open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნაჰალეგი

**ნაჰალეგი** () — დაჰლაკის არქიპელაგის სიდიდით მესამე და ყველაზე დიდი დაუსახლებელი კუნძული, წითელ ზღვაში ერიტრეის ნაპირებთან. ფართობი — 35,19 კმ², რის გამოც იგი დაჰლაკის არქიპელაგის სიდიდით მესამე კუნძულია დაჰლაკის და ნორას კუნძულების შემდეგ. მაქსიმალური სიმაღლეა — 24 მეტრი ზღვის დონიდან, რომელიც მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ხოლო კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილის მაქსიმალური სიმაღლე შეადგენს 23 მეტრს.

კუნძული მდებარეობს დაახლოებით 2 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით კუნძულ ნორადან. ნაჰალეგის კუნძული წარმოადგენს გამოკვეთილ ორმაგ კუნძულს. კუნძულის ცოტათი დიდ სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს აქვს დაახლოებით მრგვალი ფორმა დიამეტრით 4,8 კმ-დან 5,2 კმ-მდე, მაშინ როდესაც ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი სამკუთხედია მომრგვალებული კუთხეებით. კუნძულის ორივე ნაწილი, მათ შორის ყველაზე უფრო ვიწრო ადგილას, ერთმანეთთან დაკავშირებულია ორკილომეტრიანი სახმელეთო ხიდით, რომლის მანძილია 90 მეტრი.

## სქოლიო
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:ერიტრეის კუნძულები
ნაირი (კინოთეატრი)

**კინოთეატრი ნაირი** () — სიდიდით მეორე კინოთეატრი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მდებარეობს მაშტოცის ავენიუსა და ავეტიკ ისაჰაკიანის ქუჩის გადაკვეთაზე ცენტრალურ, კენტრონის რაიონში. გაიხსნა 1920 წელს და ერევნის უძველეს კინოთეატრს წარმოადგენს. თავდაპირველი შენობა 1950-იან წლებამდე ამირიანის ქუჩაზე მდებარეობდა, შემდეგ კი კინოთეატრი მაშტოცის ქუჩაზე, დღევანდელ შენობაში გადავიდა.

კინოთეატრის ამჟამინდელი შენობა 1952-1954 წლებში აშენდა და ორ დარბაზს მოიცავს.

## რესურსები ინტერნეტში
* foursquare.com
* www.yerevan.am
* კინოთეატრის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის კინოთეატრები
კატეგორია:ერევნის შენობა-ნაგებობები
ცენტრალური ბოსნიის კანტონი

**ცენტრალური ბოსნიის კანტონი** (, , ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.  

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ტრავნიკი. კანტონი შედგება 12 თემისაგან. 1991 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 43,2 %-ს შეადგენდნენ ბოსნიელები, 38,8 %-ს -  ხორვატები, ხოლო 12 %-ს  სერბები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანტონის ოფიციალური საიტი
* კანტონის ტურისტული გვერდი

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები
ჰერმილი

**ჰერმილი** () — დაჰლაკის არქიპელაგის სიდიდით მეხუთე და ერთ-ერთი ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე კუნძული, წითელ ზღვაში ერიტრეის ნაპირებთან. დაუსახლებელია. ფართობი — 23,24 კმ². კუნძულის სიგრძე შეადგენს 6 კმ-ს, სიგანე — 5 კმ-ს. სიმაღლე — 9 მეტრი ზღვის დონიდან.

მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიელები მას იყენებდნენ საარტილერიო ბაზის სახით.

## სქოლიო
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:ერიტრეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მაშტოცის გამზირი

**მაშტოცის გამზირი** (), 1924-1990 წლებში **ლენინის გამზირი** — გამზირი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, ცენტრალურ კენტრონის რაიონში.

გამზირი იწყება გამარჯვების ხიდიდან (სამხრეთით) და მთავრდება მატენადარანთან (ჩრდილოეთით).

## ღირსშესანიშნავი შენობები 
ერევნის უამრავი ცნობილი შენობა მაშტოცის გამზირზე მდებარეობს. ქვემოთ ჩამოთვლილია მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანი შენობები (ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ):
* ერევნის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრი (1987 წ.)
* მატენადარანი (1959 წ.)
* კინოთეატრი ნაირი (1954 წ.)
* ერევნის ოპერისა და ბალეტის აკადემიური თეატრი (1933 წ.)
* ცისფერი მეჩეთი (1768 წ.)

## გალერეა 

File:Ulice Mesropa Maštoce.jpg|მაშტოცის გამზირი სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ
File:Armenian architectural characteristics, Mashtots Avenue building in Yerevan, 2009.jpg|გამზირის საცხოვრებელი შენობა
File:Yerevan Mashtots Avenue map.png|რუკა

## ლიტერატურა 
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ

კატეგორია:ერევნის ქუჩები
ესაიუსარი

**ესაიუსარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ დასტაკერტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3025 მეტრია და წარმოადგენს ბარგუშატის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ბარგუშატის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ერიცასარი (კოტაიქი)

**ერიცასარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ გეღაშენიდან აღმოსავლეთით 12 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3139 მეტრია და წარმოადგენს გეღამის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* გეღამის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ნოკრა (კუნძული)

**ნოკრა** () — დაჰლაკის არქიპელაგის დაუსახლებელი კუნძული, წითელ ზღვაში ერიტრეის ნაპირებთან. ფართობი — 6,44 კმ². კუნძულის სიგრძე შეადგენს 4 კმ-ს, სიგანე — 2-2,5 კმ-ს. სიმაღლე — 48 მეტრი ზღვის დონიდან.

## გეოგრაფია 
მდებარეობს კუნძულ დაჰლაკის ნაპირიდან დასავლეთით. სამხრეთით სანაპირო გარშემორტყმულია მარჯნის რიფებით. კუნძულის ყველაზე უკიდურესი სამხრეთი წერტილია — რას-ბულულის კონცხი.

## ისტორია 
1890 წელს კუნძული მთელ არქიპელაგთან ერთად შევიდა იტალიის ერიტრეის კოლონიის შემადგენლობაში. იმ პერიოდში კუნძულზე აშენდა იტალიური ციხე. ცივი ომის პერიოდში ეთიოპია საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის (სსრკ) მხარეს დადგა, 1970-იანი წლების ბოლოდან აქ განლაგებული იყო სსრკ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ბაზის სასაქონლო-ტექნიკური უზრუნველყოფის პუნქტი.

## სქოლიო
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:ერიტრეის კუნძულები
ერიცასარი (ვარდენისის ქედი)

**ერიცასარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ ვერინ-შორჟიდან სამხრეთ-დასავლეთით 4,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2851 მეტრია და წარმოადგენს ვარდენისის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ვარდენისის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
კასლპლანკეტი

**კასლპლანკეტი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ქალაქ კასლრეიდან დაშორებულია 10 კმ. აღმოსავლეთით. 

კასლპლანკეტში დაიბადა ცნობილი ირლანდიელი მხატვარი როდერიკ ო’კონორი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* როსკომონის საგრაფო.

## სქოლიო
კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მაეკელი

**მაეკელი**, ან **მააკელი**, ან **ცენტრალური პროვინცია** (ტიგ. ዞባ ማእከል, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ეს სიდიდით ყველაზე პატარა პროვინციაა ქვეყანაში და მისი ფართობია — 1300 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 675 700 ადამიანს. მის შემადგენლობაში შედის ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქი და ამავე დროს დედაქალაქი ასმერა.

## გეოგრაფია 
პროვინცია ესაზღვრება ანსების პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთით, სემიენავი-კეი-ბაჰრის (წითელი ზღვის ჩრდილოეთი) პროვინციას ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დებუბის (სამხრეთი პროვინცია) პროვინციას სამხრეთით და გაშ-ბარკის პროვინციას დასავლეთით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* ბერიჰი
* გალა-ნეფჰი
* სერეჯაკა
* სამხრეთ-აღმოსავლეთი
* სამხრეთ-დასავლეთი
* ჩრდილო-აღმოსავლეთი

## არქიტექტურა 
პროვინციის არქიტექტურა გვაგონებს იტალიის კოლონიალურ პერიოდს, რომელ დროშიც ის იყო XIX საუკუნის ბოლოდან XX საუკუნის დასაწყისამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
ბალიფარნანი

**ბალიფარნანი** (; ) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, სლაიგოს საგრაფოს საზღვარზე. 

ბალიფარნანში მდებარეობს მე-19 საუკუნეში აშენებული კილრონანის ციხე-სიმაგრე. მასში, დღესდღეობით, განთავსებულია ძვირადღირებული სასტუმრო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* როსკომონის საგრაფო.

## სქოლიო
კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ჰერცეგოვინა-ნერეტვის კანტონი

**ჰერცეგოვინა-ნერეტვის კანტონი** (, , ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.  ერთადერთი კანტონია, რომელსაც გასასვლელი აქვს ადრიატიკის ზღვაზე.

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია მოსტარი. კანტონი შედგება 9 თემისაგან. განსხვავებით სხვა კანტონებისაგან, სადაც უმრავლესობა ან  ბოსნიელები არიან ხორვატები, აქ სიტუაცია სხვანაირია, მათი თანაფარდობა კანტონში 50/50-ზეა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანტონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები
დასავლეთ ჰერცეგოვინის კანტონი

**დასავლეთ ჰერცეგოვინის კანტონი**(, , ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.   

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია შიროკი-ბრიეგი. კანტონი შედგება 4 თემისაგან. კანტონის მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ხორვატები. ეთნიკური სიტუაცია არ შეცვლილა ბოსნიის ომის შემდეგაც. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანტონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები
სარაევოს კანტონი

**სარაევოს კანტონი** (, , ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.   

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია სარაევო. კანტონი შედგება 9 თემისაგან. 2007 წლის მონაცემებიტკანტონის მოსახლეობის 79,6 %-ს შეადგენენ ბოსნიელები, 11,2 %-ს — სერბები, ხოლო 6,7 %-ს — ხორვატები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანტონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები
ბრეიგელის მთვარე

**ბრეიგელის მთვარე** — თამაზ ჭილაძის 2007 წლის რომანი. მიეკუთვნება მაგიური რეალიზმის ჟანრს, ფსიქოლოგიური რომანისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ელემენტებით.

## შინაარსი 
შუახნის ფსიქიატრის — ლევანის ცხოვრებაში კრიზისული ხანა დგება: მას ტოვებს მეუღლე — ია, რომელიც პატარა ქალიშვილთან ერთად საქართველოდან აშშ-ში გადადის საცხოვრებლად. ოჯახის დანგრევა და შვილთან განშორება ლევანზე მძიმედ მოქმედებს. იგი დეპრესიაში ვარდება და ერთხანს ალკოჰოლს ეძალება, მაგრამ, მალე მისი ცხოვრება ისევ რადიკალურად იცვლება, მოულოდნელად გამოჩენილი ორი ადამიანის გამო. ერთი მათგანი შუახნის ქალბატონი ნუნუა, რომელსაც ლევანი, იმ დროს ჯერ კიდევ დამწყები ექიმი, 27 წლის წინ მკურნალობდა, მეორე კი — ერთ-ერთი უცხო ქვეყნის ელჩის ახალგაზრდა მეუღლე — ანა-მარია, რომელსაც ექიმი ჯერ ისე ეცნობა, როგორც საელჩოში გამართული მიღების მასპინძელს, შემდეგ კი — უკვე როგორც პაციენტს. უცნაური დამთხვევების წყალობით, ექიმი მიდის დასკვნამდე, რომ ანა-მარიას პირადი განცდების გასაღები, შესაძლოა, ქალბატონ ნუნუს ჩანაწერებში იმალებოდეს…

## სახელწოდება 
რომანის სახელწოდება უკავშირდება შუა საუკუნეების ნიდერლანდელი მხატვრის, პიტერ ბრეიგელის ცნობილი ტილოს, „ნიდერლანდური ანდაზების“ ერთ-ერთ ფრაგმენტს, სადაც მამაკაცი მთვარეს აშარდავს. ანდაზა (ნიდ. Tegen de maan pissen) გადატანითი მნიშვნელობით ნიშნავს „ფუჭად გარჯას“.

## თარგმანები 
ინგლისურ ენაზე რომანი 2015 წელს თარგმნა მაია ყიასაშვილმა და გამოსცა Dalkey Archive Press-მა. ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჟურნალი Word Literature Today ამ წიგნის გამოცემასთან დაკავშირებით წერდა: „სტალინის შემდგომი ეპოქის იმ მწერალთა შორის, ვინც ქართულ ლიტერატურას ახალი, თანამედროვე მიმართულება მისცა, თამაზ ჭილაძეს გამორჩეული ადგილი უჭირავს“. გამომცემლობა Dalkey Archive Press, თავის მხრივ, ასე წარუდგენდა მკითხველს ქართველ მწერალს: „თამაზ ჭილაძემ ლექსების პირველი კრებული 1956 წელს გამოსცა. მართალია, დღეს ის უფრო ცნობილია როგორც დრამატურგი, თუმცა მისი მოთხრობები და რომანები ქართული ლიტერატურის კლასიკად მიიჩნევა“.

წიგნის ეროვნული ცენტრის ხელშეწყობით, რომანი ითარგმნა და გამოიცა ალბანურ (გამომცემლობა Fan Noli) და არაბულ (ეგვიპტური გამომცემლობა – Sefsafa Publishing) ენებზეც.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:თამაზ ჭილაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:2007 წლის რომანები
კატეგორია:ფსიქოლოგიური რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა
არტაშატის ბრძოლა

150px|მინიატიურა|ტიგრან II დიდი
**არტაშატის ბრძოლა** — ბრძოლა რომის სახელმწიფოსა და დიდი არმენიის ჯარებს შორის ძვ. წ. 68 წელს. ამ ბრძოლის შედეგებს სხვადასხვა ისტორიკოსი სხვადასხვანაირად აფასებს.  რომაელებმა ვერ აიღეს ქალაქი, რომელსაც  ე.წ. "სომხეთის კართაგენი" უწოდეს. ბრძოლა გაიმართა მესამე მითრიდატული ომის მსვლელობის დროს და რომაელთა წარუმატებლად დამთავრდა.

## ისტორია
thumb|120px|მარცხნივ|გნეუს პომპეუს მაგნუსი
ძვ. წ. 68 წლის ზაფხულში რომაელი სარდალი ლუკულუსი დაიძრა ტიგრანის წინააღმდეგ. იგი მიადგა სომხეთის ძველ დედაქალაქ არტაშატს, სადაც "მეფეთმეფე" ტიგრანის ოჯახი იყო დაბინავებული. ტიგრანი ამ ბრძოლის მოლდინში იყო, რადგან მესამე მითრიდატული ომი წარუმატებლად დაიწყო. ამიტომ ქალაქის მისადგომები კარგად ჰქონდა გამაგრებული, იმდენად კარგად, რომ არტაშატს "სომხეთის კართაგენიც" კი უწოდეს. ტიგრან II-მ ბრძოლის ახალი ტაქტიკა აირჩია. ის გაურბოდა დიდ ბრძოლას, ამიტომ პატარ-პატარა სომხური შენაერთებით პარტიზანულ ბრძოლაში ანადგურებდა რომაელთა ლაშქარს. პარტიზანული ბრძოლა ძალას აცლიდა რომაულ ლეგიონებს, მაგრამ ვერ აჩერებდა მათ წინსვლას ქვეყნის ცენტრისაკენ.

არტაშატის დაკარგვის საფრთხემ აიძულა ტიგრანი გადამწყვეტი ბრძოლა გაემართა რომაელებისათვის მდინარე არაცანის სანაპიროზე ძვ. წ. 68 წლის სექტემბერში. ბრძოლა ტიგრანის მიერ განხორციელებული პროვოცირებით დაიწყო. კარგად ორგანიზებულმა და გაწვრთნილმა სომხურმა არმიამ მძიმე დარტყმა მიაყენა რომაელთა ჯარებს. რომაელი ისტორიკოსის დიონ კასიოსის გადმოცემით, რომაელებმა დიდი დანაკლისი განიცადეს და იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ. სომხებმა ისინი წარმატებით განდევნეს თავიანთი სახელმწიფოს სამხრეთ საზღვრების, კერძოდ, მესოპოტამიისაკენ.

წარმატებამ საშუალება მისცა მითრიდატეს და ტიგრანს თავიანთი სამეფოების აღდგენას შესდგომოდნენ. ძვ. წ. 67 წელს მითრიდატე VI ევპატორი კვლავ შეიჭრა პონტოს სამეფოში. ზიელესთან ბრძოლაში მან გაანადგურა რომაელები და დროებით აღადგინა თავისი ხელისუფლება პონტოში. ხოლო რომაელთა წარუმატებლობის გამო, სენატმა მხედართმთავარი ლუკულუსი გამოიწვია აღმოსავლეთიდან რომში და მის ნაცვლად აღმოსავლეთის სარდლად დანიშნა გნეუს პომპეუსი.

## ლიტერატურა
* Eggenberger, David. An Encyclopedia of Battles: accounts of over 1,560 battles from 1479 B.C. to the present. — New York: Dover, 1985. — С. 30.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტიგრან II

კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის ბრძოლები
არტაშეს გეღამიანი

**არტაშეს გეღამიანი** (; დ. 2 დეკემბერი, 1949, ერევანი, სომხეთის სსრ — გ. 20 სექტემბერი, 2024) — სომეხი პოლიტიკოსი და ერევნის ყოფილი მერი.

## ბიოგრაფია 
არტაშეს გეღამიანი დაიბადა 1949 წლის 2 დეკემბერს, ერევანში, სომხეთის სსრ. 1966 წელს, მან დაამთავრა ჩეხოვის საშუალო სკოლა, 1971 წელს კი — ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1972 წელს, იგი შეუერთდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიას, 1989–1990 წლებში კი — ერევნის მერის თანამდებობა ეკავა.

1990 წელს, გეღამიანმა კომუნისტური პარტია დატოვა. 1995–1999 წლებში, იგი სომხეთის ეროვნული კრების მოადგილე იყო. 1997 წელს, მან ჩამოაყალიბა პარტია „ეროვნული ერთიანობა“ და გახდა მისი ლიდერი. 2003 წლის სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში, არტაშეს გეღამიანმა წარადგინა თავისი კანდიდატურა და მოიპოვა ხმათა 16,9%.

2008 წლის სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში, გეღამიანმა კვლავ მიიღო მონაწილეობა და საბოლოო ოფიციალური შედეგებით დაიკავა მეშვიდე ადგილი ხმათა 0,27%-ის მოპოვებით.

## პირადი ცხოვრება 
დაქორწინებული იყო. ჰყავდა ორი ვაჟი და შვილიშვილები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Artashes Geghamyan at Armenia pedia
* Info Armeenia parlamendi leheküljel
* ბიოგრაფია

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სსრკ-ის პოლიტიკოსები
კატეგორია:ერევნის მერები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ხალხის სამართალი

**ხალხის სამართალი** — მიხეილ ჯავახიშვილის  მოთხრობა. ავტორმა ის 1906-1908 წლებში, ევროპაში მოგზაურობის დროს, ჟენევაში დაწერა.
მოთხრობის სიუჟეტი სოფელში ვითარდება სადაც ხალხი ცოლ-ქმრული ღალატისთვის თანასოფლელების დასჯას ითხოვენ. ისინი გადაწყვეტენ მათ გაშიშვლებას და სოფელში ჩამოტარებას, თუმცა საბოლოოდ დაინდობენ.

## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ერიცასარი (არარატი)

**ერიცასარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს არარატის პროვინციაში, სოფელ ურცალანჯიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2083 მეტრია და წარმოადგენს ურწის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ურწის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
მეჩექმე გაბო

**მეჩექმე გაბო** — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. ავტორმა ის 1905 წელს გამოაქვეყნა.
მეჩექმე გაბო თავიდან მდიდარი და შეძლებული მეწარმე იყო, თუმცა შემდეგ როსკიპი ხანუმი შეუყვარდა, თავის ბინაში დაასახლა და ქალებიც მოუყვანა. ამასთან ერთად ცოლ-შვილიანი იყო, მაგრამ ხანუმს არაფერს აკლებდა. შემდეგ დრო გავიდა, ბევრი რამ შეიცვალა და გაბოს ხანუმის ვალები დაედო. უმადურმა ქალმა ერთ დღეს გამოუცხადა, რომ თუ ფულს არ ჩაასესხებდა, უჩივლებდა. გაბოს ნათქვამმა გული ატკინა, მაგრამ ვერაფერი გააწყო. საბოლოოდ გალანძღა და ქონება დაკარგა.

## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
გლაძორის უნივერსიტეტი

**გლაძორის უნივერსიტეტი** () — შუა საუკუნეების უნივერსიტეტი სომხეთში, სოფელ გლაძორში ვაიოცძორის პროვინციაში. დაარსდა 1280 წელს და ფუნქციონირებდა 1340 წლამდე. ტათევის უნივერსიტეტთან ერთად ის წარმოადგენდა სომხეთის განათლების კერას შუა საუკუნეებში.

## გალერეა

File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 09.jpg
File:Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 10.jpg
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 11.jpg
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 12.jpg
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 14.jpg

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* “Gladzor University” Historical-Cultural Museum-Reservation 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ერიცასარი (არეგუნის ქედი)

**ერიცასარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ შორჟიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2661 მეტრია და წარმოადგენს არეგუნის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* არეგუნის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ერიცვანქი (მთა)

**ერიცვანქი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ არწვანიკიდან აღმოსავლეთით 2,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1761 მეტრია და წარმოადგენს ბარგუშატის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ბარგუშატის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ერკაინასარი

**ერკაინასარი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ გოგარანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 8 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2898 მეტრია და წარმოადგენს ჩქნაღის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ჩქნაღის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ერევანქი

**ერევანქი** () — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, სოფელ აიგეძორიდან სამხრეთ-დასავლეთით 5,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1634 მეტრია და წარმოადგენს ჰასრიკის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ჰასრიკის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
კატეგორია:სომხეთის მთები
ზარიშატი (მთა)

**ზარიშატი** () — მთა საქართველო–სომხეთი–თურქეთის საზღვარზე. მდებარეობს ნიალისყურის ქედზე, სოფელ ეღნაჯურიდან ჩრდილო-დასავლეთით 7,5 კილომეტრში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2982 მეტრი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:სომხეთის მთები
კატეგორია:თურქეთის მთები
ზირაკი (მწვერვალი)

**ზირაკი** () — მთა სომხეთში. მდებარეობს ვაიოცძორის პროვინციაში, სოფელ კეჩუტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2230 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხეთის მთები
* სომხეთის ქედები
* ზანგეზურის ქედი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
პრიედორის რეგიონი

**პრიედორის რეგიონი** () —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი.   

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია პრიედორი. რეგიონი შედგება 6 თემისაგან. 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის რეგიონები
სტეფანავანის დენდროპარკი

**სტეფანავანის დენდროპარკი** () — დენდრარიუმი სოფელ გიულაგარაკის მახლობლად, ლორეს პროვინციაში, სომხეთის დედაქალაქ ერევნიდან 85 კილომეტრში. დაარსდა 1931 წელს პოლონელი ინჟინერის ედმონდ ლეონოვიჩის მიერ.

პარკი მთლიანად 35 ჰექტარზეა განფენილი, აქედან 17,5 ჰა ბუნებრივ ტყეს უკავია, დანარჩენი კი დეკორატიულ ხეებს. დენდროპარკი შედგება ფოთლოვანი ტყისაგან და დეკორატიული ნარგავებისგან. ასევე ვხვდებით ვაშლის, მსხლისა და ვერხვის ჯიშებს. პარკი მდიდრდება სხვადასხვა ბოტანიკური ბაღებიდან, მათ შორის მოსკოვის, კიევისა და თბილისის ბოტანიკური ბაღებიდან. არაერთი სახეობა შემოიტანეს გერმანიიდან, საფრანგეთიდან, პორტუგალიიდან, ჩინეთიდან და აშშ-დან. დღეს სტეფანავანის დენდროპარკში 500-მდე სახეობის მცენარეს შევხვდებით.

დღეს სტეფანავანის დენდროპარკი ფართო საზოგადოებისთვის წარმოადგენს ინტერესთა სფეროს. მათ შორის მეცნიერებისათვის და ეკო-ტურისტებისათვის. ეს ადგილი გამოიყენება მოსწავლეთა განათლებისა და სტაჟირებისათვის, რადგან პარკი ერთ-ერთი გამორჩეულია მთელს ამიერკავკასიაში. პარკი ექსკურსიებისა და ბოტანიკურ - ზოოლოგიური ტურების ადგილიცაა. 

პარკში შესვლა უფასოა და ღიაა ყველასათვის.

## გალერეა
 
File:Dendropark stepanavan 3.jpg|პარკის დამაარსებლის საფლავი

File:Stepanavan Dendropark 2011 1.jpg|დენდროპარკში
 
File:Stepanavan Dendropark 2011 2.jpg|დენდროპარკის შიგნით
 
File:Stepanavan Dendropark 2011 3.jpg| სტეფანავანის დენდროპარკი
 
File:Ստեփանավան 3.jpg|ხედი დენდროპარკიდან
 
File:Ստեփանավան 8.jpg|ხედი დენდროპარკიდან 

File:Stepanavan dendropark by Ohannes.jpg|დენდროპარკი

File:Dendropark stepanavan.jpg|გიგანტური ხეები პარკში

 

## რესურსები ინტერნეტში
*  
*  
* 
* დენდროპარკი ArmeniaPedia.org-ზე

კატეგორია:სომხეთის დაცული ტერიტორიები
ერევნის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი

**მხითარ ჰერაცის სახელობის ერევნის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი** () — უნივერსიტეტი სომხეთში, ერევანში. დაარსდა 1290 წელს. ერევნის სამედიცინო უნივერსიტეტი ცნობილია მთელ მსოფლიოში, როგორც ერთ-ერთი საუკეთესო სამედიცინო სასწავლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Yerevan State Medical University, Armenia
* Yerevan State Medical University (YSMU)
* Armenian Medical Students' Parliament 

კატეგორია:სომხეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ეკა (მოთხრობა)

**ეკა** (მეორე სახელწოდება-"**თავდავიწყება**") — მიხეილ ჯავახიშვილის  მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1905 წელს.
შუახნის ექიმი იხსენებს თავის პირველ სიყვარულს. სიუჟეტი მიმდინარეობს წარსულში, როდესაც მთხრობელი სწავლის დასრულების შემდეგ დედასთან დაბრუნდა. იქ მას დახვდება 18 წლის მოსამსახურე ეკა, რომელიც მალევე შეუყვარდება. ეკა გრძნობს ყურადღებას და თავს არიდებს ქალბატონის შვილს, მაგრამ, ვაჟს სურვილი ძლევს და ეკას მხრიდან დიდი ხვეწნისა და წინააღმდეგობის მიუხედევად, გოგონას გააუპატიურებს. დედამისი ეკას სახლიდან დაითხოვს. გადის წლები. ექიმი სახელს გაითქვამს, ჰყავს ოჯახი, შვილები. ერთი სამუშაო დღის ბოლოს, მოსამსახურე ამცნობს, რომ ბოლო პაციენტიღა დარჩა-ქალი და მისი ვაჟი. ქალი ეკა აღმოჩნდება-კიდევ უფრო ლამაზი და დახვეწილი, ვიდრე ოდესღაც იყო, მის თორმეტიოდე წლის ბიჭუნაში კი, რომელსაც გოგი ჰქვია, ექიმი თავის გარეგნობას და სახელს ამოიცნობს. იგი ცდილობს, ეკას გამოჰკითხოს ბავშვის ამბავი, მაგრამ, ქალი ყველაფერს უარყოფს და ბავშვთან ერთად ქრება, ექიმს კი სამუდამოდ სინანულსა და ეჭვებში ჩავარდნილს ტოვებს.

## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ალფრედუ-ვასკონსელუსი

**ალფრედუ-ვასკონსელუსი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბარბასენის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 075 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46,44 კმ²-ზე. ფართობი 130 815 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ევრაზიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

**ევრაზიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი** () — კერძო უნივერსიტეტი ერევანში, სომხეთში. 2004 წლიდან ევრაზიის უნივერსიტეტში დაინერგა სასწავლო სისტემა, რომელიც სრულიად შეესაბამება თანამედროვე ევროპული განათლების მოთხოვნებს. უნივერსიტეტს აქვს რიგი გაცვლითი პროგრამები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:სომხეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ზენიცა-დობოის კანტონი

**ზენიცა-დობოის კანტონი** (, , ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის 10 კანტონიდან ერთ-ერთი.  

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ზენიცა. კანტონი შედგება 12 თემისაგან. 2003 წლისათვის კანტონის მოსახლეობის 83,6 % %-ს შეადგენდნენ ბოსნიელები, ხოლო - 13 %-ს ხორვატები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანტონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კანტონები
ჰაიბუსაკი

**ჰაიბუსაკი** () — კერძო უნივერსიტეტი ერევანში, სომხეთში. დაარსდა 1990 წელს. 2012 წლისთვის უნივერსიტეტში 7000-მდე სტუდენტი სწავლობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის უნივერსიტეტები
ტათევის უნივერსიტეტი

**ტათევის უნივერსიტეტი** () — შუა საუკუნეების უნივერსიტეტი სომხეთში, სოფელ ტათევში სიუნიქის პროვინციაში. უნივერსიტეტი 1390 წელს დაარსდა და 1434 წლამდე ფუნქციონირებდა. გლაძორის უნივერსიტეტთან ერთად ის წარმოადგენდა სომხეთის განათლების კერას შუა საუკუნეებში.

## ცნობილი წარმომადგენლები 
* ჰოვან ვოროტნეცი (1315—1386) — ფილოსოფოსი, პედაგოგი. უნივერსიტეტის დამაარსებელი
* გრიგორ ტათევაცი (1346—1409) — ფილოსოფოსი, ღვთისმეტყველი, ვოროტნეცის მოსწავლე. შეცვალა მასწალებელი რექტორის თანამდებობაზე
* არაქელ სიუნეცი (1350—1425) — პოეტი, მუსიკოსი, გრამატიკოსი, ფილოსოფოსი, ვოროტნეცის მოსწავლე. მოგვიანებით ასწავლიდა უნივერსიტეტში
* თომა მეწოფეცი (1378—1446) — ისტორიკოსი, პედაგოგი, გრიგორ ტათევაცის მოსწავლე
* მხითარ ტათევაცი (XIV—XV სს.) — პედაგოგი. გრიგორ ტათევაცის შემდეგ გახდა რექტორი
* ჰოვანეს ჰერმონეცი (XV ს.) — ღვთისმეტყველი
* მატთეოს ჯუღაეცი (XV ს.) — ფილოსოფოსი, კომენტატორი. იყო უნივერსიტეტის რექტორი
* არისტაკეს სებასტეცი (XV ს.) — მწერალი, რამდენიმე ხნით სწავლოობდა უნივერსიტეტში

## გალერეა

 >
File:Գրիգոր Տաթևացի.jpg|ჰოვან ვოროტნეცი და გრიგორ ტათევაცი
File:Commentary to David's psalms - portrait of Grigor Tatevatsi 1449.jpg|გრიგორ ტათევაცი
File:Arakel Syunetsi.jpg|არაქელ სიუნეცი
File:Tovma Metsopetsi.jpg|თომა მეწოფეცი
File:2014 Erywań, Matenadaran (10).jpg|გრიგორ ტათევაცის ძეგლი

## რესურსები ინტერნეტში
* Житие и память блаженного св.Григора Татеваци, ученика великого вартапеда Армянского св.Ованеса Воротнеци 

კატეგორია:სომხეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ბანია-ლუკის რეგიონი

**ბანია-ლუკის რეგიონი** ( ) —  ბოსნია და ჰერცეგოვინის შემადგენლობაში შემავალი  სერბთა რესპუბლიკის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი.   

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრია ბანია-ლუკა. რეგიონი შედგება 15 თემისაგან. 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის რეგიონები
დებუბი

**დებუბი**, ან **სამხრეთის პროვინცია**, (ტიგ. ዞባ ደቡብ, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ერიტრეის ეთიოპიასთან სახელმწიფო საზღვრის მონაკვეთის გასწვრივ. მისი ფართობია — 8000 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 952 100 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთიდან ესაზღვრება გაშ-ბარკის პროვინციას, ჩრდილოეთიდან — მაეკელის (ცენტრალური) პროვინციას, აღმოსავლეთით — სემიენავი-კეი-ბაჰრის პროვინციას.

## დასახლებული პუნქტები 
პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მენდეფერა (ყოფილი ადი-უგრი). დებუბის პროვინციის სხვა ქალაქებია — ადი-კეიჰი, ადი-კუალა, დეკემჰარე, დებარვა და სენაფე.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* ადი-კეიჰი
* ადი-კუალა
* არეზა
* დებარვა
* დეკემჰარე
* კუდო-ბეური
* ტერა-ემნი
* მაი-მნე
* მენდეფერა
* სეგენეიტი
* სენაფე
* ცონორა
* ჰადიდია
* შიკეტი

## არქეოლოგია 
პროვინციის ტერიტორიაზე ასევე არსებობენ არქეოლოგიური ობიექტები მატარა და კოჰაიტო.

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
გაშ-ბარკა

**გაშ-ბარკა**, (ტიგ. ጋሽ-ባርካ, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მისი ფართობია — 33 200 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 708 800 ადამიანს. ამ მონაცემების მიხედვით გაშ-ბარკის პროვინცია ერიტრეის მესამედს შეადგენს.

## გეოგრაფია 
პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ანსების პროვინციას, აღმოსავლეთიდან მაეკელის (ცენტრალური) და დებუბის (სამხრეთი) პროვინციებს; დასავლეთიდან სუდანთან და სამხრეთიდან ეთიოპიასთან.

## დასახლებული პუნქტები 
გაშ-ბარკის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბარენტუ. სხვა ქალაქები: აკორდატი (ყოფილი ადმინისტრაციული ცენტრი), მოლკი, სებდერატი და ტესენეი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* ქალაქი აკორდატი
* ქალაქი ბარენტუ
* დგჰე
* ფორტო
* გოგნე
* ჰაიკოტა
* ლოგო-ანსება
* მენსურა
* მოგოლო
* ქალაქი მოლკი
* ომჰაჯერი (Omhajer) (Guluj)
* შამბუკო
* ტესენეი
* ზემო გაში

## ეკონომიკა 
პროვინციას ეძახიან «მკვებავს», რადგანაც იქ განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. 2005 წელს, არსებული მონაცემებით, პროვინციაში ითვლებოდა 3,5 მილიონ სულზე მეტი შინაური ცხოველი და ბევრი აქლემი. პროვინციაში ნაპოვნია მარმარილო და სხვა სასარგებლო წიაღისეული, მათ შორის — ოქრო. აუგაროში შენარჩუნებულია ძველი მაღაროები და იმ დროის მაღაროს მოწყობილობები, როდესაც იტალიელები აქ ოქროს მოპოვებას აწარმოებდნენ.

თითქმის მთელი ადგილობრივი მოსახლეობა ჯანმრთელად და დაუღლელად გამოიყურებიან, რაც საკმაოდ იშვიათი მოვლენაა აფრიკის ამ რაიონში.

## მარცვლეული კულტურები და ექსპორტი 
* ბანანი
* პომიდორი
* ბამბა
* ხახვი
* ფეტვი
* შირბახტი
* ბულგარული წიწაკა
* ნესვი

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
ალექსი ჩიჩიბაბინი

**ალექსი ჩიჩიბაბინი** (; დ. 29  მარტი [ ძვ. სტ. 17 მარტი], 1871, კუზემინი — გ. 15 აგვისტო, 1945, პარიზი) — რუსი ქიმიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1928). დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი (1892). მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებლის პროფესორი (1909). 1930 წლიდან მუშაობდა საფრანგეთში. ჩიჩიბაბინის შრომები ეხება აზოტშემცველი ჰეტეროციკლური ნაერთების, უმთავრესად პირიდინის შესწავლას. ნატრიუმის ამიდზე პირიდინის მოქმედებით ჩიჩიბაბინმა პირველმა მიიღო α-ამინოპირიდინი (ჩიჩიბაბინის რეაქცია) და შეისწავლა მისი თვისებები. დაადგინა მრავალი ალკალოიდისა და სხვ. აღნაგობა და მიღება.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ქიმიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
ანსების პროვინცია

**ანსების პროვინცია** (ტიგ. ኣንሰባ, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთში და არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. მისი ფართობია — 23 200 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 549 000 ადამიანს. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კერენი.

## გეოგრაფია 
სახელი დაერქვა მდინარე ანსებას გამო, რომლის ნაპირებზეც მდებარეობს პროვინცია. მდინარე სათავეს იღებს ცენტრალური ერიტრეის მთიან პლატოზე, ასმერის ჩრდილო-დასავლეთით და ხეობით ეშვება ჩრდილო-დასავლეთ დაბლობზე, კვეთს რორა-ჰაბაბის და საჰელის მთებს წითელი ზღვაში მიერთებამდე, მეზობელი ქვეყნის — სუდანის პორტ სუაკინის მახლობლად.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* ადი-ტეკელეზანი
* ასმატი
* ელაბორედი
* გელები
* ჰაგასი
* ჰალჰალი
* ჰაბერო
* კერენი
* კერკებეტი
* სელა

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
ტექის ხე

**ტექის ხე**, **ტექტონა** () — ტროპიკული მცენარე  ბებრისკონკასნაირთა ოჯახისა. იზრდება ინდოეთის, ინდოჩინეთისა და ინდონეზიის ტროპიკულ მუსონურ არეში. სიმაღლე 30 მ-მდე, დიამეტრი 1-1,5 მ. მერქანი მკვრივი და მაგარია. 

კარგად მუშავდება და ხასიათდება დიდი გამძლეობით. ტექის ხე გამოიყენება გემთმშენებლობაში. საუკეთესო ტექის ხე იზრდება ბირმასა და ტაილანდში.

## ლიტერატურა
* *რაფიელ დანიბეგაშვილი,* „ოცდაშვიდი წელი აზიის ქვეყნებში“ გვ. 63 — თბილისი, 1971

## რესურსები ინტერნეტში
*U.S. Forest Products Lab: USDA Forest Service 
*About Teak_Big Lands Brazil Forestry 

## სქოლიო
კატეგორია:ტუჩოსანნი
სემიენავი-კეი-ბაჰრი

**სემიენავი-კეი-ბაჰრი**, (ტიგ. ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს წითელი ზღვის ჩრდილოეთი ნაწილის გასწვრივ, მოიცავს დაჰლაკის არქიპელაგს და სანაპირო ქალაქს — პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ — მასაუას. მისი ფართობია — 27 800 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 653 300 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთიდან ესაზღვრება ანსების, მაეკელის (ცენტრალური პროვინცია) და დებუბის (სამხრეთი პროვინცია) პროვინციებს, ხოლო აღმოსავლეთიდან დებუბავი-კეი-ბაჰრის (წითელი ზღვის სამხრეთი პროვინცია) პროვინციას.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* აფაბეტი
* დაჰლაკი
* გჰელალო
* ფორო
* გინდა
* კარორა
* მასაუა
* ნაკფა
* შეები

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
დათუნა არაგვის ერისთავი

**დათუნა არაგვის ერისთავი** — არაგვის ერისთავი 1632-1634 წლებში, ნუგზარ არაგვის ერისთავის ძე და ზურაბის ძმა.

არაგვის ერისთავი მას შემდეგ გახდა, რაც თეიმურაზ I-ის ბრძანებით დათუნას უფროსი ძმა ზურაბი მოკლეს. დათუნამ თავიდანვე ქართლში მოსული როსტომ-ხანის საწინააღმდეგო პოზიცია დაიკავა. არაგვის ერისთავს ქართლის ვალის შურისძიების ეშინოდა, რადგან თავის დროზე დათუნას ძმამ, ზურაბმა როსტომის ძმისშვილი, სიმონ-ხანი მოკლა. მიუხედავად ამისა, როსტომ-ხანმა დათუნასთან კარგი ურთიერთობის დამყარება სცადა, მაგრამ დათუნა მაინც მის მოწინააღმდეგედ და თეიმურაზ I-ის მოკავშირედ რჩებოდა. როსტომმა დათუნა მუხრანში მიიპატიჟა და ნადიმის დროს თავადებს გაბაშვილსა და თურქესტანიშვილს მოაკვლევინა, მისი მოკვეთილი თავი კი ირანის შაჰს გაუგზავნა. როსტომი დუშეთში ჯარით შევიდა, არაგვის ერისთავი კი დათუნას უმცროსი ძმა ზაალი გახდა.  

## ლიტერატურა
* პ. იოსელიანი, „აღწერა დუშეთისა თბილისის გუბერნიის ქალაქისა“, თარგმანი - 2012, გვ. 101;

კატეგორია:არაგვის ერისთავები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:მოკლული ქართველები
დებუბავი-კეი-ბაჰრი

**დებუბავი-კეი-ბაჰრი**, ან **წითელი ზღვის სამხრეთი** (ტიგ. ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ, ) — ერიტრეის 6 პროვინციიდან ერთ-ერთი. მისი ფართობია — 27 600 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 83 500 ადამიანს. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი და საზღვაო პორტი ასები.

ეს მიწები ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო არასტუმართმოყვარე ადგილად დედამიწაზე, სანაპიროს გამოკლებით.

## გეოგრაფია 
მდებარეობს წითელი ზღვის სამხრეთი ნაწილის გასწვრივ. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სემიენავი-კეი-ბაჰრის პროვინციას, დასავლეთიდან ეთიოპიას და სამხრეთიდან ჯიბუტის. პროვინცია გადაჭიმულია 500 კმ-ზე უფრო მეტ სიგრძეზე წითელი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, მაგრამ მისი სიგანე მხოლოდ დაახლოებით 50 კმ-ს შეადგენს. პროვინციის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია — რამლუს მთა (2248 ზღვის დონიდან მეტრი). მისი ტერიტორია დანაკილის უდაბნოს ნაწილია.

## დასახლებული პუნქტები 
ძირითადი ქალაქებია — ასები, ბეილული, რეჰაიტა, ტიიო (T’i’o).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის შემადგენლობაში შედიან შემდეგი რაიონები:
* არეეტა
* ცენტრალური დენკალია
* სამხრეთი დენკალია

## სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის პროვინციები
კურკას ქორწილი

**კურკას ქორწილი** — მიხეილ ჯავახიშვილის  მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1906 წელს გაზეთ ივერიაში.მის მიხედვითაა დადგმული ამავე სახელობის ცნობილი სპექტაკლი -  ,,კურკას ქორწილი“ – რეჟისორი ლ. პაქსაშვილი ( 1969 წ.)

## მოთხრობის სიუჟეტი 
ახალგაზრდა ბიჭი, მეტსახელად კურკა ქალაქში ხარაზად მუშაობს. დრო გადის და გადაწყვეტს ცოლი შეირთოს, მაგრამ მისნაირ ღარიბს არავინ გაყვება. მისი მეგობარი დარჩო ერთ ახალგაზრდა ქალს, მაშოს ურჩევს. კურკაც მას შეირთავს და ქორწილში მთელ ქონებას დახარჯავს, მაგრამ აღმოჩნდება, რომ ეს ქორწილი ანგარებით შემდგარა. მაშო კურკას გაშორდება და ბიჭი კვლავ მარტო დარჩება.

## პერსონაჟები
*"**კურკა**" - მთავარი პერსონაჟი, ხარაზი. 
*"**დარჩო**" - ყასბის შვილი.
*"**მაშო**" - კურკას ცოლი

## რესურსები ინტერნეტში 
*პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში

## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
შემოდგომის ღამე

**შემოდგომის ღამე** — მიხეილ ჯავახიშვილის  ერთ-ერთი პირველი მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1903 წელს გაზეთ ცნობის ფურცელში. ახალგაზრდა კაცი ჰყვება ისტორიას თუ როგორ შეიფარა რუსეთიდან გამოქცეული გოგონა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში

## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ჯილდო (მოთხრობა)

**ჯილდო** — მიხეილ ჯავახიშვილის  პირველი მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1903 წელს გაზეთ ივერიაში. ახალგაზრდა ჟანდარმს მიტინგის დროს მუშა შემოაკვდება. თუმცა ამას ძლიერ ნანობს. ის მონახავს დედამისს, ანუგეშებს და ფულსაც დაუტოვებს, თუმცა ქალი არ აპატიებს. ბოლოს ის გადაწყვეტს იარაღი გადადოს და სოფელში დაბრუნდეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში
## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
კაპიტანი ნემო

**კაპიტანი ნემო** (), იგივე **პრინცი დაქაჰარი** — ჟიულ ვერნის მიერ შექმნილი ლიტერატურული პერსონაჟი. კაპიტანი ნემო არის ვერნის ორი რომანის — „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“ და „საიდუმლო კუნძულის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. 

კაპიტანი ნემო საკუთარი წარსულის შესახებ „საიდუმლო კუნძულის“ ბოლოს საუბრობს. ის ჩამომავლობით ინდოელი, იქაური რაჯას შვილი ყოფილა. ის ათი წლის ასაკში წავიდა ევროპაში განათლების მისაღებად და იქ 30 წლამდე დარჩა. პრინცმა დაქაჰარმა ბრწყინვალე განათლება მიიღო და მთელი ევროპა შემოიარა, თუმცა სძულდა ერთი ქვეყანა — ინგლისი, რომელშიც ფეხი არასდროს შეუდგამს. ინგლისს მისი სამშობლო ინდოეთი დაპყრობილი ჰქონდა და საკუთარ კლანჭებში ჰყავდა მოქცეული, სწორედ ეს იყო პრინცის სიძულვილის მიზეზი. 

სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, პრინცი დაქორწინდა და შვილი ეყოლა. ის მუდმივად ელოდა მომენტს, რომ დაეწყო აჯანყება და დაემხო ინგლისელთა მმართველობა. 1857 წელს აჯანყებამ იფეთქა, რომელშიც ძალიან აქტიურად იყო ჩართული დაქაჰარი და სიკვდილსაც ბევრჯერ ჩახედა თვალებში. მამა და ცოლ-შვილი აჯანყებას შეეწირნენ, მაგრამ თვითონ გადარჩა. ინდოელები დამარცხდნენ. პრინცმა დაქაჰარმა ქვეყნიერებაზე უარი თქვა, რამდენიმე მეგობართან ერთად გემი „ნაუტილუსი“ ააგო და ზღვაში გავიდა.

რომანში, „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“, კაპიტანი ნემო თავის მიერ აგებულ გემზე — „ნაუტილესზე“ ბუნებისმეტყველების პროფესორს, პროფესორ არონაკსა და მის რამდენიმე მეგობარს დაატყვევებს. ნემოს ყოველგვარი კავშირი გაწყვეტილი აქვს ხმელეთთან და საზოგადოებასთან და მუდმივად ზღვაშია. ის მოივლის მსოფლიოს ოკეანესა და ზღვას.

ნემოს შვიდი თვის განმავლობაში ჰყავს დატყვევებული პროფესორი არონაკსი, მაგრამ „ნაუტილუსზე“ მომხდარი არეულობის შედეგად ისინი გაქცევას ახერხებენ. ასე სრულდება რომანი „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“.

პროფესორი არონაკსის გაქცევის შემდეგ, ნემო „ნაუტილუსით“ განაგრძობდა მოგზაურობას, მაგრამ სიკვდილმა ყველა მეგობარი ხელიდან გამოაცალა, ხოლო საბოლოოდ, „ნაუტილუსი“ იმ კუნძულზე აღმოჩნდება, რომელზეც „საიდუმლო კუნძულის“ გმირები. ნემო ამასაც სიკვდილის წინ ჰყვება.

„საიდუმლო კუნძულში“, ნემო იმ ადამიანებს მფარველობს, რომლებიც იმავე კუნძულზე არიან. მაგრამ მათ არ იციან თუ ვინაა მათი მფარველი. კაპიტანი ნემო სიკვდილის წინ გადაწყვეტს, გააგებინოს მისტერ სმიტსა და მის რამდენიმე მეგობარს მისი ვინაობა და მოუყვეს თავისი ცხოვრების შესახებ. კაპიტანი ყველაფერს მოუთხრობს მათ თავისი ცხოვრების შესახებ, ხოლო მეორე დღეს ის იღუპება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ
* საიდუმლო კუნძული

## რესურსები ინტერნეტში 
* *The Mysterious Island*: The Secret of the Island: Chapter XVI. A summary of his life  
* Literary analysis of the novels of Jules Verne 
* The origin of Captain Nemo: at Captnemo's Home 

კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:ჟიულ ვერნი
ტეტიები

**ტეტიები** — მიხეილ ჯავახიშვილის  მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1920 წელს გაზეთ საქართველოში. გლეხები უკმაყოფილოები არიან თავიანთი ანაზღაურებით. დაიწყებენ ფიქრს, რომ მეფეს უჩივლონ, მაგრამ გაახსენდებათ, რომ მთავრობის მეთაური ნოე ჟორდანიაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*პერსონაჟთა სახეები ჯავახიშვილის შემოქმედებაში
## სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
მენდეფერა

**მენდეფერა** (ტიგრ. መንደፈራ, ) — ქალაქი სამხრეთ ერიტრეაში. დებუბის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ამ ქალაქს ეკავა მთავარი ადგილი აქსუმის სამეფოს ცივილიზაციის ისტორიაში, მაგრამ ის დაარსდა ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე V საუკუნეში. ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა — ჰავულტის მონუმენტი, რომელზეც შენარჩუნებულია ისლამის დრომდე პერიოდის წარწერები. 1959 წლის შემდეგ გაითხარა ბევრი შენობა და ნაპოვნია როგორც ჯვრები, ასევე ადგილობრივი და ძველი რომის მონეტები. ბევრი მონაკვეთები, ნამარხების ჩათვლით, ჯერ კიდევ საჭიროებს შესწავლას.

ქალაქში დაიბადა ცნობილი სტაიერი ზერსენაი ტადესე.

კატეგორია:ერიტრეის ქალაქები
უინჩესტერი (ინგლისი)

**უინჩესტერი** () — ქალაქი ინგლისში, ჰემპშირის საგრაფოში. მდებარეობს ლონდონის სამხრეთ-დასავლეთით, 98 კილომეტრში. 2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 45,184 ადამიანს შეადგენდა.

მდებარეობს მდინარე იტჩენის ხეობაში. ქალაქი ცნობილია ჯერ კიდევ რომანული ბრიტანეთის დროიდან, მისი მდებარეობიდან გამომდინარე, რომის საგზაო სისტემის მნიშვნელოვან პუნქტს წარმოადგენდა. VIII საუკუნეში უესექსის სამეფოს დედაქალაქი გახდა. ქალაქის განვითარება დაიწყო ამ პერიოდში და გაგრძელდა ნორმანდიელების მიერ ინგლისის დაპყრობამდე (1066 წ.).

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის მმართველი ორგანოს საიტი
* უინჩესტერი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ბარენტუ

**ბარენტუ** (ტიგრ. ባረንቱ, ) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ერიტრეაში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ აკორდატის სამხრეთით. მოსახლეობა — დაახლოებით 21 000 ადამიანი (2005 წელი). ეს კუნამას ხალხის მთავარი ქალაქია. ქალაქი მდებარეობს ერიტრეის გაშ-ბარკის პროვინციაში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია.

ქალაქი იყო რეგიონის სამთომომპოვებელი და სასოფლო-სამეურნეო ცენტრი. ქალაქმა განიცადა მნიშვნელოვანი ნგრევა ეთიოპია-ერიტრეის კონფლიქტის დროს, მაგრამ შემდეგ ის აღდგა.

კატეგორია:ერიტრეის ქალაქები
ემანუელ ლევინასი

**ემანუელ ლევინასი** (; დ.  12 იანვარი, 1906  [ძვ. სტ. 30 დეკემბერი, 1905], კოვნო — გ. 25 დეკემბერი, 1995, პარიზი) — ფრანგი ფილოსოფოსი და პოსტმოდერნისტი. დაიბადა კოვნოში, ამჟამინდელი კაუნასი. 1916-1920 წლებში ცხოვრობდა ხარკოვში, 1920-1923 წლებში ისევ კაუნასში, საიდანაც მოგვიანებით ემიგრირდა საფრანგეთში. 1923 წლიდან სწავლობდა ფილოსოფიას სტრასბურის უნივერსიტეტში, სადაც გაიცნო მორის ბლანშო, რომელთანაც მრავალი წელი მეგობრობდა. იყო ედმუნდ ჰუსერლის მოსწავლე, ასევე განიცადა მარტინ ჰაიდეგერისა და ფრანც რეზენცვეიგის გავლენა. პირველი ნაშრომი გამოაქვეყნა 1930 წელს, სახელწოდებით: „ინტუიციის თეორია ჰუსერლის ფენომენოლოგიაში“, რომელიც ჰუსერლის ფენომენოლოგიის პირველი ფუნდამენტური ინტერპრეტაცია იყო ფრანგულ ენაზე.

## ლიტერატურა
* Adriaan Theodoor Peperzak, Robert Bernasconi & Simon Critchley, *Emmanuel Levinas* (1996).
* Astell, Ann W. and Jackson, J. A., *Levinas and Medieval Literature: The "Difficult Reading" of English and Rabbinic Texts* (Pittsburgh, PA: Duquesne University press, 2009).
* Simon Critchley and Robert Bernasconi (ed.) *The Cambridge Companion to Levinas* (2002).

კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი პოსტმოდერნისტები
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
აზერბაიჯანის ეროვნული ბიბლიოთეკა

**აზერბაიჯანის ეროვნული ბიბლიოთეკა** () — აზერბაიჯანში ყველაზე დიდი და ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა ამიერკავკასიაში.

## ისტორია 
ბიბლიოთეკა დაარსდა 1922  წელს, ხოლო გაიხსნა 1923 წლის 23 მაისს. 1939 წელს ბიბლიოთეკას ეწოდა, უდიდესი აზერბაიჯანელი მოზაროვნის, დრამატურგისა და გამომცემლის მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელი. ამჟამად ბიბლიოთეკა შედგება 25 განყოფილბისა და 26 სექტორისაგან. წიგნთსაცავში დაცულია 4 513 000 წიგნი. 2005 წელს აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილებით ბიბლიოთეკას მიენიჭა „ეროვნული ბიბლიოთეკის“ სტატუსი.

ბიბლიოთეკაში შეგროვილია და დაცულია ეროვნული გამოცემები, აზერბაიჯანელი და საზღვარგარეთის ავტორების გამოცემები, საზღვარგარეთ გამოცემული წიგნები. ეროვნული ბიბლიოთეკის ეგიდით 1990, 1991, 2000 და 2001 წელს გამოვიდა ყოველწლიური გამოცემა „აზერბაიჯანის წიგნი“. 

2003 წლიდან ეროვნული ბიბლიოთეკა მართვის ავტომატიზირებულ სისტემაზე გადავიდა. 2005 წლიდან ბიბლიოთეკა ევროპის ეროვნული ბიბლიოთეკების ასოციაციის წევრია.

## ფონდები 
2005 წლის 1 იანვრისათვის ბიბლიოთეკის ფონდში ინახებოდა 4 513 422 ეგზემპლარი, მსოფლიოს 40 ენაზე. აქედან:

* წიგნები — 2 391 162 
* დოკუმენტები  — 2 122 082

2005 წლიდან გადავიდა მუშაობის ელექტრონულ ფორმატში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიბლიოთეკის ოფიციალური გვერდი
* ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი. 

კატეგორია:ეროვნული ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბაქოს ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის დიპლომატიური მისიების სია

მინი|მარჯვნივ|500პქ|ქვეყნები სადაც წარმოდგენილია აზერბაიჯანის დიპლომატიური მისიები
ეს არის **აზერბაიჯანის დიპლომატიური მისიების სია**.

## აფრიკა
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ბერლინში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ბერნში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ჰააგაში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ლონდონში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო მოსკოვში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო პარიზში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო პრაღაში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ვენაში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ვარშავაში
მინი|მარჯვნივ|აზერბაიჯანის საელჩო ვაშინგტონში
*
** ალჟირი (საელჩო)
*
** კაირო (საელჩო)
*
** ადის-აბება (საელჩო)
*
** ტრიპოლი (საელჩო)
*
** რაბატი (საელჩო)
*
** პრეტორია (საელჩო)

## ამერიკა
*
** ბუენოს-აირესი (საელჩო)
*
** ვაშინგტონი (საელჩო)
** ლოს-ანჯელესი (გენერალური საკონსულო)
*
** ბრაზილია (საელჩო)
*
** ოტავა (საელჩო)
*
** ბოგოტა (საელჩო)
*
** ჰავანა (საელჩო)
*
** მეხიკო (საელჩო)
*
** ლიმა (საელჩო)

## აზია
*
** აბუ-დაბი (საელჩო)
** დუბაი (საკონსულო)
*
** ჰანოი (საელჩო)
*
** ანკარა (საელჩო)
** სტამბოლი (გენერალური საკონსულო)
** ყარსი (გენერალური საკონსულო)
*
** აშხაბადი (საელჩო)
*
** ტოკიო (საელჩო)
*
** ნიუ-დელი (საელჩო)
*
** ჯაკარტა (საელჩო)
*
** ამანი (საელჩო)
*
** თეირანი (საელჩო)
** თავრიზი (გენერალური საკონსულო)
*
** დოჰა (საელჩო)
*
** კუალა-ლუმპური (საელჩო)
*
** ისლამაბადი (საელჩო)
*
** სეული (საელჩო)
*
** ერ-რიადი (საელჩო)
*
** დამასკო (საელჩო)
*
** დუშანბე (საელჩო)
*
** ტაშკენტი (საელჩო)
*
** ელ-ქუვეითი (საელჩო)
*
** ასტანა (საელჩო)
** აქთაუ (გენერალური საკონსულო)
*
** ბიშკეკი (საელჩო)
*
** პეკინი (საელჩო)

## ევროპა
*
** ვენა (საელჩო)
*
** მინსკი (საელჩო)
*
** ბრიუსელი (საელჩო)
*
** სარაევო (საელჩო)
*
** სოფია (საელჩო)
*
** ლონდონი (საელჩო)
*
** ბერლინი (საელჩო)
*
** მადრიდი (საელჩო)
*
** ტალინი (საელჩო)
*
** რომი (საელჩო)
*
** რიგა (საელჩო)
*
** ვილნიუსი (საელჩო)
*
** კიშინიოვი (საელჩო)
*
**პოდგორიცა (საელჩო)
*
** ჰააგა (საელჩო)
*
** ვარშავა (საელჩო)
*
** ბუქარესტი (საელჩო)
*
** მოსკოვი (საელჩო)
** სანქტ-პეტერბურგი (გენერალური საკონსულო)
** ეკატერინბურგი (გენერალური საკონსულო)
*
** ათენი (საელჩო)
*
** პარიზი (საელჩო)
*
** თბილისი (საელჩო)
** ბათუმი (გენერალური საკონსულო)
*
** ბელგრადი (საელჩო)
*
** ლიუბლიანა (საელჩო)
*
** კიევი (საელჩო)
*
** ბუდაპეშტი (საელჩო)
*
** სტოკჰოლმი (საელჩო)
*
** ბერნი (საელჩო)

*
** პრაღა (საელჩო)
*
** ზაგრები (საელჩო)

## ოკეანეთი
*
** კანბერა (საელჩო)

## მრავალმხრივი ორგანიზაციები
* ბრიუსელი (წარმომადგენლობა ნატოში)
* ნიუ-იორკი (მუდმივი წარმომადგენლობა გაეროში)
* პარიზი (წარმომადგენლობა იუნესკოში)
* ჟენევა (მუდმივი წარმომადგენლობა გაეროსა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებში)
* სტრასბურგი (მუდმივი წარმომადგენლობა ევროსაბჭოში)

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
* დიპლომატიური მისიების სია აზერბაიჯანში

## რესურსები ინტერნეტში
*აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრო  
*აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, აზერბაიჯანის დიპლომატიური მისიების სია   

## სქოლიო

აზერბაიჯანი
დესტერუ-დუ-მელუ

**დესტერუ-დუ-მელუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1085 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბარბასენის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 015 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21,19 კმ²-ზე. ფართობი 142 279 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები