open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხვწე

**ხვწე**, *ხწვე* — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში, ლიახვის ხეობაში, ახლანდ. ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ხვწისა და ქვემო ხვწის ძველი საერთო სახელწოდება. ამჟამად ოკუპირებული ტერიტორიაა (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი).
## ისტორია 
ქართულ საისტორიო წყაროებში ძირითადად ცნობილია „ხწვის“ სახელწოდებით (ტოპონიმმა ფონეტიკური სახეცვლილება, ჩანს, ოსურ ეთნიკურ გარემოში განიცადა). XVIII საუკუნის სწავლული ვახუშტი ბატონიშვილი თავის ნაშრომში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ იხსენიებს ხწვეს და ლიახვის ერთ-ერთ შენაკადს, ხწვის-ჴევს. ხწვის მახლობლად, ლიახვს გადაღმა მას აღწერილი აქვს „მიწა სასუნებელი“ — გოგირდოვანი წყაროების ადგილი, რომელსაც იმდროიდანვე სამკურნალოდ მიიჩნევდნენ. ვახუშტის ცნობით, ხწვის ზემოთ, ლიახვისა და მუგუთისხევის შესართავთან, მაღალ კლდეზე მაჩაბლებს აუგიათ ციხე, რომელიც შემდეგ ოსმალებს შეუმუსრავთ. მაჩაბლების გარდა ხვწეში სხვა უფრო წვრილი მემამულეებიც იყვნენ. 1723 წლის საბუთში იხსენიება ზურაბ მოურავიშვილის სამკვიდრო და ბარათში გამოყოლილი აყრილი მთიულის მამული, რომელიც მან ვინმე გიორგი სააკაძეს მიჰყიდა. 1772 წელს ერეკლე II-მ ლიახვის ხეობის ოსური სოფლების, მათ შორის ხვწის მოურავობა ფალავანდიშვილს უბოძა.

იოსებ მეგრელიძის ცნობით ხვწის დასავლეთით, მაცხოვრის მთაზე შემორჩენილი იყო შუა საუკუნეების ეკლესიის, სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ უბანში კი — კოშკის ნანგრევები. სოფლის სასაფლაოზე, ლიახვისა და მუგუთისხევის შესართავთან, შემონახული იყო საფლავის ქვები ქართული ანბანით შესრულებული ქართულ- და ოსურენოვანი წარწერებით.

## სხვა სოფლები ანალოგიური სახელით 
სოფელი „სწე ანუ ხვწე“ დასახელებულია იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ (1790-იანი წლები) თეძმის ხეობის დასახლებებს შორის.

XX საუკუნის დასაწყისში სოფელი ხვწის დასახელებით არსებობდა ასევე გორის რაიონში, ატენის ხეობის მთიან ზონაში. იქ ძირითადად ლიახვის ხეობიდან გადმოსახლებული ოსები ცხოვრობდნენ. 1940-იან წლებში სოფელი გაუქმდა ადგილობრივების ჩრდილოეთ კავკასიაში (ძირითადად ჩრდილოეთ ოსეთში) დეპორტირებული მოსახლეობისაგან დაცლილ ტერიტორიებზე გადასახლებასთან დაკავშირებით. 

## სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუ

**იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუ** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ტრჟებიჩის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე ბონოვს სასოფლო კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუ შვიდი მუნიციპალური ნაწილისგან შედგება:

*იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუ
*ბონოვი
*ოჰრაზენიცე
*პოპოვიცე
*პრჟილოჟანი
*რატიბორჟიცე
*ვაცენოვიცე

მინი|ციხესიმაგრე და წმ. მარგარეტის ეკლესია
## გეოგრაფია
იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუ ქალაქ ტრჟებიჩიდან სამხრეთით, დაახლოებით 13 კილომეტრში, ხოლო იჰლავიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 40 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია იევიშოვიცეს ზეგანზეა. მის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია სკალმინის გორა, რომლის სიმაღლე 557 მეტრია.

ქალაქში მიედინება მდინარე როკიტნა, რომელსაც მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე როკიტკას ღელე ერთვის.იარომერჟიცე-ნად-როკიტნოუს ტერიტორიაზე რამდენიმე სათევზაო ტბორია.

## ისტორია
გადმოცემის თანახმად იარომერჟიცე 1131 წელს ჰერცოგ ბორჟივოი II-ის ვაჟმა იარომირმა დააარსა და შესაბამისად მისი სახელი ეწოდა. ქალაქის დასახელება წერილობით წყაროებში პირველად 1265 წელს ჩნდება, ხოლო 1420 წელს ის პირველად არის მოხსენიებული, როგორც ქალაქი.

იარომერჟიცეს ყველაზე მნიშვნელოვანი განვითარება გრაფი იოჰან ადამ ფონ კვესტენბერგის მმართველობის დროს, XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში მოხდა. მან ციხესიმაგრე ამჟამინდელი სახით აღადგინა და საერთო ჯამში ქალაქის ინფრასტრუქტურა გააუმჯობესა. მუსიკისადმი მისი ინტერესის წყალობით, ქალაქი კულტურულ ცენტრად იქცა და  იარომერჟიცული მუსიკალური ტრადიცია დაიბადა, რომელიც დღემდე გრძელდება.

1752 წელს, კვესტენბერგის გარდაცვალების შემდეგ, სწრაფად კლებადი ქონება კოუნისების ოჯახმა მემკვიდრეობით მიიღო, ხოლო მოგვიანებით ვრბნა-ფროიდენტალის ოჯახმა შეიძინა.

1871 წელს ქალაქში გაიყვანეს რკინიგზა, ხოლო 1899 წელს სკოლის ახალი შენობა ააგეს. ქალაქს 1928 წელს ეწვია ჩეხოსლოვაკიის პირველი პრეზიდენტი ტომაშ გარიგ მასარიკი. 1933 წელს ააგეს მერიის ახალი შენობა, მისი აგებიდან 3 წელიწადში იარომერჟიცეს ჩეხოსლოვაკიის მორიგი პრეზიდენტი ედუარდ ბენეში ეწვია. ციხსესიმაგრეს და ეკლესიას ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვთ მინიჭებული.

პოეტ ოტოკარ ბრჟეზინას სახლმუზეუმი მის ყოფილ სახლშია განთავსებული.

## ცნობილი ადამიანები
*ფრანტიშეკ ანტონინ მიჩა (1694–1744) — დირიჟორი და კომპოზიტორი
*ფრანტიშეკ ადამ მიჩა (1746–1811) — კომპოზიტორი
*ოტოკარ ბრჟეზინა (1868–1929) — პოეტი და ესეისტი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები
ლი ქეციანგის ინდექსი

**ლი ქეციანგის ინდექსი** ან **ქეციანგის ინდექსი** () — ეკონომიკური საზომი ინდექსი, რომელიც შეიქმნა *The Economist-ის* მიერ 2010 წელს, ჩინეთის ეკონომიკის სამი ინდიკატორის გამოყენებით გასაზომად. ამას, როგორც ამბობენ, უპირატესობას ანიჭებდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ლი ქეციანგი, როგორც მშპ-ის ოფიციალურ მაჩვენებლებზე უკეთეს ეკონომიკურ მაჩვენებელს

სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გაჟონილი მემორანდუმის თანახმად, ლი ქეციანგმა (მაშინდელი ჩინეთის კომუნისტური პარტიის კომიტეტის მდივანი ლიაონინგის პროვინციაში) 2007 წელს აშშ-ის ელჩს, კლარკ რენდტს, რომელიც ლიაონინგში იმყოფებოდა, განუცხადა, რომ ლიაონინგში მშპ-ს მაჩვენებლები არასანდო იყო და რომ ის თავად იყენებდა სამ სხვა მაჩვენებელს: რკინიგზის ტვირთების მოცულობას, ელექტროენერგიის მოხმარებას და ბანკების მიერ გაცემულ სესხებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩინეთის ეკონომიკა
* ლი ქეციანგის მთავრობა
* ბიგ მაკის ინდექსი - *The Economist-*ის კიდევ ერთი ინდექსი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ეკონომიკა
კატეგორია:ეკონომიკური მაჩვენებლები
კატეგორია:ინდექსები
სილვია ბოსურჯი

**სილვია ბოსურჯი** (დ. 17 აპრილი, 1979) — იტალიელი წყალბურთელი. თამაშობოდა  თავდამსხმელის პოზიციაზე და ქალთა ეროვნულ ნაკრებთან ერთად ოქროს მედალი მოიპოვა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ათენში, საბერძნეთში.

მონაწილეობა მიიღო 2001, 2003 და 2009 წლის მსოფლიო ჩემპიონატებზე წყლის სპორტში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სილვია ბოსურჯი worldaquatics-ის ვებ-გვერდზე
* სილვია ბოსურჯი ოლიმპიადის ვებ-გვერდზე
* https://www.coni.it/it/italia-team/olimpiadi/scheda_atleta/medagliato/844:.html
* https://www.coni.it/it/attivita-istituzionali/onorificenze/home/benemerenzedettaglio.html?id=119290
* სილვია ბოსურჯი Olympedia-ს ვებ-გვერდზე

## სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1979
ხიზა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ხიზა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ხიზა — სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, ყოფ. ზემო ხიზა
* ხიზა — ნასოფლარი ასპინძის მუნიციპალიტეტში

## იხილეთ აგრეთვე
* ხიზაბავრა
კელვინის საფეხური

**კელვინის საფეხური** () — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-19, LAC-93). სახელი ეწოდა საფეხურის მახლობლად არსებული, კელვინის კონცხის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

კელვინის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით 85.92 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-დასავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის საფეხურები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19
არისტარქეს ნაპრალები

**არისტარქეს ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-10, LAC-39). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, კრატერ არისტარქეს მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

არისტარქეს ნაპრალები გადაჭიმულია კრატერ არისტარქეს ჩრდილოეთით 175.00 კმ-ზე, ხოლო მათი საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-10
ვალერიო ვერმილიო

მინი|250პქ|ვალერიო ვერმილიო
**ვალერიო ვერმილიო** (დ. 1 მარტი, 1976) — იტალიელი ფრენბურთელი, რომელიც იყო იტალიის მამაკაცთა ეროვნული ნაკრების წევრი. მოიპოვა ვერცხლის მედალი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ათენში, საბერძნეთში.

## კარიერა 
ვერმილიო სისლეი ტრევიზოში თამაშობდა და 2005–06 წლების CEV-ის ჩემპიონთა ლიგა მოიგო. ამავე წელს მას „საუკეთესო გამთამაშებლის“ ტიტული მიენიჭა.

ვერმილიომ 2011–12 წლების CEV-ის ჩემპიონთა ლიგა ყაზანის „ზენიტთან“ ერთად მოიგო და ასევე „საუკეთესო გამთამაშებლის“ ჯილდოც მოიპოვა.

## კლუბები 
*  ტრევიზოს სისლეი (2002-2007)
*  Lube Banca Marche მაჩერატა (2007-2011)
* ყაზანის ზენიტი (2011-2013)
* ნოვი ურენგოის ფაკელი (2013-2014)
*  პიაჩენცას კოპრა ელიორი (2014-2015)
*  ურმია შაჰრდარი (2015)
*  თეირანის ფაიქანი (2015-2016)
*  UPCN სან ხუანი (2016-)

## სპორტული მიღწევები 
### ინდივიდუალური 
* 2005–2006 წლების CEV-ის ჩემპიონთა ლიგის „საუკეთესო გამთამაშებელი“*
* 2011–2012 წლების CEV ჩემპიონთა ლიგის „საუკეთესო გამთამაშებელი“*

### კლუბები 
* 2005–2006 წლების CEV-ის ჩემპიონთა ლიგა -19x19პქ ჩემპიონი, სისლი ტრევისოსთან ერთად
* 2011–2012 წლების CEV-ის ჩემპიონთა ლიგა -19x19პქ ჩემპიონი, ყაზანის „ზენიტთან“ ერთად

### სახელმწიფო ჯილდოები 
* 2000 60x60პქ|Ribbon იტალიის რესპუბლიკის დამსახურების რაინდის ორდენი
* 2004 60x60პქ|Ribbon იტალიის რესპუბლიკის დამსახურების ოფიცრის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვერმილიო old.cev.eu-ს ვებ-გვერდზე 
* ვერმილიო იტალიური ფრენბურთის ვებ-გვერდზე
* ფრენბურთელის პროფილი
* ვერმილიო coni.it-ზე
* ოლიმპედიის პროფილი

## სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
ევროპული სიგანე

[thumb|right|სტანდარტული ევროპული [სამგზავრო ვაგონი]]
[thumb|thumb|შვედეთის და ფინეთის საზღვარზე, მარცხნიდან მარჯვნივ:პირველი და მესამე რელსი: ლიანდაგის სიგანე 1524 მმ

მსოფლიო [რკინიგზა|რკინიგზის დაახლოებით 60 % იყენებს სტანდარტულ ლიანდაგის სიგანეს. ზუსტად ეს ლიანდაგის სიგანე იქნა მიღებული პირველი სამგზავრო ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზის ასაშენებლად ინჟინერ ჯორჯ სტეფენსონის მიერ. ფაქტიურად ლიანდაგის ეს სიგანე იყო ყველაზე ვიწრო ფართე ლიანდაგის ყველა მრავალრიცხოვანი სიგანეების ვარიანტებიდან და იყო არჩეული იქნა იმისათვის, რომ ძველი, უფრო ვიწრო ლიანდაგების გადაკერვას არ მოეთხოვა ხარჯები ხიდების, ყრილების და ჭრილების გადაკეთებაში, რადგან შეესაბამებოდა მაშინდელ ინგლისში საერთო მოხმარების ჩვეულებრივი ეტლების სიგანეს. 20 წლის შემდეგ (1846 წელს) ლიანდაგის ეს სიგანე ინგლისის პარლამენტის მიერ მიღებული იქნა სტანდარტის სახით და უნდა გამოყენებულიყო ახალი რკინიგზების მშენებლობის დროს. მაგრამ ტრამვაის ახალი სისტემისა — 1435 მმ. ასტანის მიწისზედა მეტროპოლიტენი ყაზახეთში აშენდა 1435 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე.

## ევროპული ლიანდაგის სიგანე საქართველოში 
ევროპული ლიანდაგის სიგანე გამოიყენება საქართველოშიც, მარაბდა-ახალქალაქი-ყარსის რკინიგზაზე სადგურ ახალქალაქიდან თურქეთის საზღვრამდე დაგებულია ერთლიანდაგიანი (მიწის ვაკისი აშენებულია ორი ლიანდაგისთვის) ევროპული სიგანის 1435 მმ-ანი ლიანდაგი რკინა-ბეტონის შპლებზე, UIC-60 ტიპის რელსებით, საერთო სიგრძით 24 კმ. სადგურ ახალქალაქში აშენებულია შტადლერის ტიპის 1520 მმ სიგანის ლიანდაგიდან 1435 მმ ლიანდაგის სიგანეზე ავტომატურად გადამყვანი დანადგარი. სატვირთო მატარებლები მოძრაობენ ორივე მიმართულებით უკვე 5 წელია (2025 წ.), ხოლო სახალხო მატარებლების მოძრაობა ჯერ არ დაწყებულა.

## ევროპული ლიანდაგის სიგანე რუსეთში 
ისტორიულად ისე მოხდა, რომ დონის როსტოვის ტრამვაის ლიანდაგის სიგანეა 1435 მმ.

რუსეთის ტერიტორიაზე ევროპული ლიანდაგის სიგანეა შემოდის:
* ჩრდილოეთ კორეიდან (სარკინიგზო სასაზღვრო გადასასვლელი ხასანი (რუსეთი) — ტუმანგანი (ჩრდილოეთი კორეა);
* ჩინეთიდან:
** გადასასვლელი ზაბაიკალსკი (რუსეთი) — მანჯურია (ჩინეთი);
** გროდეკოვო (რუსეთი) — სუიფინჰე (ჩინეთი);
** „ოქროს რგოლი“ კამიშოვი (რუსეთი) — ჰუნჩუნი (ჩინეთი);
** იგეგმება რკინიგზის ხაზის მშენებლობა ჰუნჩუნი — პორტი ზარუბინო.
* პოლონეთიდან (კალინინგრადის რკინიგზა):
** კალინინგრადი (რუსეთი) — მამონოვო (რუსეთი) — ბრანევო (პოლონეთი). მატარებლებისათვის მოძრაობა ხორციელდება ვაგონების გადაყენების გარეშე.
** ჩერნიახოვსკი (რუსეთი) — ჟელეზნოდოროჟნი (რუსეთი) — სკანდავა (პოლონეთი).

თავის მხრივ, რუსული სიგანე შედის მეზობელი ქვეყნების ტერიტორიებზე (ჩრდილოეთი კორეა, ჩინეთი და პოლონეთი).

რუსეთის გარდა ანალოგიური სარკინიგზო სასაზღვრო გადასასვლელები არსებობს ბელარუსში, უკრაინაში, მოლდოვაში, მონღოლეთში, ყაზახეთში, საქართველოში, აზერბაიჯანში, თურქმენეთში და ფინეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* , a discussion of gauge in Australia 
* , a discussion of the Roman gauge origin theory.
* 
* О разных колеях мира
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 1435 მმ
პატი (სიცილია)

**პატი** — ქალაქი და *კომუნა* ჩრდილო-აღმოსავლეთ სიცილიაში, სამხრეთ იტალიაში, ადმინისტრაციულად მესინას მეტროპოლიტენის ნაწილი, ამავე სახელწოდების ყურის დასავლეთ სანაპიროზე. მდებარეობს 76 კილომეტრში მესინიდან.

ქალაქი სიცილიის დანარჩენ ნაწილს მატარებლით უკავშირდება, მესინა-პალერმოს რკინიგზის ხაზზე მდებარე პატი-სან-პიერო-პატის რკინიგზის სადგურისა და A20 პალერმო-მესინის გზატკეცილის გავლით.

ყველაზე მეტად ცნობილია თავისი მდიდარი მონუმენტური რომაული ვილების ნანგრევებითა და ახლომდებარე უძველესი ქალაქის, ტინდარისის (ამჟამინდელი ტინდარი), შთამბეჭდავი ნანგრევებით.

პატი ასევე ცნობილია თავისი დიდი ქვიშიანი პლაჟებით.

## ისტორია 
ქალაქი დააარსა სიცილიის ნორმანმა მეფე როჯერ II-მ 1094 წელს.

პატი დაახლოებით 1300 წელს ფრიდრიხ არაგონელმა გაანადგურა ანჟუს დინასტიასთან მისი კავშირის გამო; XVI საუკუნეში აღადგინეს, მოგვიანებით კი ოსმალმა თურქებმა გაძარცვეს.

## მთავარი ღირსშესანიშნაობები 
* ტინდარის ნანგრევები
* რომაული ვილის ნანგრევები (მე-3 საუკუნე)
* მონტეს (ძვ.წ. X-VIII საუკუნეები) და სან კოზიმოს (ძვ.წ. III ათასწლეულიდან ძვ.წ. IX საუკუნემდე) ნეკროპოლისები
* საკათედრო ტაძარი (X საუკუნე), სადაც სიცილიის გრაფინია ადელასიას, როჯერ I-ის მეუღლის, საფლავია.

## ხალხი 
* მიშელ სინდონა, ბანკირი და მსჯავრდებული დამნაშავე
* მიქელანჯელო რამპულა, ფეხბურთელი და მწვრთნელი
* ანტონიო „ტონი“ კაიროლი, მოტოციკლეტის მრბოლელი
* ტონი ტერლაცო, ძალოსანი
* პატი პენტსი, მუსიკოსი

## ლიტერატურა 
* *Herbermann Charles, ed.* (1913). "Diocese of Patti". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
* Michele Fasolo, *Tyndaris e il suo territorio I. Introduzione alla carta archeologica del territorio di Tindari*, Roma 2013,  https://books.google.com/books?isbn=8890875518
* Michele Fasolo, *Tyndaris e il suo territorio II. Carta archeologica del territorio di Tindari e materiali*, Roma 2014,  https://books.google.com/books?isbn=8890875526

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:სიცილიის ქალაქები
სანავარდო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **სანავარდო** შეიძლება აღნიშანვდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* სანავარდო — სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში
* სანავარდო — ქალაქ სამტრედიის უბანი, ყოფილი სოფელი
სანავარდო (სამტრედია)

**სანავარდო** — სამტრედიის ერთ-ერთი უბანი, ქალაქის დასავლეთ ნაწილში, ყოფილი სოფელი.

XVIII საუკუნეში სანავარდო ნაწილობრივ თავად მიქელაძეთა სამფლობელო იყო. აქ იმერეთის მეფეთა მამულებიც იყო. სოფელი აღწერილი აქვს XVIII საუკუნის გერმანელ სწავლულ იოჰან გიულდენშტედტს. 1923 წელს სოფელში იყო 773 მცხოვრები. მომდევნო წლებში შეერწყა სამტრედიას. ქალაქში არის სანავარდოს ქუჩა. 

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატეგორია:სამტრედია
1984 წელი პაკისტანში

**1984 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორები:
**12 მარტამდე: რაჰიმუდინ ხანი
**22 მარტი – 18 ნოემბერი: ფ. ს. ლოდჰი
**18 ნოემბრიდან: გულამ ალი ხეტრანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი: ფაზლე ჰაქი
*პენჯაბის გუბერნატორი: ღულამ ჯილანი ხანი
*სინდის გუბერნატორი: ს.მ. აბასი (6 აპრილამდე); ჯაჰან დად ხანი (6 აპრილიდან)

## მოვლენები
*ანტი-აჰმადიური აქტივობები გაძლიერდა და მასში გენერალ ზიას მთავრობაც მონაწილეობდა. გამოიცა ორდანანსი XX, რომელმაც პრაქტიკულად კრიმინალიზაცია გაუკეთა აჰმადიას აღმსარებლობას. ამის შედეგად, მირზა ტაჰირ აჰმადი იძულებული გახდა ინგლისში გადასახლებულიყო.
*პაკისტანმა მოიპოვა ოქროს მედალი 1984 წლის ლოს-ანჯელესის ოლიმპიურ თამაშებზე მამაკაცთა ჰოკეიში; ფინალში მათ გერმანია 2-1 დაამარცხეს და მესამედ გახდნენ ოლიმპიური ჩემპიონები.
*1984 წლის 19 დეკემბერს პაკისტანში ჩატარდა რეფერენდუმი პრეზიდენტ მუჰამედ ზია-ულ ჰაკის ისლამიზაციის პოლიტიკის შესახებ. ამომრჩევლებს ჰკითხეს, უჭერდნენ თუ არა მხარს ზია-ულ-ჰაკის წინადადებებს რამდენიმე კანონის ყურანთან და სუნასთან შესაბამისობაში მოყვანის თაობაზე, სურდათ თუ არა ამ პროცესის გაგრძელება და უჭერდნენ თუ არა მხარს პაკისტანის ისლამისტურ იდეოლოგიას. რეფერენდუმი ასევე ემსახურებოდა ზია-ულ-ჰაკის საპრეზიდენტო ვადის ხუთი წლით გახანგრძლივებას. ოფიციალური შედეგების მიხედვით, ინიციატივას მხარი დაუჭირა ამომრჩეველთა 98,5 %-მა, აქტივობამ კი 62.2 % შეადგინა. დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა ეჭვქვეშ დააყენეს ამომრჩეველთა მონაწილეობის 30%-იანი ნიშნულის მიღწევაც კი და აღნიშნეს „ფართოდ გავრცელებული დარღვევები“.

## სქოლიო
კატეგორია:1984 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1984 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1984 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
ჯორჯინა ჯორჯი

**ჯორჯინა ჯორჯი** (მოგვიანებით: **ლედი ოლდმიქსონი**/**მისის ოლდმიქსონი**; დ. ? — გ. 3 თებერვალი, 1835) — ინგლისელი მომღერალი და მსახიობი. კარიერა დაიწყო სამშობლოში. მოგვიანებით გადასახლდა აშშ-ში და ცნობილი გახდა მისის ოლდმიქსონის სახელით.
## ოქსფორდი
ჯორჯინა ოქსფორდში დაიბადა. მისი ვოკალური დებიუტი იქვე, *ჰოლიველის მუსიკის დარბაზში*, 1779 წელს, 11 თებერვალს შედგა. ჯორჯმა აქ 4 სეზონის განმავლობაში იმუშავა. 
## ლონდონი
1783 წელს ჯორჯინა ლონდონში გადასახლდა და მოღვაწეობა წამყვან თეატრებში გააგრძელა. აქ ყოფნისას ის ჩნდებოდა კოვენტ-გარდენსა და დრური-ლეინში (ამ უკანასკნელში - სამი წლის მანძილზე). ოდესღაც, ოლდმიქსონი, ბათში, მეტად სასურველი კაცი ყოფილიყო. დეტალები უცნობია, თუმცა 1793 წლისათვის ჯორჯინა უკვე მასზეა გათხოვილი. ამავე წელს წყვილს მეტად გაუჭირდა ინგლისში თავის გატანა და, თანაც, ჯორჯს კარიერის აშშ-ში გაგრძელებაც შესთავაზეს, რამაც ცოლ-ქმრის ჩრდილოეთ ამერიკაში გადასახლება გამოიწვია.
## ფილადელფია
1794 წლის 14 მაისს, ჯორჯინამ, ფილადელფიაში, ტომას ვიგნელის თეატრში დადგმულ *„რობინ ჰუდში“* მიიღო მონაწილეობა. ჩესტნატ სტრიტის თეატრის მიერ შედგენილ აფიშაში ის უკვე *„მისის ოლდმიქსონის“* სახელითაა ჩაწერილი.

წყვილმა ჯერმანტაუნის ახლოს სახლი შეიძინა, სადაც ჯონს ბოსტნეული მოჰყავდა და ყოველ დილას ჯორჯინა სამსახურში მიჰყავდა, თანაც, ვაჭრობასაც ეწეოდა. ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგან მისტერ ოლდმიქსონმა ოჯახი დატოვა და ლონგ-აილენდზე საცხოვრებლად გაემგზავრა.

ჯორჯინა ჯორჯი ფილადელფიაში, 1835 წელს გარდაიცვალა.
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1835
კატეგორია:ოქსფორდელი მსახიობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრიტანელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
სელენე ჯონსონი

**სელენე ნაპ ჯონსონი** (დ. 20 თებერვალი, 1876 — გ. 11 დეკემბერი, 1960) — ამერიკელი თეატრისა და მუნჯი კინოს მსახიობი. 

ჯონსონი ფილადელფიაში, პენსილვანიაში დაიბადა, მაგრამ გადასახლდა ქალაქ ჯერზიში, შტატ ნიუ-ჯერზიში. 1890-იანების შუა წლებში დაამთავრა დრამატული ხელოვნების ამერიკული აკადემია.

ჯერ კიდევ აკადემიაში სწავლის პერიოდში, ჯონსონმა მთავარი როლი მოიპოვა პიესაში: *„გოგონა რომელიც უკან ჩამოვიტოვე“*. მისი ადრეული წარმოდგენებიდან ერთ-ერთი იყო *„დიდებული ბრილიანტის ძარცვა“*.

ჯონსონი გათხოვდა ლუმსდენ ჰერზე და გარდაიცვალა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში, აშშ-ში. 
## მონაწილეობდა
* *„ოქროს ეპოქა“* — მარგარეტ ბარნსის როლში (1928);
* *„წოდება“* — მისის კულივერის როლში (1921);
* *„პიტერის დედა“* (1918);
* *„ჩვენი თავი“* (1913);
* *„დაბრუნება იერუსალიმიდან“* (1912);
* *„დოლარის ნიშნული“* (1909);
* *„გაყრილი“* (1909);
* *„ირენ ვიშერლი“* (1908);
* *„სკვო მამაკაცი“* (1905–1906);
* *„აბიგეილი“* (1905);
* *„ბედისწერის მამაკაცი“*/*„როგორ ატყუებდა მის ქმარს“ —* თავისი თავის როლში (1904);
* *„ოდრი“* (1902–1903)
* *„ფრაუ-ფრაუ“* (1902)
* *„მონტე-კრისტო“* — მერსედეს როლში (1900–1901);
* *„მდიდარი კაცის ვაჟი“* (1899);
* *„პიტერ სტუივესანტი“* (1899);
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ღვთაებრივი მსხვერპლი

**ღვთაებრივი მსხვერპლი** — 1918 წლის, დაკარგული, მუნჯი, დრამატული ჟანრის ფილმი, ჯორჯ არჩაინბაუდის რეჟისორობით. მასში მონაწილეობდა თეატრის ვარსკვლავი კიტი გორდონი. მცირე როლი აქვს მინიჭებული გორდონის ქალიშვილს, ვერა ბერესფორდს. ფილმის 20-წამიანი მონაკვეთი ნაპოვნი და YouTube-ზე განთავსებულია.
## როლებში
*მადელინ სპენსერი — კიტი გორდონი;
*ელენ კარევე — სელენე ჯონსონი;
*დევიდ კარევე — ჯინ ანგელო;
*რუპერტ სპენსერი — ფრანკ გოლდსმიტი;
*ექიმი მერვინი — ჩარლზ დუნგანი;
*ლინდა — მილდრედ ბეკვიტი;
*ჯუნი — ვერა ბერესფორდი;
*ტიმი — ეთელ ბურნერი;
*რობერტ სპენსერი — ჰარი ფრაზერი;
## რესურსები ინტერნეტში
**The Divine Sacrifice* at IMDb.com
## სქოლიო
კატეგორია:1918 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სრულმეტრაჟიანი მუნჯი ფილმები
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:1918 წლის დაკარგული ფილმები
კაპის სიგანე

[thumb|კაპის სიგანის ლიანდაგზე, ორთქლის წევაზე მოძრავი მატარებელი [ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]]
[thumb|კაპის სიგანის ლიანდაგზე მოძრავი მატარებელი [იაპონიაში]]
**კაპის სიგანე** — რკინიგზის ლიანდაგის სიგანე, რომელიც 1067 მმ-ის ტოლია. კაპის სიგანის ლიანდაგების საერთო სიგრძე შეფასებულია, როგორც 112 ათასი კილომეტრი. კაპის სიგანე ყველაზე განიერია გავცელებულ ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზების სტანდარტებს შორის და ბევრ ქვეყანაში ასრულებს მაგისტრალური რკინიგზების როლს მნიშვნელოვანი სატვირთო გადაზიდვებისა და სამგზავრო გადაყვანების მოცულობის მიხედვით. რაოდენობა 1067 მმ, რომელიც გამოიყურება უხერხულად მეტრულ სისტემაში, ფუტებში გადაყვანის შემთხვევაში შეესაბამება მრგვალ სიდიდეს – 3,5 ფუტს ან 3 ფუტს და 6 დუიმს. ისტორიულად, ლიანდაგის სიგანის ბევრი სტანდარტი მიიღებოდა ზუსტად ფუტებში  და ხშირად შეესაბამებოდა სიგრძის განზომილების მრგვალ სიდიდეებს.
thumb|right|350px|მსოფლიოში მნიშვნელოვანი ლიანდაგის სიგანეების განაწილება
თავისი დასახელება ლიანდაგის სიგანემ მიიღო იქიდან, რომ იგი 1873 წელს გამოიყენეს დიდი ბრიტანეთის კაპის კოლონიაში (დღეისათვის — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა). მაგრამ ასეთი ლიანდაგის სიგანე პირველად გამოიყენა ნორვეგიელმა ინჟინერმა კარლ აბრაჰამ პიჰლმა 1861 წელს.

1067 მმ ლიანდაგის სიგანის რკინიგზები გამოიყენება სამხრეთ და ცენტრალური აფრიკის სახელმწიფოებში, ინდონეზიაში, კუნძულ ტაივანზე, ფილიპინებზე, ახალ ზელანდიაში, დომინიკელთა რესპუბლიკაში. ასევე ავსტრალიის და იაპონიის რკინიგზის ლიანდაგების ნაწილი. აგრეთვე აღსანიშნავია ისტორიული რკინიგზის ლიანდაგი კუნძულ სახალინზე, რომელიც საბჭოთა კავშირს 1945 წელს ერგო იაპონიისგან სამხრეთ სახალინის განთავისუფლების შემდეგ. მაგრამ ღია სააქციო საზოგადოება რუსეთის რკინიგზების გადაწყვეტილებით 2003 წლიდან დაიწყო სახალინის რკინიგზის რეკონსტრუქცია, ლიანდაგის სიგანის გადაკერვის ჩათვლით რუსეთში და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში არსებულ რუსული სიგანის (1520 მმ) სტანდარტზე. სამუშაოები დამთავრდა 2019 წლის აგვისტოში.

ისტორიულად ჩამოყალიბდა, რომ ტალინის ტრამვაის (1888 წლიდან) ლიანდაგის სიგანე აქვს 1067 მმ. ეს ლიანდაგის სიგანე ასევე აქვთ იაპონიის სატრამვაე სისტემის უმრავლესობას. განთქმული სან-ფრანცისკოს საბაგირო ტრამვაი ასევე იყენებს კაპის სიგანეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* О разных колеях мира
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზები
კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 1067 მმ
მეტაკარტოგრაფია

**მეტაკარტოგრაფია** — კარტოგრაფიული გამოსახულებების ზოგადი სივრცითი თვისებების შესწავლა; ერთ-ერთი მიმართულება კარტოგრაფიის თეორიაში, განსაკუთრებული კონცეფცია, რომლის საფუძველს, ალექსანდრე ასლანიკაშვილის მოსაზრებით, შეადგენს კარტოგრაფიის საგნის, მეთოდისა და ენის ლოგიკურ-ფილოსოფიური გაგება. განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა რუკის ენის სემიოტიკური ასპექტები, სადაც რუკათშედგენისა და რუკათგაფორმების პრაქტიკული საკითხები მეცნიერულად არის ახსნილი. ამ საკითხების ფუნდამენტურმა გამოკვლევებმა ალექსანდრე ასლანიკაშვილს საერთაშორისო აღიარება მოუტანა. იგი დასახელებულია კარტოსემიოტიკის პირველ მკვლევრებს, მიხეილ ბოჩაროვსა (1914–1997) და ჟაკ ბერტენს (1918-2010) შორის. 1998 წელს იაპონელმა კარტოგრაფმა, საერთაშორისო კარტოგრაფიული ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტმა და თეორიული კარტოგრაფიის კომისიის თავმჯდომარემ ტოსიმოტო კანაკუბომ რუსულიდან იაპონურ ენაზე თარგმნა და ტოკიოში გამოსცა ალექსანდრე ასლანიკაშვილის ნაშრომი „მეტაკარტოგრაფია“.

## ლიტერატურა
**ა. ასლანიკაშვილი*, „კარტოგრაფია (ზოგადი თეორიის საკითხები)“, თბ., „მეცნიერება“, 1968.
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., „უნივერსალი“, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., „გეოიდი 2011“, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
კერი დე მარი

**კერი დე მარი** (დ. 1 აპრილი, 1875/1876 — გ. 23 თებერვალი, 1963) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და ვოდევილელი. ხშირად ჩნდებოდა მეუღლე ჯოზეფ ჰარტთან ერთად, როგორც სცენაზე, ასევე ადრეულ მუნჯ ფილმებში. წყვილი მონაწილეობდა *Biograph*-ის ადრეულ მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სერიაში: *„მელაკუდა ბაბუა“*. მეუღლე 1921 წელს გარდაეცვალა. 1950 წელს მონაზვნად აღიკვეცა.

გარდაიცვალა 1963 წელს, 23 თებერვალს, ინსულტით. 
## ფილმოგრაფია
**„მელაკუდა ბაბუას შემქმნელები“* (1902);
**„მელაკუდა ბაბუა ბიჭებს უმტკიცებს რომ ჯადოქარია“* (1902);
**„მელაკუდა ბაბუა და პოლი სახალისო ამბავში“* (1902);
**„ბიჭები ბაბუას სიგარებს იპარავენ და ცუდ შედეგს იწვნევენ“* (1902);
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1870-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ემილიო ვედოვა

მინი|მარჯვნივ|ემილიო ვედოვა
**ემილიო ვედოვა**(დ. 1919 წლის 9 აგვისტო – გ. 2006 წლის 25 ოქტომბერი) — თანამედროვე იტალიელი მხატვარი. 
## ადრეული ცხოვრება
ემილიო ვედოვა დაიბადა ვენეციაში. ხელოვნების ნიჭი მამისგან ერგო.მესამე შვილია შვიდ შვილს შორის. ადრეული ასაკიდან დაიწყო მუშაობა, ძირითადად მუშაობდა ქარხანაში. მოგვიანებით მუშაობდა სამუშაო ფოტოგრაფიისა და რესტავრაციის სტუდიაში.

## კარიერა
ემილიო ვედოვა მეტწილად თვითნასწავლი ხელოვანი იყო. მეორე მსოფლიო ომის დროს,ექსპრესიონიზმის ეპოქაში მცირე გამოცდილების დაგროვების შემდეგ,  შეუერთდა ჯგუფ "კორენტეს" (1942–1943), რომელშიც შედიოდნენ სხვა ხელოვანები, როგორიცაა რენატო გუტუზო და რენატო ბიროლი. მხატვარმა წინარე გამოცდილება ნახატებშიც ასახა. ვენეციაში დაბრუნდა ომის დასრულებისას  და გადამწყვეტი როლი ითამაშა ომისშემდგომი იტალიური ხელოვნების განვითარებაში, რომელიც უკავშირდებოდა ევროპულ ავანგარდიზმს. ვედოვას ნამუშევრები ბევრად უფრო აბსტრაქტული გახდა. 

1946 წელს ხელი მოაწერა მანიფესტს სახელად "გერნიკის მიღმა", სადაც შედიოდა რამდენიმე იტალიელი ხელოვანი, რომლებიც მოგვიანებით  გახდნენ ცნობილი.

1947 წელს დააარსა Fronte Nuovo delle Arti (ხელოვნების ახალი ფრონტი).

1951 წელს გამართა პირველი ინდივიდუალური გამოფენა შეერთებულ შტატებში, Catherine Viviano-ს გალერეაში ნიუ-იორკში. სწორედ ეს გამოფენა იყო ადგილი, სადაც  მხატვარმა დაიწყო  კოლექციონერების მოზიდვა, მათ შორის პეგი გუგენჰაიმის.

1952 წელს გახდა გავლენიანი  Gruppo degli Otto-ს (რვიანების ჯგუფი) წევრი, რომელიც ორგანიზებული იყო კრიტიკოს ლიონელო ვენტურის მიერ. ცნობილია, რომ სწორედ ამ გამოფენამ წამოიწყო ხელოვნების ახალი მიმდინარეობა, რომელიც ცნობილია როგორც ინფორმალიზმი. აგრეთვე მხატვრის ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ხელოვნების მიმდინარეობაზე სახელად Arte Povera (ღარიბი ხელოვნება) .
მოგვიანებით დაამყარა ნაყოფიერი თანამშრომლობა კომპოზიტორ ლუიჯი ნონოსთან, შექმნა დეკორაციები და კოსტიუმები ოპერისთვის სახელად Intolleranza 1960. 

1984 წელს  შექმნა ორიგინალური განათება ნონოს ოპერისთვის  ოპერის თეატრ ლა ფენიჩეში. 

ჰქონდა მრავალი გალერეისა და მუზეუმის გამოფენა, ისეთ ადგილებში, როგორიცა თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული გალერეა რომში. ვედოვას ნამუშევრები ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა აუქციონებზე. მხატვარმა ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა ვენეციაში, სადაც ასწავლიდა სახვითი ხელოვნების აკადემიაში.

## ჯილდოები
ვედოვას წვლილი ხელოვნებაში აღიარებული იქნა ჯილდოებითა და ინდივიდუალური გამოფენებით.

1951 წელს პირველ სან-პაულოს ბიენალეზე მიენიჭა პრიზი ახალგაზრდა მხატვრებისთვის.

1956 წელს  მოიგო გუგენჰაიმის საერთაშორისო ჯილდო.

1960 წელს ვენეციის ბიენალეზე მიიღო გრანდ პრიზი მხატვრობისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი
ღმერთმა აცოცხლოს მეფე (1923)

**„ღმერთმა აცოცხლოს მეფე“** — 1923 წლის, ამერიკული, მუნჯი, დრამატული ჟანრის ფილმი, ვიქტორ შერზინგერის რეჟისორობით. მთავარ როლს ასრულებდა ჯეკი კუგანი. სიუჟეტი დაფუძნებულია მერი რობერტს რაინჰარტის, ამავე სახელის მქონე, 1917 წლის რომანზე. დისტრიბუციას უწევდა *Metro Pictures*-ი. კუგანი ამ სტუდიის მიერ გადაღებულ ფილმში პირველად იღებდა მონაწილეობას.
## როლებში
*ტახტის მემკვიდრე ოტო — ჯეკი კუგანი;
*გრაფინია ოლღა — როზმერი ტები;
*პრინცესა ჰედვიგი — რუთ რენიკი;
*ერჰერცოგინია ანუნსიტა — ვერა ლუისი;
*მეფე კარლი — ალან ჰელი;
*ნიკი — ალან ფორესტი;
*კანცლერი — ვოლტ ვიტმანი;
*მეფე — რობერტ ბრაუერი;
*ბობი, ამერიკელი ბიჭი — რეიმონდ ლი;
*ადელბერტი — მონტე კოლინზი;
*შავი ჰუმბერტი — სემ აპელი;
*ბობის მამა — ალან სიარსი;
*მისის ბრაიტვაიტი — რუთ ჰანდფორტი;
*ჰერმან სპიერი — ლარი ფიშერი;
*მცველთა ხელმძღვანელი — ედი ბოლანდი;
*გრაფინია ოლღას მოსამსახურე — ლორეტა მაკ-დერმოტი;
*ეპისკოპოსი — ჰენრი ა. ბაროუ;
## სტატუსი
ფილმის ასლი გოსფილმოფონდშია შემორჩენილი.
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Lantern slide
## სქოლიო
კატეგორია:1923 წლის ფილმები
კატეგორია:1920-იანი წლების ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სრულმეტრაჟიანი მუნჯი ფილმები
ვინჩენცო ნიბალი

მინი|ვინჩენცო ნიბალი
**ვინჩენცო ნიბალი** (დ. 14 ნოემბერი, 1984) — იტალიელი ყოფილი პროფესიონალი ველოსიპედისტი, რომელიც პროფესიონალურ დონეზე ასპარეზობდა 2005 წლიდან 2022 წლამდე. ის იმ შვიდი ველოსიპედისტიდან ერთ-ერთია, რომლებმაც კარიერაში მოიგეს ველოსპორტის სამივე გრან ტური - 2010 წლის ვუელტა ა ესპანია, 2013 და 2016 წლების ჯირო დ’იტალია და 2014 წლის ტურ დე ფრანსი.
მინი|ვინჩენცო ნიბალი 2012 წლის ტურ დე ფრანსზე
ნიბალი დაიბადა მესინის სრუტის მახლობლად, რის გამოც მისი მეტსახელია „**სრუტის ზვიგენი**“, „**მესინას ზვიგენი** “ ან უბრალოდ „**ზვიგენი**“. მისი პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვება 2006 წლის გრან პრი დასავლეთ საფრანგეთზე, UCI ProTour-ის ღონისძიებაზე შედგა. თუმცა, ექსპერტები, როგორიცაა მიშელ ბარტოლი, ამბობენ, რომ ნიბალი ყველაზე მეტად შეეფერება მრავალეტაპიან რბოლებში მონაწილეობის მიღებას. ის არის ძალიან ნიჭიერი სპორტსმენი, გამოირჩევა დაღმართებზე სვლაში და აღმართის დაძლევაში. ნიბალი უნივერსალურ მრბოლელს წარმოადგენს და ითვლება თავისი ეპოქის ერთ-ერთ უძლიერეს ეტაპობრივ რბოლაში მონაწილე მრბოლელად, რომელმაც მოიგო ტირენო-ადრიატიკო (2012 და 2013), ჯირო დელ ტრენტინო (2008 და 2013) და 2016 წლის ომანის ტური.

ნიბალი ყველაზე მეტად ცნობილია გრანდ ტურებზე გამოსვლით - თერთმეტჯერ პოდიუმზე ასვლით - თუმცა, მან ასევე დაამტკიცა, რომ ძლიერი კანდიდატია კლასიკურ ველორბოლაშიც, მოიგო რა 2014 და 2015 წლების იტალიის ეროვნული საგზაო რბოლის ჩემპიონატი, 2006 წლის დასავლეთ საფრანგეთის გრან პრი და საგზაო ველორბოლის სამი „მონუმენტი“: 2015 და 2017 წლებში ჯირო დი ლომბარდია და 2018 წლის მილანი-სან რემო. მან ასევე მოიპოვა პოდიუმები ლიეჟ-ბასტონ-ლიეჟსა და მილანი-სან-რემოს წინა რბოლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიბალი uci.org-ზე
* ნიბალი cyclingarchives.com-ზე
* ნიბალი procyclingstats.com-ზე
* ნიბალი cqranking.com-ზე
* ნიბალი cyclebase.nl-ზე
* ნიბალი coni.it-ზე
* ნიბალი olympedia.org-ზე
* ნიბალი as.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ტურ დე ფრანსის ჩემპიონები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:იტალიელი სპორტსმენები
კატეგორია:იტალიელები
მერკატორის საფეხური

**მერკატორის საფეხური** () — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-26, LAC-94). სახელი ეწოდა საფეხურის მახლობლად არსებული, კრატერ მერკატორის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

მერკატორის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით 132.40 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის საფეხურები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-26
სწორი კედელი

**სწორი კედელი** () — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-19, LAC-95). სწორი კედელი თითქმის სწორხაზოვნადაა გადაჭიმული ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 115.95 კმ-ზე (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1961 წელს).

მისი ლათინური სახელის პირდაპირი თარგმანია — „სწორი კლდე“, თუმცა მისი სახელწოდება გავრცელებულია, როგორც „სწორი კედელი“ (, ).

სწორი კედელი აღმოაჩინა კრისტიან ჰიუგენსმა 1686 წელს, თუმცა მისი კვლევები გამოქვეყნებულ იქნა ორი საუკუნის შემდეგ. იგი პოპულარული გახდა მხოლოდ 1791 წელს იოჰან შრეტერის ხელმეორედ აღმოჩენის შემდეგ. სახელწოდება „სწორი კედელი“ () გაჩნდა მოგიანებით, არაუგვიანეს 1870-იანი წლებისა, როდესაც უილიამ ბირტმა თავის რუკებში გამოიყენა ის.

სწორი კედელი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 115.95 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის საფეხურები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19
1985 წელი პაკისტანში

**1985 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
* # მოიხსნა საომარი მდგომარეობა და პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა.
* # სამხედრო მმართველობის დროს ჩატარდა საყოველთაო არჩევნები.
* # მიიღეს საკამათო მერვე შესწორება.
* # 24 მარტი — სამხედრო მეთაური ზია-ულ ჰაკი გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და პაკისტანის მუსლიმური ლიგის წარმომადგენელი მოჰამედ ხან ჯუნეჯო (1932–1993) მეთორმეტე პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* # გენერალი ზია ულ-ჰაკი სამხედრო პრეზიდენტი გახდა.

### ფედერალური მთავრობა
* პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
* პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო (დაიწყება 24 მარტს)
* მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

### გუბერნატორები
* ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ღულამ ალი ხეტრანი (30 დეკემბრამდე); მუსა ხანი (დაწყება 30 დეკემბერს)
* ხეიბერ ფახტუნხვას გუბერნატორი: ფაზლე ჰაკი (12 დეკემბრამდე); ნავაბზადა აბდულ ღაფურ ხან ჰოტი (დაწყება 30 დეკემბერს)
* პენჯაბის გუბერნატორი: ღულამ ჯილანი ხანი (30 დეკემბრამდე); საჯად ჰუსეინ ყურეში (დაწყება 30 დეკემბერს)
* სინდის გუბერნატორი: ჯაჰან დად ხანი

## ღონისძიებები
* საომარი მდგომარეობა და პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა მოიხსნება (პაკისტანის კონსტიტუციის მერვე შესწორება).

## სქოლიო

პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
ჯუზეპე სეკუენცა

**ჯუზეპე სეკუენცა** (დ. 8 ივნისი, 1833, მესინა - გ. 3 თებერვალი, 1889, მესინა) — იტალიელი ნატურალისტი და გეოლოგი.

## ადრეული ცხოვრება 
ჯუზეპე სეკუენცა დაიბადა 1833 წლის 8 ივნისს, იტალიაში. მამამისი მოელოდა, რომ ჯუზეპე მის კვალს გაჰყვებოდა და ფარმაცევტი გახდებოდა, რის გამოც სეკუენცა მამამისთან სწავლობდა, რომელსაც ასევე საკუთარი აფთიაქი ჰქონდა.

მოგვიანებით, სეკუენცამ გეოლოგიური და მინერალოგიური მეცნიერებების შესწავლა აირჩია.

## სამეცნიერო კვლევა 
23 წლის ასაკში ჯუზეპე სეკუენცამ აღმოაჩინა, რომ ვულკანოს (ეოლის კუნძულებიდან ერთ-ერთი) გამოსხივების ყველა პროდუქტი შეიცავდა დარიშხანის ნაერთებს. შემდგომში მან გამოაქვეყნა სხვა სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებმაც ევროპელი მეცნიერების ყურადღება და პარიზის გამოფენაზე ვერცხლის მედალი დაიმსახურა.

დაინიშნა ბუნების ისტორიის პროფესორად მავროლიკოს სკოლაში, შემდეგ მესინის ტექნიკურ ინსტიტუტში და ბოლოს, პროფესორის თანამდებობა მიიღო მესინას უნივერსიტეტში.

ამას მოჰყვა სხვა სამუშაოები ფიუმედინისის მეტალურგიული საბადოების, მესინისა და კალაბრიის ტერიტორიაზე არსებული მიწისა და ნამარხების შესახებ, რომლებიც ლინჩეის სამეფო აკადემიამ ჯუზეპეს ხარჯებით გამოქვეყნა.

1868 წელს მან პლიოცენის ადრეული პერიოდის განსასაზღვრად ზანკლეანის სტადია შემოიღო. ზღვის ლოკოკინების გვარს, რომელიც ცნობილია როგორც *სეგუენცია* (სეგუენზიისებრთა ოჯახი), სახელი მის საპატივსაცემოდ ეწოდა.

## ოჯახი და მემკვიდრეობა 
ჯუზეპე სეკუენცა 58 წლის ასაკში გარდაიცვალა და მისმა ვაჟმა, ლუიჯი სეკუენცამ, განაგრძო მისი მოღვაწეობა. ლუიჯი ცნობილია ზღვის ლოკოკინების გვარის, *Calliotropis-ის* ტაქსონომიის განსაზღვრით.

მესინაში არსებული სამი სამეცნიერო საშუალო სკოლიდან ერთ-ერთი, *Liceo Scientico G. Seguenza*, ჯუზეპეს სახელს ატარებს. *ნიცა-დი-სიცილიის* თანამედროვე ხალხის მუზეუმიც მას ეძღვნება.

## შერჩეული ნამუშევრები 
* *Disquisizioni paleontologiche intorno ai corallarii fossili delle rocce terziarie del distretto di Messina*, 1863.
* *Paleontologia malacologica dei terreni terziarii del distretto di Messina*, 1865.
* *Le formazioni Terziarie nella Provincia di Reggio (კალაბრია)*, 1877 &#x2013; მესამეული წარმონაქმნები რეჯო კალაბრიის პროვინციაში.
* ''Studi geologici e paleontologici sul cretaceo medio dell'Italia meridionale'', 1878 &#x2013; სამხრეთ იტალიის შუა ცარცული სისტემის გეოლოგიური და პალეონტოლოგიური კვლევები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Messina Ieri e Oggi (ბიოგრაფია იტალიურად).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1833
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:იტალიელი მეცნიერები
1986 წელი პაკისტანში

**1986 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
*პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები:
**18 აპრილამდე: ნავაბზადა აბდულ გაფორ ხან ჰოტი
**18 აპრილი – 27 აგვისტო: მუსა ხანი
**27 აგვისტოდან: ფიდა მოჰამედ ხანი
*პენჯაბის გუბერნატორი: საჯად ჰუსეინ ქურეში
*სინდის გუბერნატორი: ჯაჰან დად ხანი

## მოვლენები
*ზულფიკარ ალი ბჰუტოს ქალიშვილი, ბენაზირ ბჰუტო, ბრუნდება დევნილობიდან, რათა სათავეში ჩაუდგეს პაკისტანის სახალხო პარტიას (PPP) ხელახალი არჩევნების ჩატარების კამპანიაში.

### სექტემბერი
*5 სექტემბერი: Pan Am-ის რეისი 73, რომლის ბორტზეც 358 ადამიანი იმყოფებოდა, კარაჩის საერთაშორისო აეროპორტში „აბუ ნიდალის“ ორგანიზაციის ოთხმა ტერორისტმა ჩაშალა.

### დეკემბერი
*14 დეკემბერი: კასბა-ალიგარჰის ხოცვა-ჟლეტა, ძალადობა მუჰაჯირების წინააღმდეგ ხაიბერ-პახტუნხვადან (პაკისტანი) და ავღანეთიდან ახლად ჩამოსახლებული პუშტუნების მხრიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:1986 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1986 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1986 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
1987 წელი პაკისტანში

**1987 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
*პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნჯო
*მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი — მუსა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი — ფიდა მოჰამედ ხანი
*პენჯაბის გუბერნატორი — საჯად ჰუსეინ ქურეში
*სინდის გუბერნატორი — რაჰიმუდინ ხანი

## ღონისძიებები
*ინგლისის კრიკეტის ნაკრების პაკისტანში ტურნე პაკისტანელ მსაჯ შაკურ რანასა და ინგლისის ნაკრების კაპიტან მაიკ გეტინგს შორის კონფლიქტით დასრულდა.
*14 აგვისტო - პაკისტანი დამოუკიდებლობის 40 წლისთავს აღნიშნავს.

## სქოლიო

პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1989 წელი პაკისტანში

**1989 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: გულამ ისხაკ ხანი
*პრემიერ მინისტრი: ბენაზირ ბჰუტო
*მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი (31 დეკემბრამდე)

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი — მუსა ხანი
*ხეიბერ ფახტუნხვას გუბერნატორი — ამირ გულისტან ჯანჯუა
*პენჯაბის გუბერნატორი — ტიკკა ხანი
*სინდის გუბერნატორი — კადირუდინ აჰმედი (19 აპრილამდე);ფახრუდინ გ. ებრაჰიმი(დაიწყება 19 აპრილიდან)

## ღონისძიებები
*20 ოქტომბერი–27 ოქტომბერი — ისლამაბადში სამხრეთ აზიის თამაშები იმართება.
*პაკისტანი აცხადებს Hatf-1 და Hatf-2 რაკეტების წარმატებით გამოცდის შესახებ.
*გამოდის სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი „შაანი“.
*პაკისტანი უბრუნდება თანამეგობრობის რესპუბლიკის სტატუსს, რომელიც 1972 წლის იანვრიდან ერთა თანამეგობრობის გარეთ იმყოფებოდა.

## გარდაცვლილები
*ბრიგადირი ტარიკ მეჰმუდი: 1989 წლის 29 მაისი

## სქოლიო

პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
1988 წელი პაკისტანში

**1988 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი (17 აგვისტომდე); გულამ ისჰაკ ხანი (17 აგვისტოდან)
გულამ ისხაკ ხანი (17 აგვისტოდან)
*პრემიერ-მინისტრი: მუჰამედ ხან ჯუნეჯო (29 მაისამდე); ბენაზირ ბჰუტო (2 დეკემბრიდან)
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მოჰამედ ჰალიმი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: ფიდა მოჰამედ ხანი (16 ივნისამდე); ამირ გულისტან ჯანჯუა (16 ივნისიდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი: საჯად ჰუსეინ ყურეში (9 დეკემბრამდე); ტიკა ხანი (9 დეკემბრიდან)
*სინდის გუბერნატორი: 
**23 ივნისამდე: აშრაფ უ. ტაბანი
**23 ივნისი – 12 სექტემბერი: რაჰიმუდინ ხანი
**12 სექტემბრიდან: ქადირუდინ აჰმედი

## მოვლენები
*აპრილი: ოჯჰრის ბანაკი, 1988 წლის 10 აპრილს, დილის 10:00 საათზე, რავალპინდში მდებარე ოჯჰრის სამხედრო ბანაკის საბრძოლო მასალების საწყობი საიდუმლო ვითარებაში აფეთქდა. რაკეტები ყველა მიმართულებით ქაოსურად გაიფანტა, რამაც მრავალი ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა და ქალაქ რავალპინდიში უამრავი სახლი გაანადგურა.
*მაისი: 1988 წლის გილგიტის ხოცვა-ჟლეტა.
*აგვისტო: 17 აგვისტოს საიდუმლოებით მოცული ავიაკატასტროფის შედეგად იღუპებიან გენერალი ზია, აშშ-ის ელჩი და პაკისტანის არმიის მაღალჩინოსნები. 1988 წელს გენერალ ზიას სიკვდილით დასრულდა 11-წლიანი სამხედრო მმართველობა.
*ნოემბერი: საყოველთაო არჩევნებში ბენაზირ ბჰუტოს პარტიამ (PPP) გაიმარჯვა.
*10 დეკემბერი:პაკისტანის ტერიტორიაზე ჩამოაგდეს „Ariana Afghan Airlines“-ის კუთვნილი Antonov An-26, რომელიც ასრულებდა სამგზავრო რეისს ხოსტიდან ქაბულის მიმართულებით. ბორტზე მყოფი ოცდახუთივე პირი დაიღუპა. პაკისტანმა თვითმფრინავის ჩამოგდების ფაქტი უარყო.

## დაბადებულები
*14 თებერვალი – ზეინაბ აბასი, სპორტული კომენტატორი.
*21 სექტემბერი – ბილავალ ბჰუტო ზარდარი, პოლიტიკოსი.
*18 დეკემბერი – იმად ვასიმი, კრიკეტისტი.

## გარდაცვლილები
*5 აგვისტო: არიფ ჰუსეინ ჰუსეინი, პაკისტანელი შიიტი მუსლიმების ლიდერი (დ.1946; მოკლეს).
*7 სექტემბერი: აბდულ ჰაკი, ისლამის მკვლევარი (დ. 1912).

## სქოლიო
კატეგორია:1988 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1988 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1988 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1980-იანი წლები პაკისტანში
პაოლო ტოსკანელი

**პაოლო დელ პოცო ტოსკანელი** (; დ. 21 აპრილი, 1397, ფლორენცია — გ. 10 მაისი, 1482, იქვე) — იტალიელი ჰუმანისტი, კოსმოგრაფი და ასტრონომი. იცნობდა ძველი კოსმოგრაფების შრომებს, თავგამოდებით იცავდა დედამიწის სფერულობის იდეას. წამოაყენა დასავლეთის გზით ინდოეთამდე მიღწევის შესაპლებლობის იდეა. 1468 წელს გნომონით განსაზღვრა მზებუდობის მომენტები. კრიტიკულად განიხილა და შეასწორა ასტრონომიული „ალფონსოსეული ცხრილი“ (XIII საუკუნე).

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ტოსკანელი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
1991 წელი პაკისტანში

**1991 წელი პაკისტანში** პოლიტიკური და ეკონომიკური ცვლილებებით ხასიათდებოდა. 1990 წელს, მას შემდეგ რაც მოქმედ პრემიერ-მინისტრს, ბენაზირ ბჰუტოს, კორუფციაში დასდეს ბრალი, პრემიერ-მინისტრად ნავაზ შარიფი აირჩიეს. 1991 წელს კი ბენაზირ ბჰუტო მისი არჩევნების დელეგიტიმაციას ცდილობდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1990 წლის ოქტომბერში ამერიკის შეერთებული შტატების საგარეო დახმარების შეწყვეტამ ეკონომიკაზე გავლენა იქონია, პაკისტანის მშპ (მთლიანი შიდა პროდუქტი) მაინც 5.6%-ით გაიზარდა, ხოლო ექსპორტი და უცხოური ინვესტიციები 1990-1991 ფისკალური წლის განმავლობაში კიდევ უფრო გაფართოვდა. გარდა ამისა, მთავრობა სამრეწველო და ფინანსური სექტორების პრივატიზებას გეგმავდა.

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: გულამ ისჰაკ ხანი
*პრემიერ-მინისტრი: ნავაზ შარიფი
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მუჰამედ აფზალ ზულა

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი (12 მარტამდე); გულ მოჰამედ ხან ჯოგეზაი (13 ივლისიდან დაწყებული)
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: ამირ გულისტან ჯანჯუა
*პენჯაბის გუბერნატორი: მიან მუჰამედ აზჰირი
*სინდის გუბერნატორი: მაჰმუდ ჰარუნი

## მოვლენები
* 1991 წელი: პაკისტანმა და ინდოეთმა ხელი მოაწერეს „შეთანხმებას სარკინიგზო მიმოსვლის შესახებ“, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც „სამჟჰაუტა ექსპრესის შეთანხმება“. 
* 1991 წელი: პაკისტანმა საფუძველი ჩაუყარა „პაკისტანის ანტარქტიდის პროგრამას“ და ანტარქტიდაზე მეცნიერთა ექსპედიცია გაგზავნა.
* 1991 წელი: ცნობილი პაკისტანელი საერთაშორისო დონის ჰოკეისტის, ზაჰიდ შარიფის სპორტული კარიერის დასრულება.

### ივნისი
* 5 ივნისი: „შარიათის აღსრულების აქტით“ (Enforcement of Shari’ah Act), მთავრობას მიენიჭა უფლებამოსილება გააკონტროლოს მუსლიმი მოსახლეობის ქმედებები ისლამური სამართლის, ასევე ცნობილი როგორც შარიათის კანონის საფუძველზე.

### ოქტომბერი
* 2 ოქტომბერი: მიიღეს „პენჯაბის ქვემდგომი სასამართლო სამსახურის ტრიბუნალის აქტი“. 

### დეკემბერი
* კარაჩიდან ლაჰორისკენ მიმავალი მატარებელი ქალაქ ღოტკისთან გაჩერებულ სატვირთო მატარებელს შეეჯახა. შემთხვევის შედეგად 800 მგზავრიდან 100-ზე მეტი დაიღუპა. 

## დაბადებულები
* 15 იანვარი – რუბაბ რაზა, მოცურავე.
* 6 თებერვალი – სარა მჰბუბ ხანი. 
* 16 მარტი – ჰამად აზამი, კრიკეტისტი.
* 21 სექტემბერი – შამუნ ისმაილი, მომღერალი/სიმღერების ავტორი.
* 25 ნოემბერი – მუჰამედ რიზვან უმცროსი. 

## გარდაცვლილები
* მაჰმუდ ჰუსეინი, კრიკეტისტი.
* ფაზლე ჰაკი, არმიის გენერალი.

## სქოლიო
კატეგორია:1991 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1991 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1991 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
ჩირი-იაკუ

**ჩირი-იაკუ** () — ჩანჩქერი პერუში. მდებარეობს ხუნინის რეგიონში, ჩანჩამაიოს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1033 მეტრ სიმაღლეზე. ჩირი-იაკუს ჩანჩქერის სიმაღლე დაახლოებით 20 მეტრს შეადგენს.

სახელწოდება ჩირი-იაკუ კეჩუადან ითარგმნება, როგორც ცივი წყალი.

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს ჩანჩქერები
1995 წელი პაკისტანში

**1995 წლის მოვლენები პაკისტანში**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი – ფარუხ ლეგარი
*პრემიერ-მინისტრი – ბენაზირ ბჰუტო
*უზენაესი მოსამართლე – საჯად ალი შაჰი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი – იმრან ულა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი – ხურშიდ ალი ხანი

*პენჯაბის გუბერნატორი: 
**22 მაისამდე – რაჯა სარუპ ხანი; 
**22 მაისიდან 19 ივნისიდან – მუჰამედ ილიასი; 
**19 ივნისიდან – რაჯა სარუპ ხანი

*სინდის გუბერნატორი – მაჰმუდ ჰარუნი (21 მაისამდე); კამალუდინ აზფარი (21 მაისიდან)

## მოვლენები
*პაკისტანი ანხორციელებს ინვესტიციებს კერძო სექტორში ელექტროენერგიის წარმოების გაზრდის მიზნით.
*ივლისი – თავდასხმა მოხდა ქაბულში (ავღანეთი) პაკისტანის საელჩოზე.
*დეკემბერი – ისლამაბადში, ეგვიპტის საელჩოზე განხორციელებული ბომბის აფეთქების შედეგად 13 ადამიანი დაიღუპა.
*ჩატარდა პაკისტანის პირველი ავტოშოუ (Pakistan Auto Show).

## დაბადებულები
*5 იანვარი – მუჰამედ ტუსიკი, ბალახის ჰოკეის მოთამაშე.
*2 თებერვალი – არფა ქარიმი, სტუდენტი, მსოფლიოს ყველაზე ახალგაზრდა Microsoft-ის სერტიფიცირებული პროფესიონალი (2004–2008 წლებში) (გარდაიცვალა 2012 წელს).
*10 მარტი – აიმა ბეგი, მომღერალი.
*15 ოქტომბერი – დიანა ბეგი, კრიკეტის მოთამაშე ქალი.
*9 ნოემბერი – სარა რაზა ხანი, მომღერალი.
*12 დეკემბერი – სამი ასლამი, კრიკეტის მოთამაშე.
*28 დეკემბერი – მოჰამედ აბუბაქარ დურანი, კანოისტი.

## გარდაცვლილები
*16 აპრილი – იქბალ მასიჰი (დაბადებული 1983 წელს), ბავშვთა უფლებების დამცველი აქტივისტი.

## სქოლიო
კატეგორია:1995 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1995 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1995 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
1990 წელი პაკისტანში

**1990 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: გულამ ისხაკ ხანი
*პრემიერ-მინისტრი: 
**6 აგვისტომდე: ბენაზირ ბჰუტო
**6 აგვისტო – 6 ნოემბერი: გულამ მუსტაფა ჯატოი
**6 ნოემბრიდან: ნავაზ შარიფი
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: მუჰამედ აფზალ ზულა (1 იანვრიდან)

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მუსა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: პენჯაბის გუბერნატორი: ტიკა ხანი (6 აგვისტომდე); მიან მუჰამედ აზჰარი (6 აგვისტოდან)
*სინდის გუბერნატორი: ფახრუდინ ჯ. იბრაჰიმი (6 აგვისტომდე); მაჰმუდ ჰარუნი (6 აგვისტოდან)

## მოვლენები
*იანვარი: სუკურის სარკინიგზო კატასტროფა.
*აგვისტო: პრეზიდენტმა გულამ ისხაკ ხანმა არაკომპეტენტურობისა და კორუფციის ბრალდებით ბენაზირ ბჰუტოს პირველი მთავრობა დაითხოვა.
*აგვისტო-ნოემბერი: ბენაზირ ბჰუტოს გადაყენების შემდეგ, პაკისტანის პირველ დროებით (მოვალეობის შემსრულებელ) მთავრობას სათავეში ჩაუდგა გულამ მუსტაფა ჯატოი. 
*ოქტომბერი: ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა პაკისტანს ფინანსური დახმარება შეუწყვიტა იმ ეჭვის საფუძველზე, რომ ქვეყანა ბირთვულ იარაღს ავითარებდა.
*ნოემბერი: ჯატოის დროებითი მთავრობა ასრულებს მუშაობას ოქტომბრის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ, რომლის შედეგადაც ხელისუფლებაში ნავაზ შარიფი და „*Islami Jamhuri Ittihad*“ (IJI) მოდიან.

## დაბადებულები
*10 აპრილი: ფახარ ზამანი, კრიკეტის მოთმაშე

## გარდაცვლილები
*6 აპრილი: ნაჯიბ აჰმედი, მემარცხენე აქტივისტი სტუდენტი.

## სქოლიო
კატეგორია:1990 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1990 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1990 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
1994 წელი პაკისტანში

**1994 წლის მოვლენები პაკისტანში**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი – ფარუხ ლეგარი

*პრემიერ-მინისტრი – ბენაზირ ბჰუტო

*უზენაესი მოსამართლე:
**14 აპრილამდე – ნასიმ ჰასან შაჰი
**15 აპრილიდან  4 ივნისამდე – საად საუდ ჯანი
*5 ივნისიდან – საჯად ალი შაჰი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი – აბდურ რაჰიმ დურანი (19 მაისამდე); იმრან ულა ხანი (19 მაისიდან)
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი – ამირ გულისტან ჯანჯუა (26 მარტამდე); ხურშიდ ალი ხანი (26 მარტიდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი – იქბალ ხანი (26 მარტამდე); ჩაუდრი ალტაფ ჰუსეინი (26 მარტიდან)
*სინდის გუბერნატორი – ჰაქიმ საიდი (23 იანვრამდე); მაჰმუდ ჰარუნი (23 იანვრიდან)

## დაბადებულები
*1 იანვარი – მ. ზუნაირ საიდი, ინჟინერი და ფილანტროპი
*17 იანვარი – საჯალ ალი, მსახიობი და მოდელი
*2 ივლისი – ჰასან ალი, კრიკეტის მოთამაშე
*15 ოქტომბერი – ბაბარ აზამი, კრიკეტის მოთამაშე (პაკისტანის ნაკრების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კაპიტანი და ვარსკვლავი)

## სქოლიო
კატეგორია:1994 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1994 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1994 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში