8 ნოემბერი

**8 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 312-ე დღე (ნაკიან წლებში – 313-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 53 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1519 : ჰერნან კორტესი ტენოჩტიტლანში შედის; აცტეკთა მმართველი მონტესუმა მას დიდი პომპეზურობით ხვდება როგორც დაბრუნებულ ღმერთს.
* 1793 : პარიზში საფრანგეთის რევოლუციური მთავრობა ლუვრს საზოგადოებისთვის ღიად აცხადებს, როგორც მუზეუმს.
* 1864 : აშშ საპრეზიდენტო არჩევნები - აბრაჰამ ლინკოლნი აბსოლუტური უპირატესობით იმარჯვებს ჯორჯ მაკლელანზე.
* 1889 : მონტანა აშშ-ის 41-ე შტატი ხდება.
* 1895 : ვილჰელმ რენტგენი ელექტრობაზე ექსპერიმენტებისას შემთხვევით აღმოაჩენს იქს-სხივებს (შემდგომში წოდებული როგორც რენტგენის სხივები.
* 1923 : ლუდის პუტჩი: მიუნხენში ნაცისტების მიერ მთავრობის გადატრიალების წარუმატებელი მცდელობა ადოლფ ჰიტლერის მეთაურობით.
* 1932 : აშშ საპრეზიდენტო არჩევნები - ფრანკლინ დელანო რუზველტი გადამჭრელი უპირატესობით ამარცხებს ჰერბეტ ჰუვერს.
* 1933 : დიდი დეპრესია - ახალი გარიგება - პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი ქმნის საზოგადოებრივ საქმეთა ადმინისტრაციას, რომლის დანიშნულება 4 მილიონზე მეტი უმუშევრის დასაქმებაა.
* 1935 : ბერნარ ბუისონი საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი ხდება.
* 1937 : ნაცისტების გამოფენა „მარადი ებრაელი“ (Der ewige Jude) გაიხსნა მიუნხენში.
* 1941 : ალბანეთის კომუნისტური პარია დაარსდა.
* 1942 : ჰოლოკოსტი - ტერნოპოლში, დასავლეთ უკრაინა, გერმანიის სს-ის ჯარისკაცებმა 2400-მდე ებრაელი ბელზეკის სიკვდილის ბანაკში გაამგზავრეს, ე. წ. მეორე აქციით. ტერნოპოლში გერმანელთა შესვლამდე 18000 ებრაელი ცხოვრობდა.
* 1960 : აშშ საპრეზიდენტო არჩევნები - ჯონ ფ. კენედი ამარცხებს რიჩარდ ნიქსონს და ხდება ყველაზე ახალგაზრდა მამაკაცი ამერიკის ისტორიაში პრეზიდენტის პოსტზე.
* 1971 : ბრიტანული როკ-ჯგუფის ლედ ზეპელინის მე-4 ალბომი (Led Zeppelin IV) გამოდის, მასში შედის ჯგუფის ყველაზე ცნობილი სიმღერა „Stairway to Heaven“ (კიბე სამოთხისკენ).
* 1973 : ჯონ პოლ გეტი III-ის მარჯვენა ყური მიგზავნილ იქნა გაზეთის გამომცემლობაში 2,9 მილიონი აშშ დოლარის გამოსასყიდის მოთხოვნით.
* 1979 : ჩილეს კომუნისტური პარტია (პროლეტარული მოძრაობა) დაარსდა.
* 1988 : აშშ საპრეზიდენტო არჩევნები - ჯორჯ ბუში (უფროსი) ამარცხებს მაიკლ დუკაკისს.
* 2009 : ნობელის პრემიის ლაურეატი და საბჭოთა წყალბადის ბომბის ერთ-ერთი შემქმნელი რუსი ფიზიკოსი ვიტალი გინზბურგი გარდაიცვალა მოსკოვში 93 წლის ასაკში.
* 2011 :  6.8 M_\mathrm{w} სიმძლავრის მიწისძვრა მოხდა იაპონიაში, კუნძულ ოკინავას სანაპიროსთან.
* 2012 : ინტერპოლის ისტორიაში პირველად, პრეზიდენტად ქალი — მირეი ბალესტრაზი აირჩიეს.
* მიანმარის საპარლამენტო არჩევნებში აუნ სან სუ ჩის ეროვნული ლიგა იმარჯვებს.
* 2016 : დონალდ ტრამპი აშშ-ის 45-ე პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2023 : ევროკომისიამ რეკომენდაციით მიმართა ევროპულ საბჭოს, საქართველოს ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიენიჭოს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 35 : ნერვა — რომის იმპერატორი (გ. 98)
* 1622 : ჩარლზ X — შვედეთის მეფე (გ. 1660)
* 1837 : ილია ჭავჭავაძე  — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე
* 1868 : ჰაუსდორფი, ფელიქს — გერმანელი მათემატიკოსი (გ. 1942)
* 1876 : ქორელი, მიხეილ — ქართველი რეჟისორი (გ. 1949)
* 1888 : ჯუღელი, სიმონ  — რევოლუციონერი
* 1900 : მიჩელი, მარგარეტ — ამერიკელი მწერალი (გ. 1949)
* 1918 : წეროძე, დუდუხანა — ქართველი კინომსახიობი (გ. 2000)
* 1927 : ფელიქს ღლონტი — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი (გ. 2012)
* 1932 : სტეფანი ოდრანი — ფრანგი მსახიობი (გ. 2018)
* 1935 : ალენ დელონი — ფრანგი მსახიობი (გ. 2024)
* 1936 : ვირნა ლიზი — იტალიელი მსახიობი (გ. 2014)
* 1954 : იშიგურო კაძუო — წარმოშობით იაპონელი, ბრიტანელი მწერალი. ნობელის პრემიის მფლობელი ლიტერატურის დარგში. 
* 1968 : პოსი, პარკერ — ამერიკელი მსახიობი
* 1968 : ვაითსი, ზარა — ჰოლანდიელი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1226 : ლუი VIII — საფრანგეთის მეფე (დ. 1187)
* 1234 : იბნ შადადი — არაბი ისტორიკოსი და მწერალი
* 1674 : მილტონი, ჯონ — ინგლისელი პოეტი (დ. 1608)
* 1719 : როლი, მიშელ — ფრანგი მათემატიკოსი (დ. 1652)
* 1864 : ჰალენი, ვან დონ ჟან — ესპანეთის გენერალი.
* 1945 : ფონ მაკენსენი, აუგუსტ — გერმანელი ფელდ-მარშალი (დ. 1849)
* 1947 : დიმიტრი (ლაზარიშვილი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი (დ. 1870)
* 1953 : ივანე ბუნინი — რუსი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (დ. 1870)
* 1974 : ვოლფ მესინგი — საბჭოთა მენტალისტი
* 1983 : დავით თორაძე — ქართველი კომპოზიტორი, პროფესორი
* 1986 : მოლოტოვი, ვიაჩესლავ — რუსი პოლიტიკოსი 
* 1997 : ჯამალზადე — ირანელი მწერალი (დ. 1892)
* 1998 : ქარჩხაძე, ჯემალ — ქართველი მწერალი, დრამატურგი და ესეისტი (დ. 1936)
* 1998 : მარე, ჟან — ფრანგი მსახიობი (დ. 1913)
* 2018 : ჯუმბერ ებრალიძე — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ალექსანდრე – გურიისა და სამეგრელოს ეპისკოპოსი** 
** დიმიტრი თესალონიკელი
** წმინდა ლუპე
** ათანასე მიდიკიელი
** დიმიტრი ბესარაბიელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1108