open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ელინგეს ქვები

**ელინგეს ქვები** — დეკორირებული, ამოტვიფრული ქვების მასივი, რომელიც დანიის ქალაქ ელინგეში აღმოაჩინეს. მიეკუთვნება ახ. წ. X საუკუნეს. ორი ყველაზე ძველი ქვიდან ერთ-ერთი, აღმართულია მეფე გორმ მოხუცის მიერ, რომელიც მან თავის ცოლის ხსოვნას მიუძღვნა. მასივის უდიდესი ქვა აღმართულია გორმ მოხუცის ვაჟის, ჰერალდ ლურჯკბილებიანის მიერ, რომელმაც მემორიალი თავის მშობლების ხსოვნას, მის მიერ დანიისა და ნორვეგიის დაპყრობასა და დანიელების გაქრისტიანებას მიუძღვნა.

მეფე გორმ მოხუცის მიერ აღმართულ ქვაზე ვკითხულობთ: „*ეს მონუმენტი აღმართა მეფე გორმმა, თავისი ცოლის, დანიის მშვენება თილის ხსოვნისადმი*".

1994 წელს, ელინგეს ქვები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშ შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* World Heritage (UNESCO)
* Rune stones, mound and church in Jelling

კატეგორია:დანიის ისტორია
კატეგორია:დანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დანიაში
ვიტენბერგი

**ვიტენბერგი** (), ოფიციალურად **ლუთერშტადტ-ვიტენბერგი** — ქალაქი გერმანიის საქსონია-ანჰალტის მხარეში, მდინარე ელბაზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 49 914 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქის ისტორიული მნიშვნელობა მართლაც დიდია - ერთ დროს წარმოადგენდა საქსონიის საკურფიურსტოს ცენტრს, ასევე ამ ქალაქთანაა დაკავშირებული მარტინ ლუთერის მოღვაწეობა და შესაბამისად პროტესტანტული რეფორმაცია. ამ პერიოდს მრავალი შენობა-ნაგებობა უკავშირდება, მათ შორისაა ავგუსტინელთა მონასტერი, სადაც ლუთერი მოღვაწეობდა ჯერ როგორც ბერი, ხოლო შემდეგ ოჯახთან ერთად მისი მფლობელი გახდა. მონასტერი ამჟამად დაცულია და მსოფლიოში პირველ ლუთერისადმი მიძღვნილ მუზეუმს წარმოადგენს.

## ისტორია
ვიტენბერგი XII საუკუნეში დაარსდა. XVI საუკუნის დასაწყისში მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, ტექნიკურ და ხელოვნების ცენტრს წარმოადგენდა. აქ არსებული უნივერსიტეტის წყალობით, განსაკუთრებით ძლიერი იყო მისი პოზიციები ინტელექტუალური თვალსაზრისით. 1508 წლიდან, ამ უნივერსიტეტში მარტინ ლუთერი თეოლოგიას ასწავლიდა, სადაც 1517 წელს გამოაქვეყნა 95 თეზისი ინდულგენციების წინააღმდეგ. სწორედ ამ მომენტიდან, ვიტენბერგი პროტესტანტული რეფორმაციის სულისჩამდგმელი ხდება.

პირველად გერმანიაში, ასევე ვიტენბერგში მოხდა გერმანული სამართლის სწავლება 1797 წელს.

1996 წელს, ქალაქის მარტინ ლუთერთან დაკავშირებული მემორიალური ადგილები, ქალაქ აისლებენის ანალოგიურ ადგილებთან ერთად, იუნესკოკმ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## გალერეა

სურათი:Wittenberg Market square.JPG|
სურათი:Wittenberg Schlosskirche.JPG|
სურათი:Wittenberg Stadtkirche.JPG|
სურათი:Lutherstadt Wittenberg 09-2016 photo10.jpg|
სურათი:Wittenberg_Hundertwasserschule.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
*მუნიციპალური საიტი 
*ფოტო-გალერეა 
*ვიტენბერგის თეატრი 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
Don't Bore Us, Get to the Chorus!

'''''Don't Bore Us, Get to the Chorus!''''' — შვედურ ჯგუფ როქსეტის რიგით  მეორე კრებული, რომელიც გამოვიდა 1995 წელს. ამ კრებულისათვის ხელახლა ჩაიწერა სიმღერების June Afternoon, You Don't Understand Me, She Doesn't Live Here Anymore და I Don't Want To Get Hurt ახალი ვერსიები. Almost Unreal მანამდე მხოლოდ ფილმში Super Mario Bros. ჟღერდა.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|მსოფლიო
|
|6,000,000

## სქოლიო 
კატეგორია:როქსეტის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:1995 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის კომპილაციური ალბომები
როსკილეს კათედრალი

**როსკილეს კათედრალი** () — დანიის ლუთერანული ეკლესიის ტაძარი ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუნძულ ზელანდიაზე, ქალაქ როსკილეში. ეს იყო პირველი გოთური არქიტექტურული სტილის კათედრალი, რომელიც აგურით აშენდა, რის შემდეგაც აგურის გოთიკა მთელ ჩრდილოეთ ევროპაში გავრცელდა. 

ტაძარი XII-XIII საუკუნეებში აიგო, გოთური და რომანული არქიტექტურის ნაზავით. XX საუკუნემდე ის კუნძულ ზელანდიის ერთადერთ კათედრალად რჩებოდა. 

XV საუკუნიდან, როსკილეს კათედრალი დანიის მეფეთა მთავარ ძვალთშესალაგს წარმოადგენდა. საუკუნეთა განმავლობაში, კომპლექსი მნიშვნელოვნად იცვლებოდა და ფართოვდებოდა, რადგან თითოეული მმართველი ახალ სამარხ კაპელებს ამატებდა. 

კათედრალი მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ყოველწლიურად მას 125 000 მნახველი სტუმრობს. 1995 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* A collection of photos of the cathedral and its royal tombs
* Roskilde Cathedral. Denmark – Travel Photos by Galen R. Frysinger, Sheboygan, Wisconsin

კატეგორია:დანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დანიაში
საქართველოს ბელტი

**საქართველოს ბელტი** — საქართველოს ერთ-ერთი გეოტექტონიკური ერთეული. 1942 წელს გამოყო ალექსანდრე ჯანელიძემ, რომელმაც დაასაბუთა, რომ დედამიწის ქერქის სტაბილურ და შედარებით ლაბილურ უბნებს შორის თვისებრივი განსხავება უშუალო გამოხატულებას პოულობს დანალექი საფრის ფაციესებსა და დისლოკაციის ხარისხში. 

საქართველოს ბელტისთვის დამახასიათებელია ზეწრული ნაოჭები და ნალექების ბაქნურისებრი ხასიათი. იგი ჩამოყალიბდა ბაიკალური და ჰერცინული ოროგენეზისების გავლენით დედამიწის ქერქის კონსოლიდაციის შედეგად. ალპური განვითარების ოროგენულ ეტაპზე მისი უმეტესი ნაწილი მთათაშუა როფად გადაიქცა. საქართველოს ბელტი შედგება დასავლეთი დაძირვის, ცენტრალური აზევებისა და აღმოსავლეთი დაძირვის ზონებისაგან. დასავლეთი დაძირვის ანუ კოლხეთის ზონა უმთავრესად აგებულია ნეოგენური და ანთროპოგენური ასაკის მოლასური წარმონაქმნებით, რომლებიც ფარავენ სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ ნალექებს.
 
ცენტრალური აზევების ზონა მოიცავს ძირულის მასივს და ოკრიბა-ხრეითის აზევებას. ძირულის მასივში გაშიშვლებულია საქართველოს ბელტის იურულისწინა კკრისტალური სუბსტრატი. ოკრიბა-ხრეითის აზევება აგებულია მეზოზოური და კაინოზოური ნალექებით. 

საქართველოს ბელტის აღმოსავლეთი დაძირვის ანუ ქართლის ზონა უმთავრესად აგებულია სქელი ოლიგოცენური და მიო-პლიოცენური მოლასებით, რომლებიც ფარავენ საქართველოს ბელტის სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ დანალექ კომპლექსს.

## ლიტერატურა 
* *ჯანელიძე ა.*, საქართველოს ბელტის პრობლემა,  „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“ , 1942, ტ.3, № 1—2.

კატეგორია:გეოლოგია
კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია
ნეოტექტონიკა

**ნეოტექტონიკა**, *უახლესი ტექტონიკა* — ტექტონიკის დარგი, რომელიც იკვლევს ახალგაზრდა ტექტონიკურ მოძრაობებსა და სტრუქტურებს. ნეოტექტონიკა სინონიმია აგრეთვე ალპური ოროგენეზისის გვიანდელი ოროგენული სტადიისა, როდესაც დაიწყო დედამიწის თანამედროვე რელიეფის ჩამოყალიბება. ვინაიდან დედამიწის ზედაპირის თანამედროვე რელიეფი სხვადასხვა დროს წარმოიქმნა, ამიტომ ნეოტექტონიკური სტადიის დასაწყისიდან სხვადასხვა რეგიონში სხვადასხვა დროს მიიჩნევენ (ოლიგეცენური ეპოქის დასაწყისიდან მიოცენურის ბოლომდე).

კავკასიაში ნეოტექტონიკის დასაწყისად ითვლება გვიანდელი სარმატული საუკუნე. ნეოტექტონიკა მოიცავს ყველა ტიპის ტექტონიკურ მოძრაობას (დანაოჭება, რღვევა, ეპეიროგენული, ტალღური), რომელიც წარმოქმნის რელიეფის დადებით და უარყოფით ფორმებს.

ნეოტექტონიკური მოძრაობა ორგვარია: თანამედროვე (ჰოლოცენური) და საკუთრივ ნეოტექტონიკური.

თანამედროვე მოძრაობებს შეისწავლიან გეოდეზიური (განმეორებითი ნიველება, ტრიანგულაცია), გეომოროფლოგიური (დაკვირვება ჰოლოცენური ტერასებისა და ხეობების პროფილებისა დეფორმაციაზე და ნალექთდაგროვებაზე მდინარის კალაპოტსა და პლაჟზე), გეოფიზიკური (გრავიმეტრიული, სეისმური, მაგნიტომეტრიული, ელექტრომეტრიული და სხვ.), აგრეთვე ისტორიულ-არქეოლოგიური მეთოდებით.

ნეოტექტონიკურ მოძრაობას შეისწავლიან ტრადიციული გეოლოგიური (სტრატიგრაფიულ-პალეონტოლოგიური, სტრუქტურული, პალეოგეოგრაფიული, ლითოლოგიური, ვულკანოლოგიური, პეტროლოგიური და სხვ.), გეომოროფლოგიური და გეოფიზიკური მეთოდებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტექტონიკა
ზურაბ სამადაშვილი

**ზურაბ გიორგის ძე სამადაშვილი** (დ. 29 იანვარი, 1955, თბილისი, საქართველო — გ. 30 აგვისტო, 2021, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
ზურაბ სამადაშვილი დაიბადა თბილისში, 1955 წლის 29 იანვარს.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის 51-ე სკოლა და იმავდროულად მუსიკალური სასწავლებელი, ხოლო 1977 წელს — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი, ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით.

მისი ლექსები პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „ნობათში“, 1983 წელს, ხოლო პროზაული დებიუტი შესდგა მოთხრობით „დუბლინელები“, 1986 წლის „მნათობის“ მე-7 ნომერში.

2010-2012 წლებში იყო გალა (ლიტერატურული პრემია) ჟიურის წევრი.

ზურაბ სამადაშვილი გარდაიცვალა თბილისში, 2021 წლის 30 აგვისტოს.

## წიგნები
* *ორის ნახევარი* (ლექსები), რედაქტორი – დათო ახობაძე, თბ. მერანი, 1990
* *წრე* (მოთხრობები), რედაქტორი – ლია შარვაშიძე, თბ. მერანი, 1993
* *სველი აგური* (რომანი), თბ. საარი, 1997
* *შეშლილი სახლი* (თრილერი), თბ. "ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა", 1998, 127 გვერდი – ISBN 99928-52-10-0
* *ხმაურიანი დღეები* (რომანი), სერია – "ქალაქური პროზა", რედაქტორი დათო აბულაძე, თბ. "საარი", 1999 – ISBN 99928-39-10-4
* *აქსიომა* (ლექსები), თბ. მერანი, 2006
* *ხატვის გაკვეთილი* (ლექსები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015 
* *ექსპერიმენტი* (მოთხრობები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015 
* *მოსალოდნელი მოულოდნელობანი* (რომანი), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015

## პიესები
* *კარს იქით*, 1990 
* *წრე*, 1992
* *ობლები* (გაქართულებული ვარიანტი მარტინ მაკდონაჰის პიესისა The Lonesome West), ილუსტრატორი ალექსანდრე სლოვინსკი, ჟურნალი „ჩვენი მწერლობა“,  N6 (110) - N7(111), თბილისი, 2010. - ISSN: 1987-7730.
* *ხმაურიანი დღეები*, გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016
* *ობლები*, სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017

## თეატრი
* „კარს იქით“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1990
* „წრე“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1992
* „ხმაურიანი დღეები“ გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016
* „ობლები", სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017

## რადიოთეატრი
* "ხმაურიანი დღეები", რეჟისორი ლევან ლორთქიფანიძე, 2002

## პრემიები და ჯილდოები 
* საბა (ლიტერატურული პრემია) ნომინაციაში „წლის საუკეთესო რომანი“ რომანისათვის „მოსალოდნელი მოულოდნელობანი“, 2016

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სოციალურ ქსელში
* „სოციალური საკითხები“ (მოთხრობა)
* [„ივლისი მესამედ“ (მოთხრობა), ჟურნალი „მნათობი“(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98_%28XX_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%94%29), N12, 1988] 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ღიმილი

thumb|220px|
**ღიმილი** — სახის გამომეტყველება, რომელიც პირის ორივე მხარეს წარმოიქმნება კუნთების მოხვრით. ღიმილი თვალების გარშემოც წარმოიქმნება. ადამიანებში, ესაა გამომეტყველება, რომელიც გამოხატავს ბედნიერებას ან სიამოვნებას, მაგრამ ზოგჯერ არის შფოთვის უნებლიე გამოხატვა; ამ შემთხვევაში ცნობილია როგორც სახის მანჭვა. ღიმილი კულტურის, რასისა და რელიგიის მიუხედავად ყველასთვის გასაგებია და საერთაშორისოდაა ცნობილი. კროს-კულტურულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მსოფლიოში ღიმილი კომუნიკაციის ერთ-ერთი საშუალებაა, მაგრამ კულტურათა მიხედვით დიდი განსხვავებაა. ეს ასევე შეიძლება იყოს სპონტანური და ხელოვნური.

ცხოვრებაში, სულ მცირედ, ერთხელ მაინც ყველას გაუღიმია და ეს არაა რაღაც, რასაც დავისწავლით — არამედ პოზიტიური გამოცდილების ბუნებრივი რეაქციაა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*სიცილი
*მისალმება

## სქოლიო 
კატეგორია:სხეულის ენა
ბრედფორდი

**ბრედფორდი** (ინგლ. Bradford ) — ქალაქი ინგლისში, ჩრედილოეთ იორკშირის საგრაფოში.

ქალაქის მოსახლეობა — 293,7 ათ. მაცხოვრებელი (2001), სულ სამოქალაქო დასახლება — 493,1 ათ. მაცხოვრებელი (2007).

## რესურსები ინტერნეტში
*[www.bradford.gov.uk/ ოფიციალური საიტი]

thumb|მარცხნივ|702x204px|ბრედფორდის პანორამა

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ბრაიტონი

**ბრაიტონი** (ინგლ. Brighton) — ქალაქი ინგლისში, სამხრეთ სანაპიროზე, აღმოსავლეთ სასექსის საგრაფოში, ლა-მანშის სრუტის ნაპირზე.  ლონდონისგან დაშორებული 50 მილით. ადმინისტრაციულად გაერთიანებულია მეზობელ ქალაქ ჰოუვთან და არსით ერთ ქალაქს წარმოადგენენ (*Brighton and Hove* ან *Brighton & Hove*).

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*
* Map Of Brighton  Interactive map of Brighton & Hove, with locations of businesses and other points of interest
* savebrighton campaign website

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
კრონბორგი

მინი|250პქ|მარცხნივ|ციხესიმაგრის აერო ფოტო

**კრონბორგი** — ვარსკვლავის ფორმის ციხესიმაგრე დანიაში. მდებარეობს კუნძულ ზელანდიის უკიდურეს ჩრდილოეთ კიდეზე, დანიასა და შვედეთს შორის მდებარე ერესუნის სრუტის სანაპიროზე, ქალაქ ჰელსინგერის სიახლოვეს. ამ მონაკვეთში, სრუტის სიგანე მხოლოდ 4 კმ-ია. კრონბორგს, როგორც საზღვაო ციხესიმაგრეს, მეტად სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, იმდენად, რამდენადაც ბალტიის ზღვიდან მსოფლიო ოკეანეში გამოსასვლელი სულ რამდენიმე სრუტეს შორის ერთ-ერთის სანაპიროზე მდებარეობდა. ხიხესიმაგრე საუკუნეების განმავლობაში ჩრდილოეთ ევროპის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს რენესანსულ ციხედ რჩებოდა. 2000 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

ციხესიმაგრე 1420 წლით თარიღდება და მისი აგება დანიის მეფე ერიკ პომერანელს მიეწერება, რომელიც ერესუნის სრუტის გავლით ბალტიის ზღვაში შემავალი და გამომავალი გემებისგან გადასახადს იღებდა.

ციხესიმაგრემ ამჟამინდელი სახელი 1585 წელს მიიღო, როდესაც ის დანიის მეფე ფრედერიკ II-მ გადააკეთა და ბრწყინვალე, რენესანსული სტილის ევროპის უზარმაზარ ციხედ აქცია.

1629 წელს ორი მუშის დაუდევრობის გამო გაჩენილმა ხანძარმა ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად დააზარალა. მხოლოდ 1639 წელს, მეფე კრისტიან IV მოახდინა მისი შეკეთება და კვლავ ძველებურ სახეს დაუბრუნდა, მაგრამ პირვანდელი ბრწყინვალება სრული სახით ინტერიერს აღარასდროს დაუბრუნებია. 1658 წელს, სიმაგრე შვედებმა დაიპყრეს. 1688-1690 წლებში მას დამატებითი დაცვითი ხაზი დაემატა, რის შემდეგაც კრონბორგი მთელს ევროპაში უძლიერეს ციხესიმაგრედ მიიჩნეოდა. 1739 - 1900-იან წლებში ის გამოიყენებოდა როგორც საპყრობილე.

კრონბორგის ციხესიმაგრე, ბევრისათვის ელსინორის სახელითაა ცნობილი, როგორც ის უილიამ შექსპირმა თავის ტრაგედია „ჰამლეტში“ მოიხსენია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*კრონბორგის ციხესიმაგრე იუნესკოს საიტზე
*ფოტო-გალერეა 

კატეგორია:დანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დანიაში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
რასელ კროუ

**რასელ აირა კროუ** (; დ. 7 აპრილი, 1964) — ახალ ზელანდიაში დაბადებული ავსტრალიელი მსახიობი. „ოსკარის“ სამგზის ნომინანტი. 2000 წლის „ოსკარის“ პრემიის ლაურეატი. სახელი გაუთქვა როლებმა ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა „გლადიატორი“ და „ბრწყინვალე გონება".

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*

კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ახალზელანდიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მეტალოგენია

**მეტალოგენია** () — გეოლოგიის დარგი, რომელიც იკვლევს მადნეული საბადოების ჩამოყალიბებისა და განაწილების რეგიონულ კანონზომიერებებს მაგმურ, ტექტონიკურ და ნალექთდაგროვებით პროცესებთან კავშირში. ეს პროცესი გეოსინკლინებსა და ბაქნებზე სხვადასხვაგვარად მიმდინარეობს. 

გეოსინკლინის დაძირვის ეტაპზე წარმოიქმნება მაგმური ქანების 4 ფორმაცია: სპილიტ-კერატოფირული — სპილენძის, თუთიის, ზოგჯერ ტყვიის კოლჩედანური ტიპის საბადოებით; პერიდოტიტური-ქრომიტების მაგმური საბადოებით; გაბრო-პიროქსენიტ-დუნიტური — ტიტანმაგნეტიტური მადნების მაგმური საბადოებით და პლაგიოგრანიტ-პლაგიოსიენიტური — რკინისა და სპილენძის სკარნული საბადოებით. 

მეტალოგენია წარმოადგენს მადნეული საბადოების პროგნოზის მეცნიერულ საფუძველს. 

საქართველოსა და კავკასიაში მეტალოგენიის პრობლემები გაშუქებულია გიორგი ზარიძის, გიორგი თვალჭრელიძის, გიორგი ძოწენიძის და სხვ. შრომებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია
ფადგუ

**ფადგუ** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის ხეობაში. ზღვის დონიდან 170 მ, ოჩამჩირიდან 26 კმ, გუფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფსკალი

**ფსკალი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (სომხური ათარის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ჭაშის ზემოთში. ზღვის დონიდან 150 მ, ოჩამჩირიდან 45 კმ. სახელწოდება ქართულია, „ფსკა“ მეგრულად „საფუტკარეს“ ნიშნავს. 1949 წლის მდგომარეობით, შედიოდა მეორე ათარის (დღევანდელი სომხური ათარა) სოფსაბჭოს შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვალონი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

**ქვალონი**, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), მდინარე ოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 140 მ, ოჩამჩირიდან 35 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფოქვეში

**ფოქვეში** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ღალიძგის მარცხენა ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები:აყვარაში, კაციჰაბლა, საჩაჩხალია, ურთა). ზღვის დონიდან 40 მ, ოჩამჩირიდან 18 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქერქენი

**ქერქენი**, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კუტოლის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე დღამშის ნაპირას. ზღვის დონიდან 120 მ, ოჩამჩირიდან 25 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Union (Yes-ის ალბომი)

***Union*** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეცამეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1991 წლის 30 აპრილს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Arista. ალბომი ჩაწერილია Yes-ის სახელით, თუმცა მასში ასევე გაერთიანებულია Anderson Bruford Wakeman Howe-ს შემადგენლობაც.

ალბომიდან 1991 წელს გამოვიდა ორი სინგლი - „Lift Me Up“ და „Saving My Heart“.

## სიმღერების სია
შენიშვნა - "Angkor Wat" და "Give & Take" არ არის შეტანილია გრამფირფიტის გამოცემაში.

## პერსონალი
### Yes
*ჯონ ანდერსონი - წამყვანი ვოკალი
*კრის სკუაირი - ბას გიტარა, ვოკალი
*ტრევორ რებინი - გიტარა, ვოკალი
*ტონი კეი - კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი
*ალან უაიტი - დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი
*ბილ ბრუფორდი - დასარტყმელი საკრავები
*რიკ უეიკმენი - კლავიშებიანი საკრავები
*სტივ ჰაუ - გიტარა, ვოკალი

### დამატებითი მუსიკოსები
*ჯონათან ელაიასი - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი
*ტონი ლევინი - ბას-გიტარა
*ჯიმი ჰოუნი - გიტარა
*ბილი შერვუდი - ბას-გიტარა, გიტარები, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი
*ალან შვარცბერგი - პერკუსია
*გერი ბერლოუ - სინთეზატორი
*ჯერი ბენეტი - სინთეზატორი, პერკუსია
*ჯიმ კრაიტონი - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები
*გერი ფალკონი - ვოკალი
*დებორა ანდერსონი - ვოკალი (ჯონის შვილი)
*იენ ლოიდი - ვოკალი
*ტომი ფანდერბერკი - ვოკალი
*შერმა ფუტი - სინთეზატორი
*ბრაიან ფორეიკერი - სინთეზატორი
*კრის ფოსდიკი - სინთეზატორი
*რორი კაპლანი - სინთეზატორი
*ალექს ლაზარენკო - სინთეზატორი, კლავიშებიანი საკრავები
*სტივ პორკარო - სინთეზატორი
*მაიკლ შერვუდი - ვოკალი (ბილის შვილი)
*დენი ვონი - ვოკალი

## ჩარტები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:Yes-ის ალბომები
კატეგორია:1991 წლის ალბომები
კატეგორია:Arista Records-ის ალბომები
კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები
კატეგორია:ალბომები როჯერ დინის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:ალბომები ტრევორ ჰორნის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ტრევორ რებინის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ედი ოფორდის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ჯონათან ელაიასის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ბილი შერვუდის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ჯონ ანდერსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები მარკ მანჩინას პროდიუსერობით
ღვადაახუწა

**ღვადაახუწა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ღვადის თემი), კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ცხენიშწყარის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 400 მ, ოჩამჩირიდან 28 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცხენისწყალი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

**ცხენისწყალი** (ყოფილი *ხვაფსი*, *ხეცკუარა*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კოჩარის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მ, ოჩამჩირიდან 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცაგერა (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

**ცაგერა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (არადუს თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 35 მ, ოჩამჩირიდან 10 კმ.

1940-იან წლებში აქ ლეჩხუმელი კოლმეურნეებით ჩაასახლეს და სოფელს ლეჩხუმის ადმინისტრაციული ცენტრის ცაგერის მიხედვით *ცაგერა* უწოდეს. 1949-1954 წლებში არსებობდა ცაგერას სასოფლო საბჭო. 1954 წლის 19 ივნისს მოქვის სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფლები არადუ და ჯუკმური და შეუერთდნენ ცაგერის სასოფლო საბჭოს, რომელსაც ეწოდა არადუს სასოფლო საბჭო ცენტრით სოფ. არადუში. 1960 წლის 3 აგვისტოს არადუს სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფ. ცაგერა და კოჩარის სასოფლო საბჭოს მიუერთდა. მოგვიანებით, სოფელი კოჩარის თემს გამოეყო და კვლავ არადუს სასოფლო საბჭოს დაუბრუნდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარშალ კეი

**ჯორჯ მარშალ კეი** ( დ. 10 ნოემბერი 1904, პეისლი, ონტარიო — გ. 3 სექტემბერი, 1975, ენგლვუდი, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკელი გეოლოგი. 1927 წელს ნიუ-იორკში დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი. 1944 წლიდან კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი. ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. მარშალ კეის ძირითადი შრომები ეხება ორდოვიციული პერიოდის (ნიჟარიანები) სტრატიგრაფიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკის საკითხებს.

## თხზულებები 
* Geology of the Utica quadrangle, N. Y., 1953; 

## ლიტერატურა 
* Marshall Kay, *North American geosynclines (Memoir 48)*, Geological Society of America, 1971.
* *Stratigraphy and Life History*. Marshall Kay and Edwin Colbert. Wiley, New York, 1965.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Trenton Group scientific history, "Academic Period" bio at Harvard 
*University of Iowa distinguished alumni award bio, 1971 
*Time Magazine obituary, 1975 
*University of Iowa Paleontology Repository Archive 

კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
ფრედერიკ დიუბუა დე მონპერე

**მარი-ფრედერიკ დიუბუა დე მონპერე** (; დ. 28 მაისი, 1798, მოტიე, შვეიცარია — გ.  7 მაისი, 1850, იქვე) — შვეიცარიელი მოგზაური, სიძველეთა მკვლევარი და გეოლოგი. ნევშატელის აკადემიის პროფესორი. 

1831-1834 წლებში იმოგზაურა შავი ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ყირიმსა და ამიერკავკასიაში. შედეგები გამოაქვეყნა 1839-1845 წლებში, ექვსტომიან ნაშრომში (დიდი ატლასის დართვით), რომელშიც თავმოყრილია ძვირფასი ფაქტობრივი მასალა ქვეყნის ბუნებისა და სიძველეთა შესახებ. დიუბუა დე მონპერე საქართველოს გეოლოგიის პირველი მკვლევარია. მან შენიშნა კავკასიონის კრისტალური სუბსტრატის გამოსავლები დარიალის ხეობასა და აფხაზეთში, აღნიშნა კავკასიონის ნაოჭა სისტემის ახალგაზრდა (გვიანმესამეული) ასაკი და სიმეტრიული აგებულება გარდიგარდმო ჭრილში. აღწერა საქართველოს დანალექი წყებების განამარხებული ფაუნა და შეადგინა საქართველოს პირველი გეოლოგიური რუკა. 

დიუბუა დე მონპერე განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა ხალხთა ისტორიის საკითხებს, ქართულ და სომხურ ხუროთმოძღვრულ ძეგლებს. გამოთქვამდა მოსაზრებებს ძველი ქართული ხუროთმოძღვრების თავისებურებათა და ისტორიის განვითარების შესახებ. მისი აზრით, ქართული ხუროთმოძღვრება ბიზანტიური და სომხური ხუროთმოძღვრების განშტოება ან ანარეკლი იყო. დიუბუა დე მონპერეს თეორიის სიმცდარე დაამტკიცეს ქართველმა ხელოვნებათმცოდნეებმა. მიუხედავად იმისა, რომ დიუბუა დე მონპერეს მიერ შემუშავებული კონცეფცია არასწორი იყო, მისი ნაშრომები მნიშვნელოვანია, რადგან მათში მოცემულია შემდგომში დაღუპული ან სახეშეცვლილი ძეგლების აღწერილობები და ჩანახატები. 
## ბიბლიოგრაფია
მინი|გამოცემის სრული კომპლექტი
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome I, Paris, 1839;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome II, Paris, 1839;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome III, Paris, 1839;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome IV, Paris, 1840;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome V, Paris, 1843;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée, Tome VI, Paris, 1843.

;ალბომები:
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée : ATLAS, ou I-e serie, Paris, 1843;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée : ATLAS, ou II-e serie, Paris, 1843;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée : ATLAS, ou III-e serie, Paris, 1840;
* Voyage autour du Caucase, chez les Tcherkesses et les Abkhases, en Colchide, en Géorgie, en Arménie et en Crimée : ATLAS, ou IV-e serie, Paris, 1843.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი მოგზაურები
კატეგორია:შვეიცარიელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1850
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
ფორამინიფერები

მინი|300პქ|ფორამინიფერები
**ფორამინიფერები** () — უმარტივესების რიგი ფესვფეხიანთა ქვეკლასისა. ძირითადად ზღვის ბენთოსური ცხოველები არიან, მხოლოდ 2 ოჯახია (Globigerinidae და Globorotalidae) პლანქტონური ფორმები. ფორამინიფერების ციტოპლაზმური სხეული დაფარულია მკვრივი ნიჟარით. ნიჟარები ერთ- და მრავალსაკნიანია, ზოგჯერ დატოტვილი. საკანის აგებულებასა და განლაგებაზეა დამოკიდებული ჩონჩხის ფორმა.

ზომა ძირითადად 0,1—1 მმ, ზოგისა — 20 სმ აღწევს. ნიჟარის შიგთავსი გარემოსთან დაკავშირებულია ბაგით. ფორამინიფერების საკანი დაცხრილულია
უწვრილესი ფორმებით, საიდანაც გამოდის დატოტვილი და ანასტომოზირებული ფსევდოპოდიები, რომელთა დანიშნულებაა მოძრაობა და საკვების მოპოვება.
ფორამინიფერებისათვის დამახასიათებელია ჰაპლოიდური და დიპლოიდური თაობების მორიგეობა. ზიგოტიდან ვითარდება უსქესო დიპლოიდური თაობა — აგამონტი.

მისი ბირთვის ზრდისა და მრავალჯერადი დაყოფის შემდეგ წარმოიქმნება აგამეტები, რომლებიც საწყისს აძლევენ ჰაქპლოიდურ სქესობრივ თაობას — გამონტებს, ამ უკანასკნელებისაგან კი ვითარდება გამეტები. ზოგიერთ ფორამინიფერებს აქვს ორშოლტიანი სასქესო უჯრედები — იზოგამეტები, რომლებიც წყალში კოპულირებენ სხვა ინდივიდის გამეტებთან და წარმოქმნიან დიპლოიდურ ზიგოტას.

ფორამინიფერები შედიან ზღვის დანალექი ქანების შემადგენლობაში. ნამარხი ფორამინიფერები ცნობილია კამბრიული ხანიდან. ნამარხ ფორამინიფერებს დიდი მნიშვნელობა აქვს სტრატიგტრაფიისათვის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უმარტივესები
ჩაწვქითი

**ჩაწვქითი** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის ხეობაში. ზღვის დონიდან 170 მ, ოჩამჩირიდან 25 კმ, აკვასკიიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. საქართველოს უახლესი კანონმდებლობით მიეკუთვნება „რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებს“.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭიჩო

**ჭიჩო** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და თიანეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ქართლის ქედის ჩრდილოეთ მონაკვეთზე, მდინარე ივრის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3084 მ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ასაკის მერგელოვანი ფიქლებით. მთის კალთები ციცაბოა. დანაწევრებულია მდინარეების ფშავის არაგვისა და ივრის შენაკადებით. ჩრდილოეთ კალთაზე შემორჩენილია რამდენიმე პატარა მყინვარული ცირკი. მთის ზემო ნაწილი შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულით, ქვემო — შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
მიდლზბრო

**მიდლზბრო** (ინგლ. Middlesbrough ) — დიდი ქალაქი ჩრდილოეთ იორკშირის საგრაფოში, ინგლისის ჩრდილოაღმოსავლეთზე, საზღვაო პორტი ტისის მდინარის შესართავში, მსხვილი სამრეწველო ცენტრი.

thumb|center|702x204px|მიდლსბროს პანორამა

## რესურსები ინტერნეტში 
* "At the works, a study of a manufacturing town (Middlesbrough, Yorkshire)" by Florence Bell, 1907
* "Pioneers of the Cleveland iron trade" by J. S. Jeans 1875
* This is Middlesbrough – Visitor and leisure guide for Middlesbrough. 
* Official Middlesbrough Council Website 
* Unofficial Middlesbrough Town Hall website
* Visitmiddlesbrough – the official visitor and leisure guide for Middlesbrough. 
* BBC Tees – the latest local news, sport, entertainment, features, faith, travel and weather.

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
კატეგორია:მიდლზბრო
დანდი

**დანდი** () — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, შოტლანდიაში. დანდი არის საპორტო ქალაქი, მდებარეობს ჩრდილოეთის ზღვის სანაპიროზე, ფერთ-ოვ-თეის ყურეში, შოტლანდიის აღმოსავლეთ ნაპირზე. ქალაქი წარმოადგენს დანდის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ამჟამად მოსახლეობის რაოდენობა 143 ათას ადამიანს შეადგენს, და გარეუბანებით 170 ათას.

ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით, ქალაქის სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „ცეცხლის ციხესიმაგრე", შუქურების დიდი რაოდენობის გამო. ქალაქის წარმოშობის ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის, აღნიშნული წერილობითი დოკუმენტებში მოიხსენიება XII საუკუნიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dundee City Council
* Dundee Guide 
* Dundee Information Website 
* Dundee and Angus information portal
* Heraldry of Dundee Burgh, District and City 
* Dundonian for beginners
* Dundee Dialect 
* InDundee  listings
* Memorial inscriptions from the city's oldest cemetery
* Dundee in 3d 
* Dundee Mountain Film Festival

კატეგორია:შოტლანდიის ქალაქები
სხივარები

**სხივარები** (ლათ. Radiolaria) — უმარტივესთა ქვეკლასი ფესვფეხიანების კლასისა. ზღვის პლანქტონური ორგანიზმების დიდი ჯგუფია, 7 ათ-ზე მეტ სახეობას მოიცავს. მათი სხეულის სიგრძე 40 მკმ-იდან 1 მმ და მეტს აღწევს, აქვთ შინაგანი ჩონჩხი ტყავისებრი ცენტრალური კაფსულის სახით, რომელშიც ენდოპლაზმა და ერთი და მრავალი ბირთვია. 

ერთეული, იშვიათად კოლონიური ორგანიზმებია. სხივარები, ძაფისებრი ხშირად დატოტვილი ფსევდოპოდიუმების (ფილოპოდიუმები) მეშვეობით იჭერენ საკვებს, აქვთ აგრეთვე გარეგანი მინერალური ჩონჩხი, რომელიც კაჟმიწისა და გოგირდმჟავა სტრონციუმისაგან შედგება. 

მრავლდებიან გაყოფით, იშვიათად სქესობრივად (ორშოლტიანი გამეტების კოპულაციის გზით). სხივარების ჩონჩხისაგან შემდგარ ქანებს ლითონისა და მინის ნაგებობათა გასაპრიალებლად იყენებენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ზოოლოგია
ბლაენავონი

**ბლაენავონი** () — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ უელსში. მდებარეობს ისტორიული მონმოუშირის საზღვრებში, გორაკის ფერდობზე. ბოლო მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 6 349 ადამიანს შეადგენს. უელსურ ენაზე *Blaenavon* მდინარის სათავეს ნიშნავს.

ბლაენავონი 1788 წელს გახსნილი რკინის საწარმოო იმ ფაბრიკის ირგვლივ განვითარდა, რომელიც დღეს მუზეუმს წარმოადგენს. ფოლადისა და ქვანახშირის მრეწველობის ზრდამ, არეალის ირგვლივ მოსახლეობის მატება გამოიწვია და იმ დროისთვის ქალაქის მოსახლეობამ 20 000 ადამიანი შეადგინა. 1900 წელს ფოლადის, ხოლო 1980 წელს ქვანახშირის საწარმოების დახურვას მოსახლეობის შემირება მოჰყვა და ამჟამად ქალაქი ძირითადად მოხუცებითაა დასახლებული.

2000 წელს, ძველი ინდუსტრიული წარსულის გამო ბლაენავონი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Old photos of Blaenavon
*Welsh Coal Mines - all the pits, all the histories
*Blaenavon Town Council 
*Time Team - The Lost Viaduct
*Aerial photograph of Blaenavon in 1999
*Blaenavon Local History Society website 

კატეგორია:უელსის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
იფსუიჩი

**იფსუიჩი** () — ქალაქი და ნავსადგური აღმოსავლეთ ინგლისში, მდებარეობს მდინარე ორუელის ესტუართან, ჩრდილოეთის ზღვის სანაპიროზე. ლონდონიდან დაშორებულია დაახლოებით 80 მილით. წარმოადგენს საფოლკის საგრაფოს ადმინისტრაციულ ცენტრს.

## რესურსები ინტერნეტში 
### იფსვიჩის დაწესებულებები 
* Ipswich Borough Council
* The Ipswich Society
* The Broomhill Pool Trust
* Holy Trinity Church – The Ipswich Waterfront / Docks Church 
* Ipswich Waterfront Churches
* Ipswich Waterfront Action 

### გართობები იფსვიჩში 
* Ipswich Gigs community
* The Grapevine 
* Ramada Encore Ipswich 

### ისტორია 
*Ipswich Museum 
*Clifford Road Air Raid Shelter Museum, Ipswich 
*Medieval town plan of Ipswich Town
*Ipswich Transport Museum
*History of Ipswich Airport

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
კენტერბერის კათედრალი

**კენტერბერის კათედრალი** () — ერთ-ერთი უძველესი და ცნობილი ქრისტიანული კათედრალი ინგლისში, კენტის საგრაფოს ისტორიულ ქალაქ კენტერბერიში. 1988 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. წარმოადგენს ინგლისური ეკლესიის ლიდერის - კენტერბერის არქიპეისკოპოსის საკათედრო ტაძარს და მთელი მსოფლიოს ანგლიკანური საზოგადოების სიმბოლოს.

ტაძრის მისი პირველი არქიეპისკოპოსი იყო ავგუსტინ კენტერბერიელი, რომელიც მანამდე რომში, წმინდა ანდრიას ბენედიქტური სააბატოს აბატი იყო. 597 წელს ის პაპმა გრიგოლ I-მა ანგლო-საქსონიაში მისიონერად გაგზავნა. 602 წელს მან კათედრალი დააფუძნა წმინდა მხსნელის (მაცხოვრის) სახელზე. 1993 წელს, კათედრალის ქვეშ წარმოებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა დაადასტურა ძველი ტაძრის არსებობა, რომელიც რომაული გზის გასწვრივ ყოფილა აშენებული.

ავგუსტინმა ქალაქის კედლების გარეთ ასევე დააფუძნა წმინდა პეტრესა და პავლეს სახელობის სააბატო, რომელიც მრავალი საუკუნის განმავლობაში არქიეპისკოპოსთა ძვალთშესალაგს წარმოადგენდა. სააბატო ასევე შესულია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

კათედრალს საუკუნეთა განმავლობაში სხვადასხვა სტრუქტურები ემატებოდა, თუმცა თანამედროვე ფორმები XV-XIX საუკუნეებში მიიღო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*Virtual tour of Canterbury Cathedral 
*Save Canterbury Cathedral Appeal 
*Sacred Destinations: Canterbury Cathedral
*Details on bell towers 
*History of choir school and choristers 

კატეგორია:ინგლისის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ირლანდიური ენა

**ირლანდიური ენა** (Gaeilge) — ირლანდიელების ენა, კელტური ენების ერთ-ერთი ენა, შოტლანდიურ და მენურთან ერთად ეკუთვნის ამ ჯგუფის გოიდელურ ქვეჯგუფს.

ირლანდიის რესპუბლიკის სახელმწიფო ენა. 2005 წლის 13 ივნისს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ევროკავშირის სამუშაო ენების რიცხვში ირლანდიურის ჩართვისა, რომელიც ძალაში 2007 წლის 1 იანვრიდან შევიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირლანდიურ-რუსული ლექსიკონი 
* თანამედროვე ირლანდიურის გაკვეთილები  

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიური ენა
ბლენჰეიმის სასახლე

**ბლენჰეიმის სასახლე** () — მონუმენტური, სასოფლო ტიპის სასახლე ინგლისის პატარა ქალაქ ვუდსტოკში, ოქსფორდშირის საგრაფოში. ის ერთადერთი არასამეფო და არასაეპისკოპოსო სასოფლო სახლია ინგლისში, რომელიც სასახლის ტიტულს ატარებს. აშენდა 1705 - 1724 წლებში. 1987 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

სასახლე მადლობის ნიშნად მთელმა ერმა მარლბორუგის გრაფს - ჯონ ჩერჩილს უძღვნა, რომელიც ჰოხშტედის ბრძოლიდან, სადაც მან ფრანგებსა და ბავარიელებს სძლია და სამშობლოში სამხედრო ტრიუმფით დაბრუნდა.

სასახლე უიშვიათეს, საკმაოდ მცირე ხნის ისტორიის მქონე ინგლისური ბაროკოს სტილშია აგებული და დღეს თითქმის იგივე სახითაა შემორჩენილი, როგორც ის 1720-იან წლებში იყო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ინფორმაცია სასახლეზე
* ისტორიული სურათები 
* Blenheim entry from The DiCamillo Companion to British & Irish Country Houses 
* Article about Blenheim Palace
* Consuelo Vanderbilt's dowry 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს სასახლეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები უელსში

**მეფე ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები და ქალაქის კედლები გუინედში** () — ამ სახელითაა შესული იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში ობიექტი, რომელიც უელსში, გუინედის ადმინისტრაციულ ერთეულში მდებარეობს.

1986 წელს, ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის მეფობის დროინდელი ოთხი ციხესიმაგრე, რომლებიც თავდაცვითი და სამხედრო არქიტექტურის XIII საუკუნის თვალსაჩინო ნიმუშებს წარმოადგენენ, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

***ეს ნაგებობებია:***
* ბომარისის ციხესიმაგრე
* კერნარვონის ციხესიმაგრე
* კონუის ციხესიმაგრე
* ჰარლეკის ციხესიმაგრე

ედუარდ I-მა უელსსში სულ რვა ციხესიმაგრე ააგო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი იუნესკოს საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:უელსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კენტერბერის წმინდა მარტინის ეკლესია

**წმინდა მარტინის ეკლესია** ()  — ეკლესია ინგლისის კენტის საგრაფოს ქალაქ კენტერბერიში. მდებარეობს ქალაქის კათედრალიდან რამდენიმე კილომეტრში. 

ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი დღემდე უცნობია. ცნობილია, რომ ის კენტის მეფის, ეტელბერტის ცოლის - ბერტას პირადი სამლოცველო იყო. ბეტრა ფრანკი პრინცესა იყო, რომელიც ინგლისში თავის მღვდელთან, ლიუდჰარდთან ერთად მოვიდა. არსებობს ვერსია, რომ თავდაპირველად, ეკლესია წარმართული სალოცავს წარმოადგენდა, რომელიც შემდეგ, რომაულ ეპოქაში ქრისტიანულად გადააკეთეს. 

1844 წელს, ეკლესიის ეზოში აღმოაჩინეს ოქროს მონეტების გროვა, რომელთაგან ერთ-ერთზე ლიუდჰარდია გამოსახული. 

1988 წელს, წმინდა მარტინის ეკლესია კენტერბერის კათედრალთან და წმინდა ავგუსტინის სააბატოსთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Canterbury Buildings 
*Web site of St Martin's Church

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
მოძღვართ-მოძღვარი

**მოძღვართ-მოძღვარი** — გელათის აკადემიის რექტორი. „ხელმწიფის კარის გარიგების“ მიხედვით, იგი ძალიან პატივსაცემი პიროვნება იყო და განსაკუთრებით საპატიო ადგილი ეკავა სახელმწიფოში. იგი ეკლესიის ოთხ უმაღლეს იერარქს შორის პირველი იყო: „ამ ოთხთაგან (*იგულისხმებიან* მოძღვართ-მოძღვარი, ორი კათალიკოსი და მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი) ერთი საჯდომი მარჯვენით (*იგულისხმება* მეფის მარჯვნივ) დაუწერია მოძღვართ მოძღვარსა“. „ხელმწიფის კარის გარიგებიდან“ ჩანს, მოძღვართ-მოძღვარი მეფისთვის ძლიერ საპატიო პიროვნება იყო. მიღების დროს პირველად მოძღვართ-მოძღვარს იწვევდნენ მეფესთან და მეფეც ყველაზე დიდი პატივით იღებდა მას.

„ხელმწიფის კარის გარიგებაში“ არაფერი არ არის ნათქვამი მოძღვართ-მოძღვარის ფუნქციების შესახებ. ექვთიმე თაყაიშვილის ვარაუდით, იგი გელათის აკადემიის რექტორი უნდა ყოფილიყო. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, მოძღვართ-მოძღვარს განსაკუთრებული ადგილი ეკავა სამონასტრო ცხოვრებაში, როგორც მეცნიერ ბერს, რომელსაც ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და რომელთანაც სხვადასხვა მხრიდან მიდიოდნენ ხოლმე სასწავლებლად. ივ. ჯავახიშვილი ასევე ამბობს, რომ მოძღვართ-მოძღვარი მოძღვრების უფროსი უნდა ყოფილიყო.

მოძღვრები საქართველოში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდნენ და, შესაბამისად, მათი უფროსი უფრო მეტად პატივსაცემი იქნებოდა. 

მოძღვართ-მოძღვარი არ იყო სახელმწიფო ან საეკლესიო სამართლით გათვალისწინებული რომელიმე მოხელე. იგი სწავლულ ბერად ითვლებოდა. მისი სახელი — მოძღვართ-მოძღვარი — მეცნიერული წოდების აღმნიშვნელი უფრო იქნებოდა, ვიდე თანამდებობისა. მისი ავტორიტეტი და მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობდა, რომ მას ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და ჰქონდა საკუთარი სკოლა.

## ლიტერატურა 
* ივ.  სურგულაძე, ქართული სამართლის ისტორიის წყაროები, თბ. 2003.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
წმინდა ავგუსტინის სააბატო

**წმინდა ავგუსტინის სააბატო** () — ყოფილი სააბატო ინგლისში, კენტის საგრაფოს ქალაქ კენტერბერიში.

597 წელს, რომის პაპმა გრიგოლ I-მა რომის წმინდა ანდრიას ბენედიქტური სააბატოს აბატი ავგუსტინი ანგლო-საქსონიაში მისიონერად გააგზავნა. ავგუსტინმა კენტის იმჟამინდელი მეფის, ეტელბერტის მეუღლის მხარდაჭერა მოიპოვა, რომელიც მას კენტერბერის სიახლოვეს მონასტრის დაარსებაში დაეხმარა. ამის შემდეგ, მეფემ ბრძანა აღემართათ წმინდა პეტრესა და პავლეს სახელობის ტაძარი და უზრუნველეყოთ იგი მრავალფეროვანი შემოწირულობებითა და საჩუქრებით. ამ მოვლენებს XIV საუკუნის ქრონისტი უილიამ ტორნი აღწერს. სააბატომ შემდეგში კენეტის მეფეთა და კენტერბერის არქიეპისკოპოსთა განსასვენებელის ფუქნცია შეიძინა.

1100 წელს, ძველი, ანგლო-საქსონური ეკლესია ახალი, რომანული სტილის კომპლექსით შეცვალეს. XIII საუკუნეში მას კიდევ გარკვეული გოთური სტილის ნაგებობები დაუმატეს. XIV საუკუნეში ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა, რის შემდეგაც მას მნიშვნელოვანი სარექონსტრუქციო სამუშაოები ჩაუტარდა. უკვე XIX საუკუნეში, გადამწყვეტი ზომები მიიღეს შუა საუკუნეების ნარჩენების შენარჩუნების მიზნით.

1988 წელს, წმინდა ავგუსტინის სააბატო კენტერბერის კათედრალთან და წმინდა მარტინის ეკლესიასთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ინგლისის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
პეტრე გამყრელიძე

**პეტრე დიანოზის ძე გამყრელიძე** (დ.  16 მაისი [ ძვ. სტ. 3 მაისი], 1903, სომიწო, ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 ივლისი, 1979, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-გეოლოგი. საქართველოსა და კავკასიის რეგიონული გეოლოგიისა და ტექტონიკის სპეციალისტი.
საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960). საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და იქვე დაიწყო მუშაობა გამოყენებითი გეოლოგიის კათედრაზე. 1934 წლიდან დოცენტი, 1937 წლიდან კათედრის გამგე, 1948 წლიდან გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 

1928 წლიდან მუშაობს საქართველოს გეოლოგიურ აგეგმვაზე. 1933 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა 
აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტშია. 

გამყრელიძის უმნიშვნელოვანესი შრომები ეხება საქართველოსა და ყოფილი სსრკ სამხრეთ რაიონების ალპური ზონის სტრატიგრაფიისა და ტექტონიკის ძირითად პრობლემებს. მას ეკუთვნის საქართრველოს გეოტექტონიკური დარაიონების აღიარებული სქემა. 1971 წლიდან საფრანგეთის გეოლოგიური საზოგადოების წევრი. 

1973 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, სამი სხვა ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
პეტრე
მიხეილ მურატოვი

**მიხეილ ვლადიმერის ძე მურატოვი** ( დ.  13 მარტი   [ ძვ. სტ. 29 თებერვალი]   1908, — გ. 30 აგვისტო, 1982) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1962).

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1959 წლიდან მოსკოვის გეოლოგიური დაზვერვის ინსტიტუტის ისტორიული და რეგიონული კათედრის გამგე. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი (1957-იდან). სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ტექტონიკის კომიტეტის თავმჯდომარე (1965 წლიდან).
 
მურატოვის ძირითადი სამეცნიერო შრომები შეეხება ტექტონიკის თეორიული საკითხების პრობლემებს, კერძოდ, მსოფლიოს ნაოჭა სარტყლების ტექტონიკურ აგებულებას. მურატოვი ერთ-ერთი ავტორი და რედაქტორია სსრკ-ის, ევროპისა და საერთოდ, მსოფლიოს ტექტონიკური და გეოლოგიური რუკებისა.

სსრკ სახელმწიფო პრემია (1951 და 1969) შრომისთვის „სსრკ-ის სამხრეთ ევროპული ნაწილისა და მოსაზღვრე ქვეყნების ალპური გეოსინკლინური სარტყლის ტექტონიკა და განვითარების ისტორია“ (1949), ევრაზიის ტექტონიკური რუკის შედგენისთვის (1: 5 000 000) და ასევე მონოგრაფიისათვის „ევრაზიის ტექტონიკა“ (1966).

## თხზულებები 
* Главнейшие эпохи складчатости и мегастадии развития земной коры, „Геотектоника“, 1965, № 1;
* Главнейшие структурные элементы материков, их взаимоотношения и возраст, в кн.: Международный геологический конгресс. 24 сессия. Доклады советских геологов. Проблема 3. Тектоника, М., 1972.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
რუსიფიკაცია

[370px|მინი|[სტაშიცას სასახლე|სტაშიცას სასახლის ფასადი რამდენიმე გადააკეთეს, 1620 წელს ის ააშენეს როგორც რუსული კაპელა. 1818 წელს ის განაახლეს ნეოკლასიკური სტილით. 1890 წელს ის ისევ გახდა რუსულ-ბიზანტიური სტილის ორთოდოქსული ეკლესია (მარჯვნივ), ხოლო 1924 წელს სასახლეს აღუდგინეს მისი ნეოკლასიკური ფასადი (მარცხნივ).]]

**რუსიფიკაცია** () — ეთნიკურად არა რუსული საზოგადოების მიერ რუსული ენის და სხვა რუსული თვისებების (ნებაყოფლობით ან ძალდატანებით) მიღება. ვიწრო გაგებით რუსიფიკაცია გამოიყენება რუსული ენის სლავურ, ბალტიკურ და სხვა ყოფილი რუსული კონტროლის ქვეშ მყოფ ენებზე გავლენის აღსანიშნავად, რამაც გამოიწვია: რუსიზმის, ტრასიანკას და სურიჟმის წარმოშობა. ისტორიული თვალთახედვით, ტერმინი შეესაბამება რუსეთის იმპერიის და საბჭოთა კავშირის როგორც ოფიციალურ ასევე არაოფიციალურ პოლიტიკას, რომელიც ეროვნული უმცირესობების გარუსებისკენ იყო მიმართული.

რუსიფიკაციის ძირითადი სფეროებია პოლიტიკა და კულტურა. პოლიტიკაში ეს არის რუსი ეროვნების ჩინოვნიკების დანიშვნა წამყვან პოზიციებზე, სხვა და სხვა ეროვნული მნიშვნელობის ინსტიტუტებში. კურტურაში იგულისხმება რუსული ენის დომინირება ბიზნესში და იდიომებში. ასევე რუსიფიკაცია გულისხმობს ცვლილებებს დემოგრაფიაშიც, რუსული მოსახლეობის გაზრდის გზით.

ანალიზის კუთხით უმჯობესია ერთმანეთისგან განსხვავდეს *გარუსება*, როგორც ერთი განსხვავებული იდენტობის მქონე ეთნოსის რუსულით ჩანაცვლების პროცესი და *რუსიფიკაცია*, როგორც არა რუსულ ტერიტორიაზე რუსული ენის კულტურის და მოსახლეობის გავრცელება, რომელიც ასევე განსხვავდევა *სოვიეტიზმის*, როგორც საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის მიერ გარკვეულ ტერიტორიაზე რეჟიმის დამყარებისგან. მიუხედავად რუსიფიკაციის დიდი მცდელობისა, საბჭოთა ერის დასასრულისთვის საბჭოთა კავშირში მოსახლეობის უმეტესობა მაინც არა რუსს წარმოადგენდა.

## ისტორია
რუსიფიკაციის ადრეულ მაგალითებს ვხვდევბით XVI საუკუნეში, რომელსაც ადგილი ჰქონდა დაპყრობილ ყაზანის სახანოში (შუა საუკუნეების თათრული სახელმწიფო, რომელსაც  ბულგარეთის ვოლგის ტერიტორიები ჰქონდა მიტაცებული). მთავარი მიზანი იყო გაქრისტიანება და რუსულის, როგორც მთავარი სახელმწიფო ენის დანერგვა. 1856 წელს რუსეთის ყირიმის ომში დამარცხებისა და 1861 წელს პოლონეთის აჯანყების შემდეგ რუსეთის მეფემ ალექსანდრე II-მ მომავალი აჯანყებების თავიდან ასაცილებლად დაიწყო აქტიური რუსიფიკაციის პოლიტიკის გატარება. რუსეთის ტერიტორია დასახლებული იყო მრავალი ეთნიკური ჯგუფით და რუსიფიკაცია იყო მათი იდენტობის ჩახშობის გზით სეპარატისტული გამოვლინებების აღკვეთის მცდელობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*რუსიფიკაცია ლიტვაში 
*დემოკრატის ფონდის მუდმივ მოქმედი მისია ცხინვალში 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერია
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:საბჭოთა კავშირი
კათედრა

**კათედრა** (, სიტყვასიტყვით — სკამი, დასაჯდომი ადგილი):

1. ძველ საბერძნეთსა და რომში — ფილოსოფოსებისა და რიტორების გამოსასვლელი ადგილი.

2. ქრისტიანულ ეკლესიაში — ადგილი, საიდანაც ქადაგებდნენ.

3. ეპისკოპოსის (არქიელის) სავარძელი ღვთისმსახურების დროს; გადატანით — ეპარქია (საეპისკოპოსო ოლქი).

4. სასწავლო დაწესებულებებში, ლექტორიუმებში, სააქტო დარბაზებში —  მასწავლებლის, მომხსენებლის ადგილი.

5. უმაღლეს სასწავლებელში — სასწავლოსამეცნიერო დანაყოფი, რომელიც ეწევა სასწავლო-აღმზრდელობით, მეთოდოლოგიის და სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას ერთი ან რამდენიმე მონათესავე დისციპლინის დარგში, ამზადებს სამეცნიერო-პედაგოგიურ კადრებს, ხელმძღვანელობს სპეციალისტების კვალიფიკაციის ამაღლებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტერმინები
პირველი ლიგა 2010-2011

**პირველი ლიგა 2010-11** — საქართველოს პირველი ლიგის ოცდამეორე სეზონი. დაიწყო 2010 წლის აგვისტოში და დასრულდა 2011 წლის მაისში.

## მონაწილე გუნდები 
## ცხრილი 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=40|
!width=160|კლუბი
!width=40|თ
!width=40|მ 
!width=40|ფ
!width=40|წ  
!width=40|გტ 
!width=40|გშ 
!width=40|+/-
!width=40|**ქ**
!width=200|კომენტარი
|-style="background: #D0F0C0;"
|  1.
|align="left"|გაგრა
| 32
| 23
| 6
| 3
| 73
| 19
| +54
| **75**
|rowspan="2" align="center"|აღზევდა უმაღლეს ლიგაში
|-style="background: #D0F0C0;"
|  2.
|align="left"|მერანი
| 32
| 22
| 7
| 3
| 60
| 15
| +45
| **73**
|-style="background: #FFFF99;"
|  3.
|align="left"|დილა
| 32
| 20
| 9
| 3
| 58
| 21
| +37
| **69**
|rowspan="2" align="center"|პლეი-ოფი
|-style="background: #FFFF99;"
|-
|-style="background: #FFFF99;"
| 4.
|align="left"|ჩიხურა
| 32
| 20
| 6
| 6
| 58
| 25
| +33
| **66**
|-
| 5.
|align="left"|ბათუმის დინამო
| 32
| 18
| 9
| 5
| 66
| 18
| +48
| **63**
|-
| 6.
|align="left"|ხობის კოლხეთი
| 32
| 12
| 10
| 10
| 28
| 34
| -6
| **46**
|-
| 7.
|align="left"|გურია
| 32
| 14
| 4
| 14
| 50
| 59
| -9
| **46**
|-
| 8.
|align="left"|იმერეთი
| 32
| 11
| 4
| 17
| 36
| 43
| -7
| **37**
|-
| 9.
|align="left"|ჩხერიმელა
| 32
| 7
| 14
| 11
| 35
| 45
| -10
| **35**
|-
| 10.
|align="left"|მეშახტე
| 32
| 10
| 5
| 17
| 32
| 48
| -16
| **35**
|-
| 11.
|align="left"|ნორჩი დინამოელი
| 32
| 10
| 5
| 17
| 39
| 58
| -19
| **35**
|-
|12.
|align="left"|ადელი
| 32
| 10
| 2
| 20
| 38
| 54
| -16
| **32**
|-
|13.
|align="left"|მერცხალი
| 32
| 8
| 8
| 16
| 41
| 68
| -27
| **32**
|-
|14.
|align="left"|სამგურალი
| 32
| 8
| 6
| 18
| 38
| 64
| -26
| **30**
|-style=
| 15.
|align="left"|სქური
| 32
| 8
| 5
| 19
| 28
| 52
| -24
| **29**
|-style=
|16.
|align="left"|ჭიათურა
| 32
| 8
| 5
| 19
| 28
| 69
| -41
| **29**
|-
|-style=
|17.
|align="left"|ლოკომოტივი
| 32
| 7
| 7
| 18
| 30
| 46
| -16
| **28**
|-style=

## იხილეთ აგრეთვე 
* უმაღლესი ლიგა 2010-2011
* საქართველოს თასი 2010-11

კატეგორია:პირველი ლიგის სეზონები
Eldar & Nigar

**Eldar & Nigar** — აზერბაიჯანული პოპ-ჯგუფი. მან გაიმარჯვა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, 2011 წელს. ჯგუფი წარდგა სიმღერით „Running Scared“ 10 და 14 მაისს.

## დისკოგრაფია 
*Running Scared (2011, სინგლი)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები