open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მურთაზყული-ხანი

**მურთაზყული-ხანი**, კახეთის გამგებელი 1659-1664 წლებში. თავდაპირველად სპარსელებმა მას კახეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი მხარე ჩააბარეს. მურთაზყული-ხანი ამავე დროს იყო ყარაბაღის სახანოს ბეგლარბეგი. მას დავალებული ჰქონდა თურქმანული ტომების (რომლებიც მას ემორჩილებოდნენ) კახეთში ჩასახლება. კახეთის აჯანყების (1659) ჩაქრობის შემდეგ კი მურთაზყული-ხანს მთელი კახეთი დაუქვემდებარეს. მურთაზყული-ხანი შეეცადა სპარსელთა ძალაუფლების აღდგენას კახეთში. ფაქტობრივად მთელი კახეთის მოსახლეობა მას ოპოზიციაში ედგა და ქართლის მეფეს ვახტანგ V-ს ემორჩილებოდა. სპარსელები იძულებული გახდნენ იგი უკან გაეწვიათ, ხოლო კახეთის მეფობა ვახტანგ V-ის ძის არჩილისათვის ებოძებინათ.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
*ქსე, ტ. 7, გვ. 199, თბ., 1984

კატეგორია:კახეთის სამეფო
მური

**მური** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* მური — მდინარე ევროპაში
* მური — დისპერსიული ნახშირბადიანი პროდუქტი
* მური — არომატული გუმფისი
* მური — აბრეშუმის ჭიის განვითარების ადრეული სტადია

## პიროვნებები 
* დემი მური — ამერიკელი მსახიობი
* მერიან მური — ამერიკელი პოეტი ქალი
* ტომას მური — ინგლისელი პოეტი
* ჯორჯ მური — ინგლისელი მწერალი
* ჯორჯ მური — ინგლისელი ფილოსოფოს-იდეალისტი
* ჰენრი მური — ინგლისელი მოქანდაკე
მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში

**მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში** — არაბების ლაშქრობა 735-737 წლებში სარდალ მარვან II იბნ მუჰამადის (ქართული წყაროებით მურვან ყრუ) მეთაურობით საქართველოს საბოლოო დამორჩილების მიზნით. ქართველი ხალხის გმირული წინააღმდეგობის გამო არაბების მიერ საქართველოს დაპყრობა-დამორჩილების პროცესი თითქმის მთელი საუკუნე გაგრძელდა. ამ პროცესის დასასრულად და ქართლში არაბთა ბატონობის დამკვიდრების თარიღად მიიჩნევენ მურვან ყრუს შემოსევას.

მურვანს დიდძალი ლაშქარი ჰყავდა. მან მთელი კავკასიის დაპყრობა შეძლო. მურვანმა ჯერ ქართლი ააოხრა,  დასავლეთ საქართველოში გადავიდნენ არაბთა ჯარი ანაკოფიის ციხეს მიადგა, სადაც  ერისმთავარი არჩილი და მირი იყვნენ გამაგრებულნი. ქართველებს ეხმარებოდა აფხაზეთის ერისთავი ლეონი. არაბებმა ციხე ვერ აიღეს და უკან დაბრუნდნენ. შეშინებული მოსახლეობა კი მთებში გაიხიზნა.

ქართლიდან მურვანი სამცხეში გადავიდა, ოძრხეს დაიბანაკა და შემდეგ ზეკარის გზით დასავლეთ საქართველოში შეიჭრა. არგვეთში მწვავე ბრძოლის შემდეგ მან ტყვედ იგდო არგვეთის მთავრები დავითი და კონსტანტინე, რომლებმაც არ მიიღეს მაჰმადიანობა. ამის გამო მურვანმა ისინი წამებით დახოცა.

შემდეგ მურვანის ლაშქარმა ეგრისის ქალაქები (განსაკუთრებით ციხეგოჯი)  და სიმაგრეები დაანგრია, გადალახა „ზღუდე კლისურისა“ (მაშინდელი საზღვარი ბიზანტიის სამფლობელოებსა და საქართველოს შორის), დაიპყრო ცხუმი (ახლანდელი სოხუმი) და მიადგა ანაკოფიას. აქ მას ქართველებმა და აფხაზებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს. აფხაზეთის მთავარი ლეონი გამაგრებული იყო სობღის ციხესიმაგრეში (ოსეთში გადასასვლელ გზაზე) და მურვანმა მისი დამორჩილება ვერ შეძლო. ამას დაერთო სტიქიური მოვლენები (წყალდიდობა და სხვა), რომელთაც დიდად დააზარალეს არაბთა ლაშქარი. მტერმა უკან დაიხია.

მურვანის სისასტიკისა და დაუნდობლობის გამო ქართველმა ხალხმა მას „ყრუ“ შეარქვა. მურვანის შემოსევას მძიმე შედეგი მოჰყვა. „იქმნა მას ჟამსა გარყუნილ ქუეყანა ქართლისა, სომხითისა და რანისა და არღარა იპოვებოდა ნაშენები, არცა საჭამადი კაცთა და პირუტყუთა ყოვლადვე“ (ჯუანშერი). ლაშქრობის შემდეგ არაბებმა ქართლში თავისი მოხელე — ამირა დანიშნეს. ამის შემდეგ არაბებს აღარ ჰქონდათ შესაძლებლობა კიდევ მოეწყოთ ლაშქრობები და მთელი ნახევარი საუკუნის მანძილზე კმაყოფილდებოდნენ იმ ხარკით, რომელსაც მათ ქართლის ერისთავი უგზავნიდა.

## ლიტერატურა
* *ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965;
**ჯანაშია ს.*, არაბობა საქართველოში, შრომები, ტ. 2, თბ., 1952;
**ხანთაძე შ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 199, თბ., 1984

კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
კატეგორია:VIII საუკუნის ომები
კატეგორია:არაბობა საქართველოში
Bryan Adams

***Bryan Adams*** — კანადელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბრაიან ადამსის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1980 წელს.

1978 წლის დასაწყისში ბრაიანმა და ჯიმ ველენსმა გააერთიანეს საკუთარი ძალები. მანამდე ისინი უკრავდნენ კანადურ ჯგუფში Prism, მაგრამ 1978 წლიდან აპირებდნენ სიმღერების ავტორთა დუეტის შექმნას. ბრაიანის შემოქმედებით დაინტერესდა ლეიბლი A&M, რომელმაც გამოსცა დისკი 1980 წლის თებერვალში.

პირველი სინგლი აქედან იყო Hidin' from Love, რომელიც წარმატებით მოხვდა ”ბილბორდის” ჩარტებში, #43 ადგილზე. სხვა სინგლებმა, Give Me Your Love და Remember ასევე წარმატება ჰპოვეს. მიუხედავად იმისა, რომ ალბომი არ იქნა შემჩნეული ისე, როგორც ბრაიანის სხვა დისკები, 20 წლის შემსრულებელს საკუთარი მსმენელი გაუჩნდა.

მუსიკოსის პირველმა ტურმა მოიცვა კანადური კლუბები და კოლეჯები. სწორედ ამ პერიოდში დაიწერა სიმღერები ალბომისთვის *You Want It You Got It* (1981), რომელმაც დაიპყრო ამერიკული ჩარტები.

## სიმღერების სია
## ჩარტები 
## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაიან ადამსის ალბომები
კატეგორია:1980 წლის ალბომები
კატეგორია:1980 წლის სადებიუტო ალბომები
ზაარლანდის უნივერსიტეტი

**ზაარლანდის უნივერსიტეტი** () — უნივერსიტეტი ზაარლანდის მხარეში ქალაქ ზაარბრიუკენში. უნივერსიტეტი დაარსდა 1948 წელს საფრანგეთთან თანამშრომლობის ფარგლებში და გააჩნია 8 ძირითადი ფაკულტეტი. უნივერსიტეტი ძირითადად ცნობილია კომპიუტერულ მეცნიერებებსა და კომპიუტერულ ლინგვისტიკაში კვლევისა და სწავლების კუთხით.

ფაკულტეტები:

* სამართლისა და ეკონომიკის ფაკულტეტი
* მედიცინის, თეორიული მედიცინია და ბიოლოგიურ მეცნიერებათა ფაკლულტეტი (ჰომბურგი)
* ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი I
* ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი II
* ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი III
* ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი I
* ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი II
* ბუნებრივ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტი III

კატეგორია:ზაარლანდის  უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
You Want It You Got It

***You Want It You Got It*** — კანადელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბრაიან ადამსის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1981 წელს. გამოსცა ლეიბლმა A&M.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაიან ადამსის ალბომები
კატეგორია:1981 წლის ალბომები
კატეგორია:A&M Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბობ კლირმაუნტინის პროდიუსერობით
Voulez-Vous

***Voulez-Vous*** — შვედურ პოპ-ჯგუფ ABBA-ს მეხუთე სტუდიური ალბომი. ორიგინალური გამოცემა გამოვიდა 1979 წელს, CD ვერსია კი – 1984 წელს.

## სიმღერების სია 
### ხელახალი გამოცემები და დამატებები
#### 1997 წლის გამოცემა

Summer Night City – 3:34*
Lovelight (ალტერნატიული მიქსი) – 3:18

* ანოტაციებში მითითებულია, რომ ხანგრძლივობა არის 4:12, მაგრამ CD-ზე შეტანილია 7" სინგლის ჩვეულებრივი ვერსია.

#### 2001 წლის გამოცემა

Summer Night City – 3:34
Lovelight – 3:48
Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:52

#### 2005 წლის გამოცემა

Summer Night City – 3:36
Lovelight – 3:49
Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:51
Estoy Soñando (ანდერსონი, ულვეუსი, ბადი მაკ-კლასკი, მერი მაკ-კლასკი) – 4:40
*I Have a Dream-ის ესპანურენოვანი ვერსია. გამოვიდა სინგლზე ესპანეთში და ლათინურ ამერიკაში, 1979.
Chiquitita (ესპანურენოვანი ვერსია) (ანდერსონი, ულვეუსი, ბ. მაკ-კლასკი, M. მაკ-კლასკი) – 5:35
*გამოვიდა სინგლზე ესპანეთში და ლათინურ ამერიკაში, 1979.
¡Dame! ¡Dame! ¡Dame! (ანდერსონი, ულვეუსი, ბ. მაკ-კლასკი, მ. მაკ-კლასკი) – 4:49
*ესპანურენოვანი ვერსია of Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight).

სიმღერები 14–16 აღებულია ალბომიდან *Gracias Por La Música* (Septima SRLM 1, 23 ივნისი 1980).

#### 2008 წლის გამოცემა
2008 წლის გამოცემა შეტანილია ბოქს-სეტში *The Albums*. მას დამატებითი სიმღერები არ ახლავს.

#### 2010 წლის დელუქს-გამოცემა

Summer Night City (სრული ვერსია) – 4:18
Lovelight – 3:48
Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:53
Dream World – 3:38
Voulez-Vous (ვრცელი რემიქსი; 1979 წლის აშშ პრომო) – 6:10

;შენიშვნა
*ამ გამოცემას აგრეთვე ახლავს დამატებითი DVD:

#*ABBA in Switzerland* (BBC-ის გადაცემა)
##Take a Chance on Me
##The King Has Lost His Crown
##The Name of the Game
##Mamma Mia
##Hole in Your Soul
##Kisses of Fire
##Lovers (Live a Little Longer)
##Chiquitita
##Does Your Mother Know
##Thank You for the Music
#Chiquitita (Music for UNICEF)
#I Have a Dream (ვრცელი პრომო)
#If It Wasn't for the Nights (*Mike Yarwood Christmas Show*, BBC)
#Chiquitita (*Christmas Snowtime Special*, BBC)
#Björn & Benny Interview (*Multi-Coloured Swap Shop*, BBC)
#*Greatest Hits Vol. 2*, რეკლამა 1
#*Greatest Hits Vol. 2*, რეკლამა 2
#საერთაშორისო გამოცემების გალერეა

## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ABBA-ს ალბომები
კატეგორია:1979 წლის ალბომები
კატეგორია:Polar Music-ის ალბომები
კატეგორია:Polar Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
კოლონია

[მინი|250პქ|ქვეყნები და მათი კოლონიები [1945 წელს]]
**კოლონია** () — ტერიტორია საკუთარი პოლიტიკური და ეკონომიკური ხელისუფლების გარეშე, რომელიც დაპყრობილია იმპერიალისტური სახელმწიფოს (მეტროპოლიის) მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Non-Self-Governing Territories Listed by the United Nations General Assembly in 2002
* სიბირი: ისტორია (სიბირი როგორც რუსეთის კოლონია)

კატეგორია:კოლონიალიზმი
ოკუპაცია

**ოკუპაცია** () — რომელიმე სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების მიერ სხვა ქვეყნის ტერიტორიის დროებით დაკავება. ოკუპაცია უნდა გავმიჯნოთ ანექსიისაგან, რომელიც ერთი სახელმწიფოს მიერ სხვა ქვეყნის სრულ ან ტერიტორიის ნაწილის ძალით მიერთებას გულისხმობს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ოკუპირებული ტერიტორიები
*სოციალისტური ბანაკი
*პალესტინის ტერიტორიები

## ლიტერატურა
* Occupied territory - the legal issues  , legal provisions regarding occupation of territory by hostile power and implications for people protected by IHL.
*  David Kretzmer, *Occupation of Justice: The Supreme Court of Israel and the Occupied Territories*, State University of New York Press, April, 2002, trade paperback, 262 pages, ISBN 0-7914-5338-3; hardcover, July, 2002, ISBN 0-7914-5337-5
* Sander D. Dikker Hupkes, *What Constitutes Occupation? Israel as the occupying power in the Gaza Strip after the Disengagement*, Leiden: Jongbloed 2008, 110 pages, ISBN 9789070062453  Openacces
* Belligerent Occupation
* The Law of Belligerent Occupation  Michal N. Schmitt (regarding occupation of Iraq)
* Law of Belligerent Occupation, Judge Advocate General's School, United States Army

კატეგორია:პოლიტიკა
კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ელიზაბეთ ფრიზ ელეტი

**ელიზაბეთ ფრიზ ლუმიზ ელეტი** (დ. 18 ოქტომბერი, 1818, სოდუს პოინტი, ნიუ იორკი — გ. 3 ივნისი, 1877, ნიუ იორკი) — ამერიკელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოეტი. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც დაწერა ქალების ცხოვრებაზე, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ამერიკულ რევოლუციურ ომში.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1818
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1877
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ისტორიკოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ნირვანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნირვანა** შეიძლება ნიშნავდეს:
## ფილოსოფიური ცნებები 
* ნირვანა — ფილოსოფიური ცნება ბუდიზმსა და ჯაინიზმში
* ნირვანა (ჯაინიზმი) — სულიერი გათავისუფლების ცნება ჯაინიზმში

## მუსიკა 
* ნირვანა (ჯგუფი) — ამერიკული როკ ჯგუფი (1987—1994)
** Nirvana — ამერიკული როკ ჯგუფის ალბომი
* ნირვანა (ბრიტანული ჯგუფი) — ბრიტანული როკ ჯგუფი (1967—დღემდე)

## სხვა 
* ნირვანა (ფილმი) — 1997 წლის იტალიური სამეცნიერო ფანტასტიკა
მური (გუმფისი)

thumb|მური
**მური** (ბერძნ. myron), *ზმირინი* (ბერძნ. smyron) — არომატული გუმფისი, რომელსაც გამოყოფს ბურსერისებრთა ოჯახის კომიფორას გვარის ხეების (Commiphora abyssinica და Commiphora schimperi იზრდებიან სამხრეთ არაბეთსა და ეთიოპიაში) ღერო დასერვის შემდეგ. ჰაერზე მური მაგრდება. სასიამოვნო სუნი და მწარე გემო აქვს. ანტისეპტიკური თვისებების გამო გამოიყენება პირში გამოსავლებად (ნაყენის სახით), ჭრილობებზე მოსაყრელად, სალბუნისა და მალამოს დასამზადებლად. ძველად საკმევლადაც იყენებდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პარფიუმერია
კატეგორია:სანელებლები
კატეგორია:ფისი
მური (ზოოლოგია)

**მური** — აბრეშუმის ჭიის განვითარების ადრეული სტადია, როდესაც მას შავი ფერი აქვს (შდრ. მატლი, მუხლუხი). ამ ტერმინს ლიტერატურაში უმართებულად ლარვას გაგებითაც ხმარობენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეაბრეშუმეობა
მუროვდაღის ქედი

**მუროვდაღის ქედი** () — ქედი ამიერკავკასიაში, აზერბაიჯანში, ყველაზე მაღალია მცირე კავკასიონის სისტემაში. სიგრძე დაახლოებით 70 კმ, სიგანე 10 კმ. სიმაღლე 3724 მ-მდე (მწვერვალი გამიში). მუროვდაღის ქედი უმთავრესად აგებულია დანალექ-ვულკანოგენური წყებებით. თხემი კლდოვანია, კალთები — ძლიერ დანაწევრებული, მთა-ტყის ლანდშაფტი, თხემურ ნაწილში — მთა-მდელოსა და მდელოსტეპისა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
კატეგორია:მცირე კავკასიონი
ფუა-გრა

**ფუა-გრა** (ფრანგ. foie gras /fwɑːˈgrɑː/, "ცხიმიანი (სქელი) ღვიძლი") არის ბატის ან იხვის ღვიძლი, რომელიც სპეციალური ტექნოლოგიით არის გასქელებული (გაცხიმოვანებული) ე.წ. ფრანგული წესით. ფუა-გრას პატეს ასევე სტრასბურგის ორცხობილას უწოდებნენ, ვინაიდან ერთ დროს ეს ქალაქი ამ პროდუქტის მთავარი მწარმოებელი იყო.

ფუა-გრა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და კარგად ცნობილი დელიკატესია ფრანგულ კულინარიაში და მის გემოს აღწერენ როგორც გაჯერებულს, მსუყეს და დელიკატურს, განსხვავებით ჩვეულებრივი ბატის ან იხვის ღვიძლისგან. ფუა-გრა იყიდება, როგორც მთელი, ისე მუსის, პარფეს ან პაშტეტის ფორმით მომზადებული და, როგორც წესი, სხვა საკვებთან თანმხლები პროდუქტია.

კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:ცხოველთა უფლებები
ლარა კროფტი: სამარხების მძარცველი (ფილმი)

**„ლარა კროფტი: სამარხების მძარცველი“** () — ფილმი, რომელიც წარმოადგენს „სამარხების მძარცველის“ ვიდეო თამაშების სერიის ადაპტაციას. მისი რეჟისორია საიმონ უესტი, მთავარ როლს ასრულებს ანჯელინა ჯოლი. აშშ-ის კინოთეატრებში ფილმი 2001 წლის 15 ივნისს გამოვიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2001 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
პონტოელები

**პონტოელები**, ასევე **პონტოელი ბერძნები** (, *Póntioi*, *Ellinopóntioi*; ) — ეთნიკური ბერძნების ქვეჯგუფი, რომელთა ისტორიული განსახლების ადგილი, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე პონტოს რეგიონია, თუმცა მათ გარკვეულ ნაწილს, თურქების მიერ მათი ეთნიკური შევიწროვების გამო მოუწია სხვა ქვეყნებისთვის თავის შეფარება. პონტოელები ძირითადად საქართველოში, სამხრეთ რუსეთში, უკრაინაში (ყირიმში), სომხეთში, ყაზახეთში და უზბეკეთში ცხოვრობენ, ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად იწყეს მიგრაცია საბერძნეთსა და კვიპროსში.

## წარმომავლობა 
ბერძნები პონტოში ცხოვრობენ „არგონავტების, ჰეროდოტეს, ქსენოფონტეს და ათი ათასის დროიდან“.  პონტოელი ბერძნები თვლიან, რომ ისინი ძველი ბერძნების შთამომავლები არიან, რომლებიც ძვ. წ. VIII საუკუნეში ეგეოსის ზღვის კუნძულებიდან და სანაპიროდან მოსულან პონტოს რეგიონში. თუმცა, რადგან ამ რეგიონში უძველესი დროიდან ბევრი სხვა ეთნიკური ჯგუფიც ცხოვრობდა, დღევანდელი პონტოელი ბერძნები სავარაუდოდ, ასევე არიან ძველი ანატოლიელების და კავკასიელი ხალხების (როგორიცაა ელინიზებული ლაზები და სომხები) შთამომავლები. გენეტიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ პონტოელი ბერძნები და ლაზები გენეტიკურად ჰგვანან ერთმანეთს.

## გენოციდი 
მაშინ როდესაც პონტოელები ძირითადად აღმოსავლეთით საქართველოსა და სომხეთის მიმართულებით დაიძრნენ, მათი ნაწილი დასავლეთით, საბერძნეთისკენ გაეშურა. საბერძნეთში გადასვლის პერიოდში, ზოგიერთი ინფორმაციით, 353 ათასი პონტოელი დაიღუპა ოსმალეთის ხელისუფალთა ბრძანებით, ამის მიუხედავად საბერძნეთის რესპუბლიკის გარდა არც ერთმა სახელმწიფოს არ უცნია ეს ფაქტი, როგორც პონტოელთა გენოციდი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბერძნები
* ბერძნები საქართველოში

## ლიტერატურა
* Halo, Thea. *Not Even My Name*. Picador. 2000. .
* Hofmann, Tessa, ed. *Verfolgung, Vertreibung und Vernichtung der Christen im Osmanischen Reich 1912–1922*. Münster: LIT, 2004. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Pontian Federation of Greece
* Website with map showing colonization of the Black Sea by Greeks

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნები
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:თურქეთის ისტორია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პოლტერგეისტი

**პოლტერგეისტი** ( ნიშნავს გრგვინვას, ხმაურს, ხოლო *Geist* — მოჩვენებას, სულს ან განსახიერებას, ხორცის შესხმას) — დემონური მოჩვენება, სული ან აჩრდილი, რომელიც ამჟღავნებს და თვალნათლივ აჩვენებს თავის თავს მოძრაობით, ადამიანებსა თუ სხვადასხვა საგნებსა და ობიექტებზე ზემოქმედებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვიდეოზე დაფიქსირებული „პოლტერგეისტი“, გაზეთი *The Sun*, 9 აგვისტო, 2008.
* "The Acoustic Properties of Unexplained Rapping Sounds"  Journal of the Society for Psychical Research 
* The Poltergeist and his explainers , Andrew Lang, Psychanalyse-paris.com
* International Journal of Parapsychology
* Skeptic's Dictionary

კატეგორია:მისტიკა
კატეგორია:მეტაფიზიკა
კატეგორია:ოკულტიზმი
კატეგორია:მაგია
მურსია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მურსია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მურსია — ქალაქი ესპანეთში
* მურსია — რეგიონი ესპანეთში
* მურსია — ესპანური საფეხბურთო კლუბი
ბორჯიების ოჯახი

მინი|გერბი Borja ან Borgia
**ბორჯიები** (; ) — ესპანური წარმოშობის იტალიური დიდგვაროვანი ოჯახის წარმომადგენლები. ცნობილია, რომ ეს ოჯახი გარყვნილი წესებით მართავდა ე.წ. პაპობის ინსტიტუტს რენესანსის პერიოდში. სხვათა შორის, ისინი მიჩნეულნი არიან, როგორც „ისტორიის პირველი კრიმინალური ოჯახი“ და იტალიური მაფიის წინამორბედნი. ოჯახის მეთაური როდრიგო ბორჯია (1431-1503) გახდა ეკლესიის ეპისკოპოსი, კარდინალი და კანცლერი. მოგვიანებით ის აირჩიეს რომის პაპად, მან აირჩია სახელი ალექსანდრე VI და შეინარჩუნა ეს პოზიცია მინიმუმ თერთმეტი წელი. ბორჯიების ოჯახის სხვა წარმომადგენლები იყვნენ: ჩეზარე ბორჯია და ლუკრეცია ბორჯია — შესაბამისად როდრიგო ბორჯიას ვაჟი და ქალიშვილი. ამ ოჯახის წინააღმდეგ წაყენებული ბევრი ბრალდებიდან რამდენიმე არის: ინცესტი, ღალატი, მკვლელობა და სკანდალი.

Image:cesareborgia.jpg|**ჩეზარე ბორჯია**. პორტრეტი შესრულებულია ალტობელო მელოუნის მიერ. ქალაქი ბერგამო.
Image:Bartolomeo_Veneto_001.jpg|ქალის პორტრეტი, ტრადიციულად ვარაუდობენ, რომ ეს არის **ლუკრეცია ბორჯია**.
Image:Miracle of the Knight of Cologne (detail).jpg|**ჯოვანი ბორჯია**, განდიის მე-2 ჰერცოგი.
Image:San Francisco de Borja.jpg|**წმინდა ფრანსის ბორჯია**
Image:Juan_Castellar_y_de_Borja.jpg|**ხუან კასტელარ ი დე ბორჯია**
Image:Francisco de Borja.jpg|**ფრანსისკო დე ბორჯია**

## ლიტერატურა 
* Fusero, Clemente. The Borgias. New York, Praeger Publishers, 1966.
* Grun, Bernard. The Timetables of History. New York, Simon and Schusters, 1946, pp.&nbsp;218, 220, 222.
* Hale, John R. Renaissance. New York, Time-Life Books, 1965, p.&nbsp;85.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Centropolis.homestead_Library
*  Borja o Borgia 
*  Francisco Fernández de Bethencourt - Historia Genealógica y Heráldica Española, Casa Real y Grandes de España, tomo cuarto 

კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები
Dig Out Your Soul

***Dig Out Your Soul*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ  Oasis-ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2008 წლის ოქტომბერში.

## ისტორია 
2007 წლის ინტერვიუში ჟურნალთან NME ნოელ გალაგერმა ისაუბრა მომავალ ალბომზე: ”ამ ბოლო დროს ჩემ მიერ დაწერილი სიმღერები აკუსტიკური იყო”. შემდეგი ალბომისთვის ნოელი ყველას შეპირდა განსხვავებულ მასალას.

ხმისჩამწერი სესიები უნდა დაწყებულიყო 2007 წლის ივლისში, მაგრამ გადაიდო აგვისტომდე. იმ დღეს, როდესაც ეს მოხდა, ნოელი და ლაიამი მოყვარულებთან ერთად პოზირებდნენ სტუდიის წინ, მოკლე ფოტოსესიისათვის.

2007 წლის სექტემბერში სესიები დროებით შეჩერდა - ნოელი მეორე შვილის დაბადების გამო.

8 ნოემბერს ჯგუფის ოფიციალური საიტიდან ცნობილი გახდა, რომ იგი დაბრუნდა სტუდიაშჳ 5 ნოემბერს და პროდიუსერიც აიყვანა - Oasis-ის წინა სტუდიური დისკით განთქმული დეივ სერდი.

ლაიამმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ ალბომი დასრულებული იქნება დეკემბერში, თუკი ყველაფერი კარგად იქნება.

2008 წლის თებერვალში ცნობილი გახდა, რომ ჯგუფი ჩავიდა ლოს ანჯელესში, რათა დაესრულებინა ალბომი და მის ქმის მიქსზე ემუშავა.

28 თებერვალს რადიოინტერვიუში ჯგუფმა განაცხადა, რომ ხმის მიქსი შეფერხდა ტექნიკური ავარიის გამო.

8 მარტს ნოელმა გამოხატა იმედია, რომ 12 მარტისათვის დისკზე მუშაობა დასრულებული იქნება.

14 აპრილს ნოელმა განაცხადა, რომ ალბომი დასრულებულია და ახლა უკვე საჭიროა ლეიბლი, რომელიც მას გამოსცემს. აშშ-ში ეს ვალდებულება საკუთარ თავზე აიღო კომპანიამ Reprise Records.

მათ, ვინც მოისმინეს სიმღერების ნაწყვეტები, განაცხადეს, რომ ჯგუფი საკუთარ თავს უბრუნდება და შესანიშნავ მასალას წარმოადგენს.

ნოელ გალაგერის აგვისტოს ინტერვიუდან ცნობილი გახდა, რომ დისკი იქნება ''Don't Believe the Truth''-ის შემდეგ წინ გადადგმული კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი.

2008 წლის 11 სექტემბერს კომპანიის Sony Japan საიტზე გავრცელდა ყველა სიმღერის 45 წამიანი ნაწყვეტები, მაგრამ მალე ისინი ამოღებული იქნა.

19 სექტემბერს ალბომმა გაჟონა ინტერნეტში, იმ სახით, როგორიც იგი დისკზე იქნება წარმოდგენილი. პირველივე დღეს იგი საკუთარ კომპიუტერებში გადაიწერა 250.000 ადამიანმა.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* ლიამ გალაგერი – ვოკალი
* ნოელ გალაგერი – ვოკალი, გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ელექტრონული ინსტრუმენტები, დასარტყმელი საკრავები (სიმღერები 1, 3 და 11)
* გემ არჩერი – გიტარა, ბას გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები
* ენდი ბელი – ბას გიტარა, გიტარები, კლავიშებიანი საკრავები და დაფი
* ზაკ სტარკი – დასარტყმელი საკრავები

## სქოლიო 
კატეგორია:Oasis-ის ალბომები
კატეგორია:2008 წლის ალბომები
კატეგორია:Big Brother Recordings-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
თამაზ ვასაძე

**თამაზ ვასაძე** (დ. 1957) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი. 

1979 წელს დაამთავრა  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1982 წელს — თსუ–ის ასპირანტურა უახლესი (მე–20 საუკუნის) ქართული ლიტერატურის სპეციალობით. 1985 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ოთარ ჭილაძის პოეზია“. არის ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1984 წლიდან დღემდე მუშაობს ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. 1999–2005 წლებში იყო განათლების სისტემის რეფორმირების პროექტის („ილია ჭავჭავაძე“) კონსულტანტი. არის სამეცნიერო ნაშრომების, ლიტერატურულ–კრიტიკული სტატიების და ესეების ავტორი, რომლებიც წარმოდგენილია მის წიგნებში: „სახეები და პრობლემები“, „ფარული შინასამყარო“, „ორგვარი ცნობიერება“, „ვეფხისტყაოსნის“ მხატვრული კონცეფცია“. შედგენილი აქვს „ქართული პროზის მცირე ანთოლოგია“, „მე–20 საუკუნის ქართული მოთხრობის ანთოლოგია“, კრებული „ქართველი მწერლების კომიკური და ტრაგიკომიკური მოთხრობები“, „ქართული კრიტიკის სასკოლო ქრესტომათია“ ორ ტომად. არის ქართული ენისა და ლიტერატურის  მე–10, მე–11, მე–12 კლასების სახელმძღვანელოების ავტორი.

2008–2009 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის — „გალას“ ჟიურის წევრი. 

## ლიტერატურა 
* ქართული ლიტერატურა 10; „დიოგენე“

## რესურსები ინტერნეტში 
* კავკასიის უნივერსიტეტი
* 

კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული 1957
თ
სული ობოლი (ლექსი)

**სული ობოლი** — ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსი.

ლექსი ბარათაშვილმა დაწერა 1839 წელს. მასში საუბარია ადამიანის სულიერი ობლობის შესახებ. ლექსში აისახა ნიკოლოზ ბარათაშვილის შინაგანი განწყობილება.

## რესურსები ინტერნეტში
*სული ობოლი

კატეგორია:ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული ლექსები
სადღეგრძელო ანუ ომის შემდგომ ღამე ლხინი, ერევნის სიახლოვეს

„**სადღეგრძელო ანუ ომის შემდგომ ღამე ლხინი, ერევნის სიახლოვეს**“ — გრიგოლ ორბელიანის პოემა. პოეტმა წერა 1827 წელს დაიწყო, სწორედ ამ წელს შეიქმნა პოემის პირველი ვარიანტი, თუმცა საბოლოო სახით ის ჩამოყალიბდა მხოლოდ 1870 წელს. გამოქვეყნდა 1871 წელს. სახელწოდებაში ჩანს, რომ ნაწარმოების შექმნა დაკავშირებულია ერთ-ერთ ბრძოლასთან, კერძოდ, ამ დროს რუსეთის ჯარმა გაიმარჯვა სპარსელების წინააღმდეგ. გრიგოლ ორბელიანი ამ ბრძოლის მონაწილე იყო. წინაპართა ღვაწლის წარმოჩენით პოეტი ყურადღებას ამახვილებს ქართველი ხალხის სიწმინდესა და ზნეობრიობაზე.

კატეგორია:ქართული პოემები
კატეგორია:1827 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
აჩრდილი (პოემა)

„**აჩრდილი**“ — ილია ჭავჭავაძის პოემა. დაწერილია 1859-1872 წლებში. პოემა ეძღვნება ივანე პოლტარაცკისა და ილია წინამძღვრიშვილს.

პოემას პერსონაჟი არ ჰყავს და სიუჟეტიც არ გააჩნია. ავტორი საუბრობს ეროვნული თავისუფლების დაკარგვის შესახებ და ეძებს იმ გმირს, რომელიც „მდუმარე საქართველოს“ უწინამძღვრებს და გამოფხიზლებულ ქართველობას დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში წარუძღვება. პოეტისათვის სავალალოა ისეთი მდგომარეობა, როდესაც თავად ქართველთა უნიათობის წყალობით არ იბადება ისეთი გმირი, რომელიც სამშობლოს გადაარჩენს: „*გმირის დამბადი დიდი საგანი თქვენში სპობილა და წაწყმედილა*“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*აჩრდილი

კატეგორია:ქართული პოემები
კატეგორია:1872 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
კატეგორია:ილია ჭავჭავაძის ნაწარმოებები
რომანისტიკა

**რომანისტიკა** შეიძლება აღნიშნავდეს მეცნიერების დარგს, რომელიც რომანულ სამყაროსთან, რომანული სამყაროს რომელიმე ქვეყნის მეცნიერულ შესწავლასთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული. რომანისტიკას ცალკეულ მეცნიერებათა ერთობლიობასაც უწოდებენ, მაგრამ ის ძირითადად მაინც ორ ნაწილად დაიყოფა:

# ფილოლოგიაში — რომანისტიკა, როგორც მეცნიერება რომელიმე რომანული ენისა და ლიტერატურის შესახებ.
# სამართალში — რომანისტიკა, როგორც მეცნიერება რომის სამართლის შესახებ

კატეგორია:რომანისტიკა
კატეგორია:ფილოლოგია
კატეგორია:კულტუროლოგია
კატეგორია:რომანული ენები
ჟორდი კოდინა

**ჟორდი კოდინა როდრიგესი** ( დ. 27 აპრილი, 1982) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად საფეხბურთო კლუბ „ფუენლაბრადაში“ ასპარეზობს. პოზიციით მეკარე. 

კოდინა რეალის აღზრდილია, თუმცა 2002 წელს ის სამეფო კლუბის ახალგაზრდულ გუნდში ესპანიოლიდან გადაბარგდა. მას შემდეგ, რაც რეალ მადრიდ კასტილია ძირითადმა კიპერებმა კარლოს სანჩესმა და დავიდ კობენიომ დატოვეს, კოდინას სასტარტოსკენ გზა გაეხსნა. მალე ჟორდი გუნდის ძირითადი მეკარე და კაპიტანი გახდა, მას კონკურენციას ანტონიო ადანი და კიკო კასილია უწევდნენ.

კოდინას დებიუტი სეგუნდა დივიზიონში 2005-06 წწ. სეზონში შედგა, ხიხონის სპორტინგის წინააღმდეგ. იმ სეზონში კოდინამ კასტილიას რიგებში 35 შეხვედრა ჩაატარა.

2007-08 წწ. სეზონში კოდინა რეალის მთავარ გუნდში გადმოიყვანეს. ის სამეფო კლუბის მესამე მეკარე გახდა იკერ კასილასისა და იერჟი დუდეკის შემდეგ. 2008 წლის 11 მაისს, ლევანტეს წინააღმდეგ რეალის რიგებში მისი ოფიციალური დებიუტიც შედგა. კოდინამ მატჩი სრულად ჩაატარა, რეალმა კი ანგარიშით 5-2 მოიგო. 

2009-2015 წლებში ასპარეზობდა „ხეტაფეში“, სადაც საერთო ჯამში 68 მატჩი ჩაატარა. 2017 წლიდან კლუბ „ფუენლაბრადაშია“. 

## ტიტულები
### საკლუბო დონეზე
;რეალი
* **ესპანეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი**: **2007-08
* **ესპანეთის სუპერთასი''': 2008

## რესურსები ინტერნეტში
*APOEL official profile
*

კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მენეჯმენტი

**მენეჯმენტი** — ბიზნეს-ორგანიზაციული მოქმედება, საქმიანობა. მარტივი სიტყვებით ის ნიშნავს: მოქმედება, რომ შეკრიბო ხალხი ერთად სასურველი მიზნების შესასრულებლად. 

მენეჯმენტის მთავარი ხუთი ფუნქციაა: 

# დაგეგმვა,
# ორგანიზება,
# ბრძანება,
# კორდინირება, 
# კონტროლი.

მენეჯმენტი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც წარმოებისა და მომსახურების ორგანიზაციის, მეთოდების, ტექნიკის და ტექნოლოგიის, ადამიანური ურთიერთობათა განვითარების კანონზომიერებათა შესახებ ცოდნის სისტემა, რომელიც ოთხი ძირითადი ელემენტისაგან შედგება:

**1.მენეჯმენტის თეორიისაგან,** რომელიც ავლენს და შეისწავლის მართვის სფეროში მოქმედ კანონებს, კანონზომიერებებს, პრინციპებს, კატეგორიებსა და ცნებებს, ახდენს მათ სისტემატიზაციას

**2.მენეჯმენტის მეთოდისაგან,** რომელიც შეისწავლის საშემსრულებლო ჯგუფებზე და მის თითოეულ წევრზე ეკონომიკური, სოციალუირ-ფსიქოლოგიური, ადმინისტრაციული ზემოქმედების ხერხებსა და მეთოდებს მათი პრაქტიკული გამოყენებისა გზებს.

**3. მენეჯმენტის ორგანიზაციისაგან,** რომელიც შეისწავლის მმართველობით ფუნქციებს, ადგენს ურთიერთდაქვემდებარების წესს,მართვის ორგანიზაციულ ფორმებსა და მათი ქვედანაყოპების დებულებებს, თანამედროვე ინსტრუქციებს და ა.შ.

**4.მენეჯმენტის ტექნიკისა და ტექნოლოგიისაგან,** რომელიც სწავლობს მენეჯმენტის სისტემაში ინფორმაციის მიღების, დამუშავების, მმართველობით გადაწყვეტილებათა გამომუშავების, სისტემური ანალიზის საქმეში შესაბამისი პროგრესული ტექნიკის, მათემატიკური მეთოდების გამოყენების გზებს.

*
მურყვამი

**მურყვამი** — დაკიდებული მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განტოტებაზე — სვეტღარის ქედზე, მდინარე ენგურის აუზში. სიგრძე 3,5 კმ, ფართობი 6,0 კმ². მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე. მურყვამზე აქვს სათავე მდინარე მურყვამს (ენგურის სისტემა). საზრდოობს სვეტღარის ქედის, ასმაშისა და ნიურმიშის უღელტეხილების კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებითა და ზვავებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ნესტან-დარეჯანი (ლიტერატურული გმირი)

**ნესტან-დარეჯანი** — ქართველი მწერლის შოთა რუსთაველის მიერ შექმნილი, გამოგონილი გმირი პოემაში „ვეფხისტყაოსანი“. ნესტანის მამაა ფარსადანი, ინდოეთის მეფე. ნესტან-დარეჯანის მიჯნური კი — ტარიელი, პოემის მთავარი გმირი. ავთანდილი-არაბეთის სპასპეტი, ავთანდილის მიჯნური — თინათინი, თინათინის მამა — როსტევანი, არაბეთის ხელმწიფე. ძმადნაფიცები: ტარიელი, ავთანდილი, ფრიდონი.

კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
Windows 1.0

**Windows 1.01** — Microsoft Windows-ის პირველი ვერსია. გამოვიდა 1985 წლის 20 ნოემბერს. ეს იყო კომპანია Microsoft-ის პირველი ცდა, რომ რეალიზება გაეკეთებინა ოპერაციული სისტემისათვის, რომელსაც მრავალი დავალებების შესრულება შეეძლებოდა. იგი შემუშავებული იყო პერსონალურ კომპიუტერებზე სამუშაოდ და მასზე რეალიზებული იყო გრაფიკული გარსი.

## შესაძლებლობები 
Windows 1.01-ს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც MS-DOS-ის "სამოსელს", შემუშავდა MS-DOS-სთვის არსებულ პროგრამებთან სამუშაოდ, მასში რალიზებული იყო მრავალი დავალების შესრულების შესაძლებლობა და სტაბილური Application Programming Interface (API), მომავალი Windows-ის პროგრამებისთვის.

მისი განსაზღვრა, როგორც MS-DOS-ის "სამოსელი" გამოიწვია იმ ფაქტმა, რომ იგი შემუშავებული იყო პროგრამებთან გრაფიკულ გარსში სამუშაოდ და არა როგორც სრულყოფილი ოპერაციული სისტემა. მიუხედავად ამისა, Windows 1.01 შეიცავდა საკუთარ დრაივერებს გრაფიკული ადაპტერებისთვის, თაგუნიებისთვის, კლავიატურებისთვის, პრინტერებისთვის და სერიული პორტებისთვის. იგულისხმებოდა, რომ პროგრამა გამოიყენებდა მხოლოდ API-ს, შემუშავებულს ამ დრაივერებზე დაყრდნობით. იმის გათვალისწინებით, რომ MS-DOS-ში გრაფიკა და პერიფერიული მოწყობილობების მხარდაჭერა ძალიან შეზღუდული იყო, პროგრამებს უწევდათ მიემართათ პირდაპირ აპარატურული უზრუნველყოფისთვის (ან, ზოგიერთ შემთხვევაში BIOS-ისთვის), რათა შეესრულებინათ აუცილებელი მოქმედება. აქედან გამომდინარე, Windows 1.01 წარმოადგენდა არა მხოლოდ MS-DOS-ის "სამოსელს", არამედ ავსებდა და ხშირად ცვლიდა შესაძლებლობებს, რომლებიც არ იყო წარმოდგენილი MS-DOS-ში.

## ვერსიის ისტორია 
Windows-ის პირველი ვერსია გამოშვებული ატარებდა ნომერს 1.01. 1.0 არ გამოიშვა სერიოზული შეცდომის გამო.

**ვერსია 1.02** გამოვიდა 1986 წლის მაისში და იყო საერთაშორისო, შეიცავდა სხვადასხვა ევროპული ენების მხარდაჭერას.

**ვერსია 1.03** გამოვიდა 1986 წლის აგვისტოს და გათვალისწინებული იყო მხოლოდ ამერიკისთვის და შეიცავდა განახლებებს, რომლებიც უფრო ამსგავსებდნენ საერთაშორისო გამოცემას. მასში შესული იყო დრაივერები ევროპული კლავიატურებისთვის და დამატებითი დრაივერები მონიტორისთვის და პრინტერებისთვის.

**ვერსია 1.04** გამოვიდა 1987 წლის აპრილში. დაემატა გრაფიკული ადაპტერებისთვის VGA, რომლებიც გამოჩნდა ახალ კომპიუტერებში სერიით PS/2 IBM-ისგან. ამავე დროს, კომპანია Microsoft-მა , კომპანია IBM-თან ერთად წარმოადგინა ახალი ოპერაციული სისტემა PS/2 გრაფიკული ინტერფეისით Presentation Manager, რომელსაც ჩანაფიქრის მიხედვით დროთა განმავლობაში უნდა შეეცვალა, როგორც MS-DOS-ი, აგრეთვე Windows-იც. Windows 1.01 ჩანაცვლდა 1987 წლის ნოემბერში, გამოსული Windows 2.0-ით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Demo of Windows 1.04 running on an original IBM XT
* A good look at Windows 1.0

## სქოლიო 
კატეგორია:1985 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა
1.0
მურყვამობა

**მურყვამობა** (სვან. ლიმურყუამალ-კოშკობა) — ღვთაება კვირიასადმი მიძღვნილი ადრესაგაზაფხულო დღესასწაულთა ციკლში შემავალი ერთ-ერთი საწესო ქმედება. სრულდებოდა დიდმარხვის პირველ დღეს, ე. წ. შავ ორშაბათს, ქვემო სვანეთში. სოფლების ჟახუნდრისა და სასაშის მოსახლეობა მზის ამოსვლის წინ კვირიას საგალობლის შესრულების შემდეგ მიადგებოდა წინასწარ აგებულ თოვლის კოშკს და ცდილობდა თავის მხარეს გადაძლევას და წაქცევას, რადგან ხალხის რწმენით, საითაც კოშკი წაიქცეოდა, იმ მხარეს მთელი წლის მანძილზე საჭირო ატმოსფერული ნალექი მოვიდოდა და უცვი მოსავალი იქნებოდა. ასევე სწამდათ, რომ ვინც თოვლის კოშკს საფუძველს ჩაუყრიდა ან თავზე ჯვარს  დაადგამდა, უსათუოდ ვაჟი შეეძინებოდა. თუ თოვლი არ იყო, მაშინ თოვლის კოშკს ნაძვის ხით ცვლიდნენ. ზემო სვანეთში  მურყვამობა იმართებოდა ყველიერის აღებისას (სვან. „აღბალაღრალ“ — აღების თამაშობები).

მსგავსი დღესასწაულები ბარშიც ყოფილა გავრცელებული (ნაციხურიბა —რაჭაში, ჭვენიერობა — სამეგრელოში). სვანური მურყვამობა უნდა უკავშირდებოდეს მთელ საქართველოში გავრცელებულ წარმოდგენებს ნაყოფიერების  საკულტო ხის შესახებ და კოსმოგონიურ  სიმბოლოს — ცხოვრების ხეს.  მასში შესულია ყველიერის ადრესაგაზაფხულო კარნავალური სანახაობის ელემენტები, რომლებიც ბუნების ხელახალი აღორძინების შესაგებებლად იმართებოდა.

## ლიტერატურა
* *ონიანი ჯ.,* სვანური მურყვამობა-კვირიაობა, «მაცნე», 1969, №　3;
**ჯავახიშვილი ივ.,* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 1, თბ., 1979;
**Бардавелидзе В. В.*, Древнейшие религиозные верования и обрядовое графическое искусство грузинских племен, Тб., 1957;

კატეგორია:სვანეთი
რომის სამართალი

[მინი|[XVI საუკუნეში გამოცემული *Corpus Juris Civilis* პირველი გვერდი]]
**რომის სამართალს** () — სამართალი, რომელიც ანტიკურ ხანაში ქალაქ რომსა და მოგვიანებით მთელ რომის იმპერიაში ჩამოყალიბდა. კორპუს იურის ცივილის დაგროვილი რომის სამართლის წყაროები შუა საუკუნეებში ისევ აღმოაჩინეს ბოლონიაში და XIX საუკუნის ბოლო ხანებამდე ევროპის უმეტეს სახელმწიფოებში მნიშვნელოვან სამართლებრივ წყაროდ განიხილავდნენ მას. სამართლის ისტორიკოსთა მტკიცებით შუა საუკუნეებსა და ადრეულ ახალ დროში ევროპის კონტინენტზე არსებული სამართლებრივი წესრიგი შეიძლება რომის სამართლადაც განვიხილოთ.

რომაელი იურისტები სამართალს ჰყოფდნენ საჯარო (jus publicum) და კერძო სამართლად (jus privatum). საჯარო სამართალი აწესრიგებდა რომის სახელმწიფოს მდგომარეობას, ხოლო კერძო – ცალკეულ პირთა შორის ურთიერთობებს. ეს დაყოფა შემოიღო ულპიანემ. რომაულმა კერძო სამართალმა საჯაროსთან შედარებით ბევრად მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა სამართლის ისტორიაში. რომაული კერძო სამართალი განამტკიცებდა პირის სამეურნეო და სამართლებრივ ავტონომიას, სამოქალაქო ბრუნვაში თანასწორობას. 212 წელს თანასწორობის პრინციპი გავრცელდა ყველა ადამიანზე, გარდა მონებისა. მონა არ ითვლებოდა ადამიანად, არამედ ნივთად. რომაული სამართალი განამტკიცებდა მონათმფლობელობას. რომაულ კერძო სამართალში მაღალ დონეზე იყო დამუშავებული საკუთრება, ვალდებულებითი და სახელშეკრულები სამართალი. რომაულ სამართალში ჩამოყალიბდა და განვითარდა ისეთი სამართლებრივი ცნებები,  როგორიცაა უფლებაუნარიანობა, ხანდაზმულობა, მოქალაქეობა

## რომის სამართლის რეცეფცია
შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპაში მოხდა რომის სამართლის შეთვისება სხვადასხვა ქვეყნების მიერ. ფართო მასშტაბით რომის სამართლის რეცეფცია XII საუკუნეში დაიწყო და უდიდესი აღმავლობით XV-XVI საუკუნეებში განვითარდა. რომის სამართლის გავრცელებას მხარს უჭერდნენ ფეოდალური წრეები, სამეფო ხელისუფლება და რომის კათოლიკური ეკლესია. რომის სამართალმა ფართო გავრცელება ჰპოვა გერმანიაში სადაც მოდიფიცირებული სახით ის XIX საუკუნემდე მოქმედებდა. ამას პანდექტური სამართალი ეწოდებოდა. XIX საუკუნემდე მოქმედი რომის სამართლის ბევრი კონსტრუქცია XIX საუკუნის სამოქალაქო კოდექსებშიც შევიდა, მაგ. 1804 წლის საფრანგეთის სამოქალაქო კოდექსში, 1896 წლის გერმანიის სამოქალაქო სჯულდებაში და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* Corpus Iuris Civilis

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* რომის კანონებისა და ისტორიის ციფრული წიგნების კოლექცია, სხვადასხვა ენებზე. 
* რესურსების კოლექცია.
* *რომაული კანონების ბიბლიოთეკა* 

კატეგორია:რომაული სამართალი
მურყნარი

**მურყნარი** — ზაფხულმწვანე ფოთლოვანი ტყეები, სადაც ჭარბობს მურყანი. საქართველოში მურყნარს ქმნის ძირითადად შავი მურყანი ანუ თხმელა (Alnus barbata). შედარებით დიდ ფართობებზე მურყნარი გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში — კოლხეთის დაბლობზე, ლამიამ-ჭაობიან და ტორფიან ნიადაგზე, მდინარეთა ტერასებზე. გვხვდება ხეობების ფერდობებზეც წიფლნარისა და რცხილნარის მოსპობის შედეგად. მურყნარი სხვადასხვა ტიპისაა: მდინარეთა ნაპირებსა და დაბლობებზე მურყნარს ერევა ლაფანი და ვითარდება ლაფნარ-მურყნარი. კოლხეთის დაბლობისათვის დამახასიათებელია შავგვიმრიანი მურყნარი, ჭაობიანი ნიადაგებისათვის — ლეშამბიანი მურყნარი აგრეთვე არის ისლიანი და ისლიან-გვიმრიანი მურყნარებიც. მთათა ფერდობებზე მურყნარს ერევა თელა, წიფელი, რცხილა, ჰართვისის მუხა და სხვა. ძველად კოლხეთის დაბლობზე მრავლად იყო წმინდა მურყნარი. აღმოსავლეთ საქართველოში მურყნარი გავრცელებულია ალაზნის ჭალის ტყეებშიც.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტყეები
მურყნევი

**მურყნევი**, **თაროიანი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომისა და შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თრიალეთის ქედის გვირგვინას შტოსქედზე, მდინარეების გუჯარეთისწყლისა (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) და აბუხალოსღელის (ძამის სისტემა) ზემოთის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2342 მ. აგებულია ეოცენური ვულკანოგენური ნალექებით. მურყნევის კალთები ტყიანია. თხემზე სუბალპური მდელოებია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
აბუხალო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **აბუხალო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აბუხალო — მთა საქართველოში;
* აბუხალო — უღელტეხილი საქართველოში;
* აბუხალო — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში;
* აბუხალო — გამოქვაბულების კომპლექსი ქარელის მუნიციპალიტეტში;
* აბუხალო — დავით გარეჯელის მონასტერი აბუხალოში.
ტანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ტანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ტანა — მდინარე საქართველოში
*ტანა — კუნძული ვანუატუში
*ტანა — ტბა ეთიოპიაში
*ტანა — მდინარე კენიაში
*ტანა — მდინარე ჩილეში
*ტანა — მდინარე კუბაში
*ტანა — ჩინური ღმერთი
აბუხალოს უღელტეხილი

**აბუხალოს უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ქარელისა და გორის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების ტანისა და ძამის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 2200 მ. გადასასვლელი მდინარე ტანის (ატენის ხეობის) სათავეებიდან (გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოშურიდან) მდინარე ძამის ხეობაში (ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ გვერძინეთში). უღელტეხილის სამხრეთით გვირგვინას ქედზე არის მთა აბუხალო (2255 მ).

## სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები
ჟან-ლუი-ერნესტ მესონიე

**ჟან-ლუი-ერნესტ მესონიე** (; დ. 21 იანვარი, 1815 — გ. 21 თებერვალი, 1891) — ფრანგი კლასიკოსი მხატვარი და მოქანდაკე. თავის ნამუშევრებში ხშირად გამოსახავდა ნაპოლეონ ბონაპარტსა და მის სამხედრო თემებს. მხატვარ ჟან დეტაილის მასწავლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Jean Louis Ernest Meissonier. rehs.com
* Jean-Louis-Ernest Meissonier . artfact.com

კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1815
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პინა ბაუში

**პინა ბაუში** (შემოქმედებითი ფსევდონიმი — *Pina Bausch*, ნადვილი სახელი და გვარი Philippine Bausch — ფილიპინე ბაუში; დ. 27 ივლისი, 1940, ზოლინგენი, ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია — გ. 30 ივნისი, 2009)  — გერმანელი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, მისივე სახელობის ქორეოგრაფიული თეატრის დირექტორი ქალაქ ვუპერტალში.

პინა ბაუში იყო თანამედროვე მსოფლიო ქორეოგრაფიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურა.

## ბიოგრაფია 
პინა ბაუშის მშობლები, ანიტა და აუგუსტ ბაუშები ზოლინგენში, ფოხერის ქუჩაზე ფლობდნენ ერთ პატარა ტრაქტირს სასტუმროთი, სადაც დაიბადა ცნობილი მოცეკვავე.

ჯერ კიდევ ბავშვობის წლებში შეუდგა საბალეტო ხელოვნების დაუფლებას. იგი გამოდიოდა საბავშვო სპექტაკლებსა და ოპერეტებში. 14 წლის ასაკში (1955 წ.) პინა ბაუში შევიდა ესენის ფოლკვანგშულეში სასწავლებლად, სადაც მისი მასწავლებელი, ქორეოგრაფიის განმაახლებლად ცნობილი კურტ იოოსი (Kurt Jooss) იყო. 1958 წელს სწავლა წარჩინებით დაასრულა სასცენო ქორეოგრაფიისა და ცეკვის პედაგოგიკის განხრით. 1959 წელს მან მიიღო დე-ა-ა-დეს (DAAD) სტიპენდია მიიღო, რითაც საშუალება მიეცა სწავლა გაეგრძელებინა ნიუ ორკი სახელგანთქმულ ჯულიარდის სკოლაში მისი პედაგოგები იყვნენ ხოსე ლაიმონი (José Limón) და ენტონი ტუდორი (Antony Tudor). მოგვიანებით პინა ბაუშმა პოლ სანასარდოსა და დონია ფოიერის კომპანიაში (The Company of Paul Sanasardo and Donya Feuer) გააგრძელა სწავლა. 1961 წელს პინა ბაუშმა როგორც „ნიუ ამერიკან ბალეტი“-ს წევრმა ანგაჟემენტი მიიღო ნიუ-იორკის მეტროპოლიტან ოპერაში. 1962 წელს იოოსის მიწვევით დაბრუნდა გერმანიაში. აქედან მოყოლებული იგი ფოლკვანგ-ბალეტში ცეკავდა როგორც სოლისტი და ასისტენტობას უწევდა იოოსს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official Website
*Stanford Presidential Lectures in the Humanities and Arts

კატეგორია:გერმანელი ქორეოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული  27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
ფერია

thumb|250px
**ფერია** — მითოლოგიური არსება, რომელიც სულის ტიპისაა ანუ არა ხორციელი. ხშირად ის აღწერილია, როგორც ზებუნებრივი ქმნილება.

## ლიტერატურა
* D. L. Ashliman, *Fairy Lore: A Handbook* (Greenwood, 2006)

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ღვთაებები, სულები და მითური არსებები
მურჯახეთის განძი

**მურჯახეთის განძი** — თურქული ვერცხლის მონეტების განძი (325 ცალი), იპოვეს 1937 წელს სოფ. მურჯახეთში (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი, ჯავახეთი). მურჯახეთის განძში  აღმოჩნდა ოსმალეთის სულთნების: სულეიმან I-ის (1687-1691), აჰმედ II-ის (1691-1695), მუსტაფა II-ის (1695-1703), აჰმედ III-ის (1703-1730), მაჰმუდ I-ის (1730-1754) სახელით მოჭრილი ყურუშები, ნახევარყურუშები ანუ იგირმილიქები, ომლიქები და ახჩები. მონეტები მოჭრილია კონსტანინოპოლის, ედირნეს, არზრუმის, თბილისის, განჯისა და გუმუშჰანეს ზარაფხანებში.

განსაკუთრებით საყურადღებოა გუმუშჰანეში მოჭრილი იშვიათი მონეტები. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა დათარიღებულია 1687 წელი, გვიანდელი — 1730, ე. ი. განძი ჩაფლულია 1730-ის შემდეგ.

## ლიტერატურა
* *ანთაძე მ.,* გიუმიშხანეთში მოჭრილი იშვიათი თურქული მონეტები, «ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1967, ტ., 27 B;
* *მისივე*, თურქული მონეტების მურჯაზეთის განძი, იქვე, 1969, ტ. 28 B.

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მურჯახეთისწყალი

**მურჯახეთისწყალი**, *კირხბულახი*, *დლივისწყალი*, *ახალქალაქისწყალი* — მდინარე ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის მარცხენა შენაკადი (ერთვის ახალქალაქთან). სიგრძე 32 კმ, აუზის ფართობი 106 კმ². სათავე აქვს ნიალისყურის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2760 მ. საერთო ვარდნა — 1143 მ, საშუალო დახრილობა — 35,7‰, წყალშემკრები აუზის ფართობი — 196 კმ², ხოლო საშუალო სიმაღლე 1980 მეტრია. საზრდოობს თოვლის წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს, საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,91 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია სოფელი მურჯახეთი.

## ეტიმოლოგია 
კირხბულახი გვიანი თურქული სახელწოდებიდან ყირხ-ბულახისაგან წარმოსდგა, რაც „ორმოც წყაროს“ ნიშნავს (kırk — ორმოცი, bulak — წყარო).

ვახუშტი ბატონიშვილს თავის გეოგრაფიულ აღწერაში მოხსენიებული აქვს როგორც „ახალქალაქის წყალი“:

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ფარავნის შენაკადები
მუსტაზადი

**მუსტაზადი** (არაბ. მუსთაზად-დანამატიანი), სპარსული პოეტიკის მიხედვით ისეთი სალექსო ფორმა, როდესაც ყოველ სტრიქონს ან ბაითს მოსდევს მოკლე დანამატი, მისამღერი. ამ უკანასკნელს დამოუკიდებელი რითმა აქვს. მისამღერის დამატებით ნებისმიერი სალექსო ფორმა შეიძლება მუსტაზადად გადაიქცეს. გვხვდება საკმაოდ ადრინდელი ხანიდან (XIII საუკუნე), თუმცა მაინცდამაინც არ გავრცელებულა. ეს სალექსო ფორმა, უფრო ზუსტად, სახელწოდება, იხმარება გარდამავალი ხანის ქართულ პოეზიაში.

## ლიტერატურა
**კობიძე დ.,* ქართული და სპარსული პოეტიკის ისტორიიდან, მის წგნ.: ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი, ტ. 2, თბ., 1969;
**გვახარია ა.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 210, თბ., 1984

კატეგორია:ლექსთწყობა
კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული პოეზია
საერთაშორისო რეაქცია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობაზე

მინი|270px|right
27 აგვისტოს 2008 წელს რუსეთის დუმამ ოფიციალურად მხარე დაუჭირა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობას. შემდეგ კი 28 აგვისტოს ეს მხარდაჭერა ოფიციალურად დაამტკიცა რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა. ამ განცხადების შემდეგ რუსეთი აშკარად უმციროსებაში მოყვა.

## აღიარეს 
*  (26 აგვისტო, 2008) - დიმიტრი მედვედევმა გააკეთა სპეციალური პრეს-კონფერენცია, სადაც ოფიციალურად განაცხადა, რომ რუსეთი აღიაებს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობას.
*  (5 სექტემბერი, 2008) - დანიელ ორტეგამ თავის ოფიციალურ განცხადებაში გააკრიტიკა საქართველოს მთავრობა და ხაზი გაუსვა იმას, რომ ნიკარაგუა აღიარებს ორ რესპუბლიკას.
*  (10 სექტემბერი, 2009) უგო ჩავესმა დიმიტრი მედვედევთან შეხევდრის დროს განაცხადა, რომ ვენესუელისთვის მნიშვნელოვანია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთი სუვერენიტეტი, და რუსეთს სრული მხარდაჭერა გამოუცხადა.
*  (15-16 დეკემბერი, 2009).
*  (29 მაისი, 2018) - სირიის, აფხაზეთის და სამხრეთ ოსეთის წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს კომუნიკეს ურთიერთაღიარების და დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ. საქართველომ საპასუხოდ სირიასთან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტუვალუმ აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი აღიარა
*სირიამ ოკუპირებული აფხაზეთის და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა აღიარა
*საქართველომ სირიას დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტის შესახებ ოფიციალურად აცნობა

კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკა
კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
მუსტანგი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|მუსტანგები [არიზონაში.]]
**მუსტანგი** ( <  <  — ჯოგს მოცილებული ცხოველი) — გაველურებული შინაური ცხენი. ფართოდ იყო გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკის პრერიებში. არიან კოლონისტების მიერ ახალ სამყაროში XVI საუკუნეში შეყვანილი ცხენების შთამომავლები. ადგილობრივი მოსახლეობა — ინდიელები — მუსტანგზე ნადირობა ხორცისა და ტყავისათვის, აგრეთვე მოსაშინაურებლად. მუსტანგების რაოდენობა XVIII საუკუნეში 4 მლნ. აღწევდა, XX საუკუნეში კი 20 ათასამდე შემცირდა. მუსტანგებს შორის გვხვდება სხვადასხვა ზომის (საშუალო სიმაღლე მინდაოში 147 სმ), ტიპის, ფერისა (უფრო ხშირად წაბლა და წითური) და სხეულის აგებულების ინდივიდები.

ამჟამად მუსტანგი სახელმწიფოს დაცვის ქვეშაა და მათი რაოდენობა გაზრდილია. 2019 წლის მონაცემებით, ველურ ბუნებაში ზრდასრული მუსტანგების რაოდენობა 88 ათასი სული იყო.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხენები
საყოველთაო საკუთრება

**საყოველთაო საკუთრება**, *საზოგადოებრივი დომენი* (ინგლ. *Public Domain*) — ხელოვნების ნაწარმოებთა ერთობლიობა, რომლებზეც საავტორო უფლებებს ვადა გაუვიდათ ან არასოდეს ქონიათ. ზოგჯერ საყოველთაო საკუთრებად მიიჩნევა გამოგონება, რომელზეც პატენტს ვადა გაუვიდა. საყოველთაო საკუთრების გავრცელება და გამოყენება შეუძლია ყველას, შეზღუდვების გარეშე.

საყოველთაო საკუთრებაში მოხვედრილი ნაწარმოები შეიძლება გამოყენებული იქნეს ნებისმიერი პირის მიერ საავტორო ჰონორარის გადახდის გარეშე. ამასთან ერთად დაცული უნდა იყოს საავტორო უფლება, სახელის უფლება და ავტორის რეპუტაციის დაცვის უფლება.

საყოველთაო საკუთრებაში ნაწარმოების გადასვლის ვადები სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვაა. ევროპის უმეტეს ქვეყანაში ეს ვადა განსაზღვრულია 70 წლით ავტორის გარდაცვალებიდან ან 70 წელი ნაწარმოების გამოქვეყნებიდან.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საავტორო უფლება
*ვიკიპედია:საავტორო უფლებები

კატეგორია:საყოველთაო საკუთრება
მუსტაფა ლალა-ფაშას ლაშქრობა

ს“ ხელნაწერიდან. ბრიტანული ბიბლიოთეკა, ლონდონი]]
**მუსტაფა ლალა-ფაშას ლაშქრობა** საქართველოში 1578 წელს, იყო ირანის წინააღმდეგ დაძრული ოსმალეთის მრავალრიცხოვანი ლაშქარი მუსტაფა ლალა-ფაშას სარდლობით ამიერკავკასიის ქვეყნების დასაპყრობლად გამოემართა. 

7 აგვისტოს ოსმალებმა საქართველოს საზღვარი გადმოლახეს და ქართველთა მედგარ წინააღმდეგობას წააწყდნენ. მაგრამ საქართველოს პოლიტიკური აშლილობა ხელს უშლიდა ქვეყნის ძალების გაერთიანებას მტრის წინააღმდეგ საბრძოლველად. 9 აგვისტოს ჩილდირთან ბრძოლაში ოსმალებმა დაამარცხეს ირანელები და მათ მხარეზე მებრძოლი ქართველებიც. 10 აგვისტოს ათაბაგ მანუჩარ II-ის ძმამ,  ყვარყვარემ, და სამცხის ზოგიერთმა ფეოდალმა ოსმალეთის სარდალს მორჩილება გამოუცხადეს, რამაც მტერს სამცხის ციხე-ქალაქების დაპყრობა გაუადვილა.  24 აგვისტოს ოსმალებმა თბილისი აიღეს.

დაკავებულ ტერიტორიაზე ისინი თავიანთ წესებს ნერგავდნენ. დააარსეს თბილისის (ქართლის) საბეგლარბერგო, გორის სანჯაყი. მათ გამგებლად ოსმალო მოხელეები დანიშნეს. კახეთის მეფემ ალექსანდრე II-მ მტერთან მორიგება არჩია. 1 სექტემბერს სართიჭალასთან გამართული მოლაპარაკების შედეგად კახეთში ოსმალეთისათვის ყოველწლიურად ხარკი უნდა ეძლია. სართიჭალიდან ოსმალეთის ლაშქარი შირვან-აზერბაიჯანის დასაპყრობად გაემართა. აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში ლაშქრობის შემდეგ მუსტაფა ლალა-ფაშა ქართლსა და სამცხეზე გავლით ნოემბერში არზრუმში დაბრუნდა. დაიწყო ქართველი ხალხის პარტიზანული ბრძოლა ოსმალთა წინააღმდეგ, 1578 წელს ირანის შაჰმა ქართლის მეფე სიმონ I ტყვეობიდან გაათავისუფლა. სიმონის ქართლში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო ახალი ეტაპი ოსმალების წინააღმდეგ ბრძოლაში.

## ლიტერატურა
**სვანიძე მ.,* ლალა მუსტაფა ფაშას ლაშქრობა ამიერკავკასიაში (1578 წ.), «თსუ შრომები», 1965, ტ. 116 აღმოსავლეთმც. სერია, V;
**მისივე,* საქართველო-ოსმალეთის ურთიერთობის ისტორიიდან XVI-XVII სს., თბ., 1971;
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 4, თბ., 1967
**სვანიძე მ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 211, თბ., 1984.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
კატეგორია:სამცხე-საათაბაგო
კატეგორია:კახეთის სამეფო
კატეგორია:ქართლის სამეფო
კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
დისლექსია

**დისლექსია** ( „დის“ — დასუსტებული;  „ლექსის“ — სიტყვა) — კითხვის უნარის დაქვეითება, ხოლო ფართო გაგებით — სწავლის უნარის დაქვეითება, რომელიც კითხვის, წერის, ზეპირი მეტყველების პრობლემებით ხასიათდება. ამ პრობლემის მქონე ადამიანები ვერ ახერხებენ დაწერილი სიტყვის აღქმას, თუმცა მოსმენილი სიტყვის აღქმა შეუძლიათ. დისლექსია სწავლის უნარის დაქვეითების ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. განასხვავებენ დისლექსიის სხვადასხვა ხარისხს. 2011 წელს დამტკიცდა, რომ დისლექსია საერთო ინტელექტის ინდიკატორს არ წარმოადგენს. ამ ჰიპოთეზის დასადასტურებლად მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერებმა ნეიროფიზიოლოგიური ექსპერიმენტი ჩააატარეს. დისლექსიით დაავადებულ ადამიანს დისლექსიკი ეწოდება.

## სქოლიო
*
კატეგორია:უუნარობა
კატეგორია:ნევროლოგია
McAfee VirusScan

**McAfee VirusScan** — პოპულარული ანტივირუსული პროგრამა, შექმნილი McAfee-ს მიერ, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც Network Associates. პროგრამა შექმნილია როგორც სახლის კომპიუტერებისთვის, ისე ოფისისთვის. McAfee VirusScan გამოდის ასევე Mac OS X-ისთვის, *VirusScan for Mac*-ის სახელით.

## რესურსები ინტერნეტში
* VirusScan page on McAfee web site 
* VirusScan for Mac page on McAfee web site

კატეგორია:ანტივირუსული პროგრამები