open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩრდილოეთი პემბა

**ჩრდილოეთი პემბა** (, ) — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ პემბაზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ვეტე.

მოსახლეობა — 211 732 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 574 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

* მიჩევენი () — ჩრდილოეთი პემბის ჩრდილოეთი (103 816 ადამიანი, 2012 წელი),
* ვეტე () — ჩრდილოეთი პემბის სამხრეთი (107 916 ადამიანი, 2012 წელი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კატეგორია:ზანზიბარის ოლქები
ქარა მუსტაფა-ფაშა

**ქარა მუსტაფა-ფაშა** (; დ. 1634/1635, მერზიფონი — გ. 25 დეკემბერი, 1683, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1676-1683 წლებში.

ქარა მუსტაფა-ფაშა დაიბადა 1634 ან 1635 წელს ოსმალეთის ქალაქ მერზიფონში. 60-იან წლებში იგი აღმოჩნდა ოსმალეთის იმპერიის სამეფო კარზე. როდესაც ქარა მუსტაფა მოხვდა ოსმალეთის სამეფო კარზე, იგი დაუნათესავდა მაშინდელ დიდ ვეზირ ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშას. სწორედ მისი წყალობით გახდა ის 1666 წელს ოსმალეთის ფლოტის ადმირალი ანუ კაპუდან-ფაშა.

1676 წელს, აჰმედ-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ, ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ IV-მ დიდ ვეზირად ქარა მუსტაფა-ფაშა დანიშნა. პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში მუსტაფა-ფაშა მშვიდად ასრულებდა თავის მისიებს.

1683 წელს, როდესაც სულთან მეჰმედმა ვენაში შეჭრა დაგეგმა, თავად იყო ჯარის მთავარსარდალი, თუმცა საკმაოდ დიდი პასუხისმგებლობა იყო ქარა მუსტაფა-ფაშას კისერზეც. ოსმალეთის არმია ამ ბრძოლაში სასტიკად დამარცხდა და ჰაბსბურგების სამფლობელოდან ისინი გამოდევნილ იქნნენ. მეჰმედ IV-მ დამარცხება დიდ ვეზირს დააბრალა და 1683 წლის 25 დეკემბერს, ბელგრადში, მისი ბრძანებით ქარა მუსტაფა-ფაშა სიკვდილით ტრადიციისამებრ დაისაჯა, როგორც ისჯებოდნენ წარუმატებული სახელმწიფო მოღვაწეები.

სულთან მეჰმედმა, დიდ ვეზირად, მუსტაფა-ფაშას ნაცვლად, ბაიბურთლუ ქარა იბრაჰიმ-ფაშა დანიშნა.

## ლიტერატურა 
* Goodwin, Jason - *Lords of the Horizons* (book)
* Wheatcroft, Andrew *The Enemy at the Gate: Habsburgs, Ottomans and the Battle for Europe*, Basic Books.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი   25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1683
კატეგორია:ქოფრიულიუები
მარკდორფი

**მარკდორფი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. ქალაქის ფართობია 40,92 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 13 289 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
მატნის ღვთისმშობლის ეკლესია

**მატნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატანში, დგას სოფლის ცენტრში. აგებულია XIX საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია, აღმოსავლეთით დასრულებულია ღრმა ნახევარწრიული აფსიდით, რომელიც გარედან ხუთწახნაგოვან შვერილშია მოქცეული (15,5 X 7,7 მ). შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით, შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი თარაზულადაა გადახურული. აბსიდში ბრტყელი თაღით გადახურული ორი ვიწრო, მაღალი სარკმელი და ორი თაღოვანი ნიში ერთმანეთის სიმეტრიულადაა განლაგებული. ჩრდილოეთ ნიშის დასავლეთით კიდევ ერთი პატარა ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებზე მკვეთრად შვერილი სამი წყვილი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული კამარის შეისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრებს შორის თითო ყრუ თაღია. ჩრდილოეთ კედლის ოთხივე თაღში საკურთხევლის სარკმლების მსგავსი თითო სარკმელია. სამხრეთით, დასავლეთიდან მეორე თაღში, შესასვლელია, დანარჩენ სამში - თითო სარკმელი. ერთი თაღოვანი სარკმელია დასავლეთით, რომელიც დანარჩენებთან შედარებით ორჯერ უფრო დაბალია. იატაკზე კვადრატული აგურია დაგებული. ეკლესია რიყის ქვის ცოკოლზე დგას. საკურთხევლის ხუთწახნაგა შვერილს დამოუკიდებელი ხუთწახნაგა სახურავი აქვს. შვერილის თითოეულ წიბოს მთელ სიმაღლეზე თითო ვიწრო პილასტრი ასდევს. შვერილის აღმოსავლეთ წახნაგის ღერძზე ყრუ სარკმელია, მოსაზღვრე წახნაგებში - თითო სარკმელი. გრძივ ფასადებზე გლუვი პილასტრების მეშვეობით ოთხ-ოთხი სწორკუთხა არეა შექმნილი; ყოველ არეში თითო სარკმელია; სამხრეთ ფასადის ერთ-ერთ არეში - შესასვლელი. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელი ჩასმულია განიერ თაღოვან საპირეში. კარის ზემოთ, საპირის თაღოვან ნაწილში, გამოყვანილია ნახევარწრიული ნიში, რომლის თაღს ირგვლივ ღრმა ღარი ევლება. ფასადის კედლებში, მთელ სიმაღლეზე, თითო ფართო პილასტრია, რომლებსაც აგურის სამსაფეხურიანი კაპიტელები აქვთ, კაპიტელების ძირთან თითო სწორკუთხა შეღრმავებაა. ფრონტონის არეში გამოსახულია სამი, თითქმის ტოლმკლავა, შეღრმავებული ჯვარი. განაპირა ჯვრების განივი მკლავები ფრონტონის ფუძის ხაზზეა, შუა ჯვარი ფასადის ღერძზეა - განაპირა ჯვრებზე ოდნავ ზემოთ. ეკლესიას ოთხსაფეხურიანი აგურის ლავგარდანი აქვს. ლავგარდნის ქვედა საფეხური დამუშავებულია ერთმანეთზე ბოლოებით გადაბმული ნახევარწრიული თაღებით. ეკლესია გადახურულია თუნუქით. დასავლეთ კედელზე დაშენებული აგურის სწორკუთხა სამრეკლო ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებითაა გახსნილი. გადახურულია თუნუქის ოთხწახნაგა სახურავით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
მატნის მთავარანგელოზის ეკლესია

**მატნის მთავარანგელოზის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (8,6 X 5,6 მ), შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან - შეისრულთაღოვანი. აღმოსავლეთით შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდაა, რომლის ღერძზე გარეთკენ მკვეთრად დავიწროებული და ფიცრით გადახურული სწორკუთხა სარკმელია (გვიანდელია). სარკმლის მარჯვნივ, ერთმანეთის თავზე, ორი სწორკუთხა ნიშია. მათგან ზედა შედარებით მცირე ზომისაა და კედელში მოწყობილ პატარა სამალავს უკავშირდება. ამ სამალავთან დარბაზის სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში არსებული ნიშიცაა დაკავშირებული. საკურთხეველი დარბაზისგან წყვილი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ყოფილა გამოყოფილი. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში თითო მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ნახევარწრიული კამარის ქუსლის მცირე ნაწილი. გარედან ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიშენებულია ორი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელზე ერთი ნახევარწრიული კონტრფორსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მატნის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**მატნის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატანში, დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ილიქეთის უბანში, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (8,6 X 5 მ), შეიცავს სხვადასხვა პერიოდის ორ საამშენებლო ფენას. შენობის თავდაპირველი ნაწილი ნაგებია რიყის ქვით და სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით, დუღაბის სქელ ფენაზე. გვიან განახლებული ნაწილი (კამარა, კონქი, შესასვლელების თაღები) გამოყვანილია აგურით. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. სამხრეთ კარი კედლის დასავლეთ ნაწილშია, ხოლო დასავლეთისა, ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთითაა. ორივე შესასვლელი შიგნით თარაზულადაა გადახურული, გარედან - თაღოვანია. თაღი კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული, რომელსაც აგურის საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს. აღმოსავლეთით ოდნავ ნალისებრი აფსიდაა, აბსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. საკურთხევლის შუაში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. მეორე ტრაპეზი აბსიდის ჩრდილოეთ გვერდზეა მიშენებული. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და აბსიდის მხრების ხაზიდან რამდენადმე წინ წამოწეული. ეკლესიის დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით. ეკლესიას შირიმის მაღალი ლავგარდანი აქვს. ლავგარდნის პროფილს შეადგენს თარო, წრეთარგი და ლილვი. დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დგას აგურით ნაგები, ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი, ვიწრო, სწორკუთხა სამრეკლო. ეკლესია გადახურულია ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფიდიუაგ

**ფიდიუაგ**  („მაცნე“) — ყოველთვიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. საქართველოს მწერალთა კავშირის სამხრეთ ოსეთის განყოფილების ორგანო, გამოდიოდა ცხინვალში ოსურ ენაზე. დაარსდა 1927 წელს. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ: ა. ფლითი (1924–1928), ს. პულათი (1929–1932), ჰ. ჯათიათი (1933), ჩ. ბეჯიტათი (1934–1936); ს. სანაკოევი (1938), რ. ოიევი (1934–19..), ი ფლითი (1950–1954), პ. გაგლოითი (1955), გ. ჯათიათი (1973); 1974 წლიდან რედაქტორი იყო ვლადიმერ გაგლოითი. ჟურნალში იბეჭდებოდა ოსი მწერლების ნაწარმოებები, აგრეთვე თარგმანები ქართულ, რუსულ და სხვა ენებიდან, პუბლიცისტური წერილები და სხვა. ტირაჟი 14 ათასი (1985).
## ლიტერატურა
კატეგორია: საქართველოს ჟურნალები 
კატეგორია:ოსურენოვანი ჟურნალები
მატნის ღვთისმშობლის ეკლესია (ტერტერაანთ უბანი)

**მატნის ღვთისმშობლის ეკლესია (ტერტერაანთ უბანი)** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატანში ტერტერაანთ უბანში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (12,7 X 7,5 მ). ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით. კამარა და საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, თაღები და ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნაწილი. ეკლესია ნანგრევებითაა ამოვსებული. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ღრმა, ნახევარელიფსური აფსიდაა. აბსიდის ღერძზე ბრტყელი თაღით გადახურული ფართო სარკმელია; სარკმლის ჩრდილოეთით - მცირე თაღოვანი ნიში. აბსიდის შუაში კუბური ფორმის ტრაპეზი დგას. საკურთხევლის გვერდებზე სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებსაც აღმოსავლეთით თითო სწორკუთხა სარკმელი აქვთ, ხოლო დასავლეთით - ვიწრო სწორკუთხა შესასვლელი. სამკვეთლოსა და სადიაკვნის თავზე დამატებითი სათავსები ყოფილა (შემორჩენილია ჩრდილოეთ სათავსის კედლების მცირე ნაწილი). საკურთხევლის ბაქანი მაღალია, იგი აბსიდის მიმართ რამდენადმე წინწამოწეულია და გვერდებზე ოთხსაფეხურიანი კიბეები აქვს. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში, საკურთხევლის სარკმლის ანალოგიური, სამი სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი, დასავლეთისაში -ერთი ვიწრო და დაბალი თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, სარკმლებს ქვემოთ, თითო სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის შეისრული კამარა სამ საბჯენ თაღს ეყრდნობოდა. მათგან ორი დარბაზის გრძივი კედლების პილასტრებზე იყო გადაყვანილი, მესამე - დასავლეთ კუთხის პილასტრებზე. პილასტრებს შორის მოქცეული კედლის შეღრმავებული ნაწილები ბრტყელი თაღითაა დასრულებული. დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა (შემორჩენილია იატაკის საყრდენი ხის მელები). ინტერიერი შელესილია.
ეკლესია ერთსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. ფასადებზე ორივე შესასვლელი აგურის სოლისებრი წყობითაა გადახურული - თარაზულად. შესასვლელების ზემოთ თითო თაღოვანი შეღრმავებაა. განივ ფასადებზე, ფრონტონებში, თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. ლავგარდანი აგურისაა - სამსაფეხურიანი (ნაწილობრივ შემორჩენილია განივ ფასადებზე). დასავლეთ ფრონტონზე დაშენებულია ოთხ რვაწახნაგა სვეტზე დაყრდნობილი და ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი აგურის სწორკუთხა სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
სამხრეთი პემბა

**სამხრეთი პემბა** (, ) — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ პემბაზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მკოანი.

მოსახლეობა — 195 116 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 332 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

* ჩაკე-ჩაკე () — სამხრეთი პემბის ჩრდილოეთი (97 249 ადამიანი, 2012 წელი),
* მკოანი () — სამხრეთი პემბის სამხრეთი (97 867 ადამიანი, 2012 წელი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კატეგორია:ზანზიბარის ოლქები
ცენტრალური სამხრეთის ზანზიბარი

**ცენტრალური სამხრეთის ზანზიბარი** (, ) — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ ზანზიბარზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კოანი.

მოსახლეობა — 115 588 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 854 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

* კატი () ანუ ცენტრალური ზანზიბარი (76 346 ადამიანი, 2012 წელი),
* კუსინი () ანუ სამხრეთ ზანზიბარი (39 242 ადამიანი, 2012 წელი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კატეგორია:ზანზიბარის ოლქები
სოფრონ ვრაცელი

წმინდა **სოფრონ ვრაცელი** (დ. 1739 – გ. 1813) ნამდვილი სახელი **სტოიკო ვლადისლავოვი** — ბულგარელი მოძღვარი და ბულგარული აღორძინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი.

სტოიკო დაიბადა კოტელში, აღმოსავლეთ ბულგარეთში 1739 წელს საქონლით მოვაჭრეთა ოჯახში. მისი მამა, ვლადისლავი გარდაიცვალა 1750 წელს სტამბოლში შავი ჭირის შედეგად. სწავლობდა სამონასტრო სკოლაში სლავურ და ბერძნულ ლიტერატურას. მას ყოველთვის აინტერესებდა რელიგიური თემები რის შედეგადაც 1762 წელს გახდა მოძღვარი. 

რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს მოუწოდებდა ბულგარელებს რუსებთან თანამშრომლობას.

სოფრონ ვრაცელი ბულგარეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა 1964 წლის 31 დეკემბერს.

## ლიტერატურა
*Вутова, Н. Софроний Врачански. 1739-1913. Библиографски указател. С., 1989.

კატეგორია:დაბადებული 1739
კატეგორია:გარდაცვლილი 1813
კატეგორია:ბულგარელი მწერლები
დარ-ეს-სალამის ოლქი

**დარ-ეს-სალამის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი დარ-ეს-სალამი, ტანზანიაში ყველაზე დიდი ქალაქი, რომელშიც ცხოვრობს ოლქის მოსახლეობის 93,9 %.

მოსახლეობა — 4 364 541 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 1393 კმ².

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთით, აქვს ინდოეთის ოკეანესთან გასასვლელი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება სამი რაიონისაგან:
* კინონდონი
* ილალა
* ტემეკე

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
ჩრდილოეთი ზანზიბარი

**ჩრდილოეთი ზანზიბარი** (, ) — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ ზანზიბარზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მკოკოტონი.

მოსახლეობა — 187 455 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 470 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

* კასკაზინი «А» ანუ ჩრდილოეთი «А» (Kaskazini «A») — ჩრდილოეთ ზანზიბარის ჩრდილოეთი (105 780 ადამიანი, 2012 წელი),
* კასკაზინი «B» ანუ ჩრდილოეთი «B» (Kaskazini «B») — ჩრდილოეთ ზანზიბარის სამხრეთი (81 675 ადამიანი, 2012 წელი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კატეგორია:ზანზიბარის ოლქები
იუბერლინგენი

**იუბერლინგენი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. ქალაქის ფართობია 58,67 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 22 046 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
მატნის სამების ეკლესია

**მატნის სამების ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე, კურტანიძეულების ხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,6 X 5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. კუთხეებში და კარ-სარკმლების თაღებისათვის გამოყენებულია ტლანქად დამუშავებული მოზრდილი შირიმის ქვები. ძეგლი დაზიანებულია: დასავლეთ კედელი მთელ სიმაღლეზე გარღვეულია, ხოლო აღმოსავლეთისა - გაბზარული. ჩამონგრეულია კამარა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი. შესასვლელი ეკლესიაში დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია მხოლოდ წირთხლები). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, თაღოვანი სარკმელია, რომლის გარეთა თაღი შირიმის სწორკუთხა ქვაშია გამოკვეთილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი. დარბაზის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო სწორკუთხა ნიშია, დასავლეთ კედელში - ერთი სარკმელი (შემორჩენილია თაღის მცირე ნაწილი). ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნის (გვიანდელია) მცირე ნაწილი. შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სან-სიბრაო-დე-ლას მთის ციხე-სიმაგრე

450პქ|მინი|სამხრეთის გარე კედლები და თხრილი.
**სან-სიბრაო-დე-ლას მთის ციხე-სიმაგრე** () — არქეოლოგიური აგდგილი გალისიაში (ესპანეთი). წარმოადგენს კასტროს კულტურის მთაზე აშენებული ციხე-სიმაგრის ნიმუშს. ის არ იყო მხოლოდ ერთი ციხე, არამედ მთლიანად გამაგრებული დასახლებული პუნქტი. ადგილი დასახლებული იყო ძვ. წ. II საუკუნიდან ახალი წელთაღრიცხვის II საუკუნემდე. მისი აყვავების პერიოდი იყო პირველი საუკუნე, რაც გალისიის რომაელთა მმართველობის ხანას ემთხვევა. 

ნანგრევები ზღვის დონიდან 473 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. დასახლების სიგანე იყო 314 მ. ხოლო სიგრძე 384 მ. რეგიონის სხვა გამაგრებული დასახლებებისგან განსხვავებით მისი კედლების უმეტესობას აქვს არა მომრგვალებული არამედ სწორი ფორმა.

## გალერეა 

Casa circular croa San Cibrao de Las.jpg|მომრგვალებული საცხოვრებელი სახლი.
Vista dunha casa patio na zona leste da antecroa do Castro de Las.JPG|სტრუქტურის ცენტრალური ნაწილი.
Rúa transversal principal de subida á porta leste da croa no Castro de San Cibrao de Las.JPG|მოპირკეთებული მთავარი ქუჩა.
Construcións na zona oeste da antecroa do Castro de Las.JPG|ციხე-სიმაგრის დასავლეთი ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რკინის ხანა

## ლიტერატურა 
* Álvarez González, Yolanda, y otros: "Dos inscripciones inéditas del castro de San Cibrán de Las (San Amaro-Punxín, Ourense)", en *Palaeohispanica* 4, pp 235-255, Institución "Fernando el Católico", Excma. Diputación de Zaragoza. 2004.
* Chamoso Lamas, M.: "Excavaciones arqueológicas en la citania de San Cibrán de Lás y en el poblado y explotación minera de oro de época romana de Barbantes (Orense)", en *Noticiario Arqueológico Hispánico*, III-IV (1953-1954). Madrid. Págs. 114-130.
* Fariña Busto, F.: "A especificidade dos procesos de consolidación e restauración dos monumentos arqueolóxicos. A intervención nos castros da Cidade de San Cibrán de Lás, Castromao e Cidade de San Millán (Orense)", en *Cadernos de área Arte/Comunicación, 1*, 1983. Sada. Págs. 51-53.
* Pérez Outeiriño, B.: "Informe sobre las excavaciones arqueológicas de A Cidade de san Cibrán de Lás (San Amaro-Punxín, Orense)", en *Noticiario arqueológico Hispánico 22*. Madrid, 1985.
* López González, Luis F.; López Marcos, Miguel Ángel; y Álvarez González, Yolanda: "Definición y recuperación de estructuras en el Castro de San Cibrán de Lás", en *Cuadernos de estudios gallegos*, 117, (2004). ISSN 0210-847X, T. 51, págs. 79-113
* López, M.A.;López Barja, P.; López, L.F.; y Álvarez, Y.: "Dos inscripciones inéditas del Castro de San Cibrán de Las (San Amaro-Punxín, Orense)", en *Paleohispánica: Revista sobre lenguas y culturas de la Hispania antigua*, 4, (2004). ISSN 1578-5386, págs. 235-244.

## რესურსები ინტერნეტში 
* El castro de San Cibrao de Las dispone de una guía para divulgar su patrimonio arqueológico
* Página oficial del Parque Arqueolóxico da Cultura Castrexa de San Cibrán de Las 
* Pieza encontrada en el castro y reconstruida por el equipo del Museo Arqueológico de Orense

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
დასავლეთ ზანზიბარი

**დასავლეთ ზანზიბარი** (, ) — ტანზანიის 30-დან და ზანზიბარის ნახევრადავტონომიის 5-დან ერთ-ერთი ოლქი. მდებარეობს ზანზიბარის არქიპელაგის კუნძულ ზანზიბარზე.

ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ზანზიბარი.

მოსახლეობა — 593 678 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 230 კმ².

შედგება ორი რაიონისაგან:

* მაღარიბი (, ) ანუ დასავლეთ ზანზიბარი (370 645 ადამიანი, 2012 წელი),
* მჯინი (, ) ანუ ზანზიბარი-ქალაქი (223 033 ადამიანი, 2012 წელი).

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კატეგორია:ზანზიბარის ოლქები
ზესოფლის ციხე

**ზესოფლის ციხე**, *ზესოფლის კოშკი*, *გულების ციხე* — შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო ნაგებობა ქედის მუნიციპალიტეტში, აჭარისწყლის ხეობაში. მდებარეობს სოფლების ზესოფელი და გულების დასავლეთით, დაახლ. 5-6 კმ-ზე. მისასვლელი აქვს ორივე სოფლის მხრიდან. 2007 წელს ზესოფლის კოშკს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ძეგლის აღწერა
ციხეს დასავლეთიდან ერთადერთი ვიწრო კლდოვანი მისასვლელი აქვს. ციხის ფართობი 70-80 მ²-ია. აქ მხოლოდ ერთი 14 მ² ნაგებობაა შემონახული, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთი მხრიდან აქვს. შესასვლელის სიგანე 0,95 მ-ია, სიმაღლე — 1,15 მ. შესასვლელის ღრიჭო 1,05 მ სიმაღლეზეა დატანებული. ზღუდარის ლოდის ზომებია 3,10х0,18 სმ. ზღუდარს ქვემოდან კარგად ემჩნევა საურდულე ფოსო. ყველაზე საინტერესოა დასავლეთის კედელი, რომელშიც დატანებულია სამი ლამაზად გამოკვეთილი სათოფური. მათგან ორი გარედან 1,10 მ სიმაღლეზე მდებარეობს, ხოლო მესამე 2,30 მ სიმაღლეზე.

კოშკი უდავოდ სართულებიანი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მისი დაზიანების გამო, ამის საბუთის მიკვლევა არ ხერხდება. ციხის ტერიტორიაზე სხვა რამ ნაგებობების კვალი არ შეიმჩნევა. ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვებით კირის ხსნარზე. შეინიშნება უსწორმასწორო წყობა. ეს ქვები აქვე მახლობლადაა მოპოვებული. რაც შეეხება წყლის საკითხს, ეტყობა, მახლობელ წყაროებს იყენებდნენ. აქ შესანიშნავი წყაროებია სასვინტრიაში, ცივწყაროში, წუმპიაში. წყლის შესანახხად უნდა ჰქონოდათ წყალსაცავი, რომლის მიგნება ვერ მოხერხდა.

გულების ციხე მარჯვე ადგილას მდებარეობს. აქედან მხედველობის არეში ექცევა ვრცელი ტერიტორია ერთი მხრით დანდალომდე, ხოლო მეორე მხრით შავშეთის ქედამდე და აჭარის წყლის გადმოღმა ზენდიდის სერამდე. იგი ეტყობა ამ ტერიტორიის საბატონოდ იყო აშენებული.

მშენებლობის ტექნიკით (ფლეთილიქვების არასწორი წყობით, სათოფურებით და შემონახული ცნობების საფუძველზე იგი XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება.

აღსანიშნავია ასევე ის, რომ 1575-1756 წლებში ამ ციხეში ყოფილან შეხიზნულნი სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე IV და მისი დედა დედისიმედი.

## ლიტერატურა
* სიხარულიძე ი., აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები, თბ., 1962
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
არბერის სამთავრო

**არბერის სამთავრო** ან **ალბანონი** (ალბანური: Arbër ან Arbëria, გეგური ალბანური: Arbn ან Arbnia, ) — შუა საუკუნეებში წარმოქმნილი პირველი ალბანური სახელმწიფო. სათავადო დაახლოებით 1190 წელს, კრუიას რეგიონში არხონმა (მაღალსაჩინო პირი ბიზანტიაში) პროგონმა დააარსა. პროგონი შემდგომში მისმა შვილებმა გიინმა (1198–1208) და დიმიტრმა (1208–1216) შეცვალეს. პროგონების ოჯახის ბოლო მამაკაცი წარმომადგენლის დიმიტრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა გიინის ქალიშვილის მეუღლე ბერძენი თავადი გრეგორი კამონასი (დაახ. 1216–1253). გრეგორის შემდგომი და სამთავროს ბოლო თავადი იყო მისი სიძე ალბანელი თავადი გოლემი (დაახ. 1252–1254). სათავადო 1255 წელს გაუქმდა.

თავისი არსებობის განმავლობაში სამთავრო ინარჩუნებდა ავტონომიას ჯერ ბიზანტიის იმპერიის და შემდეგ 1205-დან ეპირის დესპოტატის შემადგენლობაში. მას ასევე მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა სერბეთთანაც.

## მმართველები 
*პროგონი (1190–1198)
*გიინი პროგონი (1198–1208)
*დიმიტრი პროგონი (1208–1216)
*გრეგორი კამონასი (1216–1252)
*გოლემი (1252–1255)

## იხილეთ აგრეთვე 
*ალბანეთის ისტორია

## ლიტერატურა 
**History of Albanian People*. Albanian Academy of Science. ISBN 99927-1-623-1
*Kristo Frashëri (1964), The history of Albania: a brief survey. Publisher: s.n.
*John Clements (1992), Clements' encyclopedia of world governments, Volume 10, Publisher: Political Research, inc.
*Donald MacGillivray Nicol (1986), Studies in late Byzantine history and prosopography Volume 242 of Collected studies Variorum reprints ; CS242 Volume 242 of Variorum reprint. Illustrated edition. Variorum Reprints, ISBN 0-86078-190-9, ISBN 978-0-86078-190-5
*Donald MacGillivray Nicol (1957), The despotate of Epiros, Blackwell
*Thalóczy-Jireček-Sufflay (1913), Acta et diplomata res Albaniae mediae aetatis illustrantia: Collegerunt et digesserunt dr Ludovicus de Thalóczy, dr Constantinus Jireček et dr Emilianus de Sufflay, Volume 1, Editors: Lajos Thallóczy, Konstantin Jireček, Emil von Sufflay. Publisher: typis A. Holzhausen
*Anamali, Skënder and Prifti, Kristaq. Historia e popullit shqiptar në katër vëllime. Botimet Toena, 2002, ISBN 99927-1-622-3

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბანეთის ისტორია
კატეგორია:ბალკანეთის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა

**ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა** (, ; დ. 1644 — გ. 1702) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1697-1702 წლებში.

ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა 1644 წელს, ალბანეთში. იგი იყო ქოფრიულიუს ცნობილი გვარის წარმომადგენელი. ქოფრიულის გვარის წარმომადგენელს 6-ჯერ ეკავა დიდი ვეზირის პოსტი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში. ის, აგრეთვე, იყო ჰასან აღა ქოფრიულიუს ვაჟი და ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშას ძმისშვილი.

აღმოჩნდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. 1683 წელს მონაწილეობა მიიღო ჰაბსბურგების წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთის არმია დამარცხდა. 1684 წელს დაინიშნა გალიპოლის მმართველად. აგრეთვე, მონაწილეობა მიიღო სლანკამენის ბრძოლაში. შემდგომში, მალევე დაწინაურდა და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1697 წელს, ოსმალეთის სულთანმა მუსტაფა II-მ, დანიშნა დიდ ვეზირად, ელმას მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად.

1699 წელს, ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშამ მონაწილეობა მიიღო ზენტას ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთი სასტიკად დამარცხდა და სულთან მუსტაფა II იძულებული გახდა დაედო კარლოვიცის ზავი, რომლითად ოსმალეთმა დაკარგა უნგრეთი და იგი მიიღო ავსტრიამ.

1702 წელს, ჰუსეინმა ავადმყოფობის გამო დიდი ვეზირის პოსტი დატოვა, ხოლო მისი ქონება სულთნის ხელში გადავიდა. მან კი სტამბოლში 
მშვიდად ცხოვრება დაიწყო. მაგრამ არ დასცალდა და ამა წლის ბოლოს გარდაიცვალა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1644
კატეგორია:გარდაცვლილი 1702
კატეგორია:ქოფრიულიუები
დეგენჰაუზერტალი

**დეგენჰაუზერტალი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქის შემადგენლობაში, ბოდენზეეს რაიონში. თემის ფართობია 62,18 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 061 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ლინდის ოლქი

**ლინდის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლინდი.

მოსახლეობა — 864 652 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 66 040 კმ².

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში. ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს სპორტული ნადირობის ნაკრძალი სელუსის ეროვნული პარკი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
* ლივალე
* კილვა
* რუანგვა
* ნაჩინგვეა
* ლინდი

## რესურსები ინტერნეტში
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
დოდომის ოლქი

**დოდომის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი დოდომა, ქვეყნის დედაქალაქი.

მოსახლეობა — 2 083 588 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 41 311 კმ².

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ტანზანიის ცენტრში და უკავია მისი მატერიკული ნაწილის დაახლოებით 5 %.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
* ბაჰი
* ჩამვინო
* ჩემბა
* დოდომა
* კონდოა
* მპვაპვა
* კონგვა

## ეკონომიკა 
ექსპორტის ძირითადი პროდუქტებია ხორბალი, პარკოსნები, არაქისი, თამბაქო, ყავა, ჩაი. უვლიან მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოლქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
რუვუმის ოლქი

**რუვუმის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სონგეა.

მოსახლეობა — 1 376 891 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 63 669 კმ².

## გეოგრაფია 
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ირინგის ოლქს, ჩრდილოეთით მოროგოროს ოლქს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლინდის ოლქს და აღმოსავლეთით მტვარის ოლქს, ასევე მოზამბიკს სამხრეთიდან. დასავლეთიდან აქვს ნიასას ტბაზე გასასვლელი, რომლითაც ესაზღვრება მალავის.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
* მბინგა
* ნამტუმბო
* სონგეა
* ნიასა
* ტუნდურუ

## რესურსები ინტერნეტში
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
დავით ვოლკოვი

**დავით ვოლკოვი** (დ. 3 ივნისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. საქართველოს ჩემპიონი „საბურთალოს“ შემადგენლობაში (2018). საქართველოს თასისა (2014–2015) და საქართველოს სუპერთასის (2015) მფლობელი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 2024 წლიდან იცავს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირას“ ღირსებას. 2021 წლიდან არის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.

## კარიერა 
### საკლუბო კარიერა 
2012–2013 წლებში თამაშობდა „გაგრაში“, სადაც 23 შეხვედრაში 10 ბურთი გაიტანა. 2013–2016 წლებში თბილისის „დინამოში“ ასპარეზობდა, საიდანაც იჯარით ჯერ „დინამოს“ მეორე გუნდის შემადგენლობაში, ხოლო შემდეგ საჩხერის „ჩიხურაში“ და ბოლნისის „სიონშიც“ გამოდიოდა. 2015 წელს „დინამოს“ შემადგენლობაში საქართველოს თასი და საქართველოს სუპერთასი მოიპოვა.

2017 წელს სერბეთის „ზემუნში“ გადაინაცვლა, სადაც ტრავმის გამო მხოლოდ ერთ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.

2017 წლიდან 2019 წლამდე „საბურთალოს“ ღირსებას იცავდა, რომლის რიგებშიც ეროვნული ლიგის 40 მატჩი ითამაშა და 16 ბურთი გაიტანა. 2018 წელს გუნდთან ერთად პირველად დაეუფლა საქართველოს ჩემპიონის ტიტულს.

2019 წელს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „გაბალაში“ თამაშობდა, სადაც 27 ჩატარებულ შეხვედრაში 7 გოლი შეაგდო.

2020–2022 გამოდიოდა აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირაში“.

2022–2024 წლებში გამოდიოდა აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „საბაჰის“ რიგებში.

#### საკლუბო სტატისტიკა 
### სანაკრებო კარიერა 
საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში გამოიძახეს 2021 წლის 8 ნოემბერს. დებიუტი შედგა 11 ნოემბერს, შვედეთის საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. 70-ე წუთზე, თორნიკე ოქრიაშვილის ნაცვლად, მოედანზე დავით ვოლკოვი გამოჩნდა, რომელმაც დადებითი შთაბეჭდილება დატოვა, ითამაშა ყველა მაღალ ბურთზე. შეხვედრა საქართველოს გამარჯვებით დამთავრდა ანგარიშით 2–0. 15 ნოემბერს უზბეკეთის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში დავით ვოლკოვმა საქართველოს ნაკრების რიგებში მეორე თამაში ჩაატარა და პირველი გოლი გაიტანა. საქართველომ ანგარიშით 1–0 გაიმარჯვა.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
;  საბურთალო
; ეროვნული ლიგა
* ჩემპიონი: 2018
;  დინამო თბილისი
; საქართველოს თასი
* თასის მფლობელი: 2014–2015 
; საქართველოს სუპერთასი
* თასის მფლობელი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეროვნული ნაკრების ოფიციალური საიტი
* ეროვნული ლიგის ოფიციალური საიტი
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი 
* თბილისის „საბურთალოს“ ოფიციალური საიტი
* FootballDatabase.eu
* FootballFacts.ru
* Gabala FK · Official website
* Soccerway
* Sports.ru
* Transfermarkt
* WorldFootball.net 
* YouTube · Davit Volkovi · Goals 2017 · Zerozero.pt

## სქოლიო 

კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გაბალას ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰორელიეფი

მინიატიურა|ჰორელიეფი
**ჰორელიეფი** (; haut — მაღალი და relief — რელიეფი, ამობურცული ადგილი) — ქანდაკების სახე, მაღალი რელიეფი, რომელიც ამობურცულია მყარ ზედაპირზე თავისი მოცულობის ნახევარზე მეტად. ჰორელიეფს ხშირად იყენებენ არქიტექტურაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ბარელიეფი
* რელიეფი (სკულპტურა)

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
მიხაი ჰორვატი

მინიატიურა|მიხაი ჰორვატი
**მიხაი ჰორვატი** (; დ. 20 ნოემბერი, 1809, სენტეში — გ. 19 აგვისტო, 1878, კარლოვი-ვარი) —  უნგრელი  პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი, უნგრეთის 1848-1849 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე.

## ბიოგრაფია
მიიღო სასულიერო განათლება, 1848 წლიდან იყო ეპისკოპოსი. 1849 წლის იანვრიდან დებრეცენის სახელმწიფო კრების დეპუტატი, იმავე წლის მაისიდან კულტურისა და განათლების მინისტრი. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იყო ემიგრაციაიში. 1851 წელს მთავრობამ დაუსწრებლად მიუსაჯა სიკვდილი, ხოლო 1866 წელს მიიღო ამინისტია. 1867 წლის იანვარს დაბრუნდა უნგრეთში. მისი ისტორიული თხზულებები მოიცავს უნგრეთის რევოლუციამდელ და რევოლუცის დროინდელ პოლიტიკურ ისტორიას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1809
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
კატეგორია:უნგრელი ისტორიკოსები
ტაბორის ოლქი

**ტაბორის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ტაბორა.

მოსახლეობა — 2 291 623 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 76 150 კმ².

## გეოგრაფია 
ტაბორა მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება შინიანგის ოლქს, აღმოსავლეთით — სინგიდის ოლქს, სამხრეთით — მბეის ოლქს, სამხრეთ-დასავლეთით — რუკვის ოლქს, დასავლეთით — კიგომის ოლქს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
* უიუი
* ურამბო
* სიკონგე
* კალიუა
* იგუნგა
* ნზეგა
* ტაბორა

## რესურსები ინტერნეტში
* National Bureau of Statistics Ministry of Planning, Economy and Empowerment 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
მარსელ იანსენი

**მარსელ იანსენი** (; დ. 4 ნოემბერი, 1985) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი, იყო გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს ორ (2006, 2010) და ევროპის ერთ (2008) ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* 
* 

კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მენხენგლადბახის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოროგოროს ოლქი

**მოროგოროს ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოროგორო.

მოსახლეობა — 2 218 492 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 70 624 კმ².

## გეოგრაფია 
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში. ოლქის ტერიტორიაზე განვითარებულია ადავის, ბამბის და შაქრის ლერწამის მოყვანა. მდებარეობს ულუგურუს მთები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
* მვომერო
* კილოზე
* კილომბერო
* ულანგა
* მოროგორო
* გაირო

## რესურსები ინტერნეტში
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
მუღლა

**მუღლა** () — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. არის მუღლის პროვინიციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს 660 მეტრზე ზღვის დონიდან. მუღლას აქვს მერია და ჰყავს მერი — ოსმან გურუნი. ტურიტსულ სეზონზე ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. 2012 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობს 64,706 ადამინი.

მუღლას დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და სამხრეთით, ესაზღვრება აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. ჩრდილოეთით — იათაღანი და ქავაქლიდერე, სამხრეთით — ულა და კიოჩეგილი, ხოლო დასავლეთით — მილასი. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მუღლას ესაზღვრება დენიზლის პროვინცია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მუღლის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mughla - Location, Population 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
იოსეფ ჰორა

**იოსეფ ჰორა** (; დ. 8 ივლისი, 1891, დობრჟინი, რუდენიცეს ახლოს — გ. 21 ივნისი, 1945, პრაღა) — ჩეხი პოეტი, ჩეხოსლოვაკიის სახალხო არტისტი (1945, სიკვდილის შემდეგ). 

## ბიოგრაფია
იოსეფ ჰორა დაიბადა დობრჟინში, ლიტომერიში, ბოჰემია ფერმაში, სადაც ახლა მის სახელობის მუზეუმი მდებარეობს. მამამ მალე გაყიდა სოფელში არსებული სახლი და ოჯახი საცხოვრებლად პრაღაში გადავიდა. 1896 წელს მისი მშობლები გაშორდნენ და იოსეფი და დედამისი ჯერ დობრჟინში დაბრუნდნენ, შემდეგ კი რუდნიცაში, სადაც ის გიმნაზიაში შევიდა. სწავლის პერიოდში ის ლექსების წერას ცდილობდა და რამდენიმე მათგანიც კი გამოაქვეყნა ქალთა ჟურნალში. 1910 წელს ჩაირიცხა პრაღის ჩარლზის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1912 წელს იგი შეუერთდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას და დაიწყო წერა მისი გაზეთებისა და ჟურნალებისთვის. იგი გახდა ადგილობრივი გაზეთის რედაქტორი, სადაც გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, ზდენკა იანუშკოვა. წყვილი 1919 წელს დაქორწინდა და მალე ქალიშვილი შეეძინათ. 1925 წლის შემოდგომაზე ეწვია სსრკ-ს. მოგზაურობამ მას დაანახა არა მხოლოდ ახალი რეჟიმის წარმატებები, არამედ პრობლემები დემოკრატიასთან.

## შემოქმედება
მისი პირველი კრებული იყო „ლექსები“ (1915). პოეტის სოციალისტური მრწამსი მომწიფდა პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში; იყო ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტიის წევრი (1921). ამ პერიოდის ლექსებისათვის დამახასიათებელია სოციალისტური პროტესტი („აყვავებული ხე“, 1920; „სამყაროს გული და ქაოსი“, 1922). ჰორა ეწეოდა პროლეტარული ხელოვნების პროპაგანდას. 20-იანი წლების ბოლოს განიცდიდა იდეურ კრიზისს. 30-იან წლებში შექმნა მისტიკური განწყობილების ლექსები. 1938-1945 წლებში წერდა პატრიოტულ ლექსებს (კრებული სამშობლო, 1938 და სხვა). ავტორია რომანებისა „სოციალისტური იმედი“, „თიხის ბაბილონი“ (ორივე 1922), „მშიერი წელი“ (1926), „სუნთქვა მიწაზე“ (1938) და სხვა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხი პოეტები
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიელი კომუნისტები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:XX საუკუნის ჩეხი პოეტები
ჰოპერი (ვაგონი)

მინი|300პქ|ჰოპერი (ვაგონი-ცემენტმზიდი)
**ჰოპერი** () — ბუნკერისებრი ძარის მქონე თვითმცლელი სატვირთო ვაგონი. იყენებენ ნახშირის მადნისა და სხვა ფხვიერი ტვირთის გადასაზიდად. ვაგონში ჩატვირთვა ხდება ზემოდან, განტვირთვა კი — ქვემოთ განთავსებული ლუკებიდან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სატვირთო ვაგონები
ვოლფსბურგი (საფეხბურთო კლუბი)

**ვოლფსბურგი** () — გერმანული საფეხბურთო კლუბი, სპორტული კლუბ „ვოლფსბურგის“ სისტემის ნაწილი. გერმანიის ბუნდესლიგის მონაწილე და ამავე ჩემპიონატის გამარჯვებული 2008\2009 წლების სეზონში .

## «ვოლფსბურგი» შიდა ჩემპიონატებში 
«ვოლფსბურგი» 21-ე საუკუნეში პირველ ბუდესლიგაში მონაწილეობს. მიუხედავად ამისა, კლუბს თავისი ისტორიის განმავლობაში რამდენიმე სეზონი სამოყვარულ ლიგაშიც აქვს გატარებული. კლუბის უმაღლესი მიღწევა შიდა ჩემპიონატებში არის გამარჯვება 
პირველ ბუნდელიგაში 2008-09 წლების სეზონში. 2014-15 წლების სეზონში «ვოლფსბურგმა» ისტორიაში პირველად მოიგო ქვეყნის თასი, ფინალში ბორუსია «დორტმუნდზე» გამარჯვებით (3-1) .

«ვოლფსბურგის» სტატისტიკა შიდა ჩემპიონატებში :

## «ვოლფსბურგი» საერთაშორისო არენზე 
### ევროტურნირები 
თავისი დაფუძვნების დღიდან „ვოლფსბურგმა“ 9-ჯერ მიიღო მონაწილეობა ევროტურნირებში. მიუხედავად ამისა, „ვოლფსბურგს“ ჯერ არცერთი საერთაშორისო ჩემპიონატი არ მოუგია. 2015\2016 წლების სეზონში „ვოლფსბურგი“ უეფა-ს ჩამპიონთა ლიგის 1\4 ფინალში ასპარეზობდა, რაც კლუბის ისტორიაში საუკეთესო შედეგია.

### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა ევროსარბიელზე (1999-2005)
### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2008-09 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი : 

 

1\16 ფინალი 

 

### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე 2009-10 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი : 

 

### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2009-10 წლის სეზონში
პლეი-ოფი:

### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ევროპის ლიგაზე 2014-15 წლების სეზონში 
ჯგუფური ეტაპი : 

 

პლეი-ოფი:

### „ვოლფსბურგის“ სტატისტიკა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე 2015-16 წლების სეზონში
ჯგუფური ეტაპი:

 

პლეი-ოფი:

**შენიშვნა ** : ** მუქი შრიფტით ** აღნიშნულია ის თამაშები,რომლებშიც «ვოლფსბურგმა» გაიმარჯვა.

## სტადიონი 
«ვოლფსბურგი» თავის საშინაო მატჩებს ,,ფოლკსვაგენ არენაზე" ატარებს.ეს სტადიონი აგებულია 2002 წელს.სტადიონი აგებაზე დახარჯული იყო 53 მილიონი ევრო.მოედანს ფლობს Wolfsburg AG.«ვოლფსბურგმა» ამ სტადიონზე პირველი თამაში გამართა 2002 წლის 15 დეკემბერს «შტუტგარტის» წინააღმდეგ და დათმო 1:2.  

მინი|„ფოლკსვაგენ არენა“

## მიმდინარე შემადგენლობა 
## ტიტულები 
### გერმანიის ჩემპიონატები
**ბუნდესლიგა**

* 15px ჩემპიონი (1) : 2008-09
* 15px ვიცე-ჩემპიონი (1) : 2014-15

**მეორე ბუნდესლიგა**

* 15px ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1996-97

**ჩრდილოეთ რეიონლიგა **

* 15px ვიცე-ჩემპიონი (1) : 1969-70

**ჩრდილოეთ ობერლიგა **

* 15px ჩემპიონი (2) : 1990-91,1991-92
* 15px ვიცე-ჩემპიონი (2) : 1977-78,1987-88

**სამოყვარულო ლიგა**

* 15px ჩემპიონი (1) : 1962-63

**გერმანიის თასი **

* 15px ჩემპიონი (1) : 2014-15
* 15px ფინალისტი (1) : 1994-95

## რესურსები ინტერნეტში 
* «ვოლფსბურგის» სტატისტიკა   2008-09 წლების სეზონის უეფა-ს ევროპის ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე Soccerway.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
ჰანს ჰოპი

მინიატიურა|ჰანს ჰოპი
**ჰანს ჰოპი** (; დ. 9 თებერვალი, 1890, ლიუბეკი — გ. 21 თებერვალი, 1971, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი.

სწავლობდა უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში კარლსრუესა და მიუნხენში (თ. ფიშერთან). 1952 წლიდან გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის არქიტექტორთა კავშირის პრეზიდენტი (1957 წლიდან საპატიო პრეზიდენტი). ჰოპის 1950-იანი წლების ნამუშევრებში კონსტრუქცივიზმის ტრადიციები შეხამებულია კლასიკურ არქიტექტურულ ფორმებთან: ტუბერკულიოზიანთა სანატორიუმი ბად-ბერკში (თიურინგია, 1951–1953), კარლ-მარქს-ალეს განაშენიანება ბერლინში (თანაავტორებთან ერთად). გდრ-ის ეროვნული პრემია (1952).

## ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
ჰონორიუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი **ჰონორიუსი** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

## ცნობილი პიროვნებები
### სახელმწიფო მოღვაწეები
* ჰონორიუსი

### საეკლესიო მოღვაწეები
* ჰონორიუს I — რომის პაპი
* ჰონორიუს II — რომის პაპი
* ჰონორიუს III — რომის პაპი
* ჰონორიუს IV — რომის პაპი

* ჰონორიუს II (ანტიპაპი) — ანტიპაპი

### სხვა
ჰონორარი

**ჰონორარი** (, გასამჯელო მომსახურებისათვის) — გასამჯელო, რომელსაც უხდიან ლიტერატურის, მეცნიერების და ხელოვნების ნაწარმოების ავტორს ან მის მემკვიდრეს ამ ნაწარმოების გამოყენებისათვის. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დასაქმება
კატეგორია:შრომითი უფლებები
კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები
ფრედერიკ ჰოპკინზი

სერ **ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინზი** (; დ. 20 ივნისი, 1861, ისტბორნი — გ. 16 მაისი, 1947, კემბრიჯი) — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი. აღმოაჩინა ცხოველური ორგანიზმისთვის აუცილებელი დიეტური კომპონენტები, რომელსაც მოგვიანებით ვიტამინები ეწოდა. 1929 წელს კრისტიან ეიკმანთან მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.  

დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტი (ფილოსოფიის დოქტორი, 1894), სადაც მუშაობდა 1898 წლამდე. 1914 წლიდან იყო კემბრიჯის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის პროფესორი. მისი ძირითადი შრომები ეხება ორგანიზმში აზოტური ცვლის ბიოქიმიას. აღმოაჩინა ტრიფტოფანი (1901), გლუტათიონი (1921). 1906 წელს ჩამოაყალიბა დებულება კვების შეუცვლელი ფაქტორების შესახებ (შეუცვლელი ამინომჟავები). პირველმა დაადგინა კუნთში მუშაობისას რძემჟავას დაგროვება. ვიტამინოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. აღმოაჩინა რძის შემადგენლობაში ზრდის მასტიმულირებელი A და D ვიტამინები. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი საპატიო წევრი (1934). ნობელის პრემია (1929, კ. ეიკმანთან ერთად). ჰოპკინზი იყო ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1905-დან; 1930-1935 წლებში — პრეზიდენტი). 1925 მიანიჭეს ბრიტანეთის იმპერიის რაინდობა, 1935 წელს — ღირსების ორდენი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ჰონინგება

მინიატიურა|ჰონი
**ჰონინგება** (, ალესვა) — მიხეხვა-მილესვა, ნამზადის გამოყანა სპეციალური იარაღით — ჰონით, რომელიც აღჭურვილია წვრილმარცვლოვანი აბრაზიული ძელაკებით. ჰონი ბრუნავს და ერთდროულად ასრულებს უკუქცევით-წინსვლით მოძრაობას. ჰონის ძირითადად იყენებენ ცილინდრული გამჭოლი ნახვრეტების, ყრუ და საფეხუროვანი ნახვრეტების სუფთად დასამუშავებლად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აბრაზიული დამუშავება
აღრი

**აღრი** (, ყოფ. **ყარაქილისა**) — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, ირანის საზღვართან მდებარე აღრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წლის მონაცემების მიხედვით, აღრიში ცხოვრობს 146,007 ადამიანი. ქალაქ აღრიში მოსახლეობის დიდი ნაწილი არის ქურთი. ეს ასეა პროვინციის ყველა რაიონში.

აღრის აღმოსავლეთით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება, აგრეთვე, საკუთარი პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ელეშქირთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თუთაკი, სამხრეთით — ჰამური, ხოლო დასავლეთით — ქალაქი თაშლიჩაი. ქალაქ აღრის ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყარსის პროვინცია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღრის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ალბანეთის სამეფო (შუა საუკუნეები)

**ალბანეთის სამეფო** (, ) — დააარსა შარლ I ანჟუელმა დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორიაზე, რომელიც მან ეპირის დესპოტატისგან 1271 წელს დაიპყრო. მან მიიღო ალბანეთის მეფის ტიტული 1272 წლის სექტემბერში. სამეფოს ტერიტორია ქალაქ დურესიდან სანაპიროს ზოლის გაყოლებით სამხრეთით ბუტრინტიმდე ვრცელდებოდა.კონსტანტინოპოლისკენ წაწევის  მისი შემდგომი მცდელობები უშედეგოდ დამთავრდა (ბერატის ალყა). შარლის პოზიციები ასევე დაასუსტა სიცილიაში მის წინააღმდეგ მომხდარმა წარმატებულმა აჯანყებამ. ალბანეთის სამეფო შემდგომში ეპიროტებმა შეავიწროვეს და მის მფლობელობაში მხოლოდ ქალაქი დურესი და მისი შემოგარენი დარჩა. მიუხედავად ამისა ის 1368 წელს კარლ ტოპიას მიერ დაპყრობამდე ანჟუ-სიცილიის დინასტიის გამგებლობაში რჩებოდა. 1392 კარლ ტოპიას შვილმა ქალაქი ვენეციის რესპუბლიკას ჩააბარა.

## მმართველები 
### მეფეები 
* შარლ I ანჟუელი 1272–1285
* შარლ II ანჟუელი 1285–1294

შარლმა ალბანეთზე უფლებები თავის შვილ ფილიპს 1294 წელს გადასცა. ფილიპე ტახტზე ავიდა როგორც *ალბანეთის სამეფოს ლორდი*.

### ლორდები 
* ფილიპე I 1294–1332
* რობერტი 1332

1332 წელს რობერტმა შეცვალა მამამისი ფილიპე. რობერტის ბიძამ მას ალბანეთის სამეფოს ნაცვლად შესთავაზა აქაიას სათავადო და 5,000 უნცია ოქრო. რაზეც რობერტი დათანხმდა და ალბანეთის მმართველი გახდა ჰერცოგი.

### დურესის გრაფები
* იოანე 1332–1336
* შარლი 1336–1348
* იოანა 1348–1368
** ლუდოვიკო 1366–1368 და 1376, მისი მეუღლის უფლებით.

1368 წელს დურესი დაიპყრო კარლ ტოპიამ, მისი უფლებები აღიარა ვენევიის რესპუბლიკამ და უწოდა *აბანეთის პრინცი*.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ალბანეთის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
მილასი

**მილასი** (, ) — უძველესი ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, მუღლის პროვინციაში. არის საკუთარი პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი და ცნობილი ქალაქი. დღეს არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი ტურისტებისათვის და დიდ კონკურენციას უწევს ასევე მუღლის პროვინციის ქალაქ ბოდრუმს, რომელიც, აგრეთვე, არის კარგი საკურორტო ქალაქი. მილასში არის განვითარებული ეკონომიკა და მდიდარია შორეული ისტორიიდან შემორჩენილი ნაშთებით. აქვს მერია და ჰყავს მერი — მუჰამედ თოქათი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, მილასში ცხოვრობს 55,348 ადამიანი.

მიუხედავად იმისა, რომ არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი, ტურისტების უმრავლესობა მილასში ჩამოდის მისი უძველესი ისტორიის ნაშთების სანახავად, რაც საუკუნეების განმავლობაში მილასმა ძალიან კარგად შემოინახა. ზაფხულში ქალაქის ტურისტების რაოდენობა რამდენიმეჯერ იზრდება.

მილასს სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ბოდრუმი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქალაქი მუღლა, ხოლო აღმოსავლეთით — იათაღანი. აგრეთვე, მილასს ჩრდილოეთით ესაზღვრება აიდინის პროვინცია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მუღლის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია
 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Milas - City in Turkey 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
ირმანდინო

[მინი|ციხე-სიმაგრე [სანდიანსი, რომელიც აჯანყების დროს 1467 წელს დაანგრიეს.]]
**ირმანდინოს ომები** () — გალისიის სამეფოში XV საუკუნეში გლეხობისა და ბურჟუაზიის ორი აჯანყება, რომელიც მიმართული იყო ადგილობრივი თავადების წინააღმდეგ. ეს მოვლენა წარმოადგენდა იმ პერიოდის ევროპაში მიმდინარე სახალხო აჯანყებების ნაწილს, რომელიც XIV-XV საუკუნეებში მომხდარი ეკონომიკური კრიზისებით იყო გამოწვეული. მსგავს აჯანყებეს ჰქონდა ადგილი ესპანეთის სხვა სამეფოებშიც: რემენკა - კატალონიაში და ფორანეო - ბალეარის კუნძულებზე.

მიუხედავად გალისიის კასტილიისა და ლეონის სამეფოსთან მიერთებისა (რომელიც 1037 წელს კასტილიის და ლეონის დინასტიების გაერთიანებით შეიქმნა), ინარჩუნებდა განსხვავებულ ეკონომიკურ წყობას, რომელიც განსაკუთრებულად დამოკიდებული იყო ადგილობრივ ფეოდალებზე. ეკონომიკური ძალაუფლება მთლიანად მოქცეული იყო მიწისმფლობელთა ხელში. ასევე გალისია გეოგრაფიულადაც, მთიანი მასივებით გამოყოფილი იყო დანარჩენი სამეფოსგან. გლეხობის ჩაგვრით გამოირჩეოდნენ შემდეგი თავადები: ოსორიოსი - მონფორტე-დე-ლემოსის და სარიას თავადი, ანდრადე - პუენტედუემეს თავადი, ნოსკოსოსი - ვიმიანსოს თავადი. ამ შევიწროებამ გამოიწვია ორი აჯანყება: Irmandade Fusquenlla („ფუსქუენლას საძმო“) 1431 - 1435 წლებში და Grande Guerra Irmandiña („საძმოს დიდი ომი“) 1467 - 1469 წლებში. ამ გამოსვლებმა საფუძველი ჩაუყარა გალისიისს პირდაპირ ესპანეთის გვირგვინის დაქვემდებარებაში გადასვლას, რასაც შემდგომში კათოლიკე მონარქები ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*გალისიის სამეფო
*კასტილიისა და ლეონის სამეფო

## ლიტერატურა 
*
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:XV საუკუნე
კატეგორია:შუა საუკუნეები
კატეგორია:XV საუკუნის ომები
სინგიდის ოლქი

**სინგიდის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სინგიდა.

მოსახლეობა — 1 370 637 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 49 340 კმ².

## გეოგრაფია 
სინგიდის ოლქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც ჩრდილოეთით ესაზღვრება მანიარის, არუშის და შინიანგის ოლქებს, აღმოსავლეთით — დოდომის ოლქს, სამხრეთით — მბეის და ირინგის ოლქებს, დასავლეთით — ტაბორის ოლქს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება ექვსი რაიონისაგან:
* ირამბა
* იკუნგი
* მანიონი
* მკალამა
* სინგიდას სასოფლო რაიონი
* სინგიდას საქალაქო რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 
* National Bureau of Statistics Ministry of Planning, Economy and Empowerment 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
მვანზის ოლქი

**მვანზის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მვანზა.

მოსახლეობა — 2 772 509 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 9467 კმ².

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, აქვს გასასვლელი ვიქტორიას ტბასთან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება შვიდი რაიონისაგან:
* უკერევე
* მაგუ
* სენგერემა
* მისუნგვი
* კვიმბა
* ნიამაგანა
* ილემელა

## რესურსები ინტერნეტში
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
მბეის ოლქი

**მბეის ოლქი** () — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მბეა.

მოსახლეობა — 2 707 410 ადამიანი (2012 წელი).

ფართობი — 60 350 კმ².

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, ესაზღვრება ზამბიას და მალავის, ასევე აქვს გასასვლელი ნიასას ტბასთან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოლქი შედგება რვა რაიონისაგან:
* ჩუნია
* მბარალი
* მბოზი
* რუნგვე
* კიელა
* ილეჯე
* მბეა
* მომბა

## რესურსები ინტერნეტში
* ცხოვრება, მუშაობა და დასვენება მბეის ოლქში 
* Population Distribution by Administrative Units, United Republic of Tanzania, 2012 

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
ჰერიო

**ჰერიო**, *ჰოპუნა* — ქართლ-კახური ხალხური შრომის სიმღერა. მღერიან მკის დროს (ზოგან „მკურს“ უწოდებენ). ძირითადად ორხმიანია (იშვიათად სამხმიანიც). სახელწოდება მომდინარეობს ზუსტ სიმაღლეს მოკლებული რიტმული შეძახილებიდან (ჰერიო, ჰოპუნა, ჰერი-ეგა, ჰეპ-ჰოპ და ა. შ.) რომელიც სიმღერის პროცესში ენაცვლება სასიმღერო მონაკვეთებს. ჰერიო ხშირად პოეტური ტექსტის გარეშე, მხოლოდ გლოსოლალიების საშუალებით სრულდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები