პოპულარულ სანადირო ცხოველს წარმოადგენდა (მათ წვრთნიდნენ) და თანაც შემცირდა მისი მთავარი საკვები (ჩლიქოსნები). ამ მიზეზების გამო აზიური ავაზა 1947 მთლიანად გაქრა ინდოეთში, ხოლო უკვე 1960-1980 — მთელ ახლო აღმოსავლეთში (ირანის გარდა, სადაც მათი პოპულაცია ასევე მნიშვნელოვნად შემცირდა). 2000 წლიდან, ველური ბუნების დაცვის საზოგადოებამ ირანის მეცნიერებთან თანამშრომლობით დაიწყო ზომების მიღება რათა ქვეყნის ხუთ რეგიონში მოამრავლონ ავაზის პოპულაცია. 2000-იანი წლების დასაწყისის მონაცემებით ველურ ბუნებაში 50-დან 100-მდე ცოცხალი ინდივიდი ბინადრობს. აგრეთვე არსებობს გეგმები ინდოეთსა და პაკისტანში აზიური ავაზის რეინტროდუცირებისა. გავრცელების ძირითადი არეალია მთიანი მხარეები, ასევე ნახევრად უდაბნოები და სტეპები, ტყის ზონაში იშვიათია.

## კვება 
მისი მთავარი სანადირო ობიექტი ადრე იყო დიდი ჩლიქოსანი ცხოველები (მთის ცხვარი, თხა, ქურციკი), მაგრამ ახლა იმის გამო, რომ შემცირება ჩლიქოსანთა რაოდენობა, აზიურმა ავაზებმა დაიწყეს ნადირობა მცირე ზომის ნადირზე, პერიოდულად თავს ესხმის შინაურ პირუტყვს. ისინი როგორც წესი მარტოხელა ცხოველები არიან, მაგრამ ნადირობისას მან შეიძლება შექმნას 4 წევრიანი ჯგუფი. 
[300პქ|მინი|მარცხნივ|აზიური ავაზის კნუტები [დხარვადი|დხარვადში, 1897 წელი.]]
## გამრავლება და ცხოვრება 
მდედრის მაკეობა გრძელდება 85-95 დღე-ღამის განმავლობაში. შობს 2-დან 6-მდე კნუტს. ახალგაზრდა ცხოველი დამოუკიდებლად ცხოვრებას 12-20 თვის ასაკში იწყებს. ველურ ბუნებაში მისი სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 20-25 წელია. დღეს აზიური ავაზა ტყვეობაში თითქმის არ არსებობს.

მდედრების მიერ ნაშიერების წარმატებულად აღზრდის მტკიცებულება ნაკლებია. ირანში დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ მდედრი ყოველწლიურად 6-მდე ნაშიერს შობს. 2003 წლის აპრილში ბუნაგში აღმოჩენილი იქნა ოთხი თვალაუხელელი კნუტი. 2004 წლის ნოემბერში ფოტო-ხაფანგით იქნა დაფიქსირებული 6-8 თვის ინდივიდი. გამრავლების წარმატებულობა დამოკიდებულია საკვების არსებობაზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:პანთერა
კატეგორია:ავაზები
ELO 2

***ELO 2*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ Electric Light Orchestra-ს მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1973 წლის იანვარში. აშშ-ში მას ***Electric Light Orchestra II*** ეწოდებოდა. ეს იყო ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი, რომელზეც გამოიყენებოდა არტიკლი *The*. თავდაპირველად ალბომის სახელწოდება უნდა ყოფილიყო *The Lost Planet*, მაგრამ მოგვიანებით ჩანაფიქრი შეიცვალა.

ალბომის ჩაწერის დროს ჯგუფი დატოვა როი ვუდმა, რომელმაც ჩამოაყალიბა ჯგუფი Wizzard. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მისი თანამონაწილეობა არსად იყო მითითებული, ვუდი უკრავს ჩელოზე და ბასზე ორ სიმღერაში - „In Old England Town“ და „From the Sun to the World“. შემდგომში მის სანაცვლოდ სესიებში მონაწილეობდნენ კოლინ უოკერი (ჩელო) და უილფრედ გიბსონი (ვიოლინო). ალბომზე პირველად დაუკრა რიჩარდ ტენდიმ, ისევე, როგორც მაიკ დე ალბუკერკმა. ალბომში შეტანილი კომპოზიციები ხანგრძლივია და შეიცავს მდიდრულ ორკესტრირებულ არანჟირებებს.

## სიმღერების სია
## *ELO 2 (First Light Series)* 
***ELO 2 (First light Series)*** არის ალბომის 2 დისკიანი, გაფართოებული გამოცემა, გამოსული ორიგინალური ალბომის 30 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავად. პირველი დისკი შეიცავს ორიგინალურ ალბომს. მეორე დისკი წარმოდგენილია ალბომის სამუშაო სახელწოდებით *The Lost Planet*. მასში შეტანილია სხვადასხვა სიმღერა, დუბლი და იშვიათი სიმღერა, ისევე, როგორც კარლ უეინთან ერთად ჩაწერილი სიმღერები.

;შენიშვნები

*სიმღერები 6-8 – წამყვანი ვოკალისტი კარლ უეინი.
*BBC-ის სესიის მასალა ჩაწერილია BBC-ის ლენგემის სტუდიაში (1), 1972 წლის 1 ნოემბერს.

## სქოლიო
კატეგორია:Electric Light Orchestra-ს ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯეფ ლინის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:1973 წლის ალბომები
კატეგორია:Harvest Records-ის ალბომები
კატეგორია:United Artists Records-ის ალბომები
კატეგორია:Jet Records-ის ალბომები
კატეგორია:AIR Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
ფანტომასი (1964 წლის ფილმი)

„**ფანტომასი**“ () — რეჟისორ ანდრე იუნებელის 1964 წლის ფრანგული კრიმინალური კომედიური ფილმი. მთავარი ბოროტი გმირის, ფანტომასის როლს მასში ასრულებს ჟან მარე. მას უპირისპირდება კომისარი ჟიუვი (ლუი დე ფიუნესი). ჟურნალისტ ფანდორთან (ჟან მარე) ერთად კომისარი ცდილობს ფანტომასის დაჭერას, მაგრამ ყოველთვის წარუმატებლად. საფრანგეთში 1964 წელს „ფანტომასი“ იქცა მსოფლიოში ჯეიმზ ბონდის წარმატების გამოხმაურებად. იგი იყო ტრილოგიის პირველი ფილმი, რომელმაც ევროპაში, საბჭოთა კავშირში და იაპონიაში დიდი წარმატება მოიპოვა. ფილმების ძირითადი განწყობა პიერ სუვესტრის და მარსელ ალენის ლიტერატურულ პირველწყაროსთან შედარებით უფრო მსუბუქი და სახალისოა..

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1960-იანი წლების კრიმინალური ფილმები
კატეგორია:1964 წლის ფილმები
კატეგორია:1964 წლის კომედიური ფილმები
კატეგორია:ფრანგული კრიმინალური ფილმები
კატეგორია:ანდრე იუნებელის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული კომედიური ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფანტომასი
ანგლო-ზულუსური ომი

**ანგლო-ზულუსური ომი** — 1879 წლის დაპირისპირება ზულუსის ტომებს და ინგლისს შორის, რომელიც ინგლისის გამარჯვებით, ზულუს ტომების მეთაურის ტყვედ ჩაგდებით და სახელმწიფოს ანექსიით დასრულდა.

## ომის მიმდინარეობა
1870 წელს ინგლისელებს სამხრეთ აფრიკაში ხელთ ეპყრათ ვრცელი ტერიტორიები, რომლებიც დაიპყრეს წინა წლებში, მკვიდრი აფრიკული ტომების გაჟლეტისა და ბურების კუთვნილი ტერიტორიების - კაპის და ნატალის მიტაცების გზით. მაგრამ ინგლისელები ამით არ დაკმაყოფილდნენ და ვრცელი მიწების დაპყრობას მიჰყვეს ხელი. ინგლისის გაბატონებულმა კლასებმა გადაწყვიტეს არა მარტო მთელი სამხრეთი აფრიკის ბატონ-პატრონი გამხდარიყვნენ, არამედ შეექმნათ ერთი მთლიანი აფრიკული კოლონიური იმპერიაა კაიროდან კეიპტაუნამდე.

1878 წელს ზულუსების ტომების უმაღლესი ბელადი ამ დროისთვის იყო კეჩვაიო, რომელიც პატრიოტული და სამხედრო-დიპლომატიური ნიჭით იყო დაჯილდოებული. ის აგრძელებდა მისი წინამორბედის ჩაკას საქმეს - ამჭიდროვებდა ტომებს, სასტიკად ებრძოდა ტომთა შუღლს, აძლიერებდა არმიის ბრძოლისუნარიანობას და ამტკიცებდა ქვეყნის თავდაცვას.იგი ბურების და ინგლისელების მეზობელი იყო, ისინი კი თანდათანობით ავიწროვებდნენ ზულუსების მიწა-წყალს და ტომების განადგურების გეგმებს აწყობდნენ. კეჩვაიოს მიერ ზულულენდში განხორციელებული სამხედრო, ადმინისტრაციული და სხვა ხასიათის ღონისძიებები თვითმხილველი ევროპელების განცვიფრებასაც კი იწვევდა.

1878 წლის დეკემბერში ინგლილსელებმა კეჩვაიოს მოთხოვეს არმიის დაშლა, ინგლისის რეზიდენტის მიღება და მისიონერთა საქმიანობის დაშვება. ბელადთა საბჭომ და კეჩვაიომ ერთსულოვნად უარყვეს ინგლისელთა თავხედური მოთხოვნები. ინგლისელმა კოლონიზატორებმა კი ეს ზულუსების ქვეყანაში შეჭრის საბაბად გამოიყენეს. თანამედროვე საბრძოლო იარაღით შეჭრილ აგრესორებს იმედი ჰქონდათ, რომ მოკლე დროში დაძლევდნენ ნახევრად უიარაღო, ნახევრად პრიმიტიული იარაღით მერძოლი ზულუსი ტომების წინააღმდეგობას, მაგრამ ვარაუდი არ გამართლდა, ზულუსებმა მომხდურ მტრებს გააფთრებული წინააღმდეგობა გაუწიეს და არაერთი სერიოზული მარცხი მიაყენეს მათ. ამ ბრძოლის პროცესში ზულუსების არმიამ ისეთი მაღალი საბრძოლო თვისებები, გმირობა, თავდადება და პატრიოტული სულისკვეთება გამოავლინა, რომ თვით კოლონიზატორთა განცვიფრებაც კი გამოიწვია. ფ. ენგელსმა მაღალი შეფასება მისცა ზულუსების ბრძოლისუნარიანობას, მათ თავდადებას და პატრიოტიზმს.

## შედეგი
ინგლისელმა კოლონიზატორებმა მხოლოდ ხანგრძლივი სისხლისმღვრელი ბრძოლების, ათეული ათასი პატრიოტის მოსპობით, კეჩვაიოს ტყვეთ ჩაგდებით და ტომთა შორის შუღლის გაღვიძებით მოახერხეს ზულუს ტომების წინააღმდეგობის დაძლევა და ქვეყნის ანექსია. ეს მოხდა 1887 წელს, როცა კეჩვაიოს ყოფილი სახელმწიფო ნატალის კოლონიას შეუერთეს. მათ, ამასთან ერთად თავიანთ ბატონობას დაუმორჩილეს ინდოეთის ოკეანის სანაპირო ტერიტორიები მოზამბიკამდე, რითაც ბურებს წაართვეს ოკეანეზე გასვლის შესაძლებლობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Историческое общество Англо-зулусской войны .
* История Англо-зулусской войны, автор Ян Найт  .
* Впечатления путешественников  .

კატეგორია:1879 წლის ომები
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
კატეგორია:ინგლისის ომები
კატეგორია:ზულუს ომები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ისტორია
თავრიზის აჯანყება

მინი|თავრიზელი აჯანყებულები
**თავრიზის აჯანყება** (1900-1909) — შეიარაღებული დაპირისპირება თავრიზის მოსახლეობასთან.

ირანის ძალებმა თავრიზში შექმნეს კონტრრევოლუციური ენჯუმენი და თეირანიდან გაგზავნილი ჯარის ნაწილები მიუსიეს, რათა გაენადგურებინათ იქაური ენჯუმენი, მაგრამ ეს ცდა სასტიკი მარცხით დამთავრდა. თავრიზის დემოკრატიულ მასასთან ერთად ქალაქის ენჯუმენის და რევოლუციის ძირითადი მონაპოვარის - კონსტიტუციის დასაცავად გაერთიანდა მოსახლეობა. თავრიზის მოსახლეობის ხელმძღვანელობდნენ სათარ ხანი და ბაგირ ხანი. ისინი თავიდანვე რევოლუციის აქტიური მონაწილეები იყვნენ, ამას გარდა სათარი თავრიზის ენჯუმენის წევრი და ქალაქის ფედაების რაზმების ორგანიზატორი იყო. 

ოთხი თვის ბრძოლების შემდეგ, რომლის მსვლელობაში თავრიზის მრავალი ქუჩა და კვარტალი ხელიდან ხელში გადადიოდა, თავრიზის მშრომელებმა ფედაების რაზმების მეშვეობით, სათარის და ბაგირის ხელმძღვანელობით 1908 წლის ოქტომბერში ქალაქი გაწმინდეს შაჰის ჯარების და რეაქციონერების ბანდებისაგან. აჯანყებულ თავრიზელებს და მთელი ირანის აზერბაიჯანის მშრომელებს უდიდესი დახმარება აღმოუჩინეს კავკასიელმა რევოლუციონერებმა, ამერიკის ბოლშევიკურმა ორგანიზაციბმა (ბაქოს, თბილისის, განჯის). მათ გაუგზავნეს დიდძალი სააგიტაციო ლიტერატურა, ფული, იარაღი და სხვ. ბევრი რუსი, აზერბაიჯანელი, ქართველი დ სომეხი რევოლუციონერები იბრძოდნენ ფედაების რაზმებში.

შაჰის ჯარის და ქურთთა რეაქციული ბანდების განდევნის შემდე თავრიზი რევოლუციონერების ხელში გადავიდა. მათ აირჩიეს ახალი ენჯუმენი და ენერგიული ზომები მიიღეს ქალაქის გასამაგრებლად. ქალაქში შეიქმნა რევოლუციური საბჭო. ახლად არჩეულმა ენჯუმენმა დიდი მუშაობა ჩაატარა თვითმმართველობის განსამტკიცებლად, სპეკულაციასთან საბრძოლველად და მოსახლეობის სურსათით მოსამარაგებლად. 

თავრიზში მტკიცედ დამკვიდრების შემდეგ აზერბაიჯანელმა რევოლუციონერებმა ფედაების რაზმების მეშვეობით დაიწყეს თავიანთი ხელისუფლების გავრცელება. მოკლე დროში ადგილობრივი მშრომელების აქტიური დახმარებით მათ დაიკავეს ქალაქები: მერაგი, მარანდი, სალმასი. მათ ფაქტობრივად თავიანთ კონტროლს დაუქვემდებარეს მთელი აზერბაიჯანი. რევოლუციური მამოძრავებელი ძალები იყვნენ მუშები, ხელოსნები, ქალაქის ღარიბი მოსახლეობა და წვრილბურჟუაზიული წრეები. რევოლუციის ძალებმა მოკლე დროში ბევრი პროგრესული ღონისძიება განახორციელეს და მშრომელთა სიყვარული და მხარდაჭერა დაიმსახურეს.

თავრიზის რეოლუციური მასის გმირულმა ბრძლამ და რევოლუციის დიდმა გაქანებამ ირანის აზერბაიჯანში შეაშფოთა მეფის რუსეთი და ინგლისი. სამხრეთ ირანში ინგლისელებმა გაგზავნეს თავიანთი ჯარები, დაიკავეს ბუშირი, ბენდერ-აბასი და სხვა დასახლებული პუნქტები. თავის მხრივ მეფის რუსეთის ჯარებმაც 1909 წლის 25 აპრილს გადალახეს საზღვარი და ოთხი დღის შემდეგ შევიდნენ თავრიზში, დაიკავეს ქალაქი და ხელი მიყვეს ფედაების განიარაღებას, რევოლუციონერთა დევნას და დატუსაღებას. განსაკუთრებით მკაცრად მოექცნენ კავკასიელ რევოლუციონერებს, რომელთა დიდი ნაწილი შეიპყრეს და რუსეთში გაგზავნეს.

## ლიტერატურა
*ვ. დონაძე, აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ახალი ისტორია, გამომცემლობა "განათლება" თბ., 1983, გვ. 296 

კატეგორია:1900 წლის კონფლიქტები
კატეგორია:1909 წლის კონფლიქტები
კატეგორია:ირანის ისტორია
ჰენკ პიმი

**დოქტორი ჰენრი „ჰენკ“ პიმი** — Marvel Comics-ის გამოცემების პერსონაჟი. მისი შემქმნელები არიან სტენ ლი (ამბავი), ლარი ლიბერი (სცენარი) და ჯეკ კირბი (მხატვარი). პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში *Tales to Astonish* (#27, იანვარი 1962). 

ჰენკ პიმი სხვადასხვა პერსონაჟის სახით გამოჩნდა - იგი იყო ადამიანი ჭიანჭველა, ადამიანი-გიგანტი, გოლიათი, ყვითელი ჟაკეტი, ბზიკი, უმაღლესი მეცნიერი და ულტრონი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:Marvel Comics-ის მუტანტები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
Hot Girls, Bad Boys

***Hot Girls, Bad Boys*** — გერმანული პოპ-ჯგუფ Bad Boys Blue-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1985 წელს, ლეიბლზე Coconut Records. ალბომში შეტანილია მსოფლიო ჰიტები „You're a Woman“ და „Pretty Young Girl“. კიდევ ერთი, პირველი სინგლი „L.O.V.E. in My Car“ ჩარტში არ მოხვედრილა.

## სიმღერების სია 
#You're a Woman – 5:28
#I Live – 4:52
#Pretty Young Girl – 5:43
#L.O.V.E. in My Car – 5:20
#Kiss You All Over, Baby – 5:58
#Hot Girls - Bad Boys – 4:09
#For Your Love – 5:58
#People of the Night – 5:00

## ჩარტები 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Bad Boys Blue-ს ალბომები
კატეგორია:1985 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Coconut Records-ის ალბომები
აზიური ლინზანგები

**აზიური ლინზანგები** () — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი მტაცებელთა რიგისა. ერთადერთი სახეობა გვარში Prionodontidae (ლინზანგისებრნი). ძველად გვარი შედიოდა ვივერისებრთა ოჯახში (), როგორც ქვეოჯახი Prionodontinae. მოიცავს ორ სახეობას: ზოლებიანი ლინზანგი () და ლაქებიანი ლინზანგი (). გავრცელებულნი არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ეს გვარი გაერთიანებულია კატისნაირთა ქვერიგში და ითვლება კატისებრთა ოჯახის ახლო ნათესავად.

## სისტემატიკა 
გვარი თომას უოლკერ ჰორსფილდმა აღწერა 1822 წელს, კუნძულ იავის მკვიდრი ზოლებიანი ლინზანგის საფუძველზე. მან მოცემული გვარი გააერთიანა ლინზანგისებრთა ოჯახში, ლინზანგების ვივერისებრთა და კატისებრთა ოჯახებთან მსგავსების გამო. 1864 წელს ლინზანგისებრნი ჯონ ედუარდ გრეიმ მოათავსა ვივერისებრთა ოჯახში, როგორც ქვეოჯახი (), მასში აგრეთვე გააერთიანა გვარი აფრიკული ლინზანგები (). რეჯინალდ ინეს პოკოკი თავდაპირველად მიჰყვა გრეის კლასიფიკაციას, მაგრამ სპეციფიკური სუნის გამომყოფი ჯირკვლების არარსებობის გამო, მან ეს გვარი გენეტის სპეციფიკურ ფორმად ჩათვალა. აზიური ლინზანგების მსგავსება აფრიკულ ლინზანგებთან, ითვლება კონვერგენციულად.

## აღწერა 
აზიური ლინზანგების ბეწვის შეფერილობა მკვეთრი, მოკლე, სქელი და რბილია, როგორც ხავერდი; სხეულზე გააჩნიათ მსხვილი ლაქები, რომლებიც ზოგჯერ ერთმანეთზეა შეზრდილი სალტედ სხეულის გვერედზე, ზურგზე ოთხი-ხუთი მუქი ყავისფერი ზოლი ან ლაქა აქვს; კუდზე 8-10 განიერი, რგოლისებური ზოლი გააჩნიათ, ფეხებზე — ლაქები; დანარჩენი სხეული კრემისფერია. მცირე ზომის ცხოველები არიან; მათი სხეულისა და თავის სიგრძეა 36,6-42,5 სმ (14.4-16.75 ინჩი), კუდისა — 30-41 სმ (12-16 ინჩი), წონა — 600-800 გ. კუდის სიგრძე თითქმის თავისა და ტანის სიგრძის ტოლია და დაახლოებით 5-6-ჯერ გრძელია უკანა კიდურებთან შედარებით. მისი თავი წაგრძელებულია, აქვს ვიწრო დრუნჩი, ცხვირი სწორადაა ამობურცული ზევით. საშუალოდ ლაქებიანი ლინზანგი ზოლებიანზე ოდნავ პატარაა. ეს ცხოველები ძალიან სუსტები, მოხდენილები და ლამაზები არიან. ბრჭყალები შეკუმშვადია. თავის ქალა გრძელი, დაბალი და ვიწროა. ვივერისებრთაგან განსხვავებით არ გააჩნია სპეციფიკური სუნის — მუშკის გამომყოფი ჯირკვლები.

## გავრცელება 
აზური ლინზანგები ძირითადად ტყეებში არიან გავრცელებულნი. ისინი ღამის და მეხეური ცხოველები არიან, მიწაზე მხოლოდ საკვების საძიებლად ჩამოდიან. ზოლიანი ლინზანგი „ბუდეს“ ხეებზე აკეთებს, ყოფილა შემთხვევა, როდესაც მისი „ბუდე“ ზღვის სანაპიროზე, პალმაზე იპოვეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიური ლინზანგები
კატეგორია:ლინზანგისებრნი
კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები
Heartbeat (Bad Boys Blue-ს ალბომი)

***Heartbeat*** — გერმანული პოპ-ჯგუფ Bad Boys Blue-ს მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1986 წელს, ლეიბლზე Coconut Records. ალბომში შეტანილია ჰიტური სიმღერები „Kisses And Tears (My One And Only)“, „Love Really Hurts Without You“ და „I Wanna Hear Your Heartbeat (Sunday Girl)“.

## სიმღერების სია 
#I Wanna Hear Your Heartbeat (Sunday Girl) – 3:50
#Mon Amie – 4:35
#One Night In Heaven – 4:45
#Baby I Love You– 4:05
#Kisses & Tears (My One And Only) – 3:58
#Rainy Friday – 4:35
#Lady Blue – 4:29
#Love Really Hurts Without You – 3:44
#Blue Moon – 4:32
#Dance The Night Away – 4:20

## სქოლიო
კატეგორია:Bad Boys Blue-ს ალბომები
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
აიდაჰოს შტატის ოლქები

**აიდაჰოს შტატი** მოიცავს **44 ოლქს**. 2010 წლის მონაცემებით შტატის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 567 582 ადამიანს, რის გამოც ოლქის მოსახლეობის საშუალო რაოდენობა შეადგენს 35 627 ადამიანს. აიდაჰოს შტატის ფართობი შეადგენს 216 632 კმ²-ს, რის შედეგადაც ოლქის საშუალო ფართობი გამოდის 4923 კმ², აიდაჰომ განიცადა რამდენიმე ტერიტორიული და ადმინისტრაციული გარდაქმნა. თანამედროვე შტატის ტერიტორია 1853 წლამდე შედიოდა ორეგონის ინკორპორირებული ტერიტორიის შემადგენლობაში; 1853 წლიდან აიდაჰოს მიწები გაიყვეს ორეგონის და ვაშინგტონის ტერიტორიებმა. 1859 წელ ორეგონისთვის შტატის სტატუსის მინიჭების შემდეგ აიდაჰოს მთელი ტერიტორია გადავიდა ვაშინგტონის ტერიტორიის მმართველობის ქვეშ. აიდაჰოს დიდი ნაწილი იყო დაუსახლებელი უეცრად წარმოქმნილ ოქროს ციებ-ცხელებამდე, რომელიც დაიწყო დღევანდელ ოლქ შოშონის ქალაქ პირსის სიახლოვეს აღმოჩენილ ოქროს საბადოებზე. ოქროს მოპოვების სურვილმა მოიზიდა ათასობით მისი მაძიებელი, რამაც თავის მხრივ 1863 წელს გამოიწვია აიდაჰოს ტერიტორიის შექმნა. აიდაჰოს პირველი ოლქი გახდა იმავე წლის 31 დეკემბერს შექმნილი ოვაიჰი. მიუხედავად იმისა, რომ ვაშინგტონის ტერიტორიას გამოეყო და აიდაჰოს ტერიტორიას გადაეცა ნეზ-პერსის და შოშონის ოლქების ტერიტორიები, რომლებიც შეიქმნა შესაბამისად 1855 და 1861 წლებში, ისინი არ შექმნილან ოლქების სახით. მომდევნო 1864 წელს პირველი ლეგისლატურის გადაწყვეტილებით აიდაჰოს ტერიტორიები შეიქმნა ონაიდას, ბოისეს, აიდაჰოს, ადას, ალტურასის ოლქები და ჩამოყალიბდა ნეზ-პერსის და შოშონის ოლქები. ამ ოლქების საზღვრები, ახალი ოლქების შექმნასთან ერთად არაერთხელ გადაისინჯა. ახალ ოლქებად დაყოფის შედეგად, ალტურასის ოლქი გაუქმდა 1895 წელს.

აიდაჰოსადმი შტატის სტატუსის მინიჭების შემდეგ პირველი შექმნილი ოლქი 1893 წელს გახდა ფრიმონტი. ყველაზე ბოლოს ოლქები შეიქმნა 1919 წელს — კლარკი, ჯერომი და კარიბუ.

## დამატებითი ცნობები 
thumb|120px|ვაშინგტონის ოლქში გაცემული საავტომობილო ნომერი
ინფორმაციის გადამუშავების ფედერალური სტანდარტების (FIPS) მიხედვით, თითოეულ ოლქს აქვს ხუთნიშნა კოდი. ის შედგება შტატის კოდისგან (აიდაჰოსთვის 16) და ოლქის სამნიშნიანი კოდისგან. ინფორმაცია კოდიდან ცხრილში მიგვანიშნებს თითოეული ოლქის მოსახლეობის აღწერის შედეგების გვერდზე. შტატის თითოეულ ოლქს აქვს საკუთარი თავსართი საავტომობილო სანომრე ნიშანზე, რომელიც შედგება ოლქის ინგლისურენოვანი დასახელების პირველი ასოსაგან და ოლქის რიგითი ნომრისაგან, რომელიც შეესაბამება თითოეული ასოსათვის ოლქის სახელწოდების ალფავიტურ მდგომარეობას იმ შემთხვევისათვის, თუ ერთ ასოზე იწყება ოლქის რამდენიმე დასახელება. მაგალითად, ტეტონის () და ტუინ-ფოლსის () ოლქებში თავსართები შესაბამისად არის 1T და 2T, ხოლო ელმორის () ოლქისთვის, ანუ ერთადერთისათვის, რომელიც *„E“*-ზე იწყება, თავსართია — E.

## რესურსები ინტერნეტში
* აიდაჰოს შტატის ოლქები აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს საიტზე
* აიდაჰოს შტატის ოლქების ოფიციალური საიტები

## სქოლიო
კატეგორია:აიდაჰოს შტატის ოლქები
Love Is No Crime

***Love Is No Crime*** — გერმანული პოპ-ჯგუფ Bad Boys Blue-ს მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1987 წელს, ლეიბლზე Coconut Records. ალბომში შეტანილია საერთაშორისო ჰიტი „Come Back And Stay“.

## სიმღერების სია 
#Come Back and Stay – 7:35    
#If You Call On Me – 3:32   
#Victim Of Your Love – 4:29   
#Love Is No Crime – 3:35   
#Gimme Gimme Your Lovin' (Little Lady) – 3:49   
#I Remember Mary – 4:57   
#Charlene – 4:26   
#Inside Of Me – 4:34   
#Why (Misty Eyes) – 4:57   
#Kiss You All Over, Baby (New Version) – 4:12.

## სქოლიო
კატეგორია:Bad Boys Blue-ს ალბომები
კატეგორია:1987 წლის ალბომები
مصر.

**مصر.** („მასრ“, Punycode: `.xn--wgbh1c`) — არაბულენოვანი ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ეგვიპტესათვის. ექსპლოატაციაში შემოღებულია 2010 წლის 5 მაისს . مصر.-ის დომენურ სახელებში დასაშვებია არაბული დამწერლობის სიმბოლოები, ციფრები (როგორც არაბული, ასევე ინდო-არაბულიც) და დეფისი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Dot Masr , Al-Ahram Weekly On-line, 13–19 May 2010
* Net milestone: Egypt gets first Arabic domain name , The Times of India, May 7, 2010
* Egypt business: Arabic domain name soon a reality, 1 March 2010

## სქოლიო
السعودية.
კატეგორია:კომუნიკაციები ეგვიპტეში
მითრილი

**მითრილი** — იშვიათი და ძვირფასი ლითონის ნაირსახეობა ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. თავის მხრივ ის ვერცხლთან ახლოს უფრო არის, მაგრამ მასზე ბევრად მძლავრ, ყველაზე მყარ ლითონს წარმოადგენს. 

მითრილი ჭედვადიც იყო, ასე რომ მისგან ბევრი რამის დამზადება შეიძლებოდა. ბილბო ბეგინსს ჰქონდა დაწერილი ლექსი ეარენდილის გემის შესახებ, რომელიც მითრილისგან ახლებურად გამოჭედეს ვალარებმა და ცაში გაუშვეს. მას შემდეგ ის დილისა და საღამოს ვარსკვლავის სახით ჩნდებოდა.

როგორც ამბობენ, მითრილი პირველად მოიპოვეს ნუმენორში. მაგრამ მესამე ეპოქისთვის კჰაზად-დუმი რჩებოდა ერთადერთ ადგილად მთელ შუახმელეთში, სადაც მისი მოძიება შესაძლებელი იყო.

მეორე ეპოქის 750 წელს ელფი კელებრიმბორი, ჯუჯების დახმარებით (რომლებიც მორიაში მითრილს მოიპოვებდნენ) იქცა მითრილის დამუშავების ნამდვილ ოსტატად. სწორედ კელებრიმბორმა შექმნა ნენია - ერთ-ერთი სამი ბეჭდიდან, რომელიც შემდგომში გადაეცა ელფებს (1590 წელი, მეორე ეპოქა).

კელებრიმბორმა მითრილიდან აგრეთვე მოიპოვა ერთგვარი ნივთიერება ითილდინი, რომლითაც მოპირკეთებული იყო მორიის დასავლეთი კარიბჭე. მასზე ამოტვიფრული ნაწერების ხილვა მხოლოდ ვარსკვლავების ნათებაში ხდებოდა შესაძლებელი, მაგრამ თავდაპირველად საჭირო იყო ხელის შეხება და ერთგვარი შელოცვის წარმოთქმა. კჰაზად-დუმის ჯუჯები მითრილით გონდორთან ვაჭრობდნენ. მაგალითად, მინას ტირითის მცველთა მუზარადები, მითრილისგან იქნა დამზადებული.

მესამე ეპოქის 1980 წელს მორიაში დიდი ბალროგი დასახლდა. მას შემდეგ ჯუჯების კვალი იქიდან გაქრა. ორკებმა დაიტაცეს მთელი მითრილი, რაც კი მოიძიებოდა მაღაროებში, მაგრამ ეშინოდათ იმ ადგილებისა, სადაც ბალროგი ცხოვრობდა. მითრილი საურონს გადაეცა, რომელმაც, როგორც ვარაუდობენ, ის იარაღის დასამზადებლად გამოიყენა.

2941 წელს სმაუგის საგანძურიდან ბილბო ბეგინსმა თავისთვის აირჩია მითრილისგან დამზადებული პერანგი. წლების შემდეგ მან იგი ფროდოს გადასცა. მორიაში ფროდოს ესროლეს შუბი, მაგრამ მითრილმა იგი საიმედოდ დაიცვა. როდესაც შუახმელეთის ლაშქრები მიადგნენ მორდორს, საურონის ბაგედ წოდებულმა არსებამ მათ მითრილის პერანგი უჩვენა, ნიშნად იმისა, რომ ფროდო მორდორში იყო გამომწყვდეული.

მაზრაში დაბრუნების შემდეგ, როდესაც აღმოჩნდა, რომ იქაურობას უკვე სარუმანი მართავდა, პერანგმა ფროდო გადაარჩინა, როდესაც საზარელმა ჯადოსანმა სცადა მისი სატევარით დაჭრა.

ბეჭდის ომის შემდეგ მინას ტირითის ახალი კარიბჭე შეიქმნა მითრილისგან, გიმლისა და მისი ხალხის მიერ. ექთელიონის კოშკზე ფრიალებდა დიდი ალამი, შეკერილი დედოფალ არუენის მიერ და მასზე გამოსახული იყო გონდორის სამეფოს სიმბოლო - ოქროს და მითრილის გვირგვინი. მზის შუქზე ეს ალამი ლამაზად ანათებდა.

## ეტიმოლოგია
სიტყვა *მითრილი* (Mithril) ნიშნავს *ნაცრისფერ ნათებას* ან *ნაცრისფერ სიკაშკაშეს*, სინდარულიდან mith (ნაცრისფერი, რუხი). მითრილს ასევე უწოდებდნენ *ნამდვილ ვერცხლს*, *ვერცხლის ლითონს* და *მორიის ვერცხლს*. თუ რას უწოდებდნენ მას ჯუჯები თავიანთ ენაზე, უცნობია. ნივთიერება ითილდინი (Ithildin) ხშირად მოიხსენიებოდა, როგორც *ვარსკვლავთმთვარე*. სიტყვა ითილდინი სინამდვილეში ნიშნავს *მთვარის ვარსკვლავს* (ithil - მთვარე, din - ნაწარმოებია სიტყვისგან tin, ანუ *ნათება*, *მცირე ვარსკვლავი*).

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
ბელერიანდი

**ბელერიანდი** — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, პირველ ეპოქაში, შუახმელეთის რეგიონი ჩრდილო-დასავლეთში. თავდაპირველად ასე ეწოდებოდა ტერიტორიას ბალარის ყურესთან, მაგრამ დროთა განმავლობაში სახელი მთელ ტერიტორიას დაერქვა.

სიტყვების ელემენტი „ბელერ/ბალარ“, როგორც თვლიან, მაიარებისგან მომდინარეობდა, კერძოდ - ოსესგან, რომელიც ბალარის ნაპირთან ცხოვრობდა.

დასავლეთით და სამხრეთით ბელერიანდს ერთვოდა საკმაოდ გრძელი ნაპირი, რომელსაც ებჯინებოდა დიდი ზღვა ბელეგაერი. ჩრდილოეთით მდებარეობდა ჰითლუმის, დორთონიონისა და ჰიმრინგის მთიანი რეგიონები. აღმოსავლეთით განლაგებული იყო ერედ ლუინის მთების ჯაჭვი, რომელიც ზღვამდე აღწევდა. ნევრასტის მიწა ჩრდილო-დასავლეთში ხშირად ბელერიანდის ნაწილად ითვლებოდა.

ბელერიანდის მთავარი მდინარე იყო სირიონი, რომელიც ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ მოედინებოდა და ამ მიწას ყოფდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბელერიანდად. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ მას კვეთდა მთების ჯაჭვი და მკვეთრი ამაღლება ანდრამი (გრძელი კედელი). მის აღმოსავლეთით მოედინებოდა მდინარე გელიონი. მისი ექვსივე განშტოება ჩაედინებოდა ერედ ლუინში, რომელიც ოსირიანდად ან შვიდი მდინარის მიწად იყო ცნობილი. ფალასის დასავლეთ მიწაზე ასევე მოედინებოდა ორი მომცრო მდინარე, ბრითონი და ნენინგი.

პირველი ეპოქის 583 წელს ვალართა მორგოთთან ომის დროს ბელერიანდი მთლიანად განადგურდა. დარჩა მხოლოდ აღმოსავლეთ ბელერიანდის მცირე ნაწილი, რომელსაც ლინდონი დაერქვა. თუმცა, მეორე წყაროს მიხედვით ცნობილია, რომ ბელერიანდის სხვა ნაწილები შემორჩა მეორე ეპოქაშიც, მაგრამ ნუმენორის დანგრევას შეეწირა.

წინასწარმეტყველების თანახმად ისე მოხდა, რომ ტურინ ტურამბარისა და მორუენის, მისი დედის საფლავები ტოლ მორუენის კუნძულად წოდებულ ადგილზე შემორჩა. დორთონიონის ნაწილად იქცა ტოლ ფუინი, ხოლო ჰიმლინგის გორა - უბრალოდ ჰიმლინგად. ყველა ერთად ქმნიდა დასავლეთ კუნძულებს.

## სამეფოები
### გონდოლინი
**გონდოლინი** (პირველი ეპოქა, დაახ. 126 – 510, იარსება 384 წელი) — მეფე ტურგონის მმართველობისას დიდი დამალული ქალაქი. მდებარეობდა გარშემორტყმულ მთებში.

### დორიათი
**დორიათი** — სინდართა დამალული მიწა. მას „შემოღობილ ქვეყანას“ უწოდებდნენ, ვინაიდან მისმა დედოფალმა, მელიანმა დაიცვა შელოცვილი უხილავი გარსით. ამ გარსის გამო მასში მეფე თინგოლის ნებართვის გარეშე ვერავინ შედიოდა.

### ნარგოთრონდი
**ნარგოთრონდი** — ციხესიმაგრე, აშენებული ფინროდ ფელაგუნდის მიერ. მდებარეობდა ნაროგის ნაპირებზე, ბელერიანდის ტერიტორიაზე. იგი იყო ფელაგუნდის სამეფოს ძირითადი წერტილი და მოიცავდა მიწებს ჩრდილოეთით (ტალათ დირნენს და სხვებს).

### ჰითლუმი
**ჰითლუმი** (ს, წარმ. [ˈhiθlum]) — ბელერიანდის რეგიონი, ჰელკარაქსის მახლობლად. განადგურებული იქნა რისხვის ომის დროს.

## ეტიმოლოგია
ბელერიანდი ითარგმნება როგორც ბალარის მიწა, დაბოლოებით - -ian(d), რომელიც ადგილებსა და ქვეყნებს აღნიშნავს. „შუახმელეთის ისტორიის“ ერთ-ერთ ტომში, დაკარგული მოთხრობების წიგნში, მითითებულია მისი ქუენიური სახელი - *ვალარიანდე* (Valariandë). ტოლკინის ამა თუ იმ ხელნაწერში ბელერიანდს სხვადასხვა სახელი აქვს (ისევ და ისევ „შუახმელეთის ისტორიის“ ტომებიდან გამომდინარე) - ბროსელიანდი (Broseliand), გოლოდჰინანდი (Golodhinand), ნოლდორინანი (Noldórinan), გელერიანდი (Geleriand), ბლადორინანდი (Bladorinand), ბელაურიენი (Belaurien), არსირიანდი (Arsiriand), ლასირიანდი (Lassiriand) და ოსირიანდი (Ossiriand) - ეს უკანასკნელი მოგვიანებით იქცა სულ სხვა მიწის სახელწოდებად.

## ლიტერატურა
*
*
امارات.

**امارات.** („იმარატი“, Punycode: `.xn--mgbaam7a8h`) — არაბულენოვანი ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) არაბთა გაერთიანებული საამიროებისათვის. ექსპლოატაციაში შემოღებულია 2010 წლის 5 მაისს. امارات.-ში დომენური სახელები იწერება არაბული დამწერლობის სიმბოლოებით, ასევე დასაშვებია ორ დეფისამდე გამოყენება.

## სქოლიო
السعودية.
კატეგორია:კომუნიკაციები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში
ჩოგი

**ჩოგი** — ტრადიციული თუშური მდნარი ყველი, როგორც წესი, მზადდება ზაფხულში, ივლისსა და აგვისტოში, ცხვრის მოუხდელი, ნედლი, მაღალცხიმიანი რძისგან.

აგვისტოს თვეში თუშური ცხვარი წველას იკლებს, რძე კი მეტი ცხიმიანობით გამოირჩევა ამ ახალმოწველილ რძეს, ასხამენ კასრში და ათბობენ 36-37 °C ტემპერატურაზე, შემდეგ კი ამატებენ კვეთს, უკვე შედედებული მასიდან ამოიყვანენ ყველის თავს, რომელიც დაიწურება შრატისაგან, მაგრამ, გუდის ყველისაგან განსხვავებით, იდება არა გუდაში არამედ ხის კასრში, რის ძირშიც ჩაწყობილია არყის ხის ნაჭრები, რათა ყველიდან ბოლომდე გამოიწუროს შრატი, კასრს ეფარება სარქველი და იდგმება ბნელ ადგილას დაახლოებით 1 კვირა, ამის შემდგომ კასრი აიხდება. ამოაქვთ უკვე შეობებული ყველი და აწყობენ მზეზე გასაშრობად.

შემშრალი ყველი ხელახლა ეწყობა უკვე გასუფთავებულ კასრში ოღონდ ზემოთა თავები ჩადის ძირში, ხოლო ქვემოთა - ზემოთ, კასრს ეფარება სარქველი და იდგმება ისევ ბნელ ადგილას დაახლოებით 1 კვირით, ეს დამოკიდებულია გარე ტემპერატურაზე, რაც ყველის დამწიფების სიჩქარეზე ახდენს გავლენას. ამის შემდგომ უკვე დამწიფებულ ყველს ეყრება მარილი, 10 კგ-ზე 2 კგ, და იზილება ხელით მანამ, სანამ ყველის მასას ხელი აღარ აიკრავს. უკვე გადაზელილი ჩოგი ჩაიდება გუდაში გაივლის მინიმუმ 20 დღიან მომწიფების პერიოდს და მზადაა სარეალიზაციოდ.

ჩოგი გამოირჩევა განსაკუთრებული პიკანტური არომატითა და გემოთი, ახასიათებს კარაქის მაგვარი კონსისტენცია და მოყვითალო ფერი. ტენიანობა არაუმეტეს 60 %, ცხიმიანობა მშრალ ნივთიერებაში არანაკლებ 50 %, მარილის შემცველობა — 2-4 %, ინახება 12 თვეზე მეტხანს +12 °C ტემპერატურამდე.

ყველის მაღალი ხარისხი განპირობებულია ალპური საძოვრების ნაირბალახოვანი მცენარეული საფარით. მთის საძოვრები ზღვის დონიდან 1500-3000 მეტრ სიმაღლეზეა. სუბალპური და ალპური საძოვრები გამოირჩევა ნაირბალახოვანი შემადგენლობით. ბალახნარებიდან გავრცელებულია დიყი, თავყვითელა, აღმოსავლური ხბოშუბლა, შროშანა, მაღალი კოინდარი, თივაქასრა, სამყურა, კავკასიური კეწეწურა, შვრიელა და სხვა. აღნიშნული ბალახნარი გამოირჩევა კარგი ყუათიანობით და ყველს აძლევს განუმეორებელ გემოსა და არომატს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტენილი, ჩოგი, კალტი... რვა ათასი წლის ისტორია და ჭაჭაში დამალული ყველი — Sputnik-Georgia.com
* ჩოგი, პროდუქტის აღწერა — Guda.ge

კატეგორია:ქართული ყველი
უმაღლესი დონის ჩინური დომენები

**.中国**, **.中國** ( — „ჩინეთი“), **.公司** ( — „კომპანია“) და **.网络** ( — „ქსელი“) — ზედა დონის ეროვნული დომენი ჩინეთისათვის, რომელიც იყენებს ჩინურ დამწერლობას. დომენები ჩინეთის ტერიტორიაზე მოქმედებაში შევიდნენ 2002 წელს. დომენების შემოღების ტექნიკური შესაძლებლობა იმ ენებზე, რომლებშიც არ გამოიყენება ლათინური დამწერლობა, გაჩნდა სამუშაო წინადადების () შესაბამისი სტანდარტების ინტერნეტის ინჟინერთა საბჭოს (, **IETF**) შემოღებით. მეორე დონის დომენების სახელები შეიძლება შეიცავდეს ჩინურ იეროგლიფებს, ლათინურ დამწერლობას, ციფრებს და დეფისებს. მაგრამ ახალი დომენები არ დარეგისტრირდა ICANN-ში, ამის ნაცვლად მათზე ჩანაწერები შეტანილი იქნა ჩინური DNS-სერვერების ძირითად ზონაში. ასე რომ, ჩინეთის გარედან საიტებზე დაშვების მიღება, რომლებიც იყენებენ ჩინურ ინტერნეტის პირველად დომენს, შესაძლებელია მხოლოდ შესაბამის DNS-სერვერებზე დავალებების ხელით მიცემის გზით. ICANN-ის დირექტორმა პოლ ტუმეიმ განაცხადა, რომ ჩინურ და სხვა არაინგლისურენოვან დომენებს ხელი შეეწყობათ 2009 წლის მაის-ივნისიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* whois-ის მონაცემები დომენ .中国-სთვის IANA-ს საიტზე 
* whois-ის მონაცემები დომენ .中國-სთვის IANA-ს საიტზე 

## სქოლიო
السعودية.
კატეგორია:კომუნიკაციები ჩინეთში
არნორი

**არნორი** — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში დუნედაინთა სამეფო ერიადორში. მოიცავდა ბრუინენს, გვათლოსა და ლუნს. დანგრეული იქნა მესამე ეპოქაში, ანგმართან ბრძოლისას.

## შემდგომი სამეფოები
### ართედაინი
**ართედაინი** — არნორის მხარე. იქცა დამოუკიდებელ სამეფოდ, რომელსაც მართავდა ეარენდურის ძე ამლაითი.

ართედაინის უკანასკნელი მმართველი, არვედუი, ტრაგიკულად დაიღუპა, დაიკარგა რა ზღვაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*არნორის და გონდორის ქრონოლოგია
გონდორი

**გონდორი** — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ნუმენორელთა სამხრეთი სამეფო შუახმელეთის ტერიტორიაზე. 

დაარსდა ნუმენორის განადგურების შემდეგ, ისილდურისა და ანარიონის, მისი ძმის მიერ. თუმცა, სამეფოს მართავდა მათი მამა, ელენდილი. გონდორის ძლიერება იზრდებოდა და იგი მესამე ეპოქის ბოლომდე მყარად იდგა, თუმცა ბეჭდის ომის პერიოდში ძალიან დიდი დარტყმის ქვეშ აღმოჩნდა. საურონის განადგურების შემდეგ მას ელესარი, ისილდურის მემკვიდრე მართავდა. გონდორი იყო მეოთხე ეპოქის ადამიანთა ზეობის ცენტრი. შუახმელეთის ადრეული ეპოქების ლეგენდებისა და ზღაპრების მოპოვება მისი ხალხის დიდი შრომის შედეგია.

## გეოგრაფია
### რეგიონები
;ანორიენი
გონდორის რეგიონი, რომელიც მდებარეობდა თეთრი მთების აღმოსავლეთით. მას მინას ანორი, იგივე მინას ტირითი მართავდა.

;ბელფალასი
სამხრეთ გონდორის ერთ-ერთი მამული, მორთონდისა და გილრაინის მდინარეებს შორის.

;კალენარდონი:

მწვანე ლანდშაფტი გონდორის ჩრდილოეთით, ანორიენის ნაწილი. მას შემდეგ, რაც აქ ეოთეოდები დასახლდნენ, ცნობილი გახდა როჰანის სახელით. მიწა ეოთეოდებს კირიონისგან გადაეცა.

;ლოსარნახი:

მდინარე ერუისთან მდებარე ველი. მდებარეობდა მინდოლუინისა და მინას ტირითის სამხრეთით და დასავლეთით. აქ ნუმენორიდან მოსულებმა გონდორის სამეფო დააარსეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
السعودية.

**السعودية.** („ას-საუდია“, Punycode: `.xn--mgberp4a5d4ar`) — არაბულენოვანი ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) საუდის არაბეთისათვის. ექსპლოატაციაში შემოღებულია 2010 წლის 5 მაისს. დასაშვები არაბულენოვანი დომენური სახელები السعودية.-ში აღწერილია სამუშაო წინადადება () 5564-ში.

السعودية.-ში დომენების რეგისტრაცია მოხდა ორ ეტაპად: 2010 წლის 31 მაისიდან 12 ივლისის ჩათვლით რეგისტრაციაზე დაშვებულები იყვნენ მხოლოდ სასაქონლო ნიშნების და სახელწოდების მფლობელები, ასევე სახელმწიფო და ნახევრადსახელმწიფო ორგანიზაციები; თავისუფალი რეგისტრაცია დაიწყო 2010 წლის 27 სექტემბერს.

## სქოლიო
السعودية.
კატეგორია:კომუნიკაციები საუდის არაბეთში
IV ათასწლეული

**IV ათასწლეული** — დროის მონაკვეთი ჩვენი წელთაღრიცხვის 3001 წლის 1 იანვრიდან ჩვენი წელთაღრიცხვის 4000 წლის 31 დეკემბრამდე.

## ათასწლეულის მიმოხილვა 
## უმნიშვნელოვანესი მოვლენები 
## უმნიშვნელოვანესი მოღვაწეები 
## აღმოჩენები, გამოგონებები 
კატეგორია:IV ათასწლეული
-999