ჯეინ მორისი

200px|მინი|დანტე გაბრიელ როსეტი. პროზერპინა (ფრაგმენტი). 1874 წ
**ჯეინ მორისი** (, ქალიშვილობის გვარი **ბერდენი**, დ. 19 ოქტომბერი, 1839, ოქსფორდი, ინგლისი — გ. 26 იანვარი, 1914, ბათი, ინგლისი) —  მენატურე, მქარგავი, პრერაფაელიტების სილამაზის იდეალი, უილიამ მორისის მეუღლე, დანტე გაბრიელ როსეტის საყვარელი.

## ბიოგრაფია
ჯეინ ბენდენი დაიბადა ოქსფორდში, სადაც ცხოვრობდნენ მისი მშობლები, რობერტ ბერდენი და ენ ბერდენი (ქალიშვილობის გვარი მაიზი). მამა ცხენების მომვლელად მუშაობდა, ხოლო დედა წერა-კითხვის უცოდინარი იყო და, სავარაუდოდ, ოქსფორდში მოსამსახურედ სამუშაოდ ჩამოვიდა. ჯეინის ბავშვობის შესახებ ძალიან ცოტა რამ არის ცნობილი, თუმცა ცხადია, რომ იგი სიღარიბესა და გაჭირვებაში გაიზარდა.

1857 წლის ოქტომბერში ჯეინი და მისი და ელიზაბეტი თეატრ „დრური-ლეინის“ წარმოდგენის სანახავად წავიდნენ, სადაც ჯეინი შენიშნეს მხატვრებმა დანტე გაბრიელ როსეტიმ და ედვარდ ბერნ-ჯოუნზმა, რომლებიც მხატვართა ჯგუფის წევრები იყვნენ და ოქსფორდის უნივერსიტეტში არტურის ციკლის მოტივებზე ფრესკებს ხატავდნენ. ისინი მისი სილამაზით გაოგნებულნი დარჩნენ და დაითანხმეს პოზირებაზე. თავდაპირველად ჯეინი დედოფალ გინევრას მოდელი იყო როსეტისთვის,  შემდეგ კი მორისისთვის პოზირებდა ნახატის „მშვენიერი იზოლდა“ („La Belle Iseult“). ამ უკანასკნელმა მალე მას ხელი სთხოვა და ისინი დაქორწინდნენ.

ქორწინებამდე ჯეინს თითქმის არ ჰქონდა განათლება, რადგან, სავარაუდოდ, მშობლები მას მოსამახურედ ამზადებდნენ. თუმცა ნიშნობის შემდეგ ჯეინ მორისმა დაიწყო კერძო გაკვეთილები, შეისწავლა ფრანგული და იტალიური ენები და გახდა დახელოვნებული პიანისტი. მისი მანერები და მეტყველება იმდენად შეიცვალა, რომ თანამედროვეები მას „მეფურ“ პიროვნებად ახასიათებდნენ. მოგვიანებით იგი ინგლისის უმაღლეს საზოგადოებაში შევიდა და, შესაძლოა, ბერნარდ შოუს პიესის „პიგმალიონის“ გმირის, ელისა დულიტლის, პროტოტიპიც გახდა.

200px|მინი|ეველინ დე მორგანი. ჯეინ მორისის პორტრეტი. 1904 წ

ჰენრი ჯეიმზმა, რომელიც 1869 წელს პირველად ეწვია მორისებს, ჯეინის შესახებ თავის დას მისწერა:

ჯეინისა და უილიამ მორისის ქორწინება 1859 წლის 26 აპრილს ოქსფორდის წმინდა მიქაელის ეკლესიაში გაიმართა. ჯეინის მამა იმ დროს ოქსფორდში, ჰოლიუელ-სტრიტ 65-ის მისამართზე მდებარე ცხენების მეჯინიბედ მუშაობდა.

ჯეინი და უილიამი თავდაპირველად „წითელ სახლში“ (ბექსლიჰიტი, კენტი) ცხოვრობდნენ, სადაც მათ ქალიშვილები, ელისი (1861 წლის იანვარი) და მერი (1862 წლის მარტი) შეეძინათ, შემდეგ კი მრავალი წლის განმავლობაში — კელმსკოტ-მენორში ( ), რომელიც ოქსფორდშტირსა და უილტშირის საზღვარზე მდებარეობს. ეს სახლი დღესდღეობით ღიაა საზოგადოებისთვის.

ჯეინ ბერდენი 1914 წლის 26 იანვარს ბათში გარდაიცვალა, სადაც იგი ბროკ-სტრიტ 5-ის მისამართზე მდებარე სახლში ცხოვრობდა.

ჯეინ ბერდენი უილიამ მორისისა და დანტე გაბრიელ როსეტის ნახატებზე:

William_Morris_001.jpg|უილიამ მორისი. დედოფალი გინევრა. 1858.
Dante_Gabriel_Rossetti_-_Jane_Morris_(The_Blue_Silk_Dress).jpg|დანტე გაბრიელ როსეტი. ლურჯი აბრეშუმის კაბა. 1868.
Dante_Gabriel_Rossetti_-_"Persephone".jpg|დანტე გაბრიელ როსეტი. პროზერპინა. 1874.
Astarte_Syriaca.jpg|დანტე გაბრიელ როსეტი. სირიული ასტარტა. 1877.

## ლიტერატურა
*Marsh, Jan. Jane and May Morris: A Biographical Story 1839—1938. — London: Pandora Press, 1986. — ISBN 0-86358-026-2.
*Mancoff, Debra N. Jane Morris: The Pre-Raphaelite Model of Beauty. — San Francisco: Pomegranate, 2000. — ISBN 0-7649-1337-9.
*Gibson, Michael. Symbolism. — Köln: Taschen, 2000. — С. 70—73. — ISBN 3-8228-7030-7.

## რესურსები ინტერნეტში
*  (1865)

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:ქალები