open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯუღელი

საკუთარი სახელი **ჯუღელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანთიმოზ ჯუღელი — პედაგოგი, მწერალი
* ბესიკ ჯუღელი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ვალიკო ჯუღელი — სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე
* ვიქტორია ჯუღელი — ფილოლოგი
* თეიმურაზ ჯუღელი (გაგამარუ) — სპორტსმენი (სუმო)
* მედეა ჯუღელი — სპორტსმენი (სპორტული ტანვარჯიში)
* ნუგზარ ჯუღელი — მსახიობი, სატელევიზიო დიქტორი
* სევერიან ჯუღელი — პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი
* სიმონ ჯუღელი — ბოლშევიკი რევოლუციონერი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჭყონია

საკუთარი სახელი **ჭყონია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ჭყონია — ჟურნალისტი, კულტურის მუშაკი
* ალექსანდრე ჭყონია — საზოგადო მოღვაწე
* ბორის ჭყონია — ინჟინერ-მექანიკოსი
* გიორგი ჭყონია — ფირალი
* გიორგი ჭყონია — მეტყევე-ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* გოგიტა ჭყონია — მსახიობი, რეჟისორი
* ეთერ ჭყონია-ლამორისი — საოპერო მომღერალი
* თემურ ჭყონია — ბიზნესმენი
* ილია ჭყონია — მწერალი
* კონსტანტინე ჭყონია — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* ლამარა ჭყონია — მომღერალი
* მემედ ჭყონია — ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მონაწილე, ხალხური მთქმელი
* ნატო ჭყონია-ნიკოლი — საოპერო მომღერალი
* ზურაბ ჭყონია — იურისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხარაძე

საკუთარი სახელი **ხარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანა ხარაძე — ქართველი ბოტანიკოს-სისტემატიკოსი
* არჩილ ხარაძე — ქართველი მათემატიკოსი
* გიორგი ხარაძე — ქართველი ფიზიკოსი
* ევგენი ხარაძე — ქართველი ასტრონომი
* კობა ხარაძე — ქართველი გეოგრაფი
* ნადეჟდა ხარაძე — ქართველი მომღერალი
* რუსუდან ხარაძე — ქართველი ეთნოგრაფი
* ტატო (არჩილ) ხარაძე — ქართველი მუსიკოს-შემსრულებელი (ალტი)

## იხილეთ აგრეთვე
* ხარაძეები — გვარი საქართველოში
 

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხერხეულიძე

საკუთარი სახელი **ხერხეულიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ხერხეულიძე, ცხრა ძმა — მარაბდის ბრძოლის (1625) გმირები
* აღათანგ ხერხეულიძე — ქართლის სამეფოს სახლთუხუცესი
* ბააკა ხერხეულიძე — ქართლის სამეფოს ფარეშთუხუცესი
* ბაბო ავალიშვილ-ხერხეულიძე — მსახიობი
* ბეჟან ხერხეულიძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
* გრიგოლ ხერხეულიძე — ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი
* ეკატერინე ხერხეულიძე — პოლიტიკოსი
* ზაქარია ხერხეულიძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი 
* ილია ხერხეულიძე — სამხედრო პირი 
* მამუკა ხერხეულიძე — მწერალი
* მარიამ ხერხეულიძე-ყიასაშვილი (მერი ერგნელი) — მსახიობი
* ნიკოლოზ X (ხერხეულიძე) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* ომან ხერხეულიძე — ისტორიკოსი
* შალვა ხერხეულიძე — მსახიობი

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერხეულიძეები — ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში

*
კატეგორია:ქართული გვარები
ჯავახიშვილი

საკუთარი სახელი **ჯავახიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ჯავახიშვილი — გეოგრაფი, ათროპოლოგი
* ალექსანდრე ჯავახიშვილი — არქეოლოგი, ხელოვნებათმცოდნე
* ალექსანდრე ჯავახიშვილი — სამხედრო-საზღვაო ოფიცერი
* გამრეკელ ჯავახიშვილი — ქართლის წარჩინებული ფეოდალი
* გივი ჯავახიშვილი — გეოლოგი, სახელმწიფო მოღვაწე
* გიორგი ჯავახიშვილი — ანთროპოლოგი
* გიორგი ჯავახიშვილი — ჟურნალისტი, დიპლომატი
* დავით ჯავახიშვილი — მწერალი
* დიმიტრი ჯავახიშვილი — კურორტოლოგი
* ვანო ჯავახიშვილი — მსახიობი, ტელეწამყვანი
* იასონ ჯავახიშვილი — ანტი-საბჭოთა ეროვნული მოძრაობის მონაწილე
* ივანე ჯავახიშვილი — ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე
* ივანე ჯავახიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* იოსებ ჯავახიშვილი — თერაპევტი
* კახა ჯავახიშვილი — არქიტექტორი
* ლელა ჯავახიშვილი — მოჭადრაკე
* მიხეილ ჯავახიშვილი — მწერალი
* ნატალია ჯავახიშვილი — მსახიობი
* ნიკო ჯავახიშვილი — ისტორიკოსი
* ნინო ჯავახიშვილი — ანატომი
* ნოდარ ჯავახიშვილი — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* პაატა ჯავახიშვილი — ჯავახიშვილთა სათავადო სახლის უფროსი
* როინ ჯავახიშვილი — ქართლის მეფის როსტომის ბოქაულთუხუცესი
* სანდრო ჯავახიშვილი — ქართველი გეოგრაფი
* სპირიდონ ჯავახიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* შოთა ჯავახიშვილი — ქართველი გეოგრაფი
* ჯავახიშვილი — პოეტი

## იხილეთ აგრეთვე
* ჯავახიშვილები — თავადური საგვარეულო საქართველოში
* ჟევახოვი — ჯავახიშვილების ერთ-ერთი შტოს რუსიფიცირებული გვარი

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხომერიკი

საკუთარი სახელი **ხომერიკი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ხომერიკი — საოპერო მომღერალი
* ვიქტორ ხომერიკი — პოლიტიკური ემიგრანტი
* თამაზ ხომერიკი — ჟურნალისტი
* იაკინთე ხომერიკი — მწერალ იაკინთე ლისაშვილის ნამდვილი სახელი და გვარი
* კონსტანტინე ხომერიკი — ბოლშევიკი რევოლუციონერი
* ლევან ხომერიკი — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
* ოთარ ხომერიკი — ინჟინერი ნახევარგამტარიანი ხელსაწყოთმშენებლობისა და ბიოსამედიცინო ტექნიკის დარგში
* ნოე ხომერიკი — სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე
* შალვა ხომერიკი — კინორეჟისორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხუნდაძე

საკუთარი სახელი **ხუნდაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გაბრიელ ხუნდაძე — დიპლომატი
* გიორგი ხუნდაძე — ქირურგი
* დიმიტრი ხუნდაძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
* კუკური ხუნდაძე — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე
* მიხეილ ხუნდაძე — იურისტი, პოლიტიკური ემიგრანტი
* რაჟდენ ხუნდაძე — ქართული საეკლესიო საგალობლების შემკრები და გამომცემელი
* სილოვან ხუნდაძე — პედაგოგი, ლიტერატორი და საზოგადო მოღვაწე
* სიმონ ხუნდაძე — ლიტერატურათმცოდნე, ისტორიკოსი, სოციოლოგი, ჟურნალისტი
* ტროფიმე ხუნდაძე — ისტორიკოსი, პედაგოგი
* ფატი ხუნდაძე — ფსიქოლოგი
* შალვა ხუნდაძე — ქართველი პედაგოგი და გეოგრაფი
* ჯიბსონ ხუნდაძე — ფერმწერი, პეიზაჟისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხმალაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ხმალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ხმალაძე — ქართველი ჰიგიენისტი
* გრიგოლ ხმალაძე — ქართველი ჰიდროლოგი
* ვასილ ხმალაძე — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი
* ვახტანგ ხმალაძე — ქართველი ფიზიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი 
* თამაზ ხმალაძე — მთარგმნელი, მწერალი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი
* ილია ხმალაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი
* ლაზარე ხმალაძე — პედაგოგი
* ლევან ხმალაძე — ქართველი ფეხბურთელი
* მარინე ხმალაძე — ქართველი პოეტი
* სიმონ ხმალაძე — ბოლშევიკი სამხედრო მეთაური
* სიმონ ხმალაძე — ქართველი მუსიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჯორჯაძე

**ჯორჯაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ალექსანდრე ჯორჯაძე — გზების მშენებელი ინჟინერი
* ალექსანდრე ჯორჯაძე — სპორტსმენი (სპორტული ტანვარჯიში)
* არჩილ ჯორჯაძე — პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე
* ბარბარე ჯორჯაძე — მწერალი
* გიორგი ჯორჯაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* დიმიტრი ჯორჯაძე — საზოგადო მოღვაწე
* დიმიტრი ჯორჯაძე — ემიგრანტი, სპორტსმენი
* ვასილ ჯორჯაძე — სამხედრო ინჟინერი
* ვასილ ჯორჯაძე — მხატვარი
* ზაქარია ჯორჯაძე — მეწარმე
* ზაქარია (ჯორჯაძე) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* იოანე (ჯორჯაძე) — სასულიერო მოღვაწე
* იოსებ ჯორჯაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* ირაკლი ჯორჯაძე — სამხედრო მეცნიერი
* ირაკლი ჯორჯაძე — ოფიცერი, I მსოფლიო ომის მონაწილე 
* მარიამ ჯორჯაძე — გეოგრაფი და პედაგოგი 
* მერაბ ჯორჯაძე — მოურავი
* მერაბ ჯორჯაძე — პოლიტიკური ემიგრანტი
* ნანა ჯორჯაძე — ქართველი კინორეჟისორი
* ნინო ჯორჯაძე — მოწყალების და, ფოტოგრაფი
* ნოდარ ჯორჯაძე — კახეთის დიდი თავადი
* ქეთევან ჯორჯაძე — გეოგრაფი

## იხილეთ აგრეთვე
* ჯორჯაძეები — თავადური საგვარეულო საქართველოში

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხუციშვილი

საკუთარი სახელი **ხუციშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ხუციშვილი — ინჟინერ-გამომგონებელი
* ბათლომე ხუციშვილი — საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი
* ბადრი ხუციშვილი — სპორტსმენი (კრივი)
* გივი ხუციშვილი — ფიზიკოსი
* გიო ხუციშვილი — მომღერალი, მსახიობი
* გიორგი ხუციშვილი — ფილოსოფოსი, კონფლიქტოლოგი
* გოგი ხუციშვილი — ფერმწერი, გრაფიკოსი, მოქანდაკე
* დავით ხუციშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* დავით ხუციშვილი — სპორტსმენი (კრივი)
* დიმიტრი ხუციშვილი — სპორტსმენი (სამბო) 
* ვაჟა ხუციშვილი — მორაგბე
* ზაზა ხუციშვილი — მუსიკოსი, პოლიტიკოსი
* ილია ხუციშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი 
* კახი ხუციშვილი — მხატვარი
* ლაშა ხუციშვილი — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი
* კონსტანტინე ხუციშვილი — ფერმწერი
* მალხაზ ხუციშვილი — პოლიტიკოსი
* მიხეილ ხუციშვილი — ფეხბურთელი
* ომარ ხუციშვილი — პოლიტიკოსი 
* რაჟდენ ხუციშვილი — ფიზიკოსი და გეოფიზიკოსი
* სოლომონ ხუციშვილი — ლიტერატურათმცოდნე
* ქეთევან ხუციშვილი — ეთნოლოგი 
* შალვა ხუციშვილი — გეოგრაფი, პედაგოგი
* შოთა ხუციშვილი — ინჟინერი, ავია-კონსტრუქტორი
* ჯემალ ხუციშვილი — ფერმწერი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აბუ ლ-ფაზლი

**აბუ ლ-ფაზლი** (; დ. 14 იანვარი, 1551 — გ.  12 აგვისტო, 1602) — ინდოელი მემატიანე და ფილოსოფოსი. აქბარის ვეზირი და მეგობარი. განაგებდა ფადიშაჰის მიმოწერას საზღვარგარეთის ქვეყნებთან. სპარსულად დაწერა აქბარის მმართველობის ქრონიკა „აქბარის წიგნი“ („აქბარნამე“), რომლის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია „აქბარის კანონები“ („აინ-ი აქბარი“, ტ. 1-2, კალკუტა, 1867-1877). წიგნი შეიცავს მოგოლთა სახელმწიფოს ოლქების აღწერას, საგადასახადო უწყებებს, დადგენილებებსა და ავტობიოგრაფიას. შემორჩენილია აგრეთვე აბუ ლ-ფაზლის დიპლომატიური ეპისტოლეთა კრებული „აბუ ლ-ფაზლის თხზულება“ („ინშა-ი აბუ ლ-ფაზლ“). აბუ ლ-ფაზლი მოაკვლევინა აქბარის შვილმა ჯაჰანგირმა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Biography and Works of Abu'l-Fazl - English Translation 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები
აბუ საიდი

**ფადლ ალ-ლაჰ იბნ აბუ ლ-ხაირ მეიჰანი აბუ საიდი** (; დ. 7 დეკემბერი, 967, ხორასანი — გ. 12 იანვარი, 1049, იქვე) — სპარსელი პოეტი, სწავლული, მისტიკოსი, სპარსული ადრეული სუფიზმის უმთავრესი წარმომადგენელთაგანი. ერთ-ერთმა პირველმა დაამკვიდრა სუფიურ ქადაგებებში ლექსების ჩართვის ტრადიცია. მიეწერება 750-მდე მისტიკური შინაარსის რობაი, რომლებშიც ურთულესი სუფიური აზრები სადა და დახვეწილი ფორმითაა გადმოცემული. აბუ საიდმა დიდი გავლენა მოახდინა სპარსული სუფიზმის შემდგომ განვითარებაზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* აბუ საიდის რობაიები lib.ge-ზე

კატეგორია:სპარსელი პოეტები
მხედრიონი

**მხედრიონი** — სამხედრო ტერორისტული ორგანიზაცია საქართველოში 1989-1995 წლებში. დაფუძნდა ჯაბა იოსელიანის მიერ. მისი აქტიური წევრები აგრეთვე იყვნენ თეიმურაზ ხაჩიშვილი, დოდო გუგეშაშვილი, გიგა გელაშვილი, გიგა არველაძე, ზაზა ვეფხვაძე, გია სვანაძე, თემურ ტალახაძე და სხვები.

## ისტორია
ორგანიზაცია თავდაპირველად 1989 წლის აგვისტოში პატრიოტული მიზნებით შეიქმნა და დეკლარირებულად დემოკრატიულ მიზნებს ემსახურებოდა. 1990 წლის შემოდგომაზე გაუქმდა მისი სამართლებრივი სტატუსი, ხოლო 1991 წლის თებერვალში დაშლილ იქნა საბჭოთა და ქართული სამხედრო ძალების მიერ. „მხედრიონი“ აღადგინა ჯაბა იოსელიანმა 1991 წელს და ის მონაწილეობდა ზვიად გამსახურდიას წინააღმდეგ მოწყობილ სამხედრო გადატრიალებაში. 1992-1993 წლებში ორგანიზაცია მონაწილეობდა ყოფილი ხელისუფლების მომხრეთა საპროტესტო მოძრაობის ჩახშობასა და აფხაზეთის ომში. 1992 წლიდან მხედრიონი ეწეოდა ბენზინით ვაჭრობას, იარაღისა და სიგარეტის კონტრაბანდას ეროვნული გვარდიისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მფარველობით. მისი ლიდერის, ჯაბა იოსელიანის იმდროინდელი გავლენის გამო მხედრიონი დაუსჯელად მოქმედებდა. სამეგრელოში მხედრიონი ებრძოდა გამსახურდიას მომხრეებს, აპატიმრებდა, ძარცვავდა და ხოცავდა მოსახლეობას. 1992 წლის მაისში საქართველოში ოფიციალური ვიზიტის დროს „მხედრიონის“ საპატიო წევრი გახდა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჯეიმზ ბეიკერი. 1993 წლის სექტემბერში მხედრიონს ეწოდა „ქართველ მაშველთა კორპუსი“ და სახელმწიფო კომიტეტის სტატუსი მიიღო. 1995 წლის 29 აგვისტოს შევარდნაძეზე მოწყობილი ტერორისტული აქტის შემდეგ დააპატიმრეს ჯაბა იოსელიანი, თემურ ხაჩიშვილი, გიგა გელაშვილი და 200-მდე მხედრიონელი, ოქტომბერში „მხედრიონის“ საქმიანობა აიკრძალა. 2001 წელს „მხედრიონს“ („პატრიოტთა კავშირი“) უარი ეთქვა პოლიტიკურ პარტიად რეგისტრაციაზე.

## ლიტერატურა
*
*დემოკრატია და მოქალაქეობა, რედ. ზვიად მიმინოშვილი; გვ. 70-71 — თბილისი, 2011; ISBN 978-9941-0-3667-5

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
კატეგორია:აკრძალული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:კრიმინალური ორგანიზაციები
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
აბაი კუნანბაევი

**აბაი კუნანბაევი** (; დ. , ჩინგიზთაუ, ახლანდელი სოფ. კარაული, აბაის რაიონი, სემიპალატინსკის ოლქი, ყაზახეთი — გ. , იქვე) — ყაზახი პოეტი-განმანათლებელი; ახალი, დამწერლობიანი ყაზახური ლიტერატურის ფუძემდებელი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა მდიდარი ფეოდალის ოჯახში. სწავლობდა სემიპალატინსკის მედრესეში, მაგრამ სასულიერო სწავლებამ ვერ დააკმაყოფილა, გაიტაცა აღმოსავლეთის კლასიკურმა ლიტერატურამ, დაუახლოვდა გადასახლებაში მყოფ რუს დემოკრატებს, შეისწავლა რუსული ენა და გაეცნო რუს კლასიკოსთა შემოქმედებას. აბაი კუნანბაევმა მიატოვა მამის ოჯახი და თავისი ხალხის სამსახური იტვირთა, გახდა სათემო მმართველი, შემდეგ კი სახელი გაითქვა როგორც პოეტმა. მისი აული ყაზახთა კულტურის ცენტრად იქცა. აბაი კუნანბაევმა ყაზახურ პოეზიაში უჩვეულო თემატიკა შეიტანა, ასახა უბრალო ხალხის მძიმე ხვედრი და მჩაგვრელთა წინააღმდეგ გაილაშქრა. სატირულ ლექსებში ამხილა მეფის რუსეთის ჩინოვნიკები და მათი ადგილობრივი დამქაშები. რამდენადაც ულმობელი და მწვავე იყო აბაი კუნანბაევის სატირა, იმდენად თბილი და ნაზი — მისი ლირიკა. პოეტი ცოცხლად ხატავდა აულის ყოფით სურათებს (ლექსების ციკლი „წელიწადის ოთხი დრო“, 1886-1890), უმღეროდა ბუნებას, სიყვარულს; ერის უზენაეს ბედნიერებად „გონებით გაცისკროვნებული შრომა“ მიაჩნდა. აბაი კუნანბაევი ავტორია რამდენიმე ეპიკური თხზულებისა („მასღუდი“, 1887; „ისქანდერი“, „აზიმის თქმულება“). თარგმნა ადგილები „შაჰნამედან“, „ლეილი და მაჯნუნი“, კრილოვისა და ლერმონტოვის ნაწარმოებები, ნაწყვეტები პუშკინის „ევგენი ონეგინიდან“, ყაზახურ პოეზიაში შემოიღო ლექსის რამდენიმე ახალი საზომი და ფორმა (სტროფული).

აბაი კუნანბაევის შემოქმედება, რომლის სათავეც მშობლიური ფოლკლორი იყო, ხალხმა ისე შეისისხლხორცა, რომ მისი ნაწარმოებები ზეპირად იცოდა და ხელნაწერებად ავრცელებდა. მისი თხზულებები მხოლოდ საბჭოთა ხელისუფლების დროს შეიკრიბა და გამოიცა. აბაი კუნანბაევის ცხოვრების შესახებ რომანი დაწერა ყაზახმა მწერალმა მუხთარ აუეზოვმა.

## ხსოვნა
აბაის სახელი ეწოდა ქალაქებს, სოფლებს, რაიონებსა და ქუჩებს. პოეტის სახელი მიენიჭა ალმათში სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრს, ეროვნულ პედაგოგიურ უნივერსიტეტს; აქთაუში კულტურულ-დასასვენებელ კომპლექსს. 2023 წლის მონაცემებით, ყაზახეთში მისი სახელობის 99 სკოლაა. სხვადასხვა ქალაქებში გახსნილია აბაის ძეგლები და მუზეუმები. სსრკ-ში და შემდეგ დამოუკიდებელ ყაზახეთში რამდენიმეჯერ გამოიცა საფოსტო მარკა აბაის გამოსახულებით. პოეტი გამოსახულია ყაზახეთის ეროვნული ბანკის ბანკნოტაზე.

1995 წელი იუნესკოს მიერ გამოცხადდა აბაის წლად.

2014 წელს პეკინში ერთ-ერთ პარკში გაიხსნა აბაის ძეგლი.

2022 წლის 29 აპრილს აბაის ძეგლი გაისხნა თბილისში, ყაზახეთსა და საქართველოს შორის დიპლომატიური ურთიერთობის დამყარების 30 წლისთავთან დაკავშირებით. პოეტი-განმანათლებლის ძეგლი ორი ხალხის მეგობრობის სიმბოლოს განსახიერება იქნება.

2022 წლის 26 მაისს აბაის ძეგლი გაიხსნა ბიშკეკში და მიეძღვნა ყაზახეთსა და ყირგიზეთს შორის მეგობრულ დამოკიდებულებას.

2022 წლის 2 ივნისს პოეტის ბიუსტი გაიხსნა ნიუ-დელიში.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
კატეგორია:ყაზახი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბათაი-ხანი

მინი|აბათაი-ხანი
**აბათაი-ხანი** (; დ. 1534 — გ. 1586) — მონღოლი მთავარი, თუშეთუ-ხანების სამთავრო სახლის დამაარსებელი. 1577 დაიმორჩილა ოირათთა ტომები და მათ ხანად გამოაცხადა თავისი ძე. ავრცელებდა ლამაიზმს, რომლის მისაღებად 1577 იმოგზაურა ჰუჰ-ჰოტოში (ტიბეტი) და შეხვდა დალაი-ლამას. 1585 დაიწყო პირველი ლამაისტური მონასტრის ერდენი-ძუს მშენებლობა ხალხაში. რევოლუციამდელ მონღოლეთში აბათაის განსაკუთრებული კულტი არსებობდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მონღოლი ყაენები
კატეგორია:დაბადებული 1534
კატეგორია:გარდაცვლილი 1586
გიდელი

**გიდელი** — წნელისა და ტკეჩისაგან მოწნული უყურო, მოგრძო, პირგანიერი და ძირწაწვეტილი ჭურჭელი, რომელსაც ხეზე ჩამოსაკიდად კავი აქვს გამობმული. იხმარება მაღლარის ყურძნის და ხილის კრებისას ხილის ჩასაყრელად, ხიდან ჩამოსაშვებად და გადასატანად. ქიზიყში „გიდელა“ ეწოდება პურეულის ნამჯის საზიდ უყურო მრგვალ კალათას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჭურჭელი
დავით გივიშვილი

**დავით  გივიშვილი** (დ.  3 ნოემბერი, 1850, თბილისი, — გ.  1 ივნისი,  1916, იქვე) — ქართველი პოეტი, ძველი თბილისის ქალაქური პოეზიის წარმომადგენელი. 

XIX საუკუნის 70-იანი წლების ბოლოს სისტემატურად ბეჭდავდა ლექსებს გაზეთ „დროებაში“. გამოცემული აქვს 37 საშუალო და და მცირე ზომის კრებული. მისი შემოქმედებისათვის ნიშანდობლივია ჰედონისტურ-ბოჰემური განწყობილება, ძმობა-ვაჟკაცობის კულტის აპოლოგია, სატრფიალო და სოციალური თემატიკა. მის ბევრ ლექსზე სიმღერები შეიქმნა და დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ხალხში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1850
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
თამარ აბაკელია

**თამარ გრიგოლის ასული აბაკელია** (დ. , დაბა ხონი — გ. 14 მაისი, 1953, თბილისი) — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1942). 

## ბიოგრაფია 
1929 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ი. ნიკოლაძისა და ნ. კანდელაკის (ქანდაკება), ე. ლანსერესა და ი. შარლემანის (გრაფიკა) მოწაფე. 1938 წლიდან იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. იყო „სარმას“ წევრი. აბაკელიას შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია ფორმის უზადო გრძნობა, ძლიერი დინამიკური ნახატი, მაღალი პროფესიული ოსტატობა, კომპოზიციის უტყუარი ალღო. აბაკელიას მნიშვნელოვანი სკულპტურული ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია რელიეფური ფრიზი (5 კომპოზიცია): „ბათუმის დემონსტრაცია“, „ოქტომბერი საქართველოში“, „საქართველოს ინდუსტრია“, „სოფლის მეურნეობა საქართველოში“ და „ბედნიერი ცხოვრება“ (ქვა, 1936-1937), ყოფილი მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის შენობის ფასადი, თბილისი; ეს ნამუშევარი 30-იანი წლებში საქართველოში მონუმენტური-დეკორატიული ქანდაკების პირველი მნიშვნელოვანი ნიმუშია; მეორე მსოფლიო ომის თემაზე შესრულებული კომპოზიცია „შურს ვიძიებთ!“ (1944, ბრინჯაო, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, თბილისი); ლესია უკრაინკას ძეგლი (1952, ბრინჯაო, სურამი) და სხვა. გრაფიკული ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია „იმერელი ბიჭი“ (1928), „ბროწეულის კრეფა“ (1930), „ბედნიერი ოჯახი“ (1936), „რთველი“ (1946, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი, თბილისი). აბაკელიამ საქართველოს მხატვრებს შორის ერთ-ერთმა პირველმა დაასურათა „ვეფხისტყაოსანი“ (1930-იანი წწ., ხელნაწერთა ინსტიტუტი, თბილისი). მისი დეკორატიული-სიბრტყობრივად აგებული კომპოზიციები, რომლებშიც ყურადღება გამახვილებულია მოცულობითად, სკულპტურულად გადაწყვეტილ ფიგურებზე, ეპიკურ-რომანტიკულ განწყობილებას ქმნის. მასვე ეკუთვნის „დავით სასუნცის“ (1939) და ვაჟა-ფშაველას პოემების (1947, საქართველოს სურათების გალერეა, თბილისი) ილუსტრაციაები. გააფორმა სპექტაკლები: ს. კლდიაშვილის „ირმის ხევი“ (1945), კ. კალაძის „ლალი“ (1945, კ. მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი); კინოფილმები: „არსენა“ (1937), „გიორგი სააკაძე“ (1941-1942), „დავით გურამიშვილი“ (1945). დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა 
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 70
**ფირალიშვილი ო.*, თამარ აბაკელია, თბ., 1956;
* თამარ აბაკელია. ალბომი, შეადგინა და წინასიტყვაობა დაურთო გ. ჯაფარიძემ, თბ., 1967;

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 16,  თბ.  1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
თ
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პავლე გილაშვილი

**პავლე გიორგის ძე გილაშვილი** (დ. 2 მაისი, 1918, თბილისი ―  გ. 1 ოქტომბერი, 1994, იქვე) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. კომუნისტური პარტიის წევრი 1939 წლიდან. 

1956 წელს დაამთავრა სკკპ ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტიული სკოლა. 1934-1937 წლებში თბილისის სტალინის სახელობის ორთქლმავალ-ვაგონშემკეთებელ ქარხანაში მუშაობდა ზეინკლად. 1937-იდან კომკავშირულ სამუშაოზეა, 1939-იდან — წითელ არმიაში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 

დემობილიზაციის შემდეგ ისევ პარტიულ სამუშაოს უბრუნდება: საქართველოს კომუნისტური პარტიის თბილისის ლენინის სახელობის რაიკომის მეორე, შემდეგ პირველი მდივანი, ცხინვალის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების გამგე, რუსთავის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი, სკკპ ცკ-ის ინსტრუქტორი. 1967-იდან აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე, 1972-იდან საქართველოს კომპარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1976-1989 — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. იყო საქართველოს სსრ-ის IV, X, XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აგრეთვე სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე, სკკპ ცენტრალური სარევიზიო კომისიის წევრი, სსრკ VIII-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ოქტომბრის რევოლუციის, წითელი ვარსკვლავის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით და მედლებით.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ.  617, თბ., 1997

## რესურსები ინტერნეტში
*
* პავლე გილაშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* პავლე გილაშვილის ბიოგრაფია (X მოწვევა)
* პავლე გილაშვილის ბიოგრაფია (XI მოწვევა)

კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის  X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის  XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
პ
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ვიეტნამი

**ვიეტნამი** (), ოფიციალურად **ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა** () — ქვეყანა ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.

## სახელწოდება 
* **ოფიციალური**: ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა.
* **ეროვნული**: Viet Nam, Cong Hoa Xa Hoi Chu Nghia Viet Nam.
* **ეტიმოლოგია**: სიტყვა „ვიეტ“ არის ჩინური იეროგლიფის ვიეტნამური წარმოთქმა, რომლის მნიშვნელობა არის „შორს“, „გადალახვა“, „გავლა“. ის მიანიშნებს ჩინეთისგან შორს მდებარე ქვეყანას. მეორე სიტყვა „ნამ“ სამხრეთს ნიშნავს.

## ისტორია 
1858-1884 წლებში ფრანგული კოლონიალური სამფლობელოს ნაწილი იყო ინდოჩინეთში. 1945 წელს ვიეტნამიდან გაყვანილ იქნა იაპონიის საოკუპაციო შენაერთები. 1946-დან 1954 წლამდე წარმოებდა ომი დამოუკიდებლობისათვის საფრანგეთის წინააღმდეგ. ჟენევის კონვენციის შესაბამისად ქვეყანა ორ ნაწილად გაიყო მე-17 პარალელით. ამის შემდეგ დაიწყო ომი ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ვიეტნამს შორის (რომელსაც აქტიურად ეხმარებოდა აშშ). იგი 1976 წელს დასრულდა ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნით. 1978-79 წლებში ვიეტნამს ჰქონდა ომი კამბოჯასთან და სასაზღვრო კონფლიქტი ჩინეთთან. 90-იან წლებში ეს პრობლემები მოწესრიგდა.

## გეოგრაფია 
thumb|right|ვიეტნამის რუკა
ქვეყანა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: ლაოსი, კამბოჯა, ჩინეთი. ფართობი: 331 688 კვ. კმ.

## სახელმწიფო 
* **სახელმწიფო სისტემა**: კომუნისტური რესპუბლიკა.
* **სახელმწიფოს მეთაური**: პრეზიდენტი ლიონგ კიონგი (Lương Cường, 2024-).
* **საკანონმდებლო ორგანო**: ერთპალატიანი პარლამენტი (498 წევრი).
* **ადმინისტრაციული დაყოფა**: 58 ოლქი (tinh) და 3 მუნიციპალიტეტი (thu do).

## დემოგრაფია 
* **მოსახლეობა** - 83 535 576 (2005), მათ შორის 87,6 % ვიეტნამელი, 1,7 % ტაი.
* **სახელმწიფო ენა**: ვიეტნამური. სხვა ენები - ინგლისური, ფრანგული, ჩინური, კხმერული.
* **რელიგია**: ბუდიზმი.
* **დედაქალაქი**: ჰანოი (1 396 000).
* **ქალაქები**: ხოშიმინი (3 415 000), ჰაიფონი (582 000), დო ნანგი (453 000).

## ეკონომიკა 
* **რესურსები**: ფოსფატები, ქვანახშირი, მანგანუმი, ბოქსიტები, ქრომატი, ნავთობის და ბუნებრივი აირის მარაგები, ტყეები, ჰიდროენერგია.
* **ექსპორტი**: ქვანახშირი, ბრინჯი, კაუჩუკი.
* **ეროვნული შემოსავალი**: ერთ სულზე 430 $.
* **ვალუტა**: დონგი (VND).

## მემკვიდრეობა 
ჰუეს მონუმენტური კომპლექსი, ძველი ქალაქი ჰოი ანი, ჰა ლონგის ყურე, ფონგ-ნაკე-ბანგის ეროვნული პარკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Portal of the Government of Vietnam 
* Communist Party of Vietnam  – official website (in Vietnamese)
* National Assembly  – the Vietnamese legislative body
* General Statistics Office
* Ministry of Foreign Affairs 
* Chief of State and Cabinet Members


კატეგორია:სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნები
კატეგორია:აზიის ქვეყნები
კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
კატეგორია:კომუნისტური სახელმწიფოები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
ქუვეითი

**ქუვეითი**, ოფიციალურად **ქუვეითის სახელმწიფო** (, იკითხება — *Dawlat al Kuwayt*) — არაბული სახელმწიფო დასავლეთ აზიაში. მდებარეობს არაბეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეში სპარსეთის ყურის ნაპირზე. მას აქვს საზღვრები ჩრდილოეთით ერაყთან და სამხრეთით საუდის არაბეთთან. სახელი „ქუვეითი“ მომდინარეობს არაბული სიტყვის  *ქუთ* - „ციხე-სიმაგრე“ კნინობითი ფორმიდან. ქვეყანა მოიცავს 17 820 კვადრატულ კილომეტრს და მისი მოსახლეობა 2013 წლის მონაცემების მიხედვით შეადგენს დაახლოებით 2,6 მილიონს.

## სახელწოდება 
* **ოფიციალური**: ქუვეითის სახელმწიფო.
* **ეროვნული**: الكويت; Dawlat al Kuwayt.
* **ეტიმოლოგია**: წარმოდგება არაბული სიტყვისაგან Kut და ნიშნავს „ფორტს“ (გამაგრებული ნაგებობა).

## ისტორია 
1961 წელს მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან. 1991 წელს იგი ფართომასშტაბიანი საერთაშორისო სამხედრო ოპერაციის „უდაბნოს ქარიშხალი“ პლაცდარმი გახდა, რაც გამოწვეული იყო ერაყის მიერ მისი ტერიტორიის ოკუპაციის ფაქტით. ამ ომმა ქვეყანას დიდი მატერიალური ზარალი მიაყენა. უკანასკნელ წლებში ქუვეითში იყო მცდელობა პოლიტიკური სისტემის მოდერნიზაციისა. კერძოდ 1999 წელს ქვეყნის მმართველმა გამოსცა განკარგულება ქალთათვის საარჩევნო უფლების მინიჭების შესახებ, მაგრამ იგი უარყოფილ იქნა ეროვნული კრების მიერ.

## გეოგრაფია 
thumb|left
ქუვეითი მცირე ზომის სახელმწიფოა ნავთობის დიდი მარაგებით. იგი მდებარეობს სპარსეთის ყურეში, ხმელეთით ესაზღვრება საუდის არაბეთსა და ერაყს, ხოლო მისი მეზობელი ყურის მოპირდაპირე მხარეს ირანია. ფართობი: 20 200 კვ. კმ.

## სახელმწიფო 
* **სახელმწიფო სისტემა**: კონსტიტუციური მონარქია.
* **სახელმწიფოს მეთაური**: ემირი შეიხ ჯაბერ ალ-აჰმედ ალ-ჯაბერ ას-საბაჰი (Amir JABIR al-Ahmad al-Jabir Al Sabah, 1977).
* **საკანონმდებლო ორგანო**: ერთპალატიანი პარლამენტი (50 წევრი).
* **ადმინისტრაციული დაყოფა**: 5 გუბერნია (muhafazah).

## დემოგრაფია 
* **მოსახლეობა** - 2 335 648 (2005), მათ შორის 42 % ქუვეითელი, 19 % იორდანელი, 6 % ერაყელი, 6 % ლიბანელი.
* **სახელმწიფო ენა**: არაბული. სხვა ენები - ინგლისური.
* **რელიგია**: ისლამი.
* **დედაქალაქი**: ელ-ქუვეითი (1,710 მილიონი).
* **ქალაქები**: ას-სალიმია (147 ათასი), ჯალიბ-აშ-შუიუ (115 ათასი).

## ეკონომიკა 
ნავთობის საბადოების ათვისება 1930-იან წლებში დაიწყო და განვითარდა დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. მას შემდეგ ნავთობი ეკონომიკის საფუძველია, რომელიც საექსპორტო შემოსავლების 90 %-ს იძლევა.
* **რესურსები**: ნავთობი, თევზი, ბუნებრივი აირი;
* **ეროვნული შემოსავალი ერთ სულზე**: 17 390 $.
* **ვალუტა**: ქუვეითური დინარი (KD);

## მემკვიდრეობა 
thumb|ელ-ქუვეითი
ელ-ქუვეითი (პარლამენტი, დანგრეული ეროვნული მუზეუმი, ტარეკ რაჯაბის მუზეუმი), ალ-ჯაჰრა (რედ ფორტი, ცნობილია 1920 წლის ალყის გამო).

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Kuwait Information Portal 
* Kuwait Social Networking 
* Kuwait Free Classifieds and Business Directory 
* Country Profile

## სქოლიო 
*
კატეგორია:აზიის ქვეყნები
კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნები
კატეგორია:არაბულენოვანი ქვეყნები
კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები
კატეგორია:სამეფოები
კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
გიორგი გიგაური

**გიორგი ხვთისოს ძე გიგაური** (დ. 23 მაისი, 1928, ბლო, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 2011, თბილისი) ― ქართველი პოეტი. 

## ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1951, პირველი წიგნი „მთების სიმღერა“ - 1957. გამოქვეყნებული კრებულთაგან აღსანიშნავია: „ჭიუხი, წვიმა და ჩანჩქერები“ (1961), „ბალადა შვიდი ხევსურისა“ (1965), „სიცოცხლე გრძელდება“ (1969), „აღსარება“ (1974), „იმედის ბილიკი“ (1976), „გზაგასაყართან“ (1980), „ხევსურეთ რა ამბავია?“ (1985) და სხვა. მის ლექსებში გაცოცხლებულია სახელოვან წინაპართა სახეები, საინტერესოდაა დახატული მთიელი ადამიანების ცხოვრება. პოეტს განსაკუთრებით ახარებს ნასოფლარების აღდგენა-აღორძინება და ჩამქრალ კერებში სიცოცხლის დაბრუნება. 
შალვა დადიანის და ვაჟა-ფშაველას სახელობის ლიტერატურული პრემიების ლაურეატი (1994).

## ბიბლიოგრაფია
*   ერთტომეული : ლექსები, ბალადები, პოემები (ავტორი). - თბილისი, ნობათი, 2001. - 504გვ.
*   შორეული ექო (ავტორი). - თბილისი, 21 - ე საუკუნე, 1998. - 160გვ.
*   ლექსი და კაი ყმა (ავტორი). - თბილისი, 21 - ე საუკუნე, 1997. - 80გვ.
*   ლოცვა (ავტორი). - თბილისი, ლაშარი, 1994. - 72გვ.
*   სულის საგზალი (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1988. - 179გვ.
*    კენჭები კამკამა მორევში (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1988. - 302გვ.
*    ლექსები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1982. - 174გვ.
*    ლამაზი დღე (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1981. - 77გვ.
*    გზა გასაყართან : ლექსები, პოემები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1980. - 162გვ.
*    გაზაფხული არაგვზე : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1978. - 43გვ.
*    ბალადა შვიდი ხევსურისა : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1978. - 43გვ.
*   იმედის ბილიკი (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1976. - 193გვ.
*   მზიანი მინა (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1974. - 54გვ.
*   აღსარება (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1974. - 93გვ.
*    მზის ნაბიჯები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1970. - 91გვ.
*   თამარიანელი მხედარი (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1963. - 88გვ.
*   ჭიუხი წვიმა და ჩანჩქერები : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1961. - 104გვ.
*    მთების სიმღერა : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. მწერალი, 1957. - 68გვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული  1928
თეიმურაზ გიგაური

**თეიმურაზ (თენგიზ) ლევანის ძე  გიგაური** (დ. 2 ივლისი, 1933, თბილისი — გ. 12 ივლისი, 2009) — ქართველი მოქანდაკე. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1972). 

## ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (ნიკოლოზ კანდელაკის კლასი). 1961-იდან იქვე ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას. სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობს 1958-იდან. გიგაური წარმატებით მუშაობს ჭედური ხელოვნების, მინის მხატვრული დამუშავების, კერამიკისა და წიგნის გაფორმების დარგში. მნიშვნელოვანი ნამუშევრები: ვახტანგ I გორგასლის ძეგლი (1958, პრემირებულია ძეგლისათვის გამართულ კონკურსში), თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურ „სამასი არაგველის“ პანო (ჭედურობა, სპილენძი, 1967, გივი გიგაურთან ერთად), „გამარჯვება“ (ბრინჯაო, 1975, ქანდაკების მუზეუმი, კაუნასი), „სვანის პორტრეტი“ (ტონირებული თაბაშირი, 1982), "ეს არ უნდა განმეორდეს!" (ბრინჯაო, 1985), "ირემი" (1962, კერამიკა), სერვიზი (მინა, 1962), „ქალის ტორსი“(ბროლი, 1964). გააფორმა შოთა რუსთაველის ვეფხისტყაოსანი (1966), შალვა  ამისულაშვილის "ბალადა" და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ანტონ გიზეტი

**ანტონ ლუდვიგის ძე გიზეტი** () (დ. 11 ივნისი, 1836 — გ. 1911, თბილისი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1890), სამხედრო ისტორიკოსი, კავკასიოლოგი.

სამხედრო სამსახურში იყო 1855 წლიდან. დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია (1863). მსახურობდა გენერალური შტაბის უწყებებში. 1882 წლიდან მსახურობდა კავკასიაში, 1885 წლიდან იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის ადგილობრივი ჯარების შტაბის უფროსი. 1878 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1890 წელს გადადგა სამხედრო სამსახურიდან გენერალ-მაიორის წოდებით. მომდევნო წლებში დაკავებული იყო სამხედრო ისტორიის საკითხების კვლევით.

სწავლობდა კავკასიის ომების ისტორიას, შეადგინა „კავკასიის ჯარების ქრონიკა“ (ნაწილი 1-2), რომელიც გამოიცა 1896 თბილისში. მისი ნაწერები შეიცავს საინტერესო მასალას საქართველოს ისტორიის შესახებ.

## ბიბლიოგრაფია
* Алфавитный указатель к 1—20 томам «Кавказского сборника». Тф., 1899.
* Библиографический указатель напечатанным на русском языке сочинениям и статьям о военных действиях русских войск на Кавказе. СПб., 1901.
* Сборник сведений о георгиевских кавалерах и боевых знаках отличий Кавказских войск. Тф., 1901.
* Сборник сведений о потерях Кавказских войск во время войн Кавказско-Горской, Персидской, Турецких и в Закаспийском крае 1801—1885 гг. Тф., 1901.
* Хроника Кавказских войск. В 2-х частях. Тф., 1896.
:* Хроника Кавказских войск. Первое продолжение 1895—1908. Тф., 1908 (при участии Г. К. Билёва).

## ლიტერატურა
* Гизетти, Антон Людвигович // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.

კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 1911
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:კავკასიოლოგები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ფილატელია

[მინი|დიდი [ფილატელისტური გამოფენა]]
**ფილატელია** ( <  — მიყვარს და ateleia — განთავისუფლება გადასახადისაგან (*საბაჟო გადასახადისაგან*) — საფოსტო მარკების, ეტიკეტების, იარლიყების, საკალენდარო და სპეციალური შტემპლერების, შტამპებისა და მისთ., აგრეთვე ამნიშნებიანი კონვერტებისა და ბარათების კოლექციონირება. ფილატელიის შესწავლის საგანი არსებითად არის *მარკების ისტორიის კავშირი*. ადამიანს, რომელიც საფოსტო მარკების შეგროვებით არის დაკავებული, *ფილატელისტს* უწოდებენ. ტერმინი „ფილატელია“ შემოიღო ფრანგმა კოლექციონერმა ჟორჟ ერპენმა 1864 წელს.

## სახელგანთქმული ფილატელისტები 
* ემილიო დიენა
* ალფრედ ლიხტენშტეინი
* ანატოლი კარპოვი, მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში - მრავალფეროვანი კოლექცია
* კირილ ჰარმერი - ნიუფაუნდლანდის ავიაფოსტის მარკების კოლექცია
* დოქტორ არტურ ვოო - კლასიკური ფრინველების მარკების კოლექცია
* ჰიროიუკი კანაი - მავრიკიული მარკების კოლექცია
* პიჩაი ბურანასომბატი - დიდი ბრიტანეთის უდიდესი კოლექციონერი
* სამეფო ფილატელისტული კოლექცია (კოლექციას დასაბამი დაუდო მეფე ჯორჯ მეხუთემ, ამჟამინდელი მფლობელი: დედოფალი ელისაბედ II)
* მონაკოს პრინც რაინერ III - შთამბეჭდავი კოლექცია (ამჟამინდელი მფლობელი: პრინცი ალბერტ I)
* როს ბურდენი (ბრიტანული ტელევიზიის უფროსი) - პინგვინების კოლექცია
* ეგვიპტის, ესპანეთის, რუმინეთის, რუსეთის მეფეები - სამეფო კოლექციები
* ფრედი მერკური - ალბომი

## რესურსები ინტერნეტში
### ფილატელიის მუზეუმები
* ინდოეთის ეროვნული ფილატელიის მუზეუმი დელი, ინდოეთი
* ოაქსაკას ფილატელიის მუზეუმი, მექსიკა
* საბერძნეთის ფოსტისა და ფილატელიის მუზეუმი , საბერძნეთი
* ისრაელის ფოსტის ისტორიისა და ფილატელიის მუზეუმი, თელ-ავივი, ისრაელი
### ფილატელისტური ჟურნალები
* Stamp

## სქოლიო
კატეგორია:ფოსტა
*
კატეგორია:ფილატელისტური ტერმინები
კატეგორია:ისტორიის დამხმარე დისციპლინები
ნოდარ გიგაური

**ნოდარ  პარმენის ძე გიგაური** (დ. 30 ივლისი, 1930, გორი, — გ. 13 აგვისტო, 2010) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1982). 

## ბიოგრაფია
1960 დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორია (პროფესორ ანდრია ბალაჩივაძის საკომპოზიციო კლასი). 1958 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის კორპორაციაში ხმის რეჟისორად. ავტორია 2 ტელეოპერისა — „გამზრდელისა“ (აკაკი წერეთლის მიხედვით, 1960; პრემიერა მოსკოვის ტელევიზიით გადაიცა 1961 წელს; I ხარისხის დიპლომი საკავშირო კონკურსზე, მოსკოვში) და „გაზაფხული ზღაპრისა“ (საბავშვო ტელეოპერა, 1970; პირველად შესრულდა 1975 წელს). მასვე ეკუთვნის საბავშვო ოპერა-რევიუ „გვიხმობენ ზარები“ (1977) და ოპერა „გალობანი სინანულისანი“ (1987), სიმფონიური პოემა „გზა ვარსკვლავებისაკენ“ (1971), კამერული სიმფონია „ხევსურული ესკიზები“ (1980), კონცერტი ფაგოტისა და სიმებიანი ორკესტრისათვის (1979), „ანდანტე სიმებიანი ორკესტრისათვის“ (1987), ქორალური პოემა სოლისტის, გოგონათა ანსამბლისა და სომფონიური ორკესტრისათვის — „მონატრება ილიასი“ (1987), საგუნდო საწარმოებები, საგალობლები, საესტრადო სიმღერები („ჩემი საგალობელი“, „აპრილი მოდის“, „ზღვისფერი გაქვს თვალები“, „მე თბილისელი ბიჭი ვარ“, „ნუ შეგაშინებს ჩემი ჭაღარა“ და სხვა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული      30 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:გორში დაბადებულები
ბაქარ გიგინეიშვილი

**ბაქარ კონას ძე გიგინეიშვილი**(დ.  16 მარტი, 1933, ბათუმი  — გ. 1 ოქტომბერი, 1997, თბილისი), ქართველი ენათმეცნიერი, ქართველური და კავკასიური ენების, ზოგადი ენათმეცნიერების სპეციალისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975). 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1956). მისი ძირითადი შრომები ეხება ქართველურ შედარებით ენათმეცნიერებასა და ეტიმოლოგიას, კავკასიურ ენათმეცნიერებას, ძველი ქართული ენასა და ფილოლოგიას, ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერების მეთოდიკას. გიგინეიშვილი ავტორია მონოგრაფიისა "დაღესტნური ენების შედარებითი ფონეტიკა" (1977), ერთ-ერთი გამომცემელი X საუკუნის უმნიშვნელოვანესი ძეგლების - "შატბერდის კრებულისა" (1979) და ბიბლიის ძველი ქართული თარგმანებისა (1989-1990), რომელთაც დაურთო მნიშვნელოვანი გამოკვლევები. იგი თანამიმდევრულად და შედეგიანად იყენებს ისტორიულ-შედარებით მეთოდს თანამედროვე ენათმეცნიერების მიღწევების გათვალისწინებით. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ქართველური და კავკასიური ენების ფონოლოგიაში, მორფოლოგიასა და ლექსიკაში.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1997
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ვალენტინ გიგინეიშვილი

**ვალენტინ მირიანის ძე გიგინეიშვილი** (დ. 1 იანვარი, 1888 [ძვ. სტ. 20 დეკემბერი 1887]  ჯურუყვეთი, ახლანდელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი ― გ. 10 აგვისტო, 1979, თბილისი) — ქართველი გეოფიზიკოსი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1966). ქართული სინოპტიკური სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 

1911 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკური ფაკულტეტი. 1912-1930 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1929 წლიდან მუშაობდა საქართველოს გეოფიზიკის ობსერვატორიაში, რეორგანიზაციის შემდეგ (1953-იდან) იყო ამიერკავკასიის რეგიონული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის (ახლანდელი ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტი) სინოპტიკური განყოფილების უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, ამინდის ბიუროს კონსულტანტი. ძირითადი შრომები აქვს სინოპტიკური მეტეოროლოგიისა, აგრეთვე სეისმოლოგიის დარგში. 

დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გეოფიზიკოსები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი მეტეოროლოგები
ბელარუსული ენა

**ბელარუსული ენა** () — ბელარუსების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის სლავურ ჯგუფს.

## ენის შესახებ 
***მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: დაახლოებით 9 მლნ
***ენის კოდი**: be
***სახელწოდება**: Беларуская Мова (*ბელარუსკაია მოვა*)
* **დამწერლობა**: კირილიცა 
*სალიტერატურო ენა ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის დასაწყისში.
*ბელარუსის დიდ ქალაქებში როგორიცაა მინსკი, რუსული ენა უფრო არის გამოყენებული ვიდრე ბელარუსული.
*ბელარუსულის და სხვა სლავურ ენებთან, როგორიც არიან უკრაინული, რუსული და პოლონური ენების მოლაპარაკეებს შეუძლიათ გაუგონ ერთმანეთს.
*უკრაინული უფრო ახლოსაა ბელარუსულთან ვიდრე რუსულთან.
*ბელარუსულის ძველი სახელია *თეთრი რუსული*.

## დამწერლობა 
ბელარუსული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 32 ასო–ნიშანს (გრაფემას).

*ასობგერა *Г*-ს შეუძლია *ჰ*-ს მაგივრად *გ* გახდეს.

## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა: Pryvitanńie; Vitaju
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: Z dobym pybyćciom; Zaprašajem
* გმადლობთ: Dziakuju
* კი / არა: Tak / Nie
* გეთაყვა: Kali laska
* ნახვამდის: Da pabačeńnia

**რიცხვები**

* 1 - adzin, 2 - dva, 3 - try, 4 - čatyry, 5 - piać, 6 - šeść, 7 - sem, 8 - vosiem, 9 - dzeviać, 10 - dziesiać

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბელარუსისტიკა
ბერძნული ენა

**ბერძნული ენა** () — ბერძნებისა და კვიპროსელების მშობლიური ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის ბერძნულ შტოს და დოკუმენტური არსებობის 3.500 წელს ითვლის. ძირითადად გავრცელებულია ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, მიმდებარე კუნძულებზე და ასევე ნაწილობრივ ბულგარეთში, ალბანეთსა და თურქეთში.

## ზოგადი ცნობები 
* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: < 15 მლნ ადამიანი
* **ენის კოდი**: el 
* **სახელწოდება**: el Ellēniki; en Greek; eo Greka 
* **დამწერლობა**: ბერძნული

## განასხვავებენ ბერძნული ენის ფორმებს: 
* *ძველი ბერძნული* - მკვდარი ენაა, ცნობილია ძვ. წ. X ს-დან ახ. წ. V ს-მდე. უძველესი ძეგლები არსებობს ძვ.წ. IX ს-დან: ჰომეროსის პოემები, ეპიგრაფიკა. IV ს-ში შეიქმნა საერთო ლიტერატურული ენა კოინე ატიკური დიალექტის საფუძველზე.
* *საშუალო ბერძნული* ანუ ბიზანტიური - მკვდარი ენაა, ბიზანტიის სახელმწიფოს ენა პირველი საუკუნეებიდან XV ს-მდე.
* *ახალი ბერძნული* - ცნობილია XV-XVI საუკუნეებიდან.

## სტატუსი 
**ოფიციალური ენა: **

# კვიპროსი - თურქულთან ერთად. 
# საბერძნეთი
# ევროპის კავშირი

**გავრცელების არეალი**:

# ალბანეთი - სამხრეთი ნაწილი, იტალია - სამხრეთი ნაწილი, ეგვიპტე, თურქეთი, საქართველო, ევროპისა და ამერიკის ქვეყნები.

## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა: Γεια σας, γεια σου (იასას, იასუ)
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: καλός ήρθατε (კალოს ირთატე)
* გმადლობთ: Ευχαριστώ,  ευχαριστώ πολύ (ევხარისტო, ევხარისტო პოლი)
* კი / არა: Ναι(ნე) / όχι (ოჰი, რბილი ’ჰ’)
* გეთაყვა: Παρακαλώ (პარაკალო)
* ნახვამდის: Αντίο (ადიო) 
**რიცხვები**

* 1 - ena, 2 - dío, 3 - tría, 4 - tessera, 5 - pente, 6 - eksi, 7 - epta, 8 - októ, 9 - ennea, 10 - deka

## ლიტერატურა 
* ყაუხჩიშვილი ს.: **ბერძნული ენა : სავარჯიშო მასალა პირველი კურსის სტუდენტებისათვის** - ტფ., **ნაკვ. 1** - : სახ. უნ-ტის გამ-ბა და ლითოგ., 1934.
* რიტოვა მ.:**ბერძნული ენა**: დამხმ. სახელმძღვ. მე-4 კლასისათვის - თბ., **ნაწ. 2** - : განათლება, 1981.


კატეგორია:კვიპროსის ენები
კატეგორია:საბერძნეთის ენები
დანიური ენა

**დანიური ენა** — დანიელების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის გერმანიკულ ჯგუფს. დანიის ოფიციალური ენაა, XIX საუკუნის ბოლომდე ნორვეგიის სალიტერატურო ენაც იყო.

## ზოგადი ცნობები 
* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: < 5 მლნ 
* **ენის კოდი**: da 
* **სახელწოდება**: da dansk; en Danish; eo Dana 
* **დამწერლობა**: ლათინური

## სტატუსი 
**ოფიციალური ენა: **

* დანია
** გრენლანდია
** ფარერის კუნძულები

**გავრცელების არეალი**:

ნორვეგია, აშშ, გერმანია (შლეზვიგ-ჰოლშტაინი), კანადა

## დიალექტები 
თანამედროვე დანიურ ენაში გამოყოფენ სამ ძირითად დიალექტს:

იუტლანდური დიალექტი; კუნძულოვანი დიალექტი და ბორნჰოლმის დიალექტი. 

## გრამატიკა 
დანიური ენის ფონეტიკის რიგი თავისებურებები მას სკანდინავიურ ენებს შორის განცალკევებულად აყენებს.

სტანდარტული დანიური ენა განარჩევს საერთო და საშუალო სქესს, ხოლო დიალექტებში ხშირად გვხვდება მდედრობითი, მამრობითი და საშუალო სქესი. სხვა სკანდინავიური ენების მსგავსად, დანიურშიც გვხვდება ენკლიტიკური განსაზღვრული არტიკლი. 

გერმანიკული ენების მსგავსად, დანიურ ენაშიც ხშირად გვხვდება შედგენილი სახელები. მაგალითისთვის შეგვიძლია მოვიყვანოთ სიტყვა *kvindehåndboldlandsholdet,* რომელიც უნდა ითარგმნოს როგორც „ქალთა ნაციონალური ხელბურთის ნაკრები“. ხშირ შემთხვევაში, სახელების შეერთებისას გამოიყენება თანხმოვანი s, რაც კუთნილების გამომხატველად გვევლინება. 

##### ზმნა 
დანიური ზმნის ინფინიტივის ფორმა ხმოვანზე მთავრდება. ზმნა იუღლება დროის მიხედვით, თუმცა არ გვხვდება ფორმირება პირის და რიცხვის მიხედვით. მაგალითად, დანიური ზმნის *Spise (ჭამა)* აწმყოს ფორმაა *spiser,* და იგი არ არის დამოკიდებული პირსა და რიცხვზე. 

##### სინტაქსი 
დანიური წინადადების წყობა არ განსხვავდება გერმანიკული ენების წყობისგან. როგორც წესი, მეორე პოზიციაზე იმყოფება სასრული ზმნა. 

## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა: God dag; Hallo
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: Velkommen
* გმადლობთ: Tak; Mange tak
* კი / არა: Ja / Nej
* გეთაყვა: Vær så venlig; Værsgo
* ნახვამდის: Farvel

**რიცხვები**

* 1 - en, 2 - to, 3 - tre, 4 - fire, 5 - fem, 6 - seks, 7 - syv, 8 - otte, 9 - ni, 10 - ti

## რესურსები ინტერნეტში 
* დანიურ-ქართული ლექსიკონი

*
კეჩუა

**კეჩუა**  — კეჩუას ხალხის ენა, მიეკუთვნება ინდიელთა ოჯახის  კეჩუა-აიმარას ჯგუფს. 

## ზოგადი ცნობები 
***მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: > 10 მლნ 
***ენის კოდი**: qu 
***სახელწოდება**: qu Runasimi; en Quechua; eo Kechua 
***დამწერლობა**: ლათინური 

სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციამდე წარმოადგენდა ინკების სახელმწიფოს (მე-15 ს.) ოფიციალურ ენას. შემორჩენილია ამ პერიოდის ლიტერატურული ძეგლები.

## სტატუსი 
**ოფიციალური ენა: **

#ბოლივია - ესპანურთან და აიმარასთან ერთად.
#პერუ - ესპანურთან და აიმარასთან ერთად.

## გრამატიკა 
## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა: Winchis; Imaynalla; Rimaykullayki
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: Pasaykamuy
* გმადლობთ: Paylla; Anchata agradisiyki; Grasias
* კი / არა: Arí / Manam; Mana
* გეთაყვა: Allichu
* ნახვამდის: Warayna; Tsaynam; Uq ratukama

**რიცხვები**

* 1 - huk, 2 - ishkay, 3 - kima, 4 - chusku, 5 - pitsqa, 6 - hoqta, 7 - qanchis, 8 - puwaq, 9 - isqun, 10 - chunka

## იხილეთ აგრეთვე 
* აიმარა

## ლიტერატურა 
* Cerrón-Palomino, Rodolfo. *Lingüística Quechua*, Centro de Estudios Rurales Andinos 'Bartolomé de las Casas', 2nd ed. 2003
*Cole, Peter.  "Imbabura Quechua", North-Holland (Lingua Descriptive Studies 5), Amsterdam 1982.
* Cusihuamán, Antonio, *Diccionario Quechua Cuzco-Collao*, Centro de Estudios Regionales Andinos "Bartolomé de Las Casas", 2001, ISBN 9972-691-36-5
* Cusihuamán, Antonio, *Gramática Quechua Cuzco-Collao*, Centro de Estudios Regionales Andinos "Bartolomé de Las Casas", 2001, ISBN 9972-691-37-3
* Mannheim, Bruce, *The Language of the Inka since the European Invasion*, University of Texas Press, 1991, ISBN 0-292-74663-6

## რესურსები ინტერნეტში 
* Spoken Cusco Quechua, language course 
* Course of Classical Quechua as used in the Manuscript of Huarochiri 
* Qayna Kunan Paqarin: Una introducción al quechua chanca. 2011

კატეგორია:კეჩუა
ალბანური ენა

მინი|ალბანური ენის გავრცელების არეალი
ალბანური ენა (ალბანურად: *shqip* ან *gjuha shqipe*; ითარგმნება, როგორც *ალბანური ენა*) — ალბანელების ენა, არის ინდოევროპული ოჯახის ცალკე ჯგუფის ენა. ვარაუდობენ, რომ ალბანური ენა გამქრალი პალეობალკანური ენების წარმომადგენელია. იგი გენეტიკურად ყველაზე ახლოს დგას ილირიულთან, მესაპურთან და თრაკიულთან. ალბანურად დაახლოებით 5 მილიონი ადამიანი საუბრობს, ძირითადად, ალბანეთში, კოსოვოში (სერბეთი), ჩრდილოეთ მაკედონიასა და საბერძნეთში.

ალბანური პირველად მოხსენიებულია დუბროვნიკში ნახულ XIII საუკუნის ბოლოს გაკეთებულ დანაშაულის შესახებ ანგარიშში. ალბანურის პირველი აუდიოჩანაწერი გაკეთებულია ნორბერტ იოკლის მიერ 1914 წლის 4 აპრილს ქალაქ ვენაში.
## ზოგადი ცნობები 
* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: < 5,5 მლნ
* **ენის კოდი**: sq 
* **სახელწოდება**: Gjuha shqipe
* **დამწერლობა**: ლათინური, წერილობითი ძეგლები XVI ს-დან

## სტატუსი 
**ოფიციალური ენა: **
* ალბანეთი
* სერბეთი
** კოსოვო
* ჩრდილოეთი მაკედონია

**გავრცელების არეალი**:

თურქეთი, საბერძნეთი, იტალია, ბულგარეთი, უკრაინა

## გრამატიკა 
მე-17 საუკუნეში იყო მცდელობა, ალბანური ენისთვის ორიგინალური ანბანი შეექმნათ, მაგრამ იგი წარუმატებლად დასრულდა. ალბანური ანბანი ასე გამოიყურება: a, b, c, з, d, dh, e, ё (რედუცირებული ხმოვანი), f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh. იგი შედგება 36 ასოსაგან, რომელთაგან 7 ხმოვანს აღნიშნავს, 29 - თანხმოვანს. ენაში არის, აგრეთვე, დიგრაფები: dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh. 
მორფოლოგია საკმაოდ რთულია. ალბანურში არის 8 დრო, 2 ასპექტი და 6 ბრუნვა. წინადადებაში სიტყვათა წყობა ასეთია: ქვემდებარე-შემასმენელი-დამატება. ზედსართავი სახელი ხშირად დგას ბოლო ადგილზე. 

## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა: Tungjatjeta; Allo
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: Mirë se vini; Mirë se erdhët
* გმადლობთ: Faleminderit; Faleminderit shumë
* კი / არა: Po / Jo
* გეთაყვა: Ju lutem; Të lutem
* ნახვამდის: Mirë upafshim

## ფონოლოგია 
### თანხმოვანთა ცხრილი 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ილირიული ენა

## ლიტერატურა 
* Banfi, Emanuele. Storia linguistica del sud-est europeo. Milano 1991
* Bopp, Franz. Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen. Berlin (1855)
* Buchholz, Oda / Fiedler, Wilfried: Albanische Grammatik ; Leipzig : VEB Verlag Enzyklopädie, (1987)
* Camaj, Martin. *Albanian Grammar*. Wiesbaden, Germany: Otto Harrassowitz.
* Çabej, Eqrem. Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe. BUSHT,SSHSH 1962/4 (In German SA 1964/1)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Drejtshkrimi i gjuhës shqipe (Orthography of the Albanian Language) 
* Albanian Translation 
* Albanian Language and Literature Portal 
* Albanian Dictionary 
* Albanian Swadesh list of basic vocabulary words

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოევროპული ენები