open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გიორგი მუხრანბატონი

მინი|გიორგი მუხრანბატონი
**გიორგი კონსტანტინეს ძე მუხრანბატონი** (დ. 1821, სოფ. მუხრანი — გ. 1877, პარიზი) — ცარიზმის მოხელე, 1853-იდან მრჩეველი კავკასიის მეფისნაცვლის სამმართველოში, 1855-იდან მეფისნაცვლის საბჭოს წევრი. 1858—1868 მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს სასამართლო საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორი, სენატორი (1864), სტატს-ინსპექტორი (1872). მუხრანბატონის მტკიცების თანახმად, კაცობრიობის პროგრესი გულისხმობდა მცირე ერების მოსპობას, დიდი ხალხების გაბატონებასა და დიდი მოცულობის "სახალხო ორგანიზმების" შექმნის აუცილებლობას. პატარა ხალხები, მუხრანბატონის აზრით, განწირული იყვნენ, მათ არ შეეძლოთ სრულყოფილი სახელმწიფო ორგანიზმის შექმნა, ამიტომ მსხვილ ეროვნულ ერთეულებში უნდა გათქვეფილიყვნენ. პატარა ხალხისათვის დიდ ხალხთან ყოველგვარი შეერთება-შერწყმა ნიშნავდა საკუთარი ენის დაკარგვას. მცირე ხალხების მისწრაფება ინდივიდუალური არსებობის შენარჩუნებისაკენ მუხრანბატონს არა მარტო უიმედოდ, არამედ მავნედაც მიაჩნდა. მისი ეს შეხედულებანი მკაცრად გააკრიტიკეს ქართველი მოწინავე საზოგადოების წარმომადგენლებმა: ილია ჭავჭავაძემ, აკაკი წერეთელმა, სერგეი მესხმა, პეტრე უმიკაშვილმა, იმერეთის ეპისკოპოსმა გაბრიელმა (ქიქოძე) და სხვებმა. ქართულმა პუბლიცისტიკამ აღნიშნა, რომ ცარიზმის ამ ერთგული მსახურის შეხედულებები იყო რუსეთის დიდმპყრობლური, რეაქციული ეროვნული პოლიტიკის თეორიული დასაბუთებისა და გამართლების ცდა.

## თხზულება 
*«О существе национальной индивидуальности и об образовательном значении крупных народных единиц», Тфл., 1872

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 1877
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
გიორგი I (იმერეთის მეფე)

**გიორგი I** (გ. 1392) — იმერეთის სამეფოს მეფე 1389-1392 წლებში, ბაგრატ I ერისთავის ძე. გიორგი I-ის გამეფების დროს იმერეთის ზოგიერთი ციხესიმაგრე, მათ შორის ქუთაისისა, ჯერ კიდევ საქართველოს მეფე ბაგრატ V-სა და მის მემკვიდრე გიორგის ეჭირათ. გურიის, ოდიშის და სხვა მთავრების მათ მხარეზე იყვნენ და გიორგი I-ის მეფობას არ ცნობდნენ. გიორგი I-მა ამ ციხესიმაგრეთა დაკავება მოახერხა. 1390 მან აფხაზეთის  კათოლიკოსად თავისი მომხრე არსენი დასვა და ამით სასულიერო ფეოდალთა წრეშიც დასაყრდენი გაიჩინა. 1392 გიორგი I-მა ოდიშის მთავრის, ვამეყ I დადიანის წინააღმდეგ ილაშქრა, მაგრამ დამარცხდა და თვითონაც ბრძოლაში დაიღუპა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი  1392
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გიორგი I (აფხაზთა მეფე)

**გიორგი I**, *აღწეფელი* — აფხაზთა (დასავლეთ საქართველოს) მეფე 861-868 წლებში; ლეონ II-ის ძე. 

გამეფებამდე მისი საუფლისწულო მამული იყო აღწეფი. აქედან წარმოდგება ზედწოდება — აღწეფელი. თავისი წინამორბედებივით ცდილობდა დაუფლებოდა ქართლს, რაც დროებით შეძლო კიდეც და იქ, „მატიანე ქართლისას“ ცნობით, ერისთავად თავისი ძმისშვილი, დემეტრე II-ის ვაჟი, ბაგრატი დასვა.

## ლიტერატურა
* მატიანე ქართლისა, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1955. 
* Анчабадзе З. В., Из истории средневековой Абхазии (VI–XVII вв.), Сух., 1959.

კატეგორია:აფხაზთა  სამეფოს მეფეები
გიორგი III (იმერეთის მეფე)

**გიორგი III** (გ. 1639) — იმერეთის მეფე 1604-1639 წლებში, კონსტანტინე ბატონიშვილის ძე. 

მძიმე ბრძოლა უხდებოდა ოდიშის ძლიერი მთავრის ლევან II დადიანის წინააღმდეგ. ეს ბრძოლა განსაკუთრებით გამწვავდა მას შემდეგ, რაც დადიანის მხარეზე გადავიდა გიორგი III-ის მიერ შერისხული თავადი პაატა წულუკიძე. 1623 გოჭოურის ბრძოლაში (ქუთაისის მახლობლად) დადიანმა დაამარცხა გიორგი III. დადიანის წინააღმდეგ დაუახლოვდა გიორგი სააკაძეს, რომელსაც 1626 ბაზალეთის ბრძოლაში ზემო იმერეთის ლაშქარი მიაშველა, შემდეგში დაუმოყვრდა თეიმურაზ I-ს. 1629 მისმა ვაჟმა, ტახტის მემკვიდრე ალექსანდრემ, ცოლად შეირთო თეიმურაზ I-ის ასული დარეჯანი (ზურაბ არაგვის ერისთავის ქვრივი). მაგრამ ლევან დადიანი ამის შემდეგაც სისტემატურად არბევდა იმერეთის სამეფოს. გიორგი III-ის დროს იმერეთში ფართო ხასიათი მიიღო ადამიანებით ვაჭრობამ (ტყვის სყიდვა). შექმნილი ვითარებიდან თავის დასაღწევად 1619-1621 გიორგი III-მ სცადა რუსეთის მეფის მფარველობა მოეპოვებინა. მაგრამ ამ ცდას რეალური შედეგი არ მოჰყოლია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი  1639
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სომხები

**სომხები** () — ხალხი სომხეთის მთიანეთიდან, სომხეთის ძირითადი მოსახლენი (3,02 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე რუსეთის ფედერაციაში (1,2 მლნ.), აშშ-ში (483 ათ.), საფრანგეთში (250 ათ.), ლიბანში (232 ათ.), საქართველოში (168 ათ.), სირიაში (150 ათ.), აზერბაიჯანში (მთიან ყარაბაღში) (145 ათ.), ირანში (120 ათ.), თურქეთში (90 ათ.).

## სომხები საქართველოში 
2014 წლის საყოველთაო აღწერის თანახმად სომხები საქართველოში საქართველოს მთლიანი მოსახლეობის (3 713 804) დაახლოებით 4,5 %-ს, ანუ 168 102 ადამიანს შეადგენდნენ. სხვადასხვა ოდენობით ცხოვრობენ ქვეყნის ქალაქებსა და რეგიონებში, განსაკუთრებით მრავლად არიან თბილისში, სამცხე-ჯავახეთში, ქვემო ქართლში, აჭარისა და აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკებში.

## ლიტერატურა 
* **სომხეთის (სომეხი ხალხის) ისტორიის პროგრამა** : ისტორიისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტების სტუდენტთათვის / [რედ.: ლ. მელიქსეთ-ბეგი] ; სსრკ უმაღლ. განათლ. სამ., თსუ - თბ. : [თბილ. უნ-ტის გამ-ბა], 1954.

## რესურსები ინტერნეტში 
* «Мы хотим жить сейчас» - Почему армяне не верят в будущее своей страны и уезжают из нее // WIKILEAKS 

## სქოლიო 
*
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
აზერბაიჯანელები

**აზერბაიჯანელები** — ხალხი, აზერბაიჯანის ძირითადი მოსახლეობა (8,1 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ირანში (12-18.5 მლნ), რუსეთის ფედერაციაში (2 მლნ.), საქართველოში (284 ათ.), ყაზახეთში (90 ათ.), სომხეთსა და სხვა ქვეყნებში. იყოფიან ეთნიკურ ჯგუფებად: აირუმები, აფშარები, ბაიათები, ყარადაღელები, ყარაფაფახები, შახსევენები. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის სამხრეთ შტოს.

* **სახელები**: თვითწოდება - Azərbaycanlılar;
* **საერთო რაოდენობა**: 30 მლნ-ზე მეტი 
* **ენა**: აზერბაიჯანული. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მუსლიმები - შიიტები.

## აზერბაიჯანელები საქართველოში 
## გალერეა 

ფაილი:Hurshidbanu Natavan with her children.jpg
ფაილი:Azeri 1900.PNG|აზერბაიჯანელი ქალი ეროვნულ სამოსში, 1900.
ფაილი:Azerigirl.jpg|აზერბაიჯანელი გოგონა ეროვნულ სამოსში.
ფაილი:Aysel Teymurzadeh.jpg|მომღერალი, აისელ თეიმურზადე.
ფაილი:Safura dress rehearsals1.JPG|მომღერალი, საფურა ალიზადე.
ფაილი:May Jaffarova.jpg|მაია ჯაფაროვა.
ფაილი:ZabitSamedov k-1 2.jpg

## ლიტერატურა 
* Аляров С., Об этногенезе Азербайджанского народа, Баку, 1984
* Гейбулаев Г. А., К этногенезу Азербайджанцев (по данним топонимии), К проблеме этногенеза Азербайджанского народа, Баку 1984

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბერძნები

**ბერძნები** ( „ელლინეს“ — ელინები) — ერი, ეთნიკური ჯგუფი, საბერძნეთის ძირითადი მოსახლენი (9,72 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე კვიპროსზე (659 ათ.), აშშ-ში (1-3 მლნ.), გერმანიაში (449 ათ.), ავსტრალიაში (424 ათ.), რუსეთის ფედერაციაში (92 ათ.).

* **სახელები**:  [abәrzen]; იონი;
* **საერთო რაოდენობა**: 14 მლნ.
* **ენა**: ახალბერძნული. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები.

## საქართველოში მცხოვრები ბერძნები
[thumb|250px|ბერძენი მეჩაიეები [ჩაქვი|ჩაქვში, 1905-1915 წლები, პროკუდინ-გორსკის ფოტო.]]
საქართველოში მცხოვრებმა ბერძნებმა (აფხაზეთსა და აჭარაში) შემოინახეს ძველი ტანისამოსის ელემენტები. მამაკაცის ტანისამოსიდან შეიძლება გამოიყოს „ზიპუნი“ ან „ენტერი“ (ზედატანის სამოსი), „გელანი“ (თბილი ჟილეტი ან მოკლე თბილი პიჯაკი), ფართო შარავარები, ხოლო ქალის ტანსაცმელში — „ხიტონი“. წარსულში ურუმები კაბის ნაცვლად ხელნაკეთი მაუდისგან შეკერილ „ჩხუს“ ატარებდნენ, პიჯაკის ნაცვლად — არხალუხს, შარვლის ნაცვლად — ფართო შარავარებს; ფეხთ ემოსათ შალის მოხატული ნაქსოვი წინდები და მოქნილი ტყავის ფეხსაცმელი — „ჩარუზი“, თავზე ცხვრის ტყავის ფაფახი ეხურათ. მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა ქალების თავის, მხრის, მკერდის, ყურისა და ხელის მორთულობა.

საქართველოში მცხოვრები ბერძნების საკვებიც არაერთგვაროვანი იყო. მდიდრებს უფრო მეტი ჰქონდათ ხორციანი საჭმელი, ღარიბები კი ახალდაკრეფილი, საკვებად ვარგისი ველური ბალახით — ღიმითა და პავალიკით კმაყოფილდებოდნენ. ბალახებს იმარაგებდნენ და უხვად ინახავდნენ ზამთრისთვის. ბერძნები აცხობდნენ ხორბლის პურს ან სიმინდის მჭადს, წარსულში საკვებად გამოიყენებოდა ქერის ან ასლის პურიც (წალკა). აფხაზი ბერძნების ეროვნულ ნაციონალურ საკვებს წარმოადგენდა ფაფა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პონტიელები
* ბერძნები საქართველოში

## წყაროები 

*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბელარუსები

thumb|

**ბელარუსები** (беларусы)  — ხალხი, ბელარუსის ძირითადი მოსახლენი (7,9 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე რუსეთის ფედერაციაში (1,2 მლნ), უკრაინაში (440 ათ.), ყაზახეთში (183 ათ.), ლატვიაში (120 ათ.), ლიეტუვაში (63 ათ.), უზბეკეთში (63 ათ.), ესტონეთში (27,7 ათ.), პოლონეთში (დაახლ. 300 ათ.). 

* **სახელები**: თვითწოდება -* ბელარუსი*.
* **ენა**: ბელარუსული. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები, არიან აგრეთვე კათოლიკეები.

## ინტერნეტის რესურსები 
* Belarus Ethnographic Map  (New York, 1953)

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ბელარუსი
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ესტონელები

**ესტონელები** ( — ეესტლასედი) — ხალხი, ესტონეთის ძირითადი მოსახლენი (963 ათ.); ცხოვრობენ აგრეთვე რუსეთის ფედერაციაში (46,4 ათ.), აშშ-ში, კანადაში, შვედეთსა და ავსტრალიაში. წარმომავლობით განეკუთვნებიან ბალტიისპირა-ფინური ჯგუფის ფინურ-უნგრულ ხალხებს. ესტონელების წინაპრები — ფინურენოვანი ტომები ესტონეთის ტერიტორიაზე ძვ.წ. III ათასწლეულში გამოჩნდნენ. შემდეგ ათასწლეულებში მათ შემადგენლობაში შევიდნენ ბალტიისპირეთის, ნაწილობრივ ჩრდილოეთ-გერმანული (სკანდინავიური), ხოლო I ათასწლეულის დასასრულს აღმოსავლეთ სლავური ელემენტები. რუსულ მატიანეებში სხვა ბალტიისპირა ფინურ ტომებთან ერთად ჩუდებად იხსენიებიან, დასავლეთ ევროპულ წყაროებში — ესტებად. ესტონელი ხალხის ჩამოყალიბება ძირითადად XIII-XVI საუკუნეებში დასრულდა. XIII საუკუნეში მიიღეს კათოლიკობა, რომელიც XVI საუკუნეში რეფორმაციის პერიოდში, ლუთერანობით შეიცვალა. XIX საუკუნის შუა წლებში მოსახლეობის 10-12%-მა მართლმადიდებლობა მიიღო. XIX საუკუნის II ნახევრისა და XX საუკუნის დასაწყისში მძიმე ეკონომიკური პირობების გამო ესტონელები მასობრივად გაასახლეს, ძირითადად, რუსეთის სხვა გუბერნიებში.

***საერთო რაოდენობა**: დაახლ. 1,1 მლნ. 
***ენა**: ესტონური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად ლუთერანები, არიან აგრეთვე მართლმადიდებლები (ძირითადად სეტუს ჯგუფი).
## ესტონელები საქართველოში 
XIX საუკუნის 80-იანი წლებიდან ესტონელების დასახლებები გაჩნდა საქართველოში, კერძოდ, აფხაზეთში. თავდაპირველი მოსახლენი იყვნენ 1857 წელს კუუსალეს მიწაზე (ესტონეთი) გლეხთა მღელვარების შედეგად დარბეული გლეხები. 1882 წელს ერმოლოვსკის (ახლანდელი ლესელიძის) მახლობლად (მდ. ფსოუს მარცხენა ნაპირზე), დააარსეს სოფ. სალმე, შემდეგ იმავე ხეობაში — სოფ. სულევო და, გულრიფშთან ახლოს, კოდორის ხეობაში — სოფ. ესტონკა (ყოფილი ბაღნაშენი). ესტონელებმა ხელი მოჰკიდეს მებოსტნეობას, მეთამბაქოეობას, მეჩაიეობას და მალე ეკონომიკურად დაწინაურდნენ. 1990-იანი წლების კონფლიქტამდე აფხაზეთში 1 500-მდე ესტონელი ცხოვრობდა. სეპარატისტული ხელისუფლების მონაცემებით (2011), აფხაზეთში მხოლოდ 357 ესტონელია დარჩენილი.

ესტონელების მცირე ჯგუფი ცხოვრობს თბილისშიც, სადაც 1993 წელს რეგინა კახიძის თავმჯდომარეობით ჩამოყალიბდა ესტონელთა სათვისტომო.  
## ლიტერატურა 
* 
* Месхи И., Как живëте абхазские эстонцы? Моя маленькая советская Грузия, Тб., 1988.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოსახლეობისა და ეთნიკურ საქმიანობათა სამინისტროს ოფისი: ესტონელები საზღვარგარეთ 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
თათრები

**თათრები** — ხალხი, თათარსტანის ძირითადი მოსახლენი (1,765 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ბაშკირეთში, მარი-ელში, მორდვეთში, უდმურტეთში, ჩუვაშეთში და რუსეთის ფედერაციის სხვა რეგიონებში. თათრებს უწოდებენ აგრეთვე სხვა თურქულენოვან ხალხებსაც: ციმბირელი თათრები, ყირიმელი თათრები და ა. შ.

## ეთნოგენეზის თეორიები 
thumb|მარცხნივ|თათარი ქალი, XVIII საუკუნე
თათართა  ეთნოგენეზის შესახებ არსებობს რამდენიმე თეორია. სამეცნიერო ლიტერატურაში ყველაზე დეტალურად აღწერილია სამი მათგანი:
* ბულგარულ-თათრული თეორია
* თათრულ–მონღოლური თეორია
* თურქულ-თათრული თეორია.

დიდი ხნის განმავლობაში ყველაზე ფართოდ აღიარებული ითვლებოდა ბულგარულ-თათრული თეორია. ხოლო ამჟამად, მზარდ აღიარებას იღებს თურქულ-თათრული თეორია.

* **სახელები**: თვითწოდება — *ტატარ*
* **საერთო რაოდენობა**: 6,8 მლნ, მათ შორის რუსეთის ფედერაციაში (ყირიმელი თათრების გარდა) 5,52 მლნ.
* **ენა**: თათრული.
* **მორწმუნეები**: სუნიტი მუსლიმები

## სქოლიო
კატეგორია:თათრები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
რუსები

**რუსები** — ხალხი, რუსეთის ფედერაციის ძირითადი მოსახლენი (111,02 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უკრაინაში — 8,33 მლნ, ყაზახეთში — 3,51 მლნ, უზბეკეთში — 750 ათ., ბელარუსში — 706,9 ათ., ლატვიაში — 487,3 ათ., ყირგიზეთში — 344,9 ათ.,  ესტონეთში — 322,7 ათ., თურქმენეთში — 242,3 ათ., ლიეტუვაში — 176,9 ათ., აზერბაიჯანში — 119,3 ათ., მოლდოვაში — 111,7 ათ., ტაჯიკეთში — 34,8 ათ., საქართველოში — 26,5 ათ., სომხეთში — 11,8 ათ., ჩრდილოეთ ამერიკაში (ძირითადად აშშ-ში) და დასავლეთ ევროპაში. მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ბალტიურ, აღმოსავლეთევროპულ და სხვა ტიპებს.

* **სახელები**: თვითწოდება — Русские; ფრანგულად — Russes.
* **საერთო რაოდენობა**: 134 მლნ.
* **ენა**: რუსული.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები.

## ფოტოგალერეა

ფაილი:Ethnic russian girl.jpg|რუსი გოგონა
ფაილი:Ethnic russian man.jpg|რუსი მამაკაცი

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ტაჯიკები

**ტაჯიკები** — ხალხი, ტაჯიკეთის ძირითადი მოსახლენი (3,172 მლნ), ცხოვრობენ ასევე რუსეთის ფედერაციაში 38,2 ათასი.

* **სახელები**: ინგლისურად - Tajiks, ფრანგულად - Tadjiks; რუსულად - Таджики.
* **ენა**: ტაჯიკური.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად სუნიტი მუსლიმები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ტაჯიკეთი
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
უზბეკები

**უზბეკები** (, მრავლობითი: ) — უდიდესი თურქულენოვანი ეთნიკური ჯგუფი ცენტრალური აზიაში. ისინი წარმოადგენენ უზბეკეთის ძირითად მოსახლეობას. ასევე ყავთ მსხვილი დიასპორები შემდეგ ქვეყნებში: ავღანეთი, ტაჯიკეთი, ყირგიზეთი, ყაზახეთი, თურქმენეთი, რუსეთი და ჩინეთი.

* **სახელები**: თვითწოდება - *უზბეკ*;
* **საერთო რაოდენობა**: 18,5 მლნ. 
* **ენა**: უზბეკური.
* **მორწმუნეები**: სუნიტი მუსლიმები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*უზბეკური ენა
*თურქულენოვანი ხალხები
*უზბეკეთის კულტურა

## ლიტერატურა 
*
** Calum MacLeod, Bradley Mayhew "Uzbekistan. Golden Road to Samarkand" page31.
* Malikov A. “92 Uzbek Tribes” in Official Discourses and the Oral Traditions from the sixteenth to nineteenth centuries. Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review. 2020, vol. 8, no. 3, pp. 515–532.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Allworth, Edward. *The Modern Uzbeks: From the 14th Century to the Present*, Hoover Institution Press (July 1990).
* Critchlow, James. ''Nationalism in Uzbekistan: Soviet Republic's Road to Sovereignty*, Westview Press (October 1991).
* Noble, Ivan. BBC News, *DNA analysis tracks Silk Road forbears''

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
თურქმენები

[მინი|თურქმენი [კაცი ცხენზე]]
**თურქმენები** (, მრავლობითში: Türkmenler/Түркменлер) — ერი, თურქმენეთის ძირითადი მოსახლენი (2,537 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ავღანეთში, ირანში, თურქეთში და სხვა ქვეყნებში.

***სახელები**: თვითწოდება -  *ტურკმენ*
***საერთო რაოდენობა**: 8 მლნ. (დაახლ.) 
***ენა**: თურქმენული. 
***მორწმუნეები**: სუნიტი მუსლიმები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*თურქმენული ენა
*აყ-ყოიუნლუ
*პაჭანიკები

## ლიტერატურა 
*Bacon, Elizabeth E.  *Central Asians Under Russian Rule: A Study in Culture Change*,  Cornell University Press (1980). ISBN 0-8014-9211-4.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Turkmenistan Pages by Ekahau 
*Did the *engsi* hang inside or outside the yurt?

კატეგორია:თურქმენები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ყირგიზები

**ყირგიზები** () — თურქული მოდგმის ხალხი. თანამედროვე  ყირგიზეთის ძირითადი მოსახლეობა (4 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უზბეკეთში – 250 ათ., ტაჯიკეთში – 60 ათ., რუსეთის ფედერაციაში – 103 ათ. ; ჩინეთში – 187 ათ. (2010).

* **სახელები**: თვითწოდება - *კირგიზდარ*; 
* **ენა**: ყირგიზული. 
* **მორწმუნეები**: სუნიტური ისლამი.

## სქოლიო
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ყაზახები

**ყაზახები** () — თურქულენოვანი ხალხი. ყაზახეთის ძირითადი მოსახლეობა. ცხოვრობენ აგრეთვე ცენტრალური აზიის სხვა ქვეყნებში: უზბეკეთში, ყირგიზეთში, თურქმენეთში, ტაჯიკეთში, მონღოლეთის დასავლეთ ნაილში, ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთსა და სხვა. საერთო რაოდენობა დაახლოებით 16 მლნ. ადამიანი. ლაპარაკობენ ყაზახურ ენაზე, გარდა ამისა, გავრცელებულია რუსული, უზბეკური და ჩინური ენები. მორწმუნენი  ჰანაფიტური მაზჰაბის სუნიტი მუსლიმანები არიან. წარსულში დიდ როლს თამაშობდა შამანიზმი და წინაპართა კულტი. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ხალხები
კატეგორია:რუსეთის ხალხები
კატეგორია:ყირგიზეთის ხალხები
კატეგორია:მონღოლეთის ხალხები
კატეგორია:ტაჯიკეთის ხალხები
კატეგორია:თურქმენეთის ხალხები
კატეგორია:უზბეკეთის ხალხები
კატეგორია:ირანის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
უკრაინელები

[მინი|უკრაინელი გოგონა ეროვნულ ტანისამოსში, [ვასილი ტროპინინი (1821)]]
**უკრაინელები** (უკრ. українці) — ერი, ეთნიკური ჯგუფი, უკრაინის ძირითადი მოსახლენი (37,42 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე რუსეთის ფედერაციაში (4362,8 ათ.), ყაზახეთში (896,2 ათ.), მოლდოვაში (600,3 ათ.), ბელარუსში (291 ათ.), უზბეკეთში (153,2 ათ.), ყირგიზეთში (108 ათ.), ლატვიაში (92,1 ათ.); კანადაში (530 ათ.), აშშ-ში (500 ათ.), პოლონეთში (300 ათ.), არგენტინაში (100 ათ.). მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის შუაევროპულ შტოს. იყოფიან ეთნიკურ ქვეჯგუფებად — ლიტვინები, პოლეშჩუკები, გუცულები, ბოიკები, ლემკები.

* **სახელები**: უკრაინულად — Українці; რუსულად — украинцы; ფრანგულად — Ukrainiens.
* **საერთო რაოდენობა**: 46 მლნ. 
* **ენა**: უკრაინული, ფართოდაა გავრცელებული რუსული. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები, ნაწილი — უნიატები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*რუსინები
*კაზაკები

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:უკრაინა
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ამერიკელები

**ამერიკის შეერთებული შტატების ხალხი** ან უბრალოდ **ამერიკელები**, ან  **ამერიკელი ხალხი** — ხალხი, აშშ-ს მცხოვრებნი ან მოქალაქეები. ანთროპოლოგიურად ძალიან განსხვავებულნი არიან. ცალკე ეთნორასობრივ ჯგუფს ქმნიან აფრო-ამერიკელები.

* **სახელები**: თვითწოდება - Americans;
* **საერთო რაოდენობა**: 316.5 მლნ.
* **ენა**: ლაპარაკობენ ინგლისური ენის ამერიკულ ვარიანტზე (თუმცა ოფიციალურ ენად არცერთი ენა არ არის მიჩნეული).
* **მორწმუნეები**: ძირითადად პროტესტანტები და კათოლიკები.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ეთნიკური ჯგუფები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჰინდუსტანელები

**ჰინდუსტანელები** — ეთნიკური ერთობა, ინდოეთის ძირითადი მოსახლენი (245 მლნ). დაახლ. 656 ათ. ინდოეთის ფარგლებს გარეთაა. შედგება მრავალი ადგილობრივი ჯგუფისაგან, რომლებსაც აერთიანებს საერთო ლიტერატურული ენა ჰინდი. მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს.

* **სახელები**: ფრანგულად - Hindoustanis, Hindoustanais; რუსულად - Хиндустанцы.
* **ენა**: ჰინდის დიალექტები. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად ინდუისტები, ნაწილი ტრადიციული რწმენების მიმდევრები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
იაპონელები

მინი|იაპონელი ერის უდიდესი წარმომადგენლები
**იაპონელები** — ერი, იაპონიის ძირითადი მოსახლეობა (99%). საერთო რაოდენობა 111 მლნ. (1975, შეფასება), იაპონიის გარდა ცხოვრობენ აშშ-ში, კანადაში, ბრაზილიაში და ლათინური ამერიკის სხვა ქვეყნებში. ლაპარაკობენ იაპონურ ენაზე, ანთროპოლოგიურად განეკუთვნებიან მონღოლოიდურ რასას.

* **სახელები**: თვითწოდება - 日本人 – *ნიჰონჯინ*; 
* **საერთო რაოდენობა**: 125,6 მლნ. 
* **ენა**: იაპონური. 
* **რელიგია**: ბუდიზმი, მაჰაიანის ფორმა, რომელშიც მრავალი სექტა შედის. მასთან ერთად აღიარებულია სინტოიზმი. არიან აგრეთვე ქრისტიანები და სინკრეტული კულტების მიმდევრები. 

ტომთა ჯგუფის სახით იაპონელები ჩამოყალიბდნენ ძვ. წ. I ათასწლეულის შუა ხანებში სამხრეთ კორეის ნახევარკუნძულიდან ენეოლითური კულტურის მქონე იაელთა დიდი ჯგუფია გადმოსახლების შედეგად იაპონიის კუნძულებზე, რომლებზეც მანამდე დასახლებული იყვნენ აინები და ნაწილობრივ მალაიურ-პოლონეზიური ტომები. IV საუკუნეში ჩამოყალიბდა პირველი ერთიანი იაპონიური სახელმწიფო (იამატოს სამეფო). ამით დასრულდა ძვ. იაპონელ ტომთა კონსოლიდაცია ერთ ეროვნებად, რომელიც შემდგომში განვითარდა ჩინეთის, კორეის, ინდოეთის ძვ. ცივილიზაციის გავლენით. 

 

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბრაზილიელები

**ბრაზილიელები** — ხალხი, ბრაზილიის ძირითადი მოსახლენი; 149 მლნ. წარმოადგენენ 3 მთავარი რასობრივი კომპონენტის ერთობას - ევროპეიდული, მონგოლოიდური და ნეგროიდული. ევროპული წარმოშობის ბრაზილიელები შეადგენენ მთელი მოსახლეობის 48%-ს, მეტისები და მულატები - 44%, შავკანიანები და ინდიელები - 8%. ცხოვრობენ აგრეთვე არგენტინაში, პარაგვაიში, აშშ-ში, პორტუგალიაში. 

* **სახელები**: თვითწოდება — Brasilienos.
* **საერთო რაოდენობა**: 190,732,694 მლნ 
* **ენა**: პორტუგალიური (ბრაზილიური პორტუგალიური) . 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკეები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://g1.globo.com/brasil/noticia/2010/11/censo-aponta-1907-milhoes-de-brasileiros-em-2010.html
*  Lusotopia 

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ბრაზილიის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბენგალელები

**ბენგალელები** ( *ბენგალი*) — ხალხი, ბანგლადეშის ძირითადი მოსახლენი (109,5 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ინდოეთში (80 მლნ), ნეპალში, ბჰუტანში, სინგაპურში. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. სამხრეთ-აღმოსავლეთში ჭარბობს მონღოლოიდური ელემენტები, სამხრეთში - დრავიდული.

ბენგალელები ჩინელებისა და არაბების შემდეგ სიდიდით მესამე ეთნიკური ჯგუფია.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bengalis *Encyclopædia Britannica* entry

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
კატეგორია:ბანგლადეშის დემოგრაფია
კატეგორია:ნეპალის დემოგრაფია
კატეგორია:ბჰუტანის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პენჯაბელები

**პენჯაბელები** () — ხალხი პაკისტანში (პენჯაბის პროვინცია, 82 მლნ) და ინდოეთში (პენჯაბის შტატი). მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს.

***სახელები**: ფრანგულად -  Pendjabiens; რუსულად -  Панджабцы, Пенджабцы.
***საერთო რაოდენობა**: დაახლ. 90 მლნ. 
***ენა**: პენჯაბური; ფართოდაა გავრცელებული აგრეთვე ჰინდი და ურდუ. 
***რელიგია**: ინდოეთი - ძირითადად სიქიზმი, ასევე ინდუიზმი, პაკისტანი - ძირითადად  სუნიტური ისლამი, ასევე ქრისტიანობა.

კატეგორია:აზიის ხალხები
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
კატეგორია:პაკისტანის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბიჰარები

**ბიჰარელები** — მონათესავე ეთნოსების ჯგუფი (მაიტილები, მაგაჰები, ბოჯპურები) ინდოეთში (92,5 მლნ, ბიჰარის შტატი) და მის მოსაზღვრე რეგიონებში ნეპალში (3,64 მლნ), ბანგლადეშში (1,45 მლნ), ბჰუტანში. 

* **სახელები**: ფრანგულად — Bihariens; რუსულად — Бихарцы.
* **საერთო რაოდენობა**: 97,6 მლნ. 
* **ენა**: ლაპარაკობენ ინდო-ირანული შტოს მონათესავე ენებზე. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად ინდუისტები (ვიშნუისტები და შივაისტები).

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
კატეგორია:ნეპალის დემოგრაფია
კატეგორია:ბანგლადეშის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჩინელები

**ჩინელები** — დედამიწის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ერი, ჩინეთის ძირითადი მოსახლენი (1,207 მლნ). დიდი ჩინური დიასპორებია მალაიზიაში (5,2 მლნ), ინდონეზიაში (5,2 მლნ), სინგაპურში (3,684 მლნ), ფილიპინებში (1.146 მლნ). 

* **სახელები**: თვითწოდება -  *ხან, ხანჟენ*; ფრანგ.- Chinois; რუს. - Китайцы.
* **საერთო რაოდენობა**: დაახლ. 1,4 მილიარდი. მიეკუთვნება მონგოლოიდური რასის წყნარი ოკეანის შტოს. 
* **ენა**: ჩინური. 
* **რელიგია**: ბუდისტები, დაოსისტები, კონფუციანელები, არიან აგრეთვე ქრისტიანები. 

ჩინელების წინაპრებს მიეკუთვნებიან იანძის და ხუანხეს აუზში მცხოვრები მიწათმოქმედი ტომები, რომლებმაც ძვ. წ. III-II ათასწლელებში შექმნეს ერთმანეთისგან განსხვაებული ნეოოლითური კულტურები. ძვ. წ. II ათასწლეულში აღმოცენდა სახელმწიფოებრივი გაერთიანება ინი, რომელიც ძვ. წ. XI საუკუნეში დაიპყრეს მეზობელმა ჯოუს ტომებმა. ძველი ჩინელი ხალხი წარმოიშვა ხანის დინასტიის დროს, ძვ. წ. III–ახ. წ. III საუკუნეებში. ხანის სახელმწიფოს ზრდას მოჰყვა ჩინელების გადასახლება სამხრეთით.  VI-IX საუკუნეებში ჩინელების ეთნიკურ კონსოლიდაციას ხელი შეუწყო ტანის დინასტიის არსებობამ. XIII საუკუნის შუა წლებში ჩინეთის სახელმწიფოები დაიპყრეს მონღოლებმა. მათი განდევნის შემდეგ გრძელდებოდა ჩინელების გადასახლება სამხრეთთ. XVII-XX საუკუნეების მანჯურიული ცინის დინასტიის დროს ჩამოყალიბდა ჩნეთის თანამედროვე პოლიტიკური საზღვრები. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისიდან ჩინელები დასახლდნენ მანჯურიაშიც.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* როგორ გახდნენ ჩინელები მსოფლიოში უდიდესი ტომი

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ჩინეთი
კატეგორია:ჩინეთის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
იაველები

მინი|იაველი ქალბატონი ტრადიციულ სამოსში
**იაველები** - ხალხი ინდონეზიაში (89,0 მლნ), კუნძულ იავას ცენტრალური ნაწილის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე მალაიზიაში, ავსტრალიაში, ნიდერლანდებში. მიეკუთვნება სამხრეთაზიურ გარდამავალ რასობრივ ტიპს.

***სახელები**: ფრანგულად -  Javanais; 
***საერთო რაოდენობა**: 89,6 მლნ. 
***ენა**: იავური; ფართოდ იყენებენ ასევე ინდონეზიურს. 
***სარწმუნოება**: ძირითადად სუნიტი მუსლიმები.

## ლიტერატურა
* Kuncaraningrat. (1985) *Javanese culture* Singapore: Oxford University Press.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ინდონეზიის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მექსიკელები

**მექსიკელები** — ხალხი, მექსიკის ძირითადი მოსახლენი (78 მლნ) და მეზობელ რაიონებში აშშ-ში (13 მლნ); ანთროპოლოგიური ტიპი - ძირითადად მეტისები, რომლებიც ჩამოყალიბდნენ ესპანელთა შერევით აბორიგენ ინდიელებთან (აცტეკები, მაია, ოტომიტები, მიშტეკები, საპოტეკები და ა.შ.). 

* **სახელები**: თვითწოდება - Mexicanos; 
* **ენა**: ესპანური.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკეები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:მექსიკა
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ტელუგები

**ტელუგები** — ხალხი ინდოეთში, ანდჰრა-პრადეშის შტატის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე ტამილნადუსა და კარნატაკის შტატებში; მიეკუთვნება სამხრეთინდურ რასას. ტელუგების ეთნოგენეტიკური ბაზა იყო დრავიდული ტომები - ანდჰრა, კალინგა და ტელუგუ. ძვ. წ. მე-2 ს. - ახ. წ. მე-3 ს-ში ისინი ერთმანეთს შეერწყნენ.

***სახელები**: თვითწოდება -  *ანდჰრა*; 
***საერთო რაოდენობა**: 74,5 მლნ. 
***ენა**: ტელუგუ. 
***მორწმუნეები**:  ძირითადად ინდუისტები, ნაწილი - სუნიტი მუსლიმები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
იტალიელები

**იტალიელები** — ხალხი, იტალიის ძირითადი მოსახლენი. ანთროპოლოგიურად მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს.

## წარმოშობა 
თავდაპირველად, იტალია იტალიკების ტომებით იყო დასახლებული, ლატინები, ოსკები, უმბრები, პიცენები, და სხვ. მათგან ყველაზე დიდი ტომი ლატინები იყვნენ, რომლებიც რომის გარშემო ოლქში სახლობდნენ, ლაციუმი. ძველ დროს იტალიკები უდიდესი რომის იმპერიის ფუძემდებლები იყვნენ. გარდა ამისა, იტალიის  ცენტრი ეტრუსკებით იყო დასახლებული, რომლებმაც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინეს იტალიის კულტურაზე, და შემდგომში, ალბათ,რომაელების მიერ იყვნენ  ასიმილირებულნი.

***სახელები**: თვითწოდება - Italiani;  
***საერთო რაოდენობა**: დაახ. 130 მლნ
***სუბეთნიკური ჯგუფები**: ვენეციელები, ლიგურიელები, კალაბრიელები, ლომბარდიელები, პიემონტელები, ტოსკანელები. განკერძოებით დგანან სიცილიელები და სარდინიელები. 
***ენა**: იტალიური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად რომაული კათოლიკები.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კორეელები

**კორეელები** (კორ.: 한국인/韓國人) — იზოლირებული ეთნოლინგვისტური ოჯახის ხალხი, კორეის ნახევარკუნძულის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ ჩრდილოეთ კორეაში (22,5 მლნ), სამხრეთ კორეაში (44 მლნ), რუსეთის ფედერაციაში 107 ათ., უზბეკეთში 183 ათ., ყაზახეთში 103,3 ათ. მიეკუთვნება მონგოლოიდური რასის აღმოსავლეთაზიურ შტოს. კორეელთა ეთნოგენეზში მონაწილეობდნენ პალეოაზიური, ალთაური და ავსტრონეზიული ტომები.

* **სახელები**: თვითწოდება - *ჩოსონ სარამ*; 
* **საერთო რაოდენობა**: 70,2 მლნ. 
* **ენა**: კორეული.
* **მორწმუნეები**: ბუდისტები, კონფუციანელები, არიან აგრეთვე ქრისტიანები (პრესვიტერიანელები).

## გალერეა 

Image:Korean costume-Hanbok-Dangui-Seuranchima-01.jpg|ჰანბოკი, ეროვნული ტანისამოსი
Image:Korean.costume-Wonsam-for.Queen.Joseon-01.jpg|კორეელი ჯოსონის დინასტიის დედოფლის კოსტიუმში

## წყაროები 
* 서의식 და 강봉룡. *뿌리 깊은 한국사, 샘이 깊은 이야기: 고조선, 삼국*, ISBN 89-8133-536-2
* Barnes, Gina. *The Rise of Civilization in East Asia: the Archaeology of China, Korea and Japan*, ISBN 0-500-27974-8

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ამერიკელი კორეელების მუზეუმი
*კორეელების კავშირი იაპონიაში 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:სამხრეთი კორეა
კატეგორია:ჩრდილოეთი კორეა
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ტამილები

[მინი|[კავადის მოცეკვავეები]]
**ტამილები** — ხალხი ინდოეთში (ტამილნადუს შტატის ძირითადი მოსახლენი), 61 მლნ; ცხოვრობენ აგრეთვე შრი-ლანკის ჩრდილოეთში (დაახლ. 2,8 მლნ) და სინგაპურში. წარმოშობით დრავიდები არიან, იყოფიან შრი-ლანკისა და ინდოეთის ტამილებად.

* **სახელები**: ფრანგულად - Tamils, Tamouls; 
* **საერთო რაოდენობა**: 64,1 მლნ 
* **ენა**: ტამილური.
* **მორწმუნეები**: ინდუისტები, არიან აგრეთვე სუნიტი მუსლიმები და ქრისტიანები.

## ლიტერატურა 
* Bowers, F. (1956). *Theatre in the East – A Survey of Asian Dance and Drama*. New York: Grove Press.
* Casson, L. (1989). *The Periplus Maris Erythraei: Text with Introduction, Translation and Commentary*. Princeton, Princeton University Press. ISBN 0-691-04060-5.
* Chaitanya, Krishna (1971). *A history of Malayalam literature*. New Delhi: Orient Longman. ISBN 81-250-0488-2.

კატეგორია:ინდოეთის ხალხები
კატეგორია:შრი-ლანკა
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ვიეტნამელები

**ვიეტნამელები** — ხალხი, ვიეტნამის ძირითადი მოსახლენი (82,085,826). ცხოვრობენ აგრეთვე კამბოჯაში, ტაილანდში, ლაოსში, აშშ-ში და ა.შ. მიეკუთვნება სამხრეთაზიურ რასას.

***სახელები**: თვითწოდება — *კინ, ვიეტ*;
***საერთო რაოდენობა**: 89 მლნ. 
***ენა**: ვიეტნამური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად ბუდისტები, დაოსისტები, კონფუციანელები, ნაწილი - კათოლიკეები.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მარათები

220პქ|მინიატიურა|ბალ განგადჰარ ტილაკი. მარათი.
**მარათები ** (მარათები मराठी माणसं ან महाराष्ट्रीय) — ხალხი ინდოეთში, მაჰარაშტრას შტატის ძირითადი მოსახლეობა, მცირე ჯგუფები ცხოვრობენ მეზობელ შტატებში. ამის გარდა, არსებობს დიასპორები ისრაელში და მავრიკიაში. რაოდენობა 2007 წლისათვის 80 მლნ. ადამიანი. ლაპარაკობენ მარათის ენაზე. უმრავლესობა აღიარებს ინდუიზმს, დანარჩენები ჯაინიზმს, ისლამს, ქრისტიანობას. ძირითადი საქმიანობა — მიწათმოქმედება. 
მრავალდარგოვანი კუსტარული მრეწველობა და უძველესი საზღვაო ვაჭრობის ტრადიციები დაეხმარა მათ კაპიტალიზმის სწრაფად განვითარებაში, მუშათა კლასის და ეროვნული ბურჟუაზიის წარმოქმნაში უფრო ადრე, ვიდრე ინდოეთის მრავალ სხვა ხალხში მოხდებოდა ეს.  
მე-XV საუკუნეში მარათებთან იმყოფებოდა რუსი ვაჭარი ათანასე ნიკიტინი, რომელმაც აღწერა ინდოელი ხალხის და პირველ რიგში, სწორედ მარათების ყოფა-ცხოვრება და, ტრადიციები. თითქმის ასი წლის მანძილზე მარათები ეწეოდნენ უთანასწორო ბრძოლას დიდ მოგოლთა იმპერიასთან (მაგალითად, XVII საუკუნეში ბრძოლა შივაჯის მეთაურობით), პორტუგალიელებთან, ხოლო შემდეგ ინგლისელ კოლონიზატორებთან. ანგლო-მარათების ომების შედეგად მარათების სახელმწიფო დაპყრობილ იქნა ინგლისელთა მიერ. ინდოეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების (1947) შემდეგ 1960 წელს შეიქმმნა მაჰარაშტრას ეროვნული შტატი.

## ლიტერატურა
* Народы Южной Азии, М., 1963;
* Enthoven R., The tribes and castes of Bombay, v. 1—3, Bombay, 1920—22:
* Sardesai G. S., New history of the Marathas, v. 1—3, Bombay, 1946—48;
* Кincaid С. A., Parasnis Rao Bahadur D. B., A history of the Maratha people, Delhi, [a. o.], 1968.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მარათები 

კატეგორია: ინდოეთის ხალხები
კატეგორია: ინდოარიანელი ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
თურქები

**თურქები** (თურქულად: *მხოლ. რ.* **Türk**, *მრავლ. რ.* **Türkler**) — ერი, თურქეთის ძირითადი მოსახლენი (50 მლნ). ეთნოგრაფიული ჯგუფები - იურიუკები, ტახტაჯები, აბდალები, ზეიბეკები. ანთროპოლოგიურად სხვადასხვაგვაროვანნი არიან, თუმცა დიდი ნაწილი მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ბალკანურ-კავკასიურ შტოს.

* **სახელები**: თვითწოდება -  Turk; ფრანგულად -  Turcs 
* **საერთო რაოდენობა**: 53,3 მლნ. 
* **ენა**: თურქული. 
* **მორწმუნეები**: სუნიტი მუსლიმები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გერმანიის თურქები
* თურქოლოგია
* თურქული ენები

*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ინგლისელები

**ინგლისელები** — დიდი ბრიტანეთის ძირითადი მოსახლეობა. მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ატლანტურ-ბალტიურ შტოს. XVII–XIX სს-ის ინგლისური კოლონიზაციის დროს გადასახლდნენ ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ აფრიკაში და აბორიგენ მოსახლეობასთან შერევის შედეგად სათავე დაუდეს ახალ ინგლისურენოვან ხალხებს — ამერიკელებს, ანგლო-კანადელებს, ანგლო-ახალზელანდიელებს, ანგლო-აფრიკელებს, ფოლკლენდელებს და სხვა.

## ინგლისელი ერის ჩამოყალიბება 
1006 წელს დამთავრდა ბრიტანეთის დაპყრობების ეპოქა. მოსულმა ხალხმა — იბერებმა, კელტებმა, რომაელებმა, ანგლო-საქსებმა, დანიელებმა, ფრანგ-ნორმანდელებმა იქ თავიანთი ეთნიკური და კულტურული კვალი დატოვეს.
ინგლისელები ძირითადად ანგლო-საქსების, დანიელებისა და ფრანგ-ნორმანდელების საფუძველზე წარმოიშვნენ. მათი ენაც ანგლო-საქსურის, გერმანულისა და ნორმანდულ-ფრანგულის საინტერესო შერწყმის შედეგია.
შოტლანდიელები ძირითადად ბრიტებისა და ანგლო-საქსების, უფრო ნაკლებად კი დანიელების ნარევს წარმოადგენენ.

* **სახელები**: თვითწოდება — English
* **საერთო რაოდენობა**: 90 მლნ 
* **ენა**: ინგლისური. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად ანგლიკანები.

## რესურსები ინტერნეტში
* BBC Nations  Articles on England and the English
* The British Isles Information on England
* Mercator's Atlas  Map of England ("Anglia") circa 1564.
* Viking blood still flowing; BBC; 3 December 2001.
* UK 2001 Census showing 49,138,831 people from all ethnic groups living in England.
* Tory MP leads English protest over census; The Telegraph; 23 April 2001.
* On St. George's Day, What's Become Of England?; CNSNews.com; 23 April 2001.
* Watching the English  – an anthropologist's look at the hidden rules of English behaviour.
* The True-Born Englishman  by Daniel Defoe
* The Effect of 1066 on the English Language Geoff Boxell
* BBC "English and Welsh are races apart"
* New York Times, When English Eyes Are Smiling Article on the common English and Irish ethnicity
* Y Chromosome Evidence for Anglo-Saxon Mass Migration
* Origins of Britons – Bryan Sykes

## სქოლიო
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პოლონელები

**პოლონელები** — ხალხი, პოლონეთის ძირითადი მოსახლეობა (37,75 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე აშშ-ში 3.8 მლნ, საფრანგეთში 300 ათ., რუსეთის ფედერაციაში 94,6 ათ., უკრაინაში 219,2 ათ., ლიეტუვაში 258 ათ., ბელარუსში 417,7 ათ.. ზოგიერთი ეთნოგრაფიული ჯგუფი (კაშუბები, მაზურები და ა.შ.) ინარჩუნებენ ენისა და კულტურის თავისებურებებს.

* **სახელები**: თვითწოდება - Polacy;
* **საერთო რაოდენობა**: 44,2 მლნ. 
* **ენა**: პოლონური.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკეები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
გუჯარათელები

[thumb|[განდი]]
**გუჯარათელები** — ხალხი ინდოეთში (46 მლნ), გუჯარათის შტატის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე პაკისტანში. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. 1975 წლისთვის გუჯარათელების რაოდენობა იყო დაახ. 32 მლნ ადამიანი. გუჯარები ინდოეთში ადრინდელი შუა საუკუნეებიდანაა ცნობილი. გუჯარათულ ენაზე არსებობს დამწერლობა და მდიდარი ლიტერატურა. 

***სახელები**: ფრანგულად Goudjeratiens; რუსულად Гуджаратцы.
***საერთო რაოდენობა**: 47 მლნ.
***ენა**: გუჯარათული.
***მორწმუნეები**: ძირითადად ინდუისტები, არიან აგრეთვე სუნიტი მუსლიმები და ჯაინისტები, ასევე აღიარებენ ფარსიზმს და ქრისტიანობას. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოარიელი ხალხი
კატეგორია:ინდოეთის ხალხები
კატეგორია:პაკისტანის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ფრანგები

**ფრანგები** (ფრანგ. les Français) — ხალხი, საფრანგეთის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე საფრანგეთის სამფლობელოებში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში (600 ათ.), იტალიაში (300 ათ.), ბელგიაში (120 ათ.). ანთროპოლოგიურად ევროპეიდული რასის სხვადასხვა ტიპებს მიეკუთვნებიან. ფრანგების მთავარი ეთნოკომპონენტი იყო გალების კელტური ტომი, რომელიც შეერია ფრანკებს, ბურგუნდებსა და სხვა გერმანულ ტომებს. საფრანგეთში ჩამოყალიბდა 2 მონათესავე ეთნოერთობა — ჩრდილო-ფრანგული და სამხრეთ-ფრანგული (ანუ პროვანსული, ოქციტანური).

* **სახელები**: თვითწოდება — Français 
* **საერთო რაოდენობა**: 47.5 მლნ. 
* **ენა**: ფრანგული.
* **მორწმუნეები**: კათოლიკეები.

## მთავარი ენა 
ძირითადი ენა — ფრანგული.

ფრანკოფონები (ფრანგულად მალაპარაკენი) უმცირესობები სხვა ქვეყნებში (მაგალითად, ვალონები ბელგიაში ან შვეიცარიელები),  ფრანგებად არ ითვლებიან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აღმოაჩინე საფრანგეთი
* უხეში ფრანგული მითი 
* ფრანგული კულტურა
* INSEE - *Institut National de la Statistique et des Études Économiques* - ოფიციალური სტატისტიკა
* CIA მსოფლიო ფაქტები. 2005 
* აშშ -ს სახელმწიფო დეპარტამენტი. 2005

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბულგარელები

**ბულგარელები** — ერი, ეთნიკური ჯგუფი, ბულგარეთის ძირითადი მოსახლენი (5 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უკრაინაში (234-500 ათ.), ამერიკაში (300 ათ.), გერმანიაში (436 ათ.) და სხვა ქვეყნებში.

* **სახელები**: თვითდასახელება — Българи; ინგლისურად — Bulgarians; ფრანგულად — Bulgares.
* **საერთო რაოდენობა**: 9 მლნ. 
* **ენა**: ბულგარული.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები, ნაწილი — სუნიტი მუსლიმები.

## რესურსები ინტერენტში
*

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ეგვიპტელები

**ეგვიპტელები** — ეთნოსი, ეგვიპტის ძირითადი მოსახლეობა. მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. ჩამოყალიბდა მე-7 ს-ის შემდეგ მოსული არაბული ტომების და ადგილობრივი კოპტების, ბერბერების და სხვა ხალხების შერევით.

* **საერთო რაოდენობა**: 92 მილიონი. 
* **ენა**: 	ეგვიპტური არაბული
* **მორწმუნეები**: ისლამი.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კატალონიელები

**კატალონიელები** — ხალხი ესპანეთში (7,5 მლნ., ძირითადად კატალონიაში). ცხოვრობენ აგრეთვე საფრანგეთში, იტალიაში და ამერიკის ქვეყნებში.

* **სახელები**: კატალანურად - Catalanes; ესპანურად - Catalanes; ინგლისურად - Catalans; ფრანგულად - Catalans;
* **საერთო რაოდენობა**: 8,21 მლნ. 
* **ენა**: კატალანური.
* **მორწმუნეები**: კათოლიკები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კატალონია
* ესპანელები
* ანდორა

## ლიტერატურა 
* Balcells, Albert et al. *Catalan Nationalism: Past and Present* (Palgrave Macmillan, 1995).
* Collier, Basil. *Catalan France* (J.M. Dent and Sons Ltd., 1939).
* Conversi, Daniele. *The Basques, the Catalans and Spain: Alternative Routes to Nationalist Mobilization* (University of Nevada Press, 1997). ISBN 1-85065-268-6.
* Guibernau, Montserrat. *Catalan Nationalism: Francoism, Transition and Democracy* (Routledge, 2004).
* Hargreaves, John. *Freedom for Catalonia?: Catalan Nationalism, Spanish Identity and the Barcelona Olympic Games* (Cambridge University Press, 2000).
* Simonis, Damien. *Lonely Planet Catalunya & the Costa Brava* (Lonely Planet Publications, 2003).
* Starkie, Walter. *The Road to Santiago* (John Murray, 2003).
* *Michelin THE GREEN GUIDE France* (Michelin Travel Publications, 2000).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ethnologue for Catalan language
* Lletra. Catalan Literature Online 
* Catalans in France
* Catalan Resources
* Catalan Identity
* Museum of the History of Catalonia
* Catalanism 
* Catalan Dancing

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ესპანეთი
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ლატვიელები

**ლატვიელები**   (; ) — ხალხი, ლატვიის ძირითადი მოსახლენი (2012 წლის შეფასებით, 1,319,552). ლატვიელების სამოსახლო სიდიდით მეორე ქვეყანა არის აშშ. (96,070-102,000 ადამიანი.)

*სახელები: თვითწოდება - ; 
***საერთო რაოდენობა**: დაახლოებით 2 მილიონი. 
***ენა**: ლატვიური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად ლუთერანები, ნაწილი - კათოლიკეები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ლატგალელები
*ლივები

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ესპანელები

მინი|300პქ|ესპანელები
**ესპანელები** — ხალხი, ესპანეთის ძირითადი მოსახლენი (27,6 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე საფრანგეთში 500 ათ., არგენტინაში 400 ათ., აშშ-ში 200 ათ., ბრაზილიაში 200 ათ.. ანთროპოლოგიურად მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანულ შტოს. ესპანელი ეთნოსი ჩამოყალიბდა იბერების ტომებისაგან, რომელთაც შეერია მოსული კელტური და გერმანული ტომები.

* **სახელები**: თვითწოდება - Españoles. 
* **საერთო რაოდენობა**: 29,0 მლნ. 
* **ენა**: ესპანური. 
* **მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკები.

## ესპანეთის ხალხები 
### ნაციონალიზმი და რეგიონალიზმი 
ესპანეთს შიგნით რამდენიმე რეგიონის მოსახლეობა რომლებიც საუბრობენ განსხვავებულ რომანულ ენებზე (კასტილიელები, კატალონიელები, ვალენსიელები, ბალეარელები), ასევე არა ინდოევროპულ ენებზე (ბასკები) და ძველ გალისიურ-პოტუგალიურზე (გალისიელები).

კულტურული პლურალიზმის პატივისცემა მნიშვნელოვანია ესპანელებისათვის. ზოგიერთ ადგილას ძლიერია რეგიონული იდენტობის შეგრძნება (ასტურიელები, არაგონელები, კანარიელები, ანდალუსიელები, ლეონესიელები), ხოლო ზოგიერთ მხარეში ნაციონალური გრძნობები იმდენად ძლიერია, რომ ისინი თავს ესპანელებად არ მიიჩნევენ (კატალონია, ბასკეთი, გალისია). 
;რეგიონული ეთნიკური ჯგუფები:
*ანდალუსიელები
*არაგონელები
*ასტურიელები
*ბალეარელები
*ბასკები 
*კანარიელები
*კანტაბრიელები
*კასტილიელები
*კატალონიელები
*ესტრემადურიელები
*გალისიელები
*ლეონესიელები
*ვალენსიელები

## ენები 
მინი|300პქ|**ესპანეთის ენები**
ესპანეთში სასაუბრო ენების პროცენტული წილები დაახლოებით შემდეგნაირად ნაწილდება: ესპანური (*castellano* ან *español*)- 74%; კატალანური (*català*)- 17%; გალისიური (*galego*)- 7% და ბასკური (*euskara*). სხვა უფრო მცირე ენებია: ასტურიული (*asturianu*), არანიული (*aranés*), არაგონული (*aragonés*) და ლეონსიური. თითოეულს აქვს კიდევ რამდენიმე დიალექტი. ესპანეთის ოფიციალური ენა არის ესპანური, ხოლო დანარჩენ ენებს აქვთ ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ რამდენიმე რეგიონში.

## ლიტერატურა 
* Castro, Americo. Willard F. King and Selma Margaretten, trans. *The Spaniards: An Introduction to Their History*. Berkeley, California: University of California Press, 1980. ISBN 0-520-04177-1.
* Chapman, Robert. *Emerging Complexity: The Later Pre-History of South-East Spain, Iberia, and the West Mediterranean*. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. ISBN 0-521-23207-4.
* Goodwin, Godfrey. *Islamic Spain*. San Francisco: Chronicle Books, 1990. ISBN 0-87701-692-5.
* Harrison, Richard. *Spain at the Dawn of History: Iberians, Phoenicians, and Greeks*. New York: Thames & Hudson, 1988. ISBN 0-500-02111-2.
* James, Edward (ed.). *Visigothic Spain: New Approaches*. Oxford: Clarendon Press, 1980. ISBN 0-19-822543-1.
* Thomas, Hugh. *The Slave Trade: The History of the Atlantic Slave Trade 1440–1870*. London: Picador, 1997. ISBN 0-330-35437-X.
 
## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მოლდოველები

**მოლდოველები** — ხალხი, მოლდოვის ძირითადი მოსახლენი (2,24 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უკრაინაში (258,6 ათ.), რუსეთის ფედერაციაში (156,4 ათ.). 

* **სახელები:** თვითწოდება — Moldoven; 
* **საერთო რაოდენობა:** დაახლ. 2,9 მლნ;
* **ენა:** რუმინული;
* **ძირითადი რელიგია:** მართლმადიდებლობა.

## რაოდენობა სხვა ქვეყნებში
#  — 258 619;
#  — 161 846;
#  — 156 400;
#  — 142 583;
#  — 17 426;
#  — 14 245;
#  — 13 586;
#  — 13 000;
#  — 9920;
#  — 8050;
#  — 7859;
#  — 5260;
#  — 5117;
#  — 3465;
#  — 2284.

მათი ძირითადი გავრცელების არეალია ევროპა.

## ისტორია
მოლდოველების ეთნოგენეზში გამოიყოფა ორი ეტაპი ვოლოხების (ვლახელების) ფორმირება და თანამედროვე მოლდოველი ერის ჩამოყალიბება. ვოლოხების ფორმირება მიმდინარეობდა ჩრდილოეთ ბალკანეთის და კარპატების მთისწინეთის არეალში იმ თრაკიელი ტომების საფუძველზე, რომლებმაც I საუკუნეში განიცადეს რომანიზაცია, ხოლო VI სუაკუნიდან სლავების გავლენა. XIV საუკუნის პირველ ნახევარში შეიქმნა მოლდავეთის სამთავრო, რომლის შემადგენლოპბაში შევიდა მდინარე პრუტის აღმოსავლეთთ მდებარე მიწებიც. ამ სახელმწიფოს შემადგენლობაში დასრულდა მოდლაველი ერის ჩამოყალიბება. XVI-XIX საუკუნეებში მოლდაველები ოსმალეთის იმპერიას ემორჩილებოდნენ, XIX საუკუნეში ბესარაბია დაიპყრო რუსეთის იმპერიამ. 1918 წელს ბესარაბია რუმინეთმა შეიერთა. 1924 წელს შეიქმნა მოლდოვეთის ასსრ. 1940 წელს ბესარაბია დაიკავა საბჭოთა კავშირმა. 

## ლიტერატურა 
* Matthew H. Ciscel (2007) The Language of the Moldovans: Romania, Russia, and Identity in an Ex-Soviet Republic", ISBN 0-7391-1443-3 - About the identity of the contemporary Moldovans in the context of debates about the their language.
* King, C. (2000) The Moldovans: Romania, Russia and the Politics of Culture, Hoover Institution Press, ISBN 0-8179-9792-X.

კატეგორია:მოლდაველები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ლიეტუველები

**ლიეტუველები** — ხალხი, ლიეტუვის ძირითადი მოსახლენი (2,924 მლნ). რუსეთის ფედერაციაში 70 ათ., ლატვიაში 34,6 ათ.; აშშ-ში 300 ათ.. 
***სახელები**: თვითწოდება -  lietuviai; 
***საერთო რაოდენობა**: 3,45 მლნ. 
***ენა**: ლიეტუვური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკეები.
ლიეტუველები, მათ მეზობელ ლატვიელებთან ერთად ქმნიან ინდოევროპული ოჯახის ბალტიურ ჯგუფს. (ადრე ამ ჯგუფს ეკუთნოდნენ პრუსები და იატვიაგები, მაგრამ უძლიერესი პოლონური და განსაკუთრებით გერმანული ასიმილაციის შედეგად გადაშენდნენ). ამდენად, მათ მჭიდრო ნათესაობა გააჩნიათ ერთმანეთთან. იყოფიან ოთხ ეთნოჯგუგად – აუქშტაითიელებად, ჟემაიტიელებად, სუვალკიელებად და ძუკიელებად. ისტორიული მემკვიდრეობით გამოწვეულ ამ ეთნოჯგუფებს შორის სხვაობები დღესაც საგრძნობია, თუმცა თანამედროვე ლიეტუვა და მისი ცენტრალური მთავრობა ყველანაირად ცდილობს მის წაშლას.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ნიდერლანდელები

**ნიდერლანდელები** — ხალხი, ნიდერლანდების ძირითადი მოსახლენი (17.2 მლნ). მათ აქვთ ერთიანი კულტურა და საუბრობენ ნიდერლანდურად. ნიდერლანდელების დიასპორები განსაკუთრებით დიდია: სურინამში, ჩილეში, ბრაზილიაში, კანადაში, ავსტრალიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ახალ ზელანდიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

***სახელები**: თვითწოდება -  Nederlanders; 
***საერთო რაოდენობა**: 17.2 მლნ. 
***ენა**: ნიდერლანდური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად პროტესტანტები (კალვინისტები, მენონიტები), კათოლიკეები.

## ლიტერატურა 
**Four Centuries of Dutch American Relations (1609-2009)*. Hans Krabbendam, Kees van Minnen and Giles Scott-Smith eds, 2009. SUNY Press 
**Die Niederlande. Geschichte und Sprache der Nördlichen und Südlichen Niederlande*. J. A Kossmann-Putto and E.H. Kossmann, 1993. 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ნიდერლანდები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
რუმინელები

**რუმინელები** — ერი, ეთნიკური ჯგუფი, რუმინეთის ძირითადი მოსახლენი (16,89 მლნ). მონათესავე ეთნოგრაფიული ჯგუფებია - მეგლენელი რუმინელები, არომუნები, ისტრიელი რუმინელები. რუმინული ეთნოსის საფუძველია თრაკიული ტომები - გეტები, დაკები. მიეკუთვნება ინდო-მედიტერანეული რასის პონტოურ ტიპს.

***სახელები**: თვითწოდება -  Romini (მომდინარეობს ლათინურიდან Romanus - „რომაელი“);
***საერთო რაოდენობა**: 23,8 მლნ. 
***ენა**: რუმინული. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად მართლმადიდებლები.

## გალერეა 

ფაილი:Paleo-Balkan_languages_in_Eastern_Europe_between_5th_and_1st_century_BC_-_Spanish_and_English.png|
ფაილი:Bgiusca Jirecek Line.jpg|
ფაილი:Theoretical map of Romanian origins.png|
ფაილი:FormatiuniPoliticeRomanestiSecolele IX XIII.svg|
ფაილი:Map-balkans-vlachs.png|მწვანე ფერით აღნიშნულია აღმოსავლეთ რუმინელებით დასახლებული ტერიტორია
ფაილი:Romanians before WW1.jpg|პირველ მსოფლიო ომამდე, რუმინელებით დასახლებული ტერიტორია
ფაილი:Romania harta etnica 2011.PNG|
ფაილი:Romani in Romania (2002).png|
ფაილი:Ponderea românilor în Republica Moldova la nivel de comune.jpg|
ფაილი:Romanii din Ucraina.PNG|
ფაილი:Romanian and Vlach language in Serbia.png|

## რესურსები ინტერნეტში 
*რუმინელების ერი მეოცე საუკუნის დასაწყისში 
*როგორ მივიღოთ რუმინეთის მოქალაქეობა 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პორტუგალიელები

**პორტუგალიელები** — ხალხი, პორტუგალიის ძირითადი მოსახლენი (9,8 მლნ). 

***სახელები**: თვითწოდება - Portugueses; ფრანგულად -  Portugais.
***საერთო რაოდენობა**: 13,44 მლნ. 
***ენა**: პორტუგალიური. 
***მორწმუნეები**: ძირითადად კათოლიკეები.

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
სლოვენები

**სლოვენები** () — სამხრეთი სლავების ეთნიკური ჯგუფის ყველაზე ჩრდილოეთით მცხოვრები ხალხი, რომლებიც ისტორიულად ცხოვრობდნენ სლოვენიურ მიწებზე. სლოვენებს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრებიან გერმანულ ენოვანი ავსტრიელები, იტალიურად და ფრიულიურად მოლაპარაკეები დასავლეთიდან, უნგრულ ენოვანი ხალხები ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და ხორვატიულ-სლავურად მოსაუბრეები სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სლოვენები საუბრობენ სლოვენურად, რომელიც არის სამხრეთსლავური ენების ჯგუფიდან და მნიშვნელოვანი მსგავსებები აქვს დასავლეთსლავურ ენებთან. დღეისთვის სლოვენები ძირითადად ცხოვრობენ სლოვენიაში, ასევე იტალიაში, ხორვატიაში, უნგრეთსა და ავსტრიაში წარმოადგენენ მკვიდრ უმცირესობებს. ემიგრანტების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ცხოვრობს ევროპის ქვეყნებში, ამერიკაში, ავსტრალიაში, კანადასა და არგენტინაში.

სლოვენიელებს შორის ყველაზე მეტად გავრცელებულია კათოლიციზმი, არიან აგრეთვე ლუთერანები და მართლმადიდებლები.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ნორვეგიელები

**ნორვეგიელები** — ჩრდილო გერმანული ეთნიკური ჯგუფი, ნორვეგიის ძირითადი მოსახლენი.

* **სახელები**: თვითწოდება — Nordmenn; 
* **საერთო რაოდენობა**: 11 მლნ. 
* **ენა**: ნორვეგიული.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად ლუთერანები, არიან აგრეთვე კათოლიკეები.

## ცნობილი ნორვეგიელები 
* რუალ ამუნდსენი, პოპულარული მკვლევარი
* ედვარდ გრიგი, კომპოზიტორი
* კნუტ ჰამსუნი, მწერალი
* ჰარალდ V, მონარქი და სპორტსმენი
* ტურ ჰეიერდალი, ანთროპოლოგი და თავგადასავლების მაძიებელი 
* ედვარდ მუნკი, მხატვარი
* ფრიტიოფ ნანსენი, პოლარული მკვლევარი, პოლიტიკოსი, ნობელის მსოფლიო პრემიის ლაურეატი
* ჰენრიკ იბსენი, დრამატურგი
* რაგნარ ტორნკვისტი, კომპიუტერული თამაშების დამმუშავებელი (Dreamfall: The Longest Journey), Funcom, ოსლო
* ულე-ეინარ ბიორნდალენი, ბიატლონისტი და  მეთხილამურე

## გალერეა 

File:Norwegian girl.jpg|ნორვეგიელი გოგონა.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
შვედები

**შვედები** — ხალხი, გერმანული ეთნიკური ჯგუფი. შვედეთის ძირითადი მოსახლეობა (7,712,376  - 2010 წლის აღწერის მიხედვით).

***სახელები**: შვედურად - Svenskar, ფრანგულად - Suedois; ინგლისურად - Swedes.
***საერთო რაოდენობა**: 15 მლნ. 
***ენა**: შვედური.
***მორწმუნეები**: ქრისტიანები (ძირითადად ლუთერანები).

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
შვეიცარიელები

**შვეიცარიელები** — შვეიცარიის მოსახლეთა საერთო სახელი. მისი კომპონენტებია: გერმანო-შვეიცარიელები (4,22 მლნ), ფრანკო-შვეიცარიელები (1,16 მლნ), იტალო-შვეიცარიელები (230 ათ.) და რეტორომანელები (60 ათ.). ლაპარაკობენ შესაბამისად გერმანულ, ფრანგულ, იტალიურ და რეტორომანულ ენებზე. 

***სახელები**: გერმანულად - Schweizer; ფრანგულად -  Suisse; იტალიურად - Svizzeri, რეტორომანულად - Svizzers.
***მორწმუნეები**: პროტესტანტები (დიდი ნაწილი) და კათოლიკეები (ძირითადად იტალო-შვეიცარიელები).

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები