პონტონის ხიდი

**პონტონური ხიდი** (ან პონტონის ხიდი), ასევე ცნობილია როგორც **მოტივტივე ხიდი**, იყენებს მოტივტივე ან ზედაპირულ ნავებს, რათა უზრუნველყოს უწყვეტი გემბანი საცალფეხო და სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილებისთვის. საყრდენების სიძლიერე განსაზღვრავს იმ მაქსიმალურ დატვირთვას, რომელიც მათ შეუძლიათ აიტანონ.

პონტონური ხიდების უმეტესობა დროებითია და გამოიყენება ომის დროსა და სამოქალაქო სიტუაციებში. ასევე არსებობს სამოქალაქო სარგებლობის მუდმივი პონტონური ხიდები, რომლებსაც შეუძლიათ საავტომობილო ხიდების ფუნქციის შესრულება. მუდმივი მცურავი ხიდები მიზანშეწონილია მდგარ წყალში გადასასვლელის მოწყობისთვის, თუ ეკონომიკურად მიზანშეწონილად არ არის მიჩნეული ბურჯებიანი ხიდის მშენებლობა.

პონტონის ხიდები გამოიყენებოდა უძველესი დროიდან დიდი უპირატესობის შესაქმნელად მრავალ ბრძოლაში ისტორიის მანძილზე, როგორიცაა გარილიანოს ბრძოლა, ოდენარდის ბრძოლა, რაინის გადაკვეთა მეორე მსოფლიო ომის დროს, ირან-ერაყის ომი. ოპერაცია გამთენიისას 8 და ბოლოს, 2022 წელს, რუსეთის შეჭრა უკრაინაში, მას შემდეგ, რაც განადგურდა მდინარე დნეპროზე გადასასვლელები.

## განმარტება 
პონტონური ხიდი არის სპეციალიზებული, ზედაპირული ნავების ან მოტივტივე ერთობლიობა, რომლებიც დაკავშირებულია ერთმანეთთან მდინარის ან არხის გადაკვეთისთვის, ზემოდან დამაგრებული ბილიკით ან გემბანით. წყლის ამომგდები ძალა ეხმარება ნავებს, გაზარდოს ნავების ან პონტონების მაქსიმალურ დატვირთვას. დამხმარე კატარღები ან ნავები შეიძლება იყოს ღია ან დახურული, დროებითი ან მუდმივი და დამზადებული რეზინის, ლითონის, ხისგან ან ბეტონისგან. გემბანი შეიძლება იყოს დროებითი ან მუდმივი და აგებული იყოს ხისგან, კონსტრუირებული ლითონისგან, ან ლითონის ჩარჩოზე ასფალტის ან ბეტონისგან.

### ეტიმოლოგია 
ორთოგრაფიული სიტყვა „პონტონი“ ინგლისურად თარიღდება სულ მცირე 1870 წლით. გამოიყენებოდა 1890-იან წლებში აშშ-ს პატენტებში ნაპოვნ ცნობებში.  იგი ასევე იხმარებოდა მეორე მსოფლიო ომის დროს,  როდესაც დროებითი მცურავი ხიდები ფართოდ გამოიყენებოდა ევროპის საომარ თეატრში. ამერიკელი საბრძოლო ინჟინრები ჩვეულებრივ წარმოთქვამდნენ სიტყვას "პონტონს" და არა "პონტუნს" და აშშ-ს სამხედრო სახელმძღვანელოებში ის იწერებოდა ერთი "o" გამოყენებით. წარმოშობის სიტყვა მომდინარეობს ძველი ფრანგულიდან *ponton*, ლათინურიდან *ponto* ("ბორანი"), *pons-*დან ("ხიდი").
[მინი| პონტონის ხიდი რასელვილსა და დარდანელს შორის, [არკანზასი, აშშ, იმ დროისთვის გავრცელებული ინფორმაციით, მსოფლიოში ყველაზე გრძელი პონტოური ხიდი იყო. (ფოტო )]]
მინი| Bergsøysund ხიდი იყენებს ბეტონის პონტონებს
პონტონური ხიდის დაპროექტებისას, სამოქალაქო ინჟინერმა უნდა გაითვალისწინოს არქიმედეს პრინციპი: თითოეულ პონტონს შეუძლია გაუძლოს წყლის მასის ტოლ დატვირთვას, რომელსაც ის გადაადგილებს. ეს დატვირთვა მოიცავს ხიდის მასას და თავად პონტონს. თუ ხიდის მონაკვეთის მაქსიმალური დატვირთვა გადააჭარბებს დასაშვებს, ერთი ან მეტი პონტონი ჩაიძირება პონტონებს შორის უნდა იყოს მოქნილი კავშირები რათა ხიდის ერთ მონაკვეთი უფრო ძლიერად  იყოს დატვირთული, ვიდრე სხვა. პონტონებზე გზა უნდა იყოს შედარებით მსუბუქი, რათა არ შეიზღუდოს პონტონების მოუცულობის ზღვარი.

ხიდის ნაპირთან შეერთება მოითხოვს ისეთი მიდგომების დაპროექტებას, რომლებიც არ არის ძალიან ციცაბო, იცავს ნაპირს ეროზიისგან და უზრუნველყოფს ხიდის მოძრაობას წყლის დონის (მოქცევის) ცვლილების დროს.

მოტივტივე ხიდები ისტორიულად ხის გამოყენებით იყო აგებული. პონტონები წარმოიქმნებოდა რამდენიმე ლულის უბრალოდ შეკვრით, ხე-ტყის ჯოხებით ან ნავების გამოყენებით. ხიდის თითოეული მონაკვეთი შედგებოდა ერთი ან მეტი პონტონისაგან, პოზიციის შერჩევის შემდეგ მაგრდებოდა წყალქვეშ ან ხმელეთზე. პონტონები ერთმანეთთან იყო დაკავშირებული ხის სიმების გამოყენებით, რომელსაც *ძელები* ეწოდება. ძელები დაფარული იყო ჯვარედინი ფიცრებით, სახელწოდებით *ჭადრაკები,* რათა შეექმნათ გზის ზედაპირი, ჭადრაკები დამაგრებული იყო გვერდითი დამცავი რელსებით.

პონტონური ხიდების უმეტესობა განკუთვნილია დროებითი გამოყენებისთვის, მაგრამ წყლის მუდმივი დონის მქონე წყლის ობიექტებზე ხიდები შეიძლება დარჩეს უფრო დიდხანს. ჰობარტის ხიდი, გრძელი პონტონური ხიდი, რომელიც აშენდა 1943 წელს ტასმანიის ქალაქ ჰობარტში, მხოლოდ 21 წლის შემდეგ შეიცვალა. გალათას მეოთხე ხიდი, რომელიც გადის ოქროს რქაზე სტამბოლში, თურქეთი აშენდა 1912 წელს და ფუნქციონირებდა 80 წლის განმავლობაში.

დროებითი და მსუბუქი პონტონური ხიდები ადვილად ზიანდება. ხიდი შეიძლება განადგურდეს ან დაიტბოროს ხიდის დატვირთვის ლიმიტის გადაჭარბებისას. ყინული ან მცურავი ობიექტები (flotsam) შეიძლება დაგროვდეს პონტონებზე, რაც გაზრდის მდინარის დინებას და პოტენციურად აზიანებს ხიდს.

## ისტორიული გამოყენება 
[მარჯვნივ|მინი| [დიდ მოგოლთა იმპერია|მუღალის იმპერატორი აკბარ დიდი, რომელიც ამხედრებულია სასტიკ სპილო ჰავაიზე, მისდევს სხვა სპილოს  ნავების ჩამონგრევის პარალელურად (მარცხნივ), ბასავანში და ჩეტარ მუნტის "აკბარის თავგადასავალი სპილო ჰავაიში", დათარიღებული 1561 წ.]]
ძველ ჩინეთში, ჟოუს დინასტიის ჩინურ ტექსტში *Shi Jing* (*ოდების წიგნი*) ნათქვამია, რომ ჯოუს მეფე ვენი იყო პირველი, ვინც შექმნა პონტონური ხიდი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-11 საუკუნეში. თუმცა, ისტორიკოსმა ჯოზეფ ნედჰემმა აღნიშნა, რომ ყველა სავარაუდო სცენარით, დროებითი პონტონის ხიდი გამოიგონეს ძვ. ჰანის დინასტიამდე (ძვ.წ 202–ახ.წ. 220 წწ.). მიუხედავად იმისა, რომ ადრე ჩინეთში გაკეთდა დროებითი პონტონური ხიდები, პირველი უსაფრთხო და მუდმივი ხიდები (რკიის ჯაჭვებით იყო დაკავშირებული) პირველად ცინის დინასტიის დროს გაკეთდა (ძვ. წ. 221–207 წწ.). გვიანდელი სონგის დინასტიის (960–1279 წწ.) ჩინელმა სახელმწიფო მოღვაწემ კაო ჩენგმა დაწერა ჩინეთში ადრეული პონტონური ხიდების შესახებ (ჩინური მართლწერა უეიდ-ჯილსის ფორმატში):

