open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რუხი იხვი

**რუხი იხვი** () — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომის იხვია. სხეულის სიგრძეა 46–56 სმ, ფრთის შლილი 84–95 სმ. მამლის მასა 600–1300 (საშალოდ 900) გ-ს შეადგენს, დედლისა — 500–1000 (საშუალოდ 800) გ-ს. სქესობრივი დიმორფიზმი მცირედაა გამოხატული. მამალი მხოლოდ მოწითალო დეტალებით განსხვავდება დედლისაგან. ზურგი შეფერილია მურა-ნაცრისფრად, მკერდია წინა ნაწილი და გვერდები ჭრელად აქვს მოხატული, კისრის წინა ნაწილს მოწითალო ელფერი აქვს, მუცელი და მკერდის უკანა ნაწილი თეთრია. ფრენისას ადვილად შესამჩნევია წაბლისფერი ლაქა ფრტებზე. ფეხები ყვითელია, ნისკარტი მუქი ნაცრისფერი. ბუდობს ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ სარტყლებში, აგრეთვე ჩრდილოეთ ატლანტიკის რამდენიმე კუნძულზე: ბრიტანეთის, ისლანდია, ანტიკოსტი, ჰიიუმა, საარემაა. დასავლეთი ევროპა რუხი იხვის საბინადრო ადგილად არც ისე დიდი ხნის წინ გახდა, შოტლანდიაში პირველად შეამჩნიეს 1906 წელს, საფრანგეთში — 1925 წელს, გერმანიაში (ბავარიაში) — 1930 წელს, ირლანდიაში — 1937 წელს, შვეიცარიაში — 1959 წელს. ისლანდიაში შენიშნეს 1862 წელს, ესტონეთში 1920-იან წლებში. აგრეთვე გვხვდება აფრიკაში და სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ბინადრობს სხვადასხვა წყალსატევთან ახლოს. მიგრაციის დროს და ზამთარში უპირატესობას ანიჭებს ყურეებს, ლაგუნებს, ზღვისპირა დაჭაობებულ ტერიტორიებს. უმთავრესად იკვებება ფოთლებითა და წყლის მცენარეულობით, როგორიცაა წყლის ვაზი, ზღვის რუპია, დისტიხლისი, ლისი და სხვ., აგრეთვე ფიტოპლანქტონით. ცხოველური საკვებიდან გამოირჩევა ლაყუჩფეხიანები, მწერები (მაგ., ტენდიპედიასებრნი), აგრეთვე მოლუსკები, კიბოსნაირნი, თავკომბალები და თევზის ლიფსიტები. ბუდობენ კოლონიებად, ზოგჯერ სხვადასხვა ფრინველების გვერდით. დედალი დებს 6–10 (იშვიათად 12) თეთრ კვერცხს, რომელსაც ჟანგისფერი ან მოყვითალო ელფერი დაჰკრავს. ინკუბაცია 27–28 დღე-ღამე გრძელდება. ბარტყებს მწერებით კვებავენ. დედას მათ მიუძღვება წინ ორი თვის ასაკამდე, სანამ არ დაფრთიანდებიან.

## ლიტერატურა 
* Дементьев, Г. П.; Гладков, Н. А. Птицы Советского Союза. — Советская наука, 1953. — Т. 4. — С. 428—437. — 635 с.
* А. И. Иванов, Е. В. Козлова, Л. А. Портенко, А. Я. Тугаринов. Птицы СССР. — М.-Л.: Издательство Академии наук СССР, 1951. — Т. I. — 280 с.
* Коблик Е. А. Разнообразие птиц (по материалам экспозиции Зоологического музея МГУ. — Изд. МГУ, 2001. — Т. Ч. 1 (Класс Птицы, Отряды Страусообразные, Тинамуобразные, Пингвинообразные, Гагарообразные, Поганкообразные, Буревестникообразные, Пеликанообразные, Аистообразные, Фламингообразные, Гусеобразные, Грифы Нового Света, Соколообразные). — 358 с. — ISBN 5-211-04072-4.
* Лысенко, В. И. Том 5 - Птицы. Вып. 3 - Гусеобразные // Фауна Украины. — Киев: Наукова думка, 1991. — ISBN 5-12-001367-8.
* Рябицев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири: Справочник-определитель. — Екатеринбург: Изд-во Уральского университета, 2001. — 608 с. — ISBN 5-7525-0825-8.

## სქოლიო 
კატეგორია:იხვი
ნიტრონი

**ნიტრონი** — პოლიაკრილნიტრილის ბოჭკოს სავაჭრო სახელწოდება სსრკ-ში. სხვა ქვეყნებში ნიტრილი ცნობილია (ცნობილი იყო) შემდეგი სახელწოდებებით: ორლონი, აკრილანი (აშშ), კაშმილონი (იაპონია), კურტელი (დიდი ბრიტანეთი), დრალონი (გერმანია), ვოპრიულა (გდრ), ანილანა (პოლონეთი). 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პოლიმერები
კატეგორია:სინთეზური ბოჭკო
ნიტროსაღებრები

**ნიტროსაღებრები** — ერთი ან რამდენიმე ნიტროჯგუფის (NO_2) შემცველი ფენოლები, ნაფთოლები ან არომატული ამინები, რომლებშიც ერთი ნიტროჯგუფი აუცილებლად განლაგებულია ო-მდგომარეობაში ამინო- ან ოქსიჯგუფის მიმართ. ნიტროსაღებრებს ღებულობენ ოქსი- ან ამინონაერთების ნიტვრით. ზოგჯერ ხელსაყრელია ჰალოგენწარმოებულების ნიტვრა და შემდეგ ჰალოგენის ატომის შეცვლა ამინო- ან ოქსი– ჯგუფით. ამჟამად ფართოდ იყენებენ ყვითელ დისპერსიულ მედეგ 2K მარკის ნიტროსაღებრებს პოლიეთერული და აცეტატური ბოჭკოების შესაღებად, წყალში უხსნარ ნიტროსაღებრებს კი ლაქ-საღებავების მრეწველობაში. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საღებრები
ქსანტოფილები

**ქსანტოფილები**, *ქსანთოფილები* ( — *ყვითელი* და φύλλον — *ფოთოლი*) — კაროტინოიდების ჯგუფის პიგმენტები. აქვთ სხვადასხვა ინტენსივობის ყვითელი ან ნარინჯისფერი შეფერილობა. ქსანტოფილები მიიღება კაროტინის მოლეკულაში ჟანგბადის ჩართვით. კარგად  იხსნებიან ცხიმებში, მაგრამ ერთმანეთისგან განსხვავდებიან ორგანულ გამხსნელებში მეტ-ნაკლები ხსნადობით. ქსანტოფილები — ლუტეინი, ვიოლაქსანტინი, ზეაქსანტინი, ნეოქსანტინი, ანტერაქსანტინი გვხვდება ქლოროპლასტებში; ისინი ოპტიკურად აქტიური პიგმენტებია, აქვთ შთანთქმის მაქსიმუმი 380-520 ნმ ფარგლებში. შთანთქმული სხივების ენერგიას გადასცემენ ქლოროფილებს და მონაწილეობენ ფოტოსინთეზში, როგორც დამატებითი პიგმენტები. ქსანტოფილები ადვილად იერთებენ ან გასცემენ ჟანგბადს. ისინი უჯრედში შუქფილტრის როლს ასრულებენ და ფერმენტებს სინათლის ზემოქმედებისგან იცავენ. ქსანტოფილები გვხვდება ქლოროპლასტებში, ყვავილის ნაყოფის ქრომოპლასტებში, კვერცხის გულში, ღვიძლში და ზოგიერთი ძუძუმწოვრის ცხიმოვან ქსოვილში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სპირტი
კატეგორია:კაროტინოიდები
შმიდტის რიცხვი

**შმიდტის რიცხვი** — ერთ-ერთი მსგავსების კრიტერიუმი სითხეების ან აირების მოძრაობისა, რომლებშიც არსებითია შიგა ხახუნისა და დიფუზიის პროცესები. 

შმიდტის რიცხვი – პრანდტლის რიცხვის დიფუზიური ანალოგი – არის სითხის ან აირის \nu კინემატიკური სიბლანტის კოეფიციენტის ფარდობა D დიფუზიის კოეფიციენტთან. \mathrm{Sc} = \frac{\nu}{D}  საიდანაც, \mathrm{\nu} = \frac{\eta}{\rho}  სადაც : 

* η – სიბლანტის დინამიკური კოეფიციენტი;
* ρ – სიმკვრივე. 

შმიდტის რიცხვი ახასიათებს მოლეკლულური პროცესებით მოძრაობის რაოდენობის გადატანის ფარდობით როლს. სრულყოფილ აირებში Sc=1, რადგან ν=D, რეალურ აირებში იგი შეიძლება განსხვავდებოდეს 1-გან. სახელწოდება მიიღო ავსტრიელი გეოფიზიკოს ვ. შმიდტის (1883–1936) პატივსაცემად. შმიდტის რიცხვს შირად უწოდებენ პრანდტლის დიფუზურ რიცხვს, რომელსაც \mathrm{Pr}_\mathrm{D}  აღნიშნავენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მოლეკულური ფიზიკა
კატეგორია:ჰიდროდინამიკა
შოლტები

250px|მინი|მარჯვნივ|Chlamydomonas-ის შოლტი
**შოლტები** — უჯრედის ციტოპლაზმური გამონაზარდები, ახასიათებს შოლტოსნებს, მრავალ ბაქტერიას, მცენარეებისა და ცხოველების ზოოსპორებსა და სპერმატოზოიდებს. უჯრედს, ჩვეულებრივ, აქვს ერთი ან რამდენიმე შოლტი. შოლტის სიგრძე სხვადასხვა უჯრედში სხვადასხვაა, დიამეტრი 0,2 მკმ აღწევს. თითოეული შოლტი წარმოადგენს ღეროს, რომელიც დაფარულია პლაზმური გარსით და შედგება ჰომოგენური ნივთიერებისაგან; შოლტის ფუძესთან მდებარეობს ბაზალური სხეულაკი – ცენტრიოლების ჰომოლოგი. განასხვავებენ  შოლტის მოძრაობის რამდენიმე ფორმას: ბრუნვითს (ხრახნისებურს), ტალღისებურს და სხვა. ამოჩენილია შოლტის ცილის მსგავსება კუნთების ცილასთან. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანელები
კატეგორია:ცილოვანი კომპლექსები
კატეგორია:ციტოჩონჩხი
კატეგორია:მამოძრავებლები
ანტონიო კაბრინი

**ანტონიო კაბრინი** (; დ. 8 ოქტომბერი, 1957, კრემონა) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. სხვადასხვა დროს იცავდა „კრემონეზეს“, „ატალანტას“, „იუვენტუსის“, „ბოლონიის“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის ექვსგზის ჩემპიონი, იტალიის თასის ორგზის მფლობელი, უეფა-ს თასის, თასების მფლობელთა თასის, უეფა-ს სუპერთასის, ევროპის ჩემპიონთა თასისა და საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელი „იუვენტუსის“ შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის, 1978 წლის არგენტინისა და 1986 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად და ერთ-ერთ უდიდეს იტალიელ მცველად.

### სანაკრებო კარიერა 
1978–1987 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 73 შეხვედრას ატარებს და 9 ბურთი გააქვს.

#### სტატისტიკა 
### მსოფლიო ჩემპიონატებზე 
კაბრინიმ მსოფლიო ჩემპიონატების 18 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა. 2019 წლისათვის არსებული სტატისტიკური მონაცემებით, ანტონიო კაბრინის — ფაბიო კანავაროსთან და გაეტანო შირეასთან ერთად — მეორე ადგილი უკავია იტალიელ ფეხბურთელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატებზე ჩატარებულ შეხვედრათა რაოდენობის მხრივ. მათზე მეტჯერ მხოლოდ პაოლო მალდინიმ ითამაშა, მას მსოფლიო ჩემპიონატების 23 შეხვედრაში აქვს მონაწილეობა მიღებული.

## მიღწევები
### საკლუბო
; იუვენტუსი 
* სერია A: 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86
* იტალიის თასი: 1978–79, 1982–83
* უეფა-ს თასი: 1976–77
* უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1983–84
* უეფა-ს სუპერთასი: 1984
* ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1984–85
* საკონტინენტთაშორისო თასი: 1985
### სანაკრებო
; იტალია
* მსოფლიო ჩემპიონატი: 1982
### ინდივიდუალური
* მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 1978
* ფიფა-ს თერთმეტეული: 1979

## ბიბლიოგრაფია 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Italy · Record International Players
* Juventus News 24 · List of Juventus F.C. Players

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:კრემონეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლონიის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:პიზის მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა

**შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა (შარ)** —  დემოკრატიული რესპუბლიკა აღმოსავლეთ ციმბირსა და შორეულ აღმოსავლეთში 1920-22 წლებში. მისი შექმნა განპირობებული იყო რთული  საშინაო და საგარეო პოლიტიკური ვითარებით. ჩამოყალიბდა 1920 წლის 6 აპრილს ბაიკალისპირეთის მშრომელთა დამფუძნებელ ყრილობაზე. ყრილობამ აირჩია რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა. შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკაში შედიოდა იმიერბაიკალეთის, ამურის, ზღვისპირეთის, კამჩატკის ოლქები და ჩრდილოეთ სახალინი. 

დედაქალაქი თავდაპირველად იყო ვერხნეუდინსკი, შემდეგ – ჩიტა. საბჭოთა მთავრობამ ოფიციალურად ცნო იგი 1920 წლის 14 მაისს და ყოველმხრივ დახმარებას უწევდა მას. შორეული ამოსავლეთის ოლქების წარმომადგენელთა კონფერენციაზე (1920 წ. 28 ოქტომბერი – 10 ნოემბერი) აირჩიეს შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის მთავრობა. რესპუბლიკის საბოლოო სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი გაფორმებისათის მოწვეულ იქნა დამფუძნებელი კრება. არჩევნები შედგა 1921 წლის 9-11 იანვარს. ბოლშევიკები და მათი მომხრეები შეადგენდნენ არჩეულთა 72,6%-ს. კრებამ მიიღო კონსტიტუცია და აირჩია მთავრობა. 

1921 წლის 26 მაისს თეთრგვარდიელებმა იაპონელთა ხელშეწყობით მოახდინეს გადატრიალება ვლადივოსტოკში, 22 დეკემბერს ხელთ იგდეს ხაბაროვსკი. შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის არმია (სარდალი ვ. ბლიუხერი) კონტრშეტევაზე გადავიდა, 1922 წლის 12 თებერვალს  თეთრგვარდიელები გაანადგურა სადგურ ვოლოჩაევსკასთან, ხოლო 14 თებერვალს გაათავისუფლა ხობაროვსკი, 25 ოქტომბერს შევიდა ვლადივოსტოკში და ინტერვენტები იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინთ ზღვისპირეთი. 1922 წლის 15 ნოემბერს შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკა შევიდა რსფსრ-ის შემადგენლობაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის დაშლის შედეგად შექმნილი სახელმწიფოები
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
აშთი

**აშთი** () ან **შაიდონი** () — ქალაქი ტაჯიკეთში. მდებარეობს სოღდის ოლქის აშთის რაიონში. რაიონის ცენტრი. განლაგებულია ყარამის ქედის ძირზე. ქალაქში იყო საკონსერვო ქარხანა, რომელიც აღარ მუშაობს. მოსახლეობა შეადგენს 15 206 კაცს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
აჭისწყალი

**აჭისწყალი** — მდინარე ქობულეთისა და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტებში, ბჟუჟის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე 2200 მეტრის სიმაღლეზე.

მდინარე უზრუნველყოფს ლიხაურსა და ანასეულს სასმელი და ტექნიკური წყლით. მდინარე მდიდარია თევზის ჯიშებით: მდინარის კალმახი, ქაშაპი, წვერა, ფრიტა და სხვა. მდინარის კალმახი საქართველოს წითელი ნუსხით დაცული სახეობაა. მდინარის ხეობა მდიდარია ისტორიული ძეგლებით და წარმოადგენს სარეკრეაციო ზონას, რომელიც იზიდავს დამსვენებლებს. ზაფხულის განმავლობაში აჭისწყლის ხეობაში ტემპერატურა საგრძნობლად დაბალია ქ. ოზურგეთთან შედარებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე აჭისწყალი

## სქოლიო
კატეგორია:გურიის მხარის მდინარეები
არმაზელი

**არმაზელი**, *ამაზაერ*, *არმაზაერი* — ქართლის (იბერიის) მეფე მცხეთას ორმეფობის პერიოდში, მის ბიძაშვილთან, აზორკთან ერთად, 87–103 წლებში. პავლე ინგოროყვას „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სიის“ მიხედვით: არმაზაერი თანა-მეფეა (არმაზელი პიტიახში) მცხეთის იბერიის მეფე ხსე-ფარნუგის (ფარნუკ I = ხსე-ფარნუგი) 110-იან წლებში.

## ეტიმოლოგია 
«XVII-ბ. **არმაზაერი** — „ამიერი“ თანა-მეფე — არმაზელი პიტიახში.

სერაფიტის სტელის წარწერაში, როგორც აღნიშნული გვქონდა, მოხსენებული არაა, თუ ვინ იყო სრულიად იბერიის მეფის ხსე-ფარნუგის დროს არმაზელ პიტიახშად. ხოლო ქართულ მატიანეებში სრულიად იბერიის მეფის (=„ამიერი“ მეფის) ფარნუკის=ხსე-ფარნუგის დროს დასახელებულია ფარნუკის თანამმართველი — „ამიერი“ თანა-მეფე, სახელწოდებით: **არმაზაერი**, — **არმაზელი**.

რაკი სხვა „ამიერი“ თანა-მეფენი — ბარცომი და კაოსი (კაოს პუბლიკი აგრიპა) ყოფილან, როგორც გმოირკვა, არმაზელი პიტიახშები, ამის მიხედვით ეს მესამე პირიც არმაზელ პიტიახშად უნდა ვცნოთ. და რომ ეს ასეა, ამის მაჩვენებელია თვით სახელწოდება (ზედწოდება) ამ  მესამე პირისა **არმაზაერი**, — **არმაზელი**, რამდენადაც პიტიახშთა რეზიდენცია არმაზი იყო.»

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
სამების ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

**სამების ხიდი** () — საფეხმავლო, საავტომობილო  და ტრამვაის გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  მდინარე ნევაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და საადმირალოს პირველ კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 582 მეტრი, ხოლო სიგანე — 23,6 მეტრი. ეს არის მესამე მუდმივი ხიდი მდინარე ნევაზე (ბლაგოვეშჩენსკისა და ლიტეინის ხიდების შემდეგ). 1965 წლამდე ალექსანდრე ნეველის ხიდის აგებამდე, ქალაქის ყველაზე გრძელი ხიდი იყო. ხიდი წარმოადგენს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. ხიდის ჩრდილოეთი ნაწილი კვეთს პულკოვის მერიდიანს.

## მდებარეობა 
სამების ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს სუვოროვის მოედანსა და მარსის ველსა და სამების მოედანს. ხიდიდან იწყება კამენოოსტოვსკის პროსპექტი.

დინების ზემოთ მდებარეობს ლიტეინის ხიდი, ხოლო ქვემოთ სასახლის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „გორკოვსკაია“.

## სახელწოდება 
1803 წელს აქ მდებარე ბარჟებიანი ხიდის სახელწოდება იყო პეტერბურგის ხიდი, 1827 წელს გადაკეთებულ ხიდს უწოდეს სამების ხიდი ახლოს მდებარე სამების მოედნისა და პეტროვსკის სამების ტაძრის გამო (რომელიც დაანგრიეს 1932 წელს). 1891 წელს ქალაქის საბჭომ წამოაყენა წინადადება ხიდისთვის ეწოდებინათ ალექსანდრო-მარიინსკის ხიდი, იმპერატორ ალექსანდრე III-ისა და დედოფალ მარია თედორეს ასულის ქორწინების 25 წლისთავის აღსანიშნავად. მაგრამ იმპერატორმა ბრძანა ხიდისთვის შეენარჩუნებინათ სახელწოდება სამება. 1918 წლის ოქტომბერში საბჭოთა ხელისუფლებამ ხიდს სახელი შეუცვალა და უწოდა თანასწორობის ხიდი. სერგეი კიროვის გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა კავშირის ცენტრალურმა აღმასრულებელმა კომიტეტმა თავისი დადგენილებით 1934 წლის 15 დეკემბერს უწოდა კიროვის ხიდი.  აღნიშნული სახელწოდება მოქმედებდა 1991 წლის 4 ოქტომბრამდე, ამ დღეს კი ხიდმა დაიბრუნა ისტორიული სახელწოდება.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Богданов Г. И., Петров Ю. А., Ярохно В. И. Троицкий мост // Нева. — 1999.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 328—329. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 65. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Кочедамов В. И. Мосты Ленинграда. — Л.: Искусство, 1958. — 60 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Троицкий мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Троицкий мост //Комитет по развитию транспортной инфраструктуры Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
ბისკარის ხოცვა-ჟლეტა

მინი|244x244პქ|გენერალი პატონი და პოდპოლკოვნიკი ლ. ბერნარდი
**ბისკარის ხოცვა-ჟლეტა** — ორი ინციდენტის კოლექტიური სახელი, როდესაც 45-ე ქვეითი სამმართველოს ამერიკელმა ჯარისკაცებმა დახოცეს 74 უიარაღო იტალიელი სამხედრო ტყვე და ორი გერმანელი ტყვე. ეს მოხდა 1943 წლის 14 ივლისს.

## ისტორია 
სიცილიაში მოკავშირე ძალების შემოჭრის დროს, გენერალ-ლეიტენანტი ჯორჯ პატონი და გენერალ ბერნარ მონტგომერის მეთაურობით მე -8 ბრიტანული არმია 1943 წლის 10 ივლისს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში შეიჭრნენ.

გენერალ-ლეიტენანტმა ომარ ბრედლიმ აშშ-ის 45 დივიზიონის ქვეით ჯარს მისცა რთული დავალება -  შეიპყრონ ახლოს მდებარე ქალაქები და აეროდრომები. 180-ე ქვეით ჯარს ჰქონდა დავალება შეიპყრონ ბისკარის აეროდრომი. ბრძანება იმდენად ცუდად სრულდებოდა, რომ გენერალ-მოიორი ტროი მიდლტონი მეთაურის მოხსნაზე ფიქრობდა. ამის ნაცვლად დივიზიის მეთაურის დამხმარე გაგზავნეს, რათა მკაცრად დაკვირვებოდა ლეგიონს.  

1943 წლის 14 ივლისს ბისკარის აეროდრომის დაპყრობის შემდეგ 180-ე ქვეითი ჯარის ლეგიონმა მოკლა 74 იტალიელი და 2 გერმანელი სამხედრო ტყვე ორი ცალკე ინციდენტის მიმდინარეობისას. პირველ რიგში გარდაიცვა 36 ან 39 იტალიელი, მეორე ინციდენტის დროს კი 35 იტალიელი და ორი გერმანელი ჯარისკაცი. 

აღსანიშნავია, რომ როდესაც გენერალი ომარ ბრედლი ინფორმირებული იყო ხოცვა-ჟლეტაზე მან გენერალ ჯორჯ პატონს უთხრა, რომ ამერიკელმა სამხედროება დახოცეს დაახლოებით 50-70 ტყვე. პატონი ამ წინადადებას რამდენიმე წლის შემდეგ უპასუხა თავის დღიურში: „მე ვუთხარი ბრედლის, რომ, სავარაუდოდ, ის აჭარბებს, მაგრამ ყოველ შემთხვევაში შეიძლება ვთქვათ, რომ მკვდრები იყვნენ სნაიპერები ან გაქცევა დააპირეს. სხვა შემთხვევაში ეს გამოიწვევს სკანდალს პრესაში და ასევე გამოიწვევს სამოქალაქო უკმაყოფილებას. ისინი მაინც მკვდარნი არიან, ამიტომ ვერაფერს შევცვლით“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* War Department Field Manual FM 27-10 (1940) — Rules of Land Warfare
* The Worst War Crimes The U.S. Committed During World War II
* Trump’s military hero responsible for Sicily war crimes
* Massacre at Biscari: Patton and an American War Crime

## სქოლიო 
კატეგორია:1943 წელი ევროპაში
კატეგორია:სიცილია
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
აზრა კოჰენი

'*აზრა *აკილაჰ* კოჰენი*' (; დ. 1979, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მწერალი, რომელიც ცნობილია თავისი რომანებით. პირველი რომანი „Fi“ მეტსახელით *აკილაჰით* გამოქვეყნების შემდეგ, მეორე და მესამე რომანი, „Çi“ და Pi“ ნამდვილი სახელით, აზრა კოჰენით გამოაქვეყნა.

## ადრეული წლები და კარიერა 
აზრა კოჰენი, მანდვილი სახელით „აზრა სარიზეიბეკი“ 1979 წელს, თურქეთის ქალაქ იზმირში დაიბადა. სტამბოლის უნივერსიტეტის საკომუნიკაციო ფაკულტეტის რადიოს, ტელევიზიისა და კინოს მიმართულების დასრულების შემდეგ, კოჰენმა სწავლა კანადის ოტავის უნივერსიტეტში გააგრძელა. განათლების მიმართ თავისი დამოკიდებულება კოჰენმა ერთ-ერთი რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვებით გამოხატა: „ამ სამყაროზე სწავლისთვის მოვევლინეთ“. ფლობს ინგლისურ და იტალიურ ენებს.

კოჰენის მიერ დაწერილი სამი რომანი „Fi“, „Çi“ და „Pi“ მალე ბესტსელერი გახდა თურქეთში, ხოლო პირველ რომანზე „Fi“-ზე დაყრდნობით ინტერნეტ სერიალი გადაიღეს. 2017 წლის დეკემბერში, კოჰენმა ერთ-ერთ რადიო გადაცემაში განაცხადა, რომ ახალ ორ რომანზე დაიწყო მუშიაობა, სახელად „მნახე“ () და „მომისმინე“ ().

## პირადი ცხოვრება 
2001 წელს, აზრა კოჰენი სადოკ კოჰენზე დაქორწინდა, 2009 წელს წყვილს ვაჟი შეეძინათ. კოჰენი თავის ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ვეგეტარიანელი არ არის, თუმცა, შეეცადა რომ გამხდარიყო.

## ბიბლიოგრაფია 
* *Fi*
* *Çi*
* *Pi*
* *Aeden*

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*აიშე არმანთან რეპორტაჟი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზახარიე ორფელინი

**ზახარიე ორფელინი** (, ნამდვილი გვარი — სტეფანოვიჩი) (დ. 1726 — გ. 19 იანვარი, 1785, ნოვი-სადი, ჰაბსბურგთა მონარქია) — სერბი პოლიმატი, პოეტი, მწერალი და ისტორიკოსი. ადამიანი, რომელიც პირველმა დაიწყო წიგნების ბეჭდვა სერბულ ენაზე. დააფუძნა ჟურნალი „სლავურ - სერბული მაღაზია“.

## ბიოგრაფია 
ზახარიე ორფელინი დაიბადა 1726 წელს ვუკოვარში. დაწყებითი განათლება თითქმის არ მიუღია. სწავლობდა გრავირებასა და ფერწერას ვენეციაში. მთელი ცხოვრების მანძილზე სიღარიბეში ცხოვრობდა. ერთი პერიოდი მუშაობდა მასწავლებლად. 

ორფელინის საქმიანობა შთაგონებულია თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის იდეებით. საკუთარ პოემებში მან გაამჟღავნა სერბი ხალხის თავისუფლებისკენ სწრაფვის სურვილი. 

ასევე ცნობილია მისი „ოდები“ და „მელოდიები“, რომლებიც დაწერილია პატრიოტულ თემებზე და შეიცავს სერბეთის გათავისუფლების იდეას. ასევე წერდა თეოლოგიურ თხზულებებს.

ზახარიე ორფელინის ისტორიული წიგნებიდან ცნობილი წიგნებია „პეტრე I“ და „ეკატერინე II“.

ორფელინის გარდაიცვალა 1795 წლის 19 იანვარს ქალაქ ნოვი-სადიში.

ორფელინის მიმდევრები სერბული ენის შემოღებაში იყვნენ: დოსიტეი ობრადოვიჩი და ვუკ კარაჯიჩი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Збирка књига Захаријe Орфелина

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1726
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1785
კატეგორია:სერბი მწერლები
კატეგორია:სერბი ისტორიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აზორკი

**აზორკი**, *არსოკი* — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. II-I სს.-ის მიჯნაზე. ლეონტი მროველის მიხედვით არსოკ/აზორკი არის ქართლში ორმეფობის (იხ. ორმეფობა) მესამე წყვილის წარმომადგენელი. მისი თანა-მეფე იყო არმაზელი. 

პ. ინგოროყვას მიაჩნდა, რომ აზორკი/არსოკი უნდა იყოს არმაზის ბილინგვაში მოხსენიებული ქართლის მეფე ხსეფარნუგი და მის სახელს ასე კითხულობდა: [ფ]არ[ნ]უკ. რაც შეეხება არმაზელს, პ. ინგოროყვას აზრით, მარტო ეს სახელი კმარა იმის დასამტკიცებლად, რომ თანამეფეები აზმაზის პიტიახშები იყვნენ. სწორედ ამ სახელიდან იყო ნაწარმოები, მისი აზრით, [ფ]არ[ნ]უკის თანამეფის სახელი არმაზელი.

## ეტიმოლოგია 
სახელი XVII-ა მეფისა **[ფ][არ][ნ]უკ.** მოღწეულ ხელნაწერებში ეს სახელი დაზიანებულად არის დაცული. არსებული დაწერილობანი ამ სახელისა მომდინარეობენ ფორმისაგან: არნუკ (ႠႰႬႭჃႩ).

„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“: ႠႰႬႭჃႩ → ႠႰႱႭჃႩ || ႠႰႱႭჃႩ.

ლეონტი მროველი: ႠႰႬႭჃႩ → ႠႰႪႭჃႩ || ႠႰႻႭჃႩ || ႠႪႭႻႩ.

ძველ-ქართულ ონომასტიკონში დამოწმებულია სახელი: ბარნუკი (=ფარნუკი), ხსე-ფარნუგი, ნა-ბარნუგი.

ქართული ხელნაწერების **არ[ნ]უკი**, როგორც ირკვევა, წარმოადგენს დაზიანებულს დამწერლობას ამ სახელისა: **„ფარნუკი“.** (მაშასადამე, აქაც დაზიანებულია სახელის დასაწყისი, როგორც ამას სხვა შემთხვევაშიაც ვხედავთ „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ხელნაწერში: ადეროკ — დეროკ — როკ).

რომ ეს დაზიანებული დამწერლობა სახელისა „არნუკი“ არის **„[ფ]არნუკი“**, ეს დასტურდება შემდეგის მიხედვით:

ა) იმ ხანაში, როდესაც ქართული მატიანეები უჩვენებენ არნუკის=[ფ]არნუკის მეფობას, ახლად აღმოჩენილი სერაფიტის ძეგლის წარწერა ასახელებს იბერიის მეფეს იმავე სახელით: ხსე-ფარნუგი (=ფარნუკი).

ბ) ქართული მატიანეების თანახმად მეფე [ფ]არნუკი არის მემკვიდრე ფარსმანისა. ხოლო სერაფიტის ძეგლის წარწერის თანახმადაც მეფე ხსე-ფარნუგი არის მემკვიდრე ფარსმანისა.

მცხეთა-არმაზში აღმოჩენილი სერაფიტის სტელის წარწერაში, როგორც აღნიშნული გვქონდა, მოიხსენება იბერიის ორი მეფე, რომლებიც მეფობდნენ შემდეგი თანმიმდევრობით: 1. ფარსმანი და 2. ხსე-ფარნუგი. წარწერიდან ირკვევა აგრეთვე, რომ მეფე ფარსმანის დროს არმაზელ პიტიახშად ყოფილა პუბლიკი-აგრიპა (ხსე-ფარნუგის დროინდელი პიტიახში მოხსენიებული არაა).
შევადაროთ ეს ნუსხა ქართულ მატიანეთა მეფეთა სიის სათანადო ნაწილს:

„იმიერი“ მეფეები არიან სრულიად იბერიის მეფეები: მატიანეში მოხსენებული XVI მეფე ფარსმანი — ეს არის იგივე წარწერაში მოხსენებული მეფე ფარსმანი; ხოლო XVII მეფე [ფ]არ[ნ]უკი — არის იგივე ხსე-ფარნუგი.

სერგი გორგაძის მიხედვით აზორკი არის იგივე მითრიდატე II.

## სქოლიო 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
ჟელკა ცვიანოვიჩი

**ჟელკა ცვიანოვიჩი** (; დ. 2 აგვისტო, 1967, ტესლიჩი, იუგოსლავია) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბი პოლიტიკოსი. სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2018 წლის 19 ნოემბრიდან და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 2013-2018 წლებში . 

სწავლობდა სარაევოს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე, შემდეგ კი ბანია-ლუკის უნივერისტეტის ამავე ფაკულტეტზე. არის ინგლისური ენისა და ლიტერატურის პროფესორი. აქვს მაგისტრის ხარისხი დიპლომატიურ და საკონსულო სამართალში. 

პოლიტიკაში მოსვლამდე იყო ინგლისურის მასწავლებელი. 2010 წლის 29 დეკემბერს დანიშნეს ეკონომიკური კავშირებისა და რეგიონული განვითარების მინისტრად. 2013-2018 წლებში სერბთა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი იყო. 2018 წლიდან კი ქვეყნის მეთაურია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Željka Cvijanović at imovinapoliticara.cin.ba

## სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:სერბი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბილიანა პლავშიჩი

**ბილიანა პლავშიჩი** (; დ. 7 ივლისი, 1930, ტუზლა, იუგოსლავიის სამეფო) — სერბთა ეროვნული მოძრაობის პოლიტიკური მოღვაწე იუგოსლავიის ყოფილი რესპუბლიკის ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ბიოლოგი, პროფესორი. 

1996-1998 წლებში იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი. 

2000-იანი წლების დასაწყისში საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებში გაასამართლა და მიუსაჯა 11 წლიანი პატიმრობა. გაათავისუფლეს 2009 წელს. 

## ბიოგრაფია 
### პოლიტიკური კარიერა 
ნაციონალისტების გამარჯვების შემდეგ შევიდა სერბთა კოლექტიური პრეზიდენტიობის შემადგენლობაში. იყო ბოსნიელი სერბების რადოვან კარაჯიჩის ახლო თანამებრძოლი. 

აქტიურად მონაწილეობდა 1992-1995 წლების ომში. მიიღო „რკინის ქალბატონის“ ტიტული 1994 წელს სლობოდან მილოშევიჩის წინააღმდეგ გმირული წინააღმდეგობისათვის. 

1996 წელს შეცვალა რადოვან კარაჯიჩი სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მან თავისი ხანმოკლე პრეზიდენტობა სერბეთის ხელისუფლების შიდა წინააღმდეგობებში გაატარა: სერბთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთი ნაწილი ცენტრით პალეში იყო კარაჯიჩის მომხრე, ხოლო დასავლეთი ნაწილი ცენტრით ბანია-ლუკა, მისი მომხრე იყო. ამ წინააღმდეგობის დროს პლავშიჩს მხარი დაუჭირა საერთაშორისო ძალებმა. 1997 წლის არჩევნების შედეგად პლავჩიშმა ჩამოაყალიბა კოალიციური მთავრობა მილორად დოდიკის მეთაურობით.

1998 წლის არჩევნებში განიცადა მარცხი. პრეზიდენტი გახდა ულტრამემარცხენე ნიკოლა პოპლაშენი. 

2001 წლის 11 იანვარს ბილიანა პლავშიჩი თავისი ნებით ჩაბარდა საერთაშორისო ტრიბუნალს ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე ჰააგაში. იგი დაადანაშაულეს სამხედრო დანაშაულში, გენოციდში და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულში ბოსნიის ომის დროს. 2002 წლის ბოლოს მან აღიარა ბოსნიის ომის დროს ჩადენილი დანაშაული. 2003 წლის 27 თებერვალს მიუსაჯეს 11 წელი. სასჯელს საკუთარი არჩევანით იხდიდა შვედეთის ქალთა კოლონია ხინსებერგში. გაათავისუფლეს 2009 წლის 27 ოქტომბერს. 

გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობს სერბეთში და აქვს სერბეთის მოქალქეობაც.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
* ICTY's page on Plavšić case
* Article in Serbian  in Glas Javnosti
* BBC Profile On Biljana Plavšić 
* Article and video in Swedish on Sveriges Television's website.

## სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები
კატეგორია:ბოსნიის ომის მონაწილეები
კატეგორია:სერბი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1926

მინი|აღწერის პლაკატი
**მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1926** — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის პირველი საყოველთაო აღწერა, ჩატარებული 1926 წელს.

## ისტორია
1926 წლის მოსახლეობის საკავშირო აღწერა ჩატარდა 17 დეკემბერს. ეს იყო პირველი საკავშირო აღწერა, რომელმაც მოიცვა ქვეყნის ყველა დასახლებული პუნქტი. აღწერა წარმოებდა გამოკითხვის მეთოდით. 

აღწერას ხელმძღვანელობდნენ ვ. მიხაილოვსკი და ო. კვიტკინი. აღწერის შედეგების დამუშავება დასრულდა 1932 წლის 1 სექტემბერს.

აღწერის ძირითადი ფორმები იყო: პირადი ფურცელი, ოჯახის ბარათი (მხოლოდ ქალაქის მოსახლეობისათვის), საკუთრების უწყისი. აღწერის პროგრამა შედგებოდა 14 პუნქტისა და ქვეპუნქტებისაგან: სქესი, ასაკი, ნაციონალობა, მშობლიური ენა, დაბადების ადგილი, აღწერის ადგილას ცხოვრების პერიოდი, ოჯახური მდგომარეობა, განათლება, ფიზიკური მდგომარეობა, ფსიქიკური ჯანმრთელობა, საქმიანობის სფერო, უმუშევრობის ხანგრძლივობა, შემოსავლის წყარო. ამის გარდა საოჯახო ბარათში ინიშნებოდა ოჯახის შემადგენლობა, ცოლ-ქმრული კავშირის ხანგრძლივობა და ცხოვრების პირობები.

აღწერა დაიწყო 17 დეკემბერს და მიმდინარეობდა 2 კვირა სოფლებში და ერთი კვირა ქალაქებში. წინასწარი შედეგები გამოქვეყნდა 1927-1929 წლებში, ხოლო საბოლოო მონაცემები კი 56 ტომად 1928-1933 წლებში გამოცა.

## წინასწარი შედეგები
წინასწარი მონაცემებით საქართველოს სსრ-ს მოსახლეობა შეადგენდა 2,617,492 კაცს (ფშავ-ხევსურეთის და როკის გარდა), აქედან კი აფხაზეთის — 198.596 კაცს, აქედან: 

## საბოლოო შედეგები
## რესურსები ინტერნეტში
* Ethnic composition, all communes: 1926 census
* Всесоюзная перепись населения 17 декабря 1926 г. — М, 1927—1929. — 10 т.
* Подробные данные по национальному составу населения РСФСР
* Подробные данные по национальному составу населения СССР

## სქოლიო
1926
კატეგორია:1926 წელი საბჭოთა კავშირში
კატეგორია:1926 წლის მოსახლეობის აღწერა
თავისუფლების ძახილი

**„თავისუფლების ძახილი“** () — რიჩარდ ატენბოროს მხატვრული ფილმი, რომელიც 1987 წელს იქნა გადაღებული დონალდ ვუდსის წიგნების მიხედვით. ფილმი ძირითადად ზიმბაბვეში იქნა გადაღებული.

## სიუჟეტი 
ფილმის მოქმედება ხდება 1970 წლებში სამხრეთ აფრიკაში მმართველი რეჟიმის წინააღმდეგ გამოსვლების ფონზე, რომელიც იმ პერიოდისთვის ატარებდა რასობრივი სეგრეგაციის პოლიტიკას.

სამხრეთ აფრიკული ლიბერალური გამოცემის „დეილი დისპატჩის“ რედაქტორი დონალდ ვუდსი აქვეყნებს კრიტიკულ სტატიას „შავკანიანთა თვითშეგნების“ ლიდერის სტივ ბიკოს შესახებ. ის მას კიცხავს საზოგადოებაში დაგროვილი რასობრივი პრობლემებისადმი მოქნილი მიდგომის არარსებობის გამო. პირადი შეხვედრის შემდეგ, დონალდ ვუდსი აღიარებს თავისი მოწინააღმდეგის პოზიციის სისწორესა და სტივ ბიკოს სახით ახალ მეგობარს შეიძენს.

სტივ ბიკოს უფლება არ ჰქონდა თავისუფლად გადაადგილებულიყო ქვეყანაში და იძულებული გახდა დაერღვია სპეციალური რეჟიმი, რასაც მოჰყვა მისი დაპატიმრება და შემდეგ სიკვდილი. ხელისუფლების ვერსიით ბიკო გარდაიცვალა შიმშილობისგან, რომელიც მან დაპატიმრებისას გამოაცხადა, თუმცა ვუდსის მიერ ჩატარებულმა გამოძიებამ ნათლად მიუთითა იმ ძალადობაზე, რომელიც გამოიყენეს ბიკოს მიმართ.

ვუდსი ცდილობს გაემგზავროს დიდ ბრიტანეთში და გამოაქვეყნოს შეგროვებული მასალა. ტერმინალურ კორპუსში იგი დააკავეს და ბრალი წაუყენეს ანტისახელმწიფოებრივ ქმედებებში. ვუდს ეკრძალება ჟურნალისტიკით დაკავება და მის სახლი მუდმივი პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ იმყოფება.

დონალდ ვუდსის ლონდონის გამომცემლის მხარდაჭერით ის ოჯახთან ერთად გაიქცევა სამხრეთ აფრიკიდან.

## როლებში 
* დენზელ ვაშინგტონი - სტივ ბიკო
* კევინ კლაინი - დონალდ ვუდსი
* პენელოპა უილტონი - ვენდი ვუდსი
* ჯონ ტოუ - ჯიმი კრიუგერი
* ხიანიტა უოტერმენი - ნტსიკი ბიკო
* ქეით ჰარდი - ჯენი ვუდსი
* ჯოზეთ საიმონი - ექიმი რამპელე
* ენდრი უელი - რედაქტორი
* კევინ მაკნოლი - კენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1987 წლის ფილმები
კატეგორია:წიგნებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ბიოგრაფიული ფილმები
კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები)
კატეგორია:ფილმები რასიზმის შესახებ
კატეგორია:ბრიტანული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
სრულიად საქართველოს ქალაქთა მოსახლეობის აღწერა 1922

**სრულიად საქართველოს ქალაქთა მოსახლეობის აღწერა 1922** — საქართველოს ქალაქთა მოსახლეობის აღწერა 1922 წელს.

აღწერა ჩატარდა 1922 წლის 30 ნოემბერს. შედეგები გამოქვეყნდა 1923 წელს. მისი პირველი ნაწილი შედგებოდა სამი ნაკვეთისაგან:

***ნაკვეთი 1** — მოსახლეობა სქესის, წლოვანებისა და ეროვნების მიხედვით;
***ნაკვეთი 2** — მოსახლეობა სქესის, წლოვანების, ეროვნების, დაბადების ადგილის, ბინადრობის ხანგრძლივობის და მოქალაქობრივი მდგომარეობის მიხედვით;
***ნაკვეთი 3** — მოსახლეობა სქესის, წლოვანების, ეროვნების, წერა-კითხვის, ცოდნის და განათლების ცენზის მიხედვით.

## ლიტერატურა
* სტატისტიკის ცენტრალი სამმართველო, „სრულიად საქართველოს ქალაქთა მოსახლეობის 1922 წ. 30 ნოემბრის აღწერის ჯამები“, ტფ. 1923

1922
კატეგორია:1922 წელი საქართველოში
კატეგორია:1922 წლის მოსახლეობის აღწერა
მალაიური ფრთამატყლიანა

**მალაიური ფრთამატყლიანა** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ფრთამატყლიანების რიგისა. გვარში ერთადერთი სახეობაა. მისი სხეულის სიგრძეა 33–42 სმ, კუდისა — 17–22 სმ, კიდურებისა — 70–120 სმ. წონა — 1–1,7 კგ. ზურგი შეფერილი აქვს მოწითალო-ნაცრისფრად და აყრია თეთრი ლაქები, რაც კარგად ნიღბავს ხის ქერქის ფონზე. მუცლის საფარველი შედარებით ღიაა და არც ლაქები აქვს. თვალები დიდია, ყურები პატარა, თავი კი ძალიან ფართო. გავრცელებულია ტაილანდში, მალაკის ნახევარკუნძულზე და მალაის არქიპელაგის მრავალ კუნძულზე, მათ შორის სუმატრაზე, იავაზე და ბორნეოზე, აგრეთვე ბევრ პატარა კუნძულზე. უპირატესობას ანიჭებს ჯუნგლებში ცხოვრებას და ძირითადად მთიან რაიონებში გვხვდება, მაგრამ საცხოვრებლად ბანანისა და ქოქოსის პლანტაციებსაც იყენებს. ცხოვრობს ხეებზე, მიწაზე ნებაყოფლობით არასდროს ჩადის. მარტოსული ცხოველები არიან, იშვიათად შეინიშნება ერთ ხეზე მცხოვრები რამდენიმე ინდივიდი. ერთი ხიდან მეორეზე პლანირების საშუალებით გადადიან. ძირითადად ფრენენ 50–70 მ სიმაღლეზე, რეკორდული სიმაღლეა 136 მ. აქტიურია ღამით, დღეს თავის თავშესაფარში ატარებს. მალაიური ფრთამატყლიანა ბალახისმჭამელი ცხოველია, იკვებება ყვავილებით, ფოთლებით, კვირტებითა და ნაყოფებით. მაკეობა 60 დღე-ღამემდე გრძელდება. შობს 1, იშვიათად 2 ნაშიერს, რომელიც 35 გ-ს იწონის. გადაადგილების დროს დედა თავის ნაშიერს მუცლის ნაკეცში, ერთგვარ ჩანთაში სვამს.

## ლიტერატურა 
* T. S. Kemp: *The Origin & Evolution of Mammals*. Oxford University Press, Oxford 2005, ISBN 0-19-850761-5.
* Erwin Kulzer: *Dermoptera. Riesengleiter, Flattermakis, Colugos*. In: W. Westheide und R. Rieger: *Spezielle Zoologie. Teil 2: Wirbel- oder Schädeltiere*. Spektrum Akademischer Verlag, München 2004, S. 574—575, ISBN 3-8274-0307-3.
* Kathy MacKinnon: *Riesengleiter*. In: David W. Macdonald (Hrsg.): *Die große Enzyklopädie der Säugetiere*. Könemann Verlag, Königswinter 2004, S. 432—433, ISBN 3-8331-1006-6 (deutsche Übersetzung der Originalausgabe von 2001).
* Ronald M. Nowak: *Walker’s Mammals of the World*. 2. Auflage. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1999, S. 250—252, ISBN 0-8018-5789-9.
* Thomas Schultze-Westrum: *Die Riesengleiter.* In: Bernhard Grzimek et al. (Hrsg.): *Grzimeks Tierleben*. Bd. 11. *Säugetiere 2*. Kindler Verlag, Zürich 1969, S. 80-82.
* Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder (Hrsg.): *Mammal Species of the World*. 3. Auflage. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005, ISBN 0-8018-8221-4.
* Erich Thenius und Richard Kraft: *Riesengleiter* in: Bernhard Grzimek (Hrsg.): *Grzimeks Enzyklopädie, Band 1: Säugetiere*, S.634-639, Kindler 1988, ISBN 3-463-42101-1

## სქოლიო 
კატეგორია:მალაიური ფრთამატყლიანა
სანქტ-პეტერბურგის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო

**სანქტ-პეტერბურგის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სამლოცველო** () —   მართლმადიდებლური სამლოცველო სანქტ-პეტერბურგში, შედის ქრისტეს აღდგომის ტაძრის კომპლექსში. აგებულია XX საუკუნეში. XX საუკუნის დასაწყისის რუსული საეკლესიო არქიტექტურის ძეგლი. მდებარეობს გრიბოედვის არხის სანაპიროზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
მომავალი სამლოცველოს მსგავსი პროექტის ხილვა შესაძლებელი იყო ქრისტეს დაღვრილი სისხლის ტაძრის პროექტში, რომელიც შეადგინა არქიმანდრიტმა ეგნატე მალიშევმა 1883 წელს. ამ ჩანაფიქრის მიხედვით სამლოცველო ორი იყო და პრაქტიკულად კუთხის კოშკებად ჩაფიქრებული. დღევანდელი ტაძრის პროექტი მნიშვნელოვნად შეცვალა არქიტექტორმა ალფრედ პარლანდმა, რის შემდეგაც იგი დაამტკიცეს 1887 წელს. ახალ პროექტში სამლოცველო იყო ერთი და განცაკევებით დგას ტაძრისაგან.

ქრისტეს აღდგომის ტაძრის სამლოცველოს მშენებლობა დასრულდა 1907 წელს და 1908 წლის 10 მაისს აკურთხა სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტმა ანტონი ვადკოვსკიმ ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. სამლოცველო გამოიყენებოდა ხატებისა და სხვა ფასეულობების შესანახად.

საბჭოთა პერიოდში სამლოცველო არ ფუნქციონირებდა პირდაპირი დანიშნულებით და გამოიყენებოდა სხვადასხვა სამეურნეო კუთხით.

1996 წელს სამლოცველო პირველად გაარემონტეს. აღადგინეს მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის მოზაიკა, რომელიც შესასვლელის თავზე იყო გამოსახული.

ამჟამად სამლოცველო გამოიყენება საგამოფენო დანიშნულებით, როგორც ქრისტეს დაღვრილი სისხლის ტაძრის კომპლექსის ნაწილი. აღიარებულია ისტორიისა და კულტურის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლად.

## ლიტერატურა 
* В. В. Антонов, А. В. Кобак «Святыни Санкт-Петербурга». Т. 1. Санкт-Петербург, 1994.

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
მიხეილ მურვანიშვილის საცხოვრებელი სახლი

300px|მინი
**მიხეილ მურვანიშვილის საცხოვრებელი სახლი** — საცხოვრებელი სახლი, XX საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურის ძეგლი დაბა სურამში. აგებულია 1916-1917 წლებში. ეკუთვნოდა ცნობილ მეტყევეს მიხეილ მურვანიშვილს. არის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
კატეგორია:სურამი
კატეგორია:სახლები საქართველოში
ზოლებიანი გნუ

**ზოლებიანი გნუ** ან **ცისფერი გნუ** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა.  ერთ-ერთი იმ რამდენიმე აფრიკული ანტოლოპათაგანია, რომლებიც გადარჩნენ დაცული ტერიტორიების გარეთ. საკმაოდ მსხვილი ცხოველია ძლიერი მუსკულატურით, წერწეტა ფეხებით, დიდი ძროხის მსგავსი რქებითა და მაგარი დრუნჩით. მამლებს უფრო სქელი რქები აქვთ, ვიდრე — დედლებს. სხეულის სიგრძეა 2 მ, სიმაღლე 115–145 სმ, მასა 168–274 კგ. შეფერილია მოცისფრო-ნაცრისფერ ფერში, გვერდებზე გასდევს ვერტიკალური მუქი ზოლები. დრუნჩი, ფაფარი და კუდი შავი აქვს. რქები რუხი-შავი ან მთლად შავია. დედალს ერთი წყვილი ძუძუ აქვს. ფართოდაა გავრცელებული ტანზანიაში, კენიაში, ზამბიაში, ნამიბიაში, ბოტსვანაში, მოზამბიკში. ზოლებიანი გნუები ცხოვრობენ ნაკლებად ნესტიან და ნაკლებად მშრალ ადგილებში. ტიპურ საცხოვრებელ ადგილს წარმოადგენს დაბალბალახიანი ველები და სავანები. ბინადრობენ როგორც დაბალ, ისე მაღალ სიმაღლეზე. ცხოვრობენ ჯოგებად. ხშირად იზიარებენ ტერიტორიას სხვა ცხოველებთან. მიგრაციის დროს ქმნიან მასიურ ჯოგებს. ზოლებიანი გნუ იკვებება მხოლოდ განსაზღვრული სახეობის ბალახებით და ამიტომ უწევს მიგრირება სხვადასხვა ადგილზე, სადაც წვიმის შემდეგ ბალახეულობა გაიზარდა. ზოგიერთი ადგილიდან, როგორიცაა მაგალითად ნგორონგორო, ზოლებიანი გნუ არ მიგრირებს, რადგან აქ საკმარისი რაოდენობის წყალია. მაკეობა 8–9 თვე გრძელდება. მასიური შობადობა თებერვალ-მარტში მიმდინარეობს, ზოგ რაიონში უფრო გვიანაც, და ემთხვევა წვიმების სეზონს. დედალი ბადებს 1–2 ხბოს. 7–8 თვემდე დედა მას რძით კვებავს. მამლები სქესობრიც სიმწიფეს 2,5 წლის ასაკში აღწევენ, დედლები — უფრო ადრე. მაქსიმალური ასაკი, რაც კი დაფიქსირებულა არის 24,3 წელი. სპეციალისტთა მოსაზრებით, 1990-იანი წლების ბოლოს, ზოლებიანი გნუს რაოდენობა შეადგენდა 1,2 მლნ ინდივიდს, რომელთაგან უდიდესი ნაწილი (70%) სერენგეტში ცხოვრობდა (დაახლ. 942 ათ.). 1993 წლის გვალვამ მნიშვნელოვნად შეამცირა მათი რაოდენობა. უკანასკნელი შეფასებებით, მათი რაოდენობა შეადგენს 1,55 მლნ ეგზემპლარს, რომელთაგან უმრავლესობა ისევ სერენგეტში გვხვდება (1,3 მლნ). IUCN-ის შეფასებით ზოლებიან გნუს გადაშენების ყველაზე ნაკლები საფრთხე ემუქრება ().

## ლიტერატურა 
* Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. В. Е. Соколова. — 2-е изд. — М.: Просвещение, 1989. — С. 477—478. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5

## სქოლიო 
კატეგორია:გნუ
თეთრკუდა გნუ

**თეთრკუდა გნუ**, **ჩვეულებრივი გნუ** ან **შავი გნუ** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა.

## აღწერა 
შეფერილობა მერყეობს მუქი ყავისფრიდან შავამდე. მამლები ფერად უფრო მუქები არიან. ზაფხულის შეფერილობა ბევრად ღიაა, ვიდრე ზამთრისა. როგორც ზოლებიან გნუს, თეთრკუდა გნუსაც ახასიათებს ფაფარი და რბილი წვერი. ფაფარი თეთრია, დაბოლოებებში — შავი, წვერი კი, რომელიც ყბიდან არის მოშვებული — მთლად შავი. კუდი თეთრი აქვს.

სხეულის სიგრძეა 2 მ, სიმაღლე 111–121 სმ. დედალი ამ ზომებთან შედარებით პატარაა. იწონის 160–270 კგ-ს, წყვილი რქა ჯერ ქვევით ეშვება, შემდეგ წინ და ბოლოს უკან, წააგავს კაუჭს. მამლების რქების სიგრძე 78 სმ-მდეა, დედლებისა ცოტათი მოკლეა.

## ცხოვრების წესი 
ცხოვრობენ ჯოგებად, რომელშიც რამდენიმე ათეული ცხოველია გაერთიანებული. სეზონური მიგრაციის დროს უზარმაზარ ჯოგებს ქმნიან, ზოგჯერ სხვა ძროხისებრებთან ერთადაც კი. ბინადრობენ ღია სივრცეებში, სადაც ბალახი, ბუჩქები და იშვიათად, ხეებია. თეთრკუდა გნუ აქტიურია დილით და შებინდებისას. იკვებება ბალახოვანი მცენარეებით. მრავლდებიან არასეზონურად. მაკეობა 8 თვემდე გრძელდება. შობს 1–2 ხბოს. დედა მათ რძით კვებავს 8 თვის განმავლობაში იმის მიუხედავად, რომ უკვე ერთი კვირის მერე ისინი ბალახით კვებას იწყებენ. ცოცხლობენ 20 წლამდე.

## დაცვის სტატუსი 
უწინ თეთრკუდა გნუ ფართოდ იყო გავრცელებული მთელ სამხრეთ აფრიკაში, სადაც ამ სახეობის ასობით ათასი ინდივიდი ცხოვრობდა. 1930 წლისთვის, უკონტროლო ნადირობისა და ჰაბიტატის განადგურების გამო, მხოლოდ რამდენიმე ასეული თეთრკუდა გნუ იყო შემორჩენილი. თუმცა, ეროვნულ პარკებში მიღებული ზომების წყალობით, თეთრკუდა გნუს რიცხვი კვლავ გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ გადაშენების საფრთხე აღარ ემუქრება, გნუს ეს სახეობა აფრიკის ერთ-ერთ უიშვიათეს ანტილოპად ითვლება.

## ლიტერატურა 
* Под ред. С. П. Наумова, А. П. Кузякина. Жизнь животных, том 6 . — Москва: Просвещение, 1971. — Т. 6. — С. 501-502. — 628 с. — 300 000 экз. Архивировано 6 июня 2011 года.

## სქოლიო 
კატეგორია:გნუ
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ძუძუმწოვრები
ილჰან ომარი

**ილჰან აბდულაჰი ომარი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 1981, მოგადიშო, სომალი) — ამერიკელი სომალელი პოლიტიკოსი მინესოტიდან. 2016 წელს, ომარი აირჩიეს მინესოტის წარმოამდგენელთა პალატის წევრად, დემოკრატიულ-ფერმერ-ლეიბორისტული პარტიის რიგებიდან. ამით ის პირველი ამერიკელი სომალელი გახდა, რომელიც შეერთებული შტატების საკანონმდებლო ორგანოში აირჩიეს.

2019 წლის 3 იანვარს, ომარი აშშ-ის კონგრესის პირველი ამერიკელი სომალელი წევრი გახდა. წარმოადგენს მინესოტის მე-5 საარჩევნო ოლქს, რაც მოიცავს მინეაპოლისს, ედინას, რიჩფილდს, ოქროს ველსა და სხვა გარეუბნებს. დემოკრატიული პარტიის სხვა წევრთან, რაშიდა ტლაიბთან ერთად, რომელიც მიჩიგანის მე-13 საარჩევნო ოლქს წარმოადგენს, ომარი კონგრესში პირველად არჩეული ორი მუსლიმი ქალბატონიდან ერთ-ერთია. ომარი ასევე კონგრესში არჩეული პირველი ამერიკელი სომალელია და პირველი ფერადკანიანი ქალია, რომელიც აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში შევიდა მინესოტიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის ოფიციალური გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კარლ ფრიდრიხ ლემან-ჰაუპტი

მინი|კარლ ფრიდრიხ ლემან-ჰაუპტი
**კარლ ფერდინანდ ფრიდრიხ ლემან-ჰაუპტი** (11 მარტი 1861, ჰამბურგი; 24 ივლისი, 1938, ინსბრუკი) — გერმანელი აღმოსავლეთმცოდნე და ისტორიკოსი. იგი იკვლევდა ურარტულ წერილობით წყაროებს და იყო ურარტული წარწერების კორპუსის *Corpus Inscriptionum Chaldicarum თანა-ავტორი.*

გიოტინგენის უნივერსიტეტში სამართლის დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ (1883), მისი კვლევითი ინტერესი უძველესი კულტურების ისტორიას დაუკავშირდა და დოქტორის მეორე ხარისხი ბერლინის უნივერსიტეტისაგან (1886) ანტიკურ ისტორიაში მიიღო. შემდეგ ბერლინის სამეფო მუზეუმის ეგვიპტოლოგიის განყოფილებაში კვლევის ასისტენტად მუშაობდა. 1893 წელს დაიწყო მუშაობა ანტიკური ისტორიის პროფესორად. ბერლინში სწავლისა და მუშაობის პერიოდში მასზე განსაკუთრებული გავლენა იქონია თეოდორ მომზენმა.

1898/99 წელს ლემან-ჰაუპტი ურარტული წარწერების შესწავლის მიზნით გაემგზავრა ექსპედიციით სომხეთში. 1901 წელს აირჩიეს ანტიკური ისტორიის ასოცირებულ პროფესორად ბერლინის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით იმოგზაურა ინგლისში, სადაც 1911 წელს  ლივერპულის უნუვერსიტეტში ბერძნული ისტორიის პროფესორი გახდა, რასაც მოჰყვა კვლევითი პოზიცია ოქსფორდის უნივერსიტეტში (1913/14). 1915/16 წელს იგი იყო ანტიკური ისტორიის პროფესორი   კონსტანტინეპოლის უნივერსიტეტში. 

1901 წელს ის გახდა ანტიკური ისტორიის ჟურნალის - *Klio. Beiträge zur alten Geschichte*, რედაქტორი, რომელსაც 1936 წლამდე ხელმძღვანელობდა.

სომხეთში მოგზაურობის შემდეგ სტუმრობდა თბილისს, სადაც არტურ ლაისტის მეშვეობით გაიცნო ილია ჭავჭავაძე, რომელსაც 1898 წელს ჯერ თბილისში, შემდეგ საგურამოში ეწვია. კავკასიის მუზეუმში შეხვდა გუსტავ რადეს და საშუალება მიეცა მუზეუმში დაცულ ურარტულ წერილობით ძეგლებზე ემუშავა.

## რჩეული ნაშრომები 
* "De inscriptionibus cuneatis quae pertinent ad šamaš-šum-ukin regis Babyloniae regni initia", ბერლინი, დისერტაცია 1886.
* *Über protobabylonische Zahlwörter*, in: Zeitschrift für Assyriologie მე, 222-228, 1886 &#x2013; პროტო-ბაბილონური რიცხვითი სახელების შესახებ.
* *Ein Siegel-Zylinder König Bur-Sin ფონ Isin*. Beiträge zur Assyriologie und semitischen Sprachwissenschaft, II, 589-621, 1893
* *Materialien zur älteren geschichte Armeniens und Mesopotamiens*, 1907 &#x2013; მასალა სომხეთისა და შუამდინარეთის ადრეული ისტორიისათვის.
* *Armenien einst und jetzt : Vom Kaukasus zum Tigris und nach Tigranokerta*, 1910 &#x2013; სომხეთის წარსული და აწმყო, ტომი I
* Israel : seine Entwicklung im Rahmen der Weltgeschichte, 1911  &#x2013; ისრაელი: მისი განვითარება მსოფლიო ისტორიის კონტექსტში.
* *Das urartäisch-chaldische Herrscherhaus*, in: Zeitschrift für Assyriologie XXXIII, 27-51, 1921. &#x2013; ურარტულ-ქალდეური დინასტია.
* "Corpus Inscriptionum Chaldicarum", ბერლინი, 1928 და 1935 წელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:გერმანელი აღმოსავლეთმცოდნეები
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
მცირე გრიზონი

**მცირე გრიზონი** () — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 280–508 მმ, კუდისა 120–193 მმ, მასა 1–2,5 კგ. დრუნჩი, მუცელი და თათები შავი აქვს, სხეულის ზედა ნაწილი ყვითელ-რუხ ან ყავისფრად არის შეფერილი. შუბლსა და კისრის გვერდებზე გასდევს თეთრი ლაქა. გავრცელებულია არგენტინის, ბოლივიის, ბრაზილიის, ჩილის, პარაგვაისა და პერუს ტერიტორიაზე. გვხვდება ღია ჰაბიტატებში, უკიდურესად მშრალ გრან-ჩაკოში, ხშირ ბარდებში, წყალთან ახლოს, ფოთლოვან და მარადმწვანე ტყეებში, სავანებში და მთის რაიონებში 4200 მ-მდე. აგრეთვე ბინადრობს პამპასების სასოფლო-სამეურნეო რაიონებში. იკვებება მცირე ძუძუმწოვრებით, ფრინველებითა და მათი კვერცხებით, ხვლიკებით, ამფიბიებითა და ნაყოფებით.

## ლიტერატურა 
* Ronald M. Nowak. Walker's carnivores of the world. — JHU Press, 2005. — С. 157. — ISBN 0801880327.

კატეგორია:გრიზონი
კატეგორია:ბოლივიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:პერუს ძუძუმწოვრები
კატეგორია:არგენტინის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩილეს ძუძუმწოვრები
კლაუდიო ჯენტილე

**კლაუდიო ჯენტილე** (; დ. 27 სექტემბერი, 1953, ტრიპოლი, ლიბია) — იტალიელი ფეხბურთელი, მცველი. სხვადასხვა დროს იცავდა „ვარეზეს“, „არონას“, „იუვენტუსის“, „ფიორენტინას“, „პიაჩენცას“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის ექვსგზის ჩემპიონი, იტალიის თასის ორგზის მფლობელი, უეფა-ს თასისა და თასების მფლობელთა თასის მფლობელი „იუვენტუსის“ შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატისა და 1978 წლის არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად და ერთ-ერთ უდიდეს იტალიელ მცველად.

## სანაკრებო კარიერა
1974 წელს ორი შეხვედრა ჩაატარა იტალიის 23-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების შემადგენლობაში. რაც შეეხება იტალიის ეროვნულ ნაკრებს, მისი ოფიციალური დებიუტი ეროვნულ გუნდში 1975 წლის 19 აპრილს, ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში, პოლონეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ რომში, „სტადიო ოლიმპიკოზე“ გამართულ მატჩში შედგა. ჯენტილემ შეხვედრა ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა.

ბოლოჯერ ეროვნულ ნაკრებში 1984 წლის 26 მაისს, ოცდაათი წლის ასაკში, ტორონტოში გამართულ ამხანაგურ მატჩში, კანადის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ ითამაშა.

საერთო ჯამში, 1975–1984 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 71 შეხვედრა ჩაატარა და ერთი ბურთი გაიტანა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ჯენტილემ მსოფლიო ჩემპიონატების 13 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

## მიღწევები
### საკლუბო
; იუვენტუსი 
* სერია A: 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84
* იტალიის თასი: 1978–79, 1982–83
* უეფა-ს თასი: 1976–77
* უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1983–84
### სანაკრებო
; იტალია
* მსოფლიო ჩემპიონატი: 1982
### ინდივიდუალური
* ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1980
* მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1982

## გალერეა 

1972–73 Varese Calcio.jpg|„ვარეზეს“ რიგებში
Juventus FC 1974-75 (edited).jpg|„იუვეს“ რიგებში
Italia-Turchia 1-0, Firenze, 23 settembre 1978 .jpg|იტალიის ნაკრებში

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
*   
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Alamy · AFS
* Claudio Gentile · International Appearances 
* Italy · International Matches 1970–1979
* Italy · International Matches 1980–1989
* Italy · Record International Players
* Italy U-21 · International Results · Details 1994–2018
* Juventus.com · National Football Teams

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვარეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:პიაჩენცას ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აშუღ გარიბი (ოპერა)

**„აშუღ გარიბი“** () — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ზულფუგარ ჰაჯიბეკოვის პირველი ოპერა, დაიწერა 1916 წელს იმავე სახელწოდების დასტანის მოტივებზე. პირველად დაიდგა ბაქოში, ჰაჯი ზეინალაბდინ ტაგიევის თეატრში.

ოპერის მთავარ, აშურ გარაიბის პარტიას, ასრულებდნენ ისეთი გამოჩენილი მომღერლები, როგორებიც იყვნენ ჰუსეინკულუ სარაბელი, ჰუსეინაღა ჰაჯიბეკოვი და სხვა. გარიბის შეყვერებულის, შაჰსენემის როლს, ასრულებდნენ აჰმედ ბადაბეილი, უფრო ცნობილი როგორც ახმედ აღდამელი, რუბაბა მურადოვა და სხვა.

File:Ashiq Qarib by Huseyin Sarabski.jpg|
File:Ashiq Qarib (Huseyin Sarabski).jpg|
File:Ashiq Qarib opera.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა