open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ახალი მთვარე (რომანი)

„**ახალი მთვარე**“ () —  მეორე წიგნი მწერალ სტეფანი მეიერის რომანების სერიიდან *ბინდი*. გამოვიდა 2006 წელს.

## სიუჟეტი 
ბელა სუონის თვრამეტი წლის იუბილეზე მომხდარი უბედური შემთხვევის გამო კალენების ოჯახი ფორკსს ტოვებს. ამის გამო ბელა ძლიერ დეპრესიაში ვარდება. მას არავინ და აღარაფერი აინტერესებს. ჩარლი უკვე მის ფენიქსში დედამისთან გაგზავნას უპირებს, თუმცა ბელას არ სურს ქალაქის დატოვება, ვინაიდან სურს, ედვარდთან გატარებული დრო სიზმარი არ ეგონოს და სჯეროდეს, რომ ეს ყველაფერი ცხადში მოხდა. სწორედ ამ დროს ჩნდება ჯეიკობი. ბელა და ჯეიკი საუკეთესო მეგობრები ხდებიან, თუმცა ჯეიკს ბელასადმი სასიყვარულო გრძნობა ამოძრავებს. ბელა ედვარდს ვერ ივიწყებს და აღმოაჩენს, რომ ადრენალინის გამოყოფისას ედვარდის ხმა ჩაესმის. სწორედ ამიტომ გადაწყვეტს მოტოციკლის ყიდვას. თუმცა როდესაც მოტოციკლის ტარებას კარგად ეუფლება, მას ადრენალინი აღარ აწუხებს და ამიტომ ედვარდის ხმებიც წყდება.

ერთხელ ბელა ხედავს, თუ როგორ ხტებიან ჯეიკობის ტომელი ბიჭები კლდიდან და გადაწყვიტავს, იგივე სცადო. მალე ბელა აღმოაჩენს, რომ ჯეიკი მაქციაა და მგლად გადაქცევა შეუძლია, თუმცა, სანამ კონტროლს არ ისწავლის, ბელასთან ურთიერთობა აკრძალული აქვს. ამის გამო ბელა კვლავ დეპრესიაში ვარდება. მოგვიანებით სუონი მაინც აიხდენს სურვილს და კლდიდან გადახტება. სწორედ ამას ხედავს კალენების ოჯახის ნათელმხილველი წევრი ელისი. როდესაც ედვარდი ელისის აზრებს კითხულობს, მას ეჩვენება რომ ბელამ თავი მოიკლა და ფიქრობს, რომ აღარაფრად ღირს სიცოცხლე. ამიტომაც იტალიაში გაემგზავრება ვოლტურებთან, რათა თავი მოიკლას. ვინაიდან ვოლტური არო ედვარდის მამობილის, კარლაილის ძველი მეგობარია, ედვარდს უარს განუცხადებს უმიზეზოდ მოკვლაზე. ამის შემდეგ ედვარდი გადაწყვიტავს, ხალხის წინაშე საჯაროდ გამოავლინოს თავისი ვამპირობა, რითაც ვოლტურების მთავარ კანონს დაარღვევს და ამით სიკვდილით დაისჯება. თუმცა ბელა და ელისი ბოლო ჟამს მიუსწრებენ ედვარდს. საბოლოოდ კალენების ოჯახი კვლავ ფორკსში დაბრუნდება და ცხოვრების ჩვეულ რიტმში ჩადგება.

## გარეკანი 
როგორც სტეფან მეიერმა აღნიშნა, ყვავილი, გამოსახული გარეკანზე კონკრეტულად არაფერს გამოხატავს, უბრალოდ ტიტის ეს ერთ-ერთი სახეობა სასიამოვნოდ გამოიყურება. წიგნის სახელწოდება „ახალ მთვარე“ ბელას ცხოვრებაში ახალ სიყვარულს აღნიშნავს, ვინაიდან სწორედ ამ წიგნში გამოჩნდა ჯეიკობი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფილმი - ახალი მთვარე
* ფილმის საუნდტრეკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტეფანი მეიერის ოფიციალური საიტი
* *ბინდი* - საგის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:2006 წლის რომანები
კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:ბინდი (რომანების სერია)
კავალის ნომი

**კავალის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კავალა.

*მოსახლეობა — 147 884  კაცი.
*ფართობი — 2111 კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული კავალა იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ევროსი

**ევროსი** () — ნომი საბერძნეთში, მდებარეობს აღმოსავლეთი მაკედონიის და თრაკიას რეგიონში, თავისი დასახელება ნომმა მიიღო მდინარე მარიცას ბერძნული სახელისაგან — ევროსი.

ფართობი — 4242 კმ² (ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ნომია საბერძნეთში), მოსახლეობა — 144&nbsp;023 ადამიანი.ევროსის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრია  — ქალაქი ალექსანდროპოლისი (*ალექსანდროპოლი*) (თურქულ და ბულგარულ ენაზე ცნობილია, როგორც დედეაგაჩი).

სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქები და დასახლებული პუნქტები: 
* დიდიმოტეიხო, 
* ორესტიადა, 
* სოუფლი 
* ფერე (ფერესი).

## მოსახლეობა 
ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (95 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მუსლიმები შეადგენენ მთლიანი მოსახლეობის 5 %. ამასთან ნახევარ მათგანს აქვთ თურქული და ნახევარს ბულგარული წარმომავლობა (პომაკები).

ბოლო დროებში ევროსი გადაიქცა არალეგალ ემიგრანტთა სატრანზიტო პუნქტად, ახლო აღმოსავლეთიდან და აფრიკის ქვეყნებიდან, რომელთაც სურთ მოხვდნენ საბერძნეთში ან ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში.

## მუნიციპალიტეტები 
პერიფერიული ერთეული ევროსი იყოფა 5 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## კლიმატი 
რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვის კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.

## ეკონომიკა 
ევროსი — ერთ-ერთი ეკონომიკურად ჩამორჩენილი რეგიონია საბერძნეთში, თუმცა ბოლო დროს ხელისუფლება იღებს გარკვრულ ზომებს რეგიონის ეკონომიკის განვითარებისათვის.

## ეკოლოგია 
ევროსის ნომის ტერიტორიაზე მდებარეობს ევროპული ღირებულებების ორი ეროვნული პარკი:
* დადა-ლევკიმი-სუფლი. გამოცხადებულია დაცულ ტერიტორიად 1980 წლიდან.
* მდინარე ევროსის დელტა. იმყოფება **Ramsar-ის** კონვენციის დაცვის ქვეშ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ჰოს დინასტიის ციტადელი

''''* (ვიეტ. *Thành nhà Hồ'') — ციტადელი ვიეტნამში. განლაგებულია თანჰოის პროვინციაში, დედაქალაქ ჰანოიდან სამხრეთით 150 კმ-ში. კომპლექსი მოიცავს შენობებს და სამარხებს. დღეს მას ჰანოის ციტადელის სახელით იცნობენ.

ყოფილ იმპერიულ ქალაქ თანგ-ლონგს მრავალი საუკუნის არსებობის ისტორია აქვს, რომელიც ლის დინასტიით იწყება  (1400-1407). 

კარიბჭის გარდა ძეგლი ძირითადად დანგრეულია.  კომპლექსის სამეფო სასახლე სხვადასხვა სტრუქტურებით XIX საუკუნეში დაინგრა, ხოლო დარჩენილ ნაწილებზე ამჟამად გათხრები მიმდინარეობს. ციტადელის ცენტრალური სექტორი, იუნესკომ, 2011 წლის 27 ივნისს, მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* UNESCO World Heritage Site

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ვიეტნამში
როდოპის ნომი

**როდოპის ნომი** (; ; ) — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში. როდოპი ერთადერთი ნომია საბერძნეთში სადაც მოსახლეობის უმრავლესობა მუსლიმია — 51,8 %. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბულგარეთს, აღმოსავლეთით ევროსის ნომს, დასავლეთით ქსანთის ნომს, სამხრეთით ეგეოსის ზღვას.

ფართობი — 2543 კმ², მოსახლეობა — 110&nbsp;538 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კომოტინი.

## მოსახლეობა 
პოდოპი — მუსლიმი უმცირესობის კონცენტრაციის ადგილია საბერძნეთში. მუსლიმები როდოპის ნომის მთლიანი მოსახლეობის 51,8 % შეადგენენ.ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (48,2 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მუსულმანთა უმრავლესობა — თურქი ეროვნებისაა.

რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვიური კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული როდოპი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ქსანთის ნომი

**ქსანთის ნომი** (; ; ) — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში. ქსანთის ნომი ერთ-ერთია სამი ნომიდან, სადაც თავმოყრილია მუსულმანური მოსახლეობა საბერძნეთში, ქსანთის ნომისმთლიანი მოსახლეობის 41,2 %. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბულგარეთს, აღმოსავლეთით როდოპის ნომს, დასავლეთით დრამას ნომს და კავალას ნომს, სამხრეთით ეგეოსის ზღვას.

ფართობი — 1793 კმ², მოსახლეობა — 101&nbsp;010 ადამიანი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქსანთი.

## მოსახლეობა 
ქსანთი — მუსლიმი უმცირესობის კონცენტრაციის ადგილია საბერძნეთში. ქრისტიანი მოსახლეობა შედგება თითქმის მხოლოდ ბერძნებისაგან (58,8 %), რომელთა უმრავლესობა მეორე-მეოთხე თაობა არის ანატოლიიდან და აღმოსავლეთ თრაკიიდან დევნილი ბერძნების. მოსახლეობის 23 % და მუსლიმების 55 % პომაკები არიან.

## მუნიციპალიტეტები 
პერიფერიული ერთეული ქსანთი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|150 პქ

## კლიმატი 
მინი|მარჯვნივ|ცხელი წყაროები
რეგიონში დომინირებს ძირითადად ხმელთაშუაზღვის კლიმატი, უფრო ცივია ჩრდილოეთი ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
დეფლაცია (გეომორფოლოგია)

მინი|მარჯვნივ|230პქ|ეოლური ნალექები კალდერის ფსკერზე (ისლანდიის მაღლობი).
**დეფლაცია** (გვიანდ. ლათ. deflatio - გამოქარვა) — ქარის მიერ ნაშალი მასალის განიავება. დეფლაცია განსაკუთრებით ძლიერია უდაბნოში, სადაც ფიზიკურ გამოფიტვასთან ერთად წარმოქმნის რელიეფის ეოლურ ფორმებს.

ნოტიო კლიმატის პირობებში დეფლაცია მდინარეების ტერასებზე ადგილ-ადგილ ქმნის გამოქარვის ქვაბულებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* გამოფიტვა
* ეოლური ნალექები

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
კატეგორია:გეომორფოლოგია
The Buggles

**The Buggles** — ინგლისური ჯგუფი, რომელიც ახალი ტალღისა და სინთპოპის ჟანრის მუსიკას ასრულებდა. მასში შედიოდნენ ტრევორ ჰორნი (ვოკალი, ბას გიტარა, გიტარა) და ჯეფ დაუნზი (კლავიშებიანი საკრავები, დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია). დუეტი ყველაზე მეტად ცნობილია 1979 წლის სადებიუტო და ჰიტ-სინგლით „Video Killed the Radio Star“, რომელიც 16 სხვადასხვა ქვეყნის სინგლების ჩარტში #1 პოზიციაზე მოხვდა.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის დისკოგრაფია

## სქოლიო 
კატეგორია:1977 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:The Buggles
კატეგორია:1981 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:Island Records-ის შემსრულებლები
სამხრეთ სუდანის გეოგრაფია

მინი|სამხრეთ სუდანის რუკა
thumb|right|300px|სამხრეთ სუდანის ისტორიული რგიონები
**სამხრეთი სუდანი** — სახელმწიფო აფრიკაში, დედაქალაქი — ჯუბა. ქვეყანას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ეთიოპია, სამხრეთით კენია, უგანდა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, დასავლეთით ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა და ჩრდილოეთით სუდანი. საზღვრის სიგრძე: ეთიოპიასთან — 883 კმ, კენიასთან — 232 კმ, უგანდასთან — 435 კმ, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან — 628 კმ, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან — 682 კმ, სუდანთან — 1973 კმ. ქვეყნის ფართობია 644 329 კმ².

ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალია მთა კინიეტი – 3187 მ.

სამხრეთი სუდანის ნაკრძალები და დაცული ტერიტორიები მსოფლიოში მეორეა ველური ცხოველების მიგრაციის სიდიდით. ბუნების მსოფლიო ფონდმა აჩვენა, რომ სამხრეთ სუდანში არსებული სამი ეროვნული პარკი: ბანდინგილოს, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვართან შორიახლოს მდებარე სამხრეთის და ეთიოპიის საზღვრიდან დასავლეთით მდებარე ბომის ეროვნული პარკები, ასევე სუდის ჭაობიანი ადგილები ბუნების უნიკალური წარმონაქმნებია ძროხისებური ანტილოპა კონგონის, აფრიკული ანტილოპების კობის და ტოპის, აფრიკული კამეჩების, სპილოების, ჟირაფების და ლომების მრავალრიცხოვანი პოპულაციების საცხოვრებლად.

სამხრეთი სუდანი შედგება სამი ისტორიული რეგიონისაგან: ბაჰრ-ელ-ღაზალი, ეკვატორია და ზემო ნილოსი.

## კლიმატი 
სამხრეთ სუდანის ტერიტორიაზე ნალექები პრაქტიკულად მთელი წლის განმავლობაშია, მათი უმეტესობა მაის-ოქტომბრის თვეებში მოდის. ნალექების წლიური რაოდენობა 700 მმ-დან (ჩრდილოეთში) 1400 მმ-მდე (სამხრეთ-დასავლეთში) მერყეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სამხრეთ სუდანის მთავრობის ოფიციალური საიტი 
* Южный Судан — Черная Африка, решившая отделиться от арабского мира

## სქოლიო
*
ილემის სამკუთხედი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ილემის სამკუთხედი
**ილემის სამკუთხედი** — სადავო ტერიტორია აღმოსავლეთ აფრიკაში. ტერიტორიის სავარაუდო ფართობი მერყეობს 10320–14000 კმ²-ის ფარგლებში. სახელწოდება მიიღო ანუაკის ტომის ბელადის ილემი აკვონას სახელის მიხედვით. სამკუთხედის ტერიტორიაზე პრეტენზიას აცხადებს კენია, ეთიოპია და სამხრეთი სუდანი. ამჟამად  ტერიტორიას დე-ფაქტო აკონტროლებს კენია. 

დავა წარმოიშვა გაურკვეველი ფორმულირების კოლონიური ხელშეკრულების შედეგად, რომელიც ითვალისწინებდა რეგიონში მცხოვრები მომთაბარე ტურკანის ტომის გადაადგილების იდენტიფიცირებას. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Scholarly Article about the Triangle 
*Article in the *Sudan Tribune* suggesting that Kenya's claim is weak 
*Ilemi Triangle, Robert O. Collins, Uni of California 
*The Ilemi Triangle Sovereigntyscape (Part One), Menas Borders, October 2010 

კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:კენიის გეოგრაფია
კატეგორია:ეთიოპიის გეოგრაფია
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის გეოგრაფია
ჩორჩანი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)

**ჩორჩანი**, *ჭორჭოხი* — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (სალბიერის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1180 მ, ახალგორიდან 10 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 17 კაცი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიგოიანი

**ჩიგოიანი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ქარჩოხის თემი), მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1680 მ, ახალგორიდან 37 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ციხისოფელი

**ციხისოფელი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1200 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძანგათი

**ძანგათი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ჭურთის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1350 მ, ახალგორიდან 32 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭორჭოხი

**ჭორჭოხი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ქარჩოხის თემი). მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ცხრაძმულის წყალგამყოფის დასავლეთ კალთაზე, ქსნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 101 კაცი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არტის ნომი

**არტის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი  არტა.

* მოსახლეობა — 78 134 ადამიანი.
* ფართობი — 1 662 კმ².

არტას ნომი ცნობილია თავისი სოფლის მეურნეობის პროდუქციით ძირითადად ციტრუსით.

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული არტა იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ყანჩავეთი

**ყანჩავეთი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი), ხარულის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ყანჩაურისხევის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1000 მ, ახალგორიდან 6 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 445 კაცი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხარბალი

**ხარბალი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე, ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მ, ახალგორიდან 23 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი. 

ხარბლიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ქენქაძეები (მაგ., ლამისყანაში).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გრუნტის გათხელება

[მინი|მარჯვნივ|350პქ|[1964 წელს იაპონიის ქალაქ ნიიგატაში ძლიერი მიწისძვრის შემდეგ მომხდარი გრუნტის გათხელება, რის გამოც მრავალი შენობა-ნაგებობა ჩამოწვა.]]
**გრუნტის გათხელება** — პროცესი, რომლის შედეგად გრუნტი არსებითად კარგავს სიმყარესა და სითხეს. მეტად დამახასიათებელია ტენით გაჯერებული გრუნტებისათვის, როგორებიცაა შლამიანი ქვიშა ან ისეთი ქვიშა, რომელიც წყალგაუმტარ დანალექებს შეიცავს. ქანი, რომელიც ექვემდებარება გათხელებას, გეოლოგიურად შედარებით ახალგაზრდაა (ჰოლოცენი); ასეთი ნალექები ხშირად ვრცელდება მდინარეთა კალაპოტების გასწვრივ, კერძოდ, ნაპირებთან, იქ სადაც გროვდება ლიოსი და ქვიშა. გრუნტის გათხელება შეიძლება მოხდეს ძლიერი მიწისძვრის დროს, როდესაც სეისმური ტალღის გავლის შემდეგ გრუნტის ნაწილაკები სხვადასხვა სიჩქარეზე რყევას იწყებენ. მიწისძვრა ხელს წყობს გრუნტის გადაქცევას სითხედ. გრუნტის გათხელების შედეგად წარმოიქმნება ეგრეთ წოდებული *ქვიშიანი ვულკანები*, რომლებიც აფრქვევენ წყალს, ქვიშასთან და ტალახთან ერთად. ასეთი გრუნტის სიმყარე მკვეთრად ეცემა, ამასთანავე შენობა-ნაგებობები განიცდიან ჩამოწოლასა და გადახრას, ზოგჯერ გადაბრუნებას. 

1964 წელს იაპონიის ქალაქ ნიიგატაში მომხდარი ძლიერი მიწისძვრის შემდეგ ძირითადი საძირკველის ქვიშების გათხელებასა და დანალექების სიმყარისა და უსწორმასწოროების დარღვევას მოჰყვა მრავალი შენობის გადაბრუნება. გრუნტის გათხელებით გამოწვეულ უძლიერეს დამანგრეველ მოქმედებას ჰქონდა ადგილი აგრეთვე აშშ-ის ქალაქ ანკორიჯში 1964 წელს.

## გალერეა

ფაილი:Lateral.spread.christchurch.JPG
ფაილი:Christchurch quake, 2011-02-22.jpg
ფაილი:Chuetsu earthquake-earthquake liquefaction1.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* გრუნტის გათხელება – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* გრუნტის გათხელება (YouTube-ვიდეო)
* გრუნტის გათხელება 
* გრუნტის გათხელება 

## ლიტერატურა
* Борисов Б.А. О неприемлемой тенденции к завышению магнитуд исторических землетрясений на примере Красноводского землетрясения // Вопр. инж. сейсм. Вып. 33. М.: Наука, 1992. С. 28-39.
* Стрельцов М.И. Нефтегорское землетрясение 27(28) мая 1995 года на Сахалине. М.: Янус-К, 2005. 180 с.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიადაგთმცოდნეობა
კატეგორია:სედიმენტოლოგია
კატეგორია:სეისმომედეგი მშენებლობა
ხოზუეთი

**ხოზუეთი** — ნასოფლარი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1420 მ, ახალგორიდან 32 კმ. 

1911 წელს სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი, ქართველები 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გრუნტი

მინი|ტექნოგენური გრუნტი
**გრუნტი** (;  — საფუძველი, ნიადაგი) — ნებისმიერი ქანი, რომელიც ძირითადად განლაგებულია გამოფიტვის ზონაში (ნიადაგის ჩათვლით) და წარმოადგენს ადამიანის საინჟინრო-სამშენებლო საქმიანობის ობიექტს. გრუნტი შეიძლება იყოს ნაგებობის საფუძველი, გარემო, რომელშიც ნაგებობაა მოთავსებული (გვირაბი, მილსადენი და სხვა) და მასალა (გზის, ჯებირის, მიწაყრილის). 

საინჟინრო ლიტერატურაში გრუნტი სხვა მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. ვასილი დოკუჩაევი გრუნტად მიიჩნევდა უშუალოდ ნიადაგის ფენის ქვეშ მდებარე ქანს, რომელსაც ნიადაგთწარმოქმნის პროცესი არ შეხებია. გრუნტად მიიჩნევდნენ აგრეთვე ყოველგვარ ფხვიერ ქანს. 
საინჟინრო-გეოლოგიური თვალსაზრისით საინტერესოა გრუნტის არა მარტო მყარი მინერალური, არამედ თხევადი და აირული კომპონენტებიც, 
რომლებიც ხშირად არსებით გავლენას ახდენენ გრუნტის ფიზიკურ-მექანიკურ თვისებებზე. ამ თვალსაზრისით გრუნტს განიხილავენ როგორც 
მრავლაკომპონეტიან სისტემას.

გრუნტებს შეისწავლის საინჟინრო გეოლოგიის დარგი გრუნტმცოდნეობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქანები
ალექსანდრე კავსაძე

**ალექსანდრე (სანდრო) კავსაძე** (დ. 1874, ხოვლე — გ. 12 ივნისი, 1939, თბილისი) — ქართველი ლოტბარი, მომღერალ-მგალობელი. ლოტბარ დათაშკა კავსაძის მამა, ასევე ლოტბარ იმერ კავსაძის და ცნობილი მსახიობის კახი კავსაძის პაპა..

## ბიოგრაფია
სანდრო კავსაძე დაიბადა სოფელ ხოვლეში (დღევანდელი კასპის რაიონი)1874 წელს, სიმღერა მამამ შეასწავლა, დაწყებითი განათლება სოფელ ხოვლეს ორკლასიან სასწავლებელში მიიღო. შემდეგ სწავლა გააგრძელა გორის სასულიერო სასწავლებელში, სადაც სიმონ გოგლიჩიძესთან დაოსტატდა სიმღერა-გალობაში, ამავდროულად ლოტბარის თანაშემწედ მუშაობდა. მოგვიანებით ის ლადო აღნიაშვილის გუნდის სოლისტი გახდა. 1894 წელს თავად კავსაძემ თავად შექმნა გუნდი, სადაც მასთან ერთად მღეროდნენ ვანო სარაჯიშვილი და მიხეილ კავსაძე. კავსაძემ გუნდი 1911 წელს მიატოვა, ის თავის შვილს, მიხეილ კავსაძეს გადააბარა და თავად საცხოვრებლად ჭიათურაში გადავიდა. იმერეთში მან რამდენიმე გუნდი შექმნა.

1935 წლიდან ალექსანდრე კავსაძემ მოღვაწეობა თბილისში გააგრძელა. ის აღმოსავლეთ საქართველოს ეთნოგრაფიული გუნდის ხელმძღვანელად დაინიშნა. ისვე ხელმძღვანელობდა გუნდს 1937 წელს მოსკოვში გამართულ ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაზე. დეკადაზე გუნდის გამოსვლა შთამბეჭდავი იყო.

თუმცა უკან დაბუნებული კავსაძე დაავადდა, ხმა დაკარგა და ორ წელიწადში გარდაიცვალა. ალექსანდრე კავსაძე დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.

## ჯილდოები
ალექსანდრე კავსაძეს მინიჭებული ჰქონდა შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერისა და საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდებები.

## ლიტერატურა 
* მონოგრაფია და კომპაქტდისკი „კავსაძეები“,საქართველოს ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი, თბილისი 2007.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ვერის სასაფლაოზე დაკრძალულები
პლეისტოცენის პარკი

thumb|270px|ოდესღაც აქ დიდი რაოდენობით მამონტები სახლობდნენ
**პლეისტოცენის პარკი** () — ნაკრძალი იაკუტიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (რუსეთი). განლაგებულია მდინარე კოლიმის ქვედა დინებაში, სოფელ ჩერსკიდან სამხრეთით 30 კმ-ში. ნაკრძალში მიმდინარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში უკანასკნელი გამყინვარების დროინდელი მამონტების პრერიების რეკონსტრუქციების ცდების ჩატარება.

პარკის შემქმნელი და ხელმძღვანელია ს. ზიმოვი.  

პლეისტოცენური პარკის იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ მოხდეს ინტროდუქცია უკვე არსებული მეგაფაუნის სახეობებისა, ნიადაგების, ლანდშაფტების აღდგენა, რომელიც დამახასიათებელი იყო მამონტის პრერიებისათვის. 

პრერიების ფაუნაში შედიოდნენ მამონტები, ბეწვიანი მარტორქები, ბიზონები, ველური ცხენები, აქლემები, ჩრდილოეთისა და გიგანტური ირმები, აფთრები და სხვ. ცხოველთა რაოდენობა აქ საკმაოდ დიდი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website
*The Pleistocene Park Foundation: “Pleistocene Park: an ice-age ecosystem to save the world.” Kickstarter crowdfunding campaign, active 10 March – 9 April 2017.
*Professor F. Stuart Chapin III's Pleistocene Park page
*"Good Fence for Future Mammoth Steppes", Russia-InfoCentre
*""Pleistocene Park Could Solve Mystery of Mammoth's Extinction ", LiveScience
*"The Big Thaw" , *Stanford Magazine*

## სქოლიო
კატეგორია:იაკუტია
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები
კატეგორია:პლეისტოცენი
იანინის ნომი

**იანინის ნომი**, **იოანინის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იანინა.
იანინას ნომი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ნომია საბერძნეთში და ეპიროსის რეგიონის ნახევარი ფართობი უჭირავს.

* მოსახლეობა — 170 239  ადამიანი.
* ფართობი — 4 990  კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული იანინა იყოფა 8 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
შილპა შეტი

**შილპა შეტი** (; დ. 8 ივნისი 1975, მანგალური, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი და მოდელი.

## ბიოგრაფია 
შილპა შეტი დაიბადა 1975 წლის 8 ივნისს ინდოეთის კარნატაკის შტატის ქალაქ მანგალურში. 
დედამისი იყო „Forhans“-ის და „Bournvita“-ის მოდელი, ხოლო მამამისი მონაწილეობდა „Yera“-ს სათვალეების რეკლამაში. ჰყავს უმცროსი და შამიტა შეტი, რომელიც ბოლივუდის მსახიობია. შილპა შეტი მუმბაიში სწავლობდა ჩემბურისის უმაღლეს სკოლაში. 15 წლის ასაკში სურდა მოდელი გამხდარიყო, მაგრამ ჩანაფიქრი არ აუსრულდა, რამეთუ მისი პარამეტრები არ აკმაყოფილებდა სამოდელო სტანდარტს. თუმცა მიზანს მიაღწია და კარიერა როგორც მოდელმა დაიწყო. იმ პერიოდისთვის იგი 16 წლისა იყო. შილა შეტი ბოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მსახიობია (174 სმ). გადაღებულია დაახლოებით 50-მდე ფილმში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მსახიობები
კატეგორია:ინდოელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიშარდ ბუგაისკი

**რიშარდ ბუგაისკი** ( დ. 27 აპრილი 1943, ვარშავა, პოლონეთი — გ. 7 ივნისი, 2019, იქვე) — პოლონელი რეჟისორი, მწერალი და სცენარისტი. ომამდელი აქტივისტის ედუარდ ბუგაისკის შვილი. რიშარდ ბუგაისკი არის არაერთი კინოფესტივალის ჯილდოების გამარჯვებული. 1972 წლიდან მოყოლებული გადაიღო 23 ფილმი და სატელევიზიო შოუ.  

ვარშავის უნივერსიტეტში სწავლობდა ფილოსოფიას, ხოლო ქალაქ ლოძის კინოსკოლაში რეჟისურას, რომელიც მან 1973 წელს დაამთავრა. ბუგაისკის 1982 წლის ფილმი „დაკითხვა“ მოხსენიებულია როგორც „ყველაზე ანტი-კომუნისტური ფილმი პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ისოტრიაში“ და შეყვანილი იყო 43-ე კანის კინოფესტივალზე. ფილმში მთავარი როლები შეასრულეს კრისტინა იანდამ და ადამ ფერენციმ. აღსანიშნავია, რომ ფილმი პოლონეთის კომუნისტურმა ცენზურამ აკრძალა. 

2008 წლის 29 ოქტომბერს კულტურაში შეტანილი წვლილისათვის მიენიჭა მედალი. რიშარდ ბუგაისკი გარდაიცვალა 2019 წლის 7 ივნისს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად. 

## ფილმოგრაფია 
* *დაკითხვა* (1982)
* *გამოკვეთილად* (1990)
* *კაპიტან პილეცკის სიკვდილი* (2006)
* *გენერალი ნილი* (2009)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:პოლონელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ვარშავაში დაბადებულები
ყოჩიანი

**ყოჩიანი**, *ყოჩიაანთი*

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გლდანულა

[მინიატიურა|[გლდანისხევი (მდინარე)|მდ. გლდანისხევი გლდანულაში (ხედი დ. აღმაშენებლის ქუჩიდან)|300px]]
**გლდანულა**, *გლდანისხევი* — თბილისის ერთ-ერთი უბანი. მდებარეობს თბილისის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე გლდანისხევის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 450–500 მეტრზე. გავრცელებულია ზომიერი ჰავა. 

გლდანულაში 10 კორპუსია, აქედან მე-4, მე-5, მე-9 და მე-10 კორპუსები 16-იანი, დანარჩენი — 9 სართულიანია.

## რესურსები ინტერნეტში
* გლდანის ხევი რუკაზე - wikimapia.org

კატეგორია:თბილისის უბნები
კატეგორია:გლდანის რაიონი
პრევეზის ნომი

**პრევეზის ნომი** () —  ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება იანინის ნომს და ტესპროტიას, აღმოსავლეთით — არტის ნომს. სამხრეთით ესაზღვრება იონიის ზღვა და ამვრაკიკოსის ყურე (Αμβρακικός).

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პრევეზა.

* მოსახლეობა — 59,600  ადამიანი.
* ფართობი — 1,036  კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული პრევეზა იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
თესპროტია

**ტესპროტია** () — ნომი საბერძნეთში, ეპიროსის რეგიონში. სამხრეთით ესაზღვრება იონიის ზღვა.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იღუმენიცა.

* მოსახლეობა — 46,811 ადამიანი.
* ფართობი — 1,515  კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული თესპროტია იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ლეფკადის ნომი

**ლეფკადის ნომი**, **ლეფკასის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, იონიის კუნძულების ჯგუფში. მდებარეობს ლეფკადას კუნძულზე და რამდენიმე პატარა კუნძულზე მთავარ კუნძულთან ახლოს.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლეფკადა.

* მოსახლეობა — 21,414  ადამიანი.
* ფართობი — 335.8   კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ლეფკადა იყოფა 7 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ზაკინთოსის ნომი

**ზაკინთოსის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, იონიის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს კუნძულ ზაკინთოსზე და მასთან ახლოს მდებარე რამდენიმე კუნძულზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ზაკინთოსი.

* მოსახლეობა — 39 015 ადამიანი.
* ფართობი — 406 კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ზაკინთოსი იყოფა 6 მუნიციპალიტეტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
პუატიეს ბრძოლა

პუატიესთან მოხდა რამდენიმე ცნობილი ბრძოლა:

* პუატიეს ბრძოლა (იგივე ბუიეს ბრძოლა) —  ხლოდვიგ I-სა და ალარიხ II-ს შორის.
* პუატიეს ბრძოლა —  კარლოს მარტელსა და არაბებს შორის.
* პუატიეს ბრძოლა — ინგლისსა და საფრანგეთს შორის ასწლიანი ომის დროს.
ხრამისწყარო

**ხრამისწყარო** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1600 მ, ახალგორიდან 30 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყველდაბა

**ყველდაბა**, *ყველიდაბა* — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), მდინარე ქსნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1280 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 კაცი. 

ყველდაბიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ყველაშვილები (მაგ., თეზში).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პუატიეს ბრძოლა (1356)

**პუატიეს ბრძოლა**  —  ასწლიანი ომის პირველი ეტაპის ბოლო ბრძოლა. გაიმართა 1356 წლის 19 სექტემბერს პუატიეს სამხრეთით. ერთმანეთს ებრძოდნენ ინგლისის ძალები ედუარდ შავი პრინცის მეთურობით და საფრანგეთის ძალები ჟან II კეთილის მეთაურობით. მინიმალური დანაკარგების საფასურად ინგლისელებმა დაამარცხეს ფრანგები და ტყვედ ჩაიგდეს მეფე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ასწლიანი ომის ბრძოლების სია

## ლიტერატურა 
* Green, David. *The Battle of Poitiers 1356*, (2004), ISBN 0-7524-2557-9
* Nicolle, David. *Poitiers 1356: The Capture of a King*, (2004), ISBN 1-84176-516-3

## რესურსები ინტერნეტში 
**On The Hundred Years War*, a primary source written by Jean Froissart 
*Great Battles: The Battle of Poitiers  

## სქოლიო 
კატეგორია:ასწლიანი ომის ბრძოლები
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:XIV საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1356 წლის ბრძოლები
ბუიეს ბრძოლა

**ბუიეს ბრძოლა**, *პუატიეს ბრძოლა* — ბრძოლა ვესტგუთებსა და ფრანკებს შორის. მიმდინარეობდა 507 წელს, ვესტგუთების ტერიტორიის ჩრდილოეთი მარკის ტერიტორიაზე, პუატიესთან ახლოს. ფრანკებს მეთაურობდა ხლოდვიგ I, ხოლო ვესტგუთებს ალარიხ II, რომელიც ამ ბრძოლაში დაიღუპა. 

## ლიტერატურა
* *Encyclopedia of barbarian Europe: Society in Transformation*, Ed.Michael Frassetto, ABC-CLIO, 2003.
* Moreton-Macdonald, John Ronald, *A History of France*, Vol.1, The MacMillan Company, 1915.
* Eugen Ewig: *Die Merowinger und das Frankenreich*, Stuttgart u.a. 1993.
* Herwig Wolfram: *Die Goten*, München 2001.

კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები
ოთხი ოთახი

***ოთხი ოთახი*** () — 1995 წლის კინოფილმი. წარმოადგენს შავ კომედის. შედგება სხვადასხვა რეჟისორებისგან გადაღებული ოთხი ეპიზოდისაგან, რომლის სიუჟეტის ცენტრია პორტიე ტედი (ტიმ როთი). 

რეჟისორები არიან: ელისონ ანდერსი, ალექსანდრ როკუელი, რობერტ როდრიგესი და კვენტინ ტარანტინო. 
ფილმში ერთბაშათ ჰოლივუდის მრავალმა მსახიობმა მიიღო მონაწილეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1995 წლის ფილმები
ალიაკმონი

**ალიაკმონი** ( სლავ. Бистрица, Bistritsa) — მდინარე ჩრდილოეთ საბერძნეთში. სათავე აქვს ვერნოსისა და გრამოსის მთებში, ალბანეთის საზღვართან ახლოს. სიგრძე 322 კმ.

მიედინება კასტორიის, გრევენის, იმათიისა და პიერიის ნომების ტერიტორიებზე. 

ზემო დინებაში მთის მდინარეა, გამოკვეთილი ღრმა ხეობით, შუა დინებაში გაედინება მთათაშორის ქვაბულში, ხოლო ქვემო დინებაში სალონიკის დაბლობზე. ერთვის ეგეოსის ზღვის თერმეკოსის ყურეს. მდინარის წყალს იყენებენ სარწყავად. 

ალიაკმონზე აშენებულია ორი მსხვილი წყალსაცავი : მთის ტბა ალიაკმონასი და უფრო ქვემოთ სფიკია.

ბერძნულ მითოლოგიაში ალიაკმონი იყო მდინარის ღმერთი, ოკეანოსის შვილი. გარდა ამისა ღმერთისა 
(Αλιάκμον) და მდინარის სახელი (Αλιάκμωνας) შესაძლოა წარმოადგენდეს სითეზსს ძველი ბერძნული სიტყვებისა άλς (θάλασσα - ზღვა)
და άκμων (αμόνι - ფორმირება, დამუშავება).

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალიაკმონი - დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
ნაღომარი

**ნაღომარი** (ყოფილი *ნაგომარი*) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (რცხმელურის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ლენტეხიდან 19 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაცული

**ნაცული** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჩიხარეშის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ლენტეხიდან 39 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუწდი

**მუწდი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჩოლურის თემი), სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი, ლენტეხიდან 18 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზესხო (ლენტეხის მუნიციპალიტეტი)

**ზესხო** — სოფელი საქართველოში,  ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ცანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ზესხურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1800 მ-ზე, დაბა ლენტეხიდან 62 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

სახელწოდება „ზესხო“ (ქვემოსვანური ზესხუ̂) საერთოქართველური „ძაცხუ̂–“ („ცაცხვი“) ძირისგან უნდა მომდინარეობდეს. ამჟამინდელი ზესხო XX საუკუნის შუა წლებში დაასახლეს ძირითადად უშგულიდან და მულახიდან გადმოსახლებულებმა. გადმოცემით თანახმად ისტორიული ზესხო გავერანებულა ცანელების და ზესხველების ურთიერთმტრობის შედეგად. ძველი ნასოფლარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე სახლის და ციხე-დარბაზის ნაშთები. 1978 წელს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მოეწყო ალპინისტური ბანაკი „ზესხო“.    

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნანარი

**ნანარი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ხოფურის თემი), მდინარე ხოფურის (ცხენისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 930 მეტრი, ლენტეხიდან 17 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 101 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპანური მარკა

მინი|300პქ|ესპანური მარკის საგრაფოები
**ესპანური მარკა** () — ოლქი, რომელიც მდებარეობდა საფრანგეთსა და არაბების ესპანურ სამფლობელოებს შორის. მოიცავდა კატალონიას, ნავარასა და არაგონის ნაწილს. ოლქი წარმოადგენდა ფრანკთა იმპერიის სამხედრო საზღვარს აღმოსავლეთ პირენეებში.

## ისტორია
არაბების მიერ იბერიის ნახევარკუნძულის დაპყრობის შემდეგ ეს ტერიტორია იმართებოდა სამხედრო გარნიზონების დახმარებით. 778 წელს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოიჭრა კარლოს დიდი და ადგილობრივი მოსახლეობის დახმარებით დაიპყრო პირენეის მთების მიმდებარე ტერიტორიები. (ამ ომში დაიღუპა კარლოს დიდი ნათესავი როლანდი, რომელსაც XI საუკუნეში მიეძღვნა ცნობილი სიმღერა), მაგრამ 781 წელს ქვეყანა კვლავ არაბების ხელში გადადის. 785 წელს ფრანკებმა აიღეს ხერონა, ხოლო 801 წელს, ტულუზის გრაფის გილიომ ჟელონელის ხელმძღვანელობით დაიპყრეს ბარსელონა. 811 წელს არაბებისათვის ჩამორთმეულ ტერიტორიებს ეწოდათ *ესპანური მარკა*, რომელიც შედგებოდა საგრაფოებისაგან, რომელთა შორის წამყვან როლს თამაშობდა ბარსელონის საგრაფო.

## ბიბლიოგრაფია
*Archibald R. Lewis, "The Development of Southern French and Catalan Society, 718-1050
*the arabs in Occitania 
*àrabs i francs 
*Històries de Catalunya: L'imperi carolingi i la Marca Hispànica 
*Històries de Catalunya: L'origine des comtés catalans 

კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები

**ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კუნძულს.

ადმინისტრაციულად შედის 3 ნომი:
* ქიოსის ნომი
* ლესბოსის ნომი 
* სამოსის ნომი

პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მიტილინი.

* რეგიონის ფართობი შეადგენს — 3 836 კმ², 
* მოსახლეობა — 208 151  ადამიანს.

## იხილეთ აგრეთვე
*საბერძნეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
*საბერძნეთის პერიფერიები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის პერიფერიები
შუა ალევი

**შუა ალევი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1130 მ, ახალგორიდან 10 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქიოსის ნომი

**ქიოსის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს ქიოსის, პსარასა და რამდენიმე პატარა კუნძულზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქიოსი.

* მოსახლეობა — 53,817 ადამიანი.
* ფართობი — 904 კმ².

## მუნიციპალიტეტები 
პერიფერიული ერთეული ქიოსი იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.
[|მარცხნივ|200 პქ|მინიატიურა|(1) — [ქიოსი(2) — ოინოუსესი(3) — პსარა]]

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
კეფალონიის ნომი

**კეფალონიის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, იონიის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს კეფალონიის და ითაკის კუნძულებზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი არგოსტოლიონი.

* მოსახლეობა — 42,088  ადამიანი.
* ფართობი — 904  კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული კეფალონია იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
კახურა

**კახურა** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ლენტეხის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ლენტეხიდან 4 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ინაქოსი

**ინაქოსი** () — მდინარე სამხრეთ საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულზე. სათავე აქვს არგოლისიდან დასავლეთით მდებარე მთებში. სიგრძე 37 კმ. ერთვის ეგეოსის ზღვის არგოლიკოსის ყურეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## ლიტერატურა
* Pausanias, Reisen in Griechenland, 2, 15, 4.
* Strabon, Geographica, 370.

კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
პუატიეს ბრძოლა (732)

**პუატიეს ბრძოლა**, *ტურის ბრძოლა* – ბრძოლა ფრანკებსა და არაბებს შორის. გაიმართა 732 წლის 10 ოქტომბერს, ქალაქ ტურთან ახლოს, ფრანკების იმპერიის და აკვიტანიის საზღვართან ახლოს.

ბრძოლას ხელმძღვანელობდნენ ავსტრაზიის და ნეისტრიის მაიორდომი კარლოს მარტელი და ომაიანების სახალიფოს ალ-ანდალუზიის გენერალ-გუბერნატორი აბდურ რაჰმან იბნ-აბდალაჰი.

ბრძოლა დამთავრდა ფრანკების გადამწყვეტი გამარჯვებით. აბდურ რაჰმან იბნ-აბდალაჰი დაიღუპა ბრძოლის ველზე, ხოლო კარლოს მარტელის ძალაუფლება გავრცელდა უფრო სამხრეთით.

პუატიეს ომის შედეგად შეჩერდა არაბების დაპყრობები ევროპის მიმართულებით. პრუსიის ისტორიოგრაფ ლეოპოლდ ფონ რანკეს სიტყვებით: 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Battle of Tours 732 
* Tours, Poiters 
* Watson, William E., «The Battle of Tours-Poitiers Revisited» 
* Ian Meadows, «The Arabs in Occitania» 
* Poke’s edition of Creasy’s *15 Most Important Battles Ever Fought* 
* Medieval Sourcebook: Arabs, Franks, and the Battle of Tours, 732: Three Accounts 
* Medieval Sourcebook: Anon Arab Chronicler: The Battle of Poitiers, 732 
* History of Europe: The Battle of Tours 

## სქოლიო 
კატეგორია:VIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:732 წლის ბრძოლები
რენე მიდის ჰოლივუდში

**რენე მიდის ჰოლივუდში** — ალეკო ცაბაძის 2010 წელს გადაღებული სიურრეალისტური ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს ნიკა თავაძე.

## სიუჟეტი
37 წლის რენე დადიანი სტუდენტებს კინოს გადაღებას ასწავლის და თავადაც იღებს ფილმს. ამავდროულად რენე ბუნებრივი აირის ბალონების დისტრიბუტორად მუშაობს, რადგან სურს, ყველაფერი გამოსცადოს ცხოვრებაში. ფილმის დასაწყისში რენე ფსიქოანალიტიკოსს სტუმრობს კითხვით: როგორ გაიმდიდროს წარმოსახვის უნარი? ექიმი მას ურჩევს, დაივიწყოს რეალობა და ფიქრი სასურველისკენ მიმართოს. რენეს ბალონის მიტანა ქალაქის უბან „ნალექებში" უხდება, სადაც საზოგადოების „ნალექი“ ფენა, იაჰუები ცხოვრობს. მათი ცხოვრების წესი რენეში ზიზღს იწვევს. მას საზოგადოების გაჯანსაღების იდეა უჩნდება და იაჰუების ერთ-ერთ ლიდერს, ვაცას კლავს. იაჰუებშივე გაიცნობს რენე პატარა ბიჭს, ტუბერკულოზით დაავადებულ უჩას, რომელსაც დაუმეგობრდება და მასზე ზრუნვას იწყებს.

რენე დადიანი ფილმის მსვლელობისას ექიმის თეორიის განხორციელებას იწყებს. ის თანდათან ეფლობა საკუთარ ფანტაზიებში და სულ უფრო იშლება ზღვარი რეალობასა და ილუზიას შორის.

## როლებში
*ნიკა თავაძე - რენე დადიანი
*ზურა ბეგალიშვილი - ვაცა
*ვიქტორ ბარბაქაძე - უჩა
*მიშა გომიაშვილი - ავი
*თინა ალექსიშვილი - მეგი
*ნიკო გომელაური -თომა

## შეფასება
კინოფილმების მონაცემთა ინტერნეტ-ბაზის (IMDb) 61 მომხმარებლის შეფასებით ფილმმა მიიღო საშუალო 5.5 ქულა მაქსიმალური 10-დან. ფილმის შესახებ რეცენზიები დაიბეჭდა ქართულ პრესაში. აღინიშნა მსახიობების კარგი თამაში და გამართული ტექნიკური მხარე (გადაღება, ფერები და ა.შ.). ფილმი გააკრიტიკა გაზეთმა „პრაიმტაიმმა“, რომელმაც თავადური წარმომავლობისა და ილია ჭავჭავაძესთან სულიერი კავშირის მქონე რენე დადიანის მიერ ერთ-ერთი იაჰუს მკვლელობა და იაჰუებისადმი მტრული დამოკიდებულება ქსენოფობიასა და შოვინიზმის შეადარა.. ჟურნალმა „ტაბულამ“ ფილმი დადებითად შეაფასა და მას მიანიჭა 4 ქულა შესაძლო 5-დან, ხაზი გაუსვა რა ფილმში გამოყენებულ ალეგორიებს, სიურრეალისტურ კადრებსა და პარალელებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფილმი საქართველოს კინემატოგრაფიის ეროვნული ცენტრის საიტზე
*ფილმი "დამოუკიდებელი კინოპროექტის" საიტზე
*ფილმი myvideo.ge-ს კინოთეატრში

## სქოლიო
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:2010 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:სიურრეალისტური ფილმები
კატეგორია:ალეკო ცაბაძის ფილმები
ბაზაქლო

**ბაზაქლო** — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (ამამლოს თემი). მდებარეობს მდინარე ყარასუს (მდინარე დმანისის შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 763 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „ბეზაქლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Базакло“ სახით. სხვადასხვა დროს ეწოდებოდა ბეზაკლო, ქვემო ბეზაკლო, ბეზაქლო. 2012 წელს ეწოდა ბაზაქლო. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები

**სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები** () — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კუნძულს.

ადმინისტრაციულად შედის 2 ნომი:
*კიკლადის ნომი 
*დოდეკანესის ნომი

პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ერმოუპოლისი.

* პერიფერიის ფართობი შეადგენს — 5 286 კმ², 
* მოსახლეობა — 320 001 ადამიანს.

## იხილეთ აგრეთვე
*საბერძნეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
*საბერძნეთის პერიფერიები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის პერიფერიები
განთიადი (დმანისის მუნიციპალიტეტი)

**განთიადი** (1949 წლის 12 ივლისამდე — *„ყალამშა“*) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: **განთიადი**, ჯავახი, ტნუსი). მდებარეობს დმანისის პლატოზე. მდინარე მაშავერის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1060 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 816 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „კალამშა“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Каламша“ სახით.

## გალერეა

ფაილი:დმანისის მუნიციპალიტეტი.jpg|სოფელი „განთიადი“ — „ქე“-ში (2014)

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია X-XI საუკუნეების ეკლესია, რომელიც მრავალჯერ გადაუკეთებიათ. კედლებში ჩაყოლებულია წარწერიანი ლოდები, ერთი — აგების დროინდელია, ორი — XIII-IV საუკუნეებისაა. ახლანდელი ქართული მოსახლეობა XIX საუკუნეში ჯავახეთიდან არის მოსული.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლესბოსის ნომი

**ლესბოსის ნომი** () — ნომი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულების ჯგუფში.
მდებარეობს ლესბოსის, ლემნოსის და აიოს-ეფსტრატიოსის კუნძულებზე.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მიტილინი.

* მოსახლეობა — 110,220 ადამიანი.
* ფართობი — 2,154 კმ².

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ლესბოსი იყოფა 17 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
არკადია (საბერძნეთი)

**არკადია** () — ნომი საბერძნეთში, პელოპონესის პერიფერიაში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტრიპოლი.

* მოსახლეობა — 100,611  ადამიანი.
* ფართობი — 4,419 კმ².
## გეოგრაფია 
არკადია ჩრდილოეთით ესაზღვრება აქაიას, დასავლეთით ელიდას, სამხრეთით  მესინიას და ლაკონიას, აღმოსავლეთით არგოლიდას და სამი მმხრიდან გარშემორტყმულია მთებით, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანია: კილენე (ახლა ზირია) ჩრდილო აღმოსავლეთით, ერიმანტოსი (ახლა ოლონოსი) ჩრდილო-დასავლეთით, ლიკეონი (ახლა დიაფორტი) სამხრეთ-დასავლეთით და არტემიზიონი (ახლა მალევო) აღმოსავლეთით.

მხოლოდ აღმოსავლეთში არის დაბლობები, სადაც ოდესღაც მდებარეობდა ქალაქები: ტეგეია და მანტინეია. მდინარეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ალფეოსი და ლადონი.

## ისტორია 
არკადია —  ერთადერთი ნომია პელოპონესის პერიფერიაში, რომელსაც არ შეხებია დორიული გადასახლება; მან შეინარჩუნა მისი უძველესი მკვიდრნი პელასგები, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობდნენ მესაქონლეობით და სოფლის მეურნეობით, ნაკლებად ან საერთოდ არ იცნობდნენ მრეწველობას, ხელოვნებას (გარდა მუსიკისა) და მეცნიერებას. არკადიელმა მწყემსებმა სიმღერით ფანტასტიკური შელამაზებით შექმნეს პასტორალის ჟანრის პოეზია.

პოლოიტიკური თვალსაზრისით არკადია უძველეს დროში დაიშალა დიდი რაოდენობით ცალკეულ ქვეყნებად, რომლებმაც მოკლე ხნით ერთმანეთისგან დამოუკიდებლებმა შექმნეს ძალიან სუსტი კავშირი.  ასეთი არასაკმარისი ერთობა გახდა საფუძველიუ იმის, რომ არკადია, მიუხედავად მრავალრიცხოვნობისა და თავისი ხალხის სამხედრო გმირობებისა, არ უთამაშია არც ერთი გავლენიანი როლი საბერძნეთის ისტორიაში. ერთადერთი მცდელობა ერთიანი ცენტრალიზებული სახელმწიფოს შექმნის ჰქონდათ ძვ. წ. 371 წელს ეპამინონდის ქალაქ მეგალოპოლის (დიდი ქალაქი) დამაარსებლის მეთაურობით.  მაგრამ ეს მცდელობა წარუმატებლად დასრულდა და ახალი დედაქალაქი საომერი შეტაკებების შედეგად ერთი მხრივ არკადიის ანტიცენტრალისტური პარტიის, ხოლო მეორე მხრივ სპარტელების მხრიდან მთლიანად განადგურდა და მას ხუმრობით «დიდი უდაბნო» უწოდეს.

## მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული არკადია იყოფა 5 მუნიციპალიტეტად.
მარცხნივ|200 პქ

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის ნომები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ბორის გუსაკოვი

**ბორის გუსაკოვი** (; დ. 1 იანვარი, 1938, მოსკოვი — გ. 27 დეკემბერი, 1970, მოსკოვი) — საბჭოთა სერიული მკვლელი და მოძალადე. 1963-1968 წლებში განახორციელა 15 თავდასხმა გოგონებზე, რომელთაგან 5 მკვლელობით დამთავრდა. გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სისასტიკით.

ბორის გუსაკოვი დაიბადა 1938 წელს. ბავშვობიდან განიცდიდა სხვადასხვა სახის ფსიქიკურ დაავადებებს. ავადმყოფობის ერთ-ერთი მიზეზთაგანი გახდა ის, რომ გუსაკოვი ალკოჰოლიზმით დაავადებულთა ოჯახში დაიბადა. 1955 წელს მან სკოლა დაამთავრა. უმაღლესი განათლება არ მიუღია. გატაცებული იყო ფოტოგრაფიით. სამუშაოდ სწორედ ფოტოგრაფად მოეწყო ბავშვთა თავშესაფარში. 
1958 წელს დაქორწინდა. თუმცა მოგვიანებით საკუთარ ცოლს ცხოვრება ჯოჯოხეთად უქცია.

1963 წლის დეკემბრის ბოლოს 25 წლის გუსაკოვმა განახორციელა თავისი პირველი თავდასხმა. თუმცა მკვლელობა ვერ განახორციელა.
თავის პირველი მკვლელობა გუსაკოვმა 1964 წლის 21 ივნისს ჩაიდინა. მსხვერპლი 11 წლის სკოლის მოსწავლე გახდა. გუსაკოვი თავს დაესხა მას, გააუპატიურა იგი და შემდეგ მოკლა. მკვლელმა მსხვერპლს ბლაგვი საგნით მიაყენა 7 უძლიერესი დარტმა. 1965 წლის 4 სექტემბერს მან მოკლა თავის მეორე მსხვერპლი. მკვლელობას ისევ გაუპატიურება მოჰყვა. მსხვერპლი ქალი იყო.

1968 წლის 11 მარტს გუსაკოვმა გააუპატიურა და შემდეგ მოკლა მოსკოვის ენერგეტიკის ინსტიტუტის ორი პირველკურსელი. მკვლელობაში ეჭვმიტანილები უპირველეს ყოვლისა გახდნენ დაღუპულების თანაკურსელები და მათი მეგობარი ბიჭები.

1968 წლის აპრილში კვლავ თავდასხმა განახორციელა. ამჯერად იგი თავს ესხმის შეყვარებულ წყვილს. თავდასხმისას გუსაკოვმა ბლაგვი საგნით დარტყმა მიაყენა მამაკაცს, ხოლო შემდეგ მოკლა და გააუპატიურა საკუთრივ ახალგაზრდა ქალი. თუმცა მამაკაცი გადარჩა და პოლიციაში მოახერხა თავდამსხმელის აღწერა. დაზარალებულის ნაამბობი არ აღმოჩნდა სრულყოფილი.

1968 წლის 15 მაისს გუსაკოვმა გაიცნო ორი 17 წლის გოგონა, რომლებიც ქალაქგარეთ, საკუთარ სახლში დაპატიჟა. გუსაკოვმა სტუმრებს ჩაითა და ტკბილეულით გაუმასპინძლდა, რომელიც მოწამლული აღმოჩნდა. გარკვეული დროის შემდეგ, გუსაკოვი მათ თავს დაესხა, თუმცა გოგოებმა შეძლეს თავის დაღწევა. მოგვიანებით დაზარალებულებმა პოლიციელი შენიშნეს, რომელმაც უმალ შეძლო მოძალადის დაკავება. მკვლელი განყოფილებაში წაიყვანეს, დაკითხეს, თითის ანაბეჭდები აუღეს და გაარკვიეს, რომ ბორის გუსაკოვმა 5 წლის განმავლობაში განახორციელა 5 სასტიკი მკვლელობა.

## განაჩენი
1968 წელს ბორის გუსაკოვს მიესაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა — დახვრეტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბორის გუსაკოვი - სტუდენტებზე მონადირე 
* საბჭოთა სერიული მკვლელები 

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა სერიული მკვლელები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი კრიმინალები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ფაყი

**ფაყი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ხელედის თემი), მდინარე ხელედულის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ლენტეხიდან 6 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
განახლება (დმანისის მუნიციპალიტეტი)

**განახლება** (XIX საუკუნემდე — *„ერქუშაანთსოფელი“*; XIX საუკუნიდან-1949 წლამდე — *„ამბარლო“*) — სოფელი საქართველოში,  დმანისის მუნიციპალიტეტში (სარკინეთის თემი), მდებარეობს გომარეთის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.

## ისტორია
XIX საუკუნეში აქ დასახლდნენ ოსმალეთის იმპერიიდან გადმოსახლებული ბერძნები, რომლებმაც სოფელს ამბარლო დაარქვეს. სოფლის სახელწოდება „ამბარლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Амбарло“ სახით. XIX საუკუნემდე „ერქუშაანთსოფელი“ ერქვა. „განახლება“ ეწოდა 1949 წლის 12 ივლისს. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა.

## ღირსშესანიშნაობები
შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: VII-VIII საუკუნეების ამაღლების ეკლესია და წმინდა ელიას ეკლესია — „ელიაობა“. ეკლესიის სამხრეთი კარის ბალავრის თავზე ამოკვეთილ ასომთავრულ წარწერებში მოცემულია მნიშვნელოვანი ისტორიული ცნობები, რომელთა მიხედვით იგი 1032 წელს არის აშენებული. გეგმით სწორკუთხედში ჩახაზული აფსიდით დამთავრებული ერთნავიანი ნაგებობის გადამხურავი კამარა საბჯენი თაღების მეშვეობით წყვილ პილასტრს ებჯინება. შემოსილია თლილი ქვით. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის სარკმლებს ამკობს დეკორატიული მორთულობა, რომელიც ადგილობრივი ოსტატის მიერაა შესრულებული. შენობას მთელ სიგრძეზე, სამხრეთიდან მიდგმული აქვს გვიანდელი მინაშენი, რომლის კედლის ტლანქ წყობაში გამოყენებულია საფლავის ქვები და ძველი კანკელის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
* Такаишвили Е. С., «Археологические экскурсии, разыскания и заметки», в. 4, Тфл., 1913

## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყვედრეში

**ყვედრეში** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (რცხმელურის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს, ცაგერ–ლენტეხის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ლენტეხიდან 16 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები