open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფილიპე II (სტადიონი)

**ფილიპე II მაკედონელის სახელობის ეროვნული არენა** () — მრავალფუნქციური სტადიონი სკოპიეში, მაკედონიაში. სტადიონი გაიხსნა 1947 წელს. ძირითადად იმართება საფეხბურთო შეხვედრები. ფილიპე II არენაზე საშინაო მატჩებს მართავენ რაბოტნიჩკი და ვარდარი, ასევე მაკედონიის ეროვნული ნაკრები. გარდა ფეხბურთისა, სტადიონი გამოიყენება კონცერტების გასამართად. 2017 წლის 8 აგვისტოს ამ სტადიონზე გაიმართება უეფა-ს სუპერთასი. 

სტადიონს სახელი ეწოდა მაკედონიის მეფის, ფილიპე მეორის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
* footballtripper.com
* worldofstadiums.com 
* rutraveller.ru

კატეგორია:ეროვნული სტადიონები
მაკედონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი

300px|მინი|რეფერენდუმის შედეგები
**მაკედონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი** — გაიმართა 1991 წლის 8 სექტემბერს, რათა დაედასტურებინა მაკედონიის დამოუკიდებლობა იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკისაგან. რეფერენდუმში მონაწილეობდა მოსახლეობის 76 % და დამოუკიდებლობას ხმა მისცა 96,4 %-მა.

ვადამდელი ხმის მიცემის პროცედურა ჩატარდა აშშ-ში, კანადაში და ავსტრალიაში, სადაც ცხოვრობს მაკედონელთა დიდი დიასპორა. ყველა პოლიტიკური ლიდერი მოუწოდებდა მოსახლეობას რეფერენდუმში მონაწილეობისაკენ. მიუხედავად ამისა ალბანელებმა არ მიიღეს მონაწილეობა, რადგან თავს თვლიდნენ დაჩაგრულ უმცირესობად.

უკვე 8 სექტემბრის საღამოს მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეს იოსიპ ბროზ ტიტოს მოედანზე (ამჟამად მაკედონიის მოედანი) საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარემ გამოაცხადა პირველადი შედეგები, რომლის მიხედვიდაც მაკედონია გამოცხადდა დამოუკიდებელ რესპუბლიკად. პრეზიდენტმა კირო გლიგოროვმა ქვეყნის მოქალაქეებს მიულოცა თავისუფალი, სუვერენული და დამოუკიდებელი მაკედონიის დაარსება.

## რესურსები ინტერნეტში
* კირო გლიგოროვის მისასალმებელი სიტყვა

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
კატეგორია:დამოუკიდებლობის რეფერენდუმები
კატეგორია:1991 წლის რეფერენდუმები
ლიეტუვის დემოგრაფია

**ლიეტუვის დემოგრაფია** — შეისწავლის ლიეტუვის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურობას, განათლების დონეს, მოსახლეობაში ჯანმრთელობის დონეს, ეკონომიკურ სტატუსსა და მოსახლეობის სხვადასხვა დემოგრაფიულ ასპექტებს.
 გავრცელების არეალს მე-16 საუკუნეში]]

## ეთნიკური ჯგუფები 
 რაოდენობა ლიეტუვაში]]

## CIA World Factbook-ის დემოგრაფიული სტატისტიკა 
**ასაკობრივი სტრუქტურა 2009 წლის მონაცემებით:** 

*0–14 წელი:* 14.2% (მამრობითი 258,423/მდედრობითი 245,115) 

*15–64 წელი:* 69.6% (მამრობითი 1,214,743/მდედრობითი 1,261,413) 

*65 წელი და მეტი:* 16.2% (მამრობითი 198,714/მდედრობითი 376,771) (2009 est.)

**მოსახლეობის ზრდის კოეფიციენტი 2009 წელს:** −0.28%

**მიგრაცია 2009 წელს:** −0.72 მიგრანტი/1,000 მცხ.

**სქესობრივი სტატისტიკა 2009 წლის მონაცემებით:** 

*ახალდაბადებული:* 1.06 მამრობითი/მდედრობითი

*15 წლამდე:* 1.05 მამრობითი/მდედრობითი

*15–64 წლის:* 0.96 მამრობითი/მდედრობითი

*65 წლის და მეტი:* 0.53 მამრობითი/მდედრობითი

*მთლიანი მოსახლეობა:* 0.89 მამრობითი/მდედრობითი

**ახალშობილთა სიკვდილიანობის სტატისტიკა 2009 წელს:** *ჯამში:* 6.47 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

მამრობითი: 7.73 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

მდედრობითი: 5.13 გარდაცვლილი/1,000 ჯანმრთელი

**სიცოცხლის საშალო ხანგრძლივობა 2009 წელს:** 

*ზოგადად:* 74.9 წელი

მამრობითი*:* 69.98 წელი

მდედრობითი*:* 80.1 წელი

**თვითმკვლელობა 2009 წელს:** 31.5 თვითმკვლელობა ყოველ 100,000 ადამიანზე

## ვიტალური სტატისტიკა 
**1915-1939 წლები:**

**1945-2015 წლები:**

- ახალშობილთა რაოდენობა, იანვარი-ივნისი 2013 წ. =  14,692

- ახალშობილთა რაოდენობა, იანვარი-ივნისი 2014 წ. =  14,592

- გარდაცვლილთა რაოდენობა, იანვარი-თებერვალი 2013 წ. =  7886

- გარდაცვლილთა რაოდენობა, იანვარი-თებერვალი 2014 წ. =  6781

2014 წლის იანვარ-თებერვალში კანონზომიერი ცვლილება იყო:

კანონზომიერი ცვლილება, იანვარი-თებერვალი 2013 წ. =  - 3361

კანონზომიერი ცვლილება, იანვარი-თებერვალი 2014 წ. =  - 2185

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა განათლების დონის შესახებ ლიეტუვაში
მოჰავეს სატელეფონო ჯიხური

**მოჰავეს სატელეფონო ჯიხური** () — განცალკევებით მდგომი სატელოფონო ჯიხური, რომელიც ახლანდელი მოჰავეს ეროვნული ნაკრძალის, კალიფორნიის ტერიტორიაზე იდგა. ჯიხურმა მისი უჩვეულო ადგილმდებარეობის გამო ყურადღება 1997 წელს მიიპყრო. 60-იან წლებში დამონტაჟებული ჯიხური უახლოესი მოკირწყლული გზიდან დაშორებული იყო 13 კილომეტრით, უახლოესი დანომრილი გზატკეცილიდან 24 კილომეტრით, უახლოესი დასახლებიდან კი რამდენიმე ათასეული კილომეტრით. თავდაპირველად, ჯიხურის ტელეფონის ნომერი იყო (714) 733-9969, თუმცა მოგვიანებით საქალაქთაშორისო სატელოფონი კოდი შეიცვალა 619-ით, მოგვიანებით კი 760-ით.

## ისტორია 
სატელოფონო ჯიხური თავდაპირველად დაიდგა 1948 წელს ციმას წიდის მაღაროს მფლობელი ემერსონ რეის მოთხოვნით, რათა ადგილობრივი ვულკანურ წიდაზე მომუშავე მაღაროელთათვის და იმ მხარეში მცხოვრები ხალხისთვის სატელოფონო მომსახურების მისაწოდებლად. ის იყო კალიფორნიის მთავრობის მანდატის „პოლიტიკის სადგურების“ ქსელის ნაწილი, რაც გულისხმობდა შტატის განცალკევებულ ადგილებში მცხოვრები მოსახლეობისთვის მომსახურების მიწოდებას. მოჰავეს ჯიხურმა, რომელიც ორი იზოლირებული მოუკირწყლავი გზის გადაკვეთაზე დგას, სავარაუდოდ სამხრეთით 50 კილომეტრის მოშორებით მდგომი ჯიხური ჩაანაცვლა. თავდაპირველად ჯიხურში იყო ხელით ასამუშავებელი მაგნეტო ტელეფონი, თუმცა ის 1960-იან წლებში ტელეფონ-ავტომატით ჩანაცვლდა. ბრუნვითი ტელეფონი 1970-იანებში შეხებით-ტონური მოდელით ჩანაცვლდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტ კულტურა
ვაჟა მარგველაშვილი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ვაჟა მარგველაშვილი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      = 
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      =  ვაჟა მარგველაშვილი
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = 
| დაბადების თარიღი      =   
| დაბადების ადგილი     = გორი
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 
| წონა         = 
| ვებსაიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = 
| სახეობა          = 
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
| მედლები    = 
}}
**ვაჟა მარგველაშვილი** (დ. 3 ოქტომბერი, 1993, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი. მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, გუნდური; ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2017, 66კგ; ბუდაპეშტი, უნგრეთი), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (2016, 66 კგ და გუნდური; ყაზანი, რუსეთი; 2017, გუნდური; ვარშავა, პოლონეთი), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2019), ევროპის თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (2019), მსოფლიო მასტერსის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017), გრან-სლემის გამარჯვებული (2018), გრან-სლემის ვიცე-ჩემპიონი (2019), გრან-სლემის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017), გრან-პრის გამარჯვებული (2016),  გრან-პრის ბრინჯაოს პრიზიორი და მრავალი საერთაშორისო ტურნირის ბრინჯაოს პრიზიორი. ის არის აგრეთვე ძიუდოში საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (2012, 2014, 2016), საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2010, 2011), საქართველოს ჩემპიონი ახალგაზრდებში (2011, თბილისი), ევროპის ვიცე-ჩემპიონი ახალგაზრდებში ( 2012, პორეჩი, ხორვატია). იყო 2016 წლის რიო დე ჟანეიროს ოლიმპიადის მონაწილე და დამარცხდა მეორე წრეში.

## რესურსებში ინტერნეტში 
* Vazha Margvelashvili. judoinside

   
კატეგორია:დაბადებული  3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფოხალას ციხე

**ფოხალას ციხე** — მდებარეობს შიდა ქართლში, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბელოთის მახლობლად, ფოხალას მთაზე.

ფოხალას ციხე დგას მთის ვიწრო თხემზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული. გალავნის შემორჩენილი ფრაგმენტებით დგინდება, რომ ციხე სიგრძით 100 მეტრს აღწევდა, ხოლო სიგანით 5-6 მეტრს. კედლებში ჩართული იყო სამი კოშკი. ერთი მათგანი იდგა მთის ყველაზე მაღალ წერტილზე, ხოლო დანარჩენი ორი სამხრეთ კედლის შუა ნაწილში. ამ ორი კოშკიდან მხოლოდ ერთია ნაწილობრივ შემორჩენილი.

ციხის აშენების ზუსტი თარიღი და ამშენებლის ვინაობა არსად არ მოიპოვება. იგი მხოლოდ ერთხელ მოიხსენიება მემატიანე იესე ბარათაშვილთან, როდესაც ის აღწერს 1777 წლის ქსნის ერისთავის გიორგის აჯანყებას, რომლის მოხედვითაც აჯანყებულმა ერისთავმა გაამაგრა ახალგორის, წირქოლის, მონასტრის, ფოხალას, სიათას, ბეხჩოს ციხეები. თვითონ ერისთავმა სიათას ციხეს შეაფარა თავი, ხოლო მისი შვილი ელისბარი კი ფოხალას ციხეში გამაგრდა. ერეკლე მეფემ აჯანყებულების წინააღმდეგ ჯარი გამოაგზავნა. ელისბარი არ იყო დარწმუნებული, რომ მეფის მრავალრიცხოვან ჯარს გაუმკლავდებოდა და იმერეთს შეაფარა თავი. ამის შემდეგ, მეფის ჯარის მიერ, სხვა ციხეებთან ერთად, ფოხალას ციხეც აიღეს.

ცილინდრული კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. ქვა ნაცრისფერია. კოშკი სამსართულიანია. პირველი სართული გეგმით წრიულია, მეორე და მესამე სართულები თითქმის კვადრატულია, აქედან მესამე სართულის კუთხეები წაკვეთილია. მეორე და მესამე სართულებს ეზოდან დამოუკიდებელი შესასვლელები აქვს. შესასვლელები გაჭრილია სამხრეთით. მეორე სართულის ჩრდილოეთის კედელში მოწყობილია თაღოვანი ბუხარი. ბუხრის ორივე მხარეს სარკმლებია გაჭრილი. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელში წყვილი სწორკუთხა ნიშია.
მესამე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია დამრეცი სათოფურები. სამხრეთ კედელში მოთავსებულია ორი დიდი სარკმელი. აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში ღრმა, სწორკუთხა ნიშია. ნიშის ორივე მხარეს მოწყობილია სათოფურები; სათოფურებია აგრეთვე კედლების კუთხეებში. სართულშუა გადახურვა ჩამონგრეულია. შემორჩენილია ხის კოჭები და მათი ბუდეები. 

## რესურსები ინტერნეტში
* *ზაქარაია პ.*, ცხინვალის რაიონი, თბ.,1982
* შიდა ქართლი პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ნაწილი I, თბ., 2002

კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
უკრაინის დემოგრაფია

**უკრაინის დემოგრაფია** — შეისწავლის უკრაინის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის, მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურობას, განათლების დონეს, მოსახლეობაში ჯანმრთელობის დონეს, ეკონომიკურ სტატუსსა და მოსახლეობის სხვადასხვა დემოგრაფიულ ასპექტებს.  

ქვემოთ მოყვანილი სტატისტიკა დაფუძნებულია CIA World Factbook-სა და უკრაინის სახელმწიფოს სტატისტიკის კომიტეტზე. 

## მოსახლეობა 
 45,426,249 (2013 წლის 1 იანვარის მდგომარეობით)

### ასაკობრივი სტატისტიკა 
1989 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
* *0–14 წლის:* 21.6% 
* *15–64 წლის:* 70.2% 
* *65 წლის და მეტი:* 15.2% 
2005 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
* *0–14 წლის:* 14.8% 
* *15–64 წლის:* 69.2% 
* *65 წლის და მეტი:* 16.0% 
2015 წლის ოფიციალური სტატისტიკა:
* *0–14 წლის:* 15.1% 
* *15–64 წლის:* 69.3% 
* *65 წლის და მეტი:* 15.6% 

### საშუალო ასაკი 
* *ჯამში:* 34.8 *წლის*
* *მამრობითი:* 31.9 *წლის*
* *მდედრობითი:* 37.7 *წლის* (1989 წელს)
* *ჯამში:* 39.7 *წლის*
* *მამრობითი:* 39.5 *წლის*
* *მდედრობითი:* 40.1 *წლის* (2013 წელს)
* *ჯამში:* 39.8 *წლის*
* *მამრობითი:* 39.7 *წლის*
* *მდედრობითი:* 40.1 *წლის* (2014 წელს)

## ვიტალური სტატისტიკა 
### 1900-1914 წ.წ., უკრაინის პროვინცია რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში 
### I და II მსოფლიო ომების შუა პერიოდი 
### II მსოფლიო ომის შემდეგი პერიოდი 
### **1990-2014 წლებში** 
## რესურსები ინტერნეტში 
* უკრაინის სახელმწიფოს სტატისტიკის კომიტეტი
სომხური დიასპორა უნგრეთში

**სომხური დიასპორა უნგრეთში** (უნგ. örmény diaszpóra Magyarországon) — 15 000 ეთნიკურად სომეხი, რომელიც ცხოვრობს უნგრეთში, ძირითადად ბუდაპეშტსა და პეშტის რეგიონში. ისინი უნგრეთის მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 0.01%-ს შეადგენენ. პირველად სომხები უნგრეთში დასახლდნენ X-XI საუკუნეებში, ხოლო უკანასკნელად მათი იმიგრაცია მოხდა XX საუკუნის 90-იან წლებში, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ. 1924 წლიდან უნგრეთში მოქმედებს სომხური კათოლიკური სამღვდელოება, რომელიც უზრუნველყოფს კულტურულ პროექტებს. ასევე ბუდაპეშტში არსებობს კულტურული და საინფორმაციო ცენტრი.

## სომხური წარმოშობის გამოჩენილი უნგრელები
* გენერალი ერნო კიში (1799-1849) - 1848 წლის უნგრეთის რევოლუციის მონაწილე.
* გენერალი ვილმოშ ლაზარი (1917-1849) - 1848 წლის უნგრეთის რევოლუციის მონაწილე.
* გენერალი იანოშ კეცი (1822-1904) - 1848 წლის უნგრეთის რევოლუციის მონაწილე.
* ფერენც სალაში (1897-1946) - პოლიტიკოსი, ფაშიზმის მიმდევარი, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი (დე-ფაქტო).
* გაბორ აგარდი (1922-2006) - მსახიობი.
* ზოლტან ნურიდშანი (1925-1974) - მხატვარი.
* ერიკა მაროჟანი (1972) - მსახიობი.
* ტიგრან ვარდანიანი (1989) - მოციგურავე, უნგრეთის ჩემპიონი 2007-2009 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* emberijogok.kormany.hu
* soar-us.org 

კატეგორია:სომხები
კატეგორია:სომხური დიასპორები ქვეყნების მიხედვით
დედამიწის დღე

მინი|320x320პქ|დედამიწის დღის დროშა. ავტორი: ჯონ მაკკონელი.
**დედამიწის დღე** — ყოველწლიური ღონისძიება, რომელიც 22 აპრილს აღინიშნება. ამ დღეს მსოფლიოს გარშემო იმართება გარემოს დაცვის მხარდასაჭერი ღონისძიებები. ის პირველად აღინიშნა 1970 წელს, დღესდღეობით კი დედამიწის დღის ქსელის მიერ მსოფლიო მასშტაბითაა კორდინირებული და ყოველწლიურად აღინიშნება 193 ქვეყანაზე მეტში.

2016 წლის დედამიწის დღეზე ამერიკის შეერთებული შტატების, ჩინეთის და სხვა 120 ქვეყნის მიერ ხელი მოეწერა ისტორიული მნიშვნელობის მქონე „პარიზის შეთანხმებას“, რის შედეგადაც უნდა ამოქმედდეს ისტორიული კლიმატის დაცვის შეთანხმება, რომელიც 2015 წლის გაეროს კლიმატის ცვლილების კონფერენციის მონაწილე 195 სახელმწიფომ დადო პარიზში.

1969 წელს სან-ფრანცისკოში გამართულ იუნესკოს კონფერენციაზე, მშვიდობის აქტივისტმა ჯონ მაკკონელმა წამოაყენა აზრი შექმნილიყო დედამიწის და მშვიდობის ცნების პატივსაცემი დღე და ის პირველად აღნიშნულიყო 1970 წლის 21 მარტს, გაზაფხულის პირველ დღეს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში.  მოგვიანებით მაკკონელმა ამ დღის შესახებ გამოაქვეყნა ოფიციალური განცხადება, რომელსაც ხელი მოაწერა გაეროს გენერალურმა მდივანმა უ ტანმა. ერთი თვის შემდეგ შეერთებული შტატების სენატორმა გეილორდ ნელსონმა გარემოზე სამსჯელოდ დააფუძნა ცალკე დედამიწის დღე, რომელიც პირველად 1970 წლის 22 აპრილს გაიმართა. ნელსონმა მისი სამსახურისთვის მოგვიანებით თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი მიიღო. 22 აპრილის დედამიწის დღე კონცენტრირებული იყო შეერთებულ შტატებზე, თუმცა დენის ჰეიესმა, რომელიც 1970 წელს თავდაპირველი საყოველთაო ორგანიზების კოორდინატორი იყო, შექმნა ორგანიზაცია, რომელმაც ამ დღეს საერთაშორისო სახე მისცა და 141 ქვეყანაში გაუკეთა ორგანიზება. მრავალი გაერთიანება დედამიწის კვირას აღნიშნავს, ერთ კვირიანი აქტივობები, რომელიც გარემოს იმ პრობლემებს ეხება, რის წინაშეც მსოფლიო დგას.

## სქოლიო 
კატეგორია:გაეროს დღეები
ქართულის რვეულები

**ქართულის რვეულები** (XX საუკუნის სურათები) — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის 2013 წელს გამოცემული რომანი.

## შინაარსი 
ეს წიგნი XIX საუკუნის საქართველოს მნიშვნელოვან მოვლენებსა და პიროვნებებს აცოცხლებს. აქ ვერ შეხვდებით ფაქტების დეტალურ აღწერას, ზუსტ თარიღებს, წყაროების მიხედვით დამოწმებულ ინფორმაციას. ავტორი მოგვითხრობს იმას, რაც უფრო მნიშვნელოვნად მოეჩვენა, ისტორიული თუ დოკუმენტური წიგნების კითხვისას გონებაში დაელექა და გულში ჩარჩა, რადგან როგორც თავადვე წერს: „მთავარი ხომ მაინც ის არის, რაც გულს სამუდამოდ დააჩნდება“. წიგნს ახლავს ხუთი ჩანართი – ისტორიული პიროვნებებისა და ადგილების ფოტოები, რომელთაგან ბევრი შეიძლება უცნობიც კი იყოს მკითხველისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:2013 წლის რომანები
კატეგორია:აკა მორჩილაძის ნაწარმოებები
ჩიხტიკოპი

**ჩიხტიკოპი**, *ჩიხტაკოპი* — ძველი ქართული სამოსის ნაწილი, თავსაბურავი. შედგება ორი ნაწილისაგან: ჩიხტისა და კოპისაგან.

ჩიხტი არის თავზე დასადები მუყაოს ან ხის ბრტყელი რკალი თხემისკენ დაქანებული, რომელზეც გადაკრულია შუბლსაკრავი, ანუ თავსაკრავი. ეს თავსაკრავი ფარჩის ან ხავერდის სხვადასხვა ფერის ქსოვილის ვიწრო ოთხკუთხა ზოლია, მოქარგული ანდა შემკული შუბლის ქინძისთავით, ზოგჯერ მძივებით.

კოპი არის ბოლოებწაწვეტებული, ბამბით გამოტენილი ფერადი ფარჩის ან აბრეშუმის ქსოვილის ნახევარრკალი. მას დებენ ჩიხტის შიგნით, რათა ზედ ქინძისთავებით ლეჩაქი დაამაგრონ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თავსაბურავი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქართველი ქალის თავსაბურავი
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* თავსაბურავი ქალისა

## სქოლიო 
კატეგორია: თავსაბურავები
კატეგორია:ქართული ტანსაცმელი
სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფა

**სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფა** — კომპიუტერის პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც სხვა პროგრამული უზრუნველყოფებისთვის მომსახურებების მისაწოდებლადაა გამიზნული. სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფის მაგალითებია ოპერაციული სისტემები, გამოთვლითი მეცნიერების პროგრამული უზრუნველყოფა, თამაშის ძრავები, სამრეწველო ავტომატიზაცია და „პროგრამული უზრუნველყოფა, როგორც მომსახურება“ გამოყენებითი პროგრამები.

სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფისგან გასხვავებით, პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც მომხმარებელს ტექსტური დოკუმენტების შექმნის, თამაშის, მუსიკის მოსმენის და ვებ-ბრაუზერით ინტერნეტის დათვალიერების საშუალებას აძლევს, ეწოდება გამოყენებითი პროგრამული უზრუნველყოფა.

## ოპერაციული სისტემები 
ოპერაციული სისტემა (ცნობილი მაგალითები: Microsoft Windows, Mac OS X and Linux), ისეთი დავალებების შესრულებით, როგორიცაა მეხსიერებასა და დისკებს შორის მონაცემების გადაცემა და დისპლეიზე გამომავალი მონაცემების გადმოცემა კომპიუტერის ნაწილებს ერთად მუშაობის საშულებას აძლევს. ის უზრუნველყოფს პლატფორმას (აპარატურული უზრუნველყოფის აბსტრაქციის ფენას) მაღალი დონის პროგრამული უზრუნველყოფებისა და გამოყენებითი პროგრამებისთვის.

ოპერაციული სისტემის მთავარი შემადგენელი ნაწილი ბირთვია. ის გამოყენებითი პროგრამებისთვის (მათ შორის ზოგიერთი სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფისთვის) გამოყენებითი პროგრამირების ინტერფეისს და მოწყობილობის დრაივერების ინტერფეისს განსაზღვრავს.

მოწყობილობის დრაივერები, მათ შორის კომპიუტერის BIOS და ფიქსირებული პროგრამული უზრუნველყოფა კომპიუტერთან დაკავშირებული ან მასში ჩადგმული აპარატურის არსებითი ფუნქციურობის საშუალებას იძლევიან.

სამომხმარებლო ინტერფეისი „მომხმარებლებს კომპიუტერთან ურთიერთმოქმედების საშუალებას აძლევს“. ეს ხდება ბრძანებების სტრიქონის ინტერფეისის (CLI) ან, 80-იანი წლების შემდეგ მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისის გამოყენებით (GUI). ვინაიდანაც ეს ოპერაციული სისტემის ის ნაწილია, რომელთანაც მომხმარებელი პირდაპირ ურთიერთმოქმედებს, ის შეიძლება სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფის ნაცვლად გამოყენებით პროგრამად ჩაითვალოს.

## სქოლიო
კატეგორია:სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფა
მიხეილ ნარიაშვილი

**მიხეილ ნარიაშვილი** (დ. 25 მაისი, 1990, ქუთაისი, საქართველო) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, თამაშობს პირველხაზელის პოზიციაზე. 2010 წლიდან დღემდე მიხეილი ფრანგული „მონპელიეს“ შემადგენლობაში თამაშობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* მიხეილ ნარიაშვილი: მჯერა, აია სულ წინ ივლის www.sportall.ge
* "Itsrugby" profile

კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მორიდებული ზურმუხტი

**„მორიდებული ზურმუხტი“** — აკა მორჩილაძის 2013 წელს, ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის მიერ, გამოცემული რომანი. ამავე წელს გამოიცა ავტორის კიდევ ორი წიგნი: ქართულის რვეულები - XIX საუკუნის სურათები და აკა მორჩილაძე სარბიელში 2.

## რომანის შესახებ 
რომანში თბილისს ფოთი ჰქვია, ფოთს კი — თბილისი. იმპერატორის საგანგებო ბრძანებით გადაურქმევიათ სახელები ქალაქებისთვის და ამაში მეტად ჩახლართული აზრი ჩაუდიათ. რომანშიც ყველაფერი ასეა ჩახლართული. გასაოცარი ამბავი დიდი ამბოხებისა, რომელიც თითქმის მთელ საქართველოს მოიცავს — თბილისსაც, ფოთსაც, ქუთაისსაც და დაუსახლებელ ტყეებსაც, ერთი მხრივ, სრულიად დაუჯერებელია, თუმცა, იმდენად დამაჯერებლადაა მოთხრობილი, რომ მის ნამდვილობაში მკითხველს ეჭვი ერთი წამითაც არ ეპარება. წიგნს არაფერი აქვს საერთო რეალობასთან, მის პერსონაჟებს არ იცნობს საქართველოს ისტორია, თუმცა კითხვისას მყარია შთაბეჭდილება – „ისტორიულ რომანს ვკითხულობ“. ასევე მყარია შთაბეჭდილება – „ეს პასაჟი მეცნობა“. საიდან? ამის გაგებაში მკითხველს ბოლო გვერდზე მოცემული „გამოყენებული ლიტერატურა“ დაეხმარება. „მორიდებული ზურმუხტი“ უამრავ ალუზიას შეიცავს.

## სქოლიო
კატეგორია:აკა მორჩილაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:სათავგადასავლო რომანები
ოპერაციული სისტემის ბირთვი

**ბირთვი** (ინგლ. Kernel) — კომპიუტერული პროგრამა, რომელიც კომპიუტერის ოპერაციული სისტემის ცენტრალურ ნაწილს წარმოადგენს. მას აქვს სრული კონტროლი ყველაფერზე, რაც სისტემაში ხდება. ის გაშვებისას პირველი იტვირთება და შემდეგ გაშვების დარჩენილ პროცესს მართავს, ასევე მართავს პროგრამული უზრუნველყოფის მიერ შეტანა-გამოტანის მოთხოვნებს და მათ ცენტრალური პროცესორისთვის მონაცემთა გადამუშავების ინსტრუქციებად თარგმნის. მისი პასუხისმგებლობის ქვეშაა მეხსიერების მართვა, კომპიუტერის პერიფერიებთან (პრინტერები, სპიკერები და ა.შ.) ურთიერთობა და მათი მართვა. ბირთვი თანამედროვე ოპერაციული სისტემების არსებითი ნაწილია.
მინი|ბირთვი გამოყენებით პროგრამულ უზრუნველყოფას კომპიუტერის აპარატურულ უზრუნველყოფასთან აკავშირებს
ბირთვის კრიტიკული კოდი ჩვეულებრივ იტვირთება მეხსიერების *დაცულ არეში, *რაც მასზე სხვა ოპერაციული სისტემის ან გამოყენებითი პროგრამების მიერ უფრო ნაკლები სიხშირით გამოყენებული ნაწილების მიერ ინფორმაციის გადაწერას ხელს უშლის. ბირთვი თავის დავალებებს, როგორიცაა პროცესების გაშვება და წყვეტების გამკლავება, ასრულებს *ბირთვის სივრცეში*. ხოლო ის ყველაფერი, რასაც მომხმარებელი ჩვეულებრივ კომპიუტერთან აკეთებს (ტექსტურ რედაქტორში წერა, მომხმარებლის გრაფიკულ ინტერფეისში პროგრამების გაშვება), ხდება *მომხმარებლის სივრცეში*. ეს განცალკევება მომხმარებლის და ბირთვის მონაცემების ერთმანეთისთვის ხელის შეშლას და ამით წარმადობის შესუსტებას ან სისტემის არამდგრადობას (შესაძლო ავარიულ დახურვებსაც) გამორიცხავს.

პროცესის მიერ ბირთვის მოთხოვნების გაკეთებას სისტემური გამოძახება ეწოდება. ბირთვის სხვადასხვაგვარი სახეობების მიერ სისტემურ გამოძახებებთან და რესურსებთან მოპყრობა განსხვავებულია. მაგალითად, მონოლითური ბირთვი სისტემის წარმადობის გაუმჯობესების მიზნით ოპერაციული სისტემის ყველა ინსტრუქციას ახორციელებს ერთსა და იმავე მისამართულ სივრცეში. მიკრობირთვი ოპერაციული სისტემის მეტად მოდულურობისთვის და, აქედან გამომდინარე, მისი უფრო მარტივი უზრუნველყოფისთვის, ოპერაციული სისტემის ფონური პროცესების უმეტესობას ამუშავებს მომხმარებლის სივრცეში.

ბირთვის ინტერფეისი დაბალი დონის აბსტრაქციის ფენაა.

## ლიტერატურა
* Andrew Tanenbaum, *Operating Systems – Design and Implementation (მესამე გამოცემა)*;
* Andrew Tanenbaum, *Modern Operating Systems (მეორე გამოცემა)*;
* Daniel P. Bovet, Marco Cesati, *The Linux Kernel*;
* David A. Peterson, Nitin Indurkhya, Patterson, *Computer Organization and Design*, Morgan Koffman (ISBN 1-55860-428-6);
* B.S. Chalk, *Computer Organisation and Architecture*, Macmillan P.(ISBN 0-333-64551-0).

## რესურსები ინტერნეტში
* ოპერატიული სისტემების ბირთვების შედარებები

## სქოლიო 
კატეგორია:ოპერაციული სისტემის ბირთვი
ამსტერდამის დროშა

მინი|ამსტერდამია დროშა.
მინი|ამსტერდამის მოფრიალე დროშა.

**ამსტერდამის დროშა** — ნიდერლანდების დედაქალაქის, ამსტერდამის, ოფიციალური დროშა. დროშის ახლანდელ დიზაინზე, რომელიც მიიღეს 1975 წლის 5 თებერვალს, გამოსახულია სამი წმინდა ანდრიას ჯვარი. დროშა ასევე გამოყენებულია ამსტერდამის გერბზე, რომელიც დატანილია საგერბო ფარზე.

## გამოყენება 
ამსტერდამის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საფეხბურთო კლუბი აიაქსი, რომელიც თამაშობს ერედივიზიაში, გუნდის კაპიტნის სამკლაურზე იყენებს ამსტერდამის დროშას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამსტერდამის ისტორია
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
იტალიის დერბი

**იტალიის დერბი** () - იტალიური საფეხბურთო დაპირისპირება ორ იტალიურ კლუბს შორის - იუვენტუსი და ინტერი. იტალიისა და ევროპული ფეხბურთის ერთ-ერთი ყველაზე სანახაობრივი და პრინციპული დაპირისპირება.

## გამორჩეული მატჩები და რეკორდები
### ყველაზე უხვგოლიანი მატჩი 
* 8 გოლი. ინტერი 6–2 იუვენტუსი [23 ოქტომბერი, 1943]

### ინტერის ყველაზე დიდი გამარჯვებები 
 მოცემულია გამარჯვებები, როგორც 4 და მეტი გოლის სხვაობით, ასევე ინტერის 5 და მეტი გატანილი გოლი.
* **ინტერი** 6–1 იუვენტუსი [26 ნოემბერი, 1911]
* **ინტერი** 6–3 იუვენტუსი [4 იანვარი, 1913]
* **ამბროზიანა ინტერი** 6–0 იუვენტუსი [17 ნოემბერი, 1935]
* **ამბროზიანა ინტერი** 4–0 იუვენტუსი [17 სექტემბერი, 1939]
* **ინტერი** 6–0 იუვენტუსი [4 აპრილი, 1954]
* **ინტერი** 4–0 იუვენტუსი [11 ნოემბერი, 1979]
* **ინტერი** 4–0 იუვენტუსი [11 ნოემბერი, 1984]

### იუვენტუსის ყველაზე დიდი გამარჯვებები 
 მოცემულია გამარჯვებები, როგორც 4 და მეტი გოლის სხვაობით, ასევე იუვენტუსის 5 და მეტი გატანილი გოლი.
* **იუვენტუსი** 4–2 ინტერი [7 სექტემბერი, 1910]
* **იუვენტუსი** 7–2 ინტერი [14 დეკემბერი, 1913]
* **იუვენტუსი** 6–2 ამბროზიანა ინტერი [17 იანვარი, 1932]
* **იუვენტუსი** 4–0 ამბროზიანა ინტერი [17 მაისი, 1942]
* **იუვენტუსი** 9–1 ინტერი [10 ივნისი, 1961]
* ინტერი 2–6 **იუვენტუსი** [19 ივნისი, 1975] *იტალიის თასი*

## სტატისტიკა
*მოცემულია 2016 წლის 2 მარტის მდგომარეობით.*

## ბომბარდირები
მოცემულია იტალიის დერბის ის ბომბარდირები, რომელთაც მინიმუმ 4 გოლი აქვთ გატანილი ოფიციალურ დაპირისპირებებში:

## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე 
* ტურინული დერბი
* სერია A
* სერია B
* იტალიის თასი
* იტალიის სუპერთასი
* TIM-ის თასი
* იტალიის ჩემპიონები ფეხბურთში

კატეგორია:იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)
კლოდ ჟადი

**კლოდ ჟადი** (; დ. 8 ოქტომბერი, 1948, — გ. 1 დეკემბერი, 2006) — ფრანგი მსახიობი. სახელი გაითქვა „კრისტინას“ როლით ფრანსუა ტრიუფოს ფილმებში: „მოპარული კოცნები“, „ოჯახური კერა“, „გაქცეული სიყვარული“. მან ასევე ითამაშა ამერიკულ, იაპონურ, იტალიურ, გერმანულ, ბელგიურ და საბჭოთა ფილმებში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
წყვეტის სიგნალი

მარჯვნივ|მინი|358x358პქ|წყვეტის წყაროები და პროცესორის მიერ მათთან მოპყრობა
**წყვეტა** (წყვეტის სიგნალი; ინგლ. Interrupt) —  სისტემურ დაპროგრამებაში არის სიგნალი, რომელსაც პროგრამული ან ტექნიკური უზრუნველყოფა პროცესორს გადასცემს და მიანიშნებს მოვლენაზე, რომელსაც დაუყონებლივ ყურადღებას საჭიროებს. წყვეტა პროცესორს აფრთხილებს ისეთი უპირველესი მნიშვნელობის მდგომარეობაზე, რომელიც პროცესორის  მიერ იმ დროს გაშვებული კოდის შეწყვეტას მოითხოვს. პროცესორი ამ დროს მიმდინარე აქტივობებს დროებით წყვეტს, ინახავს მათ მდგომარეობას და მოვლენასთან გასამკლავებლად უშვებს ფუნქციას, რომელსაც წყვეტის დამმუშავებელი (ან წყვეტის მომსახურების  რუტინა; ინგლ. interrupt service routine, ISR) ეწოდება. პროცესორის მიერ მიმდინარე დავალებებზე მუშაობის შეწყვეტა დროებითია და წყვეტის დაამუშავებლის დასრულების შემდეგ ის აგრძელებს ჩვეულებრივ აქტივობებს.  არსებობს ორი ტიპის წყვეტა: აპარატურული და პროგრამული.

**აპარატურული წყვეტა** გამოიყენება მოწყობილობების მიერ, რათა ოპერაციული სისტემისგან ყურადღება მოითხოვონ. აპარატურული წყვეტები შესრულებულია ელექტრონული გამაფრთხილებელი სიგნალებით, რომელიც პროცესორს ეგზავნება თვითონ კომპიუტერის შემადგენილი ნაწილი გარე მოწყობილობიდან, (მაგალითად დისკის კონტროლერი) ან გარე პერიფერიული მოწყობილობიდან. მაგალითისთვის, კლავიატურის ღილაკზე დაჭერას ან მაუსის გამოძრავებას მოქმედებაში მოჰყავს წყვეტები, რომელიც პროცესორს ღილაკზე დაჭერის ან მაუსის პოზიციის წაკითხვას აიძულებს. პროგრამულისგან განსხვავებით (აღწერილია დაბლა), აპარატურული წყვეტები ასინქრონულია და შესაძლებელია ინსტრუქციის შესრულებისას მოხდეს, რაც პროგრამირებაში დამატებით საზრუნავს მოითხოვს. აპარატურული წყვეტის წამოწყების აქტი მოხსენიებულია როგორც წყვეტის მოთხოვნა (ინგლ. interrupt request, IRQ).

**პროგრამული წყვეტა** გამოწვეულია თვითონ პროცესორში უჩველო გარემოებით ან ინსტრუქციების ნაკრებში განსაკუთრებული ინსტრუქციით, რომელიც შესრულებისას წყვეტას იწვევს. აქედან პირველს ხშირად *მახეს* ან *გამონაკლისს* უწოდებენ და ის გამოიყენება პროგრამის შესრულებისას მომხდარი ისეთი განსაკუთრებული შეცდომების ან მოვლენებისას, რომელთა გამკლავებაც თვითონ პროგრამაში ვერ მოხდება. მაგალითად, თუ პროცესორის არითმეტიკულ-ლოგიკურ ბლოკს რიცხვის ნულზე გაყოფა დაევალება, ეს შეუძლებელი მოთხოვნა "ნულზე-გაყოფა" გამონაკლისს გამოიწვევს და კომპიუტერი სავარაუდოდ გამოთვლას მიატოვებს ან შეცდომის ცნობას აჩვენებს. პროგრამული წყვეტის ინსტრუქციები ქვეპროგრამის გამოძახებების მსგავსად მუშაობენ და სხვადასხვა მიზნებისთვის გაომიყენებიან, მაგალითად, დაბალი დონის სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფიდან მომსახურების (როგორიცაა მოწყობილობის დრაივერები). კიდევ, კომპიუტერები პროგრამული წყვეტის ინსტრუქციებს ხშირად იყენებენ დისკის კონტროლერთან დასაკავშირებლად დისკზე მონაცემების ჩაწერის ან წაკითხვის მოსათხოვად.

ყველა წყვეტას საკუთარი წყვეტის დამმუშავებელი აქვს. აპარატურული წყვეტების რაოდენობა შეზღუდულია პროცესორისთვის გაგზავნილი წყვეტის მოთხოვნების (IRQ) ხაზების რაოდენობით, მაგრამ შესაძლოა ასობით სხვადასხვაგვარი პროგრამული წყვეტა მოხდეს . წყვეტები კომპიუტერის მრავალდავალებიან სამუშაოსთვის, განსაკუთრებით რეალური დროის გამოთვლებში, ხშირად გამოყენებული მეთოდია. ასეთ სისტემებს წყვეტებით მომუშავეს უწოდებენ.

## სქოლიო
წყალგაყვანილობა

[მინი|ანტიკური წყალგაყვანილობის სისტემა [გონიოს ციხეში]]
**წყალგაყვანილობა** — მომხმარებლებისათვის როგორც სასმელი, ასევე საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო მიზნებისათვის უწყვეტი წყალმომამარაგების მიწოდების სისტემა. ძირითად შემთხვევაში გამოიყენება ლითონისა და პლასტმასის მილები, რომლებიც სხვა დამხმარე ატრიბუტების საშუალებით წყლის კონკრეტული რეზერუარიდან მომხმარებლამდე უზრუნველყოფს წყლის მიწოდებას.

როცა ადამიანებმა დაიწყეს დასახლება მუდმივ საცხოვრებელ ადგილებზე, ისინი არჩევდნენ ისეთ ტერიტორიებს, რომელიც ახლოს იყო მდინარესთან ან ტბასთან. წინააღმდეგ შემთხვევაში მოსახლეობა ჭის წყლით აგვარებდა წყლის მომარაგების პრობლემას. როცა მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა, ადამიანები იძულებულნი გახდნენ მოეფიქრებინათ წყლის მიწოდების ალტერნატიული გზა. პირველი წყალგაყვანილობა გაკეთდა ძველ ეგვიპტეში და სპარსეთში. შემდეგ ძველმა რომაელებმა გაიყვანეს ე.წ. აკვედუკები, მაგრამ რომის ცივილიზაციის დაცემის შემდეგ ხალხმა მათი აღდგენა ვერ მოახერხა. პირველი წყალგაყვანილობა ევროპაში შუა საუკუნეებში გაკეთდა და ხისგან იყო დამზადებული. საქართველოში დღემდე არის შემორჩენილი უძველესი წყალგაყვანილობის სისტემის ნაშთები, რომლებიც თიხით იყო დამზადებული. ამის მაგალითებია: უფლისციხე, ვარძია და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*წყალი — MedGeo.Net

კატეგორია:ინფრასტრუქტურა
ხორნაბუჯი (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი)

**ხორნაბუჯი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის სიღნაღის მუნიციპალიტეტში (ქვემო მაჩხაანის თემი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. სიღნაღიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ენდი ბირსაკი

**ენდრიუ დენის ბირსაკი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ენდი სიქსი** (დ. 26 დეკემბერი, 1990) — ამერიკელი მომღერალი და პიანისტი. ენდი არის ამერიკული როკ ჯგუფ Black Veil Brides-ის შემქნელი და უცვლელი ვოკალისტი (ჯგუფის თავდაპირველი წევრებიდან ის ერთადერთია ვინც დღემდე Black Veil Brides-შია). 2014 წელს დაიწყო მუსიკალური სოლო პროექტი სახელად *ენდი ბლეკი*. ბავშვობაში ენდის საყვარელი ჯგუფები იყო Kiss და Mötley Crüe, რომლებმაც უდიდესი გავლენა იქონიეს მის მომავალ კარიერაზე, ენდის სურდა შეექმნა ჯგუფი, რომელიც თავისი საყვარელი ჯგუფების ერთგვარი კომბინაცია იქნებოდა.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
ბირსაკი ოჰაიოს შტატში, ცინცინატში დაიბადა.
ადრეულ ასაკში ენდი სწავლობდა დაწყებითი განათლების კათოლიკურ სკოლაში, რომლის შესახებაც საუბრობს არაერთ ინტერვიუში. მისი სკოლამდელი მასწავლებელი იყო ჯეიმზ პიტერსი, რომელმაც უდიდესი გავლენა მოახდინა ენდის კრეატიულობის ამღლებაში. ენდის ჩაცმულობისა და მუსიკალური გემოვნების (ის უსმენდა Misfits, Avenged Sevenfold და სხვა მსგავსი მიმდინარეობის ჯგუფს) გამო სკოლაში ბულინგის მსხვერპლი გახდა. ამ ზეწოლამ ასახვა ჰპოვა მისი ჯგუფის სიმღერაში „Knives and Pens“.

დაწყებითი სასწავლებლის დასრულების შემდეგ ენდიმ ციცინატის შემოქმედებითი და საშემსრულებლო სკოლაში, დრამატული და ვოკალური მუსიკის ასპირანტურაში გააგრძელა სწავლა. 2 დღის შემდეგ 18 წლის გახდა, დატოვა სკოლა და კარიერული წინსვლის იმედით ლოს-ანჯელესში გადავიდა.

## კარიერა
### Black Veil Brides
14 წლის ასაკში ენდიმ რამდენიმე მეგობართან ერთად ჩამოაყალიბა ჯგუფი „ბირსაკი“, რომელიც მოგვიანებით Black Veil Brides-ად იქცა.

2014 წლის სექტემბერში ენდის ჯგუფმა ოფიციალურად დაარეგისტრირა ლეიბლი სახელად StandBy Records. იმავე წელს ჩაიწერა მათი პირველი სიმღერა „Knives and Pens“, რომელსაც დღემდე 200 მილიონზე მეტი მნახველი ჰყავს. ქვეყანაში მათ პირველ საგასტროლო ტურს „On Leather Wings“ ერქვა. მათი სადებიუტო ალბომი სახელად „We Stitch These Wounds“ 2010 წლის 20 ივლისს გამოვიდა, გაყიდვების რაოდენობამ პირველ კვირაში 13 000 ეგზემპლარი შეადგინა. ჯგუფის მეორე ალბომი 2011 წლის 14 ივნისს, მესამე კი 2013 წლის 8 იანვარს ჩაეშვა გაყიდვაში.

### ენდი ბლეკი (Andy Black)
2014 წელს ენდიმ დააანონსა, რომ აპირებდა სოლო პროექტის, სახელად ენდი ბლეკის () დაწყება. მან განმარტა, რომ სოლო კარიერა, ჯგუფთან შედარებით, მოცული იქნებოდა აბსოლუტურად განსხვავებული ვოკალით. 2016 წლის 17 მარტს გამოვიდა ენდი ბლეკის პირველი ალბომი „The Shadow Side.“

## დისკოგრაფია
### როგორც ენდი ბლეკი 
#### სტუდიური ალბომები 
#### სინგლები 
##### როგორც რჩეული შემსრულებელი 
#### მუსიკალური ვიდეოები 
### Black Veil Brides-თან ერთად 
## ჯილდოები 
## რესურსები ინტერნეტში
* twitter-ის ოფიციალური გვერდი
* Facebook-ის ოფიციალური გვერდი
* Instagram-ის ოფიციალური გვერდი
* Spotify-ის ოფიციალური გვერდი
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:მძიმე მეტალის მუსიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები
კატეგორია:Kerrang!-ის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვუკოვარის ბრძოლა

{{ინფოდაფა სამხედრო კონფლიქტი
|კონფლიქტი=ვუკოვარის ბრძოლა
|ნაწილი=ხორვატიის დამოუკიდებლობისათვის ომის
|სურათი=250პქ
|სათაური=ვუკოვარის ბრძოლის რუკა
|თარიღი=25 აგვისტო — 18 ნოემბერი, 1991
|მდებარეობა=ვუკოვარი და მისი შემოგარენი
|casus=
|შედეგი= სერბების გამარჯვება. ვუკოვარი და აღმოსავლეთ სლავონიის ნაწილი გადავიდა სერბების კონტროლის ქვეშ. 
|ტერიტორია=
|მხარე1=22px ისაborder|{} სმგ
|მხარე2=
|მეთაური1=22px ჟივოტა პანიჩი22px მილე მრკშიჩი22px ვესელინ შლივანჩანინი22px მლადენ ბრატიჩი†22px ანდრია ბიორჩევიჩიborder|22px გორან ხაჯიჩიborder|{} ჟელკო რაჟნატოვიჩი
|მეთაური2= ბლაგო ზადრო† მილე დედაკოვიჩი ბრანკო ბორკოვიჩი მარკო ბაბიჩი 
|ძალა1=დაახლ.  35 000—40 000 ადამიანი
|ძალა2=დაახლ.  1800—2200 ადამიანი
|დანაკარგები1=1103 დაღუპული, 2500 დაჭრილი, 3 თვითმფრინავი, 110 ჯავშანტექნიკა
|დანაკარგები2=879 დაღუპული, 777 დაჭრილი
|შენიშვნა=
}}
**ვუკოვარის ბრძოლა** — საბრძოლო მოქმედებები ქალაქ ვუკოვარის მახლობლად ხორვატიის დამოუკიდებლობისათვის ომის პერიოდში. გაიმართა 1991 წელს.

## საბრძოლო მოქმედებები 
ვუკოვარში პირველი ინციდენტი 1991 წლის გაზაფხულზე მოხდა, კერძოდ ხორვატების დაჯგუფებამ, გოიკო შუშაკის მეთაურობით სამი რაკეტიდან ცეცხლი გაუხსნა სოფელ ბოროვო-სელოს. ამ ფაქტმა აიძულა სერბები შეექმნათ თავდაცვითი დაჯგუფებები. მაისში კიდევ ერთი ინციდენტი მოხდა. ხორვატი პოლიციელები ცდილობდნენ ადმინისტრაციულ შენობაზე დროშის აღმართვას და ტყვედ ჩაუვარდნენ სერბებს. მეორე დღეს დაიწყო ბრძოლა სოფლის დასაკავებლად ხორვატიის პოლიციასა და სერბ მილიციას შორის.

3 სექტემბერს დაიწყო და 18 ნოემბრამდე გაგრძელდა ვუკოვარის ალყა. ქალაქი დაეცა 1991 წლის 18 ნოემბერს. ომის დასრულების შემდეგ ქალაქი სერბების კუთვნილებაში გადავიდა, ხოლო 1998 წელს მშვიდბიანად მოხდა მისი ინტეგრაცია ხორვატიასთან. დაიწყო ქალაქის მასშტაბური აღდგენა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Битва за Вуковар (хорв.) Страница на официальном сайте города 
* Сайт «Вуковар-хорватский Сталинград» (англ.)
* Олег Валецкий. Югославская война. Итоги операций в Вуковаре и вокруг него

## სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიის ბრძოლები
პესკოვა-სკალა

**პესკოვა-სკალა** (, *პატარა ძაღლის კლდე*) — კირქვის კლიფი მდინარე პრადნიკის ხეობაში, (პოლონეთი). ცნობილია იქ არსებული რენესანსის ეპოქის ციხეს-სიმაგრით. ის მდებარეობს ოიცოვსკის ეროვნული პარკის საზღვარზე, კრაკოვიდან ჩრდილოეთით 27 კილომეტრში, სოფელ სულოშოვას ახლოს. ციხეს-სიმაგრე პირველად 1315 წლამდე როგორც „castrum Peskenstein“-ი მოხსენებულია მეფე ვლადისლავ ლოკიტეკის ლათინურ დოკუმენტებში.

## გალერეა 

File:Pieskowa Skała 1.jpg|ფასადი.
File:Pieskowa Skała - zamek - krużganki.jpg|შიდა ეზო.
File:Pieskowa Skała 2.jpg|მთავარი შესასვლელი.
File:Pieskowa Skała ogród zamkowy.jpg|ბაღები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:პოლონეთის მუზეუმები
2Cellos

**2Cellos** (2 ვიოლონჩელო, სტილიზებული როგორც **2CΞLLOS**) — ხორვატი ვიოლონჩელოების დუეტი, შედგება კლასიკური განათლების მქონე კულა შულიჩის და სტეფან ჰაუზერისგან. 2011 წელს Sony Masterworks-სთან ხელშეკრულებით, გამოსცეს სამი ალბომი სადაც გააკეთეს ცნობილი პოპ და როკ სიმღერების ინსტრუმენტალური არანჟირებები. დუეტს აქვს საერთაშორისო წარმატება და მონაწილეობდა რამდენიმე ამერიკულ შოუში, მათ შორის: კლუბი და The Bachelor.

## დისკოგრაფია 
* *2Cellos* (2011, Sony Masterworks)
* *In2ition* (2013, Sony Masterworks)
* *Celloverse* (2015, Sony Masterworks)
* *Score* (2017, Sony Masterworks)
* *Let There Be Cello* (2018, Sony Masterworks)
* *Dedicated* (2021, Sony Masterworks)

## External links
*Official website
*2Cellos on YouTube
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:2011 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ხორვატული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:როკ ვიოლინჩელისტები
ტორენტ ფაილი

**ტორენტ ფაილი** — BitTorrent ფაილების გავრცელების სისტემაში არის კომპიუტერის ფაილი, რომელიც გასავრცელებელ ფაილებზე და საქაღალდეებზე მეტამონაცემებს და, ჩვეულებრივ, ტრეკერების ქსელურ მისამართს შეიცავს. ტრეკერი არის კომპიუტერი, რომელიც სისტემაში მონაწილეებს ერთმანეთის პოვნაში და ქმედითი გამანაწილებელი ჯგუფების შექმნაში ეხმარება. ტორენტ ფაილი გასავრცელებელ შიგთავსს არ შეიცავს; ის შეიცავს მხოლოდ მათ შესახებ ინფორმაციას, როგორიცაა მათი სახელები, ზომები, საქაღალდეების აგებულება და კრიპტოგრაფიულ ჰეშ-კოდი, რათა მისი გამოყენებით ფაილების დაუზიანებლობის გადამოწმება მოხდეს. კონტექსტის მიხედვით ტორენტი შესაძლოა ან თვითონ ტორენტ ფაილს გულისხმობდეს ან — მის შიგთავსს. ტორენტ ფაილებს ჩვეულებრივ .torrent გაფართოება აქვთ.

## სქოლიო 
კატეგორია:BitTorrent
ასტანა არენა

**ასტანა არენა** — საფეხბურთო სტადიონი ასტანაში, ყაზახეთში. სტადიონი იტევს 30 244 მაყურებელს. ასტანა არენაზე საშინაო მატჩებს მართავენ „ასტანა“, „ბაიტერეკი“ და ყაზახეთის ეროვნული ნაკრები. მშენებლობა 2006-2009 წლებში მიმდინარეობდა და 185 მილიონი დოლარი დაჯდა. სტადიონი გადახურულია. 2011 წლის 31 იანვარს ასტანა არენამ უმასპინძლა აზიის ზამთრის თამაშების გახსნას. ასევე იყო 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის მასპინძლობის ერთ-ერთი კანდიდატი.

სტადიონი გაიხსნა 2009 წლის 3 ივლისს, როდესაც ერთმანეთს ყაზახეთის 21-წლამდელთა ნაკრები და ასტანის „ლოკომოტივი“ შეხვდნენ. მატჩს ცნობილი იტალიელი მსაჯი, პიერლუიჯი კოლინა სჯიდა. მატჩი სიმბოლურად გახსნა ყაზახეთის პრეზიდენტმა, ნურსულთან ნაზარბაევმა, ასევე შეხვედრაში მონაწილეობა მიიღეს კახა კალაძემ, ანდრეი შევჩენკომ (ყაზახეთის 21-წლამდელთა ნაკრების რიგებში), ჰასან შაშმა და ჰაკან შუკურმა (ასტანის ლოკომოტივის შემადგენლობაში).

## რესურსები ინტერნეტში
*stadiumguide.com

კატეგორია:ყაზახეთის სტადიონები
ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2016

**ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2016** — რიგით 65-ე ევროპის ჩემპიონატი. ჩატარდა რუსეთის ქალაქ ყაზანში 21-დან 24 აპრილამდე.

## საპრიზო ადგილები 
### კაცები 
### ქალები 
## მედლების ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* შედეგები. ევროპის ძიუდოს კავშირის საიტი

2016
ბაშკანი

**ბაშკანი** — გაგაუზიის პირველი პირი. თანამდებობა დამტკიცებული იქნა მე -14 მუხლის კანონის სამართლებრივი სტატუსით. ის ექვემდებარება ყველა ორგანოს გაგაუზიის ხელისუფლებაში. ბაშკანი ირჩევა საყოველთაო, თანასწორი, პირდაპირი, ფარული და თავისუფალი არჩევნების ალტერნატულ საფუძველზე 4 წლის ვადით. ერთი და იგივე პირი შეიძლება იყოს არაუმეტეს ორჯერ ზედიზედ იგი უნდა იყოს მოლდოვის მოქალაქე 35 წლის და უნდა ლაპარაკობდეს გაგაუზურ ენაზე. გაგაუზის ბაშკანი მტკიცდება მოლდოვის მთავრობის წევრის, მოლდოვის პრეზიდენტის ბრძანებულებით. გუბერნატორის შეუძლია გასცეს გადაწყვეტილებები და ბრძანებებს, რომლებიც მოქმედებს გაგაუზის მთელ ტერიტორიაზე.  

ბაშკანის პირველი არჩევნები ჩატარდა 1995 წლის 25 მაისს, მეორე არჩევნები — 1999 წლის 22 აგვისტოს, მესამე — 2002 წლის 6 ოქტომბერს, მეოთხე — 2006 წლის 3 დეკემბერს, მეხუთე — 2015 წლის 22 მარტს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაშკანის არჩევნები.
* ბაშკანის არჩევნები 2015 წელს.

კატეგორია:გაგაუზია
თელავის აეროპორტი

**თელავის ერეკლე II-ის სახელობის აეროპორტი** — ადგილობრივი მნიშვნელობის აეროპორტი საქართველოს ქალაქ თელავში. ქალაქიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრითაა დაშორებული. აეროპორტი საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტის კუთვნილებაშია. აეროპორტის გახსნის დღეს, Piper Seneca, Cessna 152 და A-22-ის ტიპის საჰაერო ხომალდებით საჩვენებელი ფრენა გაიმართა. სულ, აეროპორტის ავიაპარკში 6 თვითმფრინავი და შვეულმფრენია. აეროპორტიდან რეგულარული რეისები 2016 წლის აპრილის მონაცემებით ჯერ არ ხორციელდება, თუმცა ადმინისტრაცია მზადაა მოთხოვნის შემთხვევაში შიდა და საერთაშორისო ჩარტერული რეისები განახორციელოს.

აეროპორტში, საავიაციო უნივერსიტეტის სტუდენტები საფრენო მომზადებას გაივლიან. აეროპორტს გააჩნია სანავიგაციო კოშკურა, მგზავრების განყოფილება და საერთო საცხოვრებელი პილოტებისა და ტექნიკური პერსონალისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:თელავის ტრანსპორტი
კატეგორია:საქართველოს აეროპორტები
Havok

**Havok Physics** (უფრო მეტად ცნობილი როგორ **Havok**) — კროსპლატფორმული ფიზიკური ძრავა შემუშვებული ირლანდიური კომპანია Havok-ის მიერ. ძრავა  ქმნის ფიზიკური ურთიერთქმედების სიმულაციას, რაც თამაშის სამყაროს წარმოაჩენს გაცილებით რეალისტურად.

2007 წლის 14 სექტემბერს Havok შეიძინა კომპანია Intel-მა. 2008 წელს, Technology & Engineering Emmy Awards-ის 59-ე ცერემონიაზე Havok დაჯილდოვდა ელქტრონული გართობის დარგში ფიზიკური ძრავების დახვეწა-განვითარებისთვის. 2015 წლის 2 ოქტომბერს ძრავა შეიძინა კომპანია Microsoft-მა.

## ისტორია
კომპანია Havok დაარსდა ქალაქ დუბლინში (ირლანდია) 1998 წელს ჰიუ რეინოლდისა და სტივენ კოლინსის მიერ.

Havok-ის პირველი ვერსია SDK წარდგენილი იქნა Game Developers Conference-ზე 2000 წელს.

2007 წლის 14 სექტემბერს კომპანია Intel-მა განაცხადა Havok-ის შეძენის შესახებ..

2008 წლის იანვარს ამერიკის სატელევიზიო მეცნიერებისა და ხელოვნების ნაციონალურმა აკადემიამ გადასცა ემის ჯილდო "საუკეთესო ფიზიკური ძრავის" ნომინაციაში..

2008 წლის 1 ივნისს Havok-მა ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, რის მიხედვითაც ითანამშრომლებდა კომპანია AMD-სთან და დაეხმარებოდა ATI Radeon-ის გრაფიკული ბარათებისა  და ცენტრალური პროცესორების ოპტიმიზაციაში..

2009 წელს უბისოფტმა ხელი მოაწერა ხელშეკრეულებას Havok-თან, რის თანახმადაც Havok-ის ძრავა გამოყენებული იქნება უბისოფტის თამაშებში მრავალი წლის განმავლობაში..

2009 წელს გამოვიდა ძრავის მე-7 ვერსია.

2011 წელს შემუშავებული იქნა 3D გრაფიკული ძრავი სახელწოდებით Havok Vision Engine.

2015 წლის 2 ოქტომბერს Microsoft-მა ინტელისგან შეიძინა Havok.

## გამოყენება
2000 წელს პირველი SDK ვერსიის წარდგენის შემდეგ ძრავა  გამოიყენებული იქნა 150-მდე ვიდეო თამაშში. თუმცა იგი არა მხოლოდ ვიდეო თამაშებში, არამედ სასწავლო სიმულატორებში გამოიყენება, მაგალითისთვის როგორიც არის მართვის სიმულატორი *3D ისტრუქტორი*, რომელიც განკუთვნილი არის მოძრაობის წესების შესასწავლად.

*Havok* ასევე გამოიყენება კომპანია Autodesk Media & Entertainment-ის პროგრამულ პაკატებში, როგორებიც არის 3DS Max და Maya.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:ფიზიკური ძრავები
კატეგორია:ვირტუალური რეალობა
ბოდიშს ვიხდი (კამპანია)

**„ბოდიშს ვიხდი“** („Özür Diliyorum“) — ონლაინ კამპანია, გაშვებული თურქეთში 2008 წლის დეკემბერში მრავალი ჟურნალისტის, პოლიტიკოსისა და პროფესორის მიერ, როგორც მოწოდება კოლექტიური ბოდიშის მოხდისთვის სომეხთა გენოციდისთვის, რომელსაც კამპანია უწოდებს „უდიდესი კატასტროფა, რომელიც ოსმალეთის იმპერიის სომხებს დაემართა 1915 წელს.“ კამპანია დაიწყეს პროფესორმა აჰმეტ ინსელიმ, პოლიტიკოსებმა ბასკინ ორანიმ, ჯანგიზ აქტარიმ და ჟურნალისტმა ალი ბაირამოღლუმ. კამპანია გამოხატავს წუხილს, რომ სომეხთა მოთხოვნა, 1915 წლის გენოციდის აღიერბის, აქტიურ წინააღმდეგობას ხვდება თურქეთში. გაშვებიდან 24 საათში კამპანიამ 5,000 ხელმოწერა შეაგროვა და 2009 წლის იანვრისთვის – 30,000-ზე მეტი. თურქეთში კამპანიამ საყოველთაო აღშფოთება გამოიწვია.

## კამპანია 
კამპანაი ხორციელდება ონლაინ; საიტის ვიზიტორებს სთავაზობენ ხელი მოაწერონ შემდეგ წინადადებას:

ვებგვერდი ბევრ სხვადასხვა ენაზეა თარგმნილი, მათ შორის არაბულზე, სომხურზე, ინგლისურზე, ბეძნულზე და რუსულზე.

* ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიამ (ნმპ), ულტრამემარჯვენე ოპოზიციურმა პარტიამ, გაავრცელა განცხადება, რომელშიც ეწერა: „თურქული ნაციის ღირსეულ ისტორიაში ერთი გვერდიც არ არის რომლის გამოც უნდა გვრცხვენოდეს; არც დანაშაულია რომლის გამოც ბოდიშს უნდა ვიხდიდეთ. არავის აქვს უფლება შეურცყოს ჩვენი წინაპრები ისტორიის შეცვლით, გამოაცხადოს ისინი დამნაშავე და ბოდიში მოითხოვოს.“
** დევლეტ ბახჩელიმ, ნმპ-ს ლიდერმა, ასევე განაცხადა: „არავის აქვს უფლება შეურაცჰყოს ჩვენი წინაპრები, წარმოაჩინოს ისინი როგორც კრიმინალები და ბოდიში მოითხოვოს.“

* ისტორიკოს სიმელატინ ტასკირანის თქმით: „ეს არის უდიდესი ღალატი ჩვენი წინაპრებისადმი.... კამპანია წამოიწყეს, რომ ევნოთ თურქი ერის ერთიანობისთვის და მოემზადებინათ ნიადაგი თურქეთის მიერ სომხეთის გენოციდის აღიარების.“

* პენსიაზე გასული 60 თურქი დიპლომატის აზრით ეს ინიციატივა „უსამართლოა, მცდარი და არახელსაყრელია ნაციონალური ინტერესებისთვის.“

* აზერბაიჯანელმა პოეტმა და მილი მეჯლისის (პარლამენტის) დეპუტატმა ზელიმჰან იაკუპმა დაწერა ლექსი სათაურით „არც ერთმა თურქმა უნდა მოიბოდიშოს, როდისმე“ (თურქული:  *Türk Yağıdan Özür Dilemez*).

## შედეგი 
ხელმომწერებმა მიიღეს ბევრი სიკვდილის მუქარა.

## ცნობილი ხელმომწერნი 
კამპანიის ცნობის ხელმომწერთა შორის არიან:
* Cem Ozdemir
* ლეილა ზანა
* Adalet Ağaoğlu
* Fethiye Çetin
* Halil Berktay
* Hasan Cemal
* Murat Belge
* Yavuz Bingöl
* Orhan Kemal Cengiz
* Ufuk Uras
* Selahattin Demirtaş
* Lale Akgün
* Pınar Selek
* Enis Batur
* Filiz Koçali

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებგვერდი
* France24-ის სპეციალური რეპორტაჟი პეტიციასთან დაკავშირებით (YouTube ვიდეო)

კატეგორია:თურქეთის პოლიტიკა
მურად ბეი

**მურად ბეი** (დ. 1750 — გ. 1801) — ეგვიპტის იალეთის გუბერნატორი, მამლუქების ბელადი, ცხენოსანი არმიის მხედართმთავარი. მართავდა ეგვიპტეს იბრაჰიმ ბეისთან ერთად. ორივეს ჰქონდა ქართული წარმომავლობა.

## ბიოგრაფია
ქართველ ისტორიკოსთა უმეტესობა ამტკიცებს, რომ მურად ბეი წარმოშობით ქართველი იყო და თბილისში დაიბადა, რამდენიმე სხვა მკვლევარს კი მიაჩნია, რომ ის ჩერქეზი იყო. 1768 წელს ის მიყიდეს (ჩერქეზ) მამლუქ ლიდერს მუჰამედ ბეის ეგვიპტეში.

თავისი ბატონის სიკვდილის შემდეგ, მურადი გახდა მამლუქთა არმიის მეთაური, ხოლო იბრაჰიმი ეგვიპტის ადმინისტრაციულ საქმეებს განაგებდა. მათ შეძლეს გამკლავებოდნენ ოსმალთა გამუდმებულ მცდელობებს მამლუქთა რეჟიმის დასამხობად და სამოქალაქო უთანხმოებებს.

1786 წელს ოსმალეთის სულთანმა აბდულჰამიდ I-მა ეგვიპტეში გაგზავნა კაპუდან-ფაშა (ოსმალეთის ფლოტის ადმირალი) და ჯეზაირლი გაზი ჰასან-ფაშა იბრაჰიმისა და მურადის გაძევების ბრძანებით. ჰასან ფაშამ გულმოდგინე მცდელობების შედეგად, ხანმოკლე პერიოდით შეძლო ეგვიპტეზე ოსმალეთის კონტროლის აღდგენა. ამ პერიოდში, მურად ბეის ეკავა ამირ ალ-ჰაჯის (ჰაჯის ხელმძღვანელი) თანამდებობა.

1798 წელს პირამიდების ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, მურად ბეი გაიქცა ზემო ეგვიპტეში, სადაც დაიწყო პარტიზანული კამპანია, რომელიც ფრანგმა გენერალმა დეზემ ჩაახშო.

გავრცელებული ინფორმაციით, მურად ბეიმ საფრანგეთის ჯარს ეგვიპტის დასატოვებლად ფული შესთავაზა, ბრიტანელებს კი — მოკავშირეობა, ალექსანდრიის, დუმიატისა და როზეტის დაკავების საშუალების მიცემის სანაცვლოდ. 1800 წელს მურად ბეი შეურიგდა საფრანგეთის არმიის მთავარსარდალ კლებერს და დათანხმდა კაიროს გორნიზონის მართვაზე, მაგრამ გზაში გარდაიცვალა ბუბონური შავი ჭირისაგან.

კატეგორია: ეგვიპტის მმართველები
კატეგორია: მამლუქები
კატეგორია:დაბადებული 1750-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1801
კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მამლუქები

## სქოლიო
ყინულმჭრელი

მინი|ჩრდილოეთ პოლუსისკენ მიმავალი ატომური ყინულმჭრელი „იამალი“. 2001 წელი
[მარჯვნივ|მინი|[რუსეთი|რუსული ყინულმჭრელი კრასინი ამერიკულ მომმარაგებელ გემს ანტარქტიკისკენ, მაკ-მერდოს სადგურისკენ მიუძღვება]]
**ყინულმჭრელი** — სპეციალური დანიშნულების გემი ან ნავი, რომელიც ყინულით დაფარულ წყლებზე სანაოსნოდ და სხვა ნავებისთვის და გემებისთვის უსაფრთხო წყლითსავალი გზის გასაკვალადაა შექმნილი.  მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტერმინი ძირითადა ყინულმჭრელ გემებს გულისხმობს, ასევე შესაძლებელია შედარებით პატარა მცურავი საშუალებებიც იგულისხმებოდეს, მაგალითად ყინულმჭრელი ნავები, რომლებიც ოდესღაც გაერთიანებული სამეფოს არხებზე გამოიყენებოდა.

იმისათვის, რომ გემი ყინულმჭრელად ჩაითვალოს, უნდა ჰქონდეს ისეთი სამი თავისებურება, რომელიც ჩვეულებრივ გემებს არ აქვთ: გამაგრებული კორპუსი, ყინულის ჭრის შემძლე ფორმა და ყინულში გავლის სიმძლავრე.

ყინულმჭრელი გზას პირდაპირ ყინულის ზონებში გავლით და მათზე მიწოლით ასუფთავებს. წყლის ყინული ძალიან სუსტია და მარტივად იმტვრევა, თუმცა ძალიან სქელი ყინულის შემთხვევაში, ყინულმჭრელს შეუძლია ყინულს ცხვირით დააწვეს და გასატეხად გემის წონა გამოიყენოს. ვინადაიანაც გემს ყინულს ჭრაზე ბევრად მეტად წინ დაგროვებული ნამსხვრევები ანელებს, ყინულმჭრელს ასეთი შემთხვევებისთვის გამიზნული კორპუსი აქვთ, რომელიც ყინულის ნამსხვრევებს მის გვერდით ან ქვემოთ ამისამართებს. დაზიანებების რისკი გემის მამოძრავებელ სისტემაზე (ფრთიანი ხრახნი, ფრთიანი ხრახნების ლილვები, ა.შ.) ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე თვითონ მის კორპუსზე, ყინულმჭრელის უნარი, წარმატებით იმოძრაოს ყინულზე, გატეხოს ის და შემდეგ გზიდან ნამტვრევები ჩამოიშოროს, მისი უსაფრთხოებისთვის აუცილებელია.

## სქოლიო 
კატეგორია:გემების ტიპები
კრისტიან ფუქსი

**კრისტიან ფუქსი** (; დ. 7 აპრილი, 1986, ნოინკირხენი, ავსტრია) — ავსტრიელი ფეხბურთელი, თამაშობდა მარცხენა მცველის პოზიციაზე. 

## საკლუბო კარიერა
ფუქსმა კარიერა დაიწყო „ვინერ-ნოიშტადტში“, საიდანაც 2003 წელს გადავიდა „მატერსბურგში“. ხუთი წლის შემდეგ ფუქსი გერმანულ „ბოხუმში“ ჩაირიცხა, 2011 წელს კი — შალკე 04-ში. 2011 წელს გელზენკირხერნის „შალკე 04“-თან ერთად მოგებული აქვს გერმანიის სუპერთასი. 2015 წლის ზაფხულში გელზენკირხენული გუნდი დატოვა და თავისუფალი აგენტის სტატუსით ინგლისურ „ლესტერ სიტიში“ გადავიდა და პირველივე სეზონში კლუბთან ერთად ინგლისის პრემიერლიგა მოიგო.

## სანაკრებო კარიერა
ფუქსის დებიუტი ავსტრიის ეროვნული ნაკრების რიგებში შედგა 2006 წლის 23 მაისს ხორვატიის ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში. 2016 წელს ფუქსმა სანაკრებო კარიერა დაასრულა. მონაწილეობა აქვს მიღებული 2008 და 2016 წლების ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატებში.
 
## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
;შალკე
*გერმანიის სუპერთასი: 2011

;ლესტერ სიტი
*პრემიერ ლიგა: 2015–16
*ინგლისის ასოციაციის თასი: 2021

## რესურსები ინტერნეტში 
* კრისტიან ფუქსი  — Fussballdaten
* 
* კრისტიან ფუქსი — Transfermarkt
*Christian Fuchs – Official Website

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:ავსტრიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ავსტრიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ვინერ-ნოიშტადტის ფეხბურთელები
კატეგორია:მატერსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოხუმის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:მაინცი 05-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები