8 სექტემბერი

**8 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 251-ე დღე (ნაკიან წლებში – 252-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 114 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1331 : სტეფან დუშანი თავს სერბეთის მეფედ აცხადებს.
* 1380 : კულიკოვოს ბრძოლა — რუსები თათარ-მონღოლებს ამარცხებენ.
* 1449 : ტუმუს ციხის ბრძოლა — მონღოლები ჩინეთის იმპერატორს იპყრობენ.
* 1504 : მიქელანჯელოს „დავითი“ წარედგინა საზოგადოებას ფლორენციაში.
* 1514 : ორშის ბრძოლა — საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ ბრძოლაში ლიტველებისა და პოლონელების არმია რუსებს ანადგურებს.
* 1636 : დაარსდა ჰარვარდის უნივერსიტეტი.
* 1664 : ჰოლანდიური კოლონია ახალი ამსტერდამი ბრიტანელებს ჩაბარდა, რომელთაც მოგვიანებით მას ნიუ-იორკი დაარქვეს.
* 1755 : ფრანგებისა და ინდიელების ომი — ტბა ჯორჯის ბრძოლა.
* 1796 : ნაპოლეონის ომები — ბასანოს ბრძოლა — ფრანგები ბასანოსთან ავსტრიელების ჯარებს ამარცხებენ.
* 1831 : უილიამ IV დიდი ბრიტანეთის მეფედ აკურთხეს.
* 1926 : გერმანია ერთა ლიგის წევრი გახდა.
* 1930 : კომპანია 3M გამჭვირვალე სკოჩის ლენტის მარკეტინგს იწყებს.
* 1941 : მეორე მსოფლიო ომი — ნაცისტების მიერ ლენინგრადის ალყა იწყება.
* 1945 : ცივი ომი - ერთი თვის წინ საბჭოთა ჯარების მიერ კორეის ჩრდილოეთ ნაწილის ოკუპაციის საპასუხოდ აშშ-ის ჯარები ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილს იკავებს.
* 1951 : სან-ფრანცისკოს ხელშეკრულება — 48 ქვეყანა სამშვიდობო ხელშეკრულებას აწერს ხელს იაპონიასთან სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია, რითაც ფორმალურად სრულდება ომი წყნარ ოკეანეში.
* 1974 : უოტერგეიტის სკანდალი — აშშ-ის პრეზიდენტი ჯერალდ ფორდი უტევებს ყოფილ პრეზიდენტ რიჩარდ ნიქსონს ყველა დანაშაულს, რომელიც კი ნიქსონს შესაძლოა ამ თანამდებობაზე ჰქონოდა ჩადენილი.
* 1986 : ოპრა უინფრის პირველი შოუ გადის ეთერში.
* 1991 : ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკა დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 2000 : ალბანეთი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წევრი ხდება.
* 2011 : რუსეთის ქალაქ იაროსლავლთან მომხდარი ავიაკატასტროფის შედეგად 43 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის  იაროსლავის „ლოკომოტივის“ ჰოკეის გუნდის მოთამაშეები.
* 2015 : 2011 წელს აღმდგარ დავით აღმაშენებლის სახელობის საქართველოს ეროვნულ თავდაცვის აკადემიაში იუნკერების პირველმა გამოშვებამ ლეიტენანტის ფიცი მიიღო.
* 2019 : საქართველოს პარლამენტმა გიორგი გახარია პრემიერ-მინისტრად დაამტკიცა.
* 2022 : ელისაბედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ გაერთიანებული სამეფოს მეფე ჩარლზ III გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1157 : რიჩარდ I — ინგლისის მეფე
* 1207 : სანჩო II — პორტუგალიის მეფე
* 1633 : ფერდინანდ IV — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
* 1830 : მისტრალი, ფრედერიკ — ფრანგი პოეტი
* 1852 : გვანგმუ — კორეის იმპერატორი
* 1873 : ჟარი, ალფრედ — ფრანგი მწერალი
* 1887 : ბექაია, მელქისედეკ — ქართველი ქიმიკოსი
* 1897 : ჰარისი, სეიმურ ედუინ — ამერიკელი ეკონომისტი
* 1899 : აკიკო სეკი — იაპონელი მომღერალი
* 1909 : ვენერა ურუშაძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი და პედაგოგი
* 1918 : ბარტონი, დერეკ ჰაროლდ რიჩარდ — ბრიტანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1923 : რასულ ჰამზათოვი — ხუნძი დაღესტნელი პოეტი
* 1925 : ოთარ ჭელიძე — ქართველი პოეტი
* 1954 : ზაზა მიქაშავიძე — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი
* 1960 : ია ნინიძე — ქართველი მსახიობი
* 1971 : თამარ ივერი — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 701 : სერგიუს I — რომის პაპი
* 780 : ლეო IV — ბიზანტიის იმპერატორი
* 1134 : ალფონსო I — არაგონის და ნავარის მეფე.
* 1425 : კარლოს I — ნავარის მეფე
* 1933 : ფაისალ I — ერაყის მეფე
* 1948 : შტრაუსი, რიხარდ — გერმანელი კომპოზიტორი
* 1965 : შტაუდინგერი, ჰერმან — გერმანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1970 : აფხაიძე, ემანუელ — ქართველი მსახიობი
* 1980 : ლიბი, ვილარდ — ამერიკელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1981 : ჰიდეკი იუკავა — იაპონელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1989 : ანდრონიკაშვილი, ელეფთერ — ქართველი ფიზიკოსი
* 2003 : რიფენშტალი, ლენი — გერმანელი  კინორეჟისორი
* 2009 : გურამ ხარატიშვილი — ქართველი მათემატიკოსი
* 2014 : მაგდა ოლივერო — იტალიელი საოპერო მომღერალი (სოპრანო)
* 2022 : ელისაბედ II — გაერთიანებული სამეფოს დედოფალი
* 2024 : ალექსანდრე მასლიაკოვი — საბჭოთა და რუსი ტელეწამყვანი

## დღესასწაულები 
### საერთაშორისო
* 25პქ|გაეროს დროშა — წიგნიერების საერთაშორისო დღე.

### ეროვნული
*  — ეროვნული დღე.
*  — მოხალისის დღე.
*  — დამოუკიდებლობის დღე.
*  — გამარჯვების დღე.
*  — პაკისტანის სამხედრო-საზღვაო ძალების ინდოეთზე გამარჯვების დღე (1965 წელი).
*  — კულიკოვოს ბრძოლის დღე.
*  — ლენინგრადის დამცველების ხსენების დღე. ბლოკადის დაწყების დღე (1941 წელი).

### რელიგიური
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ადრიანე და ნატალია

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0908