open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოქროს ბულა

[მინი|[ოქროს ბულა (1356)|1356 წლის ოქროს ბულა.]]
**ოქროს ბულა** (; , „ხრისოვულონ“) — შუა საუკუნეების მნიშვნელოვან სახელმწიფოებრივ სიგელთა სახელი, რომელიც სიგელზე შეკიდებულ ოქროს ბეჭდისაგან წარმოდგება. თავდაპირველად გამოიყენებოდა ბიზანტიის იმპერიაში. ცნობილია უნგრეთის მეფის ანდრაშ II-ის 1222 წლის ოქროს ბულა, რომელმაც შეზღუდა სამეფო ხელისუფლება და განამტკიცა თავადაზნაურობის პრივილეგიები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია იმპერატორ კარლ IV-ის 1356 წელს ოქროს ბულა, რომელიც საღვთო რომის იმპერიის ძირითადი საკანონმდებლო აქტი იყო და 1806-მდე მოქმედებდა. შუა საუკუნეების საქართველოში მას „ოქრობეჭედის“ სახელით იცნობდნენ. ოქრობეჭდებზე ბევრგან არის საუბარი პეტრიწონის მონასტრის წესდებაში (XI ს.), რომელიც გრიგოლ ბაკურიანის ძემ შეადგინა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბულა

## ლიტერატურა
**შანიძე ა.,* ქართველთა მონასტერი ბულგარეთში და მისი ტიპიკონი, თბ., 1971;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ისტორიის მიზანი, წყაროები და მეთოდები წინათ და ახლა, წგნ. 3, ნაკვ. 2 - ქართული სიგელთამცოდნეობა ანუ დიპლომატიკა, ტფ., 1926;
**ფუტკარაძე ი.,* ქსე, ტ. 7, თბ., 1984

კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
შუა გეზრული

**შუა გეზრული** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. გეზრულის თემის ცენტრი (სოფელი: ქვედა გეზრული). ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ჭიათურიდან 25 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 302 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წასრი

**წასრი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 261 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია სოფლის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოქროს ვარსკვლავი

**„ოქროს ვარსკვლავი“** — სახელმწიფო მედალი სსრკ-სა და რუსეთის ფერედაციაში. დაწესებულია სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1939 წლის 1 აგვისტოს ბრძანებულებით, როგორც დამატებითი წარჩინების ნიშანი საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებასთან. წარმოადგენს ხუთქიმიან ოქროს ვარსკვლავს, რომელსაც აქვს გლუვი ორწახნოგოვანი სხივები. იბნევენ მკერდის მარცხენა მხარეს ორდენებისა და მედლების ზემოთ. სსრკ კავშირის დაშლის შემდეგ  1992 წელს მედალი აღადგინეს როგორც წარჩინების ნიშანი რუსეთის გმირის წოდებასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები
კატეგორია:რუსეთის ორდენები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ხალიფაური

**ხალიფაური** (ყოფ. *ხალიბაური*) — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (წირქვალის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, ჭიათურიდან 4,5 კილომეტრი. სოფელში არის კვატიისა და ხალიფაურის მღვიმეები. სოფელში არის მანგანუმის საბადო. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დგას დარბაზული ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ხალიფაურის ეკლესია, გალერეა

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხვაშითი

**ხვაშითი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ვაკევისა, ვანი, ზედა ჭალოვანი, კვახაჯელეთი). ზღვის დონიდან 780 მეტრი, ჭიათურიდან 20 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსების ინტერნეტში
*სოფელ ხვაშითის ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოქროს თევზი

**ოქროს თევზი** — ვერცხლისფერი კარასის (Carassius auratus) მოშინაურებული ფორმა. ერთ-ერთი გავრცელებული სააკვარიუმო დეკორატიული თევზია. ჰიბრიდიზეციისა და სელექციის გზით მისგან გამოყვანილია მრავალი ჯიში: კომეტა, ბოლოლეჩაქა, ტელესკოპი, ვარსკვლავთმრიცხველი, ლომთავა, ორანდა და სხვა, რომელთაც აქვთ ლამაზი შეფერილობა, დიდი გრძელი ფარფლები, ტელესკოპური თვალები და სხვა. კარგ პირობებში ოქროს თევზი სქესობრივად მწიფდება 1 წლისა. დედალი ყრის 2-3 ათას ქვირითს. აკვარიუმში ცოცხლობს 13-35 წლამდე. იკვებება დაფნიებით, პეპლებით, ჭიაყელებით, პურით, დაკეპილი ხორცით და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კობრისებრნი
ოქროს თხუნელასებრნი

**ოქროს თხუნელასებრნი** (Chrysochloridae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი მწერიჭამიების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 75-235 მმ, დაფარულია წითელი, მწვანე, ყვითელი ან იისფერი მოკლე ბეწვით. ოქროს თხუნელასებრთა შიშველი დინგი გარქოვანებულია, რაც მათ მიწის თხრაში ეხმარება. ოჯახში 5 გვარის 15-20 სახეობაა. ბინადრობენ სამხრეთ აფრიკის მშრალ სტეპებში, ქვიშიან უდაბნოებში, ტყეებსა და მინდვრებში. ცხოვრობენ მიწაში. იკვებებიან ნიადაგის მწერებით, მატლებითა და სხვა უხერხემლოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მწერიჭამიები
წინსოფელი

**წინსოფელი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (პერევისას თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 540 მეტრი, ჭიათურიდან 5 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 350 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქბილარი

**ქბილარი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (მანდაეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარეების დუმალისა და მეჩხეთურას (ძირულის მარჯვენა შენაკადები) შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, ჭიათურიდან 25 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 51 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლ’აკვილა

**ლ’აკვილა** () — ქალაქი ცენტრალურ იტალიაში, აბრუცოს რეგიონში (რეგიონისა და ამავე ლ’აქვილას პროვინციის დედაქალაქი). ქალაქის მოსახლეობა 72.913 ადამიანს შეადგენს. გაშენებულია მდ. ატერნოს ხეობაში ბორცვზე, რომელსაც შუასაუკუნეების გალავანი აკრავს. გარს ერტყმის აპენინის მთები.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:აბრუცი
ტყემლოვანა (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**ტყემლოვანა** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (მანდაეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი.

სოფელში ამზადებენ ქვევრებს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 517 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღვითორი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**ღვითორი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ვაჭევის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ღვითორის ხეობაში. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ჭიათურიდან 16 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 181 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანდაეთი

**მანდაეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მეჩხეთური, პატარა ჩხირაული, ტყემლოვანა, ქბილარი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე დუმალის ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ჭიათურიდან 22 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 818 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წარითა

**წარითა** — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (ვანელის თემი). მდებარეობს ჯავის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე დიდი ლიახვის  ხეობაში. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ჯავიდან 20 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მერევი

**მერევი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 660 მეტრი, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი. სოფელში არის მანგანუმის საბადო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 336 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია სოფელ მერევის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლა-კორუნია

**ლა-კორუნია**  () — ქალაქი და ნავსადგური ესპანეთში, გალისიაში, ატლანტის ოკეანის ნაპირზე, ლა-კორუნიის ყურეში. ლა-კორუნიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა 1208 წელს, თუმცა ნავსადგურის არსებობა ამ ადგილებში რომის იმპერიის ეპოქაშიც ივარაუდება. XVI საუკუნიდან გალისიის ერთ-ერთი პოლიტიკური ცენტრი იყო. 1588 წელს იყო ესპანეთის უძლეველი არმადის გამგზავრების ადგილი, მომდევნო წელს კი ქალაქი ინგლისელი მეზღვაურის, ფრენსის დრეიკის თავდასხმამ დააზიანა. ნაპოლეონის ომების დროს, 1809 წელს აქ გაიმართა ბრძოლა საფრანგეთის და ინგლისის ჯარებს შორის (კორუნიას ბრძოლა). ამჟამად ჩრდილოეთ ესპანეთის მნიშვნელოვანი სანაოსნო და თევზსაჭერი პორტია. 

## დამეგობრებული ქალაქები 
* ლიმერიკი, ირლანდია
* ბრესტი, საფრანგეთი
* ტურკუ, ფინეთი

## იხილეთ აგრეთვე 
*წმინდა იაკობის გზა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ayuntamiento de A Coruña
* Tourism Office website for A Coruña (Turismo Coruña&nbsp;– Town Council)
* Tourism website for A Coruña (TurGalicia&nbsp;– Regional Tourism Office)
* Tourism website&nbsp;– Travel Guide for A Coruña (TurEspaña&nbsp;– National Tourism Office)
* A Coruña 

კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
სვიმეონ ღვთისმიმრქმელი

[thumb|[რუსეთი|რუსული ხატი. XV საუკუნე.]]
**მართალი სვიმეონ ღვთისმიმრქმელი** იერუსალიმში ცხოვრობდა. ეგვიპტის მეფემ პტოლემე II-მ 258-247 ქრისტეს შობამდე იგი სხვა სწავლულებთან ერთად მიიწვია ალექსანდრიაში წმინდა წერილის წიგნების ბერძნულ ენაზე სათარგმნელად. მართალი სვიმეონი ესაია წინასწარმეტყველის წიგნს თარგმნიდა. როდესაც მივიდა ადგილამდე: „აჰა, მუცლადიღებს ქალწული და შობს ძეს, და უწოდებს საბელად ემანუელს.“ (*ესაია 7,14*) მან ჩათვალა, რომ დედანში შეცდომა იყო გაპარული და აპირებდა „ქალწულის“ ნაცვლად „დედაკაცი“ ჩაეწერა. მაგრამ ამ დროს გამოეცხადა ანგელოზი, ხელი დაუჭირა და უთხრა: „ირწმუნე ამ სიტყვების და თავად დარწმუნდები მაგ ჭეშმარიტებაში. არ მოკვდები მანამ, სანამ არ იხილავ ყოვლადწმინდა ქალწულისაგან შობილ ქრისტე მაცხოვარს“. ამ დღიდან მოყოლებული, სვიმეონი მესიის მოლოდინით ცხოვრობდა.

და ეს დღეც დადგა. სულიწმინდამ აუწყა სვიმეონს: „აღდეგ და მირბიოდე ტაძრად, რამეთუ მოვიდა განმტევებელი შენი!“ და ისიც „მადლითა ქრისტიანე, მწიგნობარ კითხვით და ანგელოზ ცნობით“ ტაძრისკენ გაეშურა. მრავალ დედათა შორის მან გამოარჩია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხელში აიყვანა ყმა იესო და შეჰღაღადა: „აწ განუტევებ მონას შენსას, მეუფეო, თანახმად შენი სიტყვისა, მშვიდობით. რადგანაც იხილეს თვალთა ჩემთა მაცხოვარი შენი, რომელიც განამზადე ყველა ხალხის წინაშე, ნათელი წარმართთა გასანათლებლად და შენი ხალხის, ისრაელის სადიდებლად.“ (*ლუკა 2,29-32*). შემდეგ მან აკურთხა მართალი იოსები და ღვთისმშობელს წინასწარმეტყველურად მიმართა: „აჰა, წევს იგი მრავალთა დამამხობლად და აღმადგინებლად ისრაელში, და განხეთქილების ნიშნად. და თვით შენც სულში გაგივლის მახვილი, რათა გამჟღავნდეს მრავალი გულის ზრახვანი.“ (*ლუკა 2,34-35*)

შემდგომ ამისა, აღესრულა ღირსი სვიმეონი. მან 360 წელი იცოცხლა. ლუკა მახარებლის მოწმობით, „კაცი ესე მართალი იყო და მოშიში უფლისაი და მოელოდა ნუგეშინისცემასა ისრაელისასა; და სული წმიდაი იყო მის ზედა.“ VI საუკუნეში მისი უხრწნელი ნაწილები კონსტანტინოპოლში დაასვენეს.

## ლიტერატურა 
**გაზეთი ”მოძღვარი”, №3, თებერვალი, 2004 წელი.*

კატეგორია:ახალი აღთქმის პერსონაჟები
ივან გაშპაროვიჩი

**ივან გაშპაროვიჩი** (, დ. 27 მარტი, 1941, პოლტარი, სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა) — სლოვაკეთის სახელმწიფო მოღვაწე, სლოვაკეთის პრეზიდენტი 2004-2014 წლებში. იურისტი. აქვს ხორვატიული ფესვები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საარჩევნო კამპანიის ვებსაიტი 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვაკეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოლდოვის პარლამენტი

მინიატიურა|მოდოვის პარლამენტის შენობა
**მოლდოვის რესპუბლიკის პარლამენტი** () — მოლდოვის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო 101 დეპუტატით. მისი წევრების არჩევა ხდება საყოველთაო არჩევნებში ოთხ წელიწადში ერთხელ. პარლამენტი შემდეგ ირჩევს პრეზიდენტს, რომელიც სახელმწიფოს მეთაურის ფუნქციას ასრულებს. პრეზიდენტი ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს, როგორც მთვრობის მეთაურს, რომელიც, თავის მხრივ, ნიშნავს კაბინეტის წევრებს, რომლებსაც შემდეგ პარლამენტი ამტკიცებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მოლდოვის მთავრობა
ოქროსფერი მაკრელი

**ოქროსფერი მაკრელი**, *სკუმბრია*, *დიდი კორიფენა*  () — თევზი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 2 მ აღწევს, წაგრძელებული და გვერდებიდან შებრტყელებულია. აქვს დიდი, ღრმად ამოკვეთილი კუდის ფარფლი და გრძელი ზურგის ფარფლი. გავრცელებულია თბილ ზღვებში. იკვებება თევზებით და მოლუსკებით. ძვირფასი ხორცი აქვს, თუმცა სარეწაო მნიშვნელობას მოკლებულია გაფანტულად ცხოვრების გამო. სპორტული მეთევზეობის თევზია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
ოქროსფერი კეფალი

**ოქროსფერი კეფალი**, **სინგილი** () — თევზი კეფალისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია დასავლეთ ევროპასა და ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკის სანაპიროებთან (ინგლისიდან მაროკომდე). ბინადრობს აგრეთვე ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში. შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან ყველგან ხვდება. შედის მდინარე სუფსაში, რიონში, ხობისწყალში, ენგურში, კოდორში, ბზიფში, პალიასტომის ტბაში და სხვა წყლებში. აკლიმატიზებულია კასპიის ზღვაში. მისი სხეულის სიგრძე 20–40 სმ, ზოგჯერ 52 სმ აღწევს. იკვებება დეტრიტით, პერიფოტონით და წვრილი უხერხემლოებით. ძვირფასი სარეწაო თევზია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კეფალისებრნი
კატეგორია:ევროპის თევზები
ოქროქუდა

**ოქროქუდა** (Aetheopappus) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. 

აერთიანებს 5 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია კავკასიასა და ანატოლიაში. საქართველოში ამ გვარის 3 სახეობაა გვხვდება, მათ შორის Aetheopappus vvedenskyi და Aetheopappus caucasicus კავკასიის ენდემებია. 

სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში, მდელოებსა და ქვიან ადგილებზე იზრდებიან. დეკორატიული მცენარეებია.

## ლიტერატურა
* *ხინთიბიძე ლ.*,ქსე, ტ. 7, გვ. 614-615, თბ., 1984

კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ვანკუვერის მეტროპოლიტენი

thumb|„სკაი-ტრეინი“ სადგურზე Waterfront
**ვანკუვერის მეტროპოლიტენი** — კანადაში, ქალაქ ვანკუვერის მიწისქვეშა ტრანსპორტი სახეობა. ვანკუვერის მეტრო უახლეს ტექნოლოგიებს ემყარება და ავტომატურად მართვად ვაგობეს იყენებს, მემანქანეების გარეშე. ვანკუვერის მეტრპოლიტენს ადგილობრივად სკაი-ტრეინს (SkyTrain) უწოდებენ. 
thumb|ვანკუვერის მეტროპოლიტენის სქემა
## ისტორია 
1970-იან წლებში სწრაფი სატრანსპორტო სისტემების ნაკლებობამ ქალაქში საცობები გამოიწვია, ამის მიუხედავად, ქალაქის მუნიციპალიტეტს მეტროს აგების სახსრები არ გააჩნდა. ამავე პერიოდში კორპორაცია Urban Transportation Development სწრაფი ტრანსპორტის ახალი სახეობის შექმნაზე მუშაობდა; ტრანსპორტის ეს ტიპი ცნობილია სახელით „Intermediate Capacity Transit System“. პროექტის დაფინანსება საბოლოოდ ფედერალური ბიუჯეტიდან მოხდა. სისტემა საცობების პრობლემას დიდი ხნით გადაჭრიდა, თანაც, ნაკლებ სამუშაო ძალებს მოითხოვდა. მეტროს პირველი ხაზის მშენებლობა 1985 წელს დასრულდა. მეტროს აგების ეს პროექტი 1986 წელს „ექსპო 86“-ზე (Expo 86) იქნა წარდგენილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

მეტროპოლიტენი
კატეგორია:კანადის მეტროპოლიტენები
ბართლომე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**ბართლომე I** (, ; ერისკაცობაში — **დიმიტრიოს არქონტონისი**, ; დ. 29 თებერვალი, 1940) — კონსტანტინოპოლის 232–ე მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი 1991 წლის 22 ოქტომბრიდან.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1940 წლის 29 თებერვალს თურქეთის კუნძულ იმბროსზე. დაწყებითი სკოლა დაამთავრა იმვროსზე, ხოლო საშუალო - სტამბოლში. 1961 წელს წარჩინებით დაასრულა ხალკის საღვთისმეტყველო სკოლა. 1961–1963 წწ. მსახურობდა თურქეთის არმიაში.

1961 წელს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა **ბართოლომეოსი**. 1961 წლის 13 აგვისტოს აკურთხეს ბერდიაკვნად. 1963-1968 წწ. მსოფლიო საპატრიარქოს სტიპენდიით სწავლობდა რომის პონტიფიკოსის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში. 1968 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია საეკლესიო სამართალში შვეიცარიის მსოფლიო საპატრიარქოს ინსტიტუტში თემაზე „წმიდა კანონებისა და კანონიკურ განწესებათა კოდიფიკაციისათვის მართლმადიდებელ ეკლესიაში“. ამავე წელს დაინიშნა ხალკის საღვთისმეტყველოს სკოლის დეკანის თანაშემწედ. 1969 წლის 19 ოქტომბერს ხელი დაასხეს მღვდელმონაზვნად. 1972 წლიდან მუშაობდა პატრიარქის კაბინეტის გამგედ. 1973 წლის 25 დეკემბერს, ქრისტეშობის დღესასწაულზე ხელდასხმულ იქნა ფილადელფიის ეპარქიის მიტროპოლიტად. 1974 წელს აირჩიეს წმიდა სინოდის წევრად. 1990 წლის 14 იანვარს გადაყვანილ იქნა ქალკედონის სამიტროპოლიტო კათედრაზე.

ყოვლადუწმიდესი დიმიტრიოსის გარდაცვალების შემდეგ, 1991 წლის 22 ოქტომბერს კონსტანტინოპოლის საეკლესიო კრებამ ქალკედონიელი მიტროპოლიტი ბართოლომეოსი აირჩია მსოფლიო პატრიარქად. ამავე წლის 2 ნოემბერს სტამბოლის ფანარის წმ. გიორგის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მისი აღსაყდრება. ყოვლადუწმიდესი ბართოლომეოს I დაჯილდოებულია მრავალი ჯილდოთი, ორდენითა და პრემიით. არის არაერთი უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, მათ შორის - თბილისისა და ბათუმის უნივერსიტეტებისა; ფლობს ბერძნულ, თურქულ, ლათინურ, ფრანგულ, ინგლისურ, იტალიურ და გერმანულ ენებს.

## ტიტული 
[მინი|საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი [ილია II|ილია მეორე და მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე I, 2003 წლის 21 სექტემბერი.]]
მისი ღვთაებრივი ყოვლადუწმიდესობა, მთავარეპისკოპოსი კონსტანტინოპოლისა - ახლისა რომისა და მსოფლიო პატრიარქი (). თურქეთის მთავრობა არ აღიარებს მის მსოფლიო პატრიარქობას და მას აღირებენ მხოლოდ როგორც თურქეთის ქრისტიანული თემის ხელმძღვანელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იოუნ სიგურდსონი

**იოუნ სიგურდსონი** (დ. 17 ივნისი, 1811, პაფსეირი, ისლანდია — გ. 7 დეკემბერი, 1879, კოპენჰაგენი, დანია, დაკრძალულია რეიკიავიკში) — ისლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე. 1851 წლიდან ალთინგის დეპუტატი. იბრძოდა ისლანდიის ავტონომიის, შემდეგ კი დანიისაგან მისი სრული დამოუკიდებლობისათვის. 1874 წლის 5 იანვრის კონსტიტუციის ავტორი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*Jón Sigurðsson of Iceland
*Jónshús 

კატეგორია:ისლანდიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1811
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1879
ოქროს ვერძი

**„ოქროს ვერძი“** — ყოველკვირეული ქართული ლიტერატურული ჟურნალი. გამოვიდა 1913 წელს ქუთაისში (სულ 5 ნომერი, 19 მაისი — 30 ივნისი). რედაქტორ-გამომცემელი — ბესარიონ  ჯაიანი, ფაქტობრივი რედაქტორი — პაოლო იაშვილი. თანამშრომლობდნენ ალექსანდრე აბაშელი, კონსტანტინე გამსახურდია, იოსებ გრიშაშვილი, შალვა დადიანი, პაოლო იაშვილი, სერგო კლდიაშვილი, ნიკო ლორთქიფანიძე, გალაკტიონ ტაბიძე, ტიციან ტაბიძე, ლეო ქიაჩელი, სანდრო შანშიაშვილი და სხვები. დაიბეჭდა ჰაინრიხ ჰაინეს, გოეთეს, ანდრეევის, სევერიანინის ნაწარმოებების თარგმანები. აქვე გამოქვეყნდა გალაკტიონის მე და ღამე. „ოქროს ვერძის სარედაქციო სტატიებში“ გამოვლენილია პატრიოტული სულისკვეთება, ქართული კულტურის აღორძინების სურვილი და წარსულის დიდ  ქართველთა მოღვაწეთა წინაშე ქედის მოხრა. ამასთან შეინიშნება რედაქციის სწრაფვა — შექმნას ახალი, ნოვატორული მიმართულების ჟურნალი. „ჟურნალი შეიძლება ჩაითვალოს სიმბოლიძმისკენ მიდრეკილ გამოცემად“. ამავე სახელწოდებით(Золотое руно)მოსკოვში გამოიცემოდა სიმბოლისტური ჟურნალი. „ოქროს ვერძი“ „ცისფერყანწელების“ პერიოდულ ორგანოთა წინამორბედად უნდა მივიჩნიოთ.

## ლიტერატურა
**სიგუა, სოსო.*, „მოდერნიზმი“, თბ. „მწერლის გაზეთი“, 2008

კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
ჯუზეპე სარაგატი

**ჯუზეპე სარაგატი** (დ. 19 სექტემბერი, 1898, ტურინი, იტალია — გ. 11 ივნისი, 1988, რომი. იტალია) — იტალიის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. იტალიის პრეზიდენტი 1964–1971  წლებში.

1922 წლიდან უნიტარული სოციალისტური პარტიის წევრი. 1925 წლიდან პარტიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1926–1943  წლებში. იტალიაში ფაშისტური რეჟიმის დამყარების გამო ემიგრაციაშია.

1944 წლიდან წლიდან იტალიის სოციალისტური პარტიის აღმასკომოს წევრი, ი. ბონომის მთავრობის უპორტფელო მინისტრი. 1946–1947 წლებში დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარე. 1947 წელს დააარსა იტალიის მშრომელთა სოციალისტური პარტია (1951 წლიდან იტალიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია).

1964–1971 წლებში გახდა იტალიის პრეზიდენტი. ჯუზეპე სარაგატი ატარებდა მემარცხენე-ცენტრისტულ კურსს, საგარეო პოლიტიკაში იტალიის აშშ-სთან დაახლოების კურსის მომხრე იყო. გარდაიცვალა რომში 1988 წლის 11 ივნისს.
 
## იხილეთ აგრეთვე
* იტალიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯუზეპე სარაგატის ბიოგრაფია იტალიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საიტზე 

კატეგორია:იტალიის პრეზიდენტები
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  19 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი  11 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
ხოჯა დეჰანი

**ხოჯა დეჰანი** – XIII საუკუნის თურქი პოეტი, წარმოშობით ხორასნიდან იყო. დასახლდა კონიაში და სელჩუკთა სულთნის ალაედინ III–ის  კარზე მოღვაწეობდა. წერდა ღაზალებს და კასიდებს. სულთნის ბრძანებით დაუწერია „სელჩუკური შაჰნამე“, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. მისი ლექსები საერო მოტივებზეა აგებული, ფორმით სრულყოფილია და სტრუქტურით სპარსულ კლასიკურ ლექსს უახლოვდება. მისი მსოფლმხედველობა ეყრდნობა არა მისტიკურსა და ირეალურს, არამედ ამქვეყნიურს.

ხოჯა დეჰანის შემოქმედებამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა დივანის (კლასიკური) ლიტერატურის ჩამოყალიბებასა და განვითარებაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თურქი პოეტები
ჭიათურის პლატო

**ჭიათურის პლატო** – იმერეთის მაღლობის ჩრდილოეთ–დასავლეთი ნაწილი, სადაც კრისტალური სუბსტრატი თითქმის დაუნაოჭებელი მეზოზოურ–კაინოზოური ნალექების შრეებითაა დაფარული, მოქცეულია ჭიათურის, საჩხერის და ხარაგაულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვრებში. გადაკვეთილია მდინარეების ყვირილის, ძირულის ქვემო დინებების, დუმალის, საძალიხევის, ხელმოსმულისა და სხვა ღრმა და ზოგან კანიონისებრი ხეობებით.

პლატო დახრილია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. დანაწევრების სიღრმე 30–350 მეტრის ფარგლებშია. ჭიათურის პლატოს აბსოლუტური სიმაღლე 300–900 მეტრია. ხეობებს შორის ოდნავ დახრილი, დატალღული ვაკეებია, კორბოულის აღმოსავლეთით ამართულია გორაძირის წყვილი ვულკანური კონუსი. ჭიათურის პლატოზე ბევრგანაა მეწყერები და კლდენაზვავები. ზედაცარცულ კირქვებში განვითარებულია კარსტული ძაბრები, მღვიმეები. აქ 100–ზე მეტი მღვიმეა აღრიცხული. მრავალ მღვიმეში აღმოჩენილია ქვის ხანის ნაშთები (დევისხვრელი, მღვიმევი, გვარჯილისკლდე, რგანი, ჯრუჭულა, სამგლეკლდე, ორთვალაკლდე, ძუძუაკლდე). საყურადღებოა აგრეთვე სვერის, ნიგოზეთის ბერევისისა და სხვა კარსტული მღვიმეები, ნიგოზეთის „ერდოებიანი დერეფანი“.

პლატოზე ხემცენარეულობა უმეტესად განადგურებულია და მხოლოდ ხეობათა ციცაბო გვერდებზეა შემორჩენილი მეორადი ტყე–ბუჩქნარი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს პლატოები
ხალიფა

thumb|200px|ოსმალეთის სახალიფო
**ხალიფა** (, მოადგილე, ნაცვალი, მემკვიდრე) — მუსლიმანური თემისა და მუსლიმანური თეოკრატიული სახელმწიფოს (სახალოფოს) სასულიერო და საერო ხელმძღვანელი, ხალიფები ითვლებოდნენ ალაჰის მოციქულის – მაჰმადის მოადგილეებად, ხოლო ომაიანებიდან დაწყებული – თვით ალაჰის მოადგილეებად დედამიწაზე. X საუკუნის I ნახევრიდან ხალიფას ტიტულს აბასიანთა გარდა იღებენ აგრეთვე ფატიმიდები და ესპანეთის ომაიანები. აბასიანთა სახალიფოს დაცემის შემდეგ (XIII საუკუნე) ხალიფას ტიტულს ატარებდნენ ზოგიერთი მუსულმანური სახელმწიფოს მეთაურები – სულთნები (მაგ. ოსმალეთის), რომლებიც სასულიერო სუვერენიტეტის პრეტენზიას აცხადებდნენ მსოფლიოს ყველა მუსლიმანზე.

## პირველი ხალიფები
* აბუ ბაქრი (632–634)
* ომარი (634–644)
* ოსმანი (644–656)
* ალი (656–661)

## იხილეთ აგრეთვე
* ხალიფების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:წოდებები
*
გამქრალი ქალწული (საფოსტო მარკა)

**გამქრალი ქალწული** () — ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულებზე 1867 წელს გამოშვებული ლეგენდარული საფოსტო მარკა.

### აღწერა 
საფოსტო მარკა დაიბეჭდა თეთრ ტონირებულ ქაღალდზე ლითოგრაფიული ტექნოლოგიით ლონდონში Waterlow and Sons Ltd. (*ვატერლოუ და ძმები შპს*) გამომცემლობაში. დიზაინი და ყალიბი  მოამზადა  Nissen & Parker Ltd (*ნისენ ანდ პარკერ შპს*). მარკაზე ჭიაფერი და შავი ფერების გამოყენებით გამოსახულია წმინდა ურსულას გამოსახულება. მარკის ნომინალი შეადგენდა 1 შილინგს. ერთ ფურცელზე 4 რიგად განლაგებული იყო 5-5 მარკა, სულ 20 მარკა. მარკები დაკბილულია, პერფორირებული.

### ისტორია 
XIX საუკუნის ბოლოს ცნობილმა ინგლისელმა ფილატელისტმა ედუარდ ბეკონმა ლონდონში  დაიქირავა რამდენიმე წიგნი, სადაც მან აღმოაჩინა ვირჯინიის კუნძულების პირველი მარკების საცდელი მატრიცებისა და ესსეები და მანამდე უცნობი ვირჯინიის კუნძულების მეორე გამოშვების 1 შილინგიანი მარკა.  

ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულების პირველი  საფოსტო მარკები გამოვიდა 1866-1867 წლებში. მარკის ნახატზე ცენტრში  შავი საღებავით გამოსახული იყო  წმინდა ურსულა. განსაკუთრებით საინტერესო  იყო, ბეკონისათვის უცნობი მეორე გამოშვების 1 შილინგიანი მარკა, რომელიც უნიკალური იყო თავისი უიშვიათესი ბეჭდვითი ხარვეზის გამო - მარკის შუაგულში წმინდანის ნაცვლად გამოსახული იყო სხივოსანი თეთრი ფიგურა. მიზეზი, თუ რამ გამოიწვია ასეთი შეცდომა, დაუდგენელი რჩება.

1981 წელს ლონდონის ფილატელისტურმა ჟურნალმა გამოაქვეყნა მოსაზრება, რომ ”გამქრალი ქალწულის” ბეჭდვითი ხარვეზი განპირობებულია ორი ფურცლის მიწებებით, რის შედეგადაც საღებავი მიიღო მხოლოდ ზედა ფურცელმა.

thumb|left|**წმინდა ურსულა**ვირჯინიის კუნძულების პირველი მარკა, 1868სუფთა. თანამედროვე ფასი £ 100
ტიპოგრაფიული მონაცემების თანახმად, აღნიშნული მარკის ბეჭდვა ორ ეტაპად მიმდინარეობდა. ჯერ იბეჭდებოდა ვარდისფერ-ჭიაფერის საღებავით და შემდეგ შავი საღებავით. ბოლოს ხდებოდა დაკილვა-პერფორაცია. ბუნებრივია, გაუგებარია სად დაირღვა ტექნოლოგიური პროცესი, როგორ გამორჩა ფურცელს შავი საღებავის დადების ეტაპი ან ასეთი ფურცელი რატომ მოხვდა პერფორაციის ეტაპზე. 

არსებობს კიდევ ერთი მოსაზრება, რომ მარკაზე წმ. ურსულა კი არა იტალიელი ფერმწერის გვიდო რენის  წმ. ქალწული მარიამია გამოსახული, რაც ნაკლებ დამაჯერებელია, რადგან წმ. ურსულა არის ვირჯინიის კუნძულების მფაველი წმინდანი და ამ ტერიტორიის პირველ საფოსტო მარკებზე სწორედ მისი გამოსახულება უნდა ყოფილიყო.

დღეისათვის შემორჩენილია ”გამქრალი ქალწულის” ოთხი-ხუთი ეგზემპლარი: ერთი მათგანი ბრიტანეთის სამეფო კოლექციის კუთვნილებაშია და ინახება ბუკინგემის სასახლეში, ოთხი მარკა ინახება ბილ ფრეიზერის კოლექციაში (). არსებობს კიდევ ერთი ეგზემპლარი უცნობი კერძო კოლექციონერის საკუთრებაში. «გამქრალი ქალწულის» შემონახული ეგზემპლარებიდან ყველაზე კარგ მდგომარეობაში მყოფი მარკის (IV პოზიცია) სააუქციონო ფასი 2005 წლის მდგომარეობით არის 143 000 აშშ $.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს საფოსტო მარკების კატალოგი

## სქოლიო
კატეგორია:ლეგენდარული მარკები
კატეგორია:მარკა 1868
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის და მისი კოლონიების საფოსტო მარკები
კატეგორია:წმინდანები ფილატელიაში
კატეგორია:ბეჭდვითი ნაკლი საფოსტო მარკაზე
ოქროყანა (ყაზბეგი)

**ოქროყანა** — ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ოქროყანისა და ქვემო ოქროყანის ძველი სახელწოდება.

## დემოგრაფია
1926 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ოქროყანაში ცხოვრობდა 175 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
აფიონყარაჰისარი

**აფიონყარაჰისარი** (; *kara* — შავი, *hisar* — ციხე.) — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, აფიონყარაჰისარის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის შიგნით მთიან ზონაში ეგეოსის ზღვიდან, ანკარიდან სამხრეთ-დასავლეთით 250 კმ-ზე. 2012 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობა 186,991 კაცი. მაღალი სიმაღლის გამო ზამთარი ცივია და გზები იყინება. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Governor's office 
* Afyonkarahisar community and information 
## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ფუკუოკის მეტროპოლიტენი

{{მეტრო
|სახელი  = ფუკუოკის მეტროპოლიტენი
|ლოგო    =  150პქ‎
|ქვეყანა     =   
|ქალაქი      = border|{} ფუკუოკა
|გახსნა   = 1972 წ.
|სიგრძე      = 
|სადგურები     = 35
|ხაზები     = 3
|მგზავრები_დ = 
|მგზავრები_წ  = 
|ხაზების სქემა  = thumb|center|წითელი - ხაზი Kūkō ლურჯი - ხაზი Hakozaki მწვანე -ხაზი Nanakuma
}}

thumb
**ფუკუოკის მეტროპოლიტენი** () — მეტროპოლიტენის სისტემა იაპონიის ქალაქ ფუკუოკაში. გაიხსნა 1972 წელს. შედგება 3 გადამკვეთი ხაზისგან.

## ხაზები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

კატეგორია:იაპონიის მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
აქსარაი

**აქსარაი** () — ქალაქი ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, თურქეთში, აქსარაის პროვინციის დედაქალაქი. 2012 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად ქალაქში ცხოვრობდა 186,599, ხოლო პროვინციაში 270,528 კაცი. აქსარაი წარმოადგენდა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პუნქტს, რომელზეც გადიოდა დიდი აბრეშუმის გზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
McCartney II

***McCartney II*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1980 წელს. 1970-იანების ალბომის *Ram* (1971) შემდეგ ეს იყო მუსიკოსის პირველი სოლო-დისკი - დანარჩენი ალბომები ჩაწერილი იყო ჯგუფთან Wings ერთად და ითვლება მათი დისკოგრაფიის ნაწილად.

## სიმღერების სია
;მხარე 1

# Coming Up – 3:53
# Temporary Secretary – 3:14
# On The Way – 3:38
# Waterfalls – 4:42
# Nobody Knows – 2:52

;მხარე 2

# Front Parlour – 3:32
# Summer's Day Song – 3:25
# Frozen Jap – 3:40
# Bogey Music – 3:27
# Darkroom – 2:20
# One Of These Days – 3:35

;1993 წლის გამოცემის დამატებები (*The Paul McCartney Collection*)

# Check My Machine – 5:52 (დამატებითი სიმღერა)
# Secret Friend – 10:30 (დამატებითი სიმღერა)
# Goodnight Tonight – 4:21 - Wings, მხოლოდ 1993 წლის გამოცემაში

### 2011 წლის რემასტერი
2011 წელს ალბომი ხელახლა გამოიცა  *The Paul McCartney Archive Collection*-ის ნაწილის სახით.

ალბომი რამდენიმე ფორმატში გამოვიდა:

***სტანდარტული გამოცემა** 1-CD; ორიგინალური 11 სიმღერიანი ალბომი 
***სპეციალური გამოცემა** 2-CD; ორიგინალური 11 სიმღერიანი ალბომი, რვა დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე 
***დელუქს გამოცემა ** 3-CD/1-DVD; ორიგინალური 11 სიმღერიანი ალბომი, რვა დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე, DVD დამატებითი ვიდეომასალით,  128 გვერდიანი წიგნი.
***გრამფირფიტა (რემასტერი)** - 2 გრამფირფიტა, სპეციალური გამოცემით და ჩანაწერის ჩამოსატვირთი ვერსიის ბმულით
*ყველა სიმღერის 24bit 96&nbsp;kHz ვერსიები.

;დისკი 1
ორიგინალური 11 სიმღერიანი ალბომი

;დისკი 2 - დამატებითი აუდიო 1

#Blue Sway (რიჩარდ ნაილზის ორკესტრირებით) – 4:35
#:*მანამდე გამოუცემელი*
#Coming Up (ჩაწერილია ცოცხლად აპოლო თეატრში, გლაზგო – 17 დეკემბერი 1979) – 4:08
#Check My Machine (სინგლის B-მხარის რედაქტირებული ვერსია) – 5:50
#Bogey Wobble – 2:59
#:*მანამდე გამოუცემელი*
#Secret Friend (სრული ვერსია) – 10:31
#Mr H Atom / You Know I'll Get You Baby – 5:55
#:*მანამდე გამოუცემელი*
#Wonderful Christmastime (სინგლის A-მხარის ვერსია) – 3:47
#All You Horse Riders / Blue Sway – 10:15
#:*მანამდე გამოუცემელი*

;დისკი 3 – დამატებითი აუდიო 2
#Coming Up [სრული ვერსია] – 5:34
#Front Parlour [სრული ვერსია] – 5:15
#Frozen Jap [სრული ვერსია] – 5:43
#Darkroom [სრული ვერსია] – 3:45
#Check My Machine [სრული ვერსია] – 8:58
#Wonderful Christmastime [სრული ვერსია] – 4:15
#Summer's Day Song [ორიგინალური ვოკალის გარეშე] – 3:25
#Waterfalls (DJ-ს რედაქტირება) – 3:20

;დისკი 4 – DVD
#Meet Paul McCartney
#Coming Up 
#:*მუსიკალური ვიდეო*
#Waterfalls
#:*მუსიკალური ვიდეო*
#Wonderful Christmastime
#:*მუსიკალური ვიდეო*
#Coming Up
#:*Concert for the People of Kampuchea – 29 დეკემბერი 1979*
#Coming Up
#:*რეპეტიცია, Lower Gate Farm, 1979*
#Making the Coming Up Music Video
#Blue Sway
#:*მუსიკალური ვიდეო*

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
;ორიგინალური გამოცემა

;ხელახალი გამოცემა

### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია ალბომზე
*ალბომის მიმოხილვა 

## სქოლიო 
კატეგორია:1980 წლის ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ალბომები
კიოტოს მეტროპოლიტენი

thumb|იამასინის სადგური
**კიოტოს მეტროპოლიტენი** () — მეტროპოლიტენის სისტემა იაპონიის ქალაქ კიოტოში. შედგება 2 გადამკვეთი ხაზისგან, რომლებიც ნაწილობრივ გადიან ქუჩებში, ქალაქის შემოგარენში და ქალაქ ოცუში.

## ხაზები 
მწვანე ხაზი იშლება სამხრეთით. აქ უერთდება „კინტეცუს“ ფირმის სარკინიგზო გზას, რომელიც მიდის ნარამდე იამატო-საიდაი-ძის გადასაჯდომი ხაზით. გააჩნია პირდაპირი ხაზებიც. მწვანე ხაზი გადის ცენტრალური სადგურის (სადგური „კიოტო“) გავლით.

წითელი ხაზი იშლება აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და გრძელდება „კიოტო ჰაისპიდ-რეილის“ ფირმით ქალაქ უძიში მდებარე როკუძიძოს სადგურამდე; ამ ხაზის გვერდითი შტო კი სადგურ მისსასაგიდან დასავლეთით (კეიჰან კეისინის ხაზი) ქალაქ ოცუმდე გრძელდება.

2 ხაზი იკვეთება სადგურ კაკასუმაოკზე.

thumb|600px|center|კიოტოს მეტროპოლიტენის სქემა

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Public transport in Kyoto
* [კიოტოს მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net (ინგ.(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90))] 

კატეგორია:იაპონიის მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
გრიგოლ ქეშელაშვილი

**გრიგოლ ნიკოლოზის ძე ქეშელაშვილი** (დ.  31 აგვისტო [ ძვ. სტ. 17 აგვისტო], 1906, თბილისი) —  ქართველი აგრონომი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1968), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1984), სკკპ წევრი 1939 წლიდან. 
## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1938–1981 წლებში ამავე ინსტიტუტის ზოგადი მიწათმოქმედების კათედრის გამგე იყო. შეისწავლა საქართველოს მინდვრის კულტურებისათვის ნიადაგის დამუშავების ძირითადი საკითხები, აგრეთვე სარეველა მცენარეები და მათთან ბრძოლის საშუალებები. ავტორია სახელმძღვანელოებისა: „მიწათმოქმედება და მემცენარეობა“ (1964); „ზოგადი მიწათმოქმედება“  (თანაავტორი, 1975);  „სოფლის მეურნეობის საფუძვლები“ (თანაავტორი, 1972); „საქართველოს სარეველა მცენარეულობა და მასთან ბრძოლის საშუალებები“ (1966) და სხვა. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
Tug of War (ალბომი)

***Tug of War*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის მესამე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1982 წელს. ამ ალბომზე მაკ-კარტნისთან პროდიუსერის სახით თანამშრომლობდა ჯორჯ მარტინი. დისკში ასევე შეტანილია დუეტები სტივი უანდერთან და კარლ პერკინსთან.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პოლ მაკ-კარტნი (What's That You're Doing? დაწერილია სტივი უანდერის მონაწილეობით

;მხარე 1
#Tug of War – 4:22
#Take It Away – 4:14
#Somebody Who Cares – 3:19
#What's That You're Doing? – 6:19
#*სტივი უანდერის მონაწილეობით
#Here Today – 2:27

;მხარე 2
#Ballroom Dancing – 4:07
#The Pound Is Sinking – 2:54
#Wanderlust – 3:49
#Get It – 2:29
#*კარლ პერკინსის მონაწილეობით
#Be What You See (Link) – 0:34
#Dress Me Up as a Robber – 2:41
#Ebony and Ivory – 3:46
#*სტივი უანდერის მონაწილეობით

;iTunes გამოცემის დამატება
#Ebony and Ivory (სოლო ვერსია) – 3:46

### 2015 წლის გამოცემა
2015 წელს ალბომი ხელახლა გამოიცა ლეიბლებზე Hear Music/Concord Music Group სერიაში *Paul McCartney Archive Collection*, შემდეგ ფორმატებში:

***სტანდარტული გამოცემა** 2-CD; ორიგინალური ალბომის რემიქსი; 11 დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე
***დელუქს-გამოცემა** 3CD/1DVD ბოქს-სეტი + 112 გვერდიანი ესეების წიგნი, 64 გვერდიანი წიგნაკი ჩანაწერებით;
***სუპერ დელუქს CD/DVD** 3CD/1DVD ბოქს-სეტი + 112 გვერდიანი წიგნაკი ესეებით, 64 გვერდიანი წიგნაკი ჩანაწერებით + შეზღუდული ტირაჟის აკრილის კონვერტი;
***გრამფირფიტა** რემასტერი აგრეთვე გამოიცემა გრამფირფიტაზე (ალბომის ჩამოსატვირთი ვერსიის ბმულის თანხლებით)

;დისკი 1 – ორიგინალური ალბომის რემიქსი

;დისკი 2 – ორიგინალური ალბომი (დელუქს-გამოცემა)
ალბომის ორიგინალური ვერსია.

;დამატებითი აუდიო (დისკი 2 სტანდარტულ ვერსიაში, დისკი 3 დელუქს ვერსიაში)

#Stop, You Don't Know Where She Came From (დემო) – 1:44
#Wanderlust (დემო) – 1:46
#Ballroom Dancing (დემო) – 2:04
#Take It Away (დემო) – 5:37
#The Pound Is Sinking (დემო) – 2:35
#Something That Didn't Happen (დემო) – 2:17
#Ebony and Ivory (დემო) – 1:46
#Dress Me Up as a Robber/Robber Riff (დემო) – 3:42
#: *სიმღერები 1-8 მანამდე არ გამოცემულა*
#Ebony and Ivory (სოლო ვერსია) – 3:50
#: *B-მხარე სინგლიდან Ebony and Ivory*
#Rainclouds (*თანაავტორი – დენი ლეინი*) – 3:13
#: *B-მხარე სინგლიდან Ebony and Ivory*
#I'll Give You a Ring – 3:09
#: *B-მხარე სინგლიდან Take It Away*

;დამატებითი ჩამოსატვირთი სიმღერები საიტზე paulmccartney.com
#Take It Away (სინგლის ვერსია) - 4:05

;დისკი 4 – DVD
#Tug of War Music - ვიდეო (ვერსია 1)
#Tug of War Music - ვიდეო (ვერსია 2)
#Take It Away - ვიდეო
#Ebony and Ivory - ვიდეო
#Fly TIA – Take It Away-ს გადაღება (ახალი 18 წუთიანი დოკუმენტური ფილმი მანამდე უცნობი კადრებით)

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ალბომზე

## სქოლიო 
კატეგორია:1982 წლის ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:AIR Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
ოქროს ურდო

**ოქროს ურდო**, *ჯუჩის ულუსი* — ფეოდალური სახელმწიფო, რომელიც დაარსდა ქვემო ვოლგაზე XIII საუკუნის 40-იან წლებში, ბათო-ყაენის დროს. ოქროს ურდოს ყაენთა ძალაუფლება ვრცელდებოდა დუნაის ქვემო წელიდან ფინეთის ყურიდან მოკიდებული ირტიშისა და ობის აუზებამდე, შავი, კასპიისა და არალის ზღვებიდან ნოვგოროდის მიწებამდე. ოქროს ურდოს ცენტრი იყო სარაი-ბათუ (ახლანდელი ასტრახანის მახლობლად). XIV საუკუნის I ნახევარში დედაქალაქი გადაიტანეს ბერქა-ყაენის მიერ დაარსებულ სარაი-ბერქეში (ახლანდელი ვოლგოგრადის მახლობლად). რუსეთის მიწები უშუალოდ არ შედიოდა ოქროს ურდოს შემადგენლობაში, მოსახლეობა მხოლოდ ვასალურ დამოკიდებულებაში იყო და ხარკს იხდიდა, ყაენს ემორჩილებოდა.

ოქროს ურდო არამყარი სახელმწიფო გაერთიანება იყო, მოსახლეობა - მეტად ჭრელი (ვოლგის ბულგარები, მორდველები, რუსები, ბერძნები, ხვარაზმელები და თურქთა ტომები და ა. შ.) და გაერთიანების დონითაც განსხვავებული. საქარავნო ვაჭრობის ძირითადი ცენტრები იყო სარაი-ბათუ, სარაი-ბერქე, ურგენჩი, ყირიმის ქალაქები სუდაკი და კაფა და სხვა, სახელმწიფოს სათავეში ედგნენ ბათუს სახლის ყაენები. განსაკუთრებულ შემთხვევებში იწვევდნენ ყურულთაის - კრებას, რომელსაც ესწრებოდნენ სამხედრო-ფეოდალური დიდკაცობა და ყაენის ოჯახის წევრები. დამორჩილებულ ტერიტორიაზე იგზავნებოდა დარუღა, რომლის ძირითადი მოვალეობა ხარკის აკრეფა იყო. უმნიშვნელოვანესი თანამდებობები უფლუსწულებს - „ოღლანებს“ ეჭირათ. ბეგების (ნოინების) და თარხანების რიგებიდან ივსებოდა ჯარის მეთაურთა და მოხელეთა კადრები. მენგუ-თემურის (1266-1282 წწ.) გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო ფეოდალური შინაომები. თოხთა-ყაენმა (1291-1312 წწ.) შეძლო ხელისუფლების განმტკიცება. ძლიერების ზენიტს კი ოქროს ურდომ უზბექის (1312-1342 წწ.) და ჯანიბექის (1342-1357 წწ.) ხანაში მიაღწია. ამ დროს ოქროს ურდოს არმია 300 ათას კაცს ითვლიდა. მაგრამ ჯანიბექის მოკვლის შემდეგ დაიწყო ოქროს ურდოს დაცემა.

XIV საუკუნის დამდეგს ოქროს ურდოს ჩამოსცილდა ხვარაზმი და ასტრახანი, პოლონეთმა და ლიეტუვამ დაიპყრეს მიწები დნეპრის აუზში. რუსეთის სამთავროების გაძლიერებას მოჰყვა თათართა დიდი ლაშქრობა და კულიკოვის ბრძოლა (1380 წ.), რომელიც მონღოლ-თათართა დამარცხებით დამთავრდა. თოხთამიშმა (1380-1395) შეძლო დროებით განემტკიცებინა ქვეყანა, 1382 წელს მოსკოვიც აიღო და გადაწვა, შემდეგ კი თემურლენგს შეებრძოლა. თემურლენგმა დაამარცხა თოხთამიში, დაიპყრო და დაანგრია ვოლგისპირეთისა და ყირიმის ქალაქები, რითაც ოქროს ურდოს გამოუსწორებელი დარტყმა მიაყენა. ფეოდალიზაციის პროცესს და თემურის შემოსევას მოჰყვა ოქროს ურდოს დაშლა: XV საუკუნის 20-იან წლებში შეიქმნა ციმბირის სახანო, 40-იან წლებში - ნოღაის ურდო, შემდეგ კი ყაზანისა (1438 წ.) და ყირიმის (1443 წ.) სახანოები, 60-იან წლებში — ყაზახთა, უზბეკთა და ასტრახანის სახანოები. 1480 წელს გაძლიერებულმა მოსკოვის სამთავრომაც მოიცილა თათართა უღელი. XVI საუკუნის დამდეგს ოქროს ურდომ საბოლოოდ შეწყვიტა არსებობა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კაზაკები

## ლიტერატურა 
* *ცინცაძე ი.,* მონღოლები და მონღოლთა დაპყრობები (XII-XIII სს.), თბ., 1960;
* *Греков Б. Д., Якубовский А. Ю.,* Золотая Орда и её падение, М. - Л., 1950
* ქსე, ტ. 7, გვ. 613-614, თბ., 1984
* Boris Grekov and Alexander Yakubovski, *The Golden Horde and its Downfall*
* George Vernadsky, *The Mongols and Russia*

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Golden Horde coinage 
* Golden Horde  
* the World Archaeology 

*
იზნიქის ტბა

**იზნიქის ტბა** () — ტბა ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, ბურსის პროვინციაში, სტამბოლიდან 125 კილომეტრი. მდებარეობს ჩრდილო ანატოლიის რღვევის აქტიურ ზონაში, ზღვის დონიდან 85 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 298 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 80 მეტრი. სანაპიროებზე არის ტყეები და ვენახები. იზნიქის ტბის ჩრდილოეთით გაწოლილია სამანლის ქედი. ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს უძველესი ქალაქი იზნიქი.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
იზნიქი

**იზნიქი** (; ) —  ქალაქი და რაიონი თურქეთის ბურსის პროვინციაში. იზნიქის ისტორიული სახელია ნიკეა. ქალაქი მდებარეობს იზნიქის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბიზანტიური ციხესიმაგრის კედლები. 1922 წლამდე ქალაქში შემონახული იყო მოზაიკით მორთული მიძინების ეკლესია, მცირე აზიაში ბიზანტიური ხელოვნების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნიმუში. 1922 წელს დაანგრია თურქეთის ხელისუფლებამ.

## ისტორია 
ქალაქის დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია. თავდაპირველი ქალაქი, რომელიც **ანკორეს**, ან **ჰელიკორეს** სახელით იყო ცნობილი, დაანგრიეს მიზიელებმა. ძვ. წ. 316 წელს აღადგინა ანტიგონე I ცალთვალამ და თავის პატივსაცემად უწოდა **ანტიგონია** (). ძვ. წ. 301 წელს ქალაქი გადავიდა თრაკიის მეფის, ლისიმაქეს ხელში, რომელსაც მან თავისი ცოლის, ნიკეას პატივსაცემად ნიკეა უწოდა.

ქალაქმა დიდი როლი ითამაშა ქრისტიანობის განვითარებაში. მასში ჩატარდა ორი მსოფლიო საეკლესიო კრება:

* 325 წელს — ნიკეის პირველი საეკლესიო კრება
* 787 წელს — ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება

1078 წელს ქალაქი გადავიდა თურქი სელჯუკების ხელში. 1097 წლის ჯვაროსნებისა და ბიზანტიელების ალყის შემდეგ, ქალაქი კვლავ ბიზანტილებების ხელში დაბურნდა (1330 წლამდე).

1204—1261 წლებში ქალაქი ნიკეის იმპერიის დედაქალაქია.

დაახლოებით 1330 წელს ქალაქი დაიპყრეს თურქებმა და შევიდა ოსმანთა იმპერიის შემადგენლობაში. იმ დროიდან ქალაქი ატარებს თავის ამჟამინდელ სახელწოდებას – იზნიქი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი
* რაიონის ოფიციალური საიტი
*Pictures of the city and many examples of the pottery it is famous for
*Pictures from an Istanbul museum where masterpieces of İznik "pottery" are on display
* Golyaka Village, Bursa 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი

{{მეტრო
 | სახელი = სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი
 | ლოგო = 
 | ქვეყანა = border|{}|დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშა დომინიკელთა რესპუბლიკა 
 | ქალაქი = სანტო-დომინგო
 | გახსნა = 30 იანვარი 2009 წ.
 | სიგრძე =14.5 კმ.
 | სადგურები = 16
 | ხაზები = 1
 | მგზავრები_დ = 200 000
 | მგზავრები_წ  =
 | ხაზების სქემა =150px
}}

**სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი** — მეტროპოლიტენის სისტემა დომინიკელთა რესპუბლიკის დედაქალაქ სანტო-დომინგოში. შედგება 1 ხაზისგან, სიგრძით 14,5 კმ. და 16 სადგურით. ხაზის ჩრდილო ნაწილი წარმოდგენილია ესტაკადებით, ცენტრალური და სამხრეთი ნაწილი კი - მიწისქვეშაა.

## ისტორია 
მშენებლობა მიმდინარეობდა 2005 წლიდან. პირველი საცდელი მატარებლები 2008 წლის 22 დეკემბერს გაუშვეს. მგზავრებისთვის კი ხაზი გაიხსნა - 2009 წლის 30 იანვარს.

## მოძრავი შემადგენლობა 
გამოიყენება  ფირმა ”Alstom”-ის 19 სამვაგონიანი მატარებელი,. (ისევე როგორც ბარსელონას მეტროპოლიტენში).

## სამუშაო განრიგი 
მეტრო მუშაობს  6:00-დან 23:00 საათამდე. მატარებლებს შორის 5 წუთიანი ინტერვალებია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი საიტზე  urbanrail.net

კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა
კატეგორია:სანტო-დომინგო
თუზის ტბა

**თუზის ტბა** () — სიდიდით მეორე ტბა თურქეთში. მდებარეობს ანატოლიის ცენტრალურ ნაწილში, კონიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 105 კილომეტრზე და ანკარიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 150 კილომეტრზე. თურქულად მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „მარილიანი ტბა“. ტბის მარილიანობა შეადგენს 340 ‰-ს. ცოცხალი ორგანიზმები ტბაში არ გვხვდება. აქ არსებულ სამ საბადოზე მოიპოვებენ თურქეთის მარილის საჭირო რაოდენობის 70 %-ს. 2001 წელს თუზის ტბა და მისი მიმდებარე ტერიტორია გამოცხადდა დაცულ ტერიტორიად. გაუდინარია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თურქეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ლიპიდები

მინი|ზოგიერთი ლიპიდის სტრუქტურა
**ლიპიდები** (, lípos — ცხიმი) — ცხიმისებრი ნივთიერებები, რომლებიც ყველა ცოცხალი უჯრედის შედგენილობაში შედის და განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს სასიცოცხლო პროცესებისათვის - განაპირობებს უჯრედის განვლადობას, მოქმედებს მრავალი  ფერმენტის აქტივობაზე, მონაწილეობს ნერვული იმპულსის გადაცემაში, კუნთის შეკუმშვაში, უჯრედებს შორის კონტაქტობის წარმოქმნაში, იმუნოქიმიურ პროცესებში.

ლიპიდები ქმნის ენერგეტიკულ  რეზერვს, მცენარეთა და ცხოველთა წყალგაუმტარ და თერმომოსაიზოლაციო საფარველს და იცავს მათ მექანიკური დაზიანებისაგან.

ლიპიდების უმრავლესობა უმაღლესი ცხიმოვანი მჟავების, სპირტების ან ალდეჰიდების წარმოებულია. ქიმიური შემადგენლობის მიხედვით ლიპიდებს ყოფენ რამდენიმე კლასად. ორგანიზმში ლიპიდები განიცდის ფერმენტულ ჰიდროლიზს ლიპაზების  ზემოქმედებით, განთავისუფლებული ცხიმოვანი მჟავები აქტივდებიან ადენოზინფოსფორის მჟავებთან (უმთავრესად ატფ-თან) და კოფერმენტ A-თან ურთიერთმოქმედების გზით, შემდეგ კი იჟანგებიან. დაჟანგვა მიმდინარეობს ორნახშირბადიანი ფრაგმენტების მოხლეჩით რეაქციათა თანამიმდევრულ რიგში (ე. წ. ß-დაჟანგვა). გამოყოფილი ენერგია ხმარდება ატფ-ის წარმოქმნას. უჯრედებში მრავალი ლიპიდები ცილებთან ქმნის კომპლექს (ლიპოპროტეიდებს) და შეიძლება გამოიყოს მხოლოდ ამ კომპლექსის დაშლის შემდეგ.

ფიზიოლოფიური დანიშნულების მიხედვით ლიპიდები იყოფა ორ ჯგუფად: 
* **პროტოპლაზმური ლიპიდები**,რომლებიც უჯრედის სხვადასხვა სტრუქტურაში გვხვდება და რომელთა რაოდენობა პრაქტიკულად უცვლელია 
* **სათადარიგო ანუ სარეზერვო ლიპიდები**, რომლებიც ქმნის ე .წ. ცხიმოვან ქსოვილს (კანქვეშა,ბადექონში). მათი რაოდენობა ორგანიზმში ცვალებადია.

სტრუქტურული აგებულების მიხედვით ლიპიდები იყოფა მარტივ ლიპიდებად, რთულ  ლიპიდებად, სტეროიდებად და ლიპიდების წარმოებულებად.

ლიპიდების მოლეკულები წყლის მოლეკულებთან კავშირს ვერ ამყარებენ, თითქოს ეშინიათ მათი და გაურბიან. ყველა მათგანს წყლის სიძულვილი აერთიანებს, ერთმანეთს პოულობენ, უკავშირდებიან და წყლის ზედაპირზე ლაგდებიან ასეთ ნივთიერებებს **ჰიდროფობურ ნივთიერებებს** უწოდებენ (ფობია შიშს ნიშნავს). ნივთიერებას, რომელიც წყალში კარგად იხსნება, წყლის მოყვარული ანუ **ჰიდროფილიური** ნივთიერება ჰქვია.  ლიპიდების ჰიდროფობურობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მემბრანისა და საერთოდ, უჯრედის სტრუქტურის ჩამოყალიბებისთვის. 
ძალზე მნიშვნელოვანია ლიპიდების ენერგეტიკული ფუნქცია. მათი წვისას, უჯრედში ნახშირწყლების წვასთან შედარებით, გაცილებით მეტი ენერგია გამოიყოფა. ამიტომ ცოცხალი ორგანიზმები ლიპიდებს ხშირად იმარაგებენ.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

**რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია** () — ავტოკეფალური, მართლმადიდებელი ეკლესია, უკავია მე–7 ადგილი მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში.

პირველი საეკლესიო ორგანიზაცია რუმინეთში IV საუკუნეში დაარსდა, ხოლო ავტოკეფალური ეკლესიის სტატუსით არსებობს 1925 წლის 4 თებერვლიდან.

ეკლესია იყოფა 5 სამიტროპოლიტო ოლქად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან საეპისკოპოსო ეპარქიებად, არის 296 მონასტერი და 97 მამათა და დედათა სავანისაგან. ჰყავს 20 მილიონიანი მრევლი.

უმაღლესი მმართველი ორგანოა წმინდა სინოდი, რომლის შემადგენლობაშიც შედის პატრიარქი და რუმინეთის ეკლესიის მღვდელმთავრები.

## პატრიარქები 
* მირონი 1925–1938
* ნიკოდიმი 1939–1948
* იუსტინიანი 1948–1977
* იუსტინი 1977–1986
* თეოქტისტე 1986–2007
* დანიელი 2007–დან

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
* რუმინეთის პატრიარქები

## რესურსები ინტერნეტში
* Romanian Patriarchy
* The Metropolitanate of Moldavia and Bucovina and the Archdiocese of Iaşi
* Boscorodirea
* Romanian Orthodox Church 
* Portal Ortodox Românesc
* Romanian Patriarchs 
* Pilgrimage Centre in Iaşi, Romania 
*Article on Romanian Orthodox Church on CNEWA website 

*
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
ეგირდირის ტბა

**ეგირდირის ტბა** () — მტკნარი ტბა თურქეთში, ტავრის მთებში, თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთით. ანთალიიდან 186 კილომეტრი. ზედაპირის ფართობი 482 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 16,5 მეტრი. ტბაში ორი კუნძულია: ჯან-ადა („სიცოცხლის კუნძული“) და ეშილ-ადა („მწვანე კუნძული“), რომლებიც ქალაქ ეგირდირთან დაკავშირებულია დამბით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* EğirdirTurkey.com 
* Eğirdir Guide and Photo Album 

კატეგორია:თურქეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

**ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია** —  მართლმადიდებლური ავტოკეფალური ეკლესია, უკავია მე–12 ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიის დიფტიქში.

ალბანეთში პირველი ქრისტიანული გაერთიანებები ცნობილია III საუკუნიდან, ხოლო პირველი საეპისკოპოსო კათედრა დაარსდა X საუკუნეში და მალევე დაექვემდებარა ეპარქიის სახით ბულგარეთის ეკლესიას, ხოლო XVIII საუკუნის II ნახევრიდან კონსტანტინოპოლის ეკლესიის იურისდიქციაშია.

ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია დააარსეს ალბანელმა ემიგრანტებმა. ამ საქმეში დიდი როლი შეასრულა ალბანეთის რელიგიურმა და პოლიტიკურმა მოღვაწემ თეოფან ნოლიმ. 1912 წელს ბერძნული ეკლესიის წინააღმდეგობის მიუხედავად ალბანეთის ეკლესიამ ავტოკეფალია მიიღო დამოუკიდებლობასთან ერთად. ენვერ ხოჯას კომუნისტურმა რეჟიმმა 1967 წელს დაწყებული ათეისტური კამპანიის შედეგად, ისევე როგორც სხვა კონფესიები, მთლიანად გაანადგურა ალბანეთის ეკლესია. მოსპო მრავალი სიწმინდე, სიკვდილით დასაჯა ან ციხეებში ამოხოცა მღვდელმთავრები. 1991 წელს კონსტანტინეპოლის პატრიარქმა აღადგინა განადგურებული საეკლესიო იერარქია.

1992 წლის 24 ივნისიდან ეკლესიას მეთაურობს ტირანისა და სრულიად ალბანეთის მიტროპოლიტი, უნეტარესი ანასტასი (წარმოშობით ბერძენი).

მართლმადიდებელია ალბანეთის მოსახლეობის 20 %. მართლმადიდებელი იყო ალბანეთის პრეზიდენტი 2002–2007 წლებში ალფრედ მოისიუ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
* ალბანეთის პატრიარქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Воскресение // Нескучный сад. — № 3 (20), 2006.
* Архиепископ Анастасий: Восстанавливая Албанскую церковь // www.pravoslavie.ru
* Мы ощущаем себя частью вселенского православия: Интервью с Блаженнейшим Анастасием, Архиепископом Тиранским и всея Албании // www.pravoslavie.ru

*
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები