open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვიტო ნიკოლიჩი

**ვიტო ნიკოლიჩი** (დ. 27 აპრილი, 1934,  მოსტარი, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 10 სექტემბერი, 1994, პოდგორიცა, მონტენეგრო) — მონტენეგროელი პოეტი და ჟურნალისტი. 

დაიბადა 1934 წელს მოსტარში (ამჟამად ბოსნია და ჰერცეგოვინა). მისი ოჯახი წარმოშობით ნიკშიჩიდან იყო, მოსტარში კი მამამისი მსახურობდა არმიაში. 1941 წელს დაბრუნდა ნიკშიჩში ოჯახთან ერთად. მეორე მსოფლიო ომის დროს დაეღუპა მამა და ძმა და 18 წლის შესრულებდამდე ცხოვრობდა ობოლთა თავშესაფარში. მან ტავისი ცხოვრება ნიკშიჩში, სიღარიბეში გაატარა და ცნობილია თავისი ბოჰემური ცხოვრების სტილით. მოგვიანებით გადასახლდა ტიტოგრადში, სადაც მუშაობდა ჟურნალისტად გაზეთ Pobjeda-ში. 

გარდაიცვალა 1994 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Vitomir Vito Nikolić (1934—1994) 

კატეგორია:მონტენეგროელი პოეტები
კატეგორია:მონტენეგროელი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
რევაზ მირზაშვილი

**რევაზ ივანეს ძე მირზაშვილი** (დ. 1 დეკემბერი, 1901, გორი — გ. 7 მაისი, 1988, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი (1979), საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1931 წელს. 1930-იან წლების დასაწყისში ერთხანს თეატრში მუშაობდა, მაგრამ ბოლოს კინომხატვრობა აირჩია. იგი ერთ-ერთი პირველი ქართველი კინომხატვარია, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა ქართული კინომხატვრობის განვითარებაში. თბილისში მოღვაწეობის დროს მისი გაფორმებულია: „ქაჯეთი“ (1932), „ქაჯანა“ (1941), „გიორგი სააკაძე“ (1943), „შერეკილები“ (1973), „ნატვრის ხე“ (1976) და სხვა.

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 164

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
ირინა შტენბერგი

**ირინა შტენბერგი** (დ. 1903 — გ. 1985) — თბილისელი გერმანელი მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1921 წლიდან სწავლობდა ნატიფი ხელოვნების კავკასიური საზოგადოების სკოლაში. 1923 წელს გააგრძელა სწავლა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, გ. გაბაშვილის, ი. შარლემანის, ბ. ფოგელის, და ე. ლანსერეს ხელმძღვანელობით. 1929 წელს გაემგზავრა მოსკოვში, გაეცნო რუსულ მხატვრულ ელიტას, 1930 წლების დასაწყისში დაბრუნდა თბილისში და შექმნა სერიები: „ჩემი აჭარა“, „საქართველოს ქალები“. ძირითადად მოღვაწეობდა თბილისში, გრიბოედოვის სახელობის დრამატულ თეატრში. 1966 წელს დედაქალაქში გაიმართა მისი პერსონალური გამოფენა.

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 68

კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ნიკოლოზ (ნიკა) ყაზბეგი

**ნიკოლოზ (ნიკა) ყაზბეგი** (დ. 26 დეკემბერი, 1910, თბილისი — გ. 30 ივლისი, 1983, იქვე) — ქართველი მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1926 წელს ჩააბარა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, სადაც მას გიგო გაბაშვილი და ევგენი ლანსერე ასწავლიდნენ. 1930 წელს ის იძულებული გახდა დაეტოვებინა აკადემია, რადგანაც იყო ემიგრანტისა და „ხალხის მტრის“ შვილი. ამ წლიდან მოყოლებული, ყაზბეგი აქტიურად თანამშრომლობდა საქართველოს თითქმის ყველა წამყვან თეატრთან. 1940-1943 წლებში იყო თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის მთავარი მხატვარი. 1959 წლიდან ნიკა ყაზბეგი დამდგმელ მხატვრად მუშაობდა თბილისში, კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“, სადაც გააფორმა 17-მდე ფილმი, მათ შორის: „ნინო“ (1959), „ჯარისკაცის მამა“, „შეხვედრა წარსულთან“, „სამკაულები ჩემი სატრფოსათვის“, „ჩარირამა“ და სხვ.

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 94.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
იოსებ სუმბათაშვილი

**იოსებ სუმბათაშვილი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1915, თბილისი — გ. 14 თებერვალი, 2012, მოსკოვი) —  ქართველი საბჭოთა მხატვარი. სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (1982). სტალინური და სსრკ სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1942–1947 წლებში იყო მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში მთავარ მხატვრის თანამდებობაზე. 1948–1959 წლებში ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი მხატვარია. გაფორმებული აქვს ზ. ფალიაშვილის ოპერა „დაისი“ და მრავალი სხვა დადგმა. თეატრის პარალელურად იოსებ სუმბათაშვილი ინტენსიურად მუშაობდა კინემატოგრაფიაში და შესრულებული აქვს დეკორაციის ესკიზები კინოფილმისათვის „ქეთო და კოტე“, „ცისკარა“, „მაგდანას ლურჯა“.

1958 წლიდან იოსებ სუმბათაშვილი მოღვაწეობდა მოსკოვის სხვადასხვა დრამატულ თეატრებში. მათ შორის: სამხატვრო თეატრში, 1974 წელს მას მიენიჭა სსრკ–ის სახელმწიფო პრემია ამ თეატრის სპექტაკლ „მეფოლადეების“ გაფორმებისათვის. 1972–1988 წლებში იგი ვახტანგოვის თეატრის მთავარი მხატვარი იყო. მას ეკუთვნის სცენოგრაფია სპექტაკლებისა: „ირკუტსკის ისტორია“ (ა. არბუზოვი); „ბატონი გლემბაები“ (მ. კრლეჟი), „ზაფხული ნოანში“ (ი. ივაშკევიჩი), „სტეფანე რაზინი“ (ვ. შუკშინის მიხედვით), „ჭიქა წყალი“ (ე. სკრიბი), „დიდი ჯადოქრობა“(ე. დე ფილიპო)  „ანტონიუსი და კლეოპატრა" (შექსპირი); „მისტერია ბუფი" (ვ. მაიაკოვსკი), „ქალი მწვანე კარს მიღმა“ (რ. იბრაგიმბეკოვი) და სხვა. მცირე თეატრში მუშაობდა სპექტაკლებზე: ა. ჩეხოვის „ოჩოპინტრე“; პ. ბომარშეს „დამნაშავე დედა, ანუ მეორე ტარტიუფი“; ა. სოლჟენიცინის „გამარჯვებულთა ლხინი“ და ასე შემდეგ.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1952 : მეორე ხარისხის სტალინური პრემია
* 1968 : რსფსრ სახალხო მხატვარი
* 1974 : სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია
* 1975 : ხალხთა მეგობრობის ორდენი
* 1982 : სსრკ-ის სახალხო მხატვარი
* 1985 : ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
* 2006 : ღირსების ორდენი (რუსეთი)

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“,  გვ. 98, თბ., 2014 

## რესურსები ინტერნეტში
*СУМБАТАШВИЛИ, ИОСИФ ГЕОРГИЕВИЧ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
ი
ნიკოლოზ იგნატოვი

**ნიკოლოზ (კოკა) იგნატოვი** (დ. 29 ივლისი, 1937, თბილისი — გ. 6 აგვისტო, 2002, იქვე) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სახალხო მხატვარი და საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირისა და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია
1956 წელს ჩაირიცხა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში გრაფიკის ფაკულტეტზე. მესამე კურსიდან გადადის ფერწერის ფაკულტეტის თეატრალურ-დეკორაციულ განყოფილებაზე. განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა დედაქალაქის კულტურულ ცხოვრებაში: მოხატა რესტორანი „იორი“ (1962), საქართველოს ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის შენობა (1971), „ფიროსმანისადმი მიძღვნა“ მთაწმინდაზე საქალაქო საბჭოს დეპუტატთა მიღების დარბაზში (1972), ფრესკა შ. რუსთაველის სახელობის თეატრის ვესტიბიულში (1987). იყო დამდგმელი მხატვარი ფილმისა „თბილისი — 1500“.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 104
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 155 თბ., — 1998-1999

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ბალენის კუნძულები

**ბალენის კუნძულები** () — სამი დიდი და რამდენიმე პატარა დაუსახლებელი  ვულკანური წარმოშობის კუნძულებისგან შემდგარი არქიპელაგი სამხრეთის ოკეანეში (სომოვის ზღვა), ახალი ზელანდიიდან სამხრეთით.

## გეოგრაფია 
არქიპელაგში შედის სამი დიდი კუნძული — იანგი, ბაკლი და სტერჟი, ასევე ბევრი მომცრო კუნძულები და კლდეები.

thumb|left|200px|ბალენის კუნძულები.
კუნძულების სიმაღლე აღწევს ზღვის დონიდან 1524 მეტრს, ტერიტორიის დიდი ნაწილი დაფარულია მყინვარებით. სიგრძეში არქიპელაგი გაჭიმულია დაახლოებით 160 კმ-ზე.

კუნძულებზე არსებობს ადელის პინგვინის და ანტარქტიდული პინგვინის დიდი კოლონიები.

კუნძულები შედის ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების მოქმედების ზონაში, მაგრამ, ახალ ზელანდიას კუნძულები შეჰყავს საკუთარი ანტარქტიკის ტერიტორიების შემადგენლობაში (როსის ტერიტორია).

## ისტორია 
კუნძულები 1839 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მეზღვაურმა ჯონ ბალენმა და სახელიც მის პატივსაცემად დაერქვა.

კატეგორია:ანტარქტიდის კუნძულები
კატეგორია:ბალენის კუნძულები
ცოცხმაგარასებრნი

**ცოცხმაგარასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, იშვიათად ხეები და ბუჩქებია. 25 გვარის 500-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. კავკასიაში გვხვდება 4 გვარის 14 სახეობა, საქართველოში 3 გვარის 6 სახეობა. როტალის და ამანიის გვარების სახეობები ბრინჯის ნათესების სარეველებია. ბრაზილიური ვარდისფერი ხე ძვირფას მერქანს იძლევა. ზოგიერთი საღებავი მცენარეა, ზოგი თაფლოვანი და დეკორატიულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მირტისნაირნი
საიპლი

**საიპლი** () — კუნძული სამხრეთის ოკეანეში, ამუნდსენის და როსის ზღვებს შორის საზღვართან.

საიპლის კუნძული მდებარეობს მერი ბერდის მიწის ჩრდილოეთით, მისი გეოგრაფიული კოორდინატები ხვდება ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების მოქმედების ზონაში.

კუნძული პრაქტიკულად მთლიანად დაფარულია მყინვარებით და თოვლით, სიგრძე აღწევს 110 კმ-ს, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — ფარისებრი ვულკანი მონტ-საიპლი (3110 მეტრი). აბსოლუტური სიმაღლის მიხედვით ეს 17-ე კუნძულია მსოფლიოში.

კუნძულმა თავისი სახელი მიიღო ამერიკელი ანტარქტიკის მკვლევრის, გეოგრაფის — პოლ საიპლის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საიპლი  — გეოგრაფიულ სახელთა საინფორმაციო სისტემა 

კატეგორია:ანტარქტიდის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
რუზველტის კუნძული

**რუზველტის კუნძული** () — კუნძული ანტარქტიდაში, როსის ზღვაში. მიუხედავად იმისა, რომ ის შედის ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების მოქმედების ზონაში, კუნძული მაინც მიეკუთვნება როსის ტერიტორიას, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს ახალი ზელანდია.

## გეოგრაფია 
დღეისათვის რუზველტის კუნძული ფაქტობრივად აღარ არის ხმელეთის იზოლირებული ნაწილი, რადგანაც ის მთელი წელი იმყოფება როსის შელფური მყინვარის შიგნით. კუნძული წარმოადგენს დიდ, ყინულით დაფარულ ამაღლებულ ტერიტორიას, რომელიც ადვილად შეიმჩნევა მყინვარის ზედაპირზე.

## ისტორია 
პირველად რუზველტის კუნძული 1929 წლის ნოემბრის დასაწყისში შეამჩნია ჯგუფმა, რომელსაც მეთაურობდა გეოლოგი ლოურენს გულდი. იგი ძაღლების შებმული მწკრივით გაემართა ადრე რუალ ამუნდსენის მიერ აღმოჩენილი დედოფალ მოდის მიწის გამოსაკვლევად, გულდის ჯგუფმა აღმოაჩინა საკმაოდ დიდი ამოწეული ადგილი, რომელიც როსის მყინვარებიდან გამოდიოდა.

ოფიციალურად კუნძული აღმოაჩინეს 1934 წელს, როდესაც ამერიკელმა კონტრ-ადმირალმა რიჩარდ ბერდმა დაადგინა, რომ ეს ამაღლებული ადგილი სინამდვილეში კუნძულია და მას მაშინდელი მმართველი პრეზიდენტის პატივსაცემად ფრანკლინ დელანო რუზველტის სახელი დაარქვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* რუზველტის კუნძული ბრიტანიკაში (ინგლ.)

კატეგორია:ანტარქტიდის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ვაზგენ I

**ვაზგენ I**  (, , ერისკაცობაში ლევონ პალჩიანი, დ. 20 სექტემბერი, 1908 — გ. 18 აგვისტო, 1994) — სრულიად სომეხთა კათოლიკოს პატრიარქი 1955—1994 წლებში. სომხური სამოციქულო ეკლესიის მეთაურებს შორის ერთ-ერთია, რომელიც ხანგრძლივი დროის განმავლობაში სათავეში ედგა ეკლესიას. რუმინეთში დაბადებულმა, მან თავისი კარიერა დაიწყო როგორც ფილოსოფოსმა, შემდეგ გახდა თეოლოგიის დოქტორი და ადგილობრივი სომხური სამღვდელოების წევრი.

## ბიოგრაფია
ვაზგენი დაიბადა ბუქარესტში სომხურ ოჯახში. მამამისი მეწაღე, ხოლო დედა სკოლის მასწავლებელი იყო. სწავლობდა სომხურ სკოლაში ოდესაში, სადაც პირველი მსოფლიო ომის დროს მისი მშოვლები ევაკუირებულნი იყვნენ ქვეყნიდან. შემდეგ — ბუქარესტის მისაკიან-კესიმიანის ლიცეუმში, 1924—1926 წლებში კი ბუქარესტის უმაღლეს სავაჭრო სასწავლებელში. 1929—1943 წლებში განათლება მიიღო ბუქარესტის სომხურ სკოლებში. 

ის თეოლოგიით მაშინ დაინტერესდა, როცა პალჩიანი სომხურ სამოციქულო თეოლოგიას და ღვთისმეტყველებას სწავლობდა ათენში, საბერძნეთში. საბოლოოდ მან მიიღო *ვარტაპედის* წოდება (საეკლესიო ტიტული სომხურ სამოციქულო ეკლესიის მოქადაგეებისთვის და მასწავლებლებისთვის, მათთვის ვისაც სურდა მიეღო დოქტორის ხარისხი თეოლოგიაში). 1940-იანებში ის გახდა ეპისკოპოსი, მოგვიანებით კი სომხეთის სამოციქულო ეკლესსის არაჯნორდი (ლიდერი) რუმინეთში. 

მან უდიდეს წარმატებას მიაღწია 1955 წელს, როცა აირჩიეს კათოლიკოს-პატრიარქად, რის შედეგადაც, გახდა სომხური სამოციქულო ეკლესიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა პატრიარქი. მან ეს წოდება სიცოცხლის ბოლომდე შეინარჩუნა. მისი ხანგრძლივი პატრიარქობის დროს, ის ცდილობდა განემტკიცებინა მისი ეკლესიის დამოუკიდებლობა საბჭოთა ტოტალიტარული მმართველობის წინაშე სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაში და აღედგინა რელიგიური თანასწორობა სომხეთის ნაციონალურ მთავრობასთან 1991 წელს.

იქიდან მოყოლებული, ის დაკავებული იყო ძველი სომხური ეკლესიების აღდგენით და მათი რესტავრაციით. მან გადაარჩინა რამდენიმე ეკლესიის საგანძური დედათა მონასტრის ალექს მანუკიანის მუზეუმის შექმნით. ვაზგენმა გააძლიერა კონტაქტები სომხურ კათოლიკურ ეკლესიასთან. 1994 წლის 18 აგვისტოს ვაზგენ I ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა. 
## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის კათოლიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ბუქარესტში დაბადებულები
ამარალინა

**ამარალინა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 485 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორანგატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 434 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,56 კმ²-ზე. ფართობი 1 343 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* გოიასი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში 
**Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil* 

კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯორჯონე

**ჯორჯო ბარბარელი და კასტელფრანკო**, უფრო მეტად ცნობილი როგორც **ჯორჯონე** (დ. 1477/8 – გ. 1510, ვენეცია) — იტალიელი მხატვარი. მიუხედავად იმისა რომ დადასტურებულად ცნობილი მხოლოდ ექვსი ნახატია ჯორჯონეს მიერ შესრულებული მისი იდენტობის გაურკვევლობისდა გამო იგი დღემდე რჩება ევროპული მხატვრობის ერთ-ერთ ყველაზე შეუცნობად პიროვნებად.

ჯორჯონე არის ერთ-ერთი დამფუძნებელი ვენეციური მხატვრული სკოლის მხატვარ ტიციანთან ერთად.

ჯორჯონეს ცხოვრების შესახებ ძალიან მწირი ინფორმაცია არსებობს. ცნობილია რომ იგი წარმოშობით სოფელ კასტელფრანკო ვენოტოდან იყო, რომელიც ვენეციიდან 40 კმ-ში მდებარეობს. მისი სახელი ჯორჯონე ითარგმნება როგორც „დიდი ჯორჯო ანუ გიორგი“.

გარდაიცვალა 32 ან 33 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
*The Complete Paintings of Giorgione. Introduction by Cecil Gould. Notes by Pietro Zampetti. NY: Harry N. Abrams. 1968.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1510
კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
აღმოსავლური კაპარჭინა

**აღმოსავლური კაპარჭინა** () — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 40 სმ, მასა — 1,2 კგ აღწევს. გავრცელებულია კასპიისა და არალის ზღვების აუზებში. მინგეჩაურის წყალსაცავის შექმნის შემდეგ (1953) აღმოსავლეთ საქართველოს წყალსატევებშიც (მტკვარი, ალაზანი, იორი, ჯანდარის ტბა, თბილისისა და პალდოს წყალსატევები) შემოვიდა. დასავლეთ საქართველოს მტკნარ წყლებში ბინადრობს აღმოსავლური კაპარჭინის მთავარი ფორმა (). სამეურნეო მნიშვნელობის თევზია. საქართველოში იჭერენ ძირითადად ჯანდარის ტბაში. იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, შებოლილსა და დაკონსერვებულს.

## ლიტერატურა
* „ენციკლოპედია საქართველო“, მ. დემეტრაშვილი, გვ. 263-264, თბილისი 1997.

კატეგორია:კობრისებრნი
ჰანკა ბიელიცკა

250px|მინიატიურა
**ჰანკა ბიელიცკა** (; დ. 9 ნოემბერი, 1915 — გ. 9 მარტი, 2006) — პოლონელი კინოს, თეატრისა და კაბარეს მსახიობი.

ჰანკა ბიელიცკა დაიბადა 1915 წლის 9 ნოემბერს პოლტავის მახლობლად სოფელ კონოვკაში. სამსახიობო განათლება მიიღო ვარშავაში, თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტში, რომელიც დაასრულა 1939 წელს. კინოში მისი დებიუტი შედგა 1946 წელს. მუშაობდა ვარშავის, ლოძის, ბელოსტოკისა და ვილნიუსის თეატრებში მსახიობად. გარდაიცვალა 2006 წლის 9 მარტს ვარშავაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
ხაჩენის სამთავრო

**ხაჩენის სამთავრო** () — შუა საუკუნეების სომხური სამთავრო არცახში (დღევანდელ მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიაზე). ანტიკურ ხანაში არცახი და უტიქი სომხეთის სამეფოს ნაწილი იყო, მაგრამ შუა საუკუნეებში მასზე კონტროლი საქართველოს და ალბანეთის სამეფოებსაც ჰქონდათ. XII საუკუნიდან მოყოლებული სომხური ხაჩენის სამთავრო მართავდა რეგიონს.

არაბი მოგზაურის, აბუ დულაფის ჩანაწერების მიხედვით, ხაჩენი იყო სომხური სამთავრო სამხრეთ ბარდას ტერიტორიაზე. 1214 წელს ჰასან ჯალალიანის დინასტია მართავდა ხაჩენს და არცახს. 1216 წელს ჯალალიანებმა დააარსეს განძასარის მონასტერი, რომელიც გახდა კათოლიკოსის მუდმივი რეზიდენცია ქალაქის გამუსლიმებამდე. ხამსას სამთავროებმა მხარი დაუჭირეს სომხურ ავტონომიებს ოსმალეთ-სპარსეთის ომში. 1603 წელს სპარსელებმა შექმნეს პროტექტორატი კამსაში და ხელი შეუწყვეს ადგილობრივ სახანოს 1750 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Gandzasar.com: Gandzasar Monastery, Nagorno Karabakh Republic
*cilicia.com 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია
კოველი

**კოველი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ვოლინის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 69330 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვოლინის ოლქის ქალაქები
ვოლოდიმირი (უკრაინა)

**ვოლოდიმირი** (; ყოფ. **ვოლოდიმირ-ვოლინსკი**) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ უკრაინაში, ვოლინის ოლქის ვოლოდიმირ-ვოლინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 38&nbsp;200 მცხოვრები (2020). მდებარეობს მდინარე ლუგის (დასავლეთის ბუგის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. რკინიგზის სადგური. 1941 წლის 23 ივნისს დაიკავეს ნაცისტური გერმანიის ჯარებმა. 1941 წლის სექტემბერში აქ შეიქმნა საკონცენტრაციო ბანაკი „შტალაგ-365“, სადაც მოთავსებული ჰყავდათ წითელი არმიის სამხედრო ტყვე ჯარისკაცები და ოფიცრები. სხვადასხვა შეფასებით, დაიღუპა რამდენიმე ათეული საბჭოთა სამხედრო ტყვე. სსრკ-ის სამხედრო ნაწილებმა დაიკავეს 1944 წლის 20 ივლისს ლვოვ-სანდომირის ოპერაციის დროს.

## არქიტექტურა 
დეტინეცში შემორჩენილია მიძინების ტაძარი — სამნავიანი, ერთგუმბათიანი, 6 საყრდენი ბოძით, იყო მთავართა აკლდამაც (1157–1160, ძველი ტაძრის ადგილზე; გადაკეთდა XVI და XVIII საუკუნეებში, თავდაპირველი სახით აღდგა 1896–1900 წლებში, არქ. გ. ი. კოტოვი). წმინდა ვასილის სახელობის 8-კონქიანი ეკლესია (XIII საუკუნის ბოლო – XIV საუკუნის დასაწყისი), ეპისკოპოსთა რენესანსის სტილის პალატები (XVI საუკუნე), ბაროკოს სტილის იოაკიმისა და ანას კოსტიოლი (1752). ფაშიზმის მსხვერპლთა ძეგლი „მგლოვიარე დედა“ (1965–1966, მოქანდაკე ე. ვ. ძინდრა და ტ. მ. ბრიჟი, არქ. ი. ი. ნაზარკევიჩი).

## ეკონომიკა 
მომსახურების სფეროში დომინირებს ვაჭრობა და ტურისტული ბიზნესი. არის ავეჯისა და სამკერვალო ფაბრიკები, კვების მრეწველობის საწარმოები (საკონსერვო ქარხანა და სხვ.).

## სქოლიო
კატეგორია:ვოლინის ოლქის ქალაქები
სტერჟის კუნძული

**სტერჟის კუნძული** () — ყველაზე დიდი კუნძული დაუსახლებელი ბალენის კუნძულების სამი მთავარი კუნძულიდან, რომელიც მდებარეობს სამხრეთის ოკეანეში (სომოვის ზღვა), ახალი ზელანდიიდან სამხრეთით. ის იმყოფება 25 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთში ბაკლის კუნძულიდან და 95 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთში ანტარქტიდის მატერიკიდან.

## გეოგრაფია 
კუნძულს დაახლოებით აქვს პარალელოგრამის ფორმა, უფრო გრძელია აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებისკენ და მოკლეა ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპიროებისკენ. მისი მაქსიმალური სიგრძე შეადგენს 37 კმ-ს, ჩრდილოეთით ფრიმენის კონცხსა და სამხრეთით კეიპ-სმიტის კონცხს შორის, ხოლო სიგანე დაახლოებით 9 კმ-ია.

კუნძულის ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან არის 1705 მეტრი ან 1524 მეტრი (პიკი ბრაუნი). ეს ასევე ბალენის კუნძულების ყველაზე მაღალი წერტილია.

კუნძულები შედის ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების მოქმედების ზონაში, მაგრამ, ახალ ზელანდიას კუნძულები შეჰყავს საკუთარი ანტარქტიკის ტერიტორიების შემადგენლობაში (როსის ტერიტორია).

## ისტორია 
კუნძულები 1839 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მეზღვაურმა ჯონ ბალენმა და სახელიც მის პატივსაცემად დაერქვა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბალენის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ცოცხმაგარა

**ცოცხმაგარა** () — მცენარეთა გვარი ცოცხმაგარასებრთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახები, იშვიათად დაბალი ბუჩქებია. 

30-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე, კავკასიაში გვხვდება 7 (2 ენდემი), საქართველოში 3. მეწამული ან ვარდისფერი ყვავილები აქვთ. ნაყოფი მშრალი კოლოფია. 

იზრდებიან ტენიან მდელოებზე, მდინარეების, ჭაობებისა და თხრილების ნაპირებზე, ნესტიან ბუჩქნარებში, სარეველად ბრინჯის პლანტაციებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცოცხმაგარასებრნი
კამპინასუ

**კამპინასუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 690 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორანგატუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 656 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,85 კმ²-ზე. ფართობი 1 974 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* გოიასი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში 
**Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil* 

კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ევა დემარჩიკი

250px|მინიატიურა
**ევა მარია დემარჩიკი** (; დ. 16 იანვარი 1941, კრაკოვი — გ. 14 აგვისტო 2020) — პოლონელი მომღერალი.

დაიბადა 1941 წელს კრაკოვში. დაამთავრა კრაკოვის უმაღლესი სახელმწიფო თეატრალური სკოლა, როგორც მსახიობმა და პიანისტმა. 1962 წლიდან მღეროდა კრაკოვის კაბარეში. 1986 წელს დააარსა კრაკოვის მუსიკალურ-პოეტური თაეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Website
*Discography on poezja-spiewana.pl 
*Profile of Ewa Demarczyk at Culture.pl

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
მისოვკა

**მისოვკა** () — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 76 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 563 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* იალოვენის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
სელიმ მათარი

**სელიმ მათარი** (დ. 1956, ბაღდადი, ერაყი) — ერაყელი მწერალი, ნოელისტი და სოციოლოგისტი.

დაიბადა ბაღდადში, ამჟამად ცხოვრობს ჟენევაში. ის არის მოძრაობა “Identity of the Iraqi Nation”-ის დამფუძნებელი, ყოველკავრტალური ჟურნალი მესოპოტამიის მთავარი რედაქტორი, ასევე ცნობილი არაბულენოვან სამყაროში თავისი ნოველებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ გვერდი 

კატეგორია:დეისტები
კატეგორია:ერაყელი მწერლები
კატეგორია:ერაყელი დეისტები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაარუფ ალ რასაფი

**მაარუფ ალ რასაფი** () (დ. 18 ივნისი, 1875, ბაღდადი, ერაყი — გ. 24 თებერვალი, 1945, იქვე) — ერაყელი პოეტი.

იგი არის მრავალი პიესის ავტორი, რომლებიც აქტუალური იყო მაშინდელ საზოგადოებაში. მისი ერთ-ერთი პოემა „A Praise to the Development of the Future“ მოგვითხრობს იმის შესახებ თუ როგორი საამაყო წარსული აქვთ ერაყელ ხალხს და ამავდროულად თუ რაოდენ ნაკლებად ზრუნავენ მათი ქვეყნის მომავალზე. მაარუფ ალ რასაფი იყო ჯამილ სიდქი ალ-ზაჰავის სტუდენტი.

## ლიტერატურა
* Najim, Mohammed Yusif, editor. Diwan Jamil Sidqi alZahawi, Vol. 1. Beirut: Dar al-Kitab al-Arabi, 1971

## სქოლიო
კატეგორია:დეისტები
კატეგორია:ერაყელი დეისტები
კატეგორია:ერაყელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
ზვეზდან მისიმოვიჩი

**ზვეზდან მისიმოვიჩი** (; დ. 5 ივნისი 1982, მიუნხენი გფრ) — ბოსნიელი სერბი ყოფილი ფეხბურთელი. დაიბადა მიუნხენში, ბოსნიელი სერბი ემიგრანტების ოჯახში, რომლებიც იქ სამუშაოდ ბოსნიის ქალაქ ბოსანსკა გრადიშკადან გადავიდნენ 1960-იანი წლების ბოლოს. კარიერის განმავლობაში თამაშობდა ბაიერნში, გალათასარაისა და მოსკოვის დინამოში, როგორც შემტევი ნახევარმცველი. ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში გატანილი 25 გოლით ქვეყნის ყველა დროის ბომბარდირთა შორის მესამე ადგილს იკავებს. მისიმოვიჩმა ეროვნულ ნაკრებთან ერთად მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე.

მოსკოვის დინამოსთან კონტრაქტის დადებამდე მან სახელი გაითქვა ბუნდესლიგის 2008 – 2009 წლის სეზონში, როდესაც მისი კლუბი ვოლფსბურგი ბუნდესლიგის ჩემპიონი გახდა. ამ სეზონზე მისიმოვიჩმა საუკეთესო შედეგი აჩვენა საგოლე პასების რაოდენობით. 

2014 წლის აგვისტოში, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ განაცხადა ნაკრებიდან წასვლის შესახებ, ხოლო 2017 წლის იანვარში დაასრულა საფეხბურთო კარიერა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ზვეზდან მისიმოვიჩი — Soccerway
* ზვეზდან მისიმოვიჩი — National-Football-Teams
* ზვეზდან მისიმოვიჩი — Fussballdaten|

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ბოსნიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოხუმის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიურნბერგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გალათასარაის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩინეთის სუპერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩინეთის პირველი ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ივიცა ოსიმი

**ივან (ივიცა) ოსიმი** (; 6 მაისი 1941, სარაევო) — იუგოსლავი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. ევროპის 1968 წლის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი. 2011 წლიდან ბოსნია და ჰერცეგოვინის საფეხბურთო კავშირის თავმჯდომარე.
დაიბადა 1941 წლის 6 მაისს სარაევოში, რომელიც იმ დროს გერმანიის ოკუპაციის ქვეშ იმყოფებოდა, ნახევრად სლოვენი-ნახევრად გერმანელი მიხაილოსა და ნახევრად პოლონელი-ნახევრად ჩეხი კაროლინა ოსიმების ოჯახში.
საფეხბურთო კარიერა დაიწყო სარაევოს კლუბ ჟელეზნიჩარში, შემდგომ თამაშობდა ჰოლანდიის ჩემპიონატში , შემდეგ ისევ სარაევოში და 1970 წლიდან ფეხბურთელი კარიერის დასასრულამდე – საფრანგეთში.
იუგოსლავიის ნაკრებში ოსიმმა ჩაატარა 16 მატჩი და გაიტანა 8 გოლი. მონაწილეობდა ნაკრებში 1964 წლის ოლიმპიადაზე და 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატზე.
ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ ხდება მწვრთნელი, ბრუნდება იუგოსლავიაში და წვრთნის სარაევოს ჟელეზნიჩარს, შემდეგ კი იუგოსლავიის ნაკრებსა და კლუბ პარტიზანს. 1992 წლიდან იწყება მისი საერთაშორისო სამწვრთნელო კარიერა, სადაც იგი თავკაცობდა პანათინაიკოსს, შტურმს, ჯეფ იუნაიტედს და იაპონიის ნაკრებს.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ბოსნიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
ალექსეი ტოლსტოი

გრაფი **ალექსეი კონსტანტინეს ძე ტოლსტოი** (დ.  5 სექტემბერი [ძვ. სტ. 24 აგვისტო], 1817, სანქტ-პეტერბურგი —  გ. 10 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 28 სექტემბერი], 1875, სოფ. კრასნი როგი, ჩერნიგოვის გუბერნია) — რუსი მწერალი, პოეტი, დრამატურგი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი 1873 წლიდან.

## ლიტერატურა
* *Коровин В. Л. * Толстой, Алексей Константинович  // Энциклопедия Кругосвет
* Левенстим А. А. Граф А. К. Толстой, его жизнь и произведения. // Вестник Европы .1906.-№ 10.- С.487-520; № 11.-С.66-99.
* *Кабанова А. П.* «Любови крылья вознесли…» (185 лет со дня рождения А. К. Толстого) // «Дельфис» — № 30(2) — 2002
* *Трушкин М. Д.* А. К. Толстой и мир русской дворянской усадьбы. М., 2009.

## რესურსები ინტერნეტში
* Полное собрание стихотворений. Том 1. 1890, pdf
* Полное собрание сочинений. Том 2. 1895, pdf
* Алексей Толстой стихи в Антологии русской поэзии
* Письмо А. К. Толстого императору Александру II
* alekseytolstoy.org.ru 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:დეისტები
კატეგორია:რუსი დეისტები
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1817
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის პოლიტიკური სტრუქტურა

[thumb| [ბოსნია და ჰერცეგოვინა|ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფა:  — ფედერაცია — სერბთა რესპუბლიკა — ბრჩკოს რაიონი]]
**ბოსნია და ჰერცეგოვინს პოლიტიკური სტრუქტურა** დეიტონის შეთანხმებაზეა დაფუძნებული. იგი საპარლამენტო კონფედერაციაა, სადაც საკანონმდებლო ხელისუფლება ეკუთვნის საპარლამენტო სკუპშჩინას, ხოლო აღმასრულებელი – მინისტრთა საბჭოს. რეალური უმაღლესი ხელისუფლება ეკუთვნის ბოსნია და ჰერცეგოვინის უმაღლეს წარმომადგენელს, რომელსაც შეუძლია დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებების მიღება. ოფიციალურად უმაღლესი ორგანოა ბოსნია და ჰერცეგოვინის პრეზიდიუმი, რომელიც სამი წევრისგან ბოსნიელის, ხორვატისა და სერბისაგან, რომლებიც ენაცვლებიან ერთმანეთს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის პოსტზე რვა თვეში ერთხელ.
## ადმინისტრაციული მოწყობა
ქვეყანა წარმოადგენს ორი სუბიექტის ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციისა და სერბთა რესპუბლიკის კონფედერაციას. ორივე სუბიექტს გააჩნია საკუთარი კონსტიტუცია, უზენაესი სასამართლო, საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება. განსაკუთრებული სტატუსით სარგებლობს ბრჩკოს რაიონი, რომელიც საერთო ადმინისტრაციით იმართება.
## პოლიტიკური ხელმძღვანელობა
* უმაღლესი წარმომადგენელი – ავსტრიელი დიპლომატი ვალენტინ ინცკო, 2009 წლის 26 მარტიდან.
* პრეზიდიუმის ბოსნიელი წევრი – ბაქირ იზეთბეგოვიჩი, SDA, 2010 წლის 4 ოქტომბრიდან.
* პრეზიდიუმის ხორვატი წევრი – დრაგან ჩოვიჩი, HDZ BiH, 2014 წლის 6 ნოემბრიდან.
* პრეზიდიუმის სერბი წევრი – მლადენ ივანიჩი, СДС, 2014 წლის 6 ნოემბრიდან.
* პრემიერ-მინისტრი – დენის ზვიზდიჩი, SDA, 2015 წლის 11 თებერვლიდან.
## საკონსტიტუციო სასამართლო
ოფიციალურად, ბოსნია და ჰერცეგოვინის საკონსტიტუციო სასამართლო ქვეყნის უმაღლესი სასამართლო ინსტანციაა, თუმცა მისი გადაწყვეტილებები ხშირად იგნორირებულია. სასამართლო ცხრა წევრისგან შედგება – ოთხს ირჩევს ფედერაციის წარმომადგენელთა პალატა, ორს სერბთა რესპუბლიკის სკუპშჩინა, ხოლო სამს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეზიდენტი ნიშნავს პრეზიდიუმთან კონსულტაციის შემდეგ.
მოსამართლე ხუთწლიანი ვადით ინიშნება, მისი გათავისუფლება მხოლოდ ნებაყოფლობითი გადადგომისა ან სხვა მოსამართლეების საერთო გადაწყვეტილებით შეიძლება.
სამართალწარმოება და განაჩენები საჯაროა. საკონსტიტუციო სასამართლოს ეკუთვნის იურისდიქცია კონფედერაციის სუბიექტებს შორის წარმოქმნილ დავებზე, თუ მას მიმართავს პრეზიდიუმის წევრი, პრემიერ-მინისტრი, რომელიმე საპარლამენტო სტრუქტურის თავმჯდომარე ან მისი მოადგილე, ან რომელიმე სუბიექტის დეპუტაციის ერთი მეოთხედი. სასამართლოს ასევე გააჩნია სააპელაციო იურისდიქცია ბოსნია და ჰერცეგოვინაში.
## საკანონმდებლო ხელისუფლება
საკანონმდებლო ხელისუფლება კონფედერაციის ტერიტორიაზე ეკუთვნის საპარლამენტო სკუპშჩინას (). სკუპშჩინა შედგება წარმომადგენელთა () და თემთა პალატისაგან ().
თემთა პალატას ჰყავს 15 წევრი – ხუთი სერბი სერბთა რესპუბლიკიდან, 5 ბოსნიელი და 5 ხორვატი ფედერაციიდან. ისინი ორწლიანი ვადით ირჩევიან. წარმომადგენელთა პალატას 42 წევრი ჰყავს – 14 სერბი, 14 ბოსნიელი და 14 ხორვატი. ისინი ოთხწლიანი ვადით ირჩევიან.
## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის პოლიტიკა
რადოვან ზოგოვიჩი

**რადოვან ზოგოვიჩი ** (; კირილიცა. Радован Зоговић; დ. 19 აგვისტო, 1907 – გ. 5 იანვარი, 1986) — XX საუკუნის სერბი პოეტი. ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონტენეგროში, პლავში დაიბადა. მეორე მსოფლიო ომამდე ის ცხოვრობდა სკოპიეში, ზაგრებში და ბელგრადში. იყო კომუნისტური პარტიის წევრი. მისი პირველი პოეტური კრებული *Glineni golubovi* სამეფო ხელისუფლებამ აკრძალა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ის ცოტა ხნით წარმოადგენდა იუგოსლავიის მთავრობის მნიშვნელოვან ფიგურას, თუმცა 1948 წელს გარიცხეს კომუნისტური პარტიიდან და შინა პატიმრობა მიუსაჯეს. იგი პრორუსობასა და მონტენეგროული ნაციონალიზმის გაღვივებაში დაადანაშაულეს. 1960-იანებში მოხდა მისი რეაბილიტაცია. ამ პერიოდში გამოქვეყნდა მისი საუკეთესო პოეტური კრებულები:*Žilama za kamen*, *Artikulisana riječ*, *Lično*, *sasvim lično* და *Knjažeska kancelarija*.

რადოვან ზოგოვიჩი 1986 წლის 5 იანვარს სიმსივნით ბელგრადში გარდაიცვალა.

მისი ლექსები ნათარგმნია ბევრ ენაზე, თავის მხრივ ის თარგმნიდა: რუსულიდან, თურქულიდან და ბულგარულიდან. მისი ახლო მეგობრები იყვნენ სერბი პოეტი დესანკა მაქსიმოვიჩი და მონტენეგროელი ნოველისტი მიჰაილო ლალიჩი. ის იყო მონტენეგროს მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის წევრი. 

მისი მეუღლე ვერა გარდაიცვალა 2003 წელს, რომელიც ასევე რუსულიდან მთარგმნელი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Бранко Јокић: Уз стогодишњицу рођења Радована Зоговића
* Радован Зоговић: По цркви је роктало омање прасе (Српско наслеђе, новембар 1998)

კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:მონტენეგროელი პოეტები
კატეგორია:სერბი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრი

**მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრი** (ჩერნოგორულად: *Premijer Crne Gore*) — მონტენეგროს მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრი მოვალეობაა უხელმძღვანელოს მთავრობის მუშაობას და წარუდგინოს პარლამენტს სამთავრობო პროგრამა. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე უარის თქმა გამოიწვევს მთავრობის დაცემას. 

ამჟამინდელი პრემიერ-მინისტრია პარტია ევროპა ახლა!-ს ლიდერი მილოიკო სპაიჩი, რომელიც თანამდებობაზე მონტენეგროს პარლამენტმა დანიშნა 2023 წლის 31 ოქტომბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
*მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრი 

კატეგორია:მონტენეგროს მთავრობა
კატეგორია:მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრები
ბრატსკეს რაიონი

**ბრატსკეს რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, მიკოლაივის ოლქში. მისი ფართობია 1 100 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 18 239 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 17 კაცს კმ²-ზე. ბრატსკეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბრატსკე.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:მიკოლაივის ოლქის რაიონები
უმაღლესი წარმომადგენელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში

, უმაღლესი წარმომადგენელი 2009 წლიდან]]
**უმაღლესი წარმომადგენელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში** არის საერთაშორისო საზოგადოების მიერ მივლინებული დიპლომატი, რომელსაც თავის შტაბთან ერთად ევალება დეიტონის შეთანხმების აღსრულების ზედამხედველობა ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. ეს თანამდებობა ბოსნიის ომის დასრულებისთანავე შეიქმნა 1995 წელს.
ყველა უმაღლესი წარმომადგენელი ევროპის კავშირის წევრი 1995 წლიდან დღემდე ქვეყნების წარმომადგენელი დიპლომატებია, ხოლო მათი მოადგილე აშშ წარმომადგენელი დიპლომატია. მოადგილეები ასევე ასრულებენ საერთაშორისო ზედამხედველის ფუნქციას ბრჩკოს ოლქში.
## უფლებამოსილება
1997 წელს ბონის შეხვედრაზე გადაწყდა წარმომადგენლის უფლებამოსილების გაფართოება, რათა მას უფრო ეფექტიანად შესძლებოდა დეიტონის შეთანხმების ზოგიერთი მუხლის განხორციელება. წარმომადგენელს უფლება მიეცა, მიეღო გადაწყვეტილება მაშინ, როდესაც ადგილობრივი ფრაქციები აყოვნებდნენ ან აფერხებდნენ მის მიღებას და გაეთავისუფლებინა თანამდებობიდან საჯარო მოხელე, ვინც აშკარად არღვევდა კანონს ან დეიტონის შეთანხმებას.
ეს უფლებამოსილება შემდეგი დეკადის განმავლობაში აქტიურად გამოიყენებოდა წარმომადგენლის მიერ. მაგალითად 2003 წლის აპრილში მან მიიღო თავდაცვის რეფორმის გადაწყვეტილება, თუმცა სერბთა რესპუბლიკის წარმომადგენლები ეწინააღმდეგებოდნენ მას. 2004 წლამდე წარმომადგენლის მიერ გათავისუფლებული იქნა 139 საჯარო მოხელე, მათ შორის მოსამართლეები, მინისტრები, პარლამენტის წევრები და დაბალი დონის მოხელეები, ზოგჯერ კი მათი საბანკო ანგარიშებიც დაყადაღდა. 2002 წლის არჩევნების დროს წარმომადგენლის შტაბმა დაწვრილებით გადაამოწმა ყველა მინისტრობის კანდიდატი როგორც სახელმწიფო, ასევე სუბიექტების დონეზე. წარმომადგენლის უმაღლესი ხელისუფლება ასევე სახელდება სახელმწიფოს მიმართ მოქალაქეების გულგრილი დამოკიდებულებისა (მაგალითად არჩევნებზე გამოცხადების დაბალი დონე) და პოლიტიკოსების გაუბედავი მოქმედებისა (რომლებიც წარმომადგენლის გადაწყვეტილების შემთხვევაში შესაძლებელია სამუდამოდ დაემშვიდობონ საჯარო კარიერას).
## წარმომადგენლები
## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის პოლიტიკა
ჩერნოგორიის სანჯაყი

**ჩერნოგორიის სანჯაყი** (, , სიტყვასიტყვით **შავი მთის სანჯაყი**) — ოსმალეთის იმპერიის პროვინცია (სანჯაყი) ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, დღევანდელ მონტენეგროში. სანჯაყი შეიქმნა 1514 წელს ყოფილი ზეტას სასაზღვრო რაიონში, რომელსაც ადრე კრონჯევიცების ოჯახი მართავდა. 1499 წლიდან კი იქ შკოდერის სანჯაყი მდებარეობდა.

## ისტორია
ზეტას სამთავროს დიდმა ნაწილმა დაკარგა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ტიტული და გახდა ოსმალეთის იმპერიის ვასალი, იქამდე, სანამ 1499 წელს ოსმალური ადმინისტრაციული ცენტრი, შკოდერის სანჯაყი შეიქმნებოდა. 1514 წელს ეს ტერიტორია გამოეყო შკოდერის სანჯაყს და შეიქმნა ცალკეული ჩერნოგორიის სანჯაყი, რომელსაც სკენდერბეგ ცრონდევიცი მართავდა. 1528 წელს როდესაც სკენდერბეგ ცრონდევიცი გარდაიცვალა, ჩერნოგორიის სანჯაყი შეურთდა შკოდერის სანჯაყს, როგორც უნიკალური ადმინისტრაციული ნაწილი მცირე ავტონომიის ხარისხით.

## სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს ისტორია
მონს სელმერლევი

**მონს პეტერ ალბერტ სელმერლევი** (დ. 13 ივნისი, 1986) — შვედი მოდელი, მსახიობი, ტელეწამყვანი და პოპ მომღერალი. 2015 წელს მონსმა მონაწილეობა მიიღო ევროვიზია 2015, სადაც იგი შვედეთის სახელით მონაწილეობდა სიმღერით „Heroes“, მონსმა 365 ქულით გაიმარჯვა, აღსანიშნავია, რომ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ისტორიაში რიგით მესამე უმაღლესი ქულაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დონ-ჟუანის ტბა

**დონ-ჟუანის ტბა** — მცირე წყალსატევი, რომელიც მდებარეობს რაიტის ხეობაში ვიქტორიას მიწაზე ანტარქტიდაში. პრეტენზიას აცხადებს დედამიწის ყველაზე მარილიანი წყალსატევის წოდებაზე.

## ისტორია 
ტბა აღმოჩენილი იქნა 1961 წელს ვერტმფრენის მფრინავების დონ როს (Don Roe) და ჯონ ჰიკის (John Hickey) მიერ, რომელთა პატივსაცემადაც დაერქვა ტბას სახელი. ტბის აღმოჩენის დროს, წყლის ტემპერატურა იყო −30 °C, მაგრამ ყინული ტბაზე არ ყოფილა. 1977 წელს გამოცემულ ტოპოგრაფიულ რუკებზე ტბის ფართობი შეადგენდა 0,25 კმ²-ს. ბრტყელი ძირის მქონე ტბის საშუალო სიღრმე შეადგენდა 0,3 მეტრს. 1998 წელს ტბის ზომები შემცირდა 0,03 კმ²-მდე, სიღრმე შემცირდა 0,1 მეტრამდე. წყალსატევი აღიწერება, როგორც გრუნტის წყლების გამოსვლის ადგილი. მშრალი ხეობები, რომელშიც იმყოფებიან მსგავსი ტბები, ხასიათდება ძლიერი ქარებით და ჰაერის უკიდურესი სიმშრალით. ასეთ პირობებში გამდნარი წყალი, რომელიც წარმოიშვება ირგვლივ მყოფი მყინვარების დნობისაგან, აორთქლებისას, ტოვებს მასში მანამდე ათქვეფილ მთის ჯიშებისგან შემდგარ მინერალურ ნივთიერებებს. სულ ცოტა უკანასკნელი 2 მილიონი წლის განმავლობაში მშრალ ხეობებში არსებობდა პირობები, დღევანდელის მსგავსი, რომლის დროსაც ხდებოდა მარილების კონცენტრაცია. დონ-ჟუანის ტბა არ იყინება ზამთარშიც, ჰაერის ისეთ ტემპერატურაზეც კი, როდესაც ის ეცემა −53 °C-მდე. საანგარიშო წყლის შემადგენლობა −51,8 °C ტემპერატურის დროს შეადგენს 413 გრ/ლ CaCl2-ს და 29 გრ/ლ NaCl-ს.

მარილის შემცველობა (კალციუმის ქლორიდის CaCl2 დიდი ნაწილით) ამ წყალსატევში შეადგენს 40,2 %-ს — შედარებისათვის, მკვდარი ზღვის მარილიანობა შეადგენს 34,7 %-ს, ხოლო მსოფლიო ოკეანის საშუალო მარილიანობა — მხოლოდ 3,38 %-ს.

დონ-ჟუანის ტბის გამოკვლევისას დარეგისტრირდა აზოტის ოქსიდის საკმაოდ მნიშვნელოვანი შემადგენლობა. დედამიწაზე მას ქმნიან მიკროორგანიზმები, მაგრამ დონ-ჟუანის ტბაში არანაირი ცოცხალი არსებები აღმოჩენილი არ ყოფილა. აღმოჩნდა, რომ N2O (სხვა აირებთან ერთად — მაგალითად, წყალბადთან) კლდეების მარილწყალთან რეაქციის პროდუქტია. მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ მსგავსი არაბიოლოგიური სახით აზოტის ოქსიდი შეიძლება ჩამოყალიბდეს მარსზე, რადგანაც ამ პლანეტის პირობები მსგავსია ანტარქტიდის მშრალი ხეობების პირობებთან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Research in Antarctica reveals non-organic mechanism for production of important greenhouse gas  

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის ტბები
კატეგორია:ყინულქვეშა ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი

**დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი** () — ბოსნიელ სერბთა პოლიტიკური პარტია. იგი 1996 წელს დაარსდა. პარტიის ლიდერი, მილორად დოდიკი, არის ბოსნია და ჰერცეგოვინის სუბიექტის, სერბთა რესპუბლიკის მოქმედი პრეზიდენტი.
## ისტორია
პარტია ჩამოყალიბდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის პარლამენტის იმ სერბი დეპუტატებისგან, რომლებიც სერბთა დემოკრატიულ პარტიაში არ შედიოდნენ, თუმცა შეუერთდნენ ბოიკოტს 1992 წლის დასაწყისში, მას შემდეგ, რაც პარლამენტმა დანიშნა დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი. 

სერბმა დეპუტატებმა ჩამოაყალიბეს სერბთა რესპუბლიკის სკუპშჩინა, სადაც აბსოლუტურ უმრავლესობას სერბთა დემოკრატიული პარტია წარმოადგენდა. 

1999 წლის დეკემბერში დამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა პარტიას სოციალ-ლიბერალური პარტია შეუერთდა, ხოლო 2000 წელს ნიკოლა შპირიჩის კრაინისა და ბანია-ლუკის დემოკრატიული პარტიაც. 2002 წელს მას შეუერთდა დემოკრატიულ-სოციალისტური პარტია, და ახალ ბლოკს დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი ეწოდა. იმავე წლის აგვისტოში სერბთა რესპუბლიკის ახალი ლეიბორისტული პარტიაც შეუერთდა ამ კავშირს.

2011 წელს სოციალისტურმა ინტერნაციონალმა ალიანსს წევრობა შეუჩერა ნაციონალისტური და ექსტრემისტული იდეოლოგიის გამო,  ხოლო 2012 წლის 4 სექტემბერს გააძევა თავისი რიგებიდან.

## თანამდებობები
## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის პოლიტიკა
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
90 °E (ტბა)

**ტბა 90 °E ** (**აღმოსავლეთის გრძედის 90 გრადუსის ტბა**) — სიდიდით მეორე ცნობილი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. ტბის სიღრმე 900 მეტრზე ნაკლები არაა, მაგრამ არც 3000 მეტრზე მეტია, ფართობი დაახლოებით 2000 კმ²-ია. ტბა მდებარეობს ანტარქტიკულ სადგურ „სოვეტსკაიას“ რაიონში, რომლის კოორდინატებია სამხრეთი განედის 77° და აღმოსავლეთის გრძედის 90°. აღმოჩენილია 2006 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანტატქტიკის უდიდესი ტბები  

კატეგორია:ანტარქტიდის ტბები
კატეგორია:ყინულქვეშა ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
გენდერი

ს სიმბოლო. ლურჯი (მარჯვენა) აღნიშნავს კაცის მარსის სიმბოლოს]]
**გენდერი** (;  — გვარი) — სოციალური სქესი, განსხვავება კაცსა და ქალს შორის, რომელიც განპირობებულია არა ბიოლოგიური, არამედ სოციალური მოცემულობით (სპეციფიკური სოციალური ფუნქციები საზოგადოებაში, კულტურული სტერეოტიპები და ა.შ.). ბიოლოგიური სქესისგან განსხვავებით, გენდერი სოციალურ განზომილებას წარმოადგენს — ერთგვარ სოციოკულტურულ ფენომენს, რომელიც ასახავს კაცად და ქალად ყოფნის თავისებურებებს ამა თუ იმ საზოგადოებაში. მაგალითად, ზოგ საზოგადოებაში კაცს შეიძლება ჰქონდეს სოციალური როლი, რომელიც ტრადიციულად ქალის როლად მიიჩნევა (მაგ. ბავშვების მოვლა და დიასახლისობა), მაგრამ ეს ქცევა მას ფიზიკურად ნაკლებად „მამაკაცურს“ სულაც არ ხდის. კაცისა და ქალის სოციალურ როლებს თავად საზოგადოება ქმნის, მისთვის დამახასიათებელი კულტურული ნორმებითა და ფასეულობებით.

ეს ტერმინი იხმარება სოციალურ მეცნიერებებში ადამიანის სქესობრივი კუთვნილების სოციო-კულტურული ასპექტის აღსანიშნავად. გენდერი არის სქესობრივი განსხვავების სოციალური ორგანიზაცია; ანუ არის ქცევის კულტუროლოგიური მახასიათებელი, რომელიც დადგენილია საზოგადოებაში და შეესატყვისება მოცემულ სქესს კონკრეტულ კულტურულ დროსა და სივრცეში. ინგლისურ ენაში „Sex“ ნიშნავს სქესს, ხოლო „Gender“ — შეიძლება განვიხილოთ როგორც „სოციო-სქესი“. ორივე ცნება გამოიყენება საზოგადოების ჰორიზონტალური სოციო-სქესობრივი სტრატიფიკაცისათვის და განსხვავდება ვერტიკალური — კლასობრივი, წოდებრივი და სხვ. სტრატიფიკაციისაგან. „Sex“ აღნიშნავს ბიოლოგიურ სქესს და აჯამებს ბიოლოგიურ განსხვავებებს ქალსა და კაცს შორის; გენდერი — სოციალური კონსტრუქტია, რომელიც აღნიშნავს ქცევის თავისებურებებს და სოციალურ სტრატეგიას. ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ „Sex“ და გენდერი ადამიანის ცხოვრების სხვადასხვა პოლუსზე იმყოფებიან.

სქესი საწყისი პოზიციაა, რომლითაც ადამიანი იბადება; მას ბიოლოგიური ფაქტორები განაპირობებენ. ესენია: ჰორმონალური სისტემა, ბიოქიმიური პროცესების მიმდინარეობის თავისებურება, გინეკოლოგიური და ანატომიური განსხვავება და სხვა. გენდერი სხვაგვარი კონსტრუქციაა — ეს არის ადამიანის სქესობრივი კუთვნილების მიხედვით საზოგადოებაში მისი სოციალიზაციის ერთგვარი დასკვნითი კონსტრუქცია. სწორედ **გენდერი** და არა სქესი განსაზღვრავს ქალის და კაცის ფსიქოლოგიურ ნიშნებს, შესაძლებლობებს, მოღვაწეობის სფეროს, პროფესიას, საქმიანობას და ემყარება აღზრდის სისტემას, ტრადიციას და წეს-ჩვეულებებს, სამართლებრივსა და ესთეტიკურ ნორმებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გენდერული იდენტობა

## რესურსები ინტერნეტში
* გენდერი
* სქესი, გენდერი და გენდერული იდენტობა

## ლიტერატურა 
* ბრანდერი პატრიცია. კომპასი : სახელმძღვ. ადამიანის უფლებათა განათლ. სფეროში ახალგაზრდების მონაწილეობით / ავტ.: პატრიცია ბრანდერი, რუი გომესი, ელლი კინი და სხვ. ; [მთარგმნ.: მაკა წულუკიძე, ტატა პატარაია ; რედ.: პატრიცია ბრანდერი და სხვ., ქართ. გამოც. რედ.: გიორგი კენჭოშვილი] ; მხატვ.: პანჩო - [თბ.], 2004;
* ანთელავა ლიანა, კულტურა და გენდერი [გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში] – ქალთა განათლებისა და ინფორმაციის საერთაშორისო ცენტრი, თბ., 2002;

კატეგორია:ლგბტ ტერმინები 
კატეგორია:ფსიქოლოგია
მეჯუგორიე

**მეჯუგორიე** () — ქალაქი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, ჰერცეგოვინა-ნერეტვას კანტონში, მოსტარიდან სამხრეთდასავლეთით 25 კმ. ქალაქი ჩიტლუკის ოპჩინას ეკუთვნის, მოსახლეობის უმეტესობა ხორვატები არიან. 1981 წელს ექვსმა ადგილობრივმა მოჰყვა, როგორ გამოეცხადათ წმინდა მარიამი და ამის შემდეგ იგი კათოლიკეებს შორის იგი პოპულარული მოსალოცი ადგილია.
## ზოგადი ცნობები
ქალაქის დასახელება ნიშნავს მთებს შორის მდებარეს. იგი ზღვის დონიდან 200 მეტრზეა და ხმელთაშუაზღვიურ კლიმატურ ზონას ეკუთვნის. ქალაქის მოსახლეობა, 4 ათ. კაცი, თითქმის მთლიანად ხორვატებისგან შედგება. ადგილობრივი კათოლიკური ეკლესიის სამრევლო მოიცავს ვრცელდება ქალაქის გარეუბნებზე – ბიაკოვიჩის, ვიონიცას, მილეტინასა და შურმანცის.
## ისტორია
ქალაქის მახლობლად 1566 წლიდან მოიხსენიება სერბული ჟიტომისლიჩის მონასტერი. 1882 წლიდან ქალაქს დაუკავშირდა რკინიგზა, ხოლო 1892 წელს მოსტარის ეპისკოპოსის პაშკალ ბუცონიჩის ძალისხმევით აშენდა წმინდა იაკობის ეკლესია. 1934 წელს მახლობელ კრიჟევაცის მთაზე აღმართეს 12 მეტრიანი ჯვარცმის ქანდაკება.
### მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი ხორვატიის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ტერიტორიაზე აღმოჩნდა და მოწინააღმდეგე მხარეების რელიგიური სიძულვილის გამოვლინების ადგილად იქცა. უსტაშებმა გადაწვეს და გაძარცვეს ჟიტომისლიჩის მონასტერი, შვიდი სერბი ბერი კი ცოცხლად დაწვეს 1941 წლის 21 ივნისს.
1942 წლის 24 მაისიდან ომის დასასრულამდე პარტიზანებმა 66 კათოლიკე ბერი მოკლეს. ზოგიერთი მონასტრის წინ ბაღში ცოცლად დაწვეს.
### გამოცხადება
1981 წლის 24 ივნისს ექვსმა ადგილობრივმა ბავშვმა განაცხადა, რომ მათ გამოეცხადათ წმინდა მარიამი, რომელმაც მოუწოდა ელოცათ, ემარხულათ და მორწმუნე ცხოვრებას დაბრუნებოდნენ. ამის შემდეგ მეჯუგორიე მსოფლიო კათოლიკებისთვის მოსალოც ადგილად იქცა. წლიურად მას დაახლოებით მილიონამდე ადამიანი სტუმრობს.
ადგილობრივი ნათელმხილველების მტკიცებით, წმინდა მარიამი მათ კვლავ ეცხადებათ. მაგალითად ნათელმხილველი მარია ლუნეტი-პავლოვიჩის მტკიცებით, იგი ყოველი თვის 25 რიცხვში იღებს გამოცხადებას მირანა სოლდო-დრაგიჩევიჩი კი ამტკიცებს, რომ წმინდა მარიამი ყოველი თვის 2 რიცხვში ეცხადება.
ოფიციალური კათოლიკური ეკლესიის პოზიცია უარყოფს გამოცხადებების ზებუნებრივობას.
### ბოსნიის ომი
ბოსნიის ომის პერიოდში ქალაქს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე აკონტროლებდა. არსებობდა ჭორები იმის შესახებ, თითქოს ადგილობრივები შიდაკლანურ ომში იყვნენ ჩართული რასაც ასობით ადამიანი შეეწირა, მაგრამ მოგვიანებით კვლევების შედეგად ეს არ დადასტურდა.
1995 წლის 2 აპრილს ეპარქიასთან კონფლიქტის გამო ვეჩეს მებრძოლებმა მოიტაცეს რადკო პერიჩი, სცემეს და ერთ-ერთ ფრანცისკანულ მონასტერში ათი საათის განმავლობაში ჰყავდათ დატყვევებული. ბოლოს იგი მოსტარის მერისა და გაეროს ჩარევის შემდეგ გაათავისუფლეს. 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქალაქები
ბრჩკო-ბანოვიჩის რკინიგზა

**ბრჩკო-ბანოვიჩის რკინიგზა** () — რკინიგზა ბოსნია და ჰერცეგოვინის ჩრდილოეთ ნაწილში. პირველი სარკინიგზო ხაზი, რომელიც მთლიანად ახალგაზრდათა შრომითი აქციების მოხალისეთა მიერ აშენდა. 

## მშენებლობა
მშენებლობაზე მუშაობდა პირველი ახალგაზრდული შრომითი ბრიგადა, მშენებლობა მიმდინარეობდა 1946 წლის 1 აპრილიდან. 62 268 ახალგაზრდა მოხალისე და ათასამდე ბრიგადირი მუშაობდა ამ პროექტზე, გაყვანილი იქნა 92 კმ სიგრძის რკინიგზის ხაზი, გაითხარა ორი გვირაბი, ჯამური სიგრძით 667 მ და აიგო 22 ხიდი, ჯამური სიგრძით 455 მ. მშენებლობა დასრულდა 1946 წლის 7 ნოემბერს რკინიგზა საზეიმოდ გაიხსნა და გაიარა პირველმა მატარებელმა. რკინიგზის ხაზი სოციალისტური შრომის პროპაგანდისტულ სიმბოლოდ იქცა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
კატეგორია:სარკინიგზო ტრანსპორტი
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
The Script

**The Script** — ირლანდიური სოფტ-როკ ჯგუფი დუბლინიდან, ჩამოყალიბებული 2001 წელს.

## ისტორია
ყოფილი მუსიკალური პროდიუსერები მარკ შიინი და დენი ო'დონოჰიუ შეერთებულ შტატებში წარმატებული კარიერის შემდეგ დაბრუნდნენ მშობლიურ ირლანდიაში, სადაც შეხვდნენ გლენ პაუერს და ჯგუფი შექმნეს. Phonogenic-თან კონტრაქტის დადების შემდეგ უკვე 2007 წელს ბრიტანულ მუსიკალურ საიტზე, Last.fm-ზე გამოუშვეს პირველი EP.

სადებიუტო სინგლი „We Cry“ გახდა კვირის ლიდერი ირლანდიურ რადიოარხებზე: RTÉ 2fm და Today FM -ზე, შემდეგ კი ბრიტანულ BBC რადიო 1-ზე. ახალი ჯგუფის მეორე სინგლმა „The Man Who Can't Be Moved“  წარმატებას მთელ ევროპაში მიაღწია. მან დაიკავა წინა პოზიციები ესპანეთის, გერმანიის და ნიდერლანდების რადიოჩარტებში. სადებიუტო ალბომმა *The Script* დაიკავა პირველი ადგილი როგორც გაერთიანებული სამეფოს, ასევე ირლანდიის ალბომების ჩარტში.

ჯგუფის მესამე სინგლი "Breakeven", ირლანდიაში და დიდი ბრიტანეთში გამოვიდა 2008 წლის ბოლოს და მალევე მიაღწია წარმატებას. ოთხი კვირის განმავლობაში იგი შედიოდა ბრიტანული სინგლების აღლუმში. ჯგუფის მეოთხე სინგლი "Talk You Down" გამოვიდა 2009 წლის მარტში.

## ჯგუფის წევრები
*დენი ო'დონოჰიუ – წამყვანი ვოკალისტი, კლავიატურა, გიტარა
*მარკ შიინი – წამყვანი გიტარისტი, ვოკალი
*გლენ ფაუერ - დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალი

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
* *The Script* (2008)
* *Science & Faith* (2010)
* *#3* (2012)
* *No Sound Without Silence* (2014)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:The Script
კატეგორია:2001 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ირლანდიური როკ-ჯგუფები