open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კონსტანტინე ვარდელი

**კონსტანტინე პეტრეს ძე ვარდელი** (დ. 5 მაისი, 1939, ლენინგრადი, — გ. 19 ივნისი, 2017) — ქართველი მევიოლინე. საქართველოს სახალხო არტისტი (1980). 

დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორი ლევან შიუკაშვილის კლასი, 1963). 1966–1990 წლებში იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1984 წლიდან — პროფესორი). სტუდენტობიდან ჩართული იყო საკონცერტო საქმიანობაში. 1966 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო სიმებიანი კვარტეტის წევრია. ასრულებდა ქართველ, რუს და დასავლეთ ევროპის კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. 1990-2005 წლებში იყო გერმანიაში, 1998 წლამდე მონაწილეობდა ლიანა ისაკაძის კამერულ ორკესტრში (პირველი ვიოლინო). პერიოდულად მართავდა კონცერტებს საქართველოში (სიმებიანი კვარტეტის შემადგენლობაში). 2005 წელს დაბრუნდა საქართველოში. ვარდელი შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო (1992) და ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის (1971) პრემიების ლაურეატია. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2001).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ქართველი მევიოლინეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ფილიპ სიდნი

სერ **ფილიპ სიდნი** (; დ. 30 ნოემბერი, 1554, პენზჰერსტი, კენტის საგრაფო — გ. 17 ოქტომბერი, 1586, არნემი, ნიდერლანდები) — ინგლისელი მწერალი, სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. წარმოშობით არისტოკრატიული ოჯახიდან იყო. განათლება მიიღო ოქსფორდის უნივერსიტეტის კრაისტ-ჩერჩის კოლეჯში. 1572–1575 წლებში მოგზაურობდა ევროპაში; პარიზში გახდა ბართლომეს ღამის თვითმხილველი. 1577 წელს დაინიშნა ელჩად საიმპერატორო კარზე პრაღაში, ამავდროულად (1576 წლიდან) იკავებდა სამეფო სუფრაჯის თანამდებობას ელისაბედ I ტიუდორის კარზე. 1583 წელს მიიღო რაინდის წოდება. მონაწილეობდა ესპანეთის ნიდერლანდებში მიმდინარე ომში; გარდაიცვალა ბრძოლაში მიღებული ჭრილობით. დაკრძალულია ლონდონში.

სიდნი არის ინგლისური აღორძინების ლიტერატურის ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელი. მოგვევლინა სონეტის ფორმის ოსტატად პოეტურ ციკლში „ასტროფილი და სტელა“ („Astrophil and Stella“, გამოქვეყნდა 1591 წელს), რომელშიც აისახა ფრანჩესკო პეტრარკასა და „პლეადის“ ფრანგი პოეტების გავლენა, ხოტბა შეასხა მიწიერ სიყვარულს; მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ინგლისური სონეტის განვითარებაზე, მათ შორის ედმუნდ სპენსერისა და უილიამ შექსპირის შემოქმედებაზე. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა სიდნის პროზიმეტრის ფორმით დაწერილი რომანი „არკადია“ („Arcadia“, გამოქვეყნდა 1590 წელს, გარდაცვალების შემდეგ), რომელიც აერთიანებდა პასტორალური და რაინდული რომანების ნიშნებს. რადიკალურ პურიტანიზმთან პოლემიკაში შეიქმნა ტრაქტატი „პოეზიის დაცვა“ („Defence of poesie“, ან „An apology for poetry“, გამოქვეყნდა 1595 წელს, გარდაცვალების შემდეგ), რომელიც ინგლისური ჰუმანიზმის მანიფესტია, სადაც სიდნიმ პოეზია ისტორიასა და ფილოსოფიაზე მაღლა დააყენა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:სონეტისტები
კატეგორია:ბაკალავრი-რაინდები
კატეგორია:ომში დაღუპულები
ვარო ვარდიაშვილი

**ვარო (ბარბარე) მათეს ასული ვარდიაშვილი** (დ. 1888, სოფ. ვაქირი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 იანვარი, 1962, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1939). 

დაამთავრა ბოდბის წმინდა ნინოს ქალთა სასწავლებელი (1905). სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოფელ ალექსანდროვკის (სიღნაღის მაზრა) სახალხო სკოლაში, ბოდბის საცდელ-სანიმუშო სახალხო სკოლაში და შვიდწლიან სანიმუშო სკოლაში, სიღნაღის ქალთა პროგიმნაზიაში რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, თბილისის ქალთა I გიმნაზიაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. არის ავტორი სახელმძღვანელოებისა: „კლასგარეშე კითხვის ორგანიზაციისათვის” (1948), „სალიტერატურო ენის სიწმინდისათვის” (1954), „განმეორება — ცოდნის განმტკიცებისა და გაღრმავების აქტიური მეთოდი” (1951) და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ლეო ვარდიაშვილი

**ლეო ვარდიაშვილი** (დ. 1983, თბილისი) — დიდ ბრიტანეთში მოღვაწე ქართველი მწერალი.

1995 წლიდან ცხოვრობს ლონდონში, იქვე სწავლობდა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურას დედოფალ მერის უნივერსიტეტში. 2024 წელს გამოაქვეყნა ნაწილობრივ ავტობიოგრაფიული ინგლისურენოვანი სადებიუტო რომანი „ერთი დიდი ტყის მახლობლად“ (Hard by a Great Forest), რომელსაც მნიშვნელოვანი წარმატება ხვდა წილად ევროპასა და აშშ-ში და არაერთ ენაზე (მ. შ. ქართულად) ითარგმნა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
გალაპაგოსის ეროვნული პარკი

**გალაპაგოსის ეროვნული პარკი** () — ეკვადორის პირველი ეროვნული პარკი. დაარსდა 1959 წელს, ამოქმედდა 1968 წელს. 1971 წელს შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

ეროვნული პარკი იკავებს გალაპაგოსის კუნძულების ფართობის 97%-ს. დარჩენილ სამ პროცენტს კი შეადგენს დასახლებული კუნძულები: სანტა-კრუზის კუნძული, სან-კრისტობალის კუნძული, ბალტრას კუნძული, ფლორეანას კუნძული და ისაბელას კუნძული.

## სქოლიო
კატეგორია:გალაპაგოსის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები
ნინო ვარდიაშვილი

**ნინო მათეს ასული ვარდიაშვილი** (დ. 12 მარტი, 1897, სოფელი ვაქირი, ახლანდელი სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 ნოემბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ქიმიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1955).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი (1927). 1915 წლიდან პედაგოგად მუშაობდა სოფელ კალაურის დაწყებით სკოლაში, 1916 წლიდან — სიღნაღის მარიამის პროგიმნაზიაში, 1917–1919 წლებში — ორკომპლექტიან უმაღლეს დაწყებით სასწავლებელში, 1920–1928 წლებში — თბილისის 21-ე შრომით სკოლაში, ხოლო 1928 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე — თბილისის პირველ საცდელ-საჩვენებელ სკოლაში (ახლანდელი თბილისის პირველი კლასიკური გიმნაზია) ქიმიის მასწავლებლად. ვარდიაშვილი იყო ნოვატორი მასწავლებელი, შემოქმედებითად იყენებდა სწავლებისა და აღზრდის მეთოდებს, მხარში ედგა მოსწავლეთა ქართული სიმღერის გუნდს, რომელიც თბილისის ოლიმპიადის ლაურეატი გახდა (1953). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები და ნ. კრუპსკაიას სახელობის პრემია (1967).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
დინარა ნოდია

**დინარა ნოდია** (დ. 23 იანვარი, 1931, თბილისი — გ. 30 აგვისტო, 2003) —
ქართველი მხატვარი-გრაფიკოსი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1981). ღირსების ორდენის კავალერი (1998).

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. 1959 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. 1959 წლიდან თანამშრომლობდა კინოში. დამდგმელი მხატვარია ფილმებისა: „დედის ხელი“ (1959), „გია მიდის ყამირზე“ (1963), „აღმაფრენა“ (1964), „გრიბოედოვის საჩუქარი“ (1965), „კედელი“ (1966), „პეპელა“ (1977). მონაწილეობა აქვს მიღებული ჯგუფურ გამოფენებში. მისი ნამუშევრები დაცულია: თბილისის ეროვნულ მუზეუმში, მოსკოვის პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, ტრეტიაკოვის გალერეაში, ყირგიზეთის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში. იყო ჯგუფური გამოფენების მონაწილე.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1959 — ვენის ახალგაზრდული საერთაშორისო ფესტივალის დიპლომი
* 1961 — სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა (ВДНХ) (ბრინჯაოს მედალი)
* 1966 — საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი
* 1975 — საქართველოს მხატვართა კავშირის მედალი წლის საუკეთესო ნამუშევრისთვის
* 1981 — საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი
* 1998 — ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
*დინარა ნოდია — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მამძიშხა

**მამძიშხა** () — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. სიმაღლე 1866.9 მ. მდებარეობს მამძიშხის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტული რელიეფი. შემოსილია სუბალპური მდელოებით. მთის სიახლოვეს რამდენიმე პატარა ზომის ტბაა.

1904 წელს კურორტ გაგრის მფლობელის, ალექსანდრე ოლდენბურგის დავალებით ქართველ ტოპოგრაფსა და გეოდეზისტს იოსებ მარუაშვილს დაევალა 37.9 კმ სიგრძის ფაეტონური გზის მშენებლობა, რომელიც გაგრიდან მთა მამძიშხაზე ადის.

გააჩნია სამთო კურორტის ყველა უპირატესობა. მთიდან მოჩანს გაგრა და ბიჭვინთა.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
როდამ ჯანდიერი

**როდამ ჯანდიერი** (დ.5 მარტი, 1942, საბჭოთა კავშირი, გ.11 ივნისი, 2024, საქართველო) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა თბილისში. 1965 წელს დაამთავრა ვ.სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, სავიოლონო ფაკულტეტით. 1966 წლიდან არის თბილისის "ნიჭიერთა ათწლედის" და თბილისისსახელმწიფო კონსერვატორიის ვიოლინოს პედაგოგი. 2007 წლიდან ასოცირებული პროფესორი. ქართული რეპერტუარი: კონცერტები - გ. ბზვანელი (1969, პირველი შესრულება), რ. კემულარია (1970, პირველი შესრულება), ბალანჩივაძე პოემა ვიოლინოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1977, პირველი შესრულება), ა. მაჭავარიანი, ნ. გუდიაშვილი, მ. დავითაშვილი "პოემა" ვიოლინოსა და ორკესტრისათვის. კამერული ნაწარმოებები: ტ. ბაქრაძე სავიოლინო სონატა (1968, პირველი შესრულება), მ. დიაკვნიშვილი "ლირიკული ტრიპტიქი" (1988, პირველი შესრულება), ნ. გუდიაშვილი "პოემა", მისივე საფორტეპიანო ტრიო, რ. ათაბეგოვი სამი პიესა (1987, პირველი შესრულება). სხვა რეპერტუარი, კონცერტები: 20-მდე, მათ შორის: ბახი a-moll და E-dur, ბეთჰოვენი, ბრამსი, გლაზუნოვი, ერნსტი, ვენიავსკი, კაბალევსკი, კონიუსი, მენდელსონი, მოცარტი, პაგანინი N2, პროკოფიევი N1, ჩაიკოვსკი, შოსტაკოვიჩი N1, ბეთჰოვენის ათივე სავიოლინო სონატის ესტრადაზე პირველი და დღესდღეობით ერთადერთი ქართველი შემსრულებელი. იგი გახლდათ მევიოლინე, მოყვარული მხატვარი.

## ჯილდოები 
*1960 - ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა კონკურსი, I პრემია (ბაქო)
*1957 - რესპუბლიკური კონკურსი, I პრემია (თბილისი)

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
აზერბაიჯანული მანათის ნიშანი

**აზერბაიჯანული მანათის ნიშანი** (; code: AZN, სიმბოლო: ₼) — აზერბაიჯანის ფულადი ერთეულის, აზერბაიჯანული მანათის სიმბოლო. დამატებითი ასო-ნიშანი უნიკოდის სავალუტო ჯგუფში. ვიზუალურად წარმოადგენს ლათინური m-ის მომრგვალებულ ვერსიას.

## ისტორია
აზერბაიჯანული მანათის სიმბოლო — ₼, დააპროექტა რობერტ კალინამ 2006 წელს და სიმბოლო დაემატა Unicode-ს (U+20BC) 2013 წელს, 2008-2011 წლებში დამატების წარუმატებელი წინადადებების შემდეგ. აზერბაიჯანული მანათის სიმბოლოს დიზაინი შთაგონებულია ევროს ნიშნის დიზაინით (€), რომელიც ეფუძნება მიკიტა ევსტიფეევის თავდაპირველ წინადადებას, და წააგავს ერთი ზოლიანი ევროს ნიშანს, რომელიც ბრუნავს საათის ისრის მიმართულებით 90°. 

## მოხაზულობა
სიმბოლო „₼“ არის სტილიზებული პატარა ლათინური ასო „m“ ნახევარწრიულის სახით, რომელიც გადაკვეთილია ერთი ვერტიკალური ან დიაგონალური ხაზით. კონკრეტული სტილი დამოკიდებულია შრიფტზე, რომელიც გამოიყენება სიმბოლოების გამოსახატავად თითოეულ ბანკნოტზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (₼)

## სქოლიო
კატეგორია:ვალუტის სიმბოლოები
კატეგორია:აზერბაიჯანული მანათი
შალომ ჰარლოუ

**შალომ ჰარლოუ** (დ. 5 დეკემბერი, 1973) — კანადელი მოდელი, მსახიობი. მისი კარიერა 1990-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო და ათწლეულების ბოლოს მან სუპერმოდელის სტატუსი მოიპოვა. იგი ასევე გამოჩნდა ფილმებში როგორიცაა,  *In & Out* (1997) და *How to Lose a Guy in 10 Days* (2003).

## ადრეული წლები და ოჯახი
დაიბადა ოშავაში, ონტარიო, სანდი ჰერბერტისა და დევიდ ჰარლოუს ქალიშვილი. დედამ მას დაარქვა შალომი (ებრაულად: שלום), რაც ნიშნავს "მშვიდობას", რომელიც გამოიყენება როგორც სტანდარტული მისალმება ებრაულად. მისი მამა მუშაობდა რამდენიმე ადგილას, იყო როგორც სოციალური მუშაკი და უძრავი ქონების აგენტი, ასევე ფინანსური ინვესტორიც. შალომს ჰყავს 2 უმცროსი ძმა კრისი და ნათანი. ადრეულ პერიოდში ჰარლოუ ბალეტზე შევიდა და მის სამომავლო კარიერადაც ბალეტი მიაჩნდა, მაგრამ მოგვიანებით მიხვდა, რომ იგი მისთის არ იყო, როგორც მან განაცხადა 2008 წლის *New York Time*s-ის სტატიაში.

## კარიერა
ჰარლოუ აღმოაჩინეს 17 წლის ასაკში *Cure*-ის კონცერტზე ტორონტოში. აღმოჩენის დღიდან იგი გამოჩნდა მრავალი ჟურნალის გარეკანზე, რედაქციებში, საუკეთესო ასაფრენ შოუებში და ფილმებში. შალომი დიდი ხნის განმავლობაში იყო მრავალი დიზაინერის საყვარელი მოდელი, რომლებმაც დაადგინეს, რომ მისი გარეგნობა კარგად მუშაობდა როგორც კომერციულ, ასევე კუტურ კამპანიებში. იგი გახდა *Vogue/VH1*-ის წლის მოდელის პირველი გამარჯვებული 1995 წელს. იგი წარმოდგენილი იყო ალექსანდრე მაკქუინის No.13 (1999 წლის გაზაფხული/ზაფხული) კოლექციის ფინალში, რომელიც გაიმართა 1998 წლის სექტემბერში, ლონდონის საწყობში. შოუს დროს მას ორი რობოტული მკლავი შავ-ყვითლად სპრეით შეღებეს. ამას ეწოდა მოდის ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი და საკულტო შოუ. 2007 წლის ივლისში მან გამოიმუშავა დაახლოებით $2 მილიონი წინა 12 თვის განმავლობაში, Forbes-მა იგი დაასახელა მეცამეტე ადგილას მსოფლიოს 15 ყველაზე მაღალშემოსავლიან სუპერმოდელთა სიაში. ჰარლოუ 2013 წელს ბიგ სურში მდებარე სახლში ცხოვრებისას დაავადდა ლაიმის დაავადებითა და შავი ობის მოწამვლით, ავადმყოფობის შედეგად კი განიცადა C-PTSD.

## დაბრუნება მოდელირებაში
2018 წელს, მოდელობის ექვსწლიანი პაუზის შემდეგ, იგი დაბრუნდა მილანის მოდის კვირეულზე, ვერსაჩეს ჩვენებაზე. 2023 წლის მაისში იგი გამოჩნდა *Vogue*-ის გარეკანზე, რომელიც ეძღვნებოდა კარლ ლაგერფელდს, გადაღებული *Grand Palais*-ში ადუტ აკეჩის, ამბერ ვალეტას, ანოკ იაის, დევონ აოკის, ჯიჯი ჰადიდის, კენდალ ჯენერის, ლიუ ვენის, ნაომი კემპბელის და ნატალია ვოდიანოვას გვერდით. იგი გამოჩნდა სარეკლამო კამპანიებში *Dolce & Gabbana*, *Max Mara,* *Ralph Lauren*, *Chloé*, *Giorgio Armani*, *Valentino*, *Lancôme*, *Saks Fifth Avenue*, *Gap* და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:კანადელი მოდელები
კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიქაილ მირზაევი

**მიქაილ შაჰველედ ოღლი მირზაევი**  (; დ. 1 იანვარი, 1947, აღსუ - გ. 3 ივნისი, 2006) — სცენარისტი, მკითხველი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (1991).

მიქაილ მირზა სკოლის დამთავრების შემდეგ გარკვეული პერიოდი მუშაობდა საგანმანათლებლო თეატრში.

მიქაილ მირზა ასევე აქტიურ როლს თამაშობდა აზერბაიჯანის სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 1990-იან წლებში მიქაილ მირზამ განსაკუთრებული როლი შეასრულა სკვერის მოძრაობაში. ის იყო ერთ-ერთი მათგანი, ვინც 80-იანი წლებიდან იბრძოდა საბჭოთა სისტემის წინააღმდეგ.

მიქაილ მირზა გარდაიცვალა 2006 წლის 3 ივნისს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.anl.az/el/emb/TEATR/aktyorlar/mikayil_mirze.htm
* http://www.mikayilmirze.tk/ 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
იოსებ მარუაშვილი

**იოსებ მალაქიას ძე მარუაშვილი** (დ. 1877, სოფელი თავასა, ახლანდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1931, თბილისი) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი, ტოპოგრაფი და გეოდეზისტი. დამოუკიდებლობის პერიოდში იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. ლევან მარუაშვილის მამა.

## ბიოგრაფია 
1894 წელს იოსებ მარუაშვილმა დაამთავრა ქუთაისის სამიწათმზომლო სასწავლებელი. იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი.

მარუაშვილი 1904–05 წლებში რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობის გამო დააპატიმრეს. მუშაობდა საქართველოს მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში გადასახლებათა განყოფილების გამგედ.

აწარმოებდა ტრიანგულაციას კავკასიის მხარის სხვადასხვა რეგიონში, ჩრდილოეთ კავკასიაში (რუსეთი), აფხაზეთსა და ბორჯომის მხარეში, არაგაწის მასივზე (სომხეთი) და სხვა.

1904 წელს მარუაშვილი კურორტ გაგრის მფლობელის, ოლდენბურგის პრინცის დავალებით ხელმძღვანელობდა ე. წ. „ალპური გზის“ (სიგრძე 37.9 კმ) მშენებლობას, რომელიც გაგრიდან მთა მამძიშხაზე (ზღვის დონიდან 1866.9 მ) ადის.

თავდაპირველად გზა წარმოადგენდა ხვეულ სერპანტინს. 1967 წლიდან დაიწყო ამ გზის კეთილმოწყობა, გაფართოება და საბოლოოდ ასფალტით გამაგრდა. 

ალექსანდრე ოლდენბურგის ბრძანებით გზის მე-16 კმ-ზე დაიდგა მარუაშვილის მემორიალი ქვაში რუსულად ამოკვეთილი წარწერით.

ამჟამად ქვაში ნაკვეთი გვარი „მარუაშვილი“ განგებაა დაზიანებული. ამოძირკვულია გვარის ბოლო ხუთი ასო: Ш, В, И, Л, И ანუ გვარის დაბოლოება -„შვილი“. შემორჩენილია გვარის პირველი ხუთი ასო: М, А, Р, У, А („მარუა“).

იოსებ მარუაშვილი იყო გაგრის კლიმატური სადგურის კეთილმოწყობის ერთ-ერთი მონაწილე, რის გამოც მას დიდად აფასებდა ალექსანდრე ოლდენბურგი.

1905 წლის მარტიდან რსდმპ გაგრის ორგანიზაციას სათავეში ჩაუდგა იოსებ მარუაშვილი და ილია ჩიჩკანი. 31 ივლისს გაგრიდან 10 ვერსტში მათ მოაწყვეს ანტისახელმწიფოებრივი კრება სამასი მეგრელისა და აფხაზის მონაწილეობით. მარუაშვილის ძმამ აღმართა წითელი დროშა წარწერით „ძირს თვითმპყრობელობა, გაუმარჯოს თავისუფლებას!“.

დემონსტრანტებმა წაიწიეს გაგრის მიმართულებით, თუმცა გზაში კაზაკებმა გაფანტეს. მარუაშვილი და ჩიჩკანი ლეონიდ შერემეტევსკის ბრძანებით დააპატიმრეს. გაგრაში დაიწყო ვნებათაღელვა, დაიხურა დახლები და მაღაზიები. აჯანყებულები დაკავებულების განთავისუფლებას ითხოვდნენ, ჯგუფებად იკრიბებოდნენ პრინც ოლდენბურგის „ციხე-სიმაგრის“ ირგვლივ, რაც აიძულა შერემეტევსკის დაკავებულების გათავისუფლება. 

1905 წლის 11 სექტემბერს შერემეტევსკის მოთხოვნით მარუაშვილი და ჩიჩკანი გაგრიდან გაასახლეს, ხოლო ადგილობრივმა მოსახლეობამ მხურვალედ გააცილა ისინი მარსელიეზას თანხლებით. მარუაშვილი და ჩიჩკანი გემით ბათუმის მიმართულებით წავიდნენ.

იოსებ მარუაშვილი პროფესიით იყო მიწის მზომელი, ხოლო მისი შვილი გამოჩენილი გეოგრაფი ლევან მარუაშვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:ქართველი ტოპოგრაფები
კატეგორია:ქართველი გეოდეზისტები
მირჯავად ჯაფაროვი

**მირჯავად მირგაფარ ოღლი ჯაფაროვი** (; დ. 1965 წლის 20 ივნისი, სალიანის რაიონი) — აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, უდის შემსრულებელი,  აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018), ხალხური ცეკვის ანსამბლის „ჯენგის“ ხელმძღვანელი.

## ცხოვრება და საქმიანობა 
მირჯავად ჯაფაროვი დაიბადა 1965 წლის 20 ივნისს სალიანის რაიონში. 1974 წელს ჩაირიცხა სალიანის რეგიონის მუსიკალურ სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1979 წელს. 1982 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის კულტუროლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც დაიწყო სწავლება მხატვრული ჯგუფის დირექტორად. 1983 წლიდან 1985 წლამდე მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო და 1988 წელს წარმატებით დაამთავრა კოლეჯი.

მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანული მუღმისა და ნაციონალური ჯაზის პოპულარიზაციაში. აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის 2007 წელს მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 2018 წელს გახდა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი.

ის არის ჟიურის წევრი და მრავალი მუსიკალური კონკურსისა და ფესტივალის მონაწილე აზერბაიჯანში და მის ფარგლებს გარეთ.

2002 წელს მირჯავად ჯაფაროვი დაინიშნა ანსამბლ „ჯენგის“ ხელმძღვანელად. ანსამბლის პირველი კონცერტი 2013 წელს გაიმართა ბაქოს ჯაზ ფესტივალზე, ხოლო პირველი უცხოური წარმოდგენა შედგა 2014 წლის 14 მაისს პარიზში (საფრანგეთი).

## სქოლიო
## რესურსბეი ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20230728221025/https://www.aznews.az/news/medeniyyet/14116.html
* https://web.archive.org/web/20200305132222/https://president.az/articles/28792
* https://web.archive.org/web/20180612203151/https://president.az/articles/28478

კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მუსიკოსები
სანტა-მარია-პენიოლესი

**სანტა-მარია-პენიოლესი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ეტლის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 967 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 233.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 38.5 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოახაკის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ოახაკის მუნიციპალიტეტები
კრისტიან სერატოსი

**კრისტიან მარი სერატოსი** (დ. 21 სექტემბერი, 1990, ბერნარდი) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია მისი როლით AMC-ის სერიალში „მოსიარულე მკვდრები“ როგორც როსიტა ესპინოსა. იგი ასევე ცნობილია სუზი კრებგრასის როლით Nickelodeon-ის სერიალში „Ned's Declassified School Survival Guide“ და ანჯელა ვებერის როლით „ბინდის საგა“-ში. 2020 წლიდან 2021 წლამდე მან განასახიერა ტეიანოს დედოფალი მომღერალი სელენა Netflix-ის სერიალში „Selena: The Series“.

## ადრეული ცხოვრება 
სერატოსი დაიბადა და გაიზარდა კალიფორნია. ალისია სერატოსი, მისი დედა, მექსიკელია, ხოლო მისი მამა იტალიელია. 3 წლის ასაკში, იგი მუშაობდა „The Drew Carey Show“-სა და „Coach“-ზე.

მან ფიგურული სრიალი სამი წლის ასაკში დაიწყო და თქვა: „ჩემი მწვრთნელები ოლიმპიურ თამაშებზე საუბრობდნენ და ეს მართლაც სიგიჟე იყო. ახლა ამას მხოლოდ გასართობად ვაკეთებ“. შვიდი წლის ასაკში მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ფორდის მოდელირების სააგენტოსთან.

## კარიერა 
სერატოსმა ითამაშა სუზი კრებგრასის როლი Nickelodeon-ის სერიალში „Ned's Declassified School Survival Guide“, რომლის დებიუტი შედგა 2004 წელს და დასრულდა 2007 წელს სამი სეზონის შემდეგ.

სერატოსის როლმა როგორც ანჯელა ვებერი „ბინდში“ მოიპოვა მას „ახალგაზრდა მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალის“ ჯილდო 30-ე ახალგაზრდა შემსრულებლის დაჯილდოების ცერემონიაზე მხატვრული ფილმის კატეგორიაში. სერატოსმა გაიმეორა როლი „ბინდის საგა: ახალი მთვარე“ და „ბინდის საგა: დაბნელება“-ის გაგრძელებებში. 2011 წელს ის გამოჩნდა The Black Keys-ის ვიდეოში მათი სიმღერისთვის "Howlin' for You".

სერატოსმა ითამაშა როსიტა ესპინოსა AMC-ის სერიალში „მოსიარულე მკვდრები“, თავდაპირველად, როგორც განმეორებადი პერსონაჟი მეოთხე სეზონში, სადაც ის პირველად გამოჩნდა მეათე ეპიზოდის ბოლოს „პატიმრები“. მისი პერსონაჟი დაწინაურდა მეხუთე სეზონში. 2022 წლის 22 სექტემბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კრისტიან სერატოსმა მიიღო მთავარი როლი HBO Max-ის დრამაში „More“, სადაც ასრულებს ლონდინ ლორენცს.

## პირადი ცხოვრება 
სერატოსი არის ცხოველთა უფლებების დამცველი. მან მონაწილეობა მიიღო PETA-ს რამდენიმე კამპანიაში, რომლებიც ხელს უწყობენ ვეგანური ცხოვრების წესს. ის ვეგანია.

კრისტიანი 2014 წლიდან ურთიერთობაშია მომღერალ და სიმღერების ავტორ დევიდ ბოიდთან. მათ ჰყავთ ერთი ქალიშვილი (დაბ. 2017).

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი

**„საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი“** — საპატიო წოდება, რომელსაც საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი გადასცემდა სახვითი ხელოვნების გამოჩენილ მოღვაწეებს, რომელთაც უკვე ჰქონდათ საპატიო წოდება „საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი“ და თავი გამოიჩინეს ფერწერის, ქანდაკების, გრაფიკის, დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების მაღალმხატვრულ ნაწარმოებთა შექმნაში, თეატრალური სპექტაკლების, კინო და ტელეფილმების გაფორმებაში; მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ეროვნული კულტურის საგანძურში, აქტიურად მონაწილეობდნენ რესპუბლიკის კულტურის დაწესებულებათა მუშაობაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სსრკ-ის სახალხო მხატვარი

## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1982. № 9. გვ. 14. — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1982 წლის 27 მაისის ბრძანებულება „საქართველოს სსრ საპატიო წოდებათა შესახებ დებულებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“

*
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკათა ჯილდოები
პუხილი (ეკვადორი)

**პუხილი** () — ქალაქი ეკვადორში, კოტოპახის პროვინციაში. პუხილის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ეკვადორის დედაქალაქის, კიტოს სამხრეთით. მოსახლეობის უმეტესობა კეჩუას ენაზე საუბრობს. პუხილიში დაიბადა ეკვადორელი პოლიტიკოსი გილერმო როდრიგეს ლარა, რომელიც 1972 წელს ეკვადორის პრეზიდენტი გახდება.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის ქალაქები
ვარდისუბანი (ჯავახეთი)

**ვარდისუბანი** — ნასოფლარი ისტორიულ ჯავახეთში (ახლანდ. ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი). 

მდებარეობს ხანჩალის ტბის დასავლეთით სოფ. დლივსა (ახლანდ. დილიფი) და ნასოფლარ კურიდადეშს შორის. ვარდისუბანში, შემაღლებულ ადგილას, გალავანშემოვლებული ეკლესიის ბუდეა, მის ირგვლივ — გვიანი შუა საუკუნეების საფლავის ქვები. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის” (1595) მიხედვით, ვარდისუბანი დიდი სოფელი იყო, 39 კომლი მოსახლით. აქ ცხოვრობდნენ: აბრამ ზეინკლის შვილი, იასონ შერვანის ძე, რამაზა ძე მისი, მახარებელ იონას ძე, გოგიჩა ძმა მისი, გოგიჩა აბესალომის ძე, ივანე ძმა მისი, პეტრე ძე მისი, სახელად ელიაზარ, ვარძელ ძმა მისი, სულა იორდანეს ძე, მოსე ძმა მისი და სხვ.. მათ მოყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი; ჰქონიათ ბოსტნები; ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი; სოფელს ჰქონდა ერთი თვალი წისქვილი სრული წლით, მეორე კი — გაპარტახებული. მოსახლეთა სიას ახლავს მინაწერი: „საყანე მიწა ჩაირითურთ მელქიზედექ აზნაურისა, აწ ჰაჯიყულის ძის მუჰამედის მფლობელობაში (მყოფი), სასამართლოს განაჩენის თანახმად ყუშურსა და გამოსაღებს იძლევა”, ამ სოფლის გადასახადი წლიურად 19000 ახჩა იყო. 

1704–1705 წლებში ვარდისუბანი ეკუთვნოდა ქანარბელის ნაჰიეს ჩილდირის ლივაში, იგი ექვემდებარებოდა ვინმე უსუფს და მისი წლიური გადასახადი უკვე 11000-მდე ახჩას უდრიდა, რაც სოფლის მოსახლეობის შემცირებაზე მეტყველებს. XIX საუკუნის 30-იან წლებში ის გავერანებულ ნასოფლარებშია ჩამოთვლილი.

## ლიტერატურა
* ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარი, ც. აბულაძისა და მ. სვანიძის გამოც., თბ., 1979.
* ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 2–3, თბ., 1941–58. 

კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ვარდისუბანი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ვარდისუბანი** — ნასოფლარი ისტორიულ ქვემო ქართლში, ახლანდ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, მდ. ხრამის (ქციის) მარჯვენა ნაპირზე, ლიპარიტის უბნის, დღევანდელი ბედიანის ჩრდილო-დასავლეთით.

ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) მიხედვით „მოდამნახეს ქუეით არს ვარდისუბანს მონასტერი უგუმბათო, შუენიერს ადგილს“. იოანე ბატონიშვილი „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ ვარდისჭალის სახელით იხსენიებს ქციის ხეობის სოფლებს შორია. 

ამჟამად ნასოფლარია. შემორჩენილია მონასტრის ნანგრევები, რომლებიც მდებარეობს მდ. ხრამის მარჯვენა ნაპირზე, მოდამნახეს სამხრეთით, კლდეისის ხევის ზევით. ბაზილიკა (დაახლ. 18 X 21 მ) მოპირკეთებულია თლილი ქვით. ჩრდილოეთის მხარეს აქვს გარშემოსავლელი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. იატაკი მოგებულია ქვითა და კირხსნარით. კედელები შელესილია. შესასვლელის თავზე ამოკვეთილია ჯვარი და ბერძნული წარწერა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ემანუილ ვარდიძე

**ემანუილ ვარდიძე** (დ. 1886, სოფ. არალი, ახლანდ. ადიგენის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 მარტი, 1966, თბილისი) — ქართველი კათოლიკე მღვდელი.

განათლება სტამბოლში, ფერიქოის ქართველთა მონასტერში და რომში მიიღო. 1909 წელს ეკურთხა მღვდლად. 1914 წელს საქართველოში დაბრუნების შემდეგ მსახურობდა ჯერ ახალციხეში, შემდეგ კი თბილისში. 1921 წლიდან იყო თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესიის წინამძღვარი. 1928-1951 წლებში რელიგიური მოღვაწეობისა და საბჭოთა ხელისუფლებისადმი არალოიალური დამოკიდებულების გამო რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და გადასახლებული. დაბრუნების შემდეგ ვარდიძემ განაგრძო მოღვაწეობა თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესიაში. დაკრძალულია იქვე.

## ლიტერატურა
* სურგულაძე კ., ბარამიძე ი., დიასამიძე ხ. კათოლიკობა და კათოლიკეები საქართველოში, თბ., 2022. — გვ. 207-208.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები
აქშეჰირის მუზეუმი

**აქშეჰირის მუზეუმი**, **ნასრეთინ ხოჯას არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული მუზეუმი** () — ეროვნული მუზეუმი კონიის პროვინციის აქშეჰირის რაიონში, ცენტრალური თურქეთი. მუზეუმში გამოფენილია არქეოლოგიური არტეფაქტები და ეთნოგრაფიული ნივთები. იგი 2007 წელს დაარსდა და ეძღვნება თურქეთის ისტორიისა და ფოლკლორის სატირულ მოღვაწეს ნასრეთინ ჰოჯას, რომლის საფლავიც აქშეჰირშია.

მუზეუმი ადრე განთავსებული იყო ისტორიულ შენობაში სახელად თაშმედრესე, რომელიც მუზეუმისთვის არასტანდარტული იყო. მუზეუმი მოგვიანებით გადაიტანეს სასახლეში, რომელიც აშენდა 1914 წელს და ეკუთვნოდა ადგილობრივ სასამართლოს. შენობა კულტურის სამინისტრომ 1989 წელს შეიძინა. 2006 წელს მიმდინარე რესტავრაციის შემდეგ იგი გაიხსნა ნასრეთინ ჰოჯას საერთაშორისო ფესტივალის დროს, 2007 წლის 5 ივლისს.

პირველი სართული განკუთვნილია ადმინისტრაციული ოფისებისა და საფონდო ოთახებისთვის. პირველ სართულზე განთავსებულია არქეოლოგიური საგამოფენო დარბაზები. აქ არის სხვადასხვა ნივთები და მონეტები ნეოლითური ხანის, ბრინჯაოსა და რკინის ხანის, ანტიკური ხანის, რომაული და ბიზანტიური პერიოდიდან. ეთნოგრაფიული ნივთები მეორე სართულზეა გამოფენილი. ამ სართულზე არის სექციები საქორწილო ოთახისა და ნასრეთინ ჰოჯას შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:2007 წელს დაარსებული მუზეუმები
ყირგიზფილმი

**„ყირგიზფილმი“** (ყირგ. Кыргызфильм) — მხატვრული, დოკუმენტური და ანიმაციური ფილმების ყირგიზული კინოსტუდია, რომელიც დაარსდა 1941 წელს და მდებარეობს ქალაქ ბიშკეკში.

## ისტორია
კინოსტუდია 1941 წელს ჩამოყალიბდა უზბეკური სახელმწიფო ფოყოკინოტრესტის „უზბეკფილმის“ ბაზაზე და თავიდან მისი დასახელება იყო „კინოქრონიკის ფრუნზეს სტუდია“ (1956 წლიდან - მხატვრული და დოკუმენტური ფილმების ფრუნზეს სტუდია).თანამედროვე დასახელება მიიღო 1961 წელს.

ომისშემდგომ წლებში, ხუთწლედის გეგმების მიუხედავად, კინოსტუდიას არ უმუშავია.

1960-1970-იან წლებში „ყირგიზფილმმა“ დაიწყო ჩინგიზ აითმათოვის ნაწარმოებების ეკრანზე გადატანა. ამ დროს აქ თავისი სარეჟისორო კარიერა დაიწყეს ლარისა შეპიტკომ („პაპანაქება“), ანდრია კონჩალოვსკიმ („პირველი მასწავლებელი“). შემდეგში სტუდიაში მუშაობდნენ ადგილობრივი რეჟისორები: ბოლოტბეკ შამშიევი, ტოლომუშ ოკეევი და სხვები.

ყირგიზეთის რესპუბლიკის მთავრობის 1994 წლის 13 სექტემბრის № 695 დადგენილებით ყირგიზეთში დაწესდა პროფესიული დღესასწაული - ყირგიზული კინოს დღე, რომელიც აღინიშნება 17 ნოემბერს.

2018 წელს კინოსტუდიამ მიიღო „А“ კლასის გრან-პრი საერთაშორისო ფესტივალზე თემირ ბეკნაზაროვის ფილმისთვის „ღამის ავარია“.

ამჟამად კინოსტუდია ტოლომუშ ოკეევის სახელობისაა

## ანიმაციური ფილმები
კინოსტუდიაში გადაღებული პირველი ანიმაციური ფილმი 1977 წელს გამოჩნდა, როცა კინოსტუდიაში შეიქმნა მულტიპლიკატორების შემოქმედებითი ჯგუფი. ჯგუფის ხელმღვანელად დაინიშნა მხატვარი საგინბეკ იშენოვი. ოფიციალური სტატუსის მინიჭებიდან ერთ წელიწადში ჯგუმა შექმნა ყირგიზული კინოს ისტორიაში პირველი 10 წუთიანი ნახატი ფილმრ „ციფრები კამათობენ“. 
მინი|170პქ|ყირგიზეთის რესპუბლიკის საფოსტო მარკა
1990-იანი წლების დასაწყისიდან კინოსტუდიამ შეწყვიტა მულტიპლიკაციური ფილმების რეგულარულად გამოშვება, შემოქმედებითი ჯგუფი კი დაიშალა.

## რესურსები ინტერნეტში
*კინოსტუდია „ყირგიზფილმის“ ოფიციალური საიტი
*[კინოსტუდია „ყირგიზფილმის“ ფილმები კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზის(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A2-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%90) გვერდზე]

## სქოლიო
კატეგორია:კინოსტუდიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ანიმაციური სტუდიები
კატეგორია:ყირგიზეთის კინოსტუდიები
კატეგორია:საბჭოური კინო
კატეგორია:1941 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ყირგიზული კინო
კატეგორია:საბჭოთა კინოსტუდიები
პრემია „საგურამო“

**საგურამო** — ილია ჭავჭავაძის საგურამოს სახელმწიფო მუზეუმის პრემია, დაარსდა 2003 წლის 8 ნოემბერს. დამაარსებლები არიან: „ილიას ფონდი” და შპს „კალასი“. პრემია ყოველწლიურად გაიცემა.

## ნომინაციები 
პრემია გაიცემა შემდეგ ნომინაციებში:
#პოეზია;
#პროზა;
#თარგმანი;
#კრიტიკა;
#ხელოვნება;
#საბავშვო ლიტერატურა;
#ჰუმანიტარული მეცნიერებები;

პრემიებთან ერთად გაიცემა ილიას მედალი „მარად და ყველან საქარველოვ მე ვარ შენთანა“ ქართული კულტურისა და სულიერების წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისათვის.

## მნიშვნელობა 
პრემია „საგურამო“ მოიცავს ქართული მწერლობისა და კულტურის ფართო სპექტრს. ის ენიჭება ლაურიატს მხოლოდ სიცოცხლეში და მხოლოდ ერთხელ. პრემია არ გაიცემა ერთი ნაწარმოების ან ერთი წიგნისთვის. იგი ავტორს მთელი შემოქმედებისა და მოღვაწეობისთვის ენიჭება. საკონკურსოდ წარდგენილი უნდა იყოს კონკურსანტის მთელი შემოქმედება სრულად.

წარმდგენი შეიძლება იყოს ერთი, მაგრამ ცნობილი რეკომენდატორი, ჯგუფი ან ორგანიზაცია. გამარჯვებულ ნომინანტს გამარჯვება ეცნობება დაჯილდოების ცერემონიამდე 10 დღით ადრე, რათა მან შეძლოს საპრემიო სიტყვის მომზადება. პრემიის მინიჭების საკითხს განიხილავს კომპეტენტური ჟიური, რომელსაც ნიშნავს პრემიის დამფუძნებელი ორგანიზაციები „ილიას ფონდი“ და შპს „კალასი“.

## ლაურეატები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პრემია „საგურამო“ 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ლიტერატურული ჯილდოები
ვარდობა

**ვარდობა** — რელიგიური, ხალხური დღესასწაული. იწყებოდა 21 აპრილს და მთავრდებოდა 20 მაისს. აქედან მომდინარეობს მაისის თვის ძველი სახელწოდება „ვარდობისაჲ“.

ვარდობისას ქრისტიანობამდელი ფესვები აქვს. ის ბუნების აღორძინების, ვეგეტაციის, დიდი დედისადმი მიძღვნილი დღესასწაული იყო. იგი ასევე უკავშირდებოდა მოკვდავ და აღდგენად ღვთაება ადონისს და აფროდიტეს. ითვლებოდა, რომ წითელი ვარდები ადონისის სისხლიდან წარმოიქმნა. 

ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ, ვარდობა სხვადასხვა ქრისტიანულ დღესასწაულს, მათ შორის ღვთისმშობლობას, დაუკავშირდა. ხევსა და გუდამაყარში მარიამობას „ვარდის დღეობაც” ერქვა, საქართველოს მთიანეთში თიბვის დაწყების ზეიმს კი ვარდობასაც უწოდებდნენ. 

ზემო იმერეთის სოფ. გეთსამანიაში ვარდობის დღესასწაული პეტრე-პავლობის მარხვის პირველ ორშაბათს აღინიშნებოდა (პეტრე-პავლობის მარხვა მოძრავია, ამიტომ შესაძლოა ყოფილიყო მაისში ან ივნისში). ექვთიმე ათონელის ცნობით, პეტრე-პავლობის მარხვას „ქართველნი ვარდობად უწოდენ”.

სულთმოფენობის წინა დღეს, სულთაობის შაბათს, საქართველოში „ვარდის შაბათს” ეძახდნენ. იგი მიცვალებულთა მოსახსენიებელი დღე იყო. ზოგან ამ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ, შეძლებისდაგვარად ყველა სახეობის ყვავილს აგროვებდნენ (აკაციის ყვავილის გარდა), რათა მიცვალებულის საფლავზე დაეფინათ. ხალხის გადმოცემით, „მიცვალებულებს მათი სუნი სიამოვნებთ”. ზოგან შეგროვილ ყვავილებს გარეთ ან თონეში აწყობდნენ და დილით ადრე საფლავზე გასულებს თან მიჰქონდათ ყვავილები, სანთლები, კოკით წყალი. ყველაფერს საფლავზე ალაგებდნენ და წყალს ასხამდნენ. ამ დღეს ოჯახში წანდილს ან კორკოტს აკეთებდნენ და მეზობლებს ურიგებდნენ. ყვავილებით ირთვებოდა ოჯახი, ეზო და გზაჯვარედინები. 

ბუნების აღორძინებისადმი მიძღვნილი ვარდობის დღესასწაულს სატრფიალო მოტივებიც ჰქონდა. შესაძლოა ვარდობას უკავშირდებოდეს ქართული ხალხური სატრფიალო ლექსი: „აქედან და შენამდე, ვარდი მასხია ყელამდე, რომ ვინმე გამომიშვებდეს, სულ ფრენით მოვალ შენამდე”.

## ლიტერატურა
* ვირსალაძე ე., ქართული ხალხური სატრფიალო ლირიკის ძირითადი სახეობანი, «ლიტერატურული ძიებანი», [ტ.] 8, თბ., 1953.
* ინგოროყვა პ., ძველ-ქართული წარმართული კალენდარი V-VIII საუკუნის ძეგლებში, «საქართველოს სახელმწ. მუზეუმის მოამბე», 1929–30, ტ. 6.
* კეკელიძე კ., ქართული ერა და ეორტალოგიური წელიწადი, «ენიმკის მოამბე», 1940, ტ. 5–6.
* სვანიძე გ., ქართული ხალხური სიმღერები და მათთან დაკავშირებული თქმულებანი, თბ., 1957.
* შველიძე მ., ზაფხულის ხალხურ დღეობათა კალენდარი ქვემო ქართლში, კრ.: ქვემო ქართლი, თბ., 1990.

კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
ბეშბარმაგი

**ბეშბარმაგი** () — მთა აზერბაიჯანში, ქალაქ სიაზანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ბაქოდან 80 კმ-ში. სიმაღლე 382 მ. ასევე ცნობილია როგორც ხიდირ-ზინდა. არის მომლოცველთა ადგილი.

სიტყვა „ბეშბარმაგი“ აზერბაიჯანული და თურქული ენებიდან ითარგმნება როგორც „ხუთი თითი“, რადგან მთის კონტურები წააგავს ხელის ხუთ თითს.

მთა, თავისი სიმაღლისა და ფორმის გამო, უხსოვარი დროიდან მეზღვაურებისთვის შესანიშნავი ღირსშესანიშნაობა იყო.

ბეშბარმაგის მთის ძირში არის წმინდა ადგილი „ფირ ხიდირ ზუნჯა“, სადაც მოგზაურები ჩერდებიან ლოცვისა და თაყვანისცემისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Хызр-Зинда — исполнитель желаний
* **Кубинский регион**

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
ჯომარდ-ყასაბი

**მავზოლეუმი „ჯომარდ-ყასაბი“** () — XVII საუკუნის მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ძველი განჯის ტერიტორიაზე.

მავზოლეუმს რვაკუთხედის ფორმა აქვს. თაბაშირის ნაღმტყორცნებით შედუღებული კვადრატული აგურისგანაა აგებული.

## ისტორია 
საბჭოთა არქეოლოგ ივან შჩებლიკინს მოჰყავს ხალხური ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც ეს მავზოლეუმი IX საუკუნეში ააგეს გმირი ჯალათის პატივსაცემად, რომელიც დაიღუპა მშობლიური ქალაქის დასაცავად ერთ-ერთი თავდასხმის დროს.

აზერბაიჯანელმა არქეოლოგმა ისჰაკ ჯაფარზადემ საკუთარ ნაშრომებშიც აღნიშნულ ლეგენდას ახსენებს, რომელიც ძალიან პოპულარული იყო ადგილობრივ მოსახლეობაში, რომლის მიხედვითაც ეს მავზოლეუმი აშენდა პატიოსანი, სამართლიანი „ჯალათის“ საფლავზე.

შჩებლიკინის თქმით, მავზოლეუმის შენობა არაერთხელ დარესტავრირდა და შესაძლოა რამდენჯერმე გადაკეთებულიყო.

2004 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდმა ჯომარდ-კასაბის საფლავი და მავზოლეუმი აღადგინა. რესტავრაციის დროს გამოყენებული იქნა ნახიჩევანიდან ჩამოტანილი უძველესი აგური.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:განჯის შენობა-ნაგებობები
დავით ვარდოსანიძე

**დავით გრიგოლის ძე ვარდოსანიძე** (დ. 15 ოქტომბერი, 1918, ტყიბული, — გ. 10 მაისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1966). 

დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი (1939). მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. ომის დამთავრების შემდეგ დარჩა საბჭოთა არმიის რიგებში. თადარიგში გავიდა გვარდიის მაიორის წოდებით. 1954 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტში. 1965 წლიდან იყო ორგანიზმული და ბიოლოგიური ქიმიის კათედრის გამგე, კათედრის პროფესორი, 1982 წლიდან — სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვებისა და საკვებთა ტექნოლოგიის განყოფილების მთავარი სპეციალისტი. ვარდოსანიძის კვლევის ძირითადი სფერო იყო ცხოველების სისხლის ბიოქიმიისა და კლინიკური საკითხების შესწავლა.
## ბიბლიოგრაფია
* ვეტერინარული ბიოქიმია, თბ., 1978.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:ტყიბულში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
პარატეთისი

**პარატეთისი** — ვეებერთელა მარჩხი შიგა ზღვა, რომელიც გადაჭიმული იყო ალპებიდან ჩრდილოეთით ცენტრალური ევროპის გავლით ვიდრე არალის ზღვის მიმართულებით ცენტრალურ აზიამდე. პარატეთისი განსაკუთრებული იყო თავისი პალეოგეოგრაფიით: იგი წარმოდგენილი იყო ღრმა აუზების სერიით, რომლებიც ჩამოყალიბდა ზედა იურულში, ოქსფორდული სართულის განმავლობაში როგორც ცენტრალური ატლანტის ოკეანის შემქმნელი რიფტის გაგრძელება.

აუზები ერთმანეთს ვიწრო და მარჩხი არხებით უკავშირდებოდნენ, რომლებიც ხშირად წყალცვლას ზღუდავდნენ და იწვედნენ ფართოდ გავრცელებულ გრძელვადიან ანოქსიას.

პარატეთისი ოლიგოცენში, ქვედა და შუა მიოცენში დრო და დრო გაერთიანებული იყო ტეთისთან ან მის რელიქტებთან (ხმელთაშუა ზღვასთან ან ინდოეთის ოკეანესთან), თუმცა ზედა მიოცენური ეპოქის დასაწყისში ტექტონიკურად მომწყვდეული ზღვა შემობრუნდა მეგატბაში აღმოასავლეთი ალპებიდან ყაზახეთამდე. პლიოცენური ეპოქიდან დაწყებული პარატეთისი თანდათანობით გამარჩხდა. დღევანდელი შავი ზღვა, კასპიის ზღვა, არალის ზღვა, ურმია, დარიაჩეიე-ნამაქი და სხვები პარატეთისის რელიქტებია.

პარატეთისი წარმოიქმნა ოლიგოცენის დასაწყისში, დაახლოებით 34 მლნ. წლის წინ, როდესაც ტეთისის ჩრდილოეთი ნაწილი გამოეყო ტეთისის არის  ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონს ალპების, კარპატების, დინარის, ტავრისა და ელბურსის წარმოშობის გამო. იურულსა და ცარცულ პერიოდებში ევრაზიის ეს ნაწილი დაფარული იყო მარჩხი ზღვებით, რომლებმაც შექმნეს ტეთისის ოკეანის ჩრდილოეთი კიდეები.

ვინაიდან პალეო-ტეთისის ოკეანის სამხრეთი საზღვარი ანატოლია წარმოადგენს კიმერიის კონტინენტის ნაწილს, პალეო-ტეთისის უკანასკნელი რელიქტი შეიძლება ყოფილიყო ოკეანური ქერქი შავი ზღვის ქვეშ. ტეთისის ოკეანე ჩამოყალიბდა ლავრაზიასა (ევრაზია და ჩრდილოეთი ამერიკა) და გონდვანას (აფრიკა, ინდოეთი, ანტარქტიდა, ავსტრალია და სამხრეთი ამერიკა) შორის, როდესაც ტრიასულში (200 მლნ. წლის წინ) დაიშალა სუპერკონტინენტი პანგეა.

## სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული ოკეანეები
კატეგორია:ხმელთაშუაზღვისპირეთის ისტორია
სანტო-ტომას-მასალტეპეკი

**სანტო-ტომას-მასალტეპეკი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ეტლის რაიონში, ცენტრალური ხეობის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 612 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 12%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 44 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 59.4 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოახაკის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ოახაკის მუნიციპალიტეტები
ბალიქჩილარი (რიზეს რაიონი)

**ბალიქჩილარი** () — სოფელი რიზეს რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 14 კილომეტრში. 2021 წლის მონაცემებით სოფელში 437 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:რიზეს რაიონის სოფლები
ლადო ვარდოსანიძე

**ვლადიმერ (ლადო) გრიგოლის ძე ვარდოსანიძე** (დ. 10 აპრილი, 1945, ვლადიკავკაზი, სსრკ) — ქართველი არქიტექტორ-ურბანისტი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (2012). 

## ბიოგრაფია 
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1990-2007 წლებში საქართველოს ურბანისტთა საზოგადოების თავმჯდომარე. 1969 წლიდან 3 წლის განმავლობაში მუშაობდა „საქქალაქმშენსახპროექტში“. 1972-1977 წლებში ქალაქთმშენებლობის ცენტრის სამეცნიერო-კვლევითი საპროექტო ინსტიტუტის ძეგლთა დაცვის სისტემის წევრი და ძეგლთა აღრიცხვა-პასპორტიზაციის განყოფილების გამგე. 1977 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში არქიტექტურის ფაკულტეტზე. 2012 წლიდან საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი. სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას ეწევა საქართველოს ქალაქების სოციოლოგიის, ურბანისტიკისა და თეორიის სფეროში. ზემოხსენებულ დარგებში და თანამედრივე არქიტექტურული პრაქტიკის სხვადასხვა საკითხზე გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები და კრიტიკული სტატიები: ქართულ, ინგლისურ, გერმანულ და რუსულ ენებზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1969)
კატეგორია:ქართველი დამსახურებული არქიტექტორები
ელდარ მიქაილზადე

**ელდარ ჰიდაათ ოღლუ მიქაილზადე** (; დ. 18 იანვარი, 1956, ამირჯანი) — აზერბაიჯანელი ხალიჩის მწარმოებელი და მხატვარი; აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018), სსრკ მხატვართა კავშირის (1986), რუსეთის მხატვართა კავშირის (2004) და იუნესკოს ხელოვანთა კავშირის წევრი; აზერბაიჯანული მანათის პირველი ჩანახატების ავტორი.

## ბიოგრაფია 
ელდარ ჰიდიათ ოღლუ მიქაილზადე ხალიჩების მხატვარი, გრაფიკოსი, დიზაინერი და მხატვარი, რომელიც ქმნის ორნამენტულ და ნარატიულ ხალიჩებს, დაიბადა ბაქოს სოფელ ამირჯანში 1956 წელს. დაამთავრა აზერბაიჯანის ა.აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლის ფერწერის ფაკულტეტი (1971-1975), სწავლობდა მის კედლებში აზერბაიჯანის დამსახურებულ არტისტ ჰაფიზ მამედოვთან, შემდეგ დაამთავრა აზერბაიჯანის ხელოვნების ინსტიტუტის მხატვრული ხალიჩების დამზადების ფაკულტეტი. აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრი 1983 წლიდან, რუსეთის 2004 წლიდან და იუნესკოს ხელოვანთა საერთაშორისო ასოციაციის წევრი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი 2018 წლიდან.

1977 წელს მან თავისი პირველი მხატვრული ნამუშევარი მიუძღვნა მშობლიურ სოფელს და პატივისცემისა და სიყვარულის ნიშნად უწოდა „იენი ჰილა“.
1984 წლიდან დაიწყო პროფესიული საქმიანობა ხალიჩის მხატვრად.

მისი ნამუშევრები კერძო კოლექციებშია რუსეთში, დიდ ბრიტანეთში, საფრანგეთში, თურქეთში, საუდის არაბეთსა და ქუვეითში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20160314094924/http://publika.az/index.php?action=static_detail&static_id=14334&sub_id=9
* https://e-derslik.edu.az/books/96/units/unit-3/page86.xhtml 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აუთერ ბენქსი (ტელესერიალი)

**გარე ნაპირი** () — ამერიკული სათავგადასავლო, მისტიური დრამა თინეიჯერების შესახებ, რომელიც შექმნილია ჯოშ პიტის, ჯონას პეიტის და შენონ ბურკის მიერ. პრემიერა გაიმართა Netflix-ზე 2020 წლის 15 აპრილს. სერიალში მოქმედება ხდება ჩრდილოეთ კაროლინაში, აუთერ-ბენქსზე  და აღწერილია თინეიჯერების კონფლიქტი დაკარგული განძისთვის. 2021 წლის დეკემბერში სერიალი განახლდა და 23 თებერვალს მესამე სეზონის პრემიერა გაიმართა. მესამე სეზონის პრემიერის შემდეგ სერიალი მეოთხე სეზონსთვისაც განახლდა.

სერიალი მოგვითხრობს თინეიჯერების ჯგუფის შესახებ, რომლებიც ჩრდილოეთ კაროლინაში მდებარე აუთერ ბანქსის სანაპიროზე წასვლას გადაწყვეტენ, რა დროსაც შემთხვევით ნამდვილი საგანძურის რუკას იპოვნიან. ახალგაზრდა გმირები ლეგენდარულ განძზე ნადირობას იწყებენ, რომელიც ერთ-ერთი მათგანის მამის გაუჩინარებას უკავშირდება. თუმცა, აუთერ ბანქსის გარე წყლები თავისი ცვალებადობით არის ცნობილი, რამაც მრავალი გემი იმსხვერპლა, ამიტომ ეს ადგილი საკმაოდ საშიშია, მაგრამ ბევრ ადამიანს იზიდავს. სწორედ აქ მდებარეობს როანოკეს „გაუჩინარებული კოლონია“. შედეგად გმირები ახალ თავგადასავლებს მიეცემიან და საიდუმლოებების სამყაროში იძირებიან
„გარე ნაპირი“ Red Canoe Production-ის მიერ გამოვიდა 2020 წლის 15 აპრილს, აშშ-ში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2020 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული თრილერი ტელესერიალები
კატეგორია:2020-იანი წლების ამერიკული მისტიკური ტელესერიალები
ლალი ავალიანი

**ლალი ავალიანი** (დ.20 ივლისი, 1939, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ფილოლოგი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1962 წელს. ამავე ფაკულტეტის უახლესი ქართული ლიტერატურის კათედრის ასპირანტურა კი 1965 წელს. 1963 წლიდან იყო „ვაჟა ფშაველას კაბინეტის“ მუდმივმოქმედი სემინარის წევრი და თუშ-ფშავ-ხევსურეთში ექსპედიციათა ("ვაჟა ფშაველას ნაკვალევზე,") უცვლელი მონაწილე. 1966-1990 წლებში "ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის" სამეცნიერო რედაქციის დაარსებიდან მუშაობდა ენისა და ლიტერატურის განყოფილებაში უმცროსი, შემდეგ უფროსი სამეცნიერო რედაქტორის თანამდებობაზე (კურირებდა ქართულ ლიტერატურას). 1970-1973 წლებში უახლესი ქართული ლიტერატურის კათედრის მიწვეული ლექტორის რანგში კითხულობდა სპეციალურ კურსს - „XX საუკუნის 10-20-იანი წლების ქართული ლიტერატურული დაჯგუფებანი“. 1990 წლიდან იგი შოთა რუსთაველის ლიტერატურის ინსტიტუტის ქართული ლიტერატურის სამეცნიერო განყოფილების უფროსი მეცნიერი თანამშრომელია. 1966 წლიდან მისი გამოკვლევები, კრიტიკული წერილები და პუბლიცისტური ესეები იბეჭდება ქართულ პერიოდიკაში. გამოქვეყნებული აქვს სამასამდე სტატია. დღესაც სისტემატურად თანამშრომლობს სამეცნიერო გამოცემებსა თუ ლიტერატურულ ჟურნა-გაზეთებში. პირველი „ქართული საბჭოთა 11-ტომიანი უნივერსალური ენციკლოპედიის“ გამოცემაში დიდი წვლილისათვის 1987 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით . ლიტერატურის ისტორიკოსი, ესეისტი, კრიტიკოსი, ფილოლოგიის დოქტორი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "პაოლო იაშვილის ცხოვრება და შემოქმედება", დაიცვა 1969 წელს.   

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
ნიკო უილიამსი

**ნიკოლას** „**ნიკო**“ **უილიამს არტუერი** (დ. 12 ივლისი, 2002) — ესპანელი ფეხბურთელი, გარემარბი, თამაშობს ბილბაოს „ატლეტიკისა“ და ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში.

2013 წელს შეუერთდა ბილბაოს „ატლეტიკის“ აკადემიას საიდანაც ჯერ სარეზერვო, შემდეგ კი ძირითადი გუნდის წევრი გახდა რითაც თავისი ძმის, ინიაკი უილიამსის თანაგუნდელი გახდა. აღიარება მოიპოვა თავისი სისწრაფისა და დრიბლინგის წყალობით, უილიამსი 2022 წლიდან ესპანეთის საფეხბურთო ნაკრების წევრია, მიღებული აქვს მონაწილეობა 2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. 2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე დასახელდა ფინალის საუკეთესო ფეხბურთელად.

## ტიტულები
**ატლეტიკ ბილბაო**
*კოპა დელ რეი: 2023–24
**ესპანეთი** 
* ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკო უილიამსი ბილბაოს „ატლეტიკის“ ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 2002
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი ბენდელიანი

**გიორგი ბენდელიანი** (დ. 17 ოქტომბერი, 2006 ) — ქართველი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -100 კგ წონით კატეგორიაში. 2024 წელს იასპარეზა მადრიდის ღია პირველობაზე.

## ახალგაზრდული კარიერა
2023 წელს ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატზე მესამე ადგილი დაიკავა. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში სერბი დუშან გრაჰოვაჩი ვაზარით დაამარცხა.  2023 წელს მოიგო გოიგოლში გამართული ჭაბუკთა ევროპის თასი სადაც - 81 კგ წონით კატეგორიაში იასპარეზა და ფინალში თურქი ემირ სელიმ არი დაამარცხა.  2023 წელს ბიელსკო-ბიალაში გამართულ ჭაბუკთა ევროპის თასზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. გიორგში 2022 წელს გამართულ ევროპის ჭაბუკთა თასზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2023 წელს ევროპის ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ ფესტივალზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2025 წელს ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა ბრატისლავაში გამართულ ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე.

## კარიერა
2024 წელს იასპარეზა მადრიდის ღია პირველობაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი ბენდელიანი ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაციის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 2006
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები