open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პარმის პროვინცია

**პარმის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ემილია-რომანის რეგიონში. დედაქალაქია პარმა.

პროვინციის ფართობი 3 449 კმ²-ია, მოსახლეობა 413 198 (2005). შედგება 47 კომუნისგან.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
left|240px|პროვინციის რუკა|thumb

## სამზარეულო 
პარმა ცნობილია თავის პროშუტოთი. მთლიანად ეს არეალი კო ცნობილია სოსისების წარმოებით, ისევე როგორც პარმეზანის ყველით და პასტის ზოგიერთი სახეობით.

## სპორტი 
საფეხბურთო კლუბი პარმა 1913 წელს დაარსდა. კლუბი სერია ა-ში ასპარეზობს და საკმაოდ წარმატებულია როგორც იტალიაში, ისე ევროპის მასშტაბით. მოგებული აქვს სამი ეროვნული თასი, უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი, ორი უეფა-ს თასი, ევროპისა და იტალიის სუპერთასები.

პარმაში ასევე არსებობს რაგბის ორი კლუბი და ამერიკული ფეხბურთის კლუბი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
დავით აღმაშენებლის გამზირი

**დავით აღმაშენებლის გამზირი** (ძველი სახელწოდებები - **ალექსანდერდორფი**, მოგვიანებით - **მიხეილის** და **პლეხანოვის**)  — გამზირი თბილისში. 

თავდაპირველად ეწოდებოდა მიხეილის გამზირი, კავკასიის მეფისნაცვლის, დიდი მთავრის მიხეილ ნიკოლოზის ძე რომანოვის (ნიკოლოზ I-ის შვილი) პატივსაცემად (გამზირზე აშენებულ საავადმყოფოს დღემდე შემორჩა სახელი „მიხაილოვი“). 1918 წელს დაერქვა პლეხანოვის გამზირი რუსი მარქსისტის გიორგი პლეხანოვის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით. ეს სახელი შერჩა საბჭოთა მმართველობის პერიოდში, ხოლო 1988 წელს დავით აღმაშენებლის სახელი ეწოდა.

დავით აღმაშენებლის გამზირის რეაბილიტაცია თბილისის მერიამ 2009 წლის ბოლოს დაიწყო. გეგმის თანახმად, სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ისტორიულმა  ქუჩამ აქტიური სავაჭრო და კულტურული გამზირის  ფუნქცია შეიძინა.  

2011 წლის 23 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა და თბილისის მერმა განახლებული დავით აღმაშენებლის გამზირი გახსნეს.

## ალექსანდერდორფი
[მინი|ალექსანდერდორფის გერმანული ეკლესია, რომელიც  [1946-1947 წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ გერმანელ სამხედრო ტყვეებს დაანგრევინა]]
**ალექსანდერდორფი** (, *ალექსანდრეს სოფელი*) — ვიურტემბერგიდან გადმოსახლებული გერმანელების კოლონია ძველი თბილისის მახლობლად, სოფელ კუკიის მიმდებარე ტერიტორიაზე. დაარსდა 1818 წელს. ალექსანდერდორფი შედგებოდა ბაღებითა და ბოსტნებით გარემოცული სახლების ორი მწკრივისგან, რომელიც სოფლის მთავარ გზას (ახლანდელ დავით აღმაშენებლის გამზირი) გასდევდა. აქაური გერმანელები სოფლის მეურნეობას მისდევდნენ და პროდუქციას თბილისის ბაზრებში ჰყიდნენ. 1820 წელს ალექსანდერდორფში, ახლანდელი მარჯანიშვილის მოედნის ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლის ადგილზე, ლუთერანული ეკლესია „კირხე“ აშენდა; აქედან მოდის მარჯანიშვილის მოედნისა და ქუჩის პირვანდელი სახელწოდება — „კიროჩნაია“. 1946-1947 წლებში  საბჭოთა ხელისუფლებამ კირხე გერმანელ სამხედრო ტყვეებს დაანგრევინა.   

## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით აღმაშენებლის გამზირის ისტორიული ფოტოები // "ბურუსი"

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
კატეგორია:თბილისის ისტორია
სასაფლაო

მინი|250პქ|სასაფლაო ჩინეთში
**სასაფლაო** — მიცვალებულთა დასამარხად სპეციალურად გამოყოფილი ტერიტორია. სასაფლაოს ტიპს განსაზღვრავს ამა თუ იმ ხალხში, სარწმუნოებაში, სოციალურ ჯგუფში მიღებული დაკრძალვის წესები. 

პირველყოფილი თემური წყობილებისა და ადრინდელი ფეოდალური საზოგადოების სამარხთა ჯგუფებს სამაროვანი ჰქვია, ანტიკურ სამყაროს, ძველ აღმოსავლეთის, ხმელთაშუაზღვისპირეთისა და შავისღვისპირეთის სასაფლაოებს ჩვეულებრივ უწოდებენ ნეკროპოლისს. გამოჩენილ ადამიანთა დასაკრძალავ ადგილს პანთეონს უწოდებენ. ზოგჯერ საფლავის ქვებსა და სტელებს მხატვრული ღირებულება, ხოლო წარწერებს (ეპიტაფიები) ისტორიული მნიშვნელობა აქვს. სასაფლაოები ეკლესია-მონასტრების გვერდითაც არის მოწყობილი. XVIII—XIX საუკუნეებში რუსეთში შეიქმნა სამხედრო, საზღვაო, სატუსაღოების, ინფექციური და სხვა სასაფლაოები.

მიწაში დამარხვა დაკრძალვის ძველი და ყველაზე გავრცელებული წესია. ნიადაგში ორგანული ნივთიერებები სრულ მინერალიზაციამდე იხრწნება, გვამის გახრწნის ნორმალური პროცესისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ნიადაგის შედგენილობას (უმჯობესია ქვიშიან-ფორებიანი ნიადაგი). ცხელი ჰავის პირობებში, ზედმიწევნით მშრალ ნიადაგში გვამი მუმიფიკაციას განიცდის, ე. ი. ისე გამოშრება, რომ მისი გახრწნა შეუძლებელი ხდება. ტენიან ნიადაგში, იქ, სადაც გრუნტის წყლების დონე მაღალია, შეიძლება განვითარდეს რთული ქიმიური პროცესი, რაც ასევე შეუძლებელს ხდის გვამის მინერალიზაციას.

## გალერეა

Arlington House.jpg|არლინგტონის ნაციონალური  სასაფლაო აშშ-ში
MD.BOUALAM_photographer_a_muslim_cemetery_at_sunset_Marrakesh.jpg|მუსლიმური სასაფლაო მარაქეშში, მაროკოში
SovietGravesSaaremaa.JPG|საბჭოთა სამხედრო სასაფლაო საარემააში, ესტონეთში.
Jednorozec_cemetery.jpg|სოფლის სასაფლაო პოლონოთში
Belgian_Battery_Corner_Cemetery.jpg|სასაფლაო იპრში, ბელგიაში

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:სასაფლაოები
მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი

მინი|250პქ|მდინარე იორდანეს დასავლეთი სანაპირო
**მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი**  (, , *იეჰუდა-ვე-შომრონი*, „იუდეა და სამარია“) — რეგიონი ახლო აღმოსავლეთში. გაეროს მირ მიღებული პალესტინის გაყოფის გეგმის მიხედვით დასავლეთი სანაპიროს უდიდესი ნაწილი განკუთვნილია პალესტინის არაბული სახელმწიფოსათვის.

## რელიგიური შემადგენლობა 
75 % — მუსლიმები

17 % — იუდეველები

8 % — ქრისტიანები

## იხილეთ აგრეთვე
* პალესტინის სახელმწიფო
* იუდეა
* სამარია

## რესურსები ინტერნეტში
*Statistical Atlas of Palestine  
*Global Integrity Report: West Bank   
*Palestinian Territories  
*Palestine   
*Palestine Facts & Info   
*United Nations – Question of Palestine
*Disputed Territories: Forgotten Facts about the West Bank and Gaza Strip – from the Israeli government

## სქოლიო
კატეგორია:პალესტინა
სასაფრასი

**სასაფრასი** () — დაფნისებრთა ოჯახის ფოთოლმცვივანი ხეებისა და ბუჩქების გვარი. აქვს მთლიანი და 2—7-ნაკვთიანი  ფოთლები  აქვს. წვრილი, მომწვანო-მოყვითალო ყვავილები შეკრებილია ნახევარქოლგა ყვავილებად. ნაყოფი კურკიანაა. 

გვარში 3 სახეობაა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტისპირა შტატებში, ჩინეთის კონტინენტურ რაიონებში და კუნძულ ტაივანზე. სამკურნალო  სასაფრასი ანუ ანისულის ხე ინტროდუცირებულია სოხუმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* *Drug Digest*, "Sassafras" 

კატეგორია:დაფნისებრნი
Veriexec

**Veriexec**-ი — ფაილის ხელმოწერის ტექნიკა NetBSD ოპერაციულ სისტემაში.

ციფრული ხელმოწერების სიის ბირთში ჩატვირთვა ხდება სპეციალურად შექმნილი მოწყობილობის კვანძის (/dev/veriexec) მეშბეობით. ეს სია მოიცავს ფაილების მდებარეობას, ჰეშებს და მონდომებულ ფაილის ტიპს („DIRECT“ პროგრამებისთვის, „INDIRECT“ სკრიპტებისთვის, და „FILE“ დინამიკური ბიბლიოთეკებისთვის და ჩვეულებრივი ფაილებისთვის). ამით ბირთვს შეუძლია შეამოწმოს ციფრულად ხელმოწერილი ფაილების მონაცემები და მათი ჰეშები სანამ მათი გახსნა შესრულდება exec() ან open() სისტემის დაძახების ფუნქციით.

როდესაც Veriexec-ი არის დაშვებული დონე 0-ზე, ბირთვი მხოლოდ შენიშვნას გასცემს ხელმოწერის არდამთხვევის დროს. დონე 1-ზე, იგი არ დაუშვებს ხელმოწერის არდამთხვევის შემთხვევაში ფაილით სარგებლობას. დონე 2-ზე, არ დაუშვებს ხელმოწერილი ფაილის ხელმეორეთ შექნას ან გადაგდებას. ყველაზე მაღალ დონეზე, დონე 3, ბირთვი საერთოთ არ დაუშვებს არა ხელმოწერილი ფაილებით სარგებლობას.

## სქოლიო 
* Lymn, Brett (2003)
* The NetBSD Guide

კატეგორია:NetBSD
უშბის მყინვარი

**უშბის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. სიგრძე 5,4 კმ, ფართობი 9,5 კმ². მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2520 მეტრამდე. მყინვარის ზედაპირი ზემო ნაწილში დანაპრალებულია, ქვემოთ დაფარულია მორენული მასალით. მწვერვალების უშბისა და მაზერის კალთებზე იერთებს ორ მცირე, ხოლო შუაწელში, მარჯვნიდან — უფრო დიდ შენაკადს. საზრდოობს მწვერვალების მაზერის, უშბის, შჩუროვსკისა და შხელდის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით და თოვლის ზვავებით. მყინვარის ბოლოდან გამოდის მდინარე დოლრაჭალის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ერთ-ერთ შემდგენელი, რომელიც 200 მ სიმაღლის ვერძის შუბლებზე ჩანჩქერებს ქმნის.

## იხილეთ აგრეთვე
* უშბა
* შხელდის მყინვარი

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ძინალი

**ძინალი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. წარმოადგენს ტვიბერის მყინვარის მარცხენა შენაკადს. სიგრძე 4,3 კმ, ფართობი 4,7 კმ². საზრდოობს მწვერვალ კულაკთაუს კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარებით. ძინალის ფირნში (ზღვის დონიდან 3150 მ) თოვლის ზედაპირზე არის წითელი წყალმცენარეები. მისასვლელი გზაა სოფელ ჟაბეშიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ტვიბერი

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ოფოფი

**ოფოფი** () — მცირე ზომის ფრინველი გრძელი და ვიწრო ნისკარტითა და მარაოსებრი ქოჩრით. ის ფართოდაა გავრცელებული ევროპისა და აზიის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილებში, აგრეთვე აფრიკის თითქმის მთელ ტერიტორიაზე. მათი ყველაზე საყვარელი საცხოვრებელი ადგილია ღია და ნათელი ტერიტორიები მცირე ბუჩქნარებითა და ხეებით, როგორიცაა სავანები, მდელოები და საძოვრები. ისინი აგრეთვე გვხვდებიან კულტივირებულ ლანდშაფტებში, როგორიცაა ხილის ბაღები და ვენახები. ოფოფი დიდ დროს ატარებს მიწაზე მწერებზე ნადირობაში.

ოფოფი ყაპყაპისნაირთა რიგის ერთადერთი წარმომადგენელია ოფოფისებრთა ოჯახიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ყაპყაპისნაირნი
კატეგორია:აფრიკის ფრინველები
შდავლერი

**შდავლერი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, შდავლერის ქედზე. ვრცელდება მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — ნენსკრის აუზში. სიგრძე 3,2 კმ, ფართობი 2,3 კმ². შდავლერის მყინვარის ენის სიმაღლე მდებარეობს ზღვის დონიდან 2680 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს მწვერვალ შდავლერის ჩრდილო-დასავლეთ კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით. მისასვლელი გზაა სოფელ ტიტიდან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
დავით გამრეკელი

**დავით ალექსანდრეს ძე გამრეკელი** (დ. 27 ივლისი, 1911, ჭიათურა — გ. 29 ნოემბერი, 1977, მოსკოვი) — ქართველი საოპერო მომღერალი, ბარიტონი, საქართველოს სახალხო არტისტი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, პროფესორ ვრონსკის კლასით. იმავე წელს ახალგაზრდა ქართველმა ბარიტონმა თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე იმღერა ელეცკის პარტია პეტრე ჩაიკოვსკის ოპერაში „პიკის ქალი“. 1937 წელს მოსკოვში, ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაზე, მომღერალმა დიდი წარმატებით შეასრულა კიაზოს პარტია ზაქარია ფალიაშვილის „დაისიდან“. კიდევ ერთი წლის შემდეგ გამრეკელი ვოკალისტთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი გახდა. მომდევნო პერიოდში თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე მან წამყვანი პარტიები იმღერა ქართულ და უცხოურ ოპერებში. 1943 წელს მომღერალს საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა. სულ მალე გამრეკელის შემოქმედებით ცხოვრებაში ახალი ეტაპი დადგა — ის მოსკოვის დიდ თეატრში სოლისტად მიიწვიეს. საბჭოთა კავშირის მთავარ სცენაზე ქართველმა ბარიტონმა რვა წელი, 1944-დან 52-მდე, გაატარა.

თავისი შემოქმედებითი ცხოვრების მანძილზე დავით გამრეკელმა ოცდაათამდე საოპერო პარტია შეასრულა. შთამბეჭდავია მათი ჩამონათვალი: ჩაიკოვსკის ევგენი ონეგინი, ჯუზეპე ვერდის რიგოლეტო,  ჟერმონი და რენატო,  ჟორჟ ბიზეს ესკამილიო და სხვ. გრამფირფიტაზე ჩაწერილია ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერა „სადკო“, სადაც გამრეკელს პარტნიორობას უწევდნენ სახელგანთქმული საბჭოთა მომღერლები ბარსოვა, ხანაევი, რეიზენი, პეტროვი. განუმეორებელი იყო გამრეკელის მიერ მშობლიურ თბილისში შესრულებული პარტიები ქართულ ოპერებში „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „თქმულება შოთა რუსთაველზე“. 1944 წელს მან, კიდევ ერთ ცნობილ ქართველ მომღერალ დავიდ ბადრიძესთან ერთად, მონაწილეობა მიიღო სიკო დოლიძისა და დავით რონდელის ფილმში „ჯურღაის ფარი“, რომელმაც მოგვიანებით სტალინური პრემია დაიმსახურა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 95,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*სტატია დავით გამრეკელის შესახებ (რადიო "თავისუფლება")

 
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი  28 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
სასაქმო

**სასაქმო** — სადავო, სასამართლო საქმე ძველ საქართველოში. სამართლებრივი წიგნთაგან ტერმინი „სასაქმო“ მხოლოდ გიორგი ბრწყინვალის სამართალში იხმარება (შესავალი, მ. 26).  იგი ზოგადი შინაარსისა იყო, აღნიშნავდა როგორც საერო, ისე საეკლესიო იურისდიქციის სრულიად სხვადასხვანაირ საქმეებს, სასისხლო და სამოქალაქო ხასიათის ყოველგვარ სამართალდარღვევებსა თუ მათს გამო წამოჭრილ დავებს („რა რიგად ვის რა ეყოს ერთმანეთის ავი, სისხლი დგეს ანუ სხუა სასაქმო რა გინდა რა იყოს“).
## ლიტერატურა
**დოლიძე ი.,* გიორგი ბრწყინვალის სამართალი, თბ., 1957

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
IPFilter

**IPFilter** (შემოკლებით **IPF**) — მოდული, რომელიც ასრულებს ფაირვოლის როლს სხვადასხვა ოპერაციულ სისტემაში: იუნიქსი, ლინუქსი, BSD. IPFilter-ს აქვს IPv4-ის და IPv6-ის პროტოკოლის მხარდაჭერა და არის მდგომარეობის მქონე ფაირვოლი.

იგი შესაძლოა იყოს ინტეგრირებული იუნიქსის ბირთვში, ან იყოს დინამიურად ჩატვირთული მუდული. მისი ავტორია დარენ რიდი (Darren Reed).

## სხვაობები 
* მეხსიერებაში ორი კონფიგურაცია არის შეტანილი; ერთი აქტიური და მეორე არა აქტიური. პირველი კონფიგურაციიდან მეორე კონფიგურაციაზე გადასვლა შესაძლოა ახალი კონფიგურაციის გასასინჯად, სინჯვის შემდეგ კი შესაძლოა პირველ კონფიგურაციაზე დაბრუნება შემდეგი ბრძანების მეშვეობით: ipf -s ; sleep 10 ; ipf -s. პრაქტიკულად არცერთ კომერციულ ფაირვოლს შეუძლია ამის გაკეთება ;

* რადგან იგი ფუნქციონირებას ბევრ მრავალპლატფორმულ იუნიქსისნაირ ოპერაციულ სისტემებზე ასრეულებს მისი გამოყენება შესაძლოა უმრავლეს მოწყობილობაზე (PC, სერვერი RISC პროცესორის აღჭურივილი, PlayStation, Mac…)

* უსაფრთხოების გამო IPF-ი ქსელის სერვისების ინსპექციას მინიმალურად უზრუნველყოფს ბირთვის ზონაში ყოფნისას. რადგან სერვისების ინსპექცოა რთული პროცესია, ყოველივე ბუგს შეიძლება ოყოს კრიტიკული დონის და შესაძლებლობა ნისცეს პირატს რომ კომპიუტერში შეახწიოს. მხოლოდ ხშირად ნახმარი პროტოკოლები (როგორიცაა FTP, H323 ან IKE) არიან ანალიზირებული ბირთვის ზონაში ყოფნისას. სხვა სერვისების ანალიზირებისთვის საჭიროა პროქსის დაყენება, რომელიც მომხმარებლის ზონაში მოქმედებს ;

* IPF-ის (როგორც PF-ს) სერვისების ანალიზის პროცესი პროქსების მეშვეობით აფერხებს ანალიზის სიჩქარეს და ანალიზს შეძლებელს ხდის ზოგიერთი პროტოკოლითვის თუ მისთვის პროქსი არ არსებობს, მაგალითად RPC-სთვის არ არსებობს პროქსი ;

* როგორც უმთავრესი თავისუფალი ფაირვოლო, IPF-ს არ აქვს IPsec-ის, IDS-ების, და აუთანთირების სერვერების მხარდაჭერა, ასეთი ამოცანისთვის სხვა BSD მოდულების გამოყენებაა საჭიროაღჯურივილი ;

## ოპერაციული სისტემები 
IPFilter-ი არის ინტეგრირებული :

* FreeBSD v2.2 ვერსიიდან;
* NetBSD  v1.2 ვერსიიდან ;
* Solaris 10 ვერსიიდან.

ადრე იგი მოყვებოდა OpenBSD-ის, 3.0 ვერსიამდე, შემდეგ იგი Packet Filter-მა შეცვალა რადგან IPFilter-ის ლიცენზია არ იძლევდა შეცვლილი კოდის გამოქვეყნებას, შემდეგ კი დაშვებული იქნა მაგრამ უკვე გვიან იყო.

ოპერაციული სისტემები რომლებზეც IPFilter-ს შეუძლაი მოქმედება :

* 386BSD 1.1-დან 4-მდე ;
* FreeBSD 2.0.0-დან 2.2.8-მდე ;
* IRIX 6.2 და 6.5 ;
* HP-UX 11.00 (IPFilter 4.0alpha*) ;
* Linux 2.4-დან 2.6-მდე ;
* NetBSD 1.0-დან 1.4-მდე ;
* OpenBSD 2.0-დან 3.5-მდე ;
* QNX 6 ;
* Solaris eდა Solaris-x86 2.3-დამ 10-მდე ;
* SunOS 4.1.3-დან 4.1.4-მდე ;
* Tru64 5.1a.

## იხილეთ აგრეთვე 
* iptables
* ipfw
* Packet Filter

## რესურსები ინტერნეტში 
*  IPFilter Homepage
*  The IPFilter FAQ by Phil Dibowitz
*  IPFilter How-To 
*  Current IPFilter license 
*  FreeBSD handbook - The IPFILTER (IPF) Firewall

## სქოლიო 
კატეგორია:ფაირვოლი
კატეგორია:საინფორმატიკო უშიშროება
კატეგორია:BSD
სასახლე

[მინი|[იუსტიციის სასახლე (პარიზი)|იუსტიციის სასახლე, პარიზი, საფრანგეთი]]
[მინი|სამეფო სასახლე, [პარადსასვარი, უნგრეთი]]
**სასახლე** — მონუმენტური, საზეიმო დანიშნულების შენობა. თავდაპირველად მხოლოდ ხელისუფლების, შემდეგ კი საზოგადოების მაღალი ფენის წარმომადგენლობის რეზიდენციაც იყო.

საქართველოში სასახლეების არქიტექტურა უძველესი დროიდან არის ცნობილი. მატიანეში ხშირია სამეფო და ფეოდალური სასახლეების ხსენება, მაგრამ რეალურად თითო-ოროლაა გადარჩენილი და ისიც ნანგრევების სახით. წერილობითი წყაროებიდან ირკვევა, რომ თბილისის სამეფო რეზიდენცია XII საუკუნეში, ისანში მეტეხის ტაძრის გვერდით, მტკვრის კლდოვან ნაპირზე მდებარეობდა და მისი დარბაზები მოხატული იყო ქვეყნის სამხედრო ისტორიის სცენებით. ძველ სასახლეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია გეგუთის სასახლე. კახეთში შემონახულია ნეკრესის მონასტრისა და ჭერემის საეპისკოპოსო სასახლეების, აგრეთვე ვაჩნაძიანისა და ვანათის ფეოდალური სასახლეების ნანგრევები. საქართველოში, მისი ისტორიულ-სოციალური ვითარების გამო, თვით XIX საუკუნებამდე ფეოდალური სასახლე ვერ გამოეთიშებოდა სიმაგრეს, ვერ უგულებელყოფდა სათავდაცვო საშუალებებს.

დღეს ტერმინი „სასახლე“ აღარ აღნიშნავს ნაგებობის ერთ გარკვეულ ტიპს. სასახლეს ეკისრება რამდენიმე ფუნქცია, მაგ., სპორტის სასახლის გამოყენება შეიძლება, როგორც ჰოკეის სათამაშოდ, ისე საგამოფენო დარბაზად, აუდიტორიად. თანამედროვე არქიტექტურამ შექმნა ახალი სასახლეები: ყრილობათა სასახლე,, მოსკოვის კრემლში, კულტურის, პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეები და სხვა.

## ლიტერატურა
**ბერიძე ვ.,* ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974;

*
სამურის ქედი

**სამურის ქედი** () — ქედი აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში, დაღესტნის რესპუბლიკაში. მიეკუთვნება გვერდითი ქედის სისტემას. წარმოადგენს მდინარეების სამურისა და გიულგერიჩაის წყალგამყოფს. გადაჭიმულია დიულთიდაღის ქედიდან აღმოსავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდინარე სამურის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ 115 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლეა 3849 მ (ალახუნდაღი). 

სამურის ქედი უმეტესად აგებულია თიხაფიქლებით. გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ აგრეთვე შავი თიხოვანი ფიქლები, რომლებიც ზოგან ამონთხეულია მყარი კირქვების სახით. 

განვითარებულია ზომიერად კონტინენტური კლიმატი. იცის რბილი ზამთარი, ნალექები ცოტაა. თხემი თითქმის გაშიშვლებულია, ქვემოთ და აღმოსავლეთით გაბატონებულია ალპური და სუბალპური მდელოები და მდელოსტეპი, აღმოსავლეთ ნაწილში ფართოფოთლოვანი ტყის უბნებია. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
გორიციის პროვინცია

**გორიციის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია გორიცია.

1924—1927 წლებში მიეკუთვნებოდა უდინეს პროვინციას. გარკვეული კომუნები, რომლებიც ადრე გორიციას მიეკუთვნობოდა, დღეს სლოვენიის ტერიტორიაზეა. პროვინციის ფართობი 466 კმ²-ია, მოსახლეობა 136 491 (2001). შედგება 25 კომუნისგან. მოსახლეობის დაახლოებით 11% ეთნიკურად სლოვენიელია. იტალიური კანონმდებლობა უზრუნველყოფს სლოვენიურენოვანი უმცირესობის დაცვას, რომლებიც თავს იყრიან 9 კომუნაში.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია იმ კომუნათა სია, რომელთა მოსახლეობაც 5 000 ადამიანს აჭარბებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
თბილისა

**თბილისა**, **თბილისი** — ხეობის ტიპის სამხრეთ-აღმოსავლეთური ექსპოზიციის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ბუბისწყლის მარცხენა შენაკადის თბილისას აუზში. საშუალო ზომის მყინვარია. სიგრძე 3,3 კმ, ფართობი 3,8 კმ². სიმაღლე ზღვის დონიდან 2770 მ. როგორც ცნობილია XX საუკუნეში დაიწყო გლობალური დათბობა, რამაც მაგ., საქართველოში გამოიწვია მყინვართა დამოკლება და დათხელება. ამ საკითხების შესწავლა დაევალა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტს, სადაც კვლევებს უშუალოდ ხელმძღვანელობდა აკადემიკოსი თეოფანე დავითაია. შედეგად აქ მრავალი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა დეტალური გლაციოლოგიური, ჰიდროლოგიური და მეტეოროლოგიური დაკვირვებები. დადგინდა, რომ, როგორც ყველა მყინვარი, ასევე „თბილისაც“ უკან იხევს.

თეოფანე დავითაიამ სწავლის პროგრამაში ჩართო მყინვარის ზედაპირის ტემპერატურაზე დაკვირვება. გამოვლინდა, რომ მყინვარის ზედაპირის ტემპერატურა დადებითი იყო, ხოლო მიმდებარე ჰაერისა კი უარყოფითი. ეს აღმოჩენა მკვლევარმა ახსნა ადამიანის სამეურნეო საქმიანობით გამოწვეული ატმოსფეროს დაჭუჭყიანებით (ე.ი. ანთროპოგენური დაჭუჭყიანება). მიმდინარეობდა მყინვარის ზედაპირის ანთროპოგენური მტვერის თხელი ფენით დაფარვა, რის გამოც იზრდებოდა ზედაპირის მიერ მზის სითბური ენერგიის შთანთქმის უნარი და შედეგად მყინვარი იხევდა უკან. ამის შედეგად შეიძლება ითქვას, რომ თბილისა არის საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო უკეთ შესწავლილი მყინვარი.

## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
უდინეს პროვინცია

**უდინეს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია უდინე.

პროვინციის ფართობი 4 905 კმ²-ია, მოსახლეობა 536 716 (2008). ზღვაზე გასასვლელი სანაპირო ხაზის სიგრძეა 16 კმ. შედგება 137 კომუნისგან.

## კომუნები
2008 წლის 30 აპრილის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ პირველი ათი კომუნა იყო:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* Portal of Udine and Province 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ჟან ნიკო

მინი|ჟან ნიკო
**ჟან ვილმან ნიკო** (; 1530—1600) — ფრანგი დიპლომატი და სწავლული.

## ბიოგრაფია
დაიბადა სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ნიმში.1559-1561 წწ. იყო საფრანგეთის ელჩი პორტუგალიაში.

პორტუგალიაში ელჩად გააგზავნეს, რათა განეხილა 6 წლის პრინცესა მარგარიტა დე ვალუასა და 5 წლის სებასტიან I-ის ქორწინების საქმე. 

პორტუგალიიდან დაბრუნების შემდეგ შეიძინა თამბაქოს პლანტაციები. ესპანეთიდან საფრანგეთში გააგზავნა თამბაქო, რომლის აქტიური მომხმარებელიც გახდა ეკატერინე მედიჩი. 

მისი სახელის პატივსაცემად ნარკოტიკულ ნივთიერებას, რომელსაც შეიცავს თამბაქო, ეწოდა ნიკოტინი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Website dedicated to Nicot's *Thresor*  
*-Search the *Thresor* online 

კატეგორია:დაბადებული 1530
კატეგორია:გარდაცვლილი 1600
კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:თამბაქოს ისტორია
ნუკატლის ქედი

**ნუკატლის ქედი** () — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. მდინარეების ავარიის ყოისუსა და ყარაყოისუს აუზების წყალგამყოფი. სამხრეთ კალთებზე ჭარბობს გვალვაგამძლე ნახევრადბუჩქნარები და ბალახოვანი ქსეროფიტები. ჩრდილოეთ კალთებზე არის მთის სტეპები და მდელოები, რომლებიც თანდათანობით სუბალპურ მდელოებში გადადიან. 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
პორდენონეს პროვინცია

**პორდენონეს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია პორდენონე.

პროვინციის ფართობი 2 273 კმ²-ია, მოსახლეობა 286 198 (2001). შედგება 51 კომუნისგან.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია მნიშვნელოვანი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  
* the Official Website for Tourism in the Province of Pordenone (in Italian)

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
აბიშირა-ახუბა

**აბიშირა-ახუბა** () — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. კავკასიონის გვერდითი ქედის ნაწილი მდინარე დიდ ლაბასა და მდინარე დიდ ზელენჩუკს შორის. მაქსიმალური სიმაღლე 3236 მ (მთა ჩილიკი). სიგრძე 40 კმ. აგებულია დანალექი, ნაწილობრივ ამონთხეული ქანებით და კრისტალური ფიქლებით. ფერდობებზე ფოთლოვანი ტყეებია, ზემოთ – წიწვნარი, თხემზე – სუბალპური და ალპური მდელოებია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ქედები
გიმრის ქედი

**გიმრის ქედი** () — ქედი ჩრდილოეთ კავკასიაში, აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. გადაჭიმულია მდინარეების ავარიის ყოისუსა და სულაკის გასწვრივ 60-65 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2338 მ. აგებულია კირქვებით. კალთებზე მთის სტეპი და მდელოებია, იზრდება მთის ქსეროფიტული მცენარეულობა, გვხვდება ტყეებიც. 

## ლიტერატურა
* Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.

კატეგორია:რუსეთის ქედები
ჩათის მყინვარი

**ჩათის მყინვარი**, **ჩაჩი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, ხოხის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. განფენილია მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის — ამალის სათავეში. სიგრძე 4,2 კმ, ფართობი 3,7 კმ². საზრდოობს მწვერვალების მაილისა და მყინვარწვერის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ამალი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩათა

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
სასვრეტელა

მინი
**სასვრეტელა**, *დრელი* (გერმ. Drillbohrer) — ლითონში, ხეში ან სხვა მასალაში ნახვრეტების გასაკეთებელი ხელის მანქანა. შეიძლება ჰქონდეს ელექტრული ან პნევმატიკური ამძრავი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ხელის იარაღები
ბოღოსის ქედი

**ბოღოსის ქედი** () — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. შედის აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. წარმოადგენს ბოღოსის მთიანი მასივის ნაწილს. კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედს გამოეყოფა სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ და გადაჭიმულია მეჩიკალის მთიდან ხაპურდის უღელტეხილამდე დაახლოებით 72 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალია ადალა-შუხგელმერი (4151 მ). ბოღოსის ქედი მდინარეების ანდის ყოისუსა და ავარიის ყოისუს აუზების წყალგამყოფია. რელიეფი ციცაბოა, კლდოვანი. მწვერვალებზე მყინვარებია (გამყინვარების საერთო ფართობი 20 კმ²). ბოღოსის მასივი კავკასიონის მეგანტიკლინორიუმის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ქედის გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ მძლავრი სისქის თიხოვანი ფიქლები და ქვიშაქვები. კალთები შემოსილია ქსეროფიტული ბუჩქებით, სუბალპური და ალპური მდელოებით. ქედის ფარგლებშია აღკვეთილები.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ანზორ კავსაძე

**ანზორ კავსაძე** (დ. 7 აგვისტო, 1930, ჭიათურა — გ. 2008, თბილისი) — ქართველი საგუნდო დირიჟორი, მუსიკოსი, პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1970). საქართველოს ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლ — ერისიონის სამხატვრო ხელმძღვანელი 1957-1966 წლებში. ცნობილი მომღერლის სანდრო კავსაძის შვილიშვილი. ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1958).

## ბიოგრაფია
ანზორ კავსაძე დაიბადა 1930 წელს ჭიათურაში. საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მოეწყო, პარალელურად თბილისის II მუსიკალურ ტექნიკუმში საგუნდო ხელოვნების შესწავლა დაიწყო გრიგოლ კაპანაძესთან, რომელიც შთააგონებდა მას მომავალ პროფესიას - დირიჟორობას. შემდეგ იგი ნიჭიერ ბავშვთა მუსიკალურ სკოლა-ინტერნატში შედის, იქიდან კი უკვე 1951 წელს თბილისის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში აბარებს და 1956 წელს წარჩინებით ამთავრებს გიორგი ხახანაშვილის კლასს. მცირე ხნით სანდრო ინაშვილთანაც ეუფლება ვოკალს. შემდეგ სწავლას აგრძელებს ასპირანტურაში, ჯერ საგუნდო-სადირიჟორო განხრით, ხოლო 1961 წლიდან - სიმფონიურ-საოპერო დირიჟორის ოსტატობის დასაუფლებლად.

1949 წელს მღეროდა ბიძის, მიხეილ კავსაძის, გუნდში, სადაც სიმღერამ მას ბევრი რამ შესძინა. ანზორ კავსაძის მიერ ჭიათურაში მომზადებულმა გუნდმა 1951 წლის ოლიმპიადაზე პირველი ადგილი დაიკავა.

1952 წლიდან მუშობდა თავის მასწავლებელ გიორგი ხახანაშვილთან ერთად რადიოკომიტეტის კაპელაში.

1954 წლიდან კონსერვატორიის საოპერო სტუდიის გუნდის ქორმეისტერია, 1956 წლიდან - სახელმწიფო კაპელის დირიჟორი, ხოლო მომდევნო წლიდან საქართველოს ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის მხატვრული ხელმძღვანელია. 1958 წელს ანსამბლმა ქართული ხელოვნების მეორე დეკადაზე მოსკოვში თავი ისახელა კარგი რეპერტუარითა და დახვეწილი შესრულებით. ამავე წელს მიენიჭა ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.

1951 წლიდან საქართველოს რადიოს კაპელის დირიჟორი და მომღერალია, შემდეგ კონსერვატორიასთან არსებული გუნდისა და სახელმწიფო ფილარმონიის კაპელის დირიჟორი. 1957-1966 წლებში საქართველოს ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო დამსახურებული ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ანზორ კავსაძე 
*ანზორ კავსაძის ბიოგრაფია
 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
მოსე ხონელი

**მოსე ხონელი** — ქართველი მწერალი. კლასიკური ხანის ქართული საერო მწერლობის ძეგლის „ამირანდარეჯანიანის“ ავტორი. 

ბიოგრაფიული ცნობები მოსე ხონელის შესახებ არ მოგვეპოვება. მოსე ხონელს „ამირანდარეჯანიანის“ ავტორად მიიჩნევენ იმ ტრადიციის საფუძველზე, რომელიც მომდინარეობს ფსევდორუსთველური სტროფიდან: „ამირან დარეჯანის ძე მოსეს უქია ხონელსა“. 

შალვა ნუცუბიძე მოსე ხონელს წარმართულ-მითოლოგიური „ამირანიანის“ ავტორად თვლის; ძეგლის ინგლისურ ენაზე მთარგმნელები დ. ლანგი და მ. ოუენი თვლიან, რომ მოსე ხონელი მთარგმნელ-ადაპტატორია და ფოლკლორული ვერსია „ამირანდარეჯანიანის“ გავლენითაა შექმნილი.

## ლიტერატურა
*ალ. ბარამიძე, ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, I თბილისი, 1945
*მ. ჯანაშვილი, მოსე ხონელი და მისი „ამირანდარეჯანიანი“, ტფილისი, 1895
*ვ. მაღალაფერიძე, „ამირანდარეჯანიანის“ ტიპოლოგიისათვის, თბილისი, 1989, (საკანდიდატო დისერტაცია)
*კ. კეკელიძე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, II, თბილისი, 1981
*იუსტ. აბულაძე, „ამირანდარეჯანიანის“ წარმოშობის საკითხისათვის, „საბჭოთა ხელოვნება“, 1936, N 3

## რესურსები ინტერნეტში
* მოსე ხონელი
* მოსე ხონელი buki.ge-ზე 
* მოსე ხონელი - ამირანდარეჯანიანი

კატეგორია:ქართველი მწერლები
გივი კვანჭახაძე

**გივი შალვას ძე კვანჭახაძე**  (დ. 7 თებერვალი, 1927, თბილისი, — გ. 22 დეკემბერი, 1995,თბილისი) — ქართველი ჰიგიენისტი, პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1969 წ.), პროფესორი (1970 წ.), თსსი–ს ზოგადი ჰიგიენის კათედრის გამგე (1986 – 1995 წწ.), სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი (1973 – 1994 წწ.), მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1989 წ.), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1990 წ.).

## ბიოგრაფია
გივი კვანჭახაძემ 1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტი, 1954 წელს დაამთავრა თსსი–ის შრომის ჰიგიენის კათედრის ასპირანტურა, 1954 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის, ხოლო 1989 წელს მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. მისი სადისერტაციო ნაშრომები ეხებოდა ჭიათურის მანგანუმის საბადოების მიწისქვეშა მუშების ავადობასა და შრომის პირობების გაუმჯობესების ღონისძიებების საკითხებს, თამბაქოს მრეწველობის მუშათა შრომის ჰიგიენის პრობლემებს. ავტორია 100–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთა შინაარსიც უკავშირდება ადამიანის ჯანმრთელობის დაცვას გარემოს მავნე ზემოქმედებისაგან.

1954 წლიდან იყო საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს რესპუბლიკური სან–ეპიდსადგურის სამრეწველო ჰიგიენის განყოფილების გამგე, ნ. მახვილაძი სახელობის შრომის ჰიგიენის და პროფდაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანნამშრომელი, სოფლის მეურნეობის შრომის ჰიგიენის სექტორის და საწარმოო აეროზოლების ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, თსსი–ის შრომის ჰიგიენის კათედრის ასისტენტი.
გ. კვანჭახაძე 1986 წლიდან – 1995 წლამდე იყო თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ჰიგიენის კათედრის გამგე (ამჟამად თბილისის სახ. სამედიცინო უნივერსიტეტის პრევენციული მედიცინის და გარემოს ჯანმრთელობის დეპარტამენტი), 1973 წლიდან – 1994 წლამდე თსსი–ს  სანიტარულ–ჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი (ამჟამად თსსუ–ის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ფაკულტეტი).

იყო საქართველოს ჰიგიენისტთა სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს სანეპიდსამმართველოსთან არსებული სანეპიდსაბჭოს წევრი, მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის და მედიცინის და ადამიანის ეკოლოგიის მეცნიერებათა აკადემიების აკადემიკოსი.

1990 წელს მიიღო საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.
1982 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით, სამედიცინო მეცნიერებათა დარგში სამეცნიერო–პრაქტიკული კადრების მომზადების საქმეში გაწეული საქმიანობისათვის.

გივი კვანჭახაძე გარდაიცვალა 1995 წელს.

## ლიტერატურა
* ტრადიციებით მომავლისკენ, თსსუ–ის საიუბილეო კრებული, თბ. 2010. I$BN 978–9941-O–2788–8.
* ... და სიკეთე დატოვა ამქვეყნად, რედაქტორი აკად. ვადიმ სააკაძე, თბ., 2009. I$BN 978-99940-938-7-8.

კატეგორია:ქართველი ჰიგიენისტები
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
ფროზინონეს პროვინცია

**ფროზინონეს პროვინცია** ()  — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ფროზინონე. პროვინციის ფართობი 3 247 კმ²-ია, მოსახლეობა 486 093 (2019).

პროვინცია შეიქმნა 1926 წელს, სამეფო დეკრეტის საფუძველზე, ლაციოსა და კამპანიის რეგიონების ტერიტორიებზე. კამპანიის არეალი მდინარე ლირი-გარილიანოს მარცხნივ მდებარეობდა. სორას რაიონი, კომინოს ხეობა, კასინოს რაიონი, ფორმიისა და გაეტის ყურეები, პონტინის კუნძულები კი საუკუნეთა მანძილზე ნეაპოლის სამეფოს ეკუთვნოდა და ტერა-დი-ლავოროს პროვინცია ეწოდებოდა.

## კომუნები 
პროვინცია 91 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია მათ შორის მოწინავე ათეული მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ტრიესტის პროვინცია

**ტრიესტის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულიას რეგიონში. დედაქალაქია ტრიესტი.

პროვინციის ფართობი 212 კმ²-ია, მოსახლეობა 236 520 (2009). ზღვაზე გასასვლელი სანაპირო ხაზის სიგრძეა 48,1 კმ. შედგება 6 კომუნისგან.

## ისტორია
ტრისეტის პროვინცია 1920 წელს შეიქმნა და მოიცავდა დღეს არსებულ ტერიტორიებს, ისევე როგორც კრასის პლატოსა და შიდა-კარნიოლის რეგიონის მნიშვნელოვან ნაწილებს. ეს უკანასკნელი დღეს სლოვენიის ტერიტორიაზეა. 1923—1943 წლებში ასევე მოიცავდა სხვა რამდენიმე კომუნას, რომლებიც დღეს სლოვენიის მუნიციპალიტეტებს წარმოადგენენ.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1947 წელს, ტრიესტის თავისუფალ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა თავისუფალი მმართველობის სისტემა. 1954 წლის 26 ოქტომბერს, იტალიამ და იუგოსლავიამ ტერიტორია დე-ფაქტო გაიყვეს. *ზონა ა* ტრიესტის პროვინცია გახდა, *ზონა ბ* კი იუგოსლავიის ნაწილი გახდა. იტალიის შეამდგენლობაშ ტრისეტის პროვინცია ფორმალურად 1977 წლის 11 ოქტომბერს შევიდა ოზიმოს ხელშეკრულებით.

## კომუნები
ცხრილში მოცემულია ტრიესტის პროვინციაში შემავალი 6 კომუნა:
მინი|250პქ|მარცხნივ|პროვინციის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
რიეტის პროვინცია

**რიეტის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია რიეტი.

პროვინციის ფართობი 2 749 კმ²-ია, მოსახლეობა 153 258 (2005). შედგება 73 კომუნისგან. შეიქმნა 1927 წელს.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის 10 კომუნა, რომელთა მოსახლეობაც 3 000 ადამიანს აღემატება (2010):

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
სასილოსე კულტურები

**სასილოსე კულტურები** — სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, რომლებიც მოჰყავთ სილოსის დასამზადებლად. სასილოსე კულტურებს განეკუთვნება სიმინდი, სორგო, მზესუმზირა, შვრია, ცერცველა, ბარდა, გულისპირა და სხვა. სასილოსედ იყენებენ აგრეთვე მარცვლოვანი და პარკოსანი მცენარეების ნარევს: შვრია:ცერცველას, შვრია-ბარდას, შვრია-ცულისპირას და სხვა. 

ნორმალურ აგრო-ტექნიკურ პირობებში სასილოსე კულტურებს უხვად უვითარდებათ მწვანე მასა. მოსავლის აღება და დასილოსება მექანიზებული წესით ტარდება. მთავარი სასილოსე კულტურები არის სიმინდი. საკვებად საუკეთესოა მისი საშუალო და საგვიანო ჯიშები და ჰიბრიდები. სასილოსე მასას იღებენ სიმინდის დაბაზებისას (ცვილისებრ სიმწიფეში).

## ლიტერატურა
კატეგორია:სასილოსე კულტურები
შხარის მყინვარი

**შხარის მყინვარი** — სამხრეთული ექსპოზიციის ხეობის რთული ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. შხარის მყინვარის სათავეში სამი ყინულვარდნილია. საზრდოობს მწვერვალ შხარის სამხრეთ კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებითა და თოვლის ზვავებით. შხარის მყინვარი შედგება სამი ნაკადისაგან, რომლებიც ზღვის დონიდან 2900 მეტრზე ერთდება. აქედან კი მყინვარის ენას სამხრეთ-დასავლეთური მიმართულება აქვს.

მყინვარის ენა საკმაოდ დანაპრალებულია, განსაკუთრებით მისი მარჯვენა მონაკვეთი. შუა ნაწილიდან მყინვარის ზედაპირი იფარება ფხვიერი მასალით. მისი ზედაპირი მდიდარია აბლაციური ფორმებით (მაგიდები, ჭიანჭველას გროვები და სხვა). მყინვარის სიგრძე (ცენტრალური ნაკადიდან) 5,19 კმ, ხოლო ფართობი 3,55 კმ²-ია. მყინვარის ენა ზღვის დონიდან 2540 მეტრზე მთავრდება. რადგან მყინვარის ზედაპირი დაფარულია საკმაოდ სქელი ნაშალი მასალით, ამიტომ ყინულის დნობა ძალზე სუსტია. მისასვლელი გზა ადის სოფელ ჟიბიანიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* მწვერვალი შხარა

## ლიტერატურა
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014;

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
მარიანო რახოი

**მარიანო რახოი ბრეი** (; დ. 27 მარტი, 1955, სანტიაგო-დე-კომპოსტელა, ესპანეთი) — ესპანელი პოლიტიკოსი. ესპანეთის არჩეული პრემიერ-მინისტრი 2011 წლის 20 ნოემბრიდან. თანამდებობა დაიკავა 2011 წლის 21 დეკემბერს. ოპოზიციის ლიდერი 2004-2011 წლებში. 2004 წლიდან ესპანეთის დეპუტატთა კონგრესის წევრია.

1999-2004 წწ. რამდენიმეჯერ ფლობდა სხვადასხვა სამინისტროს მინისტრთა პორტფელებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Personal page 
*Extensive biography by CIDOB 

კატეგორია:ესპანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სასილოსე ნაგებობები

**სასილოსე ნაგებობები**  — სილოსის ჩასაყრელი და შესანახი ნაგებობები. მათი ძირითადი დანიშნულებაა სილოსის დაცვა ჰაერის,  წყლის მოქმედებისა და გაყინვისაგან.  სასილოსე ნაგებობები არის ტრანშეის, კოშკისა და ორმოს სახისა. ტრანშეის სასილოსე ნაგებობებს აწყობენ ამაღლებულ ადგილებზე, ბაქნებზე, რომელთაც აქვთ ზედაპირული წყლების ჩასადენი და სატრანსპორტო საშუალების მისასვლელი ქანობები. განასხვავებენ მიწისზედა, ნახევრად ჩაღრმავებული და ჩაღრმავებულ ტრანშეებს.

*მიწისზედა ტრანშეებს* აგებენ ისეთ ადგილებში, სადაც რელიეფი სწორია და გრუნტის წყლების დონე მაღალია.

*ჩაღრმავებულ და ნახევრად ჩაღრმავებულ ტრანშეებს*  აწყობენ თიხის და თიხნარ ნიადაგებში. ამგვარი ტრანშეების სიგანე ორჯერ მაინც უნდა აღემატებოდეს სატრანსპორტო, სატკეპნი აან  განმტვირთავი მანქანების სიგრძეს.

*მიწისზედა სასილოსე ნაგებობების*  სიმაღლეა არაუმეტეს 3 მ-ისა, ჩაღრმავებულისა და ნახევრად ჩაღრმავებულისა — არანაკლები 3 მ-ისა.  ტრანშეების მინიმალური სიგრძეა — არანაკლები 2 სიგანისა, ტევადობა — 250÷ 3000 ტ სილოსი. მათი  კედლებისა და ძროს ასაგებად იყენებენ ბეტონს, რკინაბეტონს, აგურს, ქვაყორეს, აგრეთვე ასაწყობ რკინაბეტონის ელემენტებს. მიწისზედა ტრანშეებში სილოსის ჩაწყობის დამთავრების შემდეგ მათ ტორსებს ფარავენ ხის ფარებითან ნამჯის ბარდანებით. კედლებს გრუნტით ათბუნებენ.  ნახევრად  ჩაღრმავებული ტრანშეების მიწისზედა კედლების შემოსაზვინად იყენებენ ამოღებულ გრუნტს. სასილოსე ნაგებობებთან აკეთებენ წყლის ჩასადენ თხრილებს, ხისტსაფარიან გზებსა და პანდუსებს.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სასილოსე კულტურები
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
როჟე ბრიუნე

**როჟე ბრიუნე** ( დ. 30 მარტი, 1931) — ფრანგი გეოგრაფი. დაიბადა ქალაქ ტულუზაში. 1965 წელს ტულუზის უნივერსიტეტში მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. მოგვიანებით 1966-1976 წლებში იყო რეიმსის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც დააარსა ინსტიტუტი. 1976-1981 წლებში იყო საფრანგეთის სამეცნიერო გამოკვლევების ეროვნული ცენტრის განყოფილების დირექტორი, ხოლო 1981-1984 წლებში საფრანგეთის სხვადასხვა სამინისტროებში ეჭირა სამეცნიერო გამოკვლევების საკითხებში კონსულტანტის თანამდებობა.

როჟე ბრიუნე დიდ ყურადღებას უთმობდა აკადემიური გეოგრაფიის საკითხების გაშუქებას პრაქტიკული ამოცანების დასაჭრელად. 1972 წელს დააარსა სამეცნიერო ჟურნალი სახელწოდებით „გეოგრაფიული ზონა“ (L'Espace géographique; იარსება 2003 წლამდე) ხოლო 1986 წელს ჟურნალი „გლობუსი“ (Mappemonde; იარსება 2004 წლამდე), რომელიც იყო ივ ლაკოსტის თაოსნობით გამოცემული ჟურნალის – „ჰეროდოტეს“ (Hérodote) კონკურენტი. როჟე ბრიუნე განსაკუთრებით ცნობილია ახალი მეთოდის შემუშავებით, რომელიც მიეძღვნა სივრცის სქემატურ გამოსახულებას.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიტერბოს პროვინცია

**ვიტერბოს პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ვიტერბო. ჩრდილოეთით ესაზღვრება გროესტოსა და სიენის პროვინციები, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ტერნისა და რიეტის პროვინციები, დასავლეთით — ტირენიის ზღვა, სამხრეთით კი რომის პროვინცია.

პროვინციის ფართობი 3 612 კმ²-ია, მოსახლეობა 299 830 (2005). შედგება 60 კომუნისგან.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით (2005):

## გალერეა 

Image:Viterbo Papi.jpg|ვიტერბო, პაპების სასახლე
Image:Vista di Civita Castellana.jpg|ჩივიტა კასტელანის კედლები
Image:Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|ტაკვინია, *ლეოპარდების საფლავის* კედლის მხატვრობა
Image:Vetralla 001.JPG|ვეტრალა.
Image:Tuscania 01.JPG|ტუსკანია.

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ViterboLive.it 
* Culture Discovery Vacations A site that is focused on Soriano, which is in the Viterbo province, but is full of maps, day trips, festival information, etc. for towns throughout Viterbo.
* Tourist promotion Viterbo
* Tuscia 360, VR panoramas of the Viterbo province, events, hotels 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ლატინის პროვინცია

**ლატინის პროვინცია** (a) — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. დედაქალაქია ლატინა.

პროვინციის ფართობი 2 251 კმ²-ია, მოსახლეობა 519 850 (2005). შედგება 33 კომუნისგან.

მიუხედავად იმისა, რომ ლატინა უმცირესი პროვინციაა ლაციოს რეგიონში, იგი მოიცავს მრავალფეროვან გეოგრაფიულ და ისტორიულ არეალებს.

პროვინცია შეიქმნა 1934 წლის 18 დეკემბერს და ძირითადად მოიცავდა აგრო-პონტინოს გადამხმარ არეალებს, რომლებიც მანამდე რომის პროვინციაში შედიოდა.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რეოდენობის მხრივ მოწინავე 10 კომუნა:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის დროშა

**სიღნაღის მუნიციპალიტეტის დროშა** — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

## აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურად, ორ თანაბარ ნაწილებად არის გაყოფილი, ლურჯ და მეწამულ ველებად. ლურჯ ველზე გამოსახულია წმინდა ნინოს ოქროს ჯვარი. დროშის პროპორციაა 2:3.

## რესურსები ინტერნეტში
* სიღნაღის მუნიციპალიტეტის დროშა და გერბი

კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტი
ივ ლაკოსტი

**ივ ლაკოსტი** ( დ. 7 სექტემბერი, 1929, ფესი) — ფრანგი გეოგრაფი და გეოპოლიტიკოსი. პარიზი – VIII უნივერსიტეტის ყოფილი პროფესორი. 1976 წელს დააარსა გეოგრაფიული და გეოპოლიტიკური ხასიათის ჟურნალი სახელწოდებით „ჰეროდოტე“ (Hérodote). ივ ლაკოსტი არაერთი წიგნისა და პუბლიკაციის ავტორია, მათ შორის აღსანიშნავია „გეოპოლიტიკური ლექსიკონი“ (1993). მისი შრომები ეხება გულაგის, სსრკ-ის ინდუსტრიალიზაციისა და სხვა საკითხებს. ლაკოსტი ფრანგი გეოგრაფის როჟე ბრიუნეს არაერთი თეორიის კრიტიკოსია. არის საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული საზღვრების გეოპოლიტიკა 

კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები
კატეგორია:გეოპოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გერბი

**სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გერბი** — სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.

## აღწერილობა 
გერბის ფარი გაკვეთილი და გადაკვეთილია, იყოფა 4 ნაწილად. 
*I ნაწილი — ლურჯი ველი გაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად:
**ლურჯ და ვერცხლის ველებად; ლურჯ ველს უჭირავს 2/3. მასზე მოთავსებულია წმინდა ნინოს ოქროს ჯვარი. წმინდა ნინოს ჯვარს შემოხვეული აქვს ოქროს ვაზი სამი ოქროს ფოთლითა და სამი ოქროს მტევანით. ვერცხლის ველს რომელსაც უჭირავს 1/3, კვეთს სამი შემცირებული და ტალღისებური ლურჯი სარტყელი.
*II ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ფრთოსანი ცხენი.
*III ნაწილი — მეწამულ ველზე ოქროს ქვევრი (ჭური).
*IV ნაწილი — ლურჯ ველს კვეთს ერთკოშკიანი ციხე-სიმაგრის მსგავსი ოქროს სარტყელი, რომლის ზემოთ მოთავსებულია ოქროს გასაღები.

გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.

ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია — „**სიღნაღი**“. 

## რესურსები ინტერნეტში
* სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გერბი და დროშა

კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტი
შხელდის მყინვარი

**შხელდის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — დოლრაჭალის აუზში. წარმოადგენს უშბის მყინვარის მარჯვენა შენაკადს. სიგრძე 3,2 კმ, ფართობი 4,1 კმ². მყინვარის ენის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2600 მ-მდეა. საზრდოობს შხელდის მასივიდან ჩამონადენი მყინვარებითა და თოვლის ზვავებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* შხელდა
* უშბის მყინვარი

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
სასირეთის ჭალა

**სასირეთის ჭალა** — მტკვრისპირა ჭალა სოფელ სასირეთის მახლობლად (კასპის მუნიციპალიტეტი), სადაც 1047 წელს მოხდა დიდი ბრძოლა მეფე ბაგრატ IV-ისა და კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ ბაღვაშის ჯარებს შორის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტი
ახცუს ქედი

**ახცუს ქედი** () — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში, რუსეთის კრასნოდარის მხარეში. სიმაღლე 1124 მ. აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. არის ვოკლუზები, კარები, ძაბრები, ჭები და მღვიმეები. უდიდესი მღვიმის სიგრძე შეადგენს 550 მ-ს. ქედი გადაკვეთილია მდინარე მზიმთის ხეობით (ადლერ-კრასნაია-პოლიანას გზატკეცილი). მდინარეები ფსახო და მზიმთა ახცუს ქედს სამ ნაწილად ყოფენ.

1968 წლის 13 იანვარს ხეობაში დიდმა ზვავმა ნაგუბარი ტბა შექმნა. კალთებზე ფართოფოთლოვანი წიფლისა და სოჭის ტყეებია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ახცუს ქედის ფიზიკური გეოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ვენეციის პროვინცია

**ვენეციის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია ვენეცია.
პროვინციის ფართობი 2462 კმ²-ია, მოსახლეობა 863 013 (2010). შედგება 44 კომუნისგან.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის პროვინციები
გენუის პროვინცია

**გენუის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია გენუა.

პროვინციის ფართობი 1 838 კმ²-ია, მოსახლეობა 900 000 (2009). შედგება 67 კომუნისგან.

სახელი ეწოდა მითური, ორთავიანი ბერძნული ღმერთის — გემების მფარველი იანუსისგან. რომელიც ლიგურიულში შევიდა როგორც *"knee"* (გენუ).

პროვინციაში მრავალი მწვერვალია, რომელთა შორისაც უმაღლესია მაჯორასკა (1804 მ). 67-დან 16 კომუნას გასასვლელი აქვს ზღვაზე.

გენუის პროვინცია 1860 წლის 1 მარტს, სამეფო დეკრეტის საფუძველზე შეიქმნა.

ეკონომიკის ერთ-ერთი ძირითადი დარგი აგრარული სექტორია, მოყავთ ყურძენი, ზეთისხილი, ატამი, ლიმონი, გარგარი. მრეწველობა ძირითადად თავს იყრის ქალაქ გენუაში.

## კომუნები 
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნები:

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
შვრიუკა

**შვრიუკა**, *ველური შვრია* () — ერთწლოვანი მცენარე მარცვლოვანთა ოჯახისა. მცენარის სიმაღლე აღწევს 100-110 სმ-ს, ხოლო ღეროს სიმაღლე 0.5–1.2 სმ-ს. საგველა ყვავილედი აქვს. 

გავრცელებულია ევრაზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. ჩრდილოეთ ამერიკასა და სამხრეთ ნახევარსფეროში გზადმოყოლილია. გვხვდება საქართველოშიც. ძირითადად ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში იზრდება. 

შვრიუკა უმეტესად საგაზაფხულო კულტურების (შვრია, ქერი, ხორბალი) სარეველაა. ნორჩი მცენარე (სანამ საგველას გამოიტანდეს) საქონლის კარგი საკვებია.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვრია 
* მარცვლოვანნი

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
იმპერიის პროვინცია

**იმპერია პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში. დედაქალაქია იმპერია. მდებარეობს ზღვისპირა ალპების აღმოსავლეთით, პიემონტის პროვინციის სამხრეთით.

პროვინციის მოსახლეობა 220 217 ადამიანს შეადგენს (2008). ტერიტორია მთიანია, ძირითადად ზღვისპირეთში. მოიცავს პატარა ფართობს, ალპებსა და ზღვას შორის. მთავარი ქალაქებია იმპერია, სან-რემო და ვენტიმილია.

ქალაქი იმპერია შეიქმნა ბენიტო მუსოლინის დროს, ორი ქალაქის — პორტო მაურიციოსა და ინელიის შეერთებით და შემდეგ პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა.

## კომუნები
იმპერიის პროვინცია 67 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძრითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
მინი|მარცხნივ|250პქ|პროვინციის რუკა

## დემოგრაფია 
2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით არა იტალიელი მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი მოდიოდა შემდეგ ქვეყნებზე:
* ალბანეთი 3423
* რუმინეთი 2862
* მაროკო 2434
* თურქეთი 1717
* საფრანგეთი 1349
* გერმანია 1049

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
რომის პროვინცია

**რომის პროვინცია** () — პროვინცია იტალიაში, ლაციოს რეგიონში, რომელიც არსებობდა 1870 წლიდან 2014 წლის 31 დეკემბრამდე. 2015 წლის 1 იანვრიდან შეიქმნა ახალი ადმინისტრაციული ერთეული — რომის მეტროპოლიური ქალაქი.

## გეოგრაფია 
რომის პროვინციას ლაციოს რეგიონის თითქმის ერთი მესამედი ეჭირა. იგი გადაჭიმული იყო რომის ბრტყელ არეალსა და ტიბრის ხეობაში. მის ჩრდილო-დასავლეთით ვრცელდებოდა ტოლფისა და მონტი-საბატინის მთიანი რეგიონები, აღმოსავლეთით — ტიბურტინი-პრენესტინი-სიმბრუინის მთიანი არეალები და ალბანის მთიანეთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ლეპინე სასკოს ხეობა. პროვინციას დასავლეთით ტირენიის ზღვა ესაზღვრებოდა დაახლოებით 130 კმ სიგრძეზე. პროვინციაში მდებარეობს რამდენიმე ტბა, თითქმის ყველა ვულკანური წარმოშობის, რომლებიც თავს იყრის ჩრდოლო-დასავლეთში.

## კომუნები 
პროვინცია შედგებოდა 121 კომუნისგან. ცხრილში მოცემულია უდიდესი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:

[900px|thumb|center|[ალბანის მთები]]

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
კატეგორია:რომი