open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pristomyrmex

***Pristomyrmex*** — ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ძველი სამყაროს ტროპიკებში: აზია, აფრიკა, ავსტრალია.

### სახეობები 
**Pristomyrmex acerosus* Wang, 2003
**Pristomyrmex africanus* Karavaiev, 1931
**Pristomyrmex bicolor* Emery, 1900
**Pristomyrmex bispinosus* (Donisthorpe, 1949)
**Pristomyrmex boltoni* Wang, 2003
**Pristomyrmex brevispinosus* Emery, 1887
**Pristomyrmex browni* Wang, 2003
**Pristomyrmex castaneicolor*
**Pristomyrmex castor*
**Pristomyrmex cebuensis* Zettel, 2007
**Pristomyrmex coggii* Emery, 1897
**Pristomyrmex collinus* Wang, 2003
**Pristomyrmex costatus* Wang, 2003
**Pristomyrmex cribrarius* Arnold, 1926
**Pristomyrmex curvulus* Wang, 2003
**Pristomyrmex distinguendus* Zettel, 2006
**Pristomyrmex divisus* Wang, 2003
**Pristomyrmex eduardi* Forel, 1914
**Pristomyrmex erythropus*
**Pristomyrmex erythropygus* Taylor, 1968
**Pristomyrmex flatus* Wang, 2003
**Pristomyrmex fossulatus* (Forel, 1910)
**Pristomyrmex foveolatus* Taylor, 1965
**Pristomyrmex fuscipennis* (Smith, 1861)
**Pristomyrmex hamatus* Xu & Zhang, 2002
**Pristomyrmex hirsutus* Wang, 2003
**Pristomyrmex inermis* Wang, 2003
**Pristomyrmex laevis*
**Pristomyrmex largus* Wang, 2003
**Pristomyrmex levigatus* Emery, 1897
**Pristomyrmex longispinus* Wang, 2003
**Pristomyrmex longus* Wang, 2003
**Pristomyrmex lucidus* Emery, 1897
**Pristomyrmex mandibularis* Mann, 1921
**Pristomyrmex mendanai*
**Pristomyrmex minusculus* Wang, 2003
**Pristomyrmex modestus* Wang, 2003
**Pristomyrmex nitidissimus* Donisthorpe, 1949
**Pristomyrmex obesus* Mann, 1919
**Pristomyrmex occultus* Wang, 2003
**Pristomyrmex orbiceps* (Santschi, 1914)
**Pristomyrmex orbiculatus*
**Pristomyrmex parumpunctatus*
**Pristomyrmex parvispina*
**Pristomyrmex pegasus*
**Pristomyrmex picteti* Emery, 1893
**Pristomyrmex pollux* Donisthorpe, 1944
**Pristomyrmex profundus* Wang, 2003
**Pristomyrmex pulcher* Wang, 2003
**Pristomyrmex punctatus* (Smith, 1860)
**Pristomyrmex pungens*
**Pristomyrmex quadridens* Emery, 1897
**Pristomyrmex quadridentatus* (André, 1905)
**Pristomyrmex quindentatus* Wang, 2003
*†*Pristomyrmex rasnitsyni* Dlussky & Radchenko, 2011
**Pristomyrmex reticulatus* Donisthorpe, 1949
**Pristomyrmex rigidus* Wang, 2003
**Pristomyrmex rugosus* Zettel, 2006
**Pristomyrmex schoedli* Zettel, 2006
**Pristomyrmex simplex* Wang, 2003
**Pristomyrmex sulcatus* Emery, 1895
**Pristomyrmex taurus*
**Pristomyrmex thoracicus* Taylor, 1965
**Pristomyrmex trachylissus* (Smith, 1858)
**Pristomyrmex trispinosus* (Donisthorpe, 1946)
**Pristomyrmex trogor* Bolton, 1981
**Pristomyrmex tsujii* Sarnat & Economo, 2013
**Pristomyrmex yaeyamensis*
**Pristomyrmex umbripennis* (Smith, 1863)
**Pristomyrmex wheeleri* Taylor, 1965
**Pristomyrmex wilsoni* Taylor, 1968

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ბორის აგაპოვი

**ბორის ნიკოლოზის ძე აგაპოვი** (; დ. , თბილისი — გ. 6 ოქტომბერი, 1973) — რუსი საბჭოთა მწერალი და პუბლიცისტი. 

## ბიოგრაფია
1922 წელს დაამთავრა თსუ-ს სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 20-იანი წლების დამდეგს თბილისში. 1922 წლიდან ცხოვრობს მოსკოვში. შედიოდა პოეტ-კონსტრუქტივისტების ჯგუფში. წერდა ნარკვევებს საწარმოო თემაზე (წიგნები: „მასალა სამყაროს შესაქმნელად“, 1933; „ტექნიკური მოტხრობები“, 1936; „ნოვატორების გმირობა“, 1950 და სხვა). ავტორია დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების სცენარებისა: „სტალინგრადის აღორძინება“ (1944; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1946), „გამარჯვებული ქვეყნის დღე“ (1947; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1948), «ყინულმჭრელი „ლენინი“» (1964, ლომონოსოვის სახელმწიფო პრემია) და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
Notoncus

***Notoncus*** — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალებია ავსტრალია, ახალი გვინეა.

### სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Formicinae

## სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
Ochetellus

***Ochetellus*** — ჭიანჭველათა გვარი Dolichoderinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალებია სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, ავსტრალია და ახალი გვინეა.

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 10 სახეობა.

### სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Dolichoderinae
ქართული (ალბომი)

***ქართული*** — 33ა-ს სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2017 წელს.

## სიმღერების სია 
# „სოხუმი“ - 6:15
# „და ცხოვრება იგი“ - 5:35
# „რქაწითელი“ - 3:18
# „ქართველი“ - 5:25
# „სიტყვა“ - 3:10
# „მუჯურეთული“ - 4:46
# „თბილისი“ - 4:18
# „თავისუფალი“ - 4:08
# „ხორუმი“ - 5:07
# „დრომალე“ - 5:47

## რესურსები ინტერნეტში
*ალბომი YouTube-ზე (ოფიციალური არხი)

კატეგორია:2017 წლის ალბომები
კატეგორია:33ა-ს ალბომები
Oecophylla

***Oecophylla*** — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან, მოიცავენ ხეებზე ბინადრობას შეგუებულ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სახეობებს.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ტროპიკებში და სუბტროპიკებში (პანტროპიკული არეალი): ავსტრალია, აფრიკა, სამხრეთი აზია. არ არსებობენ ევროპაში და ამერიკაში.

## სისტემატიკა 
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა *Oecophyllini*-ს.

### სახეობები 
მსოფლიო ფაუნაში არსებობს 2 თანამედროვე სახეობა და არსებობდა 15 გადაშენებული სახეობა (მიოცენი, ეოცენი).

;თანამედროვე სახეობები
* *Oecophylla longinoda* — ტროპიკული აფრიკა
* *Oecophylla smaragdina* — ინდოეთის სამხრეთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, ავსტრალია

;გადაშენებული სახეობები
* †*Oecophylla atavina*
* †*Oecophylla bartoniana*
* †*Oecophylla brischkei*
* †*Oecophylla crassinoda*
* †*Oecophylla eckfeldiana*
* †*Oecophylla grandimandibula*
* †*Oecophylla leakeyi*
* †*Oecophylla longiceps*
* †*Oecophylla megarche*
* †*Oecophylla obesa*
* †*Oecophylla perdita*
* †*Oecophylla praeclara*
* †*Oecophylla sicula*
* †*Oecophylla superba*
* †*Oecophylla undet*
* †*Oecophylla xiejiaheensis*

## ლიტერატურა
* Bolton B. (1992). *A new general catalogue of the ants of the world*, Harvard University Press, Cambridge, MA.
* Hölldober, B. & Wilson, E.O. (1977). *Weaver ants — social establishment and maintenance of territory.* Science 195: 900—902.
* Lioni, A., Sauwens, C., Theraulaz, G. & Deneubourg, J. L. (2001). *Chain formation in Oecophylla longinoda.* Journal of Insect Behavior 14: 679—696.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Weaver Ants - National Geographic, May 2011 
* AntWeb - Ants of the world 
* Tree Of Life - Oecophylla  
* Green tree ants
* Ants as friends. Insect Pest Management on Tree Crops with Weaver Ants by Paul Van Mele and Nguyen Thi Thu Cuc
* Tree Of Life — Oecophylla  
* ჭიანჭველა-მქსოველი Alex Wild-ის ფოტო 

## სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
ფიოდორ კოლესოვი

**ფიოდორ კოლესოვი** (დ. 1891 — გ. 29 ივლისი, 1940, მოსკოვი) — რუსი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, თურქესტანის გასაბჭოების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 

## ბიოგრაფია
რევოლუციური მოღვაწეობა დაიწყო ორენბურგის რკინიგზის დეპოს მუშის რანგში. 1916 წლიდან სამუშაოდ გადადის ტაშკენტის რკინიგზაზე. იმავე წელს ხდება რკპ(ბ) წევრი. 1917 წლის სექტემბრიდან ტაშკენტის საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარეა და ტაშკენტის საყოველთაო გაფიცვის მთავარი ორგანიზატორია. იმავე წლის ოქტომბერში აირჩიეს სრულიად რუსეთის ცაკ-ის წევრად. თურქესტანის გასაბჭოების შემდეგ, 1917 წლის ნოემბრიდან 1918 წლის ნოემბრამდე თურქესტანის ასსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარეა. იყო კოკანდის ავტონომიის წინააღმდეგ განხორციელებული ბოლშევიკური სამხედრო აგრესიის ერთ-ერთი იდეოლოგი და წითელგვარდიელთა რაზმის მეთაური. 1919 წელს იყო რკპ(ბ) ყრილობის დელეგატი. 1923–1938 წლებში სახალხო მეურნეობის შორეული აღმოსავლეთის საოლქო საბჭოს თავმჯდომარე და რევკომის წევრი, შემდეგ გომელის საგუბერნიო კომიტეტის აღმასკომის წევრი. მალე თავს ანებებს პოლიტიკურ ცხოვრებას. 1929–1933 წლებში სწავლობს მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტში და არქიტექტურის აკადემიის ასპირანტურაში. შემდგომ წლებში მუშაობდა არქიტექტორად.

## ლიტერატურა
**ჩაჩხიანი, არჩილ*, „რუსეთი და თურქეთი: ბოლშევიკურ-იტიჰადისტური ენიგმა (1920-1922)“ გვ. 285-286 — საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემია, თბილისი, 2015, ISBN 978-9941-0-7497-4

კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი   29 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ალექსეი კუროპატკინი

**ალექსეი ნიკოლოზის ძე კუროპატკინი** ( დ. 1848 — გ. 1925) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთ-ოსმალეთის (1877-78), რუსეთ-იაპონიის და პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა კადეტთა კორპუსი. 1866 წელს ამთავრებს სამხედრო სასწავლებელს და იღებს პორუჩიკის წოდებას. იმავე წლის 8 აგვისტოდან სამსახურს იწყებს თურქესტანის პირველ მსროლელ პოლში. 1870 წლიდან შტაბს კაპიტანია. 1871 წელს ამთავრებს გენშტაბის აკადემიას. 1874 წელს იმყოფებოდა სამსახურებრივ მივლინებაში გერმანიაში, საფრანგეთსა და ალჟირში. ფრანგული კორპუსის შემადგენლობაში მონაწილეობდა საჰარის ექსპედიციაში. რუსეთში დაბრუნების შემდეგ 1875 წლის ბოლოდან სამსახურს აგრძელებს თურქესტანის სამხედრო ოლქის შტაბში. მონაწილეობდა კოკანდის აღების ოპერაციაში. 1877-78 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში მსახურობდა მე-16 ქვეითი დივიზიის შტაბის ოფიცრად. 1879 წლის 14 აგვისტოდან თურქესტანის მსროლელი ბრიგადის მეთაურია. 1882 წლის 29 იანვარს ენიჭება გენერალ-მაიორი, ხოლო 1890 წელს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1890-98 წლებში იმიერკასპიისპირეთის სამხედრო ოლქის უფროსია. 1898-1904 წლებში იმპერიის სამხედრო მინისტრია. 1900 წელს ენიჭება ინფანტერიის გენერლის წოდება. 1902 წლიდან გენერალ-ადიუტანტია. რუსეთ-იაპონიის ომში, 1904 წლის 7 თებერვლიდან 13 ოქტომბრამდე მანჯურიის არმიის სარდალია, შემდეგ კი იაპონიის წინააღმდეგ მოქმედი რუსული არმიების მთავარსარდალი. 1906 წლიდან რუსეთის სახელმწიფო საბჭოს წევრია. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით 1915 წლის 12 სექტემბერს ინიშნება გრენადერთა კორპუსის სარდლად. 1916 წლის იანვრის ბოლოს ჩრდილოეთის ფრონტის მე-5 არმიის, შემდეგ კი ჩრდილოეთის ფრონტის სარდლად. 1916 წლის 22 ივლისს ინიშნება თურქესტანის გენერალ-გუბერნატორად და თურქესტანის სამხედრო ოლქის სარდლად, ამავე დროს სემირეჩინსკის კაზაკთა ჯარების ატამანად. 1917 წლის  თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დააპატიმრა ტაშკენტის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭომ და გაგზავნა პეტროგრადში, სადაც გაათავისუფლა დროებითმა მთავრობამ. 1917 წლის 5 ივნისს ინიშნება დაჭრილთა კომიტეტის წევრად. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ჩამოშორდა აქტიურ საზოგადოებრივ ცხოვრებას. მუშაობდა მასწავლებლად ტვერის ოლქის მის მიერ დაარსებულ სოფლის სკოლაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*"General Kuropatkin Ready for Anything Awaits the Coming of the Japanese" is an artwork, from 1904, by Kobayashi Kiyochika

კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ვალერიან კუიბიშევი

**ვალერიან ვლადიმერის ძე კუიბიშევი** ( დ. 6 ივნისი [ძვ. სტ. 25 მაისი],  1888, ომსკი  — გ. 25 იანვარი, 1935, მოსკოვი) — რუსი რევოლუციონერი და პარტიული მოღვაწე.
 
## ბიოგრაფია
1898 წელს ჩაირიცხა ომსკის კადეტთა კორპუსში. მალევე ჩაება რევოლუციურ საქმიანობაში. 1904 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. 1905 წელს ჩააბარა მისაღები გამოცდები პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში. რევოლუციური მოღვაწეობის გამო მალე გარიცხეს აკადემიიდან. 1906 წელს აპატიმრებენ და მალევე ათავისუფლებენ. 1906-07 წლებში ეწეოდა პარტიულ აგიტაციას. 1908 წელს ისევ აპატიმრებენ. სასჯელის მოხდის შემდეგ, 1913-14 წლებში ეწეოდა პარტიულ აგიტაციას პეტერბურგში, ვოლოგდაში, ხარკოვში. 1914 წელს აპატიმრებენ და ასახლებენ ირკუტსკის გუბერნიაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩადის სამარაში, სადაც ირჩევენ სამარის რსდმპ ორგანიზაციის თავმჯდომარედ. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იყო წითელი არმიის პირველი და მეოთხე არმიების სამხედრო რევოლუციური საბჭოების წევრი. 1919-20 წლებში იბრძოდა ადმირალ კოლჩაკის წინააღმდეგ, ხელმძღვანელობდა ასტრახანის დაცვას, იყო თურქესტანის ფრონტისა და თურქკომისიის წევრი, მონაწილეობდა შუა აზიის გასაბჭოების ოპერაციებში. 1920 წლის ბოლოს აირჩიეს პროფკავშირების ცენტრალური საბჭოს თავმჯდომარედ, 1921 წელს სახალხო მეურნეობის საკავშირო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრად. 1923-26 წლებში იყო მუშურ-გლეხური ინსპექციის სახალხო კომისარი. 1927 წელს ირჩევენ საკავშირო კომუნისტური პარტიის ცკ-ის წევრობის კანდიდატად. 1930 წლიდან სსრკ-ს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარეა. 1934 წლიდან უზბეკეთში მოქმედი პარტიის ცეკა-ს პოლიტკომისიის წევრია.

მის პატივსაცემად ქალაქ სამარას 1935-91 წლებში ეწოდებოდა კუიბიშევი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Biography 
* page  
* page  
* page  

კატეგორია:დაბადებული  6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აგარანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **აგარანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აგარანი — თბილისის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიის საერთო სახელწოდება;
* აგარანი — ციხე ქვემო ქართლში, აგარანზე გამავალ დიდ საქარავნო გზაზე.
სერგეი კამენევი

**სერგეი სერგეის ძე კამენევი** ( დ. 1881 — გ. 1936) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთ-იაპონიის ომის, პირველი მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე. 

## ბიოგრაფია
პირველ მსოფლიო ომში, 1914 წლის სექტემბრიდან იყო პირველი დასავლეთის ფრონტის არმიის შტაბის კვარტერმეისტერის უფროსი ადიუტანტი, შემდეგ არმიის ოპერატიული განყოფილების უფროსი. 1917 წლის აპრილიდან პოლკოვნიკი, პოლტავის 30-ე პოლკის მეთაური. 1917 წლის ნოემბრიდან მე-15 საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ემხრობა ბოლშევიკებს. 1918 წლის აპრილიდან წითელი არმიის შემადგენლობაშია. 1918 წლის ივლისიდან ვიტებსკის ქვეითი პოლკის მეთაური, 1918 წლის აგვისტოდან სმოლენსკის რაიონის სამხედრო ხელმძღვანელი, 1919 წლის აგვისტოდან აღმოსავლეთის ფრონტის სარდალი და წითელი არმიის მთავარსარდალი. 1920 წელს მონაწილეობდა ვარშავის ბრძოლაში. 1924 წლის აპრილიდან წითელი არმიის მთავარი სამხედრო ინსპექტორი, 1925 წლიდან შტაბის უფროსი, 1926 წლის აგვისტოდან მთავარი სამმართველოს უფროსი, ამავე დროს სამხედრო აკადემიის ტაქტიკის ციკლის უფროსი. 1927 წლიდან სსრკ-ს სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე და სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე. 1935 წლიდან ენიჭება პირველი რანგის კომანდარმის სამხედრო წოდება, მაშინ, როცა სამოქალაქო ომში მისდამი დაქვემდებარებულ ხუთ მხედართმთავარს (კ ვოროშილოვი, მიხეილ ტუხაჩევსკი, სემიონ ბუდიონი, ვ. ბლიუხერი, ალექსანდრ ეგოროვი) მიენიჭა უმაღლესი, მარშლის წოდება. გარდაიცვალა 1936 წელს გულის შეტევით. 1937-39 წლებში დიდი რეპრესიების დროს გამოცხადდა სამხედრო-ფაშისტური შეთქმულების მონაწილედ. მისი სახელი ამოშალეს სამოქალაქო ომის ოფიციალური ისტორიიდან, მისი სამხედრო ხასიათის შრომები კი დავიწყებას მიეცა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
აგარანი

**აგარანი**, *აგარაები* — თბილისის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიის საერთო სახელწოდება ფეოდალურ ხანაში (ახლანდელი შინდისი, ტაბახმელა, კოჯორი, წავკისი). აქ საზაფხულო სადგომები ჰქონდათ ქალაქის მაღალი საზოგადოების წარმომადგენლებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* გარდანი

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
მაჰმუდ თარზი

**მაჰმუდ თარზი** ( დ. 1865 — გ. 1933) — ავღანელი განმანათლებელი, ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე, ახალგაზრდა ავღანელების ლიდერი, პოლიგლოტი, ფლობდა პუშტუს, ფარსის, თურქულ, არაბულ, ურდუსა და ფრანგულ ენებს.

## ბიოგრაფია
დაიბადა პუშტუნი სარდლის ოჯახში.  ანტიმონარქსიტული შეხედულებების გამო ავღანეთიდან გააძევა ამირა აბდურახმანმა. თავი შეაფარა ოსმალეთის იმპერიას, სადაც ცხოვრობდა 1901 წლამდე. ამირას გარდაცვალების შემდეგ, 1902 წელს ბრუნდება ავღანეთში და აგრძელებს პუბლიცისტურ და ჟურნალისტურ მოღვაწეობას. 1908 წელს ოსმალეთში მომხდარი ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის შემდეგ იზიარებს იტიჰადისტების იდეოლოგიაას. ახლოს იყო ამირა ჰაბიბულას კართან. მისი ქალიშვილი ცოლად მოიყვანა ამირას მემკვიდრე ამანულამ. მისი რედაქტორობით დაიწყო გაზეთ „ახალი ამბების“ გამოცემა, რომელიც „ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეების პროპაგანდას ეწეოდა. 1919 წელს ხელისუფლებაში მოდის ამანულა ხანი. თარზი იკავებს საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას. ეს პოსტი მას ეკავა 1919-21 და 1924-27 წლებში. მისი მინისტრობისას რსფსრ-მ სცნო ავღანეთის დამოუკიდებლობა. 1921 წლის თებერვალში. ხელმძღვანელობდა ავღანეთის სამშვიდობო დელეგაციას 1920 წელს მისურიში და 1921 წელს ქაბულში ბრიტანეთთან მოლაპარაკებებზე. მისი თაოსნობით გაიხსნა ავღანეთის საელჩოები ლონდონში, პარიზსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში. 1922-24 წლებში იყო ავღანეთის ელჩი საფრანგეთში. ამანულა ხანის ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ იძულებული იყო ხანის ოჯახთან ერთად დაეტოვებინა ქვეყანა. თავს აფარებდა თურქეთს. გარდაიცვალა 1933 წელს. დაკრძალულია სტამბოლში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website
*The Mahmud Tarzi Cultural Foundation (MTCF)
*Old Photo Book – by Mahmud Tarzi 
*The Foundation

კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იაკობ აგარდი

**იაკობ გეორგ აგარდი** (; დ. 8 დეკემბერი, 1813, ლუნდი — გ. 17 იანვარი, 1901, იქვე) — შვედი ბოტანიკოსი. კარლ აგარდის შვილი, მისი საქმის გამგრძელებელი. შეისწავლა წყალმცენარეების ანატომია და მორფოლოგია. მის ნაშრომს — „წყალმცენარეთა სახეობანი, გვარები და რიგები“ (ტ. 1-3, 1848-1876) დღესაც არ დაუკარგავს მნიშვნელობა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:შვედი ბოტანიკოსები
აგაუ

მინი|აგაუს ტომის ქალები
**აგაუ** — ეთიოპიის ხალხთა უძველესი ჯგუფი. ცხოვრობენ გოჯამისა და ვოლოს პროვინციებში, ტანის ტბის მახლობლად, ქ. გონდარის მიდამოებში, აგრეთვე ერიტრეაში ქ. ასმარის ჩრდილოეთით. საერთო რაოდენობა 60 ათ. კაცი (1967). მეტყველებენ უმთავრესად აგაუ ენაზე. აგაუს ნაწილი მუსლიმანებია, ნაწილი — მონოფიზიტი ქრისტიანები, არიან იუდაისტებიც. მისდევენ მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეთიოპიის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
Pheidologeton

***Pheidologeton*** — საშუალო და მომცრო ზომის ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან. 30-ზე მეტი სახეობა.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ძველი სამყაროს ტროპიკებში: აფრიკა, აზია (ინდოეთიდან ახალ გვინეამდე), ავსტრალია.

## სისტემატიკა 
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა *Solenopsidini*-ს (*Myrmicinae*) და მასში შედის 30-ზე მეტი სახეობა.

### სახეობები 
* *Pheidologeton aberrans* Santschi, 1937
* *Pheidologeton affinis* Jerdon, 1851
** *Pheidologeton affinis javana* Emery, 1893
** *Pheidologeton affinis minor* Emery, 1900
** *Pheidologeton affinis spinosior* Forel, 1911
** *Pheidologeton affinis sumatrensis* Forel, 1913
* *Pheidologeton ceylonensis* Forel, 1911
* *Pheidologeton dentiviris* Forel, 1913
* *Pheidologeton diversus* Jerdon, 1851
** *Pheidologeton diversus draco* Santschi, 1920
** *Pheidologeton diversus fictus* Forel, 1911
** *Pheidologeton diversus laotinus* Santschi, 1920
** *Pheidologeton diversus macgregori* Wheeler, 1929
** *Pheidologeton diversus philippinus* Wheeler, 1929
** *Pheidologeton diversus standfussi* Forel, 1911
** *Pheidologeton diversus taprobanae* Smith, 1858
** *Pheidologeton diversus tenuirugosus* Wheeler, 1929
** *Pheidologeton diversus williamsi* Wheeler, 1929
* *Pheidologeton hammoniae* Stitz, 1923
* *Pheidologeton hostilis* Smith, 1858
* *Pheidologeton kunensis* Ettershank, 1966
* *Pheidologeton latinodus* Zhou & Zheng, 1997
* *Pheidologeton maccus* Wheeler, 1929
* *Pheidologeton mayri* Santschi, 1928
* *Pheidologeton melanocephalus* Donisthorpe, 1948
* *Pheidologeton melasolenus* Zhou Zheng, 1997
* *Pheidologeton nanningensis* Li & Tang, 1986
* *Pheidologeton nanus* Roger, 1863
* *Pheidologeton obscurus* Viehmeyer, 1914
* *Pheidologeton petulens* Santschi, 1920
* *Pheidologeton pullatus* Santschi, 1920
* *Pheidologeton pungens* Smith, 1861
* *Pheidologeton pygmaeus* Emery, 1887
** *Pheidologeton pygmaeus albipes* Emery, 1893
** *Pheidologeton pygmaeus bugnioni* Forel, 1915
** *Pheidologeton pygmaeus densistriatus* Stitz, 1925
* *Pheidologeton ruber* Smith, 1860
* *Pheidologeton rugiceps* Heer, 1849 †
* *Pheidologeton rugosus* Karavaiev, 1935
* *Pheidologeton schossnicensis* Assmann, 1870 †
* *Pheidologeton silenus* Smith, 1858
* *Pheidologeton silvestrii* Wheeler, 1929
* *Pheidologeton solitarius* Stitz, 1910
* *Pheidologeton transversalis* Smith, 1860
* *Pheidologeton trechideros* Zhou & Zheng, 1997
* *Pheidologeton undet*
* *Pheidologeton varius* Santschi, 1920
* *Pheidologeton vespillo* Wheeler, 1921
* *Pheidologeton volsellata* Santschi, 1937
* *Pheidologeton yanoi* Forel, 1912
* *Pheidologeton zengchengensis* Zhou, Zhao & Jia, 2006

## ლიტერატურა
* *Ettershank, G.* (1966). A generic revision of the world Myrmicinae related to Solenopsis and Pheidologeton (Hymenoptera: Formicidae). Australian Journal of Zoology. 14 : 73-171

## რესურსები ინტერნეტში
*
* http://www.tolweb.org/Pheidologeton/22543 

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
იაკობ სურიცი

**იაკობ ზახარის ძე სურიცი** ( დ. 1882 — გ. 1952) — საბჭოთა დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
1902 წელს ერთვება რევოლუციურ საქმიანობაში. 1903 წლიდან რსდმპ წევრია. 1907 წელს აპატიმრებენ და ასახლებენ ტობოლსკის გუბერნიაში, საიდანაც ბრუნდება 1910 წელს. 1917 წლიდან ბოლშევიკია. სწავლობდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სახელმწიფო-საზოგადოებრივ განყოფილებაზე. ბერლინის უნივერსიტეტში ისმენდა ლექციებს სახელმწიფო სამართალში. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბრუნდება რუსეთში და იწყებს პარტიულ და დიპლომატიურ მოღვაწეობას. 1918-47 წლებში იყო რსფსრ-ს, შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის სრულუფლებიანი ელჩი დანიაში, ნორვეგიაში, ავღანეთში, თურქეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ბრაზილიაში, ერთა ლიგაში. 1940 წლის 19 მარტს საფრანგეთის მთავრობამ გამოაცხადა „პერსონა ნონ-გრატად“. 1948 წლიდან პენსიაშია. გარდაიცვალა 1952 წელს. დაკრძალულია მოსკოვში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография в *Справочнике по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991*
* Биография в *Хроносе*

კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:რუსი დიპლომატები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
მუჰამედ ბარაკატულა

**მუჰამედ ბარაკატულა** (დ. 1868 — გ. 20 სექტემბერი, 1927, სან-ფრანცისკო) — ინდოელი რევოლუციონერი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, პანისლამისტი.

## ბიოგრაფია
განათლება მიიღო ბომბეისა და ლონდონში. 1907 წლიდან ემიგრაციაშია. 1909–1914 წლებში იყო ტოკიოს უნივერსიტეტის პროფესორი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იდოეთში მოქმედი რევოლუციური პარტია „გადრის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1915 წლიდან ქაბულში განთავსებული „ინდოეთის დროებითი მტავრობის“ პრემიერ-მინისტრი. 1919 წელს ამანულა ხანმა გაგზავნა მოსკოვში ლენინთან ბრიტანელეის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარების სათხოვნელად. მისმა რევოლუციურმა იდეებმა დიდი ზეგავლენა მოახდინა ინდოეთის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი ბრძოლის ლიდერის ჯავაჰარლალ ნერუს რევოლუციური მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაზე. 1927 წელს მონაწილეობას იღებს ბრიუსელში გამართულ ინდური ლიგის კონფერენციაში. იმავე წელს რევოლუციური აგიტაციების ჩასატარებლად მაჰანდრა პრატაპთან ერთად მიემგზავრება შშ-ში. გარდაიცვალა 1927 წელს სან-ფრანცისკოში. მოგვიანებით მისი ცხედარი გადაასვენეს საკრამენტოში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Maulana Barkatullah materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)

კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
კატეგორია:ინდოელი რევოლუციონერები
კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი პოლიტიკოსები
მაჰენდრა პრატაპი

**მაჰენდრა პრატაპი** (დ. 1886 — გ.  1976, ინდოეთი) — ინდოელი აქტივისტი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.

## ბიოგრაფია
1914 წლიდან ემიგრაციაშია. ანტიბრიტანული მოძრაობის ორგანიზების მიზნით იმავე წელს რამდენიმეჯერ შეხვდა კაიზერ ვილჰელმ II-ს, ხოლო შემდეგ წელს სულთან მეჰმედ V-ს. 1915 წლიდან „ინდოეთის დროებითი მტავრობის“ პრეზიდენტია. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1918-19 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საბჭოთა რუსეთში. ინდოეტში რევოლუციის ორგანიზების მიზნით ცდილობდა მოეპოვებინა ბოლშევიკების პოლიტიკური, ფინანსური და სამხედრო მხარდაჭერა. რეგულარულად ხვდებოდა ლენინს და სხვა ლიდერებს. 1921 წლიდან იმყოფებოდა ავღანეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისა და ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ბრუნდება სამშობლოში, სადაც გარდაიცვალა 1976 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Mahendra Pratap materials at the South Asian American Digital Archive (SAADA)

კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ინდოელი აქტივისტები
მუჰამედ ნადირ-შაჰი

**მუჰამედ ნადირ-შაჰი** ( დ. 1883 — გ. 1933) — ავღანეთის მეფე, პუშტუნების ეთნოსის წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია
1919 წლიდან, ამანულა ხანის ავღანეთის მეფის ტახტზე ასვლიდან ჰქონდა გენერლის წოდება. ბრიტანეთ-ავღანეთის მესამე ომში იყო ავღანეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. შემდეგ იკავებდა ავღანეთის სამხედრო მინისტრის თანამდებობას. 1920-იანი წლების დასაწყისში იყო ავღანეთის ელჩი საფრანგეთში. ამანულა ხანის წინააღმდეგ მოწყობილი წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ მიდის ემიგრაციაში ინდოეთში. აქ იღებს ბრიტანელების მხარდაჭერას, ბრუნდება ავღანეთში, სათავეში უდგება პუშტუნთა ტომებს და იწყებს ბრძოლას ამანულა ხანის წინააღმდეგ. ამანულა ხანის დმარცხების და ქვეყნიდან გაძევების შემდეგ თავს აცხადებს ავღანეთის მეფედ. ქვეყანაში იწყებს დემოკრატიული რეფორმების გატარებას. მისი მეფობის დროს, 1931 წელს მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, სადაც გათვალისწინებული იყო ადგილობრივი ტომების უფლებები. გამოაცხადა სახელმწიფოებრივი ნეიტრალიტეტი, თუმცა რეალურად ეკავა პრობრიტანული პოზიცია. დაამყარა მმართველობის მკაცრი ფორმა, რამაც მკვეთრად გაზარდა მოსახლეობის უკმაყოფილება. მოკლეს 1933 წელს ერთ-ერთი საზეიმო ცერემონიის დროს. მის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი შვილი მუჰამედ ზაჰირ-შაჰი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Afghanistan Online: Biography – Mohammad Nadir Shah 
*Bārakzay dynasty - Encyclopædia Britannica

კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ავღანეთის მეფეები
კატეგორია:მოკლული მონარქები
მუჰამად რიზა აგაჰი

**მუჰამად რიზა აგაჰი** (; დ. 1809, ხივა — გ. 1874, იქვე) — უზბეკი მწერალი, მთარგმნელი, ისტორიკოსი. ხივის სასახლის კარის მემატიანე. წერდა უზბეკურ და ტაჯიკურ ენებზე. განაგრძო თავისი წინამორბედის შრომა და ხვარაზმის ისტორია 1839-1840 წლებიდან 1872 წლებამდე გაასრულა. მისი მატიანე დაწერილია მაღალფარდოვანი სტილით, გადატვირთულია შედარებებითა და მეტაფორებით. ტექსტში ჩართულია ლექსები, არაბული და სპარსული ციტატები. მუჰამად რიზა აგაჰი ავტორია დივანისა „შეყვარებულთა თილისმა“, რომელშიც სამიჯნურო ჰანგებს სოფლის სამდურავიც ერთვის. უზბეკურ ენაზე თარგმნა აღმოსავლეთის კლასიკოსთა 20-ზე მეტი ისტორიული და მხატვრული თხზულება, მათ შორის საადის „გოლეთსანი“ („ვარდნარი“), ჯამის „ბეჰარესთანი“ („გაზაფხულის ბაღი“) და სხვა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:უზბეკი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მანაბენდრა როი

**მანაბენდრა როი**, ნამდვილი სახელი და გვარი *ჰარენდრანატჰ ბჰატაჩარია* (დ. 1887 — გ.  1954, ინდოეთი) — ინდოელი აქტივისტი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.

## ბიოგრაფია
პირველ მსოფლიო ომამდე ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდა იატაკქვეშა ორგანიზაციების მეშვეობით. 1915 წელს გაემგზავრა ჯერ ბატავიაში, შემდეგ შანხაიში. 1916-17 წლებში ცხოვრობდა აშშ-ში, 1917-19 წლებში მექსიკაში. შედიოდა ადგილობრივი სოციალისტური მოძრაობების ლიდერთა შემადგენლობაში. 1919 წლის შემოდგომაზე მიხაილ ბოროდინთან ერთად აარსებს მექსიკის კომუნისტურ პარტიას. 1919 წლის ბოლოდან მოსკოვშია, მუშაობს კომინტერნში. 1920 წელს ტაშკენტში მონაწილეობს ინდოეთის კომუნისტური პარტიის დაარსებაში. 1922 წლიდან კომინტერნის აღმასკომის წევრია. დაამთავრა სტალინის სახელობის „აღმოსავლეთის მშრომელთა კომუნისტური უნივერსიტეტი“. 1927 წლიდან კომინტერნის წარმომადგენელია ჩინეთში. ჩან კაიშის მიერ ჩინეთში კომუნისტური მოძრაობის ჩახშობის შემდეგ ბრუნდება მოსკოვში. 1928 წლიდან ჩამოსცილდა კომინტერნს და დაუპირისპირდა სტალინს. ბრუნდება ინდოეთში, სადაც მას აპატიმრებს ბრიტანული ხელისუფლება. 1931-36 წლებში საპატიმროშია. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ აგრძელებს სტალინური კურსისა და კომუნისტური პარტიის იდეოლოგიის კრიტიკას. გარდაიცვალა 1954 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Manbendra Nath Roy (1887—1954) Internet Encyclopedia of Philosophy-ზე
* Manabendra Nath Roy Internet Archive, Marxists Internet Archive, www.marxists.org/
* Roy on the cover of ''Ogonëk, April 5, 1925.
* "Manabendra Nath Roy," Banglapedia
* M. N. Roy materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)

კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ინდოელი აქტივისტები
კატეგორია:ინდოელი კომუნისტები
სიმონ პეტლიურა

**სიმონ ვასილის ძე პეტლიურა** ( დ. 1879 — გ. 1926, პარიზი) — უკრაინელი სამხედრო მოღვაწე, უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლი, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის მეთაური (1919-20).

## ბიოგრაფია
სწავლობდა პოლტავის სასულიერო სემინარიაში. 1900 წლიდან იყო უკრაინის რევოლუციური პარტიის წევრი, მემარცხენე ნაციონალისტი. 1902 წლიდან იწყებს ჟურნალისტურ მოღვაწეობას, იმავე წელს საცხოვრებლად გადადის ყუბანში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ უკრაინის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერია, არის უკრაინის საფრონტო რადას ხელმძღვანელი, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის დირექტორიის მეთაური, უკრაინის ჯარებისა და ფლოტის მთავარი ატამანი და გენერალი. ხელმძღვანელობდა ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლას. 1920 წლის 21 აპრილს უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის სახელით კრავს კავშირს პოლონეთთან ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ ერთიანი ბრძოლის წარმოებისთვის. პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის დროს, 1920 წლის 7 მაისს გენერალ იუზეფ პილსუდსკისა და პეტლიურას გაერთიანებული ძალები ათავისუფლებენ კიევს ბოლშევიკებისგან. უკრაინის ბოლშევიკური ოკუპაციის გამო მიდის ემიგრაციაში 1922 წელს. ჯერ პოლონეთშია, შემდეგ ავსტრიასა და შვეიცარიაში. 1924 წლის ოქტომბრიდან ცხოვრობს საფრანგეთში. 1926 წლის 25 მარტს პარიზში კლავს ანარქისტი ს. შვარცბარდი. დაკრძალულია პარიზში, მონპარნასის სასაფლაოზე. 1927 წელს გამართულ პარიზის ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოზე მკვლელი გამართლებულ იქნა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography of Petliura on website of the Ukrainian government
**Petliura site in Poltava* (Documents, articles and photographs)
* (*Time* magazine on the Petlura trial)
*Review of Henry Abramson's *A Prayer for the Government: Ukrainians and Jews in* *Revolutionary Times*
*The Odyssey of the Petliura Library and the Records of the Ukrainian National Republic during World War II 

კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
კატეგორია:უკრაინელი სამხედრო მოღვაწეები
ნიკოლოზ აგეევი

**ნიკოლოზ ვლადიმირის ძე აგეევი** (; დ. , თბილისი — გ. 10 სექტემბერი, 1983, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა ქიმიკოსი და მეტალურგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, მუშაობდა იქვე, შემდეგ 1938-1951 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ზოგადი და არაორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, ხოლო 1951 წლიდან — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტში. ანიკოლოზ აგეევი ძირითადად ლითონთა შენადნობებს იკვლევდა. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ნიკოლოზ აგეევის ბიოგრაფია  

კატეგორია:რუსი ქიმიკოსები
კატეგორია:რუსი მეტალურგები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აგეგმვა

**აგეგმვა** — ტოპოგრაფიული რუკის ან გარკვეული ნიშანთვისების მიხედვით რუკაზე წვლილადების დასატანად საჭირო სამუშაოთა ერთობლიობა. აგეგმვა მოიცავს საველე და კამერულ სამუშაოებს.

* საველე სამუშაოებია: საყრდენი ქსელის შექმნა და წვლილადების წერტილთა შეფარდებითი მდებარეობის განსაზღვრა. ამ დროს ზომავენ მანძილებს, მიმართულებებს, კუთხეებს, წერტილთა შორის აღმატებებს და სხვა.

* კამერული სამუშაოებია: განაზომთა მათემატიკური დამუშავება და გრაფიკულად გამოსახვა. განარჩევენ: დედამიწის ზედაპირზე აგეგმვას, დედამიწის წიაღში აგეგმვას და აეროგეგმვას.

აგეგმვა დედამიწის ზედაპირზე შეიძლება იყოს ჰორიზონტალური (წვლილადებია დედამიწის ელემენტების მხოლოდ კონტურები) და კომბინირებული, ანუ ჰორიზონტალურ-ვერტიკალური (წვლილადებია დედამიწის ელემენტების კონტურებთან ერთად მათი ნიშნულებიც და რელიეფიც). ამ სახის აგეგმვას, ჩვეულებრივ, უწოდებენ ტოპოგრაფიულ აგეგმვას. განარჩევენ ინსტრუმენტარულ, ნახევრად ინსტრუმენტარულ და თვალზომით აგეგმვას. ინსტრუმენტული აგეგმვის სახელწოდებას განსაზღვრავს ის ისტრუმენტი, რომელიც ძირითადად იხმარება საველე სამუშაოებზე. მაგ., მენზურული აგეგმვა, ტაქეომეტრიული აგეგმვა, ფოტოთეოდოლიტური აგეგმვა და სხვა.

დედამიწის წიაღში აგეგმვა ხდება გვირაბებისა და  მეტროპოლიტენების მშენებლობასა და სამთო-გეოლოგიური სამუშაოებთან დაკავშირებით. ასეთი სახის აგეგმვა მოიცავს: საორიენტაციო-დამაკავშირებელ აგეგმვას (მიწისქვეშა დასაყრდენის დაკავშირება ხილული ზედაპირის გეოდეზიურ საფუძველთან), ჰორიზონტალური საფუძველის შედგენას (პოლიგონომეტრიული და თეოდოლიტური სვლები), ნიველირებას და წვლილადების აგეგმვას. აქ წვლილადებია სამთო გამონამუშევართა სახეობები, მათი ზომები და სივრცობრივი განლაგება, წიაღისეულის ფორმები და მისი წოლის პირობები, წიაღში მარაგის, მისი ხარისხებისა და კომპონენტების განაწილების ხასიათი და სხვა.

აეროაგეგმვა მოიცავს აეროფოტოგადაღებას, საველე ფოტოლაბორატორიულ, ტოპოგრაფიულ და გეოდეზიურ ფოტოგრამმეტრიულ სამუშაოებს. ამჟამად, როგორც სახმელეთო, ისე ისე აეროფოტოგადაღებისას მიმართავენ სტერეოფოტოგადაღებას. მიღებული ფოტოსურათების სტერეოფოტოგრამმეტრიული მეთოდებით დამუშავების შედეგად ადგენენ ტოპოგრაფიულ გეგმებს და შემდეგ — რუკებს. სახელმწიფოს (ან სახელმწიფოთა) ერთიანი კარტოგრაფირებისათვის აგეგმვითი სამუშაოები სრულდება საგანგებო ასაგეგმავ ქსელზე დაყრდნობით, რომელიც შედგენილია წინასწარ შექმნილი ასტრონომიულ-გეოდეზიურ-გრავიმეტრიული ქსელის (ან ქსელთა სისტემის) საშუალებით, დიდი სივრცეებიდან მცირე სივრცეებზე გადასვლის გზით. გამონაკლისია შედარებით მცირე სივრცეების აგეგმვა, რომელიც ადგილობრივი მნიშვნელობის პუნქტებს ეყრდნობა (თეოდოლიტური, მენზურული და ტაქეომეტრიული სვლები).

როდესაც არსებულ გეგმებსა და რუკებში საგანგებოდ შეაქვთ გარკვეული ნიშანთვისების მქონე წვლილადი, მაშინ აგეგმვა სახელწოდებას იღებს შესაბამისი სამეცნიერო დარგის ან წვლილადის მიხედვით. მაგალითად გეოლოგიური (აეროგეოლოგიური, ტექტონიკური, ჰიდროგეოლოგიური და სხვა), გეოფიზიკური (გეომაგნიტური, სინოპტიკური, გრავიმეტრიული და სხვა), სატყეო, საგზაო, საზღვაო და სხვა სახის აგეგმვა.

## ლიტერატურა
აგენტი

საკუთარი სახელი **აგენტი** () შეიძლება ნიშნავდეს:

* *აგენტი* — პირი, რომელიც მოქმედებს ვინმეს დავალებით;
* *აგენტი* — მოქმედი ფაქტორი, რომელიც იწვევს რაიმე პროცესს ან მოვლენას ბუუნაბაში, ადამიანის ორგანიზმში და ა. შ. მა., გოგირდმავულკანიზებელი აგენტი კაუჩუკის ვულკანიზაციის პროცესში;
* მაცივარ აგენტი — სამაცივრო მანქანების მუშა ნივთიერება;
* საიდუმლო აგენტი.

## ფილმები
* აგენტი კარტერი — ტელესერიალი.
Mystrium

***Mystrium*** — ჭიანჭველათა გვარი Amblyoponinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გვარი გავრცელებულია პანტროპიკულ არეალში.

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 10 სახეობა. ადრე აკუთვნებდნენ -ის ქვეოჯახს.

### სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა
* Bolton B. (2003). Synopsis and classification of Formicidae. Mem. Am. Entomol. Inst. 71: 1-370.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Mystrium-ის გვარის ჭიანჭველები 

## სქოლიო
კატეგორია:Amblyoponinae
Myopopone

***Myopopone*** — ჭიანჭველათა გვარი Amblyoponinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გვარი მოიცავს ორ სახეობას, საიდანაც ერთმა ჩვენამდე მოაღწია, ხოლო მეორე გადაშენებულია. *Myopopone castanea*-ს სახეობა გავრცელებულია აღმოსავლეთის რეგიონებში, ინდო-ავსტრალიის რეგიონში და ჩინეთში. გადაშენებული სახეობა *Myopopone sinensis* არსებობდა ადრეული მიოცენიდან.

### სახეობები 
* *Myopopone castanea* (Smith, 1860)
* †*Myopopone sinensis* Zhang, 1989

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:Amblyoponinae
ოსკარ ფონ ნიდერმაიერი

**ოსკარ რიტერ ფონ ნიდერმაიერი** ( დ. 1885 — გ. 25 სექტემბერი, 1948, სსრკ) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, მეცნიერი, მოგზაური და სამხედრო მზვერავი.

## ბიოგრაფია
1905 წელს შევიდა საველე არტილერიის იუნკერთა სასწავლებელშ. 1910 წელს დაამთავრა ოფიცერთა საარტილერიო სასწავლებელი. სწავლობდა ბუნებისმეტყველებას, გეოგრაფიასა და აღმოსავლურ ენებს. 1912–1914 წლებში მონაწილეობდა სპარსეთისა და ინდოეთის სამეცნიერო ექსპედიციებში. იმოგზაურა აგრეთვე ეგვიპტეში, არაბეთსა და პალესტინაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წლის დეკემბერში დაინიშნა ოსმალეთისა და გერმანიის გენშტაბების მიერ ავღანეთში ორგანიზებული ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ექსპედიციის მიზანს წარმოადგენდა ქვეყნის სამხედრო სტრატეგიული შესწავლა და ანტიბრიტანული აჯანყების ორგანიზება, ომში ავღანეთის ჩართვა გერმანიის მხარეს. ექსპედიცია წარუმატებლად დასრულდა. 1916 წლის 1 სექტემბერს ბრუნდება ოსმალეთში. შემდგომში მონაწილეობს დასავლეთის ფრონტის საომარ მოქმედებებში. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სწავლას აგრძელებს მიუნხენის უნივერსიტეტში. აქვე იცავს საკანდიდატო დისერტაციას. 1919 წლიდან მსახურობს რაიხსვერში. მსახურობს სპეცჯგუფ R-ში, რომელიც ხელმძღვანელობდა 1920-იან წლებში საბჭოთა კავშირსა და გერმანიას შორის არსებულ საიდუმლო სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობას, ცხოვრობდა და მუშაობდა საბჭოთა კავშირში. გერმანიის ხელისუფლებაში ნაცისტთა მოსვლის შემდეგ არის გერმანიის ნაციონალისტურ-სოციალისტური მუშათა პარტიის წევრი 1933 წლიდან. იმავე წელს იცავს სადოქტორო დისერტაციას. 1939 წლიდან ვერმახტის პოლკოვნიკია. 1942 წლიდან „აღმოსავლური ლეგიონების“, თურქესტანის 162-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. მონაწილეობდა ანტიპარტიზანულ საომარ მოქმედებებში ბალკანეთში, შემდეგ იტალიაში. ენიჭება ვერმახტის გენერალ-მაიორის წოდება. 1944 წლის მაისიდან სამხედრო მრჩეველია საფრანგეთში. იამვე წლის აგვისტოში დააპატიმრეს ჰიტლერის აღმოსავლური პოლიტიკის კრიტიკის გამო. 1945 წლის აპრილში ათავისუფლებენ ამერიკელები. გერმანიის კაპიტულაციის შემდეგ ცხოვრობს რეგენსბურგში, სადაც საბჭოთა უშიშროების აგენტები იტაცებენ და გადაჰყავთ საბჭოთა კავშირში. 1948 წლის 10 ივლისს მიესაჯა 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა. გარდაიცვალა იმავე წლის 25 სექტემბერს ციხეში.

## ლიტერატურა
*.
*
* Peter March:*The first World War, Germany between the long 19th century and the short 20th century*, Ernst birds, Munich, 2004,  * Franz W. Seidler:*Ritter Oskar Niedermayer of the Second World War*, in:*brigade Scientific Rundschau*3 / 1970, 4 / 1970 * Hans-Ulrich Seidt:*Berlin, Kabul, Moscow. Oskar Niedermayer Knights of geopolitics and Germany*. Universitas Verlag, Munich 2002.  In the Band "event horizon" ( 2003) of the poet Henning Heske there is a cycle of poems about the turbulent life of this recent German knight.

კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
Myopias

***Myopias*** — მომცრო ჭიანჭველათა გვარი Ponerinae-ს ქვეოჯახიდან. 30 სახეობაზე მეტი.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალებია ინდომალაის ოლქი, ავსტრალია.

## სისტემატიკა 
გავრცელებულია 30 სახეობაზე მეტი. აკუთვნებენ ტრიბა *Ponerini*-ს და *Ponerinae*-ს ქვეოჯახს.

### სახეობები 
**Myopias amblyops* Roger, 1861
**Myopias bidens* (Emery, 1900)
**Myopias breviloba* (Wheeler, 1919)
**Myopias castaneicola* (Donisthorpe, 1938)
**Myopias chapmani* Willey & Brown, 1983
**Myopias concava* Willey & Brown, 1983
**Myopias conicara* Xu, 1998
**Myopias crawleyi* (Donisthorpe, 1941)
**Myopias cribriceps* Emery, 1901
**Myopias daia* Xu, Burwell & Nakamura, 2014
**Myopias delta* Willey & Brown, 1983
**Myopias densesticta* Willey & Brown, 1983
**Myopias emeryi* (Forel, 1913)
**Myopias gigas* Willey & Brown, 1983
**Myopias hania* Xu & Liu, 2011
**Myopias hollandi* (Forel, 1901)
**Myopias julivora* Willey & Brown, 1983
**Myopias kuehni* (Forel, 1902)
**Myopias latinoda* (Emery, 1897)
**Myopias levigata* (Emery, 1901)
**Myopias lobosa* Willey & Brown, 1983
**Myopias loriai* (Emery, 1897)
**Myopias luoba* Xu & Liu, 2011
**Myopias maligna* (Smith, 1861)
**Myopias mandibularis* (Crawley, 1924)
**Myopias mayri* (Donisthorpe, 1932)
**Myopias media* Willey & Brown, 1983
**Myopias menba* Xu & Liu, 2011
**Myopias modiglianii* (Emery, 1900)
**Myopias nops* Willey & Brown, 1983
**Myopias papua* Snelling, 2008
**Myopias philippinensis* (Menozzi, 1925)
**Myopias punctigera*
**Myopias ruthae* Willey & Brown, 1983
**Myopias santschii* (Viehmeyer, 1914)
**Myopias shivalikensis* Bharti & Wachkoo, 2012
**Myopias tasmaniensis* Wheeler, 1923
**Myopias tenuis* (Emery, 1900)
**Myopias trumani* (Donisthorpe, 1949)
**Myopias xiphias* (Emery, 1900)

## ლიტერატურა
* Bolton B. (2003). Synopsis and classification of Formicidae. Mem. Am. Entomol. Inst. 71: 1-370.

## რესურსები ინტერნეტში
* Myopias — Eol.org

## სქოლიო
კატეგორია:პონერინები
Metapone

***Metapone*** — მომცრო ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან. დაახლოებით 30 სახეობა.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალებია სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია. ავსტრალია. მადაგასკარი.

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 30 სახეობა. გვარი გამოყოფილია დამოუკიდებელ ტრიბად .

### სახეობები 
*  — გაბონი
* 
*  — ბალი, ინდონეზია
*  — მადაგასკარი
*  — ახალი გვინეა
* 
*  — შრი-ლანკა
** =
* 
*  — ავსტრალია
*  — სუმატრა
** = (Great Nicobar Island)
*  — იავა, ინდონეზია
* 
* 
*  — მადაგასკარი
*  — ფიჯი, Viti Levu
*  — ტასმანია, Flinders Island
* 
* 
*  — ახალი გვინეა
*  — სოლომონის კუნძულები, Guadalcanal
* 
* 
*  — ავსტრალია
*  — პაპუა-ახალი გვინეა, New Ireland
* 
* 
* 
* 
*  — ინდონეზია, Lombok

## ლიტერატურა
* Bolton B. (2003). Synopsis and classification of Formicidae. Mem. Am. Entomol. Inst. 71: 1-370.
* Gregg, R.E. (1958). Two new species of Metapone from Madagascar (Hymenoptera: Formicidae). Proceedings of the Entomological Society of Washington, 60: 111—121.
* Wheeler, W.M. (1919). The ants of the genus Metapone Forel. Annals of the Entomological Society of America. 12(3): 173—191.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Myopias — Eol.org

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
Mayriella

***Mayriella*** — ინდო-ავსტრალიური ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალია ავსტრალია.

## სისტემატიკა 
ცნობილია 9 სახეობა.

### სახეობები 
* *Mayriella abstinens* Forel, 1902
* *Mayriella ebbei* Shattuck & Barnett, 2007
* *Mayriella granulata* Dlussky & Radchenko, 1990
* *Mayriella hackeri*
* *Mayriella occidua* Shattuck, 2007
* *Mayriella overbecki* Viehmeyer, 1925
* *Mayriella sharpi* Shattuck & Barnett, 2007
* *Mayriella spinosior* Wheeler, W.M., 1935
* *Mayriella transfuga* Baroni Urbani, 1977
* *Mayriella venustula*
* *Mayriella warchalowskii* Borowiec, 2007

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Myrmicinae

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
Lordomyrma

***Lordomyrma*** — ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან (ტრიბა *Stenammini*).

## გავრცელება 
გავრცელების არეალია ავსტრალია, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, ჩინეთი, იაპონია, მელანეზია, წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთის ნაწილის კუნძულები (ახალი კალედონია, სოლომონის არქიპელაგი, ფიჯი).

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 30 სახეობა.  ახლოა -ს (ახალი გვინეა) და -ს (აფროტროპიკის ოლქი) გვართან.

### სახეობები 
**Lordomyrma accuminata* Stitz, 1912
* 
* 
* 
** =
* 
* 
* 
* 
** =
**Lordomyrma stoneri* (Mann, 1925)
* 
**Lordomyrma sukuna* Sarnat, 2006
**Lordomyrma taylori* Bharti & Ali, 2013
* 
* 
* 
* 
* 
**Lordomyrma vanua* Lucky & Sarnat, 2008
**Lordomyrma vuda* Sarnat, 2006

## ლიტერატურა
* . doi: 10.1111/j.1365-2699.2009.02242.x
* Taylor, R.W. 2012: Ants of the genus Lordomyrma Emery (2) The Japanese L. azumai (Santschi) and six new species from India, Viet Nam and the Philippines (Hymenoptera: Formicidae: Myrmicinae). Zootaxa 3282: 45-60.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
Liometopum

***Liometopum*** — რელიქტურ ჭიანჭველათა გვარი Dolichoderinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელების არეალია ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს სამხრეთი რაიონები. 3 სახეობა ნეარქტიკის ოლქში და 4 სახეობა ძველ სამყაროში (ევროპა, აზია).

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 7 თანამედროვე სახეობა. 2001 წელს აღწერილი სახეობა *Liometopum minimum* Zhou მიჩნეულია *Chronoxenus myops*-ის სახეობის სინონიმად (Forel). საბჭოთა კავშირისათვის მითითებულია 2 სახეობა. 
**Liometopum lindgreeni* Forel, 1902
*†*Liometopum longaevum* (Heer, 1849)
*†*Liometopum lubricum* Zhang, Sun & Zhang, 1994
**Liometopum luctuosum* Wheeler, 1905&nbsp;– the pine tree ant
**Liometopum masonium* (Buckley, 1866)
**Liometopum microcephalum* (Panzer, 1798)
*†*Liometopum miocenicum* Carpenter, 1930
**Liometopum occidentale* Emery, 1895&nbsp;– the velvety tree ant
*†*Liometopum oligocenicum* Wheeler, 1915
**Liometopum orientale* Karavaiev, 1927
*†*Liometopum pallidum* (Heer, 1867)
*†*Liometopum potamophilum* Zhang, 1989
*†*Liometopum rhenana* (Meunier, 1917)
*†*Liometopum scudderi* Carpenter, 1930
**Liometopum sinense* Wheeler, 1921
*†*Liometopum stygium* (Heer, 1867)
*†*Liometopum venerarium* (Heer, 1864)
*†*Liometopum ventrosum* (Heer, 1849)

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:Dolichoderinae
აგელადა

**აგელადა** () — ბერძენი, მოქანდაკე. არგოსის სკოლის მამამთავარი. მოღვაწეობდა დაახლოებით ძვ. წ. 520-450 წლებში. იყო მირონის, პოლიკლიტესა და შესაძლოა ფიდიასის მასწავლებელი. აგელადას ნამუშევრებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. ვარაუდობენ რომ აგელადა იყო ავტორი არტემისიონის კონცხთან (ეგეოსის ზღვა) ნაპოვნი პოსეიდონის ქანდაკებისა (ბრინჯაო, დაახლოებით ძვ. წ. 460 წელი, ათენის არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძენი მოქანდაკეები
Leptomyrmex

***Leptomyrmex*** — მომცრო ჭიანჭველათა გვარი Dolichoderinae-ს ქვეოჯახიდან. მისი წარმომადგენლები, თავიანთი თხელი კიდურების გამო ცნობილები არიან, როგორც „spider ants“ (ჭიანჭველა-ობობები).

## გავრცელება 
გავრცელების არეალია ავსტრალია, ახალი გვინეა, ახალი კალედონია.

## სისტემატიკა 
ცნობილია 20 სახეობაზე მეტი.

### სახეობები 
არსებობს 20 სახეობაზე მეტი, რომლებიც დაყოფილები არიან დიდ („macro“) და მცირე („micro“) ქვეჯგუფებად
**Leptomyrmex aitchisoni*
**Leptomyrmex burwelli*
**Leptomyrmex dolichoscapus*
**Leptomyrmex garretti*
**Leptomyrmex pilosus*
**Leptomyrmex ramorniensis*

;Macro-*Leptomyrmex*
**Leptomyrmex cnemidatus*
**Leptomyrmex contractus*
**Leptomyrmex darlingtoni*
**Leptomyrmex erythrocephalus*
**Leptomyrmex flavitarsus*
**Leptomyrmex fragilis*
**Leptomyrmex froggatti*
**Leptomyrmex geniculatus*

**Leptomyrmex lugubris*
**Leptomyrmex melanoticus*
**Leptomyrmex mjobergi*
*†*Leptomyrmex neotropicus*
**Leptomyrmex niger*
**Leptomyrmex nigriceps*
**Leptomyrmex nigriventris*
**Leptomyrmex pallens*
**Leptomyrmex puberulus*

**Leptomyrmex rothneyi*
**Leptomyrmex ruficeps*
**Leptomyrmex rufipes*
**Leptomyrmex rufithorax*
**Leptomyrmex tibialis*
**Leptomyrmex unicolor*
**Leptomyrmex varians*
**Leptomyrmex wheeleri*
**Leptomyrmex wiburdi*

გვარის შიდა ფილოგენეტიკური ურთიერთობის სქემა, რომელიც დამყარებულია მოლეკულურ-გენეტიკურ გამოკვლევების საფუძვლებზე ნაჩვენებია სქემაზე (Lucky, 2011):

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Dolichoderinae

## სქოლიო
კატეგორია:Dolichoderinae
ტრაიბალიზმი

**ტრაიბალიზმი** — ტომობრივი დაპირისპირება, ტომებს შორის შუღლი, ტომთა მისწრაფება საზოგადოებრივ-პოლიტიკური განცალკევებისკენ, რომელიც გამოიხატება ტომობრივი კუთვნილების პრინციპით სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების ფორმირებაში. ტრაიბალიზმის პრაქტიკა მდგომარეობს ერთი ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლებისთვის უპირატესობის მინიჭებაში სახელმწიფო აპარატისთვის კადრების შერჩევისა და დანიშვნის საქმეში. ტრაიბალიზმი ხელს უშლის დემოკრატიული ინსტიტუტების არსებობას და დიდ საფრთხეს წარმოადგენს მოქალაქეთა თანასწორობის პრინციპებისთვის.ტრაიბალიზმი ხშირად გადაიზრდება ეთნიკურ დაპირისპირებასა და სამოქალაქო ომში. დღეისთვის ეს ფენომენი იშვიათია და ძირითადად გავრცელებულია ზოგიერთ ჩამორჩენილ აფრიკულ ქვეყანაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრაიბალიზმი და ტრიბალიზმი. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
* 
* James, Paul. et al., *Sustainable Communities, Sustainable Development: Other Paths for Papua New Guinea* (2012) pdf download
*Sow, Adama:  Ethnozentrismus als Katalysator bestehender Konflikte in Afrika südlich der Sahara,  am Beispiel der Unruhen in Côte d`Ivoire at: European University Center for Peace Studies (EPU),Stadtschleining 2005 
* "The New Tribalism"  by University of Oregon president Dave Frohnmayer, condemning a "new tribalism" in the traditional sense of "tribalism," not to be confused with "new tribalism".
* "Tribalism in Africa" by Stephen Isabirye
* "Tribalism on the terrace"   An article in Greek about soccer tribalism in Britain
* "KENYA: It’s the economy, stupid (not just “tribalism”)"  An IRIN article on post election violence in Kenya - January 2008
* Steven Pressfield, "It's the Tribes, Stupid" (five part video series)

კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები
კატეგორია:სოციოლოგიური ტერმინები
კატეგორია:ეთნოლოგია