open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1714

## მოვლენები 
* 27 ივნისი : რუსეთის ფლოტის პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვება — განგუტის ბრძოლა.
* 1 აგვისტო : დიდი ბრიტანეთის ტახტზე ავიდა ჯორჯ I.
* ვლადიმერ ატლასოვმა კამჩატკის ნახევარკუნძულის დასავლეთი სანაპირო და შიგა ტერიტორიები მოიკვლია.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 26 იანვარი : ჟან ბატისტ პიგალი — ფრანგი მოქანდაკე.  (გ. 1785)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 8 მარტი : კარლ ფილიპ ემანუელ ბახი — გერმანელი კომპოზიტორი (გ. 1788)
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
* 6 ივნისი : ჟუზე I — პორტუგალიის მეფე (გ. 1777)
### ივლისი 
* 2 ივლისი : კრისტოფ ვილიბალდ გლუკი — გერმანელი კომპოზიტორი (გ. 1787)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 1 აგვისტო : ანა — დიდი ბრიტანეთის პირველი მეფე (დ. 1665)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1730

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 24 ნოემბერი : სუვოროვი, ალექსანდრე - რუსი მხედართმთავარი და სამხედრო თეორეტიკოსი
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*18 იანვარი : პეტრე II — რუსეთის იმპერატორი (დ. 1715)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1731

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
*2 ივნისი : მართა ვაშინგტონი — აშშ-ის პირველი პრეზიდენტის, ჯორჯ ვაშინგტონის მეუღლე (გ. 1802)
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*24 აპრილი : დანიელ დეფო — ინგლისელი მწერალი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*21 ოქტომბერი : ერასტი ორბელიანი — ქართლის ბოქაულთუხუცესი, მდივანბეგი
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1712

## მოვლენები 
* შვედეთში 29 თებერვალს 30 თებერვალი მოყვა, რათა დაესრულებინათ შვედური კალენდრიდან იულიუსის კალენდარზე გადასვლა.
* ვახტანგ VI-ის სტამბაში დაიბეჭდა პირველად „ვეფხისტყაოსანი“.
* სანქტ-პეტერბურგი რუსეთის დედაქალაქი გახდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 24 იანვარი : ფრიდრიხ II დიდი — პრუსიის მეფე (1740 —1786)   (გ. 1786)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
* 14 ივნისი : საიათ-ნოვა — სომეხი პოეტი (გ. 1795)
* 28 ივნისი : ჟან-ჟაკ რუსო — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ. 1778)
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 12 ივლისი : რიჩარდ კრომველი — ინგლისის, შოტლანდიის და ირლანდიის მეორე ლორდ-პროტექტორი (დ. 1626)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 14 სექტემბერი : ჯოვანი დომენიკო კასინი — იტალიელი ასტრონომი (დ. 1625)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1728

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
*21 თებერვალი : პეტრე III — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1762)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*27 ოქტომბერი : კაპიტანი კუკი — ინგლისელი მოგზაური და მკვლევარი (გ. 1779)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ალი-ბეი ალ-ქაბირი — ეგვიპტის მმართველები, ქართული წარმოშობის მამლუქი (გ. 1773)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1734

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 15 დეკემბერი : ჯორჯ რომნი - ბრიტანელი მხატვარი. 
* 17 დეკემბერი : მარია I - პორტუგალიის დედოფალი.
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 6 იანვარი : ჯონ დენისი - ბრიტანელი დრამატურგი.
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 4 მაისი : ჯეიმზ ტორნჰილი - ბრიტანელი მხატვარი.
### ივნისი 
* 17 ივნისი : კლოდ ლუი ჰექტორ ვილარი - საფრანგეთის მარშალი.
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1732

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 17 იანვარი  :  სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკი  — პოლონეთის უკანასკნელი მეფე  (გ. 1798)
* 24 იანვარი  : პიერ ბომარშე — ფრანგი დრამატურგი და პუბლიცისტი.  (გ. 1799)

### თებერვალი 
*22 თებერვალი : ჯორჯ ვაშინგტონი — აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი (გ. 1799)
### მარტი 
*31 მარტი : იოზეფ ჰაიდნი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (გ. 1809)
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*8 აგვისტო : იოჰან კრისტოფ ადელუნგი — გერმანელი გრამატიკოსი და ლექსიკოლოგი (გ. 1806)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*28 დეკემბერი : კონსტანტინე II — კახეთის მეფე
### თარიღი უცნობია 
*
1741

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 13 მარტი : იოზეფ II — საღვთო რომის იმპერატორი (1765–1790)  (გ. 1790)
* 20 მარტი : ჟან ანტუან ჰუდონი — ფრანგი მოქანდაკე (გ. 1828)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1739

## მოვლენები 
* ოსმალეთმა და რუსეთმა ხელი მოაწერეს ნისას ხელშეკრულებას, რითაც რუსეთ-ოსმალეთის ომი დასრულდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 17 თებერვალი  : დოსიტეი ობრადოვიჩი — სერბი მწერალი  (გ. 1811)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 6 თებერვალი : დიმიტრი ორბელიანი — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და მწერალი
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* ბარძიმ არაგვის ერისთავი — არაგვის ერისთავი 1731-1739 წლებში
* გერმანე მღვდელმონაზონი — საეკლესიო მწერალი

*
1740

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 4 თებერვალი  : კარლ მიკაელ ბელმანი — შვედი პოეტი.  (გ. 1795)
* 17 თებერვალი  : ორას ბენედიქტ დე სოსიური — შვეიცარიელი გეოლოგი, ბოტანიკოსი და ალპინისტი.  (გ. 1799)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*23 აგვისტო : ივანე VI — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1764)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*პაპუნა წერეთელი — იმერეთის სამეფოს სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 1790)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*26 იანვარი : სიმონ ბატონიშვილი — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, ვახტანგ VI-ის ძმა (დ. 1683)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*31 მაისი : ფრიდრიხ ვილჰელმ I — პრუსიის მეფე (დ. 1688)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*17 ოქტომბერი : ანა — რუსეთის იმპერატორი (დ. 1693)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1743

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 25 იანვარი : ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი.  (გ. 1819)

### თებერვალი 
* 16 თებერვალი : ბოკერინი, ლუიჯი - იტალიელი კომპოზიტორი (გ. 1805)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 26 აგვისტო : ლავუაზიე, ანტუან - ფრანგი ქიმიკოსი (გ. 1794)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 29 იანვარი : სენ-პიერ, შარლ - ფრანგი პოეტი (დ. 1658)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1758

## მოვლენები 
* 4 თებერვალი : დაარსდა ბრაზილიის ქალაქი მაკაპა. 
* 29 აგვისტო : ნიუ-ჯერსიში შეიქმნა ინდიელთა პირველი რეზერვაცია.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 3 თებერვალი  : ვალენტინ ვოდნიკი — სლოვენი პოეტი  (გ. 1819)

### მარტი 
### აპრილი 
* 28 აპრილი : ჯეიმზ მონრო — აშშ-ის მეხუთე პრეზიდენტი (გ. 1831)
### მაისი 
* 6 მაისი : მაქსიმილიან რობესპიერი — საფრანგეთის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი (გ. 1794)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 29 სექტემბერი : ჰორაციო ნელსონი — ინგლისის ფლოტის ადმირალი (გ. 1805)
### ოქტომბერი 
* 11 ოქტომბერი : ჰაინრიხ ვილჰელმ ოლბერსი — გერმანელი ასტრონომი და ექიმი (გ. 1840)

### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1761

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 16 თებერვალი  : შარლ პიშეგრიუ — ფრანგი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 1804)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 20 ნოემბერი : პიუს VIII - რომის პაპი.
### დეკემბერი 
* 24 დეკემბერი : ბარკლაი-დე-ტოლი, მიხეილ - რუსი გენერალ-ფელდმარშალი.
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 14 მაისი : სიმფსონი, თომას - ბრიტანელი მათემატიკოსი.
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1766

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 13 თებერვალი ან 14 თებერვალი :  თომას რობერტ მალთუსი  — ინგლისელი მეცნიერი (გ.  1834)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 6 სექტემბერი : ჯონ დალტონი – ინგლისელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (გ. 1844).
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1767

## მოვლენები 
* იმერეთი ოსმალეთმა აღიარა მფარველობის ქვეშ.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*14 იანვარი : მარია ტერეზია ავსტრიელი   — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი  (გ. 1827)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 15 მარტი  : ენდრუ ჯექსონი — აშშ-ის პრეზიდენტი (1829-1837)   (გ. 1845)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ჩრდილოეთის ზღვა

[thumb|250px|ზღვის ხედი ქალაქ [ჰააგა|ჰააგიდან]]
thumb|180px|ზღვის რუკა
**ჩრდილოეთის ზღვა** — მდებარეობს ჩრდილოეთ ევროპაში, ატლანტის ოკეანის ნაწილია, ეკვრის ნორვეგიის და დანიის სანაპიროებს დასავლეთით, ბრიტანეთის კუნძულებს აღმოსავლეთით, გერმანიას, ნიდერლანდებს, ბელგიასა და საფრანგეთს ჩრდილოეთით.

უმსხვილესი პორტებია: ჰამბურგი, ესბერგი, როტერდამი და ლონდონი.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*The North Sea in brief 
*See Interactive Map over Oil and Gas Resources in the North Sea 
*Etymology and History of Names 

კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
1768

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 7 იანვარი  : ჟოზეფ ბონაპარტი   — ნეაპოლის (1806–1808), შემდეგ კი ესპანეთის მეფე  (გ. 1844)

### თებერვალი 
*12 თებერვალი : ფრანც II —  საღვთო რომის იმპერიის უკანასკნელი იმპერატორი (1792–1806) და ავსტრიის პირველი იმპერატორი (1804–1835)  (გ. 1835)
* 13 თებერვალი  : ედუარ მორტიე — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე  (გ. 1835)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*3 მაისი : აგუსტინ ეისაგირე — ჩილეს პრეზიდენტი (გ. 1837)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1763

## მოვლენები 
* 10 თებერვალი: დასრულდა შვიდწლიანი ომი და დაიდო პარიზის ზავი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*21 იანვარი : ოგიუსტენ რობესპიერი — მაქსიმილიან რობესპიერის უმცროსი ძმა (გ. 1794)
*26 იანვარი : კარლ XIV — შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე (გ. 1844)
### თებერვალი 
### მარტი 
* 13 მარტი  : გიიომ-მარი-ან ბრიუნი — ფრანგი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე  (გ. 1815)
* 21 მარტი : ჟან პაული — გერმანელი მწერალი, პუბლიცისტი და პედაგოგი (გ. 1825)

### აპრილი 
### მაისი 
*7 მაისი : იოზეფ პონიატოვსკი — პოლონეთის თავადი და გენერალი, საფრანგეთის მარშალი (გ. 1813)
### ივნისი 
*6 ივნისი : ჟოზეფინ ბოარნე —  საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის პირველი ცოლი (გ. 1814)
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*26 დეკემბერი : ჟაკ ფრანსუა გამბა — ფრანგი მოგზაური და ვაჭარი. საფრანგეთის კონსული თბილისში (გ. 1833)
*31 დეკემბერი : პიერ-შარლ დე ვილნევი — ფრანგი ვიცე-ადმირალი (გ. 1806)
### თარიღი უცნობია 
*ვარლაამ ერისთავი — საქართველოს ეგზარქოსი (გ. 1830)
*იონა ვასილევსკი — საქართველოს ეგზარქოსი (გ. 1849)
*ივანე ჯავახიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (გ. 1837)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
*23 ივლისი : ლევან ბატონიშვილი — ქართული კულტურის მოღვაწე (დ. 1728)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*25 ნოემბერი : ანტუან ფრანსუა პრევო — ფრანგი მწერალი (დ. 1697)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*იოანე — ქართველი სასულიერო მოღვაწე
*ხარიტონ ლაპტევი — რუსი ზღვაოსანი და პოლარეთის მკვლევარი (დ. 1700)

*
1770

## მოვლენები 
* ინგლისელმა ჯეიმზ კუკმა გაცურა ავსტრალიის გასწვრივ და შეადგინა ავსტრალიის აღმოსავლეთი სანაპიროს რუკა, რომელსაც ახალი სამხრეთი უელსი დაარქვა და დიდი ბრიტანეთის საკუთრებად გამოაცხადა.
* ავსტრალიის აღმოსავლეთი ნაწილი დიდმა ბრიტანეთმა მიისაკუთრა და საწყის ეტაპზე პატიმრებით დაასახლა ახალი სამხრეთი უელსის კოლონიები.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 2 მარტი  : ლუი გაბრიელ სიუშე — საფრანგეთის მარშალი   (გ. 1826)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 3 აგვისტო : ფრიდრიხ ვილჰელმ III — პრუსიის მეფე (გ. 1840)

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1773

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 13 იანვარი  : იოსებ ილარი ეკელი   — ავსტრიელი იეზუიტი მღვდელი და ნუმიზმატი.  (გ. 1798)

### თებერვალი 
* 9 თებერვალი : უილიამ ჰენრი ჰარისონი — აშშ-ის მე-9 პრეზიდენტი  (გ. 1841)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 6 ოქტომბერი : ლუი-ფილიპი - საფრანგეთის მეფე
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*8 მაისი : ალი-ბეი ალ-ქაბირი — ეგვიპტის მმართველები, ქართული წარმოშობის მამლუქი (დ. 1728)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1729

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*22 იანვარი : გოტჰოლდ ეფრაიმ ლესინგი გერმანელი მწერალი (გ. 1781)
### თებერვალი 
### მარტი 
* 2 მარტი  : გოტჰოლდ ეფრაიმ ლესინგი — გერმანელი მწერალი და განმანათლებელი.  (გ. 1781)

### აპრილი 
*21 აპრილი : ეკატერინე II — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1796)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*10 აგვისტო : უილიამ ჰოუი — ინგლისელი გენერალი, ბრიტანეთის არმიის მთავარსარდალი ამერიკის რევოლუციის დროს (გ. 1814)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*7 აგვისტო : ტომას ნიუკომენი —  ინგლისელი გამომგონებელი (დ. 1663)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1775

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 20 იანვარი  : ანდრე მარი ამპერი — ფრანგი ფიზიკოსი და მათემატიკოსი  (გ. 1836)

### თებერვალი 
* 10 თებერვალი : ჩარლზ ლემი — ინგლისელი მწერალი.  (გ.  1834)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*24 ოქტომბერი : ბაჰადურ შაჰ ზაფარი — დიდ მოგოლთა უკანასკნელი იმპერატორი (გ. 1862)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 21 იანვარი : ემელიან პუგაჩოვი — გლეხთა ომის წინამძღოლი რუსეთში (დ. დაახლ. 1742)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1776

## მოვლენები 
* 15 მარტი : სამხრეთი კაროლინა ამერიკის პირველი კოლონია გახდა, რომელმაც დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და საკუთარი მთავრობა შექმნა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 24 იანვარი  : ერნსტ თეოდორ ჰოფმანი — გერმანელი მწერალი და კომპოზიტორი.   (გ. 1822)

### თებერვალი 
* 11 თებერვალი : იოანის კაპოდისტრიასი — საბერძნეთისა და რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე.  (გ. 1831)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1765

## მოვლენები 
*21 ივნისი : კუნძული მენი დიდი ბრიტანეთის მმართველობაში შევიდა.
*1 ნოემბერი : სამარკო აქტები ძალაში შევიდა ამერიკის ცამეტ კოლონიაში.
*ოსმალთა ჯარი გურიასა და ოდიშში ჩადგა.
*ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-მ გამოსცა კანონი, რომლის ძალითაც ტყვეობიდან თავისი სახსრებითა და ინიციატივით დაბრუნებულ გლეხს თავისუფლება ენიჭებოდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*6 აპრილი : კარლო ფელიჩე I — სარდინიის მეფე (გ. 1831)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*21 აგვისტო : უილიამ IV — დიდი ბრიტანეთის მეფე (გ. 1837)
### სექტემბერი 
*19 სექტემბერი : ვასილი სევერგინი — რუსი მინერალოგი და ქიმიკოსი (გ. 1826)
*30 სექტემბერი : ხოსე მორელოსი — მექსიკის ეროვნული გმირი (გ. 1815)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*14 ნოემბერი : რობერტ ფულტონი — ამერიკელი ინჟინერი და გამომგონებელი (გ. 1815)
*17 ნოემბერი : ჟაკ მაკდონალდი — საფრანგეთის მარშალი (გ. 1840)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*პეტრე ბაგრატიონი — რუსეთის არმიის ინფანტერიის გენერალი (გ. 1812)
*თეოფილაქტე რუსანოვი — საქართველოს ეგზარქოსი (გ. 1821)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*15 აპრილი : მიხეილ ლომონოსოვი — რუსი მეცნიერი (დ. 1711)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*18 აგვისტო : ფრანც I — საღვთო რომის იმპერატორი (დ. 1708)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*პაატა ბატონიშვილი — ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის უკანონო ვაჟი

*
1778

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 25 თებერვალი : ხოსე სან-მარტინი – არგენტინის ეროვნული გმირი (გ. 1850)
### მარტი 
* 2 მარტი : ფრიდერიკე ფონ მეკლენბურგ-შტრელიცი — ჰანოვერის დედოფალი.  (გ. 1841)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1779

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 21 თებერვალი  : ფრიდრიხ კარლ ფონ სავინი — გერმანელი იურისტი   (გ. 1848)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 14 თებერვალი : კაპიტანი კუკი — ინგლისელი მოგზაური და მკვლევარი.
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1769

## მოვლენები 
*ახალ ზელანდიაში ჯეიმზ კუკი ჩავიდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 10 იანვარი  : მიშელ ნეი —  ფრანგი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე  (გ. 1815)

### თებერვალი 
* 13 თებერვალი : ივანე კრილოვი — რუსი მწერალი  (გ. 1768)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 15 აგვისტო : ნაპოლეონ ბონაპარტი — საფრანგეთის პირველი კონსული, შემდეგ კი პირველი იმპერატორი (გ. 1821).

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 4 ოქტომბერი : არაქჩეევი, ალექსი - რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1782

## მოვლენები 
* 4 აგვისტო : **მოცარტი** კონსტანცა ვებერზე ქორწინდება.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 13 მარტი :  ორესტ კიპრენსკი   —  რუსი მხატვარი  (გ. 1836)
* 18 მარტი  : ჯონ კელჰუნი — აშშ-ის პოლიტიკოსი  (გ. 1850)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 27 ოქტომბერი : პაგანინი, ნიკოლო - იტალიელი კომპოზიტორი და მევიოლინე
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1777

## მოვლენები 
*19 სექტემბერი - 7 ოქტომბერი: სარტოგას ბრძოლები

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 3 იანვარი : ლუი პუანსო  — ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი (გ. 1859)
* 13 იანვარი  : ელიზა ბონაპარტი    —   საფრანგეთის პრინცესა და ტოსკანას ჰერცოგინია.  (გ. 1820)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*23 დეკემბერი : ალექსანდრე I — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1825)
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 24 თებერვალი : ჟუზე I — პორტუგალიის მეფე
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1785

## მოვლენები 
*დაარსდა ჯორჯიის უნივერსიტეტი – პირველი საზოგადოებრივი უნივერსიტეტი აშშ-ში.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*4 იანვარი : იაკობ გრიმი  — გერმანელი ფილოლოგი და ენათმეცნიერი.  (გ. 1863)
* 23 იანვარი : კარლ აგარდი — შვედი ბოტანიკოსი, ალგეოლოგი, ენციკლოპედისტი და თეოლოგი.  (გ. 1859)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
*20 ივლისი : მაჰმუდ II — ოსმალეთის სულთანი (გ. 1839)
### აგვისტო 
*27 აგვისტო : აგუსტინ გამარა — პერუს პრეზიდენტი (გ. 1841)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ევგენი ბაჟანოვი — საქართველოს ეგზარქოსი (გ. 1862)
*ივანე აფხაზი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (გ. 1831)
*სულეიმან ქუჩუქი — ბაღდადის ფაშა (გ. 1810)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1786

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 24 თებერვალი : ვილჰელმ გრიმი – გერმანელი ფოლოლოგი და ფოლკლორისტი (გ. 1859)
### მარტი 
* 10 მარტი  : ხოსე მარია ვარგასი — ვენესუელის მე-4 პრეზიდენტი (1835–1836)  (გ. 1854)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 18 ნოემბერი : კარლ მარია ვებერი – გერმანელი კომპოზიტორი (გ. 1826)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* *უცნობი თარიღი*
** ალექსანდრე ჭავჭავაძე – ქართველი მწერალი და რომანტიკოსი (გ. 1846)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*25 მაისი : პედრუ III — პორტუგალიის მეფე (დ. 1717)
### ივნისი 
*17 ივნისი : ელენე ბატონიშვილი — ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფალის ასული (დ. 1753)
### ივლისი 
### აგვისტო 
*11 აგვისტო : იესე ბარათაშვილი — ქართველი მწერალი, ქართლ-კახეთის სამეფოს მდივანბეგი (დ. 1728)
*17 აგვისტო : ფრიდრიხ II — პრუსიის მეფე (დ. 1712)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*19 დეკემბერი : გიორგი ბატონიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-ანშეფი (დ. 1712)
### თარიღი უცნობია 
*
1787

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 10 მარტი : უილიამ ეტი — ინგლისელი მხატვარი  (გ. 1849)
* 10 მარტი : ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა — ესპანელი მწერალი   (გ. 1862)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 17 ნოემბერი : ვუკ კარაჯიჩი — სერბი ფილოლოგი, მწერალი (გ. 1864)
* 18 ნოემბერი : ლუი დაგერი — ფრანგი გამომგონებელი (გ. 1851)
### დეკემბერი 
* 14 დეკემბერი : ხოაკინ მოსკერა — სამხრეთამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 1878)
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 28 მაისი : ლეოპოლდ მოცარტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1719)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 30 სექტემბერი : იასე ამილახვარი — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* გიორგი რაჭის ერისთავი — რაჭის ერისთავი 1785-1787 წლებში

*
1788

## მოვლენები 
* 21 ივნისი : ნიუ-ჰემპშირი გახდა აშშ-ს მე-9 შტატი.
* 26 ივნისი : ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტმა ვენაში დაასრულა სიმფონია No. 39 (მოცარტი) მი-ბემოლ მაჟორში.
* 28 ივლისი : ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტმა ვენაში დაასრულა სიმფონია No. 40 (მოცარტი) ლა მინორში.
* 10 აგვისტო : ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტმა ვენაში დაასრულა თავისი ბოლო სიმფონია No. 41 (მოცარტი) მეტსახელად (ავტორის სიკვდილის შემდეგ) *იუპიტერი*.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 22 იანვარი  : ჯორჯ გორდონ ბაირონი — ინგლისელი პოეტი  (გ. 1824)

### თებერვალი 
* 5 თებერვალი : რობერტ პილი — გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ მინისტრი   (გ. 1850)
* 22 თებერვალი  : არტურ შოპენჰაუერი — გერმანელი ფილოსოფოსი  (გ. 1860)

### მარტი 
* 10 მარტი  : იოზეფ ფონ აიხენდორფი — გერმანელი პოეტი და პროზაიკოსი  (გ. 1857)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* იაკობ ბრედა — ნიდერლანდელი ბიოლოგი და გეოლოგი.

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*15 აპრილი : ჯუზეპე ბონო — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1711)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*14 დეკემბერი : კარლ ფილიპ ემანუელ ბახი — გერმანელი კომპოზიტორი (დ. 1714)
*14 დეკემბერი : კარლ III — ესპანეთის მეფე (დ. 1716)
### თარიღი უცნობია 
*
1783

## მოვლენები 
* 24 ივლისი : რუსეთსა და ქართლ-კახეთის სამეფოს შორის დაიდო გეორგიევსკის ტრაქტატი. 
* 3 აგვისტო : მთა ასამას ვულკანის ამოფრქვევას 35.000 ადამიანი შეეწირა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 17 იანვარი  : პედრო გუალ ესკანდონი — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე  (გ. 1862)
* 23 იანვარი  : სტენდალი — ფრანგი მწერალი.  (გ. 1842)

### თებერვალი 
* 9 თებერვალი : ვასილი ჟუკოვსკი — რუსი პოეტი  (გ. 1852)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1774

## მოვლენები 
*6 თებერვალი : სოლომონ I-მა გაანადგურა ლეკთა და ოსმალთა ჯარები.
*21 ივლისი : რუსეთმა და ოსმალეთმა ხელი მოაწერეს ქუჩუკ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებას. დამთავრდა რუსეთ-ოსმალეთის ომი.
*დაარსდა ბრაზილიის ქალაქი კამპინასი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*25 აპრილი : ლეოპოლდ ბუხი — გერმანელი გეოლოგი (გ. 1853)
### მაისი 
### ივნისი 
*9 ივნისი : იოზეფ ფონ ჰამერ-პურგშტალი — ავსტრიელი აღმოსავლეთმცოდნე და დიპლომატი (გ. 1856)
*21 ივნისი : დანიელ ტომპკინსი — ამერიკელი პოლიტიკოსი (გ. 1825)
### ივლისი 
*20 ივლისი : ოგიუსტ მარმონი — ფრანგი გენერალი (გ. 1852)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*გიორგი თუმანიშვილი — ქართველი პოეტი (გ. 1837)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*10 მაისი : ლუი XV — საფრანგეთისა და ნავარის მეფე (დ. 1710)
### ივნისი 
*9 ივნისი : ათანასე თბილელი — ქართველი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
*22 სექტემბერი : კლიმენტი XIV — რომის პაპი (დ. 1705)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*დავით ქსნის ერისთავი — ქსნის ერისთავი

*
1792

## მოვლენები 
* 20 აპრილი : საფრანგეთმა ომი გამოუცხადა ავსტრიას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 23 თებერვალი : ხოსე ხოაკინ დე ერერა — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე.  (გ. 1854)
* 28 თებერვალი : კარლ ბერი — პრუსიელ-ესტონელი ბუნებისმეტყველი.   (გ. 1876)
* 29 თებერვალი : ჯოაკინო როსინი — იტალიელი კომპოზიტორი  (გ.  1868)

### მარტი 
* 19 მარტი : ხოსე მარია კარენიო — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  (გ. 1849)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 23 თებერვალი : ჯოშუა რეინოლდზი — ინგლისელი მხატვარი (დ. 1723)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1794

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 17 მაისი : ჯენერი, ედუარდ - ინგლისელი მეცნიერი (გ. 1823)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 6 ნოემბერი : პელისიე, ემაბლ ჟან ჟაკ - საფრანგეთის მარშალი (გ. 1864)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1795

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 15 იანვარი  : ალექსანდრე გრიბოედოვი — რუსი დიპლომატი და დრამატურგი. (გ. 1829)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
right|160px|ჯეიმზ ნოქს პოლკი
* 31 ოქტომბერი : ჯონ კიტსი - ბრიტანელი პოეტი
* 18 სექტემბერი : რილეევი, კონდრატი - რუსი პოეტი-დეკაბრისტი
* 2 ნოემბერი : პოლკი, ჯეიმზ ნოქს - აშშ-ს მე -11 პრეზიდენტი

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 26 იანვარი : ბახი, იოჰან ქრისტოფ ფრიდრიხ - გერმანელი კომპოზიტორი
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1793

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 3 იანვარი  : ლუკრეცია მოტი   — ქალთა უფლებების დამცველი ამერიკის შეერთებულ შტატებში (გ. 1880)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 21 იანვარი : ლუი XVI - საფრანგეთის მეფე, დასაჯეს სიკვდილით.
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1797

## მოვლენები 
* მუნგო პარკმა მდინარე ნილოსი გამოიკვლია და სასარგებლო ინფორმაცია მოიპოვა მისი დინების შესახებ.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 22 იანვარი  : მარია ლეოპოლდინა ავსტრიელი — ბრაზილიის იმპერატორის მეუღლე და პორტუგალიის დედოფალი.  (გ. 1826)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
* 16 აპრილი : ადოლფ ტიერი — საფრანგეთის პრეზიდენტი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* 31 იანვარი : ფრანც შუბერტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1796

## მოვლენები 
* ქართველები ხელახლა იპყრობენ აღა-მაჰმად-ხანს მიმხრობილ განჯას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
*6 ივლისი : ნიკოლოზ I — პოლონეთის ბოლო გვირგვინნაკურთხი მეფე და რუსეთის იმპერატორი (გ. 1855)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*17 ნოემბერი : ეკატერინე II — რუსეთის იმპერატორი (დ. 1729)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1798

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 19 იანვარი  : ოგიუსტ კონტი — ფრანგი ფილოსოფოსი.  (გ. 1857)

### თებერვალი 
* 17 თებერვალი  : იოსებ ნავრატილი — ჩეხი ფერმწერი  (გ. 1865)

### მარტი 
### აპრილი 
*26 აპრილი:   ეჟენ დელაკრუა   — ფრანგი ფერმწერი და გრაფიკოსი   (გ. 1863)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*12 ოქტომბერი : პედრუ I — ბრაზილიის იმპერატორი (გ. 1834)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 11 იანვარი : ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II (დ. 1720)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1784

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 25 იანვარი :  : მიხეილ ბარათაშვილი — ქართველი ისტორიკოსი  (გ. 1856)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 4 აგვისტო : მარტინი, ჯოვანი - იტალიელი კომპოზიტორი
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
=

== თარიღი უცნობია ===
*მამია IV გურიელი — გურიის მთავარი

*
კუნძული

[thumb|280px|კუნძული [ფერნანდუ-დი-ნორონია]]
**კუნძული** — ხმელეთის მონაკვეთი, რომელიც ყოველი მხრიდან გარემოცულია ოკეანის, ზღვის, ტბის ან მდინარის წყლით. კონტინენტთან შედარებით მცირე ზომისაა. გვხვდება როგორც ცალკეული კუნძულები, ისე კუნძულთა ჯგუფები — არქიპელაგები.

ოკეანეებსა და ზღვებში განარჩევენ კონტინენტურ, გარდამავალი ზონისა და ოკეანურ კუნძულებს.

კონტინენტური კუნძულებია მაგალითად, გრენლანდია, კალიმანტანი, მადაგასკარი, რომლებიც კონტინენტის წყალქვეშა კიდის ფარგლებში ოკეანის ზედაპირზე ამოდიან და მკვიდრი ქანებით არიან ნაგები. ზოგი პატარა კუნძული ზვირთცემის აკუმულაციური მოქმედების შედეგადაც წარმოიქმნება.

გარდამავალი ზონის კუნძულები ძირითადად ვულკანური წარმოშობისაა, ზოგან მარჯნის კუნძულებია.

ოკეანური კუნძულები გავრცელებულია ოკეანის ფსკერის ფარგლებში და შუაოკეანურ ქედებზე. მდინარესა და ტბაში განასხვავებენ ნარიყითა და ეროზიის შედეგად წარმოქმნილ კუნძულებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუნძულების სია ფართობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:კუნძულები
გრაცი

**გრაცი** () — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრიაში, შტირიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის მეორე ქალაქი (ვენის შემდეგ) მოსახლეობისა და ეკონომიკური მნიშვნელობის მიხედვით. 292 ათასი მცხოვრები (2022). მდებარეობს შტირიის ალპების მთისწინეთში, მდინარე მურზე. მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი ვენა – ტრიესტისა და ბუდაპეშტი – გრაცი – ინსბრუკის სარკინიგზო ხაზების გადაკვეთაზე. ავტოსტრადებით დაკავშირებულია ვენასთან, ზალცბურგთან, ბუდაპეშტთან, ზაგრებთან, ლიუბლიანასთან, ვენეციასთან.

## იხილეთ აგრეთვე
*ავსტრიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*   
* Searchable map of Graz
* Graz Tourism Office
* tramway in Graz

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრიაში
კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ჰენრი I

thumb|ჰენრი I, ილუსტრაცია წიგნიდან «კასელის ინგლისის ისტორია», 1902
**ჰენრი I** (), მეტსახელით ბოკლერკი () (დ. სექტემბერი, 1068, იორკშირი, ინგლისი — გ. 1 დეკემბერი, 1135, სენ-დენი ლე ფერმონი, საფრანგეთი) — ინგლისის მეფე (1100–1135) და ნორმანდიის ჰერცოგი (1106–1135), უილიამ დამპყრობლის უმცროსი ვაჟი.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ანგლოსაქსური ქრონიკა 1102—1154 
* ჰენრი I-ის გენეალოგია 
* ჰენრი I-ის ბიოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 1068
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1135
კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:ნორმანდიის ჰერცოგები
უესტმინსტერის სააბატო

**უესტმინსტერის სააბატო** ასევე ცნობილია როგორც **წმინდა პეტრეს სახელობის ეკლესია** — კათედრალის ტიპის გოთიკური ეკლესია უესტმინსტერში, ლონდონი, უესტმინსტერის სასახლიდან დასავლეთით. ტრადიციულად აქ ტარდება ინგლისის მონარქთა კორონაციისა და დაკრძალვის ცერემონიები. სააბატო დაარსდა 1546 - 1556 წლებში.

ტაძარი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ლონდონის ღირსშესანიშნაობები
1772

## მოვლენები 
* 5 აგვისტო : პოლონეთის პირველი დაყოფა მოხდა რუსეთს, პრუსიასა და ავსტრიას შორის.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 10 მარტი  : ფრიდრიხ შლეგელი — გერმანელი ფილოსოფოსი  (გ. 1829)

### აპრილი 
* 15 აპრილი : ჟოფრუა სენტ-ილერი, ეტიენ - ფრანგი ზოოლოგი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
შუქნიშანი

thumb|right|250px|შუქნიშანი
**შუქნიშანი** — ოპტიკური სიგნალიზაციის მოწყობილობა, რომლის დანიშნულება საგზაო მოძრაობის რეგულირებაა. განლაგებულია გზაჯვარედინებზე, საცალფეხო გადასასვლელებზე და სხვა ადგილებში, სადაც საჭიროა მინიშნება სამანქანო და საცალფეხო მგზავრებისთვის, თუ როდის არის უსაფრთხო გადასვლა უნივერსალური ფერების კოდის გამოყენებით. განასხვავებენ ფერად, პოზიციურ და კომბინირებულ შუქნიშნებს, ხოლო სიგნალთა რიცხვის მიხედვით 1-5 სექციიან შუქნიშნებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* FHWA Arterial Management Website, latest information on traffic signal operations
* Traffic Lights by Ed Pegg, Jr., Wolfram Demonstrations Project: demonstrates that there are "seven distinct light cycles that will prevent collisions."
* Animations of various US signal phasings 

კატეგორია:საგზაო ნიშნები
კატეგორია:საგზაო კანონები
კატეგორია:ტრანსპორტი
წყალი

მინი|წყალი
**წყალი** (წყალბადის ოქსიდი) — ბინარული არაორგანული შენაერთი ქიმიური ფორმულით H2O: წყლის მოლეკულა შედგება წყალბადის ორი და ჟანგბადის ერთი ატომისაგან, რომლებიც ერთიანდებიან კოვალენტური კავშირით. ჩვეულებრივ პირობებში წარმოადგენს უსუნო, უგემო და უფერული სითხეს (სქელ ფენებში ან აპარატურით დაკვირვებისას ცისფერია). მყარ მდგომარეობაში იგი წარმოგვიდგება ყინულის სახით, ხოლო აიროვან მდგომარეობაში, როგორც — წყლის ორთქლი. წყალი ბიოსფეროში ყველაზე გავრცელებული ქიმიური ნაერთია და იგი აუცილებელია ყველა ცნობილი ცოცხალი ორგანიზმის არსებობისთვის.

დედამიწაზე წყლის სავარაუდო რაოდენობაა 1400 მილიარდი მ³. გვხვდება მსოფლიო ოკეანეში (96%), გარდა ამისა, მიწისქვეშა წყლების, მყინვარების, ტბების, ნიადაგის ტენის და მდინარეების სახით, ასევე ატმოსფეროში და როგორც წვიმის წყალი. ბუნებრივ პირობებში წყალში სხვადასხვა რაოდენობით ყოველთვის გახსნილია მარილები, აირები და ორგანული ნივთიერებები.

დედამიწის გარდა წყლის არსებობა დადასტურებულია რამდენიმე სხვა ციურ სხეულზე (ევროპა, ენცელადი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბუნებრივი რესურსები
კატეგორია:ჰიდროლოგია
კატეგორია:ოქსიდები
კატეგორია:წყალი
1791

## მოვლენები 
* 30 სექტემბერი : ვენაში შედგა მოცარტის ოპერა „ჯადოსნური ფლეიტის“ პრემიერა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 15 იანვარი : ფრანც გრილპარცერი — ავსტრიელი პოეტი და დრამატურგი.  (გ. 1872)

### თებერვალი 
* 21 თებერვალი  : კარლ ჩერნი — ავსტრიელი კომპოზიტორი  (გ. 1857)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 6 თებერვალი : ბესიკი — ქართველი პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 5 დეკემბერი : ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი.
### თარიღი უცნობია 
*
პალატინის ბორცვი

**პალატინის ბორცვი** () ცენტრალურია რომის შვიდ ბორცვს შორის და ასევე ქალაქის ყველაზე ძველი ნაწილი. მისი სიმაღლე 70 მეტრია და ერთი მხრიდან დაჰყურებს რომის ფორუმს, ხოლო მეორე მხრიდან კი ცირკუს მაქსიმუსს.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*Samuel Ball Platner, *A Topographical Dictionary of Ancient Rome*: Palatine Hill
*The Palatine Hill: Two Millennia of Landscaping

კატეგორია:რომის შვიდი ბორცვი
ბუენა ვისტას სოციალური კლუბი

**ბუენა ვისტას სოციალური კლუბი** — მუსიკალური კლუბი კუბის დედაქალაქ ჰავანაში, რომელმაც პოპულარობის პიკს 1940-იან წლებში მიაღწია. 1990-იან წლებში რაი კუდერის ინიციატივით გამოვიდა ამავე სახელწოდების კინოფილმი მუსიკოსებზე, რომლებიც ამ კლუბში ასრულენდენ და მათ მუშაობაზე 1997 წლის ერთობლივ ალბომზე. კინოფილმსაც და ალბომს არნახული პოპულარობა ჰქონდა აშშ-სა და ევროპაში, რამაც კუბური მუსიკის პოპულარიზაციას შეუწყო ხელი. პირველ ალბომს შემდგომში იმავე სახელწოდებით რამდენიმე სხვა დისკიც მოჰყვა.

**კლუბის წევრები იყვნენ:**
* ხუან დე მარკოს გოზალესი
* იბრაჰიმ ფერერი
* რუბენ გონზალესი
* კომპაი სეგუნდო
* რაი კუდერი
* პიო ლეივა
* მანუელ „პუნტილიტა“ ლიცეა
* ორლანდო „კაჩაიტო“ მირაბალი
* ელიადეს ოჩოა
* ომარა პორტუონდო
* ბარბარიტო ტორესი
* ამადიტო ვალდესი
* ხოაკიმ კუდერი
* ნიკ გოლდი

## იხილეთ აგრეთვე 
* კლუბი ტროპიკანა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბუენა ვისტას სოც. კლუბის საიტი PBS-ზე

კატეგორია:კუბური მუსიკა
თბოგამტარობა

**თბოგამტარობა** (თბოგამტარობის კოეფიციენტი) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს ნივთიერების ტემპერატურის ცვლილების (გათანასწორების) სიჩქარეს არათანაბარ სითბურ მოვლენებში. მყარი სხეულის, სითხისა თუ აირის თბოგამტარობა განისაზღვრება სიჩქარით, რომლითაც მატერიის გახურება ხდება. თბოგამტარობა ასევე ეწოდება მატერიის თერმული ენერგიის ტრანსპორტირების უნარს სითბოს გატარების მეშვეობით.

## მყარი სხეული 
მყარი სხეულის შემთხვევაში სითბოს ნაკადი პირდაპირპროპორციულია ორ განხილულ წერტილში არსებულ ტემპერატურის სხვაობისა, რომელიც გრადუს ცელსიუსებში ან კელვინებში იზომება. თავად სითბოს ნაკადი აღინიშნება ან ვატებში, ანაც ჯოულ-წამებში.

მატერიის თბოგამტარობა, რომელიც ხშირად λ, k ან κ-თი აღინიშნება, გვიჩვენებს, სითბოს რა რაოდენობა Q გაედინება მოცემულ ფართობზე A.დროის მოცემულ მონაკვეთში, t გარკვეული ტემპერატურული განსხვავებისას ΔT. თბოგამტარობის ერთეული, რომელსაც ასევე თბოგამტარობის კოეფიციენტი ეწოდება, გამოითვლება შემდეგი ფორმულით: J/(K·m·s) ანაც. W/(K·m).
სურათი:Quader A l.png

გამოთვლის თვალსაჩინოობისთვის ავიღოთ კუბი, რომელიც სიგრძე არის l, ხოლო განივი კვეთის ფართი კი - A. კუბის ერთი გვერდი ცივ გარემოში იმყოფება, საპირისპირო კი თბილში. შუა გვერდებს მაქსიმალური იზოლირება აქვთ გაკეთებული. სპეციფიკური თბოგამტარობა გამოიანგარიშება გაზომილი თბოგამტარობის და საპირისპირო გვერდებს შორის მანძილის ნამრავლის გვერდის ფართთან შეფარდებით:
\lambda = {G_{th} \cdot l \over A}

სითბოს ნაკადი \dot{Q}'' ვატებში (Q: სითბოს რაოდენობა) შემდეგნაირად გამოითვლება: 
\frac{dQ}{dt} = \lambda \cdot {A \over l} \cdot \Delta T

სპეციფიკური თბოგამტარობა აბსოლუტურ ტემპერატურასთან ერთად იცვლება, ანუ ის მხოლოდ ტემპერატურის გრადიენტისთვის არ აჩვენებს სითბოს ნაკადს. ლითონებისთვის სპეციფიკური სითბოგამტარობა მეტწილად ოთახის ტემპერატურაში გამოითვლება (300 კელვინი ≈ 27 გრადუს ცელსიუსს), აირების შემთხვევაში კი ცდები ძირითადად 0 გრადუს ცელსიუსში მიმდინარეობენ. აბსოლუტური ტემპერატურის მომატებასთან ერთად ჩვეულებრივ სპეციფიკური თბოგამტარობაც მატულობს, თუმცა პრაქტიკული მიზნებისთვის ერთ მუდმივ რიცხვს იღებენ.

ზოგადად კი ვიდერმან-ფრანცშეს კანონში ჩადებული პრინციპი მოქმედებს -- ყველაფერი ის, რაც დენს კარგად ატარებს (ვერცხლი, სპილენძი) მშვენიერი სითბოგამტარიცაა. ხოლო თბოიზოლატორები (ქაღალდი, ბამბა) კი დენსაც ცუდად ატარებენ.

## მაგალითები 
| width=10% | &nbsp;
| valign=top |

|}

## დაანგარიშების მაგალითი 
სპეციფიკური თბოგამტარობა მასალის თვისებაა. უცვლელი ზომების მქონე სხეულისთვის შესაძელბელია აბსოლუტური თბოგამტარობის დაანგარიშება. პენოპლასტის მაჭრისთვის, რომლის სიგანე 50 სმ., სიგანე 1 მ. ხოლო სიღრმე 2 მეტრია თბოგამტარობის დაანგარიშება შემდეგნაირად ხდება:
თბოგამტარობა = სპეციფიკური თბოგამტარობა * ფართობზე / სიგრძესთან
:= 0,04\;\mathrm{W/(K \cdot m)} \cdot \mathrm{\frac{0,5\;m^2}{0,02\;m}} = 1\;\mathrm{W/K}
ესიმას ნ იშნავს, რომ ერთკელვინიანი ტეპპერატურის სხვაობის შემთხვევაში პენოპლასტის ნაჭერში წამში სითბოს ნაკადის 1 ჯოული მიედინება

კატეგორია:თბოგამტარობა
კატეგორია:ტემპერატურა
კლეოპატრა

**კლეოპატრა** () სახელია ეგვიპტის მრავალი დედოფლის და მართველების პტოლემეების დინასტიიდან.

* კლეოპატრა I (დ. ძვ. წ. 215 — გ. ძვ. წ. 176) — პტოლემე V-ის მეუღლე.
* კლეოპატრა II (დ. ძვ. წ. 185 — გ. ძვ. წ. 116) — პტოლემე VI-სა და პტოლემე VIII-ის მეუღლე
* კლეოპატრა თეა (დ. ძვ. წ. 164 — გ. ძვ. წ. 121) — სირიის ხელმწიფე ალექსანდრე I ბალას, დემეტრიუს II-ის და ანტიოქოს VII-ის მეუღლე
* კლეოპატრა III (გ. ძვ. წ. 101) — პტოლემე VIII-ის მეუღლე
* კლეოპატრა IV (გ. ძვ. წ. 112) — პტოლემე IX-ის მეუღლე
* კლეოპატრა V (გ. ძვ. წ. 69) — პტოლემე IX-ისა და პტოლემე X-ის მეუღლე
* კლეოპატრა VI — პტოლემე XII-ის მეუღლე
* კლეოპატრა VII „დიდი“ (დ. ძვ. წ. 69 — გ. ძვ. წ. 30) — პტოლემე XIII-ისა და პტოლემე XIV-ის მეუღლე, გაიოს იულიუს ცეზარისა და მარკუს ანტონიუსის საყვარელი, პტოლემე XV-ის, ალექსანდრე ჰელიუსის, კლეოპატრა სელენა II-სა და პტოლემე ფილადელფოსის დედა
* კლეოპატრა სელენა (დ. ძვ. წ. 40 — გ. ძვ. წ. 6) — კლეოპატრა VII-ისა და მარკუს ანტონიუსის შვილი და მეუღლე ლუბა II-ისა მაურეტიდან.
იუჰ მინ პეი

thumb|იუჰ მინ პეი
**იუჰ მინ პეი** (Ieoh Ming Pei, ჩინ.: 貝聿銘; საყოველთაოდ ცნობილი ინიციალებით **ი. მ. პეი**)  (დ. 26 აპრილი, 1917 — გ. 16 მაისი, 2019)  — პრიცკერის პრემიის ლაურეატი არქიტექტორი, მაღალი მოდერნიზმის არქიტექტურის ბოლო ხელოვანი. მუშაობდა აბსტრაქტული ფორმით, ქვის, ბეტონის, მინისა და ფოლადის გამოყენებით. პეი საყოველთაოდ აღიარებულია, როგორც XX საუნუნის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული არქიტექტორი.

## ბიოგრაფია 
პეი დაიბადა ჟუჟუში, ჩინეთის იუნანის პროვინციაში შეძლებული სუჟუს ოჯახში. მამამისი, მდიდარი ბანკირი, მოგვიანებით ჩინეთის ბანკის დირექტორი გახდა. ოჯახის რეზიდენცია ამჟამად მსოფლიო მემკვიდრეობის ნაწილია სუჟუს კლასიკური ბაღების სახელით.

თავდაპირველი განათლება სენტ-ჯონის უნივერსიტეტში, შანხაი, გაიარა, შემდეგ კი სენტ-პოლის კოლეჯში, ჰონკონგი. 18 წლის ასაკში აშშ-ში მემგზავრება არქიტექტურის შესასწავლად. აქ პენსილვანიის უნივერსიტეტში იწყებს, შემდეგ კი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში გადადის, სადაც ბაკალავრის ხარისხს იღებს 1940 წელს. იმავე წელს მიტის სამოგზაურო სტიპენდიით, ალფა-რო-ჩი მედალითა და AIA ოქროს მედლით ჯილდოვდება. ორის წლის შემდეგ ჰარვარდის დიზაინის სკოლაში ირიცხება; მცირე ხნის შემდეგ მსახურობდა ეროვნულ თავდაცვის კვლევის კომიტეტში პრინსტონში, ნიუ-ჯერსი.

1944 წელს ჰარვარდში ბრუნდება, სადაც 1946 წელს არქიტექტურის მაგისტრის ხარისხს იღებს და რჩება იქვე პროფესორის ასისტენტის თანამდებობაზე. 1951 წელს უილვრაიტის სამოგზაურო სტიპენდიას იღებს, ხოლო 1954 წელს აშშ-ის ნატურალიზებული მოქალაქე ხდება.

1955 წელს საკუთარ არქიტექტურულ ფიმას *ი. მ. პეი და პარტნიორები* აფუძნებს, რომელსაც 1989 წელს დაერქვა პეი კობ ფრიდი და პარტნიორები (ჯეიმზ ინგო ფრიდი და ჰენრი კობი პატრნიორები ხდებიან).

პეის სამი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი ჰყავდა. ორი ვაჟი მის კვალს გაჰყვა და ჰარვარდის დიზაინის სკოლაში სწავლობდნენ. ჩიენ ჩუნ პეი 1989-93 წლებში მამამისს ეხმარებოდა ლუვრის დამატების დიზაინში. მეორე ვაჟი ლი ჩუნ პეი კი 1989 წელს ჰონკონგში ჩინეთის ბანკის ტაუერის დიზაინში დაეხმარა. ორივე ვაჟს საკუთარი ერთობლივი პრაქტიკა აქვთ სახ. „პეი პარტიონები“.

## რჩეული ნამუშევრები 

Image:National_Center_for_Atmospheric_Research_-_Boulder,_Colorado.jpg|1961 — ატმოსფერული კვლევის ეროვნული ცენტრი, ბულდერი, კოლორადო
Image:THU Luce Memorial Chapel.jpg|1963 — ლუსის მემორიალური კაპელა, ტუნგაის უნივერსიტეტი, ტაივანი
Image:Green Building, MIT, Cambridge, Massachusetts.JPG|1964 — მწვანე შენობა, მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
Image:Paul Mellon Arts Center - Choate Rosemary Hall, Wallingford, Connecticut.JPG|1972 — პოლ მელონის ხელოვნების ცენტრი, ვოლინფორდი, კონექტიკუტი
Image:National gallery of art usa2.jpg|1974 — ეროვნული ხელოვნების გალერეის აღმოსავლეთის შენობა
Image:Bank of china night.jpg|1989 — ჩინეთის ბანკის კოშკი, ჰონკონგი

## რესურსები ინტერნეტში 
* პეი კობ ფრიდ და პარტნიორთა საიტი
* ნიუ-იორკის არქიტექტურის ფოტოები- პეი, კობ, ფრიდი 

კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ამერიკელი არქიტექტორები
კატეგორია:ჩინელი არქიტექტორები
კატეგორია:მოდერნისტი არქიტექტორები
კატეგორია:პრიცკერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები