open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დელტაპლანი

**დელტაპლანი** (დელტაპლანერი) წარმოადგენს ჰაერზე მძიმე საფრენ აპარატს, რომელიც შესრულებულია უკუდო  ისრისებური ფრთის სქემით. მისი მართვა ხდება პლანერის სიმძიმის ცენტრის მიმართ პილოტის მასის გადაადგილებით, ანუ დელტპლანი წარმოადგენს ბალანსურ პლანერს.

დელტაპლანის პირველი სქემა ჯერ კიდევ ლეონარდო და ვინჩის მიერ იყო შექმნილი. ჰაერზე მძიმე პირველი საფრენი აპარატიც, რომლითაც ოტო ლილიენტალი გაფრინდა, ფაქტობრივად დელტაპლანს წარმოადგენდა. თანამედროვე დელტაპლანის შემქმნელია ფრენკ როგალო. როგალომ იგი შექმნა როგორც კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე დასაშვები საშუალება (დელტაპლანის შექმნით საფრენი აპარატების ევოლუციის წრე შეიკრა და ალაბათ მომავლში უნდა გამოჩნდეს ახალ იდეებზე და ტექნოლიებზე დამყარებული საავიაციო ტექნიკა. მაგალითად,  უკვე გაჩნდა ინფორმაცია ტურბოხრახნიან ძრავიანი ზებგერითი თვიმფრინავის შექმნის შესახებ).

ნასამ კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე დასაბრუნებლად პარაშუტის გამოყენება არჩია და დელტპალნი დავიწყებას მიეცა მე-20-ე საუკუნის 70-იან წლებამდე. ამ დროსითვის დაიწყეს დელტაპლანით ბუქსირებული ფრენები. თავიდან პილოტები ფრთის ლონჟერონებზე იყვნენ დაკიდებული და ასე მართავდენ აპარატს სიმძიმის ცენტრის გადაადგილებით. ავსტრალიაში კი ორი პრინციპულად ახალი ელემენტი დაამატეს დელტაპლანს — პილოტის საკიდი სისტემა და სამკუთხა სახელური მართვისთვის. ავსტრალიელბმა, ბილ ბენტმა და ბილ მოიესმა, 1969 წელს აშშ-ში ჩაატარეს საჩვენებელი ფრენები კატერის ბუქსირის გამოყენებით. ასე შეიქმნა ბალანსირებული და ბუქსირების მეთოდების შერწყმით დელტაპლანერი. 70-იანი წლების შუა ხანებიდან დელტაპლანერიზმი, როგორც ტექნიკური სპორტის სახეობა საბჭოთა კავშირშიც იწყებს განვითარებას. მის მასობრივად  გავრცელებას დიდი ბიძგი მისცა 1976 წელს ჟურნალ „ტეხნიკა-მოლოდიოჟში“ გამოქვეყნებულმა მიხეილ ჰოხბერგის ორ გვერდიანმა სტატიამ. ამ სტატიაში მოცემული იყო დელტაპლანის პრინციპული სქემა, დეტალების ნახაზები და მისთვის საჭირო მასალების აღწერა. საქართველოშიც ფაქტობრივად ამ სტატიაზე დაყრდნობით დაიწყო პირველი დელტაპლანების შექმნა.

საქართველოში პირველი დელტაპლანები 1977-78 წლებში შეიქმნა. 1978 წელს ჩამოყალიბდა დელტაკლუბი „მიმინო“, სადაც გაერთინდნდნ დელტაპლანის პირველი ენთუზისტები. ეს დელტაკლუბი თავიდან ჩამოყალიბდა თბილისის სპორტკომიტეტთან, ხოლო შემდეგ დოსააფმა აიღო ხელში მისი მეურვეობა.

კატეგორია:საავიაცო სპორტი
რიხარდ იულიუს ვილჰელმ დედეკინდი

**რიხარდ იულიუს ვილჰელმ დედეკინდი** ( დ. 6 ოქტომბერი, 1831, ბრაუნშვაიგი — გ. 12 თებერვალი, 1916, ბრაუნშვაიგი) — გერმანელი მათემატიკოსი, ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1880).

დედეკინდის ძირითადი შრომები ეხება ალგებრულ რიცხვთა თეორიას. მისი რამდენიმე ზოგადი კონცეფცია საფუძვლად უდევს თანამედროვე ალგებრას. კერძოდ, მას ეკუთვნის იდეალის თანამედროვე განსაზღვრა. დედეკინდი ცნობილია როგორც ნამდვილ რიცხვთა თეორიის მკაცრი დაფუძნების ერთ-ერთი პირველი სისტემის ავტორი.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
1781

## მოვლენები 
*ავსტრიის მეფე იოზეფ II ქვეყანაში აუქმებს ბატონ-ყმობას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 12 მარტი : ლუდვიგ ახიმ ფონ არნიმი — გერმანელი მწერალი  (გ. 1831)

### თებერვალი 
### მარტი 
* 13 მარტი : კარლ შინკელი — გერმანელი არქიტექტორი, ფერმწერი და გრაფიკოსი  (გ. 1841)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 5 ოქტომბერი : ბოლცანო, ბერნარდ - ჩეხი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
კარიბის ზღვა

thumb|250px|right|კარიბის ზღვა
[მინი|250პქ|კარიბის ზღვის სანაპიროზე მდებარე [მაიას ცივილიზაცია|მაიას ქალაქი ტულუმი. მექსიკა, კინტანა-როო]]
**კარიბის ზღვა** — ტროპიკული ზღვა დასავლეთ ნახევარსფეროში, ატლანტის ოკეანის ნაწილი, მექსიკის ყურის სამხრეთით. სამხრეთით შემოიფარგლება სამხრეთ ამერიკის კონტინენტით, დასავლეთით ცენტრალური ამერიკის რეგიონით, ხოლო ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ანტილებით: დიდი ანტილის კუნძულებით — კუბა, ჰაიტი, იამაიკა და პუერტო-რიკო ჩრდილოეთით, და მცირე ანტილის მრავალრიცხოვანი კუნძულებით აღმოსავლეთით. კარიბის ზღვა, მიმდებარე კუნძულებითა და სანაპიროებით ცნობილია როგორც *კარიბები*.

კარიბის ზღვა ერთ-ერთი უდიდესი მლაშე წყლის ზღვაა 2 754 000 კმ² ფართობით. ზღვის ყველაზე ღრმა წერტილია კაიმანის ღრმული იამაიკასა და კუბას შორის (7 686 მ).

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარიბის ზღვა  
* კარიბის ზღვა - ბრიტანიკა


კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
გეორგ კანტორი

**გეორგ კანტორი** (; დ. 3 მარტი, 1845, პეტერბურგი ― გ. 6 იანვარი, 1918, ჰალე) — გერმანელი მათემატიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1867 წელს დაამთავრა ბერლინის უნივერსიტეტი. დაამუშავა უსასრულო სიმრავლეთა და ტრანსფინიტური რიცხვების თეორიები. 1874 წელს დაამტკიცა, რომ ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლე არ არის თვლადი და ამით დაადგინა არაეკვივალენტური, ე.ი. სხვადასხვა სიმძლავრის მქონე სიმრავლეების არსებობა. 1878 წელს ჩამოაყალიბა სიმრავლის სიმძლავრის ზოგადი ცნება. 1879–1884 წლებში სისტემატურად გადმოსცა თავისი მოძღვრების პრინციპები სიმრავლეების უსასრულობის შესახებ. კანტორმა შემოიღო ზღვრული წერტილისა და წარმოებული სიმრავლის ცნებები, ააგო სრულყოფილი სიმრავლის მაგალითი (ე. წ. კანტორის სიმრავლე), განავითარა ირაციონალურ რიცხვთა ერთ–ერთი თეორია, ჩამოაყალიბა უწყვეტობის ერთ–ერთი აქსიომა (კანტორის აქსიომა). 1897 წელს სამეცნიერო მოღვაწეობა შეწყვიტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* spektrum.de
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კანტორის აქსიომა

**კანტორის აქსიომა** — წრფის უწყვეტობის დამახასიათებელი ერთ-ერთი აქსიომა, რომლის თანახმად ერთმანეთში ჩალაგებული იმ სეგმენტების ნებისმიერ მიმდევრობას, რომელთა სიგრძეები ნულისაკენ მიისწრაფვის, აქვს საერთო წერტილი. კანტორის აქსიომა ჩამოაყალიბა გეორგ კანტორმა.

კატეგორია:მათემატიკა
არქიმედეს აქსიომა

მინი|250პქ|არქიმედეს აქსიომა მონაკვეთებისთვის
**არქიმედეს აქსიომა** ან **არქიმედეს პრინციპი** — მათემატიკური აქსიომა, დარქმეული ძველბერძენი მათემატიკოსის არქიმედეს სახელით.

:თუ ორი მოცემული მონაკვეთიდან მცირეს საკმაო რაოდენობით გავიმეორებთ, ყოველთვის შეგვიძლია მივიღოთ ისეთი მონაკვეთი, რომელიც აღემატება დიდს. საზოგადოდ, თუ a და b ორი სიდიდეა, ამასთან ama > b . 

ეს აქსიომა არქიმედემ მკაფიოდ ჩამოაყალიბა შრომაში „სფეროსა და ცილინდრის შესახებ“. უფრო ადრე არქიმედეს აქსიომა გამოიყენა ევდოქსე კნიდოსელმა, რის გამოც არქიმედეს აქსიომას ზოგჯერ ევდოქსეს აქსიომასაც უწოდებენ. არქიმედეს აქსიომას ეყრდნობა მიმდევრობითი გაყოფის პროცესი და შესაბამისად, ყოველგვარი გაზომვა.

კატეგორია:აქსიომები
აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი

**აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი** (არაბ.: أبومصعب الزرقاوي) (დ. ოქტომბერი, 1966 – გ. 7 ივნისი, 2006) — წარმოშობით იორდანელი ისლამისტური ტერორისტული დაჯგუფება ალ-ქაიდას ლიდერი ერაყში. ერთმა ან რამდენიმე ადამიანმა ამ სახელით საკუთარ თავზე აიღო პასუხისმგებლობა, რამდენიმე აუდიოჩანაწერზე, ერაყში განხორციელებულ მრავალ ტერორისტულ აქტზე. ამ აქტების შედეგად დაიღუპა მრავალი მეომარი, პოლიციის თანამშრომელი და მოქალაქე.

კატეგორია:იორდანელები
კატეგორია:რადიკალური ისლამისტები
არქიმედე

**არქიმედე** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 287 — გ. ძვ. წ. 212) — ძველი ბერძენი მეცნიერი, მათემატიკოსი და მექანიკოსი, დაიბადა და ცხოვრების დიდი ნაწილი გაატარა კუნძულ სიცილიაზე მდებარე ქალაქ სირაკუზაში, სადაც რომაელთა მიერ ქალაქის აღების დროს დაიღუპა.

ვარაუდობენ, რომ არქიმედეს მამა, ფიდია, ასტრონომი იყო. ის ხელმძღვანელობდა შვილის პირველ სამეცნიერო ნაბიჯებს, შემდეგ კი არქიმედემ სწავლა-განათლება განაგრძო იმ დროის უდიდეს კულტურულ ცენტრში – ალექსანდრიაში. აქ იგი დაუახლოვდა ევკლიდეს მოწაფეებს ერატოსთენეს და კონონს. არქიმედეს შრომების ნაწილმა ჩვენამდე ამ მეცნიერებთან მიმოწერის სახით მოაღწია. არქიმედეს ცხოვრების ადრინდელ პერიოდს განეკუთვნება მისი ასტრონომიული შრომები, ცის სფეროს მოდელი – გლობუსი, მზის დიამეტრის გამზომი ხელსაწყო და აგრეთვე პირველი თხზულებანი მექანიკაში, რომელთაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. შემორჩენილია ფიზიკისათვის მეტად მნიშვნელოვანი შრომა: „სიბრტყეთა წონასწორობის შესახებ“, რომელიც აგებულია ევკლიდეს „საწყისების“ მსგავსად. პოსტულატების ჩამოყალიბებას მოსდევს ბერკეტის კანონის მათემატიკური გამოყვანა და სწავლება სიმძიმის ცენტრის შესახებ. არქიმედეს პირველი მათემატიკური თხზულება იყო „პარაბოლას კვადრატურის შესახებ“, სადაც გამოყენებულია ფართობის გამოთვლის „მექანიკური“ მეთოდი. უფრო გვიანდელ შრომაში „სფეროსა და ცილინდრის შესახებ“ გადმოცემულია სფეროს, სფერული სეგმენტის, ცილინდრის ზედაპირისა და მოცულობის გამოსათვლელი ფორმულები. აქვეა მოცემული კუბური განტოლების გეომეტრიული ამოხსნა. საკუთარი მეთოდის საშუალებით, რომელიც ორი ათასი წლის შემდეგ ინტეგრალურ აღრიცხვაში განვითარდა, არქიმედემ განსაზღვრა სხვადასხვა სხეულის ზედაპირის ფართობი და მოცულობა. სტატიკურ და ჰიდროსტატიკურ შრომებში ბუნებისმეტყველებისა და ტექნიკური ამოცანების გადასაწყვეტად მან პირველმა გამოიყენა ფიზიკური და მათემატიკური მეთოდები. შემოქმედების გვიანდელ პერიოდში არქიმედე დაინტერესდა ზუსტი გამოთვლებით, რაც უცხოა ანტიკური მათემატიკისათვის. არქიმედეს ბოლო გამოკვლევებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია შრომა „მოტივტივე სხეულების შესახებ“, რომელშიც გადმოცემულია არქიმედეს კანონი.

არქიმედეს მრავალრიცხოვანმა აღმოჩენებმა განაპირობა მრავალი ლეგენდის შეთხზვა. ლეგენდარული წარმოშობა აქვს ამაყ ფრაზასაც: „მომეცით საყრდენი წერტილი და მე დავძრავ დედამიწას!“ და შეძახილსაც „ევრიკა!“. არქიმედე იზიარებდა დემოკრიტეს და არისტარქეს მატერიალისტურ შეხედულებებს. გენიალურ თეორიულ აღმოჩენებთან ერთად არქიმედეს ეკუთვნის მნიშვნელოვანი საინჟინრო გამოგონებებიც, როგორიცაა არქიმედეს ხრახნი.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არქიმედე.

## რესურსები ინტერნეტში
* საფოსტო მარკები არქიმედეს გამოსახულებით 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 287
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 212
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები
ერატოსთენე

**ერატოსთენე** (); დაახლ. ძვ. წ. 276 – გ. ძვ. წ. 194) — ძველი ბერძენი მეცნიერი, ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელი.

დაიბადა ქალაქ კირენას მახლობლად აპოლონიაში (დღევანდელი ლიბიის ტერიტორია), განათლება მიიღო ალექსანდრიასა და ათენში. კალიმაქეს სიკვდილის შემდეგ განაგებდა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკას. დაინტერესებული იყო ფილოლოგიით (ეს სიტყვა პირველად მან იხმარა „გრამატიკის“ ნაცვლად), მათემატიკით, ასტრონომიით, ქრონოლოგიით, გეოგრაფიით, ფილოსოფიით, მუსიკით. 

ერატოსთენემ პირველმა გაზომა დედამიწის მერიდიანის სიგრძე. ჩამოაყალიბა მათემატიკური გეოგრაფიის საფუძვლები, შეიმუშავა მარტივ რიცხვთა მოძებნის მეთოდი, ე.წ. „ერატოსთენეს საცერი“, დაადგინა საბერძნეთის ისტორიის ძირითადი თარიღები. ერატოსთენეს ეკუთვნის ნაშრომები „ძველი კომედიის შესახებ“ (12 წიგნად), „ქრონოგრაფიათა შესახებ“ (9 წიგნად), „გეოგრაფია“ (3 წიგნად). მისი ნაწერებიდან ნაწყვეტებია შემორჩენილი.

საქართველოს ისტორიისათვის განსაკუთრებით ფასეულია სტრაბონის თხზულებაში მოყვანილი ერატოსთენესს ცნობები შავიზღვისპირეთისა და კავკასიის გეოგრაფიული და ეთნიკური ვითარების შესახებ — დასახელებულია აქაური ქალაქები, მდინარეები (ფასისი), მთები, აგრეთვე ქართველური და მათი მეზობელი ტომები: მოსხები, ტიბარენები, კოლხები, ალბანელები და სხვ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Bernhardy, Gottfried: *Eratosthenica*  Berlin, 1822 (PDF) (Latin/Greek)
* Eratosthenes' sieve in Javascript 
* Eratosthenes' sieve as a simple algorithm
* About Eratosthenes' methods, including a Java applet 
* How the Greeks estimated the distances to the moon and sun
* Eratosthenes on PBS.org 
* Measuring the earth with Eratosthenes' method

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ისტორიკოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 276
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 194
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები
ვუდუ

right|thumb|250px|ვუდუს დრაპო ანუ დროშა შესრულებული ჟორჟ ვალრის მიერ.
**ვუდუ** (კრეოლ. Vudou, ინგლ. Voodoo, პორტუგ. Macumba) — მონოთეისტური რელიგია, წარმოიშვა კარიბის ზღვის კუნძულებზე და წარმოადგენს აფრიკული სპირიტულ-ანიმისტური რელიგიური ტრადიციებისა (ძირ. ბენინიდან) და ევროპული კათოლიციზმის სინთეზს.

ვუდუს სხვადასხვა დამწერლობა ლათინურად მიუთითებს მის წარმომავალობაზე. Voodoo მიუთითებს ახალი ორლეანის კრეოლურ ტრადიციაზე, Vodou მიუთითებს ამ ტრადიციის ჰაიტიურ ვარიანტზე, ხოლო Vodoun კი დასავლეთ აფრიკულია. კუბაზე ამ ტრადიციას ჰქვია La Regla Arara.

ვუდუს ფესვები მომდინარეობს დასავლეთ აფრიკის ფონ, ევესა და იორუბას ხალხებიდან, დასავლეთ ნიგერიიდან აღმოსავლეთ განამდე. ბენინში ვუდუ ეროვნული რელიგიაა, რომელსაც მოსახლეობის 60% მისდევს (დაახ. 4,5 მილიონი ადამიანი). სიტყვა vodún ფონ-ევეს ენაზე სულს ნიშნავს. ვუდუზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ასევე ცენტრალური აფრიკის ტრადიციებმა. კონგოს მაგია, ჩრდ. ჰაიტიზე ცნობილი როგორც ლემბა (თავდაპირველად გავრცელდა ბაკონგოს ტომში), ისევე გავრცელებულია, როგორც დასავლეთ აფრიკული ელემენტები, თუმცა ინფორმაცია მასზე შედარებით უფრო მწირია.

ბოლო დრომდე მიიჩნეოდა რომ ამ უძველესი ტრადიციების შერევა კათოლიციზმთან მხოლოდ ახალ სამყაროში მოხდა. თუმცა არსებობს მნიშვნელოვანი დოკუმენტები იმაზე, რომ ამგვარი სინთეზე კონგოს იმპერიის რელიგიურ პრაქტიკაშიც მოიძებნება.

კატეგორია:რელიგიები
კატეგორია:ოკულტიზმი
კატეგორია:აფრიკის ტრადიციული რელიგიები
კატეგორია:ჰაიტი
ერატოსთენეს საცერი

**ერატოსთენეს საცერი** — მათემატიკაში მარტივ რიცხვთა ცხრილის შედგენის მარტივი, უძველესი ხერხი. ეს არის თანამედროვე ატკინის საცერის წინამორბედი, რომელიც უფრო სწრაფია და უფრო კომპლექსური. ალგორითმი შექმნილია ძველი ბერძენი მათემატიკოსი ერატოსთენეს მიერ. 

### მეთოდი
ამოვწეროთ რიცხვები: 2, 3, 4... n; ამ მწკრივის პირველი რიცხვია 2. თუ ამოვშლით 2–ის ჯერად ყველა რიცხვს, გარდა 2–ისა, 2–ის პირველი მომდევნო დარჩენილი რიცხვი იქნება 3. როცა ამოვშლით 3–ის ჯერად ყველა რიცხვს, გარდა 3–ისა, 3–ის პირველი მომდევნო დარჩენილი რიცხვია 5. თუ ამ პროცესს გავაგრძელებთ, მივიღებთ ყველა მარტივ რიცხვს, რომლებიც ნაკლები არის მოცემულ n-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ერატოსთენეს საცერი  — Kvant.Mccme.Ru
* ერატოსთენეს საცერი  — Mecnier.Com

კატეგორია:ალგორითმები
რემ კოოლჰაასი

მინი|200პქ|რემ კოოლჰაასი
**რემენტ კოოლჰაასი** (; დ. 17 ნოემბერი, 1944, როტერდამი, ნიდერლანდები) — ჰოლანდიელი არქიტექტორი, ყოფილი ჟურნალისტი და სცენარისტი, ლონდონის არქიტექტურული ასოციაციის არქიტექტურის სკოლის კურსდამთავრებული. ჰარვარდის უნივერსიტეტის დიზაინის სკოლის არქიტექტურისა და ურბანული დიზაინის პროფესორი.

კოლჰაასი შესაძლოა უკეთ ცნობილია საკუთარი წიგნებით ვიდრე შენობებით—მის ხელს ეკუთვნის არქიტექტურის თეორიის რამდენიმე სახელმძღვანელო ნაშრომი, მათ შორის გრაფიკულ დიზაინერ ბრიუს მაუსთან თანამშრომლობით 1995 წელს გამოცემული „S,M,L,XL“.

2000 წელს დაჯილდოვდა პრიცკერის არქიტექტურული პრემიით, 2003-ში საიმპერატორო პრემიით (Praemium Imperiale), ხოლო 2004 წელს კი RIBA-ს ოქროს მედლით.

## გალერეა

Beijingskyscraperpic9.jpg|CCTV-ს შტაბ-ბინა, პეკინი, ჩინეთი
CasadaMusica.jpg|კასა და მუსიკა, პორტო, პორტუგალია
2009-0604-19-SeattleCentralLibrary.jpg|სიეტლის ცენტრალური ბიბლიოთეკა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ნიდერლანდელი არქიტექტორები
კატეგორია:დეკონსტრუქტივიზმი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კასა და მუსიკა

thumb|300px|კასა და მუსიკა გახსნის ღამეს.
**კასა და მუსიკა** (პორტ. Casa da Música) -- პორტუს მთავარი საკონცერტო ჰოლი, პორტუგალია. შენობის პროექტი ეკუთვნის ჰოლანდიელ არქიტექტორ რემ კოოლჰაასს და ჩაფიქრებული იყო პორტუს 2001 წლის ევროპის კულტურული დედაქალაქის პროექტის ფარგლებში, თუმცა მისი მშენებლობა მხოლოდ 2005 წლის პირველ ნახევარში დასრულდა. შენობა მყისვე გადაიქცა ქალაქის ერთ-ერთ უმთავრეს არქიტექტურულ ღირშესანიშნაობად.
 
შენობას ორი მთავარი აუდიტორია აქვს, თუმცა მის მრავალ სხვა დარბაზშიც ადვილად განთავსდებოდა საკონცერტო ან მუსიკალურ ღონისძიება. დიდი აუდიტორია 1238 მაყურებელს იტევს, თუმცა მისი ტევადობა ღონისძიების მიხედვით შეიძლება შეიცვალოს. მცირე აუდიტორიას ტევადობის გარკვეული რიცხვი არ გააჩნია, მისი შეცვლა საჭიროების მიხედვით საკმაოდ ადვილია. საშუალოდ ის 300 სკამზეა გათვლილი. შენობის თავზე განლაგებული რესტორანი 250 ადამიანს იტევს.

## რესურსები ინტერნეტში
*საკონცერტო დარბაზის ვებ-გვერდი.

კატეგორია:პორტუგალიის არქიტექტურა
კატეგორია:დეკონსტრუქტივიზმი
ნამდვილი რიცხვი

(ℕ), მთელ რიცხვებს (ℤ), რაციონალურ რიცხვებს (ℚ), ნამდვილ რიცხვებსა (ℝ) და კომპლექსურ რიცხვებს (ℂ) შორის.]]
**ნამდვილი რიცხვი** (სიმბოლო: ℝ*eal*) — ნებისმიერი დადებითი რიცხვი, უარყოფითი ან ნული. ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლე იყოფა რაციონალურ და ირაციონალურ რიცხვთა სიმრავლეებად. რაციონალური რიცხვები წარმოიდგინება როგორც რაციონალური წილადების p/q, (სადაც p და q მთელი რიცხვებია, q კი ნულისგან განსხვავებული), ასევე უსასრულო პერიოდული ათწილადების სახით, ხოლო ირაციონალური რიცხვები მხოლოდ — უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების სახით.

ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეს ეწოდება *რიცხვითი წრფე* და აღინიშნება R-ით. R სიმრავლე წრფივად დალაგებულია და ქმნის ველს ძირითადი არითმეტიკული ოპერაციების (შეკრება, გამრავლება) მიმართ. რაციონალური რიცხვების სიმრავლე ყველგან მკვრივია R–ში და R მისი გასრულებაა. რიცხვითი წრფის ძირითადი თვისებაა უწყვეტობა.
გიორგი ჯავახიშვილი (ანთროპოლოგი)

**გიორგი ალექსანდრეს ძე ჯავახიშვილი** (დ. 9 ნოემბერი, 1877, სიღნაღი ― გ. 9 მაისი, 1956, თბილისი) — ქართველი ანთროპოლოგი, პროფესორი, მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1944).

## ბიოგრაფია
1903 წელს დაამთავრა დერპტის (ტარტუს) უნივერსიტეტი. 1903-1905 წლებში მუშაობდა ბერლინის უნივერსიტეტში. 1905-იდან ― პეტერბურგის აკადემიის ზოოლოგიისა და ანთროპოლოგიის მუზეუმებში. 1911 თბილისის ქალთა უმაღლესი კურსების ლექტორი იყო. 1921 აირჩიეს თბილისის უნივერსიტეტის გეოგრაფიისა და ანთროპოლოგიის კათედრის დოცენტად, ხოლო 1921-1935 წლებში ზოოლოგიის კათედრის გამგედ. 1926 დააარსა ბათუმის (ციხისძირში) ბიოლოგიური სადგური, რომლის გამგეც თვითონ იყო. 1929 წელს თბილისის უნივერსიტეტის ზოოლოგიის კათედრასთან ჩამოაყალიბა პროტოზოოლოგიის ლაბორატორია. 

ჯავახიშვილის ძირითადი შრომები ეხება ანთროპოლოგიის, ზოოლოგიისა და პალეონტოლოგიის საკითხებს. შეიმუშავა კრანიოლოგიის ახალი კონსტრუქციული მეთოდი. ავტორია მონოგრაფიებისა და სახელმძღვანელოებისა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ანთროპოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:სიღნაღში დაბადებულები
გ
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
0 (რიცხვი)

**ნული**, **ნოლი** (ციფრობრივი ნიშანი: 0) — მთელი რიცხვი, რომელთანაც შეკრებისას ნებისმიერი რიცხვი უცვლელი რჩება. ნებისმიერი რიცხვის ნამრავლი ნულზე უდრის ნულს. a \times 0 = 0. ნულზე გაყოფა მათემატიკაში განსაზღვრული არ არის და ყოველგვარ აზრსაა მოკლებული. თუ ორი ნამდვილი ან კომპლექსური რიცხვის ნამრავლი ნულის ტოლია, მაშინ ერთ–ერთი თანამამრავლი აუცილებლად ნულის ტოლია. ნულის ცნება განიხილება უფრო ზოგადი ბუნების ალგებრული სტრუქტურებისათვისაც (ჯგუფი, რგოლი, ველი და სხვ.).

## იხილეთ აგრეთვე
*აბსოლუტური ნული

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (0)
* Graphemica (⁰)
* Graphemica (₀)
* A History of Zero 
* Zero Saga
* The History of Algebra 

## სქოლიო
0
ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი

**ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი** (; დ. 25 იანვარი, 1736, ტურინი — გ. 10 აპრილი, 1813, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1772).

## ბიოგრაფია
19 წლის ლაგრანჟი უკვე ტურინის საარტილერიო სკოლის პროფესორი იყო. 1759 წელს აირჩიეს ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად, ხოლო 1766–1787 წლებში მისი პრეზიდენტი იყო. 1787 წელს გადავიდა პარიზში, 1795 წლიდან ნორმალური სკოლის პროფესორი იყო, 1797 წლიდან კი პოლიტექნიკური სკოლისა. ლაგრანჟის მნიშვნელოვანი შრომები ეძღვნება ვარიაციათა აღრიცხვის, ანალიზური და თეორიული მექანიკის საკითხებს. კლასიკურ ტრაქტატში „ანალიზური მექანიკა“ (1788) ლაგრანჟმა მთელი სტატიკის საფუძვლად მიიღო „ზოგადი ფორმულა“, რომელიც წარმოადგენს შესაძლო გადაადგილებათა პრინციპს, ხოლო დინამიკის საფუძვლად — „ზოგადი ფორმულა“, რომელიც წარმოადგენს შესაძლო გადაადგილებათა პრინციპისა და დ'ალამბერის პრინციპის შერწყმას. ლაგრანჟმა შემოიღო განზოგადებულ კოორდინატთა ცნება და ჩამოაყალიბა მოძრაობის განტოლებები, რომლებიც მის სახელს ატარებს (ლაგრანჟის განტოლებები). ლაგრანჟს აქვს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები მათემატიკური ანალიზისს სხვადასხვა საკითხზე. მნიშვნელოვანი შედეგები აქვს მიღებული რიცხვთა თეორიაში, ალგებრაში, დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიაში, ინტერპოლირების თეორიაში, მათემატიკურ კარტოგრაფიაში და სხვა.

## ლიტერატურა
*
**Columbia Encyclopedia*, 6th ed., 2005, "Lagrange, Joseph Louis."
*W. W. Rouse Ball, 1908, "Joseph Louis Lagrange (1736–1813)" *A Short Account of the History of Mathematics*, 4th ed. also on Gutenberg
*Chanson, Hubert, 2007, "Velocity Potential in Real Fluid Flows: Joseph-Louis Lagrange's Contribution," *La Houille Blanche* 5: 127–31.
*Fraser, Craig G., 2005, "Théorie des fonctions analytiques" in Grattan-Guinness, I., ed., *Landmark Writings in Western Mathematics*. Elsevier: 258–76.
* Lagrange, Joseph-Louis. (1811). *Mécanique Analytique*. Courcier (reissued by Cambridge University Press, 2009; )

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
კატეგორია:ფრანგი მექანიკოსები
ჯაჭვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯაჭვი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯაჭვი — ერთმანეთთან სახსრულად შეერთებული ხისტი რგოლებისაგან შედგენილი მოქნილი ნაკეთობა;
* ჯაჭვი — კომბინატორული ტოპოლოგიის ერთ-ერთი ძირითადი ცნება;
* ჯაჭვი — ნასოფლარი საგურამოს ქედის სამხრეთ კალთაზე.
ლივერპული

**ლივერპული** () — საპორტო ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისში. მდებარეობს მდინარე მერსის აღმოსავლეთ შესართავთან. მანჩესტერთან დაკავშირებულია ლივერპული-მანჩესტერის რკინიგზით. ლივერპულში ცხოვრობს 508961 ადამიანი (2024) და ის ინგლისის დიდი ქალაქების რიცხვს მიეკუთვნება, იკავებს რა ინგლისის ქალაქებს შორის მე-4 ადგილს მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. მოსახლეობის 84% თეთრკანიანია, 57,3% არის ქრისტიანი. ლივერპულს ჰყავს ხუთი დეპუტატი გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტში. ქალაქი ასევე ცნობილია ლეგენდარული მუსიკალური კვარტეტის The Beatles-ით და საფეხბურთო კლუბ „ლივერპულით“. 

## ისტორია
ლივერპული იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქი. 1960-იან წლებში გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკაში მომხდარი ცვლილებების გამო პორტმა და ქალამა დაკაგეს მნიშვნელობა. ქალაქში მოიმატა დანაშაულმა და უმუშევრობამ, შესაბამისად მიგრაციამ ქალაქიდან. თუმცა The Beatles-ის პოპულარობამ ქალაქი აქცია არტისტებისა და მუსიკოსების საყვარელ ქალაქად. 2008 წელს ლივერპული ევროპის კულტურული დედაქალაქი იყო.

2004-2021 წლებში ლივერპული შედიოდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძელგთა სიაში. 2021 წლის 21 ივლისს იუნესკომ ლივერპული მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო, ახალი შენობების, მათ შორის „ევერტონის“ ახალი სტადიონის გამო, რომლებიც ამახინჯებენ ქალაქის ვიქტორიანული არქიტექტურის ნავსადგურების იერსახეს და მას მსოფლიო ღირებულების მნიშვნელობას უკარგავს.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*A Summary of the Liverpool City Region 
*Liverpool Pictorial
*Liverpool City Council 
*Official Liverpool European Capital of Culture website 
*Official Liverpool Tourism Site
*History of Liverpool

## სქოლიო 

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ჯაყის ციხე

მინი|ციხესიმაგრის ნანგრევები მდ. ჯაყისწყალზე (ჯაყ-სუ). 1905 წ.
**ჯაყის ციხე** — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, სამცხეში, სამცხის ათაბაგთა რეზიდენცია. აქედან წარმოდგება მათი საგვარეულო სახელწოდება — ჯაყელი. წყაროებში იხსენიება XVI საუკუნიდან. მდებარეობდა მდინარე ფოცხოვისწყლის მარჯვენა შენაკადის — ჯაყისწყლის მარჯვენა ნაპირზე (ზუსტად არ არის ლოკალიზებული). მდინარის მარჯვენა ნაპირზე შუა საუკუნეების ორი ციხესიმაგრეა — ყარა-ბოინა და ჭანჭახი. ვარაუდით ერთ-ერთი ჯაყის ციხე უნდა იყოს. ადგილი ამჟამად თურქეთის ფარგლებშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ივანე ჯავახიშვილი (გენერალ-მაიორი)

მინიატიურა|მარჯვნივ|ივანე ჯავახიშვილი
**ივანე სიმონის ძე ჯავახიშვილი**, რუსეთში ცნობილი, როგორც **ივან სემიონოვიჩ ჟევახოვი** (; დ. 1763; გ. 1837) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1813). პირველი საბრძოლო წრთობა 1787-1791 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომში მიიღო. 1800 მიენიჭა პოლკოვნიკობა. მონაწილეობდა რუსეთ-ავსტრია-საფრანგეთის 1805 წლისა და რუსეთ-პრუსია-საფრანგეთის 1806-1807 წლების ომებში. 1812 წელს სამამულო ომის დროს მეთაურობდა მე-3 არმიაში (სარდალი გენერალი ა. ტორმასოვი, 1812 სექტემბრიდან — ადმირალი პ. ჩიჩაგოვი) შემავალ სერპუხოვის დრაგუნთა პოლკს. პოლკმა და მისმა მეთაურმა თავი ისახელეს 15 ივლისს/27 ივლისს კობრინისა და 31 ივლისს/12 აგვისტოს გოროდეჩნის ბრძოლებში, რამაც მნიშვნელოვნად შეაფერხა მტრის აქტიური მოძრაობა კიევის მიმართულებით. 1812 სექტემბრიდან ომის დამთავრებამდე ჯავახიშვილი მონაწილეობდა ყველა მნიშვნელოვან ოპერაციაში, რომელსაც დუნაის არმიასთან გაერთიანებული მე-3 არმია აწარმოებდა ჩრდილოეთ უკრაინასა და ბელორუსიის ტერიტორიაზე. რუსეთიდან ნაპოლეონის არმიის განდევნის შემდეგ მონაწილეობდა 1813-1814 რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობაში. 1817 ავადმყოფობის გამო სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:დაბადებული 1763
კატეგორია:გარდაცვლილი 1837
ივანე
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
წირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**წირი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*წირი - გეომეტრიული ცნება
*წირი - სოფლების ძველი სახელწოდება
დრისის ჯავახაანთ ციხე

300px|მინი
**დრისის ჯავახაანთ ციხე** – ციხესიმაგრე კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანის დასავლეთით 400 მეტრზე. მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირზე, კლდის თავზე. კომპლექსი შედგება ციხე-გალავნის, ეკლესიის, კოშკის და სასახლისაგან. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. საბუთებში იხსენიება ქვენადრისის ციხის სახელწოდებითაც, რადგან მდებარეობს ყოფილი სოფლის ქვენადრისის მახლობლად.
## ისტორია
XVII საუკუნეში დრისის „ციხე და ნახევარი ჭალა“ ეკუთვნოდათ ზურაბ და შერმაზან ჯავახიშვილებს. 1624 წელს ზაქარია და იესე ჯავახიშვილებმა გიორგი სააკაძეს გაერთიანების პირობა დაუდეს, რომლის თანახმად დიდ მოურავს სხვა მამულებთან ერთად მიართვეს „ქვენადრის სახასო ციხე და სასახლე მისის ქვევრითა და გარეშემოთი“. ქვენადრისში მანგლისის ღვთისმშობლის ეკლესიის საკუთარი ყმები სახლობდნენ, რომლებიც თავისუფალი იყვნენ სამეფო გადასახადებისაგან.

1721 წელს მანგლელმა ეპისკოპოსმა ძამუტაშვილებს განუახლა საყდრის ყმების სამკვიდროდ ნაქონი მოურავობა საჯავახიანოს სოფლებში, მ. შ. ქვენადრისშიც. XVIII საუკუნის II ნახევარში სოფ. ქვენადრისი აოხრებულა. ამჟამად მხოლოდ სოფ. ზენადრისია შემორჩენილი. 
## არქიტექტურა
კომპლექსს შემოვლებული ჰქონდა რთული მოხაზულობის გალავანი. მშენებლებს კლდოვანი კონცხის ყველა ადგილი გამოუყენებიათ. ყველა ნაგებობა, გარდა ეკლესიისა, ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. ჩრდილოეთით კოშკი დგას, ხოლო სამხრეთით სასახლე მდგარა, რომელიც ამჟამად საკმაოდ დანგრეულია. ეკლესია, რომელიც ციხის ზედა იარუსზე დგას, დარბაზულია და ნაგებია კარგად გათლილი მწვანე ტუფის კვადრებით. ტაძარი წმ. გიორგის სახელობისაა. შესასვლელი დასავლეთის კედელშია. საკურთხევლის იატაკში ამოჭრილია წრიული ფორმის ღრმა, ჭურისებრი სათავსი. კომპლექსში ასევე შესულია სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები, რომლებიც დაზიანებული სახითაა შემორჩენილი.

დრისის ციხეზე ასვლა შესაძლებელია აღმოსავლეთის მხრიდან ტყეში მიმავალი ბილიკის საშუალებით, ასევე  დასავლეთიდან, თუმცა ეს გზა გაცილებით რთულია. ციხის აღმოსავლეთით, ხევის გადაღმა ცოტა მოშორებით, სოფ. ჭყოპიანის მოპირდაპირე მხარეს დგას პატარა ეკლესია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთის მხრიდან აქვს.

დრისის ჯავახაანთ ციხეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა   ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
დავით ჯავახიშვილი

**დავით გიორგის ძე ჯავახიშვილი** (დ. 18 იანვარი, 1935, თბილისი — გ. 2007) —  ქართველი გეოლოგი, მწერალი. 

## ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1977 წლიდან ტრესტ „საქნავთობგეოფიზიკის“ უფროსი გეოლოგია. პირველი მოთხრობა „ბაიდა“ და პირველი პროზაული კრებული „ფიქრები ბუზრის პირას“ 1961 წელს გამოაქვეყნა. ეკუთვნის კრებულები „კეთილი იმედის კონცხი“ (1967), „მოთხრობები“ (1970), „ჩემი ნადავლი“ (1972), საბავშვო წიგნები „ყინულის ბიჭუნა“ (1971), „ბიძია სევა“ (1973) და სხვა. ჯავახიშვილის ცალკეული მოთხრობები თარგმნილია რუსულ, ფრანგულ, გერმანულ, იაპონურ ენებზე.
## ფილმოგრაფია
### სცენარის ავტორი ფილმებისა
*1974:„ ივანე კოტორაშვილის ამბავი“  ერლომ ახვლედიანთან ერთად რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1977:  „ალავერდი“ (დოკუმენტური ფილმი) რეჟ. კონსტანტინე (კოტე) კერესელიძე
*1977: „ამაღლება“   ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად  რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1981: „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“ ერლომ ახვლედიანთან, მერაბ კოკოჩაშვილთან ერთად რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი
*1987: „ეი, მაესტრო!“  ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად  რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1991: „ნოე“  ერლომ ახვლედიანთან, ნოდარ მანაგაძესთან ერთად   რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1994: „ნათლისღება“   ნოდარ მანაგაძესთან, სოსო რამიშვილთან ერთად    რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1994: „ერთაწმინდა“   ერლომ ახვლედიანთან,  ზურაბ თუთბერიძესთან ერთად  რეჟ. ზურაბ თუთბერიძე

### დამდგმელი მხატვარი ფილმებისა
*1994: „ხელის მომკიდე“   რეჟ. ოთარ ტურაბელიძე
### გადაღებულია ფილმებში
*1987 : „ეი, მაესტრო!“  რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
*1987: „ხარება და გოგია“  (თავადი ანდრონიკაშვილი)  რეჟ. გიორგი შენგელაია
*1994: „ნათლისღება“  რეჟ.  ნოდარ მანაგაძე
*1994: „გზა ჩალაურისაკენ“   რეჟ. აკაკი შანშიაშვილი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1935
კატეგორია:გარდაცვლილი  2007
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
დ
კახორის წმინდა გიორგის ეკლესია

**კახორის ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური სალოცავი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფლებს — ვანსა და ფარცხნალს შორის, კახორის მთაზე. აშენებულია 2006-2007 წლებში გვიანდელი შუა საუკუნეების ნაეკლესიარზე.

ისტორიული ნაგებობა იყო წმ. გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია, ნაშენი შირიმნის თლილი ქვით. ინტერიერი მოხატული იყო; გამოსახული იყო რელიგიური სიუჟეტები, ასევე ისტორიული სასულიერო და საერო პირების პორტრეტები. ფრესკებს ახლდა ასომთავრული წარწერები. კახორის ეკლესია სავარაუდოდ აგებული იყო ძველი წარმართული საკურთხევლის ადგილზე. ეკლესიაში აღმართული ყოფილა ხავერდის მოსასხამით შემოსილი ხის დიდი ჯვარი წმ. გიორგის გამოსახულებით. აქ იმართებოდა საეკლესიო დღესასწაული „კახორობა“. კახორის ეკლესიას იხსენიებს ლევან გოთუა რომანში „გმირთა ვარამი“ (1958-1962). 

საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ, 1923 წელს ეკლესია დაარბიეს, მისი სიძველეების ნაწილი განადგურდა, ნაწილი ქუთაისის მუზეუმში გადაიტანეს. 1930-იან წლებში, როდესაც კახორი აღწერა ისტორიკოსმა გ. ბოჭორიძემ, ეკლესია დაზიანებული სახით იყო შემორჩენილი. 

2006-2007 წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ძველი ნაგებობის ნაშთები ჯერ კიდევ შემორჩენილი ფრესკებით მთლიანად დაანგრია და მის ნაცვლად ახალი დარბაზული ტიპის ეკლესია ააშენა. ძველი ეკლესიის ქვები მხოლოდ ინტერიერშია გამოყენებული ძირითადად აფსიდსა და ჩრდილოეთ კედელზე. დანგრევის წინ არ მომხდარა ძველი ეკლესიის შემორჩენილი ნაგებობების ფოტოდოკუმენტირება. 2016 წელს ეკლესია ეკურთხა წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელზე. განახლებულია „კახორობის“ ტრადიცია, რომელიც ყოველწლიურად, 28 ივლისს, წმ. კვირიკესა და ივლიტას ხსენების დღეს აღინიშნება.

## ლიტერატურა
* ტაბატაძე კ., სოფელ ვანის ეკლესია და მისი შემოგარენი, «ძეგლის მეგობარი», 1986, №3. — გვ. 28-30.
* ბოჭორიძე გ,. იმერეთის ისტორიული ძეგლები, თბ., 1995. — გვ. 158-161.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ჯებირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯებირი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯებირი – ჰიდროტექნიკური ნაგებობა;
* ჯებირი – სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში;
* ჯებირის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ჯებირში.
ჯვართამაღლება

მინი|წმ. კონსტანტინე და დედოფალი ელენე (მხატ. საზონოვი, XIX ს.)

**ჯვართამაღლება** — ერთ-ერთი ქრისტიანული საეკლესიო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 27 სექტემბერს (*ძველი სტილით* 14 სექტემბერს). მისი წარმოშობის შესახებ არსებობს სხვადასხვა გადმოცემა. ამათგან უფრო მიღებულის მიხედვით, ჯვართამაღლება აღნიშნავს იმ დღეს, როდესაც რომის იმპერატორ კონსტანტინეს დედის, ელენე დედოფლის ბრძანებით – იერუსალიმის მახლობლად, დაახლოებით 335 წელს, იპოვეს იესო ქრისტეს ჯვარი. ყველასათვის შესაძლებელი რომ ყოფილიყო ჯვრის ხილვა, იერუსალიმის პატრიარქმა მაკარიოსმა აღმართა ანუ აღამაღლა იგი. აქედან წარმოდგება დღესასწაულის სახელწოდება „ჯვართამაღლება“. 

ჯვართამაღლების დღესასწაული ორ დღეს მოიცავს: „**წინადღე პატიოსანი და ცხოველმყოფელი ჯვრის ამაღლებისა**“ – როდესაც დაწესებულია მკაცრი მარხვა (26 სექტემბერი) და „მსოფლიო **ამაღლება პატიოსანი და ცხოველმყოფელი ჯვარისა**“.

მინი|ამაღლება პატიოსანი ჯვარისა (ილუსტრაცია წიგნიდან „დუკა ბერის მდიდარი საათები“, საფრანგეთი)

### ტროპარი 
### კონდაკი 
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
ჯვარის ციხე

საკუთარი სახელი** ჯვარის ციხე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯვარის ციხე - ციხესიმაგრე ტყიბულის მუნიციპალიტეტში.
* ჯვარის ციხე - ციხესიმაგრე ყვარლის მუნიციპალიტეტში.
ბილბაო

**ბილბაო** (, ) — ბასკეთის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი ჩრდილოეთ ესპანეთში და ბისკაის პროვინციის დედაქალაქი (). ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 350 000 ადამიანს (2004) და ის დიდი ბილბაოს ზონის ეკონომიკურად და ინდუსტრიულად ყველაზე აქტიური ნაწილია, რომელშიც ბასკეთის ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარი ცხოვრობს. გრან ბილბაოს დაახ. ერთი მილიონი მოსახლეობა გაშლილია მდ. ნერვიონის ნაპირების გასწვრივ. ამ მიდამოებში განლაგებულმა მრავალმა ბიზნესმა თუ საწარმომ ინდუსტრიული რევოლუციის დროს რეგიონის სწრაფი გამდიდრება განაპირობა.

ბილბაო 1989 წლიდან თბილისის დაძმობილებული ქალაქია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბისკაიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბილბაოს ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ბილბაო
კატეგორია:ბასკეთი
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
ოსტაშკოვი

**ოსტაშკოვი** () — ქალაქი რუსეთში, ტვერის ოლქში, 199 კმ-ში ტვერიდან. მდებარეობს ტბა სელიგერის სამხრეთ სანაპიროზე. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 16,318 ადამიანს. 

კლიხენის კუნძული პირველად ნახსენებია ლიტვის დიდი ჰერცოგი ალგირდასის წერილში კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან 1371 წელს. რამდენიმე წლით გვიან კუნძული ნოვგოროდელმა ყაჩაღებმა დაარბიეს. კლიხენის გადარჩენილი ორი მცხოვრები ოსტაშკო და ტიმოფეი მთავარ ნაპირზე გადავიდნენ და სოფლები ოსტაშკოვო და ფიმოფეევო დააფუძნეს, შესაბამისად. პირველი ეკუთვნოდა მოსკოვის პატრიარქს, მეორე კი - ვოლოკოლამსკის მონასტერს. 1770 წელს ორივე სოფელი გაერთიანდა ერთ ქალაქ ოსტაშკოვში.

ამჟამად ოსტაშკოვი რუსეთის ერთ-ერთი ულამაზეს პროვინციულ ქალაქად მიიჩნევა. მისი მთავარი ქუჩები ნეოკლასიკურ სტილშია განლაგებული ივან სტაროვის გეგმის მიხედვით (1772). ადგილობრივ ღირშსესანიშნაობათა შორისაა ამაღლების ეკლესია (1689), სამების საკათედრო ტაძარი (1697), ზეციური ნიშნის მონასტერი (1673-1880) და მე-18 საუკუნის შუა წლების  ჟიტნის მამათა საკნები. ქალაქის სასიამოვნო არქიტექტურისა და ტბის ნაპირას მიმზიდველი მდებარეობის გამო ოსტაშკოვო დასავლეთ რუსეთში ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარული დასასვენებელი და დასათვალიერებელი ადგილია.

განთქმული ნილოვის მონასტერი მდებარეობს სტოლბნის კუნძულზე, ოსტაშკოვიდან ჩრდილოეთით 10 კმ-ში. ამ ადგილას მდებარეობდა ნკვდ-ს სპეციალური ბანაკი, სადაც დაახლოებით 6300 პოლონელი ტყვე ჰყავდა დამწყვდეული ტვერში მათი წამებით სიკვდილით დასჯამდე (ცნობილი როგორც კატინის ხოცვა-ჟლეტა).

## რესურსები ინტერნეტში
*ტურიზმი ოსტაშკოვში (რუს.) 
*ოსტაშკოვის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ტვერის ოლქის ქალაქები
ისააკის ტაძარი

thumb|300px|წმინდა ისააკის ტაძარი
thumb|300px|ტაძრის თაღის მოხატულობა.
**წმინდა ისააკის საკათედრო ტაძარი** (რუს. Исаа́киевский собор) — უდიდესი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი, მისი აგების პერიოდში წარმოადგენდა უდიდეს ქრისტიანულ ეკლესიას რუსეთში (101.5 მ. სიმაღლით). ტაძარი აგებულია ნეოკლასიკურ სტილში ბიზანტიური ჯვრის ეკლესიის ნიმუშზე და მიეძღვნა წმ. ისააკ დალმაციელს, პეტრე დიდის მფარველ წმინდანს.

ტაძრის მშენებლობა ბრძანა იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა ადრინდელი რინალდისეული სტრუქტურის ადგილას. სპეციალურად შექმნილმა კომისიამ რამდენიმე პროექტი განიხილა, მათ შორის იყო ფრანგი ოგიუსტ დე მონფერანის (1786 - 1858) ნამუშევარიც, რომელიც ნაპოლეონის დიზაინერი შარლ პერსიეს ატელიეში იყო განსწავლული. მონფერანის პროექტი კომისიის ზოგიერთმა წევრმა დაიწუნა მისი ოთხი იდენტური კოლონადის მშრალი ცივი რიტმულობის გამო. თუმცა იმპერატორმა, რომელიც არქიტექტურის პომპეზურ იმპერიულ სტილს ამჯობინებდა, კომისიის გადაწყვეტილება მონფერანის სასარგებლოდ შეცვალა.

ტაძრის მშენებლობა 40 წელს (1818-1858) გაგრძელდა მონფერანის ზედამხედველობის ქვეშ. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში შენობა ჯერ მიტოვებული იყო, შემდეგ კი ათეიზმის მუზეუმად გადაკეთდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს გუმბათი ნაცრისფრად შეიღება მტრის ბომბდამშენებისგან დასაცავად. ამჟამად ტაძარში ლოცვის უფლება ნებადართულია მხოლოდ მის მარცხენა კაპელაში, მთავარ ნაწილში კი დღესასწაულების დროს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუზეუმის ოფიციალური საიტი 
* ისააკის ტაძარი - გალერეა 

კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
ჯვარის ციხე (ტყიბული)

**ჯვარის ციხე**, შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, ოკრიბაში, ახლანდელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯვარისას მიდამოებში. 

ჯვარის ციხე მოხსენებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილს 1723 დასავლეთ საქართველოში ოსმალთა აგრესიასთან დაკავშირებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჯვარის ციხე (ყვარელი)

**ჯვარის ციხე**, *ჯუარის ციხე* — შუა საუკუნეების მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთში, ახლანდელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, რაიონული ცენტრის მახლობლად. წყაროებში იხსენიება XI საუკუნიდან როგორც ხახვილაგურთა ფეოდალური საგვარეულოს რეზიდენცია. შემორჩენილია ნანგრევები.

## ლიტერატურა
* *მუსხელიშვილი დ.,* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ.11, გვ. 559,  თბ., 1987  

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
თიბისი ბანკის შენობა

მინი|300px|მარჯვნივ
thumb|თბილისის უნივერმაღი 2002 წელს.

**თი-ბი-სი ბანკის შენობა** — ყოფილი ცენტრალური უნივერმაღი, 1910-იან წლებში აგებული არტ-ნუვო (ასევე *მოდერნი*) სტილის ერთ-ერთი შენობა მარჯანიშვილის ქუჩაზე, №7-ში, თბილისი, გამორჩეული დეკორატიული ფასადითა და ინტერიერით. ამჟამად განლაგებულია თი-ბი-სი ბანკის სათავო ოფისი. აშენდა კავკასიის ოფიცერთა ეკონომიკური საზოგადოების დაკვეთით. პროექტი ეკუთვნის ლუჩანო დე ბლასა და ანჯელო ანდრეოლეტის. 2005 წელს სრულყოფილი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა თავდაპირველი იერის შენარჩუნებით.

კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები
ლეოპოლდ კრონეკერი

**ლეოპოლდ კრონეკერი** (დ. 7 დეკემბერი, 1823, ლიგნიცი,პრუსია (ახლანდელი ლეგნიცა, პოლონეთი) — გ. 29 დეკემბერი, 1891, ბერლინი) — გერმანელი მათემატიკოსი და ლოგიკოსი. ეკუთვნის შრომები რიცხვთა თეორიაში და ალგებრაში.
 
ლეოპოლდ კრონეკერი მიიჩნევდა, რომ მათემატიკური ანალიზისა და არითმეტიკის ბაზისად მთელი რიცხვები უნდა ყოფილიყო აღებული. მას ეკუთვნის გახმაურებული ფრაზა: „ღმერთმა შექმნა ნატურალური რიცხვები, ადამიანმა კი ყოველივე დანარჩენი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1823
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
რიხარდ კურანტი

250px|thumb|right|რიხარდ კურანტი
**რიხარდ კურანტი** (Richard Courant) (დ. 8 იანვარი, 1888, ლიუბლინიცი, პოლონეთი — გ. 27 იანვარი, 1972, ნიუ-იორკი) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მათემატიკოსი.

1905 წელს მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა და ბერლინი იყო ის ქალაქი, სადაც მან უნივერსიტეტში საბუთები შეიტანა. შემდგომში სწავლა გეტინგენსა და ციურიხში განაგრძო. საბოლოოდ იგი გეტინგენში დევიდ ჰილბერტის ასისტენტი გახდა და დოქტორის ხარისხიც იქვე მოიპოვა. იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, თუმცა მიღებული ჭრილობის გამო იძულებული გახდა შინ დაბრუნებულიყო და სამეცნიერო კარიერა გაეგრძელებინა. 1928–1933 წლებში ხელმძღვანელობდა მათემატიკის ინსტიტუტს ქალაქ მიუნსტერში.

გერმანიის სათავეში ნაციონალ–სოციალისტების მოსვლის შემდეგ, რიხარდ კურანტი იძულებული გახდა გერმანია დაეტოვებინა და 1933 წელს კემბრიჯში გაემართა, სადაც მან ერთი წელიწადი დაჰყო, რის შემდეგაც იგი ნიუ-იორკში გაემგზავრა და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა 1936 წელს.

რიხარდ კურანტი რამდენიმე სახელმძღვანელოს ავტორია, მათ შორის მათემატიკური ფიზიკისა, რომელიც დღემდე გამოიყენება მსოფლიო მასშტაბით, დაწერიდან 80 წლის შემდეგ. გარდა სამეცნიერო მოღვაწეობისა რიხარდ კურანტი მათემატიკის პოპულარიზაციასაც ეწეოდა, მან ჰერბერტ რობინსთან ერთად დაწერა წიგნი "რა არის მათემატიკა", სადაც ავტორები შეეცადნენ მათემატიკის არსი მიეტანათ ფართო მკითხველამდე. მათემატიკის პოპულარიზაციის ჟანრში ეს წიგნი ჟანრის კლასიკად არის მიჩნეული.  

კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ჯოლევი

საკუთარი სახელი **ჯოლევი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯოლევი — სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში
* ჯოლევი — სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში
ჟარგონი

**ჟარგონი** () — ვიწრო სოციალური ჯგუფის (მეცნიერების, სამხედრო პირებისა და სხვ.) მეტყველება. საერთო ენისაგან განსხვავებულია მხოლოდ ლექსიკით. ჟარგონს არ ახასიათებს ზუსტი ტერმინოლოგია, რითაც განსხვავდება პროფესიონალური ენისაგან და არ არის საიდუმლო ენა (ქურდული ჟარგონისაგან განსხვავებით).

მეორე მნიშვნელობით ჟარგონი ეწოდება ნაირენოვანი მოსახლეობის საურთიერთო მეტყველებას (მაგ., პიჯინ-ინგლიში).

## ლიტერატურა 

კატეგორია:ენის მრავალსახეობა და სტილი
კატეგორია:ტერმინები
კაიზერი

[მინი|200პქ|[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერიის კაიზერი ფრანც II]]
**კაიზერი** (, ) — საღვთო რომის იმპერიის (962-1806), ავსტრიის იმპერიის (1804–1918) და გერმანიის იმპერიის (1871-1918) იმპერატორთა სახელწოდება.  სიტყვა კაიზერი, ისევე როგორც სლავური ცარი, ნაწარმოებია რომაული კეისარიდან. 

გერმანულ ენაში კაიზერი არის იმპერატორის სინონიმი. უმრავლეს სხვა ენებში კი კაიზერი უფრო ხშირად იხმარება გაერთიანებული გერმანიის იმპერიის (1871 - 1918) („მეორე რაიხი“) იმპერატორების მისამართით.

## რესურსები ინტერნეტში
* [კაიზერი](https://en.wikisource.org/wiki/The_Encyclopedia_Americana_(1920)/Kaiser) — ენციკლოპედია ამერიკანა

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:ავსტრიის იმპერატორები
კატეგორია:გერმანიის იმპერატორები
კატეგორია:წოდებები
კოლუმბია (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი **კოლუმბია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კოლუმბია — სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში
* კოლუმბია — მდინარე კანადასა და აშშ-ში
* კოლუმბია — ქალაქი მისურის შტატში
* კოლუმბია — ქალაქი სამხრეთ კაროლინის შტატში
* კოლუმბია — ქაუნთი ნიუ-იორკის შტატში.
* კოლუმბია — კოსმოსური შატლი.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის უნივერსიტეტი (ნიუ-იორკი)
ბიატლონი

thumb|230px|ბიატლონისტები მიზანში სროლისას
**ბიატლონი**, *ბიათლონი* (ლათ. bi- < bis „ორჯერ“ და ბერძნ. athlon „შეჯიბრება“) — სპორტის ზამთრის სახეობა. ბიატლონი ორი სპორტის ნაზავია. იგი შედგება თხილამურებით რბოლისა და შაშხანის სროლისაგან. მიზანი მდებარეობს 50 მ-ში. წოლითი რეჟიმის დროს მიზნის დიამეტრი 45 მმ-ია, ხოლო დგომისას 115 მმ-ია.

## დისციპლინები 
#### ინდივიდუალური რბოლა 
ბიატლონი შედგება რამდენიმე დისციპლინისგან, რომელთაგანაც ყველაზე ძველი ინდივიდუალური რბოლაა. კაცები გადიან 20 კმ-ს, 5 წრე 4 კმ. ხოლო ქალები 15 კმ-ს, 5 წრე 3 კმ. პირველ და მესამე წრეზე სპორტსმენები ისვრიან წოლით რეჟიმში, ხოლო მეორე და მეოთხე წრეზე დგომით რეჟიმში. სპორტსმენები 4-ჯერ მიდიან მიზანთან და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენა ჯარიმდება 1 წთ-ის დამატებით სპორტსმენის მიერ ნაჩვენებ დროზე.
 
#### სპრინტი 
სპრინტში კაცები გადიან 10 კმ-ს, ხოლო ქალები 7,5 კმ-ს. დისტანციის მანძილზე სპორტსმენები ისვრიან 2-ჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში. სპორტსმენები სამიზნესთან მიდიან 2-ჯერ და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენისთვის სპორტსმენი გადის დამატებით 150 მ-ს.

#### დადევნების რბოლა 
დადევნების რბოლაში კაცები გადიან 12,5 კმ-ს, ხოლო ქალები 10 კმ-ს. რბოლაში მონაწილეობს ის 60 სპორტსმენი, რომლებმაც სპრინტში დაიკავა 60 საუკეთესო ადგილი. არაზუსტი სროლისთვის ჯარიმა დამატებით 150 მ-ის გავლა.

#### მას-სტარტი 
მას-სტარტი ბიატლონის ახალი სახეობაა. მასში მონაწილეობს ჩემპიონატის 30 საუკეთესო სპორტსმენი.

#### გუნდური ესტაფეტა 
ყოველი გუნდიდან ესტაფეტაში მონაწილეობს 4-4 სპორტსმენი. იგი სპრინტის წესებს ეფუძნება. თითოეული კაცი სპორტსმენი გადის 10 კმ და ისვრის ორჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში, ხოლო ქალები დაგიან 7,5-7,5 კმ ასევე შესაბამისად 2-2 სროლით იგივე მდგომარეობაში.სპრინტისგან ისაა განსხვავება რომ სპორტსმენებს აქვთ 3 დამატებითი ტყვია. თუ სპორტსმენი 8 სროლითაც ვერ დახურავს 5 ნიშნულს მაშინ იგი გადის 150 მეტრის საჯარიმო წრეს, ყოველი აცდენისთვის

#### მიქსი (შერეული ესტაფეტა) 
ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევეა როგორც გუნდურ ესტაფეტაში.

*
ბევერლი-ჰილზი

**ბევერლი-ჰილზი** () — ქალაქი ლოს-ანჯელესის საგრაფოს დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიაში, თითქმის მთლიანად ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ე.წ. ოქროს სამკუთხედის ნაწილია, რომელსაც ქმნიან: ბევერლი-ჰილზი, ბელ-ეარი და ჰოლმბი-ჰილზი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება სანტა მონიკას მთები, აღმოსავლეთით — ვესტ-ჰოლივუდი და ლოს-ანჯელესის უბანი ფეარფაქსი, სამხრეთით ლოს-ანჯელესის ცენტრალური უბანი, დასავლეთით კი ვესტვუდ-ვილიჯი და სენჩური სიტი, რომლებიც ასევე ლოს-ანჯელესის უბნებია.

ტერიტორია, რომელზედაც განლაგებულია თანამედროვე ბევერლი-ჰილზი ცნობილი იყო თავისი რბილი კლიმატითა და ნოყიერი ნიადაგებით, რის გამოც ამ მიწებზე მცხოვრები ინდიელი ტომი ტონგვა მას „შემოვლითი წყლის გზას“ უწოდებდა. ბევერლი-ჰილზი ცნობილია 1769 წლიდან. 1838 წელს კალიფორნიის გუბერნატორმა ესპანელი ჯარისკაცის ქვრივს, მარია რიტა ვალდეს ვილას „შემოვლითი წყლის გზის“ მიწები აჩუქა, რომელმაც თანამედროვე ბევერლი-ჰილზის ტერიტორიაზე ააშენა დიდი რანჩო, რომელიც თავის მხრივ, ყვავოდა 1852 წლამდე. მოგვიანებით რანჩოზე ინდიელებმა თავდასხმა განახორციელეს. მარია რიტა გადარჩა, თუმცა რანჩოს გაყიდვა გადაწყვიტა. 1868 წელს სამოქალაქო ომის შემდეგ, რანჩო შეისყიდა ედვარდ პროისმა, რომელსაც ჩაფიქრებული ჰქონდა გერმანელი იმიგრანტებისათვის საფერმო დასახლების შექმნა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კალიფორნია
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ლოს-ანჯელესი
კალისტო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **კალისტო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კალისტო — იუპიტერის თანამგზავრი.
* კალისტო — მარველის კომიქსთა პერსონაჟი.
* კალისტო — ნიმფა ბერძნულ მითოლოგიაში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კალიმაქე

**კალიმაქე** (დ. დაახლ. ძვ. წ. 315, კირენე, ჩრდ. აფრიკა — გ. დაახლ. ძვ. წ. 240, ალექსანდრია) — ელინიზმის ეპოქის ბერძენი პოეტი და მეცნიერი, ალექსანდრიის პოეტთა წრისა და ბიბლიოთეკის მეთაური. შეადგინა ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში დაცულ თხზულებათა კომენტირებული 15-წიგნიანი კატალოგი, ე. წ. პინაკები. შექმნა მცირე მოცულობის პოემის ჟანრი — ეპილიონი, რის გამოც დავა ჰქონდა აპოლონიოს როდოსელთან. ჩვენამდე მოღწეულია კალიმაქეს 60 ეპიგრამა, 6 ჰიმნი, კრებულ „მიზეზების“ ფრაგმენტები, ეპილიონის „ჰეკალესა“ და იამბების ნაწყვეტები. მცირე მოცულობის პოემა „იბისი“ დაკარგულია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* კალიმაქე — Genia.ge

კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 240
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
კატეგორია:ალექსანდრიის ბიბლიოთეკარები
ედვარდ მუნკი

მინი|ედვარდ მუნკი (1863-1944)
**ედვარდ მუნკი** ( დ. 12 დეკემბერი, 1863, ლეტენი — გ. 23 იანვარი, 1944, ეკელი, ოსლოს მახლობლად) — ნორვეგიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. დიდი გავლენა იქონია გერმანულ და ზოგადად ცენტრალური ევროპის ექსპრესიონიზმზე. მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: „კივილი“, „ავადმყოფი ბავშვი“, „მადონა“, „ვამპირი“.

## ბიოგრაფია
[მინი|[კივილი (1893)]]
მუნკი აღიზარდა ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში. მამამისი, ქრისტიან მუნკი - ისტორიკოს პეტერ ანდრეას მუნკის ძმა - იყო ღრმად მორწმუნე სამხედრო ექიმი მოკრძალებული შემოსავლით. 44 წლის ასაკში იქორწინა ვაჭრის ქალიშვილზე, რომელიც მასზე 20 წლით უმცროსი იყო და რომელიც 33 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა. ედვარდი ამ დროს 5 წლის იყო. თავად ედვარდსაც სუსტი ჯანმრთელობა ჰქონდა. მისი უფროსი და სოფიაც ტუბერკულოზის მსხვერპლი გახდა. ედვარდის უმცროსი და ლაურა კი „მელანქოლიის“ (დღეს დეპრესიის) გამო მკურნალობდა. 5 და-ძმისგან მხოლოდ ედვარდის ძმამ ანდრეასმა იქორწინა. იგი ქორწინებიდან რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა.

## შემოქმედება
[მინი|[მადონა (მუნკი)|მადონა (1894)]]
მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „კივილი“, უფრო ზუსტად, ესაა მსგავსი ნახატების სერია. თავდაპირველად ტილოს „სასოწარკვეთილება“ ერქვა. ამ სურათზე გამოსახული საშინელების სახე, რომელსაც მუნკი მთელი ცხოვრება ჰქმნიდა, დღესდღეობით კონცეპტუალური ხელოვნების სიმბოლოა.

## მუზეუმი 
ოსლოში მდებარე ნაციონალური გალერეიდან 2004 წლის 22 აგვისტოს შეიარაღებულმა პირებმა მუნკის ორი ცნობილი ტილო „კივილი“ და „მადონა“ გაიტაცეს. 2006 წლის მაისში ძარცვაში სამ ბრალდებულს სასამართლომ თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. იმავე წლის აგვისტოში პოლიციამ ნამუშევრების პოვნა მოახერხა. მთელი ეს პერიოდი ორივე ტილო დაზიანდა: ნახატებზე ნაკაწრები და სინესტე იქნა აღმოჩენილი; ტილოები ალაგ-ალაგ დაიხია კიდეც.

მუზეუმის წარმომადგენლის განცხადებით, „კივილის“ კუთხეში გაჩენილი ლაქის მოშორება შეუძლებელია, რადგან რესტავრატორებმა რაიმე შეუქცევადი სამუშაოს ჩატარება არ ისურვეს.

მუნკის პატივსაცემად მერკურიზე ერთ-ერთ კრატერს მისი სახელი ეწოდა.

## კივილი 
ედვარდ მუნკის ყველაზე ცნობილი ნახატია „კივილი“, რომლის 4 ეგზემპლარია შექმნილი 1893 და 1910 წლებს შორის. ორი მათგანი შესრულებულია პასტელებით (1893 და 1895) ხოლო დანარჩენი ზეთის საღებავებში (1893 და 1910). თავდაპირველად ნახატის სახელწოდება იყო „სასოწარკვეთა“. საშინელებით შეპყრობილი ადამიანი, რომელიც გამოსახულია ამ სურათზე, გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ხასიათი მთელს ხელოვნებაში. კერძო კოლექციაში შემორჩენილია ნახატის მხოლოდ ერთი ვარიანტი (1895) პასტელებით შესრულებული ვერსია, რომელიც გაიყიდა 2012 წლის 2 მარტს Sotheby's აუქციონზე 119,9 მილიონ დოლარად, რის გამოც დაიკავა ყველაზე ძვირადღირებული ხელოვნების ექსპონატის სტატუსი, იმ ნამუშევრებს შორის, რომლებიც გაყიდულა ღია აუქციონზე.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*ედვარდ მუნკისადმი მიძღვნილი საიტი. 
*ედვარდ მუნკის "კივილი" - ანალიზი. 
*ედვარდ მუნკის ცხოვრება, შემოქმედება

კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:ნორვეგიელი მხატვრები
კატეგორია:ექსპრესიონიზმი
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით