მერიონ კროუფორდი

**მერიონ (კროუფი) კროუფორდი** (, დ. 5 ივნისი, 1909 — გ. 11 თებერვალი, 1988) — შოტლანდიელი გუვერნანტი. მუშაობდა ბრიტანეთის სამეფო ოჯახში და ასწავლიდა მეფე ჯორჯ VI-სა და მისი ცოლის, ელისაბედის, შვილებს — პრინცესა ელისაბედსა და პრინცესა მარგარეტს, რომლებმაც მას მეტსახელი კროუფი დაარქვეს.

კროუფორდი არის წიგნის „პატარა პრინცესები“ ავტორი, სადაც აღწერილია მისი ცხოვრების წლები სამეფო ოჯახში. 1950 წელს წიგნის გამოქვეყნების შემდეგ ის სამეფო კარს ჩამოსცილდა (დატოვოს თავისი „მოწყალე და კეთილშობილური“ სახლი) და მას შემდეგ არც დედოფალს, არც სხვა სამეფო ოჯახის წევრებს აღარ ჰქონიათ მასთან ურთიერთობა.

## ადრეული წლები და მსახურობა სამეფო კარზე
კროუფი დაიბადა შოტლანდიელ მუშათა კლასის ოჯახში 1909 წლის 5 ივნისს. იგი იზრდებოდა დანფერმლინში და სწავლობდა ედინბურგის მორეის ჰაუსის ინსტიტუტში. ბავშვთა ფსიქოლოგიის მიმართულებით სწავლების პერიოდში, კროუფიმ ზაფხულში მოიპოვა დროებითი სამსახური, როგორც გუვერნანტმა ლორდ ელგინის ოჯახში. სწორედ ამან მიიყვანა იგი პრინც ალბერტის, იორკის ჰერცოგის, ოჯახურ ცხოვრებაში მონაწილეობამდე, რადგან იორკის ჰერცოგინია ლორდ ელგინის შორეული ნათესავი იყო. ერთი წლის შემდეგ დროებითი სამსახური მუდმივ საქმიანობაში გადაიზარდა.

კროუფი იორკის პრინცესა ელიზაბეტისა და მარგარეტ როუზის გუვერნანტი გახდა. 1936 წელს მათი ბიძის, მეფე ედუარდ VIII-ის გადადგომის შემდეგ, პრინცესების მამა მეფედ აკურთხეს, ხოლო ელიზაბეტი სავარაუდო მემკვიდრედ გამოცხადდა. კროუფი სამეფო ოჯახში სამსახურს აგრძელებდა მეფისა და დედოფლის სამსახურში და პენსიაზე 1948 წელს გავიდა, როცა პრინცესა ელიზაბეტი უკვე ქორწინებაში იყო ედინბურგის ჰერცოგთან. თავად კროუფი კი ორი თვით ადრე დაქორწინდა. ის საკუთარ ქორწინებას 16 წლის განმავლობაში აჭიანურებდა, რათა მეფისა და დედოფლის სამსახურს არ სცილებოდა.

## გადადგომა
ქორწილის შემდეგ პრინცესა ელიზაბეტმა და ედინბურგის ჰერცოგმა ტურნე მოაწყვეს საზღვარგარეთ, რომლის ფარგლებშიც კანადა და აშშ მოინახულეს. მალევე ამის შემდეგ ბრიუს და ბეატრის გულდებმა მიმართეს ბუკინგემის სასახლესა და საგარეო საქმეთა და თანამეგობრობის სამინისტროებს, რათა შეეგროვებინათ ისტორიები ატლანტის მეორე მხარეს გამოსაქვეყნებლად. მიუხედავად იმისა, რომ სასახლემ ეს იდეა უარყო, ბრიტანეთის ხელისუფლება ინტერესით მოეკიდა საკითხს და იგი კროუფორდს შესთავაზა, როგორც ახლახან პრინცესების გუვერნანტის თანამდებობიდან გადამდგარს.

როცა გულდები კროუფორდს დაუკავშირდნენ, მან ნებართვა დედოფალ ელიზაბეტს (მომავალ დედა დედოფალ) სთხოვა, თუმცა უარი მიიღო. ამის მიუხედავად, გულდებმა ხელახლა სცადეს და კროუფორდს მისი ისტორიის სანაცვლოდ 85 000 დოლარი შესთავაზეს. კროუფორდი შეთავაზებას დათანხმდა, თუმცა აღნიშნა, რომ სასახლე წინააღმდეგი იქნებოდა. საბოლოოდ, კონტრაქტი მაინც გაფორმდა და გულდებმა სასახლის ნების წინააღმდეგ იმოქმედეს.

## პატარა პრონცესები
კროუფორდის ნამუშევარი, რომელზეც სასახლის ნებართვა არ იყო მიღებული, გამოქვეყნდა გაერთიანებულ სამეფოში ჟურნალ Woman’s Own“-ში და აშშ-ში „Ladies' Home Journal“-ში. წიგნი „პატარა პრინცესები“ განსაკუთრებული წარმატებით იყიდებოდა. მოგვიანებით კროუფორდი წერდა ისტორიებს ჯორჯ V-ის ქვრივის, მარიას, ახალი დედოფლის ელიზაბეტისა და პრინცესა მარგარეტის შესახებ. მის სახელს ასევე ატარებდა სვეტი („კროუფორდის სვეტი“) ჟურნალ „Woman’s Own“-ში, რომელიც სოციალური დღიურის ფორმატში იბეჭდებოდა.

## სასახლის რეაქცია
დედოფალი ელიზაბეტი, როგორც მოსალოდნელი იყო, ძალიან აღაშფოთა მომხდარმა და განაცხადა: „ჩვენ მხოლოდ ვვარაუდობთ, რომ ჩვენი ყოფილი, დიდი ნდობით აღჭურვილი გუვერნანტი გონებას იყო მოკლებული, რადგან მან წერილობით პირობა დადო, რომ არაფერს გამოაქვეყნებდა“. კროუფორდისთვის უკმაყოფილების პირველი ნიშანი გახდა ის, რომ წიგნის გამოქვეყნების წელს სამეფო ოჯახმა მას საშობაო ბარათი აღარ გაუგზავნა.

როგორც პირველი მსახური, რომელმაც სამეფო ოჯახის პირადი ცხოვრებით ფინანსურად ისარგებლა, კროუფორდი მთლიანად მოკვეთეს ოჯახიდან და მათთან ურთიერთობა აღარ ჰქონია. მიუხედავად ამისა, სამეფო ოჯახმა წიგნი გამომცემლობისგან მაინც მიიღო.

## კულტურაში
*2000 წელს „Channel 4“-ის ეთერში გამოვიდა ბიოგრაფიული ფილმი „კროუფი — სამეფო ძიძა, რომელიც დედა ვერ გახდა“.
*2020 წელს გამომცემლობა „Arcadia“-მ გამოსცა ჟურნალისტ ვენდი ჰოლდენის მხატვრული წიგნი მისი ცხოვრების და პრინცესების აღზრდის შესახებ — „გუვერნანტი“.

## სქოლიო
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:სამეფო კარის გუვერნანტები
კატეგორია:შოტლანდიელი მწერლები