open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნოვოროსიისკი

**ნოვოროსიისკი** () — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს შავი ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ცემესის უბესთან. ნოვოროსიისკი სანაოსნო ქალაქია. იგი არის რუსეთის ერთ ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი შავ ზღვაზე. აქ არის როგორც სავაჭრო ისე სამხედრო ნავსადგური, რკინიგზის სადგური. 

## ისტორია
ნოვოროსიისკის მიდამოებთან მდებარეობდა მცირე ზომის ციხე და მნიშვნელოვანი ნავსადგური სუჯუქ-ყალე, რომელიც ოსმალეთის იმპერიას ეკუთვნოდა. 1812 წელს წელს რუსებმა ის დაანგრიეს და 1838 წელს დააარსეს სიმაგრე. 1866 წლიდან იყო შავიზღვისპირეთის ოკრგუსი ცენტრი, ხოლო 1896-1920 წლებში იყო შავიზღვისპირეთის გუბერნიის ცენტრი. 1905 წლის რევოლუციის დროს მოქმედებდა ნოვოროსიისკის რესპუბლიკა. 1917-1920 წლებში, რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს გადადიოდა ხელიდან ხელში თეთრ მოძრაობასა და ბოლშევიკებს შორის. საბოლოოდ, 1920 წლის 27 მარტიდან დაიკავეს ბოლშევიკებმა. მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიპყრეს გერმანელებმა. 1942-1943 წლებში იყო მნიშვნელოვანი ბრძოლების ცენტრი. გათავისუფლებულ იქნა 1943 წლის 16 სექტემბერს. მიენიჭა გმირი ქალაქის წოდება. საბჭოთა პერიოდში იყო ცემენტის წარმოების მსხვილი ცენტრი, ასევე მოქმედებდა ლითონდასამუშავებელ, საშენ მასალათა, კვების მრეწველობისა და ავეჯის საწარმოები.

## მოსახლეობა 
## იხილეთ აგრეთვე
*ნოვოროსიისკის თავდაცვითი ოპერაცია
*ნოვოროსიისკ-ტამანის ოპერაცია

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები
კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები
კატეგორია:სსრკ-ის გმირი ქალაქები
ფრანსუა ფიიონი

**ფრანსუა ფიიონი** (François Fillon) (დ. 4 მარტი, 1954) — ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთის 168-ე პრემიერ-მინისტრი.

კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუსთავის ციხე

**რუსთავის ციხე** (ან **რუსთავის ციხე-ქალაქი**) — ისტორიული ციხესიმაგრე კუხეთის, რუსთავის ტერიტორიაზე. ციხე წარმოადგენდა თბილისის ირგვლივ დედაქალაქის დასაცავად აგებულ ციხეთაგან ერთ-ერთს. თავისი არსებობის მანძილზე ციხეს ჰქონდა სამი სხვადასხვა პერიოდის ზღუდე. თავდაპირველად (V-VIII საუკუნეები) ზღუდეს  ოთხკუთხა კოშკები ჰქონდა, მეორეს, ე.წ. შიდა ზღუდეს, ნახევარწრიული კოშკები. შემდგომ ეს ორივე ზღუდე ერთ ზღუდედ გაუერთიანებიათ (IX-XI საუკუნეები). მესამე, ე.წ. გარე ზღუდეს ჰქონდა გვირაბიანი კარიბჭე (XII-XIII საუკუნეები.). ციხის აღმოსავლეთის მხრიდან ერთდოულად ორი ზღუდე ჰქონდა შემორტყმული. რუსთავის ციხე ერთადერთი ციხეა საქართველოში რომელშიც არის ფრესკები. 2020 წლის 27 აგვისტოს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.

## სახელწოდება 
XX საუკუნეში რუსთავის ციხის ტერიტორიაზე არაქართული მოსახლეობა ცხოვროდა, რომელიც ციხეს რიშ-ყალას ეძახდა. რუსთავს რიშად მოხსენიებს ქართლის ცხოვრების სომხური თარგმანიც. რიშა ქართული რუსთავის დამახინჯებული ვარიანტია. XX საუკუნის 20-იან წლებში ციხეს კიდევ ერთი ისტორიულად გაუმართლებელი სახელი დაუმკვიდრდა — არიშის ციხე. ეს სახელი მომდინარეობს პავლე ინგოროყვას გამოკვლევიდან — რუსთაველიანა, რომელშიც მან რუსთავის ციხე ჰერეთის დიდებულების — არიშიანების საგვარეულო ციხედ მიიჩნია და მას არიშის ციხე უწოდა. ეს მოსაზრება თავიდანვე უარყვეს იმდროინდელმა ისტრიკოსებმა, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ რუსთავი ყოველთვის კახეთ-კუხეთის განუყოფელი ნაწილი იყო და არასოდეს შედიოდა ჰერეთის შემადგენლობაში. ყველა ისტორიულ წყაროში ციხე მოხსენიებულია, როგორც რუსთავის ციხე-ქალაქი ან რუსთავის ციხე.

## ლიტერატურა 
* პაჭიკაშვილი ნ., „რუსთავის ისტორია“, 2006 წ.
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ქვემო ქართლის მხარეში
კატეგორია:რუსთავი
ხმელთაშუა ზღვის კავშირი

მინი|300პქ|კავშირის წევრები 2008 წლის ივლისში: ლურჯი - ევროკავშირის ქვეყნები, მწვანე დანარჩენი წევრები, დაშტრიხული მწვანე - დამკვირვებელი.
**ხმელთაშუა ზღვის კავშირი** (აკრონიმი UfM, ; ) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებს ევროპასა და აფრიკაში. ორგანიზაცია დაარსდა 2008 წლის 13 ივლისს საფრანგეთის პრეზიდენტ ნიკოლა სარკოზის ინიციატივით. თავდაპირველად ეს იდეა შემოთავაზებული იყო, როგორც თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანების ალტერნატივა, თუმცა ეს იდეა უარყოფილ იქნა.

2008 წლის მარტში თურქეთისთვის მიცემული გარანტიის შედეგად, რომ ეს პროექტი ამ ქვეყნის ევროკავშირში წევრობის ალტერნატივა არ გახდებოდა, მან მონაწილეობაზე დასტური განაცხადა.

## სექტორული მინისტერიალების შეხვედრების სია 
* ეკონომიურ-საფინანსო შეხვედრა, 7 ოქტომბერი 2008, ლუქსემბურგი. დასკვნა .
* ინდუსტრიული, 5–6 ნოემბერი 2008, ნიცა (საფრანგეთი). დასკვნა .
* დასაქმება და შრომის ბირჟა, 9–10 ნოემბერი 2008, მარაკეში (მოროკო). დასკვნა .
* ჯანმრთელობა, 11 ნოემბერი 2008, ქაირო (ეგვიპტე). დასკვნა .
* წყალი, 22 დეკემბერი 2008, ომანი (იორდანია). დასკვნა .
* მდგრადი განვითარება, 25 ივნისი 2009, პარიზი (საფრანგეთი). დასკვნა .
* ეკონომიურ-საფინანსო შეხვედრა, 7 ივლისი 2009, ბრუსელი (ბელგია). დასკვნა .
* ქალის როლის გაძლიერება საზოგადოებაში, 11–12 ნოემბერი, მარაკეში (მოროკო). დასკვნა .
* ვაჭრობა, 9 დეკემბერი 2009, ბრიუსელი (ბელგია). დასკვნა .
* წყალი, 21–22 აპრილი 2010, ბარსელონა (ესპანეთი).
* ტურიზმი, 20 მაისი 2010, ბარსელონა (ესპანეთი).

## იხილეთ აგრეთვე 
*შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები

[thumb|300px|ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები [All Blacks-ის წინააღმდეგ]]
**ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები** (2001 წლამდე ცნობილი, როგორც ბრიტანეთის კუნძულების მორაგბეთა ნაკრები გუნდი, მეტსახელით ბრიტანელი ლომები) — ინგლისის, შოტლანდიის, ირლანდიისა და უელსის ნაკრებების საუკეთესო მოთამაშეებისგან შემდგარი ერთი ძლიერი ნაკრები, რომელიც აერთიანებს ბრიტანეთის კუნძულების ქვეყნებს.

გუნდმა პირველი საერთაშორისო თამაში გამართა 1888 წლის 28 აპრილს ოტაგოს ნაკრების წინააღმდეგ და დაამარცხა იგი 8-3.

## ტესტ მატჩების სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
**ოფიციალური**
* ლომების ვებსაიტი 

**სიახლეები და რესურსები**
* 2009 წლის ტურის ინფორმაცია
* ოფიციალური ნებადართული ოპერატორი 2009 წლის ტურისთვის
* ლომების 2009 წლის ტურის ვებსაიტი
* შედეგები rugbydata.com-დან 
* ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომების სიახლეები RugbyWeek-ისგან 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები
ბრუნო ტაუტი

thumb|შუშის პავილიონი, 1914.
[thumb|[ბერლინი]]
**ბრუნო იულიუს ფლორიან ტაუტი** (; დ. 4 მაისი, 1880, კენიგსბერგი, გერმანია — გ. 24 დეკემბერი, 1938, სტამბოლი) — ვაიმარის პერიოდის გერმანელი არქიტექტორი და ურბანისტი.

ტაუტი ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი თეორიული ნაშრომებითა და საგამოფენო ნაგებობით. მისი ყველაზე განთქმული შენობაა მინის პავილიონის პრიზმული გუმბათი კელნის ვეკბუნდის გამოფენაზე (1914). მისი „ალპური არქიტექტურის“ მონახაზების (1917) საფუძველზე, რომელიც უტოპიურ იდეებს ემყარებოდა, მას სხვადასხვა კრიტიკოსები მოდერნიზმსა ან ექსრესიონისზმს მიაკუთვნებენ.

ბერლინში სწავლისა და შტუტგარტში თეოდორ ფიშერის კანტორაში პრაქტიკის შემდეგ, ტაუტი საკუთარ ოფისს ხსნის ბერლინში 1910 წელს. უფრო ასაკოვანი არქიტექტორი ჰერმან მუთესიუსის რჩევით ის ინგლისს ეწვია მიმდინარეობა ქალაქი-ბაღნარის გასაცნობად. ამ ვიზიტმა მასზე ხანგრძლივი შთაბეჭდილება დატოვა. მათესიუსმა მას ასევე გააცნო დოიჩერ ვერკბუნდის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფიგურაც, მათ შორის ვალტერ გროპიუსი. თუმცა ტაუტი მსოფლმხედველობით სოციალისტი იყო და პირველ მსოფლიო ომამდე ეს მის წინსვლას ხელს უშლიდა.

ტაუტმა პირველი ორი საცხოვრებელი პროექტი მაგდებურგში შეასრულა 1912–1915 წლებში, ქალაქი-ბაღნარის მიმდინარეობის ჰუმანური ფუნქციონალიზმისა და ურბანული დიზაინის გადაწყვეტის პირდაპირი ზეგავლენით. 1921–1923 წლებში ის მაგდებურგის ქალაქის არქიტექტორი იყო.

კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:გერმანელი ურბანისტები
კატეგორია:არქიტექტურის თეორეტიკოსები
კატეგორია:ექსპრესიონისტი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
მსოფლიო XV

**მსოფლიო XV** — საერთაშორისო რაგბის კავშირის გუნდი, რომელიც შედგება მსოფლიოს საუკეთესო მორაგბეებისგან სხვადასხვა ქვეყნებიდან. მსოფლიო XV-ის მიერ გამართული თამაშები არ არის ტესტ მატჩები, ისინი ძირითადად თამაშობენ გასართობად. მათი უკანასკნელი ტური იყო სამხრეთ აფრიკაში, 2006 წელს, სადაც ისინი ეთამაშნენ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკისა და დასავლეთ ოლქის ნაკრებებს.

### ყველა ჩატარებული მატჩი
წულუკიძეები

thumb|წულუკიძეთა საგვარეულო გერბი.
**წულუკიძეები** — ფეოდალური საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში; ცნობილია 1451 წლიდან. იოანე ბატონიშვილის ცნობით, თავადის წოდება მიუღიათ იმერთა მეფის გიორგი III-ის ზეობისას, 1605 წელს.

წულუკიძეები ფლობდნენ სათავადოს რაჭაში და ქვემო იმერეთის სარდლის სახელოს; საძვალედ ჰქონდათ ნიკორწმინდის ტაძარი. რუსეთის იმპერიის მიერ იმერეთის დაპყრობის შემდეგ, საგვარეულოს დაუმტკიცდა თავადობა 1850 წ.

## სქოლიო
*
ნეგროიდული რასა

**ნეგროიდული რასა** (ასევე **კონგოიდი**)  — პიგმეებთან ერთად აფრიკის ძირძველი მოსახლეების რასა.

ზოგჯერ ტერმინი „ნეგროიდული რასა“ გამოიყენება, როგორც ეკვატორული რასის სინონიმი. ეს გარემოება გამოწვეულია იმით, რომ ზოგიერთი მკვლევარი ნეგროიდულ რასას ეკვატორულს (ნეგროავსტრალიურს) აკუთვნებს. საზღვარგარეთულ ლიტერატურაში ნეგროიდულ რასის წარმომადგენლებს უწოდებენ ნეგროიდებს, რათა განასხვაონ ისინი მუქი პიგმენტების მქონე სხვა რასებისგან: კაპოიდებისგან, პიგმეებისგან და ეთიოპელებისგან.

## გალერეა 

Tasmanian man of classic Tasmanian type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|ტასმანიელი
Kiwai man of classic Papuan type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|კივაი
Central African man of classic Pygmy (Negrillo) type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|ცენტრალური აფრიკელი
San man of classic Bushman type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|ბუშმენური ტიპის კაცი
Shilluk man of classic Nilotic type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|შილური
Khoikhoi man of classic Hottentot type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|ხოიხოი
Aeta man of classic Negrito type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|ნეგრიტული ტიპი
Hula man of classic Papuo-Melanesian type, from Augustus Henry Keane's Man, Past and Present (1899).jpg|პაპუა-მელანიური

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:რასები
როსტოკი

**როსტოკი** () — ქალაქი გერმანიაში. უდიდესია მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარეში. როსტოკი იყო გდრ-ის უდიდესი ნავსადგური.

მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. შედგება 8 ადმინისტრაციული რაიონისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* როსტოკის ოფიციალური საიტი
* Max Planck Institute for Demographic Research 
* Православный приход святой блаженной Ксении Петербургской
* Leibniz-Institut für Katalyse e. V. an der Universität Rostock

კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანია
ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები** — კუნძულ ირლანდიის (ირლანდიის რესპუბლიკის და ჩრდილო ირლანდიის) ეროვნული ნაკრები რაგბის კავშირში, რომელიც საკმაოდ პოპულარული სპორტია ირლანდიაში. გუნდი ყოველწლიურად მონაწილეობს ექვსი ერის ჩემპიონატზე (რომელიც მათ  10-ჯერ მოიგეს) და ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ რაგბის მსოფლიო თასზე. 2019-ის მონაცემებით რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ირლანდიამ 9-დან 9-ჯერ ითამაშა. მისი  საუკეთესო შედეგი კი 1/4 ფინალია, რომელიც 7-ჯერ დააფიქსირა.

ირლანდიის ნაკრების პირველ მატჩად მიჩნეულია 1875 წლის თამაში ინგლისის წინააღმდეგ, რომელიც ინგლისელთა გამარჯვებით 7-0 დასრულდა.

## მატჩები საქართველოს ნაკრებთან 
ირლანდიას საქართველოს წინააღმდეგ 4 მატჩი აქვს ჩატარებული. პირველი მატჩი შედგა ირლანდიაში, 1999 წლის  მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე და დასრულდა 70:0 მასპინძლების გამარჯვებით.  2002 წელს, იმავე სტადიონზე ირლანდიამ  64:14 იმარჯვა. ქართველთაგან ლელოები კაცაძემ და ხამაშურიძემ დადეს, ორივე გარადსხვა კი ურჯუკაშილმა შეასრულა. 

მესამე და ყველაზე დაძაბული შეხვედრა გამოდგა 2007 წლის მსოფლიო თასზე, ბორდოში, რომელიც 10:14 დასრულდა ირლანდიელთა სასარგებლოდ. ქართველთაგან ლელო გიორგი შკინინმა დადო, ჯარიმა და გარდასხვა კი მერაბ კვირიკაშილმა გაიტანა. 

ამ გუნდების ბოლო დაპირისპირება კვლავ ირლანდიაში, დუბლინის ავივას სტადიონზე გაიმართა, რომელიც 49-7 დასრულდა მასპინძლების სასარგებლოდ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ირლანდიის რაგბის კავშირი
* ირლანდიის რაგბის კავშირის სიახლეები Planet Rugby-სგან 
* ირლანდიური Rugby.co.uk  ირლანდიის რაგბის კავშირის სიახლეები

## სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
ბანდარ-სერი-ბეგავანი

**ბანდარ-სერი-ბეგავანი** (ჯავი: بندر سري بڬاوان ; წარსულში ცნობილი როგორც **ქალაქი ბრუნეი**; ) — ბრუნეის უდიდესი ქალაქი და  დედაქალაქი. ოფიციალურად იმართება, როგორც მუნიციპალიტეტი (). ბანდარ-სერი-ბეგავანის მოსახლეობა 100 700 ადამიანს შეადგენს,  ხოლო ბრუნეი-მურაის რაიონის ჩათვლით ― 279 924 ადამიანს, რაც მთელი ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარზე მეტია.

## სქოლიო
}

კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
კატეგორია:ბრუნეის ქალაქები
კატეგორია:ბრუნეის მუნიციპალიტეტები
ვერტიკალური ფერმა

thumb|340px|ვერტიკალური ფერმების პროექტები
**ვერტიკალური ფერმა** () — ურბანულ მაღლივ შენობებში სოფლის მეურნეობის ფორმის კონცეფცია. ამგვარ მაღლივ შენობებში სათბურის გამოყვანის მეთოდებით და რესურსების მუდმივი ხელმეორე გამოყენებით შესაძლებელია ხილის, ბოსტნეულის, თევზისა და პირუტყვის მოყვანა/გამოზრდა, რაც მომავლის ქალაქებს არსებობისთვის საკუთარ რესურსებს შეუქმნის.

ამ კონცეფციის ბოლოდროინდელი კვლევა ძირითადად ეკუთვნის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ბუნების სიჯანსაღის მეცნიერებისა და მიკრობიოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორ დიკსონ დესპომიეს. ამ იდეის განხორციელების ჩანაფიქრით შენობების პროექტები მოამზადეს ენდრიუ კრანისმა, კოლუმბიის უნივერსიტეტი, გორდონ გრაფმა, ვატერლოოს უნივერსიტეტი, კრის ჯეიკობსმა, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, და ფირმამ SOA Architects, პარიზი, საფრანგეთი, რომლებმაც თავის მხრივ ეს კონცეფცია მსოფლიოს ყურადღების ქვეშ მოაქციეს.

ვერტიკულური ფერმის პოტენციური დადებითი მხარეები ბევრია. უპირველეს ყოვლისა, მოსავალს არ ავნებს ამინდი. მეორე, საკვების მოყვანა შესაძლებელი იქნება მთელი წლის განმავლობაში, სეზონისდა მიუხედავად. ვერტიკალური ფერმები შეაფერხებს დეფორესტაციას (ტყის საფარის განადგურებას, გაუდაბნოებას) და სოსოფლო-სამეურნეო მიწების გავრცელებით გამოწვეულ სხვა მავნე შედეგებს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის ცენტრებში საკვების მოყვანა ასევე გამოიწვევს საწვავის საჭიროების შემცირებას, მომხმარებლამდე საკვების მიტანის მანძილის შემცირება ასევე შეამცირებს ტრანსპორტირების მიერ წარმოქმნილ დაბინძურებას. მრავალსართულიანი სათბურის კონტროლირებული გარემო ასევე ზედმეტს გახდის პესტიციდებს, ჰერბიციდებსა და სასუქებს.

თანამედროვე წარმოდგენით, ვერტიკალური ფერმები ასევე გამოიყენებს მხოლოდ ადგილზე გენერირებულ მზის, სითბურ ან ქარის ენერგიას. ასევე მცენარეებიდან აორთქლილი წყალი ხელმეორედ იქნება გამოყენებული ნარგავების სარწყავად, ან ექსპორტირებულ იქნას ფერმიდან, როგორც სასმელი წყალი. ამჟამად, დედამიწის სუფთა წყლის 70% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ნარგავების მოსარწყავად, და ერთხელ გამოყენების შემდეგ ის გამოუსადეგარია ნებისმიერი სხვა დანიშნულებისთვის აგროქიმიკატებისა და პესტიციდების გამოყენების გამო.

პროფ. დესპომიეს თვალსაზრისით ამგვარი ფერმების აგების ტექნოლოგიები ამჟამად უკვე არსებობს. მისი მტკიცებით ამგვარი სისტემები მომგებიანი და ეფექტიანი იქნება, რასაც გარკვეული წინასწარი კვლევის შედეგებიც ადასტურებს. ზოგიერთი დიდი ქალაქის დეველოპერები და მთავრობების უკვე გამოთქვამენ ამგვარი ფემების აგების სურვილს. ეს ქალაქებია: ნიუ-იორკი, ლას-ვეგასი, აბუ-დაბი, დუბაი და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვერტიკალური ფერმების პროექტების გალერეა ნიუ-იორკ ტაიმსის ვებსაიტზე.
* ვერტიკალური სოფლის მეურნეობა 
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
კატეგორია:ქალაქგეგმარება
პენტაგონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **პენტაგონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*პენტაგონი (აშშ) — შენობა აშშ-ში;
*პენტაგონი — გეომეტრიული ფუგურა.
უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები** — უელსის ეროვნული ნაკრები რაგბის კავშირში. გუნდი ყოველწლიურად გამოდის ექვსი ერის ჩემპიონატზე ინგლისის, საფრანგეთის, ირლანდიის, იტალიისა და შოტლანდიის ნაკრებებთან ერთად. უელსს აქვს მოგებული ექვსი ერის ჩემპიონატი 24-ჯერ და მას ამ მონაცემში მხოლოდ ინგლისის ნაკრები უსწრებს. გუნდი ყოველ ოთხ წელიწადში გამოდის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე. IRB-ს რეიტინგში გუნდს 2011 წლის 17 ოქტომბრის მონაცემებით მე-6 ადგილი უკავია.

## ჩანაწერები
### საერთო
## რესურსები ინტერნეტში
*უელსის რაგბის კავშირი

კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანია

**ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანია** — კერძო ტელე-რადიო კომპანია საქართველოში, ქვემო ქართლში, იგივე **IV არხი**. ტელევიზია დაარსდა 1998 წელს. განთავსებულია ქალაქ რუსთავში, სასტუმრო რუსთავის შენობაში. აქვს ფილიალი ქალაქ მარნეულსა  (TV მარნეული) და ბოლნისში. მუწყებლობს ქვემო ქართლის მასშტაბით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქვემო ქართლის ტელე-რადიო კომპანიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საქართველოს ტელეკომპანიები
კატეგორია:რუსთავი
კატეგორია:სატელევიზიო არხები
კატეგორია:რეგიონული მედია
დიდი სატივე

**დიდი სატივე** — სოფელი საქართველოში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული გომი). 

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე სურამულას მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე. ხაშურიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით, გომის რკინიგზის სადგურიდან — 4 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მებოსტნეობა. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დგას XIX ს-ის შუა წლებში აგებული სამების ეკლესია.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 374 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 293 კაცი, საიდანაც 144 მამაკაცია, ხოლო 149 ქალი.

## ლიტერატურა
* *ლაბაძე ჯ.*, ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022.

## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი თხილნარა

**დიდი თხილნარა**, *ყოფ. დიდი თხინალა* — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ხცისი). 

მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ძამის წყალგამყოფის — ყელეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, ხაშურიდან 11 კმ დაშორებით. 2002 და 2014 წლების აღწერებით მუდმივი მოსახლეობა არ არის. სოფლის სასაფლაოზე დგას ღვთისმშობლის ეკლესია.

## ისტორია
1886 წლის აღწერით, დიდ თხინალაში 22 კომლი მოსახლე სახლობს (119 კაცი და 153 ქალი, სულ 346 კაცი). ეროვნული შემადგენლობის თვალსაზრისით მოსახლეობა მთლიანად ოსურია. დიდი თხინალა, როგორც სოფელი, მოიშალა XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰართვისის მუხა

**ჰართვისის მუხა, კოლხური მუხა** () — 25-მ-მდე სიმაღლის ხეა და საქართველოს ფლორის ერთ-ერთი იშვიათი, უძველესი სახეობაა; სწრაფმზარდი, მაღალხარისხოვანი მერქნის მქონე დეკორატიული მცენარეა; უმთავრესად გვხვდება დასავლეთ საქართველოში (აფხაზეთი, რაჭა-ლეჩხუმი, სამეგრელო, იმერეთი, გურია, აჭარა); აღმოსავლეთ საქართველოდან კი დღეისათვის მხოლოდ შიდა კახეთიდანაა (ბაბანეური) ცნობილი. საქართველოს გარეთ – შავი ზღვის სანაპირო (მზიმთის აუზიდან გელენჯიკამდე), მცირე აზია, იმიერკავკასია. 

იზრდება კოლხეთის ფოთლოვან ტყეში იმერეთის მუხასთან ერთად, თიხნარ, ეწერ, ყომრალ, კარბონატულ, წითელმიწა დაჭაობებულ ნიადაგებზე მთის ქვედა და შუა სარტყლებში 200 მ-დან 1200-1400 მ-მდე სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. გვხვდება ერთეულებად ან პატარ-პატარა ჯგუფებად. ზოგჯერ დაბლობებში ქმნის ტყეებს, რომელთა ფართობი ძალიან მცირეა. მრავლდება თესლით და ვეგეტაციურად (ძირკვის ამონაყრით), 2-3 წელში ერთხელ უხვად მსხმოიარობს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

კატეგორია:წიფლისებრნი
სიხშირე

{{ინფოდაფა ფიზიკური სიდიდე
| bgcolour =
| სახელი = სიხშირე
| ფაილი = 200პქ
| წარწერა =ქანქარა, რომელიც 25 სრულ რხევას აკეთებს 60 წამში, 0.416 ჰც სიხშირით.
| აღნიშვნა= f, \nu
| SI სისტემა = ჰერცი (ჰც)
| ექსტენსიური= 
| ინტენსიური=
| შენახვადი=
| ფორმულა= f = \frac{1}{T}
| განზომილება= [T^{-1}]
|ვიკისაწყობი=Category:Frequency
}}
**სიხშირე** (სიმბოლო: f \nu) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს პერიოდულ პროცესს და ტოლია დროის ერთეულში შესრულებული სრულ ციკლთა რაოდენობისა. მის შებრუნებულ სიდიდეს რხევის პერიოდი ეწოდება.

## განმარტება და ერთეულები 
რაიმე პერიოდული პროცესის (მაგალითად, ბრუნვა, რხევა და ტალღა) სიხშირე განიმარტება როგორც დროის ერთეულში შესრულებული ციკლების ოდენობა. ფიზიკის სხვადასხვა დარგებში სიხშირე აღინიშნება ლათინური ასოთი ~f ან ბერძნული ასოთი ~{\nu}. 

სიხშირის ერთეული ერთეულთა საერთაშორისისო სი სისტემაში არის ჰერცი (ჰც, Hz). 

მბრუნავი მექანიკური ხელსაწყოებისა და დანადგარების მოძრაობის დასახასიათებლად ტრადიციულად გამოიყენება აგრეთვე ერთეული ბრუნი წუთში. 60 ბრუნი წუთში 1 ჰერცის ექვივალენტურია. 

პერიოდი როგორც წესი, აღინიშნება როგორც *T*, და არის დრო, რომელიც ერთი ციკლის შესრულებას სჭირდება. პერიოდი და სიხშირე დაკავშირებულია როგორც:
:T = \frac{1}{f}
SI სისტემაში პერიოდის ერთეულია წამი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუთხური სიხშირე
* ტალღის სიგრძე
* ტალღა

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
Č

**Čč** - ლათინური ასო ბოსნიური, ხორვატული, სლოვაკური და სლოვენიური ანბანებისთვის. გამოითქმის როგორც ქართული ჩ. სერბულ "კირილიცაში" შეესაბამება **Ч**

კატეგორია:ლათინური ანბანი
Ć

**Ćć** — ასო ბოსნიურ, ხორვატიულ, პოლონურ, სერბულ და მაკედონიურ ანბანებში. გამოითქმის, როგორც ქართული ჩ. კირილიცაში შეესაბამება - Ћ.

კატეგორია:ლათინური ანბანი
ერტა პასკალ ტრუილიო

**ერტა პასკალ ტრუილიო** (; დ. 13 აგვისტო, 1943, ჰაიტი, ქალაქი პეტიონ-ვილი) — ჰაიტის პირველი ქალი პრეზიდენტი 1990 წლის 13 მარტიდან 1991 წლის 7 თებერვლამდე. დაიბადა მჭედელ თიმოკლეს პასკალისა და მკერავ ლუიზა დიუმორნეს მრავალშვილიან ოჯახში.

## განათლება 
საშუალო განათლება პეტიონ-ვილის ლიცეუმში მიიღო, შემდეგ სწავლა გააგრძელა გონევის სამართლის სკოლაში და 1971 წელს მიიღო იურიდიული მოღვაწეობის ლიცენზია , ხოლო იმავე წლის 8 ოქტომბერს მან ფიცი დასდო როგორც ადვოკატმა.

## კარიერა 
* 1975-1988 ჰაიტის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე.
* 1988-1990 ჰაიტის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე.
* 1990-1991 ჰაიტის რესპუბლიკის დროებითი პრეზიდენტი.
1991 წლის 7 თებერვალს ხელისუფლება გადასცა კანონიერად არჩეულ პრეზიდენტს ჟან ბერტრან არისტიდს. ახალმა ხელისუფლებამ მას ბრალი დასდო სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში და  1991 წლის 4 აპრილს დააპატიმრეს თუმცა მეორე დღეს გამოუშვეს საპატიმროდან და ერთი წლით წავიდა ემიგრაციაში. ერტა არის წიგნების ავტორი კანონმდებლობის, ისტორიის და ქალთა უფლებების სფეროში.

## ოჯახი 
1971 წელს ერტა ცოლად გაჰყვა ისტორიისა და ფრანგულის მასწავლებელს ერნსტ ტრუილიოს. 1987 წელს ერტა პასკალ ტრუილიო დაქვრივდა. ჰყავს ერთი გოგონა — იანთა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქალი პრეზიდენტების სია

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ერტა პასკალ ტრუილიოს ბიოგრაფია

კატეგორია:ჰაიტის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჰაიტიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ჰაიტიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საბინა ბერგმან-პოლი

**საბინა ბერგმან-პოლი** — (ქალიშვილობის გვარი შულცი, დ. 20 აპრილი, 1946, ქალაქი ეიზენახი) — გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის უკანასკნელი სახელმწიფოს მეთაური (5 აპრილი, 1990 - 2 ოქტომბერი, 1990).

## კარიერა 
გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკისათვის უმძიმეს პოლიტიკურ პერიოდში, 1990 წლის მარტში არჩეულ იქნა სახალხო პალატის თავმჯდომარედ, ხოლო 5 აპრილს დანიშნეს გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტად და ეს თანამდებობა ეკავა 1990 წლის 3 ოქტომბრამდე  ორი გერმანიის გაერთიანებამდე. გაერთიანების შემდეგ 1990-1991 წლებში იყო გერმანიის განსაკუთრებულ საქმეთა მინისტრი და ბუნდესტაგის წევრი ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის რიგებიდან. 2002 წელს დატოვა ბუნდესტაგის რიგები და ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქალი პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Profile at Bundestag.de

კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გერმანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:ევროპის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1998-2002)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1994-1998)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1990-1994)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1987-1990)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვუაიერიზმი

[thumb|right|220px|[მერკური (ღმერთი)|მერკური და ჰერსე ]]

**ვუაიერიზმი** (ფრანგ.  voir — ყურება; voyeur — მაყურებელი), იგივე **ვიზიონიზმი** — სექსუალური აღზნებადობის ფორმა, როდესაც ადამიანი სექსუალურ კმაყოფილებას იღებს სხვა ადამიანთა სექსის აქტის, ადამიანის გახდის ან და სხვა სახის ინტიმური ქმედების თვალთვალისას. ვუაიერიზმის სახეა პორნოგრაფიული ჟურნალებისა თუ ვიდეოების ყურება.

ვუაიერისტი არის ადამიანი, რომელიც ამ საქმით კავდება. ვუაერიზმი ძირითადან გულისხმობს ადამიანთა ფარულად თვალთვალს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
პედოფილია

**პედოფილია** ( — ბავშვი и  — სიყვარული) — ფსიქოლოგიური აშლილობა, რომელიც ვლინდება სექსუალური ლტოლვით ბავშვების მიმართ. პედოფილებს ლტოვა უჩნდებათ როგორც პრეპუბერტატულ, ასევე პუბერტატულ ასაკის ბავშვების მიმართ. ბავშვის სქესს არ აქვს დიდი მნიშვნელობა, რადგან ბავშვის მოუმწიფებელი სხეული წარმოადგენს ძლიერ სექსუალურ სტიმულს და მისი როლი ჰგავს ფეტიშის როლს. განსაკუთრებულ ფორმას წარმოადგენს პედერასტია, რომლის დროსაც ლტოლვა მიმართულია მხოლოდ ბიჭებისა და ჭაბუკებისადმი. ზოგჯერ ტერმინით “პედოფილია” აღნიშნავენ სექსუალურ მიდრეკილებას სექსუალური კონტაქტებისადმი ბავშვებთან, მათი სქესის მიუხედავად, ხოლო ტერმინით “ნიმფოფილია” განისაზღვრება მამაკაცების სექსუალური მიდრეკილება მოუმწიფებელი გოგონებისადმი.  


კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
სქესობრივი მომწიფება

thumb|300px|მამრობითი სქესის პუბერტატი
**სქესობრივი მომწიფება**, იგივე *პუბერტატი* — სქესობრივი განვითარების პერიოდი. არის ინდივიდუალური და ვარირებს გარკვეულ ფარგლებში რასობრივი, გეოგრაფიული და სხვა გარემოებების გათვალისწინებით.

გოგოების სქესობრივი მომწიფება საშუალოდ 9-11 წლის ასაკში იწყება და გრძელდება 15-17 წლამდე. ბიჭები, როგორც წესი, უფრო გვიან გადიან ამ პროცესს — 11-12 წლიდან დაახლოებით 16-17 წლამდე. თუმცა, მომწიფების ტემპი განსხვავდება ყველა ადამიანისთვის. პუბერტატის პერიოდის დაწყებისა და მისი დასრულების აღსანიშნავად ასევე მიღებულია ტერმინები **პრეპუბერტატი** და **პოსტპუბერტატი**.

სქესობრივი მომწიფებისას ხდება როგორც ფიზიკური, ისე ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები. ფიზიკური თვალსაზრისით, მოზარდებს ბავშვობიდან ზრდასრულობაში გადასვლისას ეცვლებათ სიმაღლე, სხეულის ფორმა, წონა და თმიანობა სხეულზე. ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები ზოგჯერ ფიზიკურ ცვლილებებზე ადრეც კი დგება. ამ ასაკში მოზარდებს განსაკუთრებით უჩნდება თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის სურვილი და მოთხოვნილება, მათ ასევე უვითარდებათ აბსტრაქტულად აზროვნების უნარი, სხვათა თვალსაწიერის გააზრებისა და თვითანალიზის უნარ-ჩვევები.

სქესობრივი მომწიფება საყურადღებოა იმ თვალსაზრისითაც, რომ ამ დროს მოზარდს უყალიბდება დამოუკიდებელი სექსუალური იდენტობა და უჩნდება სექსუალური სურვილები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფიზიკური ცვლილებები სქესობრივი მომწიფებისას
* ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები სქესობრივი მომწიფებისას
* შშმ მოზარდები და სქესობრივი მომწიფება

## სქოლიო
კატეგორია:სექსოლოგია
ნეკროფილია

**ნეკროფილია** ( — მკვდარი;  — სიყვარული) — სექსუალური ლტოლვა გვამების მიმართ. შეიძლება განიხილოს, როგორც ფეტიშიზმის ნაირსახეობა ან თვითნებური დარღვევა სექსობრივი უპირატესობისა.

## ლიტერატურა
* Rosman J. P., Resnick P. J. Sexual attraction to corpses: a psychiatric review of necrophilia (англ.) // The Bulletin of the American Academy of Psychiatry and the Law[en]. — 1989. — Iss. 17, no. 2. — P. 153—163. — ISSN 0091-634X. — PMID 2667656.

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:სიკვდილი
ზოოფილია

thumb|right|220px|ედუარდ ჰენრი ავრილი
**ზოოფილია** ( — ცხოველი;  — სიყვარული) — სექსუალური ლტოლვა ცხოველების მიმართ. ამ ადამიანებს უწოდენებ ზოოფილებს. ბოლო პერიოდში უფრო გავრცელდა ტერმინი ზოოსექსუალობა, რომელიც სრულად აღწერს ადამიანსა და ცხოველს შორის სექსუალურ კავშირს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Encyclopedia of Human Sexuality entry for "Bestiality" at Sexology Department of Humboldt University, Berlin.
* Zoophilia References Database Bestiality and zoosadism criminal executions.
* Animal Abuse Crime Database  search form for the U.S. and UK.

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ზოოსექსუალობა
დი გრენცბოტენი

„**დი გრენცბოტენი**“ () — პირველი ნაციონალურ-ლიბერალური ჟურნალი. ეს ჟურნალი გამოდიოდა 1841-1848 წწ. ერთხანს ყოველ კვირაში, ხოლო მოგვიანებით კი ყოველ ორ კვირაში.

1841–1848 წლებში ჟურნალს გამოსცემდა იგნაც კურანდა, რომელმაც დააარსა იგი ბრიუსელში. ჟურნალის გამომცემლობა მოგვიანებით 1843 წელს ლაიფციგში, ხოლო შემდეგ კი ბერლინში გადავიდა. 1848 წლიდან მოყოლებული ჟურნალს გუსტავ ფრაიტაგი (1848-დან 1861 წლამდე და მოგვიანებით კვლავაც 1867–1870 წწ.) და იულიან შმიდტი ედგნენ სათავეში. გუსტავ ფრაიტაგი და იულიან შმიდტი თავიანთი ჟურნალისტური მოღვაწეობით ლამის რაიხის დაფუძნებამდე (1871 წ.) განსაზღვრავდნენ „დი გრენცბოტენის“ ეროვნულსა და ლიბერალურ სათქმელს. „დი გრენცბოტენი“ მთელი ამ წლების განმავლობაში წარმოადგენდა გერმანელი ლიბერალურად მოაზროვნე ბიურგერობის ერთ-ერთ მთავარი იდეურ დასაყრდენს. 
  
1849 წელს ავსტრიაში აკრძალეს ეს ჟურნალი.

ჟურნალის დევიზი თავიდან იყო „ცნობის ფურცლები გერმანიისა და ბელგიისათვის“, 1842 წლიდან „გერმანული რევიუ“, 1844 წლიდან „გერმანული პოლიტიკური და ლიტერატურული რევიუ“, ხოლო 1871 წლიდან კი „პოლიტიკის, ლიტერატურისა და ხელოვნების გაზეთი“.

## ლიტერატურა 
* Fritz, Werner: Die Grenzboten: aus der Geschichte einer achtzigjährigen Zeitschrift nationaler Bedeutung. წიგნში: Die Grenzboten, 81. წლ., 1922, ტომი. 1,  გვერდი 448-452.)

კატეგორია:გერმანულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ბელგიის ჟურნალები
კატეგორია:გერმანიის ჟურნალები
მაკროფილია

**მაკროფილია** ( — დიდი;  — სიყვარული) — სექსუალური ლტოლვა გამოგონილ გიგანტ ადამიანის, ძირითადად ქალის, მიმართ. ეს მოიცავს მეტაფორულ ფანტაზიებს კაცის დაპატარავებისა, როდესაც საშუალო სიმაღლის ქალი გაცილებით უზარმაზარი ჩანს, ან უფრო გავრცელებული, ჩვეულებრივი ქალი იზრდება გიგანტის ზომებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პარაფილია
*სექსუალური ფეტიშიზმი

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:სექსუალური ფეტიშიზმი
რომის დიდი ხანძარი

[მინი|300პქ|*ნერონის ჩირაღდნები*, ავტ. [გენრიხ სემირადსკი. ტაციტუსის მიხედვით ნერონი ცეცხლის გაჩენაში ქრისტიანებს ადანაშაულებდა]]
**რომის დიდი ხანძარი** ისტორიკოს ტაციტუსის თანახმად, დაიწყო 64 წლის 18 ივლისის ღამეს და გაგრძელდა 19-ში ცირკუს მაქსიმუსის გარშემო შეჯგუფებულ მაღაზიებში. ვინაიდან იმ პერიოდში რომაელთა უმრავლესობა ხის სახლებში ცხოვრობდა, ხანძარი სწრაფად მოედო მეზობელ უბნებს. სვეტონიუსის მტკიცებით, ხანძარი ექვსი დღე და შვიდი ღამე მძვინვარებდა და მან თოთხმეტი უბნიდან ოთხი სრულიად გაანადგურა, შვიდი კი ძლიერ დააზიანა. ასევე განადგურდა ნერონის სასახლე, იუპიტერის ტაძარი და ვესტას ტაძრის სამსხვერპლო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* "Secrets of the dead": 
* Tacitus describes the great Fire:

## სქოლიო 
კატეგორია:64
კატეგორია:რომის ისტორია
პარაფილია

**პარაფილია** ( — გარდა, გარეშე;  — სიყვარული) — სხვადასხვა სახის გადახრები სექსუალური ნორმებისგან, გამოხატული ფანტაზიებით ან ქმედებებით. დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის მიხედვით პარაფილიას მიაკუთვნებენ **F65** ჯგუფის დიაგნოზს (ფსიქოლოგიური და ქცევის დარღვევა, პიროვნულობისა და მომწიფების ასაკში ქცევის დარღვევა, სექსუალური უპირატესობის დარღვევა).

პარაფილია არ წარმოადგენს სექსუალური ორიენტაციის სახეობას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაფილიების სია
* სექსუალური ფეტიშიზმი
ალბუს დამბლდორი

**ალბუს პერსივალ ვულფრიკ ბრაიან დამბლდორი** (,1881-1997) — „ჰარი პოტერის“ სამყაროს პერსონაჟი. ჰოგვორტსის დირექტორი და უძლიერესი ჯადოქარი. იგი განსაკუთრებულად ცნობილი იყო იმით, რომ 1945 წელს დაამარცხა ბოროტი ჯადოქარი გრინდელვალდი. ალბუსი მასთან თავდაპირველად მეგობრობდა, თუმცა ერთ-ერთი ინციდენტის შემდეგ ისინი დაშორდნენ. გრინდელვალდმა ცხოვრების „ბოროტი“ გზა აირჩია, ხელში ჩაიგდო დიდგულას ჯოხი, სიკვდილის ერთ-ერთი საჩუქარი და თითქმის უძლეველი გახდა, სანამ დამბლდორმა არ დაამარცხა.

დამბლდორი ცნობილია დრაკონის სისხლის გამოყენების 12 ხერხის აღმოჩენით და ალქიმიური ნაშრომების გამოქვეყნებით ნიკოლას ფლამელთან ერთად. როდესაც ალბუსი ჰოგვორტსში სწავლობდა, მამამისი აზკაბანში, ჯადოქრების ციხეში ჩასვეს სამ მაგლზე თავდასხმის გამო. ლორდ ვოლდემორს მხოლოდ დამბლდორის ეშინოდა. უნდა აღინიშნოს, რომ ალბუსი ყოველთვის უარს ამბობდა მაგიის მინისტრობაზე, იცოდა რომ მის ხელში ძალაუფლება არ უნდა ყოფილიყო და ყველა სხვა თანამდებობას ჰოგვორტსის დირექტორობა ერჩივნა. თუმცა იგი ყოველთვის იდეალურად აკონტროლებდა სიტუაციას და გარშემომყოფებს — იმდენად, რომ საკუთარი მკვლელობაც თვითონ მოაწყო.

## ოჯახი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯოან როულინგის ციტატები ალბუსის შსახებ
* დამბლდორი საიტზე Harry Potter Lexicon
* როულინგის მიერ ალბუსის სექსუალური ორიენტაციის განხილვა

კატეგორია:ჰარი პოტერის სამყაროს პერსონაჟები
დენდროფილია

**დენდროფილია** ( — ხე;  — სიყვარული) — პარაფილია, სადაც ადამიანი სექსუალურ ლტოლვას განიცდის ხეების მიმართ. ეს შეიძლება მოიცავდეს სექსუალურ კონტაქტს, ან თაყვანისცემას როგორც  ფალოსის სიმბოლოს, ან/და ორივეს ერთად.

## სქოლიო
კატეგორია:პარაფილიები
ექსჰიბიციონიზმი

thumb|ექსჰიბიციონისტი ქუჩაში
**ექსჰიბიციონიზმი** ( — ჩვენება, გამოფენა) — გვერდითი სექსუალური ქმედება, როდესაც ადამიანი სექსუალურ კმაყოფილებას იღებს უცხო პირთ თავისი გენეტალიების დემონსტირებისას. ექსჰიბიციონისტი, ძირითადად, შიშვლდება საპირისპირო სქესის ადამიანის წინ საზოგადოებრივ ადგილას. როგორც წესი, ის არ ფიქრობს სექსუალური კონტაქტის გაგრძელებაზე ან ურთიერთობის დამყარებაზე, გენეტალიების ჩვენებას თან სდევს სექსუალური აღზნებადობა და მასტურბაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:სიშიშვლე
სექსოლოგია

**სექსოლოგია** ( და ) — სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც შეისწავლის ადამიანის სექსუალობის ყველა გამოვლინებას, მათ შორის როგორც ნორმალური სექსუალობის დახასიათების მცდელობებს, ასევე სექსუალურ პრაქტიკაში ცვალებადობის შესწავლას, მათ შორის პარაფილიას (სექსუალური გადახრები) და სექსუალურ აშლილობას.

თანამედროვე სექსოლოგია მულტიდისციპლინური დარგია, რომელშიც გამოიყენება მეთოდები მთელი რიგი მომიჯნავე დისციპლინებისა: ბიოლოგია, მედიცინა, ფსიქოლოგია, სტატისტიკა, ეპიდემოლოგია, პედაგოგიკა, სოციოლოგია, ანტრაპოლოგია, და ზოგჯერ კრიმინალისტიკაც.

## რესურსები ინტერნეტში
* История сексологии на сайте Magnus Hirschfield Archive for Sexology at Humboldt-Universität zu Berlin.
* *Дерягин Г. Б.* «Криминальная сексология». Курс лекций для юридических факультетов. М., 2008. 552 с. ISBN 978-5-93004-274-0.
ალიფი (არაბული ასო)

**ალიფ**, **ალიჶ** () - პირველი ასო არაბულ დამწერლობაში. ალიფი „მუნჯია“, მას თავისი ბგერა არ გააჩნია. ის იხმარება სიტყვის დასაწყისში, თუ ის ხმოვნით იწყება, ან როგორც „ა“ ხმოვნის გამაგრძელებელი. იგი არის ებრაული ალეფის არაბული ვარიანტი.

კატეგორია:არაბული ასოები
ბა (არაბული ასო)

**ბა** () — მეორე ასო არაბულ დამწერლობაში. ბა არის არაბული ვარიანტი ებრაული ბეთისა. გამოითქმის, როგორც ქართული ბ

კატეგორია:არაბული ასოები
ვოროფილია

**ვოროფილია** ( — „ჭამა“ და  — „სიყვარული“; აგრეთვე ცნობილი როგორც **ფაგოფილია**) — სექსუალური ფეტიშიზმი და პარაფილია, რომლის დროსაც ადამიანი სექსუალურ აღზნებას აღწევს იმის წარმოდგენით, რომ მას შეჭამენ, იგი შეჭამს ვინმეს, ან ამ პროცესის თვითმხილველი გახდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Agnès Giard. Le sexe bizarre: Pratiques érotiques d'aujourd'hui. — 2010. — 190 გვ.

კატეგორია:პარაფილიები
თა (არაბული ასო)

**თა** () — არაბული ანბანის მესამე ასო. გამოითქმის, როგორც ქართული თ.

კატეგორია:არაბული ასოები
ძველი ბერძნული ენა

[მინი|[ძველი საბერძნეთის რუკა.]]
**ძველი ბერძნული ენა** () — ბერძნული ენის განვითარების კონკრეტული ისტორიული საფეხურია, ვინაიდან მასზე ძველ საბერძნეთში არქაულ (ძვ. წ. IX-VI საუკუნეებში) და კლასიკურ (ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში) ხანებში მეტყველებენ. ძველი საბერძნეთის ელინისტურ (კლასიკურისშემდგომ) ხანაში საერთო ბერძნულ ენად — კოინედ ჩამოყალიბდა.

## აგრეთვე იხილეთ 
*ბერძნული დამწერლობა
*ბერძნული ენა

## ლიტერატურა 
* Athenaze A series of textbooks on Ancient Greek published for school use
* Hansen, Hardy and Quinn, Gerald M. (1992) *Greek: An Intensive Course*
*Easterling, P & Handley, C. *Greek Scripts: An illustrated introduction*. London: Society for the Promotion of Hellenic Studies, 2001. ISBN 0-902984-17-9

კატეგორია:ძველი ბერძნული ენა
კატეგორია:ძველი ენები
კატეგორია:კლასიკური ენები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
ოლფაქტოფილია

**ოლფაქტოფილია** ( — ყნოსვა;  — სიყვარული) და **ოსმოლაგნია** ( „ოსმე“ — ყნოსვა;  „ლაგნეია“ — სურვილი, ჟინი) — ტერმინები, რომლებიც გამოიყენებიან ისეთი პარაფილიის აღწერისთვის, რომლის დროსაც ადამიანები განიცდიან სექსუალურ ლტოლვას ან/და სექსულაურ აღგზნებას სუნისა თუ სურნელის მიმართ, რომელსაც მეორე ადამიანის სხეული გამოყოფს, განსაკუთრებით ინტიმურ ადგილებიდან.

კატეგორია:პარაფილიები
დაკრიფილია

**დაკრიფილია** ( „დაკრიო“ — ცრემლი,  „ფილია“ — სიყვარული), ასევე  ცნობილი როგორც **დაკრილაგნია** ( „ლაგნეია“ — ჟინი) — პარაფილიის ფორმა, რომლის დროსაც ადამიანი სექსუალურ აღგზნებას განიცდის ცრემლების ან ტირილის დანახვისას. როგორც წესი, დაკრიფილია მამაკაცებთან ასოცირდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტერმინი „დაკრიფილიის“ მნიშვნელობა

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ბდსმ
აბასიოფილია

**აბასიოფილია** — ფსიქოსექსუალური მიზიდულობა მოძრაობაშეზღუდული ადამიანების მიმართ, განსაკუთრებით ვინც იყენებს ორთოპედიულ ხელსაწყოებს: ხელ-ჯოხებს, გიფსის სახვევებს და ინვალიდის ეტლს. ტერმინი პირველად გამოიყენა ჯონ მანიმ 1990 წელს თავის ნაშრომში პარაფილიების შესახებ.

## ლიტერატურა 
* Money, John (1988). Lovemaps: Clinical Concepts of Sexual/Erotic Health and Pathology, Paraphilia, and Gender Transposition in Childhood, Adolescence, and Maturity. Buffalo, N.Y: Prometheus Books. ISBN 0-87975-456-7.

კატეგორია:პარაფილიები
პარაფილური ინფანტილიზმი

**პარაფილური ინფანტილიზმი** — პარაფილიის სახეობაა, რომლის დროსაც ადამიანი სექსუალურ აღგზნებას განიცდის მაშინ, როდესაც ბავშვის საფენები აცვია და ბავშვივით ან ჩვილივით ეპყრობიან. ადამიანს, რომელსაც ბავშვის როლი სექსუალურად აღაგზნებს, „ზრდასრული ბავშვი“ ეწოდება (ზბ). ზრდასრულ ბავშვებს შორის, ყოველი მესამედან ერთი „ბავშვის საფენების მოყვარულია“ (სმ). მათ, ზოგადად, „ზბ/სმ“-ს სახელით მოიხსენიებენ. ასეთი მამაკაცების უმეტესობა ჰეტეროსექსუალია.

კატეგორია:პარაფილიები
ჰომეოვესტიზმი

**ჰომეოვესტიზმი** — სექსუალური აგზნება, რომელიც ვლინდება სხვა კაცის ან ქალის სამოსის ჩაცმისას. გავრცელებულია სახეა ფეტიშური ტრანსვესტიზმი, სადაც ადამიანი აღიგზნება საწინააღმდეგო სქესის ადამიანის სამოსის ჩაცმისას. ტერმინი ჩამოაყალიბა ჯორჯ ზავიტზიანოსმა და შემდგომ განავითარა ლუის კაპლანმა.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰომეოვესტიზმი — სექსოლოგიური ლექსიკონი

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ლგბტ
პიროლაგნია

**პიროლაგნია** ( „პირ“ — ცეცხლი;  „ლაგნია“— ჟინი), აგრეთვე **პიროფილია** ( „ფილია“ — სიყვარული) — პარაფილიის შედარებით იშვიათი ფორმა, რომლის დროსაც ადამიანი სიმოვნებას იღებს ცეცხლისგან და მისი გასაჩაღებელი ღონისძიებებისგან. პიროლაგნია პირომანიისგან იმით განსხვავდება, რომ სიამოვნება, რომელსაც ადამიანი განიცდის, სექსუალური ხასიათისაა.

## ლიტერატურა
* *Блейхер В. М., Крук И. В.* Толковый словарь психиатрических терминов. / Под ред. канд. мед. наук С. Н. Бокова. В 2-х томах. Т. 2. — Ростов-на-Дону: «Феникс», 1996. — 448 с.
* *Vurig verlangen.* — De Volkskrant, 29.12.07, Sect. Hart en Ziel, p. 5
* *Pyromanie: an onderbelicht fenomeen.* — In Casu: Juridisch Magazine, 2008, Vol.15, No.4 (mei), p.18-21.

კატეგორია:პარაფილიები
ქრონოფილია

**ქრონოფილია** ( „ქრონოს“ — დრო;  „ფილია“ — სიყვარული) — პარაფილიის სახე, როდესაც წყვილი განიცდის სექსუალურ აღზნებას მათ შორის ასაკობრივი სხვაობის გამო. ტერმინი შეღებულია ჯონ მანის მიერ და სათავეს იღებს ბერძნული სიტყვებიდან „ქრონოს“ — დრო და „ფილია“ სიყვარული. აღნიშნული ტერმინი არ არის სექსოლოგთა მიერ ფართოდ მიღებული, ისინი გამოიყენებენ ტერმინებს, რომლებიც უფრო კონკრეტულად განსაზღვრავენ ასაკობრივ დიაპაზონს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პედოფილია
* ჰებეფილია
* ეფებოფილია
* პედერასტია

კატეგორია:პარაფილიები
ფეტიშური ტრანსვესტიზმი

thumb|ფეტიშისტი ქალის სამოსში

**ფეტიშური ტრანსვესტიზმი** — სექსუალური ფეტიშიზმი, რომელიც გამოიხატება საწინააღმდეგო სქესის ადამიანის სამოსის ჩაცმით. (სექსუალურ აღზნებას, იგივე სქესის ადამიანის სამოსის ჩაცმისას, ჰომეოვესტიზმი ეწოდება).

როგორც წესი, ფეტიშისტი ტრანსვესტიტის გადაცმას არ აქვს კავშირი გენდერულ იდენტობასთან., რომელიც მათ შემთხვევაში ემთხვევა ბიოლოგიურ სქესს. თუმცა არსებობს ორმაგი როლის მქონე ტრანსვესტიტი — ადამიანი, რომელიც არა მხოლოდ იცვამს ტანსაცმელს, არამედ ფსიქოლოგიურადაც ითავისებს საპირისპირო სქესის როლს. ასეთი ადამიანებისთვის გენდერული იდენტობა შეიძლება შეიცვალოს ცხოვრების სტილის ცვლილებასთან ერთად, მოხდეს მონაცვლეობა ქალიდან კაცში და პირიქით. არის შემთხვევები, როდესაც ის იდენტობა, რომელიც უპირისპირდება მის ბიოლოგიურ სქესს, ადამიანისთვის უფრო მისაღები ხდება, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ იგი მიმართავს ქირურგიულ ჩარევას და სქესის კორექციას — მისთვის სავარაუდოდ საკმარისი იქნება თუ გარემომცველები მას აღიქვამენ მისი გენდერული იდენტობის შესაბამისად.

## გალერეა

Image:TransvestFetish.jpg|ტრანსვესტიტ-ფეტიშისტის მაგალითი
Image:Stockingfeet.jpg|ზოგიერთი კაცი ჩულქებს ეროტიკულად თვლის
Image:Fetish slip.jpg|ტრანსვესტიტ ფეტიშისტს აღაგზნებს ასეთი სტილის წინდები

## სქოლიო
კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ტრანსვესტიზმი
ჯონ მანი

**ჯონ მანი** შეიძლება იყოს:

* ჯონ მანი (მუსიკოსი) — კანადელი როკ-მუსიკოსი და მსახიობი
* ჯონ მანი (პოლიტიკოსი) — ბრიტანელი ლეიბორისტი პოლიტიკოსი
* ჯონ მანი (პორნოვარსკვლავი) — ამერიკელი პორნომსახიობი
* ჯონ მანი (ფსიქოლოგი) — ახალზელანდიელი ფსიქოლოგი და სექსოლოგი
ინფანტილიზმი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ინფანტილიზმი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პარაფილური ინფანტილიზმი — პარაფილიის ერთ-ერთი ფორმა
* ფსიქოსექსუალური ინფანტილიზმი — ზიგმუნდ ფროიდის მიერ შემოღებული კონცეფცია
ფროტერიზმი

ში, იაპონია, რომელიც მიანიშნებს, რომ იმ ადგილიდან ვაგონში ჩასხდომა მხოლოდ ქალებისთვის შეიძლება]]
**ფროტერიზმი** (), იშვიათად **თაჩერიზმი** () — ფსიქიატრიაში კლინიკური დაავადების აღმნიშვნელი ტერმინი, რომელიც გულისხმობს პარაფილიის ერთგვარ სახეობას, რომლის დროსაც სექსუალური აღგზნება სხვა ადამიანთან ცალმხრივი შეხებისან ან/და ხახუნისას მიიღწევა. ამგვარი კონტაქტი ხელების ან გენიტალიების შეხებისას დგება. ასეთი პაციენტები მამაკაცები არიან და მათი მსხვერპლი, ხშირ შემთხვევაში, ქალები არიან. თუმცაღა, არის ფროტევრისტი ქალების და მამაკაცებით გატაცებული მამაკაცი ფროტევრისტების შემთხვევებიც. უფროსი ასაკის ადამიანის ბავშვისადმი ფროტევრისტული მიდრეკილება კი, ძირითადად, ბავშვზე სექსუალური ძალადობის ადრეული სტადიაა. ამგვარი ცალმხრივი ქმედება შეუმჩნევლად ხორციელდება ისე, რომ მსხვერპლი ამ დროს საპასუხო რეაქციას ვერ ახერხებს. ასეთი სახის ქმედება ხშირია საზოგადოებრივ ადგილებში — გადაჭედილ ტრანსპორტში ან კონცერტებზე.

არსებობს ფროტერიზმის სხვადასხვა სახე: ერთი, როდესაც ეს არის მთავარი და ძირითადი ფორმა სექსუალური კმაყოფილების მისაღებად, და მეორე, როდესაც ის იღებს ეპიზოდურ სახეს, მაგალითად ფროტერი შეიძლება იყოს სექსის მხრივ დაუკმაყოფილებელი კაცი, ან მოზარდი, რომელიც ქალთან შეხებისას ადვილად აღიგზნება. მეორე შემთხვევა შეიძლება იყოს ძლიერი და დასრულდეს ეაკულაციით.

კატეგორია:პარაფილიები
ცოდნა (საზოგადოება)

**საზოგადოება „ცოდნა“** (სრული სახელი: საქართველოს ილია ჭავჭავაძის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო-კულტურულ-საგანმანათლებლო კავშირი „საზოგადოება ცოდნა“) — საგანმანათლებლო-საქველმოქმედო ორგანიზაცია საქართველოში.

1991 წლიდან „საზოგადოება ცოდნა“ საერთაშორისო ასოციაციის წევრია, რომელშიც გაწევრიანებული არიან „ცოდნის“ სისტემის ორგანიზაციები მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან. ამ კავშირების მეოხებით „საზოგადოება ცოდნა“ ყოველწლიურად რამდენიმე ნაშრომს გამოსცემს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. აწარმოებს სამეცნიერო, კულტურულ საგანმანათლებლო ინფორმაციისა და ლექტორთა გაცვლას.

2007 წელს „საზოგადოება ცოდნამ“ მიიღო აკრედიტაცია განათლების სამინისტროსგან და 2008 წლის სექტემბრიდან იწყებს ფარმაცევტის სპეციალობაზე აბიტურიენტების მიღებას.

## რესურსები ინტერნეტში
*საზოგადოება „ცოდნის“ ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
ცოდნა (მრავალმნიშვნელოვანი)

** ცოდნა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ცოდნა – სინამდვილის ჭეშმარიტი, ადეკვატური ასახვა ადამიანის ცნობიერებაში წარმოდგენების ცნებების, მსჯელობებისა და თეორიების სახით
* ცოდნა – საქართველოს ილია ჭავჭავაძის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო-კულტურულ-საგანმანათლებლო კავშირი
* ცოდნა – ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაწიმის ძველი სახელწოდება
პანსპერმია

thumb|right|300px|პანსპერმია**პანსპერმია** ( „პან“ — მთელი, მთლიანი;  „სპერმა“ — თესლი) — ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით სიცოცხლის წარმომქმნელი „თესლი“ უკვე მთელ სამყაროშია მიმოფანტული, რომ ამ „თესლების“ მეშვეობით არსებობს დედამიწაზე ცხოვრება და რომ მათ შეიძლება გაავრცელონ, ან უკვე გაავრცელეს სიცოცხლე სხვა საცხოვრებლად ვარგის სხეულზე.

**ექსოგენეზისი** ( „ექსო“ — გარე, გარე სამყარო;  „გენეზის“ — წარმოქმნა, წარმოშობა) — ეს 
უფრო ვიწრო ჰიპოთეზაა, რომ დედამიწაზე სიცოცხლის წარმომქმნელი შემოტანილია სამყაროს რომელიღაც ნაწილიდან, მაგრამ არ გვეუბნევა რამდენათაა ის მიმოფანტული სამყაროში. რადგან ტერმინი „პანსპერმია“ უფრო გავრცელებულია, ამიტომ მას ხშირად ხმარობენ ექსოგენეზისის მაგივრად.

კატეგორია:ასტრობიოლოგია
კატეგორია:სიცოცხლის წარმოქმნა
კატეგორია:ჰიპოთეზები
ტრანსფორმატორი

thumb|250px
thumb|სამფაზა დამადაბლებელი ტრანსფორმატორი
**ტრანსფორმატორი** (ლათ. transformo — გარდამქმნელი) — სტატიკური ელექტრომაგნიტური მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება ელექტრომაგნიტური ინდუქციის საშუალებით ცვლადი დენის წრედში ერთი ძაბვის მეორე ძაბვად გარდაქმნისთვის, სიხშირის შეუცვლელად და სიმძლავრის მცირე დანაკარგებით.

ტრანსფორმატორი შედგება ერთი ან რამდენიმე კოჭისაგან, რომელზეც დახვეულია იზოლირებული გამტარები და მოქცეულია ერთიან მაგნიტურ ველში. ეს გამტარები დახვეულია მაგნიტურ გულარზე, რომელიც დამზადებულია ფერომაგნიტური მასალისაგან. თუ ტრანსფორმატორი შედგება ერთი კოჭისაგან მას ავტოტრანსფორმატორი ეწოდება.

ტრანსფომატორის მოქმედების პრინციპი დამყარებულია ელექტრომაგნიტური ინდუქციის მოვლენაზე. პირველად კოჭაში ცვლადი დენის გავლისას, გულარში ჩნდება ცვლადი მაგნიტური ნაკადი, რომელშიც, პრაქტიკულად, მხოლოდ გულარის შიგნით არსებობს და ერთნაირია ყველა კვეთაში. ამის გამო ინდუქციის ემ ძალის მყისი მნიშვნელობა პირველადი თუ მეორეული გრაგნილის ნებისმიერ ხვიაში ერთნაირია.

ცხადია, რაც მეტია კოჭას ხვიათა რიცხვი, მით მეტია მასში აღძრული ინდუქციის ემ ძალა და ძაბვა ამ კოჭას ბოლოებზე.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Introduction to Current Transformers
* Transformer (Interactive Java applet)
* (Video) Power transformer inrush current (damping)

კატეგორია:ელექტროენერგეტიკა
ემეტოფილია

**ემეტოფილია** ( „ემეტო“ — პირღებინება;   — სიყვარული) — სექსუალური ფეტიშიზმი, როდესაც ადამიანი აღიგზნება პირღებინებისას ან სხვათა პირღებინების დაკვირვებისას. ამ აქტის გახორციელებას პარტნიორებს შორის, რაც გამოიხატება ერთმანეთზე პირის ღებინებით, ეწოდება **რომაული წვიმა** (სახელი მოდის რომაულ ლხინზე ხშირი პირღებინების შედეგად).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ემეტოფილია 

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:პირღებინება
ეფებოფილია

thumb|ეფები კოცნის მამაკაცს
**ეფებოფილია** ( — „მომწიფებული“ და  — „სიყვარული“; ზოგჯერ მცდარად უწოდებენ ჰებეფილიას) — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება მოზარდების მიმართ (ხშირ შემთხვევაში, თინეიჯერების) სექსუალური ლტოლვის აღნიშვნისთვის. ყოველდღიურ საუბარში, ამ ტიპის მიდრეკილებას პედოფილიას უწოდებენ, თუმცა ეს უკანასკნელი მკაცრად პუბერტატამდელი ასაკის ბავშვებით სექსუალურ გატაცებას აღნიშნავს. საგულისხმოა ის გარემოება, რომ ეფებოფილია არ არის შესული, როგორც პარაფილია დაავადებების საერთაშორისო ჩამონათვალში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეფებოფობია
* პედოფილია
* პედერასტია

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:პედერასტია
ჯეიჰანი

**ჯეიჰანი** () — ქალაქი და რაიონი ადანის პროვინციაში, თურქეთი. მოსახლეობა 102 ათასი კაცი (2008 წ.). ქალაქმა ეკონომიკური მნიშვნელობა შეიძინა მას შემდეგ რაც გახდა ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენის საბოლოო პუნქტი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* რაიონის ოფიციალური საიტი
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
დიპოლდიზმი

**დიპოლდიზმი** () — პარაფილია, რომელიც ვლინდება ბავშვების გატყეპვით ან სხვაგვარი სხეულის დაზიანებით მიღებულ სექსუალურ აღგზნებაში. დაავადების სახელწოდება მომდინარეობს, გერმანელი სკოლის მასწავლებლის, ანდრეას დიპოლდის სახელიდან, რომელიც იმავდროულად სადისტი იყო და 1903 წელს, თავისი მოსწავლე — ჰაინც კოხი სიკვდილამდე სცემა.

## ლიტერატურა
* Robert Jean Campbell, Campbell's Psychiatric Dictionary (9e ed), Oxford University Press, 2009, (ISBN 0195341597), p.284
* Brenda Love, The Encyclopedia of Unusual Sex Practices, Barricade Books, 1994, (ISBN 1569800111), p.84
* Uwe Henrik Peters, Lexikon Psychiatrie, Psychotherapie, Medizinische Psychologie: mit einem englisch-deutschen Wörterbuch im Anhang, Elsevier, Urban & Fischer Verlag, 2007, (ISBN 3437150618), p.134
* Michael Hagner, Der Hauslehrer: Die Geschichte eines Kriminalfalls, Suhrkamp Verlag, 2010, (ISBN 9783518422045)

კატეგორია:პარაფილიები
ბიასტოფილია

**ბიასტოფილია** ( — მოტაცება, გატაცება;  — სიყვარული), ასევე **რაპტოფილია** ( — შეპყრობა) — პარაფილია, როდესაც ადამიანი სექსუალურად აღიგზნება ადამიანზე, განსაკუთრებით უცხოზე, ძალდატანებითი იერიშის გამოყენებისას.

ზოგ ლექსიკონში ეს ორი ტერმინი მოცემულია სინონიმებად, თუმცა სხვები აღწერენ რაპტოფილიას, როგორც პარაფილიას, სადაც სექსუალური აგზნება მიიღწევა მსხვერპლის გატაცებით.

ეს პარაფილიები არის სექსუალური სადიზმის ფორმა.

## სქოლიო
კატეგორია:პარაფილიები
კლიზმოფილია

**კლიზმოფილია** — პარაფილია, რომლის დროსაც სექსუალური აღგზნება ოყნის გაკეთების პროცესში მიიღწევა. კლიზმოფილიური მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად, სექს-ინდუსტრიის ზოგიერთი წარმომადგენელი თავიანთ მაღაზიებში მომხმარებელს ოყნებს სთავაზობს. ზოგჯერ კლიზმოფილია ანალური მასტურბაციის ერთგვარ ფორმად მიიჩნევა. არსებობს ბევრი ფილმი, ჟურნალი და საიტი, რომელიც ფეტიშიზმის ამ სახეობას ეძღვნება. ტერმინი კლიზმოფილია 1973 წელს ექიმმა ჯოან დენკომ შეიმუშავა.

კატეგორია:პარაფილიები