open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ელიზბარ გულისაშვილი

**ელიზბარ ზაქარიას ძე გულისაშვილი** (დ. სექტემბერი 1890, საგარეჯო, — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, საქართველოს რესპუბლიკის არმიის პოლკოვნიკი (1919), საქართველოს ეროვნული გმირი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია (1910) და მოსკოვის ალექსის სამხედრო სასწავლებელი (1914). I მსოფლიო ომის დროს პორუჩიკის, შემდეგ შტაბს-კაპიტნის ჩინით იბრძოდა რუსეთის არმიის 95-ე ქვეითი კრასნოიარსკის პოლკის რიგებში დასავლეთის ფრონტზე. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავის ქალაქ გროდნოს მიდამოებში ბრძოლისას 1915 წლის 21 აგვისტოს (დაჯილდოვდა გიორგის იარაღით). 1918 წლიდან საქართველოს არმიის გენერალური შტაბის ოფიცერი იყო. 1917 წლიდან გაწევრიანებული იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიაში. საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ (1921) ემიგრაციაში არ წასულა, მუშაობდა სამხედრო და საზღვაო საქმეების სახალხო კომისარიატში (ადმინისტრაციულ-სამეურნეო განყოფილების უფროსი) და, ამავდროულად, მოღვაწეობდა ანტისაბჭოთა იატაკქვეშეთში. 1922 წლიდან იყო დამოუკიდებლობის კომიტეტის სამხედრო ცენტრის, ასევე ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის არალეგალური სამხედრო ცენტრის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1923 წლის მარტში თბილისში, საკუთარ სახლში (მოსკოვის ქ. №15, ახლანდ. ძმები კაკაბაძეების ქუჩა) დააპატიმრეს. იმავე წლის 20 მაისს სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტეს დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II და III, წმ. ანას III და IV, წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენებით, გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის“.   

## ლიტერატურა
* მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ!  / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 123-122.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
მორის ყვითელაშვილი

**მორის ყვითელაშვილი** (დ. 17 მარტი, 1994) — ქართველი სპორტმენი (ფიგურული ციგურაობა), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ალმატი, ყაზახეთი), რუსეთის თასის გამარჯვებული (2014).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მორის ყვითელაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ქართველი მოციგურავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
აბჰიჯნა

[მინი|ბუდა, რომელიც მართავს ცეცხლისა და წყლის ელემენტებს. [განდჰარა, ახ. წ. III ს. ]]
**აბჰიჯნა** (, „ზებუნებრივი ცოდნა“) — ბუდისტურ ფილოსოფიაში ზებუნებრივი უნარები, რომელიც მიიღწევა მედიტირებისა და სიბრძნის შეძენის გზით. მათ მიეკუთვნება: (1) ნებისმიერ მანძილზე გადაადგილების ან ნებისმიერი სასურველი ფორმის მიღების, (2) ყველაფრის დანახვის და (3) მოსმენის, (4) სხვისი აზრების კითხვის და (5) წარსული ცხოვრების შეცნობის შესაძლებლობები. მეექვსე ზებუნებრივი ძალა არის შეურყვნელი ცოდნის გზით მიღწეული თავისუფლება („გასხივოსნება“), რომელიც მხოლოდ ბუდების და არჰატების (წმინდანები) პრეროგატივაა. აბჰინჯა სულიერი პროგრესის გამოხატულებაა, მაგრამ ამ ძალების ფლობით თავის განებრივება დიდი დაბრკოლებაა „გასხივოსნების“ გზაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბუდისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
ირმა ყიფშიძე

**ირმა ყიფშიძე** (დ. 19 ოქტომბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მხატვრული ტანვარჯიში), გერმანიის, იუგოსლავიისა და ჩინეთის საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული, საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. მსოფლიოს თასის გათამაშების  მეორე პრიზიორი (1986). სსრკ ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1987).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ირმა ყიფშიძე  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:ქალები სპორტში
ნიკა შენგელია

**ნიკა შენგელია** (დ. 27 აპრილი, 1999) — ქართველი სპორტსმენი (ფარიკაობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2019).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკა შენგელია  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები
ბორის გულისაშვილი

**ბორის არჩილის ძე გულისაშვილი** (დ. 13 მაისი, 1912, პეტერბურგი, — გ. 13 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი მუსიკისმცოდნე, პედაგოგი; ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1971). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1954).  

1938-1960 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში თავდაპირველად მუსიკის თეორიის კათედრაზე, 1956-1958 წლებში — თეორიულ საკომპოზიციო ფაკულტეტის დეკანად; 1960-1963 წლებში იყო ტაშკენტის, 1963-1965 წლებში — ალმა–ათის, 1966-1977 წლებში — თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი; კითხულობდა ჰარმონიისა და მუსიკის თეორიის სისტემების კურსს; ძირითადად მოღვაწეობდა ქართული ხალხური მუსიკისა და მუსიკალური აკუსტიკის სფეროში. ეკუთვნის გამოკვლევები შუა აზიის ხალხთა მუსიკის საკითხებზეც. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი მუსიკათმცოდნეები
აბილინი (ტეხასი)

**აბილინი** () — ქალაქი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ტეხასის შტატის დასავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 117 063 მცხოვრები (2010). ქალაქი დაარსდა 1881 წელს როგორც სარკინიგზო სადგური ტეხასელ საქონლის გადამრეკთათვის, რითაც ჩაანაცვლა თანამოსახელე ქალაქი კანზასის შტატში. ამჟამად აბილინში განთავსებულია რამდენიმე საგანმანათლებლო დაწესებულება, დასავლეთ ტეხასის იარმარკა. აღდგენილია ქალაქის ძველი ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე
* აბილინის პარადოქსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის შტატის ქალაქები
გიორგი შერაზადიშვილი

**გიორგი შერაზადიშვილი** (დ. 18 თებერვალი, 2001) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 81 კგ). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი შერაზადიშვილი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
გიორგი
კარლ აბრაჰამი

მინი|კარლ აბრაჰამი
**კარლ აბრაჰამი** (; დ. 3 მაისი, 1877, ბრემენი, გერმანია, — გ. 25 დეკემბერი, 1925, ბერლინი) — გერმანელი ფსიქოანალიტიკოსი, ზიგმუნდ ფროიდის მიმდევარი და თანამშრომელი.

დაიბადა ებრაულ ოჯახში. 1910 წელს მონაწილეობდა ფროიდის მიერ საერთაშორისო ფსიქოანალიზური ინსტიტუტის პირველი ფილიალის დაარსებაში. აბრაჰამი იყო ბიპოლარული აშლილობის (მანიაკურ-დეპრესიული ფსიქოზი) ფსიქოანალიზური მკურნალობის პიონერი. სწავლობდა ადამიანის ხასიათის ჩამოყალიბებასა და ფსიქიკური აშლილობების განვითარებაში ბავშვის სექსუალობის როლს. აბრაჰამი თვლიდა, რომ სქესობრივი ლტოლვა ვითარდება ექვს სტადიად, ხოლო განვითარების შეწყვეტა რომელიმე ადრეულ სტადიაზე იწვევს ფიქსაციას ამ დონეზე და, შემდგომში, მენტალურ დარღვევებს. აბრაჰამის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომია „ლიბიდოს განვითარების მოკლე ნარკვევი“ (1924).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:გერმანელი ფსიქიატრები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ალმაგრო (საფეხბურთო კლუბი)

**ალმაგრო** () — არგენტინული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბუენოს-აირესიდან. ჩამოყალიბდა 1911 წლის 6 იანვარს. ასპარეზობს არგენტინის პრიმერა დივიზიონის შემდეგ სიძლიერით მეორე — არგენტინის პრიმერა B ნასიონალის დივიზიონში.

## ისტორია 
„ალმაგროს“ ისტორია სათავეს 1911 წლის 6 იანვრიდან იღებს. კლუბი არგენტინის მეორე დივიზიონში გამარჯვების შემდეგ არგენტინის პრიმერაში პირველად 1938 წელს აღზევდა. მეორედ პრიმერა B ნასიონალში 1968 წელს გაიმარჯვა, თუმცა პრიმერაში გადასასვლელ ტურნირზე წარმატება ვერ მოიპოვა. კლუბმა სეზონების უმეტესობა არგენტინის მეორე დივიზიონში, ხოლო რამდენიმე სეზონი — მესამე დივიზიონში გაატარა. 2000 და 2004 წლებში „ალმაგრომ“ ორჯერ მოახერხა არგენტინის პრიმერაში აღზევება, თუმცა ვერ შეძლო უმაღლეს დივიზიონში ადგილის შენარჩუნება და ორივეჯერ პირველივე სეზონის შემდეგ მისი დატოვება მოუწია.

2017–18 წლების სეზონზე „ალმაგრო“ ახლოს იყო უმაღლეს დივიზიონში დაბრუნებასთან. გუნდმა საფეხბურთო კლუბ „ალდოსივისთან“ ერთად ქულათა თანაბარი რაოდენობა დააგროვა, თუმცა გადამწყვეტი ე.წ. „ოქროს შეხვედრა“ დათმო ანგარიშით 1–3. უმაღლეს დივიზიონში მეორე საგზურის მოსაპოვებლად მეორე-მეცხრე ადგილოსან გუნდებს შორის პლეი-ოფი დაინიშნა. „ალმაგროს“ აღნიშნულ პლეი-ოფში ყველაზე სუსტი გუნდი პრიმერა B ნასიონალის დებიუტანტი — „აგროპეკუარიო“  შეხვდა, რომელთანაც საკუთარ მოედანზე ჩასატარებელ შეხვედრაში ნახევარფინალში გადასასვლელად ფრეც ჰყოფნიდა, თუმცა მარ-დელ-პლატაში გამართული ეს მატჩი „აგროპეკუარიოს“ გამარჯვებით — 2–0 დამთავრდა  და „ალმაგრო“ ამჯერადაც უმაღლესი დივიზიონის მიღმა დარჩა.

## ფეხბურთელები
### შემადგენლობა 2018–2019  
### შემადგენლობა 2019–2020  
*2020 წლის 6 იანვრის მონაცემებით* 

  
 

 
 	
 
 

 
 

 
 

 
 
   
 
 
 
 
 
  
 	
  

  

## მიღწევები 
; არგენტინის მეორე დივიზიონი
* ჩემპიონი: 1937 
; არგენტინის პრიმერა B  
* ჩემპიონი: 1968 
* ვიცე-ჩემპიონი: 2017–2018

## ცნობილი ფეხბურთელები 

*  ბარტოლომე კოლომბო (1949)
*   რაიმუნდო ორსი (1937)
*  ოსვალდო სოსა (1964–1966)
*  დელიო ონისი (1966–1968)
*  ჯონათან სანტანა (2000–2001)
*  ფედერიკო ნიეტო (2002–2005)

## კლუბის პრეზიდენტები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კლუბის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო

კატეგორია:არგენტინის საფეხბურთო კლუბები
ნიკა შერბაკოვი

**ნიკა შერბაკოვი** (დ. 3 აგვისტო, 2000, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, თბილისი, საქართველო, 63 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკა შერბაკოვი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
გიორგი ჩიქოვანი

**გიორგი ჩიქოვანი** (დ. 20 მაისი, 1999, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2016, ანტალია, თურქეთი, 90 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ჩიქოვანი  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
რამაზ ჩოჩიშვილი

**რამაზ ჩოჩიშვილი** (დ. 14 ნოემბერი, 1975, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2001, პარიზი, საფრანგეთი, აბსოლუტური; 2003, დიუსელდორფი, გერმანია, აბსოლუტური). მსოფლიო უნივერსიადის ვიცე-ჩემპიონი (1999, მალიორკა, ესპანეთი, აბსოლუტური). მასტერსის ვიცე-ჩემპიონი (1998, მიუნხენი, გერმანია, 100 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* რამაზ ჩოჩიშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
რამაზ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბრაამის ველები

მინი|აბრაამის ველები და სასტუმრო „შატო-ფრონტენაკი“
**აბრაამის ველები** (, ) — ისტორიული ვაკე ადგილი ქალაქ კვებეკის (კვებეკი, კანადა) ძველი ნაწილის კედლის დასავლეთით (). 

1759 წლის 13 სექტემბერს აბრაამის ველებზე გაიმართა შვიდწლიანი ომის ჩრდილოამერიკული თეატრის გადამწყვეტი ბრძოლა, რომელშიც ბრიტანელებმა (დაახლ. 4400 კაცი) გენერალ ჯეიმზ ვოლფის სარდლობით დაამარცხეს ფრანგი გენერლის მარკიზ ლუი-ჟოზეფ დე მონკალმის ჯარი (დაახლ. 1,900 რეგულარული ჯარისკაცი, 1,500 მოლაშქრე და ინდიელი), რასაც ბრიტანელების მიერ კვებეკის დაკავება მოჰყვა. ბრძოლაში სასიკვდილოდ დაიჭრა ორივე მხარის სარდალი. ამერიკის რევოლუციური ომის მსვლელობისას, კვებეკის ალყის დროს აბრაამის ველები დაკავებული ჰქონდა ამერიკის შეერთებული შტატების ჯარს (1775-1776). ვაკე ამჟამად ქალაქის ფარგლებშია მოქცეული და ისტორიული პარკის ნაწილია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კვებეკი
მიკოლა გულაკი

მინი|მიკოლა გულაკი
**მიკოლა ივანეს ძე გულაკი** (, ; დ. 25 მაისი, 1822, ვარშავა, — გ. 27 მაისი, 1899, ელიზავეტპოლი, ახლანდ. განჯა) — უკრაინელი მეცნიერი, პედაგოგი, ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე.

დაამთავრა დერპტის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1843). 1845 წლიდან იყო რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სამსახურში. იყო საიდუმლო პოლიტიკური ორგანიზაცია „კირილე და მეთოდეს საძმოს“ ერთ-ერთი ფუძემდებელი და ხელმძღვანელი. ორგანიზაცია მიზნად ისახავდა ბატონყმობის დამხობას, სლავი ხალხების განთავისუფლებას ჩაგვრისა და დესპოტიზმისაგან, სლავური დემოკრატიულ-ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნას. 1847 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს პერმში. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას რუსეთის იმპერიის სხვადასხვა ქალაქში. 1863 წელს მასწავლებლად გადმოიყვანეს ქუთაისის, ხოლო 1867 წელს — თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში. გაზეთებში: „კავკაზი", „ნოვოე ობოზრენიე", „ობზორი" და სხვ. აქვეყნებდა წერილებს ქართველოლოგიის საკითხებზე. მას ეკუთვნის რეცენზიები ფრანც კარლ ალტერის წიგნზე — „ქართული ლიტერატურის შესახებ" (1798) (გაზეთი „კავკაზი", 1882, №271–272), ილია ჭავჭავაძისა და პეტრე უმიკაშვილის „ვისრამიანის" ქართული გამოცემის (გაზეთი „კავკაზი", 1885, №216), „ვეფხისტყაოსნის“ არტურ ლაისტისეული გერმანული თარგმანის თაობაზე (გაზეთი „ნოვოე ობოზრენიე", 1891, 2. V). გულაკს დაწერილი აქვს ნაშრომი „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ. ამ გამოკვლევაში ორიგინალურად არის გაშუქებული პოემის იდეები და სახეები, განსაზღვრულია მისი ადგილი მსოფლიო ლიტერატურის საგანძურში და მოცემულია საინტერესო მსჯელობა ქართული ლექსის ბუნების შესახებ. გულაკი ავტორია ლინგვისტური გამოკვლევისა „ქართული ენის ადგილი ინდოევროპულ ენათა ოჯახში“.

## ბიბლიოგრაფია 
* Древнейшие авторы ( греческие и римские) о Грузии и грузинских племенах (1876), საქართვ. მეცნ. აკადემიის კ. კეკელიძის სახ. ხელნაწერთა ინ-ტი. ე. ვეიდენბაუმის არქივი, საქმე 490, ფ. 1–20;
* Древнейшее свидетельство о грузинском языке (1882), იქვე, საქმე 506, ფ. 1–90;
* О "Барсовой коже Руставели“, «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа», 1884, в. 4;
* О месте, занимаемом грузинским языком в семье индоевропейских языков, იქვე, 1899, в. 26.

## ლიტერატურა 
* Баканидзе О. А., Из грузино-украинских связей, Тб., 1968; Из истории украинско-грузинских связей, К., 1971; Радужными мостами, К., 1968, с. 18–32. 

კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1822
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:ქართველოლოგები
კატეგორია:ვარშავაში დაბადებულები
აბილინი (კანზასი)

**აბილინი** () — ქალაქი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კანზასის შტატში, მდინარე სმოკი-ჰილის ნაპირებზე, ქალაქ სალინის აღმოსავლეთით. 6844 მცხოვრები (2010).  

დაარსდა 1858 წელს. ქალაქის მნიშვნელობა გაიზარდა მას შემდეგ, რაც გახდა სარკინიგზო ხაზის დაბოლოება და მას აქტიურად იყენებდნენ ტეხასელი საქონლის გადამრეკები.  აბილინი გახდა ამერიკის „ველური დასავლეთის“ მესაქონლეობის ცენტრი. ამავდროულად ჰყვაოდა უკანონობა და ბანდიტიზმი, რომელსაც 1870-იან წლებში ებრძოდა ქალაქის მარშალი და „ველური დასავლეთის“ ცნობილი სახალხო გმირი ბილ ჰიკოკი. ამ ქალაქში გაატარა ბავშვობა აშშ პრეზიდენტმა დუაიტ ეიზენჰაუერმა, რომელიც დაკრძალულია აბილინის ეიზენჰაუერის ცენტრში (დუაიტ დ. ეიზენჰაუერის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა და სახლ-მუზეუმი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:კანზასის შტატის ქალაქები
მარია არაგონელი (1403-1445)

**მარია არაგონელი** (; დ. 24 თებერვალი, 1403, კასტილიის სამეფო — გ. 18 თებერვალი, 1445, სეგოვია, კასტილიის სამეფო) — ტრასტამარას დინასტიის წარმომადგენელი. არაგონის მეფე ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ ელეანორ ალბუკერკეს ქალიშვილი. კასტილიის დედოფალი 1420-1445 წლებში როგორც ხუან II-ის პირველი ცოლი. მეფე ენრიკე IV-ის დედა.

## ბიოგრაფია 
მარია დაიბადა 1403 წლის 24 თებერვალს. იგი იყო არაგონის მეფე ფერდინანდ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეანორ ალბუკერკეს შუათანა ქალიშვილი. 
მარცხნივ|მინი|242x242პქ|მარიასა და ხუანის საერთო აკლდამაა
მას შემდეგ, რაც 1416 წელს მამამისი გარდაიცვალა, ტახტი მისმა ძმამ, მეფე ალფონსო V-მ დაიკავა, რომელიც დაინტერესებული იყო ესპანურ სამეფოებს შორის მშვიდობისა და ერთიანობის განმტკიცებით. ამ მიზნით მან თავისი და, პრინცესა ელეონორა პორტუგალიის მეფეს მიათხოვა, თავად კი კასტილიის მეფის ასული მარია შეირთო ცოლად. მიუხედავად ამისა, ფერდინანდ I-ის დროს კასტილიასა და არაგონს შორის ურთიერთობები იმდენად გამწვავდა, რომ ალფონსომ საჭიროდ მიიჩნია კიდევ ერთი დინასტიური ქორწინება და ამჯერად უკვე მარია არაგონელი მიათხოვა კასტილიის მეფე ხუან II-ს. მათი ქორწინება 1420 წელს შედგა არაგონის სამეფო სასახლეში. 

თავისი ძმების წაქეზებით დედოფალი მარია კასტილიაში აქტიურად ერეოდა პოლიტიკაში. იგი კარგად იყენებდა მეფესთან არსებულ ახლო ურთიერთობას, რათა საგარეო ურთიერთობებში დაეცვა მშობლიური არაგონის ინტერესები.

ოცდახუთწლიანი დედოფლობის შემდეგ, მარია არაგონელი 1445 წლის 18 თებერვალს გარდაიცვალა 41 წლის ასაკში, ქალაქ სეგოვიაში. ამის მიზეზი უცნობია, თუმცა სულ მალე მისმა ქმარმა მეორე ცოლი შეირთო ისაბელ პორტუგალიელის სახით. 

## შვილები 
# კატალინა (1422-1424), ასტურიის პრინცესა, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ლეონორა (1423-1425), ასტურიის პრინცესა, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ენრიკე IV (1425-1474), კასტილიის მეფე 1454 წლიდან. პირველად იქორწინა ნავარის დედოფალ ბლანკა II-ზე, თუმცა მას გაეყარა და ცოლად შეირთო ჟუანა პორტუგალიელი, რომელთანაც შეეძინა დედოფალი ხუანა ლა ბელტრანეხა;
# მარია (1428-1429), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;

## ლიტერატურა 
* de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza [Genealogical History of the Royal House of Portugal] (in Portuguese). 2. Lisboa Occidental. p. 497.

კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1403
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1445
კატეგორია:ტრასტამარის დინასტია
კატეგორია:კასტილიის დედოფლები
კატეგორია:არაგონის ინფანტები
შერონ ტეიტი

**შერონ მარი ტეიტ პოლანსკი** (; დ. 24 იანვარი, 1943 — გ. 9 აგვისტო, 1969) — ამერიკელი მოდელი და მსახიობი. 1960-იან წლებში, ფილმებში გამოჩენამდე, მცირე სატელევიზიო როლებს თამაშობდა, იგი რეგულარულად იყო წარმოდგენილი მოდის ჟურნალებშიც. მას შემდეგ რაც, მისმა შესრულებულმა კომედიურმა და დრამატულმა როლებმა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა, იგი გახდა ჰოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ახალბედა.

ტეიტის კინოდებიუტი 1961 წელს შედგა, იგი ენტონი ქვინთან ერთად გადაიღეს რელიგიურ ეპიკურ ფილმში „ბარაბა“. შემდეგ იგი იხილეს 1966 წლის ბრიტანულ საშინელებათა ჟანრის ფილმში „ეშმაკის თვალი“. დასამახსოვრებელი და ცნობილია ჯენიფერ ნორთის როლით 1967 წლის კლასიკურ დრამატულ ფილმში „თოჯინების ხეობა“. შესრულებული როლისთვის იგი ოქროს გლობუსზე იყო ნომინირებული. შერონ ტეიტმა უკანასკნელი კინოროლი შეასრულა 1969 წლის კომედიაში „12+1“. გარდაცვალებამდე ორი წლით ადრე ითამაშა საშინელებათა კომედიაში „ვამპირების მეჯლისი“, რომლის რეჟისორი ტეიტის მომავალი ქმარი რომან პოლანსკი იყო.

1969 წლის 9 აგვისტოს, შერონი 4 ადამიანთან ერთად, მოკლული იქნა მენსონების ოჯახის მიერ. ტეიტი ამ დროს მისი და რომან პოლანსკის პირველ ვაჟიშვილს ელოდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*შერონ ტეიტის ბიოგრაფია — biography.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
გერმანიის უქმე დღეები

**გერმანიის ოფიციალური უქმე დღეების** რეგულაციები ცალკეული ფედერალური მიწების კომპეტენციაა.  

მხოლოდ 3 ოქტომბერი, გერმანიის ერთიანობის დღე, როგორც ეროვნული დღესასწაული, განისაზღვრა ფედერალური მთავრობის მიერ. ყველა სხვა დღესასწაულს განსაზღვრავენ ფედერალური მიწები (მხარეები). არსებობს კიდევ რვა სახელმწიფო დასვენების დღე, რომლებიც მოქმედებს ყველა 16 ფედერალურ მიწაში. ამ ცხრა ნაციონალური დღესასწაულის გარდა, 11 ფედერალურ მიწას განსაზღვული აქვს შემდგომი სახალხო არდადეგები. 

## ყველა საჯარო დასვენების დღის მიმოხილვა 
აქ ჩამოთვლილია გერმანიაში დღეისათვის არსებული დასვენების დღეები. თუ განმარტებებით სხვა რამ არ არის მითითებული, ჩამონათვალი ძალაშია 1995 წლიდან. 1990 წლიდან 1994 წლამდე, მონანიებისა და ლოცვის დღე დღესასწაული იყო ყველა ფედერალურ მხარეში. 1990 წლის 3 ოქტომბრამდე ბერლინის აღმოსავლეთ ნაწილში, ბრენდენბურგის, მექლენბურგ-წინა პომერანიის, საქსონიის, საქსონიის – ანჰალტისა და თურინგიის მხარეებში ძალაში იყო გდრ-ში მოქმედი დასვენების დღეები.  

## სქოლიო 
უქმე დღეები
ელეანორ არაგონელი (1358-1382)

*იმავე სახელის მქონე სხვა პიროვნებებზე არსებული სტატიების სანახავად იხილეთ გვერდი* *ელეანორ არაგონელი*

**ელეანორ არაგონელი** (; დ. 20 თებერვალი, 1358, ვალენსია, არაგონის სამეფო — გ. 13 აგვისტო, 1382, სეგოვია, კასტილიის სამეფო) — არაგონის მეფე პედრო IV-ისა და დედოფალ ელეონორა სიცილიელის ქალიშვილი. კასტილიის დედოფალი 1379-1382 წლებში როგორც ხუან I-ის პირველი ცოლი. კასტილიის მეფე ენრიკე III-ისა და არაგონის მეფე ფერდინანდ I-ის დედა.

## ბიოგრაფია 
ელეანორი დაიბადა 1358 წლის 20 თებერვალს ვალენსიაში. იგი იყო არაგონის მეფე პედრო IV-ისა და მისი მესამე ცოლის, დედოფალ ელეონორა სიცილიელის ერთადერთი საერთო ქალიშვილი, თუმცა მამის მხრიდან მისი ნახევარ-ძმები იყვნენ არაგონის მეფე ხუან I და მეფე მარტინ I. მას ასევე ჰყავდა ნახევარ-დებიც: სიცილიის დედოფალი კონსტანსია, ამპურიის გრაფინია ხუანა და ურგელის გრაფინია ისაბელა.

1375 წლის 18 ივნისს სორიაში ელეანორი დააქორწინეს კასტილიის მეფე ენრიკე II-ის უფროს ვაჟზე, პრინც ხუანზე. ეს ქორწინება მიზნად ისახავდა მეზობელი კასტილიისა და არაგონის დაახლოვებასა და მათ შორის ურთიერთობების დათბობას. მათი საქორწინო მოლაპარაკებები 1374 წლის 12 აპრილს, ალმასანის ხელშეკრულების დადების შემდეგ დაიწყო და 1375 წლის 10 მაისს, ლერიდას ხელშეკრულებით დაგვირგვინდა.

1379 წლის 29 მაისს, ენრიკე II-ის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე ავიდა მეფე ხუან I, რითაც ელეანორ არაგონელი კასტილიის დედოფალი გახდა. მისი მმართველობა დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რადგან დედოფალი ელეანორი 1382 წლის 13 აგვისტოს, 24 წლის ასაკში გადაჰყვა მესამე მშობიარობას. დაბადებულ გოგონას მის პატივსაცემად დაარქვეს სახელი, მაგრამ იგი რამდენიმე საათში დაიღუპა. 

## შვილები 
# ენრიკე III (1379-1406), კასტილიის მეფე. ცოლად შეირთო კათრინ ლანკასტერელი, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ხუან II;
# ფერდინანდ I (1380-1416), არაგონის მეფე. ცოლად შეირთო ელეონორ ალბუკერკე, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ალფონსო V და ხუან II;
# ელეანორი (1382), გარდაიცვალა ჩვილი;

## ლიტერატურა 
* Previté-Orton, Charles William (1960). The Shorter Cambridge Medieval History. Vol. 2. Cambridge University Press.
* Lundy, Darryl (10 May 2003), Eleanor de Aragón, thepeerage.com, pp. 11340 §113398 cites:
* Louda, Jirí; MacLagan, Michael (1999), Lines of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe (2nd ed.), London: Little, Brown and Company

კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1358
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1382
კატეგორია:კასტილიის დედოფლები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
კატეგორია:არაგონის ინფანტები
სემ კლაფლინი

**სამუელ ჯორჯ კლაფლინი** (; დ. 27 ინვისი, 1986) — ინგლისელი მსახიობი. ცნობილია ფილიპ სვიფტის როლით ფილმში „კარიბის ზღვის მეკობრეები: უცნაურ ნაპირებზე“ (2011). გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „შიმშილის თამაშები“ (2013-2015), „სიყვარულით, როზი“ (2014), „მე შენამდე“ (2016), და სატელევიზიო სერიალში: „ალესილი კეპები“ (2019). 

## ადრეული ცხოვრება 
სამუელ ჯორჯ კლაფლინი დაიბადა 1986 წლის 27 ივნისს, იფსუიჩიში, ინგლისში. მას ჰყავს ორი უფროსი ძმა ბენჟამინი და დენიელი, და ერთი უმცროსი ძმა ჯოზეფი (დ. 1989), რომელიც სემის მსგავსად მსახიობია. გაიზარდა ნორუიჩში, ნორფოლკში. 

ბავშვობაში დაინტერესებული იყო ფეხბურთით, ფეხბურთს მანამ თამაშობდა, სანამ ტერფს დაიზიანებდა. ტერფის დაზიანებამ ხელი შეუშალა მის საფეხბურთო კარიერას. კოლეჯში სწავლისას, წარმატებით იღებდა მონაწილეობას სხვადასხვა თეატრალურ დადგმებში, რამაც შემდგომ სამსახიობო კარიერის გაგრძელება გადააწყვეტინა. 

## პირადი ცხოვრება 
2011 წელს კლაფლინმა სასიყვარულო ურთიერთობა დაიწყო მსახიობ ლორა ჰედოკთან. წყვილი 2013 წლის ივლისში დაქორწინდა. ჰყავთ ვაჟიშვილი, სახელად პიპი, რომელიც 2015 წელს დაიბადა, და ქალიშვილი სახელად მორგოტი (დ. 2018). 2019 წელს კლაფლინმა დაანონსა, რომ ის და მისი მეუღლე კანონიერად განქორწინდებოდნენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები 
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი 
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუსი ჰოკინგი

**კატერინა ლუსი ჰოკინგი** (; დ. 2 ნოემბერი, 1969) — ინგლისელი ჟურნალისტი, ნოველისტი, განმანათლებელი და ქველმოქმედი. იგი ფიზიკოსის სტივენ ჰოკინგის და მწერლის, ჯეინ ჰოკინგის ქალიშვილია. ცხოვრობს ლონდონში, და ცნობილია როგორც საბავშვო ნოველისტი და სამეცნიერო სფეროში, განმანათლებელი.

## ადრეული ცხოვრება 
ლუსი ჰოკინგი დაიბადა 1969 წლის 2 ნოემბერს, ინგლისში. არის სტივენ და ჯეინ ჰოკინგის ქალიშვილი. ჰყავს ორი ძმა, რობერტი და ტიმოთე ჰოკინგი. გაიზარდა კემბრიჯში, ბავშვობის რამდენიმე წელი გაატარა კალიფორნიაში. სწავლობდა „სტივენ პერსის ფონდში“.

ჰოკინგმა ფრანგული და რუსული ოქსფორდის უნივერსიტეტში შეისწავლა. სწავლისას მან დრო მოსკოვში დაჰყო, რათა რუსულის შესწავლაზე უფრო ფოკუზირებულიყო. შემდგომ შეისწავლა საერთაშორისო ჟურნალისტიკა ლონდონის საქალაქო უნივერსიტეტში.

## პირადი ცხოვრება 
ჰოკინგი 1998 წელს, ალექს სმიტზე დაქორწინდა. წყვილი 2004 წელს განქორწინდა. მათ ჰყავთ ერთი საერთო შვილი, უილიამი (დაბადებული 1997), რომელიც დაავადებულია აუტიზმით.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ინგლისელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ინგლისელი ნოველისტები
კატეგორია:ინგლისელი ქველმოქმედები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
თეთრთვალა

**თეთრთვალა**, **თვალთეთრა** () — მტკნარი წყლის თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 15-46 სმ, წონა 800 გრ. სამოყვარულო თვზჭერისა და რეწვის მეორეხარისხოვანი ობიექტია. ადრე გამოიყოფა თეთრთვალას დამოუკიდებელი ქვესახეობა — სამხრეთკასპიური თეთრთვალა (Abramis sapa bergi).

## სქოლიო
კატეგორია:კობრისებრნი
ნასიბა აბდულაევა

**ნასიბა აბდულაევა**  (; დ.15 ნოემბერი, 1961, სამარყანდი, უზბეკეთის სსრ, სსრკ) — უზბეკი მომღერალი, უზბეკეთის სახალხო არტისტი (1993).

## ცხოვრება
ნასიბა აბდულაევა დაიბადა 1961 წლის 11 ნოემბერს, უზბეკეთის სსრ-ის სამარყანდის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრში, ქალაქ სამარყანდის ბოგიშამოლის სამეზობლოში. მისი დედა, ხალჩუჩუკ ხალიმაკულოვა, წარმოშობით ტაჯიკია, მამა მალიქ იარმაჰმადოვი, წარმოშობით ირანელია. ნასიბა აბდულაევა მამამისს ეთნიკურად სპარსელად თვლის. 

1980 წელს დაქორწინდა აზერბაიჯანელ გიტარისტზე, ელდარ აბდულაევზე. ამ ქორწინებიდან მას ორი ვაჟი ჰყავს: ანვარ აბდულაევი და აქბერ აბდუალევი.

## ფილმოგრაფია 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:უზბეკი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯეისონ ბეიტმანი

**ჯეისონ კენტ ბეიტმანი** (; დ. 14 იანვარი, 1969) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი.  მან მსახიობობა 1980-იან წლებში დაიწყო, სატელევიზიო სერიალებში მონაწილეობით, სატელევიზიო სერიალებს შორისაა: ამერიკული ისტორიული დრამატული სერიალი „Little House on the Prairie“, „Silver Spoons“ და „The Hogan Family“. 2000-იან წლებში „Arrested Development“-ში შესრულებულ მაიკლ ბლათის როლს დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. ამ როლის შესრულებით მან ოქროს გლობუსი და სატელიტის ჯილდო მოიგო. იგი ასევე გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „Teen Wolf Too“ (1987), „განქორწინება ამერიკულად“ (2006), „ჯუნო“ (2007), „ჰენკოკი“ (2008), „ცაში მინდა“, „სიყვარულის ფორმულა დაქორწინებულთათვის“, „ექსტრაქტი“ (სამივე 2009), „მეგობარზე მეტი“ (2010), „აუტანელი ბოსები“ (2011) და მისი შემდეგი ნაწილი „აუტანელი ბოსები 2“ (2014), „საჩუქარი“ (2015), „კორპორატიული წვეულება“, „ზოოტოპია“ (ორივე 2016), „დამპლური თამაშები“ (2018).

რეჟისორია ფილმების: „ცუდი სიტყვები“ (2013), „ფენგების ოჯახი“ (2015), „ოზარკი“ (2017-დღემდე). მას აღებული აქვს „პრაიმტაიმ ემი ნომინაცია“ და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.

## ადრეული წლები
ჯეისონ ბეიტმანი დაიბადა 1969 წლის 14 იანვარს, ნიუ-იორკში. როდესაც, ჯეისონი 4 წლის იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ჯერ სოლტ-ლეიკ-სიტიში გადავიდა, შემდეგ კი კალიფორნიაში. დედამისი, ვიქტორია ელიზაბეტი წარმოშობით ინგლისელია. ხოლო მამამისი, კენტ ბეიტმანი, ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერია. მისი უფროსი და, ჯასტინ ბეიტმანიც მსახიობია. ბეიტმანს ასევე ჰყავს სამი ნახევარ ძმა.

## პირადი ცხოვრება 
ბეიტმანი 2001 წლის 3 ივლისს კანადელი მომღერლის, პოლ ანკას ქალიშვილზე – ამანდა ანკაზე დაქორწინდა. წყვილს ჰყავს ორი ქალიშვილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები
კატეგორია:ენის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გოგა ჩხაიძე

**გოგა ჩხაიძე** (დ. 10 აპრილი, 2000, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), მსოფლიო თასის ბრინჯაოს პრიზიორი (2020, რომი, იტალია, 67 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გოგა ჩხაიძე  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
გიორგი ჩხარტიშვილი

**გიორგი ჩხარტიშვილი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1995, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, 84 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ჩხარტიშვილი  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
გიორგი ჩხიკვაძე

**გიორგი ჩხიკვაძე** (დ. 21 აპრილი, 2001, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (2018, 60 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ჩხიკვაძე — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ლევან ცარელაშვილი

**ლევან ცარელაშვილი** (დ. 1 მარტი, 1999, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019,  +100 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან ცარელაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
აბესალომი

[მინი|„აბესალომის სიკვდილი“. [გობელენი, ესპანეთი, 1762.]]
**აბესალომი** (, *აბშალომ*, სიტყვასიტყვით: „მშვიდობის მამა“) — ძველი აღთქმის (სამოელი 13-19) მიხედვით, ისრაელის მეფე დავითის მესამე ვაჟი გესურის მეფის ქალიშვილისგან, მისი უსაყვარლესი პირმშო.

თავისი დის, თამარის გაუპატიურებისთვის მოაკვლევინა თავისი ძმა, ამნონი. ამის შემდეგ სირიაში გაიქცა, მაგრამ დაბრუნდა მამის გულმოწყალების იმედად. მიუხედავად იმისა, რომ დავითს აბესალომი ძალიან უყვარდა, ამ უკანასკნელმა მეფობა მოინდომა და მამას აუჯანყდა ხებრონში. აბესალომმა იერუსალიმი დაიკავა და აიძულა დავითი ქალაქიდან გაქცეულიყო, მაგრამ გადამწყვეტ ბრძოლაში ეფრემის ტყეში დამარცხდა. ბრძოლის ველიდან ცხენით გაქცეული აბესალომი გრძელი თმით წამოედო ხის ტოტებს. მას დავითის მხედართმთავარი იოაბი წამოეწია და ისრებით მოკლა. დავითმა ძალიან იდარდა შვილის დაღუპვა. აბესალომი დიდ თხრილში დამარხეს და ზედ ქვები დააყარეს. ტრადიციულად მის განსასვენებლად მიიჩნევენ იერუსალიმის კედრონის ხეობაში მდებარე კლდეში ნაკვეთ ძველ მონუმენტურ აკლდამას.    

## ლიტერატურა
* ბიბლიის ლექსიკონი: მასალები: ტ.1 და ტ.2 / შემდგენლები: ელგუჯა გიუნაშვილი, ზურაბ კალანდაძე; რედაქტორი: ზურაბ სარჯველაძე. თბ., 2000. ISBN 90140573.

კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
სოლფერინოს ბრძოლა

**სოლფერინოს ბრძოლა** — ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობდა ერთი მხრივ საფრანგეთსა და სარდინიის სამეფოს, ხოლო მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის 1859 წლის 24 ივნისს. ბრძოლა გაიმართა ლომბარდიაში სოფელ სოლფერინოს ახლოს. საფრანგეთის ჯარს ხელმძღვანელობდა ნაპოლეონ III, ხოლო სარდინიის ჯარს ვიტორიო ემანუელე II, ავსტრიის არმიას კი სათავეში ედგა იმპერატორი ფრანც იოზეფ I. ბრძოლა დასრულდა იტალია-საფრანგეთის ალიანსის გადამწყვეტი გამარჯვებით.

## ბრძოლის მიმდინარეობა 
პიემონტის მთავრობის მეთაურმა კამილო ბენსო დი კავურმა საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ III-საგან მიიღო შემოთავაზება მხარი დაეჭირა ავსტრიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1859 წლის 4 ივნისს ნაპოლეონ III-ის მეთაურობით მაჯენტის ბრძოლაში ფრანგულ-იტალიური ალიანსის მიერ ავსტრიის იმპერიის დამარცხების შემდეგ ალიანსმა დაიკავა სოლფერინოს მაღლობები და წარმატებით მოიგერიეს ავსტრიელთა კონტრშეტევა, შემდეგ კი აიძულეს უკან დაეხიათ. ავსტრიის ძალების დამარცხებამ იტალიაში გამოიწვია ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღზევება. ბრძოლის დასრულების შემდეგ ვილაფრანკა-დი-ვერონაში ერთმანეთს შეხვდნენ ნაპოლეონ III და ფრანც იოზეფ I, რათა დაედოთ შეთანხმება.

## გავლენა 
სოლფერინოს ბრძოლასთან დაკავშირებულია წითლი ჯვრის საზოგადოების დაარსება. შვეიცარიელი მეწარმე და საზოგადო მოღვაწე ანრი დიუნანი 1859 წელს საქმიანი მოგზაურობისას იტალიაში სოლფერინოს ბრძოლის შედეგების თვითმხილველი გახდა. საკუთრი მოგონებები და განცდები ამ ინციდენტის შესახებ მან „სოლფერინოს მემუარებში“ აღწერა, რაც შემდგომში წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის დაარსების შთამაგონებელი ფაქტორი შეიქნა. გუსტავ მუანიესთან და სხვა თანამოაზრეებთან ერთად შექმნა ორგანიზაცია, რომელსაც შემდეგ წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი ეწოდა.

## ხსოვნა 
გამარჯვების შემდეგ პარიზში ააგეს ხიდი, რომელსაც სოლეფირნოს ბრძოლის პატივისცემის ნიშნად მისი სახელი ეწოდა. იგი ორჯერ დაინგრა და ხელახლა ააგეს. 2006 წელს კი სენეგალის პრეზიდენტის ლეოპოლდ სედარ სენგორის პატივსაცემად, მისი სახელი მიენიჭა. ამჟამად სოლფერინოს სახელს ატარებს პარიზის ერთ-ერთი ქუჩა და პარიზის მეტროპოლიტენის მე-12 ხაზის ერთ-ერთი სადგური. სოლფერინოს სახელს ატარებს საფრანგეთის რამდენიმე ქალაქის (ორლეანი, ლილი, კომპიენი, ტულუზა, რენი) ქუჩა.

## ლიტერატურა
* *Анри Дюнан.  Воспоминание о битве при Сольферино * / Пер. с фр. - 3-е изд., без изм. - М.: Международный Комитет Красного Креста, 2004.
* *Жан Пикте.  Международный Комитет Красного Креста: уникальное учреждение*. — Institut Henry-Dunant, Genève & Editions A. Pedone, Paris 1985. Перевод на русский язык МККК, Москва, 1997
**Драгомиров Михаил Иванович. Сольферинская битва (с двумя планами)*. — Издательство: Тип. Н. Тиблена и комп. СПб. 1961

## რესურსები ინტერნეტში
* The French Army 1600–1900
* The Battle of Solferino
* Mikhail Dragomirov. (1861) Battle of Solferino. (With two plans)

კატეგორია:იტალიის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები
კატეგორია:1859 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
გიორგი გულია

**გიორგი დიმიტრის ძე გულია** (; დ. 1 მარტი, 1913, სოხუმი, სოხუმის ოკრუგი, რუსეთის იმპერია — გ. 18 ოქტომბერი, 1989, მოსკოვი, დაკრძალულია სოხუმში) — რუსი მწერალი, წარმოშობით აფხაზი, დიმიტრი გულიას შვილი. საქართველოს სსრ (1943) და აფხაზეთის ასსრ (1971) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, თბილისის საპატიო მოქალაქე (1986).

## ბიოგრაფია
გიორგი დიმიტრის ძე გულია დაიბადა 1913 წელს ქალაქ სოხუმში. ამიერკავკასიის რკინიგზების ინჟინერთა ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ინჟინრად შავი ზღვის რკინიგზის მშენებლობაზე.

გააგრძელა რა მამამისის აფხაზური ლიტერატურის ფუძემდებლის დ. გულიას გზა, მან ბევრი ბევრი გააკეთა აფხაზური კულტურის განვითარებისათვის. პირველი ნაწარმოები გამოაქვეყნა 1930 წელს. ავტორია ტრილოგიისა „საკენელი მეგობრები" (1954), რომელშიც შევიდა მოთხრობები: „გაზაფხული საკენში" (1948; საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია, 1949; ქართული თარგმანი, 1950; ეკრანიზაცია, რეჟისორი ნიკოლოზ სანიშვილი, 1951), „კეთილი ქალაქი" (1949), „კამა" (1951). ავტორია აგრეთვე მოთხრობებისა: „შაოსანი სტუმრები" (1950), „მოთხრობები კოცონთან" (1957); მოთხრობათა კრებულებისა: „თეთრი ღამე" (1958), „წაბლისფერი სახლი" (1961); რომანებისა: „მორევი" (1959), „სანამ დედამიწა ბრუნავს..." (1962), „მეფე ეხნატონი" (1968), „კაცი ათენიდან. ქრონიკა ექვს წიგნად" (1969), „სულა" (1971), „მიხეილ ლერმონტოვის ცხოვრება და გარდაცვალება" (1973), „თქმულება ომარ ხაიამზე" (1974) და სხვ. 

მწერალი გიორგი გულია ასევე ეწეოდა სახელმწიფო და ორგანიზაციულ სამუშაოებს. ოცდაათიანი წლების დამლევს მეთაურობდა აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ ხელოვნების საქმეთა სამმართველოს. 1947 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა „ლიტერატურნაია გაზეტაში“, იყო მისი სარედაქციო კოლეგიის წევრი. არაერთგზის იყო არჩეული აფხაზეთის მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრად.

გიორგი გულია გარგდაიცვალა 1989 წლის 18 ოქტომბერს.

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებული იყო ორი შრომის წითელი დროშის ორდენით, სამი „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. მინიჭებული ჰქონდა ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის პირველი ხარისხის კირილესა და მეთოდეს ორდენი.

## ბიბლიოგრაფია 
* გაზაფხული საკენში (ავტორი). - თბილისი, სახელგამი, 1950.
* Собрание сочинений в 4-х томах, М., 1974–76.

## ლიტერატურა 
* Тверской А. Д., Георгий Гулиа как он есть, Тб., 1981;

*გაზ. „აფხაზეთის ხმა“, №229 (13095), 1 დეკემბერი, 1991

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:აფხაზი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1986)
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ცინცინატის ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ზოოპარკის შესასვლელი
**ცინცინატის ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი** — ზოოლოგიური პარკი აშშ-ის ქალაქ ცინცინატში. ქალაქის საკუთრება. იმართება ცინცინატის ზოოლოგიურ საზოგადოებასთან ერთად. დაარსდა 1875 წელს. სიძველის მიხედვით აშშ-ში მეორეა. იკავებს 30 ჰექტარი ფართობის ტერიტორიას ქალაქის ფარგლებში, აგრეთვე მართავს 43 ჰექტარ საშენ მეურნეობას კლერმონტის ოლქში. აერთიანებს ცხოველების ერთ-ერთ უდიდეს კოლექციას, რომლის შემადგენლობაში 500 სახეობის 17000-მდე ეგზემპლარი შედის. ზოოპარკის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბოტანიკური ბაღი, რომელიც მთელი მსოფლიოს 3000-მდე სახეობისა და ჯიშის მცენარეს მოიცავს; ისინი დემონსტრირებულია ბაღის ექსპოზიციებში და ბუნებრივ პირობებს ჰმატებს ცხოველთა სამყოფელს.

ზოოპარკს ეკუთვნის რეკორდი ტყვეობაში დასავლური ვაკის გორილის ახალდაბადებულთა რაოდენობის მიხედვით; სხვა ცხოველებიც, მათ შორის კომოდოს ვარანი, აზიური სპილო და შავი მარტორქა, წარმატებით გამრავლდნენ ზოოპარკის ფარგლებში. გამორჩეულ ექსპონატებს შორისაა თეთრი ბენგალური ვეფხვი და მრავალი სახეობის მწერი. ზოოპარკის საფრთხეში მყოფი ველური ბუნების კვლევის ცენტრი ატარებს კვლევებს სხვადასხვა რეპროდუქციული ტექნოლოგიის გამოყენებით; 1995 წელს განხორციელდა პირველი წარმატებული ინ-ვიტრო განაყოფიერების პროცედურა და დაიბადა გორილა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ზოოპარკები
გიორგი ცირეკიძე

**გიორგი ცირეკიძე** (დ. 9 აგვისტო, 1986, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 86 კგ). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ცირეკიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ირაკლი ძიმისტარაშვილი

**ირაკლი ძიმისტარაშვილი** (დ. 26 იანვარი, 1999, ოზურგეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 60 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, იზმირი, თურქეთი, 54 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ირაკლი ძიმისტარაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ლევან ჭელიძე

**ლევან ჭელიძე** (დ. 1 ივნისი, 2000, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატისა და ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის  ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, +90 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან ჭელიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ლიამ ჰემსვორთი

**ლიამ ჰემსვორთი** (; დ. 13 იანვარი, 1990) — ავსტრალიელი მსახიობი. მას ჯოშ ტეილორის როლი ნათამაშები აქვს ავსტრალიურ სიტკომიში, — „მეზობლები“, ხოლო მარკუსის როლი საბავშვო სატელევიზიო სერიალში, „პრინცესა სპილო“. გადაღებულია სხვა რამდენიმე ფილმშიც, მათ შორისაა: „უკანასკნელი სიმღერა“ (2010), „შიმშილის თამაშები“ (2012-2015), „დამოუკიდებლობის დღე: აღზევება“ (2016).

ჰემსვორთის უფროსი ძმები, ლუკა და კრის ჰემსვორთი, ლიამის მსგავსად მსახიობები არიან.

## ფილმოგრაფია 
## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუკა ჰემსვორთი

**ლუკა ჰემსვორთი** (; დ. 5 ნოემბერი, 1981)  — ავსტრალიელი მსახიობი. გადაღებულია რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში, მათ შორისაა: „მეზობლები“, სადაც მან ნათან ტაისონის როლი ითამაშა, და HBO-ს სამეცნიერო ფანტასტიკა „დასავლეთი“.

## ადრეული ცხოვრება 
ჰემსვორთი 1981 წლის 5 ნოემბერს დაიბადა მელბურნში, ავსტრალიაში. ჰყავს ორი უმცროსი ძმა, ლიამ და კრის ჰემსვორთი, რომლებსაც, ლუკას მსგავსად, სამსახიობო კარიერა აქვთ. მისი ბაბუა ჰოლანდიელი ემიგრანტია, ხოლო მისი სხვა წინაპრები ინგლისელები, ირლანდიელები, შოტლანდიელები და გერმანელები არიან.  2007 წლიდან, იგი ქორწინებაში იმყოფება სამანტა ჰემსვორთთან ერთად. ჰყავს სამი შვილი: ელა, ჰოლი და ჰარპერ როუზი.

## კარეირა 
ჰემსვორთმა მსახიობობა ავსტრალიაში, „დრამატული ხელოვნების ეროვნულ ინსტიტუტში“ ისწავლა. 2001 წელს, პირველად გამოჩნდა დიდ ეკრანზე, მან ნათან ტაისონის როლი ითამაშა ავსტრალიურ სერიალში, „მეზობლები“. ჰემსვორთი გადაღებულია სხვა სატელევიზიო სერიალებშიც, მათ შორისაა: „The Saddle Club“, „ლურჯი ქუსლები“, „ბოლო კაცი იდგა“, „ყველა წმინდანად“ და „კმაყოფილება“.

## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები
კატეგორია:მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ირაკლი ჭოჭუა

**ირაკლი ჭოჭუა** (დ. 15 სექტემბერი, 1979, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). მსოფლიოს თასის მფლობელი (2004). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (1999), XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (2004, ათენი, VI ადგილი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ირაკლი ჭოჭუა  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საბა ცეცხლაძე

**საბა ცეცხლაძე** (დ. 20 მარტი, 2000, ოზურგეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, თბილისი, საქართველო, 100 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* საბა ცეცხლაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
რალფ აბერნატი

[მინი|რალფ აბერნატი, [1968.]]
**რალფ დევიდ აბერნატი** (; დ. 11 მარტი, 1926, ლინდენი, ალაბამა, აშშ, — გ. 17 აპრილი, 1990, ატლანტა, ჯორჯია, აშშ) — ამერიკელი ბაპტისტი პასტორი, სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტი.

განათლება ალაბამას შტატის უნივერსიტეტსა და ატლანტას უნივერსიტეტში მიიღო. 1948 წელს დაადგინეს ბაპტისტ მღვდელმსახურად, ხოლო 1951 წელს გახდა ბაპტისტური ეკლესიის პასტორი მონტგომერიში. აქვე გაიცნო მარტინ ლუთერ კინგი. 1955-1956 წლებში კინგის და აბერნატის ორგანიზებით მოეწყო ქალაქის ავტობუსების სისტემის არაძალადობრივი ბოიკოტი, რამაც დასაბამი დაუდო შეერთებულ შტატებში სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობას. 1957 წელს მათ დააფუძნეს უფლებადამცველი ორგანიზაცია „სამხრეთის ქრისტიან ლიდერთა კონფერენცია“, რომლის პრეზიდენტიც გახდა აბერნატი კინგის მკვლელობის შემდეგ 1968 წელს. 1977 წელს ის ორგანიზაციის ხელმძღვანელობას ჩამოშორდა და განაგრძო პასტორად მოღვაწეობა ატლანტაში. გარდაიცვალა 1990 წელს. ავტორია ავტობიოგრაფიული შინაარსის წიგნისა „და ეცემოდა კედლები...“ (And the Walls Came Tumbling Down, 1989).   

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები
ხვიჩა ჭითავა

**ხვიჩა ჭითავა** (დ. 4 ნოემბერი, 1993, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, სოფია, ბულგარეთი, 59 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ხვიჩა ჭითავა  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კონსტანტინე ხაბალაშვილი

**კონსტანტინე ხაბალაშვილი** (დ. 7 მაისი, გორი, 1992) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, ვანტაა, ფინეთი) ,საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის პრიზიორი (2016, თარაზი, ყაზახეთი, 65 კგ). ახალგაზრდებში მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (2012), ჭაბუკთა შორის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (2009).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კონსტანტინე ხაბალაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კანდელა

**კანდელა** (; აღნიშვნა: '***, ***') — სინათლის ძალის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში.

კანდელა არის იმ სინათლის ძალა, რომელსაც ასხივებს სრული გამომსხივრის განივკვეთის 1/600000 მ² ფართობი ამ განივკვეთის პერპენდიკულარული მიმართულებით, გამომსხივრის ისეთ ტემპერატურაზე, რომელიც პლატინის გამყარების ტემპერატურის (2042 K) ტოლია 101325 ნ/მ² წნევის დროს.

სხვა განმარტებით, კანდელა არის სინათლის ძალა, რომელიც გამოსხივდება მოცემული მიმართულებით 540×1012 ჰერცი სიხშირის მონოქრომატული გამომსხივებელი წყაროს მიერ, რომლის სინათლის ენერგეტიკული ძალა ამ მიმართულებით შეადგენს (1/683) ვტ/სტერადიანს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სინათლის ძალის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის ძირითადი ერთეულები
ნოა საირუსი

**ნოა ლინდსი საირუსი** (; დ. 8 იანვარი, 2000) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. 2016 წელს გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი, სახელწოდებით: „Make Me (Cry)“.

საირუსი ბილი რეის და ტიშ საირუსის მეხუთე შვილია, ჰყავს 4 და-ძმა, მათ შორის, ტრეის, ბრენდი და მაილი საირუსი. ჟურნალმა „Time“-მა ნოა 2017 წელს დაასახელა 30 ყველაზე გავლენიან თინეიჯერს შორის.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზაქარია გულისაშვილი

**ზაქარია (შაქრო) მიხეილის ძე გულისაშვილი** (დ. 1857, სოფ. ჯიმითი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 24 იანვარი, 1914, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი.

სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც გარიცხეს მოსწავლეთა არალეგალურ წრეში მონაწილეობისათვის. ჩაება ხალხოსნურ მოძრაობაში და „გავიდა ხალხში“ — მასწავლებლობდა კახეთის სოფლებში. 1897 წელს მღვდლად ეკურთხა. მისი პირველი თხზულება „ორიოდე სურათი მოთხრობიდან“ 1879 წელს გამოქვეყნდა („ივერია“, №3). გ-ის მოთხრობებში გამოყენებულია საინტერესო ფოლკლორულ-ეთნოგროგრაფიული მასალები. მისი მოთხრობები („მარტიაანთ პაპა“, 1879; „მეტივე", „ბედნიერი კუნჭული“, ორივე 1881), ნარკვევები („მგზავრის შენიშვნები", 1882; „აწინდელ კახეთზე და ქართლზე", 1884; „რკინიგზით განჯისაკენ", 1900), ისტორიულ-ეთნოგრაფიული წერილები („გარდაბანისა და გაჩიანის საერისთაონი და მათნი ნაშთნი", 1900; „ჩვენი ხალხის ზნე-ჩვეულებანი", „ქორწილი ქვემო ქართლში") იბეჭდებოდა ჟურნალ-გაზეთებში („ივერია", „იმედი", „დროება", „თეატრი" და სხვ.). გულისაშვილი ხალხოსნური პოზიციებიდან აშუქებდა ეპოქის საჭირბოროტო საკითხებს. იგი ავტორია აგრეთვე წიგნებისა: „ანბანი მშობლიურ ენის" და „საქართველოს ძველი დროის მეფეებზედ" (1886). მისი წინასიტყვაობით გამოიცა პეტრე ლარაძის თხზულება „დილარიანი" (1903).
 
## ბიბლიოგრაფია 
* მოთხრობები, ნარკვევები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. მწერალი, 1953.

## ლიტერატურა
* ზანდუკელი მ., ახალი ქართული ლიტერატურა, ტ. 3, თბ., 1955; 
* მისივე, თხზულებანი, ტ. 3, თბ., 1978.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ვირთევზასებრნი

**ვირთევზასებრნი** () — თევზების ოჯახი ვირთევზასნაირთა რიგისა. ზურგის ფარფლი 1-3, ხოლო ანალური ფარფლი 1-2 აქვთ. ქერცლი ციკლოიდურია. გამოიყოფა 4 ქვეოჯახი, 20 გვარი და 56 სახეობა. პატარა, საშუალო და დიდი ზომის თევზებია. უმეტესობა ვირთევზასებრნი ქარავნული, ფსკერული, შედარებით არაღრმა ადგილებში მცხოვრები თევზებია, ზოგიერთი პელაგიური და კრიოპელაგიურია. მრავალ სახეობას ნიკაპზე ულვაშები აქვს. დიდწილად გვხვდება ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ზომიერ წყლებში, თუმცა ზოგიერთი სახეობა გავრცელებულია სუბტროპიკულ, სუბარქტიკულ და არქტიკულ წყლებში, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში გვხვდება ერთი სახეობა — სამხრეთული პუტასუ. ყველა მსხვილი ვირთევზასებრი მტაცებელი ან ევრიფაგია. რიგი სახეობა ასრულებს მნიშვნელოვან საკვებ და სატოფო მიგრაციას. ბევრი ქმნის დაჯგუფებას. ყრიან რამდენიმე ათასიდან 60 მლნ-მდე ქვირითს. მათი ქვირითი უმეტესად პელაგიურია, ზოგიერთის — ფსკერული. ვირთევზასებრებს დიდი სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ; ხორცი უცხიმოა, ცხიმი მდიდარია А და D ვიტამინებით. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
*