open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ელენა ვისტრიპოვა

**ელენა ევგენის ასული ვისტროპოვა** (; დ. 3 ნოემბერი, 1988, სულაკი, დაღესტნის სსრ, სსრკ) — რუსი-აზერბაიჯანელი სპორტსმენი. რუსეთისა და ევროპის ჩემპიონი კრივში (2014, 2016). რუსეთის სპორტის ოსტატი; აზერბაიჯანის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2016)..

## ბიოგრაფია 
ელენა ვისტროპოვა დაიბადა 1988 წლის 3 ნოემბერს დაღესტნის სსრ-ის სოფელ სულაკში. კრივში ჩაერთო 8 წლის ასაკში.

მისი პირველი მწვრთნელი იყო ალექსეეი სეიდულაის ძე შახსინოვი (1941—2018). 2012 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ლონდონში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, მაგრამ პირველივე წრეში დამარცხდა ნიგერიელ ედიტ ოგოკესთან. 2012 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მან 75 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1/64 ფინალში დაამარცხა ბელარუსის წარმომადგენელი ვიქტორია კებიკავა, ანგარიშით 18:7. 1/32 ფინალში ანგარიშით 17:12 დაამარცხა ბრაზილიელი როზელი ფეიტოსა. 1/16 ფინალში დაამარცხა რუმინელი ელენა ტურჩინი. მეოთხედფინალში ანგარიშით 12:5 დაამარცხა ლილია დურმიევა. ნახევარფინალში ანგარიშით 16:15, დაძაბულ ბრძოლაში დაამარცხა ანა ლაურელი. ფინალში დაძაბულ ბრძოლაში დამარცხდა ინგლისელ სავანა მარშალთან, ანგარიშით 15:17.  2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ვისტრიპოვამ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 69 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. 2014 და 2016 წლების ევროპის ჩემპიონატების გამარჯვებული 69 კგ-მდე წონით კატეგორიაში.. 2015 წლის ნოემბერში მოიგო სოფიაში გამართული „*Balkan Cup“*.

მისი ამჟამინდელი მწვრთნელია აზერბაიჯანელი შ. მაგომედოვი. ცხოვრობს აზერბაიჯანში, არის სპორტულ კლუბ „გილიანის“ წევრი ().

ელენა ვისტროპოვა გათხოვილია და ჰყავს 1 შვილი, რომელიც 2013 წელს დაიბადა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუფატ ჰუსეინოვი

**რუფატ ჰუსეინოვი** (დ. 25 აპრილი, 1997) — აზერბაიჯანელი მოკრივე უმსუბუქეს წონით კატეგორიაში (49 კგ-მდე), მეორე ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული, 2015 წელს სამაკოვში გამართული ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი. წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, რომელიც რიო-დე-ჟანეიროში გაიმართა.

## ბიოგრაფია
რუფატ ჰუსეინვოი დაიბადა 1997 წლის 25 აპრილს, აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. იმავე წელს გახდა ნანკინის 2014 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული. ფინალში ანგარიშით 3:0 დაამარცხა უზბეკი სულეიმონ ლატიპოვი. პირველ შეხვედრაში ანგარიშით 2:1 დაამარცხა ინდოელი შიამ კურა კარაკარა, ამის შემდეგ დაამარცხა ყირგიზი შალკარ აიხინბაი.  . ასევე 2014 წელს რუფატ ჰუსეინოვი ჩაირიცხა ბაქოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის აკადემიაში.. იმავე წელს მისი დებიუტი შედგა მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც გაიმართა დოჰაში, 18 წლის ასაკში გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა მონაწილე. მეოთხედფინალში გასული ჰუსეინოვი უკრაინელ დიმიტრი ზამოტაევთან დამარცხდა.

2016 წლის ივნისში მსოფლიო ოლიმპიურ საკვალიფიკაციო ტურნირზე, რომელიც ბაქოში გაიმართა ჰუსეინოვმა ნახევარფინალში დაამარცხა მექსიკელი ხოსელიტო ველასკესი და ფინალში გავიდა, რითაც 19 წლის ასაკში მოიპოვა რიო-დე-ჟანეიროში გასამართი ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია. ფინალში მან ესპანელი სამუელ კარმონი დაამარცხა რითაც ტურნირის გამარჯვებული გახდა. რუფატ ჰუსეინოვი მონაწილეობდა XXXI ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. პირველი ბრძოლა გამართა 6 აგვისტოს. ის 1/16 ფინალში ნამიბიელ მოკრივე მატიას ჰამუნელას დაუპირისპირდა, რომელმაც იგი დამაჯერებლად დაამარცხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* AIBA 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელვინ მაშიმზადე

**ელვინ მამიშზადე** (დ. 12 დეკემბერი, 1991, სუმგაითი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მოკრივე. ელვინ მამიშზადემ 2010 წელს მოსკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი, ხოლო 2013 წელს მინსკში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მან ასევე მოიგო პირველი ევროპული თამაშები ბაქოში 2015 წელს და მსოფლიო ჩემპიონატი რომელიც დოჰაში გაიმართა.

ელვინ მამიშზადემ აზერბაიჯანი წარმოადგინა XXX ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე რომელიც ლონდონში, 2012 წელს გაიმართა.

ელვინ მამიშზადე 2015 წლის 29 ივნისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით დაჯილდოვდა „დიდების ორდენით“, 2015 წლის ევროპულ თამაშებში მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში დიდი წვლილისა და დამსახურებისთვის.

## ადრეული ცხოვრება 
ელვინ მამიშზადე დაიბადა 1991 წლის 12 დეკემბერს, აზერბაიჯანის ქალაქ სუმგაითში.

## კარიერა 
ელვინ მამიშზადემ რინგზე პირველ დიდ წარმატებას 2010 წელს მიაღწია. მოახერხა რუსეთის დედაქალაქ მოსკოვში გამართული ევროპის ჩემპიონატის ფინალში გასვლა სადაც ირლანდიელ პედი ბარნსთან დამარცხდა და ვერცხლის მედალი მოიპოვა. ელვინ მამიშზადემ მომდევნო წარმატებას 2011 მიაღწია. ელვინ მამიშზადემ წარმატებით იასპარეზა ბაქოში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე და მოიპოვა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია.

### 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 
ელვინ მამიშზადემ იასპარეზა ლონდონში გამართული 2012 წლიზ ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების 1/16 ფინალში. ელვინ მამიშზადეს მეტოქე იყო ოლიმპიადის მომავალი ვერცხლის მედლის პრიზიორი მონღოლი ნიამბაიარინ ტოგსტოგტი. ნიამბაიარინ ტოგსტოგტმა ელვინ მაშიმზადე ანგარიშით 11:18 დაამარცხა.

2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების შემდეგ, ელვინ მამიშზადემ მიაღწია კიდევ ერთ წარმატებას 2013 წლის ევროპის ჩემპიონატზე რომელიც მინკში, ბელარუსის დედაქალაქში გაიმართა. მან იასპარეზა 52 კგ წონით კატეგორიაში სადაც მესამე ადგილი დაიკავა და ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

ელვინ მამიშზადესთვის 2015 უფრო წარმატებული წელი იყო. ელვინ მამიშზადემ პირველ წარმატებას მიაღწია ბაქოში გამართულ I ევროპულ თამაშებზე. მან  დაამარცხა ირლანდიელი მაილ კეისი, ბულგარელი დანიელ ასენოვი და გერმანელი ჰამზა ტუბა. ფინალში ელვინ მამიშზადემ დაამარცხა ძლიერი იტალიელი მოკრივე ვინჩენცო პიკარდი და გახდა პირველი ევროპული თამაშების ჩემპიონი.

2015 წლის პირველი ევროპული თამაშების შემდეგ ელვინ მამიშზადემ მსოფლიო ჩემპიონატზე კიდევ ერთი წარმატება მიაღწია. კატარის ქალაქ დოჰაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე გერმანელი ჰამზა ტუბა, გაერთიანებული სამეფო მოჰამედ ალი და ალჟირი მუჰამედ დაამარცხა, ფინალში ფლისის დამარცხებით გავიდა. ფინალში ელვინ მამიშზადეს მეტოქე ძლიერი კუბელი სპორტსმენი იოსბაი ვეიცია იყო. ელვინ მამიშზადემ გამოცდილ მეტოქესთან შეხვედრა გამარჯვებით დატოვა და კარიერაში უდიდეს წარმატებას მიაღწია.

### 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 
2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ნარჩვენები შედეგებით ელვინ მამიშზადემ მოახერხა 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროში გამართული ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympics.com

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სამეგრელოს ეპარქია

**სამეგრელოს ეპარქია** — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის დაქვემდებარებაში არსებული ეპარქია 1818-1873 წლებში, რომელიც მოიცავდა საქართველოს ისტორიულ მხარე სამეგრელოსა და ლეჩხუმს. ეპარქიის კათედრა იყო მარტვილის მონასტერი.

## ისტორია
სამეგრელოს ეპარქია დაარსდა 1818 წლის 28 დეკემბერს.:  მასში გაერთიანდა გაუქმებული ჭყონდიდის ეპარქია, ცაიშის საეპისკოპოსო და ცაგერის ეპარქია. 1873 წელს სამეგრელოს ეპარქია შეუერთეს იმერეთის საეპისკოპოსოს, ხოლო 1885 წლის 12 ივნისს შეიქმნა გურია-სამეგრელოს ეპარქია.

## ეპისკოპოსები
*ბესარიონ დადიანი (1818-15 ივლისი, 1828)
*მიტროპოლიტი დავით — 1830-1834
*გიორგი — 1835-2 აპრილი, 1842
*ანტონი — 1843-9 დეკემბერი, 1852
*ზაქარია — 11 ივნისი, 1853 - 5 მარტი, 1854
*თეოფანე — 1854 - 1 ივლისი, 1859
*გერონტი — 1860 - 1863
*ბესარიონი — 1 იანვარი, 1863 - 15 დეკემბერი, 1864
*ტარასი — 29 აგვისტო, 1865 - 4 იანვარი, 1871

## იხილეთ აგრეთვე
*გურია-სამეგრელოს ეპარქია

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ყოფილი ეპარქიები
კატეგორია:საქართველოს საეგზარქოსო
კატეგორია:სამეგრელო
ხალილ ბეი ხასმამედოვი

**ხალილ ბეი ხასმამედოვი** (; დ. 6 ნოემბერი, 1873  — გ. 11 აგვისტო, 1945) — აზერბაიჯანელი საზოგადო მოღვაწე, პოლიტიკოსი და დიპლომატი. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის პირველი და მეორე სახელმწიფო დუმას დეპუტატად, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა და იუსტიციის მინისტრად და აზერბაიჯანის პირველ ელჩად ოსმალეთის თურქეთში.

## ადრეული ცხოვრება 
ხალილ ბეი ხასმამედოვი დაიბადა 1873 წელს ელისავეტპოლში, (განჯა) იურისტების ოჯახში. მას ოთხი ძმა ჰყავდა. ხასმამედოვმა დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სამართლის სპეციალობით. მისი აზრების ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ისმაილ ბეი გასპირანლიმ. მისი პოლიტიკური მოღვაწეობა უნივერსიტეტის წლებში დაიწყო, როცა მუსლიმ-კავკასიის თანამემამულეთა საზოგადოების წევრი გახდა. შემდეგ ის ადვოკატად მუშაობდა ეკატერინოდარისა და განჯის რაიონულ სასამართლოებში. 

## პოლიტიკური კარიერა 
1905 წლის შემოდგომაზე, ძმასთან ალაკბართან ერთად, ხასმამედოვი მონაწილეობდა განჯაში ფარული პოლიტიკური ასოციაციის *Difai*-ს (დაცვა) დაარსებაში. ჯგუფის წევრები იყვნენ ისეთი ინტელექტუალები, როგორებიც არიან: ნასიბ იუსიფბეილი, ისმაილ ზიადხანოვი და აჰმედ-ბეგ აღაევი. აღნიშნული ასოციაცია ცდილობდა წინააღმდეგობა გაეწია სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის საქმიანობისთვის. 
[მარცხნივ|მინი|250x250პქ| ხალილ ბეი ხასმამედოვი (მარჯვნივ მჯდომარე) II სახელმწიფო სათათბიროს მუსლიმთა დეპუტატთა ჯგუფთან ერთად. [1907 წელი]]
1907 წელს აირჩიეს ჯერ რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად ელიზავეტპოლის გუბერნიიდან, ნოემბერში — რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად ბაქოს, ელიზავეტპოლის და ერევნის გუბერნიებიდან. 1911 წლის ნოემბერში მან დუმაში ისაუბრა რუსეთის იმპერიულ ძალებში აზერბაიჯანელებისა და სხვა კავკასიელი მუსლიმების სამხედრო სამსახურისგან გათავისუფლების დისკრიმინაციული პრაქტიკის წინააღმდეგ, და მათთვის სპეციალური გადასახადის დაწესებაზე.  როგორც მუსავატის პარტიის წევრი, ის ასევე მჭიდროდ იყო ჩართული აზერბაიჯანის ეროვნულ მოძრაობაში. 

ხასმამედოვი ასევე აქტიური იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაარსების დროს, 1918 წელს. ის იყო აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს წევრი და აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების ერთ-ერთი ხელმომწერი ტფილისში, 1918 წლის 28 მაისს.  

აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში ხასმამედოვი მინისტრის პოსტებს იკავებდა აზერბაიჯანის მთავრობის ხუთ კაბინეტიდან ოთხში. ხასმამედოვი იუსტიციის პირველ მინისტრად მუშაობდა 1918 წლის 28 მაისიდან 1918 წლის 17 ივნისამდე; შინაგან საქმეთა მინისტრი იყო 1918 წლის 26 დეკემბრიდან 1919 წლის 16 ივნისამდე; და კვლავ იუსტიციის მინისტრი 1919 წლის 24 დეკემბრიდან  1920 წლის 1 აპრილამდე.  მან უზრუნველყო თავდაცვის, ეროვნული უშიშროების და შინაგან საქმეთა სამინისტროების თანამშრომლობა გარე გამოწვევების დასაძლევად.

1920 წლის აპრილის დასაწყისში ხასმამედოვი დაინიშნა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩად თურქეთში, ხოლო სტამბოლში ჩასვლისთანავე აზერბაიჯანის მთავრობა დაეცა. სიცოცხლის ბოლომდე თურქეთში დარჩა და 1945 წელს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ფერიკოის სასაფლაოზე. 

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
ვარციხის ციხის კომპლექსი

მინი|ვარციხის ციხის კომპლექსი

**ვარციხის ციხის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი ბაღდათის მუნიციპალიტეტში.

ვარციხის კომპლექსი მდებარეობს გაშლილ ადგილას. იგი გეგმაში მომრგვალებულია. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ ერთგვარად სწორხაზოვნად მიმართული მასიური კედელი, ჩრდილო ნაწილში ჩრდილო-დასავლეთისაკენ უხვევს და მიემართება დასავლეთისაკენ. ძველი კედლის წყობა ყველაზე მაღლივ ზღუდეს სამხრეთაღმოსავლეთ ნაწილშია შემორჩენილი. სამხრეთი კედელს ეტყობა ნაკერის ზოლი, ნიშანი მერმინდელი დაშენებისა. ეს აგურის სარტყლიანი ორი კედლით წარმოდგენილი ნაგებობა გალავანზე მოგვიანებით მიშენებული კოშკი უნდა იყოს. ციხე-ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ძველი გალავნის წყობა და მასთან მიშენებული კოშკის ნანგრევია. კოშკი გეგმით მართკუთხაა (5X10 მ). იქვე მდებარე გალავნის კედელი, რომელიც კოშკის ზურგის კედელს წარმოადგენს, გეგმაში მომრგვალებულია და მიემართება როგორც ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით, ასევე აღმოსავლეთით მეორე კოშკამდე. საფორტიფიკაციო სისტემაში ჩართული ეს ორი კოშკი საცხოვრებელი დანიშნულების იყო. თითქმის ყველგან, სადაც ძველი გალავანი ოდნავ იხრება გარკვეული ინტერვალით დატანებულია ყრუ კოშკები. გალავნის უკიდურეს ჩრდილო და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ამგვარი კოშკების კვალი არ ჩანს. ციხე-ქალაქის არქეოლოგიური კვლევის შედეგად გამოვლინდა კედლების აშკარად ურთიერთპარალელური სისტემა. გალავნის აღმოსავლეთ ნაწილში, უფრო მასიური კედელი ებჯინება ძველ ზღუდეზე მიშენებულ ყრუ კოშკებს. ძირითადად გამოიყოფა ზღუდის სამი სხვადასხვა პერიოდის კედლები. აქედან ყველაზე ძველი 1 მეტრამდე სისქის მქონე, სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში გეგმაში მომრგვალებული კედელია. ამ კედელშია ჩართული საცხოვრებელი კოშკები და მასზე გარედან მიდგმული ყრუ კოშკები. მეორე ზღუდე მისგან გარეთ აღმართული მასიური, სქელი კედლების მქონე ზღუდეა, რომლის ერთი ნაწილი, კოშკიდან სამხრეთ-დასავლეთით არის მიმართული. ხოლო მესამე ზღუდე რიყის ქვის მომრგვალებულ ბურჯებიანი კედლების ციხის სამხრეთ და უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშია. ციხის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ორი სხვადასხვა პერიოდის ეკლესია. I. ადრეული ეკლესია შემორჩენილია ნანგრევების სახით. მისი კედლების სიმაღლე სხვადასხვა დონეს აღწევს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვენახჭალის კოშკი

**ვენახჭალის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ ვენახჭალის მთის თხემზე, მდინარე კვერშავეთის ხეობაში გამავალ ისტორიულ გზაზე. აღნიშნული გზა დასავლეთ საქართველოდან, კერძოდ იმერეთიდან კაკასხიდის გავლითა და ზეკარის უღელტეხილით გადადის აბასთუმან-ადიგენის მიმართულებით. კოშკი თავისი ადგილმდებარეობით ადვილად აკონტროლებს ამ ისტორიული გზის ვენახჭალის მონაკვეთს. 

კოშკი ნანგრევის სახითაა წარმოდგენილი. აგებულია დიდი ზომის კვადრებითა (67X45X30 სმ; 55X40X25 სმ; 47X30X28 სმ.) და კირხსნარით. კოშკის ზომებია 11X10,5 მეტრი. ინტერიერში საპირე ქვები მთლიანად მოცლილია, რის გამოც კედლის სიგანე ზუსტად არ იზომება. იგი დაახლოებით 2 მეტრამდე უნდა იყოს. ადგილობრივთა გადმოცემით ძეგლის პირველ მპოვნელს ქვის თაღოვანი სახურავი უნახავს (სავარაუდოდ პირველი სართულის გადახურვის), რომელიც დღესდღეობით აღარ იკითხება. კოშკი დამხრობილია ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. ჩრდილო-დასავლეთის ფასადზე შეინიშნება ორ საფეხუროვანი ცოკოლი. სამხრეთ-აღმოსავლეთით შეიმჩნევა კირხსნარიანი ქვების წყობა, რომელიც სავარაუდოდ კოშკის გაფართოების დროინდელია და წარმოადგენს მშენებლობის მეორე ეტაპს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ურიუპინსკი

**ურიუპინსკი** ― ქალაქი რუსეთში, ვოლგოგრადის ოლქში, არის ურიუპინსკის რაიონის ცენტრი. სარკინიგზო ხაზით დაკავშირებულია სადგურ ალექსიკოვოსთან. განვითარებულია მრეწველობა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ვოლგოგრადის ოლქის ქალაქები
პავლე ურისონი

**პავლე ურისონი** (დ. 22 იანვარი, 1898, ოდესა ― გ. 17 აგვისტო, 1924, ბრეტანი) — რუსი მათემატიკოსი. 1919 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის მათემატიკის და მექანიკის ინსტიტუტის თანამშრომელი. იყო ტოპოლოგიის სპეციალისტი, 1921–1922 წლებში პირველმა წაიკითხა ტოპოლოგიის ლექციები რუსეთში. შექმნა განზომილების თეორია. ტრაგიკულად დაიღუპა ცურვის დროს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო
კატეგორია:რუსი მათემატიკოსები
მოსე ურიცკი

**მოსე ურიცკი** (დ. 2 იანვარი, 1873, ჩერკასი ― გ. 30 აგვისტო, 1918, პეტროგრადი) — რუსი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია 
1897 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1898 წლიდან იყო რსდმპ–ის წევრი. წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1899 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს იაკუტიის გუბერნიაში. 1903 წლის შემდეგ შეუერთდა მენშევიკებს. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში. 1906 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს ჯერ ვოლოგდაში, შემდეგ არხანგელსკის გუბერნიაში. 1914 წელს წავიდა ემიგრაციაში. 1917 წელს თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა რუსეთში და შევიდა ბოლშევიკურ პარტიაში. რსდმპ–ის VI ყრილობაზე აირჩიეს ცკ–ს წევრად. მონაწილეობდა 1917 წელს ოქტომბრის რევოლუციაში. 1918 წელს ბრესტ-ლიტოვსკის ზავის დადების დროს მიემხრო მემარცხენე კომუნისტებს. 1918 წელს მოკლეს. დაკრძალულია მარსის მოედანზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:მოკლული რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ფარვიზ ბაღიროვი

**ფავრიზ ფიზული ოღლი ბაღიროვი** (; დ. 10 თებერვალი, 1994) — აზერბაიჯანელი მოკრივე, დუბლინში 2011 წელს გამართული ევროპის 2011 წლის ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული. 2015 წლის ბაქოში გამართული ევროპული თამაშების გამარჯვებული, 2015 წლის დოჰაში გამართული და 2012 წლის ერევანში გამართული მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი. წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე რომელიც რიო-დე-ჟანეიროში ჩატარდა.

## ბიოგრაფია 
ფარვიზ ბაგიროვი დაიბადა 1994 წლის 10 თებერვალს.მან სპორტული კარიერა 2007 წელს დაიწყო. 2011 წელს მან დუბლინში ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო. ეს იყო ახალგაზრდა მოკრივის პირველი წარმატება., მეოთხედფინალში დაამარცხა ლიეტუველი ესიმანტას სტანიონისი ბაღიროვმა ნახევარფინალში წააგო გვატემალაელ მოკრივე ლესტერ ნორმანდი მარტინეს ტუტუსთან.

2015 წლის 27 ივნისს ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე ფარვიზ ბაღიროვმა 69 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ოქროს მედალი მოიპოვა, ფინალში რუსი ალექსანდრე ბესპუტინი დაამარცხა. ფინალურ მატჩს ბაქოს კრისტალ ჰოლში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, მისი მეუღლე მეჰრიბან ალიევა და მათი ოჯახის წევრები ესწრებოდნენ. ფინალამდე ბაღიროვმა 3:0 დაამარცხა მოლდოველი ვასილი ბელუსი, გერმანელი აბას ბარონი და დიდი ბრიტნანეთის წარმომადგენელი ჯოშ კელი.. 29 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას პირველი ევროპული თამაშების გამარჯვებულებისა და აზერბაიჯანის სპორტის განვითარებაში დიდი წვლილის შემტანი პირების დაჯილდოების შესახებ. ფარვიზ ღაგიროვი დაჯილდოვდა „დიდების ორდენით“ პირველ ევროპულ თამაშებზე დიდი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში მისი დამსახურებისთვის..

2015 წლის ოქტომბერში, ყატარის დედაქალაქ დოჰაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ფარვიზ ბაღიროვი 69 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ნახევარფინალამდე მივიდა, სადაც წააგო ყაზახ დანიარ იელესუინოვთან. იმის გამო, რომ ერთ-ერთმა ფინალისტმა, მაროკოელმა მოჰამედ რაბიამ, უკვე მოიპოვა ოლიმპიადის ლიცენზია WSB-ის მეშვეობით, ბაღიროვმა, როგორც ბრინჯაოს მედლის მფლობელმა, მიიღო ლიცენზია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებისთვის, რომელიც რიო-დე-ჟანეიროში გაიმართა..

ამჟამად ის არის კლუბ „ნეფთჩიშ“ წევრი. მისი მწვრთნელია სიდნეის 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი ვუგარ ალეკპეროვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
არარის ბრძოლა

**არარის ბრძოლა** (ძვ. წ. 58) — გაიმართა მიგრაციაში მყოფი ჰელვეტიის ტომებსა და ექვს რომაულ ლეგიონს შორის (VII, VIII ავგუსტა, IX, X, XI და XII ლეგიონები) იულიუს კეისრის ხელმძღვანელობით. არარის ბრძოლა იყო გალური ომების პირველი უმნიშვნელოვანესი ბრძოლა და დასრულდა ტაქტიკური გამარჯვებით რიცხვობრივად მცირე რომაული არმიის სასარგებლოდ.

## ფონი 
როდესაც კეისარი რომის სენატის მიერ გადმოცემული პროვინციების გუბერნატორი გახდა, მისი ოთხი ლეგიონიდან სამი თრაკიელი ტომებისგან მოსალოდნელი ხიფათისგან დასაცავად ჩრდილოეთ იტალიაში იყო. ალპების ჩრდილოეთით მდებარე გალიის პროვინციას ერთი ლეგიონი იცავდა და ღია იყო შემოსევებისთვის რომის მტრების მხრიდან.

გუბერნატორად გახდომიდან მალევე კეისარმა შეიტყო, რომ ჰელვეტია დასავლეთ გალიაში მიგრაციას გეგმავდა გერმანული ტომების მის ტერიტორიაზე მომრავლების გამო. ჰელვეტიის მიგრაცია რომის გალიაში და ჰელვეტიის ახალი სახელმწიფოს შექმნის პოტენციალს რომი აღიქვამდა, როგორც საფრთხეს გალიის სტაბილურობისთვის, ტრანსალპური გალიისთვის და რომაული ჰისპანიისთვის.

როდესაც ჰელვეტებმა რომისგან ითხოვეს უფლება რომ პროვინცია გადაეკვეთათ, როდესაც გალიაში მიდიოდნენ, კეისარმა ისინი შეცდომაში შეიყვანა თავის მოჩვენებით, თითქოს მოთხოვნას უდასტურებდა. ჰელვეტებისთვის გავლის უფლების მიცემას ის არ გეგმავდა, კეისარმა გამოიყენა შეცდომაში შეყვანით მოგებული დრო რომ ჰელვეტებისთვის დაებლოკა გზა იმ ხიდის განადგურებით, რომელიც მდინარე რონზე იყო გენევაში და 30 კილომეტრიანი სიმაგრეების აშენებით. ცეზარმა გალიაში მისი არმია ორი ლეგიონით გაზარდა და დაამატა სამი ვეტერანი ლეგიონი რომიდან.

საბოლოო ჯამში, კეისარმა ჰელვეტების მოთხოვნა რომის გადაკვეთაზე უარყო. ამის გამო ჰელვეტებს ალტერნატიური გზით წასვლა მოუწიათ აედუის ტომის ტერიტორიის გავლით, მდინარე არარის გადაკვეთით ტივების და ნავების მეშვეობით.

## ბრძოლა 
როდესაც კეისარს შეატყობნეს რომ ჰელვეტები სხვა გზით მიდიოდნენ, მან თავისი ძალები ჰელვეტების თავდასასხმელად გაგზავნა დასავლეთით გალიაში. როდესაც რომაელები ჰელვეტებს დაეწივნენ, ისინი მდინარის გადაკვეთის პროცესში იყვნენ. ჰელვეტების სამ-მეოთხედს უკვე გადაკვეთილი ჰქონდა მდინარე, მდნარის აღმოსავლეთით ღიად თავდასხმისთვის დარჩეილი იყო მოგზაურების მხოლოდ ერთი-მეოთხედი. შედეგად, კესარს მხოლოდ მცირე ნაწილზე შეეძლო თავდასხმა, მარტივად მოკლა და გაფანტა ბევრი ქვეყნის ამ მხარეში.

ბრძოლის შემდეგ ჰელვეტებმა  ვერ შეძლეს ისეთი სამშვიდობო შეთანხმების მიღწევა, რომელიც მათ გადაადგილების ნებართვას მისცემდა და გააგრძელეს მიგრაცია დასავლეთით, გალიის მიმართულებით. კეისარმა სწრაფად გადო ხიდი მდ.არარზე და დაედევნა ჰელვეტებს ორი კვირით სანამ არ დააძალეს რომ თავისი ჯარი ბიბრაქტის ქალაქში გადაეყვანა მარაგების შესავსებად. კეისარის არმიის ბიბრაქტისკენ მოგზაურობსას,  ჰელვეტებმა უპირატესობის მოპოვება სცადეს და კეისარის არმიას მოგზაურობისას დაესხნენ თავს. მიუხედავად მათი შრომისა, ჰელვეტებმა მარცხი განიცადეს.

ჰელვეტები რომლებიც კეისარმა დაამარცხა ტიგურინის პაგუს მცირე ტომიდან იყვნენ რომლებმაც კონსულ ლუციუს კასიუს ლონგინუსი  ძ.წ. 107 წელს მოკლეს, ამ დროს  ასევე ლეგატი (სამხედრო ლიდერის წოდება რომში) ლუციუს კალპურნიუს პისო, ლუციუს კალპურნიუს პისოს, კეისრის სიმამრის ბაბუაც მოკლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*„De Bello Gallico“ და სხვა კომენტარები პროექტ გუტენბერგზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:გალია
კატეგორია:ძველი რომის ომები
გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

**გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში** წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. გუდაუთის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად: 

# ობიექტები სტატუსის გარეშე 
# კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლები
# ეროვნული კატეგორიის მქონე უძრავი ძეგლები

## გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* heritagesites.ge — კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლების სია
* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი

*
ნერსე კრიკორიანი

**ნერსე „კრიკ“ კრიკორიანი** () (დ. 23 იანვარი, 1921 — გ. 18 აპრილი, 2018) — სომეხი-ამერიკელი ქიმიკოსი და დაზვერვის ოფიცერი ლოს-ალამოსის ეროვნულ ლაბორატორიაში. 

ლოს-ალამოსის ეროვნული ლაბორატორიის დირექტორმა ტერი უოლასმა კრიკორიანს უწოდა ეროვნული უსაფრთხოების მეცნიერების გიგანტი. „მან უდიდესი წვლილი შეიტანა ლაბორატორიის მისიაში [...] მხოლოდ რამდენიმე ადამიანს ჰქონდა ჩვენს ისტორიაზე იმაზე მეტი გავლენა, ვიდრე კრიკს. ის ტოვებს მემკვიდრეობას, რომელიც გაგრძელდება მომავალშიც“ - თქვა უოლესმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ქიმიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
სამირ მამედოვი

**სამირ მამედოვი** (; დ. 15 მაისი, 1988, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოკრივე, ასპარეზობდა ყველაზე მსუბუქ და მსუბუქ წონით კატეგორიებში. იყო აზერბაიჯანის მოკრივეთა ეროვნული ნაკრების წევრი 2003-2013 წლებში, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი, საერთაშორისო მნიშვნელობის მრავალი ტურნირის გამარჯვებული და მედალოსანი, 2008 წლის პეკინის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ბიოგრაფია
სამირ მამედოვი დაიბადა 1988 წლის 15 მაისს აზერბაიჯანის სსრ-ის ქალაქ ბაქოში.

მისი საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2003 წელს, გამოვიდა ევროპის კადეტთა ჩემპიონატზე კაუნასში და მსოფლიო კადეტთა ჩემპიონატზე ბუქარესტში, სადაც დაამარცხა ყველა მეტოქე და მოიპოვა ოქროს მედალი. ერთი წლის შემდეგ სარატოვის კადეტთა ევროპის ჩემპიონატზე კვლავ მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება.

2005 წელს იგი გახდა აზერბაიჯანის ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში და გამოვიდა მიანიანგში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, მოახერხა 1/8 ფინალამდე გასვლა სადაც დამარცხდა დომინიკელ ხუან კარლოს პაიანოსთან. გარდა ამისა, მან მოიგო ევროპის იუნიორთა ჩემპიონატი ტალინში და მონაწილეობა მიიღო ბუქარესტის საერთაშორისო ოქროს ქამრის ტურნირში, სადაც წინასწარ ეტაპზე მოლდოველმა ვიაჩესლავ გოიანმა დაამარცხა.

2006 წლის ევროპის ჩემპიონატზე [პლოვდივში[[ მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა, გადამწყვეტ ფინალურ შეხვედრაში წააგო რუს გიროგი ბალაკშინთან. [მაროკოში გამართულ იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალში დამარცხდა უზბეკეთის წარმომადგენელ ორზუბეკ შაიმოვთან.

2007 წელს მონაწილეობდა ჩიკაგოში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. გავიდა ნახევარფინალში სადაც აშშ-ის წარმომადგენელ როშ უორენთან დამარცხდა.

2008 წელს პლოვდივში სტრანიას მემორიალზე ვერცხლის მედალი მოპოვა მოიპოვა, ფინალში ყაზახ კანატ აბუტალიფოვთან დამარცხდა, ტაიპეიში აიბას პრეზიდენტის თასი მოიგო და მონაწილეობდა ლივერპულში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. წარმატებული გამოსვლის წყალობით მიიღო პეკინის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ქვეყნის ღირსების დაცვის უფლება, ოლიმპიური ლიცენზია. 51 კგ-მდე კატეგორიაში მან წარმატებით გაიარა პირველი მეტოქე სატურნირო ბადეში, ხოლო მეორეში დამარცხდა მომავალ ჩემპიონ, ტაილანდელ სომჩიტ ჩონგჩოხორთან, ანგარიშით 2:10.

2008 წლის პეკინის ოლიმპიადის შემდეგ მამედოვი აზერბაიჯანის კრივის ნაკრებში დარჩა და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. ასე რომ, 2009 წელს ის გამოვიდა მარიუპოლის მაკარ მაზაის მემორიალზე და ბაქოში AIBA-ს პრეზიდენტის თასზე, თუმცა ამ ტურნირებზე მედლის მოპოვება ვერ მოახერხა.

2013 წელს მან მოიგო დიდი აბრეშუმის გზის საერთაშორისო ტურნირი ბაქოში და იასპარეზა მინსკში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც მეოთხედფინალამდე მიაღწია და მსაჯთა გადაწყვეტილებით წააგო სომხეთის წარმომადგენელ არამ ავაგიანთან. ამით დასრულდა მისი სპორტული კარიერა..

შემდგომში მამედოვი სამწვრთნელო საქმიანობით იყო დაკავებული..

## რესურსები ინტერნეტში
* Euro 2006
* Chicago results
*sports-reference

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
თაიფურ ალიევი

**თაიფურ ნარიმან ოღლუ ალიევი** (; დ. 1 იანვარი, 1997, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მოკრივე, აზერბაიჯანის ნაკრების წევრი. 2015 წლის ევროპული თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი. გამოდის 56 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. 2020 წლის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. მონაწილეობა მიიღო 2015 და 2019 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებში. და ევროპის 2017 და 2019 წლების ჩემპიონატები.

## ბიოგრაფია 
თაიფურ ალიევი დაიბადა 1997 წლის 1 იანვარს, აზერბაიჯანის ქალაქ ნახიჩევანში.

თაიფურ ალიევმა პირველ დიდ წარმატებას 2011 წელს რუსეთში, გროზნოში მიაღწია. მან ევროპის სასკოლო ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა და ყველა მეტოქე დაამარცხა. შემდეგ ალიევმა 2012 წელს ოქროს მედალი მოიპოვა აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე და ჰეიდარ ალიევის ახალგაზრდულ თასზე, დაამარცხა ყველა მისი მეტოქე. მან ამავე წელს ბულგარეთის ქალაქ სოფიაში ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატშიც მიიღო მონაწილეობა და მე-6 ადგილი დაიკავა. ალიევისთვის 2013 წელი იყო უფრო მეტად წარმატებული. მან კვლავ მოიპოვა ოქროს მედალი აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე და ჰეიდარ ალიევის ახალგაზრდულ თასზე, მოახერხა ყველა მეტოქის დამარცხება. ასევე მიიღო მონაწილეობა რუსეთის ქალაქ ანაპაში გამართულ ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში და ვერცხლის მედალი. 2014 წელს ალიევმა აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე ოქროს მედლის მოპოვება მოახერხა.

2015 წელს მშობლიურ ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე 56 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ალიევმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მერვედფინალში მან რუმინელი ადრიან ნიკოლაე დაამარცხა ანგარიშით 3:0. მეოთხედფინალში თაიფურის მეტოქე იყო დანიელი ფრედერიკ იენსენი, რომელიც ანგარიშით 3:0 დაამარცხა.. ნახევარფინალში თაიფურ ალიევი რუსეთის წარმომადგენელ ბახტოვარ ნაზიროვთან ანგარიშით 1:2 დამარცხდა. ნახევარფინალში მარცხის შედეგად თაიფურმა ავტომატურად მოიპოვა ბრინჯაოს მედლაი. 

იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე თავის სადებიუტო გამოსვლაზე თაიფურ ალიევი, 57 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ასპარეზობდა, იყო პირველი აზერბაიჯანელი მოკრივე რომელიც ამ ოლიმპიადაზე რინგზე გავიდა, მაგრამ პირველი ბრძოლა წააგო ვიეტნამმლ ნგუენ ვან დუონგთან, ანგარიშით 2:3 და ოლიმპიურ თამაშებზე გამოსვლა უმედლოდ დაასრულა. იმის მიუხედავად, რომ პირველი რაუნდის ბოლოს ალიევმა საგრძნობი აქტიურობა გამოჩინა, მსაჯების საბოლოო გადაწყვეტილებით  გამარჯვება ვიეტნამელ მოკრივეს მიანიჭეს, ეს გადაწყვეტილება საკმაოდ საკამათოდ იქნა შეფასებული, რადგან მეორე რაუნდში, თაიფური არანაირად არ ჩამოუვარდებოდა მეტოქეს, მაგრამ ყველა მსაჯმა გამარჯვება ვიეტნამელებს მიანიჭა..

## ჯილდოები 
2015 წლის 29 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას პირველი ევროპული თამაშების გამარჯვებულთა და იმ პირთა დაჯილდოების შესახებ, რომლებმაც დიდი წვლილი შეიტანეს აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში. თაიფურ ალიევს მიენიჭა მედალი „პროგრესი“ პირველ ევროპულ თამაშებზე გამოჩენილი მიღწევისა და აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში არსებული წვლილისა და დამსახურებისთვის..

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოლოზანას ციხე

**მოლოზანას ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვაბისხევთან, მდინარე ქვაბისხევურის მარჯვენა ნაპირზე. ციხე ძნელად მისასვლელ მაღალ კლდეზეა განლაგებული. ციხის განლაგების ადგილს მოლოზანას უწოდებენ და ციხემაც ადგილის მიხედვით მიიღო სახელწოდება. იგი მიუდგომელ ადგილზეა აგებული და მასთან მისასვლელად მნახველმა ორ კილომეტრიანი მთა უნდა გაიაროს საცალფეხო ბილიკით, ისიც მხოლოს ჩრდილოეთის მხრიდან. ციხეს კოშკი დასავლეთით აქვს. აგრეთვე ემჩნევა ქონგურები აღმოსავლეთისა და სამხრეთის კედლებში. 

აღნიშნული ციხე დარაჯობს ქვაბისხევის ხეობასა და სამცხესაათაბაგოსკენ მიმავალ გზას. აქედან კარგად ჩანს ჭობისხევის ციხე-კოშკები, დვირისა და დემოთის ციხეები.  

## ლიტერატურა
* ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985 
* გელაშვილი ბ., თორის ხეობის თავდაცვითი ნაგებობები  ისტორიისათვის, ახალაციხის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, გულანი, # 10, ახალციხე 2011
* გელაშვილი ბ., ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ., 2013 
* დასავლეთ საქართველოს წარწერები, ნაკვ. I (IX-XIII სს.), შეადგინა და გამოსაცემად მოამზადა ვალერი სილოგავამ, გამომცემლობა მეცნიერება, თბ., 1980 
* სილოგავა ვ., კუმურდო: ტაძრის ეპიგრაფიკა, გამომცემლობა მეცნიერება, თბ., 1994 
* ხუჯაძე გ., ბორჯომის ხეობა, თბ., 1969 
* გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014 გვ. 66-67

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ღვია

**ღვია** () — მცენარეთა გვარი კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. ერთ- ან ორსახლიანი მარადმწვანე ხეები ან ბუჩქებია; სინათლის მოყვარული, სიმშრალის ამტანი, ყინვაგამძლე და ნიადაგისადმი ნაკლებად მომთხოვნი. ხემაგვარი ღვიები ქმნიან ნათელ ტყეებს ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მცირე და ცენტრალურ აზიაში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ რაიონებსა და მექსიკაში. ამას გარდა გავრცელებული არიან ყირიმის, კავკასიის, შუა აზიისა (სადაც „არჩა“ ეწოდება) და შორეული აღმოსავლეთის ტყის ზონაში, ტყე-ტუნდრასა და მთიან რაიონებში.

ფოთლები ნემსისებრი და მჩხვლეტიაა, განლაგებულია რგოლებში სამ-სამად, ზოგჯერ კი ქერცლისებრი, ყლორტებზე მიკრული და ჯვარედინ-წყვილად განლაგებული. მამრობითი გირჩები განლაგებულია წინა წლის ყლორტების ფოთლის უბეებში და შედგება ქერცლისებრი სპოროფილებისაგან. მდედრობითი გირჩები ბურთისებრია, კენკრისმაგვარი (ე.წ. გირჩანაყოფი), ხორციანი შეზრდილი ქერცლებით, არ იხსნება.

ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში 70-მდე სახეობაა, მათგან რამდენიმე — საქართველოში. მთის შუა სარტყლის ტყეებში ფართოდ (ყოფ. გრძელწიწვიანი ღვია, *J. oblonga*) და აჭარაში სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში კლდეებზე (ყოფ. ქონდარა ღვია, *J. pygmaea*) გავრცელებულია ჩვეულებრივი ღვიის ვარიაცია *J. communis* var. *saxatilis* (ზოგიერთი წყაროთი ეს სახეობები არ წარმოადგენს *J. communis* var. *saxatilis*-ის სინონიმებს და დამოუკიდებელი სახეობებია). იგი ორსახლიანი ბუჩქი ან ხეა, რომლის სიმაღლე 10 მ აღწევს. ტყის ზედა საზღვარზე სუბალპურ და ალპურ სარტყელში ნაშალებზე, ქვიან, კლდოვან ფერდობებზე გვხვდება კაზაკური ღვია (*J. sabina*), რომელიც ხშირად ქმნის რაყას; დაბალია, 1,5 მ-მდე სიმაღლის გართხმული ბუჩქია, უსიამოვნო სუნიანი. ნორჩი მწვანე ტოტები და გირჩები შეიცავს C ვიტამინს, ეთეროვან ზეთს, რომელსაც მედიცინასა და პარფიუმერიაში იყენებენ. ორივე სახეობას ფერდობების გასამაგრებლად და გასამწვანებლად იყენებენ. შავი ანუ მყრალი ღვია (*J.  foetidissima*) და მრავალნაყოფა ანუ დედალი ღვია (*J.  polycarpos*) მეჩხერი ტყეების კომპონენტებია. აღმოსავლეთ აშშ-ში იზრდება ვირჯინიული ღვია (*J. virginiana*) — 15–30 მ სიმაღლის ტყეწარმომქმნელი ხე; მისი ვარდისფერბირთვიანი მერქანი გამოიყენება ფანქრების დასამზადებლად, მისგან იღებენ ზეთს, რომელსაც იყენებენ ინსექტიციდად, და იმერსიულ ზეთს მიკროსკოპიისათვის. ჩვეულებრივი ღვია (*J. communis*) 8–12 მ სიმაღლის ორსახლიანი ბუჩქი ან ხეა, აქვს ნემსისებრი ფოთლები. შავ-ლურჯი გირჩანაყოფი ხშირად ვეჟანი ნაფიფქითაა, მწიფდება მე-2 წელს; შეიცავს 0,5–1,5% ეთეროვან ზეთს, რომელსაც იყენებენ ღვინისა და ლიქიორის არომატიზაციისათვის, ჯინის წარმოებაში.

ღვიის მრავალი სახეობა დეკორატიულია, ხშირად ბაღ-პარკებში ამრავლებენ გასამწვანებლად. მწიფე გამხმარი ნაყოფის ნაყენს მედიცინაში შარდმდენ საშუალებად იყენებენ.

ქართლურად (მცხეთა, საგურამო) ეწოდება **ტუია**; ქიზიყურად — **ღვიო**; ინგილოურად — **არჩან**; აჭარულად — **ოდაღაჯი**; სვანურად — **ჭყერი**, **ჭყერუ**.

## სქოლიო 
*
დროჰობიჩის რაიონი

**დროჰობიჩის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობია 1 206 კმ². 2021 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 235 405 ადამიანს შეადგენდა ხოლო სიმჭიდროვე 200 კაცს კმ²-ზე. დროგობიჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დროჰობიჩი.

რაიონი ჩამოყალიბდა 2020 წლის 17 ივლისს და მასში შევიდა:
* დროჰობიჩის რაიონი (1940-2020)
* სკოლეს რაიონის ნაწილი
* ტურკის რაიონის ნაწილი
* ასევე საოლქო დაქვემდებარების ქალაქები დროჰობიჩი, ბორისლავი, ტრუსკავეცი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის რაიონები
ხანის წყარო

მინი|ხანის წყარო

**ხანის წყარო** ― საინჟინრო ეთნოგრაფიული ძეგლი ბაღდათში, მდებარეობს მდ. ხანისწყლის სათავიდან სოფლის მიმართულებით მიმავალი სამანქანო გზის მარჯვენა მხარეს, გზის პირას. მასიური დიდი ზომის კლდის ლოდის ქვეშ გამომავალი წყალი ქვაშივე გამოთლილ მართკუთხა ფორმის ავზში გროვდება. კლდიდან, საიდანაც წყალი გამოდის, პატარა ქვის სადინარის საშუალებით ჩაედინება ავზში. სოფლის უხუცესებს ამ წყაროს და ქვის ავზის არსებობა ბავშვობიდან ახსოვთ და ამბობენ რომ მათი ბაბუების გადმოცემით ეს წყარო 2-3 საუკუნის უნდა იყოს. წყლის შემკრები ავზი ჰგავს ქვის საწნახელს, სადაც პრესით ხდებოდა ყურძნის დაწურვა. სითხის გადმოსადენი ღარი ზედაპირზე აქვს და არა ფსკერზე. წყლის ავზის ზომებია: სიგრძე — გარე მხარე 120 სმ, შიდა მხარე 88 სმ; სიგანე — გარე მხარე 90 სმ, შიდა 62 სმ; სიმაღლე — 70სმ.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ხონის ეკლესია

**ხონის ეკლესია** ― ისტორიული ძეგლი საქართველოში, ქალაქ ხონში. 

ნაშენია ოთხკუთხედი, თლილი ქვით. უგუმბათოა. სამხრეთით და ჩრდლოეთით მიშენებული აქვს კედლები ეკლესიის გადიდების მიზნით. XX საუკუნის დასაწყისში შემორჩენილი იყო ძველი ფრესკების და წარწერების ფრაგმენტები. ეკლესია ადრე ქვით იყო დახურული, შემდეგ კი გადახურვა შეიცვალა თუნუქით. ეკლესიას გარს უვლის მაღალი ქვის გალავანი. სამხრეთის მხარეს გალავანთან აღმართულია სამრეკლო, რომელიც ნაშენია იმავე თლილი ქვით, რომლითაც ეკლესია. სამრეკლოს პირველი სართული ოთხკუთხედია, მეორე კი მრავალკუთხედი ექვსი გაშლილი თაღით. ეკლესია აშენებულია XI საუკუნეში, გიორგი I-ის დროს და განახლებულია XII და XIV საუკუნეებში. უკანასკნელი განახლება მოხდა 1862 წელს მღვდელ ვასილ ქუთათელაძის დროს. 1884 წლის 15 მარტს ხონის ეკლესია გაქურდეს და ბევრი ძვირფასი ნივთი წაიღეს.

ეკლესია შეისწავლეს დიმიტრი ბაქრაძემ, მარი ბროსემ, ნიკოდიმ კონდაკოვმა და ექვთიმე თაყაიშვილმა.

ეკლესიაში დაცული იყო წინდა გიორგის XI საუკუნის ხატი, ასევე წმინდა გიორგის XVII საუკუნის ორი ხატი და სხვა სიძველეები. 

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
მიკრობიოტა

**მიკრობიოტა** () — შიშველთესლოვან წიწვოვან მცენარეთა გვარი კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ერთადერთი სახეობა *М. decussata*. იგი 25–50 (100-მდე) სმ სიმაღლის მარადმწვანე გართხმული ბუჩქია, 2–5 მ სიგრძის ბრტყელი ყლორტებით. ფოთლები ზაფხულში მუქი მწვანეა, შემოდგომასა და ზამთარში მოწითალო-ყავისფერი, ქერცლისებრი, ჯვარედინ-წყვილი, ძირში შეზრდილი, ოვალურ-მახვილბოლოიანი, 2 მმ-მდე დიამეტრის; ახალგაზრდა ყლორტებზე ფოთლების ნაწილი შესაძლოა ნემსისებრი იყოს. მამრობითი გირჩები ოვალური ან მთლად მრგვალია, ყალიბდებიან მრავალწლიანი ტოტების ძირში ბოლო პატარა ტოტებზე. მდედრობითი გირჩები ხმელია, 5–6 მმ სიგრძისა და 3 მმ სიგანის, ერთთესლიანი, დამწიფების დროს იხსნება 2 ან 4 საგდულად. ცოცხლობს 100 წლამდე. თესლს იკეთებს 10 წლიდან. იზრდება შორეულ აღმოსავლეთში. სიხოტე-ალინის (რუსეთი) ენდემია. ფერდობებისა და მწვერვალების ზედა ნაწილებში ქვიან ადგილებში წარმოქმნის ხშირ რაყებს. რელიქტური სახეობაა; შეტანილია რუსეთისა და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხებში.

## სქოლიო 
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
ადალათ მამედოვი

**ადალათ აიდინ ოღლი მამედოვი** (; დ. 3 აგვისტო, 1974, ბაქო — გ. 30 მარტი, 2003, იქვე) — აზერბაიჯანელი მძიმეწონოსანი მოკრივე (91 კგ-ზე მეტი), ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონი 1992 წელს, 1992 წლის მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე, 1997 წლის გერმანიის ბუნდესლიგის გამარჯვებული.

## ბიოგრაფია 
ადალათ აიდინ ოღლუ მამედოვი დაიბადა 1974 წლის 3 აგვისტოს ბაქოში. კრივი მოზარდობის ასაკში უზბეკეთში დაიწყო. 1989 წელს გადავიდა ბაქოში, სადაც მამამ ადალათი შამილ ალიმზანოვის კრივის განყოფილებაში შეიყვანა. სწორედ ამ წელს იწყება ადალათ მამედოვის, როგორც მოკრივის კარიერა. მწვრთნელის თქმით, ადალათს ძლიერი ხასიათი ჰქონდა, რასაც ბრძოლაში ავლენდა და ყოველთვის იცავდა თავის პოზიციებს. ის ფიზიკურად საკმაოდ ძლიერი იყო, მისი სიმაღლე იყო 181 სანტიმეტრი, ხოლო წონა – 125 კგ. პროფესიონალური კარიერის დაწყებიდან მალევე ადალათ მამედოვი გახდა სსრკ-ს ჩემპიონი ახალგაზრდებში, სსრკ თასის მფლობელი და აზერბაიჯანის მრავალგზის ჩემპიონი. მონრეალის ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე კი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა

1996 წელს ადალათ მამედოვმა წარმოადგინა აზერბაიჯანი ატლანტას ოლიმპიურ თამაშებზე. პირველი ორი ბრძოლის მოგებით, მამედოვი მეოთხედფინალში გავიდა, სადაც მსაჯის შეცდომის გამო დამარცხდა ნიგერიელ სპორტსმენთან და მეხუთე ადგილი დაიკავა.

ოლიმპიადის შემდეგ მამედოვი გერმანიაში წავიდა და ბუნდესლიგაში ასპარეზობდა, სადაც ერთ წელიწადში 10-ვე ბრძოლა ნოკაუტით მოიგო. ეს მამედოვის ბოლო ტურნირი იყო. ამის შემდეგ მან სპორტული კარიერა დაასრულა..

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ფოთოლეკალა

**ფოთოლეკალა** () — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი თხლად დატოტვილი ბალახებია, შემოსილი არიან ბუსუსებით და მაგარი ეკლისებრი წვეტიანი ფოთლებით. ყვავილები შეუხედავია, შეკრებილია სქელ იღლიურ ყვავილედებში, თანაყვავილები სადგისისებრია. ნაყოფი შებრტყელებული, ფრთიანი, 2–3 ან მეტი ბასრი გამონაზარდით ზედა მხარეს და ძირში გამოჩენილი თესლით. ცნობილია 5–6 სახეობა. იზრდებიან ქვიშიან მასივებზე კასპიისპირეთიდან და სამხრეთ ამიერკავკასიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთამდე. გაფშეკილი ანუ ეკლიანი ფოთოლეკალა (*A. sguarrosum*) ქვიშების გამმაგრებელი მცენარეა; ნაყოფის მწიფობის დროს წარმოქმნის ბურბურას. ახალგაზრდა მცენარეები ცხვრისა და აქლემის საკვებს წარმოადგენს. ადრე თესლს (შეიცავს 20%-მდე მცენარეულ ზეთს) მომთაბარეები საჭმელად იყენებდნენ.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯიჯლაყასებრნი
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1971)

**აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1971 წლის არჩევნები** — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების რიგით მერვე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1971 წლის 13 ივნისს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1971 წლის 5 ივლისს ქალაქ სოხუმში.

## ისტორია
1971 წლის 18 მარტის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები დაინიშნა 1971 წლის 13 ივნისს.

24 მარტს აფხაზეთის ასსრ-ის კონსტიტუციის 22-ე მუხლისა და „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 25 და 26 მუხლების საფუძველზე შეიქმნა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს 130 საარჩევნო ოლქი.

25 მარტს „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 36 და 37 მუხლების საფუძველზე — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა: დამტკიცებულ იქნეს აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისია საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მშრომელთა საზოგადოებების შემდეგი შემადგენლობით:
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე — შოთა ელიზბარის ძე შარტავა;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე — სვეტლანა კიაზინის ასული გუნბა;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მდივანი —  ხუტა ნიკოლოზის ძე ჯიქია;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრები: სოსო ლუკას ძე ფხაკაძე, გუგული ხასანის ასული კვიწინია, მუშნი ლავრენტის ძე ხაშბა, ანტონინა ივანეს ასული ტიულიაევა, ქეთევან ილიას ასული ეხვაია, პაჩ ხარიტონის ძე ბარციცი, დალი ილიას ასული შონია, არამ ბოგოსის ძე გალუსტიანი, იაკობ გრიგოლის ძე მორდვინკოვი და ივანე კონსტანტინეს ძე თარბა.

აფხაზეთის ასსრ-ის კონსტიტუციის 22 მუხლის და „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 25-ე და 26-ე მუხლების საფუძველზე, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა 9 დეკემბერს დაადგინა შექმნილიყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების 130 საარჩევნო ოლქი.

13 ივნისს არჩევნები 130 საარჩევნო ოლქში დილის 6 საათიდან საღამოს 10 საათამდე გრძელდებოდა. ამომრჩეველთა საერთო რიცხვი ყველა საარჩევნო ოლქში შეადგენდა 286.780 კაცს, რომელთაგან აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლეს საბჭოს არჩევნებში გამოცხადდა 286.772, რაც რეგისტრირებულ ამომრჩეველთა 99,99%-ს შეადგენდა. კომუნისტებისა და უპარტიოების ბლოკის კანდიდატებს ყველა საარჩევნო ოლქში ხმა მისცა  286.738 კაცმა, რაც შეადგენდა კენჭისყრის მონაწილეთა რიცხვის 99,98%. დეპუტატობის კანდიდატთა წინააღმდეგ ხმა მისცა 34 კაცმა ანუ კენჭისყრის მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 0,02%-მა.

აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა აფხაზეთის კონსტიტუციის 36-ე მუხლის საფუძველზე, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია მოიწვია 1971 წლის 5 ივლისს ქალაქ სოხუმში.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭო
რუსლან ხაიროვი

**რუსლან საბირის ძე ხაიროვი** (დ. 7 იანვარი, 1976) — წარმოშობით ლეზგი აზერბაიჯანელი მოყვარული მოკრივე. მსოფლიო ჩემპიონატის (2003) და ევროპის (2004) ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი, აზერბაიჯანის ოლიმპიური ნაკრების წევრი 2000 და 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე. აზერბაიჯანის მრავალგზის ჩემპიონი.

## ბიოგრაფია 
რუსლან ხაიროვი დაიბადა 1976 წლის 7 იანვარს, დაღესტნის ასსრ-ის ქალაქ კასპიისკში, სსრკ-ში.

### განათლება 
1993 წელს კასპიისკის მე-3 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ რუსლან ხაიროვი ჩაირიცხა დაღესტნის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში რომელიც დაამთავრა 2000 წელს.

## სპორტული კარიერა 
### კარიერა რუსეთში 
კრივში ასპარეზობა დაიწყო 1986 წლიდან. მისი პირველი მწვრთნელი იყო ა. მ. კაშკუროვი. 1997 წლიდან ვარჯიშობდა ნურიფაშა ტალიბოვთან. რუსეთის ჩემპიონი (1996). რუსეთის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი - 1999 წ. მსოფლიო საპოლიციო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (1999).

### კარიერა აზერბაიჯანში 
2000 წლიდან მან აზერბაიჯანის ნაკრების რიგებში გამოსვლა გადაწყვიტა. ხაიროვი ამის შემდეგ გახდა აზერბაიჯანის მრავალგზის ჩემპიონი. 2000 წელს მონაწილეობა მიიღო სიდნეიში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. 4 წლის შემდეგ იასპარეზა ათენში გამართულ 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

### 2002 წლის ევროპის ჩემპიონატი 
2002 წლის ევროპის ჩემპიონატზე პერმში, პირველივე ბრძოლაში რუსლან ხაიროვი დამარცხდა ბულგარელ სპორტსმენ სტას განევთან, ანგარიშით 9:14.

### 2003 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი 
2003 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მან 4 ბრძოლა ჩაატარა. 1/16 ფინალში დაამარცხა ოსური წარმოშობის ქართველი მოკრივე რობერტ პლიევი ტექნიკური გამარჯვებით. მერვედფინალში დაამარცხა ახალზელანდიელი კახუკურ ბენზონი, ანგარიშით 22:6. 1/4 ფინალში დაამარცხა რუსი ანდრეი მიშინი, ანგარიშით 18:11. ნახევარფინალში ანგარიშით 6:29 დამარცხდა უზბეკ შერზოდ ხუსანოვთან და მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი..

### 2004 წლის ევროპის ჩემპიონატი 
2004 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მან ასევე ოთხი ბრძოლა გამართა. 1/16 ფინალში დაამარცხა პოლონელი მოკრივე მიროსლავ ნოვოსადასი, ანგარიშით 21:12. მერვედფინალში დაამარცხა ებრაელი ტაჰა საბია, ანგარიშით 5:0. მეოთხედფინალში დამაჯერებლად დაამარცხა იტალიელი ფილიპ ლოგრეკო. 1/2 ფინალში დამარცხდა რუს მოკრივე ოლეგ საიტოვთან, ანგარიშით 16:20..

### ხაიროვის რეიტინიგი 
2007 წლის 12 აპრილს რუსლან ხაიროვი იყო მე-11 სამოყვარულო კრივის საერთაშორისო ასოციაციის მსოფლიო რეიტინგში და პირველი სამოყვარულო კრივის ასოციაციის რეიტინგში 69 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. რუსლან ხაიროვი ამჟამად ცხოვრობს რუსეთის ქალაქ კასპიისკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* amateur-boxing.strefa

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რაშად აჰმედოვი

**რაშად აჰმედოვი** (დ. 5 იანვარი, 1982) — აზერბაიჯანელი სპორტსმენი (ტაეკვანდო).. ის ორგზის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანია. მან წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2004 და 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ამჟამად არის აზერბაიჯანის ტაეკვანოს ვაჟთა ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.

## ადრეული ცხოვრება
რაშად აჰმადოვი დაიბადა 1977 წლის 5 მაისს აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ქალაქ ევლახში.

## კარიერა
ევროპის ჩემპიონატზე პირველ წარმატებას რაშად აჰმადოვმა მიაღწია 2002 წელს სამსუნში, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა. ერთი წლის შემდეგ, 2003 წელს, რაშად აჰმადოვმა მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ზოგადად, რაშად აჰმედოვმა ორჯერ, 2003 წელს გარმიშში, 2009 წელს კი კოპენჰაგენში მოიგო ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2002 წელს სამსუნში, ხოლო 2006 წელს, ბონში ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2004 წელს ლილეჰამერში, ხოლო 2005 წელს რიგაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებთან ერთად 2004 და 2008 წლებში რაშად აჰმადოვი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებშიც მონაწილეობდა.

აჰმადოვის ოფიციალური დებიუტი შედგა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ათენში, სადაც იასპარეზა მამაკაცთა საშუალო წონაში (80 კგ). მან პირველ ორ რაუნდში დაამარცხა ტრინიდადი და ტობაგოს წარმომადგენელი ჩინედუმ ოსუჯი და ფრანგი კრისტოფ ნეგრელი, სანამ ნახევარფინალურ მატჩში წააგებდა თურქი ბაჰრი ტანრიკულუსთან უპირატესობის გადაწყვეტილებით. აჰმადოვი საბოლოოდ დაამარცხა ირანელ იუსეფ კარამიმ ბრინჯაოს მედლისთვის დაძაბულ მატჩში, საბოლოო ანგარიშით 8:9. მისი მოულოდნელი დამარცხების შემდეგ, აზერბაიჯანის ნაკრები სამწვრთენლო შტაბი შეიჭრა საბრძოლო ტატამზე და ოლიმპიური ჩინოვნიკების მიმართ აღშფოთების ნიშნად პროტესტი წამოიწყო. მსაჯის გადაწყვეტილება გაპორტესტებული იქნა.

მოგვიანებით, რაშად აჰმადოვი იცავდა აზერბაიჯანის ღირსებას 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ჯერ მან დაამარცხა აბდულგადირ სარხანი, შემდეგ კი სებასტიან მიშო. ნახევარფინალში ირანელ ჰადი საეისთან დამარცხდა ანგარიშიტ 1:4 და გადაერთო ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში, მაგრამ ამ ამჯერად ის დამარცხდა ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელ სტივენ ლოპესთან, ანგარიშით 2:3.

## რესურსები ინტერნეტში
* TaekwondoData.com

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიამადინ პაშაევი

**ნიამადინ ვაგიფ ოღლი პაშაევი**(; დ. 1 მაისი, 1980) — აზერბაიჯანელი სპორტსმენი (ტაეკვანდო), მსოფლიოს ჩემპიონი 2001 წელს და ბრინჯაოს მედალოსანი 2003 წელს, ევროპის ჩემპიონი 2004 და 2005 წლებში და ბრინჯაოს მედალოსანი 2000 წელს, აზერბაიჯანის ტაეკვონდოს ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი.. მან წარადგინა აზერბაიჯანი ათენის 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, რისთვისაც ლიცენზია 2004 წელს ბაქოს საერთაშორისო ტურნირზე ოქროს მედლის მოპოვებით მიიღო. ამჟამად იკავებს აზერბაიჯანის ტაეკვონდოს ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტის პოსტს.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები