open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სტავროპოლის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა

მინი

**ლერმონტოვის სახელობის სტავროპოლის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა** — კულტურის სახელმწიფო საბიუჯეტო ინსტიტუტი, სტავროპოლის ტერიტორიის ცენტრალური სახელმწიფო ბიბლიოთეკა. ერთ–ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოლქში. რეგიონული საბიბლიოთეკო სისტემის საინფორმაციო, კულტურული, საგანმანათლებლო, მეთოდური და საკონსულტაციო ცენტრი; მხარეთმცოდნეობის რეგიონული ბიბლიოგრაფიის ცენტრი. ბიბლიოთეკის შენობა რეგიონული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლია . 

## ისტორია
იგი დაარსდა 1852 წლის 29 დეკემბერს (11 იანვარს), როგორც საჯარო  ბიბლიოთეკა კავკასიის გუბერნატორის, თავადი მიხეილ ვორონცოვის სპეციალური ნებართვის შესაბამისად. 1852-1880 წლებში ოფიციალურ წყაროებში მას ეწოდებოდა სტავროპოლის პროვინციული საჯარო ბიბლიოთეკა და სტავროპოლის საჯარო ბიბლიოთეკა. 

1880 წელს მას ეწოდა სტავროპოლის საქალაქო ბიბლიოთეკა. 1937 წელს მან მიიღო რეგიონული სტატუსი. 1964 წლის 27 ივნისს მას ეწოდა მიხეილ ლერმონტოვის სახელობის ბიბლიოთეკა. 2011 წლიდან მას ეწოდება სტავროპოლის ტერიტორიის კულტურის სახელმწიფო საბიუჯეტო ინსტიტუტი სტავროპოლის რეგიონული უნივერსალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკა ლერმონტოვის სახელობის.

1938 წლიდან სტავროპოლის რეგიონულ ბიბლიოთეკაში დაიწყო ქვეყნის გამომცემლობების ფასიანი სავალდებულო ასლის მიღება, ხოლო 1939 წლის ბოლოდან - ადგილობრივი სავალდებულო უფასო ასლის სტავროპოლის წიგნის გამომცემლობისგან.

1955 წელს ბიბლიოთეკამ შეიძინა მუდმივი ადგილმდებარეობა. მისი შენობის ინდივიდუალური პროექტი შეიმუშავეს არქიტექტორებმა ლისიაკოვმა. დღეს იგი წარმოადგენს ქალაქ სტავროპოლის ისტორიისა და კულტურის ძეგლს.

1964 წელს სტავროპოლის რეგიონულ ბიბლიოთეკას რსფსრ მინისტრთა საბჭოს განკარგულებით მიენიჭა რუსი პოეტის მიხეილ იურიევიჩ ლერმონტოვის სახელი, იმ წელს, როდესაც პოეტის დაბადების 150 წლისთავი აღინიშნა.

1990 წელს ბიბლიოთეკამ ჩამოაყალიბა იშვიათი წიგნების განყოფილება, რომელიც შეიცავს დოკუმენტებს სტავროპოლის XVII-XIX საუკუნეების საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკის ფონდიდან, აგრეთვე იშვიათ და ძვირფას თანამედროვე გამოცემებს.

1990 წლის ოქტომბრიდან სტავროპოლის რეგიონული სამეცნიერო ბიბლიოთეკა  იწყებს ელექტრონული კატალოგის შექმნას, რომელსაც ამჟამად 700 ათასზე მეტი ბიბლიოგრაფიული ჩანაწერი აქვს.

## თანამედროვე ვითარება
დღეისათვის ბიბლიოთეკა წარმოადგენს წიგნის მთავარ რეგიონულ საცავს, ადგილობრივი ისტორიის ბიბლიოგრაფიის, ინფორმაციულ, საგანმანათლებლო და კულტურულ საქმიანობის ცენტრს, რეგიონის მუნიციპალური ბიბლიოთეკების კვლევით და ორგანიზაციულ-მეთოდოლოგიურ ცენტრს.

საბიბლიოთეკო ფონდს აქვს 1 მილიონ 200 ათასი ასლი წიგნისა და ელექტრონული პუბლიკაციების, ჟურნალების, საგაზეთო კომპლექტების უნიკალური კატალოგები. 

ბიბლიოთეკაში შედის 13 სერვისული განყოფილება, 8 განყოფილება, რომელიც უზრუნველყოფს შიდა სამუშაოებს , 5 მკითხველთა კლუბი და 4 საინფორმაციო ცენტრი (რეგიონული სამკითხველო ცენტრი „კითხვის სამყარო“, ინფორმაციისა და ბიბლიოთეკის ინტერეთნიკური კომუნიკაციის ცენტრი „დიალოგი“, იურიდიული ინფორმაციის საზოგადოებრივი ცენტრი და ა.შ.) .

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია: სტავროპოლის მხარის ბიბლიოთეკები
კატეგორია: სტავროპოლის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
კურდღლების ამბოხება

**„კურდღლების ამბოხება“** () — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური კომედიური ფილმი, Illumination Entertainment-სა და კინო-გაერთიანება Universal Pictures-ის ერთობლივი ნაწარმოები. მისი პრემიერა 2011 წლის 27 მარტი გაიმართა. ფილმის რეჟისორია კრის მელეანდრი.

## ახმოვანებენ 
* რასელ ბრენდი - E.B.
* ჰენკ აზარია - კარლოსი და ფილი
* ჰიუ ლორი - მისტერ კურდღელი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა

**ზუგდიდის ბანკის ძარცვა** — საქართველოს ბანკის ქალაქ ზუგდიდის ფილიალის დაყაჩაღების მცდელობა და მძევლების აყვანის სიტუაცია, რომელიც ქალაქ ზუგდიდში მოხდა 2020 წლის 21 – 22 ოქტომბერს. 21 ოქტომბერს, შუადღეს, საქართველოს ბანკში შეიარაღებული თავდამსხმელი შეიჭრა და მძევლები აიყვანა.

შეიარაღებული თავდამსხმელი ნახევარ მილიონ დოლარს, ვერტმფრენს ან მანქანას და მძევლებთან ერთად ტერიტორიის უსაფრთხოდ დატოვების გარანტიას ითხოვდა. თავდამსხმელი მძევლის შუამავლობით ტელევიზიებს ვიდეოზარით დაუკავშირდა. მოთხოვნების შესასრულებლად თავდამსხმელმა პოლიციას 2 საათი მისცა. თავდამსხმელის მიერ მოთხოვნილი დრო 6 საათზე ამოიწურა. სავარაუდოდ, მოთხოვნილი თანხა სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სამხარეო პოლიციის უფროსმა ავთანდილ გალდავამ გადასცა. სწორედ, გალდავა გაჰყვა ორ მძევალთან ერთად გამტაცებელს. ამ სამი მძევლის გარდა თავმდასხმელმა ყველა გაათავისუფლა, რის შემდეგაც „საქართველოს ბანკის“ შენობა მძევლებთან ერთად დატოვა. შენობის დატოვების დროს ხელები აწეული ჰქონდა და სავარაუდოდ ხელში ხელყუმბარა ეკავა.

22 ოქტომბერს 04:48 წუთზე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ყველა მძევალი თავისუფალია და სამართალდამცველები ინტენსიურ რეჟიმში აგრძელებენ ოპერატიულ-საგამოძიებო და სამძებრო ღონისძიებებს დამნაშავის დაკავების მიზნით.

25 ოქტომბერს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება, რომლის თანახმადაც, დამნაშავე იდენტიფიცირებულია. თუმცა, უწყებას არ დაუსახელებია მისი სახელი და გვარი. შსს-მ ასევე მოუწოდა მედიას, „არ გაავრცელონ ინფორმაცია დამნაშავის ვინაობაზე, რადგან ეს ხელს შეუშლის მიმდინარე საგამოძიებო ღონისძიებებს“.

26 ოქტომბერს სპეციალურ ბრიფინგზე შს მინისტრის მოადგილე ვლადიმერ ბორცვაძემ განაცხადა, რომ თავდამსხმელი იდენტიფიცირებულია და მისი სახელი ბადრი ესებუაა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ტფილისის ბანკის ძარცვა

## სქოლიო
კატეგორია:დანაშაული ზუგდიდში
კატეგორია:ბანკის ძარცვები
კატეგორია:2020 წლის დანაშაულები
საბორნე გადასასვლელი (ბაქო-თურქმენბაში)

მინი

**საბორნე გადასასვლელი** — საზღვაო რკინიგზის სატვირთო და სამგზავრო გადაკვეთა კასპიის ზღვაზე ბაქოს (აზერბაიჯანი) და თურქმენბაშის (თურქმენეთი) ქალაქებს შორის.

## ისტორია
პირველად ასეთი გადაკვეთის შექმნის გეგმის შესახებ გაზეთმა „საღამოს მოსკოვმა“ გაავრცელა ინფორმაცია 1929 წლის აგვისტოში, მაგრამ გადაკვეთის ფუნქციონირება დაიწყო მხოლოდ 1962 წელს . ამ გემზე პირველი გემები იყო კრასნოიე სორმოვოს ქარხნის მიერ აშენებული საბჭოთა აზერბაიჯანის ტიპის ბორნები . ეს ხომალდები 1962 წლიდან 1968 წლამდე აშენდა. მოგვიანებით ისინი იუგოსლავიაში, ულიანიკის გემთმშენებელ ქარხანაში აშენებულმა გემებმა ჩაანაცვლეს.

## საზღვაო ხაზი
ამინდის პირობებიდან გამომდინარე, საბორნე გადასასვლელის ხანგრძლივობაა პორტებს შორის დაახლოებით 12 საათს შეადგენს, ხოლო მანძილი კი ქალაქებს შორის 306 კილომეტრია. დღეისათვის, საჭიროების შემთხვევაში და დატვირთვის არსებობის შემთხვევაში, 9-მდე კატარღა შეიძლება გადავიდეს გადასასვლელზე. 

2014 წლის სექტემბერში, ბაქოს შორეულ გარეუბანში - ქარადაღის რაიონის სოფელ ალათში (ქალაქის ცენტრიდან 70 კმ-ში) 4-წლიანი მშენებლობის შემდეგ, ახალი ბორნის ბურჯი და ტერმინალი გაიხსნა ბაქოს ახალი საერთაშორისო პორტის კომპლექსის მშენებლობის ფარგლებში. 2014 წლის ოქტომბერში დაიწყო ძველი ბურჯის და ბაქო-ბორანის რკინიგზის სადგურის დემონტაჟი ქალაქის ცენტრში.

2014 წლის 6 ოქტომბრიდან ტარდება ალათის პორტის ტერმინალიდან (558006) საქონლის გაგზავნა და გადამუშავება, თურქმენბაში ბორნების სამგზავრო ბილეთების რეალიზაცია, ისევე როგორც მარშრუტის გასწვრივ ყველა საბორნე გემი. ბაქო-თურქმენბაშის საბორნე გადასასვლელი დაკეტილია ბაქოს რკინიგზის სადგურთან . 2014 წლის დეკემბერში გაიხსნა ახალი სამგზავრო ტერმინალი ქალაქ თურქმენბაშის საერთაშორისო საზღვაო ნავსადგურში .

მინი|ბორანი „ბერკარარი“

2015 წლიდან გადაკვეთაზე დაიწყო თურქმენეთის ბორანმა „ბერკარარმა“ . თითოეულ გემს შეუძლია ბორტზე 30-მდე სარკინიგზო მანქანა და 200-მდე მგზავრი მიიღოს. ალათის (ბაქო) და თურქმენბაშის პორტებს აქვთ ყველა საჭირო მოწყობილობა სარკინიგზო ვაგონებისა და მატარებლების მისაღებად და დამუშავებისთვის.

ბორნების ზუსტი გრაფიკი არ არსებობს, ბორნები ვაგონებისა და მანქანების დაგროვებაზე მუშაობენ. ყოველდღე ბაქოს პორტში, 2-3 საბორნე გემს ამუშავებენ თურქმენბაშის მიმართულებით. ბაქოს და თურქმენბაშის პორტებში არის ყველა საჭირო აღჭურვილობა გემიდან რკინიგზამდე ვაგონების ჩამოსასვლელად, რა თქმა უნდა მათ შორის არის ძალზედ განვითარებული საპორტო გზებიც.

დღეისათვის ტვირთის არსებობისას 9 ხომალდი ტოვებს ხაზს, რომელთაგან 7 არის სატვირთო-სამგზავრო ბორანი და 2 გემი RO-RO ტიპის. ყველა გემი, რომელიც საბორნე გადასასვლელს ემსახურება, აზერბაიჯანის დროშის ქვეშ დაცურავს.

ბაქოს პორტიდან ძირითადი სატრანსპორტო მიმართულებებია თურქმენეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, ტაჯიკეთი, საქართველო, უკრაინა, რუსეთი.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კასპიის ზღვა
კატეგორია:აზერბაიჯანის საზღვაო ტრანსპორტი
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
მეტეგოლი

**„მეტეგოლი“** () — 2013 წლის არგენტინელი-ესპანური ანიმაციური ფილმი, რომელიც ვრცელდება კომპანიის Universal Pictures მიერ.

## ახმოვანებენ 
* დავით მასაჯნიკი — ამადეო
* ფაბიან ჯანოლა — ელ ბეტო
* მიგელ ანგელ როდრიგესი — კაპიტან ლისო
* ჰორაციო ფონტოვა — ლოკო
* პაბლო რაგო — კაპი
* ლუჩია მაციელი — ლორა
* დიეგო რამოსი — გროსო

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:2013 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ესპანური ფილმები
კატეგორია:არგენტინული ფილმები
კატეგორია:ესპანური ანიმაციური ფილმები
აკაკი ყიფიანი

**აკაკი ყიფიანი** (დ. 25 ივლისი, 1966, ქარელი — გ. 31 დეკემბერი, 2025) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა გორის სახელმწიფო ეკონომიკური ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი მემარჯვენეები“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქარელში დაბადებულები
აკაკი
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ქარელში დაბადებულები
ა
ინდიგო

**ინდიგო** — ქართული მედიაორგანიზაცია, რომელიც გამოსცემს  წიგნებს და ამზადებს ვიდეო და ტექსტურ მასალებს.

*ინდიგო* ქართულ მედიაბაზარზე ამავე სახელწოდების მქონე ყოველთვიური, 120 გვერდიანი ჟურნალით გამოჩნდა. მოგვიანებით შექმნა ვებსაიტი, სადაც მხოლოდ ჟურნალის  მასალები იტვირთებოდა. 2018 წლიდან კი დაიწყო ვიდეო კონტენტის და სხვადასხვა მულტიმედია პროექტების წარმოება.  

მედია პროდუქტების შექმნის პარალელურად ინდიგო გამოსცემს  დოკუმენტური პროზას, ესეისტიკას, ფოტოალბომებს. არის საბას და ლიტერას პრემიის მფლობელი.

## ისტორია 
### დაარსება 
*ინდიგო* 2015 წელს დააფუძნეს ნინო ჯაფიაშვილმა, ნინო ლომაძემ, თამარ ბაბუაძემ, თინათინ ოსეფაშვილმა, თორნიკე ლორთქიფანიძემ და ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ.  დაარსების დღიდან მესაკუთრეთა ვინაობა არ შეცვლილა. გამომცემლობა ბაზირებულია თბილისში. 

### ჟურნალი ინდიგო 
ორგანიზაციამ ჟურნალ "ინდიგოს"  პირველი ნომერი 2015 წლის ოქტომბრის თვეში გამოუშვა. საზოგადოებრივ - კულტურული გამოცემა 120 გვერდიანი იყო და ყოველ თვე გამოდიოდა.  2018 წლიდან გამოცემის პერიოდულობა შემცირდა და ჟურნალი ყოველ მეორე თვეს გამოიცემა. შეიცვალა გამოცემის შინაარსიც - ამ დროიდან თითოეული ნომერი ერთ კონკრეტულ თემას ეხება.   

ინდიგო ამჟამად წიგნის სახით გამოიცემა და ძირითადად ხელმომწერებს შორის ვრცელდება. თუმცა, მისი შეძენა წიგნის მაღაზიებშიც შესაძლებელია

### ჟურნალი Adventurer 
2018 წელს *ინდიგომ* დაიწყო ინგლისურენოვანი ჟურნალის adventurer-ის გამოცემა. პუბლიკაცია სეზონურად გამოდის და განკუთვნილია საქართველოში მყოფი ტურისტებისთვის. ჟურნალი უფასოდ რიგდება ტურისტულ ადგილებში - კაფეებში, ბარებში, სასტუმროებში.

COVID-19-ის მსოფლიო პანდემიასთან საბრძოლველად დაწესებული შეზღუდვების გამო 2020 წელს ჟურნალის გამოცემა შეჩერდა. 

### წიგნები 
წიგნების გამოცემა *ინდიგომ* 2018 წელს დაიწყო, როდესაც ომგამოვლილი ადამიანების ისტორიები ერთად შეკრიბა და “ვაშლის ბაღების” სახელწოდებით გამოსცა. მალევე *ინდიგომ* მონაწილეობა მიიღო ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე და მას შემდეგ წიგნის ფესტივალების მონაწილეა. ინდიგოს წიგნები დოკუმენტური პროზისა და ესეისტიკის ჟანრს მიეკუთვნება.

2020 წელს *ინდიგო* წიგნის გამომცემელთა და გამავრცელებელთა ასოციაციის გამგეობის წევრად აირჩიეს. 

## პრიზები 
### ჟურნალისტური პრიზები 
### ლიტერატურული პრიზები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებსაიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს გამომცემლობები
უსტ-ჟეგუტა

**უსტ-ჟეგუტა** — ქალაქი ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში. უსტ-ჟეგუტინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. აყალიბებს მუნიციპალურ ფორმირებას და ურბანულ დასახლებას, როგორც მის შემადგენლობაში შემვალ ერთადერთ დასახლებას.

## გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს მდინარე ყუბანის მარჯვენა სანაპიროზე, ჩერკასიდან სამხრეთით 8 კმ-ზე. უსტ-ჟეგუტში, მდებარეობს სტავროპოლის დიდი არხი, რომელიც სათავეს ყუბანიდან იღებს (იგი მიედინება უსტ-ჟეგუტინსკის წყალსაცავიდან, რომელიც შექმნილია მდინარეზე ქალაქის სამხრეთით).

უსტ-ჟეგუტა ასევე მოიცავს მაღლივ მიკრორაიონ მოსკოვსკი, რომელიც აშენდა სასათბურე კომპლექსთან მოპირდაპირე მხარეს, მდინარის მარცხენა სანაპიროზე, სოფელ კუბინას სამხრეთით. ამავდროულად, ქარხანაც და აულიც რესპუბლიკის აბაზინსკის რაიონს მიეკუთვნება.

## ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1861 წელს კაზაკთა მკვიდრთა მიერ, როგორც სოფელი უსტ-ჟეგუტინსკაია .

1935 წლიდან არის უსტ-ჟეგუტინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1975 წელს სოფელი გადაკეთდა რეგიონული დაქვემდებარების ქალაქ უსტ-ჟეგუტად , შემდეგ იმავე მარშრუტით მგზავრების გადაყვანა ხორციელდებოდა სარკინიგზო ავტობუსებით . გაუქმებული ვაგონები უსტ-ჟეგუტადან, რომლებიც ადრე მიემგზავრებოდნენ მოსკოვში, გრძელი მანძილის მატარებლის ნალჩიკი-მოსკოვის შემადგენლობაში გადავიდა.

სოხუმის სამხედრო გზა გადის ქალაქში. 2010 წლის აგვისტოდან ყუბანზე ხიდი შენდებოდა ქალაქის საზღვრებში, რათა მშენებლობის დასრულების შემდეგ უსტ–ჟეგუტინსკის წყალსაცავის კაშხალიდან ტრანსპორტი გადასულიყო, ასევე განხორციელდა კაშხლის რეკონსტრუქციაც . 2012 წლის ბოლოს ხიდი ამოქმედდა, სწორედ ამის შემდგომ აღნიშნული ჩრდილოეთ კავკასიაში ყველაზე მასშტაბური საესტაკადო ხიდი გახდა . 

მინი

## ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ცენტრში, პარკში მდებარეობს დიდების მემორიალური კომპლექსი, რომელიც ეძღვნება დიდი სამამულო ომის დროს დაღუპულ ჯარისკაცებს. 

1997 წლის 14 ივნისს მემორიალის ტერიტორიაზე დაინსტალირდა სამახსოვრო დაფები შავი მარმარილოთი დამზადებული უსტ–ჟეგუტინსკის რაიონის მაცხოვრებლების სახელებით, რომლებიც ფრონტზე დაიღუპნენ (საერთო ჯამში, რეგიონის 2541 მაცხოვრებელი დაიღუპა ომის დროს). ასევე, მემორიალურ კომპლექსს დაემატა საბჭოთა კავშირის გმირის ხარუნ ბოგატირევისა და რუსეთის ფედერაციის გმირების მაგომეტ გერბეკოვის და იუნუს კარაკეტოვის ბიუსტები .

## ცნობილი ადამიანები
* დიმა ბილანი - რუსი მომღერალი

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт Усть-Джегутинского городского поселения
* Город Усть-Джегута на портале правительства КЧР 

## სქოლიო
კატეგორია: ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ქალაქი
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: ქალაქი მდინარე ყუბანზე
ბაქოს რკინიგზის სადგური

მინი

**ბაქოს რკინიგზის სადგური** (აზერ. Bakı Dəmiryol Stansiyası) — სამგზავრო რკინიგზის სადგური აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. ექსპლუატაციაში შევიდა 1880 წელს.

## ისტორია
ბაქოს რკინიგზის სადგური ექსპლუატაციაში შევიდა 1880 წელს - ბაქო-საბუნჩი-სურახანის რკინიგზის მშენებლობით და მიზნად ისახავდა მგზავრების მომსახურებას. პირველი სადგურის შენობა (ტფილისი) აშენდა ბაქო-ტფილისის რკინიგზის გახსნის დროს, მეორე (საბუნჩი)- ბაქო-საბუნჩი-სურახანის ელექტრიფიცირებული რკინიგზის მშენებლობისთვის.

1977 წლამდე ბაქო-სამგზავრო სადგურს ორი სადგურის კომპლექსი ჰქონდა: ძველი ტფილისის სადგური, რომელიც აშენდა 1883 წელს ბაქო-ტფილისის რკინიგზის მშენებლობის დროს და საბუნჩის სადგური , აშენდა 1926 წელს და მიზნად ისახავდა ბაქოს საგარეუბნო ელექტრო მატარებლების მომსახურებას. 1976 წელს, ბაქო-სამგზავრო სადგურის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით, საბუნჩის რკინიგზის სადგურის შენობამ შეწყვიტა საქმიანობა საგარეუბნო ტრანსპორტის მომსახურებისთვის, მის ნაცვლად აშენდა ბაქოს რკინიგზის სადგურის ახალი თანამედროვე შენობა.

ტფილისის რკინიგზის სადგური შეიქმნა არქიტექტორმა ვასილიევმა 1882 წლისთვის, მაგრამ საწყის ეტაპზე პროექტი მავრიტულ სტილში ჩაატარა პროფესორმა ბრუნიმ, მხატვარმა დრიტენპრეიზმა და სხვებმა, რაც არქიტექტორებისა და მხატვრების კოლექტიური მუშაობის ნაყოფი იყო. შეკვეთილი იქნა 1883 წელს .

სადგურის შენობა ორ დონეზე იყო დაპროექტებული: ორსართულიანი ქალაქის მხრიდან და ერთსართულიანი ბაქნიდან. სადარბაზოს მიმდებარე სართულზე დაჯგუფებულია სალაროს მაგიდები, ბარგის განყოფილება, საოფისე ფართი; მეორეზე კი განთავსებულია ფოსტა, ტელეგრაფი, მოსაცდელი დარბაზები და ა.შ. სადგურის კედლები, რომლებიც მდიდრულად იყო გაჯერებული ორნამენტებით, რომელიც აღმოსავლურ ხალიჩას მოგვაგონებდა, მთავრდებოდა კარნიზით, რომელიც გადადიოდა შედარებით თავშეკავებულ პლაფონზე.

1926 წელს ბაქო-საბუნჩის ელექტროფიცირებული რკინიგზის მგზავრების მომსახურებისთვის შეიქმნა და აშენდა მეორე სადგურის კომპლექსი, საბუნჩუს სადგური. შენობის არქიტექტურა ასევე გაკეთდა აღმოსავლურ სტილში.

1967 წელს 28 მაისის მეტროს ახლად აშენებული შესასვლელი შენობა შეუერთდა საბუნჩუს რკინიგზის სადგურის შენობას, 1992 წლამდე - 28 აპრილამდე. XX საუკუნის 80-90-იან წლებში ჩატარდა მასშტაბური სამუშაოები ორი მეტროსადგურის სასაზღვრო სადგურის კვანძის მშენებლობისა და მოდერნიზაციისთვის, მათ შორის 4 გასასვლელი და მიწისქვეშა გადასასვლელების ფართო ქსელი.

1977 წელს სადგურს ჩაუტარდა მნიშვნელოვანი რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც აშენდა ახალი სადგურის შენობა, რომელიც ახლომდებარე იყო ძველი ტფილისის სადგურის შენობასთან. 

დღეს როგორც საქალაქთაშორისო, ასევე საგარეუბნო მატარებლები ჩამოდიან და გადიან სადგურიდან.

ბაქოს სადგური რკინიგზის ხაზების რამდენიმე საერთაშორისო მიმართულების კვანძია :

* ბაქო - თბილისი

ჟიულ ვერნმა, კლაუდიუს ბომბარნაკის, ამავე სახელწოდების რომანის გმირის პირით, ბაქოს სადგური შემდეგნაირად აღწერა:

„... და დაკისრებული სარკინიგზო სადგური, რომელიც ღირსია ნებისმიერი დიდი ქალაქის ევროპაში ან ამერიკაში“ .

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის რკინიგზა
კატეგორია:ბაქოს რკინიგზის სადგურები
კატეგორია:1880 წელს დაარსებულები აზერბაიჯანში
კატეგორია:რკინიგზის სადგურები ანბანის მიხედვით
ხუჭუჭა უნაგირასოკო

**ხუჭუჭა უნაგირასოკო** () — ჩანთიანი სოკო ჰელველასებრთა ოჯახისა.

იგი პირველად აღწერა ჯოვანი ანტონიო სკოპოლიმ 1772 წელს.

სამეცნიერო სინონომები:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## აღწერა
ქუდი არასწორი ფორმისაა და მისი დიამეტრი 2-4 სმ-მდე აღწევს, შუაში ჩაზნექილია, უნაგირის ფორმის. კიდეები — ტალღოვანი ან ხუჭუჭი. 

ფეხის სიგრძე 3-7 სმ-მდე, სიგანე — 1-2,5 სმ., სიგრძივ წახნაგოვან-დაღარული, თეთრი, ძირში მსხვილდება.

სპორები ელიფსისებრი სადაა 15–20×10 მკმ. ჩანთები — ცილინდრული 300 მკმ-მდე სიგრძის და სიგანის და მოთავსებულია 8 სპორა.

პირობითად საჭმელი სოკოა, საჭმელად იხმარება ახალი. გამოყენებამდე საჭიროა 20 წუთის განმავლობაში ხარშვა.

## გავრცელება
ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. იზრდება ნიადაგზე, როგორც შერეულ, ასევე წიწვოვან ტყეში, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები
* გამოირჩევა ფეხზე შეზრდილი, და არა მისგან თავისუფალი, ქუდის კიდეებით, აგრეთვე ქუდის სადა ქვედა მხარით.
* გამოირჩევა როგორც მინიმუმ მორუხო, ხშირად თითქმის შავი ქუდით.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
სპორტსმენების სოფელი (ბაქო)

**სპორტსმენების სოფელი** (აზერ. Atletlər kəndi) — საცხოვრებელი ტერიტორია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც განკუთვნილია სპორტსმენების, მათი მწვრთნელების და ა.შ. საცხოვრებლად, რომლებიც მონაწილეობდნენ I ევროპულ თამაშებში 2015 წელს, ისლამური სოლიდარობის თამაშებში 2017 წელს და XV ევროპის ახალგაზრდულ საზაფხულო ოლიმპიურ ფესტივალზე „ბაქო-2019“ . 

აღნიშნული დასახლება მდებარეობს ბაქოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ოლიმპიური სტადიონის მოპირდაპირედ - რომელიც არის ოლიმპიური თამაშების მთავარი ასპარეზი აზერბაიჯანში. ეროვნული ტანვარჯიშის არენა მდებარეობს თითქმის მოპირდაპირე მხარეს. ადგილი საკმაოდ კარგად შეირჩა, რადგან ეროვნული ტანვარჯიშის არენა, საკმაოდ დატვირთული იყო შეჯიბრებებით ბაქოს I ევროპულ თამაშებში. სხვათა შორის, ამ სპორტის წარმომადგენლებმა პირველად შეამოწმეს სპორტსმენების სოფელი 2014ლ წელს, როდესაც ბაქომ რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის ჩემპიონატს უმასპინძლა.

სპორტსმენების სოფელი უზრუნველყოფს სპორტსმენებსა და თამაშების სხვა მონაწილეებს ყველა პირობას კომფორტული, მოსახერხებელი და უსაფრთხო ყოფნისთვის. სპორტსმენების სოფელი შედგება 8-13 სართულიანი და ერთი ადმინისტრაციული შენობისგან. 1042 ბინაში, რომელიც საცხოვრებელ კორპუსებში მდებარეობს, შეიქმნა ყველა პირობა დაახლოებით 7,500 ადამიანის საცხოვრებლად . ასევე არის სტუმრების საგუშაგო, რომელიც არეგულირებს სპორტსმენების ნათესავებისა და მეგობრების სოფელში შესვლას.

ორგანიზატორები უზრუნველყოფენ ორ დიდ რესტორანს. ერთი მათგანი გთავაზობთ აზერბაიჯანული სამზარეულოს კერძებს, ხოლო მეორე - ევროპულს. რესტორნებში ერთდროულად სამი ათასი სპორტსმენის განთავსებაა შესაძლებელი და ფუნქციონირებს დილის 5 საათიდან 12 საათამდე. ეს არის ერთ–ერთი უდიდესი სამზარეულო ევროპაში, რომელიც თამაშების დროს ამზადებს საკვებს 80 ათასი კგ პროდუქტიდან. რესტორნის ეს განრიგი ძალიან მოსახერხებელია სპორტსმენებისთვის, ვინაიდან ზოგი მათგანი შეჯიბრამდე წონის აწევას ეწევა და ნამდვილად არ ჭამს ძალიან ბევრს, ზოგი კი წონის მატებას საჭიროებს. თავის მხრივ, სამედიცინო პუნქტები სოფელში 24 საათის განმავლობაში იმუშავებს. სხვადასხვა ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წარმომადგენლები ადმინისტრაციულ შენობაში დასახლდებიან.

ასევე სპორტსმენთა სოფელში არის სპეციალური ცენტრები: 24 საათიანი კლინიკა, საინფორმაციო ცენტრი, სპორტული დარბაზი და ა.შ. 

უნდა აღინიშნოს, რომ სპორტსმენების სოფელში შეიქმნა ყველა პირობა, რომ შეჯიბრის შემდეგ სპორტსმენებმა დაისვენონ. სპორტსმენების განკარგულებაშია 24 საათიანი დასვენებისა და გასართობი ცენტრები. მაგალითად, თამაშების მონაწილეებს შეუძლიათ ითამაშონ ვიდეო თამაშები, მაგიდის ჩოგბურთი, ბილიარდი, ისარგებლონ ინტერნეტით, უყურონ სატელევიზიო არხებს ან წავიდნენ კინოთეატრში.

ბუნებრივია, მეტი ყურადღება ექცეოდა იმ ადგილების მოწყობას, სადაც სპორტსმენები ცხოვრობენ, კერძოდ, ოთახების. ისინი აკმაყოფილებენ არა მხოლოდ ოლიმპიური სოფლების, არამედ ძვირადღირებული საცხოვრებელი კომპლექსების უმაღლეს სტანდარტებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* სპორტსმენების სოფელი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
კატეგორია: ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
მოკლეცხვირა ხტუნია

მოკლეცხვირა ხტუნია (*Elephantulus brachyrhynchus)* არის გრძელყურა ხტუნიების ერთ-ერთი სახეობა ხტუნიასებრთა რიგიდან.  ის გავრცელებულია აფრიკაში. ბუნებრივად ის ცხოვრობს სავანაში და ტროპიკულ ან სუბტროპიკულ მშრალ ველებზე.

## კონსერვაციის სტატუსი და საფრთხეები 
მოკლეცხვირა ხტუნია შედის IUCN-ს ყველაზე ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სიაში. ის გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკის ვრცელ ტერიტორიებზე, რომლებიც არ არიას დასახლებულები ადამიანებით. ამჟამად ამ სახეობას არ ემუქრება არც ერთი კონკრეტული საფრთხე, მაგრამ მომავალში მას შეიძლება დაემუქროს ბუჩქების უზომო გავრცელება და გაუდაბნოება.

## გავრცელება 
ეს სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკის ჩრდილოეთიდან, ჩრდილოაღმოსავლეთ ნამიბიამდე, ცენტრალურ აფრიკაში ის ცხოვრობს ბოტსვანაში, ანგოლაში, ზიმბაბვეში, მალავიში, ზამბიაში და მოზამბიკში, ჩრდილოთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუკლისაში, ხოლო აღმოსავლეთით ტანზანიაში, კენიაში და უგანდაში.

## სიცოცხლის ხანგძლივობა 
მოკლეცხვირა ხტუნიას მოკლე სიციცხლის ხანგძლივობა აქვს. ერთ-ერთმა მათგანმა 4.2 წელი იცოცხლა.

## დახასიათება 
მოკლეცხვირა ხტუნიების საშუალო სიგრძე თავიდან კუდამდე 21 სანტიმეტრია, ხოლო მის წონა 50 გრამია. მათ აქვთ მოყავისფრო-მოყვითალო წერტილები ყურების უკან. მათ აქვთ გრძელი წვრილი ცხვირი, რაც დამახასიათებელია გრძელყურა ხტუნიებისთვის. მათი ცხვირი ცოტათი უფრო მოკლეა სხვა ხტუნიებთან შედარებით. მათი პატარა ზომა მათ ხდით პოტენციურ მსხვერპლს დიდი ჩიტებისთვის, დიდი კატებისთვის და გველებისთვის. 

## გამრავლება 
მოკლეცხვირა ხტუნიებს მონოგამური ურთიერთობა აქვთ მათ წყვილთან.

## კომუნიკაცია 
მოკლეცხვირა ხტუნიების კომუნიკაცია ხდება ქიმიური ნივთიერებებით და შეხებით. ისინი თავიანთ ბილიკს სუნის გლანდებით ნიშნავენ, რომელიც მათი ყურების უკან მდებარეობს. ტერიტორიის მონიშვნა ორ მიზანი აქვს: ტერიტორიის დაფუძნება და სხვა ცხოველების გაფრთხილება.

## სქოლიო
Azersu Office Tower

**Azersu Office Tower** () — მაღალსართულიანი შენობა ქალაქ ბაქოში. აღნიშნული შენობა აზერბაიჯანის წყლის რესურსების ეროვნული ოპერატორის შტაბის განსახლებისთვის არის განკუთვნილი.

## ისტორია
ამჟამად მოქმედი სს „აზერსუს“ საოფისე შენობა მდებარეობს მოსკოვის გამზირზე, მეტროს სადგურ „20 იანვრის“ მახლობლად. ამ ტერიტორიაზე მანქანების მოძრაობა ძლიერ გართულებულია საცობების გამო . გარდა ამისა, კომპანიას სჭირდება დამატებითი საოფისე ფართი. აღნიშნულ გარემოებებთან დაკავშირებით, გადაწყდა ახალი, უფრო ფართო შენობის აშენება ჰეიდარ ალიევის გამზირის განუვითარებელ ადგილებში, რომელიც ბაქოში ფუტურისტული მაღლივი კორპუსების განსახორციელებლად მთავარი ადგილია და პრეტენზია გახდება დედაქალაქის ბიზნეს ცენტრი. იმის გამო, რომ ამ გამზირზე ძირითადად აშენებულია მაღლივი შენობებით, რომლებიც კომპლექსურია არქიტექტურული დიზაინით, მნიშვნელოვანი იყო შენობის დიზაინის არჩევა, რომელიც წარმატებით იქნებოდა შერწყმული დანარჩენ შენობებთან.

სს „აზერსუს“ ახალი საოფისე შენობის პროექტის შესარჩევად, არქიტექტორულ კომპანიებს შორის ტენდერი ჩატარდა. 2012 წლის 9 აგვისტოს ცნობილი გახდა, რომ ტენდერი მოიგო კორეულმა კომპანია Heerim Architects- მა, რომელმაც შემოგვთავაზა წყლის წვეთის ფორმის მშენებლობის პროექტი , რომელიც თემატურად იყო დაკავშირებული ერთმანეთთან ახლომდებარე ცათამბჯენთან.

2013 წლის 15 მარტს დეველოპერად შეირჩა კიდევ ერთი კორეული კომპანია, Halla E&C. ამავდროულად, Heerim Architect- მა მიიღო შესაძლებლობა გაუმკლავდეს თავად მშენებლობის მენეჯმენტს (CM - მშენებლობის მენეჯმენტი). 2013 წლის ნოემბერში აზერსუს საოფისე კოშკის პირველი სართულები სამშენებლო მოედნის გალავნის უკნიდან დაიწყო .

2016 წლიდან პროექტის განხორციელება და მშენებლობა გადაეცა ALKE Inshaat Senayi ve Tijaret კომპანიას . ამჟამად მიმდინარეობს მუშაობა შენობის შიდა მოპირკეთებაზე და სამუშაოების დასრულებაზე.

## პროექტი
სს „აზერსუს“ საოფისე შენობა აშენდა წყლის წვეთის ფორმაში, რაც ასახავს კომპანიის ძირითად საქმიანობას და კასპიის ზღვის სიახლოვეს. პროექტის ღირებულება შეადგენდა 120 000 000 აშშ დოლარს. მშენებლობისთვის სახსრები გამოიყო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.
შენობა ბაქოში მდებარეობს ჰეიდარ ალიევის გამზირზე, იქვე მდებარეობს კიდევ ერთი დიდი ობიექტი (ასევე შემოთავაზებულია Heerim Architect-ის მიერ) - SOCAR კოშკი.

## საინტერესო ფაქტები
მეზობელი 40 სართულიანი SOCAR კოშკი წარმოადგენს ცეცხლის მოძრაობას. Azersu Tower, წყლის წვეთის ფორმის, არა მხოლოდ ასახავს კომპანიის პერსონალის საქმიანობას, რომელიც მასში განთავსდება, არამედ წარმატებით აერთიანებს მეზობელი შენობის ცეცხლის თემას. ამრიგად, არქიტექტურული ფორმებით განსახიერებული წყლისა და ცეცხლის სიმბოლოები ჰეიდარ ალიევის გამზირზე მდებარე სამეზობლოში აღმოჩნდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
SOCAR კოშკი

**SOCAR კოშკი** — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ცათამბჯენი. 

## პროექტი
SOCAR კოშკი მდებარეობს ბაქოში, ჰეიდარ ალიევის გამზირზე. ცათამბჯენი არის SOCAR-ის (აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის) საოფისე შენობა. შექმნილია სამხრეთ კორეული კომპანიის Heerim Architects & Planners Co. შპს „ქარისა და ალის“ კონცეფციის საფუძველზე აშენებს თურქული კომპანია TEKFEN şanşaat. პროექტის ღირებულებაა 306 479 148 აშშ დოლარი .

კოშკს 5 ჰექტარი მიწის ნაკვეთს იკავებს. მასში განთავსდება 5 საკონფერენციო დარბაზი, ფიტნეს ცენტრი, რამდენიმე სასადილო, ავტოსადგომი შენობის პირველ და მისქვეშა სართულებზე. საოფისე ნაწილის ფართობი უნდა იყოს 40,5 ათასი კვადრატული მეტრი, პროექტის საერთო ფართობი აღემატება 100 ათას კვადრატულ მეტრს .

ცათამბჯენი გათვლილია კომპანიის სამუშაო პერსონალისთვის, რომელიც დაახლოებით 2200 ადამიანია.

შენობის კონსტრუქცია შედგება ბეტონის ბირთვისგან, რომელზეც დამონტაჟებულია ფოლადის კონსტრუქციის კომპოზიტური სისტემა, მიწისძვრის წინააღმდეგობა 9 ბალი რიხტერის მასშტაბით. ბირთვი უფრო სწრაფად იზრდება, ამიტომ მეტალის ჩარჩოს დასაყენებლად საჭიროა ბეტონის მაღალი სიმტკიცე.

ამ ეტაპზე ცათამბჯენის მშენებლობა დასრულებულია .

## დიზაინი
შენობის არქიტექტურული სტილი არის სტრუქტურული ექსპრესიონიზმი .  ცეცხლის მოძრავი ნაკადი ცათამბჯენის დიზაინის ცენტრალური იდეაა . 

ორიგინალური SOCAR კოშკის პროექტი მოიცავდა ორ კოშკს. ერთმანეთში დახვევისას მათ შექმნეს ერთი მთლიანი შენობა. თითქოს კოშკები პიკიდან ამოსულიყვნენ და ცაში ტრიალებდნენ. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნებოდა, რომ უფრო მოკლე კოშკი, როგორც ჩანს, უფროს კოშკის „გულმკერდს“ ადებდა. ამ უკანასკნელის ზედა ნაწილი მოკლე კოშკისკენ იყო გადახრილი, თითქოს გამამხნევებელი . სართულების რაოდენობა 32 მიწისზედა დონის ტოლი იყო.

პროექტი შეიცვალა. ახლა ეს ერთი კოშკია, რომელიც ოდნავ იყოფა ცეცხლის ფურცლებად. პირველი ფურცლის ზედაპირი დაახლოებით 22-23 სართულის დონეზეა. დანარჩენი ორი შენობის თავზე გვირგვინდება. ფასადი თავისთავად ტალღოვანია ფუძიდან ზემოდან - კიდევ ერთი მინიშნება ალის თემასთან დაკავშირებით . სართულების საერთო რაოდენობა 42 სართულია.

შენობის ფასადის დასუფთავება და მოვლა ხორციელდება İKU ავტომატური დასუფთავების სისტემის საშუალებით.

უნდა აღინშნოს, რომ შენობა აღჭურვილია ტყუპი ლიფტით, რომლის თავისებურება ისაა, რომ ერთ შახტში, ერთი ზემოთ, ორი სალონია განლაგებული ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* Новое административное здание SOCAR будет соответствовать всем современным стандартам
* Socar
* Heerim Architects Pen SOCAR Tower 

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
ბელა ვიკარი

**ბელა ვიკარი** (დ. 1 აპრილი, 1859, ჰეტესი — გ. 22 სექტემბერი, 1945, დუნავეჩე) — უნგრელი ფოლკლორისტი, მწერალი, მთარგმნელი, უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის თარჯიმანი.

## ცხოვრება და მუშაობა 
ბელა ვიკარმა უმაღლესი განათლება მიიღო ბუდაპეშტის პაზმანი პეტერის უნივერსიტეტში, უნგრული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით 1877-1884 წლებში და დაწერა მასწავლებლების ლექციები (აგოსტ გრეგუსი, პალ გიულაი). ჯერ კიდევ 1870-იანი წლების ბოლოს მან მოკლე ტექსტებით დაწერა ხალხური თქმულებები და სიმღერები. 1896 წლის შობას, მან ევროპაში, ბორსოდის ოლქში, უნიკალური გზით დაიწყო ხალხური სიმღერების ფონოგრამაზე ჩაწერა.

1900 წელს მან პარიზის მსოფლიო გამოფენაზე გამართულ ეთნოგრაფიულ კონგრესზე წარადგინა თავისი მეთოდები და შედეგები, რაც  შემდეგ საერთაშორისო ეთნოგრაფიამაც აღრიცხა. თავისი კოლექციების დროს მან ჩაწერა დაახლოებით შვიდი ათასი სიმღერა. 1896 წელს იგი აირჩიეს უნგრეთის ეთნოგრაფიული საზოგადოების მდივნად, მოგვიანებით მან დააარსა საზოგადოება „La Fontaine Society“ და გახდა მისი პრეზიდენტი. 1911 წელს იგი აირჩიეს უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. მისი ყველაზე ცნობილი თარგმანია ვეფხისტყაოსანი, რომელიც ქართული ენიდან უნგრულ ენაზე თარგმნა 1910-იან წლებში. იგი მრავალმხრივი ინდივიდუალურობით გამოირჩეოდა, ის შეუერთდა ესპერანტო მოძრაობას 1910-იან წლებში, იყო უნგრეთის ეროვნული ესპერანტო ასოციაციის გამგეობის წევრი (1920-1928 წწ.), შემდეგ კი მისი საპატიო წევრი (1928-1945 წწ).

## რესუსები ინტერნეტში 
*Pávai István: A folklorista Vikár Béla 
*Gergely Pál: *Vikár Béla gyújtőútjai nyomán*
*Sulinet – Ki-kicsoda 
*Rátkai Árpád: Eszperantó emlékhelyek Magyarországon és néhány határon túli településen

## სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი მწერლები
ოძრხეს ხიდი

**ოძრხეს ხიდი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. ხიდი მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში კურორტ  აბასთუმანში, მდინარეების, ოცხესა და კურცხანას შეერთების ადგილზე, მდინარე  ოძრხეს ქვის ხიდი კვეთს. 

## აღწერა
ხიდი აგებულია კლდის ფლეთილი ქვით, კირის დუღაბზე, ზოგიერთი მათგანი დამუშავებულია. მდინარის ორივე ნაპირზე ამოყვანილია ქვის ჯებირები და ხიდის საყრდენი პლატფორმა. ხიდის სიგანე დაახლოებით 1,5-2 მეტრია. სიგრძე 6-7 მეტრია. ხიდი სამანქანო გზიდან 2-3 მეტრით დაბლა მდებარეობს, მდინარის ხეობაში. სავარაუდოდ აღნიშნული ხიდით გადადიოდნენ  ხერთვისში ტყეში არსებულ მონასტერში, რომელიც დღესდღეობით დანგრეულია.

## ისტორია
სახელწოდება „ოძრხე“ შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ქართული ეთნიკური გაერთიანების ვიძერუხ-ვიტერუხის სახელთან. ძვ. ქართული ტრადიციის თანახმად, ოძრხე საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ყოფილა. დაუარსებია ქართველთა ერთ-ერთ ლეგენდარულ ეთნარქს — ოძრხოსს. 

ოძრხეს ხიდი IX‐XI საუკუნეებს მიეკუთვნება. მისი არქიტექტურა განსაკუთრებულია. იგი თაღოვანი ფორმით ძალიან ჰგავს იმ ხიდებს, რომლებიც მრავლად გვხვდება აჭარაში და  თამარის  სახელს ატარებს. 

ხიდის არსებობის შესახებ, XIX  საუკუნეში გაზეთ „დროებაშიც“ წერდნენ: 

ოძრხეს ხიდი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

IX-X საუკუნეებში მას „ოძრხედ” მოიხსენიებენ. გვიანდელ შუა საუკუნეებში დამკვიდრდა „ოცხე”, XIX საუკუნიდან — „აბასთუმანი”. დღევანდელი სახელი შეიძლება მომდინარეობდეს აბაზასძეთა საგვარეულო სახელისაგან. აბასთუმანი სამთო-კლიმატური კურორტია (ზღვის დონიდან 1340 მ). XIX ს-ის 70-იან წლებში საფუძველი ჩაეყარა კურორტის მშენებლობას. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1926 წელს.

## ლიტერატურა
* ჭილაშვილი ლ., ქალაქები ფეოდალურ საქართველოში, ტ.1., თბ., 1968.
* ოძრხე, ოძრახე - დ.ბერძენიშვილი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ.VII. - თბ., 1984. - გვ.625

## რესურსები ინტერნეტში
*თამარის ხიდი

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
პატარა ვენეცია (ბაქო)

**პატარა ვენეცია** (აზერბ. Kiçik Venesiya) — სასეირნო ტურისტული, წყლის არხების სისტემა, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ზღვისპირა ბულვარის ტერიტორიაზე. „პატარა ვენეცია“ 1960 წლიდან არსებობს , არის ზღვისპირა პარკის ატრაქციონი   და ითვლება პარკის სტუმრების საყვარელ ადგილად. პატარა ვენეციის არხების საერთო სიგრძეა 1350 მეტრი, სიღრმე 1,3 მეტრი.  ქალაქის ფართობია 9740 მ². 

## ისტორია
50-იან წლებში ვენეციას ეწვია ბაქოს ქალაქის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე ალიშ ლემბერანსკი. იტალიის ქალაქის სილამაზით მოხიბლულმა ლემბერანსკიმ ბაქოში დაბრუნებულმა გადაწყვიტა ბაქოში პატარა ვენეციის შექმნა და ადგილად ზღვისპირა ბულვარი შეირჩა. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში განიხილებოდა, 1960 წელს ბაქოში გამოჩნდა პატარა ვენეცია და ბაქოს ბულვარი გახდა პირველი და ერთადერთი პარკი ყოფილ სსრკ-ში მსგავსი ატრაქციონით.

საღმოს ტერიტორია სრულად განათებულია. საღამოობით ჩართულმა განათებამ რომანტიკული ატმოსფერო შექმნა. აქ იკრიბებიან ოჯახები. საბჭოთა პერიოდში ის ასევე ცნობილი იყო როგორც ბავშვთა არხების სისტემა, რომელსაც ხუმრობით უწოდებდნენ „ბაქოს ვენეციას“, რომლის არხებზე მოძრავი კატარღები გვიან საღამომდე მოძრაობენ, ბაქოელ ხალხში ეს ადგილი მოწონებით და დიდი სიყვარულით სარგებლობს . სწორედ აუზებისა და არხების აღნიშნულმა სისტემამ მრავალი ვიზიტორი მიიპყრო ბულვარში .

2011 წლის 30 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევი, გაეცნო ბულვარის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანული ხალიჩის მუზეუმის მშენებლობას და სწორედ აქ ვიზიტის დროს პრეზიდენტმა ბრძანება გასცა „პატარა ვენეციის“ რეკონსტრუქციის შესახებ. 2012 წლის 28 მაისს, დიდი რეკონსტრუქციის შემდეგ, პატარა ვენეცია საზეიმოდ გაიხსნა. გახსნით ცერემონიალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი თავის მეუღლესთან მეჰრიბან ალიევასთან ერთად ესწრებოდა. 

რეკონსტრუქციის დროს შენარჩუნდა ქალაქის ზოგადი სტრუქტურა, გაფართოვდა არხები, მოიტანეს ახალი კატარღები-გონდოლები. აქ აშენდა დამატებითი ხიდები და ასევე ორი რესტორანი: „Sharg“ („აღმოსავლეთი“) და „Italy“.

აღნიშნული ადგილი არამარტო ბაქოელების საყვარელი ადგილია, არამედ გახდა და იქცა ტურისტებისთვის ერთ-ერთ გამორჩეულ ადგილად ბაქოში. 

## რეკონსტურქცია
რეკონსტრუქციამ საშუალება მისცა დასასვენებელ ადგილს დაუბრუნდეს ჩვეული იერსახე და შეეტანა მას ახალი მახასიათებლები. არხების ზოგადი სტრუქტურა შენარჩუნებულია, მაგრამ წყალსატევები ფართოვდება. ახალი ხიდები სანაპიროდან სანაპიროზე გავრცელდა და იტალიიდან ჩამოტანილი ნამდვილი გონდოლები არხების გასწვრივ ტრიალებენ.

ტერიტორიაზე არის ზღაპრის გმირების ფიგურები - ბარონი მიუნჰაუზენი, მოლა ნასრედინი, მოხუცი ჰოტაბიჩი. აუზს ამშვენებს მოზაიკის ნაჭრებისგან გაკეთებული ვეშაპი. კვების ობიექტების სამზარეულო განკუთვნილია სხვადასხვა გემოვნების შეღავათების მქონე სტუმრებისთვის. ერთი რესტორანი აღმოსავლური სამზარეულოს ემსახურება, ხოლო მეორე - ევროპულს.

## რესურსები ინტერნეტში
* პატარა ვენეცია

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ტურიზმი
ელმანი (საფეხბურთო კლუბი)

**ელმანი** — საფეხბურთო კლუბი მოგადიშოდან, სომალიდან. გუნდი არის სომალის 6-გზის ჩემპიონი. გუნდში არ არიან ლეგიონერები და ყველა ფეხბურთელი წარმოშობით სომალიდანაა.

## რესურსები ინტერნეტში
* გუნდის საიტი 

კატეგორია:სომალის საფეხბურთო კლუბები
ანტონ შუნინი

**ანტონ შუნინი** (დ. 27 იანვარი, 1987, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ფეხბურთელი. 2004 წლიდან დღემდე თამაშობს მოსკოვის „დინამოს“ რიგებში. იგი 2004 წლიდან იყო მოსკოვის „დინამოს“ ძირითადი გუნდის წევრი, 2007 წელს კი შედგა მისი დებიუტი გუნდში.

## პირადი ცხოვრება
2018 წელს დაქორწინდა „Victoria's Secret“-ის ანგელოზზე, ეკატერინა გრიგორიევაზე.

## ტიტულები
; მოსკოვის „დინამო“
* რუსეთის ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა: 2016–17
* ატლანტიკის თასი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი მოსკოვის „დინამოს“ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ცერკოსპორა

**ცერკოსპორა** () — უსრული სოკოების ჯგუფის მიკროსკოპულ სოკოთა გვარი. მცენარეთა პარაზიტებია, ზიანი მოაქვთ სოფლის მეურნეობისათვის. იწვევენ ქსოვილთა ნეკროზს, რომელიც ლაქების სახით ჩნდება მცენარის სხვადასხვა ორგანოზე (ფოთლებზე, ღეროზე და სხვ.). მაგალითად, *C. beticola* იწვევს ჭარხლის ცერკოსპოროზს, ხოლო გარკვეულ პირობებში — შაქრის ჭარხლის ეპიფიტოტიას. სახეობები *C. vitis* და *C. roesleri* ვაზის ცერკოსპოროზის გაჩენის მიზეზები ხდებიან, *C. cerasella* — კურკოვანი კულტურების (ქლიავი, ალუბალი, ატამი და სხვ.), *C. concors* — კარტოფილის, *C. fagopyri* — წიწიბურისა და რიგი სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების. პროფილაქტიკისა და ბრძოლის ღონისძიებები: მცენარეთა იმ ნაწილების საგულდაგულო მოშორება, რომლებზეც სოკომ გამოიზამთრა, ცერკოსპორის ზემოქმედებისადმი გამძლე ჯიშების გამოყენება.

## სქოლიო 
*
კახა შენგელია

**კახა შენგელია** (დ. 21 სექტემბერი, 1970, სამტრედია) — ქართველი ეკონომისტი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1988 წელს დაამთავრა სარატოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი მსოფლიო ისტორიის სპეციალობით. 1993 წელს — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1993 წელს — თბილისის ბიზნესის უმაღლესი სკოლა. 1998 წელს — ჰართფორდის უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
კახა
ცნობილ მწერალთა ფსევდონიმები

ჩამონათვალში მოცემულია ცნობილ მწერალთა ფსევდონიმები, რომელთაც ისინი თავიანთ ნამუშევართა გამოქვეყნებისას იყენებდნენ.

## მწერლები 
კატეგორია:სიები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
ნუგზარ შოშიაშვილი

**ნუგზარ შოშიაშვილი** (დ. 11 ოქტომბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სიღნაღის მაჟორიტარი), საინიციატივო ჯგუფი .

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნუგზარ
გიორგი ჩახვაძე

**გიორგი ჩახვაძე** (დ. 26 ივლისი, 1960,  სოფ. უჩამეთი, ხარაგაულის რაიონი ) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1984 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის მაჟორიტარი), საინიციატივო ჯგუფი.

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი ჩახვაძე — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1984)
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გიორგი
ნაოჭა სოკო (გვარი)

**ნაოჭა სოკო** () — ჩანთიანი სოკოების გვარი. ნაყოფსხეული მსხვილია, არასწორი მოხაზულობის. ქუდი მურა, ყავისფერი, ფეხთან ნაწილობრივ შეზრდილი, ხშირად უფორმო ან არასწორი კვერცხისებრი ფორმისაა, სიგანეში 9–10 (30-მდე) სმ, ღრმა ნაოჭების უწესრიგო ქსელით. ფეხი (სიმაღლით 3–12 სმ, სიგანით 1,5–6 სმ) არასწორი ფორმის, ღრუ, თეთრი ან ოდნავ რუხი, ხრტილისებრი კონსისტენციისაა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში გვხვდება ჩვეულებრივი ნაოჭა სოკო (*G. esculenta*). საგაზაფხულო სოკოებია, იზრდებიან აპრილ-მაისში, ძირითადად ტყისპირებში, წიწვოვანი ტყეების (უპირატესად ფიჭვნარებში) ნაკაფ ადილებში გზების გასწვრივ, იშვიათად ფოთლოვან ტყეებში. ცნობები ნაოჭა სოკოების საკვებად გამოყენებასთან დაკავშირებით ერთმანეთის საწინააღმდეგოა.

## სქოლიო
*
ჰანს ჰააზი (მიკოლოგი)

**ჰანს ჰააზი** (; დ. 5 ნოემბერი, 1904 — გ. 16 აპრილი, 2003) — გერმანელი მიკოლოგი. მისი საავტორო ბოტანიკურ-მიკოლოგიური შემოკლებაა .

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1904 წლის 5 ნოემბერს, კარლსრუეში. 1925 წლიდან 1929 წლამდე ბიოლოგიას და სხვა საგნებებს სწავლობდა შტუტგარდის უნივერსიტეტში. 1932 წელს, გერმანელ ბოტანიკოსთან და პროფესორთან, რიჩარდ ჰარდერთან ერთად დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია „ვიურტემბერგის ზოგიერთი რაიონის ტყის მასივის ხმელეთის დიდი სოკოები“. ამ ნამუშევრისთვის იგი მიჩნეულია სოკოების სოციოლოგიის და ეკოლოგიის ერთ-ერთ ფუძემდებლად.

1976 წლიდან იყო გერმანიის მიკოლოგიური საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა
* Ulrich Kull: *Hans Haas: 1904-2003*. Jahreshefte der Gesellschaft für Naturkunde in Württemberg 159:305-308, 2003.
* Gerhard Kost: *Nachruf auf unseren Ehrenvorsitzenden Dr. Hans Haas*. Zeitschrift für Mykologie 69:155-166, 2003. 
* Ernst Dittrich: *Nachruf zum Tode von Herrn Dr. Hans Haas*. Südwestdeutsche Pilzrundschau. 39: 59–60, 2003.
* Helmut Herwanger: *Oberschwäbische Botaniker aus fünf Jahrhunderten*. Jahreshefte der Gesellschaft für Naturkunde in Württemberg 170, Teil 2, 187–192, 2014 (Foto S. 187).

კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 
კატეგორია:გერმანელი მიკოლოგები
ფარეხას გორა

**ფარეხას გორა** — არქეოლოგიური ძეგლი სამცხე-ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარხანის მიდამოებში. აქ გაითხარა რამდენიმე ორმო, რომელთაც საკულტო დანიშნულებისად თვლიან. ამ ორმოებში აღმოჩნდა მტკვარ-არაქსული კერამიკა: ქოთნები, ჯამები, სარქველები, ნალისებური ფორმის იტიფალური ზესადგარი და სხვ. ზოგიერთი ჭურჭელი შემკულია ტანს შემოყოლებული დაშტრიხული ტეხილხაზოვანი ლენტებით, სამკუთხედებით, დაშტრიხული ვერტიკალური პარალელური ზოლებით და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მეჰდი ჰუსეინზადეს სახელობის სტადიონი

**მეჰდი ჰუსეინზადეს სახელობის სტადიონი** — მთავარი სტადიონი სუმგაითში, აზერბაიჯანის სიდიდით მეოთხე სტადიონი. სტადიონი მდებარეობს კასპიის ზღვის სანაპიროზე. 2019 წლამდე სტადიონს ჰქონდა სარბენი ბილიკი . სტადიონს საბჭოთა ჯარის აზერბაიჯანელი ლეიტენანტი მეჰდი ჰუსეინზადეს სახელი მიენიჭა.

სტადიონი არის აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ „სუმგაითის“ საშინაო არენა, რომელიც აქ 2010 წლიდან თამაშობს. ადრე სტადიონზე თამაშობდნენ ქალაქის ისეთი გუნდები, როგორიცაა „ხაზარი“, „განჯლარბირლიი“ და „სტანდარტი“.

## ისტორია
მას შემდეგ, რაც სუმგაითმა მიიღო ქალაქის სტატუსი (1949 წელს), 1954 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება აქ სტადიონის აშენების შესახებ. სტადიონის მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 1963 წელს, ხოლო გახსნა მოხდა 1966 წელს. პირველი მატჩი სტადიონზე იყო თამაში სუმგაითის გუნდ „პოლადსა“ და როსტოვის გუნდ „კალიტვას“ შორის .

ამ სტადიონზე ჩატარდა სსრკ-ში 1985 წლის FIFA მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატის D ჯგუფის მატჩი ჩინეთი პარაგვაის წინააღმდეგ. მატჩი საკმაოდ დაძაბული და სანახაობრივი გამოდგა, მაყურებელმა საკმაოდ კარგი სანახაობა იხილა. საბოლოოდ ამ მატჩში ჩინეთმა 2:1 გაიმარჯვა.

უნდა აღინიშნოს, რომ მეჰდი ჰუსეინზადეს სახელობის სტადიონზე ორჯერ გაიმართა აზერბაიჯანის სუპერთასის მატჩი, პირველი მათგანი აზერბაიჯანის სუპერ თასი 1993 წელს და მეორე სუპერთასის მატჩი კი 1995 წელს გაიმართა.

2011 წელს გარემონტდა სტატიონის მნიშვნელოვანი წერტილები, თუმცა კიდევ რჩებოდა ბევრი სარემონტო ადგილები. მათ შორის ხშირად პრობლემას წარმოადგენდა ბალახის საფარის მდგომარეობა და ასევე ხის სკამები, რომელიც ტრიბუნებზე იყო განთავსებული. ბალახის საფარის გამო, გუნდს არაერთხელ მოუწია სხვა ქალაქებში ნეიტრალურ მოედანზე საშინაო მატჩების ჩატარება. 

სტადიონზე ეტაპობრივად დაიწყეს თავდაპირველად სარეკონსტუქციო სამუშაოების განხორციელება, თუმცა საბოლოოდ გადაწყდა სტადიონის სრული რეკონსტრუქცია და 2019 წელს დაიწყო სტადიონის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. ძველი ნაგებობები მთლიანად დაანგრიეს და ახალი სტადიონის მშენებლობა დაიწყო.

„დღეს, 2019 წლის 21 ნოემბერს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას მეჰტი ჰუსეინზადეს სახელობის სუმგაიტის საქალაქო სტადიონის რეკონსტრუქციის შესახებ. სახელმწიფოს მეთაურმა მეჰტი ჰუსეინზადეს სახელობის სუმგაიტის საქალაქო სტადიონის რეკონსტრუქციის მიზნით აზერბაიჯანის რესპუბლიკის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის სარეზერვო ფონდის შესახებ გამოაქვეყნა დებულება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გარკვეული თანხის გამოყოფის შესახებ.“

## რესურსები ინტერნეტში
* Азербайджан, Сумгаит, Стадион им. Мехди Гусейн-заде 
* მეჰდი_ჰუსეინზადეს სახელობის სტადიონი 
* სტადიონი 
* სარეკონსტუქციო სამუშაოები

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ფეხბურთი
დისცინასებრნი

**დისცინასებრნი** () — ჩანთიანი სოკოების ოჯახი. ცნობილია 5 გვარის 58 სახეობა. საქართველოში გვხვდება ერთი გვარის ერთი სახეობა — ნაოჭა სოკო (*Gyromitra esculenta*). მათი ნაყოფსხეული ჩვეულებრივ სხვადასხვა ფორმის ხმელეთის აპოთეციუმია (ზოგიერთი მიწისქვეშა განვითარების სახეობაა), მდებარეობს პირდაპირ სუბსტრატზე ან ფეხისმაგვარ გამონაზარდზე. ჰიმენიუმი კარგადაა გამოხატული, შედგება არაამილოიდური ასკებისა და პარაფიზისაგან. სპორები, როგორც წესი, ერთი ან ორი ცხიმოვანი წვეთითაა, სადა ან ორნამენტული, ზოგჯერ ძირში გამოხატული გამონაზარდით.

ნაოჭა სოკოს გვარის წარმომადგენლები შეიცავენ ძლიერმოქმედ ტოქსინებს — გირომიტრინებს. ფარისებრი დისცინა (*Discina ancilis*) უპირობოდ საჭმელი სოკოა.

## გვარები 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
*
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელობის სტადიონი

**ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელობის სტადიონი** (აზერბ. Naxçıvan Muxtar Respublikası adına stadion) — აზერბაიჯანის ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის უდიდესი სპორტული სტადიონი, რომელიც მდებარეობს ავტონომიის დედაქალაქში, ქალაქ ნახიჩევანში. ზოგადი რეკონსტრუქციის შემდეგ სტადიონის ოფიციალური გახსნა მოხდა 2013 წლის 13 აგვისტოს. ამ დროისთვის აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში მონაწილე კლუბ „არაზ-ნახიჩევანის“ მთავარი საშინაო სტადიონი. სტადიონი განკუთვნილია 12800 მაყურებელზე, აღნიშნულ სტადიონზე გამართაულ პირველ მატჩს 4000-მდე მაყურებელი დაეწსრო. 

## ისტორია
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელობის სტადიონი აშენდა 1964 წელს, რეკონსტრუქციამდე და ოფიციალურ გახსნამდე, სტადიონს იბრაჰიმ ხალილ ახუნდლუს სახელი მიენიჭა და 10 000 მაყურებელს იტევდა. 

2000 წელს სტადიონის რეკონსტრუქცია მოხდა და მისი ტევადობა 12 800 მაყურებელს მიაღწია. ამასთან, ექსპლუატაციის წლების განმავლობაში გაჩნდა რეკონსტრუქციისა და შეკეთების ახალი საკითხი, რომელიც 2013 წლის მაისში დაიწყო .  ამ ხნის განმავლობაში სტადიონი ატარებს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელს . 

## გახსნა
2013 წლის 13 აგვისტოს, ტექნიკური შენობების რეკონსტრუქციისა და შეკეთების შემდეგ, ოფიციალურად გაიხსნა აზერბაიჯანის ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის იბრაჰიმხალილ ახუნდლუს სახელობის სტადიონი. გახსნის ცერემონიალს ესწრებოდას უმაღლესი ასამბლეის თავმჯდომარე ვასიფ ტალიბოვი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრი - აზად რაჰიმოვი, აგრეთვე ავტონომიური რესპუბლიკის სპორტული ფედერაციების საზოგადოებრივი და ოფიციალური სახეების წარმომადგენლები. 

პირველი ოფიციალური თამაში, რეკონსტრუქციის შემდეგ, შედგა 2013 წლის 14 აგვისტოს და სტადიონზე 4000 მაყურებელი შეიკრიბა. ამხანაგური მატჩი პირველი დივიზიონის კლუბებს „არაზ-ნახიჩევანსა“ და „ნეფჩალას“ შორის. აღნიშნული მატჩი, ფრედ დასრულდა 1:1.

## სტადიონის მახასიათებლები
სტადიონისა და ადმინისტრაციული შენობების საერთო ფართი შეადგენს 17 700 კვადრატული მეტრს. კონკრეტულად ადმინისტრაციული შენობის პირველ სართულზე განთავსებულია გასახდელები, რადიოსადგური, ექიმისა და სამწვრთნელო ოთახები და ასევე კაფეტერია. 

მეორე სართულზე განთავსებულია სპორტული დარბაზი და სამუშაო ოთახები, ასევე საკონფერენციო დარბაზი 25 ადამიანისთვის. სრულად გარემონტდა სანტექნიკა, კანალიზაცია და გათბობის სისტემები, შეცვალა ბალახის საფარი, შეიცვალა სავარძლები და ბილბორდები, შეკეთდა განათების ბოძები და სტადიონის სარბენი ბილიკები .

## რესურსები ინტერნეტში
* İbrahimxəlil Axundlu adına Naxçıvan şəhər stadionu — Naxçıvan (Nakchivan)/ სტადიონი

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ფეხბურთი
ჯორჯ ფრენსის ატკინსონი

**ჯორჯ ფრენსის ატკინსონი** (; დ. 26 იანვარი, 1854 — გ. 14 ნოემბერი, 1918) — ამერიკელი ბოტანიკოსი და მიკოლოგი. 

1854 წლის 26 იანვარს დაიბადა მიჩიგანში, აშშ-ში, გარდაიცვალა 1918 წლის 14 იანვარს, ვაშინგტონის შტატში. იყო იოზეფ და ჯოზეფინა ატკინსონის ვაჟი. 1885 წელს დაამთავრა კორნელის უნივერსიტეტი. ცნობილია მიკოლოგიაში და ბოტანიკაში თავისი შეტანილი წვლილით. 

მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **G.F.Atk.**

## რესურსები ინტერნეტში
* ატკინსონის ნამუშევრები
* ჯორჯ ატკინსონის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ამერიკელი მიკოლოგები 
კატეგორია:ამერიკელი ბოტანიკოსები