გარსილასო დე ლა ვეგა

**ინკა გარსილასო დე ლა ვეგა** (; სახელი დაბადებისას: გომეს სუარეს დე ფიგეროა (); დ. 12 აპრილი, 1539, კუსკო, პერუ — გ. 23 აპრილი, 1616, კორდობა, ესპანეთი) — პერუელი ისტორიკოსი და მწერალი, ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი პირველი მნიშვნელოვანი ავტორი. ისტორიული ნაშრომის „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“ ავტორი.

## ბიოგრაფია 
გარსილასო დე ლა ვეგა ესპანელი დიდგვაროვანისა და ინკი ქალის ოჯახში დაიბადა. მამამისი, სებასტიან გარსილასო დე ლა ვეგა, კუსკოს გუბერნატორი და უზენაესი მოსამართლე იყო, ხოლო დედა, პალა ჩიმპუ უკლუ (მონათლული დონია იზაბელი), ინკების უზენაესი მმართველის, უაინა კაპაკის დისშვილი იყო. რადგან ევროპელებსა და ინკ ინდიელებს შორის ქორწინება იმ დროს ოფიციალურად არ იყო აღიარებული, გომეს სუარეს დე ფიგეროა უკანონოდ ითვლებოდა. მოგვიანებით მან მამის გვარი მიიღო და თავის გვარს „ინკა“ დაამატა, რითაც ხაზი გაუსვა საკუთარ წარმომავლობას მმართველი დინასტიიდან.

სიცოცხლის პირველი ოცი წელი მან კუსკოში გაატარა, სადაც დედის მხრიდან ნათესავებისგან კეჩუას ენა, ტრადიციები, რელიგია და ინკების ისტორია შეისწავლა. 1560 წელს გარსილასო ესპანეთში გაემგზავრა, სადაც განათლების მიღება გააგრძელა და ლათინური ენა შეისწავლა. ის ცდილობდა სამეფო კარზე მამის დამსახურების აღიარების მიღებას, მაგრამ უშედეგოდ, რის შემდეგაც სამხედრო კარიერა აირჩია. 1570 წელს გარსილასო კაპიტნის წოდებამდე დააწინაურეს მორისკოების აჯანყების ჩახშობაში მონაწილეობისთვის. მოგვიანებით ის მონტილაში დასახლდა, ​​შემდეგ კი კორდობაში, სადაც ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა. ზრდასრულ ასაკში მან წმინდანის წოდება მიიღო და ლიტერატურულ საქმიანობასა და ქველმოქმედებას მიუძღვნა თავი.

გარსილასოს ლიტერატურული კარიერა თარგმანებით დაიწყო. მისი პირველი გამოქვეყნებული ნაშრომი იყო ლეონ ებრეოს „დიალოგები სიყვარულზე“ (1590). მისი პირველი ორიგინალური ნაშრომი იყო „ინკების ფლორიდა“ (1605), რომელიც ესპანელი კონკისტადორების ექსპედიციებს ჩრდილოეთ ამერიკაში მიეძღვნა. მისი ძირითადი ნაშრომი იყო „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“, რომლის პირველი ნაწილი 1609 წელს გამოიცა. ამ ნაშრომში ავტორმა დეტალურად აღწერა ინკების სახელმწიფოს, ტაჰუანტინსუიუს, ისტორია, მმართველობა და ადმინისტრაციული სისტემა, ასევე პერუს რელიგიური შეხედულებები, წეს-ჩვეულებები და ბუნებრივი პირობები. ამ ნაშრომის მეორე ნაწილი — „პერუს ზოგადი ისტორია“ 1617 წელს, ავტორის გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. იგი აღწერს ინკების იმპერიის ესპანელების მიერ დაპყრობას და შემდეგ კონკისტადორებს შორის წარმოშობილ სამოქალაქო ომებს.

გარსილასო დე ლა ვეგას ნაშრომებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ადრეული თანამედროვე პერიოდის ევროპულ ინტელექტუალურ ტრადიციაზე. ინკების სოციალური სტრუქტურის აღწერილობებმა მიიპყრო მოაზროვნეების, მათ შორის ტომას მორის და ტომასო კამპანელას ყურადღება. 1780 წელს ტუპაკ ამარუ II-ის აჯანყების დროს, ესპანეთის ხელისუფლებამ აკრძალა კომენტარების გავრცელება, რადგან ისინი კოლონიური წესრიგისთვის საშიშად მიიჩნია. წიგნი ამერიკაში 1918 წლამდე არ გადაბეჭდილა.

ინკა გარსილასო დე ლა ვეგა გარდაიცვალა 1616 წლის 23 აპრილს, კორდობაში. იგი დაკრძალეს კორდობას საკათედრო ტაძარში. მის მშობლიურ ქალაქ კუსკოში მთავარი სტადიონი მის სახელს ატარებს. გარსილასო დე ლა ვეგას ძირითადი ნაშრომებია ლეონ ებრეოს „სიყვარულის დიალოგების“ (1590) თარგმანი იტალიური ენიდან, „ინკების ფლორიდა“ (1605), „უტყუარი კომენტარები ინკებზე“ (1609) და „პერუს ზოგადი ისტორია“ (1617).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ИСТОРИЯ ГОСУДАРСТВА ИНКОВ
* Гарсиласо де ла Вега

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1539
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1616
კატეგორია:XVI საუკუნის ისტორიკოსები