open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
30 ოქტომბერი

**30 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 303-ე დღე (ნაკიან წლებში – 304-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 62 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1270 : მერვე ჯვაროსნული ომი და ტუნისის ალყა სრულდება სიცილიის მეფე კარლ I-სა და ტუნისის სულთანს შორის შეთანხმებით.
* 1905 : რუსეთის მეფე ნიკოლოზ II ამტკიცებს რუსეთის პირველ კონსტიტუციას და საკანონმდებლო ასამბლეის შექმნას.
* 1918 : ოსმალეთის იმპერია მოკავშირეებთან ცეცხლის შეწყვეტაზე თანხმდება, რითაც სრულდება პირველი მსოფლიო ომი ახლო აღმოსავლეთში.
* 1920 : ავსტრალიის კომუნისტური პარტია ჩამოყალიბდა სიდნეიში.
* 1941 : ნაცისტებმა 1500 ებრაელი პიდჰაიციდან (დასავლეთი უკრაინა) ბელზეკის სიკვდილის ბანაკში გაამგზავრეს.
* 1947 : ტარიფებსა და ვაჭრობაზე საერთო შეთანხმება (GATT) შევიდა ძალაში, რამაც საფუძველი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციას ჩაუყარა.
* 1960 : მაიკლ ვუდროფი პირველ წარმატებულ თირკმლის გადანერგვას ატარებს დიდ ბრიტანეთში, ედინბურგის სამეფო ჰოსპიტალში.
* 1961 : საბჭოთა კავშირმა წყალბადის ატომის ბომბი „ცარ ბომბა“ გამოცადა ახალ მიწაზე; 58 მეგატონის სიმძიმის ყუმბარა დღემდე უდიდესი ბირთვული დანადგარია, რომელიც კი ოდესმე გამოუცდიათ. ნიკიტა ხრუშჩოვის განცხადებით, მეცნიერები 100 მეგატონას გეგმავდნენ, თუმცა იძულებული გახდნენ დანადგარის წონა შეემცირებინათ, რათა მოსკოვის ყველა ფანჯრის ჩამსხვრევა თავიდან აეცილებინათ.
* 1983 : არგენტინაში პირველი დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა შვიდწლიანი სამხედრო დიქტატურის შემდეგ.
* 1985 : კოსმოსური შატლი „ჩელენჯერის“ ბოლო წარმატებული მისია განხორციელდა.
* 2005 : დრეზდენის ფრაუენკირხეს 13-წლიანი რესტავრაცია დასრულდა.
* 2008 : ინდოელი ვისვანათან ანანდი ბონში ვლადიმერ კრამნიკს ამარცხებს და ჭადრაკში მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულს ინარჩუნებს.
* 2009 : 
** მსოფლიოში უდიდესი სამგზავრო გემის '**Oasis of the Seas*** მშენებლობა დასრულდა.
** ICANN ქვეყნებს და ტერიტორიებს **ნებას რთავს** საკუთარ მშობლიურ ანბანზე ზედა დონის ინტერნეტ დომენები შექმნან.
* 2011 :  ყირგიზეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში ალმაზბეკ ატამბაევი იმარჯვებს.
* 2012 : უოლტ დისნეის კომპანიამ შეიძინა ჯორჯ ლუკასის Lucasfilm 4,05 მილიარდ აშშ დოლარად, რითაც მას გადაეცა „ვარსკვლავური ომების“ მომავალი ფილმების წარმოების უფლება.
* 2014 : შვედეთი ევროპის კავშირის პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც პალესტინის სახელმწიფო აღიარა.
* 2022 : ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნებში ყოფილმა პრეზიდენტმა, მემარცხენე ლუის ინასიუ ლულა და სილვამ გაიმარჯვა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1735 : ადამსი, ჯონ  — აშშ-ის  პრეზიდენტი
* 1762 : შენიე, ანდრე — ფრანგი პოეტი
* 1887 : ჰაიმი, გეორგ — გერმანელი მწერალი
*1906 :  ჯუზეპე   ფარინა   — იტალიელი ავტომრბოლელი.  (გ. 1966)
* 1911  : აღაბაბიანი, რუბენ — სომეხი არქიტექტორი, პოეტი, მთარგმნელი
*1960 : დიეგო  მარადონა   — არგენტინელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
* 1966 : ზაზა ურუშაძე — ქართველი კინორეჟისორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1903 : ოძაკი კოიო — იაპონელი მწერალი. 
* 1977 : ბაგრატიონი, ირაკლი გიორგის ძე — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **იოსებ I ჯანდიერი**
** **წმინდა კოზმანი**
** ოსე წინასწარმეტყველი
** ანდრია კრეტელი
** კოზმა და დამიანე და ძმანი მათნი: ლეონტი, ანთიმოზი და ევტროპი 
** აღმოყვანება ნაწილთა წმიდისა ლაზარესი, ოთხთა დღეთა საფლავად მდებარისა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:*'

* 

1030
სახელმწიფო ჰიმნი

[მინი|[ჩინეთის ეროვნული ჰიმნის ტექსტი, ავტორი სუნ იატსენი.]]
**სახელმწიფო** ანუ **ეროვნული ჰიმნი** — საზეიმო სიმღერა, პატრიოტული მუსიკალური ნაწარმოები, რომელიც მიღებულია სახელმწიფოებრივი ერთიანობის სიმბოლოდ. ქვეყნის მთავრობის მიერ იგი კანონით გამოცხადებულია სახელმწიფოს ოფიციალურ სიმღერად. ჰიმნს თან ახლავს ტექსტი, რომელშიც ტრადიციულად გამოხატულია სამშობლოს ქება, მისი წარსულის და მომავლის შეფასება, მოცემული ერის ერთიანობის, კონსოლიდაციის და სოლიდარობის იდეა.

XIX და XX საუკუნეებში, ეროვნული თვითშეგნებისა და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობების აღმავლობის შედეგად, ბევრმა ქვეყანამ მიიღო ეროვნული ჰიმნი, რომელიც სხვა საერთო პატრიოტული სიმღერების მსგავსად პოპულარული გახდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სახელმწიფო ჰიმნების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* National Anthems (mp3 files) 
* national-anthems.net 

კატეგორია:სახელმწიფო სიმბოლოები
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ინტერნეტის პირველადი დომენი

**ინტერნეტის დომენი** — ინტერნეტის რესურსების სამისამართო სახელის ელემენტი. მაგალითად ქართული ვიკიპედიის მისამართში ka.wikipedia.org, უკანასკნელი კომპონენტი (org) წარმოადგენს მაღალი დონის დომენს. იგი გამოიყენება ინტერნეტის რესურსების გარკვეული ჯგუფების იდენტიფიკაციისათვის. შეიძლება გამოიყოს ორი ტიპის დომენები:

## ეროვნული დომენები (2-ასოიანი კოდები) 
* .ge - საქართველო
* .ru - რუსეთი
* .fr - საფრანგეთი
* .uk - დიდი ბრიტანეთი
* .de - გერმანია

## საერთო სარგებლობის დომენები (კოდები 3 და მეტასოიანი კოდები) 
* .com - კომერციული ორგანიზაციები
* .org - არაკომერციული ორგანიზაციები
* .net - ორგანიზაციები, რომლებიც დაკავშირებულია ინტერნეტის ქსელთან
* .edu - სასწავლო ორგანიზაციები (უნივერსიტეტები)
* .gov - აშშ-ს სამთავრობო ორგანიზაციები
* .mil - აშშ-ს სამხედრო ორგანიზაციები
* .info - საინფორმაციო რესურსები

## იხილეთ აგრეთვე 
* ინტერნეტ დომენების სია

კატეგორია:ინტერნეტი
სასაათო სარტყელი

ალტ=დროის ზონები (დე-ფაქტო კონტროლირებადი ტერიტორიების ჩათვლით)|მინი|250x250პქ|მსოფლიო დროის ზონები
**სასაათო სარტყელი**, *სასაათო ზოლი* — თითოეული იმ 24 ზოლიდან , რომლებადაც დაყოფილია დედამიწის ზედაპირი ზოლური დროის აღრიცხვის სისტემაში.

დედამიწის ზედაპირი პირობითად დაყოფილია 24 სასაათო სარტყლად იმისათვის, რომ დედამიწის განედის ყოველი გრადუსისათვის (და ყოველი მინუტისათვის) არ შემოეღოთ ადგილობრივი დრო. ერთი სარტყელიდან მეორეში გადასვლისას იცვლება საათები, მაგრამ უცვლელი რჩება წუთები და წამები.

არსებობს ცალკეული რაიონები, სადაც ადგილობრივი დრო განსხვავდება მსოფლიო დროსაგან არა მხოლოდ საათების მთელი რიცხვით (1 საათი, 2 საათი და ა.შ.), არამედ წუთებითაც - 30 წუთი, 40 წუთი, 45 წუთი. თეორიულად ყველა სასაათო ზონა შემოსაზღვრული უნდა იყოს წრფეებით, რომლებიც გადის ზონის ცენტრალური მერიდიანიდან მარჯვნივ და მარცხნივ 7,5 გრადუსზე. მაგრამ, პრაქტიკაში ისინი კორექტირებულია ადმინისტრაციული თუ ბუნებრივი საზღვრების მიხედვით.

ჩრდილოეთ და სამხრეთ პოლუსებზე მერიდიანები ერთ წერტილში იყრის თავს, ამიტომ აქ სასაათო ზონის ცნება აზრს კარგავს. ტრადიციის თანახმად, პოლუსების დრო შეთანადებულია მსოფლიო დროსთან.

## ლიტერატურა
*
*
*
*
*
*

## სქოლიო
გამარჯვების დღე

**გამარჯვების დღე** — საერთო სახელწოდება სამოქალაქო დღესასწაულისა, რომელიც სხვადასხვა ქვეყანაში აღინიშნება წლის სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა მოვლენასთან დაკავშირებით:

* 8 მაისი, **ევროპაში გამარჯვების დღე**, აღინიშნება აშშ-სა და ევროპის ქვეყნებში. უკავშირდება მეორე მსოფლიო ომში 1945 წლის 8 მაისს კარლჰორსტში ნაცისტური გერმანიის მიერ უპირობო კაპიტულაციის გამოაცხადებას.
* 9 მაისი, **გამარჯვების დღე (9 მაისი)**, აღინიშნება რუსეთსა და პოსტსაბჭოთა სივრცის ზოგიერთ სახელმწიფოში მეორე მსოფლიო ომში ნაცისტურ გერმანიაზე გამარჯვების გამო. 
* 6 აპრილი: აღინიშნება ეთიოპიაში 1941 წლიდან.
* 1 ივნისი: აღინიშნება ტუნისში 1955 წლიდან.
მუზეუმების საერთაშორისო დღე

**მუზეუმების საერთაშორისო დღე** აღინიშნება 18 მაისს.

1977 წელს მოსკოვში მუზეუმების საერთაშორისო კავშირის მე-11 გენერალურ კონფერენციაზე საბჭოთა დელეგაციის ინიციატივით მიიღეს გადაწყვეტილება ამ პროფესიული დღის დაწესების შესახებ. 1978 წლიდან ეს დღესასწაული აღინიშნება მსოფლიოს 150 ქვეყანაში. ამ დღეს მუზეუმებში ეწყობა ღია კარის დღეები, სამეცნიერო კონფერენციები და სხვა ღონისძიებები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* International Museum Day, official website
* International Council of Museums, official website

კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
ვალუტა

მინი|„ჯიაოზი“ — მსოფლიოს უძველესი ქაღალდის ფული.
**ვალუტა**  – ფასი, ღირებულება) — ამა თუ იმ ქვეყნის ფულის ერთეული, ასევე უცხო სახელმწიფოების ფულის ნიშნები, აგრეთვე საკრედიტო და საგადასახდელო დოკუმენტები (თამასუქების, ჩეკების, ბანკნოტების სახით), რომლებიც გამოხატულია უცხოური ფულის ერთეულებით და გამოიყენება საერთაშორისო ანგარიშსწორებაში (უცხოური ვალუტა).

გამოყენების რეჟიმის მიხედვით ვალუტა შეიძლება იყოს თავისუფლად კონვერტირებადი, ნაწილობრივ კონვერტირებადი და არაკონვერტირებადი. 

* თავისუფლად კონვერტირებადი — იმ ქვეყნების ვალუტა, რომელთა კანონმდებლობით ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები პრაქტიკულად შეუზღუდავია. ასეთი ვალუტა სპეციალური ნებართვის გარეშე იცვლება ნებისმიერ სხვა ვალუტაზე. მაგალითად, აშშ დოლარი, ბრიტანული გირვანქა სტერლინგი, იაპონური იენა, ევრო და სხვ.

* ნაწილობრივ კონვერტირებადი — იმ ქვეყნების ვალუტა, სადაც გარკვეული წრის სავალუტო ოპერაციებზე შეზღუდვებია შენარჩუნებული.

* არაკონვერტირებადი — იმ ქვეყნების ვალუტა, სადაც მოქმედებს სხვადასხვა სახის შეზღუდვა და აკრძალვა ეროვნულ და უცხო ქვეყნების ვალუტის შემოტანა-გატანაზე, ვალუტისა და სავალუტო ფასეულობათა ყიდვა-გაყიდვაზე, მის გაცვლაზე.

## ვალუტის ბაზარი
ვალუტის ყიდვა-გაყიდვა ხდება ვალუტის ბაზარზე, სადაც ეს პროცესი მიმდინარეობს ვალუტაზე მოთხოვნა-მიწოდების საფუძველზე. ვალუტის ბაზარი უზრუნველყოფს საერთაშორისო ანგარიშსწორებასა და სავალუტო რისკის დაზღვევას, ვალუტის რეზერვის დივერსიფიკაციას, სავალუტო ინტერვენციას. ვალუტის ბაზრის მთავარი სუბიექტები არიან ბანკები, რომლებიც ფლობენ ფილიალთა ფართო ქსელს. ამასთან, ვალუტის ბაზარზე სავალუტო ოპერაციები ხორციელდება როგორც ბანკებს, ასევე ბანკებსა და საკუთარ კლიენტებს შორის (საერთაშორისო ანგარიშსწორება საგარეო ვაჭრობის, ტურიზმის, მომსახურების, კერძო გზავნილების, კაპიტალის მოძრაობის ხაზით და სხვ.). უმსხვილესი საერთაშორისო სავალუტო ბაზრებია: ნიუ-იორკის, ლონდონის, ტოკიოს, პარიზის, მაინის ფრანკფურტის, ციურიხის, ჰონკონგის, სინგაპურის, ბაჰრეინის და ა.შ.

## ვალუტის კურსი
ვალუტის კურსი არის სხვადასხვა ქვეყნების ფულად ერთეულებს შორის თანაფარდობა. ვალუტის კურსის სიდიდეზე გავლენას ახდენს სხვადასხვა ფაქტორი, მათ შორის ვალუტის მსყიდველობითუნარიანობა, ქვეყნის საგადასახდელო ბალანსი, ინფლაციის დონე, ქვეყნის განვითარების საერთო ეკონომიკური დონე, წარმოებული პროდუქციის კონკურენტუნარიანობა მსოფლიო ბაზარზე, წარმოების ეფექტიანობა, პოლიტიკური სტაბილურობა, სუბიექტური ფაქტორები, როგორიცაა ნდობა, რწმენა, ინფლაციური მოლოდინი მოცემული ვალუტისადმი და მოცემული ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების პერსპექტიულობა.
## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Foreign Currency Trading 

კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:ფინანსები
კოსმოსის საერთაშორისო დღე

**კოსმოსის საერთაშორისო დღე** გამოაცხადა ამერიკელმა ასტრონავტმა ენდრიუ ტომასმა ორბიტალური სადგურის “მირის” ბორტიდან 1998 წლის თებერვალში. ენდრიუ ტომასი იმყოფებოდა რუსულ ორბიტალურ სადგურში 1998 წლის იანვრიდან და პროგრამის თანახმად, მისი ექსპედიცია დამთავრდა 8 ივნისს, როდესაც კოსმოსურ ხომალდ “დისქავერით” დაეშვა კანავერალის კონცხზე.

ეს დღე აღინიშნება 21 მაისს.

კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
ბესარიონი (ბარათაშვილ-ორბელიშვილი)

**ბესარიონი** (**ბეჟანის ძე ბარათაშვილ-ორბელიშვილი**; დ. ? — გ. 1737) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1724-1737 წლებში (ინთრონიზაცია აღესრულა დაგვიანებით 1730 წლის 7 თებერვალს, საფიქრებელია, რომ ამის მიზეზი იყო ოსმალეთში ვიზიტით მყოფი დომენტი IV–ის დაბრუნების მოლოდინი, რომელიც საბოლოოდ გადასახლებული იქნა სულთნის მიერ და მხოლოდ 1737 წელს მიეცა სამშობლოში დაბრუნების უფლება), სასულიერო მწერალი. 

## ბიოგრაფია
1680-1724 წლებში გარეჯის იოანე ნათლისმცემლის მონასტრის მღვდელ-მონაზონია. ვახტანგ VI რუსეთში გამგზავრებისა და დომენტი IV კათოლიკოსის ლორეს ციხეში შეხიზვნის შემდეგ „ბესარიონ დაიპყრა იესეს გამო კათალიკოზობა“. დომენტი კათოლიკოსი ამჯერად მალე დაუბრუნდა საკათოლიკოსო ტახტს, რადგანაც „... მოინდო ფაშამ კათალიკოზი დომენტი...“, თუმცა მალე კათოლიკოსი თავად „...ევედრა, რათა წარავლინოს წინაშე ხონთქარისა, რამეთუ ჰგონებდა მუნიდამ ლხინებასა რასმე ქართლისასა...“ 1725 წელს „დომენტის წარსვლის შემდეგ ერწმუნა კათალიკოზობის კათედრა დავით გარეჯის ბერს ბესარიონ ბარათაშვილ-ორბელიანს, ბეჟან ბარათაშვილის ძეს, ავქსონს გრდემლისას“. 

ბესარიონ ბარათაშვილის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობის შესახებ არსებული ცნობები მეტად მწირია. ის ჯერ კიდევ ბერობაში მოუწოდებდა მამია III გურიელს მის საბატონოში ტყვის სყიდვის აკრძალვისაკენ. საინტერესოა ასევე მის მიერ 1733 წელს კონსტანტინე II კახთ ბატონის გარდაცვალების შემდეგ ასტრახანში ვახტანგ მეექვსისა და ბაქარ ბატონიშვილის მიმართ გაგზავნილი წერილი, საიდანაც კარგად ჩანს ბესარიონ კათოლიკოსის არსებული პოლიტიკური ვითარების რეალურად შეფასების უნარი. აღნიშნულ წერილში ბესარიონ კათოლიკოსი დაჟინებით მოითხოვს ვახტანგისაგან სამშობლოში დაბრუნებას, აღუწერს რა საამისოდ ხელსაყრელ პოლიტიკურ სიტუაციას და ქვეყნის სათავეში ჩადგომას თხოვს.

ბესარიონ ბარათაშვილ-ორბელიშვილი გარეჯის ლიტერატურული სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. ის სრულყოფილად ფლობდა ძველ ქართულ ენას, იყო ფილოსოფიურ-დოგმატიკური და პოლემიკური მწერლობის შესანიშნავი მცოდნე, შემდგენელი ქართველ წმინდანთა საკითხავების ახალი კრებულისა. მას მიეწერება ქართული „ჰაგიოგრაფიული კრებული“-ს II რედაქცია: დომენტი კათოლიკოსის ინიციატივით შედგენილი ადრინდელი კრებული ბესარიონმა შეავსო ახალი თხზულებებით (რაჟდენ პირველმოწამის, მეფე ლუარსაბ II-ის, ბიძინა ჩოლოყაშვილის, შალვა და ელიზბარ ერისთავების ცხოვრებანი). ბესარიონს მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ქართული ლიტურგიკული და პოლემიკური მწერლობის განვითარებაშიც. სლავურ-რუსულ პროლოგ-სვინაქსარების მიხედვით მან შეადგინა „სადღესასწაულო“-ს ახალი რედაქცია. საქართველოში მართლმადიდებლური რწმენის დასაცავად კათოლიკობისა და კათოლიკური ეკლესიის წინააღმდეგ დაწერა პოლემიკურ-დოგმატიკური თხზულება „გრდემლი“.

„ქართლის ცხოვრების“ თანახმად, „მოკუდა ბესარიონ კათალიკოზი. შემდგომად მოვიდა კათალიკოზი დომენტი სტამბოლიდამ იმერეთს, მოიყვანეს იგივე კათალიკოზად“.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
* წიგნნი ძუელისა აღთქმისანი, ნაკვეთი 1, მეცნირება, 1989 წ., გვ.604;

## კომენტარები 
## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1737
ბ
კატეგორია:ორბელიანები
გიორგი-მალაქია აბაშიძე

**გიორგი-მალაქია პაატას ძე აბაშიძე**, იგივე *გიორგი V* (გ. 15 ოქტომბერი, 1722) — XVII–XVIII საუკუნეების იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, იმერეთის ფაქტობრივი მეფე (უზურპატორი) 1701 –1707 წლებში.

## ბიოგრაფია
პირველად იხსენიება 1658—1676 „საფიცის წიგნში“. აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობის დაწყებამდე ბერად იყო აღკვეცილი. დაახლოებით 1684 წელს მისი ძმის პაატას გარდაცვალების შემდეგ მალაქიამ ბერობას თავი დაანება და გიორგიდ იწოდა. 1685 წელს შეირთო კაცია ჩიქოვანის და, ნაცოლარი გიორგი გურიელისა. მანამდე სხვა ცოლიც ჰყოლია, რომლისგანაც ჰყავდა ქალიშვილი - ელენე. ელენე შემდგომში მიათხოვა მამია გურიელს. იმავე წელს, გიორგი აბაშიძის მეორე ქალიშვილი 10 წლის თამარი შეირთო იმერთა მეფე ალექსანდრემ. პოლიტიკური მოსაზრებებით დაუმოყვრდა იმერეთის ძლიერ ფეოდალებს, მთავართა და სამეფო ოჯახებს. შემდეგ ისარგებლა შინაფეოდალური ომების შედეგად სამეფო ხელისუფლების დასუსტებით და საგვარეულო სამფლობელოების გაფართოებას შეუდგა: ხელთ იგდო თავად ჩხეიძეთა ციხე-ქალაქი შორაპანი, მიითვისა მეფის სახასო მამულები ზემო იმერეთში, აგიაშვილებს წაართვა ციხისთავობა და ცუცხვათის ციხე. 1701-1707 წლებში იმერეთის ფაქტობრივი მმართველი გახდა. სამეფოში ერთგვარი წესრიგი დამყარდა და ოსმალეთსაც  ხარკი შეუწყვიტეს. აბაშიძე კულტურულ-სააღმშენებლო მოღვაწეობასაც ეწეოდა. მისი განკარგულებითა და „საფასით“ გადაიწერა მრავალი ხელნაწერი, შეიმკო და მოიჭედა არაერთი ხატი და ჯვარი. 1700 მიწელს სივე სახსრებით შეკეთდა პატრიარქ აბრაჰამის მონასტერი იერუსალიმში. იმერეთის თავადებს არ მოსწონდათ აბაშიძის გაძლიერება, მიემხრნენ ოსმალთა გამეფებულ გიორგი VI-ს და აბაშიძეს საგვარეულო ციხესიმაგრეები წაართვეს. 1711 აბაშიძე ქართლის ჯანიშინს ვახტანგ VI-ს შეეკედლა და სიცოცხლის ბოლო წლები თბილისში გაატარა. დაკრძალულია კაცხში, მამა-პაპათა საგვარეულო მონასტერში.

## ლიტერატურა 
* მ. გ. ჯანაშვილი, „ვახუშტი და მისი შრომა“, თბ., 1904

კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1722
გ
კატეგორია:უზურპატორები
კატეგორია:ქართველი ბერები
იეთიმ გურჯი

**იეთიმ გურჯი** (ნამდვილი სახელი და გვარი **იეთიმ იბრაიმის ძე დაბღიშვილი**; დ. 1875, თბილისი — გ. 15 ივლისი, 1940, იქვე) — ქართველი სახალხო მელექსე და ლოტბარი, ძველი თბილისის აშუღური პოეზიის ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია
იეთიმ გურჯი ღარიბი ხელოსნის — დაბაღის (მეტყავის) ოჯახში დაიბადა. მისი წინაპრები თურქეთში გადასახლებული და გამაჰმადიანებული ქართველები ყოფილან. გვარი „გურჯი“ (ქართველი) მას მერე შერქმევიათ. თბილისში ჩამოსულმა იეთიმის მამამ ცოლად მუხთელი სომეხი ქალი სარა შეირთო. მალე სომხური წესითაც მოინათლა. თავის ვაჟს მან იეთიმი დაარქვა, რაც თურქულად „ობოლს“ ნიშნავს. მამის გარდაცვალების შემდეგ 15 წლის იეთიმი დედასთან და დასთან ერთად სიღარიბეში ცხოვრობდა. მალე ის მუსიკალური საკრავების ოსტატს შეგირდად დაუდგა და პროფესიონალურად შეისწავლა დაირის, ჭიანურისა და ჩონგურის კეთება. ის შინაც ამზადებდა ინსტრუმენტებს, პარალელურად წიგნებსაც ყიდდა. ოჯახი ხარფუხიდან მეტეხის ხიდთან მდებარე ერთ მიწურში გადმოსახლდა. 

1905-1907 წლებში იეთიმ გურჯი ბაქოს ნავთობის სარეწებში მუშაობდა. მონაწილეობდა რუსული იმპერიალიზმის წინააღმდეგ მიმართულ დემონსტრაციებში, რისთვისაც 4 წელი პატიმრობაში გაატარა. ის 1895 წლიდან თხზავდა ლექსებს ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე. ამავე წელს დაწერა მან პოემა „ანაბაჯის ლექსი“, რომელიც მის პირველ წიგნად 1909 წელს გამოიცა; მას მოჰყვა „ახალი მგოსანი და სიმღერები“ — 1911 წელს, „იეთიმის ახალი ლექსები“ — 1913, „ტანგო“ — 1914 და სხვა. 1928 წელს იოსებ გრიშაშვილმა, ხოლო 1958 წელს ანდრო თევზაძემ გამოსცეს პოეტის „რჩეული ლექსები“.

იეთიმ-გურჯის ლექსები უმთავრესად სიმღერების სახით ვრცელდებოდა, რომლებსაც თვითონვე ქმნიდა და ასრულებდა. მის პოეზიაში ასახულია ქალაქის მუშების, ხელოსნების, წვრილი ვაჭრებისა და გლეხობის ცხოვრება, ძველთბილისური ბოჰემა.

იეთიმ გურჯი დაკრძალულია თბილისის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 182,  თბ., 1994
**იოსებ გრიშაშვილი* „იეთიმ-გურჯი“ , 1928; 
**ანდრო თევზაძე* „იეთიმ-გურჯის რჩეული ლექსები“ 1955 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:აშუღები
მოსახლეობა

[მინი|350px|[მსოფლიოს მოსახლეობა|მსოფლიოს მოსახლეობის განაწილება 2004 წლის მიხედვით.]]
მინი|მოსახლეობის სიმჭირდროვე კვადრატულ კილომეტრზე
**მოსახლეობა** — რაიმე ადგილის (ქვეყნის, ქალაქის და მისთანის) მცხოვრებთა ერთობლიობა დროის მოცემულ მომენტში. რაოდენობრივად იგი მუდმივად იცვლება ზრდის (შობადობა, იმიგრაცია) ან კლების (გარდაცვალება, ემიგრაცია) გამო. როგორც ყველა ბიოლოგიური პოპულაცია, ასევე ადამიანები, განიცდიან კვების, ჯანმრთელობის და გარემოს სხვა ფაქტორების ზემოქმედებას. მოსახლეობის განვითარებაზე მოქმედებენ ასევე სოციალური (ტრადიციები) და სამეცნიერო-ტექნიკური (მედიცინა) ფაქტორები. 

მეცნიერება, რომელიც სწავლობს მოსახლეობის ევოლუციას, არის დემოგრაფია, ხოლო რომელიც აგროვებს ინფორმაციას მის შესახებ და აანალიზებს მათ - სტატისტიკა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს ქვეყნები მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* UNFPA, The United Nations Population Fund
* United Nations Population Division
* CICRED homepage 

კატეგორია:სოციოლოგია
კატეგორია:დემოგრაფია
კატეგორია:სტატისტიკა
კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
ოჯახების საერთაშორისო დღე

thumb|138px|დღესასწაულის ემბლემა
**ოჯახის საერთაშორისო დღე** (; ) — 1993 წლიდან მოყოლებული აღინიშნება ყოველი წლის 15 მაისს.

## ისტორია 
1993 წელს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ დაადგინა, რომ 1994 წლის 15 მაისიდან დაწყებული ყოველწლიურად აღენიშნა **ოჯახის საერთაშორისო დღე**. ამ თარიღის დაწესების მიზანია სხვადასხვა ქვეყნის საზოგადოებრიობის ყურადღების მიპყრობა ოჯახთა მრავალრიცხოვან პრობლემებზე, განსაკუთრებით იმ ოჯახებზე, რომლებიც დაზარალდნენ სამხედრო მოქმედებების შედეგად, გახდნენ სიღატაკისა და შიდსის მსხვერპლნი. ეს ოჯახები, რომლებიც იბრძვიან არსებობის ელემენტარული პირობებისათვის, საჭიროებენ მხარდაჭერას და ასეთი მხარდაჭერა უნდა მიიღონ. გაეროს გენერალური მდივნის კოფი ანანის აზრით, როდესაც ილახება ერთი ოჯახის ძირითადი უფლებები, მაშინ საფრთხე ექმნება ასევე კაცობრიობის ერთიან ოჯახს, რომლის წევრები ჩვენ ყველანი ვართ.

## დღის თემა 
ყოველ წელს ოჯახის საერთაშორისო დღისთვის ირჩევა თემა.
* 2012 წელი — „სამუშაო საქმიანობასა და ოჯახობრივი მოვალეობების შესრულებას შორის ბალანსის უზრუნველყოფა ოჯახისა და მთლიანად საზოგადოების საკეთილდღეოდ“
* 2011 წელი — „ხელმოკლე ოჯახებისა და სოციალური იზოლაციის პრობლემების მოგვარება“
* 2010 წელი — „მთელ მსოფლიოში მიგრაციების გავლენა ოჯახებზე“
* 2009 წელი — „დედები და ოჯახი: გამოწვევები ცვალებად მსოფლიოში“
* 2008 წელი — „მამები და ოჯახი: მოვალეობები და გამოწვევები“
* 2007 წელი — „ოჯახები და განსაკუთრებული საჭიროების ადამიანები“
* 2006 წელი — „ცვალებადი ოჯახები: გამოწვევები და შესაძლებლობები“
* 2005 წელი — „აივ ინფექციისა და შიდსის ზემოქმედება ოჯახის კეთილდღეობაზე“
* 2004 წელი — „ოჯახის საერთაშორისო დღის მეათე წლისთავი: მოქმედების ჩარჩოსებური პროგრამა“
* 2003 წელი — „ოჯახის საერთაშორისო დღის ათი წლისთავისთვის მზადება და მისი აღნიშვნა“
* 2002 წელი — „ოჯახი და დაბერება — შესაძლებლობები და ამოცანები“
* 2001 წელი — „ოჯახი და ნებაყოფლობიდი საქმიანობა: სოციალური ერთობის გამყარება“
* 2000 წელი — „ოჯახი: სუბიექტები და განვითარება ბენეფიციუმები“
* 1999 წელი — „ოჯახი ყველა ასაკის ადამიანებისთვის“
* 1998 წელი — „ოჯახი: უზრუნველყოფა და ადამიანის უფლებების პროპაგანდა“
* 1997 წელი — „ოჯახის შექმნა პარტნიორობის საფუძველზე“
* 1996 წელი — „ოჯახები — სიღარიბისა და უსახლკარობის პირველი მსხვერპლები“

## რესურსები ინტერნეტში 
* რეზოლუცია № A/REC/47/237
* გაეროს გენერალური მდივნის უწყება 2005 წლის ოჯახების საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით
* გაეროს გენერალური მდივნის უწყება 2006 წლის ოჯახების საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით
* გაეროს გენერალური მდივნის, პან გი მუნის უწყება 2010 წლის ოჯახების საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით
* ოჯახების დღე გაეროს საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
ბაგრატ VII (ქართლის მეფე)

**ბაგრატ VII**, *ბაგრატ-ხანი* (გ. 1619) — ქართლის ხანი 1616-1619 (ქართული წყაროებით მეფე), დავით XI-ის (დაუთ-ხანის) ძე, მაჰმადიანი, აღიზარდა ირანში. 1616 წელს ირანის შაჰმა აბას I-მა უბოძა ხანის ტიტული და ქართლის მმართველად დანიშნა. სუსტი სახელმწიფო მოღვაწე იყო, ფაქტობრივად მხოლოდ ქვემო ქართლი ემორჩილებოდა. ძირითადად ცხოვრობდა ბოლნისში და იქვე გარდაიცვალა. მის შემდეგ ქართლის მმართველად დაინიშნა მისი ვაჟი, სიმონ II, რომელმაც მამის მსგავსად ვერ შეძლო ქართლზე კონტროლის დამყარება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართლის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1619
კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
15 ნოემბერი

**15 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 319-ე დღე (ნაკიან წლებში – 320-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 46 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 63 : ციცერონი კატილინას ქვეყნის მოღალატედ აცხადებს.
* 1415 : რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია გაიყო კიევის და მოსკოვის ეპარქიებად.
* 1492 : ქრისტეფორე კოლუმბმა პირველად აღწერა საკუთარ დღიურში თამბაქო, რომელსაც ინდიელები იყენებდნენ.
* 1791 : აშშ-ის პირველი კათოლიკური კოლეჯი - ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი - გაიხსნა.
* 1854 : ეგვიპტის მეფე საიდი სუეცის არხის მშენებლობაზე თანხმობას აცხადებს.
* 1889 : ბრაზილია რესპუბლიკად გამოცხადდა; იმპერატორი პედრუ II პუტჩის მიერ გადაყენებულ იქნა.
* 1920 : ერთა ლიგის პირველი ასამბლეა შეიკრიბა ჟენევაში.
* 1934 : სსრკ-ში განხორციელდა პირველი გახმოვანებული სატელევიზიო გადაცემა.
* 1943 : გერმანიის სს-ის ხელმძღვანელი ჰაინრიჰ ჰიმლერის გადაწყვეტილებით ბოშებს იგივე სტატუსი მიენიჭათ რაც ებრაელებს და საკონცენტრაციო ბანაკებში გაამგზავრეს.
* 1944 : სამხრეთ საქართველოდან (სამცხე-ჯავახეთი) მაჰმადიან მესხთა გადასახლება შუა აზიაში.
* 1955 : ლენინგრადის მეტროს პირველი ხაზი გაიხსნა.
* 1969 : ცივი ომი - საბჭოთა და ამერიკული წყალქვეშა გემები ეჯახება ერთმანეთს ბარენცის ზღვაში.
* 1969 : ვიეტნამის ომი - ვაშინგტონში ნახევარ მილიონამდე მოქალაქე გამოდის ომის საწინააღმდეგო დემონსტრაციაზე.
* 1970 : საბჭოთა ლუნოხოდ-1 უსაფრთხოდ დაეშვა მთვარის ზედაპირზე.
* 1971 : ინტელმა მსოფლიოში პირველი ერთჩიპიანი მიკროპროცესორი „4004“ გამოუშვა.
* 1983 : ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკა დაარსდა.
* 1988 : საბჭოთა კავშირში პირველ და უკანასკნელ კოსმოსურ ფრენაში გაშვებულ იქნა შატლი ბურანი.
* 1988 : ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი - პალესტინის ეროვნული საბჭო პალესტინას დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აცხადებს.
* 2001 : Microsoft უშვებს კომპანიის პირველ სათამაშო კონსოლს Xbox. 
* 2002 : ჰუ ძინტაო ხდება ჩინეთის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი.
* 2011 : ელენ ჯონსონ-სირლიფი მეორე ვადით აირჩიეს ლიბერიის პრეზიდენტად.
* 2012 : სი ძინპინი  ჩინეთის კომუნისტური პარტიის გენერალურ მდივნად აირჩიეს.
* 2017 : ზიმბაბვეში სამხედრო გადატრიალების შედეგად პრეზიდენტი რობერტ მუგაბე შინაპატიმრობაში აიყვანეს.
* 2020 : 
**მარტინ ვისკარას იმპიჩმენტის შემდეგ პერუს პრეზიდენტი მანუელ მერინო გახდა, რომელმაც თანამდებობა საპროტესტო აქციების შედეგად დატოვა.
** მოლდოვის საპრეზიდენტო არჩევნებში მაია სანდუ იმარჯვებს.
* 2022 : გაეროს შეფასებით, მსოფლიოს მოსახლეობამ 8 მილიარდს გადააჭარბა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1825 : გაბრიელი (ქიქოძე) — იმერეთის ეპისკოპოსი (გ.1896)
* 1862 : ჰაუპტმანი, გერჰარტ — გერმანელი მწერალი (გ.1946)
* 1887 : ო'კიფი, ჯორჯია — ამერიკელი ფერმწერი (გ.1986)
* 1891 : რომელი, ერვინ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (გ.1944)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1773 : ბესარიონი — დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი  (დ. უცნობი)
* 2013 : გლაფკოს კლირიდისი — კვიპროსის პრეზიდენტი (დ. 1919)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** წმიდა მოწამენი: აკვინდინე, პიგასი, აფთონი, ელპიდიფორე, ანემპოდისტო და სხვანი მათ თანა
** მარკიანე კვირელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1115
24 ნოემბერი

**24 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 328-ე დღე (ნაკიან წლებში – 329-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 37 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1642 : აბელ ტასმანმა კუნძული ტასმანია აღმოაჩინა.
* 1859 : ჩარლზ დარვინმა გამოაქვეყნა „სახეობათა წარმოშობა“.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი : ტოკიოს დაბომბვა - პირველი რეიდი აწარმოა 88 ამერიკულმა ავიაბომბდამშენმა იაპონიის დედაქალაქზე.
* 1951 : ბროდვეიზე დაიდგა „გიგი“, რომელშიც აქამდე ნალკებად ცნობილი ოდრი ჰეპბერნი ასრულებდა მთავარ როლს.
* 1956 : სკკპ-ის ცენტრალური კომიტეტის დადგენილებით აღდგა ყალმუხების, ყარაჩაელების, ბალყარების, ჩეჩნებისა და ინგუშების ეროვნული ავტონომიები.
* 1965 : ჯოსეფ დესირე მობუტუ კონგოში უსისხლო სამხედრო გადატრიალებას აწყობს და პრეზიდენტი ხდება მომდევნო 30 წლის განმავლობაში, 1997 წლის ხელახალ ამბოხებამდე.
* 1969 : აშშ და სსრკ ხელს აწერენ ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის პაქტს.
* 1971 : ძლიერი ჭექა-ქუხილის დროს ვაშინგტონის შტატზე, თვითმფრინავის გამტაცებელი დენ კუპერი ნორზვესტ ორიენტ ეარლაინის თვითმფრინავიდან პარაშუტით ხტება $200.000 გამოსასყიდი თანხით - ფულის და გამტაცებლის აღმოჩენა ვერასდროს მოხერხდა.
* 2008 : ბრაზილიის მთავრობამ ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა სამხრეთის რეგიონის შტატ სანტა კატარინაში წყალდიდობის გამო, რომელმაც 99 ადამიანი იმსხვერპლა, ხოლო 78 000 უბინაოდ დატოვა.
* 2009 : 300 000-ზე მეტი ცხოველი დაკლეს გადჰიმაის ფესტივალზე სამხრეთ ნეპალში, მსოფლიოს უდიდეს ცხოველთა მსხვერპლშეწირვაზე.
* 2013 : ხუან ორლანდო ერნანდესი ჰონდურასის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2017 : ბათუმში, სასტუმრო „ლეოგრანდში“ გაჩენილ ხანძარს 11 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.
* 2021 : შვედეთის რიქსდაგის მიერ პირველ ქალ პრემიერ-მინისტრად არჩეული მაგდალენა ანდერსონი ბიუჯეტის პროექტის ჩავარდნის გამო რამდენიმე საათში გადადგა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1730 : ალექსანდრე სუვოროვი — რუსი მხედართმთავარი და სამხედრო თეორეტიკოსი
* 1868 : სკოტ ჯოპლინი — აფრო-ამერიკელი კომპოზიტორი და პიანისტი
* 1888 : დეილ კარნეგი — ამერიკელი მწერალი, ლექტორი, პედაგოგი
* 1895 : რაჩია ნერსესიანი — სომეხი მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1956)
* 1897 : ლაკი ლუჩიანო — ამერიკელი განგსტერი (გ.1962)
* 1898 : კონსტანტინე ბაქრაძე — ქართველი ფილოსოფოსი
* 1916 : რევაზ მარგიანი — ქართველი პოეტი
* 1953 : დავით სიხარულიძე — ქართველი რეჟისორი, მხატვარი და სცენარისტი
* 1954 : ემირ კუსტურიცა — სერბი კინორეჟისორი, მსახიობი და მუსიკოსი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1072 : ბაგრატ IV — საქართველოს მეფე
* 1577 : ისმაილ II — სეფიანთა დინასტიის მესამე წარმომადგენელი
* 1915 : ჭოლა ლომთათიძე — ქართველი მწერალი
* 1920 : ალექსი-მესხიშვილი, ვლადიმერ (ლადო) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი
* 1957 : დიეგო რივერა — მექსიკელი კუბისტი მხატვარი
* 1977 : ინოლა გურგულია — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი, მომღერალი (დ. 1929)
* 1991 : ფრედი მერკური — ბრიტანელი მუსიკოსი
* 2018 : 
**დავით კილასონია — ქართველი და საბჭოთა მორაგბე
**ამირან შალიკაშვილი — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა მინა
** ბიქტორი და სტეფანიდა
** წმინდა ბიკენტი
** თეოდორე სტუდიელი
** სტეფანე დეჩანელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

## სქოლიო
1124
26 ნოემბერი

**26 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 330-ე დღე (ნაკიან წლებში – 331-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 35 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1394 : სეული კორეის დედაქალაქი გახდა.
* 1680 : საფრანგეთის მეფე ლუი XIV ჰოლანდიას ომს უცხადებს.
* 1778 : ჰავაის კუნძულებზე კაპიტანი ჯეიმზ კუკი პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც მაუი აღმოაჩინა.
* 1789 : ეროვნული მადლიერების დღე აღინიშნა აშშ-ში პრეზიდენტ ჯორჯ ვაშინგტონის რეკომენდაციითა და კონგრესის რატიფიკაციით.
* 1857 : ავსტრალიის პირველი პარლამენტი შეიკრიბა მელბურნში.
* 1862 : ჩარლზ დოგსონი (აგრეთვე ცნობილი როგორც ლუის კეროლი) ნაწარმოების „ალისას თავგადასავლები მიწისქვეშეთში“ ხელნაწერს უგზავნის 10 წლის ალისა ლიდელს.
* 1918 : პოდგორიცას ასამბლეაზე კენჭი უყარეს „ხალხთა ერთობას“, რითაც სერბეთის სამეფოს შეურთდნენ.
* 1922 : ჰოვარდ კარტერი და ლორდ კარნარვონი პირველები გახდნენ, რომელთაც ეგვიპტის ფარაონ ტუტანხამონის აკლდამაში შევიდნენ ბოლო 3000 წლის განმავლობაში.
* 1924 : დიდი ხურალი მონღოლეთს სახალხო რესპუბლიკად აცხადებს და მსოფლიოში მეორე სოციალისტური ქვეყნის კონსტიტუციას ამტკიცებს.
* 1940 : ნაცისტებმა ნახევარი მილიონი ებრაელი ვარშავის გეტოში შეასახლეს.
* 1941 : მეორე მსოფლიო ომი : თავდასხმა პერლ ჰარბორზე - ექვსი ავიამატარებელი ხომალდი იაპონელი ვიცე ადმირალი ჩუიჩი ნაგუმოს მეთაურობით გადის ჰიტოკაპუს უბიდან პერლ ჰარბორისკენ მკაცრი რადიო სიჩუმით.
* 1949 : ინდოეთის წარმომადგენელთა ასამბლეა ამტკიცებს ინდოეთის კონსტიტუციას.
* 1983 : ბრინკს მატის ძარცვა : ლონდონში 6800 ოქროს ზოდი ღირებულებით £26 მილიონი გაიტაცეს ბრინკს მატის საცავიდან ჰითროუს აეროპორტში.
* 2003 : კონკორის ბოლო ფრენა განხორციელდა ბრისტოლთან, ბრიტანეთი.
* 2008 :
** ტერაქტების სერიამ მუმბაიში, ინდოეთი, 195 ადამიანი იმსხვერპლა და 327  დააშავა.
** გრენლანდიის მოსახლეობამ რეფერენდუმში დანიისგან გაფართოებული ავტონომია მოითხოვა.
* 2009 : სენტ ვინსენტისა და გრენადინების მოქალაქეებმა უარყვეს ახალი კონსტიტუცია, რომელსაც მონარქი პრეზიდენტით უნდა შეეცვალა სახელმწიფოს მეთაურის პოსტზე.
* 2010 : რუსეთის სახელმწიფო დუმამ იოსებ სტალინი და სხვა საბჭოთა მოღვაწეები 1940 წლის კატინის მკვლელობაში  დაადანაშაულა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1915 : რუბინშტეინი, მარკ — საბჭოთა გეოლოგი
* 1919 : ხეჩინაშვილი, სიმონ — ქართველი ქირურგი
* 1939 : ტერნერი, ტინა — ამერიკელი მომღერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1822 : ჰარდენბერგი, კარლ ავგუსტ ფონ — პრუსიის სახელმწიფო მოღვაწე.
* 1989 : ბეგალიშვილი, ალექსანდრე — ქართველი მუსიკოს-შემსრულებელი
* 2018 : ბერნარდო ბერტოლუჩი — იტალიელი კინორეჟისორი და მწერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** იოანე ოქროპირი
** ანტონინე, ნიკიფორე და გერმანე
** წმინდა მანეფა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1126
10 ნოემბერი

**10 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 314-ე დღე (ნაკიან წლებში – 315-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 51 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1444 : ვარნას ბრძოლა - მეფე ვლადისლავ III-ის ჯვაროსანთა არმია გაანადგურეს თურქებმა სულთან მურად II-ის მეთაურობით.
* 1619 : რენე დეკარტი სიზმრის შთაგონებით ქმნის მედიტაციებს პირველ ფილოსოფიაზე.
* 1792 : ვაშინგტონში თეთრი სახლის საძირკველი ჩაიყარა.
* 1918 : გერმანიამ კაპიტულაცია გამოაცხადა პირველ მსოფლიო ომში.
* 1928 : ჰიროჰიტო მიჩინომია იაპონიის 124-ე იმპერატორად აკურთხეს.
* 1970 : საბჭოთა ხომალდი „ლუნოხოდ-1“ გაიშვა მთვარეზე.
* 1989 : 33-წლიანი მმართველობის შემდეგ ბულგარეთის კომუნისტური პარტიის ლიდერი ტოდორ ჟივკოვი შეცვალა საგარეო საქმეთა მინისტრმა პეტარ მლადენოვმა, რომელმაც 1990 წელს პარტიას ბულგარეთის სოციალისტური პარტია დაარქვა.
* 2000 : ლენინის მავზოლეუმი დაიხურა მნახველებისთვის.
* 2020 
**მარტინ ვისკარას იმპიჩმენტის შემდეგ პერუს პრეზიდენტი მანუელ მერინო გახდა.
**სამმხრივი საზავო ხელშეკრულების დადების შედეგად მთიანი ყარაბაღის ომი დასრულდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1668 : კუპერენი, ფრანსუა — ფრანგი კომპოზიტორი
* 1759 : შილერი, ფრიდრიხ — გერმანელი პოეტი, დრამატურგი და ისტორიკოსი.
* 1855 : კირიონ II — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* 1966 : მორჩილაძე, აკა — ქართველი მწერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
*461: ლეო I  —  რომის პაპი   (დ. 390)
*1241: ცელესტინ IV  —    რომის პაპი  
* 1982 : ბრეჟნევი, ლეონიდ — სკკპ ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი
*2010 : დინო დე ლაურენტისი     — იტალიელი კინოპროდიუსერი. (დ. 1919)
*2015 :  ჰელმუტ შმიდტი  — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე, გერმანიის ბუნდესკანცლერი 1974—1982 წლებში სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან.  (დ. 1918)
*2022 : ლია მიქაძე — საქართველოს ტელემაუწყებლობის პირველი ტელეწამყვანი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ნეოფიტე ურბნელი**
** წმინდა პარასკევა 
** წმინდა მოწამენი: ტერენტი და ნეონილა და შვილნი მათნი: სარვილე, ფოტიოსი, თეოდულე, იერაქსი, ნიტე, ვილე და ევნიკია 
** სტეფანე საბაწმინდელი
** წმინდა მოწამენი: აფრიკანე, ტერენტი, მაქსიმე, პომპიოს და სხვანი ოცდათექვსმეტნი.
** არსენი
** კირილე იერუსალიმელი
** იოანე ქოზიბელი 
** დიმიტრი როსტოველი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1110
7 ნოემბერი

**7 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 311-ე დღე (ნაკიან წლებში – 312-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 54 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1665 : ლონდონ გაზეთი - დღემდე არსებული უძველესი  ინგლისურენოვანი პერიოდული გამოცემა -  პირველად დაიბეჭდა.
* 1786 : აშშ-ის უძველესი სამუსიკო ორგანიზაცია დაარსდა, როგორც სტაფტონის მუსიკალური საზოგადოება.
* 1800 : რუსებისა და ქართველების გაერთიანებულმა ლაშქარმა კახეთში, სოფელ კაკაბეთის მახლობლად ავართა ლაშქარი დაამარცხა (ნიახურის ბრძოლა).
* 1848 : ზაქარი ტეილორი იქნა არჩეული პრეზიდენტად აშშ-ის პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელიც ყველა შტატში ჩატარდა ერთსა და იმავე დღეს.
* 1912 : დოიჩე ოპერნჰაუზი (ამჟამად დოიჩე ოპერ ბერლინი) ბერლინის ხარლოტენბურგის უბანში ბეთჰოვენის ფიდელიოს წარმოდგენით გაიხსნა.
* 1917 : პეტროგრადში, რუსეთი, ბოლშევიკები ლენინისა და ტროცკის მეთაურობით დროებითი მთავრობის სამხედრო გადატრიალებას აწყობენ, რითაც ოქტომბრის რევოლუცია იწყება (ძველი კალენდრით 25 ოქტომბერი).
* 1917 : პირველი მსოფლიო ომი - ბრიტანელებმა ოსმალეთის იმპერიას ღაზა წაართვეს.
* 1929 : ქალაქ ნიუ-იორკში თანამერდროვე ხელოვნების მუზეუმი გაიხსნა.
* 1941 : ნემიროვის ებრაელთა ტრაგედია - გერმანელი ნაცისტები 2580 ებრაელს ხვრეტენ ნემიროვთან, უკრაინა.
* 1956 : სუეცის კრიზისი - გაეროს გენერალური ასამბლეა იღებს რეზოლუციას, რომელიც მოუწოდებს ბრიტანეთს, საფრანგეთსა და ისრაელს დაუყოვნებლივ გამოიყვანონ მათი ჯარები ეგვიპტიდან.
* 1983 : აშშ-ის კაპიტოლიუმის შენობაში ბომბი აფეთქდა.
* 1989 : დევიდ დინკინსი ნიუ-იორკის პირველი შავკანიანი მერი გახდა.
* 2002 : ირანში აიკრძალა ამერიკული პროდუქციის რეკლამირება.
* 2007 : თბილისში, პარლამენტის შენობის  წინ 2 ნოემბერს დაწყებული საპროტესტო აქცია პოლიციამ ცრემლმდენი აირითა და წყლის ჭავლით დაშალა.
* 2008 : თბილისში 2007 წლის ნოემბრის სახალხო აქციის წლისთავზე პარლამენტის შენობის წინ ათასობით მოქალაქე შეიკრიბა.
* 2011 : მის მსოფლიო 2011-ის გამარჯვებული ვენესუელის 21 წლის წარმომადგენელი ივიან სარკოსი გახდა.
* 2012 : გვატემალაში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად 52 ადამიანი დაიღუპა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 630  : კონსტანტი II — ბიზანტიის იმპერატორი.
* 1720 : ერეკლე II — ქართლ–კახეთის მეფე.
* 1810 : ფერენც ერკელი — უნგრელი კომპოზიტორი. 
* 1826 : ბაქრაძე, დიმიტრი  — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და ეთნოგრაფი.
* 1867 : მარი სკლოდოვსკა-კიური — ფიზიკოსი და ქიმიკოსი.
* 1879 : ტროცკი, ლევ — ბოლშევიკი რევოლუციონერი.
* 1885 : საბინა შპილრეინი — რუსი ფსიქოანალიტიკოსი. 
* 1913 : ალბერ კამიუ — ფრანგი მწერალი.
* 1938 : ბალანჩივაძე, რევაზ — ქართველი ფილოსოფოსი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1862 : ბაჰადურ შაჰ ზაფარი — უკანასკნელი იმპერატორი დიდ მონგოლთა და თემურიდების დინასტიიდან (დ. 1775)
* 1850 : მანუელ სალაზარ ი ბაკიხანო — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე (დ. 1777)
* 1913: ალფრედ რასელ უოლესი — ბრიტანელი ბუნებისმეტყველი (დ. 1823)
* 1921: შალვა ქიქოძე — ქართველი მხატვარი, ექსპრესიონისტი. 
* 1981: ვლადიმერ ჯაფარიძე — ქართველი იურისტი და პედაგოგი (დ. 1887)
* 2011 : ფრეიზიერი, ჯო — ამერიკელი მოკრივე
* 2016 : ლეონარდ კოენი — კანადელი მომღერალი, კომპოზიტორი, პოეტი და პროზაიკოსი (დ.1934)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** მარკიანე და მარტვირი 
** წმინდა ანასტასი
** მართალი ტაბითა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1107
დოსითეოს ჩერქეზიშვილი

**დოსითეოს ჩერქეზიშვილი** — XVIII საუკუნის II ნახევრის ქართველი მწერალი. ანტონ I კათალიკოსის ლიტერატურული სკოლის წარმომადგენელი დაახლოებით 1758-1789 ნეკრესის ეპისკოპოსი ყოფილა, იწოდებოდა ნეკრესელად. ერთხანს ერეკლე II-ის მიერ გახსნილ თელავის საღვთისმეტყველო სკოლაში სწავლობდა. აქვე დაუწყია ლიტერატურული მოღვაწეობაც. წვლილი მიუძღვის ქართულ-სომხურ ლიტერატურულ ურთიერთობათა განმტკიცებაში. ფ. ყაითმაზაშვილთან ერთად სომხურიდან თარგმნიდა ფილოსოფიური ხასიათის თხზულებებს. ა. ხახანაშვილის ცნობით, ჩერქეზიშვილს სომხურიდან გადმოუღია აპოკრიფებიც, მ. შ. "სიყრმე უფლისა". ცნობილი იყო როგორც ნიჭიერი და მჭევრმეტყველი მქადაგებელი.

## ლიტერატურა
* *კეკელიძე კ.*, ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი მწერლები
იაკობ შემოქმედელი

**იაკობ შემოქმედელი**, *იაკობ სამებელი*, *იაკობ დუმბაძე* (გ. 1713, იერუსალიმი) — XVII-XVIII სს. ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, პოეტი, შემოქმედელი მიტროპოლიტი 1647-1658 წლებში.

## ბიოგრაფია
იაკობ დუმბაძემ განათლება ტრაპიზონში მიიღო. შემოქმედის მიტროპოლიტად იხსენიება 1647-იდან. დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოსმა დავით ნემსაძემ ის 1687 წელს რომში გაგზავნა, სადაც დიდი პატივით მიიღო პაპმა ინოკენტი XI-მ. მათ იაკობს კათოლიკე მისიონერები გამოაყოლეს. მას შემდეგ, რაც მისიონერებმა ქადაგება დაიწყეს, იაკობმა განდევნა ისინი. მისი ინიციატივით რესტავრაცია ჩაუტარდა შემოქმედის მაცხოვრის ეკლესიას, რომლის აღმოსავლეთ ლავგარდანის ქვეშ წარწერაზეც არის მოხსენიებული. 1696 წელს იმყოფებოდა რუსეთში, დონის მონასტერში. უკვე ღრმად მოხუცებულმა დატოვა გურიის კათედრა და წავიდა იერუსალიმში და იქვე აღესრულა. იაკობ შემოქმედელის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ქუჩა ოზურგეთში.

## პოეზია
ქართლის მეფის გიორგი XI-ის დავალებით გალექსა ბაგრატ მუხრანბატონის ანტიმუსლიმური თხზულება, რომელსაც იაკობის ვერსიით ჰქვია „უსჯულოს მოჰამადისა და ქრისტიანეთ გაბაასება" (შედგება 289 თექვსმეტმარცვლიანი სტროფისაგან). მასვე ეკუთვნის თითო სტროფიანი ლექსები - არჩილ II-ის ხოტბა, პასუხი იოსებ თბილელის შეკითხვა-გამოცანებზე, რომელიც ბიბლიურ თემას ეხება, და ერთიც წაღმა-უკუღმა წასაკითხი ფორმალისტური ლექსი. ზოგიერთი ხელნაწერის მიხედვით, იაკობ შემოქმედელს მიეწერება გადაკეთებული „აბდულმესიანი", რომელშიც ქების ობიექტი თამარისა და დავით სოსლანის ნაცვლად არჩილ II-ა. იაკობ შემოქმედელს ქებით იხსენიებენ არჩილ II, დავით გურამიშვილი, ანტონ I, იოანე ბატონიშვილი და სხვები. 

* იგავი მიწერილი იოსებ თბილელისაგან იაკობ შემოქმედელისადმი განსამარტებლად:

* პასუხი იგავის განმარტებაზე მიწერილი იაკობ შემოქმედელისაგან:

## ლიტერატურა
* 
* 
* *პლატონ კარბელაშვილი*, „ქართული საერო და სასულიერო კილოები" გვ. 76 — ტფილისი, 1898
* *დიმიტრი ბაქრაძე*, „დიდმოურავიანი" — ტფილისი, 1851 წ.
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1713
კატეგორია:შემოქმედელი მღვდელმთავრები
კატეგორია:დუმბაძეები
ასტიაგე

მინი|ასტიაგეს სიზმარი, საფრანგეთი, XV საუკუნე
**ასტიაგე** (Astyagēs, ბაბილონური Ištuwegu) — მიდიის უკანასკნელი მეფე ძვ. წ. 585/ძვ. წ. 584 - ძვ. წ. 550/ძვ. წ. 549. ასტიაგე ცდილობდა განემტკიცებინა სამეფო ხელისუფლება და შეეჩერებინა მიდიის სამეფოს დაშლა. ძვ. წ. 553 მიდიასა და ბაბილონეთს შორის დაწყებული დავით ისარგებლა ასტიაგეს ქვეშევრდომმა სპარსეთის მეფე კიროს II-მ, აუჯანყდა ასტიაგეს.  ძვ. წ. 550 წელს აიღო მიდიის დედაქალაქი ეკბატანა და ტყვედ ჩაიგდო ასტიაგე. მიდიის სამეფომ დაკარგა დამოუკიდებლობა და აქემენიდთა სპარსეთის გამგებლობაში მოექცა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Livius Site's Astyages' page 

კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:მიდიის მეფეები
28 ნოემბერი

**28 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 332-ე დღე (ნაკიან წლებში – 333-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 33 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1520 : სამხრეთ ამერიკის ყურის გაცურვის შემდეგ პორტუგალიელი მკვლევარი ფერდინანდ მაგელანის მეთაურობით სამი გემი წყნარ ოკეანეში შედის, რითაც ისინი პირველი ევროპელები ხდებიან, რომელთაც ატლანტის ოკეანიდან წყნარ ოკეანეში შესცურეს.
* 1660 : ლონდონის გრეშამის კოლეჯში რობერტ ბოილი, ჯონ უილკინსი, ქრისტოფერ ვრენი და სხვა წამყვანი მეცნიერები აფუძნებენ სწავლულთა საზოგადოებას, დღეს ცნობილი როგორც სამეფო საზოგადოება.
* 1821 : პანამის დამოუკიდებლობის დღე. პანამა გამოეყო ესპანეთს და კოლუმბიას შეუერთდა.
* 1912 : ალბანეთი დამოუკიდებლობას აცხადებს ოსმალეთის იმპერიისგან.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი - თეირანის კონფერენცია - აშშ-ის პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი, ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი უინსტონ ჩერჩილი და საბჭოთა ლიდერი იოსებ სტალინი თეირანში ომის სტრატეგიას იხილავენ.
* 1944 : ალბანეთი ნაცისტებისგან განთავისუფლდა ალბანეთის პარტიზანთა მიერ.
* 1960 : მავრიტანია საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1969 : გამოდის როლინგ სთოუნზის ალბომი „Let It Bleed“.
* 1975 : აღმოსავლეთ ტიმორი დამოუკიდებლობას აცხადებს პორტუგალიისგან.
* 1982 : 88 ქვეყნის წარმომადგენელი იკრიბება ჟენევაში მსოფლიო სავაჭრო პოლიტიკის განსახილველად.
* 1984 : უილიამ პენი და მისი მეუღლე ჰანნა კალოუჰილ პენი გარდაცვალებიდან 250 წლის შემდეგ აშშ-ის სპატიო მოქალაქეები ხდებიან.
* 1989 : ცივი ომი - ხავერდოვანი რევოლუცია - ხანგრძლივი და მასიური პროტესტების ზეწოლით ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტია მთავრობაზე მონოპოლიას თმობს.
* 1994 : ნორვეგიის ამომრჩევლები ევროკავშირის წევრობაზე უარს აცხადებენ.
* 2000 : უკრაინელი პოლიტიკოსი ოლეკსანდერ მოროზი აქვეყნებს კასეტას, რომლითაც სახალხოდ ამხილა პრეზიდენტი ლეონიდ კუჩმა ჟურნალისტი გიორგი ღონღაძის მკვლელობაში მონაწილეობაში.
* 2007 : ყოფილი თავდაცვის მინისტრი, მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის ლიდერი ირაკლი ოქრუაშვილი დააპატიმრეს გერმანიაში ქართველი სამართალდამცავების მოთხოვნით.
* 2018 : საქართველოს პრეზიდენტად სალომე ზურაბიშვილი აირჩიეს, რომელიც რეგიონში პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა.
* 2021 : სიომარა კასტრო ჰონდურასის პირველ ქალ პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2024 : საქართველოს მთავრობამ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების გახსნა 2028 წლამდე შეაჩერა; პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძის ამ განცხადების საპასუხოდ, ქვეყანაში მასობრივი საპროტესტო აქციები დაიწყო.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1757 : ბლეიკი, უილიამ — ინგლისელი პოეტი, მხატვარი და ლითოგრაფი
* 1820 : ენგელსი, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი
* 1857 : ალფონსო XII — ესპანეთის მეფე
* 1880 : ბლოკი, ალექსანდრე — რუსი პოეტი
* 1898 : ანდღულაძე, ვასილ — ქართველი თერაპევტი
* 1898 : ჩხეიძე, უშანგი — ქართველი მსახიობი
* 1907 : ალბერტო მორავია — იტალიელი რომანისტი და ჟურნალისტი
* 1910 : ბენაშვილი, დიმიტრი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1685 : დე ნეფვილი, ნიკოლა (ჰერცოგი დე ვილრუა) — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
* 2010 : ლესლი ნილსენი — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** გური და სამონი და აბიბო აღმსარებელი
** ელპიდი, მარკელე და ევსტოქი
** წმინდა დიმიტრი
** პაის ველიჩკოვსკი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1128
დანელია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ** დანელია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ამირან დანელია — საბჭოთა კავშირის გმირი
* ბათუ დანელია — პოეტი, მთარგმნელი 
* გიორგი დანელია — კინორეჟისორი
* გიორგი დანელია — პათოლოგანატომი
* გიორგი დანელია — ბლოგერი
* დავით დანელია — ხელბურთის მსაჯი
* კორნელი დანელია — ფილოლოგი, ენათმეცნიერი 
* ნიკოლოზ დანელია — ინჟინერი
* ნიკოლოზ დანელია — ჰიდროტექნიკოსი
* ოთარ დანელია — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი
* რევაზ დანელია — მათემატიკოსი 
* სერგი დანელია — ფილოსოფოსი
* სოსო დანელია — დიპლომატი, პოლიტიკოსი
* შალვა დანელია — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი

კატეგორია:დანელიები
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მოსახლეობის სიმჭიდროვე

მინი|300პქ|მოსახლეობის სიმჭიდროვე  2006 წლის მიხედვით (ადამიანები / კმ²)
**მოსახლეობის სიმჭიდროვე** — სიდიდე, რომელიც აღწერს მოცემულ ტერიტორიულ ერთეულზე (ქვეყანა, რეგიონი, ქალაქი) დასახლებულ ადამიანთა საშუალო სიდიდეს ფართობის ერთეულზე (როგორც წესი, კვადრატული კილომეტრი, უფრო მცირე ტერიტორიებისათვის — ჰექტარი). ამ ერთეულის გამოსათვლელად ტერიტორიული ერთეულის მოსახლეობის საერთო რაოდენობას ყოფენ მის საერთო ფართობზე.

*ფაქტები მოსახლეობის სიმჭიდროვის შესახებ:*
* ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა მონაკო - 18 ათასი კაცი 1 კვ. კმ-ზე.
* ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა (ჯუჯა სახელმწიფოების გამოკლებით) ბანგლადეში - 926 კაცი 1 კვ. კმ-ზე.
* ყველაზე მეჩხრად დასახლებული ქვეყანაა ისლანდია - 3,1 კაცი 1 კვ. კმ-ზე.
* საქართველოს მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 67 კაცი 1 კვ. კმ-ზე, რუსეთისა - 8,5 კაცი, გერმანიისა - 321 კაცი.

## ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყნები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*საზოგადოებრივი გეოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Selected Current and Historic City, Ward & Neighborhood Densities

კატეგორია:დემოგრაფია
კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
ივანე მუხრანბატონი

მინი|მუხრანის სასახლე
მინი|ივანე მუხრანბატონის საფლავის ქვა სვეტიცხოველში
**ივანე კონსტანტინეს ძე მუხრანბატონი** (დ. 7 თებერვალი 1812 ― გ. 11 მარტი, 1895) — მსხვილი ქართველი მემამულე, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. 

## ბიოგრაფია
სწავლა-განათლება მიიღო პეტერბურგის პაჟთა კორპუსში. აქტიურად მონაწილეობდა საბრძოლო ოპერაციებში შამილის წინააღმდეგ. ამ დროს იგი ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკში ირიცხებოდა. 1848 წელს დაინიშნა ერევნის პოლკის მეთაურად. ყირიმის 1853-1856 ომის დროს სარდლობდა ე.წ. რიონის რაზმს, ებრძოდა სამეგრელოში შემოჭრილ ომერ-ფაშას ლაშქარს. თურქების წინააღმდეგ ბრძოლაში გამოჩენილი გმირობისათვის მუხრანბატონი დაჯილდოვდა წმ. გიორგის მესამე ხარისხის ორდენით. 

1881 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგომის შემდეგ არჩეული იყო თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურთა წინამძღოლად (მარშლად). მუხრანბატონი ფლობდა 25 ათას დესეტინა მიწას. მას ერთ-ერთი პირველი ადგილი ეკავა რაციონალიზატორ მემამულეთა შორის; დიდ წარმატებას მიაღწია მეურნეობის კაპიტალისტურად გარდაქმნის საქმეში. 1876 მუხრანბატონმა საფრანგეთიდან გამოიწვია მეღვინეობის სპეციალისტები. დაიხმარა ცნობილი ქართველი მეღვინე ზ. ჯორჯაძე და მუხრანში ააგო დაახლოებით 1 მლნ. 200 ათ. ლიტრი ტევადობის ქარხანა, სადაც ღვინოს ევროპის წესით აყენებდა. 1882 მუხრანბატონის ღვინომ მოსკოვის გამოფენაზე უმაღლესი ჯილდო - სახელმწიფო გერბი,ხოლო 1889 წელს პარიზში გამართულ  Exposition Universelle Internationale ოქროს მედალი დაიმსახურა. თავად მუხრანბატონს კი საფრანგეთის მმართველობამ უმაღლესი ჯილდო “Officier du mérite agricole” უბოძა. დღეს ივანე მუხრანბატონის კულტურულ–ისტორიული მემკვიდრეობის აღდენის ფართო პროექტს ახორციელებს სამეღვინეო კომპანია შატო მუხრანი.

## ლიტერატურა
* *გელაშვილი, ა.* მუხრანის გაცოცხლებული ლეგენდა . - თბ., 2014. - 312 გვ. 
* *გელაშვილი, ა.* საგანგებოდ დავიწყებული ამაგი : ივანე მუხრანბატონი, აგრეთვე მისი განთქმული ღვინო, ძველ დიდებას იბრუნებს... // ისტორიანი : ისტორიულ-შემეცნებითი ჟურნალი. - თბილისი, 2012. - აგვისტო. - N8 (20). - გვ. 28-33.
**ნაცვლიშვილი ნ.* მემამულური მეურნეობის კაპიტალისტური ევოლუცია აღმოსავლეთ საქართველოში, თბილისი, 1971
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ 5, თბილისი, 1970

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული  7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1812
კატეგორია:გარდაცვლილი  11 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1895
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კონსტანტინე მუხრანბატონი (სამხედრო)

**კონსტანტინე ივანეს ძე მუხრანბატონი** (დ. 24 დეკემბერი, 1838 ― გ. 2 მაისი, 1903) — ქართველი მემამულე, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი, საზოგადო მოღვაწე.
მინი|კონსტანტინე მუხრანბატონი
დაიბადა ივანე მუხრანბატონისა და ნინო ლევან V-ის ასულ დადიანის ოჯახში. მონაწილეობდა ყირიმის ომში (1853-1856), აგრეთვე ბრძოლებში დაღესტნის დასამორჩილებლად. რუსეთ-თურქეთის 1877-1878 ომში მეთაურობდა პოლკს. ომის შემდეგ სამხედრო სამსახურს თავი დაანება და ხელი მოჰკიდა მეურნეობას, რომელიც კაპიტალისტური გზით ვითარდებოდა. რამდენიმეჯერ იყო არჩეული თბილისის გუბერნიის თავად-აზნაურთა წინამძღოლად (მარშალი). 1895 წელს იმპერატორმა უბოძა სამეფო სახლის ეგერმაისტერობა და რამდენიმე ხანს პეტერბურგში ცხოვრობდა. მატერიალურად ეხმარებოდა ქართულ ეროვნულ დაწესებულებებს, ჰყავდა ბევრი სტიპენდიატი გიმნაზიებსა და უნივერსიტეტებში. დიდი თანხა გაიღო ქართული გიმნაზიის შენობის (შემდგომში უნივერსიტეტი) ასაგებად.

დაქორწინებული იყო ელისაბედ ნიკოლოზის ასულ ფალავანდიშვილზე. შვილები არ დარჩენიათ.

## ლიტერატურა
* *გვრიტიშვილი დ.,* ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები), თბ., 1955;

* "მუხრანბატონთა გენეალოგიური ტაბულა" (იური ჩიქოვანი, სოსო ბიჭიკაშვილი, დავით ნინიძე) - კრებული "არტანუჯი" N 5 - 1996 წ. - გვ.28-36

## რესურსები ინტერნეტში 
კონსტანტინე მუხრანბატონი – საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:დაბადებული  24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
კატეგორია:ქართველი გენერალ-მაიორები