open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვლადიმერ მაკოგონოვი

**ვლადიმერ ანდრეის ძე  მაკოგონოვი** (; დ. 27 აგვისტო, 1905,  აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ — გ. 2 იანვარი, 1993, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოჭადრაკე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1943).

დაიბადა ნახიჩევანში, მაგრამ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ბაქოში აქვს გატარებული. იგი 1950 წელს გახდა საერთაშორისო ოსტატი, ხოლო 1987 წელს მისდამი პატივსაცემად მიენიჭა გრანდმასტერის ტიტული. მაკოგონოვი საბჭოთა კავშირის საზღვრებს გარეთ პოპულარული არასოდეს ყოფილა, თუმცა საკუთარ ქვეყანაში დიდად დაფასებული მოთამაშე და მწვრთნელი იყო. იგი 1940-იან წლებში ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოთამაშე იყო: მისი საუკეთესო რეიტინგი 1945 წლის ოქტომბერში დაფიქსირდა და რიცხობრივად 2735 იყო, ხოლო მისი უმაღლეს ისტორიულ რეიტინგად 1945 წელს დაფიქსირებული მეხუთე ადგილი სახელდება.

## საჭადრაკო კარიერა
ვლადიმერ მაკოგონოვი აზერბაიჯანის ხუთგზის ჩემპიონია (1947-1952 წლებში). მონაწილეობა მიღებული აქვს სსრკ-ის 8 ჩემპიონატში, 1927-47 წლებში.

მაკოგონოვი ასევე კარგად იყო ცნობილი როგორც ჭადრაკის მწვრთნელი. იგი 1957 წლის მსოფლიო საჭადრაკო ტურნირზე ვასილი სმისმოვს დაეხმარა მომზადებულიყო მიხაელ ბოტვინიკის წინააღმდეგ გასამართ შეხვედრისათვის. ვლადიმირ მაკოგონოვი წვრთინა ვლადიმირ ბაგიროვსა და გენრიხ ჩეპუკაიტის და ბოტვინიკის რეკომენდაციით იგი ასევე გახდა გარი გასპაროვის პირველი პედაგოგი.

მისი ძმა, მიხეილ მაკოგონოვი (1900–43) აგრეთვე ჭადრაკის მასტერი იყო. ძმები ერთმანეთს პირველად 1923 წელს ბაქოს საჭადრაკო ჩემპიონატში შეხვდნენ.

მაკოგონოვი გარდაიცვალა 1993 წლის 2 იანვარს, 88 წლის ასაკში, ბაქოში.

## მემკვიდრეობა
როგორც მოთამაშე, მაკოგონოვი პოზიციური სტილით გამოირჩეოდა. მაკოგონოვის ვარიაცია მეფის ინდურ დაცვაში შემდეგნაირია: 1.d4 მf6 2.c4 g6 3.მc3 კg7 4.e4 d6 5.h3.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სომხეთის ენერგეტიკა

]]
**სომხეთის ენერგეტიკა** — მოიცავს ელექტროენერგიის წარმოებას, იმპორტსა და მოხმარებას სომხეთში.

სომხეთს არ აქვს  ნავთობის ან ბუნებრივი აირის რეზერვი და ამჟამად ამ ყველაფრის იმპორტი ხდება  რუსეთიდან. ირან-სომხეთის ბუნებრივი აირის მილსადენს ასევე შეუძლია უზრუნველყოს ქვეყანა ბუნებრივი აირით.ეს ყველაფერი კი თავისმხრივ უზრუნველყოფს სომხეთისთვის ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას, როგორც ალტერნატივას რუსეთის იმპორტის გარდა. ბუნებრივი აირის მილსადენი რომლის იმპორტიც რუსეთიდან ხდება, გადის საქართველოს საზღვარზე.

წიაღისეული საწვავის ნაკლებობის მიუხედავად, სომხეთს ელექტროენერგიის წარმოების მნიშვნელოვანი რესურსი აქვს. სომხეთს აქვს ელექტროენერგიის ჭარბი ტევადობა მას შემდეგ, რაც  მძიმე პოსტსაბჭოთა კრიზისი დადგა ქვეყანაში 90-იანი წლების შუა პერიოდში. 
მეწამორის ატომური ელექტროსადგური უზრუნველყოფს ქვეყნის ელექტროენერგიის 42.9% -ს. სომხეთი გეგმავს ახალი ატომური ელექტროსადგურის აშენებას, რათა მოხდეს მეწამორის ელექტროსადგურის ჩანაცვლება, რომელიც 1979 წელს აშენდა. ქვეყანას ასევე აქვს თერთმეტი ჰიდროელექტროსადგური და გეგმავს გეოთერმული ელექტროსადგურის აშენებასაც.

დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, სომხეთმა ხელი მოაწერა ევროკავშირის ენერგეტიკულ დოკუმენტს 1991 წლის დეკემბერში, დოკუმენტი ახლა ცნობილია როგორც ენერგეტიკის ქარტიის ხელშეკრულება, რომელიც ხელს უწყობს გლობალური ენერგეტიკული ბაზრების ინტეგრაციას.

სომხეთი ასევე არის ევროკავშირის ენერგეტიკული პროგრამის პარტნიორი ქვეყანა, რომელსაც აქვს ოთხი ძირითადი თემა: ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერება, წევრი ქვეყნის ენერგეტიკული ბაზრების კონვერგენცია ევროკავშირის შიდა ენერგეტიკული ბაზრის პრინციპების საფუძველზე, მდგრადი ენერგიის განვითარების მხარდაჭერა და ენერგეტიკული პროექტებისთვის ინვესტიციების მოზიდვა.2011 წლიდან სომხეთი იკავებს დამკვირვებლის წევრის სტატუსს ევროკავშირის ენერგეტიკულ საზოგადოებაში.

ბუნებრივი აირი წარმოადგენს ენერგიის მთლიანი მოხმარების დიდ ნაწილს სომხეთში, რაც შეადგენს 50% -ს და არის ზამთრში გათბობის ძირითადი საშუალება. „გაზპრომ სომხეთი“ (გაზპრომის საკუთრებაა) ფლობს სომხეთის შიგნით არსებული ბუნებრივი აირის მილსადენების ქსელს. სომხეთის თბოელექტროსადგურები (რომლებიც სომხეთს ელექტროენერგიის დაახლოებით 24% -ს აწვდიან)  ბუნებრივ აირზე მუშაობენ, რაც სომხეთს დამოკიდებულს  ხდის იმპორტირებულ რუსულ გაზზე.

რუსეთიდან იმპორტირებული ბუნებრივი აირის მილსადენი გადის საქართველოს ტერიტორიაზე. 2007 წელს გაზპრომმა სომხეთს 2 მილიარდი კუბური მეტრი ბუნებრივი აირი მიაწოდა. როგორც სატრანზიტო გადასახადი, სომხეთი უხდის საქართველოს დაახლოებით 10%-ს იმ ბუნებრივი აირისა, რომელიც სომხეთისთვის მისაწოდებლად არის განკუთვნილი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Ministry of Energy and Natural Resources of Armenia
* Renewable Energy Armenia 
* Public Services Regulatory Commission of The Republic of Armenia 
* Hrazdan Energy Company 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთი
ორ-ენა და ქუჩე

**„ორ-ენა და ქუჩე“** — ქართველი მწერლის, ეკატერინე გაბაშვილის მოთხრობა. გამოქვეყნდა 1883 წელს, ჟურნალ „ივერიაში“ (მე-2 ნომერში).

## შინაარსი 
სოფელ ვარდისუბანში მდიდარ გლეხთან მოჯამაგირედ მდგარ თედოს, მეტსახელად „ორ-ენას“ გულში ჩაუვარდება თავისი პატრონის ძმისწული ქუჩე, რომელიც სოფელში სილამაზითაა განთქმული. ორ-ენა ახალგაზრდა, მოხდენილი ვაჟია, კარგი ჩაცმა-დახურვის, გართობისა და დროსტარების დიდი მოყვარულიცაა, მაგრამ, სოფელში მაინც ალმაცერად უცქერენ, როგორც უთვისტომო მოჯამაგირეს. ქუჩეს სიამოვნებს მისი ყურადღება, მაგრამ, სერიოზულად მაინც არ აღიქვამს, რადგან, კარგად იცის თავისი სილამაზის ფასი, მდიდარი მამის ერთადერთი ქალიშვილობა კი მას კარგ მზითევს და უფრო მაღალი წოდების ოჯახის შვილზე გათხოვებას უქადის. ვაჟი მაინც მოახერხებს გამოუცდელი ქუჩეს დამარტოხელებას და შეცდენას. მათი ურთიერთობა სოფელს შეუმჩნეველი არ რჩება და იწყება მითქმა-მოთქმა. ორ-ენა  შუაკაცს უგზავნის ქუჩეს მამას, გოგიას და სთხოვს, ქალიშვილი ცოლად მიათხოვოს, მაგრამ, გოგია საპასუხოდ მოკვლას დაუპირებს. თედო სოფლიდან ქრება. სოფელში ხმა ვრცელდება — სახალხო მილიციაში ჩაწერილა და ომში წასულაო. ქუჩეს მამა სასტიკად სცემს, ერთხანს შინ ჰყავთ გამოკეტილი მშობლებს, შემდეგ კი, ჩუმად ათხოვებენ შორეულ სოფელში მცხოვრებ ხანშიშესულ ოთხშვილიან ქვრივზე.

რამდენიმე თვის შემდეგ სიძე უკან უბრუნებს მშობლებს ქუჩეს, მზითევთან ერთად, იმ მიზეზით, რომ ქალი ქორწინებისას უკვე ორსულად იყო. განრისხებული გოგია და მისი ცოლი დაუნდობლად უსწორდებიან შვილს და ნაცემს ბოსელში კეტავენ. ხმაურზე მეზობლებიც მოდიან, მაგრამ, ყველას მხოლოდ ოჯახის „შერცხვენა“ ანაღვლებს, ქუჩეს მდგომარეობა კი მის მშობლებსაც კი აღარ ახსოვთ. სასტიკად ნაცემ-ნაწამებ ქალს ნაადრევი მშობიარობა ეწყება და აჩენს ბავშვს, რომელსაც გაჩენისთანავე ძირს ახეთქებს და კლავს. სცენის მოწმე აღმოჩნდება შემთხვევით შემოსწრებული მეზობელი, რის შედეგადაც, საბოლოოდ, ეს ამბავი ხელისუფლების ყურამდე მიდის. იწყება გამოძიება. ქუჩეს ბრალს დებენ ახალშობილი შვილის მკვლელობაში. იგი აღიარებს დანაშაულს და აცხადებს, რომ უნდოდა, შვილისათვის ის ტანჯვა აეცილებინა, რაც თავად მას შეემთხვა, საკუთარი თავი კი-დაესაჯა. ის ითხოვს, რომ თავადაც სიკვდილი მიუსაჯონ. მშობლები უკვე ხვდებიან თავიანთ დანაშაულს, მაგრამ, გვიანღაა. სასამართლო ქუჩეს ციმბირის კატორღაში 10 წლით გადასახლებას გადაუწყვეტს. როცა შეიარაღებულ მცველებს გარეთ გაჰყავთ, ქალი ანაზდად დაინახავს იქვე მდგომ მოწყალების მთხოვნელ ცალხელა  ყმაწვილ კაცს, რომელშიც თედოს ამოიცნობს და ცრემლი მოერევა. თედო მისკენ გაიწევს, მაგრამ შემდეგ მოკვეთილ ხელზე დაიხედავს და საყვედურის გამომხატველ მზერას მიაპყრობს ზეცას.

## გამოხმაურება 
„ორ-ენა და ქუჩეს“ მაღალი შეფასება მისცა დავით კეზელმა („დავით სოსლანის“ ფსევდონიმით) გაზეთ „დროებაში“ (1883 წ. №97). კრიტიკოსმა ხაზი გაუსვა მოთხრობის მაღალმხატვრულ დონესა და ენობრივ გამართულობას. მისი შეხედულებით, მოთხრობაში ავტორმა თავი სხვათა გავლენისაგან თავისუფალ, თვითმყოფად მწერლად წარმოაჩინა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
კატეგორია:ეკატერინე გაბაშვილის ნაწარმოებები
მნაცაკან ისკანდარიანი

**მნაცაკან ისკანდარიანი** (, ; დ. 17 მაისი, 1967, გიუმრი, სომხეთი) — სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე სპორტსმენი, რომელიც საბჭოთა კავშირსა და რუსეთში ასპარეზობდა. ისკანდარიანი არის ოლიმპიური ჩემპიონი, მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი და ორგზის ევროპის ჩემპიონი. მან 1991 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. 2000 წელს დასახელდა რუსეთის დამსახურებულ მწვრთნელად. არმენ ნაზარიანის შემდეგ მნაცაკან ისკანდარიანი მეორე სომეხია, რომელიც დიდების დარბაზში შეიყვანეს.

## ბიოგრაფია
მნაცაკან ისკანდარიანმა ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა 1978 წელს დაიწყო. მას კორიუნ მოვსესიანი ხელმძღვანელობდა. 1987 წელს იგი გახდა „Espoir“-ის მსოფლიო ჩემპიონი. 1988 წელს ისკანდარიანი გახდა სსრ კავშირის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული გუნდის წევრი. იმავე წელს მან მოიპოვა ოქროს მედალი ჭიდაობის მსოფლიო თასის გუნდურ შეჯიბრებაში. ისკანდარიანი საბჭოთა კავშირის ეროვნული გუნდის წევრად საბჭოთა კავშირის დაშლამდე (1991) რჩებოდა. მან 1989 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატში მოიგო ვერცხლის მედალი. 1990 წელს, იგი 68-კილოგრამ კატეგორიიდან 74-კილოგრამ კატეგორიაში გადავიდა და ამავე წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ოქროს მედლით დაასრულა. 1991 წელს ისკანდარიანი გახდა ევროპის ჩემპიონი და ზედიზედ მეორედ მოიგო მსოფლიო ჩემპიონობა. 1992 წელს მან ზედიზედ მეორედ მოიგო ევროპის ჩემპიონატი. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში თავის დივიზიონში იგი ნომერ პირველ მოჭიდავედ სახელდებოდა. ისკანდარიანი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაში ოქროს მედლის მოგების მთავარი კანდიდატის სტატუსით შევიდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ისკანდარიანის სომხეთის ახლა დამოუკიდებელი იყო, ყოფილი საბჭოთა ოლიმპიელები მაინც ერთად თამაშობდნენ 1992 წლის ბარსელონაში გამართულ ოლიმპიურ თამაშებზე (მათ ერთიანი გუნდი ეწოდათ). ისკანდრიანმა ოლიმპიადაზე ყველა თავისი მოწინააღმდეგე დაამარცხა და დამსახურებული ოლიმპიური ოქროს მედალიც მიიღო.

ოლიმპიადაზე გამარჯვების შემდეგ, ისკანდრიანმა ორი წელი უმოქმედობაში გაატარა (იგულისხმება სპორტის მხრივ). იგი საბოლოოდ 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დაბრუნდა და მესამე მსოფლიო ჩემპიონობაც მოიპოვა. იგი ასპარეზობდა ატლანტაში გამართულ 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე. ამ ტურნირში მან მედლის მოპოვება ევრ შეძლო და ტურნირი მე-5 ადგილით დაასრულა. მან მოჭიდავის კარიერას თავი 1996 წელს დაანება და შემდეგ მწვრთნელობა დაიწყო. 1996 წლის მდგომარეობით იგი იყო რუსეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ახალგაზრდული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill. "Mnatsakan Iskandaryan" . Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC.
* Interview (in Russian)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აქუშაფეშთა

**აქუშაფეშთა ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ვოროტანის კასკადი

**ვოროტანის კასკადი** ან **ჰიდროკასკადი** —  მდებარეობს სომხეთში მდინარე ვოროტანზე, სიუნიქის პროვინციაში. იგი აშენდა ჰიდროელექტროსადგურების შესაქმნელად და სარწყავი წყლის უზრუნველსაყოფად. ვოროტანის კასკადი მოიცავს სამ ელექტროსადგურის სისტემასა და  ხუთ წყალსაცავს.

## ისტორია
კასკადის დაგეგმვის პროცესი 1951 წელს ჩატარებული სახელმწიფო კომისიის კონფერენციის შემდეგ დაიწყო. მოსალოდნელი იყო, რომ კასკადის გააქტიურება ქვეყანაში ნავთობპროდუქტების იმპორტს ნახევრამდე შეამცირებდა. კომპლექსის საპროექტო სამუშაოები დაიწყო 1954 წელს და იგი შენდებოდა 1961–1989 წლებში. პირველი ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა დასრულდა 1970 წლის დეკემბერში, მეორის ჰესი 1978 წელს და მესამის კი 1989 წელს.  
სომხეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ვოროტანის კასკადი ეკუთვნოდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ენერგეტიკულ კომპანიას სომხეთენერგოს. 1997 წლისთვის  კასკადი სომხეთენერგოს აღარ ეკუთვნოდა და ის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულმა ცალკეულმა კომპანიებმა შეისყიდეს

კასკადის განახლება 2003 წელს დაიწყო, ევროკავშირის 2,7 მილიონიანი ევროს დაფინანსებით, რომელიც გამოყენებული იქნა ვოროტანის კასკადისა და არგელ ჰესის რეაბილიტაციისთვის. სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩაატარა კომპანია „Voith Siemens Hydro Power Generation“ – მა. 

შემდეგი სარეაბილიტაციო პროექტი ამოქმედდა 2010 წელს, რომელიც დაფინანსებული იყო გერმანიის განვითარების ბანკის „KfW“ - ის მიერ 51 მილიონი ევროს ოდენობის კრედიტით. .

2015 წელს კომპანია „ContourGlobal“ – მა ვოროტანის კასკადის საოპერაციო კომპანია 180 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა. ContourGlobal– მა დაიწყო ექვსწლიანი სარემონტო პროგრამა კასკადის განახლებისა და მათი საოპერაციო მოქმედებების, ასევე უსაფრთხოების, საიმედოობისა და ეფექტურობის გასაუმჯობესებლად, რომლის ჯამური ინვესტიცია 70 მილიონი აშშ დოლარს შეადგენდა. ეს არის აშშ-ს ყველაზე დიდი ინვესტიცია სომხეთში. საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციამ, მსოფლიო ბანკის ჯგუფის წევრმა, მთლიან ინვესტიციის 20% დააფინანსა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Vorotan Complex 
*VOROTAN HEAT POWER PLANT CASCADE
*VOROTAN CASCADE OF HYDROPOWER PLANTS
*Vorotan Hydro Cascade

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთი
ჟალა პირიიევა

**ჟალა პირიიევა** (; დ. 10 მაისი, 2000, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი რიტმული ტანმოვარჯიშე. ის არის 2016 წლის აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონი და სამგზის (2013-2015) უმცროსი აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონი.

## კარიერა
### ადრეული წლები
ჟალა პირიიევამ თანვარჯიშში ვარჯიში 4 წლის ასაკში დაიწყო. იგი საერთაშორისო კონკურსებში 2012 წელს გამოჩნდა; ამ პერიოდში მან უნგრეთის საერთაშორისო ტურნირში ოქროს მედალი მოიპოვა. 2013 წელს პირიივამ ესტონეთში, ვალენტინობის თასზე, 3 ოქროს მედალი მოიპოვა (ჰოოპში, ბურთსა და კლუბებში). იგი 2013 წლის მოსკოვის გრანდ პრიქსში ახალგაზრდულ დივიზიონში ასპარეზობდა; ტურნირში მან ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. იგი აგრეთვე ასპარეზობდა 2013 წლის თასის სერიებში.

2014 წლის სეზონი პირიიევამ ტარტუში ჩატარებული გრანდ პრიქსით დაიწყო; ნახსენებ ტურნირზე მან „ჰოოპ“-ში ოქროს მედალი მოიპოვა. იგი აზერბაიჯანის გუნდთან ერთად ასპარეზობდა 2014 წლის მსოფლიო თასის სერიაში: დებრეცენში მან გუნდთან ერთად ვერცხლი, ხოლო ლისაბონში 2 ოქრო მოიპოვა; აგრეთვე მინსკში ლენტით ტანვარჯიშში მე-5 ადგილი დაიკავა. ამავე წლის 10-16 ივნისში, პირიიევამ 2014 წლის ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 17-19 ოქტომბერს პირიიევა ტოკიოში, „2014 წლის Aeon თასის“ ტურნიტში მონაწილეობის მისაღებად გაემგზავრა. იგი ამ შეჯიბრებაში ოსაკის კლუბის სახელით გამოდიოდა (მასთან ერთად იყვნენ მარინა დურუნდა და გულსამ შაფიზადა). საბოლოოდ მან ტურნირი მე-5 ადგილით დაასრულა.

2015 წლის 3 აპრილს, პირიიევამ ირინა დელანუუს საერთაშორისო ტურნირზე უმცროსი დივიზიონში ვერცხლის მედალი მოიპოვა (მის წინ რუსი დარია პრიდანიკოვა იყო). ამავე წლის 2-4 ოქტომბერს პირიიევა კვლავ გაემგზარა ტორიოში „აეონის თასზე“ მონაწილეობის მისაღებად. იგი კვლავ ოსაქის სპორტული კლუბის გუნდის წარმომადგენელი იყო (მარინა დურუნდასა და აიშან ბაიარამოვასთან ერთად). მან ამჯერად ახალგაზრდულ ჯგუფში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, ხოლო გუნდი მე-5 ადგილზე გავიდა.

### პროფესიონალური კარიერა
2016 წლის სეზონში, ჟალა პირიიევას პოფესიონალური კარიერის დებიუტი 2016 წლის ტარტუს ვალენტინობის თასზე შედგა. დებიუტის შემდეგ, იგი 2016 წლის მოსკოვის გრანდ პრიქსზე ასპარეზობდა; ამ კონკურსში მან  30-ე ადგილი დაიკავა (საერთაშორისოდ). 26-28 თებერვალის პერიოდში იგი ასპარეზობდა 2016 წლის Espoo-ს მსოფლი თასში; ტურნირი 32-ე ადგილზე დაასრულა. მისი შემდეგი ასპარეზობა 17-20 მარტს, ლისბოას მსოფლიო თასზე შედგა და მან შეჯიბრება მე-19 ადგილით დაასრულა. 1-3 აპრილს მონაწილეობდა 2016 წლის პესაროს მსოფლიო თასში (მან 35-ე ადგილი დაიკავა). ამავე წლის შემდეგ პერიოდში, ჟალა პირიიევამ 2016 წლის აზერბაიჯანის ეროვნულ ჩემპიონატში ოქროს მედალი მოიპოვა; აღსანიშნავია, რომ ამავე ტურნირში აზერბაიჯანის სამგზის ჩემპიონი, მარინა დურუნდა მონაწილეობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Zhala Piriyeva at the International Federation of Gymnastics
* Piriyeva Azerbaijan Gymnastics Federation Profile
* Rhythmic Gymnastics Results 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრული ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შამქორის რაიონი

**შამქორის რაიონი** ან **შამქირის რაიონი** () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ის მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირის დროიდან რაიონს უწოდებდნენ „შამქორს“ და მხოლოდ 1991 წელს დაარქვეს „შამქირი“ (აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ). რაიონი დაარსდა 1930 წელს. მისი დედაქალაქია შამქორი.

## მთავრობა და ეკონომიკა
შამქორის ოლქი არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთი უდიდესი რაიონი, მოიცავს 1660.00 კმ2-ს, ხოლო მოსახლეობა შეადგენს  192.900-ს,  2017 წლის რეგისტრაციის ოფიციალური მონაცემების მიხედვით. დასაქმებული ადამიანების ძირითადი ნაწილი მუშაობს სოფლის მეურნეობაში, მრეწველობაში და მშენებლობებზე. 
შამქორის ეკონომიკის საფუძველი სოფლის მეურნეობაზეა დამოკიდებული. ძირითადად მეურნეობაში გავრცელებულია: ფრინველის მოშენება, მესაქონლეობა და აბრეშუმის წარმოება. აზერბაიჯანში ხორბალი, ქერი, სიმინდი, ყურძენი, ხახვი, კომბოსტო, პომიდორი, კიტრი, ბადრიჯანი, მზესუმზირა, კარტოფილი, მევენახეობა და მეცხოველეობა წარმოადგენს და უზრუნველყოფს მთავარ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს. 2017 წლის სტატისტიკის თანახმად, შეიქმნა 3149 სამუშაო ადგილი, აქედან 1984 იყო მუდმივი, ხოლო 1165  დროებითი სამუშაო. 

ელექტროენერგიის მოპოვება ხდება შამქორის ჰიდროელექტროსადგურზე , რომელიც მდინარე მტკვრის წყალზე მუშაობს და ასევე უზრუნველყოფს შამქორსა და მიმდებარე ტერიტორიებს სარწყავი წყლით.  მუნიციპალიტეტის მთავრობა დაარსდა 1999 წელს. აქ 64 დასახლებული პუნქტია და 57 მუნიციპალიტეტი.  57 მუნიციპალიტეტიდან 52 სოფლის მუნიციპალიტეტია. მუნიციპალიტეტების როლი ფართოვდება, ისევე როგორც ვითარდება ქალაქი, სოფლის მეურნეობა, გზების მოწყობა და სოციალური ინფრასტრუქტურა.

2016 წლის შემოდგომასა და გაზაფხულზე, 14 129 ჰექტარ ფართობზე მარცვლეული დაითესა. აქედან 8 304 ჰექტარი ხორბლის დასათესად იყო გამოყენებული, ხოლო 5 777 ჰექტარი ქერისთვის. ასევე მაღალხარისხიანი ბოსტნეულები, როგორიცაა პომიდორი, კიტრი მოიყვანეს 906,7 ჰექტარზე (სათბურის პირობებში).

## ზოგადი ინფორმაცია
### პოპულაცია
რაიონის მოსახლეობა 192.900 ადამიანია, აქედან 33,49% ცხოვრობს ქალაქში და 66,51% ცხოვრობს სოფლებში. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე 113,49 ადამიანი/კმ2 -ზე. კაცები შეადგენენ მოსახლეობის 49,58%-ს,  ქალები კი 50,42%-ს. ბავშვები მოსახლეობის 11.26% -ს შეადგენენ, ხოლო მთლიანი რაიონში 33,18% 18 წლამდე ასაკისაა, 57.86% კი 18-დან 60 წლამდე ასაკის. 5.79%-ს აქვს უმაღლესი განათლება, 56.1% -ს კი  საშუალო განათლება.

### ტერიტორიული სტატისტიკა
შამქორს საზღვარი აქვს  გადაბეის, დაშქესანის, თოუზის, სამუხის და გოიგოლის რაიონებთან

## იხილეთ აგრეთვე
*აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში
* Comprehensive information about Azerbaijan
* Shamkir District Executive Authority
* Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyəti
* Shamkir(Şəmkir)
* Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyəti

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ჰიდროელექტროსადგურები აზერბაიჯანში

, აზერბაიჯანი]]
**ჰიდროელექტროსადგურები აზერბაიჯანში** — წარმოადგენს ერთ-ერთ ელექტროენერგიის წყაროს აზერბაიჯანისთვის.
აზერბაიჯანში მდინარეების ელექტროენერგიის წარმოების პოტენციალი შეფასებულია 40 მილიარდ კილოვატად საათში, ხოლო შესაძლო პოტენციალი შეადგენს 16 მილიარდ კილოვატს საათში. მცირე მასშტაბის ჰესებს გააჩნია განვითარების მნიშვნელოვანი პოტენციალი აზერბაიჯანში. კერძოდ, მდინარე მტკვარზე, არაქსზე და სხვა მდინარეებზე განლაგებულებს, რომლებიც ჩაედინებიან კასპიის ზღვაში. ამჟამად, ჰიდროენერგეტიკა, სადაც დომინირებს ფართომასშტაბიანი კაშხლები, აზერბაიჯანის ელექტროენერგიის 11.4% უზრუნველყოფს. .

## ჰიდროელექტრული პოტენციალი
წყალი არის მთავარი განახლებადი რესურსი, რომელიც აზერბაიჯანში ენერგიის მომარაგებას უწყობს ხელს და 2010 წელს ელექტროენერგიის წარმოების 18%-ს შეადგენდა. აზერბაიჯანს აქვს დაახლოებით 1000 მგვტ სიმძლავრის მოქმედი ჰიდროენერგეტიკა და კიდევ დამატებით 62 მგვტ სიმძლავრე. უმსხვილესი ჰიდროელექტროსადგური არის მინგეჩაური, მას აქვს 402 მეგავატი სიმძლავრე და მდებარეობს მდინარე მტკვარზე. გარდა ამისა, დღეისათვის აზერბაიჯანში კიდევ სამი ჰიდროელექტროსადგურია სიმძლავრით 100 მგვტ-ზე მეტი, ყველა მათგანი მდებარეობს მდინარე მტკვარზე. ჰესების მშენებლობა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს წყალდიდობის კონტროლის საკითხებში, ელექტროენერგიის წარმოებასა და ახალი სარწყავი სისტემების შექმნაში. უახლოეს მომავალში დაგეგმილია 61 მცირე ჰესის მშენებლობა. მცირე ჰესები ხშირად განლაგებულია დასახლებებში. 2013 წლის ბოლოსთვის გეგმაში იყო, რომ მთავრობას დაეფინანსებინა 20 მცირე ჰესის მშენებლობა, ამ გეგმიდან ორი პროექტი უკვე დაიწყო.

ასევე არსებობს პროექტები სარწყავ არხებზეც. გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP) ხელი შეუწყო ჰიდროენერგიის განვითარებას აზერბაიჯანში, 2007–2012 წლების პროგრამის ფარგლებში, რომელსაც ჰქონდა ნორვეგიის მიერ გაცემული 1,5 მილიონი დოლარის ბიუჯეტი.

## ისტორია
მინგეჩაურის წყალსაცავის, სამხრეთ კავკასიაში ყველაზე დიდი ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა დაიწყო 1945 წელს, პირველი ჰიდრო აგრეგატი ექსპლუატაციაში შევიდა 1953 წელს. 1955 წელს სადგურმა სრული სიმძლავრით დაიწყო მუშაობა. საბჭოთა პერიოდის განმავლობაში აზერბაიჯანმა 1970–80-იან წლებში კიდევ რამდენიმე მასშტაბური პროექტი დაიწყო. იმისათვის, რომ ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ელექტროენერგიის მოთხოვნის გარკვეული ნაწილი შიდა რესურსებით უზრუნველყოფილი ყოფილიყო, არაქსის 22 მგვტ სიმძლავრის მქონე ჰიდროელექტროსადგური აშენდა მდინარე არაქსზე 1971 წელს.

1980-იან წლებში ექსპლუატაციაში შევიდა 370 მგვტ ელექტროენერგიის მქონე შამქორის ჰესი. იენიკენდის წყალსაცავის და ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა  დაიწყო 1984 წელს. ასე უზარმაზარი რაოდენობა ელექტროენერგია იქნა წარმოებული აზერბაიჯანის შიდა საზღვრებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.azerenerji.gov.az(http://www.azerenerji.gov.az/index/page/13#mingechevirses)

## სქოლიო
ჯოლენ მარი ჩოლოკი

**ჯოლენ მარი ჩოლოკი** (დ. 15 მარტი, 1996, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელ-ინდონეზიელი მსახიობი, მოდელი, ინდონეზიის სილამაზის კონკურსის გამარჯვებული. ის წარადგენს ინდონეზიას „მის მსოფლიო 2019“-ზე.

დაიბადა 1996 წლის 15 მარტს, ამერიკის შეერთებული შტატების ქალაქ ლოს-ანჯელესში, მინაჰასელი მამისა და ამერიკელი დედის ოჯახში.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიელი მსახიობები
კატეგორია:ინდონეზიელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფარნეზეს ჰერკულესი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფარნეზეს ჰერკულესი
**ფარნეზეს ჰერკულესი** — ანტიკური ხანის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქანდაკება. გამოფენილია ნეაპოლის ეროვნულ არქეოლოგიურ მუზეუმში.

წარმოადგენს ძვ. წ. IV საუკუნის დღემდე მოუღწეველი ბერძნული ორიგინალის ახ. წ. III საუკუნის რომაულ ასლს, თუმცა, ერთი მოსაზრებით, ასლი ეკუთვნის ძველბერძენ მოქანდაკე გლიკონს. ორიგინალის შექმნას მიაწერენ ლისიპოსს ან მისი წრის რომელიმე სხვა წარმომადგენელს. იტალიელი ნატურალისტის, ულისე ალდროვანდის მოგონებებიდან, რომლებიც 1592 წელსაა ჩაწერილი, ქანდაკება 1546 წელს აღმოაჩინეს კარაკალას თერმების (აგებული ახ. წ. 216 წ.) ნანგრევების გათხრის დროს. აღმოჩენა მალევე აღმოჩნდა კარდინალ ალესანდრო ფარნეზეს კოლექციაში (აქედან სახელწოდება). ნეაპოლის სამუზეუმო ექსპოზიციაში ადგილის დაკავებამდე, ქანდაკება განთავსებული იყო პალაცო ფარნეზეს პალატებში (რომი), სადაც, ჯორჯიო ვაზარის მოწმობით, გარშემორტყმული იყო ჰერაკლეს (ჰერკულესის) საგმირო საქმეების გამომსახველი ფრესკებით.

ორიგინალი ჩამოსხმული იყო ბრინჯაოსაგან. ასლი მარმარილოსგანაა გამოქანდაკებული. გამოხატავს დაღლილ ჰერაკლეს, რომელიც თავის ცნობილ კომბალზეა დაბჯენილი, დაყრდნობილი. კომბალს ზევიდან წამოსხმული აქვს ნემეის ლომის ტყავი. ჰერაკლეს მარჯვენა ხელში, რომელიც ზურგს უკან აქვს მიჯრილი, სამი ვაშლი უჭირავს, რაც იძლევა ვარაუდს, რომ მთავარი გმირი გამოსახულია ერთ-ერთი საგმირო საქმის — ჰესპერიდების ოქროს ვაშლების მოპარვის დროს.

ქანდაკება საკმაოდ პოპულარული იყო და საუკუნეების განმავლობაში ცნობილია მისი რამდენიმე ასლიც.

## ლიტერატურა 
* *Bober, Phyllis* & *Ruth Rubinstein*, Renaissance Artists and Antique Sculpture, 1986.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ჰერაკლე
კატეგორია:ბერძნული ქანდაკებების რომაული ასლები
ალექსი ლეონოვი

**ალექსი არხიპის ძე ლეონოვი** (; დ. 30 მაისი, 1934, ლისტვიანკა, ტისულის რაიონი, დღევანდელი კემეროვოს ოლქი — გ. 11 ოქტომბერი, 2019, მოსკოვი) — საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (1965 და 1975).

## ბიოგრაფია
ჩუგუევის სამხედრო საავიაციო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ (1957) მფრინავად მსახურობდა სამხედრო-საჰაერო ძალების ნაწილებში. 1968 წელს დაამთავრა ნ. ჟუკოვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია. კოსმოსში პირველი გაფრენა 1965 წლის 18 მარტს მეორე პილოტის რანგში განახორციელა პავლე ბელიაევთან ერთად კოსმუსური ხომალდით „ვოსხოდ-2“. მსოფლიოში პირველი ადამიანი გახდა, რომელიც ღია კოსმოსში ხომალდიდან გავიდა, 5 მეტრით დაშორდა ხომალდს და იქ 12 წუთი დაჰყო. ფრენის მთლიანი დრო — 1 დღე 2 სთ 2 წთ. მეორე ფრენა, რომელიც 5 დღე 22 სთ 30 წთ გაგრძელდა, 1975 წლის 15–21 ივლისს შედგა ხომალდით „სოიუზ-19“; ამ დროს ალექსი ლეონოვი კოსმოსში ხომალდის მეთაურის რანგში იმყოფებოდა ვალერი კუბასოვთან ერთად. 17 და 19 ივლისს ხომალდი შეუპირაპირდა ამერიკულ კოსმოსურ ხომალდ „აპოლონს“, რომელში იმყოფებოდნენ კოსმონავტები — ტომას სტეფორდი, ვენს ბრენდი და დონალდ სლეიტონი. მოხდა ეკიპაჟთა გაცვლა, ჩაატარეს ერთობლივი სამეცნიერო ექსპერიმენტები. 1982–1991 წლებში იყო იური გაგარინის სახელობის რუსეთის კოსმონავტთა მოსამზადებელი სახელმწიფო სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის უფროსის პირველი მოადგილე.

მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1981); დაჯილდოებულია ლენინის ორდენებით (1965, 1975), წითელი ვარსკვლავის ორდენით (1961), კონსტანტინე ციოლკოვსკის სახელობის სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ოქროს მედლით და სხვა ორდენებითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გია აბესაძის ქუჩა

**გია აბესაძის ქუჩა** — ქუჩა კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი), კოტე (კონსტანტინე) აფხაზის ქუჩიდან აბო თბილელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX  საუკუნის დასაწყისში. ამ ქუჩაზე იდგა კათოლიკეთა ეკლესია, ამავე უბანში ჰქონდა სახლი ამ ეკლესიის მოძღვარ ფილიპეს, რის გამოც  ქუჩას ჯერ ფრანგების (ქართველები კათოლიკეებს ფრანგებს უწოდებდნენ),  შემდეგ კათოლიკეების ქუჩა ერქვა (ამ სახელითაა შეტანილი 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში).

XX საუკუნის 20-იან წლებში — არუთიუნ საიათნოვას, შემდეგ პირველი მაისის ქუჩა დაერქვა, 1991 კი გია აბესაძის სახელი ეწოდა. ქუჩაზე არის წმინდა მარიამ ღვთისმშობლის  ამაღლების კათოლიკური ტაძარი (1804), სამეფო უბნის თეატრი, XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 2 ჩიხი (I ჩიხი — არუთიუნ საიათნოვას შესახვევი, II ჩიხი — ი. ივანიძის ჩიხი).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ქუჩის ისტორიები: გია აბესაძის ქუჩა 

აბესაძე
ნიკოლ ლოთარინგიელი

**ნიკოლ ლოთარინგიელი** (; დ. 3 ოქტომბერი, 1608 — გ. 2 თებერვალი, 1657) — ლოთარინგიის ჰერცოგ ანრი II-ისა და მარგერიტა გონძაგას უფროსი ასული. ლოთარინგიის ჰერცოგინია 1624-1625 წლებში. ლოთარინგიის კონსორტ-ჰერცოგინია 1625-1634 წლებში როგორც შარლ IV-ის მეუღლე. განქორწინების შემდეგ მან დატოვა ლოთარინგია და საფრანგეთში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც. 

## ადრეული წლები 
ნიკოლი დაიბადა 1608 წლის 3 ოქტომბერს ნანსში. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ ანრი II-ისა და მისი მეორე ცოლის, ჰერცოგინია მარგერიტა გონძაგას უფროსი ქალიშვილი. იგი თავის უმცროს დასთან, კლოდ ფრანსუაზთან ერთად იზრდებოდა ფუფუნებაში. ვინაიდან მის მშობლებს ვაჟი არ ჰყავდათ ნიკოლი მათ მემკვიდრედ მოიაზრებოდა. 

ლოთარინგიული დინასტიის ძირითადი ხაზის შესანარჩუნებლად, 1621 წლის 23 მაისს ნიკოლი დააქორწინეს მის ღვიძლ ბიძაშვილზე, ვედემონის გრაფ ფრანსუა ლოთარინგიელის ვაჟ შარლზე. იმავდროულად, ნიკოლის და დააქორწინეს შარლის ძმაზე. 

## ჰერცოგინია 
მარცხნივ|მინი|270x270პქ|შარლ IV და ნიკოლ ლოთარინგიელები
1624 წლის 31 ივლისს ანრი II გარდაიცვალა. როგორც მისი უფროსი ასული, ნიკოლი ლოთარინგიის ჰერცოგინია გახდა. 1625 წლის ნოემბერში მისმა ბიძა-მამამთილმა ფრანსუამ, როგორც რენე II-ის შთამომავალმა, მოითხოვა საჰერცოგოს ტახტი. იმავე წლის 25 ნოემბერს ჩამოაგდეს ნიკოლი და ფრანსუა II ლოთარინგიის ჰერცოგი გახდა. როგორც აღმოჩნდა, მას საერთოდ არ მოეწონა მონარქობა, რის გამოც რამდენიმე დღეში, 1625 წლის 1 დეკემბერს გადადგა ტახტიდან თავისი ვაჟის, შარლ IV-ის სასარგებლოდ. ამის გამო ნიკოლი ლოთარინგიის ჰერცოგინია გახდა, თუმცა ამჯერად მხოლოდ კონსორტის რანკში. 

## ჰერცოგინია-კონსორტი 
იმის გარდა, რომ მათი ქორწინება მხოლოდ დინასტიური ინტერესებით იყო განპირობებული, 1625 წელს განვითარებული მოვლენების გამო ცოლ-ქმარს შორის არსებული უფსკრული კიდევ უფრო გაიზარდა. შარლს მისი მიტოვება სურდა, თუმცა განქორწინებას მნიშვნელოვანი მიზეზის გარეშე ვერ მიაღწევდა. ამის გამო, 1631 წელს შარლმა ნიკოლს ჯადოქრობაში დასდო ბრალი, რის გამოც მას სიკვდილით დასჯა მოელოდა, თუმცა ბრალი ვერ დაუმტკიცეს. განქორწინება ნიკოლსაც უნდოდა, მაგრამ ეკლესია მათ ამის ნებას არ რთავდათ. 

1634 წელს შარლმა პაპს დაუმტიკცა, რომ ნიკოლი უნაყოფო იყო და დინასტიის გაგრძელების მიზნით მასთან განქორწინება ითხოვა. ყოველივე ამის შემდეგ, ამავე წლის 19 იანვარს პაპმა მათი ქორწინება გააუქმა, რის შემდეგაც შარლი სასწრაფოდ დაქორწინდა მეორედ. 

განქორწინებული ნიკოლი სამუდამოდ წავიდა მშობლიური ლოთარინგიიდან და საფრანგეთში, პარიზში დასახლდა, სადაც გაატარა უკანასკნელი ოცი წელი. იგი პარიზში, 1657 წლის 2 თებერვალს გარდაიცვალა 48 წლის ასაკში, უშვილოდ. 

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Henry Bogdan: La Lorraine de ducs, sept siècles d’histoire. 2005

* Georges Poull: La maison ducale de Lorraine. 1991

კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1608
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1657
კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგები
კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები
კატეგორია:ქალი მმართველები
კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები
აღსთაფის რაიონი

**აღსთაფის რაიონი** () — რაიონი აზერბაიჯანის რესბუპლიკის დასავლეთ ნაწილში. დაარსდა 1939 წლის 24 იანვარს, როგორც აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ოლქი.

## ეკონომიკა
რეგიონი მდიდარია ბენტონიტით, ქვიშით, ცემენტური მასალებით (მაგალითად ვულკანური ფერფლი) და სხვა რესურსებით, რომლებიც აღსთაფის ეკონომიკის ბირთვად ითვლება.

აღსთაფა ყოველთვის ყურადღების ცენტრში იყო ისტორიული „აბრეშუმის გზის“ ვაჭრობის გამო. მომავალი ქარავანი, საქართველოდან და ირანიდან, ჩერდებოდა აღსთაფში. ამიტომ მას დაარქვეს „აქლემის მარშრუტი“. 1990-იან წლებში ქარავანის მარშრუტი ხელახლა დაარსდა „TRACECA“-ის პროექტის ფარგლებში, რომელიც წამოიწყო ჰეიდარ ალიევის ადმინისტრაციამ.

შემდგომ პერიოდშიც აღსთაფა კვლავ მნიშვნელოვან რეგიონად ითვლებოდა, რადგან აქ გადიოდა 1881 წელს აშენებული ბაქო–თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალი. 
1914 წელს აშენდა სარკინიგზო მაგისტრალი, რამაც ხელი შეუწყო აღსთაფას აღმშენებლობას. არსებული სარკინიგზო მაგისტრალის გარდა, გეოსტრატეგიული მნიშვნელობა გაზარდა ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანისა და ბაქო-თბილისი-ერზრუმის მილსადენებმაც.

## დემოგრაფია
აღსთაფას რაიონის ტერიტორია 1504 კმ2-ს შეადგენს, 2013 წლის პირველი ოქტომბრის მონაცემებით რეგისტრირებული მოსახლეობა 83.3 ათას ადამიანს შეადგენდაა.  2017 წლის 1 იანვრის მონაცემებით კი რაიონის მოსახლეობა 86 529 იყო. აქედან ქალაქში ცხოვრობდა 21 205, ხოლო სოფელში 65 0324.

ამჟამად დასაქმებულთა რაოდენობაა 43 481, აგრეთვე, სოფლის მეურნეობის სექტორში მომუშავეთა რაოდენობა 17 855 ადამიანის შეადგენს, ინდუსტრიაში მომუშავე 330 თანამშრომელია, ხოლო განათლების სფეროში მომუშავე თანამშრომლები 3726. მთიანი ყარაბაღიდან და სხვა ტერიტორიებიდან 77 ოჯახი (223 ადამიანი) დროებით დასახლდა აღსთაფას რეგიონში. რეგიონში დასახლებული ლტოლვილთა საერთო რიცხვი 1698 ადამიანს შეადგენს, რაც  457 ოჯახია.

სახელმწიფო კომიტეტის 2018 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობა 87 200 ადამიანს შეადგენდა, რაც 2000 წლიდან მოყოლებული 74 500 რაოდენობა ადამიანიდან გაიზარდა, რაც 12 700 ადამიანით მატებას ნიშნავს (დაახლოებით 17 %-ით). მთლიანი მოსახლეობიდან 43 000 კაცია, ხოლო 44 200 კი ქალი. მოსახლეობის 26,4 %-ზე მეტს (დაახლოებით 23 100 ადამიანის ტოლია) შეადგენენ ახალგაზრდები 14-29  ასაკის ფარგლებში მყოფნი.

## განათლება
რეგიონში 39 ბიბლიოთეკა, 13 კულტურის სახლი, 1 მუსიკალური სკოლა, 3 მუზეუმი, 1 სამხატვრო გალერეა და 25 კლუბია. რაიონის მოსახლეობას ემსახურება რაიონის საავადმყოფო, 1 სოფლის საავადმყოფო და 15 სოფლის ჯანდაცვის სამსახური.რეგიონში 39 სკოლა, 4 სკოლამდელი და 34 საბავშვო ბაღია.

## რესურსები ინტერნეტში
*На сайте Azerbaijan 
*Официальный сайт Агстафинского районного суда  
* Azərbaycan haqqında ətraflı məlumat
* wikimapia.org
## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
გოკორ ჩივიჩიანი

**გოკორ ჩივიჩიანი** (; დ. 10 მაისი, 1963, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ძიუდოსა და შერეული საბრძოლო ხელოვნების ინსტრუქტორი. ამჟამად ჩივიჩიანი ავარჯიშებს პროფესიონალ და სამოყვარულო მებრძოლებს ჰაიასტან MMA აკადემიაში, ჩრდილოეთ ჰოლივუდში (კალიფორნია, შეერთებული შტატები).

## კარიერა
]]
გოკორ ჩივიჩიანი ჩვიჩიანი, სამი ძიდან ყველაზე უმცროსი, დაიბადა ერევანში, სომხეთში. ჩივიჩიანმა ვარჯიში ადრეულ ასაკში დაიწყო. მან მოიგო ეროვნული მცირეწლოვანთა ჩემპიონატები ძიუდოში, სამბოსა და ჭიდაობაში. 17 წლის ასაკში ჩივიჩიანი გადასახლდა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში. აქ იგი ვარჯიშობდა აშშ-ის ძიუდოს პირველი ჩემპიონის, ლენე ლებალის ზედამხედველობის ქვეშ. გოკორ ჩივიჩიანი 1980-იან წლებში და 1990-იანი წლების დასაწყისში მოგზაურობდა და ასპარეზობდა საბჭოთა კავშირში, ევროპაში, იაპონიაში, ტაილანდსა და მექსიკაში. 1991 წელს ჰაიასან MMA-ს აკადემიის გახსნისას, გოკორ ჩივიჩიანმა პროფესიონალური კარიერა დაუმარცხებელად დაასრულა მთლიანად სწავლაზე ფოკუსირდა.

იგი 1998 წელს, *Black Belt Magazine*-მა "წლის ძიუდოს ინსტრუქტორიად" დაასახელა და მიიღო საკუთარი ადგილი პრესტიჟულ "დიდების დარბაზში". ამ პერიოდის შემდეგ მან თავის სკოლაში წარმოშვა მებრძოლთა ახალი თაობა, რომელთა შორისაც არიან მაგალითად: მანველ გამბურიანი, საქო ჩივიჩიანი, ნილ მელანსონი, კარენ დარაბედიანი, რომან მითიჩიანი, რონდა რუზი, კარო კარიზიანი. ყველა მათგანი ასპარეზობდა ან ასპარეზობს UFC-სა და WEC-ში.

2005 წლის თებერვალში, შეერთებული შტატების ჯიუ-ჯიცუს ფედერაციამ (ISJJF) მიანიჭა ძიუდოში მე-7 დანის წოდება.

ბევრისთვის გასაკვირად, გოკორ ჩივიჩიანმა კვლავ იასპარეზა 2008 წლის USJA/USJF ზამთრის ნაციონალურში, ძიუდოს პირველ ეროვნულ ჩემპიონატში, რომელიც ორივე ორგანიზაციის (USJA/USJF) მიერ იყო ჩატარებული. მან ფინალში გარი ბუტსი დაამარცხა და შედეგად ოქროს მედალი მოიპოვა.

ტურნირში ბოლოს მონაწილეობიდან მრავალი წლის გასვლის შემდეგ, გოკორმა მონაწილეობა მიიღო 2019 წლის „IBJJF Pan American Brazilian“-ის ჯიუ ჯიცუს ჩემპიონატზე, სამაგისტრო შავი ქამრის დონეზე. მან დაამარცხა BJJ-ის მსოფლიო ჩემპიონი, ვ. ოლივეირა და ოქოს მედალი მოიპოვა. ამ გამარჯვებით, გოკორი ალბათ ერთადერთი ადამიანია, რომელმაც ოქროს მედალი აიღო ელიტარულ საერთაშორისო შეჯიბრებებში (იგულისხმება: ძიუდო, სამბო და ბრაზილიელი ჯიუ ჯიცუ).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
მთის ებრაელები

**მთის ებრაელები** — ებრაელების ეთნიკური ჯგუფი. ცხოვრობენ დაღესტანსა და აგრეთვე ჩრდილოეთ კავკასიის სხვა დასახლებულ პუნქტებში. მთის ებრალები განსახლებულნი არიან ჩრდილოეთ აზერბაიჯანშიც. აღსანიშნავია, რომ თავდაპირველად ისინი ბინადრობდნენ მთებში, საიდანაც მომდინარეობს სწორედ მათი სახელწოდება, მაგრამ XVIII-XIX საუკუნეებში დაბლობში ჩამოსახლდნენ. პოლიტიკურ-იდეოლოგიური მიზეზებიდან გამომდინარე, მათ შორის, ანტისემიტიზმის გამო, 1930-იანი წლებიდან და, განსაკუთრებით, აქტიურად 1960-იანი წლების ბოლოსა და 1970-იანი წლების დასაწყისში, მთის ებრაელების მნიშვნელოვანი ნაწილი, იმის გამო, რომ ისინი თათურენოვანნი იყვნენ, თათებად ჩაწერეს.

## ისტორია
მთის ებრაელები თათური, უფრო სწორად, საშუალო-სპარსულის ერთ-ერთი დიალექტიდან მომდინარე ენის ჩრდილოეთკავკასიურ დიალექტზე ლაპარაკობენ. XIX საუკუნის ბოლოს ერთ-ერთ დიალექტს მუსლიმურ-თათური მეტყველება უწოდეს, რომელზედაც საკუთრივ თათები ლაპარაკობენ, მეორეს ებრაულ-თათური მეტყველება, რომელზედაც მთის ებრაელები მეტყველებენ. მთიელ ებრაელთა თათური ენა თვითმყოფად ლიტერატურულ ენად ჩამოყალიბდა. ამიტომ, როდესაც ამბობენ "თათური ანბანი", "თათური გაზეთი", "თათური ლიტერატურა", "თათური თეატრი", "თათური რადიო" და სხვა მსგავს ტერმინებს - ლაპარაკია სწორედ მთის ებრაელების დამწერლობაზე, ლიტერატურაზე და კულტურაზე.  სოფლებში მცხოვრები თათები კი კვლავ საშუალოსპარსულ ენაზე ლაპარაკობენ.

## რელიგია
მთის ებრაელები სარწმუნოებით იუდეველები იყვნენ. მათში ეთნიკური და რელიგიური თვითშეგნება ერთმანეთს ერწყმოდა. ამიტომაც იყო, რომ სხვა რელიგიის მიღება სხვა ხალხში გადასვლად, ეთნიკურობის შეცვლად განიხილებოდა. XIX საუკუნის შუა ხანებში დაღესტანში 27 სინაგოგა იყო. 

მთის ებრაელთა რელიგია მჭიდროდ იყო გადახლართული მეზობელი ხალხების წარმართულ რწმენა-წარმოდგენებთან.

## ტრადიცია
მთის ებრაელებს მათთვის დამახასიათებელი და საკმაოდ საინტერესო ფოლკლორი ჰქონდათ, რომელიც ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა. მთის ებრაელებში მნიშვნელოვნად იყო განვითარებული სასიმღერო ლირიკა, განსაკუთრებით ხატოვანი კი საქორწილო, საწესჩვეულებო პოეზია და სამგლოვიარო ხმით ტირილი. 

მთის ებრაელებს მეცნიერებისა და კულტურის არაერთი მოღვაწე ჰყავდათ. მთის ებრაელი იყო არა მარტო საბჭოთა კავშირში, არამედ მსოფლიოში სახელგანთქმული ქირურგი გაბრიელ ილიზაროვი, რომელიც კურგანის ექსპერიმენტული ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის სამეცნიერო ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდა.

## ლიტერატურა
* როლანდ თოფჩიშვილი კავკასიის ხალხთა ეთნოლოგია, თბ.,2012

კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:დაღესტანი
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ანატოლი ბანიშევსკი

**ანატოლი სერგეევიჩ ბანიშევსკი** (, ; დ. 23 თებერვალი, 1946, ბაქო — გ. 10 დეკემბერი, 1997, იქვე) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ფეხბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1991).

მთელი თავისი საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში ბანიშევსკი თავისი ადგილობრივი გუნდის, ნეფთჩი ბაქოს ერთგული იყო. იგი ხალხის ფართო მასების მიერ ითვლება საუკეთესო აზერბაიჯანელ ფეხბურთელად. იგი თამაშობდა სსრკ-ის ეროვნულ გუნდში (გატანილი 19 გოლით). ბანიშევსკი თამაშობდა 1961 წლის ფიფას მსოფლიო თასზე. მისი საკლუბო გუნდი იყო ნეფთჩი; მან კლუბის მაისურით, საბჭოთა ტოპ ჩემპიონატებში, 136 გოლი გაიტანა.

2003 წელს, უეფას იუბილეს აღნიშვნის დროს, აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციების ასოციაციამ იგი ბოლო 50 წლის განმავლობაში ყველაზე გამორჩეულ მოთამაშედ დაასახელა.

## ადრეული წლები
ბანიშევსკი დაიბადა ბაქოში, უკრაინული წარმოშობის ოჯახში.

მან ფეხბურთის თამაში 16 წლის ასაკში დაიწყო და მთელი თავისი კარიერა ნეფთჩი ბაქოში გაატარა; იგი სწორედ აქ გარდაიქმნა აზერბაიჯანის ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად.

## ნეფთჩი ბაქო
16 წლის ასაკში ბანიშევსკი კლუბ ნეფთჩი ბაქოს შემადგენლობაში მოხვდა. აქ იგი გამოჩნდა, როგორც მისი თაობის ერთ-ერთი საუკეთესო ტალანტის მქონე ახალგაზრდა. მან თავისი ტამოურჩეულობის სტატუსი მთელი საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში შეინარჩუნა.

## საერთაშორისო კარიერა
ბანიშევსკის საერთაშორისო დებიუტი 19 წლის ასაკში, 1965 წლის 4 ივლისს, სსრკ-ისა და ბრაზილიის გუნდებს შორის გამართულ მეგობრულ შეხვედრაში შედგა. მისი საერთაშორისო კარიერა დასრულდა 1972 წელს, ევროპის ჩემპიონატზე, დასავლეთ გერმანიასთან წაგებულ შეხვედრაში.

## სამწვრთნელო კარიერა
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ იგი წვრთნიდა: ნეფთჩი ბაქოს, კაპაზსა და „ავტომობილისტ მინგაჩევირს“. 1987-1988 წლებში, იგი ასევე მუშაობდა ბურკინა ფასოს ახალგაზრდულ მწვრთნელად.

თუმცა, იგი ამ მძიმე სიტუაციიდან ძველმა მხარდამჭერმა, საიდამ გამოიხსნა; საიდა ბანიშევსკიზე სიცოცხლის ბოლო წლებში ზრუნავდა (საბოლოოდ ისინი დაქორწინდნენ).

1997 წლის 10 დეკემბერს, ანატოლი ბანიშევსკი დიაბეტური კომის შემდეგი შეტევის შედეგად გარდაიცვალა (იგი ასევე პანკრეატიტით იყო დაავადებული).

## პირადი ცხოვრება
ანატოლი ბანიშევსკის შვილიშვილმა, ალი ბაბაიევ ბანიშევსკიმ, ფეხბურთის თამაში 2011 წელს, 15 წლის ასაკში დაიწყო (ნეფთჩიში). ამჟამად, ალი თამაშობს პროფესიონალურ ფეხბურთს აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში, შუშა FK–სთვის.

## ჯილდოები
მის პატივსაცემად „FK მასალის“ საშინაო მოედანს ანატოლი ბანიშევსკის მოედანი დაერქვა.

როგორც ფეხბურთელი
* სსრკ
** მსოფლიო თასზე მეოთხე ადგილი (1966)
** ევროპის ჩემპიონატზე მეორე ადგილი (1972)
** ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხე ადგილი (1968)
* ნეფთჩი ბაქო
** საბჭოთა უმაღლესი ლიგის ბრინჯაოს მედალი (1966)

სხვა მიღწევები
* გრიგორ ფედოტოვის კლუბის წევრი: 38-ე ადგილი 115 გოლით

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაქოს ნეფთჩის ფეხბურთელები
კატეგორია:ერთი კლუბის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრები
კატეგორია:1972 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა

**ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა** —  ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი მთავარი სახელმწიფო სიმბოლო. რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. აღნიშნული დროშა ოფიციალურად მიღებულია ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საკანონმდებლო ორგანოს, პარლამენტის მიერ 1994 წლის 3 თებერვლის დადგენილებით. 

## აღწერა
პირველად ყარაჩაი-ჩერქეზეთის აღნიშნული სამფეროვანი დროშა წარმოადგენდა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქის სიმბოლოს. 

ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დროშა არის სწორი ოთხკუთხედის ფორმის. დროშის სიგანის სიგრძესთან თანაფარდობა 1:2-ის ტოლია. 

აღნიშნულ დროშაში სამი ფერია დომინანტი. დროშის ზედა ნაწილში წარმოდგენილია ღია ცისფერი ფერი, დროშის შუა ნაწილში გამოყენებულია მწვანე ფერი, ხოლო ქვედა ნაწილში კი წითელი ფერი. დროშის შუაში არის ნათელი წრე (რგოლი), რომელშიც მზე ამოდის მთებიდან ხუთი ფართო, ორმაგი და ექვსი თხელი და მოკლე სხივით. 

დროშის სტრუქტურაზე გამოყენებულ ფერებს თავისი მნიშვნელობა აქვს. მაგალითად ღია ცისფერი - ნათელი, კარგი იმპულსებისა და სიმშვიდის მატარებელია; ამ ფერით წარმოდგენილია სრულიად მსოფლიო. მწვანე ფერი კი ბუნების მთავარი ფერია, აღნიშნავს ნაყოფიერებას, სიმდიდრესა და სამყაროს შექმნის სიმბოლოს. სწორედ ამ მწვანე ფერით აღნიშნულია ახალგაზრდობა, სიბრძნე და თავშევაკებულობა. წითელი ფერი კი საზეიმო ფერია, იგი ყარაჩაი-ჩერქეზეთში მცხოვრებ ერს შორის სითბოსა და სიახლოვის მთავარი სიმბოლოს მატარებელია. 

გარდა ზემოთ აღნიშნული ნიშნებისა არაოფიციალური ინტერპრეტაციის თანახმად, დროშის ფერები ასახავს ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის მოსახლეობაში მცხოვრებ ეთნიკურ ჯგუფებს: ღია ცისფერით აღნიშნულია აქ მცხოვრები ყარაჩაელები და ნოღაელები; მწვანე ფერით არის აღნიშნული ჩერქეზები და აბაზინები; წითელი ფერი კი არის სიმბოლო ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში მცხოვრები სლავური მოსახლეობისა. ასე, რომ უნდა ეს დროშა ასახავს და აცოცხლებს ყარაჩაი-ჩერქექზეთის ერის ერთობას.

2017 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში 100 მუნიციპალიტეტი იყო: 2 საქალაქო ოლქი, 10 საქალაქო ოლქი, 5 ურბანული დასახლება და 83 სოფლის დასახლება. სწორედ ამ მუნიციპალიტეტების მთავარ სიმბოლოს წარმოადგენს აღნიშნული დროშა.  ოფიციალური დროშა განთავსებულია ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლობების შენობებზე, მათ შორის:  სამთავრობო სახლის, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის სახალხო კრებისა -  უზენაესი სასამართლოს შენობებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт Карачаево-Черкесской Республики 

კატეგორია:დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ჯალილაბადის რაიონი

**ჯალილაბადის რაიონი** () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ცენტრი არის ქალაქი ჯალილაბადი. რაიონის მთლიანი ტერიტორია 669,36 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს. მოიცავს 2 ქალაქს და 117 სოფელს. მანძილი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოსა და ჯალილაბადს შორის 221 კილომეტრია.

## ისტორია
ქალაქი ჰამაშარა, რომელიც მდებარეობდა ჯალილაბადის რაიონში, მიეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულს. ქალაქი გარშემორტყმული იყო სამი მეტრის სიმაღლის გალავნით. არაბების ამ ტერიტორიაზე შემოჭრის შემდეგ ჰამაშარა დაინგრა და შემდგომ პერიოდში მის ნაცვლად წარმოიქმნა ქალაქი ჰასილი. 1930-იან წლებში რუსების აზერბაიჯანში გადასახლების შემდეგ, ქალაქი ასტარხანბაზარი, სადაც აზერბაიჯანელები და რუსები ერთად ცხოვრობდნენ, ამ რაიონის ცენტრად იქცა.

რაიონი დაარსდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. მას 1967 წლამდე ასტარახანბაზარს ეძახდნენ. 1967 წლის 2 ივნისს მისი სახელი შეიცვალა ჯალილაბადით, აზერბაიჯანელი მწერლისა და დრამატურგის ჯალილ მამედყულიზადეს პატივსაცემად. 1964 წლის 26 მაისს ჯალილაბადი შეუერთდა ბილასუვარის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულს. 1965 წლის 6 იანვარს იგი კვლავ დამოუკიდებელი რაიონი გახდა.

1999 წელს 190 ზე მეტი მუნიციპალიტეტი დაარსდა რაიონში. მუნიციპალიტეტების არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 841 ადამიანმა. აქ არის 50 ისტორიული და არქეოლოგიური ძეგლი,  რომელიც მიეკუთვნება ძვ. წ. IV ათასწლეულს.

## ეკონომიკა
რაიონის ეკონომიკის ძირითადი სფეროებია, კარტოფილის და ცხოველების მოშენება, ასევე ბამბის მოყვანა. დაახლოებით 276 კმ2 ფართობი გამოიყენება მესაქონლეობის (საძოვრებისთვის). რეგიონში დათესილი მიწის ნაკვეთები მოიცავს 536 კმ2-ს.  ჯალილაბადის რაიონის ეკონომიკაში მარცვლეული, კარტოფილი და მევენახეობა მთავარ როლს ასრულებს. გარდა ამისა, ტერიტორიაზე იზრდება ბოსტნეული, მზესუმზირა და სიმინდი. რეგიონში ხეხილის ბაღების მთლიანი ფართობია 1,83 კვადრატული კილომეტრია. 2017 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა გაიზარდა 4.8-ჯერ 2003 წელთან შედარებით, ხოლო 2016 წელთან შედარებით 62.6%-ით. 

## მედია, განათლება და კულტურა
ჯალილაბადის რაიონს აქვს საკუთარი ტელევიზია, რადიო სადგურები და გაზეთები.

რაიონში არის 18 საბავშვო ბაღი, 129 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, ორი პროფესიული, ორი საშუალო  და ერთი უმაღლესი სკოლა. 2010 წელს პრეზიდენტმა მონაწილეობა მიიღო ქალაქ ჯალილაბადში ჭადრაკის სკოლის გახსნის ცერემონიალში. 

რაიონში არის 2 მუსიკალური სკოლა, 43 კლუბი, 64 ბიბლიოთეკა, სამხატვრო გალერეა და პარკები, ცენტრალიზებული ბიბლიოთეკაში არის 601 893 წიგნი, რეგიონული ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში 2 123 ექსპონანტი, რეგიონული სახელმწიფო სამხატვრო გალერეაში კი 137 ექსპონატი, ასევე 50 ისტორიული და კულტურული ძეგლებია რეგიონში.

## გალერეა

ფაილი:Jalilabad rayon.jpg|საგზაო ნიშანი ჯალილაბადის რაიონის შესასვლელში
ფაილი:Jalilabad Shehidler.jpg|წამებულთა შესახვევი ჯალილაბადის რაიონში

## რესურსები ინტერნეტში
* На сайте Azerbaijan 
* Azerbaijan Development Gateway – Cəlilabad 
* 15.tv 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
შაბრანის რაიონი

**შაბრანის რაიონი** () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შაბრანი.

## ისტორია
დავაჩის ოლქი ჩამოყალიბდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. მაგრამ 1963 წელს ჩამოერთვა სტატუსი და  შედიოდა აფშერონის რაიონში, მაგრამ 1965 წელს ეს რაიონი ხელახლა დაარსდა. 1992 წელს, დავაჩის ოლქში შეიქმნა ახალი ოლქი სიაზანი, აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის ბრძანებით, რომელიც მოიცავდა დავაჩის რაიონის ტერიტორიის ნაწილს. 2010 წელს დავაჩის ოლქს გადაერქვა სახელი და ეწოდა შაბრანის რაიონი.

## გეოგრაფია
რაიონის დიდი ნაწილი მთებს უკავია. კასპიის ზღვა მდებარეობს ქალაქ შაბრანიდან 12 კილომეტრში. მას ესაზღვრება ოთხი სხვა რაიონი. ტყეები 27 000 ჰექტარს იკავებენ, მთიან ტერიტორიებსა და კასპიის ზღვის მახლობლად მდებარე დაბლობზე და მათ დიდი მნიშვნელობა აქვთ რაიონის კლიმატისა და ბუნებრივი რესურსებისთვის.
სამურ-დავაჩის დაბლობი მდებარეობს ზღვის დონიდან  28 მეტრის სიმაღლეზე.

შაბრანის ოლქი მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. რაიონის ტერიტორიაზე ასევე არის ტალახის ვულკანები.  ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური პერიოდის სისტემები გავრცელებულია მთიან ნაწილებში, მაგრამ ანთროპოგენური პერიოდის სისტემები გავრცელებულია შედარებით დაბალ ადგილებში. ტერიტორია ასევე მდიდარია ნავთობით, ბუნებრივი აირით, ხრეშით, ქვიშით, თიხით და სხვა ბუნებრივი რესურსებით. 

დაბალ და მაღალმთიან ნაწილებში კლიმატი არის თბილი და სუბტროპიკული, მაგრამ მთიანეთში ზომიერად ცივია. რაიონში ზაფხული მშრალია, წლიური ნალექების რაოდენობა კი არაუმეტეს 300–600 მმ-ია. რაიონი  მდიდარია თავისი ფაუნით და სხვადასხვა სახეობის ფრინველებით. 

## დემოგრაფია
სახელმწიფო სტატისტიკის კომიტეტის წლიური ანგარიშის თანახმად, ყოველწლიურად იზრდება მოსახლეობის საერთო რაოდენობა. 2010 წელთან შედარებით, მოსახლეობის სტატისტიკური მაჩვენებელი გაიზარდა 6 500-ით და 2018 წელს რაოდენობამ მიაღწია 58 700 ადამიანს. 
მოსახლეობის 29 900 ადამიანი მამაკაცია, ხოლო 28 800  ქალი. 2018 წლის დასაწყისში, რეგიონში 14-29 წლის ასაკის ახალგაზრდების რიცხვი 15 100 ადამიანი იყო. მათ შორის, 7,8 ათასი მამაკაცი და 7,3 ათასი კი ქალი. 

## ეკონომიკა
2014 წლის მონაცემებით, მთლიანი წარმოება 165 902,4 ათას მანათს აღწევდა. ამ რაიონის ძირითადი დარგებია მშენებლობა (მასზე მოდის 42 107,9 მანათი) და სოფლის მეურნეობა  ( მასზე მოდის 83 113,8 მანათი).  რაიონის მთლიანი შემოსავალი 4 561,3 ათასი მანათია, ხოლო ხარჯები 2014 წლის სტატისტიკის მიხედვით 11 825.6 ათასი მანათს შეადგენს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* На сайте Azerbaijan 
* xeber_Azerbaycanin_Devechi_rayonunun_adi 
* AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI ŞABRAN RAYON İCRA HAKİMİYYƏTİ
* Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi Şabran Rayonu 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები