open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანტონიო გუტიერეს დე ლა ფუენტე

**ანტონიო გუტიერეს დე ლა ფუენტე** () — (დ.8 სექტემბერი, 1796, ტარაპაკა, ჩილე —  გ. 14 მარტი, 1878, ლიმა, პერუ) — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  1829  წელს მცირე ხნით ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. 

## ბიოგრაფია 
ანტონიო გუტიერეს დე ლა ფუერტე დაიბადა 1796 პერუს პროვინცია ტარაპაკაში (ამჟამად ჩილე). იგი მონაწილეობდა პრეზიდენტ ხოსე დე ლა-მარის დამხობაში. სწორედ მის შემდეგ, აგუსტინ გამარას ხელისუფლებაში მოსვლამდე რამდენიმე თვით ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.  

## ბიბლიოგრაფია
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 1 y 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
* *Grandes Forjadores del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8 
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 9. JAB-LLO. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-158-8
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Sexto Tomo. Tercera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1981. ISBN 84-499-4818-5

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1796
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
მანუელ სალაზარ ი ბაკიხანო

**მანუელ სალაზარ ი ბაკიხანო** () — (დ.  24 ივლისი 1777, ლიმა, პერუ — გ. 7 ნოემბერი, 1850, იქვე) —  პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  1827  წელს ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. წლების მანძილზე იყო ლიმის პრეფექტი და პერუს არმიის მთავარსარდალი. 

## ბიბლიოგრაფია
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 1 y 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 14. QUI-SAL. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-163-3
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Sexto, Sétimo y Octavo Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
* Varios autores: *Grandes Forjadores del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-50-8

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1777
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1850
ილო

**ილო** — საპორტო ქალაქი სამხრეთ პერუში. იგი უდიდესია მოკეგას რეგიონში და არის ილოს პროვინციის დედაქალაქი.

## ისტორია 
XVI საუკუნეში ესპანელების გამოჩენამდე ეს ადგილი დასახლებული იყო ჩირიბაიას ტომის მაცხოვრებლებით, ხოლო ჩარლზ V მიწები კონკისტადორებს დაურიგა, სადაც გაშენებული იყო ზეთისხილის პლანტაციები. XX საუკუნის დასაწყისამდე სწორედ ზეთისხილის პლანტაციები იყო მთავარი შემოსავლის წყარო. მცირე დასახლებული ადგილი, პაჩოჩა გაშენებული იყო ზღვის ნაპირთან, სადაც მდინარე ოშმორი ჩაედინება წყარ ოკეანეში. საუკუნეების შემდეგ კი პაჩოჩა და მისი მოსახლეობა გადავიდა ილოს დღევანდელ სამყოფელზე და მიიღო ქალაქის დღევანდელი სახელი. მეოცე საუკუნემდე მოსახლეობა მდინარე ოშმორის ნაპირზე ცხოვრობდა და ილო იყო პორტი, რომელიც იღებდა აღმოსავლეთიდან ამერიკის შეერთებული შტატების დასავლეთ სანაპიროზე მიმავალ გემებს. 1800 წლისათვის, როდესაც მსოფლიოში კომერციული წარმოება გაიზარდა ქალაქში ჩასახლდნენ იტალიელები, ჩინელები, იაპონელები და გერმანელები. ქალაქისთვის ინტერნაციონალური ვაჭრობიდან ჩამოშორება გამოიწვია ტრანსკონტინენტული რკინიგზისა და პანამის არხის მშენებლობამ. პორტში მხოლოდ ორთლქმავლებიღა შედიოდა, რომლებსაც ჩილეს პორტებიდან პერუს პორტებში გადაქონდა საქონელი.

დღესდღეობით ქალაქი თავს მეთევზეობითა და სამთო მრეწველობით ირჩენს. სპილენძის საბადოები, რომლებსაც სამხრეთ პერუს სპილენძის კორპორაცია (SPCC) ფლობს რეგიონში უამრავ სამუშაო ადგილს ქმნის. 

## კლიმატი 
ილოში ტემპერატურა წლის განმავლობაში მერყეობს 18-დან 28ºამდე, თითქმის არ წვიმს, რადგან ილო ატაკამას უდაბნოს ჩრდილოეთ ნაწილშია გაშენებული, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე მშრალი სანაპირო უდაბნოა მთელ მსოფლიოში. 

## მუზეუმები 
* პერუს ფლოტის მუზეუმი	
* "El Algarrobal"-ის მუზეუმი

კატეგორია:პერუს ქალაქები
ალისა საოცრებათა ქვეყანაში (2010 წლის ფილმი)

***ალისა საოცრებათა ქვეყანაში*** () — ფანტასტიკური-სათავგადასავლო ჟანრის ფილმი, რომელიც ლუის კეროლის რომანების („ალისას თავგადასავლები საოცრებათა ქვეყანაში“ (Alice's Adventures in Wonderland ) და „სარკის გავლით“ (Through the Looking-Glass) მიხედვითაა გადაღებული და მათ ერთგვარ გაგრძელებას წარმოადგენს. რეჟისორი ტიმ ბარტონია. ფილმი მოიცავს როგორც სცენებს მსახიობების მონაწილეობით, ისევე მოძრაობის ჩაწერის ტექნოლოგიით. მია ვაშიკოფსკა ფილმში ალისას განასახიერებს, ჯონი დეპი კი შეშლილი მექუდის როლს თამაშობს. კინოგაქირავებაში ფილმმა მილიარდ აშშ დოლარზე მეტი შეაგროვა და ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმების სიაში მეთხუთმეტე ადგილს იკავებდა.

## ჯილდოები
*ოსკარი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის
*ოსკარი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:ტიმ ბარტონის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:2010 წლის 3D ფილმები
კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
კატეგორია:Walt Disney Records-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ეპიკური ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ფილმები სამეფო ოჯახების შესახებ
კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები)
კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები
საპარლამენტო რესპუბლიკა

**საპარლამენტოა რესპუბლიკა** — პოლიტიკური წყობა, სადაც სახელმწიფოს მეთაურს არ გააჩნია ისეთი ფართო უფლებები, როგორც საპრეზიდენტო რესპუბლიკაში, რადგანაც ამ უფლებების უდიდესი ნაწილი მინიჭებული აქვს მთავრობის მეთაურს (რომელსაც ჩვეულებრივ, პრემიერ-მინისტრს უწოდებენ). პრემიერ-მინისტრი, ჩვეულებრივ, უდიდესი საპარლამენტო პარტიისა თუ პარტიების კოალიციის მეთაურია და აღმასრულებელი ხელისუფლების ყველაზე მაღალი რანგის მინისტრი. ასეთ რესპუბლიკებში პრეზიდენტი უმრავლეს შემთხვევაში მხოლოდ სიმბოლური წარმომადგენლობითი ფუნქციების მატარებელია (მაგალითად გერმანია, იტალია, ისრაელი). ზოგიერთ შემთხვევაში პრეზიდენტს შეიძლება კანონით მინიჭებული ჰქონდეს მთავრობის ყოველდღიური საქმიანობის სამართავად საჭირო, აღმასრულებელი უფლებები, მაგრამ დაუწერელი შეთანხმებით, ის ამ უფლებებს არ იყენებს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*ფედერალური რესპუბლიკა

## ლიტერატურა 
* Ernst Fraenkel, Karl-Dietrich Bracher (Hrsg.): *Staat und Politik*, Das Fischer Lexikon, Bd. 2, Frankfurt/M. 1964.
* Jürgen Hartmann (Hrsg.): *Westliche Regierungssysteme, Parlamentarismus, präsidentielles und semi-präsidentielles Regierungssystem.* Aus: Grundwissen Politik, Bd. 29, Opladen 2000.
* Stefan Marschall: *Parlamentarismus. Eine Einführung.* Nomos 2005.
* Dieter Nohlen (Hrsg.): *Lexikon der Politik*, Bd. 5: Begriffe, München 1998.
* Winfried Steffani: *Parlamentarische und präsidentielle Demokratie. Strukturelle Aspekte westlicher Demokratien*, Opladen 1979.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Interparliamentary Union 

კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ჩავინ-დე-უანტარი

**ჩავინ-დე-უანტარი** () — არქეოლოგიური ნაქალაქარი პერუში, მდებარეობს ზღვის დონიდან 3200 მეტრზე ანდებში, ანკაშის რეგიონში, ლიმიდან 250 კმ-ზე სამხრეთით. მიეკუთვნება ჩავინის კულტურას, რომელიც აკონტროლებდა სავაჭრო გზებს დასავლეთში წყნარ ოკეანემდე და აღმოსავლეთით ამაზონამდე. 

ნაქალაქარის ორ ძირითად შენობას წარმოადგენს ძველი და ახალი ტაძრები. ძველი ტაძარი აგებულია ლათინური ასო U-ს ფორმით. მის შიგნით მდებარეობს ცენტრალური ეზო, რომლის შიგნით ქვის ობელისკები და მონუმენტებია. ტაძრის შიგნით დერეფნების ლაბირინთი, ოთახები და წყალსადენის მოწყობილობებია. ახალი ტაძარი აგებულია ძვ. წ. 500-200 წწ. 

როგორც არქეოლოგიური გათხრები ადასტურებენ ჩავინის კულტურას განუცდია პუკარასა და პარაკასის კულტურების გავლენა. 

1985 წელს ჩავინ-დე-უანტარი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

thumb|left|420px|ტაძარი ჩავინ-დე-უანტარში

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩავინ-დე–უანტარი 
* ონლაინ-ექსკურსია. ჩავინ-დე–უანტარი

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2008)

**2008 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 4 ნოემბერს გაიმართა, სადაც ერთმანეთს სენატორები ბარაკ ობამა და ჯონ მაკ-კეინი დაუპირისპირდნენ. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2008 წლის არჩევნები‎
კარალი

**კარალი** (ასევე ***ნორტე-ჩიკოს კულტურა, კარალ-სუპეს კულტურა***) — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუს ჩრდილოეთ-ცენტრალურ სანაპიროზე.  კარალის კულტურა ჩამოყალიბდა ძვ. წ. XXX-XVIII საუკუნეებში და სამხრეთ ამერიკის ცნობილი კულტურებიდან ერთ-ერთი უძველესია.  კულტურის ნაკვალევი აღმოაჩინა არქეოლოგმა რუთ შეიდი სოლისმა 1997  წელს.

2009 წელს კარალი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

სურათი:PeruCaral01.jpg|კარალის ციტადელის ნანგრევები
სურათი:PeruCaral24.jpg|კარალის პირამიდის ნანგრევები
სურათი:Bandurria Templo Temprano.JPG|ბანდურია

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*Caral quipu 
*Transcript of BBC Horizon program about Caral
*Moseley, Michael. "The Maritime Foundations of Andean Civilization:  An Evolving Hypothesis" 
*"The mother of all civilisations"

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1960)

**1960 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 8 ნოემბერს გაიმართა, სადაც ერთმანეთს მოქმედი ვიცე-პრეზიდენტი რიჩარდ ნიქსონი და დემოკრატი სენატორი ჯონ კენედი დაუპირისპირდნენ. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1960 წლის არჩევნები‎
ბანდურია

250px|მარჯვნივ
**ბანდურია** () — მონუმენტური არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მიეკუთვნება ნორტე-ჩიკოს კულტურას, მდებარეობს უაჩოს რაიონში, უაურას პროვინციაში. მიეკუთვნება გვიან კერამიკამდელ პერიოდს (ძვ. წ. 3500 — 1800 წწ.). აღმოაჩინეს 1973 წ. ნაწილობრივ დაზიანებულია ირიგაციული სისტემის გამო.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Proyecto Arqueológico Bandurria - Huacho
* Proyecto Arqueológico Bandurria - Huacho *Nueva Pagina Web* 
* Información, Fotos, Tours 
* Fotos de Bandurria
* De Por qué el nombre de Bandurria  
* Blog del Proyecto Arqueológico Bandurria 

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
პერუს დროშა

right|thumb|200px|პერუს დროშა
**პერუს დროშა** აირჩია მთავრობამ 1825 წელს. იგი არის ვერტიკალურად სამად გაყოფილი. შუა ნაწილი არის თეთრი, ხოლო გარეთა ორი ნაწილი - წითელი. წითელი ფერი ნიშნავს პერუს დამოუკიდებლობისათვის დაღვრილ სისხლს, ხოლო თეთრი ფერი არის თავისუფლების სიმბოლო. დროშის დღე პერუში აღინიშნება 7 ივნისს. 

კატეგორია:პერუს ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
პერუს გერბი

მინი|250პქ|პერუს გერბი
**პერუს გერბი** — პერუს სახელმწიფოებრივი ეროვნული სიმბოლო დროშასთან ერთად. .

## ისტორია 
გერბის პირველი ვერსიის დიზაინი შექმნა გენერალმა ხოსე სან–მარტინმა და ოფიციალურად გამოცხადდა 1820 წლის 21 ოქტომბერს. მასზე გამოსახული იყო მზის ჩასვლა ანდებში.

1825 წლის 25 თებერვალს, სიმონ ბოლივარმა და კონგრესის შემადგენელმა ნაწილმა წამოაყენა ახალი ეროვნული სიმბოლოს შექმნის კანონი. ამის შედეგად ჩამოყალიბებული გერბი გამოყენებულია დღესაც. გერბის დიზაინი შექმნეს კონგრესმენებმა ხოსე გრეგორიო პარედესმა და ფრანსისკო ხავიერ კორტესმა.

გერბის უკანასკნელი მოდიფიკაცია მოხდა 1950 წლის მარტში, გენერალ მანუელ ოდრიას ადმინისტრაციის დროს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.hubert-herald.nl/Peru.htm
* http://hasta-pronto.ru/peru/simbolos/escudo-del-peru/ 

კატეგორია:პერუს ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები დროშის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
აპურიმაკის რეგიონი

**აპურიმაკის რეგიონი** — პერუს ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ცენტრალური ანდების მთებში, მის აღმოსავლეთ კალთებზე.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება აიაკუჩოს და  კუსკოს, სამხრეთიდან არეკიპის, აღმოსავლეთიდან კუსკოს, ხოლო დასავლეთიდან აიაკუჩოს რეგიონები. 

ადმინისტრაციულად დაყოფილია 7 პროვინციად და 80 რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* RegionApurimac.gob.pe

კატეგორია:პერუს რეგიონები
აიაკუჩოს რეგიონი

left|thumb|250px|ობელისკი აიაკუჩოს ომში გამარჯვების აღსანიშნავად და ხოსე სუკრეს მემორიალი.
**აიაკუჩო** *()* — რეგიონი პერუს სამხრეთით. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აიაკუჩო. რეგიონი იყოფა 11 პროვინციად, რომლებიც შესაბამისად 111 უბნად იყოფა.

კატეგორია:პერუს რეგიონები
ჩავინის კულტურა

thumb|right|300px|ჩავინის კულტურის გავრცელებისა (წითელი) და გავლენის  (ვარდისფერი) არეალები
**ჩავინის კულტურა**  — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ ანდების მთიწინეთში თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე ძვ. წ.  900 - 200 წწ. ჩავინის კულტურა გავრცელებულია მოსნას ხეობაში, იქ სადაც ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები მოსნა და უაჩეკსა ზღვის დონიდან  3150 მეტრ სიმაღლეზე, ამჟამად ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობს  ინდიელთა ტომები კეჩუა, ხალკა და პუნა.

ჩავინის კულტურის ყველაზე ცნობილი არქეოლოგიური ძეგლია ჩავინ-დე–უანტარის ზონა, რომელიც მდებარეობს ანდების მთებში ლიმის ჩრდილოეთით. თვლიან რომ ქალაქი ჩამოყალიბდა ძვ. წ.  900  წ. და წარმოადგენდა ჩავინის ცივილიზაციის რელიგიურ ცენტრს.  ამჟამად ჩავინ-დე-უანტარს იუნესკო იცავს. ჩავინის კულტურის სხვა ძეგლებიდან აღსანიშნავია კუნტურ-უასის ციხესიმაგრე, გარაგაის მონასტერი და სხვ. 

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:პრეისტორიული პერუ
სტატინები

**სტატინები** (HMG-CoA რედუქტაზას ინჰიბიტორები) — მიეკუთვნებიან იმ ნივთიერებებს, რომლებიც ამცირებენ ქოლესტეროლის დონეს იმ ინდივიდებში, ვისაც აღენიშნებათ ცხიმების დიდი რაოდენობა სისხლში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატინები

კატეგორია:ჰეპატოლოგია
დიოგენე სინოპელი

მინი|300პქ|დიოგენე დადიოდა ქალაქში სანთლით და ამბობდა — „ვეძებ ადამიანს“.
**დიოგენე სინოპელი** (; დ. ძვ. წ. 412,  სინოპი — 10 ივლისი ძვ. წ. 323, კორინთო) — ბერძენი ფილოსოფოსი, ცინიკოსი. აცხადებდა, რომ არაფერი ესაჭიროებოდა, მთელ საბერძნეთში მოგზაურობდა ყველაფრისაგან თავისი განდგომის თვალნათლივ საჩვენებლად; ცხოვრობდა ღვინის ცარიელ კასრში და აბუჩად იგდებდა ბერძნულ ცივილიზაციას. ამის გამო მას „შეშლილი სოკრატე“ უწოდეს. დიოგენე „მსოფლიოს მოქალაქედ“ თვლიდა თავს. დიოგენეს ძირითადი მოთხოვნილებები აუცილებელ მინიმუმამდე იყო დაყვანილი: მოსასხამს სამოსელად და საწოლად იყენებდა, საკვებისთვის ერთი ჯამი ჰქონდა, სასმელისთვის კი თასი. ერთ დღეს პატარა ბიჭი ნახა, რომელსაც ოსპის მარცვლები პირდაპირ პურზე ედო და თავისი ჯამი გადააგდო, ხოლო როდესაც დაინახა, იგივე ბიჭი როგორ სვამდა წყალს ხელისგულიდან, თასიც გადააგდო. 90 წლის ასაკში დიოგენემ სუნთქვა შეაჩერა და ამგვარად მოიკლა თავი. თავისი ცხედრის შესახებ ასეთი რამ დაიბარა: „დაუმარხავად გადააგდეთ ის ცხოველთა საჯიჯგნად, ანდა ორმოში ჩააგდეთ და ცოტა მტვერი მიაყარეთ ზემოდან“.

## გალერეა 

Diogenes_at_sculoa_di_atene.jpg
Gerome_-_Diogenes.jpg
Waterhouse-Diogenes.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* *Lives & Writings on the Cynics*, directory of literary references to Ancient Cynics
* *A day with Diogenes*
* *Diogenes The Dog* from Millions of Mouths
* *Diogenes of Sinope*
* James Grout: *Diogenes the Cynic*, part of the Encyclopædia Romana

კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 412
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 323
კატეგორია:ანტიკონსუმერისტები
კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
კუსკოს სამეფო

thumb|250px|კუსკოს სამეფო 1438 წელს (*წითლად*)
**კუსკოს სამეფო** — თავდაპირველად წარმოადგენდა პატარა სამეფოს ანდების მთებში, რომელიც მე-12 საუკუნეში ინკებმა დააარსეს როგორც ერთი პატარა ქალაქი-სახელმწიფო. სულ მალე, ამ სახელმწიფომ დაიწყო გაფართოება და გარდაიქმნა ინკების იმპერიად.
                       
მე-12 საუკუნის დასაწყისში ინკები დასახლებას იწყებენ კუსკოს მიდამოებში.
მანკო კაპაკის მმართველობისას, ისინი აარსებენ პატარა ქალაქ-სახელმწიფო კუსკოს (*რუკაზე წითლად*)
1438 წელს საპა ინკა პაჩაკუტის (*მსოფლიოს მბრძანებელი*) მმართველობისას, იწყება ინკების შორეული ექსპანსია. პაჩაკუტის მიერ დაპყრობილი ტერიტორია ზომით 1776 წლის აშშ-ის 13 კოლონიის ტოლი იყო. პაჩაკუტიმ კუსკოს სამეფო გადააქცია დიდ იმპერიად, რომელსაც უწოდებდნენ ტაუანტინსუიუს. იმპერია იმართებოდა ფედერალური სისტემით – ცენტრალური ხელისუფლების გარდა არსებობდა ოთხი პროვინცია. აღსანიშნავია, რომ სწორედ იმპერატორმა პაჩაკუტიმ წამოიწყო მაჩუ-პიკჩუს, როგორც დასასვენებელი, თავისუფალი დროის გასატარებელი კომპლექსის მშენებლობა.
      
კუსკოს სამეფოს პირველი დინასტიის საპა ინკები (მმართველები) იყვნენ: მანკო კაპაკი, სინჩი როკა, ლოკე იუპანკი, მაიტა კაპაკი და კაპაკ იუპანკი

## ლიტერატურა 
* María Rostworowski. *Enciclopedia Temática del Perú: Incas*. Lima: El Comercio S.A., 2004.
* Editorial Sol 90. *Historia Universal 5: América precolombina*. Barcelona, España, 2002.
* Bushnell. *Peru, Ancient people and places*.
* MacQuarrie, Kim. *The Last Days of the Incas.* Simon & Schuster, 2007. ISBN 978-0-7432-6049-7.

კატეგორია:ინკების იმპერია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
აგუსტინ გამარა

**აგუსტინ გამარა** (; დ. 27 აგვისტო, 1785, კუსკო, პერუ —  გ. 18 ნოემბერი, 1841, ინგავი, ბოლივია) — პერუელი სახელმწიფო, პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ორჯერ 1829–1833 და 1838–1841  წლებში ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Biografía del Mariscal Agustín Gamarra por Raúl Rivera Serna

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1785
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
უჯრედის მემბრანა

[მინი|[ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები|ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედის პლაზმური მემბრანის მაგალითი]]
**უჯრედის მემბრანა**, **პლაზმური მემბრანა**, იგივე **პლაზმალემა** ან ციტოლემა — შერჩევითი განვლადობის უნარის მქონე ბარიერის როლს ასრულებს. იგი უჯრედსა და უჯრედშორის მატრიქსს შორის ნივთიერებათა ცვლას არეგულირებს და უჯრედშიგა გარემოს მუდმივობას განაპირობებს. პლაზმური მემბრანა გარს აკრავს ციტოპლაზმას და ყოფს შიგაუჯრედულ კომპონენტებს გარეგანი გარემოსგან. არ ატარებს შედარებით დიდი ზომის მოლეკულებს. პლაზმური მემბრანა დიდ როლს ასრულებს უჯრედის ფორმის მიღებაში, ასევე სხვა უჯრედებთან შეკავშირებითა და დაჯგუფებით ქსოვილის წარმოქმნაში. მემბრანის გავლით ნივთიერებათა ტრანსპორტი შეიძლება იყოს პასიური-არ საჭიროებდეს ენერგიას, ან აქტიური-მათი ტრანსპორტირებისთვის უჯრედისაგან მოითხოვდეს ენერგიას.

## სტრუქტურა 
### ბილიპიდური სტრუქტურა 
ლიპიდები პლაზმური მემბრანის ფორმირების პროცესში უმთავრეს როლს ასრულებენ. პლაზმური მემბრანა ძირითადად შედგება წვრილი, ამფიპატიკური ფოსპოლიპიდების ორი შრისაგან. ფოსფოლიპიდი შედგება ჰიდროფილური(ნივთიერება, რომელიც წყალში კარგად იხსნება) „თავისა“ და ჰიდროფობური(ნივთიერება, რომელიც წყალში არ იხსნება) „კუდისაგან“.  ფოსფოლიპიდები სითხეში მოთავსებისას ორ შრეს ქმნიან: ჰიდროფობური „კუდები“ შიგნით ექცევა, ჰიდროფილური  „თავები“ კი-გარეთ. საბოლოოდ, მიიღება უწყვეტი, სფერული ლიპიდების შრე, რომლებიც ცუდად ატარებენ იონებს და სხვა პოლარულ მოლეკულებს.  ფოსფოლიპიდების ასეთი მოწესრიგებული წყობა ხელს უშლის მაღალმოლეკულურ ნაერთებს უჯრედში შეღწევაში, მაგრამ, ჩვეულებრივ ატარებს ჰიდროფობურ მოლეკულებს. პლაზმური მემბრანის უნარი აკონტროლოს მასში ნივთიერებების მოძრაობა ხორციელდება ტრანსმემბრანული ცილების კომპლექსების მეშვეობით, როგორებიცაა მაგ. ფორები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უჯრედი და პლაზმური მემბრანა

* Lipids, Membranes and Vesicle Trafficking - The Virtual Library of Biochemistry and Cell Biology 
* Cell membrane protein extraction protocol
* Membrane homeostasis, tension regulation, mechanosensitive membrane exchange and membrane traffic
* 3D structures of proteins associated with plasma membrane of eukaryotic cells
*Lipid composition and proteins of some eukariotic membranes
*http://www.etap.org/demo/biology1/instruction3tutor.html 

კატეგორია:უჯრედი
საიდუმლო სერობა (ლეონარდო და ვინჩი)

**საიდუმლო სერობა** ( ან *L’Ultima Cena*) — ლეონარდო და ვინჩის ფრესკა, რომელიც ასახავს ქრისტესა და მოციქულების უკანასკნელ ვახშამს. შექმნილია 1495-1498 წწ. დომინიკელთა ორდენის  მონასტერში სანტა-მარია-დელლა-გრაციე (მილანი).

## ისტორია 
მისი შექმნის ისტორია ერთობ საინტერესოა. ცნობილია, რომ „საიდუმლო სერობის“ შექმნის დროს ლეონარდო და ვინჩი უდიდესი პრობლემის წინაშე დადგა: მას უნდა განესახიერებინა სიკეთე იესოს სახით და ბოროტება — იუდას სახით. ლეონარდომ ხატვა შეწყვიტა და მხოლოდ მას შემდეგ განაგრძო, როდესაც იდეალურ მოდელებს მიაგნო, მაგრამ, მისდა გასაკვირად, ისინი ერთი და იგივე ადამიანი აღმოჩნდა.

ერთხელ ლეონარდო მომღერლების გუნდის გამოსვლას ესწრებოდა და ერთ-ერთ მომღერალში ქრისტეს ნათელი, სრულყოფილი სახე დაინახა. მუსიკოსს მან თავისი აზრები გაანდო და ისიც სიამოვნებით დასთანხმდა ქრისტეს სახის განსახიერებაზე. მხატვარმა იგი თავის სახელოსნოში მიიწვია და რამდენიმე ჩანახატი გააკეთა. სამ წელიწადში და ვინჩიმ ტილო თითქმის დაასრულა, მაგრამ ახლა სხვა პრობლებმის წინაშე დადგა: ვერაფრით მიეგნო ისეთი ადამიანის სახისთვის, რომელიც იუდას დასახატავად გამოდგებოდა. არადა, ფრესკის დამკვეთი ლოდოვიკო სფორცა აჩქარებდა.

ლეონარდო დადიოდა მილანის ქუჩებსა და სამიკიტნოებში, აკვირდებოდა ადამიანების სახეებს და დიდი ხნის ძიების შემდეგ ერთი მთვრალი, ბინძური, ჩამოძონძილი, ნაადრევად დაბერებული კაცი აღმოაჩინა, ეტიუდის შესაქმნელად დრო აღარ რჩებოდა და მხატვარმა თანაშემწეებს უბრძანა, ტაძარში წაეყვანათ იგი. ეკლესიაში მიყვანის შემდეგ და ვინჩიმ დახატა იუდა, რომლის სახეზეც აღბეჭდილი იყო ცოდვა, ეგოიზმი და უბედურება.

როდესაც მხატვარმა სამუშაო დაასრულა, მათხოვარი გამოფხიზლდა და როგორც კი ნახატს თვალი მოჰკრა, შეშინებულმა წამოიყვირა:

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Last Supper - დიდი რეზოლუციის მქონე გამოსახულება
* და ვინჩის განსხვავებული კოდი 
## სქოლიო 
კატეგორია:ლეონარდო და ვინჩი
კატეგორია:ფრესკები
ნასკას კულტურა

thumb|right|250px|ჭა – ნასკას კულტურა
**ნასკას კულტურა**  — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო  თანამედროვე პერუს სამხრეთ სანაპიროზე  ძვ. წ.  II - ახ. წ. VI სს–ში.  მთავარი ქალაქი იყო კაუაჩი.  წარმოადგენს პარაკასის კულტურის გაგრძელებას.

## ლიტერატურა
**The Incas and their Ancestors: The Archaeology of Peru* by Michael E. Moseley. 1992.
**Cahuachi in the Ancient Nasca World* Silverman, Helaine. University of Iowa Press. Iowa City. 1993.
**A Sourcebook of Nasca Ceramic Iconography* by Donald A. Proulx (2006) University of Iowa Press

კატეგორია:პერუს ისტორია
ჩაჩაპოიას კულტურა

[thumb|right|250px|[კუელაპის ციხე–სიმაგრე]]
**ჩაჩაპოიასის კულტურა** — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო თანამედროვე პერუს ამასონასის რეგიონში ახ. წ. 900—1470 წწ. აღნიშნული კულტურის მაცხოვრებლებმა შექმნეს მრავალი მონუმენტური ქვის ძეგლები: კუელაპი, გრან-პახატენი, ლაგუნა–დე–ლოს–კონდორესი და სხვ. 

პერუელი ისტორიკოსის ინკა გარსილასო დელა ვეგას ცნობით, ჩაჩაპოიას კულტურა დაიმორჩილა ინკების იმპერიამ ტუპაკ ინკა იუპანკის მმართველობისას, დაახლ. XV საუკუნის მეორე ნახევრში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Ethnography and Archaeology of Chachapoyas 
* Archaeological conservation dilemmas in Chachapoyas 
* Peru North map including Chachapoyas 
* Incas in Chachapoyas
* Chachapoyas underground burial site discovered 
* Photoreportage about Chachapoyas

კატეგორია:პერუს ისტორია
კახამარკის რეგიონი

**კახამარკა** *()* — რეგიონი პერუს ჩრდილოეთით. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კახამარკა. კახამარკას რეგიონი იყოფა 13 პროვინციად, რომლებიც შესაბამისად 127 უბნად იყოფა. კახამარკაში გადის პერუს და ეკვადორის ოფიციალური საზღვარი. პროვინციას ესაზღვრება პერუს 4 რეგიონი: პიურა, ლამბაიეკე, ლა-ლიბერტადი და ამასონასი.

რეგიონის ფართობია 33 317,54 კმ²-ს. 2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრის 1 359 023 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 40,8 ადამიანს. რეგიონში ყველაზე გავრცელებული ენაა ესპანური.

კატეგორია:პერუს რეგიონები
ანტონიო ვალენსია

**ლუის ანტონიო ვალენსია მოსკერა** (; დ. 4 აგვისტო, 1985, ლაგო-აგრიო) — ეკვადორელი ვეტერანი ფეხბურთელი. კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
 
## კარიერა 
ანტონიო ვალენსიამ კარიერა დაიწყო კლუბ „ელ ნასიონალში“. 2005 წელს გადავიდა ესპანურ „ვილიარეალში“, მაგრამ თითქმის მთელი 2005-2006 სეზონი იჯარით კლუბ „რეკრეატივოში“ გაატარა. შემდეგი სეზონის დასაწყისში არენდის მიხედვით ერთი სეზონი გადავიდა ინგლისურ კლუბ „უიგანში“. მისი დებიუტი შედგა 2006 წლის 19 აგვისტოს „ნიუკასლის“ წინააღმდეგ, ეს თამაში „უიგანმა“ 2-1 წააგო. ინგლისურ კლუბში პირველი გოლი გაიტანა 2006 წლის 21 ოქტომბერს „მანჩესტერ სიტის“ კარში. „უიგანმა“ იჯარა კიდევ ერთი სეზონით გაახანგრძლივა. 2008 წლის 18 იანვარს ანტონიო ვალენსია ოფიციალურად გადავიდა „უიგანში“ და კლუბთან სამ წელიწად ნახევრიანი კონტრაქტი გააფორმა.

### მანჩესტერ იუნაიტედი 
2009 წლის 30 ივნისს ვალენსიამ ხელი მოაწერა ოთხწლიან კონტრაქტს მანჩესტერ იუნაიტედთან. ტრანსფერის ღირებულება უცნობია, მაგრამ ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ის შეადგენდა 16 მილიონს.

### სანაკრებო კარიერა 
ვალენსიას დებიუტი ნაკრებში შედგა 2005 წლის 27 მარტს, მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ მატჩში, პარაგვაის წინააღმდეგ. ეს თამაში ეკვადორმა 5-2 მოიგო, ვალენსიამ დუბლი შეასრულა. მან მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო ჩემპიონატში, 2006 წელს. მისი შედეგების მიხედვით, ის ნომინირებული იყო „მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლურ ნაკრებში“. ის ასევე ნომინირებული იყო მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთ საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად, მაგრამ ეს პრიზი საბოლოოდ ლუკაშ პოდოლსკიმ მიიღო.

ნაკრებში 2004 წლიდან ითამაშა 99 თამაში და გაიტანა 11 გოლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ანტონიო ვალენსიას პროფილი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ეკვადორელი ფეხბურთელები
კატეგორია:უელვას რეკრეატივოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უიგან ატლეტიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბუსტროფედონი

300px|thumb|ბუსტროფედონის წესით შესრულებული ბერძნული წარწერა
**ბუსტროფედონი** () — წერის გარკვეული წესი, რომლის დროსაც ტექსტის წერის მიმართულება ცვალებადია ხაზების მიხედვით; პირველი ხაზი მარცხნიდან მარჯვნივ იწერება, მეორე – მარჯვნიდან მარცხნივ და ა. შ. 

ძვ. წ. მე–6 საუკუნის ბერძნული წარწერების გარდა, ბუსტროფედონის წესი გვხვდება ძველ ეტრუსკულ, ლათინურ დამწერლობებში და ასევე რუნებში. მიუხედავად იმისა, რომ უძველეს ქართულ წარწერებში წერის მიმართულება ყოველთვის მარცხნიდან მარჯვნივაა, პავლე ინგოროყვა მიიჩნევს, რომ ქართული დამწერლობაც თავდაპირველად ბუსტროფედონის წესით იწერებოდა. 

ამგვარი წესით შესრულებულ წარწერებში არა მარტო ტექსტის მიმართულება იყო ცვალებადი, არამედ ასოთა მოხაზულობაც. მარცხნიდან მარჯვნისაკენ დაწერილ სტრიქონში ასოებს პირი მარჯვნისაკენ ჰქონდათ შებრუნებული, ხოლო მარჯვნიდან მარხნისაკენ მიმართულებით პირიქით, მარცხნისაკენ. ბუსტროფედონის წესით შესრულებულ წარწერებში სწორედ ასოთა მოხაზულობის მიმართულება გვიჩვენებს, თუ როგორ იკითხება მოცემული სტრიქონი. 

ამგვარი წერის სტილის მთავარი უპირატესობა ისაა, რომ მისი წაკითხვისას კითხვა არ წყდება, რადგან შემდეგი სტრიქონის დასაწყისი ზუსტად წინა სტრიქონის დასასრულის ქვემოთაა მოხვედრილი. XIX საუკუნეში უილიამ მუნმა ბრმებისთვის სპეციალური, ე. წ. მუნის ანბანი შექმნა, რომელშიც ხაზიდან ხაზზე გადასვლის გასაადვილებლად ბუსტროფედონი გამოიყენა. 

კორფუს სახელმწიფო მუზეუმში (საბერძნეთი) ინახება სტელა, რომელიც ვერტიკალური ბუსტროფედონის სტილითაა შესრულებული. ეს სტელა ცნობილია არნიადასის სტელის სახელით.

## ლიტერატურა 
* Herbert E. Brekle: Die Antiqualinie von ca. -1500 bis ca. +1500: Untersuchungen zur Morphogenese des westlichen Alphabets auf kognitivistischer Basis, Kap. 3.2 "Linearität, Schreibrichtung, Zeiligkeit", Nodus Publikationen, Münster 1994, ISBN 978-3-89323-259-8, S.31–46

## სქოლიო 
კატეგორია:წერა
ლუის ხოსე დე ორბეგოსო

**ლუის ხოსე დე ორბეგოსო** () — (დ. 25 აგვისტო, 1795 , უამაჩუკო, პერუ — გ. 5 თებერვალი, 1847, ტრუხილიო, პერუ) — გრაფი დე ოლმოსი, პერუელი არისტოკრატი, სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. პერუს დროებითი პრეზიდენტი 1833–1836  წწ.  მცირე ხნით ეკავა ჩრდილოეთი პერუს პრეზიდენტის თანამდებობაც. 

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1795
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1847
ფილიპე სანტიაგო სალავერი

thumb|right|170px|ფილიპე სანტიაგო სალავერი
**ფილიპე სანტიაგო სალავერი**   (; დ. 3 მაისი 1803, ლიმა, პერუ — გ. 19 თებერვალი 1836, არეკიპა, პერუ) — პერუელი  პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე,  გენერალი. 1835  წლის 23 თებერვლიდან 1836 წლის 7 თებერვლამდე ასრულებდა  პერუს პრეზიდენტის მოვალეობას. 

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1836
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კიპუ

**კიპუ**  () — ინკების ორიგინალური „კვანძოვანი დამწერლობა“. გავრცელებული იყო სამხრეთ ამერიკაში მდებარე პარაკასის, უარისა და ინკების კულტურაში.

იგი წარმოადგენდა გრძელ ბაწარს, რომელზეც ჩამოკიდებული იყო სხვადასხვა ფერისა და ზომის ძაფები. ფერების შეხამება და კვანძების კომბინაცია, ბაწარზე ან თოკზე გამოიყენებოდა გადასახადების გასაანგარიშებლად, სხვადასხვა ისტორიული მოვლენის დასაფიქსირებლად, საკუთარი სახელიებისა და სხვადასხვა ფონეტიკური ელემენტების გადმოსაცემად. პერუს ერთ-ერთ ტაძარში აღმოაჩინეს უნიკალური კიპუ, რომელიც 6 კგ-ს იწონიდა. ინკების ისტორიის მცოდნე მეცნიერთა აზრით, ზოგიერთი კიპუს სიგრძე უტოლდებოდა მანძლის, მაგალითად ბათუმიდან ბაქომდე, ხოლო ინფორმაციის მოცულობით, შეეძლო მრავალტომიანი სტატისტიკური ცნობარი შეეცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Manual of writing in quipus: Apendix. Constructive Logic in Quipus  by Miguel Angel Calvo Rodriguez
*The Khipu Database Project at Harvard University  (gallery, archives, references, researchers, etc.)
*Quipu: A Modern Mystery 
* Speaking of Graphics: The Quipu and Statistical Graphics
* Untangling the Mystery of the Inca
*From Knots to Narratives
*Science: Inka Accounting Practices
*Open / Popular (Ad Hoc) Khipu Decipherment Project
*Open / Popular (Ad Hoc) Khipu Decipherment Project (now on FACEBOOK)
*History of Counting-PlainMath.Net 
*High in the Andes, Keeping an Incan Mystery Alive (New York Times, August 16, 2010)
*The Khipu of San Cristobal de Rapaz 

## სქოლიო
კატეგორია:დამწერლობები
კალიაოს რეგიონი

**კალიაო** *()* — რეგიონი პერუს დასავლეთით. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კალიაო. რეგიონი მოიცავს ერთ პროვინციას, რომელიც შესაბამისად 6 უბნად იყოფა. პროვინციას ესაზღვრება პერუს მხოლოდ 1 რეგიონი: ლიმა.

კალიაო გაშენებულია წყნარი ოკეანის ნაპირებზე. რეგიონის ფართობია 146,98 კმ². 2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრის 810 568 ადამიანს, პროვინცია საშუალო სიმჭიდროვეს მიხედვით საკმაოდ მაღალ მაჩვენებელზეა და შეადგენს 5 514.8 ადამიანს კმ²-ზე. რეგიონში ყველაზე გავრცელებული ენაა ესპანური.

კატეგორია:პერუს რეგიონები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2004)

**2004 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 2 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა დემოკრატი სენატორი ჯონ კერი დაამარცხა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2004 წლის არჩევნები‎
დიმიტრი შაშკინი

**დიმიტრი შაშკინი ** (დ. 8 აგვისტო, 1975, თბილისი) — საქართველოს თავდაცვის მინისტრი 2012 წლის 4 ივლისიდან – 2012 წლის 25 ოქტომბრამდე.

## კარიერა
1992-1993 წლებში სწავლობდა არისტოტელეს სახელობის ქართულ-ბერძნულ უნივერსიტეტში საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტზე. 1992-93 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შეიარაღების სამსახურში. 1993 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1998 წელს.

1997-98 წლებში მუშაობდა ამერიკის იურისტთა ასოციაციაში (ABA) დირექტორის თანაშემწედ. 1998 წლიდან მუშაობდა აშშ საერთაშორისო რესპუბლიკურ ინსტიტუტში (IRI), საქართველოს პროგრამის კოორდინატორად, 2008 წლიდან იყო IRI საქართველოს პროგრამის დირექტორი.

1998-2008 წლებში მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა დონის საარჩევნო კამპანიების კონსალტინგში და მენეჯმენტში  ამერიკის შეერთებულ შტატებში, საქართველოში, უნგრეთში, ლატვიაში, რუსეთში, თურქეთში, სომხეთსა და აზერბაიჯანში.

2009 წლის 6 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრად. 2009 წლის 8 დეკემბერს დაინიშნა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად

## რესურსები ინტერნეტში
* დიმიტრი შაშკინი — საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო 

კატეგორია:საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო
კატეგორია:საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კავკასიელი ხალხი

thumb|300px|კავკასიის ეთნო-ლინგვისტური შემადგენლობა 2009
thumb|float=left|400px|კავკასიის ფიზიკური რუკა
კავკასია გამოირჩევა ეთნიკური სიჭრელით. კავკასიელი ხალხია:

***ქართველები**
***ჩრდილოდასავლეთ კავკასიის ხალხები:**
** აფხაზები
** აბაზები
** ადიღელები (ყაბარდოელებისა და ჩერქეზების ჩათვლით)
** უბიხები (თურქეთში გადასახლებულები)
***ჩრდილოაღმოსავლეთ კავკასიის ხალხები:**
** ახვახელები
** აღულები
** დარგუელები
** ხუნძები
** დიდოელები
**ლეზგები
**რუთულელები
** თაბასარანელები
** უდიები
** წახები
** ლეკები
**ვაინახები
*** ქისტები
*** ჩეჩნები
*** ინგუშები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1904)

**1904 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 8 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა დემოკრატი ელტონ პარკერი დაამარცხა.

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1904 წლის არჩევნები‎
ედუარდ მილს პერსელი

**ედუარდ მილს პერსელი** (; დ. 30 აგვისტო, 1912, ტეილორვილი, ილინოისი, აშშ – გ. 7 მარტი, 1997, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ფიზიკოსი. სწავლობდა პერდიუსა და ჰარვარდის უნივერსიტეტში (1949 წლიდან პროფესორი). მიენიჭა ნობელის პრემია (ფ. ბლოხთან ერთად; 1952) მყარ სხეულებში ბირთვული მაგნიტური რეზონანსის აღმოჩენისათვის (1946).

## რესურსები ინტერნეტში
* Edward Mills Purcell

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ჯონ პერი

**ჯონ პერი** (დ. 1670, გლოსტერის საგრაფო – გ. 1733), ინგლისელი კაპიტანი, გემების, დოკებისა და არხების მშენებელი. 1698 წელს მიიწვიეს რუსეთში; 1712 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. 1716 წელს გამოაქვეყნა პეტრე I-ის დროინდელი რუსეთის აღწერილობა. მისი ნაშრომი ძირითადად საკუთარ დაკვირვებეს ემყარება. აქვს ცნობები იმერეთის მეფის არჩილისა და ალექსანდრე არჩილის ძის შესახებ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1670
კატეგორია:გარდაცვლილი 1733
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ტენორი

**ტენორი** — მამაკაცის   მაღალი ხმა. დიაპაზონი: მცირემდე – მეორე ოქტავამდე. გადამსველელი ნოტები: პირველი ოქტავის მი ბემოლი. ჟღერადობით ტენორი ხასიათდება ლირიკულად და დრამატულად.

## სახესხვაობები 
* კონტრატენორი
* ტენორ-ალტინო
* ლირიკული ტენორი
* ლირიკა-დრამატული ტენორი
* დრამატული ტენორი (ბარიტონალური ტენორი)
* მეცო-სახასიათო ტენორი
* გმირული ტენორი

**ლირიკული** ტენორი ყველაზე უკეთ პირველ ოქტავაში ჟღერს. ამ ხმაზე მაღლა შედარებით რბილად მიდის. ოქტავის დაბალი ნახევარი ჟღერს სუსტად. დიაპაზონი: მცირემდე – მეორე ოქტავამდე. გადამსვლელი ნოტები: პირველი ოქტავა მი ბემოლი#. ლირიკულ ტენორს სათავო რეესტრის ფართო დიაპაზონით, რომელიც ფორმირდება მარტივად და თავისუფლად ნოტ რემდე, მეორე ოქტავის მიმდე, ეწოდება ალტინო. ეს არის ძალიან იშვიათი ხმა, რომელიც სირთულეების გარეშე აჭარბებს გადამსვლელ ნოტებს, მაღალი ნოტები კი მას ჟღერადობით აახლოვებს ქალის დაბალ ხმას. ალტინო ბგერის განსაკუთრებული სიძლიერით არ გამოირჩევა, მაგრამ სასარგებლოა გუნდში დიაპაზონის გაფართოებისა და ჟღერადობის სილამაზის გამდიდრებისათვის.

**დრამატული** ტენორი  ჟღერადობის სისავსით გამოირჩევა. გადამსვლელი ნოტები სათავო რეესტრთან იგივეა, მაგრამ აღიქმება ძნელად. მოუხერხებლობა ამ ნოტებზე მეტადაა წარმოჩენილი, ვიდრე ლირიკულ ტენორში. სათავო ნოტები  წარმოიქმნებიან ძლიერად და შესაძლებელია შესრულებული იქნას ფორტეზე ან მეცო ფორტეზე. დაბალ ნოტებზე ხმა ეცემა.

## ცნობილი შემსრულებლები 
* ანდრეა ბოჩელი
* ვლადიმირ ატლანტოვი
* იუსი ბიორლინგი
* ვოლფგანგ ვინდგასენი
* ნიკოლაი გედა
* პლასიდო დომინგო
* ლუდვიგ ზუტჰაუსი
* ხოსე კარერასი
* ენრიკო კარუზო
* ივან კაზლოვსკი
* ჯონას კაუფმანი

* ფრანკო კორელი
* მარიო ლანცა
* სერგეი ლემეშევი
* ლაურიც მელხიორი
* მარიო დელ მონაკო
* გიორგი ნელეპი
* ლუჩანო პავაროტი
* ჯოვანი რუბინი
* სეტ სვანხოლმი
* ლეონიდ სობინოვი
* ჯულიო რადიკი

კატეგორია:ტენორები
დომინგო ნიეტო

thumb|right|170px|დომინგო ნიეტო
**დომინგო ნიეტო**  ( დ. 5 აგვისტო, 1803, ილო, პერუ — გ. 17 თებერვალი, 1844, ლიმა, პერუ) — პერუელი  პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. პერუს დიდი მარშალი (1828).  1843–1844 წწ.  ეკავა  პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა.  

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პრეზიდენტების სია

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული   5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1844
კუსკოს რეგიონი

**კუსკო** () — პერუს რეგიონი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება უკაიალი, აღმოსავლეთით მადრე-დე-დიოსი და პუნო, სამხრეთით  არეკიპა, დასავლეთით  აპურიმაკი, აიაკუჩო (რეგიონი) და ხუნინი. ადმინისტრაციული ცენტრია კუსკო, ინკების იმპერიის დედაქალაქი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Travelogue Cusco Region (Sacred Valley of the Incas)

კატეგორია:კუსკოს რეგიონი
კახამარკის ბრძოლა

**კახამარკის ბრძოლა**  – ფრანსისკო პისაროს მეთაურობით ესპანელი კონკისტადორების მცირე რიცხოვანი რაზმის შეტევა 7 000 უიარაღო მეფე ატაჰუალპას თანმხლებ პირზე.  ეს ბრძოლა გახდა კულმინაცია მრავალთვიანი დაპირისპირებისა პისაროს რაზმსა და ინკების იმპერიის მმართველს შორის. 
ეს შეტაკება იყო კულმინაცია თითქმის ერთთვიანი პაექრობისა ესპანელებსა და ინკებს შორის, რომელიც მიდიოდა ყველანაირი მეთოდის – ჯაშუშობის, მზაკვრობისა თუ დიპლომატიის გამოყენებით.
ატაულაპამ, აცტეკი მონტესუმასაგან განსხვავებით, კარგად იცოდა, რომ ეს ადამიანები (ესპანელები) ღმერთები არ იყვნენ და არც საერთო ჰქონდათ რამე მათთან. მან ოკუპანტები უზარმაზარი შემართებით და საბრძოლო მზადყოფნით მიიღო.
ცნობილია, რომ ესპანელთა გამოჩენის შემდეგ, ატაჰუალპამ ესპანური ენა საკმაოდ კარგად და მოკლე დროში შეისწავლა. სწორედ ესპანურის ცოდნის წყალობით,ატაულაპამ სცადა რამდენიმე კონკისტადორი მოესყიდა და დაეყოლიებინა ცეცხლსასროლი იარაღისა და ცხენების მიყიდვაზე, რომლებიც მას თავისი არმიისთვის უნდოდა. 
15 ნოემბრის საღამოს, პისარომ შეკრიბა თავისი ოფიცრები და გააცნო გეგმა, რომელიც მან "ისესხა" მექსიკაში, კორტესის გამოცდილებიდან: მას უნდოდა იმპერატორი ატაულაპა მოემწყვდია თავისი არმიის შუაგულში და ისე შეეპყრო. მაგრამ საკმაოდ გაშლილი და ფართო მინდვრის გამო, ეს ვერ განახორციელა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Greed, gold and God: The Battle of Cajamarca 
*Battle at Cajamarca 

კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1532 წლის ბრძოლები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1900)

**1900 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 6 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა უილიამ მაკ-კინლიმ დემოკრატი უილიამ ჯენინგს ბრაიანი დაამარცხა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1900 წლის არჩევნები‎
უანკაველიკის რეგიონი

**უანკაველიკა** — რეგიონი პერუში. მისი ფართობი 22,131.47 კმ²-ია. მოსახლეობა - 447,054 (2005 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია უანკაველიკა. მას ესაზღვრება პერუს შემდეგი რეგიონები: დასავლეთით - ლიმა და იკა, ჩრდილოეთით - ხუნინი, ხოლო აღმოსავლეთით - აიაკუჩო

კატეგორია:პერუს რეგიონები
დიდოსტატის მარჯვენა (ფილმი)

„**დიდოსტატის მარჯვენა**“ — ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც 1970 წელს გამოვიდა ეკრანზე. დამდგმელი რეჟისორია ვახტანგ ტაბლიაშვილი.

ფილმს საფუძვლად უდევს სვეტიცხოვლის მშენებლობის ნახევრად ლეგენდური ისტორია, რომლის საფუძველზე მწერალმა კონსტანტინე გამსახურდიამ დაწერა რომანი „დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა“. მთავარი მოქმედი პირები არიან მეფე გიორგი I და სვეტიცხოვლის ხუროთმოძღვარი კონსტანტინე არსაკიძე.

## როლებში
*ოთარ მეღვინეთუხუცესი (მეფე გიორგი)
*სოფიკო მაღალაშვილი (დედოფალი მარიამი)
*ვასო გოძიაშვილი (კათალიკოსი მელქისედეკი)–(ახმოვანებს ტარიელ საყვარელიძე)
*ჯუანშერ ჯურხაძე (ზვიად სპასალარი)
*აკაკი ვასაძე (ფარსმან სპარსი)
*გიორგი გელოვანი (გირშელ ერისთავი)
*დიმიტრი მჭედლიძე (თალაგვა კოლონკელიძე)
*ლალი ბადურაშვილი (შორენა)–(ახმოვანებს თინა მგალობლიშვილი)
*ლიანა ასათიანი (გურანდუხტი)
*თენგიზ არჩვაძე (კონსტანტინე არსაკიძე)
*ვერიკო ანჯაფარიძე (არსაკიძის დედა)
*დოდო აბაშიძე (მამამზე ერისთავი)
*თენგიზ მუშკუდიანი (ჭიაბერი)
*სესილია თაყაიშვილი (ბორდოხანი)
*ლეილა აბაშიძე (ვარდისახარი)
*ამირან ტაკიძე (შავლეგ ტოხაისძე)
*სპარტაკ ბაღაშვილი (ქალუნდაური)
*მიხეილ სულთანიშვილი (განმგეთუხუცესი)
*კოტე დაუშვილი (ბოდოკია)
*გივი თოხაძე (რაჟდენი)
*ზურაბ ქაფიანიძე (პიპა)
*დიმიტრი ყიფიანი (მონადირეთუხუცესი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიდოსტატის მარჯვენა — ეროვნული ფილმოგრაფია
*  

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1970 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ვახტანგ ტაბლიაშვილის ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
პისკო (პერუ)

**პისკო** – ქალაქი პერუში, მდებარეობს  იკას რეგიონში და წარმოადგენს პისკოს პროვინციის დედაქალაქს. ქალაქი ზღვის დონიდან 9 მეტრზეა განლაგებული. თავიდან პისკო იყო სოფელი, რომელიც 1640 წელს შეიქმნა, ამავე სახელწოდების მქონე დასახლებასთან ახლოს. პისკო კეჩუას ენაზე "ჩიტს" ნიშნავს. პისკოს აყვავება მის ახლოს მდებარე ვენახებით არის განპირობებული და ასევე არსებობს პერუული ყურძნის ლიქიორი, პისკო.

პისკოს ჩვეულებრივ სტუმრობენ რათა მოინახულონ პარაკასის ეროვნული ნაკრძალი, სადაც მოქცეულია უამრავი ზღვის ცხოველი და ჩიტი. ნაკრძალში არის ასევე ბალესტასის კუნძულები, სადაც შეზღუდულია ხალხის რაოდენობა, მაგრამ შეგიძლიათ ნავის პატარა ექსპედიციითაც მიუახლოვდეთ. ჩინჩას კუნძულებიც ახლოსვე მდებარეობს. კუნძულებზე არის უამრავი ფრინველი: პელიკანები, პინგვინები და ბევრი სხვა ადგილობრივი ჯიშის ზღვის ჩიტები. აქ არის ასევე ზღვის ლომები, კუები, დელფინები და ვეშაპები.

მეორე ღირსშესანიშნაობა პისკოში "ელ კანდელაბროა", გიგანტური ზომის ნახატი ქვიშაში, რომლის შექმნის შესახებ არსებობს სხვადასხვა თეორია, მაგრამ მეცნიერები ჯერაც ვერ შეთანხმებულან.

სურათი:El Candelabro Peru Ballestas Islands.jpg|ელ-კანდელაბრო, ბალესტასის კუნძულები
სურათი:Sea Lion Isla Paracas.jpg|პელიკანები, ბალესტასის კუნძულები
სურათი:Sea Lion Islas Ballestas.jpg|ზღვის ლომი, ბალესტასის კუნძულები

პისკო ერთ–ერთი უძველესი ცივილიზაციაა პერუში და ცნობილია პარაკასის კულტურის სახელით. მისი შესანიშნავი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო (იგულისხმება გზაჯვარედინები ანდებისკენ) ესპანელები პისკოს დედაქალაქის სტატუსის მინიჭებას უპირებდნენ, მაგრამ საბოლოოდ არჩევანი ლიმაზე შეაჩერეს. 

ქალაქს 116,865 მოსახლე ჰყავს.

## 2007 წლის მიწისძვრა 
2007 წლის 15 აგვისტოს, ოთხშაბათს, ქალაქი ძალიან ახლოს იყო 8.0–მაგნიტუდის მიწისძვრის ეპიცენტრთან, რომელიც სამხრეთ ცენტრალურ პერუს დაატყდა თავს. მედია იუწყებოდა რომ ქალაქის 80% დაინგრა, პისკოში მდებარე სენ კლემენტის ტაძრის ჩათვლით, რომელშიც უამრავი ადამიანი იყო მოგროვილი მიწისძვრის დროს. 100–ზე მეტი მიცვალებული გამოასვენეს სენ კლემენტის ტაძრიდან. პლაზა და არმასის ტაძარიც მიწისძვრის დროს დაინგრა და ამან თითქმის 150 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა.

## რესურსები ინტერნეტში
*New York Times–ის სტატია 2007 წლის მიწისძვრაზე
*პარაკასის ნაციონალური ნაკრძალი 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1896)

**1896 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 3 ნოემბერს გაიმართა, სადაც რესპუბლიკელმა უილიამ მაკ-კინლმა დემოკრატი უილიამ ჯენინგს ბრაიანი დაამარცხა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
მარიო ლანცა

**მარიო ლანცა** () (დაბადებით ალფრედო არნოლდ კოკოცა ) (დ. 31 იანვარი, 1921 — გ. 7 ოქტომბერი, 1959) — 1940-იანი და 1950–იანი წლების ამერიკელი ტენორი და ჰოლივუდის კინო-ვარსკვლავი. იგი იყო იტალიელი ემიგრანტების ვაჟი და პროფესიონალურ დონეზე სიმღერის სწავლა 15 წლის ასაკში დაიწყო. ორკესტრის დირიჟორი არტურო ტოსკანინი მას მოგვიანებით „მეოცე საუკუნის უდიდეს ხმას“ უწოდებდა. სხვები მას მოიხსენიებდნენ „ახალ კარუზოდ“, მისი დიდი წარმატების შემდეგ ჰოლივუდში, რომელიც მან თავისი ძლიერი ხმით და გარეგნობით მოიპოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:საოპერო ტენორები
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ადა (პროგრამირების ენა)

**ადა** — ბრძანებითი და ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების ენა. ის შექმნა კომპანია CII-Honeywell Bull-ის ფრანგულმა ჯგუფმა ჟან იშიბიას მეთაურობით. მათ წარმოადგინეს სხვა პროექტებთან შედარებით საუკეთესო პროგრამირების ენა, რომელიც აკმაყოფილებდა ამერიკული თავდაცვის დეპარტამენტის (DoD) მიერ დასმულ ამოცანებს.
პროექტი დაფუძნდა 1980 წელს, რასაც მოყვა **Ada 83**. შემდეგი გაუმჯობესება მოხდა 1990 წლების შუალედში ობიექტზე პროგრამირების საშუალების დამეტაბით, **Ada 95**. ბოლო გაუმჯობესების შედეგად თანალედროვე ვერსიაა **Ada 2005**.

პროგრამირების ენას სახელი ეწოდა ადა ლავლეისის პატივსაცემად, რომელმაც კაცობრიობის ისტორიაში პირველი პროგრამა დაწერა. იგი მწვანე ფერთანაა დაკავშირებული, რადგან მის შემქმნელ ჯგუფს DoD-ისგან მინიჭებული ჰქონდა მწვანე ფერი (სხვადასხვა ჯგუფს სხვადასხვა ფერი ჰქონდა).

## თვისებები 
* ტიპის მინიჭება ხდება სტატიკურად,
* მოდულები პაკეტების მიხედვითაა,
* ნათელი სინტაქსი და ორაზროვანული მიდგომის გარეშე (მაძავს პასკალს),
* ფუნქციები ტიპის განუსაწყვრად (genericity),
* მრავალი დავალების "ერთდროულად" შესრულება (multi-task),
* ცხადი დროის მხარდაჭერა,
* ნორმირებული ბიბლიოთეკები,
* სხვა პროგრამების ენებთან შერწყმის შესაძლებლობა,
* ცხადი დრო უტყუარი სისტემებისთვის Profil Ravenscar-ით,
* ISO ნორმის დოკუმენტის გადმოქაჩვა თავისუფლად შეიძლება ინტერნეტიდან.

## "Hello, world!" ადა 95 ან ადა 2005-ში 
ადას სინტაქსის მაგალითი, ეკრანზე ბეჭდავს "Hello, world!", ქართულად "გამარჯობა, სამყარო!":

```ada
with Ada.Text_IO; -- ბიბლიოთეკა
 
procedure Hello is -- ანიშნებს რომ ეს არის პროცედურა "Hello"
begin -- "Hello" პროცედურის დასაწყისი
  Ada.Text_IO.Put_Line("Hello, world!"); -- ბრძანება რომელიც "Hello, world!"-ს ბეჭდავს
end Hello; -- "Hello" პროცედურის დამთავრება
```

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ada programming language on dmoz.org 
* ACM SIGAda 
* Ada-Europe Organization 
* ISO Home of Ada Standards 
* Interview with S.Tucker Taft, Maintainer of Ada

კატეგორია:პროგრამირების ენები
დომინგო ელიასი

thumb|right|170px|დომინგო ელიასი
**დომინგო ელიასი**  (; დ. 9 დეკემბერი, 1805, იკა, პერუ — გ. 3 დეკემბერი, 1867, ლიმა, პერუ) — პერუელი  სახელმწიფო მოღვაწე.  1844 წელს მცირე ხნით  ეკავა  პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა.  

ახალგაზრდობაში გაემგზავრა ევროპაში, მოინახულა მადრიდი და პარიზი. პერუში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა მშობლიურ ქალაქ იკაში და ხელი მიჰყო სოფლის მეურნეობას. ვივანკოს დიქტატურის დროს გახდა ლიმის პრეფექტი. რამონ კასტილიას ხელისუფლების დროს ეკავა ფინანსთა მინისტრის, ხოლო შემდეგ საფრანგეთში პერუს ელჩის თანამდებობა. გარდაიცვალა ლიმაში 1867 წელს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პრეზიდენტების სია

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1805
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1867