open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანტონიო მაჩადო ი რუისი

**ანტონიო სიპრიანო ხოსე მარია ი ფრანსისკო დე სანტა ანა მაჩადო ი რუისი**  (დ. 26 ივლისი, 1875, სევილია, ესპანეთი - გ. 22 თებერვალი, 1939, კოლიური, საფრანგეთი) - ესპანელი პოეტი, დრამატურგი, მოაზროვნე-ესეისტი, აკადემიკოსი 1927 წლიდან.  მანუელ მაჩადო ი რუისის ძმა. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა პროფესორის ოჯახში. 1883 წელს მისი ოჯახი გადასახლდა მადრიდში. 1899 წლიდან წელიწადნახევარი ცხოვრობდა პარიზში, სადაც დაუახლოვდა ფრანგ სიმბოლისტებს და მოდერნისტებს. რაც აისახა მის თავდაპირველ ლექსების კრებულში. შემდეგ კრებულებში შეინიშნება რეალიზმის მკაფიო ნიშნები. მომდევნო ეტაპზე კიგატაცებულია ბერგსონის თეორიებითა და მიგელ დე უნამუნოს ეგზისტენციალისტური კონცეფციებით.  1927 წელს აირჩიეს სამეფო აკადემიის წევრად და გახდა აკადემიკოსი. 1932 წელს დაბრუნდა მადრიდში და დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა მადრიდის უნივერსიტეტში. 1930-იან წლებში ესპანეთში მიმდინარე მოვლენების დროს პოეტი რესპუბლიკელების მხარეს დადგა. 1939 წელს იძულებული იყო დაეტოვებინა ქვეყანა. 28 იანვარს ლტოლვილებთან ერთად გაემართა საფრანგეთ-ესპანეთის საზღვრისაკენ. საზღვრის გადაკვეთიდან ერთ თვეში გარდაიცვალა. 

## კრებულები 
* „მარტოობა“ (1903)
* „მარტოობა, გალერეები და სხვა  ლექსები“ (1907) 
* „კასტილიის მინდვრები“ (1912)
* „ახალი სიმღერები“ (1924)
* „აპოკრიფული საგალობელი“ (1931-1933) 
* „ხუან დე მაირენა“ (1936) 
* „ომი“ (1937)

## ლექსები 
* „სიმღერები გიომარისადმი“
* „სხვა სიმღერები გიომარისადმი“
* „აბელ მარტინი“
* „აბელ მარტინის უკანასკნელი ჩივილი“
* „აბელ მარტინის სიკვდილი“

## რესურსები ინტერნეტში 
*Сетевой журнал исследований творчества Мачадо
*Монография о поэтике Мачадо 
*Монография о жизни и творчестве Мачадо 
*Линки
*Биография, библиография
*Мачадо в кино

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოეტები
კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნიკარაგუის ტბა

**ტბა ნიკარაგუა** იგივე **კოკიბოლკა** ან **გრანადა** () — ტექტონიკური წარმოშობის ვრცელი მლაშე ტბა ნიკარაგუის ტერიტორიაზე. თავისი 8,264 კმ²-იანი ფართობით იგი, როგორც ნიკარაგუის, ისე ცენტრალური ამერიკის უდიდესი ტბაა. ხოლო მსოფლიოში სისიდით 21-ე. ზღვის დონიდან 32 მეტრ სიმაღლეზე მდებარე ტბა სიღრმით 28 მეტრისაა და მდინარე ტიპიტაპას საშუალებით ტბა მანაგუას უკავშირდება.  

მდინარე რიო-სან-ხუანით ნიკარაგუის ტბა უკავშირდება კარიბის ზღვას. ტბის ნაპირებთან გაშენებულია ქალაქი გრანადა და წყნარ ოკეანესთან იმდენად ახლოსაა, რომ მისი სანაპიროებიდან ჩანს კუნძულ ომეტეპეს (ნიკარაგუის ტბის კუნძული) ვულკანური მთები. ნიკარაგუის ტბას აქვს კარიბის ზღვის მეკობრეთა თავდასხმის გამოცდილებაც, როდესაც ისინი თავს დაესხნენ ქალაქ გრანადას.  

ნიკარაგუის ტბა სტრატეგიული მნიშვნელობისაა. პანამის არხის გაჭრამდე იგეგმებოდა ნიკარაგუის არხის მშენებლობა. მდინარე რიო-სან-ხუანის, ნიკარაგუის ტბისა და რივასის გეოგრაფიული ყელის გავლით ატლანტისა და წყნარი ოკეანეები დაუკავშირდებოდნენ ერთმანეთს. მაშინ ამ არხის მშენებლობის გეგმები ჩაიშალა, თუმცა დღემდე პერიოდულად წამოიჭრება ხოლმე აღნიშნული არხის გაყვანის საკითხი.

## ტბის ეკოლოგია 
ნიკარაგუის ტბა, გარდა იმისა, რომ მტკნარი წყლის ტბაა, მასში ბინადრობენ ხერხთევზა, ტარპონი და ზვიგენი. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ნიკარაგუის ტბის ზვიგენი ენდემურ სახეობას მიეკუთვნება. 1960-იან წლებში, მეცნიერები ვარაუდობდნენ, რომ ზვიგენები ხელოვნურად შეიყვანეს ტბაში. თუმცა, მოგვიანებით, ეს მოსაზრება უკუაგდეს, დადასტურდა რა, რომ ზვიგენებს შეეძლოთ რიო-სან-ხუანის (მდინარე, რომელიც ტბას მსოფლიო ოკეანესთან აკავშირებს) დინებაში ცურვა კალმახების მსგავსად. გარდა ამისა, ნიკარაგუის ტბაში კიდევ არაერთი სახეობის თევზი ბინადრობს. 

ნიკარაგუელები ტბას *Lago Cocibolca* ან *Mar Dulce-ს* უწოდებენ (ლიტერატურულად ტკბილი ტბა. ესპანურად მტკნარი წყალი არის agua dulce). ტბას აქვს მოზრდილი ტალღები წყნარი ოკეანიდან მობერილი ქარის წყალობით. ტბაში არის ორი კუნძული - ომეტეპე და საპატერა, რომლებიც ვულკანური წარმოშობისაა ისევე, როგორც სოლენტინამეს არქიპელაგი. ტბაზე პერიოდულად მძლავრი შტორმები ხდება. 

ბოლო 37 წლის განმავლობაში, აქტიურად შეისწავლიან და აკვირდებიან ნიკარაგუის ტბის ეკოლოგიურ მდგომარეობას. 1981 წელს, ნიკარაგუის ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს ეროვნულმა ინსტიტუტმა შეისწავლა და დაასკვნა, რომ წყლის რესურსების ნახევარი დაბინძურებული იყო ჩამდინარე წყლით. ყოველდღიურად, 32 ტონა დაბინძურებული მასა ჩადიოდა ტბაში, რადგანაც მის ირგვლივ თავმოყრილია სამრეწველო საწარმოები.

## გალერეა 

Image:LagoCocibolca.jpg
Image:Volcanic_Island.jpg|ვულკანური წარმოშობის კუნძული ტბის შუაგულში

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* JPL NASA: ნიკარაგუისა და მანაგუის ტბების პერსპექტივა

კატეგორია:ნიკარაგუის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
მანუელ მაჩადო ი რუისი

**მანუელ მაჩადო ი რუისი** (დ. 29 აგვისტო, 1874, სევილია, ესპანეთი — გ. 19 იანვარი, 1947, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი პოეტი, აკადემიკოსი 1938 წლიდან.  ანტონიო მაჩადო ი რუისის ძმა. 1898-1901 წლებში პარიზში დაუახლოვდა ფრანგ პარნასელებსა და სიმბოლისტებს. თავისი შემოქმედებით ზომიერი მოდერნისტის სახელი დაიმკვიდრა. 1926-1933 წლებში მადრიდის თეატრებში იდგმებოდა ძმასთან ერთად დაწერილი პიესები: „ბედის უკუღმართობა ანუ ხუალინილო ვალკარსელი“, „ხუან დე მანიარა“ და სხვა. 

## კრებულები
* „სული“ (1902)
* „კაპრიჩო“  (1905)
* „სიკვდილის ხელოვნება“ (1922)

## რესურსები ინტერნეტში 
*Manuel Machado, Find A Grave

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მაჩეტე

thumb|250px|მაჩეტე
**მაჩეტე** () - გრძელი დანა (50 სმ-ზე მეტი). იყენებდნენ ლათინური ამერიკის ქვეყნებში ლერწმის ასაღებად.  (აქედან "მაჩეტერო" ლერწმის ამღები), ხშირი შამბნარის გასაკაფავად და სხვა. რუანდის გენოციდის დროს მკვლელობის ძირითადი იარაღი იყო.

სხვადასხვა ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში, მაჩეტეს იყენებენ ხის მოსაჭრელად და სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის. გარდა ამისა, აღნიშნული გამოიყენება პროდუქტის დამუშავებასა და უხეში საგნების დამზადებაშიც. ხშირად შეიმჩნევა, რომ ადამიანები მაჩეტეს იყენებენ, მაგალითად ქოქოსის გასაჭრელად, ცხოველთა საკვების დასანაწევრებლად; ასევე, ეზოს სამუშაოებისთვისა და მცენარეების მოსაშორებლად. 

მაჩეტეს ძირითადად განიხილავენ, როგორც იარაღს ზრდასრულებისთვის, მაგრამ იმ ქვეყნებში, სადაც მონადირეობა და შემგროვებლობა უმაღლესი კულტურაა, ბავშვებს მცირე ასაკიდანაც ასწავლიან მაჩეტეს გამოყენებას.

## რესურსები ინტერნეტში
* მაჩეტე

კატეგორია:დანები
მოსკოვის ბავშვთა სახლი

thumb|300px|კომპლექსის ძირითადი შენობა 2018 წელს.
**მოსკოვის ბავშვთა სახლი** ან **სააღმზრდელო სახლი** (რუს. Воспитательный дом в Москве) იყო ეკატერინე დიდისა და ივან ბეცკოის ამბიციური პროექტი 1760-იან წლებში. განმანათლებლობის ხანის ამ იდეალისტური ცდას მიზანი რუსული სახელმწიფოსთვის  "იდეალური მოქალაქეების" გამოზრდა იყო ათასობით უპატრონო ბავშვთათვის უმაღლესი ხარიხსის აღზრდის, განათლებისა და პროფესიული კვალიფიკაციის მიცემით. მიუხედავად უხვი დაფინანსებისა და საუკეთესო პედაგოგებისა, ბავშვთა სახლში ჩვილთა მაღალი სიკვდილიანობა ვერ აღმოიფხვრა და მან, როგორც სოციალურმა ინსტიტუტმა, ვერ გაამართლა.

მთავარ შენობას, ქალაქის ერთ-ერთი უპირველეს და უდიდეს ნეოკლასიკურ ნაგებობას, კრემლსა და იაუზას მდინარეს შორის მოსკვორეცკაიას სანაპიროს დიდი ნაწილი უჭირავს — მდ. მოსკოვის სანაპიროს 379 მეტრი. კომპლექსი სამ ეტაპად შენდებოდა ორი საუკუნის განმავლობაში, კარლ ბლანკის გენ. გეგმიდან (1767) მის სრულ განხორციელებამდე 1940-იანებში. ამჟამად ყოფილი ბავშვთა სახლის კომპლექსში სარაკეტო ძალების აკადემია და რუსეთის სამედიცინო აკადემია არის განთავსებული.

კატეგორია:მოსკოვის შენობები და ნაგებობები
კატეგორია:მოსკოვის ისტორია
კატეგორია:ბავშვთა სახლები
მადრისის დეპარტამენტი

**მადრისი** — დეპარტამენტი ნიკარაგუაში. მისი ფართობი შეადგენს 1,602 კმ²-ს, მოსახლეობა კი 133,300 (2005). მისი დედაქალაქი არის  სომოტო. მადრისის დეპარტამენტი შეიქმნა ნუევა საგოვიას დეპარტამენტისგან 1936 წელს ხოსე მადრისის პატივსაცემად.

## მუნიციპალიტეტები 
* ლას-საბანას
* პალაკაგუინა
* სან-ხოსე-დე-კუსმაპა
* სან-ხუან-დელ-რიო-კოკო
* სან-ლუკასი
* სომოტო
* ტელპანეკა
* ტოტოგალპა
* იალაგუინა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Portal del Norte de Nicaragua 

კატეგორია:ნიკარაგუის დეპარტამენტები
რიპოლი (მდინარე)

**რიპოლი** (, ) — მდინარე კატალონიის რეგიონში, ესპანეთში, ბარსელონასთან ახლოს. მდინარე სათავეს იღებს სერა-დე-გრანერასთან, ზღვის დონიდან 640 მეტრ სიმაღლეზე და ჩაედინება მონკადა-ი-რეშაკთან, 35 მეტრ სიმაღლეზე.

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ავია

**ავია** () — მდინარე მინოს შენაკადი, სიგრძე 36.7 კმ. მასთან ერთდა ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში. იგი სათავეს იღებს ავიონის მუნიციპალიტეტში, მიედინება ლეიროს ბობორასისა და ავიონის მუნიციპალიტეტებს შორის. ერთადერთ ქალაქს, რომელსაც იგი გაივლის, არის რიბადავია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rivers of Spain 

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
მაჩიტაური

**მაჩიტაური** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიცპალიტეტში (ალისუბნის თემში), მდებარეობს მდინარე ჩხარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 320 მეტრი. თერჯოლიდან 10 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იაპონიის წარმომადგენელთა პალატა

**წარმომადგენელთა პალატა** (衆議院 Shūgiin?), იაპონიის დიეტის ქვემო პალატა; შედგება 480 წევრისგან, რომლებიც ოთხწლიანი ვადით ირჩევიან. მათგან 180 არჩეულია 11 მრავალწევრიანი წარმომადგენლობებისგან პარტიული სიებით პროპორციული წარმომადგენლობის სისტემით, ხოლო 300 ირჩევა ერთწევრიანი წარმომადგენლობებისგან. წარმომადგენელთა პალატას უფრო მეტი ძალაუფლება აქვს, ვიდრე ზედა პალატას და მას შეუძლია ზედა პალატის მიერ კანონპროექტებზე დადებული ვეტოს მოხსნა საერთო ხმათა ორი-მესამედით. პალატის დაშლა შეუძლია პრემიერ-მინისტრს, როგორც ეს ტარო ასომ გააკეთა 2009 წლის 21 ივლისს.

წარმომადგენელთა პალატა
*
წარმომადგენელთა პალატა
კატეგორია:პარლამენტის ქვედა პალატები ქვეყნების მიხედვით
უელვა

ტოპონიმი **უელვა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უელვა — ქალაქი ესპანეთში;
* უელვა — მდინარე ესპანეთში.
პამპლონა

**პამპლონა**  (, , ) — ქალაქი ჩრდილოეთ ესპანეთში. ნავარის ავტონომიური რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის ერთ-ერთი ძველი ქალაქი. მდებარეობს დასავლეთი პირენეის მთისწინეთზე, მდინარე არგოს (არაგონის შენაკადი) ნაპირზე.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა I საუკუნის 70-იან წლებში. საუკუნეების მანძილზე ქალაქი ხელიდან ხელში გადადიოდა. 446 წ. ქალაქი დაიკავეს ვესტგუთებმა,  VI საუკუნის შუა წლებში ფრანკებმა, 738 წლიდან მავრების სახელმწიფოს შემადგენლობაშია, 1512 წლიდან კი ესპანეთის სამეფოს შემადგენლობაშია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ნავარა
კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები
ესპანეთის სოციალისტური მუშათა პარტია

**ესპანეთის სოციალისტური მუშათა პარტია** () — პოლიტიკური პარტია ესპანეთში, დააარსა პაბლო იგლესიასმა 1879 წელს. არის ევროპის საციალისტური პარტიისა და სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრი. მმართველი პარტიაა 1982-1996 წწ. (პრემიერ-მინისტრი იყო ფელიპე გონსალეს მარკესი) და 2004 წლიდან (პრემიერ-მინისტრია ხოსე ლუის საპატერო). 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:ესპანეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიები
კატეგორია:1879 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
ესპანეთის დროშა

thumb|260px|ესპანეთის დროშა
thumb|260px|ესპანეთის დროშის სექციების თანაფარდობა
thumb|260px|ესპანეთის თვითმფრინავები ჰაერში ესპანეთის დროშას ქმნიან

**ესპანეთის სახელმწიფო დროშა** *()* - ესპანეთის სამეფოს ოფიციალური კონსტიტუციური სიმბოლო. შედგება სამი ჰორიზონტალური ხაზისგან. ქვემო და ზემო ხაზები წითელი ფერისაა, ხოლო ცენტრალური ხაზი ყვითლისაა. დროშის მარცხენა ნაწილში განლაგებულია ესპანეთის სახელმწიფო გერბი. 

ესპანეთის თანამედროვე დროშა არსებობს 1785 წლიდან, როდესაც კარლოს III-ე ბურბონმა უბრძანა ესპანეთის სამხედრო ხომალდებს გამოეყენებინათ ნიშნები, რომელთა მეშვეობით მოხდებოდა მათი განსხვავება სხვა ქვეყნების ხომალდებისგან. სწორედ ამდროიდან წითელი და ყვითელი ითვლება ესპანეთის ეროვნულ ფრად, მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად მიღებულნი იქნენ მხოლოდ 1927 წელს. 1931 წელს ესპანეთის ტერიტორიაზე რესპუბლიკა გამოცხადდა, რომელმაც დროშა შეცვალა (იხ. ქვემოთ 1931 — 1938 წლების დროშა). 1936 წელს, გენერალ ფრანკოს სამხედრო გადატრიალების შედეგად ესპანეთში აღდგა წითელ-ყვითელი დროშა.

დროშა გერბის თანამედროვე ვარიანტით ოფიციალურად გახდა ესპანეთის სიმბოლო 1981 წლის 19 დეკემბერს.

ფაილი:Bandera_de_España_1701-1760.svg|1701 — 1748
ფაილი:Bandera_de_España_1760-1785.svg|1748 — 1785
ფაილი:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|1785 — 18731874 — 1931
ფაილი:Flag of the First Spanish Republic.svg|1873 — 1874
ფაილი:Flag of the Second Spanish Republic.svg|1931 — 1938
ფაილი:Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg|1938 — 1945
ფაილი:Flag of Spain 1945 1977.svg|1945 — 1977
ფაილი:Flag of Spain 1977 1981.svg|1977 — 1981

კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ესპანეთის სახალხო პარტია

**ესპანეთის სახალხო  პარტია** (; PP)  - მემარჯვენე-ცენტრისტული ორიენტაციის პოლიტიკური პარტია ესპანეთში, დაარსდა 1976 წლის 9 ოქტომბერს და ეწოდა* სახალხო ალიანსი* (; AP). მისი პირველი ლიდერი იყო მანუელ ფრაგა. დღევანდელ სახელწოდებას ატარებს 1989 წლის 20 იანვრიდან. მმართველი პარტია იყო 1996-2004 წწ. 1990-2004 წწ პარტიის ხელმძღვანელის და 1996-2004 წწ. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა ხოსე მარია ასნარს. 2004 წელს საპარლამენტო არჩევნებში დამარცხება განაპირობა არჩევნებამდე 3 დღით ადრე მადრიდის ქუჩებში მომხდარმა ტერაქტმა. პარტიის ახალ ხელმძღვანელად 2004 წელს აირჩიეს მისი დღევანდელი ლიდერი მარიანო რახოი. პარტია ოპოზიციაში იყო 2004-2011 წლებში. 2008 წლის არჩევნების შედეგად 154 დეპუტატი ჰყავს კორტესში და 24 დეპუტატი ევროპარლამენტში. 

2011 წლის არჩევნებში პარტიამ 44.62% ხმით დაიკავა პირველი ადგილი და დეპუტატთა კონგრესში დაიკავა 186 ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Partido Popular official site
* Official page of People's Party of Spain on the European People's Party website 
**People's Party of Spain in Belgium official site 
**People's Party of Spain in Luxembourg official site 
**People's Party of Spain in the United States official site

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1976 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ტერასა (ქალაქი)

**ტერასა** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში, კატალონიის ავტონომიურ რეგიონში. მოსახლეობა - 202,136 ათ. კაცი. მდებარეობს ბარსელონიდან 30 კმ-ის დაშორებით.

## მოსახლეობა
## რესურსები ინტერნეტში
*Terrassa City Council 
*Chamber of commerce
*University 
*Tourism 
*MNACTEC

## სქოლიო
კატეგორია:ბარსელონის ქალაქები
კატეგორია:ბარსელონის მუნიციპალიტეტები
ესპანეთის გერბი

thumb|260 px|ესპანეთის თანამედროვე გერბი
**ესპანეთის გერბი** - ესპანეთის სამეფოს ოფიციალური სიმბოლო. ესპანეთის თანამედროვე გერბი დამტკიცებულია კანონით  1981 წელს, როდესაც თანამედროვე გერბმა შეცვალა ფრანკოსებრი. ესპანეთის გერბი ასევე გამოიყენება ესპანეთის დროშაზეც. ესპანეთის გერბი სამ ალეგორიულ სიმბოლოს შეიცავს - ფარი, ესპანეთის უძველეს სამეფოს ასახიერებს; გვირგვინი მეფის მმართველობას; ხოლო კოლონები - ჰერკულესის ბოძებს, მსოფლიოს დასასრულს, თუმცა გარდა ძირითადი ალეგორიებისა ესპანეთის გები შეიცავს დამატებით სიმბოლოებსაც, რომლებიც ესპანეთის შემადგენელი მხარეების გერბებია. 

## ესპანეთის გერბები 
### ამადეუს I-ის მმართველობა 

Image:Escudo de España Amadeo de Saboya con ramas de laurel.svg|1870 - 1873
Image:Escudo de España Amadeo de Saboya.svg|1870 - 1873
Image:Escudo de España Amadeo de Saboya con toisón.svg|1870 - 1873
Image:Armas de Amadeo I de Saboya.svg|1870 - 1873

### ბურბონთა რესტავრაცია 

Image:Escudo de España 1874-1931 con ramas de laurel.svg|1874 - 1931
Image:Escudo_de_España_1874-1931.svg|1874 - 1931
Image:Escudo_de_España_1874-1931_con_toisón.svg|1874 - 1931
ფაილი:Armas abreviadas del rey de España 1864-1931.svg|1874 - 1931

### ფრანკოსებრი გერბები 

Image:COA Spain under Franco 1938 1945.svg|1938-1945
Image:COA Spain under Franco 1938 1945 bureaucratic version.svg|1938
Image:COA Spain 1945 1977.svg|1945-1977
Image:Escudo_de_España_(1977-1981).svg|1977-1981

## სქოლიო 
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები ლომის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები გვირგვინის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ჯვრის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები შენობების გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ჯაჭვის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
მადრიდის ტერაქტი (2004)

thumb|250px|ტერაქტისას აფეთქებული მატარებელი 2004 წლის 11 მარტი
**მადრიდის ტერაქტი** — ესპანეთის საპარლამენტო არჩევნებამდე სამი დღით ადრე, 2004 წლის 11 მარტს (3/11)  განხორციელებული ტერორისტული აქტი. ქალაქის საგარეუბნო მატარებლებში სადგურებზე ატოჩა, ელ-პოსო და სანტა-ეუხენია, 5 წუთის ინტერვალში აფეთქდა 13 ბომბი. დაიღუპა 191 ადამიანი, 1247-მა მიიღო სხეულის დაზიანება. თავდაპირველად აღნიშნულ ტერაქტზე პასუხისმგებლობას აკისრებდნენ ბასკურ ტერორისტულ ორგანიზაციას ეტა-ს, მაგრამ როგორც შემდეგ გაირკვა ტერაქტი მოწყობილი იყო ისლამური ორგანიზაციის ალ-ყაიდას მიერ. ტერორისტული აქტის დრო შეირჩა სიმბოლური მნიშვნელობის მიხედვით: აფეთქება მოხდა ნიუ-იორკის 11 სექტემბრის ტერაქტიდან 911 დღის შემდეგ (9/11) .

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* CNN-ის რეპორტაჟი   
* BBC-ის რეპორტაჟი 

კატეგორია:ტერორისტული აქტები
ლას-პალმასი

**ლას-პალმასი** () — ქალაქი ესპანეთში, კუნძულ გრან-კანარიაზე. ესპანეთის სიდიდით მეცხრე ქალაქია. მოსახლეობა 	381,123 კაცი (2008 წ). კანარის კუნძულების ერთ-ერთი დედაქალაქი სანტა-კრუს-დე-ტენერიფესთან ერთად. 

## დამეგობრებული ქალაქები 
ლას-პალმასი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:

## ცნობილი ადამიანები ლას-პალმასიდან 
*ანტონია სან ხუანი – მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი.
*ბენიტო პერეს გალდოსი – IXX საუკუნის მწერალი.
*ხავიერ ბარდემი – მსახიობი.
*ხესე როდრიგესი – ფეხბურთელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*City Council

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
მაიორკის მეფეთა სია

**მაიორკის მეფეთა სია** — შუა საუკუნეების ესპანური სახელმწიფოს  მაიორკის მეფეთა სია. მაიორკის სამეფო (1231-1715 წწ.) დააარსა ხაიმე I არაგონელმა მაიორკის დაპყრობის შემდეგ.

## მაიორკის მეფეები 
## ტახტის პრეტენდენტები 
პედრო IV-მ მოახდინა ქვეყნის ანექსია 1344 წელს და შეუერთდა არაგონის სამეფოს თუცა გამოჩნდნენ პრეტენდენტები.

ისაბელას შთამომავლებს ტახტზე პრეტენზია არ ქონიათ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Kings of Spain, 700– 

*
კატეგორია:მმართველთა სიები
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
მეჩხერი

**მეჩხერი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (რიონის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, წყალტუბოდან 35 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 81 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
მელაური

**მელაური** — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: მიწაბოგირა, ხიბლარი). ზღვის დონიდან 40 მეტრი, სამტრედიიდან 4 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 217 ადამიანი.

## განათლება
მელაურის საშუალო სკოლა დაახლოებით 130 წელს ითვლის. იგი თავდაპირველად დაწყებითი საფეხურის იყო, ხოლო 1985 წელს გადაკეთდა არასრულ საშუალოდ. 1991 წელს ძველი სკოლის ბაზაზე აშენდა ახალი, კეთილმოწყობილი შენობა, ხოლო კოლა გადაკეთდა საშუალოდ. სკოლას უჭირავს 16 524 მ² ფართობი, ჰყავს 32 თანამშრომელი. ამჟამად სკოლაში სწავლობს 189 მოსწავლე.

სოფლის მოსახლეობა ასევე სარგებლობს დაბა კულაშის სკოლით.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 73-75

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მეორე ეწერბაში

**მეორე ეწერბაში** — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ბაშის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 60 მეტრი, სამტრედიიდან 22 კილომეტრი. ამჟამად შედის სოფელ ბაშის შემადგენლობაში.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 66 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
მთისძირი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

**მთისძირი** — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (გომის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 30 მეტრი, სამტრედიიდან 15 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 829 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 137-140

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კურსები

**კურსები** — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გელათი, მოწამეთა). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე წყალწითელის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ტყიბულიდან 24 კმ-ით და სოფელი გელათიდან 5 კმ-ით არის დაცილებული. იგი სამკურნალო გოგირდის წყლითა და სამშენებლო ქვა-ტეშენით არის ცნობილი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## ისტორია
სოფელში ადამიანის ცხოვრების კვალი ჩანს ანტიკური ხანიდან. წერილობით წყაროებში კურსები XV საუკუნიდან იხსენიება. კურსებიდან იყვნენ ცნობილი ქართველი მშენებელი ოსტატები ბერეკაშვილები, რომლებმაც XIX საუკუნის 60-იანი წლებიდან რამდენიმე ეკლესია ააშენეს დასავლეთ საქართველოში.

რუსეთის იმპერიის დროს კურსების სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა სოფლები კურსები, გელათი, მოწამეთა, კოკა, ნაბოსლევი და ოხომირა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1603 ადამიანი.

## ეკონომიკა
სოფელში მოიპოვება ტეშენიტი და მუშაობს მოსაპირკეთებელი ფილების დამამზადებელი ქარხანა. ფუნქციონირებს საექიმო ამბულატორია. სოფელში გადის ქუთაისი-ტყიბულის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა.

## კურორტი
კურსები ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. ჰავა ზღვის ნოტიო სუბტროპიკულია. იცის თბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 3,5 °C) და ცხელი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 21,5 °C). ნალექები 1700 მმ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია დაბალი მინერალიზაციის მინერალური წყალი, რომლის ძირითადი კომპონენტებია მცირე რაოდენობით გოგირდწყალბადი, ჰიდროკარბონატის, ნატრიუმის, კალციუმის და მაგნიუმის იონები. დებიტი 6 ათასი ლიტრი/დღე-ღამეში. ტემპერატურა 16 °C. იყენებენ აბაზანებისათვის. ჩვენება: სახსრების, პერიფერიული ნერვული სისტემისა და გინეკოლოგიური დაავადებანი. სეზონი ივნისიდან სექტემბრამდე.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში სამი კოშკი და ხუთი ეკლესია შემორჩა, რომელთაგან ორი ნანგრევებად არის ქცეული.
*ყველაზე ძველი ზენობნის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესიაა  ამ ეკლესიიდან არის ამჟამად ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში დაცული XVII საუკუნის საწინამძღვრო ჯვარი, რომლის წარწერაში „კურსების ქვეყანა“ იხსენიება.
*კურსების დედაღვთისას მონასტერი 
*კურსების მთავარანგელოზთა ეკლესია 
*კურსების პეტრე-პავლობის ეკლესია 
*კურსების საკვირაო ეკლესია .
*კურსების ნაციხარი
*კურსების ბერეკაშვილების კოშკი 
*კურსების დედაღვთისას ნაეკლესიარი 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ლეღვა (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

**ლეღვა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემში), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. მდინარე წყალწითელის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 470 მეტრი, ტყიბულიდან 14 კილომეტრი. სოფელშია სამკურნალო გოგირდოვანი წყალი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 118 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლაშია

**ლაშია** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ჯვარისის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. სოფლის სტატუსი მიენიჭა 2001 წლის 27 სექტემბერს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანდიკორი

**მანდიკორი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემი). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ტყიბულიდან 26 კილომეტრი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. სოფელში გადის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ტყიბული-ქუთაისი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 119 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*მანდიკორის რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა

thumb|250px|ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა
**ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა** (დ. 10 მარტი, 1787, გრანადა, ესპანეთი — გ. 7 თებერვალი, 1862, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი მწერალი, ისტორიკოსი, დიპლომატი და საზოგადო მოღვაწე. სხვადასხვა დროს იყო კორტესის თავმჯდომარე, მინისტრი, 1822 წლის 28 თებერვლიდან 5 აგვისტომდე და 1834 წლის 15 იანვრიდან 1835 წლის 7 ივნისამდე მთავრობის მეთაური.

## ნაშრომები 
* პოემა „სარაგოსა“ 
* ლექსები:
::„ობოლი“
::„მარტოობა“
* ტრაგედიები:
::"პადილიას ქვრივი" (1814)
::"ოიდიპოსი" (1829)
* ისტორიული დრამები:
::"აბენ ომაია" (1830)
::"ვენეციის შეთქმულება" (1830)
::"დონია ისაბელ დე სოლისი" (1834)

## რესურსები ინტერნეტში
* Martínez de la Rosa , biografía por Paul Bitternut
* Biografía de Francisco Martínez de la Rosa

კატეგორია:ესპანელი მწერლები
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1787
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1862
კატეგორია:ანდალუსიელი მწერლები
კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები
კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრები
კატეგორია:გრანადის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სექტემბერი 2009

**სექტემბერი 2009** წლის მეცხრე თვეა. დაიწყო სამშაბათს და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ ოთხშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
09
რაფაელ გარსია ვალინო

**რაფაელ გარსია ვალინო** (, დ. 1898 – გ. 1975) იყო ესპანეთის არმიის ოფიცერი, ესპანეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.

სამხედრო სასწავლებელში 15 წლის ასაკში შევიდა. 1916 წელს ის უკვე ლეიტენანტი იყო, ამ დროისთვის იგი აფრიკაში იბრძოდა, როგორც მოხალისე. მაროკოში იგი რამდენიმეჯერ დაიჭრა და მაიორის წოდებაც მიიღო.

ესპანეთის სამოქალაქო ომის დაწყებისას, იგი საზაფხულო არდადეგებზე იმყოფებოდა ბასკეთის სანაპიროებზე. მან მტრის ხაზები გადაკვეთა, სპეციალურად იმისათვის, რომ პამპლონაში მისულიყო, რათა ნაციონალისტურ არმიებს შეერთებოდა, რომელსაც ემილიო მოლა ხელმძღვანელობდა. იგი სათავეში ჩაუდგა რამდენიმე კარლისტურ შენაერთს.

სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, 1942 წელს იგი არმიის შტატების მეთაურად დაინიშნა. 1947 წელს ის გენერალი გახდა. 1951 წლიდან 1956-მდე იგი უმაღლესი რწმუნებული იყო მაროკოში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ესპანეთის სამოქალაქო ომი

კატეგორია:ესპანელი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
ანაჰაიმი

thumb|300px|Disneyland**ანაჰაიმი** () — ქალაქი კალიფორნიის შტატში (აშშ). მდებარეობს ორანჟის ოლქში  ლოს-ანჯელესიდან სამხრეთით 45 კილომეტრში. 2006 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 342 410 მცხოვრებს და რიცხვოვნობის მიხედვით კალიფორნიის შტატში მე-10, ხოლო აშშ-ში 56-ე ადგილს იკავებს. ქალაქი ცნობილია დასასვენებელი პარკებითა და ატრაქციონებით.

1955 წლის 17 ივლისს უშუალოდ უოლტ დისნეის ხელმძღვანელობით ანაჰაიმში გაიხსნა მსოფლიოში პირველი დისნეილენდი.

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
ლუის კარერო ბლანკო

**ლუის კარერო ბლანკო** ( დ. 4 მარტი, 1904 — გ. 20 დეკემბერი, 1973) — ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი, ადმირალი (1966), ნეოფრანკისტი. ესპანეთის მემარჯვენე და კონსერვატიული წრეები მას მიიჩნევდა როგორც ფრანკოს ავტორიტატული პოლიტიკის გამგრძელებელს.

1967 წლის ივლისიდან ვიცე-თავმჯდომარე, ხოლო 1973 წლის 8 ივნისიდან გარდაცვალებამდე, იმავე წლის 20 დეკემბრამდე იყო ესპანეთის მთავრობისა და „ნაციონალური მოძრაობის“ თავჯმდომარე. 1972 წლის კანონის თანახმად ფრანკოს სიკვდილის ან სხვა შემთხვევის შემთხვევაში მისი ფუნქციები სწორედ თავმჯდომარის — ლუის კარერო ბლანკოს ხელში გადადიოდა. მოკლულ იქნა ტერორისტული აქტის შედეგად, ჩადენილი ბასკ ტერორისტულ ორგანიზაცია ეტას მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე
*ესპანეთის სამოქალაქო ომი

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატია ლუის კარერო ბლანკოს მკვლელობის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
აპანასის ტბა

**აპანასის ტბა** () — ხელოვნური წყალსაცავი ჩრდილოეთ ნიკარაგუაში. იგი შეიქმნა მდინარე რიო-ტუმაზე კაშხლის აშენებით, ხინოტეპეში. წყალსაცავის ფართობია 51 კმ².

აპანასის წყალსაცავი არის ნიკარაგუის ეროვნული ჰიდროენერგიის უდიდესი წყარო ასტურიას ჰიდროელექტროსადგურისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ნიკარაგუის ტბები
სან-ხუანი (ნიკარაგუის მდინარე)

**სან-ხუანი** – მდინარე ნიკარაგუაში. მისი სიგრძე 192,06 კმ-ია. სათავეს იღებს ნიკარაგუის ტბიდან, მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩაედინება კარიბის ზღვაში. დიდი ნაწილი სახელმწიფო საზღვრისა ნიკარაგუასა და კოსტა-რიკას შორის გადის მიდნარის მარჯვენა ნაპირზე. XIX საუკუნეში ნიკარაგუის არხის გაყვანის შემთხვევაში სამდინარო გზას სან-ხუანზე უნდა გაევლო. პროექტის იდეა ვერ განხორციელდა, მაგრამ უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში პანამის არხის აშენებამდე მდინარე სან-ხუანი გამოიყენებოდა ატლანტის ოკეანიდან წყნარ ოკეანეში მოსახვედრად. სწორედ ამ გზით გადაჰყავდათ აფრიკელი მონები. კალიფორნიის ოქროს ცხელების დროს უამრავი ადამიანი ჩადიოდა კალიფორნიაში ოქროს მოსაპოვებლად. ათი ათასობით ადამიანი ჩადიოდა ორთქლმავალი გემებით სატრანზიტო გამცილებელი კომპანიის საშუალებით. ამ ორთქლმავლებმა გაჭრეს პირველი გზა მდინარეზე. უამრავი აფრო-ნიკარაგუელები (ნიკარაგუელები აფრიკული წარმოშობით) სწორედ ამ გემებიდან გაქცეული მონები იყვნენ.

მდინარე სან-ხუანი არის მტკნარი წყლის ზვიგენების და ზღვის არაერთი  ბინადრის ადგილსამყოფელი.

## რესურსები ინტერნეტში
*სან-ხუანი, იუნესკოს მონაცემები

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
რიო-კოკო

**რიო კოკო**, რომლის უწინდელი სახელი იყო *რიო საგოვია*, არის მდინარე სამხრეთ ჰონდურასსა და ჩრდილოეთ ნიკარაგუაში.  მოსკიტო ინდიელებისთვის, რომლებიც სახლობენ მდინარის გასწვრივ, რიო კოკოს უწოდებენ *უანკი* ან *უანკების მდინარეს*. მდინარე სათავეს იღებს სან მარკოს დე კოლონის მთებში, ჰონდურასში და 750 კმ-ის სიგრძის კალაპოტის გავლის შემდეგ ჩაედინება კარიბის ზღვაში. მდინარის შუა და ქვემო წელი ემთხვევა ნიკარაგუისა და ჰინდურასის სახელმწიფო საზღვარს.

2007 წლის 7 სექტემბერს რიო კოკო 11 მტრით გადმოვიდა კალაპოტიდან. ორი დღის შემდეგ ქარიშხალმა ფელიქის გამო მდინარის ხეობაში მეწყერი ჩამოწვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
კატეგორია:ჰონდურასის მდინარეები
კოენი (მდინარე)

**კოენი** — მდინარე ნიკარაგუისა და კოსტა-რიკის ტერიტორიაზე.

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
კატეგორია:კოსტა-რიკის მდინარეები
რიო სან კარლოსი (მდინარე)

**რიო სან კარლოსი** — მდინარე ნიკარაგუისა და კოსტა-რიკის ტერიტორიაზე. სან კარლოსი სათავეს იღებს ჩრდილოეთ კოსტა-რიკაში და არის მდინარე რიო სან ხუანის შენაკადი. იგი კარიბის ზღვის აუზის მდინარეებს მიეკუთვნება.

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
კატეგორია:კოსტა-რიკის მდინარეები
რიო-გრანდე-დე-მატაგალპა

**რიო-გრანდე-დე-მატაგალპა** () — მდინარე ნიკარაგუაში. იგი სათავეს იღებს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მატაგალპას მახლობლად და 450 კილომეტრის სიგრძის კალაპოტის გავლის შემდეგ ერთვის კარიბის ზღვას, სამხრეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონის ჩრდილოეთ მხარეს. რიო-გრანდე-დე-მატაგალპა ნიკარაგუის სიგრძით მეორე მდინარეა. სახელწოდება დაერქვა ქალაქისა და დეპარტამენტის ლა-კრუს-დელ-რიო-გრანდეს გამო.

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
მინაძე (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)

**მინაძე** — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მინაძე, ღრელი, ჭაჭარაქი). მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ურაველის შეერთების ადგილთან, მტკვრის ორივე მხარეს. ზღვის დონიდან 960 მეტრი, ახალციხიდან 6 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 418 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნიკარაგუის მდინარეები

thumb|right|200px|ლოს გუატუსოს ბუნებრივი თავშესაფარი. მდებარეობს ტბა ნიკარაგუის სამხრეთით და აღმოსავლეთიდან საზღვრავს რიო სან ხუანი
**ნიკარაგუის მდინარეების** უმეტესობა მოედინება კარიბის ზღვის სანაპიროსთან და მოეკუთვნებიან კარიბის ზღვის აუზს. რიო სან ხუანი არის ნიკარაგუის ერთ-ერთი უმთავრესი და მნიშვნელოვანი მდინარე. იგი ჩაედინება კარიბის ზღვაში და ნიკარაგუის ტბას აკავშირებს კარიბის ზღვასთან. ნიკარაგუის ტერიტორიაზე უნდა გაკეთებულიყო სამდინარო გზა, რომელიც ცნობილია ნიკარაგუის არხის სახელით, რომელსაც უნდა დაეკავშირებინა ატლანტისა და წყნარი ოკეანეები. 2007 წლიდან აღნიშნული პროექტის განხორციელებაზე ფიქრი კვლავ დღის მთავარი თემაა.

რიო გრანდე და მისი შენაკადები არის ყველაზე დიდი სამდინარო სისტემა ნიკარაგუაში. რიო ესკონდადო კი კარიბისა და წყნარი ოკეანის სანაპიროების ძირითადი დამაკავშირებელი სამდინარო გზაა, რიო კოკო კი საზღვრავს ნიკარაგუასა და ჰონდურასს და არის ცენტრალური ამერიკის უდიდესი მდინარე. სხვა მთავარ მდინარეთა შორის აღსანიშნავია მდინარე ტიპიტაპა ნიკარაგუისა და მანაგუის ტბების დაამაკავშირებელი.

## ნიკარაგუის მდინარეების სია 
*რიო ამაკა
*რიო ბომბანა
*რიო ბოკაი
*რიო კოკო
*რიო ესკონდიდო
*რიო გრანდე დე მატაგალპა
*რიო სან ხუანი
*რიო კუკულაია
*რიო კურინუასი
*რიო მიკო
*რიო პაპატურო
*რიო პრინსაპოლკა
*რიო სიქუია
*რიო ტიპიტაპა
*რიო ტუმა
*რიო უაუა

კატეგორია:ნიკარაგუის მდინარეები
მაჟიეთი

**მაჟიეთი** — სოფელი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში (საკაოს თემი), მდებარეობს მდინარე საკაურის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ონიდან 13 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 24 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გრანადის კუნძულები

**გრანადის კუნძულები**, მდებარეობს ნიკარაგუის ტბაში ქალაქ გრანადიდან სამხრეთ აღმოსავლეთით, ნიკარაგუაში. ისინი ასესეს ნახევარკუნძულთან არიან თავმოყრილი. 365 კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგი ვულკანური წარმოშობისაა. ისინი მაშინ გაჩნდნენ ტბაში, როდესაც ამოიფრქვა ვულკანი მომბაჩო 20 000 წლის წინ. კუნძულების უმეტესობა დაფარულია საუცხოო მცენარეული საფარით და მდიდარია ჩიტების სახეობებით.

მათი უმეტესობა დასახლებულია. ზოგიერთი მათგანი კერძო საკუთრებაშია. ძირითადად ეკუთვნის სანატორიუმებისა და სასტუმროების მფლობელებს. კუნძულებზე არის სასტუმროები და მაღაზიები ტურისტებისთვის და ეწყობა სანაოსნო ტურები ტბის გარშემო.

## ციხე კუნძულებზე
ერთ-ერთ კუნძულზე მდებარეობს სან პაბლოს ციხე. იგი აშენდა XVIII საუკუნეში ქალაქ გრანადის მეკობრეთა თავდასხმებისგან დასაცავად. თავდაცვითი ნაგებობა მრავალი ბრძოლისა და შეტაკების მოწმე გამხდარა, რომლებიც კოლონიურ ეპოქაშიც გრძელდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Paseo en Barco por las Isletas de Granada 

კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:ნიკარაგუის კუნძულები
ლესორა

**ლესორა** — ნასოფლარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში (ცხმორის თემი), მდებარეობს მდინარე ჯეჯორის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1920 მეტრი, ონიდან 26 კილომეტრი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
მოსკიტოს რიფები

**მოსკიტოს რიფები** — ნიკარაგუის კარიბის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან მდებარე რიფები. მათი ფართობი არის 27 კმ². მიეკუთვნება ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიურ რეგიონს. მოსკიტოს რიფები შედგება 76 რიფისგან, რომლებიც უმეტესად წარმოქმნილი არიან ესტუარებისგან, მარჯნის რიფებისგან, ზღვის ბალახისგან და კლდოვანი რიფებისგან. 12 მათგანი დაფარულია მცენარეული საფარით. შესაბამისად არიან  კუნძულები თეთრი ქვიშის სანაპიროებით. 

მოსკიტოს რიფი, ასევე ცნობილია, როგორც *Cayo Mayor*, არის მოსკიტოს რიფებს შორის ყველაზე დიდი და მნიშვნელოვანი, რომელიც მდებარეობს არქიპელაგის შუაგულში. სხვა მთავარი რიფები არის *Maras Cay, Nasa Cay, and Morrison Denis Cay*.

მოსკიტოს ბიოლოგიური საცავი არის ერთ-ერთი ნიკარაგუის 78 დაცულ ტერიტორიას შორის. მოსკიტოს რიფები დაცულ ტერიტორიად გამოცხადდა 1991 წელს.   

## სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის კუნძულები
კატეგორია:ნიკარაგუის დაცული ტერიტორიები
ბრილიანტის რიფები

**ბრილიანტის რიფები** () — 18 რიფის ერთობლიობა, რომელიც მდებარეობს ბრილიანტის ლაგუნიდან 35 კმ-ის მოშორებით, კარიბის ზღვაში, ნიკარაგუის ტერიტორიულ წყლებში. იგი არის ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონის შემადგენლობაში. ბრილიანტის რიფები დაფარულია მცენარეული საფარითა და თეთრი ქვიშებით. ისინი არის ზღვის კუების საბუდარი.
 
## სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის კუნძულები
მრავალძალი (ონის მუნიციპალიტეტი)

**მრავალძალი** (ყოფ. *მთისკალთა*) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1840 მეტრზე, ქალაქ ონიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მამაო ჩვენო

thumb|250px|იესო
**მამაო ჩვენო**, *მამაო ჩუენო* (,  ან , ) — მთავარი ლოცვა ქრისტიანულ რელიგიაში, სახარების თანახმად, „მამაო ჩვენო“ თვით იესომ მისცა საკუთარ მოწაფეებს, მათივე თხოვნით. ლოცვის ტექსტი მოცემულია მათესა (6:9—13) და ლუკას (11:2—4) სახარებებში.

## ლოცვის ტექსტები 
### ტექსტი ბერძნულად 
### ტექსტი ლათინურად 
### ტექსტი არამეულად 
### ქართული ტექსტი 
## გალერეა 

File:Lord s-prayer-aramaic.jpg|ტექსტი არამეულად
File:Lord's Prayer in farsi.jpg|სპარსულად
File:Lord's Prayer greek.jpg|ბერძნულად
File:Fridolin Leiber - Pater noster.jpg|ხატი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* ქართულად

კატეგორია:ქრისტიანული ლოცვები
რამის რიფი

**რამის რიფი** — კუნძული ბლუეფილდსის ლაგუნაში ნიკარაგუის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მე-17-18 საუკუნეებში ყველაზე ძლევამოსილმა მოსკიტომ რამის რიფი გადასცა რამას ხალხს ნიშნად მათი ერთობლივი წინააღმდეგობისა ტერაბა ინდიელებისადმი. 

როდესაც, მორავიული სამისიონერო დამკვიდრდა კუნძულზე 1857 წელს. რამას ხალხმა დაიწყეს ინგლისურ ანბანზე შედგენილი კრეოლური ენის გამოყენება, ნაცვლად მათი მშობლიური რამული ენისა. 

 

კატეგორია:ნიკარაგუის კუნძულები
მიეშკო I

**მიეშკო I**, *მეჩისლავ I* (, დ. დაახლ. 935 — გ. 25 მაისი 992, პოზნანი, პოლონეთი) — პოლონეთის ისტორიულად დადასტურებული პირველი მთავარი (960-992), პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი. ნახევრადლეგენდარული თავადის ზემომისლის შვილი. დედის სახელი უცნობია. მის დროს დაიწყო პოლონეთის სამეფოს ჩამოყალიბება. ებრძოდა ლუტიჩებს პომორიესათვის, ბოჰემიას — სილეზიისა და მცირე პოლონეთისათვის. ბოჰემიის მთავარ ბოლესლავთან ერთად ცდილობდა საღვთო რომის იმპერიის დასუსტებას. 966 წელს შემოიღო ქრისტიანობა. 968 წელს დააარსა პირველი პოლონური საეპისკოპოსო ქალაქ პოზნანში.

## ქორწინება და შვილები 
* 965 წელს ბოჰემიის თავად ბოლესლავ I-ის ქალიშვილ დუბრავკასთან ქორწინების შედეგად: 
: ბოლესლავ I მამაცი, პოლონეთის თავადი (993—1024) და მეფე (1024—1025).
: სვიატოსლავა (გ. დაახლ. 1014 г.), შვედეთის მეფე ერიკ VI-ის ცოლი, მოგვიანებით — დანიის მეფე სვენ I-ის ცოლი.
* 979 წელს ჩრდილოეთის მარკის მარკგრაფის ქალიშვილ ოდასთან ქორწინების შედეგად:
: მეშკო (გ. 992 წლის შემდეგ)
: სვიატოპოლკი (გ. 992 წლის შემდეგ)
: ლამბერტი (გ. 992 წლის შემდეგ)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Opis państwa Mieszka I Ibrahima ibn Jakuba   
* Raport z odkrycia palatium Mieszka I 

კატეგორია:პოლონეთის მთავრები
კატეგორია:დაბადებული 935
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 992
კატეგორია:პიასტები
ოვიედო

**ოვიედო** (, ,  ) — ქალაქი ესპანეთში. ასტურიის ავტონომიური რეგიონისა და ოვიედო რაიონის  დედაქალაქი. დაარსდა 761 წელს და წარმოადგენდა ასტურიის სამეფოსა და რეკონკისტის ცენტრს.

„ფორმულა 1“-ის ორგზის ჩემპიონის ფერნანდო ალონსოს სამშობლო.

## მოსახლეობა 
## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ვალპარაისო (),  1976
*  ბოხუმი (),  1979
*  ბუენოს-აირესი (),  1983
*  ვერაკრუსი (), 1983
*  კლერმონ-ფერანი (),  1988
*  ტამპა (),  1991
*  სანტიაგო დე კომპოსტელა (),  1993
*  სანტა-კლარა (),  1995
*  ჯერსი-სიტი (),  1998
*  სამორა (),  2001
*  ტორევიეხა (),  2004
*  ვალენსია-დე-დონ-ხუანი (),  2006
*  ხანჩჯოუ  2006
*  ოვიედო (),  2006
*  ვიზეუ (),  2007

## რესურსები ინტერნეტში
* Asturias Cities 
* Municipality of Oviedo 
* Municipality of Oviedo and touristic informations 
* University of Oviedo

კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები
საპატერა

**საპატერა** () — ფარისებრი ვულკანი სამხრეთ ნიკარაგუაში. სიმაღლე 629 მ. მან ნიკარაგუის ტბაში წარმოქმნა კუნძული საპატერა (Isla Zapatera). საპატერის კუნძული ერთ-ერთია ნიკარაგუის დაცულ ტერიტორიებს შორის. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიკარაგუის ვულკანების სია 

## რესურსები ინტერნეტში
* ვულკანი საპატერა

კატეგორია:ნიკარაგუის ვულკანები
კატეგორია:ნიკარაგუის დაცული ტერიტორიები
Stop Whispering

„**Stop Whispering**“ — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის სიმღერა, რომელიც სინგლის სახით გამოვიდა 1993 წლის ოქტომბერში. იგი შეტანილია ალბომში Pablo Honey. დღემდე, 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული ჯგუფი მას არ ასრულებს თავის კონცერტებზე.

სიმღერა აშშ-ის ჩარტში Alternative Songs #23 პოზიციამდე ავიდა.

## ისტორია 
ეს სიმღერა დაიწერა, როგორც ჯგუფისადმი Pixies მიძღვნა. Stop Whispering ასევე არის Radiohead-ის ერთ-ერთი უძველესი სიმღერა, იმ პერიოდიდან, როდესაც მას ჯერ კიდევ On A Friday ერქვა.

## სიმღერების სია
# Stop Whispering (აშშ ვერსია) - 4:11
# Creep (აკუსტიკური) - 4:19
# Pop Is Dead - 2:12
# Inside My Head (საკონცერტო) - 2:58

## სქოლიო
კატეგორია:Radiohead-ის სიმღერები
კატეგორია:1993 წლის სინგლები
კატეგორია:1993 წლის სიმღერები
კატეგორია:1995 წლის სინგლები
ომეტეპე

**ომეტეპე** — ვულკანური წარმოშობის კუნძული ნიკარაგუის ტბაში, ნიკარაგუაში.მდინარე რიო-სან-ხუანით ნიკარაგუის ტბა უკავშირდება კარიბის ზღვას. ტბის ნაპირებთან გაშენებულია ქალაქი გრანადა და წყნარ ოკეანესთან იმდენად ახლოსაა, რომ მისი სანაპიროებიდან ჩანს კუნძულ ომეტეპეს (ნიკარაგუის ტბის კუნძული) ვულკანური მთები. მისი სახელწოდება მომდინარეობს ნაუატური სიტყვიდან  *ome*-ორი,  *tepetl*-მთა, ორი მთა. ორი ვულკანი კონსეფსიონი და მადერასი შეერთებულია ვიწრო გეოგრაფიული ყელით.

მისი ფართობი შეადგენს 276 კმ²-ს და ყველაზე დიდი კუნძულია ნიკარაგუის ტბაში. სიგრძით 31 კმ-ისაა, სიგანით 5-10 კმ-დე. კუნძული დასახლებულია 35 000 მაცხოვრებლით. განვითარებულია მეცხოველეობა, მეურნეობა და ტურიზმი. მოჰყავთ ბანანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვულკანები ნიკარაგუაში

კატეგორია:ნიკარაგუის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სომოტო (მადრისი)

**სომოტო** (ნიშნავს ბატების ველს) — ქალაქი ჩრდილოეთ ნიკარაგუის მთიანეთში, ქალაქ ოკოტალიდან 20 კმ-ის მოშორებით სამხრეთ-დასავლეთით. იგი გაერთიანებულია მადრისის დეპარტამენტში. 1867 წელს დაარსებული ქალაქი 1936 წლამდე იყო მადრისის დედაქალაქი. სომოტოში მდებარეობს სომოტოს კანიონი, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობს ტურისტებში. ქალაქის მოსახლეობა არის 40, 000. მათ შორის 15, 000 ცხოვრობს ურბანულ ნაწილში, დანარჩენი 25, 000 მიმდებარე 48 რაიონში. 

ღირსსახსოვარი ხალხი სომოტოდან არიან, კარლოს მეხია გოდოი და ლუი მეხია გოდოი-ნიკარაგუელი მომღერლები. აგრეთვე, სომოტოს ჰყავს საკუთარი მადრისის რეალის საფეხბურთო გუნდი. 

## ისტორია
ესპანელების გამოჩენამდე, სომოტოში ცხოვრობდნენ მექსიკიდან ემიგრირებული ოლმეკები და აცკეტები. 1992 წელს ქალაქი სომოტო გახგა ქალაქ მერცედის ტყუპი ქალაქი.

კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
სამხრეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონი

**სამხრეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონი** — ერთ-ერთი ორ ავტონომიურ რეგიონს შორის, ნიკარაგუაში. მისი ფართობია 27,407 კმ². მოსახლეობა კი აღწევს 382,100 (2005) ადამიანი. მისი დედაქალაქი არის ბლუეფილდსი.
## მუნიციპალიტეტები
*ბლუეფილდსი
*ბოკან-დე-პაიუასი
*მარცვლეულის კუნძულები
*დესემბუცადურა-დე-ლა-კრუს-დე-რიო-გრანდე
*ელ-აიოტე
*ელ-რამა
*ელ-ტორტუგერო
*კუკრა-ჰილი
*ლა-კრუს-დელ-რიო-გრანდე
*მარგალიტის ლაგუნა
*მუელე-დე-ლოს-ბუეიესი
*ნუევა-გუინეა
*ვიეხა-გუინეა

## რესურსები ინტერნეტში
* The autonomous regions of Nicaragua's Caribbean Coast 
* From Conflict to Autonomy in Nicaragua: Lessons Learnt

კატეგორია:ნიკარაგუის დეპარტამენტები
ცისარტყელა

[right|thumb|320px|ორმაგი ცისარტყელა [მცხეთაში]]
[right|thumb|320px|ცისარტყელა [ლადოგი (ტბა)|ლადოგის ტბაზე]]
[thumb|320px|ცისარტყელა [რიწა|რიწის ტბაზე]]
right|thumb|250px
**ცისარტყელა** — ატმოსფერული ოპტიკური და მეტეოროლოგიური მოვლენა, რომელიც ხშირად წვიმის შემდეგ ჩნდება. ეს თავისებური რკალია ან წრეხაზი, რომელიც ფერების სპექტრისგან შედგება. ცისარტყელა შედგება შვიდი ფერისგან: წითელი, ნარინჯისფერი, ყვითელი, მწვანე, ცისფერი, ლურჯი, იისფერი.

ცენტრი წრისა, რომელსაც ცისარტყელა შემოწერს, ძევს წრფეზე, რომელიც გადის დამკვირვებელსა და მზეს შორის, ამავდროულად ცისარტყელას დანახვისას მზე ყოველთვის მდებარეობს დამკვირვებლის ზურგს უკან, შესაბამისად, სპეციალური ოპტიკური ხელსაწყოების გარეშე შეუძლებელია ერთდროულად ცისარტყელასა და მზის დანახვა. ხმელეთზე მდებარე დამკვირვებლისთვის ცისარტყელას, როგორც წესი, აქვს რკალის, წრის ნაწილის, ფორმა. რაც უფრო მაღალია დაკვირვების წერტილი — მით უფრო სრულია ეს რკალი (მთიდან ან თვითმფრინავიდან შესაძლებელია მთლიანი წრის დანახვაც). როდესაც მზე აღიმართება ჰორიზონტიდან 42 გრადუსზე უფრო მაღლა, ცისარტყელა დედამიწის ზედაპირიდან უხილავია.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Graham, Lanier F. (editor) *The Rainbow Book* Berkeley, California: Shambhala Publications and The Fine Arts Museums of San Francisco (1976) (Large format handbook for the Summer 1976 exhibition *The Rainbow Art Show* which took place primarily at the De Young Museum but also at other museums. The book is divided into seven sections, each coloured a different colour of the rainbow.)
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
### ინგლისურ ენაზე 
* About rainbows
* Supernumerary and Multiple Rainbows 
* Spectacular rainbow at Elam Bend (McFall, Missouri)
* Finding and Photographing rainbow 

### რუსულ ენაზე 
* Свет И Цвет 
* Этимология и семантика слова 'радуга' 
* Рене Декарт «О радуге»
* Хаскелевич Д.-Б. Оптико-мистический феномен радуги (Ноев Завет в толковании Каббалы) 

## სქოლიო
კატეგორია:მეტეოროლოგია
კატეგორია:ოპტიკა
მწვადი

thumb|320px|მზა, შემწვარი მწვადი
**მწვადი** — კავკასიელ და აზიელ ხალხთა კერძი. ტრადიციულად მზადდება ბატკნის ან ღორის ხორცისგან ლითონის ან ხის შამფურებზე. ამ კერძის მომზადებას დიდი ისტორია აქვს.

მწვადი ერთ-ერთ ყველაზე ადრეულ თერმულად დამუშავებულ კერძად ითვლება. ადამიანისთვის ნაცარ-ნაღვერდალში ხორცის შეწვა შედარებით მარტივ ხერხს წარმოადგენს და აქედან გამომდინარე მწვადს თითქმის ყველა ქვეყანაში აქვს ანალოგი და ყველა ერი თავის ეროვნულ კერძებს შორის ასახელებს, თუმცა ამის მიუხედავად ის კავკასიელი და აზიელი ხალხის ტრადიციულ კერძადაა მიჩნეული.

## მწვადი საქართველოში
თუკი სხვაგან ბატკნისა და ხბოს მწვადი უფროა აღიარებული, საქართველოში ყველაზე პოპულარულად ღორის ხორცის მწვადი ითვლება, განსაკუთრებით — ქართული ჯიშის ღორისგან მომზადებული. მწვადის შეწვის მეთოდი სხვადასხვანაირია — იწვება ლითონის ან ხის შამფურებზე, თონეში, ტაფაზე, ღუმელში ან მაყალზე.  

ქართულ გასტრონომიულ კულტურაში განსაკუთრებული ფენომენს კახური მწვადი წარმოადგენს. მწვადისთვის ხორცი აუცილებლად კახური ჯიშის ღორისა უნდა იყოს, ნაკვერჩხალი კი, რომელზედაც იწვება, — წალმის (ვაზის ნასხლავი) ან დეკის (ბუჩქოვანი მცენარე), რომელიც ასეთი წესით შემწვარ ხორცს განუმეორებელ გემოსა და სირბილეს ანიჭებს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა კახური ქვევრის ღვინით ან ბროწეულის წვენით იცვარება.

„ლუკმა-ლუკმა“ დაჭრილ ხორცის „ჩირებს“ აასხამენ შამფურზე და მარილმოყრილს ნაკვერჩხალზე ატრიალებენ. კარგ მწვადს უნდა ჰქონდეს ჭენჭი (საბა), მწვეთი (გუდ. მთ.), მცვარი (ერწო), (აქედან: „ცვრიანი მწვადი“ — შეწვის დროს მწვადიდან განადენი ქონის წვეთები). სუფრაზე შამფურით მიიტანენ და ხელით ჩაცლიან ჯამებში. იციან აგრეთვე, ნაცარ-ნაღვერდალში შეწვა. ხორცის შეწვის ეს მარტივი ხერხი ადამიანთა მოდგმისთვის საერთოა და ალბათ, ამიტომაც მწვადს თითქმის ყველა ერი თავის ეროვნულ კერძად მიიჩნევს. ნანადირევის მწვადების შეწვა ადგილზე, სიპზე სცოდნიათ, ან „დეკას“ ფოთოლს დაანაცრებენ, დეკის ტარისგან შამფურს გააკეთებენ და შეწვავენ. კახელები წალმის ნაკვერჩხალზეც წვავენ.

## სახელწოდება 
რუსულად „შაშლიკ“ (шашлык). ბერძნულად „სუვლაკი“ (σουβλάκι), სომხურად „ხოროვაწი“ (խորոված).

კატეგორია:ქართული ხორცის კერძები

## რესურსები ინტერნეტში
* მწვადი — Georgia Travel
* ცხვრის მწვადი — Kulinaria.ge

## სქოლიო
ნიკარაგუა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი ნიკარაგუა შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნიკარაგუა – სახელმწიფო ჩრდილოეთ ამერიკაში;
* ნიკარაგუა – ტბა ნიკარაგუაში.
მასაია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მასაია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

ადგილს:
*მასაიის დეპარტამენტი ნიკარაგუაში
*მასაია, მასაიას დეპარტამენტის დედაქალაქი
ხალხის გვარით:
*მასაია აოიამა
*მასაია ჰაშიმოტო
*მასაია კიკავადა
*მასაია მაცუკაძე
*მასაია მაცუურა

ტოპონიმს:
*მასაიას ვულკანი
ლუტიჩები

მინი|ლუტიჩების ფედერაცია 983-1056/57 წლებში.
**ლუტიჩები**, *ველეტები*  (; ; ) — დასავლეთსლავური მოდგმის ტომთა კავშირი, განეკუთვნებიან ელბისპირა სლავთა შტოს (პოლაბებს). VIII-XII სს-ში ბინადრობდნენ ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, მდინარე ოდრასა (ოდერი) და ლაბას (ელბა) შორის. ლუტიჩებს შეტაკებები და ომები ჰქონდათ მეზობლად მცხოვრებ  საქსებთან. მათ ეომებოდა კარლოს დიდი, რომელმაც დაიმორჩილა ლუტიჩები. კაროლინგთა იმპერიის დაშლისა და მისგან აღმოსავლეთ ფრანკთა ოლქების გამოყოფის შემდეგ ლუტიჩებს უხდებოდათ გერმანელების განუწყვეტელ შემოტევათა მოგერიება. 983 წლის აჯანყების შედეგად გათავისუფლდნენ გერმანელთა უღლისაგან, მაგრამ XII საუკუნეში გერმანელებმა საბოლოოდ სძლიეს მათ და სხვა ლაბისპირა სლავებს. ალბრეხტ დათვმა ლუტიჩების მიწები შეუერთა ჩრდილოეთის ანუ ბრანდენბურგის მარკის სამფლობელოებს. ლუტიჩებმა სრული ასიმილაცია განიცადეს. 

## ლიტერატურა
*
*{{cite book|last=Garipzanov|first=Ildar H.|others=Geary, Patrick J.; Urbańczyk, Przemysław|title=Franks, Northmen, and Slavs. Identities and state formation in early medieval Europe |publisher=Brepols|year=2008|series=Cursor mundi|volume=5|isbn=2-503-52615-2}

## რესურსები ინტერნეტში 
*MGH Scriptores Rerum Germanicarum Nova Series (SS rer. Germ. N.S.) IX. Thietmari Merseburgensis Episcopi. Chronicon (Scan) 
*MGH Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi (SS rer. Germ.) II. Magistrati Adam Bremensis. Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Scan) 
*MGH Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi (SS rer. Germ.) XXXII. Helmoldi Presbyteri Bozovienis. Chronica Slavorum (Scan) 
*MGH Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi (SS rer. Germ.) LXXII. Annales Quedlinburgenses (Scan) 
*MGH V Scriptorum III. Annales Augustani (Scan of page 128, containing Burchard's 1068 Rethra campaign)

კატეგორია:ძველი ხალხები
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
მალავის რეგიონები

left
მალავი ადმინისტრაციულად იყოფა სამ რეგიონად, რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილია 28 რაიონად. 

მალავის რეგიონებია:

*ცენტრალური რეგიონი (ყვითლად) -
:: მოსახლეობა: 4,814,321 (2003)
::ფართობი: 35,592 km²
::დედაქალაქი: ლილონგვე
*ჩრდილოეთი რეგიონი (წითლად)
::მოსახლეობა: 1,389,475 (2003)
::ფართობი: 26,931 km²
::დედაქალაქი:მზუზუ

*სამხრეთი რეგიონი (მწვანედ)
::მოსახლეობა: 5,345,045 (2003)
::ფართობი:31,753 km²
::დედაქალაქი: ბლანტირე.

## იხილეთ აგრეთვე
*მალავის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* მალავის რეგიონები

კატეგორია:მალავის რეგიონები