open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალტერნატიული როკი

**ალტერნატიული როკი** (ასევე, **ალტერნატიული მუსიკა** ან უბრალოდ **ალტერნატივა**) (, ასევე, ძირითადად დიდ ბრიტანეთში, — **indie**) როკ მუსიკის ჟანრია რომელიც 1980-იან წლებში გამოჩნდა და პოპულარობა 1990-იან წლებში მოიპოვა. ტერმინი „ალტერნატიული“ გამოგონებულ იქნა, რათა აღეწერა პანკ-როკით შთაგონებული ჯგუფები დამოუკიდებელი ხმისჩამწერი ლეიბლებით, რომელიც იმ დროის მეინსტრიმულ ჟანრებში არ ჯდებოდნენ. როგორც მუსიკალური ჟანრი, ალტერნატივა შეიცავს სხვადასხვა ქვეჟანრებს რომლებიც ამოტივტივდნენ დამოუკიდებელი მუსიკიდან
ეს ჟანრები არიან: გრანჟი, ბრიტპოპი, გოთიკური როკი, და ინდი-პოპი. 80-იან წლებში ალტერნატიული მუსიკიდან მხოლოდ რამდენიმე ჯგუფი იყო პოპულარული. ორმა ასეთმა ჯგუფმა R.E.M. და The Cure დიდი კომერციული მოგება ნახა, მაგრამ ნამდვილი წარმატება ალტერნატიულმა როკმა 90-იან წლებში მოიპოვა, როდესაც მეინსტრიმში ნირვანა გამოჩნდა. 1991 წელს, სინგლის „Smells Like Teen Spirit-ის“ წყალობით, ჯგუფმა პოპულარული გახადა ალტერნატიული როკის ერთ-ერთი ქვეჟანრი — გრანჟი. პარალელურად, სიეტლში დაარსებულმა გრანჟ ჯგუფებმა ასევე მოიპოვეს პოლულარობა და შედეგად, 1990-იანი წლების აშშ-ს რადიოსადგურებსა და მუსიკალურ ტელევიზიებში ალტერნატიული როკი დომინანტ ჟანრად იქცა.

### ტერმინი 
სანამ ალტერნატიულ როკს ის სახელი დაერქმეოდა რაც დღეს ჰქვია ბევრი სხვა აღნიშვნვა გამოიცვალა. 80 იან წლების ამერიკაში მას კოლეჯ-როკს უწოდებდნენ, ინგლისში კი მას ინდის ეძახდნენ. სიტყვა ალტერნატივა პირველად 1980-იანების შუა წლებში გაჟღერდა, მაგრამ ოფიციალურად ტერმინი ალტერნატიული როკი 1990 წელს დამკვიდრდა.

### გადახედვა 
ალტერნატივა არსებითად არის „underground“ მუსიკა, რომელიც 80 იანების შუაგულში ამოტივტივდა პანკ-როკ მოძრაობის კვალდაკვალ. ალტერნატიული როკ ჯგუფები 80 იანი წლებში დაშორებულნი იყვნენ მეინსტრიმისგან და კომერციული წარმატებისგან. ისინი ძირითადად პატარა კლუბებში უკრავდნენ მცირერიცხვოვანი ფანების თანხლებით.
ალტერნატიული ჯგუფისთვის დამახასიათებელი ინსტრუმენტებია გიტარა ბას-გიტარა დასარტყამი და ხანდახან პიანინო. პიანინოს ძირითადად ბრიტპოპ-ჯგუფები იყენებენ (coldplay keane) ამ ჟანრის ჯგუფები ხშირად იყენებენ fuzz და feedback ეფექტებს გიტარებზე. ეს განსაკუთრებით ერთ-ერთ ქვეჟანრ Grunge-ში არის შესამჩნევი. ალტერნატივის ტექსტები სხვა როკის ჟანრებზე მეტად ეხება სოციალურ თემებს: ნარკოტიკებს, დეპრესიას, ალკოჰოლს და ასე შემდეგ. მიუხედავად იმისა რომ რომ 80-იანებს არტისტების ალბომები არცთუისე დიდი ტირაჟით იყიდებოდა მათ მაინც დიდი გავლენა მოახდინეს გვიანდელ ალტერნატიულ ჯგუფებზე და საფუძველი ჩაუყარეს მათ წარმატებას.

## ლიტერატურა 
*Harris, John. *Britpop!: Cool Britannia and the Spectacular Demise of English Rock*. Da Capo Press, 2004. ISBN 0-306-81367-X.
*Lyons, James. *Selling Seattle: Representing Contemporary Urban America*. Wallflower, 2004. ISBN 1-903364-96-5.
*Reynolds, Simon. *Rip It Up and Start Again: Postpunk 1978–1984*. Penguin, 2006. ISBN 0-14-303672-6.

## რესურსები ინტერნეტში 
*[ Allmusic article for alternative rock]

კატეგორია:ალტერნატიული მუსიკა
კატეგორია:როკ-მუსიკის ჟანრები
რადჰა

რადჰა შუასაუკუნეების მინიატურა|thumb
**რადჰა** (სანსკ. राधा rādhā ”ელვა”) - კრიშნას მარადიული თანამგზავრი მწყემსი ქალი, ბედნიერების ქალღმერთის ლაკშმის ერთ-ერთი ფორმა.
კრიშნას და რადჰას სიყვარული ინდუიზმის მიმდევრებისთვის ადამიანის ღმერთთან კავშირის სიმბოლო და ფილოსოფიური პაექრობების თემაა, ხოლო ინდური ხელოვნების და კინომატოგრაფიის დაუსრულებელი სიუჟეტური წყაროა.

## რესურსები ინტერნეტში 
რადჰა

კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:კრიშნა
თევდორე (X საუკუნე)

**თევდორე**, *"კამარათა მწერალი"*, X საუკუნის ქართველი მხატვარ-მინიატიურისტი. 940 წელს მას დაუხატავს ე. წ. "ჯრუჭის პირველი ოთხთავის" კამარები და მინიატიურები (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1660). ხელნაწერის პირველ ფურცლებზე თევდორეს სახელი ორჯერაა მოხსენებული. კამარებთან ერთად თევდორემ დახატა 8 მინიატურა: 4 მახარებელი - მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე, აგრეთვე ღვთისმშობელი ყრმით, ბრმის განკურნება, ეშმაკეულის განკურნება, განრღვეულის განკურნება. თევდორე დახელოვნებული მხატვარი იყო. მისი მინიატიურები გამოირჩევა ოსტატობითა და არტისტიზმით. მიუხედავად შუა საუკუნეების მხატვრობის პირობითობისა, სხეულთა მოძრაობაში, რაკურსებში, სამოსლის ხაზებში იგრძნობა ცოცხალ ნატურაზე დაკვირვება, ელინისტური მხატვრობის ტრადიციების გამოძახილი. მინიატიურების კოლორიტი მუქია, თავშეკავებული. თევდორე ძირითადად იყენებს ყავისფერს, შინდისფერს, მოყავისფროს, მოლურჯო-ლილისფერს, ნაკლებად-ოქროსფერს, კარმინს, ყვითელს, მწვანეს. თევდორე X საუკუნის ერთადერთი მხატვარ-მინიატიურისტია, რომლის სახელი ჩვენთვის ცნობილია. 

## ლიტერატურა
* *ბერიძე ვ.,* ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967;

კატეგორია:ქართველი მხატვრები
საუკეთესო ჰიტების ალბომი

**საუკეთესო ჰიტების** მუსიკალური ალბომი ( და ა.შ.) — ამა თუ იმ შემსრულებლის ან მუსიკალური ჯგუფის უკვე გამოშვებული, წარმატებული სიმღერების ნაკრებია. ასეთი ტიპის ალბომებისადმი ინტერესის გასაზრდელად, განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც ამ მუსიკოსის ძველი ჩანაწერები უკვე აქვს, მუსიკოსები ასეთ ალბომებში აქამდე გამოშვებული სიმღერების რემიქსულ ვარიანტებს ან ახალ სიმღერებს ამატებენ. ახალი სიმღერები, როგორც წესი, სინგლების სახით გამოდის და ისინიც პოპულარული („საუკეთესოები“) ხდებიან.

კატეგორია:ალბომების სახეობები
ბჰაგავადგიტა

**ბჰაგავადგიტა** (სანსკრ. भगवद्गीता bhagavadgītā „ღვთის ნამღერი“, ასევე ცნობილია როგორც **გიტა**) — ინდუიზმის მთავარი ლიტერატურული ძეგლი, ძველინდური ეპოსის მაჰაბჰარატას მეექვსე თავი.

მინი|მარცხნივ|thumb|200px|ბჰაგავადგიტა, XIX საუკუნის ხელნაწერი

კურუკშეტრას დიდი ბრძოლის დაწყებამდე პანდავათა დინასტიის პრინცი არჯუნა სთხოვს თავის მეგობარს და დამრიგებელს კრიშნას, გაარკვიოს ამ ძმათშორის ომის გარდაუვლობასა და საბოლოო შედეგებში. მას არ სურს ბრძოლა თავის ნათესავ კურუს დინასტიის წარმომადგენელთა წინააღმდეგ, ეჭვობს ამ ბრძოლის სამართლიანობაში და შიშობს მორალის და რწმენის დაკარგვას.

უშუალოდ ბრძოლის ველზე სისხლისმღვრელი შეტაკების დაწყებამდე კრიშნა დიალოგის ფორმაში უხსნის არჯუნას ბოროტების განადგურებისა და სამართლის მხარეზე მყოფ მებრძოლთა მოვალეობის მოხდის ღვთაებრივ მისიას, უყვება მსოფლიოს შექმნის და განვითარების ისტორიას, აჩვენებს თავის კოსმოსურ ფორმას, ასწავლის სულის უკვდავების ფენომენსა და მიზეზ-შედეგობრივ კანონს (კარმა), რითაც საბოლოოდ არჯუნას არწმუნებს და საბრძოლველად ითანხმებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვედები
*პურანები

## ლიტერატურა 
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:მაჰაბჰარატა
თედორობა

**თედორობა**, *თევდორობა* — ქრისტიანი წმინდანის თედორეს (თევდორეს) სახელობის დღე. მოდიოდა დიდმარხვის პირველი კვირის შაბათზე. წმ. თედორე ძველქართული წარმართული აგრარული ღვთაების მემკვიდრეა. თედორობა საქართველოს და ბალკანეთში ყოფამ შემოინახა, როგორც მიწათმოქმედებისა და მესაქონლეობისადმი, კერძოდ, ცხენისადმი მიძღვნილი საგაზაფხულო დღეობა. მას გადმონაშთის სახით შემორჩა თავდაპირველი, აგრარული ხასიათის მანიშნებელი უძველესი წარმართული წეს-ჩვეულებანი (რიტუალური ხვნა-თესვა, ლოცვა მოსავლის ბარაქიანობისათვის კერასთან, საცეხველთან და სხვა).

## იხილეთ აგრეთვე 
* თევდორე (ღვთაება)

## ლიტერატურა
** Брегвадзе Н. А.,* К. вопросу о характере одного из грузинских народных календарных праздников («Тедороба»), «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის», 1970, ტ. 15;

კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
გოვარდჰანა

[მინი|200პქ|მარჯვნივ|
[კრიშნა წევს მთა გოვარდჰანას.
შუასაუკუნეების მინიატიურა
]]
**გოვარდჰანა** (,  — „ძროხებისთვის სიკეთის მომტანი“) — მთა ვრინდავანში, უტარ-პრადეში, ინდოეთი. გოვარდჰანა დიდ როლს თამაშობს ინდუიზმში, კერძოდ კრიშნასთან დაკავშირებულ ლეგენდებში.

ბჰაგავატაპურანა მოგვითხრობს, რომ გადაუღებელმა წვიმამ ვრინადავანის მცხოვრებლებს საფრთხე შეუქმნა. მათ დასაცავად ბავშვმა-კრიშნამ მთა ცალი თითით აწია და ქოლგასავით გადაახურა სოფელს.
 
წელიწადში ერთხელ მორწმუნენი აცხობენ ჰალვის უზარმაზარ მთას, რთავენ ყვავილებით და ვერცხლის ქაღალდით, ცეკვა-სიმღერით უვლიან მას და შემდეგ მიირთმევენ ”მთა გოვარდჰანას”.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიშნა
კატეგორია:ინდუიზმი
ბეტი დეივისი

**ბეტი დეივისი**, (**Bette Davis**, ნამდვილი სახელი: **რუთ ელიზაბეტ დეივისი**, **Ruth Elizabeth Davis**; დ. 5 აპრილი, 1908 — გ. 6 ოქტომბერი, 1989) — ორი კინოაკადემიის ჯილდოს მფლობელი ამერიკელი კინო-, ტელე- და თეატრის მსახიობი. გამოირჩეოდა უარყოფითი გმირების როლის თამაშისადმი მიდრეკილებით. მის მიერ განსახიერებულ როლებს თანამედროვე კრიმინალურ მელოდრამებში, ისტორიულ ფილმებსა და სიტუაციური კომედიებში მაღალ შეფასებას აძლევდნენ, მაგრამ განსაკუთრებული წარმატება მსახიობს მაინც რომანტიკულმა დრამებმა მოუტანეს.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:კანის კინოფესტივალის ჯილდოს მფლობელები საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
დევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დევი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* დევი — ქართულ მითოლოგიაში ბოროტი სული
*დევი — ინდუისტური ღვთაება
L

**L**, **l** — ლათინური ანბანის მეთორმეტე ასო. წარმოებულია სემიტური კომბალისგან, რომელიც აღნიშნავდა ბგერას /l/. თავის მხრივ, ამის წარმოშობის წყარო ეგვიპტური იეროგლიფია, რომელიც სემიტებმა ანბანური დანიშნულებით გამოიყენეს. ბერძნული ასო ლამბდა Λ (ასომთავრული) ან λ (ნუსხური), ასევე ექვივალენტური ეტრუსკული და ლათინური ასოები, წარმოადგენს იმავე ბგერას, რაც სემიტურშია.

## კლავიატურა
კომპიუტერის კლავიატურაზე წარმოადგენს შემდეგი სიმბოლოების ერთობლიობას:

*L — 
*l — 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (L)
* Graphemica (l)

კატეგორია:ლათინური ასოები
თეზამი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თეზამი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თეზამი — მდინარე მცხეთის მუნიციპალიტეტში
* თეზამი — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში
Chrysler

thumb|250px|კომპანიის ლოგო
**კრაისლერი** () — ამერიკული საავტომობილო კომპანია, რომელსაც ფლობს იტალიური კომპანია Fiat. უშვებს შემდეგი მარკის მსუბუქ ავტომობილებს: „კრაისლერი“, „დოჯი“, „პლიმუთი“, „იგლი“. ასევე, „დოჯი“-ს მარკის სატვირთო ავტომობილებს, პიკაპებს და ა.შ. კორპორაციას ფინანსური და ტექნოლოგიური განყოფილებები აქვს. აწარმოებს ელექტრონულ და საჰაერო კოსმოსურ პროდუქციას. კომპანიის შტაბ-ბინა მიჩიგანის შტატის ჰაილენდ-პარკშია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Chrysler Scientific Labs and Test Services 
* Chrysler SEC Filings 

კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
როკ-ჯგუფი

**როკ-ჯგუფი** — სახეობრივი სახელწოდება, რომელიც ელექტრონული საშუალებებით გაძლიერებული მუსიკის შემსრულებლების ჯგუფის აღნიშვნისთვის გამოიყენება. ეს სახელი მომდინარეობს მუსიკალური მიმდინარეობა — როკ-ენ-როლისგან, რომელიც ამგვარი მუსიკის უშუალო წინამორბედი იყო. მუსიკა, რომელსაც როკ-ჯგუფები ასრულებენ, როგორც როკ-ენ-როლიდან, ისე მისი პირდაპირი წინაპარიდან — რიტმ-ენდ-ბლუზიდან იღებს სათავეს.

ქართულ ენაში ეს ტერმინი შემოვიდა ინგლისური ენიდან (). სსრკ-ს არსებობის პერიოდში, ამგვარი ჯგუფების აღნიშვნისთვის, გამოიყენებოდა ტერმინი — ვოკალურ ინსტრუმენტული ანსამბლი (ვია).

კატეგორია:როკ-მუსიკა
თეზამი

**თეზამი** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე არაგვის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს იალნოს ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1477 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 28 კმ, საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,25 მ³/წმ. დეკემბერში ჩნდება და თებერვალ-მარტამდეა ყინულნაპირისი. თეზამს იყენებენ სარწყავად. შესართავის სიმაღლე ზღვის დონიდან 518 მ სიმაღლეზეა.

მდინარე თეზამის მარჯვენა ნაპირზე სოფელ ცხვარიჭამიაში მდებარეობს VIII-IX საუკუნეების დარბაზული ტიპის ეკლესია ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი. მდინარე თეზმის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1180 მ სიმაღლეზე გაშენებულია სოფელი ცხვარიჭამია. მდინარე თეზმის ნაპირებზე გაშენებულია მრავალი დასახლებული პუნქტი: მათ შორის: ჯიღაურა, ახალსოფელი, არაშენდა, ბურიანი, გალავანი, ნავდარაანთკარი და სხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:არაგვის შენაკადები
პეპსი

thumb|250px|პეპსი-კოლას ამჟამინდელი ლოგო, რომელიც 2023 წელს მიიღეს
thumb|250px|პეპსი-კოლას ქართული ლოგო 2008 წლამდე 
**პეპსი** (იგივე **პეპსი-კოლა**, ) — პოპულარული უალკოჰოლო გამაგრილებელი სასმელი, რომელიც მთელ მსოფლიოში იყიდება. მრავალი წლის განმავლობაში, „კოკა-კოლის“ ძირითადი კონკურენტი, რომელთან ერთადაც გაყიდვების ხან პირველ, ხან მეორე ადგილებს იზიარებს. „პეპსი-კოლას“ სავაჭრო ნიშნის უფლებები ამერიკულ კომპანია PepsiCo-ს ეკუთვნის.

პეპსი 1893 წელს დაარსდა „Brad's Drink“-ის სახელით, ჩრდილოეთ კაროლინაში, კალებ ბრედჰემის მიერ, რომელიც სასმელს საკუთარ აფთიაქში ყიდდა. 1898 წელს მას ეწოდა „პეპსი-კოლა“, რადგან იგი დარეკლამებული იყო, როგორც დისპეფსიის (მონელების პრობლემა) შემამსუბუქებელი საშუალება. ზოგიერთი ასევე ფიქრობს, რომ სახელი წარმოადგენს მითითებას საჭმლის მომნელებელ ფერმენტ პეფსინზე, თუმცა პეფსინი არასდროს ყოფილა სასმლის ინგრედიენტი. თავდაპირველად, შემადგენლობაში შედიოდა შაქარი და ვანილიც. ბრედჰემი ცდილობდა შეექმნა სასმელი, რომელიც ამარტივებდა საჭმლის მონელებას და უზრულველყოფდა ენერგიის მოზღვავებას. 

1922-1933 წლებში „კოკა-კოლას“ სამჯერ ჰქონდა „პეპსის“ შეძენის შესაძლებლობა, მაგრამ სამივეჯერ უარი განაცხადა. 1936-1938 წლებში კომპანიის მოგება გაორმაგდა. დიდი დეპრესიის დროს, „პეპსი“ განსაკუთრებით პოპულარული გახდა. 

„პეპსის“ ოფიციალური სასპონსორო ხელშეკრულებები აქვს გაფორმებული ნაციონალურ საფეხბურთო ლიგასთან (NFL), ჰოკეის ეროვნულ ლიგასთან (NHL), ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგასთან (NBA). იგი ასევე იყო ფეხბურთის მთავარი ლიგის (MLS) და ბეისბოლის მთავარი ლიგის (MLB) სპონსორიც, თუმცა შესაბამისად, 2015 და 2017 წელს იგი „კოკა-კოლამ“ ჩაანაცვლა. „პეპსი“ არის ჩემპიონთა ლიგის ერთ-ერთი უმთავრესი სპონსორიც. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Pepsi World 
* Pepsi Gallery – Pepsi Promotional site
* Pepsico, Inc. at Knowmore.org 
* Pepsi page on PepsiCo UK & Ireland 

კატეგორია:კოლა
კატეგორია:უალკოჰოლო სასმელები
გრემის ჯილდო

**„გრემი“** (ინგლ. **Grammy**) — ამერიკის ხმისჩამწერი აკადემიის მუსიკალური ჯილდოა. იგი 1958 წელს დაარსდა. გრემი, თანამედროვე მუსიკაში ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ჯილდოა, რომელიც შეგვიძლია კინემატოგრაფიაში „ოსკარის“ ჯილდოს შევადაროთ.

გრემის გადაცემის ცერემონიალი ტარდება ყოველწლიურად და გადაეცემა 108 კატეგორიაში, რომელიც 30 მუსიკალური ჟანრის მიხედვითაა დაყოფილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*გამარჯვებულები საიტზე Grammy.com (საძიებო მონაცემთა ბაზა)
*დაჯილდოების ოფიციალური ეთერი

კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოები
კატეგორია:გრემის დაჯილდოება
კატეგორია:ყოველწლიური სატელევიზიო გადაცემები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
True Blue

***True Blue*** — მადონას მესამე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1986 წელს. ალბომზე მუშაობისას მადონა თანამშრომლობდა პროდიუსერ პატრიკ ლეონარდთან, რომელმაც მის ჟღერადობაზე საკუთარი ხელწერა დატოვა.

დისკის ტექსტებში განიხილება ახალგაზრდობისათვის აქტუალური თემები - სიყვარული, თავისუფლება და ნაადრევი ფეხმძიმობაც კი.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### ყველა დროის ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტი
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
!scope="row"|იტალია
|
|1,500,000
|-

!scope="row"|Worldwide
|
|25,000,000

## რესურსები ინტერნეტში 
* მადონას ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები სტივენ ბრეის პროდიუსერობით
ევიტა (ფილმი)

„**ევიტა**“ ()— ოსკარის მფლობელი მხატვრული ფილმი, რომელიც ენდრიუ ლოიდ უებერის თეატრალური მიუზიკლის ეკრანიზაციაა და ევა პერონის ცხოვრების შესახებ მოგვითხრობს. ფილმის რეჟისორია ალან პარკერი და მასში მადონა, ანტონიო ბანდერასი და ჯონათან პრაისი თამაშობენ. ფილმი 1996 წლის 25 დეკემბერს გამოვიდა და მისმა შემოსავალმა შეერთებულ შტატებში 50,047,179 აშშ დოლარი შეადგინა, ხოლო დანარჩენ მსოფლიოში 141 მილიონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1996 წლის ფილმები
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ერაყის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ერაყის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () — ერაყის ეროვნული გუნდი, რომელსაც მართავს ერაყის ფეხბურთის ასოციაცია. ერაყის ნაკრები არის 2007 წლის აზიის საფეხბურთო თასის გამარჯვებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ერაყის ნაკრები — FIFA
* ერაყის ნაკრები — AFC

კატეგორია:აზიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ერაყი
კატეგორია:აზიის ფეხბურთის თასის მფლობელები
თევდორე (მხატვარი)

**თევდორე** — დავით აღმაშენებლის კარის მხატვარი. მოღვაწეობდა XI საუკუნის დასასრულს და XII საუკუნის I ნახევარში. მას მოუხატავს ზემო სვანეთის 4 ეკლესია. მ. შ. ყველაზე ადრინდელია სოფ. იფრარის მთავარანგელოზთა დარბაზული ეკლესიის მხატვრობა. სხვა სვანურ ძეგლებთან შედარებით ეკლესია უხვადაა განათებული. მოხატულობა ძირითადად კარგად არის შემონახული. კანკელის ფრესკულ წარწერაში ნათქვამია, რომ ეკლესია მოხატა თევდორე მეფის მხატვარმა 1096 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ იფრარის მხატვრობა დეკორატიულ-ხაზობრივი სტილით არის შესრულებული, ოსტატი მაინც ცდილობს კიდევფიგურთა სამოსლის მომრგვალებული ხაზებით, იფრარის მოხატულობა მკაცრი და მონუმენტურია. თევდორე თავის პირველსავე ნამუშევარში ეპოქის მოწინავე, პროგრესულ მხატვრად გვევლინება. ასევე კანკელის ფრესკული წარწერით დასტურდება, რომ თევდორეს მოუხატავს აგრეთვე წმ. კვირიკესა და ივლიტეს სახ. დარბაზული ეკლესია (სვანურად ლაგურკა, სოფ. კალა). შ. ამირანაშვილი მხატვრობას 1112-ით ათარიღებს. იფრართან შედარებით ლაგურკის მოხატულობაში უფრო ძლიერადაა განვითარებული ემოციური მხარე. თევდორეს მოხატული მესამე ეკლესია სოფ. ნაკიფარშია. წარწერის თანახმად, მხატვრობა 1130 წელს ეკუთვნის. ფრესკები ძირითადად კარგად არის შენახული. მოხატულობის მონუმენტური განწყობილება, კოლორიტი და ხატვის მანერა (ფერადოვანი ლაქების განაწილება) წინა ორ მხატვრობას ჰგავს, თუმცა სხვაობაც შეიმჩნევა. ნაკიფარის ფრესკებში ოსტატი უარს ამბობს დამატებით ფერადოვან აქცენტებზე, გაურბის ფირუზისფერს. ნაკიფარის მხატვრობა ქრონოლოგიურად იფრარისა და ლაგურკის მხატვრობის შემდეგდროინდელია. აქ კარგად ჩანს მხატვრის ევოლუცია - უფრო ძლიერადაა განვითარებული ფიგურათა ემოციური მხარე, დრამატიზმი. ნაკიფარის მხატვრობა თავისი სტილით ახლოსაა ბეთანიისა და ყინწვისის მხატვრობასთან.

არის მოსაზრება (თ. ვირსალაძე), რომ სოფ. წვირმის (ნაკიფარიდან 2 კმ-ზე) მაცხოვრის ეკლესიის მხატვრობაც თევდორეს ეკუთვნის. მხატვრობის მანერა, კოლორიტი, თემის იკონოგრაფიული გადაწყვეტა მართლაც თევდორეს მხატვრობასთან სიახლოვეზე მიუთითებს. თევდორეს მიერ შესრულებული კომპოზიციების ფიგურათა მოძრაობა მსუბუქი და თავისუფალია. თევდორეს მხატვრობაში უარყოფილია სახეთა გადმოცემის ტრადიციული სტატიკურ-ფრონტალური მანერა, რომელიც ადრინდელი ეპოქისათვის იყო დამახასიათებელი. ფიგურათა სამოსლის მოხაზულობა ნაოჭების რთული და დეტალური დამუშავება სწორად გადმოგვცემს ადამიანის ტანის აგებულებას. თევდორე თავისი ეპოქის ქართული მონუმენტური მხატვრობის ბრწყინვალე წარმომადგენელია.

## ლიტერატურა
**ამირანაშვილი შ.,* ქართული ხელოვნების ისტორია, თბ., 1971;
**ბერიძე ვ.,* ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967;
**Аладашвили Н., Алибегашвили Г., Вольская А.,* Росписи художника Тевдоре в Верхней Сванетии, Тб., 1966;

კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ლუიზ ბრუქსი

**ლუიზ ბრუქსი** ( დ. 14 ნოემბერი, 1906 — გ. 8 აგვისტო, 1985) — ამერიკელი მოცეკვავე, შოუ-გოგონა და მუნჯი კინოს მსახიობი. სიცოცხლის ბოლო წლებში, მწერალი და მუნჯი კინოს კრიტიკოსი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
კატეგორია:დაბადებული  14 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
თეზ-ოკამის არხი

**თეზ-ოკამის არხი** — სარწყავი არხი საქართველოში, კასპისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტებში. იწყება მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირიდან სოფელ ახმაჯის ჩრდილოეთით, მიემართება თეზი-ოკამის მიმართულებით, გრძელდება იგოეთისკენ და უერთდება მდ. ლეხურას; მიედინება თვითდინებით. არხზე აგებულია ჰესი. 2010 წლის ივნისში რუსმა ოკუპანტებმა დროებით გადაკეტეს არხის სათავე ნაგებობა, რის შედეგადაც 10 სოფლის მოსახლეობა რწყვის პერიოდში წყლის გარეშე დარჩა. პრობლემის მოსაგვარებლად საქართველოს ხელისუფლებამ ალტერნატიული გზა გამონახა და სოფელ თვაურებში, მდინარე ქსნის ნაპირზე, მოეწყო სატუმბი სადგური, რომელიც 1,5 კმ სიგრძის, ორ მწკრივად ჩალაგებული 700 მმ დიამეტრის მილების მეშვეობით მდინარის წყალს სარწყავ არხში გადაიტანს. მოეწყო ტრანსფორმატორიც. 2014 წელს თეზ-ოკამის არხის სათავე ნაგებობა (სოფ. ახმაჯთან) საოკუპაციო რეჟიმმა კიდევ ერთხელ დაკეტა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სარწყავი არხები
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტი
I'm Breathless

'''''I'm Breathless: Music from and Inspired by the Film Dick Tracy''''' — მომღერალ მადონას მეშვიდე სტუდიური ალბომი. ალბომი სპეციალურად ჩაიწერა ისე, რომ მისი გამოსვლა ფილმ „დიკ ტრეისის“ პრემიერას - 1990 წლის 22 მაისს დამთხვეოდა (რომელშიც ჟღერს სიმღერები ამ ალბომიდან). ალბომი 7 მილიონი ასლის ოდენობით იქნა გაყიდული.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
|-

!scope="row"|მსოფლიო
|
|7,000,000

## სქოლიო 
კატეგორია:1990 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას საუნდტრეკები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
შაჰ-თამაზ I-ის თეზქერე

**„თეზქერე“  შაჰ-თამაზ I-ისა**, თამაზ I-ის მიერ ოსმალეთის ელჩებთან 1562 წელს გამართული საუბრის ჩანაწერი. სხვა მოსაზრებით — შაჰ-თამაზ I-ის „დღიურები“ ან „მემუარები“. „თეზქერეში“ თანმიმდევრულადაა ასახული ირან-ოსმალეთის პირველი ომის (1514—1555) მსვლელობასთან დაკავშირებული მოვლენები, რომელთა დიდი უმრავლესობა ორგანულად უკავშირდება ამიერკავკასიის ქვეყნებს. გარდა ამისა, ძეგლში ნაჩვენებია ამიერკავკასიის საერთო პოლიტიკური მდგომარეობა, დაცულია ისეთი ცნობები აზერბაიჯანის, სომხეთისა და საქართველოს (კახეთის, სამცხე-საათაბაგოს, ქართლის) ისტორიის შესახებ, რომელთა მსგავსი არ გვხვდება იმ ეპოქის ამსახველ სხვა სპარსეულ წყაროებში.

## ლიტერატურა
**ტაბატაძე კ.,* ამიერკავკასიის ქვეყნები და სეფიანთა სახელმწიფო (შაჰ-თამაზ I-ის „თეზქერეს“ მიხედვით), კრ.: ნარკვევები მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიიდან, თბ., 1957;
**მისივე,* შაჰ-თამაზ I-ის „თეზქერეს“ თბილისური ნუსხა, «აღმოსავლური კრებული», 1960, ტ. 1;
*შაჰ-თამაზის საუბარი ოსმალეთის ელჩებთან, კ. ტაბატაძის გამოც., თბ., 1976;
**ტაბატაძე კ.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 637, თბ., 1979

კატეგორია:ირანის ისტორია
თეზქერე

**თეზქერე** () — პოეტთა ანთოლოგია, რომელშიც მათ ბიოგრაფიულ ცნობებთან ერთად მოთავსებულია რჩეული ნაწარმოებებიც. მასალა ნაწილდებოდა დინასტიური (მაგ., სამანიდთა, ღაზნევიდთა და სხვა ხანის პოეტები) ან გეოგრაფიული პრინციპის მიხედვით. თეზქერე შუა საუკუნეების სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის ისტორიის ერთ-ერთი ძირითადი წყაროა. ზოგი პოეტი ან თხზულება მხოლოდ თეზქერეს წყალობით შემორჩა ისტორიას. უძველესი თეზქერეა მუჰამად ავფის „ლუბაბ ალ-ალბაბი“ („გულთა გული“, XIII ს.), უახლესი — „მაჯმა ალ-ფუსაჰა“ („მჭევრმეტყველთა საკრებულო“) რეზა-ყულიხან ჰედიათისა (XIX ს.). მრავალრიცხოვან თეზქერთა შორის გამოირჩევა დავლათშაჰ სამარყანდის  „თაზქირათ ლ-შოარა“ („პოეტთა ანთოლოგია“, XV ს.) და ალიშერ ნავოის „მაჯალის ალ-ნაფაისი“ („განძეულთა საკრებულო“, XV ს.).

## იხილეთ აგრეთვე
*შაჰ-თამაზ I-ის თეზქერე

## ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა
American Life

***American Life*** — მადონას მეცხრე სტუდიური ალბომი და მეთექვსმეტე ჩანაწერია. იგი 2003 წელს გამოვიდა. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Warner Bros.. სულ გამოვიდა ალბომის 5 სინგლი: Die Another Day (ფილმის მოკვდი სხვა დღეს საუნდტრეკიდან), American Life, Hollywood, Nothing Fails და Love Profusion.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|მსოფლიო
|
|5,000,000
|-

## სქოლიო 
კატეგორია:2003 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Maverick Records-ის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
Like a Prayer

***Like a Prayer*** — ამერიკელი მომღერალ მადონას მეოთხე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1989 წელს. აშშ-ში მას 1997 წლის 16 ივლისს მიენიჭა ოთხმაგი პლატინის სტატუსი - ეს ნიშნავს, რომ შტატებში გაიყიდა მისი 4 მილიონი ასლი. ამით ის იქცა მის მეშვიდე ყველაზე გაყიდვად დისკად აშშ ტერიტორიაზე. მთლიანობაში, მსოფლიო მასშტაბით ის გაიყიდა 11 მილიონი ასლის ოდენობით.

ალბომი გამოირჩევა საკონცერტო ინსტრუმენტული შესრულებით და შეიცავს საცეკვაო მუსიკის, ფანკის, გოსპელის და სოულის ელემენტებს, რაც ერწყმის ტრადიციულ პოპ-მუსიკას. მადონამ ალბომის თემები აიღო კათოლიკური აღზრდის პერიოდიდან, რაც შეიმჩნევა როგორც ალბომის სახელწოდებაში, ასევე სასათაურო სიმღერაში "Like a Prayer", რომელიც ალბომის წაყვანი სინგლიც არის. სიმღერების ტექსტებში ჩანს მადონას ბავშვობის და მოზარდობის პერიოდის მოგონებები, როგორიც არის დედის გარდაცვალება ("Promise to Try"), ოჯახის მნიშვნელობა ("Keep It Together") და ურთიერთობები მამასთან ("Oh Father"). მადონა აგრეთვე ქალებს მოუწოდებს საკუთარი თავის უფრო მეტად გამოხატვისკენ ("Express Yourself").

*Like a Prayer*-მა კრიტიკოსებისგან მაღალი შეფასებები მიიღო. *Rolling Stone* წერდა, რომ იგი "იმდენად არის ახლოს ხელოვნებასთან, რამდენადაც ეს პოპ-მუსიკას შეუძლია".

ალბომიდან სულ ექვსი სინგლი გამოიცა - "Like a Prayer", "Express Yourself", "Cherish", "Oh Father", "Dear Jessie" და "Keep It Together". "Like a Prayer" ბილბორდის Hot 100-ში მადონას რიგით მეშვიდე #1 ჰიტად იქცა, ხოლო "Express Yourself" და "Cherish" #2 პოზიციაზე მოხვდნენ. "Keep It Together" საუკეთესო ათეულში მოხვდა. მსოფლიოში გაიყიდა ალბომის 15 მილიონი ასლი.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
!scope="row"|მსოფლიო
|
|15,000,000

|-

## სქოლიო 
კატეგორია:1989 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
Bedtime Stories

***Bedtime Stories*** — მომღერალ მადონას მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი 1994 წელს გამოვიდა. ალბომი გრემის ჯილდოზე იყო წარდგენილი კატეგორიაში საუკეთესო პოპ ვოკალური ალბომი.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|სამხრეთი აფრიკა (RiSA)
|პლატინა
|50,000
|-

!scope="row"|მსოფლიო
|
|7,000,000

## სქოლიო 
კატეგორია:1994 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
ცარსკოე-სელო

[მინი|240პქ|[ეკატერინეს სასახლე.]]

**ცარსკოე-სელო** (რუს.: Ца́рское Село́;  „მეფის სოფელი“) — რუსეთის იმპერატორის ოჯახისა და მოწვეულ დიდგვაროვანთა ყოფილი რეზიდენცია 24 კმ-ში სანქტ-პეტერბურგის ცენტრიდან. ამჟამად ქალაქ პუშკინის ნაწილი და მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგის მონუმენტთა ჯგუფთან ერთად.

XVII საუკუნეში ეს მამული შვედ დიდგვაროვანს ეკუთვნოდა. მისი თავდაპირველი ფინური სახელი ჩვეულებრივ ითარგმნება როგორც „შემაღლებული მიწა“. შესაძლოა ასევე წარმოებული იყოს ფინური სიტყვისგან „საარი“ (კუნძული). XVIII საუკუნეში რუსებმა იგი „სარსკოე-სელოდ“ გადააკეთეს, მოგვიანებით კი „ცარსკოე-სელო“ დაარქვეს.

1708 წელს პეტრე დიდმა ეს მამული მის მეუღლეს - მომავალ იმპერატრიცა ეკატერინე I-ს - აჩუქა. მან კი თავის მხრივ აქ ხარების ეკლესია დააფუძნა 1724 წელს და ადგილსაც ბლაგოვეშენსკოე დაარქვა, თუმცა ეს ხელოვნური სახელი ხმარებიდან მალევე გავიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## რესურსები ინტერნეტში
*ცარსკოე-სელო, პუშკინის სოფელი, ისტორიული ფაქტები ქალაქის შესახებ, რუკა, ამინდი, მარშრუტები სანტ-პეტერბურგიდან
*ცარსკოე-სელოს სახელმწიფო მუზეუმი 
*ცარსკოე-სელო 1910 
*ცარსკოე-სელოს ფოტოტური
*ცარსკოე-სელოს სურათები. 2002 
*ცარსკოე-სელოს, ბერნარდ ეჩოუს სურათები. 1931

კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
Erotica

***Erotica*** — მომღერალ მადონას მეხუთე სტუდიური ალბომი და მეცხრე ჩანაწერი. იგი 1992 წლის 20 ოქტომბერს გამოვიდა. (იხ. 1992 წელი მუსიკაში). მსოფლიოში ალბომი დაახლოებით 5-მილიონიანი ტირაჟით გაიყიდა. (იხ. ქვემოთ მოტანილი ცრილები)

## სიმღერების სია 
(*) ASCAP-მა ენტონი შიმკინი თანაავტორად ოფიციალურად დაამატა. ალბომის გარეკანი ამ ინფორმაციას არ შეიცავს.
(**) ასრულებს მადონა, მარკ გუდმანი და დეივ მერფი. შესულია მხოლოდ გაფრთხილება მშობლებს-იან ალბომის ვერსიაში. BMI-მ შეპ პეტიბოუნი ამ სიმღერის თანაავტორად ოფიციალურად დაამატა.

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
|-
!scope="row" | საფრანგეთი (SNEP)
| 
| 250,000
|-

|-
!scope="row"|მექსიკა (AMPROFON)
|
| 250,000
|-

!scope="row"|სამხრეთი აფრიკა (RiSA)
|ოქრო
|25,000*
|-

## სქოლიო 
კატეგორია:1992 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Maverick Records-ის ალბომები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
თეთნარი

**თეთნარი** — ქედი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში. წარმოადგენს ლეჩხუმის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ შტოქედს მდინარეების ცხენისწყლისა და ხოფურის (ცხენისწყლის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფს. ლეჩხუმის ქედს გამოეყოფა თეთნარის მწვერვალთან (2964 მ). აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული იურული ფლიშური წყებებით. მაღალ მწვერვალებზე ჩანს გამყინვარების კვალი. კალთები დასერილია ცხენისწყლის შენაკადთა ხევებით და შემოსილია წიფლნარ-რცხილნარით, თხემზე სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ქედები
თეთრამიწა

**თეთრამიწა** — მრავალფენიანი გორანამოსახლარი მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, ქალაქ ქუთაისში, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ზვის დონიდან 297-298 მეტრზე. სახელი ეწოდა თეთრი კირქვებით აგებული გორის მიხედვით. თეთრამიწას ჩრდილოეთიდან ჩამოუდის მდინარე ოღასკურა.

არქეოლოგიური ნაშთები პირველად შემთხვევით აღმოჩნდა 1924 წელს (პ. ჭაბუკიანი). გათხრები მიმდინარეობდა 1964-1966 წლებში. თეთრამიწაზე ადამიანის არსებობის კვალი ჩანს მუსტიეს ეპოქაში. აღმოცენილია ამ დროის კაჟის იარაღი: სხვადასხვა ტიპის სახოკები, წვეტანები, დისკოსებრი ნუკლეუსები, ფოთლისებრი ფირფიტა-ანატკეცები და სხვა. თეთრამიწაზე აღმოჩენილი სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულების ქვის (კაჟი, ობსიდიანი, არგილიტი, ბაზალტი, ქვიშაქვა და ა. შ.) იარაღი ძირითადად ნეოლითის ხანისაა, თუმცა გვხვდება ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მასალაც. იარაღ-ხელსაწყოთა დიდი ნაწილი (ქვის თოხები, წალკატები, ხელსაფქვავები, მარცვლეულის სასრესები, ნამგლის პირის გასამართი მიკროიარაღები და სხვა) ადრინდელი სამიწათმოქმედო კულტურას განეკუთვნება. მრავალი იარაღი (ცულები, საჭრეთლები, სათლელები და სხვა); გვხვდება შუბისპირები, ისრისპირები და ქვის სამაჯურის ნაწილები. ცოტაა ობსიდიანისა და კერამიკის ნაწარმი. თეთრამიწაზე გადანაყარის აღმოჩენა მოწმობს, რომ ქვის იარაღს ადგილობრივ ამუშავებდნენ.

მასალა დაცულია ქუთაისის აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის სახელობის ინსტიტუტის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში და აკად. ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა
* *ბერძენიშვილი ნ.,* ქვედაპალეოლითური ნაშთები ქუთაისის მიდამოებიდან, «მასალები საქართველოს კავკასიის არქეოლოგიისათვის», 1975, ტ. 6;
**ნებიერიძე ლ.,* დასავლეთ ამიერკავკასიის ნეოლითი, თბ., 1972;
*
* 

კატეგორია:ქუთაისის არქეოლოგიური ძეგლები
რამა

მინი|რამა
**რამა** (სანსკრ. राम rāma „შავი“, „მუქი“ ან „მომხიბლელი“) — ინდუისტური ღვთაება ვიშნუს მეშვიდე ავატარა (განასახიერება).

ინდური ეპოსი რამაიანა მოგვითხრობს რამას ცხოვრებისა და მის საგმირო საქმეთა შესახებ: მშობლების მიერ მის დიდად ნანატრ დაბადებას (როგორც ვიშნუს ავატარა), დიად მასწავლებლებთან სწავლასა და საომარ საქმეებში დახელოვნებას, მის პაექრობას პრინცესა სიტას ცოლად მოგებისთვის, შემდგომ მის გაძევებას სასახლიდან და ტყეში ასკეტურ ცხოვრებას მხოლოდ მეუღლის და ძმის საზოგადოებაში. 

შრი-ლანკას ბოროტი მბრძანებელი რავანა იტაცებს სიტას, და რამა ძმასთან და მაიმუნთა მეფე ჰანუმანთან ერთად დიდი ბრძოლის შედეგად იბრუნებს მეუღლეს, გამარჯვებული ბრუნდება სასახლეში და მისთვის განკუთვნილ სამეფო ტახტს იკავებს.

რამას საგმირო საქმეები და სიტას მეუღლეუბრივი ერთგულება დღემდე ინდოელი ხალხისთვის საყოველთაოდ სამაგალითო და მისაბაძია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Rama at *Encyclopædia Britannica*
* Rama and Sita in Wonoboyo, Willem van der Molen (2003), Brill (10th century Indonesian treasure discovered in 1990)

კატეგორია:ვაიშნავიზმი
კატეგორია:რამაიანა
კატეგორია:ვიშნუს განსხეულებები
კატეგორია:რამაიანას პერსონაჟები
კატეგორია:მითური მეფეები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
Music (მადონას ალბომი)

***Music*** — მომღერალი მადონას მერვე სტუდიური ალბომი და რიგით მეთოთხმეტე ჩანაწერია. იგი 2000 წელს გამოვიდა. დისკი გამოუშვა ლეიბლმა Warner Bros.. (იხ. 2000 წელი მუსიკაში).

სულ გამოვიდა ალბომის 3 ოფიციალური სინგლი: Music, Don't Tell Me და What It Feels Like for a Girl.

## სიმღერების სია
## ჩარტები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტები 
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|ჩილე (IFPI)
|Gold
|15,000^
|-

## სქოლიო 
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Maverick Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გაი სიგსუორთის პროდიუსერობით
სათავადაზნაურო გიმნაზია

ტერმინი სათავადაზნაურო გიმნაზია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგთაგან:

*თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზია
*ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია
აქსის თაუერსი

**აქსის თაუერსი** — ცათამბჯენი, ბიზნეს და კომერციული ცენტრი თბილისში, ჭავჭავაძის გამზირის #75-ში.

41-სართულიანი (37 სართული მიწის ზემოთ და 4 სართული მიწის ქვეშ) შენობის სიმაღლე 147 მეტრს აღწევს. კომპლექსი ორი იდენტური ფორმისა და სიმაღლის თანაბარი მოცულობის კოშკისგან შედგება და მისი მშენებლობა 2022 წელს დასრულდა. ერთი კოშკი მინით, ხოლო მეორე კი ქვითაა დაფარული და თითოეულს კოშკს განსხვავებული ფუნქცია აქვს. 

თეთრი კოშკი მთლიანად საცხოვრებელ ფართებს ეთმობა, შავი კოშკი კი მულტიფუნქციურია და სასტუმროს, კვების პუნქტებს, ბიზნეს და სხვა ტიპის ინფრასტრუქტურას აერთიანებს. კომპლექსური გრუნტით შექმნილი სირთულეების გამო კოშკების მშენებლობა რამდენიმე წლით იყო გაჭიანურებული. მშენებლობა 2015 წლიდან განახლდა კომპანია აქსისისა და თანაივნესტირების ფონდის მხარდაჭერით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ინფორმაცია კომპანია აქსისის ვებგვერდზე
* ინფორმაცია თბილისის ოფიციალურ ვებგვერდზე 
* მალე, თბილისში მიზიდულობის ახალი ცენტრი გაჩნდება - რას უნდა ველოდოთ Axis Towers-ისგან?

კატეგორია:თბილისის მაღლივი შენობები
თეთრეკალა

**თეთრეკალა** (Lycium) — ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ეკლიანი ბუჩქების გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. აქვთ ჯგუფ-ჯგუფად ან მორიგეობით განლაგებული მარტივი, მთლიანი ფოთლები, ორსქესიანი ყვავილები, წვნიანი კენკრა ნაყოფი. 

სამხრეთამერიკული გვარია. აერთიანებს 100-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში 1 სახეობა გვხვდება (Lycium barbarum); საკმაოდ გავრცელებული მცენარეა, იზრდება ხრიოკ ადგილებზე. დეკორატიულია, იყენებენ ცოცხალ ღობედ. თეთრეკალას ბევრი სახეობა გვალვაგამძლეა, ზოგიერთი ნიადაგის დამლაშებასაც იტანს. 

გამოსადეგია ხრიოკი ადგილების გასამწვანებლად.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 4, გვ. 638, თბ., 1979

კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
რადისონ ბლუ ივერია

**რადისონ ბლუ ივერია** — ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო ქალაქ თბილისში. ყოფილი „ინტურისტის“ სასტუმრო.

თავდაპირველი 18-სართულიანი ნაგებობა 1967 წელს არქიტექტორ ო. კალანდარიშვილის მიერ, ი. ცხომელიძის მონაწილეობით აიგო და XX საუკუნის მოდერნისტული არქიტექტურის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ნიმუში იყო ქალაქში.

გასული საუკუნის ბოლო ათწლეულის ტრაგიკული მოვლენების შედეგად შენობა საგრძნობლად დაზიანდა და გაპარტახდა. მან ფუნქციური მნიშვნელობა და გარეგნული იერსახე დაკარგა. აფხაზეთის კონფლიქტის შემდეგ ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში აქ დევნილები იყვნენ ჩასახლებული.

XXI საუკუნის დასაწყისში შენობა მთავრობამ კომპანია სილკ როუდ ჯგუფს მიჰყიდა. ამ უკანასკნელმა რამდენიმე თანამოწილესთან ერთად სასტუმროს რეკონსტრუქცია დაიწყო და მართვის უფლება კომპანია რადისონს მიჰყიდა. განახლებული პროექტი 2005 წელს დამტკიცდა და სამშენებლო სამუშაოები 2006 წლის დასაწყისში დაიწყო. 2009 წელს გაიხსნა განახლებული სასტუმრო ივერია ახალი სახელწოდებით „რადისონ ბლუ ივერია“. 18-სართულიან შენობაში 248 ოთახია, რომელთაგან 12 უმაღლესი კლასის აპარტამენტია.

სასტუმროს რეკონსტრუქციის ბიუჯეტმა $65 მილიონი დოლარი შეადგინა.

## ფოტოგალერეა

Downtown Tbilisi, Georgia, in the forefront Hotel Iveria, May 2002.jpg|ივერია 1990-იან წლებში
Iveria Hotel.jpg|„ივერია“ 1989 წელს

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*სასტუმრო ივერია

კატეგორია:თბილისის მაღლივი შენობები
კატეგორია:თბილისის სასტუმროები
კატეგორია:რუსთაველის გამზირი
კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები
ჯოვანი სკუდიერი

**ჯოვანი სკუდიერი** (; (დ. 1817, პადუა — გ. 5 ივნისი, 1851, თბილისი) — იტალიელი არქიტექტორი. მოღვაწეობდა რუსეთის იმპერიაში, კერძოდ ოდესასა და თბილისში.

## ბიოგრაფია 
1831 წელს დაამთავრა უმაღლესი საიმპერატორო-სამეფო სასწავლებელი პადუაში. 1837 წელს გაემგზავრა რუსეთში. თავდაპირველად მუშაობდა ოდესაში. 1846 წელს კავკასიის მეფისნაცვალმა მიხეილ ვორონცოვმა  გადმოიყვანა თბილისში და დანიშნა თბილისის საქალაქო არქიტექტორის მოვალეობის შემსრულებლად. 1847 წლიდან იყო მეფისნაცვლის კანცელარიის საკარანტინო ნაწილის არქიტექტორი. დაიღუპა ხარაჩოებზე სამხედრო ტაძრის მშენებლობის დროს (შენდებოდა მისი პროექტით).

## შემოქმედება 
სკუდიერი ძირითადად იმ დროს რუსეთის იმპერიაში გავრცელებულ ისტორიულ სტილებში მუშაობდა: იტალიური რენესანსი, ბაროკო, რუსული კლასიციზმი. მისი პროექტით აშენდა ყოფილი ვორონცოვის ხიდი (იგივე მიხეილის ხიდი, ახლანდელი — მშრალი ხიდი და მისი გაგრძელება), ქარვასლა და თეატრი (ოპერის ძველი შენობა) ყოფილ *ერევანსკის* მოედანზე (ახლანდელი თავისუფლების მოედანი). შენობა მონუმენტური მასშტაბის, შესრულებული იტალიური რენესანსის სტილში, იმ დროინდელ თბილისში ერთ-ერთი საუკეთესო ნაგებობას წარმოადგენდა. ინტერიერი მოხატა და გააფორმა რუსმა მხატვარმა გ. გაგარინმა. შენობა 1874 წელს დაიწვა, აღადგინეს მხოლოდ ქარვასლა. 1934 წელს  შენობა აიღეს, მოედნის რეკონსტრუქციის მიზნით.

## ფოტოგალერეა 

სურათი:Tbilisi XIXc 03.jpg|"მიხეილის ხიდი", XIX ს.
სურათი:Tbilisi_in_the_19th_century.jpg|მტკვრის დინება "მშრალი ხიდიდან", XIX ს.
სურათი:Old Tbilisi - XIX century.jpg|"მშრალი ხიდი", XIX ს.
სურათი:drybridge.jpg|"მშრალი ხიდი", 2007.

## ლიტერატურა 
## შენიშვნები
## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1817
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1851
ტონი უორდი

thumb|ტონი უორდი

**ტონი უორდი** (სრული სახელი **ენტონი ბორდენ უორდი**, **Anthony Borden Ward**) — ამერიკელი მოდელი. დაიბადა 1963 წლის ივნისში, კანზასში (აშშ).

ტონი უორდმა სახელი მოიხვეჭა, როგორც საერთაშორისო მნიშვნელობის სუპერმოდელმა მამაკაცმა. თავდაპირველად იგი ქელვინ კლაინის საცვლების ლეგენდარულ სარეკლამო ფოტოებში ჰერბ რიტსმა გადაიღო. მოგვიანებით ტონი უორდი ისეთ ფოტოგრაფებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა ბრიუს უებერი, ელენ ფონ ანვერთი, გრეგ გორმანი, კარლ ლაგერფელდი, რიკ კასტრო, კენ ჰააკი, ლანს შტედლერი, მიჰაელ ტაუბენჰაიმი, სტივენ კლაინი, სტივენ მაისელი, ტერი რიჩარდსონი. მას ისეთი დიზაინერების რეკლამებისთვის იღებდნენ, როგორებიცაა რობერტო კავალი, შანელი, დოლჩე & გაბანა, დიზელი, ფენდი, H&M, ჰიუგო ბოსი. 1996 წელს მან პირველი როლი მიიღო ფილმში "თეთრკანიანი მეძავი". ტონი უორდი თვითონაც დიზაინერია და აქვს თავისი ბრენდი SixInTheFace.

ერთ დროს იყო მადონას მეგობარი მამაკაც და 1990-იან წლებში მომღერლის რამდენიმე მუსიკალურ ვიდეოში მიიღო მონაწილეობა. 1992 წელს უორდი პოზირებდა მადონას სკანდალური ილუსტრირებული წიგნისთვის "სექსი".

ტონი უორდი დაქორწინებულია შინობუ სატო უორდზე. წყვილს სამი შვილი ჰყავთ - ტორა დალი, ლილი ტატსუ და რუბი ლავი. უორდის ლიბერალურმა შეხედულებებმა სხეულსა და სექსუალობასთან მიმართებაში, მას დიდი აღიარება და პატივისცემა მოუპოვა გეი წრეებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:მადონა (მომღერალი)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცრუაკაცია

**ცრუაკაცია**, *თეთრი აკაცია* (Robinia pseudoacacia) — ფოთოლმცვივანი ხე პარკოსანთა ოჯახისა. 25-30 მ სიმაღლის გაშლილვარჯიანი მცენარეა. ბუნებრივად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში. 

საქართველოში იზრდება მთის ქვედა სარტყელში. დასავლეთ საქართველოში გაველურებულია. მისი ბაღური ფორმები კარგად ხარობს თბილისის ბოტანიკურ ბაღში. ცრუაკაცია სწრაფმზარდი ხეა. ყვავილობს მაის-ივნისში. მაგარი და გამძლე მერქანი აქვს. ქერქი შეიცავს მთრომლავ ნივთიერებებს, თესლი — ზეთს და ყავის სუროგატად იხმარება. 

იყენებენ მინდორსაცავი ტყის ზოლების გასაშენებლად. ეროზიის საწინააღმდეგოდ. კარგი თაფლოვანი მცენარეა.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 11, გვ. 243, თბ., 1987

კატეგორია:პარკოსნები
მთიულეთის არაგვი

**მთიულეთის არაგვი**, *თეთრი არაგვი* — მდინარე დუშეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს ყელის ვულკანური ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილზე, ზღვის დონიდან 3180 მეტრზე. დაბა ფასანაურთან უერთდება გუდამაყრის (შავი) არაგვი და შემდგომში მიედინება მდინარე არაგვის სახით. სიგრძე 41 კმ, აუზის ფართობი 339 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მიწისქვეშა და მყინვარული (უმნიშვნელოდ) წყლით. წყალდიდობა იცის აპრილიდან აგვისტომდე, წყალმცირობა - ზამთარში. წყალდიდობის პერიოდზე მოდის წლიური ჩამონადენის 60-65 %, შემოდგომაზე - 19-20 %, ზამთარზე - 17-18 %. საშუალო წლიური ხარჯი ფასანაურთან 12,2 მ³/წმ. დეკემბრის მეორე ნახევრიდან თებერვლის ბოლომდე იცის ყინულნაპირისი, თოში და ძგიფი.

წყალმცირობის დროს წყალი სუფთაა და სასმელად გამოსადეგი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:არაგვის შენაკადები
თეთრიგზის არქეოლოგიური ძეგლები

**თეთრიგზის არქეოლოგიური ძეგლები** — შუა საუკუნეების ნასახლარი, პატარა ეკლესიის ნანგრევები და გვიანდელი ანტიკური-ადრინდელი ფეოდალური ხანის სამარხები. სოფ. ანანურის (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) ახალი უბნის ჩრდილო-დასავლეთით პატარა ტერასებზე. 1971 წელს სადაზვერვო გათხრების (რ. რამიშვილი) შედეგად გამოვლინდა ორმოსამარხები და ქვის სამარხები, რომლებშიც ნაპოვნია თიხის ჭურჭლის ნატეხები, ბრინჯაოს სამაჯურები, ბეჭდები, სარკე, მშვილდსაკინძები, აბზინდა, საკინძები, მინის და სარდიონის მძივები და სხვა.

## ლიტერატურა
** რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 638, თბ., 1979

კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თეთრი კურდღელი

**თეთრი კურდღელი**, *თეთრანა* () — ძუძუმწოვარი ცხოველი კურდღლისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 44-70 სმ, წონა 2,5-5,5 კგ. ზაფხულობით მურა, ნაცრისფერი ან ყავისფერია, ზამთრობით — თეთრი (მხოლოდ ყურის ბოლოები აქვს შავი). გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, უმთავრესად ტყის ზონაში. საქართველოში არ გვხვდება. 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:კურდღელი
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:იაპონიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
თეთრი ნარი

**თეთრი ნარი** () — მრავალწლოვანი ფესვნაყრიანი სარეველა მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ფესვი 2-3 (ზოგჯერ 5-9) მ-მდე ეშვება ნიადაგში და ივითარებს დამატებით „კვირტებს“, საიდანაც ამონაყრები ამოდის. 

ღერო მაღალია, ზედა ნაწილი დატოტვილია. მჯდომარე, კიდეეკლიანი ფოთოლი დაკბილული ან დანაკვთულია. მოიისფრო ყვავილები შეკრებილია კალათა ყვავილედად. თესლი წვრილის, რუხი, აქვს საფრენები და ამიტომ ქარს შორს მიაქვს. 

საქართველოში ყველგან გვხვდება, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ საქართველოს მარცვლეული კულტურების რაიონებში. თეთრი ნარით ნიადაგის დასარევლიანება აძნელებს როგორც მოსავლის აღების მექანიზაციას, ისე ნიადაგის დამუშავებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
You Can Dance

***You Can Dance*** — მომღერალ მადონას სიმღერების პირველი კომპილაცია და რემიქსული ალბომი. გამოვიდა 1987 წელს. ალბომში შესულია მომღერლის პირველი სამი ალბომის რემიქსები, აქედან პირველი შვიდი ერთმანეთთან გადაბმულია.

## სიმღერების სია 
**შენიშვნები:**
* სიმღერები 1-4 და 5-7 ერთიან მიქსებს წარმოადგენს
* 1დროის ამ მონაკვეთზე მთავრდება*You Can Dance - რემიქსები*-ს კომპოზიცია და იწყება ახალი

### დამატებები 
**კომპაქტ-დისკი**

**აუდიოკასეტა**

**დამატებები:**
* გრამფირფიტა დამატებით სიმღერებს არ შეიცავს.
* ეს დაბ-ვერსიები ერთიან მიქსს არ წარმოადგენს.

## პოზიციები ჩარტებში
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1987 წლის რემიქსული ალბომები
კატეგორია:მადონას რემიქსული ალბომები
კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ნაილ როჯერსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები სტივენ ბრეის პროდიუსერობით
კატეგორია:Sire Records-ის რემიქსული ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის რემიქსული ალბომები
სკამი ვასილი

thumb|350px|სკამი "ვასილი".
**სკამი ვასილი** (ფრანგ. Chaise Wassily), აგრეთვე ცნობილი როგორც **Model B3** სკამი  1925-26 წლებში შეიქმნა მარსელ ბრუერის დიზაინით, პერიოდში, როდესაც იგი ბაუჰაუზში, დესაუ (გერმანია), სასადილოს ავეჯის სახელოსნოს ხელმძღვანელობდა. პოპულარული რწმენით ეს სკამი კონსტრუქტივისტი მხატვარი ვასილი კანდინსკისთვის შეიქმნა, რომელიც იმჟამად ბაუჰაუზში ასწავლიდა. უფრო სწორედ, ვასილისთვის (რომელსაც ეს მოდელი ძალიან მოსწონდა) ბრუერმა დუბლიკატი შექმნა. სკამს "ვასილი" რამდენიმე ათწლეულით გვიან დაერქვა, როდესაც იგი ხელახლა გამოუშვა იტალიელმა მწარმოებელმა, რომელმაც ანეგდოტური კავშირი კანდინსკისთან სკამის წარმოშობაზე კვლევის დროს შეიტყო.

სკამი რევოლუციური იყო მასალის გამოყენების (დაგრეხილი ლითონის მილები და ტილო) და წარმოების მეთოდების მხრივ. გადმოცემით ამ სკამის შექმნის შთაგონება ბრუერის ველოსიპედის "ადლერი" სახელური გახდა, რაც წარმატებული ცდა აღმოჩნდა, ვინაიდან ამგვარი მასალა დიდი რაოდენობით იქმნებოდა. ეს დიზაინი ტექნოლოგიურად გამართლებული იყო მხოლოდ იმიტომ, რომ სწორედ იმხანად გერმანელმა ლითონის დამამზადებელმა მანესმანმა უწყვეტი ლითონის მილების შექმნის პროცესი დაამუშავა. მანამდე ლითონის მილები შედუღებით მზადდებოდა, რაც მის ადვილად მტვრევას გამოიწვევდა დაღუნვისას.

სკამი ვასილი, ისევე როგორც მოდენისტული მიმდინარეობის მრავალი სხვა დიზაინი 1960-იანებიდან მასპროდუქციაში გავიდა და როგორც დიზაინის კლასიკა, დღესაც ხელმისაწვდომია. დიზაინზე უფლებას ფლობს კომპანია კნოლი ნიუ-იორკში, თუმცა რეპროდუქციების დამზადების უფლება გაცემულია მრავალ კომპანიაზე მსოფლიოში.

## ლიტერატურა 
* Charlotte Fiell, Peter Fiell (2005). 1000 Chairs. Köln: Taschen. p.&nbsp;105. ISBN ISBN 382284103X.

კატეგორია:სკამები
თეთრი სანდალოზი

**თეთრი სანდალოზი** (Santalum album), მარადმწვანე ხე სანდალოზისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 10 მ აღწევს. იზრდება ინდოეთში, მალაკის ნახევარკუნძულსა და მალაის არქიპელაგი კუნძულებზე. კულტივირებულია ინდოეთში. მერქნის გული შეიცავს 3-6% ეთეროვან ზეთს, მას იყენებენ პარფიუმერიასა და მედიცინაში. თეთრი სანდალოზის ყვითელი სურნელოვანი მერქნისაგან დამზადებული სუვენირები და ეთეროვანი ზეთი გააქვთ სხვა ქვეყნებში.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 4, გვ. 639, თბ., 1979

კატეგორია:სანდალოზისებრნი
თეთრი სახლი

მინი|თეთრი სახლის ჩრდილოეთი ფასადი
მინი|თეთრი სახლის სამხრეთი ფასადი
მინი|თეთრი სახლი 1814-1815
**თეთრი სახლი**  () — აშშ-ის პრეზიდენტის რეზიდენცია და კანცელარია ვაშინგტონის ცენტრში (1800 წლიდან). სახელი ეწოდა შენობის ფერის გამო. 1792 წელს ააგეს, 1814 წელს ინგლისელებმა დაწვეს, ოთხი წლის შემდეგ კი აღადგინეს. ხშირად ტერმინით „თეთრი სახლი“ მოიხსენიებენ აშშ-ის მთავრობას პრეზიდენტის მეთაურობით.

თეთრი სახლის მშენებლობა 1792 წელს დაიწყო და დასრულდა 1800 წელს. იგი ორჯერ გადააკეთეს. დღეისათვის მისი მთავარი ნაწილი 132 ოთახისაგან შედგება. პირველი და მეორე სართულის ოთახების უდიდესი ნაწილი ოფიციალური ცერემონიალებისათვის არის განკუთვნილი. მესამე სართული კი – მხოლოდ პრეზიდენტის და მისი სტუმრებისათვის. სახლს გარს აკრავს 18 ჰექტარი პარკი. მსოფლიოში სახელგანთქმული ოვალური კაბინეტი მოთავსებულია პირველი სართულის მარჯვენა ფრთაზე, პრეზიდენტის სამუშაო მაგიდა მუხისაა. ეს მაგიდა, ისე როგორც ბევრი ნივთი ამ კაბინეტში, ისტორიულია. მაგიდა აშშ-ის პრეზიდენტს აჩუქა ბრიტანეთის დედოფალმა ვიქტორიამ. 
მარცხნივ|მინი|ოვალური კაბინეტი ზემოდან
პირველი სართულის სამხრეთი ფრთის ფართო ჰოლში პრეზიდენტი იღებს სტუმარი სახელმწიფოს მეთაურებს. ოფიციალური სადილის დაწყების წინ საპატიო სტუმრებს პრეზიდენტი იღებს ყვითელ სალონში, რომელიც მოთავსებულია მეორე სართულის ცენტრალურ ნაწილში. შემდგომ სტუმრებთან ერთად ჩადის ქვედა სართულზე, სადაც განლაგებულია სამი სალონი, რომელიც სახელმწიფოს მეთაურის პრეს-კონფერენციისათვის არის განკუთვნილი.

შენობის დასავლეთ ნაწილში ოფიციალური სადილების დარბაზია, სადაც ერთდროულად 140-მდე კაცი თავსდება. მასიურ ბუხარზე ამოტვიფრულია შენდეგი სიტყვები: „ზეცას ვთხოვ, დალოცოს ეს შენობა და ყველა, ვინც ამ სახლში იცხოვრებს! დაე, იყოს პატიოსანი და ბრძენი ის ადამიანი, რომელიც ამ სახლიდან მართავს ქვეყანას“. აქვე მოთავსებულია ამავე დანიშნულების მეორე უფრო მცირე დარბაზი.

მესამე სართულზე ოფიციალური დასასვენებელი ოთახებია სტუმრებისათვის და ოჯახის წევრებისათვის. საერთო ჯამში ამ შენობაში 22-მდე ოთახია ოფიციალური მიღებისა და საზეიმო ცერემონიალებისათვის. აქვეა დამხმარე სათავსოებიც: სამზარეულო, სარემონტო და სხვა. 

თეთრ სახლში ბევრი ძვირფასი ნივთია: ხალიჩები, გობელენები, ბროლი, ნახატები. პარკში რამდენიმე აუზი და ჩოგბურთის კორტია.   

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* The White House Historical Association, with historical photos, online tours and exhibits, timelines, and facts.
* პრეზიდენტის პარკი.
* თეთრი სახლის მუზეუმი .
* თეთრი სახლის დეტალური 3D კომპიუტერული მოდელი .
* Video of "White House Holiday Tour with Laura Bush", C-SPAN Dec 3, 2008.
* 14 Video tours of different White House rooms, C-SPAN Dec 1, 2008 .
* Video of "White House Tour", C-SPAN Jul 7, 1998.

კატეგორია:აშშ-ის მთავრობა
კატეგორია:ვაშინგტონი (ქალაქი)
თეთრი ურდო

**თეთრი ურდო**, *აქ-ორდა* (რუსულ წყაროებში — *ლურჯი ურდო*), თურქულ-მონღოლურ ტომთა გაერთიანება XIII საუკუნეში, რომელიც შეადგენდა ჯუჩის ულუსის ჯარის მარცხენა ფრთას. XIV საუკუნეში ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. პირველი ხანი სასი-ბუკა (1291-1310) ოქროს ურდოს ვასალად ითვლებოდა, დედაქალაქო იყო სიღნაკი. XIV საუკუნის მიწურულში თეთრი ურდო დაიპყრო თემურლენგმა, რომლის სახელმწიფოს დასუსტების შემდეგ თეთრი ურდოს ტერიტორიაზე შეიქმნა დიდი ურდო, ნოღაის ურდო, უზბეკეთის, ყაზანისა და სხვა სახანოები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მონღოლთა იმპერია
კატეგორია:ოქროს ურდო
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
მარტინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მარტინი შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კრის მარტინი — ჯგუფ Coldplay-ს ვოკალისტი.
* რიკი მარტინი — მომღერალი
* მარტინი (სასმელი) — ალკოჰოლური სასმელი.
* მარტინი — ქალაქი შვეიცარიაში.
განეშა

thumb|150px|განეშა
**განეშა** (სანსკ. गणेश gaṇeśa „მხედართმთავარი“) — ინდუიზმის პანთეონის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღვთაება, შივას და პარვატის შვილი. განასახიერებს სიბრძნეს და წარმატებას.

ლეგენდა განეშაზე ამგვარია: სპილოს თავი მას დაბადებიდანვე არ ჰქონია. განრისხებულმა შივამ მას თავი ჯერ მოჰკვეთა, შემდეგ კი თავისი მეუღლე პარვატის ხვეწნა-მუდარას ყური უგდო, ტყეში პირველშემხვედრ ცხოველს, სპილოს თავი მოჰკვეთა, განეშას მხრებზე დაუსვა და გააცოცხლა. „ბრძენი“ ცხოველის თავით დაჯილდოებული განეშა დიდი მხედართმთავარი და მთავარსარდალი გახდა.

დღესაც ინდუისტები რაიმე ახალი საქმის დაწყებამდე, მოსწავლეები კი გამოცდების ჩაბარებამდე აუცილებლად მიართმევენ მსუნაგ განეშას უხვ შესაწირავს — ბრინჯს, ქოქოსის კაკალს, ერბოს და ტკბილეულს, რათა საყვარელმა ღვთაებამ თავისი სიბრძნე და წარმატება არ მოაკლოს მათ.

## რესურსები ინტერნეტში
* განეშა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

*
კატეგორია:ინდუისტური ღმერთები
კატეგორია:ინდუისტური ღვთაებები
კატეგორია:ტამილური ღვთაებები
კატეგორია:სიბრძნის ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით