იოჰან კრეიფი

**ჰენდრიკ იოჰანეს კრეიფი** ( ; დ. 25 აპრილი, 1947, ამსტერდამი, ნიდერლანდები, — გ. 24 მარტი, 2016, ბარსელონა, ესპანეთი) — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 3-გზის ოქროს ბურთის მფლობელი (1971, 1973, 1974).

საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ჰოლანდიურ „აიაქსში“, სადაც 8-ჯერ გახდა ჰოლანდიის ჩემპიონი, 3-ჯერ კი ევროპის ჩემპიონთა თასი მოიგო. 1973 წელს გადავიდა ესპანურ „ბარსელონაში“ და სადებიუტო სეზონშივე ესპანეთის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. 1984 წელს, სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ, კრეიფი მწვრთნელი გახდა და წარმატებები მოიპოვა „აიაქსსა“ და „ბარსელონაში“ მუშაობით.

1999 წელს, ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის (IFFHS) ვერსიით, კრეიფი საუკუნის ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა, ხოლო საუკუნის მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელის გამოკითხვაში მეორე ადგილზე გავიდა პელეს შემდეგ.

იოჰან კრეიფი მიიჩნევა მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად. მისი ლიდერობით ნიდერლანდების ნაკრები გავიდა 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. ასევე მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად ფეხბურთის ისტორიაში. მისმა საფეხბურთო ფილოსოფიამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ცნობილ მწვრთნელებზე.

## საკლუბო კარიერა 
### აიაქსი 
იოჰან კრეიფი „აიაქსის“ აკადემიაში 10 წლის ასაკში შევიდა. წარმატებით თამაშობდა ბეისბოლსა და ფეხბურთს, ვიდრე 15 წლის ასაკში კლუბის ბეისბოლის სექცია არ მიატოვა და მხოლოდ ფეხბურთზე არ გადაერთო. ძირითად გუნდში მისი დებიუტი 1964 წლის 15 ნოემბერს შედგა, ჰოლანდიის ჩემპიონატის მატჩში გვავ-ის წინააღმდეგ (1-3); თავისი გუნდის რიგებში ერთადერთი გოლი სწორედ კრეიფმა გაიტანა. 1965-66 წლების სეზონი იოჰანმა შთამბეჭდავად ჩაატარა: მოიგო ჰოლანდიის ჩემპიონატი, ყველა ტურნირზე ერთად კი 23-ჯერ ითამაშა და 25 გოლი გაიტანა. 1966-67 წლების სეზონში გაიფორმა პირველი „დუბლი“: ჰოლანდიის ჩემპიონატი და თასი მოიგო. „აიაქსმა“ ასევე მოიგო ჰოლანდიის თასი, რომლის ფინალში „ადო დენ ჰააგი“ დაამარცხა (3-2), — კრეიფმა ერთი გოლი გაიტანა. იოჰანმა ჰოლანდიის ჩემპიონატი საუკეთესო ბომბარდირად დაასრულა 25 გოლით, გუნდი კი ჩემპიონი გახდა. 1972 წლის შემოდგომაზე „აიაქსმა“ საკონტინენტთაშორისო თასიც მოიგო არგენტინული „ინდეპენდიენტეს“ ძლევით. მომდევნო წლის იანვარში კრეიფი გუნდს უეფა-ს სუპერთასის მოგებაშიც დაეხმარა.

1972-73 წლებში „აიაქსმა“ კიდევ ერთხელ მოიგო ევროპის ჩემპიონთა თასი, რომლის ფინალში იტალიური „იუვენტუსი“ დაამარცხა (1-0).

პირველივე სეზონში კლუბს ესპანეთის ჩემპიონატის მოგებაში დაეხმარა. ჩემპიონატის ერთ-ერთ მატჩში „ბარსელონამ“ თავისი პრინციპული მეტოქე მადრიდის „რეალი“ სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე 5-0 დაამარცხა. 1973 და 1974 წლებში კრეიფი კვლავ დაასახელეს ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად.

### შტატებიდან ლევანტემდე 
1979 წელს, 32 წლის ასაკში, კრეიფმა კონტრაქტი გააფორმა აშშ-ის კლუბ „ლონ-ანჯელეს აცტეკსთან“. აქ იოჰანმა მხოლოდ ერთი სეზონი დაჰყო, რის შემდეგაც 1 წლით „ვაშინგტონ დიპლომატსს“ შეუერთდა. 1981 წლის მარტში იოჰანი პირველად გამოვიდა მინდორზე „ლევანტეს“ მაისურით. ტრავმიანობამ და გუნდის ხელმძღვანელებთან უთანხმოებამ უარყოფითი გავლენა მოახდინა მის სათამაშო ფორმაზე. „ლევანტეში“ კრეიფმა მხოლოდ 10 მატჩი ჩაატარა და 2 გოლი გაიტანა.

### დაბრუნება ჰოლანდიაში 
1981 წლის დეკემბერში კრუფი „აიაქსში“ დაბრუნდა. 6 დეკემბერს, „ჰარლემთან“ მოგებულ შეხვედრაში (4-1) იოჰანმა პირველი გოლი გაიტანა დაბრუნების შემდეგ.

1981-82 და 1982-83 წლებში კრეიფმა გუნდთან ერთად ჰოლანდიის ჩემპიონატი მოიგო. 1983 წელს „დუბლიც“ შეასრულა ქვეყნის თასის მოგებით.

1982-83 წლების სეზონის დასრულებისას, „აიაქსის“ ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა კრეიფისათვის ახალი კონტრაქტი აღარ შეეთავაზებინა. ამან იოჰანი გააღიზიანა და გადაწყვიტა თავისი კარიერა „აიაქსის“ უპრინციპულესი მეტოქისთვის, „ფეიენორდისთვის“ დაეკავშირებინა. როტერდამულ გუნდში ჩატარებული სეზონი წარმატებული გამოდგა. გუნდთან ერთად მოიგო ჰოლანდიის ჩემპიონატი და თასი და კარიერის უკანასკნელი „დუბლი“ შეასრულა.

## სანაკრებო კარიერა 
მინი|290პქ|მარჯვნივ|კრეიფი გერმანელთა საჯარიმოში იჭრება მატჩის პირველ წუთზე (1974 წლის ფინალი)
1974 წელს კრეიფი მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოვიდა ნიდერლანდებთან ერთად, რომელიც იმხანად მსოფლიო ფეხბურთში „ტოტალურ ფეხბურთს“ ნერგავდა. მწვრთნელ რინუს მიხელსისა და კაპიტან კრეიფის ლიდერობით, გუნდი ჩემპიონატის ფინალში გავიდა, გზაზე კი არგენტინა (4-0), აღმოსავლეთ გერმანია (2-0), ბრაზილია (2-0) და სხვები ჩამოიშორა. მეორე ტაიმში ჰოლანდიელებმა შეტევა გააძლიერეს, თუმცა თამაშის გადარჩენა ვეღარ მოახერხეს.

კრეიფმა სანაკრებო კარიერა 1977 ოქტომბერში დაასრულა. მათ იმავე წლის სუპერთასის მატჩში მონაწილეობის მიღების უფლება მოიპოვეს, თუმცა ევროპის ჩემპიონ მილანთან ორი მატჩის ჯამში დამარცხდნენ. კრეიფის ხელმძღვანელობით, თასების მფლობელთა თასის ფინალში გასვლა ბარსელონამ 1991 წელსაც შეძლო, თუმცა იქ უკვე ინგლისურ მანჩესტერ იუნაიტედთან დამარცხდა (1–2). სამაგიეროდ წარმატებული აღმოჩნდა მომდევნო 1992 წელი: ესპანეთში გაჩემპიონობის შემდეგ, კრეიფის გუნდი ჩაება ევროპის ჩემპიონთა თასის გათამაშებაში. პლეი-ოფის 2-მატჩიან დუელებში დაამარცხა გერმანული ჰანზა, კაიზერსლაუტერნი, ქვეჯგუფში აჯობა პრაღის სპარტას, ბენფიკასა და კიევის დინამოს და ფინალში გავიდა. 1992 წლის 20 მაისს, ლონდონის უემბლის სტადიონზე კრეიფის დამოძღვრილი გუნდი სამპდორიას შეხვდა, ისევე როგორც 3 წლით ადრე თასების მფლობელთა თასის ფინალში. მატჩის ძირითადი დრო ფრედ, 0–0, დასრულდა, დამატებით დროში კი რონალდ კუმანმა ერთადერთი გოლი გაიტანა და ბარსელონას პირველად მოუტანა ევროპის ჩემპიონის ტიტული. 1993 წლის თებერვალში გუნდმა მოიგო უეფა-ს სუპერთასიც.

1994-1996 წლებში იოჰანის გუნდი წარუმატებლად გამოვიდა როგორც შიდა, ასევე ევროპულ არენაზეც. ურთიერთობა გაუფუჭდა გუნდის პრეზიდენტ ხოსეპ ლუის ნუნიესთანაც და 1996 წელს მწვრთნელის პოსტიდან დაითხოვეს.

11 მოგებული ტიტულით, კრეიფი ბარსელონის ყველაზე წარმატებული მწვრთნელი გახდა ისტორიაში. მოგვიანებით, ნიდერლანდელის მაჩვენებელი პეპ გვარდიოლამ გააუმჯობესა, რომელმაც 2008-2012 წლებში 14 ტიტული მოიგო.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები 
### საკლუბო 
 **აიაქსი**:
* ჰოლანდიის ჩემპიონი: 1965-1966, 1966-1967, 1967-1968, 1969-1970, 1971-1972, 1972-1973, 1981-1982, 1982-1983
* ჰოლანდიის თასის მფლობელი 1966-1967, 1969-1970, 1970-1971, 1971-1972, 1982-1983
* ჩემპიონთა თასის მფოლბელი: 1970-1971, 1971-1972, 1972-1973
* ევროპის სუპერთასის მფლობელი: 1972
* საკონტინეტთაშორისო თასის მფლობელი: 1972

 **ბარსელონა**:
* ესპანეთი ჩემპიონი: 1973-1974.
* ესპანეთის თასის მფლობელი: 1977-1978.

 **ფეინოორდი**:
* ჰოლანდიის ჩემპიონი: 1983-1984
* ჰოლანდიის თასის მფლობელი 1983-1984

### სანაკრებო 
* მსოფლიო ჩემპიონატი 1974: ვერცხლის მედალოსანი
* ევროპის ჩემპიონატი 1976: ბრინჯაოს მედალოსანი

### ინდივიდუალური 
* ოქროს ბურთის მფლობელი (3): 1971, 1973, 1974
* ჰოლანდიის ხუთგზის საუკეთესო ფეხბურთელი 1966-1967, 1967-1968, 1968-1969, 1970-1971, 1983-1984
* ჰოლანდიის ჩემპიონატის ორგზის საუკეთესო ბომბარდირი: 1966-1967 (33 გოლი), 1971-1972 (25 გოლი)
* 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელი
* ნარინჯისფერი ორდენის მფლობელი
* XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999 
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004

### სამწვრთნელო 
 **აიაქსი**:
* ჰოლანდიის თასის მფლობელი: 1985-1986, 1986-1987
* თასების მფლობელთა თასის მფლობელი: 1986-1987

 **ბარსელონა**:
* ესპანეთის ჩემპიონი: 1990-1991, 1991-1992, 1992-1993, 1993-1994
* ესპანეთის თასის მფლობელი: 1989-1990
* თასების მფლობელთა თასის მფლობელი: 1988-1989
* ჩემპიონთა თასის მფლობელი: 1991-1992
* ევროპის სუპერთასის მფლობელი: 1992

## პერიოდიკა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* იოჰან კრეიფის ბიოგრაფია უეფა-ს საიტზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლევანტეს ფეხბურთელები
კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის მწვრთნელები
კატეგორია:ბარსელონის მწვრთნელები
კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:1976 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები