open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოლდოვის მდინარეების სია

ქვემოთ მოცემულია მოლდოვის მნიშვნელოვანი მდინარეების სია:
220პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე ბიკი

* ბიკი
* კოგალნიკი
* დნესტრი
* პრუტი
* რეუტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მდინარეების სია

კატეგორია:მოლდოვის მდინარეები
რუმინეთის მდინარეების სია

ქვემოთ მოცემულია **რუმინეთის უდიდესი მდინარეების სია**:

## რესურსები ინტერნეტში
* 2004 Romanian Statistical Yearbook - Geography, Meteorology and Environment

*
ტოპეს-დე-კოლანტესი

**ტოპეს-დე-კოლანტესი** () — დიდი დაცული ტერიტორია კუბის ცენტრალურ ნაწილში, სიერა-დელ-ესკამბრაის ქედზე. მდებარეობს ქალაქ ტრინიდადიდან 20 კილომეტრში. ტერიტორიის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 800 მ. ფართობი 110 კმ². მღვიმური მდინარეები, ტბები, ჩანჩქერები, კანიონები და ბუნების სხვ. ღირსშესანიშნაობები ქმნიან თვალწარმტაც ლანდშაფტებს. განვითარებულია სხვადასხვაგვარი მიკროკლიმატი, ზომიერი ტენიანობა.

იზრდება ორქიდეის 40-ზე მეტი ადგილობრივი სახეობა, 100 სახეობის გვიმრისნაირი, გვხვდება აგრეთვე ფიჭვი, ევკალიპტი, მაგნოლია, ჟასმინი და ფლორის სხვა სახეობები. მრავალფეროვანია ცხოველთა სამყარო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტოპეს-დე-კოლანტესი 

კატეგორია:კუბის პარკები
ალმენდარესი

**ალმენდარესი** () — მდინარე კუბის დასავლეთ ნაწილში. სიგრძე 47 კმ. აქვს ჩრდილო-დასავლური მიმართულება. ერთვის ფლორიდის სრუტეს, ქალაქ ჰავანის სიახლოვეს. მდინარის წყალი გამოიყენება ქალაქ ჰავანის წყალმომარაგებისათვის. ნაპირებზე გაშენებულია ჰავანის საქალაქო პარკი, ანუ ალმენდარესი. აქვეა ლუდსახარში, ქაღალდის ქარხანა, სამშენებლო საწარმოეობი და სხვ. ამჟამად მდინარე ძლიერ არის დაბინძურებული. დაგეგმილია წმენდითი სამუშაოების ჩატარება. 

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის მდინარეების სია 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის მდინარეები
ვარეზე

**ვარეზე** () — ქალაქი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლომბარდიის რეგიონში. მდებარეობს მილანის ჩრდილოეთით 55 კმ-ში, ალპების სამხრეთ ნაწილში, ვარეზეს ტბასთან. არის ვარეზეს პროვინციის დედაქალაქი. ძველად იყო რომის კოლონია. მოქმედებს დიდი საავიაციო ქარხანა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კაუტო

**კაუტო** () — მდინარე კუბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. წარმოადგენს კუბის უგრძეს მდინარეს. მიედინება სანტიაგო-დე-კუბისა და გრანმის პროვინციების ტერიტორიებზე. სათავე აქვს სიერა-მაესტრას ქედზე, ზღვის დონიდან 600 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 370 კმ, აუზის ფართობი 8.928 კმ². უმეტესად მიედინება დასავლური და ჩრდილო-დასავლური მიმართულებით. ერთვის კარიბის ზღვის გუაკანაიაბოს ყურეს. აქვს მრავალრიცხოვანი შენაკადები. 

შესართავი ჭაობიანია და ქალაქ მანსანილიოს ჩრდილოეთით მდებარეობს.

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის მდინარეების სია 

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე კაუტო ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:კუბის მდინარეები
ბულგარეთის მდინარეების სია

ქვემოთ მოცემულია ბულგარეთის მდინარეების სია.

* არჩარი
* არდა
* ბატოვა რეკა
* ბისტრიცა
* ბუნაიშკა
* დუნაი
[220პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე დუნაი [ნიკოპოლი|ნიკოპოლში, ბულგარეთში]]
* დალეიშკა რეკა
* ეშმაკის მდინარე
* დოსპატი
* ჯულიუნიცა
* ერმა
* ფაკიშკა რეკა
* ისკარი
** ჩერნი ისკარი (*შავი ისკარი*)
** პალაკარია
* კამჩია
** გოლიამა კამჩია (ბულგარულად: *დიდი კამჩია*)
** ლუდა კამჩია 
* კაიალიკა 
*კრივა
* კრუმოვიცა
* ლებნიცა
* ლომი
* ლუდა რეკა
** ბიალა რეკა (ბულგარულად: *თეთრი მდინარე*)
* ლუდა იანა 
* მარიცა
220პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე მარიცა ქალაქ ედირნესთან
* მატევირი
* მეჩკა 
* მესტა
** ბელა მესტა 
** ჩერნა მესტა 
* ოგოსტა
* ოსამი
* პროვადიშკა რეკა 
* პიასანჩიკი 
* რეზოვო
* როპოტამო
* რუსენსკი ლომი
** ბელი ლომი (*თეთრი ლომი*)
** ჩერნი ლომი (*შავი ლომი*)
* რუსოკასტრენსკა რეკა 
* საზლიკა

* შიროკოლაშკა რეკა 
* სრედეტსკა
* სტარა რეკა (*ძველი მდინარე*)
* სტრუმა 
** რელიშკა რეკა
* სტრუმეშნიცა
* სტრიამა
* სუჰა რეკა (*მშრალი მდინარე*)
* ტიმოკი
* ტოპოლნიცა 
* ციბრიცა
* ტუნჯა
* ვაჩა
* ვარბიცა
* ვალეკა
* ვიტი
** ბელი ვიტი 
** ჩერნი ვიტი 
* ვოინიშკა რეკა (*მეომრის მდინარე*)
* იანტრა
** როსიცა
* ზლატნა პენეგა (*ოქროს პენეგა*)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბულგარეთის მდინარეების სია

*
ელ-იუნკე

**ელ-იუნკე** () — მთა კუბაში, სიერა-მაესტრის ქედზე. სიმაღლე 575 მ. ქალაქ ბარაკოადან დასავლეთით მდებარეობს 7 კილომეტრში. წარმოადგენს მაგიდა მთას, რომელიც მოგვაგონებს გრდემლს, რის გამოც ეწოდა აღნიშნული სახელწოდება (yunque — ). გაწოლილია ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების დუაბისა და ტოას ნაპირებს შორის. მთა ელ-იუნკე მოიხსენიება ქრისტეფორე კოლუმბის ამერიკის აღმოჩენის ქრონიკებში. მთის პერიმეტრის სიგრძე 1125 მ-ია, ხოლო საერთო ფართობი 461 000 მ². 

1979 წლის 25 დეკემბერს კუბის ეროვნულმა კომისიამ ელ-იუნკე გამოაცხადა ეროვნულ ძეგლად.

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის მთები
საუნჯე

**„საუნჯე“** — ქართული ლიტერატურულ-მხატვრული ალმანახი. საქართველოს მწერალთა კავშირის ორგანო. გამოდიოდა 1974 წლიდან თბილისში, 2 თვეში ერთხელ. ალმანახში იბეჭდებოდა როგორც უცხოური, ისე საბჭოთა კავშირის ხალხთა ლიტერატურის საუკეთესო ნაწარმოებთა თარგმანები (პროზა, პოეზია, კრიტიკული წერილები, ესეები). თავდაპირველად ალმანახის გამოსცემდა გამომცემლობა „მერანი“. შემდეგ გამოსცემდა მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურის ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგია. მთავარ რედაქტორად მუშაობდნენ კონსტანტინე ლორთქიფანიძე (1974—1976), შოთა ნიშნიანიძე (1976—1982). 1982 წლიდან 1988 წლამდე რედაქტორი მუხრან მაჭავარიანი. ტირაჟი 10 ათასი (1985).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ციფრული ბიბლიოთეკა

კატეგორია:ქართული ალმანახები
მარიელი

**მარიელი** () — მუნიციპალიტეტი და ქალაქი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს დასავლეთით დაახლოებით 40 კილომეტრში. 

მოქცეულია მარიელის უბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. უბის აღმოსავლეთ ნაწილში არის პორტი, აგრეთვე ცემენტის ქარხნები და ელექტროსადგურები, რაც იწვევს გარემომცველი ტერიტორიების ძლიერ დაბინძურებას. უბის დასავლეთ ნაწილში წარმოდგენილი იყო წყალქვეშა ნავების ბაზა, რომელიც შემდგომ თავისუფალი ვაჭრობის ზონად გადაიქცა. ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის მარიელის პორტი უახლოესი ნავსადგურია. 

1980 წელს მარიელიდან 125.000 კუბელი გადაასახლეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ოკეანეში მგზავრობისას გადასახლებულთა გარკვეული ნაწილი დაიღუპა. 2004 წლის მდგომარეობით მარიელის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენდა 42.504 ადამიანს. 

269 კმ² ფართობზე მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 158,0 ადამიანს კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
სასის წყალსაცავი

**სასის წყალსაცავი** () — უდიდესი ხელოვნური წყალსაცავი კუბაში. მდებარეობს ცენტრალურ კუბაში, სანქტი-სპირიტუსის პროვინციაში. წყალსაცავის ჩრდილო-დასავლეთით 10 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი სანქტი-სპირიტუსი. წყლის სარკის ფართობი შეადგენს 113,5 კმ²-ს. წყლის საშუალო მოცულობა 750 მლნ. მ³. წყალსაცავი შექმნილია მდინარე სასის ხეობაში, რომელიც სათავეს იღებს სიერა-დელ-ესკამბრაის მთებში. მდინარე სასა კუბაში კაუტოს შემდეგ სიგრძით მეორე მდინარეა. წყალსაცავი საზრდოობს არაერთი მდინარის წყლით. 3 წლის განმავლობაში აშენდა 6 კილომეტრის სიგრძის კაშხალი, რომლის მშენებლობა საბოლოოდ დასრულდა 1971 წლის 7 დეკემბერს. მშენებლობა დაჯდა 27 მილიონი კუბური პესო. 1978 წელს დაემატა ჰესიც.

სასის წყალსაცავი გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიების სარწყავად, აგრეთვე განვითარებულია თევზჭერა. 1980-იან წწ. წყალსაცავში მოაშენეს მტკნარი წყლის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი თევზი არაპაიმა (Arapaima gigas).

## რესურსები ინტერნეტში
* სასის წყალსაცავი — Wikimapia

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის წყალსაცავები
კატეგორია:კუბის ტბები
საუპატიო

**საუპატიო** — შეურაცხყოფის განსაკუთრებული საზღაური, პატივის შელახვისათვის დაწესებული ჯარიმა, რაც დამნაშავეს დაზარალებულის სასარგებლოდ ეკისრებოდა ძველ საქართველოში. საუპატიო დაკანონებული იყო საკრძალავ ადგილას ჩადენილი დანაშაულისათვის (მაგ.,  „სადაცა მაცხოვრისა ხატი ესუენოს სამცველოდ ქუეყანისა, საუპატიოდ ოცდაათი გლეხი მართებს“), მოსამართლისადმი „ ურიგოს კადრებისათვის“, სხვისი მოახლის „გაწბილებისათვის“ და სხვა. საისტორიო წყაროებში ცოლის „განტევების“, დედის გინების, წვერის დაგლეჯის,  „ეზოს გატეხის“ და „კაცის დაჭირვის“ საუპატიოც იხსენიება.  საუპატიოს ოდენობა შეურაცხყოფილის „სახდომელი პატივისა“ და დანაშაულის სიმძიმის მიხედვით განისაზღვრებოდა. საჭიროებისას იგი დამნაშავეს ზარალის ანაზღაურებასა და „სისხლთან“ ერთად მიესჯებოდა. ქალს კაცზე მეტი — „ორკეცი საუპატიო“ (სახელდობრ, გინებისათვის დიდგვაროვან „დიაცს“ 10 000 თეთრი) ეძლეოდა.  საუპატიოს ითვალისწინებს ბაგრატ კურაპალატის სამართლის ფრაგმენტი და ვახტანგ VI-ის სამართალი, აგრეთვე მხითარ გოშის სამართლის ქართული ვერსია. ბექას და აღბურას სამართალში ტერმინი „საუპატიო“ „სასირცხვო სამართლის“ — სანეხვეზე დამნაშავის შიშვლად ჩატღევის, ე. ი. გამაწბილებელი სასჯელის მნიშვნელობით იხმარება (ანალოგიური ვახტანგ VI-ის სამართლის 218 მ.). შეურაცხყოფისათვის ქონებრივ სასჯელად აქ დადგენილია *უპატიობის* საზღაური, გიორგი ბრწყინვალის სამართალში კი — უარზანგობა.
## წყარო
*ეგნატაშვილი ბ., ახალი ქართლის ცხოვრება, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 2, თბ., 1959;
*ქართულისამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 1—6, თბ., 1963—1977
## ლიტერატურა
**დოლიძე ი.,* გიორგი ბრწყინვალის სამართალი, თბ., 1957, გვ. 75-76;
**მისივე,* ძველი ქართული სამართალი, თბ., 1953, გვ. 214—217;

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
პედრუ

**პედრუ** (Pedro) შეიძლება აღნიშნავდეს:
*პედრუ I
*პედრუ I
*პედრუ II
*პედრუ II
*პედრუ III
კანარეოსის არქიპელაგი

მინი|250პქ|კაიო-ლარგო-დელ-სურის თანამგზავრული ფოტო
**კანარეოსის არქიპელაგი** () — არქიპელაგი კარიბის ზღვაში, კუნძულ კუბის სამხრეთ-დასავლეთით. 

აღმოსავლეთით ესაზღვრება კასონესის ყურე, ჩრდილოეთით — ბატაბანოს ყურე, დასავლეთით კი ლოს-ინდიოსის არხი. 

არქიპელაგი მოიცავს 350 მცირე კუნძულს და დაახლოებით იმავე სიგრძეზეა გადაჭიმული, რამდენზეც ფლორიდა-კისის არქიპელაგი. უდიდესი კუნძულია ხუვენტუდი, სიდიდით მეორე კუნძულია კაიო-ლარგო-დელ-სური.

## რესურსები ინტერნეტში
* "Cayo Largo del Sur: sand, sun, and healthy ecosystems" 
* Jardines del Rey and Canarreos Archipelagos, Cuba – February 19th, 2009 

კატეგორია:კუბის კუნძულები
ლაგუნა-დე-ლეჩე

**ლაგუნა-დე-ლეჩე** ( ასევე Laguna Grande de Morón) — ბუნებრივი წარმოშობის უდიდესი ტბა კუბაში. მდებარეობს სიეგო-დე-ავილის პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქალაქ მორონიდან ჩრდილოეთით 5 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 1 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 67,2 კმ², მაქსიმალური სიღრმე დაახლოებით 2 მ. ტბის დასავლეთ ნაწილშია კუნძული კაიო-პახარა. ფსკერზე კირქვა ილექება. ზღვის დონის ბუნებრივი მოძრაობა გრუნტის წყლების სარკის რყევის მიზეზია, რის გამოც კირის ნაწილაკები ტბის ფსკერიდან წყალში ხვდება. 1940 წელს აშენდა ჩიკოლის არხი, რომელმაც ლაგუნა-დე-ლეჩე დაუკავშირა ბუენა-ვისტას ყურეს. დროთა განმავლობაში წყალსატევი დაბინძურდა ზღვის წყლით, რის გამოც ტბამ დაკარგა თეთრი შეფერილობა. 1988 წელს არხი ჩაიკეტა და დროთა განმავლობაში ტბის რძის ფერიც აღდგა. გვხვდება ამერიკული ფლამინგო. 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
საუფლისწულო

**საუფლისწულო** — ფეოდალური მიწისფლობელობის ფორმა საქართველოში. ერთიანი ქართული ფეოდალური მონარქიის ეპოქაში საუფლისწულო ერქვა მეფის სახასო მამულიდან რომელიმე უფლისწულისათვის გამოყოფილ დროებით სამფლობელოს. XV—XVIII საუკუნეებში სათავადოებში საუფლისწულოს უწოდებდნენ სათავადოს საერთო-სახასო სამფლობელოდან გამოყოფილ ყმა-მამულს, რომელიც ეძლეოდა რომელიმე თავადიშვილის სახლს დროებით მფლობელობაში სარჩოდ და საცხოვრებლად. რამდენიმე ხნის შემდეგ ეს საუფლისწულო შეიძლებოდა სხვა ოჯახს გადასცემოდა. საუფლისწულოს მფლობელს აქედან არც რაიმეს გაყიდვა შეეძლო, არც რაიმე ცვლილების შეტანა ყმა-გლეხის ფეოდალურ ვალდებულებებში (მაგ.,  გააზატება-გატარხნება და სხვა).  თუ ეს მაინც მოხდებოდა, მხოლოდ სათავადოს სხვა წევრების დაკითხვით და საერთო თანხმობით. სათავადოს უფროსი (თავადი) საუფლისწულოს შინაურ საქმეებში ვერ ჩაერეოდა. საუფლისწულო მამულს, როგორც სახასოს ნაწილს, „სახელმწიფო ხარჯი“ ედო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
სატრაპეზო

**სატრაპეზო** — ქრისტიანული მონასტრის ერთ-ერთი მთავარი ნაგებობა. შეიცავს ბერების საერთო ტრაპეზისათვის გამიზნულ დარბაზსა და სამლოცველოს, აგრეთვე დამხმარე სათავსებს (სამზარეულო, საწყობი და სხვა). საქართველოში სატრაპეზოები მონასტრების დაარსებასთან ერთად განჩდა. ცნობილია დავითგარეჯის მონასტრების სატრაპეზოები, რომლებშიც შემონახულია დიდებული მონუმენტური ნიმუშები (ბერთუბანის მონასტერი, უდაბნო), აგარის მონასტრის სატრაპეზო, ოშკის მონასტრის სემინარია-სატრაპეზო და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტრაპეზი

## ლიტერატურა
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურა
გაპარსვა

**გაპარსვა**, *გაკრეჭა* —  სამართლეებრივ ისტორიაში გამაწბილებელი სასჯელის  ერთ-ერთ სახე — თავის გადაპარსვა, წვერ-ულვაშის ან საფეთქლების მოპარსვა.ქალისათვის ნაწნავის შეჭრა. კანონმდებლობაში ჩვეულებითი სამართლიდანაა შესული. ცნობილია ჯერ კიდევ ბაბილონური კანონებიდან. ინგლისში ნორმანების დაპყრობამდე სასჯელადაც ითვლებოდა და მონობის ნიშნადაც. რუსეთსა და გერმანიაში მრუშობაში მხილებულ ქალებს გამაწბილებელ სასჯელად ნაწნავს სჭრიდნენ. გაპარსვას იცნობს ბიზანტიური სამართალიც (ეკლოგა, საეპარქო წიგნი).  იგი იხსენიება აგრეთვე გიორგი ბრწყინვალის სამართალში მ. 2).  ხელმწიფის კარის გარიგებასა (§ 10) და ვახტანგ VI-ის კანონთა კრებულის ბერძნულ სამართალში (მმ. 2, 77, 383 და სხვა).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
საუფროსო

**საუფროსო** (*იგივე* ***საუხუცესო***) — ოჯახის გაყრისას უფროსი ძმის განსაკუთრებული წილი სამკვიდრო ქონებაში.  ქართულ საკანონმდებლო ძეგლებში საუფროსოს გვერდით იხსენიება აგრეთვე საუმცროსო და საშუალო. საუფროსო ცნობილი ყოფილა საქართველოში უკვე VIII—IX საუკუნეებში. საეკლესიო მოძღვრების თანახმად, შვილებს თანაბარი სამემკვიდრო უფლება ჰქონდათ, მაგრამ ქართულმა ფეოდალურმა სამართალმა ეს დებულება არ გაიზიარა და XIX საუკუნის I ნახევრამდე საუფროსოს ინსტიტუტი გარკვევით ჩანს იურიდიულ დოკუმენტებში. გიორგი მერჩულეს თხზულებიდან ირკვევა, რომ საუფროსოს გარდა სხვა ქონება ძმებს შორის წილის ყრით თანაბრად ნაწილდებოდა. საუფროსო განსაკუთრებით გავრცელებული იყო თავად-აზნაურთა შორის. სწორედ ამ წრისათვის განსაზღვრავს საუფროსოს აღების წესს „სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ (მ. 100). დავით X-ის განჩინება ბარათაშვილების გაყრის საქმეზე (1523) აწესებდა, რომ ზვრებისა და ხოდაბუნების გაყოფის დროს უფროს ძმას საუფროსოს „ათისაგან ერთი“ ერგებოდა. ამავე პრინციპით იყოფოდა აგრეთვე „სახლის ჭურჭელი“ (თასები, ჭიქები, „ჩინურები“, ქვაბები და სხვა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ტომას ესტრადა პალმა

**ტომას ესტრადა პალმა** (; დ. 9 ივლისი, 1832, ბაიამო, კუბა — გ. 4 ნოემბერი, 1908, სანტიაგო-დე-კუბა, კუბა) —  კუბელი პოლიტიკოსი. კუბის პირველი პრეზიდენტი 1902-1906 წწ.

იგი აქტიურ მოღვაწეობას იღებდა კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში და გენერლის წოდებით ხელმძღვანელობდა სამხედრო ძალებს ათწლიან ომში (1868-1878).

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Digital Images from the Tomás Estrada Palma Collection  held by the Cuban Heritage Collection

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1832
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
პარანოია

**პარანოია** — ქრონიკულად მიმდინარე ბოდვითი ფსიქოზის ერთ-ერთი სახე.

## ისტორია
ჰიპოკრატეს დროიდან ამ ტერმინით განისაზღვრებოდა აშლილობათა ფართო სპექტრი, რომელშიც ერთიანდებოდა სხვადასხვა ბოდვითი აშლილობები. XIX საუკუნეში მოხდა პარანოიის ცალკე დაავადებად გამოყოფა, რომლის გამოვლინებებს წარმოადგენდა მომჩივნელობის, დევნის, განდიდების ან სხვა შინაარსის სისტემატიზირებული ბოდვითი იდეები ჰალუცინაციების გარეშე. ე. კრეჩმერმა განაზოგადა პარანოიის განვითარების კანონზომიერებები და აღწერა ავადმყოფობის განვითარებისთვის დამახასიათებელი ტრიადა: ხასიათი, გარემო და განცდა.

## ეტიო-პათოგენეზი
მკვლევრები პარანოიას ენდოგენურ დაავადებათა რიცხვს მიაკუთვნებენ. მიჩნეულია, რომ სხვა ფაქტორებთან ერთად გარკვეული როლი ციკლოიდურ, პიკნიკურ აგებულებასაც მიუძღვის.

## სტატისტიკა
პარანოია ნაკლებად გავრცელებული დაავადებაა, მისი სიხშირე 0,025-0,03%-ია. ყოველი 300 000 ადამიანიდან 1 ავადდება. იგი ძირითადად 30-40 წლის ასაკში გამოვლინდება და უფრო ხშირად ქალებში გვხვდება.

## განვითარება
პარანოია ვითარდება თანდათანობით, შემპარავად; თანდათან ხდება რეალური სიტუაციების გადამეტებული, ზეღირებულოვანი შეფასება. დროთა განმავლობაში ამ ზეღირებულოვანი იდეების მიმართ ქვეითდება კრიტიკა და ყალიბდება სისტემური ბოდვითი იდეები. ამ იდეების დასამტკიცებლად ავადმყოფები აყალიბებენ ლოგიკურ სისტემებს და ეყრდნობიან მოგონებებს, რომლებსაც არასწორ ინტერპრეტაციას უკეთებენ. ბოდვითი პროდუქციის ჩარჩოებს მიღმა ადამიანები ნორმალურ ცხოვრებას ეწევიან. ადეკვატურად იქცევიან გარემოში.

## პარანოიის ფორმები
**ექსპანსიური პარანოია** - აერთიანებს ისეთი სახის პარანოიალური ბოდვის ფორმებს, რომლებსაც ახასიათებთ ბრძოლა ბოდვითი დაყენებების რეალიზაციისთვის. ესაა: მომჩივნელობის, გამომგონებლობის, სამართლიანობის მაძიებლობის ბოდვები და სხვა.

**სენსიტიური პარანოია**  - განპირობებულია სოციალური ადაპტაციის გაძნელებით, დაუკმაყოფილებლობის, არასრულფასოვნების განცდის ბოდვით რეგისტრში  გადაზრდით. ცხოვრებისეული იმედგაცრუების, დანაკარგების მოჭარბება იწვევს დევნის პარანოიალური იდეების განვითარებას.

**სურვილების პარანოია** - ამის მაგალითია ბოდვა, რომლის დროსაც ავადმყოფი დარწმუნებულია რომ იგი უყვარს რომელიმე კონკრეტულ პიროვნებას და ყველაფერში ხედავს ამ პიროვნების გრძნობების გამოხატვას.

## მკურნალობა
პარანოია, როგორც წესი, პრაქტიკულად განუკურნებელ დაავადებათა რიცხვს მიეკუთვნება, თუმცა ხანგრძლივი მკურნალობით შესაძლოა მოხდეს სიმპტომატიკის გარკვეული შერბილება. მედიკამენტურ მკურნალობაში იყენებენ ნეიროლეპტიკებსა და ტრანკვილიზატორებს.მათთან ერთად აუცილებელია ფსიქოთერაპიის გამოყენება.

## ლიტერატურა
* *ავლიპი ზურაბიშვილი "**ფსიქიატრია**";*
* *მიხეილ ასათიანი "**ფსიქონერვოზები**";*
* *გიორგი ნანეიშვილი "**ფსიქიატრიის მოკლე კურსი**".*

კატეგორია:ფსიქიატრია
დასავლეთის ბუგი

**ბუგი** (; ; ; ) — მდინარე ნარევის მარცხენა შენაკადი, მიედინება ცენტრალური უკრაინიდან დასავლეთისკენ, კვეთს უკრაინა-პოლონეთის და პოლონეთ-ბელარუსის საზღვრებს და ერთვის მდინარე ნარევი პოლონეთში სეროკთან ახლოს. ნაწილი ტბას და მდინარე ვისტულას შორის ზოგჯერ მიჩნეულია, როგორც *ბუგო-ნარევი*. მდინარე ვისტულა ჩაედინება ბალტიის ზღვაში. 

მდინარის სიგრძეა 830 კილომეტრი   (587 კილომეტრი პოლონეთში) და სიგრძით მეოთხეა პოლონეთში. აუზის ფართობია 39,420 კმ² (19,284&nbsp;კმ² პოლონეთში). მდინარე დნეპრთან შეერთებულია დნეპრ-ბუგის არხით.

ბუგი ხშირად მიჩნეული იყო, როგორც ეთნოგრაფიული საზღვარი მართლმადიდებელ და კათოლიკე ხალხებს შორის.

300პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე ბუგი უკრაინაში, ბელარუსში და პოლონეთში

## გალერეა 

სურათი:Bug_wlodawa01b-04.jpg
სურათი:Bug_wlodawa02-04.jpg
სურათი:Bug_wlodawa03-04.jpg
სურათი:Bug Nur.jpg
სურათი:Wyszkow_Bug.jpg
სურათი:Rzeka Bug w Drohiczynie.jpg
სურათი:Western_Bug_0152.jpg
სურათი:Rzeka Bug.jpg
სურათი:Bug..JPG
სურათი:Bug Serpelice.JPG
სურათი:Poland Drohiczyn Bug.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bug პოლონეთის სამეფოს გეოგრაფიული ლექსიკონი (1880)
* მდინარე ბუგი

## სქოლიო 
კატეგორია:ნარევის შენაკადები
კატეგორია:ლვივის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ვოლინის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ლუბლინის სავოევოდოს მდინარეები
კატეგორია:პოდლასის სავოევოდოს მდინარეები
კატეგორია:მაზოვიეცის სავოევოდოს მდინარეები
კატეგორია:ბრესტის ოლქის მდინარეები
ტოა (მდინარე)

**ტოა** () — მდინარე კუბის სამხრეთ ნაწილში. მიედინება გუანტანამოს პროვინციაში. სიგრძე 131 კმ. იერთებს 72 შენაკადს. ზემო დინებაში მთის მდინარეა, ქვემო დინებაში დაბლობზე მიედინება. გამოირჩევა მტკნარი წყლით. მდინარის აუზში შექმნილია ბიოსფერული ნაკრძალი კუჩილას-დელ-ტოა, რომელსაც უკავია ტოას წყალშემკრები აუზის დაახლოებით 70%. ერთვის ატლანტის ოკეანეს. შესართავი ქალაქ ბარაკოას ჩრდილოეთით მდებარეობს. 

მდინარისპირა ტერიტორია გამოირჩევა ფაუნისა და ფლორის ენდემურობითა და მრავალფეროვნებით. იზრდება ყვავილოვან მცენარეთა 1000-მდე სახეობა და გვიმრისნაირის 145-მდე სახეობა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ტოა 
* მდინარე ტოა  

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის მდინარეები
ანტონიო მასეო

**ანტონიო მასეო** (, დ.  14 ივნისი, 1845, სანტიაგო-დე-კუბა — გ. 7 დეკემბერი,  1896 წელი, პუნტა ბრავა) — კუბის დამოუკიდებლობისათვის ესპანელი კოლონიზატორების წინააღმდეგ ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ვენესუელი გლეხისა და შავკანიანი კუბელის ოჯახში. იყო წარმატებული მეწარმე და ფერმერი.

ათწლიანი ომის დასაწყისში (1868–1878) შეუერთდა მეამბოხეთა არმიას მამასთან და ძმებთან ერთად. ხუთი თვის განმავლობაში მასეომ გაიარა გზა რიგითიდან მეთაურამდე (მაიორი) და შემდეგ 1878 წელს მიიღო განმათავისუფლებელი არმიის გენერალ-მაიორის წოდება. ანტონიო მასეომ მონაწილეობა მიიღო ხუთასამდე ბრძოლაში. კანის ფერის და ფიზიკური ძალის გამო თანამებრძოლებმა მას *ბრინჯაოს ტიტანი* () შეარქვეს.). ომის შემდეგ ის დევნილობაში იყო ამერიკაში სხვადასხვა ქვეყნებში (ჰაიტიში, იამაიკაში, კოსტა-რიკაში) და ემზადებოდა კუბაში ახალი აჯანყებისათვის.

1895 წლის აპრილში ხოსე მარტიმ და სხვა პატრიოტებმა დაიწყეს შეიარაღებული ამბოხება ესპანელების წინააღმდეგ. მასეო მაკსიმო გომესთან ერთად მეთაურობდა ამბოხებულთა ძალებს ორიენეტეს პროვინციაში, ხოლო სექტემბერში გახდა განმათავისუფლებელი არმიის სარდალის მოადგილე.

1896 წლის 7 დეკემბერს მასეო მოკლეს სან-პედროსთან ახლოს, სადაც ის მიემართებოდა თანამებრძოლთა მცირე დანაყოფთან ერთად, როდესაც ესპანელებმა გაუხსნეს ინტენსიური ცეცხლი. მასთან ერთად დაიღუპა მისი შვილი, რომელიც ცდილობდა მის გამოყვანას.

ფაილი:Maceo1.jpg|ანტონიო მასეო სამხედრო ფორმაში
ფაილი:Cemetry Santa Ifigenia Santiago de Cuba - Grave of Antonio Maceo.jpg|ანტონიო მასეოს საფლავი

## იხილეთ აგრეთვე 
* ათწლიანი ომი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანტონიო მასეო 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1845
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
კატეგორია:კუბელები
პინარ-დელ-რიოს პროვინცია

**პინარ-დელ-რიო** () — პროვინცია კუბაში. მდებარეობს კუნძულის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. პროვინციის დედაქალაქია - პინარ-დელ-რიო. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 730 626 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვე 67 კაცს კმ²-ზე. ამ მაჩვენებლით მას მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მე-8 ადგილი უკავია კუბის პროვინციებს შორის.

## მუნიციპალიტეტები 
*წყარო: 2004 წლის აღწერის მონაცემები.*

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის პროვინციები

## სქოლიო 
კატეგორია:კუბის პროვინციები
ხუვენტუდი

**ხუვენტუდი** () — კუნძული კარიბის ზღვაში. ეკუთვნის კუბას, რომლისგანაც დაშორებულია 100 კილომეტრით. მოქცეულია კარიბის ზღვისა და ბატაბანოს ყურეს შორის. შედის ლოს-კანარეოსის არქიპელაგის შემადგენლობაში. ფართობი 2204 კმ², სიგრძე 70 კმ, სიმაღლე 310 მ. 2009 წლის მონაცემებით კუნძულზე ცხოვრობს 86.256 ადამიანი. მთავარი ქალაქია ნუევა-ხერონა. 

კუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი ბორცვიანია, სადაც გაბატონებულია ფიჭვის ტყეები და სავანები. აქვე მოიპოვება მარმარილო და კაოლინი. სამხრეთი ნახევარი მაღლა აზიდული დაბლობებია. განვითარებულია კარსტი. თავდაპირველად კუნძულს ეწოდებოდა პინოსი (*ისლა-დე-პინოსი*), ხოლო 1978 წელს სახელი შეეცვალა და ეწოდა ხუვენტუდი. კოლუმბამდელი ისტორიის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. ერთ-ერთ მღვიმეში შემორჩენილია 235 უძველესი ხელნაწერი, რომელიც ადგილობრივ მოსახლეობას მიეწერება. ევროპელებისთვის ხუვენტუდი ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც კუნძული აღმოაჩიანა ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს. 1904 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე ხუვენტუდი მოექცა კუბის სუვერენიტეტის ქვეშ, რომლის რატიფიცირება საბოლოოდ აშშ-მ მოახდინა 1925 წელს. 

ხუვენტუდის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა და თევზჭერა. მოჰყავთ ციტრუსები და ხილი. ვულკანური აქტივობის ხარჯზე სანაპიროებზე ჩამოყალიბებულია შავი ქვიშის პლაჟი. კლიმატი ტროპიკულია, რბილი. ხშირია ქარიშხალი. კუნძული კეთილმოწყობილია. განვითარებულია ტურიზმი. კუნძულზე მისვლა შესაძლებელია გემით ან თვითმფრინავით. 

ქალაქ ნიევა-ხერონას სიახლოვეს მდებარეობს ნაციონალური გამოსასწორებელი ციხე, სადაც 1953-1955 წწ. დაპატიმრებული იყო ფიდელ კასტრო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხუვენტუდი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ხუვენტუდი  
* ხუვენტუდი  

## სქოლიო 
კატეგორია:კუბის კუნძულები
კატეგორია:კარიბის ზღვის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სლოვენიის მდინარეების სია

thumb|300px|სლოვენიის მდინარეების რუკა
ქვემოთ მოცემულია სლოვენიის მდინარეების სია:

## რესურსები ინტერნეტში 
* სლოვენიის მდინარეები და ტბები

კატეგორია:სლოვენიის მდინარეები
კაიო-საეტია

მინი|285პქ|კაიო-საეტიას პლაჟი
**კაიო-საეტია** () — 42 კმ² ფართობის მქონე კუნძული კუბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ოლგინის პროვინციის შემადგენლობაში. 

მდებარეობს ოლგინის პროვინციიდან 120 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ნიპეს უბესა და ატლანტის ოკეანეს შორის. კუბის ძირითად ნაწილთან დაკავშირებულია ხიდით. ერთ დროს კუნძული ადგილობრივი მთავრობის სპორტულ სანადირო ნაკრძალს წარმოადგენდა, ამჟამად კი საკურორტო კუნძულია. უახლოესი ქალაქია მაიარი. გარემოში ერთმანეთთანაა შერწყმული ღია ვაკეები და ტყეები, ასევე ჭაობიანი ადგილები, რომლებიც ძირითადად ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ვრცელდება. გავრცელებულია ზებრა, წყლის ბუფალო, გარეული ტახი, მრავალი სახოების ანტილოპა და ირემი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Grupo de Turismo Gaviota, S.A.
*Parque Cayo Saetía 

კატეგორია:კუბის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ხორვატიის მდინარეების სია

ქვემოთ მოცემულია ხორვატიის მდინარეების სია.
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე დუნაი ხორვატიაში
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე კრკა
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე მრეჟნიცა
200პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე ნარეტვა

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ხორვატიის გეოგრაფია
სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსი

**სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს დაახლოებით 25 კილომეტრში. გაშენებულია მდინარე არიგუანაბოს ნაპირებზე. დაარსდა 1802 წელს. ფართობი 127 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 46,300 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 364,6 ადამიანს კმ²-ზე. ქალაქში არის 39 სკოლა და 600-მდე პედაგოგი ასევე ბიბლიოთეკები. 1987 წელს აქ გაიხსნა საერთაშორისო კინოსკოლა და ტელევიზია. სიახლოვეს მდებარეობს სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსის აეროდრომი.

მოჰყავთ ძირითადად თამბაქო, შაქრის ლერწამი და ანანასი. განვითარებულია ტურიზმი. არის თერმული წყაროები.

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის ქალაქების სია 
* კუბის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მონტენეგროს მდინარეების სია

ქვემოთ მოცემულია მონტენეგროს მდინარეების სია:
[180პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე მორაჩას ველი [პოდგორიცაში]]
180პქ|მინი|მარჯვნივ|მდინარე ტარას კანიონი
* ბიელა
* ბისტრიცა
* ბუკოვიცა
* ბოიანა
* ციევნა
* ჩებოტინა
* გრნჩარი
* იბარი
* კომარნიცა
* ლიმი
* ლიეშნიცა
* ლიუბოვიდა
* ლიუჩა
* მალა რიეკა
* მორაჩა
* მრტვიცა
* ოსპანსიცა
* პივა
* რიბნიცა
* სიტნიცა (მორაჩა)
* შავნიკი
* ტარა
* ტრებიშნიცა
* ვერუშა
* ვრმოშა
* ზეტა

კატეგორია:მონტენეგროს გეოგრაფია
პალეოლოგოსები

მინი|240პქ|პალეოლოგოსების ემბლემა
**პალეოლოგოსები** () — ბიზანტიის იმპერიის უკანასკნელი და ყველაზე ხანგრძლივად მმართველი სამეფო დინასტია. იმპერიას განაგებდნენ 2 საუკუნის განმავლობაში  1261 წლიდან — მიხეილ VIII-ს მიერ კონსტანტინოპოლის ჯვაროსნებისაგან გათავისუფლების მომენტიდან, 1453 წლამდე  — ოსმალების მიერ კონსტანტინოპოლის დაცემამდე.  დინასტიას ენათესავებიან კანტაკუზენები.  პალეოლოგოსების მმართველობის პერიოდს ემთხვევა ბიზანტიის კულტურის უკანასკნელი აღზევება, რომელიც ცნობილია პალელოგოსების აღორძინების სახელით, ამავე დროს მათი მმართველობის პერიოდს დაემთხვა ქვეყნის ტერიტორიის შემცირება და საბოლოოდ დამხობა.  

პალეოლოგოსები მართავდნენ ბიზანტიის იმპერიას, მორეის დესპოტატს და მონფერატის საგრაფოს. 

## წარმოშობა
[მინი|მარცხნივ|150პქ|[ორთავიანი არწივი — პალეოლოგოსების ემბლემა]]
პალეოლოგოსების წარმოშობის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. არსებობს მოსაზრება, რომ ესაა ბერძნული წარმოშობის დინასტია. 

გარდა ამისა, არის მოსაზრება რომ პალეოლოგოსები წარმოშობით მცირე აზიიდან არიან. საინტერესოა, რომ მათი სიმბოლო, ორთავიანი არწივი, პირველად დასტურდება სწორედ ამ რეგიონში მდებარე ხეთების სამეფოში .

## პალეოლოგოსების წინაპრები
დინასტიის პირველი ცნობილი წევრია ნიკიფორე პალეოლოგოსი. მას ეკავა მესოპოტამიის მმართველის თანამდებობა, რომელიც მიიღო იმპერატორ ნიკიფორე III ბოტანიატეს წინაშე გაწეული დამსახურებისათვის. ნიკიფორე პალეოლოგოსი გარდაიცვალა 1081 წელს ნორმანების მიერ ქალაქ დურესის ალყისას. 

ნიკიფორეს შვილი გიორგი პალეოლოგოსი იყო იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის აქტიური მომხრე. 

## ცნობილი პალელოგოსები
### ბიზანტიის იმპერატორები
*მიხეილ VIII    
*ანდრონიკე II   
*მიხეილ IX  
*ანდრონიკე III  
*იოანე V  
*ანდრონიკე IV  
*იოანე VII  
*ანდრონიკე V  
*მანუელ II  
*იოანე VIII  
*კონსტანტინე XI

### მორეის დესპოტები
* თეოდორე I პალეოლოგოსი 
* თეოდორე II პალეოლოგოსი 
* დიმიტრი პალეოლოგოსი
* თომა პალეოლოგოსი
* ანდრეი პალეოლოგოსი

### მონფერატის მარკიზები
* თეოდორე I
* ჯოვანი II
* ოტონ III 
* ჯოვანი III
* თეოდორე II

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბიზანტიის იმპერია
* მორეის დესპოტატი
* ბიზანტიის იმპერატორების სია
* კანტაკუზენები
* ანგელოსები
* კომნენოსები

## რესურსები ინტერნეტში
* Genealogy of the Palaiologos dynasty from Genealogy.eu 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
*
კატეგორია:ბიზანტიის დინასტიები
კატეგორია:დინასტიები
არტემისის პროვინცია

**არტემისის პროვინცია** () — პროვინცია კუბაში. წარმოიქმნა ლა-ჰაბანის პროვინციის ორ ნაწილად გაყოფის შემდეგ. კანონი აღნიშნული ცვლილების შესახებ დაამტკიცა კუბის ეროვნულმა ასამბლეამ 2010 წლის 1 აგვისტოს, ხოლო ძალაში შევიდა 2011 წლის 1 იანვარს. დღეისათვის პროვინცია მოიცავს 11 მუნიციპალიტეტს, საიდანაც 8 ლა-ჰაბანის პროვინციას ეკუთვნოდა, ხოლო 3 (ბაია-ონდა, კანდელარია და სან-კრისტობალი) მეზობელ პინარ-დელ-რიოს პროვინციას. 

## მუნიციპალიტეტები 
*წყარო: კუბის სტატისტიკის ეროვნული ბიურო 2010*

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის პროვინციები

## სქოლიო 
კატეგორია:კუბის პროვინციები
ბაუტა

**ბაუტა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. ქვეყნის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით 40 კილომეტრში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 157 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 45.509 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე უდრის 289.9 ადამიანს კმ²-ზე.

ადგილობრივი სავაჭრო ცენტრია. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. მოჰყავთ თამბაქო, შაქრის ლერწამი, ანანასი და სხვ. ბოლო წლებში ბაუტა გახდა მსახიობებისა და შოუბიზნესის წარმომადგენლების საცხოვრებელი ადგილი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას კვეთს მდინარე ბარაკოა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაუტა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა  

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ვალი (2011 წლის ფილმი)

**ვალი** — 2011 წლის დრამა-თრილერი, რომლის რეჟისორია ჯონ მადენი, სცენარის ავტორები კი მეთიუ ვონი, ჯეინ გოლდმენი და პიტერ სტროჰანი. სურათი არის რეჟისორ აასაფ ბერნშტაინის 2007 წლის ამავე სახელწოდების ებრაულის ფილმის რმეიკი. სიუჟეტი მოგვითხრობს მოსადის სამი აგენტის შესახებ, რომლებიც აღმოსავლეთ ბერლინში ცდილობენ ნაცისტი სამხედრო დამნაშავის, დიტერ ფოგელის დაპატიმრებას და მის ჩაყვანას ისრაელში გასასამართლებლად. ფილმში მონაწილეობენ ჰელენ მირენი, სემ უორთინგტონი, ჯესიკა ჩესტეინი, სიარან ჰინდსი, ტომ უილკინსონი და მარტონ კსოკასი.

თავდაპირველად პრემიერა დაგეგმილი იყო 2010 წლის დეკემბრისთვის, თუმცა ფილმი კინოეკრანებზე 2011 წლის 31 აგვისტოს გამოვიდა აშშ-ში. Rotten Tomatoes-ის მიხედვით *ვალი* კინოკრიტიკოსთა 77%-მა დადებითად შეაფასა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კანდელარია (კუბა)

**კანდელარია** (Candelaria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 50 მ სიმაღლეზე. 2010 წლის 31 დეკემბრამდე მიეკუთვნებოდა პინარ-დელ-რიოს პროვინციას. დაარსდა 1809 წელს. როგორც მუნიციპალიტეტი ჩამოყალიბდა 1880 წელს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65,3 ადამიანი კმ²-ზე. კანდელარია დაყოფილია 12 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ალკისარი

**ალკისარი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 193 კმ². ქალაქი მდებარეობს ალკისარის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. გაწოლილია სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსის სამხრეთ-დასავლეთით და გუირა-დე-მელენის დასავლეთით. აქაურ ტერიტორიებზე გაშენებული იყო ყავის პლანტაციები, რომელიც ეკუთვნოდა სანჩო დე ალკისარს, რომელმაც ტერიტორიას ალკისარი უწოდა. პირველი დასახლება გაჩნდა 1616 წელს. 

1826 წელს ალკისარში განლაგებული იყო სამხედრო გარნიზონები, ხოლო 1879 წელს დასახლებას მიენიჭა ოფიციალური სტატუსი.  
2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენდა 29.616 ადამიანს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
გამაწბილებელი სასჯელი

**გამაწბილებელი სასჯელი**, დამნაშავის სახალხოდ შემარცხვენელი დასჯითი ღონისძიება ექსპლუატატორულ საზოგადოებაში. ასეთი სასჯელის ძირითადი მიზანია დამნაშავის ზნეობრივი დამცირება, მისი პატივისა და ღირსების შებრალვა (ფიზიკური ტანჯვას მეორეხარისხოვანი მნიშვნელობა ენიჭება). ფართოდ იყო გავრცელებული ძველ დროსა და შუა საუკუნეებში.

გამაწბილებელი სასჯელის ყველაზე ცნობილი სახეებია: სამარცხვინო ბოძთან დაყენება, ყველაზე გამობმული საბლით ქუჩა-ქუჩა ტარება, გაპარსვა, საჯაროდ სილის გარტყმა, ვირზე შესმა, მამაკაცის ქალის სამოსში გამოწყობა („სადედოთა შთაცუმა“).  ფეოდალურ საქართველოში მძიმე საუპატიო სასჯელად ითვლებოდა სამხედრო და რაინდობის უფლების ჩამორთმევა — ლაშქართა შიგან არშეშვება.  ქართველ  მეფეებს მოღალატის მიმართ ასეთი გამაწბილებელი სასჯელი ჰქონდათ დაწესებული: დამნაშავეს თავზე ნაცარი უნდა დაეყარა და საჯაროდ ეთქვა:„ესემცა არს მისაგებელი ორგულთა მეფეთასა“.   გამაწბილებელი სასჯელს მიმართავდნენ როგორც ძირითად, ისე დამატებით სასჯელადაც. გაბატონებული კლასის წარმომადგენლებს შეეძლოთ ფულადი ჯარიმის გადახდით თავიდან აეცილებინათ გამაწბილებელი სასჯელი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ზოსიმე II კუმურდოელი

**ზოსიმე II კუმურდოელი** — XVI საუკუნის დასაწყისის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

ზოსიმეს კუმურდოს ეპისკოპოსად კურთხევა 1505–1515 წლებს შორის უნდა მომხდარიყო. ის მოხსენიებულია კუმურდოს ტაძრის დასავლეთის შესასვლელის ასომთავრულ წარწერაში. ცნობილია მისი სახელით 1519–1529 წლებს შორის დაწერილი ერთგულების წიგნი ქართლის კათალიკოს ბასილისადმი. „ნაუასძე ზოსიმე კუმურდოელი“ მოხსენიებულია იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ერთ-ერთ აღაპში, რომლის მიხედვითაც ზოსიმეს თავისი, თავისი პატრონის ქეთაონ-ყოფილი ქრისტინეს (გიორგი VIII-ის ასული) და გულქანის „საქონელი“ იერუსალიმში ჩაიტანა, ოთხასი ფლური გაიღო და რომის კათოლიკეთა („ფრანგთა“) მიერ წართმეული გოლგოთა გამოიხსნა. ამის გამო ზოსიმეს სახელზე სამუდამო კანდელი დაიკიდა გოლგოთასა და ჯვრის მონასტერში.

ნაუასძე ზოსიმე კუმურდოელი და ქეთაონ-ყოფილი ქრისტინეს სულთა მოსახსენებლის დამწერი ზებედე ნაუასძე ერთი და იგივე პიროვნება უნდა იყოს. მკვლევარების დიდი ნაწილის (ე. მეტრეველი, ლ. მენაბდე...) მიერ მიჩნეულია, რომ ზებედე ზოსიმეს საერო სახელი იყო (ქრ. შარაშიძე ზოსიმეს და ზებედეს ძმებად თვლიდა). 2002 წლის 17 ოქტომბერს, კუმურდოს საეპისკოპოსო კათედრის აღდგენასთან ერთად, საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ზოსიმე წმინდანად შერაცხა. მისი ხსენების დღეა 1 (ახ. სტ. 14) მაისი. 

## ლიტერატურა
* მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის (XI-XVII სს.), თბ., 1962. — გვ. 122–123.

კატეგორია:XVI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:XVI საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კარლოს მანუელ დე სესპედესი

**კარლოს მანუელ დე სესპედესი დელ კასტილო** (; დ. 18 აპრილი, 1819, ბაიამო — გ. 27 თებერვალი, 1874, სან-ლორენსო) — ესპანელი კოლონიზატორების (1868–1878) წინააღმდეგ ათწლიანი ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მსხვილი პლანტატორების ოჯახში. სწავლობდა ჰავანაში, მიიღო ბაკალავრის ხარისხი  სამოქალაქო სამართალში (22 მარტი 1838). 1840–1844 წლებში სწავლობდა ბარსელონის და მადრიდის უნივერსიტეტებში. პროფესიით იყო ადვოკატი. ესპანეთიდან დაბრუნების შემდეგ შეიძინა *ლა-დემახაგუა* () თამბაქოს პლანტაციასთან ერთად კუბის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ ბაიამოსთან ახლოს. იარას მუნიციპალიტეტში მან გამოაქვეყნა დამოუკიდებლობის დეკლარაცია (ასევე ცნობილია, როგორც «10 ოქტომბრის მანიფესტი»), სადაც გამოაცხადა დამოუკიდებელი კუბის შექმნა. ამბოხებულთა დევიზი გახდა ლოზუნგი «დამოუკიდებლობა ან სიკვდილი».

სესპედესი მეთაურობდა ამბოხებას, რომელმაც იფეთქა კუბაში 1868 წლის 10 ოქტომბერს. მან გაათავისუფლა მისი კუთვნილი მონები და მიიღო ისინი თავის რიგებში, ამით მან მაგალითი აჩვენა კუბის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ სახვა მონაწილეებს. სესპედესის მიერ შექმნილმა არმიამ სწრაფად დაიპყრო აღმოსავლეთის სამი პროვინცია. 1869 წელს მისი მონაწილეობით დაიწერა კუბის პირველი კონსტიტუცია, რომელიც მიიღო 1869 წლის 10 აპრილს დამფუძნებელმა კრებამ აღმოსავლეთის დეპარტამენტებიდან. ამ კონსტიტუციის თანახმად კუბაში მონათმფლობელობა აიკრძალა, კუბა გამოცხადდა სუვერენულ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ, რომელიც შედგებოდა ოთხი შტატისგან, სესპედესი არჩეული იქნა კუბის პირველ პრეზიდენტად. 1873 წელს ის პრეზიდენტის პოსტზე შეცვალა დეპუტატთა პალატის წარმომადგენელმა სალვადორ სისნეროსმა. 1874 წელს კარლოს მანუელ დე სესპედესი ესპანელებს ტყვედ ჩაუვარდა და თებერვალში ის დახვრიტეს.

პატრიოტული საქმიანობისათვის კარლოს მანუელ დე სესპედესის კუბელებმა «მამულის მამა» () უწოდეს.

## ლიტერატურა 
*  მ. ს. ალპეროვიჩი, ლ. ი. სლიოზკინი — ლათინური ამერიკის ისტორია, 1991.

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის პრეზიდენტი
*ათწლიანი ომი

## რესურსები ინტერნეტში 
*კარლოს მანუელ დე სესპედესი 

კატეგორია:კუბელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1819
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1874
ნუევა-ხერონა

**ნუევა-ხერონა** () — კუნძულ ხუვენტუდის მთავარი ქალაქი. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 22 მ სიმაღლეზე, მდინარე ლას-კასასის მარცხენა სანაპიროზე. დაარსდა 1830 წელს კუბელი გუბერნატორის ფრანსისკო დიონისიო ვივესის მიერ. თანადროულ დროში ქალაქში შემორჩენილია ამერიკული სასაფლაო. 

საზღვაო პორტი. არის რაფაელ-კაბრერას საერთაშორისო აეროპორტი. მოჰყავთ ციტრუსები. მიმდინარეობს თევზის გადამუშავება, განვითარებულია კვების მრეწველობა. მიდამოებში მოიპოვება მარმარილო და კაოლინი. 2003 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 37 000 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნუევა-ხერონა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* Municipio de isla de Pinos 
* ნუევა-ხერონა  

კატეგორია:კუბის ქალაქები
გუანახაი

**გუანახაი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ კუბაში, არტემისის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1781 წელს. მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 113 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 28.429 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 251.6 ადამიანი კმ²-ზე.

ქალაქი გუანახაი განლაგებულია ბორცვიან ტერიტორიაზე. დამახასიათებელია რბილი კლიმატი. როდესაც კუნძულს ესპანელები ფლობდნენ იმ დროს გუანახაი იყო გადაჯდომის ბაზა კუნძულზე მოსული ესპანელი მეომრებისათვის. მოგვიანებით ქალაქმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა როგორც საკურორტო ზონამ. კუბის რევოლუციამდე იყო პინარ-დელ-რიოს პროვინციის ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ვალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვალი** შეიძლება იყოს:

* ვალი − პროვინციის მმართველი ზოგიერთ მუსლიმანურ ქვეყანაში
* ვალი − ქალაქი კუნძულ ანგილიაში
* ვალი − 2006 წლის ქართულ-ამერიკული ფილმი
* ვალი − 2011 წლის ამერიკული ფილმი
სან-კრისტობალი (კუბა)

**სან-კრისტობალი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 50 მ სიმაღლეზე. 2010 წლის 31 დეკემბრამდე ეკუთვნოდა პინარ-დელ-რიოს პროვინციას. 

## დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 936 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 70,830 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75,7 ადამიანი კმ²-ზე.

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
რეიჩელ მაკ-ადამსი

**რეიჩელ ენ მაკადამსი** ( დ. 17 ნოემბერი, 1978) — კანადელი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
2001 წელს იორკის უნივერსიტეტში თეატრალური პროგრამის დასრულების შემდეგ, მაკადამსმა დაიწყო სამსახიობო კარიერა, თუმცა მხოლოდ 2004 წელს გახდა ცნობილი, როდესაც მან ითამაშა თინეიჯერულ კომედია „საზიზღარ გოგონებსა“ და რომანტიკულ დრამა „უბის წიგნაკში“. 2005 წელს ის გამოჩნდა რომანტიკულ კომედია „დაუპატიჟებელ სტუმრებში“, თრილერ „წითელ თვალსა“ და ოჯახურ დრამა „სტოუნების ოჯახში“, რის შემდეგაც მედიამ „ახალ ჯულია რობერტსად“ შერაცხა. თუმცა, ამის შემდეგ მან შეწყვიტა კარიერა და უარი თქვა მთავარ როლებზე ფილმებში „ეშმაკი ატარებს პრადას“ და „კაზინო როიალი“.

მაკადამსი სამსახიობო კარიერას 2008 წელს დაუბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო ნაკლებად ცნობილ დამოუკიდებელ ფილმებში „ოჯახური ცხოვრებასა“ და „იღბლიანებში“, თუმცა 2009 წელს კვლავ ითამაშა პოპულარულ სურათებში, მათ შორისაა პოლიტიკური თრილერი „დიდი თამაში“, სამეცნიერო ფანტასტიკა „დროში მოგზაურის ცოლი“ და სათავგადასავლო მოქმედებითი „შერლოკ ჰოლმზი“ და მის გაგრძელებაში 2011 წელს „შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში“ 2010 წელს მთავარი როლი შეასრულა კომედიაში „დილა მშვიდობისა„. 2011 წელს მაკადამსი გამოჩნდა ვუდი ალენის რომანტიკულ კომედიაში, „შუაღამე პარიზში“.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალფრედო საიას ი ალფონსო

**ალფრედო საიას ი ალფონსო** (; დ. 21 თებერვალი, 1861, ჰავანა, კუბა — გ. 11 აპრილი, 1934, ჰავანა, კუბა) —  კუბელი იურისტი, პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის მეოთხე პრეზიდენტი 1921-1925 წწ.  ვიცე-პრეზიდენტი 1908-1913 წწ.  

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* *Orígenes* - Zayas Publishing, Inc. 
* Alfredo Zayas at www.latinamericanstudies.org
* Cubafacts.com  at www.cubafacts.com
* http://www.cubaheritage.com//subs.asp?sID=103&cID=3
* http://www.cubacultura.org/subs.asp?sID=6&cID=70 

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი  11 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კუბური ქორი

**კუბური ქორი** () — მტაცებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. წარმოადგენს კუბის ენდემურ სახეობას.

## აღწერა
მისი სხეულის სიგრძე 43-დან 51 სმ-მდეა. ფრთები მოკლე და მომრგვალებული ფორმისაა. მკერდი მონაცრისფრო-ყავისფერი აქვს, იშვიათი შავი ზოლებით. მამრებს ბოლოები თეთრი აქვთ. სახეობის ძირითად ნაწილს მდედრი ქორები წარმოადგენენ, რომელთა რაოდენობაც მნიშვნელოვნად აღემატება მამრებისას.

## გავრცელება
კუბური ქორის ბინადრობის ძირითადი ადგილებია - კუბის დასავლეთი ნაწილის და კუნძულ ხუვენტუდის ხელუხლებელი ტროპიკული ტყეები. ტროპიკული ტყეების განადგურების შედეგად სახეობა მნიშვნელოვნად დაზარალდა. ზოგიერთი სპეციალისტის მოსაზრებით შეიძლება კუბური ქორი საერთოდ გადაშენდა კიდეც.

## ლიტერატურა 
* Винокуров А. А. Редкие птицы мира. — М.: Агропромиздат, 1987.

კატეგორია:ქორი
გუირა-დე-მელენა

**გუირა-დე-მელენა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 20 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს კუბის სამხრეთ ნაწილში, ბატაბანოს ყურის სიახლოვეს. ქალაქი დაარსდა 1779 წელს. ვრცელდება სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსიდან სამხრეთით და ალკისარიდან აღმოსავლეთით. 

ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. განვითარებულია კარტოფილის, ბანანის, ანანასისა და სხვ. კულტურები. წამყვანი როლი ენიჭება თამბაქოს მოყვანას. მუნიციპალიტეტის ფართობია 178 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 37.838 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 212,6 ადამიანი კმ²-ზე. 

რაიონის რელიეფი თანაბარია, არ გვხვდება მაღალი მთები. სანაპირო ზოლი მტვრიანია, ნაყოფიერ ნიადაგს მოაქვს ბანანის, ჟოლოს და სხვა მცირე ზომის ხილის მოსავალი. 
## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მაიაბეკეს პროვინცია

**მაიაბეკეს პროვინცია** () — კუბის ერთ-ერთი ახალი პროვინცია, რომელიც 2010 წლის 1 აგვისტოს, კუბის ეროვნული ასამბლეის დადგენილებით შეიქმნა ლა-ჰაბანის პროვინციისგან გამოყოფის შედეგად.  მაიაბეკე აღმოსავლეთ ლა-ჰაბანის 11 მუნიციპალიტეტს მოიცავს, დედაქალაქია სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასი. პროვინციამ სახელი მდინარე მაიაბეკესა და სამხრეთ სანაპიროზე არსებული პლაჟისგან მიიღო, სადაც სავარაუდოდ 1514 წელს დაარსდა ჰავანის თავდაპირველი დასახლება.

მაიაბეკე კუბის ყველაზე პატარა პროვინციაა, როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის მხრივ. ახალმა პროვინციამ არსებობა 2011 წლის 1 იანვრიდან დაიწყო. 

პროვინციის ეკონომიკა მიწათმოქმედებასა და შინაური საქონლის მოშენებას (მერძევეობის მიზნით) ემყარება. ასევე გააჩნია შესაბამისი ინდუსტრიული სექტორი, ძირითადად სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასსა და სანტა-კრუს-დელ-ნორტეში. აწარმოებენ სამშენებლო მასალებს, ელექტრო-კაბელებს, რეზინს, მინას და კერამიკას, საკვებს, ქაღალდს, შაქარს, ფარმაცევტულ პროდუქტებს, თევზის პროდუქტებს და ა. შ. მნიშვნელოვანია სამეცნიერო ინსტიტუციები, ასევე არსებობს აგრარული უნივერსიტეტი. 

## მუნიციპალიტეტები 
წყარო: Oficina Nacional de Estadísticas e Instituto de Planificación Física/2010 

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის პროვინციები

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
სიენფუეგოსის პროვინცია

**სიენფუეგოსის პროვინცია** — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია. დედაქალაქია სიენფუეგოსი, რომელიც 1819 წელს ფრანგმა მოსახლეებმა დააარსეს. 

პროვინციას ყველაზე დაბალი ეკონომიკური მაჩვენებელი აქვს მთელ კუბაში და ის ძირითადად შაქრის მოყვანასა და წარმოებას ეფუძნება. ლანდშაფტშიც სწორედ შაქრის ლერწამი და გადამამუშავებელი ფაბრიკები სჭარბობს. სიერაში გავრცელებულია ჩანჩქერები. 

პროვინციაში უკიდურესად პოპულარულია დაივინგი, როგორც ტურისტებს, ისე ადგილობრივებს შორის. მრავლადაა წყალქვეშა მღვიმე.

სინფუეგოსის, სანკტი-სპირიტუსისა და ვილია-კლარას პროვინციები ერთ დროს აწ უკვე აღარ არსებული სანტა-კლარას პროვინციის ნაწილი იყო. 

## მუნიციპალიტეტები
:*Source: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა.* *Area from 1976 municipal re-distribution.*

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*Cienfuegos  

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
რამონ გრაუ

**რამონ გრაუ სან-მარტინი** (; დ. 13 სექტემბერი, 1887, ლა-პამპა, კუბა — გ. 28 ივლისი, 1969, ჰავანა, კუბა) —  კუბელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის პრეზიდენტი 1933-1934 და 1944-1948 წწ. 

დაიბადა კომერსანტის ოჯახში, განათლებით ფიზიოლოგი, დაამთავრა ჰავანის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. 1921 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის პროფესორი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
*  (Spanish)
* Argote-Freyre, Frank.  *Fulgencio Batista: Volume 1, From Revolutionary to Strongman.*  Rutgers University Press, Rutgers, New Jersey.  ISBN 0-8135-3701-0.  2006.
*The Cuban Democratic Experience:The Autentico Years 1944&ndash;1952,University Press of Florida, 2000. Dr.Charles D.Ameringer. ISBN# 0813026679 / 978-0813026671
*"En Defensa Del Autenticismo"- Aracelio Azcuy Y Cruz, Julio 1950,La Habana, 135pages, P. Fernandez Y Cia.

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
ვილია-კლარას პროვინცია

**ვილია-კლარას პროვინცია** — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, დასავლეთით — მატანსასის პროვინცია, აღმოსავლეთით — სანკტი-სპირიტუსის პროვინცია, სამხრეთით კი სიენფუეგოსის პროვინცია. 

## ისტორია
სანკტი-სპირიტუსი, სიენფუეგოსი და ვილია-კლარა ერთ დროს აწ უკვე აღარ არსებული ლას-ვილიასის პროვინციის ნაწილები იყო, მაგრამ ვილია-კლარას ახლაც ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „ლას-ვილიასს“. ისტორიული პროვინციის დედაქალაქი იყო სანტა-კლარა, რომელიც დღემდე რჩება ვილია-კლარას დედაქალაქად. 

## ეკონომიკა
ერთ დროს პროვინციის ეკონომიკის მთავარი დასაყრდენია იყო შაქარი. მის წარმოებაში ჩართული იყო მრავალი ადამიანი, ძირითადად პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ამჟამად, საწარმოები მიტოვებულია და ეკონომიკა ფოკუსირდება ახლად გახსნილ სანაპირო კურორტებზე. შაქარი და თამბაქო კი რჩება პროვინციის სასოფლო სამეურნეო საქმიანობის მთავარ ნაწილად. 

## მუნიციპალიტეტები
 ]]
ს მთავარი მოედანი ]]

:*წყარო: მოსახლეობის 2004 წლის აღწერა.* *Area from 1976 municipal re-distribution.*

## გალერეა

Image:1 Las Brujas.jpg|ლას-ბრუხასის პლაჟი
Image:2 Santa-Maria.jpg|სანტა-მარიას პლაჟი
Image:3 Playa-Ensenachos.jpg|ენსენაჩოსის პლაჟი
Image:4 resorts-Ensenachos.jpg|ენსენაჩოსის კურორტი

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*ვილია-კლარას პორტალი  
*Cayo Santa Maria, Villa Clara, Cuba  
*Cayo Ensenachos, Villa CLara, Cuba  

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
საფართესლოვანები

**საფართესლოვანები** () — შიშველთესლოვან მცენარეთა განყოფილება. შეიცავს მხოლოდ ერთ კლასს, რომელიც 3 რიგში ერთიანდება: ეფედრასნაირნი (Ephedrales), ველვიჩიასნაირნი (Welwitschiales) და გნეტუმისნაირნი (Gnetales). 

თითოეულ რიგში თითო ოჯახი და თითო გვარია (შესაბამისად გვარები ეფედრა, ველვიჩია და გნეტუმი). სამივე გვარი საერთო ნიშნებით ხასიათდება: მეორეულ ქსილემაში ჭურჭლების არსებობით, სტრობილების კრებულია დიქაზიური დატოტვით, სტრობილების ირგვლივ ყვავილსაფრის მსგავსი საფრის არსებობით, გრძელი მიკროპილური მილებით, ორლებნიანი ჩანასახით, მოპირისპირედ განწყობილი ფოთლებით. 

საფართესლოვანები განსხვავდება ყველა სხვა შიშველთესლოვანი მცენარისაგან. მკვლევართა ნაწილი სამი გვარის საერთო წინაპრად ბენეტიტალეებს მიიჩნევს. ნაწილი კი საფართესლოვანების გეოგრაფიული  გავრცელების მიხედვით ფიქრობს, რომ ეს გვარები ახლო ნათესაობით არ უნდა ხასიათდებოდნენ. მიკროსპორების გარსების ელექტრომიკროსკოპული შესწავლა ადასტურებს ამ გვარების ნათესაობას.
## ლიტერატურა
კატეგორია:გნეტუმისნაირნი
შაქრის ლერწამი

**შაქრის ლერწამი**  (Saccharum officinarum)  —   მრავალწლოვანი, ბალახოვანი, ტროპიკული მცენარე მარცვლოვანი ოჯახისა. 4—6 მ-მდე იზრდება. აქვს დამუხლული ღერო, ლანცენტა საგველა ყვავილედი, ორსქესიანი ყვავილი. ნაყოფს მხოლოდ ტროპიკებში ივითარებს. ღეროს წვენი 18%-მდე შაქარს შეიცავს.  წვენის მიღების შემდეგ ღეროსა და ფოთლებს პირუტყვის საკვებად იყენებენ.  

შაქრის ლერწმის სამშობლოს სამხრეთ აზია, კულტურაში ცნობილი იყო 5 ათასი წლის წინათ ინდოეთში. მსოფლიოში შაქრის ლერწმის ფართობი 12 მლნ. ჰა-ს აღემატება. მისი ძირითადი მწარმოებელი ქვეყნებია ინდოეთი, ინდონეზია, ბრაზილია, კუბა.  მოსავლიანობა ჰა-ზე 400—2000 ც აღწევს. მრავლდება ამონაყრებით (კალმებით). ერთ ადგილზე ძლებს 10 წლამდე.

ყოფილ სსრკ-ში ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში 30-იანი წლებიდან მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი მცენარე.  ყინვებს ვერ უძლებს. —3°C-ზე ფოთლები იღუპება. ამონაყრებს შემოდგომაზე და ზამთარში ინახავენ დახურულ თხრილებში. რგავენ მარტში, მწკრივად (1×1,5 მ).  მოსავალს იღებენ ოქტომბერში, ყინვების დაწყებამდე. XIX საუკუნეში საქართველოში იყო ცდები ალაზნის ველზე მის გასაშენებლად, მაგრამ შედეგები საიმედო არ აღმოჩნდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი