open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰეიდარ ალიევის პარკი (განჯა)

**ჰეიდარ ალიევის პარკი კომპლექსი** () — უდიდესი უბრანული პარკი ქალაქ განჯაში, აზერბაიჯანში. მოიცავს 450 ჰექტარ ტერიტორიას. პარკის საზღვრებში ათასობით ხესთან ერთად მოქცეულია შადრევნები დეკორატიული ბაღის ნაკვეთები, ამფითეატრი, „ტრიუმფალური თაღი“, ახალგაზრდული ცენტრი, ჰეიდარ ალიევის ცენტრი, თანახმედროვე ხელოვნების მუზეუმი, ჩანჩქერი და ხელოვნური ტბა. პარკი-კომპლექსი 2014 წელს გაიხსნა. 

## ისტორია
პარკი თავდაპირველად 1979 წელს გაიხსნა, როგორც „მემორიალური პარკი“. კომპლექსს „ჰეიდარის პარკი“ 1980 წელს ეწოდა, როდესაც განჯას აზერბაიჯანის სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი, შემდეგში კი, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი, ჰეიდარ ალიევი ესტუმრა და პარკში ჭადრის ხეები დარგო.

2014-2014 წლებში პარკის რეკონსტრუქცია განახორციელეს. რეკონსტრუქციის პერიოდში ამფითეატრი, „ტრიუმფალური თაღი“, ახალგაზრდული ცენტრი, ჰეიდარ ალიევის ცენტრი, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, ბავშვთა გასართობი სივრცე და ხელოვნური ტბა აშენდა. კომპლექსი 2014 წელს გაიხსნა.

## აღწერა
პარკის ტერიტორიაზე 350 000 ხე და დეკორატიული მცენარე ხარობს, მათ შორის აღმოსავლური ჭადარი, ნაძვი, ცაცხვი და ხილის ხეები. ჰეიდარ ალიევის პარკი კომპლექსი მოიცავს 17 შდრევანს, 32 დეკორატიულ ბაღის ნაკვეთს, ოთხიარუსიან ჩანჩქერსა და აზერბაიჯანელი პოეტების, მწერლებისადა საზოოგადოებრივი მოღვაწეების, მათ შორის ნიზამი განჯევის, მაჰსეთი განჯევის, მირზა შაფი ვაზეჰისა და სამედ ვურღუნის ძეგლებს. კომპლექსში დაგებულია 7 კილომეტრიანი საველოსიპედო ბილიკი, რომელიც პარკის მთელ ტერიტორიას ფარავს.

კომპლექსის მთავარი ქუჩა სიგრძეში 1400 მეტრი, ხოლო სიგანეში 53 მეტრია.

5000 ადამიანისთვის განკუთვნილი ღონისძიებების ჩასატარებლად პარკში ამფითეატრია მოწყობილი. შენობის სვეტები ეროვნული ორნამენტებითაა გაფორმებული. 

2016 წლის მაისში კომპლექსში განჯის ახალგაზრდული ცენტრი აშენდა, რომელიც მიზნად ისახავს სხვადასხვა ღონისძიებაში ახლგაზრდების ჩართვას. შენობას 975 მ² ფართობი უკავიია და 3 განყოფილებას მოიცავს. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბავშვთა გასართობი პარკიც, რომელიც 2015 წელს გაიხსნა.

## გალერეა 

File:Ilham Aliyev attended the opening of the Heydar Aliyev Park Complex and the Heydar Aliyev Center in Ganja 53.jpg|კომპლექსის ხედი
File:Ilham Aliyev attended the opening of the Heydar Aliyev Park Complex and the Heydar Aliyev Center in Ganja 13.jpg|ამფითეატრი
File:Ilham Aliyev attended the opening of the Heydar Aliyev Park Complex and the Heydar Aliyev Center in Ganja 10.jpg|პარკი-კომპლექსის ტბა
File:Ilham Aliyev attended the opening of the Heydar Aliyev Park Complex and the Heydar Aliyev Center in Ganja 58.jpg|პარკის ხედი ტრიუმფალური თაღიდან

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის პარკები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტურიზმი
96 (რიცხვი)

**ოთხმოცდათექვსმეტი** — ოთხმოცდამეთექვსმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდათხუთმეტის მომდევნო და ოთხმოცდაჩვიდმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **96**. 96 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათექვსმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და თექვსმეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ექვსი ერთეულით მეტი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 96 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
აბდულხალიქ ახუნდოვი

მინი|287x287px|მარჯვნივ|მირზა აბდულხალიქ ახუნდოვი
**აბდულხალიქ ჰუსეინ-ოღლუ ახუნდოვი** (; დ. 1863 — გ. 1950) — აზერბაიჯანელი ექიმი, პუბლიცისტი და მთარგმნელი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1863 წელს ქალაქ ბაქოში. 1888 წელს დაამთავრა გერმანიაში ერლანგენის უნივერსიტეტი. 1893 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია დერპტის (დღ. ტარტუ) უნივერსიტეტში. იყო ბაქოში ექიმთა საზოგადოების ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

1892 წელს აბდულხალიქ ახუნდოვმა აზერბაიჯანში სამედიცინო ისტორიის შესწავლას ჩაუყარა საფუძველი. თარგმნა აბუ მანსურ ჰარავის XI საუკუნის ცნობილი ფარმაცევტული ენციკლოპედია სპარსულიდან გერმანულად. იყო ჟურნალის „ზანბურის“ დამფუძნებელი და გამომცემელი.

გარდაიცვალა 1950 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* İLK AZƏRBAYCANLI OFTALMOLOQ — ƏBDÜLXALİQ AXUNDOV 

კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ექიმები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მთარგმნელები
ლამანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლამანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ლამანი —  სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონი
*ლამანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მოლალანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მოლალანი ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მოლალანი  — სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონი
*მოლალანი — სოფელი აზერბაიჯანში, მასალის რაიონი
დიგორა

**დიგორა** (, ) — ქალაქი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, დიგორის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ქალაქის შემოგარენში ბევრი ტურისტული ობიექტია, მათ შორის, დიგორის ხეობა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთი ოსეთის ქალაქები
ამერიკა (საფეხბურთო კლუბი)

[thumb|right|280პქ|[უგო სანჩესი „ამერიკაში“ თამაშის დროს.]]
**ამერიკა** () — მექსიკური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მეხიკოდან. ჩამოყალიბდა 1916 წლის 12 ოქტომბერს. ასპარეზობს მექსიკის საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლეს დივიზიონში და ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ტიტულოვან და პოპულარულ გუნდად მექსიკური ფეხბურთის ისტორიაში. მექსიკის ცამეტგზის ჩემპიონი და მექსიკის საფეხბურთო თასის ექვსგზის მფლობელი, მექსიკის ჩემპიონთა ჩემპიონის თასის ექვსგზის და კონკაკაფის ჩემპიონთა თასის შვიდგზის მფლობელი, კოპა ინტერამერიკანას ორგზის და კონკაკაფის გიგანტთა თასის მფლობელი.

## მიღწევები 
; მექსიკის ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი (13): 1965–66, 1970–71, 1975–76, 1983–84, 1984–85, Prode-1985, 1987–88, 1988–89, ვერანო 2002, კლაუსურა 2005, კლაუსურა 2013, აპერტურა 2014, აპერტურა 2018
* ვიცე-ჩემპიონი (9): 1959–60, 1961–62, 1963–64, 1966–67, 1971–72, 1990–91, კლაუსურა 2007, აპერტურა 2013, აპერტურა 2016
; მექსიკის თასი
* თასის მფლობელი (6): 1953–54, 1954–55, 1963–64, 1964–65, 1973–74, კლაუსურა 2019 
* ფინალისტი (3): 1944–45, 1975–76, 1990–91
; მექსიკის ჩემპიონთა ჩემპიონის თასი
* თასის მფლობელი (6): 1955, 1976, 1988, 1989, 2005, 2019
* ფინალისტი (7): 1954, 1964, 1965, 1966, 1971, 1974, 2015
; მექსიკის სუპერთასი
* ფინალისტი: 2016–17
; კონკაკაფის ჩემპიონთა თასი
* თასის მფლობელი (7): 1977, 1987, 1990, 1992, 2006, 2014–15, 2015–16
; კოპა ინტერამერიკანა
* თასის მფლობელი (2): 1977, 1991
; კონკაკაფის გიგანტთა თასი
* თასის მფლობელი: 2001 
; სამხრეთ ამერიკის თასი
* ფინალისტი: 2007

## ცნობილი ფეხბურთელები 
*  დირსეუ (1978–1979)
*  უგო სანჩესი (1992–1993)
*  კუაუტემოკ ბლანკო (1992–2007)
*  ივან სამორანო (2001–2002)
*  კლაუდიო ლოპესი (2004–2006)
*  გილიერმო ოჩოა (2004–2011, 2019)
*  ჯოვანი დოს სანტოსი (2019–)

## რესურსები ინტერნეტში
* კლუბის ოფიციალური საიტი
* კლუბის შედეგები და სტატისტიკა — Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
* Club América — Reddit Official

## სქოლიო

კატეგორია:მექსიკის საფეხბურთო კლუბები
ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი და მემორიალური კომპლექსი

**ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი და მემორიალური კომპლექსი** () — აზერბაიჯანელი პოეტისა და დრამატურგის, ჰუსეინ ჯავიდისადმი მიძღვნილი მემორიალური მუზეუმი. მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქ ნახიხჩევანში, ჰუსეინ ჯავიდის მავზოლეუმის მახლობლად. 

## ისტორია
მუზეუმი 1981 წლის 12 ივლისს, აზერბაიჯანის მთავრობის გადაწყვეტილებით აზერბაიჯანული ლიტერატურის გამოჩენილი ფიგურის, ჰუსეინ ჯავიდის პატივსაცემად დაარსდა და ჰუსეინ ჯავიდის 100 წლისთავის იუბილეს მიეძღვნა. მუზეუმის გახსნის ცერემონია 1984 წლის 9 ივნისს გაიმართა. მუზეუმის შექმნაში აქტიურად მონაწილეობდა ჰუსეინ ჯავიდის ქალიშვილი, თურან ჯავიდი.

## გამოფენა
სამუზეუმო ფონდში 9200-ზე მეტი ექსპონატია დაცული.

## კვლევითი საქმიანობა
გარდა გამოფენებისა, მუზეუმი ჰუსეინ ჯავიდის შემოქმედებასაც იკვლევს. მუზეუმის ძალისხმევით შეიქმნა ჰუსეინ ჯავიდის შრომების კრებული, რომელშიც მის სახელთან დაკავშირებული ორგანიზაციების, ინსტიტუტებისა და ადგილების შესახებაცაა ინფორმაცია თავმოყრილი. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურულ და საგანმანათლებლო დაწესებულებებში სადემონსტრაციოდ რამდენიმე მოძრავი გამოფენა შეიქმნა: „ჰუსეინ ჯავიდი და თეატრი“, „ჰუსეინ ჯავიდი და ნახიჩევანის თეატრი“, „ჰუსეინ ჯავიდის დრამატული კომპოზიცია“, „ჰუსეინ ჯავიდის სიცოცხლე და კრეატიულობა“. ჰუსეინ ჯავიდი და თეატრი“ მინსკშიც იყო გამოფენილი.

მუზეუმის პერსონალი ჰუსეინ ჯავიდის მოღვაწეობისა და შემოქმედების შესახებ ლექციებს კითხულობს და მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციას უწყობს ხელს. მუზეუმში ჩამოყალიბდა „ჰუსეინ ჯავიდის პოეტური კლუბი“, რომელიც არაერთ პოეტთან, მწერალთან და მეცნეირთან აწყობს შეხვედრებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჰუსეინ ჯავიდის სახლ-მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:1981 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ნახიჩევანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჯულფა

**ჯულფა** (,  ) — ქალაქი აზერბაიჯანში და ჯულფის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Azerbaijani vandalism against Armenian cultural monuments in Old Julfa 
* Djulfa Virtual Memorial and Museum Documenting Cultural Destruction in Nakhichevan
* Destruction of Jugha khachkars by Azeri soldiers captured in photos and movie clips.
* Regnum News Agency report.  giving response of Azerbaijan to reports of the destruction of the cemetery.
* IWPR report  by a reporter who did not actually visit the graveyard site.
* The New Tears of Araxes Documents the destruction of thousands of ancient Armenian headstones by the Azerbaijani authorities in Julfa (Jugha), Nakhchivan.

კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ქალაქები
არტაკ დაშიანი

**არტაკ დაშიანი** (; დ. 20 ნოემბერი, 1989, ერევანი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ნახევარმცველი. იგი ამჟამად თამაშობს სომხეთის ეროვნული პრემიერლიგის გუნდ ურარტუსა და სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

## საკლუბო კარიერა
არტაკ დაშიანს დამთავრებული აქვს საფეხბურთო სკოლა შენგავიტი. 2006 წელს მან მოწვევა მიიღო ბანანცი ერევანიდან, ხოლო 2007 წელს იგი უკვე თამაშობდა სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში. დაშიანის პოტენციალმა გამოჩენა ადრეულ ასაკში დაიწყო. მისმა თამაშმა ჯერ კლუბის მთავარი მწვრთნელის, ხოლო შემდეგ მთელი კლუბის ყურადღება მიიპყრო.

2009 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში, 24-ე რაუნდში, ბანანცსა და გიუმრის შორის ჩატარებულ შეხვედრაში მან მსაჯს შეურაცხყოფა მიაყენა, რის გამოც იგი დაისაჯა. სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის სადისციპლინო კომიტეტმა მან 4 მატჩიანი დისკვალიფიკაცია და 150,000$ ჯარიმა დააკისრა.

მეტალურგ დონეცკთან შეხვედრის დასრულების შემდეგ (შეხვედრას ბანანცის ყოფილი მთავარი მწვრთნელი ნიკოლაი კოსტოვი ხელმძღვანელობდა), მან გუნდთან 3 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა.

იგი კლუბის თამაშებში თანდათან იშვიათად იღებდა მონაწილეობას და საბოლოოდ შემცვლელ მოთამაშედ გადაიქცა. შემდეგ მეტალურგმა მისი განათხოვრება გადაწყვიტა. მოთამაშისადმი დაინტერესება განსაკუთრებით მისმა ყოფილმა კლუბმა, ბანანცმა გამოიჩინა. ორივე კლუბის შეთანხმების შედეგად, დაშიანი ბანანცში იჯარით გადავიდა. სეზონის შუა პერიოდში, გუნდის კაპიტნის, არტურ ვოსკანიანის გადაყენების შემდეგ, ახალი გუნდის კაპიტანი გახდა არსენ ბალაბეკიანი, ხოლო დაშიანი კი ვიცე-კაპიტანი. სეზონის დასრულების შემდეგ, კლუბმა გადაწყვიტა, რომ ბალაბეკიანისთვის კონტრაქტი არ გაერგრელებინა, ამიტომ მან გუნდი დატოვა. ამგვარად, დაშიანი გუნდის კაპიტნად იქცა. 2013 წელს იგი გადავიდა კლუბ განძასარი კაპანში. 2016 წელს გადავიდა კლუბ ალაშკერტში

## საერთაშორისო კარიერა
დაშიანი სომხეთის საფეხბურთო 21-წლამდელთა ახალგაზრდულ ნაკრებს 2008 წელს შეუერთდა. ერთი წლის შემდეგ, იგი სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში გადავიდა. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი გაიმართა 2009 წლის 11 თებერვალს, კვიპროსში ჩატარებულ ლატვიის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში. თამაში ანგარიშით 0:0 დასრულდა. ამის შემდეგ, მან ითამაშა ფიფას მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპში: 2009 წლის 10 ოქტომბერს ესპანეთის ნაკრების წინააღმდეგ, ხოლო 2010 წლის 11 აგვისტოს ამხანაგურ შეხვედრაში ირანის ნაკრების წინააღმდეგ (1-3)

## პირადი ცხოვრება
არტაკ დაშიანი დაქორწინდა 2011 წლის ნოემბერში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ჰარანი (ლერიქი)

**ჰარანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  85 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ვაჟა-ფშაველას გამზირი

**ვაჟა-ფშაველას გამზირი** — გამზირი თბილისში, საბურთალოსა და ვაკის რაიონებში (საბურთალო). პეკინის გამზირიდან ზურაბ ანჯაფარიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე კომინტერნის ქუჩა ერქვა.1961 წელს ვაჟა-ფშაველას სახელი ეწოდა. წარმოადგენს საბურთალოს ცენტრალურ მაგისტრალს. ოთხკილომეტრიანი გამზირი განაშენიანებულია საცხოვრებელი და საზოგადოებრივი-საყოფაცხოვრებო დანიშნულების შენობებით: საქართველოს საისტორიო არქივი, ნ. ყიშიძის სახელობის ცენტრალური საუნივერსიტეტო კლინიკა, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სასწავლო-სამეცნიერო კომპლექსი, მრავალსართულიანი საცხოვრებლები სახლები. გამზირი დასრულებულია ბუნებრივ ამფითეატრზე შეფენილი სამეცნიერო ქალაქით, რომელიც მოიცავს მრავალ სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებას, ინსტიტუტს, ლაბორატორიას.

გამზირის ორივე მხარეს, სიღრმეში, განლაგებულია საცხოვრებელი კვარტლები. გამზირზე დგას წმინდა მარიამ ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების, წმინდა ნინოსა და წმინდა ბარბარეს ეკლესიები. 1973 წელს დაიდგა ვაჟა-ფშაველას ძეგლი (მოქანდაკე გიორგი ოჩიაური, არქიტექტორები: რ. კიკნაძე, თ. მიქაშავიძე), რამაც ახალი საცხოვრებელი რაიონის განაშენიანებას თავისებური იერი მიანიჭა. გამზირზე დგას ივანე თარხნიშვილის (მოქანდაკე კონსტანტინე მერაბიშვილი) ძეგლი, დავით ბოლქვაძის (მოქანდაკე ბ. სულხანიშვილი) და არჩილ გელოვანის (მოქანდაკე მერაბ ბერძენიშვილი, არქიტექტორი გ. მოწონელიძე) ბიუსტები. გამოდის მეტროს სადგურები: „სამედიცინო უნივერსიტეტი“, „დელისი“, „ვაჟა-ფშაველა“ და „სახელმწიფო უნივერსიტეტი“. შესახვევებით უშუალოდ უკავშირდება შალვა ნუცუბიძისა და სიმონ კანდელაკის ქუჩებს. აქვს 3 შესახვევი, I ჩიხი (ყოფილი განივი ქუჩა).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ვაკის რაიონის ქუჩები
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
ჰოვერი

**ჰოვერი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტი

**ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტი** () — ჩეჩნეთის რესპუბლიკის რეგიონული, ცალმხრივი საკანონმდებლო ორგანო. თანამედროვე პარლამენტი დამტკიცდა 2003 წელს, მას შემდეგ რაც ჩეჩნეთის რესპუბლიკის კონსტიტუცია დამტკიცდა რეფერენდუმის შემდეგ. პარლამენტის ამჟამინდელი თავმჯდომარეა ერთიანი რუსეთის წევრი მაგომედ დაუდოვი. პარლამენტი ირჩევა 5 წლით.

## ისტორია
1917 წელს სსრკ-ის დაარსების შემდეგ, ადგილობრივი პარლამენტი, ჩეჩნეთის ავტონომიური ოლქის უზენაესი საბჭო გაერთიანდა ინგუშეთთან და ჩამოყალიბდა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა. პარლამენტი იკრიბებოდა. პარლამენტი იკრიბებოდა წელიწადში ორჯერ. 1995 წლის შემოდგომაზე დოკუ ზაგაევმა მოიწვია ძველი დეპუტატები. არჩევნები ჩატარდა 1996 წლის ივნისში, 1996 წლის აგვისტოში კი ეროვნულმა ასამბლეამ ფუნქციონირება შეწყვიტა, ჩეჩნეთის პირველი ომის გამო. არჩეულმა დეპუტატებმა დატოვეს ჩეჩნეთი. 1997 წლის იანვარში ცალკე აირჩა იჩქერიის პარლამენტი რომელიც შედგებოდა 50 დეპუტატისაგან.

## სტრუქტურა
პარლამენტი შედგება 41 წევრისა და 10 კომიტეტისაგან. უმრავლესობაშია პარტია ერთიანი რუსეთი 37 მანდატით, ოპოზიციური პარტიები კი არიან სამართლიანი რუსეთი და რუსეთის კომუნისტური პარტია 2-2 მანდატით.

## თავმჯდომარეები
* დუკუვახა აბდურაჰმანოვი (30 ოქტომბერი, 2008 — 29 ივნისი, 2015)
* სალმან ზაკირევი (მოვალეობის შემსრულებელი; 29 ივნისი, 2015 — 3 ივლისი, 2015)
* მაგომედ დაუდოვი (3 ივლისი, 2015 — დღემდე)

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტის ვებგვერდი

კატეგორია:ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტი
პატარა კაცები

**პატარა კაცები** — ამერიკელი მწერლის ლუიზა მეი ოლკოტის 1871 წელს გამოქვეყნებული ნოველა. წიგნში მთავრი გმირები პატარა ქალებიდან გამომდინარეობენ, რის გამოც მას არაოფიციალურად „პატარა ქალების“  ტრილოგიის მეორე წიგნს უწოდებენ. ნოველა მოგვითხრობს ჯო ბერის და ფლამფილდის მამულის სკოლის ბავშვების შესახებ. მწერლისთვის შთაგონების წყარო მისთვსის ძვირფასი ადამიანის, მისი სიძის გარდაცვალება გახდა. საყვარელი გმირის გარდაცვალების ამბავს „პატარა ქალების“ ბოლო თავშიც ვკითხულობთ. 

## მიმოხილვა
ნოველაში აღწერილია ფლამფილდის მამულის მოსწავლეების ცხოვრების ექვსი თვე. სკოლას ხელმძღვანელობს გერმანელი პროფესორი ფრიდრიხი და ჯოზეფინ ბერი. სკოლის იდეა პირველად გაჩნდა „პატარა ქალების“ დასასრულში, როდესაც ზრდასრული ჯო მემკვიდრეობით გარდაცვლილი დეიდისგან იღებს მამულს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ''Little Men: Life at Plumfield With Jo's Boys'' Chicago, New York: M. A. Donohue & Co., c1871 at A Celebration of Women Writers

კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:1871 წლის რომანები
კატეგორია:ლუიზა მეი ოლკოტის რომანები
სომხეთ-ირანის ურთიერთობები

**სომხეთ-ირანის ურთიერთობები** — მოიცავს ირანისა და სომხეთის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას. მიუხედავად რელიგიური და იდეოლოგიური განსხვავებებისა, ქვეყნები სტრატეგიულ პარტნიორებს წარმოადგენენ ერთმანეთისთვის ამ რეგიონში.

## ვაჭრობა
2007 წლის ივლისში ხელი მოეწერა მემორანდუმს ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევებისა და სომხეთ-ირანული სარკინიგზო და რუსული საკუთრებაში არსებული ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მშენებლობის შესახებ, რომლებიც ეხებოდა ირანის ნედლეულის გადამუშავებას. გარდა ამისა, სომხეთის და ირანის მთავრობები მუშაობდნენ ორმხრივი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებაზე, რომლის გაფორმებაც 2007 წლის ბოლოსთვის იყო დაგეგმილი. 

2009 წელს ორ ქვეყანას შორის მთლიანი ვაჭრობის მოცულობა გაიზარდა 200 მილიონ აშშ დოლარამდე,  სავაჭრო ურთიერთობები ორ ქვეყანას შორის დღესაც ძლიერია და 2014 წლისთვის 300 მილიონ აშშ დოლარამდე იყო გაზრდილი. 

2014 წელს ირანისა და სომხეთის ენერგეტიკის მინისტრები შეთანხმდნენ, რომ უნდა დაწყებულიყო ახალი ენერგო ხაზის მშენებლობა ორ ქვეყანას შორის, რომელსაც უნდა გაეძლიერებინა ქვეყნებს შორის ენერგეტიკული კავშირი.

## ტურიზმი
სომხეთსა და ირანს შორის არის ფართო ტურისტული კავშირი. 2014 წლის პირველ ნახევარში დაახლოებით 35 000 ირანელი ტურისტი ეწვია სომხეთს , ყველა ტურისტის საერთო რაოდენობა, რომლებიც სომხეთში ჩავიდნენ 2014 წლის პირველ ნახევარში შეადგენდა 495 967 ადამიანს. გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით მაჩვენებელი  17,3% -ით არის გაზრდილი. XIX საუკუნის ბოლოს, როდესაც ენათმეცნიერები ცდილობდნენ სომხური ენის კლასიფიკაციას, მათ (შეცდომით) დაასახელეს ის როგორც ერთ-ერთი ირანული ენა.

2008 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში არაერთი ძეგლი იქნა შეტანილი, რომელსაც „ირანის სომხური სამონასტრო ასამბლეა“ ეწოდება. 

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Embassy of Armenia to Iran
* Embassy of Iran to Armenia
* ARMENIA AND IRAN iv. History, discussion, and the presentation of Iranian influences in Armenian Language over the millennia
* Series of several large articles that cover thousands of years of Iranian-Armenian relations in pre-modern times
* ARMENIA AND IRAN vi. Armeno-Iranian relations in the Islamic period

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
თაზი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|თაზი
**თაზი**, *შუააზიური მწევარი* — მწევარი ძაღლის ჯიში. ჩამოყალიბდა VIII–IX საუკუნეში ადგილობრივი ძაღლების შეჯვარებით მომთაბარეთა მწევრებთან (სალუკებთან) შუა აზიისა და ყაზახეთის უდაბნოებში. თაზებით ნადირობენ კურდღელზე, მელაზე, ჩლიქოსნებზე, იშვიათად — მგელსა და გარეულ ღორზე. ფეხმარდი, ამტანი, მხეცების მიმართ ავი ძაღლია; ნადირობისას შეუძლია გამოიყენოს ალღო (იყენებენ მარტოდ, გუნდში ან წყვილში მთის არწივთან ერთად). ელეგანტური, ხმელ-მაგარი ტიპის აგებულება (სიმაღლე მინდაოში 55–70 სმ). თავი წაგრძელებულია; ყურები დაკიდებულია ხრტილზე. მკერდი ფართო და ღრმაა; მუცელი ძლიერ აწეული. ბეწვი სწორი და მოკლე; კუდზე, ფეხებსა და ყურებზე მეტად გრძელი. შეფერილია წითური და ზონარული სხვადასხვა ელფერად, თეთრად, შავად (ერთფეროვნად ან ჭრელად). მცირერიცხოვანი ჯიშია.

## ლიტერატურა 
* Русская охота: Энциклопедия. М., 1998;
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მწევარი ძაღლები
ალექსანდრე კარაპეტიანი

**ალექსანდრე კარაპეტიანი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1987, თბილისი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ფორვარდი. იგი ამჟამად თამაშობს რუსეთის კლუბ სოჭისა და სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

## საკლუბო კარიერა
კარაპეტიანმა ფეხბურთის თამაში გერმანიის რეგიონალურლიგაში (მეოთხე საფეხური) დაიწყო. იგი თამაშობდა: ვეენ ვეისბადენი-2-ში, ობერნეუკაბდში, ელვესბერგსა და ჰომბორგში. 2013 წელს იგი გადავიდა ჯერ ლუქსემბურგის ეროვნული დივიზიონის კლუბ ფ-91 დიუდელანჟში, ხოლო შემდგომ გრევენმაჩერში; თუმცა საბოლოოდ კვლავ ფ-91 დიუდელანჟში დაბრუნდა. მან კლუბთან 2014-15 წლის სეზონი გაატრა და ამ დროში 23 თამაშში მიიღო მონაწილეობა (გაიტანა 15 გოლი).

2014-2015 წლების ლუქსემბურგის ეროვნული დივიზიონის დასრულებისას, მისი კონტრაქტი ამოიწურა; მაშ შემოთავაზებები მოუვიდა ჩინეთიდან, ჰონგ-კონგიდან და სომხეთიდან, თუმცა მან კარიერის გაგრძელება დასავლეთ ევროპაში გადაწყვიტა. მან კონტრაქტი ლუქსემბურგის გუნდ ვიქტორია როსპორტთან გააფორმა. იგი კლუბში 2 სეზონი თამაშობდა: ამ დროში მან მონაწილეობა მიიღო 35 თამაშში და გაიტანა 25 გოლი.

2017 წლის მაისში კარაპეტიანმა 2-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა კლუბ პროგრესთან. მან გუნდში 2 წელი გაატარა; ამ დროში მონაწილეობა მიიღო 47 თამაშში და გაიტანა 40 გოლი.

2019 წლის 12 ივლისს, კონტრაქტი გააფორმა რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის გუნდ სოჭისთან.

## საერთაშორისო კარიერა
ალექსანდრე კარაპეტიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 2014 წლის 11 ოქტომბერს, უეფას ეურო 2016-ის საკვალიფიკაციო ეტაპის ეგიდით გამართულ სერბეთის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში (ერევნის რესპუბლიკური სტადიონი, ერევანი). იგი თამაშში უკანასკენელი 6 წუთი, მარკოს პიელის შეცვლით, ჩაერთო.

შემდეგი წლები კარაპეტიანს ნაკრებში არ უთამაშია, თუმცა 2018 წლის ნოემბერში იგი კვლავ იხმეს ნაკრებში სათამაშოდ. შეხვედრები 2018 წლის უეფას ეროვნული ლიგის ეგიდით შედა; ისინი გიბრალტარსა და ლიხტენშტაინს დაუპირისპირდნენ. ალექსანდრე კარაპეტიანმა სადებიუტო საერთაშორისო გოლი გაიტანა უეფას ეროვნული ლიგის ეგიდით გამართულ შეხვედრაში, 11 ნოემბერს.

2019 წლის ივნისში მან ზედიზედ 2 თამაშში მოახერხა გოლის გატანა; ეს თამაშები შედგა უეფას ეურო 2020ის საკვალიფიკაციო ეტაპის ეგიდით, ლიხტენშტაინისა და საბერძნეთის ნაკრებების წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*UEFA profile
*
*European Football profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობები

**სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობები** (,  —  მოიცავს სომხეთისა და რუსეთის ფედერაციის შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას. ორმხრივი ურთიერთობები თანამედროვე სომხეთსა და რუსეთს შორის დამყარდა 1992 წლის 3 აპრილს, თუმცა რუსეთი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა სომხეთში მე-19 საუკუნის დასაწყისიდან. 

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, სომხეთმა გაიზიარა რუსეთის მიდგომა, რაც მოიცავდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოების თანამეგობრობის გაძლიერებას. ორივე ქვეყანა არის სამხედრო ალიანსის „კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის“ (CSTO-ს) წევრი, ოთხ სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყანასთან ერთად. 2015 წლის 2 იანვარიდან, სომხეთი არის ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის სრულუფლებიანი წევრი.

## მუდმივი დიპლომატიური მისიები
*რუსეთს აქვს საელჩო ერევანში და გენერალური საკონსულო გიუმრში.
*სომხეთს აქვს საელჩო მოსკოვში და გენერალური საკონსულოები დონის როსტოვსა და სანქტ-პეტერბურგში, ასევე საკონსულო ოფისი სოჭში.

File:Embassy of Russia, Yerevan2.JPG|რუსეთის საელჩო ერევანში.
File:Москва, Армянский переулок, 2, ворота.jpg|სომხეთის საელჩო მოსკოვში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Armenia signs a cooperation agreement with Russia Alrosa 
* Российско-армянские отношения (МИД РФ)
* Торгово-экономическое сотрудничество
* Гуманитарное сотрудничество

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:რუსეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის სამედიცინო ტურიზმი

**აზერბაიჯანის სამედცინო ტურიზმი** — აზერბაიჯანის ტურიზმის ინდუსტრიის მნიშვნელოვანი სექტორი. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე აზერბაიჯანი სამედიცინო ტურიზმის პოპულარული დანიშნულების ადგილი იყო.

## სამედიცინო ტურიზმი
]]
ნაფთალანის აბაზანები 1980-იან წლებში წლის განმავლობაში საშუალოდ 75 000 ვიზიტორს იზიდავდა. შემდეგში სამედიცინო ტურიზმის ინდუსტრიას დიდი დარტყმა მიაყენა მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტმა და საბჭოთა კავშირის დაშლამ. 2008 წლიდან აზერბაიჯანმა სამედიცინო ტურიზმის ინდუსტრიის განვითარების ხელშეწყობა განაახლა. სამედიცინო ტურიზმის განვითარებისთვის მიღებული ეროვნული სამთავრობო პროგრამის წყალობით ბაქოში, ნახიჩევანში, ნაფთალანსა და რამდენიმე სხვა ქალაქში სამედიცინო ცენტრები გაიხსნა.

აზერბაიჯანის თერმული ტურიზმის ასოციაციის ხელმძღანელის, რუსლან გულიევის თქმით, აზერბაიჯანი სამკურნალო რესურსების სახლია, ისეთი რესურსებისა, როგორიცაა სამკურნალო ტალახები , მინერალური წლები და ნაფთალანის ზეთი. აზერბაიჯანელ ექიმთა განცხადებით, ნაფთალანის ზეთს 70-ზე მეტი დაავადების გაკურნება შეუძლია, მათ შორის კანის, მყესებისა და ნევროლოგიური დარღვევების. აღნიშნული მოსაზრება დასავლელი ექიმების მიერაცაა გაზიარებული. ისინი აღნიშნავენ, რომ ნედლი ნაფტალინი კარცენოგენურია. ნედლი ნაფტალინი, სუფთა ნაფტალინი, ფისისგან გაწმენდილი ნაფტალინი და ნაფტალინის ჰიდროკარბონატები სხვადასხვა დაავადების სამკურნალოდ გამოიყენება. 

ნახიჩევანში მდებარე დუზდაგის სასტუმრო, Istisu Masalli, და შაბრანის რაიონში მდებარე Qalaalti Hotel & Spa მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ სამედიცინო ტურისტულ დანიშნულების ადგილებად დასახელდა.

## ცნობილი დანიშნულების ადგილები
### ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის საავადმყოფო
 გობუსტანის რაიონში]]
სააავადმყოფოს იმ რეგიონის შესაბამისად ეწოდა სახელი, სადაც იგი მდებარეობს. საავადმყოფო 2015 წლის 1 დეკემბერს გაიხსნა, რომელსაც პრეზიდენტი, ილჰამ ალიევიც დაესწრო. საავადმყოფო რვაგანყოფილებიანი შენობაა, ორი აუდიტორიით, შვიდი საკლასო ოთახით, კომპიუტერების ოთახით, საკონფერენციო დარბაზით, სამედიცინო და სპორტული ცენტრით, სტუდენტთა სამედიცინო შემოწმების ოთახებით. საავადმყოფოში 14 სტაციონარული განყოფილება და 300 საწოლია და 130-ზე მეტი ექიმი მუშაობს. ვულკანურ ტალახს მინერალური მარილებისა და ორგანული ნივთიერებების შემცველობის გამო სამკურნალო თვისებები გაააჩნია. 

აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არსებული ტალახის ვულკანების მესამედი 16 000 კმ²-ის ფარგლებშია მოქცეული. ტალახის ვულკანები ძირითადად გავრცელებულია აფშერონის ნახევარკუნძულზე, ბაქოს არქიპელაგსა და საქართველოს საზღვართან. 

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის ტურიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტურიზმი
კატეგორია:სამედიცინო ტურიზმი
ბაქოს ჯაზის ფესტივალი

**ბაქოს საერთაშორისო ჯაზის ფესტივალი** () — ყოველწლიური მუსიკალური ფესტივალი ბაქოში. 2005 წლიდან ატარებს აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი რაინ სულთანოვი აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროსა და აზერბაიჯანის კულტურის ფონდის მხარდაჭერით. ბაქოს ჯაზის ფესტივალი ყოველწლიურად მოიცავს კონცერტებს, მასტერკლასებს, სემინარებს, ახალგაზრდა შემსრულებლების კონკურსებს, საბავშვო ჯაზის დღეებს, ჯაზ კინოს დღეებს, ხელოვნებისა და ფოტოგამოფენებს ჯაზის თემაზე. 2016 წელს ბაქოს ჯაზის ფესტივალი შევიდა ევროპულ ჯაზ ასოციაციაში (European Jazz Network EJN).

## ისტორია 
2005 წელს ფესტივალს დაესწრნენ 12 ქვეყნის მუსიკოსი, ისეთი მუსიკოსების ჯგუფები, როგორებიც არიან ჯო ზავინული ავსტრიიდან, ბობო სტენსონი, მარია ჯოაო, იაკოვ  ოკუნის რუსული კვარტეტი, საქსოფონალისტი გრეგ ოსბი, ცნობილი ჯაზის მუსიკოსები. შემსრულებლები აზერბაიჯანიდან და მრავალი სხვა ქვეყნიდან. 2005 წლიდან, აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მხარდაჭერით, ჟურნალმა Jazz Dunyasi– მ ჩაატარა მასშტაბური ფესტივალები, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს მსოფლიო ჯაზის თითქმის ყველა ვარსკვლავმა (ალ ჯეროუ, ჰერბი ჰანკოკმა, მარკუს მილერმა, კენი გარეტმა, ჯოშუა რედმანმა და მრავალი სხვა).

ასევე, 2005 წელს, ბაქოს ჯაზის ფესტივალის ფარგლებში, ჟურნალმა Jazz Dunyasi წამოიწყო საერთაშორისო პროექტი „მე ვარ ჯაზმენი!“ - ახალგაზრდა ჯაზ შემსრულებლების შეჯიბრი, რომელთა გამარჯვებულები იყვნენ ისეთი ნიჭიერი მუსიკოსები, როგორებიცაა ისფარ სარაბსკი, რიად მამედოვი, ალინა როსტოსკაია და სხვები.

2017 წელს ფესტივალი 20-დან 28 ოქტომბრამდე გაგრძელდა და ფესტივალის შემადგენლობაში ჩატარდა გვინეელი მუსიკოსის სექუ კუიატის კონცერტი. მის გარდა იყვნენ, მუსიკოსები გერმანიიდან, შვედეთიდან, შვეიცარიიდან, ნიდერლანდებიდან, ისრაელიდან, საფრანგეთიდან და სხვები.

2018 წელს ფესტივალი გახსნა ბრიტანელმა ნეო-სოულის ოსტატმა ომარ ლი-ფუკიმ. ფესტივალში მონაწილეობდნენ მუსიკოსები და მუსიკალური ჯგუფები მსოფლიოს 14-ზე მეტი ქვეყანიდან: ლორა პოლდვერი (ესტონეთი), ჟან-კრისტოფ სქოლეტა (საფრანგეთი), ჯგუფი „მუსიკა, მუსიკა, მუსიკა“ (შვედეთი), უვ შტაინმეტცი (გერმანია), ჯან ჯანქაია და კაგან ილდიზი (თურქეთი), მარტინ სალემის ტრიო (ბელგია), ჰელგ ლეინის ტრიო (ნორვეგია), Kodaly Spicy Jazz band (უნგრეთი), მიშელ პიპოკუინო (ბრაზილია), რუბენ ჰაინის ტრიო (ჰოლანდია), გრიგორი მადას ჯგუფი კრისტის დეშელთან ( აშშ). ფესტივალი 15-დან 28 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანული ჯაზი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ფესტივალები
კატეგორია:ფესტივალები ანბანის მიხედვით
რუსია

საკუთარი სახელი **რუსია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კახაბერ რუსია — ქართველი პოლიტიკოსი, ბიზნესმენი
* მელიტონ რუსია — ქართველი პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
არგენტინა-აზერბაიჯანის ურთიერთობები

**არგენტინა-აზერბაიჯანის ურთიერთობები**  —  მოიცავს აზერბაიჯანისა და არგენტინას შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას.

## ისტორია
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, აზერბაიჯანმა დამოუკიდებლობა  1991 წლის 25 დეკემბერს მოიპოვა. 1992 წლის 9 მარტს არგენტინამ აღიარა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა და 1992 წლის 8 ნოემბერს ორივე ქვეყანამ ერთმანეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა.

2010 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანმა ბუენოს-აირესში საელჩო გახსნა, ეს საელჩო პირველი იყო აზერბაიჯანის მიერ გახსნილ საელჩოებს შორის სამხრეთ ამერიკაში.

2011 წლის 16-20 ოქტომბერს, არგენტინის სამეცნიერო და ტექნიკური კვლევების ეროვნული ცენტრის (CONICET) პრეზიდენტი მარტა როვირა აზერბაიჯანს ეწვია. ვიზიტის დროს შეხვედრები გაიმართა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტთან მაჰმუდ კარიმოვთან, განათლების მინისტრ მისირ მარდანოვთან, კომუნიკაციებისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების მინისტრის მოადგილე ელმირ ელიზადესთან და ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორ აბელ მაჰარამოვთან. მათ ასევე ხელი მოაწერეს შეთანხმებას „ANAS“- სა და „CONICET“- ს შორის თანამშრომლობის შესახებ.

2011 წლის 2 ნოემბერს აზერბაიჯანმა და არგენტინამ ხელი მოაწერეს ურთიერთგაგების მემორანდუმს ინოვაციების, ტექნოლოგიური კვლევებისა და მეცნიერების შესახებ. ხელშეკრულება გაფორმდა ბაქოში, აზერბაიჯანის ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და არგენტინის მეცნიერების, ტექნოლოგიისა და პროდუქტიული ინოვაციების სამინისტროს შორის. შეთანხმებას აზერბაიჯანული მხრიდან ხელი მოაწერა მინისტრმა შაჰინ მუსტაფაევმა, ხოლო არგენტინის მხრიდან მინისტრმა ლინო ბარანაჯომ.

2011 წლის სექტემბერში არგენტინელი კანონმდებლების დელეგაცია აზერბაიჯანს ეწვია, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის 20 წლისთავი აღსანიშნავად. 2012 წლის 18 თებერვალს, არგენტინის რესპუბლიკის პრეზიდენტის, კრისტინა ფერნანდესის ბრძანებით, კარლოს დანტე რივა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში არგენტინის ელჩად დაინიშნა.

2016 წლის სექტემბერში, არგენტინის დეპუტატთა პალატის მეორე ვიცე-პრეზიდენტის, პატრიცია ჯიმენესის ხელმძღვანელობით, აზერბაიჯანს დელეგაცია ეწვია, ბაქოში მე-5 საერთაშორისო ჰუმანიტარულ ფორუმზე დასასწრებად. დელეგაციას შეხვდნენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და პირველი ლედი, მეჰრიბან ალიევა. დელეგაცია ასევე შეხვდა საგარეო საქმეთა მინისტრს და პარლამენტის ვიცე-სპიკერს . 

## რესურსები ინტერნეტში
* Azərbaycan Respublikasının Argentinadakı Səfirliyinin rəsmi saytı 
* Мамед Ахмедзаде: «Азербайджано-аргентинские отношения имеют широкие перспективы»

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:არგენტინის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:არგენტინის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა და საინფორმაციო ცენტრი

**ხაზარის უნივერსიტტის ბიბლიოთეკა და საინფორმაციო ცენტრი** (KULIC) — ბაქოში მდებარე ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა. შეიცავს საჯაროდ ღია სამ განყოფილებას: მთავარი ბიბლიოთეკა ნეფჩილარის კამპუსში, MBA განყოფილებას ბაქოს საქმიანი რაიონის კამპუსში და ალატავას კამპუსის ბიბლიოთეკას (რომელიც უნივერსიტეტის შვილოობილი ლაბორატორიული სკოლის შენობაშია განთავსებული).

## კოლექციები
ბიბლიოთეკის დაახლოებით 75% ინგლისურ ენაზე შედგენილ მასალს მოიცავს. გარდა ამისა, ბიბლიოთეკაში ინახება აზრბაიჯანულ, რუსულ, თურქულ, არაბულ, სპარსულ, გერმანულ, ფრანგულ, იტალიურ, ჩინურ, იაპონურდა სხვა თანამედროვე ევროპული და აღმოსავლური ენების ნაბეჭდი და ელექტრონული კოლექციები ბიზნესის, ეკონომიკისა და მენეჯმენტის, ინჟინერიისა და გამოყენებითი მეცნიერებების, განათლების, სოციალური მეცნიერებების, პოლიტიკის მეცნიერებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების, იურიდიული კვლევების, ლინგვისტური კვლევების, ხელოვნების, არქიტექტურის, ფილოსოფიის, ლიტერატურის, ისტორიისა და სამედიცინო მეცნიერებათა შესახებ. ბიიბლიოთეკაში დაცულია ხაზარის უნივერსიტეტის გამომცემლობის მიერ ყოველწლიურად გამოსცემული სახელმძღვანელოები და სხვა ნაშრომები. ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის საინფორმაციო ცენტრს ბიბლიოგრაფიის ფართო კოლექცია აქვს, მათ შორის ერთენოვანი და ორენოვანი ენციკლოპედიები. ბიბლიოთეკის საინფორმაციო ცენტრის კოლექციები ივსება შემოწირულობებით, სხვადასხვა გრანტითა და შესყიდული წიგნებით.

1999 წლიდან ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა და საინფორმაციო ცენტრი მსოფლიო ბანკის, ხოლო 2005 წლიდან აზიის განვითარების ბანკის რეგიონული ბიბლიოთეკაა.

## სპეციალური პროექტები
ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა და საინფორმაციო ცენტრი სხვადასხვა პროექტში მონაწილეობს, მათ შორისაა: საგანმანათლებლო და საინფორმაციო კვლევების ხაზარის უნივერსიტეტის ცენტრი, რომელიც კალიფორნიის უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო და საინფორმაციო კვლევების სკოლასთან თანამშრომლობით აშშ-ის საინფორმაციო ცენტრის  ფონდის მეშვეობით შეიქმნა. „პროექტი გუტენბერგი“, რომელშიც აზერბაიჯანის ეროვნულ ბიბლიოთეკასთან და აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ლიტერატურის ინსტიტუტთან თანამშრომლოს. გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის თარგმნითი პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს სხვადასხვა გამოცემის აზერბაიჯანული ენიდან და აზერბაიჯანულ ენაზე თარგმანების სრული ბიბლიოგრაფიის შექმნას.

## ხაზარის უნივერსიტეტის ინსტიტუციონალური საცავი
ხაზარის უნივერსიტეტის ინსტიტუციონალური საცავი წარმოადგენს ბიბლიოთეკის საინფორმაციო ცენტრის მიერ შეთავაზებული მომსახურების საცავს, რომელიც უნივერსიტეტის მკვლევართა, კოლაბორაციონისტთა და სტუდენთათვისაა შექმნილი. საცავი ხაზარის უნივერსიტეტის ფაკულტეტების კვლევათა ციფრულ კოლექციებს. ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის საინფორმაციო ცენტრი განაგებს, იცავს და ავრცელებს ამ კოლექციებს პროგრამის DSpace მეშვეობით. დაცული მასალა მოიცავს სამეცნიერო სტატიებს, თეზისებსა და დისერტაციებს, ასევე ისეთ მასალებს, როგორიცაა სურათები, ვიდეოები და მონაცემთა ნაკრები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
*ხაზარის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის საინფორმაციო ცენტრის ოფიციალური ვებ-საიტი

კატეგორია:ხაზარის უნივერსიტეტი
კატეგორია:ბაქოს ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
ლადო გუდიაშვილის ქუჩა

**ლადო გუდიაშვილის ქუჩა**  —  ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი). მდებარეობს თავისუფლების მოედნიდან არჩილ ჯორჯაძის ქუჩამდე. XIX საუკუნის დასაწყისში ქუჩის მიმდებარე ტერიტორია დაუსახლებელი იყო, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ აქა-იქ გაფანტულ რამდენიმე შენობას, რომელთა შორის გამოირჩეოდა ახლანდელი ანტონ ფურცელაძისა და ნატო ვაჩნაძის ქუჩების მონაკვეთზე მდგარი ლორის-მელიქოვების სახლი, რომელიც გადაურჩა აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევას (1795).

1841 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ატამანის ქუჩა — მიხეილ ლორის-მელიქოვის თერგის ოლქის ატამანად ყოფნის აღსანიშნავად. 1877 წელს ქუჩას დაერქვა ლორის-მელიქოვის სახელი. ასევეა დატანილი თბილისის 1900 წლის გეგმაზეც. 1922 წელს  ვლადიმერ (ლადო) კეცხოველის სახელი დაარქვეს. ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა ლადო გუდიაშვილი და 1992 წელს ქუჩას მისი სახელი ეწოდა. 

ქუჩაზე არის შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი (ყოფილი სასულიერო სემინარია. XIX საუკუნის 30-იანი წლები, არქიტექტორი ჯ. ბერნარდაცი), საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის კორპუსები [ყოფილი სათავადაზნაურო საადგილმამულო ბანკი (1916, არქიტექტურა ა. კალგინი, მხატვარი ჰ. ჰრინევსკი) და ყოფილი ვოლგა-კამის საზოგადოების ბანკი (19185)], ლადო გუდიაშვილის სახლ-მუზეუმი (№11).  შემონახულის XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები, მათ შორის მუხრანბატონის ყოფილი სახლი (№9, არქიტექტორი კ. ტატიშჩევი). ქუჩაზე გამოდის სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ადმინისტრაციული კორპუსი. ქუჩის ბოლოს, ცხრა აპრილის სახელობის ბაღში, დგას ლადო გუდიაშვილის ძეგლი (მოქანდაკე დიმიტრი  მიქატაძე, არქიტექტორი რ. ბერიძე). აქვს I შესახვევი (ყოფილი ლ. კეცხოველის შესახვევი).  

გათვალისწინებულია ლადო გუდიაშვილის ქუჩის რეკონსტრუქცია. პროექტის თანახმად იგი უნდა გახდეს ხიდი თბილისის ისტორიული ნაწილსა და ქალაქის თანამედროვე ცენტრს შორის, გადაიქცეს კულტურის ცენტრად და სამუზეუმო, ფეხით მოსიარულეთა ქუჩად.

## ლიტერატურა 
გუდიაშვილი
ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქუჩა

**ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). რუსთაველის გამზირიდან კოტე მესხის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 30-იან წლებში. დააპროექტა მიწისმზომელმა ტოვარნიცკიმ (1833-1835). 1841 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც დავითის ქუჩა. 1846 წელს ეწოდა ალექსანდრე ჭავჭავაძის სახელი. იგი ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა და ამ ქუჩაზეც აღესრულა ტრაგიკულად — მიხეილ ვორონცოვთან წვეულებაზე მიმავალი ეტლიდან გადმოვარდა, თავი დაარტყდა ქუჩის ფილაქანს და იმავე ღამეს გარდაიცვალა. ქუჩაზე და ჩიხებში შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. ალექსანდრე ჭავჭავაძის კუთვნილი, სილამაზით გამორჩეული 3 შენობა, რომელთაც მთელი კვარტალი ეჭირა რუსთაველის გამზირსა და გრიბოედოვის ქუჩას შორის, შემორჩენილი არ არის. 

 ამჟამად ამ ადგილას დგას და ჭავჭავაძია ქუჩაზე გვერდითი ფასადით გამოდის არქიტექტორების პ. შტერნისა და კ. ტატიშჩევის მიერ 1897 და 1898 წლებში აგებული შენობები. ქუჩას აქვს 1 შესახვევი (ატენის შესახვევი, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ცხინვალის ქუჩა, 1946 წელს ალექსანდრე ჭავჭავაძის შესახვევი), 2 ჩიხი. პირველი ჩიხი თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც მთისძირი ჩიხი.

## ლიტერატურა 
ჭავჭავაძე
რამიზ როვშანი

**რამიზ როვშანი** (; დ. 15 დეკემბერი, 1946, ამირჯანი, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი პოეტი, მწერალი, ესსეისტი, კინოსცენარისტი,  თარჯიმანი, აზერბაიჯანის მწერალთა გაერთიანების წევრი (1981). აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (2019).

## ბიოგრაფია 
რამიზ როვშანი 1946 წლის 15 დეკემბერს, ბაქოს სურახანის რაიონის ამირჯანის დასახლებაში დაიბადა. წაემოშობით გუბადლის რაიონის სოფელ თეიმურ-მიუსქანლიდანაა. სწავლობდა სურახანის რაიონის 208-ე საშუალო სკოლაში. 1964-1969 სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, შემდეგ დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი სცენარის კურსების სკოლა (1976-1978). იყო ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ სატირიკული ჟურნალის „მოზალანის“ რედაქტორი (1971), კინოსტუდიის სცენარისტი (1974-1975), სცენარისტთა სარედაქციო საბჭოს წევრი  (1979-1987), კინოსტუდიის მთავარი რედაქტორი (1987-1992). 1992 წლიდან აზერბაიჯანის თარჯიმანთა ცენტრის მთავარი რედაქტორია. არის რამდენიმე წიგნის ავტორი.

რამიზ როვშანის სცენარის საფუძველზე ბევრი ფილმია გადაღებული. მისი ლექსები და მოთხრობები გამოიცა ყოფილი სსრკ-ის რესპუბლიკებში, აგრეთვე აშშ-ში, გერმანიაში, გაერთიანებულ სამეფოში, საფრანგეთში, პოლონეთში, ბულგარეთში, თურქეთში  და ირანში. რამიზ როვშანი, 1997 წელს „მუსავათის“ (პარტია) მიერ მიღებული ჰიმნის სიტყვების ავტორია.

2013 წელს მიიღო „თუექულენოვანი მსოფლიოს ცოდნისა და კულტურის“ ჯილდო.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
შიო ჩიტაძის ქუჩა

**შიო ჩიტაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). პავლე ინგოროყვას ქუჩიდან დანიელ ჭონქაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. დააპროექტა პოლკოვნიკმა ბანოვმა 1809 წელს. ადრე მთელ ქუჩას, შოთა რუსთაველის გამზირიდან დანიელ ჭონქაძის ქუჩამდე, ალექსი ერმოლოვის ქუჩა ერქვა.  შეტანილია 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში (თბილისის 1884 წლის გეგმაზე ქუჩის ქვემო მონაკვეთი დატანილია ნიკოლოზ ევდოკიმოვის სახელით). 1906 წელს ქუჩაზე მდებარე გიმნაზიის შენობიდან ყუმბარა ესროლეს და მძიმედ დაჭრეს ქალაქის პოლიცმაისტერი მარტინოვი. ჯარმა ალყა შემოარტყა გიმნაზიას, დაარბია მთელი შენობა, რომლის დროსაც შავრაზმელებმა თავისსავე საცხოვრებელ ბინაში მხეცური წამებით მოკლეს შიო ჩიტაძე. 1922 წელს ქუჩას მისი სახელი დაერქვა. 1989 წელს ცხრა აპრილის ტრაგიკული ამბების შემდეგ ქუჩის I მონაკვეთს შოთა რუსთაველის გამზზირიდან პავლე ინგოროყვას ქუჩამდე ცხრა აპრილის ქუჩა ეწოდა. II მონაკვეთს დარჩა შიო ჩიტაძის სახელი. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. ქუჩაზეა წმინდა ნინოს და წმინდა მარიანისა და ნანას ეკლესიები.

## ლიტერატურა 
ჩიტაძე
სომხეთ-ჩინეთის ურთიერთობები

**სომხეთ-ჩინეთის ურთიერთობები** — მოიცავს აზერბაიჯანისა და ჩინეთს შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას.

## სავაჭრო და ეკონომიკური ურთიერთობები
სომხეთსა და ჩინეთს შორის ვაჭრობის მოცულობა, ჯერ კიდევ შედარებით მცირეა, მაგრამ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მნიშვნელოვნად გაიზარდა და გადააჭარბა 400 მილიონ აშშ დოლარს (2008 წელს). ვაჭრობის მოცულობის მნიშვნელოვანი ვარდნა იყო 2009 წელს, სავარაუდოდ 2007-2008 წლების ფინანსური კრიზისის გამო. ვაჭრობის მოცულობა გაიზარდა და აღემატებოდა 400 მილიონ აშშ დოლარს ორი წლის განმავლობაში, 2010 და 2011 წლებში.

სომხეთის მთავარი ექსპორტის საგანს საბადოები წარმოადგენს, ხოლო ჩინეთიდან სომხეთში იმპორტირებული პროდუქტები მეტად მრავალფეროვანია და მოიცავს ტანსაცმელს, ფეხსაცმელს, მანქანებს, ქიმიკატებს, აღჭურვილობას, სამშენებლო მასალებს, ავეჯს, საკვებს და ა.შ.

2010 წლის მაისში შეიქმნა სინთეზური რეზინის კომპანია, რომელიც ერთობლივად დააფინანსა ჩინეთის „Shanxi Synthetic Rubber Group“- მა და სომხეთის შპს „Nairit LLC“-მა. სომხეთის პრეზიდენტი დაესწრო ამ ერთობლივი საწარმოს გახსნას და აღინიშნა კომპანიის მიერ  ქლოროპრენის რეზინის წარმოების დაწყება.

ჩინეთმა და სომხეთმა ხელი მოაწერეს ორმხრივ თანამშრომლობის ხელშეკრულებებს, რომლებიც ეხებოდა სოფლის მეურნეობას და სამეცნიერო კვლევებს, მათ შორისაა „Xinjiang-Armenia-ს უმაღლესი ხარისხის ხეხილის დარგვის ტექნიკური თანამშრომლობა“, „ცენტრალური აზიის სამეცნიერო-ტექნიკური გაცვლა“ და „კვლევა ვინილის აცეტატზე და მის ბიპროდუქტებზე“.

## სამხედრო ურთიერთობები
ბოლო წლებში ჩინეთსა და სომხეთს შორის სამხედრო ურთიერთობები გამყარდა. PRC- ის თავდაცვის მინისტრის, ჩანგ ვანქუანის თქმით, ჩინელმა და სომეხმა სამხედროებმა შეინარჩუნეს მეგობრული გაცვლისა და თანამშრომლობის განხორციელების ტენდენცია, ხოლო ჩინელმა სამხედროებმა ხელი შეუწყეს ორ შეიარაღებულ ძალებს შორის ურთიერთობების სტაბილურ განვითარებას. სომხეთის თავდაცვის მინისტრის სეირან ოჰანიანის თქმით, სომხეთი ჩინეთს საიმედო მეგობრად და პარტნიორად თვლის. მან კმაყოფილება გამოთქვა ბოლო წლებში ნაჩვენები ორმხრივი სამხედრო ურთიერთობების განვითარების გამო და იმედი აქვს, რომ ხელს შეუწყობს თანამშრომლობის გაღრმავებას სხვადასხვა სფეროში.

2012 წლის იანვარში ჩინეთმა და სომხეთმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომელიც ეხებოდა შეთანხმებას ორი ქვეყანის თავდაცვის სამინისტროებს შორის სამხედრო თანამშრომლობის შესახებ.  2013 წელს, სომხეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ჩინეთი ყოველწლიურად 5 მილიონ იუან სამხედრო დახმარებას გაუწევს სომხეთს. იმავე წელს სეირან ოჰანიანმა მოლაპარაკებები გამართა ცენტრალური სამხედრო კომისიის ვიცე-თავმჯდომარის ხუ ქიანგთან და PRC– ის თავდაცვის მინისტრ ჩანგ ვანქუანთან. 2013 წელს სომხეთმა იყიდა რაკეტები ჩინეთისგან (რომელთა დიაპაზონი 80 მილამდე იყო).

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ჩინეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
შაჰბულაგის ციხესიმაგრე

**შაჰბულაგის ციხესიმაგრე**( "შაჰის წყარო") — აღდამის მახლობლად აგებული XVIII საუკუნის ციხესიმაგრე.

## ისტორია
]]
სპარსეთის მმართველის, ნადირ შაჰის გარდაცვალების შემდეგ დღევანდელი აზერბაიჯანის შემადგენლობაში მყოფი ტერიტორიები კავკასიის სახანოებად დაიყო. მათგან ერთ-ერთი, ყარაბაღის სახანო ფანაჰ-ალი ხან ჯავანშირმა დააფუძნა. სახანოს პირველი დედაქალაქი ბაიათის ციხესიმაგრე იყო, რომელიც 1748 წელს აშენდა. მალე დედაქალაქი ყარაბაღის დაბლობებზე ახლად აშენებულ შაჰბულაგის ციხესიმაგრეში გადაიტანეს. საბოლოოდ, ფანაჰ ალი ხანმა დედაქალაქი შუშაში, ძნელად მისაღწევ მთაზე მდებარე ბუნებრივ ციხესიმაგრეში გადაიტანა. შუშას ციხესიმაგრის დასრულების შემდეგ ფანაჰ ალი ხანმა მისი მოხელეები და მელიქები იქ გადაიყვანა, თუმცა ყარაბაღის ხანმა შაჰბულაგის ციხესიმაგრეში თავდაცვის მიზნით კარგად აღჭურვილი და ძლიერი 3000 მეომრისაგან შემდგარი ცხენოსანთა კავალერია დატოვა. შუშას, ასკერანისა და შაჰბულაღის ციხესიმაგრეების დიზაინი ერთმანეთის მსგავსია.

### ციხე
შაჰბულაგი „შაჰის წყაროს“ ნიშნავს.  კომპლექსი მეჩეთებს, საცხოვრებელ სახლებს, აბანოებსა და ბაზრებს მოიცავს და 1751-1752 წლებში აიგო. მშენებლობის პროცესში კირქვა და ლოდები გამოიყენეს. დღეისთვის ციხესიმაგრე და მეჩეთია გადარჩენილი, რომელიც კომპლექსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობდა. ციხესიმაგრე მართკუთხა ფორმისაა და კედლებითაა გარშემორტყმული, რომელშიც წრიული და ნახევრად ცილინდრული ფორმის კოშკებია დატანებული. კოშკებსა და კედლებში თავდასაცავად ტიპური სათოფურეები და ქონგურები იყო მოთავსებული. ციხესიმაგრის კედლები 7 მეტრის სიმაღლისაა, ხოლო კოშკები 8.5 მეტრის სიმაღლის.ციხეში შესასვლელი კარები აღმოსავლეთ კედელშია დატანებული.  ყარაბაღის ომის დროს, აგდამის ბრძოლის(1993 წლის ივნის-ივლისი) შემდეგ, როცა აგდამი სომხურმა ძალებმა დაიკავეს, ადგილობრივმა სომხებმა ციხესიმაგრე გადააკეთეს და მის შიგნით პატარა მუზეუმი გაიხსნა, რომელშიც მთიანი ყარაბაღის ტიგრანაკერტის გათხრებისას აღმოჩენილი არტეფაქტები იყო გამოფენილი. 

## სქოლი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
კატეგორია:ისლამური არქიტექტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
სომხეთ-ისრაელის ურთიერთობები

**სომხეთ-ისრაელის ურთიერთობები** —  მოიცავს სომხეთსა და ისრაელს შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას.

## დიპლომატიური ურთიერთობები
ისრაელმა და სომხეთმა შეინარჩუნეს დიპლომატიური ურთიერთობა 1991 წლიდან საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ. 1993 წლიდან 2007 წლამდე სომხეთს ემსახურებოდა ისრაელის საელჩო საქართველოში, თუმცა ცოლაკ მომჯიანი 1996 წელს დაინიშნა სომხეთის საპატიო კონსულად იერუსალიმში.

„CIA World Fact Book“ -ის თანახმად, სომხეთი იღებს ისრაელის მთელი იმპორტის 4,8% -ს, ხოლო ისრაელი კი იღებს სომხეთის ექსპორტის 7,1% -ს.

2005 წელს დაფიქსირდა ქვეყნებს შორის სავაჭრო ბრუნვის პიკი, რაც შეადგენდა 103 მილიონ აშშ დოლარს. 2019 წელს ქვეყნებს შორის ვაჭრობა არ აღემატება 60 მილიონ დოლარს. 2019 წლის მონაცემებით, სომხეთიდან დაახლოებით 500 ტურისტი ყოველწლიურად სტუმრობს ისრაელს.

## სომხები ისრაელში
სომხები ლევანტის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ დაახლოებით 2 000 წლის განმავლობაში. იოავ ლოეფის (იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის სომხური ენისა და ისტორიის ლექტორი) თანახმად, იერუსალიმის ტერიტორიაზე სომეხთა დასახლება 301 წლით თარიღდება. ტიგრან დიდი, რომლის წყალობითაც სომხეთმა მიაღწია ყველაზე დიდ ტერიტორიულ ფართობს, ათასობით ებრაელი გაგზავნა სომხეთში ძვ.წ. პირველ საუკუნეში. იერუსალიმის სომხეთის საპატრიარქო დაარსდა 638 წელს და მდებარეობდა სომხეთის კვარტალში. 2006 წლის კვლევის თანახმად, ძველ ქალაქში 790 სომეხი ცხოვრობდა. 

ისრაელმა მხარი დაუჭირა აზერბაიჯანს იარაღითა და სხვა საბრძოლო მასალების გამოყენებას 90-იანი წლების დასაწყისში სომხეთის წინააღმდეგ მთიანი ყარაბაღის ომის დროს, გეოპოლიტიკური მიზეზების გამო.  ჟურნალის „Turkish Weekly“– ის თანახმად, ისრაელსა და სომხეთს შორის ამ ყველაფერმა ურთიერთობები გააუარესა

იერუსალიმის სომხეთის საპატრიარქო (დამოუკიდებელი, თვითმმართველი ქრისტიანული საპატრიარქოა, რომელიც თარიღდება სამოციქულო ხანით) ნურჰან მანუგიანმა 2013 წელს თქვა, „თუ ისრაელი აღიარებს სომხურ გენოციდს, ეს არ იქნება მსოფლიოს დასასრული“. იგი ასევე ამტკიცებდა, რომ იერუსალიმში სომხებს მესამე კლასის მოქალაქეებად ექცეოდნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ისრაელის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
ხალხის მსახური

**ხალხის მსახური** (; ; აგრეთვე ითარგმნება როგორც „ქვეყნის მსახური“) — უკრაინული სატირულ-კომედიური ტელესერიალი. ეთერში პირველად 2015 წლის 16 ნოემბერს გავიდა.

## სიუჟეტი
სერიალში მოთხრობილია ისტორიის მასწავლებლის ვასილი პეტრეს ძე ჰოლობოროდკოს ისტორია (როლში ვოლოდიმირ ზელენსკი), რომელიც მოულოდნელად, ვირუსული ვიდეოს წყალობით იმარჯვებს უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნებში. იგი იწყებს ბრძოლას კორუფიის წინააღმდეგ, მაგრამ ბევრი მოწინააღმდეგე გამოუჩნდება.

## პერსონაჟები
მინი|ვოლოდიმირ ზელენსკი
* ვასილი პეტროს ძე ჰოლობოროდკო (ვოლოდიმირ ზელენსკი); უკრაინის პრეზიდენტი, ყოფილი ისტორიის მასწავლებელი
* იური ივანეს ძე ჩუიკო (სტანისლავ ბოკლანი); უკრაინის პრემიერ-მინისტრი
* პეტრო ვასილის ძე ჰოლობოროდკო (ვიქტორ სარაიკინი); ვასილი ჰოლობოროდკოს მამა
* მარია სტეფანეს ასული ჰოლობოროდკო (ნატალია სუმსკა); ვასილი ჰოლობოროდკოს დედა
* სვეტლანა პეტროს ასული სახნო (კატერინა კისტენი); ვასილი ჰოლობოროდკოს და
* ოლჰა იურის ასული მიშჩენკო (ელენა კრავეცი); ვასილი ჰოლობოროდკოს ყოფილი ცოლი, ცენტრალური ბანკის დირექტორი, მოგვიანებით დროებითი პრემიერ-მინისტრი
* სერჰი ვიქტორის ძე მუხინი (ევჰენ კოშოვი); უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი და ყოფილი მსახიობი
* მიხაილო ივანეს ძე სანინი (იური კრაპოვი); უკრაინის ფისკალურ საქმეთა მინისტრი
* ივან ანდრეის ძე შორიკი (ალექსანდრ პიკალოვი); უკრაინის თავდაცვის მინისტრი; ყოფილი კაპიტანი
* მიხაილ (მიქა) აშოტის ძე ტასუნიანი (მიქა ფატალოვი); უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი
* ნატაშა სახნო (ანა კოშმალი); ვასილი ჰოლობოროდკოს დის შვილი
* ანა მიხაილოვნა (ჰალინა ბეზრუკი); ვასილი ჰოლობოროდკოს მეგობარი გოგონა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:უკრაინული ტელესერიალები
კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ოლგა სუმსკა

**ოლგა ვიაჩესლავის ასული სუმსკა** (; დ. 22 აგვისტო, 1966, ლვოვი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი ტელე-წამყვანი, პოლიტიკოსი და მსახიობი. მიღებული აქვს შევჩენკოს ეროვნული ჯილდო (2006), 2009 წელს მიიღო უკრაინის სახალხო არტისტის წოდება. 2006 წელს იყო კიევის მერობის კანდიდატი.

ოლგა დაიბადა ლვოვში, მსახიობების ოჯახში. მას ჰყავს უფროსი და ნატალია სუმსკა, რომელიც აგრეთვე მსახიობია. 1987 წელს ოლგამ დაამთავრა კიევის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი და 1988-2006 წლებში იყო ლესია უკრაინსკას ეროვნული აკადემიის თეატრის რუსული დრამის სტაჟიანი მსახიობი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია
* ბიოგრაფია kino-svit.com-ზე
* ბიოგრაფია შევჩენკოს ეროვნული ჯილდოს კომიტეტის საიტზე
* ინფორმაცია მის შესახებ უკრაინის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:უკრაინელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები