open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლა-დიგი

**ლა-დიგი** (, ) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი კუნძული. მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში.

## გეოგრაფია 
thumb|left|250px|კუნძულ ლა-დიგის რუკა.
სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი კუნძული, რომელიც მდებარეობს პრასლინის და მაეს კუნძულების მეზობლად, 43 კმ-ში მაედან და 6 კმ-ში პრასლინიდან, რომლებთანაც დაკავშირებულია საბორნე კავშირით. კუნძულის ზომებია — დაახლოებით 3 კმ 4 კმ-ზე.

## ისტორია 
კუნძული 1744 წელს აღმოაჩინეს, მაგრამ თავისი სახელი მიიღო მხოლოდ 1768 წელს, როდესაც მას ეწვია ფრანგი ზღვაოსანი მარკ ჟოზეფ მარიონ-დიუფრენი.

## მოსახლეობა 
კუნძულზე ცხოვრობს 2 ათასზე მეტი მაცხოვრებელი.

## საინტერესო ფაქტები 
* კუნძულზე მდებარეობს ბუნგალო, სადაც გადაღებულია 1977 წლის ფრანგული ფილმის ნახვამდის ემანუელა!-ს სცენები.
* ავტოტრანსპორტის გამოყენებაზე ადრე არსებულ აკრძალვასთან დაკავშირებით, ითვლება, რომ კუნძულზე ყველაზე პოპულარული ტრანსპორტი იყო ველოსიპედი. სინამდვილეში დღეისათვის კუნძულზე ტაქსიც არსებობს და ავტოსარემონტოებიც, ხოლო 2010 წელს, 800 ფერმერიდან 27-ს ჰქონდა მოტორიზებული ავტოტრანსპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official La Digue Island Guide 
* National Bureau of Statistics 
* Fotos de La Digue / Seychelles 
* Fotogalería - La Digue 
* Mapas y fotos de La Digue 
* Praslin, La Digue Fotogalerie 
* კუნძული ლა-დიგი 
* კუნძულ ლა-დიგის რუკა
* Bilder კუნძულ ლა-დიგის ფოტოები 

## სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
აღმოსავლეთის განგთა დინასტია

220px|მინიატიურა|აღმოსავლეთ განგას ფანამი (მონეტა)
**აღმოსავლეთის განგთა დინასტია** წარმოშობით იყო კალინგადან მათი ხელისუფლება ვრცელდებოდა თანამედროვე ინდურ სახელმწიფოს დიდ ტერიტორიაზე და მოიცავდა აღმოსავლეთ ბენგალის, ანდჰრა-პრადეშის, ჩატისგარჰის რეგიონებს. მათი სამეფოს დედაქალაქი ცნობილი იყო სახელით - კალინგანაგარი. ამჟამად, მუკალინგამი  (იგივე შრიმუკალინგამი), მდებარეობს შრიკაკულამის დისტრიქტში, ორისას შტატში (ძველი ოდიშა),  ანდრა-პრადეშის შტატის საზღვართან. დღეისათვის ეს ქალაქი დაახლოებით 4 მლნ-მდე მცხოვრებით,  ცნობილია მასში მდებარე მზის ტაძრის წყალობით, რომელიც იუნესკოს მიერ არის აღიარებული, როგორც მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობა. 

დინასტია დააარსა მეფე ანატავარმან ჩოდაგანგამ, მისი შთამომავლები იყვნენ დასავლეთ განგას დინასტია და ჩოლას დინასტია, რომელიც მოგვიანებით გახდნენ აღმოსავლეთ განგას მმართველები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ძველი ინდური მონეტები
* აღმოსავლეთის განგთა დინასტია
* ისტორიული დაპირისპირებები
* აღმოსავლური მონეტები და მათი ღირებულებები
* აღმოსავლეთის განგთა მონეტები

კატეგორია: სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში 
კატეგორია: ინდური დინასტიები
კატეგორია:ორისის ისტორია
საბა (ფილმი)

**„საბა“** — 1929 წლის ქართული საბჭოთა, ალკოჰოლიზმის საწინააღმდეგო ფილმი, გადაღებული რეჟისორ მიხეილ ჭიაურელის მიერ. ეს იყო ჭიაურელის და მისი მეუღლის, ვერიკო ანჯაფარიძის პირველი თანამშრომლობა კინოში. 

## სიუჟეტი
ტრამვაის ვატმანი საბა ლოთობისგნ სულიერი გადაგვარების გზაზე დგას. ერთხელ ის შემთხვევით საკუთარ შვილს გაიტანს და მხოლოდ ამის შემდეგ უბრუნდება ნორმალურ ცხოვრებას. ფილმის ბოლოს ჩანან პიონერები, რომლებიც კუბოთი ბოთლს მიასვენებენ. საბას გამოჯანმრთელებულ შვილს უჭირავს პლაკატი „მამა, ნუ სვამ ღვინოს!“ ამ მსვლელობას სამსახურში აღდგენილი საბა ბედნიერი ღიმილით ადევნებს თვალს.

## როლებში
*ალექსანდრე ჯალიაშვილი — საბა
*ვერიკო ანჯაფარიძე — მარო — საბას მეუღლე
*ანდრო ჯანუაშვილი — ვახტანგი — საბას და მაროს შვილი
*ეკა ჭავჭავაძე — პიონერთა რაზმის ხელმძღვანელი

## ლიტერატურა
**ირაკლი მახარაძე*, „დიადი მუნჯი“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* „Саба“ (1929) фильм — Классика советского кино (официальный канал)

კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები
კატეგორია:1929 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:პროპაგანდისტული ფილმები
კატეგორია:მიხეილ ჭიაურელის ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
არაზ ოზბილისი

**არაზ ოზბილისი** (; დ. 9 მარტი, 1990) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს „მოსკოვის სპარტაკში“ და იცავს სომხეთის ეროვნული ნაკრების ღირსებას.

## კარიერა 
ოზბილისიმ კარიერა ნიდერლანდებში, კერძოდ „ამსტერდამის აიაქსში“ დაიწყო, „აიაქსის“ შემდეგ კრასნოდარის „კუბანში“ გადავიდა, სადაც მან მხოლოდ ერთი წელი დაჰყო. 2013 წელს ოზბილისი „მოსკოვის სპარტაკის“ ფეხბურთელი გახდა.

სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში პირველად 2012 წელს ითამაშა კანადის წინააღმდეგ და იმავე მატჩში პირველი გოლი გაიტანა სომხეთის სახელით.

## პირადი ცხოვრება
ოზბილისი დაიბადა ჰორნში, ნიდერლანდებში და აქვს ორი — ნიდერლანდების და სომხეთის მოქალაქეობა. სომხეთის პასპორტი მან 2011 წელს მიიღო რადგან სურდა სომხეთის ნაკრებში თამაში.

ოზბილისის კუმირი არის ლიონელ მესი.

## მიღწევები
### აიაქსი
* ნიდერლანდების ერედივიზია: 2010-2011, 2011-2012

### ინდივიდუალური
* აიაქსის მომავლის ტალანტი: 2009

### გოლები ნაკრებში
## კარიერის სტატისტიკა
## რესურსები ინტერნეტში 
*  Aras Ozbiliz profile  at Ajaxinside.nl
*  Voetbal International

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:კუბანის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცოლაკ ბექარიანი

**ცოლაკ ბექარიანი** (; დ. 30 ოქტომბერი, 1922, ადის-აბება, ეთიოპია — გ. 23 აგვისტო, 1980, სორტავალო, კარელია, რუსეთის სფსრ) — სომეხი კომპოზიტორი, მევიოლინე და პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ადის-აბებაში, ეთიოპია, სომეხი პოეტისა და პროზაიკოსის ვაღინაკ ბექარიანის ოჯახში. 1926 წელს მისი მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ სომხეთში. 

1940–1942 წლებში სწავლობდა რ. მელიქიანის მუსიკალურ სკოლაში, ვიოლინოს სპეციალობით. 1948 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორია ვიოლინოს სპეციალობით. 1945-1965 წლებში მუშაობდა სიმფონიურ ორკესტრში. 1965–1980 წლებში ასწავლიდა ხაჩატურ აბოვიანის სახელობის ერევნის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 

გარდაიცვალა კარელიის ქალაქ სორტავალოში (დასასვანებელ სახლში).

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები
კატეგორია:სომეხი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული  30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
ბადრი ბეგალიშვილი

**ბადრი (ბაადურ) ბეგალიშვილი** (დ. 5 აპრილი, 1933, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ  — გ. 16 მარტი, 2013, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1933 წლის 5 აპრილს ქუთაისში, მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობის ჭიჭიკო ბეგალიშვილის ოჯახში. იმ პერიოდში მარჯანიშვილის თეატრი ქუთაისში ფუნქციონირებდა და თბილისში გადმოვიდა, 3 წლის ბადრი ოჯახთან ერთად თბილისში გადმოვიდა საცხოვრებლად.

1951 წელს დაამთავრა თბილისის 35-ე ვაჟთა საშუალო სკოლა. სხვადასხვა დროს მუშაობდა: ზუგდიდის თეატრში (1958–1960), საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში (1960–1961), მარჯანიშვილის თეატრში (1961–1962). 1963 წლიდან მუშაობდა მუსიკალური კომედიის თეატრში.

ბადრი 27 წლის იყო, როდესაც პირველად დაოჯახდა, მომავალი მეუღლე, მსახიობი ფატი ბელქანია, მან ზუგდიდის თეატრში გაიცნო, თუმცა ოჯახი რამდენიმეწლიანი ურთიერთობის შემდეგ დაინგრა და მეორედ დაქორწინდა ასევე მსახიობ იზა ბოჭოიძეზე, რომელთანაც გარდაცვალებამდე იცხოვრა. მსახიობის სამივე ვაჟი, ასევე ცნობილი მსახიობები არიან — ზურა და ალეკო პირველი ქორწინებიდან და ბადრი მეორე ქორწინებიდან.

გარდაიცვალა 2013 წლის 16 მარტს თბილისში.

## ფილმოგრაფია
*1971: „წუთისოფელი“ რეჟისორები  შოთა მანაგაძე, ნოდარ მანაგაძე
*1972: „ჩარი რამა“ (ჭიპილია) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
*1973: „წკიპურტები“  რეჟ. რეზო ესაძე
*1974: „ღამის ვიზიტი“ (აშნა ლომიკ) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
*1975: „ივანიკა და სიმონიკა“ (მონადირე) რეჟ. პავლე ჩარკვიანი
*1975: „ერთი ნახვით შეყვარება“ რეჟ. რეზო ესაძე
*1975: „ჩირიკი და ჩიკოტელა“  (ჩიკოტელა)  რეჟისორები ლევან ხოტივარი,  რამაზ (ბუბა) ხოტივარი
*1976: „ქალაქი ანარა“  რეჟ. ირაკლი კვირიკაძე
*1979: „კაცია ადამიანი?!“ (მოურავი) რეჟისორები სიკო დოლიძე, ქეთი დოლიძე
*1981: „მე მოვედი“ (მღებავი) რეჟ: ალექსანდრე (ალეკო) ნინუა
*1982: „ანდერძი“ რეჟ. ნანა დვალიშვილი
*1982: „დიმიტრი II“  (ქოსა) რეჟ. რამაზ (ბუბა) ხოტივარი
*1986: „ჩეგემური დეტექტივი“  რეჟ. ალექსანდრე (საშა) სვეტლოვი
*1988: „ქველი“ (კეთილისმყოფელი)  რეჟ. ვალერიან კვაჭაძე
*1990: „თეთრი ბაირაღები“ (მოშიაშვილი) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
*1991: „პრემიერა“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
*1992: „ზნედაცემული ანგელოზი“ რეჟისორები მამუკა კიკალეიშვილი, ლევონ უზუნიანი
*1993: „ლეონარდო“ (ბენო) რეჟ. დავით ნაცვლიშვილი
*1995: „დონ ჟუანის დაბადება“ (აღა) რეჟ. გიორგი კაჭარავა
*1996: „შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი“ რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
*2003: „მშრალი ხიდის სიზმრები“ რეჟ. ნანა ჯანელიძე
*2003: „ჭერი ანუ დაუმთავრებელი ფილმის მასალა“  რეჟ. რეზო ესაძე
*2008: „მაცხოვრის საფლავზე ანთებული სანთელი“  რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე

## ჯილდოები და აღიარება
* 1980 : საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1990 : საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1998 : ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*ბადრი ბეგალიშვილი — КиноTeamp.RU 
*ბადრი ბეგალიშვილი — КиноПоиск.RU 
*ბადრი ბეგალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ბადრი
Immortal

**Immortal**  — ნორვეგიული ბლეკ-მეტალ ჯგუფი. იგი შეიქმნა 1990 წელს.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* 1992 — *Diabolical Fullmoon Mysticism*
* 1993 — *Pure Holocaust*
* 1995 — *Battles in the North*
* 1997 — *Blizzard Beasts*
* 1999 — *At the Heart of Winter*
* 2000 — *Damned in Black*
* 2002 — *Sons of Northern Darkness*
* 2009 — *All Shall Fall*
* 2018 — *Northern Chaos Gods*

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ნორვეგიული ბლექ-მეტალ ჯგუფები
კატეგორია:1990 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:2003 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:2006 წელს აღდგენილი ჯგუფები
ვაღინაკ ბექარიანი

**ვაღინაკ ბექარიანი** (; დ. 5 იანვარი, 1891, პარტიზაკი, თურქეთი — გ.15 ივნისი, 1975, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი განმანათლებელი, პოეტი და მწერალი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1891 წელს თურქეთში, პარტიზაკში, სტამბოლთან ახლოს. დაწყებითი განათლება მიიღო ადგილობრივ სკოლაში, ხოლო შემდეგ სწავლა გააგრძელა კონსტანტინოპოლის ცენტრალურ კოლეჯში. 1915 წელს ბექარიანის ოჯახი გენოციდის გამო საცხოვრებლად გადავიდა იერუსალიმში, სადაც ასწავლიდა სასულიერო სემინარიაში. 1916 წელს, სომხური სათვისტომოს მიერ მიწვევის შემდეგ, ადის-აბებაში დააარსა სკოლა.

1922 წელს საცხოვრებლად გადავიდა პარიზში, ხოლო 1925 წელს სომხეთში. პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ ასწავლიდა ეჩმიაძინისა და ერევნის სკოლებსა და პედაგოგიურ ინსტიტუტებში. 

გარდაიცვალა 1975 წელს ერევანში.

## ლიტერატურა 
* Գառնիկ Ստեփանյան, «Կենսագրական Բառարան», 1973, Երևան, էջ 198։

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოეტები
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
რომან ბერეზოვსკი

**რომან ბერეზოვსკი** (; დ. 5 აგვისტო, 1974) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით მეკარე. თამაშობდა სომხურ და რუსულ კლუბებში, ასევე იყო სომხეთის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი. ამჟამად არის „დინამო მოსკოვის“ მეკარეების მწვრთნელი.

## კარიერა
ბერეზოვსკიმ კარიერა სომხეთში დაიწყო სადაც სულ 2 წელი გაატარა. მისი კარიერის უმეტესი და უმნიშვნელოვანესი ნაწილი რუსეთის ჩემპიონატს უკავშირდება, ბერეზოვსკი იყო „ზენიტის“, „მოსკოვის ტორპედოს“, „ხიმკისა“ და „მოსკოვის დინამოს“ მეკარე.

სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში ბერეზოვსკის დებიუტი 1996 წლის აგვისტოში შედგა პორტუგალიის წინააღმდეგ, მას შემდეგ მან ნაკრებში 93-ჯერ ითამაშა. მიჩნეულია ყველა დროის საუკეთესო სომეხ მეკარედ. ნაკრებში ჩატარებული თამაშების რაოდენობით მას მხოლოდ სარგის ჰოვსეპიანი უსწრებს. 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო მატჩში ირლანდიის ნაკრების წინააღმდეგ ბერეზოვსკი შეცდომით იქნა გაძევებული მოედნიდან ხელით თამაშისთვის, საბოლოოდ ამ შეცდომამ მნიშვნელოვნად იმოქმედა მატჩის შედეგზე, იმ შეხვედრის მთავარმა არბიტრმა თანამდებობა დატოვა. ბერეზოვსკიმ კაპიტნის სამკლაური 2012 წელს მიიღო, მას შემდეგ რაც ჰოვსეპიანმა კარიერა დაამთავრა და პირველად გუნდს იტალიის ნაკრებთან უკაპიტნა.

2015 წელს სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო და დინამო მოსკოვის მეკარეების მწვრთნელი გახდა.

## მიღწევები
### ზენიტი
* რუსეთის თასი: 1998-1999
### ხიმკი
* რუსეთის პირველი ლიგა: 2006

## რესურსები ინტერნეტში
*news.sportbox.ru
*klisf.info
*armfootball.tripod.com

## სქოლიო
*footballdatabase.eu

კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ხიმკის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
კადიმიის მეჩეთი

**კადიმიის მეჩეთი** — ერაყში, ბაღდადის გარეუბან კადიმიაში არსებული სალოცავი. აქ მდებარეობს თორმეტიანების მეშვიდე და მეცხრე იმამების მუსა ალ-კაზიმის და მუჰამად ალ-ჯავადის საფლავები. აქ ასევე დაკრძალულია ცნობილი მეცნიერები ალ-შაიხ ალ მუფიდი და ნასირ ალ-დინ ალ-ტუსი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* History of the Shrine at Kadhimayn

კატეგორია:ერაყის მეჩეთები
მეგი – ქართველი გოგონა

**მეგი – ქართველი გოგონა** — ემიგრანტი ქართველი მწერლის, გერმანიაში მოღვაწე გრიგოლ რობაქიძის 1932 წლის რომანი.

## რომანის შესახებ 
გრიგოლ რობაქიძის „**მეგი – ქართველი გოგონა“** 1932 წელს ტიუბინგენში, რაინერ ვუნდერლიხის გამომცემლობაში დაიბეჭდა. რომანის თავდაპირველი სათაური „მედეას ნაწნავები“ იყო და როგორც ჰანს ჰატო ფონ ველტჰაიმისადმი მიწერილი ბარათიდან ირკვევა, მწერალს ორიგინალის ტექსტი რუსულ ენაზე შეუქმნია. ამ ფაქტს გრიგოლ რობაქიძე შემდეგნაირად ხსნის: „მაშინ უკვე მქონდა საიდუმლო განზრახვა გერმანიაში გაპარვისა. მინდოდა გერმანული ტექსტი ხელთ მქონოდა. ჩემი მეგობარი რაინჰოლდ ჩაკერტი, რომელიც ამ წიგნის მთარგმნელად არის დასახელებული, ქართულს არ ფლობდა. ორმაგი სამუშაო რომ თავიდან ამეცდინა, ჯერ ქართულად დამეწერა რომანი და მერე რუსულად მისთვის, „მეგის“ ორიგინალური ტექსტი იმთავითვე რუსულად შეიქმნა“.

## პერსონაჟები 
* „მეგი“ — მთავარი პერსონაჟი, მეგრელი გოგონა
* „ციცინო“ — მეგის დედა
* „მენიკი“ — ძიძა
* „უტუ“ — მოსამსახურე
* „ასტამური“ — მეგის შეყვარებული
* „ბუჩუ“ — მეგის მეგობარი
* „ჯვებე“ — ასტამურის მეგობარი

## რომანის თარგმანები 
*რომანი 2012 წელს ქართულად ითარგმნა(გამომცემლობა არტანუჯი).

## რესურსები ინტერნეტში
*რომანი goodreads.com-ზე

კატეგორია:გრიგოლ რობაქიძის ნაწარმოებები
კატეგორია:გერმანული რომანები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:მოდერნისტული რომანები
კატეგორია:ლიტერატურული მოდერნიზმი
კატეგორია:ეგზისტენციალისტური რომანები
კატეგორია:ექსპრესიონიზმი
მაგდანას ლურჯა

„**მაგდანას ლურჯა**“ — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1955 წლის მხატვრული ფილმი. მისი დამდგმელი რეჟისორები არიან თენგიზ აბულაძე და რეზო ჩხეიძე. სცენარის ავტორია კარლო გოგოძე. ფილმის ოპერატორები არიან ლევ სუხოვი, ალექსანდრე დიღმელოვი﻿. მხატვრები – იოსებ სუმბათაშვილი, ფარნაოზ ლაპიაშვილი, გივი გიგაური, კახი ხუციშვილი﻿﻿. ფილმის კომპოზიტორია არჩილ კერესელიძე﻿. მთავარ როლს ასრულებს დუდუხანა წეროძე.

## სიუჟეტი
ქვრივი მაგდანას შვილებმა მიხომ და კატომ შარაზე მომაკვდავი სახედარი იპოვეს, კარგი მოვლით ფეხზე დააყენეს და „ლურჯა“ შეარქვეს. ლურჯამ წვრილშვილიან ქვრივს შრომა შეუმსუბუქა. ამიერიდან მაგდანა მაწვნით სავსე ქილებს ქალაქში ლურჯას დახმარებით ეზიდებოდა. ხანმოკლე გამოდგა ოჯახის სიხარული - ვაჭარმა მიტუამ თავისი მიტოვებული სახედრის უკან დაბრუნება მოინდომა, სასამართლო მოისყიდა და ქვრივის ოჯახს ლურჯა წაართვა.

## როლებში 
### მთავარი გმირები 
*დუდუხანა წეროძე (მაგდანა)
*ლიანა მოისწრაფიშვილი (სოფო)
*როლანდ (მიხო) ბორაშვილი (მიხო)
*ნანი ჩიქვინიძე (კატო)
*აკაკი კვანტალიანი (მენახშირე მიტუა)
*ალექსანდრე ომიაძე (გიგო პაპა)
*აკაკი ვასაძე (მამასახლისი)
*კარლო საკანდელიძე (ვანო მოჯამაგირე)
*ალექსანდრე თაყაიშვილი (მოსამართლე)
*სტეფანე გრიქუროვი (გაბო)
*დოდო აბაშიძე
*ცაცა (ეკატერინე) ამირეჯიბი (კეკე)
*ალექსანდრე ალაზნისპირელი
*მარიამ გარიყული
*შალვა გედევანიშვილი
*ნუნუ მაჭავარიანი (თებრო)
*ვასილ კახნიაშვილი 
*შოთა ნოზაძე
*მავრ პიასეცკი
*ირაკლი ქოქრაშვილი (გლეხი)
*ნინო ჩხეიძე
*შალვა ხერხეულიძე (მღვდელი ტრიფონი)
*ბუხუტი ზაქარიაძე
*მერი კანდელაკი
*ვლადიმერ (ლადო) გვიშიანი
*მერაბ გეგეჭკორი (კინტო)﻿

## ჯილდოები
*პრიზი საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმისთვის. კანის საერთაშორისო კინოფესტივალი, საფრანგეთი (1956).

## რესურსები ინტერნეტში 
*ფილმი IMDb-ზე
* 

კატეგორია:1955 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:თენგიზ აბულაძის ფილმები
კატეგორია:რეზო ჩხეიძის ფილმები
კატეგორია:ქართულ მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
ბიურაკანის სურბ-ჰოვანესის ეკლესია

**ბიურაკანის სურბ-ჰოვანესის ეკლესია** () — ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციის სოფელ ბიურაკანში. 

სურბ-ჰოვანესის ეკლესია აგებულია X საუკუნეში. იგი დარბაზული ტიპისაა. შესასვლელი ორი აქვს. ეკლესიის გარშემო მრავალი ხაჩკარია. 

## გალერეა 

Image:Byurakan S. Hovhannes Rear.JPG|შესასვლელი
Image:Byurakan S. Hovhannes Interior.JPG|ინტერიერი
Image:Բյուրական ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ18-7.JPG|ძველ სომხური წარწერა შესასვლელის თავზე

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Armeniapedia.org: Byurakan Church

კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
კეშას დისკოგრაფია

ამერიკელი პოპ-მომღერალ **კეშას დისკოგრაფია** შედგება ორი სტუდიური ალბომისგან, ერთი კრებული ალბომისგან, ორი EP დისკისგან, ცამეტი სინგლისგან და სამი პრომო სინგლისგან. 2014 წლის მაისისთვის კეშას გაყიდული აქვს 35 მილიონი დისკი ამერიკის შეერთებულ შტატებში და 59 მილიონი დისკი მსოფლიოს მასშტაბით.

კეშას საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2009 წელს, რეპერ ფლოუ რაიდთან ჩაწერილი სინგლის, "Right Round" შემდეგ, რომელმაც ბილბორდის ცხელ ასეულსა და ხუთი სხვა ქვეყნის ჩარტებში პირველი ადგილი დაიკავა. კეშას სადებიუტო ალბომი, Animal 2010 წლის იანვარში გამოვიდა და გამოსვლის პირველივე კვირას მოექცა Billboard 200-ის სათავეში, ასევე წამყვანი პოზიცია დაიკავა ამერიკულ და კანადურ ჩარტებში. ალბომის წამყვანი სინგლი, "Tik Tok" გამოვიდა 2009 წლის აგვისტოში და პირველი ადგილი აიღო 11 ქვეყნის ჩარტებში, ასევე 9 კვირის განმავლობაში იყო ბილბორდის ცხელი ასეულის სათავეში. სინგლის გამოსვლიდან მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდულია მისი 15 მილიონი ასლი, რითაც ის გახდა ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ციფრული სინგლი. შემდეგ გამოვიდა სინგლები "Blah Blah Blah", "Your Love Is My Drug" და "Take It Off".

ალბომის კომერციული წარმატებიდან გამომდინარე, გადაწყვიტეს შეექმნათ მისი დელუქს ვერსია, სახელად  Cannibal, რომელიც, საბოლოო ჯამში გამოიცა როგორც EP დისკი, 2010 წლის ნოემბერში. მისი წამყვანი სინგლი, "We R Who We R" მოხვდა ათი ქვეყნის ტოპ ათეულში, მათ შორის, პირველი ადგილი დაიკავა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ავსტრალიასა და დიდ ბრიტანეთში. ალბომის მეორე სინგლი, "Blow", რომელიც 2011 წლის თებერვალში გამოვიდა ასევე მოხვდა რამდენიმე ქვეყნის ტოპ ათეულში.

კეშამ თავისი მეორე სტუდიური ალბომი, Warrior გამოუშვა 2012 წლის დეკემბერში. ალბომის პირველმა სინგლმა, "Die Young" დაიკავა მეორე პოზიცია აშშ-ში და მოხვდა თერთმეტი სხვა ქვეყნის ტოპ ათეულში. ალბომის შემდეგი ორი სინგლი, "C'Mon" და "Crazy Kids" კომერციული თვალსაზრისით, წარუმატებელი აღმოჩნდა. 2013 წლის ოქტომბერში ამერიკელმა რეპერმა, Pitbull-მა კეშასთან ჩაწერა დუეტი, სახელად "Timber", რომელმაც პირველი ადგილი დაიკავა დიდ ბრიტანეთში, კანადასა და აშშ-ში, ასევე მოხვდა სხვადასხვა ქვეყნის ტოპ ხუთეულებში.

## ალბომები 
### სტუდიური ალბომები 
### კრებულები 
### EP ალბომები 
## სინგლები
### როგორც წამყვანი მომღერალი
### სინგლები სხვა შემსრულებლებთან ერთად
### პრომო სინგლები
## სხვა სიმღერები რომლებიც მოხვდნენ ჩარტში
## სხვა გამოჩენები
## სქოლიო
კატეგორია:პოპ-მუსიკის დისკოგრაფიები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლების დისკოგრაფიები
ჰილა

**ჰილა** () — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. იგი არის ბაბილის (ბაბილონის) მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. არის ზღვის დონიდან 34 მეტრზე და მდებარეობს ისტორიული ბაბილონეთის ტერიტორიაზე. 2005 წელს ქალაქის მოსახლეობა 289 714 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი ჰილა არის საკუთარი მუჰაფაზის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჰილა მდებარეობს 100 კილომეტრის დაშორებით ქვეყნის დედაქალაქ ბაღდადიდან.

ჰილაში ძირითადად ერაყელები სახლობენ, მაგრამ მოსახლეობის რაღაც ნაწილი ქურთია. ქალაქში, როგორც თითქმის მთელ ერაყში, მოსახლეობის  უდიდეს ნაწილს მუსლიმები წარმოადგენენ.

ქალაქს ძალიან ბევრი სტუმარი სტუმრობს. ამის მიზეზი კი ის არის, რომ ქალაქი ისტორიულ ბაბილონეთში მდებარეობს და მდიდარია შორეული წარსულიდან შემორჩენილი ნაშთებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაბილის მუჰაფაზა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Iraq Image - Al Hillah Satellite Observation 

კატეგორია:ერაყის ქალაქები
ვაჰანავანქი

**ვაჰანავანქი** () — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში ქალაქ კაპანიდან დასავლეთით 7 კმ-ში. წარმოადგენდა სიუნიქის სამეფოს მთავართა განსასვენებელს. 

## ისტორია 
ვაჰანავანქის მონასტერი 911 წელს თავად ძაგიკ ვაჰანის უმცროსმა შვილმა ააგო. წლების მანძილზე იყო სიუნიქის სამეფოს რელიგიური ცენტრი. კომპლექსის მთავარი ნაგებობაა გრიგოლ განმანათლებლის სახელობის ეკლესია. გუმბათოვან ტაძარზე რამდენიმე წარწერაა შემონახული. მოგვიანებით, დასავლეთის მხარეს, ეკლესიას მიაშენეს პორტიკი. 1086 წელს სიუნიქის დედოფალმა შაჰანდუხტ II-მ და მისმა დამ კატამ ააგეს ღვთისმშობლის ეკლესია, სადაც დაკრძალულები არიან თვით და მათი შთამომავლები. მათ ასევე გადააკეთეს ტაძრის სამხრეთი შესასვლელი. 

XI საუკუნით თარიღდება ეკლესიის ხაჩკარები, წარწერები, საფლავის ქვები და მონასტრის სხვა ნაგებობები. ვაჰანავანქში მდებარეობს სიუნიქის მეფეთა საგვარეულო სამარხი. აქ აღმოაჩინეს მეფე ვასაკის საფლავის ქვა (გ. 1051 წ.), აქვეა დაკრძალული გრიგოლ I აშოტიანი (გ. 1072 წ.), მეფე სერექერიმის დედა - დედოფალი სოფი (გ. 1081 წ.) და სამეფო დინასტიის სხვა წარმომადგენლები. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიუნიქის სამეფო

## ლიტერატურა
* [ვაჰანავანქის ახლადაღმოჩენილი წარწერები](http://hpj.asj-oa.am/1790/1/1972-1(215).pdf) 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
სმბატ IV ბაგრატუნი

**სმბატ IV ბაგრატუნი** () (გ. 616/617 ) — სომეხი პრინცი ბაგრატუნების დინასტიიდან, რომელიც თავდაპირველად ბიზანტიის არმიაში მსახურობდა, თუმცა მოგვიანებით დაახლოებით 595 წლისთვის სასანიანთა იმპერიის არმიაში გადავიდა, სადაც მას გამორჩეული სამხედრო კარიერა ჰქონდა და გარდაცვალებამდე 616/617 წლამდე დიდი პატივით სარგებლობდა. მისი მემკვიდრე (შთამომავალი) მისი ვაჟი ვარაზ-ტიროც II ბაგრატუნი იყო.

## ცხოვრება 
სმბატი იყო მანველ ბაგრატუნის ვაჟი. პირველად იგი მოხსენიებულია 580-იან წლებში, როდესაც ბიზანტიის იმპერატორმა მავრიკიოსმა (582–602 წწ.) სომეხ დიდებულებს კავალერიაში შესვლა და ბალკანურ კამპანიაში ხუნძების წინააღმდეგ ბრძოლა მოსთხოვა. სმბატი და საჰაკ მამიკონიანი ჯარს კონსტანტინოპოლისკენ წარუძღვენ, თითოეული 1000 კაციან შენაერთს ხელმძღვანელობდა, კონსტანტინოპოლში ისინი უხვად დააჯილდოვეს და სახლში გამოუშვეს. 589 წელს სმბატი მეთაურობდა აჯანყებას, რომელიც ბიზანტიის წინააღმდეგ იყო მიმართული, სმბატი შეიპყრეს და კონსტანტინოპოლში გაგზავნეს, სადაც ის გაასამართლეს და სიკვდილი მიუსაჯეს, სასჯელის მიხედვით სმბატი კონსტანტინოპოლის იპოდრომზე მხეცებისთვის უნდა მიეგდოთ. თუმცა, იმპერატორმა მავრიკიოსმა ბოლო წუთს შეიწყალა, სიკვდილის სანაცვლოდ ის გააძევეს "შორეულ კუნძულებზე", მოგვიანებით კი აფრიკაში.

რამდენიმე ხნის შემდეგ სმბატი დევნილობიდან დაბრუნდა და სასანიანთა შაჰის ხოსრო II-ის სამსახურში ჩადგა, რომელმაც 595 წელს სმბატი ჰირკანიის (კასპიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროების) მარზპანად (სამხედრო გუბერნატორი) დანიშნა. სმბატი ამ თანამდებობაზე 602 წლამდე მსახურობდა, თუმცა, მოგვიანებით გაანთავისუფლეს ხორასანში ვისტაჰმის აჯანყების ჩახშობის გამო, მოგვიანებით ქტესიფონის სასახლეში მიიწვიეს, სადაც მას რამდენიმე ტიტული და მცირე ფინანსთა მინისტრადაც დაინიშნა.

დაახლოებით 607 წელს ("ხოსროს მეფობის მერვე წელს") სმბატი კვლავ სომხეთში გაგზავნეს, თუმცა უფრო დიდი ძალაუფლებით, როგორც "ლორდთა სახლების არმიის მხედართმთავარი". მისი მოღვაწეობა სომხეთში ხანმოკლე მაგრამ პროდუქტიული (ნაყოფიერი) აღმოჩნდა, წერს ნ. გარსონიანი:  მომავალ წელს, სმბატმა მოკრძალებული ტიტული *ხოსრო შანი* ("ხოსროს სიხარული ან კმაყოფილება") მიიღო, ასევე წარუძღვა სამხედრო კამპანიას ხოსროს სახელით, რომელიც მიმართული იყო ეფთალიტების იმპერიის წინააღმდეგ, სამხედრო კამპანია სმბატისა და სასანიანების გამარჯვებით დასრულდა, არსებობს მოსაზრება, რომ სმბატმა მათი ლიდერი პირისპირ ბრძოლაში მოკლა.

ამის შემდეგ, იგი პენსიაზე გავიდა, დანამდვილებით უცნობია თუ როდის გარდაიცვალა სმბატ IV, არსებობს ორი ვერსი 616 ან 617 წელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისი მემკვიდრე მისი ვაჟი ვარაზ-ტიროც II გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სმბატ ბაგრატუნი
* სმბატ IV ბაგრატუნი
* სმბატ IV ბაგრატუნი
* სმბატ IV ხოსროვ შუმ ბაგრატუნი

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაგრატუნების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული VI საუკუნეში
კატეგორია:გარდაცვლილი 616
კატეგორია:გარდაცვლილი 617
კატეგორია:ბიზანტიელი პატიმრები
კატეგორია:ბიზანტიელი მეამბოხეეები
ალ-დივანია

**ალ-დივანია** (), ასევე ცნობილია **დივანიის** სახელით — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და იგი არის ქადისიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქ დივანიის მოსახლეობა 2012 წელს 650 927 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი მდებარეობს 25 მეტრზე ზღვის დონიდან. დივანია მდებარეობს საკუთარი მუჰაფაზის დასავლეთ ნაწილში.

2011 წლის 21 ივნისს, ალ-დივანიაში, ერთ-ერთ ადამიანს ჰქონდა თვითმკვლელობის მცდელობა ქადისიის მუჰაფაზის გუბერნატორის სახლის წინ და ააფეთქა ბომბი, რის შედეგადაც, მართალია, გადარჩა გუბერნატორი, მაგრამ გარდაიცვალა 27 ადამიანი და დაიჭრა 30-ზე მეტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქადისიის მუჰაფაზა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალ-დივანიის მდებარეობა
* ქალაქის ამინდი

კატეგორია:ერაყის ქალაქები
სეიშელის გარე კუნძულები

**სეიშელის გარე კუნძულები** (სეიშელის კრეოლი Zil Elwannyen Sesel) — კუნძულთა რამდენიმე ჯგუფის პირობითი სახელი სეიშელის კუნძულების შემადგენლობაში, სეიშელის შიდა კუნძულების გამოკლებით. მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში. არ ქმნის ერთიან გეოგრაფიულ მთლიანობას. სეიშელის კუნძულების მთავარ კუნძულ მაედან მდებარეობს 230 კმ-დან 1150 კმ-მდე მანძილზე.

სეიშელის შიდა კუნძულებისგან განსხვავებით ისინი მხოლოდ მარჯნის რიფებია და ამიტომ ხშირად ასევე ეძახიან **მარჯნის კუნძულებს**. საკმაოდ მეჩხერი დასახლების გამო ეს კუნძულები არ არიან ჩართულები სეიშელის კუნძულების საარჩევნო და ადმინისტრაციულ დანაყოფში.

მარჯნის კუნძულები — ბრტყელი, მოსწორებული ატოლებია, ოკეანის დონიდან მხოლოდ 4—8 მეტრზე ამოწეულები. კირქვისგან ჩამოყალიბებული ნიადაგი პრაქტიკულად ვერ იკავებს სინოტივეს, რომელიც მუსონებს მოაქვთ (1500 მმ-მდე წელიწადში), და ამიტომ გვალვა — ატოლების ხშირი სტუმარია. სეიშელის გარე კუნძულები ღარიბია ნაყოფიერი ნიადაგით და თითქმის არ შეიცავს მტკნარ წყალს. ამის გამო ბევრ მათგანზე არ არსებობს არავითარი მცენარეულობა, ქოქოსის პალმის გარდა და შედეგად არ არსებობს მუდმივი მოსახლეობაც.

სეიშელის გარე კუნძულების საერთო ფართობია — 211,3 კმ², რაც შეადგენს სეიშელის კუნძულების ხმელეთის საერთო ფართობის 46 %-ს. მაგრამ მისი მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით შეადგენს 758 ადამიანს, ანუ ქვეყნის საერთო მოსახლეობის მხოლოდ 0,8 %-ს. სულ მოსახლეობა ცხოვრობს 11 კუნძულზე. ყველაზე დიდი დასახლებები მდებარეობს კუნძულ კოეტივიზე.

სეიშელის გარე კუნძულები მოიცავს კუნძულების ხუთ ჯგუფს (დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ):

# ალდაბრის კუნძულები — ფართობი 176 კმ².
#* კუნძული ასამპშენი
#* ალდაბრა ატოლი
#* კოსმოლედო ატოლი
#* მარჯნის კუნძული ასტოვი
# ფარქუარის კუნძულები — ფართობი 11 კმ². კუნძულების ჯგუფი მოიცავს ორ ატოლს, ერთ ცალკე კუნძულს და ერთ რიფს:
#* ფარქუარი — ატოლი, რომელიც შედგება ორი დიდი და რამდენიმე უფრო პატარა კუნძულებისაგან.
#* პროვიდენსი — ატოლი, რომელიც შედგება პროვიდენსის და სერფის კუნძულებისაგან.
#* სენ-პიერი — კუნძული.
#* უიზარდის რიფი
# ალფონსის კუნძულები — ფართობი 2 კმ². მოიცავს ორ ატოლს — სენ-ფრანსუას და ალფონსს.
#* ალფონსი — მდებარეობს ჩრდილოეთში. შედგება ერთი იმავე დასახელების კუნძულისაგან.
#* სენ-ფრანსუა — მდებარეობს სამხრეთში. მოიცავს 2 კუნძულს — სენ-ფრანსუას და ბიჟუტიეს.
# ამირანტის კუნძულები (8 მარჯნის კუნძული და სამი ატოლი) — ფართობი 10 კმ².
# სამხრეთის მარჯნის ჯგუფი — კუნძულები პლატი და კოეტივი, ფართობი 10 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების გეოგრაფია
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:დამოკიდებული ტერიტორიები
მარკოს პიზელი

**მარკოს პიზელი** (; დ. 3 ოქტომბერი, 1984) — ბრაზილიური წარმომავლობის სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ყაზახურ „აქტობეში“ და სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში.

## კარიერა
პიზელიმა ახალგაზრდული წლები ბრაზილიაში გაატარა, თუმცა მისი პირველი პროფესიონალური კლუბი ერევნის „არარატი“ იყო. ასევე ნათამაშები აქვს რამდენიმე სომხურ, უკრაინულ და რუსულ კლუბში. აქტობეში 2014 წელს არენდით, 2015 წელს კი საბოლოოდ შეუერთდა.

სომხეთის ნაკრებში პიზელის დებიუტი 2008 წელს შედგა მოლდოვას ნაკრების წინააღმდეგ, ამ მატჩში გაიტანა მან სადებიუტო გოლიც.

## პირადი ცხოვრება
მარკოსი დაოჯახებულია, ჰყავს ცოლი ნატალია, რომელიც ბრაზილიაში გაიცნო, ახლა კი ისინი სომხეთში ცხოვრობენ. მათ შვილი არ ყავთ. პიზელის შეუძლია პორტუგალიურად, სომხურად და ინგლისურად საუბარი, სწავლობს რუსულს. მარკოსი თავს ბრაზილიელ-სომხად თვლის და ამბობს რომ არასდროს დაივიწყებს სომხეთს, რადგან მათ საშუალება მისცეს განვითარებულიყო.

## მიღწევები
### ერევნის არარატი
* სომხეთის პრემიერლიგა: 2008 (მეორე ადგილი)
* სომხეთის თასი: 2008
### პიუნიკი
* სომხეთის პრემიერლიგა: 2009, 2010
### აქტობე
* ყაზახეთის სუპერთასი: 2014
### ინდივიდუალური
* სომხეთის პრემიერლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2007, 2008, 2010

### გოლები ნაკრებში
## რესურსები ინტერნეტში
*Profile at FFA website
*Profile at footballdatabase.eu
*Profile at armfootball.tripod.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:კრასნოდარის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტიგრან VI

**ტიგრან VI** () — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. ტიგრან VI სამეფო ტახტზე თრდატ I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 59 წელს და დასრულდა 62, მის შემდეგ კი ტახტზე კვლავ თრდატ I ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* არშაკუნიანები სამეფო დინასტია 
* სომხეთის არშაკუნიანების დინასტია

კატეგორია:სომხეთის მეფეები
კატეგორია:არშაკუნიანების დინასტია
როზეტა გუჯეჯიანი

**როზეტა გუჯეჯიანი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1970) — ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი. საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის ეთნოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია 
ეთნოლოგი როზეტა გუჯეჯიანი დაიბადა 1970 წლის 25 ოქტომბერს. 1989-1994 წლებში სწავლობდა სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტზე. 1994-1997 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში, ეთნოლოგიის სპეციალობით. 2005 წელს მიიღო მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი.

2005 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში თემაზე: „ტრადიციული ყოფისა და რწმენა-წარმოდგენების ურთიერთმიმართება დასავლეთ საქართველოს მთიანეთში (სვანეთის ეთნოგრაფიული მასალის მიხედვით)“.  1994 წელს ეთნოგრაფიული მუზეუმის ლაბორანტია. 1994-2006  ამავე მუზეუმის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2005-2012 წლებში საქართველოს ეროვნული მუზეუმის კურატორია. 2005-2012 წწ. ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. 2008-2012 წწ. მიწვეული ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ეთნოლოგიის მიმართულებით.  2010-2012 წწ. ასოცირებული პროფესორი ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში. 

გამოქვეყნებული აქვს ორი მონოგრაფია და 103 ნაშრომი. მონაწილეობა აქვს მიღებული 85 სამეცნიერო კონფერენციასა და სიმპოზიუმში.

## მონოგრაფიები 
# ქართველ მთიელთა მენტალობის ისტორიიდან სვანეთი, თბილისი, “უნივერსალი”, 2008. რედაქტორი - ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი რ. თოფჩიშვილი; რეცენზენტები: ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი ნ. მინდაძე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი მ. ხიდაშელი. ნაშრომი მოიცავს 227 გვერდს.
# თეორიული ეთნოლოგია, სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის. ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბ., 2010. თანაავტორები: როლანდ თოფჩიშვილი, ქეთევან ხუციშვილი. რედაქტორები: ნ. მინდაძე, ი. ღუტიძე. რეცენზენტები: თ. ფუტკარაძე, ნ. შოშიტაშვილი. ნაშრომი მოიცავს 466 გვერდს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* როზეტა გუჯეჯიანი — ეთნოლოგიის სამეცნიერო დისციპლინის შესახებ
* ინტერვიუ პროფესორ როზეტა გუჯეჯიანთან
* „განათლება გამოგარჩევს“ როზეტა გუჯეჯიანი
* გადაცემაში შუადღე ერთსულოვნებაზე
* როზეტა გუჯეჯიანი — რადიო 1 

კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები
რ
იურა მოვსისიანი

**იურა მოვსისიანი** (; დ. 2 აგვისტო, 1987) — სომეხი ფეხბურთელი. არის მოსკოვის „სპარტაკისა“ და სომხეთის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

## ადრეული ცხოვრება
იურა აზერბაიჯანში დაიბადა სომხურ ოჯახში, თუმცა ამ წლების შესახებ ფეხბურთელს ვერაფერს იხსენებს, გარდა იმისა რომ მათ აზერბაიჯანი 1991 წლის ბოლოს ან 1992 წლის დასაწყისში დატოვეს, ამის მიზეზი გახდა ბაქოში სომხების დარბევა. იურა ოჯახთან ერთად აშშ-ში გადავიდა და აქვე დაიწყო ფეხბურთის თამაში. მისი კუმირი ტიერი ანრი იყო.

## კარიერა
მოვსისიანმა თამაში აშშ-ში დაიწყო და MLS-ის რამდენიმე  კლუბის ღირსებას იცავდა, ამის შემდეგ მან კარიერა რუსეთში კერძოდ „კრასნოდარში“ გააგრძელა. 2012 წელს იურა „მოსკოვის სპარტაკში“ გადავიდა, ის სპარტაკის ყველა დროის ყველაზე ძვირადღირებული შენაძენია.

მოვსისიანმა თავდაპირველად თამაში აშშ-ს ნაკრებში დაიწყო, თუმცა 2010 წლის აგვისტოში სომხეთის ეროვნულ ნაკრებს შეუერთდა და პირველად ირანის წინააღმდეგ ითამაშა. იურა ერთ-ერთი ყველაზე შედაგიანი იყო ევრო 2012-ს საკვალიფიკაციო ეტაპზე, სადაც მან 4 გოლი გაიტანა და 5 შედეგიანი გადაცემით დაგვამახსოვრა თავი.

## პირადი ცხოვრება
მოვსოსიანი ლოს-ანჯელესში იზრდებოდა და ფლობს როგორც სომხეთის ისე აშშ-ს პასპორტს. მას ჰყავს ცოლი მარიანა და 2 შვილი.

## მიღწევები
### რილ სოლტ ლაიკი
* MLS-ის თასი: 2009
### ინდივიდუალური
* 2011-2012 წლის კრასნოდარის საუკეთესო ფეხბურთელი
* 2012-2013 წლის რუსეთის პრემიერლიგის საუკეთესო ბომბარდირი

## სტატისტიკა
### გოლები ნაკრებში
### საკლუბო სტატისტიკა
## რესურსები ინტერნეტში
* Official Facebook FanPage
* FC Krasnodar player profile 
* MLS player profile
* Danish Superliga statistics
* Randers FC profile 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:კრასნოდარის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
პართამასირი

**პართამასირი** () ასევე **პარტამასირი** და **პართომასირისი** — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. პართამასირი სამეფო ტახტზე აშხადარის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 113 წელს და დასრულდა 114, მის შემდეგ კი ტახტზე ვალარშ I ავიდა. პართამასირი პართიელი მონარქის პაკორ II-ის სამი ვაჟიდან ერთ-ერთი იყო. მამის მხრიდან აშხადარი იყო პართიის სამეფო დიასტიის წევრი, შესაბამისად კავშირი ჰქონდა არშაკუნიანების დინასტიასთან. იმ ფაქტის გარდა, რომ ის სომხეთის მეფე იყო, ძალიან მწირი ინფორმაცია არის შემორჩენილი მასზე.

113 მისმა ბიძა (ბიძა მამის მხრიდან) ოროზ I-მა რომის იმპერატორ ტრაიანესთან ომის თავიდან აცილებისა და მასთან მშვიდობის შენარჩუნების მიზნით პართამასირის ძმა და პაკორ II-ის კიდევ ერთი ვაჟი აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტიდან გადააყენა და მის ადგილას პართამასირი დასვა. თავდაპირველად აშხადარი სომხეთის სამეფო ტახტზე ოროზ I-მა დანიშნა რომთან კონსულტაციის გარეშე, თუმცა რომაელთა მხარდაჭერის მიუხედავად ტრაიანემ ოროზის ქმედება ომის დაწყების წინაპირობად მიიღო, რის გამოც საბოლოოდ ოროზს აშხადარის ტახტიდან გადაყენება მოუწია.

როდესაც ტრაიანემ თავისი არმიით პართია მიაღწია, მას პართამასირი შეხვდა. პართამასირს იმედი ჰქონდა, რომ თავის მეფობას შეინარჩუნებდა. თავდაპირველად ტრაიანემ მოუსმინა პართამასირს, თუმცა საბოლოოდ უარი განუცხადა მეფობის შენარჩუნებაზე. პართამასირის თხოვნის უარყოფის შემდეგ, ტრაიანემ სომხეთის ანექსია მოახდინა და რომის იმპერიას შეუერთა როგორც პროვინცია.

ტრაიანემ პართამასირი უკან სახლში პართიაში გაგზავნა, თვითონ კი სამხედრო კამპანია განაგრძო. პართიისაკენ მიმავალ გზაზე პართამასირი გაურკვეველ ვითარებაში გაუჩინარდა, ერთ-ერთი მოსაზრებით პართამასირი ტრაიანეს ბრძანებით მოკლეს.
## რესურსები ინტერნეტში 
* არშაკუნიანები სამეფო დინასტია 
* სომხეთის არშაკუნიანების დინასტია

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის მეფეები
კატეგორია:არშაკუნიანების დინასტია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ქონდარი

**ქონდარი** () — მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. ერთ- და მრავალწლოვანი ბალახები ან ბუჩქ-ბალახებია.  

მისი 30-მდე სახეობა გავრცელებულია ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში გვხვდება 3 სახეობა. ქონდარი იზრდება მშრალ და კირქვიან ფერდობებზე, ბუჩქნარებში, ტყის პირას. ბევრი სახეობა ეთეროვან ზეთებს შეიცავს. ბაღის ქონდარი (Satureja hortensis) ველურად ევროპული ნაწილის სამხრეთშია გავრცელებული.  

იყენებენ საჭმლის საკაზმად, მედიცინასა და პარფიუმერიაში. ამასთან საქართველოში კულტივირებულია ტყის ქონდარი (Satureja laxiflora), რომელსაც იყენებენ ლიქიორისა და კონიაკის წარმოებაში არომატისათვის. გარეული ქონდარი ანუ ონჭო (Satureja spicigera) და მთის ქონდარი (Satureja montana), რომელსაც დეკორატიულ მცენარედ იყენებენ. 

## ლიტერეტურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
არშაკ III სომეხი

**არშაკ III სომხეთი** () — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. არშაკ III სომხეთი სამეფო ტახტზე ვარაზდატის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 378 წელს და დასრულდა 389, მის შემდეგ კი ტახტზე ხოსროვ IV ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* არშაკუნიანები სამეფო დინასტია 
* სომხეთის არშაკუნიანების დინასტია

კატეგორია:სომხეთის მეფეები
კატეგორია:არშაკუნიანების დინასტია
არტაშეს III

**არტაშეს III** () — ბოსფორის, პონტოს, კილიკიისა და კაპადოკიის პრინცი და რომის ვასალი სომხეთის მეფე 18-35 წლებში. პონტოს მეფე პოლემონ I-ის ვაჟი. ტახტზე შეცვალა არშაკ I-მა.

## წყაროები 
*ტაციტუსი, რომის იმპერიის ანალები
*Artaxias' article at ancient library 
*Ptolemaic Genealogy: Cleopatra VII 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჟუან პინტუ

**ჟუან პინტუ** ( დ. 19 აგვისტო, 1971; პორტუ, პორტუგალია) — პორტუგალიელი ყოფილი ფეხბურთელი, პორტუგალიის ეროვნული ნაკრების წევრი. ასპარეზობდა მხოლოდ მშობლიური ქვეყნის კლუბებში. ითამაშა პორტუგალიის სამი უდიდესი კლუბიდან ორში, რომლებშიც მოიგო ექვსი მთავარი ტიტული. 1992-1994 წლებში ზედიზედ სამჯერ დასახელდა პორტუგალიის ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელად, 1997 წელს კი გახდა ამ ჩემპიონატის ბომბარდირი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლისაბონის სპორტინგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯიმ შვანთე

[მინი|მარჯვნივ|300პქ|ფილმი [ვიკისაწყობი|ვიკისაწყობში.]]

„**ჯიმ შვანთე**“ (*მარილი სვანეთს*) — რეჟისორ მიხეილ კალატოზიშვილის 1930 წლის ფილმი. გადაღებულია უშგულის თემში.

## სიუჟეტი
ფილმში ასახულია ის მკაცრი და აუტანელი პირობები, რომელშიც სვანეთის მოსახლეობას უხდება ცხოვრება. სხვა გასაჭირთან ერთად სვანების პრობლემა მარილის უქონლობა და დეფიციტი იყო. მოსახლეობა ჩადის ბარში, რათა მარილი შეიძინოს და უგზოობის გამო ბევრი იღუპება. საბჭოთა ხელისუფლებას მოსახლეობის დასახმარებლად სვანეთში გზა გაჰყავს.

## გადაღება
„ჯიმ შვანთეს“ გადაღებამდე ერთი წლით ადრე კალატოზიშვილის ჯგუფი გაემგზავრა სვანეთში, სადაც გადაიღო მასალა მხატვრულ-აგიტაციური ფილმისთვის „ბრმა“. გადამღებ ჯგუფს უსიამოვნება მოუვიდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან, რის გამოც სახკინმრეწვის ერთი თანამშრომელი მოკლეს. თბილისში დაბრუნების შემდეგ მასალა დაამუშავეს და დაამონტაჟეს, მაგრამ ნაწარმოები დაწუნებული იქნა მეტწილად კონსტრუქციული წყობის და არა ნაწარმოების იდეის გამო. კალატოზიშვილს უზარმაზარი გამოუყენებელი მასალა შერჩა. მან ხელახალი მონტაჟი და გადალაგება დაიწყო და ასე შექმნა „ჯიმ შვანთე“.

## შეფასება
ფილმმა მაყურებლის არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია. ეკრანებზე ის მხოლოდ ოთხი დღე გადიოდა და შემდეგ მოხსნეს. უცხოელმა კინემატოგრაფისტებმა ფილმი მოიწონეს და მას ლუის ბუნიუელის „უპურო მიწას“ ადარებდნენ.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  (ინგლისური სუბტიტრებით)

## სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები
კატეგორია:1930 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:მიხეილ კალატოზიშვილის ფილმები
ვაჰრამაშენი

**ვაჰრამაშენი** () ასევე ცნობილია, როგორც **ამბერდის ეკლესია** () — ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, არაგაწის მთის მახლობლად. 

## ისტორია 
ვაჰრამაშენის ეკლესია დაარსდა XI საუკუნეში, ამბერდის ციხესიმაგრის მახლობლად. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც მდებარეობს მთაზე, მდინარეების ამბერდისა და არკაშენის შეერთების ადგილთან ახლოს. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც პაჰლავუნების მფლობელობაში იყო. 1070-იან წლებში ციხესიმაგრეს თურქ-სელჩუკები დაეპატრონენ. 1193 წელს, ქართველთა ერთიანმა არმიამ ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ძმის ივანე ათაბაგის მეთაურობით გაათავისუფლა  და მხარგრძელების მფლობელობაშია XI-XII საუკუნეების განმავლობაში. 1236 წელს მონღოლებმა დაიპყრეს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ამბერდი

## რესურსები ინტერნეტში
*ვაჰრამაშენის ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
შარლერუის ბრძოლა

მინიატიურა|300პქ|გერმანელი ჯარისკაცები შარლერუის ბრძოლის დროს

**შარლერუის ბრძოლა** — პირველი მსოფლიო ომის დასავლეთის ფრონტის ნაწილი, სამხედრო შეტაკება, რომელიც სასაზღვრო ბრძოლას მოჰყვა 1914 წლის 21 აგვისტოს. ბრძოლა  გერმანიის იმპერიის მეორე და მესამე არმიებსა და საფრანგეთის მეხუთე არმიას შორის გაიმართა. ფრანგები მდინარე სამბრის გავლით გეგმავდნენ გერმანელებზე შეტევას, თუმცა გერმანელები პირველები გადავიდნენ შეტევაზე და ფრანგებს იძულებით მოუწიათ უკან დახევა. ფრანგები დინანთან კონტრ-შეტევამ იხსნა, ფრანგებს იმ ფაქტმაც შეუწყო ხელი, რომ მესამე არმიამ სამხრეთ-დასავლეთით მოძრაობის გაგრძელების ნაცვლად, ჩრდილო-დასავლეთით განაგრძო სვლა მეორე არმიის დასახმარებლად. ბრძოლა საბოლოოდ 23 აგვისტოს, გერმანელთა გამარჯვებით დასრულდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბრძოლები შარლერუის მახლობლად
* ბრძოლები - შარლერუის ბრძოლა (1914)
* საზღვართა ბრძოლა:შარლერუა და მონსი

კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1914 წლის ბრძოლები
ჰრაირ მკოიანი

**ჰრაირ მკოიანი** (; დ. 2 სექტემბერი, 1986) — სომეხი ფეხბურთელი. არის სომხეთის ნაკრების და ირანული „ესტეგლალის“ მცველი.

## კარიერა
მკოიანს კარიერის დიდი ნაწილი სომხურ კლუბებში აქვს გატარებული, ასევე ნათამაშები აქვს რუსეთის, ჩეხეთის და ირანის ჩემპიონატში.

ჰრაირი სომხეთის ნაკრებში 2009 წლიდან თამაშობს, მისი დებიუტი ერევანში რესპუბლიკურ სტადიონზე  ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ შედგა.

## მიღწევები
### ერევნის არარატი
* სომხეთის პრემიერ ლიგა: 2008(მეორე ადგილი)
* სომხეთის თასი: 2008 (მეორე ადგილი 2007)
### ერევნის მიკა
* სომხეთის თასი: 2011
### ინდივიდუალური
* სომხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: მეორე ადგილი 2009 (გამარჯვებული ჰენრიხ მხითარიანი)

## სტატისტიკა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიფრინავენ წეროები

**მიფრინავენ წეროები** () — მიხეილ კალატოზიშვილის  ფილმი მეორე მსოფლიო ომის შესახებ. ფილმს საფუძვლად უდევს ვიქტორ როზოვის პიესა „მარად ცოცხალნი“. 

## როლებში
*ტატიანა სამოილოვა (ვერონიკა)
*ალექსეი ბატალოვი (ბორისი)
*ვასილი მერკურიევი (ფიოდორ ივანოვიჩი)
*ალექსანდრე შოვინი (მარკი)

## ჯილდოები
ფილმს მოგებული აქვს ოქროს პალმის რტო კანის კინოფესტივალიზე. ტატიანა სამოილოვა წარდგენილი იყო BAFTA-ზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1957 წლის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:მოსფილმის ფილმები
კატეგორია:მიხეილ კალატოზიშვილის ფილმები
კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
გაიანეს ეკლესია

**გაიანეს ეკლესია** () — სომხური ეკლესია. მდებარეობს არმავირის პროვინციის ქალაქ ვაღრშაპატში. შედის ეჩმიაძინის მონასტრის შემადგენლობაში. 2000 წლიდან ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია. 

## ისტორია 
ტაძარი ააგეს 630 წელს სომეხთა კათალიკოსის ეზრ I-ის ბრძანებით. ამ დროიდან მოყოლებული თითქმის ძველი სახითაა შემორჩენილი ინტერიერი. XVII საუკუნეში რეკონსტრუქციის დროს მცირედით შეუცვალეს გუმბათი და ჭერი. 

ტაძარშია დაკრძალული  წმინდა გაიანე.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში

## რესურსები ინტერნეტში
* VALARSHAPAT / SHOGHAKAT   in the *Index    of Armenian Art: Armenian Architecture* at the Armenian Studies program of California State University, Fresno
* Article at Armenica.org 

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში
კატეგორია:VII საუკუნის ეკლესიები
სამკაული ჩემი სატრფოსათვის

**„სამკაული სატრფოსათვის“** — რეჟისორ  თენგიზ აბულაძის 1971 წლის ფილმი. გადაღებულია აჰმედხან აბუ-ბაქარის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.

## სიუჟეტი 
ფილმი დაღესტნის მკვიდრებსა და მათ ზნე–ჩვეულებათა შესახებ მოგვითხრობს. სამ ძმას ერთი ქალიშვილი უყვარს. დავის გადასაწყვეტად, ძველი ადათის თანახმად, ძმები საპატარძლოსთვის განსაკუთრებული საჩუქრის საძებნელად გაეშურებიან.

## როლებში 
* რამაზ გიორგობიანი — ბაჰადური
* ნატაშა ქვლივიძე — სერმინაზი
* ნანი ბრეგვაძე — აიშა
* ეროსი მანჯგალაძე — დულდურუმი
* გოგი გეგეჭკორი — ჟანდარი
* რამაზ ჩხიკვაძე — დაუდი
* ლეონიდ ენგიბაროვი — სუგური
* ეთერ აბზიანიძე — სალტანათი
* კახი კავსაძე — ზაური
* ოთარ მეღვინეთუხუცესი — მაგომედი
* დავით ქობულოვი (ქობულაშვილი) — ხასბულათი
* თემურ ჩხიკვაძე — აზიზი
* ბესარიონ ხიდეშელი — მუხტარ
* ირაკლი ნიჟარაძე  — ენაბლუ მოხუცი
* ია ხობუა — სერმინაზის დედა

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* სამკაული ჩემი სატრფოსათვის  imdb.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:1972 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:თენგიზ აბულაძის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
კარლენ მკრტიჩიანი

**კარლენ მკრტიჩიანი** (; დ. 25 ნოემბერი, 1988) — სომეხი ფეხბურთელი. თამაშობს სომხეთის ნაკრებში და რუსეთის პრემიერლიგის კლუბ „ანჟიში“.

## კარიერა
კარლენმა კარიერა სომხურ „პიუნიკში“ დაიწყო, ასევე თამაშობდა უკრაინაში და ყაზახეთში. 2013 წელს რუსეთში გადაბარგდა და „ანჟისთან“ 3 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა.

მკრტიჩიანი სომხეთის ნაკრებში 2008 წლიდან თამაშობს, მისი დებიუტი მალტის ნაკრებთან შედგა. პირველი გოლი კი 2012 წელს ლიტვის წინააღმდეგ გაიტანა.

## პირადი ცხოვრება
ნაკრებში პირველი გოლის შემდეგ მკრტიჩიანი უკრაინაში დაქორწინდა. მისი ცოლი კარლენის თანაგუნდელ გევორგ ხაზარიანის კლასელი იყო.

## მიღწევები
### პიუნიკი
* სომხეთის პრემიერლიგა: 2007, 2008, 2009, 2010
* სომხეთის თასი: 2009, 2010 (მეორე ადგილი 2006)
* სომხეთის სუპერთასი: 2007, 2008, 2010 (მეორე ადგილი 2006, 2009)
### დონეცკის მეტალურგი
* უკრაინის თასი: 2011-2012(მეორე ადგილი)
* უკრაინის სუპერთასი: 2012(მეორე ადგილი)
### ინდივიდუალური
* წლის საუკეთესო სომეხი ფეხბურთელი: 2010
* დონეცკის მეტალურგის საუკეთესო უცხოელი ფეხბურთელი: 2012

## სტატისტიკა
### გოლები ნაკრებში
## რესურსები ინტერნეტში
* Profile at FFA
* armfootball.tripod.com
* worldfootball.net 
* footballdatabase.eu
* ffu.org.ua

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ლევონ ჰაირაპეტიანი

**ლევონ ჰაირაპეტიანი** (; დ. 17 აპრილი, 1989) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც არის სომხეთის ნაკრების და სომხური „პიუნიკის“ მცველი. ლევონის მამა — სოს ჰაირაპეტიანი იყო ოლიმპიური ჩემპიონი ჰოკეიში.

## კარიერა
ლევონი გერმანული საფეხბურთო სკოლის აღზრდილია, ახალგაზრდული კარიერა „ჰამბურგში“ გაატარა, ამის შემდეგ სომხურ „პიუნიკში“ გადავიდა თუმცა ამ კლუბში მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა. 2011 წელს პოლონეთში წავიდა სათამაშოდ კერძოდ კი „ლეჩიაში“. რამდენიმე პოლონური კლუბში თამაშის შემდეგ ჰაირაპეტიანი „პიუნიკში“ დაბრუნდა.

ჰაირაპეტიანის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2011 წელს შედგა საქართველოს წინააღმდეგ.

## მიღწევები
### პიუნიკი
* სომხეთის პრემიერ ლიგა: 2010

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლოძის ვიძევის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ეჩმიაძინის მონასტერი

**ეჩმიაძინის მონასტერი** () — სომხური სამოციქულო ეკლესიის მონასტერი. სომხეთის კათოლიკოს-პატრიარქის ადგილსამყოფელი. 2000 წლიდან შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

მონასტრის შემადგენლობაში შედის ეჩმიაძინის საკათედრო ტაძარი, რიფსიმეს ეკლესია (618 წ.), გაიანეს ეკლესია (650 წ.), შოღაკათის ეკლესია (1694 წ.). მონასტრის კუთვნილებაშია ასევე მუზეუმი და შუა საუკუნეების დეკორატიული ხელოვნების კოლექცია.

## არქიტექტურა
უძველესი ხის ეკლესია მონასტრის ადგილზე აგებული იყო ჯერ კიდევ 303 წელს, სომხეთში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადებიდან მალევე,  მეფე თრდატ III-ის და წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის მიერ. ქვის ეკლესია ააგეს V-VII საუკუნეებში. ტაძარს ჯვრის გეგმით, ოთხი აფსიდით და ოთხ სვეტზე გადადგმული ცენტრალური გუმბათით სომხური საეკლესიო არქიტექტურის ნიმუშია. სამრეკლო აგებულია 1653-1658 წლებში, ხოლო საკურთხევლის ნაწილი 1869 წელს.

გარდა არქიტექტურისა, ტაძარი სხვა სომხური ეკლესიებისგან გამოირჩევა ინტერიერის ფრესკების ორიგინალური მხატვრობით. 1712-1721 წლებში ეჩმიაძინის მოხატვაზე მუშაობდა ჰოვნათან ნაღაში. შემორჩენილია გუმბათის ზედა ნაწილის მხატვრობა და მთავარი აფსიდის შიდა მარმარილოზე მოხატული მარიამ ღვთისმშობელი. ეჩმიაძინის ტაძრის მოხატულობები ასევე ეკუთვნით იაკობ და ჰარუტუნ ჰოვნატანიანებს (XVIII საუკუნის პირველი ნახევარი) და ჰოვნატან ჰოვნატანიანს (XVIII საუკუნის მეორე ნახევარი). XIX საუკუნეში საკათედრო ტაძარი მოხატეს მკრთუმ და იაკობ ჰოვნათანიანებმა.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიფსიმეს ეკლესია
* გაიანეს ეკლესია
* ვაღარშაპატი
* შოღაკათის ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
* The Monastery of Ejmiatsin, c. 1660, c. 1890, c. 1990

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში
კატეგორია:V საუკუნის ეკლესიები