open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ ჩაპლინი

**ნიკოლოზ ჩაპლინი** ( დ. 19 დეკემბერი  [ძვ. სტ. 6 დეკემბერი], 1902, როგნედინო, სმოლენსკის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 23 სექტემბერი, 1938, მოსკოვი, სსრკ) — სსრკ-ში კომუნისტური ახალგაზრდული მოძრაობის მონაწილე. კომპარტიის წევრი 1919 წლიდან. 1922–1923 წლებში რაკკ ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის მდივანი. 1924-1926 წლებში საკ. ალკკ ცკ-ის პირველი მდივანი, ხოლო 1926–1928 წლებში გენერალური მდივანი. 1930 წელს საკ. კპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის მეორე მდივანი. პარტიის XII-XVI ყრილობების დელეგატი, 1924–1930 წლებში საკ. კპ (ბ) ცკ-ისა და საკ. კპ (ბ) ცკ-ის ორგბიუროს წევრობის კანდიდატი. ასფსრ ცაკისა და სრულიად რუსეთის ცაკის, სსრკ ცაკის წევრი. აქვს შრომები ახალგაზრდულ მოძრაობაზე. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ნიკოლოზ ჩაპლინი — მოკლე ცნობები  

## ლიტერატურა
* Котов Л., Высокий пример, в сборнике: Солдаты партии, М., 1971.

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:დაბადებული  19 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კანადა 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კანადამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 1924 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ 3 ვერცხლისა და ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლევან უჩანეიშვილი

**ლევან უჩანეიშვილი** (დ. 15 დეკემბერი, 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი.

დაიბადა 1958 წლის 15 დეკემბერს ქალაქ თბილისში. 1979 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. დაიწყო როგორც კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მსახიობმა. კინოში იღებენ 1976 წლიდან. 1980-იანი წლების განმავლობაში როლებს იღებდა ქართულ ფილმებში. აღსანიშნავია ფილმები „სახლი ლესნაიაზე“, „კუკარაჩა“, „მამაკაცები და სხვები“, „სპირალი“ და სხვა.

1990-იანი წლებიდან ცხოვრობს და მოღვაწეობს აშშ-ში, სადაც მონაწილეობას იღებს ჰოლივუდის ფილმებში, რომელთაგან აღსანიშნავია: „დამოუკიდებლობის დღე“ (1996), „ბლეიდი“ (1998), „პრეზიდენტის თვითმფრინავი“ (1997), „ვირუსი“ (1999), „25-ე საათი“ (2002) და სხვა. მონაწილეობა აქვს მიღებული ტელესერიალ „საიდუმლო მასალების“ ერთ-ერთ ეპიზოდში. აგრეთვე იღებენ რუსეთის კინოსტუდიები.

## ფილმოგრაფია
*1979:  „ქორწინება იმერულად“  რეჟისორები ნელი ნენოვა, გენო წულაია
*1980: „სახლი ლესნაიაზე“ (სტამბის მუშა) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
*1980: „მშობლიურო ჩემო მიწავ (რაიკომის მდივანი)“ (რეზო იმედაძე) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე 
*1981: „წისქვილი ქალაქის გარეუბანში“  რეჟ. რეზო ესაძე
*1981: „ყოჩაღად, პაპებო!“  რეჟისორები  ნელი ნენოვა, გენო წულაია 
*1982: „კუკარაჩა“  (კუკარაჩა) რეჟისორები სიკო დოლიძე, ქეთი დოლიძე
*1983: „წიგნი ფიცისა“  რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე
*1983: „ჯადოსნური ღამე“ (ოჩოპინტრე) რეჟ. თემურ ფალავანდიშვილი
*1984: „ამბავი სურამის ციხისა“  რეჟისორები დოდო აბაშიძე, სერგო (სარგის) ფარაჯანოვი
*1985: „მამაკაცები და სხვები“  რეჟ. ვახტანგ (ბუბა) კიკაბიძე
*1985: „ვინ არის მეოთხე?“  (სავკა) რეჟ. ოთარ კობერიძე
*1987: „უკვდავი სული“  (დოკუმენტური ფილმი)  რეჟისორები შერგილ შონია,  ზურაბ შანიძე
*1988: „გამოცხადება“  რეჟ. გიორგი (გია) მატარაძე
*1988: „დანაშაული მოხდა“  რეჟ. ნანა მჭედლიძე
*1989: „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“  რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
*1990: „სპირალი“  (რამაზ კორინთელი)  რეჟ. გიული ჭოხონელიძე
*1990: „შევარდენი“  რეჟისორები კობა წაქაძე, გრეგ პალმერი
*1992: „სტალინი“ (კაგანოვიჩი) () (აშშ) 
*1996:  „დამოუკიდებლობის დღე“  ()
*1997: „იასამანი“  რეჟ. ილია ჩაჩანიძე
*1997:  „პრეზიდენტის თვითმფრინავი“ (ტერორისტი) () (აშშ, გერმანია)
*1998: „A Bedfull of Foreigners“  (აშშ)
*1998: „ბლეიდი“ () 
*1999: „ვირუსი“ (Virus) (აშშ, საფრანგეთი)
*2000: „ზაფხული, ანუ 27 დაკარგული კოცნა“  რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
*2002: „25-ე საათი“ () (აშშ)
*2002: „ოლიგარქი“ () (ლარი თეიშვილი) (რუსეთი)  რეჟ. პავლე ლუნგინი 	 
*2004: „ადამიანი ამფიბია“ () (რუსეთი) რეჟ. ალექსანდრე ათანესიანი 
*2004: „შავი პრინცი“  () (რუსეთი)  რეჟ. ანატოლი ივანოვი 
*2006: „წარსულის აჩრდილები“ ()(აშშ)
*2006: „მემკვიდრეობა“ (იურისტი) რეჟ. გელა ბაბლუანი
*2006: „ნადირობა შავ მგელზე“ () (აშშ, რუსეთი)  რეჟ. გიორგი გავრილოვი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აიჰოლმი

**აიჰოლმი** () — დანიის კუნძული ლიმფიორდში, ქალაქ ოლბორგის გვერდით. ფართობი 6,05 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 54 ადამიანია. კუნძულამდე მიღწევა ოლბორგიდან ბორნის საშუალებით 5 წუთშია შესაძლებელი.

## ლიტერატურა 
* Teknisk Forvaltning i Aalborg Kommune: *Egholm*, brochure fra 2005.
* *Egholm* - Sammenslutningen af Danske Småøer.
* *Øen Egholm bør fredes*  - Danmarks Naturfredningsforening, 17. november 2006.

კატეგორია:დანიის კუნძულები
აგერსე

**აგერსე** () — დანიის კუნძული დიდი ბელტის სრუტეში, კუნძულ ზელანდიის გვერდით. ფართობი 6,84 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2008 წლის მონაცემებით 233 ადამიანია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Billeder fra Agersø
* Agersø, en turistmæssig beskrivelse - fra *Ø-riget* 
* Agersø-brochure - (pdf)

## სქოლიო 
კატეგორია:დანიის კუნძულები
სტრინე

**სტრინე** () — დანიის კუთვნილი პატარა კუნძული ბალტიის ზღვაში, ფიუნის სამხრეთით, მიეკუთვნება ლანგელანის მუნიციპალიტეტს. მდებარეობს კუნძულ ტოსინგეს სამხრეთით, ერეს ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ლანგელანის დასავლეთით. კუნძულის ფართობი 4,88 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 214 ადამიანია.

სტრინეზე ფუნქციონირებს ერთი მაღაზია, ერთი სასტუმრო, საბავშვო ბაღი, სკოლა და პატარა საზღვაო მუზეუმი.

კუნძულ ლანგელანის ქალაქ რუდკებინთან დაკავშირებულია ბორნით. გზას 28 წთ ესაჭიროება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Hjemmeside opdateret af Strynø Beboerforening
* Øhavets smakkecenter
* Strynø Mølle
* Yderligere turist-information om Strynø 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
ნიორდი

**ნიორდი** () — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში, ზელანდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კუნძულ მენის ჩრდილოეთით.

კუნძულის ფართობი დაახლოებით 5 კმ²-ს შეადგენს, თუმცა დასამუშავებლად ვარგისია მხოლოდ 1,2 კმ² მორენა, დარჩენილი 4 კმ² კი მლაშობი მდელოებია, რომლებსაც საზაფხულო საძოვრად იყენებენ; ზამთარში ისინი იტბორება. 2011 წლის მონაცემებით, კუნძულზე 41 ადამიანი ცხოვრობს.

მეზობელ, უფრო დიდ კუნძულ მენთან ნიორდი ხიდითაა დაკავშირებული, რომელიც 1968 წელს აშენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Øens hjemmeside 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
ომე

**ომე** () — დანიის კუნძული დიდი ბელტის სრუტეში. ფართობი 4,52 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 168 ადამიანია, რომელთა უმრავლესობაც სოფელ ომეში ცხოვრობს. სოფელში მდებარეობს ეკლესია და პატარა ნავსადგური. მთავარი ეკონომიკური საქმიანობაა მეთევზეობა და სოფლის მეურნეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ-გვერდი   
*Archipelago's entry for Omø 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
შამქორის ბრძოლა (1010)

**შამქორის ბრძოლა** — დაპირისპირება საქართველოს სამეფოსა და განძის საამიროს ლაშქარს შორის, დაახლოებით 1010-1011 წლებში.

„მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, განძის ამირა ფადლონი (ალ-ფადლ I ბ. მუჰამადი) მარბიელი თავდასხმებით მოსვენებას არ აძლევდა კახეთ-ჰერეთს, რომელიც საქართველოს მეფე ბაგრატ III-ს ახალი შემოერთებული ჰქონდა. ბაგრატმა ანისის სომეხ მეფე გაგიკ I-თან ერთად ფადლონის წინააღმდეგ ლაშქრობა მოაწყო. მოკავშირეები ერთმანეთს ძორაგეტში შეხვდნენ და ფადლონის წინააღმდეგ დაიძრნენ. ბაგრატმა „წარმოტყუენა“ რანის ქვეყანა, ციხე-ქალაქ შამქორს (ქართული წყაროებით: შანქორი) შემოეწყო და საალყო მანქანებით („ფილაკავანნი“) დაუნგრია გალავანი. ამის შემდეგ ბაგრატი შამქორის იერიშს გეგმავდა, მაგრამ ფადლონის ელჩებმა მას ზავი სთხოვეს: ამირა მორჩილებას, ხარაჯის გადახდას და სამხედრო მოკავშირეობას პირდებოდა. ბაგრატი ბრძოლის გაგრძელებას აპირებდა, მაგრამ დიდებულებმა ურჩიეს, რომ სხვა საბრძოლო მოქმედებებისათვის ძალა აღარ ეყოფოდათ და მეფე ზავზე დაითანხმეს. ბაგრატი დიდი ძღვენით საქართველოში დაბრუნდა.

ქართველ მეფეთა კონფლიქტი ფადლონთან ამით არ დასრულებულა: „დიდი ფადლონ ავად იქცეოდა, და სწუნობდა ყოველთა მოთაულთა ამის სამეფოჲსათა“, რის გამოც ბაგრატ IV-ის მეფობის დასაწყისში ქართველებს კიდევ ერთხელ მოუხდათ მის წინააღმდეგ გალაშქრება (ეკლეცის ბრძოლა).

## ლიტერატურა
*„ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 272-273
*ჯაბა სამუშია. „ბაგრატ III-ის ლაშქრობა განძის საამიროს წინააღმდეგ“. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის შრომები IV, გამომცემლობა „მერიდიანი“, თბილისი, 2011: გვ. 100-117

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1010 წლის ბრძოლები
Paint Box

„**Paint Box**“ — რიჩარდ რაიტის მიერ დაწერილი ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა იგი გამოიცა ჯგუფის მესამე სინგლზე „Apples and Oranges“ (1967).  სიმღერაში ვოკალს თავად რაიტი ასრულებს.

პიტერ ჯენერი, ჯგუფის მენეჯერი:

რიკს შეეძლო მელოდიის დაწერა, ხოლო როჯერს - სტროფების, ოღონდ ზეწოლის ქვეშ. მაგრამ როჯერი იმიტომ წერდა, რომ სიდი წერდა, ვინაიდან ყველას ვაწვებოდით. რიკი როჯერამდეც წერდა.

ენდი მებეტის წიგნში *The Complete Guide to the Music of Pink Floyd* წერია, რომ სიმღერა აღწერს „კლუბს, რომელიც სავსეა სულელი ხალხით“, რაც ქმნის ნათელ წარმოდგენას რაიტსა და სხვა მუსიკოსებზე, რომლებიც განიცდიან, რომ მათგან ითხოვენ პოპ-სიმღერებს და არა ფსიქოდელურ იმპროვიზაციებს.

სიმღერის ბელგიური პრომო ფილმი გადაღებულია 1968 წელს ადგილობრივი ტელევიზიისთვის, სიდ ბარეტის წასვლის შემდეგ, უკვე დევიდ გილმორის მონაწილეობით. ფრანგული გადაცემისთვის Discorama მისი შესრულება კიდევ ერთხელ ჩაიწერეს, თუმცა ზოგადად კონცერტებზე ნომერი არასოდეს დაუკრავთ.

რიჩარდ რაიტი:

კონცერტებზე არასოდეს დაგვიკრავს, ვინაიდან მეც და სხვებსაც მისი დაკვრის ინტერესი არ გვქონია. არ ვთვლით, რომ ცოცხლად იგი საინტერესო იქნებოდა. ეს იყო სინგლი, სამწუთიანი სიმღერა. ბევრი რამ ჩაგვიწერია, რაც ცოცხლად არასოდეს დაგვიკრავს.

სიმღერა სხვადასხვა კომპილაციაში შეცდომით არის შეტანილი სახელწოდებით „Paintbox“.  იგი აგრეთვე შეტანილია ალბომის *The Piper at the Gates of Dawn* 2007 წლის გამოცემაში და კომპილაციებში *Relics* (სტერეო), *The Best Of Pink Floyd / Masters of Rock*, *1967: The First Three Singles* და *The Early Singles*.

## პერსონალი 
* რიჩარდ რაიტი - ფორტეპიანო, წამყვანი ვოკალი
* სიდ ბარეტი- რიტმული გიტარა, ვოკალი
* როჯერ უოტერსი - ბას გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ნიკ მეისონი- დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
კანადა 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კანადამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1912 წელს, შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სიქანელისძეები

**სიქანელისძეები** — XIII-XIV სს. ქართველ აზნაურთა საგვარეულო. ამ საგვარეულოს წარმომადგენელი „სიქანელისძე ჩოგაშვილი აბაში“ იხსენიება ჟამთააღმწერლის თხზულების უადრეს ვარიანტში (ქრონიკის სხვადასხვა რედაქცია ამ გვარსახელს სხვადასხვაგვარად გადმოსცემს). აბაში თან ახლდა მეფე დემეტრე II-ს მონღოლთა ლაშქრობაში სირიაში ეგვიპტის სულთნის წინააღმდეგ 1281 წელს და ბრძოლაში ცხენმოკლულ დემეტრეს თავისი ბედაური დაუთმო. ამ აბაშს იოანე ბატონიშვილი შეცდომით მიიჩნევს თავად აბაშიშვილთა (ბარათაშვილების განაყოფი) წინაპრად.

სიქანელისძეთა საგვარეულოს სავარაუდო წევრები არიან ასევე ჯავახეთში, კარნეთის ეკლესიის წარწერაში მოხსენიებული „ვარდან ...ქანლის ძე“, დიდი ხორენიის (ასევე ჯავახეთში) წარწერის „ჩოგა“ და იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ერთ-ერთ აღაპში მოხსენიებული „სიქანელის-ძის ასული აფა-ყოფილი ანნა“.
## ლიტერატურა
**თემო ჯოჯუა*. „მასალები სიქანელისძეთა ფეოდალური სახლის ისტორიისათვის (XIII-XIV სს.)“. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის შრომები IV, გამომცემლობა „მერიდიანი“, თბილისი, 2011: გვ. 147-192.

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
დაშთე-ნაუმიდი

**დაშთე-ნაუმიდი** — თიხნარ-მლაშობი უდაბნო ახლო აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ ირანში, ავღანეთის საზღვრის სიახლოვეს. გადაჭიმულია აღმოსავლეთ ირანის მთებს შორის არსებულ ტაფობში. 

უდაბნოში წარმოდგენილია კლდოვანი და თიხნარი ვაკეები, მლაშობი დაბლობები. მცენარეულობა მეჩხრადაა. დასავლეთ ნაპირას სტეპების ვიწრო ზოლებია.

## ლიტერატურა 
* Географический энциклопедический словарь. Москва. «Советская энциклопедия». 1989. стор. 583 

კატეგორია:ირანის უდაბნოები
გავნე

**გავნე** () — პატარა კუნძული დანიაში, ზელანდიის დასავლეთ სანაპიროსთან, ნესტვედის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქალაქ ნესტვედიდან 6 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ფართობი 5,5 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 37 ადამიანია.

დღეისათვის კუნძული ძირითადად ცნობილია გავნეს ციხესიმაგრით — როკოკოს სტილის შთამბეჭდავი ნაგებობით, რომელსაც თან გასართობი პარკი ახლავს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Gavnø official site 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ლიე

**ლიე** () — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში, კუნძულ ფიუნის სამხრეთით. ფართობი 6 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 140 ადამიანია.

ლიემდე მიღწევა შესაძლებელია ბორნით, ქალაქ ფობორგიდან და კუნძულ ავერნაკედან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Lyøs hjemmeside
* Lyø, en turistmæssig beskrivelse - fra *Ø-riget* 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ვენე

**ვენე** () — მომცრო კუნძული დანიაში, ლიმფიორდენში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით, ქალაქ სტრუერიდან 3 კმ-ით ჩრდილოეთით. კუნძულის სიგრძე 7,5 კმ-ია, სიგანე 1,5 კმ, მოსახლეობა 197 ადამიანი (2010), ფართობი კი 6,5 კმ²-ს შეადგენს. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 27 მეტრზე მდებარეობს. კუნძული პოპულარულია დამსვენებელთა შორის, გამოირჩევა კარგი პლაჟებითა და კემპინგის შესაძლებლობით.

კუნძულზე აღმართულია ყველაზე პატარა ეკლესია მთელს დანიაში, რომელიც სავარაუდოდ 1536 წელს აიგო და ვენეს ყველაზე ძველ ნაგებობას წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Venøs officielle hjemmeside
*Venø Færgefart
*Turforslag og kort
*Venø Billedværksted
*Venø Efterskole

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
იაია ტურე

**ნიენიერი იაია ტურე** (დ. 13 მაისი, 1983), საზოგადოდ ცნობილი, როგორც **იაია ტურე** — კოტ-დ'ივუარელი ფეხბურთელი. თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ სიტიში“ და კოტ-დ’ივუარის ეროვნულ ნაკრებში. ტურე ცნობილია თავისი სისწრაფით, ზუსტი პასებით, კარგი ფიზიკური მომზადებით და ტექნიკით. როგორც უნივერსალი ფეხბურთელი, თამაშობდა ასევე თავდამსხმელის პოზიციაზე ახალგაზრდულ წლებში. ასევე უთამაშია ცენტრალური მცველის პოზიციაზეც, მათ შორის „ბარსელონას“ შემადგენლობაში 2009 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალშიც.

კარიერა დაიწყო „ASEC Mimosas-ში“, სადაც შედგა მისი დებიუტი 18 წლის ასაკში. მისმა თამაშმა მიიპყრო ევროპული კლუბების ყურადღება. თამაშობდა ბელგიურ „ბევერენში“, უკრაინის „დონეცკის მეტალურგში“, საბერძნეთის „ოლიმპიაკოსში“ და საფრანგეთის „მონაკოში“.

2007 წელს გადავიდა კატალონიურ „ბარსელონაში“, სადაც მონაწილეობა მიიღო 100-ზე მეტ მატჩში. ის „ბარსელონაში“ თამაშობდა 2010 წელს, როდესაც კლუბისთვის ისტორიული პერიოდი იდგა — მოიგეს ექვსი ტურნირი ერთ სეზონში.

2010 წელს ტურე გადავიდა პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ სიტიში“, სადაც გაიტანა მთელი რიგი მნიშვნელოვანი გოლი „ქალაქური“ კლუბისთვის. 

კოტ-დ’ივუარის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 67 მატჩი. ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობა აქვს მიღებული მსოფლიოს ჩემპიონატებზე, 2006 და 2010 წლებში.

იაია არის კოტ-დ’ივუარის ეროვნული ნაკრების და „ლივერპულის“ ფეხბურთელის, კოლო ტურეს უმცროსი ძმა.

## კარიერის სტატისტიკა 
## ტიტულები 
### საკლუბო 
**ASEC Mimosas**
* კოტ-დ’ივუარის პრემიერ დივიზიონი: 2001
**ოლიმპიაკოსი**
* საბერძნეთის სუპერლიგა: 2005–06
* საბერძნეთის თასი: 2005–06

 **ბარსელონა**:
* ლა ლიგა (2): 2008–09, 2009–10
* კოპა დელ რეი: 2008–09
* ესპანეთის სუპერთასი: 2009
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2008–09
* უეფა-ს სუპერთასი: 2009
* ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2009

**მანჩესტერ სიტი**:
* ინგლისის ასოციაციის თასი: 2010–11
* პრემიერ ლიგა: 2011-12

### ინდივიდუალური 
* აფრიკის წლის ფეხბურთელი: 2011
* პრემიერ ლიგის წლის გუნდი: 2011–12

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Yaya Touré profile  Goal.com
* Yaya Touré profile FC Barcelona

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბელგიის პირველი დივიზიონი A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბერძნეთის სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩინეთის პირველი ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დანიის პოლიტიკური სისტემა

მინი|150პქ|დანიის გერბი
**დანიის პოლიტიკური სისტემა** ეფუძნება პარლამენტარიზმს, წარმომადგენლობით დემოკრატიასა და კონსტიტუციურ მონარქიას, სადაც მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი და მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. სახელმწიფოს მეთაურია მონარქი, რომელსაც ძირითადად საცერემონიო როლი აკისრია და ფლობს პირობით ძალაუფლებას. 

აღმასრულებელი ხელისუფლება მთავრობის ხელშია, სადაც პრემიერ-მინისტრი მოქმედებს როგორც *Primus inter pares*. საკანონმდებლო ხელისუფლება გადანაწილებულია მთავრობასა და დანიის პარლამენტს შორის. 

1972 წლის 14 იანვრიდან, დანიის სახელმწიფოს მმართველია მეფის რეგენტი, დედოფალი მარგრეტე II.

## რესურსები ინტერნეტში
*  დანიის კონსტიტუცია

კატეგორია:დანიის პოლიტიკა
დანიის დროშა

მინი|250პქ|დანიის დროშა
**დანიის დროშა** "დანებროგი" () — დანიის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. წითელ ფონზე გამოსახულია სკანდინავიური ჯვარი, რომელიც დროშის კიდეებამდე გადის. აღნიშნული ჯვარი დროშაზე ქრისტიანობის სიმბოლოა და ასევე გვხვდება სხვა სკანდინავიურ სახელმწიფოთა დროშებზე, მათ შორისაა ნორვეგია, ფინეთი, ისლანდია, ასევე ალანდის კუნძულები, ფარერის კუნძულები, შეტლანდის არქიპელაგი და ორკნეის კუნძულები შოტლანდიაში. დანია-ნორვეგიის უნიის დროს, ეს დროშა ასევე იყო ნორვეგიის დროშა, რომელმაც დღეისათვის სულ მცირე ცვლილებები განიცადა, სანამ ნორვეგია 1821 წელს ამჟამინდელ დროშას მიიღებდა.

დანებორგი მსოფლიოში უძველესი დროშაა, რომელიც დღემდე გამოიყენება დამოუკიდებელი სახელმწიფოს მიერ.

ლეგენდა დროშის წარმოშობას ლინდანისეს ბრძოლას უკავშირებს (აგრეთვე ცნობილი როგორც ვალდემარის ბრძოლა), რომელიც 1219 წლის 15 ივნიის ესტონეთში გაიმართა.

## ლეგენდის წარმოშობა
ლეგენდის თანახმად დანებროგის წარმოშობა უკავშირდება ლინდანისის (ტალინი) ბრძოლას, რომელიც ესტონეთში 1219 წლის 15 ივნისს მოხდა. ბრძოლა დანიელების დამარცხებით მთავრდებოდა, მაგრამ დანიის ეპისკოპოსი ამ დროს მთიდან ბრძოლას გადაჰყურებდა და თან ზეცისკენ აპყრობილი ხელებით უფალს დახმარებას სთხოვდა. რაც უფრო მეტს ლოცულობდა დანიელები მით უფრო უახლოვდებოდნენ გამარჯვებას, მაგრამ როდესაც ეპისკოპოსს ხელები დაეღალა და დაბლა დაუშვა, ესტონელებმა დანიელები უკან დახიეს, შემდეგ მან ისევ აღმართა ხელები ზემოთ და მათ ისევ მოიპოვეს უპირატესობა, მაგრამ მალევე კვლავ დაეღალა ხელები და როდესაც დანიელები წაგების პირას იყვნენ დანებროგი სასწაულებრივად დაეშვა ციდან. მეფემ ის აიღო და მებრძოლებს აჩვენა. მათ მხნეობა და სიმამაცე შეემატათ და ბრძოლა მოიგეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის გერბი
*დანიის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში
* დანია Flags of the World-ზე
* Danish flag legendary birthplace in Estonia 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
რუთულური ენა

thumb|რუთულური ენა კავკასიაში (წითლად)
**რუთულური ენა**, *მუხუდური ენა* (თვითწოდება мыхаӀбишды чӀел) — ნახურ-დაღესტნურ ენათა ოჯახის ლეზგიურ ენათა ჯგუფის ერთ-ერთი ენა. 

გავრცელებულია დაღესტანში — რუთულისა და ახტის რაიონებში, აზერბაიჯანში — კახისა და შაქის რაიონებში, თურქეთსა და სირიაში.

რუთულური ენას აქვს ოთხი კილო: რუთულური, შინაზური, მუხრეკულ-იხრეკული და ბორჩულ-ხინავური. დამახასიათებელია ხმოვანთა და თანხმოვანთა რთული სისტემა: 14 ხმოვანი, 38 თანხმოვანი, მახვილი დინამიკური და ტონურ-მელოდიკურია, ლექსიკა ნასესხები და საკუთარი;

## გრამატიკა 
რუთულური ენისთვის დამახასიათებელია სახელთა მარტივი, წარმოებული, რთული ფუძეები, მრავლობითი რიცხვის ნაირგვარი ბოლოსართები; ოთხი ძირითადი ბრუნვა: სახელობითი, მოთხრობითი, ნათესაობითი, მიცემითი.; მრავალსერიიანი ერთ- და ორთანდებულიანი ბრუნვები; სახელთა წარმომომქმნელ ნიშანთა სიმცირე; ზმნის მორფოლოგიური კატეგორიები: გრამატიკული კლასები, ასპექტი, დრო, კილო; სახელმზნური ფორმები: აბსოლუტივი, ინფინიტივი, ინფინიტივ-მასდარი, მიმღეობა. ზმნაში, ზოგ ნაცვალსახელსა და მსაზღვრელ სახელში განირჩევა 4 — მამაკაცის, ქალის, ცხოველის, საგან-ნივთის — კლასი; მრავლობით რიცხვში ყველა კლასი გაერთიანებულია ერთ კლასად (კლასის ნიშანი გაგებულია მრ. რიცხვისად). მოეპოვება ადგილისა და დროის საგარემოებო სიტყვათა სერიები, უარყოფისა და კითხვის ნაწილაკები, ადგილ-მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები ზმნაში და თანდებულები სახელში; სინტაქსური კონსტრუქციები — ნომინატიური, ერგატიული, დატიური.

რუთულელები (მუხადები) ორენოვანი ხალხია. სატომთაშორისო ენად იყენებენ რუსულსა და აზერბაიჯანულ ენებს; სწავლა — რუსულად (1952 წლამდე აზერბაიჯანულად).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუთულური ენა
დანიის ჰიმნი

**დანიის ჰიმნი** () — დანიის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო.

ტექსტი 1819 წელს ადამ ელენშლეგერმა დაწერა. თავდაპირველად ის 12 სტრიქონისგან შედგებოდა, რომელიც შემდეგ მნიშვნელოვნად შემცირდა. მუსიკა 1835 წელს ჰანს ერნსტ კრეიერმა შექმნა. მოგვიანებით, თომას ლაუბმა და კარლ ნილსენმა ასევე შექმნეს ალტერნატიული მელოდიები, მაგრამ არცერთი მათგანი არ დამტკიცებულა და დღეს ხალხისთვის ისინი თითქმის უცნობია.

## ტექსტი
### დანიურად
### მოკლე ვერსია
### ინგლსიური თარგმანი
:There is a lovely land
:with spreading, shady beeches
:Near salty eastern beach :|
:Its hills and valleys gently fall,
:its ancient name is Denmark,
:And it is Freya's hall :|

:There in the ancient days
:sat armoured Vikings rested
:Between their bloody frays :|
:Then they went forth the foe to face,
:now found in stone-set barrows,
:Their final resting place :|

:This land is still as fair,
:the sea is blue around it,
:And peace is cherished there :|
:Strong men and noble women still
:uphold their country's honour
:With faithfulness and skill :|

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის დროშა
*დანიის გერბი

## რესურსები ინტერნეტში
* Denmark: *Der er et yndigt land* - Audio of the national anthem of Denmark, with information and lyrics
* [MP3 file (instrumental)](http://www.navyband.navy.mil/anthems/ANTHEMS/Denmark%20(National%20Anthem).mp3)  - by the U.S. Navy Band
* Jørgen Ebert

კატეგორია:დანიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
საქართველო 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**საქართველომ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. 

## მედალოსნები 
## 30px მშვილდოსნობა 
ქალები - ინდივიდუალური

## 30px მძლეოსნობა 
;კაცები
;Track & road events

;Field events

;ქალები
;Field events

## 30px კრივი 
;კაცები

## 30px ველოსპორტი 
### გზატკეცილი
## ტანვარჯიში 
### 30px ბატუტზე ხტომა 
## 30px ძიუდო 
;კაცები

## 30px ტყვიის სროლა 
;ქალები

## 30px ცურვა 
;კაცები

## 30px ჩოგბურთი 
## 30px ძალოსნობა 
## 30px ჭიდაობა 
;კაცები თავისუფალი სტილი

;კაცები ბერძნულ-რომაული სტილი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალექსანდრე ამილახვარი (პოლკოვნიკი)

**ალექსანდრე ვლადიმერის ძე ამილახვარი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1879 ან 1880, გორი, — გ. 21 აგვისტო, 1968, ნიუ იორკი) — თავადი, ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი, 1921 წლიდან — პოლიტიკური ემიგრანტი.

დაიბადა ქ. გორში, ცნობილ არისტოკრატულ ოჯახში. დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, 1901 წელს კი — პაჟთა კორპუსი. ჩამოაყალიბა და სათავეში ჩაუდგა დრაგუნთა ქართულ პოლკს. პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1914–1916 წლებში მსახურობდა „ველურ დივიზიაში“. რუსეთში სამოქალაქო ომის დასაწყისში დონის კაზაკებთან ერთად ებრძოდა ბოლშევიკებს. 1917 წლიდან თბილისში მოღვაწეობდა. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ კონსტანტინეპოლში, შემდეგ პარიზში გადასახლდა. თანამშრომლობდა ემიგრაციულ ჟურნალ-გაზეთებში; 1924 წელს იყო „ოქროს საწმისის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1926 წლიდან აქტიურად ჩაება „პრომეთეისტულ“ მოძრაობაში. ელიზბარ ვაჩნაძესთან, მერაბ ჯორჯაძესა და ნიკოლოზ ჩქოტუასთან ერთად მონაწილეობდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში გენერალ ფრანსისკო ფრანკოს მხარეზე. 1945-1954 წლებში ცხოვრობდა პერუში, 1957 წლიდან — ამერიკის შეერთებულ შტატებში. იყო ნიუ-იორკის ინვალიდთა კავშირის თავმჯდომარე. გარდაიცვალა 1968 წელს ნიუ-იორკში. დაკრძალულია იქვე, ნოვო-დივეევოს რუსულ მონასტერში.

## ლიტერატურა
* G.Mamoulia, Les combats independantistes des Caucasiens entre USSR et puissances occidentales. 2009, ISBN: 978-2-296-09476-5; p.254-257;
* Русские в Северной Америке. Е.А. Александров. Хэмден (США)-Сан-Франциско (США)-Санкт-Петербург (Россия), 2005.
* Памяти полковника князя А.В. Амилахвари // НРС [Новое русское слово (Нью-Йорк)]. 1968.
## რესურსები ინტერნეტში
* ქართული დიასპორა: ამილახვარი ალექსანდრე ვლადიმერის ძე.

კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
ა
კატეგორია:ესპანეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ლაშა შავდათუაშვილი

**ლაშა შავდათუაშვილი** (დ. 31 იანვარი, 1992, კარალეთი, გორის რაიონი) — ქართველი ძიუდოისტი.   2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, 66 კგ-მდე ძიუდოისტთა შორის ოქროს მედალი მოიპოვა. 2021 წელს ბუდაპეშტში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, 73 კგ წონით კატეგორიაში, ოქროს მედლის მფლობელი გახდა.

2016 წლის 8 აგვისტოს, რიო-დე-ჟანეიროს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე შავდათუაშვილმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ორთაბრძოლაში მან გასული წლის ევროპის ჩემპიონი, ებრაელი საგი მუკი დაამარცხა.

ებრაელამდე შავდათუაშვილმა რუსი დენის იარცევი იპონით დაამარცხა. 

2021 წელს გამართულ 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე შავდათუაშვილმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

არის მსოფლიო ორგზის ჩემპიონი ( 2013 ,რიო დე ჟანეირო, გუნდური; 2021, ბუდაპეშტი, უნგრეთი) ,  მსოფლიო ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, 2015; გუნდური), ევროპის ჩემპიონი 2012 (ჩელიაბინსკი, გუნდური), 2013 (ბუდაპეშტი, გუნდური), 2016 (ყაზანი, გუნდური), 2017 (ვარშავა, გუნდური) წლებში, საქართველოს ჩემპიონი (2017, 73 კგ) და მსოფლიო თასის მფლობელი 2012 (თბილისი, 66 კგ; პრაღა, 66 კგ; ბუენოს-აირესი, 66 კგ).  

2012 წელს  საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციაციის მიერ წლის საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა . ამავე წელს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სამინისტრომ დაასახელა წლის საუკეთესო სპორტსმენად.

მიღებული აქვს ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2018 წელს) და ღირსების ორდენი (2016 წელს).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლაშა შავდათუაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოლიმპიური ბრინჯაოს მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედალოსნები
გრენლანდიის პოლიტიკური სისტემა

მინი|250პქ|გრენლანდიის გერბი
**გრენლანდიის პოლიტიკური სისტემა** ეფუძნება დანიას დაქვემდებარებულ საპარლამენტო წარმომადგენლობით დემოკრატიას. მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი; მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. 1979 წლიდან, გრენლანდია დანიის ნახევრად თვითმმართველი ადმინისტრაციული დანაყოფია. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს მთავრობა. საკანონმდებლო ხელისუფლება გადანაწილებულია მთვარობასა და გრენლანდიის პარლამენტს შორის. 

პარტიულ სისტემაში ლიდერობენ სოციალ-დემოკრატიული პარტია „მოწინავე“, სეპარატისტები და სოციალისტთა „სახალხო საზოგადოება“, ასევე პროფკავშირული „სოლიდარობის პარტია“. ხელისუფლების იურიდიული შტო დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო მთავრობებისაგან.

## სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდია
კატეგორია:დანიის პოლიტიკა
A Northern Soul

***A Northern Soul*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Verve-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1995 წლის 20 ივნისს, ლეიბლზე Hut Recordings. ალბომის სახელწოდება მომდინარეობს მუსიკალურ ჟანრ ჩრდილოეთის სოულისგან.

## სიმღერების სია
რიჩარდ ეშკროფტმა სიმღერა #5 მიუძღვნა ნოელ გალაგერს, მას შემდეგ, რაც Oasis-მა მას მას მიუძღვნა  
"Cast No Shadow". ალბომის ''(What's the Story) Morning Glory?* ბუკლეტში ეს ხაზგასმულია (*ეძღვნება გენიალურ რიჩარდ ეშკროფტს'').

## სქოლიო 
კატეგორია:The Verve-ის ალბომები
კატეგორია:1995 წლის ალბომები
კატეგორია:Hut Records-ის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ოუენ მორისის პროდიუსერობით
A Storm in Heaven

***A Storm in Heaven*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Verve-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1993 წლის 21 ივნისს, ლეიბლზე Hut Recordings. ბრიტანეთის ჩარტში #27 ადგილზე მოხვდა.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:The Verve-ის ალბომები
კატეგორია:1993 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Hut Records-ის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯონ ლეკის პროდიუსერობით
გოგი დოლიძე (მომღერალი)

**გიორგი (გოგი) დოლიძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1954, თბილისი — გ. 8 მარტი, 1996) —  ქართველი მომღერალი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მიენიჭა სიკვდილის შემდეგ, 1998 წელს.

## ბიოგრაფია 
1961–1971 წლებში სწავლობდა თბილისის 24-ე საშუალო სკოლაში, პარალელურად სამუსიკო სასწავლებელში. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური ენის სპეციალობით.

მუშაობდა კინოსტუდია ქართულ ფილმში მეთოდისტად.

1979 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე – საქართველოს ტელევიზიის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში რედაქტორად, უფროს რედაქტორად, 1989 წლიდან –ამავე რედაქცისს განყოფილების გამგედ.

1979-1996 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელერადიო კორპორაციის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა 1980-1990 წლებში, როგორც შესანიშნავმა სოლისტმა და პარტნიორმა.  1976-1983 წლებში მღეროდა ფოლკლორულ ანსამბლ „ფაზისში“, 1986 წლიდან კი ანსამბლ „ქართულ ხმებში“. ამ ანსამბლთან ერთად გასტროლებით შემოიარა მრავალი ქვეყანა. გოგი დოლიძე ძირითადად მაინც საესტრადო სიმღერების შემსრულებელია. ამ ჟანრით გატაცება ხალხური სიმღერების მისეულ შესრულებაშიც აისახა და განსაკუთრებული ელფერი შესძინა.

გარდაიცვალა 1996 წლის 8 მარტს. გარდაცვალების შემდეგ, 1999 წელს გოგი დოლიძე მეოცე საუკუნის საუკეთესო ქართველ მომღერალ მამაკაცად დაასახელეს. თბილისში, 24-ე სკოლის წინ, სადაც ის სწავლობდა, დაიდგა მისი ბიუსტი.

## სიმღერები 
* „ხმალი ავლესოთ ქართველებო“
* „რაც ამქვეყნად სიყვარული მეფობს“
* „კიდევაც დაიზრდებიან“
* „საშობაო საგალობელი“

## რესურსები ინტერნეტში
* გოგი დოლიძე 

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
შენადნობები

**შენადნობები** — სპილენძსა და კალას ბევრი გამოსადეგი თვისება აქვს - ერთ-ერთი ისაა რომ იოლად არ იჟანგება. თუმცა, ორივე მათგანი რბილია და სუსტი. სამაგიეროდ მათი შერევით მიღებული ლითონი ძალიან მყარი და მაგარია, თანაც არ იჟანგება.  ის ლითონთა ერთ-ერთი ყველაზე გამოსადეგი ნაერთია, ანუ შენადნობი და მას ბრინჯაო ეწოდება.

ლითონთა უმრავლესობა სუფთა სახით საკმაოდ რბილი და სუსტია. მათი შენადნობი კი მყარი და მაგარი. დღესდღეობით გამოყენებული ლითონების უმრავლესობა შენადნობები ისეთი წვრილმანებით იწყება როგორიცაა მონეტები, დანა-ჩანგალი და სხვა, ეს ჩამონთვალი კი თვითმფრინავების ძრავებითა და კორპუსებით მთავრდება.

## სწორი რეცეპტი
უკვე ათასობით წელია, რაც შენადნობები გამოიყენება. მეტალურგები, რომლებიც ლითონებზე მუშაობენ, სხვადასხვა თვისებების მქონე მრავალი სახის შენადნობებს აწარმოებენ. მეცნიერები შენადნობებისთვის ლითონებს დიდი სიფრთხილით აჩევენ, ანუ სწორ რეცეპტს იგონებენ.
ყველაზე გავრცელებული ლითონი - ფოლადი, შენადნობია. ის რკინის, მცირე რაოდენობით ნახშირბადისა და ზოგიერთი სხვა ლითონის ნაერთია. სწორედ ამის გამოა ის ასეთი მყარი. ჩვეულებრივი ფოლადის ცუდი თვისება ის არის, რომ იჟანგება. იმისთვის რომ ფოლადი არ დაიჟანგოს მეტალურგები მას ქრომსა და ნიკელს უმატებენ. ეს ლითონები არ იჟანგება და ფოლადსაც უჟანგავს ხდის. აწორედ ასე მიიღება უჟანგავი ფოლადი.
ყველაზე სრულყოფილი შენადნობები რეაქტიულ ძრავებში გვხვდება. მათ 100°C-ზე მაღალ ტემპერატურაზეც კი მყარი მდგომარეობა უნდა შეინარჩუნონ. ზოგიერთი ასეთი შენადნობი შეიძლება ათზე მეტ სხვადასხვა ლითონს შეიცავდეს, მათ შორის ტიტანს და ვოლფარმსაც. ისინი მხოლოდ ძალიან მაღალ ტემპერატურაზე დნება. შენადნობების ფასი ჯერ კიდევ უხსოვარ დროში გაიგეს. ბრინჯაო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 3000 წლის წინ დაამზადეს, თითბერს   დაახლოებით ამდენივე ხანია იყენებენ.

მეხსიერების მქონე ლითონები ნიკელისა და ტიტანის შენადნობებია, რომლებსაც თავიანთი ფორმის "დამახსოვრება" შეუძლიათ. თუ მეხსიერების მქონე ლითონისგან დამზადებულ საგანს მოვღუნავთ ის თავის ფორმას დაიბრუნებს დაბალ ცეცხლზე გაცხელებით.

## ლიტერატურა
*ოქსფორდის ილუსტრირებული სამეცნიერო ენციკლოპედია

კატეგორია:შენადნობები
ფარერის კუნძულების დროშა

მინი|250პქ|ფარერის კუნძულების დროშა
მინი|250პქ|დროშის ორიგინალი, რომელიც ეკლესიაში ინახება
**ფარერის კუნძულების დროშაზე**, თეთრ ფონზე გამოსახულია ჯვარი, ქრისტიანობის სიმბოლო, რითაც გრძელდება სხვა სკანდინავიური ქვეყნების ტრადიცია, რასაც საფუძველი დანიის დროშამ ჩაუყარა. დროშას *Merkið*-ს ეძახიან, რაც „ალამს“ ნიშნავს. საკმაოდ წააგავს მეზობელი ნორვეგიისა და ისლანდიის დროშებს.

## აღწერა და სიმბოლიზმი
დროშის მონახაზი ერთიანდება წითელ სკანდინავიურ ჯვართან, რომელიც მარცხნივაა შეწეული. წითელ ჯვარს გარს აკრავს მოლურჯო-მოცისფრო ზოლი, მთლიანობაში კი ჯვარი თეთრ ფონზეა დატანილი. მონახაზი მნიშვნელოვნად წააგავს ნორვეგიის დროშას. შეფარდებაა 16:22 — 8:11.

თეთრი ფერი დროშის შემქმნელების სიმბოლოა — ზღვის ქაფისა და სიწმინდის, ფარერის კუნძულების გასხივოსნებული ცის. ლურჯი და წითელი ფერები კი სკანდინავიის ქვეყნების დროშებთან მსგავსებას უსვამს ხაზს, რაც ფარერის კუნძულების სხვა სკანდინავიურ ქვეყნებთან კავშირზე მიუთითებს.

## ისტორია
ფარერის კუნძულების თანამედროვე დროშა 1919 წელს ჯენს ოლივერ ლისბერგმა სხვებთან ერთად შექმნა კოპენჰაგენში სწავლისას. ამავე წლის 22 ივნისს, დროშა პირველად აღიმართა ფარერის კუნძულებზე, ერთ-ერთ ქორწილში. 1940 წლის 25 აპრილს, ბრიტანეთის საოკუპაციო მთავრობამ ეს დროშა ფარერული ხომალდებისათვის დაამტკიცა. ადგილობრივი მმართველობის 1948 წლის 23 მარტის აქტის საფუძველზე, დანიის მთავრობამ იგი საბოლოოდ დაამტკიცა ფარერის კუნძულების სახელმწიფო დროშად.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფარერის კუნძულების დროშა Flags of the World-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ფარერის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:ფარერის კუნძულების ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
Careful with That Axe, Eugene

„**Careful with That Axe, Eugene**“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ინსტრუმენტული იმპროვიზაციული კომპოზიცია, გამოცემული სინგლზე „Point Me at the Sky“. იგი აგრეთვე შეტანილია ჯგუფის კრებულში *Relics*. მისი საკონცერტო ვერსიები ჟღერს ალბომში *Ummagumma* და ფილმში *Pink Floyd: Live at Pompeii*. კომპოზიციის კიდევ ერთი ვერსია, „Come in Number 51, Your Time Is Up“, შეტანილია მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმში „ზაბრისკი პოინტი“ და მის საუნდტრეკში.

## კომპოზიცია
კომპოზიციის მუსიკალური ნაწილი ეფუძნება მსუბუქ, ორგანზე აგებულ ჯემს და ბას-გიტარის თანმხლებ პარტიას, რომელიც მონოტონურია. სიმღერას ტექსტი არ აქვს, თუმცა როჯერ უოტერსი ჩურჩულებს მის სათაურს, რასაც მოჰყვება მისივე კივილი, Candy and a Currant Bun-ის მსგავსი. მუსიკა უფრო და უფრო ხმაურიან ტონს იძენს, შემდეგ კი თანდათან მშვიდდება. დაძაბული სექციების დროს დეივიდ გილმორის გიტარა და სკეტ-ვოკალი ჟღერს. კონცერტების დროს ამ ნაწილს დეივიდი ვოკალურად გიტარასთან უნისონში ასრულებდა.

ფილმისთვის „ზაბრისკი პოინტი“ კომპოზიციას გადაერქვა სახელწოდება და ეწოდა „Come In Number 51, Your Time Is Up“. მას დაემატა ბევრი ჩურჩული და გუნდის ვოკალები. ძირითად ვოკალებს ამ ვერსიაში ასრულებენ დეივიდ გილმორი და როჯერ უოტერსი, ხოლო უოტერსის კივილი შესამჩნევად ხმამაღალია. თუკი ორიგინალური ვერსია რე მინორში სრულდებოდა, ეს ვერსია მი მინორში სრულდება. ფილმში იგი ჟღერს ფინალური სცენის დროს, როდესაც შენელებული მოძრაობით არის ნაჩვენები დიდი აფეთქება.

## საკონცერტო ვერსიები 
ჯგუფი კომპოზიციას ასრულებდა 1968-1973 წლების ყველა კონცერტზე, ერთხელ კი 1977 წელსაც შეასრულა. ადრეული ვერსიის წარდგენა შედგა 1968 წლის 31 მაისს, სათაურით „Keep Smiling People“. სათაურით „Murderistic Woman“ კომპოზიცია ჯონ პილის გადაცემაში *Top Gear*, 1968 წლის 11 აგვისტოს გადაიცა, ხოლო ჩაიწერა მანამდე, BBC-ს სტუდიაში Piccadilly, 1968 წლის 25 ივნისს.

## პერსონალი 
* როჯერ უოტერსი - ბას გიტარა, ვოკალი
* დეივიდ გილმორი-  გიტარა,  ვოკალი
* რიჩარდ რაიტი - ორგანი 
* ნიკ მეისონი- დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები დეივიდ გილმორის ავტორობით
კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
გრენლანდიის დროშა

მინი|250პქ|გრენლანდიის დროშა
**გრენლანდიის დროშა** შეასრულა ადგილობრივმა თუე კრისტიანსენმა. შედგება ორი თანაბარი ჰორიზონტალური, ზედა თეთრი და ქვედა წითელი ზოლისგან. ცენტრისგან ოდნავ მარცხნივ, განთავსებულია დიდი დისკო, რომლის ზედა ნახევარიც წითელია, ქვედა კი თეთრი. 

ადგილობრივ ენაზე დროშას *ერფალასორპუტს* (Erfalasorput) უწოდებენ, რაც „ჩვენს დროშას“ ნიშნავს. საკუთარი დროშის შექმნის იდეა გრენლანდიაში პირველად 1973 წელს გაჩნდა, როდესაც ხუთმა გრენლანდიელმა წარმოადგინა მწვანე, თეთრ და ლურჯ ფერებში გადაწყვეტილი დროშა. 

1978 წელს დანიამ გრენლანდიას თვითმმართველობა მიანიჭა, რის შედეგადაც ის დანიის სამეფოში თანასწორუფლებიანი წევრი გახდა. ამის შემდეგ, ადგილობრივმა მმართველობამ დროშაზე კონკურსი გამოაცხადა; სულ შევიდა 555 ვარიანტი, საიდანაც 293 გრენლანდიელებს ეკუთვნოდათ. 

საბოლოოდ, 1985 წლის 21 ივნისს, თუე კრისტიანსენის მიერ შექმნილი თეთრ-წითელი დროშა დამტკიცდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* FOTW: Greenland - History of the *Erfalasorput*
* Other flag proposals

## სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდია
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:გრენლანდიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
გრენლანდიის ჰიმნი

**გრენლანდიის ჰიმნი** (გრენლ. Nunarput utoqqarsuanngoravit - *შენ, ჩვენო უძველესო მიწავ*) — დანიის ავტონომიური პროვინციის, გრენლანდიის სახელმწიფო ჰიმნი. ტექსტი დაწერა ჰენრიკ ლუნდმა, მუსიკა კი ჯონათან პეტერსენმა შექმნა. ჰიმნი ოფიციალურად დამტკიცდა 1916 წელს. 1979 წლიდან, თვითმმართველი კალაალიტების ჰიმნი Nuna asiilasooq მთავრობამ ასევე ოფიციალურად სცნო.

## გრენლანდიური
:Nunarput, utoqqarsuanngoravit niaqqut ulissimavoq qiinik.
:Qitornatit kissumiaannarpatit tunillugit sineriavit piinik.

:Akullequtaasut merlertutut ilinni perortugut tamaani
:kalaallinik imminik taajumavugut niaqquit ataqqinartup saani.

:Atortillugillu tamaasa pisit ingerlaniarusuleqaagut
:nutarterlugillu noqitsigisatit siumut, siumut piumaqaagut.

:Inersimalersut ingerlanerat tungaalitsiterusuleqaarput,
:oqaatsit "aviisit" qanoq kingunerat atussasoq erinigileqaarput.

:Taqilluni naami atunngiveqaaq, kalaallit siumut makigitsi.
:Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq, saperasi isumaqaleritsi.

## დანიური თარგმანი
:Vort ældgamle land under isblinkens bavn
:med lysende snehår om dit hoved!
:Du trofaste moder, som bar os i din favn,
:mens dine kysters rigdom du os loved.

:Som halvvoksne børn er vi groet af din jord
:og trygt vokset op blandt dine fjelde,
:vi kalder os kalaallit i landet, hvor vi bor
:ærbødigt for dit hvide åsyns ælde.

:Og alt mens vi bruger dit bugnende flor,
:vi længes mod verdens nye former,
:vi fjerner hver hindring, som hæmmer dig, vor mor,
:og frejdigt frem mod fjerne mål vi stormer.

:De fremskredne folk et eksempel os gav,
:og det vil vi også stræbe efter,
:mens bølgernes verden er vores vandringsstav,
:som bær os frem og giver nye kræfter.

:Umuligt nu længer at blive i ro,
:kalaallit, mod større mål vi stævner.
:Som fribårne folk vi i landet vil bo;
:begynd at tro på jeres egne evner.

## ინგლისური თარგმანი
:Our country, which has become so old your head is all covered with white hair.
:Always held us, your children, in your bosom and gave us the riches of your coasts.

:As middle children in the family we blossomed here Kalaallit,
:we want to call ourselves before your proud and honourable head.

:With a burning desire to develop what you have to give, renewing,
:removing your obstacles of our desire to move forward, forward.

:The way of matured societies is our zealous goal to attain;
:the effect of speech and letters we long to behold.

:Humbleness is not the course, Kalaallit wake up and be proud!
:A dignified life is our goal; courageously take a stand.

## რესურსები ინტერნეტში
* MIDI and sheet music

კატეგორია:გრენლანდია
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ფარერის კუნძულების გერბი

**ფარერის კუნძულების თანამედროვე გერბი** დამტკიცებულ იქნა 2004 წელს. შედგება ლურჯი ფარისაგან, რომელზეც გამოსახულია ვერძი (veðrur). ცხვრები ფარერის კუნძულების სომბოლოდ ითვლებიან, რადგან ზუსტად მათგან მომდინარეობს მათი სახელი ( ითარგმნება როგორც — ცხვართა კუნძულები). გარდა ამისა, ცხვრები ყველაზე გავრცელებული ცხოველები არიან კუნძულებზე. ამჟამინდელი გერბის პროტოტიპი იყო საეკლესიო გერბი ქალაქ კირკიუბერში XV ს .

File:Sendistova Föroya (Copenhagen).jpg|გერბი ფარერების საელჩოზე კოპენჰაგენში

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფარერის კუნძულების დროშა

კატეგორია:ფარერის კუნძულები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:ფარერის კუნძულების ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ფარერის კუნძულების პოლიტიკური სისტემა

მინი|250პქ|ფარერის კუნძულების გერბი
**ფარერის კუნძულების პოლიტიკური სისტემა** ეფუძნება საპარლამენტო წარმომადგენლობით დემოკრატიასა და დამოკიდებულებას, სადაც მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი; მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. ფარერის კუნძულები პოლიტიკურად დაკავშირებულია დანიის სამეფოსთან, მაგრამ 1948 წლიდან გააჩნია ნახევრად თვითმმართველობა. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს მთავრობა. საკანონმდებლო ხელისუფლება გადანაწილებულია მთავრობასა და ლეგტინგს (ფარერის კუნძულების პარლამენტი) შორის. სასამართლო ხელისუფლება დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო მმართველობებისაგან. 2007 წლის 25 ოქტომბერს, ფარერის კუნძულები ერთ საარჩევნო ოლქად იქცა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პრემიერ-მინისტრის ოფისი

## სქოლიო
კატეგორია:ფარერის კუნძულები
კატეგორია:დანიის პოლიტიკა
პეტრე სმოროდინი

**პეტრე სმოროდინი** ( დ. 1897 — გ. 1939) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. კომკავშირის ერთ-ერთი შემქმნელი. 1922–1924 წლებში იყო კომკავშირის მთავარი მდივანი. 1917 წლის მაისიდან კომუნისტური პარტიის წევრი. დაიბადა ბორინსკოეში ქრისტიანების ოჯახში. 1917 წელს მონაწილეობა მიიღო პეტროგრადის მუშა ახალგაზრდების სოციალისტური კავშირის შექმნაში. ოქტომბრის შეიარაღებული აჯანყების მონაწილე. 1918-1920 წლებში პეტროგრადის ფრონტზე მუშა ახალგაზრდების სოციალისტური კავშირის პარტიზანული განყოფილების დამხმარე უფროსი. პოლკის კომისარი. იყო სრულიად რუსეთის ცენტრალური საშემსრულებლო კომიტეტის წევრი. დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში
* პეტრე სმოროდინი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 
* პეტრე სმოროდინი – ბიოგრაფია  

## ლიტერატურა
* Мильчаков А. И., Первое десятилетие. Записки ветерана комсомола, 2 изд., М., 1965;
* Архангельский В., П. Смородин, М., 1974.

კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1952

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1952** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთოთხმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი “, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „დინამო“. დაიწყო 8 ივლისს და დასრულდა 25 ოქტომბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“: ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1952
კატეგორია:1952 წელი ფეხბურთში
მესხენეტი

მინი|200პქ|მესხენეტი
**მესხენეტი** — ქალღმერთი ეგვიტურ მითოლოგიაში,  რომელიც პირველად ხვდებოდა ახალდაბადებულ ადამიანს.

ბესი და ტავერეტი აგდებდნენ ბოროტ სულებს, რომლებიც ბავშვს აწუხებდნენ. შემდეგ მესხენეტი და მისი მეუღლე შაი მიდიოდნენ ჰათორის ხესთან, რომ გაეგოთ ადამიანის მომავალი. ამის შემდეგ შაი იქცეოდა ადამიანის მფარველ ანგელოზად. მესხენეტი გამოისახებოდა ქალწულად, ჯიხვის გრძელი რქებით. 

## ლიტერატურა 
* Рак И.В., Мифы древнего Египта. С-Пб., 1993
* Wilkinson, Richard H. (2003). The complete gods and goddesses of ancient Egypt. London: Thames & Hudson. ISBN 0-500-05120-8.

კატეგორია:ეგვიპტური ღვთაებები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ჰობიტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჰობიტები** — გამოგონილი რასა ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ნაწარმოებებიდან.

**ჰობიტი** აგრეთვე შეიძლება ნიშნავდეს:

„ჰობიტი“ — რომანი ბილბო ბეგინსის თავგადასავლების შესახებ.

## კინო 
* „ჰობიტი“, ანიმაციური ფილმი (1977)
* „ჰობიტი“ — რომანის ეკრანიზაციების სერია (2012-2014)
**„ჰობიტი: მოულოდნელი მოგზაურობა“ — ტრილოგიის პირველი ნაწილი (2012)
**„ჰობიტი: სმაუგის უბადური სამფლობელო“ — ტრილოგიის მეორე ნაწილი (2013)
**„ჰობიტი: იქით და აქეთ“ — ტრილოგიის მესამე ნაწილი (2014)

## მუსიკა 
*„ჰობიტი: მოულოდნელი მოგზაურობა“ — ტრილოგიის პირველი ნაწილის საუნდტრეკი (2012)

## თამაშები 
* „ჰობიტი“, სათავგადასავლო თამაში (1982)
* „ჰობიტი“, პლატფორმული თამაში (2003)
ნიკოლოზ მურავიოვი

**ნიკოლოზ მურავიოვი** (; დ. 1794 — გ. 1866) — კავკასიის მეფისნაცვალი და კავკასიის ცალკეული კორპუსის მთავარსარდალი 1854-1856 წლებში. 

## ბიოგრაფია
1854 წლის 29 ნოემბრიდან 1856 წლის 22 ივლისამდე იყო კავკასიის მეფისნაცვალი და კავკასიის ცალკეული კორპუსის მთავარსარდალი. 

მისმა პოლიტიკამ დიდი უკმაყოფილება წარმოშვა ხელქვეითებში, რითაც კარგად ისარგებლა მისმა უშუალო კონკურენტმა, იმპერატორ ალექსანდრე II-ის უახლოესმა მეგობარმა ალექსანდრე ბარიატინსკიმ და მეფისნაცვლის გადაყენებას მიაღწია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მმართველები

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორია XIX საუკუნე, თბ., 2004

კატეგორია:კავკასიის მეფისნაცვლები
კატეგორია:დაბადებული 1794
კატეგორია:გარდაცვლილი 1866
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
გრენლანდიის გეოგრაფია

მინი|250პქ|გრენლანდიის ყინულის საფარის რუკა
**გრენლანდია** ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანესა და ატლანტის ოკეანეს შორის მდებარეობს, კანადის ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ისლანდიის ჩრდილო-დასავლეთით. გრენლანდიას სახმელეთო მეზობელი არ ჰყავს. სანაპირო ზოლის სიგრძე 44 087 კილომეტრია. მოსახლეობა ძალიან მცირეა და ძირითადად თავს იყრის სანაპიროს გასწვრივ გაშენებულ პატარა დასახლებებში. გრენლანდია მსოფლიოში სიდიდით მეორე ყინულის საფარს ფლობს. 

გრენლანდია დგას გრენლანდიის ფილაზე, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკის ფილის ქვეფილას წარმოადგენს. გრენლანდიის კრატონი დედამიწაზე არსებული ერთ-ერთი უძველესი კლდეებისგან შედგება. ისუის მწვანე ბაზალტის სარტყელი სამხრეთ-დასავლეთ გრენლანდიაში დედამიწაზე ცნობილი უძველესი კლდეებისგან შედგება, რომელთა ასაკიც 3,7 - 3,8 მილიარდი წლისაა. 

მცენარეულობა მეჩხერია. ერთადერთი ტყიანი მონაკვეთი ნანორტალიკის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, ფარველის კონცხის სიახლოვეს. 

კლიმატი არქტიკულიდან სუბარქტიკულში გარდამავალია, ცივი ზამთრითა და ცივი ზაფხულით. რელიეფი ძირითადად ბრტყელია, მაგრამ თანდათანობით იხრება ყინულებით, რომლებიც მთლიან მიწას ფარავენ გარდა ვიწრო, მთიანი, უნაყოფო კლდოვანი სანაპიროსი. უდაბლესი ადგილია ზღვა, უმაღლესი კი გუნბიერნის მთა — უმაღლესი წერტილი მთელს არქტიკაში (3,694 მ). კუნძულის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილია მორის ჯესუპის კონცხი, რომელიც 1909 წელს ადმირალმა რობერტ პირიმ აღმოაჩინა. ბუნებრივ რესურსებს შორისაა თუთია, ტყვია, რკინა, ქვანახშირი, მოლიბდენი, ოქრო, პლატინა, ურანი და თევზი.

## ფართობი
*მთლიანი 2 175 600 კმ²
*ხმელეთი 2 175 600 კმ²  (341 700 კმ² ყინულისგან თავისუფალი, 1 833 900 კმ² ყინულით დაფარული)

## რესურსები ინტერნეტში
* www.geus.dk  Geological map of Greenland from the Geological Survey of Denmark and Greenland ( GEUS).
* Times Atlas reviews Greenland map accuracy after climate change row 

## სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდიის გეოგრაფია
ახალციხის ფაშების სია

ახალციხის საფაშო ჩამოყალიბდა 1579 წელს. მას ჯაყელთა საგვარეულოს გამაჰმადიანებული წარმომადგენლები ჩაუდგნენ სათავეში. ქვემოთ მოცემულია ახალციხის ფაშების სია:

* საფარ-ფაშა (1628-1635)
* იუსუფ ფაშა I (1635-1647) 
* როსტომ-ფაშა (1647-1658)
* ასლან I (1658-1679)
* იუსუფ ფაშა II (1679-1688)
* სალიმ ფაშა (1688-1701)
* ისაყ ფაშა (1701-1705; 1708-1716; 1717-1737; 1744-1745)
* ასლან II (1705-1708)
* იუსუფ ფაშა III (1737-1744)
* ჰაჯი აჰმედ ფაშა (1745-1758)
* ჰასან ფაშა (1758-1759; 1761-1767)
* იბრაჰიმ-ფაშა (1759-1761)
* სულეიმან-ფაშა (1767-1769; 1770-1791)
* ნომან ებრაელი (1769-1770)
* ისაყ ფაშა (1791-1792)
* შერიფ-ფაშა (1792-1796; 1801-1802; 1810-1812)
* იუსუფ ფაშა (1796-1797)
* საბუდ მეჰმედ ფაშა (1797-1801)
* რაჯაბ ფაშა (1802-1803)
* სელიმ-ფაშა (1803-1809; 1812-1815)
* მამედ რეშიდ ბეგი (1815-1816)
* ლუფტილა ალი ფაშა (1817-1818)
* ჰაფიზ ალი ფაშა (1818-1819)
* შაჰან ალი ფაშა ბანდარლი (1819-1820)
* იჩელო აჰმად ფაშა (1821-1824)
* სალეჰ-ფაშა (1824-1825)
* ოსმან-ფაშა (1825-1826)
* რეჯებ-ფაშა (1826-1827)
* ისმაილ-ფაშა (1827-1828)
* აჰმედ-ფაშა (1828-1829)

## ლიტერატურა
* *ბონდო კუპატაძე*, „საქართველოს ხელისუფლების ისტორია“, უნივერსალი, თბ., 2009, გვ. 146

*
კატეგორია:მმართველთა სიები