open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ევროპის VI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

13 - 24 აპრილი 1977 მოსკოვი სსრ კავშირი.

ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ხუთ ქვეჯგუფად დაყოფილი 20 გუნდი (თუმცა შემდეგ ბევრმა გუნდმა უარი თქვა თამაშზე) შესარჩევ ტურნირებში იბრძოდა ფინალის შვიდი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის გუნდი პირდაპირ იყო დაშვებული ფინალში. გუნდებში 8 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო.

საბჭოთა ნაკრები კვლავ უკონკურენციო იყო. მეორე ადგილისათვის უნგრულ-იუგოსლავიურ დავაში რუმინელებიც ჩაერივნენ. დანარჩენები მხოლოდ მეხუთე ადგილისათვის იბრძოდნენ. აღსანიშნავია კარპოვის შედეგი პირველ დაფაზე - 5 ქულა 5-დან!

**პირველი ეტაპი**

**პირველი ჯგუფი**
*1. - 33,5 ქულა
*2. - 31 ქულა
*3. - 18 ქულა
*4. - 13,5 ქულა

**მეორე ჯგუფი**
*1. - 21,5 ქულა
*2. - 20 ქულა
*3. - 16,5 ქულა
*4. - 13,5 ქულა
*5. - 8,5 ქულა

**მესამე ჯგუფი**
*1. - 17 ქულა
*2. - 14,5 ქულა
*3. - 8,5 ქულა
*4. - 8 ქულა

**მეოთხე ჯგუფი**
*1. - 18,5 ქულა 
*2. - 15,5 ქულა
*3. - 14 ქულა

**მეხუთე ჯგუფი**
*1. - 37,5 ქულა
*2. - 28,5 ქულა
*3. - 17 ქულა
*4. - 13 ქულა

**ფინალი**

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|სსრ კავშირი
|
|6
|6
|5,5
|6
|5,5
|6,5
|6
|41,5
|----
|2
|უნგრეთი
|2
|
|3,5
|5,5
|4
|4,5
|5,5
|6
|31
|-----
|3
|იუგოსლავია
|2
|4,5
|
|5,5
|4,5
|5
|3,5
|5
|30
|-----
|4
|რუმინეთი
|2,5
|2,5
|2,5
|
|5,5
|5,5
|5
|5,5
|29
|---
|5
|ბულგარეთი
|2
|4
|3,5
|2,5
|
|5,5
|4,5
|3
|25
|---
|6
|გერმანია
|2,5
|3,5
|3
|2,5
|2,5
|
|6
|5
|25
|---
|7
|ჩეხოსლოვაკია
|1,5
|2,5
|4,5
|3
|3,5
|2
|
|4,5
|21,5
|---
|8
|ინგლისი
|2
|2
|3
|2,5
|5
|3
|3,5
|
|21
|---
|}

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ანატოლი კაპროვი 5 (+5=0-0), ტიგრან პეტროსიანი 3,5 (+1=5-0), ლევ პოლუგაევსკი 3,5 (+3=1-0), მიხეილ ტალი 4,5 (+3=3-0), იური ბალაშოვი 4 (+3=2-1), ეფიმ გელერი 4,5 (+2=5-0), ოლეგ რომანიშინი 3,5 (+2=3-1), ვიტალი ცეშკოვსკი 4,5 (+4=1-0), იოსიფ დორფმანი 4,5 (+3=3-0), ევგენი სვეშნიკოვი 4 (+3=2-0).

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|ანატოლი კარპოვი
|
|5
|5
|100,0
|-----
|2
|ზოლტან რიბლი
|
|4,5
|7
|64,3
|----
|3
|მიხაი შუბა
|
|4,5
|7
|64,3
|---
|4
|მიხეილ ტალი
|
|4,5
|6
|75,0
|----
|5
|იური ბალაშოვი
|
|4
|6
|66,7
|----
|6
|ეფიმ გელერი
|
|4,5
|7
|64,3
|----
|7
|ენბერ ბუკიჩი, ოლეგ რომანიშინი
|, 
|3,5
|6
|58,3
|----
|8
|ვიტალი ცეშოვსკი
|
|4,5
|5
|90,0
|-----
|I სათ
|იოსიფ დორფმანი
|
|4,5
|6
|75,0
|----
|II სათ
|ევგენი სვეშნიკოვი
|
|4
|5
|80,0
|-----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
პარაშუტ-ჯამპი

thumb|პარაშუტ-ჯამპის კოშკი ამჟამად.
**პარაშუტ-ჯამპი** (ინგლ. Parachute Jump), ამჟამად უფუნქციო გასართობი ატრაქციონი კონი-აილენდზე, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, რომლის განთქმული ღია კონსტრუქციის ლითონის სტრუქტურა დღემდე ბრუკლინის სიმბოლოდ რჩება. 262 ფუტის სიმაღლისა და 170 ტონის კონსტრუქციას ხშირად ბრუკლინის ეიფელის კოშკსაც უწოდებენ. 

კონსტრუქცია ააგეს 1939 წელს ფლაშინგ მიდოუს პარკში (კუინზი) ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენისთვის და 1941 წელს მის ამჟამინდელს ადგილზე გადმოიტანეს. ის სტიპლჩეიზ პარკის ერთადერთი ნაწილია, რომელიც დღემდე შემორჩა. ატრაქციონმა მუშაობა 1968 წელს შეწყვიტა. 

კონსტრუქციის თავზე მიმაგრებული იყო ფუნქციური პარაშუტები, რომლებიც ლითონის რგოლებით აშვება-დაშვებისას ღია რჩებოდა. სულ კოშკის თავზე დამაგრებული იყო თორმეტი ლითონის მკლავი და თითოეული მათგანი კაბელით პარაშუტს იმაგრებდა. მგზავრებს ქამრებით ამაგრებდნენ ორადგილიან საჯდომში დახურული პარაშუტის ქვეშ, შემდეგ ზევით სწევდნენ, სადაც გაშვების მექანიზმი მათ ჩამოაგდებდა, ხოლო ვარდნის პროცესს პარაშუტი ანელებდა. ყოველ პარაშუტს სამი კაბელის ოპერატორი სჭირდებოდა, რაც მათ ოპერირებას საკმაოდ აძვირებდა.

კატეგორია:ნიუ-იორკის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ნიუ-იორკის ისტორია
ევროპის VII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

18 - 27 იანვარი 1980 სკარა შვედეთი.

ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ექვს ქვეჯგუფად დაყოფილი 18 გუნდი შესარჩევ ტურნირებში იბრძოდა ფინალის შვიდი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის გუნდი პირდაპირ იყო დაშვებული ფინალში. გუნდებში 8 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო.

საბჭოთა ნაკრები კვლავ უკონკურენციო იყო. მეორე ადგილისათვის ბრძოლაში უნგრელებთნ და იუგოსლავიელებთა დავაში ინგლისელები და ბულგარელებიც ჩაერთვნენ და იუგოსლავიელები საპრიზო სამეულს მიღმა დატოვეს კიდეც.

**პირველი ეტაპი**

**პირველი ჯგუფი**
*1. 
* - უარი
* - უარი

**მეორე ჯგუფი**
*1. - 21,5 ქულა
*2. - 21 ქულა
*3. - 5,5 ქულა

**მესამე ჯგუფი**
*1. - 19 ქულა
*2. - 19 ქულა
*3. - 10 ქულა

**მეოთხე ჯგუფი**
*1. - 19,5 ქულა 
*2. - 15 ქულა
*3. - 13,5 ქულა

**მეხუთე ჯგუფი**
*1. - 9,5 ქულა
*2. - 8,5 ქულა
*3. - 6 ქულა
* - უარი

**მეექვსე ჯგუფი**
*1. - 10 ქულა
*2. - 6 ქულა
* - უარი

**ფინალი**

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|სსრ კავშირი
|
|4
|4
|5
|6
|5,5
|6
|6
|36,5
|----
|2
|უნგრეთი
|4
|
|5
|4,5
|4
|4,5
|3,5
|3,5
|29
|-----
|3
|ინგლისი
|4
|3
|
|6
|3,5
|3,5
|4
|4,5
|28,5
|-----
|4
|იუგოსლავია
|3
|3,5
|2
|
|5
|4,5
|5,5
|4,5
|28
|---
|5
|ბულგარეთი
|2
|4
|4,5
|3
|
|3
|6
|5
|27,5
|---
|6
|ჩეხოსლოვაკია
|2,5
|3,5
|4,5
|3,5
|5
|
|3
|4
|26
|---
|7
|ისრაელი
|2
|4,5
|5
|2,5
|2
|5
|
|5
|25
|---
|8
|შვედეთი
|2
|4,5
|3,5
|3,5
|3
|4
|3
|
|23,5
|---
|}

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ანატოლი კაპროვი 5 (+0=4-1), მიხეილ ტალი  2 (+0=4-1), ტიგრან პეტროსიანი 2,5 (+0=5-0), ლევ პოლუგაევსკი 4,5 (+3=3-1), ეფიმ გელერი 4 (+2=4-0), იური ბალაშოვი 4 (+2=4-0), ოლეგ რომანიშინი 4 (+3=2-1), რაფაელ ვაჰანიანი 4,5 (+3=3-0), არტურ იუსუპოვი 3,5 (+3=1-0), გარი კასპაროვი 5,5 (+5=1-0).

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|ენტონი მაილსი
|
|4,5
|7
|64,3
|-----
|2
|სვეტოზარ გლიგორიჩი
|
|5,5
|7
|78,6
|----
|3
|ჯონ ნანი
|
|5
|7
|71,4
|---
|4
|ლევ პოლუგაევსკი
|
|4,5
|7
|64,3
|----
|5
|ეირ კრიდმანი
|
|4
|6
|64,3
|----
|6
|ლუბომირ ფტაჩნიკი
|
|6
|7
|85,7
|----
|7
|ოლეგ რომანიშინი
|
|4
|6
|66,7
|----
|8
|ლუბენ პოპოვი
|
|4,5
|6
|71,4
|-----
|I სათ
|არტურ იუსუპოვი
|
|3,5
|4
|87,5
|----
|II სათ
|გარი კასპაროვი
|
|5,5
|6
|91,7
|-----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
გლორია სტიუარტი

**გლორია ფრენსის სტიუარტი** (), უკეთ ცნობილი როგორც **გლორია სტიუარტი**  ( დ. 4 ივლისი, 1910 — გ. 26 სექტემბერი, 2010)  — ამერიკელი მსახიობი. ჰოლივუდური კარიერის განმავლობაში, რომელიც 70 წელზე მეტხანს გაგრძელდა, სტიუარტი გამოჩნდა ფილმებში, სცენასა და ტელევიზიაში. ის განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით, როგორც კლოდ რეინსის შეყვარებული ფილმიდან „უჩინარი კაცი“ და 100 წლის როუზი, რომლისთვისაც მან ოსკარის ნომინაცია დაიმსახურა, ფილმში „ტიტანიკი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
ევროპის VIII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

23 ივნისი - 3 ივლისი 1983 პლოვდივი ბულგარეთი.

ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ექვს ქვეჯგუფად დაყოფილი 18 გუნდი შესარჩევ ტურნირებში იბრძოდა ფინალის შვიდი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის გუნდი პირდაპირ იყო დაშვებული ფინალში. გუნდებში 8 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო.

საბჭოთა ნაკრებმა მერვედ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული. იუგოსლავიელებმა კი კვლავ დაიკავეს თავისი კუთვნილი ადგილი სამეულში.

**პირველი ეტაპი**

**პირველი ჯგუფი**
*1. - 18 ქულა
*2. - 16,5 ქულა
*3. - 13,5 ქულა

**მეორე ჯგუფი**
*1. - 19 ქულა
*2. - 17,5 ქულა
*3. - 11,5 ქულა

**მესამე ჯგუფი**
*1. - 20,5 ქულა
*2. - 15 ქულა
*3. - 12,5 ქულა

**მეოთხე ჯგუფი**
*1. - 25 ქულა 
*2. - 14,5 ქულა
*3. - 8,5 ქულა

**მეხუთე ჯგუფი**
*1. - 20,5 ქულა
*2. - 17,5 ქულა
*3. - 10 ქულა

**მეექვსე ჯგუფი**
*1. - 22 ქულა
*2. - 18,5 ქულა
*3. - 7,5 ქულა

**ფინალი**

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|სსრ კავშირი
|
|4
|4,5
|4,5
|6
|6
|6
|7
|38
|----
|2
|იუგოსლავია
|4
|
|4,5
|3,5
|4,5
|4
|6
|6,5
|33
|-----
|3
|უნგრეთი
|3,5
|3,5
|
|4,5
|3
|5,5
|6
|5
|31
|-----
|4
|ინგლისი
|3,5
|4,5
|3,5
|
|3,5
|3,5
|5,5
|6
|30
|---
|5
|ნიდერლანდები
|2
|3,5
|5
|4,5
|
|5,5
|4,5
|4,5
|29,5
|---
|6
|ბულგარეთი
|2
|4
|2,5
|4,5
|2,5
|
|4,5
|5
|25
|---
|7
|დანია
|2
|2
|2
|2,5
|3,5
|3,5
|
|4,5
|20
|---
|8
|გერმანია
|1
|1,5
|3
|2
|3,5
|3
|3,5
|
|17,5
|---
|}

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ანატოლი კაპროვი 2,5 (+1=3-0), ლევ პოლუგაევსკი 3,5 (+1=5-0), ტიგრან პეტროსიანი 3,5 (+2=3-0), რაფაელ ვაჰანიანი 4 (+3=2-0), ალექსანდრე ბელიავსკი 3,5 (+2=3-1), ბლადიმერ ტუკმაკოვი 3 (+1=4-1), ლევ ფსახისი 5 (+3=4-0), ოლეგ რომანიშინი 4,5 (+3=3-0), არტურ იუსუპოვი 5,5 (+4=3-0), ეფიმ გელერი 3 (+2=2-0).

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|იან ტიმანი, ლაიოშ პორტიში
|, 
|4,5
|7
|64,3
|-----
|2
|სვეტოზარ გლიგორიჩი
|
|4,5
|7
|64,3
|----
|3
|პრედრაგ ნიკოლიჩი
|
|5
|7
|71,4
|---
|4
|ენდრიუ მესტელი
|
|6
|7
|85,7
|----
|5
|ანდრაშ ადორიანი
|
|5,5
|7
|78,6
|----
|6
|იაკობ ოსტ-ჰანსენი
|
|4,5
|6
|75,0
|----
|7
|ლევ ფსახისი
|
|5
|7
|71,4
|----
|8
|ოლეგ რომანიშინი
|
|4,5
|6
|75,0
|-----
|I სათ
|სტეფან დურიჩი
|
|3,5
|4
|87,5
|----
|II სათ
|ეფიმ გელერი
|
|3
|4
|75,0
|-----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
განგუტის ბრძოლა

მინი|
**განგუტის ბრძოლა** — საზღვაო ბრძოლა ნახევარკუნძულ განგუტთან (ხანკო) ჩრდილოეთის ომის (1700-1721) დროს, 1714 წლის 27 ივლისს (7 აგვისტო) რუსეთისა (99 მსუბუქი სკამპავია და მძიმე გალერა 15 ათასიანი დესანტით) და შვედეთის (15 სახაზო და 14 უფრო მცირე ხომალდი) ფლოტებს შორის, რომელშიც რუსეთის ფლოტმა პეტრე I-ის მეთაურობით პირველი დიდი გამარჯვება მოიპოვა შვედეთის ფლოტზე (შვედებმა დაკარგეს 10 ხომალდი და 950-მდე კაცი). ამ გამარჯვებამ უზრუნველყო პეტერბურგის უშიშროება შვედეთის ფლოტისა და ჯარებისაგან და რუსეთის არმიას გაუადვილა ფინეთის დაკავება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთის დიდი ომის ბრძოლები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1714 წლის ბრძოლები
ჩრდილოეთის ომი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **ჩრდილოეთის ომი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჩრდილოეთის ომი — ომი  შვედეთისა და რეჩ პოსპოლიტას შორის 1655-1660 წლებში.
* ჩრდილოეთის ომი — ომი რუსეთსა და შვედეთს შორის 1700-1721 წლებში.
კასა-დე-კამპო

**კასა დე კამპო** () — უდიდესი ურბანული პარკი ცენტრალურ მადრიდში. წინათ ის სამეფო სანადირო მიწები იყო. მისი ფართობი 1,700 ჰექტარია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Parque de Atracciones de Madrid  
*Zoo de Madrid  

კატეგორია:ესპანეთის პარკები
კატეგორია:მადრიდი
რუსუდანიანი

**„რუსუდანიანი“** — ქართული მწერლობის ძეგლი. ზოგი მკვლევარი მას XIII საუკუნის თხზულებად მიიჩნევს (დავით ჩუბინაშვილი, ალექსანდრე ხახანაშვილი), ზოგიც — XV საუკუნისად (მარი ბროსე). ნიკო მარი, ხოლო შემდეგ კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე და სხვები „რუსუდანიანი“ შექმნას XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე ვარაუდობენ. მათ მოსაზრებას მხარს უჭერს როგორც თხზულების ლიტერატურული წყაროების შესწავლა, ისე ლიქსიკური, თუ სხვა ხასიათის რეალიებიც. ძეგლის ავტორი უცნობია. „რუსუდანიანის“ ხელნაწერთა მინაწერებზე დაყრდნობით კ. კეკელიძე ფიქრობდა, რომ ის დამუშავდა დადიანთა სამეფო კარზე. ამას მოწმობს ძეგლზე დასავლეთ საქართველოს კილოთა აშკარა გავლენაც (ივანე გიგინეიშვილი).

„რუსუდანიანის“ დიდი ნაწილი შეიცავს ე. წ. სადევგმირო ხასიათის ზღაპრებს. ჭარბი ფანტასტიკა თხზულება საზღაპრო ეპოსთან აახლოებს. მასში გამოყენებულია აღმოსავლურ ლიტერატურაში ფართოდ გავრცელებული კომპოზიციური ხერხი: თხრობა მიმდინარეობა ფაბულური ჩარჩოს ფარგლებში, რომელშიც ჩართულია სხვადასხვა ხასიათის სათავგადასავლო თუ თავშესაქცევი ზღაპრები. თხზულება მოგვითხრობს იამანეთის უფლისწულთა ამბავს, გადმოსცემს იამანეთის შეჭირვებას ძლიერი მეზობელი სახელმწიფოსაგან (ზოგი ხელნაწერით — სპარსთაგან), უფლისწულთა ხშირ გაძახებას დამპყრობელთა სამეფო კარზე ძირითად ამბავში ჩართულია 12 ზღაპარი, რომლებსაც მანუჩარ უფლისწულის მარტოდშთენილ მეუღლეს რუსუდანს გასართობად უყვებიან მისივე ძმები. ტიპობრივი ჩარჩოიანი თხზულებებისაგან განსხვავებით „რუსუდანიანის“ თავისთავად საინტერესო და დასრულებული ქარგა ხავსებით ორიგინალურიც უნდა იყოს: იამანეთის სახელმწიფოს ბედი მიანიშნებს საქართველოს ისტორიულ ცხოვრებას;  თხზულების მთავარ გმირთა თავგადასავალი შეიცავს აშკარა ანალოგიებს ჩვენი ქვეყნის მძიმე წარსულიდან. ჩართული ზღაპრები კომპილაციური ხასიათისაა. ავტორს სხვადასხვა  ზეპირი, თუ წერილობითი წყაროების მოშველიებით საფუძვლიანად გადაუმუშავებია მოარულ სიუჟეტებიანი ზღაპრები. ქართველ მკვლევართა (ნ. მარი, კ. კეკელიძე, ა. ბარამიძე და სხვები) ნაშრომებში გარკვეულია ზღაპართა ძირითადი ლიტერატურული წყაროები. შეინიშნება ავტორის ზედმეტი გატაცება სადევგმირო ფანტასტიკით, რაც აშკარად მიუთითებს კლასიკური ეპოქის დაკნინებაზე. „რუსუდანიანი“ ამ შემთხვევაში ახლოს დგას გვიანფეოდალური ხანის ასეთივე ტიპის თხზულებებთან ცალკეულ მოტივთა ანალოგიურ დამუშავებასთან ერთად „რუსუდანიანს“ ხალხურ ეპოსთან აახლოებს სადა, მძიმე მწიგნობრული ელემენტებისაგან თავისუფალი სტილი.

## ლიტერატურა
**ბარამიძე ა.*, ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან ტ. 2, თბ., 1940;
**კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2,  თბ., 1958;
**ცაიშვილი ს.,* შოთა რუსთაველი — დავით გურამიშვილი, თბ., 1974;

## რესურსები ინტერნეტში 
* უცნობი ავტორი — რუსუდანიანი

კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
ჯვარი (სოფელი)

**ჯვარი**, ყოფილი *ეწერი* — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მ-ზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 7 კმ-ით, ქალაქ ჯვარიდან — 2 კმ-ით. 
## ისტორია 
თანამედროვე სოფელი ჯვარი მდებარეობს ენგურ-ჭანისწყლის წყალგამყოფი ვაკე-ზეგანის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელსაც ტრადიციულად ადგილობრივი მოსახლეობა ეწერს (ენწერს) უწოდებდა. XVIII-XIX საუკუნეებში ეწერში მამულებს ფლობდნენ თავადი აფაქიძეები, რის გამოც ამ ტერიტორიას და დასახლებას „სააფაქიო ეწერი“ შეერქვა. 1920-იან წლებში აქ ჩამოყალიბდა 2 სოფელი: ჩრდილოეთში — პირველი ეწერი, ხოლო სამხრეთში — მეორე ეწერი (შემდგომში ორჯონიკიძე, ახლანდელი ეწერი). 1942 წელს პირველ ეწერს ეწოდა ეწერი და ამ სახელით იყო ცნობილი 2010-იან წლებში განხორციელებულ ცვლილებებამდე. ამჟამად მისი სახელწოდებაა სოფელი ჯვარი.  

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 157 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ცხადაია პაატა, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2015. — გვ. 18-23.
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ლია

**ზედა ლია**, ყოფილი *ლებოხა* — სოფელი საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ლიის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს, ზუგდიდი–ჯვარის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუჟავა

**მუჟავა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი). მდებარეობს მდინარე ოლორის (ენგურის შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. ჯვრიდან 6 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 298 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის V გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

6 - 14 ივლისი 1973 ბათი ინგლისი.

ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ექვს ქვეჯგუფად დაყოფილი 24 გუნდი (თუმცა შემდეგ ბევრმა გუნდმა უარი თქვა თამაშზე) შესარჩევ ტურნირებში იბრძოდა ფინალის შვიდი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის გუნდი პირდაპირ იყო დაშვებული ფინალში. გუნდებში 8 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო.

ფინალში გუნდები თითქოს სამ ჯგუფად დაიყვნენ. პირველში მარტო სსრ კავშირის გუნდი იყო, რომელმაც უპრობლემოდ მოიგო ჩემპიონატი. მეორეში უნგრელები და იუგოსლავიელები იყვნენ. ისინი მეორე ადგილისათბის იბრძოდნენ და წარმატება იუგოსლავოელებს ხვდათ. მესამე ჯგუფში კი დანარჩები გუნდები იყვნენ. მათი მაქსიმუმი მეოთხე ადგილი იყო და ეს ბრძოლა პოლონელებმა მოიგეს.

**პირველი ეტაპი**

**პირველი ჯგუფი**
*1. - 8 ქულა
*2. - 8 ქულა
* - უარი
* - უარი

**მეორე ჯგუფი**
*1. - 9 ქულა
*2. - 7 ქულა
* - უარი
* - უარი

**მესამე ჯგუფი**
*1. - 30 ქულა
*2. - 29,5 ქულა
*3. - 22,5 ქულა
*4. - 14 ქულა

**მეოთხე ჯგუფი**
*1. - 37,5 ქულა
*2. - 35 ქულა
*3. - 16,5 ქულა
*4. - 7 ქულა

**მეხუთე ჯგუფი**
*1. - 8,5 ქულა
*2. - 7,5 ქულა
* - უარი
* - უარი

**მეექვსე ჯგუფი**
*1. - 18,5 ქულა
*2. - 17,5 ქულა
*3. - 9,5 ქულა
*4. - 2,5 ქულა

**ფინალი**

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|სსრ კავშირი
|
|5,5
|5
|5,5
|5,5
|6,5
|5,5
|7
|40,5
|----
|2
|იუგოსლავია
|2,5
|
|4,5
|6
|6,5
|4,5
|4,5
|5,5
|34
|-----
|3
|უნგრეთი
|3
|3,5
|
|6,5
|5,5
|5,5
|5,5
|3,5
|33
|-----
|4
|პოლონეთი
|2,5
|2
|1,5
|
|5
|4
|5,5
|4,5
|25
|---
|5
|გერმანია
|2,5
|1,5
|2,5
|3
|
|4,5
|4,5
|5,5
|24
|---
|6
|ინგლისი
|1,5
|3,5
|2,5
|4
|3,5
|
|4,4
|4,5
|24
|---
|7
|რუმინეთი
|2,5
|3,5
|2,5
|2,5
|3,5
|3,5
|
|5
|23
|---
|8
|შვეიცარია
|1
|2,5
|4,5
|3,5
|2,5
|3,5
|3
|
|20,5
|---
|}

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ბორის სპასკი 5 (+3=4-0), ტიგრან პეტროსიანი 4,5 (+2=5-0), ვიქტორ კორჩნოი 4 (+3=2-1), ანატოლი კაპროვი 5 (+4=2-0), მიხეილ ტალი 4 (+2=4-0), ვასილი სმისლოვი 4 (+3=2-0), ეფიმ გელერი 4,5 (+4=1-0), გენადი კუზმინი 3 (+2=2-1), ვლადიმერ ტუკმაკოვი 4 (+3=2-0), იური ბალაშოვი 2,5 (+1=3-0).

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|სვეტოზარ გლიგორიჩი, ბორის სპასკი
|, 
|5
|7
|71,4
|-----
|2
|ბორესლავ ივკოვი, ტიგრან პეტროსიანი
|, 
|4,5
|7
|64,3
|----
|3
|ლუბომირ ლუბოევიჩი
|
|5,5
|7
|78,6
|---
|4
|ანატოლი კაპროვი
|
|5
|6
|83,3
|----
|5
|იშტვან ჩომი
|
|5,5
|7
|78,6
|----
|6
|ვასილი სმისლოვი
|
|4
|5
|80,0
|----
|7
|ეფიმ გელერი
|
|4,5
|5
|90,0
|----
|8
|დიულა საქსი
|
|4
|6
|66,7
|-----
|I სათ
|ვლადიმირ ტუკმაკოვი
|
|4
|5
|80,0
|----
|II სათ
|იური ბალაშოვი
|
|2,5
|4
|62,5
|-----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ბაადურ ჯობავა

**ბაადურ ჯობავა** (დ. 26 ნოემბერი, 1983) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (GM) 2001 წლიდან. იგი არის საქართველოს ხუთგზის ჩემპიონი (2003, 2007, 2012, 2024 და 2026 წლებში) და საჭადრაკო ოლიმპიადის მონაწილე (2000–2016). ევროპის ბრინჯაოს პრიზიორი სწრაფ და ელვისებურ ჭადრაკში (2024). ბაადურმა ბავშვობა აფხაზეთში გაატარა. ჭადრაკს თამაშობს 4 წლის ასაკიდან. ფიდეს რეიტინგში იკავებს 230-ე ადგილს. 

## პირადი ცხოვრება 
მისი უმცროსი ძმა, ბეგლარ ჯობავა აგრეთვე მოჭადრაკეა, საერთაშორისო ოსტატი.

## მნიშვნელოვანი თამაშები
ბაადურ ჯობავა vs ევგენი ბარეევი, ევროპული კლუბების თასი 2003

1. e4 c6 2. d4 d5 3. მd2 dxe4 4. მxe4 კf5 5. მg3 კg6 6. h4 h6 7. მf3 მd7 8. h5 კh7 9. კd3 კxd3 10. ლxd3 მgf6 11. კd2 e6 12. O-O-O კe7 13. ლe2 O-O 14. მფb1 c5 15. d5 exd5 16. კxh6 gxh6 17. მf5 ეe8 18. მxh6+ მფf8 19. მg5 ლb6 20. ლf3 მe5 21. ლg3 კd6 22. მf5 ლxb2+ 23. მფxb2 მc4+ 24. მფb3 კxg3 25. h6 მa5+ 26. მფa4 b5+ 27. მფxa5 კc7+ 28. მფxb5 ეb8+ 29. მფa4 მe4 30. ეxd5 მc3+ 31. მფa3 მb5+ 32. მფb2 მd4+ 33. მფc3 მb5+ 34. მფd3 1-0

ბაადურ ჯობავა vs მაგნუს კარლსენი, საჭადრაკო ოლიმპიადა 2010

1. d4 მf6 2. c4 e6 3. მc3 კb4 4. a3 კxc3+ 5. bxc3 მc6 6. e4 მxe4 7. ლg4 f5 8. ლxg7 ლf6 9. ლxf6 მxf6 10. მf3 b6 11. d5 მa5 12. მd4 მფf7 13. dxe6+ dxe6 14. კf4 კa6 15. მf3 მe4 16. მe5+ მფf6 17. f3 მd6 18. O-O-O ეhd8 19. h4 მf7 20. მd7+ მფg7 21. ეh3 მფh8 22. კg5 მxg5 23. hxg5 მფg7 24. ეh6 კxc4 25. კxc4 მxc4 26. ეdh1 ეh8 27. f4 c5 28. ეxe6 ეae8 29. ეxh7+ ეxh7 30. ეxe8 მფf7 31. ეa8 ეh1+ 32. მფc2 a5 33. ეa7 მxa3+ 34. მფd2 ეh2 35. მxb6+ მფg6 36. ეxa5 ეxg2+ 37. მფd1 მb1 38. ეxc5 მd2 39. მd5 მe4 40. ეc6+ მფf7 41. მe3 ეg3 42. მფe2 მფe8 43. ეe6+ მფf7 44. ეe5 მxc3+ 45. მფf2 ეh3 46. ეxf5+ მფg6 47. ეf6+ მფg7 48. მf5+ მფg8 49. მფg2 ეd3 50. ეd6 მe2 51. ეg6+ მფh8 52. ეh6+ მფg8 53. მe7+ მფf7 54. მg6 მფg7 55. მფf2 მc3 56. მe7 მe4+ 57. მფe2 ეa3 58. მf5+ მფg8 59. ეe6 მc3+ 60. მფf3 მd5+ 61. მფg4 ეa1 62. ეe5 ეg1+ 63. მფf3 ეf1+ 64. მფg2 1-0

სერგეი კარიაკინი vs ბაადურ ჯობავა, FIDE გრან პრი ტაშკენტი 2014

1. e4 c6 2. მf3 d5 3. მc3 dxe4 4. მxe4 მf6 5. მxf6+ exf6 6. კc4 ლe7+ 7. კe2 ლc7 8. d4 კd6 9. O-O O-O 10. h3 ეd8 11. კe3 მd7 12. c4 მf8 13. კd3 მg6 14. ლc2 კe6 15. ეfe1 ლd7 16. კd2 კxh3! 17. gxh3 ლxh3 18. კxg6 hxg6 19. ეe3 g5 20. c5 კf4 21. ეb3 კc7 22. ლc4 ლh5 23. მფg2 ლg4+ 24. მფf1 ეe8 25. ეe1 ლh3+ 26. მფg1 ეxe1+ 27. კxe1 ლg4+ 28. მფf1 ეe8 29. მg1 კh2 30. მe2 ეxe2 31. ეxb7 ეe6 0-1

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:დაბადებული  26 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:გალში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პალური

**პალური** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ლიის თემი (სოფლები: ზედა ლია, ლია, მახარია, პალური). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 439 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიქავა (სოფელი)

**მიქავა** (1939–მდე ფუქი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლეღვინჯილე, ლეჯოლიხე). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. ზუგდიდიდან 30 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 393 ადამიანი.

## ისტორია
სოფელს მიქავა ეწოდა სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების მეთაურის უტუ მიქავას პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ობუჯი

**ობუჯი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სამესხიო, ჯაღირა).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 706 ადამიანი.

## ისტორიული ძეგლები
სოფლის სამხრეთ–დასავლეთ მთაზე XIII-XIV საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლი – ობუჯის მონასტრის ნანგრევები, სადაც საეკლესიო კათედრალი არსებობდა. სოფელში შემორჩენილია ჯაღირის ციხეის ნანგრევები და წარმართული დროის სალოცავი ადგილი მისარონი.

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ცნობილი ქართველი პროზაიკოსი ლეო ქიაჩელი, ქართველი კინორეჟისორი ნიკოლოზ შენგელაია. პროფესორები, ისტორიკოსები შოთა მესხია და ოლია კაკაჩია-სოსელია. პოეტები : დანიელ ფიფია, ვახტანგ ხარჩილავა. რამინ საჯაია.სოფელ ობუჯში არის ლეო ქიაჩელისადა ნიკოლოზ შენგელაიას  სახლ–მუზეუმები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალსოფელი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, ისულა). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 20 მ, სენაკიდან 3 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 861 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბათარია

**ბათარია** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მენჯის თემი (სოფლები: ბათარია, პერტული, საგაბესკირიო, საწულეისკირიო, სახარბედიო, სკურია). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის (რიონის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 32 მ. სენაკიდან 4 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 467 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გახომელა

**გახომელა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოქალაქევის თემი (სოფლები: გახომელა, ზედა ნაქალაქევი, ლებაღათურე, ძიგიდერი, ჯიხა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 80 მ. სენაკიდან 14 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 508 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გეჯეთი

**გეჯეთი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: გეჯეთი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ტეხურისა და აბაშის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 25 მ. სენაკიდან 15 კმ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ჩაისა და თევზის სატბორე მეურნეობები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 878 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ხორში

**დიდი ხორში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში (ხორშის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, სენაკიდან 13 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 175 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეთლემი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

**ბეთლემი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ლეძაძამეს თემი (სოფლები: ბეთლემი, კვაუთი, ლეგოგიე, ლესაჯაიე, ლეძაძამე, ჯოლევი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, მდინარე გურძემის შესართავთან. ზღვის დონიდან 140 მ. სენაკიდან 19 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 226 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეწერი (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში (ზანის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ზანის (ხობის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 110 მ-ზე, სენაკიდან 18 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 198 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მერს კანინგემი

მინი

**მერს კანინგემი** (; დ. 16 აპრილი, 1919 — გ. 26 ივლისი, 2009) — ამერიკელი მოცეკვავე, XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ქორეოგრაფი, ცეკვის საკუთარი სტილის ჩამომყალიბებელი.

კარიერაში, რომელიც თითქმის შვიდი ათწლეული გრძელდებოდა ბატონი კანინგემი აისიდორა დუნკანთან, სერჟ დიაგილევთან, მართა გრაამთან და ჯორჯ ბალანჩინთან ერთ რანგში იდგა თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე. 1989 წლამდე, უკვე 70 წლის ასაკში, ის მისი კომპანიის „Merce Cunningham Dance Company“ თითოეულ წარმოდგენაში მონაწილეობდა. ხოლო 1999 წელს, 80 წლისამ, მიუხედავად სისუსტისა, მიხაილ ბარიშნიკოვთან დუეტში იცეკვა ნიუ-იორკის შტატის თეატრში. 2009 წელს მისი დაბადების დღეზე 90-წუთიანი „Nearly Ninety“ (თითქმის ოთხმოცდაათი) მსოფლიო პრემიერის ნახვის შემდეგ ბრუკლინის მუსიკის აკადემიაში, ის საკუთარი მოცეკვავეებისთვის ქორეოგრაფობას შეუდგა, ვინაიდან, მისი თქმით, მის თავში ის კვლავაც ქმნიდა ცეკვებს.

მისი ცხოვრების ბოლო წლებში მას უკვე თითქმის საყოველთაოდ მსოფლიოს უდიდეს ქორეოგრაფს უწოდებდნენ. მრავალისთვის კი ის უბრალოდ უდიდესი ცოცხალი ხელოვანი იყო სემუელ ბეკეტის შემდეგ.

## რუსერსები ინტერნეტში
*ფოტოგალერეა ნიუ-იორკ ტაიმზში

კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
კატეგორია:ამერიკელი ქორეოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული  16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ზედა ნაქალაქევი

**ზედა ნაქალაქევი**, *ზემო ნოქალაქევი* — სოფელი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ნოქალაქევის ადმინისტრაციულ ერთეულში. 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 140 მ-ზე, სენაკიდან 22 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა სორტა

**ზედა სორტა** — სოფელი საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ძველი სენაკის ადმინისტრაციულ ერთეულში სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს უნაგირის მთის სამხრეთ აღმოსავლეთით, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, სენაკიდან 12 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა-მეხილეობა. სოფელში შემორჩენილია XIX საუკუნის დასაწყისის წმ. გიორგის სახელობის ერთნავიანი ბაზილიკის ნანგრევები. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 160 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თეკლათი

**თეკლათი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გოლასკური, თეკლათი, რეკა, საგვარამიო, ტყირი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 21 მ. სენაკიდან 3 კმ. პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდში თეკლათის სასოფლო საბჭო მოიცავდა აგრეთვე სოფელ ისულას. მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 444 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*თეკლათის ღვთისმშობლის შობის მონასტერი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეკი

**ეკი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი). 

მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა სანაპიროზე, ჩხოროწყუ–სენაკის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 50 მ-ზე, სენაკიდან 18 კმ-ის დაშორებით. სოფელში და მის მიდამოებში არის რამდენიმე ისტორიული ძეგლი და თეოფანე დავითაიას სახლ-მუზეუმი.

## ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნის 20–იანი წლებიდან. ეკის სამხრეთ–აღმოსავლეთით მთაზე, იოანე ნათლისმცემლის სამონასტრო ანსამბლია, რომელიც მაღალი გალავნით ყოფილა შემოსაზღვრული (შემორჩენილია დასავლეთ მხარე). შუაში აღმართულია ეკლესია (IX-X სს), შიგნით ფრესკების ფრაგმენტებია, ჩრდილოეთით ორსართულიანი სამრეკლო (XIII-XIV სს) და პალატი. სოფლის აღმოსავლეთით კარგად გათლილი ქვის კვადრებით ნაგები და ორნამენტებით შემკული ეკლესია დგას. მას ორიგინალური ქვისებრი გეგმა და წახნაგოვანი აფსიდა აქვს (ვარაუდით XIII ს II ნახევრის).

მდინარე ცივის მიდამოებში, მთაზე, შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევებია. ციხე შედგებოდა გალავნისა და ერთი კოშკისაგან, რომელთაგანაც ნაწილობრივ სამი სართულიღაა დარჩენილი. გალავანს გარს უვლიდა ღრმა და განიერი თხრილი. 1971 წელს აღმოჩენილია ვერცხლის მონეტები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ადამია ი., ეკის ნათლისმცემლის სამონასტრო კომპლექსის ხუროთმოძღვრება, «ძეგლის მეგობარი», 1980, №55; 1981, №57.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა ზანა

**პატარა ზანა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ხორშის თემი (სოფლები: დიდი ხორში, პატარა ზანა, საადანაიო, საგუგუნავო, შუა ხორში, ციზეთი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ცივისა და ხობისწყლის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 150 მ. სენაკიდან 15 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 191 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეწერფერდი

**ეწერფერდი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჭალის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით, ჯვრიდან — 8 კმ-ით. ეწერფერდთან აღმოჩენილია შუაპალეოლითური (მუსტიეს) მღვიმე და ადგილსაპოვებელი (1965 წ.). 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 260 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* გაბუნია მ., ნიორაძე მ., ნებიერიძე ლ. და სხვ., ძველი და ახალი ქვის ხანის ძეგლები საქართველოს ტერიტორიაზე, თბ., 2015. — გვ. 128-131.
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლებაღათურე

**ლებაღათურე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოქალაქევის თემი (სოფლები: გახომელა, ზედა ნაქალაქევი, ლებაღათურე, ძიგიდერი, ჯიხა). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 160 მ. სენაკიდან 18 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 248 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის XVI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**ევროპის XVI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** ჩატარდა 2007 წლის 28 ოქტომბრიდან 7 ნოემბერის ჩათვლით, ირაკლისში (საბერძნეთი).

რუსები ამჯერად ცხრილს თავიდანვე სათავეში ჩაუდგნენ და ბოლომდე არ დაუთმიათ ლიდერობა. კარგად ითამაშეს სომხებმა და აზერბაიჯანელებმა, რომლებმაც უკან მოიტოვეს პოლონელები, უკრაინელები, ებრაელები და სამეულში დაიმკვიდრეს ადგილი.

ქართველები არათანაბრად გამოვიდნენ და შედეგიც სათანადო მიიღეს. ლევან ფანცულაიამ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მესამე დაფაზე.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 17 ქულა
*2. - 14 ქულა
*3. - 13 ქულა
*4. - 12 ქულა
*5. - 12 ქულა
*6. - 12 ქულა
*7. - 11ქულა
*8. - 11 ქულა
*9. - 11 ქულა
*10. - 11 ქულა

*11 ქულა
11., 12.,
*10 ქულა
13., 14., 15., 16., 17.,
*9 ქულა
18., 19., 20., 21.,
*8 ქულა
22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29.,
7* ქულა
30., 31., 32.,
*6 ქულა
33., 34., 35., 36.,
*5 ქულა
37.,
*4 ქულა
38.,
*1 ქულა
39.,
* - გამოეთიშა ასპარეზობას პირველი ტურის შემდეგ.

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

პიოტრ სვიდლერი 6 (+5=2-0), ალექსანდრე მოროზევიჩი 6 (+5=2-1), ალექსანდრე გრიშუკი 2,5 (+0=5-1) ევგენი ალექსეევი 5 (+3=4-0), დმიტრი იაკოვენკო 5,5 (+3=5-0).

**საუკეთესო პერფორმანსი**
პიოტრ სვიდლერი  - 2989

**დაფებზე საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|პიოტრ სვიდლერი
|
|6
|7
|85,7
|-----
|2
|ალექსანდრე მოროზევიჩი
|
|6
|8
|75,0
|----
|3
|მიხეილ როიზი
|
|5,5
|7
|78,6
|---
|4
|რიჰო ლიივა
|
|6,5
|9
|72,2
|----
|სათ
|დმიტრი იაკოვენკო
|
|5,5
|8
|68,8
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
რუსული თეთრი

**რუსული თეთრი** () — ქათმის ჯიში მეკვერცხული მიმართულებისა. გამოყვანილია ყოფილ სსრკ-ში ლეგჰორნისა და რსფსრ ცენტრალური რაიონების ადგილობრივი ქათმების შეჯვარებით. ჯიში დამტკიცებულია 1953 წელს. შებუმბვლილია თეთრად, ყვითელი ფეხები აქვს. მამალი იწონის 2,8-3 კგ, დედალი 2,1-2,2 კგ. წლიური საშუალო კვერცხმდებლობა 180-200 კვერცხია, თითოეული კვერცხი იწონის 60-65 გ. ფრინველს აკლიმატიზაციის კარგი უნარი აქვს და ასევე კარგად იტანს შენახვის ნახევრად გალიურსა და გალიურ  პირობებს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქათმის ჯიშები
ანი ონდრა

[thumb|200px|ანი ონდრა და [მაქს შმელინგი]]
**ანი ონდრა** (შემოქმედებითი ფსევდონიმი **Anny Ondra**, ნადვილი სახელი და გვარი [*Anna Sophie Ondráková*] **ანი სოფი ონდრაკოვა**; დ. 15 მაისი, 1902, ტარნოვში, გალიციაში, ავსტრია-უნგრეთი, — გ. 28 თებერვალი, 1987, ჰოლენშტედტში ქალაქ ჰამბურგის მახლობლად.) — ჩეხური წარმოშობის გერმანელი მსახიობი ქალი.

## ფილმოგრაფია 
* 1920: „ჟილი პირველად პრაღაში“ (გერმ.) „Gilly zum ersten Mal in Prag“ (ჩეხ.) *Gilly poprvé v Praze*)
* 1922: „ბოშური სიყვარული“ (გერმ.) „Zigeunerliebe“
* 1922: „ნუ შემიყვანებ ჩვენ განსაცდელსა“ (გერმ.) „Führe uns nicht in Versuchung“
* 1925: „მე შენ მიყვარხარ“ (გერმ.) „Ich liebe Dich“
* 1926: „ტრუდე, თექვსმეტი წლისა“ (გერმ.) „Trude, die Sechzehnjährige“
* 1926: „პრატერის ფისო“ (გერმ.) „Die Pratermizzi“
* 1928: „პირველი ამბორი“ (გერმ.) „Der erste Kuß“
* 1929: „მანის კუნძულზე მცხოვრები კაცი“ (გერმ.) „Der Mann von der Insel Man“. ფილმის ინგლისური სახელწოდებაა *The Manxman*, ხოლო რუსეთში კი ცნობილია "ადამიანი კუნძულ მენიდან".
* 1929: „წნეხის ქვეშ“ (გერმ.) „Erpressung“ ფილმის ინგლისური სახელწოდებაა *Blackmail*, ხოლო ფილმი რუსეთში ცნობილია "შანტაჟი"-ს სახელწოდებით.
* 1929: „ცოდვილი და ტკბილი“ (გერმ.) „Sündig und süß“
* 1929: „ხიზილალის პრინცესა“ (გერმ.) „Die Kaviarprinzessin“
* 1930: „რუმელპლაცელი“ (გერმ.) „Die vom Rummelplatz“
* 1930: „შენნაირი ოქრო-მეგობარი“ (გერმ.) „Eine Freundin, so goldig wie Du“ 
* 1932: „კიკი“ (გერმ.) „Kiki“ 
* 1933: „ფროილაინ ჰოფმანის მოთხრობები“ (გერმ.) „Fräulein Hoffmanns Erzählungen“ 
* 1933: „შეყვარებული ოტელი“ (გერმ.) „Das verliebte Hotel“ 
* 1934: „პაწაწა დორიტი“ (გერმ.) „Klein Dorrit“ 
* 1935: „ნოკ-აუტი“ (გერმ.) „Knock-out“
* 1935: „დიდი დასუფთავება“ (გერმ.) „Großreinemachen“ 
* 1935: „ახალგაზრდა გრაფი“ (გერმ.) „Der junge Graf“ 
* 1936: „დონოგოო ტონკა“ (გერმ.) „Donogoo Tonka“
* 1936: „თაფლობისთვე“ (გერმ.) „Flitterwochen“ 
* 1937: „გაფრთხილდით სიყვარულისგან“ (გერმ.) „Vor Liebe wird gewarnt“
* 1937: „მომნუსხველი კაცი“ (გერმ.) „Der Unwiderstehliche“
* 1938: „ხუმარა თოვლში“ (გერმ.) „Narren im Schnee“
* 1941: „გასმანი“ (გერმ.) „Der Gasmann“ 
* 1942: „მაღალო ღმერთო, მემკვიდრეობად ციხე-დარბაზი გვერგო “ (გერმ.) „Himmel, wir erben ein Schloß“
* 1951: „ლამაზი აუცილებლად უნდა იყო“ (გერმ.) „Schön muß man sein“
* 1957: „ჯვრისწერა ციურიხში“ (გერმ.) „Die Zürcher Verlobung“

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:ავსტრიელი მსახიობები
კატეგორია:ჩეხი მსახიობები
კატეგორია:გერმანელი მსახიობები
ევროპის XV გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**ევროპის XV გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** ჩატარდა 2005 წლის 30 ივლისიდან 7 აგვისტომდე, გეტებორგში (შვედეთი).

ჰოლანდიელებმა ამ ჩემპიონატზე მეორედ მოიპოვეს ევროპის ჩემპიონობა. მათ შემადგენლობაში კვლავ გამოჩნდა ვეტერანი იან ტიმანი. ჰოლანდიელებს დიდხანს ფეხდაფეხ მისდევდნენ ებრაელი მოჭადრაკეები (ბოლოსწინა ტურის წინ ისინი ერთი ქულით უსწრებდნენ კიდეც ჰოლანდიელებს), მაგრამ ბოლოსწინა ტურში ისინი დამარცხდნენ ქართველებთან.

ქართველებმა გაუთვალისწინებელი ქულები დაკარგეს დანიელებთან და ბერძნებთან და მხოლოდ მეშვიდე ადგილს დასჯერდნენ.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 15 ქულა
*2. - 14 ქულა
*3. - 13 ქულა
*4. - 13 ქულა
*5. - 12 ქულა
*6. - 12 ქულა
*7. - 12 ქულა
*8. - 11 ქულა
*9. - 11 ქულა
*10. - 11ქულა
*11ქულა
11.,
*10 ქულა
12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20.,
*9 ქულა
21., 22.,  -2,
*8 ქულა
23., 24., 25., 26.,
*7 ქულა
27., 28., 29., 30., 31., 32., -3
*6 ქულა
33., 34., 35.,
*5 ქულა
36.,
*4 ქულა
37.,
*0 ქულა
38..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ლუკ ვან ველი 4 (+1=6-1), ივან სოკოლოვი 5 (+2=6-0), სერგეი ტივიაკოვი 5 (+2=6-0), იან ტიმანი 5 (+3=4-0), ერიკ ვან დენ დოელი 3 (+1=4-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ალექსანდრე  გრაფი   - 2801

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|პეტერ ნილსენი
|
|6,5
|9
|72,2
|-----
|2
|მლადენ პალაცი
|
|6,5
|9
|72,2
|----
|3
|ალექსანდრე გრაფი
|
|6,5
|8
|81,3
|---
|4
|ფლორიან იენი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|სათ
|ტომაშ მარკოვსკი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ევროპის XIV გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

10 - 20 ოქტომბერი 2003 პლოვდივი ბულგარეთი.

დაბრუნდნენ რუსები და მოიგეს კიდეც ჩემპიონატი. პლოვდივში ქულათა ჩათვლის სისტემა შეიცვალა: მოგებაზე გუნდს 2, ხილი ფრეზე - 1  ქულა ეწერებოდა. რუსებმა 8 მატჩი მოიგეს და მხოლოდ ერთი (ბოლო ტურში) დაამთვრეს ფრედ. მეორეზე თვიდანვე მყარად დაჯდა ისრაელის ნაკრები. აი მესამეზე კი დიდი ბრძოლა გაჩაღდა რამდენიმე გუნდს შორის. საბოლოოდ ამ ბრძოლაში გამარჯვებული საქართველოს გუნდი გამოვიდა. გარდა დიდი ბრინჯაოს მედლებისა გიორგი ყაჭეიშვილმა მოიგო მცირე ოქროს მედალი მეოთხე დაფაზე გამარჯვებისათვის. მანვე და გაგუნაშვილმა მოიგეს მცირე ბრინჯაოს მედლებიც: პირველმა საუკეთესო პერფორმანსისათვის, ხოლო მეორემ სათადარიგოთა შორის.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 17 ქულა
*2. - 15 ქულა
*3. - 13 ქულა
*4. - 13 ქულა
*5. - 12 ქულა
*6. - 12 ქულა
*7. - 12 ქულა
*8. - 11 ქულა
*9. - 11 ქულა
*10. - 11 ქულა
*11 ქულა
11.,
*10 ქულა
12., 13.,
*9 ქულა
14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24.,
*8 ქულა
25., 26.,
*7 ქულა
27., -2, 28., 29., 30.,
31., 32., 33.,
*6 ქულა
34.,
*5 ქულა
35.,
*2 ქულა
36..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

პიოტრ სვიდლერი 5 (+2=6-0), ევგენი ბარეევი 4 (+2=4-1), ალექსანდრე გრიშუკი 4,5 (+3=3-1), ალექსანდრე მოროზევიჩი 5 (+3=4-0), ალექსანდრე ხალიფმანი 4 (+1=6-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ემილ  სუტოვსკი   - 2765

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|ალბერტო დავიდი
|
|6
|8
|75,0
|-----
|2
|ფრანსისკო ვალეხო-პონსი
|
|6
|9
|66,7
|----
|3
|ვლასტიმილ ბაბულა
|
|6
|8
|75,0
|---
|4
|გიორგი ყაჭეიშვილი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|სათ
|ჟნ-მარკ დეგრივე
|
|5,5
|7
|78,6
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ევროპის XIII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**ევროპის XIII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 2001 წლის 5 - 16 ნოემბერს, ლეონში (ესპანეთი).

ამ ჩემპიონატში იბრძოდნენ გუნდები, რომლებიც მანამდე მხოლოდ ათეულში მოხვედრითაც კმაყოფილდებოდნენ. ბოლო ტურის წინ ლიდერობდნენ ჰოლანდიის და საფრანგეთის გუნდები - თითოეულს 21,5 ქულა ჰქონდა. ბოლო ტურში ჰოლანდიელებმა სამი ქულა აართვეს ებრაელებს, ფრანგები კი დამარცხდნენ გერმანელებთან. ბელორუსის ნაკრები - მხოლოდ მეათე ადგილს დასჯერდა. სუსტად გამოვიდნენ ქართველებიც, რომლებმაც ბევრი გაუთვალისწინებელი ქულა დაკარგეს.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 24,5 ქულა
*2. - 23 ქულა
*3. - 22 ქულა
*4. - 21,5 ქულა
*5. - 21,5 ქულა
*6. - 20,5 ქულა
*7. - 20 ქულა
*8. - 20 ქულა
*9. - 19,5 ქულა
*10. - 19,5 ქულა
*19 ქულა
-2, 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17.,
*18,5 ქულა
18., 19.,
18 ქულა
20., 21.,
*17,5 ქულა
22., 23.,
*16,5 ქულა
24.,
*16 ქულა
25., 26.,
*15,5
27.,
*15 ქულა
28., 29., 30.,
*13,5 ქულა
31.,
*13 ქულა
32.,
*11,5 ქულა
33.,
*11 ქულა
34..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ლუკ ვან ველი 3,5 (+2=3-3), იერონ პიკეტი 6,5 (+4=5-0), სერგეი ტივიაკოვი 7 (+5=4-0), ერიკ ვან დენ დოელი 3,5 (+3=1-1), ფრისო ნიიბოერი 4 (+3=2-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ჟოელ  ლოტიე   - 2871

**დაფებზე  საუკეთესონი**

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ევროპის IX გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

23 ნოემბერი - 3 დეკემბერი 1989 ჰაიფა ისრაელი.

ფიდემ შეცვალა ჩემპიონატის ფორმატი და მისი შვეიცარიული სისტემით ჩატარებაზე გადავიდა. შემცირდა დაფების რაოდენობაც. ამჟამად ძირითადში 6 მოჭადრაკე  იყო. ტურნირი 9 ტურად ჩატარდა. თავიდან იუგოსლავიელები წინააღმდეგობას უწევდნენ საბჭოელებს, მაგრამ მათ შორის ყველაფერი გადაწყვიტა მეექვსე ტურის მატჩმა. საბჭოელებმა ეს მატჩი 5-1 მოიგეს და ბრძოლაც დამთვრდა. საბჭოთა ნაკრებმა მეცხრედ (და როგორც შემდგომში გაირკვა, საბოლოოდ) მოიგო ევროპის ჩემპიონატი.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 36 ქულა
*2. - 33 ქულა
*3. - 31,5 ქულა
*4. - 31 ქულა
*5. - 30,5 ქულა
*6. - 30,5 ქულა
*7. - 30 ქულა
*8. - 29,5 ქულა
*9. - 29,5 ქულა
*10. - 29,5 ქულა

*29 ქულა
11., 12.,
*28,5 ქულა
13., 14.,
*27,5 ქულა
-2,  15.,
*27 ქულა
16., 17., 18., 19.,
26,5 ქულა
20.,  21.,
*26 ქულა
22., 23.,
*23 ქულა
24.,
*22,5 ქულა
25.,
*12,5 ქულა
26.,
*4 ქულა
27..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ვალერი სალოვი 5 (+2=6-0), ალექსანდრე ბელიავსკი 4 (+2=4-1), რაფაელ ვაგანიანი 4,5 (+4=1-2), მიხეილ გურევიჩი 5 (+3=4-0), ბორის გელფანდი 4 (+3=2-1), ლევ პოლუგაევსკი 4 (+3=2-1), ვიაჩესლავ ეინგორნი 5 (+3=4-0), ვლადიმირ ტუკმაკოვი 4,5 (+3=3-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
კრონოსლავ ჰულაკი  - 2719

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|ოლივერ რენიე
|
|6
|9
|66,7
|-----
|2
|კრონოსლავ ჰულაკი, ალექსანდრ ვოძკევიჩი
|, 
|7
|9
|72,2
|----
|3
|ესტრატიოს გრივასი, ჯულიან ჰოდსონი
|, 
|6,5
|9
|77,8
|---
|4
|ჯონი ჰექტორი
|
|6
|8
|75,0
|----
|5
|გუანლაზარო სანნა
|
|7
|9
|77,8
|----
|6
|მირჩ-სერგიუ ლუპუ, რუნე დიურჰუუსი
|, 
|7
|9
|77,8
|----
|I სათ
|კლაუს ბიშოფი, სერჟ ვანდერვერენი
|, 
|5,5
|7
|78,6
|----
|II სათ
|ვლადიმერ ტიკმაკოვი
|
|4,5
|6
|75,0
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ნაგურუ

**ნაგურუ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, საჩინოს თემი (სოფლები: ზედა საჩინო, კუხეში, ნაგურუ, საჩინო). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწლის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. ჯვარიდან 2 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 320 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის X გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

20 - 30 ნოემბერი 1992 დებრეცენი უნგრეთი.

დებრეცენში სსრ კავშირის ნაცვლად ყოფილი მოკავშირე რესპუბლიკათა ნაკრებები გამოდიოდნენ. ამან და დაფების რაოდენობის ოთხამდე შემცირებამ კონკურენცია გაზარდა, თუმცა რუსებმა მეტოქეებს შანსი არ დაუტოვეს და დამსახურებულად მოიგეს ჩემპიონატი. საბჭოთა საჭადრაკო სკოლის სიძლიერეზე მეტყველებდა ის ფაქტი, რომ სამეულში რუსეთის გარდა უკრაინაც შევიდა, ხოლო პირველ ათეულში კიდევ ორნი, ლიეტუვა და საქართველო მოხვდნენ. ურიგოდ არც ყოფილი იუგოსლავიელები გამოვიდნენ. ხორვატები და ბოსნიელები ათეულში მოხვდნენ. სერბებმა პირველი ტური ჩეხებს 3-1 მოუგეს, მერე კი გაეროს გადაწყვეტილებით ტურნირიდან მოხსნეს.

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 25 ქულა
*2. - 22,5 ქულა
*3. - 21,5 ქულა
*4. - 21 ქულა
*5. - 20,5 ქულა
*6. - 20,5 ქულა
*7. - 20,5 ქულა
*8. - 20,5 ქულა
*9. - 20 ქულა
*10. - 19,5 ქულა
*19,5 ქულა
11., 12., 13., 14., 15.,
*18,5 ქულა
 -2, 16., 17., 18., 19.,
*18 ქულა
20.,  21., 22.,
*17,5 ქულა
23., 24.,  -3,  25., 26.,
*17 ქულა
27., 28., 29., 30.,  31.,
*16,5 ქულა
32., 33.,
*15,5 ქულა
34.,
*14,5 ქულა
35.,
*13 ქულა
36.,
*9,5 ქულა
37.,
*8 ქულა
38..

*- პირველი ტურის შემდეგ მოიხსნა გათამაშებიდან
*- პირველი ტურის შემდეგ გამოეთიშა ასპარეზობას.

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

გარი კასპაროვი 6 (+4=4-0), ევგენი ბარეევი 5 (+3=4-1), ვლადიმირ კრამნიკი 6 (+5=2-0), ალექსეი დრეევი 3 (+1=4-1), ალექსეი ვიჟმანავანი 5 (+3=4-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ვლადიმირ კრამნიკი  - 2863

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|გარი კასპაროვი
|
|6
|8
|75,0
|-----
|2
|სპირიდონ სკემბრისი
|
|6,5
|9
|72,2
|----
|3
|ვლადიმირ კრამნიკი
|
|6
|7
|85,7
|---
|4
|ივან ჰაუსნერი
|
|6
|8
|75,0
|----
|სათ
|იორგ ჰისკი
|
|6
|8
|75,0
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ევროპის XI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**ევროპის XI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა 1997 წლის 5-15 მაისს, პულაში (ხორვატია)

პირველად ევროპის ჩემპიონატების ისტორიაში მოხდა, რომ ჩემპიონობისათვის ერთბაშად რამდენიმე გუნდი იბრძოდა. კარგად დაიწყეს მასპინძლებმა, ხორვატმა მოჭადრაკეებმა. ოთხი ტურის შემდეგ ისინი ერთპიროვნულად ლიდერობდნენ - 12 ქულა. ქულანახევრით უკან იყვნენ ინგლისელები და რუსები. მეხუთე-მეექვსე ტურებში ხორვატები ინგლისელებს და რუსებს შეხვდნენ. ორივე შეხვედრაში დამარცხდნენ და ბრძოლას ჩამოშორდნენ. ლიდერთ შორის ტრიალებდნენ სომხები, გერმანელები, უნგრელები და ებრაელები. ინგლისელებმა მეხუთე-მერვე ტურებში მნიშვნელოვანი მატჩები მოუგეს სომხებს და უნგრელებს და ბოლო ტურის წინ ორი ქულით უსწრებდნენ უახლოეს მდევარს - რუსეთის  ნაკრებს. ბოლო ტურში რუსებმა 3,5 ქულა აართვეს ბელორუსებს, ინგლისელებმა კი 1,5 მოგროვეს გერმანელებთან შეხვედრაში და მხოლოდ კოეფიციენტთა წყალობით მოიპოვეს ჩემპიონობა. მესამეზე სომხები გავიდნენ.

## ტექნიკური  შედეგები
*1. - 22,5 ქულა
*2. - 22,5 ქულა
*3. - 22 ქულა
*4. - 21,5 ქულა
*5. - 21,5 ქულა
*6. - 21 ქულა
*7. - 20,5 ქულა
*8. - 20 ქულა
*9. - 19,5 ქულა
*10. - 19,5 ქულა
*19,5 ქულა
11., 12.,
*19 ქულა
13., 14., 15., 16., 17.,
*18 ქულა
18., 19., 20.,  21.,
*17,5 ქულა
22.,    -2
*17 ქულა
23., 24., 25., 26.,
*16,5 ქულა
27., 28., 29.,
*15,5 ქულა
30.,
*12,5 ქულა
31.,
8,5 ქულა
32.,
*6,5 ქულა
33..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

ნაიჯელ შორტი 4 (+2=4-1), მაიკლ ადამსი 5 (+2=6-1), ჯონათნ სპილმენი 4,5 (+2=5-1), მეთიუ სანდლერი 7 (+5=4-0) ჯილიან ჰოდსონი 2 (+1=2-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ბორის ალტერმანი  - 2814

**დაფებზე საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|სუაიტ ატალიკი
|
|5,5
|7
|78,6
|-----
|2
|რაფაელ ვაჰანიანი
|
|5
|7
|71,4
|----
|3
|მლადენ პალასი
|
|6,5
|9
|72,2
|---
|4
|იოჰან ჰელსტეინი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|სათ
|აშოტ ათანასიანი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის