open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ურალ-ბატირი

**ურალ-ბატირი** (; წარმოსდგება: *ურალ* + თურქული: *ბატირ* - "გმირი, მამაციადამიანი") — ბაშკირების ყველაზე ცნობილი ეპოსი. ეპოსში აღწერილია ლეგენდარულ ქმნილებები და საგმირო საქმეები. ის არის სკანდინავიული ბეოვულფის, გერმანული ნიბელუნგების და მესოპოტამიური გილგამეშის მსგავსი ნაწარმოები. პოემა ნაციის მუდმივობის და ადამიანის მიერ ეშმაკიდ დამარცხების შესაძლებლობის იდეას უსვამს ხაზს.

ურალ-ბატირის მოტივები გვხვდება სხვა ისეთ ბაშკირულ ეპოსებში როგორიცაა მაგალითად - ალპამისი, ხოლო აკბუზატი და ბაბსაკი და კუსეკი ურალ-ბატირის სიუჟეტს აგრძელებენ.

## სიუჟეტი 
თურქული, ირანული და სემიტური სასიმღერო ტრადიციების მსგავსად პოემა ყვება ურალ-ბატორის გმირული საქმეებს. ურალი ხანში შესული მშობლებისგან იანბიკესა და იანბიროესგან დაიბადა. იან (جان) - სპარსულად აღნიშნავს სულს, იანბიროე სულის მიცემას, ხოლო იანბიკე სულის ქალს. ურალი ბავშვობიდანვე ავლენს გმირულ ხასიათებსა და თვისებებს. მისი ცბიერი ძმა შულგანისგან განსხვავებით ის თავიდანვე ეშმაკის დაუძინებელი მტერი იყო. მოწიფული ურალი გადაწყვეტს მოძებნოს და გაანადგუროს სიკვდილი. თავის გზაზე ის ხვდება უამრავ ლეგენდარულ დამიანს და არსებას. ყოველი მისი მოქმედება ემსახურება სიცოცხლის გადარჩენას. თავის ფრთოსანი ულაყის აკბუთატის (*თეთრ-ნაცრისფერი ცხენი*) დახმარებით ტირანი შახ ხატილის სასიკვდილო მსხვერპლთშეწირვისგან იხსნა ახალგაზრდა კაცი და ქალი. ის ანადგურებს უამრავ დევს, ქოწინდება ლეგენდარულ ჩიტ ჰუმაიზე და ბოლოს ამარცხებს მთავარ დევ აზრაკას. რომლის სხეულისგანაც სამხრეთ ურალში წარმოიქმნა მთა იამან-ტაუ. ურალი დევებთან ბოლო ბრძოლაში მარცხდება, რადგან ის იძულებული იყო დაელია მთელი ტბა სადაც ისინი იმალებოდნენ. თუმცა ურალი ტოვებს ვაჟებს, რომლების მის საქმეს გააგრძელებენ.

## ისტორია 
პოემა არსებობდა მხოლოდ ზეპირსიტყვიერად სიმღერის ფორმით, ის პირველად 1910 წელს ხალხურმა მოლექსემ მუხამედშა ბურანგულოვმა ჩიწერა.  პოემაში ნახსენებია პრე-ბაბილონური ისტორიები. პოემაში იკვეთება ირანული და თათრული კულტურების კავშირები.

## თარგმანები 
ურალ-ბატირის ინგლისურად სრულად 1999 წელს ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორმა საგიკ საფიკოვმა თარგმნა. ტარგმანის გაუმჯობესებული ვერსია 2001 წელს გამოიცა. პოემის საბოლოო ვარიანტი, ბაშკირულ და ინგლისურ ენებზე 2003 წელს სასაჩუქრე ფორმატით გამოსცეს. 2013 წელს ახალი თარგმანი შეასრულეს დავით და ანასტასია ანდრესენებმა და გამოსცეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში „ურალ მამაცის“ (*Ural the Brave*) სახელით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* «Ural-batir» (ორიგინალი) ლათინური ანბანით, ბაშკირულად
* «Ural-batir» კირილიცაზე 
* «Ural-batir» აკადემიური ვერსია
* «Ural-batir» პოეტური ვერსია 
* «Ural-batir»  პროზა (რუსულად)
* «Ural-batir» ინგლისური ვერსია
* «Ural-batir» ხალხური ვერსია ბაშკირულად 
* [*Ural-batyr* კონგრესის ბიბლიოთეკა(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90)ში, აშშ].

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაშკირეთი
სისხლიანი ველის ბრძოლა

**სისხლიანი ველის ბრძოლა** ან **სარმადის ბრძოლა** — ბრძოლა ანტიოქიის სამთავროსა და ალეპოს ართუქიდებს შორის, გაიართა 1119 წელს სარმადის მიდამოებში. ბრძოლის მიზეზი გახდა ილ-ღაზის შეჭრა ანტიოქიაში. ბრძოლაში გამარჯვება მუსლიმებს დარჩათ. ჯვაროსანთა მეთაური, როჯერ ანტიოქელი და ათასობით რაინდი დაიღუპა. ტყვედ ჩავარდნილ 70 რაინდში კი ილ-ღაზმა 300 000 დინარი მოითხოვა.

## ლიტერატურა 
* Thomas S. Asbridge and Susan B. Edgington, trans. & eds. ''Walter the Chancellor's The Antiochene Wars: a translation and commentary.* Aldershot: Ashgate, 1999. ISBN 1-84014-263-4 (Appendices also contain the accounts of Fulcher of Chartres, Albert of Aix, Matthew of Edessa, Orderic Vitalis, and William of Tyre.)
* Geoffrey Hindley, *The Crusades: a history of armed pilgrimage and holy war*. London: Constable, 2003 ISBN 1-84119-597-9
*Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem.* Cambridge University Press, 1952.
* R. C. Smail. *Crusading Warfare 1097-1193''; 2nd ed., with bibliog. introd. by C. Marshall. Cambridge: Cambridge University Press, 1995. ISBN 0-521-48029-9 (1st ed. 1956)

კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1119 წლის ბრძოლები
ვერხნიი-ფლოროვსკი

**ვერხნიი-ფლოროვსკი** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28  ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 44 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 50 კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
ნაბრანი

**ნაბრანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 1313 კაცი. დასვენება-რეკრეაციის ობიექტია; ქალაქში განლაგებულია სხვადასხვა ტურბაზები, ბანაკები, პანსიონატები, დასასვენებელი სახლები და კერძო აგარაკები.

## გალერია

File:Azeri Forest.jpg|
File:Nabran Caspian Sea Resort.jpg|
File:Nabran_1898.jpg|

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ხაჩმაზის  რაიონის სოფლები
როდრიგო დუტერტე

**როდრიგო დუტერტე** (დ. 28 მარტი 1945, მაასინი, ფილიპინები) — ფილიპინელი იურისტი და პოლიტიკოსი. ფილიპინების პრეზიდენტი 2016 წლიდან. 7-გზის ეკავა კუნძულ მინდანაოზე მდებარე ქალაქ დავაოს მერის თანამდებობა, საერთო ჯამში სულ 22 წელი. ასევე იყო ფილიპინების პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია 
როდრიგო დუტერტე დაიბადა 1945 წლის 28 მარტს კუნძულ ლეიტეზე ქალაქ მაასინში, დავაოს პროვინციის გუბერნატორ ვისენტე დუტერტესა და სკოლის მასწავლებელ სოლედად როას ოჯახში. დუტერტეს ოჯახი 1951 წელს გადასახლდა დავაოს რეგიონში. ვისენტე ეწეოდა იურიდიულ პრაქტიკას, ხოლო სოლედადი ასწავლიდა მუნიციპალურ სკოლებში. 1952 წლიდან ვისენტე ჩაება პოლიტიკურ საქმიანობაში, ხოლო მისმა მეუღლემ თავი დაანება სამსახურს რათა დახმარებოდა მეუღლეს საქმიანობაში. 

როდრიგომ 1956 წელს დაასრულა დავაოს წმინდა ანას სახელობის დაწყებითი სკოლა. ამის შემდეგ იგი ორჯერ გააძევეს სკოლიდან ცუდი საქციელის გამო, მეორე საფეხურის განათლება მიიღო დიგოსეს წმინდა ჯვრის აკადემიაში. 1968 წელს მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის სტატუსი მანილის უნივერსიტეტში. 1972 წელს დაასრულა წმინდა ბედას სახელობის იურიდიული კოლეჯი, სადაც მიიღო იურდიული განათლება. 

## დავაო 
1986 წლის ყვითელი რევოლუციის შემდეგ დანიშნეს დავაოს ვიცე-მერად. 1988 წელს ქალაქის მერის არჩევნებში წამოაყენა თავისი კანდიდატურა და მოიგო კიდეც არჩევნები. მის დროს მოხდა მანამდე უპრეცედენტო ამბავი, მერის მოადგილედ დანიშნა მანობოსა და მოროს ტომის წარმომადენლები. 1998 წლიდან 2001 წლამდე იგი დავაოს პირველი საარჩევნო ოლქიდან ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატის წევრია. 2001 წლიდან  დუტერტე კვლავ დავაოს მერად აირჩიეს მეოთხე ვადით, მისი არჩევა მოხდა ასევე 2004 და 2007 წლებში. 2010 წელს მერის თანამდებობაზე აირჩიეს მისი ქალიშვილი სარა დუტერტე-კაპრიო. 2010-2013 წლებში დავაოს ვიცე-მერია. 2013-2016 წლებში კვლავ ქალაქის მერია.

ფილიპინების პრეზიდენტები ფიდელ რამოსი, ჯოზეფ ესტრადა, გლორია მაკაპაგალ-აროიო და კორასონ აკინო დუტერტეს სთავაზობდნენ შიდა და ადგილობრივი თვითმმართველობის მდივნის თანამდებობას, მაგრამ ყოველ ჯერზე იგი უარს აცხადებდა. მან ასევე უარი თქვა ამერიკის ონკკლოგთა საზოგადოების ჯილდოზე.

დუტერტეს, რომელსაც ჟურნალმა ტაიმმა „ჯალათი“ უწოდა., ხშირად აკრიტიკებდნენ ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციები, მათ შორის Amnesty International, სასამართლოს გარეშე დამნაშავეების დახვრეტის მხარდაჭერის გამო. 2009 წელს მასვე აკრიტიკებდა გაეროს გენერალური ასამბლეის დასკვნითი დოკუმენტი. Human Rights Watch მოუწოდებდა დუტერტეს შეეწყვიტა სიკვდილის ესკადრონების მოქმედება დავაოს ტერიტორიაზე.

## პრეზიდენტობა 
2015 წლის დასაწყისში დუტერტემ განაცხადა, რომ მონაწილეობას აპირებდა 2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და გამარჯვების შემთხვევაში აპირებდა ფედერაციული რესპუბლიკის დამყრებას საპარლამენტო მმართველობით. 2016 წლის 9 მაისს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ხმების 39.01% და 30 ივნისს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* News and Information Blog about Duterte 
* Information page about Duterte 

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები
კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტაოსკარი

მინი|ისტორიული მესხეთის მხარეები VIII-X საუკუნეებში.
**ტაოსკარი** — ციხე-ქალაქი და ადმინისტრაციული ერთეული ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ტაოს მხარეში, ამჟამად მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე (ქ. ოლური). ტაოსკარი მოიცავს ფართო დაბლობს მდინარე ტაოსკარსა და სალუჩურის შესართავს შორის. ეს ქვაბული ყოველი მხრით შემოზღუდულია მაღალი კლდოვანი მთებით და მათ გარდა კიდევ სხვა ხუთი პატარა ხევით. აქვე მდებარეობდა ტაოსკარის ეკლესია, რომელიც XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, ბანის საეპისკოპოსოს სამწყოში შედიოდა.

ექვთიმე თაყაიშვილი, ტაოსკარს აღწერს შემდეგნაირად:

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ციხე-ქალაქები
კრისტოფ კელერი

**კრისტოფ მარტინ კელერი** (); ლათინიზირებული *ქრისტოფ ცელარიუსი* (; დ. 22 ნოემბერი 1638, შმალკალდენი — გ. 4 ივნისი 1707, გალე) — გალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტის ისტორიისა და რიტორიკის პროფესორი (1693). მან მსოფლიო ისტორია დაყო ძველ, შუა და ახალ  პერიოდებად.

## ბიოგრაფია
ცელარიუსი დაიბადა სამხრეთ-გერმანულ ქალაქ შმალკალდენში. 18 წლის ასაკში სწავლა გააგრძელა ჯერ იენის, ხოლო შემდეგ ჰისენის უნივერსიტეტში. 

## ლიტერატურა
* *Beck M.* Cellarius, Christophorus. — In: Peter Kuhlmann, Helmuth Schneider (Hrsg.): Geschichte der Altertumswissenschaften. Biographisches Lexikon (= Der Neue Pauly. Supplemente. Band 6). Metzler, Stuttgart/Weimar 2012, ISBN 978-3-476-02033-8.
* *Leuschner J.* Cellarius, Christoph. — In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 3, Duncker & Humblot, Berlin 1957, ISBN 3-428-00184-2.

## რესურსები ინტერნეტში
* Historia Universalis 
* Cellarius, Christoph (1638—1707)

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1638
კატეგორია:გარდაცვლილი 1707
ყირგიზეთის გეოგრაფია

**ყირგიზეთი** — სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში, რომელიც მდებარეობს ტიან-შანის მთიანი მასივის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყაზახეთი, დასავლეთით უზბეკეთი, სამხრეთ-დასავლეთით ტაჯიკეთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და აღმოსავლეთით ჩინეთი. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია ბიშკეკი. ყირგიზეთის ფართობია 199 951 კმ². მოსახლეობა 6 000 000 ადამიანი (2015).

## ბუნებრივი პირობები 
ყირგიზეთის ტერიტორია უმთავრესად ტიან-შანისა პამირ-ალაის მთათა სისტემის ფარგლებში მდებარეობს. ტერიტორიის 1/2-ზე მეტი 1000-3000 მეტრ სიმაღლეზეა, 1/3 — 3000-იდან 4000 მეტრამდე. ქედებს უკავია ტერიტორიის 3/4. ტიან-შანის მთავარი ქედები აღმოსავლეთით, მერიდიანული ქედის რაიონში ქმნიან მთათა მძლავრ კვანძს (აქ არის გამარჯვების პიკი, 7439 მ). დასავლეთით აქშიირაქის მასივია. იგი ცენტრალურ ტიან-შანს გამოყოფს შიგა ტიან-შანისაგან, რომელსაც სამხრეთიდან ესაზღვრება ქოქშაალთაუს ქედი, ჩრდილოეთიდან — თერსქეი-ალათაუსა და ყირგიზეთის ქედები, სამხრეთ-დასავლეთიდან ფერღანის ქედი. აქაა მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი მთის ტბა ისიქ-ქოლი, ტბები სონქოლი, ჩათირქოლი, სარიჩელექი. ისიქ-ქოლი გაუდინარი ტბაა, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ ტიან-შანზე, ისისქ-ქოლის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1608 მეტრ სიმაღლეზე. ფართობი 6236 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 702 მ, მარილიანობა 5,9 ‰.

უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებში რუხი ნიადაგია, შიგა და ცენტრალური ტიან-შანის უდაბნო-სტეპურ სარტყელში — მურა და წაბლა; მთათა კალთებზე მთის შავი მიწები, მთა-მდელოს, მთის მდელოსტეპის და მთის სტეპის ნიადაგებია.

## ლიტერატურა
* Природа Киргизии: Краткая физико-географическая характеристика. — Фрунзе: Киргизское гос. изд-во, 1962. — 296 с.
* Умурзаков С. У. и др. Словарь географических названий Киргизской ССР/ АН Киргизской ССР. — Фрунзе: Илим, 1988. — 214 с.
* Климат Киргизской ССР/ АН Киргизской ССР. — Фрунзе: Илим, 1965. — 290 с.
* Умурзаков С. У. Географические исследования в Киргизии/ АН Киргизской ССР. — Фрунзе: Илим, 1970. — 152 с.
* Проблемы географии Киргизии: Материалы к съезду Киргизского географического общества/ АН Киргизской ССР. — Фрунзе: Илим, 1975. — 290 с.
* Биологические ресурсы Кыргызстана: Эколого-географические и природоохранные аспекты/ Институт биологии АН Кыргызстана. — Бишкек: Илим, 1992. — 148 с.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის გეოგრაფია
ვასილევკა (ზილაირის რაიონი)

**ვასილევკა** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება ზილაირის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 22 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 138 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 66 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
ვერხნეგალეევო

**ვერხნეგალეევო** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. ვერხნეგალეევოს სოფსაბჭოს ცენტრი. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 78 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 120 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 99 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
ვერხნაია-კაზარმა

**ვერხნაია-კაზარმა** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება ბერდიაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სარაქთაშიდან 88 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 12 ადამიანი. მოსახლეობას რუსები და ბაშკირები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
კარაგაი (არხანგელის რაიონი)

**კარაგაი ** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 18   ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 41 კილომეტრით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
კეტე კოლვიცი

**კეტე  კოლვიცი (დაბ. შმიდტი Schmidt)** (; დ. 8 ივლისი, 1867, კენიგსბერგი  — გ. 22 აპრილი, 1945, მორიცბურგი) — გერმანელი მხატვარი, გარფიკოსი და სკულპტორი. დაიბადა ქალაქ კენიგსბერგში (დღევანდელი კალინინგრადი), აღმოსავლეთი პრუსია, კარლ და კატერინა შმიდტების ოჯახში.  მისი უფროსი ძმა იყო ცნობილი მარქსისტი კონრად შმიდტი. კოლვიცის ადრინდელ ნამუშევრებს ექპრესიონიზმს მიაკუთვნებენ. იგი გახდა პრუსიის ხელოვნების აკადემიის პირველი ქალი წევრი.

## გალერეა

Käthe Kollwitz, Not (Misère).jpg|„სიღატაკე“, 1897.
Käthe Kollwitz The Young Couple (Junges Paar).jpg|„ახალგაზრდა წყვილი“, 1904.
Käthe Kollwitz Working Woman (with Earring) (Arbeiterfrau (mit dem Ohrring)).jpg|„მომუშავე ქალი“,  1910
Käthe Kollwitz, Betende Frau (Femme en prière).jpg|„მლოცველი ქალი“, 1918-მდე
Kollwitz.jpg|„ქალი მკვდარი ბავშვით“, გრავიურა 1903 

## ლიტერატურა 
* ე.ჰ. გომბრიხი, *ხელოვნების ამბავი*, ლოგოს პრესი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კეტე კოლვიცი Wikipaintings-ზე
* კეტე კოლვიცი — Union List of Artist Names
* კეტე კოლვიცი ბრუკლინის მუზეუმში
* კეტე კოლვიცის ნამუშევრების გამოფენა 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მუჩეტბარი

**მუჩეტბარი** ( ) — ხუტორი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. დაარსდა 1908 წელს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 150 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 70 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
ნადეჟდინსკი

**ნადეჟდინსკი** ( ) — ხუტორი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება ივანო-კუვალატის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 67 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 88 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 140 ადამიანი. მოსახლეობას რუსები და ჩუვაშები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
ავდონი (ბაშკირეთი)

**ავდონი** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ავდონის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 19 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ავდონიდან 5 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 5201 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ბეიგულოვო

**ბეიგულოვო** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება შემიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 55 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ალკინოდან 12 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 172 ადამიანი. მოსახლეობას რუსები და ბაშკირები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ვოლკოვო (დმიტრიევის სოფსაბჭო)

**ვოლკოვო** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 707 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (50 %) და რუსები (34 % შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
დმიტრიევკა (უფის რაიონი)

**დმიტრიევკა** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. დმიტრიევკის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 22 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 4351 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
გრიბოვკა (უფის რაიონი)

**გრიბოვკა** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კირილოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 46 კილომეტრში, ხოლო სოფსაბჭოს ცენტრ კირილოვოდან 1 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 316 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
აჰმეთ ჰამდი თანფინარი

**აჰმეთ ჰამდი თანფინარი** (; დ. 23 ივნისი, 1901, ოსმალეთის იმპერია — გ. 24 იანვარი, 1962, თურქეთი) — თურქი მწერალი და თურქული ლიტერატურის მკვლევარი. დაიბადა იურისტის ოჯახში. მამამისი ბევრს მოგზაურობდა და მომავალი მწერალი მუდამ შთაბეჭდილებით იყო დატვირტული. ტანპინარის ლიტერატურული შემოქმედებაზე გავლენა მოახდინეს მარსელ პრუსტმა,სტეფან მალარმემ და პოლ ვალერამ, განსაკუთრებით კი ამ უკანასკნელ წიგნმა  „ხელოვნების ესთეტიკისა დაფილოსოფიის შესახებ“. მომავალი მწერალი აქტიურ შოპენჰაუერს, ფრიდრიხ ნიცშესა და ჰენრი ბერგსონს ახალდაზრდობაში გაეცნო.

მის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აგრეთვე მისმა უფროსმა მეგობარმა, თურქმა პოეტმა, იაჰია ქემალ ბეიაოლიმ (1884-1958).

## ლიტერატურა
ლიტერატურული მოღვაწეობის დაწყება ტრანპინარმა სტუდენტობისას სწორედ მისი გაცნობის შემდეგ გადაწყვიტა. ცოდნის წყულვილმა მას სტუდენტობაში წასვლისკენ უბიძგა (1918), სადაც პედაგოგიკას სწავლობდა, თუნცა სულ მალე ის ლიტერატურის თეორიაზე გაცვალა, 
ვინაიდან ამ საგანს სწორედ ქემალ ბაიაოლი ასწავლიდა (იმ დროისთვის უყვე ცნობილი პოეტი). მისივე სიტყვებით იაჰაი ქემალი „გრძნობათა სამყაროდან  აზროვნების სამყაროსკენ მიმავალი გზის გაკვლევაში“ დაეხმარა.

## კარიერა
სწავლის დასრულების შემდეგ (1923) ტანპინარი ეზრუმში, ქონიასა და ანკარაში მუშაობდა ჯერ გიმნაზიის მასწავლებლად, შემდეგ კი უნივერსიტეტის ლექტორად. სტამბოლში დაბრუნების შემდეგ ქარიქოის ცნობილ გიმნაზიაში ასწავლიდა, პოეტ აჰმედ ხაშიმის გარდაცვალების შემდეგ კი ხელოვნების აკადემიაში მისი საქმე გააგრძელა: ხელოვნების ისტორია, მითოლოგია]სა და ესთეტიკას ასწავლიდა.

1939 წელს თანზიმატის დაწყებიდან 100 წლის იუბილეზე კულტურის მაშინდელმა მინისტრმა ჰასან ალი იუჩელმა ის სტამბოლის უნივერსიტეტში თანზიმატის ეპოქის თურქული ლიტერატურის პროფესორის თანამდებლობაზე მიიწვია. ტანპინარი ლიტერატურის გამორჩეულ, მრავალმხრივ და კომპეტენტურ მკვლევრად იქცა და ამ დარგს თავისი შემოქმედებითი კვალი უთუოდ დაამჩნია.

1942-1946 წლებში აჰმედ ჰამდი ტანპინარი სახალხო პარტიის დეპუტატი იყო, შემდეგ კი მცირე ხნით საგანმანათლებლო სისტემის ინსპექტორად მუშაობდა. აქედან მოყოლებული ცხოვრების ბოლომდე სტამბოლის უნივერსიტეტთან არსებულ თურქოლოგიის ინსტიტუტში თანამედროვე ლიტერატურას კათედრას ხელმძღვანელობდა. 

## გარდაცვალება
დაკრძალულია აშიან მეზარლის სასაფლაოზე, ორჰან გელი ქანიკისა და იაჰია ქემალ ბეიაოლის გვერდით.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Villa in Acibadem Translation of a story of Tanpınar
*Kalem Agency (copyright)
*İTEF - Istanbul Tanpinar Literature Festival

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:თურქი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
კატეგორია:თურქი ესეისტები
კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართული წარმომავლობის თურქები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის VII მოწვევის წევრები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ავადაი

**ავადაი** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 130 კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ფურისულასებრნი

**ფურისულასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი, მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახებია. უმეტესად მარტივი ფოთლები აქვთ. ყვავილი ორსქესიანია, აქტინომორფული, იშვიათად ზიგომორფული. ყვავილი, ჯამის ფოთლები და გვირგვინის ფურცლები ერთმანეთთან შეზრდილია. ნასკვი ზედა, იშვიათად ნახევრად ქვედა, ერთბუდიანია. ნაყოფი — მრავალთესლიანი კოლოფი. 

ფურისულასებრნი მოიცავს 30 გვარის 1000-მდე სახეობას. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, უპირატესად ჩრდილო ნახევარსფეროს ზომიერი და ცივი ჰავის ქვეყნებში. 

საქართველოში გვხვდება 7 გვარის 46 სახეობა, მათგან ერთი მონოტიპური გვარია (Sredinskya) და 18 სახეობა კავკასიის ენდემი. საქართველოში სახეობათა უმეტესობა გავრცელებულია მაღალმთის მდელოებზე და ტყეებში. მრავალი სახეობა, განსაკუთრებით ფურისულას და ყოჩივარდას გვარისა, დეკორატიულია. ცნობილია მრავალი კულტურის ფორმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფურისულასებრნი
ფურტიო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფურტიო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ფურტიო — მთა შუახევის მუნიციპალიტეტში;
*ფურტიო — სოფელი, შუახევის მუნიციპალიტეტში;
*ფურტიო — შუა საუკუნეების ქვისთაღოვანი ხიდი.
Planet Earth II

**Planet Earth II** () — 2016 წლის ბრიტანული დოკუმენტური ფილმი ბუნების თემატიკაზე; გადაღებულია BBC-ის მიერ, როგორც 2006 წელს გამოსული Planet Earth-ის გაგრძელება. სერიალს უძღვება და ჰყვება სერ დეივიდ ეტენბორო, მუსიკის მთავარი თემა კი ჰანს ციმერის მიერაა შექმნილი.

პირველი ანონსი 2016 წლის 9 ოქტომბერს გამოვიდა, პრემიერა კი გაერთიანებულ სამეფოში 6 ნოემბერს,  BBC One-ისა და BBC One HD-ის ეთერში შედგა. Planet Earth II BBC-ის მიერ გამოშვებული პირველი სატელევიზიო სერიალია ულტრამაღალი გარჩევადობით (4K).

## გადაღება
სერიალი BBC-მ 2013 წელს დააანონსა სამუშაო სათაურით *One Planet*, თუმცა მოგვიანებით სახელი შეიცვალა და *Planet Earth II* ეწოდა.

2006 წელს გამოსული Planet Earth ბუნების თემატიკაზე გადაღებული ერთ-ერთი პირველი დოკუმენტური ფილმი იყო მაღალი გარჩევადობის (HD) ფორმატში, Planet Earth II-ში კი კიდევ უფრო უახლესი ტექნოლოგიები გამოიყენეს, მათ შორის ულტრამაღალი გარჩევადობა (4K), გაუმჯობესებული კამერის სტაბილიზაცია, დისტანციური გადაღება და საჰაერო დრონის ტექნოლოგია.

## ეპიზოდები
*„კუნძულები“ — 6 ნოემბერი, 2016
*„მთები“ — 13 ნოემბერი, 2016
*„ჯუნგლები“ — 20 ნოემბერი, 2016
*„უდაბნოები“ — 27 ნოემბერი, 2016
*„მდელოები“ — 4 დეკემბერი, 2016
*„ქალაქები“ — 11 დეკემბერი, 2016

## საუნდტრეკი
სერიალის მთავარი მუსიკალური თემა ჰანს ციმერმა დაწერა, ორიგინალური მუსიკა თითოეული ეპიზოდისთვის კი იაკობ შეამ და იაშა კლებემ. ციფრულად 2016 წლის 11 ნოემბერს გამოვიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
**Planet Earth II* — BBC Programmes-ზე
* *Planet Earth II* — BBC Earth-ზე
*
*Planet Earth II  — Conservation on Film  via Conjour  (Conservation Journal)

## სქოლიო
კატეგორია:BBC-ს ფილმები
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
კეისონ ფომვიხანი

**კეისონ ფომვიხანი** (, დ. 13 დეკემბერი, 1920 — გ. 21 ნოემბერი, 1992) — ლაოსის პოლიტიკური მოღვაწე.  ლაოსის ერთ-ერთი ლიდერი 1975-1992 წლებში. ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტიის ლიდერი 1955 წლიდან, ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის (ლსდრ) პრემიერ-მინისტრი 1975-1991 წლებში და პრეზიდენტი 1991-1992 წლებში.

## ბიოგრაფია 
კეისონ ფომვიხანი დაიბადა ვიეტნამელი მამის, ნგუენ ტრი ლოანისა და ლაოსელის დედის შერეულ ოჯახში. დაბადებისას მისი სახელი იყო ნგუენ კაი სონგი. სწავლობდა ვიეტნამში. თავდაპირველად ლიცეუმში, ხოლო მოგვიანებით ჰანოის უნივერსიტეტში. 1942 წელს მონაწილეობდა იაპონელი ოკუპანტებისა და ფრანგი კოლონიზატორების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამავე 1942 წელს გახდა ინდოჩინეთის კომუნისტური პარტიის წევრი. 

1947 წელს ხელმძღვანელობდა წინააღმდეგობის მოძრაობას ლაოსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რაიონებში. 1950 წლიდან წინააღმდეგობის მთავრობის თავდაცვის მინისტრია.

1955 წლის 22 მარტიდან ლაოსის სახალხო-რევოლუციური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანია. ამავე წლიდან პატრიოტთა შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალია. ლაოსის პატრიოტული ფრონტის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი. 1972 წელს წამოაყენა სოციალიზმზე გადასვლის იდეა „კაპიტტალიზმის გვერდის ავლით“.

1975 წლის 8 დეკემბერს ფომვიხანი გახდა ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი. 1982 წლიდან მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. კეისონის მთავრობამ კურსი აიღო სოციალიზმისაკენ, ქვეყანა კი ნეიტრალურ სახელმწიფოდ გამოაცხადა. დაიწყო და ქვეყანაში განახორციელა კოლექტივიზაცია და ინდუსტრიალიზმი. 1986 წელს გამოაცხადეს „ახალ პოლიტიკურ მექანიზმზე“ („ჩინ ტააკან მაი“) გადასვლა. 1988 წელს მიიღეს აქტი ინვესტიციების წახალისებაზე და კანონი უცხოურ ინვესტიციებზე.  

„ჩინ ტააკან მაის“ პოლიტიკის შეინაარსი მოიცავდა სამ ფაქტორს: სახელმწიფო სექტორის პრივატიზაცია და რესტრუქტურიზაცია, უცხოური ინვესტიციების წახალისება და ბაზარზე გასვლა სახელმწიფოს კონტროლის ქვეშ. მსგავს ეკონომიკურ პოლიტიკას ატარებდა დოი მოი ვიეტნამში და დენ სიაოპინი ჩინეთში. 1990 წელს ქვეყანაში ჩამოყალიბდა თავისუფალი ეკონომიკური ზონა. ამასთან დაკავშირებით ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბიდან გაქრა ნამგალისა და უროს გამოსახულებები. 

1991 წელს კეისონ ფომვიხანი ლაოსის სახალხო-რევოლუციური პარტიის თავმჯდომარე გახდა. დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა და აღნიშნულ პოსტზე დარჩა გარდაცვალებამდე, 1992 წლის 21 ნოემბრამდე. 

დაკრძალულია ვიენტიანში, მისთვის სპეციალურად აგებულ მავზოლეუმში.

## ოჯახი 
მისი შვილი, სანაიაჰაკ ფომვიხანი 41 წლის ასაკში აირჩიეს ლაოსის სახალხო რევოლუციური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში პარტიის მერვე ყრილობაზე და მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება, თუმცა იგი გარდაიცვალა ადრეულ ასაკში 2013 წელს 45 წლის.  მისი მეორე შვილი ხაისომფონე ფომვიხანი (დ. 10 ოქტომბერი, 1954) იყო ეროვნული ასამბლეის ვიცე-პრეზიდენტი.

## სქოლიო
კატეგორია:ლაოსის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ლაოსის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
დუბკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დუბკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## ბელარუსი 
*დუბკი— სოფელი ბალარუსში
*  დუბკი— სოფელი ბალარუსში
*  დუბკი— სოფელი ბალარუსში
*  დუბკი— სოფელი ბალარუსში
*  დუბკი— სოფელი ბალარუსში
*  დუბკი— სოფელი ბალარუსში

## რუსეთი 
;ბაშკირეთი
*დუბკი — სოფელი რუსეთში
;ბელგოროდის ოლქი
*   დუბკი— დაბა რუსეთში
;ბრიანსკის ოლქი
*   დუბკი— სოფელი რუსეთში
; ვლადიმირის ოლქი
* Дубки დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
;  ვოლგოგრადის ოლქი
*   დუბკი— სოფელი რუსეთში
;  დაღესტანი
*  დუბკი — დაბა რუსეთში
;   ივანოვის ოლქი
* დუბკი—სოფელი რუსეთში
* დუბკი— სოფელი რუსეთში
;   კალინინგრადის ოლქი
*  დუბკი—  დაბა რუსეთში
*  დუბკი— დაბა რუსეთში
;    კოსტრომის ოლქი
*   დუბკი— დაბა რუსეთში
;   კურსკის ოლქი
*   დუბკი — ხუტორი რუსეთში
;    ლენინგრადის ოლქი 
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი — სოფელი რუსეთში
;   ლიპეცკის ოლქი
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
*   დუბკი— სოფელი რუსეთში   
;  მოსკოვის ოლქი
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი—დაბა რუსეთში
*  [დუბკი (რამენი)|დუბკი]]— დაბა რუსეთში
* დუბკი— სოფელი რუსეთში
;  ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი
*  დუბკი— დაბა რუსეთში

;  ნოვგოროდის ოლქი
*   დუბკი— სოფელი რუსეთში
 
;  ორლოვის ოლქი
*   დუბკი— დაბა რუსეთში 
*  დუბკი — დაბა რუსეთში
;   პენზის ოლქი
*  დუბკი— დაბა რუსეთში
;   პრიმორსკის მხარე
*  დუბკი — სოფელი რუსეთში
;   ფსკოვის ოლქი
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი—  სოფელი რუსეთში
; როსტოვის ოლქი
*   დუბკი—  დაბა რუსეთში
; რიაზანის ოლქი
* დუბკი — დაბა რუსეთში
; სამარის ოლქი
*  დუბკი— დაბა რუსეთში
; სარატოვის ოლქი
*  დუბკი—  დაბა რუსეთში
; სმოლენსკის ოლქი
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
; ტამბოვის ოლქი
*  დუბკი— დაბა რუსეთში
 
; ტვერის ოლქი
 
 დუბკი— სოფელი რუსეთში
 
; ტულის ოლქი
*  დუბკი— სოფელი რუსეთში
 
;ულიანოვსკის ოლქი
*  დუბკი—  დაბა რუსეთში
;იაროსლავლის ოლქი
*   დუბკი— სოფელი რუსეთში
*  დუბკი— დაბა რუსეთში
*  დუბკი—დაბა რუსეთში

## ყირიმი 
* დუბკი  —    სოფელი ყირიმში

## უკრაინა
*დუბკი —  სოფელი უკრაინაში
* დუბკი —   სოფელი უკრაინაში

## სხვა მნიშვნელობები
* «დუბკი»  —    პარკი მოსკოვში
* «დუბკი»   —  პარკი ნიჟნი-ნოვგოროდში
* «დუბკი»  —   პარკი სესტრორეცკში
* «დუბკი»   —   სპორტული აეროდრომი სარატოვში
კამიშლი (უფის რაიონი)

**კამიშლი** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ბულგაკოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 33 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 12 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 758 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები და რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
აივენჰო

**აივენჰო** () — XIX საუკუნის შოტლანდიელი მწერლის, უოლტერ სკოტის ყველაზე ცნობილი რომანი. პირველად გამოიცა 1820 წელს. რომანი მოგვითხრობს XII საუკუნის მეორე ნახევრის ინგლისზე, ნორმან დამპყრობელთა მიერ შევიწროებულ საქსონელებზე.

ინგლისის ისტორიის ამ მნიშვნელოვან ნაწილთან ერთად, სკოტი მოგვითხრობს რომანის გმირების საოცარ თავგადასავლებზე. მეფე რიჩარდ ლომგულზე, რომელიც საკუთარ თავს მალავს და "შავი რაინდის" სახელით ებრძვის მტრებს. მათ შორის საკუთარ ძმას, ჯონსაც, რომელსაც სურს, რომ ინგლისის ტახტი დაიკავოს. რომანის მთავარი გმირი კი რიჩარდის ერთგული მსახური უილფრედ აივენჰოა. რომანში ასევე, ერთ-ერთ გმირად გვევლინება ლეგენდარული ყაჩაღი რობინ ჰუდი, თავის მეგობრებთან ერთად.

აივენჰო არის ერთ-ერთი მცირერიცხოვან საქსონელ დიდებულთაგან. იგი არის სედრიკ საქსონელის ვაჟი, თუმცა მამისადმი დაუმორჩილებლობისა და ჯვაროსნულ ლაშქრობაში მეფესთან დარჩენის გამო, უილფრედი უარყოფილია მამის მიერ. მხოლოდ ნაწარმოების ბოლოს ხდება მათი შერიგება.

უოლტერ სკოტი თავის რომანში აგრეთვე ეხება ებრაელების ცუდ მდგომარეობას იმდროინდელ ინგლისში. ნაწარმოების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გმირია ებრაელი ისააკ იორკელი თავის ულამაზეს ქალიშვილ, რებეკასთან ერთად. იგი მევახშეა, რომელსაც იყენებენ, როცა ფული სჭირდებათ, მაგრამ შემდგომ უპატივცემულოდ ექცევიან თავისი ეროვნების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აივენჰ ონლაინ ვერსია 
* სრული ტექსტი 
* 

კატეგორია:ინგლისური რომანები
კატეგორია:1820 წლის რომანები
კატეგორია:უოლტერ სკოტის რომანები
ვარშავის ხელშეკრულება (1705)

**ვარშავის ხელშეკრულება** — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც აიდო 1705 წლის 18 ნოემბერს, ჩრდილოეთის ომის მიმდინარეობის პერიოდში. ხელშეკრულების შედეგად შედგა ალიანსი შვედეთის იმპერიას და პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობას შორის, რომლის მეფეც იყო სტანისლავ ლეშჩინსკი.

## ლიტერატურა
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Scan of the treaty at IEG (Institut für Europäische Geschichte) Mainz, 57 pages

კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
რობერტ კოლდევეი

**რობერტ იოჰან კოლდევეი** (დ. 10 სექტემბერი, 1855, ბლანკერბურგი – გ. 4 თებერვალი, 1925, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი, არქეოლოგი, რომელმაც განსაზღვრა ადგილი, სადაც ჩაატარებდა გათხრებს. ამ გათხრების შედეგად, რომელიც მიმდინარეობდა 1898-1999 წლებში, მან დაადასტურა ბიბლიური ბაბილონის არსებობა. ასევე მიიღო მონაწილეობა ტროას გათხრებში და კუნძულ ლესბოსზე. მის საფლავზე, აღიარების ნიშნად დადგეს ძეგლი, ბაბილონური ზიქურათის სახით.

## ლიტერატურა
*Clayton, Peter A. and Martin J. Price, Ed. "The Seven Wonders of the Ancient World." Routledge: New York, 1988. p 54-55.

## რესურსები ინტერნეტში
* რობერტ იოჰან კოლდევეი 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
რუმენ რადევი

**რუმენ გეორგიევ რადევი** (; დ. 18 ივნისი 1963, დიმიტროვგრადი, ბულგარეთი) — ბულგარეთის არმიის სარეზერვო გენერალ-მაიორი და ბულგარეთის არჩეული პრეზიდენტი 2017-2026 წლებში. რადევი მსახურობდა ბულგარეთის საჰაერო ძალების მეთაურად. 2016 წელს მოიგო საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც დამოუკიდებელმა კანდიდატმა, რომელსაც მხარს უჭერდა ბულგარული სოციალისტური პარტია. მეორე ტურში დაამარცხა GERB-ის კანდიდატი ცეცკა ცაჩევა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კარმასანი (სოფელი)

**კარმასანი** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. კარმასანის სოფსაბჭოს ცენტრი. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 48 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 48 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 706 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ტუპრალი

**ტუპრალი** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 41 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 40 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ჩერნუშკა, რომელიც დაშორებულია 61 კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ამერიკელი მამიკო!

***ამერიკელი მამიკო!*** () — ამერიკული ანიმაციური სიტკომი შექმნილი სეთ მაკფარლეინის, მაიკ ბარკერისა და მეტ ვეიცმანის მიერ Fox Broadcasting Company-ისთვის. სერიალის  პრემიერა შედგა 2005 წლის 6 თებერვალს.

*ამერიკელი მამიკო!* არის სატირიული ანიმაციური სერიალის ნათელი წარმომადგენელი. სიუჟეტი მიმდინარეობს სმითების ოჯახის გარშემო, რომელიც შედგება 6 წევრისგან, ესენია — სტენი, ოჯახის მარჩენალი, ცენტრალური დაზვერვის აგენტი და რესპუბლიკელი;  ფრენსინი, სტენის ცოლი და ოჯახის დიასახლისი; სტივი; სტენისა და ფრენსინის ვაჟიშვილი, ჭკვიანი და თავისთავში დაჯერებული ახალგარდა; ჰელეი, სტენისა და ფრენსინის 18 წლის ქალიშვილი, ულტრალიბერალურად მოაზროვნე სტუდენტი; როჯერი, სარკასტული, პირქუში, მარტოხელა უცხოპლანეტელი; კლაუსი, მოლაპარაკე ოქროს თევზი, რომელსაც გადანერგილი აქვს ამერიკელი სპორტსმენის ტვინი. ყოველი მათგანი ცხოვრობს გამოგონილ ქალაქ ლენგლი-ფოლსში, ვირჯინიის შტატში. მათ ახმოვანებენ მსახიობები: სეთ მაკფარლეინი, ვენდი შაალი, სკოტ გრაიმზი, რეიჩელ მაკფარლეინი და დი ბრედლი ბეიკერი

*სამხრეთის პარკის* მსგავსად სერიალში ყურადღება არის გამახვილებული სხვადასხვა აქტუალურ თემებზე, როგორებიც არის მასობრივი კულტურა, პოლიტიკა, რელიგია და კიდევ სხვა თემები, რომლებიც ხშირად ფიგურირებს საზოგადოებაში. სერიალში ხშირად გაისმის თანამედროვე საზოგადოების ფარული დაცინვა.

*ამერიკელი მამიკო!* ნომინირებული იქნა სხვადასხვა დაჯილდოების ცერემონიებზე, რომელთაგანაც ყველაზე მნიშვნელოვანია ენისა და პრაიმტაიმის ემის ორ ორი ნომინაცია. 2013 წლის კომპოზიტორების, ავტორებისა და გამომცემლების ამერიკული საზოგადოების დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა საუკეთესო ტელესერიალის კატეგორიაში.

2013 წლის 16 ივლისს გახდა ცნობილი, რომ ფოქსმა შეწყვიტა სერიალის ტრანსლაცია. 2014 წლის 20 ოქტომბრიდან მოყოლებული ის გადაიცემა ტელეარხ TBS-ის საშუალებით.  2015 წელს ტელეარხმა განაცხადა, რომ სერიალის მე-14 და მე-15 სეზონები (თითოში 22 ეპიზოდი) კვლავ მის ეთერში გავიდოდა. მე-14 სეზონის პრემიერა შედგა 2016 წლის 7 ნოემბერს. დღეის მონაცემით სულ შექმნილია სერიალის 214 ეპიზოდი.

## ეპიზოდები

## იხილეთ აგრეთვე
**გრიფინები*
**სიმფსონები
**კლივლენდის შოუ

## რესურსები ინტერნეტში
* *American Dad!* TBS.com-ზე
* 
* ''ამერიკელი მამიკო! The Big Cartoon DataBase-ზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები
კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები
კატეგორია:ანიმაციური სიტკომები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები
კატეგორია:ტელეარხ Fox-ის შოუები
კატეგორია:TBS-ის პროგრამები
კატეგორია:სატირული ტელეპროგრამები
კატეგორია:20th Century Fox Television-ის ტელესერიალები
კატეგორია:ამერიკელი მამიკო!
კატეგორია:სეთ მაკფარლეინის მიერ შექმნილი სატელევიზიო შოუები
კატეგორია:Fuzzy Door Productions-ის ტელესერიალები
მილოვკა (ბაშკირეთი)

**მილოვკა** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მილოვკის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ბელაიის ძველ კალაპოტში. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 13 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 2767 ადამიანი.
მინი|მარცხნივ
## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
კოლოკოლცევო (უფის რაიონი)

**კოლოკოლცევო** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ნიკოლაევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 35 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 35 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 22 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
გრიფინები (სეზონი 4)

ანიმაციური ტელესერიალ „გრიფინების“ მესამე სეზონი გადაიცემოდა ტელეარხ Fox-ის ეთერში 2005 წლის მაისიდან 2006 წლის 21 მაისამდე. შედგება 30 ეპიზოდისგან. სეზონში გრძელდება გრიფინების ოჯახის თავგადასავალი: პიტერი, (მამა), ლოისი (დედა), მეგი (ქალიშვილი), კრისი (ვაჟიშვილი), სტიუ (ვაჟიშვილი) და ანთროპომორფული ძაღლი ბრაიანი. ოჯახის ყველა წევრი ცხოვრობს გამოგონილ ქალაქ კუაჰოგში.

2005 წლის 29 ნოემბერსა და 2006-ის 14 ნოემბერს გამოვიდა DVD გამოცემა ორ ნაწილად, ერთში შესული არის მეოთხე სეზონის 14 ეპიზოდი, ხოლო მეორეში  დანარჩენი — 14 ეპიზოდი.

*გრიფინების* ჩვენება შეწყდა 2002 წელს დაბალი რეიტინგის გამო, თუმცა Catron Network-ის სატელევიზიო გადაცემა Adult Swim-ზე ხელმეორედ გასვლის შემდეგ სერიალი იქცა მაუწყებლობის ყველაზე პოპულარულ პროგრამად (საშუალოდ ყოველ ეპიზოდს ჰყავდა 1.9 მილიონი მაყურებელი) და  გაიყიდა DVD დისკების 3 მილიონი ეგზემპლარი, რამაც ფოქსს კვალვ გაუჩინა ინტერესი სერიალისადმი.

მეოთხე სეზონმა მიიღო ნილსენის მაღალი რეიტინგები. პირველ ეპიზოდ *North by North Quahog*-ს ჰყავდა დაახლოებით 11.85 მილიონი მაყურებელი. ამასთანავე სეზონი ნომინირებული იყო სხვადასხვა დაჯილდოებებზე, მათ შორის პრაიმტაიმის ემის ჯილდო საუკეთესო ანიმაციური პროგრამისთვის და ენის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისა და სცენარისტის კატეგორიაში. ასევე მიიღო დადებითი შეფასებები სხვადასხვა ბეჭდვითი თუ ინტერნეტ გამოცემებისგან.
 
## ეპიზოდები 

## იხილეთ აგრეთვე
*გრიფინების ეპიზოდების სია

## რესურსები ინეტრნეტში
* Season 4  TV.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 4) ეპიზოდები
კატეგორია:გრიფინების სეზონები
აბდრახმანოვო (სტერლითამაქის რაიონი)

**აბდრახმანოვო** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 260 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 57 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 55 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას  ბაშკირები შეადგენენ (50%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
დავით ალექსიძე

**დავით ალექსიძე** (დ. 10 აპრილი, 1966, თბილისი) — ქართველი მხატვარი. 1981-1983 წლებში იგი სწავლობდა  
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1983-1990 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, ფერწერის სპეციალობით, პედაგოგი ნიკოლოზ იგნატოვი. სამხატვრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ იგი აქტიურად მონაწილეობს სხვადასხვა საერთაშორისო და ადგილობრივი მნიშვნელობის გამოფენებში.

## ლიტერატურა 
* კაჭარავა, კარლო . (16 ოქტომბერი, 1992) „დავით ალექსიძის გამოფენა და ბესტიარიუმი“. გაზეთი „დრონი“ 
* ხაბულიანი, ხათუნა. (მაისი, 2001) „პარაზიტოფორმე“, თევზები და სხვა“. გაზეთი „ალტერნატივა“
* გაბუნია, ალექსანდრა. (2016) „დავით ალექსიძე“. (ალბომი), შესავალი წერილი , თბ.,  ISBN 978-9941-0-8793-6

## რესურსები ინტერნეტში 
* Georgian Art Portal
* დავით ალექსიძის მხატვრობა

კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იმელდა მარკოსი

**იმელდა მარკოსი**, დაბადებით **იმელდა რემედიოს ვიზიტასიონ რომუალდესი** ( დ. 2 ივლისი, 1929, მანილა, ფილიპინები) — ფილიპინების პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ფილიპინების პირველი ლედი (1975-1986 წწ.) ფილიპინების ყოფილი პრეზიდენტის ფერდინანდ მარკოსის ქვრივი. მისი მმართველობის დროს იყო მანილის გუბერნატორი, მინისტრი, აირჩიეს პარლამენტის წევრად, ჰქონდა მნიშვნელოვანი დიპლომატიური წოდებები: საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგი. მისი ქმრის დამხობის შემდეგ იგი კვლავ სამჯერ აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატის წევრად (უკანასკნელად —  2013 წელს). ძალასა და მტკიცე ხასიათთან ერთად მას ჰქონდა სილამაზე და ელეგანტურობა. იმელდა მარკოსს ზოგჯერ მოიხსენიებდნენ „ფოლადის პეპლის“ (*Steel Butterfly*) ან „რკინის პეპლის“ (*Iron Butterfly*) სახელწოდებით.

## ბიოგრაფია 
იმელდა მარკოსი დაიბადა 1929 წლის 2 ივლისს ფილიპინების დედაქალაქ მანილაში. მას შემდეგ რაც იმელდას დედა დაიღუპა ოჯახი ნათესავებთან გადასახლდა ტაკლობანში, სადაც დაასრულა წმინდა პავლეს კოლეჯი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. 18 წლის ასაკში იმელდა გახდა ტაკლობანის სილამაზის დედოფალი, საბოლოოდ იგი „მის ფილიპინები“ გახდა. 

1950 წელს იგი დაბრუნდა მანილაში, სადა ცხოვრობდა თავის ნათესავებთან. მისი ნათესავების სახლი დედაქალაქში ფაქტობრივად იყო ნაციონალისტური პარტიის შტაბი. 1954 წელს სწორედ აქ შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს და მომავალ პრეზიდენტს ფერდინანდ მარკოსს — მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანს, იმჟაამად ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატის წევრს. გაცნობიდან 11 დღის შემდეგ იმელდას ფერდინანდმა ხელი სთხოვა. 

1965 წელს ფერდინანდ მარკოსი პრეზიდენტად აირჩიეს და გახდა ქვეყნის მე-10 ხელმძღვანელი. 1969 წელს იგი ხელმეორედ აირჩიეს პრეზიდენტის თაამდებობაზე. ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ, 1972 წლიდან პრეზიდენტის დამხობამდე, 1986 წლის 25 თებერვლამდე, იმელდა რეალურად მონნაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ეკავა სხვადასხვა თანამდებობები და ასრულებდა მნიშვნელოვან დიპლომატიურ მისიებს. 

ცივი ომის პიკის დროს, ფილიპინების პირველი ლედი, აშშ-ის მოკავშირე, თავისი ქმრის სპეციალური წარმომადგენლის ხარისხში ესტუმრა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას, სსრკ-ს, აღმოსავლეთ ევროპის კომუნისტურ ქვეყნებს — რუმინეთს, უნგრეთს, ჩეხოსლოვაკიას, გდრ-ს, იუგოსლავიას, ასევე კუბას, ერაყსა და ჩრდილოეთ კორეას. მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა არა მარტო რიჩარდ ნიქსონთან და რონალდ რეიგანთან, არამედ მაო ძედუნთან, ლეონიდ ბრეჟნევთან, კიმ ირ სენთან და სადამ ჰუსეინთან.

1986-1991 წლამდე იმელდა მარკოსი ემიგრაციაშია. 1991 წელს ფილიპინების მთავრობამ იმელდას ნება დართო ქვეყანაში დაბრუნებულიყო. 1992 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში. მიიღო ხმების 10.32% და დაიკავა მეხუთე ადგილი. 1995 წელს გახდა წარმომადგენელტა პალატის წევრი კუნძულ ლეიტედან. 1998წელს ფილიპინების ანტიკორუფციულმა სასამართლომ იგი დამნაშავედ სცნო ხელისუფლებისათვის არახელსაყრელი ხელშეკრულების დადების გამო, მაგრამ უზენაესმა სასამართლომ მოგვიანებით გააუქმა ეს გადაწყვეტილება. 2010 და 2013 წელს კვლავ აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში. 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ფილიპინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სვინდაქსის ბრძოლა

**სვინდაქსის ბრძოლა** — მოხდა 1022 წლის გაზაფხულზე, ბიზანტიის იმპერატოს ბასილი II-ს ძალებსა და გიორგი I-ის ქართულ ჯარს შორის. ბრძოლა სვინდაქსში ფაზიანის პროვინციაში გაიმართა. ბრძოლა ბიზანტიელთა გადამწყვეტი გამარჯვებით დასრულდა. შედეგად საქართველოს მეფე გიორგი I იძულებული იყო ხელი მოეწერა სამშვიდობო შეთანხმებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*სასირეთის ბრძოლა
*შირიმნის ბრძოლა
*ქართველთა სამეფო

## რესურსები ინტერნეტში 
*ქართლის ცხოვრება

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
კატეგორია:1022 წლის ბრძოლები
მანილის შეთანხმება

**მანილის შეთანხმება** () — სამმხრივი შეთანხმება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1963 წლის 31 ივლისს მალაიის ფედერაციის, ინდონეზიისა და ფილიპინების ლიდერებმა მანილაში. შეთანხმების შედეგად ხელმომწერმა მხარეებმა გამოაცხადეს ე. წ. „მაკაპაგალის დოქტრინის“ ერთგულება, რომელიც ითვალისწინებდა მეგობრული ურთიერთობების განვითარებას სამ ქვეყანას შორის და საბოლოოდ მოეხდინათ მაფილინდოს კონფედერაციის ფორმირება, ასევე განესაზღვრა დიდი ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეოს (საბაჰი) თვითგამორკვევის საკითხი. ფაქტობრივად მანილის ხელშეკრულების დენონსაცია არ მომხდარა, თუმცა იგნონირებულია სამივე ქვეყნის მიერ.

## შეთანხმების ისტორიული ფესვები 
კუნძულ კალიმანტანის ჩრდილოეთით მდებარე დიდი ბრიტანეთის კოლონიური სამფლობელოს (ისტორიული საკუთარი სახელწოდება - საბაჰი, ბრიტანული კოლონიალიზმის დროს ეწოდებოდა ჩრდილოეთი ბორნეო) ტერიტორიული კუთვნილების პრობლემა დაკავშირებულია XV-XIX საუკუნეებში აღნიშნული ტერიტორიის საკუთრების უფლების არეულ ისტორიასთან. 

XV საუკუნის დასაწყისში საბაჰის პროვინცია ეკუთვნოდა ბრუნეის სასულთნოს, ხოლო 1658 წლიდან სულუს სასულთნოს.

## შეთანხმების შემდეგ 
მანილის შეთანხმებამ შეანელა არსებული დაძაბულობა ფილიპინებს, მალაიის ფედერაციასა და ინდონეზიას შორის. სამიტის დასულებისთანავე გამოვლინდა აზრთა სხვადასხვაობა სამიტის შედეგების შესახებ. 1963 წლის 16 სექტემბერს მალაიის ფედერაციამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. არც ფილიპინებმა და არც ინდონეზიამ არ ცნეს ახალი სახელმწიფო. 

მანილის შეთანხმების დენონსირება ოფიციალურად არ მომხდარა, მაგრამ სამივე მხარემ უარი თქვა მის პრინციპებზე, მათ შორის მაფილინდოს კონფედერაციის შექმნაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 5 აგვისტოს ხელმოწერილი მანილის დოკუმენტი
* შეთანხმების ტექსტი

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ისტორია
კატეგორია:მალაიზიის ისტორია
კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ჩერნოე-ოზერო (ასკინოს რაიონი)

**ჩერნოე-ოზერო** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 122  კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ფურცლებგანცალკევებულნი

**ფურცლებგანცალკევებულნი**  () — ორლებნიან მცენარეთა ქვეკლასი. მასში გაერთიანებულია ისეთი ოჯახები, რომელთა წარმომადგენლების ყვავილს აქვს ჯამი და ფურცლებგანცალკევებული  გვირგვინი (ჯვაროსნები, ვარდისებრნი) ან მარტივი ყვავილსაფარი არ გააჩნია (კაზუარინასებრნი). 

ტერმინი „ფურცლებგანცალკევებულნი“ შემოიღო გერმანელმა ბოტანიკოსმა ავგუსტ ვილჰელმ აიხლერმა 1876 წელს. მოგვიანებით კი 1892 წელს გემანელმა მეცნიერმა ადოლფ ჰაინრიხ გუსტავ ენგლერმა მცენარეთა ამ ჯგუფს პირველადსაფრიანები უწოდა, რადგან ფურცლებგანცალკევებულობას უძველეს ორლებნიანთა დამახასიათებელ ნიშნად მიიჩნევდა. ფურცლებგანცალკევებულნი ეწოდება პირველადსაფრიანების მხოლოდ იმ ოჯახებს, რომელთაც აქვთ ორმაგი ყვავილსაფარი ფურცლებგანხალკევებული გვირგვინით. 

ავსტრალიელმა ბოტანიკოსმა ს. ენდლიხერმა 1839 წელს ეს ოჯახები გააერთიანა Dialypetalae-ს ჯგუფში, უყვავილსაფრო ან მარტივყვავილსაფრიან მცენარეთა ოჯახები კი — ერთსაფრიანებში. უკანასკნელ წლებში მეცნიერთა უმატესობა ფურცლებგანცალკევებულნით და ფურცლებშეზრდილთ ცალკე ქვეკლასებად არ გამოყოფს, ვინაიდან დამტკიცდა, რომ ორლებნიანთა ევოლუციის პროცესში შეზდრილფურცლებიანობა რამდენიმეჯერ წარმოიქმნა მცენარეთა სხვადასხვა ჯგუფში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი
ბუს ნისლეული

**ბუს ნისლეული** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **მესიე 97**, **M97** ან **NGC 3587**) — პლანეტური ნისლეული დედამიწიდან 2030 სინათლის წლის მანძილზე, დიდი დათვის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. 1781 წელის 16 თებერვალს აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა პიერ მეშენმა. 1848 წელს ნისლეულს ინგლისელ-ირლანდიელი ასტრონომი უილიამ პარსონსი აკვირდებოდა; შემდეგ, მის მიერ ხელით დახატული ილუსტრაცია ბუს თავს წააგავდა. ამის შემდეგ, ობიექტს ბუს ნისლეული შეარქვეს.

ნისლეულის ასაკი დაახლოებით 8 000  წელია. ჩამოყალიბდა ცენტრალური ვარსკვლავის მიერ ვარსკვლავური ქარების შედეგად დაკარგული მატერიის საფუძველზე. ნისლეული ჩამწკრივებულია სამ კონცენტრულ ფენად, რომელთაგან გარეთა 20–30%-ით დიდია შიდა ფენაზე. ბუს მსგავსი მოხაზულობა შიდა ფენის დამსახურებაა, რომელიც ცირკულარულად სიმეტრიული არაა.

ნისლეულის მასა დაახლოებით 0.13 მზის მასის ტოლია და შედგება წყალბადის, ჰელიუმის, აზოტის, ჟანგბადისა და გოგირდისგან როგორც სპიტცერის კოსმოსური ტელესკოპით დაკვირვებისას დადგინდა, ეს ვარსკვლავი გადამეტებულ ინფრაწითელგამოსხივებას არ გამოყოფს.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Owl Nebula @ SEDS Messier pages
* The Owl Nebula at Calar Alto Observatory 
* NightSkyInfo.com – M97, the Owl Nebula 
* 
* The Owl Nebula (M97) at Constellation Guide

## სქოლიო
კატეგორია:მესიეს ობიექტები
კატეგორია:ნისლეულები
კატეგორია:დიდი დათვის თანავარსკვლავედი
მაიკ პენსი

210px|მინი|მაიკ პენსი
**მაიკლ რიჩარდ „მაიკ“ პენსი** (; დ. 7 ივნისი, 1959, ინდიანა, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, ამერიკის შეერთებული შტატების ვიცე-პრეზიდენტი 2017-2021 წლებში. ინდიანას 50-ე გუბერნატორი 2013-2017 წლებში, წარმომადგენელთა პალატის წევრი 2001-2013 წლებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დონალდ ტრამპი

## რესურსები ინტერნეტში 
* MikePence.com  – პენსის ოფიციალური საიტი (ამჟამად ხდება გადამისამართება დონალდ ტრამპის ოფიციალურ საიტზე)
* in.gov – Mike Pence

კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ინდიანის გუბერნატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ასავო-ზუბოვო

**ასავო-ზუბოვო** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 137 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 14 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას  თათრები შეადგენენ   (45%), რუსები (29%) .

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
სპერანსკი (უფის რაიონი)

**სპერანსკი** ( ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ნიკოლაევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 33 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 33 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 9 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
აკრის ალყა

სახელწოდება **აკრის ალყა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აკრის ალყა (1104) — იერუსალიმის სამეფოს მეფე ბალდუინ I-ის მიერ
* აკრის ალყა (1189-1191) — ჯვაროსნების მიერ მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს.
* აკრის ალყა (1291) — მამლუქების ძალების მიერ.
* აკრის ალყა (1799) — ფრანგების მიერ ნაპოლეონის ხელმძღვანელობით.