open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
CH-54 Tarhe

[thumb|right|CH-54B-ს მიაქვს ტანკი [M551 Sheridan, რედსტოუნის არსენალი, ალაბამა, აშშ]]

**Sikorsky CH-54 Tarhe** — ორ ძრავიანი მძიმე ტვირთამწეობის შვეულმფრენი ექვს-ბოლოიანი პროპელით, დაპროექტებული კომპანიის Sikorsky Aircraft მიერ აშშ-ის არმიისთვის. **S-64 Skycrane** ამ შვეულმფრენის სამოქალაქო ვარიანტია.

## ვარიანტები 
;YCH-54A
: პროდუქციამდელი შვეულმფრენი, წარმოების რაოდენობა - ექვსი.
;CH-54A
: მოდელი აღჭურვილია ორი 4 500 ცხენისძალიანი Pratt & Whitney T73-P-1-ის ტურბოძრავით, წარმოების რაოდენობა - 54.
;CH-54B
: CH-54A-ს უფრო მძიმე ვერსია ორი 4 800 ცხენისძალიანი T-73-P-700 ტურბოძრავითა და ორმაგ ბორბლიანი დასაჯდომი მექანიზმით, წარმოების რაოდენობა - 37.

## ოპერატორები 
;
* აშშ-ის არმია
* NASA

## ტექნიკური მახასიათებლები (CH-54B) 
### ზოგადი მახასიათებლები 
;ეკიპაჟი - 3
;ტვირთმზიდაობა - 9 000 კგ
;სიგრძე - 26.97 მ
;როტორის დიამეტრი - 21.95 მ
;სიმაღლე - 7.75 მ
;ცარიელის წონა - 8 980 კგ
;მაქსიმალური საფრენი წონა - 21 000 კგ
;ძრავა - ორი Pratt & Whitney T73-P-700 ტურბოძრავა, 4 800 ცხენისძალით თითოეული.

### მწარმოებლურობა 
;მაქსიმალური სიჩქარე - 240 კმ/სთ
;კრუიზერული სიჩქარე - 185 კმ/სთ
;დისტანცია - 370 კმ
;ვერტიკალური აღმასვლის სიჩქარე - 6.75 მეტრი/წამში

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საბრძოლო შვეულმფრენები
კრისტიან ვულფი

**კრისტიან ვილჰელმ ვალტერ ვულფი** () (დ. 19 ივნისი, 1959) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის წევრი. ქვემო საქსონიის მინისტრ-პრეზიდენტი 2003-2010 წლებში. გერმანიის პრეზიდენტი 2010-2012 წლებში. პრეზიდენტად აირჩიეს 2010 წლის 30 ივნისს, ხოლო ფიცი დადო 2 ივლისს. გადადგა 2012 წლის 17 თებერვალს.

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გერმანიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ქვემო საქსონიის მინისტრ-პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სასარგებლო წიაღისეულის საბადო

**სასარგებლო წიაღისეულის საბადო** — დედამიწის ქერქში არსებული სასარგებლო წიაღისეულის დანაგროვი, რომლებიც სიდიდის, ხარისხისა და განლაგების პირობების მიხედვით შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს სახალხო მეურნეობაში. სასარგებლო წიაღისეულის იმ მინიმალურ რაოდენობას და მის იმ უდაბლეს ხარისხს, რომლის ზევით შესაძლებელი ხდება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს ექსპლუატაცია *სამრეწველო კონდიცია* ეწოდება.

სასარგებლო წიაღისეულის საბადო შესაძლებელია გამოდიოდეს დედამიწის ზედაპირზე *(ღია საბადო)* ან დამარხული იყოს მის წიაღში *(დახურული ანუ „ბრმა“ საბადო)*. წარმოქმნის პირობების მიხედვით განარჩევენ ენდოგენურ, ეგზოგენურ და მეტამორფოგენულ სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებს.

*ენდოგენური საბადოები ყალიბდება დედამიწის ქერქში ნივთიერების დიფერენციაციის და ლოკალიზაციის შედეგად, რაც განპირობებულია დედამიწის შიგა ენერგიით. ამ ტიპში გამოიყოფა საბადოთა შემდეგი ჯგუფები: მაგმური საბადოები, პეგმატიტური საბადოები, კარბონატიტები, სკარნები, პნევმატოლიზური საბადოები და ჰიდროთერმული საბადოები;
*ეგზოგენური საბადოები ყალიბდება დედამიწის ზედაპირზე ან ზედაპირთან ახლოს მინერალურ ნივთიერებათა ქიმიური, ბიოქიმიური და მექანიკური დაგროვების შედეგად, რაც განპირობებულია დედამიწის გარეგანი ენერგიით. საბადოთა ამ ტიპში გამოიყოფა: გამოფიტვის საბადოები და დანალექი საბადოები.
*მეტამორფული საბადოები ყალიბდება ქანების და მინერალების რეგიონული ან ლოკალური მეტამორფიზმის შედეგად.

## იხილეთ აგრეთვე
*სასარგებლო წიაღისეული

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია
კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულები
I Disappear

**I Disappear** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის სიმღერა, რომელიც გამოვიდა სინგლის სახით მხოლოდ გერმანიაში 2000 წლის 26 იანვარს. იგი ასახავს მეტალიკის წევრებს სხვადასხვა სიტუაციებში, რომლებიც აღებულია სხვა ფილმებიდან. კირკ ჰემეტი უდაბნოშია, სადაც მას მისდევს თვითმფრინავი, როგორც ეს ნაჩვეებია ფილმში *ჩრდილოეთით ჩრდილო-დასავლეთიდან*. ჯეისონ ნიუსტედი ვილაშია, სადაც იგი ებრძვის ასობით ადამიანს, რომლებიც მისი შემხვედრი მიმართულებით მიდიან, მსგავსი სცენაა ფილმშიც *ბრაზილია*. ჯეიმზ ჰეტფილდი მართავს Chevrolet Camaro-ს 1968 წლის მოდელს, რომლითაც იგი ეშვება ქვემოთ სან-ფრანცისკოს გორაკიდან ქარიშხალისგან თავისდაღწევის მიზნით. ეს სცენა აღებულია ფილმიდან *Bullitt*. ლარს ულრიხი ხტება შენობის ფანჯიდან, რომელიც ფეთქდება, მსგავსად ფილმისა *კერკეტი კაკალი*. ამ სცენებს შორის ჯგუფი უკრავს ერთად მაღალი მთის თავზე *მთების ველში*, იუტა. ასევე არის სცენები ფილმიდან შეუსრულებელი მისია 2, სადაც ნაჩვენებია, როგორ მიცოცავს ტომ კრუზი მთის მწვერვალისკენ. ვიდეოს დასრულებისთვის ავტომობილი, რომელსაც ჯეიმზი მართავდა, გადაეცა მას როგორც საჩუქრი. მოგვიანებით მან ეს მანქანა Hard Rock Cafe-ს აჩუქა შეწირულობის სახით.

## პერსონალი 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა
* ჯეისონ ნიუსტედი&nbsp;– ბასი, დამატებითი ვოკალი
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

## სქოლიო 
კატეგორია:2000 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
კაცხის ციხე

მინი|250პქ|კაცხის ციხის ხედიჯაბა ლაბაძის ფოტო
**კაცხის ციხე** — ფეოდალური ხანის ციხის ნანგრევები სოფელ კაცხში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კაცხურას მარჯვენა ნაპირზე. 

სახელწოდება – „კაცხის ციხე“ გვხვდება გვიანდელი ფეოდალური ხანის წყაროებში. ციხე, თავდაპირველად ბაღვაშების საკუთრება იყო. მათი განდევნის შემდეგ კი მეფის ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა.

XVII საუკუნის 60-იანი წლებიდან აბაშიძეთა ფეოდალურ საგვარეულოს ეკუთვნოდა, 1753 წლიდან კვლავ სამეფო ხელისუფლების, სოლომონ I-ის განმგებლობაშია. ამჟამად შემორჩენილია მისი ნანგრევები.

## იხილეთ აგრეთვე
* კაცხი
* კაცხის ტაძარი
* კაცხის სვეტი

## რესურსები ინტერნეტში
*კაცხურის ხეობაში მომხდარი მნიშვნელოვანი მოვლენები

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
აბასირი (მდინარე)

**აბასირი** (網走川) — მდინარე იაპონიაში, კუნძულ ჰოკაიდოზე. დაახლოებით 1000 წლის წინ, მდინარის აუზში დასახლდა ოხოტის კულტურა, რომელიც შემდეგ კუნძულის სიღრმეში გადაადგილდა. აბასირის ტბის ფსკერზე, ასევე აღმოჩენილია ჯომონის პერიოდის ნარჩენები (პრეისტორიული კულტურა იაპონიაში ძვ. წ. 14 000 – 300 წ.წ.)

მდინარე სათავეს იღებს იუბეცუში, აჰოროს მთის მწვერვალებზე, აკანის ვულკანურ კომპლექსში. სანამ მდინარე აბასირი შეუერთდება აბასირის ტბას, მას ერთვიან სხვა მდინარეები — იუბეცუ და ბიჰორო. მდინარე გამოდის აბასირის ტბიდან და ერთვის ოხოტის ზღვას.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
Škoda 10T

thumb|Škoda 10T პორტლანდში
thumb|ტაკომას Škoda 10T
**Škoda 10T** — შკოდას მიერ შექმნილი, სამსექციური, ორურიკიანი, ნახევრადდაბალიატაკიანი, ორმხრივი მიმართულების ტრამვაი. ეს ვაგონი Škoda 03T–ს ჰგავს. სალონის იატაკის შუა ნაწილი, იატაკის ფართის 50% დაბალია და ლიანდაგის ზედაპირიდან 35 სმ სიმაღლეზეა.
## პროდუქცია
2009 წლის აპრილის მდგომარეობით სულ გამოშვებულია 10 ვაგონი, რომლებიც გადაეცა აშშ–ს:
*პორტლანდი, ორეგონი: 7 ვაგონი;
*ტაკომა, ვაშინგტონი: 3 ვაგონი.
2006 წელს შკოდასა და ამერიკულ კომპანიებს შორის გაფორმდა კონტრაქტი Škoda 10T–ების აგებასთან დაკავშირებით, რის საფუძველზეც 2006 წლის თებერვალში ორეგონის ლითონკონსტრუქციის ქარხანამ შკოდასგან მიიღო ტექნოლოგიური ტრანსფერის ექსკლუზიური უფლება. ეს 10 ვაგონი ჩეხეთში, შკოდას ქარხანაში დამზადდა და აშშ–ში აიწყო.

### ამერიკის შეერთებული შტატები 
## ტექნიკური მონაცემები
*სიგრძე (ქუროების გარეშე): 20,13 მ
*სიგანე: 2,46 მ
*სიმაღლე: 3,44 მ
*ცარიელი ვაგონის წონა: 28,8 ტ
*ადგილების საერთო რაოდენობა: 157 
**დასაჯდომი ადგილები: 30
**დასადგომი ადგილები: 127
*დაბალი იატაკი: 50%
*იატაკის სიმაღლე: 35/78 სმ
*მაქსიმალური რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
*მოტორების სიმძლავრე: 360 kW (4 x 90 kW)
*მინიმალური მოხვევის რადიუსი: 18 მ
## გალერეა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Tramvaj Elektra Portland , skoda.cz
* Článek o tramvajích 10T 
* Zkušební provoz 10T v Plzni

კატეგორია:ჩეხური ტრამვაის ვაგონები
ვახტანგ (ჭუჭუნიაშვილი)

**ვახტანგ ბაგრატიონი** (ზედწოდებით — ჭუჭუნიაშვილი) — იმერეთის ბაგრატიონთა შორეული ნათესავი, იმერეთის სამეფო ტახტის უზურპატორი 1660 წელს. იმერეთის დედოფლის, ნესტან-დარეჯანის მეორე მეუღლე. ალექსანდრე III-ის გარდაცვალების შემდეგ (1660, 4 მარტი), ტახტის მემკვიდრის, ბაგრატის (შემდგომში – ბაგრატ IV) დედინაცვალმა, დარეჯანმა, რომელიც ქვეყნის ფაქტობრივი გამგებელი იყო, ბაგრატს ცოლად შერთო თავისი ძმის, თეიმურაზ I–ს ვაჟის, დავითის ასული ქეთევანი. მაგრამ, სულ რამდენიმე თვეში, მისივე ბრძანებით, ბაგრატი დააბრმავეს და ტახტიდან გადააყენეს, თვითონ დარეჯანი კი ვახტანგ ბაგრატიონს, ზედწოდებით ჭუჭუნიაშვილს მისთხოვდა. ვახტანგი მეფედ გამოაცხადეს.

ბაგრატის მომხრეებმა დახმარებისთვის ახალციხის ფაშას, ასლანს მიმართეს, რომელსაც დადიან-გურიელიც მიემხრნენ და იმერეთში ჯარით შემოვიდნენ; დარეჯანი, ვახტანგი და ქეთევანი შეიპყრეს. ვახტანგს თვალები დასთხარეს და ახალციხეში წაიყვანეს, იქიდან კი ოლთისში გაამგზავრეს.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძისა და რ. მეტრეველის რედაქცია, თბ., ნეკერი, 2000, გვ. 246–247

კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:უზურპატორები
თეიმურაზი (იმერეთის მეფე)

**თეიმურაზ I** (? – გ. 1768) — იმერეთის მეფე 1766-1768, მამუკას ძე. 

1765 წელს ოსმალთა ჯარი გურიასა და ოდიშში ჩადგა, იქ გამოიზამთრეს და 1766 წლის სექტემბერში იმერეთს შეესივნენ. თურქებმა ქვემო იმერეთი დაიკავეს, სვერის ციხეც აიღეს და ქუთაისში სოლომონ I–ს ბიძაშვილი, თეიმურაზ მამუკას ძე დასვეს მეფედ. 

სოლომონი წერეთლებმა მოდინახეს ციხეში შეაფარეს. იგი ჩრდილო კავკასიაში განლაგებულ რუსეთის ჯარების სარდლობას სთხოვდა დახმარებას, მაგრამ ამაოდ. თურქების ძირითადმა ჯარმა ქვეყანა დაარბია და იმერეთს გაეცალა, ადგილზე კი 4 ათასი თურქი ჯარისკაცი იქნა დატოვებული. სოლომონი გამოვიდა საფარიდან, თავისი მომხრეები შეკრიბა და სულ მალე მთელი იმერეთი დაიკავა. მოღალატე თეიმურაზმა თურქეთს შეაფარა თავი.

ოსმალეთის მთავრობას თავად აღარ უღირდა იმერეთისათვის სამხედრო კამპანების მოწყობა – ეს აუნაზღაურებელ ფინანსურ დანახარჯებთან იყო დაკავშირებული. ამიტომ, ოსმალეთი ადვილად დათანხმდა სოლომონ I–თან ზავზე. 1767 წელს ოსმალეთმა იმერეთის სამეფოსთან საზავო ხელშეკრულება გააფორმა, რომლის თანახმად, იმერეთის სამეფო ცხადდებოდა ოსმალეთის არა ვასალურ, არამედ მფარველობაში მყოფ ქვეყნად. 

თეიმურაზ მამუკას ძე არ თმობდა პოზიციებს, ბრძოლას განაგრძობდა, მაგრამ ჩხერთან გადამწყვეტ ბრძოლაში სოლომონმა თეიმურაზი დაამარცხა (1768). იგი მუხურის ციხეში გამოკეტეს და იქვე გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. II, თბ., 1968
* შ. ბურჯანაძე, სოლომონ I-ის მეფობის პირველი პერიოდი, უნივერსიტეტის შრომები, ტ. 41, 1950.
* შ. ბურჯანაძე, იმერეთის სამეფო 1768-1784 წლებში, ხელნაწერთა ინსტუტის მოამბე, ტ. III, თბ., 1989
*

კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1768
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მამუკა (იმერეთის მეფე)

**მამუკა** (ჩანს 1715–1769) — იმერეთის მეფე 1746–1749 წლებში, გიორგი VI-ისა და ქართლის მეფე გიორგი XI-ის ასულის, როდამის ვაჟი.

მისი გამეფება ჯერ კიდევ 1732 წელს, ჩიხორთან ბრძოლისას ჰქონდათ გადაწყვეტილი ოტია დადიანს, ზურაბ აბაშიძეს და გრიგოლ რაჭის ერისთავს. ბრძოლის შემდეგ, დაზავებისას, დადიანის სურვილით, მას საჭილაო და სამიქელაო გადაეცა. ოდნავ მოგვიანებით, მამუკამ ბეჟან ჩიჯავაძეს სებეკას ციხე წაართვა ჩიჯავაძეების და სხვა მამულებთან ერთად. ამით იგი ძლიერდება და აგრძელებს ბრძოლას სამეფო ხელისუფლებისათვის. რომელსაც 1746 წელს კიდევაც იგდებს ხელთ. 1749 წელს ალექსანდრე V-მ ახალციხის ფაშას დახმარებით ტახტი დაიბრუნა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძისა და რ. მეტრეველის რედაქცია, თბ., ნეკერი, 2000, გვ. 259
*
* ქ. ჩხატარაიშვილი, დასავლეთ საქართველო XVIII ს–ის პირველ ნახევარში, სინ, ტ. IV, თბ., 1973
* მ. სურგულაძე, ბაგრატიონთა სამეფო სახლი, გენეალოგიური ტაბულის შემდგენლები მ. სურგულაძე, მ. ქავთარია, თბ., 1975

კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
დერვიშები

**დერვიშები** — შემოქმედებით ჯგუფ „ფორმულა კრეატივის“ მიერ 2010 წელს შექმნილი აუდიო/ვიზუალური ჯგუფი, რომელიც ცნობილია პოსტმოდერნ პანკ პროექტით „სულიკო“. ჯგუფის ნამუშევრები ვრცელდება ინტერნეტის საშუალებით, სოციალურ ქსელებში.

## პერსონალი 
**ჯგუფის წევრები**

*გუგა გეგეჭკორი
*ვახო ქავთარაძე
*სოფო სებისკვერაძე 
*ლევან ლომინაძე 
*რეზო ბლიაძე
*დავით გაბუნია

**სხვა პერსონალი**

*რეჟისორი - გიორგი ლიფონავა

## რესურსები ინტერნეტში 
### ძირითადი გვერდები
"დერვიშების" ოფიციალური საიტი Facebook-ზე

### მედია-ბმულები 
#### ვიდეო-ბმულები 
*Suliko (პილოტი)
*Suliko #1
*სულიკო #1
*Suliko #2
*სულიკო #2
*Suliko #3
*სულიკო #3
*Suliko #4
*სულიკო #4
*Suliko #5 (audio only)
*სულიკო #5 (აუდიო ვერსია)
*Suliko Gamodi! (Feat. Robi Kukhianidze) Live in Rustavi 2 TV 12.30.2010
*სულიკო გამოდი! (რობი კუხიანიძე და დერვიშები) საკონცერტო შესრულება რუსთავი 2-ის ეთერში 2010 წლის 30 დეკემბერს
*Suliko #2 (Live in Tbilisi, Freedom Square 01.01.2011)
*სულიკო #2 (საკონცერტო შესრულება ქ. თბილისში, თავისუფლების მოედანზე, 2011 წლის 1 იანვრის საახალწლო კონცერტზე)

#### სატელევიზიო ახალი ამბების გამოშვებებში
*სიუჟეტი ”რეალ ტვ”-ის ახალი ამბების გამოშვებაში
*სიუჟეტი ”იმედის” ახალი ამბების გამოშვებაში
*სიუჟეტი ”იმედის” ახალი ამბების გამოშვებაში
*სიუჟეტი ”იმედის” ახალი ამბების გამოშვებაში
*სიუჟეტი ”იმედის” ახალი ამბების გამოშვებაში

კატეგორია:ქართული პოსტმოდერნ პანკ ჯგუფები
გოგი ცაბაძე

**გიორგი (გოგი) გაბრიელის ძე ცაბაძე** (დ. 24 აგვისტო, 1924, თბილისი — გ. 30 ნოემბერი, 1986, გორი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1973), თბილისის საპატიო მოქალაქე, ქართული ქალაქური საესტრადო სიმღერის, ოპერეტის, მუსიკალური კომედიისა და მიუზიკლის ფუძემდებელი. 

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საკომპოზიტორო კლასი. მუშაობდა ფილარმონიაში, საქართველოს ტელევიზიაში. 1973 წლიდან პედაგოგურ მოღვაწეობას ეწეოდა საესტრადო სასწავლებელში. 1956-1975 წლებში იყო საქართველოს ფილარმონიის საესტრადო მუსიკალური განყოფილების გამგე. 1976 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა საცირკო-საესტრადო სასწავლებელში.

ჯერ კიდევ 1943 წელს, მეორე მსოფლიო ომის უმძიმეს ზამთარში, თბილისის 27-ე სკოლაში სრულიად ახალგაზრდა თენგიზ აბულაძემ დადგა ვალერიან გუნიას პიესა „და-ძმა“. სპექტაკლი, რომელმაც დიდი მოწონება დაიმსახურა, მუსიკალურად გააფორმა ასევე სრულიად ახალგაზრდა გოგი ცაბაძემ. 

კომპოზიტორს დიდი პოპულარობა მოუტანა სიმღერებმა: „მთაწმინდის მთვარე“, „თბილისის მუხამბაზი“, „ქუჩა-ქუჩა“, „მეფაიტონე“ და სხვა მრავალი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია კომპოზიტორის მუსიკალური კომედიები, ოპერეტები და მიუზიკლები. იგი ამ რთული ჟანრის 20-მდე ნაწარმოების ავტორია, ესენია: „სიმღერა სიყვარულზე“, „ჩვენი ნაცნობები“, „ტრფობის ბადეში“, „კურკას ქორწილი“, „იეთიმ გურჯი“, „მეტეხის ჩრდილში“, „შესანიშნავი სამეული“, „იტალიური რომანი“ და სხვა. აღსანიშნავია, რომ ცაბაძე თავად იყო საკუთარი სიმღერების უბადლო შემსრულებელი. ავტორია აგრეთვე საგუნდო და დრამატული ნაწარმოებებისა, მისი მუსიკა ჟღერს ფილმებში: „ვერის უბნის მელოდიები“, „მხიარული რომანი“, „მოიტაცეს თამარ ქალი“. 

დაჯილდოებული იყო ხალხთა მეგობრობისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენით.

გოგი ცაბაძე სცენაზე, სიმღერისას გარდაიცვალა. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.  თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 391, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გ
კეიტ ბეკინსეილი

**კეიტ ბეკინსეილი** (; დ. 26 ივლისი, 1973) — ინგლისელი მსახიობი. კარიერა დაიწყო მეორეხარისხოვანი სატელევიზიო როლებით. კინოს გარდა იღებენ რეკლამებშიც.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
მე მქვია წითელი

thumb|მარჯვნივ
„**მე მქვია წითელი**“ () — თურქული რომანი, დაწერილი ნობელის პრემიის ლაურეატის ორჰან ფამუქის მიერ. წიგნს დიდი წარმატება ხვდა თურქეთში ისევე როგორც ევროპასა და ამერიკაში. წიგნის ფრანგულმა ვერსიამ მოიპოვა პრემია *French Prix du Meilleur Livre Étranger*, იტალიურმა ვერსიამ — *Premio Grinzane Cavour* (2002), ინგლისურმა კი — *International IMPAC Dublin Literary Award* (2003). წიგნის ინგლისურად თარგმნამ, ფამუქის რეპუტაცია საბოლოოდ ჩამოაყალიბა და მას ნობელის პრემიისაკენ მიმავალი გზა გაუმარტივა. რომანი თარგმნილია 30-ამდე ენაზე. ლია ჩლაიძის მიერ შესრულებული ქართული თარგმანი, ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ 2010 წელს გამოსცა. ამავე წელს გამოცხადდა, რომ რომანი დაიბეჭდება ''Everyman's Library''-ს თანამედროვე კლასიკის წიგნების სერიაში, რაც ფამუქს ისეთი დიდი კლასიკოსების გვერდზე აყენებს, როგორიცაა ჯეიმზ ჯოისი, ფრანც კაფკა, თომას მანი, ვლადიმირ ნაბოკოვი და სალმან რაშდი. ამ ავტორთა გავლენა იგრძნობა ფამუქის ნამუშევრებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* "მე წითელი მქვია" მიმოხილვა

კატეგორია:1998 წლის რომანები
კატეგორია:ორჰან ფამუქის რომანები
მარტინ ესლინი

**მარტინ ჯულიუს ესლინი** (დ. 6 ივნისი, 1918 — გ. 24 თებერვალი, 2002) — უნგრელ-ინგლისელი პროდიუსერი, დრამატურგი,  კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, მეცნიერი და დრამის პროფესორი. 

1961 წელს, ესლინმა გამოაქვეყნა ნაშრომი სახელწოდებით „აბსურდის თეატრი“, რითაც მან შექმნა ვრცელი და ცნობილი ტერმინი „აბსურდის თეატრი“. ჯონ კალდერს, დრამატული მასალების გამომცემელს და სამუელ ბეკეტის ახლო მეგობარს, ესლინის წიგნი „1960-იანი წლების ყველაზე გავლენიან თეატრალურ ტექსტად“ მიაჩნდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი დრამატურგები
კატეგორია:უნგრელი დრამატურგები
კატეგორია:ინგლისელი კრიტიკოსები
კატეგორია:უნგრელი კრიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2002
კატეგორია:ბუდაპეშტში დაბადებულები
თათული ედიშერაშვილი

**თათული ედიშერაშვილი** (დ. 14 ივნისი, 1981, თბილისი) ― ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი, დრამისა და კინოს სამსახიობო ფაკულტეტი. 2003 წელს  თავისუფალ თეატრში ითამაშა სპექტაკლებში: ბიუხნერის „ვოიცეკი“ (ანდრო ენუქიძე) და მოლიერის „დონ-ჟუანი“ (ალექსი ჯაყელი).

2009 წელს მონაწილეობა მიიღო ავთო ვარსიმაშვილის ფილმში „ყველაფერი კარგად იქნება“. ფართო მაყურებლისათვის ცნობილია ასევე პოპულარული ტელე სერიალით „შუა ქალაქში“.

2009-2014 წლებში დაქორწინებული იყო ძალოვანი სტრუქტურების თანამშრომელ მიხეილ ჩიმჩიურზე. ქორწინებიდან ჰყავს ორი ქალიშვილი: ნანუკი (2010) და სესე (2012).
## ფილმოგრაფია
### ფილმები 
* 2009: „ყველაფერი კარგად იქნება“ რეჟისორი ავთანდილ ვარსიმაშვილი
* 2011: „ერთხელ შუა ქალაქში“ (თამარ ღლონტი) რეჟისორები გოჩა კორხელაური, დათო ჭაბაშვილი
* 2013: „მისტერ ძიძა“ (მაკა) რეჟისორი ირაკლი ცქვიტიშვილი
* 2014: „One step/ ერთი ნაბიჯი“

### სერიალები 
* „შუა ქალაქში“ (თამარ ღლონტი) რეჟ. გოჩა კორხელაური
* „ერთი ნაბიჯი“ რეჟ. დავით ჭაბაშვილი
* „ჩვენ გვერდით“
* „ნათია და ნათია“ (ნათია ბერიძე)
* „ალუბლების ქუჩა 12“ (ნინო)
* 

## ნათამაშები როლები 
### თავისუფალი თეატრი 
* „ვოიცეკი“ რეჟ. ანდრო ენუქიძე
* „დონ-ჟუანი“ რეჟ. ალექს ჯაყელი

### სანდრო ახმეტელის სახელობის სახელმწიფო თეატრი 
* „იმერული რეკვიემი“ — რეჟ. ირაკლი გოგია;
* „ორი ვოდევილი სიყვარულზე“ — რეჟ. კლავ კადუ;
* „ხელის თხოვნა“ -ნატალიას როლში, რეჟ. კლავ კადუ;
* „რომეო და ჯულიეტა“ რეჟ. ირაკლი გოგია.

### სოხუმის მოზარდმაყურებელთა თეატრი „თეთრი ტალღა“ 
* აკაკი წერეთლის ნაწარმოებების მიხედვით „სიყვარული ძნელია“ — ალექსანდრას როლში, რეჟ. ნუგზარ ლორთქიფანიძე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
მაქს ბროდი

[მინი|მაქს ბროდის მემორიალური დაფა, [ფრანც კაფკას საფლავის გვერდით]]
**მაქს ბროდი** (დ. 27 მაისი, 1884 — გ. 20 დეკემბერი, 1968) — გერმანულენოვანი ჩეხი-ებრაელი, შემგომში ისრაელელი ავტორი, კომპოზიტორი და ჟურნალისტი. ცნობილი, როგორც ფრანც კაფკას ახლო მეგობარი და მისი ანდერძის აღმსრულებელი. 

## გამოქვეყნებული ნამუშევრები
* *Schloß Nornepygge* (ნორნეპიგის სასახლე, 1908
* *Weiberwirtschaft* (ქალის საქმე, 1913)
* *Über die Schönheit häßlicher Bilder* (უშნო სურათების მშვენიერების შესახებ, 1913)
* *Die Höhe des Gefühls* (გრძნობის სიმაღლე, 1913)
* *Anschauung und Begriff: Grundzüge eines Systems der Begriffsbildung*, 1913 (ფელიქს ველჩთან ერთად)-->
* *Tycho Brahes Weg zu Gott* (ტიხო ბრაეს გზა ღვთისაკენ, 1915)
* *Reubeni, Fürst der Juden* (რობენი, ებრაელთა თავადი, 1925)

## ლიტერატურა
* Kayser, Werner, *Max Brod*, Hans Christians, Hamburg, 1972 (in German)
* Pazi, Margarita (Ed.): *Max Brod 1884-1984. Untersuchungen zu Max Brods literarischen und philosophischen Schriften*. Peter Lang, Frankfurt am Main, 1987 (in German)
* Lerperger, Renate, *Max Brod. Talent nach vielen Seiten* (exhibit catalog), Vienna, 1987 (in German)
* Wessling, Berndt W. *Max Brod: Ein Portrait*. Kohlhammer, Stuttgart, Berlin, Cologne and Mainz, 1969. New edition: *Max Brod: Ein Portrait zum 100. Geburtstag*, Bleicher, Gerlingen, 1984 (in German)
* Bärsch, Claus-Ekkehard, *Max Brod im* Kampf um das Judentum. *Zum Leben und Werk eines deutsch-jüdischen Dichters aus Prag.* Passagen Verlag, Wien, 1992.
* Vassogne, Gaelle, *Max Brod in Prag: Identität und Vermittlung*, Niemeyer, Conditio Judaica 75, 2009 (in German).
* *The Modern Hebrew Poem Itself* (2003), ISBN 0-8143-2485-1
* Barbora Šrámková: *Max Brod und die tschechische Kultur.* Arco Verlag, Wuppertal 2010, Arco Wissenschaft Band 17; ISBN 978-3-938375-27-3.

კატეგორია:ექსპრესიონისტები
კატეგორია:ებრაელი მწერლები
კატეგორია:ჩეხი მწერლები
კატეგორია:ებრაელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ჩეხი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  27 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ფრანც კაფკას მკვლევრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სუმბატი (ჰერეთის მთავარი)

**სუმბატი** (VIII-IX საუკუნეების მიჯნა) — ჰერეთის (რანთა) მთავარი. მისი მოღვაწეობის შესახებ არავითარი ცნობა არ მოგვეპოვება. იგი ნახსენებია წყაროებში, როგორც ჰერეთის მთავარ საჰლის მამა.

## წყარო
* ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 1973

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ., 1982

კატეგორია:ჰერეთის მეფეები
შეუსრულებელი მისია 2 (საუნდტრეკი)

***Music from and Inspired by Mission: Impossible II*** — საუნდტრეკი ფილმისთვის „შეუსრულებელი მისია 2“.

## სიმღერების სია 
#ლიმპ ბიზკიტი – Take a Look Around
#მეტალიკა – I Disappear
#რობ ზომბი – Scum of the Earth
#Butthole Surfers – They Came In
#The Pimps – Rocket Science
#Foo Fighters და ბრაიან მეი – Have a Cigar (პინკ ფლოიდის ქავერი)
#კრის კორნელი – Mission 2000
#Godsmack – Goin' Down
#Uncle Kracker – What U Lookin' At?
#Apartment 26 – Backwards
#Diffuser – Karma
#Buckcherry – Alone
#Tinfed – Immune
#Powderfinger – My Kinda Scene
#ტორი ეიმოსი – Carnival
#ჰანს ციმერი – Nyah
#Powerman 5000 - When Worlds Collide

შენიშვნა: ამ ალბომის ბევრ ვერსიას აქვს სხვა სიმღერებიც, რომლებიც არ არის ჩრდილო ამერიკულ გამოცემაში, მაგალითად:

*გაერთიანებული სამეფოს ვერსიაში შესულია Zap Mama-ს სიმღერა Iko-Iko;
*იაპონურ ვერსიაში შესულია დამატებით ორი სიმღერა: Oblivion Dust-ის S.O.S და Zap Mama-ს Iko-Iko;
*ავსტრალიური ვერსია მოიცავს სამ დამატებით სიმღერას: Zap Mama - Iko Iko, 28 Days - Sucker, ჯოშ აბრაჰამსი - Theme From Mission Impossible;
*ლათინო ამერიკულ ვერსიაში შესულია ორი დამატებითი სიმღერა, რომელთა შორისაცაა იაგუარების Deslizandote;
*ბრაზილიური ვერსია მოიცავს ერთ დამატებით სიმღერას: Raimundos-ის Give my Bullet Back;
*აზიურ ვერსიაში შესულია ორი დამატებითი სიმღერა: Zap Mama-ს Iko-Iko და ლეონ ლაის Afraid Of What.

## სქოლიო 
კატეგორია:2000 წლის საუნდტრეკები
საჰლი (ჰერეთის მთავარი)

**საჰლი** (IX ს–ის I ნახ. – დაახ. 853), ჰერეთის მთავარი, "რანთა მეფე". მისი მმართველობის დროს ჰერეთი დიდად გაძლიერდა. 822 წელს საჰლი თავის ვაჟთან, ადარნერსესთან (ატერნერსეჰ) ერთად შეიჭრა მარჯვენა ნაპირის ალბანეთში, დაამარცხა ამ უკანასკნელის მმართველი, მიჰრანიდი ვარაზ-თრდატი, ამოჟლიტა მიჰრანიდთა საგვარეულო და მიითვისა მათი ტიტული "რანთა მეფე".

საჰლი ფორმალურად არაბთა ვასალად ცნობდა თავს და მხარს უჭერდა სახალიფოს პოლიტიკას ამიერკავკასიაში. 837 წელს გორისის ციხეში (თანამედროვე ყარაბახის ტერიტორიაზე) მან შეიპყრო და არაბებს გადასცა ალბანეთში ხურამიტული აჯანყების ხელმძღვანელი ბაბექი.

მაგრამ, როგორც ჩანს, ჰერეთის მიერ ვასალობის აღიარება სრულებითაც არ ნიშნავდა საჰლის ხალიფასადმი უსიტყვო მორჩილებას. არაბთა სარდალმა ხალიდ იბნ იაზიდმა, IX ს. 20–იან წლებში საქართველოში მოწყობილი ლაშქრობის დროს, ჰერეთიც დალაშქრა. ეს უნდა ყოფილიყო საჰლის მიერ 822 წელს ალბანეთში მოწყობილი ლაშქრობის პასუხი.

853 წელს, არაბთა ახალი შემოსევისას, საჰლს კონფლიქტი მოუვიდა არაბთა სარდალთან, ბუღა თურქთან, რომელმაც შეიპყრო იგი  და სახალიფოში გაგზავნა. ამის შემდეგ ჰერეთი ხარკს უხდიდა არაბებს.

## წყარო
* ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 1973

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ., 1982
* მ. ლორთქიფანიძე, ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების ისტორიიდან, მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, 1954, №31
* М. Д. Лордкипанидзе, Эретиб Очерки истории Грузии, т. II, Тб., 1989

კატეგორია:ჰერეთის მეფეები
სიბრმავე (რომანი)

**სიბრმავე** ( ანუ *ესე სიბრმავეზე*) - პორტუგალიელი ნობელის პრემიის ლაურეატის ჟოზე სარამაგოს მიერ დაწერილი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რომანი. 2004 წელს, სარამაგომ რომანს მიუმატა პატარა მონაკვეთი - ***დანახვა***. 2008 წელს გამოვიდა რომანის კინომატგრაფიული ადაპტაცია, გადაღებული ბრაზილიელი რეჟისორის ფერნანდუ მეირელისის მიერ, რომლითაც გაიხსნა წლის კანის კინოფესტივალი. ჟოზე სარამაგოს თავდაპირველად არ სურდა ეკრანიზაციაზე უფლებების გაცემა, თუმცა პროდიუსერებმა დაარწმუნეს, რომ ფილმში არ იქნება დაკონკრეტებული ქვეყანა და ქალაქი. 

კატეგორია:ჟოზე სარამაგოს ნაწარმოებები
ჯო ჰორზი

**ჯო ჰორზი** (დ. 25 დეკემბერი,  1931, როჩესტერი, მინესოტის შტატი — გ. 10 იანვარი, 2011) — ამერიკელი, რომლის სრული სახელი და გვარია **ჯოზეფ ნიკოლას ჰორზი**, 1931 წელს დაიბადა როჩესტერში, მინესოტის შტატი. სკოლაში კარგად სწავლობდა, მერე კი უმაღლესი განათლება ნოტრ-დამის უნივერსიტეტსა და სტენფორდში მიიღო.

ჩვენი დროის მწერლებს შორის ერთ-ერთი გამოჩენილი დეტექტივია. იგი, რასაც წერს, არ არის მისი ფანტაზიის ნაყოფი, მან თვითონ გადაიტანა ყველაფერი, თავისი გმირების როლშიც ყოფილა რეალურ ცხოვრებაში და ამიტომაც აქვს მის ნაწარმოებებს რეალობის მეტი ელფერი.

ჰორზის მომავალი სამწერლო მოღვაწეობისთვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა მის პრაქტიკულ დედექტიურ მოღვაწეობას. ჰორზი თორმეტი წელი მუშაობდა კერძო დეტექტივად ლოს-ანჯელესის ერთ-ერთ სააგენტოში. მოგვიანებით სწორედ ეს პრაქტიკა გამოიყენა. თავდაპირველად საკუთარი სიამოვნებისთვის წერდა და თავისი მდიდარი ცხოვრებისეული გამოცდილება ფურცელზე გადაჰქონდა.

1969 წელს გამოაქვეყნა პირველი დეტექტიური რომანი და იმავე წელს მიიღო ედგარ ალან პოს სახელობის ჯილდო. მას შემდეგ წერა აღარ შეუჩერებია. თავშესაქცევმა და მძაფრსიუჟეტიანმა დეტექტივებმა დიდი პოპულარობა მოუტანა და არა მარტო კრიტიკოსების, არამედ ჩვეულებრივი მკითხველის დიდი სიყვარული დაიმსახურა.

## ლიტერატურა 
**მსოფლიო დეტექტივების სეიფი, ტომი 8, თბილისი, 2010.*

კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები     
კატეგორია:დაბადებული       25 დეკემბერი  
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია: გარდაცვლილი 10 იანვარი
კატეგორია: გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:სტენფორდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნოტრ-დამის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მინესოტელი რომანისტები
კატეგორია:კალიფორნიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
St. Anger (სიმღერა)

**St. Anger** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის პირველი სინგლი და მეორე სიმღერა მათივე 2003 წლის ამავე სახელწოდების სტუდიური ალბომიდან. მან მიიღო გრემი *საუკეთესო მეტალ შესრულებისთვის* გრემის 46-ე დაჯილდოების ცერემონიალზე და ნომინირებული იყო ასევე კატეგორიაში *საუკეთესო როკ ვიდეო* 2003 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე.

ტექსტი „Fuck it all and fuckin' no regrets, I hit the lights on these dark sets“ აშკარად მიემართება მეტალიკის ორ ადრინდელ სიმღერას: Damage Inc (ალბომიდან Master of Puppets) და Hit The Lights (Kill 'Em All-დან).

სიმღერამ გამოყენება პოვა სპორტში, კერძოდ კი იგი წარმოადგენდა World Wrestling Entertainment-ის თემას 2003 წლის SummerSlam-ის განმავლობაში; მუსიკალური ვიდეო შეტანილი იქნა ინტერაქტიულ DVD-ში.

## მუსიკალური ვიდეო 
St. Anger-ის მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან ძმები მელოიები, გადაღებული იქნა სან ქუენტინის შტატის ციხეში, კალიფორნია. ჯგუფი უკრავს სხვადასხვა ადგილებზე ციხეში ასეულობით აღფრთოვანებული პატიმრის წინაშე. იგი წარმოადგენს მეტალიკის პირველ მუსიკალურ ვიდეოს, რომელშიც ახლად აყვანილი ბასისტი რობერტ ტრუჰილო მონაწილეობს, რომელიც ზუსტად გადაღების წინ დაემატა ჯგუფს.

ვიდეო იწყება მეტალიკის დრამერის რიტმული დაკვრით და მისი სიტყვებით „En, to, tre, fire!“ რომელიც ითარგმნება დანიურიდან როგორ „ერთი, ორი, სამი, ოთხი!.“ ვიდეოს დასრულებისას ეკრანზე ჩანს წარწერა: 

## სიმღერების სია 
**CD სინგლი 1**
#St. Anger
#Commando (Ramones-ის ქავერი) - 1:48
#Today Your Love, Tomorrow the World (Ramones-ის ქავერი) - 2:13

**CD სინგლი 2**
#St. Anger
#Now I Wanna Sniff Some Glue (Ramones-ის ქავერი)
#Cretin Hop (Ramones-ის ქავერი)
#St. Anger - მუსიკალური ვიდეო

**7-იანი ვინილის სინგლი**
#St. Anger
#We're a Happy Family (Ramones-ის ქავერი) - 2:20

**პრომო სინგლი**
#St. Anger (რედაქტირებული)
#St. Anger (სრული)

## პერსონალი 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ბობ როკი&nbsp;– ბას-გიტარა (სტუდიურ ჩანაწერში)
* რობერტ ტრუჰილო&nbsp;– ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი (მუსიკალურ ვიდეოში და მას შემდეგ)
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

## სქოლიო 
კატეგორია:2003 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
ლეონარდო დიკაპრიო

**ლეონარდო ვილჰელმ დიკაპრიო** (; დ. 11 ნოემბერი, 1974) — ამერიკელი მსახიობი და კინოპროდიუსერი.

## ბიოგრაფია
ლეონარდო დაიბადა და აღიზარდა კალიფორნიის შტატის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. დიკაპრიოს მამა წარმოშობით იტალო-გერმანული ფესვების ოჯახიდანაა, ხოლო დედა, ირმელინ დიკაპრიო (ქალიშვილობაში ინდენბირკენი), დასავლეთ გერმანიაში, ორ-ერკენშვიკეში დაიბადა. მისი მამა იყო ვილჰელმ ინდენბირკენი, ხოლო დედა — რუსი ელენა სმირნოვა, რომელმაც რუსეთიდან გერმანიაში გადასვლის შემდგომ იქორწინა და ქმრის გვარი მიიღო. თვითონ დიკაპრიომ, ვლადიმერ პუტინთან საუბარში, განაცხადა, რომ მისი ბაბუაც ასევე რუსი იყო, და დაამატა: „ასე რომ მე არა მეოთხედით, არამედ ნახევრად ვარ რუსი“.

სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1990-იან წლებში გადაღებულ საპნის ოპერებსა და სიტკომებში. მათ შორისაა ტელესერიალი „სანტა-ბარბარა“. ჰოლივუდში მისი პირველი მნიშვნელოვანი ფილმი იყო „ამ ბიჭის ცხოვრება“, რომელშიც მთავარი როლი შეასრულა. მას მალევე მოყვა ფილმი „რა აწუხებს გილბერტ გრეიპს“, რომლისთვისაც ის ნომინირებული იყო ოსკარსა და ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში. დიკაპრიო ასევე ორჯერ იყო ნომინირებული BAFTA-ზე, სამჯერ SAGs-ზე და შვიდჯერ ოქროს გლობუსზე. ის არის ოქროს გლობუსისა და ვერცხლის დათვის მფლობელი.

მან სახელი გაითქვა ჯეკ დოუსონის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ტიტანიკი“. ამას მოჰყვა როლები ფილმებში „დამიჭირე, თუ შეძლებ“, „ავიატორი“, „სისხლიანი ალმასი“, და  „დასაწყისი“. მარტინ სკორსეზეს „ავიატორით“ მან ოსკარის მეორე ნომინაცია დაიმსახურა. დიკაპრიო ასევე თამაშობს სკორსეზეს სხვა ფილმებში, „ნიუ-იორკის ბანდები“, „მიცვალებულები“ და „ჩაკეტილი კუნძული“, „უოლ-სტრიტის მგელი“.

დღეს დღეობით, მას „შვებულება“ აქვს აღებული კინოკარიერიდან რადგან 2013 წელს, ზედიზედ სამ ფილმზე იმუშავა. მათ შორის იყო „უოლ-სტრიტის მგელი“,  რომელიც დაფუძნებულია ჯორდან ბელფორტის ბიოგრაფიულ წიგნზე. დიკაპრიო იყო ამ ფილმის თანაპროდიუსერი და ასრულებდა მთავარ, ჯორდან ბელფორტის როლს. ფილმისთვის მან მიიღო ოქროს გლობუსის ჯილდო და ოსკარის კიდევ ერთი ნომინაცია, თუმცა ოსკარის ჯილდო მან ამჯერადაც ვერ მიიღო და ის დათმო მეთიუ მაკ-კონეჰისთან. დიკაპრიომ თქვა, რომ „უოლ-სტრიტის მგელი“, განსაკუთრებით დამღლელი იყო და ამ ფილმმა მისი ადრენალინი ბოლომდე დახარჯა, ამიტომ იგი ცოტა ხნით კინოკარიერისგან ისვენებს და ყურადღება გამახვილებული აქვს მის ქველმოქმედებით კარიერაზე.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ეკოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
The Unnamed Feeling

**The Unnamed Feeling** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მესამე სინგლი და მეცხრე სიმღერა მათივე 2003 წლის სტუდიური ალბომიდან *St. Anger*. სიმღერა „უსახელო გრძნობაზეა“, ჯეიმზ ჰეტფილდის მიხედვით, შფოთვაზე, მღელვარებაზე, რომელსაც განიცდის პიროვნება, რომელიც კონტროლის დაკარგვის ზღვარზე იმყოფება, სანამ პანიკაში ჩავარდება.

სინგლის გარეკანის გაფორმება ამორჩეული იქნა ფანების მიერ გამოგზავნილი ნამუშევრებიდან. მსგავსი გაფორმება აქვს Some Kind of Monster-საც.

## მუსიკალური ვიდეო 
მუსიკალურ ვიდეოსთან ერთად, სიმღერა გამოცემული იქნა როგორც სინგლი ექსკლუზიურად ავსტრალიისთვის. გაერთიანებულ სამეფოში კი გამოვიდა როგორც EP-ს შემადგენლობაში. მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან ძმები მელოიები, ასახავს ჯგუფს, რომელიც ასრულებს სიმღერას ვირტუალურად ცარიელ ოთახში, რომელიც თანდათან ვიწროვდება სიმღერის მსვლელობისას. შიგადაშიგ ჩართულია ისტორიები სხვადასხვა პიროვნებებისა, რომლებიც განიცდიან ამ „უსახელო გრძნობას“ საკუთარ გზაზე.

## სიმღერების სია 
***ავსტრალიური სინგლი**
#The Unnamed Feeling
#Dirty Window (საკონცერტო)
#Master of Puppets (საკონცერტო)
#Battery (საკონცერტო)

***ბრიტანული EP**
#The Unnamed Feeling
#The Four Horsemen (საკონცერტო)
#Damage Inc. (საკონცერტო)
#Leper Messiah (საკონცერტო)
#Motorbreath (საკონცერტო)
#Ride the Lightning (საკონცერტო)
#Hit the Lights (საკონცერტო)
#The Unnamed Feeling (მუსიკალური ვიდეო)

***CD MAXI 1**
#The Unnamed Feeling
#The Four Horsemen (საკონცერტო)
#Damage Inc. (საკონცერტო)
#The Unnamed Feeling (მუსიკალური ვიდეო)

***CD MAXI 2**
#The Unnamed Feeling
#Motorbreath (საკონცერტო)
#Ride the Lightning (საკონცერტო)
#Hit the Lights (საკონცერტო)

***CD MAXI 2**
#The Unnamed Feeling
#Leper Messiah (საკონცერტო)

***გერმანული ჯიბის სინგლი**
#The Unnamed Feeling
#Frantic (UNKLE-ის რემიქსი)

## პერსონალი 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ბობ როკი&nbsp;– ბას-გიტარა (სტუდიურ ჩანაწერში)
* რობერტ ტრუჰილო&nbsp;– ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი (მუსიკალურ ვიდეოში და მას შემდეგ)
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
არტაგი

**არტაგი, ** *არტოგი* — იბერიის მეფე ძვ. წ. I საუკუნის 60-იან წლებში. მასზე ცნობებს გვაწვდიან ბერძენი ისტორიკოსები რომაელი მხედართმთავარ პომპეუსის ქართლში ლაშქრობასთან დაკავშირებით (ძვ. წ. 65). პ. ინგოროყვას გამოთქმული აქვს მოსაზრება, რომ ქართველი მემატიანეების არიკ/არტაგი არის ბერძნული წყაროების არტოკ/არტაგი. გ. მელიქიშვილი თვლის, რომ ქართლში არსებობდა ორი არტაგი: ერთი – „მეფეთა ცხოვრებაში“ და „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ში დამოწმებული და მეორე – ბერძენ ავტორებთან.

## იხილეთ აგრეთვე
* პომპეუსის ლაშქრობა საქართველოში

## ლიტერატურა
* დიონ კასიოსის ცნობები საქართველოს შესახებ, ნ. ლომოურის გამოცემა, თბ. 1966
* *ჯანაშია, ს.* შრომები, ტ. 1-2, თბილისი, 1949-1952
* *ჯავახიშვილი, ივ.*, ქართველი ერის ისტორია, ტ. 1, თბ., 2012
* 

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გრიგოლ ჰამამი

**გრიგოლ ჰამამი** (დ. დაახლ. IX საუკუნის IV მეოთხედი — გ. 897) — ჰერეთის მთავარი, ჰერეთის მეფე 893 წლიდან. მის დროს იწყება ჰერეთის ახალი გაძლიერება. სამთავროს შემადგენლობაში ამ დროისთვის შედის მარჯვენა ნაპირის ალბანეთის ნაწილი. გრიგოლ ჰამამმა დაიპყრო კახეთის ტერიტორიის ნაწილიც და 893 წელს მეფედ ეკურთხა.

## წყარო
* ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 1973

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ., 1982

კატეგორია:ჰერეთის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 897
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მირმიდონები

**მირმიდონები** () – თესალიაში მცხოვრები ერთ-ერთი აქაველი ტომის სახელწოდება. არსებობს გადმოცემა, თითქოს ეს ტომი პელევსის წინამძღოლობით გადასახლდა ეგინადან თესალიაში. ზოგიერთი მითის მიხედვით მირმიდონებმა თავიანთი სახელწოდება მიიღეს ზევსისა და ევრიმედუზას ვაჟის მირმიდონისაგან. თვით მირმიდონს კი იმიტომ ეწოდა ეს სახელი, რომ ზევსს ევრიმედუზასთან კავშირის დროს ჭიანჭველას სახე ჰქონდა მიღებული ( — „ჭიანჭველა“). კიდევ სხვა მითის მიხედვით თითქოს კუნძულ ეგინას ძველი მოსახლეობა ჭირმა გაანადგურა და უკაცრიელი კუნძულის მეფის ეაკოსის თხოვნით ზევსმა ჭიანჭველები ადამიანებად აქცია. მირმიდონები ჰომეროსს გამოყვანილი ჰყავს „ილიადაში“, როგორც მორჩილი, მამაცი და დახელოვნებული მებრძოლები. მათ აქილევსი ხელმძღვანელობს და ისინი მის ყოველ ბრძანებას უყოყმანოდ ასრულებენ. აქედან გამომდინარე მირმიდონის სახელწოდება განზოგადდა და ეწოდება მორჩილ, უფროსის ყოველგვარი სურვილის შემსრულებელ ადამიანს.

ილიადის ანალიზის საფუძველზე, სიმონ ყაუხჩიშვილისა და რომან მიმინოშვილის მტკიცებით, აქილევსი და მირმიდონელები იყვნენ არა აქაველი ტომი ბერძნულის მნიშვნელობით, არამედ მათ მიერ დამორჩილებული წინაბერძნული მოსახლეობა, პელაზგები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Myrmidons at WSU 
* Quote by character Dutton Peabody from the film *The Man Who Shot Liberty Valance*

*
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:მითოლოგიური ხალხები
კაოსი

**კაოსი** — ლეონტი მროველის მიხედვით იბერიის მე-12 მეფე I საუკუნის 30-60-იან წლებში. მეფობდა  მცხეთაში ორმეფობის პერიოდში. ამ დროს არმაზში მეფე იყო ფარსმან I.

## იხილეთ აგრეთვე
*ორმეფობა ქართლში
*ფარსმან I

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. I, თბ., 1970
* Меликишвили Г. А., К истории древней Грузии, Тб., 1959.

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
ჯუანშერ I

**ჯუანშერი**, *ჯუანშერ I* — ერთი მოსაზრებით, ქართლის ერისმთავარი 590–591 წლებში. მისი არსებობა ნავარაუდებია უნიკალური „ქართულ–სასანური“ ვერცხლის მონეტის მიხედვით, სადაც დაქარაგმებულად, ასომთავრული ასოებით გამოსახულია „ჯო“, რომელსაც გ. დუნდუა კითხულობს — ჯონბერ/ჯუანშერი. დასახელებული ერისმთავარი წერილობით წყაროებში არ მოიხსენება. მონეტა მოჭრილია გურგენის მონეტის მიბაძვით. ი. ფაღავას და სხვათა მოსაზრებით, „ჯო“ იკითხება, როგორც „ჯვარი“.  

## ლიტერატურა 
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000
* გ. დუნდუა, ქართულ–სასანური მონეტების პრობლემა და ადრეფეოდალური ხანის საქართველოს ისტორიის საკითხები, მაცნე, ისტ. სერია, №3, 1976

კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები
დელფო

**დელფო** () — ძველბერძნული ქალაქი და საერთო ბერძნული რელიგიის ცენტრი ფოკიდაში. პარნასის მთის ძირას მდებარეობდა განთქმული დელფოს სამისნო და აპოლონის ტაძარი. ლეგენდის თანახმად ქალაქს სახელი დაერქვა აპოლონის შვილის, დელფოსის პატივსაცემად. გზაჯვარედინზე მდებარეობამ და მორწმუნეთა განუწყვეტელმა ნაკადმა განაპირობა დელფოს უდიდეს, სამრეწველო-სავაჭრო და კულტურულ ცენტრად გადაქცევა. უძველესი ტაძარი აქ აუშენებიათ ძვ. წ. IX საუკუნეში. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ეს ადგილი თვითონ ამოირჩია აპოლონმა და მისი სურვილის თნახმად ტაძარი ააგეს ლეგენდარულმა ხუროთმოძღვრებმა: ტროფინიოსმა და აგამედემ. სულ მალე დელფოში დიდი სიმდიდრე დაგროვდა. ტაძრის მნიშვნელობა კიდევ უფრო გაიზარდა კოლონიზაციის პერიოდში. ბერძენთ არც ერთ კოლონიას არ შეეძლო საბერძნეთიდან წასვლა დელფოს სამისნოს რჩევისა და ამასთან დაკავშირებით უდიდესი შესაწირავის გარეშე. მოგვიანებით დელფოს სამისნოს გავლენა საბერძნეთის საზღვრებს გარეთაც გავრცელდა. ძვ. წ. VI საუკუნეში დელფოს სამისნო დაიწვა და უახლოეს დროში ხელახლად აშენეს. ამის შემდეგ არაერთგზის დაინგრა დელფოს სამისნო თავდამსხმელებისაგან, ბოლოს კი, დაახლოებით ახ. წ. 390 წელს, სამუდამოდ გაანადგურა იმპერატორმა თეოდოსიუს პირველმა.

## გალერეა

Amphitheatre_at_Delphi.jpg|ამფითეატრი
Pretty_view_of_Delphi.jpg|ხედი დელფოსზე
Athina_Pronaia_Sanctuary_at_Delphi.jpg|ათენას ტაძარი
The_Ancient_stadium_at_Delphi.jpg|სტადიონი
The_Ancient_Gymnasium_at_Delphi.jpg|ძველი გიმნაზია
The_Temple_of_Apollo_at_Delphi.jpg|აპოლონის ტაძარი
Navel of World.jpg|მსოფლიოს ჭიპი

## თანამედროვე დელფოს ფოტო გალერეა

File:SikelianosHouseDelphi.jpg|ანგელოს სიკელიანოსის სახლი
Delphi naos.jpg|წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი
GR 08-04-23 Delphi Rathaus.jpg|ქალაქის რატუშა
Museuarqueologicodelfos.jpg|დელფოს არქეოლოგიური მუზეუმი
Delphi Greece (40).jpg|ხედი ხეობაზე
Delphi Greece (39).jpg|ქალაქის შესასვლელი
Delphi Greece (37).jpg|ხედი ბალკონიდან ხეობაზე
Olive trees and water aqueduct in Delphi valley..jpg|ზეთის ხილის ხეები და წყალსადენი დელფოს ხეობაში

## ლიტერატურა
*William Broad. *The Oracle: Ancient Delphi and the Science Behind its Lost Secrets*, New York : Penguin, 2006. ISBN 1-59-420081-5.
*Walter Burkert, *Greek Religion* 1985.
* Connelly, Joan Breton, *Portrait of a Priestess: Women and Ritual in Ancient Greece*, Princeton University Press, 2007. ISBN 0691127468
* Dempsey, T., Reverend, *The Delphic oracle, its early history, influence and fall*, Oxford: B.H. Blackwell, 1918.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  დელფო 
*  დელფოს არქეოლოგიური მუზეუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
აბუ-დაბის გრან-პრი

**აბუ-დაბის გრან-პრი** — ფორმულა ერთის გრან-პრი, რომელიც 2009 წლიდან იმართება არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. მისი წარდგენა მოხდა 2007 წელს აბუ-დაბიში გამართულ ფორმულა ერთის ფესტივალზე. პირველი რბოლა გაიმართა 2009 წლის 1 ნოემბერს კუნძულ იასზე.

2008 წლის 25 ივნისს ფია-მ წარადგინა  წლის ფორმულის კალენდარი, სადაც ჩართული იყო აბუ-დაბის გრან-პრიც, როგორც მე-19 ფინალური გრან-პრი. მაგრამ 2008 წლის 5 ნოემბერს გამოცხადდა, რომ რბოლა გაიმართებოდა წინასწარ გამოცხადებულ თარიღზე ორი კვირით ადრე 1 ნოემბერს და ის რიგით მე-17 ფინალური გრან-პრი იქნებოდა.

ეს ტრასა არის ფორმულა ერთის პირველი სადღეღამისო ტრასა, რომელზეც რბოლები იწყება ადგილობრივი დროით 17:00 სთ-ზე. ტრასაზე განათება ირთვება ჯერ კიდევ დღის სინათლეზე რათა შეუმჩნევლად მოხდეს დღის შუქიდან ღამის შუქზე გადასვლა.

## ტრასა 
იას მარინას ტრასა მდებარეობს აბუ-დაბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან 25.5 კმ² ფართობის მქონე კუნძულ იასზე. 2009 წელს აქ გაიმართა აბუ-დაბის გრან-პრი 2009, რომელიც პირველი მნიშვნელოვანი ღონისძიება იყო.

## სპონსორები 
Etihad Airways არის **2009** წლის აბუ-დაბის გრან-პრის მოქმედი სპონსორი.

## აბუ-დაბის გრან-პრის გამარჯვებულები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Formula 1 Etihad Airways Abu Dhabi Grand Prix
* Abu Dhabi Grand Prix pole position to Lewis Hamilton 

## სქოლიო 

კატეგორია:ფორმულა ერთის გრან-პრები
დამნაზე

**დამნაზე** (VI საუკუნის I ნახევარი) — ეგრისის (ლაზიკის) მეფე. გუბაზ I-ის შვილი და წათე I-ის მამა.

აღიარა ირანის შაჰის, კავად I–ს (488–531) ქვეშევრდომობა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 523 წელს, მისმა მეკვიდრემ წათემ ორიენტაცია შეიცვალა, უარყო მაზდეანობა, ქრისტიანობას ეზიარა და ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინე I-საგან (518-527) მიიღო სამეფო რეგალიები.

## ლიტერატურა 
* იოანე მალალა, ქრონოგრაფია, წგ.: გეორგიკა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 3, ტფ., 1936.
* ნ. ლომოური, ეგრისის სამეფოს ისტორია, თბ., 1968.

* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000.

კატეგორია:ეგრისის სამეფოს მეფეები
არჩილ მესხიძე

**არჩილ მესხიძე** (დ. 17 მაისი, 1913, თბილისი — გ. 28 დეკემბერი, 1999) — ქართველი ხელოვანი, მსახიობი, ქართული ხალხური სიმღერების ლოტბარი და დამსახურებული პედაგოგი, კირილე პაჭკორიას გუნდის წევრი, რომელთანაც ერთად 1937 წელს იმყოფებოდა ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში. იყო კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. მეუღლე ანიკო ავლოხაშვილი (1917–1994) იყო აგრეთვე კოტე მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი, შვილი — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი ნანა მესხიძე (1936–1997).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ლეილა ზანა

**ლეილა ზანა** (დ. 3 მაისი, 1961;  ) — ქურთი სამართალდამცველი, თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი 1991-1994 წლებში, პირველი ქურთი ქალი თურქეთის პარლამენტში. 

1994 წელს ლეილამ სიტყვა წარმოთქვა მეჯლისში, რომელიც მან თურქულად დაიწყო და ქურთულად დაამთავრა ფრაზით:

ამისთვის თურქეთის სასამართლომ ლეილას 15 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. 1995 წლის 5 ნოემბერს ევროპარლამენტმა ზანას სახაროვის საერთაშორისო პრემია გადასცა.

2004 წელს ლეილა ზანა გაათავისუფლეს.

2010 წელს თურქეთის სასამრთლომ ლეილა ზანა ტერორიზმის პროპაგანდის გავრცელებაში დაადანაშაულა და 3 წლით პატიმრობა მიუსაჯა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ედიფ ადივარ ჰალიდე

## სქოლიო 
კატეგორია:ქურთები
კატეგორია:ქურთი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXIV მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXV მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXVI მოწვევის წევრები
დულუზაურები

**დულუზაურები** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში (არტნის ადმინისტრაციული ერთეული). 

კვირიას კომპლექსი განვითარებული შუა საუკუნეების პერიოდის ძეგლია, გარშემორტყმულია გალავნით. ნაგებობათაგან აღსანიშნავია დარბაზული ეკლესია, ეკლესიის გარშემო აკლდამები, კოშკი და სხვ. ეკლესიასთან, ხეზე ჩამოკიდებულ პარკუჭში, ნაპოვნია ავგუსტუსის დინარი, რაც მიუთითებს აქ მისი თანადროული სამარხის არსებობაზე. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია ასევე გვიანდელი შუა საუკუნეების მთავარანგელოზთა ეკლესიის ნანგრევები. 
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოხოტის ზღვა

thumb|300px|ოხოტის ზღვა
**ოხოტის ზღვა** *(; )* — მდებარეობს წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში. შემოსაზღვრულია კამჩატკის ნახევარკუნძულით აღმოსავლეთიდან, კურილის კუნძულებით სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან, კუნძულ ჰოკაიდოთი სამხრეთიდან, სახალინით დასავლეთიდან და ციმბირის სანაპიროთი ჩრდილო-დასავლეთიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Литосфера Охотского моря
* Охотское море в книге: *А.&nbsp;Д.&nbsp;Добровольский, Б.&nbsp;С.&nbsp;Залогин.* Моря СССР. Изд-во Моск. ун-та, 1982.

კატეგორია:რუსეთის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
ზემო არტანი

**ზემო არტანი** — სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო არტანი, ბოდახევა, დულუზაურები, თეთრაულები, კვერნაულა, ლიშო, სახევი, სხლოვანი, ქვემო არტანი, ქუშხევი). 

მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

სოფლის სასაფლაოზე დგას XVIII საუკუნის მთავარანგელოზთა დარბაზული ეკლესია. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დაშენებულია აგურით ნაგები ვიწრო და მაღალი ოთხწახნაგა სამრეკლო. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში, მდებარეობს გვიანდელი შუა საუკუნეების ეკლესიის კომპლექსი. კომპლექსში შედის ეკლესია, კოშკი და გალავანი.
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.

## კულტურული მემკვიდრეობა
* ზემო არტანის პირველი ეკლესია
* ზემო არტანის მეორე ეკლესია
* ზემო არტანის მესამე ეკლესია
* ზემო არტანის საზარე და ბეღელი
* ზემო არტანის ეკლესიის კომპლექსი
* ზემო არტანის კოშკი
* ზემო არტანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
* ზემო არტანის ლაშარის ხატი
* ზემო არტანის სამაროვანი
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მალოროსია

[thumb|250px|right|გალიჩ-ვოლინის მიწები  [1347 წ. ]]
**მალოროსია** (, ასევე: Мала Росія, ბოლოს კი Малоросія) — უკრაინის სახელწოდება რუსეთის სამეფოსა და რუსეთის იმპერიაში, ოფიციალურ აქტებსა და ისტორიულ წყაროებში. ტერმინი გაჩნდა XIV საუკუნეში და გამოიყენებოდა გალიჩ-ვოლინის მიწების აღსანიშნავად. XVII საუკუნეში უკრაინის რუსეთთან შეერთების შემდეგ ტერმინი მალოროსია დამკვიდდრდა ოფიციალურ აქტებში. მალოროსიის გენერალ-გუბერნატორი 1746-1796 წლებში იყო პეტრე რუმიანცევი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გუბერნიები
თეთრაულები

**თეთრაულები** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის თემში. მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქართამი

**ქართამი**, *ქარძამი* — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. II ს-ის 60-იან წწ.-ში. ლეონტი მროველის მიხედვით ის არის ქართლში ორმეფობის (იხ. ორმეფობა) პირველი წყვილის წარმომადგენელი. მისი თანამეფე იყო ბარტამი/ბრატმანი.

ლეონტი მროველი ამ წყვილის მეფობას ახ. წ. I ს-ით ათარიღებს. პავლე ინგოროყვამ არმაზისხევის ნეკროპოლში აღმოჩენილი ლანგრის წარწერის – „მე მეფემან ფლავიოს-დადემან გიწყალობე [ეს ლანგარი] ბერცუმ პიტიახშს“ – ინიციალები „ბ პ ქ“ ასე გაშიფრა: ბ[ერცუმ] პ[იტიახში] ქ[ართამის ძჱ]. ეს ბერცუმი, მისი აზრით, ქართამის თანამეფე ბარტამ/ბრატმანი უნდა იყოს, ფლავიოს დადე კი – საპატიო ზედწოდება ქართამ მეფისა, რომელიც მან მიიღო ფლავიოსთა სახლის რომელიღაც რომაელი იმპერატორისაგან.

გიორგი მელიქიშვილი და გურამ მამულია ქარძამ/ბრატმანის წყვილის მეფობას ძვ. წ. II ს-ის 60-იანი წლებით ათარიღებენ.

თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით, „ქართამმან იმეფა 1½“, 44 წლიდან.

სერგი გორგაძე მეფე ქარძამ/ქართამს მითრიდატე I-თან აიგივებს:

## ლიტერატურა
**მელიქიშვილი გ.*, „ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ“, „მაცნე“, N3, 1978

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები