open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რევოლუცია

ს „*თავისუფლება უძღვება ხალხს*“, რომელიც მხატვარმა ივლისის რევოლუციას მიუძღვნა - 1830 წლის საყოველთაო აჯანყებას პარიზში, რომელმაც დაამხო შარლ X.]]
**რევოლუცია** — რაიმე სფეროში დროის შედარებით მოკლე პერიოდში მომხდარი შესამჩნევი ცვლილებები, ძირფესვიანი გადატრიალება, ურთიერთობათა გარდაქმნა, ძველი, დრომოჭმული წყობილების ძალით დამხობა და ახალი წყობილების დამყარება, საზოგადოებრივი გარკვეული ჯგუფის მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების დაპყრობა.

რევოლუცია შეიძლება ნიშნავდეს:
* სწრაფ პოლიტიკურ ცვლილებებს. პოლიტიკური რეჟიმის ან ხელისუფლების ცვლილება, ძალადობრივი ან მშვიდობიანი გზით.
* სწრაფ ცვლილებებს სოციალურ სფეროში. საზოგადოების ქცევის, მსოფმხედველობის, მორალური პრინციპების შეცვლა.
* კულტურულ აღმავლობას.
* ტექნოლოგიურ პროგრესს.

## პოლიტიკური რევოლუციები 
* პუტჩი
* მშვიდობიანი რევოლუცია
* პოლიტიკური რევოლუციების სია''

## სოციალური, კულტურული და ტექნოლოგიური რევოლუციები 
* რენესანსი
* განმანათლებლობის ხანა
* ინდუსტრიული რევოლუცია
* სექსუალური რევოლუცია
* ტექნოლოგიური რევოლუცია
## სქოლიო
კატეგორია:რევოლუცია
კატეგორია:რევოლუციები
ციური სხეული

**ციური სხეული**, **ცის სხეული**, **კოსმოსური სხეული** — სამყაროში არსებული ნებისმიერი მატერიალური სხეული, რომელიც დედამიწაზე მყოფმა დამკვირვებელმა შეიძლება აღმოაჩინოს ცაზე პირდაპირი დაკვირვებით ან არაპირდაპირი მეთოდებით. ცის სხეულებია: პლანეტები, პლანეტის თანამგზავრები, კომეტები, მეტეორები, ასტეროიდები, მზე, ვარსკვლავები, გალაქტიკები, ვარსკვლავთშორისი სივრცის ღრუბლები და ნისლეულები, კვაზარები და სხვა; აგრეთვე კოსმოსური აპარატები ფრენის მომენტში. ცნება ცის სხეული პირობითა. მაგალითად მთვარეზე მყოფი დამკვირვებლისათვის ცის სხეული დედამიწაა, მთვარე კი — არა.

## ციური სხეულები 
## სქოლიო
*
ჩებურაშკა

thumb|right**ჩებურაშკა** () — რუს მწერალ ედუარდ უსპენსკის წიგნების პერსონაჟი.  მის შესახებ წიგნები ეკრანიზებულია სოიუზმულტფილმის მიერ. 

## სიუჟეტი და გმირები 
ჩებურაშკა - გამოგონილი პატარა არსება დიდი ყურებით და ყავისფერი ბეწვით - დიდ ქალაქში ხვდება ნიანგ გენას. ერთად ისინი ეძებენ მეგობრებს, რომელთა შორისაა პიონერი გალია და ლომი ჩანდრი და ეხმარებიან ხალხს და მოლაპარაკე ცხოველებს. მათი მთავარი მოწინააღმდეგეა ბებერი შაპოკლიაკი.

## ანიმაციური ფილმები
### საბჭოთა ფილმები
რომან კაჩანოვის მიერ გადაღებული იქნა ოთხი მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი ჩებურაშკას შესახებ.

* 1969 — *ნიანგი გენა*
* 1971 — *ჩებურაშკა*
* 1974 — *შაპოკლიაკი*
* 1983 — *ჩებურაშკა მიდის სკოლაში*

1990 წელს გამოვიდა რეჟისორ გარი ბარდინის ანიმაციური ფილმი *მგელი ენდ წითელქუდა* (Серый волк энд Красная Шапочка), რომელშიც ჩებურაშკა და გენა დამატებითი პერსონაჟები არიან.

### იაპონური ფილმები
2003 წელს ტოკიოს საერთაშორისო ანიმაციურ ბაზრობაზე ფირმამ SP International სოიუზმულტფილმისგან შეიძინა იაპონიაში ჩებურაშკას შესახებ ფილმების 2023 წლამდე დისტრიბუციის უფლება. .

იაპონურ ტელეარხ *TV Tokyo*-ზე ნაჩვენები იქნა ანიმე სერიალის 26 ეპიზოდში, რომელიც ჩებურაშკაზეა, სახელწოდებით  *Cheburashka Arere?*.

2010 წელს იაპონიაში ხელახლა იქნა გადაღებული *ნიანგი გენა*. აგრეთვე შეიქმნა ორი ახალი თოჯინური ფილმი *ჩებურაშკა და ცირკი* და *შაპოკლიაკის რჩევები*. . მოცემული ფილმების რუსეთში ჩვენება, ფილმ *ჩებურაშკას* სახით დაგეგმილი იყო 2014 წელს, თუმცა გადაიდო ბუნდოვანი საავტორო უფლებების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*რუსული მოყვარულთა საიტი 
*ოფიციალური იაპონური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ოლიმპიური თილისმები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი არსებები
ბალატონის თავდაცვითი ოპერაცია

**ბალატონის თავდაცვითი ოპერაცია 1945** — მეორე მსოფლიო ომში (1941-1945) უკრაინის III ფრონტის ჯარების (სარდალი საბჭოთა კავშირის მარშალი თევდორე ტოლბუხინი) ოპერაცია უნგრეთში, ბალატონის ტბის მიდამოებში 1945 წლის 6-15 მარტს.

გერმანიის სარდლობამ მიზნად დაისახა აღედგინა მდინარე დუნაიზე თავდაცვის ზღუდე, მოესპო საშიშროება, რომელიც გერმანიის სამხრეთ რაიონებს ემუქრებოდა, შეეჩერებინა საბჭოთა ჯარების შეტევა ავსტრიის, იუგოსლავიის და ჩეხოსლოვაკიის მიმართულებით და აეძულებიდა საბჭოთა სარდლობა ბერლინის მიმართულებიდან გადმოეყვანა ჯარები. ამისათვის დასავლეთ ევროპის ფრონტიდან ბალატონის ტბის მიდამოებში გადმოისროლა „სს“-ის მე-6 სატანკო არმია და შექმნა ძლიერი დაჯგუფება (ნახევარ მლნ-მდე კაცი, 5600 ქვემეხი და ნაღმსატყორცნი, 900-მდე ტანკი, 850 საბრძოლო თვითმფრინავი).

საბჭოთა სარდლობამ დროულად გამოიცნო ეს ჩანაფიქრი. უკრაინის III ფრონტის ჯარებს შეუპოვარ თავდაცვით ბრძოლაში უნდა გდენადგურებინა მტრის მოიერიშე ძალები და ხელსაყრელი პირობები შეექმნა შეტევაზე გადასასვლელად. 6 მარტს დილით გერმანელები შეტევაზე გადმოვიდნენ. 10 დღეს გრძელდებოდა მტრის ქვეითი და სატანკო ნაწილების იერიში. საბჭოთა ჯარებმა მოიგერიეს გერმანელთა შეტევა, მოსპეს მტრის 40 ათასზე მეტი ჯარისკაცი და ოფიცერი, 500-ზე მეტი ტანკი და საიერიშო ქვემეხები, 300 ქვემეხი და ნაღმსარტყორცნი.

ბალატონის თავდაცვითი ოპერაციის წარმატებით დამთავრებამ საშუალება მისცა უკრაინის II და III ფრონტებს დაეწყოთ შეტევა ქ. ვენის მიმართულებით.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 2, გვ. 167, თბ., 1977

კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
უქმე დღეები საქართველოში

**უქმე დღეები საქართველოში** ― საქართველოში დადგენილი უქმე დღეების სია. საქართველოში დადგენილია 18 უქმე დღე. ისინი ემთხვევა საერო ან მართლმადიდებლურ საეკლესიო დღესასწაულებს. 

* 1 და 2 იანვარი — ახალი წლის სადღესასწაულო დღეები;
* 7 იანვარი — შობა;
* 19 იანვარი — ნათლისღება;
* 3 მარტი — დედის დღე;
* 8 მარტი — ქალთა საერთაშორისო დღე;
* 9 აპრილი — საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტის მიღების დღე, საქართველოს ეროვნული ერთიანობის, სამოქალაქო თანხმობისა და სამშობლოსათვის დაღუპულთა მოგონების დღე;
* სააღდგომო დღეები: დიდი პარასკევი, დიდი შაბათი, აღდგომა, მიცვალებულთა მოხსენიების დღე (აღდგომის შემდეგი ორშაბათი);
* 9 მაისი — ფაშიზმზე გამარჯვების დღე;
* 12 მაისი — ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლისადმი საქართველოს წილხვდომილობის დღე; საქართველოს ეკლესიის, როგორც სამოციქულო საყდრის, დამაარსებლის − წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ხსენების დღე.
* 17 მაისი — ოჯახის სიწმინდისა და მშობლების პატივისცემის დღე;
* 26 მაისი — საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე;
* 28 აგვისტო — მარიამობა;
* 14 ოქტომბერი — მცხეთობა;
* 23 ნოემბერი — გიორგობა.

## ისტორია
საქართველოში უქმე დღეები პირველად დადგინდა 1918 წლის 31 დეკემბერს საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ოფიციალური უქმე დღეებიდან სეკულარიზმის პრინციპების მიხედვით გამორიცხული იყო საეკლესიო დღესასწაულები. დაწესებული იყო 4 უქმე დღე. ესენი იყო:

*1 იანვარი — ახალი წელი
*12 მარტი — თებერვლის რევოლუციის დღე
*1 მაისი — მშრომელთა საერთაშორისო დღე
*26 მაისი — საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე

## ლიტერატურა
*საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამართლებრივი აქტების კრებული, თბილისი, 1990

## სქოლიო
კატეგორია:თანამედროვე ქართული სამართალი
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
ბენევენტუმის ბრძოლა

**ბენევენტუმთან ბრძოლა** იყო პიროსსა და რომს შორის უკანასკნელი ბრძოლა. ამ ბრძოლისთვის პიროსმა უკვე მოიგო რომაელების წინააღმდეგ ორი ბრძოლა, მაგრამ ისეთი დანაკარგებით, რომ ომის გაგრძელება შეუძლებელი გახდა. შემდეგ იგი გაემგზავრა სიცილიაში, მაგრამ მისი სიცილიური კამპანიაც კრახით დასრულდა.

ძვ. წ. 275 წელს ტარენტუმში პიროსი 20 000ანი ლაშქარით ჩავიდა. აქ მან შეავსო ჯარი და წავიდა სამნიუმში, სადაც რომაელები იყვნენ დაბანაკებულნი. სამნიტების საქმე ამ დროისთვის ძალიან ცუდად იყო, რომაელებმა ისინი არაერთხელ დაამარცხეს.

პიროსმა ჯარი ორად გაყო, ერთი ნაწილი ლუკანიაში გაუშვა რათა ისინი მეორე კონსულის კორნელიუს ლენტულუს კაუდინუსის ჯარებს შეხვედროდნენ და არ მიეცათ კონსულ მანიუს კურიუს დენტატუსის ჯართან შეერთების საშუალება. მეორე ნაწილს კი თვითონ გაუძღვა სამნიუმში, სადაც რომაელები ქალაქ ბენევენტუმთან იყვნენ დაბანაკებულნი.

პიროსმა განიძრახა თავს დასხმოდა რომაელებს სანამ მათ დამატებითი ჯარები მოუვიდოდათ, ამიტომ მან შეკრიბა საუკეთესო მეომრები და ყველაზე ავი სპილოები და ღამით სურდა ბანაკზე თავდასხმა. მაგრამ გზა გრძელი იყო და ტყით უნდა გაევლოთ, მეომრები დაიკარგნენ და დროც დაიკარგა.

დილით რომაელებმა თვითონ დაიწყეს შეტევა და პიროსის ჯარისკაცებს უკან დაახევინეს. სხვა ფლანგებზე კი სპილოებმა რომაელები შეავიწროვეს. რომაელებმა სპილოებს შუბები დაუშინეს და უკუაქციეს, ცხოველების უწესრიგო რბენამ არეულობა გამოიწვია პიროსის ჯარებში.

ამ ბრძოლის წაგების შედეგად პიროსის იმედები იტალიის და სიცილიის დამორჩილებაზე საბოლოოდ დაიმსხვრა და იგი დაბრუნდა საბერძნეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* პლუტარქე, პარალელური ბიოგრაფიები, პირუსი

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
მოგვთა თაყვანისცემა (ტრიპტიქი)

**მოგვთა თაყვანისცემა** — ჰიერონიმუს ბოსხის მიერ დაახლოებით 1490-1498 წლებში დახატული ტრიპტიქი.

ფაილი:Hieronymus Bosch 062.jpg|დარაბები 
ფაილი:BoschTheEpiphanyTriptychRightPanel.jpg|მარცხენა პანელი
ფაილი:BoschTheEpiphanyTriptychCenterPanel.jpg|ცენტრალური პანელი: მოგვთა თაყვანისცემა 
ფაილი:BoschTheEpiphanyTriptychLeftPanel.jpg|მარჯვენა პანელი

სურათი შესრულებულია ზეთის საღებავებით ხის პანელზე. ცენტრალური ნაწილის ზომებია 72x138 სმ, ხოლო გვერდითა ნაწილების - 34x138 სმ. 
სურათის ორიგინალი ესპანეთში პრადოს მუზეუმში არის დაცული. კიდევ ერთი ვერსია ფილადელფიის ხელოვნების მუზეუმშია გამოფენილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*გვერდი მუზეუმის ოფიციალურ საიტზე  

კატეგორია:ჰიერონიმუს ბოსხის ნახატები
ვენერა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვენერა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვენერა — მზის სისტემის მეორე პლანეტა
*ვენერა — ძვ. რომაულ მითოლოგიაში გაზაფხულის, ბაღებისა და ყვავილობის ქალღმერთი
*„ვენერა“ — პლანეტა ვენერასაკენ გაშვებული საბჭოთა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურების სახელწოდება

## ხელოვნებაში
### ნახატები და სკულფტურები
*„ვენერას დაბადება“ — სანდრო ბოტიჩელის ნახატი, 1482-1486 წლები.

### მუსიკა
*„Venus“ — პოპ-მომღერალ ლედი გაგას 2013 წლის სიმღერა ალბომიდან "Artpop".
მანიუს კურიუს დენტატუსი

**მანიუს კურიუს დენტატუსი** (; დაახლოებით 321—270) — რომის ოთხგზის კონსული, მხედართმთავარი და ცენზორი.

მანიუს კურიუსი პლებეურ ოჯახში დაიბადა. პლინიუსის თანახმად იგი კბილებიანი დაიბადა, აქედანაც წარმოიშვა მისი მეტსახელი დენტატუსი.

კონსულად პირველად აირჩიეს ძვ. წ. 290 წელს პუბლიუს კორნელიუს რუფინუსთან ერთად. მან წარმატებით იომა სამნიტების წინააღმდეგ და დაამარცხა აჯანყებული საბინები. ამრიგად ერთი კონსულობისას მან ორჯერ გადაიხადა ტრიუმფი. მეორედ კი იგი კონსულად გარდაცვლილი კონსულის ნაცვლად აირჩიეს ძვ. წ. 284 წელს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი კი იყო დენტატუსის მესამე კონსულობა ძვ. წ. 275 წელს, როდესაც იგი კორნელიუს ლენტულუს კაუდინუსთან ერთად აირჩიეს. მან ბენევენტუმთან ბრძოლაში დაამარცხა პიროსი და აიძულა იგი საბოლოოდ დაეტოვებინა იტალია.

მეოთხედ იგი ძვ. წ. 274 წელს აირჩიეს სერვიუს კორნელიუს მერენდასთან ერთად. ძვ. წ. 272 წელს კი დენტატუსი ცენზორად აირჩიეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტიტუს ლივიუსი პერიოქები 11-14
* პლუტარქე, პარალელური ბიოგრაფიები, პირუსი

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:რომის ცენზორები
კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:კურიუსები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 270
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მართკუთხედი

thumb|250px|მართკუთხედი
**მართკუთხედი** — ოთხკუთხედი, რომლის ყველა კუთხე მართია.

განმარტებიდან გამომდინარეობს, რომ მართკუთხედს აქვს ორი წყვილი ერთმანეთის პარალელური სიგრძით ტოლი გვერდი. ე. ი. ყველა მართკუთხედი არის პარალელოგრამი. მართკუთხედი რომლის გვერდები ტოლია არის კვადრატი.

მართკუთხედის ფართობი ტოლია მისი ერთ-ერთი გვერდის სიგრძის ნამრავლის მის არამოპირდაპირე გვერდის სიგრძეზე.

კატეგორია:ოთხკუთხედები
პარალელოგრამი

thumb|პარალელოგრამი
**პარალელოგრამი** ( ←  — პარალელური +  — ხაზი) — ოთხკუთხედს, რომლის მოპირდაპირე გვერდები წყვილ-წყვილად პარალელურია, პარალელოგრამი ეწოდება.

### პარალელოგრამის გვერდებისა და კუთხეების თვისებები
პარალელოგრამის თვისებებია:
1) პარალელოგრამის მოპირდაპირე გვერდები და კუთხეები ერთმანეთის ტოლია;
2) პარალელოგრამს დიაგონალი ორ ტოლ სამკუთხედად ჰყოფს;
3) პარალელოგრამში დიაგონალები გადაკვეთის წერტილით შუაზე იყოფიან;

პარალელოგრამობის ნიშნებია:
1) თუ ოთხკუთხედში მოპირდაპირე გვერდები წყვილ-წყვილად ტოლია, მაშინ ეს ოთხკუთხედი პარალელოგრამია;
2) თუ ოთხკუთხედში ორი გვერდი ტოლია და პარალელურია, ეს ოთხკუთხედი პარალელოგრამია;
3) თუ ოთხკუთხედში დიაგონალები გადაკვეთის წერტილით შუაზე იყოფიან, ეს ოთხკუთხედი პარალელოგრამია;

პარალელოგრამს, რომლის ყველა კუთხე მართია, ეწოდება მართკუთხედი. პარალელოგრამს, რომლის ოთხივე გვერდი ტოლია, ეწოდება რომბი. პარალელოგრამი, რომელიც ერთდროულად არის რომბიც და მართკუთხედიც, არის კვადრატი.

კვადრატი შეიძლება ორნაირად განვმარტოთ:
1) კვადრატი არის ისეთი მართკუთხედი, რომლის ყველა გვერდი ტოლია;
2) კვადრატი არის ისეთი რომბი, რომლის ყველა კუთხე მართია;

## რესურსები ინტერნეტში 
*Parallelogram and Rhombus - Animated course (Construction, Circumference, Area)
*Interactive Parallelogram --sides, angles and slope
*Area of Parallelogram
*Equilateral Triangles On Sides of a Parallelogram
*Definition and properties of a parallelogram
*Interactive applet showing parallelogram area calculation 

კატეგორია:ოთხკუთხედები
კვადრატი

thumb|250px|კვადრატის ყველა გვერდი (AB, BC, CD, DA) ერთმანეთის ტოლია და უდრის a-ს. დიაგონალი d (იგივე DB) კვადრატს ყოფს ორ ტოლ ნაწილად — მართკუთხა სამკუთხედებად. კვადრატის დიაგონალი d=a√2
**კვადრატი** () — ტოლგვერდა მართკუთხედი. კვადრატი წესიერი მრავალკუთხედია. 

## თვისებები 
კვადრატი, პლანიმეტრიაში, თვისებებით ყველაზე მდიდარი ფიგურაა. იგი ერთდროულად არის პარალელოგრამი, რომბი და მართკუთხედი, ამიტომ მას ყველა ამ ფიგურის თვისებები გააჩნია:
* კვადრატი, როგორც პარალელოგრამი:
** მოპირდაპირე გვერდები ტოლია (რადგან ყველა გვერდი ერთმანეთის ტოლია).
** ერთ გვერდთან მდებარე კუთხეთა ჯამი 1800-ის ტოლია.
** დიაგონალები გადაკვეთისას ორ ტოლ ნაწილად იყოფა. (სურათზე)
** მოპირდაპირე კუთხეები ტოლია
* კვადრატი, როგორც რომბი:
** ყველა გვერდი ტოლია
** დიაგონალები კუთხეების ბისექტრისებია
** დიაგონალები ერთმანეთის მართობულია
* კვადრატი, როგორც მართკუთხედი
** ოთხივე კუთხე მართია
** დიაგონალები ტოლია

:

## კვადრატის ფორმულები 
### პერიმეტრი 
კვადრატის პერიმეტრი არის მისი გვერდების სიგრძეთა ჯამი. შესაბამისად იგი გამოითვლება ფორმულით:
* P=a+a+a+a
(a, a, a და a კვადრატის გვერდებია)

რადგან კვადრატს ოთხივე გვერდი ტოლი აქვს, ეს ფორმულა ასეც შეიძლება ჩაიწეროს:
* P=4a
მეორე ფორმულა უფრო მიღებულია.

### ფართობი 
thumb|300px|კვადრატის სიმაღლე მისი გვერდია
რადგან კვადრატი პარალელოგრამია, ამიტომ მისი ფართობის გამოსათვლელად გამოვიყენოთ პარალელოგრამის ფართობის გამოსათვლელი ფორმულა:
* S=ha

(a არის გვერდი, რომელზეც დაშვებულია სიმაღლე)
რადგან კვადრატის სიმაღლე მისი გვერდის ტოლია, ამიტომ შეგვიძლია ეს ფორმულა ასე შევცვალოთ:
* S=ab (a და b კვადრატის გვერდებია)

ან
* S=a^2

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოთხკუთხედები
ლუციუს ტარკვინიუს კოლატინუსი

**ლუციუს ტარკვინიუს კოლატინუსი** — (). რომის პირველი კონსული. იგი ლუციუს ტარკვინიუს სუპერბუსის, რომის უკანასკნელი მეფის ნათესავი იყო.

## ტარკვინიუსის დამხობა 
რომაელები ამ დროს რუტულების ქალაქ არდეუმთან ომობდენ. სამხედრო ბანაკში სექსტ ტარკვინიუსი არისტოკრატ ახალგაზრდებთან ერთად ქეიფობდა. მათ შორის ტარკვინიუსის ნათესავი ტარკვინიუს კოლატინუსიც იყო. საუბარი შეეხო ცოლებსაც, კოლატინუსი ყველას არწმუნებდა რომ მისი ცოლი ლუკრეცია ყველაზე ღირსეული ქალი იყო. ყველამ ჩათვალა რომ რომში ჩასვლით და იმის ნახვით თუ როგორ შეეგებებოდნენ ცოლები უეცრად დაბრუნებულ ქმრებს, ყველაზე კარგად ასახავდა მათ მორალურ თვისებებს.

რომში გვიან ღამით ჩავიდნენ და კოლატინუსის სახლს მიადგნენ, მეფის რძლებისგან განსხვავებით ლუკრეცია სახლში იყო და შალს რთავდა. ამრიგად ცოლების "შეჯიბრში" ლუკრეციამ გაიმარჯვა. სექსტუს ტარკვინიუსს ნათესავის მეუღლე ძალიან მოეწონა. რამდენიმე დღის მერე სექსტუსი მარტო მივიდა ლუკრეციას სახლში. იქ მას კარგად გაუმასპინძლდნენ და სტუმრების ოთახში შესთავაზეს დაძინება. როდესაც სახლში ყველამ დაიძინა, სექსტუსი ლუკრეციას საძინებელში შეიპარა და დაემუქრა, რომ თუ იგი არ დანებდებოდა, იგი მას მაინც გააუპატიურებდა, მოკლავდა და მკვდარ მონას მიუწვენდა. ამ მუქარამ გაჭრა და ლუკრეცია დანებდა. როდესაც სექსტუსი წავიდა, ლუკრეციამ შიკრიკები გაუგზავნა ქმარს და მამას, ამცნო რომ ცუდი ამბავი მოხდა და რომ იცინი ერთგულ მეგობრებთან ერთად მოსულიყვნენ.

კოლატინუსსთან ერთად ლუციუს ბრუტუსიც ჩამოვიდა. ლუკრეციამ უამბო ქმარს და მამას თუ რაც შეემთხვა, დააფიცა ისინი რომ შურს იძიებდნენ და თავი მოიკლა. ბრუტუსმა მკვდარ ლუკრეციასთან დაიფიცა რომ შურს იძიებდა არა მარტო სექსტზე არამედ ლუციუსზეც.

ამ ამაზრზენი ამბის შეტყობამ მოსახლეობა აღაშფოთა, ბრუტუსმა კი შეკრებილ ახალგაზრდობას შეიარაღებისკენ და აჯანყებისკენ მოუწოდა. ფორუმზე მისულთ ხალხი იქ უკვე შეკრებილი დახვდათ. ბრუტუსმა მიმართა მათ და სექსტუსის უღის საქციელთან ერთად დაგმო ლუციუსის სიამაყე და უსამართლობაც. მან მოუწოდა რომაელ ხალხს დაემხოთ მეფის მმართველობა რომში და სამეფო ოჯახი გაეძევებინათ. ლუციუს ტარკვინუსი ამ ამბის შეტყობისთანავე დაიძრა თავისი ჯარითურთ რომისკენ, მაგრამ რომაელებმა კარიბჭე არ გაუღეს. ჯარის იმედი მას აღარ ჰქონდა და ამიტომ ოჯახთან ერთად ერუტრიაში გაიქცა.

## კონსულობა 
რომაელთა მეფის ტირანიისგან განთავისუფლების შემდეგ ბრუტუსმაც და სენატმაც ჩათვალეს, რომ ერთმმართველობა აღარ უნდა არსებულიყო, და ამიტომ თითო წლის ვადით ორი კონსულის არჩევა დააწესეს. პირველ არჩევნებში ბრუტუსმა რა თქმა უნდა გაიმარჯვა, მასთან ერთად კონსული ტარკვინიუს კოლატინუსიც გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ კოლატინუსის მეფისადმი სიძულვილი ეჭვს არ ჰბადებდა, ხალხს მაინც ეშინოდა რომ იგი ძალაუფლების ხელში ჩაგდებას განიზრახავდა.

ბრუტუსმა სენატის სხდომაზე მიმართა კოლატინუს და ურჩია, რომ უარი ეთქვა კონსულობაზე და დაეტოვებინა რომი. ამ უკანასკნელს ეს არ სურდა, მაგრამ ყველა ახლობელმა დაჟინებით ურჩია წასულიყო და ქონებაც წაეღო და ბოლოს იგი დათანხმდა.

## წყაროები 
* ტიტუს ლივიუსი, რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან წიგნი 1-2.

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 509
კატეგორია:ტარკვინიუსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
გაგა ნახუცრიშვილი

**გაგა გიორგის ძე ნახუცრიშვილი** (დ. 2 სექტემბერი, 1971, მოსკოვი, რსფსრ) —  ქართველი პოეტი.

## ბიოგრაფია 
1988 წელს დაამთავრა თბილისის 53-ე საშუალო სკოლა, 1993 წელს კი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. სწავლობდა ქ. როთენბურგის (გერმანია) გოეთეს ინსტიტუტში და ლიტერატურას პერუჯაში (იტალია). გაგა ნახუცრიშვილი არის „საბას" ლაურეატი (2003) და ავტორი არა ერთი პოეტური კრებულისა: „უაზრო მგზავრი“ 1996,  „სიმარტივე“ 2000,  „გამგზავრება და მოლოდინი“ 2002, „უცაბედად“ 2006.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ჰანო დიდი

**ჰანო დიდი** - მდიდარი კართაგენელი არისტოკრატი. იბრძოდა პირველ პუნიკურ ომში. თუმცა ისტორიაში ცნობილია სამი - *ჰანო დიდი*. ორი ისტორიკოსი (ჩარლი დ კოლეტ პოკარდები) მათ ნომრავენ თანმიმდევრობის მიხედვით: ჰანო დიდი I; ჰანო დიდი II და ჰანო დიდი III. სხვა ისტორიკოსი (ვარმინგტონი) მიიჩნევს, რომ ანტიკურ კართაგენში მოღვაწეობდა სამი ჰანო დიდი, თუმცა ისინი არ მიეკუთვნებოდნენ ერთ ოჯახს. მათგან მხოლოდ I და II იყვნენ ერთი ოჯახიდან, თუმცა ის მაინც არ მოიხსენიებს მათ I-ით ან II-ით. კართაგენის ისტორიაში ასევე იყო ბევრი ჰანო, თუმცა მათ არ მიუღიათ წოდება "დიდი".

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hanno II the Great 

## სქოლიო 
კატეგორია:კართაგენელები
ქსანთიპოსი

**ქანთიპუსი** - ბერძენი, სავარაუდოდ სპარტანელი მხედართმთავარი, რომელიც კართაგენის მხარეს იბრძოდა პირველ პუნიკურ ომში.
ძვ. წ. 255 წელს იგი სხვა მეომრებთან ერთად ჩავიდა კართაგენში. თავისი სტრატეგიული ნიჭით მიიპყრო კართაგენელთა ყურადღება და ტუნისის ბრძოლას ხელმძღვანელობდა პირველი პუნიკური ომისას. მისი მეთაურობით კართაგენელებმა სასტიკად დაამარცხეს რომაელები და განდევნეს აფრიკიდან. ამ ბრძოლის შემდეგ ზოგი ვერსიით ქსანტიპოსი დასაჩუქრებული გაუშვეს ლაკონიაში, ზოგი ცნობებით კი  არ გადაუხადეს დაპირებული თანხა და ძველი გემით გაუშვეს. ცნობილი არაა ჩააღწია თუ არა მან საბერძნეთამდე.

კატეგორია:ძველი ბერძენი მხედართმთავრები
სოიუზმულტფილმი

**სოიუზმულტფილმი** () — მულტიპლიკაციური ფილმების უდიდესი სტუდია საბჭოთა კავშირში და შემდეგ რუსეთში. დაარსებულია 1936 წელს.

## ფილმები 
;ზოგიერთი ცნობილი ფილმი
* 1947 — *კუზიანი ცხენი* (1975 წელს გამოვიდა ახალი რედაქტირებით)
* 1948 — *შვიდფერა ყვავილი*
* 1948 — *რუხყელა*
* 1948 — *ფედია ზაიცევი* (ახალი რედაქტირება - 1960)
* 1952 — *ალისფერი ყვავილი*
* 1952 — *კაშტანკა*
* 1954 — *ოქროს ანტილოპა*
* 1955 — 1956 — *არაჩვეულებრივი მატჩი* (2 სერია)
* 1956 — *თორმეტი თვე*
* 1956 — *მახინჯი იხვის ჭუკი*
* 1957 — *თოვლის დედოფალი*
* 1958 — *პეტია და წითელქუდა*
* 1958 — *ბიჭუნა ნეაპოლიდან* (1982 წელს აღდგენილი იქნა)
* 1959 — *მალე იწვიმებს*
* 1960 — 1968 *ციცინათელა* (8 სერია)
* 1962 — *ერთი დანაშაულის ისტორია*
* 1965 — *ვოვკა შორეულ სამეფოში*
* 1965 — *ბონიფაცის არდადეგები*
* 1967 — 1971  *მაუგლი* (5 სერია)
* 1967 — *ხელთათმანი*
* 1967 — *ორთქლმავალი რომაშკოვიდან*
* 1968 — *ფილმი, ფილმი, ფილმი*
* 1968 — *25-ე, პირველი დღე*
* 1968 — 1970 —  *ბიჭუნა და სახურავის ბინადარი კარლსონი* (3 სერია)
* 1969 — 1993 — *აბა, დამაცადე!* (18 სერია)
* 1969 — 1983 — *ნიანგი გენა* (4 სერია)
* 1969 — 1973 — *ბრემენელი მუსიკოსები* (2 სერია, გაგრძელება 2000 წელს გამოვიდა, ამჯერად გამოუშვა სტუდიამ *კინო-მოსტი*)
* 1969 —  *ვინი პუჰი*
* 1969 — *უსწავლელი გაკვეთილების ქვეყანაში*
* 1969 — *თოვლის პაპა და ზაფხული*
* 1970 — *გემი*
* 1973 — *ყანჩა და წერო*
* 1973 — *კუნძული*
* 1974 — *ვაშლებიანი ტომარა*
* 1975 — *ზღარბი ნისლში*
* 1975 — *ჯადოქარ ბახრამის მემკვიდრეობა*
* 1975 — 1983 — *38 თუთიყუში* (10 სერია)
* 1976 — 1982 — *კნუტი სახელად გავ* (5 სერია)
* 1976 — *ზარდახშა საიდუმლოთი*
* 1976 — *უბრალოდ ისე*
* 1977 — *პოლიგონი*
* 1977 — *ბობიკი სტუმრად ბარბოსთან*
* 1978 — 1985 — *უკანა მერხზე* (4 სერია)
* 1978 — 1984 — *სამნი პროსტოკვაშინოდან* (3 სერია)
* 1978 — *ქურდობა...* (სრული რედაქტირება 1988)
* 1979 — *ზღაპრების ზღაპარი*
* 1979 — *ნადირობა*
* 1981 — *მესამე პლანეტის საიდუმლო*
* 1981 — *ივაშკა პიონერთა სასახლიდან*
* 1982 — *იყო ერთი ძაღლი*
* 1983 — *მატყუარების სასახლე*
* 1983 — *ჭიანჭველას თავგადასავალი*
* 1983 — 1997 —  *მაიმუნები* (7 სერია)
* 1984 — 1998 —  *მოხეტიალე თუთიყუშის დაბრუნება*
* 1984 — *თოჯინების ცეკვები*
* 1988 — *უღელტეხილი*
* 1989 — *მეგობარი*

## რესურსები ინტერნეტში 
* სოიუზმულტფილმის ფილმების ფონდი 
* 
* soyuzmultfilm.info 

კატეგორია:ანიმაციური სტუდიები
კატეგორია:რუსეთის კინოკომპანიები
მარკუს ატილიუს რეგულუსი

**მარკუს ატილიუს რეგულუსი** (ლათ. Marcus Atilius Regulus) (გარდაიცვალა ძვ. წ. 250 წელს) რომის ორგზის კონსული. მონაწილეობას იღებდა პირველ პუნიკურ ომში.

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:ატილიუსები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 250
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
გაიუს ლუტაციუს კატულუსი

**გაიუს ლუტაციუს კატულუსი** (ლათ. C·LVTATIVS·C·F·CATVLVS) რომაელი სახელმწიფო მოღვაწე და საზღვაო ძალების მეთაური პირველ პუნიკურ ომში. კონსული ძვ. წ. 242 წელს და სიცილიაში პროკონსული ძვ. წ. 241 წელს. მისი მეთაურობით რომაელებმა დაამარცხეს კართაგენის ფლოტი ეგატის კუნძულებთან ბრძოლაში, რამაც განაპირობა რომის გამარჯვება ომში.

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:რომის ცენზორები
კატეგორია:ლუტაციუსები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
გაიუს ფაბრიციუსი

**გაიუს ფაბრიციუს ლუსცინუსი** (ლათ. Gaius Fabricius Luscinus) "ცალთვალა" რომის კონსული და მხედართმთავარი.

გაიუსი პირველი გამოჩენილი ადამიანი იყო თავისი გვარიდან. იგი განთქმული იყო თავისი უკიდურესი პატიოსნებით. მის სიტყვას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა რომაელებისთვის, მიუხედავად ამისა იგი ძალიან ღარიბი იყო.

ძვ. წ. 284 წელს იგი ელჩად იყო ტარენტიუმში, მაგნა გრეკასთან კონფლიქტის მოსაგვარებლად. ძვ. წ. 282 იგი პირველად აირჩიეს კონსულად გაიუს ემილიუსი პაპირიუსთან ერთად.

ჰერაკლიუმის ბრძოლაში რომაელების პიროსთან დამარცხების შემდეგ იგი გაგზავნილი იყო პიროსთან ტყვეების შესახებ მოლაპარაკებების საწარმოებლად. პიროსმა სცადა ჯერ ფულით ეცდუნებინა ფაბრიციუსი, მან შესთავაზა გაიუსს დიდძალი ოქრო მეგობრობის ნიშნად, მაგრამ ცივი უარი მიიღო. მეორე დღეს მან გადაწყვიტა რომაელის გაკვირვება სპილოთი, ისე რომ მოლაპარაკებებისას სპილო ფარდის უკან უნდა დაემალათ და მოულოდნელად გამოეჩინათ. როდესაც ფაბრიციუსმა უეცრად დაინახა სპილო, მან არ გამოხატა გაკვირვება. პიროსი აღფრთოვანდა ფაბრიციუსით და გაუშვა ტყვეები ოჯახების მოსანახულებლად და სატურნალიების აღსანიშნავად. შემდეგ კი სენატმა თვითონ მოსთხოვა ტყვეებს პიროსთან დაბრუნება.

ძვ. წ. 278 წელს რომაელთა მხედართმთავარი გახდა ფაბრიციუსი, რომელიც კონსულად იქნა არჩეული. მას ბანაკში მისწერა პიროსის ექიმმა წერილი, რომელშიც სთავაზობდა დიდი ანაზღაურების საფასურად პიროსის მოწამვლას. ფაბრიციუსმა კიდევ ერთხელ გამოავლინა თავისი პატიოსნება, მან პიროსს გაუგზავნა წერილი, რომელშიც გააფრთხილა ექიმის ვერაგობის შესახებ, თან კი ექიმის წერილი დაურთო, თავისი საქციელი კი მან გაამართლა პატიოსან ბრძოლაში ვერაგობის გარეშე გამარჯვების სურვილით.

პიროსმა დასაჯა ექიმი, რომაელებს კი მადლობის ნიშნად ტყვეები დაუბრუნა და კიდევ სცადა სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყება, მაგრამ რომაელებმა ისევ იგივე პასუხი გასცეს, რომ სანამ პიროსი იტალიას არ დატოვებს, ისინი მშვიდობაზე არ დათანხვდებიან. ტყვეები კი უკან გააგზავნეს.

ჩაშლილი მოლაპარაკებების შემდეგ გაიუს ფაბრიციუსი პუბლიუს დეციუს მუსთან ერთად მონაწილეობდა ასკულუმთან ბრძოლაში, რომლის შემდეგაც პიროსი იძულებული გახდა დროებით დაეტოვებინა იტალია.

პიროსის გარდა ამ წელს იგი წარმატებით ებრძოდა სამნიტებს, და დაამარცხა ტარენტიუმის ჯარი.

ძვ. წ. 275 წელს იგი ცენზორი გახდა.

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:ფაბრიციუსები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
ისტორია (პოლიბიუსი)

მინი|პოლიბიუსის ისტორია

**ისტორია** (ბერძ. Ιστορία) პოლიბიუსის ჩვენამდე მოღწეული ერთადერთი ნაშრომი. იგი მოიცავს ძვ. წ. 220 - ძვ. წ. 146 წლის მოვლენებს რომის რესპუბლიკაში და ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში.

კატეგორია:ძველი ბერძნული ლიტერატურა
ბალბასი

**ბალბასი**, უხეშმატყლიანი, ცხიმკუდიანი, სახორცე-სამატყლე-სარძეო მიმართულების ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია მრავალსაუკუნოვანი ხალხური სელექციით. ბალბასისათვის დამახასიათებელია სახტომ სახსარზე დაბლა დაშვებული ორბალიშიანი ცხიმკუდი, თეთრი ფერის კიდურებზე, თავსა და ყურების წვერზე - მუქი ლაქები. ერკემლის ცოცხალი მასაა 85-90 კგ (უდიდესისა 110); ნერბისა 55-60 კგ (უდიდესისა 75); ნაკლავის გამოსავალი 45-50%; კუდზე ცხიმოვანი დანაგროვი ერკემლისა 12 კგ-მდე, ნერბისა - 5-6 კგ. მატყლი არაერთგვაროვანია, სიგრძით 11-17 სმ. ნაპარსი ერკემლისა 2,8-3,2 კგ, ნერბისა 2,0-2,1 სუფთა მატყლის გამოსავალი 50-65%, იყენებენ ნოხის, ნაბდისა და კამვოლური ნართის დასამზადებლად. მერძეულობა 124-130 კგ. ნაყოფიერება 112-120 ბატკანი 100 ნერბიდან. ბალბასი კარგად ეგუება მაღალმთიან საძოვრებს. აშენებენ სომხეთში, აზერბაიჯანში, ჩრდილოეთ ირანსა და თურქეთში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ბალბისებრნი

**ბალბისებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ძირითადად ბალახებია, იშვიათად — ხეები ან ბუჩქები, რომლებსაც მორიგეობით განლაგებული თათისებრდანაკვთული  ფოთლები  აქვს. ყვავილები დიდია, მკვეთრად შეფერილი, ორსქესიანი. ყვავილის ძირში განვითარებულია ე. წ. გარეთა ჯამი. შიგნითა მტვრიანა მრავალია და ძაფებით მილადაა შეზრდილი. ბუტკო ერთია. ნაყოფი მშრალია — კოლოფი ან დანაწევრებული კაკლუჭა. 

ცნობილია 1600-მდე სახეობა, რომელთა უმრავლესობა ტროპიკებსა და სუბტროპიკებშია გავრცელებული. საქართველოში გვხვდება 20. ოჯახში ძირითადად ბოჭკოვანი მცენარეებია. დიდი ეკონომიკური მნიშვნელობისაა ბამბის ბუჩქი, შედარებით ნაკლებისა — კენაფი და შვია. 

აღსანიშნავია სამკურნალო სახეობები ტუხტი და ბალბა. დეკორატიულია — ქატმი, ჩინური ტუხტი და ბაღის ტუხტი და სხვა.
## ლიტერატურა
*
ბალდრი

მინი|ბალდრის სიკვდილი. მეთვრამეტე საუკუნის ისლანდიური მანუსკრიპტი
**ბალდრი**, *ბალდერი* (ძველი ნორდული Balder) — სინათლისა და გაზაფხულის ღმერთი სკანდინავიურ მითოლოგიაში. ოდინისა და ფრიგის ძე. მითური გადმოცემით, მისი სიკვდილი ღმერთების (აზების) და მთელი სამყაროს დაღუპვას მოასწავებდა, ამიტომ დედა  — ფრიგი ყველაფრისაგან იცავდა, მხოლოდ ფითრი გამორჩა მხედველობიდან. ამით ისარგებლა აზების მტერმა ლოკიმ, ფითრის რტოსგან ხელშუბი გააკეთა, წყვდიადის ბრმა ღმერთს ჰედრს გადასცა და ასპარეზობის დროს ისე მიმართა მისი ხელი, რომ ჰედრმა ბალდრი განგმირა. მითური გადმოცემით, ბალდრი მკვდრეთით აღდგება ხოლმე განახლებულ სამყაროსთან ერთად.
## ლიტერატურა
*ქსე, ტ. 2, გვ. 168, თბ., 1977

კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
ბალერინა

მინიატიურა|ბალერინა
**ბალერინა** ( < გვიანდ. ) — საბალატო დასის მოცეკვავე ქალი. ტერმინი „ბალერინა“ იხმარება XIX საუკუნის II ნახევრიდან. რევოლუციამდელ რუსეთში ბალერინის წოდება ენიჭებოდათ საიმპერატორო საბალეტო დასის წამყვან მოცეკვავე ქალებს. წოდების მინიჭებასთან ერთად მოცეკვავეებს ემატებოდათ ხელფასი და უპირატესობა ეძლეოდათ მთავარი პარტიების განაწილების დროს. ამჟამად ბალერინას უწოდებენ ბალეტის ყველა მსახიობ ქალს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბალეტი
ბალეტმაისტერი

**ბალეტმაისტერი** () — საბალეტო სპექტაკლების, აგრეთვე საოპერო, საოპერეტო, დრამატული წარმოდგენების ქორეოგრაფიული ნაწილის ავტორი და დამდგმელი. ბალეტმაისტერი ქმნის ქორეოგრაფიულ მოძრაობათა ისეთ სისტემას, რომელიც მკაფიოდ ხსნის მხატვრულ სახეებსა და სპექტაკლის იდეას. XX საუკუნეში შეიქმნა „ბალეტმაისტერის“ სინონიმი — ქორეოგრაფი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბალეტი
ბალზაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბალზაკი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბალზაკი, ონორე დე — ფრანგი მწერალი
* ბალზაკი, ჟან ლუი გეზ დე — ფრანგი მწერალი
ბალზამის ხე

**ბალზამის ხე** — ბალზამის შემცვლელი მრავალი ტროპიკული და სუბტროპიკული ხის, იშვიათად ბუჩქის კრებითი სახელწოდება. ბალზამის ხეს უფრო ხშირად უწოდებენ პარკოსანთა ოჯახის Myroxylon-ის გვარის სამხრეთ-ამერიკის სახეობებს (Myroxylon balsamum, Myroxylon pereira), რომლებიც შეიცავენ ტოლუს და პერუს ბალზამს. კოპაის ბალზამს იღებენ ცეზალპინიისებრთა ქვეოჯახის Copaifera-ს გვარის ზოგიერთი სამხრეთ-ამერიკის სახეობისაგან. მრავალი ბალზამის ხე ცნობილია ბურსერასებრთა ოჯახიდან. მაგ., არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთში და სომალიში ველურად იზრდება Commiphora opobalsamum, რომელიც გამოჰყოფს ძვირფას მექის ბალზამს

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
მამებისა და შვილების ბრძოლა

**მამათა და შვილთა ლიტერატურულ-იდეური ბრძოლა** — ქართველი მწერლებისა და საზოგადო მოღვაწეების ძველი და ახალი თაობის ლიტერატურული პაექრობის პირობითი სახელწოდება. ბრძოლა დაიწყო 1860-იან წლებში, როდესაც ჟურნალ „ცისკარში“ დაიბეჭდა თერგდალეულთა წინამძღოლის, ილია ჭავჭავაძის კრიტიკული სტატია „ორიოდე სიტყვა თ. რევაზ შალვას ძის ერისთავის კოზლოვიდგან „შეშლილის“ თარგმანზედა“ („ცისკარი“, 1861, № 4). ძველ და ახალ თაობათა პირველი ბრძოლა მიმდინარეობდა „ცისკრის“ ფურცლებზე 1861-1863 წლებში. თავდაპირველად ეს ბრძოლა უმთავრესად ლიტერატურის საზოგადოებრივი დანიშნულების, აგრეთვე ენისა და სტილის საკითხებს მოიცავდა; ახალი თაობა მოითხოვდა მწერლობის ხალხთან დაახლოებას, ძველი ენობრივი ნორმების, კერძოდ, ორთოგრაფიული და გრამატიკული არქაიზმის უკუგდებას, ისინი ილაშქრებდნენ ანტონ კათოლიკოსის ავტორიტეტის წინააღმდეგ, უარყოფდნენ მაღალ სტილს და ა. შ. ყოველივე ეს „მამების“ უკმაყოფილებასა და გულისწყრომას იწვევდა.

ხელმეორედ პოლემიკა ახალი სიმწვავით დაიწყო 1871 წელს. შეტაკების საბაბი გახდა ისევ ილია ჭავჭავაძის გამოსვლა, კერძოდ, მისი ცნობილი  *გამოცანები* (1871 წ. დეკემბერი), რომლებიც ხელნაწერების სახით გავრცელდა საზოგადოებაში და დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია „მამებს“ შორის. *გამოცანებში* იგულისხმებოდნენ ქართველი თავადაზნაურების წარჩინებული წარმომადგენლები – მარშალი რევაზ ანდრონიკაშვილი, გიორგი და ივანე მუხრანბატონები, იასე ჭავაჭავაძე, ისტორიკოსი პლატონ იოსელიანი, გრ. ორბელიანი და სხვ. ამ პირთ არ შეუსრულებიათ ახალი თაობის („თერგდალეულთა“) ზეგავლენით სპეციალურად მოწვეული თავადაზნაურობის ყრილობის მიერ გამოტანილი დადგენილება, რომელიც ითვალისწინებდა 1871 წელს საქართველოში ჩამოსულ იმპერატორ ალექსანდრე II-სათვის ადრესის მირთმევას თბილისში უნივერსიტეტის გახსნის შესახებ. მეფისნაცვლისა და თავადაზნაურთა რეაქციული ჯგუფის  ზეგავლენით ანდრონიკაშვილს შეუცვლია ადრესის პროექტი და უნივერსიტეტის ნაცვლად უთხოვია თბილისში კადეტთა კორპუსის გახსნა. 

ილიას მერვე გამოცემა ეხებოდა გრიგოლ ორბელიანს. ეს ეპიგრამა, დანარჩენი გამოცანებისაგან განსხვავებით, პოეტისადმი განსაკუთრებული პატივისცემით იყო გამსჭვალული. მიუხედავად ამისა, „გამოცანებმა“ გრიგოლ ორბელიანის  აღშფოთება გამოიწვია. 1872 წელს მან დაწერა „გამოცანების პასუხი“, რომელიც ამჟამად „პასუხი შვილთას“ პირველი ვარინტის სახითაა ცნობილი. იგი ახალი თაობისადმი  მიმართული ძალზე დამამცირებელი ეპითეტებით იწყება.

გრიგოლ ორბელიანმა თავისი პასუხი დაბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“ 1874 წელს სათაურით „პასუხი უღირსთა შვილებთა“. ესაა მეორე, საბოლოო ვარიანტი *პასუხი შვილთასი*. მკვახე ტონი აქ შერბილებულია, ამოღებულია ძალზე დამამცირებელი ეპითეტებიც, რომლებიც პირველ ვარიანტში გვხვდება („კოღო – ბუზებო“, „კატის კნუტებო“, „ვირი წავიდა, ვირი მოვიდა“ და მისთ.), სამაგიეროდ იგი უფრო გავრცობილია და იდეური თვალსაზრისით საინტერესო მასალას შეიცავს.

ცნობილია ილია ჭავჭავაძისა და აკაკი წერეთლის საპასუხო ლექსები გრ. ორბელიანის *პასუხზე* (ილიას „პასუხის პასუხი“, აკაკის „ხარაბუზა ღენერალს“, „კოღო-ბუზების პასუხი“, „პატრიოტის აღსარება“ და სხვ).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ლიტერატურა
ბალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბალი, შარლ — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი
* ბალი — ხეხილოვანი მცენარე
* ბალი — ციფრობრივი შეფასება
* ბალი — უღელტეხილი ზემო სვანეთში
* ბალი — მალაის არქიპელაგის კუნძული
* ბალი — ქალაქი ინდოეთში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გურამ რჩეულიშვილი

**გურამ მიხეილის ძე რჩეულიშვილი** (დ. 4 ივლისი, 1934, თბილისი — გ. 23 აგვისტო,  1960, გაგრა) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
გურამ მიხეილის ძე რჩეულიშვილი დაიბადა 1934 წლის 4 ივლისს ქალაქ თბილისში. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. პირველი მოთხრობები, რომლებმაც დიდი წარმატება მოუტანა, ჟურნალ „ცისკარში“ გამოაქვეყნა 1957 წელს. სულ სამიოდე წელი იღვაწა სამწერლო ასპარეზზე. მწერლის სიცოცხლეში მხოლოდ შვიდი მისი მოთხრობა გამოქვეყნდა: „შემოდგომა ბაბუა კოტესი“, „სათაგური“, „სიყვარული მარტის თვეში“, „ნელი ტანგო“, „თვირთვილა“, „უსახელო უფლისციხელი“ და „სიკვდილი მთაში“. მოთხრობათა პირველი კრებული „სალამურა“ მისი გარდაცვალების შემდეგ 1961 წელს გამოიცა. რჩეულიშვილის პროზამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება თემატიკის მრავალფეროვნებით, დოკუმენტურთან დაახლოებული სტილით, ტევადი, დაწურული დიალოგებით, თხრობის სიზუსტით. მისი გმირების ახალგაზრდულ სიფიცხესა და ქედუხრელობას, ვნების სიმძაფრესა და პირველაღმომჩენის ჟინს ერწყმის დიდი ადამიანური სილბო და შემწყნარებლობა. მისმა მცირე ლიტერატურულმა მემკვიდრეობამ (მოთხრობები, ნოველები. მინიატურები, პიესა) დიდი კვალი დაამჩნია ქართული პროზის განვითარებას. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია გერმანულ, უნგრულ, ბულგარულ, ლიეტუვურ, ჩეხურ, რუსულ ენებზე.

150px|მინი|მარცხნივ|გურამ რჩეულიშვილის საფლავი ვაკის სასაფლაოზე
გურამ რჩეულიშვილი 1960 წლის 23 აგვისტოს 26 წლისა ტრაგიკულად დაიღუპა ქალაქ გაგრაში, როცა მღელვარე ზღვაში გადაეშვა უცნობი რუსი ქალიშვილის გადასარჩენად. იგი დაკრძალეს თბილისში, ვაკის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
**ასათიანი გ.*, „თანმდევი სულები“, თბილისი, 1983
**წერეთელი ნ.*, „მე ახლაც ოცდაექვსი წლისა ვარ“, თბილისი, 1980
*რჩეულიშვილი გ., მოთხრობები, პიესა, თბილისი, 1965

## რესურსები ინტერნეტში
* გურამ რჩეულიშვილის შემოქედებანი  — „ქართული ლიტერატურის დიდი ბიბლიოთეკა“
* გურამ რჩეულიშვილი — ცხოვრება, შემოქმედება

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ეთნოცენტრიზმი

**ეთნოცენტრიზმი** — საკუთარ კულტურაში არსებული მზა ღირებულებებისა და თეორიების მორგება სხვა საზოგადოებრივ ჯგუფებსა თუ ეთნოსებზე. 

ეთნოცენტრიზმი თავისთავად მიკერძოებასა თუ მრუდ ხედვას გულისხმობს. ტერმინი შემოიტანა უილიამ გრაჰამ სამნერმა. ეთნოცენტრიზმი მიმდინარეობს პოლიტიკური სისტემების კლასიფიცირებისას. კომუნისტური და ლიბერალური ღირებულებების შედარებას ეთნოცენტრიზმი ხელს უშლის და თითქოს ერთმანეთთან აიგივებს.

ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა მ. ბრიუერმა და დონალდ კემპბელმა ჩამოაყალიბეს ეთნოცენტრიზმის ძირითადი მაჩვენებლები:

# საკუთარი კულტურის ელემენტების (ნორმების, როლების და ღირებულებების) აღქმა ბუნებრივად და სწორად, სხვა კულტურების ელემენტების კი არაბუნებრივად და არასწორად მიჩნევა;
# საკუთარი ჯგუფის წესების მიჩნევა უნივერსალურად;
# ბუნებრივად მიიჩნევა ითანამშრომლონ თავისი ჯგუფის წევრებთან, დაეხმარონ მათ; ამჯობინებენ საკუთარ ჯგუფს, ამაყობენ საკუთარი ჯგუფით და არ ენდობიან, მტრობენ კიდეც სხვა ჯგუფების წევრებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროპოცენტრიზმი
*იმპერიალიზმი
*ნაციონალიზმი
*რასიზმი

## ლიტერატურა 
* Ankerl, G. *Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western.* Geneva: INU PRESS, 2000, ISBN 2-88155-004-5
* Reynolds, V., Falger, V., & Vine, I. (Eds.) (1987). *The Sociobiology of Ethnocentrism.* Athens, GA: University of Georgia Press.
* Salter, F. K., ed. 2002. *Risky Transactions. Trust, Kinship, and Ethnicity*. Oxford and New York: Berghahn.
* Seidner, S. S. (1982). *Ethnicity, Language, and Power from a Psycholinguistic Perspective*. Bruxelles: Centre de recherche sur le pluralinguisme.
* van den Berghe, P. L. (1981). *The ethnic phenomenon*. Westport, CT: Praeger.
* Martineau, H. (1838). "How to Observe Morals and manners". Charles Knight and Co., London.
*Wade, Nicholas, "Depth of the Kindness Hormone Appears to Know Some Bounds," *New York Times*, Jan. 10, 2011.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Group Processes and Intergroup Relations

## სქოლიო 

კატეგორია:ეთნოსი
კატეგორია:კულტურის გეოგრაფია
ანტისემიტიზმი

right| ანტისემიტიზმი
**ანტისემიტიზმი** — ებრაული ერის ან რელიგიის მიმართ მტრული, უარყოფითი ან არასანდომიანი დამოკიდებულება.

ისტორიულად, სხვადასხვა ადგილას და სხვადასხვა პერიოდში ებრაელები ხშირად იყვნენ მასიური დევნის და შევიწროების საგანი. გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის (1933-1945) მკვეთრად გამოხატულ ანტისემიტურ პოლიტიკას შეეწირა ევროპაში მცხოვრები 9 600 000 ებრაელიდან დაახლოებით 6 000 000 ებრაელის სიცოცხლე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიონიზმი
* ჰოლოკოსტი
* რასიზმი
* შოვინიზმი

## ლიტერატურა 
*Johnston, William M. *The Austrian Mind: An Intellectual and Social History, 1848–1938*, University of California Press, 1983, p. 27.
*"Semites and Antisemites" . Extract from *Islam in History: Ideas, Men and Events in the Middle East*, The Library Press, 1973.
*"Anti-Semitism", *Encyclopædia Britannica*, 2006.
*Johnson, Paul. *A History of the Jews*, HarperPerennial 1988, pp. 133 ff.


კატეგორია:რასიზმი
კატეგორია:ებრაელების ისტორია
ბოიკოტი

**ბოიკოტი** — პროტესტის ნიშნად განსაზღვრულ პიროვნებასთან, ორგანიზაციასთან, ქვეყანასთან თანამშრომლობაზე, გარიგებაზე, ურთიერთობაზე უარის თქმა, რაიმე მოვლენაში მონაწილეობის მიღებაზე უარის თქმა.

სიტყვა ბოიკოტი დაკავშირებულია კაპიტან ჩარლზ ბოიკოტთან, მიწათმფლობელის წარმომადგენელ მაკლერთან, რომელსაც 1880 წელს ირლანდიის ერთ-ერთი საგრაფოს მოსახლეობამ ორგანიზებული ბოიკოტი მოუწყო.

კატეგორია:ბოიკოტები
ბარბაროსი

[მინი|[ჰუნები კატალაუნის ბრძოლისას]]
**ბარბაროსი** () — არაცივილიზებული, უკულტურო ან დაბალი ზნეობის მქონე ადამიანი. 

სიტყვის მრავლობითი ფორმა, ბარბაროსები შეიძლება აღნიშნავდეს დაბალი სოციალური და კულტურული განვითარების მქონე ხალხს, ეთნოსს. 

სიტყვა ბარბაროსი ძველ-ბერძნული წარმოშობისაა. ძველ ბერძნულად βάρβαρος (ბარბაროს) ნიშნავდა არა ბერძენს, არა ბერძნულად მოლაპარაკე ადამიანს. სიტყვა იმიტაციურია. ბარ-ბარ გამოხატავს უცნობ ენაზე საუბრის მოსმენისგან მიღებულ შთაბეჭდილებას. ბერძნებს ეჩვენებოდათ რომ მათი ლაპარაკის დროს ისმის „ბარ-ბარ“.

ევროპა ალპების ჩრდილოეთით, ეკავათ მრავალრიცხოვანი ტომების სამ ჯგუფს: კელტებს, გერმანელებს და სლავებს. მათ არ ესმოდათ ერთმანეთის ენა, მაგრამ კელტების, გერმანელებისა და სლავების ენები ერთსა და იმავე ენათა ჯგუფს- ინდოევროპულს მიეკუთვნება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ ხალხთა შორეული წინაპრები ერთმანეთის მეზობლად ცხოვრობდნენ. კელტები ევროპაში ბევრად უფრო ადრე გამოჩნდნენ, ვიდრე გერმანელები და მით უმეტეს, სლავები. ოდესღაც ისინი მთელ ევროპაში ცხოვრობდნენ, ატლანტის ოკეანიდან ბალკანეთის ნახევარკუნძულამდე. შესაბამისად რომაელებიც ყველაზე ადრე კელტებს გაეცნენ-გალების ტომს, რომლებმაც თავის დროზე კაპიტოლიუმის გარდა თითქმის მთელი რომი დაიპყრეს. მოგვიანებით რომაელებმა დაიპყრეს გალების მიწები ჩრდილოეთ იტალიაში და დღევანდელი საფრანგეთის ტერიტორია. ადგილობრივმა მოსახლეობამ რომანიზაცია განიცადა (გალებმა შეითვისეს რომაელთა ენა და წეს-ჩვეულებები). გალიის დასავლეთ რაინის გადაღმა. ქრ.შ-მდე რამდენიმე საუკუნით ადრე განსახლდნენ ჩრდილოეთიდან მოსული გერმანელთა მრავალრიცხოვანი ტომები. მათი ძველი სამშობლო, როგორც ვარაუდობენ ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთი და სამხრეთ სანაპირო, ბალტიის ზღვის კუნძულები და სკანდინავიისა და იუტლანდიის ნახევარკუნძულები. დაახლოებით სამი ათასი წლის წინ, როგორც ჩანს მკვეთრი აციების გამო, გერმანელები იძულებული გახდნენ, სამხრეთისაკენ გადასახლებულიყვნენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ხალხთა დიდი გადასახლება
*ცივილიზაცია
*ეთნოცენტრიზმი
*ეთნოგრაფია
*ეთნოლოგია
*ვანდალები

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* **История варварских племен** 

კატეგორია:სოციოლოგია
პარალელეპიპედი

thumb|პარალელეპიპედი
**პარალელეპიპედი** არის პრიზმა, რომლის ფუძე პარალელოგრამია. თუ პარალელეპიპედის ფუძე მართკუთხედია, მაშინ მას *მართკუთხა პარალელეპიპედი* ეწოდება. მართკუთხა პარალელეპიპედი ტოლი წიბოებით არის კუბი.

## რესურსები ინტერნეტში
*მართკუთხა პარალელეპიპედი 

კატეგორია:მრავალწახნაგები
პრიზმა

მინი|ექვს კუთხა პრიზმა.
**პრიზმა** — მრავალწახნაგი, რომელიც შედგება ორი მრავალკუთხედისგან, რომლებიც ერთიმეორისგან პარალელური გადატანით მიიღება და ამ მრავალკუთხედების შესაბამისი გვერდების შემაერთებელი წახნაგებისგან. ეს წახნაგები პარალელოგრამებია. პრიზმის შემადგენელ მრავალკუთხედს მისი ფუძე ეწოდება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ცილინდრი

## ლიტერატურა 
*  Chapter 2: Archimedean polyhedra, prisma and antiprisms

## რესურსები ინტერნეტში 
*Surface Area

კატეგორია:მრავალწახნაგები
ნაციზმი

[მინი|[ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტია|ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტიის დროშა]]

[მინი|ნაციონალ-სოციალიზმის ფიურერი [ადოლფ ჰიტლერი]]

**ნაციონალ-სოციალიზმი** ანუ **ნაციზმი** () — პოლიტიკური დოქტრინა, დაფუძნებული რასობრივ იდეალიზმზე. სახელმწიფო იდეოლოგია გერმანიაში ნაციონალ-სოციალისტური მუშათა პარტიის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს. გერმანული ნაციონალ-სოციალიზმი ფართო აღიარებით (და თვითგამოცხადებით) იყო გამოხატულად ანტისემიტური.

ნაციონალ-სოციალიზმის საფუძვლები მოცემულია წიგნებში: ადოლფ ჰიტლერის „ჩემი ბრძოლა“ და ალფრედ როზენბერგის „მეოცე საუკუნის მითი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰიტლერის ნაციონალ-სოციალისტური პარტიის პლატფორმა
* NS-Archiv, ნაცისტების დოკუმენტების სკანირებული კოლექცია.
* მოაზროვნეები - ჟურნალ *Life*-ის სლაიდშოუ
* გამოფენა: ჰიტლერი და გერმანია - *ნიუ-იორკ ტაიმზის* სლაიდშოუ.
* ხუან მედესი (1994): ჯერი ბილდინგი- ნაცისტური გერმანიის ეშმაკისეული რელიკვიები (4 ნაწილად)

კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები
კატეგორია:რასიზმი
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
შოვინიზმი

**შოვინიზმი** () — სხვა ერების სიძულვილი, გადამეტებულ ნაციონალიზმი, რომელიც  ქადაგებს ეროვნულ განსაკუთრებულობას. უფრო ზოგადად, შოვინიზმი შეიძლება აღნიშნავდეს რაიმე ჯგუფისადმი კუთვნილების ძლიერ გრძნობას, განსაკუთრებით მაშინ როდესაც ეს გულისხმობს სხვა ჯგუფების სიძულვილს (ეროვნული, რასობრივი ან რელიგიური ნიშნით განსხვავებული ჯგუფების სიძულვილს).

## ეტიმოლოგია 
სიტყვის წარმოშობა უკავშირდება ნიკოლა შოვენს.  გადმოცმით იგი იყო ნაპოლეონის არმიის  ჯარისკაცი, რომელიც შეუპოვარი ფრანგული პატრიოტიზმით გამოირჩეოდა. შოვენის არსებობა დოკუმენტურად დადასტურებული არ არის. იგი გახდა ფრანგული კომედიის *La Cocarde Tricolore* (1831) გმირი, რომლის შემდეგაც გაჩნდა ტერმინი შოვინიზმი. 

## ლიტერატურა 
*ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაციონალიზმი
სეგოლენ რუაიალი

**მარი-სეგოლენ რუაიალი** (; დ. 22 სექტემბერი, 1953, დაკარი, სენეგალი) — ფრანგი პოლიტიკოსი ქალი, სოციალისტური პარტიის წევრი, გარემოს დაცვის ყოფილი მინისტრი. 2004 წლის აპრილიდან იგი პუატუ-შარანტის რეგიონული საბჭოს თავმჯდომარე და დე-სევრის დეპუტატია.
სეგოლენ რუაიალი წარდგენილი იყო სოციალისტური პარტიის ოფიციალურ კანდიდატად 2007 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, აიღო ხმების 47 % და დამარცხდა ნიკოლა სარკოზისთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ségolène Royal's official website for the 2012 presidential elections   
* Ségolène Royal's official blog for the 2012 presidential elections   
* Ségolène Royal's official page at the French National Assembly  
* Ségolène Royal's official campaign site for the 2007 presidential elections 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაბო ავალიშვილ-ხერხეულიძე

**ბაბო (ბარბალე) ანდრიას ასული ავალიშვილ-ხერხეულიძე** (დ. 3 აგვისტო [ძვ. სტ. 22 ივლისი], 1851, თბილისი ― გ. 6 დეკემბერი [ძვ. სტ. 23 ნოემბერი], 1900, იქვე) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
ტრაგიკული და დრამატული როლების პირველი შემსრულებელი თბილისის განახლებულ თეატრში (1879).1868 წელს დაამთავრა წმინდა ნინოს სასწავლებელი თბილისში. ამავე წლიდან გამოდიოდა სცენისმოყვარეთა შინაურ და საჯარო წარმოდგენებში. 1880 წლიდან დროდარდო მონაწილეობდა ქართულ პროფესიონალურ თეატრის სპექტაკლებში როგორც სცენისმოყვარე, 1881 წლიდან კი პროფესიულ მსახიობად ჩაირივხა და თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე იქ მოღვაწეობდა.

ავალიშვილ-ხერხეულიძის შემოქმედება გამოირჩეოდა მხატვრული სისადავით. მთავარი როლები: მართა (გიორგი ერისთავის „ყვარყვარე ათაბაგი“), ქეთევანი (დავით ერისთავის „სამშობლო“), მარინე (ვალერიან გუნიას „და-ძმა“), მარგარიტა (დიუმას „მარგარიტა გოტიე“), ოფელია (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), ამალია (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. იყო ლადო მესხიშვილის, კონსტანტინე ყიფიანის, კოტე მესხის, ვასო აბაშიძის, მაკო საფაროვა-აბაშიძის, ნატო გაბუნიას ღირსეული პარტნიორი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული   3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1851
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1900
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ლავრენტი ავალიანი

**ლავრენტი ივანეს ძე ავალიანი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1923, სოფ. გუმათი, ახლანდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ― გ. 10 ოქტომბერი 1943) — საბჭოთა კავშირის გმირი (მიენიჭა სიკვდილის შემდეგ 1943 წლის 1 ნოემბერს), მეავტომატე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ გაიწვიეს წითელ არმიაში. მდინარე დნეპრის ქვემოწელთან ბრძოლების დროს (1943) ავალიანი შეიჭრა მტრის სანგარში და 30 გერმანელი მოკლა. მომდევნო ბრძოლებში მტრის 18 ჯარისკაცი და ოფიცერი გაანადგურა. ქ. მელიტოპოლთან ბრძოლაში (ამ დროს ოცეულს მეთაურობდა) ხელყუმბარით ტანკს ქვეშ შეუვარდა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.   დაკრძალვის ადგილი სოფელ ნოვოლიუბიმოვკის ძმათა სასაფლაო, ზაპოროჟიეს ოლქის ტოკმაკის რაიონი (უკრაინა)

## ლიტერატურა
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა ”საბჭოთა საქართველო” თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
ლ
ოსანა აივაზაშვილი

**ოსანა ნიკოლოზის ასული აივაზაშვილი** (დ.  8 მარტი [ ძვ. სტ. 25 თებერვალი], 1900,  სოფ. წინანდალი, თელავის რაიონი — გ. უცნობია) — სტახანოველი მეაბრეშუმე, აბრეშუმის ჭიის გამოკვების პროგრამის მეთოდების დანერგვის ინიციატორი. სკკპ წევრი 1938 წლიდან. 1946 წლიდან ახმეტის რაიონის სოფელ ქისტაურის ორჯონიკიძის სახელობის კოლმეურნეობის მერგოლური. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1952), საქართველოს სსრ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი და საქართველოს კპ წევრობის კანდიდატი (საქართველოს კპ XVII, XVIII, XX ყრილობებზე). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით 3 სხვა ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*ოსანა აივაზაშვილის ბიოგრაფია (V  მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული  8 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1900
კატეგორია:სოციალისტური შეჯიბრებები
კატეგორია: ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ო
სტახანოვური მოძრაობა

thumb|სტახანოველის ორდენი
**სტახანოვური მოძრაობა** — სსრ კავშირში, სოციალისტური წარმოების ნოვატორთა - მოწინავე მუშების, კოლმეურნეების, ინჟინერ-ტექნიკოსთა პერსონალის მასობრივი მოძრაობა ახალი ტექნიკის ათვისების ბაზაზე შრომის ნაყოფიერების ასამაღლებლად; წარმოიშვა 1935 წელს, II ხუთწლედში როგორც სოციალისტური შეჯიბრების ახალი ეტაპი. იგი განაპირობა სოციალისტური მშენებლობის მთელმა მსვლელობამ - ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციის წარმატებებმა, მშრომელთა კულტურულ-ტექნიკური დონისა და მატერიალური კეთილდღობის ამაღლებამ. 

„სტახანოვური მოძრაობა“ ეწოდება მისი წამომწყების - „ცენტრალნაია - ირმინოს“ (დონბასი) შახტის მნგრეველის ა. სტახანოვის პატივისაცემად, რომლის მიღწეულ რეკორდს შემდგომ მისმა მიმდევრებმა გადააჭარბეს 1936 წელს. მაგ., ნ. იზოტოვმა შახტში „კოჩეგარკა“ (გორლოვკა) მოანგრია 607 ტ ნახშირი ერთ ცვლაში (1936). სტახანოვური მოძრაობა მოკლე დროში გავრცელდა მრეწველობის, ტრანსპორტის, მშენებლობიდა და სოფლის მეურნეობის დარგში.

საქართველოში პირველი სტახანოველები იყვნენ ჭიათურელი მაღაროელები ვ. სამხარაძე და ტ. ფოფხაძე. 1935 წლის 14 ოქტომბერს ვ. სამხარაძემ ერთ ცვლაში გეგმით გათვალისწინებული 9 ტ-ის ნაცვლად 51 ტ მანგანუმის მადანი მოანგრია, ხოლო ფოფხაძემ იმავე წლის 18 ოქტომბერს დროის  ამავე მონაკვეთში - შვიდი კაცის ნორმა. პირველი სტახანოველები იყვნენ აგრეთვე თბილისის ორთქლმავალ-ვაგონშემკეთებელი ქარხნის მჭედელი დ. ჭიჭინაძე, ტყიბულელი მეშახტე ა. კუბლაშვილი, ხარატი ს. ქსოვრელი, ზეინკალი შ. აკოფოვი, ფეიქარი ე. მაზანაშვილი და სხვები. ნოვატორთა შემოქმედებითი ინიციატივა ახალი ძალით გამომჟღავნდა დიდი სამამულო ომის წლებში - სტახანოვურ მეთოდებს იყენებდნენ სახალხო მეურნეობის ყველა სფეროში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სოციალისტური შეჯიბრებები
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ისტორია
კატეგორია:პროპაგანდა სსრკ-ში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია