open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1830

## მოვლენები 
* დაარსდა საქართველოს პირველი გიმნაზია.
* საქართველოს რამდენიმე მაზრაში გაიხსნა დაწყებითი საერო სკოლები.
* რუსეთმა შემოიერთა საინგილო (ჭარ-ბელაქანი).
* შეთქმულთა მოძრაობა შეიქმნა საქართველოში
* პოლონეთში მიმდინარეობდა აჯანყება რუსეთის წინააღმდეგ 1930 წლიდან 1932 წლამდე.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 9 თებერვალი  : აბდულაზიზი — ოსმალეთის იმპერიის 32-ე სულთანი  (გ. 1876)

### მარტი 
* 15 მარტი : პაულ ფონ ჰაიზე — გერმანელი მწერალი  (გ. 1914)
* 15 მარტი : ელიზე რეკლიუ — ფრანგი გეოგრაფი  (გ. 1905)
* 18 მარტი : დანიელ ჭონქაძე — ქართველი მწერალი  (გ.  1860)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 22 ოქტომბერი: ნიკოლოზ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალი

### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 15 თებერვალი :იოანე ბატონიშვილი — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1828

## მოვლენები 
* დაიდო თურქმანჩაის ზავი
* დაიწყო რუსეთ-თურქეთის ომი
* რუსეთის ჯარებმა აიღეს ახალქალაქი, ახალციხე, არტაანი, ბაიაზეთი
* ოსმალეთის იმპერიას საბოლოოდ დაკარგა ფოთი, რომელიც რუსეთის იმპერიამ შეიერთა და დაუქვემდებარა ქუთაისის გუბერნიას.
* რუსეთის იმპერიამ |ჯარები შეიყვანა გურიის სამთავროში

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 8 თებერვალი : ჟიულ ვერნი — ფრანგი მწერალი  (გ. 1905)
* 8 თებერვალი   : ანტონიო კანოვას დელ კასტილიო — ესპანეთის სახელმწიფო მოღვაწე  (გ. 1897)
* 26 თებერვალი : ფეტს დომინო — ამერიკელი პიანისტი და სიმღერების ავტორი ლუიზიანადან.   (გ. 2017)
* 26 თებერვალი : არიელ შარონი — ისრაელის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი (2001–2006)  (გ. 2014)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 9 სექტემბერი : ტოლსტოი, ლევ — რუსი მწერალი.
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
*15 ივლისი : ჟან ანტუან ჰუდონი — ფრანგი მოქანდაკე (დ. 1741)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*19 ნოემბერი : ფრანც შუბერტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1797)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1826

## მოვლენები 
* მოსკოვში ჩამოყალიბდა შეთქმულთა წრე.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 1 იანვარი : იაკობ ალხაზიშვილი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე  (გ. 1896)
* 27 იანვარი : მიხეილ სალტიკოვ-შჩედრინი — რუსი მწერალი.  (გ. 1889)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 17 მარტი  : ოსკარ ფერდინანდ პეშელი — გერმანელი გეოგრაფი, მწერალი  (გ. 1875)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 23 ივლისი : აფანასიევი, ალექსანდრე — რუსი ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ფოლკლორისტი

### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 7 ნოემბერი : ბაქრაძე, დიმიტრი — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და ეთნოგრაფი

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1824

## მოვლენები 
* 8 ივნისი : ნოა კაშინგმა დააპატენტა სარეცხი მანქანა.
* 21 ივნისი : საბერძნეთის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის: ეგვიპტის ჯარებმა ფსარა აიღეს ეგეოსის ზღვაში.
* 4 აგვისტო : **კოსის ბრძოლა** თურქებსა და ბერძნებს შორის.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 22 თებერვალი  : პიერ ჟანსენი — ფრანგი ასტრონომი  (გ. 1907)

### მარტი 
* 2 მარტი  : ბედრჟიხ სმეტანა — ჩეხი კომპოზიტორი  (გ. 1884)
* 12 მარტი  : გუსტავ კირხჰოფი — გერმანელი ფიზიკოსი  (გ. 1887)

### აპრილი 
* 21 აპრილი : ერისთავი, რაფიელ — ქართველი პოეტი

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
* 19 აპრილი : ბაირონი, ჯორჯ გორდონ — ინგლისელი პოეტი, რომანტიკოსი.

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1823

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 1 იანვარი: შანდორ პეტეფი — უნგრელი პოეტი, რევოლუციონერ-დემოკრატი. (გ. 1849)
* 8 იანვარი  : ალფრედ რასელ უოლესი  — ბრიტანელი ბუნებისმეტყველი (გ. 1913)

### თებერვალი 
* 28 თებერვალი : ერნესტ რენანი — ფრანგი მწერალი  (გ. 1892)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 26 იანვარი : ჯენერი, ედუარდ — ინგლისელი მეცნიერი (დ. 1794)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 20 აგვისტო : რომის პაპი პიუს VII (დ. 1742)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1827

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 14 იანვარი  :  პეტრე სემიონოვ-ტიან-შანსკი   — რუსი გეოგრაფი (გ. 1914)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 5 მარტი : ლაპლასი, პიერ სიმონ — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 12 აგვისტო : ბლეიკი, უილიამ — ინგლისელი პოეტი, მხატვარი და ლითოგრაფი

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 18 ნოემბერი : ჰაუფი, ვილჰელმ — გერმანელი მწერალი

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1825

## მოვლენები 
* 29 აგვისტო : ბრაზილია გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო.
* პეტერბურგში ჩამოყალიბდა შეთქმულთა წრე
* რუსეთში დაიწყო დეკაბრისტების აჯანყება

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 1 თებერვალი  : ივანე კვინიტაძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი (გ. 1895)
* 26 თებერვალი : ლუდვიგ რიუტიმაიერი — შვეიცარიელი ზოოლოგი  (გ. 1895)

### მარტი 
* 15 მარტი  : ანიბალ პინტო — ჩილეს პრეზიდენტი (1876–1881)  (გ. 1884)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*1 დეკემბერი : ალექსანდრე I — რუსეთის იმპერატორი (დ. 1777)
### თარიღი უცნობია 
*
1820

## მოვლენები 
* იმერეთში : დაწყებული აჯანყება გურიაში, რაჭასა და სამეგრელოში გავრცელდა.
* 15 მარტი : მეინი აშშ-ის 23-ე შტატი გახდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 27 იანვარი : ხუან კრისოსტომო ფალკონი —ვენესუელი პრეზიდენტი (186–1868)  (გ. 1870)

### თებერვალი 
* 15 თებერვალი : სიუზენ ენტონი — ამერიკელი ქალთა უფლებებისათვის მებრძოლი აქტივისტი.  (გ. 1906)
* 21 თებერვალი : ზურაბ ანტონოვი — ქართველი დრამატურგი.  (გ. 1854)

### მარტი 
* 14 მარტი : ვიტორიო ემანუელე II —  იტალიის მეფე (1861–1878), სარდინიის მეფე (1849–1878)   (გ. 1878)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 28 ნოემბერი : ენგელსი, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1831

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 20 იანვარი  : პეტრე ჟუბერი — ბური გენერალი და ტრანსვაალის ვიცე-პრეზიდენტი.

### თებერვალი 
* 24 თებერვალი  : ლეო ფონ კაპრივი — გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე  (გ. 1899)

### მარტი 
* 6 მარტი  : ფილიპ შერიდანი — ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე   (გ. 1888)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 6 ოქტომბერი : დედეკინდი, რიხარდ იულიუს ვილჰელმ - გერმანელი მათემატიკოსი
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 21 იანვარი : არნიმი, ლუდვიგ ახიმ ფონ - გერმანელი მწერალი
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1821

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 16 იანვარი  : ჯონ ბრეკინრიჯი    —   აშშ-ის სენატორი და აშშ-ის მე-14 ვიცე-პრეზიდენტი.   (გ. 1875)

### თებერვალი 
* 3 თებერვალი  : ელიზაბეთ ბლეკუელი — ამერიკელი მედიკოსი ქალი.  (გ. 1910)
* 11 თებერვალი : ოგიუსტ მარიეტი — ფრანგი მეცნიერი  (გ. 1881)
* 19 თებერვალი  : ავგუსტ შლაიხერი — გერმანელი ენათმეცნიერი.  (გ. 1868)

### მარტი 
### აპრილი 
* 9 აპრილი : ბოდლერი, შარლ — ფრანგი მწერალი

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 29 სექტემბერი : ბარათაშვილი, სულხან — ქართველი ისტორიკოსი

### ოქტომბერი 
* 31 ოქტომბერი : ჰავლიჩეკ-ბოროვსკი, კარელ — ჩეხი პოეტი, პუბლიცისტი

### ნოემბერი 
* 11 ნოემბერი : დოსტოევსკი, ფიოდორ — რუსი მწერალი.

### დეკემბერი 
* 12 დეკემბერი : გუსტავ ფლობერი — ფრანგი მწერალი (გ. 1880)
* 25 დეკემბერი : კლარა ბარტონი — ამერიკული „წითელი ჯვარი“-ს პირველი პრეზიდენტი (გ. 1912)

### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 5 მაისი : ბონაპარტი, ნაპოლეონ — საფრანგეთის იმპერატორი.

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
კორნელის უნივერსიტეტი

**კორნელის უნივერსიტეტი** — ამერიკის კვლევითი უნივერსიტეტი ითაკაში, ნიუ იორკი (შტატი). აივი ლიგის უნივერსიტეტთა შორის ყველაზე ახალგაზრდა, იგი ეზრა კორნელმა და ენდრიუ დიკსონ უაითმა დააფუძნეს 1865 წელს. ეზრა ასევე ვესტერნ იუნიონ ტელეგრაფ კომპანის ერთ-ერთი დამფუძნებელთაგანი იყო. 412 თავდაპირველი სტუდენტით, უნივერსიტეტის გახსნის დღის ცერემონია შედგა 1868 წლის 7 ოქტომბერს. ამჟამად კი ბაკალავრიატის ხარისხზე ჩარიცხულ სტუდენტთა რიცხვი 13.500-ს აღემატება, რაც აივი ლიგის უნივერსიტეტთა შორის უდიდესია. სამაგისტრო და პროფესიულ სტუდენტთა ჩათვლით ითაკაში და სამედიცინო სტუდენტებით ქალაქ ნიუ იორკის კამპუსზე სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 20.300-ს აღემატება, რაც დაახლოებით ყველა დანარჩენ აივი ლიგის ინსტიტუტებში ჩარიცხულთა საერთო რაოდენობის ტოლია.

2015 წელს კორნელი Central Washington University Rankings-ის მიხედვით მსოფლიოში მეათე იყო(მერვე შტატებში),  QS World University Rankings-მა მას მეჩვიდმეტე ადგილი მიანიჭა, Times Higher Education World University Rankings-მა კი მეთვრამეტე. ამავე წელს Academic Ranking of World Universities-ის კვლევის მიხედვით კორნელი მეცამეტე იყო მსოფლიოს მასშტაბით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cornell University — ოფიციალური საიტი
* Cornell Big Red
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
კატეგორია:ნიუ-იორკი (შტატი)
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
1822

## მოვლენები 
* ამიერკავკასიაში დაწესდა დაბალი სატრანზიტო ბაჟი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
*6 იანვარი: ჰაინრიხ შლიმანი   — გერმანელი   არქეოლოგი  (გ. 1890)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 24 დეკემბერი : ერმიტი, შარლ — ფრანგი მათემატიკოსი
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
პიუს I

thumb|150px|პიუს I
**პიუს I** *()* (დ. თარიღი უცნობია, აქვილეა, იტალია — გ. 155, რომი, იტალია) — რომის პაპი 140–155 წლებში.

## ბიოგრაფია 
გადმოცემის თანახმად პიუსი მონად დაბადებულა ქ. აქვილეაში ვინმე რუფინუსის ოჯახში. მასვე მიეწერება რომის უძველესი მონასტრის სანტა პრუდენციანას აშენება. იგი მოგვიანებით წამებულად შერაცხეს, თუმცა მისი მოწამეობრივი სიკვდილი ისტორიული ფაქტებით არ დასტურდება. 

პიუს I -ის სახელს უკავშირდება სასტიკი ბრძოლა გნოსტიკების წინააღმდეგ და აღდგომის კვირა დღეს ზეიმობის დაკანონება. წერილები, რომლებიც ადრე მის სახელს მიეწერებოდა, ნაყალბებია. პიუსის ძმა იყო ჰერმასი, რომლის კალამსაც ეკუთვნის ცნობილი საეკლესიო ნაშრომი „ჰერმასის მწყემსი“.

პიუს I კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი. მოსახსენებელი დღეა 11 ივლისი.

## რესურსები ინტერნეტში
*კათოლიკური ენციკლოპედია - პაპი პიუს I

## სქოლიო
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 155
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ურბან I

thumb|right|ურბან I
**ურბან I** (; დ. უცნობია — გ. 230, რომი, იტალია) — რომის პაპი 222 — 230  წლებში.

## ბიოგრაფია 
thumb|მარცხნივ|150px|ურბან I
ურბანის მამა ყოფილა ვინმე პონტიანუსი. მისი ცხოვრენის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. მას მოიხსენიებს ევსებიუს კესარიელი თავის „ეკლესიის ისტორიაში“. ურბანის სახელს მიეწერება ურიცხვი წარმართის გაქრისტიანება, მათ შორის წმინდა ცეცილიას მეუღლის, ვალერიანის და მისი ძმის, ტიბერიუსის. გადმოცემის თანახმად ურბანი მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა და დაკრძალულია რომის ქრისტიანულ კატაკომბაში „Coemetarium Praetextatus“.

ურბანი კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი და ითვლება ვალენსიის, მაასტრიხტის, ტოლედოს და ტრუას მფარველად. იგი ასევე მფარველია ვენახის, ღვინის, მეღვინეების და მეკასრეების.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pope Urban I // სტატია კათოლიკურ ენციკლოპედიაში
* ურბან I–ის პრტრეტი 

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 230
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:რომში დაბადებულები
1829

## მოვლენები 
* თურქებმა ალყა შემოარტყეს ახალციხეს.
* რუსეთის ჯარებმა ქართულმა სახალხო ლაშქარმა სოფ. მუხაესტატესთან დაამარცხეს თურქები.
* დაიდო ადრიანოპოლის ზავი
* რუსებმა გურიის მთავრის ხელისუფლება გააუქმეს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 21 იანვარი : ოსკარ II — შვედეთის მეფე (1872–1907), ნორვეგიის მეფე (1872–1905)  (გ. 1907)
* 26 იანვარი : ივანე ამილახვარი — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი  (გ. 1905)

### თებერვალი 
* 9 თებერვალი : რობერტ გედიკე — რუსი არქიტექტორი  (გ. 1910)
* 22 თებერვალი : ედუარდ ფონ ლევინსკი — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, პრუსიის არმიის არტილერიის გენერალი.  (გ. 1906)
* 26 თებერვალი  : ლევი სტრაუსი — გერმანელ-ამერიკელი დიზაინერი, მრეწველი  (გ. 1902)
* 28 თებერვალი  : ანტონიო გუსმან ბლანკო — სამხრეთ ამერიკელი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და პუბლიცისტი  (გ. 1899)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 10 თებერვალი : პაპი ლეო XII (გ.1760)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ბესლანი

**ბესლანი** () — ქალაქი ჩრდილოეთ ოსეთში, რუსეთის ფედერაციაში. მდებარეობს ვლადიკავკაზიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 15 კმ.-ის მანძილზე. ბესლანი დაარსებულია ბესლან თულატოვის (ოსურად ეს გვარი ჟღერს როგორც *თულატტათი*) მიერ 19 საუკუნის დასაწყისში. მოსახლეობა 40 ათასამდე ადამიანს შეადგენს.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთი ოსეთის ქალაქები
მარცელინუსი (პაპი)

მინი|150პქ|პაპი მარცელინუსი
**მარცელინუსი** (; დ. უცნობია — გ. 1 აპრილი, 304, რომი, იტალია) — რომის პაპი 296–304  წლებში.

## ბიოგრაფია
მარცელინუსის შესახებ ისტორიული ცნობები თითქმის არ მოგვეპოვება. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ პაპად აურჩევიათ 296 წლის 30 ივნისს და მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა 304 წელს იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ ორგანიზებულ ქრისტიანთა დიდი დევნის  დროს. თუმცა ეს უკანასკნელი ცნობაც სადაოა, არსებობს გადმოცემები, რომლის თანახმადაც მარცელინეს სიცოცხლის გადარჩენის მიზნით ქრისტიანობაც კი უარყვია.

იგი დაასაფლავეს 304 წლის 26 აპრილს პრიშილას სასაფლაოზე რომში. კათოლიკურმა ეკლესიამ მარცელინე წმინდანად შერაცხა.

მარცელინუსი ასევე ცნობილია იმით, რომ მანიქეველებს ებრძოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 304
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:რომში დაბადებულები
მარცელუს I

thumb|150px|მარცელუს I
**მარცელუს I** (; დ.? – გ. 309) - რომის პაპი 308-309 წწ.

## ბიოგრაფია 
მარცელუსს მძიმე მემკვიდრეობა დახვდა პაპის ტახტზე. მისი პირველი ამოცანა ყოფილა იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ დაშლილი ეკლესიის რეორგანიზაცია. "მღვედლმთავართა წიგნი"-ს *(ლათ. Liber Pontificalis)* თანახმად მას 25 ახალი ეკლესია და კატაკომბა აუშენებია ვია სალარიაზე. ქრისტიანთა უფლებების სახალხოდ დაცვის გამო იმპერატორ მაქსენტიუსს მარცელუსი რომიდან გაუძევებია. 

მარცელუსი გარდაიცვალა 309 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლასიამ იგი წმინდანად შერაცხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 309
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სიქსტუს II

მინი|150px|პაპი სიქსტუს II
**სიქსტუს II** ( დ. უცნობია — გ. 6 აგვისტო, 258, რომი, იტალია) — რომის პაპი 257 წლის 30 აგვისტოდან 258 წლის 6 აგვისტომდე.

## ბიოგრაფია
მის დროს დასრულდა მისი წინამორბედების მიერ დაწყებული დავა აფრიკისა და აღმოსავლეთის ეკლესიებთან ერეტიკოსთა ნათლობის შესახებ. სიქსტ II მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა იმპერატორ ვალერიანეს დროს. 258 წლის 6 აგვისტოს კატაკომბა „Coemeterium Callistus“-ში ღვთისმსახურების დროს ის და 4 დიაკონი რომაელი ჯარისკაცების მიერ ჯვარცმულ იქნენ, რისთვისაც იგი წმინდანად იქნა შერაცხილი.

სიქსტ II-ის სახე რაფაელმა უკვდავყო თავის ნახატში „სიქსტინის მადონა“.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბერძენი პაპების სია

## ლიტერატურა
* Erich Kettenhofen (1995). "Sixtus II". In Bautz, Traugott. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). 10. Herzberg: Bautz. cols. 578–582. ISBN 3-88309-062-X.

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 258
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:ბერძენი პაპები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მარკუსი (პაპი)

thumb|150px|პაპი მარკუსი
**მარკუსი** (; დ. უცნობია, რომი, იტალია — გ. 7 ოქტომბერი 336, იქვე) — რომის პაპი 335–336 წლებში.

მარკუსი რომში დაიბადა. პაპად გახდომამდე იყო ოსტიის ეპისკოპოსი. რომის პაპად აირჩიეს 336 წლის 18 იანვარს. მისი პონტიფიკატის დროს დაიწყო  „ეპისკოპოსთა და მოწამეთა სიების“ *(  )* შედგენა. კათოლიკურმა ეკლესიამ პაპი მარკოზი წმინდანად შერაცხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 336
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:რომში დაბადებულები
მილტიადე (პაპი)

thumb|right|მილტიადე
**მილტიადე** (; დ. უცნობია —  გ. 11 იანვარი, 314, რომი, იტალია)  — რომის პაპი 311–314  წლებში.

## ბიოგრაფია 
მილტიადეზე მწირი ისტორიული ცნობები მოგვეპოვება. იგი აფრიკაში უნდა დაბადებულიყო და 310 წლის 10 ივლისს რომის პაპად აურჩევიათ. მისი მღვდელმთავრობის დროს გამოქვეყნდა რომის იმპერატორების გალერიუსის, კონსტანტინე დიდის და ლიცინიუსის "მილანის ედიქტი". ებრძოდა მონოთეიზმს და მოიწვია ლატერანის საეკლესიო კრება რომში 313 წელს, რომელზეც ცეცილიანე და დონატე ერეტიკოსებად გამოუცხადებიათ. იმპერატორმა კონსტანტინემ მას რომში სასახლე აჩუქა, რომელიც კონსტანტინეს მეუღლეს ფაუსტას ეკუთვნოდა და ლატერანის ბორცვზე იდგა. ეს სასახლე XIV საუკუნემდე პაპების რეზიდენცია იყო. აქვე ააგო კონსტანტინემ პირველი ტაძარი რომში, რომელსაც შემდგომ სან ჯოვანი ინ ლატერანო უწოდეს. კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აფრიკელი პაპების სია

## სქოლიო
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 314
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ეუსებიუსი (პაპი)

thumb|150px|ეუებიუსი
**ეუსებიუსი** *(; ? -  310, სიცილია, იტალია) - რომის პაპი 309-310 წწ.

## ბიოგრაფია 
"მღვედლმთავართა წიგნი"-ს *(ლათ. Liber Pontificalis)'' თანახმად ევსებიუსს გაუგრძელებია მარცელუს I-ის მიერ დაწყებული საქმიანობა. ქრისტიანებს, რომლებმაც იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს რწმენა უარყვეს მან მოსანანიებელი ვადები დაუნიშნა. ამან დიდი დავა გამოიწვია მღვდელმთავართა შორის, რის გამოც იმპერატორ მაქსენტიუსს ევსებიუსი და მისი მოწინააღმდეგე ვინმე ჰერაკლე რომიდან კუნძულ სიცილიაზე გაუძევებია. 

ევსებიუსი გარდაიცვალა 310 წელს. დასაფლავებულია რომში, კალიქსტეს კატაკომბებში. კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 310
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1816

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 16 იანვარი   : ნინო ამილახვარი   — ქართველი სასულიერო მოღვაწე.  (გ. 1904)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 19 მარტი  : ეკატერინე ჭავჭავაძე — სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი დედოფალი (1853–1856)  (გ. 1882)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 20 მარტი : მარია I — პორტუგალიის დედოფალი.

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
სილვესტერ I

thumb|150px|სილვესტერ I
**სილვესტერ I** (სილიბისტრო) (; დ. უცნობია,  რომი, იტალია — გ. 31 დეკემბერი 335, რომი, იტალია) — რომის პაპი 314–335  წლებში.

## ბიოგრაფია 
სილვესტერი რომში დაბადებულა, ღრმადმორწმუნე ქრისტიანების, რუფინისა და იუსტას ოჯახში. მამა მას მალე გარდაეცვალა და დაქვრივებული დედის მზრუნველობის ქვეშ დარჩა. იაკობ ვორაგოელის ნაშრომის *„ლეგენდა აურეას*“ მიხედვით მას ავადმყოფობისგან განუკურნია იმპერატორი კონსტანტინე დიდი, რომლისგანაც მადლიერების ნიშნად მიუღია ე. წ. „კონსტანტინეს ნაბოძვარი“ *()*. 

მღვდელმთავარი სილვესტერი განთქმული იყო წმინდა წერილის ცოდნითა და მართლმადიდებლური სარწმუნოების შეურყეველი ერთგულებით. იმპერატორ კონსტანტინე დიდის დროს, როცა ქრისტიანთა დევნა შეწყდა, იუდეველებმა გამართეს დისპუტი ჭეშმარიტი სარწმუნოების შესახებ, რომელსაც ესწრებოდნენ: მოციქულთასწორი იმპერატორი კონსტანტინე, მისი დედა – დედოფალი ელენე და მრავალი დიდებული. ქრისტიანთა მხრიდან კამათში მონაწილეობდა პაპი სილვესტერი, იუდეველთაგან კი – მრავალი სწავლული რაბინი ცნობილი მაგის და ჯადოქარ ზამბრის მეთაურობით. ძველი აღთქმის წიგნებზე დაყრდნობით წმინდა პაპმა დამაჯერებლად დაადასტურა, რომ ყველა წინასწარმეტყველი წინასწარ ჭვრეტდა იესო ქრისტეს შობას წმინდა ქალწულისაგან, მის ნებსით ჯვარცმას, ვნებასა და სიკვდილს დაცემული ადამის გამოსასყიდლად და ბრწყინვალე აღდგომას. წმინდა სილვესტერი გამარჯვებულად სცნეს ამ სიტყვიერ ჭიდილში. მაშინ ზამბრი შეეცადა, ჯადოთი მოეხიბლა მღვდელმთავარი, ის კი იესო ქრისტეს წმინდა სახელის მოხმობით იგერიებდა მოძალებულ ბოროტს. უღონოქმნილმა მაგმა სხვა იუდეველებთან ერთად ქრისტეს ძლიერება ირწმუნება და ნათლისღება ითხოვა.

მეორე დიდი მოვლენა სილვესტერის მღვდელმთავრობის დროს იყო ნიკეის საეკლესიო კრების მოწვევა 325 წელს, რომელშიც პაპს თვითონ მონაწილეობა არ მიუღია. 

წმინდა პაპი სილიბისტრო რომის ეკლესიას ოცზე მეტი წლის განმავლობაში განაგებდა და ქრისტიანთა ღრმა პატივისცემით სარგებლობდა. იგი მშვიდობით მიიცვალა 335 წელს.

კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა. წმინდანადაა შერაცხილი ასევე მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ წმინდა პაპ სილიბისტროს სახელწოდებით (ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 იანვარი, ახალი სტილით - 15 იანვარი). 

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I,  გვ. 12-13, თბილისი, 2001  

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 335
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:რომში დაბადებულები
1817

## მოვლენები 
* გაიხსნა თბილისის მართლმადიდებელთა რუსული სასულიერო სემინარია.
* შრი-ლანკაში ბრიტანული მმართველობის წინააღმდეგ დიდი აჯანყება დაიწყო.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
*14 თებერვალი : ანა პეტროვა — რუსი მომღერალი (კონტრალტო).   (გ. 1901)
* 17 თებერვალი : ჯორჯ ჯულიან ჰარნი — ინგლისის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე  (გ. 1897)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 26 ივლისი : ბერნჰარდ ვინდშაიდი — გერმანელი იურისტი (გ. 1892)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 14 სექტემბერი : თეოდორ შტორმი — გერმანელი პოეტი და ნოველისტი (გ. 1888)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 30 ნოემბერი : თეოდორ მომზენი — გერმანელი ისტორიკოსი, ძველი რომის ისტორიისა და რომის სამართლის სპეციალისტი (გ. 1903)
### დეკემბერი 
* 4 დეკემბერი : ნიკოლოზ ბარათაშვილი — ქართველი პოეტი (გ. 1845)
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1815

## მოვლენები 
* ქ. ტრაპიზონში (თურქეთი) გარდაიცვალა სოლომონ II
* 5 ნოემბერს ხელი მოეწერა კანდის შეთანხმებას რის საფუძველზეც კანდის სამეფო დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატად გამოცხადდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 21 იანვარი  : ჟან-ლუი-ერნესტ მესონიე — ფრანგი კლასიკოსი მხატვარი და მოქანდაკე.  (გ. 1891)

### თებერვალი 
* 3 თებერვალი : ედუარდ ჯეიმზ როი — ლიბერიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე  (გ. 1872)

### მარტი 
* 5 მარტი  : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.   (გ. 1871)

### აპრილი 
* 1 აპრილი : ოტო ფონ ბისმარკი — გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის დამაარსებელი და პირველი რაიხსკანცლერი (გ. 1898)

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 24 თებერვალი : ფულტონი, რობერტ — ამერიკელი ინჟინერი და გამომგონებელი

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1814

## მოვლენები 
* 30 მაისი :  ნაპოლეონის მეექვსე კოალიციის ომი: პარიზის ხელშეკრულებით საფრანგეთის საზღვრები 1792 წლის მდგომარეობას დაუბრუნდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 1 იანვარი :  ჰუნ სიუ-ჩიუანი   — ჩინელი მხედართმთავარი (გ. 1864)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 9 მარტი  : ტარას შევჩენკო — უკრაინელი პოეტი  (გ. 1861)

### აპრილი 
### მაისი 
* 30 მაისი : ბაკუნინი, მიხეილ — რუსი რევოლუციონერი

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
*ჟოზეფინ ბოარნე — საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის პირველი ცოლი. (დ. 1763)

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1813

## მოვლენები 
* დაიდო გულისტანის საზავო ხელშეკრულება

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 12 თებერვალი   : ჯეიმზ დანა — ამერიკელი გეოლოგი  (გ. 1895)
* 12 თებერვალი : ოტო ლუდვიგი — გერმანელი მწერალი.  (გ.  1865)

### მარტი 
* 19 მარტი : დეივიდ ლივინგსტონი — შოტლანდიელი მოგზაური  (გ. 1873)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1810

## მოვლენები 
* იმერეთის მეფე სოლომონ II-ემ რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყდა.
* რუსეთმა იმერეთი დაიპყრო.
* გურიის სამთავრო რუსეთის მმართველობაში შევიდა.
* რუსეთის ჯარებმა სოხუმი გაათავისუფლეს.
* აფხაზეთის სამთავრო რუსეთის მმფარველობაში შევიდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 12 იანვარი   :  ფერდინანდ II    — ორი სიცილიის სამეფოს მეფე 1830–1859 წლებში.   (გ. 1859)

### თებერვალი 
* 5 თებერვალი : ულე ბული — ნორვეგიელი მევიოლინე და კომპოზიტორი. (გ. 1880)

### მარტი 
* 1 მარტი  : ფრიდერიკ შოპენი — პოლონელი კომპოზიტორი და პიანისტი   (გ. 1810)
* 2 მარტი : ლეო XIII — რომის პაპი (გ. 1903)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1819

## მოვლენები 
* 7 აგვისტო : სიმონ ბოლივარის ტრიუმფალური გამარჯვება ბოიაკის ბრძოლაში ესპანეთთან.
* იმერეთში რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყება დაიწყო.
* დაარსდა პირველი ქართული გაზეთი „საქართველოს გაზეთი“ („ქართული გაზეთი“).

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 8 თებერვალი : ჯონ რესკინი — ინგლისელი მწერალი  (გ. 1900)

### მარტი 
### აპრილი 
*4 აპრილი : მარია II — პორტუგალიის დედოფალი (გ. 1853)
### მაისი 
*24 მაისი : ვიქტორია — დიდი ბრიტანეთის დედოფალი (გ. 1901)
### ივნისი 
*10 ივნისი : გიუსტავ კურბე — ფრანგი მხატვარი (გ. 1877)
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
*13 სექტემბერი : კლარა შუმანი — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი (გ. 1896)
*18 სექტემბერი : ლეონ ფუკო — ფრანგი ფიზიკოსი, ასტრონომი (გ. 1868)
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*20 იანვარი : კარლ III — ესპანეთის მეფე (დ. 1748)
### თებერვალი 
### მარტი 
*10 მარტი : ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი (დ. 1743)
### აპრილი 
### მაისი 
*25 მაისი : დავით ბატონიშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს გამგებელი, მწერალი, მეცნიერი (დ. 1767)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*19 აგვისტო : ჯეიმზ ვატი — შოტლანდიელი ინჟინერ-გამომგონებელი და მათემატიკოსი (დ. 1736)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*6 ოქტომბერი : კარლო ემანუელე IV — სარდინიის მეფე (დ. 1751)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ნეშათი გურჯი — ირანელი პოეტი

*
1818

## მოვლენები 
* დაარსდა გორის სასულიერო სასწავლებელი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*29 აპრილი : ალექსანდრე II — რუსეთის იმპერატორი (გ. 1881)
### მაისი 
*5 მაისი : კარლ მარქსი — მეცნიერული კომუნიზმის ფუძემდებელი (გ. 1882)
### ივნისი 
*17 ივნისი : გევორქ ახვერდიანი — სომეხი ლიტერატურათმცოდნე (გ. 1861)
### ივლისი 
*30 ივლისი:  ემილი ბრონტე — ინგლისელი მწერალი (გ. 1848)
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 14 მაისი : ბარკლაი-დე-ტოლი, მიხეილ — რუსი გენერალ-ფელდმარშალი

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1807

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 19 იანვარი : რობერტ ლი  — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე  (გ. 1870)

### თებერვალი 
* 6 თებერვალი :ეგნატე ბრიანჩანინოვი — სევასტოპოლელი ეპისკოპოსი  (გ. 1876)
* 27 თებერვალი  : ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელო — ამერიკელი პედაგოგი და პოეტი  (გ. 1882)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 4 ივლისი : იტალიის სახალხო გმირი ჯუზეპე გარიბალდი.
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1806

## მოვლენები 
* 12 ივლისი — ლიხტენშტაინმა დამოუკიდებლობა მიიღო.
* 6 აგვისტო — ავსტრიის იმპერატორმა ფრანც II-მ გერმანიის საიმპერატორო გვირგვინზე უარი განაცხადა. საღვთო რომის იმპერია დაიშალა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 20 იანვარი : ნატანიელ პარკერ უილისი — ამერიკელი ავტორი, პოეტი  (გ. 1867)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1812

## მოვლენები 
### იანვარი 
* ახმეტაში დაიწყო აჯანყება
### თებერვალი 
### მარტი
* გაიმართა ჩუმლაყის ბრძოლა
* 26 მარტი : ვენესუელაში მოხდა  7.7–8.0 ბალიანი მიწისძვრა (კარაკასის მიწისძვრა).

### აპრილი 
* კახეთში აჯანყებამ ახალი ძალით იფეთქა
* დაიდო ბუქარესტის ზავი
### მაისი 
### ივნისი
* 24 ივნისი - რუსეთში ნაპოლეონ ბონაპარტი შეიჭრა. დაიწყო რუსეთის ლაშქრობა.

### ივლისი 
### აგვისტო
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი
* ირანის ჯარები თბილისისაკენ დაიძრნენ.
### ნოემბერი 
* გაიმართა მანავის ბრძოლა
### დეკემბერი 
* 14 დეკემბერი : ნაპოლეონ ბონაპარტის არმია რუსეთს ტოვებს. რუსეთის ლაშქრობა დასრულდა.
* კახეთის აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა ალექსანდრე ბატონიშვილი
* გაიმართა შილდის ბრძოლა

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 26 იანვარი  : დავით დადიანი — სამეგრელოს მთავარი (1846–1853)  (გ. 1853)

### თებერვალი 
* 7 თებერვალი : ჩარლზ დიკენსი - ინგლისელი მწერალი (გ. 1870)
* 7 თებერვალი  : ივანე მუხრანბატონი — მსხვილი ქართველი მემამულე, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი.  (გ. 1895)
* 12 თებერვალი  : გიორგი ერისთავი — თავადი, რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი    (გ. 1891)
* 16 თებერვალი  : ჰენრი უილსონი — ამერიკელი პოლიტიკოსი  (გ.  1875)
* 19 თებერვალი : ზიგმუნტ კრასინსკი — პოლონელი პოეტი.  (გ. 1859)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 7 მაისი : ბრაუნინგი, რობერტ - ბრიტანელი პოეტი (გ. 1889)
### ივნისი 
* 9 ივნისი : გალე, იოჰან გოტფრიდ - გერმანელი ასტრონომი (გ. 1910)
### ივლისი 
* 12 ივლისი : ახუნდოვი, მირზა - აზერბაიჯანელი მწერალი-განმანათლებელი
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 8 სექტემბერი : ნატალია გონჩაროვა - ალექსანდრე პუშკინის მეუღლე.
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 4 ნოემბერი : ჭავჭავაძე, ნინო - ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქალიშვილი, ალექსანდრე გრიბოედოვის მეუღლე (გ. 1857)
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1805

## მოვლენები 
* 21 ოქტომბერი : ტრაფალგარის ბრძოლა ინგლისის ფლოტსა და ფრანგულ-ესპანურ გაერთიანებულ არმადას შილორის.
* 2 დეკემბერი : აუსტერლიცის ბრძოლა საფრანგეთის არმიასა და ანტიფრანგულ კოალიციას შორის, სადაც ნაპოლეონ ბონაპარტმა სასტიკად დაამარცხა ავსტრიის და რუსეთის არმიები.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 13 თებერვალი : პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე — გერმანელი მათემატიკოსი  (გ. 1859)

### მარტი 
### აპრილი 
* 2 აპრილი : ჰანს კრისტიან ანდერსენი — დანიელი პოეტი და მეზღაპრე (გ. 1875)

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 4 აგვისტო : ჰამილტონი, უილიამ როუან — ირლანდიელი მათემატიკოსი.

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1809

## მოვლენები 
* რუსეთის ჯარებმა ქუთაისი დაიკავეს.
* სოფ. მალთაყვასთან გურულმა მოხალისეებმა თურქეთის რაზმი დაამარცხეს.
* თავად ნ. დადიანის ხელმძღვანელობით ფოთი ისევ დაიბრუნეს ქართველებმა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 4 იანვარი  : ლუი ბრაილი — ფრანგი პედაგოგი. (გ. 1852)
*12 იანვარი  :  ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი   — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.  (გ. 1867)
* 15 იანვარი  : პიერ-ჟოზეფ პრუდონი    — ფრანგი პუბლიცისტი (გ. 1865)
* 19 იანვარი : ედგარ ალან პო — ამერიკელი მწერალი (გ. 1849)
* 26 იანვარი : საბალა —  პოლონელი მთიელი, მოყვარული მუსიკოსი  (გ. 1894)

### თებერვალი 
* 3 თებერვალი  : ფელიქს მენდელსონი — გერმანელი კომპოზიტორი  (გ. 1847)
* 12  თებერვალი : ჩარლზ დარვინი — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი.  (გ. 1882)
* 12 თებერვალი : აბრაამ ლინკოლნი — აშშ–ს სახელმწიფო მოღვაწე.  (გ. 1865)

### მარტი 
* 5 მარტი : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი — ლიბერიის პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი.   (გ. 1876)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
* 27 ნოემბერი :პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 31 მაისი : ლანი, ჟან — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1804

## მოვლენები 
* მაისი - ქართლის მთიანეთში რუსეთის აჯანყება დაიწყო.
* რუსეთის ჯარები იმერეთში შეიჭრნენ.
* სოლომონ II იძულებით შევიდა რუსეთის მფარველობაში
* ფოთში ჩნდებიან პირველი რუსი სამხედროები.
* რუსეთმა გურიის სამთავრო მფარველობაში მიღებულად გამოაცხადა.
* დაიწყო რუსეთ-ირანის ომი
* იულონ და ფარნაოზ ბატონიშვილები რუსეთში გადაასახლეს
* გაიხსნა თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 14 მარტი  : იოჰან შტრაუსი — ავსტრიელი კომპოზიტორი  (გ. 1849)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 14 ოქტომბერი : გრიგოლ ორბელიანი — ქართველი პოეტი (გ. 1883)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 6 თებერვალი : ჟოზეფ პრისტლი — ინგლისელი ქიმიკოსი, თეოლოგი, ფილოსოფოსი (დ. 1733)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
1803

## მოვლენები 
* სამეგრელოს სამთავრო რუსეთის მფარველობაში შევიდა
* დარეჯან დედოფალი რუსეთში გადაასახლეს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 1 იანვარი : მანუელ ფელიპე დე ტოვარი   — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე.  (გ. 1866)

### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 28 სექტემბერი : მერიმე, პროსპერ — ფრანგი დრამატურგი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, მწერალი (გ. 1870)

### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
* 5 დეკემბერი : ტიუტჩევი, თედორე — რუსი პოეტი (გ. 1873)

### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
გაიუსი (პაპი)

thumb|150px|პაპი გაიუსი
**გაიუსი** (; დ. უცნობია, დალმაცია (ხორვატია) — გ. 22 აპრილი, 296, რომი, იტალია) — რომის პაპი 283–296 წლებში.

## ბიოგრაფია 
გაიუსი ყოფილა ვინმე გაიუსის შვილი ან როგორც მისი ძმისშვილი წმინდა სუზანა კონკორდიელი გვაუწყებს იმპერატორ დიოკლეტიანეს ნათესავი. პაპად აირჩიეს 283 წლის 17 დეკემბერს. მისი პონტიფიკატის დროს ქრისტიანები დევნას არ განიცდიდნენ რომში. პაპ კაიუსის საფლავი ბერძნული წარწერით აღმოაჩინეს კალიქსტ I-ის კატაკომბაში. საფლავში იპოვეს პაპის ბეჭედი, რომლითაც ის წერილებს ბეჭდავდა.

პაპი გაიუსი კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* გაიუსის ბიოგრაფია

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 296
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1802

## მოვლენები 
* 12 აპრილი - თბილისში, სიონის ტაძარში, გამოცხადდა მანიფესტი ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შესახებ.
* აპრილი-მაისი - გაუქმდა ქართლ-კახეთის დროებითი მმართველობა.
* მაისი - თბილისში მოქმედება დაიწყო „საქართველოს მმართველობამ“
* პოლიტიკური გამოსვლა კახეთში
* თბილისში დაარსდა რუსული ორკლასიანი დაწტყებითი სასწავლებელი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი
* 5 თებერვალი : მარი ბროსე — ფრანგი ორიენტალისტი და ქართველოლოგი  (გ. 1880)
* 11 თებერვალი : ლიდია მარია ჩაილდი — ქალების უფლებების დამცველი  (გ. 1880)
* 26 თებერვალი : ვიქტორ ჰიუგო — ფრანგი მწერალი   (გ. 1885)

### მარტი 
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი
### ივლისი 
* 24 ივლისი : დიუმა, ალექსანდრ (უფროსი) — ფრანგი მწერალი

### აგვისტო 
### სექტემბერი
* 30 სექტემბერი : ბალარი, ანტუან ჟერომ — ფრანგი ქიმიკოსი

### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
* 29 ნოემბერი : ჰაუფი, ვილჰელმ — გერმანელი მწერალი

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი
### მარტი 
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ეუტიხიანე (პაპი)

thumb|150px|პაპი ეუტიხიანე
**ეუტიხიანე** (; დ. უცნობია — გ. 7 დეკემბერი,  283, რომი, იტალია) — რომის პაპი 275–283 წლებში.

## ბიოგრაფია 
პაპ ეუტიხიანეს შესახებ სარწმუნო წყაროები თითქმის არ მოიპოვება. პაპად აირჩიეს 275 წლის 4 იანვარს. მისი საფლავი წარწერით აღმოჩენილ იქნა კალიქსტ I-ის კატაკომბაში. 

პაპი ევტიხიანე კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 283
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1800

## მოვლენები 
* 7 ნოემბერი — რუსებისა და ქართველების გაერთიანებულმა ლაშქარმა კახეთში, სოფელ კაკაბეთის მახლობლად დაამარცხა ავართა ლაშქარი (ნიახურის ბრძოლა).
* 18 დეკემბერს პავლე I-მა მოაწერა ხელი მანიფესტს რომლის ძალითაც ქართლ-კახეთის სამეფო  უქმდებოდა და ის უშუალოდ რუსეთის შემადგენელი ნაწილი ხდებოდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 7 იანვარი :  მილარდ ფილმორი  —  აშშ-ის რიგით მე-13 პრეზიდენტი (გ. 1874)

### თებერვალი 
* 11 თებერვალი : უილიამ ჰენრი ფოქს ტალბოტი — ინგლისელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი, ფოტოგრაფიის ერთ-ერთი გამომგონებელი  (გ.  1877)

### მარტი 
* 13 მარტი : მუსტაფა რეშიდ-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე,  (გ. 1858)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 18 მაისი : სუვოროვი, ალექსანდრე — რუსი მხედართმთავარი და სამხედრო თეორეტიკოსი

### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### დეკემბერი 
* 28 დეკემბერი : გიორგი XII — ქართლ-კახეთის მეფე.

### თარიღი უცნობია 
*
დიონისიუსი (პაპი)

thumb|right|დიონისიუსი (პაპი)
**დიონისიუსი** () (გ. 26 დეკემბერი, 268, რომი, იტალია) — რომის პაპი 259–268  წლებში.

## ბიოგრაფია 
პაპი დიონისიუსი საბერძნეთში უნდა დაბადებულიყო, პაპად აირჩიეს 259 წლის 22 ივლისს. მან დაიწყო რომის ეკლესიის რეორგანიზირება, ებრძოდა სუბორდინაციანიზმს, ფიანანსურად ეხმარებოდა კაპადოკიის ეკლესიებს, რომლებიც მაროდიორი გოთების თავდასხმებს განიცდიდნენ. ამ თანხებით ხდებოდა დანგრეული ეკლესიების აშენება და ტყვე ქრისტიანთა გამოსყიდვა.

პაპი დიონისიუსი პირველი პაპია, რომელიც მოწამეუბრივი სიკვდილით არ აღესრულა. იგი  კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბერძენი პაპების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 268
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:ბერძენი პაპები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ფელიქს I (პაპი)

thumb|150px|პაპი ფელიქს I
**ფელიქს I** *()* (დ. უცნობია რომი, იტალია— გ. 30 დეკემბერი 274, რომი, იტალია) — რომის პაპი 269-274 წლებში.

## ბიოგრაფია 
პაპ ფელიქს I-ის შესახებ სარწმუნო წყაროები თითქმის არ მოიპოვება. იგი რომში დაბადებულა, პაპად აირჩიეს 269 წლის 5 იანვარს. მას მიეწერება ეკლესიების კურთხევის ტრადიციის დამკვიდრება და ქრისტიანთა უფლებებისათვის შეუპოვარი ბრძოლა. აღმოჩენიალია აგრეთვე წერილის ფრაგმენტი, რომელიც ფელიქს I-ს მიუწერია ალექსანდრიის ეპისკოპოს მაქსიმესათვის. იგი დაასაფლავეს კალიქსტ I -ის კატაკომბაში. 

პაპი ფელიქს I კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 274
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
1808

## მოვლენები 
* ასლან-ბეგ შერვაშიძემ სოხუმი დაიკავა

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 5 იანვარი  :  მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი  — ირანის შაჰი 1834–1848 წლებში (გ. 1848)
* 19 იანვარი  : ლიზანდერ სპუნერი  — ამერიკელი პოლიტიკური ფილოსოფოსი  (გ. 1887)
* 21 იანვარი  : ხუან კრისოსტომო ტორიკო გონსალესი — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  (გ. 1875)
* 27 იანვარი  : დავიდ შტრაუსი — გერმანელი ფილოსოფოსი  (გ. 1874)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 11 მარტი : აგუსტინ მორალესი — ბოლივიის პრეზიდენტი (1871–1872)  (გ. 1872)

### აპრილი 
### მაისი 
* 22 მაისი : ჟერარ დე ნერვალი — ფრანგი მწერალი და პოეტი

### ივნისი 
* 13 ივნისი : პატრიკ მაკ-მაჰონი — საფრანგეთის პრეზიდენტი

### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ბრაუნის უნივერსიტეტი

**ბრაუნის უნივერსიტეტი** () — აივი ლიგის უნივერსიტეტი პროვიდენსში, როდ-აილენდი. დაფუძნდა 1764 წელს როგორც როდ-აილენდის კოლეჯი. სიძველით მესამე უმაღლესი სასწავლებელია ახალ ინგლისში, ხოლო მეშვიდე - აშშ-ში. ბრაუნი ამერიკის პირველი კოლეჯი იყო, სადაც ნებისმიერი რელიგიის მიმდევართ შეეძლოთ სწავლა.

ბრაუნი დანარჩენი უნივერსიტეტებისაგან გამოირჩევა ე.წ. “ახალი კურიკულუმით”. მეთოდი შემოღებულ იქნა 1969 წელს და საშუალებას აძლევს სტუდენტებს თვითონ აირჩიონ საკუთარი განათლების კურსი სტანდარტული A/B/C შეფასების სისტემის გვერდის ავლით (ნებისმიერი კურსის აღება შესაძლებელია “ჩათვლის/უკრედიტოდ” საფუძველზე).

ამერიკის ერთ-ერთ ყველაზე წამყვან უნივერსიტეტში მოსახვედრად განსაკუთრებით მძაფრი კონკურსია. მიღების რეიტინგი 14.6%-ია, რაც რიგით მეექვსეა ყველაზე ძნელად მოსახვედრ უნივერსიტეტთა შორის (კარნეგის ფონდისა და U.S. News & World Report-ის კატეგორიზაციის მიხედვით) აშშ-ში ჰარვარდის, პრინსტონის, კოლუმბიის, იელისა და სტენფორდის შემდეგ. ბრაუნის სტუდენტები 50 შტატიდან და 65 ქვეყნიდან არიან. უნივერსიტეტის ფინანსური დახმარების პროგრამა დაახლოებით 70 მილიონ ამერ. დოლარს ანაწილებს ყოველწლიურად სტიპენდიების, კვლევის გრანტებისა და სესხების სახით. სტუდენტთა 50%-ზე მეტი რაიმე ფორმით მაინც იღებს ფინანსურ დახმარებას.

2004 წლის შემოდგომაზე მილიარდერი სიდნი ფრანკი, რომელმაც ახალგაზრდობაში ბრაუნში მხოლოდ ერთი წელი მოახერხა სწავლა ხელმოკლეობის გამო, უნივერსიტეტს შესწირა 100 მილიონი ამერ. დოლარი მხოლოდ ნიჭიერ სტუდენტთათვის ფინანსური დახმარებისათვის. ეს იყო უნივერსიტეტის ისტორიაში უმსხვილესი მატერიალური საჩუქარი. ადრე ამავე წელს ფრანკმა უნივერსიტეტს გადასცა 25 მილიონი დოლარი მისივე სახელობის ჰოლის ასაშენებლად, რაც სწრაფად მზარდი ნევროლოგიის, კოგნიტური მეცნიერებისა და ლინგვისტიკის დეპარტამენტებისთვის იქნება განკუთვნილი. 2005 წელს კი მან 5 მილიონი დოლარი გამოჰყო ნიუ ორლეანში სტიქიით დაზარალებული სტუდენტებისთვის ბრაუნში სასწავლებლად.

სხვა მრავალ სიკეთეთა შორის ბრაუნი ასევე ცნობილია თავისი უძველესი საინჟინრო პროგრამით აივი ლიგაში (1847), ერთადერთი ეგვიპტოლოგიის დეპარტამენტით დასავლეთ ნახევარსფეროში, და როგორც ერთადერთი უნივერსიტეტი მსოფლიოში მათემატიკის ისტორიის დეპარტამენტით საბაკალავრო კურსებზე. ბრაუნი ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა მედიის სწავლებაზე, განყოფილებებით თანამედროვე კულტურასა და მედიაში, სადაც სტუდენტები ეცნობიან კინოს, კინო-კრიტიკასა და კრიტიკის თეორიას.

უნივერსიტეტის ფერებია ყავისფერი, წითელი და თეთრი. ბრაუნის მასკოტი დათვია და მისი სასპორტო გუნდები დათვებად იწოდებიან (the Bears). ათლეტურ თამაშებზე როგორც წესი კოსტიუმირებული მასკოტი-დათვი სახელწოდებით “ბრუნო” გამოდის ხოლმე. ეს ტრადიცია სკოლას 1904 წლიდან მოსდევს. უნივერსიტეტთან ასოცირებულ ხალხს “ბრუნონიანებს” უწოდებენ.

2012 წლიდან ბრაუნის ამჟამინდელი და მე-19 პრეზიდენტია კრისტინა პაქსტონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
კატეგორია:როდ-აილენდი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
იულიუს შტრაიხერი

thumb|180px|იულიუს შტრაიხერი
** იულიუს შტრაიხერი** (; დ. 12 თებერვალი, 1885, ფლაინჰაუზენი (აუგსბურგი), გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი, 1946, ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი პოლიტიკური და პარტიული მოღვაწე მესამე რაიხის დროს, ანტისემიტური ყოველკვირეული გაზეთ "შტიურმერის" *(გერმ. Der Stürmer)* გამომცემელი.

## ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
ახალი ინგლისი

thumb|300px|ახალი ინგლისი აშშ-ის რუკაზე.
**ახალი ინგლისი** — აშშ-ის რეგიონი ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ქალაქი ბოსტონი რეგიონის ბიზნესისა და კულტურის ცენტრი და ასევე მისი უდიდესი ქალაქია. რეგიონს შემდეგი შტატები ეკუთვნის:

* კონექტიკუტი
* მეინი
* მასაჩუსეტსი
* ნიუ-ჰემფშირი
* როდ-აილენდი
* ვერმონტი

ნიუ-იორკი მდინარე ჰუდსონის აღმოსავლეთით ზოგიერთ ადრინდელ წყაროებში ახალი ინგლისის ნაწილად მოიხსენიება. თუმცა დღეისთვის ეს უკვე შეცდომად ითვლება.

შუა-ატლანტიკისა და ახალი ინგლისის რეგიონები ერთად აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონს ქმნის.

## ლიტერატურა 
* New York: Atlas of Historical County Boundaries; John H. Long, Editor; Compiled by Kathryn Ford Thorne; A Project of the Dr. William M. Scholl Center for Family and Community History; The new Berry Library; Simon & Schuster; 1993.
* U.S. Census Bureau. "Census Regions and Divisions of the United States". Retrieved May 11, 2005

კატეგორია:აშშ-ის რეგიონები