open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კონსტანტინე გამსახურდია (უმცროსი)

**კონსტანტინე გამსახურდია** (დ. 	24 ივნისი, 1961, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორი 2024 წლის 15 იანვრიდან. საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ვაჟი.

## ბიოგრაფია
კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია დაიბადა 1961 წლის 24 ივნისს ზვიად გამსახურდიასა და დალი ლოლუას ოჯახში. 1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი, ხოლო 1986 წელს — ასპირანტურა. 1986–1992 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი. 1992–2005 წლებში სახელმწიფო მთარგმნელი და ევრაზიის ექსპერტი; 1997–2004 წლებში შვეიცარიის ლტოლვილთა ფედერალური სამსახურის ექსპერტი. 2004–2015 წლებში პოლიტიკური მოძრაობა „თავისუფლების“ თავმჯდომარე. 2007 წელს გაერთიანებული ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერი. 2008–2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „გაერთიანებული ოპოზიცია (ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები)“. ამავე წლებში, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას გარდაცვალებასთან დაკავშირებული საკითხების შემსწავლელი დროებითი კომისიის თავმჯდომარე. 2011 წელს საქართველოს პარლამენტმა კონსტანტინე გამსახურდია გაეროს ჟენევის ოფისის ეგიდით მოქმედი ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირსა და მეტეოროლოგიის მსოფლიო ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლად (ელჩად) დაამტკიცა. 2019 წლის ნოემბერში იგი დაინიშნა საქართველოს დესპანად გერმანიაში, სადაც იგი 2024 წლის იანვრამდე მუშაობდა. 2024 წლის იანვარში კი საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალურ დირექტორად დაინიშნა (2025 წლიდან ეწოდება საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა).

## ბიბლიოგრაფია
* სამშობლოსა და ერი-სახელმწიფოსთვის. თბილისი, პალიტრა L, 2023. 700 გვ. ISBN: 9789941355912
* ხუთი ლექცია (ავტორი). თბილისი, საარი, 2005. 136გვ.
* ვიტრაჟები: მეცხრამეტე და მეოცე საუკუნეების გერმანული პოეზიიდან (მთარგმნელი). თბილისი, საარი, 2002. - 167გვ. ISBN: 99928-39-50-3
* პოლიტიკური სცენის მიღმა (ავტორი). თბილისი, კანდელი, 2000. 160გვ.
* დინების საწინააღმდეგოდ: ისტორიული ნარკვევი ზვიად გამსახურდიაზე (ავტორი). - თბილისი, 1997. 182გვ.
* ადრექრისტიანული ქართლის კულტურული მოზაიკა (ავტორი). თბილისი, პითაგორა, 1995. 120 გვ.

## ჯილდოები
* 2023 ლიტერატურული პრემია „მუზა“ წლის საუკეთესო დოკუმენტური პროზა/ესესთვის — „სამშობლოსა და ერი-სახელმწიფოსთვის – ზვიად გამსახურდიას ბიოგრაფიული პორტრეტი“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:მუზის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზაპორიჟიის ატომური ელექტროსადგური

**ზაპორიჟიის ატომური ელექტროსადგური** — ატომური ელექტროსადგური უკრაინაში, მდებარეობს სტეპურ ზონაში კახოვკის წყალსაცავის ნაპირზე, ზაპორიჟიის ოლქში, ქალაქ ენერჰოდარში. ყველაზე მსხვილი ატომური ელექტროსადგური ევროპაში.

1996 წლიდან ზაპორიჟიის ატომური ელექტროსადგური წარმოადგენს უკრაინის ეროვნული ატომური ენერგოკომპანია „ენერგოატომის“ განცალკევებულ ქვეგანყოფილებას.

## ინფორმაცია ენერგობლოკების შესახებ 
## გალერეა 

File:Энергодар (2015) станция.jpg|ხედი პირველ ოთხ ენერგობლოკზე
File:Энергодар - станция.jpg|პირველი და მეორე ენერგობლოკები
File:Kernkraftwerk Saporischschja.JPG|ელექტროსადგურის ხედი დნეპრის (კახოვკის წყალსაცავის) გაღმა ნაპირიდან

## ლიტერატურა
* Запорожская АЭС. — Энергодар, 2004.
* Энергетическая жемчужина Таврии: Запорожской АЭС – 20 лет. — Запорожье, 2004.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Запорожская АЭС , ოფიციალური საიტი
* ინფორმაცია ზაპორიჟიის ატომური ელექტროსადგურის შესახებ „ენერგოატომის“ საიტზე (რუსულად)
* 
* 

კატეგორია: უკრაინის ატომური ელექტროსადგურები
ტრამპის საერთაშორისო სასტუმრო და კოშკი (ბაქო)

**ტრამპის საერთაშორისო სასტუმრო და კოშკი ბაქოში** - 33 სართულიანი სასტუმრო და კოშკი ნასიმის რაიონში, ბაქოში, აზერბაიჯანში. სასტუმროსა და კოშკის მშვენებლობა 2008 წელს დაიწყო და თავდაპირველად ის საცხოვრებელ კომპლექსად იყო ჩაფიქრებული. პროექტი ეკუთვნის Baku XXI Century-ს, კომპანიას.

პროექტი ეკუთვნის Baku XXI Century-ს, აზერბაიჯანის პარლამენტის წევრსა და აზერბაიჯანის ტრანსპორტის მინისტრის, ზია მამადოვის, ელტონ მამადოვის მიერ დაფუძნებულ კომპანიას. 2011 წელს ადგილობრივმა მთავრობამ მცხოვრებლები წერილებით გააფრთხილა, რომ მათი სახლები სამთავრობო მნიშვნელობის მქონე პროექტის ტერიტორიაზე მდებარეობდა და დემონტაჟს ექვემდებარებოდა. 2016 წლის 11 აგვისტოს სასტუმროში ცეცხლი გაჩნდა. შენობას ცეცხლი კიდევ ერთხელ გაუჩნდა 2018 წლის 28 აპრილს. ხანძრის გაჩენის მიზეზები არ გარკვეულა.

მას შემდეგ რაც დონალდ ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს, ალან გარტერმა, The Trump Organization-ის უფროსმა მეთაურმა განაცხადა, რომ სასტუმროს მშენებლობა გაგრძელდებოდა. ამ დროისთვის შენობის 2/3 უკვე დასრულებული იყო. შენობის უსაფრთხოების სამსახურის განცხადების, შენობა 2017 წლის თებერვლისთვის გაიხსნებოდა.

## კორუფცია 
მამადოვების ოჯახს კორუფციასთან კავშირის რეპუტაცია აქვთ. ადამ დევიდსონმა, რომელიც ათეულობით კონტრაქტორს ესაუბრა, განაცხადა, რომ „ზოგიერთი მათგანის ქცევა კორუფციაში ჩართვის ნიშნებს ამჟღავნებდა“. ფრენკ მაკდონალდმა, რომელიც შენობის ინტერიერზე ფართო სამუშაოებს აწარმოებდა, განაცხადა, რომ მისი ფირმა ორგანიზაციისგან ანაზღაურებას ყოველთვის ნაღდი ფულით იღებდა და მსგავსად უნაზღაურებდნენ სხვა კონტრაქტორებსაც: „ერთხელ 108 000 აშშ დოლარის წაღება ლეპტოპის ჩანთით მომიხდა, შემდეგში კი 200 000 აშშ დოლარის. მაკდონალდმა ასევე აღნიშნა, რომ მისმა კოლეგამ 2 მილიონი აშშ დოლარის ანაზღაურება ნაღდი ანგარიშსწორებით მიიღო. სატელეფონო ინტერვიუს დროს Baillargeon-მა დევიდსონს ყურმილი დაუკიდა, როდესაც დევიდსონმა მას ჰკითხა, პროექტის დიზაინერად ყოფნის დროს შეემჩნია თუ არა დიდი რაოდენობით თანხის ხელზე გადაცემის ფაქტები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website, archived via the Wayback Machine

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია

მინი

**აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია** (აზერბ. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası) — უნივერსალური ენციკლოპედიური გამოცემა აზერბაიჯანულ ენაზე, რომელიც ქვეყნდება 2010 წლიდან. მთავარი რედაქციის შენობა მდებარეობს იჩერი-შეჰერის ისტორიულ უბანში, ბუიუქ გალას, 41 ნომერში.

## ისტორია
აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მომზადების პირველი მცდელობები XX საუკუნის 30-იან წლებში განხორციელდა, მაგრამ არასდროს გამოქვეყნებულა. 1965 წლის 30 დეკემბერს ხელი მოეწერა განკარგულებას „აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის გამოცემის შესახებ“ და სსრ მეცნიერებათა აკადემიაში შეიქმნა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია. 1970 წელს გამოიცა ენციკლოპედიის პირველი ტომი, მაგრამ საბჭოთა წესების შეუსრულებლობის გამო პრესა შეჩერდა. 1975 წლის 24 ოქტომბრის ბრძანებით, კვლავ აღდგენილია აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის ბეჭედი. 1976-1987 წლებში დასრულდა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის 10 ტომის გამოცემა. ადრე გამოცემული იყო სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანის სსრ“ რომელიც არ გამოქვეყნებულა .

დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადების საფუძველი გახდა 2000 წლის 30 მაისის კანონი „გამომცემლობის შესახებ“ .

აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადებისა და გამოქვეყნების მიზნით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა 2004 წლის 5 მაისს გამოსცა ბრძანება 2004 წელს სამეცნიერო ცენტრის „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ შექმნის შესახებ . 

აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ცენტრი „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ ამ ენციკლოპედიას ამზადებს გამოსაცემად. მისი პირველი 25,000 ეგზემპლარი უფასოდ დაურიგდა ბიბლიოთეკებსა და სხვა ორგანიზაციებს .

2007 წელს გამოიცა სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანი“ . „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის“ პირველი ტომი გამოიცა 2009 წელს. დაგეგმილია ენციკლოპედიის 20 ტომის გამოცემა. ენციკლოპედიის თითოეული ტომი გამოიცემა 30000-იანი ტირაჟით . თითოეული ტომის მოცულობა დაახლოებით 800-900 გვერდია . ეროვნული ენციკლოპედიის პირველი ორი ტომისა და სპეციალური „აზერბაიჯანის“ შეძენა შესაძლებელია მხოლოდ ეროვნული ენციკლოპედიის სამეცნიერო ცენტრში.

## რუსული ვერსია
„აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის“ სპეციალური (შესავალი) ტომი 5 ათასი ტირაჟით გამოდის რუსულ ენაზე. ეს არის ზოგადი კრებული აზერბაიჯანის სახელმწიფოს, აზერბაიჯანის ისტორიის, კულტურის, ლიტერატურის, მეცნიერების, განათლების, ქვეყნის ლიდერების შესახებ და ა.შ.  

2012 წელს გერმანიაში გამოიცა სპეციალური ტომი რუსულ ენაზე .

## რესურსები ინტერნეტში
* Новости Азербайджана
* В Баку презентовали специальный том азербайджанской национальной энциклопедии 
* AZƏRBAYCAN MİLLİ ENSİKLOPEDİYASI

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ენციკლოპედიები
კატეგორია: აზერბაიჯანული ლიტერატურა
ბაქოს ხანების სასახლის კომპლექსი

მინი

**ბაქოს ხანების სასახლე** (აზერბ.Bakı xanlarının evi) — არქიტექტურული კომპლექსი აზერბაიჯანის დედაქალაქ, ბაქოს ისტორიულ ცენტრში იჩერი-შეჰერი, შამახის კარიბჭიდან მარცხნივ . აღნიშნული სასახლის კომპლექსი მოიცავს ხუთ დახურულ ეზოს.

## ისტორია
1806 წელს, ბაქოს სახანოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ, კომპლექსის შენობებში განთავსდა რუსეთის სამხედრო გარნიზონი. ბოლო დრომდე აქ სამხედრო კომენდანტის კაბინეტი იყო განთავსებული. ერთ დროს კომპლექსის ერთ–ერთ ეზოს ბაღში საცურაო აუზიც იყო . ეს ბაღი შუა საუკუნეების ბაქოში დიდი მწვანე ფართობის ერთადერთი მაგალითია. ეს ცნობილია შემორჩენილი დოკუმენტებიდან. პორტალი და რესტავრირებული პატარა მეჩეთი დღემდე შემორჩა. მიწისქვეშა აბანო მდებარეობს ქალაქის ციხის კედლებთან ახლოს მდებარე კომპლექსის ტერიტორიაზე.

მინი|სასახლის შესასვლელი

გასული საუკუნის 80-იან წლებში დაისვა საკითხი კომპლექსის აღდგენის შესახებ. 1985-1986 წლებში ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები ბაქოს ხანების სახლის ტერიტორიის ნაწილში, რომლის დროსაც შესაძლებელი გახდა წყალმომარაგების სისტემის და მიწისქვეშა არქიტექტურული ნაგებობების, აგრეთვე დიდი რაოდენობით მატერიალური კულტურის ნიმუშების პოვნა. „ბარპაჩის“ ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული რესტავრაციის დროს, კომპლექსის მარჯვენა მხარე მთლიანად განადგურდა.

პრუსიისა და რუსეთის სახელმწიფო მოხელემ ავგუსტ ფონ ჰაკტაუზენმა დაადასტურა, რომ ბაქოს ხანის სასახლე კარგად იყო დაცული 1850-იან წლებამდე.

2008 წელს, აზერბაიჯანის ისტორიული და კულტურული ძეგლების დაცვის საზოგადოების მოადგილის ვაგიფ ასადოვის თქმით, უკვე მომზადებულ იქნა პროექტი ბაქო ხანების სახლის აღდგენისთვის, რომელიც ორგანიზაცია „აზერბარპალაჰიჯაში“ იყო.

კუთხის ქვების გამოყენებით აშენებული აბანოების კომპლექსი ძველი ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. თიხის ცაცხვის ნაღმტყორცნები გამოიყენებოდა სახურავის ზედაპირზე საიზოლაციო მასალად, ხოლო ცაცხვის მასალა გამოიყენებოდა თაბაშირის ტიპად შიდა კედლებზე.

2015 წელს ჩატარებული გათხრების შედეგად, აბანოს კომპლექსის ძირითადი ნაწილი გაიწმინდა ნიადაგისგან და განისაზღვრა არქიტექტურული სტრუქტურა. იმ წელს, ზოგიერთი ოთახი არა მხოლოდ უსაფრთხოების მიზნით გაიწმინდა, არამედ მხოლოდ გამაგრდა.

2016 წელს, ძეგლის აღმოსავლეთ ნაწილში საშიში ოთახების დადგმის შემდეგ, არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო. კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში გათხრების შედეგად ნაპოვნია შენობა და კედელი 3 მეტრის სიღრმეზე.

2018-2020 წლებში. კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. 2020 წლის ბოლოსთვის აქ დაგეგმილია მუზეუმის გახსნაც .

## რესურსები ინტერნეტში
* Bakı xanlarının evi 
* Bakı xanlarının sarayı — cari layihə 
* İlham Əliyev İçərişəhərin bir hissəsində aparılan bərpa-konservasiya işləri ilə tanış olub
* Bakı xanları parkı — cari layihə 
* "İçərişəhər"də unikal memarlıq abidəsi aşkarlandı

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
როზა ხუტორის ალპური კურორტი

**როზა ხუტორის ალპური კურორტი** (რუსულად: Ро́за Ху́тор) — ალპური სათხილამურო კურორტი კრასნოდარის მხარეში, რუსეთში. ის მდებარეობს დასავლეთ კავკასიის აიბგას ქედზე, როზა ხუტორის პლატოს გასწვრივ, კრასნაია პოლიანასთან ახლოს. 2003–2011 წლებში აშენდა ჩატარდა  ალპური სათხილამურო ღონისძიებები 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიადის და პარაოლიმპიადისთვის, რომლებიც სოჭში ეწყობოდა. კურორტი მდებარეობს შავი ზღვის აღმოსავლეთით 50 კილომეტრში (30 მილზე) სოჭში; როზა ხუტორის ფერდობების უმეტესი ნაწილი ჩრდილო – აღმოსავლეთითაა, უკანა ფერდობებით სამხრეთ – დასავლეთით. 

## სიმაღლეები 
როზას ხეობის ქვედა ფსკერზე მდინარე მზიმთა მდებარეობს, რომელიც ზღვის დონიდან 560 მეტრზე (1,840 ფუტი) გაედინება. ყველაზე მაღალი წერტილი არის კავკასუს  ექსპრეს გონდოლა, რომელიც ადის როზა მწვერვალზე 2,320 მ (7,610 ფუტი), მთლიანი ვერტიკალური ვარდნით მილის მანძილზე 1,760 მ (5,770 ფუტი). თხილამურებით სრიალის მთავარი საბაგირო როზა პლატოზე მდებარეობს 1,170 მ (3,840 ფუტი), ვერტიკალური ვარდნა მწვერვალიდან 1,150 მ (3,770 ფუტი). ბესედკა, მთის შუა ტერიტორია, 1,350 მ-ზეა და ეს არის კავკასუსის ექსპრესის ქვედა დატვირთვის სადგური; მას გააჩნია შუამავლობის სატვირთო სადგური როზა -1600-ზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1 მილზე 1,600 მ (5,200 ფუტი). კურორტის აღმოსავლეთ კიდეზე მდებარეობს როზას სტადიონი რომელიც ალპური სარბოლო შეჯიბრებებისთვისაა გამოყოფილი. ის ზღვის დონიდან 940 მეტრზე (3,080 ფუტი) მდებარეობს. 

## სასტუმროები 
როზა ხუტორის ალპური სათხილამურო კურორტი ათ სასტუმრო პროექტს მოიცავს, რომლებსაც 1600-ზე მეტი ოთახი აქვთ მობილიზებული. მენეჯმენტის ხელშეკრულებები გაფორმებულია რამდენიმე საერთაშორისო და რუსულ სასტუმროს ოპერატორთან: ექსტრემალური სპორტის კომპანია ერთი ექსტრემალური სასტუმროთი, რეზიდორის სასტუმრო ჯგუფი (ორი სასტუმრო: Park Inn და Radisson Blu), ოქროს ტიტების სასტუმროები, ლუქსი და კურორტები (ორი სასტუმრო: Golden Tulip Rosa Khutor და Tulip Inn Rosa Khutor), Accor (ორი სასტუმრო Mercure Hotels ბრენდის ქვეშ), Swissotel და Heliopark.

## 2012 წლის მსოფლიო თასი 
როზა ხუტორმა 2012 წლის თებერვალში უმასპინძლა მსოფლიო თასის ალპურ რბოლას დაღმართში და სუპერ კომბინირებულობაში როგორც ქალთა და მამაკაცთა შორის, ოლიმპიადადან ორი წლით ადრე. შეჯიბრის კურსები შექმნილია 1972 წლის ოლიმპიური ოქროს მედალოსნის ბერნჰარდ რუსის მიერ.

კაცთა მსოფლიო თასის დაღმართის რბოლა დაიწყო მწვერვალის ქვემოთ 2,045 მეტრის სიმაღლეზე და დასრულდა 970 მეტრზე (3,180 ფუტი), ვერტიკალური ვარდნით 1,075 მეტრი (3,527 ფუტი) და კურსის სიგრძე 3,495 კილომეტრი (2.172 მილი). მაქსიმალური გრადიენტი არის 84% (40 გრადუსი) კურსის დასაწყისში. 2012 წლის მარათონი დაღმართში შვეიცარიელმა ბით ფეუზმა მოიგო.

პირველი ალპური ტესტის ღონისძიებები ჩატარდა 2011 წლის თებერვალში, ევროპის თასების წრეზე. 

## ჯილდოები 
2017 წელს როზა ხუტორმა მიიღო ოქროს პრომეთეს პრემია (წლის ბრენდის ნომინაცია). 2018 წელს როზა ხუტორი მეექვსედ გახდა  რუსეთის საუკეთესო სათხილამურო კურორტის სტატუსის მატარებელი, რის შედეგადაც  მან მიიღო მსოფლიო სათხილამურო ჯილდოები. 

## სქოლიო 
კატეგორია:კურორტები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:რუსეთის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კურორტები რუსეთში
ზაალ გამცემლიძე

**ზაალ გამცემლიძე** (დ. 	22 თებერვალი, 1949, თბილისი)  —  ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი (31 იანვარი, 2008 — 29 აპრილი, 2008)

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრები 
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
ასაფ ზეინალის ქუჩა

მინი|ძველი და თანამედროვე ბაქო

**ასაფ ზეინალის ქუჩა** (აზერბ. Asəf Zeynallı küçəsi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, იჩერი-შეჰერის ისტორიულ უბანში (ძველი ქალაქი), კოშკის ქუჩიდან კიჩიკ გალას ქუჩამდე მდებარე ქუჩა. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული მარშრუტი. 

## ისტორია
აღნიშნული ქუჩა კომპოზიტორ ასაფ ზეინალის სახელს ატარებს (1909-1932)

წარმოადგენს ქალაქის ერთ-ერთ უძველეს ქუჩას . 1939 წლამდე მას უწოდებდნენ დიდ მინარეთს .

საბჭოთა პერიოდში ქუჩის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა ცნობილი იყო მთელი ქალაქის „ქაბაბი მამედალით“ .

## ნაგებობები
[მინი|[განი მამედოვის სახლი |განი მამედოვის სახლი]]

ასაფ ზეინალის ქუჩაზე არაერთი ცნობილი და ისტორიული შენობაა განთავსებული. მათ შორის აღსანიშნავია: 

სახლი №11 - სამხატვრო გალერეა „აფშერონი“;
სახლი №18 - სეიდი იაჰიას მეჩეთი (XVII საუკუნის დასაწყისი);
სახლი №25- შეიხ იბრაჰიმის მეჩეთი (XV საუკუნის დასაწყისი);
სახლი №39 - ბაბა კუხი ბაქოვის მეჩეთი;
სახლი №45 - განის მამედოვის სახლი (1908 წელი), აღნიშნული შენობა ყოფილი საცხოვრებელი კორპუსია, მდებარეობს ბაქოს ისტორიულ უბანში, იჩერი შეჰერთან, წარმოადგენს ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.
სახლი №49 - ჯუმას მეჩეთი -  შიიტური მეჩეთი, განლაგებული აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, მის ისტორიულ ნაწილ იჩერი-შეჰერში. ჯუმას მეჩეთი განლაგებულია მჭიდროდ ათვისებულ ნაკვეთზე, ტრადიციებით ნაკურთხ ადგილზე. ზოგიერთი მკვლევარი გამოთქვამს აზრს, რომ ამ ადგილზე ადრე წარმართული ცეცხლის ტაძარი იდგა. XX საუკუნის დასაწყისში ერთ-ერთი მდიდარი მორწმუნეს – ბაქოელი ჰაჯი შეიჰ დადაშევის მიერ აღნიშნული მეჩეთი გადაკეთდა და ასეთ მდგომარეობაში მოაღწია ჩვენამდე.
სახლი №53 - ლეზღინის მეჩეთი (აშურა-მეჩეთი);
სახლი №63 ა - მეჩეთი-მედრესე;
სახლი №65 - იჩერი-შეჰერის ნაკრძალის მენეჯმენტი;
სახლი №67 - ჰაჯი გაიბის აბანო.

## ფაქტები
ფილმში „Teheran-43“ ბაქომ ითამაშა თეირანის როლი. გადაღების ნაწილი ჩატარდა ასაფ ზეინალის ქუჩაზე (ჯუმას მეჩეთი აშკარად ჩანს კადრებში) .

გორბუნკოვის საზღვარგარეთ მოგზაურობის მრავალი ეპიზოდი გადაიღეს ფილმიდან ბრილიანტის ხელი: ფილმის დასაწყისში კონტრაბანდისტების მანქანა ამ ქუჩაზე მივარდება, პოლიციელი არეგულირებს მოძრაობას, ქალწულის კოშკი ჩანს ქუჩის პერსპექტივაში, განი მამედოვის სახლის სხვა კუთხით ბუიუქ გალას ქუჩის გადაკვეთაზე, სემიონ სემიონოვიჩი იღებს ფოტოებს, კამერის ობიექტივიდან კაპიკის ამოღების გარეშე, მის მხარზე კარგად ჩანს ჯუმას მეჩეთის მინარეთი .

## რესურსები ინტერნეტში
* Видеопрогулка по улице
* Баку. Знаменитая на весь город «кебабная Мамедали» на улице Асафа Зейналы в Крепости, получившая вывеску «Сосисочная» (1980-е)

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ქუჩები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
შაქირაღას მავზოლეუმი

მინი

**შაქირაღას მავზოლეუმი** (აზერბ. Şakirağa türbəsi) — XV საუკუნის ისტორიული ძეგლი. აღნიშნული მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, სოფელ ბალახანში.

## ისტორია
შაქირაღას მავზოლეუმი მდებარეობს ბალახანის სასაფლაოზე და აშენდა 1427-1428 წლებში. იგი დაშორებულია ექვსი მეტრის მანძილზე ჰაჯი შაჰლას მეჩეთიდან, რომელიც აშენდა 1385–1386 წლებში. ძეგლის შესახებ ინფორმაცია შეზღუდულია. ძეგლი ერთხანს განადგურდა საბჭოთა კავშირის მიერ, როგორც რელიგიური მნიშვნელობის ძეგლი.

1976 წელს გათხრების დროს მის საძირკველში აღმოჩნდა დიდი რაოდენობით ოქრო . მავზოლეუმი რესტავრირებულ იქნა ნაპოვნი ოქროს რაოდენობის რამდენიმე პროცენტით. 

მინი|შაქირაღას საფლავი და ჰაჯი შაჰლას მეჩეთი 40-იანი წლების დასაწყისში

თაღოვანი ფორმის შესასვლელ კარზე არაბულ ენაზე შესრულებული ორსტრიქონიანი წარწერაა, ტექსტში წერია შემდეგი:

„მირირახურ შაკირ აღა იბნ-მარჰუმ მურთაზამ, ერისა და რელიგიის ერთ-ერთმა უხუცესმა, ბრძანა ამ ძეგლის აშენება“ - წარწერა შეესაბამება ჰიჯრით 831 წელს (1427–1428 წელი).

სხვა წყაროს თანახმად კი შაქირაღას მავზოლეუმი შირვან იბრაჰიმმა ვეზირმა შვილის პატივსაცემად 1427 წელს აღმართა და მას სასახლე ეწოდება. 

## არქიტექტურა
მავზოლეუმი შედგება დარბაზისგან, გუმბათიანი და ფასადის მთავარი თაღით რაფით. ნაგებია თეთრი ქვით, რაც დამახასიათებელია ზოგადად აფშერონის არქიტექტურისთვის.

გეგმაში მავზოლეუმი ჯვრის ფორმისაა. არსებობს რამდენიმე ჯვრის ფორმის ძეგლი (ხარის ბაღის პავილიონი ნარდარანში, მავზოლეუმი შირვანშაჰების კომპლექსის სასახლეში და სხვები) მისი შიდა სტრუქტურით აფშერონში. ამასთან, ჯვრის ფორმის მეორე ძეგლი არ არსებობს მისი შიდა და გარეგანი სტრუქტურით, როგორც აზერბაიჯანში შაქირაღას მავზოლეუმია.

მავზოლეუმის შესასვლელი პორტალი განთავსებულია ჩრდილოეთით. პორტალის შიდა არეზე განთავსებულია რვაკუთხა პრიზმული ფორმის ნიშები, რომლებიც ორივე მხრიდან ისრის ფორმის თაღით არის დასრულებული. ასევე მავზოლეუმის შიგნით არის სხვადასხვა ზომის ოთხკუთხედის 8 ნიშა.

აღნიშნული მავზოლეუმის შესასვლელი კარიდან არის, რომელიც დასრულებულია დაბალი ისრის ფორმის თაღით. კარზე თაღი მთლიანი ქვისგან არის გამოკვეთილი. ქვის ზედაპირი მორთულია მცენარეული ორნამენტით. სადარბაზოს თაღის ქვაზე მოთავსებულია კიდევ ერთი ქვა, რომელზეც ამოკვეთილია ეპიკური მწერლობის ორი ხაზი. შესასვლელი და ქვა დაწერილი კარკასითაა პროფილირებული დიდი ქვის ბლოკით.

## ლიტერატურა
* Щеблыкин, И.П. (1943). Памятники Азербайджанского зодчества эпохи Низами. Баку: Изд-во АзФАН

## რესურსები ინტერნეტში
* შაქირაღას მავზოლეუმი

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია: ისლამური არქიტექტურა
ოთხკუთხა კოშკი (იჩერი-შეჰერი)

მინი|ოთხკუთხა ციხე

**ოთხკუთხა კოშკი** (აზერბ. Dördbucaqlı qala) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ციხის კედლების კოშკი, ქალაქის ისტორიული ნაწილის იჩერი-შეჰერის მიმდებარედ. აღნიშნული კშკი   მდებარეობს ციხის გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კიჩიკ გალას ქუჩის მახლობლად, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია
ისმაილის შენობის უკან. კოშკი აგებულია XV საუკუნეში.

ბაქოში თავდაცვითი საფორტიფიკაციო ნაგებობების მშენებლობის დროს აშენდა ბრწყინვალე კოშკები, როგორც ციხესიმაგრის კედლების განუყოფელი ნაწილი, თავდაცვის სისტემის სიდიადის, სიძლიერისა და გამარტივების მიზნით.

შუა საუკუნეების წყაროების თანახმად, ბაქოში იყო 70-მდე ნახევრად კოშკი და ერთი ოთხკუთხა კოშკი, რომელიც ციხის გალავნის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. შუა საუკუნეებში ამ კოშკს იყენებდნენ ჩრდილოეთიდან ციხის კედლების თავდაცვითი შესაძლებლობების გასაძლიერებლად, აგრეთვე კოშკს ჰქონდა სხვა დანიშნულებაც, იგი გამოიყენებოდა იარაღის საცავისთვის . ბაქოს ჩრდილოეთ ნაწილის თავდაცვის კიდევ უფრო გასაძლიერებლად, ციხის კედლების ხედით ბრწყინვალების გაზრდით. ამ მართკუთხა ციხეს „დონჯონსაც“ უწოდებენ. 

ძეგლი იჩერი-შეჰერის სახელმწიფო ტექნიკურმა უნივერსიტეტმა კაპიტალური რემონტი ჩაატარა 2014 წელს, შემდეგ კი „იჩერი-შეჰერის ტრადიციული ხელოვნების ცენტრის“ ფუნქციონირება დაიწყო სახელწოდებით „Art Tower“.

## არქიტექტურა
აღნიშნული კოშკი აფშერონის კლასიკური თავდაცვის სისტემის ერთ-ერთი მაგალითია. ძეგლი შედგება ოთხი იარუსისგან, რომელთაგან სამი დახურულია და ერთი ღია. კოშკის სიმაღლე 16 მეტრია, კედლების სისქე კი 2 მეტრი. კოშკი აშენდა ციხის ჩრდილოეთ კედლების შიდა ნაწილზე, ორმაგი ციხის კარიბჭემდე მიმავალ მიწისქვეშა გზაზე, რომელიც შექმნილია მეომრების კომფორტული გადაადგილებისთვის. 

კოშკის ამ მდებარეობამ მეომრებს იარაღისა და საბრძოლო მასალის ასაღებად მიწისქვეშა შეიარაღებაში შესვლისა და გამოსვლის საშუალება მისცა. არსებობს შესაძლებლობა, რომ ციხესიმაგრიდან შირვანშაჰების სასახლისკენ ან ქალწულის კოშკისკენ მიწისქვეშა გზა იყოს.

## ლიტერატურა
* Ашурбейли С. Б. История города Баку. Период средневековья. — Б.: Азернешр, 1992. — 408 с. — ISBN 5-552-00479-5.

## რესურესები ინტერნეტში
* იჩერი-შეჰერი

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
შამახის კარიბჭე

მინი

**შამახის კარიბჭე** (აზერბ. Qoşa Qala qapıları) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ნაგებობა. ბაქოს ციხის გალავნის ორმაგი გადასასვლელი კარიბჭე. ბოიუკ გალას და კიჩიკ გალას ქუჩები ციხესიმაგრიდან კარიბჭემდე იკვრება, გარედან კი აზიზ ალიევის და ისტიგლალაიატის ქუჩებია.

## ისტორია
ბაქოს ციხის კედლები უძველესი წარმოშობისაა. შემთხვევით ნაპოვნია 1954 წელს კედლის ჩრდილოეთ მონაკვეთის ერთ-ერთ კოშკში ჩამონგრევის შედეგად, დიდი ქვის ფილა, რომელიც თარიღდება XII საუკუნით, მასზე დატანილია არაბულ ენაზე სამსტრიქონიანი წარწერა, შესრულებულია ქუფური დამწერლობით (ეს არის უძველესი კალიგრაფიული ფორმა, რომელიც განვითარდა სინაიტური დამწერლობისაგან). აღნიშნული არაბულ ენაზე შესრულებული სამსტრიქონიანი წარწერა გვაწვდის უნიკალურ ინფორმაციას შირვანშაჰ მანუჩაჰრ III- ის მიერ ქალაქის კედლის მშენებლობის შესახებ (1120-1160 წლები) XII საუკუნის პირველ ნახევარში.

წარწერის შედეგად დგინდება ასევე კარიბჭის სახელი, რომელიც ქალაქი შემახაა, კარიბჭის უძველესი გზა მიუახლოვდა სწორედ ამ კარიბჭეს. 

XIX საუკუნის მოგზაურთა ილუსტრაციებისა და ფოტოებზე დაყრდნობით, ციხე ორმაგი კედლისგან შედგებოდა. პირველი კედელი ააშენა შირვანშაჰ მანუჩაჰრ III, ხოლო მეორე კედელი აშენდა შირვანშაჰ ახსითან I-ის დროს .

1806 წლის 8 თებერვალს რუსეთის მთავარსარდალი, თავადი პავლე ციციანოვი, რომელიც მიდიოდა ბაქოს რუსული ჯარების მშვიდობიანი ჩაბარების მოსალაპარაკებლად, სწორედ ღალატით მოკლეს ქალაქის კედლის ქვეშ შემახას კარიბჭესთან. 1846 წელს პრინცი ციციანოვის მკვლელობის ადგილი, ჭიშკრიდან 100 ნაბიჯში, აღინიშნა საბჭოთა კავშირის დროს დაკარგული ძეგლი-ობელისკით.

მინი|პავლე ციციანოვის ობელისკი

XIX საუკუნის დასაწყისში ციხე-სიმაგრის კედლების შიდა გარშემოწერილობაზე დაიგო ქუჩა (ახლანდელი მალაია კრეპოსტნაია, ან კიჩიკ გალა). XIX საუკუნის 80-იან წლებში ქალაქის კეთილმოწყობის მიზნით დაანგრიეს კედლების მეორე რიგი, რომლებმაც დროთა განმავლობაში სრულიად დაკარგეს თავიანთი თავდაცვითი მნიშვნელობა. 

1870 წელს მიიღეს ნებართვა ციხის კედლების გარე იარუსის დანგრევაზე. 1886 წელს ეს საკითხი დუმას სხდომაზე კიდევ ერთხელ დაისვა და შედეგად, გარე კედლები დაანგრიეს და ზულფიგარ ხანის მიერ დანგრეული გარე ციხესიმაგრის კედლებიდან აშენებული კარიბჭეები კედლების პირველი იარუსის შემახის კარიბჭის გვერდით მოათავსეს. დღეს კი ამ ჭიშკრებს ხალხი „შეწყვილებულ ციხე-კარიბჭეს“ („Gosha gala gapysy“) უწოდებს.

## ლიტერატურა
* Бретаницкий Л. С. Баку: архитектурно-художественные памятники. — М.: Искусство, 1970. — 245 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* შამახის კარიბჭე
* კარიბჭე
* კარიბჭის ისტორია

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ემზარ გელაშვილი (პოლიტიკოსი)

**ემზარ გელაშვილი** (დ. 24 მაისი, 1972 , სოფ. ბებნისი, ქარელის რაიონი)  —  ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საავტომობილო საგზაო ფაკულტეტი.   2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1995)
კატეგორია: ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
რაშიდ ბეიბუთოვის ქუჩა

მინი
**რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩა** (აზერბ. Rəşid Behbudov küçəsi) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩა. აღნიშნული ქუჩის სიგრძეა 2,16 კილომეტრი. იგი იწყება ბაქოს საბაიილის რაიონის სამხრეთ ბოლოდან, გრძელდება ჩრდილოეთით და მთავრდება ბაკიხანოვის ქუჩის გადაკვეთასთან.

## ისტორია
ქუჩას დაარსების დღიდან რამდენიმე სახელი ჰქონდა, მათ შორის: ბუდაგოვსკაია, კასპიური, ლეიტენანტი შმიდტი, დღეს კი მას აზერბაიჯანელი ცნობილი მომღერალ-ტენორისა და მსახიობის რაშიდ ბეჰბუდოვის პატივსაცემად მისი სახელი მიენიჭა. ის იყო წარმოშობით აზერბაიჯანელი მომღერალი, დაბადებული 1915 წელს ტიფლისში. მომღერლის სიმღერის რეპერტუარი ძალიან ფართო იყო. მის ძირითად ადგილს აზერბაიჯანული კომპოზიტორების, აზერბაიჯანული ხალხური სიმღერების ნამუშევრები იკავებდა. მან რამდენიმე მხატვრულ ფილმში ითამაშა. იგი იყო ეროვნებათა საბჭოს დეპუტატი სსრკ-ს უმაღლეს საბჭოში ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკიდან. რაშიდ ბეჰბუდოვი 1989 წლის 9 ივნისს მოსკოვში გარდაიცვალა წარუმატებელი ოპერაციის შემდეგ. იგი ბაქოში ღირსების ხეივანზეა დაკრძალული.

გარდა აღნიშნული ქუჩისა 1996 და 2005 წლებში რაშიდ ბეჰბუთოვის  პატივსაცემად გამოვიდა საფოსტო მარკები.

2016 წლის ივნისში ბაქოში სახელმწიფო სიმღერის თეატრის შენობის წინ დადგეს ბეჰბუდოვის ძეგლი. სკულპტურის ავტორი ფუად სალაევია.

## შენობები
რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩაზე განთავსებულია არაერთი ისტორიული და მნიშვნელოვანი აზერბაიჯანული არქიტექტურის შენობები, მათ შორის:

ბაქოს II მუსიკალური სკოლა, რაშიდ ბეჰბუდოვის სახელობის;
რაშიდ ბეჰბუდოვის სახელობის აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი;
ბაქოს VIII საშუალო სკოლა;
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკი;
აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტრო (ყოფილი შაჰრიარის სახელობის კულტურის სახლი და ძერჟინსკის სახელობის კულტურის სასახლე);
მუსიკალური ხელოვნების მუზეუმი;
ჯაზ ცენტრი;
აკვა პარკი;
აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტი;
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი;
რაშიდ ბეჰბუდოვის ძეგლი;
26 კომისრის მემორიალი 

გარდა ამისა,რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩაზე საკმაოდ ბევრი რევოლუციამდელი არქიტექტურული ნაგებობაა. აქ ასევე განთავსებულია არაერთი ბრენდული ტანსაცმლის ბუტიკი, საიუველირო მაღაზიები და ძვირადღირებული რესტორნები. 

ქუჩასთან მდებარე უახლოესი მეტროსადგური სახილის სადგურია. რაშიდ ბეჰბუდოვის ქუჩა ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი სატრანსპორტო არტერიაა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Старые наименования улиц и площадей Баку.
* რაშიდ ბეიბუთოვის ქუჩა
* ქუჩის ისტორია

კატეგორია: ბაქოს ქუჩები
კატეგორია: ბაქოს არქიტექტურა
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ზაზა გელაშვილი

**ზაზა გელაშვილი** (დ. 16 ნოემბერი, 1974, ყვარელი)  —  ქართველი ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ბიზნესის ორგანიზაციისა ტექნოლოგიის ინსტიტუტი კვების მრეწველობის ტექნოლოგიის და მენეჯმენტის სპეციალობით, იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის  სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი.    2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (ყვარლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: ყვარელში დაბადებულები
კიჩიკ გალა

მინი

**კიჩიკ გალა** (აზერბ. Kiçik Qala küçəsi — Малая Крепостная) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ძველ ქალაქში, ასაფ ზეინალის ქუჩიდან სალიანის კარიბჭემდე ბუიუქ გალას ქუჩამდე (შამახის კარიბჭე) მდებარე ქუჩა.

## ისტორია
კიჩიკ გალა ეს არის ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა, ბაქოს ძველი რუსული გეგმების მიხედვით მას „დიდ ყმას“ უწოდებდნენ. იგი გადის ქალაქის დამცავი კედლების დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილების შიდა მხარეს. ეს კედლები ბევრჯერ გადაკეთებულა, მაგრამ ითვლება, რომ ისინი დაახლოებით ერთსა და იმავე ადგილებშია.

აქ განთავსებული აბაზანების დიდი რაოდენობის გამო, ქუჩის ტერიტორიას აბანოები („ჰამამჩილარი“) უწოდეს. ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ აღნიშნულ ქუჩაზე წარსულში არსებობდა დახურული წყლის აუზი („ოვდანი“).

სამწუხაროდ ჩვენამდე ქუჩის უძველესი საცხოვრებელი კორპუსები არ გადარჩა. 1806 წელს რუსული ჯარების მიერ ბაქოს აღების შემდეგ, ქუჩის გასწვრივ აშენდა ყაზარმები რუსი ჯარისკაცებისთვის, რომლებიც შემდგომში ადაპტირებული იქნა საცხოვრებელი კორპუსებისთვის.

ქუჩა დაზიანდა 2000 წლის მიწისძვრის შედეგად, ქუჩაში ზოგიერთი შენობა ჩამოინგრა. 

აღნიშნულ ქუჩაზე მდებარეობს კასუმ-ბექის აბანო, რომელიც აშენებულია XVIII—XIX საუკუნეებში. აღსანიშნავია ისიც, რომ აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ, კასუმ-ბექის აბანო „ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს“ წარმოადგენს . ამ მნიშვნელობის შენობები კიჩიგ გალას ქუჩაზე არაერთია. აქ მდებარეობს ასევე აღა მიქაილის აბანო, რომელიც ასევე ატარებს დღემდე „აბანოთ უბანის“ სახელს . 

კიჩიკ გალას ქუჩაზე სხვა ისტორიული შენობებიცაა განთავსებული, მათ შორის აღსანიშნავია: ბაქოს მინიატურული წიგნების მუზეუმი, სადაც დაცულია დაახლოებით 6500 მინიატურული წიგნი; იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი შირვანშაჰების სასახლე და ცნობილი აზერბაიჯანელი მხატვრის ალი შამსის სახლი. 

ბოლო წლებში აღნიშნულ ქუჩა არაერთი მსოფლიოს ცნობილი ქვეყნების პირველი პირები ესტუმრნენ მათ შორის: 2010 წლის 3 სექტემბერს რუსეთის პრეზიდენტი დიმიტრი მედვედევი, ასევე სლოვენიის პრეზიდენტი დანილო ტიურკი.

ფილმში ბრილიანტის ხელი არაერთი სცენა გადაიღეს ამ ქუჩაზე, მათ შორი: ქოლგის ხელჯოხის გადაცემა კურიერისთვის; სემიონ გორბუნკოვისა და გეშას დაცემა საზამთროს კანზე და კონტრაბანდისტებთან შეხვედრა №8-ში - „ჩიკანუკის“ აფთიაქი). დაგეგმილი იყო ფილმის გმირების ძეგლის დადგმაც .

## რესურსები ინტერნეტში
* Улица «Черт побери!» в Баку
* Улица Кичик Гала 
* «Мой Баку»: Кичик Гала. Большая история маленькой улицы 
* Видеопрогулка по улице

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: ბაქოს ქუჩები
გია გოგუაძე

**გია გოგუაძე** (დ. 29 იანვარი, 1967, ქ. ლანჩხუთი)  —  ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ.ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი, სპეციალობით სამაცივრო და საკომპრესორო მანქანები და დანადგარები. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (ლანჩხუთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: ლანჩხუთში დაბადებულები
უზეირ ჰაჯიბეკოვის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი

მინი

**უზეირ ჰაჯიბეკოვის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი** — ერთ-ერთი გამორჩეული მუსიკალური ღონისძიება (ფესტივალი), რომელიც ტარდება აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. აღნიშნულ ფესტივალს საფუძველი ჩაეყარა 2009 წელს და პირველი ფესტივალი ჩატარდა 2009 წლის სექტემბერში, აღნიშნული ფესტივალი მას შემდეგ ყოველწლიურად ტარდება. მუსიკალური ღონისძიებები ტარდება აზერბაიჯანის რამდენიმე ქალაქში, ხოლო ძირითადი ცერემონიები ბაქოში ტარდება.

## ისტორია
1995 წლიდან აზერბაიჯანში 18 სექტემბერს (უზეირ ჰაჯიბეკოვის დაბადების დღე) აღინიშნა, როგორც ეროვნული მუსიკის დღე. უზეირ ჰაჯიბეკოვი იყო  აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და საზოგადო მოღვაწე, სსრკ სახალხო არტისტი (1938 წელი), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1945 წელი). აზერბაიჯანის პროფესიული მუსიკის ფუძემდებელი. ჰაჯიბეკოვი ავტორია აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჰიმნისა (1945 წელი), სსრკ I და II მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. სწორედ 2009 წლიდან გადაწყდა, რომ ჩატარებულიყო საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი, რომელიც მიეძღვნებოდა ცნობილ აზერბაიჯანელ კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეკოვის შემოქმედებას . 

მინი

მუსიკალური ფესტივალი ჩვეულებრივ 10 დღეს გრძელდება. ღონისძიებები ტარდება სხვადასხვა ადგილებში, მათ შორის აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის დარბაზში, აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში, მუღამის საერთაშორისო ცენტრში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური მუსიკის თეატრში, ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში, ბაქოს ჰეიდარ ალიევის სასახლეში და ასევე აზერბაიჯანის სხვადასხვა რეგიონში. 

სხვა ქვეყნების მუსიკოსები მონაწილეობენ ფესტივალზე აზერბაიჯანელ მუსიკოსებთან ერთად. კონცერტების გარდა, ტარდება სპექტაკლები უზეირ ჰაჯიბეკოვის კომპოზიციების საფუძველზე და სამეცნიერო კონფერენციები, რომლებიც ჰაჯიბეკოვის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის შესასწავლად არის მოწოდებული. ფესტივალის ორგანიზატორები არიან კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო და ჰეიდარ ალიევის ფონდი . 

XI საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი ჩატარდა 2019 წლის 18–დან 30 სექტემბრამდე . დაგეგმილი იყო მონაწილეობა ფესტივალში ცნობილი ჯგუფების, შემსრულებლებისა და მუსიკოსების მიერ აშშ-დან, რუსეთიდან, ჩინეთიდან, თურქეთიდან, იტალიიდან, უზბეკეთიდან, ბელარუსიიდან, ბულგარეთიდან, უკრაინიდან და საქართველოდან .

აღნიშნული ფესტივალის საღამოებზე ძირითადად უზეირ ჰაჯიბეკოვის კომპოზიციებთან ერთად სრულდება მსოფლიოში ცნობილი კომპოზიტორების ნამუშევრები ადგილობრივი და უცხოელი მუსიკოსების შესრულებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Фестиваль Узеира Гаджибейли

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მუსიკის ფესტივალები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ფესტივალები ანბანის მიხედვით
გიორგი გოგუაძე

**გიორგი გოგუაძე** (დ. 20 მარტი, 1973, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ისნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
მამუკა გოგატიშვილი

**მამუკა გოგატიშვილი** (დ. 3 იანვარი, 1972, ქ. ჭიათურა)  —  ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და კემბრიჯის ინტერნაციონალური კოლეჯი.  2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: ჭიათურაში დაბადებულები
განი მამედოვის სახლი

მინი|განი მამედოვის სახლი

**განი მამედოვის სახლი** (აზერბ. Qəni Məmmədovun evi) — შენობა ყოფილი საცხოვრებელი კორპუსია, მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ისტორიულ უბანში, იჩერი-შეჰერთან, ასაფ ზეინალის ქუჩაზე, 45 ნომერში. განი მამედოვის სახლი წარმოადგენს ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.

## ისტორია
აღნიშნული შენობა აშენდა 1908 წელს , 1646 წელს აშენებული მედრესეას ადგილას, საიდანაც მხოლოდ ერთი ქვის პორტალია შემორჩენილი, რომელიც ახლა მინიატურული სუვენირების მაღაზიის შესასვლელად გამოიყენება.

სახლის მშენებლობის დამკვეთი იყო განის მამედოვი, წარმატებული ვაჭარი, საზღვაო ხომალდების მფლობელი კასპიის ზღვაში რუსეთს, შუა აზიასა და ირანს შორის საქონლის გადასაზიდად. სახლის პროექტი შეასრულა არქიტექტორმა ნიკოლაი ბაევმა (1878-1949), პეტერბურგის სამოქალაქო ინჟინერიის კურსდამთავრებულმა (1901 წელი), რომელმაც შემდეგ ააშენა აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი (1910 წელი) და საავადმყოფო (ნაგიევის სახელობის, ყოფილი სემასკოს სახელი).

სამსართულიანი რეზიდენცია, რომელიც ამ პერიოდის ორივე აღმოსავლეთ და დასავლეთ არქიტექტურულ სტილს აერთიანებს, აშენდა ბაქოელი ცნობილი კონტრაქტორების, ძმების იმრან და ჰაჯი გაზიმოვების ხელმძღვანელობით, ერთ წელიწადში, 1908-1909 წლებში, წარმოუდგენლად მოკლე პერიოდში შენობის სიდიდისა და მხატვრული დეტალების გათვალისწინებით. ყველა გარე კედელი 90 სანტიმეტრის სისქისაა. მთავარი შესასვლელის ბრწყინვალე კიბე ძალიან რთულია, კედლები ორივე მხრიდან გაფორმებულია ბრწყინვალე ნიმუშებით.

ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებასთან ერთად, მამედოვი ჯერ რუსეთში, შემდეგ პოლონეთში გაიქცა, სადაც კვალი დაიკარგა.

1920 წლის შემდეგ სახლი რამდენიმე წლის განმავლობაში ცარიელი იყო. მოგვიანებით, იგი დაიკავა სამთავრობო უწყებებმა, შემდეგ კი საბავშვო ბაღმა, შემდეგ აღნიშნულ სახლში პირველი და მეორე სართულები რამდენიმე ბინად დაიყო. სათანადო მოვლის არარსებობის გამო, შენობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, გახდა დაუსახლებელი და 18 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცარიელი იყო. ამ დროის განმავლობაში, ორიგინალი შინაგანი ელემენტების უმეტესობა დაიკარგა - ნათურები, ექსტრავაგანტული ჭაღები, ფარდები, ნახატები, ხალიჩები და ძვირფასი კარის სახელურებიც კი.

1996 წელს ამერიკულმა კომპანია „Mobil“–მა შენობა ძალიან ცუდ მდგომარეობაში იქირავა. აღდგენითი სამუშაოების გამოცდილების, ორიგინალური ნახატების, ისტორიული ფოტომასალისა და ბაქოს ისტორიული საზოგადოების დახმარების საფუძველზე, „Mobil“-მა უდიდესი ძალისხმევის შედეგად სრულად აღადგინა შენობის თავდაპირველი იერსახე. ამჟამად კომპანია მას იყენებს, როგორც ბაქოს ოფისს.

## ლიტერატურა
* Фатуллаев Ш. С. Градостроительство и архитектура Азербайджана XIX-начала ХХ века. Ленинград. Стройиздат. Ленинградское отделение. 1986 г.

## რესურსები ინტერნეტში
* Галерея: Дом Гани Мамедова
* Культура и Туризм ⟨"⟩ Музеи и дома-музеи. Дом Гани Мамедова
* Qəni Məmmədovun evi
* Gani Mammadov residence 

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
გიორგი გოდაბრელიძე

**გიორგი გოდაბრელიძე** (დ. 14 მარტი, 1970, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი და 1994 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სპეციალობით საერთაშორისო ბიზნესი და საგარეო ვაჭრობა. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1993)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზაზა გულიკაშვილი

**ზაზა გულიკაშვილი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1964,   საგარეჯო)  —  ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი.    2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: საგარეჯოში დაბადებულები
ნოვოროსიისკის კომერციული საზღვაო პორტი

**სს ნოვოროსიისკის კომერციული საზღვაო პორტი** (NCSP ჯგუფი) (რუსულად: Новороссийский морской торговый порт) — სიდიდით მესამე პორტი ევროპაში და რუსეთის უმსხვილესი კომერციული საზღვაო პორტის ოპერატორი. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ნოვოროსიისკში. კომპანია ოპერირებს ნოვოროსიისკის პორტთან და ბალტიისპირეთის პრიმორსკისა და ბალტისის პორტებთან. 2017 წელს კომპანია აკონტროლებდა ტვირთბრუნვას,რომლის მოცულობა 143.5 მილიონი ტონა იყო. კომპანიამ 2017 წელს რუსეთში ტვირთბრუნვის მთლიანი მოცულობის დაახლოებით 18% მიიღო.

## მიმოხილვა 
კომპანია მოიცავს სტეიდეორდინგის მომსახურებას, მათ შორის ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების, სხვა თხევადი ტვირთის, მშრალი დატვირთული ტვირთების და ზოგადი ტვირთების გადაზიდვას. ის უზრუნველყოფს ნოვოროსიისკის საზღვაო ნავსადგურში და მის მიმდებარე გემების საბაგირო, ბუქსირსა და მოზიდვას, ასევე უზრუნველყოფს ნავსადგურში გადაუდებელი, საშიში მასალების რეაგირებისა და ნარჩენების მართვის მომსახურებას.

1998 წელს ფინანსური კრიზისის შემდეგ, ბიზნეს პარტნიორებმა ალექსანდრე პონომარენკომ და ალექსანდრე სკორობოგატკომ დაიწყეს სატვირთო კომპანიების აქციების შეძენა, რომლებიც მათ საბოლოოდ დააარსეს და შექმნეს NCSP ჯგუფი. 2011 წელს NCSP– ის აქციების უმრავლესობა 2.5 მილიარდ დოლარად გაიყიდა Summa Capital– სა და Transneft–ზე. 

2017 წელს კომპანიის ტვირთბრუნვამ 143.5 მილიონი ტონა შეადგინა. კომპანიამ 2017 წელს რუსეთში ტვირთბრუნვის მთლიანი 18% მოიცვა.

შემოსავალმა 2008 წელს $ 653 მლნ. შეადგინა, ხოლო წმინდა მოგებამ $ 95 მლნ. 2017 წელს NCSP ჯგუფის წმინდა მოგებამ 439 მილიონი დოლარი შეადგინა. ეს იყო 31% 2016 წლის 632 მილიონი დოლარიდან. თუმცა, შემოსავალი 4% -ით გაიზარდა და 899 მილიონი დოლარი შეადგინა.

2018 წლის თებერვალში Summa Group– მა გამოაცხადა, რომ NCSP ჯგუფში გაიყიდა თავისი აქციები და მიჰყიდა Transneft– ს, რომელიც ამჟამად ფლობს NCSP– ის 30,5% –ს შვილობილი კომპანიების მეშვეობით. აპრილში მაგმედოვის დაპატიმრების შემდეგ,  Summa Group– მა და Transneft– მა შეწყვიტეს მოლაპარაკებები NCSP– ს აქციების გაყიდვის შესახებ.

2018 წლის 6 აპრილს ცნობილი გახდა, რომ NCSP ჯგუფის აქციონერები აირჩევენ დირექტორთა ახალ საბჭოს 2018 წლის 13 აპრილს. ეს არის პასუხი სუმა ჯგუფის თანასაკუთრების ზიავუდინ მაგომედოვის და მისი ძმის მაგომედ მაგომედოვის დაპატიმრებისთვის. 

## მესაკუთრეობა 
ნოვოპორტ ჰოლდინგი ფლობს NCSP- ის აქციების 50.1% -ს. Novoport შედგება Transneft Group- ისა და Summa Group- ისგან. ფედერალური ქონების მართვის სააგენტო ფლობს აქციების 20% -ს, ხოლო Transneft Services კიდევ 10,5% -ს ფლობს. აქციების 14.4% საჯაროდ გაიყიდა მოსკოვისა და ლონდონის საფონდო ბირჟებზე. Transneft ფლობს NCSP– ის 35.5% –ს, 25% –ს Novoport Holding– ის აქციების მეშვეობით, ხოლო დანარჩენი 10.5% –ს უშუალოდ მათი შვილობილი Transneft Services– ის საშუალებით.

## ბალტიის პორტები 
სს NCSP ასევე აკონტროლებს ბალტიისპირეთის პრიმორსკის და ბალტიტისკის პორტებს. 2017 წელს, პრიმორსკის გადაზიდვა წლიურად 34.1% -ით შემცირდა, ტვირთბრუნვა 3.7 მილიონი ტონით შემცირდა. მეორეს მხრივ, ბალტიტისკის პორტში მოხდა TEU– ს 8% –იანი ზრდა, რასაც თან ახლდა ტვირთბრუნვის 6% –ით შემცირება.

## სქოლიო 
კატეგორია:პორტები რუსეთში
პამფილ იურკევიჩი

**პამფილ იურკევიჩი** (დ. 16 თებერვალი, 1826 — გ. 4 ოქტომბერი, 1874) — უკრაინელი რელიგიის ფილოსოფოსი. 1851 წლიდან ასწავლიდა კიევის სასულიერო აკადემიაში. 1861 წლიდან იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი. იყო მატერიალიზმის წინააღმდეგი. ეწინააღმდეგებოდა ნიკოლაი ჩერნიშევსკის. რეფელქსს მიიჩნევდა წმინდა ფიზიოლოგიურ ცნებად. მას მკაცრად აკრიტიკებდნენ ჩერნიშევსკი, გიორგი პლეხანოვი და მ. ანტონოვი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1826
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
კატეგორია:უკრაინელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:მეტაფიზიკოსები
კატეგორია:უკრაინელი მონარქისტები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ონორე იურფე

**ონორე იურფე** (დ. 11 თებერვალი, 1568, მარსელი — გ. 1 ივნისი, 1625, ვილფრანში) — ფრანგი მწერალი, პასტორალური რომანის ფუძემდებელი, პრეციოზული ლიტერატურის წარმომადგენელი. მისი მთავარი ნაწარმოებია ხუთნაწილიანი რომანი „ასტრე“ (ნაწილი 1-3 1607–1617; ნაწილი 4-5 1627–1628). რომანში გაიდეალებულია საზოგადოებისგან განცალკევებული და ბუნებაში თავშეფარებული ახალგაზრდა არისტოკრატიის ცხოვრება და გალანტურ-ჰეროიკული სიყვარული. მას ეკუთვნის ასევე „ზნეობრივი მიმართვები“ (1598), პასტორალური პოემა „სირენა“ (1604), „ტყის არაკი“, „სილვანირი ანუ ცოცხალი მიცვალებული“ (1627).

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1568
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1625
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ფრანგი პოეტები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი პოეტები
კატეგორია:XVI საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XVI საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მალაია-ვიშერა

**მალაია-ვიშერა** — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ნოვგოროდის ოლქში. მდებარეობს მდინარე მალაია-ვიშერას ნაპირზე. არის ამავე სახელწოდების რაიონის ცენტრი. 1860 წლიდან მოქმედებს რკინიგზის სადგური მოსკოვი-პეტერბურგის სარკინიგზო ხაზზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ნოვგოროდის ოლქის ქალაქები
ბაში (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

**ბაში** — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 40 მეტრი, სამტრედიიდან 21 კილომეტრი, იანეთიდან 12 კმ.

## ისტორია
XX საუკუნეში ბაშის თემი მოიცავდა უბნებს: შუა ბაშს (თემის ცენტრი), ზედა ბაშს, ქვედა ბაშს, მეორე ეწერბაშს, პირველ ეწერბაშს. ამჟამად ხუთი დასახლებული პუნქტი გაერთიანდა ერთ სახელწოდებაში და ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით მოიხსენიება, როგორც სოფელი ბაში.

1926 წლისთვის ბაშის თემის სამი სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 2924 ადამიანს. სოფელში აშენებული იყო სამხედრო აეროდრომი. 1985 წელს ბაშში დაარსდა საბრძოლო დიდების მუზეუმი.

სოფელი მდიდარია ისტორიული ადგილებით. გამორჩეული ადგილებია: ბაშის ტირიფობის სახელობის ეკლესია, ბაშის ამაღლების სახელობის ეკლესია ეწერბაშში, შუა ბაშის უქთამურის ეკლესია, ქვედა ბაშის წიფნარის ეკლესია, ქაშვეთის ამაღლების ეკლესია ეწერბაშში.

## დემოგრაფია
სოფელ ბაშში გავრცელებული გვარებია: ბაშელეიშვილი, აბულაძე, ახვლედიანი, გერაძე, გეგუჩაძე, გველესიანი, გოდუაძე, გოცირიძე, გურგენიძე, დვალიშვილი, აშაკიძე, თადუმაძე, თათეიშვილი, თედორაძე, თვალავაძე, იაშვილი, კაკაბაძე, კალანდაძე, კაშია, კაშმაძე.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 264 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გვარინო გვარინი

**გვარინო გვარინი** (დ. 17 იანვარი, 1624, მოდენა — გ. 6 მარტი, 1683, მილანი) — იტალიელი არქიტექტორი, იტალიური ბაროკოს თვალსაჩინო წარმომადგენელი. 

## ბიოგრაფია
მუშაობდა რომში, მოედენაში, მესინაში, პარიზში, 1666 წლიდან კი ტურინში. ტურინში მან ააგო კაპელა სანტა-სინდონე (1668), კარინიანოს სასახლე (1679), სან-ლორენცოს ეკლესია (1668-1687), სასახლე კარლო ემანუელე II-ისთვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1624
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1683
კატეგორია:იტალიელი არქიტექტორები
ჯან ბატისტა გვარინი

**ჯან ბატისტა გვარინი** (დ. 10 დეკემბერი, 1538, ფერარა — გ. 7 ოქტომბერი, 1612, ვენეცია) — იტალიელი პოეტი, ლიტერატურისა და ხელოვნების თეორეტიკოსი. სახელი გაითქვა ტრაგიკომიკური პასტორალით „ერთგული მწყემსი“ (1580). ის წარმატებით იდგმებოდა კრემონაში (1596), მანტუაში (1598). გვარინის ეკუთვნის ასევე კრებული „ლექსები“ (1598), „ტრაგიკომიკური პოეზიის სახელმძღვანელო“ (1601-1602), „ტრაქტატი სიყვარულზე“, „ტრაქტატი თავისუფლების პოლიტიკის შესახებ“ (1618), მადრიგალები, კომედიები და სხვა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1538
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1612
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იურის მონასტერი

**იურის მონასტერი** — რუსული არქიტექტურის ძეგლი, რუსეთის უძველესი მონასტერი. ააშენა ხუროთმოძღვარმა პეტრემ. მშენებლობა დაიწყო 1119 წელს. მდებარეობს ნოვგოროდის ახლოს. XII_XIV საუკუნეებში ნოვგოროდი იყო ცენტრი ფეოდალური რესპუბლიკიისა, რომელიც კიევის რუსეთის შემადგენლობაში შედიოდა. მონასტრის ნაგებობათაგან შემორჩენილია წმინდა გიორგის ტაძარი ექვსი სვეტითა, სამი გუმბათით და კოშკით. ტაძრის ფასადი შემკულია ვიწრო და ღრმა ნიშების რიგით. 1825-1827 წლების გადაკეთების დროს შენობ დამახინჯდა, დაიკარგა ძველი მოხატულობა. 1933-1936 წლებში ტაძარი აღადგინეს და ძველი სახე დაუბრუნეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის მონასტრები