29 სექტემბერი

**29 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 272-ე დღე (ნაკიან წლებში – 273-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 93 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 61 : პომპეუს დიდი მეკობრეების დამარცხებით და მითრიდატეს ომების დასრულებით მესამე ტრიუმფს აღნიშნავს საკუთარ 45-ე დაბადების დღეს.
* 855 : ბენედიქტე III რომის პაპი ხდება.
* 1399 : რიჩარდ II-ის ირლანდიაში ყოფნით ისარგებლა ჰენრიხ ბოლინგბროკიმ და თავი მეფედ გამოაცხადა. კორონაცია მოხდა ჰენრიხ IV-დ, რიჩარდი ჩაამწყვდიეს ტაუერში გვიან კი დასაჯეს, ის გახდა პირველი მეფე რომელიც ტახტიდან გადადგა, ის იყო ბოლო პლანტაგენეტების დინასტიის მეფე, ხოლო ჰენრიხი გახდა პირველი ლანკასტერი მეფე.
* 1650 : ჰენრი რობინსონიჰენრი რობინსონმა ლონდონში პირველად მსოფლიოში გახსნა ქორწინების სააგენტო. 
* 1789 : აშშ-ის პირველი კონგრესი შეიკრიბა
* 1793 : ინგლისურ სპორტულ ჟურნალში პირველად მოიხსენიება ჩოგბურთის თამაში
* 1820 : სამხრეთ ამერიკაში შეიქმნა ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა.
* 1829 : ლონდონის რეორგანიზებული პოლიცია (შემდგომში სკოტლანდ იარდი) პირველი ოფიციალური პოლიციის დეპარტამენტი ხდება მსოფლიოში.
* 1885 : ბლეკბულში პირველად ინგლისში დაიწყო სიარული ელექტრო ტრამვაიმ.
* 1887 : დაფუძნდა საფეხბურთო კლუბი „ჰამბურგი“. გერმანიის 7 გზის ჩემპიონი, 1983 წ. ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი, 1977 წ. თასის მფლობელთა თასის მფლობელი.  
* 1911 : იტალია თურქეთს ომს უცხადებს.
* 1916 : როკფელერი, ჯონი, „სტანდარტ ოილის“ დამაარსებელი, გახდა პირველ ადამიანი რომლის ქონებამ 1 მილიარდი შეადგინა.
* 1930 : შოუ, ჯორჯ ბერნარდი უარი განაცხადა პერის ტიტულის მიღებაზე.  
* 1938 : ბრიტანეთი, საფრანგეთი, ნაცისტური გერმანია და იტალია მიუნხენის ხელშეკრულებას დებენ, რითაც გერმანიას ჩეხოსლოვაკიის სედეტენლანდის რეგიონის ანექსიის უფლებას აძლევენ.
* 1941 : ბაბი იარის ხოცვა - ნაცისტებმა ორი დღის განმავლობაში ბაბი იარის ხევში კიევთან 60.000-მდე ადამიანი დახოცეს, ძირითადად ებრაელები, ბოშები და საბჭოთა სამხედრო ტყვეები.
* 1947 : საიდუმლო ქალაქ ჩელიბინსკ-40-ში ატომურ საწარმოო რეაქტორზე მოხდა ავარია, რომელიც ატომური ბომბისათვის პლუტონს აწარმოებდა. სადაც ძალიან დიდი ტერიტორია მოხდა დასხივების ზონაში.
* 1963 : როლინგ სთოუნზმა დაიწყო თავისი პირველი ინგლისური ტურნე, რომელიც  3 ნოემბერს დაასრულა. მათთან ერთად გამოდიოდნენ ძმები ევერლი და ბო დიდლი, სულ მისცეს 30 კონცერტი
* 1973 : დამყარდა დიპლომატიური ურთიერთობა ირლანდიასა და სსრკ-ს შორის.
* 1976 : თბილისის დინამოს სტადიონზე პირველი საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩი ჩატარდა თბილისის დინამოსა და უელსის კარდიფ-სიტის გუნდებს შორის.
* 1988 : მშვიდობის ნობელის პრემია მიენიჭა გაეროს მშვიდობისმყოფელებს. 
* 1991 : ჰაიტიზე, სამხედრო გადატრიალებით პრეზიდენტი ჟან-ბერტრან არისტიდი გადააყენეს.
* 2010 : კიმ ჩენ ირის მესამე ვაჟს, კიმ ჩენ უნს მიანიჭეს არმიის გენერლის წოდება და აირჩიეს მშრომელთა პარტიის ცენტრალური სამხედრო საბჭოს ვიცე-თავმჯდომარედ.
* 2021 : 
**ფუმიო კიშიდა იაპონიის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერად და ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს.
**ნაჯლა ბუდენ რამადანი ტუნისისა და არაბულ სამყაროში პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
right|100px
right|100px
* ძვ. წ. 106 : გნეუს პომპეუს მაგნუსი — რომაელი პოლიტიკოსი და მხედართმთავარი
* 1518 : ტინტორეტო — იტალიელი მხატვარი. 
* 1547 : სერვანტეს საავედრა, მიგელ დე  — ესპანელი მწერალი. დონ კიხოტ ლამანჩელის ავტორი 
* 1548 : ვილიამ V  — ბავარიის ჰერცოგი
* 1703 : ბუშე, ფრანსუა  — ფრანგი მხატვარი
* 1758 : ნელსონი, ჰორაციო — ბრიტანელი ადმირალი
* 1806 : ფოიერბახი, ფრიდრიხ  — გერმანელი ფილოსოფოსი
* 1821 : ბარათაშვილი, სულხან  —  ქართველი ისტორიკოსი
* 1862 : ოცხელი, იოსებ   — პედაგოგი
* 1880 : ლორთქიფანიძე, ნიკო  — ქართველი მწერალი
* 1881 : მიზესი, ლუდვიგ ფონ  — ავსტრიელი ეკონომისტი და ლიბერალი
* 1895 : თაყაიშვილი, ალექსანდრე  — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარის ავტორი
* 1901 : ფერმი, ენრიკო — იტალიელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1904 : ნიკოლაი ოსტროვსკი  — რუსი საბჭოთა მწერალი 
* 1912 : ანტონიონი, მიქელანჯელო — იტალიელი რეჟისორი
* 1913 : კრამერი, სტენლი — ამერიკელი კინორეჟისორი. 
* 1920 : პიტერ დენის მიტჩელი — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი, 1978 წ. ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1930 : დექსტერი, კოლინ — ინგლისელი დეტექტივების მწერალი
* 1931 : ჯეიმზ უოტსონ კრონინი — ამერიკელი ფიზიკოსი, 1980 წ. ნობელის პრემიის ლაურეატი  
* 1933 : სამორა მაშელი — შანგანის ტომიდან. განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი. მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 1975-86 წ. 
* 1936 : ბერლუსკონი, სილვიო — იტალიის პრემიერ-მინისტრი, მედია-მაგნატი, საფეხბ. კლუბის "მილანის" მფლობელი
* 1943 : ვალენსა, ლეჰ — პოლონეთის პრეზიდენტი, 1985 წ. ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობისათვის.
* 1976 : ანდრეი შევჩენკო  — უკრაინელი ფეხბურთელი
* 2000 : გიორგი მამარდაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
right|100px
* 855 : ლოტარ I — გერმანელი მეფე
* 949 : იოზეი — იაპონიის იმპერატორი
* 1560 : გუსტავ I ვასა — შვედეთის მეფე
* 1833 : ფერდინანდ VII — ესპანეთის მეფე
* 1902 : ზოლა, ემილ — ფრანგი მწერალი
* 1910 : ჰომერი, უინსლოუ — ამერიკელი გრაფიკოსი
* 1913 : დიზელი, რუდოლფ — გერმანელი ინჟინერი.
* 1925 : ბურჟუა, ლეონ ვიქტორ ოგიუსთ —  ფრანგი პოლიტიკური მოღვაწე, 1920 წ. მშვიდობის ნობელის ლაურეატი
* 1927 : ეინთჰოვენი, ვილემ —  ჰოლანდიელი ფიზიოლოგი, ელექტროკარდიოგრაფიის დამაარსებელი. 1924 წ. ნობელის ლაურეატი. 
* 1929 : ტანაკა გიიტი — იაპონიის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
* 1930 : რეპინი, ილია — რუსი მხატვარი
* 1954 : აბაშელი, ალექსანდრე — ქართველი მწერალი და პოეტი
* 1956 : ანასტასიო სომოსა გარსია —  ნიკარაგუის დიქტატორი 1937-1956  წწ.
* 1981 : ბროდელე, ანა — ლატვიელი მწერალი
* 2001 : ნგუენ ვან თჰიეუ — სამხრეთ ვიეტნამის მარიონეტი პრეზიდენტი (1967-1975).
* 2010 : კერტისი, ტონი  — ამერიკელი მსახიობი (დ. 1925)

## დღესასწაულები 
* წმინდა მიქაელის დღე
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **ისააკ და იოსებ ქართველები**
** ეფემია ყოვლადქებული
** წმინდა სებასტიანა
** წმინდა მელიტინა
** ვიქტორი და სოსთენი
** დოროთე მეგვიპტელი
** წმინდა ლუდმილა
** ღირსი პროკოპი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0929