open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანდრო ჭილაია

**ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია** (დ. 3 ივნისი 1903, სოფ. ნახუნავო, მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 მარტი, 1973) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1966).
## ბიოგრაფია 
ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია დაიბადა  1903  წლის 3 ივნისს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახუნავოში. დაწყებითი განათლება თავის სოფელში მიიღო. ხოლო საშუალო სკოლა დაამთავრა გეგეჭკორში. 1926 წელს მას ნიშნავენ მასწავლებლად მანგლისში. 1930 წელს, როგორც წარჩინებული მასწავლებელი, მივლინებულ იქნა თბილისში, უმაღლესი განათლების მისაღებად.

1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მუშაობდა ლექტორად, ჯერ მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1940 წელს დაიწყო ლექციების კურსის კითხვა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში  და სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა.

1941-1945 წლების  განმავლობაში  ანდრო ჭილაია  ხელმძღვანელობდა დაუსწრებელ სწავლებას ფილოლოგიის ფაკულტეტზე როგორც დეკანი. 1945-1950 წლებში მას ეკავა პრორექტორის თანამდებობა.

მან ლიტერატურის თეორიის მრავალი საკითხი გაარკვია ქართველ მწერალთა შემოქმედებითი პრაქტიკის მიხედვით, როგორც პედაგოგი იგი მონაწილე იყო სახელმძღვანელოთა შედგენისა. უმაღლესი და საშუალო სკოლების პროგრამების დამუშავებისა. ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის მიერ მომზადებული ორტომიანი სახელმძღვანელოსი.

მისი ნაშრომი გიორგი წერეთლის საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა და მხატვრული შემოქმედების შესახებ გამოიცა ორჯერ 1964 და 1967 წლებში მნიშვნელოვანია მისი „ლიტერატურათმცოდნეობის ძირითადი ცნებები“ (1971).

ჭილაია გარდაიცვალა  1973 წ. 7 მარტს.

## ლიტერატურა 
## ბიბლიოგრაფია
* ა. ჭილაია, გიორგი წერეთელი: შემოქმედების გზა, თბ., ცოდნა, 1964
* ა. ჭილაია, გიორგი წერეთელი: ცხოვრება და შემოქმედება (მე-2 შევს. გამოც.), თბ., განათლება, 1967
* ა. ჭილაია, ლიტერატურისმცოდნეობის ძირითადი ცნებები, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1971
* ა. ჭილაია, ლიტერატურათმცოდნეობის ცნებები, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1984
## რესურსები ინტერნეტში 
*ანდრო ჭილაია
 

კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული  3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1903
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები 
ა
ილია ფანცულაია

**ილია სიმონის ძე ფანცულაია (ათონელი)** (გარდ. XX ს–ის 30–იან წ.) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირი, მღვდელმონაზონი. 

საქართველოში მოღვაწეობამდე იგი წლების მანძილზე ათონის მთაზე, ივერონის მახლობლად მდებარე ელია წინასწარმეტყველის „კელიაში“ ცხოვრობდა. 1920 წელს სხვა ქართველ ბერებთან ერთად მასაც მოუხდა ათონიდან სამშობლოში დაბრუნება. 1922–1924 წლებში იყო ბეთანიის მონასტრის წინამძღვარი. 1924 წელს მან წინამძღვრობა გადააბარა, მღვდელმონაზონ იოანეს (მაისურაძე), თვითონ კი მანგლისის ახალსოფელში გადავიდა საცხოვრებლად. 

მღვდელომონაზონი ილია მხარს უჭერდა ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ანტისაბჭოთა ამბოხებულებს და თვით ქაქუცას სულიერი მოძღვარი იყო. მას შემდეგ, რაც ქაქუცა ჩოლოყაშვილმა დატოვა საქართველო, ილია ფანცულაია იმყოფებოდა ძებნაში, რის გამოც იძულებული იყო დამალულიყო. მოგვიანებით (30-იან წლებში), მღვდელმონაზონი ილია, დააპატიმრეს და დახვრიტეს კომუნისტებმა.

მღვდელმონაზონმა ილიამ ქართველებისგან დაცარიელებული ათონის ივერთა მონასტრიდან საქართველოში ჩამოიტანა რამდენიმე  ქართული ხელნაწერი (A.-110, A.-1103, A.-1104, A.-1105). ცნობილია და გამოქვეყნებულია მისი მიმოწერა მოსე ჯანაშვილთან ამ ხელნაწერების გარშემო.

## ლიტერატურა
* არქიმანდრიტი ლაზარე აბაშიძე, ბეთანია – „სახლი სიგლახაკისა“, თბ., 2002 წ.
* გაზეთი „საპატრიარქოს უწყებანი“ № 35 (243), 2003 წ.
* ილია (ათონელი) ფანცულაია, ლიტერატურის მატიანე, თბ., 1985-1986, გვ.164-168 (წერილები მოსე ჯანაშვილისადმი, მის მიერ საქართველოში ჩამოტანილ XI ს–ის პერგამენტზე ნაწერ ხელნაწერის შესახებ)

## რესურსები ინტერნეტში
* ბეთანიელი ბერები
* ბეთანიის მონასტერი

კატეგორია:ქართველი ბერები
აბერდინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**აბერდინი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აბერდინი — ქალაქი შოტლანდიაში;
* აბერდინი — ქალაქი მერილენდის შტატში, აშშ;
* აბერდინი — შოტლანდიის საფეხბურთო კლუბი.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გიონი

thumb|300px|right|გიონის არხი სირაკარა. მოპირდაპირე მხარეზე განთავსებულია ო-ტიაია
thumb|300px|right|გიონის რესტორნები

**გიონი** (祇園) — იაპონიის ქალაქ კიოტოს ერთ-ერთი უბანი. იგი შეიქმნა შუა საუკუნეებში იასაკას ტაძრამდე მიმავალი პილიგრიმების საჭიროებების დასაკმატოფილებლად, მაგრამ დღეს იგი ცნობილია როგორც გეიშების სამუშაოსა და ცხოვრების უბანი.

გიონში განთავსებულია ორი ჰანამატი — გეიშების საცხოვრებელი და სამუშაო რაიობები — *გიონ კობუ* (祇園甲部) და *გიონ ჰიგასი*(祇園東). გიონი რჩება კონსერვატიულ ადგილად, სადაც შეიძლება ხელუხლებელი ტრადიციული კულტურის ხილვა.

რაიონის ნაწილი გამოცხადებულია იაპონიის ეროვნულ საგანძურად და შემუშავდა მისი აღდგენის გეგმა, რომლის თანახმადაც ყველაფერი, რაც შეესაბამება გიონის ტრადიციულ არქიტექტურას ჩავა მიწის ქვეშ.

გიონში შემორჩა მრავალი ძველი სახლი (მატტია), რომელთა ნაწილი არის ჩაის სახლები - ო-ტია.

ხშირად გიონს არასწორად მიიჩნევენ „წითელი ფარნების ქუჩად“, რაც არასწორია. „წითელი ფარნების ქუჩა“ კიოტოში არის ყბანი სიმაბარა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰანამატი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:გეიშები
კატეგორია:კიოტო
CH-47 Chinook

**Boeing CH-47 Chinook** — მძიმე ტვირთმზიდი შვეულმფრენი ორ ძრავიანი როტორთა ტანდემით. მისი მაქსიმალური სიჩქარით 315 კილომეტრი/საათში იყო ყველაზე სწრაფი მისი თანამედროვე (1960-იანი წლების) შვეულმფრენებს შორის. იგი ერთ-ერთია იმ ეპოქის მცირერიცხოვანი თვითმფრინავებიდან C-130-სა და UH-1 'Huey'-სთან ერთად, რომელიც კვლავაც იწარმოება და აქტიურად მოიხმარება. დღეისათვის გამოშვებულია 1 179-ზე მეტი ეგზემპლარი. მისი ძირითადი ფუნქციებია ჯარისა და არტილერიის გადაადგილება და მათი მიწოდება ბრძოლის ველზე. ამ შვეულმფრენის სამხედრო ვერსიებს შეუძლიათ დასხდნენ წყალზეც.

Chinook დააპროექტა და თავდაპირველად აწარმოებდა Boeing Vertol ადრეულ 1960-იანებში. შვეულმფრენს ამჟამად აწარმოებს Boeing Integrated Defense Systems. Chinook-ებს იყენებს კიდევ 16 ქვეყანა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ქვეყანა იყენებს უფრო დიდ შვეულმფრენებს, როგორიცაა რუსული Ми-26, Chinook რჩება ერთ ერთ ყველაზე მძიმე ტვირთმზიდავ შვეულმფრენად, რომელსაც იყენებენ მისი უდიდესი ოპერატორები - აშშ-ის არმია და სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბრძოლო შვეულმფრენები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში

2018 წლის მონაცემებით იაპონიაში **იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის** 22 ძეგლია.

## სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1092 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 2 % იაპონიის ძეგლებია.

მათ შორის:
* 18 კულტურული ობიექტი
* 4  ბუნების ძეგლი

4 კულტურული ობიექტი აღიარებულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი i).

## ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 

## კანდიდატების სია 
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატების სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 

## რესურსები ინტერნეტში
* იუნესკოს ოფიციალური საიტი. იაპონიის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია
* იაპონიის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საიტების კატალოგი

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
იაპონია
აცინანანის ტროპიკული ტყე

**აცინანანის ტროპიკული ტყე** – მადაგასკარის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი 2007 წლიდან.  შედგება 13 სპეციფიკური ტერიტორიისა და მადაგასკარის აღმოსავლეთით მდებარე 6 ეროვნულ პარკს. ეს პარკებია:

# მაროჯეჯის ეროვნული პარკი
# მასოალის ეროვნული პარკი
# ზაჰამენის ეროვნული პარკი
# რანომაფანის ეროვნული პარკი
# ანდრინგიტრის ეროვნული პარკი
# ანდოჰაჰელის ეროვნული პარკი

2010 წლის იუნესკოს 34-ე სესიაზე აცინანანის ტროპიკული ტყე შეიტანეს საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში ნადირობის შედეგად ლემურების გადაშენების გზაზე დაყენების გამო. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* UNESCO პარკის აღწერა
* Rainforests of the Atsinanana – მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მადაგასკარში
იესეს ხე

, საფრანგეთი. 1145 წ.]]
**იესეს ხე**  აღნიშნავს ძველი აღთქმის პირველმღვდელმთავართა, წინასწარმეტყველთა და წმინდანთა წარმომავლობას იესესგან და მისი ძე დავით წინასწარმეტყველისგან მესიამდე - იესო ქრისტემდე. 

იესეს ხე პირველად მოხსენებულია ძველ აღთქმაში, წინასწარმეტყველ ესაიას წიგნში:

*”და გამოვიდეს კუერთხი ძირისაგან იესესსა და ყუავილი ძირისაგან აღმოჴდეს. და განისვენოს მის ზედა სულმან ღმრთისამან”* (ეს. 11:1).

ახალ აღთქმაში იესო ქრისტეს წარმომავლობას აღწერენ წმ. მათე და წმ. ლუკა მახარებლები. ლუკას სახარებაში მოცემულია იესო ქრისტეს გენეალოგია ადამიდან (ლუკ. 3:22) . მათე მახარებელი თავის სახარებაში იესო ქრისტეს წარმომავლობას აღწერს აბრაამიდან : 

*”წიგნი შობისა იესუ ქრისტესი, ძისა დავითისი, ძისა აბრაჰამისი”* (მათ.1:1).

იესეს ხე ქრისტიანულ ხელოვნებაში მრავალფეროვნად არის დამუშავებული და წარმოდგენილია როგორც იკონოგრაფიაში, ისე საეკლესიო ფრესკებზე, მოზაიკებზე და ბარელიეფებზე. 

File:England YorkMinster JesseTree c1170.JPG| იესეს ხე. იორკის ტაძარი, ინგლისი, 1150

File:Beauvais (60), église Saint-Étienne, baie n° 5 a.jpg| იესეს ხე. სენ-ეტიენის ეკლესია, საფრანგეთი, 1522-1524.

File:Jesse Tree Hove.jpg| იესეს ხე. ფრაგმენტი.  ყველაწმინდას ტაძარი, სასექსი, ინგლისი.

File:Worms Dom st peter tympanum 006.JPG| იესეს ხე. რელიეფი. წმ. პეტრეს საკათედრო ტაძარი, ვორმსი, გერმანია

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
მეისიო

**მეისიო**  ( ან **ოკიკო** ; დ. 9 იანვარი, 1624 — გ. 4 დეკემბერი, 1696) — იაპონიის 109-ე და მეშვიდე ქალი იმპერატორი. იმპერატორ გო-მიძუნოს მეორე ქალიშვილი. შვილები არ ჰყოლია. მისი სახელი მიღებულია წინამორბედი ორი ქალი-იმპერატორის, გემეის (707–715) და მისი ქალიშვილის გენსიოს (715–724) სახელების ბოლო მარცვლების შეერთების შედეგად. მთელი მისი იმერატორობის დროს ქვეყანას ფაქტობრივად მამამისი გო-მიძუნო მართავდა. 1943 წელს ტახტზე უარი თქვა თავისი უმცროსი ძმის გო-კომიოს სასარგებლოდ.

## ლიტერატურა 
* 
* Meyer, Eva-Maria. (1999). *Japans Kaiserhof in der Edo-Zeit: unter besonderer Berücksichtigung der Jahre 1846 bis 1867.*  Münster: LIT Verlag. 	10-ISBN 3-8258-3939-7, 13-ISBN 978-3-8258-3939-0; OCLC 42041594

კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1624
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1696
ილარიონ ახალი (VIII საუკუნე)

**ილარიონ ახალი** (გ. 754) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 28 მარტი, ახალი სტილით - 10 აპრილი.  

## ცხოვრება
ღირსი ილარიონ ახალი სიყრმითგან უფალს ემსახურებოდა და მრავალი წელი დაყუდებულად ცხოვრობდა. უბიწოებისა და სიწმიდისათვის ჯერ ხუცესად აკურთხეს, შემდეგ კი პელიკიტის მონასტრის იღუმენად (დარდანელის სრუტესთან). ღირსი ილარიონი უფლისაგან წინასწარჭვრეტისა და სასწაულთმოქმედების ნიჭით დაჯილდოვდა. მისი ლოცვით გვალვაში წვიმა მოდიოდა, ყანას საქონელი არ ეკარებოდა, მეთევზურთა ბადეები თევზით ივსებოდა. გარდა ამისა, იგი ავადმყოფებს კურნავდა და ბოროტ სულებს განასხმიდა.

754 წელს დიდ ხუთშაბათს პელიკიტის მონასტერს თავს დაესხა ხატმებრძოლი ლახანოდრაკონი, ლიტურღიისას შეიჭრა ტაძარში, შეაწყვეტინა მსახურება, წმიnდა ძღვენი მიწაზე დაყარა, 42 ბერი შეიპყრო, ეფესოში გაგზავნა და დაახრჩობინა. დარჩენილი ბერ-მონაზვნები სასტიკად ცემეს, წვერები ცეცხლით შეუტრუსეს, ზოგიერთი კი ცხვირისა და ყურების მოჭრით დაასახიჩრეს. ამ თავდასხმის დროს ხატთა თაყვანისცემისათვის მოწამეობრივად აღესრულა ღირსი ილარიონი.

ღირსმა ილარიონმა დაგვიტოვა თხზულებები, რომლებიც ძირითადად ზნეობრივ დარიგებებს შეიცავს.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:VIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 754
გო-საკურამატი

**გო-საკურამატი** (; დ. 23 სექტემბერი, 1740 — გ. 24 დეკემბერი, 1813) — იაპონიის 117-ე და მერვე, ბოლო, ქალი-იმპერატორი. იაპონიის ტახტს მართავდა 1762-1771 წწ. იგი იმპერატორ საკურამატის მეორე ქალიშვილი და იმპერატორ მომოძონოს უმცროსი დაა.

## ლიტერატურა 
* ფრანკ ბრინკლი. (1907). *A History of the Japanese People from the Earliest Times to the End of the Meiji Era.*  New York: Encyclopædia Britannica. OCLC 413099
* ჯონ უიტნი ჰალი (1988). *The Cambridge History of Japan,* Vol. 4. *Early Modern Japan.* Cambridge: Cambridge University Press. 10-ISBN 0-521-22355-5; 13-ISBN 978-0-521-22355-3; OCLC 489633115

კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1740
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1813
ჰიროსიმის მშვიდობის მემორიალი

**ჰიროსიმის მშვიდობის მემორიალი** () — დიდი მემორიალური პარკი იაპონიის ქალაქ ჰიროსიმის ცენტრში. ეძღვნება 1945 წლის ატომური დაბომბვის მსხვერპლთა ხსოვნას. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთის და ამერიკის შეერთებული შტატების ხელისუფლება პროტესტს გამოთქვამდა, 1996 წელს მემორიალი  იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hiroshima Atomic Bomb Dome
* Entry on 
* Official page
* Trade Promotion Hall
* Official UNESCO page

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
ტესიო

**ტესიო** ( *Teshio-gawa*) — მდინარე იაპონიაში, ჰოკაიდოს რეგიონში. მისი სიგრძე 256 კმ-ია და ის სიგრძით მეოთხე მდინარეა იაპონიაში. ერთვის იაპონიის ზღვას.

მდინარის სახელი მომდინარეობს აინუური ენის სიტყვიდან, რომელიც „თევზსაჭერ საგუბარს“ ნიშნავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Charm of Hokkaido: Teshio River

კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
ტოკატი (მდინარე)

**ტოკატი** (十勝川) — მდინარე იაპონიაში, ჰოკაიდოს რეგიონში. ერთვის წყნარ ოკეანეს. მისი სიგრძეა 156 კმ. აუზის ფართობი — 9 010 კმ².

კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
ილარიონ ახალი (IX საუკუნე)

**ილარიონ ახალი** (გ. 845) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე   არის ძველი სტილით 6 ივნისი, ახალი სტილით - 19 ივნისი.

## ცხოვრება
ღირსი ილარიონ ახალი ღვთისმოყვარე დიდებულების ოჯახში დაიბადა. მშობლები - პეტრე და თეოდოსია სათნოებაში წვრთნიდნენ შვილს და ღრმად განსწავლეს იგი წმინდა წერილში. თორმეტი წლის იყო წმინდა ილარიონი, როდესაც ბერად აღიკვეცა ისიხის მონასტერში ბიზანტიონის მახლობლად, იქიდან კი დალმატის მონასტერში გადავიდა, სადაც დიდი სქემა შეიმოსა და ღირსი გრიგოლ დეკაპოლელის (ხს. 3 დეკემბერს) მოწაფე გახდა. წმინდა მამა დიდ პატივს მიაგებდა თავის ღმერთშემოსილ თანამოსახელეს - ღირს ილარიონ დიდს (ხს. 3 ნოემბერს) და ცდილობდა მას მიმსგავსებოდა, ამიტომ უწოდეს ილარიონ ახალი. დალმატის მონასტერში წმინდანი მღვდლად აკურთხეს. იღუმენის გარდაცვალების შემდეგ, ძმებს სურდათ, მის ნაცვლად ღირსი ილარიონი აერჩიათ. მაგრამ, როდესაც ამის შესახებ ნეტარმა მამამ შეიტყო, ფარულად დატოვა იქაურობა და ბიზანტიონს მიაშურა.

მაშინ დალმატის მონასტრის ბერებმა წმინდა პატრიარქ ნიკიფორეს მიმართეს თხოვნით, ილარიონი მათ წინამძღვრად დაედგინა და მონასტერში დაებრუნებინა. პატრიარქის ბრძანება ღირსმა მამამ ღვთის ნებად ჩათვალა, მონასტერში დაბრუნდა და რვა წლის განმავლობაში მშვიდად განაგებდა სავანეს, მაგრამ 813 წელს ხატმბრძოლი იმპერატორის ლეონ სომეხის (813-820) გამეფებამ და მართლმადიდებელთა დევნის განახლებამ დაარღვია ძმების ცხოვრების ჩვეული რიტმი. ღირსმა ილარიონმა ხატების შეურაცხყოფაზე უარი განაცხადა და გაბედულად ამხილა იმპერატორი მწვალებლობაში, რისთვისაც მრავალი ტანჯვის დათმენა მოუხდა: იგი რამდენიმეჯერ ჩააგდეს საპყრობილეში. ცრუპატრიარქი თეოდოტი, რომელმაც განდევნილი ნიკიფორეს ტახტი დაიკავა, ცდილობდა წამებით გადაედრიკა წმინდა აღმსარებელი, მაგრამ ამაოდ. დალმატის მონასტრის ბერებს ისე ძალიან უყვარდათ მათი წინამძღვარი, ისე უნდოდათ მისი ნახვა, რომ ეახლნენ იმპერატორს და უთხრეს, რომ წმინდა ილარიონის გათავისუფლების შემთხვევაში ისინი იმპერატორის ნებას დაემორჩილებოდნენ. მაგრამ მონასტერში მოძღვართან ერთად დაბრუნებულები კვლავ ხატთა თაყვანისცემის წესის ერთგულებად დარჩნენ. განრისხებულმა ლეონ სომეხმა ისევ დაატუსაღა ღირსი ილარიონი.

უსჯულო იმპერატორი ვერ ასცდა ღვთის სასჯელს: იგი თავისმა მეომრებმა ტაძრის სწორედ იმ ადგილას აჩეხეს, საიდანაც პირველად წმინდა ხატი გადმოაგდო. ახალმა იმპერატორმა მიხეილ II-მ (820-829) გაათავისუფლა ღირსი ილარიონი და იგი განმარტოებულ კელიაში დაეყუდა. როდესაც ხატმებრძოლთაგან ნაწამები თეოდორე სტუდიელი (ხს. 24 ნოემბერს) მიიცვალა, ღირსმა მამამ იხილა, თუ როგორ აჰყავდათ ზეცად ანგელოზებს მისი სული. ხატმბრძოლი იმპერატორის თეოფილეს (829-842) დროს ღირსი ილარიონი კვლავ შეიპყრეს, სასტიკად სცემეს და კუნძულ ათუსიაზე გადაასახლეს.

თეოფილეს სიკვდილის შემდეგ წმიდა იმპერატორმა თეოდორამ (842-855) აღმსარებლები დააბრუნა გადასახლებიდან. წმინდა ილარიონიც დაუბრუნდა დალმატის მონასტერს, კვლავ მისი იღუმენი გახდა და მშვიდობით მიიცვალა 845 წელს.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 845
ტოდაი-ძი

მინი|მარჯვნივ|300პქ|ტოდაი-ძის ტაძრის მთავარი შენობა

**ტოდაი-ძი** () – ძველი ბუდისტური ტაძარი იაპონიის ქალაქ ნარაში.  ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.  ტაძარი წარმოადგენს ბუდისტური სკოლის კეგონის ტრადიციულ ცენტრს. იგი ითვლება მსოფლიოში ყველაზე დიდ ხის კონსტრუქციად.

## ისტორია 
იაპონიის ქალაქ ნარეში მდებარეობს “დიდი აღმოსავლეთის ტაძარი“, იაპონურად, ტოდაი-ძი. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი მცირე ფართობის მქონეა, ის ყველაზე წმინდა ადგილია მთელ იაპონიაში. აქ არის  ყველაზე დიდი ხის შენობა, რომლის შიგნითაც ბუდას უზარმაზარი ბრინჯაოს ქანდაკება დგას.

გიგანტური ხის შენობა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი. აღსანიშნავია, რომ ტაძარი დღემდე მოქმედია. იქ ისევ მოღვაწეობენ ბუდისტი ბერები და რიტუალებს ატარებენ. ტოდაი-ძი  მე-8 საუკუნეში ააშენეს. რა თქმა უნდა, ტაძარი თავისი პირვანდელი იერით არ შემორჩა. იყო შემთხვევები, როდესაც ის ბოლომდე დაიწვა. მიუხედავად იმისა, რომ იაპონელი არქიტექტორები ცდილობდნენ ტაძრის რეკონსტრუქციისას ყველაფერი სრული სიზუსტით აღედგინათ, ტაძარში უცვლელი მხოლოდ ბუდას ქანდაკება აღმოჩნდა. მე-8 საუკუნის შუა ხანებში იაპონიამ გადაიტანა ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე პერიოდი თავისი ისტორიის მანძილზე. მუდმივი ომები კლანებს შორის, სამურაები, რომლებიც ცდილობდნენ განემტკიცებინათ თავიანთი უფლებები და ტერიტორიები… ამ ყველაფერს თან ეპიდემიაც დაერთო.

743 წელს იპერატორმა სემუმ გადაწყვიტა, რომ ტაძრის მშენებლობა ქაოსს შეაჩერებდა. ხალხმა მას წინააღმდეგობა არ გაუწია. ტაძრის აშენებაში 2 180 000 ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა.

გრანდიოზული ხის ნაგებობის შემქმნელი კუნინაკა-ნო-მურაძი კიმიმაროა. სწორედ ის ხელმძღვანელობდა 15-მეტრიანი ქანდაკების აგებას. ტაძრის მშენებლობა 745 წელს დასრულდა, ხოლო ბუდას ქანდაკების- 751 წელს. ტოდაი-ძი იამატოს რაიონის მთავარ ტაძრად ითვლებოდა. ტაძარში ინახება ხელნაწერთა დიდი კოლექცია.

## საინტერესო ფაქტები 
ტაძარში ინახება ბუდას გიგანტური ბრინჯაოს ქანდაკება ვაიროჩანა, რომლის პარამეტრებია:

* სიმაღლე: 14.98 მ
* სახე: 5.33 მ
* თვალები: 1.02 მ
* ცხვირი: 0.5 მ
* ყურები: 2.54 მ
* სულ: 500 ტ

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
კატეგორია:იაპონიის ბუდისტური ტაძრები
ნარა (ქალაქი)

**ნარა** () — ქალაქი იაპონიაში. ნარის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კანსაის რეგიონში. ქალაქი ნარა იყო იაპონიის დედაქალაქი იაპონიის ისტორიის ნარის პერიოდში (710-784 წწ.). ქალაქი აშენდა ტანის პერიოდის ჩინეთის დედაქალაქ სიანის გეგმის მიხედვით. 

## ღირსშესანიშნაობები
ქალაქში მრავალი ისტორიული ძეგლია, რომელთა გამოც 1998 წელს ქალაქი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

* ბუდისტური ტაძრები
** ტოდაი-ძი ()  
** კოფუკუ-ძი ()  
** იაკუსი-ძი ()  
** ტოსიოდაი-ძი () 
** განგო-ძი ()  
** საიდაი-ძი ()  
* სინტოისტური ტაძრები
** კასუგა-ტაისია ()
* სხვა ღირსშესანიშნაობები
** იმპერატორის ჰეიძიოს სასახლე ()
** სიოსი-ინი () 
** ნარა-მატი
** ნარის პარკი ()

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ირინეოს ლიონელი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ირინეოს ლიონელი თანამედროვე გრავიურაზე
**ირინეოს ლიონელი** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 23 აგვისტო, ახალი სტილით - 5 სექტემბერი . 

## ცხოვრება
მღვდელმოწამე ირინეოს ლიონელი 130 წელს დაიბადა ქალაქ სმირნაში. აქვე მიიღო მან ბრწყინვალე განათლება: დაეუფლა პოეზიას, ფილოსოფიას, რიტორიკასა და სხვა მეცნიერებებს. ქრისტიანული მოძღვრების ჭეშმარიტებებში იგი მოციქულ იოანე ღვთისმეტყველის მოწაფემ, მღვდელმთავარმა პოლიკარპე სმირნელმა (ხს. 7 მარტს) განსწავლა. მანვე მონათლა ჭაბუკი, ხუცესად აკურთხა და გალიის ქალაქ ლუგდუნში (დღევანდელი ლიონი - საფრანგეთში) გაგზავნა მხცოვან მღვდელმთავარ პოთინესთან. მალე ირინეოსს საპასუხისმგებლო დავალება მიეცა - აღმსარებლებმა რომის პაპ ელეფთერს (175-189) მისი ხელით ეპისტოლე გაუგზავნეს. წმინდანის არყოფნაში ყველა გამორჩეული ქრისტიანი საპყრობილეში ჩაყარეს. 178 წელს, ეპისკოპოს პოთინეს მოწამეობრივი აღსასრულიდან ერთი წლის თავზე ნეტარ ირინეოსს ქალაქ ლუგდუნის ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი. „მოკლე ხანში, - წერდა წმინდანის შესახებ მღვდელმთავარი გრიგოლ ტურელი, - თავისი ქადაგებით მან მთელი ლუგდუნი ქრისტიანულ ქალაქად აქცია!“

იმპერატორ სეპტიმიუს სევერუსის (193-211) ზეობის დროს, 202 წელს ჭეშმარიტი სარწმუნოების აღსარებისთვის მღვდელმთავარ ირინეოსს თავი მოჰკვეთეს.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. გვ. 202

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადებული 130
კატეგორია:გარდაცვლილი 202
ისიკარი

**ისიკარი** () — მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. ისიკარი ქვეყანაში მესამე უგრძესი მდინარეა, ხოლო კუნძულზე ყველაზე გრძელია. მდინარის აუზის ფართობი 14 330 კმ²-ია, რომლის მიხედვითაც იგი  მეორე ადგილზეა იაპონიაში.

მდინარე ისიკარი მთიდან იღებს სათავეს და ასაჰიკავასა და საპოროში გაედინება. ისიკარის უმთავრესი შენაკადებია ჩუბეცუ, ურიუ, სორაჩი და ტოიოჰირა. ჯერ კიდევ  40,000 წლის წინ ისიკარი წყნარ ოკეანეში, ტომაკომაისთან ახლოს ჩაედინებოდა. შიკოცუს  ვულკანურის მთიდან ამოფრქვეულმა ლავამ მდინარეს კალაპოტი უცვალა და ამჟამად ისიკარი იაპონიის ზღვაში ჩადის. ისიკარის სახელი ანუს ენაზე „ხვეულ მდინარეს“ ნიშნავს, რადგან წინათ ისიკარის ამავე სახელწოდების დაბლობზე მიიკლაკნებოდა. მასიურმა ნაპირსამაგრმა და სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა მდინარე 100 კილომეტრით შეამოკლა, ამის მიზეზით დიდი ადგილი ნამდინარევ ტბებს დაეთმო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*石狩川  

კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
კასუგა-ტაისია

მინი|მარჯვნივ|300პქ|კასუგა-ტაისია

**კასუგა-ტაისია** () – სინტოისტური სალოცავი იაპონიის ქალაქ ნარაში.  ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.  

სალოცავი ააშენეს 768 წელს. განიცადა მრავალჯერადი რეკონსტრუქცია. კასუგა წარმოადგენს ფუძივარას კლანის სამლოცველოს. მისი შიდა ეზო შემკულია  უნიკალური ბრინჯაოს ნათურებით, ხოლო სალოცავისკენ მიმავალი გზის ორივე მხარეს ქვის ნათურებია. 

სალოცავი მდებარეობს ქალაქგარეთ, მასთან ახლოს მდებარეობს ბოტანიკური ბაღი მანიოსიუ. კასუგიში რეგულარულად იმართება ძველი იაპონური მუსიკისა და ცეკვის წარმოდგენები. 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
კატეგორია:სინტოისტური ტაძრები
ჰორტონ ფუტი

**ალბერტ ჰორტონ ფუტი უმცროსი** (; დ. 14 მარტი 1916 — გ. 4 მარტი 2009) — ამერიკელი დრამატურგი და სცენარისტი, რომელიც ყველაზე უკეთ ცნობილია 1962 წელს გამოსული, ჰარპერ ლის ამავე სალხეწოდების რომანზე დაფუძნებული ფილმის „ნუ მოკლავ ჯაფარას“ სცენარის შექმნით, რისთვისაც გადაეცა ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის. 1983 წელს ფილმისთვის „ნაზი ლმობიერება“ დაწერილი სცენარისთვის მიიღო რიგით მეორე ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის.

მიღებული აქვს პულიცერის პრემია პიესისათვის „ახალგაზრდა კაცი ატლანტიდან“. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2009
კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკის სცენარისტთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელები
კატეგორია:ამერიკული თეატრების დიდების დარბაზში შესული ადამიანები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კუსირო (მდინარე)

**კუსირო** (釧路川) — მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. მისი სიგრძე 154 კმ-ია. ეს არის სიგრძით მეოთხე მდინარე იაპონიაში. ერთვის წყნარ ოკეანეს.

კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
ქართულ-იტალიური ლექსიკონი (1629)

**ქართულ-იტალიური ლექსიკონი** — 1629 წელს ქალაქ რომში გამოცემული პირველი ქართულენოვანი ნაბეჭდი წიგნი. შეიცავს 3084 სიტყვას. ლექსიკონი შედგენილია სტეფანო პაოლინის მიერ ნიკიფორე ირბახის დახმარებით, რომელიც თეიმურაზ I–ის ელჩი იყო საქართველოდან დასავლეთის ქვეყნებში. ლექსიკონის სრული სათაურია:

## აღწერილობა
მინი|259x259პქ|ქართულ–იტალიური ლექსიკონის ერთ–ერთი გვერდი
ლექსიკონში ტექსტი სამ სვეტადაა განაწილებული: პირველ სვეტს ქართული სიტყვები შეადგენს; მეორე სვეტში ქართული სიტყვის ლათინური ტრანსლიტერაციაა მოცემული  სიტყვებზე მახვილებითურთ; მესამე სვეტში კი ქართული სიტყვების იტალიური განმარტებებია. ლექსიკონში ხშირია ქართული სიტყვების არაზუსტი დაწერილობა (ა**გ**მოსაულე**ტ**ი, ადვილ**ი**დ, ა**გ**მო**ზ**ენებული, აბრეშ**ო**მი და სხვა). ეს შეცდომები გამოწვეულია ლექსიკონის შემდგენლის – პაოლინის ქართული ენის თავისებური ბგერების გაურკვევლობა. მართალია მას ქართველი ნიკიფორე ირბახი ეხმარებოდა, მაგრამ გაურკვეველია ლექსიკონის შედგენისას კონკრეტულად რაში მიიღო მან მონაწილეობა და და რა გაკეთდა მის გარეშე.  ორთოგრაფიული შეცდომების სიმრავლემ გამოიწვია ნიკიფორე ირბახის წარმომავლობისა და ეროვნების შესახებ აზრთა სხვადასხვაობა, მიუხედავად იმისა, რომ წიგნის თავფურცელზე იგი ქართველადაა მოხსენიებული. მიხეილ თამარაშვილის აზრით, ნიკიფორე ქართველ დიდებულთა წრიდან უნდა ყოფილიყო, მისი მამა კი ქართველთა ჯარის სარდალი.  დავით კარიჭაშვილი სხვადასხვა გარემოებებზე დაკვირვებით ასკვნის, რომ ნიკიფორე ირბახი იგივე ნიკიფორე მიტროპოლიტია, ნიკოლოზად წოდებული, რომელიც ეროვნებით ბერძენი იყო. სწორედ ნიკიფორე ირბახის ბერძნული წარმომავლობით ხსნის დავით კარიჭაშვილი ლექსიკონში არსებულ შეცდომებს. მის მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტიც, რომ ლექსიკონში ქართულ სიტყვათა ნაცვლად არაერთ ადგილას ბერძნულია მითითებული: „მამაკაცის“ ნაცვლად წერია „ანირი“; „მეფის“ ნაცლად – „ვასილია“; „ცხენი“ – „იპო“ და სხვა. დავით კარიჭაშვილს ლექსიკონში ქართული სიტყვების ბერძნულით შეცვლის სულ 47 მაგალითი მოჰყავს.

## ქართული სიტყვანი
ქართული–იტალიური ლექსიკონის 3084 სიტყვა პირველი მცდელობაა ქართულენოვანი სიტყვების ანბანურ რიგზე დალაგებისა, სტეფანო პაოლინის გამოცემაში პირველადაა მოცემული ქართული სიტყვანი. უცნობია, ვინ შეადგინა სიტყვანი. არნოლდ ჩიქობავამ ეჭვქვეშ დააყენა, რომ რომში ჩასულმა ნიკიფორე ირბახიმ 3084 ქართული სიტყვა ზეპირად, წყაროების გამოყენების გარეშე შეადგინა. იგი მიიჩნევს, რომ სიტყვანი სხვაენოვანი (სავარაუდოდ ბერძნული) ლექსიკონის სიტყვანიდან გამოკრებილი მასალის ქართულ ენაზე თარგმნით შედგა. ამით ხსნის იგი „უთარგმნი“ ბერძნული სიტყვების არსებობას ლექსიკონში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ენა
კატეგორია:ლექსიკონი
კოფუკუ-ძი

მინი|მარჯვნივ|300პქ|კოფუკუ-ძის ხუთიარუსიანი პაგოდა

**კოფუკუ-ძი** () – ბუდისტური ტაძარი იაპონიის ქალაქ ნარაში.  ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.  ტაძარი წარმოადგენს ბუდისტური სკოლის ხოსოს ტრადიციულ ცენტრს.  მონასტერი დაარსდა კიოტოში , ხოლო მას შემდეგ რაც 710 წელს იაპონიის დედაქალაქი გახდა ნარა მონასტერიც იქ გადაიტანეს.   დიდი ხნის მანძილზე მონასტერს იცავდა ფუძივარას კლანი, ნარის პერიოდში  იგი შედიოდა 4 უდიდესი მონასტრის სიაში, ხოლო ჰეიანის პერიოდში იგი საუკეთესო შვიდეულის რიგებში იყო. ხოლო მას შემდეგ რაც სინტოიზმი ქვეყნის სახელმწიფო რელიგია გახდა, მონასტერმა თავისი მნიშვნელობა დაკარგა. 

მონასტერი რამდენიმე ნაგებობისგან შედგება:

* სამი ოქროს დარბაზი მრავალრიცხოვანი სკულპტურებით
* ჩრდილოეთის რვაკუთხა პავილიონი, აგებული 721 წელს
* აღმოსავლეთის  პავილიონი, აგებული 726 წელს
* ცენტრალური დარბაზი, აგებული 710-724 წწ. შორის. 
* სამიარუსიანი პაგოდა, აგებული 1143 წელს. 
* 50 მეტრის სიმაღლის ხუთიარუსიანი პაგოდა აშენებული 725 წელს, ხოლო აღდგენილი 1426 წ. 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
კატეგორია:იაპონიის ბუდისტური ტაძრები
ნიიკაპუ

**ნიიკაპუ**  *(新冠川  )* – მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. მისი სიგრძე 80 კმ-ია. სათავეს იღებს  პოროსირის მთებში ერთვის წყნარ ოკეანეს.

კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
ყუბანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **ყუბანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყუბანი – მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში;
*ყუბანი – ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინცია ჩრდილოეთ კავკასიაში;
*ყუბანის ოლქი – რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (1860-1918 წლებში);
*ყუბანის სახალხო რესპუბლიკა – ანტიბოლშევიკური სახელმწიფო (1918-1920 წლებში);
*ყუბანი – მრავალფუნქციური სტადიონი ქალაქ კრასნოდარში;
*ყუბანი – 1928-2018 წლებში არსებული საბჭოთა და რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ კრასნოდარიდან;
*ყუბანი – 2018 წელს დაარსებული რუსული პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ კრასნოდარში.
ეგნატე ანტიოქიელი

[მინი|300პქ|ეგნატე ანტიოქიელის ფრესკა [ოსიოს ლუკას მონასტერი|ოსიოს ლუკას მონასტრიდან]]
**ეგნატე ანტიოქიელი**, *ეგნატე ღმერთშემოსილი* () (გ. დაახლ. 110, რომი) — ანტიოქიის პატრიარქი, მღვდელმოწამე. 

ეგნატეს ცხოვრებისა და მარტვილობის შესახებ ცნობები ეკუთვნით ევსები კესარიელს, იერონიმე სტრიდონელს და სხვ. ეგნატე სირიაში დაიბადა. საეკლესიო ტრადიციის მიხედვით ის იოანე ღვთისმეტყველის მოსწავლე გახდა და მოციქულთა კრების გადაწყვეტილებით, ანტიოქიის ეპისკოპოსად აკურთხეს. ამგვარად, ეგნატე ანტიოქიის მეორე მღვდელმთავარი გახდა სამოცდაათთაგანი მოციქულის, ევოდის შემდეგ. იმპერატორ ტრაიანეს ზეობისას (98-117 წლები) ეგნატე ქრისტიანული აღმსარებლობის გამო სხვა მორწმუნეებთან ერთად ანტიოქიაში შეიპყრეს, რომში გადაიყვანეს და მხეცებს დააგლეჯინეს. რომის კათოლიკური ეკლესია ეგნატეს ხსენების დღეს აღნიშნავს 17 ოქტომბერს, აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია კი — 20 დეკემბერს.
  
ეკლესიის ისტორიისათვის უმნიშვნელოვანესია ეგნატე ანტიოქელის ეპისტოლარული მემკვიდრეობა — წერილები, რომლებიც ტყვედქმნილმა ეგნატემ რომისკენ მიმავალ გზაზე დაწერა. მათში გადმოცემულია ეგნატეს გაფრთხილებანი ცრუ მოძღვრებების წინააღმდეგ, მისი მზაობა მოწამეობრივი სიკვდილისათვის და ა. შ. უკვე IV საუკუნეში ევსები კესარიელისთვის ცნობილი იყო 7 წერილი, რომლებიც, მკვლევართა აზრით, უშუალოდ ეგნატე ანტიოქელს ეკუთვნის. ძველი დროიდან ასევე ცნობილია ეგნატეს უფრო ვრცელი კრებული, რომელშიც 13 წერილია შესული. წერილები ძველთაგანვე ითარგმნა სხვადასხვა ენაზე. არსებობს წერილების სირიული, კოპტური, სომხური თარგმანები. ქართულ ენაზე არსებობს ეგნატეს ერთადერთი, გიორგი მთაწმიდელისეული თარგმანი, რომელმაც დღემდე 6 ხელნაწერის სახით მოაღწია.  

## ბიბლიოგრაფია 
* ეგნატე ღმერთშემოსილის ეპისტოლენი (1. მარიამ კასოვოლელის მიმართ, 2. ტრალელთა მიმართ, 3. მაღნისიელთა მიმართ, 4. ტარსელთა მიმართ, 5. ფილიპელთა მიმართ, 6. ფილადელფელთა მიმართ, 7. ზმირნელთა მიმართ, 8. პოლიკარპოს მიმართ, ზმირნელი ეპისკოპოსისა, 9. ანტიოქელთა მიმართ, 10. ირონის მიმართ, 11. ეფესელთა მიმართ, 12. ჰრომაელთა მიმართ), გამოცემულია ანდრია (ილია) ბოროდას მიერ, «საქართველოს ეკლესიის კალენდარი», თბილისი: „საქართველოს საპატრიარქო“, 1988 წ., გვ. 518-624.
* [ეპისტოლე რომაელთა მიმართ] / წმ. ეგნატი ანტიოქიელი ; ძვ. ბერძნულიდან თარგმნა და შენიშვნები დაურთო ედიშერ ჭელიძემ // : რელიგიურ-საგანმანათლებლო ჟურნალი. - თბილისი, 2011. - № 1, საშობაო გამოცემა. - გვ.39-45.
## ლიტერატურა
* Outtier, Bernard, Les lettres de saint Ignace d'Antioch en géorgien, Le Muséon, 136 (1-2), 2023: 89-93.     
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 110
კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები
იასის საზავო ხელშეკრულება

მინი|რუსეთისთვის გადაცემული ტერიტორია (დაშტრიხული) 
**იასის სამშვიდობო ხელშეკრულება** — დაიდო რუსეთსა და ოსმალეთის იმპერიებს შორის 1792 წლის 9 იანვარს (ძვ. სტ. 1791 წ. 29 დეკემბერი), 1787–1792 წლის რუსეთ–თურქეთის ომის შედეგად.

მოლაპარაკებები შედგა ქალაქ იასიში (რუმ. Iași), მოლდოვის სამთავროში (დღეს, რუმინეთის ტერიტორიაზე). რუსეთის მხრიდან მონაწილეობდნენ თავადი გრიგორი ალექსანდრეს ძე პოტიომკინი, ხოლო მისი სიკვდილის შემდეგ – თავადი ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბეზბოროდკო. თურქეთის მხრიდან მოლაპარაკებებში მონაწილეობდა დიდი ვეზირი იუსუფ–ფაშა. 

რუსეთის სახელით ზავს ხელი მოაწერეს სამოილოვმა, ხოსე დე რიბასმა და  სერგეი ლაზარეს ძე ლაშქარიოვმა, თურქეთის სახელით – რეის ეფენდიმ (საგარეო საქმეთა მინისტრი), აბდულა ეფენდიმ, იბრაჰიმ ისმეტ ბეიმ და მეჰმედ ეფენდიმ.

ხელშეკრულების ძალით რუსეთს გადაეცა მთელი ჩრდილო შავიზღვისპირეთი, ყირიმის ჩათვლით და გააძლიერა მისი პოლიტიკური პოზიციები კავკასიასა და ბალკანეთში. რუსეთს გადაეცა მიწები მდ. სამხრეთ ბუგსა და დნესტრს შორის, რითიც დადგინდა საზღვარი. ამგვარად, მომავალი ბესარაბიის გუბერნიის ტერიტორიები თურქეთის ბატონობის ქვეშ დარჩა. 

კავკასიაში საღვარი აღდგა მდ. ყუბანზე. თურქეთმა უარი განაცხადა საქართველოს მიმართ პრეტენზიაზე და ვალდებულება აიღო, რომ მის წინააღმდეგ მტრულ ქმედებებს არ განახორციელებდა.

1794 წელს, იასის ხელშეკრულებით მიღებულ მიწაზე, დაარსდა ქალაქი ოდესა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

## ლიტერატურა
* Hans Uebersberger: *Russlands Orientpolitik in den letzten zwei Jahrhunderten.* Band 1: *Bis zum Frieden von Jassy.* Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1913, (*Veröffentlichungen der Gesellschaft für neuere Geschichte Österreichs* ZDB 568217-4).
## რესურსები ინტერნეტში
* Encyclopaedia Britannica-Online  (ინგლისურ ენაზე)

კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1787-1791)

[მინი|[ოჩაკოვის ალყა (1788)|ოჩაკოვის ალყა, (1788) იანუარი სუხოდოლსკი]]
**რუსეთ-ოსმალეთის ომი 1787-1791** – ომი, ერთი მხრივ, რუსეთსა და ავსტრიას ხოლო, მეორე მხრივ, ოსმალეთის იმპერიას შორის. ამ ომით ოსმალეთს განზრახული ჰქონდა დაებრუნებინა ის მიწები, რომლებიც გადავიდნენ რუსეთის ხელში რუსეთ ოსმალეთის 1768–1774 ომის შედეგად. ომი დამთავრდა რუსეთის იმპერიის გამარჯვებით და იასის საზავო ხელშეკრულების დადებით.

ომის წინაპირობა იყო რუსეთის მიერ ყირიმის სახანოს ანექსია და 1783 წლის 24 ივლისს ქართლ-კახეთის სამეფოსთან გაფორმებული გეორგიევსკის ტრაქტატი, რომლის ძალითაც აღმოსავლეთ საქართველო რუსეთის პროტექტორატის ქვეშ გადავიდა.

რამდენიმე ბრძოლისა და სამი საომარი კამპანიის (1789, 1790, 1791) შედეგად ოსმალეთმა სერიოზული მარცხი იწვნია და იძულებული გახდა, 1792 წლის 9 იანვარს (ძვ. სტ. 1791 წ. 29 დეკემბერი) დაედო იასის საზავო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, ყირიმი და ოჩაკოვო რუსეთს რჩებოდა, ხოლო იმპერიებს შორის საზღვარმა დნესტრზე გადაიწია. ოსმალეთმა კვლავ დაადასტურა ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის შედეგები და სამუდამოდ დათმო ყირიმი, ტამანის ნახევარკუნძული და ყუბანის თათრები.

ასევე, ოსმალეთმა უარი თქვა საქართველოს მიმართ პრეტენზიებზე და ვალდებულება აიღო, რომ მის მიმართ რაიმე მტრულ ქმედებებს არ განახორციელებდა.

## ლიტერატურა 
* *Петров А. Н.* Вторая турецкая война в царствование императрицы Екатерины II (в 2 томах). — СПб: 1880.
* Lucien Bély, Les relations internationales en Europe - sp-XVIIe–XVIIIe, PUF, coll. « Thémis/Histoire », Paris, 1992. ISBN 2-13-051755-2
* Michael Hochedlinger: *Krise und Wiederherstellung - Österreichische Großmachtpolitik zwischen Türkenkrieg und Zweiter Diplomatischen Revolution 1787-1791*, Berlin 2000. (= Historische Forschungen, Bd. 65) ISBN 3-428-10023-9
* Christoph K. Neumann: *Das osmanische Reich in seiner Existenzkrise (1768-1826)* In: Kleine Geschichte der Türkei. Bonn, 2005 ISBN 3-89331-654-X S.283-313
* Werner Scheck: *Geschichte Russlands. Von der Frühgeschichte bis zur Sowjetunion*. München, 1975. S.259-264

კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ომები
იაპონიის დემოგრაფია

thumb|350px|right|შობადობისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 1950 წლიდან
**იაპონიის დემოგრაფიის** საკითხი მოიცავს როგორც მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეროვნულობას, განათლების დონეს, ჯანმრთელობისა და ეკონომიკურ მდგომარეობას, რელიგიურ კუთვნილებას, ასევე  სხვა ცხოვრებისეულ ასპექტებს.

1950-დან 2009 წლამდე შობადობასა და სიკვდილიანობის სტატისტიკაზე დაკვირვებამ გვიჩვენა, რომ ქვეყნის მოსახლეობა სტაბილურად ვითარდება და 2009 წლის მონაცემებით 127,076,183 ადამიანს შეადგენს, რაც იაპონიას მსოფლიოში მეათე ადგილზე აყენებს მოსახლეობის სიჭარბით. აქვე უნდა ითქვას, რომ, იმიგრაციის მიუხედავად,  ქვეყანაში მოსახლეობის საგრძნობი მატება 19-20 საუკუნეეზე მოდის. 2009 წელი იმითაც აღსანიშნავია, რომ ქვეყანაში დიდი რაოდენობით ემიგრანტი დაბრუნდა, ვიდრე გავიდა. 
სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 2006 წლის მდგომარეობით 81,25 წელია.

მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 336 ადამიანია.

## ურბანული დანაწილება 
იაპონიის საზოგადოება დიდწილად ქალაქებშია თავმოყრილი და მხოლოდ 5%-ია სოფლის მეურნეობით დაკავებული. ქალაქებთან და დაბებთან მცხოვრებ ფერმერებს ხშირად უწევთ ქალაქელი მუშახელის  ნახევარ განაკვეთზე აყვანა. დაახლოებით 80 მილიონი იაპონელი წყნარი ოკეანის სანაპიროებზე ცხოვრობს, განსაკუთრებით კი კუნძულ ჰონსიუზე. ტოკიო-იოკაჰამას მეტროპოლიაში 35 მილიონამდე ადამიანის საცხოვრებელი და მსოფლიოში ყველაზე ჭარბადდასახლებული ადგილია. დიდი ქალაქები იაპონიაშიც, ისევე როგორც მთელ მსოფლიოში, ურბანულ პრობლემებს განიცდიან გადატვირთული ქუჩებითა და გზატკეცილებით.

## ენები
იაპონიის მოსახლეობა არაერთგვაროვანია ენობრივად, აქ მკვიდრი იაპონელების გარდა მცირე ჯგუფებად კორეელები, ჩინელები, ტაივანელები და ბრაზილიელები ცხოვრობენ, რომლებიც შეძლებისდაგვარად ინარჩუნებენ ეროვნულ თვითშეგნებას, უპირველეს ყოვლისა მშობლიურ ენას. ქვეყანაში არსებული პირობების გამო ძნელია ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნება, რადგან იაპონიაში ჩასული უცხოელი, თუკი მან ქვეყანაში მუშაობის ლეგალური უფლება მოიპოვა, კარგავს საკუთარ მოქალაქეობას, რადგან იაპონია უცხოელებს თავის ტერიტორიაზე დიდხანს არ აჩერებს და არც ორმაგ მოქალაქეობას ცნობს. უცხოელებს, იმ შემთხვევაში, თუ ისინი იაპონიაში დარჩენას გადაწყვეტენ, უწევთ გვარის შეცვლა იაპონურით, არ აქვთ საკუთარი ენაზე საუბრის პრაქტიკული საშუალება (არ იგულისხმება ოჯახში საურთიერთო ენა) და მხოლოდ ამის შემდეგ ეძლევათ იაპონიის მოქალაქეობა - წინა მოქალაქეობის დაკარგვით. ქვეყანაში მრავალი ჩასულია, რომელთა შთამომავალმა მშობლიური ენა არ იცის. უკანასკნელი ინფორმაციით, ყოველწლიურად იაპონიაში ნატურალიზებას 10 000 კორეელი განიცდის, ამ პროცესს ექვემდებარება ყველა არაიაპონელი, რასის მიუხედავად.
დეივიდ რეიბი

**დეივიდ რეიბი** ( დ. 10 მარტი, 1940) — ამერიკელი დრამატურგი და სცენარისტი. 

რეიბი დაიბადა რუთ მაკორმიკისა და უილიამ რეიბის ოჯახში, აიოვაში. იგი სწავლობდა ლორას კოლეჯში და ვილანოვას უნივერსიტეტში, თუმცა 1965 მან უნივერსიტეტი დატოვა და ჯარში წავიდა. 

დადგა პიესები: „ჯოხები და ძვლები“ და „პავლო ჰუმელის მარტივი ვარჯიში“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული  10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1940
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გრემ გრინი

[მინი|გრინის დაბადების ადგილი, [ბერკჰემსტედი]]
[მინი|გრინის საფლავი, [კორსექსი, შვეიცარია]]

**ჰენრი გრემ გრინი** (; დ. 2 ოქტომბერი, 1904 — გ. 3 აპრილი, 1991) — ინგლისელი დრამატურგი, სცენარისტი და კრიტიკოსი. მისი ნამუშევრები ეხება თანამედროვე მსოფლიოს მორალურ და პოლიტიკურ თემატიკას. გრინი ცნობილი მისი უნარით ერთმანეთს შეუხმატკბილოს სერიოზული ლიტერატურული მიღწევა და ფართო პოპულარობა. 

გრინი სერიოზულად უარყოფდა თავის თავს, როგორც კათოლიკე მწერალს და ამბობდა, რომ იგი იყო მწერალი, რომელიც ასევე იყო კათოლიკე. მიუხედავად ამისა, კათოლიკური რელიგიური თემები მისი ნაწერების უმრავლესობაში დომინირებენ, განსაკუთრებით მის ოთხ მთავარ კათოლიკურ ნოველაში: „ბრაიტონის მთა“, „ძალა და დიდება“, „საქმის გული“ და „რომანის დასასრული“. გრინის რამდენიმე ნამუშევარი, მაგალითად: „კონფიდენციალური აგენტი“, „მესამე კაცი“, „წყნარი ამერიკელი“, „ჩვენი კაცი ჰავანაში“ და „ადამიანური ფაქტორი“ მიუთითებენ მის ინტერესზე საერთაშორისო პოლიტიკასა და შპიონაჟის შესახებ.

## ლიტერატურა 
* Brennan, Michael G., 2010. *Graham Greene: Fictions, Faith, and Authorship*. Continuum. 173 pages; focuses on Catholicism as a pervasive influence on G's creative imagination.
* Cassis, A. F., editor, 1994. *Graham Greene: Man of Paradox*. Loyola University Press.
* Cloetta, Yvonne, 2004. *In Search of a Beginning: My Life with Graham Greene*, translated by Euan Cameron. Bloomsbury.
* Diemert, Brian, 1996. ''Graham Greene's Thrillers and the 1930s''. McGill-Queen's University Press.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Graham Greene Birthplace Trust
* Graham Greene Writeup in the Literary Encyclopedia

კატეგორია:ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი დრამატურგები
კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები
კატეგორია:ბრიტანელი კრიტიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი სცენარისტები
ერიკ რომერი

thumb|მარჯვნივ
**ერიკ რომერი** ( დ. 20 მარტი, 1920 — გ. 11 იანვარი, 2010) — ფრანგი კინორეჟისორი, კინოკრიტიკოსი, ჟურნალისტი, ნოველისტი, სცენარისტი და პედაგოგი. 

რომერი მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ფრანგული ახალი ტალღის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. 1957-1963 წლებში იგი გავლენიანი კინოჟურნალის, *Cahiers du cinéma*-ს, რედაქტორი იყო. 

რეჟისორმა საერთაშორისო აღიარება 1969 წელს ფილმით „ჩემი ღამე მოდთან“ მოიპოვა, რომელიც ოსკარზე იყო ნომინირებული. 1971 წლის სან-სებასტიანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე რომერის ფილმმა *კლერის მუხლი* ოქროს ნიჟარა მიიღო. 1986 წლის ვენეციის კინოფესტივალზე რეჟისორმა ფილმისთვის „მწვანე სინათლე“ ოქროს ლომი მოიპოვა.

## ბიბლიოგრაფია 
* Montero, José Francisco & Paredes, Israel. Imágenes de la Revolución. La inglesa y el duque/La commune (París, 1871). 2011. Shangrila Ediciones. http://shangrilaedicionesblog.blogspot.com/2011/10/imagenes-de-la-revolucion-intertextos.html 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები
კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები
კატეგორია:ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:ფრანგი კრიტიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
Better than You (მეტალიკის სიმღერა)

**Better than You** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეოთხე სინგლი და მეხუთე სიმღერა 1997 წლის ალბომიდან *Reload*. სიმღერას თავდაპირველად ერქვა Better. სიმღერა გამოვიდა როგორც პრომო CD და მიიღო გრემი 1998 წელს საუკეთესო მეტალ შესრულებისათვის; ეს იყო ჯგუფის მეოთხე ჯილდო კატეგორიაში. სიმღერის თემატიკა ეთმობა ვიღაცის აკვიატებულ აზრს, ბრძოლით გახდეს სხვაზე უკეთესი. 1995 წელს ჯგუფმა ცოცხლად პირველად ჯემ-სესიაში შეასრულა ეს სიმღერა ლონდონში.

## სიმღერების სია 
**1998 წლის პრომო CD 1** (აშშ: Elektra PRCD 1149-2)
# Better than You - 4:45

**1998 წლის პრომო CD 2** (აშშ: Elektra PRCD 1165-2)
# Better than You (რედაქტირებული) - 4:44

## პერსონალი 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა, პროდიუსერი
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ჯეისონ ნიუსტედი&nbsp;– ბას-გიტარა
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები, პროდიუსერი
* ბობ როკი&nbsp;– პროდიუსერი

## სქოლიო 
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
კატეგორია:1998 წლის სინგლები
ჯონ დიქსონ კარი

**ჯონ დიქსონ კარი** (; დ.  30 ნოემბერი,  1906, იუნიონტაუნი, პენსილვანია,    აშშ  — გ.  27 თებერვალი, 1977, აშშ ) — წარმოშობით შოტლანდიელი ამერიკელი მწერალი. წერდა ფსევდონიმებით: **კარტერ დიქსონი**, **კარ დიქსონი** და **როჯერ ფეიბერნი**. 

დაიბადა 1906 წლის 30 ნოემბერს, იუნიონტაუნში, პენსილვანიის შტატში, წარმატებული იურისტისა და პოლიტიკოსის ოჯახში. 21 წლის ასაკში პარიზში გაემგზავრა და სორბონის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა. იქვე დაწერა თავისი პირველი დეტექტივი. 1931 წელს კარმა ინგლისელ კლარისა კლევისსზე იქორწინა და ინგლისში დაფუძნდა.

1936 წელს კარი დეტექტიურ კლუბში გაწევრიანდა. რამდენიმე წლის განმავლობაში BBC-ზე პროგრამა „სიკვდილთან პაემნის“ ავტორი იყო. ეს პროგრამა შემდგომში ბევრი ცნობილი სერიალის საფუძვლად იქცა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს კარი, რადიოში პროპაგანდის განყოფილებაში მუშაობდა, 1948 წელს კი მცირე ხნით ამერიკაში დასახლდა. ინგლისში ისევ საქმემ დააბრუნა, მას ერგო პატივი არტურ კონან დოილის ბიოგრაფია დაეწერა, რომელიც 1949 წელს გამოიცა.

გასული საუკუნის 60-იან წლებში კარი მაროკოში ცხოვრობდა, მერე კი ისევ აშშ-ში გაემგზავრა. იქვე გარდაიცვალა 1977 წლის 27 თებერვალს.

„არც ისე ბევრი დეტექტიური რომანი მაბნევს ბოლო დროს, მაგრამ ბატონი კარი ამას ახერხებს“, - წერდა აგათა კრისტი ჯონ დიქსონ კარის შესახებ. ეს ამერიკელი დეტექტივისტი „დეტექტივის ოქროს საუკუნის“ ერთ-ეთ საუკეთესო წამომადგენლად მიიჩნევა.

## ლიტერატურა
**მსოფლიო დეტექტივების სეიფი, ტომი 7, თბილისი, 2010.*

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ფილადელფიელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:პენსილვანიელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მადნეული სხეული

**მადნეული სხეული** — მადნის ამა თუ იმ ფორმის დანაგროვი დედამიწის ქერქში. მადნეული სხეული შეიძლება წარმოადგენდეს მადნეულის საბადოს, მაგრამ უმეტესად საბადო რამდენიმე მადნეული სხეულს შეიცავს. მადნეულ სხეულსა და შემცველ ქანებს შორის საზღვარი ან მკვეთრია და მისი დადგენა ვიზუალურად ხდება, ან გადასვლა თანდათანობითია და საზღვრის დადგენა მხოლოდ დასინჯვით შეიძლება. ფორმის მიხედვით გამოყოფენ მადნეული სხეულის სამ ჯგუფს: იზომეტრულს, ფილაქნისებრსა და წაგრძელებულს.

იზომეტრულ მადნეულ სხეულებს სამივე მიმართულებით დაახლოებით ერთნაირი განზომილება აქვთ. მათ მიეკუთვნება მადნეული შტოკები, შტოკვერკები და სხვ.

ფილაქნისებრი მადნეული სხეულებია ფენები, ძარღვები, ლინზები და სხვა.

წაგრძელებულ მადნეულ სხეულებს მიაკუთვნებენ: მადნეულ მილებს და მილისებრ სხეულებს, რომელთაც ორი მიმართულებით მცირე, ხოლო მესამე მიმართულებით დიდი ზომა აქვს. მადნეული მილი განივკვეთში ოვალური ფორმისაა.

გარდა აღნიშნული მადნეული სხეულებისა, დედამიწის ქერქში გვხვდება მათი კომბინაციებით შექმნილი რთული ფორმის სხეულებიც.

## ლიტერატურა 
* *ქსე, თბილისი 1983. ტ. 6*

კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია
კირიაკ ზავრიევი

**კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი** (დ. 28 იანვარი [ძვ. სტ. 16 იანვარი], 1891, თბილისი — გ. 14 დეკემბერი, 1978, იქვე) — საბჭოთა მეცნიერი სამშენებლო მექანიკისა და ნაგებობათა სეისმომედეგობის დარგში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1941). საქართველოს სსრ მეცნიერების და ტექნიკის სამსახურებული მოღვაწე (1941). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 

## ბიოგრაფია 
კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი დაიბადა 1891 წლის იანვარს, თბილისში, სამხედრო ტოპოგრაფის ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის მე-3 გიმნაზიაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. 1914 წელს დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი. ავტორია რუსეთსა და ამიერკავკასიაში აგებული მრავალი დიდი ხიდის პროექტის ავტორი. ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1914-1915 წლებში პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში; 1918-1919 წლებში ოდესის; 1921-1930 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტებში. 

მრავალი წელი მოღვაწეობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტშიც (1931-1959). 

1941-1947 წლებში იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული ანტისეისმური მშენებლობის ბიუროს თავმჯდომარე, 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე კი ამ ბიუროს ბაზაზე ჩამოყალიბებული სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის დირექტორი.

მისი მთავარი შრომები ეხება ნაგებობათა თეორიას. საფუძველი ჩაუყარა მრღვევი დატვირთვების მიხედვით ნაგებობათა გაანგარიშების მეთოდსა (1913) და სეისმომედეგობის დინამიკის თეორიას (1926), მან პირველმა დაასაბუთა სეისმომედეგი ქვის ნაგებობათა მშენებლობის შესაძლებლობა და დაამუშავა შენობათა ანტისეისმური სარტყლები. ზავრიევს დიდი ღვაწლი მიუძღვის მსუბუქი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციების დამუშავებასა და დანერგვაში. იგი ხელმძღვანელობდა ბეტონის სპეციალისტთა ამიერკავკასიის სკოლას. 1957 წლიდან იყო აშშ-ის წინასწარდაძაბული რკინა-ბეტონის ინსტიტუტის წევრი. 

დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენითა და მედლებით.

## თხზულებები 
* Проектирование состава бетона из портландцемента, в кн.: Бетон. Материалы по теории проектирования состава и технологии бетона, Тифлис. 1930;
* Динамика сооружений, М., 1946;
* Расчетные формулы прочности в особых случаях, М.—Л., 1935;
* Основы расчета сооружений по методу расчетных предельных состояний, Тбилиси, 1956;
* Расчет арочных мостов, М., 1956.

## ლიტერატურა 
* კირიაკ ზავრიევი. ბიობიბლიოგრაფია, შემდგ. ი. დუდუჩავა, თბ., 1978.

## რესურსები ინტერნეტში
* კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (IV  მოწვევა)
* კირიაკ ზავრიევის ბიოგრაფია (V  მოწვევა)
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მექანიკოსები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
სასარგებლო წიაღისეული

**სასარგებლო წიაღისეული** — დედამიწის ქერქში არსებული არაორგანული და ორგანული მინერალური წარმონაქმნები, რომლებსაც იყენებენ სახალხო მეურნეობაში.  სასარგებლო წიაღისეულს მოიპოვებენ სხვადასხვა გენეტური ტიპის სასარგებლო წიაღისეულის საბადოდან.

## სახეობები
*ლითონური *(მადნეული)* სასარგებლო წიაღისეული – შავი, ფერადი, მსუბუქი, იშვიათი, რადიაქტიური ლითონების და იშვიათ მიწათა ელემენტების მადნები, აგრეთვე ლითონური თვითნაბადი ელემენტები. 
*არალითონური *(არამადნეული)* სასარგებლო წიაღისეული – სამთოქიმიური ნედლეული *(სხვადასხვა)* მარილი, თაბაშირი, ბარიტი, გოგირდი, ფოსფორიტები, აპატიტი და სხვა), ბუნებრივი აბრაზიული, ელექტროსაიზოლაციო, თბოსაიზოლაციო, ბგერათსაიზოლაციო, ცეცხგამძლე, ტუტეგამძლე, მჟავაგამძლე და საშენი მასალები, ძვირფასი, სანახელავო და ტექნიკური ქვები, პიეზო ოპტიკური  ნედლეული და სხვა.
*საწვავი სასარგებლო წიაღისეული – ნავთობი, ბუნებრივი საწვავი აირები, წიაღისეული ნახშირი, ტორფი, საწვავი ფიქლები.
*ჰიდრომინერალური სასარგებლო წიაღისეული – მინერალური წყლები, სასმელი მიწისქვეშა წყლები. 

## იხილეთ აგრეთვე
*სასარგებლო წიაღისეულის საბადო

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გეოლოგია
ჰატინოჰე

— ქალაქი იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორის პრეფექტურაში.  

## გეოგრაფიული მდებარეობა 
ქალაქი განლაგებულია ნახევარკუნძულ ჰონსიუზე, ტოჰოკუს რეგიონის პრეფექტურა აომორიში.  ესაზღვრება დაბები ჰასიკამი, გონოჰე, ნამბუ, ოირასე და კურუმაი.  .

## მოსახლეობა 
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს , ხოლო სიმჭიდროვე —  ადამიანი/კმ². 

## სიმბოლიკა 
ქალაქის ხედ ითვლება Taxus cuspidáta, ყვავილად — ქრიზანთემა, ფრინველად — Larus crassirostris.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:აომორის პრეფექტურის ქალაქები