open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სიონის პრიორატი

მინი|მარჯვნივ|სიონის პრიორატის გერბი
**სიონის პრიორატი** () — საიდუმლო საზოგადოება, რომელიც 1970-იანი წლებიდან ფიგურირებს სალიტერატურო და სამეცნიერო კვლევებში. ორგანიზაციის სინამდვილეში არსებობას ზოგი მეცნიერი უარყოფს, თუმცა მეცნიერთა გარკვეული ნაწილი ამ ორდენის არსებობას დამტკიცებულად მიიჩნევს. ასევე არსებობს ვარაუდი სიონის ორდენისა და ტამპლიერთა ორდენის ურთიერთკავშირის შესახებ.

## ლეგენდები 
არარსებული სიონის პრიორატის „ოფიციალური ისტორიის“ თანახმად, ეს „საიდუმლო საზოგადოება“ გოტფრუა ბულონელმა დააარსა. ჯვაროსნების მიერ 1099 წელს იერუსალიმის აღების შემდეგ გოტფრუას ბრძანებით სიონის მთის ღვთისმშობლის სააბატო იქნა აღჭურვილი, სადაც ავგუსტინელი ბერების ორდენი განთავსდა, ისინი  გოტფრუას  მრჩევლების სახელით სარგებლობდნენ. ბერებმა, როგორც პრიორატის „არქივებით“ მტკიცდება, 1118 წელს ტამპლიერთა ორდენის შექმნაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს, რაც თავისთავად, პრიორატის სამხედრო-ადმინისტრაციული ინსტრუმენტი ხდებოდა. 1307 წელს ტამპლიერთა ორდენი დაითხოვეს. პრიორატის მთავარი მიზანი თითქოს მეროვინგების საფრანგეთის ტახტზე დაბრუნება და ამ წმინდა დინასტიის შენარჩუნება იყო.

მეროვინგები — ფრანკი მეფეების დინასტია, ფრანკების პირველი სახელმწიფო ისტორიაში. მართავდა V საუკუნის მიწურულიდან  VIII საუკუნის შუა ხანებამდე.  ამდროიდან მოკიდებული ამ „საიდუმლო საზოგადოებას“ თითქოს დიდი მაგისტრები მართავდნენ. მაგისტრის წოდება თავიდან მეროვინგების დინასტიის პირდაპირი მემკვიდრით გადაიცემოდა, შემდეგ ტრადიციები შეიცვალა დიდი მხატვრების, სწავლულთა და მოაზროვნეთა სასარგებლოდ.

გენერალური მდივანი ანუ დიდი მაგისტრი 1989 წელს, თითქოს, მეროვინგთა დინასტიის წარმომადგენელი, ვინმე პიერ პლანტერი იყო, რომელიც აცხადებდა, რომ სიონის პრიორატი იერუსალიმის ტაძრის განძს ინახავდა, რომელიც იმდროს უნდა დაბრუნებულიყო, როდესაც შესაბამისი ჟამი მოატანდა.  პლანტერისვე თქმით, ამ საგანძურის ისტორიული, ფულადი ან პოლიტიკური ღირებულება არც იმდენად მნიშვნელოვანია, რამდენადაც მისი სულიერი ფასეულობა:  განძში გარკვეული საიდუმლო, გამოცხადება იმალება, რომელსაც დასავლური საზოგადოების ცხოვრების გრანდიოზული ცვლილების მოხდენა შეუძლია.

## ორდენის მაგისტრები 
# ჟან დე გიზორი (1188—1220)
# მარი დე სენტ–კლერი (1220—1266)
# გიომ დე გიზორი (1266—1307)
# ედუარ დე ბარი (1307—1336)
# ჟან დე ბარი (1336—1351)
# ჟან დე სენტ–კლერი (1351—1366)
# ბლანშ დ'ევრო (1366—1398)
# ნიკოლა ფლამელი (1398—1418)
# რენე დ'ანჟუ (1418—1480)
# იოლანდა დე ბარი (1480—1483)
# სანდრო ბოტიჩელი (1483—1510)
# ლეონარდო და ვინჩი (1510—1519)
# კონენტებლი დე ბურბონი (1519—1527)
# ფერდინანდ გონსაკე (1527—1575)
# ლუი დე ნევერი (1575—1595)
# რობერტ ფლადი (1595—1637)
# ჯ. ვალენტინო ადრეა (1637—1654)
# რობერტ ბოილი (1654—1691)
# ისააკ ნიუტონი (1691—1727)
# ჩარლზ რეკლიფი (1727—1746)
# კარლ ლოტარინგელი (1746—1780)
# მაქსიმილიან ლოტარინგელი (1780—1801)
# შარლ ნოდიე (1801—1844)
# ვიქტორ ჰიუგო (1844—1885)
# კლოდ დებიუსი (1885—1918)
# ჟან კოკტო (1918—1963)
# ფრანსუა ბალპანგენი (1963—1969)
# ჯონ დრიკი (1969—1981)
# პიერ პლანტარ დე სენტ-კლერი (1981—1984)
# ფილიპ დე ჩერიზი (1984—1985)
# პატრის პელატი (1985—1989)
# პიერ პლანტარ დე სენტ-კლერი (1989)
# ტომას პლანტარ დე სენტ-კლერი (1989)

## იხილეთ აგრეთვე 
*წმინდა გრაალი
*და ვინჩის კოდი

კატეგორია:საფრანგეთის საიდუმლო ორგანიზაციები
კატეგორია:წმინდა გრაალი
კატეგორია:შეთქმულების თეორია
ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები

**ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიები** – მსოფლიოში არსებობს 16 მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესია.

## ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიები 
ამჟამად მსოფლიოში არსებობს 14 საყოველთაოდ აღიარებული ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, აქედან ცხრა არის საპატრიარქო რანგისა (კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიის, იერუსალიმის, მოსკოვის, საქართველოს, სერბეთის, რუმინეთის, ბულგარეთის), სამი ავტოკეფალური სამთავარეპისკოპოსო (კვიპროსის, საბერძნეთის, ანუ ელადის და ალბანეთის) და ორი ავტოკეფალური სამიტროპოლიტო (პოლონეთის და ჩეხეთ-სლოვაკეთის). არსებობს კიდევ ამერიკის ავტოკეფალური სამიტროპოლიტო, რომლის ავტოკეფალიას, ჯერჯერობით, მხოლოდ ეკლესიათა ნაწილი აღიარებს, მათ შორის საქართველოს საპატრიარქოც, ხოლო კონსტანტინოპოლი არ ცნობს.

ყველა ეკლესიის მეთაური (მიუხედავად იმისა პატრიარქის, მთავარეპისკოპოსის, თუ მიტროპოლიტის წოდებას ატარებს) ერთმანეთთან მიმართებაში თანასწორნი და დამოუკიდებელნი არიან. ყოველი მათგანი თავის რწმუნებულ ეკლესიას მართავს თავისი სინოდის საშუალებით. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ადგილი დიპტიხში

კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
ჩეხეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|ჩეხეთის პრეზიდენტის დროშა
**ჩეხეთის პრეზიდენტი** — ჩეხეთის სახელმწიფოს მეთაური. 2013 წლიდან ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. მანამდე პრეზიდენტის არჩევა არაპირდაპირი წესით ხდებოდა. პირველი პირდაპირ არჩეული პრეზიდენტი 2013 წელს გახდა მილოშ ზემანი.

## ჩეხეთის პრეზიდენტების სია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩეხეთის კონსტიტუცია 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩეხეთი
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტი

**ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტი** – ყოფილი ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფოს მეთაური. 

## ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტების სია (1918–1992) 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩეხეთის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Životopisy čs. prezidentů na stránkách prezidenta ČR 

კატეგორია:ჩეხოსლოვაკია
ზიგფრიდ ვაგნერი

**ზიგფრიდ ვაგნერი** ( დ. 6 ივნისი, 1869, ტრიბშენი — გ. 4 აგვისტო, 1930, ბაიროიტი) — გერმანელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. კომპოზიტორი რიხარდ ვაგნერის შვილი. 1908-1930 წლებში იყო ვაგნერის სახელობის ფესტივალის ხელმძღვანელი ბაიროიტში.

## ბიოგრაფია 
ზიგფრიდ ვაგნერი იყო რიხარდ ვაგნერისა და კოზიმას (ლისტის შვილი) მესამე შვილი. თავიდან ზიგფრიდი გეგმავდა გამხდარიყო არქიტექტორი, მაგრამ შემდეგ მუსიკას გაყვა. მისი მასწავლებელი იყო კომპოზიტორი ენგელბერტ ჰუმპერდიკი. ზიგფრიდის სადირიჟორო დებიუტი შედგა 1893 წელს. 

1906 წელს კოზიმა ვაგნერმა შვილს ბაიროიტის ფესტივალის ხელმძღვანელობა გადასცა. (ოფიციალურად ხელმძღვანელის პოსტი 1908 წელს დაიკავა) ზიგფრიდმა თავი გამოიჩინა, როგორც ნიჭიერი ადმინისტრატორი, დირიჟორი და რეჟისორი. 1911 ფართოდ იღებდა მონაწილეობას "პარსიფალის" დადგმაში და შემოიტანა ახალი დადგმა. 1914 წელდ დადგა "მფრინავი ჰოლანდიელი", 1927 წელს "ტრისტანი და იზოლდა", 1930 წელს "ტანჰეიზერი". 1923 წელს ზიგფრიდმა დაიწყო საკონცერტო ტურნე აშშ-ში რათა შეეგროვებინა ფული ფესტივალისათვის 1924 წელს, პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. 

1930 წელს ზიგფრიდ ვაგნერი გარდაიცვალა ინფაქტით, რომელიც მოხდა რეპეტიციის დროს. მისი შვილები ვილანდი (1917–1966) და ვოლფგანგი (*1919) ხელმძღვანელობდნენ ბაიროიტის ფესტივალს მეორე მსოფლიო ომის დროს.

კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:გერმანელი დირიჟორები
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
ჰაინრიხ ვილჰელმ ოლბერსი

**ჰაინრიხ ვილჰელმ მათიას ოლბერსი** (, დ. 11 ოქტომბერი, 1758, არბერგენი — გ. 2 მარტი, 1840, ბრემენი) — გერმანელი ასტრონომი, ექიმი და ფიზიკოსი.

ექიმობას გეტინგენში სწავლობდა. 1780 წელს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ პრაქტიკა ბრემენში დაიწყო. ღამეებს ასტრონომიულ დაკვირვებებს უთმობდა. 1802 წელს აღმოაჩინა (და სახელი დაარქვა) ასტეროიდი პალასი. 1807 წელს აღმოაჩინა ასტეროიდი ვესტა, რომელსაც სახელი გაუსმა დაარქვა ოლბერსის ნებართვით. 1815 წლის 6 მარტს ოლბერსმა ასევე აღმოაჩინა პერიოდული კომეტა, რომელსაც მის პატივსაცემად 13პ/ოლბერსი დაარქვეს. მის პატივსაცემას დაარქვეს სახელი ასევე ოლბერსის პარადოქსს.

## ლიტერატურა
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მედიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები
პოლონეთის პრეზიდენტი

thumb|190px|პოლონეთის პრეზიდენტის დროშაthumb|190px|პრეზიდენტის სასახლე
**პოლონეთის პრეზიდენტი** – პოლონეთის  სახელმწიფოს მეთაური,  ირჩევს მოსახლეობა 5 წლით.  

## პოლონეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  პოლონეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სოლონი

**სოლონი** (; დ. ძვ. წ. 638 — გ. ძვ. წ. 558) — გამოჩენილი ათენელი პოეტი, მხედართმთავარი, რეფორმატორი და კანონმდებელი იყო. დემოკრატიას პირველად ფუძე მან ჩაუყარა. მან დაწერა კანონები, რომლებიც აწყობდა ხალხის დაბალ ფენას ანუ დემოსს. სოლონს თვლიდნენ როგორც ერთ-ერთ ყველაზე ბრძენ ადამიანს.

## ბიოგრაფია 
სოლონი დაიბადა ათენში ძვ. წ. 638 წელს. ის დაიბადა ძველად წარჩინებულ, მაგრამ იმ დროისთვის გაღატაკებულ ოჯახში. ამის გამო ის ეწეოდა საზღვაო ვაჭრობას. იგი მომავალში ჩინებული პოეტი, მთავარსარდალი და რეფორმატორი გახდა. მისი ინიციატივითა და სარდლობით ათენმა მეგარას წაართვა კუნძული სალამინი. სოლონი გარდაიცვალა ძვ. წ. 558 წელს.

## სოლონის პოეზია 
სოლონი იყო ერთ-ერთი უპირველესი ატიკელი პოეტი. ის წერდა ელეგიებსა და იამბებს.

## სოლონის რეფორმები 
* სოლონმა აკრძალა ბერძნის მიერ ვალში მყოფი ბერძნის მონად გაყიდვა და ყველა მონად გაყიდული ბერძენი სამშობლოში დააბრუნა.
* სოლონმა გააუქმა კანონი, რომლის მიხედვითაც, ღარიბი მოქალაქე შეიძლებოდა მონად გაყიდულიყო.
* სოლონმა გააუქმა მძიმე დასჯები მცირე დანაშაულების დროს. სიკვდილით დასჯა კი მხოლოდ ძალიან მძიმე დანაშაულის დროს ხდებოდა.
* სახალხო კრებაზე, სოლონის რჩევით, დამტკიცდა წესი, რომ ყველა ათენელს შეეძლო სამართლის ძიება.
* სოლონმა დააწესა, რომ როდესაც შინაური მღელვარება იქნებოდა და ათენელი, რომელიც არც ერთ მხარეს არ მიემხრობოდა, ჩამოერთმებოდა მოქალაქის უფლება.
* სოლონის წესის მიხედვით, ყველა მშობელი ვალდებული იყო შვილისათვის რაიმე ხელობა ესწავლებინა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შვილს შეეძლო უარი ეთქვა მამის რჩენაზე.
### სოლონის დახარისხების წესი 
სოლონმა მოქალაქეების დახარისხება დაიწყო არა მათი წარმოშობის მიხედვით, არამედ მათი ქონების მიხედვით (ტიმოკრატია) და დაყო ოთხ ჯგუფად:
* **I** - **მსხვილი მონათმფლობელები, მსხვილი ვაჭრები** - მათი უფლებები : მაღალი თანამდებობა - მათი მოვალეობები: მაღალი სახელმწიფო გადასახადები
* **II** - **შეძლებული გლეხობა და ვაჭრები** - მათი უფლებები: საშუალო თანამდებობა - მათი მოვალეობები: ცხენოსანი ჯარისკაცი
* **III** - **ღარიბი გლეხობა, ხელოსნები და მეთევზეები** - მათი უფლებები: სახალხო კრებაში მონაწილეობა - მათი მოვალეობები: ფეხოსანი ჯარისკაცი
* **IV** - **დაქირავებული მუშები** - უუფლებოები - მოვალეობები: მეზღვაურები და მსუბუქად აღჭურვილი ჯარისკაცცები

## ლიტერატურა 
*A. Andrews, *Greek Society*, Penguin, 1967
*J. Blok and A. Lardinois (eds), *Solon of Athens: New Historical and Philological Approaches*, Leiden, Brill, 2006
*Cary, *Cambridge Ancient History*, Vol. III, Cambridge Uni. Press, 1925
*Connor, *The New Politicians of Fifth-Century Athens*, Princeton, 1971
*W. Connor et al. *Aspects of Athenian Democracy*, Copenhagen, Museum Tusculanam P., 1990
*R. Develin, *Historia*, Vol. 26, 1977
*V. Ehrenberg, *From Solon to Socrates: Greek History and Civilization*, Routledge, 1973
*J. Ellis and G. Stanton, *Phoenix*, Vol. 22, 1968, 95-99

## რესურსები ინტერნეტში 
*Plutarch, Parallel Lives, Solon 

კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 638
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 558
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის ათენელები
გვადალკვივირი

**გვადალკვივირი** () — მდინარე სამხრეთ ესპანეთში. სიგრძე 657 კილომეტრი, აუზის ფართობი 57 ათასი კმ2. სათავე აქვს ანდალუსიის მთების ჩრდილოეთით. მიედინება ანდალუსიის დაბლობზე. კალაპოტის სიგანე ქალაქებს სევილიასა და კორდოვას შორის 150-200 მეტრი. სევილიის ქვემოთ ბრტყელ სანაპირო დაბლობზე მიედინება და იტოტება. ვიდრე კადისის ყურეს (ატლანტის ოკეანე) შეუერთდებოდეს, კვლავ ერთ კალაპოტში ექცევა და 7 კილომეტრი სიგანის ესტუარს ქმნის. მთავარი შენაკადებია, მარცხნიდან:პატარა გვადიანა, ხენილი. მარჯვნიდან გუადალიმარი, უელვა. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის თებერვალ-მარტში. წყლის საშუალო ხარჯი 164 მ3/წმ. სანაოსნოა ქალაქ კორდოვამდე, ქალაქ სევილიამდე ზღვის გემებისათვის (მოქცევის დროს). იყენებენ სარწყავად.

[მინი|290პქ|მდინარე გვადალკვივირი [კორდობა (ესპანეთი)|კორდობასთან]]

## რესურსები ინტერნეტში
*გვადალკვივირი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
*More information from the United Nations Environmental Program. 

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
გვადიანა

**გვადიანა** (, ) — მდინარე ესპანეთსა და პორტუგალიაში, სიგრძე 742 კილომეტრი, აუზის ფართობი 67 ათასი  კმ2. სათავე აქვს ლა-მანჩის პლატოზე, მიედინება ახალი კასტილიის ზეგანზე, ღრმა ხეობაში, შემდეგ ესტრემადურის დაბლობზე, კვეთს ალენტეჟუს ვაკეს და გადის სანაპირო ვაკეზე. ესტუარით ერთვის კადისის ყურეს (ატლანტის ოკეანე). საზრდოობს წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის ზამთარში და გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზაფხულში. გვადიანაზეა დიდი წყალსაცავი სიხარა. გამოყენებულია სარწყავად, სანაოსნოდ (საზღვაო გემები პორტუგალიის ქალაქ პომარანამდე ადიან). შესართავშია პორტუგალიის ნავსადგური ვილა-რეალ-დი-სანტუ-ანტონიუ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Guadiana Online 
* United Nations Environment Programme description 

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
კატეგორია:პორტუგალიის მდინარეები
ებრო

**ებრო** — მდინარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში. სიგრძე 910 კილომეტრი, აუზის ფართობი 80 ათასი  კმ2. სათავე აქვს კანტაბრიის მთების სამხრეთ კალთებზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. ერთვის ხმელთაშუა ზღვას. მთავარი შენაკადებია: მარჯვენა ხალონი, გუადალოპე; მარცხენა - არაგონი, გალიეგო, სეგრე. ზემოთში კვეთს ძველი კასტილიის პლატოს შუაწელში მიედინება არაგონის ვაკეზე გაშლილ ხეობაში. ქვემოთში ვიწრო ხეობით კვეთს კატალონიის მთებს, გადის ზღვისპირა დაბლობზე და  ქმნის დელტას. ზღვას არხით უერთდება. ებრო შერეული საზრდოობის მდინარეა. წყალმოვარდნები იცის ზამთარსა და გაზაფხულზე. საშუალო წლიური ხარჯი ქვემოთში (ქალაქ ტორტოსასთან) 618 მ3/წმ. იყენებენ სარწყავად. სანაოსნოა ქალაქ სარაგოსამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მდინარე ებრო, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* მდინარე ბერო და მისი დელტა 
* ებროს დელტა კოსმოსიდან
* ებროს დელტა Google Maps-ზე

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ევსევი (ილინსკი)

**მთავარეპისკოპოსი ევსევი** (), ერისკაცობაში — *ალექსი ალექსის ძე ილინსკი* (Алексей Алексеевич Ильинский; დ. 1809, ბელგოროდი — გ. 12 მარტი, 1879, ტვერი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1858-1877).

## ბიოგრაფია
ალექსი ილინსკი დაიბადა კურსკის გუბერნიაში, მიახლოვებით 1808 წელს. 1834 წელს ბერად აღიკვეცა, 1835 წელს სწავლა დაასრულა კიევის სასულიერო აკადემიაში. იყო ჯერ კიევის, მერე ვილენსკის სემინარიის რექტორი. 1849 წელს იყო კოვენსკის ეპისკოპოსად, 1851 წ. პოდოლის ეპისკოპოსი.

1858 წლიდან 1877 წლამდე იყო საქართველოს ეგსარქოსი. 1865 წლის 30 აგვისტოს მიიღო ალმასის ჯვარი კუნკულზე სატარებლად. 1878 წელში გადაყვანილ იქნა ტვერის მთავარეპისკოპოსად, სადაც გარდაიცვალა 1879 წელს.

## საქართველოში მოღვაწეობა 
1860 წელს ევსევიმ დააარსა კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღდგენის საზოგადოება. კავკასიის მთიანეთში „საზოგადოების“ სახელით შეიქმნა სასულიერო სკოლები; მცხეთაში, სამთავროს დედათა მონასტერში, დაარსდა სასწავლებელი სამღვდელო პირთა ქალიშვილებისათვის; თბილისის სასულიერო სემინარიასთან შეიქმნა საკვირაო სკოლა.

ევსევის მოღვაწეობის პერიოდში სასულიერო წრეებში იდევნებოდა თავისუფალი აზრი. იმავე დროს ქართული საეკლესიო ქონების დაკარგვა განსაკუთრებულად ხშირი მოვლენა გახდა. ილინსკის ხელშეწყობით ქართული საეკლესიო ქონება რუსი კოლექციონერების კერძო კოლექციებში ხვდებოდა. მაგალითად, 1860-ან წლებში ილინსკის დახმარებითა და მფარველობით ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორმა ვლადიმირ ვასილის ძე ლევაშოვმა გელათის მონასტერში დაცული ხახულის ღვთისმშობლის ხატი გაძარცვა, კერძოდ, ღვთისმშობლის ტიხრულ მინანქარში შესრულებული ხატი და მინანქრის სხვა უნიკალური ნამუშევრები მოიპარა და იმ პერიოდში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ რუს კოლექციონერს, მიხეილ ბოტკინს მიჰყიდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა 
* Русский биографический словарь: В 25 т. / под наблюдением А. А. Половцова. 1896—1918

## რესურსები ინტერნეტში 
* Архіеп. Евсевій Ильинскій

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი 1879
პავლე (ლებედევი)

**მთავარეპისკოპოსი პავლე** (ერისკაცობაში — *პეტრე ვასილის ძე ლებედევი*) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1882-1887).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ტვერის გუბერნიის ვესიეგორსკის უეზდის სოფ. ჩისტაია დუბრავაში 1827 წელს. 1853 წელს უმაღლესი ღვთის მეტყველების განათლება მიიღო პეტერბურგის სასულიერო აკადემიაში, სადაც დაასრულა კურსი მაგისტრის ხარისხით. მსახურობდა სასულიერო სასწავლებელში, ინსპექტორად სმოლენსკისა და პეტერბურგის სასულიერო სემინარიებში, ამავე აკადემიის ინსპექტორად, იყო სმოლენსკის და პეტერბურგის სემინარიების რექტორი. 1868 წელს ეპიკსოპოსად იქნა ხელდასხმული, 2 წლის განმავლობაში იმყოფებოდა პეტერბურგის სამიტროპოლიტო ეპარქიის ვიკარიდ. 1871-1882 წწ. კიშინიოვის ეპისკოპოსი.

1882 წლის 18 ივლისიდან იყო საქართველოს ეგზარქოსი. 1886 წელს თბილისის სასულიერო სემინარიის სტუდენტმა იოსებ ლაღიაშვილმა მოკლა სემინარიის რექტორი პავლე ჩუდეცკი. ჩუდეცკის დაკრძალვის დღეს ეგზარქოსმა პავლემ დაწყევლა მკვლელი და საზოგადოება, რომელმაც ის წარმოშვა. უცნობია, ზუსტად რა სიტყვები წარმოთქვა პავლემ, თუმცა ის აღქმულ იქნა, როგორც ქართველი ერის დაწყველა. პროტესტი ყველაზე მკაფიოდ დიმიტრი ყიფიანმა გამოხატა და საჯაროდ, პრესის მეშვეობით მოითხოვა ეგზარქოსისგან საქართველოს დატოვება. ეგზარქოსმა პავლემ წერილითვე უარყო წყველის წარმოთქმა, ხოლო დიმიტრი ყიფიანის მიმართ ხელისუფლებამ რეპრესიული ზომები გაატარა, თანამდებობიდან გადააყენა და სტავროპოლის მხარეში გადაასახლა, სადაც ის მოკლეს. ყიფიანის გადმოსვენება და მთაწმინდაზე დაკრძალვა ანტიიმპერიულ აქციად იქცა. 

1888 წლიდან პავლე იყო ყაზანის მთავარ-ეპისკოპოსი. გარდაიცვალა ყაზანში 1892 წლის 23 აპრილს. გამოცემულია მისი "სიტყვანი და შესხმანი" სამ ტომად 1879-1881 წწ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
*
* Русский биографический словарь: В 25 т. / под наблюдением А. А. Половцова. 1896—1918.

კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1827
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსები
პალადი (რაევი)

მინიატიურა|მიტროპოლიტი პალადი
**მიტროპოლიტი პალადი** (ერისკაცობაში — *პავლე ივანეს ძე რაევი*) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1887-1892).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1827 წელს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიის მღვდლის ოჯახში . 

ნიჟეგოროდის სასულიერო სემინარიის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო ყაზანის სასულიერო აკადემიაში, რომელიც დაასრულა 1852 წელს მაგისტრის წოდებით.
1861 წელს დაქვრივდა, აღიკვეცა ბერად და მცირე ხანში აიყვანეს არქიმანდრიტის წოდებაში. 

1863 წელს სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის ინსპექტორია, 1864-1866 წლებში სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის რექტორი. ლადოგის ეპისკოპოსად კურთხევის შემდეგ, პალადი 1869 წელს ხდება ვოლოგდის ეპისკოპოსი, შემდეგ ტამბოვისა (1873 - 1876 წწ.) და რიაზანისა (1876 - 1882 წწ.). დააფუძნა რასკოლნიკების საწინააღმდეგო მისიონერული საზოგადოება ქ. ტამბოვში და რიაზანში მოღვაწეობისას. ქ. ვოლოგდაში შემოიტანა და დაამკვიდრა კეთილმოწესეთა ("ბლაღოჩინების") არჩევის წესი, იქვე დაამკვიდრა სასულიერო წოდების ემიტარული სალარო.

1887-1892 წლებში პალლადი  საქართველოს ეგზარქოსია. 1892 წლიდან პალადი ინიშნება სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტად, ინიშნება უწმიდეს სინოდის წევრად. 

მიტროპოლიტი პალადი გარდაიცვალა 1898 წელს.

ქართული ინტელიგენციის წარმომადგენლებთან (დიმიტრი ბაქრაძე, ექვთიმე თაყაიშვილი, თედო ჟორდანია) ერთად, პალადის უშუალო ძალისხმევით დაფუძნდა და ამოქმედდა საეკლესიო მუზეუმი ქ. თბილისში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ПАЛЛАДИЙ (РАЕВ) 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1827
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ფლავიანე (გოროდეცკი)

მინიატიურა|მიტროპოლიტი ფლავიანე
**მიტროპოლიტი ფლავიანე** (ერისკაცობაში — *ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე გოროდეცკი*) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1898-1901).

ფლავიანე არ ეკუთვნოდა სასულიერო წოდებას. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდგომ აღიკვეცა ბერად, 1873 წლიდან 1884 წლამდე რუსეთის სასულიერო მისიის წევრი პეკინში (ჩინეთი), შემდეგ ამ მისიის თავმჯდომარე, შეისწავლა ჩინური ენა, ჩინურად თარგმნა მის მიერვე შედგენილი "Объяснение православного богослужения". 1885 წლიდან ეპისკოპოსი ლიუბლინისა, მთავარეპისკოპოსი ვარშავისა.

1898-1901 წლებში საქართველის ეგზარქოსი. 1901 წლიდან ხარკოვის მთავარეპისკოპოსი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში
* Открытая Православная Энциклопедия «Древо»
* Флавиан (Городецкий)

კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
ალექსი (მოლჩანოვი)

მინი|მთავარეპისკოპოსი ალექსი
**მთავარეპისკოპოსი ალექსი** (ერისკაცობაში — *ალექსი ვასილის ძე მოლჩანოვი*; დ. 1853, სარაპულის მაზრა, ვიატკის გუბერნია — გ. 20 მაისი, 1914, ტფილისი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1913-1914).

## ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. 1885 წელს ეკურთხა მღვდლად. 1888 წელს მიიღო ღვთისმეტყველების მაგისტრის წოდება. 1899 წელს აღიკვეცა ბერად. 1900 წელს არქიმანდრიტის ხარისხით დაინიშნა ყაზანის სასულიერო აკადემიის რექტორად, შემდგომ ეკურთხა ეპისკოპოსად, ტობოლსკის მთავარეპისკოპოსად.

1913 წლის 2 ნოემბრიდან ალექსი საქართველოს ეგზარქოსია.

მთავარეპისკოპოსი ალექსი გარდაიცვალა თბილისში 1914 წლის 20 მაისს. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელში, ვიატკის გუბერნიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში
* Алексий (Молчанов)  // Русское православие (база данных)
* Алексий // Православная энциклопедия (под ред. Патриарха Московского и всея Руси Кирилла)
* Викарные архиереи Казанской епархии 
* Ректоры Казанской духовной семинарии 
* Алексий (в миру Алексей Васильевич Молчанов)

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1853
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
ალექსი (ოპოცკი)

thumb|მთავარეპისკოპოსი ალექსი
**მთავარეპისკოპოსი ალექსი** (ერისკაცობაში — *ალექსი ალექსის ძე ოპოცკი*; დ. 12 დეკემბერი, 1837, სოფ ოპოჩკი, ფსკოვის გუბერნია — გ. 21 დეკემბერი, 1914, მოსკოვი, დონის მონასტერი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1901-1905).
 
## ბიოგრაფია 
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. 1863 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო აკადემია და მომდევნო წელს დაინიშნა ვილნის სასულიერო სასწავლებლის ინსპექტორად და მასწავლებლად. 1872 წელს მიიღო ღვთისმეტყველის სამეცნიერო ხარისხი თემაზე - „Откровенное учение о Промысле сравнительно с новейшими теориями о мирохранении и мироправлении“.  1891 წელს დაინიშნა რექტორად ლიტვის სასულიერო სემინარიაში. 

1892 წელს დეკანოზი ალექსი დაქვრივდა და აღიკვეცა ბერად, შემდეგ გახდა წმინდა სამების მონასტრის წინამძღვარი და არქიმანდრიტი. ერთი წლის შემდეგ იგი ეპისკოპოსის ხარისხში აიყვანეს და დანიშნეს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიის ქორეპისკოპოსად ბალახნინის ეპისკოპოსის წოდებით. 1896 წელს დაინიშნა ვიატკის და სლობოდკის ეპისკოპოსად. 1901-1905 წლებში საქართველოს ეგზარქოსი იყო. 1905 წლის 29 მაისს დაიწყო მუშაობა საქართველოს ეკლესიის სამღვდელოების არასანქცირებულმა ყრილობამ ავტოკეფალიის აღდგენის მოთხოვნით. ეგზარქოსმა ალექსიმ კრება კაზაკების მეშვეობით დაარბია. ამ ფაქტმა საპროტესტო მოძრაობა უფრო გააძლიერა. ხელისუფლება იძულებული გახდა ეგზარქოსი ალექსი საქართველოდან გაეწვია. 1905 წელს ის გადაიყვანეს ტვერისა და კაშირის მთავარეპისკოპოსად. 1910 წლიდან ჩამოშორდა აქტიურ სამღვდელო საქმიანობას, დასახლდა მოსკოვში, დონის მონასტერში, სადაც 1914 წლის 21 დეკემბერს გარდაიცვალა და დაიკრძალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Алексий (Опоцкий)  
* Тихое чудо Прокопия Вятского

კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გაბრიელ გარსია მორენო

**გაბრიელ გარსია მორენო** (დ. 24 ოქტომბერი, 1821, გუაიაკილი, ეკვადორი — გ. 6 აგვისტო 1875, კიტო, ეკვადორი) — ეკვადორის სახელმწიფო მოღვაწე. 1860 წელს სათავეში ჩაუდგა დროებით მთავრობას. 1861-1865 წწ. იყო პრეზიდენტი. 1869 წელს სახელმწიფო გადატრიალება მოახდინა და თავი დიქტატორად გამოაცხადა. მან ქვეყანა ერთგვარ თეოკრატიულ სახელმწიფოდ აქცია. რომის პაპთან კონკორდატით (1862 წ. 26 სექტემბერი) აქ კათოლიციზმი ერთადერთ რელიგიად გამოაცხადა და ყოველწლიურად ვატიკანის ხაზინაში სახელმწიფოს შემოსავლის 10 %-ს რიცხავდა. 1875 წელს მოკლეს შეთქმულმა სტუდენტებმა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official Website of the Ecuadorian Government about the history of the country's presidents 
*Catholic Encyclopedia: *Gabriel Garcia Moreno*
*Christian Order: ''The Prophecy of Garcia Moreno's Presidency & Death''

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:XIX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
ნიკოლოზი (ნალიმოვი)

მინი|მთავარეპისკოპოსი ნიკოლოზი
**მთავარეპისკოპოსი ნიკოლოზი** (ერისკაცობაში — *ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე ნალიმოვი*; დ. 1852 — გ. 1914) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1905-1906). 

## ბიოგრაფია
სწავლობდა პეტერბურგის სასულიერო აკადემიაში, 1885 წელს აღიკვეცა ბერად,  1890 წელს ეკურთხა ეპისკოპოსად. ბოლოს იყო ვლადიმირისა და სუზდალის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსი.

1905 წელს დაინიშნა საქართველოს ეგზარქოსად, მართავდა საეგზარქოს ერთ წელზე ნაკლებ დროს, გადაიყვანეს ვლადიმირის კათერაზე.   დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის საძმო სასაფლაოზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკოლოზ ნალიმოვი 

კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1852
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
პიტირიმე (ოკნოვი)

მინი|მიტროპოლიტი პიტირიმე
**მიტროპოლიტი პიტირიმი** (ერისკაცობაში — *პავლე ვასილის ძე ოკნოვი*) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1914-1915)

პიტირიმ ოკნოვი, დაიბადა ქალაქ რიგაში, სამღვდელო პირის ოჯახში. 1879 წელს რიგაში დაამთავრა გიმნაზია, შემდგომში კიევის სასულიერო აკადემია. 1883 წელს აღიკვეცა ბერად. 1890 წელს, 32 წლის ასაკში ხდება არქიმანდრიტი, 36 წლის ასაკში კი ნოვგოროდ-სევერსკის, შემდეგ ტულას ეპისკოპოსი, 1909 წლიდან კურსკის, ვლადიკავკაზისა და სამარის მთავარეპისკოპოსია. 

1914 წლიდან საქართველოს ექსეგზარქოსირხოსი. პიტირიმმა შეასრულა წირვა ქართულად აკაკი წერეთელის პანაშვიდზე ქაშვეთის ეკლესიაში, 1915 წლის 27 იანვარს, რითაც ქართველთა საზოგადოების მადლიერება დაიმსახურა. 

1916 წელს პიტირიმი გადაიყვანეს სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტად, სადაც დარჩა 1917 წლის თებერვლის რევოლუციამდე.  

1917 წელს რუსეთის წმინდა სინოდის განკარგულებთ პეტროგრადისა და ლადოჟის მიტროპოლიტი პიტირიმე თანამდებობიდან გადააყენეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში
* Питирим (Окнов)  сайт *Русское православие*
* Шавельский Георгий Иванович. *Воспоминания последнего протопресвитера Русской армии и флота*. Гл. XIX *Церковные дела. Тобольский скандал. Митрополит Питирим и обер-прокурор А. Н. Волжин*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
ნიკონი (სოფიისკი)

მინიატიურა|მთავარეპისკოპოსი ნიკონი
**მთავარეპისკოპოსი ნიკონი** (ერისკაცობაში — *ნიკოლოზ ანდრიას ძე სოფიისკი*; დ. , სოფ. ოზარნიკოვო, კოსტრომის გუბერნია — გ. , ტფილისი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი, ქართლ-კახეთის მთავარეპისკოპოსი (1906-1908).

## ბიოგრაფია
ნიკოლოზ სოფიისკი დაიბადა 1861 წელს, კოსტრომის გუბერნიის ცუხლომის უეზდის სოფელ ოზარნიკოვოში სამღვდელოს ოჯახში. დაამთავრა სოლიგალიჩის სასულიერო სასწავლებელი, შემდეგ კოსტრომის სასულიერო სემინარია. 1883 წლიდან მღვდელი. დაქვრივების შემდეგ, 1887 წელს აღიკვეცა ბერად. სანქტ–პეტერბურგის სასულიერო აკადემიის დასრულების შემდეგ, 1888 წელს დაინიშნა სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის ინსპექტორად, 1891 წელს ვლადიმირის სასულიერო სემინარიის რექტორად, 1891 წელსვე აიყვანეს არქიმანდრიტის ხარისხში. 1898 წლის 8 მარტს ვოლსკის ეპისკოპოსი, 1901 წლიდან მოყოლებული ეკავა ნარვის, ვიატკისა და სლობოდის საეპისკოპოსო კათედრები.

1906 წლის 9 ივნისიდან დაინიშნა ქართლისა და კახეთის მთავარეპისკოპოსად, უწმიდესი სინოდის წევრად და საქართველოს ეგზარქოსად.

1908 წლის 28 მაისს, თბილისში, სინოდალური კანტორის ვესტიბიულში მოკლა ცეცხლსასროლი იარაღით, დღემდე დაუდგენელიმა პიროვნებამ. ეჭვი მიტანილ იქნა ეპისკოპოს კირიონზე, რომელიც დააპატიმრეს, მღვდელმოქმედება შეუჩერეს და გადაასახლეს, არქიმანდრიტ ამბროსიზე, რომელიც 1910 წელს გაამართლეს და მღვდელ ნიკოლოზ ნამორაძეზე, რომელიც გაიქცა, თავი სტამბულის ქართველ კათოლიკეთა მონასტერს შეაფარა და საქართველოში მხოლოდ 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Никон, архиепископ Карталинский и Кахетинский, экзарх Грузии 
* Памяти Высокопреосвященного Никона (Софийского) 
* Биография 

კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:თბილისში მოკლული ადამიანები
კატეგორია:მოკლული რუსები
ბელგრადის მეტროპოლიტენი

**ბელგრადის მეტროპოლიტენის** — მშენებლობა ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში უნდა დაწყებულიყო. მშენებლობა დაიწყო 1980-იან წლებში, თუმცა, მოგვიანებით გეგმა შეცვალეს და მიწისქვეშა სადგურები საქალაქო ელექტრომატარებლების სისტემაში მოაქციეს. 

1995 წელს გაიხსნა ორი მიწისქვეშა სადგური: „კარაჯორჯევის პარკი“ (არც თუ დიდ სიღრმეში) და „ვუკოვ სპომენიკი“ (ღრმად). ამ სადგურებში რიგის ვაგონმშენებელი ქარხნის მატარებლები დადიან. ამ ორ სადგურს ხშირად მეტროს უწოდებენ, რაც შეცდომაა. 

2006 წელს ბელგრადის მეტროპოლიტენის სისტემის მშენებლობა დაიწყო, რომელშიც მოსკოვის მეტრომშენელები იღებენ მონაწილეობას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბელგრადის მეტრო 
* სიახლეები და განხილვა
* სიახლეები და განხილვა

კატეგორია:სერბეთი
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
პორტუგალიის პრეზიდენტი

**პორტუგალიის პრეზიდენტი** – პორტუგალიის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლით.

## პორტუგალიის პრეზიდენტების სია 
### პირველი რესპუბლიკა 1911–1926 წწ. 
### მეორე რესპუბლიკა 1926–1932 წწ. 
### მესამე რესპუბლიკა 1974–დან 
## რესურსები ინტერნეტში
* პორტუგალიის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:პორტუგალია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სიდრის ყურე

right|thumb|280px
**სიდრის ყურე**, დიდი სირთი — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში, ლიბიის ნაპირთან. ხმელეთში შეჭრილია 115 კმ-ზე. სიგანე შესასვლელთან 465 კმ, სიღრმე 1374 მ-მდე. მოქცევა ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 0,4 მ. ყურის ნაპირზეა ნავსადგურები: ბენღაზი, მარსა-ელ-ბურეიკა, ელ-სიდერი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლიბიის ზღვა

კატეგორია:აფრიკის ყურეები
სიდრა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **სიდრა** შესაძლოა აღნიშნავდეს:

*სიდრა — ქალაქი პოლონეთში.
*სიდრა — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში.
სიდრი

სიდრი|thumb|270px
**სიდრი** (ფრანგ. cidre) — მცირეალკოჰოლიანი (5-7% მოცულობითი სპირტი) ხილკენკროვანი ღვინო, რომელსაც იღებენ ვაშლის წვენის დადუღებით. სიდრს აქვს ვაშლის გემო და არომატი, გაჯერებულია ნახშიროჟანგით. უშვებენ სამი სახის სიდრს: ტკბილს (შეიცავს 10 გ/ლ შაქარს), ნახევრად მშრალს (5 გ/ლ) და მშრალს (შაქარს არ შეიცავს). სიდრის სამშობლო საფრანგეთია. ამზადებენ ასევე ბელარუსში, უკრაინასა და ყაზახეთში.

## ლიტერატურა 
* *Farmhouse Cider & Scrumpy*, Bob Bunker 1999
* *Household Cyclopedia*, 1881
* *The History and Virtues of Cyder*, R. K. French (Robert Hale 1982 - reprinted 2010)

კატეგორია:ღვინოები
უნგრეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|უნგრეთის დროშა

**უნგრეთის პრეზიდენტი** — უნგრეთის სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს პარლამენტი 5 წლით. 

## უნგრეთის პრეზიდენტების სია 
### პირველი რესპუბლიკა 1918–1920 წწ. 
### მეორე რესპუბლიკა 1946–1950 წწ. 
### მესამე რესპუბლიკა 1974–დან 
## რესურსები ინტერნეტში
* უნგრეთის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:უნგრეთი
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზა

thumb|ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზის ერთ-ერთი სადგური
**ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზა** ან **ახალი ათონის მინი-მეტრო** — მღვიმური რკინიგზა აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, საქართველოში. გაიხსნა 1975 წლის 4 ივლისს ტურისტული კომპლექსის „ახალი ათონის“ შემადგენლობაში. განკუთვნილია საკურორტო სეზონზე ტურისტების ახალი ათონის მღვიმეში შესაყვანად. სიგრძით 1,3 კმ-ია, აქვს 3 სადგური: „შესასვლელი ჭიშკარი“, „აფხაზეთი“ და „თბილისი“.

მიწისქვეშა მდებარეობის გამო ამ რკინიგზას ხანდახან მეტროპოლიტენს ადარებენ ხოლმე.
thumb|ვაგონის ინტერიერი
ტურისტების ტრანსპორტირებისთვის 1975 წელს მღვიმესთან ცალგზიანი რკინიგზა გააკეთეს, რომელიც საკურორტო სეზონზე — მაისიდან ნოემბრამდე იმუშავებდა. მატარებლის სიჩქარეა 30 კმ\სთ. ლიანდაგების სიგანე 914 მმ-ია. დეპო პირველივე სადგურის მოპირდაპირე მხარეს, გამოქვაბულის სიახლოვესაა განლაგებული. ორგზიანი გასაყრისი ლიანდაგები პირველი და ბოლო სადგურებიდან მოკლე მანძილზევე მდებარეობენ. არის ასევე ორი სალიანდაგო კავშირი სამსახურებრივ გვირაბთან. საკონტაქტო რელსში ძაბვა 300 ვ შეადგენს. 

საშტატო მგზავრნაკადია წლიურად 0,7 მლნ ადამიანი, ანუ დღიურად 2000 ტურისტი. მარშრუტი დიდ მანძილზე მოპირკეთებულია რკინაბეტონით (არა სამეტროპოლიტენო სტანდარტით), გვირაბის ნაწილი ბუნებრივ გამოქვაბულშია გაყვანილი. რკინიგზის მშენებლობა 1965-75 წლებში თბილისის მეტრომშენის მმართველობით, გაიოზ ჯაყელის ხელმძღვანელობით იქნა განხორციელებული. 

გამოიყენებოდა საბურღ-მაფეთქებელი მეთოდი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 914 მმ
პორტ დე ჰალი

thumb|მეტროსადგური
**პორტ დე ჰალი** () ან **ჰალეპორტი** () — მეტროსადგური და მიწისქვეშა ტრამვაი ბრიუსელში. სადგური განთავსებულია ქალაქის კარიბჭე ჰალესთან, სახელწოდებაც აქედან მოდის.

ჰალეპორტი ფაქტობრივად ორი სადგურისგან შედგება, რომლებიც განსხვავებულ დონეზე მდებარეობენ: მეტროსადგური (ხაზი 2) და მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური (მარშრუტები 3, 23, 55). მეტროსადგური უფრო ქვემოთ არის განთავსებული, ვიდრე მიწისქვეშა ტრამვაის გაჩერება.

მეტროსადგური 1988 წლის 2 ოქტომბერს გაიხსნა, მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური კი — 1992 წლის 3 დეკემბერს. ორივე სადგურს გვერდითი პლატფორმები აქვს.

მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური Le Passage inconnu ნამუშევრებით არის შემკული, რაც ბელგიური გრაფიკული რომანების (კომიქსების) Cités obscures მოტივებზეა შექმნილი. Le Passage inconnu წარმოადგენს სადგურის კედლიდან „გამავალი“ მოძველებული ტრამვაის მაკეტს.

მომავალში მიწისქვეშა ტრამვაის ხაზი შეიძლება სრულფასოვან მეტროდ გადაკეთდეს.
thumb|200px|55 მარშრუტის ტრამვაი სადგურზე

## იხილეთ აგრეთვე 
*მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ბრიუსელი
პრაღის მეტროპოლიტენი

**პრაღის მეტროპოლიტენი** () — ერთადერთი მეტროპოლიტენი ჩეხეთში და პრაღის ტრანსპორტის ერთ-ერთი ძირითადი საშუალება. პრაღის მეტროპოლიტენი ევროპაში მგზავრთა გამტარობის მიხედვით მეშვიდე ადგილს იკავებს.

პრაღის მეტროპოლიტენი სამი ხაზისგან შედგება: "ა" ( სქემაზე მწვანედ) "ბ" (სქემაზე ყვითლად) "ც" (სქემაზე წითლად). ქალაქის ცენტრში გადასაჯდომ სამკუთხედს ჰქმნის. პირველად გაიხსნა "ც" ხაზის მონაკვეთი სადგურებს "კეჩეროვსა" და "სოკოლოვსკას" (ამჟამად "ფლორენცი") შორის. ხაზების სიგრძე 59,3 კმ-ია, სადგურების რაოდენობა 57. სამი დეპოა: "კეცეროვი", "ჰოსტივარი" და "ზლიჩინი", აქვე უნდა ითქვას, რომ სამივე დეპოს რკინიგზასთან შეერთების საკუთარი ლიანდაგები აქვს.

დღიურად მეტროპოლიტენს 1,5-დან 2 მლნ ადამიანამდე გადაჰყავს. სამგზავრო ბილეთებია პრაღის მტროსთვის, ტრამვაისთვის, ავტობუსისთვის, პეტრჟინაზე მდებარე ფუნიკულიორისა და ზოოპარკისთვის ერთიანია.

სადგურებს, როგორც წესი, რამდენიმე ამოსასვლელი აქვთ, მანძილი კი მათ შორის საკმაოდ დიდიც შეიძლება იყოს. ზოგიერთ საგარეუბნო მეტროსადგურს, რომელიც ღრმად არ არის განლაგებული, საესკალატორო მომსახურება არ გააჩნია. ამასთან, ბოლო ხანებში ყველა სადგურს ლიფტებს უყენებენ, რათა ეტლში მყოფი ინვალიდებისთვის გაიოლდეს ბაქანზე მოხვედრა.

## ისტორია 
thumb|220px
thumb|220px
thumb|220px
პრაღაში მეტროპოლიტენის აშენების პირველი წინადადება ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის აშენების შემდეგ ლადისლავ როტმა წამოაყენა 1898 წელს. ღონისძიებები ნაწილობრივ 1920-იან წლებში დაიწყო და მოსამზადებელი სამუშაოები მიმდინარეობდა როგორც ომამდე, ასევე, ომის შემდეგ, თუმცა, მეტროს მასშტაბური მშენებლობა 1966 წელსღა დაიწყო, ოღონდ, თავიდან მიწისქვეშა ტრამვაის ტრასები იგეგმებოდა.

პრაღის მეტროპოლიტენის მშენებლობის კონცეფცია 1967 წელს დაამტკიცა ჩსსრ-მა. მშენებლობა საბჭოთა სპეციალისტების დახმარებით მიმდინარეობდა. პირველი მონაკვეთი 1974 წლის 9 მაისს, წითელის არმიის მიერ პრაღის გათავისუფლებიდან 29 წლისთავზე. ხაზ "А"-ს გახსნისთვის საბჭოთა კავშირიდან 43 ათასი ტონა თუჯის ტუბინგი, 21 ესკალატორი, ტურნიკეტები და სხვა სახის ინვენტარი იქნა ჩატანილი.

1990 წელს "ხავერდოვანი რევოლუციის" შემდეგ 19 სადგურს, რომელთაც მანამდე საბჭოთა და კომუნისტური ხასიათის სახელწოდება ჰქონდა, ადგილობრივი ტოპონიმიკით შეიცვალა.

ცისფრით აღნიშნულია მონაკვეთები, რომლებიც 2002 წელს დაიტბორა.

## ხაზები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მონაცემები და ფაქტები — ექსპლუატაციურ-ტექმაჩვენებლები 
* პრაღის მეტროპოლიტენი საიტზე metroweb.cz
* პრაღის მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net 
* პრაღის მეტროპოლიტენის ფოტოები

## სქოლიო
კატეგორია:პრაღის მეტრო
მეტროპოლიტენი
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
ამსტერდამის მეტროპოლიტენი

{{მეტრო
 | სახელი = ამსტერდამის მეტროპოლიტენი
 | ლოგო = 275px
 | ქვეყანა = border|{}|ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები
 | ქალაქი = ამსტერდამი
 | გახსნა = 10 იანვარი 1977 წელი
 | სიგრძე = 42,5 კმ
 | სადგურები = 52
 | ხაზები = 4
 | მგზავრები_დ = 
 | მგზავრები_წ =  
 | ხაზების სქემა = 275px 
}}

**ამსტერდამის მეტროპოლიტენი** — ნიდერლანდების დედაქალაქის ამსტერდამის მიწისქვეშა და მიწისზედა მეტროპოლიტენის ქსელი. ქსელი ვრცელდება როგორც ამსტერდამში, ასევე ახლომდებარე დაბებში: ამსტელვეენი, დიემენი, ოდერ-ამსტელი. მეტრო ამსტერდამის ადმინისტრაცია, ხოლო ექსპლუატაციას კომპანია Gemeentelijk Vervoerbedrijf უწევს, გარდა მეტროპოლიტენისა, კომპანია ტრამვაისა და ბორნის ექსპლუატაციასაც ახორციელებს.

## ისტორია 
მეტროპოლიტენის აშენების გადაწყვეტილება 1968 წელს მიიღეს. მეტროს ოთხი ხაზი უნდა ჰქონოდა, ქალაქის ცენტრი გარეუბნებთან დაეკავშირებინა და ტრამვაის ქსელები უნდა ჩაენაცვლებინა.

## ხაზები 
დღეისათვის ამსტერდამის მეტროპოლიტენი ოთხი ხაზისგან შედგება:Geinlijn და Gaasperplaslijn (ორივე აღმოსავლეთის ხაზია და ერთმანეთთანაა დაკავშირებული), ასევე Amstelveenlijn და Ringlijn. ხაზი Noord-Zuidlijn მშენებლობის პროცესშია. ქალაქში სულ 52 სადგურია, აქედან 19 მეტროტრამისაა. Noord-Zuidlijn-ის ხაზის გახსნის შემდეგ 6 მეტროსადგური დაემატება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Metro map  Gemeentelijk Vervoerbedrijf-ის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:ნიდერლანდების მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
სერბეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|სერბეთის პრეზიდენტის დროშა **სერბეთის პრეზიდენტი**  — სერბეთის  სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით. 

## სერბეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*სერბეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი 

 
კატეგორია:სერბეთი 
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი

thumb|200px|სერბია და ჩერნოგორიის დროშა**სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი** — ყოფილი სერბია და ჩერნოგორიის  სახელმწიფოს მეთაური.  

## სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტების სია 
## იხილეთ აგრეთვე 
*  ჩერნოგორიის პრეზიდენტი
*  სერბეთის პრეზიდენტი
*  იუგოსლავიის პრეზიდენტი

კატეგორია:სერბეთი და ჩერნოგორია
იუგოსლავიის პრეზიდენტი

**იუგოსლავიის პრეზიდენტი** – ყოფილი იუგოსლავიის  სახელმწიფოს მეთაური.  

## იუგოსლავიის პრეზიდენტების სია 
## იხილეთ აგრეთვე 
*  ჩერნოგორიის პრეზიდენტი
*  სერბეთის პრეზიდენტი
*  სერბია და ჩერნოგორიის პრეზიდენტი

კატეგორია:იუგოსლავია
ბრიუსელის მეტროპოლიტენი

**ბრიუსელის მეტროპოლიტენი** — მეტროპოლიტენის ხაზთა სისტემა ბრიუსელში; ბელგია. ქვეყანაში ერთად-ერთი მეტროპოლიტენია, რამდენადაც შარლერუას მსუბუქი მეტრო უფრო ჩქაროსნული ტრამვაის სისტემაა, ვიდრე მეტროსი, იგივე ითქმის ანტვერპენის პრე-მეტროზე, რომელიც მიწისქვეშა ტრამვაის წარმოადგენს. მეტროს ექსპლუატაციას კომპანია STIB/MIVB ეწევა.

ბრიუსელში მეტროქსელი 1965 წლის 20 სექტემბერს გაიხსნა და ოთხი ხაზისგან შედგება: M1,M2,M5 და M6.  მეტროპოლიტენი 69 სადგურს მოითვლის, რომელთა შორის საშუალო მანძილი 650 მეტრია.

## ისტორია 
პირველი ხაზი 1965-69 წლებში გაიხსნა. 1970 წელს მეორე ხაზი შევიდა ექსპლუატაციაში. 
thumb|left|ბრიუსელის მეტროსადგური

## ხაზები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* პორტ დე ჰალი
* მეტროპოლიტენების სია

მეტროპოლიტენი
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ტრანსპორტი ბელგიაში
გლაზგოს მეტროპოლიტენი

**გლაზგოს მეტროპოლიტენი** () — შოტლანდიის უდიდესი ქალაქის გლაზგოს მიწისქვეშა სწრაფი ტრანსპორტის სისტემა. გაიხსნა 1896 წლის 14 დეკემბერს და ლონდონის მეტროპოლიტენისა და ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის შემდეგ მსოფლიოში მესამე ადგილს იკავებს სიძველით. შედგება ერთი წრიული ხაზისა და 15 სადგურისგან, საერთო სიგრძე 10,4 კმ-ია, მთელ ხაზზე გადაადგილების დრო 24 წუთი. გამოიყენება უჩვეულოდ ვიწყო ლიანდაგი 1219 მმ სიგანით. გვირაბების დიამტრიც ჩვეულებრივზე მცირეა — 3,35 მ. საშუალო სიღრმეა 10 მ. 2005-06 წლების მონაცემებით მგზავრთა ნაკადი წლიურად 13,6 მლნ ადამიანს შეადგენს (დღიურად 36 ათას მგზავრს). აღსანიშნავია, რომ მეტროს 1936 წლამდე გლაზგოს რკინიგზა ერქვა, 1936 წლიდან კი გლაზგოს მეტროპოლიტენი ეწოდება. 
thumb|სადგური ჳესთ სთრითი
## ისტორია 
ხაზი სრული დატვირთვით 1896 წლის 14 დეკემბერს გაიხსნა და მას მერე აღარ გავრცობილა. თავდაპირველად საბაგირო გაწევა გამოიყენებოდა, ერთიანი კაბელი მოქმედებაში ერთ ორთქლის მანქანას მოჰყავდა. 1935 წელს ხაზი ქალაქს გადაეცა არარენტაბელურობის გამო, ამავე წელს სრული ელექტროფიცირებაც ჩატარდა. 1977-80 წლებში მეტროსისტემა სრულად დაიხურა რეკონსტრუქციისთვის. ერთი სადგური (Merkland Street) საერთოდ დაიხურა და სადგურ Partick-ით შეიცვალა. გვირაბები და სადგურები სრულფასოვნად იქნა გადაკეთებული. ქალაქის ხელისუფლების განცხადების შემდეგ, რომ გარემონტებისთანავე მეტრო **საათივით** იმუშავებდა და ახალი შემადგენლობის ნარინჯისფერი შეფერილობის გამო მეტროპოლიტენს "დასაქოქი ფორთოხალი" უწოდეს. 

ამგვარად, გლაზგოს მეტროპოლიტენი თავისი არსებობის 114 წლის მანძილზე არასდროს გაუფართოებიათ. არსებობს ქსელის გაფართოების გეგმები, თუმცა, მუშაობა ამმხრივ არ დაწყებულა.

## სადგურები 
სადგურები მდინარე კლაიდის ორივე ნაპირზე არის განლაგებული: 8 ჩრდილოეთ ნაპირზე, 7 სამხრეთისაზე. 
ყველა სადგური მიწისქვეშაა, 12 სადგურს კუნძულისმაგვარი პლატფორმა აქვს, გვერდითი პლატფორმები მხოლოდ შემდეგ სადგურებზეა: Partick, Govan და St. Enoch. პლატფორმები სადგურებზე ვიწროა: სიგანე დაახლოებით 3 მეტრია. სიგრძე 40 მეტრი, გათვლილია 3 ვაგონზე. პლატფორმის სიმაღლე ლიანდაგების დონიდან 65 სმ-ია. ხაზზე სამი გადასაჯდომი სადგურია: Partick, Buchanan Street და St. Enoch.
მეტროპოლიტენი მუშაობს 6:30-დან 23:30-მდე 4-8 წუთიანი ინტერვალით ყოველდღიურად, გარდა კვირისა. კვირაობით სამუშაო დრო შეზღუდულია 11:00-18:00, ინტერვალია 8 წთ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* გლაზგოს მეტროპოლიტენი პორტალზე urbanrail.net 
* მეტროპოლიტენი გლზაგოს ტრანსპორტის საიტზე 
* დევი უილიამსის გვერდი გლაზგოს მეტროპოლიტნზე

## იხილეთ აგრეთვე 
*მეტროპოლიტენების სია

კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:გლაზგო
კატეგორია:შოტლანდია
ჰამბურგის მეტროპოლიტენი

**ჰამბურგის მეტროპოლიტენი** () — გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში არსებული მიწისქვეშა ტრანსპორტის სახეობა, რომელიც ბერლინის მეტროპოლიტენის მსგავსად გვირაბებსა და ესტაკადებზე გადის. ჰამბურგის მეტრო 1912 წელს გაიხსნა; ოთხივე ხაზის საერთო სიგრძე 106,4 კმ-ია. 2017 წელს 242.5 მლნ მგზავრი იქნა გადაყვანილი. ჰამბურგის მეტროპოლიტენი იმით გამოირჩევა, რომ ხაზების დიდი ნაწილი მიწაზე და ესტაკადებზე გადის და, ძირითადად, ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილს ემსახურება. 

ქსელი სტანდარტულ ევროპულ ლიანდაგს იყენებს, რომელსაც 750 ვოლტის ძაბვის დენი მესამე რელსიდან მიეწოდება.

## ისტორია 
thumb|left|მეტროსადგურ Beimoor-ის ნარჩენები
ხაზების ქსელი ქალაქის ცენტრში იწყება და ჩრდილოეთის მიმართულებით გრძელდება. ოთხ ხაზზე 93 სადგურია განლაგებული. ყველაზე გრძელი ხაზი U1-ია, რომლის სიგრძე 55.4 კმ-ია. ყველაზე მოკლე ხაზი U4-ია სიგრძით 13.3 კმ. 
მატარებლები 5-დან 10 წუთამდე ინტერვალებით დადის, პიკის საათში ინტერვალი დაახლოებით 2½ წუთია. ადრე დილით და გვიან საღამოს, ასევე ხაზების ზოგიერთ შიდა მონაკვეთებზე, მატარებლები 20 წუთში ერთხელ მოძრაობს.
thumb|სადგური Hauptbahnhof Nord

## ხაზები 
დღეისათვის ქსელი შედგება U1, U2, U3 და U4 ხაზებისგან, ამასთან, U1 ორ განსხვავებულ განშტოებას ემსახურება. ხაზი U4 2011 წელს ამოქმედდა და Hafencity დააკავშირა Jungfernstieg-თან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hochbahn  — ჰამბურგის მეტროპოლიტენის ოპერატორი

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანიის მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
მსუბუქი მეტრო

**მსუბუქი მეტრო** (მსუბუქი მეტროპოლიტენი) — მსუბუქლიანდაგიანი ტრანსპორტის ნაირსახეობა, საქალაქო ტრანსპორტის რეგულარული ჩქაროსნული, ძირითადად, არაქუჩაში მოძრავი, მიწისზედა (არსებობს მიწისქვეშაც) ლიანდაგიანი სახეობა.  
[thumb|left|მსუბუქი მეტროსადგური [გლაზგოში]]
მსუბუქი  მეტროპოლიტენის მგზავრთა ნაკადი საათში  15-20 ათას ადამიანს არ აღემატება; ლიანდაგები, როგორც წესი, შემაღლებულ ადგილებზე, ხანდახან ესტაკადებზეა განლაგებული (ხანდახან კი მცირე ზომის საგვირაბო მონაკვეთებზე, მაგ: ქალაქის ცენტრებში, გადასაჯდომ აგდილებში და სხვა), მოძრავ შემადგენლობას ჩვეულებრივ რკინიგზაზე მცირე ზომის გაბარიტები აქვს და 2-3 ვაგონისგან შედგება, გვირაბების დიამეტრი 4-5 მეტრს შეადგენს, გვირაბებსა და ზედაპირებზე დაშვებულია მნიშვნელოვანი დახრები და მცირე მოსახვევი რადიუსები, სადგურებზე პლატფორმები 50-90 მ სიგრძისაა, ხოლო სიგანე 5-8 მ. მსუბუქი მეტროს ხაზები ხშირად არის დაკავშირებული აეროპორტებთან და მეტროსისტემებთან და ძალიან იშვიათად წარმოადგენენ ქალაქის დამოუკიდებელ სატრანსპორტო სისტემას.  
[thumb|[ახალი ათონის მღვიმური რკინიგზა|ახალი ათონის მინი-მეტრო]]
სრულიად ან უმეტესწილად მიწისქვეშა მსუბუქი მეტრო შეიძლება მინი-მეტროდ იქნეს წოდებული.

## ღირსება 
* მიწისზედა სადგურებისა და სარკინიგზო გადასარბენების მშენებლობა (რომელიც კონსტრუქციით მარტივია) უფრო იაფი ჯდება და გაცილებით ნაკლებ დროსაც იკავებს მიწისქვეშა სადგურების მოწყობასთან დაკავშირებით. (2006 წლის შეფასებით 1 კმ მიწისქვეშა გვირაბის აშენება ღია საშუალებით დაახლოებით 50 მლნ დოლარი ჯდება, ხოლო 1 კმ გვირაბის დახურული მეთოდით მშენებლობა 70-80 მლნ დოლარი. რაც შეეხება 1 კმ მსუბუქი მეტროს მშენებლობას 15-25 მლნ დოლარს შეადგენს. 
* არ რჩება გიგანტური უსუფთაო ქვაბულები.
* არ გვხვდება ტიპური პრობლემები განიავებასთან, მცურავ სილებთან და ძვირ და არასაიმედო ესკალატორებთან 

## ნაკლი 
* საავტომობილო მაგისტრალების გადაკვეთა, რის გამოც აუცილებელი ხდება ძვირადღირებული ხიდების, ესტაკადებისა და გვირაბების აშენება ავტოტრანსპორტისთვის, ასევე მიწისზედა სივრცის გამოყენება, რომელზეც შეიძლება პრეტენზია ჰქონოდა ავტომაგისტრალებს - შედეგად კი ქალაქში ტრანსპორტის მოძრაობის შესაძლებელი შეფერხება და პიკის საათებში საცობების გაჩენა. 
* მუდმივი ხმაური;
* სიცივე და პლატფორმების გაყინვა (ზამთრობით);
* დამატებითი საექსპლუატაციო დანახარჯები, თოვლსაწმენდების აუცილებლობა და გზების ხშირი რემონტი;
* დაზიანებული ლანდშაფტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მეტროპოლიტენების სია

კატეგორია:მეტროპოლიტენი
ლოზანის მეტროპოლიტენი

{{მეტრო
 | სახელი = ლოზანის მეტროპოლიტენი
 | ლოგო = 100პქ
 | ქვეყანა =  border|{}|შვეიცარიის დროშა შვეიცარია
 | ქალაქი = 20px ლოზანა
 | გახსნა = 1991 წ.
 | სიგრძე = 7,8 კმ. + 5,9 კმ.
 | სადგურები = 15 + 14
 | ხაზები = 2
 | მგზავრები_დ = 
 | მგზავრები_წ = 
 | ხაზების სქემა = 
}}

**ლოზანის მეტროპოლიტენი** — ლოზანის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი სახეობა, ერთად-ერთი მეტროპოლიტენი შვეიცარიაში. ხაზს М1 მსუბუქ მეტროს უწოდებენ, ხაზი M2 კი მეტროპოლიტენის ავტომატიზებული ხაზია. 2008 წელს M2-ის გახსნის შემდეგ ლოზანა მსოფლიოში ყველაზე პატარა ქალაქია, სადაც სრულფასოვანი მეტროპოლიტენია გაყვანილი. 

მეტროპოლიტენის ექსპლუატაციას ორგანიზაცია Transports publics de la région lausannoise ახდენს, რომელიც ქალაქში ავტობუსებისა და ტრამვაის ექსპლუატაციასაც ეწევა. ამიტომ, მეტროს სატარიფო სისტემა უნიფიცირებულია ქალაქის ტრანსპორტის სხვა სახეობებთან. მეტროპოლიტენში ტურნიკეტები არ დგას.

## ისტორია 
ხაზი M1 1991 წლის 24 მაისს გაიხსნა. თავდაპირველად ეწოდა "სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლოზანის ტრამვაი" (ფრ Tramway du Sud-Ouest lausannois, TSOL), მოგვიანებით კი მეტროპოლიტენი უწოდეს. ხაზზე ბევრი შლაგბაუმიანი გადასასვლელია (ამგვარად, ხაზი მეტროს ისეთ კრიტერიუმს ვერ აკმაყოფილებს, როგორიცაა სრული სერგეგირებულობა ტრანსპორტის სხვა სახეობებისგან). ამის მიუხედავად, ავტორიტეტულ პორტალზე urbanrail.net ლოზანის მეტრო აღნიშნულია, როგორც სრულფასოვანი მეტროპოლიტენი.

M1-ის სიგრძე 7,8 კმ-ია და ქალაქის ცენტრს ახლომდებარე დაბებთან აკავშირებს. ხაზზე სამი მიწისქვეშა სადგურია. ლიანდაგების დიდი ნაწილი მიწაზეა დაგებული, თუმცა, გარკვეულ მონაკვეთებში ესტაკადებზეც გადის. ზახი მეტწილად ცალლიანდაგიანი სადგურებთან გასაყრისი მონაკვეთებით. ხაზზე მოძრაობის დაახლოებითი დრო 19 წუთია, მოძრაობებს შორის ინტერვალი 9-10 წუთი, შაბათ-კვირას კი 20 წუთი. ლიანდაგების სიგანე 1435 მმ-ია. 
ხაზზე 15 სადგურია. ლოზანაში მეტროს საბოლოო სადგური საქალაქო ცალლიანდაგიანი რკინიგზის ბოლო სადგურთან არის შერწყმული, რომელიც ორდონიანია. 
600px

ხაზი M2 — მეტროპოლიტენის მეორე ხაზი შვეიცარიის ტრანსპორტის მინისტრისა და ქალაქის ხელმძღვანელობის თანდასწრებით 2008 წლის 18 სექტემბერს გაიხსნა, 18-21 სექტემბერს უფასოდ იმუშავა, დაიხურა და საბოლოოდ იმავე წლის 27 ოქტომბერს გაიხსნა. 
მეორე ხაზის წინამორბედი 1877 წელს გახსნილი ქალაქის ფუნიკულიორი იყო. 1959 წელს ფუნიკულიორის ხაზი გადაკეთდა კბილანებიან რკინიგზად, რომელსაც ოფიციალურად მეტრო ეწოდა. ზახის ნახევარზე მეტი მიწის დონეზე, მწვანე კორიდორში გადიოდა. 

კბილანებიანი რკინიგზა 2006 წელს დაიხუტა მეტროდ გადასაკეთებლად. მოძრავი შემადგენლობა ქალაქ ვილარ-დე-ლანს მიჰყიდეს იქმშენებარე კბილანებიანი რკინიგზისთვის. 

М2-ის პროექტი 2001 წელს იქნა შემუშავებული. 2002 წელს რეფერენდუმზე მოიწონეს და დაფინანსდა კიდეც.

right|thumb

thumb

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლოზანის საზოგადოებრივი ტრანსპორტი (**TL**) 
* ლოზანის მეტრო 
* М2-ის ოფიციალური საიტი (ფოტო, ინფორმაცია) 
* ლოზანის მეტროს სქემა საიტზე Urbanrail 
* ლოზანა ́ (ფოტო) 

კატეგორია:ტრანსპორტი შვეიცარიაში