open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გერმანიის მართლმსაჯულება

**მართლმსაჯულება** აღნიშნავს გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში ერთი მხრივ სახელმწიფო სასამართლოების ერთობლიობას, ხოლო მეორე მხრივ კი მართლწესრიგის განხორციელებას პირველის მეშვეობით. სახელმწიფო სასამართლოები, თავის მხრივ, სასამართლო პრაქტიკას, ან სხვა სახის იურისდიქციებს განახორციელებენ.

## გფრ-ის მართლმსაჯულების სახეები 
* საკონსტიტუციო მართლმსაჯულება.
** სახელმწიფო ძალაუფლებათა კონტროლი.
** საკონსტიციო სამართლის კონკრეტიზება და კვლავგანვითარება.
* საერთო მართლმსაჯულება, ანუ საერთო სასამართლო განსჯადობა.
** ყველა სამოქალაქო დავა და სისხლის სამართლის საქმე.
** საერთო სასამართლოები: საქალაქო სასამართლო, სამხარეო სასამართლო, უმაღლესი სამხარეო სასამართლო და უზენაესი ფედერალური სასამართლო.
** სამოქალაქო სასამართლოები (მოქალაქეთა შორის სამართლებრივი დავის დროს).
** სისხლის მართლმსაჯულება (სისხლის სამართლებრივი დევნის დროს).
*	საგანგებო მართლმსაჯულება.
* 	შრომითი მართლმსაჯულება. 
** შრომითი დავების განმხილველი სასამართლოების, შრომითი დავების განმხილველი სამხარეო სასამართლოებისა და შრომის სამართლის საქმეების განმხილველი ფედერალური სასამართლოების კომპეტენციაში შედის დასაქმებულთა და დამსაქმებელთა, კოლექტიური შრომითი ხელშეკრულების მხარეთა დავები. 
* 	ფინანსური სასამართლოების მართლმსაჯულება (სარჩელი საფინანსო უწყების წინააღმდეგ მოსაკრებელთან დაკავშირებულ საქმეებზე).
* 	სოციალური მართლმსაჯულება (სოციალური სამართლის საკითხებთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები. საზოგადო - სამართლებრივი).
* 	ადმინისტრაციული მართლმსაჯულება (სახელმწიფო ადმინისტრაციული ქმედებების შემოწმება).

## სუპრანაციონალური (ზეეროვნული) მართლმსაჯულება 
გარდა ეროვნული მართლმსაჯულებისა, არსებობს აგრეთვე ზეეროვნული სასამართლოების იურისდიქცია. თანამონაწილე სახელმწიფოები დელეგირებენ თავიანთი სასამართლო ძალაუფლების გარკვეულ ნაწილს ზესახელმწიფოებრივ ორგანიზაციაზე, რითაც ნებაყოფლობით თმობენ გარკვეულწილად თავიანთ სუვერენიტეტს.

ზეეროვნული სასამართლოების მაგალითია ევროკავშირის ევროპის უზენაესი სასამართლო, მათ შორის გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან არსებული საერთაშორისო უზენაესი სასამართლო.

## საარბიტრაჟო მართლმსაჯულება 
სამართლებრივი დავის მონაწილე მხარეებს შეუძლიათ, იმის მიხედვით, თუ რამდენად ფლობენ ისინი დავის საგანს (მაგალითად არა სისხლის სამართლის შემთხვევაში), დარეკონ საარბიტრაჟო სასამართლოში.  სამართლებრივი დავის მონაწილე ორივე მხარეები ემორჩილებიან საარბიტრაჟო სასამართლოს, საარბირაჟო სასამართლოს შეუძლია დამავალდებულებელი გადაწყვეტილება მიიღოს. გადაწყვეტილების მომდევნო აღსრულება სახელმწიფოს კომპეტენციაში შედის. 

საარბიტრაჟო სასამართლოს კომპეტენციის  შეთანხმება ხშირად ვაჭრებს შორის დიდი და ზღვარგარდამავალი საქმეების დროს ხდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის სასამართლო სისტემის სტრუქტურა  (პე-დე-ეფ-ფაილი; 34 კბ)

კატეგორია:სასამართლოები
კატეგორია:გერმანიის სამართალი
გერმანიის საქალაქო სასამართლო

**საქალაქო სასამართლო** (გერმ. **Amtsgericht** *[ამტსგერიხტ]*) გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში არის სამხარეო სასამართლოსთან ერთად - იშვიათად უმაღლეს სამხარეო სასამართლოსთან -  ერთად საერთო მართლმსაჯულების პირველი ინსტანცია. 

საქალაქო სასამართლოს გერმანიაში პირველი, ან საწყისი ინსტანციის სასამართლოს გარდა, საერთო სასამართლოსაც უწოდებენ. 

შვეიცარიის კანტონ ზოლოთურნში (2007 წლამდე კი აგრეთვე კანტონ ლუცერნში) „ამტსგერიხტი“ არის აგრეთვე პირველი ინსტანციის სასამართლოს სახელწოდება. იხილეთ აგრეთვე საოლქო სასამართლო ავსტრიაში.

## საქალაქო სასამართლოს ხელმძღვანელობა 
გერმანიის საქალაქო სასამართლოების უმეტესობას ხელმძღვანელობს (საქალაქო სასამართლოს) დირექტორი. ასეთ საქალაქო სასამართლოებში დანარჩენი სამსახურებრივი ზედამხედველობა აკისრია სხვა რომელიმე საქალაქო სასამართლოს ერთ-ერთ პრეზიდენტს, ანდა სასამართლო ინსტანციებს შორის ზემდგომ სამხარეო სასამართლოს პრეზიდენტს.

## საქალაქო სასამართლოს კომპეტენციები 
საქალაქო სასამართლოებში განიხილება და წყდება უპირველეს ყოვლისა სამოქალაქო და სისხლის სამართლის საქმეები. საქალაქო, ანუ საერთო სასამართლოები დაკავებულია ე.წ. „აინცელრიხტერ“-ებით, ანუ ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილების მქონე მოსამართლეებით.

## სამოქალაქო სამართალწარმოება 
საქალაქო სასამართლოებში გამარტივებული წესით განიხილავენ საქმეებს დავალიანებათა გადახდევინების შესახებ. საქალაქო სასამართლოში ხდება სავაჭრო რეესტრის, კოოპერატივების რეესტრის, კავშირების რეესტრის, მეუღლეთა ქონებრივი უფლებების რეესტრის წარმოება. აქედან მომდინარეობს გერმანულ სიტყვახმარებაში სარეესტრო სასამართლო. საქალაქო სასამართლოს ეკუთვნის აგრეთვე საჯარო რეესტრის სამსახური (გამონაკლისი: ბადენ-ვიურტემბერგი).

საზოგადოებრივი და საჯარო რეესტრების წარმოება ხდება ნებაყოფლობითი მართლმსაჯულების ნორმების შესაბამისად. გადაწყვეტილების მიღების უფლება გააჩნიათ ე.წ. "აინცელრიხტერებს", ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილების მქონე მოსამართლეებით, სამართალგამომყენებლებს, ანდა შესაბამის განყოფილებების მოწმობის გაცემის საკითხებზე პასუხისმგებელ მოხელეებს. 

სამოქალაქო დავებში საქალაქო სასამართლო უფლებამოსილია დავის საგნის ღირებულება ასწიოს 5 000 ევრომდე.

დავის საგნის ღირებულების მიუხედავად სამოქალაქო სასამართლო უფლებამოსილია განიხილოს ქირავნობის დავები, საქმეები, რომლებიც შეეხება საცხოვრებელ ფართს, ბავშვსა და მშობლებს შორის მართლურთიერთობის დადგენას, სარჩოს, ან ალიმენტის მოთხოვნას, საოჯახო დავებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საქალაქო (საერთო) სასამართლოების მისამართები

კატეგორია:გერმანიის სამართალი
კატეგორია:გერმანიის სასამართლოები
ესტონეთის ქალაქების სია

[მინი|200პქ|[ტალინი]]
[მინი|200პქ|[ტარტუ]]
[მინი|200პქ|[ნარვა]]
[მინი|200პქ|[პიარნუ]]
[მინი|200პქ|[ვილიანდი]]
[მინი|200პქ|[მაარდუ]]
ამჟამად ესტონეთში ქალაქის სტატუსი აქვს 47 დასახლებულ პუნქტს. ქვემოთ წარმოდგენილ ცხრილში მოცემულია მათი სტატისტიკური მონაცემები.

## ცხრილი
## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
პიარნუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **პიარნუ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პიარნუ - ქალაქი ესტონეთში.
* პიარნუ - მდინარე ესტონეთში.
* პიარნუ - კარლ ბურმანის ნახატი.
მთვარის ჰალო

გარშემო]]
". სალემი, მასაჩუსეტსი, 2012 წლის 27 ოქტომბერი.]]

**მთვარის ჰალო** *(22°-იანი ჰალო, მთვარის რგოლი)* — ოპტიკური ფენომენის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც შემთხვევით მზის ან მთვარის გარშემო  წარმოქმნის 22°-იან წრეს (მას მთვარის რგოლს ან ზამთრის ჰალოსაც უწოდებენ). წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც მზის შუქი გარდატყდება ატმოსფეროში არსებული მილიონობით ქაოსურად ორიენტირებული მრავალკუთხედი ყინულის კრისტალების საშუალებით. ჰალო დიდია; მისი რადიუსი, უხეშად რომ შედარდეს, არის შენი მხრებიდან გაშლილი ხელების ზომის.

როდესაც შუქი მრავალკუთხედი ყინულოვან პრიზმების 60°-იან წვეროში გაივლის,  ის ორჯერ გადაიხრება, რაც ვლინდება გადახრილი კუთხეებით 22°-დან 50°-მდე. მინიმალური გადახრის კუთხე თითქმის 22°-ია ან უფრო განსაკუთრებული შემთხვევაში, საშუალოდ21,84°; წითელ სინათლეზე ის 21.54°–ია და ლურჯზე 22,37°. ტალღის სიგრძეზე დამოკიდებული ვარიაცია  გარდატეხაში იწვევს წრის შიდა კუთხეების მოწითალო ფერს, ხოლო გარეთა კუთხეები მოლურჯოდ გვევლინება. როდესაც სინათლე არ გარდატყდება 22°-ზე მცირე კუთხეზე, მაშინ ჰალოში დანახული ცა უფრო მუქი და ბნელია.   22°-იანი ჰალოს დანახვა წელიწადში 100-ჯერაცაა შესაძლებელი.  

მსგავსი ფენომენი, სახელად „გვირგვინები,“ გამოწვეულია წყლის წვეთებით და ისინი ბევრად უფრო პატარები და უფრო ფერადები არიან, ვიდრე 22°-იანი ჰალოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Halo September 27 2012, from India 
* www.paraselene.de - 22° halo Jun 24, 2006
* Timelapse of top portion of a 22° halo
* Photo of Halo
* 22° halo Jul 3, 2011, Cambodia 
* 22° solar halo video 14th March 2012, Sydney Australia

## სქოლიო
კატეგორია:ოპტიკური ფენომენი
ვალგამაა

**ვალგამაა** ( ან *Valga maakond*) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ვალგა, რომელიც მდებარეობს ესტონეთ-ლატვიის საზღვარზე და წარმოიქმნა ქალაქ ვალკის (ლატვია) გაყოფის შედეგად 1920 წელს.  მაზრის შემადგენლობაში შედის 13 მუნიციპალიტეტი: 2 ქალაქი (ვალგა და ტირვა) და 11 თემი.

რელიეფი გორაკ-ბორცვიანია. მაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს 200-ზე მეტი ტბა. განვითარებულია ტურისტული ინდუსტრია.

## მოსახლეობა
მაზრის მოსახლეობა, ისევე როგორც მთელი ესტონეთისა, მცირდება. მაზრის შობადობის კოეფიციენტი 2006 წელს იყო 9,1 %, ხოლო  სიკვდილიანობისა - 15,1 %. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:
* ესტონელები - 82,7 %
* რუსები - 12,5 %
* უკრაინელები - 1,5 %

ცხოვრობენ ასევე ფინელები, გერმანელები, ბელარუსები, თათრები, სომხები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის მაზრები

## რესურსები ინტერნეტში
* მაზრის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ესტონეთის მაზრები
სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაცია

სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაცია () — მონოცენტრული საქალაქო აგლომერაცია, რომელიც სანქტ-პეტერბურგის გარშემოა შექმნილი. აგლომერაცია მოიცავს სანქტ-პეტერბურგსა და ლენინგრადის ოლქის მნიშვნელოვან ნაწილს. აგლომერაცია სანქტ-პეტერბურგის გარშემო დაახ. 50 კმ-ზე ვრცელდება.

სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაციის მოსახლეობა 5,4 მილიონს შეადგენს, ხოლო ფართობი — დაახ. 11,6 ათასს კმ²-ს. აგლომერაცია სიდიდით მეორეა რუსეთში, მოსკოვის აგლომერაციის შემდეგ.

აგლომერაციის შიგნით მდებარე დასახლებებს შორის ტრანსპორტირება შესაძლებელია მატარებლით, ავტობუსებითა და ტაქსებით.

აგლომერაცია სწრაფი ტემპით ვითარდება, რასაც ხელს უწყობს ასევე სანქტ-პეტერბურგის წრიული ავტომაგისტრალი. 2006 წელს დაიწყო ახალი ქალაქის, კუდროვოს, მშენებლობა. არსებობს, ასევე სხვადასხვა ქალაქების განვითარების პროექტები, რომელთა განხორციელება მიმდინარეობს.
## სქოლიო
კატეგორია:აგლომერაციები
კატეგორია:რუსეთის აგლომერაციები
Huawei

**Huawei Technologies Co. Ltd.** () — ჩინური ტრანსნაციონალური კომპანია ტელეკომუნიკაციების სფეროში. სათავო ოფისი მდებარეობს გუანდუნის პროვინციის ქალაქ შენჟენში. მას შემდეგ რაც შვედურ ერიქსონს გაუსწრო, ჰუავეი სატელეკომუნიკაციო აღჭურვილობის უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში.

კომპანია 1988 წელს ყოფილმა სამხედრო ოფიცერმა რენ ჟენგფეიმ დააარსა და გააფორმა კერძო კომპანიად, რომელსაც მასში დასაქმებულები ფლობდნენ. ჰუავეის მთავარი საქმიანობაა სატელეკომუნიკაციო ქსელების გამართვა, ოპერაციული და საკონსულტაციო მომსახურებისა და აღჭურვილობის წარმოება როგორც ჩინეთის, ისე მის ფარგლებს გარეთ არსებულ საწარმოებში; ასევე საკომუნიკაციო მექანიზმების წარმოება სამომხმარებლო ბაზრისთვის. კომპანიაში დასაქმებულია 140 000 ადამიანი, რომელთა 46% ჩართულია კვლევისა და გაუმჯობესების (R&D) პროცესში. იგი ფლობს 20 R&D დაწესებულებას ჩინეთში, აშშ–ში, გერმანიაში, შვედეთში, ინდოეთში, რუსეთსა და თურქეთში. 2011 წელს ამ სფეროში მან $3,74 მილიარდი აშშ დოლარის ინვესტიცია ჩადო.

2010 წელს ჰუავეიმ  23,8 მლრდ ჩინური იუანის (3,7 აშშ დოლარი) მოგება ნახა. მის პროდუქციასა და მომსახურებას იყენებენ მსოფლიოს 140–ზე მეტ ქვეყანაში. მსოფლიოს 50 უმსხვილესი სატელეკომუნიცაციო ოპერატორიდან 45–ს ამჟამად ჰუავეი ემსახურება.

## გალერეა

Huawei_E220_HSDPA_USB_modem.jpg|Huawei E220 HSDPA USB მოდემი
HUAWEI_Ascend_P6.jpg|Huawei Ascend P6
Huawei_Honor_6_MWC_2015.jpg|Huawei Honor 6
Huawei_Mate_7.jpg|Huawei Mate 7

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:Huawei
კატეგორია:ჩინეთის კომპანიები
კატეგორია:კომპიუტერების მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:სატელეკომუნიკაციო კომპანიები
კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები
კატეგორია:მობილური ტელეფონების მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:1987 წელს დაარსებული კომპანიები
სამწევრისის ციხე

300px|მინი
**სამწევრისის ციხე** — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ სამწევრისში, სოფლის დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება ფეოდალური ხანით. კომპლექსში შედის: დიდი კოშკი, ეკლესია, გალავანი, აგრეთვე სასახლის და სხვადასხვა ნაგებობის ფრაგმენტები. საერთო ფართობი დაახლოებით 2000 მ². გეგმით მოგრძო მრავალწახნაგას ფორმის ციხე-დარბაზის ტერიტორიაზე (82 X 42,3 მ)ამჟამად ორი ეზოა. გამოირჩევა ხუთი ძირითადი სამშენებლო ფენა. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აქ მდგარა დიდი კოშკი. ცოტა მოგვიანებით მას მიაშენეს გალავანი და ეკლესია. მშენებლობის მესამე პერიოდს განეკუთვნება გალავნის ფრაგმენტები, რომელიც კოშკს ეკვრის სამხრეთიდან. შემდეგი სამშენებლო ფენის (XVI-XVIII სს.) ნაგებობები ნაშენია ნატეხი ქვით და შედარებით დიდი ფართობი უკავია. აქ არის ნაგებობათა უმეტესი ნაწილი. მეხუთე ფენას მიეკუთვნება მეორე (სამხრეთ მონაკვეთი), ქვედა გალავანი და იქ მდგარი ნაგებობები (გარდა ეკლესიისა). გვიანდელი განახლება და მშენებლობა, სავარაუდოა, დაკავშირებულია ფანასკერტელ-ციციშვილების (კერძოდ მერაბ ციციშვილის) მოღვაწეობასთან.

## დიდი კოშკი
დიდ კოშკს (10,8 X 11,2 მ) გარედან კუთხეები მომრგვალებული აქვს, კედლები სქელია (2,05-2.5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. მოღწეულია სამი სართული. აკლია ზედა ნაწილი. შესასვლელი II სართულზეა. ფანჯრები და საბრძოლო ხვრელები დიდი ზომისაა. I, ყრუკედლებიანი სართული დამხმარე სათავსი იყო. სართულშუა გადახურვა ხისაა. II სართულის (სიმ. 3,65 მ) ჩრდილოე-დასავლეთის კედლის კუთხეში გაჭრილია კარი, დანარჩენი სამი კედელი ყრუა. III სართულის სამი კედელი ყრუა, მეოთხე, ჩრდილო-დასავლეთის კედელში დატანებულია კარი დაკიბე, რომელიც ადიოდა IV სართულზე. III სართული (სიმ. 5,5 მ) განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო საცხოვრებლად და თავდასაცავად. კოშკის შიგნით ყველა ხვრელობი გადახურულია ისრული თაღით. კარის გადახურვა ნახევაწრიულია, სათოფურებისა და სარკმლებისა არქიტრავული. ფასადების ზედაპირი გასწორებულია დუღაბის სქელი ფენით. კოშკი უნიკალური საფორტიფიკაციო ნაგებობაა.

## ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს ციხე-დარბაზის განაპირას, დასავლეთით, გორაზე, ჩართულია გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის პირველი სამშენებლო ფენა თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით, მეორე XVI-XVII საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (13,2 X 8,8 მ, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გადაკეთების შედეგად დაკარგული აქვს პირვანდელი სახე. შესავლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა, სარკმლები — აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით. ნახევარწრიული აფსიდის ორივე გვერდზე, კედელში გაჭრილია მცირე სათავსებში შესასვლელები. დარბაზი გადახურულია კამარით, რომელიც ეყრდნობა საბჯენ თაღებს. სადაპროფილიანი ლავგარდანი ქვისაა.

## გალავანი
XV-XVII საუკუნეების გალავანი ნაგებია ნატეხი ქვით. ასევე ნატეხი ქვითაა ნაშენი მშენებლობის ბოლო ორი პერიოდის (XVI და XVIII სს.) სასახლე და სხვა შენობები, რომელთა ფრაგმენტებია შემორჩენილი.

## სასახლე
სასახლე კედლის ფრაგმენტის მიხედვით სამსართულიანი იყო. I სართულის დონეზე კონტრფორსში ნახევრად მომრგვალებული ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ირლანდიურ-ანგლო-საქსური ანბანი

[მინიატიურა|[მარკოზ მახარებელი|მარკოზის სახარების დასაწყისი დაროუს წიგნში — კუნძულის უმნიშვნელოვანეს მანუსკრიპტში.]]
**ირლანდიურ-ანგლო-საქსური ანბანი** (კუნძულის მანუსკრიპტი) — შუა საუკუნეებში ირლანდიასა და ბრიტანეთში გავრცელებული დამწერლობის ტიპი. მოგვიანებით კონტინენტის ე.წ. კელტური ეკლესიის გავლენის ქვეშ მოქცეულ რელიგიურ ცენტრებში გამოიყენებოდა.

ეს შრიფტი ირლანდიაში VII საუკუნეში გაჩნდა და XIX საუკუნემდე არ გამოსულა ხმარებიდან, თუმცა აყვავების პერიოდი მაინც 600-850 წწ. მოდის. კუნძულის ეს დამწერლობა კონტინენტის უნციალთან და ნახევარუნციალთან მჭიდროდაა დაკავშირებული: ამდენად, კუნძულის ნახევარუნციური მაიუსკული ფაქტობრივად იდენტურია ნახევარუნციალისა.

კუნძულის მანუსკრიპტით შესრულებულ ტექსტებში საკმაოდ ხშირია წითელი ფერის პუნქტირით გარსშემოვლებული მთავრული ასოები (რაც არც თუ იშვიათად გვხვდება ბრიტანულ და ირლანდიურ წყაროებში). ხშირია ე.წ. diminuendo-ც: წინადადების ბოლოს ასოების სიმაღლის დადაბლება. ხაზსზემოთ დასაწერ ასოებს (b, d, h, l) სამკუთხა ან სოლისებრი ბოლოები აქვთ. ამ ასოებში b, d, p, q, ვერტიკალური შტრიხები მეტისმეტად ფართოა. გამოიყენება უამრავი ლიგატურა და შემოკლებანი, გარდა ამისა, ტირონული ნიშნები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ირლანდიური კულტურა
კატეგორია:უელსური კულტურა
კატეგორია:ინგლისის კულტურა
კატეგორია:მინუსკულები
კატეგორია:შუასაუკუნეების კულტურა
კატეგორია:ჰიბერნო-საქსონური ხელნაწერები
ზღუდრის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ზღუდრის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 600-700 მეტრზე, გორაკზე, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XIII-XIV საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (8,8 X 5,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ფორმისა და ფერის (მოყვითალო, ღვინისფერი, მომწვანო) ქვიშაქვის ქვებით; ლავგარდანი შირიმის ქვის იყო (შემორჩენილია რამდენიმე ქვა). შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონდა. ნახევარწრიული, შებრტყელებული კონქით გადახურული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი ქვით გადახურული სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. ბრტყელი ქვითაა გადახურული სარკმელი დასავლეთ კედელშიც. ეკლესია გადახურული იყო დარბაზის გრძივ კედლებზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
სხლების ციხე

**სხლების ციხე** — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ ციხისგვერდის დასავლეთით 3 კმ-ზე. მდინარე ძამის მარცხენა მაღალ ნაპირზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ციხე კარგადაა მორგებული რელიეფს, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ციცაბო კლდეს გადაჰყურებს და სათვალთვალოდ მოხერხებული მდებარეობა აქვს. ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. როგორც ჩანს, აქ ფეოდალის ციხე-დარბაზი იყო.

ციხე-დარბაზში შესასვლელი მის აღმოსავლეთ ნაწილში იყო - საბრძოლო კოშკსა და გალავანს შორის. ციხის წინა ეზოს (ფართობი 500 მ²) სამი მხრიდან გარს არტყია გეგმით უსწორო გალავანი, რომელიც რელიეფს მიჰყვება. წინა ეზოს ჩრდილოეთით ესაზღვრება შუა ციხის (ფართობი 250 მ²) კედელი. კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში კარია გაჭრილი, ხოლო შუა ნაწილში გეგმით ნახევარწრიული შვერილია. ეს ნაგებობა ორსართულიანი უნდა ყოფილიყო. მის შუა ნაწილში კოშკი იყო ჩართული. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე იყო გამართული. მეორე სართულზე ციხის ეზოსკენ მიმართული ორი სათოფურია. ასეთივე სათოფურია შვერილის აღმოსავლეთ სწორ კედელში. შვერილის დასავლეთ მხარეს, საკმაოდ მაღლა კარის ღიობის კვალი ჩანს. ამ ნაგებობის პირველი სართულის ქვევით, მიწაში წყლის რეზერვუარია, რომელშიც წყალი კერამიკული მილებით ჩადიოდა. შუა ციხის დასავლეთ კედლის ნაწილიღაა შემორჩენილი, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის მხოლოდ კვალი შეიმჩნევა. შუა ციხეს ჩრდილოეთიდან მესამე ზღუდე, კედლის პირზე ამოყვანილი, გეგმით სწორკუთხედს მიახლოებული კოშკი იცავდა. კოშკში შესასვლელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია. ჩანს კოშკი სათავდაცვო და საცხოვრებელი, მრავალსართულიანი ნაგებობა იყო. შედარებით კარგადაა შემორჩენილი კონტრფორსით გამაგრებული სამხრეთის კედელი. კონტრფორსის დასავლეთით სწორკუთხა ნიში და შუა ციხისკენ მიმართული სათოფურია. კოშკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხე მომრგვალებული უნდა ყოფილიყო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
მაარდუ

**მაარდუ** () — ქალაქი ესტონეთში, მდებარეობს ესტონეთის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში. შედის ჰარიუმაას მაზრის შემადგენლობაში.

მოსახლეობა - 16,5 ათ. კაცი (2010), 17,1 ათ. კაცი (2012). მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ რუსები, ესტონელები მოსახლეობის მხოლოდ 20 %-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქ მაარდუს საიტი 
* მაარდუს რუკა 

კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
კატეგორია:ჰარიუმაას მუნიციპალიტეტები
ნომარქოსი

**ნომარქოსი** — ნომის მმართველი ძველ ეგვიპტეში. ნომარქოსის თანამდებობის ძველი ეგვიპტური სახელწოდებაა „ა(ნ)ჯ-მერ“ — „ის ვინც არხს თხრის“. ნომარქოსი სათავეში ედგა ნომის ადმინისტრაციულ აპარატს, მართლმსაჯულებას, ჯარს და განაგებდა მთელ სამეურნეო საქმიანობას. სახელმწიფოს დეცენტრალიზაციის პერიოდში ნომარქოსები დამოუკიდებლობას აღწევდნენ და მათი თანამდებობა მემკვიდრეობითი ხდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ეგვიპტე
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის წოდებები
ნოღაის ურდო

250px|მინიატიურა|ნოღაის ურდო
**ნოღაის ურდო** — მომთაბარე ტომთა ფეოდალური სახელმწიფო გაერთიანება ახლანდელი ჩრდილო კასპიისპირეთისა და არალისპირეთის ტერიტორიაზე. XIV-XV სს. მიჯნაზე ედიგეის მმართველობის დროს, გამოეყო ოქროს ურდოს. საბოლოოდ ჩამოყალიბდა ედიგეის ვაჟის, ნურადინის მმართველობის (1426-1440 წწ.) დროს. მოსახლეობას შეადგენდნენ თურქულენოვანი ტომები, რომლებიც XIII საუკუნის II ნახევარში შედიოდნენ ნოღაის განმგებლობაში. XV საუკუნის II ნახევარში მათ ნოღაელები ეწოდათ. ნოღაის ურდოს დედაქალაქი იყო ქ. სარაიჩიკი (სარაიჯუკი) მდინარე იაიკის ქვემო წელზე. იგი მნიშვნელოვან სატრანზიტო სავაჭრო პუნქტს წარმოადგენდა. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა მომთაბარე მესაქონლეობა იყო. XVI საუკუნეში ნოღაელ ფეოდალებს მოსკოვისა და ყაზანის ბაზრებზე გასაყიდად გაჰყავდათ ათიათასობით ცხენი და ცხვარი. ფეოდალურ ურთიერთობებთან ერთად გავრცელებული იყო საოჯახო მონობა. 

ნოღაის ურდო იყოფოდა ულუსებად, რომელთაც მურზები განაგებდნენ. მთავრის ხელისუფლება გადადიოდა გვარის უფროსობის მიხედვით. XVI საუკუნის II ნახევარში ყაზანისა და ასტრახანის სახანოების რუსეთთან შეერთების შემდეგ, ნოღაის ურდო დაიშალა რამდენიმე ერთეულად - დიდი ნოღაი, მცირე ნოღაი და ალთიულის ურდო. XV საუკუნის პირველ ნახევარში ნოღაის ურდოში შეიქმნა ეპოსი „ედიგეი“, სადაც აისახა ედიგეისა და ოქროს ურდოს ხანის თოხთამიშის ბრძოლა. ეს ეპოსი ფართოდ გავრცელდა თურქულენოვან ხალხებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
ნოღაი

მინი|ნოღაი ხანის დროშა.
**ნოღაი**  (დ. XIII ს. I ნახევარი — გ. 1300) — ოქროს ურდოს სარდალი, ჯუჩი ყაენის შვილთაშვილი. მრავალჯერ ილაშქრა ჰულაგუ-ყაენის და მისი მემკვიდრეების წინააღმდეგ. ბერქა-ყაენის სიკვდილის შემდეგ ნოღაის მმართველობაში აღმოჩნდა უზარმაზარი ტერიტორია დონიდან დუნაიმდე. 1273 წელს იქორწინა ბიზანტიის იმპერატორ მიხეილ VIII პალეოლოგოსის უკანონო ასულ ევფროსინეზე. ნოღაისთან კავშირს მიაღწიეს რუსეთის სამთავროებმა, პოლონეთმა, უნგრეთმა, ბულგარეთმა, სერბეთმა. ნოღაის დახმარებით ოქროს ურდოს ყაენი გახდა თოხთა, რომელმაც შემდეგ ბრძოლა დაიწყო ნოღაის წინააღმდეგ. 1300 წელს ნოღაი დამარცხდა, იგი ტყვედ ჩაიგდეს და მოკლეს. მოგვიანებით ნოღაის სახელი ეწოდა ნოღაელ ხალხს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ნოღაი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

კატეგორია:ოქროს ურდო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1300
კატეგორია:ჩინგიზიდები
დევან ნაირი

**დევან ნაირი** (, მალაიალამური ენა ദേവൻ നായർ ചെങ്ങറ വീട്ടിൽ) (დ. 5 აგვისტო, 1923, მალაკის შტატი, მალაიზია — გ. 6 დეკემბერი, 2005, ჰამილტონი, კანადა) — სინგაპურის მესამე პრეზიდენტი (1981–1985 წლებში). ეროვნებით ტამილი. სინგაპურში ცხოვრობდა 1933 წლიდან. აქტიურად მონაწილეობდა ანტიკოლონიურ ბრძოლაში. ორჯერ იყო დაპატიმრებული (1951, 1956). 1954 წელს შექმნილი სახალხო მოქმედების პარტიის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1985 წლის 27 მარტს დატოვა თანამდებობა გაურკვეველი გარემოებების გამო. 

1995 წლიდან ემიგრაციაშია კანადაში. გარდაიცვალა 2005 წლის 6 დეკემბერს კანადის ქალაქ ჰამილტონში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სინგაპურის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
ზღუდრის ეკლესია

**ზღუდრის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერში. დგას სოფლის განაპირას, მდინარე ძამის მარჯვენა ნაპირზე. გაირჩევა სამი სამშენებლო ფენა: VI-VII საუკუნეების (სამნავიანი ბაზილიკა), X საუკუნის (სამეკლესიანი ბაზილიკა) და XIII-XIV საუკუნეების მიჯნის (რესტავრაცია).

ეკლესია (13,6 X 11,5 მ) გეგმით სამეკლესიანი ბაზილიკაა, ნაგებია მოყვითალო ფერის ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით. ახლანდელი ეკლესიის მშენებელს ნაგებობისათვის გამოუყენებია ადრე არსებული შენობის (სამნავიანი ბაზილიკის) ნაწილები -საკურთხევლის აფსიდი და ჯვრისებრი კვეთის ორი წყვილი სვეტი მათზე გადაყვანილი თაღებით (ისინი კედლის წყობაშია ჩართული, ისე როგორც პილასტრები და კედლის თაღები).

ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან. შესასვლელზე მიშენებულია სამნაწილიანი კარიბჭე, რომლის შუა ნაწილი ამაღლებულია. შუა ეკლესია ფართო და მაღალია, წაგრძელებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები პილასტრებითა და კედლის თაღებით დანაწილებულია სამ მონაკვეთად. ჩრდილოეთ ეკლესია ყრუ კედლით გაყოფილია ორად. ორივე სათავსი დამოუკიდებელი გასასვლელებით მთავარ ეკლესიას უკავშირდება. აღმოსავლეთ სათავსში სამკვეთლო იყო, დასავლეთისაში - ცალკე ეკლესია. სამხრეთ ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილიც ცალკე ეკლესიაა, რომელშიც კარიბჭიდან შეიძლება შესვლა.

ორივე გვერდის ეკლესიის კედლებში, აფსიდის მხარეს, მთელ სიმაღლეზე დატანებულია ნიშები, რომლებიც იწყებოდა იატაკიდან და შეკრული იყო ნახევარწრიული თაღით. თაღის დასავლეთ ქუსლი ეყრდნობოდა ნიშის კუთხეს, ხოლო აღმოსავლეთის - კედელში ჩასმულ იმპოსტებს. ორივე ეკლესიას ცილინდრული კამარა (თავიდან თლილი ქვისა იყო, შეკეთებულია რიყის ქვით) და აღმოსავლეთით თითო სარკმელი ჰქონდა (სამხრეთ სათავსს ერთი სარკმელი სამხრეთიდანაც ჰქონია).

ფასადებზე შეინიშნება კედლის პერანგის ნაშთი და დეკორის ფრაგმენტები. აღმოსავლეთის თაღოვან სარკმელს ორნამენტიანი საპირე (XII-XIV სს. მიჯნა) და ჰორიზონტალურგადანაკეციანი სათაური (VI-VII სს.) აქვს. სარკმლის სათაურის მარჯვნივ, კედელში ჯვრის რელიეფური ფილაა (VI- VII სს.). აფსიდის სარკმელთან ჩართულია მცენარეული ორნამენტით მორთული როზეტი (სამნავიანი ბაზილიკიდანაა). კარიბჭიდან შუა ეკლესიაში შესასვლელის ტიმპანზე გამოსახულია ვაზი (X ს.).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
ვიბორგი

**ვიბორგი** () — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვიბორგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ადმინისტრაციული საზღვრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 68 კმ-ში და ისტორიულ ქალაქ სანქტ-პეტერბურგიდან 122 კმ-ში. ქალაქი ფინეთიდან გამოყოფილია 27 კილომეტრიანი სარკინიგზო ხაზით. საავტომობილო გზით ფინეთის სახელმწიფო საზღვრამდე (ბრუსნიჩნოე) 35 კილომეტრია. ქალაქი მდებარეობს ვიბორგის ყურის სანაპიროზე, ფინეთის ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს. ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის მსხვილი ეკონომიკური, სამრეწველო და კულტურული ცენტრია, პორტია ბალტიის ზღვაზე და მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი.

ვიბორგი შუა საუკუნეებში შვედებმა დააარსეს. 2010 წლიდან ქალაქი ლენინგრადის ოლქის ერთადერთ ისტორიულ დასახლებას წარმოადგენს. 1940 წლამდე ფინეთის სიდიდით მეორე ქალაქი იყო. ქალაქის ღირშესანიშნაობებია — ვიბორგის ციხესიმაგრე, ვიბორგის ბიბლიოთეკა, მონრეპოს პარკი და სხვა. ქალაქში სულ დაახლოებით 300 არქიტექტურული,ისტორიული, სკულპტურული, არქეოლოგიური და ბუნების ძეგლია. 2010 წლიდან ქალაქს „სამხედრო დიდების ქალაქის“ სტატუსი მიენიჭა.

2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 79 962 ადამიანს შეადგენდა, ფართობი 160 847 კმ², ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის, მოსახლეობის და ფართობის მიხედვით, სიდიდით მეორე ქალაქია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქ ვიბორგის ადმინისტრაციის საიტი
* ქალაქ ვიბორგის პორტალი
* ინფორმაცია ვიბორგის შესახებ 
* ვირტუალური ტური

## სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
სინგაპურის პრეზიდენტი

**სინგაპურის პრეზიდენტი**  — სინგაპურის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს პარლამენტი 6  წლის ვადით.

## სინგაპურის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სინგაპურის ისტორიის ქრონოლოგია
* სინგაპურის პრეზიდენტები 

კატეგორია:სინგაპური
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13

[მინი|2011–12 წლების მსოფლიო თასი [ესტერსუნდი|ესტერსუნდში]]
**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13** — მრავალეტაპიანი ტურნირის სეზონი ბიატლონში, რომლის ორგანიზატორია ბიატლონის საერთაშორისო კავშირი. სეზონმა სტარტი აიღო 2012 წლის 24 ნოემბერს შვედეთის ქალაქ ესტერსუნდში და დასრულდება 2013 წლის 17 მარტს რუსეთის ქალაქ ხანტი-მანსიისკში.

## მიღწევები
;პირველი გამარჯვება მსოფლიო თასზე კარიერის განმავლობაში:
*, 27, თავის მე-6 სეზონში&nbsp;— მსოფლიო თასის 1-ლი სპრინტი ესტერსუნდში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი
*, 23, თავის მე-5 სეზონში&nbsp;— მსოფლიო თასის მე-2 დადევნება ჰოხფილცენში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი
*, 23, თავის მე-4 სეზონში&nbsp;— მსოფლიო თასის მე-3 სპრინტი პოკლიუკაში; ეს არის აგრეთვე მისი პირველი კვარცხლბეკი
*, 22, თავის მე-3 სეზონში&nbsp;— მსოფლიო თასის მე-3 დადევნება პოკლიუკაში; პირველი კვარცხლბეკი იყო 2010-11 წლებში სპრინტი ესტერსუნდში

;პირველი კვარცხლბეკი მსოფლიო თასზე:
*, 24, თავის მე-4 სეზონში&nbsp;— ნომერი 3 მსოფლიო თასის 1-ლი ინდივიდუალური ესტერსუნდში
*, 25, თავის მე-3 სეზონში&nbsp;— ნომერი 3 მსოფლიო თასის 1-ლი ინდივიდუალური ესტერსუნდში
*, 25, თავის მე-7 სეზონში&nbsp;— ნომერი 2 მსოფლიო თასის 1-ლი სპრინტი ესტერსუნდში
*, 27, თავის მე-7 სეზონში&nbsp;— ნომერი 3 მსოფლიო თასის მე-3 სპრინტი პოკლიუკაში
*, 28, თავის მე-9 სეზონში&nbsp;— ნომერი 2 მსოფლიო თასის მე-3 დადევნება პოკლიუკაში

;გამარჯვება ამ მსოფლიო თასზე (ფრჩხილებში ყველა დროის გამარჯვებები):
* , 4 (20) პირველი ადგილი
* , 2 (16) პირველი ადგილი
* , 2 (6) პირველი ადგილი
* , 2 (3) პირველი ადგილი
* , 1 (29) პირველი ადგილი
* , 1 (10) პირველი ადგილი
* , 1 (1) პირველი ადგილი
* , 1 (1) პირველი ადგილი
* , 1 (1) პირველი ადგილი
* , 1 (1) პირველი ადგილი

## რესურსები ინტერნეტში
*IBU-ის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბიატლონის მსოფლიო თასი
მსოფლიო თასი
მსოფლიო თასი
*
კეხიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია

**კეხიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ კეხიჯვარში. მდებარეობს სოფლის ძველ სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9 X 5,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, ქვიშაქვით და ტუფის გათლილი კვადრებით. კონსტრუქციულ ნაწილებში ქვიშაქვის თლილი ფილებია გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი გარედან არქიტრავით არის გადახურული, შიგნიდან - ნახევარწრიული თაღით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები მარტივკაპიტელებიან პილასტრებზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ ნაწილად იყოფა. თაღზე ცილინდრული კამარა გადადის. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი. ფასადები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ესტონეთის მდინარეების სია

ესტონეთში მდინარეები სიმოკლით და უმეტესად წყლის მცირე ხარჯით ხასიათდება. აქ არსებული 7 000-მდე მდინარესა და ნაკადულს შორის მხოლოდ 423-ია 1 კილომეტრზე, ხოლო ათი მდინარე 100 კმ-ზე გრძელი. წყლის ხარჯით ყველაზე დიდი მდინარე, ნარვა (სიგრძე 70 კმ), რომელიც რუსეთის საზღვარზე მდებარეობს, წყლის საშუალო ხარჯით ერთად აღებულ ესტონეთის ყველა მდინარეს აღემატება.

## უგრძესი მდინარეები
კატეგორია: ესტონეთის მდინარეები
ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულება

thumb|300px|ზავის შედეგად მომხდარი ტერიტორიული ცვლილებები: ყვეითელი ფერით აღნიშნულია შვედეთის საზღვრები ომამდე, მუქი მწვანე - რუსეთი, დაშტრიხული ყვითელი - ტერიტორიები, რომლებიც გადაეცა რუსეთს ზავის შედეგად.
**ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულება** — ხელშეკრულება რუსეთსა და შვედეთს შორის, რომელმაც დაასრულა 1700-1721 წლების ჩრდილოეთის ომი. დაიდო ფინეთის ქალაქ ნიშტადტში 1721 წლის 30 აგვისტოს. რუსეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდნენ იაკობ ბრიუსი და ანდრეი ოსტერმანი. 

ხელშეკრულება შეიცავდა პრეამბულასა და 24 მუხლს. რუსეთმა მიიღო ლიფლანდია რიგითურთ, ესტლანდია რეველითა და ნარვით, ინგერმანლანდია (იჟორის მიწა), კარელიის ნაწილი კექსჰოლმით, კუნძულები ეზელი, დაგო და სხვა მიწები ვიბორგიდან კურლანდიის საზღვრამდე. ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების ძალით რუსეთი დამკვიდრდა ბალტიის ზღვაზე და დაუკავშირდა ევროპას, რაც რუსული დიპლომატიის დიდი წარმატება იყო. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთის დიდი ომი
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ვირუ

**ვირუ** () — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესტონეთში. ვირუმაას მაზრის ცენტრი.

## ისტორია
მარცხნივ|thumb| საბჭოთა პერიოდში, მემორიალთან ამსახველი საქორწილო ფოტო.
ვირუ დაარსდა 1784 წელს რუსეთის იმპერატორ, ეკატერინე II-ის სურვილით.

## გეოგრაფია
მინიატიურა|მარცხნივ
ვირუ მდებარეობს ტამულის ტბის ნაპირზე.

## კულტურა
ყოველწლიურად ვირუში ტარდება ფოლკლორის ფესტივალი.

## დაძმობილებული ქალაქები
* ლაიტილა, ფინეთი
* იისალმი, ფინეთი
* ლანდსკრუნა, შვედეთი
* ჰერიუდა, შვედეთი
*  ალუკსნე, ლატვია
*  იონიშკისი, ლიეტუვა
*  ბად-ზეგებერგი, გერმანია
* სუვალკი, პოლონეთი
* შამბრე-ლე-ტური, საფრანგეთი
* სმოლიანი, ბულგარეთი
* კანივი, უკრაინა

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Võru Town ოფიციალური საიტი
* http://www.vorufolkloor.ee/en/  ვირუს ფოლკლორის ფესტივალი
*ვირუს ინსტიტუტი

კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
კატეგორია:ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
ესტონეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი

**მეისტრილიგა** () — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ესტონური კლუბებისთვის. წარმოადგენს ესტონეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი დაარსდა 1992 წელს და მასში მონაწილეობას იღებს 10 გუნდი. სეზონი მარტში იწყება და ნოემბერში მთავრდება.

ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ტალინის „ფლორა“, რომელმაც 15-ჯერ მოიგო ტურნირი. მოქმედი ჩემპიონია „ლევადია“.

## ჩემპიონები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩემპიონატი ესტონეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე 
* Estonia - List of Champions

კატეგორია:მეისტრილიგა
კატეგორია:ესტონეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ესტონეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
Nestlé

250px|მინიატიურა|ანრი ნესტლე
**Nestlé S.A.** — შვეიცარიული ტრანსნაციონალური კომპანია, უმსხვილესი მსოფლიოში კვების პროდუქტების სფეროში. სათავო ოფისი მდებარეობს ქალაქ ვევეში. შემოსავლების თვალსაზრისით, ნესტლე მსოფლიოში პირველია კვების მრეწველობის კომპანიებს შორის.

ნესტლეს პროდუქცია მოიცავს ბავშვის საკვებს, ჩამოსხმულ წყალს, სწრაფი კვების პროდუქტებს, ყავას, საკონდიტრო ნაწარმს, ყოველდღიურ პროდუქტებს, ნაყინს, ცხოველთა საკვებს და ნამცხვრებს. ნესტლეს 29 ბრენდის წლიური გაყიდვები 1 მილიარდ შვეიცარიულ ფრანკს (1,1 $) აღემატება. მათ შორისაა  Nespresso, Nescafé, KitKat, Smarties, Nesquik, Stouffer's, Vittel, და Maggi. კომპანია ფლობს 450 საწარმოს მსოფლიოს 86 ქვეყანაში, სადაც დასაქმებულია 328 000 ადამიანი. ამავე დროს, იგი მსოფლიოს უმსხვილესი კოსმეტიკური კომპანიის — L'Oréal–ის ერთ–ერთი მთავარი მეწილეა. 

ნესტლე ჩამოყალიბდა 1905 წელს, ძმები ჯორჯ და ჩარლ პეიჯების მიერ 1866 დაარსებული ანგლო–შვეიცარიული რძის კომპანიისა და ამავე წელს ანრი ნესტლეს მიერ დაარსებული Farine Lactée Henri Nestlé–ს (ანრი ნესტლეს რძის კომპანია) შერწყმის შედეგად. კომპანია მნიშვნელოვნად გაიზარდა პირველი მსოფლიო ომის დროს, შემდეგ კი მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც გაფართოვდა მანამდე შეთავაზებული ძირითადად შედედებული რძისა და ჩვილთა კვების პროდუქტებისაგან შემდგარი ასორტიმენტი. კომპანიამ განახორციელა რამდენიმე კორპორაციული შენაძენი, მათ შორის იყო Crosse & Blackwell 1950 წელს, Findus 1963 წელს, Libby's 1971 წელს, Rowntree Mackintosh 1988 წელს და Gerber 2007 წელს. 

შვეიცარიის ბირჟის სიაში ნესტლე პირველ ადგილზეა და შედის Swiss Market Index–ში. Euronext–ის ბირჟის სიაში ის მეორეა. 2011 წელს, ნესტლემ Fortune Global 500–ის შეფასებაში პირველი ადგილი დაიკავა, როგორც მსოფლიოში ყველაზე მომგებიანმა კორპორაციამ. 200 მილიარდი აშშ დოლარიანი საბაზრო კაპიტალიზაციით, Financial Times Global 500–ის შეფასებით ნესტლე მე–13 ადგილზეა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Article on ownership structure of Nestlé and L'Oréal
* Nestlé Logo: Design and History 
* Text of the Cocoa Protocol 

## სქოლიო 
კატეგორია:შვეიცარიის კომპანიები
კატეგორია:კვების მრეწველობა
ტრირის აუგუსტა-ვიქტორიას გიმნაზია

ტრირის **აუგუსტა-ვიქტორიას გიმნაზია** (შემოკლებით **ა-ფაუ-გე**, Das Auguste-Viktoria-Gymnasium - AVG) - გიმნაზია ტრირში, რომელიც 1879 წელს დაარსდა როგორც საქალაქო სკოლა და სულ მალე კი სახელმწიფო სასწავლო დაწესებულებად იქცა.

## ისტორია 
გიმნაზიამ შეცვალა ნეტარ მონაზონთა ეკლესიასთან არსებული ქალთა სკოლა, რომელიც პრუსიის კულტურკამპფის ტალღაზე წარმოქმნილი ნეტარ მონაზონთა ეკლესიის ბაზაზე არსებობდა.
 
1913 წლიდან მოყოლებული სკოლა ატარებს კაიზერ ვილჰელმ II-ის მეუღლის აუგუსტა ვიქტორიას სახელს.

## სკოლის პროფილი 
ტრირის აუგუსტა-ვიქტორიას გიმნაზია წარმოადგენს ორენოვან სკოლას. გერმანულ-ინგლისური ორენოვანი სწავლება ქალაქ ტრირისა და მისი შემოგარენის მასშტაბით მხოლოდ ამ სკოლაში არის შესაძლებელი.

ორსაათიანი დამატებითი მეცადინეობა ინგლისურში მე-5 და მე-6 კლასებში იწყება, ხოლო მე-7 კლასში გეოგრაფიისა და ისტორიის საათების სავალდებულო რაოდენობაზე ერთი აკადემიური საათის დამატებით ხსენებულ საგნებს ასწავლიან ინგლისურ ენაზე პარციალურ-სელექციური მეთოდის მიხედვით.

ორენოვანი სწავლების წარმატებულად გავლის შემთხვევაში მოსწავლე სკოლის დასრულებისას იღებს ორენოვან, გერმანულ-ინგლისურ აბიტურს, რაც ნებისმიერ ინგლისურენოვან უნივერსიტეტში სწავლის გაგრძელების საშუალებას აძლევს მსურველს.

სასწავლო პროცესში მთავარი აქცენტი აგრეთვე კეთდება მათემატიკა-ინფორმატიკა-საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებზე, რაც გამოიხატება შესაბამისი საგნების გაძლიერებულ პროგრამებში, ასევე  გახანგრლივებულ სწავლებაზე.

დღესდღეობით სკოლაში,  მე-5-დან მე-13 კლასებამდე დადის 2 000 მოსწავლე.

## პროექტები 
სკოლის ადმინისტრაცია, პედაგოგები და მოსწავლეები აქტიურად არიან ჩართული ინდოეთში სკოლების აღმშენებლობის პროექტში, რის გამოც აუგუსტა-ვიქტორიას გიმნაზია 1996 წელს მიღებული იქნა იუნესკოს მართული პროექტების სკოლათა წრეში.  
გიმნაზია მონაწილეობას იღებს კომენიუს-რეგიო-პროექტებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირის აუგუსტა-ვიქტორიას გიმნაზიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ტრირის სკოლები
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის გიმნაზიები
მე მოვედი

**მე მოვედი** — 1981 წლის ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი. ფილმი გადაღებულია რეჟისორ ალეკო ნინუას მიერ. მთავარ როლს ასრულებს ლადო ბურდული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1981 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ალეკო ნინუას ფილმები
მოსწავლე

[thumb|[მასწავლებელი და მოსწავლეები]]
**მოსწავლე** — ადამიანი, რომელიც სწავლობს სკოლაში; ასევე პირი, რომელიც იყენებს სხვის დარიგებებსა და გაკვეთილებს რაიმე დარგში.

ცნება მოსწავლე ზოგჯერ გვევლინება, როგორც ცნება სტუდენტის ოპოზიცია: მეორე გულისხმობს დასავლეთის რაციონალიზმსა და აკადემიურ რუტინას, როდესაც პირველს უფრო უნივერსალური ხასიათი აქვს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* БСЭ. Учение 

კატეგორია:განათლება
კატეგორია:პედაგოგიკა
ვედრების ღვთისმშობლის ეკლესია

**ვედრების ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვედრებაში. მდებარეობს სოფლის დასავლეთით, მთის ფერდობზე, სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესიაზე გაირჩევა ორი სამშენებლო ფენა. თავდაპირველი ნაგებობა სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ნაშენია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით, წყობის რიგების ჰორიზონტალობა დაცულია მკაცრად. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში ეკლესიის მნიშვნელოვანი ნაწილი განსხვავებული საშენი მასალით განუახლებიათ. ამის შედეგად ნაგებობას თავდაპირველი სახე რამდენადმე შეცვლილი აქვს. სავარაუდოა, რომ ამავე ხანებშია მიშენებული ჩრდილოეთ მხრიდან რამდენიმე სწორკუთხა სათავსი.

ეკლესია დარბაზულია (10,6 X 6 მ). შესასვლელი ორია — სამხრეთით (შემორჩენილია წირთხლის ქვა) და დასავლეთით (მოგვიანებით შეუვიწროებიათ და დაუდაბლებიათ). ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელი იყო (შემორჩენილია თაღის მოხაზულობა). შეკეთების დროს სარკმელი დაუპატარავებიათ. სარკმლის ორივე მხარეს, იატაკიდან დაახლოებით 1,6 მეტრის სიმაღლეზე, თითო მაღალი სწორკუთხა ნიშია (მოგვიანებით ამოუქოლიათ). ამ ნიშების ქვემოთ, თითქმის იატაკის დონეზე, კიდევ თითო სწორკუთხა ღრმა ნიშია. აფსიდში, სამხრეთით (იატაკიდან დაახლოებით 4 მეტრის სიმაღლეზე) შემორჩენილია მოზრდილი სარეზონატორო ქვევრების ნაშთები. დარბაზის კამარა ეყრდნობა კრონშტეინებზე შედგმულ საბჯენ თაღს (მცირე ნაწილი შემორჩენილია ჩრდილოეთის კედელზე).

ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში საკურთხევლის კუთხესთან, გაჭრილია ჩრდილოეთის სწორკუთხა სათავსში (სამკვეთლო) შესასვლელი თაღოვანი კარი. სათავსს აღმოსავლეთით და დასავლეთით თითო სარკმელი აქვს. სამხრეთის კედელში ორი მცირე სწორკუთხა ნიშია. სათავსი გადახურულია უსწორო შეისრული სხმული კამარით.

ტაძრის აღდგენა განხორციელდა მეუფე იობის ლოცვა-კურთხევით 2001-2007 წლებში, მანვე 2007 წლის 29 სექტემბერს ტაძარი აკურთხა დედათა მონასტრად. ქტიტორები არინ თამაზ-გიორგი სურამელი და მაია მწარიაშვილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
ჰიიუმაა

thumb|left|300px|კუნძულ ჰიიუმაას რუკა
**ჰიიუმაა** () — ესტონეთის სიდიდით მეორე კუნძული (989 კმ²). მდებარეობს ბალტიის ზღვაში, კუნძულ საარემაას ჩრდილოეთით და წარმოადგენს მოონზუნდის არქიპელაგის ნაწილს. მისი უდიდესი დაასხლებული პუნქტია კიარდლა.

## სახელი 
ჰიიუმაა არის ჰიიუმაას მაზრის ძირითადი კუნძული რომელსაც ესტონურად ეწოდება *Hiiumaa* ან *Hiiu maakond*. შვედურ და გერმანულ ენებში კუნძულის დასახელებაა *Dagö* (დღის კუნძული), *Dagø* დანიურად — რაც წარმოადგენს მისი ძველი ფინური სახელის (*Päivänsalo* (დღის კუნძული)) კალკას. ხოლო საარემაას ეწოდებოდა *Ösel* (Yösalo – ღამის კუნძული). თანამედროვე ფინურში მას ეწოდება *Hiidenmaa*.

## გალერეა 

ფაილი:Tahkunan majakka.jpg|ტაკუნას შუქურა
ფაილი:Hiidenmaa-Kassarin kirkko.JPG|კასარის ეკლესია
ფაილი:Talo Tammelan kylässä.JPG|ძველი ფერმა
ფაილი:Sorven museo.JPG|სორუს მუზეუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hiiumaa County government
* 
* www.mil.hiiumaa.ee
* Pictures of Coastal batteries World War I and World War II in Hiiumaa Official site

## სქოლიო 
კატეგორია:ესტონეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ესტონეთის ტბების სია

სტატიაში მოცემულია **ესტონეთის ტბების სია**.

## უდიდესი ტბები
## ა
ააბრა
- აასტეიარვი
- ადრისკა
- აგალი 
- აჰერუ
- აჰიარვი
- ავენიარვი 
- აქნაიარვი 
- აქსატე 
- ალასტკივი 
- ალოპი 
- არბი
- აროიარვი
- აუკსი

## ე
ენგლი
- ერასტვერი
- ერმისტუ

## ვ
ვაგულა
- ვაჰაიარვი
- ვეიკე
- ვაიკნე 
- ვეიმელა-ალაიარვი 
- ვეიმელა-მეიარვი 
- ვენიარვი 
- ველემეი
- ვანამოისა 
- ვაასკნა
- ვერევი 
- ვიიტინა
- ვიიტინა ალაიარვი 
- ვიიტნა 
- ვილიანდი
- ვისი
- ვონგიარვი 
- ვოლამერი
- ვორტსიარვი 

## ი
ილის ტბები
- იმატუ
იაალა
- იაუნკიარვი
- იარვმეი 
- იარვეპა
- იოკსი

## კ
კარილა 
- კაიუმერი 
- კალიარვი
- კალი (ტბა)
- კანარიკუ
- კარიარვი
- კარიაცე-მერი
- კარნიარვი  
- კარნსა 
- კარიიარვი
- კასარიცა ვერიარვი
- კასმუ
- კასტიარვი
- კაურუ 
- კავადი 
- კეერი
- კიიდიარვი 
- კიკაიარვი 
- კირიკუმეი 
- კისეიარვი 
- კლოოგა
- კონუ-პიკიარვი 
- კონსუ-იარვი 
- კოსე-ვალგიარვი 
- კოოსა 
- კუბიია 
- კურგიარვი 
- კიუტი

## ლ
ლაჰო 
- პეიპუსი
- ლასვა
- ლავასაარი
- ლეევაკუ-პაისარვი 
- ლეიგო
- ლოჰია 
- ლოოდლა 
- ლოოსუ 
- ლუიგეტიკ
- ლუუბნიცა-უმბიარვი

## მ
მაარდუ (ტბა) 
- მაკსამერი 
- მანიკუ
- მეელვა
- მეჰიკოორმა-უმბიარვი
- მოლდრი-მერი
- მორტსუკა 
- მულუტუ-ლაჰტი 
- მურატი

## ნ
ნარვა (ტბა)
- ნეიტსიარვი
- ნიინსაარვი 
- ნოოდსიარვი
- ნოოტიარვი
- ნუპლი

## პ
პაბრა
- პაიდე-ტეჰისიარვი
- პაიდრა 
- პალოიარვი
- პალოიური
- პანიარვი 
- პაპიარვი 
- პაუკიარვი
- პეიპუსი (*პეიპსი*)
- პესუიარვი 
- პსკოვი (*პიკვა*)
- პიირაკაიარვი 
- პილეიარვი 
- პლაანი-კულაიარვი 
- პორკუნი
- პორმუიარვი 
- პროსა
- პუაიარვი
- პულიარვი

## რ
რაადი 
- რააკიარვი
- რაატსმა
- რაკუ
- რაიგასტვერი
- რაპინა-პაისარვი
- რატასიარვი
- რატვა 
- რუჟ-ლიინიარვი 
- რუჟ-სუურიარვი 
- რუჟ-ვალგიარვი

## ს
საადიარვი
- სელგიარვი 
- სნელ-ტიიკი
- სოიტსიარვი
- სომერპალუ-პაისიარვი
- სუპილინა-პონდი
- სუტლეპა-სორდი 
- სუურ-კირკაიარვი
- სუურ-პეჰმეიარვი 
- სუურლაჰტი

## ტ
ტაბინა 
- ტამულა
- ტიჰუ
- ტოომა
- ტუდუ

## უ
უბაიარვი 
- უჰტაიარვი
- ულემისტე 
- ულიასტე
- უვაიარვი

## ჰ
ჰანია კოვერიარვი 
- ჰარკუ 
- ჰილიბა
- ჰინო
- ჰოლვანდი
- ჰუუნდრუ

კატეგორია:ესტონეთის ტბები
ტერი გუდკაინდი

**ტერი გუდკაინდი** (; დ. 1 მაისი, 1948 — გ. 17 სექტემბერი, 2020) — თანამედროვე ამერიკელი მწერალი. ავტორი ციკლისა „ჭეშმარიტების მახვილი“, რომელში შემავალი წიგნებიც გამოქვეყნებულია გამომცემლობა *Tor Books*-ის მიერ 10 მილიონიანი ტირაჟით, და რომლებიც მსოფლიოს 20 სხვადასხვა ენაზეა თარგმნილი. ამ წიგნების მიხედვით 2008 წელს გადაიღეს სერიალი „ლეგენდა მაძიებელზე“.

## ბიოგრაფია 
გუდკაინდი დაიბადა 1948 წელს და გაიზარდა ომაჰაში (ნებრასკას შტატი), სადაც მან დაამთავრა ხელოვნების სკოლა. კოლეჯის მიტოვების შემდეგ გუდკაინდი დურგლად მუშაობდა, აწარმოებდა ვიოლინოებს და რესტავრაციას უკეთებდა იშვიათ ნივთებს, ეკზოტიკურ არტეფაქტებსა და ანტიკვარიატებს. მწერლის კარიერის დაწყებამდე გუდკაინდი ცნობილი იყო თავისი ნახატებით, რომლებზეც ის ზღვასა და ველურ ბუნებას გამოსახავდა. 1983 წელს თავის ცოლთან, ჯერისთან, ერთად გაემგზავრა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ამერიკის მთებში და იქ, ტყეში, ოკეანის მახლობლად, აიშენა სახლი, რომელშიც სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. 1993 წელს მან დაიწყო თავისი პირველი რომანის, „ჯადოქრის პირველი წესის“, წერა. გუდკაინდების ოჯახს ასევე აქვს მეორე სახლი ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთით, უდაბნოში, სადაც ამჟამად დიდ დროს ატარებენ.

## კარიერა 
ს“ გამოსვლასთან დაკავშირებით]]
1993 წელს დაიწყო თავისი პირველი რომანის, „ჯადოქრის პირველი წესის“, წერა. წიგნი წარმოუდგენელი წარმატებით გაიყიდა. პირველი პერსონაჟი, რომელიც გუდკაინდმა მოიგონა, იყო აღმსარებელი კალანი. 1994 წელს ამ ნაწარმოების პუბლიკაციიდან იწყება ტერი გუდკაინდის მწერლის კარიერა.

2010 წლის აპრილში გუდკაინდმა ხელი მოაწერა Tor Books-თან კონტრაქტს, რომელიც ითვალისწინებდა სამი ახალი რომანის გამოშვებას. პირველი წიგნი გახდა რომანი რიჩარდსა და კალანზე — „წინასწარმეტყველების მანქანა“. წიგნი გამოვიდა 2011 წლის 1 აპრილს ტერი გუდკაინდის ოფიციალურ საიტზე. 2012 წლის ივლისში გამოვიდა მეორე წიგნი — „ლეგენდა მაგდა სირუსზე“, რომელმაც დაიწყო წიგნების ახალი სერია „ლეგენდა მაგდა სირუსზე“ და რომელიც ავტორმა გამოსცა დამოუკიდებლად, გამომცემლობების დაუხმარებლად. მარტში მწერლის ოფიციალურ ანგარიშზე Facebook სოციალური ქსელში გამოჩნდა ინფორმაცია „რიჩარდისა და კალანის“ სერიის მეორე წიგნის გამოსვლის თარიღთან დაკავშირებით. 2013 წლის 20 აგვისტოს გამოვიდა „რიჩარდისა და კალანის“ სერიის მეორე წიგნი სახელწოდებით „მესამე სამეფო“, რომელიც „წინასწარმეტყველების მანქანის“ სიკველი გახდა. 2014 წლის 5 აგვისტოს გამოვიდა წიგნი „დაშორებული სულები“. 2015 წლის ნოემბერში იგეგმება „რიჩარდისა და კალანის სერიის“ უკანასკნელი რომანის, „ომის გულის“ გამოსვლა. (2014)
* *ომის გული* (ნოემბერი 2015)

### სერია „თანამედროვე ფანტასტიკა“ 
* *ცხრათა კანონი* (2009)

## რესურსები ინტერნეტში
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი 
* ტერი გუდკაინდის ამერიკული გამოცემების მხატვრისა და გამფორმებლის — კეიტ პარკინსონის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ვისოცკი

**ვისოცკი** () (1917 წლამდე — ტრონგზუნდი, 1917-1948 წლებში — ურასი) — საპორტო ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვიბორგის რაიონში ფინეთის ყურის სანაპიროზე. ქალაქი წარმოადგენს ოქტომბრის სარკინიგზო ხაზის ერთ-ერთ სადგურს.

მას შემდეგ, რაც 1710 წელს ჩრდილოეთის ომის მიმდინარეობის დროს ვიბორგის ყურის  ყველაზე ვიწრო ადგილი, ქალაქი ვიბორგი და მისი მიმდებარე ტერიტორიები შვედებისგან დაიბრუნეს რუსებმა, სწორედ აქედან მომდინარეობდა ქალაქის ძველი სახელწოდებაც ( — ვიწრო, *sund* — „სრუტე“), პეტრე I-ის ბრძანებით ამ ტერიტორიებზე ააშენეს საფორტიფიკაციო ნაგებობები.

1917-1940 წლებში ქალაქი ფინეთის შემადგენლობაში იყო და ერქვა **ურასი** (. 1948 წელს ქალაქს სახელი შეეცვალა საბჭოთა კავშირის გმირის კუზმა ვისოცკის პატივსაცემად.

ვისოცკი ერთ-ერთი ყველაზე პატარა დასახლებაა, რომელსაც ქალაქის სტატუსი აქვს (2010 წლის მონაცემებით ქალაქში 1244 ადამიანი ცხოვრობდა), ამაზე პატარა დასახლება არის ქალაქი ჩეკალინი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ქალაქის შესახებ, ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი“
* ინფორმაცია ვისოცკის შესახებ, საიტზე „ქვეყნის გმირები“

## სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
ესტონეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ესტონეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***ესტონეთის სსრ*** () — საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შემავალი რესპუბლიკა. ამჟამად ესტონეთი. 

ესტონეთის სსრ დაარსდა 1940 წლის 21 ივლისს, სსრკ-ს შემადგენლობაშია ამავე წლის 6 აგვისტოდან.  მდებარეობდა საბჭოთა კავშირის ევროპული  ნაწილის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრებოდა რსფსრ და  ლატვიის სსრ. ფართობი 45,1 ათ. კმ². მოსახლეობა 1460 ათ. კაცი (1972). დედაქალაქი — ქ. ტალინი.

იყოფოდა 15 რაიონად. რესპუბლიკაში იყო 23 ქალაქი და 26 დაბა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ესტონეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

*
კატეგორია:ესტონეთის ისტორია
კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
სანებლის წმინდა გიორგის ეკლესია

300px|მინი
**სანებლის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სანებელში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით 300 მეტრზე, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (12,7 X 7,8 მ), ნაგებია რიყის ქვით და აგურით, გამოყენებულია ნატეხი ქვაც; შენობის კუთხეები ამოყვანილია ქვიშაქვის მოზრდილი კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთით და სამხრეთითაა. აღმოსავლეთის მკლავი ღრმა ბემით და ნახევარწრიული აფსიდით მთავრდება. აფსიდში ერთი, ხოლო ბემში ორი სარკმელია. აფსიდის სარკმლის მარცხენა მხარეს თითო წრიული და სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთის მკლავი ღრმა და სწორკუთხაა. სამხრეთის და ჩრდილოეთის მკლავები მოკლე სწორკუთხედებს წარმოადგენს. დასავლეთ მკლავის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავების აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. ეკლესიის შესასვლელები და სარკმლები ფართოა და დასრულებულია აგურის წყობით გამოყვანილი ნახევაწრიული თაღებით. ღიობები შიგნიდან გარეთ ოდნავ ვიწროვდება. გუმბათქვეშა კვადრატი მკლავებზე გადაყვანილი თაღების გადაკვეთით იქმნებოდა. ფასადები დასრულებული იყო აგურის თაროსებრი ლავგარდნით. აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონის კეხთან ქვის წყობით გამოყვანილია ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კრისტიინა ოიულანდი

**კრისტიინა ოიულანდი**  (; დ. 17 თებერვალი, 1966, კოჰტლა-იარვე, ესტონეთის სსრ) — ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2002-2005 წწ. ესტონეთის პარლამენტის წევრი 1994-2002 და 2005-2009 წლებში. 2004 წელს განიხილებოდა ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის თანამდებობაზე, მაგრამ მიიღო 51 ხმა 299-დან. 

2005 წელს თანამდებობიდან გაათავისუფლა არნოლდ რუიტელმა, 100 საიდუმლო დოკუმენტის გაქრობის გამო. თუმცა როგორც ოულანდმა განაცხადა, დოკუმენტები დაიკარგა მანამ სანამ იგი დაიკავებდა აღნიშნულ თანამდებობას. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Kristiina OJULAND

კატეგორია:ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:ესტონელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:თამარ მეფის ორდენის მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩალჩიუტლიკუე

**ჩალჩიუტლიკუე** — წყლის, მდინარეების, ზღვების, ნაკადულების, შტორმებისა და ნათლობის ქალღმერთი აცტეკების მითოლოგიაში. ასევე ითვლებოდა ბავშვის დაბადების მფარველად. მას განსაკუთრებულ პატივს მიაგებდნენ იმ პერიოდში, როდესაც ესპანელებმა მექსიკა დაიპყრეს. 

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:აცტეკების ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ვილიანდიმაა

**ვილიანდიმაა** ( ან *Viljandi maakond*) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ვილიანდი. მაზრის შემადგენლობაში შედის 15 მუნიციპალიტეტი: 3 ქალაქი (ვილიანდი, მიიზაკიულა და ვიჰმა) და 12 თემი. მაზრის ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს საკალის მაღლობი, ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი დაჭაობებულია, რომელიც შედის სოომაას ეროვნულ პარკში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის მაზრები

Arussaare õigeusu kirik.jpg|
Suure-Kõpu mõisa peahoone 2012.jpg|
Heimtali mõisa viinaköök1.jpg|
Pärsti mõisa peahoone 2012.jpg|
Õisu järv.jpg|
Viljandi ordulinnuse varemed.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
* მაზრის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ესტონეთის მაზრები