open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოტილიო ულატე ბლანკო

**ოტილიო ულატე ბლანკო** (დ. 25 აგვისტო, 1891 – გ. 10 ოქტომბერი, 1973) — კოსტა-რიკელი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1949 წლიდან 1953 წლამდე კოსტა-რიკის 31-ე პრეზიდენტი იყო. მისი სადავო არჩევნები 1948 წელს, რომლის დროსაც საკანონმდებლო ორგანომ რაფაელ ანხელ კალდერონ გუარდიას სასარგებლოდ გამარჯვება არ მოუტანა, იყო ხოსე ფიგერეს ფერერის შეიარაღებული აჯანყებისა და შემდგომი 44-დღიანი კოსტა-რიკის სამოქალაქო ომის პირდაპირი მიზეზი.

მისი ფრანგული წარმომავლობა დედისგან, ერმიდა ბლანკოსგან მომდინარეობს. ის არასდროს დაქორწინებულა, თუმცა ორი ქალიშვილი ჰყავდა, ოლგა მარტა ულატე როხასი (1937–2007) და მარია ერმიდა ულატე როხასი (1938) ჰეიდი როხას სმიტისგან (ბრიტანული წარმოშობის).

ბლანკომ პოლიტიკაში კარიერა ჟურნალისტად, ადგილობრივი გაზეთის La Tribuna-ს დირექტორად და Diario de Costa Rica-ს მფლობელად დაიწყო, რომელიც იმ დროს მთავარი გაზეთი იყო, სადაც თავის ძირითად პოლიტიკურ კამპანიებს ხელმძღვანელობდა. 1925 წელს ის ალახუელას საკონსტიტუციო კონგრესის დეპუტატად აირჩიეს და 1930 წელს ხელახლა აირჩიეს.

ულატე ოპოზიციურ პარტიას 1948 წლის 8 თებერვლის არჩევნებში ხელმძღვანელობდა, სადაც მან ყოფილი პრეზიდენტი რაფაელ ანხელ კალდერონ გუარდია დაამარცხა.

მისმა მთავრობამ ეკონომიკური განვითარების კარგად მართვა დაამტკიცა, ულატემ წამოჭრა (CNP) - ეროვნული წარმოების კომიტეტი - კოსტა რიკის ცენტრალური ბანკი (კოსტა რიკის მთავარი ფინანსური ინსტიტუტი), Contraloria General de la Republica (არეგულირებს მთავრობისა და საჯარო დაწესებულებების ბიუჯეტებსა და ხარჯებს), „Ley del Aguinaldo“ (კანონი, რომელიც აწესებს მე-13 თვის ანაზღაურებად ხელფასს კოსტა რიკელი ყველა მუშაკისთვის შობის პერიოდში), ქალებისთვის ეროვნულ არჩევნებში ხმის მიცემის უფლების და ხუან სანტამარიას საერთაშორისო აეროპორტის („ელ კოკო“) დაარსების საკითხები, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მრავალი მიღწევა შემდგომმა პრეზიდენტებმა თავად აღიარეს.

1962 წელს ის კვლავ იყრიდა კენჭს საპრეზიდენტო კანდიდატად. 1970 წლიდან 1971 წლამდე ის კოსტა-რიკის ელჩი იყო ესპანეთში.

ის იყო ერთ-ერთი ხელმომწერი იმ შეთანხმებისა, რომელიც მსოფლიო კონსტიტუციის შემუშავების მიზნით კონვენციის მოწვევას ეხებოდა. შედეგად, კაცობრიობის ისტორიაში პირველად, დედამიწის ფედერაციის კონსტიტუციის შემუშავებისა და მიღების მიზნით მსოფლიო დამფუძნებელი ასამბლეა შეიკრიბა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
მსოფლიო ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში

**მსოფლიო ჩემპიონატი საჭადრაკო კომპოზიციაში** — სამწლიანი შეჯიბრი საჭადრაკო ამოცანებისა და ეტიუდების კომპოზიტორებისთვის. წარსულში მას ფიდე აორგანიზებდა საჭადრაკო კომპოზიციის მუდმივი კომისიის (PCCC) მეშვეობით, ამჟამად კი მას მსოფლიო საჭადრაკო კომპოზიტორთა ფედერაცია (WFCC) მართავს. ტურნირის ოფიციალური სახელწოდებაა **მსოფლიო ჩემპიონატი კომპოზიციაში ინდივიდუალურ ჩათვლაში** (WCCI).

ჩემპიონატი იყოფა რვა სექციად:
* A) ორსვლიანი ამოცანები
* B) სამსვლიანი ამოცანები
* C) მრავალსვლიანი ამოცანები
* D) ეტიუდები
* E) კოოპერაციული შამათი
* F) თვითშამათი
* G) ზღაპრული ჭადრაკი
* H) რეტროანალიზი

კომპოზიტორებს შეუძლიათ წარადგინონ მაქსიმუმ ექვსი ნამუშევარი, რომლებიც გამოქვეყნდა შესაბამის სამწლიან პერიოდში. ნამუშევრებს აფასებს სამი მსაჯისგან შემდგარი კომისია. ყველაზე წარმატებული კომპოზიტორი ტურნირის ისტორიაში არის უკრაინელი მიხაილ მარანდიუკი, რომელმაც 10-ზე მეტი ოქროს მედალი მოიპოვა.

## პრიზიორები 
### 1997 (ფიდეს 1989–1991 წლების ალბომის მიხედვით) 
### 1998–2000 
### 2001–2003 
### 2004–2006 
### 2007–2009 
### 2010–2012 
### 2013–2015 
### 2016–2018 
### 2019–2021 
### 2022–2024 
## რესურსები ინტერნეტში 
* WFCC-ის საკომპოზიციო შეჯიბრებები
* PCCC-ის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატები ჭადრაკში
კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიცია
ალექსანდრე ზოგრაფი

**ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ზოგრაფი** (; დ. 26 თებერვალი, 1889, მოსკოვი, — გ. 17 იანვარი, 1942, ლენინგრადი) — რუსი ისტორიკოსი, მეცნიერი-ნუმიზმატიკოსი.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტის კლასიკური ფილოლოგიის განყოფილება 1912 წელს. 1912 წლიდან მუშაობდა მოსკოვის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, 1922 წლიდან იყო ერმიტაჟის თანამშრომელი, 1935 წლიდან — ერმიტაჟის ნუმიზმატიკის განყოფილებების გამგე. ზოგრაფი იყო ანტიკური ხანის, განსაკუთრებით ამ პერიოდის ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთის მონეტების დიდი მცოდნე. მან პირველმა სცადა, თავი მოეყარა კავკასიაში მოჭრილი და გავრცელებული ანტიკური, მათ შორის კოლხური მონეტებისა და მინაბაძებისათვის, მოეცა მათი მეცნიერული ატრიბუცია და ასევე მეცნიერულად გაეაზრებინა შესაბამისი პერიოდის სამონეტო მიმოქცევისა და სამონეტო საქმის კარდინალური საკითხები. ეს შრომები დღესაც ინარჩუნებს ღირებულებას.

## ბიბლიოგრაფია 
* Античные золотые монеты Кавказа, «Известия Гос. академии истории материальной культуры», 1935, в. 110.
* Распространение античных монет на Кавказе, Л., 1945.
## ლიტერატურა
* ქართული ნუმიზმატიკური ლექსიკონი, თბ., 2009. — გვ. 75.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
სპექტრული მიმდევრობა

**სპექტრული მიმდევრობა** () — გამოთვლითი ინსტრუმენტი ჰომოლოგიურ ალგებრასა და ალგებრულ ტოპოლოგიაში, რომელიც გამოიყენება ჰომოლოგიური ან კოჰომოლოგიური ჯგუფების გამოსათვლელად გარკვეული ნაბიჯების (სპექტრული მიმდევრობის გვერდების დიფერენციალების გამოთვლის) გზით.

## ფორმალური განსაზღვრება 
კოჰომოლოგიური სპექტრული მიმდევრობა შედგება ე.წ. „გვერდების“ E_r მიმდევრობისგან (r \ge 1 ან r \ge 2), სადაც თითოეული E_r წარმოადგენს ბიგრადუირებულ მოდულს და აღჭურვილია დიფერენციალით d_r: E_r^{p,q} \to E_r^{p+r, q-r+1}, ისე რომ სრულდება პირობა d_r \circ d_r = 0.

ყოველი მომდევნო გვერდი მიიღება წინა გვერდის ჰომოლოგიით:
E_{r+1}^{p,q} \cong \frac{\ker(d_r: E_r^{p,q} \to E_r^{p+r, q-r+1})}{\text{im}(d_r: E_r^{p-r, q+r-1} \to E_r^{p,q})}

## სერის სპექტრული მიმდევრობა 
სერის (Serre) სპექტრული მიმდევრობა ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი და ხშირად გამოყენებადი ინსტრუმენტია ალგებრულ ტოპოლოგიაში. იგი ერთმანეთთან აკავშირებს ფიბრაციის ბაზის, ფიბრისა (fiber) და ფიბრაციის სივრცის (total space) ჰომოლოგიას ან კოჰომოლოგიას.

თუ მოცემულია ფიბრაცია F \hookrightarrow E \xrightarrow{p} B, სადაც ბაზა B წრფივად ბმულია (path-connected), მაშინ არსებობს პირველი მეოთხედის კოჰომოლოგიური სპექტრული მიმდევრობა, რომლისთვისაც:
E_2^{p,q} = H^p(B; \mathcal{H}^q(F)) \Rightarrow H^{p+q}(E)

აქ \mathcal{H}^q(F) წარმოადგენს ლოკალური კოეფიციენტების სისტემას. იმ შემთხვევაში, თუ ბაზის ფუნდამენტური ჯგუფი \pi_1(B) ტრივიალურად მოქმედებს ფიბრის კოჰომოლოგიაზე, მაშინ კოეფიციენტები ჩვეულებრივია და ვიღებთ: E_2^{p,q} = H^p(B; H^q(F; R)).

## ატია-ჰირცებრუხის სპექტრული მიმდევრობა 
ატია-ჰირცებრუხის (Atiyah-Hirzebruch) სპექტრული მიმდევრობა საშუალებას გვაძლევს გამოვთვალოთ სივრცის განზოგადებული კოჰომოლოგიის თეორიები ჩვეულებრივი (სინგულარული) კოჰომოლოგიის გამოყენებით.

ნებისმიერი CW-კომპლექსისთვის X და განზოგადებული კოჰომოლოგიის თეორიისთვის E^*, არსებობს სპექტრული მიმდევრობა:
E_2^{p,q} = H^p(X; E^q(pt)) \Rightarrow E^{p+q}(X)

სადაც E^q(pt) არის წერტილის კოჰომოლოგია მოცემულ განზოგადებულ თეორიაში (რაც იგივეა, რაც თეორიის კოეფიციენტთა რგოლი).

## ადამსის სპექტრული მიმდევრობა 
ადამსის სპექტრული მიმდევრობა (Adams spectral sequence) არის ალგებრული ტოპოლოგიის ფუნდამენტური ინსტრუმენტი, რომელიც გამოიყენება სფეროთა სტაბილური ჰომოტოპიური ჯგუფების, ან უფრო ზოგადად, სპექტრების ჰომოტოპიური ჯგუფების გამოსათვლელად.

კლასიკური ფორმით, მოცემული ფიქსირებული p მარტივი რიცხვისთვის და მოდულ p სტინროდის ალგებრისთვის (Steenrod algebra) \mathcal{A}_p, ადამსის სპექტრული მიმდევრობის მეორე გვერდი აიგება Ext ფუნქტორით:
E_2^{s,t} = \text{Ext}_{\mathcal{A}_p}^{s,t}(\mathbb{F}_p, \mathbb{F}_p)

ეს მიმდევრობა კრებადია სფეროს სტაბილური ჰომოტოპიური ჯგუფების p-სრული (ან p-ლოკალური) ნაწილისკენ:
E_2^{s,t} \Rightarrow \pi_{t-s}^S(S^0)_p^{\wedge}

ამ მიმდევრობაში s წარმოადგენს ჰომოლოგიურ განზომილებას (რეზოლვენტის სიგრძეს), ხოლო t არის შინაგანი გრადუირება (internal degree). დიფერენციალების მოქმედების წესი ასეთია: d_r: E_r^{s,t} \to E_r^{s+r, t+r-1}.

## ლიტერატურა 
* McCleary, J. (2001). ''A User's Guide to Spectral Sequences*. Cambridge University Press.
* Hatcher, A. *Spectral Sequences in Algebraic Topology''.

კატეგორია:ჰომოლოგიური ალგებრა
კატეგორია:ალგებრაული ტოპოლოგია
სალიანდაგო პოსტი

thumb|370px|სალიანდაგო პოსტის ერთ-ერთი ვარიანტი
**სალიანდაგო პოსტი** — გამყოფი პუნქტი რკინიგზის ხაზზე (ავტობლოკირებით არ აღჭურვილზე) ორი ან მეტი მაგისტრალური ხაზის ან მთავარი მიმართულების მეორეხარისხოვანთან მიერთების ან შეერთების ადგილას, ან რკინიგზის კვანძთან მიახლოვებისას სხვადასხვა მიმართულებით მატარებლების მოძრაობის გამიჯვნის სპეციფიკით (მაგალითად, სამგზავრო მატარებლები სამგზავრო პარკში ან სამგზავრო სადგურში, სატვირთო მატარებლები — მიმღებ ან გამგზავნ პარკებში, ან ტრანზიტულ დამხარისხებელ სადგურებში ან სატვირთო სადგურებში, ან მთელი კვანძის ან კონკრეტული გამყოფი პუნქტების გვერდის ავლით), ორლიანდაგიანი ჩანართის ბოლოში, თუ ის მდებარეობს რომელიმე სადგურის (მათ შორის ასაქცევი) გარეთ.

სალიანდაგო პოსტი ჩვეულებრივ შედგება მატარებლების მოძრაობის მიმართულების გამანაწილებელი ისრული გადამყვანისგან, დამჭერი ან დამცავი ჩიხებისგან ან ჩამგდები ისრული გადამყვანისგან.

ზოგიერთ სალიანდაგო პოსტებზე არსებობს მცირე სალიანდაგო განვითარება შლუზის ან ასაქცევის სახით. როგორც წესი, სამგზავრო ან სატვირთო ოპერაციები სალიანდაგო პოსტებზე არ სრულდება, მოწყობილობები მგზავრთა მომსახურებისთვის (ბაქნები, საბილეთო ჯიხურები და ა. შ.) არ არსებობს. თვითონ სალიანდაგო პოსტები ეწყობა დასახლებულ პუნქტებთან მიბმის აუცილებლობის გარეშე.

რკინიგზის ექსპლოატაციის ტექნიკური წესებიდან განმარტება სალიანდაგო პოსტებს აკუთვნებს ასევე ბლოკ-პოსტებს, რომლებსაც არ გააჩნიათ რაიმე განშტოება ან ლიანდაგების გადაკვეთა, მხოლოდ ყოფს სადგურებშორის გადასარბენს ნაწილობრივ ნახევრადავტომატური ბლოკირებისას (ასეთ შემთხვევებში მათ ეძახიან პოსტებსშორის გადასარბენებს) გამტარუნარიანობის გაზრდისათვის. მაგრამ კონკრეტული ბლოკ-პოსტების დასახელება მუდამ მოიცავს თვითონ სიტყვა „ბლოკ-პოსტს“, ამიტომ იმ შემთხვევებში, როდესაც გვხვდება დასახელება სიტყვათა წყობით „სალიანდაგო პოსტი“, ან ამ შემთხვევაში წინადადებაში სახელდება რაიმე კონკრეტული პოსტი, ეს პრაქტიკულად დიდად სავარაუდოდ ნიშნავს ზუსტად სალიანდაგო პოსტს, რომელსაც აქვს რაიმე სალიანდაგო განშტოება (ანუ ისრული გადამყვანები) და არა ბლოკ-პოსტი.

## ლიტერატურა
«Железнодорожные станции и узлы». И. Е. Савченко, С. В. Земблинов, И. И. Страковский. Москва, изд. «Транспорт». 1966 г.

კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
ზოდების განძები

**ზოდების განძები** — არქეოლოგიური ძეგლები, რომლებიც განზრახ შენახულ ლითონის ზოდებს შეიცავს. ცნობილია ბრინჯაოს ხანიდან ევრაზიის სხვადასხვა რეგიონში. ზოდებს ხშირად სტანდარტიზებული ფორმა (ცხოველის ტყავის, დისკოიდური და სხვ.) ჰქონდა. ამგვარი განძები მნიშვნელოვან ინფორმაციას იძლევა შესაბამისი პერიოდის ეკონომიკური კავშირ-ურთიერთობების, მეტალურგიული საქმიანობისა და რიტუალური ტრადიციების შესახებ. 

ზოდების განძები კოლხური კულტურის დამახასიათებელი ნიშანია, შეიცავს სპილენძ-ბრინჯაოს ზოდებს. გვხვდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან როგორც სხვა არქეოლოგიურ ნივთებთან ერთად, ასევე ცალკე. კოლხური ზოდების განძებიდან ცნობილია:

* წყავროკას განძი — აღმოაჩინეს 1946. შედგება 29 უფორმო ნატეხისაგან. დაცულია აჭარის სახელმწიფო მუზეუმში.
* ურეკის განძი — აღმოაჩინეს 1961. შეიცავს 11 ნატეხს, 70–80 კგ.
* ბაღდადის განძი — აღმოაჩინეს 1961. 12 უფორმო ნატეხი რკინის ჟანგის კვალით. დაცულია ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში.
* წყემის განძი — აღმოაჩინეს 1936. შედგება 16 სხვადასხვა ზომის ნატეხისაგან. დაცულია ფოთის კოლხური კულტურის მუზეუმში.
* კალას განძი — დაცულია სვანეთის მუზეუმსა და ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
* კაჩარის განძი — აღმოაჩინეს 1930. ზოგიერთი ნატეხის მასა 10 კგ.
* დადიანების სასახლეთა ისტორიულ-არქიტექტურულ მუზეუმში დაცული მრავალი სხვადასხვა ზომის ზოდი, რომელთა აღმოჩენის ზუსტი ადგილი ცნობილი არ არის.

## ლიტერატურა 
* ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1965.

კატეგორია:კოლხური კულტურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ზურაბ ზოდელავა

**ზურაბ ლევანის ძე ზოდელავა** (დ. 10 თებერვალი, 1924, თბილისი, — გ. 14 მაისი, 1978, იქვე) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1975).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი 1946 წელს. 1948–1954 წლებში მუშაობდა მოსკოვის ა. ვ. ვიშნევსკის სახელობის ქირურგიის ინსტიტუტში, 1954–1973 წლებში — თბილისის ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1974–1978 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიის კათედრის გამგე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
სირილო ანტონიო რივაროლა

**სირილო ანტონიო რივაროლა აკოსტა** (დ. 1836 — გ. 31 დეკემბერი, 1878) — პარაგვაის მე-4 პრეზიდენტი. იგი ხელმძღვანელობდა ქვეყანას 1870–1871 წლებში, პარაგვაის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე არასტაბილურ პერიოდში. რივაროლა მოგვიანებით ძალადობრივი თავდასხმის შედეგად დაიღუპა.

## ბიოგრაფია 
რივაროლას ოჯახი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა XIX საუკუნის პარაგვაის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და ხშირად უპირისპირდებოდა ფრანსიასა და ლოპესის მთავრობებს.

სამმაგი ალიანსის ომის (1864–1870) უმეტესი ნაწილის განმავლობაში სირილო ანტონიო რივაროლა მსახურობდა პარაგვაის არმიაში და მიაღწია სერჟანტის წოდებას. 1869 წელს, ფრანსისკო სოლანო ლოპესის მმართველობისას განხორციელებული რეპრესიების ფონზე, იგი დაუდგენელი მიზეზებით დააპატიმრეს. მოგვიანებით რივაროლამ ტყვეობიდან გაქცევა მოახერხა და ომის ბოლო თვეებში მოკავშირეთა სასარგებლოდ ჯაშუშად მოქმედებდა.

ომის დასრულების შემდეგ რივაროლა ასუნსიონში გადავიდა. ბრაზილიის ხელისუფლებასთან დამყარებული ურთიერთობების წყალობით, იგი დროებითი მმართველობის ერთ-ერთ წევრად — ტრიუმვირად — დაინიშნა. აღნიშნული დროებითი ხელისუფლება მნიშვნელოვნად იყო ფორმირებული ბრაზილიელი დიპლომატის, ჟოზე პარანიოსის (სილვა პარანიოსი) გავლენით.
 
1870 წელს სირილო ანტონიო რივაროლა პარაგვაის პრეზიდენტად აირჩიეს. მისი მმართველობის პერიოდი ხასიათდებოდა შიდა პოლიტიკური დაპირისპირებითა და ინსტიტუციური არასტაბილურობით. პრეზიდენტობის დასრულების შემდეგ იგი პოლიტიკურ ცხოვრებაში კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა.

ორივე სხვა ტრიუმვირის საბოლოო გადადგომის შემდეგ, რივაროლა პარაგვაის პრეზიდენტი გახდა და თანამდებობაზე დარჩა 1870 წლის 31 აგვისტომდე, როდესაც პარაგვაის კონგრესმა პრეზიდენტად აირჩია ფაკუნდო მაჩაინი ახალი კონსტიტუციის გამოცხადებასთან ერთად. თუმცა უკვე მომდევნო დღეს რივაროლას პრეზიდენტობა აღდგა, რადგან ბრაზილიელმა ოკუპანტებმა მაჩაინის დანიშვნას არ დაეთანხმნენ. ამის შემდეგ რივაროლა ხელმძღვანელობდა პარაგვაის შეთანხმებას ალიანსთან, მშვიდობის დაბრუნებას და 1870-იანი წლების მძიმე პირველ წლებს.

იგი 1871 წლის დეკემბერში გადადგა კონსტიტუციური კრიზისის გამო. ეს იყო გეგმის ნაწილი, რომელიც მან ხუან ბაუტისტა ხილთან, სენატის პრეზიდენტთან ერთად მოაწყო. გეგმის მიხედვით, ხილს მის გადადგომაზე უარი უნდა ეთქვა და მისთვის მეტი ძალაუფლება მიენიჭებინა, თუმცა როდესაც რივაროლამ მას გადადგომის განცხადებით მიმართა, ხილმა  ეს განცხადება მიიღო და დაეთანხმა.

შემდგომ წლებში რივაროლა, რომელიც ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში მნიშვნელოვანი მამულის მფლობელი იყო, რამდენჯერმე აუჯანყდა ასუნსიონის მთავრობას, უმეტეს შემთხვევაში არგენტინის მხარდაჭერით, რადგან 1870-იან წლებში პარაგვაის მთავრობებში ბრაზილიის გავლენა დომინანტური იყო. 1878 წელს, პრეზიდენტ კანდიდო ბარეიროსთან შეხვედრაზე მიმავალ გზაზე, მას შემდეგ რაც შეწყალება მიიღო, რივაროლა მოკლეს. ის ნიღბიანმა პირებმა დღისით დანით სასიკვდილოდ დაჭრეს. მიუხედავად იმისა, რომ მკვლელობა პრეზიდენტის სასახლიდან ას მეტრზე ნაკლებ მანძილზე მოხდა, ამ დანაშაულისთვის არავინ დაუკავებიათ.

## სქოლიო 
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:პარაგვაელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
მორავას K-თეორია

**მორავას K-თეორია** () — განზოგადებული კოჰომოლოგიის თეორიების ოჯახი ალგებრულ ტოპოლოგიაში, რომელიც ამერიკელმა მათემატიკოსმა ჯეკ მორავამ (Jack Morava) შემოიღო. იგი წარმოადგენს ქრომატული ჰომოტოპიის თეორიის ფუნდამენტურ ინსტრუმენტს და გამოიყენება ტოპოლოგიური სივრცეების შესასწავლად.

## ფორმალური განსაზღვრება 
ფიქსირებული p მარტივი რიცხვისთვის, მორავას K-თეორიები, რომლებიც აღინიშნება როგორც K(n), ქმნიან თეორიების მიმდევროპას. აქ მთელი რიცხვი n \ge 0 მიუთითებს ე.წ. „ქრომატულ დონეზე“.
წერტილის კოჰომოლოგია (ანუ კოეფიციენტთა რგოლი) მორავას K-თეორიისთვის მოიცემა შემდეგი სახით:
K(n)_* = \mathbb{F}_p[v_n, v_n^{-1}]
სადაც v_n წარმომქმნელის განზომილება არის 2(p^n-1). შესაბამისად, მორავას K-თეორია არის პერიოდული, პერიოდით 2(p^n-1).

## თვისებები და გამოთვლითი აპარატი 
მორავას K-თეორიები ერთგვარ ფილტრაციას უკეთებენ სტაბილურ ჰომოტოპიურ კატეგორიას. მცირე მნიშვნელობებისთვის თეორია კარგად ცნობილ კლასიკურ სტრუქტურებს ემთხვევა:
* როდესაც n=0, K(0) წარმოადგენს ჩვეულებრივ რაციონალურ კოჰომოლოგიას.
* როდესაც n=1, იგი მჭიდროდ უკავშირდება კომპლექსურ K-თეორიას (მოდულ p).

ამ თეორიაში კონკრეტული გამოთვლების საწარმოებლად, გარდა კლასიკური ალგებრული ინსტრუმენტებისა (როგორიცაა, მაგალითად, სპექტრული მიმდევრობები), უაღრესად ეფექტურად მუშაობს ფორმალურ ჯგუფური კანონებისა (formal group laws) და მახასიათებელი კლასების (characteristic classes) თეორია. სწორედ ეს აპარატი იძლევა საშუალებას, სიღრმისეულად შევისწავლოთ მორავას K-თეორიის მულტიპლიკაციური სტრუქტურა.

## მოდულ p მორავას K-თეორია სასრულ p-ჯგუფებზე 
სასრულ p-ჯგუფთა მოდულ p მორავას K-თეორიის (ჯგუფის მაკლასიფიცირებელი სივრცის შესაბამისი რგოლის მულტიპლიკაციური სტრუქტურის) გამოთვლა ალგებრული ტოპოლოგიის ერთ-ერთი აქტუალური ამოცანაა. კვლევების მნიშვნელოვანი ნაწილი ეთმობა მორავას K-თეორიაში ტრანსფერის ასახვით მიღებული ფორმალური თანაფარდობების შესწავლას და შესაბამისი გრებნერის ბაზისების (Groebner bases) აგებას ჩერნის კლასებისა და მათი ტრანსფერების ტერმინებში.

ამ მიმართულებით ერთ-ერთი მთავარი გამოთვლითი პრობლემა უკავშირდება ჰოპკინსის, კუნისა და რავენელის (Hopkins, Kuhn, and Ravenel) ცნობილ ჰიპოთეზას, რომელიც დაფუძნებულია სასრულ p-ჯგუფთა განზოგადებულ ხარაქტერების თეორიაზე(Generalized character theory). ჰიპოთეზა ვარაუდობდა, რომ ნებისმიერი სასრული p-ჯგუფის მოდულ მორავას K-თეორია სრულად წარმოქმნილია ჩერნის კლასებითა და მათი ტრანსფერებით.

მიუხედავად იმისა, რომ p>2 შემთხვევისთვის ეს ჰიპოთეზა უარყოფილ იქნა კონტრმაგალითის მოძიებით,  p=2 შემთხვევა ტოპოლოგიაში კვლავ ღია პრობლემად რჩება და მათემატიკური კვლევის საგანია.

## ლიტერატურა 
* Ravenel, D. C. (1992). *Nilpotence and Isotopy in Stable Homotopy Theory*. Princeton University Press.
* Bakuradze, M. (2025). "Morava K-theory rings for finite groups". *Journal of Homotopy and Related Structures*, 20(4), pp. 567–630.

კატეგორია:ალგებრაული ტოპოლოგია
კატეგორია:ჰომოტოპიის თეორია
ივლიანე ზოდელავა

**ივლიანე (მამია) სამსონის ძე ზოდელავა** (დ. 7 იანვარი, 1917, სოფ. ახუთი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 2007) — ქართველი ინჟინერი-მშენებელი, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი.

დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1940). II მსოფლიო ომის წლებში გაწვეული იყო კრასნოდარის მხარეში, საბჭოთა IX არმიის სამშენებლო სამმართველოში სამუშაოდ. მომდევნო წლებში, სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი და სექტორის გამგე; საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის მეორე, შემდეგ პირველი მდივანი; საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს კაპიტალური მშენებლობის სამმართველოს უფროსი, რესპუბლიკური გაერთიანება ცეკავშირის გამგეობის თავმჯდომარის მოადგილე მშენებლობის დარგში, საქართველოს მშენებლობის მინისტრის მოადგილე, საქართველოს კვების მრეწველობის მინისტრის მოადგილე მშენებლობის დარგში, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. მონაწილეობდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი სამრეწველო, სამოქალაქო და სოციალური დანიშნულების ობიექტების მშენებლობაში. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის, წითელი ვარსკვლავისა და ლენინის ორდენებით, საქართველოს დამოუკიდებლობის პერიოდში — ღირსების ორდენით (1997). 

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017. — გვ. 237-238.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1917
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ოლიპიადა მიმოწერით ჭადრაკში

**ოლიმპიადა მიმოწერით ჭადრაკში** () — ტურნირი მიმოწერით ჭადრაკში, რომელშიც ერთმანეთს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის გუნდები ეჯიბრებიან. ტურნირის ორგანიზატორია მიმოწერითი ჭადრაკის საერთაშორისო ფედერაცია (ICCF).

## მიმოწერითი საჭადრაკო ოლიმპიადები 
## ქალთა მიმოწერითი საჭადრაკო ოლიმპიადები 
## იხილეთ ასევე 
* საჭადრაკო ოლიმპიადა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ICCF-ის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები
კატეგორია: ტურნირები მიმოწერით ჭადრაკში
ანდრო ზოდელავა

**ანდრო სიმონის ძე ზოდელავა** (დ. 1905, სოფ. ახუთი, ახლანდ. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ნოემბერი, 1942, სოფ. გიზელი, ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ, რსფსრ) — ქართველი საბჭოთა უშიშროების, სახელმწიფო და პარტიული მოხელე, სახელმწიფო უშიშროების უფროსი მაიორი (1940).

დაიბადა გლეხის ოჯახში. 1922–1924 წლებში იყო კომკავშირულ სამუშაოზე საქართველოში. 1924 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა საქართველოს და ამიერკავკასიის უშიშროების უწყებებში (ჩეკა, ნკვდ). 1937–1938 წლებში იყო ამიერკავკასიის რკინიგზის ნკვდ-ის საგზაო-სატრანსპორტო განყოფილების უფროსი. 1938 წელს აირჩიეს საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტალური კომიტეტის წევრად და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1938–1939 წლებში იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1939 წლიდან ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი. დაიღუპა მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის საავიაციო თავდასხმის შედეგად. დაჯილდოებულია წითელი დროშის (1940), წითელი ვარსკვლავის (1942) და ლენინის (1942, სიკვდილის შემდეგ) ორდენებით. 

## ლიტერატურა 
* Петров Н. В., Скоркин К. В. Кто руководил НКВД 1934—1941. Москва, 1999.

კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1942
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ზოტის ცულების განძი

**ზოტის ცულები** — ძვ. წ. XI–VIII საუკუნეების ბრინჯაოს ცულები, ნაპოვნია 1964-1965 წლებში ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოტის მიდამოებში, მდ. გუბაზეულის ხეობაში. 

ერთი მათგანი ქორიძისეული III სახეობის კოლხური ცულია, რომელსაც თითქმის სიმეტრიული ორფრთიანი პირი და მახვილი ყუა აქვს, მეორეს (IV სახეობა) აქვს ცალფრთიანი პირი და სწორი შუბლი. დაცულია ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კოლხური კულტურა
გასაჩერებელი ბაქანი

[thumb|უბრალო ბაქანი. [რუსეთი]]
**გასაჩერებელი ბაქანი** — სარკინიგზო ხაზების კეთილმოწყობის ობიექტი რკინიგზისა და მეტროპოლიტენის სადგურებზე.

სარკინიგზო ბაქნები იყოფა სამგზავრო (სინონიმი: პერონი, გასაჩერებელი ბაქანი, ჩასასხდომი მოედანი), მგზავრთა ჩაჯდომა-გადმოსვლისათვის, ფოსტის და ბარგის დატვირთვა-გადმოტვირთვისთვის და ა.შ., და სატვირთო (სატვირთო ოპერაციების დანიშნულებით: შენახვა, დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოები, დახარისხება).

ბაქნების შექმნის მიზანია მგზავრთა მატარებელში შესვლის და ჩასხდომა-გადმოსვლის უზრუნველყოფა.

ბაქნის ზედაპირის დაფარვა ყველაზე ხშირად მყარია (ბეტონი, ასფალტი).

კლასიფიცირდებიან ადგიმდებარეობის მიხედვით რკინიგზის ვაგზლებთან მიმართებაში შუალედურად და ძირითადად. ძირითადებს აქვთ უშუალო კავშირი ვაგზლებთან, შესაძლებელია მდებარეობდნენ ლიანდაგიდან გვერდით ან მათ პერპენდიკულარულად. შუალედურები (ისინი კუნძულებრივებია) მდებარეობენ მიმღებ-გამშვებ ლიანდაგებს შორის, მათი ძირითად პლატფორმებთან და ვაგზლებთან შესაერთებლად გამოიყენება ფეხით მოსიარულეთა გვირაბები, გადასასვლელები ან ხიდები.

## სიმაღლე ვაგონთან მიმართებაში 
[thumb|ძველი ბაქანი სიმაღლით 200 მმ მოშორებით და ახალი სიმაღლით 1100 მმ სადგურ სანტა მესაში [მანილაში.]]
უბრალო ბაქანი — მოედანი იმავე დონეზე, რომელზეც იმყოფება რკინიგზის ლიანდაგი, რასაც ჩვეულებრივ მოყვება საკმაოდ დიდი სიმაღლეთა სხვაობა ბაქანსა და ვაგონის იატაკს შორის. თუ ბაქნის სიმაღლე 0,2 მეტრია რელსის ზედა ნაწილიდან, მაშინ ბაქანს ქვია დაბალი. ხშირად ასეთი მოედანი არ ითვლება ნამდვილ ბაქნად. დაბალი ბაქნები იაფია მათი აგებისას. შენდება იმ გამყოფ პუნქტებზე, სადაც გადის სატრანზიტო მატარებლებისა და ტექდათვალიერების გავლას.

უფრო მეტად ტრადიციული ბაქნები ლიანდაგთან მიმართებაში ამაღლებულები არიან. რეალობაში ისინი უნდა იმყოფებოდნენ ერთ დონეზე. თუ ბაქნის სიმაღლე რელსის ზედა ნაწილზე 0,9 მეტრიდან 1,3 მეტრამდეა, მაშინ ბაქანს ქვია მაღალი. მაღალი ბაქნები შენდება დიდი მგზავრნაკადიანობის სადგურებზე და მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ექსპლოატაციისას ფეხის საყრდენების გარეშე. ისინი გამოირჩევიან მგზავრებისთვის მოხერხებულობით, მაგრამ რთულ ამოცანას ქმნიან შემადგენლობის ტექნიკური შემოწმების დროს.

## სიგრძე 
ბაქნის სიგრძე განისაზღვრება ყველაზე უფრო გრძელი სიგრძის სამგზავრო მატარებელზე გათვლით, ასევე შესაძლებელია სიგრძის გაზრდა 500 მეტრამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
კატეგორია:შენობა-ნაგებობების სახეობები
მამია ზოდელავა

**მამია მამიას ძე ზოდელავა** (დ. 2 მარტი, 1949, თბილისი) — ქართველი ჰემატოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (1990), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1998). 

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (თსსი). 1976–1988 წლებში მუშაობდა თსსი-ის და თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის კათედრებზე. 1988–2006 წლებში იყო ჰემატოლოგიის და ტრანფუზიოლოგიის კათედრის გამგე, 2001 წლიდან — ჰემატოლოგიაში სახელმწიფო სარეზიდენტურო პროგრამის დირექტორი, ამავე წლიდან — ჰემატოლოგიისა და ქიმიოთერაპიის კლინიკა „ჰემას“ დირექტორი, 2006 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ონკოლოგიის და ჰემატოლოგიის დეპარტამენტის ონკოჰემატოლოგიის მიმართულების სრული პროფესორი, თსსუ-ის მედიცინის ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს თავმჯდომარე (2007–2009), საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის დიდი საბჭოს წევრი (1996–2005). ზოდელავას სამეცნიერო ნაშრომები შეეხება მწვავე ლეიკემიების ქიმიოთერაპიისადმი რეზისტენტობის პროგნოზირებისა და დაძლევის პრინციპებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1949
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
დამჭერი ჩიხი

thumb|დამჭერი ჩიხი
**დამჭერი ჩიხი** (ასევე: *მატარებელთა დამჭერი*) — რკინიგზის ლიანდაგი, რომლის დანიშნულებაა მუხრუჭების მართვის კონტროლდაკარგული მატარებლების ან ვაგონთა ჯგუფის დაჭერა.

დამჭერი ჩიხი ეწყობა დაკიდული დაღმართის ბოლოში, რკინიგზის სადგურის წინ, იმის გამო, რომ გამოირიცხოს უმართავი მოძრავი შემადგენლობის მოხვედრა სადგურზე.

დამჭერ ჩიხში მოძრავი შემადგენლობის გასაჩერებლად გამოიყენება სალიანდაგო საბჯენები, ჩიხის პრიზმა, ქვიშის ან ხრეშის დაყრა რელსის თავის დონეზე მაღლა, უკუ ქანობის შექმნა.

## ლიტერატურა
*Гургенидзе В. М.* Улавливающие тупики. Основы проектирования и эксплуатации // М.: Трансжелдориздат, 1955. — 72 с. (+ 1 лист доп. про опечатки).

კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
ყვითელი წერილები

**ყვითელი წერილები** () — 2026 წლის პოლიტიკური დრამა, რომლის რეჟისორი ილქერ ჩათაქი და სცენარის თანაავტორები აიდა ჩათაქი და ენის ქიოსთეფენია. ფილმი მოგვითხრობს დერიას (იოზგიუ ნამალი) და აზიზის (თანსუ ბიჩერი) შესახებ, თურქი თეატრის მსახიობების წყვილზე, რომლებიც თურქეთში მიმდინარე პოლიტიკური დევნის გამო სამსახურს კარგავენ.

ფილმის მსოფლიო პრემიერა ბერლინის 76-ე საერთაშორისო კინოფესტივალის მთავარ კონკურსზე, 2026 წლის 13 თებერვალს შედგა, სადაც კინოფესტივალის მთავარი ჯილდო — ოქროს დათვი მოიპოვა. გერმანიაში ფილმის ჩვენება კინოთეატრებში 5 მარტისთვისაა დაგეგმილი.

## სქოლიო
კატეგორია:2026 წლის ფილმები
კატეგორია:2026 წლის თურქული ფილმები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 675

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 675** მიღებულია 1990 წლის 5 ნოემბერს. საბჭომ დაამტკიცა გენერალური მდივნის ანგარიში და გაეროს დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატის გაგრძელა ცენტრალურ ამერიკაში 6 თვით, 1991 წლის 7 მაისამდე.

გაეროს სამშვიდობო ძალებზე გაზრდილი მოთხოვნის გათვალისწინებით, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო დამკვირვებელთა ჯგუფის ფინანსური ხარჯების სწორად მართვის თაობაზე. რეზოლუციით საბჭომ გენერალური მდივნისგან მოითხოვა  მიმდინარე მანდატის დასრულებამდე ანგარიშის წარდგენა დამკვირვებელთა ჯგუფის ყველა ასპექტის შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/675(1990))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიკარაგუის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ნიკარაგუაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 676

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 676** მიღებულია 1990 წლის 28 ნოემბერს. გენერალური მდივნის, ხავიერ პერეს დე კუელარის, გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის შესახებ ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება: 

(ა) გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატის განახლება ორი ​​თვით, 1991 წლის 31 იანვრამდე;

(ბ) მოითხოვა გენერალური მდივნის მიერ წარდგენილ იქნას ანგარიში დამკვირვებელთა ჯგუფის მომავლის შესახებ 1991 წლის იანვრის განმავლობაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/676(1990))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირანის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ირანში
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 674

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 674** მიღებულია 1990 წლის 29 ოქტომბერს. საბჭომ დაგმო 1990 წლის 2 აგვისტოს ერაყის ქუვეითში შეჭრის შემდეგ არსებული ვითარება, რითაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა საერთაშორისო საზოგადოების მიზანი საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების შესახებ.

## დეტალები
რეზოლუცია მოითხოვდა, ერაყის მიერ უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მძევლად აყვანის, ასევე ქუვეითის მოქალაქეების მიმართ არასათანადო მოპყრობის შეწყვეტას, რაც არღვევდა საბჭოს გადაწყვეტილებებს, ჟენევის მეოთხე კონვენციას და საერთაშორისო კანონმდებლობას. რეზოლუცია სახელმწიფოებს მოუწოდებდა შეეგროვებინათ ინფორმაცია მათ წინააღმდეგ ჩადენილი დარღვევების შესახებ და ეს ინფორმაცია საბჭოსთვის მიეწოდებინათ. რეზოლუცია ასევე მოითხოვდა ერაყისგან დიპლომატიური ურთიერთობებისა და საკონსულო ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებას. საბჭომ ასევე მოითხოვა ერაყისგან დიპლომატიური იმუნიტეტის მოხსნისა და ოკუპირებულ ქუვეითში საელჩოების დახურვის შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმება.

ჰუმანიტარულ საკითხებთან დაკავშირებით, რეზოლუციაში აღნიშნული იყო, რომ ერაყს უნდა უზრუნველყო საკვების, წყლისა და ძირითადი მომსახურების ხელმისაწვდომობა ქუვეითის მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის და უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და დიპლომატიური პერსონალისთვის. საბჭომ შეახსენა ერაყს, რომ იგი პასუხისმგებელია ნებისმიერ დანაკარგსა და ზიანზე, რომელიც დაკავშირებულია ქუვეითთან და მესამე სახელმწიფოებთან. 

რეზოლუცია 674 იყო მეათე და ყოვლისმომცველი რეზოლუცია, რომელიც კონფლიქტთან დაკავშირებით მიიღეს. რეზოლუცია მიღებულ იქნა 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, კუბამ და იემენმა თავი შეიკავეს. 

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ
ფორმალური ჯგუფური კანონი

**ფორმალური ჯგუფური კანონი** (ფ.ჯ.კ., , შემოკლებით FGL) — ალგებრულ ტოპოლოგიასა და კომუტაციურ ალგებრაში ორი ცვლადის ფორმალური ხარისხოვანი მწკრივი, რომელიც ავლენს ჯგუფის კანონის მსგავს თვისებებს (კომუტაციურობა და ასოციურობა). ტოპოლოგიაში ფორმალური ჯგუფების თეორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული კომპლექსურ კობორდიზმთან და სხვა კოჰომოლოგიის თეორიებთან.

## განსაზღვრება 
ფორმალური ჯგუფური კანონი ერთეულიან კომუტაციურ R რგოლზე  ეწოდება ორი ცვლადის ისეთ ფორმალურ ხარისხოვან მწკრივს F(x,y) \in Rx,y, რომელიც აკმაყოფილებს შემდეგ პირობებს:
* F(x,0) = x და F(0,y) = y (რაც გულისხმობს, რომ საზოგადოდ F(x,y) = x + y + \dots, სადაც შემდგომი წევრები უფრო მაღალი რიგისაა).
* F(x, y) = F(y, x) (კომუტაციურობა).
* F(x, F(y, z)) = F(F(x, y), z) (ასოციურობა).

## კომპლექსური კობორდიზმი: ნოვიკოვისა და ქვილენის როლი 
კომპლექსური კობორდიზმის თეორიაში ფორმალური ჯგუფური კანონი ტრადიციულად აღინიშნება, როგორც F_U. ამ მიმართულების განვითარებაში ფუნდამენტურია სერგეი ნოვიკოვისა და დენიელ ქვილენის (Daniel Quillen) წვლილი.

ს. პ. ნოვიკოვმა პირველმა შენიშნა, რომ წრფივი კომპლექსური ფიბრაციების ტენზორული ნამრავლის ეილერის მახასიათებელი კლასი კომპლექსურ კობორდიზმში არის თანამამრავლი ფიბრაციების ეილერის კლასების მიმართ ფორმალური ჯგუფური კანონი. კერძოდ, თუ მოცემულია \xi_1 და \xi_2 წრფივი ფიბრაციები, მათი ტენზორული ნამრავლის ეილერის კლასისთვის სრულდება ტოლობა:
e(\xi_1 \otimes \xi_2) = F_U(e(\xi_1), e(\xi_2)).

მოგვიანებით, დ. ქვილენმა დაამტკიცა, რომ კომპლექსური კობორდიზმის შესაბამისი კოეფიციენტების რგოლი იზომორფულია უნივერსალური ლაზარის (Lazard) რგოლის. ამ ფაქტმა ერთმანეთთან მჭიდროდ დააკავშირა ჰომოტოპიური ტოპოლოგია და კომუტაციური ალგებრა.

## მაგალითები 
სხვადასხვა კოჰომოლოგიებში ფორმალური ჯგუფური კანონები სხვადასხვა სახეს იღებს. საზოგადოდ, F(x,y) არის ორი ცვლადის ფორმალური ხარისხოვანი მწკრივი, თუმცა არსებობს კლასიკური მაგალითები:

* **სინგულარული კოჰომოლოგიები:** ე.წ. ჯამური ფორმალური ჯგუფური კანონი, სადაც მწკრივი მარტივდება შემდეგ სახემდე: 
F(x,y) = x + y
* **კომპლექსური K-თეორია:** მულტიპლიკაციური ფორმალური ჯგუფური კანონი:
F(x,y) = x + y - \beta xy
სადაც \beta წარმოადგენს ბოტის პერიოდულობას (Bott periodicity).

## მორავას K-თეორია და პოლინომური ქცევა 
განსაკუთრებით საინტერესოა ფორმალური ჯგუფური კანონის სტრუქტურა მოდულო p მორავას K-თეორიაში (Morava K-theory). ამ შემთხვევაში ფორმალურ ჯგუფურ კანონს გააჩნია სპეციფიკური „პოლინომური ქცევა“. 

ეს ნიშნავს, რომ თუ დავაფიქსირებთ ერთ-ერთ ცვლადს (მაგალითად y-ს), მაშინ ფორმალური ჯგუფური კანონი F(x,y) წარმოადგენს ხარისხოვან მწკრივს x ცვლადის მიმართ, მაგრამ მისი კოეფიციენტები აღარ არიან უსასრულო მწკრივები y-ის მიმართ — ისინი არიან პოლინომები (მრავალწევრები). ჰონდას ფორმალური ჯგუფური კანონის (Honda formal group law) აღნიშნული თვისება და მისი პოლინომური ბუნება დეტალურად არის შესწავლილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ალგებრაული ტოპოლოგია
კატეგორია:კომუტატური ალგებრა
სიმპლექტური კობორდიზმი

**სიმპლექტური კობორდიზმი** () — ალგებრული ტოპოლოგიის ერთ-ერთი მიმართულება, რომელიც შეისწავლის სტაბილურად სიმპლექტური მხები ფიბრაციის მქონე მრავალნაირობების კობორდიზმის რგოლს MSp^*. კომპლექსური და არაორიენტირებული კობორდიზმების თეორიებისგან განსხვავებით, სიმპლექტური კობორდიზმი ჯერ კიდევ ნაკლებად არის შესწავლილი და მრავალ ღია პრობლემას შეიცავს.

## თავისუფალი და გრეხილი ნაწილები 
სიმპლექტური კობორდიზმის რგოლის თავისუფალი ნაწილი ადიტიურად საკმაოდ კარგად არის შესწავლილი სერგეი ნოვიკოვისა და სხვა ავტორების მიერ. თუმცა რგოლის სტრუქტურის სრული აღწერა მნიშვნელოვნად რთულდება ტორსიული (გრეხილი) ნაწილის გამო. დამტკიცებულია, რომ სიმპლექტური კობორდიზმის რგოლში არსებობს მხოლოდ მოდულო 2 გრეხილი ნაწილი.

## რეის ელემენტები 
გრეხილ ნაწილში ფუნდამენტურ და საგრძნობ როლს თამაშობენ ე. წ. რეის ელემენტები (Nigel Ray's elements). რეის კლასები \phi_i \in MSp_{8i-3} წარმოადგენენ მეორე რიგის დაუშლელ  ელემენტებს სიმპლექტური კობორდიზმის რგოლში.

ეს ელემენტები კონერ-ფლოიდის სიმპლექტური პონტრიაგინის მახასიათებელი კლასების ტერმინებში განისაზღვრება შემდეგი გაშლიდან:
pf_1((\eta_1 - \mathbb{R}) \otimes_{\mathbb{R}} (\zeta - \mathbb{H})) = s \sum_{i \ge 1} \theta_i pf_1^i(\zeta),
სადაც გაშლა განიხილება MSp^4(S^4 \wedge BSp(1)) რგოლში. ამ ფორმულაში s არის MSp^1(S^1) = \mathbb{Z} ჯგუფის წარმომქმნელი, \eta_1 \to S^1 არის არატრივიალური ნამდვილი წრფივი ფიბრაცია, ხოლო \zeta \to BSp(1) — კანონიკური Sp(1) ფიბრაცია. ლიტერატურაში საზოგადოდ გამოიყენება აღნიშვნა \theta_{2i} = \phi_i, რადგან ნებისმიერი i > 1-თვის სრულდება პირობა \theta_{2i+1} = 0.

## რეის ელემენტების ნამრავლები 
კლასები \phi_i არსებით როლს თამაშობენ რგოლის გრეხილი ნაწილის შესწავლაში. გორბუნოვისა და რეის შრომების მიხედვით ცნობილია გარკვეული თანაფარდობები, მაგალითად \theta_1 \phi_i \phi_j = 0. 

ვ. ვერშინინის მიერ ნაჩვენებია, რომ რეის ელემენტების სამმაგი ნამრავლების (\phi_i \phi_j \phi_k) უმეტესობა არანულოვანია. მიუხედავად ამისა, ახალ კვლევებში დგინდება მკაცრი შეზღუდვები უფრო მაღალი რიგის ნამრავლებისთვის. კერძოდ, დამტკიცებულია, რომ რეის ელემენტების ნებისმიერი ოთხმაგი ნამრავლი ნულოვანია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ალგებრაული ტოპოლოგია
საველე სადგური

**საველე სადგური** — რკინიგზის სადგური, რომლის დანიშნულებაა ტრანზიტული სატვირთო და სამგზავრო მატარებლების დამუშავება, სამანევრო სამუშაოების ჩატარება ანაკრები და საველე მატარებლების ფორმირება-დაშლის მიხედვით, მისასვლელი ლიანდაგების მომსახურება. ასევე შეიძლება გახდეს ლოკომოტივების და (ან) სალოკომოტივე ბრიგადების შეცვლის პუნქტი.

საორთქლმავლო წევის დროს საველე სადგურები ზღუდავდნენ ლოკომოტივების მოძრაობის მონაკვეთს, რომელიც განისაზღვრებოდა სალოკომოტივე ბრიგადების უწყვეტი მუშაობის დროთი ლოკომოტივის ტენდერში ქვანახშირის მარაგით. მანძილი საველე სადგურებს შორის შეადგენდა 100—130 კმ-ს. თბოწევის დანერგვისა და რკინიგზის ლიანდაგების ელექტროფიკაციის შემდეგ მიმოსვლის უბნები გაიზარდა 500—800 კმ-მდე თბომავლებისათვის და შეიძლება მიაღწიოს რამდენიმე ათას კილომეტრს ელმავლებისათვის, ამიტომ ბევრმა საველე სადგურმა დაკარგა თავისი პირვანდელი მნიშვნელობა. დაგრძელებულ მონაკვეთებზე ლოკომოტივთა მიმოსვლას ახორციელებენ შემცვლელი ბრიგადები, ლოკომოტივის ბრიგადების სამუშაო დროის სიგრძე აღწევს 500 კმ-ს. საველე სადგურებზე ხორციელდება სალოკომოტივე ბრიგადების შეცვლა ან სალოკომოტივე ბრიგადების შეცვლა ლოკომოტივთან ერთად.

საველე სადგურებს აქვთ მიმღებ-გამშვები პარკები, სამგზავრო და სატვირთო მოწყობილობები. ასევე საველე სადგურებს შეიძლება ქონდეთ სალოკომოტივე და სავაგონო მეურნეობა. სალოკომოტივე მეურნეობა მოიცავს ეკიპირებულ მოწყობილობებს, ასევე სადგურებში, სადაც იცვლებიან ლოკომოტივები, ძირითად ან ბრუნვით სალოკომოტივო დეპოებს. მიმღებ-გამშვები პარკების ლიანდაგებში ხორციელდება სატვირთო მატარებლების ვაგონების ტექნიკური და კომერციული დათვალიერება, ასევე მათი რემონტი ვაგონების ჩახსნის გარეშე. საველე და ანაკრებ მატარებლებს, რომლებიც სადგურებზე დაშლისათვის არის გამიზნული, გადაიყვანენ გამთრევ ლიანდაგში მათ დასაშლელად. შემადგენლობის დასაშლელად საჭირო მნიშვნელოვანი მოცულობის სამუშაოებისთვის შეიძლება გამოყენებული იქნეს დამახარისხებელი გორაკი. ვაგონებს, რომლებიც გამიზნულია დაცლისათვის, აწვდიან სატვირთო რაიონს და მისასვლელ ლიანდაგებს.

სამგზავრო მატარებლებს, რომელთაც აქვთ გაჩერება, იღებენ სამგზავრო მატარებლებისთვის განკუთვნილ მთავარ და მიმღებ-გამშვებ ლიანდაგებზე, სადაც ხდება მგზავრთა ჩამოსვლა და ჩაჯდომა. ასევე შეიძლება განხორციელდეს ბარგის და ფოსტის დატვირთვა ან გადმოტვირთვა, ტექნიკური დათვალიერება და აუცილებლობის შემთხვევაში ვაგონების რემონტი ჩახსნის გარეშე.

კატეგორია:რკინიგზის სადგურები
*
გამყოფი პუნქტი

**გამყოფი პუნქტი** — პუნქტი, რომელიც რკინიგზის ხაზებს ყოფს ბლოკ-უბნებად ან გადასარბენებად.

## კლასიფიკაცია 
რკინიგზაზე გამყოფ პუნქტებს მიეკუთვნება:

ხაზებს ქმნიან გადასარბენებად:
* რკინიგზის სადგურები;
* გადასასწრები პუნქტები;
* ასაქცევები;
* სალიანდაგო პოსტები;
გადასარბენებს ქმნიან ბლოკ-უბნებად:
* გამავალი შუქნიშნები სალიანდაგო ავტობლოკირებით;
* ბლოკ-უბნების საზღვრები ავტომატური სალოკომოტივე სიგნალიზაციის დროს, რომელიც გამოიყენება როგორც სიგნალიზაციის და კავშირგაბმულობის დამოუკიდებელი საშუალება.

## დანიშნულება 
გამყოფი პუნქტები, რომელთაგან ყველაზე უფრო უბრალოები არიან ასაქცევები და გადასასწრები პუნქტები, ემსახურებიან მატარებელთა შეხვედრებს და გადასწრებებს, უზრუნველყოფენ მათი მოძრაობის უსაფრთხოებას და ზრდიან რკინიგზის მონაკვეთების გამტარუნარიანობას. ამასთან სადგურებზე ხორციელდება მატარებელთა მიღების, გაშვების, ფორმირების და დაშლის (დამხარისხებელი და საველე სადგურები) ოპერაციები, ხდება ტვირთების მიღება-გაცემა, მგზავრთა მომსახურება, რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის რემონტი და მომსახურება.

## საზღვრები 
თითოეულ გამყოფ პუნქტს აქვს მკაცრად განსაზღვრული საზღვრები, რომელიც მას გამოყოფს მასთან მდებარე გადასარბენებისგან. გამყოფი პუნქტების საზღვრებია:
* ერთლიანდაგიან მონაკვეთებზე — შესავალი შუქნიშნები;
* ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე — ერთი მხრიდან — შემავალი შუქნიშანი, მეორე მხრიდან სასიგნალე ნიშანი „სადგურის საზღვარი“;
* ორლიანდაგიან მონაკვეთებზე, რომლებიც აღჭურვილები არიან ორმხრივი ავტობლოკირებით, საზღვრები ორივე მხრიდან თითოეულ მთავარ ლიანდაგზე ცალ-ცალკე არიან შემავალი შუქნიშნები.

## ლიტერატურა
* Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — 559 с. — ISBN 5-85270-115-7..

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 677

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 677** მიღებულია 1990 წლის 28 ნოემბერს. საბჭომ დაგმო ერაყის მიერ ქუვეითის დემოგრაფიული შემადგენლობის შეცვლის მცდელობები და მისი მოქალაქეების გადაადგილების შეზღუდვები.

გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, საბჭომ დაგმო ერაყის მიერ ქუვეითის მთავრობის მიერ წარმოებული სამოქალაქო ჩანაწერების განადგურების მცდელობები. რეზოლუციამ გენერალურ მდივანს, ხავიერ პერეს დე კუელარს, დაავალა ქუვეითის მოსახლეობის რეესტრის შენახვა, რომელიც დამოწმებულია „ქუვეითის ლეგიტიმური მთავრობის“ მიერ და მოიცავს მოსახლეობის რეესტრს 1990 წლის 1 აგვისტომდე. რეზოლუციამ სთხოვა გენერალურ მდივანს და ქუვეითის მთავრობას, შეექმნათ რეესტრზე წვდომის წესები და რეგულაციები.

რეზოლუცია მიღებულ იქნა ოკუპირებულ ქვეყანაში ერაყის პოლიტიკის შედეგად ქუვეითელთა გაუჩინარების ან არაქუვეითელთა შემოდინების მოლოდინში.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ
დენისე მირალიესი

**დენისე ასუსენა მირალიესი** (; დ. 8 ნოემბერი, 1976) — პერუელი ინჟინერ-ეკონომისტი და პოლიტიკოსი.  პერუს მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი (პრემიერ-მინისტრი) ხოსე მარია ბალკასარის მთავრობაში 2026 წლის 24 თებერვლიდან. მანამდე, 2025 წლის ოქტომბრიდან 2026 წლის თებერვლამდე, ხოსე ხერის მთავრობაში მას ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

## სქოლიო
კატეგორია:პერუელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პერუს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გადასასწრები პუნქტი

[thumb|გადასასწრები პუნქტი [გერმანიაში]]
**გადასასწრები პუნქტი** — გამყოფი პუნქტების უბრალო სახეობა სალიანდაგო განვითარებით ორლიანდაგიან რკინიგზის ლიანდაგებზე. აქვს ლიანდაგები ერთი მატარებლის მეორისთვის გადასასწრებად. გადასასწრებ პუნქტებზე ასევე ჩვეულებრივ გათვალისწინებულია მგზავრთა ჩასხდომა და ჩამოსვლა.

მთავარი და გადასასწრები ლიანდაგების გარდა, ამ გამყოფ პუნქტებს აქვთ გადასასწრები პუნქტის მორიგის შენობა, სამგზავრო ბაქნები (ჩამომსვლელთა და ამსვლელთა რაოდენობისას), კავშირგაბმულობისა და სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის და ბლოკირების მოწყობილობები, განათება და საცხოვრებელი სახლები.

ერთლიანდაგიანი ხაზის ორლიანდაგიან ხაზად გადაკეთების შემთხვევაში ჩვეულებრივ ასაქცევების ნაწილი იკეტება, ისინი გადაკეთდება ჩვეულებრივ გაჩერების პუნქტებად, ხოლო დანარჩენებს ავითარებენ გადასასწრებ პუნქტებად ან საშუალედო რკინიგზის სადგურებად.

## კლასიფიკაცია 
გადასასწრები პუნქტები არიან სამი ტიპის:
* განივი ტიპის;
* ნახევრადგრძივი ტიპის;
* გრძივი ტიპის;

ლიანდაგების რაოდენობის მიხედვით გადასასწრები პუნქტები არიან:
* ერთი გადასასწრები ლიანდაგით;
* ორი გადასასწრები ლიანდაგით.

პირველმა სქემამ მიიღო ყველაზე უფრო მეტი გავრცელება, ამიტომ ის ითვლება ძირითადად.

გადასასწრები პუნქტის თითოეულ ბოლოში მდებარეობს ორი (ან ერთი) საისრე ჩანართი, რომელიც ერთი მთავარი ლიანდაგიდან მეორეზე მოძრაობის გადაყვანის შესაძლებლობას იძლევა ერთ-ერთ ლიანდაგზე მოძრაობის დაკეტვის შემთხვევაში. ამასთან — ერთი გადასასწრები პუნქტიდან მეორეზე გადასვლის შემთხვევაში შეიძლება გათვალისწინებული იყოს დამატებითი საისრე ჩანართი.

სურათი:ObgPunkt.png

## განსაკუთრებული თვისებები 
გადასასწრებ პუნქტებს, რომლებიც მდებარეობენ საველე ან დამხარისხებელი სადგურების მისასვლელებთან, შეიძლება ქონდეთ ერთი გადასასწრები ლიანდაგი მატარებლისთვის, რომელიც მიემართება ამ სადგურების მხარეს.

## ლიტერატურა
* Железнодорожные станции и узлы / И. Е. Савченко, С. В. Земблинов, И. И. Страковский. — М.: Транспорт, 1966.

კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
ანტონიუ რამალიუ ეანიში

**ანტონიუ რამალიუ ეანიში** (დ. 25 იანვარი, 1935) — პორტუგალიელი გენერალი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1976-დან 1986 წლამდე პორტუგალიის პრეზიდენტი იყო.

## წარმომავლობა
დაიბადა ალკაინსში, კასტელო-ბრანკუ; იგი არის გენერალური კონტრაქტორის, მანუელ დოს სანტოს ეანიშის და მარია დო როსარიო რამალიოს ვაჟი.

## პოლიტიკური კარიერა
პორტუგალიის კოლონიურ ომებში ხანგრძლივი სამხედრო კარიერის შემდეგ, ეანიში პორტუგალიის ანგოლაში მსახურობდა, როდესაც 1974 წლის 25 აპრილის რევოლუცია მოხდა. იგი შეუერთდა „შეიარაღებული ძალების მოძრაობას“ (MFA) და პორტუგალიაში დაბრუნების შემდეგ დაინიშნა RTP-ის (პორტუგალიის საზოგადოებრივი ტელევიზია) პრეზიდენტად. 1975 წლის იანვარ-თებერვალში იგი გამოიკვეთა პორტუგალიის სამხედრო ძალებში „ოპერატიულთა“ ფრაქციის ლიდერად, რომელიც ოფიცერთა კორპუსის პროფესიულ ინტერესებს წარმოადგენდა. დაახლოებით იმავე პერიოდში, მისით დაინტერესდა ფრანკ კარლუჩის აშშ-ის საელჩოს ახალი გუნდი; კარლუჩი 1975 წლის იანვარში აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ჰენრი კისინჯერმა დანიშნა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს დირექტორის მოადგილის, გენერალ ვერნონ ა. უოლტერსის რჩევით, მისიით — „გამოეყვანათ კომუნისტები მთავრობიდან და არ დაეშვათ მათი დაბრუნება“; პოლკოვნიკ რობერტ შულერისა და ნატოს ევროპის მოკავშირეთა ძალების უმაღლესი მთავარსარდლის, ალექსანდრე ჰეიგის მიერ შერჩევის შემდეგ, იგი ჩაერთო ნატოს სასწავლო პროგრამებში და კარლუჩის მოადგილის, ჰერბერტ ს. ოკუნისგან დაიმსახურა დახასიათება — „დემოკრატიის სკაუტი“.  ამის შემდეგ, ეანიში გასცა 1975 წლის 25 ნოემბრის სამხედრო კონტრგადატრიალების ბრძანება MFA-ის პროკომუნისტური რადიკალური ფრაქციის წინააღმდეგ, რითაც დასრულდა იმ წლის „ცხელი ზაფხული“ (Verão quente).

მინი|მარცხნივ|პრეზიდენტი ეანესი და პირველი ლედი მანუელა ეანესი აშშ-ის პრეზიდენტ რონალდ რეგანთან და პირველ ლედი ნენსი რეგანთან ერთად თეთრ სახლში, 1983 წელი.

1976 წლის ივნისში იგი აირჩიეს პორტუგალიის პრეზიდენტად ყველა პოლიტიკური პარტიის მხარდაჭერით, გარდა კომუნისტებისა, და ერთდროულად ეკავა პორტუგალიის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდლის, შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსისა და რევოლუციის საბჭოს ხელმძღვანელის თანამდებობები. თავდაპირველად მან უმცირესობის მთავრობის ფორმირება სოციალისტურ პარტიას მიანდო. 1977 წელს მან ჩამოაყალიბა დამოუკიდებელი კომისია პორტუგალიის ეკონომიკის შესასწავლად, ხოლო 1978 წლის აგვისტოში სოციალისტი პრემიერ-მინისტრის, მარიუ სოარეშის გადაყენების შემდეგ, დანიშნა სამი თანმიმდევრული ტექნოკრატიული კაბინეტი ალფრედო ნობრე და კოშტას, კარლუშ მოტა პინტუსა და მარია დე ლურდეშ პინტასილგუს ხელმძღვანელობით, რომელთაგან არცერთს არ უმსახურია ერთ წელზე მეტხანს.1980 წლის ბოლოს იგი ხელახლა აირჩიეს და თანამდებობაზე 1986 წლის მარტამდე დარჩა. პრეზიდენტობის შემდეგ იგი სათავეში ჩაუდგა „დემოკრატიული განახლების პარტიას“ (პორტუგალიურად: Partido Renovador Democrático) და 1987 წლამდე მხარს უჭერდა „სოციალ-დემოკრატიული პარტიის“ (PSD) უმცირესობის მთავრობას. იგი გადადგა 1987 წელს, საკანონმდებლო არჩევნებში PSD-სთან დამარცხების შემდეგ.

250px|მინი|მარცხნივ|ანტონიუ რამალიუ ეანესი (მარცხნივ), პრეზიდენტობის პერიოდში, ტოვებს აშშ-ს სახელმწიფო ვიზიტის შემდეგ. მარჯვნივ არის სახელმწიფო მდივანი ჯორჯ შულცი. (USAF)
როგორც პორტუგალიის ყოფილი არჩეული პრეზიდენტი, იგი პორტუგალიის სახელმწიფო საბჭოს წევრია.

## სქოლიო
იუპიტერის ტროელი

**იუპიტერის ტროელები** () — ასტეროიდთა ორი დიდი ჯგუფი, რომლებიც იუპიტერის L4 და L5 ლაგრანჟის წერტილებთან ახლოს 1:1 ორბიტალური რეზონანსით ბრუნავენ მზის გარშემო. ამ ასტეროიდებს სახელები ილიადაში აღწერილი ტროას ომის პერსონაჟების მიხედვით დაერქვათ.

არსებობს ტრადიცია, რომლის მიხედვითაც L4 წერტილის გარშემო ასტეროიდებს ბერძენი გმირების, ხოლო L5 წერტილის გარშემო ასტეროიდებს ტროას დამცველების სახელები არქმევენ. გამონაკლისებს მხოლოდ ასტეროიდები ჰექტორი და პატროკლე წარმოადგენენ, რადგანაც ეს ტრადიცია მათი აღმოჩენის შემდეგ დამკვიდრდა.

პირველი „ტროელი“ 1906 წელს გერმანელმა ასტრონომმა მაქს ვოლფმა აღმოაჩინა.

„აქაელთა ბანაკი“ (ან „ბერძნები“): (588) აქილევსი, (624) ჰექტორი, (659) ნესტორი, (911) აგამემნონი, (1143) ოდისევსი, (1404) აიაქსი, (1437) დიომედე, (1583) ანტილოქოსი, (1647) მენელაოსი და სხვები. ისინი იუპიტერზე 60°-ით წინ მდებარეობენ.

„ტროელთა ბანაკი“ (ან „ტროელები“): (617) პატროკლე, (884) პრიამოსი, (1172) ენეასი, (12649) ასკანიუსი, (1173) ანქიზე, (1208) ტროილუსი და სხვები. ისინი იუპიტერს 60°-ით ჩამორჩებიან.

2020 წლის თებერვლის მდგომარეობით, იუპიტერის გარშემო ორივე ჯგუფში 6,178 ასეთი ასტეროიდი იქნა აღმოჩენილი, L4-ში ბერძნების რაოდენობა თითქმის ორჯერ მეტია, ვიდრე L5-ში ტროელების.

უფრო ფართო გაგებით, „ტროელები“ ​​არის ასტეროიდები, რომლებიც განლაგებულია ნებისმიერი პლანეტის L4 და L5 ლაგრანჟის წერტილების მახლობლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* NASA's WISE Colors in Unknowns on Jupiter Asteroids (NASA 2012-322 : 15 October 2012)
* 
* 3D Gravity Simulation of the Ten Largest Jupiter Trojan Asteroids 

## სქოლიო