აღმოსავლეთ ჰანის დინასტიის დროს (ახ. წ. 25-220 წწ.), ჩინელებმა შექმნეს ძალიან დიდი პონტონის ხიდი, რომელიც გადიოდა ყვითელი მდინარის სიგანეზე. ასევე იყო გონსუნ შუს აჯანყება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 33 წელს, სადაც აშენდა დიდი პონტონური ხიდი გამაგრებული საყრდენებით მდინარე იანძზე, რომელიც საბოლოოდ   ჰანის ჯარებმა გემებით, მეთაურ ცენ პენგის მეთაურობით გაანადგურეს. 

### ბერძნულ-რომაული ხანა 
 
ბერძენი მწერალი ჰეროდოტე თავის *ისტორიებში* აღწერს რამდენიმე პონტონურ ხიდს. იმპერატორმა კალიგულამ 37 წელს ააგო 3.2 კილომეტრიანი ხიდი ბაიაზე. სპარსეთის იმპერატორ დარიოს I- ისთვის (ძვ. წ. 522–485 წწ.) ბერძენმა მანდროკლემ სამოსელმა დააპროექტა 2 კილომეტრიანი პონტონური ხიდი, რომელიც გადაჭიმული იყო ბოსფორის გასწვრივ და აზიას ევროპასთან აკავშირებდა, რათა დარიოსს შესძლებოდა გაქცეული სკვითების დევნა და ასევე თავისი ჯარის გადაყვანა ბალკანეთში, მაკედონიის დასაპყრობად. სხვა შთამბეჭდავი პონტონური ხიდები იყო ქსერქსეს პონტონური ხიდები ჰელესპონტზე, ქსერქსეს I-ის არმიის გადასაადგილებლად ძვ.წ. 480 წელს

ჯონ ჰეილის *ზღვის მბრძანებლების* თანახმად, სიცილიური ექსპედიციის (ძვ. წ. 415-413) დაწყების აღსანიშნავად, ათენელმა გენერალმა ნიკიასმა მშენებლებს დაუკვეთა მოოქროვილი და გობელენით შემდგარი გემებისგან შემდგარი არაჩვეულებრივი ხიდი  ინჟინერიისთვის ფესტივალისთვის, რომელმაც ათენელები და იონიელები ზღვის გავლით აპოლონის საკურთხეველამდე, დელოსზე მიიყვანა.
[მინი| ციჩორიუსის ნავების [რომის იმპერია|რომაული ხიდის რელიეფი]]

### შუა საუკუნეები 
[მინი| ძველი *Puente de barcas*, რომელიც აკავშირებდა [სევილია|სევილიასა და ტრიანას 1171 წლიდან 1851 წლამდე.]]
შუა საუკუნეებში პონტონებს იყენებდნენ ჩვეულებრივ ნავებთან ერთად მდინარეებზე გადასასვლელად კამპანიების დროს, ან იმ თემებთან დასაკავშირებლად, რომლებსაც არ ჰქონდათ რესურსები მუდმივი ხიდების ასაშენებლად.   442 წელს, ნაისუსის ალყის დროს ატილას ჰუნების არმიამ ნიშავას გასწვრივ ხიდი ააგო, რათა მძიმე ალყის კოშკები ქალაქის მისადგომებთან მიეყვანა.  კალინიკოსის ალყის დროს, 542 წელს სასანიდების ძალებმა  მდინარე ევფრატი სწრაფად აშენებულ პონტონურ ხიდით გადალახეს. 545 წელს ოსტროგოთთა სამეფომ რომის ალყის დროს ტიბრზე გამაგრებული ხიდი ააგო, რათა ქალაქში ბიზანტიელი გენერლის ბელიზარიუსის რელიეფური ფლოტის გადაადგილება დაებლოკა. ავარის ხაგანატმა აიძულა სირიულ-რომაელი ინჟინრები, 580 წელს სირმიუმის ალყის დროს ორი პონტონური ხიდი აეგოთ მდინარე სავაზე, რათა ქალაქისთვის სრული ალყა შემოერტყათ.

683 წელს იმპერატორმა ჰერაკლემ ცხენებით სწორედ პონტონური ხიდის გამოყენებით გადალახა ბოსფორი. კონსტანტინოპოლის ალყის დროს (717–718) ომაიანთა ხალიფატის არმიამ 717 წელს ბოსფორზე პონტონური ხიდი ააგო. 790-იან წლებში კაროლინგის არმიამ ავარის ხაგანატის წინააღმდეგ ლაშქრობების დროს დამაგრებული ნავების პორტატული პონტონური ხიდები ააგო, რომლებიც ერთმანეთთან იყო დაკავშირებული და გამოიყენებოდა დუნაის გადასაკვეთად. კარლოს დიდის არმიამ ელბაზე ორი გამაგრებული პონტონის ხიდი ააგო 789 წელს სლავური ველეთის წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს. ოტო დიდის გერმანიის არმიამ გამოიყენა სამი პონტონური ხიდი, რომელიც დამზადებული იყო წინასწარ გამზადებული მასალებისგან, რათა სწრაფად გადაეკვეთა მდინარე რეკნიცი 955 წელს რაქსასთან ბრძოლაში და გაიმარჯვა სლავური ობოტრიტების წინააღმდეგ. 

### ადრეული თანამედროვე პერიოდი 
მინი| პარმას ხიდი შელდტზე 1584 წელს, აგებული გემებით. 1616 წლის ილუსტრაცია.
მინი| აშშ-ს არმიის პონტონური ნავი, 1864 წ

მარჯვნივ|მინი| ნავების ხიდი მდინარე რავიზე, ბრიტანეთის ინდოეთში, 1895 წ
1651 წლის 30 აგვისტოს, ვორჩესტერის, ინგლისის სამოქალაქო ომის ბოლო ბრძოლამდე,  ოლივერ კრომველმა გადადო ბრძოლის დაწყება, რათა დრო დაეთმო ორი პონტონური ხიდის აგებისთვის, ერთი მდინარე სევერნზე და მეორე მდინარე თემზე, მათ შესართავთან ახლოს. ამ გადაწყვეტილებამ საშუალება მისცა კრომველს გადაეყვანა თავისი ჯარები სევერნის დასავლეთით 1651 წლის 3 სექტემბრის მოქმედების დროს, რაც გადამწყვეტი აღმოჩნდა მისი ახალი მოდელის არმიის გამარჯვებისთვის.

ესპანურმა არმიამ 1654 წელს რიო ბუენოს ბრძოლაში ააშენა პონტონის ხიდი. თუმცა, როგორც კი ხიდი დაიშალა, ეს ყველაფერი ესპანელების დამარცხებით დასრულდა ადგილობრივი მაპუჩე-ჰულიჩეს ძალების მიერ. ფრანგმა გენერლის ჟან ლანის ჯარებმა ააგეს პონტონის ხიდი მდინარე პოზე გადასასვლელად მონტებელოს ბრძოლამდე (1800 წ.). ნაპოლეონის Grande Armée-მ ფართოდ გამოიყენა პონტონური ხიდები ასპერნ-ესლინგისა და ვაგრამის ბრძოლებში გენერალ ანრი გატიენ ბერტრანის მეთვალყურეობის ქვეშ. გენერალ ჟან ბაპტისტ ებლეს ინჟინრებმა სმოლენსკის ბრძოლის დროს (1812 წ.) დნეპერზე ააგეს ოთხი პონტონური ხიდი ერთ ღამეში. ცივ წყალში მუშაობისას, ებლეს ჰოლანდიელმა ინჟინრებმა ბერეზინას ბრძოლის დროს ააგეს 100 მეტრის სიგრძის პონტონური ხიდი, რათა Grande Armée-ს უსაფრთხოდ გაქცეულიყო. ნახევარკუნძულის ომის დროს ბრიტანულმა არმიამ გადაიტანა "თუნუქის პონტონები" რომლებიც მსუბუქი წონა იყო და შეიძლება სწრაფად გადაიქცეს მცურავ ხიდად.

ვიცე პოლკოვნიკმა ჩარლზ პასლიმ, ჩათემ ინგლისის სამხედრო ინჟინერიის სამეფო სკოლისგან, შეიმუშავა პონტონის ახალი ფორმა, რომელიც 1817 წელს მიიღო ბრიტანეთის არმიამ. თითოეული პონტონი ორ ნაწილად იყო გაყოფილი და ორი წვეტიანი ბოლო შეიძლება ერთმანეთთან დაკავშირებულიყო მოქცევის ნაკადის მქონე ადგილებში. თითოეული ნახევარი იყო დახურული, რაც ამცირებდა დაჭაობის რისკს და სექციებს ჰქონდათ მრავალი შეკვრის წერტილი.

"Palsey pontoon" გაგრძელდა 1836 წლამდე, როდესაც იგი შეიცვალა "Blanshard pontoon", რომელიც შედგებოდა თუნუქის ცილინდრებით 3 ფუტი სიგანით და 22 ფუტი სიგრძით, განლაგებული 11 ფუტის დაშორებით, რაც პონტონს ძალიან ადიდებდა.

### მე-20 საუკუნის დასაწყისი 
[მინი| [:fr:3e régiment du génie|3e régiment du génie (ფრანგული ვიკიპედია), მე-3 ფრანგული პიონერთა პოლკი აშენებს პონტონურ ხიდს მდინარე ოურტეზე ჩენეში, ბელგია 1930-იან წლებში.]]

## მეორე მსოფლიო ომი 
პონტონური ხიდები ფართოდ გამოიყენებოდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, ძირითადად ევროპის საომარ თეატრში. ყველაზე ხშირად მას შეერთებული შტატები აგებდა, შემდეგ კი ბრიტანეთი.

### გალერეა 

ფაილი:Heavy_and_pneumatic_pontons_loaded_for_transport_to_Remagen.jpg|ალტ=Smaller, lighter pneumatic pontons piggy-backed upon large aluminum heavy pontons for combined transport|უფრო პატარა, მსუბუქი პნევმატური პონტონები გოჭისებრი საყრდენი ალუმინის დიდ მძიმე პონტონებზე კომბინირებული ტრანსპორტირებისთვის
ფაილი:3rd_Armored_Division_vehicles_cross_the_Seine_River.jpg|ალტ=Pneumatic pontons support a treadway bridge|პნევმატური პონტონები
ფაილი:Inflatable_pontons_headed_for_the_Danube_in_Germany,_April_1945.jpg|ალტ=Pneumatic pontons being carried by heavy 6×6 transports|პნევმატური პონტონები ატარებენ მძიმე, 6×6-ზე სატრანსპორტო საშუალებებს
ფაილი:Rhine_River_pontoon_bridge_wwii.png|ალტ=Heavy ponton bridge supported by large aluminum pontons|მძიმე პონტონის ხიდი, რომელსაც აქვს დიდი ალუმინის პონტონები
ფაილი:Engineers_bridging_the_wide_but_placid_Po.jpg|ალტ=Treadway bridge atop pneumatic pontons|პნევმატური პონტონური ხიდი
ფაილი:Infantry_support_bridge_over_Saar_River_erected_by_289th_Engineers_at_Volklingen.jpg|ალტ=Infantry support bridge supported by light aluminum pontoons|ქვეითი დამხმარე ხიდი, რომელიც ეყრდნობა მსუბუქი ალუმინის პონტონებს
ფაილი:Bridge-construction-korea.jpg|ალტ=Treadway being installed using truck mounted crane|Treadway მონტაჟდება სატვირთო ამწეების გამოყენებით
ფაილი:Footbridge_on_the_Roer.jpg|ალტ=Infantry footbridge supported by pontons|ქვეითი საფეხმავლო ხიდი პონტონებით
ფაილი:Infantry_support_bridge_built_by_549th_Light_Ponton_Company.jpg|ალტ=Treadway style infantry support bridge built on light aluminum pontons|ტრედვეის სტილის ქვეითი დამხმარე ხიდი აგებულია მსუბუქი ალუმინის პონტონებზე
ფაილი:M2_Treadway_Bridge_on_the_Rhine_at_Boppard_near_Koblenz,_Germany,_March_1945.jpg|ალტ=M2 Treadway bridge supported by pneumatic floats|M2 Treadway ხიდი, რომელსაც ეყრდნობა პნევმატური ნავებს
ფაილი:The_British_Army_in_Normandy_1944_B9743.jpg|ალტ=British troops crossing the Seine at Vernon, France on 28 August 1944|ბრიტანეთის ჯარების მიერ სენას  გადაკვეთა, საფრანგეთი 1944 წლის 28 აგვისტო
ფაილი:Pontonbruecke.jpg|ალტ=Heavy ponton bridge|მძიმე პონტონის ხიდი
ფაილი:Bailey_Bridge_over_the_River_Maas.jpg|ალტ=Bailey bridge supported by pontoons|ბეილის ხიდი, რომელიც ეყრდნობა პონტონებს
ფაილი:Bundesarchiv_Bild_183-L20392,_Kiew,_Pioniere_errichten_Pontonbrücke.jpg|ალტ=German pioneers construct a pontoon bridge across the Dnieper during the battle of Kiev, September 1941|გერმანელიპიონერები აგებენ პონტონურ ხიდსდნეპერზე კიევის წინააღმდეგ დროს, 1941 წლის სექტემბერი.
ფაილი:Bundesarchiv_B_145_Bild-F016198-0033,_Rumänien,_Brückenbau_über_den_Pruth.jpg|ალტ=German engineers building a pontoon bridge across the Prut River during the advance towards Uman, July 1941|გერმანელი ინჟინრები აშენებენ პონტოურ ხიდს მდინარე პრუტზე უმანისკენ წინსვლის დროს, 1941 წლის ივლისი.

## თანამედროვე სამხედრო გამოყენება 
მინი| M4T6 პონტონური ხიდი 1983 წ
პონტონური ხიდები ფართოდ გამოიყენებოდა როგორც ჯარის, ისე სამოქალაქოების მიერ, XX საუკუნის მეორე ნახევარში.
მინი| საფრანგეთის არმიის მობილური პონტონის ხიდი პარიზში, 2003 წ
ომისშემდგომი პერიოდიდან 1980-იანი წლების დასაწყისამდე აშშ-ს არმიამ, ნატო-მ და სხვა მოკავშირეებმა გამოიყენეს სამი ძირითადი ტიპის პონტონური ხიდი/ტიპი. M4 ხიდზე იყო მსუბუქი ალუმინის ძელების გემბანი, რომელიც ეყრდნობოდა ხისტ ალუმინის კორპუსის პონტონებს. M4T6 ხიდი იყენებდა M4-ის იგივე ალუმინის ძელების გემბანს, მაგრამ მის ნაცვლად გასაბერი რეზინის პონტონებით იყო დამაგრებული. 60 კლასის ხიდი შედგებოდა უფრო მტკიცე ფოლადის სარტყლისგან და ბადის გემბანისგან, რომელიც ეყრდნობოდა გასაბერ რეზინის პონტონებს. სამივე პონტონური ხიდის ტიპი რთული იყო ტრანსპორტირებისთვის და განლაგებისთვის და ნელი აწყობაში, რაც ხელს უწყობს უფრო ადვილად ტრანსპორტირებადი, განლაგებული და აწყობილი მცურავი ხიდის განვითარებას.

### ამფიბიური მცურავი ხიდები 
მინი| EWK-Gillois ამფიბიური ხიდის მანქანა
მინი| გერმანული M3 ამფიბიური ხიდის მანქანები 2015 წელი
მინი| მობილური მცურავი თავდასხმის ხიდი-ბორანი 1980 წ
რამდენიმე ალტერნატივა იყო თვითმავალი ამფიბიური ინტეგრირებული გადამზიდი, მცურავი პონტონი, ხიდის გემბანის მონაკვეთი, რომელიც შეიძლებოდა წყალში აწყობილიყო ავტომატურად და დააკავშირებდა იმდენ ერთეულს, რამდენიც საჭიროა მდიანრის გადასალახად ან ჯომარდობის ბორნის შესაქმნელად.

მინი| განლაგება, რომელიც აჩვენებს უახლესი რუსული ლენტიანი ხიდის სისტემის ავტომატურ გახსნას PP-2005 2020 წელს.

### ლენტური მცურავი ხიდები 
მინი| PMP დასაკეცი მცურავი ხიდი 1996 წ
ცივი ომის ადრეულ პერიოდში საბჭოთა წითელმა არმიამ დაიწყო ახალი ტიპის უწყვეტი პონტონური ხიდის შემუშავება, რომელიც შედგებოდა მოკლე დასაკეცი მონაკვეთებისგან ან ყურეებისგან, რომელთა ტრანსპორტირება და განლაგება მარტივად იყო შესაძლებელი, ავტომატურად იშლებოდა წყალში ცვლადი სიგრძით. ცნობილი როგორც PMP Folding Float Bridge, ის პირველად განლაგდა 1962 წელს და შემდგომში მიიღეს ვარშავის პაქტის ქვეყნებმა და სხვა სახელმწიფოებმა, რომლებიც იყენებენ საბჭოთა სამხედრო აღჭურვილობას. PMP-მ დაამტკიცა თავის ეფექტურობა ბრძოლაში, როდესაც იგი გამოიყენეს ეგვიპტურმა ძალებმა სუეცის არხის გადაკვეთისთვის 1973 წელს. ოპერაცია ბადრი, რომელმაც გახსნა იომ კიპურის ომი ეგვიპტესა და ისრაელს შორის, მოიცავდა მინიმუმ 10 პონტონური ხიდის აღმართვას არხის გადაკვეთისთვის.
მინი| სტანდარტული ლენტი ხიდი 2004 წელი
1969 წლიდან დაწყებული აშშ-ს არმიის მობილურობის აღჭურვილობის კვლევისა და განვითარების სარდლობამ (MERADCOM) შეცვალა რუსული PMP დიზაინი გაუმჯობესებული მცურავი ხიდის (IFB) შესაქმნელად, მოგვიანებით ცნობილი როგორც სტანდარტული ლენტიანი ხიდი (SRB). IFB/SRB კლასიფიცირებული იყო 1972 წელს და პირველად გამოიყენეს 1976 წელს. ის ძალიან ჰგავდა PMP-ს, მაგრამ აშენდა მსუბუქი ალუმინისგან მძიმე ფოლადის ნაცვლად.

1977 წელს დასავლეთ გერმანიის ბუნდესვერმა ადაწყვიტა მიეღო SRB გარკვეული მოდიფიკაციებითა და გაუმჯობესებით, 1979 წელს შევიდა მომსახურებაში, როგორც Faltschwimmbrücke, ან დასაკეცი მცურავი ხიდი (FSB). აშშ SRB-ის გაუმჯობესებული ვერსიის შემუშავებაზე მუშაობა, რომელიც მოიცავს გერმანიის FSB-ს მახასიათებლებს, დაიწყო 1990-იან წლებში და აშშ-ს არმიამ იგი პირველად გამოიყენა 2000-იანი წლების დასაწყისში, როგორც გაუმჯობესებული ლენტი ხიდი (IRB).

აშშ-სა და გერმანიის გარდა, IFB/SRB/FSB/IRB მიღებულ იქნა ავსტრალიის, ბრაზილიის, კანადის, ნიდერლანდების, პორტუგალიის, სამხრეთ კორეისა და შვედეთის შეიარაღებულმა ძალებმა და ასევე სხვა ქვეყნებმა

### იუგოსლავიის ომები 
1990-იანი წლების იუგოსლავიის ომების დროს, მასლენიცას ხიდი დაანგრიეს და ხორვატიის სამოქალაქო და სამხედრო ხელისუფლებამ 1993 წლის ივლისში ააგო მოკლე პონტონური ხიდი ქალაქ მასლენიცაში, ვიწრო ზღვის გასასვლელზე, მას შემდეგ, რაც ტერიტორია სერბეთის კრაინადან დაიბრუნა. 1993-დან 1995 წლამდე პონტონი გამოიყენებოდა ორიდან ერთი ოპერაციულ სახმელეთო კავშირისთვის დალმაციისა და ხორვატებისა და ბოსნიელი მუსლიმების მიერ ბოსნია-ჰერცეგოვინის ტერიტორიებზე, რომლებიც არ გადიოდა სერბების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე.

1995 წელს აშშ-ს არმიის 130-ე საინჟინრო ბრიგადის 502-ე და 38-ე საინჟინრო კომპანიებმა და 586-ე საინჟინრო კომპანიამ ფორტ. Benning GA-მ, რომელიც მოქმედებს IFOR-ის შემადგენლობაში, ააწყო სტანდარტული ლენტიანი ხიდი არასასურველი ამინდის პირობებში მდინარე სავას გასწვრივ, ჟუპანიას მახლობლად (ხორვატიასა და ბოსნიას შორის), საერთო სიგრძით 620 მეტრი. იგი დაიშალა 1996 წელს

### ირან-ერაყის ომი 
მრავალი პონტონური ხიდი ააგეს ირანელებმა და ერაყელებმა, რათა გადაეკვეთათ სხვადასხვა მდინარეები და ჭაობები ერაყის საზღვრის გასწვრივ. 

### ერაყში შეჭრა 
მინი| გაუმჯობესებული ლენტიანი ხიდი აშენდა 341-ე საინჟინრო გენერალური სამსახურის პოლკის მიერ Drawsko Pomorskie სასწავლო ზონაში, 2018 წლის 11 ივნისი.
შეერთებული შტატების არმიის 299-ე მრავალფუნქციური ხიდის კომპანია USAR-მა განათავსა სტანდარტული ლენტიანი ხიდი მდინარე ევფრატზე, Objective Peach- თან ალ მუსაიბის მახლობლად, 2003 წლის 3 აპრილის ღამეს. 185 მეტრიანი ხიდი აშენდა სამხედრო ოპერაციების მხარდასაჭერად, მძიმე ჯავშანტექნიკის მოძრაობისთვის, ხიდი კვეთდა ნაწილობრივ განადგურებულ მაგისტრალს.

„2003 წლის 4 აპრილის გამთენიისას, 299-ე საინჟინრო კომპანიამ მოაწყო 185 მეტრის სიგრძის თავდასხმის მცურავი ხიდი - ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როდესაც ასეთი ტიპის ხიდი აშენდა საბრძოლო მიზნით. ეს მოხდა 2003 წელს ერაყში ამერიკული და ბრიტანული ძალების შეჭრის დროს. იმავე ღამეს, 299-მა ასევე ააშენა 40 მეტრიანი ერთსართულიანი საშუალო სარტყელური ხიდი გზატკეცილზე მიყენებული ზიანის გამოსასწორებლად. 299-ე იყო აშშ-ს არმიის მე-3 ქვეითი დივიზიის ნაწილი, როდესაც მათ გადაკვეთეს ერაყის საზღვარი 2003 წლის 20 მარტს.

### სირიის სამოქალაქო ომი 
2018 წლის თებერვალში, რეჟიმის მომხრე მებრძოლებმა ხაშამის ბრძოლის დროს მდინარე ევფრატი გადაკვეთეს პონტონური ხიდის გამოყენებით. 

### აღმოსავლეთ უკრაინის შეტევა 
2022 წლის მაისში უკრაინულმა ძალებმა მოიგერიეს რუსეთის მდინარე დონეცის სამხედრო გადაკვეთის მცდელობა, სივერსკოდონეცკის დასავლეთით, ლუჰანსკის ოლქში, აღმოსავლეთ უკრაინის შეტევის დროს. გავრცელებული ინფორმაციით, განადგურდა სულ მცირე ერთი რუსული ბატალიონის ტაქტიკური ჯგუფი, ასევე განადგურდა გადასასვლელზე განლაგებული პონტონური ხიდი.

## მუდმივი პონტონური ხიდები სამოქალაქო სარგებლობაში 
[მარჯვნივ|მინი| Evergreen Point მცურავი ხიდი, მსოფლიოში ყველაზე გრძელი მუდმივი მცურავი ხიდი, კვეთს ვაშინგტონის ტბას [სიეტლი|სიეტლის აღმოსავლეთით.]]
ხიდების ეს დიზაინი ასევე გამოიყენება მუდმივი ხიდებისთვის, რომლებიც განკუთვნილია გზატკეცილისთვის, ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობისთვის და ველოსიპედებისთვის. სუეცის არხზე ხუთი პონტონური ხიდია. Nordhordland Bridge არის კომბინირებული საკაბელო და პონტონური გზატკეცილის ხიდი ნორვეგიაში. მსგავსი ხიდები აგებულია აშშ-ში და კანადაში.

## აგრეთვე იხილეთ 
 

## შენიშვნები 
## References
* 
* 
* Brook, Timothy. (1998). *The Confusions of Pleasure: Commerce and Culture in Ming China*. Berkeley: University of California Press. 
* Graff, David Andrew and Robin Higham (2002). *A Military History of China*. Boulder: Westview Press.
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics*. Taipei: Caves Books, Ltd.
* 

## გარე ბმულები 
* *"საბრძოლო ინჟინრები აიღეს მდინარე მათი ნაბიჯით"* , 1943 წლის დეკემბერი, პოპულარული მექანიკა მეორე მსოფლიო ომის დეტალური სტატია პონტონური ხიდის მოწყობის იშვიათი ფოტოებით
* 
კატეგორია:Pages with unreviewed translations