open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მალხაზ ხუციშვილი

**მალხაზ ხუციშვილი** (დ. 2 ნოემბერი, 1966) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. 

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 

## რესურსები ინტერნეტში
*მალხაზ ხუციშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1966
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
მ
ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა

**ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა** — ქრისტიანობის ქრონოლოგიური სისტემა „სამყაროს შექმნიდან“, რომელიც იმპერატორ კონსტანციუს II-ის მმართელობის პერიოდში შექმნა ანდრია ბიზანტიელმა. 353 წელს ანდრიას მიერ შექმნილი წელთაღრიცხვის მიხედვით დაანგარიშებული აქვს 200 წლიანი პასქალური ცხრილი. ეპოქის ათვლის წერტილს წარმოადგენდა ძვ. წ. 5605 წლის 1 ოქტომბერი (კვირა დღე).

## ისტორია
ცნობილია, რომ ანდრია ბიზანტიელმა თავისი შრომა შექმნა კონსტანტინე დიდის შუათანა ძის იმპერატორ კონსტანციუს II-ის დავალებით, რომელიც 227 წლიდან მართავდა აღმოსავლეთ, ხოლო მისი ორი ძმა კი დასავლეთ რომის იმპერიას. მისი ძმების სიკვდილის შემდეგ კონსტანციუსმა დაიწყო ბრძოლა უზურპატორთა წინააღმდეგ, რომელთაც დაპყრობილი ჰქონდათ იმპერიის დასავლეთ პროვინციები. 353 წლის აგვისტოში კონსტანციუსმა შემოიერთა რა რომის მიტაცებული ნაწილი, გახდა ერთიანი რომის იმპერატორი. სწორედ აღნიშნული წლიდან იწყება ანდრია ბიზანტიელის მიერ შექმნილი 200 წლიანი პასქალური კალენდრის ათვლა.

ანდრია ბიზანტიელის წელთარღიცხვამ სხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით ფეხი მოიკიდა სასომხეთსა () და საქართველოში („ქორონიკონი“). თუმცაღა ქართულ ისტორიულ წყაროებში ქორინიკონით წარმოდგენილ წლებში გვხვდება სხვადასხვა წელთარღიცხვის სისტემით გამოთვლილი თარიღები.

კორნელი კეკელიძეც 6504 წლიანი სისტემის არაპირდაპირ ავტორად მაგნოს ეპისკოპოსის ძმას ანდრია ბიზანტიელს მოიაზრებდა. მისი აზრით ანდრია თვლიდა რომ დაბადებიდან ქრისტემდე გასული იყო 6500 წელი, ხოლო 4 წლიანი დანაკლისი ეს გამოწვეული შეიძლება ყოფილიყო სულპიციუს სევეროზისა და 243 წლის ანონიმის მიერ წარმოდგენილ სისტემათა შორის 4 წლიანი სხვაობით. აქედან გამომდინარე თუ რა დათვლებზე იყო აწყობილი თუნდაც ანდრია ბიზანტიელის 6500 წელი, უცნობია.

## წელთარღიცხვის დეტალები
პავლე კუზენკოვის რეკონსტრუქციით ანდრიას სისტემას ჰქონდა შემდეგი სახე:
*სამყაროს შექმნა — ძვ. წ. 5604 წლის 18 მარტის კვირიდან 24 მარტის შაბათამდე; მნათობთა შექმნა — გაზაფხულის ბუნიანობას 21 მარტის ოთხშაბათს; ადამის შექმნა — 23 მარტის პარასკევს.
*წელთაღრიცხვის (ეპოქის) დასაწყისი — ძვ. წ. 5605 წლის 1 ოქტომბერი, კვირადღე.
*ქრისტეს განხორციელება ძვ. წ. 5 წლის 21 მარტი.
*ქრისტეს ვნება 31 წლის 23 მარტს პარასკევი.
*აღდგომა — კვირა დღე 31 წლის 25 მარტი.

რეალიზებული „მისტიური პარალელები“:
*21 მარტი — მნათობთა შექმნა და განხორციელება.
*23 მარტი, პარასკევი — ადამის შექმნისა და ქრისტეს ვნების დღე.
*25 მარტი, კვირა — ხარებისა და აღდგომის დღე.

## ლიტერატურა
*Кузенков П., Христианские хронологические системы, стр. 215-224, Москва 2014 

## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობის ქრონოლოგიური სისტემები
მანატი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მანატი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მანატი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში
* მანატი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში
თამაზ ჯანელიძე

**თამაზ ჯანელიძე** (დ. 7 ნოემბერი, 1926, თბილისი — გ. 9 დეკემბერი, 2015)  — ქართველი გეოლოგი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი.

1949 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1952-1960 წლებში იყო კომკავშირულ და პარტიულ სამუშაოზე. 1960-1972 წლებში იყო  საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი, წამყვანი ინჟინერი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1973 წელს იყო თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1974 წლიდან კი სსრ კავშირის გეოლოგიის სამინისტროს კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“,   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 
## რესურსები ინტერნეტში
*თამაზ ჯანელიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1926
კატეგორია:გარდაცვლილი    9 დეკემბერი   
კატეგორია:გარდაცვლილი       2015
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1949)
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მსხვილი რუხი ბატი

**მსხვილი რუხი ბატი** — ბატის ფართოდ გავრცელებული სამამულო ჯიში. ჩამოყალიბდა ორი პოპულაციის სახით: უკრაინის მეფრინველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (ბორკიული ტიპი) და ტამბოვის ოლქის მეფრინველეობის სანაშენე ქარხანაში „არჟენკა“ (ტამბოვურ-სტეპური ტიპი). ორივე პოპულაცია გამოყვანილია რომნიული და ტულუზური ჯიშების შეჯვარებით და პროდუქტიულობის ნიშნების მიხედვით გადარჩევით. რუსეთის სახელმწიფო რეესტრში შეიტანეს 1993 წელს. გამოირჩევა სხეულის მკვრივი აგებულებით. მამლის ცოცხალი მასაა 7,0–8,0 კგ, დედლისა — 6,0–7,0 კგ. ტანი მასიურია; ზურგი ფართო, სწორი; მუცელზე აქვს კანის 2 ნაკეცი; კისერი სქელი და საშუალო სიგრძის. შეფერილია რუხად; ზურგსა და ფრთებზე ქერცლისებრი ნახატი აქვს; მუცელი და კუდის ბუმბულების ბოლოები თეთრია; ნისკარტი და ფეხები ნარინჯისფერი. კვერცხის მასა 180–190 გრამია, ნაჭუჭი თეთრი. მეკვერცხულობა — 38–42 ცალი წელიწადში, კვერცხის განაყოფიერების მაჩვენებელი 80–85%, გამოჩეკისა — 68–73%. 9 კვირის მოზარდეული 3,7–4,0 კგ-ს იწონის. ჯიში გავრცელებულია რუსეთსა და უკრაინაში; რუსეთში ყველაზე მეტად — ცენტრალურ და სამხრეთ რაიონებში; პროდუქტიულობის დასაცავად სანაშენე სამუშაოები მიმდინარეობს ქარხანაში „არჟენკა“.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბატის ჯიშები
თეიმურაზ ჯანელიძე

**თეიმურაზ ჯანელიძე** (დ. 20 სექტემბერი, 1944, ბაღდათი — გ. 1 ოქტომბერი, 2005)— ქართველი მუსიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1963 წლიდან იყო რუსთავის სამუსიკო სკოლისა და სასწავლებლის პედაგოგი, აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის მომღერალი, სალიბაურის სკოლა-ინტერნატის პედაგოგი, თბილისის ორთაჭალის რაიონის განათლების გამყოფილების მეთოდისტი, საქართველოს კამერული გუნდის მთავარი ქორმეისტერი. საქართველოს ჰელსინკის კავშირის რუსთავის საქალაქო განყოფილების თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*თეიმურაზ ჯანელიძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1944
კატეგორია:ბაღდათში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი დისიდენტები
შოთა მიშველიძე

**შოთა მიშველიძე** (დ. 18 ოქტომბერი, 1994, ქუთაისი) — ქართველი სპორტმენი (ძალოსნობა), 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ეილატი, ისრაელი, 62 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ბათუმი, საქართველო, 61 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* შოთა მიშველიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თორნიკე ნანიკაშვილი

**თორნიკე ნანიკაშვილი** (დ. უცნობია, ტყიბული) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2017, თბილისი, საქართველო), საერთაშორისო ტურნირის „ევრაზიის თასი“ გამარჯვებული (2018, ერევანი, სომხეთი, 65 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თორნიკე ნანიკაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი უშუისტები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გეორგ ბედნორცი

**იოჰანეს გეორგ ბედნორცი** (; დ. 16 მაისი, 1950, ნოიენკირხენი, ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია, გერმანია) — გერმანელი ფიზიკოსი, რომელმაც 1987 წელს, ალექს მიულერთან ერთად, მიიღო ნობელის პრემია მაღალტემპრატურული ზეგამტარობის აღმოჩენისათვის კუპრატებში.

## ბიოგრაფია 
ბედნორცი დაიბადა ნოიენკრიხენში, ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია, გერმანია, სკოლის მასწავლების ანტონის და მუსიკის მასწავლებლის ელიზაბეტის ოჯახში. ის იყო მეოთხე შვილი. მისი მშბლები წარმოშობით იყვნენ სილეზიადან, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის დროს აღმოჩნდნენ გერმანიაში როგორც ლტოლვილები.

გეორგი ბავშობიდანვე ავლენდა ინტერესს ტექნიკისა და ინჟინერიის მიმართ. მიუხედავად მშბლების მცდელობისა რომ ის კლასიკური მუსიკით დაეინტერესებინათ, გეორგი დროის უმეტეს ნაწილს მოტოციკლებისა და მანქანებს უთმობდა. სკოლის პერიოდში ის გატაცებული იყო საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებით, უმეტესად კი ქიმიით.

1973 წელს მას კიდევ ერთხელ მოუწია ციურიხის სტუმრობა, ხოლო 1974 წელს შედარებით ხანგრძლივად 6 თვით ეწვია ამ ქალაქს. მისი ვიზიტის მიზანი სადიპლომო ნაშრომზე მუშაობა იყო, სადაც პეროვსკიტის ტიპის კრისტალებს იკვლევდა. ალექს მიულერმა, რომელიც იმ დროისთვის უკვე ავტორიტერული მეცნიერი იყო, დაარწმუნა ბედნორცი რომ ამ მიმართულებით გაგრძელებინა სამეცნიერო მოღვაწეობა. მისი რეკომენდაციით, 1977 წელს ბედნორცი იწყებს ETH-ში დოქტორანტურაზე სწავლას. 1978 მისი მომავალი მეუღლეც ჩამოდის ციურიხში, რომელიც ასევე დოქტორანტურის სტუდენტი ხდება   1983 წელს, მიულერმა და ბედნორცმა დაიწყეს ინტენსიური კვლევა კერამიკული მასალების ელექტრული თვისებებისა. სამწლიანი სისტემატიური ძიების შემდეგ, 1986 წელს მათ აღმოაჩინეს ზეგამტარობა LaBaCuO შენაერთში (ეს მასალა ასე ცნობილია როგორც LBCO - „ლაბკო“). ამ ნივთიერების კრიტიკული ტემპერატურა იყო 35 კელვინი, 12 კელვინით მეტი ვიდრე მანამდე არსებული რეკორდული მაჩვენებლი. 1987 წელს, ბედნორცმა და მიულერმა მიიღეს ნობელი პრემია ფიზიკის დარგში „მათი მნიშვნელოვანი გარღვევისთვის ზეგამტარობის აღმოჩენაშ კერამიკულ მასალებში“.

გეორგ ბედნორცი შედის იმ ნობელიანტთა სიაში რომელიც ნამყოფია საქართველოში . 2007 წელს,   თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა უმასპინძლა საერთაშორისო კონფერენციას ფიზიკაში თემაზე: ”მაღალტემპერატურული ზეგამტარობა: თავდაპირველი კონცეფცია და ახალი შედეგები”. ამ კონფერენციაში მონაწილეობა მიიღეს ალექს მიულერმა და გეორგ ბედნორცმა.ეს  კონფერენცია მიეძღვნა  ალექს მიულერის 80 წლის იუბილესა და ალექს მიულერისა და გეორგ ბედნორცის მიერ მაღალტემპერატურული ზეგამტარების აღმოჩენისათვის ნობელის პრემიის მინიჭების 20 წლისთავს. კონფერენციის ორგანიზატორები თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ერთად იყვნენ საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდი, მაქს პლანკის ინსტიტუტი (გერმანია) და ციურიხის უნივერსიტეტი (შვეიცარია) .

## ჯილდოები 
* ფრინც ლონდონის ჯილდო (1987)
* დანი ჰაინმანის პრიზი, გოტინგენის აკადემია (1987)
* რობერ რიჩარ პოლის პრიზი (1987)
* ჰიულეტ-პაკარდის ფიზიკის პრემია (1988)
* მარსელ ბენოს პრიზი(1986)
* ნობელის პრემია ფიზიკაში (1987)
* ჯეიმზ მაკგოდის პრიზი (1988)
* ოტო კლუგის პრიზი (1987)

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Pioneers in Electricity and Magnetism – Johannes Georg Bednorz, National High Magnetic Field Laboratory.

კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გერმანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბელა პლიევა

**ბელა პლიევა** (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი, 55 კგ), მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი, 60 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბელა პლიევა  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ნიკა ჩიტიშვილი

**ნიკა ჩიტიშვილი** (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის „ევრაზიის თასი“ გამარჯვებული (2018, ერევანი, სომხეთი, 75 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, მოსკოვი, რუსეთი, 75 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტი 
* ნიკა ჩიტიშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი უშუისტები
მიხეილ წიკლაური

**მიხეილ წიკლაური** (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (კონტაქტური კარატე), მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, ასტანა, ყაზახეთი, 70 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ვილნიუსი, ლიეტუვა, 75 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ წიკლაური  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ქართველი კარატისტები
ედიშერ ჯანჯულია

**ედიშერ ჯანჯულია** (დ. 19 ნოემბერი, 1960) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1990–1991 წლებში იყო საქართველოს დემოგრაფიული საზოგადოების ცხუმ-აფხაზეთის სადროშოს გალის რეგიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1991 წლის 11 თებერვალს საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის
ბრძანებით დაინიშნა გალის რაიონის პრეფექტად.

1990–1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ედიშერ ჯანჯულია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1960
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ვიტალი ჯაში

**ვიტალი ჯაში** (დ. 31 მაისი, 1940) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1970-1974 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის, თბილისის სამხატვრო აკადემიის, თბილისის საბჭოთა ვაჭრობის ტექნიკუმის პედაგოგი, 1974-1985 წლებში მუშაობდა წარმოების სხვადასხვა სფეროში, 1985-1990 წლებში მუშაობდა თბილისის სამრეწველო ეკონომიკურ ტექნიკუმში.  1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვიტალი ჯაში — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1940
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ბადრი ჯაფარიძე

**ბადრი ჯაფარიძე** (დ. 10 ივლისი, 1960, ქუთაისი) — ქართველი ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1985 წელს მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის ასპირანტურა. 1985 წლიდან იყო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შრომისა და საინჟინრო ფსიქოლოგიის კათედრის ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, მეცნიერ-თანამშრომელი.

1990 - 1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი (ონის მაჟორიტარი), ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992 - 2019 წლებში იყო „თი-ბი-სი“ ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, 1995-2019 წლებში დირექტორატის წევრი. 

2004 წლიდან ამერიკის სავაჭრო პალატის დირექტორატის წევრი. გამოქვეყნებული აქვს 10 სამეცნიერო ნაშრომი. 

2020 წლიდან არის პოლიტიკური გაერთიანება „ლელოს“ გენერალური მდივანი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ლელო საქართველოსთვის“.

2022 წლის 15 თებერვალს ბადრი ჯაფარიძეს შეუწყვიტეს სადეპუტატო უფლებამოსილება, რის მიზეზიც გახდა სასამართლოს გამამტყუნებელი გადაწყვეტილება.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბადრი ჯაფარიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
ბ
ჯავახური ბატი

**ჯავახური ბატი** — ბატის ადგილობრივი ჯიში. მისი წარმოშობის შესახებ მკვლევრებს განსხვავებული მოსაზრებები გააჩნიათ. მათ შორის უფრო პოპულარულია ვარაუდი, რომ ჯავახური ბატი ამ მხარეში მობინადრე გარეული ნაცარა (რუხი) ბატისგან შეიძლება იყოს წარმოშობილი. შინაური ბატი საქართველოში, ძირითადად, წარმოდგენილია ორი ნაირსახეობით: ჯავახური ჭრელი და ჯავახური ნაცარა (რუხი), თუმცა ზოგიერთი მკვლევარი გამოყოფს მესამე, ჯავახური თეთრი ბატების ჯგუფსაც. ქვეყნის სხვადასხვა გეოგრაფიული მხარის პოპულაციებში ამ ნაირსახეობათა ხვედრითი წილი განსხვავებულია: აღმოსავლეთ საქართველოში საერთო რაოდენობის 55–62% ჭრელია, 20–25% ნაცარა და 18–20% თეთრია, დასავლეთში შესაბამისად 45–55%, 25–30% და 20–25%.

ჯავახური ბატს აქვს მკვრივი სხეული, ფართო, მოკლე და ჰორიზონტალურად მდგომია; ფეხები მოკლეა. კისერი — საშუალო სიგრძისა, თავი — მოკლე და მსუბუქი, ნისკარტი — მრგვალი, სწორი და საშუალო ზომის. გაზაფხულზე დედალ ბატს მუცელზე ნაკეცები აღენიშნება. ერთი წლის ასაკის ბატის სხეულის სიგრძე კისრის ჩათვლით 45–47 სმ-ია, მკერდის ძვლის სიგრძე — 13,5–15,0 სმ, მკერდის სიღრმე — 9,0–11,0 სმ, ტერფის ძვლის სიგრძე — 6,5–8,0 სმ, გულმკერდის ირგვლივა — 38,0–41,5 სმ. ამავე ასაკის დედლის ცოცხალი მასაა 4,0–4,2 კგ, მამლისა — 4,4–4,6 კგ. დასავლეთ საქართველოში ბატები რამდენადმე უფრო მცირე წონისაა. დედალი ბატი კვერცხის დებას იწყებს 10–12 თვის ასაკში. პირველ წელს დებს 18–30 ცალ კვერცხს, მეორე წელს კვერცხმდებლობას 20–25%-ით ზრდის, მესამე წელს — 30-50%-ით, მეოთხე წელს კლებულობს. კვერცხის მასა კვერცხდების I, II და III წელს შეადგენს 140–142, 145–158 და 150–152 გრამს. კვერცხდების პერიოდის მიხედვით განსხვავდება გამოჩეკის პროცენტულობაც; I წელს ეს მაჩვენებელი არის 68–73%, II წელს — 70–76%, III წელს — 72–78%, მოთხე წელს — 60–62%. ბატის ჭუჭული ხასიათდება მაღალი ცხოველმყოფელობით: 2 თვემდე ასაკის მოზარდის შენარჩუნების პროცენტია 95–96, ხოლო 2-დან 10 თვემდე — 93–94. ჯავახურ ბატში მონოგამურობა ჩვეულებრივზე დაბალია და 10–15% შეადგენს.

ცნობილია, რომ შინაური ბატის მეორე ძირითად პროდუქტს, ხორცის შემდეგ, ფრთა-ბუმბული წარმოადგენს, რომლის ხარისხსაც განსაზღვრავს მასში ძვირფასი ნედლეულის — ღინღლის, ოდენობა. ლიტერატურული მონაცემებით, ბატის ფრთა-ბუმბულში ღინღლის ხვედრითი წილი, საშუალოდ, 25–30%-მდეა, ჯავახური ბატის ფრთა-ბუმბულში კი, როგორც მეცნიერული მოკვლევებით დადგინდა, 35–40%-მდე, რაც ძალიან მაღალია ბატის სხვა ჯიშებთან შედარებით, და ჯიშის დიდი პლუსად ითვლება.

XX საუკუნის 80-იან წლების ბოლოს საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევლითი ინსტიტუტის სასწავლო-ექსპერიმენტულ ფერმაში ჰყავდათ 2500 ფრთა ჯავახური ბატი. დღეისათვის ის მხოლოდ საოჯახო მეურნეობებში ჰყავთ დმანისის, მარნეულის, ახალციხის, ახალქალაქის, ლაგოდეხის, თელავის და სამტრედიის მუნიციპალიტეტებში.

## ლიტერატურა 
* *ჩაგელიშვილი ა.*, ჯავახური ბატი. „ვეტერინარია“, № 2, 1998;
* *ჩაგელიშვილი ა.*, *ჯიქია ლ.*, ადგილობრივი ფრინველის ბიომრავალფეროვნების კონსერვაცია. აგრარული უნივერსიტეტის შრომათა კრებული, ტ. XXXV, 2007;
* *ჩაგელიშვილი ა.*, *მიტიჩაშვილი რ.*, ადგილობრივი ჯავახური ბატი. შრომათა კრებული, „აგრარულ მეცნიერებათა პრობლემები“, ტ. XXXXI, 2007;
* *Чагелишвили А.*,  *Хуцишвили М.* Сравнительная оценка пастбищного и интесивного способов выращивания гусей джавахетской породы. «Известия Аграрной науки», т.6, №.3, 2008.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბატის ჯიშები
მიხეილ ჯორჯიაშვილი

**მიხეილ ჯორჯიაშვილი** (დ. 15 მაისი, 1949, ჯორჯიაშვილი, ახლანდ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი — გ. 3 დეკემბერი, 2014) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1966-1974 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის თეთრი წყაროს რაიკომის საორგანიზაციო განყოფილების ინსტრუქტორი, საერთო განყოფილების გამგე, 1977-1981 წლებში იყო სახალხო კონტროლის რაიონული კომიტეტის თავმჯდომარე, 1982-1990 წლებში თეთრი წყაროს მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობის დირექტორი, 1990 წლიდან საქართველოს კომუნისტური პარტიის თეთრი წყაროს რაიკომის პირველი მდივანი.1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*მიხეილ ჯორჯიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
სარა ჰეგაზი

**სარა ჰეგაზი** (; დ. 1989, ეგვიპტე — გ. 13 ივნისი, 2020, ტორონტო, ონტარიო, კანადა) — ეგვიპტელი ლესბოსელი აქტივისტი. 2017 წელს, კაიროში გამართული კონცერტის დროს მის მიერ აღმართული ფერადი დროშის (ლგბტ თემის დროშა) გამო, ის დააპატიმრეს და სამი თვის მანძილზე აწამებდნენ. ჰეგაზი, ეგვიპტის ციხეში წამების შედეგად, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის დიაგნოზით ცხოვრობდა. ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ, მას კანადაში თავშესაფარი მიეცა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ეგვიპტელი უფლებადამცველები
კატეგორია:ეგვიპტელი ფემინისტები
კატეგორია:ეგვიპტელი ლგბტ მოძრაობის აქტივისტები
გივი აბალაკი

**გივი აბალაკი** (დ. 9 ნოემბერი, 1936, სოფელი ბერბუკი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

1964 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი. 1964-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ და სამეურნეო თანამდებობებზე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“.

## რესურსები ინტერნეტში
*გივი აბალაკი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
გივი
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გიორგი შპეტიშვილი

**გიორგი შპეტიშვილი**  (დაბადების თარიღი უცნობია,  გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ–რომაული ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (სალაძის თასი) ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2016, თბილისი, საქართველო). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი (2018, ზაგრები, ხორვატია). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი შპეტიშვილი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ჯემალ ადამია

**ჯემალ ადამია** (დ. 17 ივლისი, 1939, ფოთი — გ. 9 დეკემბერი, 2009) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს და სასამართლოს სისტემაში სხვადასხვა თანამდებობებზე.  1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით,  საარჩევნო ბლოკი   „დემოკრატიული პარტია“.
იურიდიულ საქმეთა კომიტეტის წევრი. 1996-1999 წლებში იყო მარნეულის რაიონის მოსამართლე.  

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯემალ ადამია —  საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1939
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2009
კატეგორია:საქართველოს  III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ადამიები
ვლადიმერ ჯოლოგუა

**ვლადიმერ ჯოლოგუა** (დ. 27 აგვისტო, 1938, სოხუმი — გ. 20 მაისი, 2012) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს გაგრის რაიონული გაზეთის კორექტორი, ლიტმუშაკი, საოკეანო ტრაილერის მეზღვაური, გაგრის რადიომაუწყებლობის კორესპონდენტი-ორგანიზატორი, საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, საქართველოს ჰელსინკის კავშირი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 

## რესურსები ინტერნეტში
*'ვლადიმერ ჯოლოგუა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
ვალერიან ადვაძე

**ვალერიან ადვაძე** (დ. 17 თებერვალი, 1931, სოფელი პტენა, ახლანდ. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი — გ. 14 მარტი, 2013, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1973), საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატი (1991). 

1953 წელს დაამთავრა ი. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1953–1956 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1956–1988 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ეკონომიკის ფაკულტეტზე ასისტენტის, უფროსი მასწავლებლის, დოცენტის, პროფესორის და სახალხო მეურნეობის ისტორიისა და ეკონომიკური მოძღვრების ისტორიის კათედრის გამგედ. ერთდროულად 1978 წლიდან იყო საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტთან არსებული ეკონომიკური დაგეგმვისა და მართვის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, 1988 წლიდან დირექტორი. ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხის მიმნიჭებელ სპეციალურ საბჭოს. კვლევის ძირითადი სფერო იყო საქართველოს ეკონომიკა: მისი ომის შემდგომი განვითარება, პრობლემები, პერსპექტივები, მსოფლიოს ქვეყნების ეკონომიკის ისტორიის საკითხები. აქტიურად მონაწილეობდა რესპუბლიკის საზოგადოების პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 1992 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის ეკონომიკის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნული თანხმობის და აღორძინების გაერთიანება“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვალერიან ადვაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ადვაძეები
ფერდინანდ ალეხსანიანი

**ფერდინანდ ალეხსანიანი** (დ. 22 ივლისი, 1958)  — ქართველი პოლიტიკოსი.

1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქის მაჟორიტარი).
## რესურსები ინტერნეტში
*ფერდინანდ ალეხსანიანი  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული  22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
მტკვრის ტობი

**მტკვრის ტობი** () — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 21,5–22 სმ, აქვს წაგრძელებული და გვერდებიდან შებრტყელებული ტანი, პატარა თავი, ასევე პატარა, ნახევარმთვარის ფორმის ქვემოთ მდებარე პირი. ზურგის ფარფლში 7–8 რბილი სხივია, ანალურში — 9–10. მამალი უფრო ტანადია, მეტად აქვს განვითარებული ზურგისა და ანალური ფარფლები. ზურგი მუქი რუხია, გვერდები ვერცხლისფერი; გვერდითი ხაზის ზემოთ, ტანის გასწვრივ გასდევს მრავალი პიგმენტური წერტილისაგან შემდგარი მუქი ზოლი (ზოგჯერ შეიძლება არც ჰქონდეს). გვხვდება სუფთაწყლიან და ქვის გრუნტზე სწრაფი დინების მქონე მდინარეებში, ცუდად იტანს მღვრიე წყალს. ცხოვრობს მცირე ზომის ჯგუფებად, ძირითადად იმყოფება ფსკერზე. იკვებება წყლის მცენარეულობით, დეტრიტითა და ფსკერის უხერხემლოებით. ტოფობის დროს იწევს მდინარის ზემო წელზე. ქვირითს ყრის ქვებზე ჭორომთან ახლოს. ნაყოფიერება უცნობია. ამ სახეობის დაბალი მორფა (მდინარე არაქსიდან) შემდგომში აღწერეს როგორც თერგის ტობი (*Chondrostoma leptosoma* Berg).

## სქოლიო 
კატეგორია:კობრისებრნი
ბუხულა ჯაფარიძე

**ბუხულა ჯაფარიძე** (დ.  27 ივლისი, 1942, მესტია — გ. 21 დეკემბერი, 1990)  — ქართველი ინჟინერი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1968-1970 წლებში იყო  ჭიათურმარგანტრესტის ახალი ითხვისის მაღაროთა სამმართველოს ინჟინერ-ელექტრომექანიკოსი, ინჟინერი, 1970-1973 წლებში მესტიის ელქსელების ექსპლუატაციის ინჟინერი, მთავარი ინჟინერი, 1973-1990 წლებში კი მესტიის ელქსელების დირექტორი. 1990 წელს იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბუხულა ჯაფარიძე — ბიბლიოვიკი
*ბუხულა ჯაფარიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ლევან ჩომახაშვილი

**ლევან ჩომახაშვილი** (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2016, ანთალია, თურქეთი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2018, ანთალია, თურქეთი). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან ჩომახაშვილი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
დორეულების ნასოფლარი

**დორეულების ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეულების ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნასოფლარის ტერიტორიაზე დადასტურებულია ათიოდე ნასახლარი ბუდე, რომლებიც განლაგებულია ერთ მწკრივად აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დევეენაანთხევის ეკლესია

**დევეენაანთხევის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დევეენაანთხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 0,6 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედელი, ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნახევარი და სამხრეთ კედლის მცირე ნაწილი. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც ვიწრო სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ კიდეში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის გარშემო შეიმჩნევა ნაგებობათა ნაშთები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დულუზაურების მთავარანგელოზთა ეკლესია

**დულუზაურების მთავარანგელოზთა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დულუზაურების სამხრეთ-დასავლეთით, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კონქი, კედლები დაახლოებით 2 მეტრ სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე განიერი თაღოვანი სარკმელია. სხვა სარკმელების კვალი არ ჩანს. მოგვიანებით ეკლესიის დარბაზი განივი კედლით ორ ნაწილად გაუყვიათ, რომელშიც სამი თაღოვანი გასასვლელია მოწყობილი. ეკლესიასთან ახლოს, მისგან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, XX საუკუნეში აგებული აგურის ოთხწახნაგა სამრეკლო დგას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ევჟენტის ეკლესია

**ევჟენტის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ევჟენტის განაპირას, ჩრდილოეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარის დასავლეთ ნახევარი, სახურავის საფარი, გარედან სწორკუთხა, ხოლო შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით ერთი ნიშია, ხოლო სამხრეთით, ერთიმეორის ზემოთ ორი. სამივე ნიში სწორკუთხაა. ერთი თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომლის თაღს შეისრუული ფორმა აქვს. შეისრული ფორმისაა კამარაც. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული გალავანი, რომლისგანაც მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გაგას ციხე

**გაგას ციხე და კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვერხველის ჩრდილოეთით, მდინარე ქუსნოს მარჯვენა ნაპირზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით თითქმის კვადრატულია, ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: აღმოსავლეთ კედელი მთლიანად დანგრეულია, დანარჩენი კედლები დაახლოებით ორსართულნახევრის სიმაღეზეა შემორჩენილი. არქიტრავიანი კარი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია. კოშკის მახლობლად სხვა ნაგებობათა ნაშთებიცაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ვანათის ხატი

**ვანათის ხატი და ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დევეენაანთხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, რომელსაც სამხრეთიდან, მთელ სიგრძეზე, მინაშენი ეკვრის. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია. გადახურვა ჩამონგრეულია, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები, ჩამოშლილია გარეთა კუთხეების ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მინაშენიდან. მინაშენის მხრიდან კარი თაღოვანია, ხოლო შიგნით — სწორკუთხა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ღიობი შირიმის ქვითაა გამოყვანილი. სარკმლის სამხრეთით სწორკუთხა ნიშია. ერთი თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. მინაშენი აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული. აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელი და ერთი კვადრატული ნიშია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან მთლიანად ჩამოშლილია, დანგრეულია აფსიდის სამხრეთ გვერდის მნიშვნელოვანი ნაწილიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგი ლაზარაშვილი

**გიორგი ლაზარაშვილი** ( დ. თარიღი უცნობია, თბილისი)  — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი 2015 წელს ჩატარდა ანაპაში (რუსეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ლაზარაშვილი   — ქართული სპორტი.

 
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ვერხველის ნაგებობათა კომპლექსი

**ვერხველის ნაგებობათა კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვერხველის ჩრდილოეთით, მდინარე ქუსნოს მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია დიდი ზომის ნატეხი ქვით ნაშენი წრიული გალავნისა და სხვა ნაგებობათა ნაშთები. გალავნის გარეთ ნატეხი ქვით ნაგები კოშკის ნანგრევებია. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 1,8 მეტრს არ აღემატება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ენვერ ლაცაბიძე

**ენვერ ლაცაბიძე** (დაბადების თარიღი უცნობია,  საჩხერე) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2015, ნოვი-სადი, სერბეთი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პიზიორი (2017, პრაღა, ჩეხეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ენვერ ლაცაბიძე  — ქართული სპორტი. 

კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ზურაბ ანდრიაძე

**ზურაბ ანდრიაძე** (დ. 3 მარტი, 1949,  თბილისი)  —  ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით,  საარჩევნო ბლოკი   „ერთობა“.  რუსთაველის საზოგადოებისაგან, შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის საპარლამენტო ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი, ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის ეკონომიკური კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.  

## რესურსები ინტერნეტში
*ზურაბ ანდრიაძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული  3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ქოიავა

საკუთარი სახელი **ქოიავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კახაბერ ქოიავა — გეოლოგი
* სოსო ქოიავა — მოქანდაკე
ბონდო ჯიქია

**ბონდო ჯიქია** (დ. 5 დეკემბერი, 1938, სოფ. ჭაქვინჯი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი- გ. 4 ნოემბერი, 2025) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1961 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. 1961-1964 წლებში იყო „საქსოფლტექნიკის“ ზუგდიდის რაიონული გაერთიანების ინჟინერ-მექანიკოსი, მმართველის მოადგილე, ენგურის ქაღალდკომბინატის სატრანსპორტო განყოფილების გამგე. 1988-1989 წლებში იყო კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სოფლის მეურნეობისა და კვების მრეწველობის განყოფილების გამგე. სამეგრელოს ყოფილი გუბერნატორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ბონდო ჯიქია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
ინგუშა აბესაძე

**ინგუშა აბესაძე** (დ. 12 აპრილი, 1939, სოფ. მუხურა, ახლანდ. ტყიბულის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი.

1971 წელს დაამთავრა ჩრდილო ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1958-1962 წლებში მუშაობდა სამეურნეო თანამდებობებზე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წყალტუბოს მაჟორიტარი). იყო ჯანმრთელობის დაცვის კომისიის, ეკონომიკურ საკითხთა კომისიის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ინგუშა აბესაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბესიკ ლეკიაშვილი

**ბესიკ ლეკიაშვილი**  (დ.  უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდულ შესაძლებლობათა მქონე პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი ( 2019, ლატრაკი, საბერძნეთი). შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2018, სოფია, ბულგარეთი). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბესიკ ლეკიაშვილი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
სოსო ქოიავა

მინი|სოსო ქოიავა სახელოსნოში. 1975 წლის აგვისტო.
**იოსებ (სოსო) დანიელის ძე ქოიავა** (დ. 14 თებერვალი, 1933, აბაშა) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი. მის სახელთანაა დაკავშირებული ძველი ქართული ჭედურობის აღორძინება თანამედროვე ხელოვნებაში და ლითონმქანდაკებლობის დარგის ტრადიციის გაგრძელება.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია ქანდაკების სპეციალობით. 1959-1964 წლებში იყო თბილისის მოსე თოიძის სახელობის პროფტექნიკური სასწავლებლის პედაგოგი, 1964-1974 წლებში — დირექტორის მოადგილე; 1974-1979 — დირექტორი; 1979-1988 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ლითონის მხატვრული დამუშავების კათედრის გამგე; 1989-1992 წლებში პრორექტორი სასწავლო დარგში, 1993-2003 წლებში — რექტორი. მუშაობს ქანდაკებაზე და ჭედურ ხელოვნებაში. ძირითადი ნამუშევრებია: „ჩაის პლანტაცია“ (ჭედური, ტრეტიაკოვის გალერეა, მოსკოვი), „აღორძინება“ (ქანდაკება, ქუთაისი), „საქართველოს სიუხვე და ხელოვნება“ (რელიეფური პანო, მეტროსადგური სადგურის მოედანი 2) და სხვ. მონაწილეობდა ჯგუფურ გამოფენებში 36 ქვეყანაში, 1994 და 1997 წლებში ჰქონდა პერსონალური გამოფენები. დაჯილდოებულია საქართველოს ღირსების ორდენით (1999).
## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. –  თბ., 1998-1999. - გვ.329
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
დავით ლილუაშვილი

**დავით ლილუაშვილი**  — ქართველი სპორტსმენი (სამბო).  ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი ( 2001, ალბენა, ბულგარეთი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2000, მადრიდი, ესპანეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ლილუაშვილი — ქართული სპორტი. 

კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გველანა

**გველანა** () — თევზების გვარი ხლაკუნასებრთა ოჯახისა. აქვთ 20 სმ-ის სიგრძის გვერდებიდან შებრტყელებული სხეული. თავი მცირე ზომისაა. პირი ქვემოთაა განლაგებული, გარშემო ულვაშებია შემორტყმული. საფრთხის გრძნობის შემთხვევაში თვალქვეშა ეკალს წამოწევენ და „მტერს“ ჩხვლეტენ. ზოგიერთი ქვესახეობა დამოუკიდებელ სახეობადაც განიხილება. ძირითადად გავრცელებული არიან ევროპისა და ჩრდილოეთ აზიის ტბებსა და მდინარეებში. იფლობიან რბილ გრუნტში (ან ქვიშაში) ანდა იმალებიან ქვების ქვეშ. აქტიურები არიან ღამით. იკვებებიან ფსკერის უხერხემლოებითა და დეტრიტით. ყველაზე მეტად გავრცელებულია ჩვეულებრივი იგივე ამიერკავკასიური გველანა (*C. taenia*). საქართველოში გვხვდება მხოლოდ ეს უკანასკნელი, აგრეთვე ადრე ამ გვარში შესული წინააზიური გველანა (*C. aurata*, დღ. *Sabanejewia aurata*).

დასავლეთ საქართველოში „გველანა“ ეწოდება *Oxynoemacheilus*-ის გვარის წარმომადგენელ გოჭალებს.

## სქოლიო 
*
ტახირ არველაძე

**ტახირ არველაძე** (დ. 25 თებერვალი, 1948, სამტრედია) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ტყავის ნაკეთობათა ფაკულტეტი. 1983-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ და საბჭოთა ორგანოებში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (თბილისის მაჟორიტარი), № 6 საარჩევნო ოლქიდან. 1993-1996 წლებში იყო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ვიცე-პრემიერი. საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე, მრეწველობის მინისტრის პირველი მოადგილე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტახირ არველაძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული  25 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
დიმიტრი ხაჩიძე

**დიმიტრი ხაჩიძე** (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, სკოპიე, ჩრდილოეთი მაკედონია, 48 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის პრიზიორი (2016, თბილისი, საქართველო, 42 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დიმიტრი ხაჩიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ვახტანგ ჯავახაძე (სპორტსმენი)

**ვახტანგ ჯავახაძე** (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1999, როშფორი, ბელგია, +110 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1998, კლაიპედა, ლიეტუვა, +110 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ვახტანგ ჯავახაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
სანდრო ჯანგებაშვილი

**სანდრო ჯანგებაშვილი** (დ.  უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ჭაბუკებს (U15) შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი, 70 კგ), ჭაბუკებს (U15) შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი, 70 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სანდრო ჯანგებაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ლევან არჯევნიშვილი

**ლევან არჯევნიშვილი** (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), შშმ პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი, 90 კგ), შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი, 90 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან არჯევანიშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ნიკა ბაჩიაშვილი

**ნიკა ბაჩიაშვილი** (დ. ახმეტა) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონატია ბრინჯაოს პრიზიორი (2018, 50 კგ), ევროპის ზაფხულის XV ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის გამარჯვებული (2019, ბაქო, აზერბაიჯანი, 50 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკა ბაჩიაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ვახტანგ ასათიანი

**ვახტანგ ასათიანი** (დ. 23 სექტემბერი, 1949, სოფ. ხორითი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი.

1981 წელს დაამთავრა სტავროპოლის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (რუსეთი). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“, მართლწესრიგისა და კანონიერების დაცვის კომისიის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვახტანგ ასათიანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
დავით ბახბახიშვილი

**დავით ბახბახიშვილი** (დ. ?) — ქართველი სამბისტი. ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, -42 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ბახბახიშვილი — ქართული სპორტი

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ბოჭორმის სამების ეკლესია

**ბოჭორმის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმის ჩრდილოეთით, 3 კილომეტრზე, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,85 x 2 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩანგრეულია კამაროვანი გადახურვა, დანგრეულია ჩრდილო კედელი და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი. ჩრდილო კედელზე შემორჩენილია კამარის ქუსლის წყობის რამდენიმე ქვა, სამხრეთ კედელში — შესასვლელის წირთხლების ქვედა ნაწილები. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროებული ოთხკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალაჭნის ეკლესია

**ალაჭნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალაჭანში, ქუსნოსა და საჭურის წყალგამყოფი ქედის თხემზე. ნასოლარ მგელიანების ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. სამხრეთ კედლის ნაწილი და კამარის ნაწილი ჩამონგრეულია. შემორჩენილია სამხრეთ კედლში გაჭრილი შესასვლელის დასავლეთ წირთხლი. სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში ერთი პატარა სწორკუთხა ნიში. საკურთხეველი დარბაზისგან პატარა მხრებითაა გამოყოფილი. საკურთხეველი გადახურულია შეისრული კამარით. ინტერიერში შემორჩენილია შელესილობის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბოჭორმის სამაროვანი

**ბოჭორმის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე, ქისტაურებში, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნიაღვრების შედეგად გაშიშვლებულია ფილაქვებით შედგენილი რამდენიმე ქვაყუთი, რომლებიც დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
365 დღე (ფილმი)

**„365 დღე“** () — 2020 წლის პოლონური ეროტიკული დრამა, რომლის რეჟისორია ბარბარა ბიაიაოვი და ტომაზ მანდესი. ფილმი დაფუძნებულია ბლანკა ლიპინსკას მიერ დაწერილი ტრილოგიის პირველ წიგნზე. ფილმი მოგვითხრობს ახალგაზრდა პოლონელ ქალზე, რომელსაც სულიერი ურთიერთობა აკავშირებს დომინანტ სიცილიელ კაცთან, რომელმაც მას 365 დღე მისცა რათა შეიყვაროს. ფილმი გამოვიდა პოლონეთში, 2020 წლის 7 თებერვალს და მოგვიანებით ხელმისაწვდომი გახდა Netflix-ზე. ფილმმა სწრაფად მოიპოვა გლობალური დაინტერესება.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონურენოვანი ფილმები
კატეგორია:პოლონური ფილმები
კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები განგსტერების შესახებ
კატეგორია:2020 წლის ფილმები
ხოსარის ეკლესია

**ხოსარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე, მთის თხემზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,4 x 4 მეტრი), ნაგები ყოფილა რიყის ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის ნაშთი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ყოფილა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალოტის პირველი ეკლესია

**ალოტის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი  თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალოტში დასავლეთით, კოხის მთის ფერდობზე, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე გაჭრილი სარკმლიდან მხოლოდ ჩრდილოეთ წირთხლის ნაწილია შემორჩენილი. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული მოხაზულობის გალავანი, რომლის ნაწილები აქა-იქაღაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალაჭნის ლომისის ეკლესიის კომპლექსი

**ალაჭნის ლომისის ეკლესიის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალაჭანში. სოფლიდან აღმოსავლეთით 8 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კომპლექსში შედის ეკლესია, კოშკი, სწორკუთხა ნაგებობის ნაშთი და გალავანი.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, თითქმის მთლიანადაა დანგრეული სამხრეთ კედელი, მონგრეულია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების ზედა ნაწილები. აფსიდი ნახევარწრიული ფორმისაა. აფსიდის ღერძზე ბრტყლად გადახურული მცირე ზომის სარკმელია. კონქის თაღს ოდნავ შეისრული ფორმა აქვს. კონქი და თაღი წვრილი ბრტყელი ქვითაა ნაწყობი. ფასადები სადაა. ეკლესიას აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის მხრიდან, დაახლოებით 1,5 მეტრის სიმაღლეზე, მიწა აქვს მიყრილი. კედლები დასრულებული ყოფილა მატეხი ქვით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნით, რომლის რამდენიმე ქვა ჩრდილოეთ ფასადს შემორჩა.

კოშკი ეკლესიიის დასავლეთით, დაახლოებით 8 მეტრზე დგას. ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ კედელი და ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი, დანარჩენი კედლების მხოლოდ კვალი მოჩანს. XX საუკუნეში ადგილობრივმა მოსახლეობას კოშკი აგურითა და ნატეხი ქვით პატარა ოთხკუთხა ნიში აუგია. აქვე დევს რამდენიმე პატარა ქვევრი. კოშკთან ახლოს რამდენიმე მეტრის მანძილზე, მოზრდილი ზომის სწორკუთხა ნაგებობის კედლების ფრაგმენტებია შემორჩენილი. კომპლექსი ტერიტორიულად შეზღუდული ყოფილა ლოდებით ნაწყობი გალავნით, რომლის მცირე ნაწილიღაა შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები