open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლაბირინთიანები

**ლაბირინთიანები** () — თევზების ქვერიგი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მათთვის დამახასიათებელია ლაყუჩზედა ორგანო, ე. წ. ლაბირინთული აპარატი (ქვერიგის სახელწოდებაც აქედანაა), რომელიც ატმოსფერული ჰაერით სუნთქვას ემსახურება. ქვერიგში 4 ოჯახის (Anabantidae, Belontidae, Helostomatidae და Osphonemidae) 30-ზე მეტი სახეობაა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ და სამხრეთ აფრიკის, სამხრეთაზიის და ინდომალაის არქიპელაგის მტკნარ და მომლაშო წლებში. ტანად ყველაზე დიდია ანაბასი (სიგრძე 20 სმ-მდე), ზოგ ქვეყანაში გურამის ტბორებში აშენებენ. ლაბირინთიანები ჩვეულებრივ ბინადრობენ დამდგარ და მდორე წყლებში. ლაბირინთიანებს დიდი ხნის განმავლობაში შეუძლიათ უწყლოდ არსებობა. ამ დროს ისინი ლამში ძვრებიან ან ხმელეთზე ცოცვით გადადიან ახალ წყალსატევებში. გამრავლების პერიოდში მრავალი სახეობის ლაბირინთიანები იშენებს ბუდეს. ზოგიერთ სახეობას, მაგ., მაკროპოდს, ბრძოლია თევზს, გურამის აკვარეუმებში ამრავლებენ.

## ლიტერატურა 
*
ლაბოდის მყინვარი

**ლაბოდის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის — ზოფხიტურის სათავეში. ლაბოდის მყინვარის სიგრძეა 2,7 კმ, ფართობი 2,0 კმ².

მყინვარის ექსპოზიცია სამხრეთ-დასავლეთისაა. ნაწილი დაფარულია მორენებით. მყინვარის მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 4000 მ. ფირნის ხაზისა 3220 მ, მყინვარის ენა ეშვება 2420 მ-ზე. მისასვლელი გზა სოფელ ღებიდან.

მყინვარები ლაბოდა და ზოფხიტო 1955 წლამდე შეერთებული იყო და ერთი ენით მთავრდებოდა, ამიტომაცაა, რომ მყინვარი ლაბოდა ადრეულ მკვლევართა ნაშრომებში ცალკე არ არის განხილული. 1958 წლის აეროფოტოსურათებზე ისინი უკვე დამოუკიდებელ მყინვარებს წარმოადგენდნენ. მყინვარების ენები დღეს ერთმანეთისაგან დაახლოებით 1100 მეტრით არის დაცილებული. მათ შორის მდებარე არეალი კი მძლავრი ფლუვიოგლაციალური ნაფენებით არის ამოვსებული.

## ლიტერატურა
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014;

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ლაგაის მთა

**ლაგაის მთა**, **საქისტოსწვერი**, **ლაღის მთა** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტისა და მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კახეთის ქედზე, მდინარეების ივრისა და ილტოს სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2595 მ. აგებულია ზედაიურული ფლიშური ნალექებით. თხემური ნაწილი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით, კალთები — ფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
ლაგამი

thumb|300px|ლაგამი
**ლაგამი** — ცხენის აღკაზმულობის (აღვირის) ნაწილი, რომელიც დასამორჩილებლად პირში ამოედება ცხენს. უძველეს ხანაში ამ მიზნით ტყავის თასმა ან თოკი იხმარებოდა. ბრინჯაოს ლაგამი გავრცელდა ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოდან. ეს იყო ბრინჯაოს მთლიანი, შემდეგ კი ორნაწილიანი ღერო, რომელსაც ბოლოებზე სხვადასხვა ფორმის ფირფიტები ან ღეროები, ე. წ. საყბეურები ჰქონდა წამოცმული. საყბეურებით ლაგამი ცხენის პირში მაგრდებოდა და ავშარას უკავშირდებოდა. ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებიდან რკინის ლაგმებიც გაჩნდა. გვიანდელი ანტიკური ხანიდან დღემდე ლაგამს არსებითი ცვლილება არ განუცდია.

საქართველოში აღმოჩენილი უძველესი ლაგმები ძვ. წ. XIII საუკუნეს განეკუთვნება. ესაა ბრინჯაოს ორნაწილედი ღერო, რომელსაც ბრინჯაოს ჭვირული დისკოს ფორმის ან საქონლის რქის საყბედურები აქვს. ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში აკეთებდნენ ლითონის ღეროვან ორნახვრეტიან საყბეურებს. ძვ. წ. VII-V საუკუნეებში გავრცელდა ორნაწილიანი ლაგამი, რომლის თითოეული ნაწილი საყბეურთან ერთად იყო ჩამოსხმული. ძვ. წ. V საუკუნის ბოლოს შეიქმნა ე. წ. ახალგორული ტიპის ლაგამი, რომლის საყბეურები, ლაგმის ღეროვანი ნაწილები და მათზე წამოსაცმელი რგოლები ცალ-ცალკე იყო დამზადებული. ამ ტიპის ზოგიერთი ლაგამი რკინისაა. შუა საუკუნეების ლაგამი ორნაწილიანი ღეროა, რომლის ბოლოებზე რგოლებია წამოცმული. საქართველოს თანამედროვე ეთნოგრაფიულ ყოფაში გვხვდება ორგვარი ლაგამი: ერთი — ჩვეულებრივ სატარებელი, მეორე — სახორხე ლაგამი, რომელსაც ცხენის გახედვნის დროს იყენებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლაგამი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენის აღკაზმულობა
რუსეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**რუსეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — უეფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. წარმოადგენს რუსეთს საერთაშორისო დონეზე.

## შემადგენლობა
|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|- style="background:#dfedfd;"

|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|- style="background:#dfedfd;"

|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|- style="background:#dfedfd;"

## რესურსები ინტერნეტში
* რუსეთის ფეხბურთის ფედერაცია
*

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:რუსეთის ფეხბურთი
Wet Dream

***Wet Dream*** — პინკ ფლოიდის კლავიშისტ რიჩარდ რაიტის პირველი სოლო-ალბომი, რომელიც ბრიტანეთში გამოვიდა 1978 წლის 15 სექტემბერს, ლეიბლზე Harvest. სიმღერა „Pink's Song“ ეძღვნება რაიტის და მისი იმჟამინდელი მეუღლის, ჯულიეტის შვილების მასწავლებელს.

## შექმნა
*Wet Dream* ჩაიწერა თავად რაიტის პროდიუსერობით. იგი ყველა სიმღერის პროდიუსერი და ავტორია, გარდა „Pink's Song“-ის, რომლის თანაავტორია მისი იმჟამინდელი ცოლი, ჯულიეტი, რომელმაც, როგორც ჯულიეტ გეილმა, წლებით ადრე მიიღო მონაწილეობა „Walk with Me Sydney“-ს, პინკ ფლოიდამდე არსებული შემადგენლობის ადრეული სიმღერის ჩაწერაში. *Wet Dream* იწერებოდა სტუდიაში Super Bear, ზღვისპირა ალპების დეპარტამენტის მიდამოებში, 1978 წლის დასაწყისში — იქ, სადაც მოგვიანებით საკუთარ პირველ ალბომს იწერდა დეივიდ გილმორი.

## გამოცემა და გამოხმაურება
ალბომი გამოცემის წელს თითქმის შეუმჩნეველი დარჩა. იგი ბრიტანეთში მრავალი წლის განმავლობაში განმეორებით არ გამოცემულა, მაგრამ აშშ-სა და კანადაში 1990-იანებში CD-ზე გამოვიდა და მცირე წარმატება ჰქონდა, ხოლო 2008 წელს, რაიტის გარდაცვალების შემდეგ, გამოვიდა ავსტრალიაში.

### 2023 წლის გამოცემა და რემიქსები
2023 წლის 28 ივლისისთვის, რაიტის დაბადებიდან 80 წლის აღსანიშნად, დაიგეგმა ალბომის რემიქსის CD-სა და ციფრულ ფორმატებში გამოცემა. რემიქსის ავტორია სტივენ უილსონი, ხოლო გარეკანი შეიცავს ალბომის ჩაწერის პერიოდის უცნობ ფოტოსურათებს. ეს, ახალი სტერეომიქსი 29 სექტემბერს გამოიცა Blu-ray-ს ფორმატში, რომელიც შეიცავს უილსონის მომზადებულ ალბომის Dolby Atmos და 5.1 მიქსებს. 2023 წლის გამოცემაში არ იყო შეტანილი *Wet Dream*-ის თავდაპირველი მიქსი

ალბომის ამ გამოცემის პრომოკამპანიის ფარგლებში კომპოზიცია „Cat Cruise“ გამოიცა როგორც ციფრული სინგლი.

2023 წლის გამოცემაში მითითებულია, რომ ჯულიეტ რაიტი არის „Pink's Song“-ის ტექსტის ავტორი ორიგინალურ გამოცემაში ეს ავტორობა ასევე იყო მითითებული, თუმცა შეცდომით იყო ნახსენები, რომ მას ეკუთვნოდა „Against the Odds“-ის ტექსტი.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
ავტორობა ეფუძნება 1979 წლის ორიგინალურ და 2023 წლის გამოცემებში ნახსენებს.

* რიჩარდ რაიტი – პიანინო, ელექტრონული პიანინო, ჰემონდის ორგანი, ობერჰაიმი, სინთეზატორი, ვოკალი, ბუკლეტში გამოყენებული ფოტოსურათები (2023 წლის გამოცემა)
* მელ კოლინზი – საქსოფონი (1,3,5,7,10), ფლეიტა (9)
* სნოუი უაიტი – გიტარები
* ლარი სტილი – ბას-გიტარა
* რეჯ აისედორი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია
* Hipgnosis – გარეკანის დიზაინი
* ფოტოსურათები: ობრი პაუელი / ბობ ბრიმსონი
* გალა რაიტი და ჯეიმი რაიტი: მხატვრული გაფორმება (2023 წლის გამოცემა)
* კარლ გლოვერი: გრაფიკული დიზაინი (2023 წლის გამოცემა)
* კოსტას სპათისი: ფოტოსურათები (2023 წლის გამოცემა)
* სტივენ უილსონი: ხმის მიქსი (2023 წლის გამოცემა)

## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კატეგორია:რიჩარდ რაიტის ალბომები
კატეგორია:Harvest Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები რიჩარდ რაიტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
საბერძნეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**საბერძნეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — ევრო 2004-ის გამარჯვებული. საბერძნეთმა მსოფლიო ჩემპიონატზე პირველად იასპარეზა 1994 წელს, მეორედ კი 2010 წელს. ამ ჩემპიონატზე ნაკრებმა პირველად გაიფორმა გამარჯვება. 2014 წელს კი პირველად შეძლო ჯგუფური ეტაპის გადალახვა და გავიდა მერვედფინალში.

## ისტორია
საბერძნეთის ნაკრებმა ისტორიულ წარმატებას მიაღწია 2004 წელს, მწვრთნელ ოტო რეჰაგელის ხელმძღვანელობით. მან პორტუგალიაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ჯგუფში დაიკავა მეორე ადგილი, პლეი-ოფში კი ჩემპიონატს გამოთიშა საფრანგეთის და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრებები, ხოლო ფინალში დაამარცხა მასპინძელი პორტუგალია. საბერძნეთმა ყველა მატჩი მოიგო ანგარიშით 1-0.

რეჰაგელმა გუნდი გაიყვანა 2014 წლის მუნდიალზე მაგრამ ჯგუფიდან გასვლა ვერ შეძლო და გადადგა. 

2010 წელს მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა ფერნანდო სანტუში. მან საბერძნეთი გაიყვანა ევრო 2012-ზე, სადაც გუნდმა მოახერხა ჯგუფიდან გასვლა და დამარცხდა მეოთხედფინალში გერმანიასთან 2-4. სანტუშმა გუნდი ასევე გაიყვანა მუნდიალი 2014-ზე, სადაც ასევე წარმატებით დასძლია ჯგუფური ეტაპი და ასპარეზობას გამოეთიშა მერვედფინალიდან, კოსტა-რიკის ნაკრებთან პენალტების სერიაში მარცხის შემდეგ. სანტუში გადადგა, მის ნაცვლად კი იტალიელი კლაუდიო რანიერი დაინიშნა. სანტუშის მწვრთნელობისას ნაკრებმა დაამყარა რეკორდი, ითამაშა ზედიზედ 17 წაუგებელი მატჩი. ევრო 2016-ის საკვალიფიკაციო ეტაპის მოუგებელი პირველი ოთხი მატჩის შემდეგ რანიერი კოსტას ცანასმა შეცვალა.

## შემადგენლობა
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## მწვრთნელები
## რეკორდები
### ჩატარებული მატჩების რაოდენობა
### ბომბარდირები
## რესურსები ინტერნეტში
*Hellenic Football Federation  
*Greece on FIFA.com 
*Greece on UEFA.com
*Rec. Sport. Soccer Statistics Foundation: Greece – International Matches – Overview
*Greece at the National Football Teams website
*Greece national football team match reports
*

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:საბერძნეთის ფეხბურთი
David Gilmour in Concert

***David Gilmour in Concert*** — ინგლისელი სიმღერების ავტორ და მუსიკოს დეივიდ გილმორის 2001 და 2002 წლის ივნისსა და იანვარში გადაღებული მელტდაუნის ფესტივალზე შესრულებული სიმღერების ვიდეოჩანაწერი. გამოიცა 2002 წელს, EMI-ს და Capitol Records-ის მიერ.

## ისტორია 
კონცერტებზე შესრულდა გილმორის სოლო-ნამუშევრები, პინკ ფლოიდის და სიდ ბარეტის სიმღერები და სხვადასხვა დამატებითი სიმღერა. აქ პირველად შესრულდა „Smile“, სიმღერა გილმორის ალბომიდან *On an Island*. სიმღერებს შორის ასევე არის „Breakthrough“, სიმღერა რიჩარდ რაიტის სოლო ალბომიდან *Broken China*. ეს არის მისი სოლო ალბომებიდან ცოცხლად შესრულებული ერთადერთი კომპოზიცია.

2012 წლის 19 ნოემბერს ვიდეო გამოიცა Android-ის ტიპის პორტატული სისტემებისთვის. იგი აგრეთვე გამოქვეყნდა Apple-ის სისტემებისთვის.

## სიმღერების სია
;2001 წლის ივნისი, მელტდაუნის ფესტივალი
#„Shine On You Crazy Diamond“ (Parts 1-5) (დეივიდ გილმორი, როჯერ უოტერსი, რიჩარდ რაიტი)
#„Terrapin“ (სიდ ბარეტი)
#„Fat Old Sun“ (გილმორი)
#„Coming Back to Life“ (გილმორი)
#„High Hopes“ (გილმორი, პოლი სემსონი)
#„Je crois entendre encore“ (ჟორჟ ბიზე)
#„Smile“ (გილმორი, სემსონი)
#„Wish You Were Here“ (გილმორი, უოტერსი)
#„Comfortably Numb“ (რობერტ უაიეტის მონაწილეობით) (გილმორი, უოტერსი)
#„Dimming of the Day“ (რიჩარდ თომპსონი)
#„Shine On You Crazy Diamond (Parts 6-8)“ (გილმორი, უოტერსი, რაიტი)
#„A Great Day for Freedom“ (გილმორი, სემსონი)
#„Hushabye Mountain“ (რობერტ შერმანი, რიჩარდ შერმანი)
;დამატებითი სიმღერები 2002 წლის იანვრის კონცერტიდან
#„Dominoes“(ბარეტი)
#„Breakthrough“ (რიჩარდ რაიტის მონაწილეობით) (რაიტი, ენტონი მური)
#„Comfortably Numb“ (ბობ გელდოფის მონაწილეობით) (გილმორი, უოტერსი
;დამატებითი მასალა
* „I Put a Spell on You“ (მიშა პარისის შესრულებით, გილმორი უკრავს სოლოს გიტარაზე)
* „Don't“ (ელვის პრესლის სიმღერა)
* „Sonnet 18“ (მაიკლ კემენის მუსიკა, უილიამ შექსპირის სონეტი)
* რეპეტიცია გილმორის სახლში
* „Spare Digits“ - გილმორი უკრავს გიტარაზე (ახლო კადრები)
* „High Hopes“ (გუნდური ვერსია, ჩაწერილი კონცერტის მსვლელობისას)

## პერსონალი 
* დეივიდ გილმორი – ვოკალი, გიტარები
* ნიკ მაკგოლი – გიტარა, ვოკალი
* მაიკლ კემენი – ფორტეპიანო
* ჩუჩო მერჩანი – კონტრაბასი
* კეროლაინ დეილი – ჩელო
* დიკ პერი – საქსოფონი
* ნიკ ფრენსი – დასარტყმელი საკრავები და პერკუსია
* სემ ბრაუნი, კრის ბელინი, პიტ ბრაუნი, მარგო ბიუქენენი, კლაუდია ფონტეინი, მიშელ ჯონ დაგლასი, სონია ჯონსი, კეროლ კენიონი, დეივიდ ლოდა, დურგა მაკბრუმი, ეიჩ მაკრობი, ბევერლი სკიტი – ბეკ-ვოკალები
;მიწვეული შემსრულებლები
* რობერტ უაიეტი – ვოკალი („Comfortably Numb“)
* ბობ გელდოფი – ვოკალი („Comfortably Numb“, 2002)
* რიჩარდ რაიტი – ვოკალი, კლავიშებიანი საკრავები - „Breakthrough“, „Comfortably Numb“ (2002)
* ეიჩ მაკ რობი – ვოკალი („Smile“)

## სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:დეივიდ გილმორის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2002 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2002 წლის საკონცერტო ალბომები
Nick Mason's Fictitious Sports

'''''Nick Mason's Fictitious Sports''''' — ინგლისელი რამერ ნიკ მეისონის პირველი სოლო ალბომი, რომელიც გამოვიდა აშშ და ბრიტანეთში 1981 წლის 3 მაისს. ალბომი უშუალოდ დაფუძნებულია კარლა ბლეის მუსიკაზე, რომლის ფონზეც მღერის რობერტ უაიეტი, რის გამოც ალბომი ხშირად ბლეის ჩანაწერად ითვლება.

დისკი ჩაიწერა 1979 წელს, სტუდიაში Grog Kill (ნიუ-იორკი, აშშ), 1979 წლის ოქტომბერში. მისი გამოცემა გადაიდო ორი წლით. ალბომის ტექსტებში არის ბევრი იუმორი, ირონია და სატირა. „Boo to You Too“, მაგალითად, სიმღერაა ჯგუფზე, რომელიც მაყურებელმა არ მიიღო და გაჩუმება მოითხოვა.

ვინაიდან იმ პერიოდში პინკ ფლოიდის ნებისმიერი წევრის სოლო-პროექტი ლეიბლისგან გარანტირებულ წინასწარ ფულად თანხას ნიშნავდა, მეისონის სახელით ჩანაწერის გამოცემა კომერციულ წარმატებას ნიშნავდა, თუმცა დისკს პოპულარობა არ ჰქონია. 1981 წელს გამოცემის შემდეგ შტატების ჩარტში იგი მხოლოდ 170-ე პოზიციაზე მოხვდა. პრომოს სახით ფირფიტას ახლდა სინგლი „Hot River/Can't Get My Motor To Start“, რომელიც ფართო გაყიდვაში არ გამოსულა.

ალბომის გარეკანი ეკუთვნის სტორმ თორგერსონის დიზაინ ჯგუფ Hipgnosis-ს. მასზე გამოსახულია გამოგონილი სპორტული მოედანი (ხედი ზევიდან). ალბომის შიდა კონვერტზე წარმოდგენილია სიმღერების ტექსტები და ფოტოსურათები. ტექსტები დაწერილია ნიკ მეისონის ხელით, ისევე როგორც ალბომზე *Animals*.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - კარლა ბლეი
### მხარე 1
# Can't Get My Motor to Start – 3:39
# I Was Wrong – 4:12
# Siam – 4:48
# Hot River – 5:16
### მხარე 2
# Boo To You Too – 3:26
# Do Ya? – 4:36
# Wervin' – 3:58
# I'm a Mineralist – 6:16

## პერსონალი
*ნიკ მეისონი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია, პროდიუსერი, ხმის ინჟინერი
*კარლა ბლეი – კლავიშები, სიმღერების ავტორი, ტექსტების ავტორი, თანაპროდიუსერი
*კრის სპედინგი – გიტარა
*სტივ სუოლოუ – ბას-გიტარა
*მაიკლ მანტლერი – საყვირი, ხმის ინჟინერი
*რობერტ უაიეტი – ვოკალი
*კერენ კრაფტი – ვოკალი („Can't Get My Motor To Start“)
*გერი უინდუ – კლარნეტი, ფლეიტა, ვოკალი
*გერი ვალენტი – ტრომბონი, ვოკალი
*ჰოვარდ ჯონსონი – ტუბა
*ტერი ადამსი – ფორტეპიანო („Boo To You Too“), ჰარმონიკა („Can't Get My Motor To Start“)
*კარლოს უორდი – ვოკალი
*დ. შარპი – ვოკალი
*ვინსენტ ჩენსი – ვოკალი
*ერლ მაკინტაირი – ვოკალი
;ტექნიკური პერსონალი
*ჯეიმზ გათრი – ხმის ინჟინერი
*Hipgnosis – გარეკანის დიზაინი

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიკ მეისონის ალბომები
კატეგორია:1981 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Harvest Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნიკ მეისონის პროდიუსერობით
ლაგოდეხისწყალი

**ლაგოდეხისწყალი** — მდინარე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. იწყება საქართველოს ტერიტორიაზე, კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2995 მ-ზე. ქალაქ ლაგოდეხის გავლის შემდეგ 5-6 კმ-ში კვეთს სახელმწიფო საზღვარს, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მიედინება 8-9 კმ და სოფელ შამბულის ჩრდილოეთით მარჯვენა მხრიდან უერთდება მდინარე მაწიმისწყალს. სიგრძე 31 კმ, აუზის ფართობი 98 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა – ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები – შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 2,5 მ³/წმ. გამოყენებულია სარწყავად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მაწიმისწყლის შენაკადები
ლადევალი

**ლადევალი**, **ლედვალი** — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ განშტოების — მდინარეების ნაკრისა და დოლრაჭალის წყალგამყოფ ცალგმილის ქედის სამხრეთ ბოლოზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3488 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით და კირქვებით. ახასიათებს ნივალური ლანდშაფტი. მისასვლელი გზა მდინარე ნაკრის ხეობიდან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ლავანდი

**ლავანდი** (Lavandula), **ნარდი**, **ფრანგული ნარდი** — მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. ბალახები, ბუჩქბალახები და ბუჩქებია. 

25-ზე მეტი სახეობა, ძირითადად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში. ლავანდის ბევრი სახეობიდან (Lavandula latifolia, Lavandula vera და სხვა) ძველთაგანვე ხდიდნენ ძვირფას ეთეროვან ზეთებს. ლავანდის ზეთს უმთავრესად  Lavandula spica-საგან იღებენ და პარფიუმერიაში იყენებენ. 

ლავანდი კულტივირებულია ბევრ ქვეყანაში. ლავანდის გამხმარი ყვავილები და ფოთლები დიდხანს ინარჩუნებს სურნელებას და ჩრჩილის წინააღმდეგ იყენებენ. მისი ზოგი სახეობა დეკორატიულია და თაფლოვანია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტუჩოსანნი
ხორვატიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ხორვატიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — ფიფასა და უეფას წევრი ნაკრები. 2018 წელს მიაღწია ისტორიაში უდიდეს წარმატებას, მიიღო რა ვერცხლის მედლები მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## მწვრთნელები 
* სლავენ ბილიჩი — 2006-2012
* იგორ შტიმაჩი — 2012-2013
* ნიკო კოვაჩი — 2013-2017 
* ზლატკო დალიჩი — 2017-დღემდე 

## შემადგენლობა 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## რეკორდები
### ბომბარდირები 
### ფეხბურთელების მიერ ჩატარებული თამაშების რაოდენობა 
## რესურსები ინტერნეტში
*
*

 

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ხორვატიის ფეხბურთი
ლავრა

[thumb|300px|[დავითის ლავრა]]
**ლავრა** (, laura — „დიდი მონასტერი“) — საერთო საცხოვრებელი მონასტერი ქრისტიანობაში, რომელიც ტაძართა გარკვეულ რაოდენობასა და დიდ საძმოს მოიცავს. ლავრის წინამძღვარი ეპარქიის მღვდელთმთავარია, ხოლო უშუალო მართვას, მისი ლოცვა-კურთხევით, არქიმანდრიტი ახორციელებს. რუსეთში ცნობილია კიევ-პეჩერის (1598-იდან), სერგის სამების (1744-იდან) და სხვა ლავრები. საქართველოში — დავითის ლავრა (VI ს.).

## ლიტერატურა 
*„მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 183

კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურა
ლაზარე

**ლაზარე** — ამინდის ქართულ წარმართულ ღვთაებასთან დაკავშირებული ერთხმიანი  სიმღერა. ასრულებდნენ ქალები. სიმღერაში ღვთაება ლაზარეს ასე მიმართავდნენ: „...ღმერთო, მოგვე ცის ნამი, აღარ გვინდა მზის თვალი“, ან „...აღარ გვინდა ცის ნამი, ღმერთო, მოგვეს მზის თვალი“. ლაზარესადმი ვედრება დაკავშირებული იყო გარკვეულ რელიგიურ რიტუალთან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლაზარობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
ბოსნიური ენა

**ბოსნიური ენა** — ბოსნიელების ენა, სერბულ-ხორვატული პლურიცენტრული ენის სტანდარტიზებული სახეობა. ბოსნიური არის ბოსნია-ჰერცეგოვინის ერთ-ერთი ოფიციალური ენა, დანარჩენი ორია — სერბული და ხორვატიული. ის ასევე აღიარებულია უმცირესობის ენად ხორვატიაში, სერბეთში, მონტენეგროში, ჩრდილოეთ მაკედონიასა და კოსოვოში.

ბოსნიური იყენებს როგორც ლათინურ დამწერლობას, ასევე კირილიცას, თუმცა პირველი უფრო ხშირად გამოიყენება. ბოსნიურში არაბული, ოსმალური და სპარსული სიტყვების დიდი რაოდენობაა, ძირითადად, ისლამის გამო.

ბოსნიური დაფუძნებულია სერბულ-ხორვატული ენის ყველაზე გავრცელებულ დიალექტზე, რომელსაც შტოკავური ეწოდება. აქედან გამომდინარე, დეკლარაცია ხორვატების, სერბების, ბოსნიელებისა და მონტენეგროელების საერთო ენის შესახებ 2017 წელს სარაევოში გამოიცა. 1990-იან წლებამდე საერთო ენას ერქვა სერბულ-ხორვატული და ეს ტერმინი ჯერ კიდევ გვხდება ინგლისურში, განსაკუთრებით დიპლომატიურ წრეებში.

## ისტორია 
ბოსნიური ელიტა მჭიდროდ იყო ინტეგრირებული ოსმალურ კულტურაში და წერდა, ძირითადად, თურქულ, არაბულ და სპარსულ ენებზე. ხალხური ლიტერატურა დაწერილი ბოსნიურ ენაზე არებიცით საკმაოდ მწირია.

ბოსნიელების ეროვნული ემანსიპაცია ჩამორჩებოდა სერბებისა და ხორვატებისას და ამის გამო, ბოსნიური ენის პროექტმა არ გამოიწვია დიდი ინტერესი ან მხარდაჭერა იმდროინდელ ბოსნიურ ინტელიგენციაში.

თანამედროვე ბოსნიური სტანდარტი ჩამოყალიბდა 1990-იან და 2000-იან წლებში. უფრო ხშირია ისლამურ-აღმოსავლური ლექსიკა, ასევე, არის გარკვეული ცვლილებები გრამატიკაში, მორფოლოგიასა და ორთოგრაფიაში, რომლებიც ასახავს ბოსნიელთა არქაულ ლიტერატურულ ტრადიციას.

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის ენები
კატეგორია:კოსოვოს ენები
კატეგორია:მონტენეგროს ენები
კატეგორია:სერბეთის ენები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ენები
კატეგორია:ალბანეთის ენები
ლაზურა

**„ლაზურა“** — ლაზური ცეკვა, რომელშიც აისახა  თევზაობის  პროცესი. ტექნოლოგიური მასალითა და შესრულების ხასიათით ნაწილობრივ ცეკვა „ხორუმს“ ენათესავება. მუსიკალური ზომა 2/4.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
კატეგორია:ლაზური ცეკვები
Into the West (სიმღერა)

„**Into the West**“ — ფრენ უოლშის, ჰოვარდ შორისა და ენი ლენოქსის მიერ დაწერილი სიმღერა ფილმისათვის „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“.

სიმღერის ტექსტიდან გამომდინარე, ეს არის გალადრიელის გალობა მათთვის, ვინც მიემგზავრება ზღვის მიღმა. სიმღერის რამდენიმე სტრიქონი აღებულია წიგნის „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“ ბოლო თავიდან.

კომენტარებსა და დოკუმენტურ ფილმში, რომელიც შეტანილია ფილმის „ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება“ გახანგრძლივებულ DVD გამოცემაში რეჟისორი პიტერ ჯექსონი ამბობს, რომ სიმღერის შთაგონებად იქცა კიბოს დაავადებით გარდაცვლილი ახალი ზელანდიელი რეჟისორი კემერონ დანკანი. სიმღერის პრემიერა გაიმართა დანკანის დასაფლავებაზე.

ოსკარის 76-ე დაჯილდოებაზე სიმღერამ გაიმარჯვა კატეგორიაში *საუკეთესო ორიგინალური სიმღერა*.

სიმღერა გამოიცა აშშ და ევროპაში სარეკლამო სინგლის სახით. მასში აგრეთვე შეტანილია ამავე სიმღერის აკუსტიკური, შემოკლებული და ალბომის ვერსიები.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო
კატეგორია:ენი ლენოქსის სიმღერები
კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერია)
კატეგორია:2003 წლის სიმღერები
კატეგორია:2003 წლის სინგლები
უოლ-სტრიტი

მინი|250პქ|ოლ-სტრიტი
მინი|250პქ|უოლ-სტრიტი 1867 წელს.
**უოლ-სტრიტი** () — მომცრო ზომის ვიწრო ქუჩის სახელი მანჰეტენის ქვემო ნაწილში ქალაქ ნიუ-იორკში, რომელიც ბროდვეის ისტ-რივერის სანაპიროსთან აკავაშირებს. ითვლება ქალაქის ფინანსური რაიონის ისტორიულ ცენტრად. ქუჩის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა. გადატანითი მნიშვნელობით ასე უწოდებენ როგორც თავად ბირჟას, ასევე აშშ-ის მთელ საფონდო ბაზარს.

ნიუ-იორკის მსხვილი საფინანსო ინსტიტუტების უმრავლესობას საკუთარი შტაბ-ბინა უოლ-სტრიტზე უკვე აღარ აქვს. ეს ინსტიტუტები უკვე ქვემო და მიდთაუნ მანჰეტენის სხვა რაიონებში გადავიდა, ასევე კონექტიკუტისა და ნიუ-ჯერსის შტატებში. ერთ-ერთმა ბოლო საფინანსო მასტოდონტმა, რომელსაც შტატ-ბინა ამ ქუჩაზე ჰქონდა, JPMorgan Chase, საკუთარი შენობა უოლ-სტრიტის №60-ში გერმანულ ბანკს Deutsche Bank მიყიდა 2001 წლის ნოემბერში.

## ლიტერატურა 
* Atwood, Albert W. and Erickson, Erling A. "Morgan, John Pierpont, (April 17, 1837 –  March 31, 1913)," in *Dictionary of American Biography, Volume 7* (1934)
* Carosso, Vincent P. *The Morgans: Private International Bankers, 1854–1913.* Harvard U. Press, 1987. 888 pp.&nbsp;ISBN 978-0-674-58729-8
* Carosso, Vincent P. *Investment Banking in America: A History* Harvard University Press (1970)
* Chernow, Ron. *The House of Morgan: An American Banking Dynasty and the Rise of Modern Finance*, (2001) ISBN 0-8021-3829-2
* Fraser, Steve. *Every Man a Speculator: A History of Wall Street in American Life* HarperCollins (2005)
* Geisst, Charles R. *Wall Street: A History from Its Beginnings to the Fall of Enron.* Oxford University Press. 2004. online edition 
* Moody, John. *The Masters of Capital: A Chronicle of Wall Street* Yale University Press, (1921) online edition

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* New York Songlines: Wall Street

*
კატეგორია:მანჰეტენი
ლაილჭალა

**ლაილჭალა** — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, იწყება ლაჰილის მყინვარიდან, ზღვის დონიდან 2425 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 11 კმ, აუზის ფართობი 59,5 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - შემოდგომა-ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 3,7 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
* *აფხაზავა ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 110, თბ., 1983

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:ენგურის შენაკადები
ლაიმი

**ლაიმი** (Citrus × aurantiifolia) — მცენარე ტეგანისებრთა ოჯახისა. ბუჩქოვანი ხეა, სიმაღლით 5 მ. ეკლიანია. ციტრუსოვანი ჰიბრიდია (C. micrantha x C. medica) სფეროსებრი ნაყოფით, რომლის დიამეტრია 25–50 მმ. ჩვეულებრივ აგროვებენ მანამ სანამ მწვანეა, მაგრამ მომწიფებისას ხდება ყვითელი. სპარსულ ლაიმთან შედარებით მცირეა, უფრო მაღალი მჟავიანობისაა, უფრო ძლიერი არომატი და თხელი ქერქი აქვს. ლაიმი სხვა ლაიმებთან შედარებით, ფასდება უნიკალური გემოს გამო. მისი სამშობლოა სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია. ლაიმის წვენისგან მზადდება ამერიკული დესერტი ლაიმის ნამცხვარი.       

## სქოლიო
კატეგორია:ციტრუსები
ლაინასებრნი

**ლაინასებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი წეროსნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 16-63 სმ აღწევს, მასა მერყეობს 30 გ-იდან (პაწაწა ქათამურა) 3,2 კმ-მდე (ნოტორნისი). ფართოდ არიან გავრცელებული ტრიპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. ბინადრობენ გაბარდულ წყალსატევებში, ნესტიან მინდვრებზე. ცუდად ფრენენ (ზოგი სულ ვერ ფრენა). მონოგამებია. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე, იშვიათად წყალზე. იკვებებიან მცენარეული და ცხოველური საკვებით. ცნობილია ლაინასებრთა 119 სახეობა, რომლებიც გაერთიანებულია 51 გვარში. მათგან ყოფილ სსრკ-ში გვხვდება 7 გვარის 11 სახეობა, საქართველოში კი — 8. ამათგან მობუდარია ღალღა, მელოტა (რომელიც ზამთრობს კიდეც), წყლის ქათამი, ქათამურა. მიმოფრენია ლაინა, პატარა ქათამურა, პაწაწა ქათამურა. უწინ აქვე ბუდობდა ხონთქრის ქათამი, რომელიც ამჟამად აღარ გვხვდება. ზოგიერთ ლაინასებრს სარეწაო მნიშვნელობა აქვს.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:წეროსნაირნი
ლაზარობა

**ლაზარობა** — ამინდის გამოსაწვევი რიტუალი, რომელიც სხვადასხვა სახით გავრცელებულია საქართველოს ყველა კუთხეში. ძლიერი გვალვის ან წვიმების დროს ქალები ამზადებდნენ თიხის თოჯინას, დაატარებდნენ სოფელ-სოფელ და მღეროდნენ ლაზარეს საგალობელს. დამხვდურები ჩამომვლელებს წყალს გადაასხამდნენ ან ნაცარს მიაყრიდნენ, იმის მიხედვით, თუ როგორი ამინდის გამოთხოვა უნდოდათ. ჩამოსვლისას ისინი აგროვებდნენ სხვადასხვა სანოვაგეს, თოჯინას წყალში გადააგდებდნენ და საერთო სუფრას გამართავდნენ. კახეთში, რაჭა-ლეჩხუმსა და იმერეთში თოჯინას „გონჯოს“ ეძახდნენ, თუშეთში — „საწვიმარა გუჯას“, მესხეთ-ჯავახეთში „კოტიკოტიას“, სამეგრელოში „ბოჭყუდიას“, „ძიძიკვაკვას“, „ძივოუს“. ზოგან თოჯინის მაგივრად გამურულ ბიჭს ან ქალწულს ჩამოატარებდნენ. ლაზარეს საგალობლის ტექსტებში ღვთაება მხოლოდ მამრობითი ჩანს, თუმცა თოჯინები, ისევე როგორც მისი როლის ცოცხალი შემსრულებლები, ქალიც იყო და მამაკაციც. ღვთაების ბუნება სინკრეტულია, იგი, გარდა ამინდის განმგებლობისა, აგრარულიცაა. საგალობელთა ტექსტებში ლაზარესთან ერთად მოიხსენიება ელია და წმინდა ბარბარე. ამინდის გამოთხოვის რიტუალი ძვ. მსოფლიოს მრავალი ხალხის ყოფაში გვხვდება, ამავე დროს ლაზარობაში შემორჩენილია ძვ. აგრარული ღვთაების კულტმსახურების ელემენტები, რომელთა ანალოგიური ფაქტები მრავლადაა დამოწმებული ხმელთაშუა ზღვისა და ეგეოსის ზღვის ძველ კულტურებში, სახელწოდება „ლაზარე“ ქრისტიანულია და მოგვიანებით დამკვიდრდა. ქართულ ზეპირსიტყვიერებაში ცნობილია ი. ჯავახიშვილის, ქ. სიხარულიძის, ჯ. ნოღაიდელისა და სხვების მიერ ჩაწერილი პოეტური ტექსტები, რომლებიც ლაზარობის დროს სრულდებოდა: „ლაზარე-წვიმის მომყვანი“, „ლაზარე — დარის მომცემი“, „ლაზარე“ და სხვა.

## ლიტერატურა
* *ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 12, თბ., 19601965;
**Бардавелидзе В. В.,* Дренейшие религиозные верования и обрадовое графическое искусство грузинских племен, Тб., 1957;
* *სურგულაძე ირ.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 103-104, თბ., 1983

კატეგორია:წარმართობა საქართველოში
კატეგორია:ქართული რიტუალები
ვილია-მისერია

[thumb|300px|ვილია-მისერია [როსარიო (არგენტინა)|როსარიოში, არგენტინა.]]
**ვილია-მისერია** (ესპ. villa miseria „ღატაკი სოფელი"; პორტუგ. ფაველას ვარიანტი) — უკანონო დასახლებები არგენტინაში, გაშენებული ძირითადად უდიდესი ქალაქების ირგვლივ. ტერმინი მიღებულია ორი ესპანური სიტყვით: villa „სოფელი, მცირე დაბა", და miseria „უკიდურესი სიღატაკე". ტერმინი ნასესხებია ბერნარდო ვერბიცკის 1957 წლის რომანიდან „Villa Miseria también es América“ („ღატაკი სოფელიც ამერიკაა“).

ეს დასახლებები შედგება მცირე სახლებისა და ქოხებისგან, რომლებიც თუნუქით, ფიცრით და ან სხვა მასალით არის ნაგები (რისი პოვნაც შეიძლება). ქუჩები, როგორც წესი, მოუკირწყლავია და ძირითადად ვიწრო ორღობეებისგან შედგება. ვილა მიზერიაში არ არის კანალიზაცია, თუმცა შესაძლოა იყოს მანამდე არსებული წყალგაყვანილობა (რომლის ირგვლივაც დასახლება გაჩნდა). ელექტრობა ხშირად გადმოყვანილია არალეგალური გადაერთებებით (რაზეც ქრთამის წყალობით თვალს ხუჭავენ ელექტროკომპანიების თანამშრომლები).

ეს სოფლები ზომით შეიძლება რამდენიმე ქოხისგან შედგებოდეს ქალაქის შიგნით, ან მის გარეთ ათასობით მოსახლისგან შემდგარი ორგანიზებული უბანი იყოს. ასეთი სოფლები არსებობს ბუენოს-აირესის, როსარიოს, კორდოვისა და მენდოსას ფარგლებში, ასევე სხვა ქალაქებშიც. XXI საუკუნის დასაწყისისთვის ეს უბნები ამ ქალაქების შესამჩნევად დიდ ნაწილს შეადგენდა.

ამ დასახლებებს სხვაგვარად ასევე უწოდებენ asentamientos irregulares („უკანონო დასახლებები“) ან villas de emergencia („სასწრაფო სოფლები“). არგენტინის უმეტესობაში ცალკე სიტყვა villa როგორც წესი ვილა მიზერიას გულისხმობს.

ვილიაში სხვადასხვა წარმომავლობის ხალხი იყრის თავს. მათი უმრავლეოსობა მიგრანტია, ღარიბი პროვინციებიდან ან ქალაქის ახლომახლო მდებარე გაღატაკებული სოფლებიდან, განსაკუთრებით პერონის პირველი მთავრობის პერიოდში. მცირე ნაწილი ახალი იმიგრანტები არიან მეზობელი ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით პარაგვაი და ბოლო დროს ბოლივია). სხვები ადგილობრივი მოქალაქეები არიან, რომლების ბოლოდროინდელი ეკონომიკური კრიზისის მსხვერპლნი გახდნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ კრიმინალი ამ დასახლებებში მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე მდიდარ უბნებში, მისი შედარება ბრაზილიურ ფაველებთან არ შეიძლება. აქ არ არსებობს ორგანიზებული კრიმინალური შეტაკებები და ქუჩის ბრძოლები. თუმცა მრავალი მოქალაქე ვილია-მისერიას მცირე ქურდბაცაცების თავშესაფრად მიიჩნევს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.atributosurbanos.es/en/terms/villa-miseria/

კატეგორია:სიღარიბე
კატეგორია:არგენტინის ქალაქები
კატეგორია:დასახლებული პუნქტები
ალექსანდრე ლაისტერი

**ალექსანდრე ფილიპეს ძე ლაისტერი** (დ. 17 აპრილი [ძვ. სტ. 4 აპრილი], 1884, სოფელი ახტა, ერევნის გუბერნია — გ. 1 თებერვალი, 1941, თბილისი) — რუსი გეოგრაფი, პროფესორი (1932), კავკასიის თვალსაჩინო მკვლევარი. 

## ბიოგრაფია 
1907 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტი. 1923 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისში, იყო საშუალო სკოლის გეოგრაფიის მასწავლებელი და კითხულობდა ლექციებს ამიერკავკასიის კომუნისტურ უნივერსიტეტში. 1937 წლიდან თსუ-ის ქვეყანათმცოდნეობის კათედრის პროფესორი. 1939–1941 წლებში ამავე კათედრის გამგე, 1913–1929 წლებში რუსეთის გეოგრაფიის საზოგადოების კავკასიის განყოფილების სწავლული მდივანი და მისი პერიოდული გამოცემების რედაქტორი, 1931–1934 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის კავკასიისმცოდნეობის ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო განყოფილების სწავლული მდივანი. გრიგოლ ჩურსინთან ერთად გამოაქვეყნა „კავკასიის გეოგრაფია“ (1924), და „ამიერკავკასიის გეოგრაფია“ (1929).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები
კატეგორია:რუსი გეოგრაფები
ლაიშურა

**ლაიშურა**, მდინარე საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის კალთაზე, 2220 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 23 კმ, აუზის ფართობი 117 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზაფხულსა და ზამთარში. წყალმოვარდნები - შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 3,13 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
* *აფხაზავა ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 111, თბ., 1983

კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
ლაკბე

**ლაკბე** — მდინარე გურჯაანისა და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტებში, ივრის მარცხენა შენაკადი. იწყება გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 935 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 32 კმ, აუზის ფართობი 235 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ივრის შენაკადები
ლაკლაკიძეების ჭედური ხატი

[მინი|ლაკლაკიძეების ხატი. [ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი]]
**ლაკლაკიძეების ჭედური ხატი** — XI საუკუნის ქართული ჭედური ხელოვნების ძეგლი, მოოქრული ვერცხლის ხატი (80×64 სმ). შესრულებულია ლაკლაკიძეთა ოჯახის (ჩორჩანელების განშტოება) დაკვეთით, ზარზმის მონასტრისათვის. ცენტრში გრავირებული ორნამენტის ფონზე გამოსახულია ღვთისმშობელი და ყრმა იესო, რომელთა სახეები ფერწერულია. განსაკუთრებით საინტერესოა ფართო ჩარჩოზე (13 სმ) მაღალი რელიეფითა და დიდი პროფესიული ოსტატობით შესრულებული ქრისტესა და ღვთისმშობლის ცხოვრების ამსახველი მრავალფიგურებიანი კომპოზიციები. XVI საუკუნიდან ინახებოდა შემოქმედის მონასტერში. 1924 წლიდან ძველი ქართული ხელოვნების მუზეუმში. ამჟამად ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია.

ხატი განხილულია ბაქრაძისა და კონდაკოვის ნაშრომებში, ასევე შეტანილია დიმიტრი ერმაკოვის კატალოგშიც (№121).

ხატს თან ახლავს მოხდენილი ასომთავრულით შესრულებული ვრცელი საქტიტორო წარწერა, რომელიც ოთხივე მხარეს შემოუყვება ცენტრალურ გამოსახულებას ჩარჩოს შიდა ვიწრო დაფერდებაზე. წარწერიდან ირკვევა, რომ ხატის შემწირველი არის „გლახაკი ეპრაქსია“, დედა „ერისთავთ ერისთავისა მირიანისა და ხურციკისა“ – ლაკლაკისძეთა საგვარეულოდან. 

ხატის საქტიტორო წარწრა:

## ლიტერატურა
* თაყაიშვილი ექ., შენიშვნები ზარზმის ეკლესიისა და მის სიძველეთა შესახებ, ტფილისის უნივერსიტეტის მოამბე.-1919-1920.-N1.
**Чубинашвили Г. Н.,* Грузинское чеканное искусство, Тб., 1959.
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 137-138, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 121-123, 1890г.

## რესურსები ინტერნეტში
*ზარზმის ღვთისმშობელი
*ლაკლაკეთი

კატეგორია:ქართული ხატები
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ბარტოლომეუ დიაში

thumb|right|ბარტოლომეუ დიაში

**ბართოლომეუ დიაშ დი ნოვაიში** (პორტ. Bartolomeu Dias de Novaes) (დაახ. დ. 1450 — გ. 1500) — პორტუგალიელი მეზღვაური-მკვლევარი. 1487 წელს ინდოეთისკენ საზღვაო მარშრუტის ძიებისას პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც აფრიკას სამხრეთიდან შემოუარა. აღმოაჩინა კეთილი იმედის კონცხი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია კათოლიკურ ენციკლოპედიაში

კატეგორია:პორტუგალიელი მოგზაურები
კატეგორია:დაბადებული 1450
კატეგორია:გარდაცვლილი 1500
კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
კეთილი იმედის კონცხი

thumb|300px|კეთილი იმედის კონცხი
**კეთილი იმედის კონცხი** (; , , ) — აფრიკის სამხრეთით მდებარე კონცხი; მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში კაპის ნახევარკუნძულზე, კეიპტაუნის სამხრეთით. მისი კოორდინატებია: 34°21′29″ ს 18°28′19″ ა (G).

## გეოგრაფია 
ეს კონცხი არ არის აფრიკის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი, თუმცა აფრიკის კონტინენტის სანაპირო ამ ადგილას პირველად უხვევს აღმოსავლეთით, ხსნის რა გასასვლელს ატლანტის ოკეანიდან ინდოეთის ოკეანისკენ. ეს ასევე არ არის კაპის ნახევარკუნძულის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი (ეს არის კეიპ პოინტი).

## ისტორია 
1488 წელს კეთილი იმედის კონცხი აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მკვლევარმა ბართოლომეუ დიაშმა და მას ქარიშხლის კონცხი (პორტ. Cabo das Tormentas) დაარქვა. თუმცა პორტუგალიის მეფე ჟუან II-მ მას სახელი გადაარქვა, ვინაიდან გამართლებულად იმედოვნებდა, რომ ეს კონცხი ინდოეთისკენ გზას გახსნიდა.

1497 წელს ვასკო და გამა კეთილი იმედის კონცხის შემოვლით პირველი ევროპელი გახდა, რომელიც ამ გზით ინდოეთის ოკეანეში მოხვდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნემსის კონცხი
* კეიპ-პოინტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Cape of Good Hope, Panoramic view

კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის გეოგრაფია
კატეგორია:აფრიკის კონცხები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კონცხები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
კატეგორია:კეიპტაუნი
ლალემანცია

**ლალემანცია** (Lallemantia), ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. გვარში 5 სახეობაა, კულტურაშია  1 — ქართული ლალემანცია (Lallemantia iberica). 

აქვს წვრილი თესლი, შეიცავს 35-38% ზეთს, რომელიც სწრაფად შრება და ამის გამო უყენებენ ლაქ-საღებავების დასამზადებლად. ლალემანციაიჭმევა, მისი კოპტონი ცხოველთა საკვებია. ლალემანცია მოჰყავთ საქართველოში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
King Crimson-ის დისკოგრაფია

ჯგუფ King Crimson-ის დისკოგრაფია მოიცავს 13 სტუდიურ, 15 საკონცერტო და 13 კომპილაციურ ალბომს, აგრეთვე 3 EP-ის, 14 სინგლს და 6 ვიდეო ალბომს.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
### საკონცერტო ალბომები
'''King Crimson Collector's Club**

**Collectable King Crimson'''

;DGM Live

დამატებითი გამოცემები ჯგუფის სერიიდან Collector's Club ხელმისაწვდომია DGM Live-ზე.  ეს არის Discipline Global Mobile-ის ახალი საიტი, რომელზეც ქვეყნდება სიახლეები ჯგუფთან და რობერტ ფრიპთან დაკავშირებით, ფრიპისა და The Vicar-ის ონლაინ-დღიურები და ახალი გამოცემები MP3 და FLAC ფორმატებში.

საიტზე ძირითადად წარმოდგენილია ჯგუფის და ფრიპის საკონცერტო ჩანაწერები, თუმცა ხელმისაწვდომია გამოუცემელი სტუდიური მასალაც. საიტის გაშვების შემდეგ ზოგიერთი ჩანაწერი გამოქვეყნდა კონცერტის ჩატარებიდან დღეების ან რამდენიმე კვირის განმავლობაში. აღსანიშნავია, რომ Collector's Club-ის ჩანაწერებიც აქ არის წარმოდგენილი. 2007 წლის 1 ნოემბრისთვის საიტზე განთავსებული იქნა 118 ჩანაწერი.

### კომპილაციური ალბომები
ჯგუფის კომპილაციურ ალბომებში ძირითადად შეტანილია სტუდიური ჩანაწერები, აქა-იქ საკონცერტო მასალის ჩართვით.

### ბოქს-სეტები
წლების განმავლობაში გამოვიდა რამდენიმე დიდი ბოქს-სეტი, მიძღვნილი ჯგუფის ისტორიაში ამა თუ იმ პერიოდისადმი.

### EP-ები
ჯგუფის EP-ებში ძირითადად შეტანილია სტუდიური ჩანაწერები, აქა-იქ საკონცერტო მასალის ჩართვით.

## სინგლები
## ვიდეო
## იხილეთ აგრეთვე
* რობერტ ფრიპის დისკოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* King Crimson-ის დისკოგრაფია საიტზე Connolly & Company
* King Crimson-ის დისკოგრაფია Discogs-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი შემსრულებლების დისკოგრაფიები
დისკოგრაფია
კატეგორია:როკ-ჯგუფების დისკოგრაფიები
ლალოინი

**„ლალოინი“** — ძველებური პანტომიმური ხასიათის მესხურ-ჯავახური ცეკვა, რომელიც ასახავს საიდუმლო შეთქმულებას უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ. ლალოინი აღადგინა ქორეოგრაფმა გიორგი სალუქვაძემ „იდუმალას“ სახელწოდებით ახალციხის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლში, მუსიკალური ზომა 2/4.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
ლალვერი

**ლალვერი** — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4350 მ. ლალვერი აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. ახასიათებს ნივალური ლანდშაფტი. მისასვლელი გზაა სამხრეთიდან სამხრეთი წანერის მყინვარით (მდინარე ენგურის აუზი), ჩრდილოეთიდან — ბეზენგის მყინვარით (მდინარე ბეზენგის ჩერეკის აუზი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის მთები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
ლამაზი ტბა

**ლამაზი ტბა** — ტბა საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სამსრის ქედზე, ზღვის დონიდან 2808 მ სიმაღლეზე. მყინვარული წარმოშობისაა. წყლის სარკის ფართობი 0,11 კმ², აუზის ფართობი 1,48 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 16,5 მ, მოცულობა 1,25 მლნ. მ³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. მაღალი დონე აქვს ზაფხულში, დაბალი — ზამთარში. ქვაბული ციცაბო ფერდობებით ხასიათდება. ტბის ნაპირები სუსტადაა დანაწევრებული. წყალი სუსტად მინერალიზებულია, სუფთა და გამჭვირვალეა. ახასიათებს დონეების მცირე სეზონური რყევა.

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
ლამანტინისებრნი

**ლამანტინისებრნი** (Manatidae ან Trichechidae) — წყლის ძუძუმწოვრების ოჯახი სირენების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 4 მეტრს, მასა კი 360 კილოგრამს აღწევს. აქვთ უხეში და ნაოჭიანი უბალნო კანით დაფარული თითისტარისებური სხეული, კუდის მომრგვალო ფარფლი. ყურის ნიჟარები და უკანა კიდურები არ გააჩნიათ. წინა კიდურები გადაქცეული აქვთ მკერდის ფარფლებად. მსხვილი დინგის ბოლოს წყვილი ნესტო მხოლოდ ჩასუნთქვა-ამოსუნთქვის დროს იხსნება. ლამანტინისებრნი იკვებებიან წყლის მცენარეულობით. შეიცავენ ერთი გვარის — ლამანტინის (Trichechus) სამ სახეობას: 
* ამერიკული ლამანტინი (Trichechus manatus) — ბინადრობს ამერიკის კონტინენტის სანაპიროებთან, ფლორიდიდან ბრაზილიამდე; 
* ამაზონური ლამანტინი (Trichechus inunguis) — გავრცელებულია მდინარე ამაზონში, ორინოკისა და მათ შენაკადებში; 
* აფრიკული ლამანტინი (Trichechus senegalensis) — გვხვდება ეკვატორული აფრიკის მდინარეების ნაპირებთან. 
აქტიური არიან დილით, საღამოსა და ღამით. მაკეობა 5-6 თვე გრძელდება, შობენ ერთ ნაშიერს. გემრიელი ხორცი აქვთ. ტყვეობას კარგად იტანენ, მაგრამ ცუდად მრავლდებიან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სირენები
კივუს კონფლიქტი

მინი|კონფლიქტის არეალი.
**კივუს კონფლიქტი** () — შეიარაღებული კონფლიქტი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არმიასა და აჯანყებულ დაჯგუფებებს შორის, რომელთაც ლორან ნკუნდა ხელმძღვანელობდა.

ლორან ნკუნდა კონგოს მეორე ომის განდგომილი კონგოს დემოკრატიული მოძრაობის წევრი იყო (1998-2002 წლები). 2003 წელს ომის ოფიციალური დასასრულის შემდეგ ნკუნდა ახალ ინტეგრირებულ ეროვნულ არმიას შეუერთდა, ხოლო 2004 წელს გენერლის პოსტზე დააწინაურეს. თუმცა ის მალევე განუდგა მთავრობას და ჯარის ნაწილთან ერთად მასისის ტყეს შეაფარა თავი ჩრდილოეთი კივუს პროვინციაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Renewed Crisis in North Kivu
* North Kivu: back to the quagmire?
* "Heart of instability - Hutu rebels in the Congo"
* Friends of the Congo 
* UN Security Concil Report

კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:სამოქალაქო ომები აფრიკის ქვეყნებისა და ხალხის მონაწილეობით
კატეგორია:კონფლიქტები აფრიკაში
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
კატეგორია:აფრიკის ისტორია
ლამარია

**ლამარია** — მარცვლეულის ნაყოფიერების, მეწველი საქონლისა და ხელსაქმის მფარველი სვანური ქალღვთაება. მისი კულტი აღმოცენდა ძველი აგრარული ქალღვთაებისა და ქრისტიანული მარიამ ღვთისმშობლის კულტის შერწყმის შედეგად. ქრისტიანობის გავლენით ქალღვთაების ძველი სახელი გაქრა და შესაბამისი ქრისტიანი წმინდანის სახელით შეიცვალა. სვანების წარმოდგენით, ლამარიას ღვთაებათა პანთეონში უკანასკნელი ადგილი ეჭირა. ლამარიას დღეობები ძირითადად ახალი წლისა და ადრესაგაზაფხულო დღესასწაულთა ციკლს ემთხვეოდა. მის სახელობაზე დიასახლისი სპეციალურ კიდობანში ინახავდა საუკეთესო მარცვლის ფქვილს, რომელსაც ლამარიას კულტმსახურების დროს იყენებდნენ. მაგალითად, ახალი წლის ციკლის ერთ-ერთ დღესასწაულზე, შუშხვამის ღამეს აცხობდნენ საგანგებო, შუაში გახვრეტილ, დისკოსებურ ქიმებიან კვერს, რომელიც ოჯახის წევრთა კეთილდღეობისათვის იყო განკუთვნილი და წლის ბოლომდე კერის თავზე ეკიდა. ლამარიას სახელობისად ითვლებოდა საგაზაფხულო დღეობა *ლილაშუნე-თესლობა*. ამ დღეს აცხობდნენ ხარისა და სახვნელის გამოსახულების კვერებს, აწყობდნენ ტაბლაზე ან სპეციალურ მრგვალ კვერზე, ე. წ. კალოზე, და ლამარიას წირავდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე
* უშგულის ლამარია

## ლიტერატურა
**ბარდაველიძე ვ.,* ქართული (სვანური) საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები, თბ., 1953;
**ჯავახიშვილი ივ.,* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 1, თბ., 1979;

კატეგორია:სვანეთი
კატეგორია:წარმართობა საქართველოში
ლამბეოზავრები

**ლამბეოზავრები** (), ცარცული პერიოდის დიდტანიანი (5 მ-მდე სიგრძის) დინოზავრების ქვეოჯახი. ლამბეოზავრების თავი მოკლე, მაგრამ მაღალი, ნაირგვარი  ფორმის ქედით იყო აღჭურვილი. ყბის უკანა ნაწილზე მაღალი და ვიწრო კბილები ჰქონდათ, წინა ნაწილი კი მოკლე ნისკარტად იყო ქვეული. იკვებებოდნენ მცენარეებით. წინა კიდურები ჩვეულებრივ უკანა კიდურებზე მოკლე იყო, მაგრამ სხვა ორ ფეხზე მოსიარულ დინოზავრებთან შედარებით უკეთ განვითარებული. წინა კიდურების მტევნის კიდურა თითებს შორის კანის აპკი იყო გაჭიმული, უკანა კიდურებზე კი ჩლიქები ჰქონდათ განვითარებული. ცხოვრობდნენ წყალში. ცურავდბებ ძირითადად გრძელი და ღონიერი კუდის მეშვეობით. ლამბეოზავრების ნაშთები აღმოჩენილია სამხრეთ ყაზახეთში, კანადაში, სახალინზე, ჩინეთში და სხვაგან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დინოზავრები
ლაკუმურაშდუდი

**ლაკუმურაშდუდი** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიისა და წალენჯიხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ეგრისის ქედის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ხობისწყლის სათავესთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3111 მ. ლაკუმურაშდუდზე რამდენიმე პატარა მყინვარია. აგებულია ბაიოსური პორფირიტებით. მთის კალთების უმეტესი ნაწილი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
არქანჯელო ლამბერტი

**არქანჯელო ლამბერტი** () — იტალიელი მისიონერი, თეატინელთა ორდენის ბერი, ქ. ნეაპოლის მკვიდრი. 1630-1649 წლებში რომის კათოლიკური სარწმუნოების პროპაგანდის კონგრეგაციის დავალებით ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საქართველოში, ოდიშის სამთავროში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, 1654 წელს, გამოაქვეყნა წიგნი "სამეგრელოს აღწერა", რომელშიც მოცემულია XVII საუკუნის შუა წლების ოდიშის სამთავროსა და საერთოდ საქართველოს პოლიტიკური და სოციალურ-ეკონომიკური ვითარების, ყოფისა და კულტურის, ადგილობრივი წეს-ჩვეულებებისა და ქვეყნის ბუნებრივი სიმდიდრეების ვრცელი მიმოხილვა. არქანჯელო ლამბერტის ნაშრომი ამ სახის პირველი თხზულებაა საქართველოს შესახებ, იგი გასული საუკუნის დასაწყისში ითარგმნა ქართლად, 1938 წელს მეორეჯერ გამოიცა. იგი XVII საუკუნის საქართველოს ისტორიის პირველხარისხოვანი წყაროა და მკვლევართა დიდი ყურადღებით სარგებლობს. არქანჯელო ლამბერტს ეკუთვნის აგრეთვე  მეორე ნაშრომი „წმინდა კოლხიდა“, რომელშიც ავტორი ეხება ოდიშის სამთავროს სარწმუნოებრივ მდგომარეობას. ეს წიგნი ქართულად სრულად ითარგმნა 2020 წელს. 

ზოგიერთი ცნობით, არქანჯელო ლამბერტი თავისი დროისთვის საკმაოდ დახელოვნებული ექიმი და მხატვარიც ყოფილა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა -არქანჯელო ლამბერტი – “სამეგრელოს აღწერა"
*არქანჯელო ლამბერტი – “სამეგრელოს აღწერა — ბურუსი
*ქუთაისის საჯარო ბიბლიოთეკა "წმინდა კოლხეთი"
## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:იტალიელი ქრისტიანი მისიონერები
კატეგორია:თეატინელები
კატეგორია:იტალიელი ქართველოლოგები
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
ლამი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლამი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლამი — წყლის აუზის ფსკერის ნალექი;
* ლამი — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ლამბლია

მინი|ლამბლია
**ლამბლია**  *ჟიარდია* ()  — უმარტივესი პარაზიტული ცხოველი შოლტოსანთა კლასისა. მისი სხეულის სიგრძე 10-20 მკმ აღწევს. ზურგის მხარე ამობურცულია, მუცლისა — ჩაზნექილი და ქმნის მისაწოვარს. აქვს 2 ოვალური ბირთვი, 4 წყვილი შოლტი. პარაზიტობს ადამიანის (უმთავრესად ბავშვების) ნაწლავებში, განსაკუთრებით თორმეტგოჯაში. იშვიათად ნაღვლის ბუშტსა და სადინარში. იწვევს ლამბლიოზს. Lambia-ს გვარის სხვა სახეობები ძუძუმწოვრის (თაგვი, ბოცვერი) და ამფიბიების (1 სახეობა) ნაწლავებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პარაზიტები
კატეგორია:უმარტივესები
ახალი ეპოქა (გაზეთი)

„**ახალი ეპოქა**“ — ყოველდღიერი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გაზეთი საქართველოში.

პირველი ნომერი გამოვიდა 2000 წლის 4 ივლისს. „ახალი ეპოქა“ იყო პირველი ფერადი გაზეთი საქართველოში. გაზეთის რედაქტორი იყო ჟურნალისტი თეიმურაზ მეტრეველი.

გაზეთი „ახალი ეპოქა“ ჟურნალ „ომეგასთან“ და ტელეკომპანია „იბერიასთან“ ერთად შედიოდა კომპანია „ომეგა ჯგუფში“, რომლის დამფუძნებელიც არის ბიზნესმენი და საზოგადო მოღვაწე, 1999–2003 წლის მოწვევის საქართველოს პარლამენტის წევრი ზაზა ოქუაშვილი.

კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ლამინარიასნაირნი

**ლამინარიასნაირნი** () — წაბლა წყალმცენარეების რიგი. ზოგჯერ გიგანტური, ჩვეულებრივ 10-15 მ სიგრძის ზღვის წყალმცენარეებია. თალუსი შედგება ერთი ან რამდენიმე მსხვილი ფოთლისებრი ფირფიტისა და მარტივი ან დატოტვილი საყრდენისაგან, რომელიც რიზოიდებით ან ბალიშისებრი წარმონაქმნით ემაგრება წყალქვეშა ქვებს. განვითარების ციკლში კარგად არის გამოხატული თაობათა მორიგეობა. 

ლამინარიასნაირნი ცხოვრობენ ზომიერ და ცივ წყლებში. ცნობილია 100-მდე სახეობა. ყველაზე დამახასიათებელი და მნიშვნელოვანია ლამინარის () გვარი (ზღვის კომბოსტო).  ლამინარია შეიცავს ცილებს, ცხიმებს, ნახშირწყლებს, იოდსა და მიკროელემენტებს. გამოიყენება მრეწველობასა და მედიცინაში. ხმარობენ საკვებად, სასუქად, მისგან იღებენ ალგინის მჟავასა და მანიტის სპირტს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:წაბლა წყალმცენარეები
ლამპარი

**„ლამპარი“** — ქართული ყოველდღიური გაზეთი, სოციალურ-დემოკრატიული პარტიის ლეგალური ორგანო. გამოდიოდა 1906 წელს თბილისში გაზეთ „ელვის“ ნაცვლად. გამოვიდა 54 ნომერი. გაზეთში იბეჭდებოდა მრავალრიცხოვანი კორესპონდენცია, უმთავრესად რაიონებიდან. თანამშრომლობდნენ ვ. დარჩიაშვილი, ლ. ნათაძე, ს. ჯუღელი, ფ. მგელაძე, ს. ესაძე და სხვები. რედაქტორი-გამომცემელი — კ. თავართქილაძე. „ლამპარი“ დაიხურა ითბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით. მის ნაცვლად გამოვიდა გაზეთი „სიმართლე“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:სოციალისტური გაზეთები
ირლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ირლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — ფიფა-სა და უეფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. საერთაშორისო ასპარეზზე წარმოადგენს ირლანდიას.

## შემადგენლობა
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები