ალფრედ იოდლი

thumb|180px|ალფრედ იოდლი
**ალფრედ იოდლი** (; დ. 10 მაისი, 1890; ვიურცბურგი, გერმანია — გ. 16 ოქტომბერი, 1946; ნიურნბერგი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე. ვერმახტის გენერალ-პოლკოვნიკი, ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობის *(OKW)* შტაბის შეფი.

## ბიოგრაფია 
### 1914 წლამდე 
* 1890 - *10 მაისი:* ბავარიელ პოლკოვნიკს იოჰანეს იოდლს და თერეზე ბაუმგერტლერს შეეძინას ვაჟი ალფრედი. რაკი მშობლები დაქორწინებულები არ იყვნენ, ამიტომ ალფრედი 1899 წლამდე დედის გვარს, ბაუმგერტლერს (*გერმ. Baumgärtler*) ატარებდა. მათი დაქორწინების შემდეგ კი იოდლის გვარი მიიღო.
* 1903 წლამდე იოდლი მიუნხენის თერეზიენ-გიმნაზიაში სწავლობდა.
* 1903 - 1910 - მან სწავლა განაგრძო ბავარიის არმიის კადეტთა სკოლაში მიუნხენში.
* 1910 - იოდლი აუგსბურგში მე-4 ბავარიული საველე საარტილერიო ბატალიონის ზემდეგად დაინიშნა.
* 1911 - 1912 - იგი განათლებას იმაღლებს მიუნხენში ბავარიის სამხედრო სასწავლებელში.
* 1912 - *28 ოქტომბერი:* სამხედრო სასწავლებლის წარმატებით დამთავრების შემდეგ იოდლს ლეიტენანტის წოდება მიენიჭა.
* 1913 - *სექტემბერი:* ალფრედ იოდლი დაქორწინდა გრაფინია ირმა ფონ ბულიონზე (*გერმ. Irma Gräfin von Bullion*).

### პირველ მსოფლიო ომში 
* 1914 - 1916 - პირველ მსოფლიო ომში იოდლი საარტილერიო ბატარეის ოფიცრად მსახურობდა დასავლეთ ფრონტზე და ბრძოლებში ორჯერ იქნა დაჭრილი.
* 1914 - ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისთვის იგი დაჯილდოებულ იქნა „რკინის ჯვრის“ II ხარისხის ორდენით.
* 1916 - მიენიჭა ობერლეიტენანტის წოდება.
* 1917 - გადაყვანილ იქნა აღმოსავლეთ ფრონტზე უნგრეთის არმიის 72-ე საველე საარტილერიო პოლკში ბატარეის უფროსად.
* 1918 - იოდლი დაინიშნა დასავლეთ ფრონტის გენერალური შტაბის ოფიცრის თანამდებობაზე.
* 1918 - *3 მაისი:* დაჯილდოებულ იქნა „რკინის ჯვრის“ I ხარისხის ორდენით.

### ომთაშორისი პერიოდი 
* 1919 - პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ იოდლმა სამხედრო სამსახური განარძო რაიხსვერში, 21-ე საარტილერიო პოლკში.
* 1921 - კვალიფიკაცია აიმაღლა მიუნხენის საოფიცრო სასწავლებელში და დაინიშნა 21-ე საარტილერიო პოლკის ბატარეის მეთაურად.
* 1923 - იოდლი ხელმეორედ გაიგზავნა კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებზე. ამჯერად ბერლინში და მისი დამთავრების შემდეგ კაპიტნის წოდება მიანიჭეს.
* 1924 - იოდლი რაიხსვერის სამინისტროში გადაიყვანეს სამუშაოდ და იმავე წლის ოქტომბერში დანიშნულ იქნა მე-7 დივიზიის შტაბის ოფიცრად მიუნხენში.
* 1927 - *1 ოქტომბერი:* იგი დაინიშნა მე-7 საარტილერიო პოლკის მე-5 ბატარეის მეთაურად.
* 1928 - 1932 - ტაქტიკასა და სამხედრო ისტორიას ასწავლიდა დივიზიაში.
* 1932 - *1 თებერვალი:* მიენიჭა მაიორის წოდება. *1 ივნისი:* იგი დაინიშნა რაიხსვერის სამინისტროში არმიის საოპერაციო განყოფილების ჯგუფის უფროსად.
* 1935 - *20 ივნისი:* იოდლი გადაიყვანეს ქვეყნის შინაგანი დაცვის განყოფილების უფროსად და *1 აგვისტოს* მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება.
* 1938 - *მარტი:* იგი „ვერმახტის სამმართველო განყოფილების“ *(გერმ. Wehrmachtführungsamt - „WFA“)* შეფი გახდა. *1 ოქტომბერს* მან თანამდებობა თავის მოადგილეს ვალტერ ვარლიმონტს გადააბარა და თვითონ 44-ე დივიზიის არტილერიის მეთაურის თანამდებობდა დაიკავა ქ. ლინცში.
* 1939 - *1 აპრილი:* იოდლს გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა. *23 აგვისტო:* იგი თავის თანამდებობაზე დაბრუნდა ბერლინში.

### მეორე მსოფლიო ომი 
* 1939 - 1940 - მეორე მსოფლიო ომის პირველ პერიოდში იოდლის ხელმძღვანელობის ქვეშ შემუშავდა პოლონეთის წინააღმდეგ ომის მთელი გეგმა. 
* 1940 - *19 ივლისი:* იოდლს არტილერიის გენერლის წოდება მიენიჭა. იმავე წლის *18 დეკემბრის* Nr. 21 მიმართვის საფუძველზე იოდლმა და „WFA-მა“ დაიწყეს მუშაობა სსრკ-ს წინააღმდეგ ომის საბრძოლო გეგმის მომზადებაზე. გეგმას ეწოდა „ოპერაცია ბარბაროსა“ *(გერმ. Unternehmen Barbarossa)*.
* 1942 - იოდლი დაინიშნა დასავლეთის ფრონტზე წარმოებული სამხედრო ოპერაციების უფროსად და ამით პასუხისმგებელი გახდა ომის მართვაზე ნორვეგიიდან ჩრ. აფრიკამდე.
thumb|180px|იოდლი ხელს აწერს უსიტყვო კაპიტულაციას
* 1943 - დააჯილდოეს „NSDAP-ეს ოქროს პარტიული ნიშნით“.
* 1944 - *30 იანვარი:* - მიენიჭა გენერალ-პოლკოვნიკის წოდება. *18 აპრილი:* კიონიგსბერგში გარდაიცვა მისი მეუღლე ირმა. *20 ივლისს* ჰიტლერზე მოწყობილი ტერაქტის დროს იგი მსუბუქად დაიჭრა.
* 1945 - *7 მარტი:* იოდლმა მეორედ იქორწინა. ამჯერად ლუიზე კატარინა ფონ ბენდაზე *(გერმ. Luise Katharina von Benda)*, თავის ყოფილ პირად მდივანზე. იმავე წლის *7 მაისს* საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში იოდლმა, როგორც სახელმწიფოს მეთაურის გროსადმირალ დენიცის წარმომადგენელმა ხელი მოაწერა გერმანიის ვერმახრის უსიტყვო კაპიტულაციას. *10 მაისი:* დიონიცმა იგი დააჯილდოვა ორდენით - „რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით“. *13 მაისი:* იოდლმა დაპატიმრებული გენერალ-ფელდმარშალ კაიტელის თანამდებობა - ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლის პოსტი დაიკავა. *23 მაისი:* რაიხის მთავრობასთან და ვერმახტის მთავარსადლობასთან ერთად იგი ტყვედ ჩაბარდა ბრიტანელებს ქ. ფლენსბურგში.

## ტრიბუნალი და აღსასრული 
ნიურნბერგის მთავარ დამნაშავეთა ტრიბუნალმა იოდლი ყველა, ოთხივე საბრალდებო პუნქტში დამნაშავედ ცნო და 1946 წლის *1 ოქტომბერს* სიკვდლით დასჯა ჩამოხრჩობით მიუსაჯა. მისი თხოვნა (ისევე როგორც გენერალ-ფელდმარშალ კაიტელის), ჩამოხჩობა სამხედრო პირისათვის შესაფერი დასჯით - დახვრეტით შეეცვალათ ტრიბუნალის მიერ უარყოფილ იქნა. განაჩენი შესრულდა 1946 წლის *16 ოქტომბერს 2 საათსა და 40 წუთზე* ნიურნბერგის ციხეში.

ალფრედ იოდლის ბოლო სიტყვები იყო: „მოგესალმები ჩემო გერმანიავ!“ *(გერმ. „Ich grüße Dich, mein Deutschland!“)*.

## რეაბილიტაცია 
იოდლის მეორე მეუღლის ლუიზეს დაჟინებული პროტესის შემდგომ 1953 წლის *2 მარტს* მიუნხენის სასამართლომ მიიღო დადგენილება ალფრედ იოდლის რეაბილიტაციის და დამნაშავეთა პირველი ჯგუფიდან *(„მთავარი დამნაშავეები“)* მეორე ჯგუფში *(„დამნაშავეები“)* გადაყვანის შესახებ. მოტივით - იოდლი, როგორც სამხედრო პირი თავის მოქმედებებში მხოლოდ ოპერატიული საკითხებით შემოიფარგლებოდა.

ამერიკულმა მხარემ თავდაპირველად სასამართლოს გადაწყვეტილება კატეგორიულად უარყო მისი „ნიურნბერგის განაჩენთან“ წინააღმდეგობაში მოსვლის მოტივით. თუმცა საბოლოოდ, 1953 წლის *3 სექტემბერს*, ბევრი სასამართლო სხდომის და კულისებს მიღმა მიღწეული ორმხრივი კომპრომისის შემდგომ, ბავარიის პოლიტიკური გათავისულების საქმეთა მინიტრმა მიუნხენის სასამართლოს დადგენილება სამართლებრივ აქტად ცნო და ალფრედ იოდლის პოლიტიკური რეაბილიტაცია მოახდინა.

## ლიტერატურა
* Hitler and his generals. Military Conferences 1942–1945 / Heiber, Helmut; Glantz, David M. (англ.)русск.. — New York: Enigma Books, 2004. — ISBN 1-929631-28-6.
* Maser, Werner (англ.)русск.. Nürnberg: Tribunal der Sieger — Verlag Antaios, 2005. — ISBN 978-3-935063-37-1.
* O'Keeffe, William J. A Literary Occupation: Responses of German writers in service in occupied Europe (англ.). — Amsterdam: Rodopi, 2013. — ISBN 978-9042037700.
* Scherzer, Veit. Die Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives — Jena, Germany: Scherzers Militaer-Verlag, 2007. — ISBN 978-3-938845-17-2.
* Scheurig, Bodo. Alfred Jodl. Gehorsam und Verhängnis. — Berlin: Propyläen, 1997. — ISBN 3-549-07228-7.
* Sereny, Gitta. Albert Speer: His Battle with Truth. — New York: Knopf , 1995. — ISBN 0-394-52915-4.
* Shepherd, Ben (англ.)русск.. Hitler's Soldiers: The German Army in the Third Reich . — Yale University Press, 2016. — ISBN 9780300179033.
* Shirer, William. The Rise and Fall of the Third Reich: A History of Nazi Germany . — Simon & Schuster, 1990. — ISBN 0-671-72868-7.
* Thomas, Franz. Die Eichenlaubträger 1939–1945 Band 1: A–K. — Osnabrück, Germany: Biblio-Verlag, 1997. — ISBN 978-3-7648-2299-6.
* Tofahrn, Klaus W. Das Dritte Reich und der Holocaust . — Peter Lang GmbH, 2008. — ISBN 978-3631577028.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
* Brockhaus
* ბიოგრაფია

კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ნიურნბერგის პროცესი
კატეგორია:ვერმახტის ოფიცრები