open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კაპუციხის ქედი

**კაპუციხის ქედი** — ქედი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ შტოქედს, მდინარეების — შრომისხევისა და ნინოსხევის წყალგამყოფს. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. იწყება ზღვის დონიდან 2720 მ სიმაღლეზე და სამხრეთით ეშვება ალაზნის ვაკეზე. ქედზე აღმართულია მთა კაპუციხი (2176 მ) და 2262 მ სიმაღლის უსახელო მთა. ქედის კალთები ციცაბოა, სუსტად დანაწევრებული. ქედის თხემი სუბალპური და ალპური ბალახეულითაა შემოსილი, კალთები — ფართოფოთლოვანი (უმთავრესად წიფლის) ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის ქედები
ურსაინკი

**ურსაინკი** (; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის რონკალ-სალასარის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 20,61 კმ². მოსახლეობა — 87 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ნავარის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ურსაინკის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ნავარის ქალაქები
იოჰან ანტონ ვაინმანი

**იოჰან ანტონ ვაინმანი** (, აგრეთვე ცნობილია როგორც **ივანე ანდრიას ძე ვაინმანი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1782, ვიურცბურგი — გ. 5 აგვისტო, 1858, პავლოვსკი) — რუსეთში მოღვაწე გერმანელი ბოტანიკოს-ფლორისტი.

სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1831 წლის 21 დეკემბრიდან).

1803 წლიდან ხელმძღვანელობდა ახალ დაარსებულ ბოტანიკურ ბაღს დერპტში. 1823 წლიდან იყო იმპერატრიცა მარია თეოდორეს ასულის ბაღის (პავლოვსკში) ინსპექტორი. იგი აგრეთვე დაკავებული იყო სოკოების შესწავლით.

მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **Weinm.**

## რჩეული ნაშრომები
* „Der botanische Garten der Kaiserlichen Universität zu Dorpat im Jahre 1810“. 1810.
* „Elenchus plantarum horti Imperialis Pawlowsciensis et agri Petropolitani.“ St. Petersburg 1824.
* „Hymeno- et Gasteromycetes hujusque in imperio Rossico observatas recensuit&nbsp;…“ St. Petersburg 1836 (online)
* „Enumeratio stirpium in agro Petropolitano sponte crescentium.“ (სანქტ-პეტერბურგი, 1837).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Вейнман, Иоганн Антон // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
* 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ბოტანიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
წალკის კანიონი

**წალკის კანიონი**, **დაშბაშის კანიონი** — კანიონი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ დაშბაშის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაშბაშის ლავურ მაღლობზე, ზღვის დონიდან 1110–1448 მ სიმაღლეზე. მერიდიანული მიმართულებისაა. სიგრძე 8 კმ,  

კანიონი გამომუშავებულია ვულკანურ (ბაზალტური ლავის) ქანებში, რომლითაც აგებულია მიმდებარე წალკის პლატო და ხრამის მასივი. მისი რამდენიმე ასეული მეტრის სიმაღლის ფერდობებს კანიონის სხვადასხვა ნაწილში განსხვავებული დახრილობა ახასიათებს. კანიონის ფარგლებში გაბატონებულია ზომიერად ნოტიო ჰავა. ტემპერატურის წლიური ამპლიტუდა საკმაოდ მაღალია, რაც ჰავის კონტინენტურობაზე მიუთითებს. აქ იანვრის საშუალო ტემპერატურა 4–60°C, ხოლო ივლისის 16–18°C-ია. მზის ნათების ხანგრძლივობა 2100 საათს აღემატება. ნალექების რაოდენობა 700–800 მმ-ია, რომლის შედარებით მცირე ნაწილი (20%) ზამთარში, თოვლის სახით გამოიყოფა. მიუხედავად მცირე რაოდენობისა, თოვლის მდგრადი საბურველი 3 თვის მანძილზე ნარჩუნდება. იშვიათი და ბიომრავალფეროვნებით გამორჩეული ადგილია. 

კანიონის ირგვლივ არსებული ეკოსისტემები საკმაოდ ღარიბია მცენარეული საფარით, ხოლო კანიონში არსებულ ციცაბო ფერდობებზე შეფენილი მცენარეულობა, თვალწარმტაცი ჩანჩქერები, სრულიად განსხვავებულ მიკროლანდშაფტს ქმნის მისთვის დამახასიათებელი მიკრო კლიმატით, თავისებური ფაუნით და ა.შ. წალკის კანიონი, როგორც ბუნების ძეგლი, დაცული ტერიტორიაა და ალგეთის ეროვნული პარკის ნაწილია. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წალკა. 2022 წელს წალკის კანიონზე გაიხსნა 240 მეტრის სიგრძის შუშის ხიდი და მოეწყო ტურისტული ინფრასტრუქტურა. წალკის კანიონი შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“.

ვახუშტი ბატონიშვილი აღწერს წალკის კანიონში მდებარე მორევს, რომელიც იმ ეპოქაში თევზით ყოფილა მდიდარი: 

ფაილი:Dashbashi 01.jpg
ფაილი:Dashbashi Canyon Natural Monument3.jpg
ფაილი:Dashbashi 17.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს კანიონები
მალომუსინო

**მალომუსინო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 97 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კარაგაიკა, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ტარა (მთა)

**ტარა** ( / Tara) — მთა რომელიც მდებარეობს დასავლეთ სერბეთში. ის დინარის ალპების შემადგენელი ნაწილია და ზღვის დონიდან 1000-დან 1 590 მეტრამდე სიმაღლეს მოიცავს. მთის ფერდობებზე არის ხშირი ტყეები, მაღლობები და მდელოები, ასევე ციცაბო კლდეები და ღრმა ხევები. ახლო მდებარე მდინარე დრინა როგორც ხევს, ასევე კარსტრულ და კირქვულ გამოქვაბულებს განაპირობებს. მთა პოპულარული ტურისტული ადგილია. ტარის ეროვნული პარკი მთის დიდ ნაწილს მოიცავს. მთის ყველაზე მაღალი ადგილი, *ზბორიშტე* ზღვის დონიდან 1 544 მეტრზე მდებარეობს.

## ეროვნული პარკი
ტარის ეროვნული პარკი დაარსდა http://www.discovertara.jimdofree.com/ 1981 წელს და მოიცავს ტარასა და ზვიეზდას მთის ნაწილს, ასევე მდინარე დრინის ხეობას. ავდაპირველად პარკის ფართობი იყო 191.75 კვადრატული კილომეტრი რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 250-დან 1591 მეტრამდე იცვლებოდა. 2015 წლის 5 ოქტომბერს სერბეთის ეროვნულმა ასამბლეამ მიიღო ეროვნული პარკების ახალი კანონი, რომლის თანახმადაც ტარის ეროვნული პარკის ფართობი 249.92 კვადრატულ კილომეტრამდე გაიზარდა. ეროვნულ პარკს დაემატა „ზავოინეს განსაკუთრებული მახასიათებლების ლანდშაფტი“. პარკის სამმართველო ოფისი მდებარეობს ბაინა ბაშტაში.

### გეოგრაფია
ეროვნული პარკი მოიცავს მთის მწვერვალებს და მათ მიმდებარე ღრმა ხეობებს. პარკის ყველაზე მაღალი წერტილია ზვიეზდას მთის მწვერვალი სახელწოდებით *კოზი რიდი*. მრამროე პერუჩაცის ტბის მიმდებარედ მდებარეობს. ნეკროპოლი შეიქმნა 1300-იანი და 1400-იანი წლებში და დღესდღეობით შემორჩენილია 88 საფლავის ქვა.

ოსმალების პერიოდში მთის მიმდებარე ტერიტორიაზე გადიოდა „ბოსნიური გზა“. გრადინას მცირე ტიპის დასახლება, კრემინას მახლობლად თურქული არსენალისა და ქარვასლას ადგილს წარმოადგენდა. ისინი ავსტრიელებმა გაანადგურეს 1738 წელს. მთის ფერდებზე ხშირი ტყის არსებობის გამო, ოსმალეთის მმართველობის დროს ტარა იყო სერბი ჰაიდუცების სამყოფელი.

დროთა განმავლობაში ტარა მნიშვნელოვანი სარკინიგზო გზაჯვარედინი იყო. იმ პერიოდის ექსპონატები ინახება სარკინიგზო პარკში „ბელა ვოდა“, რომელიც ამავე სახელწოდების წყაროს მიმდებარედ მდებარეობს. ექსპონატთა შორისაა „მაგინოტის სარკინიგზო ვაგონი“, რომელიც პირველი მსოფლიო ომის ან 1928 წლიდან მოყოლებული გერმანული ლოკომოტივის დროს საბრძოლო მასალების ტრანსპორტირებისთვის გამოიყენებოდა. ასევე არის რკინიგზის მუზეუმი მოკრა გორაში, ავსტრო-უნგრელების მიერ 1916 წელს აშენებულ შენობაში, რომლებიც ვიწრო ლიანდაგიან რკინიგზას აშენებდნენ ოკუპირებულ სერბეთში. ეს რკინიგზა დღეს ცნობილია როგორც „სარგან რვა“ და მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.

## ლიტერატურა
*
*
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*ტარას ეროვნული პარკის ოფიციალური ვებ-გვერდი
*ტარის მთა - ფოტომონოგრაფია
*ტარის მთის ვებ-გვერდი
*მთა ტარა, სერბეთი 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მთები
კატეგორია:სერბეთის დაცული ტერიტორიები
კლიმაქსი (2018 წლის ფილმი)

**„კლიმაქსი“** () — 2018 წლის ფსიქოლოგიური საშინელებათა ფილმი, გასპარ ნოეს მეხუთე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, წარმოადგენს საფრანგეთისა და ბელგიის საერთაშორისო თანაწარმოებას. ფილმში მოქმედება 1996 წლის ზამთარში ერთ შენობაში ვითარდება. ოცდაოთხი წევრისაგან შემდგარი მოცაკვავეთა ანსამბლი რეპეტიციის შემდეგ წვეულებას აწყობს. სიუჟეტი დრამატულად იცვლება და მოცეკვავეთა უწყინარი გართობა თანდათან ჯოჯოხეთს ემსგავსება, როცა ისინი აგრესიულად და უკონტროლოდ იწყებენ ქცევას, რისი მიზეზიც სანგრიაში გარეული ელესდი აღმოჩნდება. 

„კლიმაქსი“ უჩვეულო წარმოების სტილით გამოირჩევა. მისი იდეის შექმნისა და წარმოებისწინა პერიოდი მხოლოდ ოთხ კვირას მოიცავდა, ხოლო გადაღებები ქრონოლოგიურად 15 დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. მიუხედავად იმისა, რომ რეჟისორს გარკვეული ჩანაფიქრი ჰქონდა, ფილმის უდიდესი ნაწილი არაა წინასწარი დადგმით გადაღებული და მსახიობთა იმპროვიზაციას წარმოადგენს. გადაღება ყოველგვარი სცენარისა თუ წინასწარ დაწერილი დიალოგების გარეშე მიმდინარეობდა და მსახიობებს, როგორც საკუთარი პერსონაჟების, ასევე სიუჟეტის განვითარებაში სრული თავისუფლება ჰქონდათ მინიჭებული. „კლიმაქსის“ სამსახიობო შემადგენლობაში თითქმის მხოლოდ  პროფესიონალი მოცეკვავეები იყვნენ, რომელთა უმრავლესობას ფილმში მონაწილეობამდე არანაირი სამსახიობო გამოცდილება არ ჰქონდა მიღებული. ფილმი საინტერესო მონტაჟითა და კინემატოგრაფიული საშუალებების გამოყენებით გამოირჩევა. გვხვდება რამდენიმე გრძელი კადრი, რომელთაგან ერთ-ერთი 42 წუთის მანძილზე გრძელდება. 

„კლიმაქსის“ პრემიერა 2018 წლის კანის კინოფესტივალზე შედგა. ფილმმა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. კრიტიკოსთა უმრავლესობამ რეჟისურის, კინემატოგრაფიის, მუსიკალური გაფორმების, ქორეოგრაფიისა და მსახიობთა შესრულების მაღალი დონე შეაქო, მიუხედავად ამისა, მათმა ნაწილმა ფილმში გამოყენებული ძალადობა გააკტიკიკა და სიუჟეტური ხაზის განვითარების ნაკლებობა აღნიშნა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:ბელგიური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:გასპარ ნოეს ფილმები
კატეგორია:ფილმები ინცესტის შესახებ
კატეგორია:2018 წლის საშინელებათა ფილმები
ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|ლა-რიოხის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება და პროვინცია ლა-რიოხა () შედგება 174 მუნიციპალიტეტისაგან. ლა-რიოხამ ავტონომიური გაერთიანების სტატუსი მიიღო 1978 წლის კონსტიტუციის თანახმად. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით. 

ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 12 კომარკაში: ლოგრონიო (32 მუნიციპალიტეტი), არო (26), ნახერა (25), ანგიანო (17), სანტო-დომინიგო-დე-ლა-კალსადა (16), არნედო  (13),  კამერო-ნუევო  (13), კამერო-ვიეხო (12), სერვერა (7), ესკარაი (5), კალაორა (5) და ალფარო  (3).

ლა-რიოხის ავტონომიური გაერთიანების ფართობია 5045 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 319 914 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ლოგრონიო, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ალფარო (194,12 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარა — ბრინიასი (2,44 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
ხასტა ქასუმი

**ხასტა ქასუმი** (აზერ.خسته قاسم, Xəstə Qasım) — XVIII საუკუნის აზერბაიჯანელი აშუღი და პოეტი. სახალხო მგოსანი და მომღერალი ხალხში ცნობილია, როგორც დედე ქასუმი.

## ბიოგრაფია
ხასტა ქასუმი დაიბადა დაახლოებით 1680 წელს თავრიზის მახლობლად, სოფელ ტიკმედაშში, რომელიც მდებარეობს გარგალანის მთის ძირას, თეირან-თავრიზის გზაზე. ხასტა ქასუმი თავრიზის ერთ-ერთ ყველაზე განათლებულ ოჯახში დაიბადა, რაც პოეტის შემორჩენილი პოეტური მემკვიდრეობიდანაც ჩანს. მშობლიურ სოფელში სკოლის დამთავრების შემდეგ ის სწავლობდა არდაბილში, იმ დროს ერთ-ერთ გამორჩეულ სამეცნიერო ცენტრში და იმავე წლებში აგრეთვე სწავლა დაიწყო შეიხ საფის მედრესეში. XVII საუკუნეში ხალხური შემოქმედების ისეთი ფორმები, როგორიცაა აშუღური პოეზია და აგრეთვე სპარსული პოეზიისთვის დამახასიათებელი დასთანის ჟანრის შემოქმედება ფართოდ იყო გავრცელებული არა მხოლოდ თავრიზში, არამედ მის შემოგარენში.

ქასუმი ბავშვობიდანვე იჩენდა პოეზიისადმი ინტერესს. მან საფუძვლიანად შეისწავლა არაბული და სპარსული ენები და აგრეთვე დაეუფლა ახალ ცოდნას ვერსიფიკაციას, ფილოსოფიის, ისტორიის, ისლამის, ასტრონომიის ხელოვნებაში. ქასუმმა ასევე საფუძვლიანად შეისწავლა ფუზულის ლიტერატურული მემკვიდრეობა და აღსანიშნავია, რომ თავი მის შთამომავლად მიიჩნია.

ქასუმმა აითვისა წინა ოსტატების გამოცდილება, როგორიცაა დედე გორგუდი, შირვანელი მოლა კასუმი, გარიბი, გურბანი, და ტუფარგანლი აბასი. მან უდიდესი წვლილი შეიტანა ქოროღლის განვითარებაში.  

1734 წელს ნადირ-შაჰის ჯარების შეჭრის და თავრიზის დაპყრობის შემდგომ არაერთი პოეტი განიდევნა ქვეყნიდან, გამონაკლისი არც ხასტა ქასუმი იყო, ეს მის ნაშრომშიც აღიწერა. 

ქასუმის შემოქმედება გამოირჩევა მრავალფეროვნებით. 

პოეტი დიდი ხნის განმავლობაში შემახაში ცხოვრობდა, გარკვეული პერიოდი ცხვრობდა შირვანში, მოღვაწეობდა შირვანის სახანო - გარახანის კარზე.

ხასტა ქასუმი გარდაიცვალა შემახაში 1760 წელს.

## ლიტერატურა
* Кара Намазов, кандидат филологических наук. Азербайджанская ашыгская поэзия. Хэсте Касум. — Баку: Язычы, 1984. — 40 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Tikmədaşlı Xəstə Qasım

კატეგორია: დაბადებული 1680
კატეგორია: გარდაცვლილი 1760
კატეგორია: ირანელი პოეტები
კატეგორია: აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კელასური (მთა)

**კელასური** — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2576 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებებით. აღმოსავლეთი კალთები ფლატოვანია, დანარჩენი — ციცაბო. ახასი­ა­თებს სუბალპური და ალპური მცენარეულობა. გამოყენებულია საზაფხულო საძოვრებად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
მილტონ-კინზი

**მილტონ-კინზი** (; აბრევიატურა **MK**) — ქალაქი ინგლისში, ბაკინგემშირის უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს ლონდონიდან ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით, 80 კილომეტრის დაშორებით. 2011 წლის მონაცემებით, მილტონ-კინზის მოსახლეობაა 229&nbsp;941 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მილტონ-კინსის საბჭო 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
რობერტ საპოლსკი

**რობერტ მორის საპოლსკი** (; დ. 6 აპრილი, 1957) — ამერიკელი ნეიროენდოკრინოლოგი, მკვლევარი და მწერალი. ამჟამად სტენფორდის უნივერსიტეტში ბიოლოგიის, ნეიოროლიისა და ნეოროლოგიკური მეცნიერებების პროფესორი და კენიის ეროვნული მუზეუმის ასოცირებული მკვლევარია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*რობერტ საპოლსკის პროფილის სტენფორდის სამედიცინო სკოლაში 
* 
* ინტერვიუ რობერტ საპოლსკისთან თავისუფალ ნებაზე, პანდემიასა და პრიმატებთან განსხვავებაზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:ამერიკელი ათეისტები
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ნეირომეცნიერები
კატეგორია:ებრაელი ათეისტები
კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უსტაროსი

**უსტაროსი** (; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის რონკალ-სალასარის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 58 კმ². მოსახლეობა — 144 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ნავარის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* უსტაროსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ანა ვიაზემსკი

**ანა ვიაზემსკი** (დ. 14 მაისი, 1947 — გ. 5 ოქტომბერი, 2017) — რუსული წარმოშობის ფრანგი მსახიობი და მწერალი. დედის მხრიდან იგი ნობელიანტი რომანისტისა და დრამატურგის, ფრანსუა მორიაკის, შვილიშვილი იყო. ვიაზემსკის კინოდებიუტი 18 წლის ასაკში შედგა, როცა მან მთავარი როლი შეასრულა რობერ ბრესონის ფილმში „ასეთია ცხოვრება, ბალთაზარ“ (1966). ანამ პოპულარობა ჟან-ლიუკ გოდართან პროფესიული და პირადი ურთიერთობით მოიპოვა. მან რეჟისორის არაერთ ფილმში მიიღო მონაწილეობა, მათ შორისაა „ჩინელი ქალი“ (1967), „უიკენდი“ (1967) და „ეშმაკისადმი თანაგრძნობა“ (1968). 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ფრანგი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ფრანგი ქალი სცენარისტები
კატეგორია:ფრანგი ქალი კინორეჟისორები
კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი ქალი მსახიობები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კოლინდრესი

**კოლინდრესი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის კოსტა-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 5,94 კმ². მოსახლეობა — 8598 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კოლინდრესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
საწურბლიას მღვიმე

**საწურბლიას მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ყუმისთავთან. მდებარეობს წყალტუბოს კარსტულ მასივზე, მდინარე სემის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 270 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედა ცარცული ასაკის, მასიური ტექსტურის მქონე ნაცრისფერ პელიტომორფულ კირქვებში.

აქვს ჩრდილო-აღმოსავლეთის ექსპოზიცია. დაღმავალი-ტომრისებურია. შესასვლელი ოვალური ფორმისაა და ასიმეტრიული ძაბრის ფსკერზე იხსნება. სიგრძე 125–130 მ. ფსკერის ფართობი 1950 მ², მოცულობა 8100 მ³. ფსკერი დახრილია 12–15°-ით. შესასვლელის მიდამოებში მიწისქვეშა გვირაბის სიგანე 6 მ-ია. ბოლომდე ინვითარებს 1–1,5 მ სიღრმის საფეხურებს. შესასვლელიდან 125 მეტრში 5 მეტრიანი ფლატეა, რომელსაც ებმის დიდი ზომის დარბაზი (30X25).

ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ტრავერტინები, ფსკერზე დიდი ზომის გურები. მექნიკურიდან ლოდნარი და ტბიურ-კოლმიტაციური თიხების ფენა. ფსკერზე გამომუშავებული მოზრდილი ზომის მშრალი გურები წარსულში არსებული წყალსატევების ბუნებრივ ჯებირებს წარმოადგენდნენ. შუა საუკუნეებში მღვიმეს იყენებდნენ თავშესაფრად. მღვიმესთან ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წყალტუბო. საწურბლიას აღმოჩენა ღირსშესანიშნავია იმითაც, რომ პირველად ამიერკავკასიაში გამოვლინდა ზედა პალეოლითის ხანის ჰომო საპიენსის საცხოვრებელი ადგილი, სადაც იგი ერთსა და იმავე გამოქვაბულში, გარკვეული დროის განმავლობაში ცხოვრობდა.

ჰავა დინამიკური. ჰაერის ტემპერატურა მღვიმის ბოლოში 11,7 °C (12.08.2001). მიკროლიმატის სამეცნიერო კვლევებმა ცხადყო, რომ საწურბლიას მღვიმე სპელეოთერაპიული ობიექტის მოწყობის მოთხოვნებს სავსებით აკმაყოფილებს. მღვიმის მახლობლად (ზედაპირზე) მოპოვებულია არქეოლოგიური ნაშთები (ქვისა და კაჟის იარაღები). ბუნების ძეგლია.

ფაილი:Satsurblia 05.jpg
ფაილი:Satsurblia 04.jpg
ფაილი:Satsurblia 12.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს პრეისტორიული ძეგლები
ჰაბიბი

**ჰაბიბი** —  (დ. 1470, უჯარი  — გ. 1520) — აზერბაიჯანელი მწერალი, პოეტი. ჰაბიბი პოეტის ფსევდონიმია, მისი ნამდვილი სახელი უცნობია. 

## ბიოგრაფია
ცნობილი აზერბაიჯანელი პოეტი, ის იყო ფუზულის ერთ-ერთი მასწავლებელი. ჰაბიბი დაიბადა დაახლოებით 1470-1475 წლებში, გოქჩაის, ახლანდელი უჯარის რაიონის სოფელ ბარგუშადში. წყაროებში მისი ნამდვილი სახელი არ არის ნახსენები. ლეგენდის თანახმად, ჰაბიბი, რომელიც ბავშვობაში მწყემსი იყო. იგი აღიზარდა მმართველის სულთან იაქუბის კარზე მოგვიანებით კი მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა შაჰ ისმაილ I-ის კარზე. აღსანშნავია, რომ იგი ისმაილ I-ის კარზე მოღვაწეობის პერიოდში ატარებდა „მეფის პოეტის“ ტიტულს („მელიქ აშ-შურა“).

ჰაბიბი საცხოვრობლად თურქეთში გადავიდა, ქალდირანის ბრძოლის შემდეგ 1514 წელს, თუმცა წყაროებში არ არის ზუსტი მიზეზი იმისა, თუ რამ გამოიწვია მისი გადასვლა თურქეთში. 

ცხოვრების ბოლო წლები ჰაბიბმა მთლიანად თურქეთში გაატარა. გარდაიცვალა 1520 წელს.

## მოღვაწეობა
ჰაბიბი საერო, ჰუმანისტური გაზელების ავტორია. ისინი გამოირჩევიან სურათების სიახლით, ემოციურობითა და პოეტური სიტყვის დევნით. დღეს, ცნობილია მისი დაახლოებით 40-მდე ნამუშევარი. ჰაბიბი თავისი დროის მაღალ განათლებულ პიროვნებად ითვლება. ჰაბიბმა მისი მოღვაწეობით განაგრძო ნასიმის ტრადიცია, რომლის ლირიკულმა პოეზიამ და იდეებმა დიდი გავლენა მოახდინა პოეტზე. ჰაბიბიმ ასევე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია აზერბაიჯანული პოეზიის განვითარებაზე და შემდგომში ისეთი პოეტების შემოქმედებაზე, როგორიცაა ფუზული და აგრეთვე ზოგადად თურქულენოვან პოეზიაზე. მისი ლექსების ენა ხშირად ახლოსაა გამოხატვის ხალხურ სტილთან და გასაგებად საკმაოდ მარტივია, თუმცა მის ლექსებში ხშირად ვხვდებით რამდენიმე არაბული ენისა და სპარსული ენის კომპონენტებს, რომელთა გაგებაც რთულია. თავის ლექსებში ჰაბიბი ადიდებდა ადამიანის ღირსებას, სულიერ სილამაზესა და სიყვარულს.

## ლიტერატურა
* Азəрбаjчан əдəбиjjаты тарихи, ч. 1, Бакы, 1960.
* Köprülüzade F., Habibi. Darülfünun edebiyat fakültesi mecmuasi, c. 7, Ist., 1932.

## რესურსები ინტერნეტში
* статья из Энциклопедического словаря псевдонимов. С. Колосова. 2009.

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია: აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია: დაბადებული 1470
კატეგორია: გარდაცვლილი 1520
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბალოსი

**აბალოსი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის აროს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 18,1  კმ². მოსახლეობა — 255 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* აბალოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ლედესმა-დე-ლა-კოგოლია

**ლედესმა-დე-ლა-კოგოლია** () —მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ანგიანოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 12,13 კმ². მოსახლეობა — 16 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ლედესმა-დე-ლა-კოგოლიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ვასილ მაჩაბელი

**ვასილ გიორგის ძე მაჩაბელი** (დ. 1845, თამარაშენი, ახლანდელი ქურთის მუნიციპალიტეტი — გ. 1918, თბილისი) — ქართველი ადვოკატი, იურისტი, და საზოგადო მოღვაწე, ივანე მაჩაბელის ძმა.

## ბიოგრაფია 
ვასილ მაჩაბელი დაიბადა 1845 წელს სოფელ თამარაშენში. 13 წლის ვასილი ჰაკეს პანსიონში მიაბარეს, საიდანაც სწავლა თბილისის გიმნაზიაში გააგრძელა. 1865 წელს ვასილ მაჩაბელმა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტზე ჩააბარა, რომელიც 1870 წელს დაამთავრა. იგი დიდხანს ცხოვრობდა პეტერბურგში. სახელმწიფო სამსახურის შემდეგ ნაფიცი ვექილის ვ. გერარდის თანაშემწედ მუშაობდა, ხოლო 1876 წლიდან პეტერბურგის სასამართლოს საოლქო პალატაში მსახურობდა. პეტერბურგშივე 1873-1894 წლებში ვასილ მაჩაბელი ნიკო დადიანის იურისკონსულტანტი იყო. 1885 წელს მისი და იონა მეუნარგიას რჩევით ნიკომ დავით დადიანის უმდიდრესი ბიბლიოთეკის დიდი ნაწილი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებას გადასცა. ვასილ მაჩაბელი მეგობრობდა ილია ჭავჭავაძესთან თუმცა ილიას და ივანე მაჩაბელს შორის ატეხილმა კონფლიქტმა მათი მეგობრული ურთიერთობა გააფუჭა. 1879 წლიდან ვასილ მაჩაბელი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი იყო და ერთიანად შეიტანა 300 მანეთი საწევრო გადასახადი.1886 წელს  ვასილი საქართველოში ბრუნდება და თბილისში იუსტიციის უწყებაში იწყებს მუშაობას. 1890 წელს ტყის მრეწველთან, პროფესორთან ილია ოქრომჭედლიშვილთან ხელშეკრულებით ლეჩხუმისა და სვანეთის ტყეების ექსპლუატაცია. ვასილ მაჩაბელი 1918 წელს თბილისში გარდაიცვალა და დაკრძალულია ვერის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაში. მისი შვილი გახლდათ გიორგი მაჩაბელი, რომელიც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლისს დროს იტალიაში საქართველოს ელჩი იყო და ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდეგ საცხოვრებლად  ამერიკაში წავიდა, სადაც შექმნა სუნამოების კომპანია „პრინცი მაჩაბელი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვასილ მაჩაბელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვასილ გიორგის ძე მაჩაბელი — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები.

კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი ადვოკატები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია

250პქ|მინი|მარჯვნივ
**ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავნევში. გეგმით ჯვრის ფორმისაა, ნაგებია ქვითკირით, მოპირკეთებულია თლილი ქვით. გუმბათი დაბალია. დასავლეთის მხრიდან მიდგმულ კარიბჭეში ჩაშენებულ ბარელიეფიან ქვაზე გამოსახულია ნათლისღება. იგი დაბალი ხელოვნებითაა შესრულებული; სიუჟეტი ასეთია: მდინარეში ჩამდგარია ქრისტე, მის მარცხენა მხარეს დგას ანგელოზი ხელში სურით, ქრისტეს თავზე აზის მტრედი (სულიწმინდა), მარჯვნივ დგას იოანე და მას ნათელს სცემს, მის ფეხებთან სამი თევზია. სამხრეთის კართან ჩაშენებულ მეორე ქვაზე გამოსახულია მამაკაცი ხელში ჯვრით, მარცხნივ — ადამიანის მკლავი ჯვრით და ფოთლოვანი ტოტით. ორივე ბარელიეფი ერთი სტილისაა, ერთი ოსტატის გაკეთებულია და ჩაშენებული უნდა იყოს ეკლესიის შეკეთების დროს — XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ეკლესია შეუკეთებია ს. მარანელსა და დ. ჭიღლაძეს. დაბალი ოსტატობით შესრულებული რელიეფები მიუთითებს, რომ იგი ძალიან ძველი არ უნდა იყოს. ეკლესიის ირგვლივ მრავალი სამლოცველო და ნიშია. სალოცავად და ღამის გასათევად მორწმუნეები მოდიოდნენ როგორც ახლო, ასევე შორეული სოფლებიდან.

## სქოლიო 
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
თამ მენეჯმენტი

**თამ მენეჯმენტი (თამმ)** — ქართული სამხედრო მწარმოებელი კომპანია რომელიც სპეციალიზებულია სამხედრო თვითმფრინავების, სამოქალაქო თვითმფრინავების და ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტების: სარემონტო სამუშაოებში, მოდერნიზებაში, დიზაინში და წარმოებაში.

## ისტორია 
თამ მენეჯმენტი დაარსდა 2015 წელს ყოფილი 31 ქარხანის ტერიტორიაზე, რომელიც 1941 წელს დაარსდა.

მეორე მსოფლიო ომის საწყის წლებში 31 საავიაციო ქარხანამ გამოუშვა 6500-ზე მეტი Lagg-3 გამანადგურებელი. მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს წარმოება გადავიდა Yak-3 გამანადგურებლებზე.

1946 წელს ქარხანამ გამოუშვა პირველი საბჭოთა რეაქტიული გამანადგურებელი Yak-15, რის შემდეგაც ქარხანამ დაიწყო Yak-17-ის და Yak-23-ის გამოშვება.

1952 წლიდან 1957 წლამდე ქარხანა უშვებდა MiG-15 და MiG-17 რეაქტიულ გამანადაგურებლებს.

1957 წლის შემდეგ ქარხანამ გამოუშვა 1600-ზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის MiG-21 რეაქტიული გამანადგურებელი რომელიც ექსპორტირებული იქნა ალგირში, ბულგარეთში, ეგვიპტეში, ფინეთში, გერმანიაში, ინდოეთში, სირიაში და ვიეტნამში.

1974 წელს თვითმფრინავებთან ერთად ქარხანა აწარმოდებდა R-60 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.

ამავე პერიოდში ქარხანამ გამოუშვა K-10S ზებგერითი გემსაწინააღმდეგო რაკეტა.

1978 წლის დასაწყისში ქარხანამ დაიწყო Su-25 სახმელეთო მხარდამჭერი თვითმფრინავის წარმოება და დღესდღეობით აქვს ნაწარმოები 800-ზე მეტი ამ ტიპის თვითმფრინავი.

1984 წელს ქარხანა Su-25 თვითმფრინავებთან ერთად აწარმოებდა R-73 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:2015 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
მოლოკანოვო

**მოლოკანოვო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 338 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 17 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (58%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ოსკარის 93-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 93-ე დაჯილდოება** — კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის მიერ 2020 წლის და 2021 წლის დასაწყისის საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების დაჯილდოების ცერემონია. ეს ოსკარის პირველი დაჯილდოებაა, რომელიც მიმდინარე კორონავირუსის პანდემიიდან გამომდინარე ვირტუალურად ჩატარდა. ცერემონიის ჩატარება თებერვალში იყო დაგეგმილი, თუმცა კოვიდ-19-ის მიერ კინოინდუსტრიაზე მოხდენილმა გავლენამ ეს თარიღი ორი თვით გადაწია და დაჯილდოება ლოს-ანჯელესში, 2021 წლის 25 აპრილს გაიმართა. ნომინანტთა ვინაობა 2021 წლის 15 მარტს გახდა ცნობილი. 

ყველაზე მეტი ოსკარის მფლობელი გახდა „მომთაბარეთა მიწა“, რომელმაც საუკეთესო სურათის, საუკეთესო რეჟისორისა და საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციებში მოიპოვა გამარჯვება. ორ-ორი ოსკარი მოიპოვეს შემდეგმა ფილმებმა: „მამა“, „იუდა და შავი მესია“, „მა რეინი: ბლუზის დედა“, „მანკი“, „სული“ და „მეტალის ხმა“. ოსკარის ეს ცერემონია 2006 წლის 78-ე ცერემონიის შემდეგ პირველია, რომელზეც არც ერთ ფილმზე სამზე მეტი ჯილდო არ მოუპოვებია.

## გამარჯვებულები და ნომინანტები
ოსკარის 93-ე დაჯილდოების ნომინანტების ვინაობა 2021 წლის 15 მარტს ოსკარის ოფიციალურ საიტზე მიმდინარე  პირდაპირი ეთერის საშუალებით გახდა ცნობილი, რომელსაც პრიანკა ჩოპრა და ნიკ ჯონასი მიუძღოდნენ.

83 წლის ენტონი ჰოპკინსი გახდა ყველაზე ასაკოვანი ოსკაროსანი, რომელმაც საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში მოიპოვა გამარჯვება. ფილმში „მომთაბარეთა მიწა“ შესრულებული როლისათვის ოსკარის მიღების შემდეგ ფრენსის მაკდორმანდი გახდა მეშვიდე ადამიანი, რომელმაც საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციაში სამი გამარჯვება მოიპოვა. ფილმმა აგრეთვე მიიღო ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის, რის შედეგადაც ქლოი ჟაო გახდა პირველი აზიელი ქალი და ქეთრინ ბიგელოუს შემდეგ მეორე ქალი, რომელმაც ამ ნომინაციაში მოიპოვა გამარჯვება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოსკარის ოფიციალური საიტი
* კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის ოფიციალური საიტი
* ოსკარის არხი YouTube-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ლურსმანი

მინი|ლურსმნები
**ლურსმანი** — ლითონის უხრახნო სამაგრი ნაკეთობა. წარმოადგენს ლითონის ღეროს, რომლის ერთი ბოლო წაწვეტებულია, მეორე კი ქუდის ფორმამდეა გაპრტყელებული. გამოიყენება მშენებლობაში ძირითადად ხის მასალების ერთმანეთთან შეკავშირებლად. ლურსმნის ჩასაჭედებლად როგორც წესი გამოიყენება ჩაქუჩი, ხოლო ამოსაძრობად ბრტყელტუჩა, ძალაყინი და სხვა საშუალებები.

არსებობს ლურსმნის მრავალი სახეობა. ესენია: ანჯამის ლურსმანი, ბრტყელთავა ლურსმანი, გემის ლურსმანი, ერთზომა ლურსმანი, თავბურცა ლურსმანი, თავმსხვილა ლურსმანი, თავფართო ლურსმანი, მავთულის ლურსმანი, ნალის ლურსმანი, ნაჭედი ლურსმანი, ორზომა ლურსმანი, რელსის ლურსმანი, საბუნიკე ლურსმანი, საკასრე ლურსმანი, სამზომა ლურსმანი, საპარკეტო ლურსმანი, საშპალერო ლურსმანი, საჩექმე ლურსმანი, საძელე ლურსმანი, სახურავის ლურსმანი, სოლყავრის ლურსმანი, სპილენძთავა ლურსმანი, სპილენძის ლურსმანი, ტაბიკურა ლურსმანი, ტკეჩის ლურსმანი, ტოლის ლურსმანი, ყავრის ლურსმანი, წკირა ლურსმანი, წირწკიმალი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ქრისტეს სამსჭვლები

## ლიტერატურა
*ტექნიკური ტერმინოლოგია: ქართულ-რუსული ნაწილი/საქ. სსრ მეცნ. აკად. ენათმეცნ. ინ-ტი; რ. დვალისა და რ. ღამბაშიძის რედ. - თბ., 1982.

კატეგორია:სამაგრი ნაკეთობები
ადსუბია

**ადსუბია** (, ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის მარინა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 14,73 კმ². მოსახლეობა — 611 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ადსუბიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
გუსტავ მალერის ნაწარმოებების სია

**გუსტავ მალერის** (1860–1911) ნაწარმოებები თითქმის ექსკლუზიურად სიმღერისა და სიმფონიის ჟანრებს განეკუთვნება. ახალგაზრდობის წლებში მან სცადა საოპერო და ინსტრუმენტული ნამუშევრების შექმნა, თუმცა, ამ პერიოდიდან მხოლო საფორტეპიანო კვარტეტის ერთი ნაწილია შემორჩენილი, რომელიც 1876-1878 წლებით თარიღდება. მიუხედავად ამისა, შემდგომი 30 წლის მანძილზე დაწერა 9 სიმფონია და დაიწყო მუშაობა მეათეზე, შექმნა რამდენიმე საორკესტრო ვოკალური ციკლი და ცალკეული სიმღერები საფორტეპიანო და საორკესტრო აკომპანიმენტით. მალერის სიმფონიები მასშტაბურია, მოითხოვს დიდ საორკესტრო შემადგენლობებს და რამდენიმე მათგანი კლასიკურ საკონცერტო რეპერტუარში ყველაზე ხანგრძლივ ნაწარმოებთა შორისაა. ამ ლექსებიდან 24-ისთვის მალერმა მუსიკა დაწერა. სამი მათგანი მე-2, მე-3 და მე-4 სიმფონიებში გამოიყენა, ცხრა „სიმღერებისა და არიების“ (*Lieder und Gesänge*) II და III ტომში მოხვდა, ხოლო დარჩენილი 12 მისივე „ჯადოსნური რქის“ ვოკალური ციკლის სახითაა დაჯგუფებული.

მალერის შუა ფაზას კუკი 1901-დან 1907 წლამდე პერიოდით ათარიღებს, რაც მოიცავს ინსტრუმენტული სიმფონიების სამეულს (მე-5, მე-6 და მე-7), მასიურ მე-8 სიმფონიას და ფრიდრიხ რიუკერტის სიმღერებზე დაწერილ მუსიკას, მათ შორისაა ციკლები „სიმღერები ბავშვების სიკვდილზე“ (*Kindertotenlieder*) და „რიუკერტის სიმღერები“ (*Rückert-Lieder*). ბოლო პერიოდი მოიცავს უკანასკნელ ნაწარმოებებს: სიმფონიური „დედამიწის სიმღერა“ (*Das Lied von der Erde*), ასევე, მე-9 და მე-10 სიმფონიები. მალერის სიცოცხლეში ამ უკანასკნელ ნაწარმოებთაგან არცერთი შესრულებულა. დაუსრულებელი მე-10 სიმფონია „შესასრულებელ ვერსიად“ დერიკ კუკმა აქცია და იგი პირველად 1964 წელს, ლონდონში შესრულდა.

## არანჟირებები და რედაქტირებები
დირიჟორის რანგში მალერმა ბევრი ნაწარმოების რედაქტირება და ხელახალი გაორკესტრება მოახდინა. მათ შორის იყო ბახის, ბეთჰოვენის და შუმანის ნამუშევრები. ასევე, მოამზადა ბეთჰოვენის მე-11 სიმებიანი კვარტეტის და შუბერტის კვარტეტის „სიკვდილი და ქალიშვილი“ ვერსია სიმებიანი ორკესტრისათვის, აგრეთვე, ბრუკნერის მე-3 სიმფონიის საფორტეპიანო ვერსია ოთხი ხელისთვის.

## მნიშვნელოვანი ჩანაწერები
მალერის ნაწარმოებები ბევრ დირიჟორს და შემსრულებელს აქვს ჩაწერილი. აღსანიშნავია რამდენიმე კოლექცია, რომელიც ყველა სიმფონიას მოიცავს: 

*ლენარდ ბერნსტაინმა სიმფონიების სრული ციკლი ნიუ-იორკის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად 1960-იან წლებში ჩაწერა, შემდეგ, 70-იანი წლებიდან მოყოლებული, ჩაწერა ახალი ციკლი 3 სხვადასხვა ორკესტრთან;
*რიკარდო შაიიმ ჩაწერა სრული ციკლი კონცერტხებაუს სამეფო ორკესტრთან ერთად;
*ბერნარდ ჰაიტინკმა ჩაწერა სრული ციკლი ასევე კონცერტხებაუს სამეფო ორკესტრთან ერთად
*ვალერი გერგიევმა ჩაწერა სრული ციკლი ლონდონის სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად;
*ლორინ მააზელმა ჩაწერა სრული ციკლი ლონდონის Philharmonia Orchestra-სთან ერთად.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*
*
* Martner, Knud, ''Mahler's Concerts'', Kaplan Foundation, New York 2010
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:სიები
ცაი მინლიანი

**ცაი მინლიანი** (დ. 27 ოქტომბერი, 1957) — ტაივანელი კინორეჟისორი, რომელსაც თერთმეტი სრულმეტრაჟიანი ფილმი აქვს გადაღებული. ცაი ტაივანური კინოს „მეორე ახალი ტალღის“ ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული რეჟისორია. მის ფილმებს საერთაშორისო დონის კრიტიკული აღიარება და არაერთი კინოფესტივალის ჯილდო აქვთ მოპოვებული, მათ შორის ვენეციის კინოფესტივალის ოქროს ლომი. 2015 წლის ტაიპეის კინოდაჯილდოებაზე ცაის მოკლემეტრაჟიანმა ფილმმა *No No Sleep* გაიმარჯვა ნომინაციაში *საუკეთესო რეჟისორი*.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Tsai Ming-liang at Strictly Film School
*AV Club interview
*Asia Pacific Arts interview
*Tsai Ming-liang on Tsai Ming-liang at Asia Society
*Walking with Tsai Ming-liang and Lee Kang-sheng

კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ტაივანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიბისი პიერი

**დიბისი პიერი** (დ. 1961) — ავსტრალიელი მწერალი. მან სადებიუტო რომანისთვის „ვერნონ გენიოს ლითლი“ ბუკერის პრემია მოიპოვა, რის შედეგადაც ამ ჯილდოს ლაურეატი მესამე ავსტრალიელი ავტორი გახდა. რომანისთვის პიერი აგრეთვე ვაითბრედის პრემიით დაჯილდოვდა, რის შემდეგაც იგი გახდა პირველი მწერალი, რომელმაც ერთი და იმავე ნაწარმოებისთვის ერთდროულად ბუკერისა და ვაითბრედის პრემიები მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში
* დიბისი პიერი British Council-ზე
* Recorded interview with DBC Pierre 
* How did I get here?: სტატია დიბისი პიერის შესახებ *(The Guardian)*
* Strong first impression: ინტერვიუ დიბისი პიერთან
* What have you learnt in your time on this planet?: ინტერვიუ დიბისი პიერთან (2006) 
* Author Pierre wins Booker prize

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ავსტრალიელი მწერლები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეპისკოპალური ეკლესია საქართველოში

**ეპისკოპალური ეკლესია საქართველოში** — ანგლიკანური ტრადიციის ეკლესია, რომელიც საქართველოში წარმოდგენილია 2018 წლიდან.

## ანგლიკანური ეკლესიის დაარსება
ანგლიკანური ეკლესია არის ქრისტიანობის მესამე უდიდესი თანაზიარება (რომის კათოლიკურის და აღმოსავლეთის მართლმადიდებლური ეკლესიების შემდეგ), რომელიც დაახლოებით 85 მილიონ მორწმუნეს მოიცავს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ამ ეკლესიის იდენტობა და ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ინგლისის ეროვნულ ეკლესიასთან (ინგლისის ეკლესია), რომელიც მსოფლიო ანგლიკანური თანაზიარების დედა ეკლესიაა. ინგლისის ეკლესია XVI საუკუნეში, რეფორმაციის ხანაში, გამოეყო რომის კათოლიკური ეკლესიის პაპის იურისდიქციას. 

## ეპისკოპალური თემის დაარსება საქართველოში
2018 წლის 21 აპრილს თბილისში შეიკრიბა ლიბერალურად მოაზროვნე ქრისტიანთა ჯგუფი (მართლმადიდებლური, კათოლიკური და პროტესტანტული ეკლესიებიდან, მათ გადაწყვიტეს შეერთებოდნენ ანგლიკანურ/ეპისკოპალურ ეკლესიას, რადგან ეს ეკლესია ინარჩუნებს ტრადიციულ ქრისტიანულ რწმენასა და პრაქტიკას, სოციალური სწავლებებით კი არის ლიბერალური და პროგრესული. 2019 წლის 25 ოქტომბერს, თბილისის ანგლიკანური სამრევლო შევიდა ამერიკის ეპისკოპალური ეკლესიის მზრუნველობის ქვეშ. ამერიკის ეპისკოპალური ეკლესია კონტინენტურ ევროპაში წარმოდგენილია "ევროპაში ეპისკოპალურ ეკლესიათა გაერთიანების" სახით, რომლის ეპისკოპოსიცაა მაღალღირსი მარკ ედინგტონი. სწორედ ხსენებული ეპისკოპოსის სამწყსოს წარმოადგენს ეპისკოპალური ეკლესიის თემი საქართველოში. ევროპაში ეპისკოპალურ ეკლესიათა გაერთიანების ცენტრი მდებარეობის პარიზში, წმინდა სამების კათედრალში. 

საქართველოში ეპისკოპალური ეკლესიის მრევლის უმრავლესობა თბილისში ცხოვრობს, შესაბამისად ეკლესიის აქტივობების უმრავლესობა თბილისის წმ. ნინოს სამრევლოში ხორციელდება. თბილისის ეკლესიაში ტარდება ქართული და ინგლისური ღვთისმსახურებები. ეკლესია ასევე აქვს ინგლისურისა და ბიბლიის უფასო გაკვეთილები. თვეში ერთხელ რეგულარული ღვთისმსახურებები ასევე ტარდება ქუთაისში, რომელსაც დასავლეთ საქართველოში მცხოვრები ეკლესიის წევრები ესწრებიან. თბილისის გარდა, მრევლის წევრები  ასევე ცხოვრობენ რუსთავში, ქუთაისში, ქობულეთში, ბათუმსა და ხობის რაიონში. ეკლესიის წევრები არიან ქართველები, ასევე ბრიტანელები, ამერიკელები, კანადელები, ნიგერიელები, ნორვეგიელები, ინდოელები და რუსები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=14&t=75051 - ანგლიკანური თემი საქართველოში – ინტერვიუ თომა ლიპარტიანთან.
*https://at.ge/2020/10/15/anglikanuri/ - ეპისკოპალური ეკლესია.
*https://www.radiotavisupleba.ge/a/1530091.html - კენტერბერის არქიეპისკოპოსმა როუენ უილიამსმა, გადაწყვიტა, მოიწვიოს ეკლესიის უზენაეს პირთა თათბირი.
*https://web1.rustavi2.ge/ka/video/55059?v=2 - პირველი ანგლიკანური ეპისკოპალური ეკლესია თბილისში და მისი დაამარსებელი. 

კატეგორია:ქრისტიანობა
კატეგორია:ანგლიკანიზმი
კატეგორია:რელიგიური ორგანიზაციები
კატეგორია:ეკლესიები
რობერ ბრესონი

**რობერ ბრესონი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1901 — გ. 18 დეკემბერი, 1999) — ფრანგი კინორეჟისორი.

ფილმის გადაღების მიმართ თავშეკავებული მიდგომებით ცნობილმა ბრესონმა კინოხელოვნებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა. არაპროფესიონალი მსახიობები, ფრაგმენტული ნარატივი და მუსიკალური გაფორმების ნაკლებობა ის ნიშნებია, რის გამოც მისი ფილმები მინიმალისტური კინოს საუკეთესო ნიმუშებად მიიჩნევა. ბრესონის ნამუშევრების უმრავლესობა ტრაგიკული სიუჟეტითა და ხასიათით გამოირჩევა. 

ბრესონი ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე აღიარებული რეჟისორია. ჟურნალის *Sight and Sound* 2012 წლის ყველა დროის 250 საუკეთესო ფილმის სიაში რეჟისორებს შორის ბრესონი შვიდი ფილმით ლიდერობდა. სიის 100 საუკეთესო ფილმში მისი სამი ფილმი დასახელდა, ესენია: „სიკვდილმისჯილი გაიქცა“ (1956), „ჯიბის ქურდი“ (1959) და  „ასეთია ცხოვრება, ბალთაზარ“ (1966). ბრესონის ღვაწლი ჟან-ლიუკ გოდარმა ასე შეაფასა: „იგი ფრანგული კინოა, ისევე როგორც, დოსტოევსკი რუსული ლიტერატურაა და მოცარტი გერმანული მუსიკაა.“

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Robert-Bresson.com: Resource dedicated to Bresson's films 
*A Bresson bibliography
*Interview with Bresson (1970)
*Interview footage with Bresson from French TV in 1960 
*ჟან-ლუკ გოდარისა და მიშელ დელაიეს ინტერვიუ რობერ ბრესონთან (1966)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები
კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი რეჟისორები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი კინორეჟისორები
კატეგორია:ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოს მფლობელები
ბალზა (კუიურგაზის რაიონი)

**ბალზა** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 142 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (76%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი

**ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი** () — მეჩეთი, მდებარე აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოს სურახანის რაიონში, ამირჯანის დასახლებაში. 

## ისტორია 
მეჩეთი კირქვისაგან აშენდა ემირი ნიზამ-ად-დინ კესრანის მიერ  შირვანშაჰის მმართველობის პერიოდში. შენობაში შესასვლელი კარების თავზე ამოკვეთილია სპარსულ ენაზე დაწერილი ბეითი «სამყარო მეტი არაფერია, თუ არა გართობა, ფუფუნება, დიდება და წამება». ემირი ნიზამ-ად-დინი გამოჩენილი პიროვნება იყო შირვანშაჰების სასახლის კარზე. ისტორიკოს სარე აშურბეილის თანახმად, ნიზამ-ად-დინი ემირ ხაჯი მსხვილი ფეოდალი ყოფილა, რომელიც ამირჯანის დასახლებას ფლობდა და, შესაბამისად, დასახელებაც მისი სახელის პატივსაცემად ერქვა. მისი მამა ფახრ-ად-დინი, რომლის სახელიც ამოტვიფრულია წარწერებში, ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა საზოგადოებაში და მსხვილი ფეოდალი იყო, რაზეც მოწმობს მასთან მიმართებაში გაკეთებული ეპითეტი «უდიდესი განმგებელი».

ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი XX საუკუნის დასაწყისში გარემონტდა. ამ დროს მეჩეთის დასავლეთ ნაწილში მდებარე აივნის ცენტრში მოეწყო ოთხი სვეტით გამაგრებული გასასვლელი პორტალი. კარების თავზე კი არის კიტაბე არაბულ ენაზე გაკეთებული წარწერით: «ეს პორტალი ააშენა ჰაჯი ხალაფმა, რიზვანის შვილმა». ამჟამად, მეჩეთი დაკეტილია და დაცულია სახელმწიფოს მიერ.

Nizameddin Mosque in Amirjan11.jpg|
Nizameddin Mosque in Amirjan3.jpg|
Nizameddin Mosque in Amirjan9.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
Malwarebytes (ანტივირუსი)

**Malwarebytes** — ანტივირუსი, რომელიც შექმნიალია Malwarebytes Inc.-ის მიერ. გამოვიდა 2006 წელს. დღეს თარგმნილია 30 ენაზე და ფართოდ გამოიყენება მთელ მსოფლიოში. გამოიყენება Microsoft Windows, macOS, Chrome OS, Android-სა და iOS-ის ოპერატიულ სისტემებზე, პოულობს და შლის ვირუსებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ანტივირუსული პროგრამები
კუიურგაზი

**კუიურგაზი** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 189 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 34 კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
კირნან შიპკა

**კირნან ბრენანი შიპკა** (, დ. 10 ნოემბერი, 1999, ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია სერიალ „Mad Men“-სა და Netflix-ის საშინელებათა ჟანრის სატელევიზიო სერიალ „საბრინას შემაძრწუნებელ თავგადასავალში“ ნათამაშები როლებით. მისი სამსახიობო კარიერა 2006 წელს სერიალ „Monk“-ში შესრულებული ეპიზოდური როლით დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაიათის ციხესიმაგრე

**ბაიათის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე აზერბაიჯანში, ტერტერის რაიონის სოფელ კებირლიში. ყარაბაღის სახანოს პირველი ციხესიმაგრე და დედაქალაქი დაარსდა ნადირ-შაჰის კარზე მომსახურე პანახ ალი-ხანის მიერ, რომელიც სასახლიდან გაქცევის შემდეგ იმალებოდა შეკში და შირვანში. მოგვიანებით პანახ ალი-ხანი დაინიშნა ადილ-შაჰად ყარაბაღის ხანად, სადაც ის მართავდა 1748—1751 წლებში.როდესაც პანახი ყარაბაღად აღიარეს, ახალ მმართველობას გაუჩნდა ხელისუფლების მდგრადობისა და მრავალრიცხოვანი მტრებისაგან თავდაცვის პრობლემა, ამიტომ უკვე 1745 წელს ის შეუდგა ბაიათის ციხესიმაგრის მშენებლობას კებირლინის მაგალში. მოკლე დროში აიგო კედლები, ამოითხარა ორმოები, აშენდა ბაზარი, აბანო და მეჩეთი. ციხეში მან გადაასახლა თავისი და თავისი ნათესავების ოჯახები და გამოჩენილი ადამიანები ილატიიდან. მათ გარდა ბაიათის ციხეში გადავიდა და დასახლდა როგორც შორიახლოს, ისე თავრიზის ვილაიეთსა და არდებალში მდებარე მოსახლეობის, განსაკუთრებით ხელოსნების, დიდი ნაწილი.

პანახ ალი-ხანის ძლევამოსილებისა და დამოუკიდებლობის გაზრდის შესაძლებლობით დაშინებული, მეზობელ ტერიტორიაზე განლაგებული შაქისა და შირვანის სახანოს მმართველმა, ჰაჯი ჩელებმა შეკრიბა მრავალრიცხოვანი ჯარი და ბაიათის ციხეს ალყა შემოარტყა. მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ ის ალყას დიდხანს არტყამდა,  ჰაჯი ჩელებმა მაინც ვერ მოახერხა ციხესიმაგრის აღება. ალყაში მოქცეულთა მიერ წარმოებული მუდმივი პარტიზანული ბრძოლებისა და მოულოდნელი დარტყმების შედეგად ჰაჯი ჩელები იძულებული გახდა ,ალყა მოეხსნა და თავის სამფლობელოში დაბრუნებულიყო.

ალყის დასრულების შემდეგ პანახ ხანის ძალაუფლება კიდევ უფრო განმტკიცდა და ამჯერად მან უკვე სომეხი მელიქების საკუთარი მმართველობის ქვეშ მოქცევა გადაწყვიტა. ბაიათის ციხეში გადასვლის მეხუთე წლისთავზე მიღებულ იქნა უსაფრთხოების ნორმებისათვის შეუთავსებელი გადაწყვეტილება – აქვე აშენებულიყო მუდმივი ქალაქი, ვინაიდან ციხე მრავალრიცხოვანი მტრების გარემოცვაში იმყოფებოდა. ამიტომაც ციხისათვის შერჩეულ იქნა ისეთი ადგილი, რომელიც კავშირში იქნებოდა ყარაბაღის მთებთან, იმისათვის რომ მტერთან უეცარი შეჯახებისას შესაძლებელი ყოფილიყო საქონლისა და ქონების მტრისაგან გადარჩენის და გაუვალ მთებში გახიზვნის საშუალება. 1751 წლის 20 ნოემბერს შახბულაგის სათავესთან დაიწყო ახალი ციხესიმაგრის მშენებლობა და უკვე 1752 წლის 7 ნოემბერს, ხანი თავის ოჯახთან და დაახლოებულ პირებთან ერთად აქ დამკვიდრდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
Karabiner 98k

**Karabiner 98 kurz** („კარაბინი 98 მოკლე“) — გერმანული მაუზერის შაშხანა ხელით გადასატენი გრძივმოძრავი საკეტით, რომელიც იყენებს 7.92×57მმ მაუზერის ვაზნებს. გვხვდება სხვადასხვა აბრევიატურებით, როგორიცაა: **Karabiner 98k**, **Kar98k** ან **K98k**. 1935 წლის 21 ივნისს ვერმახტმა ის შეიარაღებაში მიიღო. მიუხედავად მოგვიანებით ნახევრად და სრულად ავტომატური შაშხანების გამოშვებისა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, Karabiner 98k მაინც დარჩა ყველაზე გამოყენებად და გავრცელებულ იარაღად გერმანელ ჯარისკაცებს შორის 1945 წლამდე, ომის დასრულებამდე. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისას ამ შაშხანის მილიონობით ეგზემპლარი საბჭოელებმა ჩაიგდეს ხელში და შემდგომ, ცივი ომის პერიოდში, მრავალ პროსაბჭოთა ქვეყანას გაუგზავნეს ის სამხედრო დახმარების სახით. Karabiner 98k დღესაც განაგრძობს სხვადასხვა შეიარაღებულ კონფლიქტში გამოჩენას.

## ლიტერატურა 
* Bishop, Chris (1998). *The Encyclopedia of Weapons of World War II*. New York: MetroBooks. p. 216.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://www.rifleshootermag.com/editorial/20th-century-german-military-arms/83390
* https://archive.org/details/GermanInfantryWeapons/page/n35/mode/2up?view=theater

კატეგორია:ცეცხლსასროლი იარაღები
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
ზმნიზედა

**ზმნიზედა**, *ზმნისართი* — სრული მნიშვნელობის მქონე უცვლელი მეტყველების ნაწილი, რომელიც, ჩვეულებრივ, ზმნას ახლავს და გვიჩვენებს, თუ სად, როდის, როგორ, რატომ ან რისთვის ხდება მოქმედება.

წინადადებაში ზმნიზედა ძირითადად ზმნას ახლავს, მაგალითად, სამი ზმნიზედა ახლავს ზმნას ამ წინადადებაში: გუშინ იქ ძალიან ცხელოდა. პირველი ზმნიზედა აღნიშნავს, თუ როდის ცხელოდა, მეორე - სად ცხელოდა, მესამე - როგორ ცხელოდა. იშვიათად ზმნიზედა შეიძლება ახლდეს ზედსართავ სახელსა და თვით ზმნიზედასაც: ოდნავ წითელი, ძალიან თეთრი, ძალიან შორს.

## ზმნიზედები შინაარსის მიხედვით
ზმნიზედა ფორმაუცვლელი მეტყველების ნაწილია. თავად სახელწოდება „ზმნის ზედა“ მიგვანიშნებს, რომ ის ერთვის ზმნას და განსაზღვრავს ზმნით გადმოცემული მოქმედების დროს, ადგილს, მიზეზს, მიზანსა და სხვა. ამდენად, შინაარსის მიხედვით გამოყოფენ ზმნიზედის შემდეგ სახეებს:

* ადგილის – პასუხობს კითხვაზე: სად? საიდან? საითკენ? საით? სადამდე? გვიჩვენებს ზმნით გადმოცემული მოქმედების ადგილს, მაგ.: აქ, მაღლა, ზევით.
* დროის – პასუხობს კითხვაზე: როდის? როდიდან? როდემდე? რა დროიდან? გვიჩვენებს ზმნით გადმოცემული მოქმედების დროს, მაგ: გუშინ, დღეს, ხვალ.
* ვითარების – პასუხობს კითხვაზე: როგორ? რანაირად? გვიჩვენებს ზმნით გადმოცემული მოქმედების ვითარებას, მაგ.: კარგად, ლამაზად, უკეთესად.
* მიზეზის – პასუხობს კითხვაზე რატომ? მაგ.: ამიტომ, მაგიტომ.
* მიზნის – პასუხობს კითხვაზე რისთვის? მაგ.: ამისთვის, იმისთვის.
* კითხვითი – კითხვითი ზმნიზედებია, მაგ.: სად? როდის? რატომ?
* მიმართებითი – კითხვით ზმნიზედას + -ც ნაწილაკი, მაგ.: სადაც, როდესაც.
* განუსაზღვრელობითი – განუსაზღვრელობითი ზმნიზედებია, მაგ.: სადღაც, სადმე, ოდესღაც.
* ჯერობის – პასუხობს კითხვაზე რამდენჯერ? მაგ.: ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ.
* უარყოფითი – უარყოფითი ზმნიზედებია, მაგ.: არსად, ვერსად, არასდროს.

ფორმის მიხედვით, ქართულში გამოყოფენ პირველად და ნაწარმოებ (წარმოქმნილი) ზმნიზედებს. ზმნიზედათა საწარმოებლად ენა იყენებს რამდენიმე საშუალებას: კომპოზიციას, ბრუნვის ნიშნების, თანდებულებისა და ნაწილაკების დართვას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ზმნიზედა — ბიბლიოვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:მეტყველების ნაწილები
წინდებული

**წინდებული** — დამხმარე მორფოლოგიური ელემენტი, რომელიც წინ უძღვის (ან წინ მიერთვის) სახელს და მართავს მას ბრუნვაში. გამოხატავს ან აზუსტებს მდებარეობას, მიმართულებას, დანიშნულებას, თანაობას და ა. შ.

ქართულ ენაში წინდებული იშვიათია: „*შუა* ძოწსა და აყიყსა სჭვირს მარგალიტი ტყუბები“.

უპირატესად გამოიყენება მყარ გამოთქმებში: *გარდა* ამისა, *ნაცვლად* ამისა, *მიუხედავა* ამისა (შედარებისთვის: ამის გარდა, ამის ნაცვლად, ამის მიუხედავად). გარდა, ნაცვლად, მიუხედავად ფორმები წინდებულის ფუნქციითაა გამოყენებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეტყველების ნაწილები
თანდებული

**თანდებული** — მეტყველების უცვლელი ნაწილი, რომელიც დაერთვის სახელს და მართავს მას რომელიმე ბრუნვაში, აღნიშნავს საგნის მდგომარეობას, მიმართულებას და სხვა.

თანდებული მხოლოდ სახელს ახლავს. გარდა ამისა, თუკი ნაწილაკი სახელის ნებისმიერი ბრუნვის ფორმას შეიძლება დაერთოს, თანდებული ერთ (ან ორ) კონკრეტულ ბრუნვასთან იხმარება: მაგალითად, -ვით და –გან ორ ბრუნვასთან გვხვდება; დანარჩენი თანდებულები მხოლოდ რომელიმე ერთ ბრუნვას დაერთვის:

ბრუნვების თანდებულები:
* სახელობითი -ვით
* მიცემითი -ვით, -თან, -ზე –ში
* ნათესაობითი -თვის, -გან, -კენ, -ებრ,-თანავე, -გამო, 
* მოქმედებითი -ურთ, -გან (-ით-გან -> -იდან)
* ვითარებითი -მდე (-მდის)

## რესურსები ინტერნეტში
*თანდებული — ice.ge 

კატეგორია:მეტყველების ნაწილები