საჭადრაკო ოლიმპიადა 1960

right|thumb|250px|ოლიმპიადის ერთ-ერთი ცენტრალუტი პარტია: რობერტ ფიშერი - მიხეილ ტალი

**16 ოქტომბერი - 9 დეკემბერი 1960 ლაიფციგი, გერმანია**

ლაიფციგის ოლიმპიადაზე მონაწილეთა სარეკორდო რაოდენობა შეიკრიბა. აღმოსავლეთ გერმანიის ამ ქალაქში 40 ქვეყნის ნაკრები გუნდი ჩამოვიდა. საბჭოთა ნაკრებს მსოფლიოს ახალი ჩემპიონი, მიხეილ ტალი თავკაცობდა. მეოთხე დაფაზე დებიუტი ჰქონდა ვიქტორ კორჩნოის. ამერიკელთა გუნდის პირველ დაფაზე რობერტ ფიშერი თამაშობდა, სამაგიეროდ არ იყო სამუელ რეშევსკი. ჩეხოსლოვაკიის გუნდში დებიუტი ჰქონდა ვლასტიმილ ჰორტს. ოლიმპიადაზე იყო ერთი ქალბატონიც. მონაკოს გუნდში თამაშობდა ანა-მარია რენუა-შევრიე. ტურნირს მიეძღვნა დიდი გამოფენა სახელით ,,ჭადრაკი საუკუნეების გავლით’’, რომელშიც მსოფლიოს 140-ზე მეტი ბიბლიოთეკა და მუზეუმი მონაწილეობდა სხვადასხვა ქვეყნებიდან. თავად შეჯიბრება ჩატარდა ,,რინგმესჰაუზის’’ ვეებერთელა დარბაზში, სადაც ჩვეულებრივად ტარდებოდა ხოლმე ლაიფციგის ცნობილი ბაზრობები.

პირველ ეტაპზე დიდი ბრძოლები არ გამართულა. ფავორიტებმა უპრობლემოდ მოიპოვეს მთავარი ფინალის საგზურები. ფინალი საბჭოელებმა ბულგარელთა განადგურებით დაიწყეს (4-0). უკვე მეორე ტურში კი ძველ მეტოქეებს, იუგოსლავიელებს შეხვდნენ. პერტოსიანმა მეოთხე დაფაზე გამატჯვება მოუტანა გუნდს. მეხუთე ტურში დიდ ინტერესს იწვევდა სსრ კავშირის და აშშ-ს ნაკრები გუნდების მატჩი, ამ დროისათვის ამერიკელები მხოლოდ ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდნენ ლიდერს და გამარჯვების შემთხვევაში თავად ჩუდგებოდნენ სატურნირო ცხრილს სათვეში. მატჩის ბედი აქაც მეოთხე დაფაზე გადაწყდა. სმისლოვმა გაიმარჯვა და საბჭოთა გუნდმაც მატჩი მოიგო. ამის შემდეგ საბჭოელები სულ უფრო და უფრო ზრდიდნენ თავის უპირატესობას და უკვე ბოლოსწინა ტურში გაინაღდეს ჩემპიონობა. ბოლო ტურში ამერიკელებმა 3,5-0,5 მოუგეს გდრ-ს გუნდს და მეორე ადგილი გაინაღდეს. მესამე იყო იუგოსლავიის გუნდი. ბოლო ტურში საბჭოთა ნაკრები ინგლისელებს ხვდებოდა. მატჩს პრაქტიკული მნიშვნელობა აღარ ჰქონდა მაგრამ იყო ერთი გარემოება, რომელიც გარკვეულ ინტრიგას მატებდა მატჩს. თუ საბჭოელები მატჩს მოიგებდნენ ისე რომ არცერთ პარტიას არ წააგებდნენ, მაშინ ისინი ყველა მატჩის მოგებით და პარტია წაუგებელი დაამთავრებდნენ ტურნირს. კერესმა, კორჩნოიმ და პეტროსიანმა მოიგეს, მაგრამ მარცხი მოუვიდა ტალს, რომელმაც დამარცხება განიცადა პერსონთან. ასე რომ რეკორდი არ შედგა, თუმცა საბჭოელების გამარჯვებისათვის ამას რაღა თქმა უნდა ჩრდილი არ მიუყენებია.

## ტექნიკური შედეგები 
მონაწილეობდა 40 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები ოთხ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-IX ადგილები). დანარჩენები B და C ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XIII-XIV და XXVI-XL ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით, მხოლოდ მესამე ფინალური ტურნირი, რათა არ დარღვეულიყო შეჯიბრების საერთო ვადები, ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით.

პირველი ეტაპი
* I ჯგუფი: 1. - 27  2. - 26  3. - 25  4. - 20,5  5. - 19,5  6. - 19  7. - 18,5 8. - 11  9. - 10,5  10. - 3

* II ჯგუფი: 1. - 32  2. - 25   3. - 23,5   4. - 21,5  5. - 19  6. - 15,5  7. - 14,5  8. - 13,5  9. - 12  10. - 3,5

* III ჯგუფი: 1. - 28  2. - 28  3. - 27  4. - 23  5. - 16,5  6. - 16  7. - 15,5  8. - 14  9. - 7  10. - 5

* IV ჯგუფი: 1. - 29  2. - 25,5  3. - 24  4. - 23,5  5. - 22  6. - 19  7. - 17  8. - 12  9. - 6  10. - 2

მეორე ეტაპი

* XXV-XL ადგილები (შვეიცარიული სისტემით)
25. - 28,5  26. - 27,5  27. - 27,5  28. - 26,5  29. - 26  30. - 25  31. - 25  32. - 24  33. - 23,5  34. - 21,5  35. - 20,5  36. - 19,5  37. - 17,5  38. - 17  39. - 14  40. - 8,5

* XIII-XXIV ადგილები

13. - 27,5  14. - 26,5  15. - 24,5  16. - 23,5  17. - 23,5  18. - 23  19. - 23  20. - 22,5  21. - 22   22.- 19,5  23. - 16,5  24.- 12

I-XII ადგილები

* 1.  - 34
* 2.  - 29
* 3.  - 27
* 4.  - 22,5
* 5.  - 21,5
* 6.  - 21
* 7.  - 20,5
* 8.  - 19,5
* 9.  - 19
* 10.  - 17
* 11.  - 16,5
* 12.  - 16,5

## ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები 
* 

მიხეილ ტალი 11 (+8=6-1), მიხეილ ბოტვინიკი 10,5 (+8=5-0), პაულ კერესი 10,5 (+8=5-0), ვიქტორ კორჩნოი 10,5 (+8=5-0), ვასილი სმისლოვი 11,5 (+10+3-0), ტიგრან პეტროსიანი 12 (+11=2-0)

* 
რობერტ ჯეიმზ ფიშერი 13 (+10=6-2), უილიამ ჯეიმზ ლომბარდი 11,5 (+8=7-2), რობერტ ბირნი 12 (+9=6-0), არტურ ბერნარდ ბისჰაიერი 11,5 (+9=5-2), ნიკოლას როსოლიმო 3,5 (+2=3-1), რაიმონდ ვაინშტეინი 6,5(+6=1-1)

* 

სვეტოზარ გლიგორიჩი 12 (+7=10-0), ალექსანდრ მატანოვიჩი 10,5 (+6=9-2), ბორისლავ ივკოვი 12 (+9=6-1), მარიო ბერტოკი 7,5 (+5=5-3), მატო დამიანოვიჩი 7 (+6=2-2), მილან ვუკჩევიჩი 4 (+2=4-1).

## საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით 
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|კარლ რაბაჩი
|
|13,5
|16
|84,4
|----
|მიხეილ ტალი
|
|11
|15
|73,3
|----
|რობერტ ჯეიმზ ფიშერი
|
|13
|18
|72,2
|----
|}

! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|მიხეილ ბოტვინიკი
|
|10,5
|13
|80,8
|----
|არნბიორნ გუდმუნდსონი
|
|11,5
|16
|71,9
|----
|არტურო სალამანკა პომარი
|
|8,5
|12
|70,8
|---
|}

! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|პაულ კერესი
|
|10,5
|13
|80,8
|----
|რობერტ ბირნი
|
|12
|15
|80,0
|----
|ბორისლავ ივკოვი
|
|12
|16
|75,0
|}

! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ლამსურენ მიაგმარსურენი
|
|16,5
|20
|82,5
|----
|ტანგ ლინგ ანი
|
|16,5
|20
|82,5
|----
|ვიქტორ კორჩნოი
|
|10,5
|13
|80,8
|}

! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ვასილი სმისლოვი
|
|11,5
|13
|88,5
|----
|მატო დამიანოვიჩი
|
|7
|10
|70,0
|----
|სამუელ შვებერი
|
|7
|10
|70,0
|----
|}

! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ტიგრან პეტროსიანი
|
|12
|13
|92,3
|----
|ემანუელ გიუტი
|
|9
|13
|69,2
|-----
|დიულა კლიუგერი
|
|6,5
|10
|65,0
|---
|}

### ლიტერატურა 
* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

### ბმულები 
* შედეგები

14