open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ირანის საკონსულოს შენობა ერევანში

**ირანის საკონსულოს შენობა ერევანში** — სომხეთის ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, მდებარეობს ერევანში, კენტრონის რაიონში, ჰანრაპეტუთიუნის ქუჩაზე.

## ისტორია
არქიტექტორ ვარაზდატ ჰარუთიუნიანის სიტყვებით, 1950-იან წლებში ქუჩა რომელზეც მდებარეობს ძეგლი ეკუთვნოდა სპარსეთის ხაჯი-აბბასს კალიბარა აბდუ ხუსეინ ოღლუს. საკონსულო ფუნქციონირებდა 1920 წლამდე. 1922-1937 წლებში აქ მდებარეობდა სომხური დივიზიის შტაბი, მოგვიანებით კი სამი წლის მანძილზე სომხური დახმარების კომიტეტი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პოეტი ჰოვანეს თუმანიანი. საბჭოთა პერიოდში 1924 წელს, შენობაში განთავსებული იყო პოლიტპარტიული სკოლა, შემდეგ 18 წლის მანძილზე მდებარეობდა სომხეთის სამხედრო პროკურატურა. 1964 წლიდან დღევანდელ დღემდე შენობაში განთავსებულია სომხური კულტურული მემკვიდრეობის გადარჩენის კომპანია. მის ფუძემდებლებად ითვლება მხატვარი/აკადემიკოსი მარტიროს სარიანი, არქიტექტორი ვარაზდატ ჰარუთიუნიანი და არქეოლოგ/ისტორიკოსი ბაბკენ არაქელიანი. პირველი პრეზიდენტი იყო მარტიროს სარიანი.

## შენობა
შენობა ერთსართულიანია, მოპირკეთებულია ტუფის ქვებით. ზემოდან, ცენტრში მდებარეობს დიდი მრგვალი კონსტრუქცია, ხოლო ზედა თაღები მორთულია ორნამენტებით. ირანის კონსულის კედლები მთლიანად მოხატულია. ოთახის სამხრეთ კედელზე მოთავსებულია სარკეებით გაწყობილი სალოცავი ადგილი. შესასვლელის მარცხნივ კიბეებით სარდაფშია ჩასასვლელი (კიბე ამჟამად ჩამოქცეულია).

## ინტერიერი
მოხატულობა ინტერიერში მშენებლობის დროინდელია. ახასიათებს აღმოსავლური, სპარსული სტილი და მდიდარია სომხური მოტივებით, რის ნათელ მაგალითსაც წარმოადგენს. მხატვრობაზე მრავლადაა გამოყენებული სომხური მინიატურებისათვის დამახასიათებელი მოტივები. ასევე შეიმჩნევა სპარსული მოტივებიც.

საკონსულოში ჩატარდა სარომონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც აღდგენილ იქნა მხატვრობა სპეციალისტების ჯგფის მიერ. მათ განაახლეს ფერები და აღადგინეს დაზიანებული ფრაგმენტები.

File:Հանրապետության 32 2.JPG
File:Հանրապետության 32 3.JPG
File:Հանրապետության 32 5.JPG
File:Հանրապետության 32 6.JPG
File:Հանրապետության 32 10.JPG
File:Հանրապետության 32 7.JPG
File:Հանրապետության 32 11.jpg
File:Հանրապետության 32 13.JPG
File:Հանրապետության 32 18.JPG
File:Հանրապետության 32 19.JPG

## ამჟამინდელი სტატუსი
2014 წლიდან შენობაში განთავსებულია სომხეთის ისტორიული ძეგლების დაცვის საზოგადოება და ძეგლებისა და ღირსშესანიშნაობების საერთაშორისო საბჭოს სომხეთის ოფისი (IMSS). შენობა გარემონტებულია მუნიციპალიტეტისა და კულტურის სამინისტროს ინიციატივით. იგეგმება ნაგებობის ჩართვა ტურისტული ადგილების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Скрытый Ереван: «Иранский» офис Улица Анрапетутяна Программа «Ереван» 06.03. 2017
*1876 ​​г. Здание игнорируется

## სქოლიო
კატეგორია:ერევნის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:სომხეთის ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ჰოშჩის რაიონი

**ჰოშჩის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, რივნეს ოლქში. მისი ფართობია 692 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 35 237 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 51,7 კაცს კმ²-ზე. ჰოშჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰოშჩა.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:რივნეს ოლქის რაიონები
ურსულა ფონ დერ ლაიენი

**ურსულა ფონ დერ ლაიენი** (დ. 8 ოქტომბერი, 1958, იქსელი, ბრიუსელი (რეგიონი), ბელგია) — გერმანელი პოლიტიკოსი, გერმანიის შრომისა და სოციალურ საკითხთა ფედერალური მინისტრი (2009-2013), გერმანიის თავდაცვის ფედერალური მინისტრი (2013-2019).

2019 წლის 16 ივლისს დაინიშნა ევროკომისიის პრეზიდენტად. თანამდებობას დაიკავებს 2019 წლის ნოემბერში. იგი პირველი ქალი პრეზიდენტია ევროკომისიის ისტორიაში.

## პოლიტიკა
ურსულა ფონ დერ ლაიენი გერმანიის ქრისტიან-დემოკრატიულ პარტიას 1990 წელს შეუერთდა. 2003 წელს არჩეულ იქნა ქვედა საქსონიის პარლამენტის წევრად. 2003–2005 წლებში იყო მინისტრთა კაბინეტის წევრი ქვემო საქსონიის მიწის მთავრობაში სოციალური საკითხების, ქალების, ოჯახისა და ჯანმრთელობის საქმეთა მიმართულებით. 2005 წელს დანიშნეს ოჯახის, მოხუცები მოქალაქეების, ქალებისა და ახალგაზრდების საქმეთა ფედერალურ მინისტრად, ანგელა მერკელის კაბინეტში.

2009 წელს შერჩეულ იქნა ბუნდესტაგში ფედერალური არჩევნების შედეგად. ამავე წლის 30 ნოემბერს შრომისა და სოციალურ საქმეთა ფედერალური მინისტრის თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ფრანც იოსეფ იუნგი.

## ოჯახი
ურსულა ფონ დერ ლაიენის მეუღლეა ჰაიკო ფონ დერ ლაიენი, მედიცინის პროფესორი, ბიზნესის განვითარების კომპანიის დირექტორი. ის წარმოშობით უძველესი ლეიენის (ლაიენის) არისტოკრატიული გვარიდანაა. მათ ჰყავთ შვიდი შვილი.

## ნაშრომები
* Ursula von der Leyen, *C-reaktives Protein als diagnostischer Parameter zur Erfassung eines Amnioninfektionssyndroms bei vorzeitigem Blasensprung und therapeutischem Entspannungsbad in der Geburtsvorbereitung*, Dissertation, Hanover Medical School, 1990
* Herausgeberin: Füreinander da sein, miteinander handeln. Warum die Generationen sich gegenseitig brauchen. Herder, Freiburg im Breisgau u. a. 2007, ISBN 978-3-451-05874-5.
* Ursula von der Leyen, Maria von Welser, *Wir müssen unser Land für die Frauen verändern.* Bertelsmann, Munich, 2007, ISBN 978-3-570-00959-8
* Ursula von der Leyen, Liz Mohn, *Familie gewinnt.* Bertelsmann Foundation, 2007, ISBN 978-3-89204-927-2
* Herausgeberin mit Vladimir Spidla: *Voneinander lernen — miteinander handeln. Aufgaben und Perspektiven der Europäischen Allianz für Familien*. Nomos, Baden-Baden 2009, ISBN 978-3-8329-3650-1.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* ფოტოები

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:ევროკომისიის პრეზიდენტები
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (2017-2021)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (2013-2017)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (2009-2013)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ევროკომისრები (2019-2024)
კატეგორია:ევროკომისრები (2024-2029)
დანი როდრიკი

**დანი როდრიკი** (, დ. 14 აგვისტო, 1957, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ეკონომისტი, განვითარების ეკონომიკის სპეციალისტი, საერთაშორისო პოლიტიკური ეკონომიკის პროფესორი. ადრე იყო ალბერტ ჰირშმანის სახელობის სკოლის სოციალური მეცნიერების პროფესორი, პრინსტონში, ნიუ-ჯერსი.

როდრიკსბევრი ნაშრომი აქვს საერთაშორისო ეკონომიკის, ეკონომიკური განვითარებისა და პოლიტიკური ეკონომიის სფეროში.

## ბიოგრაფია
დანი როდრიკი წარმოშობით სეფარდების ოჯახიდანაა. სტამბულის უნივერსიტეტის *Robert College* დასრულების შემდეგ მიიღო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი ჰარვარდის კოლეჯში; შემდეგ ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი ეკონომიკის სფეროში.

2009 წლიდან იგი წერდა სტატიებს ეკონომიკის შესახებ თურქული გაზეთისთვის *Radikal*. ასევე, არის თანარედაკტორი გაზეთისა *Review of Economics and Statistics*.

მისი სახელი დაკავშირებულია ეკონომიკური კვლევების ნაციონალურ ბიუროსთან, ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრთან, გლობალური განვითარების ცენტრთან. მან მიიღო *Carnegie Corporation-ის*, როკფელერის ფონდის, ფორდის ფონდის გრანტები.

2011 წელს შეუერთდა კვლავ შექმნილ ასოციაციას *World Economics Association*, აღმასრულებელი კომიტეტის წევრის სტატუსით.

როდრიკი დაქორწინებულია ყოფილი თურქი გენერლის, ჩეთინ დოღანის შვილზე.

## გამორჩეული ნაშრომები
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* როდრიკი გლობალიზაციის საკითხებთანდ აკავშირებით
* ოფიციალური საიტი
* დანი როდრიკი
* დანი როდრიკი
* როდრიკის ბლოგი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:თურქი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ალბერტო ალესინა

**ალერტო ფრანჩესკო ალესინა** (, დ. 29 აპრილი, 1957, ბრონი, იტალია — გ. 23 მაისი, 2020, ნიუ-იორკი) — იტალიელი ეკონომისტი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადმიის წევრი.

## ბიოგრაფია
ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ბოკონის უნივერსიტეტში, მილანში, 1981 წელს. 1985 წელს გახდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის მაგისტრი, შემდეგ კი მიიღო დოქტორის ხარისხი, 1986 წელს.

1988 წლიდან ასწავლის ჰარვარდის უნვიერსიტეტში. 2003-2006 წლებში იყო ჰარვარდის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანი. ის ასევე ეკონომიკური კვლევების ნაციონალურ ბიუროსთან პროგრამების დირექტორია. მის სამეცნიერო საკვლევ სფეროს ამჟამად წარმოადგენს პოლიტიკური ეკომონიკა.

წიგნში *ლიბერალიზმი — ეს არის მემარცხენე იდეა* უარყოფს სოციალურ-ეკონომიკური პოლიტიკის შესახებ არსებულ სტერეოტიპებს და ამტკიცებს, რომ ისინი, ვინ არა თუ სიტყვით, არამედ საქმით ზრუნავენ საზოგადოებაში ღარიბების მოთხოვნილებებზე, უნდა ემხრობოდნენ მერიტოკრატიას, ეკონომიკურ კონკურენციას, მოქნილ შრომით ბაზარსა და კაპიტალს, ბალანსირებულ ბიუჯეტსა და სახელმწიფოს ეკონომიკიდან გასვლას.

## პუბლიკაციები
### წიგნები
* *Alberto Alesina, Gerald D. Cohen* Political Cycles and the Macroeconomy. MIT Press, 1997.
* *Alberto Alesina, et al.* Designing Macroeconomic Policy for Europe. CEPR, London, 1997.

### სტატიები
* *Дж. И. Альт, А. Алезина.* Политическая экономия: общие проблемы // Политическая наука: новые направления. / Под ред. Гудин Р. и Клингеманн Х.-Д. — М.: «Вече», 1999. — С. 625–656.
* *Альберто Алесина, Роберто Перотти.* Политическая экономия бюджетного дефицита. // Очерки о мировой экономике. Выдающиеся экономисты мира в Московском Центре Карнеги. / Под ред. А. Ослунда и Т. Малевой. — М.: Гендальф, 2002.
* *Альберто Алесина* "Гуд бай", Ленин? Влияние социализма на предпочтения людей относительно политики перераспределения // Beyond Transition — Экономический вестник о вопросах переходной экономики. № 6, 2005.
* *Альберто Алесина, Паола Джулиано.* Культура и институты. Часть I. // 2016, № 10. С. 82-111.
* *Альберто Алесина, Паола Джулиано.* Культура и институты. Часть II. // 2016, № 11.

## რესურსები ინტერნეტში
* პირადი გვერდი ჰარვარდის უნივერსიტეტის საიტზე 
* ლიბერალიზმი — ეს არის მემარცხენე იდეა, ალბერტო ალესინა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:გარდაცვლილი       23 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი       2020
კატეგორია:იტალიელი ეკონომისტები
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები
კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები ეკონომიკის დარგში
კატეგორია:ბრონში დაბადებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ალიბეი

**ალიბეი** () — მარილიანი ლიმანი უკრაინაში, ოდესის ოლქში. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან –0,4 მ-ით დაბლა. ზედაპირის ფართობი 72 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 2,5 მ. შედის ტუზლოვსკის ლიმანების შემადგენლობაში. ტბა წარმოქმნილია მდინარე ხაჯიდერის ყოფილი შესართავის ადგილას. 

ალიბეის საზრდოობის რეჟიმი განისაზღვრება ზღვის წყლის ინფილტრაციით, ატმოსფერული ნალექებითა და აორთქლებით. მარილიანობა იცვლება სეზონების მიხედვით 20 ‰-დან 39 ‰-მდე, მაქსიმალური 140 ‰. გვხვდება თევზები, მათ შორის: ათერინები, ღორჯო, კეფალი.

1840-იან წლებში და 1856 წლამდე ალიბეიდან და მეზობლად მდებარე შაგანის ტბიდან მოიპოვებდნენ 4 მლნ. ფუთ მარილამდე, თუმცა პარიზის ხელშეკრულებით ტბათა საუკეთესო ნაწილები რუმინეთს გადაეცა, რის შემდეგაც მარილის მოპოვება შეწყდა და არც განახლებულა ამ ტერიტორიების რუსეთთან შეერთების შემდეგაც 1878 წელს.

წყალსატევს სახელი ეწოდა ქართული წარმოშობის მამლუქის — ალი-ბეი ალ-ქაბირის პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ლიმანები
კატეგორია:უკრაინის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
კუჩინსკის საიუბილეო ქათამი

**კუჩინსკის საიუბილეო ქათამი** — სახორცე-მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია მოსკოვის ოლქის სანაშენო ქარხანა „კუჩინსკში“ რუსული თეთრი, ნიუ-ჰემფშირის, როდ-აილენდის, ავსტრალორპის, თეთრი პლიმუთროკისა და ლივნური ჯიშების შეჯვარებით. სახელი შეირჩა ქარხნის 25-ე წლისთავთან (1954) დაკავშირებით, დამტკიცებულია 1990 წელს. მამლების შებუმბვლა წითელია, ფაფარი და წელი ოქროსფერი, მკერდი და კუდი შავი; დედლები ღია წითლები არიან, ოქროსფერი ფაფრით. არსებობს ოქროსფერი ან მურა შეფერილობის სახესხვაობები. დღე-ღამის წიწილები ყავისფერი ღინღლით არიან დაფარული; დედალს მუქი ფრთები აქვს, მამალს — უფრო ღია. მამლის ცოცხალი მასაა 3,5–3,7 კგ, დედლისა 2,6–2,7 კგ. კვერცხმდებლობა 180–200 ცალი წელიწადში. თითოეული იწონის 59–61 გ, ნაჭუჭი ღია ყავისფერია. კრუხობის ინსტინქტი სუსტადაა განვითარებული. კუჩინსკის საიუბილეო ქათმის ხორცი შეიცავს დიდი რაოდენობით ცილას (25 %-ზე მეტს მკერდის კუნთებში), გამოირჩევა გემოს მაღალი ხარისხით. ამტანი ჯიშია, კარგად ეგუება სხვადასხვა კლიმატურ პირობებს, პოპულარობით სარგებლობს მოყვარულ მეფრინველეებში, გავრცელებულია დსთ-ის ქვეყნებში.

## ლიტერატურა 
* *Ройтер Я. С.* КУЧИНСКИЕ ЮБИЛЕЙНЫЕ КУРЫ  // Большая российская энциклопедия. Том 16. Москва, 2010, стр. 483.

კატეგორია:ქათმის ჯიშები
Alba gu bràth

**Alba gu bràth** () — შოტლანდიურ-გელური გამოთქმა. გამოთქმის მთქმელი გამოხატავს საკუთარ ერთგულებას შოტლანდიის მიმართ. იდიომატურად ინგლისურ ენაზე ხშრად ითარგმნება, როგორც  („შოტლანდია სამუდამოდ“), თუმცა *gu bràth* გელურ ენაზე ნიშავს „ბოლო ჟამამდე“ და გამოთქმის ზუსტი თარგმანი არის „შოტლანდია ბოლო ჟამამდე“. აღნიშნულ იდიომატურ თარგმანს შეესაბამება ''''. გამოთქმა ხშირად გამოიყენება, როგორც შოტლანდიის დამოუკიდებლობის კამპანიის სლოგანი. 1995 წლის მელ გიბსონის ფილმში „მამაცი გული“ უილიამ უოლესი გაუძღვება  შოტლანდიელ მეომრებს სტირლინგის ხიდის ბრძოლაში ამ შეძახილით. 

## სქოლიო
კატეგორია: დევიზები
ღრუ

**ღრუ** (ძვ. ქართ. წყაროებში **გრუ[ი]**)  — ისტორიული სოფელი საქართველოში. ამჟამად იყოფა სოფლებად ახალგორის მუნიციპალიტეტში: ზემო ღრუ და  ქვემო ღრუ.

## ისტორია
გრუ ისტორიულ წყაროებში იხსენიება, როგორც გრუჲ, გრუა. მატიანის „ძეგლი ერისთავთა“ (XIV ს.) მიხედვით, VI საუკუნეში ცხრაძმისხეველნი იბრძოდნენ გრუელთა წინააღმდეგ, რომლებიც ქსნისხევში შედიოდნენ. „მატიანე ქართლისა“ (XI ს.) გადმოგვცემს, რომ დაახლ. 975 წელს კახელებს დაუტყვევებიათ მეფე გურგენი, მისი ძე ბაგრატი და დედოფალი გურანდუხტი. დავით III კურაპალატმა გაათავისუფლა ისინი და დაიბრუნა მიტაცებული ციხეები, გარდა წირქოლისა და გრუისა. როგორც ჩანს, ეს ციხეები კარგა ხანს დარჩა კახეთის ხელში და XI საუკუნის დასაწყისში ბაგრატ III-ს კვლავ უხდება მათ დასაბრუნებლად ბრძოლა. 

:„მატიანე ქართლისა“ (XI ს.):

:„ძეგლი ერისთავთა“ (XIV ს.):

## იხილეთ აგრეთვე 
* გრუი — ციხესიმაგრე ფეოდალური ხანის საქართველოში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
პოლტავური თიხისფერი

**პოლტავური თიხისფერი** — სახორცე-მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. არსებობს ვარაუდი, რომ წარმოიქმნა XIX საუკუნეში პოლტავის გუბერნიაში ადგილობრივი ქათმის შეჯვარებით ჩალისფერ ორპინგტონთან. პოლტავური ჯიშის ქათმის ტანი წაგრძელებულია, არც ისე ფართო. თავი მცირე ზომისაა; ყურის ბიბილოები წითელი, ბიბილო დასაწყისში მოვარდისფრო, იშვიათად — ფურცლისებრი; ფაფარი კარგადაა განვითარებული. მკერდი გამოზნექილია; ზურგი ფართო, სწორი; ფრთები მოყავისფრო-ყვითელი („თიხისფერი“, აქედან სახელწოდება), მომქნევი ბუმბულის წვეროები შავია, კუდი მოყავისფრო-შავი. ნაწნავები შავი ფერისაა; ფეხები დაბალი, ყვითელი. მამლის საშუალო ცოცხალი მასაა 2,9–3 კგ, დედლისა 2–2,2 კგ. კვერცხმდებლობა 175–180 ცალი წელიწადში; თითოეული იწონის 52–54 გ. სიცოცხლისუნარიანობა კარგია.

## ლიტერატურა 
* *Ройтер Я. С.* ПОЛТАВСКАЯ ГЛИНИСТАЯ  // Большая российская энциклопедия. Том 26. Москва, 2014, стр. 750.

კატეგორია:ქათმის ჯიშები
სეუნგრი

**ლი სი ჰიონი** ცნობილი, როგორც **სეუნგრი** (დ. 12 დეკემბერი, 1990, ) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი, მოცეკვავე, მსახიობი, მუსიკალური პროდიუსერი, კომპოზიტორი. 2000-იან წლებში გახდა ბოიბენდ *Big Bang-ის* ერთ-ერთი ვოკალისტი, რომელიც საბოლოოს გახდა ყველაზე გაყიდვადი ჯგუფი აზიაში.

## სკანდალი
2019 წლის 11 მარტს სეუნგრიმ დატოვა სამოღვაწეო ინდუსტრია, ღამის კლუბ *Burning Sun-თან* დაკავშირებული სკანდალის გამო. იგი ეჭვმიტაილი იყო სუტენიორობაში. 13 მარტს სააგენტომ YG Entertainment მასთან კონტრაქტი გაწყვიტა. 28 მარტს სამართალდამცავებმა სეუნგრი დააკავეს უკანონოდ ფდაფარული ფოტოების გავრცელების ბრალდებით. მან აღიარა, რომ ავრცელებდა უკანონოდ მოპოვებულ კადრებს, მაგრამ თითონ არ იღებდა. მას ასევე წაუყენეს ბრალდება ნარკოტიკების უკანონო მოხმარების, გადასახადებისგან თავის არიდებისა და საკვებ პროდუქტებზე არსებული კანონის დარღვევის გამო.

სასამართლომ მას აღკვეთის ღონისძიება არ შეუფარდა და გაათავისუფლა. პოლიციამ აღნიშნა, რომ გამოძებას სეუნგრის ჯარში გაწვევის თარიღამდე დახურულად გამოაცხადებდა, თუმცა 25 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ საქმე პროკურატურას გადაეცა და მიმდინარეობს გამოძიება.

## დისკოგრაფია
* *Let’s Talk About Love* (2013)
* *The Great Seungri* (2018)

## რესურსები ინტერნეტში
* oficialuri saiti
* ტვიტერის ოფიციალური გვერდი
* სეუნგრი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
კატეგორია:Universal Music Group-ის შემსრულებლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მორის ალე

**მორის ალე** ( დ. 31 მაისი, 1911, პარიზი — გ. 2010, სენ-კლუ) — ფრანგი ეკონომისტი, პარიზის ნივერსიტეტის ტექნიკური მეცნიერების დოქტორი. დაამთავრა პარიზისი უმაღლესი ნაციონალური სკოლა. 1970-1985 წლებში ასწავლიდა *ნანტერ-ლია-დეფანსის* უნივერსიტეტში.

1988 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი. ალეს სახელს ატარებს პარადოქსი გადაწყვეტილების მიღების თეორიიდან.

## ბიოგრაფია
მორის ალე დაიბადა მცირე მეწარმის ოჯახში. მისი მამა მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში და დაიღუპა გერმანელთა ტყვეობაში, როცა მორისი ოთხი წლის იყო. 

ალემ დაამთავრა პოლიტექნიკური სკოლა, 1936-ში კი პარიზის სამთო სკოლა. იმ დროს იგი დაინტერესებული იყო ისტორიითა და ფიზიკით. 1940-იანი წლებიდან უკვე ინტერესდება ეკონომიკით და კავდება ეკონომიკური პრობლემების ანალიზით. 1944 წელს ახალგაზრდა ეკონომისტი იწყებს პედაგოგიურ საქმიანობას და უძღვება ეკონომიკური თეორიის კურსს პარიზის სამთო ინსტიტუტში. ის წერდა:    

1944-1968 წელს ალე იწყებს მუშაობას პარიზის უნივერსიტეტში. ერთდროულად იგი ატარებდა რამდენიმე კვლევას სამეცნიერო კვლევების ნაციონალურ ცენტრში და ეკონომიკური ანალიზის ცენტრში. 1976-1970 წლებში ასწავლიდა ჟენევაში, საერთაშორისო კვლევით ცენტრში. 1958-1959 წლებში მოწვეული ლექტორის სტატუსით მუშაობდა ტომას ჯეფერსონის სახელობის უნივერსიტეტში, ვირჯინიის შტატში, [აშშ]]. 

## ნაშრომები
### წიგნები
* ეკონომიკა, როგორც მეცნიერება  / Пер. с, И. А. Егорова. — Наука для общества, РГГУ, 1995. — გვ. 168 . — ISBN 5-88870-002-9
* Глобализация: разрушение условий занятости и экономического роста. Эмпирическая очевидность. — М.: 2003. — გვ. 314.
* Growth and Inflation, 1969
* L’import sur le capital et la réforme monétaire, 1976

### სტატია
* თანამედროვე ეკონომიკური მეცნიერება და ფაქტები

## რესურსები ინტერნეტში
* მორის ალეს ბიოგრაფია ნობელის საიტზე
* მორის ალე
* საკუთარი ვებ-გვერდი
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:ფრანგი ეკონომისტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები
ედიტ ებოტი

**ედიტ ებოტი** (დ. 27 სექტემბერი, 1876, *გრანდ აილენდი*, ნებრასკის შტატი, აშშ — გ. 27 ივლისი, 1957) — ამერიკელი სოციალური მუშაკი, პედაგოგი, ეკონომისტი.
სწავლობდა ნებრასკას უნივერსიტეტში. 1905 წელს მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის წოდება, ჩიკაგოს უნივერსიტეტში. განათლების მიღება განაგრძო ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში, სადაც მეცადინეობდა ბეატრისა ვებთან.

ეკონომიკურ თეორიას შეასწავლიდა *უელესლის კოლეჯში*. 1927 წელს გამოსცემდა ჟურნალს ''Social Service Review'. 

1924-1942 წლებში იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სოციალური მომსახურების დეპარტამენტის დეკანი. ის ასევე გახლდათ ჰარი ჰოპკინსის სპეციალური კონსულტანტი და ფრანკლინ დელანო რუზველტის მრჩეველი. აქტიურად იცავდა ღარიბთა უფლებებს და ცდილობდა სოციალური დახმარების პროგრამების გაუმჯობესებას.

ედიტ ებოტის და არის სოციალური მუშაკი და საზოგადო მოღვაწე გრეის ებოტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ედიტ ებოტის ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ნებრასკაში დაბადებულები
კატეგორია:ლონდონის ეკონომიკის სკოლის კურსდამთავრებულები
მიხეილ კორიბუტ ვიშნევეცკი

**მიხეილ კორიბუტ ვიშნევეცკი** (, ; დ. 31 მაისი, 1640 — გ. 10 ნოემბერი, 1673) — თავისი დინასტიის პირველი და უკანასკნელი წარმომადგენელი, რომელიც სამეფო ტახტზე ავიდა. იყო პოლონეთისა და ლიტვის მეფე 1669-1673 წლებში. იგი პრო-ჰაბსბურგული და პრო-ფრანგული პოლიტიკის გამტარებელი იყო, რისთვისაც საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ III-ის ასულ ელეანორა ავსტრიელზე იქორწინა, თუმცა შვილები არ ჰყოლია. 

## ბიოგრაფია 
მიხეილი დაიბადა 1640 წლის 31 მაისს ზოლოჩევში. იგი იყო რუტენიის ვოივოდე იერემ ვიშნევეცკისა და მისი მეუღლის, გრიზელდა კონსტანცია ზამოისკას უფროსი ვაჟი. მამამისი იაგელონთა სამეფო დინასტიის ჩამომავალი იყო, როგორც პრინც დიმიტრი კორიბუტის ერთ-ერთი შვილთაშვილი, რომელიც თავის მხრივ ლიტვის დიდ მთავარ ოლგიერდის ვაჟი იყო. 

მისი დიდი ბებია რაინა მოილანკა, რომელიც მისი დიდი ბაბუის, მიხეილ ვიშნევეცკის მეუღლე იყო, დაბადების მოლდოვის დიდი მთავრის ქალიშვილი იყო. 

მას შემდეგ, რაც მამასთან ერთად გმირულად დაამარცხა კაზაკები და 1668 წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს მეფე იან II კაზიმირი, მიხეილი პოლონეთის სეიმმა 1669 წლის 19 ივნისს პოლონეთ-ლიტვის მეფედ აირჩიეს. თუმცა, ზოგიერთი დიდგვაროვანი კონდეს პრინც ანრი ჟიულს აძლევდა ხმას. 

საფრანგეთის მეფე ლუი XIV ჯიუტად მოითხოვდა მიხეილის ჩამოგდებას და მის ნაცვლად თავისი ბიძაშვილის, კონდეს პრინც ანრი ჟიულის გამეფებას. ამის საპირისპიროდ ჰაბსბურგებმა მხარი მიხეილს დაუჭირეს, რომლებთან კავშირის გამყარების მიზნითაც მიხეილმა 1670 წელს ცოლად შეირთო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ III-ის ასული ელეანორა ავსტრიელი, თუმცა ქორწინება უნაყოფო და უბედური იყო. მეფე გამოუსწორებელი ალკოჰოლიკი იყო, რის გამოც იყო გამოწვეული მისი უშვილობა. 

მისი ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში პოლონეთის ხელისუფლება დეცენტრალიზდა და მთელი ძალაუფლება მაგნატების ხელში გადავიდა. იგი გარდაიცვალა 1673 წლის 10 ნოემბერს, უშვილოდ. ამის შემდეგ მეფედ პოლონელებმა იან III სობესკი დასვეს, მისი ცოლი ელეანორა კი მეორედ დაქორწინდა ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ V-ზე. 

## ლიტერატურა 
* Lerski Historical Dictionary of Poland, 966–1945 1996 -p654 "In the seventeenth century, members of the family held the most important posts in the Polish-Lithuanian Commonwealth,* and Michal Korybut Wisniowiecki* was elected King of Poland"
*  "Michael Wisniowiecki – biography – king of Poland". Encyclopædia Britannica. Retrieved 5 November 2015.
*  Ilona Czamańska, Wiśniowieccy. Monografia rodu, Poznań 2007, p .249,

კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1640
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1673
კატეგორია:პოლონეთის მეფეები
კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები
ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობა და საკონსულო საქართველოში

მინი|ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობის მემორიალური დაფა, კოტე მარჯანიშვილის 45-ში|300პქ
**ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობა და საკონსულო საქართველოში** — ლიტვის სახელმწიფოს ოფიციალური წარმომადგენლობა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში 1918-1921 წლებში. მდებარეობდა თბილისში, ამჟამინდელი კოტე მარჯანიშვილის ქუჩაზე, N 45-ში. 

დაფუძნდა 1918 წლის 30 აგვისტოს, როგორც ლიტვის სახელმწიფოს დროებითი წარმომადგენლობა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. მას ხელმძღვანელობდა პრანას დაილიდე. საქართველოს ხელისუფლება პატივისცემით ეკიდებოდა ლიტვის დროებით წარმომადგენლობას და მას შეძლებისდაგვარად ეხმარებოდა.  ლიტვის რესპუბლიკის კონსულად საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში დაინიშნა პ. დაილიდე. 1921 წლის იანვრის მიწურულს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დე-იურედ აღიარება დასავლეთ ევროპის წამყვან სახელმწიფოთა მხრიდან 6 თებერვალს ოფიციალურად მიულოცა ჩვენი ქვეყნის მთავრობას ლიტვის კონსულმა პ. დაილიდემ, რომელიც მთავრობის სასახლეში ნოე ჟორდანიას ეწვია.

საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციისა და იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ, ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობამ თბილისში საქმიანობა მცირე ხანს კიდევ განაგრძო. ლიტვის მთავრობამ თბილისში გამოგზავნა თავისი სრულუფლებიანი სავაჭრო წარმომადგენელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
მაფალდა სავოიელი

**მაფალდა სავოიელი** (, ; დ. 1125 — გ. 4 ნოემბერი, 1157) — პორტუგალიის პირველი დედოფალი 1146-57 წლებში როგორც აფონსუ I-ის მეუღლე. პორტუგალიის მეფე სანშუ I-ის დედა. 

## ბიოგრაფია 
მაფალდა დაიბადა 1125 წელს სავოიაში. იგი იყო სავოიის გრაფ ამადეო III-ისა და მისი ცოლის, მაუტ დ'ალბონის მეორე ქალიშვილი. 

მამამისი, გრაფი ამადეო თავისი მმართველობის გამყარებას სავოიასა და მორიენში ქალიშვილების სარფიანად გათხოვებით ცდილობდა. სწორედ ამიტომ, 1146 წლის ივნისში მაფალდა დააქორწინეს პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ზე, რითაც იგი პორტუგალიის ისტორიაში პირველი დედოფალი გახდა. მისი ქმარი, რეკონკისტაში აქტიურად იყო ჩაბმული და ერთ-ერთ მთავარ მებრძოლადაც ითვლებოდა. 

დედოფალ მაფალდას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. იგი გარდაიცვალა 1157 წლის 4 ნოემბერს, კოიმბრაში. მისი ქმარი ამ ამბიდან ოც წელიწადში გარდაიცვალა. ისინი ერთად განისვენებენ პორტუგალიის წმინდა ჯვრის სახელობის საკათედრო ტაძარში, კოიმბრაში. 

## შვილები 
# ენრიკე (1147-1155), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ურაკა (1148-1211), ცოლად გაჰყვა ლეონის მეფე ფერდინანდ II-ს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ალფონსო IX;
# ტერეზა (1151-1218), ცოლად გაჰყვა ფლანდრიის გრაფ ფილიპე I-ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ბურგუნდიის ჰერცოგ ოდო III-ზე იქორწინა;
# მაფალდა (1153-1162), იგეგმებოდა მისი გათხოვება არაგონის მეფე ალფონსო II-ზე, თუმცა ქორწილამდე ცოტა ხნით ადრე გარდაიცვალა;
# სანშუ I (1154-1211), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო დულკა არაგონელი, რომელთანაც შეეძინა რვა შვილი, თუმცა ასევე ჰყავდა ცხრა უკანონო შვილი;
# ჟუანი (1156-1164), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# სანჩა (1157-1166), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;

## ლიტერატურა 
* Arco y Garay, Ricardo del (1954). Sepulcros de la Casa Real de Castilla. Madrid: Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 11366237.
* Caetano de Souza, Antonio (1735). Historia Genealógica de la Real Casa Portuguesa (PDF) (in Portuguese). Vol. I. Lisbon: Lisboa Occidental, na oficina de Joseph Antonio da Sylva. ISBN 978-84-8109-908-9.
* La Friganiére, Frederico Francisco de (1859). Memorias da rainhas de Portugal (in Portuguese). Lisbon: Typographia Universal. OCLC 680459800.
* Mattoso, José (2014). D. Afonso Henriques (in Portuguese). Lisbon: Temas e Debates. ISBN 978-972-759-911-0.
* Rodrigues Oliveira, Ana (2010). Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7.

კატეგორია:დაბადებული 1125
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1157
კატეგორია:პორტუგალიის დედოფლები
კატეგორია:სავოიელთა დინასტია
ვაჟა აბაკელია

**ვაჟა აბაკელია** (დ. 26 ოქტომბერი, 1948, მარტვილი — გ. 12 ივლისი, 2019) — ქართველი იურისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი და თანანმდებობის პირი. 1990–1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1948 წლის 26 ოქტომბერს, ქალაქ მარტვილში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 

იყო თბილისის პარტიული ორგანიზაციების მუშაკი 1971–1979 წლებში. 1980–1990 წლებში მუშაობდა მოსამართლედ. 1991 წელს იყო საქართველოს გენერალური პროკურორი. 1990–1991 წლებში კი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე, ასევე სისხლის სამართლის კოლეგიის თავმჯდომარე. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სახალხო მოსამართლე, მარტვილის სახალხო დეპუტატთა რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, საქართველოს კპ მარტვილის რაიკომის მდივანი.

ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას. იყო კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის დეკანის მოადგილე, იუსტიციის ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი, იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი. 

გარდაიცვალა 2019 წლის 12 ივლისს. 

## ლიტერატურა 
* *კობა ამირხანაშვილი*, საქართველოს პარლამენტის წევრები 1990-2015, გვ. 54, თბ., 2015.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ვაჟა აბაკელია —   საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ზდოლბუნივის რაიონი

**ზდოლბუნივის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, რივნეს ოლქში. მისი ფართობია 659 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 57 114 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 86,2 კაცს კმ²-ზე. ზდოლბუნივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზდოლბუნივი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:რივნეს ოლქის რაიონები
ბრეტონული ენა

**ბრეტონული ენა** — ბრეტონელების ენა. ეკუთვნის ინდოევროპულ ენათა ოჯახის კელტურ ჯგუფს. გავრცელებულია ბრეტანში, სადაც ბრეტონელთა წინაპრები დასახლებულან V-VI საუკუნეებში. ბრეტონულ ენაზე ლაპარაკობს 20000 ათ. მეტი ადამიანი, რომელთა უმრავლესობა ფლობს აგრეთვე ფრანგულ ენას. ბრეტონული ენა მოიცავს ოთხ ძირითად დიალექტს; არ გააჩნია ერთიანი სალიტერატურო ფორმა. ბრეტონულ ენაზე საუბრობენ ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთსა და ქვემო ბრეტანში — ძირითადად ფინისტერის დეპატამენტში და კოტ-დ’არმორისა და მორბიანის დეპარტამენტების დასავლეთ ნაწილში. ბრეტონული ენის პირველი წერილობითი ძეგლებია VIII-XI საუკუნეების გლოსები. 1464 წელს შედგა პირველი ბრეტონულ-ლათინურ-ფრანგული ლექსიკონი. ენათესავება უელსურ, კორნუოლურ და გალიური ენებს.

## ლიტერატურა
* Valléе F., La langue brétonne en 40 lecons, Saint-Brieuc, 1940; 
* Hemon R., La langue brétonne. La Baule, 1947; 
* Jackson K. H. Historical phonology of Breton. Dublin, 1967;
* Favereau F. Grammaire du Breton contemporain. S. l., 1997.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ენები
კატეგორია:ბრეტონული ენა
ურაკა პორტუგალიელი

**ურაკა პორტუგალიელი** (; დ. 1148 — გ. 1211) — ბურგუნდიული დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ისა და დედოფალ მაფალდა სავოიელის უფროსი ასული. ლეონის დედოფალი 1165-1175 წლებში როგორც ფერდინანდ II-ის მეუღლე. ლეონისა და გალისიის მეფე ალფონსო IX-ის დედა. 

## ბიოგრაფია 
ურაკა დაიბადა 1148 წელს კოიმბრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მაფალდა სავოიელის უფროსი ასული. მისი მრავალი დედმამიშვილიდან აღსანიშნავია პორტუგალიის მეფე სანშუ I. 

1165 წლის მაისში, ან ივნისში ურაკა ცოლად შერთეს მეზობელი ლეონის სამეფოს მეფე ფერდინანდ II-ს. იგი ლეონის ისტორიაში პირველი პორტუგალიელი დედოფალი იყო. ურაკასა და ფერდინანდს ქორწინებაში მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინათ, რომელსაც ალფონსო დაარქვეს და რომელიც 1171 წლის 15 აგვისტოს დაიბადა სამორაში. 

როგორც ლეონისა და კასტილიის მეფე ალფონსო VI-ის შვილთაშვილების, ურაკასა და ფერდინანდის ქორწინება რომის პაპმა ალექსანდრე III-მ 1771, ან 1772 წელს ანულირებულად სცნო, რადგან ისინი ღვიძლი ბიძაშვილები გამოდიოდნენ. ამის შემდეგ ურაკა იოანე ნათლისმცემლის ორდენს შეუერთდა და ქმრის მიერ ნაჩუქარ სამორას სასახლეში დასახლდა. განქორწინების მიუხედავად, ფერდინანდი მეორედ აღარ დაქორწინებულა და ურაკას დედოფლის წოდება და შემოსავალი შეუნარჩუნა. 

1775 წელს ფერდინანდი გარდაიცვალა, ტახტზე მათი ვაჟი ალფონსო IX ავიდა და ურაკამაც დაკარგა დედოფლის ტიტული. ამის შემდეგ იგი ესპანეთში მოგზაურობდა, რა დროსაც მოილოცა ადგილობრივი სიწმინდეები. 1188 წელს იგი თავისი ვაჟის, ალფონსოს კორონაციას დაესწრო. ამის შემდეგ მან დატოვა ლეონი და კვლავ ესპანეთში მოგზაურობა განაგრძო, სადაც გარდაიცვალა 1211 წელს, ქალაქ ვალიადოლიდში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს სამორას კათედრალში. 

## ლიტერატურა 
* Arco y Garay, Ricardo del (1954). Sepulcros de la Casa Real de Castilla. Madrid: Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 11366237.
* Elorza, Juan C.; Vaquero, Lourdes; Castillo, Belén; Negro, Marta (1990). Junta de Castilla y León. Consejería de Cultura y Bienestar Social (ed.). El Panteón Real de las Huelgas de Burgos. Los enterramientos de los reyes de León y de Castilla. Publisher Evergráficas S.A. ISBN 84-241-9999-5.
* García Tato, Isidro (2004). Las encomiendas gallegas de la Orden Militar de San Juan de Jerusalén: Estudio y edición documental (in Spanish). Vol. I. Santiago de Compostela: Instituto de Estudios Gallegos «Padre Sarmiento». hdl:10261/49926. ISBN 8400082508.
* Gross, Georg (1998). "El fuero de Castrotorafe (1129). Transición a la documentación romanizadora". Boletín de la Real Academia de la Historia (in Spanish). Madrid. Vol. CXCV, Cuaderno II: 221–229. ISSN 0034-0626.
* Mattoso, José (2014). D. Afonso Henriques (in Portuguese). Lisbon: Temas e Debates. ISBN 978-972-759-911-0.
* Rodrigues Oliveira, Ana (2010). Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7.

კატეგორია:დაბადებული 1148
კატეგორია:გარდაცვლილი 1211
კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები
კატეგორია:ლეონის დედოფლები
მინორულა

250პქ|მინი|მარჯვნივ|მამალი (შავი) და დედალი (თეთრი) მინორულები
**მინორულა** () — მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია ესპანეთში კუნძულ მენორკაზე XIX საუკუნის ბოლოს. აქვს შეფერილობით განსხვავებული 2 სახესხვაობა (თეთრი და შავი). მისი ტანი წაგრძელებულია, მკერდი ფართო და ღრმა. თავი საშუალო ზომისაა. ყურის ბიბილოები მცირედაა განვითარებული, ორივე სახესხვაობას ისინი თეთრი აქვს. მამლის ცოცხალი მასაა 3,0–3,5 კგ, დედლისა 1,8–2,5 კგ. კვერცხმდებლობა 160–180 ცალი წელიწადში; თითოეული იწონის 60–65 გ, ნაჭუჭი თეთრია. მინორულას მოშენებას ძირითადად ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში მისდევენ. XX საუკუნის შუა ხანებში მცირე რაოდენობით შეიყვანეს რუსეთში.

## ლიტერატურა 
* *Ройтер Я. С.* МИНОРКА  // Большая российская энциклопедия. Том 20. Москва, 2012, стр. 406.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქათმის ჯიშები
ილია გულბანის კოშკი

**ილია გულბანის კოშკი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხეში ისტორიულ სვანეთში. სოფელი ხე შედის კალის თემში. სოფელი, სადაც ილია გულბანის კოშკი მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, ენგურის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1780 მეტრზეა განთავსებული.

## ისტორია
სოფელი გამორჩეულია ღირსშესანიშნაობებით. გარდა ილია გულბანის კოშკისა, რომელიც მიეკუთვნება შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრულ ძეგლს, აქვე მდებარეობს ერთ-ერთი ცნობილი ხუროთმოძღვრული ძეგლი XI საუკუნით დათარიღებული წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია — ლაგურკა.

ილია გულბანის კოშკი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
საღამოს ეკლესია (X-XI საუკუნეები)

მინი|საღამოს ეკლესიის ხედი სამხრეთ-დასავლეთიდან
**საღამოს ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, საღამოს ტბის გასწვრივ, აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1996 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს.

საღამოს ტბას ახლო წარსულში „დუმაგიოლის“ სახელითაც მოიხსენიებდნენ. ვახუშტი ბაგრატიონის რუკაზე საღამოს ტბის სანაპიროზე სოფელი დუმა არის აღნიშნული.

## ისტორია
სოფელში დგას სამი ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლი - სამი ეკლესია. მათგან ყველაზე ადრინდელი არის X საუკუნის მოზრდილი დარბაზული ეკლესია. სოფლის სამხრეთით მდებარეობს X-XIII საუკუნის ხუროთმოძღვრული ძეგლი საღამოს ეკლესია. იგი სხვა ეკლესიებთან შედარებით უკეთ არის შემონახული. მისი ფასადები ჩუქურთმებითაა შემკული. წყობაში ერთმანეთს ენაცვლება რუხი და ვარდისფერი ქვები. ასომთავრული წარწერების კვალი აქაც შეიმჩნევა.

ცნობილია დავით მეფეთა მეფის (1247-1270) წარწერა, რომელიც საღამოს ტბის ერთ–ერთი სტელიდან გვამცნობს:
.

საღამოს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. სოფელ საღამოში 2004 წლიდან ფუნქციონირებს თამარ მეფის სახელობის დედათა მონასტერი და ეკლესია.

## ლიტერატურა 
* *ვალერი სილოგავა*. ჯავახეთის ეპიგრაფიკა. ახალციხე. 2001 წ.
*  საღამოს ეკლესიები //ჟღერს ქვის ჰარმონია, ნაკვეთი პირველი, ტ. 15. საკითხავნი ყმაწვილთათვის, თბილისი, გამ. "ციცინათელა", 2007 წ., გვ. 12-14.

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
საყდრიონის სასახლე

მინი|საყდრიონის სასახლე
**საყდრიონის სასახლე** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს  წალკის მუნიციპალიტეტში, ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთის ძირში სოფელ საყდრიონში, მდ. ქციის მარჯვენა ნაპირას, წალკა-ნინოწმინდის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 1540 მ, წალკიდან 15 კმ. (2010 წლის 20 ნოემბრამდე — *„ედიქილისა“*).

## ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდება ედიქილისა თურქულია (სიტყვასიტყვით — შვიდი ეკლესია). დააარსეს XIX ს-ში ოსმალეთიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა. შემორჩენილია 7 საყდარი და სასახლე (ზოგიერთი — ფრაგმენტულად). 

სასახლე გამოირჩევა განვითარებული შუა საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი დეტალებით. სოფლის განაპირას ნაციხარის ნანგრევია. ვარაუდობენ, რომ იგი ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII საუკუნის) მიერ შედგენილ რუკაზე აღნიშნული სოფელ ანდრაპის ნაშთია.

2002 წლიდან სოფელში სახლდებოდნენ ეკომიგრანტები აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოსა და ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლებიდან. პარალელურად გაძლიერდა ბერძნული მოსახლეობის იმიგრაციის პროცესი. 2006 წ. შეფასებით სოფლის მოსახლეობა 300 კაცამდეა, აქედან 90% ქართველია.

საყდრიონის სასახლე 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
საყდრიონი

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
უოლტერ ადამსი (ეკონომისტი)

**უოლტერ ადამსი** (, დ. 27 აგვისტო, 1922, ვენა — 8 სექტემბერი, 1998) — ამერიკელი ეკონომისტი.

## ბიოგრაფია
უოლტერ ადამსი დაიბადა 1922 წელს, ვენაში. მისი მამა დაკავებული იყო საერთაშორისო დონეზე ალმასით ვაჭრობით, ხოლო დედა დიასახლისი იყო.

უოლტერმა 1942 წელს ბრუკლინის კოლეჯში მიიღ ბაკალავრის ხარისხი. 1943 წლის აპრილიდან ის აშშს ჯარში მსახურობდა. მსახურობდა 83-ე ქვეით და მე-11 სატანკო დივიზიაში. 1945 წელს გმირული ქცევისთვის დააჯილდოვეს ბრინჯაოს მედლით. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი და მიიღო მაგისტრის ხარისხი 1946 წელს, ხოლო 1947-ში ფილოსოფიის დოქტორის წოდება.

პედაგოგიურ საქმიანობას 1947 წლიდან ეწეოდა მიჩიგანის შტატის უნივერსიტეტში. 1956 წლიდან ატარებდა პროფესორის სტატუსს, ხოლო 1969-1970 წლებშ იყო უნვიერსიტეტის დირექტორი. 1971 წელს ადამსმა გამოაქვეყნა მემუარები საკუთარი სამუშაო გამოცდილების შესახებ, სახელწოდებით *Test*.  უნივერსიტეტში ასწავლიდა 1992 წლამდე. 1992-დან იკავებდა დამსახურებული პროფესორის სტატუსს ტრინიტის უნივერსიტეტში.

თავისი კარიერის განმავლობაში ადამსმა ათობით წიგნი დაწერა. გარდაიცვალა პანკრეასის კიბოთი, 1998 წლის 8 სექტემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ადამსის შესახებ 
* *Test* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ხალხი ვენიდან
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
ნათელა იანქოშვილი

**ნათელა იანქოშვილი** (დ. 28 აგვისტო, 1918 — გ. 2008) — ქართველი მხატვარი და დაზგური გრაფიკოსი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2000), ღირსების ორდენის კავალერი (1996), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1995).

## ბიოგრაფია
ნათელა იანქოშვილი დაიბადა 1918 წელს ქალაქ გურჯაანში. 1943 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. მისი ნამუშევრებიდან გამოირჩევა: პორტრეტები — „ნინო ჭავჭავაძე“ (1958, ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში), „მამის პორტრეტები“ (1959, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი), „ნუკრია“ (1958, მხატვრის კუთვნილება), „ირმა ჩოფიკაშვილი“ (1960, მხატვრის კუთვნილება), „ანა კალანდაძე“ (1961, მხატვრის კუთვნილება), „მუხრან მაჭავარიანი“ (1969, მხატვრის კუთვნილება), „მედეა ჯაფარიძე“ (1976, მხატვრის კუთვნილება), „ნიკოლოზ ბარათაშვილი“ (1978, მხატვრის კუთვნილება), „მიხეილ თუმანიშვილი“ (1978, მხატვრის კუთვნილება); პეიზაჟები — „მცხეთის ჯვარი“ (1967), „კახეთი“ (1974), „შატილის კუთხე“ (1980); დაზგური გრაფიკა — „მეფე თამარი“ (1960), „მთვარიანი ღამე“ (1945); ავტორია სერიებისა: „სვანეთი“, „მექსიკა“, „კუბა“; დასურათებული აქვს „ვეფხისტყაოსანი“ (1964–1966, 18 ილუსტრაცია); გაფორმებული აქვს არაერთი წიგნი. თბილისში არსებობს „ერთი მხატვრის — ნათელა იანქოშვილის მუზეუმი“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გურჯაანში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2000)
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ჰენრი სალივანი

**ჰენრი სალივანი** (; დ. 1893) — ამერიკელი მარათონული მოცურავე. ცნობილია, როგორც მესამე ადამიანი და პირველი ამერიკელი, რომელმაც მოახერხა და გადაცურა ლა-მანშის სრუტე. ცურვა დაიწყო 1923 წლის 5 აგვისტოს შუადღეს, დოვერში, ინგლისში და დაამთავრა 27 საათისა და 25 წუთის შემდეგ, 6 აგვისტოს კალეში,, საფრანგეთში.

## ბიოგრაფია
ჰენრი სალივანი დაიბადა მასაჩუსეტსში, ბიზნესმენის ოჯახში. ცურვა დაიწყო რვა წლის ასაკში. პირველად სრუტის გადაკვეთა სცადა 1913 წელს (ორი წლის შემდეგ, რაც ტომას უილიამ ბერჯესი გახდა მეორე ადამიანი, რომელმაც მოახერხა ლა-მანშის არხის გადაკვეთა), თუმცა მოუწია ცურვის შეწყვეტა საფრანგეთის ნაპირიდან 8 კილომეტრზე. 1916 წელს სალივანმა გადაუსწრო ჩარლზ ტოტს (ანგარიშგასაწევი მოცურავე, რომელმაც 1923 წელს წარმატებით მოახერხა იგივე დისტანციის გადაცურვა), იცურა რა პროვინტთაუნიდან (მასაჩუსეტსი) ნანტაკეტამდე და დაამყარა ამერიკის რეკორდი განუწყვეტლად ცურვაში (20 საათი და 28 წუთი). მან კიდევ ორჯერ სცადა სრუტის გადაცურვა 1920 წელს, თუმცა მაინც ვერ მიაღწია მიზანს (საფრანგეთის სანაპირომდე მისვლამდე დააკლდა 2,4 კილომეტრი ტალღების გამო). 1921 წელს დააკლდა რვა კილომეტრი (19 საათის და 5 წუთის შემდეგ). 1922 წლის საცურაო სეზონზე ამინდის გამო სალივანმა ვერ იასპარეზა.

საბოლოოდ, სალივანმა მოახერხა ლა-მანშის სრუტის გადაცურვა 1923 წელს. ზღვა წყნარი იყო, ხოლო წყლის ტემპერატურა 17 °C. იგი ჩავიდა წყალში 4 საათსა და 20 წუთზე, კვირას, 5 აგვისტოს და დაიწყო ცურვა. მიუხედავად იმისა, რომ დანიშნულების ადგილამდე მინიმალური დისტანცია იყო 36 კილომეტრი, დინების გამო ჰენრი იძულებული გახდა გაეცურა მიახლოებით 92 კილომეტრი. იგი მივიდა საფრანგეთის ნაპირთან 6 აგვისტოს, საღამოს 8 საათსა და 5 წუთზე. მარათონის დამთავრეისთანავე, მან გაიარა ექიმის შემოწმება და მიიღო საკვები. იგი აპლოდისმენტებით გააცილა უამრავმა გულშემატკივარმა და მათ შორის არგენტინელმა მცურავმა — ენრიკე ტირაბოკიმ, რომელმაც სალივანის შემდეგ მალევე გადაცურა ეს სრუტე.

იმავე საცურაო სეზონზე ორმა მოცურავემ სცადა სრუტის გადაკვეთა. სარეკორდო დრო — 16 საათი და 33 წუთი დააფიქსირა ენრიკე ტაირაბოკიმ, რომელმაც ცურვა საფრანგეთის მხრიდან დაიწყო. მეორე იყო ამერიკელი ჩარლზ ტოტი ბოსტონიდან, რომელმაც არხის გადაცურვა 16 საათსა და 40 წუთში მოახერხა.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მოცურავეები
კატეგორია:დაბადებული 1893
გიორგი პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკური უნივერსიტეტი

**გიორგი პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკური უნივერსიტეტი** () — ერთ-ერთი ყველაზე დიდი უმაღლესი სასწავლებელი რუსეთში. უძველესი ეკონომიკური მიმართულების სასწავლებელი. მთავარი კორპუსი მდებარეობს მოსკოვში; აქვს ფილიალები.

მინი|უნივერსიტეტის მესამე სასწავლო კორპუსი

## ისტორია
უნივერსიტეტის ისტორია საფუძველს XX საუკუნეში იღებს და დაკავშირებულია კომერციული განათლების განვითარების მოსკოვის საზოგადოებასთან. თავისი რსებობის განმავლობაში საზოგადოებამ შექმნა რამდენიმე სავაჭრო კლასი და ორი კომერციული სასწავლებელი, ქალებისა და კაცებისათვის. პედაგოგთა გადასამზადებლად 1903 წელს გაიხსა კომერციული კურსები, რომელთაც 1906 წელს მიღეს უმაღლესი სასწავლებლის, ხოლო 1907 წელს *მოსკოვის კომერციული ინსტიტუტის* სტატუსი. მოსკოვის კომერციულ უნივერსიტეტს 1906 წლამდე მრთავდა ალექსანდრე გლაგოლევი.

## ინფრასტრუქტურა
საუნივერსიტეტო კომპლექსი შეადგენს კამუსთა ერთობას, რომელიც განლაგებულია სერპუხოვსკაიას დობრინინსკაიასა და  პაველეცკაიას მეტროსადგურებიდან ფეხით სავალ მანძილზე. კომპლექსი შედგება თრმეტი შენობისგან; ექვსი სასწავლო კორპუსია, სამი ადმინისტრაციული, კონგრეს-ცენტრი, საკვები ობიექტი და საერთო საცხოვრებელი. ყველა კამპუსის საერთო ფართობი შეადგენს 106 438,5 მ²-ს, რომლიდანაც უმეტესობას სასწავლო ნაგებობები შეადგენს — 79 615 მ², საერთო ფართის 74,8 %.

[მინი|უნივერსიტეტის პირვლეი რექტორი - [პავლე ნოვგოროდცევი]]

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ფინანსების ფაკულტეტის ვებ-გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის უნვიერსიტეტები
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:განათლება სსრკ-ში
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ოსტროჰის რაიონი

**ოსტროჰის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, რივნეს ოლქში. მისი ფართობია 693 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 28 662 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 41,8 კაცს კმ²-ზე. ოსტროჰის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოსტროჰი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:რივნეს ოლქის რაიონები
მონღოლური ანბანი

**მონღოლური კირილიცა** — კირილურ დამწერლობაზე დაფუძნებული 35 ასოიანი გრაფიკული სისტემა მონღოლური ენისათვის. 1941 წლიდან წარმოადგენს მონღოლეთის ოფიციალურ დამწელობას. ადრე მონღოლური ენისათვის გამოიყენებოდა სხვადასხვა დამწერლობის სისტემა, ერთ-ერთი დღესაც გამოიყენება ჩინეთში.

თანამედროვე მონღოლური დამწერლობა რუსულისაგან განსხვავდება მხოლოდ ორი დამატებითი ასოთი: Ө და Ү.

## წინა სისტემებისაგან განსხვავება
ახალი დამწერლობის მიზანი იყო პირდაპირი კორელაცია დამწერლობისა სასაუბრო მეტყველებასთან. ითვლებოდა რომ ძველმონღოლური დამწერლობა არ იყო ხელმისაწვდომი უბრალო ადამიანებისათვის. ამის გარდა ძველი დამწერლობის გამოსაყენებლად საჭირო იყო შუა საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი ძველმონღოლური ენის შესწავლა და მოძველებული უღლების ფორმებს. ახალი ანბანით გადახალისდა ენაც და ძველი ანბანისათვის დამახასიათებელი ბევრი ხარვეზი გადაფარა.

## ისტორია
მონღოლურ ენაში კირილიცას დამკვიდრების პიონერები ქრისტიანი მისიონერები (ხელმძღ. ნილ ირკუტელი და ნერჩინელი) იყვნენ, რომლებიც მონღოლეთში 1840-იან წლებში გამოჩნდნენ. მათი გამოჩენიდანვე დასაბამი დაედო მონღოლურ ენაზე სასულიერო ტექსტების თარგმნას. ტექსტები ითარგმნებოდა სხვადასხვა მონღოლურ ენაზე, მაგრამ არ არსებობდა ერთიანი გრაფიკული ნორმები.

1930-იან წლებში მცდელობა იყო ძველმონღოლური დამწერლობა გადაეყვანათ ლათინურ გრაფიკაზე. ანალოგიურ მცდელობას (შეეცვალათ ლათინური ასოებით) არაერთგზის ჰქონდა ადგილი ჩინეთის რესპუბლიკის და ასევე იაპონიის მხრიდან მეორე მსოფლიო ომის დროს.

1941 წელს მონღოლეთის მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება შეეცვალათ ძველმონღოლური დამწერლობა კირილური დამწერლობით. 1846 წლის 1 იანვრიდან ახალი დამწერლობით გამოდიოდა პერიოდული გამოცემები, ხოლო 1950 წლის იანვრიდან — მთელი საქმისწარმოება შეიცვალა.

1990 წლებში ადგილი ჰქონდა ძველმონღოლურ დამწერლობაზე დაბრუნების მცდელობას, მაგრამ რიგი მიზეზების გამო ეს ვერ მოხერხდა. დღესდღეობით კირილური დამწერლობის პარალელურად ასევე ოფიციალური სტატუსი ძელმა დამწერლობამაც შეიძინა და მსურველებს შეუძლიათ მისი გამოყენება შეუზღუდავად.

## ცხრილი
## სქოლიო
კატეგორია:კირილური დამწერლობები
კატეგორია:მონღოლური ენა
კატეგორია:მონღოლური დამწერლობები
დულკა არაგონელი

**დულკა არაგონელი** (, ; დ. 1160 — გ. 1 სექტემბერი, 1198) — ბარსელონას დინასტიის წარმომადგენელი. არაგონის დედოფალ პეტრონილასა და ბარსელონას გრაფ რამონ ბერენგარ IV-ის ასული. პორტუგალიის დედოფალი 1185-98 წლებში როგორც სანშუ I-ის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
დულკა დაიბადა 1160 წელს ბარსელონაში. იგი იყო არაგონის დედოფალ პეტრონილასა და მისი ქმრის, ბარსელონას გრაფ რაიმონ ბერენგარ IV-ის ასული. მისი ძმა ალფონსო II, შემდგომში არაგონის მეფე გახდა. 

როგორც კი წამოიზარდა დულკა პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ის ვაჟზე, ინფანტ სანშუზე დანიშნეს. როდესაც დულკას 11 წელი შეუსრულდა, 1174 წელს იგი სანშუზე დააქორწინეს. იგი ძალიან ჩუმი, მორცხვი და დამყოლი ხასიათის გოგონა იყო, ამიტომაც მის შესახებ ბევრი ცნობა არ არსებობს. 

პორტუგალიაში იგი ცნობილი გახდა როგორც „ლამაზი და შესანიშნავი ქალბატონი“. 1185 წელს სანშუ I პორტუგალიის მეფე გახდა, დულკა კი დედოფლად გვევლინება. იგი თავის, როგორც დედოფლის მოვალეობას პირნათლად ასრულებდა და პორტუგალიას უამრავი მემკვიდრე გაუჩინა. იგი ცდილობდა თავისი მული, ინფანტა მაფალდა თავის ძმაზე, ალფონსო II-ზე დაექორწინებინა. მათი ნიშნობაც კი შედგა, მაგრამ ქორწილამდე ცოტა ხნით ადრე მაფალდა გარდაიცვალა. 1188 წელს, მისი თვისებების გამო სანშუ I-მა დულკა დააჯილდოვა და დიდი ადგილ-მამულები გადასცა მდინარე ვოგას ხეობასა და ოპორტოში. 

დულკა თავისი ბოლო მშობიარობიდან მალევე გარდაიცვალა. 1198 წელს მან ტყუპი გოგონები გააჩინა, თუმცა მალევე შავი ჭირის ინფექცია შეეყარა და ამა წლის 1 სექტემბერს გარდაიცვალა. ამის შემდეგ სანშუ აღარ დაქორწინებულა. 

## შვილები 
# ტერეზა (1178-1250), ცოლად გაჰყვა ლეონის მეფე ალფონსო IX-ს;
# სანჩა (1180-1229), დააფუძნა კელას მონასტერი და გარდაცვალებამდე იქ ცხოვრობდა, 1705 წელს პაპმა კლემენტ XI-მ წმინდანად შერაცხა;
# კონსტანცა (1182-1202), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# აფონსუ II (1186-1223), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო ურაკა კასტილიელი;
# რაიმონდი (1187-1188), გარდაიცვალა ჩვილი;
# პედრუ (1187-1258), ცოლად შეირთო ურგელის გრაფინია ორემბაიაქსი;
# ფერნანდუ (1188-1233), ცოლად შეირთო ფლანდრიის გრაფინია იოანა;
# ენრიკე (1189), გარდაიცვალა ჩვილი;
# მაფალდა (1196-1256), ცოლად გაჰყვა კასტილიის მეფე ენრიკე I-ს;
# ბრანკა (1198-1240), ბერენგარიას ტყუპისცალი, იყო მონაზონი გვადალახარას დედათა მონასტერში;
# ბერენგარია (1198-1221), ბრანკას ტყუპისცალი, ცოლად გაჰყვა დანიის მეფე ვალდემარ II-ს;

## ლიტერატურა 
* Mateu Ibars, Josefina; Mateu Ibars, María Dolores (1980). Colectánea paleográfica de la Corona de Aragón: Siglo IX-XVIII. Barcelona: Universitat Barcelona. ISBN 978-84-7528-694-5.
* Mattoso, José (2014). D. Afonso Henriques (in Portuguese). Lisbon: Temas e Debates. ISBN 978-972-759-911-0.
* Rodrigues Oliveira, Ana (2010). Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7.

კატეგორია:დაბადებული 1160
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1198
კატეგორია:პორტუგალიის დედოფლები
კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
კატეგორია:არაგონის ინფანტები