open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კრინ ანტონესკუ

**კრინ ანტონესკუ** (, 21 სექტემბერი 1959, ტულჩა, რუმინეთი) — რუმინელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე,  ქვეყნის  სენატის თავმჯდომარე 2007 წლიდან, 2012 წლის ივლის-აგვისტოში რუმინეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.

## ბიოგრაფია 
1985 წელს დაამთავრა ბუქარესტის უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი, რის შემდეგაც მუშაობდა ისტორიის მასწავლებლად. 1989–1990 წლებში ბუქარესტის ისტორიისა და არქეოლოგიის მუზეუმის კურატორია. 1996–2008 წლებში რუმინეთის დეპუტატთა პალატის წევრია. 2008  წელს რუმინეთის სენატორია ბუქარესტიდან. 2008 წლის დეკემბრიდან სენატის ვიცე-თავმჯდომარეა. თანამდებობიდან გადადგა 2009 წლის 30 აგვისტოს. მონაწილეობდა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და დაიკავა მესამე ადგილი 20,02 %-ით. 2012 წლის 3 ივლისიდან რუმინეთის სენატის თავმჯდომარეა. 6 ივლისს პარლამენტმა რუმინეთის პრეზიდენტ ტრაიან ბესესკუს იმპიჩმენტი გამოუცხადა და ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობა დაეკისრა კრინ ანტონესკუს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი რუმინეთის საანგარიშო პალატის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუმინეთის პარლამენტი

**რუმინეთის პარლამენტი** () — რუმინეთის რესპუბლიკის საკანონმდებლო და წარმომადგენლობითი ორგანო (პარლამენტი).

პარლამენტი შედგება ორი პალატისაგან:
* სენატი
* დეპუტატთა პალატა

## რესურსები ინტერნეტში 
* დეპუტატთა პალატის ოფიციალური საიტი 
* პარლამენტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:რუმინეთის პოლიტიკა
ანდრო ჟორდანია

thumb|right|267პქ|ბარელიეფი თბილისის „დინამოს“ დიღმის საწვრთნელი ბაზის შესასვლელში.
**ანდრო დიმიტრის ძე ჟორდანია** (დ. 4 ნოემბერი, 1904, ლანჩხუთი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1974, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (ნახევარმცველი, თავდამსხმელი) და ფეხბურთის მწვრთნელი. დიდი სამამულო ომის მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1947), საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1960).

1920–30-იანი წლების ამიერკავკასიის ერთ-ერთ უძლიერეს ფეხბურთელად ითვლებოდა. როგორც მწვრთნელმა, თბილისის „დინამო“ სამჯერ გაიყვანა სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორად, ხოლო 1940 წელს ივანოვოს „ოსნოვას“ რსფსრ-ის თასი მოაგებინა. ივანოვოს „ტექსტილშჩიკის“ ისტორიაში ერთადერთი ადამიანია, ვისაც ერთდროულად ჰქონდა სპორტის დამსახურებული ოსტატისა და დამსახურებული მწვრთნელის წოდებები.

## ბიოგრაფია 
### სათამაშო კარიერა 
დაიბადა 1904 წლის 4 (17) ნოემბერს ქალაქ ლანჩხუთში.

1975 წლიდან დაწესდა მისი სახელობის თასის გათამაშება საქართველოს საფეხბურთო გუნდებს შორის. 1994 წლიდან საქართველოს საუკეთესო მწვრთნელს მისი სახელობის პრემია გადაეცემა. ანდრო ჟორდანიას სახელს ატარებს თბილისის „დინამოს“ საწვრთნელი ბაზა.

გაზეთ „სარბიელის“ მიერ 1998 წელს ჩატარებულ გამოკითხვაში დასახელდა საქართველოს XX საუკუნის მეორე საუკეთესო მწვრთნელად.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
* სსრ კავშირის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი: 1931
* სსრ კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1924

### სამწვრთნელო 
* რსფსრ-ის თასის მფლობელი: 1940
* სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (3): 1946, 1947, 1959
* სსრკ-ის თასის ფინალისტი (2): 1946, 1960

## ბიბლიოგრაფია 
* 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* ანდრო ჟორდანია — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
* ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის სპარტაკის მწვრთნელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები
კატეგორია:ტყიბულის მეშახტეს მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:სსრკ-ის დამსახურებული მწვრთნელები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
ნევადო-დელ-რუისი

**ნევადო-დელ-რუისი** (), ასევე **ლა-მესა-დე-ერვეო** (ერვეოს მაგიდა) ან **კუმანდაი** კოლუმბამდელ ადგილობრივთა ენაზე — ვულკანი კოლუმბიაში, კალდასისა და ტოლიმის დეპარტამენტების საზღვარზე, დედაქალაქ ბოგოტიდან 129 კილომეტრით დასავლეთით. ნევადო-დელ-რუისი სტრატოვულკანია, შედგება ლავის მრავალი ფენისგან, რომელსაც ენაცვლება გაქვავებული ვულკანური ფერფლისა და პიროკლასტებისაგან. ვულკანი აქტიურია დაახლოებით ბოლო ორი მილიონი წლის მანძილზე, პლეისტოცენისა და გვიანდელი პლიოცენის ეპოქებში, გააჩნია ამოფრქვევის სამი ძირითადი პერიოდი. ამჟამინდელი ვულკანური კონუსი ჩამოყალიბდა ამოფრქვევის მიმდინარე პერიოდში, რომელიც 150 ათასი წლის წინ დაიწყო.

როგორც წესი, ნევადო-დელ-რუისზე ხდება პლიანიანური ამოფრქვევები, რომლის დროსაც წარმოიქმნება გაზისა და კლდის პიროკლასტური ნაკადები. ეს ამოფრქვევები ხშირად განაპირობებს ლაჰარებს (ტალახისა და ნამსხვრევების ნაკადი), რაც საფრთხეს უქმნის ადამიანებსა და გარემოს. მსგავსი ამოფრქვევების საფრთხეს ზრდის ის ფაქტი, რომ ცხელი გაზი და ლავა ადნობს მთის თოვლის საფარს, რის შედეგადაც ნაკადს წყლის დიდი რაოდენობაც ემატება. 1985 წლის 13 ნოემბერს პატარა ამოფრქვევამ წარმოქმნა უზარმაზარი ლაჰარი, რომელმაც დაანგრია და დამარხა ტოლიმის დეპარტამენტის ქალაქი არმერო, რასაც 25 000 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ამ მოვლენას მოგვიანებით არმეროს ტრაგედია უწოდეს. მსგავსი, მაგრამ ნაკლებად მსხვერპლიანი მოვლენები მოხდა 1595 და 1845 წლებში, როდესაც მცირე ამოფრქვევას უზარმაზარი ლაჰარი მოჰყვა.

ვულკანი მიეკუთვნება ლოს-ნევადოსის ბუნების ეროვნულ პარკს, რომელიც ასევე მოიცავს სხვა რამდენიმე ვულკანს. ნევადო-დელ-რუისის მწვერვალი დაფარულია ფართო მყინვარებით, რომლებმაც 1985 წლიდან, გლობალური დათბობის შედეგად მნიშვნელოვნად უკანდახევა დაიწყო. ვულკანი საფრთხედ რჩება მიმდებარე ქალაქებისა და სოფლებისათვის, შესაძლო ამოფრქვევებისა და ლაჰარების საფრთხის ქვეშ დაახლოებით 500 000 ადამიანი იმყოფება.

## გალერეა 

ფაილი:Nevado del Ruiz - radar image from space.jpg|ნევადო-დელ-რუისის თანამგზავრული რადარული სურათი
ფაილი:Nevado del Ruiz Volcano, Colombia.jpg|აერო-ფოტო
ფაილი:Nevado del Ruiz 1985.jpg|1985 წლის ამოფრქვევის წინ
ფაილი:Armero aftermath Marso.jpg|არმერო მდებარეობდა ფოტოს ცენტრში. გადაღებულია 1985 წლის ნოემბრის ბოლოს, ამოფრქვევიდან ცოტა ხანში.
ფაილი:El ruiz volcano.jpg|ნევადო-დელ-რუისი ქალაქ მანისალესიდან, 2006 წ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოლუმბიის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Observatorio vulcanológico de Manizales - Ingeominas 
* Nevado del Ruiz: Summary", Global Volcanism Program, Smithsonian Institution 

## სქოლიო 
კატეგორია:კოლომბიის ვულკანები
ულპია-ტრაიანა-სარმიზეგეტუზა

250px|მინი|დიდი ტაძარი
**ულპია-ტრაიანა-სარმიზეგეტუზა** () — რომაული დაკიის დედაქალაქი. სახელწოდება მიიღო იმპერატორ ტრაიანეს პატივსაცემად. II საუკუნის დასასრულს ქალაქის ფართობი 30 ჰა, ხოლო მოსახლეობა 30 000 იყო. 

დაარსებულია დაახლოებით 106–111 წლებში. თავდაპირველად იყო რომის უმთავრესი სამხედრო ბანაკი. აქ მდებარეობდა რომის იმპერიის მეხუთე მაკედონური რეგიონი. 

რომაელების წასვლის შემდეგ ქალაქმა სწრაფად დაიწყო დაქვეითება და V საუკუნეში თითქმის გაუკაცრიელდა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოლონია-ულპია-ტრაიანა
* დაკიის ომები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ULPIA TRAIANA SARMIZEGETUSA
* ULPIA TRAIANA SARMIZEGETUSA 

კატეგორია:რუმინეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ტრაიანე
სოღო

**სოღო** () — ფრინველი ხოხბისებრთა ოჯახისა. მამალი საშუალოდ იწონის 4100 გრამს, დედალი — 2000 გრამს. მამალს თავის ზედა ნაწილი, კისერი და ზურგი მონაცისფრო აქვს, ფრთები ყავისფერი, შავი და მწვანე ლითონისებურად მბზინვარე ჩიჩახვი. სხეულის ქვედა ნაწილი მუქია და მსხვილი თეთრი ლაქები აყრია. სოღო გვხვდება ევროპისა და აზიის წიწვოვან, შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. უკანასკნელი 100-200 წლის განმავლობაში სოღოს გავრცელების არეალი და რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, ხოლო ადგილ-ადგილ ამოწყდა. დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნის შუა წლებში სოღო გაწყვიტეს, შემდეგ 1837 წელს შეიყვანეს იქ შვედეთიდან და „დასახლდა“. ბუდეს მიწაზე იკეთებს, დებს 6-8, იშვიათად 12-16 კვერცხს. კრუხობს დედალი 25-28 დღე-ღამე. ზაფხულში იკვებება ყლორტით, ყვავილებით, კვირტით, კენკრით, ბარტყი — მწერებითა და ობობებით; გაზაფხულზე ლარიქსის წიწვით, ზამთარში — ფიჭვისა და ნაძვის წიწვით, კვირტით. სოღო — სარეწაო და სპორტული ნადირობის ობიექტია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყრუანჩელა

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:სოღო
კატეგორია:ევროპის ფრინველები
დაკია (რომის პროვინცია)

250px|მინიატიურა|რომმის პროვინცია დაკია
**დაკია** () — რომის პროვინცია. დააარსა იმპერატორმა ტრაიანემ 101–106 წლებში, რომაელთა მიერ  დაკიის ისტორიული რეგიონის დაპყრობის შემდეგ. პროვინციის დედაქალაქი იყო ულპია-ტრაიანა-სარმიზეგეტუზა. რომაულმა დაკიამ არსებობა შეწყვიტა 271 წელს.

ამჟამად ცენტრალური დაკიის უდიდესი ტერიტორია მდებარეობს რუმინეთის ფარგლებში, პერიფერიული ტერიტორიების ნაწილი კი შედის სერბეთის, უკრაინის, უნგრეთისა და მოლდოვის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Подробный очерк об истории Римской Дакии и Дакоромании
* Римская Дакия при императоре Траяне
* Дакия до и после Римского завоевания

კატეგორია:რომის პროვინციები
კატეგორია:რუმინეთის ისტორია
კონცილიარიზმი

**კონცილიარიზმი** — თეოლოგიური კონცეფცია კათოლიციზმში. კონცილიარიზმის მთავარი იდეა — რომის პაპის გადაწყვეტილებებისადმი ეკლესიის გადაწყვეტილების პრიორიტეტი. მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო დიდ განხეთქილებასთან კათოლიკურ ეკლესიაში (1377—1417), ასევე პაპების ავინიონის ტყვეობასთან (1309—1377), უკმაყოფილება გამოიწვია მთელ ქრისტიანულ სამყაროში. ეკლესიის მრავალი მაღალი წოდების პირი თვლიდა, რომ სიტუაცია, რომლის დროსაც პაპის ტახტი ორ, მოგვიანებით კი ერთდროულად სამ პაპს ეკავა, მიუღებელი იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში
კატეგორია:კათოლიციზმი
ვიტალი დარასელია (უმცროსი)

**ვიტალი დარასელია უმცროსი** (დ. 27 სექტემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. კარიერა დაასრულა თბილისის „ლოკომოტივში“. იგი არის ცნობილი ქართველი ფეხბურთელის, ვიტალი დარასელიას ვაჟი.

## კარიერა 
კარიერა დაიწყო 1997 წელს ბათუმის „დინამოში“, იმავე წელს გადავიდა უკრაინაში, სადაც 2000 წლამდე ითამაშა კიევის „ცსკა“-ში. კიევში ჩატარებული ცუდი სეზონის შემდეგ, 2001 წელს გადავიდა ქართულ გიგანტ თბილისის „დინამოში“, რომელთან ერთადაც გახდა უმაღლესი ლიგისა და საქართველოს თასის გამარჯვებული. 2004 წლის თებერვალში კონტრაქტი გააფორმა ვლადიკავკაზის „ალანიასთან“, სადაც 2 სეზონი გაატარა. 2005–06 წლების სეზონში დაბრუნდა „დინამოში“ და კარიერის საუკეთესო წლები სწორედ ამ კლუბში გაატარა, მაშინ მეორე წრიდან გუნდს სათავეში ხორვატი ივო შუშაკი ჩაუდგა, რომელთან ერთადაც გუნდმა ჩემპიონის ოქროს მედლები დაიბრუნა, მოიგო საქართველოს თასი, 2004 წელს კი თანამეგობრობის თასი და ეს ყველაფერი ძალიან ლამაზად და დამაჯერებლად გააკეთა. 2006 წლის აგვისტოში გადავიდა ყაზახურ ყარაღანდას „შახტიორში“. 2007 წლის დაბრუნდა საქართველოში და თამაში ბოლნისის „სიონში“ განაგრძო. 2007–08 წლების სეზონში ითამაშა კიშინიოვის „დაჩიაში“, 2008 წლიდან კი თბილისის „ლოკომოტივში“ თამაშობდა, სანამ 2009 წლის იანვარში ქრონიკული ტრავმის მომიზეზებით გუნდიდან წავიდა და კარიერაც დაასრულა.

ეროვნულ ნაკრებში პირველად 2002 წელს გამოიძახეს, სადაც 2005 წლამდე 10 მატჩის ჩატარება მოასწრო.

კარიერის შემდეგ მოსკოვში დასახლდა და ფეხბურთს გასართობად თამაშობდა. 33 წლის ასაკში ფუტსალში რუსეთის ჩემპიონატის მონაწილე მოსკოვის „ტორპედოში“ ჩაირიცხა. ოღონდ ეს გუნდი არა კლასიკური, არამედ 8/8-ზე ფუტსალის ჩემპიონატში მონაწილეობდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*პროფილი Transfermarkt-ზე 
*პროფილი Soccerway-ზე 
*პროფილი National-football-teams.com-ზე 
*ტალანტი, რომელიც დავკარგეთ 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ყარაღანდის შახტიორის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიშინიოვის დაჩიას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ველფები

__NOTOC__
[მინი|მარჯვნივ|იუდით ბავარიელი. მინიატურა [ველფების ქრონიკებიდან]]
**ველფები** () — ფრანკული წარმოშობის ერთ-ერთი უძველესი ევროპული დინასტია, რომლის წარმომადგენლებიც რიგი ევროპული სახელმწიფოების ტახტს იკავებდნენ, კერძოდ, გერმანული და იტალიური სამთავროების, ასევე რუსეთისა და დიდი ბრიტანეთის.

## ველფების პირველი დინასტია 
### საგვარეულოს ისტორია 
[მინი|მარცხნივ|150პქ|მეორე დინასტიის დამაარსებლის, [ველფ IV-ის იდეალიზირებული შუა საუკუნეების პორტრეტი.]]
ველფების პირველი დინასტია, აგრეთვე ცნობილი როგორც უფროსი ველფები (), იყო ფრანკული წარმოშობის. ოჯახური ლეგენდის მიხედვით საგვარეულოს წარმოშობა უკავშირდებოდა ედეკონს, ატილას დროინდელ (დაახლ. 450 წელი) ჰუნ ან სკვით ბელადს, ოდოაკრის მამას. თუმცა მის შესახებ პირველი დოკუმენტური მოხსენიებები ეკუთვნის VIII საუკუნეს, როდესაც რუთარდმა () 746 წლის შემდეგ მიიღო სამფლობელოები მაასისა და მოზელის რაიონებში. VIII საუკუნის შუა წლებში ველფებმა მიიღეს სამფლობელოები ზემო შვაბიაში, ვაინგარტენში (ალტდორფი).

## ველფების მეორე დინასტია 
### საგვარეულოს ისტორია 
ველფების მეორე დინასტია წარმოადგენს იტალიური დ’ესტეს დინასტიის შტოს. ლიგურიის მარკგრაფი ალბერტო აცო II დ'ესტე დაქორწინდა კუნიგუნდაზე, ველფ II-ის ქალიშვილზე. სწორედ მათი ვაჟი, ველფ IV, გახდა ველფების მეორე დინასტიის დამაარსებელი. ველფების ამ სახლის სახელწოდებიდან მომდინარეობს შუა საუკუნეების პოლიტიკური მოძრაობის, გველფების სახელწოდება, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა იმპერატორის მცდელობას, გაევრცელებინა საკუთარი ძალაუფლება იტალიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Website der Welfen-Familie 
* Münzen der Welfen 


კატეგორია:დინასტიები
გვიანი შუა საუკუნეები

]]
|}
**გვიანი შუა საუკუნეები** — ტერმინი, რომელსაც ისტორიკოსები იყენებენ XIV-XVI საუკუნეების ევროპის ისტორიის აღსანიშნად.

გვიან შუა საუკუნეებს წინ უძღოდა მაღალი შუა საუკუნეები, მის შემდგომ პერიოდს კი ეწოდება ახალი დრო. ისტორიკოსთა აზრი გვიანი შუა საუკუნეების ზედა საზღვრის დადგენაში რადიკალურად განსხვავდება. მაგალითად, რუსულ ისტორიულ მეცნიერებაში გვიანი შუა საუკუნეების დასასრულის განსაზღვრა მიღებულია ინგლისის სამოქალაქო ომით, მაგრამ დასავლეთ ევროპის მეცნიერებაში ამ ეპოქის დასასრულად, როგორც წესი, მიიჩნევენ საეკლესიო რეფორმაციის დასაწყისს ან დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქას. გვიანი შუა საუკუნეების ეპოქას ასევე უწოდებენ აღორძინების ეპოქას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Original sources 
* Collection of links

კატეგორია:გვიანი შუა საუკუნეები
ტიროლი (ისტორიული ოლქი)

მინი|ტიროლის მდებარეობა ცენტრალურ ევროპაში
**ტიროლი** (; ; ) — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ ევროპაში, ალპების აღმოსავლეთ ნაწილში, მოიცავს ტიროლის ფედერალურ მიწას ავსტრიის შემადგენლობაში და სამხრეთ ტიროლისა და ტრენტინოს ავტონომიურ პროვინციების იტალიაში.

ისტორიული ტიროლის საზღვრებს თითქმის მთლიანად ემთხვევა ტიროლ-სამხრეთი ტიროლ-ტრენტინოს ევრორეგიონის საზღვრები.

## ლიტერატურა 
* Franz X. Bogner: *Tirol aus der Luft*. Tyrolia, Innsbruck 2012, ISBN 978-3-7022-3214-6.
* Michael Forcher: *Kleine Geschichte Tirols*. Haymon, Innsbruck 2006, ISBN 978-3-85218-519-4.
* Horst Schreiber: *Wirtschafts- und Sozialgeschichte der Nazizeit in Tirol.* Reihe Geschichte und Ökonomie, 3. Studienverlag, Innsbruck 1994 ISBN 3-901160-35-3

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის სახელმწიფოები
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:გაყოფილი რეგიონები
ჰესენის ლანდსაგრაფო

**ჰესენის ლანდსაგრაფო** () — ლანდსაგრაფო საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში. არსებობდა 1264 წლიდან 1567 წლამდე.

წარმოიქმნა 1264 წელს, როდესაც ჰერცოგ ჰაინრიხ II-ის ცოლმა, სოფია ბრაბანტიელმა, თიურინგიიდან მიიღო ჰესენის ტერიტორია, რომლის მფლობელებმაც დაიწყეს ლანდგრაფის ტიტულის ტარება. პირველი მმართველი გახდა მათი ვაჟი, ჰაინრიხ I. რეზიდენცია ჯერ მდებარეობდა მარბურგსა და გუდენსბურგში, მაგრამ უკვე 1277 წლისთვის გადაადგილდა კასელში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Karte: Hessen 1247 bis 1567  

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის საგრაფოები
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
მეხელენი

**მეხელენი** (, ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბელგიაში, ანტვერპენის პროვინციაში. მეხელენი მდებარეობს ბრიუსელსა და ანტვერპენს შორის. უშუალოდ ქალაქის გარდა მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის დასახლებები ჰეფენი (Heffen), ჰომბეკი (Hombeek), ლესტი (Leest), მეიზენი (Muizen) და ვალემი (Walem). მუნიციპალიტეტის საერთო მოსახლეობა — 80.176 მცხოვრები, ფართობი — 65,19 კმ (ორივე მაჩვენებელი 2008 წლის მდგომარეობით). მეხელენი განლაგებულია მდინარე დილზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* ქალაქის გზამკვლევი 

კატეგორია:ბელგიის ქალაქები
ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი [საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერიის რუკაზე. 1400 წელი]]
**ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი** () — ისტორიული გერმანული საჰერცოგო, რომელსაც მართავდნენ ველფები. მდებარეობდა თანამედროვე ქვემო საქსონიის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. მომავალი საჰერცოგოს ტერიტორია აღმოჩნდა ველფების სამფლობელოებში ჰაინრიხ ამაყის დროს, რომელიც ამავდროულად ფლობდა ბავარიის საჰერცოგოსა და საქსონიას. მისი ვაჟის, ჰაინრიხ ლომისადმი ანტიპათიურად იყო განწყობილი იმპერატორი, რომელსაც ველფების გაძლიერების ეშინოდა, ამიტომაც ჰაინრიხს 1180 წელს თავისი სამფლობელოების დიდი ნაწილი ჩამოართვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Wilhelm Havemann: *Geschichte der Lande Braunschweig und Lüneburg.* 3 Bände. Nachdruck. Hirschheydt, Hannover 1974/75, ISBN 3-7777-0843-7 (Originalausgabe: Verlag der Dietrich’schen Buchhandlung, Göttingen 1853–1857 – online bei Google-Books: Band 1, Band 2, Band 3)
* Hans Patze (Begr.): *Geschichte Niedersachsens.* 7 Bände. Hahnsche Buchhandlung, Hannover 1977- (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen, 36)
* Gudrun Pischke: *Die Landesteilungen der Welfen im Mittelalter.* Lax, Hildesheim 1987, ISBN 3-7848-3654-2

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის სახელმწიფოები
კატეგორია:საჰერცოგოები
ოსკარის 55-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 55-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 55-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1983 წლის 11 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1982 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტი, 8 ჯილდო მიიღო ფილმმა „განდი“.

## ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი

[მინი|მარჯვნივ|200პქ|ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის სამთავრო. [1789 წელი]]
**ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი** () — გერმანული სამთავრო ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის საჰერცოგოს შემადგენლობაში, რომლის ისტორიაც წარმოადგენს მრავალჯერადი დაშლისა და შეერთების მონაცვლეობას. 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის დაშლამდე ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელს ველფების დინასტიის სხვადასხვა შტოები მართავდნენ. 1814 წელს ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის სამთავროს სახელმწიფოებრივი მემკვიდრე გახდა ბრაუნშვაიგის საჰერცოგო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Die Welfen 
* Karte von Niedersachsen am Ende des 18. Jahrhunderts 
* Welfenschloss Wolfenbüttel 

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის სახელმწიფოები
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
ჯონ გილგუდი

**სერ ართურ ჯონ გილგუდი** (; დ. 15 აპრილი, 1904, ლონდონი — გ. 21 მაისი, 2000, უოტონ-ანდერვუდი) — ინგლისელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ჰქონდა გამორჩეული ხმა. არის ერთ-ერთი იმ იშვიათ მსახიობთაგანი, რომელსაც მიღებული აქვს ოსკარის, ემის, გრემისა და ტონის ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
რუმინეთის გერბი

**რუმინეთის გერბი** — რუმინეთის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. მიიღეს 1992 წლის 10 სექტემბერს. გერბის მთავარი ელემენტია ოქროს არწივი, რომელსაც ნისკარტით უჭირავს ჯვარი, ხოლო კლანჭებით სკიპტრა და ხმალი. გერბის ძირითადი ფერებია სითელი, ლურჯი და ყვითელი, რომლებიც წარმოადგენილა რუმინეთის დროშაზე. 

## აღწერა 
ფარი, რომელიც გამოსახულია არწივზე იყოფა 5 ნაწილად, თითოეულ მათგანს აქვს თავისი სიმბოლური დატვირთვა.

* ოქროს არწივი — ვლახეთის სიმბოლო.
* ძროხის თავი — მოლდოვა.
* ლომი და ხიდი — ოლტენია და ბანატი.
* შავი არწივი, შვიდი ციხესიმაგრე, მზე და მთვარე — ტრანსილვანია.
* დელფინები — დობრუჯა.

## ისტორია 
რუმინეთის გერბი პირველად მიიღეს 1859 წელს, როდესაც ალექსანდრუ იოან კუზამ გააერთიანა ორი რუმინული სახელმწიფო მოლდავია და ვლახეთი. ამ პერიოდში ორი ჰერალდიკური სიმბოლო, ოქროს არწივი და ძროხის თავი, ოფიციალურად გაერთიანდა. 

1866 წელს, მას შემდეგ რაც, კაროლ I აირჩიეს რუმინეთის თავადად, ფარი დაიყო ოთხ ნაწილად. დამოუკიდებლობისათვის ომის შემდეგ ფარზე დაემატა მეხუთე ნაწილი, დელფინები, დობრუჯის სიმბოლო, ხოლო 1922 წელს, ტრანსილვანიის რუმინეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, ერთ-ერთ მეოთხედში დაემატა შავი არწივი, შვიდი ციხესიმაგრე, მზე და მთვარე.

1948 წელს კომუნისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ გერბი შეიცვალა. აღნიშნულმა გერბმა სამჯერ განიცადა ცვლილება, პირველად 1948 წელსვე, მეორედ 1952 წელს, ხოლო მესამედ 1966 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის დროშა
* რუმინეთის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Law 102/1992 describing the coat of arms 
*presidency.ro: The Coat of Arms
*romania.org 

კატეგორია:რუმინეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები არწივის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ლომის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხარის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ჯვრის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები მზის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები მთვარის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხმლის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები შენობების გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები სკიპტრის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები დელფინის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
რიჩარდ ატენბორო

**რიჩარდ ატენბორო** ( დ. 29 აგვისტო, 1923, კემბრიჯი — გ. 24 აგვისტო, 2014, ლონდონი) — ინგლისელი კინომსახიობი და რეჟისორი. დაიბადა 1923 წელს. არის დევიდ ატენბოროსა და ჯონ ატენბოროს ძმა. ატენბორო ორი ოსკარის მფლობელია. მან ორივე ჯილდო მიიღო ფილმ „განდისთვის”, როგორც რეჟისორმა და პროდიუსერმა. თავად ფილმმა კი 8 ოსკარი დაიმსახურა. რიჩარდ ატენბორო 90 წლის ასაკში, დაბადების დღემდე 4 დღით ადრე გარდაიცვალა.

## ფილმოგრაფია
### მსახიობი
### რეჟისორი
* 1969 - რა მშვენიერი ომია *(Oh! What a Lovely War)*
* 1977 - ხიდი ძალიან შორს არის *(A Bridge Too Far)*
* 1982 - განდი *(Gandhi)*
* 1985 - კორდებალეტი *(A Chorus Line)*
* 1987 - თავისუფლების ძახილი *(Cry Freedom)*
* 1992 - ჩაპლინი *(Chaplin)*
* 1993 - ჩრდილების ქვეყანა *(Shadowlands)*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Richard Attenborough Archive on the BAFTA website
* Richard Attenborough Centre for Disability and the Arts 
* Richard Attenborough at Virtual History

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი  24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კაროლ I

**კაროლ I**  (, , დ. 20 აპრილი, 1839, ზიგმარინგენი, გერმანია — გ. 10 ოქტომბერი, 1914) — რუმინეთის თავადი („დომნიტორი“)  (1866—1881), ხოლო შემდეგ, 1881 წლიდან რუმინეთის პირველი მეფე. მიეკუთვნებოდა ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია), თავად  კარლ ანტონის შვილი.

გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (20 აპრილი 1909), რუსეთის გენერალ-ფელდმარშალი (17 სექტემბერი 1912).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Генерал-Фельдмаршал Король Румынии Карл I 

კატეგორია:რუმინეთის მეფეები
კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
მიკლოშ იანჩო

**მიკლოშ იანჩო** (; დ. 27 სექტემბერი, 1921 — გ. 31 იანვარი, 2014) — უნგრელი კინორეჟისორი და სცენარისტი.

მიაღწია საერთაშორისო წარმატებას 1960-იანი წლებიდან ფილმებით „უიმედოდ“ (1965), „წითელი, ჯარისკაცები“ (1967), „წითელი ფსალმუნი“ (1972) და სხვ. ფილმისათვის „წითელი ფსალმუნი“ 1972 წლის კანის კინოფესტივალზე მოიგო ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისათვის.

გარდაიცვალა 2014 წლის 31 იანვარს, ფილტვის კიბოთი, 92 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრელი კინორეჟისორები
კატეგორია:უნგრელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
მიჰაი I

**მიჰაი I**  (; დ. 25 ოქტომბერი, 1921, სინაია, რუმინეთი — გ. 5 დეკემბერი, 2017) — რუმინეთის მეფე 1927–1930 და 1940–1947  წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). კაროლ II-ისა და ელენეს შვილი.

## ცხოვრება
მიჰაი I რუმინეთის მეფის ტახტზე ორჯერ ავიდა. პირველად 1927–1930 წლებში, მეორედ კი 1940–1947 წლებში. 1944 წელს მონარქმა მხარი დაუჭირა მოკავშირეებს და ომი გამოუცხადა ნაცისტურ გერმანიას. სამი წლის შემდეგ რუმინეთის კომუნისტმა ლიდერებმა მიჰაი აიძულეს ტახტიდან გადამდგარიყო. ის შვეიცარიაში გადაასახლეს და სამშობლოში შესვლა აუკრძალეს. მონარქმა რუმინეთის მოქალაქეობა მხოლოდ 1997 წელს დაიბრუნა.

### გარდაცვალება და დაკრძალვა
რუმინეთის უკანასკნელი მონარქი 96 წლის ასაკში შვეიცარიაში 2017 წლის 5 დეკემბერს გარდაიცვალა.

რუმინეთის ყოფილი მონარქი მიჰაი I სამეფო წესით დაკრძალეს. სამგლოვიარო პროცესია 16 დეკემბერს ბუქარესტში გაიმართა, თუმცა მეფე დედაქალაქში არ დაუკრძალავთ. მიჰაის ცხედარი მატარებლით რუმინეთის ცენტრალურ ქალაქ კურტია-დე-არჯეშში წაიღეს და მეუღლის, დედოფალ ანა დე ბურბონ-პარმეს გვერდით დაასვენეს.

პროცესიას ბუქარესტში პრინცი ჩარლზი, ესპანეთის ყოფილი მეფე ხუან-კარლოსი და დედოფალი სოფია, შვედეთის მეფე კარლ XVI და დედოფალი სილვია, ბელგიის პრინცესა ასტრიდი და ევროპული სამეფო ოჯახების სხვა წარმომადგენლები დაესწრნენ, მათ შორის მიჰაი I-ის ოჯახის წევრებიც, 5 ქალიშვილი და 1 შვილიშვილი. სამეფო დაკრძალვაზე დასასწრებად ბუქარესტის ქუჩებში ათიათასობით რუმინელიც გამოვიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The official website of The Romanian Royal Family
* "Bonny King Michael" 
* "King of Romania recalls sacrifices"  

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის მეფეები
კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კაროლ II

**კაროლ II**  (; დ. 15 ოქტომბერი, 1893, სინაია, რუმინეთი — გ. 4 აპრილი, 1953, ეშტორილი, პორტუგალია) — რუმინეთის მეფე 1930–1940   წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). ფერდინანდ I-ისა და მარია ედინბურგელის შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Биография на сайте «Хронос»

კატეგორია:რუმინეთის მეფეები
კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
სარმიზეგეტუზა

მინი|250პქ|ციხესიმაგრის ხედი
**სარმიზეგეტუზა** () — დაკიის მთავარი სამხედრო, რელიგიური და პოლიტიკური ცენტრი. დაკიის მეფეების, მათ შორის დეცებალის, რეზიდენცია. მდებარეობს რუმინეთის ქალაქ ორეშტიეს მახლობლად, სამხრეთ-დასავლეთ ტრანსილვანიაში, მთებში. ზღვის დონიდან 1 200 მეტრზე. 

დაანგრიეს რომაულმა ძალებმა დაკიის ომების პერიოდში. 106 წელს აქ გაიმართა სარმიზეგეტუზის ბრძოლა, რომელიც გადამწყვეტი აღმოჩნდა ტრაიანე-დეცებალის 101-106 წლების ომის პერიოდში. ქალაქის განადგურების შემდეგ მისგან 50 კმ-ში დააარსეს რომაული დაკიის ახალი დედაქალაქი ულპია-ტრაიანა. 

1999 წელს ციხესიმაგრე შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, როგორც დაკიის ციხესიმაგრეების ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში  
* Cetățile dacice din Munții Orăștiei - Sarmizegetusa Regia 
* Photo Gallery of Sarmizegetusa Regia 
* Photo Gallery of The Dacian Fortress 
* The Dacian Fortresses of the Orastie Mountains
* The Dacians - pictures of the fortresses in the Orastie Mountains

კატეგორია:რუმინეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუმინეთში
ვლახეთისა და მოლდოვის გაერთიანებული სამთავრო

**ვლახეთისა და მოლდოვის გაერთიანებული სამთავრო** () — სამთავრო, რომელიც ჩამოყალიბდა 1859 წელს. წარმოიქმნა მას შემდეგ, რაც მოხდა  ალექსანდრუ იოან კუზას კორონაცია მოლდოვისა და ვლახეთის გაერთიანებული სამთავროს მთავრად იყო ოსმალეთის იმპერიის ვასალი. 

1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის მსვლელობისას გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და აღიარეს 1878 წელს. 1881 წელს მის ტერიტორიაზე დაარსდა რუმინეთის სამეფო. 

## ლიტერატურა 
* Istoria Poporului Român — Biblioteca de Istorie. — Editura Ştiinţifică, 1970.
* Sorin Liviu Damean. Carol I al României, 1866—1881. — Bucureşti: Editura Paideia, 2000.
* Vlad Georgescu. Istoria ideilor politice româneşti (1369—1878). — Munich, 1987.

კატეგორია:რუმინეთის ისტორია
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
რონკალის სეიმი

**რონკალის სეიმი** — საიმპერიო სეიმი, ლომბარდიის ლიგის თოთხმეტივე ქალაქისა და საღვთო რომის იმპერიის წარჩინებულებისა და საეკლესიო მოღვაწეების საერთო შეკრება. გაიმართა 1158 წელს პიაჩენცას მახლობლად.

ფრიდრიხ I ბარბაროსამ, მას შემდეგ, რაც რომის პაპისგან გვირგვინი მიიღო, დაიწყო ჩრდილოეთ იტალიაში „ახალი წესრიგის“ შემოღება: ქალაქთა წარმომადგენლები შეკრიბეს რონკალის სეიმზე და მოიწვიეს იურისტები ბოლონიიდან. ქალაქებს თავიანთი უფლებების დაცვა მოუწიათ; აღიარდებოდა მხოლოდ ის უფლებები, რომლებსაც იმპერატორის ქარტიები ამტკიცებდა. ფრიდრიხმა დაიტოვა უფლება, დაენიშნა ყველა ქალაქში თავისი მოხელე — პოდესტა.

ქალაქები აჯანყდნენ: მაგალითა, მილანმა ორწლიან ალყას გაუძლო, მაგრამ ბოლოს იძულებული იყო, დანებებულიყო. ქალაქი დასაჯეს: მცხოვრებლები გადაასახლეს რამდენიმე სოფელში, ხოლო ბაზარზე გაავლეს ღარი იმის ნიშნად, რომ მილანი არ აღდგებოდა. 1159 წელს ფრიდრიხ ბარბაროსამ არ აღიარა მორიგი პაპი — ალექსანდრე III (იმპერატორის პირადი მტერი) და საკუთარი დანიშნა. ალექსანდრე III-მ მხარი დაუჭირა ჩრდილო-იტალიური ქალაქების კვაშირს, ლომბარდიის ლიგას. ფრიდრიხმა სრული მარცხი განიცადა ლიგის ჯარებთან ლენიანოს ბრძოლაში (1176), ერთი წლის შემდეგ კი პაპს შეურიგდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რონკალის სეიმი 

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
კატეგორია:1158
მინისტერიალი

**მინისტერიალები** (, -დან — სამსახური, თანამდებობა) — შუა საუკუნეების ევროპაში (ძირითადად გერმანიაში) მცირე რაინდობის წარმომადგენლები, რომლებიც ფლობდნენ პატარა ფეოდებს და ჰქონდათ სამხედრო სამსახურის ვალდებულება მონარქის ან მსხვილი ფეოდალისადმი. XI საუკუნიდან მინისტერიალებს გერმანიაში შეადგენდნენ დინსტმანების (Dienstmannen) განსაკუთრებული ფენა, რომელიც მოქალაქეებსა და სოფლის თავისუფალ მოსახლეობაზე უფრო მაღლა იდგა, თუმცა თავისუფალ რაინდებზე დაბლა. მათი არათავისუფალი მდგომარეობის მაჩვენებელი იყო ის, რომ მათ არ შეეძლოთ საკუთარი სურვილით სამხედრო სამსახურის დატოვება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა გერმანიაში მინისტერიალებმა მიიღეს XII-XIV საუკუნეებში, როდესაც მოიპოვეს ცალკეული ფენის უფლებები, პირადი თავისუფლება და გერმანიის სამთავროებში ცენტრალური ძალაუფლების ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი გახდნენ.

## ლიტერატურა 
* «Министериалы». БСЭ, 3-е издание.
* Arnold, Benjamin. German Knighthood 1050—1300 (Oxford: Clarendon Press, 1985) 

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები
ჯორჯ ფინი

**გიორგი აგიაშვილი**, ცნობილი როგორც **ჯორჯ ფინი** ( დ. 21 იანვარი, 1990) — ჰოლივუდის მსახიობი, ქართველი კინორეჟისორისა და სცენარისტ დავით აგიაშვილის შვილი.
## ფილმოგრაფია 
### ფილმები 
### ტელესერიალები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ჯორჯ ფინი - WDW
* ჯორჯ ფინის შესახებ

კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1990
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები‎
კატეგორია:ქართველი ამერიკელები
გ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოსკარის 62-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 62-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 62-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1990 წლის 26 მარტს დოროთი ჩენდლერის აუდიტორიაში, (ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1989 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC.

## ლაურეატები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოსკარის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ვალვასორები

**ვალვასორები** (ძვ. ლათ. vassus vassorum-დან — „ვასალების ვასალი“; ძვ. ფრანგ. vavassor, vavassour, ) — რაინდების მიერ მინიჭებული მცირე ფეოდების მფლობელები შუა საუკუნეების იტალიასა და საფრანგეთში. უმეტესწილად დამოკიდებულნი იყვნენ იტალიაში წარმოქმნილ მსხვილი ქალაქებზე. დროთა განმავლობაში იძულებულნი იყვნენ, ამ უკანასკნელებისგან მოეპოვებინათ მოქალაქეობის უფლება და ამგვარად ქმნიდნენ ქალაქის წარჩინებულთა ნაწილს.

## ლიტერატურა 
* Вальвассоры // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

კატეგორია:ფეოდალიზმი
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
ხეკაკუნა

**ხეკაკუნა**, **შავი კოდალა** () — ფრინველი კოდალასნაირთა რიგისა. ტანად დიდია, სხეულის სიგრძე 50 სმ აღწევს. აქვს ღია ფერის ძლიერი, ხიშტისებური ნისკარტი. შეფერილია შავად, კეფა წითელი აქვს. ბინადრობს ევროპისა და აზიის წიწვიან ტყეებში. ბუდობს ფუღუროში, რომელსაც თავადვე გამოიმუშავებს. სარგებლობა მოაქვს მავნე მწერების განადგურებით. საქართველოში მცირერიცხოვანია, მაგრამ ფართოდ არის გავრცელებული. ვერტიკალურად აღწევს ზღვის დონიდან 2300 მ. იკვებება მწერებითა და მათი მატლებით, რომლებიც ხის მერქნიდან ამოაქვს. ჩვენში მობინადრე კოდალებიდან ყველაზე დიდია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხეკაკუნა
Venus (სიმღერა)

„**Venus**“ () — პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა მესამე სტუდიური ალბომიდან *Artpop* (2013), ალბომში სიმღერა არის ნუმერაციით მეორე. სიმღერის ტექსტი ეკუთვნით თავად გაგას, პოლ "DJ White Shadow" ბლერის, უგო ლეკლერქს, დინო ზისისი, ნიკ მონსონს და Sun Ra, ხოლო სიმღერის პროდიუსერი არის თავად გაგა. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო სიმღერის გამოცემა, როგორც ალბომის მეორე სინგლი, თუმცა მას შემდეგ რაცს სიმღერამ „Do What U Want“ მიიღო დადებითი შეფასება და იგი გახდა ალბომის მეორე სინგლი, სიმღერა *Venus* 2013 წლის 28 ოქტომბერს გამოიცა, როგორც ალბომის პირველი პრომო სინგლი, ინტერნეტ ონლაინ მაღაზია iTunes Store-ზე.

*Venus* არის ნაზავი სინთპოპის და საცეკვაო პოპის, რომლის ტექსტიც წარმოგვიდგენს გაგას, როგორც სიყვარულის ქალღმერთი, რომელიც გაგას შთააგონა ადრეული რენესანსის პერიოდში მოღვაწე იტალიელი მხატვრის სანდრო ბოტიჩელის 1486 წლის ტილომ *ვენერას დაბადება*, გაგა ასევე სიმღერის ტექსტში მოიხსენიბეს მზის სისტემის მეორე პლანეტას ვენერას. სიმღერა შეიცავს ელემენტებს ამერიკელი ჯაზ კომპოზიტორის Sun Ra-ს სიმღერიდან „*Rocket Number Nine*“ და ფრანგული დუეტის Zombie Zombie-ის სიმღერიდან „*Rocket n°9*“ რომლებიც მითითებულია სიმღერის კრედიტებში. გაგამ სიმღერის გამოსვლამდე დაიწყო მისი პრომოკამპანია და იგი აქვეყნებდა სიმღერის ტექსტის ნაწყვეტებს მის ტვიტერის მიკრო ბლოგზე. გაგამ პრომოს სახით გამაოქვეყნა სიმღერის სამი ყდა რომლებიც გადაღებული იყო მოდის ფოტოგრაფ Steven Klein-ის მიერ, პირველ ქავერზე გამოსახულია გაგას თეთრი სახე, მეორეზე გაგა გამოსახულია შიშველი ხოლო მესამე გარეკანზე გამოსახულია ღამურა. კრიტიკოსებმა სამივე ნამუშევარი შეაფასეს, როგორც "უცნაური" და "განმაცვიფრებელი".

სიმღერამ გამოცემის თანავე დაიმსახურა კრიტიკოსების მხრიდან სხვადასხვა მიმოხილა და მათ აღნშენს რომ სიმღერა არის მიმზიდველი და გააჩნია ადვილად დასამახსოვრებელი მელოდია. სიმღერამ შევიდა ამერიკის შეერთებული შტატების, დიდი ბრიტანეთის და გერმანიის საუკეთესო ორმოცეულში და ასევე მოხვდა ესპანეთის და ფინეთის საუკეთესო სამეულში. გაგამ სიმღერა რამდენიმეჯერ შეასრულა ცოცხლად, მათ შორის ბრიტანული The X Factor-ის მეათე სეზონზე, ასევე ბრიტანულ შოუში The Graham Norton Show და მის მადლიერების დღის სპეციალურ გადაცემაში ''Lady Gaga and the Muppets' Holiday Spectacular''. გაგა გეგმავს სიმღერაზე კლიპის გადაღებას რომლის რეჟისორიც იქნება მოდის ფოტოგრაფი Ruth Hogben.

230 px|right

## სიმღერების სია
***ციფრული ჩამონატვირთი** 
# "Venus" – 3:54

## გამოშვების ისტორია
## იხილეთ აგრეთვე
* ლედი გაგას დისკოგრაფია
* ვენერა (მითოლოგია)

## რესურსები ინტერნეტში
* Lady Gaga – Gypsy (Vevo Presents) 

## სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის სიმღერები
კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით
კატეგორია:2013 წლის სინგლები
ფლანდრია (ისტორიული ოლქი)

[thumb|240px|[1609 წლის ფლანდრიის რუკა]]
**ფლანდრია** ( — დაბლობი ჭაობი, დას. ფლამ. Vloandern, ) — ისტორიული ოლქი თანამედროვე საფრანგეთის, ბელგიისა და ნიდერლანდების ტერიტორიაზე. ფლანდრიის მოსახლეობას ძირითადად ფლამანდიელები შეადგენენ.

IX საუკუნის მეორე ნახევრიდან ფლანდრია საფრანგეთზე იყო დამოკიდებული. XII-XV საუკუნეებში შედიოდა ევროპის იმ რეგიონთა რიცხვში, რომლებსაც უფრო მეტად განვითარებული ეკონომიკა ჰქონდათ, რასთან დაკავშირებითაც იქ ადრევე წარმოიქმნა და განვითარდა შუა საუკუნეების ქალაქები, რომლებშიც დიდ გავლენას ფლობდნენ ქალაქის მოხელეთა საამქრო გაერთიანებები. ფლანდრიის ქალაქებს შორის აღსანიშნავია გენტი, იპრი და ბრიუგე, რომლებშიც ვითარდებოდა მაუდის წარმოება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Offizielle Website der flämischen Behörden 
* Offizielle Website der flämischen Tourismus-Behörde  

კატეგორია:ბელგიის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
კატეგორია:გაყოფილი რეგიონები
ხმლის საძმოს ორდენი

მინი|150პქ|მარცხნივ|ხმლის საძმოს ორდენის გერბი
მინი|
აღმოსავლეთ ევროპა 1466 წელს


**ხმლის საძმოს ორდენი**, *ქრისტეს მებრძოლთა საძმო*, *მახვილოსანთა ორდენი* ((), )  — გერმანული კათოლიკური სამხედრო ორდენი.

დაარსდა 1202 წელს რიგაში თეოდორიხ ტორეიდელის (დიტრიხი) მიერ, ორდენის ოფიციალური სახელწოდება „ქრისტეს მებრძოლთა საძმო“ მომდინარეობდა მათ ლაბადაზე გამოსახული წითელი ხმლისა და მალტური ჯვრისგან. ექვემდებარებოდნენ რიგის ეპისკოპოსს, თუმცა სხვა მსხვილი სასულიერო-სარაინდო ორდენებისგან განსხვავებით, ხმლის ძმები ეპისკოპოსისგან ინარჩუნებდნენ ნომინალურ დამოუკიდებლობას. მათ წესდებას საფუძვლად ედო ტამპლიერების ორდენის წესდება. 

XIII საუკუნეში დაიწყეს ლაშქრობები ლივების, ესტების, ზემგალების და ბალტიისპირეთის სხვა ხალხების წინააღმდეგ. ხელში ჩაიგდეს დიდძალი მიწები. 1236 წელს ლიტველების და ზემგალების გაერთიანებულმა ძალებმა შიაულიაის მახლობლად გაანადგურეს მახვილოსანთა ორდენი. ორდენის ნარჩენები 1237 წელს შეუერთდნენ ტევტონთა ორდენს და დააარსეს ლივონიის ორდენი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კათოლიკური ორდენები
კატეგორია:რაინდთა ორდენები
მირონი (რუმინეთის პატრიარქი)

**პატრიარქი მირონი** (, ერისკაცობაში **ელიე კრისტია**, ; დ. 20 ივლისი, 1868, ტოპლიცა, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 6 მარტი, 1939, კანი, საფრანგეთი) — რუმინეთის სახელმწიფო და რელიგიური მოღვაწე, სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1925-1939 წწ.) და პრემიერ-მინისტრი (1938-1939 წწ.).

1925 წელს რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის კრებამ გამოაცხადა პატრიარქად. 1938 წელს ქვეყანაში არსებული რთული პოლიტიკური ვითარების ფონზე, იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნეს. იგი მხარს უჭერდა დიდი რუმინეთის შექმნას. არარუმინელი ხალხის მიმართ ატარებდა დისკრიმინაციის პოლიტიკას, 200 ათას ებრაელს ჩამოართვა მოქალაქეობა.

გარდაიცვალა 1939 წლის 6 მარტს კანში, დაკრძალულია ბუქარესტის საკათედრო ტაძარში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მირონ კრისტია 

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის პატრიარქები
კატეგორია:რუმინეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  20 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
პარტიკულარიზმი

**პარტიკულარიზმი** (, ,  — „ნაწილობრივი, კერძო, ცალკეული“) — სახელმწიფოს ზოგი ნაწილის მისწრაფება განცალკევებისაკენ საერთო-სახელმწიფოებრივი ინტერესების საზიანოდ; მიმდინარეობა, რომელიც მიზნად ისახავს სახელმწიფოდან ტერიტორიის გამოყოფას.

## სქოლიო
კატეგორია:სეპარატიზმი
კატეგორია:იდეოლოგიები
კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
კატეგორია:რელიგიური ტერმინები
კარინტიის საჰერცოგო

**კარინტიის საჰერცოგო** (, , ) — საღვთო რომის იმპერიის ერთ-ერთი სამთავრო და ავსტრო-უნგრეთის სამეფო მიწა. 1849 წლიდან კარინტია წარმოადგენდა ცალკეულ სამეფო მიწას. 1918 წელს ავსტრიის რესპუბლიკის შემადგენლობაში კარინტიის საჰერცოგოს საფუძველზე შეიქმნა ფედერალური მიწა კარინტია.

## ლიტერატურა 
* Claudia Fräss-Ehrfeld: *Geschichte Kärntens.* 3 Bde. Johannes Heyn, Klagenfurt 1984-2005.
** Bd 1. *Das Mittelalter*. Klagenfurt 1984, 2005 (2.Aufl.), ISBN 3-7084-0111-5.
** Bd 2. *Die ständische Epoche*. Klagenfurt 1994, ISBN 3-85366-685-X.
** Bd 3/2. *Kärnten 1918–1920. Abwehrkampf - Volksabstimmung, Identitätssuche.* Klagenfurt 2000, ISBN 3-85366-954-9.
* Walther Fresacher: *Heimatkundliche Beiträge zur Geschichte Kärntens.* Klagenfurt 1980.
* Stefan Karner (Hrsg.): *Kärnten und die nationale Frage*. 5 Bde. Heyn, Klagenfurt 2005.
* Hieronymus Gothart Megiser, Michael G. Christalnick: *Annales Carinthiae - Chronik des löblichen Erzherzogthumbs Khärndten.* Lamberg, Leipzig 1612. (Nachdruck: Johannes Heyn, Klagenfurt 1981, ISBN 3-85366-368-0, (online))
* Gernot Piccottini: *Einführung in die Urgeschichte, Römerzeit und Frühgeschichte Kärntens.* In: Gernot Piccottini: *Archäologischer Atlas von Kärnten*. Verlag des Geschichtsvereines für Kärnten, Klagenfurt 1989, ISBN 3-85454-069-8, S. 11–21 (Abschnitt Provinz Noricum)
* Helmut Rumpler (Hrsg.): *Geschichte der österreichischen Bundesländer seit 1945.* Band 2: *Kärnten. Von der deutschen Grenzmark zum österreichischen Bundesland.* Böhlau, Wien/Köln/Weimar 1998, ISBN 3-205-98792-6.
* Beatrix Schönet, Günther Schönet: *Eine kurze Geschichte Kärntens.* Ueberreuter, Wien 2005, ISBN 3-8000-7089-8.
* Herbert Stejskal: *Kärnten. Geschichte und Kultur in Bildern und Dokumenten.* Univ.-verlag Carinthia, Klagenfurt 1985, 1999, ISBN 3-85378-500-X.
* Hellwig Valentin: *Der Sonderfall. Kärntner Zeitgeschichte 1918–2004.* Hermagoras/Mohorjeva, Klagenfurt/Ljubljana/Wien 2005, ISBN 3-7086-0108-4. (für Abschnitt Zeit des Nationalsozialismus)

კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:საჰერცოგოები
კატეგორია:სლოვენიის ისტორია
ფერდენი (ალერი)

**ფერდენი (ალერი)**, ასევე *ვერდენი*  () — ქალაქი გერმანიაში, მდებარეობს ქვემო საქსონიის მიწაზე. მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 27 ათას ადამიანს (2010 წლის აღწერის მონაცემებით). ფართობი — 71,58 კმ².

## ლიტერატურა 
* Die Geschichte von Verden wurde in 17 Bänden von 1972–1991 aufgearbeitet.
* Jürgen Weidemann: *Novemberpogrom 1938 „Kristallnacht“ in Verden.* 1988
* Das Weinkaufsbuch, Übertragung von Carl-Christian Hesse 1988
* Urgroßvaters Tagebuch, Max Lehmann 1936–1989
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
ფერდინანდ I (რუმინეთი)

**ფერდინანდ I**  (; დ. 24 აგვისტო, 1865, ზიგმარინგენი, გერმანია — გ.  20 ივლისი, 1927, სინაია, რუმინეთი) — რუმინეთის მეფე 1914–1927  წლებში. მიეკუთვნებოდა ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). ლეოპოლდისა და ანტონია პორტუგალიელის შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*A short biography mainly about his role in WW1

კატეგორია:რუმინეთის მეფეები
კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები
კატეგორია:დაბადებული  24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი   20 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
სეკულარიზაცია (ისტორია)

**სეკულარიზაცია** (, , -დან — საერო) — პროცესი, რომლის დროსაც რელიგიური აზროვნება, პრაქტიკა და ორგანიზაციები კარგავს სოციალურ გავლენასა და მნიშნელობას, ანუ რისამე გათავისუფლება საეკლესიო გავლენისაგან, საეკლესიო და სამონასტრო საკუთრების გადაქცევა სახელმწიფო საკუთრებად ან საეკლესიო, სასულიერო გამგებლობიდან საერო, სამოქალაქო გამგებლობაში გადასვლა.

## სქოლიო
კატეგორია:რელიგია და სამართალი
კატეგორია:სოციალური ევოლუცია
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფია
დასავლეთი პომერანია

[მინი|მარჯვნივ|დასავლეთი პომერანია [1934 წლიდან მოყოლებული]]
**დასავლეთი პომერანია** (აგრეთვე **წინა** ან **ახლო პომერანია**; -დან) — სახელწოდება პრუსიის პომერანიის პროვინციის ნაწილისა, რომელიც მდებარეობას თანამედროვე გერმანიაში და მეკლენბურგთან ერთად ქმნის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ფედერალურ მხარეს. დასავლეთი პომერანია მდებარეობს აღმოსავლეთით და ფედერალური მიწის დაახლოებით ერთ მესამედ ნაწილს მოიცავს.

დასავლეთი პომერანია მდებარეობს გერმანიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება პოლონეთსა და მეკლენბურგს, სამხრეთით ბრანდენბურგის ფედერალურ მხარეს, ხოლო ჩრდილოეთით გადის ბალტიის ზღვაზე.

## ლიტერატურა 
* *Erdbeschreibung der Preußischen Monarchie* (F. Leonardi, Hrsg.), Band 3, Halle 1794, S. 604-705 (Volltext).
* *Landbuch des Herzogthums Pommern und des Fürstenthums Rügen*. Bearbeitet von Heinrich Berghaus,  Vierten Teils zweiter Band,  Anklam 1868 (Volltext).
* W. Deecke: *Die Beziehungen der vorpommerschen Städte zur Topologie und Geographie ihrer Umgebung*. In: *IX. Jahresbericht der Geographischen Gesellschaft Greifswald*; Greifswald 1905, S. 170-200 (Volltext).

კატეგორია:გერმანიის რეგიონები
კატეგორია:პოლონეთის ისტორიული რეგიონები
კატეგორია:პომერანია
აბრეგო

**აბრეგო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 142 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 582 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჩვეულებრივი მელა

**ჩვეულებრივი მელა**, *წითური მელა* () — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ძაღლისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 60-90 სმ, კუდისა 40-60 სმ, წონა 6-10 კგ. მკერდი და კუდის ბოლო თეთრი აქვს. თათებზე შავი ლაქები აყრია. 

ფართოდ არის გავრცელებული. გვხვდება ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. უპირატესობას ანიჭებს ღია ადგილებს. იკვებება მღრღნელებით, იშვიათად კურდღლებით, ფრინველებით, მწერებით, ლეშითა და ნარჩენებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩვეულებრივი მელა 
* ჩვეულებრივი მელა — National Geographic  

## სქოლიო 
კატეგორია:მელა
Dope (სიმღერა)

„**Dope**“ () — პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა. რიგით მე-13 სიმღერა მისი მესამე სტუდიური ალბომიდან *Artpop* (2013). გამოიცა, როგორც ალბომის რიგით მეორე პრომო სინგლი 2013 წლის 4 ნოემბერს, ლეიბლ Interscope Records-ზე, ალბომის პირველ პრომო სინგლ „Venus“-ის შემდგომ. სიმღერის ტექსტი ეკუთვნით თავად გაგას, პოლ "DJ White Shadow" ბლერის, დინო ზისისს და ნიკ მონსონს, ხოლო სიმღერის პროდიუსერები არიან თავად გაგა და რიკ რუბინი. სიმღერა დაწერილია გაგას მესამე მსოფლიო ტურის Born This Way Ball-ის გაუქმების შემდგომ პერიოდში, როდესაც გაგამ ფეხზე ოპერაცია გაიკეთა და ნარკოტიკების საშუალებით ცდილობდა ტკივილის გაყუჩებას. ამის გამო იგი გარკევული პერიოდი ნარკოტიკებზე და ალკოჰოლზე გახდა დამოკიდებული. გაგას სურდა, რომ სიმღერა ალბომში შესულიყო, რადგან იგი ავტობიოგრაფიულია და ამ სიმღერით იგი ბოდიშს უხდის თავის მშობლებს, თაყვანისმცემლებს და ბოიფრენდს.

„*Dope*“ ჟანრობრივად წარმოადგენს ელექტრონული როკ-მუსიკის ნაირსახეობას, რომელიც ირლანდიული ფოლკლორის ელემენტებს შეიცავს. კრიტიკოსების შეფასებით, სიმღერა ხასიათდება, როგორც „ტკბილ-მწარე“ და ირგვლივ არსებულ  ე.წ. „შავბნელ“ თემებზეა ორიენტრიებული. სიმღერის მელოდიის სიმარტივე ხაზს უსმვამს გაგას სპეციფიკურ ვოკალს. სიმღერის ტექსტიდან ჩანს, რომ გაგას ნარკოტიკებზე მეტად დაკარგული სიყვარულის დაბრუნება სურს. პრომო სინგლის ყდაზე გაგა გამოსახულია დიდი პიჯაკით, შავი ქვედა საცვლის ამარა, თვალებს შავი დიდი ქუდი უფარავს და უჩანს დიდი კბილები. კრიტიკოსებმა სინგლის ყდა შეაფასეს, როგორც „უცნაური“.

გაგამ სიმღერა ცოცხლად რამდენიმეჯერ შეასრულა, მათ შორის 2013 წლის ვიდეოების პორტალ YouTube-ის პირველ მუსიკალურ დაჯილდოებაზე, ფორტეპიანოს თანხლებით. სიმღერა გამოშვებისთანავე მოხვდა სხვადასხვა ქვეყნის ჩარტებში. დაიკავა პირველი პოზიცია ესპანეთის და უნგრეთის ჩარტში. ასევე, შევიდა ბილბორდის ცხელი ასეულის ათეულში, სადაც დაიკავა მერვე პოზიცია და გახდა გაგას რიგით მე-13 სიმღერა, რომელიც შევიდა ბილბორდის ცხელი ასეულის ათეულში. ასევე, გახდა გაგას პირველი პრომო სინგლი, რომელიც ათეულში შევიდა.

## სიმღერების სია 
* **ციფრული ჩამონატვირთი**
# "Dope" – 3:41

## გამოშვების ისტორია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ლედი გაგას დისკოგრაფია
* რიკ რუბინის დისკოგრაფია

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:2013 წლის სიმღერები
კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით
კატეგორია:სიმღერები რიკ რუბინის პროდიუსერობით
კატეგორია:როკ-ბალადები
კატეგორია:2013 წლის სინგლები
პრაჰოვა

**პრაჰოვა** () — მდინარე რუმინეთში. მდინარე იალომიცის შენაკადი. სათავე აქვს სამხრეთ კარპატებში, ბუჩეჯის მასივზე, ზღვის დონიდან 1037 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 183 კმ, აუზის ფართობი 3,740 კმ². ძირითადად მიედინება სამხრეთისაკენ. მდინარის ნაპირზეა ქალაქები პრედიალი, სინაია, კიმპინა და სხვა. საშუალო წლიური ხარჯი 28,3 მ³/წმ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
სინაია

**სინაია** () — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი ცენტრალურ რუმინეთში, პრაჰოვის ჟუდეცში. მდებარეობს სამხრეთ კარპატებში, მდინარე პრაჰოვის ხეობაში, ზღვის დონიდან 767 მ სიმაღლეზე. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 10,410 ადამიანი. სამთო-კლიმატური კურორტია. ტურისტული და სპორტული ცენტრი. ზამთარი რბილია, ხოლო ზაფხული ზომიერად თბილი. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 4°С, ივლისის საშუალო ტემპერატურა 17°С. ნალექები 900 მმ წელიწადში. არის სასტუმროები, სანატორიუმი, დასასვენებელი სახლი, კემპინგი და სხვა. სამკურნალო საშუალებები: მზისა და ჰაერის აბაზანები, ტერენკური. ქალაქში არის მეტალურგიული ქარხანა. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს პელეშის ციხე-დარბაზი. აღსანიშნავია მართლმადიდებლური სინაიის მონასტერი. მდინარე პრაჰოვის ხეობაში არის აგრეთვე სამთო-კლიმატური კურორტები პრედიალი, ბუშტენი, პოიანა-ცაპულუი, ბრიაზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები