open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ შილო

**ნიკოლოზ ალექსის ძე შილო** ( დ.   7 აპრილი [ ძვ. სტ. 25 მარტი] , 1913, პიატიგორსკი, — გ. 8 ივნისი, 2008, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1970).

ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ (1937) მუშაობდა სსრკ ჩრდიოლეთ-აღმოსავლეთის სხვადასხვა გეოლოგიურ დაწესებულებებში. 
1960 წელს გახდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის შორეული აღმოსავლეთის სამეცნიერო ცენტრის ჩრდილო-აღმოსავლეთის კომპლექსური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი (ქალაქი მაგადანი). 1977 წლიდან დასახელებული ცენტრის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.

ნიკოლოზ შილოს ძირითადი შრომები შეეხება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა გეოლოგიის და გეოქიმიის საკითხებს. პერიგლაციალურ ზონებში მინერალთწარმოქმნის შესწავლის საფუძველზე გამოყო ლითოგენეზისის ახალი — პერიგლაციალური ტიპი.

დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით, საპატიო ნიშნის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენითა და მედლებით. სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. 

## თხზულებები
* Классификация россыпей Яно-Колымского золотоносного пояса, წგნ.: Геохимия, петрография и минералогия осадочных образований, М., 1963
* Главнейшие черты золотого и золото-серебряного оруденения восточноазиатских вулканогенных поясов, წგნ.: Проблемы металлогении Советского Дальнего Востока, М., 1967.

## ლიტერატურა
* Н. А. Шило, წგნ.: Новые данные по геологии Северо-Востока СССР. К 60-летию академика Николая Алексеевича Шило, Магадан, 1973.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ურუგვაი (მდინარე)

**მდინარე ურუგვაი** გაედინება სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე. მიედინება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ და აყალიბებს ბრაზილიის, არგენტინისა და ურუგვაის საზღვრებს ერთმანეთთან მიმართებაში. არგენტინის პროვინცია მესოპოტამიას გამოყოფს ამ ორი ქვეყნისგან. სათავეს იღებს ბრაზილიაში მდინარეების - კანოტასის და პელოტასის შერთვის შედეგად. მდინარის სიგრძეა 1,600 კმ. ატლანტის ოკეანესთან შერთვამდე, მდინარე პარანასთან ერთად, წარმოქმნის რიო-დე-ლა-პლატის შესართავს. 
[მინი|left|250პქ|ჩანჩქერი [მოკონა მდინარე ურუგვაიზე ბრაზილიისა და არგენტინის საზღვართან.]]
ურუგვაის მთავარი შენაკადია მდინარე რიო-ნეგრო. მდინარე დიდი ენერგეტიკული პოტენციალით გამოირჩევა და მასზე რამდენიმე ჰიდროელექტროსადგურია აგებული. ურუგვაის აუზის ფართობია 365,000 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
* არგენტინის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე ურუგვაი 
*სასაზღვრო მდინარეებისა და ტბების მენეჯმენტი

კატეგორია:ბრაზილიის მდინარეები
კატეგორია:ურუგვაის მდინარეები
კატეგორია:არგენტინის მდინარეები
გარსევანიშვილების კოშკი

**გარსევანიშვილების კოშკი** დგას გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თედოწმინდის ცენტრში. თარიღდება XVIII საუკუნით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ პირველი სართული, მეორე და მესამე სართულების დასავლეთ მხარის ნაწილი. პირველ სართულს ერთი კარი (სამხრეთ-დასავლეთით) და ოთხი სარკმელი აქვს. მეორე სართულის კედელში ოთხი სათოფურია. პირველსა და მეორე სართულს გუმბათოვანი გადახურვა ჰქონია. 

სოფელში 1724 წელს ქართველებსა და ოსმალებს შორის მოხდა ბრძოლა, რომელიც ქართველების დამარცხებით დამთავრდა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა,  ტ.5, თბ., 1990 წ.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
It Only Takes a Minute

**It Only Takes a Minute** — ჯგუფ Take That-ის მეოთხე სინგლი. იგი შეტანილია მის პირველ სტუდიურ ალბომში Take That & Party. სინგლი გამოვიდა 1992 წელს. ეს იყო ჯგუფის პირველი სიმღერა, რომელიც ბრიტანულ ათეულში მოხვდა.

სიმღერის მუსიკალური კლიპი გადაღებულია კრივის რინგზე.

## სიმღერების სია 
; ბრიტანული კომპაქტ დისკი (74321 10100 2)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# I Can Make It - 4:12
# Never Want To Let You Go - 4:28
# It Only Takes A Minute (Deep Club Mix) - 5:43

; ბრიტანული 7" ვინილი (74321 10100 7)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# Satisfied - 4:32

; ბრიტანული 7" ვინილი (შეზღუდული გამოცემა)(74321 10101 7)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# It Only Takes A Minute (Royal Rave Mix) - 4:46

; ბრიტანული 12" ვინილი (74321 10102 7)
# It Only Takes A Minute (Deep Club Mix) - 5:43
# It Only Takes A Minute (Wright ვოკალური მიქსი) - 6:14
# It Only Takes A Minute (Dem Drums) - 5:19
# It Only Takes A Minute (Blondapella) - 2:16
# It Only Takes A Minute (Love დაბ) - 7:11

; ბრიტანული კასეტა (74321 10100 4)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# Satisfied - 4:32

; ევროპული კომპაქტ დისკი (74321 11100 5)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# I Can Make It - 4:12
# It Only Takes A Minute (რაიტის ვოკალური მიქსი) - 6:14
# It Only Takes A Minute (Deep Club Mix) - 5:43

; აშშ კომპაქტ დისკი (TAKE4)
# It Only Takes A Minute (7 ვერსია) - 3:50
# It Only Takes A Minute (ახალი რემიქსი - რადიოს ვერსია) - 3:25

; აშშ 7 ვინილი (TAKE14)
# It Only Takes A Minute (7" ვერსია) - 3:50
# It Only Takes A Minute (ახალი რემიქსი - რადიოს ვერსია) - 3:25

; აშშ 12 ვინილი (TAKE214)
# It Only Takes A Minute (კლუბური ვერსია) - 5:43
# It Only Takes A Minute (დაბ ვერსია) - 6:14
# It Only Takes A Minute (ახალი რემიქსი - რადიოს ვერსია) - 3:25
# It Only Takes A Minute (Underground ვოკალური ვერსია) - 6:33
# It Only Takes A Minute (Underground ინსტრუმენტული ვერსია) - 6:33

; იაპონური 3 კომპაქტ დისკი (TAKEJAP4)
# It Only Takes A Minute (7 ვერსია) - 3:50
# It Only Takes A Minute (Wright ვოკალური მიქსი) - 6:14

კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:Take That-ის სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
Bad Boys Blue

**Bad Boys Blue** — სხვადასხვა ეროვნების მუსიკოსისგან შემდგარი პოპ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა კელნში (გერმანია), ტონი ჰენდრიკისა და კარინ ვან ჰაარენის მიერ. 
ჯგუფმა რამდენიმე შემადგენლობა შეიცვალა. მას ეკუთვნის ჰიტ-სიმღერები „You're a Woman“, „Pretty Young Girl“, „I Wanna Hear Your Heartbeat“ და „Come Back and Stay“.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები
* *Hot Girls-Bad Boys* (1985)
* *Heartbeat* (1986)
* *Love Is No Crime* (1987)
* *My Blue World* (1988)
* *The Fifth* (1989)
* *Game Of Love* (1990)
* *House Of Silence* (1991)
* *Totally* (1992)
* *Kiss* (1993)
* *To Blue Horizons* (1994)
* *Bang! Bang! Bang!* (1996)
* *Back* (1998)
* *Continued* (1999)
* *Follow The Light* (1999)
* *Tonite* (2000)
* *Around The World* (2003)
* *Heart & Soul* (2008)
* *25* (2010)
* *30* (2015)
* *Tears Turning To Ice* (2020)

### DVD-ები
* *Bad Boys Best 1985-2005* (2005)
* *Bad Boys Best Videos* (2007)
* *Live On TV* (2012)

### ვიდეო-კასეტები
* *Bad Boys Best* (1990)
* *Love Overload* (1993)
* ''Bad Boys Best'98'' (1998)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bad Boys Blue

## სქოლიო 
კატეგორია:Bad Boys Blue
კატეგორია:გერმანული ჯგუფები
კატეგორია:ევროდენს ჯგუფები
კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
რენე ზელვეგერი

**რენე კეთლინ ზელვეგერი** (, დ. 25 აპრილი 1969, ტეხასი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი. კინოაკადემიის ჯილდოს ოსკარის პრემიის ლაურეატი. 2007 წლიდან არის ჰოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
რენე კეთლინ ზელვეგერი დაიბადა 1969 წლის 25 აპრილს, ტეხასის შტატის პატარა ქალაქ კეტიში. მამამისი ემილ ერიხ ცელვეგერი იყო შვეიცარიელი იმიგრანტი, რომელიც მუშაობდა ნავთობგადასამუშავებელ ქარხანაში, ხოლო დედა ირენ ანდერსენი ნორვეგილი და საამიის წარმოშობისა პროფესიით მეანი ქალი იყო და ტეხასში ამღზრდელად მუშაობდა.

### კინოკარიერა
რენე ზელვეგერმა ტეხასის უნივერსიტეტში დაამთავრა სამსახიობო კურსები და შემდეგ გაემგზავრა ჰოლივუდში, სადაც წარმატებებს მიაღწია. თუმცა შემდეგ ისევ მშობლიურ შტატში დაბრუნდა. ამის შემდეგ კინოსინჯებში მონაწილეობდა და საბოლოოდ მიიღო მეორეხარისხოვანი როლები კინოფილმებში. 1994 წელს მიიღო მთავარი როლი ფილმში „ტეხასური ხოცვა ბენზოხერხით 4: ახალი თაობა“, სადაც მასთან 
ერთად ითამაშა მეთიუ მაკ-კონეჰიმ. სწორედ ამ უკანასკნელმა მოუწოდა რენეს ჰოლივუდში წასულიყო და იქ მიეღწია კინოწარმატებებისთვის.

2005 წელს ცოლად გაჰყვა კენი ჩესნის, თუმცა რამდენიმე თვის შემდეგ მათი ქორწინებაში ყოფნა შეწყდა.

რენე ზელვეგერი კინოკრიტიკოსებმა აღიარეს ფილმში „ჯერი მაგუაიერი“, სადაც მასთან ერთად ითამაშა ტომ კრუზმა. აღსანიშნავია ასევე ფილმები: „ბრიჯიტ ჯოუნსის დღიური“, „ჩიკაგო“ და სხვ. 2003 წელს გამოვიდა დიდბიუჯეტიანი ფილმი „ცივი მთა“, სადაც განასახიერა სოფლელი გოგონას როლი და საბოლოოდ ამ როლისთვის დაჯილდოვდა ოსკარის პრემიით. 2005 წელს რასელ კროუსთან ერთად ითამაშა ფილმში „ნოკდაუნი“; ხოლო რენე ზელვეგერის ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევარია „საქმე 39“, საშინელებათა ფილმი, სადაც მასთან ერთად ითამაშა ჯოდელ ფერლანდმა.

## ფილმოგრაფია 
მინი|250პქ|რენე ზელვეგერი და ჯორჯ კლუნი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Charlie Rose 
* in libraries (WorldCat catalog) 
* Interview with Zellweger about her role in "Miss Potter"

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ღურკანა

**ღურკანა**, **გორბუშა** () — თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 50 სმ, მასა — 1,5 კგ აღწევს. ყველაზე დიდი ღურკანას სიგრძე 76 სმ, ხოლო წონა 6,8 კგ. გავრცელებულია წყნარ და ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეებში, მდინარე საკრამენტოდან (აშშ) მდინარე მაკენზამდე (კანადა) და მდინარე 
ლენიდან (რუსეთი) კორეამდე. ბინადრობს ასევე კოლის ნახევარკუნძულთან.  გამსვლელი თევზია. სატოფედ, ქვირითის დასაყრელად მდინარეებში შედის. ტოფობის წინ მამალს უდიდდება და უმრუდდება ყბა, რომელზედაც დიდი კბილები ეზრდება, ეცვლება შეფერილობა, უჩნდება კუზი. ღურკანა მნიშვნელოვანი სარეწაო თევზია. შედარებით ცივ წყლებში ბინადრობს, სადაც უპირატესობას ანიჭებს 5,6-იდან 14,6°С-მდე ტემპერატურას. 25,8°С ტემპერატურაზე თევზი იღუპება. აკლიმატიზებულია ბარენცისა და თეთრ ზღვებში. ღურკანას მსოფლიო ჭერის ძირითადი ადგილებია კამჩატკა, ალასკა, ოხოტის ზღვა. 
ღურკანას იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, დაკონსერვებულს. მისი ხიზილალა ორაგულების ქვირითიდან მიღებულ ხიზილალებს შორის საუკეთესოა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ორაგულისებრნი
ბანდის ზღვა

მინი|250პქ|ბანდის ზღვის მდებარეობა
**ბანდის ზღვა** — ზღვა მოლუკის კუნძულებთან, წყნარი ოკეანის ნაწილი. მდებარეობს ინდონეზიის აკვატორიაში. წყნარი ოკეანისგან გამოყოფილია ასეულობით კუნძულისა და ჰალმაჰერისა და სერამის ზღვებით. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1000 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 500 კმ-ზე. 

ბანდის ზღვა შემოსაზღვრულია კუნძულებით: სულავესი, ბურუ, ამბონი, სერამი, არუს კუნძულები, ბარატ-დაის კუნძულები, ტინიმბარის კუნძულები, კაის კუნძულები და ტიმორი. 

ზღვის განაპირა რაიონები საკმაოდ სახიფათოა ნაოსნობისთვის, ვინაიდან აქ მდებარეობს უამრავი პატარა კლდოვანი კუნძული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოკეანეებისა და ზღვების საზღვრები 

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ინდონეზიის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
აღაიანის კოშკი

**აღაიანის კოშკი** –  კოშკი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის ცენტრში, თარიღდება XVIII საუკუნით. კოშკი ხუთსართულიანია, ცილინდრული (დიამეტრი 9,7 მ), ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდება. 

ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. შენობა დაზიანებულია - ზემოთა ნაწილები ჩამონგრეულია. სწორკუთხა შესასვლელი პირველი სართულის სამხრეთ ნაწილშია. სართულშუა გადახურვა ხის ძელებზე ყოფილა გამართული. აღმოსავლეთ ნაწილში სარკმელია, რომლის ძირი შიგნიდან გარეთ მაღლდება. ამ სართულზე დასავლეთ და ჩრდილოეთ მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია თითო შეწყვილებული სათოფურით. მეორე სართული გადახურულია გუმბათოვანი კამარით, რომელიც ძირითადად აგურითაა ნაწყობი. კამარის აღმოსავლეთ ნაწილში მესამე სართულიდან დამაკავშირებელი მრგვალი ხვრელია (დიამეტრი 0,7 მ-მდე). სართულის ქვედა ნაწილში, ოთხ ფართო თაღოვან ნიშში თითო შეწყვილებული სათოფურია. სართულის აღმოსავლეთ ნაწილშიც ასეთივე ნიშია, რომელიც მოგვიანებით ამოუქოლიათ. კარი ჩრდილოეთ ნაწილშია. იგი შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან თაღოვანი და სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. კარის პირდაპირ ნახევარწრიული ბუხარია. გუმბათის ნახევარსფეროში საფეხუროვანი გადახურვით დასრულებული ორი სარკმელია. ორივე სარკმლის ძირი შიგნიდან გარეთ მაღლდება. მეორედან მესამე სართულზე ასასვლელი კიბე კედელშია დატანებული, შესასვლელთან ახლოს. კიბის უჯრედში ორი სათოფურია და ერთი სწორკუთხა სარკმელია. მესამე სართულის კედლებში ოთხი ფართო თაღოვანი ნიშია, რომელთა თაღები, კოშკის სხვა ნიშების თაღებისაგან განსხვავებით, რიყის ქვითაა ნაწყობი. ისინი შესაბამის წირთხლებს უშუალოდ კი არ ერწყმიან, არამედ რამდენადმე შეწეულია და თაღების ქუსლებთან ქმნიან პატარა საფეხურებს, რომლებსაც, როგორც ჩანს, ქარგილის გასამართად იყენებდნენ. ყოველ ნიშში თითო შეწყვილებული სათოფურია. კოშკის მესამე სართულის აღმოსავლეთ ნაწილში, სწორკუთხა შეღრმავებაში, ნახევარწრიული ბუხარია. ბუხრის პირდაპირ, ერთმანეთთან ახლოს, კიბის უჯრედებში გაჭრილია შესასვლელები, ხოლო მათ შორის, კედლის სისქეში, მოწყობილია საპირფარეშო (დანგრეულია). მეოთხე სართული ოდნავ შეისრული ღრმა თაღოვანი ნიშების სიმრავლით გამოირჩევა. სართულის ჩრდილოეთ ნაწილში პატარა ბუხარია, რომლის პირდაპირ ბაქანზე ასასვლელი კიბე იწყება. ბუხრის მომიჯნავე ნიშებში თითო ფართო სარკმელია, დანარჩენ ნიშებში - თითო სათოფური. სართულზე კიდევ ერთი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ძირი შიგნიდან გარეთ მაღლდება. კოშკის მეხუთე, ბანის სართული მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,4-0,5 მეტრს არ აღემატება. კოშკის ფასადზე მეორე სართულის შესასვლელის თავზე აგურის წყობით გამოსახულია შეღრმავებული ჯვარი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა,  ტ.5, თბ., 1990 წ.

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ანტონინეს კედელი

thumb|240px|ანტონინეს კედლის მდებარეობა დიდი ბრიტანეთის კუნძულზე
**ანტონინეს კედელი** (, ) — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ლიმესი. იმპერატორ ანტონინუს პიუსის მმართველობის პერიოდში რომის იმპერიის მიერ ბრიტანეთის კუნძულის გასვწრივ შოტლანდიაში აგებული ქვისა და ტორფის 160 კილომეტრიანი გამაგრება. კედელი აიგო 142-144 წლებში.

## გალერეა

ფაილი:Antonine_wall.JPG|ანტონინეს კედლის ნარჩენები
ფაილი:Antonine.Wall.Scotland.02.JPG|ანტონინეს კედლის ნარჩენები

## იხილეთ აგრეთვე
* ადრიანეს კედელი

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.antoninewall.org/
* http://www.antonineway.co.uk 
* http://www.historic-scotland.gov.uk/antoninewall
* http://www.falkirkonline.net/antoninewall 
* http://www.kinneil.org.uk/attractions 
* http://www.athenapub.com/antwall1.htm 
* http://www.athenapub.com/britsite/hillfoot.htm 
* http://www.theromangaskproject.org.uk/ 
* https://www.roman-britain.co.uk/military/roman-frontier-systems/the-antonine-wall/ 
* http://www.almac.co.uk/FalkirkTCM/Rome.htm 
* The Antonine Wall and Barr Hill 
* Richard Stillwell, ed. *Princeton Encyclopedia of Classical Sites*
* Museum news
* Information on the Antonine Wall - Clyde Waterfront Heritage 
* 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს შენობა-ნაგებობები
ზემო გერმანია-რეტიის ლიმესი

**ზემო გერმანია-რეტიის ლიმესი** () – სასაზღვრო–საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ლიმესი. მდებარეობს ევროპაში ყოფილი რომის იმპერიის პროვინციების ქვემო გერმანიის, ზემო გერმანიის და რეტიის ტერიტორიაზე. გადაჭიმული იყო რაინსა და დუნაის შორის. იწყება ქალაქ რაინბროლთან და მთავრდება მდინარე დუნაის ნაპირზე. ლიმესი აშენდა გერმანული ტომებისაგან თავის დასაცავად  83–260 წწ. 
მინი|მარცხნივ|300პქ|ზემო გერმანია-რეტიის ლიმესი
2005 წელს ლიმესი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
* ლიმესი

## რესურსები ინტერნეტში
*Interactive map of the Deutsche Limeskommission
*ზემო გერმანია-რეტიის ლიმესი 

კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
მინდანაოს ზღვა

**მინდანაოს**, *იგივე*  **ბოჰოლის ზღვა** — მდებარეობს ფილიპინების კუნძულ მინდანაოსა და ვისაიასს შორის. გადაჭიმულია კუნძულ ბოჰოლის სამხრეთით და მინდანაოს ჩრდილოეთით. ზღვაში მდებარეობს ორი მნიშვნელოვანი კუნძული — სიკიხორი და კამიგინი. მაქსიმალური სიღრმეა 1975 მ.

ზღვაზე მდებარე მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ილიგანი, ბუტუანი, დუმაგეტე, ოზამისი და ტაგბილარანი.  

## რესურსები ინტერნეტში
* მინდანაოს ზღვა ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ფილიპინების ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წყნარი ოკეანის განაპირა ზღვები
კატეგორია:მინდანაოს გეოგრაფია
კატეგორია:ვისაიასის გეოგრაფია
კატეგორია:მინდანაოს ზღვა
ფილიპინის ზღვა

thumb|300px|ფილიპინის ზღვა
**ფილიპინის ზღვა** — წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთი ნაწილის დასავლეთით მდებარე განაპირა ზღვა, რომელიც გადაჭიმულია ფილიპინის კუნძულების აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებში. მისი ზედაპირის ფართობია 5 მლნ კმ². სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება ფილიპინის არქიპელაგი, აღმოსავლეთით მარიანას კუნძულები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კაროლინის კუნძულები, ჩრდილოეთით იაპონიის კუნძულები - ჰონსიუ, სიკოკუ, კიუსიუ, ჩრდილო-დასავლეთით რიუკიუს კუნძულები და ტაივანი უკიდურეს დასავლეთში. 

ფილიპინის ზღვას საკმაოდ კომპლექსური და განსხვავებული წყალქვეშა რელიეფი აქვს. ამ ზღვის ერთ-ერთი განმასხვავებელი ნიშანი კიდევ ისაა, რომ აქ მდებარეობს ზღვის ღრმა ღარი, რომელიც მოიცავს ფილიპინისა და მარიანას ღარებს. ეს უკანასკნელი პლანეტის უღრმესი წერტილია. 

1944 წლის ივნისში, მეორე მსოფლიო ომის დროს, ამ ზღვაში მიმდინარეობდა საზღვაო შეტაკება იაპონიასა და აშშ-ს შორის, რომელსაც *ფილიპინის ზღვის ბრძოლა* უწოდეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფილიპინის ზღვა — ბრიტანიკა

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ფილიპინების ზღვები
კატეგორია:იაპონიის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
სულუს ზღვა

მინი|250პქ|სულუს ზღვა
**სულუს ზღვა** მდებარეობს ფილიპინების სამხრეთ-დასავლეთით. სამხრეთ ჩინეთის ზღვისგან გამოყოფილია კუნძულ პალავანით *(ჩრდილო-დასავლეთით)*, ხოლო სულავესის ზღვისგან სულუს არქიპელაგით *(სამხრეთ-აღმოსავლეთით)*. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება კუნძული ბორნეო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძული ვისაიასი.
მინი|left|250პქ|სულუს ზღვის თანამგზავრული ფოტო
სულუს ზღვაში მდებარეობს უამრავი კუნძული, და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ტუბატაფას რიფის ეროვნულ საზღვაო პარკი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოკეანეებისა და ზღვების საზღვრები 

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ფილიპინების ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
მალაკის სრუტე

მინი|250პქ
**მალაკის სრუტე** მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულსა და ინდონეზიის კუნძულ სუმატრას შორის, სრუტე საკმაოდ ვიწროა, ხოლო მისი სიგრძე 805 კმ-ია. სახელი ეწოდა მალაკის სასულთნოდან გამომდინარე, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა მიმდებარე არქიპელაგი 1414-1511 წლებში.

ეკონომიკური და სტრატეგიული თვალსაზრისით, მალაკის სრუტე მსოფლიოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საზღვაო გზაა. სრუტე წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს სანაოსნო გზას ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მსოფლიო ნავთობის ტრანზიტის მნიშვნელოვანი წერტილები
* BBC სრუტეების უსაფრთხოების გაზრდის შესახებ
* [http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=2752802 ]

კატეგორია:აზიის სრუტეები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის სრუტეები
ბერშუეთის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ბერშუეთის მთავარანგელოზის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერშუეთის  ცენტრში. თარიღდება XIX საუკუნით. 

ეკლესია დარბაზულია (17,6 X 13,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით და კვადრატული აგურით. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი ორივე მხრიდან გადახურულია არქიტრავით. ნახევარწრიული აფსიდის თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. სამხრეთ და დასავლეთ კედელში თითო თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებსაც ემყარება კამარის საბჯენი თაღი. გარდა ამისა, კამარა ემყარება დასავლეთ კედლის მიმდებარე და აფსიდის მარტივპროფილიან იმპოსტებზე დაბჯენილ სატრიუმფო თაღებსაც. ფასადები და ინტერიერი შელესილია. ფასადებს შემოვლებული აქვს კვადრატული აგურით ნაწყობი თაროსებრი, დაკბილული ლავგარდანი. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა,  ტ.5, თბ., 1990 წ.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
რიო-ნეგრო (ურუგვაი)

**რიო-ნეგრო** — ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარე ურუგვაიში. სათავეს იღებს სამხრეთ ბრაზილიის მთიანეთში და მიემართება დასავლეთით, კვეთს ურუგვაის მთელ ტერიტორიას, ყოფს რა მას ორ - ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად, შემდეგ უერთდება მდინარე ურუგვაის. რიო-ნეგროს მთავარი შენაკადი და ურუგვაის მეორე უმნიშვნელოვანესი მდინერეა იი. 

მდინარეზე აგებულია დამბა, რომელიც წარმოქმნის მთელი სამხრეთ ამერიკის უდიდეს წყალსაცავს (ფართობი 10,000 კმ²)

რიო-ნეგროს აუზის ფართობია 69,700 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში 
* ურუგვაის წყლის რესურსები 
* რიო-ნეგრო - ბრიტანიკა
* რიო-ნეგრო

კატეგორია:ბრაზილიის მდინარეები
კატეგორია:ურუგვაის მდინარეები
ბოლესლავ I მამაცი

**ბოლესლავ I მამაცი** (; დ. დაახლ. 967 — 17 ივნისი, 1025) — პოლონელი მთავარი (992—1025 წწ.) და მეფე (1025 წელი),  მიეშკო I-ისა და დებრავკას შვილი, პიასტების წარმომადგენელი.

ბოლესლავმა გააგრძელა მამის პოლიტიკა და პოლონეთის გაფართოება განაგრძო. მიეშკოს გარდაცვალების შემდეგ პოლონელთა მიწა რამდენიმე ნაწილად დაიყო, მაგრამ ბოლესლავმა შესძლო თავისი ძმების განდევნა და ერთიანი პოლონეთის ჩამოყალიბება. 997 წელს მან შემოიერთა კრაკოვი, განამტკიცა თავისი გავლენა პომერანიის მიწებზე, 999 წელს შემოიერთა მორავია. 1000 წელს შემოიერთა სლოვაკეთის მიწები. 

თავისი ძალაუფლების გასამტკიცებლად მან დაიწყო პრუსების გაქრისტიანება. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლესლავ მამაცი 992-1025 

კატეგორია:პოლონეთის მთავრები
კატეგორია:პოლონეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 967
კატეგორია:გარდაცვლილი 1025
კატეგორია:პიასტები
ფარცხისის ციხე

**ფარცხისის ციხე** — ციხესიმაგრე თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდ. ალგეთის მარცხენა მხარეს მაღალ გორაკზე. ფარცხისის აგების შესახებ ცნობა არ მოიპოვება. მართალია, იგი მატიანეთა ფურცლებზე მხოლოდ ბაგრატ IV-ის (1027-1072 წწ.) მეფობის დროიდან იხსენიება, მაგრამ იგი გაცილებით უფრო ადრე უნდა იყოს აგებული.

ციხის ამგებთათვის, როგორც ეტყობა, მისი მიუდგომლობა არ იყო განმსაზღვრელი, არამედ მთავარი იყო სტრატეგიულად შერჩეული ადგილი. ციხე ქვემო ქართლის ერთ-ერთ მაგისტრალურ გზაზე მდებარეობდა. აქედან კარგად მოჩანდა ისეთი სახელგანთქმული ციხეები, როგორიცაა ბირთვისი, ორბეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კოჯრის მიდამოებიც. ციხე ნანგრევებადაა ქცეული და მხოლოდ აქა-იქ შერჩენილია კედლები. გათხრების ჩატარებამდე გეგმაც არ იკითხება მთლიანად. ციხეს გრძელი გეგმა ჰქონია, ბოლოებში მომრგვალებით. როგორც ეტყობა, ციხე ორ ნაწილისაგან შედგებოდა. ცენტრალური ნაწილი მთელ სიგრძეზე მოკავებული ჰქონდა ციტადელს, ხოლო მის ირგვლივ, თითქმის კონცენტრულად, გადიოდა გალავანი, რომელთა კვალი ამჟამად მხოლოდ დასავლეთით და ჩრდილოეთი ჩანს. ციხის გარე კედლებში შესასვლელი არ ჩანს, ხოლო ზედაში ჩრდილოეთითაა. ჭიშკარი განიერია და თაღით ყოფილა გადახურული. განსხვავებით სხვა მონაკვეთებისაგან აქ აგურია გამოყენებული და რესტავრაციის აშკარა კვალს  ატარებს. ციხის ძველი კედლები კი ამოყვანილია რიყისა და ყორე ქვით. ზოგან ზედა ფენებში თლილი ქვაცაა ნახმარი. ციტადელის დასავლეთის მონაკვეთი გამოყოფილი ყოფილა. ეს მონაკვეთი ორმაგი კედლებითაა შემოზღუდული. საკოჭავების მიხედვით სამი თუ ოთხსათულიანი დიდი ზომის კოშკი უნდა ყოფილიყო. ჭიშკრის აღმოსავლეთით პატარა სათავსოა, საიდანაც იწყება გვირაბი.

## რესურსები ინტერნეტში
* თ.თოდრია – მანგლისის ხევი

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ. X, თბ., 1986 წ.
* ზაქარაია პ., ქართული ციხე-ქალაქები ციხესიმაგრეები ციხე-დარბაზები ციხე-გალავნები კოშკები, თბ., 2001 წ.
* ზაქარაია პ., ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე, თბ., 2002 წ.

კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
სარგასოს ზღვა

მინი|250პქ|სარგასოს ზღვის მდებარეობა
**სარგასოს ზღვა** — რეგიონი ჩრდილოეთ ატლანტის ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში, შემოსაზღვრულია დინებებით. დასავლეთით გოლფსტრიმის დინებით, ჩრდილოეთით ჩრდილოატლანტიკური დინებით, აღმოსავლეთით კანარის დინებით, სამხრეთით ჩრდილოეკვატორული დინებით. 

ზღვის სიგრძეა 3 200 კმ, სიგანე 1 100 კმ. გადაჭიმულია დასავლეთის 70 გრადუსი მერიდიანიდან დასავლეთის 40 გრადუს მერიდიანამდე და ჩრდილოეთის 25 გრადუსი პარალელიდან ჩრდილოეთის 35 გრადუს პარალელამდე. სარგასოს ზღვა ერთადერთი „ზღვაა“ პლანეტაზე, რომელსაც სანაპიროები არ გააჩნია. ოკეანის წყალი სარგასის ზღვაში განსაკუთრებით გამორჩეულია მისი ლურჯი ფერით და გამჭვირვალობით. წყალქვეშა მხედველობა აქ 61 მეტრს შეადგენს. 

სახელი ეწოდა მის ზედაპირზე დიდი რაოდენობით მცურავი წყალმცენარეების გამო (იხ. სარგასუმისებრნი).

## იხილეთ აგრეთვე 
* სარგასუმისებრნი

## რესურსები ინტერნეტში 
* სარგასის ზღვის ისტორია

## სქოლიო 
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ბიბლიოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ჯ. რ. რ. ტოლკინის ბიბლიოგრაფია.

## მხატვრული ლიტერატურა 
;შენიშვნა
: HM აღნიშნავს გამომცემლობას Houghton Miffl: 
*1937 – ჰობიტი ანუ იქით და აქეთ, ISBN 0-618-00221-9 (HM).
*1945 – ნიგლის ფოთოლი (მოთხრობა)
*1945 – აოტრუს და იტრუნის ბალადა, დაბეჭდილი „Welsh Review“-ში.
*1949 – ფერმერი ჯაილზ ჰემელი (შუასაკუნოვანი იგავის ჟანრის)
*1953 – ბეორტნოთის, ბეორთელმის ძის დაბრუნება (ალიტერატურული სტილის პიესა)
* ბეჭდების მბრძანებელი
**1954 – ბეჭდის საძმო: პირველი ტომი, ISBN 0-618-00222-7 (HM).
**1954 – ორი ციხე-კოშკი: მეორე ტომი, ISBN 0-618-00223-5 (HM).
**1955 – მეფის დაბრუნება: მესამე ტომი, ISBN 0-618-00224-3 (HM).
*1962 – ტომ ბომბადილის თავგადასავლები და სხვა ლექსები წითელი წიგნიდან
*1964 – ხე და ფოთოლი („ზღაპრების შესახებ“ და „ნიგლის ფოთოლი“)
*1966 – ბილბოს უკანასკნელი სიმღერა (ლექსი)
*1966 – ტოლკინის მკითხველი („ბეორტნოთის, ბეორთელმის ძის დაბრუნება“, „ზღაპრების შესახებ“, „ნიგლის ფოთოლი“, „ფერმერი ჯაილზ ჰემელი“ და „ტომ ბომბადილის თავგადასავლები“)
*1967 – ვერა და ვერ დაილია გზა, დონალდ სუონის მონაწილეობით
*1967 – დიდვუტონელი მჭედელი (მოთხრობა)
*1975 ბეჭდების მბრძანებლის სახელების მეგზური (შემოკლებული ვერსია) - გამოქვეყნდა გამოცემაში A Tolkien Compass  
*1975 თარგმანები - სერ გავეინი და მწვანე რაინდი, პერლი და სერ ორფეო
*1976 შობის პაპის წერილები
*1977 სილმარილიონი ISBN 0-618-12698-8 (HM).
*1979 ჯ.რ.რ.ტოლკინის ნახატები
*1980 დაუსრულებელი თხზულებები ISBN 0-618-15405-1 (HM).
*1980 ლექსები და ზღაპრები (კრებული, შეტანილია ტომ ბომბადილის თავგადასავლები, ბეოტნოტის, ბეოთჰელმის ძის დაბრუნება, ზღაპრების შესახებ, ნიგლის ფოთოლი, ფერმერი ჯაილზ ჰემელი და დიდვუტონელი მჭედელი)
*1981 ჯ.რ.რ. ტოლკინის წერილები (კრისტოფერ ტოლკინისა და ჰემპფრი კარპენტერის რედაქტირებით)
*1981 ბიბლიური „გამოსვლა“, ძველ ინგლისურად - თარგმანი და კომენტარი - ჯ.რ.რ. ტოლკინი
*1982 ფინი და ჰენგესტი: ნაწყვეტი და ეპიზოდი
* 1982 მისტერ ბლისი
*1983 ურჩხულები და კრიტიკოსები (ესეების კოლექცია)
**ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები (1936)
**ბეოვულფის თარგმნის შესახებ (1940)
**ზღაპრების შესახებ (1947)
**იდუმალი მანკი (1930)
**ინგლისური და უელსური (1955)
*1983–1996 შუახმელეთის ისტორია: 
# დაკარგული თხზულებების წიგნი, ნაწილი 1 (1983)
# დაკარგული თხზულებების წიგნი, ნაწილი 2 (1984)
# ბალადები ბელერიანდზე (1985)
# შუახმელეთის მოწყობა (1986)
# დაკარგული გზა და სხვა ნაწერები (1987)
# წყვდიადის დაბრუნება  (1988)
# იზენგარდის ღალატი  (1989)
# ბეჭდის ომი  (1990)
# დამარცხებული საურონი  (1992)
# მორგოთის ბეჭედი (1993)
# ძვირფასი ქვების ომი  (1994)
# შუახმელეთის ხალხები (1996)
*1995 ჯ.რ.რ. ტოლკინი: მხატვარი და ილუსტრატორი  
*1998 როვერანდომი
*2002 ტოლკინის კრებული - გამოუცემელი მასალა
*2002 ბეოვულფი და კრიტიკოსები  
*2005 ბეჭდების მბრძანებლის სახელების მეგზური (სრული ვერსია)
*2007 ჰურინის შვილები
*2007 ჰობიტის ისტორია - ჯონ რეიტლიფის კვლევა
*2008 ბნელი სამეფოს ზღაპრები (როვერანდომი, ფერმერი ჯაილზ ჰემელი, ტომ ბომბადილის თავგადასავლები, ნიგლის ფოთოლი და დიდვუტონელი მჭედელი)
*2009 სიგურდისა და გუდრუნის ლეგენდა
*2017 ბერენი და ლუთიენი
*2018 გონდოლინის დაცემა
*2021 შუახმელეთის ბუნება
*2022 ნუმენორის დაცემა

## რესურსები ინტერნეტში
*ვრცელი ბიბლიოგრაფია
*Tolkien Library

კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები
კატეგორია:ბიბლიოგრაფიები
ფენაკიტი

**ფენაკიტი** (ბერძნ. phenax, ნათ. ბრ. phenakos – მატყუარა) — სილიკატების კლასის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა Be2[SiO4]. კრისტალდება ტრიგონურ სინგონიაში. გვხვდება წვრილ-წვრილი კრისტალების სახით. აქვს მინისებრი ელვარება, გამჭვირვალეა. უფერული, ყვითელი, ვარდისფერი, თეთრი ან ნაცრისფერია. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 7,5 – 8,0; სიმკვრივე 2940-3000 კგ/მ³. 

წარმოიქმნება მეტამორფულ ქანებში, აგრეთვე გრანიტულ პეგმატიტებში. ბერილიუმის ერთ-ერთი მადანია. იშვიათი მინერალია. 
ფენაკიტის დიდი ზომის გამჭვირვალე კრისტალები II კლასის ძვირფასი ქვებია.

პირველად ფენაკიტი XIX საუკუნეში მოიპოვეს ურალზე. დეტალურად ფენაკიტი აღწერილ იქნა 1833 წელს ნორდენშელდის მიერ. შემდგომ წლებში მინერალის ადგილმდებარეობა გამოავლინეს ნორვეგიაში, ბრაზილიასა და აფრიკაში (ნამიბია, ზიმბაბვე).

ფენაკიტის ყველაზე მსხვილი ადგილმდებარეობა გამოვლინებულია რუსეთში (ურალი), იტალიაში, ავსტრიაში, მადაგასკარზე, ბრაზილიაში (მინას-ჟერაისი), აშშ-ში (კალიფორნია) და სხვა.

გამჭვირვალე კრისტალებს იყენებენ საიუველირო საქმიანობაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მინერალების სია

## ლიტერატურა 
* Минералы. Справочник, т. 3, в. 1, М., 1972; 
* Бериллиевые минералы перспективных типов месторождений, М., 1973.

კატეგორია:ბერილიუმის მინერალები
კატეგორია:ნეზოსილიკატები
კატეგორია:ტრიგონური მინერალები
ნისა-ლუჟიცკა

**ნისა-ლუჟიცკა** (, , , სორბ. Łužiska Nysa) — მდინარე  პოლონეთში, გერმანიასა და ჩეხეთში. ოდრის მარცხენა შენაკადი 

სიგრძე — 254 კმ, აუზის ფართობი — 4297  კმ². სათავეს იღებს  ჩეხეთში, შემდეგ ოდრასთან შეერთებამდე მიედინება გერმანია-პოლონეთის საზღვარზე.  

## იხილეთ აგრეთვე
* პოლონეთის მდინარეების სია
* გერმანიის მდინარეების სია 

## რესურსები ინტერნეტში
* Bibliography on Water Resources and International Law 
* Closed Germany-Poland bridges

კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
კატეგორია:გერმანიის მდინარეები
კატეგორია:ჩეხეთის მდინარეები
ფიჯის ზღვა

**ფიჯის ზღვა** — კუნძულთშორისი ზღვა წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მის ჩრდილოეთით მდებარეობს კუნძული ფიჯი, აღმოსავლეთით — კერმადეკის კუნძულები, სამხრეთით — ახალი ზელანდია და ტასმანიის ზღვა, დასავლეთით — მარჯნის ზღვა.

ზღვის ფართობია 3177 კმ². საშუალო სიღრმეა 2741 მ, მაქსიმალური 7633 მ. წყალქვეშა რელიეფი საკმაოდ რთულია, ბევრია ვულკანი. ზღვაზე მთავარი პორტია ფიჯის დედაქალაქი სუვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფიჯის ზღვა 
*მოგზაურობა ფიჯის ზღვაზე 

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ახმეტის ჯვარპატიოსნის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ახმეტის ჯვარპატიოსნის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის სურათი
**ახმეტის ჯვარპატიოსნის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას ჩოლოყაშვილების ციხე-დარბაზი ეზოში, მდინარე ორვილის მარცხენა ნაპირზე.

ეკლესია დარბაზულია (10,8 X 7,2 მ). ნაგებია რიყის ქვით. კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები, კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები აგურითაა გამოყვანილი. ინტერიერი შელესილია.

შესასვლელები დასავლეთიდან, სამხრეთიდან (ამოშენებულია) და ჩრდილოეთიდანაა. სამივე კარი შეისრული თაღითაა გადახურული და შიგნიდან მაღალ შეისრულთაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს — ორ-ორი ნიში. მათგან სარკმელთან ახლოს მდებარე ნიშები გეგმით ნახევარწრიული და შეისრულთაღოვანია. ხოლო განაპირა ნიშები — სწორკუთხა. საკურთხევლის ბაქანი, რომელსაც შუაში მცირედ შვერილი სწორკუთხა ამბიონი აქვს, დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია. გრძივ კედლებზე და დასავლეთის ორივე კუთხეში თითო მარტივი პილასტრია, რომელსაც შეისრული ფორმის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. შეისრული ფორმისაა კამარაც.

კამარაში და კონქში ოთხ-ოთხი ქვევრი — რეზონატორია ჩასმული. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო თაღოვანი სარკმელია, სარკმლების ქვემოთ — თითო თაღოვანი ნიში. მსგავსი ორი სარკმელია დასავლეთ კედელში — შესასვლელის ორივე მხარეს. ინტერიერი შელესილია. კედლების ქვედა ნაწილში ზეთის საღებავით გამოსახულია კვადრატული წყობის იმიტაცია. დარბაზში სამი საფლავია, ერთ-ერთში დაკრძალულია ერეკლე II-ის შვილიშვილი ლუარსაბ ჩოლოყაშვილი.

ფასადები შელესილი და შეთეთრებულია. სამივე შესასვლელი ცასმულია ოდნავ შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეში, რომელსაც ზემოდან საფეხურებად ნაწყობი აგურის ფრიზი აქვს. დასავლეთ კარის თავზე, მცირე თაღოვან ნიშში ჩადგმულ მარმარილოს ფილაზე ამოკვეთილია ათსტრიქონიანი მხედრული სამშენებლო წარწერა, რომელშიც მოხსენიებული არიან სახლთუხუცესი გრიგოლ ჩოლოყაშვილი, მისი მეუღლე (ქიზიყის მოურავის ასული) მარიამი და მათი შვილები — გივი, ქაიხოსრო და აბელი. წარწერიდან ირკვევა, რომ გრიგოლს ციხე და ეკლესია აუგია 1755–1756 წელს. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ კედელზე დაშენებულია ოთხ წრიულ სვეტზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი, გეგმით წრიული სამრეკლო, რომელიც თუნუქით შემოსილი კონუსური სახურავითაა დასრულებული. ეკლესიას ლეკალური აგურით ნაწყობი რთული პრიფილის მაღალი ლავგარდანი აქვს. გადახურულია ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
* ბარნაველი თ., კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები, თბ., 1961 წ.

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰალმაჰერის ზღვა

300px|right|thumb|ჰალმაჰერის ზღვის მდებარეობა
**ჰალმაჰერის ზღვა** მდებარეობს წყნარი ოკეანის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთით, მალაის არქიპელაგში. გადაჭიმულია სამხრეთის 1 ° პარალელსა და აღმოსავლეთის 129 ° მერიდიანს შორის. ჩრდილოეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, დასავლეთით კუნძული ჰალმაჰერა, აღმოსავლეთით კუნძულები ვაიგეო და ირიან-ჯაია, სამხრეთით - სერამის ზღვა. ფართობი შეადგენს 75.000 კმ²-ს, საშუალო სიღრმე 747 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2072 მ. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Halmahera Sea entry on the Glossary of Physical Oceanography 

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ინდონეზიის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ანდამანის ზღვა

მინი|250პქ
**ანდამანი**ს ან **ბირმის ზღვა** — ინდოეთის ოკეანის ნაწილი, მდებარეობს ბენგალის ყურის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ესაზღვრება ქვეყნები: სამხრეთით - ბირმისთვის (მიანმარი), დასავლეთით - ტაილანდისთვის, აღმოსავლეთით - ინდოეთისთვის (ანდამანის კუნძულები). ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი უერთდება მალაკის სრუტეს.

ტრადიციულად, ეს ზღვა ყოველთვის გამოიყენებოდა სანაპირო ქვეყნებს შორის საქონლის გადაზიდვებში, განვითარებული იყო თევზჭერა. დღეს აქ მდებარე კუნძულები და მარჯნის რიფები ტურისტებს შორის საკმაოდ პოპულარულია. თევზჭერისა და ტურისტული ინფრასტრუქტურა მნიშვნელოვნად დააზიანა 2004 წლის ინდოეთის ოკეანის მიწისძვრამ და ცუნამიმ.

ანდამანის ზღვის ფართობია 600 000 კმ², სიგრძე 1 200 კმ, სიგანე 645 კმ, საშუალო სიღრმე 1 096 მ, მაქსიმალური სიღრმე 4 198 მ.

[thumb|centre|820px|[ჯეიმზ ბონდის კუნძული პანგ-ნგას ყურეში, ტაილანდი]]
thumb|centre|820px|კუნძული კო-პჰი-პჰი, ტაილანდი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანდამანის ზღვა - ბრიტანიკა
* ანდამანის ზღვა - დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ზღვები
კატეგორია:მიანმარის გეოგრაფია
კატეგორია:მალაიზიის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდონეზიის ზღვები
კატეგორია:ტაილანდის გეოგრაფია
ჩილეს ზღვა

**ჩილეს ზღვა** (ესპ. *Mar Chileno*) წარმოადგენს წყნარი ოკეანის ნაწილს, გადაჭიმულია კონტინენტური ჩილეს დასავლეთით, ქვეყნის მთელ სიგრძეზე. ამ ზღვის სტატუსი განისაზღვრა ჩილეს საგარეო საქმეთა სამინისტროს 1974 წლის 30 მაისის #346 ბრძანებულებით, რომლის მიხედვითაც, "წყლები, რომლებიც გარს აკრავს ან ეხება ჩილეს სანაპიროებს, ეწოდოს ჩილეს ზღვა".  

## რესურსები ინტერნეტში
* Fundación Mar de Chile
* Sitio del Libro "El Mar Chileno" 

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ჩილეს გეოგრაფია
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ტირძნისის ციხე

მინი|ეკლესიის ხედი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან
**ტირძნისის ციხე** ― ციხესიმაგრე გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტირძნისში, სოფლის ცენტრში, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე, ვაკეზე. გალავნის არქიტექტურულ კომპლექსში შედის: ციხე-გალავანი კოშკებით, ეკლესია და სამრეკლო.

ციხე-გალავანი თარიღდება XVIII საუკუნის II ნახევრით. ნაგებობა გეგმით კვადრატულია (30 X 30 მ), ნაგებია რიყის ქვით. გალავნის კუთხეებში რამდენიმე ცილინდრული კოშკი მდგარა. ორი მათგანი ადრეა დანგრეული, სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდგარი XX საუკუნის 40-იან წლებში დაინგრა. შედარებით უკეთ არის შემონახული ჩრდილო-დასავლეთის კოშკი. იგი ორსართულიანია, საბრძოლობანიანი. ორივე სართულს ცალკე შესასვლელი აქვს ეზოდან. პირველი სართულის კედლებში რამდენიმე, კვეთით ზევით მიმართული სარკმელია. მეორე სართულის კედლებში, სარკმლებს გარდა, ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებიცაა. სართულები გადახურულია გუმბათოვანი კამარით. ციხე-გალავნის კედლები ორსართულიანია (სიმაღლე 5-6 მ). ქვედა იარუსი ყრუა. ზედაზე ხის საბრძოლო ბილიკი და სათოფურები იყო.

გალავნის შიგნით დგას რიყის ქვით და აგურით ნაგები დარბაზული ეკლესია (10 X 8 მ). ეკლესიის სამრეკლოს დასავლეთ კედელზე არსებული წარწერის თანახმად, ეკლესია და სამრეკლო ერთად 1830 წელს აუგია დავით სულხანოვს (სულხანიშვილს). ეკლესიაზე დასავლეთით მიდგმულია ორსართულიანი სამრეკლო. მისი პირველი სართული კარიბჭეა, მეორე ― ზარების ჩამოსაკიდი ფანჩატური.

## გალერეა

Tirdznisi Castle, Belltower.jpg|სამრეკლო
Tirdznisi Castle, inscription on the belltower.jpg|წარწერა სამრეკლოს დასავლეთ კედელზე
Tirdznisi Castle, tower.jpg|ჩრდილო-დასავლეთის კოშკი

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ტაილანდის ყურე

thumb|right|ტაილანდის ყურის მდებარეობა
thumb|right|ტაილანდის ყურე
**ტაილანდის**, *იგივე*** სიამის ყურე** (ტაილ. อ่าวไทย) - სამხრეთ ჩინეთის ზღვის საკმაოდ თავთხელი ყურე. შემოსაზღვრულია კამბოჯის, ტაილანდისა და ვიეტნამის სანაპიროებით. ფართობი შეადგენს 320,000 კმ²-ს. 

ყურე საკმაოდ წყალმარჩხია, მისი საშუალო სიღრმე 45 მეტრია, მაქსიმალური კი მხოლოდ 85 მ. წყლის ასეთი ნაკლებობა განაპირობებს ყურის წყლების მსოფლიო ოკეანის წყალთან ნაკლებ შერევას. მძლავრი მდინარეების ჩამონადენი და ყოველივე ეს კი განაპირობებს ძალიან დაბალ მარილიანობას (3.05-3.25%)

ყურის ჩრდილოეთ ნაწილი, მდინარე ჩაო-პრაიას შესართავი ბანგკოკის ყურის სახელითაა ცნობილი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* გეოგრაფიის სამეფო საზოგადოება 

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
ქიარტან სვეინსონი

**ქიარტან „ქიარი“ სვეინსონი** (; დ. 2 იანვარი, 1978) — ისლანდიურ ჯგუფ Sigur Rós-ის ყოფილი კლავიშისტი. ჯგუფს შეუერთდა 1998 წელს. ზოგჯერ მულტი-ინსტრუმენტალისტია, ზოგჯერ სალამურზე, ჰობოიზე და ბანჯოზეც უკრავს, ისეთ ინსტრუმენტებზეც, რომლების Sigur Rós-ის განსაკუთრებულ ხმას უქმნიდნენ. აგრეთვე უკრავს გიტარაზე.

ჰყავს ცოლი, ამინას მევიოლინე მარია ჰულდ მარკან სიგფუსდოუტირი. 

ქიარტანმა შექმნა ოსკარზე ნომინირებული მოკლე ფილმი *ბოლო ფერმა* (*Síðasti bærinn*). ჯგუფ ამინასთან ერთად წვლილი შეჰქონდა Sigur Rós-ის ორკესტრულ არანჟირებაში. არის *კრაუმურის მუსიკის ფონდის* წევრი, რომლის მიზანია, ძირითადად, ახალ მუსიკოსთა წყალობით „ისლანდიური მუსიკალური ცხოვრების გაძლიერება“.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისლანდიელი მუსიკოსები
კატეგორია:Sigur Rós-ის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრე ფერსმანი

**ალექსანდრე ევგენის ძე ფერსმანი** ( დ.  8 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 27 ოქტომბერი],  1883, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 20 მაისი, 1945, სოჭი) — რუსი გეოქიმიკოსი და მინერალოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1919). სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1927–1929). გეოქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ვლადიმერ ვერნადსკის (1863–1945) მოწაფე.

## ბიოგრაფია 
ალექსანდრე ფერსმანმა 1907 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1907–1909 წლებში მუშაობდა ალფრედ ფრანსუა ლაკრუასთან პარიზში და ვიქტორ მორიც გოლდშმიდტთან ჰაიდელბერგში.

პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა მოსკოვის უნივერსიტეტში (1909–1911); სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს მდივანი (1924-1927); პრეზიდიუმის წევრი (1929–1945); სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის რადიუმის ინსტიტუტის (1922–1926) დირექტორი; მინერალოგიური მუზეუმის (1919–1930  წლებში; ფერსმანის გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმს მისი სახელი მიენიჭა) დირექტორი; მიხელ ლომონოსოვის სახელობის კრისტალოგრაფიის, მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის ინსტიტუტის (1930–1939) და გეოლოგიის მეცნიერებათა ინსტიტუტის (1942–1945) დირექტორი; სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ურალის ფილიალის (1932–1938) და ს. კიროვის სახელობის კოლის სამეცნიერო-კვლევითი ბაზის (1930-1945 წწ.) თავმჯდომარე.

მისი შრომები უმთავრესად შეეხება დედამიწის ქერქში ელემენტების მიგრაციისა და *კლარკების* პრობლემებს, ბუნებრივი არაორგანული პროცესების ენერგეტიკული ანალიზის, პეგმატიტების გეოქიმიისა და რეგიონული გეოქიმიის საკითხებს. გეოქიმიური მეთოდების გამოყენებით იკვლევდა კოლის ნახევარკუნძულის, შუა აზიის, ურალისა და სხვა სასარგებლო წიაღისეულს. არის მრავალი სამეცნიერო-პოპურალური წიგნისა და წერილის ავტორი.

1943 წელს ფერსმანს მიენიჭა ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების უოლასტონის სახელობის პალადიუმის მედალი.

ალექსანდრე ფერსმანი ვ.ი. ლენინის სახელობის პრემიისა (1929) და სსრკ სახელმწიფო პრემიის (1942) ლაურეატია. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიაში დაწესებული იყო ფერსმანის სახელობის პრემია.

ფერსმანის სახელობისაა ორი მინერალი: ფერსმიტი და ფერსმანიტი. მისი სახელობისაა რამდენიმე გეოგრაფიული ობიექტი, მ.შ. მთა, უღელტეხილი; ფერსმანის სახელს ატარებს მთვარის ერთ-ერთი ვულკანური კრატერი. მოსკოვში არის ფერსმანის სახელობის ქუჩა.

## თხზულება 
* Избр. тр., т. 1–7, М., 1952–62.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე ფერსმანი — ცნობები 

## ლიტერატურა
* Александр Евгеньевич Ферсман, 2 изд., М., 1964 (Материалы к биобиблиографии ученых СССР. Серия геологических наук, в. 19);
* Щербаков Д. И., А. Е. Ферсман и его путешествия, 2 изд., М., 1953.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი გეოქიმიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
ოქროს ციხე

მინი|მარჯვნივ|300პქ
**ოქროს ციხე** — ციხესიმაგრე ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოლაჯურის მახლობლად. იგი უზარმაზარ კლდოვან მასივზე დგას და ძნელი მისადგომია (ზოგიერთი მხრიდან მიუდგომელიც). ეს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ციხეთაგანია საქართველოში. 

## არქიტექტურა
მინი|მარცხნივ|ოქროს ციხე
ციხის ზემო ნაწილი კლდოვანი ქედის კეხზეა. მისი კედლები ჩრდილოეთითაც და სამხრეთითაც ეშვება. ციხის უდიდესი ნაწილი სამხრეთის ფრთაზეა, სადაც კედლების რამდენიმე (თითქმის პარალელური) მწკრივია. კედლების მცირე ბურჯების გარდა, ციხის ფარგლებში რამდენიმე უფრო მოზრდილი კოშკიცაა. ერთი მათგანი უმაღლეს კლდეზე დგას და მთელ ციხეს დაჰყურებს. ციხის გეგმა რთულია. დონე ყოველ ნაბიჯზე იცვლება. კედლები კლდეებთანაა შეზრდილი, მათი საძირკვლის ხაზი აღმა-დაღმა მისდევს კლდეებს.

კედლები უხეშად დამუშავებული ლოდებითაა ნაშენი და ზოგან 10 მეტრზე მეტ სიმაღლეზეა შენარჩუნებული. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. იგი ოთხივე მხრივ დიდი ლოდებითაა შემოფარგლული, სიმაღლით დაახლოებით 1,5 მეტრია, სიგანით კი - უფრო ნაკლები. კედლის სისქე შესასვლელთან ორ მეტრს აღემატება. დარჩენილი ბუდეები მოწმობს, რომ აქ ორფრთიანი კარი იყო. საკეტად უზარმაზარი ურდული ჰქონდათ. კედელში დარჩენილია მისი ბუდე. შესასვლელის წინ დამატებითი კედელია აშენებული, ხოლო ზედ შესასვლელის თავზე გაკეთებულია დიდი სალოდე; ამ ადგილამდის შემოჭრილ მტერს ზედ თავზე აყრიდნენ ქვებს, ასხამდნენ ცხელ ფისს. შიგ ციხის ფარგლებში შეღწევის შემდეგაც თავდამსხმელს ბევრი სიძნელე ეღობებოდა წინ. დამცველებს ცალკეულ კოშკებშიც შეეძლოთ გამაგრება.

## ისტორია
ოქროს ციხე ჯაყელთა ერთ-ერთი უმთავრესი სიმაგრეთაგანი იყო და იგი სხვა ციხეებთან ერთად დამცველ სიმაგრეთა მთელ სისტემას ქმნიდა ათაბაგთა სამფლობელოს შუაგულის გარშემო. ციხის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. სავარაუდოდ იგი აგებულია XIII საუკუნის დასასრულს ან XIV საუკუნის დასაწყისში და მის შესახებ ადრინდელი წერილობითი ცნობებიც არ მოგვეპოვება. XV-XVI საუკუნეებში კი, თურქების მომძლავრების დროს, იგი დიდ როლს თამაშობდა მესხთა თავდაცვის საქმეში. აქ გამაგრებულნი ძალიან დიდ ტერიტორიას უწევდნენ კონტროლს, კარგად უთვალთვალებდნენ გზებსაც და ციხის მდებარეობისა და სიმტკიცის გამო, ალყასაც დიდხანს უძლებდნენ. ოქროს ციხე ხშირად იხსენიება ე. წ. მესხური დავითნის ქრონიკაში (XVI ს.), რომელშიც სამცხის სამთავროს არსებობის ბოლო ხანების ამბებია მოთხრობილი. 1578 წელს, თურქი სარდლის ლალა-ფაშას შემოჭრის დროს, ოქროს ციხეში იყო გამაგრებული ქაიხოსრო ათაბაგის მეუღლე დედისიმედი, რომელიც ამაოდ ცდილობდა სამცხის გადარჩენას დამპყრობელთაგან.

## ლიტერატურა
* ბერიძე ვ., სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ.,1970 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
შტრუმფები

**შტრუმფები** () — კომიქსისა და სატელევიზიო სერიალის სახის მქონე სიუჟეტები მომცრო ზომის ლურჯ შტრუმფებზე. მათი შემქმნელია ბელგიელი მხატვარი პეიო (პიერ კულიფორდი). პირველად ეს არსებები პრესაში 1958 წელს გამოჩნდნენ. მოგვიანებით კომპანიამ Hanna-Barbera Productions მათი თავგადასავლები სერიალის *The Smurfs* სახელწოდებით წარადგინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტრუმფების ოფიციალური საიტი
* შტრუმფები საიტზე IMDB

კატეგორია:ანიმაციური ფილმების პერსონაჟები
მიოფიბრილები

**მიოფიბრილები** (ბერძ.: "მიოს"–კუნთი. ლათ. "ფიბრილას" –ძაფი) — კუნთოვან უჯრედებში კონებად განლაგებული ძაფები, რომლებიც შედგება კუმშვადი ძაფისებრი ცილისაგან. მიოფიბრილების დამოკლებისა და გამსხვილების შედეგად ხდება კუნთოვანი უჯრედებისა და, საბოლოო ჯამში კუნთის დამოკლება და გამსხვილება, ანუ შეკუმშვა.

კატეგორია:ჰისტოლოგია
კატეგორია:ქსოვილები
წარმოიდგინეთ მშვიდობა (კოშკი)

thumb|200px|გზავნილი „წარმოიდგინეთ მშვიდობა“.
**წარმოიდგინეთ მშვიდობის კოშკი** (ისლ: ***Friðarsúlan***, „მშვიდობის სვეტი“) არის მემორიალი, რომელიც ჯონ ლენონს მიუძღვნა თავისმა ქვრივმა იოკო ონომ. მდებარეობს ქოთლაფიორზურის (Kollafjörður) ყურეში, ვიზეის (Viðey) კუნძულზე რეიკიავიკთან ახლოს, ისლანდიაში. შედგება თეთრი ქვის მონუმენტისგან დაპროექტებული მაღალი „შუქურისგან“, რომელზეც წაწერილია სიტყვები „წარმოიდგინეთ მშვიდობა“, 24 ენაზე. სახელი დაერქვა ჯონ ლენონის მშვიდობის ჰიმნ *„Imagine“*-ის მიხედვით.

დამატებით პანელზე წერია:

კოშკი შედგება 15 პროჟექტორისგან, პრიზმებით, რომლებიც სარკეების როლს ასრულებენ. შუქი ზოგჯერ ღრუბლებსაც აღწევს. მოწმენდილი ღამით 4000 მ სიმაღლეზე აღწევს. შუქურის ქვეშ ჩამარხულია 500 000-ზე მეტი დაწერილი სურვილები, რომელიც იოკო ონომ პროექტ „სურვილის ხეებით“ („Wish Trees“) წლების განმავლობაში შეაგროვა. იოკო გეგმავს, რომ შუქურა იყოს განათებული ყოველ წელს 9 ოქტომბრიდან (ჯონის დაბადების დღე) 8 დეკემბრამდე (ჯონის მკვლელობის დღე). ისლანდია მისი სილამაზისა და გეოთერმული ენერგიის ეკო-მეგობრული მოხმარების გამო შეირჩა.

კოშკის შენება დაიწყო 9 ოქტომბრიდან 2006-ში და ოფიციალურად გაიხსნა 2007-ის იგივე რიცხვში. ცერემონია მსოფლიოს მრავალი ტელევიზიით გადაიცა. ონოსთან ერთად ესწრებოდნენ ვაჟი შონ ლენონი, ჯგუფის წევრი რინგო სტარი, ჯორჯ ჰარისონის ქვრივი ოლივია ჰარისონი და მისი ვაჟი დჰანი ჰარისონი. პოლ მაკ-კარტნი მოიწვიეს, თუმცა სასამართლოს გამო ვერ შეძლო დასწრება. ინაუგურაციაზე იოკომ თქვა, რომ კოშკი საუკეთესო რამ იყო, რაც კი ოდსმე მას და ჯონს გაუკეთებიათ.

## კოშკის ენები 
thumb|„წარმოიდგინეთ მშვიდობა“ ისლანდიურად: „Hugsaðu þér frið“
კოშკზე სიტყვები 24 ენაზე წერია:

პანელის ფოტოები ნახეთ ვიკისაწყობში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* კოშკის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მშვიდობა
კატეგორია:ჯონ ლენონი
წარმომშობი ქსოვილი

**წარმომშობი ქსოვილი**, *მერისტემა* ( — გაყოფადი) — ქსოვილი, რომელიც შედგება წვრილი უჯრედებისაგან და ჩვეულებრივ არ შეიცავსვაკუოლებს. მოზრდილ მცენარეში მერისტემა შენარჩუნებულია სხეულის მხოლოდ ცალკეულ, მზარდ ნაწილებში. მაგალითად, კენწრული მერისტემა განაპირობებს ღეროსა და ფესვის სიგრძეში ზრდას. გვერდითი მერისტემა კი–სისქეში მატებას.
მცენარე არსებობის მანძილზე იზრდება სწორედ მერისტემის უჯრედების გაყოფით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჰისტოლოგია
ავსტრალიის დიდი ყურე

**ავსტრალიის დიდი ყურე** — მდებარეობს ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, გადაჭიმულია დასავლეთის კონცხიდან (დასავლეთ ავსტრალია) სამხრეთ-აღმოსავლეთ კონცხამდე (სამხრეთი ავსტრალია), 1,160 კილომეტრის მანძილზე. ყურის ფართობი შეადგენს 1335 ათას კვ. კმ-ს. ყველაზე მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქია ადელაიდა.

საერთაშორისო ჰიდროგრაფიის ორგანიზაციაზე დაყდნობით, იგი მიეკუთვნება ინდოეთის ოკეანის აუზს. ყურე პირველად ევროპელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს 1627 წელს, როდესაც კაპიტანი ტისენი მოგზაურობდა ავსტრალიის დასავლეთ კიდეების გასწვრივ. საზღვრები ზუსტად იქნა მონიშნული ინგლისელი მკვლევრის, კაპიტან მეთიუ ფლინდერსის მიერ, 1820 წელს. ყურის სანაპირო ზოლს ახასიათებს 60 მეტრის სიმაღლის კლდეები, სასერფინგო პლაჟები. ადგილი ასევე იდეაულურია ვეშაპის მაძიებელთათვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავსტრალიის დიდი ყურის საჰაერო ვიდეო 

კატეგორია:ავსტრალიის ყურეები
ალასკის ყურე

right|250px
**ალასკის ყურე** მდებარეობს წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთით, ალასკის ნახევარკუნძულის მოღუნვის ადგილში. გადაჭიმულია ალასკის ნახევარკუნუძლისა და კოდიაკის კუნძულებიდან აღმოსავლეთისაკენ, ალექსანდრეს არქიპელაგამდე. მაქსიმალური სიღრმეა 5659 მ.

ალასკის ყურის სანაპირო ხაზი მთიანია, გამოირჩევა ტყეებითა და მყინვარებით. 

მეტეოროლუგიურად, ეს ყურე შტორმების დიდი გენერატორია, რომლებიც სამხრეთამდე, კანადის შტატ ბრიტანეთის კოლუმბიამდე და აშშ-ის ვაშინგტონისა და ორეგონის შტატებემდე გადაადგილდება. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/gulfalaska.htm

კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
მფარავი ქსოვილი

**მფარავი ქსოვილი**, *ეპიდერმისი* — ქსოვილი, რომელიც მცენარის მთელს ზედაპირს, ყველა ორგანოს ფარავს გარედან, იგი იცავს მის ქვეშ მოთავსებულ უჯრედებს გამოშრობისა და დაზიანებისაგან. მფარავი ქსოვილი შედგება უჯრედის ერთი ან რამდენიმე შრისაგან. უჯრედები მცირე ზომისაა, აქვს სქელი გარსი და მჭიდორდაა გაწყობილი. ზოგიერთი მფარავი ქსოვილი მკვდარი უჯრედებითაა წარმოდგენილი.მაგ: ხე მცენარეებისა და ბუჩქებისა მრავალწლიანი ღეროს ქერქის საფევი.

მფარავი ქსოვილი, გარდა დაცვითი ფუნქციისა, სხვა ფუნქციასაც ასრულებს. მაგ: ფოთლის კანის შორის მოთავსებულია ლობიოს თესლის მოყვანილობის პატარა, წყვილ წყვილად დაწყობილი უჯრედები — ბაგეები, რომელიც შემოსაზღვრავს ბაგის ხვრელს. ბაგეები ემსახურება ფოთოლში აირთა ცვლას და ფოთლის ზედაპირზე წყლის აორთქლებას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ეპიდერმისი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:ჰისტოლოგია