open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხადიჯა აღაევა

**ხადიჯა აღაევა** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1885, ტაშკენტი, რუსეთის იმპერია — 13 დეკემბერი, 1958, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მასწავლებელი, განმანათლებელი.

## ბიოგრაფია 
ხადიჯა აღაევა დაიბადა ტაშკენტში 1885 წელს, ცარისტული არმიის გადამდგარი პოლკოვნიკის სადიყ აბდურაჰმანოვის ოჯახში. იგი სწავლობდა ტაშკენტის გიმნაზიაში თავის დასთან ზეინაბთან ერთად. გიმნაზიაში ორივე კარგად სწავლობდა - ზეინაბმა ოქროს მედლით დაამთავრა სასწავლებელი, ხადიჯამ კი ვერცხლის.

მოგვიანებით ორივე და გაემგზავრა რუსეთის იმპერიის დედაქალაქ პეტერბურგში უმაღლესი განათლების მისაღებად. ზეინაბმა საბუთები გადასცა გოგონების პანსიონის სამედიცინო ფაკულტეტს, ხადიჯამ კი -  გოგონათა ინსტიტუტს, რომელიც იმ დროისთვის დიდგვაროვანი ქალბატონების ყველაზე პრესტიჟულ სკოლად ითვლებოდა. ხადიჯა სწავლობდა მასწავლებლობას, ხოლო მისი და ზეინაბი მედიცინას.

1904 წელს ხადიჯა აღაევა დაქორწინდა ჰასან ბეი აღაევზე, ​​აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილეზე. მალე წყვილს სამი ქალიშვილი შეეძინათ: ხურშიდი, რომელიც დაიბადა 1905 წელს, გულრუხი 1908 წელს და ნაბოლარა ნეზაქეთი 1910 წელს.

ხადიჯა აღაევას ცხოვრება და მოღვაწეობა შესწავლილი აქვს აკადემიკოს რაფაელ ჰუსეინოვს. იგი წერს, რომ ხადიჯას ქრისტიანობის მიღების შემთხვევაში პეტერბურგის გიმნაზიაში მასწავლებლის თანამდებობა შესთავაზეს. თუმცა მან ეს წინადადება არ მიიღო. ხადიჯამ  საკუთარი თავი, ოჯახი და რელიგიური ღირსება შეურაცხყოფილად მიიჩნია.

ერთ დღეს აღაევამ მიიღო წერილი თავისი დისგან. ზეინაბი წერდა, რომ პეტერბურგის გაზეთებში ნახა განხადება, სადაც ნათქვამია, რომ ბაქოში თაღიევის გოგონათა სკოლაში მასწავლებლებს ეძებენ. ხადიჯა მაშინვე წერილს უგზავნის აზერბაიჯანელ მეცენატს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევს და მალე მგზავრობის ფულთან ერთად დადებითი პასუხიც მოდის.

1901 წელს გაიხსნა თაღიევის მიერ აშენებული ბაქოს მუსლიმ გოგონათა სკოლა, სადაც ხადიჯამ მუშაობა დაიწყო. 1902-1906 წლებში ხადიჯა სკოლაში მასწავლებლად მუშაობდა. მოგვიანებით, 1909 წელს, ხადიჯა ბაქოდან ქალაქ განჯაში გადადის ოჯახთან ერთად და იწყებს მუშაობას ასკარ აღა ადიგოზალოვის მიერ გახსნილ გოგონათა სკოლის დირექტორად.

განჯაში საზოგადოებრივ საქმიანობასაც ეწეოდა. 1915 წელს ხადიჯა აღაევა იყო განჯის წმინდა ნინას ადგილობრივი ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი და გამგეობის წევრი.

1919 წლის 4 სექტემბერს დაინიშნა ბაქოში აზერბაიჯანის პირველი ეროვნული ქალთა გიმნაზიის (ყოფილი „წმინდა ნინას“ გოგონათა სკოლა) კონტროლიორად. მომდევნო წლებში მუშაობდა მასწავლებლად ბაქოს ქალთა მასწავლებელთა ტექნიკუმში.

1946 წელს, ბაქოს 132-ე სკოლაში ეფექტური მუშაობისთვის, ასევე 40 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში აზერბაიჯანულ განათლებაში სამაგალითო სამსახურისთვის ხადიჯა აღაევა საბჭოთა მთავრობამ დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით.

ხადიჯა აღეიავა გარდაიცვალა 1958 წლის 13 დეკემბერს ბაქოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Qızının üzünə həsrət qalan ilk xanım müsiqişünasımız
* **Azərbaycanı zülmətdən işığa aparan maarifçi qadınlar - TARİX**

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
ინერტული აირები

**ინერტული აირები**, *იშვიათი აირები*, *კეთილშობილი აირები* — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მერვე ჯგუფის ქიმიური ელემენტები. მათში ერთიანდება: ჰელიუმი (He), ნეონი (Ne), არგონი (Ar), კრიპტონი (Kr), ქსენონი (Xe), რადონი (Rn) და ოგანესონი (Og). დიდი ხნის განმავლობაში მათ თვლიდნენ ქიმიურად აბსოლუტურად ინერტულ აირებად.

## ლიტერატურა
ჰანიფა მალიქოვა

**ჰანიფა მალიქოვა-აბაევა** (; დ. 6 მაისი, 1856, ნალჩიკი — გ. 1929, ბაქო) —აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი განმანათლებელი ქალბატონი. ჰასან ბეი ზარდაბის მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
ჰანიფა მალიქოვა დაიბადა 1856 წლის 6 მაისს ნალჩიკში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. სწავლობდა თბილისის წმინდა ნინოს სახელობის ქალთა სასწავლებელში. იმ დროს იშვიათი მოვლენა იყო მუსლიმი გოგონების სწავლა ქრისტიანულ ქვეყანაში.

ჰანიფა მალიქოვა დაქორწინებული იყო ჰასან ბეი ზარდაბიზე და აზერბაიჯანელი ხალხის ერთ-ერთი პირველი განმანათლებელი ქალი იყო. 1875-1877 წლებში ჰანიფა ჰასანთან ერთად მჭიდროდ მონაწილეობდა გაზეთ „აქინჯის“ გამოცემაში. ამის შესახებ ის თავის მემუარებში წერს.

1881 წელს ჰანიფა მალიქოვამ გახსნა უფასო სკოლა საკუთარ სახლში, როდესაც ისინი მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდნენ ზარდაბში და ასწავლიდნენ ხალხს მეცნიერებასა და წიგნიერებას. ამ დროს მალიქოვებს დევნიდნენ და მათზე ზეწოლას ახდენდნენ ადგილობრივი სასულიერო პირები. ჰანიფა მალიქოვა 16 წლის განმავლობაში ქმართან ერთად სოფელ ზარდაბში პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ ცხოვრობდა. მოგვიანებით ის ოჯახთან ერთად გადავიდა ბაქოში.

ჰასან ბეი ზარდაბის მრავალი წლის განმავლობაში სურდა ბაქოში მუსლიმ ქალთა სკოლის გახსნა. ეს ინიციატივა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ინვესტიციით ხორციელდება. სკოლის დირექტორად უნდა ყოფილიყო განათლებული აზერბაიჯანელი-თურქი ქალბატონი, ამიტომ ჰანიფა მალიქოვა 1901-1905 წლებში ბაქოში პირველ მუსლიმ ქალთა სკოლის დირექტორად მუშაობდა. მოგვიანებით კი, 1909-1919 წლებში ის ბაქოს პირველ რუსულ-თათრულ გოგონათა სკოლაში დირექტორის თანამდებობას იკავებდა.

ჰანიფა მალიქოვამ ძალიან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აზერბაიჯანელი ქალების ცხოვრებაში. მისი ინიციატივით შეიქმნა ბაქოს ქალბატონების პირველი ორგანიზაცია. ეს ორგანიზაცია მალე გადაიქცა ბაქოს მუსულმან ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოებად. 1920-1926 წლებში ქალბატონი ჰანიფა მუშაობდა პასუხისმგებელ თანამდებობაზე აზერბაიჯანის სსრ განათლების სახალხო კომისარიატში.

ჰანიფა მალიქოვას საგანმანათლებლო მოღვაწეობა ფართოდ იყო გავრცელებული ამიერკავკასიის დემოკრატიულ წრეებში. ქალბატონი, რომლის ცხოვრებაც სავსე იყო ტანჯვითა და ხანდახან დევნით, არასოდეს იღლებოდა ბრძოლისგან.

ჰანიფა მალიქოვასა და ჰასან ბეი ზარდაბის ორი ვაჟი და ორი ქალიშვილი ჰყავდათ. მათი ერთ-ერთი ვაჟი საფვეთ მალიქოვ-ზარდაბი ცხოვრობდა ანკარაში. ის ცნობილი არქიტექტორი იყო. მეორე ვაჟის შესახებ თითქმის ინფორმაცია არ არსებობს. უფროსი ქალიშვილი ფერი, რომელიც ცოლად გაჰყვა ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვს, ემიგრაციაში გარდაიცვალა. მოგვიანებით მეორე ქალიშვილის, გარიბსოლტანის საიდუმლო საფლავი იქნა აღმოჩენილი.

ჰანიფა მალიქოვა გარდაიცვალა 1929 წელს ბაქოში. იგი ჯერ ქალაქის სასაფლაოზე დაკრძალეს, მოგვიანებით კი მისი ცხედარი გადაასვენეს საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე, მისი მეუღლის ჰასან ბეი ზარდაბის საფლავთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ყვითელფარფლა

**ყვითელფარფლა** () — მტკნარი წყლის თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. სხეული გვერდებიდან შებრტყელებულია, სიგრძით 15–17 სმ. მკერდის ფარფლები დიდია (გაშლილ მდგომარეობაში ფრთებს წააგავს), ხშირად ყვითელი ფერის (აქედან სახელწოდება), გარდიგარდმო ზოლებით, ზურგის ფარფლი ამოკვეთილია. ცნობილია 3 სახეობა: ჩრდილობაიკალური ყვითელფარფლა (*C. alexandrae*), ყვითელფარფლა განიერშუბლა (*C. grewingkii*) და გრძელფარფლა განიერშუბლა (*C. inermis*). ბაიკალის ტბის ენდემებია; გვხვდებიან 500 მ სიღრმემდე, ფსკერზე ან წყლის სიზრქეში. იკვებებიან პლანქტონით, ღორტავებითა და ლიფსიტებით. ტოფობენ თებერვლიდან აგვისტომდე. მამალი ბუდეს იცავს, მკერდის ფარფლების ქნევით კი უზრუნველყოფს მისკენ ჟანგბადით მდიდარი წყლის მიდენას; მამლის დაღუპვას მთელი ბუდის დაღუპვა მოსდევს.

## სახეობები 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
რუდინა ჰაიდარი

**რუდინა ჰაიდარი** (ალბ.  *Rudina Hajdari*, დ. 15 აგვისტო, 1987) — ალბანელი პოლიტიკოსი, ალბანეთის რესპუბლიკის ასამბლეის წევრი და ქვეყნის საპარლამენტო ოპოზიციის ხელმძღვანელი. მისი მამა, გარდაცვლილი აზემ ჰაიდარი, ხელმძღვანელობდა 1990-1991 წლებში სტუდენტურ მოძრაობას, რამაც გამოიწვია კომუნიზმის დაშლა ალბანეთში. ჰაიდარი არჩეულ იქნა ალბანეთის ასამბლეაში 2017 წლის 9 სექტემბერს ქვეყნის დედაქალაქ ტირანის რეგიონიდან. 

## ადრეული წლები და კარიერა 
1998 წელს მამის მკვლელობის შემდეგ ჰაიდარი გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწავლის გასაგრძელებლად. იგი სწავლობდა ფორდჰემის უნივერსიტეტში.  2009 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში, შემდეგ ლონდონის სამეფო კოლეჯიდან —  მაგისტრის ხარისხი გეოპოლიტიკის, ტერიტორიისა და უსაფრთხოების მიმართულებით და კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან —  მაგისტრის მეორე  ხარისხი —  ადამიანის უფლებების მიმართულებით. მოგვიანებით, ჰაიდარმა მიმართა კოლუმბიის უნივერსიტეტის ჰარიმანის რუსული, ევრაზიული და აღმოსავლეთ ევროპის კვლევების ინსტიტუტს  დასავლეთ ბალკანეთის წინაშე არსებული გამოწვევების შესახებ  დონალდ  ტრამპისა და ვლადიმერ პუტინის პრეზიდენტობის დროს.ჰაიდარმა ასევე გამოაქვეყნა არაერთი სტატია რეგიონის საკითხებზე გამოცემა Newsweek- ში.

ჰაიდარი გახლდათ აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის უფროსი წევრის ნიუ-იორკის მე-16 ოლქიდან, კონგრესმენ ელიოტ ლენს ენგელის თანაშემწე,  რომელიც ასევე  აშშ-ს პალატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარეა.

აშშ-ს კონგრესში ხანმოკლე გამოცდილების მიღების შემდეგ, მან გადაწყვიტა დაბრუნებულიყო ალბანეთში, რათა  იმ პარტიის აღორძინებასა და ძველი დიდების აღდგენაში  მიეღო მონაწილეობა რომლის თანადამფუძნებელიც მამამისი გახლდათ.

## პოლიტიკური კარიერა 
2017 წლის ივნისში გამოცხადდა, რომ რუდინა ჰაიდარი ტირანაში დემოკრატიული პარტიის ლიდერ ბაშასთან ერთად პარლამენტში იყრიდა კენჭს. კანდიდატთა სიაში იგი განიხილებოდა, როგორც დემოკრატების მიერ პარლამენტში წარდგენილ ერთ-ერთი გამოჩენილი ახალი ფიგურა. 

სექტემბერში რუდინა ჰაიდარი დაინიშნა საგარეო პოლიტიკისა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრად. საზღვარგარეთ მრავალწლიანი ცხოვრების გამო მას პრობლემები შეექმნა  საპარლამენტო მუშაობის დროს საჯარო გამოსვლებისას.

2018 წლის დეკემბერში, ალბანეთში სტუდენტური პროტესტის შემდეგ, რუდინა ჰაიდარმა  მხარდაჭერა გამოუცხადა  სტუდენტებს.  იგი მზად იყო დაეტოვებინა მანდატი და შეერთებოდა საპროტესტო აქციებს. საჯარო გამოსვლისას პოლიტიკოსმა განაცხადა, რომ   ალბანეთს ახალი მოძრაობა სჭირდებოდა, ამიტომ  განიხილავდა  დემოკრატიული პარტიის დატოვებას, რადგან ხალხში მხარდაჭერას ვეღარ პოულობდა.

2019 წლის 18 თებერვალს დემოკრატიული პარტიის ლიდერმა ლულიზიმ ფაშამ გადაწყვეტილება მიიღო მანდატის დაწვისა და პარლამენტში პარტიის ლიდერის პოსტის დატოვების შესახებ.რუდინა ჰაიდარმ ა 11 მარტს „ამერიკის ხმისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში მკვეთრი უკმაყოფილება გამოთქვა  პარლამენტის მასობრივი წესით დატოვების შესახებ და განაცხადა, რომ არ შეუერთდებოდა პარტიის დანარჩენ 41 დეპუტატს, რომლებმაც წასვლის შესახებ მიიღეს გადაწყვეტილება.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ალბანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის პოლიტიკოსები
კატეგორია:ალბანეთის დემოკრატიული პარტიის წევრები
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ენჰედუანა

**ენჰედუანა** (შუმ.𒂗𒃶𒌌𒀭𒈾) — მთვარის ღმერთ ნანნას(სინი) ქალი ქურუმი შუმერულ ქალაქ-სახელმწიფო ურში, რომელსაც მამამისი - სარგონ აქადელი მართავდა. ის დიდი ალბათობით მამამისმა დანიშნა ურის რელიგიური კულტის ლიდერად აქადურ რელიგიასა  და ადგილობრივ შუმერულ რელიგიას შორის კავშირების გასამაგრებლად. 
ენჰედუანა ცნობილია, როგორც ადამიანებისათვის ცნობილი პირველი ავტორი მსოფლიო ისტორიაში იქიდან გამომდინარე, რომ შუმერულ ლიტერატურაში ცნობილ მრავალ ნაწარმოებში, როგორიცაა „ჰიმნები ინანაზე“ ის პირველ პირში მთხობელია. სხვა ნაშრომებშიც, როგორიცაა „შუმერული ტაძრების ჰიმნები“ ვლინდება მისი ავტორობა. თუმცა ასირიოლოგებს შორის გარკვეული კამათი მიმდინარეობს იმის შესახებ, თუ რამდენდაა ის ავტორი ან კომპოზიტორი აღმოჩენილი ნაშრომებისა ლინგვისტური და არქეოლოგიური თავისებურებებიდან გამომდინარე, რომლებიც მას მიეწერება. ნაშრომები, რომელთა ავტორობასაც აწერენ მას, დაწერეს გადამწერებმა პირველ ბაბილონურ იმპერიაში, მისი სიცოცხლიდან 6 საუკუნეში. ნაშრომები მისი სიცოცხლის პერიოდთან შედარებით უფრო თანამედროვე შუმერულითაა დაწერილი. შესაძლოა გადამწერებმა ავტორობა მას მიანიჭეს სარგონ აქადელის დინასტიის ლეგენდარული ქრონიკის ნაწილის ნიშნად მოგვიანებით ბაბილონური ტრადიციებით. 
ენჰედუანას კულტურული მემკვიდრეობა და ნაშრომები, რომელიც მას მიეძღვნა დაიკარგა პირველი ბაბილონური იმპერიის დაცემის შემდეგ. ენჰედუანას არსებობა პირველად თავიდან გაიგეს თანამედროვე არქეოლოგებმა 1927 წელს, როცა სერ ლეონარდ ვულიმ გათხარა ურში გიპარუ (ტაძრის ცენტრალური ნაწილი) და იპოვა თაბაშირის ფირფიტა, სადაც დატანილი იყო მისი სახელი სარგონ აქადელთან ასოციაციაში და მისი თანამდებობა უკანა მხარეს. ცნობები მის შესახებ შემდეგ აღმოაჩინეს გათხრისას აღმოჩენილი შუმერული ლიტერატურის ნაშრომებში, რამაც გამოიწვია გამოძიება და ეჭვი მის ამ ნაწარმოებთა ავტორობაზე.მას ასევე მიექცა ყურადღება ფემინიზმში. ნაშრომები, რომელთა სავარაუდო ავტორიც ის არის, შეისწავლება როგორც კლასიკური რეტორიკის ადრეული ნიმუშები. მისი ნაშრომების ინგლისური თარგმანი გახდა მრავალი ლიტერატურული ადაპტაციის  შთაგონების წყარო.
## წარსული
ენჰედუანას მამა აქადის იმპერიის დამაარსებელი სარგონ აქადელი იყო. გადარჩენილ წარწერაში სარგონი საკუთარ თავს უწოდებს „სარგონ, აქადის მეფე, ინანნას ზედამხედველი („მაშკიმ“), ქიშის მეფე, ანუს მირონცხებული („გუდა“), მესოპოტამია მიწის მეფე, ენლილის გამგებელი: მან აიღო ქალაქი ურუქი და მისი კედლები მოანგრია, ურუქის ბრძოლაში მოიგო და ტყვედ ჩაიგდო ლუგალზაგესი, ენლილის მეფე.“ სარგონმა შემდეგ ური დაიმორჩილა და ტერიტორიას „ზიანი მიაყენა“ ლაგაშიდან ზღვამდე,  ჯამში 34 ქალაქი აიღო. 
 , დააარსა აქადის იმპერია ძვ. წ. 24 საუკუნეში]]
ურის დაპყრობით, აირინ ჯ. ვინტერი თქმით, სარგონს სურდა „აქადური დინასტიის ტრადიციულ შუმერულ წარსულთან კავშირების კონსოლიდაცია და ურის პოლიტიკურ ცენტრად ქცევა“ ენჰედუანას ადგილობრივი შუმერული მთვარის ღმერთის კულტის მნიშვნელოვან პოზიციაზე დანიშვნით. ვინტერის აზრით შესაძლოა, რომ მსგავსი პოზიცია უკვე არსებობდა და მისი ამ პოსტზე დანიშვნით მისი ნანასთან (სინთან) 

## სქოლიო
კატეგორია:აქადის იმპერია
კატეგორია:შუმერები
კატეგორია:ძველი მსოფლიოს პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იაპონიის ალპები

**იაპონიის ალპები** () — ჰიდის, კისოსა და აკაისის ქედების კრებითი სახელწოდება იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე. მაქსიმალური სიმაღლე 3193 მ (მთა კიტა). ვულკანებიდან მნიშვნელოვანია ონტაკე (3067 მ). არის 7 მყინვარი. ჰიდის ქედზეა ტიუბუ-სანგაკუს ეროვნული პარკი, ხოლო აკაისის ქედზე მინამის ალპების ეროვნული პარკი. განვითარებულია თხილამურებით სრიალი და ალპინიზმი. სახელწოდება „იაპონიის ალპები“ მარტოოდენ ჰიდის მთების აღსანიშნავად შემოიღი ინგლისელმა არქეოლოგმა უილიამ გოულანდმა, ხოლო გაავრცელა ინგლისელმა მისიონერმა უოლტერ უესტონმა, რომლის მემორიალური დაფა განლაგებულია კამიკოტის ხეობაში, ჰიდის მთებში. ამჟამად ტერმინი კისოსა და აკაისის ქედებზეც ვრცელდება.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
კატეგორია:იაპონიის ღირსშესანიშნაობები
შოვქათ ალექპეროვა

**შოვქათ ფეიზულა ყიზი ალექპეროვა** (; 20 ოქტომბერი, 1922, ბაქო - 7 თებერვალი, 1993, იქვე) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1959).

## ბიოგრაფია 
შოვქათ ალექპეროვა დაიბადა 1922 წლის 20 ოქტომბერს ბაქოში. ის ექვსშვილიან ოჯახში მესამე შვილი იყო. მამამისი მუსიკის დიდი მოყვარული, დედა კი პროფესიონალი თარისტი იყო. ბავშვებმა შემდგომში ასევე მიიღეს მუსიკალური განათლება. ადრეულ ასაკში ალექპეროვა უკრავდა ქამანჩას. 1937 წელს მან მოიგო სიმღერის კონკურსი, სადაც მისი ნიჭი შეაფასეს კომპოზიტორმა უზეირ ჰაჯიბეკოვმა და მომღერალმა ბულბულმა. კომპოზიციის „ყარაბაღის შიქესტას“ ბრწყინვალე შესრულების შემდეგ ჰაჯიბეოვმა ალეკპეროვა მიიღო ახლად შექმნილ აზერბაიჯანის სახელმწიფო გუნდში, რომელშიც მან დაიწყო თავისი პროფესიული კარიერა, როგორც მომღერალმა. მისი მენტორები იყვნენ ფოლკლორისტი და მასწავლებელი აღალარ ალივერდიბეკოვი და საოპერო მომღერალი ჰუსეინგულუ სარაბსკი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ალექპეროვა გაემგზავრა ფრონტზე, მღეროდა პატრიოტულ სიმღერებს. 1945 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიაში. 1950-იანი წლებისთვის ალექპეროვა აღიარებული იყო აზერბაიჯანული ხალხური და პოპ სიმღერების ყველაზე პოპულარულ შემსრულებლად. შემოქმედებითი კარიერის განმავლობაში მან მოიარა ევროპის, აზიისა და აფრიკის 20-ზე მეტი ქვეყანა. ალექპეროვა წარმატებით გამოვიდა საფრანგეთში, შრი-ლანკაში, ავღანეთში, ინდოეთში, ეგვიპტეში, ალჟირში, თურქეთში, პოლონეთში. მის რეპერტუარში შედის მუღამები, ასევე აზერბაიჯანელი კომპოზიტორებისა და შუა აზიის ხალხების სიმღერები.

შოვქათ ალექპეროვა ორჯერ იყო დაქორწინებული. პირველი ქორწინებიდან შეეძინა ქალიშვილი ნათელა (1944-1992 წწ). მას შემდეგ, რაც ალეკპეროვას ქმარი, სამხედრო ექიმი ფრონტზე წავიდა და ახალი ოჯახი შექმნა, ისინი დაშორდნენ. 1955 წელს 33 წლის ასაკში ალექპეროვა დაქორწინდა 35 წლის რეჟისორ ლატიფ საფაროვზე. ქორწინებიდან ალექპეროვას შეეძინა ვაჟი, ბაშირი. საკუთარი შვილების გარდა ძმისშვილებსაც უვლიდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ალექპეროვას უფროსი ძმა მირ ალაკბარი გაუჩინარდა და მისი მეუღლეც გარდაიცვალა. მათი ქალიშვილი ვალიდა რამდენიმე თვის იყო და ალექპეროვა მას ისე უვლიდა, როგორც საკუთარ ქალიშვილს. ვალიდას გარდა შოვქათი მეორე ძმის მირ შაფეჰის ორ შვილს სევდასა და ელდარსაც უვლიდა. ისინი მასთან ერთად ცხოვრობდნენ.

1963 წელს მეორე ქმრის თვითმკვლელობის შემდეგ მომღერალი აღარ დაქორწინებულა და მთელი ცხოვრება ბავშვებსა და მუსიკალურ კარიერას მიუძღვნა. 1992 წელს მისი ქალიშვილის, ნათელას მოულოდნელმა გარდაცვალებამ სიმსივნისგან უარყოფითი გავლენა მოახდინა ალეqპეროვას ჯანმრთელობაზე.  ქალიშვილის გარდაცვალების შემდეგ მას აღარ უმღერია.

შოვქათ ალეqპეროვა გარდაიცვალა 1993 წლის 7 თებერვალს 70 წლის ასაკში. ის დაკრძალეს ბაქოში საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
მუზარადოსანი

**მუზარადოსანი** () — თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 40 სმ-მდეა, მასა 0,8 კგ-მდე. სხეული წინა ნაწილში გაფართოებულია; კუდის ნაწილი მოკლეა. შეფერილი არიან კაშკაშა ფერებში. კანი შიშველია, მხოლოდ თავის ზედა ნაწილია დაფარული ძვლოვანი ფირფიტებით (აქედან სახელწოდება). სალაყუჩე სარქვლებზე განლაგებულია რქების მსგავსი ეკლები. მკერდის ფარფლები დიდია. ბინადრობენ წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში, აზიის ნაპირების გასწვრივ, ერთი სახეობა ცირკუმპოლარულია — არქტიკული მუზარადოსანი (*G. tricuspis*). ფსკერის ნაკლებად მოძრავი თევზებია, ჩვეულებრივ 200–300 მ-მდე სიღრმეზე გვხვდება, ზოგჯერ 500 მ-მდე და მეტზეც. ჰერცენშტაინის მუზარადოსანი (*G. herzensteini*) და ზოგიერთი სხვა სახეობა ადგილობრივი რეწვის ობიექტია.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
ქვაქვეშიები

**ქვაქვეშიები** () — თევზების ქვეოჯახი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. სხეული ხშირად შიშველია, ჩვეულებრივ დაფარულია ქერცლით ან ეკლებით (დიდი ძვლოვანი ჯავშნით მთლიანად დაფარულები არ არიან); თვალები დიდია და თავის ზედა მხარეზეა განლაგებული; აქვთ გვერდითი ხაზი; მუცლის ფარფლები (1 სახეობას არ აქვს) 1 ეკლითა და 2–5 რბილი სხივითაა წარმოდგენილი (ჩვეულებრივ 2–3 რბილი სხივით); ანალურ ფარფლში ეკლები არ არის; ზრდასრულებს საცურავი ბუშტი არ აქვთ.

ქვაქვეშიების მრავალი ნომინალური გვარი განიხილებოდა *Cottus*-ის ქვეგვარად. შესაძლოა, რომ მრავალი გვარი *Psychrolutidae*-ს ოჯახსაც ეკუთვნოდეს. ცნობილია 62-მდე გვარი და 256-მდე სახეობა.

## გვარები 
[მინი|*[Micrenophrys lilljeborgii*]]
[მინი|*[Leptocottus armatus*]]

## სქოლიო 
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
ჰიდის ქედი

**ჰიდის ქედი**, **ჩრდილოეთი ალპები** () — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, მოქცეულია ნიიგატის, ტოიამის, ნაგანოსა და გიფუს პრეფექტურების ტერიტორიაზე. კისოსა და აკაისის ქედებთან ერთად ქმნის იაპონიის ცენტრალურ მთათა კვანძს. წარმოადგენს იაპონიის ალპების შემადგენელ ნაწილს. 

ჰიდის ქედი ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 100 კმ-ზე, სიგანე 35 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 3190 მ (მთა ჰოტაკადაკე). სხვა მთებიდან მნიშვნელოვანია იარიგატაკე (3180 მ) და შიროუმა (2932 მ). ქედის ფარგლებშია 4 მოქმედი ვულკანი: ტატეიამა (2621 მ), იაკედაკე (2455 მ), ნორიკურა (3025 მ) და ონტაკე (3067 მ). დამახასიათებელია ალპური ტიპის თხემი ძველი გამყინვარების კვლებით, რომელთა შორისაა მყინვარული ცირკები და მორენები. დანაწევრებულია მდინარეთა ხეობებით. აზევდა დაახლოებით 25 მლნ. წლის წინ. ტექტონიკურად აქტიურია. ებჯინება ვეებერთელა ფოსა-მაგნას რიფტულ ხეობას. ციცაბოდ ეშვება იაპონიის ზღვისკენ. არის ტყვია-თუთიის საბადო.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
ტოიამის პრეფექტურა

**ტოიამის პრეფექტურა** () — პრეფექტურა იაპონიაში, ტიუბუს რეგიონში, კუნძულ ჰონსიუზე. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოიამა. ფართობი 4,247.61 კმ², მოსახლეობა 1 031 262 ადამიანი (2021 წლის 1 მარტის მდგომარეობით). დასავლეთით ესაზღვრება ისიკავის პრეფექტურა, სამხრეთით გიფუს პრეფექტურა, აღმოსავლეთით ნაგანოს პრეფექტურა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნიიგატის პრეფექტურა. განლაგებულია იაპონიის ზღვის გასწვრივ, ხოლო სანაპირო ვაკე შეჭრილ-შემოჭრილია ტოიამის უბით. დამახასიათებელია ხშირი ჰიდროგრაფიული ქსელი. ტოიამის პრეფექტურა ბრინჯის მნიშვნელოვანი მწარმოებელია. დაავადება იტაი-იტაი პირველად ტოიამაში გამოვლინდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
ისააკ ალიხანიანი

**ისააკ ალიხანიანი** (დ. 26 იანვარი, 1876, დუშეთი — გ. 15 მარტი, 1946, თბილისი) — სომეხი მსახიობი. სომხეთის (1923) და საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941). 

## ბიოგრაფია
1896 წელს დაამთავრა ნერსესის სომხური სასულიერო სემინარია თბილისში.

სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1897 წელს. იყო ბაქოს (1897–1903, 1907–1909), თბილისის (1903–1906, 1910–1921), დონის როსტოვის (1906–1907) დასების მსახიობი, რეჟისორი, ხელმძღვანელი. იგი იყო 1921 წელს სომხეთში, ერევანში პირველი სახელმწიფო თეატრის (ამჟამად გ. სუნდუკიანის სახელობის) შექმნის ერთ–ერთი ორგანიზატორი. 1922 წლიდან დაბრუნდა თბილისის სომხურ თეატრში, სადაც განასახიერა როლები: ხლესტაკოვი (ნ. გოგოლის „რევიზორი“), ოსვალდი (ჰ. იბსენის „მოჩვენებანი“), არსენა (შანშიაშვილის „არსენა“), პეპო (გ. სუნდუკიანის „პეპო“), სეირანი (ა. შირვანზადეს „ნამუსი“), ერეკლე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), ბერსენიევი (ბ. ლავრენიევის „რღვევა“) და სხვ.

ისააკ ალიხანიანის სახელს ატარებს ქუჩა თბილისის ერთ-ერთი უბნის (ავლაბარი) სომხურ კვარტალში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1923 — სომხეთის სახალხო არტისტი
* 1941 — საქართველოს სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სომხეთის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ერემია სვანაძე

**ერემია (ერემო) სვანაძე** (დ. 30 მაისი, 1932, ქუთაისი — გ. 10 ივნისი, 2012, იქვე) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990). ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. აკაკი წერეთლის და ლადო მესხიშვილის სახელობის პრემიების ლაურეატი. ღირსების ორდენის კავალერი (1997).  

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1932 წლის 30 მაისს ქუთაისში. 1956 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობიო ფაკულტეტი. ამავე წელს იგი ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის დასში ჩაირიცხა და დაიწყო მოღვაწეობა სცენაზე. მის მიერ განსახიერებულ როლებს შორისაა: ერეკლე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), აბესალო (დ. კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“), იაზონი (ლ. სანიკიძის „მედეა“), კასიო (შექსპირის „ოტელო“), სიმონიკა (დ. კვიცარიძის „გამარჯობა ჩემო ქალაქო“), შავლეგი (კ. გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენა“), ელიზბარი (ა. ჩხაიძის „თავისუფალი თემა“), როდიონი (ა. გეწაძის „ძველმოდური კომედია“), ადიკო (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), ლიმონა (ნ. დუმბაძის „საბრალდებო დასკვნა“), გამომძიებელი (რ. მიშველაძის „ჩემი ქუთაისი“) და სხვა.

გადაღებულია რამდენიმე ქართულ მხატვრულ ფილმში. 

2009-2010 წლებში, კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თეატრის შენობის წინ საზეიმოდ გაიხსნა მესხიშვილის თეატრის სამი მსახიობის სახელობითი ვარსკვლავი: ევა ხუტუნაშვილის, ანზორ ხერხაძის და ერემია სვანაძის.

ერემია სვანაძის სახელობისაა დამოუკიდებელი თეატრალური დასი ქუთაისში

## ფილმოგრაფია
* 1957 — საბუდარელი ჭაბუკი
* 1966 — პიერი მილიციის თანამშრომელი
* 1971 — მოიტაცეს თამარ ქალი — ერემო

## ჯილდოები და აღიარება
* 1974: საქართველოს დამსახურებული არტისტი 
* 1990: საქართველოს სახალხო არტისტი 
* 1997: ღირსების ორდენი
* ლადო მესხიშვილის სახელობის პრემია
* აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია
* ქუთაისის საპატიო მოქალაქე

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ერემია სვანაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
MycoBank

**MycoBank** — ონლაინ-მონაცემთა ბაზა, რომლის მიზანია სოკოების მიკოლოგიური ნომენკლატურის შესახებ ცნობების, აგრეთვე მასთან დაკავშირებული მონაცემების შენახვა და რეგისტრაცია, მაგალითად, ახალი ტაქსონების აღწერები და ილუსტრაციები. პროექტს მართავს ვესტერდეიკის ინსტიტუტი, რომელიც მდებარეობს უტრეხტში, ნიდერლანდებში.

ახალი ტაქსონის სახელწოდების რეგისტრაციისას, ექსპერტები, ნომენკლაუტურული შეცდომების თავის არიდების გზით, მას ამოწმებენ ბოტანიკური ნომენკლატურის საერთაშორისო კოდექსის მოთხოვნების შესაბამისად, ამავდროულად, ავტორების მიერ შემოთავაზებული ყველა ცნობა ოფიციალურ გამოქვეყნებამდე კონფიდენციალურია.

Mycobank-ის ბაზა ინფორმაციას იძლევა სოკოების ტაქსონების აქამდე გამოქვეყნებული ყველა სახელწოდების შესახებ, რანგით სამეფოდან სახეობამდე და უფრო ქვემოთ.

MycoBank სოკოების ნომენკლატურის კომიტეტის მიერ  Index Fungorum-თან და
Fungal Names-თან ერთად ნომენკლატურულ რეპოზიტორად არის აღიარებული.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ონლაინ მონაცემთა ბაზები
კატეგორია:სოკოების სისტემატიკა
კოტის პრეფექტურა

**კოტის პრეფექტურა** () — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 7,103 კმ², მოსახლეობა	688 870 ადამიანი (2021 წლის 1 მარტის მდგომარეობით). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კოტი. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტოკუსიმის პრეფექტურა. მოსახლეობა კონცენტრირებულია ტოსის ვაკის ფარგლებში, რომელიც სამხრეთი ნაწილის გამოკლებით, მთებითა შემოსაზღვრული. არის რამდენიმე ეროვნული პარკი.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
ტოკუსიმის პრეფექტურა

**ტოკუსიმის პრეფექტურა** () — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 4,146 კმ², მოსახლეობა 721 721 ადამიანი (2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით). ჩრდილოეთით ესაზღვრება კაგავის პრეფექტურა, დასავლეთით ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით კოტის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოკუსიმა. პრეფექტურა გარშემორტყმულია კიის არხით.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
ფილიპინების პორტების სია

, მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული კონტეინერების პორტი]]

ქვემოთ მოცემულია **ფილიპინების პორტების სია** წყალსატევების მიხედვით:

## სამხრეთ ჩინეთის ზღვა
სამხრეთ ჩინეთის ზღვა ფილიპინების დასავლეთით მდებარეობს.
, აშშ-ის ყოფილი საზღვაო-სამხედრო ბაზა და ამჟამად ერთ-ერთი მთავარი საკრუიზო პორტი]]
, ნავთობისა და ტრანსპორტის ერთ-ერთი უდიდესი ტერმინალი ფილიპინებში]]

Note: In September 2012, Philippine President Benigno Aquino III signed Administrative Order No. 29, mandating that all government agencies use the name "West Philippine Sea" to refer to the parts of the South China Sea within the Philippines' exclusive economic zone, and tasked the National Mapping and Resource Information Authority (NAMRIA) to use the name in official maps.

## Philippine Sea 
The Philippine Sea is a marginal sea east and northeast of the Philippines. It is located in the western part of the North Pacific Ocean.

, მინდანაო]]
]]

## Celebes Sea
## Inland Seas
291x291px]]
|291x291px]]
|291x291px]]
 

## სქოლიო
## External links
*Philippine Ports Authority
*Cebu Port Authority
*Subic Bay International Container Terminal

ფილიპინები
ჯაჰანგირ ზეინალლი

**ჯაჰანგირ ჰასანაღა ოღლუ ზეინალლი** () — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი და სცენარისტი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2000).

## ბიოგრაფია 
ჯაჰანგირ ზეინალლი დაიბადა 1949 წლის 13 ოქტომბერს ბაქოში. სწავლობდა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის დირექტორთა განყოფილებაში (1970-1975 წწ). 1975 წლიდან მუშაობს კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“.

2000 წლის 18 დეკემბერს მას მიენიჭა აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მუშაკის საპატიო წოდება აზერბაიჯანული კინოხელოვნების განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.

## ფილმოგრაფია 
* 20 იანვარი (1990);
* ოცნებისკენ (1983);
* მარადიული კვალი (1985)
* გზა მარადისობისკენ (1987)
* პირველი მწვერვალები (1988)
* ლოდინი (1986) და სხვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლინგაიენის ყურე

**ლინგაიენის ყურე** ― დიდი ყურე ლუსონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია 56 კმ-ზე. ყურის სამხრეთით პანგასინანი, ხოლო აღმოსავლეთით ლა-უნიონი მდებარეობს. ყურეში მდინარეები: აგნო და ბალილი ჩაედინება. 

## გეოგრაფია
ყურეში ათეულობით კუნძული მდებარეობს, რომელთაგან ყველაზე მეტად ასი კუნძულის ეროვნული პარკია ცნობილი. ღირსშესანიშნაობა 123 კუნძულს მოიცავს, რომელთა დიდი ნაწილიც მცირე ზომისაა. უდიდესი კუნძულია კაბარუიანი, რომელიც ანდის მუნიციპალიტეტს შეადგენს. მეორე უდიდესი კუნძული სანტიაგოა.

ლაბრადორი და სან-ფაბიანი გრძელი ნაცრისფერი პლაჟებით ხასიათდება. ცნობილი პლაჟები მდებარეობს ბონუან-ტონდალიგანის, ბოლინაოსა და სან-ფერნანდოს ნაპირებზე. ქვიშიანი ფსკერის გამო ლინგაიენის ყურეში მუქი წყალია. წარსულში ყურეში მარჯნის რიფებიც იყო, თუმცა დინამიტებით თევზაობის გამო აღარაა შემორჩენილი. მარჯნის რიფების აღსადგენად სპეციალური ღონისძიებები ტარდება, განსაკუთრებით ასი კუნძულის ეროვნულ პარკში.

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
კატეგორია:ფილიპინების ყურეები
კატეგორია:ლა-უნიონის რელიეფის ფორმები
კატეგორია:პანგასინანის რელიეფის ფორმები
Abyssocottinae

***Abyssocottinae*** — მტკნარი წყლის თევზების ქვეოჯახი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. ბინადრობენ ბაიაკალის ტბაში (ციმბირში), როგორც წესი, 170 მეტრზე ღრმად. ადრე ოჯახად ითვლებოდა. პოსტკლეითრუმები რედუცირებულია ან არ აქვთ. ზურგის ფარფლი 3–10 ეკლითა და 10–21 რბილი სხივითაა. ანალურ ფარფლში 8–16 რბილი სხივია. მუცლის ფარფლს 1 ეკალი და 2–4 რბილი სხივი აქვს.

ცნობილია 7 ან 8 გვარი: *Abyssocottus* (3 სახეობა), *Asprocottus* (8), *Cyphocottus* (2), *Cottinella* (1), *Limnocottus* (4), *Neocottus* (2), *Procottus* (4),

ბაიკალის ტბაში ქვაქვეშიასებრთა კიდევ ორი ქვეოჯახი გვხვდება: *Comephorinae* და *Cottinae*.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
ფუკუოკის პრეფექტურა

**ფუკუოკის პრეფექტურა** () — პრეფექტურა იაპონიაში, კიუსიუს რეგიონში, კუნძულ კიუსიუზე. ფართობი 4,986 კმ², მოსახლეობა 5 108 038 ადამიანი (2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით). სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება საგის პრეფექტურა, სამხრეთით კუმამოტოს პრეფექტურა, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ოიტის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ფუკუოკა. დასავლეთით გარშემორტყმულია ცუსიმის სრუტით, ჩრდილო-დასავლეთით იაპონიის შიგა ზღვით, ჩრდილოეთით კანმონის სრუტით, ხოლო სამხრეთით არიაკეს ზღვით. პრეფექტურის დასავლეთი სანაპირო შეჭრილ-შემოჭრილია.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
აფერდიტა ვევეჩკა პრიფტაი

**აფერდიტა ვევეჩკა პრიფტაი** (ალბ. Afërdita Veveçka Priftaj; დ. 21 იანვარი, 1948 — გ. 4 ივლისი, 2017) — ალბანელი ფიზიკოსი, ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი და ტირანის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. თავის კვლევით საქმიანობაში იგი სპეციალიზებული იყო ლითონებში, მათი მიკროსტრუქტურისა და მექანიკური თვისებების შეფასებაში, ასევე ნანოკრისტალურ მასალებზე მძიმე პლასტიკური დეფორმაციის ზემოქმედებაზე. 

## ადრეული წლები 
აფერდიტა ვევეჩკა დაიბადა 1948 წლის 21 იანვარს ალბანეთის  ქალაქ ბერატში.  გაიზარდა განათლებულ ოჯახში. 1970 წელს დაამთავრა ფიზიკის ფაკულტეტი ტირანის უნივერსიტეტში.უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ კითხულობდა ლექციებს ფიზიკის ფაკულტეტზე, ასევე აგრძელებდა საკუთარ სამეცნიერო კვლევას. 1982 წელს დაიცვა დისერტაცია სათაურით „ალუმინის და მისი შენადნობების სტრუქტურული ცვლილებების შესწავლა თერმული და პლასტიკური დამუშავების დროს ელექტრონული მიკროსკოპის გამოყენებით“ (ალბ. Studimi i ndryshimeve strukturore të aluminit dhe lidhjeve të tij, gjatë përpunimit termik e plastik, me anë të mikroskopisë elektronike) და მიიღო დოქტორის ხარისხი.

## კარიერა 
1990 წელს ვევეჩკა  ტირანის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში ფიზიკის მასწავლებლად მიიღეს. ოთხი წლის შემდეგ იგი გახდა ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 1999 წელს სრული პროფესორი. სწავლებისა და კვლევის   მთავარ ობიექტს წარმოადგენდა   მასალების, კერძოდ ლითონების  შესწავლა, მათი მიკროსტრუქტურა და მექანიკური თვისებები.შემდეგ სწავლა გააგრძელა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში ლოს ანჯელესში (1993) , კემბრიჯის უნივერსიტეტში (1994), სამეფო ტექნოლოგიებისს ინსტიტუტში (1997-1998) და სტავანგერის უნივერსიტეტში (2003), ასევე  გერმანიის, ირლანდიის, იტალიის და პოლონეთის უნივერსიტეტებში, ვევეჩკამ შეისწავლა მძიმე პლასტიკური დეფორმაციის ეფექტი ნანოკრისტალურ მასალებზე. იგი კოორდინაციას უწევდა სამეცნიერო პროექტებს კვლევისა და განვითარების ეროვნული პროგრამისთვის, მონაწილეობას იღებდა  ალბანეთის ერთობლივ კვლევით პროექტებში სხვა ქვეყნებთან. მათ შორის, ავსტრიასთან, საბერძნეთთან, იტალიასთან და სლოვენიასთან. პროექტებს შორის, რომლებსაც ის ხელმძღვანელობდა, იყო ერთობლივი   ალბანურ-ბერძნული კვლევა  ალბანეთის და საბერძნეთის პრეისტორიული სპილენძის ობიექტების  და  ალბანურ-იტალიური კვლევა "ლითონის შენადნობების მარცვლების ზომის დახვეწა თანაბარი არხის დაჭერის საშუალებით."

1995 -დან  2004 წლამდე ვევეჩკა მუშაობდა ჟურნალ Material Science and Engineering -ის რედაქტორად . 2008 წელს იგი აირჩიერ ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად  და გახდა ბუნებრივ და ტექნიკურ მეცნიერებათა აკადემიური ჟურნალის რედაქტორი. 2012 წელს ვევეჩკა დაასახელეს იმ ექსპერტებს შორის, რომლებიც  ევროკავშირის საუნივერსიტეტო განათლების ტრანსევროპული მობილობის პროგრამის (TEMPUS) მე-6 სესიაზე საერთო მოქმედების  კრიტერიუმებს აფასებდნენ.

## გარდაცვალება 
აფერდიტა ვევეჩკა გარდაიცვალა  მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ 2017 წლის 4 ივლისს ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ალბანელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ალბანელი ქალი მეცნიერები
კატეგორია:XX საუკუნის მეცნიერები
სკორპენისნაირნი

**სკორპენისნაირნი** () — ძვლოვანი თევზების რიგი. ცნობილი არიან პალეოცენიდან. ქორჭილასნაირთა ნათესავები არიან. სხეულის სიგრძე 5–100 სმ-ია. საცურავი ბუშტი ან არ აქვთ, ან არ არის შეერთებული საყლაპავ მილთან. ფარფლები ეკლიანია, ზურგის ფარფლი, ჩვეულებრივ, 2 აქვთ, მუცლისა — 6 ცალი სხივით. სხეული დაფარულია ქტენოიდური ქერცლით; იშვიათად ციკლოიდურით, ძვლოვანი ფირფიტებით ან შიშველია. როგორც წესი, თავზე ეკლები აქვთ.

უმეტესობა ფართოდ გავრცელებული ზღვის თევზია; რამდენიმე ათეული მტკნარი წყლის სახეობა ბინადრობს ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. შავ ზღვაში გვხვდება ზღვისმამლისებრთა და სკორპენისებრთა ოჯახის წარმომადგენლები. უმეტესობა ფსკერის და ფსკერისპირეთის თევზია; არის ღრმა წყლის სახეობებიც, მაგალითად, *Pseudoliparis amblystomopsis*. იკვებებიან უხერხემლოებით, უმეტესად — კიბოსნაირებით, და თევზით. ზოგიერთი სახეობა ცოცხლადმშობია (ზღვის ქორჭილა, ტლუ თევზი) ან ქვირითს იცავს (პინაგორი). რიგ სახეობებს ეკლების (ქიცვების) ძირში შხამიანი ჯირკვლები აქვთ, რომლებიც ადამიანისათვის საშიშ ტოქსინებს გამოყოფენ (მაგ., ლომთევზა). ზღვის ქორჭილები, ქლიბათევზები და ნახშირთევზი რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტებია.

## კლასიფიკაცია 
რიგში შედის შემდეგი ტაქსონები:
* ქვერიგი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
* ქვერიგი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
* ქვერიგი 
** ოჯახი 
* ქვერიგი 
** ოჯახი 
** ოჯახი    
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
* ქვერიგი 
** ოჯახი 
** ოჯახი 
** ოჯახი  
* ქვერიგი 
** ზეოჯახი 
*** ოჯახი 
** ზეოჯახი 
*** ოჯახი 
** ზეოჯახი  
*** ოჯახი 
** ზეოჯახი 
*** ოჯახი 
** ზეოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი  
** ზეოჯახი 
*** ოჯახი 
*** ოჯახი Liparidae

## სქოლიო 
*
თედიაშვილი

საკუთარი სახელი **თედიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე თედიაშვილი — ცირკის მსახიობი
* ბესარიონ თედიაშვილი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
* ლევან თედიაშვილი — სპორტსმენი (ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
ენდელაძე

საკუთარი სახელი **ენდელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთო ენდელაძე — ფეხბურთელი
* გიორგი ენდელაძე — პოლიტიკოსი
* ზვიად ენდელაძე — ფეხბურთელი
* თენგიზ ენდელაძე — უშიშროების გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ცაგურია

საკუთარი სახელი **ცაგურია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ირაკლი ცაგურია — სამხედრო მოღვაწე, ემიგრანტი
* ლევან ცაგურია (კოკაი) — სუმოისტი 

კატეგორია:ქართული გვარები
სურმავა

საკუთარი სახელი **სურმავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* გიორგი სურმავა — ბრიგადის გენერალი
* კონსტანტინე სურმავა — რეჟისორი 

კატეგორია:ქართული გვარები
ირაკლი ცაგურია

**ირაკლი ბესარიონის ძე ცაგურია** (დ. 1892 — გ. 11 ნოემბერი, 1969) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი (1919).

დაამთავრა ოდესის კადეტთა კორპუსი (1913) და მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი (1914). I მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე და მონაწილეობდა გენერალ ნიკოლოზ ბარათოვის ექსპედიციაში ირანში, სადაც მეთაურობდა კავკასიის  სამთო-საარტილერიო დივიზიონის ბატარეას შტაბს-კაპიტნის ჩინით. 1917 წლის ივლისში პეტროგრადში მივლინების პერიოდში მონაწილეობდა მიიღო ბოლშევიკთა გამოსვლების ჩახშობაში. 

1918 წლიდან მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში ჯერ კაპიტნის, შემდეგ პოდპოლკოვნიკის და ბოლოს, პოლკოვნიკის წოდებით. თავი გამოიჩინა სადახლოს ბრძოლაში სომხეთთან ომის დროს (1918) და ნორიოსთან შეტაკებაში საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის დროს (1921). მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში; გეგმის მიხედვით უნდა აეღო ვაზიანი, რაც ვერ განხორციელდა. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ძირითადად ცხოვრობდა ბელგიაში. ერთხანს იყო საქართველოს ემიგრანტული მთავრობის წარმომადგენელი ამ ქვეყანაში. აქვეყნებდა სამხედრო-ისტორიული შინაარსის პუბლიცისტურ სტატიებს ემიგრანტულ პრესაში საკუთარი სახელით და სხვადასხვა ფსევდონიმით (იტრია სურამელი, Colonel D. de Souramy და სხვ.). დაჯილდოებული იყო გიორგის ოქროს იარაღით წარწერით „მამაცობისთვის“ (1917) და წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენით (1918). 

## ლიტერატურა
* ბახტაძე მიხეილ. პოლკოვნიკი ირაკლი ცაგურია // ქართული ემიგრაცია. – 2015. - #3(6). - გვ. 7-20.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
გიორგი სურმავა

**გიორგი გივის ძე სურმავა** (დ. 16 მაისი, 1958) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2014).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი (1980). 1992 წლიდან იყო საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში (1992-1993) და რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). სხვადასხვა დროს მსახურობდა დაზვერვის ოფიცერად გენერალური შტაბის, სახმელეთო ჯარების, სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის სტრუქტურებში. 2012-2016 წლებში იყო გაერთიანებული შტაბის J-3 ოპერატიული დაგეგმვის დეპარტამენტის უფროსი, 2016-2017 წლებში — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 2017-2018 წლებში — ეროვნული უშიშროების საბჭოს თავდაცვის და სამხედრო აღმშენებლობის დეპარტამენტის მთავარი მრჩეველი. 2017 წლიდან თადარიგშია. მუშაობს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნაგებობების, სპეციალური სისტემების და საინჟინრო უზრუნველყოფის ინსტიტუტში (მეცნიერ-თანამშრომელი). დაჯილდოებულია მედლით „საბრძოლო დამსახურებისათვის“, მედლით „გენერალი მაზნიაშვილი“, ასევე უწყებრივი მედლებით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი სურმავა — საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
* გიორგი სურმავა — სტუ-ის საინფორმაციო მონაცემთა ბაზა.

კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კონსტანტინე სურმავა

**კონსტანტინე (კოტე) სურმავა** (დ. 24 იანვარი, 1927, თბილისი, — გ. 23 თებერვალი, 2008) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (1952). მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ (1952-1960) და ა. გრიბოედოვის სახელობის რუსულ დრამატულ თეატრებში (1960-1968). 1968-1979 წლებში იყო მოზარდ-მაყურებელთა რუსული, 1970-1974 წლებში — გრიბოედოვის სახელობის თეატრების სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1975 წელს მიხეილ თუმანიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა „კინომსახიობთა თეატრი“. კინოში მოღვაწეობდა 1962 წლიდან. გადაიღო ფილმები: „ომარ ჯოხაძე“ (1963), „ბიჭი და ჩიტი“ (1968), „ზღაპარი“ (1980), „მიიღეთ გამოწვევა სენიორებო!“ (1982). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2002).

## ლიტერატურა
* ქართული კონო, 1896-2011.- თბ., 2011.- გვ. 165.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ივანე ყანჩელი

**ივანე (იაშა) სოლომონის ძე ყანჩელი** (დ. 21 მაისი, 1878, ტფილისის გუბერნია, — გ. 1920, ქ. ახალქალაქი) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი (1917).

სამხედრო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში 1898 წელს. დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. წლების განმავლობაში მსახურობდა გრენადერთა მე-14 ქართული პოლკში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). 1917 წლის სექტემბრიდან ნოემბრამდე პოლკოვნიკი ყანჩელი მეთაურობდა გენერალ კოტლიარევსკის სახელობის გრენადერთა მე-14 ქართულ პოლკს. დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში იყო მე-11 ათასეულის უფროსი. 1920 წლის იანვარში ტრაგიკულად დაიღუპა ახალქალაქში. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III (1907) და II (ხმლებით, 1916), წმ. ანას IV (წარწერით „მამაცობისთვის“, 1916) და II (ხმლებით, 1916), წმ. ვლადიმერის IV (ხმლებითა და ბაფთით, 1917) ხარისხის ორდენებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Канчели_Иван_Соломонович. «Офицеры русской императорской армии»

კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
სიცოცხლის ენციკლოპედია

**„სოცოცხლის ენციკლოპედია“** (,  — მრავალენოვანი უფასო ონლაინ-ენციკლოპედია, რომელიც მიზნად ისახავს ბუნებაში არსებული ყველა აქამდე ცნობილი ბიოლოგიური სახეობის დოკუმენტირებას. ენციკლოპედიას ერთობლივად ქმნიან მსოფლიოს სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები.

დაარსდა 2008 წლის თებერვალს. პროექტის მიზანია შექმნას ერთიანი „უსასრულოდ გაფართოებადი“ ცალკეული სტატიები ყველა სახეობისთვის აუდიო-ვიუდიომასალების, გამოსახულებების, გრაფიკისა და ბეჭვდური ცნობების დართვით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სიცოცხლის ენციკლოპედია — ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:ონლაინ-ენციკლოპედიები
კატეგორია:ბიოლოგიური ლიტერატურა
გუმის პრეფექტურა

**გუმის პრეფექტურა** () — პრეფექტურა იაპონიაში, კანტოს რეგიონში, კუნძულ ჰონსიუზე. ფართობი 6362 კმ², მოსახლეობა 1 934 920 ადამიანი (2021 წლის 1 მარტის მდგომარეობით). ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიიგატისა და ფუკუსიმის პრეფექტურები, სამხრეთ-დასავლეთით ნაგანოს პრეფექტურა, სამხრეთით საიტამის პრეფექტურა, აღმოსავლეთით ტოტიგის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი მაებასი.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
კისოს მთები

**კისოს მთები** () — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. წარმოადგენს იაპონიის ალპების შემადგენელ ნაწილს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 100 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ დაახლოებით 20 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2956 მ (მთა კისოკომა). ძირითადად აგებულია გრანიტებით. ციცაბო ფერდობები ღრმადაა დანაწევრებული კისოსა და ტენრიუს აუზის მდინარეთა ხეობებით. დამახასიათებელია ალპური ტიპის თხემი. განვითარებულია ხშირი წიწვოვანი ტყე და ალპური მცენარეულობა. კისოკომის მთის აღმოსავლეთ ნაწილშია კომაგატაკეს საბაგირო გზა. 2020 წლის 27 მარტს ქედის ტერიტორია გამოცხადდა იაპონიის რიგით 57-ე ახალ კვაზიეროვნულ პარკად. კისო ცნობილია აგრეთვე „ცენტრალური ალპების“ სახელწოდებით.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
თუხარელი

საკუთარი სახელი **თუხარელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ამოან თუხარელი — მესხი თავადი
* გიორგი თუხარელი — სამხედრო მოღვაწე
* გიორგი თუხარელი — ინჟინერი, ემიგრანტი
* თორნიკე თუხარელი — ფეხბურთელი
* მაია თუხარელი — ლიტერატურათმცოდნე
* იულიოს თუხარელი — საეკლესიო მოღვაწე
* ოთარ თუხარელი — არქიტექტორი

## იხილეთ აგრეთვე
* თუხარლები — ფეოდალური საგვარეულო სამხრეთ საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
უგულავა

საკუთარი სახელი **უგულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* არჩილ უგულავა — ფიზიკოსი
* გიგი უგულავა — პოლიტიკოსი
* დუგლას უგულავა — მათემატიკოსი
* ედუარდ უგულავა — მწერალი, პედაგოგი
* იუზა უგულავა — ინჟინერი
* ოლიფანტე უგულავა — სამხედრო პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ოლიფანტე უგულავა

**ოლიფანტე ლევანის ძე უგულავა** (დ. 1898 — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, დივიზიის კომისარი (1936).

დაიბადა ქუთაისის გუბერნიაში, გლეხის ოჯახში. 1918 წლიდან იყო ბოლშევიკური პარტიის წევრი. 1919-1920 წლებში რიგითად მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში. 1922 წელს პარტიული მობილიზაციით გაწვეული იყო წითელ არმიაში. მსახურობდა სხვადასხვა ქართულ შენაერთში. 1935 წლიდან იყო 1-ლი ქართული მსროლელი დივიზიის სამხედრო კომისარი, 1936 წლიდან —  ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის პოლიტსამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით და მოგვიანებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშის (1936) და საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის (1931) ორდენებით.

## ლიტერატურა
* Сувениров О. Ф. Трагедия РККА 1937-1938. — M.: TEPPA, 1998. — ISBN 5-300-02220-9. — გვ. 397.

კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ–ის შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კევლიშვილი

საკუთარი სახელი **კევლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* გიორგი კევლიშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* გიორგი კევლიშვილი — ჰემატოლოგი
* პოლიკარპე კევლიშვილი — სამხედრო პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
ალექსანდრე ახვლედიანი (პოლკოვნიკი)

**ალექსანდრე (მამია) სოლომონის ძე ახვლედიანი** (დ. 1892, ქუთაისი, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი.

მსახურობდა რუსეთის იმპერიის, საქართველოს რესპუბლიკის, შემდეგ — წითელ არმიაში. 1930-იან წლებში იყო საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამხედრო ხელმძღვანელი პოლკოვნიკის წოდებით. 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრობის“ ბრალდებით და მოგვიანებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.

## ლიტერატურა
* Сувениров О. Ф. Трагедия РККА 1937-1938. — M.: TEPPA, 1998. — ISBN 5-300-02220-9. — გვ. 427.

## რესურსები ინტერნეტში
* ახვლედიანი ალექსანდრე (მამია) სოლომონის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]

კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
აკაისის მთები

**აკაისის მთები** () — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. წარმოადგენს იაპონიის ალპების ნაწილს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 120 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 40 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 3193 მ (მთა კიტა). ძირითადად აგებულია მეზოზოური და პალეოზოური ასაკის დანალექი და მეტამორფული ქანებით. დანაწევრებულია მდინარეთა ღრმა ხეობებით. ქედის ფარგლებში სათავე აქვთ მდინარეებს ოისა და ტენრიუს. აკაისის მთები ცნობილია აგრეთვე „სამხრეთი ალპების“ სახელწოდებით.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
აგაეტე

**აგაეტე** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 45,5 კმ². მოსახლეობა — 5633  კაცი (2022 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* აგაეტეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
რაფაელ ჩხოტუა

**რაფაელ ნიკოლოზის ძე ჩხოტუა** (დ. 2 იანვარი, 1885 — გ. 1937) — აფხაზი თავადი, სამხედრო პირი და პოლიტიკოსი.

ჩქოტუების (ჩხოტუების) საგვარეულოს წარმომადგენელი. დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. მსახურობდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა მე-17 პოლკში. პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს შტაბ-როტმისტრი ჩხოტუა მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში პოლონეთის ტერიტორიაზე (თავი გამოიჩინა სადგურ კოლიუშკისთან ბრძოლაში 1914 წლის ნოემბერში), შემდეგ გენერალ ნიკოლოზ ბარათოვის ექსპედიციაში ირანში. 1916 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, შემდეგ პოლკოვნიკის წოდება. 

1917 წლის რევოლუციის შემდეგ მონაწილეობდა სოხუმის ოკრუგის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იყო აფხაზთა სახალხო საბჭოს წევრი. 1918 წელის 25 ივლისს დაამტკიცეს აფხაზეთის საქმეთა მინისტრად — აფხაზთა სახალხო საბჭოს წარმომადგენლად საქართველოს რესპუბლიკის ცენტრალურ ხელისუფლებასთან თბილისში. იმავე წლის 10 ოქტომბერს საქართველოს მთავრობამ აფხაზეთში გადატრიალების მცდელობის მხარდაჭერის ბრალდებით თანამდებობიდან გაათავისუფლა და დროებით დააპატიმრა. შემდეგ თანამშრომლობდა რესპუბლიკის ხელისუფლებასთან. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის IV (ხმლებით და ბაფთით, 1915), წმ. ანას III (ხმლებით და ბაფთით, 1915) და IV (წარწერით „მამაცობისთვის“, 1915), წმ. სტანისლავის II (ხმლებით, 1915) ხარისხის ორდენებით, გიორგის იარაღით (1915).

## ლიტერატურა
* მარშანია ნ. აფხაზი არისტოკრატები ემიგრაციაში = Абхазская аристократия в изгнании.-თბ.,2018.-მე-2 შევსებული გამოცემა.-გვ.282.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Чхотуа Рафаил Николаевич, «Офицеры русской императорской армии»

კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
რაფაელ