open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ინაკსესიბლე (კუნძული)

**ინაკსესიბლე** () – პატარა ვულკანური წარმოშობის კუნძული ატლანტის ოკეანეში. არქიპელაგ ტრისტანი-და-კუნიას შემადგენლობაში. მიეკუთვნება დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიას — წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნია. კუნძულის ფართობია 14  კმ².

## გეოგრაფია 
კუნძული ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია კლდეებით და მასთან მიდგომა საკმაოდ რთულია. კარგ ამინდშიც კი კუნძულზე გადასვლა საკმაოდ სარისკოა თვითმფრინავიდანაც კი. სავარაუდოდ, ასეთი მდგომარეობის გამო კუნძულზე შენარჩუნებულია უნიკალური ბუნება. კუნძულ გოფთან ერთად 1995 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## ბუნება 
კუნძულის ბუნება პრაქტიკულად ხელშეუხებელია. ნაიტინგეილის და ინაკსესიბლეს კუნძულები — მეკლდეური პინგვინის () და ყვითელნისკარტა ალბატროსის () ბინადრობის ერთ-ერთი იშვიათი ადგილია.

კუნძულზე შენარჩუნებულია ფრინველი-ენდემი — «ინაკსესიბლეს კუნძულის ლაინა» ანუ «ტრისტანის ლაინა» (). ეს ყველაზე პატარა არამფრინავი ფრინველია პლანეტაზე.

ნაპირზე ასევე ბევრი სელაპია, ხოლო კუნძულის სიახლოვეს არსებულ წყლებში ბინადრობენ ვეშაპები.

## ისტორია 
თავისი სახელწოდება კუნძულმა მიიღო 1652 წელს ნიდერლანდების გემ *t’Nachtglas*-ის ეკიპაჟის კუნძულზე გადასვლის უშედეგო ცდის შემდეგ.

1871 წელს კუნძულზე დასახლდნენ ძმები სტოლტენჰოფები გერმანიიდან, რომლებსაც უნდოდათ იქ დაკავებულიყვნენ სელაპების დაჭერით. მათ ვერ გაითვალისწინეს, რომ კუნძულს იშვიათად სტუმრობდნენ გემები და იძულებულები გახდნენ დაეტოვებინათ იგი მხოლოდ 1873 წელს.

1922 წელს ბოტანიკოსმა ერნესტ შეკლტონმა კუნძულზე აღმოაჩინა ფრინველი *Nesospiza wilkinsi*. 1938 წელს ნორვეგიელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს რამდენიმე მცენარე, რომლებიც კუნძულ ინაკსესიბლეს გარდა ხარობენ ნაიტინგეილის კუნძულზე. მეორე დიდი ექსპედიცია შედგა 1962 წელს.

1976 წლიდან ნაიტინგეილის და ინაკსესიბლეს კუნძულები გამოცხადნენ ველური ბუნების ნაკრძალებად, მაგრამ ტრისტანი-და-კუნიას არქიპელაგის მოსახლეობას ნება ეძლეოდათ ენადირათ ზღვის ფრინველებზე.

1997 წლიდან კუნძულის ირგვლივ არსებული 20-კილომეტრიანი ზონა ასევე გამოცხადდა ნაკრძალად, მაგრამ საკრუიზო გემებს ნება ეძლევათ მიადგნენ კუნძულს. კუნძულზე გადასვლა შეზღუდულია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Inaccessible Island: Tristan da Cunha website
* 
* Tristan Times: Inaccessible Island expedition 
* 
* UNEP-WCMC Protected Areas Programme: Gough Island Wildlife Reserve 
* Online Encyclopedia: Tristan da Cunha 
* University of Central Lancashire: Inaccessible Island 
* Geology of Tristan da Cunha and Inaccessible Island

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:დაუსახლებელი კუნძულები
კატეგორია:ტრისტანი-და-კუნია
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ძველი ბერძნული მუსიკა

**ძველი ბერძნული მუსიკა** ძვ. წ. II ათასწლეულიდან იღებს სათავეს. იგი ბერძენთა ცხოვრების განუყრელი ნაწილი იყო და მას აღმზრდელობითი მნიშვნელობაც ჰქონდა. მუსიკა შედგა ნადიმის, ქორწინების, ომების, დასაფლავების, რელიგიური დღესასწაულებისა და თეატრალური წარმოდგენების დროს. ძველ საბერძნეთში უამრავი საკულტო-რელიგიური დღესასწაული იმართებოდა, რომელიც სხვადასხვა ღმერთებს ეძღვნებოდა. დღესასწაულები მლოცველთა სვლებით, საზეიმო საგუნდო გალობით ტარდებოდა. თანდათან ეს საკულტო ზეიმები დიდ საერთო-სახალხო დღესასწაულებად იქცა. ასეთები იყო – დიონისეები, პითიური, ისტიმური ზეიმები, ოლიმპიური თამაშობანი და სხვა. ისტიმური დღესასწაულები ზღვის ღმერთს პოსეიდონს ეძღვნებოდა და კორინთოს მახლობლად, პოსეიდონის ტაძარში იმართებოდა. პითიური ზემები კი ქალაქ დელფოს აპოლონის მიერ ურჩხულზე გამარჯვების აღსანიშნავად ეწყობოდა. ძველი ბერძნული მითოლოგია, პოეზია და ლიტერატურა, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები მოწმობენ, რომ ძველ საბერძნეთში მუსიკალური ხელოვნება მაღალი დონის იყო, თავად მუსიკის ნიმუშები ჩვენამდე მცირე რაოდენობითაა მოღწეული. მუსიკის ჩასაწერად ბერძნები იყენებდნენ ბერძნული და ფინიკიური ანბანის ასოებს. აღმოჩენილი და, ნაწილობრივ, გაშიფრულია ძველი ბერძნული მუსიკის რამდენიმე ფრაგმენტი. მათგან აღსანიშნავია მუსიკა ევრიპიდეს ტრაგედიიდან „ორესტე“, სამგლოვიარო და ლირიკური სიმღერები, აპოლონის სადიდებელი ჰიმნები... დღემდე მოაღწია ფლეიტასა და არფაზე შემსრულებელთა ქანდაკებებმა, ლარნაკებმა, რომლებზეც გამოსახულია ლირასა და ავლოსზე დაკვრის სცენები. ამის გარდა ცნობები ძველი ბერძნული მუსიკის შესახებ გვხვდება ჰომეროსის ცნობილ პოემებში. მის „ილიადასა“ და „ოდისეაში“ აღწერილია შრომის სცენები, რელიგიური ცერემონიალები და ა.შ. ძველ საბერძნეთში გავრცელებული იყო ერთხმიანობა, როგორც სოლო, ასევე საგუნდო შესრულება. ბერძნულ სიმიან ლირასთან, რომლის თანხლებითაც სრულდებოდა მელოდიები ტეტრაქორდის ფარგლებში. ტეტრაქორდებს აგებდნენ სხვადასხვა ბგერებიდან და სხვადასხვა კილოებს ქმნიდნენ. ცნობილია – დორიული, ფრიგიული, ლიდიური და სხვა კილოები. საბერძნეთში მთავარი საკრავები ლირა და კითარა იყო. ძველი ბერძნული ლირა მარტივი აგებულებისაა – ხის ფიგურულ ჩარჩოზე ჰორიზონტალურად გადაჭიმულია 4 სიმი. კითარა ლირას ჰგავს, მაგრამ აღემატება ზომითა და სიმების რაოდენობით.

## ლიტერატურა
* Thomas J. Mathiesen. Apollo’s Lyre. Greek Music and Music Theory in Antiquity and the Middle Ages. Lincoln & London, 1999.

მუსიკა
კატეგორია:ძველბერძნული კულტურა
იღბლიანი ჯენტლმენები

„**იღბლიანი ჯენტლმენები**“ () — საბჭოთა ერთსერიიანი, მხატვრული კომედიური ფილმი, რომელიც გადაიღო რეჟისორმა ალექსანდრე სერიმ 1971 წელს. 1972 წელს იგი 65 მილიონმა მაყურებელმა ნახა და ფილმში არსებული ფრაზები საბჭოთა ხალხის მეტყველებაში მალევე გავრცელდა. 

## სიუჟეტი 
შუა აზიაში იმალება სამი დამნაშავე. ისინი გათხრებისას არქეოლოგებს ჰპარავენ ალექსანდრე მაკედონელის მუზარადს. პროფესორი მალცევი, არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელი, ამის შესახებ მოსკოვში, მილიციაში განაცხადებს. მას უჩვენებენ მათ დოსიეს. იგი განსაკუთრებით დიდ ყურადღებას მიაქცევს მათი მეთაურის, დოცენტის იერს.

მოგვიანებით ავტობუსში მალცევი ამჩნევს ევგენი ტროშკინს - საბავშვო ბაღის პედაგოგსა და გამგეს. წარმოიშვება გაუგებრობა - მალცევს ჰგონია, რომ იგი დოცენტია. მას შემდეგ, რაც ყველაფერი ირკვევა, აღმოჩნდება, რომ ნამდვილი დამნაშავეები დაიჭირეს, მაგრამ მუზარადი ვერ უპოვეს - მათ იგი უბრალოდ დამალეს. მილიციის სახელით მალცევი ტროშკინს სთხოვს, დაეხმაროს საქმის ბოლომდე გახსნაში. მიუხედავად წინააღმდეგობისა, ევგენი საბოლოოდ თანხმდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ალექსანდრე სერის ფილმები
კატეგორია:1971 წლის ფილმები
კატეგორია:მოსფილმის ფილმები
კატეგორია:კრიმინალური კომედიები
Metallic Attack: The Ultimate Tribute

***Metallic Attack: The Ultimate Tribute*** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკისადმი მიძღვნილი ალბომი, შექმნილი სხვადასხვა შემსრულებელთა თანამშრომლობით. 2005 წელს მოუტერჰედის ქავერმა Whiplash ამ ალბომიდან მიიღო გრემი „საუკეთესო მეტალ შესრულებისათვის“.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:მეტალიკა
კატეგორია:2004 წლის ალბომები
Cliff 'Em All

'''''Cliff 'Em All''''' — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის ვიდეო ჩანაწერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც მათ ტრაგიკულად დაღუპულ ბასისტ კლიფ ბარტონს ეძღვნება. სახელწოდება მიღებულია მათი პირველი ალბომისგან Kill 'Em All. ბარტონი დაიღუპა ავტოკატასტროფაში 1986 წლის 27 სექტემბერს *Damage, Inc.* ტურნეს დროს, 24 წლის ასაკში, ლიუნგბაის მახლობლად შვედეთში. სახლში გადაღებული ვიდეო მოიცავს შესრულებას 1983 წლის 19 მარტს დეივ მასტეინთან ერთად, ცოტა ხნით ადრე, ვიდრე დეივს მძიმე ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლიზმისათვის ჯგუფი არ დაატოვებინეს.

ვიდეო გვანახებს იმ სამწელიწადნახევარს, რომელიც კლიფმა მეტალიკაში გაატარა. ვიდეო ნაკრებში წარმოდგენილია ფანების საკონცერტო ჩანაწერები, ზოგიერთი პროფესიონალურად ჩაწერილი საფილმო და სატელევიზიო ვიდეოები, რომლებიც არასოდეს გამოყენებულა  და ასევე კლიფის ზოგიერთი საუკეთესო სოლო, პირადი ფოტოები და საკონცერტო კონცერტები. ვიდეო მთავრდება Orion-ის მელოდიური შესავლით კლიფის ფოტოების ფონზე. ვიდეო კრებული ხელმისაწვდომია DVD-სა და VHS-ზე.

ამ ვიდეოთი ჯგუფი ცდილობს გვიჩვენოს კლიფის უნიკალური პიროვნება და სტილი. ფილმი, გარდა იმისა რომ აშკარად კლიფზეა ფოკუსირებული, აძლევს ფანებს საშუალებას თვალი შეავლონ მეტალიკის ნაკლებად დოკუმენტირებულ ადრეულ კარიერას. ეს კონტრასტი მკვეთრად არის ხაზგასმული მეტალიკის 2004 წლის ფილმში *Some Kind of Monster*.

## სიმღერების სია 
**დეტროიტი, 4 აპრილი, 1986 - ოზის მხარდასაჭერი შოუ**
* Creeping Death
* Am I Evil?
* Damage, Inc.

**ლონგ აილენდი, 28 აპრილი, 1986 - ისევ მთვრალები ოზის ტურნეზე**
* Master of Puppets

**სან-ფრანცისკო, 19 მარტი, 1983 - კლიფის მერე კონცერტი**
* (Anesthesia) Pulling Teeth
* Whiplash

**გერმანია, 14 სექტემბერი, 1985 - ფესტივალ Metal Hammer-ის ჰედლაინერები Venom-თან, Nazareth-თან და ლუდთან ერთად!**
* The Four Horsemen
* კლიფის სოლო
* Fade to Black
* Seek & Destroy

**დანია, 6 ივლისი, 1986 - ფესტივალზე Roskilde ფილ კოლინზთან, ერიკ კლეპტონთან, ელვის კოსტელოსა და Big Country-სთან ერთად**
* Welcome Home (Sanitarium)
* (Anesthesia) Pulling Teeth

**ოკლენდი, 31 აგვისტო, 1985 - Day on the Green**
* კლიფის სოლო
* For Whom the Bell Tolls

'''ჩიკაგო, 12 აგვისტო, 1983 - ტურნეზე Kill 'Em All for One მხარდამჭერ ჯგუფ Raven-თან ერთად'''
* No Remorse
* Metal Militia

## პერსონალი 
*კლიფ ბარტონი — ბას-გიტარა, შემცვლელი ვოკალი; 
*ჯეიმზ ჰეტფილდი — წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა, ჰარმონიული და პირველი სოლო სიმღერაში Master of Puppets, ჰარმონიული სოლო კომპოზიციაში Orion;
*ლარს ულრიხი — დასარტყმელი საკრავები;
*კირკ ჰემეტი — წამყვანი გიტარა; 
*დეივ მასტეინი — წამყვანი გიტარა სიმღერაში Whiplash.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1987 წლის ფილმები
კატეგორია:მეტალიკის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:მეტალიკის საკონცერტო ალბომები
სადავო ტერიტორიების სია

აქ წარმოდგენილია მთელ მსოფლიოში ტერიტორიული დავის მონაწილე ქვეყნების სია.

**მუქი** მიუთითებს ერთ მოსარჩელე სრულ კონტროლზე მოცემულ ტერიტორიაზე; *დახრილი*, აღნიშნავს რამდენიმე ქვეყნის დავას ერთ ტერიტორიაზე.

## დავა ქვეყნებს შორის 
### აფრიკა და მიმდებარე ზღვები 
### ამერიკა
#### ტერიტორიული დავა კანადასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის
*მთავარი სტატია:* ტერიტორიული დავა კანადასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის

### აზია და წყნარი ოკეანე
### ევროპა 
## ტერიტორიული დავა სახელმწიფოს შიგნით 
* ბელგაუმი: კარნატაკას და მაჰარაშტრას შორის ()
* ლასარაგოდი: კარნატაკას და კერალას შორის ( )
*  სეარას და  პიაუის შორის ()
* ლუბიკონის ტერიტორია მდინარეების პისის და ატბასაკასს ჩრიდილოეთით ().
* სამხრეთ ლაბრადორის ნაპირი:  კვებეკი და ** ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი** (). (ეს იყო ადრე საერთაშორისო სადავო ტერიტორია კანადასა (რომელიც მოიცავს კვებეკს) და ნიუფაუნდლენდს (იმ დროს ცალკე ქვეყანა) შორის. კანადამ მიიღო ამ ტერიტორიაზე საზღვრი, თუმცა კვებეკის ტერიტორია ამ მიწას მაინც არ თმობს. )
* დიდი ტერიტორია იუკატანის ნახევარკუნძულზე. დავა მიმდინარეობს მექსიკის შტატებს  კემპჩეს და  კინტანა-როოს შორის ().
* ჩრდილოეთი კოსოვო: თეორიულად მართავს გაეროს ადმინისტრაცია, თუმცა ამ ტერიტორიას დე-ფაქტოდ  აკონტროლებს.
* ერთი მილი ტერიტორია 35 პარალელის გასწვრივ:  ჯორჯია და  ტენესი ().

## არაღიარებული ქვეყნები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ქვეყნების სია
* დამოუკიდებელი ტერიტორიების სია
* ქვეყნების ადმინისტრაციული დაყოფის სია
* ტერიტორიული პრეტენზიები არქტიკაში

## სქოლიო 
*|
ბარბარ ავაზაკყოფილი

**ბარბარ ავაზაკყოფილი** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 6 მაისი, ახალი სტილით - 19 მაისი.

## ცხოვრება
წმინდა მოწამე ბარბარ ავაზაკყოფილი საბერძნეთში ცხოვრობდა და მრავალი წელი ავაზაკობდა. სახიერმა უფალმა, რომელსაც არ უნდა ცოდვილის სიკვდილი, სინანულით აავსო მისი სული. ერთხელ, როცა ბარბარი გამოქვაბულში იჯდა და ნაძარცვს ათვალიერებდა, ღვთის მადლმა შეძრა მისი გული. ის დაფიქრდა გარდაუვალ სიკვდილზე და საშინელ სამსჯავროზე. ბარბარს მოაგონდა ყველა ბოროტება, მის მიერ ქმნილი და სინანულში ჩავარდა. „უფალს სათნო ეყო მის გვერდით ჯვრაცმული ავაზაკის ლოცვა, მეც დამიცავს თავისი გამოუთქმელი მოწყალების გამო“. მან მთელი საგანძური გამოქვაბულში დატოვა და უახლოეს ეკლესიაში წავიდა, მღვდელს მოუთხრო ყველაფერი და შეევედრა, მიეღო მისგან აღსარება. მღვდელმა ბარბარს თავის სახლში მისცა ბინა. მღვდლის სახლში ავაზაკყოფილი საღორეში დასახლდა, საქონლის საჭმელს ჭამდა და ცხოველზე უარესად მიაჩნდა თავი. მღვდლისგან ცოდვათა შენდობის შემდეგ წმინდა ბარბარი ტყეში წავიდა და 12 წელი გაატარა გამუდმებულ ლოცვასა და ტირილში. ბოლოს, წმინდანმა ზეციდან ნიშანი მიიღო, რომ მისი ცოდვები აღხოცილ იქნა უფლისაგან. ერთხელ იმ ადგილებში ვაჭრებმა გაიარეს. მათ შენიშნეს, ხშირ ბალახში რაღაც შეიძრა, იფიქრეს, რომ ნადირი იყო და ისარი ესროლეს. ახლოს რომ მივიდნენ, შეძრწუნდნენ. წინ მომაკვდავი ადამიანი იწვა. წმინდანი ვაჭრებს შეევედრა, არ ედარდათ, მხოლოდ მღვდლისთვის შეეტყობინებინათ ეს ამბავი. მღვდელმა, რომელმაც მიიღო წმინდა ბარბარის აღსარება, და მისცა მას წმინდა ზიარება, ამჯერად ვერ მიუსწრო სულთმობრძავს. ის კრძალვით მიეახლა წმინდანის ღვთაებრივი შუქით განათებულ ცხედარს. დაასაფლავა იქვე, სადაც გარდაიცვალა. შემდგომ წმინდა მოწამის კუბოდან წმინდა მაკურნებელმა მირონმა იწყო დენა. წმინდა ბარბარის ნაწილები განისვენებენ კელიის მონასტერში თესალიაში, ქალაქ ლარისის მახლობლად.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრება

**კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრება** (მართლმადიდებლებისთვის — *მეექვსე მსოფლიო საეკლესიო კრება*) — მსოფლიო საეკლესიო კრება, გაიხსნა 680 წელს და დაიხურა 681 წლის 17 თებერვალს კონსტანტინოპოლში, იმპერატორ კონსტანტინე IV პოგონატის ინიციატივით. 

## ისტორია
კრებას ესწრებოდა 243 ეპისკოპოსი, თუმცა გარკვეულ ეტაპზე ეს რიცხვი იცვლებოდა. კრება შეიკრიბა მონოფელიტების სწავლების წინააღმდეგ, რომლებიც მონოფიზიტების შემდეგ გაჩნდნენ და სახელმწიფოში რელიგიურ განხეთქილებას ჰქმნიდნენ. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ იესო ქრისტეში იყო ერთი, ღვთაებრივი ნებისყოფაო.

არც მეხუთესა და არც მეექვსე კრებებს საეკლესიო კანონები არ გამოუციათ. სამაგიეროდ მეექვსე მსოფლიო კრების სხდომები განახლდა 692 წელს, კეისარ აუგუსტინიანე II-ის მოწვევით, რომელზედაც გამოცემულ იქმნა 102 კანონი და ამით შეივსო მეხუთე და მეექვსე კრებების ხარვეზი საეკლესიო სამართლის საკითხში. აღნიშნულ კანონებს უწოდებენ ტრულის (სვეტების) კრების კანონებსაც.

## ლიტერატურა
* „საქართველოს საეკლესიო კალენდარი 1976 წლის“, გვ. 108

## რესურსები ინტერნეტში
*Catholic Encyclopedia: Third Council of Constantinople
*Third Council of Constantinople

3
ბეჭდების მბრძანებელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

***ბეჭდების მბრძანებელი*** არის  ჯ. რ. რ. ტოლკინის ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანი. მისი სახელწოდება აღნიშნავს საურონს, მთავარ უარყოფით პერსონაჟს.

***ბეჭდების მბრძანებელი*** აგრეთვე შეიძლება ნიშნავდეს:

## კინო
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (1978 წლის ფილმი), რეჟისორ რალფ ბაკშის 1978 წლის ანიმაციური ფილმი
* *მეფის დაბრუნება* (1980 წლის ფილმი), რენკინის/ბასის 1980 წლის ანიმაციური ფილმი
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (ფილმების სერია), პიტერ ჯექსონის კინოტრილოგია (2001-2003)
** *ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო* (2001)
** *ბეჭდების მბრძანებელი: ორი ციხე-კოშკი* (2002)
** *ბეჭდების მბრძანებელი: მეფის დაბრუნება* (2003)

## რადიო და თეატრალური დადგმები 
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (1955), BBC-ს რადიოდადგმა  
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (1979), აშშ რადიოდადგმა
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (1981), BBC-ს 1981 წლის რადიოდადგმა  
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (1992), 1992 წლის გერმანული რადიოდადგმა
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (მიუზიკლი)

## მუსიკა 
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (საუნდტრეკი), რალფ ბაკშის 1978 წლის ანიმაციური ფილმის საუნდტრეკი
* *ბეჭდების მბრძანებელი* (ფილმების სერიის მუსიკა), კომპოზიტორი - ჰოვარდ შორი
* Symphony No. 1 "The Lord of the Rings", 1988 წელს დაწერილი ხუთნაწილიანი სიმფონია, კომპოზიტორი — იუჰან დე მეიჯი
* *Music Inspired by Lord of the Rings* (ბო ჰანსონის ალბომი)
* *Music Inspired by The Lord of the Rings* (Mostly Autumn-ის ალბომი)
* „Lord of the Rings“, ჯგუფ Blind Guardian-ის სიმღერა ალბომიდან *Tales from the Twilight World*

## ვიდეო თამაშები 
* *Lord of the Rings* (სამაგიდო თამაში) 
* *The Lord of the Rings: The Battle for Middle-earth* და გაგრძელება Electronic Arts
* *The Lord of the Rings: The Card Game* 
* *The Lord of the Rings: Conquest* 
* *The Lord of the Rings Online* 
* *The Lord of the Rings Roleplaying Game* 
* *The Lord of the Rings Strategy Battle Game* 
* *The Lord of the Rings Trading Card Game* 
* *The Lord of the Rings: War in the North* 
* *Lego The Lord of the Rings*
კონსტანტინოპოლის მეორე საეკლესიო კრება

**კონსტანტინოპოლის მეორე საეკლესიო კრება** (მართლმადიდებლებისთვის — *მეხუთე მსოფლიო საეკლესიო კრება*) — მსოფლიო საეკლესიო კრება, ჩატარდა 553 წელს კონსტანტინოპოლში, იმპერატორ იუსტინიანე I-ის ინიციატივით. მართლმადიდებელი ეკლესია კრების ხსენების დღეს აღნიშნავს 7 აგვისტოს (ძველი სტილით 25 ივლისს).

## ისტორია
მეხუთე მსოფლიო კრება გაიმართა 553 წელს, იუსტინიანე I-ის ზეობისას კონსტანტინოპოლში. მისი მიზანი იყო სამი უკვე გარდაცვლილი ეპისკოპოსის: თეოდორე მოფსუესტელის, თეოდორიტე კვირელისა და იბა ედესელის საკითხის განხილვა, რომლებიც ჯერ კიდევ მესამე მსოფლიო კრების დროს თავიანთ თხზულებებში ნესტორიანულ შეხედულებებს გამოთქვამდნენ. ქალკედონის კრებას, რომელმაც დაგმო მონოფიზიტები, ეს მღვდელმთავრები არ განუსჯია, რის გამოც ევტიქის მიმდევრები კრების მონაწილეებს ნესტორიანელობაში დებდნენ ბრალს. ერეტიკოსებისთვის მართლმადიდებელთა გმობის საბაბი რომ გაექარწყლებინა, წმიდა იუსტინიანემ გამოსცა ბრძანება, რომლის სამ თავშიც ცალ-ცალკე იყო გაკიცხული სამივე ზემოხსენებული მამა; მაგრამ, რადგან ამ ბრძანებამ ეკლესიის წარმომადგენელთა შორის საყოველთაო აღიარება ვერ ჰპოვა (განსაკუთრებით დასავლეთში, და კერძოდ, აფრიკაში), წარმოიქმნა დავა „სამი თავის“ შესახებ. სწორედ ამან გამოიწვია მეხუთე მსოფლიო კრების მოწვევის აუცილებლობა.

კრებას 165 ეპისკოპოსი ესწრებოდა. კონსტანტინოპოლში მყოფმა პაპმა ვიგილიუსმა უარი განაცხადა მასში მონაწილეობაზე, თუმცა სამჯერ იქნა მოწვეული შეკრებილი მღვდელმთავრებისა და თავად იმპერატორის სახელით გაგზავნილი ოფიციალური დეპუტაციის მიერ.

კრებას თავმჯდომარეობდა წმიდა კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი ევტიქი. იმპერატორის ედიქტის თანახმად „სამი თავის“ საკითხი საგულდაგულოდ იქნა განხილული 553 წლის 4 მაისიდან 2 ივნისამდე გამართულ რვა სხდომაზე. საბოლოოდ თეოდორე მოფსუეტელი და მისი სწავლება ანათემას გადაეცა; შეაჩვენეს თეოდორიტე კვირელისა და იბა ედესელის რამდენიმე თხზულებაც, თავად ეს მამები კი, როგორც სინანულით განწმენდილები, შეწყალებულ იქნენ. პაპი ვიგილიუსი, როგორც ერეტიკოსთა თანამდგომი, ეკლესიიდან განკვეთეს, მაგრამ კრების შემდგომ იგი შეუერთდა მამათა საერთო აზრს და ხელი მოაწერა კრების დადგენილებას.

კრების მამებმა განიხილეს და შეაჩვენეს III საუკუნის ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის, ხუცეს ორიგენეს რელიგიური სწავლება. დაიგმო მათი მიმდევრებიც, რომლებიც საყოველთაო მკვდრეთით აღდგომას უარყოფდნენ.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
* „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი 1976 წლის“, გვ. 107-108
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეხუთე მსოფლიო კრების ხსენება (553) – orthodoxy.ge
* Second Council of Constantinople in the Nicene and Post-Nicene Fathers
* Second Council of Constantinople

2
დედამიწის ქერქი

**დედამიწის  ქერქი** — დედამიწის მყარი გარსი, რომელიც ვრცელდება მოხოროვიჩიჩის ზედაპირის ზევით და აგებულია ქანებისა და მინერალებისაგან. 

მინერალი ერთგვაროვანი თვისებების მქონე წარმონაქმნია. მინერალები წარმოიქმნება, როგორც დედამიწის სიღრმეში, ასევე მის ზედაპირთან ახლოს. დედამიწაზე ცნობილია 3000 ათასამდე სახეობის მინერალი. აქედან 70 ფართოდაა გავრცელებული. წარმოშობის მიხედვით მინერალებს 3 ჯგუფად ყოფდნენ: მაგმურ, დანალექ და მეტამორფულ ქანებად. დედამიწის ქერქის ამგებ ქანებს შორის 60% მაგმურია. დედამიწის სიღრმეში წარმოიქმნება მაღალი ტემპერატურის მქონე თხევადი მაგმა. მაგმური ქანებია: გრანიტი, ბაზალტი, ანდეზიტი, ვულკანური ტუფი. დანალექი ქანები არსებობს ხმელეთზეც და ზღვებსა და ოკეანეების ფსკერზე. ანსხვავებენ ნგრევით, ორგანულ და ქიმიური წარმოშობის დანალექ ქანებს. მდინარეების მიერ გადატანილი ნაშალი მასალის ფსკერზე დაგროვებისა და გამკვრივების შემდეგ წარმოიქმნება.

ორგანული დანალექი ქანები ცხოველების და მცენარეული დალექვის შედეგად წარმოიქმნება. ასეთებია: ცარცი, კირქვა, ტორფი და ნახშირი. ქიმიური წარმოშობის დანალექი ქანია ქვანახშირი.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონტინენტური ქერქი 
* ოკეანური ქერქი 

## რესურსები ინტერნეტში
*USGS ქერქის სისქის რუკა 

ქერქი
მატერჰორნი

**მატერჰორნი** ( „მდელო“ და Horn „ქედი“) — მწვერვალი ალპებში, შვეიცარიისა და იტალიის საზღვარზე. გამორჩეულია გიგანტური პირამიდის ფორმის მქონე მწვერვალით. სიმაღლე 4478 მ. მატერჰორნი პირველად ინგლისელებმა დაიპყრეს 1885 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის მთები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:ალპები
Metallic Assault: A Tribute to Metallica

***Metallic Assault: A Tribute to Metallica*** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკისადმი მიძღვნილი ალბომი, შექმნილი სხვადასხვა შემსრულებელთა თანამშრომლობით, რაც იმას ნიშნავს რომ  სიმღერებს მღერიან არა კონკრეტული ჯგუფები, არამედ მუსიკოსების ნაკრები რამდენიმე ჯგუფიდან. ალბომში შესულია ბევრი ცნობილი მეტალ მუსიკოსის შესრულება. დისკი გამოიცა 2001 წლის 13 თებერვალს.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:მეტალიკა
კატეგორია:2001 წლის ალბომები
მგზავრები

„**მგზავრები**“ — ქართული ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 2006 წელს. მის შემადგენლობაში შედიოდა სამი წევრი, თუმცა შემდგომში მათი რიცხვი გაიზარდა და დროდადრო იცვლება.
thumb|გიგი დედალამაზიშვილი
thumb|ბეჟო ამირანაშვილი
thumb|დათო უგრეხელიძე

ჯგუფის ლიდერი, გიგი დედალამაზიშვილი, განათლებით მსახიობია და სიმღერების წერა 2006 წელს დაიწყო. „მგზავრები“ პოპულარული გახდა დავით იმედაშვილის ფილმ „ოცნების ქალაქში“ გაჟღერებული სიმღერის შემდეგ.

2015 წლის ივლისში კოლექტივი გამოვიდა რუსეთში, ფესტივალ „Нашествие“-ზე, შემდგომში კი – ეთნიკური მუსიკის და მრეწველობის საერთაშორისო ფესტივალზე „МИР Сибири“. 2016 წლის თებერვალში მიიღო „НАШЕ радио“-ს „Чартова дюжина“-ს ჯილდო ნომინაციაში „Взлом“. 2016 წელს გამოვიდა რუსულ მუსიკალურ ფესტივალზე „Дикая мята“.

ჯგუფის მუსიკა მოიცავს როგორც ფოლკლორულ, ასევე კლასიკური მუსიკის ელემენტებს და მასში აგრეთვე ჭარბად არის იმპროვიზაციის ელემენტები. „მგზავრებს“ არსებობის მანძილზე ჩატარებული აქვს რამდენიმე ათეული სოლო კონცერტი, ჩაწერილი აქვს რამდენიმე სტუდიური ალბომი. გადაღებული აქვს რამდენიმე მუსიკალური ვიდეოც.

## წევრები 
* გიგი დედალამაზიშვილი – კომპოზიტორი, გიტარა, ვოკალი
* ლაშა დოხნაძე – ვოკალი, დასარტყმელი საკრავები
* მიშა მეგრელიშვილი – Დასარტყამი, ტექსტები, რეჩიტატივი
* დათო გოგელია – ბას გიტარა, ტუჩის ჰარმონიკა, ვოკალი
* ბეჟო ამირანაშვილი – ფანდური, გიტარა, ვოკალი
* გუგა კუბლაშვილი – ფანდური, ვოკალი
* დათო უგრეხელიძე – ვოკალი, კლავიშებიანი საკრავები
;ყოფილი წევრები
* გიგი გეგელაშვილი – ფლეიტა, ფორტეპიანო
* გვანცა მათაშვილი – ჩელო
* ნინი დედალამაზიშვილი – ვოკალი
* რეზო ბუაძე – ვოკალი
* გიორგი ახვლედიანი – ვოკალი
* ირაკლი სარავა – ვოკალი

## დისკოგრაფია 
* *მე მოვიგონე* (2008)
* *მეორე ალბომი* (2011)
* *Ждать жить ждать*, ევგენი გრიშკოვეცთან ერთად (2013)
* *მგზავრული* (2014)
* *In Vino Veritas* (2014)
* *PROстранства*, სპეციალური გამოცემა, მხატვარ პეტროვიჩის ნამუშევრებით და ჯგუფის მუსიკით (2015)
* *იასამანი* (2016)

## რესურსები ინტერნეტში 
* YouTube-ზე
* Facebook-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2006 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ღვანკითის დედაღვთისა

**ღვანკითის დედაღვთისა** – ეკლესია თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვანკითში, სოფლის დასავლეთით, მდ. ჩოლაბურის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია XII საუკუნეში.

## არქიტექტურა 
დედაღვთისას ეკლესია ერთნავიანი ბაზილიკაა (დაახლოებით 9X6 მ), ნაშენია თლილი ქვისა და კირისაგან. 1924-1925 წლებში მისთვის შემოუცლიათ პერანგი, წაუღიათ და მდ.ჩოლაბურის ნაპირის გასამაგრებლად გამოუყენებიათ.

2006-2008 წლებში  ტაძარს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა. აღდგენისას ტაძრის არქიტექტონიკისა და სიძველის კვალის შენარჩუნებსი მიზნით, მაქსიმალურად იქნა გამოყენებული მშენებლობაში არსებული კონსტრუქციები. ამავე მიზეზით   ტაძარს შიგნიდან არ ჩაუტარდა მოპირკეთებითი სამუშაობები, გაუკეთდა ქვის კანკელი და ქვის იატაკი, დაიხურა კრამიტით. დღეს აქ მამათა მონასტერი ფუნქციონირებს.

## ლეგენდა 
მის შესახებ საინტერესო ლეგენდა არსებობს: ერთხელ მდ. ჩოლაბური ისე ადიდებულა, რომ თამარ მეფე ღვანკითის მხარეს ვეღარ გასულა. სოფლის მცხოვრებლებს სასწრაფოდ აუგიათ ეკლესია და წყლის დაკლებამდე მეფისათვის ლოცვას შედგომიან, არგვეთის მხარეს კი, ეკლესიაში, თვითონ თამარ მეფე ლოცულობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
მოზამბიკი (კუნძული)

**მოზამბიკი** () — კუნძული მდებარეობს მოზამბიკის სანაპიროზე, ქვეყნის ჩრდილოეთით. ასევე ეწოდება ქალაქსაც ამ კუნძულზე. კუნძულის სახელწოდებით მიიღო თავისი დასახელება კოლონიამ, ხოლო შემდგომში ქვეყანამაც. 1991 წლიდან კუნძული და ქალაქი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## გეოგრაფია 
კუნძული მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. კუნძულის სიგრძე 3 კილომეტრია, ფართობი კი 1,5 კვ.კმ. მოსახლეობის რაოდენობა 54 135 ადამიანია (2005 წელს, უპირატესად მაკუა). მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.210 ადამიანი კვ./კმ-ზე (2005 წლისათვის). კუნძული განიცდის ჭარბმოსახლეობას. ადმინისტრაციულად ის შედის ნამპულას პროვინციაში. აფრიკის კონტინენტისაგან კუნძული გამოყოფილია კილომეტრიანი სიგანის სრუტით.

## ისტორია 
მოზამბიკის კუნძული გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ ადრეულ შუასაუკუნეებში არაბი და სპარსელი ვაჭრების მიერ. პორტუგალიელმა ვასკო და გამამ ევროპელთაგან პირველმა მოინახულა 1498 წელს კუნძული, რომელსაც მაშინ მართავდა შეიხი მუსა ბენ მბიკი (რომლის სახელისგანაც წარმოიშვა სიტყვა მოზამბიკი). 1506 წელს პორტუგალიელებმა კომანდორების ტრისტან და კუნიას და აფონსო ალბუკერკის მეთაურობით დაიპყრეს კუნძული და ქალაქი. 1508 წელს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში იყო აშენებული ფორტი სან-სებასტიანი, რომლისთვისაც სამშენებლო მასალები ალბუკერკის მითითებით იგზავნებოდა ევროპიდან.

მოხერხებული გეოგრაფიული მდებარეობის წყალობით კუნძული მოზამბიკი იყო რეგიონის უდიდესი ნავსადგური. რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში შემოსავლის მთავარი წყარო იყო მონებით ვაჭრობა. XIX საუკუნის ბოლოს ქალაქი მოზამბიკი იყო პორტუგალიის გენერალ-გუბერნატორის და კათოლიკური ეპისკოპოსის რეზიდენცია, აქ იმყოფებოდა საკონსულოები რიგი ევროპული ქვეყნებისა. აშენებული იყო გუბერნატორის სასახლე, ტაძარი, საბაჟოს შენობა, დიდი მაღაზიები გერმანელი, ფრანგი და შვეიცარიელი ვაჭრებისა. ქალაქი იყოფოდა ორ ნაწილად ევროპულად და ადგილობრივად. 1898 წლამდე ქალაქი მოზამბიკი წარმოადგენდა მოზამბიკის კოლონიის ადმინისტრაციულ ცენტრს, შემდეგ დედაქალაქი იყო გადატანილი ლორენსუ-მარკიშში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოზამბიკის ქალაქები

კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მოზამბიკში
კატეგორია:მოზამბიკის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები

thumb|250px|ესპანური ტერიტორიები აფრიკის ჩრდილოეთით
[thumb|250px|[პენიონ-დე-ველეს-დე-ლა-გომერა]]
**ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები** () — არის პატარა ტერიტორიული ერთეულების ჯგუფი ჩრდილოეთ აფრიკაში, ამ ტერიტორიას ესპანეთი აკონტროლებს მაგრამ ის არ შედის ავტონომიურ გაერთიანებაში.

აქ არსებულ ესპანურ ადგილებს არაოფიციალურად უწოდებენ დიდ და მცირე ტერიტორიებს.

"დიდი ტერიტორია" - არის სეუტა და მელილია, რომლებიც ავტონომიური ქალაქის სტატუს ატარებენ, ეს ქალაქები სარგებლობენ უფრო დიდი ავტონომიით, ვიდრე ესპანეთის მუნიციპალიტეტები.

"მცირე ტერიტორია" - არის პატარა კუნძულების ჯგუფი მაროკოს სანაპირო ზოლის სიახლოვეს. ეს ტერიტორიები სადავოა მაროკოსა და ესპანეთს შორის, სწორედ ამიტომ აქ სამხედრო გარნიზონები დგას.

როგორც ესპანეთში ისევე აქ მთავარი ვალუტა არის ევრო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Islas y Peñones en el Norte de África 
* Las plazas menores de soberania: Chafarinas, Velez y Alhucemas 

კატეგორია:ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები
პანტელერია

**პანტელერია** (, ), ანტიკური სახელი **კოსირა** — კუნძული იტალიაში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვაში, სიცილიის სრუტეში. კუნძულიდან 100 კილომეტრში დასავლეთით მდებარეობს სიცილია, ხოლო 70 კილომეტრში აღმოსავლეთით განფენილია ტუნისის სანაპირო ზოლი. ადმინისტრაციულად კუნძული პანტელერია შედის სიცილიის ტრაპანის პროვინციის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია 
კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. ფართობი 83 კმ². უმაღლესი წერტილია მთა გრანდე, რომელიც მდებარეობს ზღვის დონიდან 836 მეტრ სიმაღლეზე. პანტელერიაზე საკმაოდ ბევრი ნაყოფიერი მიწაა, თუმცა აქ სუფთა წყლის ნაკლებობაა. კუნძულის მთავარი ქალაქია პანტელერია, რომელიც კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს.

## ისტორია 
არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აქ აღმოჩენილია მრავალი ნივთი, რომელიც 35 ათასი წლით თარიღდება. რომაელებმა ეს კუნძული დაიკავეს ძვ. წ. 255 წელს. მომდევნო წელს რომმა ეს კუნძული დაკარგა, მაგრამ ძვ. წ. 217 წელს აქ კვლავ რომაელთა გავლენა აღდგა. აქ არსებულმა დასახლებულმა პუნქტმა იმპერიისგან მიიღო საქალაქო უფლებები. 

700 წელს კუნძული დაიპყრეს არაბებმა, აქედან განხორციელდა არაბების შეტევა სიცილიაზე. 1311 წელს არაგონის ფლოტმა, რომელსაც ლუის-დე რეკისენი მეთაურობდა აქ მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა, 1553 წელს ეს ტერიტორია მცირე ხნით ოსმალთა მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*იტალიის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* pantelleria.co.uk 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:იტალიის კუნძულები
კატეგორია:სიცილია
ჯეიმსის კუნძული (გამბია)

**ჯეიმზის კუნძული** (ინგლ.James Island) – მცირე ზომის გამაგრებული კუნძული მდინარე გამბიაზე, მდებარეობს ატლანტის ოკეანის შესართავიდან დაახლოებით 30 კმ–ში.

## ისტორია 
კუნძული ევროპელებით პირველად დასახლდა 1651 წელს და მას საფუძველი ჩაეყარა კურლანდიის საჰერცოგოს მიერ. წმინდა ანდრიას კუნძული არ იყო საჰერცოგოს ერთადერთი ზღვისიქითა საჰერცოგო (კოლონია კუნძულ ტობაგოზე არსებობდა 1654–1659 წლების მანძილზე და განმეორებით 1660–1689 წწ). 1661 წელს კუნძული ინგლისელებმა დაიპყრეს, რომლებმაც მას თანამედროვე სახელწოდება მიანიჭეს. კუნძული დასავლეთ აფრიკიდან ოქროს, სპილოს ძვლისა და შავი მონების გადაზიდვის ბაზად გამოიყენებოდა. 1695 წელს ჯეიმზის ციხესიმაგრე ფრანგებმა აიღეს. ინგლისმა ის 1697 წელს დაიბრუნა. 1702 წელს კვლავ ფრანგებმა დაიპყრეს, ხოლო 1779 წელს ციხესიმაგრე მიტოვებულ იქნა.

2003 წელს, ჯეიმზის კუნძული, კოლონიალური პერიოდის სხვა სიმაგრეებთან ერთად, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* UNESCO page for James Island
* WorldStatesmen- Gambia
* Brief history and description 
* More details with a map
* UNESCO report

კატეგორია:გამბიის კუნძულები
კატეგორია:მდინარის კუნძულები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გამბიაში
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
დეივ მასტეინი

**დეივიდ სკოტ „დეივ“ მასტეინი** (დ. 13 სექტემბერი, 1961, ლა მესა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკული თრეშ მეტალ ჯგუფ Megadeth-ის დამაარსებელი, მთავარი/რიტმული გიტარისტი, ვოკალისტი და სიმღერების ძირითადი ავტორია. მასტეინი იყო ასევე მეტალიკის პირველი მთავარი გიტარისტი. 2009 წელს იგი დასახელდა №1 გიტარისტად ჯოელ მაკლევერის წიგნში *100 უდიდესი მეტალ გიტარისტი*. მასტეინი ასევე მერვე-მეცხრე პოზიციაზეა *Hit Parader*-ის სიაში *ყველა დროის 100 უდიდესი მეტალ ვოკალისტი*.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი გიტარისტები
კატეგორია:მეტალიკა
კატეგორია:Megadeth
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები

**ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები** () — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი (1979 წლიდან) იტალიაში, ვალ-კამონიკეს დაბლობის ტერიტორიაზე, სამხრეთ ალპურ რეგიონებში, ლომბარდიის, ბრეშის და ბერგამოს პროვინციებს შორის.

აქ მდებარეობს პეტროგლიფების უდიდესი ნაკრები ევროპაში — სულ დაახლოებით 300 ათასი. დაბლობის სახელწოდება წარმოდგება კამუნების ტომისაგან, რომლებიც აქ რომაელების მოსვლამდე მცირე ხნით ადრე ცხოვრობდნენ. მათთან დაკავშირებულია მხოლოდ პეტროგლიფების მცირე ნაწილი: ქრონოლოგიურად ისინი მიეკუთვნებიან პერიოდს ზედა პალეოლითიდან (6000 წელი ჩვენს ერამდე) ახ.წ. XIX საუკუნემდე.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Arte rupestre nelle Alpi - Valcamonica sul sito della cooperativa archeologica Le orme dell'uomo
*Dipartimento Valcamonica e Lombardia del Centro Camuno di Studi Preistorici

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
მადეირა

**მადეირა** () — პორტუგალიის ავტონომიური რეგიონი ატლანტის ოკეანეში. ძირითადად მოიცავს კუნძულ მადეირას, პორტუ-სანტუს და დეზერტაშს. მადეირა არის ევროკავშირის წევრი როგორც პორტუგალიის განსაკუთრებული ტერიტორია.

მადეირა 1418-1420 წლების შუალედში იქნა აღმოჩენილი პორტუგალიელი მეზღვაურების მიერ. არქიპელაგის აღმომჩენის ინიციატორად ითვლება ენრიკე პორტუგალიელი. მოგვიანებით ბრიტანეთის იმპერიამ მოახდინა ამ კუნძულების ოკუპირება, ნაპოლეონის ომების პერიოდში ეს ტერიტორია 1814 წელს პორტუგალიას დაუბრუნდა. მადეირა არის ერთ-ერთი საუკეთესო კურორტი, კუნძული განთქმულია თავისი ღვინით და ყვავილებით. ყოველ ახალ წელს აქ იმართება მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო ფოიერვერკის შოუ, სწორედ აქ გაიმართა მსოფლიოში უდიდესი ფოიერვერკის შოუ. ამ ადგილს უმნიშვნელოვანესი დანიშნულება აქვს, აქედან ხორციელედება დაკავშირება კარიბის აუზის ქვეყნებთან და ევროპასთან.

მადეირაზე არის ერთ-ერთი უძველესი კურორტი, XIX საუკუნეში ევროპაში არსებობდა მხოლოდ ორი ზღვის კურორტი - ფრანგული რივიერა და მადეირა. 1976 წელს მადეირა იქცა ავტონომიურ ოლქად.

## მმართველობა 
მადეირას ავტონომიური რეგიონის საკანონმდებლო ორგანო — 47 წევრისაგან შემდგარი მადეირას საკანონმდებლო ასამბლეა, რომელიც აირჩევა საყოველთაო, პირდაპირი და ფარული კენჭისყრით, პროპორციული წარმომადგენლობის პრინციპის შესაბამისად, 4 წლის ვადით.

მადეირას ავტონომიური რეგიონის მთავრობა — რეგიონული პოლიტიკისა და რეგიონული საჯარო ადმინისტრაციის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო. პოტრუგალიის კონსტიტუცია განსაზღვრავს რა რეგიონის მთავრობის სტატუს განმარტავს, რომ რეგიონულ მთავრობას აკისრია პოლიტიკური პასუხისმგებლობა რეგიონის საკანონმდებლო კრების წინაშე. მადეირას რეგიონული მთავრობის თავმჯდომარე (პრეზიდენტი), არჩევნების შედეგების გათვალისწინებით, ინიშნება რესპუბლიკის წარმომადგენლის მიერ. რესპუბლიკის წარმომადგენელი რეგიონული მთავრობის თავმჯდომარის (პრეზიდენტის) წინადადებით თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს რეგიონის მთავრობის წევრებს. რეგიონის მთავრობა უფლებამოსილების განხორციელებას შეუდგება რეგიონის საკანონმდებლო ასამბლეის წინაშე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მადეირას მთავრობის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:პორტუგალიის ავტონომიური რეგიონები
კატეგორია:პორტუგალიის კუნძულები
კატეგორია:პორტუგალიის ისტორიული პროვინციები
ატომიუმი

მინი
მინი|მარჯვნივ|
**ატომიუმი** — ბრიუსელის ერთ-ერთი სიმბოლო. 120 მეტრი სიმაღლის ნაგებობა 1958 წელს მსოფლიო გამოფენისთვის (სახელწოდებით „ექსპო 58“) აღიმართა. ეს არის რკინის კრისტალის 165-მილიარდჯერ გაზრდილი ალუმინისგან დამზადებული მოდელი, რომელიც ბელგიელმა ინჟინერმა ანდრე ვატერკეინმა დააპროექტა და შემდეგ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა და თამაშობს ბრიუსელის ინფრასტრუქტურის განვითარებაში. თავიდან ძალიან უცნაური იყო, როდესაც მისი მშენებლობის დროს გადაწყვიტეს რომ ბურთები ყოფილიყო არა ფოლადის, არამედ ალუმინის რაც იმ დროისთვის მომავლის სამშენებლო მასალად ითვლებოდა. ზუსტად არ არის ცნობილი თუ რატომ მიიღეს ეს გადაწყვეტილება, მაგრამ ერთ-ერთი მიზეზი კი ნამდვილად იყო ის, რომ ალუმინი უფრო გამოსადეგი იყო კოროზიის წინააღმდეგ ვიდრე ფოლადი. თავიდან ჩაფიქრებული იყო რომ ნაგებობა ბრიუსელში იდგებოდა არაუმეტეს 6 თვისა, მაგრამ მსოფლიო გამოფენის დასრულებისთანავე გადაწყდა, რომ ის თავისი სილამაზის და ცნობადობის წყალობით დარჩენილიყო ქალაქის ერთ-ერთ მთავარ ლენდმარკად.

2004 დან 2006 წლამდე ატომიუმის შენობაზე ტარდებოდა განახლებითი სამუშაოები და ამ ხნის განმავლობაში ის იყო მნახველისათვის დროებით დახურული. ამ დროს შენობის გარკვეული ნაწილი რომელიც ალუმინით იყო ნაშენები შეიცვალა სპეციალური მასალით, ანტიკოროზიული ფოლადით. რენოვაცია დაჯდა 26 მილიონი ევრო. 2005 წლის 21 დეკემბერს კი დაიტესტა ატომიუმის გარე განათება, რადგანაც მისი ნათურები ძალიან მალე ფუჭდებოდნენ მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ბურთების მერიდიანებზე გადაკრულიყო ახალი უჟანგავი ფოლადის ფირფიტები, რაშიც უკვე ჩაშენებული იქნებოდა თანამედროვე და ძლიერი ლედ-ნათურები. 

2006 წლის 14 თებერვალს კი იმ დროს პრინცმა ფილიპმა (ის ახლა უკვე ბელგიის მეფეა) საზეიმოდ გახსნა განახლებული ატომიუმი, რომელიც არის მუზეუმი და შენობის შიგნით განთავსებულია საგამოფენო დარბაზები და სავაჭრო ცენტრები, რომლებიც ესკალატორებით და ლიფტებით უკავშირდებიან ერთმანეთს. შენობის მწვერვალიდან იშლება ბრიუსელის ხედი.

## საინტერესო ფაქტები 
თუკი ატომიუმს განვიხილავთ არა როგორც კრისტალის, არამედ მოდელს ატომისა, რომელსაც ცხრა ნუკლონი აქვს (რაც სახელწოდებიდან გამომდინარე ბუნებრივად შეიძლება მოგვეჩვენოს), ეს ატომი იქნება ბერილიუმის ატომი, რომელსაც ქიმიური ელემენტების პერიოდულ სისტემაში აქვს სიმბოლო **Be**, რაც შეესაბამება ბელგიის კოდს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ატომიუმის ვებკამერა 
* ატომიუმი

## სქოლიო
კატეგორია:ბელგიის შენობა-ნაგებობები
გოგა გველესიანი

**გოგა (გიორგი) გველესიანი** (დ. 23 ნოემბერი, 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
გოგა გველესიანი დაიბადა 1965 წლის 23 ნოემბერს, თბილისში.

დაამთავრა საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი, მუშაბდა მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრში, ხოლო 2000 წლიდან იყო რუსთაველის თეატრის მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
### გადაღებულია ფილმებში
*1985:   „ექო“     რეჟ. ზაზა ხალვაში
* 1996: „შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი“  რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
*2003: „ვარიაცია „ოტელოს“  თემაზე“  რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი
*2003: „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“  რეჟ.  ერეკლე ბადურაშვილი 
*2011: „გარიგება 2 (გარიგება 20 წლის შემდეგ)“ (ფაცურა)  რეჟ. ზაქარია (ზაზა) კოლელიშვილი

### ტელევიზია
*2006:  სერიალი „ასა“  (ეპიზოდურ როლში) რეჟ. ლაშა ცერიაშვილი
* რეკლამები

## ნათამაშები როლები
### მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრი
* თორთონ უაილდერი „ჩვენი პატარა ქალაქი“  (თენგიზი)  რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* ედუარდო დე ფილიპო „ცილინდრი“  რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* დავით კლდიაშვილი „ბაკულას ღორები“  რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* ლაშა თაბუკაშვილი „ნატაძრალი“(გიორგი)  რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* ავქსენტი ცაგარელი „ჭკუისა მჭირს“(კიკოლი) რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* უილიამ შექსპირი „ზაფხულის ღამის სიზმარი“ (კნაჭა) რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* ჟან ჟიროდუ „ამფიტრიონ 38“   რეჟ. მიხეილ თუმანიშვილი
* რიუნოსკე აკუტაგავა  „ცხოვრება იდიოტისა“ (გონსკე) რეჟ. დავით დოიაშვილი
* ერნესტ ბრილი  „სერობა“ (მოწაფე) რეჟ. ქეთი დოლიძე

### რუსთაველის თეატრი
* გრიგოლ რობაქიძე „ლამარა“   რეჟ. რობერტ სტურუა
*  უილიამ შექსპირი „მეთორმეტე ღამე“ (მასხარა) რეჟ.  რობერტ სტურუა
* უილიამ  შექსპირი „მაკბეტი“   (ბენქოს ვაჟი, უფლისწული) რეჟ. რობერტ  სტურუა
* კარლო გოცი „ქალი-გველი“ (ბრიგელა) რეჟ. რობერტ სტურუა
* იაკობ გოგებაშვილი „დედა ენა“   რეჟ. რობერტ სტურუა
* სამუელ ბეკეტი „გოდოს მოლოდინში“ (ლაქი) რეჟ. რობერტ სტურუა
* გია ყანჩელი „სტიქსი“   რეჟ.  რობერტ სტურუა
* ვაჟა-ფშაველა „სტუმარ–მასპინძელი“ (მუსა) რეჟ. გოშა გორგოშაძე

## რესურსები ინტერნეტში
*    
 

კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
მოწამე ქრისტეფორე

მინი|მარჯვნივ|200px|მოწამე ქრისტეფორეს ხატი
**მოწამე ქრისტეფორე** (გ. 250) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 9 მაისი, ახალი სტილით — 22 მაისი. 

## ცხოვრება
წმინდა მოწამე ქრისტეფორე  აღესრულა იმპერატორ დეციუსის (249–251) დროს. იგი მაღალი, არაჩვეულებრივი ძალის კაცი იყო, სახე კი მხეცისმაგვარი ჰქონდა. გადმოცემით, წმინდანი თავიდან საოცრად ლამაზი იყო, მაგრამ არ სურდა თავისი გარეგნობით სხვები ეცდუნებინა და უფალს შეევედრა, მისთვის სახე დაემახინჯებინა. ერთხელ იმპერატორმა ბრძანა, მისთვის მოეგვარათ ქრისტიანთა ქომაგი რეპრევი (ასე ერქვა წმინდანს ნათლობამდე). იგი უსიტყვოდ დამორჩილდა ბრძანების შესასრულებლად გამოგზავნილ 200 მხედარს. გზად სასწაულები აღესრულა: წმიდანის ხელში გამხმარი ხელჯოხი აყვავდა, მისი ლოცვით პური გამრავლდა. სასწაულების ხილვით გაოგნებულმა რეპრევის მხლებელმა მეომრებმა ირწმუნეს ქრისტე და წმინდანთან ერთად მოინათლნენ ანტიოქიის ეპისკოპოსის ბაბილას მიერ.

იმპერატორმა გადაწყვიტა, ცბიერებით მოედრიკა წმინდანი. მან ორი მეძავი — კალინიკია და აკვილინა მიუჩინა წმინდა ქრისტეფორეს და უბრძანა, კვლავ წარმართობისკენ მოექციათ წმინდანი, მაგრამ მან ქალები თავად გადმოდრიკა ქრისტეს სჯულზე. დეციუსმა წამებით მოაკვდინა ქალებიც და 200 მხედარიც. შემდეგ ბრძანა, გახურებულ ღუმელში ჩაეგდოთ წმინდა ქრისტეფორე, მაგრამ მოწამე ღვთისგან უვნებლად იქნა დაცული. ხანგრძლივი წამების შემდეგ წმინდა ქრისტეფორეს თავი მოჰკვეთეს. თავისი სასწაულებით წმინდა ქრისტეფორემ 50000 წარმართი მოაქცია. მოგვიანებით წმინდანის ნეშტი გადაასვენეს ტოლედოში, შემდგომ საფრანგეთში, სენდენის სააბატოში.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 250
რეტის რკინიგზა

**რეტის რკინიგზა**  (შემოკლებით – RhB, , ) — ვიწროლიანდაგებიანი რკინიგზების ქსელი შვეიცარიასა და იტალიაში, წარმოადგენს უდიდეს აქციონერულ რკინიგზას. კომპანიის რკინიგზების უდიდესი ნაწილი განლაგებულია გრაუბიუნდენის კანტონის ფარგლებში.

RhB ხაზი წარმოადგენს უდიდეს გადამზიდავს მსხვილი ტურისტული რაიონის სანქტ-მორიცი–დავოსის ფარგლებში გასასვლელით იტალიის საზღვართან. რკინიგზის ნაწილი, ალბულის და ბერნინის შორის, წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტებს.

2009 წელს ალბულის გვირაბის თაღების სიძველის მიზეზით, რომელიც ისტორიული ხაზის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს, გადაწყვეტილი იყო 2011 წლამდე გვირაბის მთლიანი რეკონსტრუქცია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* RhB official website  
* The Rhaetian Network 
* Rail-info.ch description
* Railfaneurope.net, RhB photos

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შვეიცარიაში
აკაკი ასისთავი

**აკაკი ასისთავი** (გ. 303) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 მაისი, ახალი სტილით — 20 მაისი.

## ცხოვრება 
წმინდა მოწამე აკაკი დაიბადა კაბადოკიაში და იყო მარტისიის პოლკის ასისთავი. როდესაც იმპერატორ მაქსიმიან გალერიუსის (305-311) ბრძანებით დაიწყო ქრისტიანთა დევნა, მხედართმთავარმა თერმმა სათითაოდ დაკითხა თავისი ჯარისკაცები. წმინდა აკაკიმ მტკიცედ და საჯაროდ აღიარა ქრისტიანობა. თერმმა ის მთავარსარდალ ვივიანესთან გაგზავნა. ვივიანეს ბრძანებით წმინდა აკაკი სასტიკად აწამეს, შემდეგ მძიმე ბორკილები დაადეს და საკანში ჩაკეტეს. ცოტა ხნის შემდეგ მოწამე სხვა ქრისტიანებთან ერთად წაიყვანეს ბიზანტიაში. როდესაც ღამის გასათევად გაჩერდნენ, წმინდანმა მადლობა შესწირა უფალს წამებისათვის. ლოცვის დროს წმინდა მოწამეს ზეციდან ხმა მოესმა: „გაძლიერდი, აკაკი!“ ეს ხმა სხვა პატიმრებმაც გაიგონეს და ირწმუნეს ქრისტე.

ბიზანტიაში წმინდა მოწამეს მკაცრად ექცეოდნენ, სხვებს კი შედარებით უმსუბუქებდნენ მდგომარეობას. ღამით პატიმრებმა იხილეს, რომ წმინდანთან ნათლით მოსილი ჭაბუკები მოვიდნენ, წყლულები მობანეს და საჭმელი მოუტანეს. 7 დღის შემდეგ ვივიანემ კვლავ მოიხმო წმინდა აკაკი და როდესაც მისი სიცოცხლით სავსე სახე ნახა იფიქრა, რომ დარაჯს მოჰქონდა წმინდანთან საკვები, მოაყვანინა იგი და მკაცრად დაკითხა. ამაოდ ირწმუნებოდა დარაჯი თავის უდანაშაულობას: ვივიანემ მისი გაროზგვა ბრძანა. მაშინ წმინდა აკაკიმ თვითონ უპასუხა ჯალათს: „სიმტკიცე და ძალა უფალმა იესო ქრისტემ მომცა, მანვე განკურნა ჩემი წყლულები“. გამძვინვარებულმა ვივიანემ სასტიკად ცემა წმინდანი და შემდგომი წამებისთვის გაუგზავნა მმართველ ფლაკინს, რომელმაც დაუფიქრებლად მოჰკვეთა თავი ქრისტეს აღმსარებელს.

წმინდა კონსტანტინე დიდის დროს წმინდანის წმინდა ნაწილები განისვენებდა კონსტანტინოპოლში, მოგვიანებით იგი გადაასვენეს კალაბრიაში, ქალაქ სიცილიაში.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 303
იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი

**იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი** — მუზეუმი საქართველოს დედაქალაქ თბილისში. დაარსდა 1951 წელს. არის ხელოვნების კლასიფიკაციის. ინახება 112 ექსპონატი. სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრო.

მუზეუმში ექსპონირებულია იაკობ ნიკოლაძის მიერ შესრულებული ქანდაკებები: ბიუსტები, პორტრეტები,  ფიგურები. ნამუშევრების ნაწილი დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში – ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს ეროვნული მუზეუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი

კატეგორია:თბილისის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გაერთიანება
კატეგორია:1951 წელს დაარსებული მუზეუმები
რიო-ნეგრო (ამაზონი)

მინი|მარჯვნივ|300px|რიო-ნეგრო 
**რიო-ნეგრო** ( – „შავი მდინარე“) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ამაზონის მარცხენა შენაკადი, რომელიც ამაზონს უერთდება ბრაზილიაში, ქალაქ მანაუსის სიახლოვეს. ნავსადგური ოკეანიდან 1600 კმ-ითაა დაშორებული, მაგრამ მაინც იღებს საზღვაო გემებს. მდინარის სიგრძე 2 250 კმ-ია, ხოლო აუზის ფართობი 691 000 კმ².

რიო-ნეგრო სათავეს იღებს კოლუმბიაში, ანდების მთებში. შემდეგ გაედინება ვენესუელის ტერიტორიაზე, რის შემდეგაც გადადის ბრაზილიაში. კოლუმბიაში მას *რიო-გაიანიას* სახელით იცნობენ. 

მდინარის წყალი შავი ფერისაა, რაც რკინისა და ორგანული ნივთიერებების მაღალი შემცველობით არის განპირობებული. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*კრუიზი რეო-ნეგროზე 

კატეგორია:ბრაზილიის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:კოლომბიის მდინარეები
შპიცბერგენი და იან-მაიენი

[200px|thumb|[შპიცბერგენი.]]
[მინი|მარჯვნივ|200px|[იან-მაიენის კუნძულის სატელიტური ფოტო]]
**შპიცბერგენი და იან-მაიენი** — სტატისტიკური ტერმინი, რომელიც ეხება ორ ნორვეგიულ ტერიტორიას, ისინი მდებარეობს არქიკულ ოკეანეში:
* შპიცბერგენის სახელი წარმოდგება ამავე სახელწოდების, არქიპელაგის უდიდესი კუნძულისგან.
* იან-მაიენის კუნძულს სამხრეთიდან ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე. სამხრეთით მდებარეობს აგრეთვე ისლანდია, ხოლო დასავლეთით არის გრენლანდია.

ეს კუნძულები დაჯგუფებულია ISO 3166-1-ის კოდის ქვეშ "SJ".

ეს ორი ტერიტორია გეოგრაფიულად ევროპაში მდებარეობს, თუმცა იან მაიენი თავისი მდებარეობით გარკვეულწილად ამერიკასაც ეკუთვნის.

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:ნორვეგიის კუნძულები
კატეგორია:შპიცბერგენი
კატეგორია:იან-მაიენი
მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი

**მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი** — მუზეუმი თბილისში, საქართველო. დაარსდა 1968 წელს, ალექსანდრა თოიძის თაოსნობით, რომელსაც გარდაცვალებამდე განაგებდა. არის ხელოვნების კლასიფიკაციის. ინახება 1322 ექსპონატი. სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრო.

მუზეუმში დაცულია ცნობილი ქართველი მხატვრის, მოსე თოიძის ფერწერული ტილოები, გრაფიკული ნამუშევრები, მისი ცხოვრებისა და  მოღვაწეობის ამსახველი ფოტო და დოკუმენტური მასალები. მუზეუმში დაცულია აგრეთვე მხატვრის შვილის – მხატვარ ირაკლი თოიძის ნამუშევრები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს ეროვნული მუზეუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი
*https://www.tripadvisor.ru/Attraction_Review-g294195-d9859213-Reviews-House_Museum_of_Mosse_Toidze-Tbilisi.html 

კატეგორია:თბილისის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გაერთიანება
კატეგორია:1968 წელს დაარსებული მუზეუმები
დუგლასი (კუნძული მენი)

**დუგლასი** (, ) — დიდი ბრიტანეთის გვირგვინის მიწა — მენის კუნძულის დედაქალაქი 1863 წლიდან. წარმოადგენს კუნძულის სატრანსპორტო და ეკონომიკური ცენტრს. მოსახლეობა — 26 218 ადამიანი (2006), ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს კუნძულის მოსახლეობის ერთ მესამედს.

ქალაქის ტრანსპორტი მთელ მსოფლიოში აღსანიშნავია, აქ კვლავ მოქმედებს ცხენების ტრამვაი. აქვე მდებარეობს ტინვალდი — ერთ-ერთი უძველესი პარლამენტი მსოფლიოში. ქალაქის სიახლოვეს მიედინება ორი მდინარე — დუ და მინი. დუგლასის ირგვლივ მდებარეობენ მთები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Douglas Borough Council 
* General Information About Douglas 
* Isle of Man Building Control Districts  showing parish boundaries
* Isle of Man Census Report 2006 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები
კატეგორია:მენის ქალაქები
პამპა

thumb|200px|მარჯვნივ|პამპა
**პამპა**  (, მრ. რ.pampas, ნასესხებია ინდიელთა ტომის კეჩუას ენიდან):
* მეტწილად ბალახეული მცენარეულობით შემოსილი  ზოგიერთი ვაკე ადგილის სახელწოდება სამხრეთ ამერიკაში. საკუთრივ პამპა ეწოდება ბუნებრივ არეს არგენტინაში ს.გ. 29—30° შორის. პამპის ზედაპირი აღმოსავლეთით დაბალია და დანაოჭებულია (სიმაღლე30—150 მ), დასავლეთით განვითარებულია დიუნები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით არის სიერა-დელტანდილის და სიერა-დე-ლა-ვენტანის მთის მასივები (სიმაღლე 1250 მ-მდე). ჰავა სუბტროპიკულია. იანვარში საშუალო ტემპერატურა 19-იდან 24°C-მდე. ივლისში 6-იდან 10°C-მდე. ნალექები 800—950 მმ წელიწადში. იცის ძლიერი სამხრეთის ქარები — პამპეროსი. მთავარი მდინარეა პარანა. მოჰყავთ ხორბალი და სიმინდი.
*სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილის სუბტროპიკული სტეპური მცენარეულობა, რომელიც შექმნილია უპირატესად მარცვლოვნებისა და ნაირბალახებისაგან. მარცვლოვნებიდან დამახასიათებელია ურო, კორტადერია (პამპის ბალახი), ვაციწვერა, არისტიდა, შვრიელა, ცახცახა, წივანა, კეწეწურა; რთულყვავილოვნებიდან — თავზვითელა; სხვა ოჯახებიდან — ქოთანა, ცერცველა, წითელი ვერბენა;ბევრია ზამბახისებრნი, ძაღლყურძენასებრნი. ცხოველებიდან პამპაში გვხვდება თეთრკუდა ირემი, პუმა, პამპასის კატა, ჯავშნოსნები, ვისკაშა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Encyclopaedia Britannica
* The Pampas
* Climate Impacts
* Climate Guide to South America
* Humid Pampas (World Wildlife Fund)
* Semi-arid Pampas (World Wildlife Fund)

კატეგორია:არგენტინის კლიმატი
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია
დრაკონის ცეკვა

thumb|300px|დრაკონის ცეკვა
**დრაკონის ცეკვა** () — ტრადიციული ჩინური ცეკვა, რომელიც განასახიერებს მოცეკვავე დრაკონს. ერთი დრაკონის ცეკვაში საჭიროა 50-მდე ადამიანი. ჩინელები ხშირად ცეკვავენ სხვადასხვა ტრადიციული დღესასწაულების დროს, აგრეთვე მოწყობილ აღლუმებსა და ახალ წელს. 

დრაკონის ცეკვა ტაივანის ეროვნული დღესასწაულია, რომელსაც 10 დეკემბერს აღნიშნავენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Lion Directory - Worldwide Lion & Dragon Dance Resource Centre 

კატეგორია:ჩინური კულტურა
კატეგორია:დრაკონები
სენტ-ჰელიერი

**სენტ-ჰელიერი** (, , , ) — დიდი ბრიტანეთის გვირგვინის მიწა — ჯერზის უდიდესი დასახლებული პუნქტი და დედაქალაქი. მდებარეობს სამხრეთ ჯერზში, მცირე ყურის სანაპირო ზოლში. სენტ-ჰელიერი წარმოადგენს კუნძულის თორმეტი ადმინისტრაციული ერთეულიდან ერთ-ერთს. აქვე მდებარეობს კუნძულის პარლამენტი და ყველაზე დიდი პორტი.

მოსახლეობა შეადგენს 28,3 ათას ადამიანს (2001), აქ ცხოვრობს კუნძულის მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მესამედი. იგი ასევე არის ჯერზის ეკონომიკური ცენტრი.

ქალაქს სახელი ეწოდება ქრისტიანი მოწამის წმინდა ჰელიერის პატივსაცემად (VI საუკუნე), რომელიც მეკობრეებმა მოკლეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სენტ-ჰელიერის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები
კატეგორია:ჯერზი
სპიდ-მეტალი

**სპიდ-მეტალი** — ადრეულ 80-იანებში ჩამოყალიბებული მძიმე მეტალის ქვე-ჟანრი, რომელსაც ფესვები ბრიტანული მძიმე მეტალის ახალ ტალღასა და ჰარდკორ პანკში აქვს. მის ფუძემდებლად ინგლისური ჯგუფი მოუტერჰედი ითვლება. თანდათანობით სპიდ-მეტალი გახდა უფრო აგრესიული და გარდაიქმნა თრეშ მეტალში.

Queen-ის Stone Cold Crazy (რომელიც მოგვიანებით მეტალიკამ შეასრულა და გრემიც მიიღო ამისთვის) მათი 1974 წლის ალბომიდან *Sheer Heart Attack*, ფაქტიობრივად, მოასწავლებდა სპიდ-მეტალის დაბადებას. Deep Purple-ის სიმღერას Highway Star ალბომიდან *Machine Head* რობ რეინერმა სპიდ-მეტალ ჯგუფ ენვილიდან ადრეული სპიდ-მეტალის მაგალითი უწოდა. ჟანრში მოღვაწეობდა ორი მეტად გავლენიანი ინგლისური ჯგუფი: მოუტერჰედი და Judas Priest.

## სქოლიო 
კატეგორია:მძიმე მეტალის ჟანრები