open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კონსტანტინე ფანიევი

**კონსტანტინე ფანიევი** (დ. 1890,  გორი — გ. უცნობია) — იურისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
კონსტანტინე ფანიევი დაიბადა 1890 წელს, გორში. 1915 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი ნაფიცი ვექილის პროფესიით. 

1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1910-1913 წწ. პოლიტიკური საბაბით - რსდმპ "ბოლშევიკების" ფრაქციის მოსკოვის ორგანიზაციის წევრობის გამო გადასახლებული იყო ვოლოგდის გუბერნიაში. 1915 წლიდან 1918 წლის აპრილამდე მუშაობდა მოსკოვში, სრულიად რუსეთის ერობების და ქალაქთა კავშირების არმიის მომარაგების კომიტეტში განყოფილების გამგედ. 1918 წლის ივნისიდან არჩეული იყო სოხუმის ქალაქის გამგეობის წევრად. 1919 წლის 12 მარტს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო თვითმმართველობისა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიების წევრი. 1919 წლის თებერვლიდან იყო თბილისის ქალაქის გამგეობის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1921 წლის აპრილიდან ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს მომარაგების საბჭოს თავმჯდომარედ, 19 ივნისიდან საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის სახალხო კომისარიატის საქმეთა მმართველად. 1937 წლის 14 ნოემბერს საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. "ტროიკა") მიუსაჯა 10 წლით გადასახლება შრომა-გასწორების კოლონიაში. შემდგომი ბედი უცნობია. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 386.
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  1890
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ანდრია ლოკუტოვი

**ანდრია  ლოსკუტოვი** (დ. 1892,  ტფილისი — გ. 28 დეკემბერი, 1937) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
ანდრია ლოსკუტოვი დაიბადა 1892 წელს, თბილისში.

იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „მენშევიკების ფრაქციის“ წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო შრომის კომისიის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოშორდა. შემდგომ წლებში მუშაობდა სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებებში: იყო „ცეკავშირის“ საანგარიშო განყოფილების გამგე. 1923 წელს დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში მუშაობდა საქართველოს სსრ ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარიატში ეკონომისტ-ფინანსისტად. 1937–1938  წლებში დიდი საბჭოთა ტერორის დროს დააპატიმრეს 1937 წლის 25 ოქტომბერს, თბილისში „მემარჯვენეთა კონტრრევოლუციური ტერორისტული ორგანიზაციის და ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარიატის სისტემაში მავნებლობის“ ბრალდებით. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. „ტროიკა“) 1937 წლის 28 დეკემბერს დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს 29 დეკემბრის ღამეს. 

## ლიტერატურა
* ირაკლი ირემაძე, „საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921), ენციკლოპედია-ლექსიკონი“, უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 251, თბ., 2018 წელი.
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია, გვ. 290, თბილისი, 2016 

## რესურსები ინტერნეტში
* ანდრია  ლოსკუტოვი
* [Сталинские списки из Грузии](https://ru.openlist.wiki/Лоскутов_Андрей_Васильевич_(1892))

კატეგორია:დაბადებული  1892
კატეგორია:გარდაცვლილი   28 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ტრაპიზონის ალყა

ტერმინი **ტრაპიზონის ალყა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტრაპიზონის ალყა (1204) —  საქართველოს სამეფოს მიერ ხალდიის ექსპედიციის ფარგლებში, ძმები ალექსი და დავით კომნენოსების სარდლობით ტრაპიზონის დაკავება.
*ტრაპიზონის ალყა (1205–1206) — სელჩუკთა სულთნის, ქეი-ხოსროვ I-ის მეთაურობით ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის ალყაში მოქცევის წარუმატებელი მცდელობა.
* ტრაპიზონის ალყა (1222–1223) — სელჩუკთა ლიდერის, მელიქის მეთაურობით ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის ალყაში მოქცევის წარუმატებელი მცდელობა.
* ტრაპიზონის ალყა (1282) — იმერეთის მეფის, დავით VI ნარინის მეთაურობით ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის ალყაში მოქცევის წარუმატებელი მცდელობა.
*ტრაპიზონის ალყა (1461) — ოსმალთა იმპერიის სულთან მეჰმედ II-ის მეთაურობით, ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის ალყაში მოქცევა და შედეგად იმპერიის დაცემა.
ტრაპიზონის ალყა (1461)

**ტრაპიზონის ალყა** — ოსმალთა იმპერიის სულთან მეჰმედ II-ის მეთაურობით, ტრაპიზონის იმპერიის წინააღმდეგ გამართული ექსპედიციის ფარგლებში, ამავე სახელით ცნობილი იმპერიის დედაქალაქ ტრაპიზონის ალყაში მოქცევა და შედეგად ტრაპიზონის იმპერიის დაცემა. ალყა რომელიც 1460 წლის 14 სექტემბერიდან - 1461 წლის 15 აგვისტომდე გრძელდებოდა, ნაწილი იყო ოსმალეთის იმპერიის ვრცელი დაპყრობითი კამპანიისა, რომელიც კოორდინირებული თუ  დამოუკიდებელი პატარ-პატარა სახმელეთო და საზღვაო მანევრირებებისაგან შესდგებოდა. ტრაპიზონელი მმართველები იმედებს ქრისტიან მოკავშირეებზე ამყარებდა, რომლებსაც დახმარება უნდა აღმოეჩინათ მათვის, იმ შემთხვევაში თუ ოსმალეთი ოდესმე შეეცდებოდა ტრაპიზონის იმპერიის დაპყრობას, თუმცა მსგავსი ფაქტის წინაშე დამდგარ იმპერატორ დავით კომნენოს, დახმარება არავისგან არ მიუღია. 

ოსმალთა იმპერიის სახმელეთო კამპანია, რომელიც თავდაპირველად მიზნად სინოპის სამთავროს დაპყრობას ისახავდა ერთ თვეზე მეტ ხანს გაგრძელდა. ეს ლაშქრობა გაუდაბურებული მთების გადალახვით, სხვადასხვა ოპონენტებთან რამდენიმე მცირე შეტაკებებით და ქალაქ ტრაპიზონის ალყით დასრულდა. ოსმალთა ლაშქარი კარგად გამაგრებულ ქალაქს ხმელეთიდანაც და ზღვიდანაც იქამდე ბლოკავდნენ, სანამ იმპერატორი დავით კომნენოსი არ დასთანხმდა ქალაქ ტრაპიზონის დათმობას შემდეგ პირობებზე: მისი მცირე სამფლობელოს სანაცვლოდ, დავითი მიიღებდა ვრცელ სამფლობელოებს ოსმალეთის იმპერიის სხვა მხარეში, სადაც მისი ოჯახი და სასახლის წევრები მშვიდად იცხოვრებდნენ. ტრაპიზონელი მოქალაქეებისთვის ეს შეთანხმება საბედისწერო აღმოჩნდა, სულთანმა ტრაპიზონის მოსახლეობა სამ ჯგუფად დაჰყო; შედეგად ერთი ნაწილი კონსტანტინოპოლში გადაასახლეს, მეორე ჯგუფი სულთნის მონებად გამოცხადდა, ხოლო უკანასკნელ ჯგუფს ნება მიეცა მშვიდად ეცხოვრათ ტრაპიზონის მიდამოებში, თუმცა არა ქალაქის კედლებს შიგნით. 

## სქოლიო
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1461 წლის ბრძოლები
ეშრეფიდები

**ეშრეფიდები** ან **აშრაფიდები** () — ანატოლიის თურქმანული ბეილიქი, რომელიც XIII საუკუნეში იმავე სახელობის დინასტიამ დააფუძვნა. 

## ისტორია 
დინასტიის დამფუძნებელი სულეიმან იბნ ეშრეფია. 1284 წელს ილხანთა ყაენის აჰმედ თოგუდანის ბრძანებით, რუმის სულთანი ქეი-ხოსროვ III მოაკლევინეს და ტახტზე მისი ბიძაშვილი მასუდ II ღაის ად-დინი დანიშნეს. მოკლული სულთნის დედამ საკუთარი ორი შვილიშვილის დასაცავად თხოვნით ეშრეფოღულარებს მიმართა და ამ მოტივით ისინი კონიაში მოიწვია. მოგვიანებით მათ მასუდ II-სთან მეგობრული ურთიერთობები დამყარეს და რუმის სასულთნოს ქვეშევრდომობა მიიღეს. ამ დროისთვის ბეილიქის ცენტრი ბეიშეჰირი იყო. სხვა ანატოლიის ბეილიკებთან ერთად ილხანთა — ემირ ჩობანის მორჩილთა შორის ეფშეროღლი მეჰმედ ბეგიც (1314) ითვლებოდა. მეჰმედ ბეგის შემდეგ ემირი სულეიმან-შაჰ II (1326) გახდა. მას დაპირისპირება მოუწია ანატოლიის სხვა მონღოლ გამგებლებთან, კერძოდ კი ტიმურტაშთან. ტიმურტაშმა ბეილიქის დედაქალაქი ბეიშეჰირი დაიაკვა და სულეიმან-შაჰ II მოაკლევინა.

## მართველთა სია  
## ლიტერატურა
* Claude Cahen: *Pre-Ottoman Turkey*, 1969

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ანატოლიის ბეილიქები
კატეგორია:თურქული დინასტიები
ჰულის ტბის ბრძოლა (1157)

**ჰულის ტბის ბრძოლა** — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა და ზენგიდების არმიებს შორის. გაიმართა 1157 წლის ივნისში. არმიებს მეთაურობდნენ იერუსალიმის მეფე ბალდუინ III და ალეპოსა და დამასკოს ამირა ნურ ალ-დინ ზანჯი. დამთავრდა მუსლიმთა გამარჯვებით. მიუხედავად იმისა, რომ მეფემ და ჯარის ნაწილმა შეძლო ახლომდებარე ციხესიმაგრისათვის თავის შეფარება, ჯარისკაცების უდიდესი ნაწილი დაიღუპა ბრძოლაში ან დაატყვევეს. იერუსალიმის სამეფოს უარეს ზიანს თავი იმიტომ დააღწია, რომ მათ მოწინააღმდეგე ავად გახდა და ვერ შეძლო ამ გამარჯვების გამოყენება. ბრძოლის ადგილი (ჰულის ხეობა, დღ. ისრაელი) იმ დროს იერუსალიმის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა.

## წინაპირობები 
1154 წელს ნურ ალ-დინ ზანჯიმ დაიკავა დამასკო და იგი შეუერთა სირიაში შექმნილ საკუთარ ზენგიდების სახელმწიფოს. იმის ნაცვლად, რომ მუსლიმი საამიროები ერთმანეთს დაპირისპირებოდნენ, მათ შეძლეს გაერთიანება და ჯვაროსნული სახელმწიფოებიის (იერუსალიმის სამეფო, ანტიოქიის სამთავრო, ტრიპოლის საგრაფო) არსებობისათვის საფრთხეს წარმოადგენდნენ.

ყოველწლიურად, დამასკოელები დიდი რაოდენობის საქონელს აძოვებდნენ ბანიასის მიმდებარედ, რისთვისაც ფრანგების ნებართვა სჭირდებოდათ, რადგან ეს ტერიტორიები ფრანგებს ეკუთვნოდათ. 1157 წლის თებერვალში, ბალდუინმა არაგონივრულად შეუტია მათ და წაართვა საქონელი, რათა გადაეხადა საკუთარი ქვეყნის ვალები. ამ აგრესიის აქტმა დაარღვია ზავი. გაბრაზებულმა ნურ ალ-დინმა დაუყოვნებლივ დაიწყო შეტევა მიმდებარე ტერიტორიებზე.

## ბრძოლა 
ნურ ალ-დინმა ალყაში მოაქცია გამაგრებული ქალაქი ბანიასი, რომელიც ჰერმონის მთის კალთაზე მდებარეობდა. ივნისში მეფე ბალდუინი არმიით დაიძრა ბანიასისკენ, რათა დახმარებოდა ქალაქს და მის დამცველ ჰოსპიტალიერებს. ბალდუინი და მისი რაინდები დაბანაკდნენ ჰულის ტბასთან ახლოს, იორდანეს ხეობაში, ზედა წელზე. მოულოდნელად მათ ნურ ალ-დინი დაესხა თავს და დაამარცხა ისინი. ვილჰელმ ტვიროსელი აღნიშნავს: „ლათინებს არც ერთი გუშაგი არ ჰყავდათ დაყენებული.“ ისტორიკოსი რ. სმეილი წერს, რომ ჯვაროსანთა დამარცხება განაპირობა ბალდუინის „დაუდევრობამ და სიფრთხილის ნაკლებობამ, როდესაც მტერთან ახლოს იმყოფებოდა.“ მეფემ და გადარჩენილმა ჯარისკაცებმა თავი საფედის (ცფათის) ციხესიმაგრეს შეაფარეს. ზარალი მნიშვნელოვანი იყო. იბნ ალ-კალანისის ცნობით, ბევრი ჯვაროსანი დაატყვევეს და შემდეგ მათ დამასკოში გამარჯვების დღესასწაულზე თავები მოკვეთეს.

## შედეგები 
საბრძოლო მოქმედებებში მძიმე დანაკარგების გარდა ჯვაროსნებმა დამარცხებაც განიცადეს. ბანიასი 1164 წლამდე დარჩა ქრისტიანთა ხელში. მალევე ნურ ალ-დინი ავად გახდა, ამით ისარგებლა ბალდუინმა და ჩრდილოეთ სირიაში სამხედრო კამპანია მოაწყო. მათ ალყა შემოარტყეს შაიზარს, მაგრამ მისი აღება ვერ შეძლეს, სამაგიეროდ ანტიოქიის სამთავროს დაუბრუნეს ჰარიმის ციხესიმაგრე 1157 წლის ზამთარში. 1163 წელს ჯვაროსნებმა ნურ ალ-დინი დაამარცხეს ალ-ბუქაიის ბრძოლაში, მაგრამ 1164 წელს დამარცხდნენ ჰარიმის ბრძოლაში.

## ლიტერატურა 
* Oldenbourg, Zoé. *The Cruasades*. New York: Pantheon Books, 1966. 
* 
* Smail, R. C. *Crusading Warfare 1097-1193.* New York: Barnes & Noble Books, (1956) 1995. 

## სქოლიო 
კატეგორია:მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1157 წლის ბრძოლები
ვერანგარეჯის მონასტერი

**ვერანგარეჯა** — სამონასტრო კომპლექსი დავითგარეჯაში. მდებარეობს დიდი ქვაბების მთის ჩრდილოეთით ზეგანზე, 8 კმ-ის დაშორებით.

მონასტერი წარმოადგენს კახეთის ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი რიყის ქვის წყობით ნაგები ტლანქი ფორმების მქონე დარბაზული ტიპის ეკლესიას.

## ლიტერატურა
* *რაქვიაშვილი ხ.,* ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები, თბ., 2015, გვ. 45-46

კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დიდი ქვაბები

**დიდი ქვაბები** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. გამოქვაბული კომპლექსი დავითგარეჯაში. მდებარეობს ქოლაგირის გადასწვრივ, ივრის მარცხენა ნაპირზე 5 კმ-ს მოშორებით, მაღალი მთის კონგლომერატოვან ფლატეში. 

კომპლექსი საკმაოდ ვრცელია. ზედა გამოქვაბული თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია, დარჩენილია მხოლოდ სიღრმეში გამოკვეთილი სამეურნეო დანიშნულების სათავსოები, ქვემოთ განლაგებული გამოქვაბულები კი თითქმის მთლიანად დაფარულია ჩამორეცხილი მიწის ფენით. 

აღნიშნული გამოქვაბულის სამხრეთით, დაბლობში, კლდის ფენაში არსებული ქვაყუთები სამონასტრო სასაფლაო უნდა იყოს. უნდა აღნიშნოს, რომ სასმელად გამოიყენებოდა მახლობელი ხევის პატარა წყარო, ძირითადად კი სასმელად იყენებდნენ ივრის წყალი. 

დავით-გარეჯი ფეოდალური საქართველოს თვალსაჩინო რელიგიურ-კულტუტული ცენტრია. დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსმა და იქ მყოფმა ბერებმა მრავალი უბედურება გადაიტანეს.

დიდი ქვაბების ქვემოთ,  იორის ტერასაზე, სადაც ამჟამად უფრო მებოსტნეობას მისდევენ,  ჭალებში ახლაც გვხვდება გაველურებული ვაზის ნიშნები.  

დიდი ქვაბების მონასტერი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* ხ. რაქვიაშვილი, „ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები“, თბ., 2015, გვ. 45

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები

კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მელიტენის ბრძოლა

**მელიტენის ბრძოლა** — ბრძოლა ანტიოქიის მთავარ ბოემონდ I-ისა და ანატოლიელ დანიშმენდ ღაზის არმიებს შორის. გაიმართა 1100 წელს. დასრულდა ჯვაროსანთა დამარცხებით.

1098 წელს ბოემონდმა ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება ანტიოქიაში და სამხედრო კავშირები დაამყარა კილიკიის სომხებთან. მას შემდეგ, რაც გაბრიელ მელიტენელი და მისი სომხური გარნიზონი ალყაში მოქცეულნი აღმოჩნდნენ დანიშმენდიდების მიერ, ბოემონდი თავისი ფრანგული არმიით გაემართა ალყაში მოქცეულთა დასახმარებლად.

დანიშმენდ ღაზი ჩაუსაფრდა ფრანგებს და უეცრად დაესხა მათ. ბრძოლაში „ჯვაროსანთა უმრავლესობა დაიღუპა.“ ბოემონდი რიშარ სალერნოელთან ერთად დაატყვევეს. დაღუპულთა შორის იყვნენ მარაშისა და ანტიოქიის სომეხი ეპისკოპოსები. 1103 წელს ბოემონდი გამოსასყიდის სანაცვლოდ გაათავისუფლეს. მისი გათავისუფლება გახდა საბაბი წარუმატებელი 1101 წლის ჯვაროსნული ლაშქრობის დაწყებისა.

ამ ბრძოლამ დაასრულა პირველ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში დაწყებული გამარჯვებული ბრძოლების სერია. მოგვიანებით ბალდუინმა, ედესის გრაფმა და მოგვიანებით იერუსალიმის მეფემ გაათავისუფლა მელიტენა. თუმცა, 1103 წელსვე, ბოემონდის გათავისუფლების შემდეგ, დანიშმენდიდებმა დაიპყრეს მელიტენა და გაბრიელი სიკვდილით დასაჯეს.

## ლიტერატურა 
* Eggenberger, David. *An Encyclopedia of Battles.* New York: Dover Publications, 1985. 

## სქოლიო 
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:1100 წლის ბრძოლები
ტრიპოლის ალყა

**ტრიპოლის ალყა** — გრძელვადიანი ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ქალაქ ტრიპოლზე ჯვაროსნების მიერ, პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ. მიმდინარეობდა 1102-დან 1109 წლამდე. დასრულდა ქრისტიანთა გამარჯვებით. ტრიპოლის ალყას წინ უძღოდა ტრიპოლის საგრაფოს ჩამოყალიბება.

## ლიტერატურა 
* Mills, C. 1844. *The History of the Crusades: For the Recovery and Possession of the Holy Land*. Lea & Blanchard, p.&nbsp;97. No ISBN.
* Michaud, J.F. 1852. *History of the Crusades*. Translated by William Robson p.&nbsp;287. No ISBN. 
* Archer, T.A., Kingsford, C.L. and H.E. Watts. 1894. *The Story of the Crusades*. Putnam, pp.&nbsp;133, 155-158. No ISBN.
*  

კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:1102 წლის ბრძოლები
ბა’რინის ბრძოლა

**ბა’რინის ბრძოლა** ან **ბაარინის ბრძოლა** — ბრძოლა იერუსალიმის მეფე ფულკისა და მოსულისა და ალეპოს ათაბაგ იმად ალ-დინ ზანჯის არმიებს შორის. გაიმართა 1137 წელს. ჯვაროსნები ბრძოლაში დამარცხდნენ და შედეგად დაკარგეს მონფერანის ციხესიმაგრე.

## წინაპირობები 
მას შემდეგ, რაც 1127 ზანჯიმ მოსული ჩაიგდო ხელში, 1128 წელს — ალეპო, იგი ჯვაროსნებისათვის საშიშ მოწინააღმდეგედ იქცა. რამდენიმე წლის განმალვლობაში, მან მეზობელი მუსლიმური სამფლობელოების ხარჯზე ძალაუფლება გააძლიერა. იმის გამო, რომ დამასკოს ამირა ხანდახან ქრისტიანებს ეხმარებოდა და მათთან ზავიც ჰქონდა, იგი ეწინააღმდეგებოდა ზანჯის ქალაქის დაპყრობაში.

## ბრძოლა 
1137 წლის დასაწყისში, ზანჯიმ ალყა შემოარტყა მონფერანის ციხესიმაგრეს, რომელიც ჰომსიდან 10 მილით ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობდა. როდესაც ფულკი მიდიოდა მათ დასახმარებლად, მის არმიას გზაში თავს დაესხა ზანჯი და დაამარცხა. ბრძოლის შესახებ არაფერია ცნობილი. ქრისტიან მემატიანეს ვილჰელმ ტვიროსელს „არ დაუტოვებია ტაქტიკური ინფორმაცია, იგივე გააკეთეს არაბმა ისტორიკოსებმაც.“

ბრძოლის შემდეგ, ფულკმა და გადარჩენილებმა თავი ციხესიმაგრეს შეაფარეს, რომელსაც ზანჯიმ ისევ შემოარტყა ალყა. „როდესაც საკვების მარაგი გაუთავდათ, მათ საკუთარი ცხენები შეჭამეს, ამის შემდეგ კი უსაკვებოდ დარჩენილებმა მოლაპარაკება ითხოვეს.“ ამავდროულად პილიგრიმთა დიდი არმია შეუერთდა ბიზანტიის იმპერატორ იოანე II კომნენოსის, ანტიოქიის მთავარ რაიმონ დე პუატიეს და ედესის გრაფ ჟოსლენ II-ის ლაშქარს.

ზანჯი დათანხმდა ფულკის მიერ შეთავაზებულ შეთანხმებას. ციხესიმაგრიდან გამოსასვლელად და სახლში უსაფრთხოდ დასაბრუნებლად ფრანგებს 50 000 დინარი უნდა გადაეხადათ. მათ არ იცოდნენ დამხმარე არმიის არსებობის შესახებ და დათანხმდნენ პირობებს.

## შედეგები 
1137 წლის აპრილში იოანე კომნენოსმა შაიზარი ალყაში მოაქცია, მაგრამ მის ძალისხმევას შედეგი არ მოჰყოლია. ზანჯიმ ქალაქი მაისში გაათავისუფლა. ამის შემდეგ მონფერანის (ბაარინის) ციხესიმაგრე აღარასოდეს გადასულა ფრანგთა ხელში.

## ლიტერატურა 
* Gabrieli, Francesco. Arab Historians of the Crusades. University of California Press, 1969. ISBN 0-520-05224-2
* Smail, R. C. Crusading Warfare 1097-1193. New York: Barnes & Noble Books, (1956) 1995. ISBN 1-56619-769-4

## სქოლიო 
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:1137 წლის ბრძოლები
ჰულის ტბის ბრძოლა

**ჰულის ტბის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ჰულის ტბის ბრძოლა — ბრძოლა ჯვაროსნებსა და ზინგიდებს შორის (1157).
* ჰულის ტბის ბრძოლა — ბრძოლა ოსმალეთსა და აჯანყებულებს შორის (1771).
პატარა ქვაბები

**პატარა ქვაბები** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. გამოქვაბული კომპლექსი დავითგარეჯაში.  მდებარეობს დიდი ქვაბებიდან აღმოსავლეთით, 12 კმ მანძილზე, ივრის მარცხენა შენაკად „მწარე ხევთან“.

## ისტორია
დიდი ქვაბებიდან აღმოსავლეთით, 12 კილომეტრის მანძილზე, ივრის მარცხენა შენაკად „მწარე ხევთან“, შედარებით მცირე კლდეში გამოკვეთილია პატარა ქვაბებად წოდებული მონასტერი. 

პატარა ქვაბები მოიცავს ერთ გუმბათიან ეკლესიას სატრაპეზოთი და მცირე ზომის სხვა სათავსებით. ეს მონასტერი გარეჯის მრავალმთის უკიდურესი განაპირა კომპლექსია, ვინაიდან ამ ადგილას აღმოსავლეთით გამოქვაბულები აღარ გვხვდება. 

ეს გარემოება ადასტურებს ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ გარეჯის მონასტრების გავრცელების ლოკალიზებას: „არამედ ყოფილან მონასტერნი მრავალნი ვიდრე მწარე წყლამდე.“ „სითარხნის გუჯარში“ მოხსენებული „იორზე მონასტერნი ქუაბნი“, სავარაუდოდ დიდი და პატარა ქვაბები უნდა იყოს, მით უმეტეს, რომ ქუაბნი გუჯარში მრავლობითი რიცხვითაა მოტანილი. 

პატარა ქვაბების მონასტერი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* ხ. რაქვიაშვილი, „ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები“, თბ., 2015, გვ. 45
* განვითარებული ფეოდალიზმი: გარეჯის კომპლექსი //ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია. - თბ., 1995 - გვ. 101-102, 114

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ავრორა (კრასნოდარის კინოთეატრი)

**კინოთეატრი ავრორა** () — მრავალფორმატიანი კინოთეატრი კრასნოდარში, რუსეთის ფედერაცია. შენობა აღიარებულია ქალაქის არქიტექტურულ ძეგლად.

## ისტორია 
კინოთეატრის შენობა ექსპლუატაციაში შევიდა 1967 წლის 13 მაისს. პროექტის ავტორი იყო სოჭის საპროექტო ინსტიტუტის მთავარი არქიტექტორი ევგენი სერდიუკოვი. კინოთეატრში პირველი სეანსი გაიმართა 1967 წლის 14 მაისს, აჩვენეს ფილმი სახელწოდებით „ავრორას გასროლა“.

1981 წელს საოლქო აღასკომის № 540 დადგენილებით კინოთეატრი „ავრორა“ აღიარეს არქიტექტურის ძეგლად.

## მშენებლობა 
არსებობს აზრი, რომ კინოთეატრის არქიტექტურული გადაწყვეტა იყო უნიკალური თავისი დროისთვის. ფასადის მხარეს განთავსებულია შადრევანი და ავრორას ქანდაკება.

კინოთეატრს აქვს ორი კინოდარბაზი: დიდი - 1 200 ადგილიანი და მცირე - 80 ადგილიანი. 

2007 წელს პრესაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კინოთეატრის ტერიტორიაზე იგეგმებოდა მრავალფუნქციური სავაჭრო-ადმინისტრაციული კომპლექსის აგება ეიფელის კოშკის ფორმატში. 

არქიტექტურის სფეროში მოღვაწე ექსპერტების აზრით, ახალი შენობა (190 მეტრის სიმაღლის) ქალაქის ისტორიულ ცენტრს არ შეესაბამება.

2008 წელს გამოცხადდა სამშენებლო სამუშაოების ტენდერი, მაგრამ 2009 წელს რეგიონალურმა და საქალაქო ხელისუფლებამ უარი თქვა კინოთეატრის რეკონსტრუქციაზე და განაცხადა, რომ შენობა მხოლოდ გარემონტდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Аврора на фотографиях и открытках

## სქოლიო
კატეგორია:კრასნოდარის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:რუსეთის კინოთეატრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კრასნოდარის მხარეში
სარმინის ბრძოლა

**სარმინის ბრძოლა** — ბრძოლა ჯვაროსნების გაერთიანებულ ლაშქარსა და თურქ-სელჩუკებს შორის. გაიმართა 1115 წლის 14 სექტემბერს, სარმინთან (დღ. სირია) ახლოს.  ქრისტიანთა მხარეს იბრძოდნენ ანტიოქიის სამთავრო და ედესის საგრაფო. მათ მეთაურობდნენ ანტიოქიის მთავარი როჟერ სალერნოელი და ედესის გრაფი ბალდუინ II, ხოლო მუსლიმებს — ბურსუქ ბინ ბურსუქი. ჯვაროსნები მოულოდნელად დაესხნენ თავს სელჩუკთა არმიას და დაამარცხეს ისინი.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1115 წლის ბრძოლები
ალ-ბაბეინის ბრძოლა

**ალ-ბაბეინის ბრძოლა** — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა და სირიელ ზენგიდებს შორის. გაიმართა 1167 წლის 18 მარტს, მესამე ეგვიპტეში გამართულ ჯვაროსანთა ლაშქრობის დროს. არმიებს მეთაურობდნენ იერუსალიმის მეფე ამალრიკ I და მუსლიმი მხედართმთავარი შირკუჰი. მიმდინარეობდა გიზის სიახლოვეს, ეგვიპტეში, მაშინდელ ფატიმიანთა სახალიფოში. სალადინი ბრძოლაში იბრძოდა, როგორც შირკუჰის უმაღლესი რანგის მოხელე. დასრულდა ორივე მხარის ტაქტიკური ფრით.

## ლიტერატურა 
* Baldwin, Marshall W. A History of The Crusades. Volume 1. (Madison, The University of Wisconsin Press, 1969), 553, 385.
* Hindley, Geoffrey.  (New York, Harper & Row Publishers, Inc.), 149-159.
* Jotischky, Andrew.  Crusading and the Crusader States.  (Edinburgh Gate, Pearson Education Limited, 2004), 83-93.
* Smail, R.C. Crusading Warfare (1097–1193). (New York, The Cambridge University Press, 1956), 183-185.
* Tyerman, Christopher.  Fighting for Christendom:  Holy War and the Crusades.  (New York, Oxford University Press, 2004), 149, 166.

კატეგორია:მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1167 წლის ბრძოლები
მამაის ყორღანი

**მამაის ყორღანი** () — შემაღლება მდინარე ვოლგის მარჯვენა ნაპირზე ქალაქ ვოლგოგრადის ცენტრალურ რაიონში, სადაც სტალინგრადის ბრძოლის დროს მიმდინარეობდა სასტიკი ბრძოლა 1942 წლის სექტემბრიდან 1943 წლის იანვრამდე. დღესდღეობით მამაის ყორღანი პირველ რიგში ცნობილია, როგორც სტალინგრადის ბრძოლის გმირებისადმი მიძღვნილი ანსამბლი, რომლის მთავარი მონუმენტიცაა „დედა-სამშობლო გეძახის“. მამაის ყორღანზე რამდენიმე საძმო და ინდივიდუალური საფლავია, რომელშიც განისვენებს დაახლოებით 35 000 ქალაქის დამცველის ცხედარი.

2014 წლიდან მამაის ყორღანი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება მამაის ყორღანი დიდი ხანია ცნობილია. თავისი სახელწოდება ლეგენდარულმა მამაის ყორღანმა მიიღო ოქროს ურდოს პერიოდიდან. გორაკზე მდებარეობდა  სადარაჯო პუნქტი, რომელიც შექმნა ოქროს ურდოს დუმნის მეთაურმა მამაიმ. 

2008 წლის 31 იანვარს შეიტანეს რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლების სიაში  და ამ პერიოდიდან ფედერალური კუთვნილებაა. რუსეთის კულტურის უწყებისაათვის გადაცემის წინ იგი გაერთიანდა მუზეუმ-პანორამასთან „სტალინგრადის ბრძოლა“. გაერთიანებული დაწესებულების დირექტორად დაინიშნა ალექსანდრე ველიჩკინი, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ოლქის კულტურის განყოფილებას. 

2008 წელს დირექციამ განაცხადა ახალი საგამოფენო დარბაზის აშენების შესახებ.

2008 წლის 12 ივნისს მოსკოვში წითელ მოედანზე გამოაცხადეს კონკურსის „რუსეთის შვიდი საოცრების“ შედეგი. რეზულტატის მიხედვით მამაის ყორღანი შევიდა რუსეთის შვიდი საოცრების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт музея-заповедника «Сталинградская битва»
* История возведения «Родины-Матери». 
* Схемы, фото, советы посетителям Мамаева кургана.  
* Виртуальный тур по Мамаеву кургану  — Сферические панорамы 360.
* Виртуальный Мамаев курган  — 3D-модель мемориального комплекса на VOLGOGRAD.RU (в формате VRML)
* Мамаев курган  — полное фотоописание памятника-ансамбля, известные и малоизвестные места.
* Виртуальные гигапиксельные панорамы Мамаева Кургана для просмотра в Google Earth, сделанные в 60-ю годовщину окончания Великой Отечественной Войны.
* 3D фото Мамаева кургана - Панорамные 360 фотографии Мамаева кургана.

## სქოლიო
კატეგორია:სტალინგრადის ბრძოლის ძეგლები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში
კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
შაიზარის ალყა

**შაიზარის ალყა** — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ქალაქ შაიზარს ქრისტიანთა გაერთიანებული ლაშქრის მიერ. მიმდინარეობდა 1138 წლის 28 აპრილიდან 21 მაისამდე. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ერთის მხრივ ბიზანტიის იმპერია, ანტიოქიის სამთავრო და ედესის საგრაფო, ხოლო მეორე მხრივ მუნკიდჰიტები და ზენგიდები. ალყა ასეთი შედეგით დასრულდა: შაიზარის ამირამ კომპენსაცია გადაიხადა და თავი ბიზანტიის ვასალად სცნო. ამ კამპანიამ ხაზი გაუსვა ბიზანტიის სუვერენიტეტის შეზღუდულ ხასიათს ჩრდილოეთ ჯვაროსნულ სახელმწიფოებზე და გამოაშკარავა საერთო მიზნის ნაკლებობა იმპერატორსა და ჯვაროსან მმართველებს შორის.

## ლიტერატურა
*
*
*
*

კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1138 წლის ბრძოლები
მატნაქაში

მინი|მატნაქაში
**მატნაქაში** () — სომხური ნაციონალური პური. მზადდება სხვადასხვა სახის ხორბლის ფქვილისაგან.

## საინტერესო ფაქტები
მატნაკაშის გემოთი აღფრთოვანებული იყო ამერიკელი მხატვარი როკუელ კენტი, რომელიც 1960-იან წლებში ორჯერ ეწვია სომხეთს. ხშირად, რუსეთში, ამ სახის სომხურ პურს ლავაშს უწოდებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნაციონალური პური
* http://www.russbread.ru/vyxod-i-assortiment-xleba/xleb-iz-pshenichnoj-muki-izdeliya-bulochnye-i-sdobnye.html

კატეგორია:პური
კრეატიული ტექნოლოგიების ცენტრი „ტუმო“

[მინი|სასწავლო ცენტრი მდინარე [რაზდანი (მდინარე)|რაზდანზე]]
**კრეატიული ტექნოლოგიების ცენტრი „ტუმო“** () — სასწავლო ცენტრი ევერანში, სომხეთი. დაარსდა 2011 წელს. ცენტრში, თანამედრო ვეტექნოლოგიების გამოყენებით, IT სფეროში განათლებას იღებენ 12-დან 18 წლამე მოზარდები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური გვერდი 

კატეგორია:სომხეთის სკოლები
ედესის ალყა

**ედესის ალყა** — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ედესის საგრაფოს დედაქალაქზე. მიმდინარეობდა 1144 წლის 28 ნოემბიდან 24 დეკემბრამდე. ალყას ხელმძღვანელობდა მოსულისა და ალეპოს ათაბაგი იმად ალ-დინ ზანჯი, ხოლო ქალაქის დაცვას — არქიეპისკოპოსი ჰუგო. ერთთვიანი ალყის შემდეგ, დახმარების გარეშე დარჩენილი ედესა დაეცა. ამან განაპირობა მოგვიანებით ედესის საგრაფოს განადგურება. ედესის დაცემა პირდაპირი მიზეზი გახდა მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის დაწყებისა.

## ლიტერატურა 
* Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100-1187*. Cambridge University Press, 1952.
* Kenneth Setton, ed. *A History of the Crusades, vol. I*. University of Pennsylvania Press, 1958 (available online).
* *The Damascus Chronicle of the Crusaders, extracted and translated from the Chronicle of Ibn al-Qalanisi*. Edited and translated by H. A. R. Gibb. London, 1932.
* William of Tyre. *A History of Deeds Done Beyond the Sea*.  Edited and translated by E. A. Babcock and A. C. Krey. Columbia University Press, 1943.
* *Armenia and the Crusades, Tenth to Twelfth Centuries: The Chronicle of Matthew of Edessa*. Translated by Ara Edmond Dostourian. National Association for Armenian Studies and Research, 1993.

კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1144 წლის ბრძოლები
არსუფის პირველი ალყა

**არსუფის პირველი ალყა** — ალყა, რომელიც გაიმართა ქალაქ აპოლონიის (ჯვაროსანთათვის — არსუფი) ასაღებად. აპოლონია იყო ანტიკური ქალაქი იუდეაში, იგი თარიღდება გვიანი რომაული ხანით. მდებარეობდა ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, კესარიიდან 21 მილით სამხრეთით, დღევანდელ ისრაელში. 640 წელს ქალაქი მუსლიმებმა დაიპყრეს და გაამაგრეს, რათა ბიზანტიელთა შეტევებისათვის გაეძლო.

1099 წელს გოდფრუა ბუიონელი შეეცადა დაეპყრო არსუფი, მაგრამ ვერ შეძლო ფლოტის არარსებობის გამო. ქალაქის მმართველებმა რაიმონ დე სენ-ჟილს, გოდფრუასთან დაპირისპირებაში მყოფ დიდგვაროვანს, შესთავაზეს დანებება, მაგრამ გოდფრუამ უარი განაცხადა. რაიმონმა გაამხნევა კიდევაც გარნიზონი, რათა არ დანებებულიყვნენ, რომ  დაენახებინა გოდფრუას სისუსტე. გოდფრუა ბუიონელის არმიაში იყო და ბრძოლაში დაიღუპა ფრანკო I მაასმეხელენელი, მისივე ნათესავი.

= არსუფის მეორე ალყა =
ბალდუინ I-მა დაიწყო **მეორე** ალყა და ხმელეთიდან და ზღვიდან ერთობლივი შეტევის შემდეგ, 1102 წლის 29 აპრილს არსუფი დაეცა. მაცხოვრებლებს უფლება მისცეს ქალაქი დაეტოვებინათ. ჯარისკაცებმა ქალაქი ხელახლა ააშენეს. 1187 წელს არსუფი მუსლიმებმა დაიპყრეს, მაგრამ 1191 წლის 7 სექტემბერს რიჩარდ ლომგულსა და სალადინს შორის გამართული არსუფის ბრძოლის შემდეგ ისევ ქრისტიანებმა დაიბრუნეს.

## ლიტერატურა 
* Riley-Smith, Jonathan, *The First Crusaders, 1095-1131*, Cambridge University Press, London, 1997
* Runciman, Steven, *A History of the Crusades, Volume One: The First Crusade and the Foundation of the Kingdom of Jerusalem*, Cambridge University Press, London, 1951
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კონსტანტინოპოლის ალყა (1203)

**კონსტანტინოპოლის ალყა** — ალყა, რომელიც ჯვაროსნებმა შემოარტყეს ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. გრძელდებოდა 1203 წლის 11 ივლისიდან 18 ივლისამდე. დაიწყო დამხობილი იმპერატორის, ისააკ II ანგელოსისა და მისი ვაჟის ალექსი IV ანგელოსის მხარდასაჭერად. მას შემდეგ, რაც ჯვაროსნებმა ქალაქი აიღეს, ალექსი III-მ დაუყოვნებლივ დატოვა ქალაქი. მოსახლეობამ ციხიდან გაათავისუფლა ისააკ II და იმპერატორად გამოაცხადა, თუმცა მისი სიბრმავის გამო ჯვაროსნებმა აიძულეს ისააკი თავის მაგივრად შვილი, ალექსი აეყვანა ტახტზე. ალყა მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ერთ-ერთი მთავარი შედეგი იყო.

## ლიტერატურა 
* Angold, Michael, *The Fourth Crusade* (London and New York, 2004).
* Brand, C.M., 'A Byzantine Plan for the Fourth Crusade', *Speculum*, 43 (1968), pp.&nbsp;462–75.
* Жоффруа де Виллардуэн. Завоевание Константинополя / Перевод и комментарии М. А. Заборова. — М.: Наука, 1993.
* Робер де Клари. Завоевание Константинополя / Перевод, статья и комментарии М. А. Заборова. — М.: Наука, 1986

კატეგორია:მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1203 წლის ბრძოლები
რობერ ფულკუა

**რობერ დე სონი**, **რობერ საჰიუნელი**, ან **რობერ ფულკუა** (; გ. აგვისტოს ბოლო, 1119, ალეპო) — სონის სენიორი (ბატონი), ანტიოქიის სამთავროს დიდებული.

იგი წარმოადგენდა ტანკრედ დ’ოტვილის მაღალი რანგის თანმხლებს. მის მსგავსად წარმოშობით იყო სამხრეთ იტალიიდან (ნორმანი). 1108 წელს ტანკრედმა დაიპყრო სონის ციხესიმაგრე, რომელიც ლატაკიასთან ახლოს მდებარეობდა. 1119 წლის გაზაფხულზე, ტანკრედის მემკვიდრემ, ანტიოქიის რეგენტმა — როჟერ სალერნოელმა, ციხესიმაგრე რობერ ფულკუას გადასცა, რის შედეგადაც რობერი სამთავროს ყველაზე ძლევამოსილი ვასალი გახდა.

1119 წლის აგვისტოს ბოლოს, ზარდანა — რობერის კუთვნილი გამაგრებული დასახლება, ალყაში მოაქციეს მოკავშირეებმა — ალეპოს ათაბაგმა ილღაზმა და დამასკოელმა თუღთექინმა. რობერმა ბრძოლები გაუმართა მათ, მაგრამ ისინი ვერ შეაჩერა და 14 აგვისტოს მუსლიმებმა ზარდანა დაიპყრეს. რობერი ტყვედ ჩავარდა. გადაწყვიტეს გადაეყვანათ ალეპოში, სადაც იმავე წლის 20 აგვისტოს ჩაიყვანეს. მას თავი მოკვეთეს თუღთექინის ბრძანებით. მისი თავის ქალა მოაოქროვეს, ძვირფასი ქვებით გააწყვეს და სასმელ ფიალად გამოიყენეს. შესაძლოა მისი ვაჟები იყვნენ.

## ლიტერატურა 
* Reinhold Röhricht: *Geschichte des Königreichs Jerusalem. (1100–1291).* Wagner, Innsbruck 1898, Digitalisat.
* Claude Cahen: *Note sur les seigneurs de Saone et de Zerdana.* In: *Syria. Archéologie, Art et histoire.* Bd. 12, Heft 2,  1931, , S. 154–159.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1119
კატეგორია:სონის სენიორები
კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)

**კონსტანტინოპოლის ალყა** — მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის კულმინაციური მოქმედება. მიმდინარეობდა 1204 წლის 8–13 აპრილს. ჯვაროსნებმა ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქი კონსტანტინოპოლი აიღეს, გაძარცვეს და მისი ნაწილი გაანადგურეს. ქალაქის დაპყრობის შემდეგ მათ დააარსეს ლათინთა იმპერია და მისი პირველი იმპერიატორი ბოდუენ I ფლანდრიელი აია-სოფიაში ეკურთხა. კონსტანტინოპოლის დაცემა შუა საუკუნეების ისტორიის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენაა. ამან გამოიწვია ისედაც გაყოფილი ქრისტიანობის (კათოლკეებად და მართლმადიდებლებად) კიდევ უფრო გაყოფა და მათ შორის ურთიერთობის გამწვავება.

კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ, ბიზანტიის იმპერიის დიდი ნაწილი ჯვაროსნებმა დაინაწილეს. ბიზანტიურმა არისტოკრატიამაც შექმნა რამდენიმე ბერძნული სახელმწიფო, მათ შორის — ნიკეის იმპერია, რომლის იმპერატორმა, მიხეილ VIII-მ 1261 წელს დაიბრუნა კონსტანტინოპოლი და აღადგინა ბიზანტიის იმპერია. თუმცა, აღდგენილმა იმპერიამ ვეღარ შეძლო ძველი ტერიტორიული და ეკონომიკური სიძლიერის დაბრუნება და საბოლოოდ 1453 წელს ოსმალთა მიერ განადგურდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* *The Latin Occupation in the Greek Lands – The Latin Empire*, from the Foundation of the Hellenic World
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1204 წლის ბრძოლები
იასუჰირო ნაკასონე

**იასუჰირო ნაკასონე** (; დ. 27 მაისი, 1918; — გ. 29 ნოემბერი, 2019) — იაპონელი პოლიტიკოსი, რომელსაც 1892 წლის 27 ნოემბრიდან 1987 წლის 6 ნოემბრამდე იაპონიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა. როგორც ბრაიან მალრუნის, რონალდ რეიგანის, ჰელმუტ კოლის, ფრანსუა მიტერანის, მარგარეტ ტეტჩერის, ბეტინო კრაკსის, დენ სიაოპინისა და მიხეილ გორბაჩოვის თანამედროვე, მისი მმართველობა ცნობილი იყო სახელმწიფოზე დაქვემდაბარებული კომპანიების პრივატიზების ხელშეწყობით და იაპონური ნაციონალიზმის გამოცოცხლებით, როგორც თანამდებობაზე ყოფნის დროს, ასევე მის შემდეგაც. 2018 წლის მაისში ნაკასონეს 100 წელი შეუსრულდა.

გარდაიცვალა 2019 წლის 29 ნოემბერს, 101 წლის ასაკში.

## ადრეული წლები
ნაკასონე 1918 წლის 27 მაისს ცენტრალური იაპონიის ღარიბულ მაღალმთიან პრეფექტურაში, ქალაქ ტაკასაკიში დაიბადა. ის იყო ნაკასონე მაცუგუროსა და ნაკამურა იუკუს მეორე ვაჟი. მას ჰყავდა 5 დედმამიშვილი: უფროსი ძმა კიჩიტარო, უფროსი და შოკო, უმცროსი ძმა რიოსუკე და კიდევ და-ძმა, რომლებიც მცირეწლოვნები დაიღუპნენ. 

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:იაპონელი შინტოისტები
ვოლგოგრადის წმინდა პარასკევას ეკლესია

**ვოლგოგრადის წმინდა პარასკევას ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია  ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1914-1915 წლებში. აგებულია ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის მიერ და აქვს რეგიონალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოგრადის ეპარქიას.

## ისტორია 
წმინდა პარასკევას სახელობის ეკლესიის შენებლობა დაიწყეს 1914 წელს და ააგეს ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის ფინანსებით თავისი გარდაცვლილი მეუღლის მფარველი წმინდანის სახელზე. მშენებლობა დასრულდა 1915 წელს და მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია შიგნიდან მოუწყობელი დარჩა დაწყებული ომის გამო, ყველა მსურველი მაინც სტუმრობდა ეკლესიას.

საბჭოთა ხელისუფლება ლაპშინის ოჯახს დევნიდა, ასევე ეკლესიაც გაანადგურეს, ხოლო გუმბათი ჩამოანგრიეს, შენობა კი სასოფლო საბჭოს გადასცეს. 1936 წელს შენობა სათამაშოების ფაბრიკას გადასცეს. გარდა ამისა სხვადასხვა დროს შენობა ეკუთვნოდა ქუჩის ბავშვების თავშესაფარს, მუშათა კლუბი, ლურსმნის საამქრო. სტალინგრადის ბრძოლის დროს ეკლესიის სარდაფი გამოიყენებოდა დაბომბვის საწინააღმდეგო თავშესაფრად. ომის შემვეგ შენობაში განათავსეს სამხედრო საწყობი. პრესის ინფორმაციით, 1975 წელს მისი ფოტოგრაფირებით დაკავდა შვედეთის სამხედრო ატაშე.

1991 წელს შენობა დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ხელახლა გახსნილი ეკლესიის წინამძღვრად დანიშნეს ალექსანდრე ტროიცკი, რომელიც დაკავდა ეკლესიის აღდგენის საქმიანობით. ამ პერიოდში ეკლესიას მიაშენეს კარიბჭე, საზეიმო შესასვლელი და დაადგეს ახალი გუმბათი. ეკლესიას მიმდინარე საქმიანობის შესაფასებლად ესტუმრა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი II.

2002 წლიდან მომავალი 10 წლის განმავლობაში ეკლესია იყო უსტ-მედვედიცკის ფერისცვალების მონასტრის მეტოქი, ხოლო 2012 წელს რამდენიმე თვე სულიწმინდის მონასტრის მეტოქი.

დღეისათვის წმინდა პარასკევას ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სრულფასოვანი მოქმედი ეკლესიაა. ტაძარს აქვს ბიბლიოთეკა, რომელშიც თავმოყრილია მართლმადიდებლური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფონდი ვოლგოგრადში.

## ლიტერატურა
* Аргасцева С. А., Гуренко Л. В., Жорова Е. П. и др. Свод историко-архитектурного наследия Царицына—Сталинграда—Волгограда (1589—2004 гг.). — Волг.: Панорама, 2004. — С. 165. — 240 с. — ISBN 5-9666-0003-1.
* Иванов С. М., Супрун В. И. Православие на волгоградской земле: храмы Царицына — Сталинграда — Волгограда. — Волг.: Изд-во ВГИПК РО, 2003. — С. 167-168. — 240 с. — ISBN 5-7087-0096-3.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში
კატეგორია:ვოლგოგრადის მართლმადიდებლური ტაძრები
კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ახაშენი (ღვინო)

**ახაშენი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის წითელი ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინო.

ღვინო „ახაშენი“ ხასიათდება მუქი ლალისფერი შეფერვით ჯიშური გემოზე ჰარმონიული, ხავერდოვანი, სრული, დახვეწილი, სასიამოვნო სიტკბოთი, ხილის ტონებით და ჯიშური არომატით.

ღვინო ,,ახაშენის ქიმიური მონაცემები უნდა შეესაბამებოდეს შემდეგ მაჩვენებლებს:

ღვინო „ახაშენის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30-50 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,0-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 20 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.

„ახაშენის“ მიკროზონაში სანედლეულო ბაზის ფართობები შეადგენს დაახლოებით 112 ჰა-ს.

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა ახაშენი მდებარეობს შიდა კახეთში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ალაზნის შუა წელში. ახაშენის დასახლებული პუნქტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთი მიმართულებით მდინარე ალაზნამდე მანძილი 9,5 კმ-ია, ხოლო საპირისპირო მხარეს — სამხრეთ-დასავლეთისაკენ - ცივ-გომბორის ქედის თხემურ ნაწილამდე — 14,5 კმ. მევენახობის გაადგილების თვალსაზრისით, ახაშენის ტერიტორია მოიცავს ცივ-გომბორის ქედის ტყისპირა კალთების გაგრძელებას და ალაზნის ვაკის მეორე ტერასას. მიკროზონაში ვენახები მოქცეულია 350-700 მეტრის სიმაღლის ფარგლებში არსებულ ფართობებზე და მოიცავს სოფლების: ახაშენის, ჩუმლაყის ტერიტორიის შუა და ზედა ნაწილს, ფაფრის მინდვრების მასივს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო 

კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
გიიომ დე სონი

**გიიომ დე სონი** ან **გიიომ სონელი** (; გ. 1132) — სონის სენიორი, ანტიოქიის სამთავროს ვასალი. ცოლად ჰყავდა ბეატრის დე სონი, რომლისგანაც შვილი არ ჰყოლია.

იგი იყო რობერ ფულკუას ახლო ნათესავი, სავარაუდოდ ვაჟი და მისი გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო საონის ციხესიმაგრე. მისი მმართველობისას ციხესიმაგრე სახელდახელოდ გაფართოვდა.

ბოემონდ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ცოლი ალისა, ჟოსლენ II-ისა და პონს ტრიპოლელის დახმარებით, 1131 წელს აუჯანყდა მეფე ფულკს, რომელიც ამ დროს ანტიოქიის რეგენტი იყო. აჯანყების მიზეზი ანტიოქიაში ძალაუფლების მოპოვება გახდა. ამ პროცესში გიიომი და ძმა გარენტონი ჩართულნი აღმოჩნდნენ. მათ სხვა ანტიოქელი ბარონებისაგან განსხვავებით, მხარი დაუჭირეს ბეატრისს.

დაიღუპა 1132 წელს, მუსლიმებთან ბრძოლის დროს.

გარდაცვალების შემდეგ, მალევე მისი ქვრივი ცოლად ჟოსლენ II-ს გაჰყვა. გიიომის მემკვიდრე მისი ძმა გახდა.

## ლიტერატურა 
* Reinhold Röhricht: *Geschichte des Königreichs Jerusalem. (1100–1291).* Wagner, Innsbruck 1898, Digitalisat.
* Claude Cahen: *Note sur les seigneurs de Saone et de Zerdana.* In: *Syria. Archéologie, Art et histoire.* Bd. 12, Heft 2,  1931, , S. 154–159.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1132
კატეგორია:სონის სენიორები
გურჯაანი (ღვინო)

**გურჯაანი** — ადგილწარმოშობის დასახელების, კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი მშრალი ღვინო. მზადდება რქაწითელის ჯიშის ყურძნიდან. დასაშვებია 15 %-მდე კახური მწვანეს ჯიშის ყურძნის გამოყენება.

ღვინო „გურჯაანი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, გემოზე ჰარმონიული, სრული, დახვეწილი, ჯიშური არომატით და განვითარებული ბუკეტით.

ღვინო „გურჯაანის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,5 %-ს, შაქრის მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 3 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის, კონცენტრაცია — არანაკლებ 16 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.

გურჯაანის მიკროზონაში სანედლეულო ბაზის ფართობი შეადგენს 1151,5 ჰა-ს.

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა გურჯაანი მდებარეობს მდინარე ალაზნის შუა წელში. მიკროზონის უკიდურესი წერტილების სიმაღლეები ზღვის დონიდან 250-1000 მ-ის ფარგლებში იცვლება. მოიცავს შიდა კახეთის სოფლების: ბაკურციხის, კოლაგის, ვეჯინის, ძირკოკის, ჭანდარის, სოფელ გურჯაანის, გურჯაანის საგარეუბნო ზონის, კოტეხის, ჩუმლაყის, შაშიანის, კალაურის და ვაჩნაძიანის ტერიტორიის ზედა ნაწილს, ალაზნის ვაკის მეორე ტერასიდან დაწყებული და ვრცელდება ცივ-გომბორის მთების ჩრდილო-აღმოსავლეთის კალთებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო 

კატეგორია:ქართული ღვინო
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
წინანდალი (ღვინო)

მინი
**წინანდალი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი, მშრალი ღვინო. მზადდება რქაწითელის და კახური მწვანეს ჯიშების ყურძნიდან (15 %-მდე).

ღვინო „წინანდალი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, გემოზე ჰარმო­ნიული, სრული, დახვეწილია, განვითარებული ბუკეტით, ჯიშური არომატით.

მიკროზონის ტერიტორია მოიცავს ერთი მხრივ ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი დაქანების ტყიანი კალთების გაგრძელებას და მეორე მხრივ მთისწინებსა და ალაზნის ვაკეს. სამრეწველო ვენახები ძირითადად განლაგებულია ზღვის დონიდან 300-750 მ სიმაღლის ფარგლებში.

ღვინო „წინანდლის“ წარმოების სანედლეულო ბაზა მოიცავს შემდეგ სოფლებს: აკურა, ვანთა, ბუშეტი, ქვემო ხოდაშენი, წინანდალი, კისისხევი, კონდოლი, ნასამხრალი, შალაური, კურდღელაური, ვარდისუბანი, გულგულა, იყალთო, რუისპირი.

ღვინო „წინანდლის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 10,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია არაუმეტეს 3 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა  5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია არანაკლებ 16 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.

საბჭოთა პერიოდში „სამტრესტი“ უშვებდა თეთრი სამარკო სუფრის ღვინოს — წინანდალი №1.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო 

კატეგორია:ქართული ღვინო
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
ვოლგოგრადის სინაგოგა

**ვოლგოგრადის სინაგოგა** () — სინაგოგა ვოლგოგრადში, ვოლგოგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს მისამართზე: ბალახნინის ქუჩა, 2.

## ისტორია 
XIX საუკუნეში ცარიცინში ცხოვრობდა 800 ებრაელი, ამის გამო 1888 წლის 17 ოქტომბერს გაიხსნა პირველი  სკოლა-სინაგოგა, რომელიც მდებარეობდა დღევანდელი ვოროშილოვის რაიონში. 

ხელისუფლების ოფიციალურ კურსში ანტირელიგიური ტენდენციის ზრდამ გამოიწვია სამლოცველო სახლების დახურვა ქალაქის ტერიტორიაზე. ასევე დახურეს სინაგოგა პორტ-საიდის ქუჩაზე. იგი გადააკეთეს სამკურნალო დაწესებულებად. სინაგოგის დახურვით ადგილობრივი ხელისუფლება ცდილობდა ებრაული თემის დაშლას.

1999 წლიდან ვოლგოგრადის ებრაული რელიგიური თემი დარეგისტრირდა. დაიწყო საუბრები ებრაული საზოგადოებისათვის ყოფილი მეორე სინაგოგის შენობის დაბრუნების შესახებ. ადმინისტრაციას დაბრუნების პრობლემა არ ჰქონდა, მაგრამ პრობლემას წარმოადგენდა ის, რომ შენობა სრულიად იყო აღჭურვილი ფიზიოთერაპიული აპარატურით. ამის გამო გადაცემის პროცესი დროებით გადაიდო. 

2001 წელს ებრაულმა თემმა კვლავ წამოაყენა შენობის გადაცემის წინადადება, მაგრამ ახლა განიხილეს სხვა ვარიანტი - ბალახნისნის სკოლა-სინაგოგა, რასაც დაეთანხმა ხელისუფლება. 

2001 წლის 21 ივნისს თემმა გადაწყვიტა, რომ ახალი სინაგოგისათის ეწოდებინათ, ყოფილი რელიგიური ლიდერის დავიდ კოლოტილინის სახელის პატივისცემის ნიშნად ბეით-დავიდი (დავიდის სახლი).

2005 წელს სკოლა-სინაგოგის შენობაში დაიწყო მასშტაბური სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოები. პროექტის ავტორი გახდა ვოლგოგრადის არქიტექტორ-რესტავრატორი სერგეი სენა და ისრაელის სინაგოგების მშენებლობისა და ურბანული განვითარების სპეციალისტი აარონ ოსტრაიხერი. 

2007 წელს შედგა სინაგოგის გახსნა, რომელსაც ესწრებოდა რუსეთის მთავარი რაბინი ბერლ ლაზარი, ისრაელის საელჩოს წარმომადგენლები, ვოლგოგრადის ოლქისა და ქალაქის ადმინისტრაციის წარმომადგენლები.

ამჟამად სინაგოგის მახლობლად მდებარეობს საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრი, კომპიუტერული კლას-კაბინეტები თემის მუშებისთვის, სასტუმრო ოთახები, ასევ დიდი დარბაზი საზეიმო ღონისძიებებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში
კატეგორია:რუსეთის სინაგოგები
კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
ვოლგოგრადის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი

**ვოლგოგრადის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი** () — კათოლიკური ტაძარი  ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). იგი ააგეს 1899 წელს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება სარატოვის წმინდა კლიმენტის ეპარქიის ასტრახანის დეკანატს, რომელსაც ხელმძღვანელობს ეპისკოპოსი კლემენს პიკელი. მდებარეობს მისამართზე: ვოლგოგრადი, პრაღის ქუჩა, 14. 

## ისტორია 
პირველი კათოლიკეები თანამედროვე ვოლგოგრადის ოლქის ტერიტორიაზე იყვნენ ვოლგისპირეთის გერმანელები, რომლებიც აქ გამოჩნდნენ XVIII საუკუნის დასასრულს ვოლგისპირეთის გერმანელი გადმოსახლებულების კოლონიზაციის პერიოდში. XIX საუკუნის დასაწყისიდან ცარიცინის მრევლი მიეკუთვნებოდა ხერსონის ეპარქიას, რომელსაც შემდეგ ეწოდა ტირასპოლის კათოლიკური ეპარქია. 

კათოლკური ეკლესია ვოლგოგრადში ააგეს 1899 წელს მთავარეპისკოპოს-მიტროპოლიტ ეჟი შემბეკის პირადი სახსრებით. ტაძარი ააგეს გამომწვარი აგურით ქვის ფუნდამენტზე, მთელი ეკლესია მოხატეს და მორთეს. მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე. კუთხის ეგვტერები აკურთხეს ღვთისმშობლისა და წმინდა სტანისლავის სახელებზე. 1917 წლისათვის ცარიცინის კათოლიკური მრევლი მოიცავდა 600 ადამიანს. შენობის რესტავრაცია მიმდინარეობდა ხუთი წელი, 1997 წლის 4 მაისს ეკლესია აკურთხეს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1999 წელს საზეიმოდ აღნიშნეს ტაძრის დაარსების 100 წლისთავი.

თემში მოღვაწეობს საქველმოქმედო ორგანიზაცია „კარიტასი“ და კათოლიკური მოძროაბა „ასოციაცია იოანე XXIII“.

ტაძარში დაცულია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სხეულის წმინდა ნაწილი, რომელიც ჩამოტანლია იტალიის ქალაქ ბარიდან.

## არქიტექტურა 
ტაძარი აგებულია გამომწვარი აგურით ფსევდორუსულ არქიტექტურულ სტილში. მთავარი შესასვლელის თავზე სამრეკლოიანი კოშკია გოთიკურ სტილში, რომელიც წვეტით ბოლოვდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Приход Святого Николая, Волгоград
* Приход Святого Николая , Санкт-Петербургский Католический Информационно-просветительский Центр

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში
კატეგორია:რუსეთის კათოლიკური ტაძრები
კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ვაზისუბანი (ღვინო)

**ვაზისუბანი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი თეთრი ღვინო. იგი მზადდება რქაწითელისა (85 %) და კახური მწვანეს (15 %) ყურძნისაგან, ტკბილის სრული დადუღებით.

ღვინო „ვაზისუბანი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, ჰარმონიული გემოთი, ხალისიანი, განვითარებული ბუკეტით, ყვავილების ტონებით.

ღვინო „ვაზისუბნის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,5 %-ს, შაქრების მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5–7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 16 გ/დმ³.

„ვაზისუბნის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 62 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ვაზისუბანი“ მდებარეობს მდინარე ალაზნის დინების შუა წელში, ჩრდილო განედის 41°49' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°43' კოორდინატებზე, ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ 5-60 დაქანების ერთ-ერთ შლეიფზე მდებარე სავენახე ფართობზე. დასავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება ცივ-გომბორის ქედის მაღალი განშტოება, ხოლო აღმოსავლეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან – მუკუზნის ვენახიანი ფართობები. ზღვის დონიდან ფართობის სიმაღლე საშუალოდ 550 მეტრს შეადგენს. იგი მოიცავს სოფლებს: ვაზისუბანი, კალაური, შაშიანი და ვაჩნაძიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო 

კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
თელიანი (ღვინო)

**თელიანი** — ადგილწარმოშობის დასახელების  კონტროლირე­ბადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი წითელი ღვინო. მზადდება კაბერნე სოვინიონის ჯიშის ყურძნისაგან, დურდოს სრული დადუღებით.

ღვინო „თელიანი“ ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, სუფთა ჯიშური არომატით, პიკანტური, ჰარმონიული, განვითარებული ბუკეტით.

ღვინო „თელიანის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 20 გ/დმ³.

„თელიანის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 10,5 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „თელიანი“ მდებარეობს კახეთში, მდინარე ალაზნის დი­ნების შუა წელში, ჩრდილო განედის 41°54' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°35' კოორდინატებზე. სავენახე ფართობები გავრცელებულია ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთებზე და მოქცეულია მდინარე ალაზნის მარჯვენა შენაკადებს: კისისხევსა და ვანთისხევს  შორის, ზღვის დონიდან 560 მ სიმაღლეზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო

კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
კატეგორია:ქართული ღვინო