open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პეტრე ფავლენიშვილი

**პეტრე მიხეილის ძე ფავლენიშვილი** (ფავლენოვი; დ. 29 ივნისი, 1879 — გ. 1921) — ქართველი სამხედრო პირი, იურისტი.

წარმოშობით თავადი გორის მაზრიდან, განათლებით იურისტი. 1914 წლამდე მუშაობდა პეტერბურგის საოლქო სასამართლოში. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ შევიდა გატჩინის სამხედრო სკოლაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა პეტროგრადის სამხედრო სასწავლებელში. მსახურობდა კონტრდაზვერვის ოფიცრად ქალაქ ვლადიკავკაზში. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში. პოლკოვნიკ ბაგრატიონ-დავითიშვილის მიწვევით სამსახური დაიწყო საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში კონტრდაზვერვის საგამოძიებო ნაწილის უფროსად. ჰქონდა კაპიტნის ჩინი. 1921 წლის იანვარში კონტრდაზვერვის უფროსად მიავლინეს ბათუმში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ სცადა ემიგრაციაში წასვლა, მაგრამ ვერ მოახერხა. 1921 წლის აპრილში დააპატიმრეს. საქმე განსახილველად გადაეცა XI წითელი არმიის განსაკუთრებულ საქმეთა განყოფილებას. 1921 წლის 15 ივნისს მიესაჯა დახვრეტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პეტრე პავლენიშვილი. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი. ნანახია 24 აგვისტო, 2020.
* ფავლენიშვილები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები. საქართველოს ეროვნული არქივი. ნანახია 24 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
პ
შალვა ფავლენიშვილი

**შალვა (შალიკო) ლუარსაბის ძე ფავლენიშვილი** (დ. 2 აგვისტო, 1896 — გ. 20 ნოემბერი, 1922, თბილისი) — ქართველი ოფიცერი, აღმოსავლეთ საქართველოში ანტისაბჭოთა პარტიზანული მოძრაობის აქტიური მონაწილე.

დაიბადა თავად ლუარსაბ ფავლენიშვილისა და სოფიო ჯაჯანაშვილის ოჯახში. 1915 წელს დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (პეტერბურგი), რის შემდეგაც ჩაირიცხა ნოვოგეორგიევსკის ციხესიმაგრის საარტილერიო ნაწილში. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში როტმისტრის წოდებით. გასაბჭოების შემდეგ აქტიურად იყო ჩართული პროვინციებში ანტისაბჭოთა პარტიზანული რაზმების ორგანიზებაში. ითვლებოდა ქაქუცა ჩოლოყაშვილის თანაშემწედ. 1922 წელს მისი რაზმი მოქმედებდა სიღნაღისა და თელავის მაზრების, შემდეგ დუშეთის მაზრის ტერიტორიაზე. იმავე წლის 20 ნოემბერს ბოლშევიკურმა ჩეკამ მიაგნო ფავლენიშვილის ადგილსამყოფელს თბილისში, გუდაუთის შესახვევში მდებარე სახლში. მის დასაპატიმრებლად მისულ აგენტებს ფავლენიშვილმა დანებებაზე უარი განუცხადა და ის სროლის დროს მოკლეს. უპოვეს ჩოლოყაშვილის წერილები, რომლებიც საბჭოთა ხელისუფლებამ „ბანდიტიზმის“ სამხილების სახით ოფიციალურ პრესაში გამოაქვეყნა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
შ
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
Xavix

**XaviXPORT** , ევროპაში იყიდებოდა როგორც **Domyos Interactive System** — მეექვსე თაობის კარტრიჯული სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი იაპონური კომპანია *SSD COMPANY LIMITED*-ის მიერ. გამოვიდა 2004 წლის აგვისტოში აშშ-ში.

დაანონსდა Consumer Electronics Show-ის შოუზე, ლას-ვეგასში, 2004 წლის 8 იანვარს. XaviXPORT-ზე მუშაობდა Nintendo Entertainment System-ის შემქმნელთა 9 კაციანი ჯგუფი.

კონსოლი გამოიყენებდა უსადენო სათამაშო კონტროლერს, რომელიც ახდენდა სპორტული აღჭურვილობების სიმულაციას (ბეისბოლის ბიტა, ან ჩოგბურთის ჩოგანი, ბოულინგის ბურთი), რა დროსაც სენსორის საშუალებით მომხმარებლის ქმედება აისახებოდა ტელევიზორის ეკრანზე. კონსოლის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 79 აშშ დოლარს მისი წარმოება შეწყდა 2017 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*XaviXPORT  — Video Game Console Library
*XaviXPORT — Video Game Kraken
*XaviXPORT — Giant Bomb

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2004 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2004 წელი ვიდეო თამაშებში
კაციტაძე

საკუთარი სახელი **კაციტაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე კაციტაძე — დერმატო-ვენეროლოგი
* ანდრია კაციტაძე — ინჟინერი-მშენებელი
* დავით კაციტაძე — აღმოსავლეთმცოდნე, ისტორიკოსი
* ვასილ კაციტაძე — ჰიგიენისტი
* გივი კაციტაძე — ექიმი
* ზურაბ კაციტაძე — ანატომი
* კახაბერ კაციტაძე — ფილოსოფოსი
* კონსტანტინე კაციტაძე — ეპიდემიოლოგი
* მამუკა კაციტაძე — პოლიტიკოსი
* ჯემალ კაციტაძე — ინჟინერ-მექანიკოსი
* ჯუმბერ კაციტაძე — ინჟინერ-მექანიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჩინჩალაძე

საკუთარი სახელი **ჩინჩალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მიხეილ ჩინჩალაძე — ქართველი პედაგოგი
* ზვიად ჩინჩალაძე — ქართველი ძიუდოისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გიორგი ოდიშელიძე

**გიორგი ზაქარიას ძე ოდიშელიძე** (; დ. 12 ნოემბერი [ახ. სტ. 25 ნოემბერი], 1899, ყვარელი — გ. 1970, პარიზი, დაკრძალულია შატუს სასაფლაოზე) — ქართველი იუნკერი, საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის ოფიცერი.

დაამთავრა თბილისის 1-ლი გიმნაზია (1917). 1918 წელს მსახურობდა ქართულ ცხენოსან ასეულში, შემდეგ თელავის მაზრის სამხედრო ბეგარის უფროსის სამმართველოში. 1919 წელს გახდა თბილისის სამხედრო სკოლის, იუნკერთა სასწავლებლის კურსანტი, 1921 წელს — სკოლის ქვეითი ასეულის ზემდეგი. მონაწილეობდა ჩოლოქის (1918 წლის აპრილი), კოჯორ-ტაბახმელას (1921 წლის თებერვალი) და ბათუმის (1921 წლის მარტი) ბრძოლებში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში იყო ჯერ სტამბოლში, შემდეგ — საფრანგეთში. იმავე წლის ბოლოს ოთხ ქართველ იუნკერთან (ნიკოლოზ თოხაძე, ივანე ვაჩნაძე, ალექსანდრე ჯინჭარაძე, ალექსანდრე კინწურაშვილი) შეირჩა სასწავლებლად საფრანგეთის სენ–მიქსენის სამხედრო სასწავლებელში, რომლის დამთავრების შემდეგ უმაღლეს სატანკო სასწავლებელში სწავლობდა. 

1922 წლიდან მსახურობდა საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის რიგებში სირიასა და ალჟირში. 1935 წელს მიიღო კაპიტნის წოდება. II მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1940 წლის აპრილში სამხრეთ საფრანგეთში, ბარკარესის სამხედრო ბანაკში დაავალეს ქართული შენაერთის (unité géorgienne) შექმნა. 1941-1943 წლებში მაიორის წოდებით ასრულებდა საფრანგეთის არმიის საჰაერო ჯარების კავშირგაბმულობის სამსახურის უფროსის მოვალეობას. 1943 წელს იბრძოდა ტუნისში, მონაწილეობდა საფრანგეთის განთავისუფლების ოპერაციებში. 1944 წელს გახდა პოლკოვნიკი (კოლონელი). 1945-1947 წლებში იყო საფრანგეთის რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს რადიოკომუნიკაციების სამსახურის ხელმძღვანელი. სამხედრო პენსიაზე გასვლის შემდეგ მუშაობდა სამოქალაქო სექტორში, აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს. მიღებული ჰქონდა სხვადასხვა ჯილდო, მათ შორის საპატიო ლეგიონის ორდენი. ცოლად ჰყავდა (1938) გენერალ გიორგი კვინიტაძის ქალიშვილი თამარი; შვილები — ნოდარი, მერაბი და ეკატერინე.    

## ლიტერატურა
* ოდიშელიძე გიორგი // ქართველები უცხოეთში : წ.1 / რუსუდან დაუშვილი, გრიგოლ კალანდაძე, რუსუდან კობახიძე, გოჩა ჯაფარიძე, თემურ ტარტარაშვილი. - თბ., 2012. - გვ.153-154;
* Nicoladze, Françoise; Nicoladzé, Révaz. Des Géorgiens pour la France : itinéraires de résistance, 1939-1945. Paris : L'Harmattan, 2007. ISBN 978-2296036222.
* Mikaberidze, Alexander. "With Honor and Fidelity": Life and Career of Colonel Nicolas Tokhadze of the French Foreign Legion. Tbilisi, 2015. ISBN 978-1-312-89698-7.

კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ფრანგი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
ვასილ ჯორჯაძე (მხატვარი)

**ვასილ დიმიტრის ძე ჯორჯაძე**, *ბაზილ ჯორჯაძე* () (დ. 29 მაისი, 1886, თბილისი, — გ. 10 დეკემბერი, 1952, პარიზი, დაკრძალულია სენტ–ჟენევიევ დე ბუას სასაფლაოზე) — ქართველი ფერმწერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი.

დაამთავრა თბილისის კადეტთა ქვეითი სასწავლებელი (1901). სპეციალური სამხატვრო განათლება არ მიუღია; სამხედრო სასწავლებელში ხატვას ასწავლიდა ოსკარ შმერლინგი. იყო სახვითი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების წევრი. 1914 წელს საზოგადოებამ თბილისში ჯორჯაძის პერსონალური გამოფენაც მოაწყო. I მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში იყო თბილისის გრენადერთა პოლკოს პოდპოლკოვნიკი. იბრძოდა ჯერ თურქეთის, შემდეგ გალიციის ფრონტზე. დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. 1918 წელს საქართველოშო დაბრუნდა. 1919-1920 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სამხატვრო საზოგადოების გამოფენებში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. ცხოვრობდა პარიზში. 1925 წელს პარიზში მოღვაწე ქართველ მომღერალთა გუნდისთვის შექმნა ძველაქართული კოსტუმები. 1926 და 1945-1953 წლებში იყო დამოუკიდებელ მხატვართა საზოგადოების („დამოუკიდებელთა სალონი“) წევრი. 1945 წელს მისი ნამუშევრები წარმოდგენილი იყო პარიზში გამართულ რუს მხატვართა და მოქანდაკეთა გამოფენაზე. ჯორჯაძის ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ხელოვნების მუზეუმში (1958 წელს შესწირა მხატვრის დამ, მუსიკოსმა თამარ ჯორჯაძემ), თბილისის ისტორიის მუზეუმში („ქარვასლა“) და საზღვარგარეთის კერძო კოლექციებში. 

## ლიტერატურა
* ოქროსცვარიძე, ნინო. მხატვარი ვასილ ჯორჯაძე / ნინო ოქროსცვარიძე. - თბ., 2010;
* ციციშვილი, მაია. ჯორჯაძე (ბაზილი) ვასილ // ქართული მხატვრობა - განვითარების ისტორია : XVIII-XIX საუკუნეები / მაია ციციშვილი, ნინო ჭოღოშვილი. - თბილისი, 2013.- გვ. 349-350.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვასილ ჯორჯაძე. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).

კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
ვასილ
გიორგი ფავლენიშვილი

**გიორგი ფავლენიშვილი** (დ. 21 ოქტომბერი, 1897, ცხინვალი, — გ. 25 მარტი, 1980, თბილისი) — ქართველი  ექიმი-ტრავმატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1961). საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1924 წელს. 1940-1941 და 1945-1946 წლებში მუშაობდა ხაშურის რაიონულ საავადმყოფოში ქირურგიული განყოფილების გამგედ, 1941-1945 წლებში — იქვე ევაკოჰოსპიტლის მთავარ ქირურგად. 1946-1962 და 1964-1973 წლებში იყო ტრავმატოლოგიისა და ორთოპედიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში, 1973 წლიდან — კონსულტანტი. შეისწავლიდა სახსრების ათაშანგს, სიმსივნეთა შედარებით პათოლოგიას, ცეცხლმსროლელი იარაღით გამოწვეულ ოსტეომიელიტს. მონაწილეობდა საქართველოს ტერიტორიაზე ტრავმატოლოგიური სამსახურის ორგანიზაციის საქმეში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ.შ. წითელი ვარსკვლავის ორდენი და ლენინის ორდენი. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1943 წლიდან.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
გ
კატეგორია:ქართველი ტრავმატოლოგები
ყუბანეიშვილი

საკუთარი სახელი **ყუბანეიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თეიმურაზ ყუბანეიშვილი — გრაფიკოსი
* კოტე ყუბანეიშვილი — პოეტი
* ლუარსაბ ყუბანეიშვილი — სამხედრო პირი
* ნესტორი (ყუბანეიშვილი) — სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი
* სოლომონ ყუბანეიშვილი — ლიტერატურათმცოდნე

კატეგორია:ყუბანეიშვილები
კატეგორია:ქართული გვარები
ოტია ფავლენიშვილი

**ოტია ფავლენიშვილი** — XVIII საუკუნის ქართველი პოეტი.

მოღვაწეობდა ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის კარზე და 1724 წელს თან გაჰყვა რუსეთში. 1738 წელს ჩაირიცხა ქართველ ჰუსართა ასეულში. მიაკუთვნებენ (ს. ყუბანეიშვილი) პოემა „ვახტანგიანს“ (დაახლოებით 1727-1739), რომელიც გვაწვდის ცნობებს რუსეთში ვახტანგ VI-ის გამგზავრებასა და ქართლ-კახეთის იმდროინდელ პოლიტიკურ მდგომარეობაზე. ტექსტი გამოსცა ს. ყუბანეიშვილმა 1948 წელს.

## ლიტერატურა
* „ვახტანგიანის“ ავტორის ვინაობისათვის / ს. ყუბანეიშვილი // საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე. - თბილისი, 1964. - ტ.35. - გვ.505-512. - (№2);

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ო
ჯაგლაგა ფავლენიშვილი

**ჯაგლაგა ფავლენიშვილი** — XVII საუკუნის ქართველი პოეტი, რომლის ნაწერებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. მეფე-პოეტი არჩილი მას მდარე მელექსედ მიიჩნევს („ჯაგლაგა ფავლენიშვილსა არვინ ათხოვებს ყურსაო“). ბიოგრაფია უცნობია. გიორგი ლეონიძის ვარაუდით, ჯაგლაგა იგივე როინ თმოგველის ძე ფავლენიშვილია, რომელიც მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში (ჩანს 1688-1719).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
ჯ
მეზიმნესტი

**მეზიმნესტი** ()— ქალაქი ჩეხეთში, ნახოდის რაიონში. დაახლ. 2 400 მცხ. ქალაქში პოლონეთიდან მოედინება მდინარე სტენავა, რომელიც 15 კმ-ის მოშორებით სოფელ ოტოვიცის შემდეგ ისევ გაედინება პოლონეთში და ერთვის მდ. კლადსკე-ნისს.

## უბნები და სოფლები 
საკუთრივ მეზიმნესტის გარდა მის საბჭოს ეკუთვნის რამდენიმე სოფელი:
* ბრჟეზოვა
* პომეზნიცე
* რუპრეხტიცე
* სტაროსტინი
* ვიჟნოვი

## ლიტერატურა
* SOUČEK, Jan. Meziměstí – od historie k současnosti. Meziměstí: Město Meziměstí, 2008. 120 s. ISBN 978-80-254-2529-9.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
* ქალაქის ოფიციალური ვებგვერდი 

კატეგორია:ჰრადეც-კრალოვეს მხარის ქალაქები
გდანსკის ტრამვაი

ტრამვაის სისტემა ქალაქ გდანსკში, მოიცავს საქალაქო ტრამვაის ქსელს 1435 მმ სიგანის ლიანდაგით. 
## ისტორია
ცხენის წევის ტრამვაი გდანსკში 1873 წელს ამოქმედდა. 1896 წელს მოხდა პირველი ხაზების ელექტროფიცირება. 1945 წლის შეფერხების შემდეგ გდანსკის ტრამვაი უწყვეტად მუშაობს. 1946-1961 წწ. ასევე მოქმედებდა საქალაქთაშორისო ხაზი სოპოტამდე.

## მოძრავი შემადგენლობა 
1.03.2020 მდგომარეობით

ხაზებზე ყოველდღიურად მოძრავი ვაგონების გარდა გდანსკში ასევე არის რამდენიმე სამუშეუმო ტრამვაის ვაგონი, რომლებიც გამოშვებულია პოლონეთში Konstal N, Konstal 102Na,Konstal 105N და ასევე გერმანული წარმოების DWF Bergmann Heubuder.

## წყარო
### სტატიები
* Jak pojedziemy komunikacją miejską przy węźle Śródmieście?; forum gdańsk, węzeł, śródmieście, zmiany, w ruchu Gdańsk, Gdynia, Sopot [online]. trojmiasto.pl [cit. 2017-11-20]. Dostupné online. (polsky)
* Gdańsk: tramwaje z Nowego Portu w znacznie gorszym stanie [online]. zbiorowy.info, 2020-02-20 [cit. 2020-03-01]. Dostupné online. (polsky)

### რესურსები ინტერნეტში
* გდანსკის სატრანსპორტო კომპანიის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია: ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
პირიმზის ხატი

**პირიმზის ხატი** — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით, თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ნაწილობრივ შემორჩენილია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლები. ნანგრევებში აღმოჩნდა მცენარეული და გეომეტრიული სახეებით შემკული კრამიტის ნატეხები. შენობას გარს ერტყა ამჟამად თითქმის მთლიანად დანგრეული გალავანი. ეზოში შეიმჩნევა სამარხების ნაშთები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თრანის ხიდი

**თრანის ხიდი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში მდინარე თრანულაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. მდინარის მარცხენა ნაპირზე შემორჩენილი იყო ერთი ოთხწახნაგა ბურჯის ნაწილი, რომელიც 1968 წელს საშენი მასალის გამოყენების მიზნით დაშალეს. ბურჯი ნაგები იყო რიყის ქვითა და კირის დუღაბით, შუაში ჰქონდა ვერტიკალური წყალსაწრეტი ხვრელი. მეორე ბურჯი მთლიანად იყო დანგრეული. ბურჯთან ახლოს, ძველი ნაგზაურის კვალია, რომელიც გადის შუა საუკუნეების ნასოფლარზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
თრანის სამაროვანი

**თრანის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში ჩრდილოეთით, ბაღებად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება V-XII საუკუნეებს. გაითხარა 1967 და 1969 წლებში ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ (ხელმძღვანელი რ.რამიშვილი). გათხრილია სამი ქვისსამარხი და ერთი შირიმის ქვებით გადახურული ორმოსამარხი. ყველა დამხრობილია აღმოსავლეთიდან სამხრეთისკენ. არის როგორც ინდივიდუალური, ისე საოჯახო სამარხები. აღმოჩენილია ბრინჯაოს საკინძები, მინის მძივები და სხვა. მასალა ინახება აკც-ის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში და საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
იარაჯულების სამაროვანი

**იარაჯულების სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ იარაჯულებში სამარწყვეთში.

განეკუთვნება IV-VIII საუკუნეებს. 1962 წელს მიწის დამუშავების დროს, აღმოჩნდა სამარხეული ინვენტარი: ბრინჯაოს საკინძები, ბეჭდები, მშვილდსაკინძები, აბზინდა, მინის მძივები და სხვა. აღმოჩენილი ნივთები რამდენიმე სამარხისაა. ინახება თიანეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ადგილის დედის ხატი (კვერნაულა)

**ადგილის დიდი ხატი** — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვერნაულაში მთის ტყიან ფერდობზე. აგებულია XX საუკუნეში. ხატი ოთხწახნაგა მასიური ნაგებობაა. ნაშენია აგურისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით. სამხრეთ მხარეს აქვს ნიშები. მ. შ. აღმოსავლეთისა ერთმანეთზე მახვილი კუთხით მიყრდნობილი ორი ქვითაა გადახურული, სამხრეთისა თაღოვანია, ხოლო დასავლეთის სწორკუთხა. ხატს აგურის ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სვეტლანა ტიხანოვსკაია

**სვეტლანა ტიხანოვსკაია** ან **სვიატლანა ციხანოუსკაია** (, ; დ. 11 სექტემბერი, 1982) — ბელარუსი ადამიანის უფლებათა დამცველი და პოლიტიკოსი.  2020 წელს ტიხანოვსკაია იყო ოპოზიციის კანდიდატი ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ოპოზიციის საპრეზიდენტო კანდიდატი სვეტლანა მისი მეუღლის, სერგეი ტიხანოვსკის (რომელიც ასევე კენჭისყრას აპირებდა) დაპატიმრების შემდეგ გახდა.

2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულად თავი ბელარუსის მოქმედმა პრეზიდენტმა, ალექსანდრე ლუკაშენკომ, გამოაცხადა. არჩევნების შედეგების გაყალბებასა და დარღვევებს მასობრივი საპროტესტო აქციები მოყვა. ტიხანოვსკაიამ საკუთარი თავი გამარჯვებულად გამოაცხადა. მისი გუნდის განცხადებით, მან ხმების 60-დან 70 პროცენტამდე მიიღო, რის შემდეგაც მან მიმართა დასავლეთის ქვეყნების პრეზიდენტად აღიარების თხოვნით.

2020 წლის 10 აგვისტოს, ბელარუსის საარჩევნო კომისიის ოფიციალური შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ, ტიხანოვსკაიამ მიმართა კომისიას დარღვევების, აღრიცხვისა და შედეგების გადათვლის მოთხოვნით. კომისიის შენობაში შეხვდა ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენლებს, რის შემდეგაც წაიკითხა მიმართვა პროტესტის მონაწილეებისთვის და მათ პროტესტის შეწყვეტისკენ მოუწოდა. ამის შემდეგ, მასთან კავშირი შეწყდა. 

2020 წლის 11 აგვისტოს ლიეტუვის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლინას ლინკევიჩუსმა გაავრცელა ინფორმაცია ტიხანოვსკაიას ლიეტუვაში ყოფნის შესახებ. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ბელარუსმა ძალოვნებმა ტიხანოვსკაიას ვიდეოს ჩაწერა და ქვეყნის დატოვება აიძულეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
კატეგორია:XXI საუკუნის ბელარუსი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Game Boy Advance SP

**Game Boy Advance SP** (), შემოკლებით **GBA SP** — მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, Game Boy Advance-ის განახლებული ვერსია, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2003 წლის თებერვალში. პრეფიქსი „SP“ განივრცობა როგორც „Special“ (). 2004 წლის ნოემბერში Nintendo-მ გამოსცა ახალი პორტატიული კონსოლი Nintendo DS, ხოლო ერთი წლის შემდეგ გამოუშვა Game Boy Advance-ის შემცირებული ვერსია Game Boy Micro.

სისტემა მოიხმარდა ARM7TDMI 32-ბიტიან ცენტრალურ პროცესორს 16.78 მჰც ტაქტური სიხშირით და Z80-ის 8 ბიტიან თანაპროცესორს 8 ან 4 მჰც ტაქტური სიხშირით. მუშაობდა ლითიუმ-იონურ აკუმულატორზე, ეკრანის გაფართოება — 240×160-ზე 32,768 ფერით, ეკრანის დიაგონალი — 74 მმ.

2005 სექტემბერში, აშშ-ში გამოვიდა კონსოლის განახლებული ვერსია AGS-101 GBA SP, განახლებული ეკრანით, ჩაშენებული აკუმულატორითა და სხვა მახასიათებლებით. ევროპაში გამოიცა შეზღუდული რაოდებობით..

მისი თავდაპირველი ფასი აშშ-ში შეადგენდა 99.99 აშშ დოლარს, იაპონიაში — 12,500 იენას. კონსოლს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან. იგი ასევე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც, საერთო ჯამში გაიყიდა 43.57 მილიონი ასლის ოდენობით. მისი წარმოება ოფიციალურად შეწყდა 2010 წლის 31 იანვარს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
*Game Boy Advance — Nintendo.com (დაარქივებული ვერსია — Wayback Machine
*Comparison of GBA SP 101 vs 001 

## სქოლიო
კატეგორია:Game Boy Advance
კატეგორია:Game Boy-ის კონსოლები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:Nintendo-ს კონსოლები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2003 წელი ვიდეო თამაშებში
ფრანგული კონგო

**ფრანგული კონგო** (; 1903 წლიდან **შუა კონგო**) — საფრანგეთის კოლონიური სამფლობელო ცენტრალურ აფრიკაში, მდინარეების კონგოსა და კუილუს აუზში. შეიქმნა 1882 წლის 30 ნოემბერს, რასაც წინ უსწრებდა 1870-იანი წლებიდან ფრანგების გააქტიურება და შეღწევა მდინარე კონგოს აუზში, რომლებმაც 1879–1882 წლების ექსპედიციის დროს (მეთაურობდა პიერ სავორიან დე ბრაზა) მაკოკოს მმართველ ელო I-თან გააფორმეს ხელშეკრულება ფაქტორიების მშენებლობისა და მდინარის მარჯვენა სანაპიროს მნიშვნელოვანი ნაწილის ფრანგული პროტექტორატის ქვეშ გადასვლის თაობაზე. რომლებიც 1906 წელს გაერთიანდნენ ორ კოლონიაში — **შუა კონგო** (Moyen-Congo) და გაბონი. 1910 წელს ფრანგული კონგო გარდაიქმნა საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის გენერალ-საგუბერნატოროდ. მდინარე კონგოს აუზის კოლონიზაციას მტკიცე წინააღმდეგობა შეხვდა ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან; 1910, 1913 და 1928 წლებში ადგილი ჰქონდა მათ აჯანყებებს, რომელიც ხელისუფლებამ სასტიკად ჩაახშო.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი კოლონიები
კატეგორია:საფრანგეთის ყოფილი კოლონიები
კატეგორია:საფრანგეთის კოლონიზაცია აფრიკაში
ვასილ ფავლენიშვილი

საკუთარი სახელი **ვასილ ფავლენიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვასილ გიორგის ძე ფავლენიშვილი — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
* ვასილ ივანეს ძე ფავლენიშვილი — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი
Game Boy Micro

{{ინფოდაფა საინფორმაციო მოწყობილობა
|სახელწოდება = Game Boy Micro
|ლოგო = 200პქ
|სურათი = 250პქ
|სხვა სახელწოდებები = Oxy (კოდური სახელი)
|მწარმოებელი = Nintendo
|ოჯახი = Game Boy Advance-ის ოჯახი
|ტიპი = პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი
|თაობა = მეექვსე თაობა
|გამოშვება =
|შეწყდა  = 2008
|პროცესორი = 32-ბიტიანი ARM7TDMI (16.78 მჰც)
|მედია = Game Boy Advance Game Pak
|გაიყიდა = 2.42 მილიონი (31 მარტი, 2007})
|წინა = Game Boy Advance SP (კონკურენტი)
|შემდეგი = Nintendo DS
}}
**Game Boy Micro** (; სტილიზებული როგორც **GAME BOY micro**) — მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, Game Boy Advance-ის შემცირებული და გადაკეთებული ვერსია, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2005 წლის 13 სექტემბერს იაპონიაში, 19 სექტემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლო 4 ნოემბერს ევროპაში.  დაანონსდა Electronic Entertainment Expo-ზე 2005 წლის 17 მაისს.

კონსოლის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 99 აშშ დოლარს. იწონიდა 80 გრამს. მოიხმარდა 32 ARM7TDMI-ის 32 ბიტიან ცენტრალურ პროცესორს 16,78 მჰც ტაქტური სიხშირით, ლითიუმ-იონურ აკუმულატორს 5-დან 8 საათამდე ხანგრძლივობით. ეკრანის გაფართოება — 240x160, დიაგონალი — 51 მმ.

კონსოლი დადებითად მიიღეს კრიტიკოსებმა, თუმცა წარუმატებელი აღმოჩნდა კომერციულად. საერთო ჯამში გაიყიდა 2.44 მილიონი ასლის ოდენობით. Game Boy Micro არის უკანასკნელი კონსოლი Game Boy-ის ხაზიდან. მისი წინამორბედისაგან განსხვავებით, არათავსებადია  Game Boy და Game Boy Color-ის თამაშებთან.  Game Boy Micro-ს წარმოება შეწყდა 2005 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* "Nintendo – Customer Service | Game Boy Micro – Frequently Asked Questions"

## სქოლიო
კატეგორია:Game Boy Advance
კატეგორია:Game Boy-ის კონსოლები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2005 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:2005 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
წითელყელა მურტალა

**წითელყელა მურტალა**, *რქოსანი მურტალა*

## გალერეა 

ფაილი:Horned grebe (2) - (Podiceps auritus).JPG|*P. a. cornutus* გამრავლების პერიოდში
ფაილი:Podiceps auritus (14116259063).jpg|*P. a. auritus* გამრავლების პერიოდში
ფაილი:Horned Grebe, winter plumage 01.jpg|არამობუდარი *P. a. cornutus*
ფაილი:Slavonian Grebe, Dighal, Haryana, India (29281554018).jpg|არამობუდარი *P. a. auritus*
ფაილი:Красношейная поганка.jpg|ბუდეში
ფაილი:Podiceps auritus MHNT.ZOO.2010.11.39.7.jpg|კვერცხი

## სქოლიო
კატეგორია:მურტალა
ვასილ ფავლენიშვილი (გ. 1942)

**ვასილ ივანეს ძე ფავლენიშვილი** (ფავლენოვი; დ. 10 მაისი, 1863 — გ. 1942) — თავადი, ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1914).

დაამთავრა ელიზავეტგრადის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. სამხედრო სამსახურში იყო 1879 წლიდან. მსახურობდა ქართველ გრენადერთა მე-14, 1910-1913 წლებში — კავკასიის მე-5 მსროლელთა პოლკში. 1900 წელს მიიღო კაპიტნის, 1910 წელს — პოდპოლკოვნიკის ჩინი. I მსოფლიო ომის (1914-1918) დაწყების შემდეგ პოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა კავკასიის მე-9 მსროლელთა პოლკში. 1916 წელს გადაყვანილია კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბის რეზერვში. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III (1905) და II (1915), წმ. ანას III (1911), წმ. ვლადიმერის IV (1916) ორდენებით, გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის“ (1917) და წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით (1917).

## ლიტერატურა
* მასალები კავკასიის არმიის ოფიცერთა ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (1901-1914). პოდპოლკოვნიკები / ო. ჟორდანია // ცხუმ-აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის შრომები №7-8. თბ., 2014. - გვ. 393-396.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფავლენიშვილები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები, შედგენილი ი. ჩიქოვანის მიერ. საქართველოს ეროვნული არქივი. ნანახია 25 აგვისტო, 2020;
* Павленов Василий Иванович. „Русская армия в Первой мировой войне“. ნანახია 25 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
ვ
ტასეკ-მერიმბუნი

**ტასეკ-მერიმბუნი** (მალ: *მერიმბუნის ტბა*) — უდიდესი ბუნებრივი ტბა ბრუნეიში. მდებარეობს მუკიმ რამბაის მახლობლად, ტუტონგის რაიონში, დედაქალაქ ბანდარ-სერი-ბეგავანიდან 70 კმ-ის დაშორებით. S-ის ფორმის ტბა ქალაქ ტუტონგიდან 27 კმ-ითაა დაშორებული და გარშემორტყმულია 7 800 ჰექტარის ფართობის ტასეკ-მერიმბუნის მემკვიდრეობის პარკით. 

## აღწერა
ტასეკ-მერიმბუნი მუქი ფერისაა. წყალში ჩაცვენილი ფოთლოების გამო იგი შავი წყლის კატეგორიას მიეკუთვნება. ტბა და მისი შემოგარენი ფაუნის (ფრინველების, ძუძუმწოვრებისა და რეპტილიების) მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. ვიზიტორებს ტბისა და მასში მდებარეო ორი კუნძულის გამოსაკვლევად ნავის დაქირავება შეუძლიათ. ტბის ცენტრში მდებარე პატარა კუნძულზე მოხვედრა ხის ბილიკითაცაა შესაძლებელი. აქ ხის მორებისგან საპიკნიკე ადგილია მოწყობილი.

## ასეანის მემკვიდრეობის პარკი
1967 წელს ბრუნეის მუზეუმების დეპარტამენტის პირველმა დირექტორმა ტასეკ-მერიმბუნი პოტენციურ ველური ბუნების თავშესაფრად შეაფასა. 1983-84 წლებში ტასეკ-მერიმბუნის ბიომრავალფეროვნებისა და სოციო-ეკონომიკური შესწავლის დროს იშვიათი *Megaerops wetmorei* აღმოაჩინეს. ამ აღმოჩენის შემდეგ, 1984 წლის 29 ნოემბერს ტასეკ-მერიმბუნის მემკვიდრეობის პარკი ასეანის მემკვიდრეობის პარკების სიაში შეიტანეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბრუნეის დაცული ტერიტორიები

## სქოლიო
კატეგორია:აზიის ტბები
კატეგორია:ტუტონგის რაიონი
კატეგორია:ბრუნეის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბაქმაზი

**ბაქმაზი** — თეთრი თუთისგან (*Morus alba*) დამზადებული სქელი წვენი. ზოგჯერ მას მსხლისგანაც ამზადებენ. ბაქმაზს მოიხმარენ როგორც ბუნებრივ ტკბილეულს. ხშირად მირთმევენ პურთან, კარაქთან და სხვადასხვა ნამცხვრებთან ერთად.

ბაქმაზის მოსამზადებლად გადარჩეულ, მწიფე თეთრ თუთას ჩაყრიან ქვაბში, რომელიშიც იმდენი წყალია, რომ ჩაყრილი ნაყოფის ერთი მეოთხედი დაიფაროს. შემდეგ ადუღებენ. როდესაც თუთა ადუღდება, ქვაბს გვერდზე გადადგამენ, სანამ ოდნავ გაგრილდება. შემდეგ საწურში გაწურავენ, რათა წვენი ცალკე გადმოვიდეს და თუთა მოცილდეს. მიღებულ  წვენს ადუღებენ მანამ, სანამ თაფლივით გასქელდება. ბაქმაზს ინახავენ მომინანქრებულ და თავდახურულ ჭურჭელში გრილ, მშრალ ადგილას. 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული სამზარეულო
პრეჰ-მანივონგის ეროვნული პარკი

**პრეჰ-მანივონგ-ბოკორის ეროვნული პარკი** ( - *Outtyeancheat Preah Monivong Bokor*) — ეროვნული პარკი სამხრეთ კამბოჯაში, კამპოტის პროვინციაში. დაარსდა 1993 წელს. პარკის ფართობი 1 423.17 კმ²-ია. შეტანილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაცის მემკვიდრეობის პარკების სიაში. მდებარეობს დამრეის მთებში, კარდამონის მთების სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. პარკის დიდი ნაწილი ზღვის დონიდან 1 000 მეტრზე მაღლა მდებარეობს. უმაღლესი მწვერვალი — პნომ-ბოკორი — ზღვის დონიდან 1 081 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს და ხშირად ბოკორის მთას უწოდებენ. 

## ისტორია
დამრეის მთები ადრე წითელი ქმერების მმართველობის ქვეშ იყო, თუმცა 1993 წლიდან პრეჰ-მანივონგის ეროვნული პარკი კამბოჯის სხვა ეროვნულ პარკებთან ერთად დააარსეს. ვირაჩეის ეროვნულ პარკთან ერთად პრეჰ-მანივონგის ეროვნული პარკი შეტანილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის მემკვიდრეობის პარკების ნუსხაში.

პრეჰ-მანივონგის ეროვნული პარკი ცნობილია გაუქმებული ბოკორის მთის სადგურით, ცენტრიდან დაშორებით მდებარე დასახლებით, რომელიც ფრანგმა კოლონიზატორებმა 1921 წელს ააგეს. 1928 წელს მათვე ააშენეს კათოლიკური ეკლესია, რაც კამბოჯაში ძალიან იშვიათი სანახავია. პარკს სახელი ეწოდა მეფე სისოვათ მანივონგის პატივსაცემად, რომელიც 1941 წელს პარკის ტერიტორიაზე გარდაიცვალა. 1924 წელს მანივონგმა აქ ბუდისტური ტაძრის აგება ბრძანა. 

ბოლო პერიოდში პარკი პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობა გახდა. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს „Thansur Bokor Highland Resort“, დიდი მდიდრული სასტუმრო, რომელიც 2012 წელს აშენდა. 2010 წელს პარკში ლოკ იეი მაოს დიდი ქანდაკება დაიდგა. ლოკ იეი მაო კამბოჯური ბუდიზმის მითიური გმირი ქალია, რომელიც მოგზაურებს, მონადირეებსა და მეთევზეებს მფარველობს. 29 მეტრის ქანდაკება იეი მაოს ქანდაკებათა შორის ქვეყნის მასშტაბით უმაღლესია.

## გალერეა

Bokor view.jpg|კამპოტისა და ტაილანდის ყურის ხედი პნომ-ბოკორიდან
Phong cảnh trên đỉnh núi Bokor.jpg|ლანდშაფტი
Cổng Bàn Ngự.jpg|ქვის უცნაური წარმონაქმნები
Di mau.jpg|ლოკ იეი მაოს ქანდაკება
Chùa Năm Thuyền.jpg|ვატ სამპოვ პრამი, ბუდისტური ტაძარი (1924)
Bokor Church.jpg|კათოლიკური ეკლესია, (1928), ბოკორის მთის სადგურის მახლობლად (1928)
Crinum asiaticum 1.jpg|*Crinum asiaticum*

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:კამბოჯის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:კამბოჯის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
ნოდარ ზაზაძე

**ნოდარ ზაზაძე**  (დ. 22 აგვისტო, 1961, სოფელი გოკიო, ასპინძის რაიონი)  — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოსაინჟინრო-სავეტერინარო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი.

1990-1991 წლებში მუშაობდა უსაფრთხოების ინჟინრად. 1992-1995 წლებში იყო სამთავრობო დაცვის სპეციალური დაცვის სამსახურში. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი  (ასპინძის მაჟორიტარი).  საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის კორუფციასთან ბრძოლის საგამოძიებო კომისიის წევრი.
## რესურსები ინტერნეტში
*ნოდარ ზაზაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
 

კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ესტატე ფავლენიშვილი

**ესტატე ალექსანდრეს (მხარგრძელის) ძე ფავლენიშვილი** (დ. 10 ივლისი, 1844 — გ. 23 აპრილი, 1909, კისლოვოდსკი) — თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1898).

დაამთავრა იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის სახელობის მოსკოვის მე-2 კადეტთა კორპუსი (1863) და ალექსანდრეს სამხედრო სასწავლებელი (1864). მონაწილეობდა კავკასიის მთიელთა წინააღმდეგ კამპანიებში (1865, 1868), რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878), ახალთექინის ლაშქრობაში (1880-1881). 1892-1894 წლებში პოლკოვნიკის წოდებით მეთაურობდა ყუბანის 1-ლ პლასტუნთა ბატალიონს. დაჯილდოებული იყო წმინდა ანას III (1878) და II (1881), წმ. სტანისლავის II (1880) და წმ. ვლადიმერის IV (1882) ხარისხის ორდენებით. 1898 წელს გავიდა თადარიგში  გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი, კავკასიის ოფიცერთა სესხის კაპიტალის კომიტეტის თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფავლენიშვილები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები, შედგენილი ი. ჩიქოვანის მიერ. საქართველოს ეროვნული არქივი. ნანახია 25 აგვისტო, 2020;
* ესტატე ალექსანდრეს ძე ფავლენიშვილი (გენერალ–მაიორი) — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927 წლებში (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა);
* Павленов Евстафий Александрович. Список полковникам по старшинству. Составлен по 1-е сентября 1893 г. СПб, 1893.

კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1909
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ე
ვასილ ფავლენიშვილი (გ. 1918)

**ვასილ გიორგის ძე ფავლენიშვილი** (ფავლენოვი; დ. 26 დეკემბერი, 1854 — გ. 22 იანვარი, 1918) — თავადი, ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1916).

დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის იუნკერთა ქვეითი სკოლა (1878). სამხედრო სამსახურში იყო 1869 წლიდან. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878) პრაპორშჩიკის ჩინით. 1904 წლიდან იყო პოდპოლკოვნიკი. 1905-1911 წლებში მსახურობდა კავკასიის მსროლელთა მე-5 პოლკში, შემდეგ შემახის 265-ე ქვეით პოლკში. I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე კავკასიის მე-9 ქვეითი პოლკის შემადგენლობაში. თავი გამოიჩინა ოგნოტის ოპერაციის დროს, სოფ. გულდართან 1916 წლის 11-12 აგვისტოს ბრძოლებში, რისთვისაც დაჯილდოვდა გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის“. ამავე ბრძოლაში მძიმედ დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო ასევე წმ. ანას, წმ. ვლადიმირისა და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ცხინვალის განყოფილების წევრი.

## ლიტერატურა
* მასალები კავკასიის არმიის ოფიცერთა ბიოგრაფიული ლექსიკონისათვის (1901-1914). პოდპოლკოვნიკები / ო. ჟორდანია // ცხუმ-აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის შრომები №7-8. თბ., 2014. - გვ. 393-396.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფავლენიშვილები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები, შედგენილი ი. ჩიქოვანის მიერ. საქართველოს ეროვნული არქივი. ნანახია 25 აგვისტო, 2020;
* ვასილ გიორგის ძე ფავლენიშვილი — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927 წლებში (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა). ნანახია 25 აგვისტო, 2020;
* Павленов Василий Георгиевич. «Памяти героев Великой войны 1914–1918». ნანახია 25 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის ორდენის კავალრები
ვ
Bandai LCD Solarpower

**LCD Solarpower** — პორტატიული ელექტრონული თამაშების სერია, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Bandai-ს მიერ 1982 წელს. კონკურენციას უწევდა 1980 წელს გამოსულ Nintendo-ს პორტატიულ კონსოლ Game & Watch-ის სერიას.

კონსოლს გააჩნდა LCD-ეკრანი და მუშაობდა მზის ენერგიაზე. არსებობის განმავლობაში სულ გამოვიდა ორი მოდელი — LCD Solarpower, რომელზეც ხელმისაწვდომი იყო 21 თამაში და LCD Solarpower — Double Panel, რომელზეც ხელმისაწვდომი იყო 8 თამაში და გააჩნდა ორი ეკრანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bandai LCD Solarpower — Chokocat

## სქოლიო
კატეგორია:Bandai-ის კონსოლები
კატეგორია:პორტატული ელექტრონული თამაშები
კატეგორია:მონოქრომული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
GP32

**GP32** (GamePark 32) — მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული სამხრეთ კორეული კომპანია Game Park-ის მიერ 2001 წლის 23 ნოემბერს სამხრეთ კორეაში და 2004 წელს ევროპის გარკვეულ ტერიტორიაზე — იტალია, პორტუგალია, ესპანეთი, გაერთიანებული სამეფო და შვედეთი. კონსოლი არასდროს გამოსულა ჩრდილოეთ ამერიკაში. დაანონსდა Tokyo Game Show-ზე 2000 წელს.

სისტემა მოიხმარდა Samsung S3C2400X01 ცენტრალურ პროცესორს 133 მჰც ტაქტური სიხშირით, 8 მბ ოპერატიულ მეხსიერებას, 3 ვოლტიან DC ადაპტერს ან ორ ცალ AA ბატარეებს 6-დან 12 საათამდე ხანგრძლივობით, ეკრანის გაფართოება — 320 × 240 პიქსელები.

არსებობის განმავლობაში გამოიცა კონსოლის სამი ვარიანტი: **GP32 NLU**, **GP32 FLU** და **GP32 BLU**. გამოსვლისთანავე მასზე ხელმისაწვდომი იყო ხუთი თამაში, ხოლო საერთო ჯამში — 28 თამაში. მიჩნეულია კომერციულ ჩავარდნად. 2007 წლის მონაცემებით გაიყიდა კონსოლის 30,000 ასლი. იმავე წელს კომპანია Game Park გაკოტრდა.

2005 წელს Game Park-ს გამოეყო რამდენიმე თანამშრომელი და დააარსეს კომპანია GamePark Holdings, რომლებმაც იმავე წლის 10 ნოემბერს გამოსცეს ლინუქსზე დაფუძნებული პორტატიული კონსოლი და მედია პლეერი GP2X, რომელიც შეიძლება ჩაითვალოს GP32-ის მემკვიდრედ.

## რესურსები ინტერნეტში
*GP32 — Giant Bomb
* GP32 File Archive (დაარქივებული)
* 
*GP32 — Video Game Kraken

## სქოლიო
კატეგორია:Game Park
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2001 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:2001 წელი ვიდეო თამაშებში
ვროცლავის ტრამვაი

**ვროცლავის ტრამვაი**—1435 მმ სიგანის ლიანდაგიანი ტრამვაის ქსელი ვროცლავში.
## ისტორია
ცხენის წევის პირველი ტრამვაის ხაზი (ე.წ. „კონკა“) ვროცლავში 1877 წელს ამოქმედდა. 1903 წელს დაიწყო მოძრაობა პირველმა ელექტროტრამვაიმ. ცხენის წევის ტრამვაის ბოლო ხაზებმა 1906 წლის 30 ივლისამდე მოაღწია. I და II მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში ვროცლავის ტრამვაის სისტემა განაგრძობდა განვითარებას. II მსოფლიო ომის დროს ვროცლავის ტრამვაის მნიშვნელოვანი ზარალი მიადგა, მრავალი ვაგონი გადააგორეს რელსებიდან და გამოყენებულ იქნა ბარიკადებად. ომის შემდგომ დაიწყო სისტემის ეტაპობრივი აღდგენა და 1948 წლისთვის უკვე ყველა ხაზი აღდგა.
## მოძრავი შემადგენლობა
2020 წლის მდგომარეობით ვროცლავში ექსპლუატაციაშია შემდეგი ტრამვაის ვაგონები:

## წყარო
### ლიტერატურა
* Bufe, Siegfried: Straßenbahnen in Schlesien. Stuttgart: 1976. ISBN 3-87943-424-7
* Kleinwefers, Gerd. Pioniere des Verkehrs: Deutsche Eisenbahn- und Straßenbahn-AG; 1835 – 1985. Frankfurt nad Mohanem: Commerzbank AG, 1985.
### რესურსები ინტერნეტში
* ვროცლავის ტრამვაის ისტორია (პოლონურ ენაზე)

კატეგორია: ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
გივი ზაუტაშვილი

**გივი ზაუტაშვილი** (დ. 25 ივნისი, 1927,   ყვარელი — გ. თებერვალი, 2006 ) — ქართველი  თანამდებობის პირი.

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი.  საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს ოთხი მოწვევის დეპუტატი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყვარლის მაჟორიტარი). 
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*წითელი დროშის ორდენი
* შრომის ვეტერანის ორდენი
*საპატიო ნიშნის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
* გივი ზაუტაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი   2006
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია: წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დავით ზეიკიძე

**დავით ალექსანდრეს ძე ზეიკიძე** (დ. 2 იანვარი, 1945, მუხრანი, ახლანდ. მცხეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ბიზნესმენი, ყოფილი თანამდებობის პირი, პოლიციის გენერალ-მაიორი (1993), საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (1995–1999).

დაამთავრა თბილისის საარტილერიო სასწავლებელი (1967). იმავდროულად დაკავებული იყო თავისუფალი ჭიდაობით (სპორტის ოსტატი, 1966). მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში. 1978 წელს ჩაირიცხა ლენინგრადის საარტილერიო აკადემიაში, რომლის კურსი ვერ დაასრულა. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1976 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანოებში (შსს დამსახურებული მუშაკის წოდება, 1988).

1990–1992 წლებში იყო მცხეთის შინაგან საქმეთა რაიონული განყოფილების უფროსი, 1992–1993 წლებში — თბილისის შინაგან საქმეთა სამმართველოს უფროსი, 1993–1994 წლებში — საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 1994 წლის 31 მარტს, შოთა კვირაიას შინაგან საქმეთა მინისტრად დამტკიცების გასაპროტესტებლად, ზეიკიძე შეიარაღებულ პოლიციელთა ჯგუფთან ერთად საქართველოს პარლამენტის სხდომათა დარბაზში შეიჭრა. სიტუაცია სახელმწიფოს მეთაურის ედუარდ შევარდნაძის ჩარევის შემდეგ განიმუხტა, რის შემდეგაც ზეიკიძემ თანამდებობა დატოვა. მასზე სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის მიუხედავად, ზეიკიძემ მონაწილეობა მიღო 1995 წლის საპარლამენტო არჩევნებში და არჩეული იქნა მცხეთის მაჟორიტარად. შემდგომ წლებში ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, იყო ხორცპროდუქტების მწარმოებელი კომპანია „ზეიკიძის“, შემდეგ „ლიდერფუდის“ დამფუძნებელი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*დავით ზეიკიძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პოლიციელები
კატეგორია:ქართველი გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლაერტი ზუბადალაშვილი

**ლაერტი ზუბადალაშვილი** (დ. 4 მაისი, 1941 ან 22 აპრილი, 1941) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (დედოფლისწყაროს მაჟორიტარი). 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (დედოფლისწყაროს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლაერტი
იოსებ ცინცაძე

**იოსებ რაჟდენის ძე ცინცაძე** (დ. 1889 — გ. 1960, დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკური ემიგრანტი.

დაიბადა ოზურგეთის მაზრის შეძლებული გლეხის ოჯახში. მისი ძმა იყო ქიმიკოსი შალვა ცინცაძე. უმაღლესი სამედიცინო განათლება რუსეთში მიიღო. შემდეგ კერძო პრაქტიკას ეწეოდა თბილისში, სადაც ჰქონდა შინაგან და ვენერულ სნეულებათა კაბინეტი (მდებარეობდა მიხეილის პროსპექტზე, №121). 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო საფრანგეთში. მონაწილეობდა ქართველი ემიგრანტების საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარე (პარტიული ფსევდონიმი — „ლუკა“), შემდეგ საფრანგეთის ქართველთა ასოციაციის თავმჯდომარე.   

## ლიტერატურა
* მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ!  / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361.

## რესურსები ინტერნეტში
* პირველი რესპუბლიკის თბილისის 20 ექიმი, რომელიც ვენერიულ სნეულებებს კურნავდა. „რესპუბლიკა 100“ (civil.ge). ნანახია 26 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
იოსებ
N-Gage (მრავალმნიშვნელოვანი)

**N-Gage** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* N-Gage (მოწყობილობა) — Nokia-ს სმარტფონი და პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, გამოსული 2003 წელს
** N-Gage QD — N-Gage-ის განახლებული ვერსია, გამოსული 2004 წელს
* N-Gage (სერვისი) — N-Gage-ის ყოფილი სერვისი
მანგიშლაყი

**მანგიშლაყი** — ნახევარკუნძული ყაზახეთში. მდებარეობს კასპიის ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირზე. ძირითადი ნაწილი უჭირავს მანგიშლაყის მთებს (სიმაღლე 556 მეტრამდე), რომლის დასავლეთ გაგრძელებაა თიუბ-ყარაბანის პლატოსებრი ნახევარკუნძული. მანგიშლაყის მთლიანეთს სამხრეთიდან ეკვრის მანგიშლაყის პლატო ღრმა, გაუდინარი მლაშობი ქვაბულებით (ყარაგიე 132 მ., კაუნდი 57 მ.) ჩრდილოეთ ნაწილი წარმოადგენს ნახევარკუნძულ ბუზაჩის დაბალ აკუმულაციურ ვაკეს. განვითარებულია მლაშობი, ქვიშიანი, ქვიანი და თიხიანი უდაბნოს ლანდშაფტები. 

## ნავთობის საბადოები
მანგიშლაყის ნახევარკუნძულზე ნავთობის დიდი საბადოებია. საბადოები სტრუქტურულად დაკავშირებულია სამხრეთ მანგიშლაყის ასიმეტრიულ ღრმულთან, რომელიც მეზოზოური და კაინოზოური ნალექებითაა ამოვსებული. გამოვლინებულია ნავთობის და აირის 12-ზე მეტი საბადო. ორი დიდი საბადო აღმოჩნდა 1961 წელს. დედამიწის ზედაპირიდან ნავთობი 1,2-2,4 კმ სიღრმეზეა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახეთის ნახევარკუნძულები
მანდატი

**მანდატი** ( — დავალება) — უფლებამოსილება, დავალება, ვისიმე რწმუნებულების დამადასტურებელი დოკუმენტი. დეპუტატის უფლებამოსილების შესამოწმებლად არჩევითი ორგანო (პარლამენტი, კონფერენცია, საბჭო, საკრებულო, ყრილობა) ირჩევს სამანდატო კომისიას.

საერთაშორისო სამართალში მანდატი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ აღნიშნავდა ანტანტის ამა თუ იმ სახელმწიფოს უფლებამოსილებას, ერთა ლიგის სახელით განეხორციელებინა მართვა-გამგეობა იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ომში დამარცხებულ სახელმწიფოს ჩამოერთვა. ამ ტერიტორიას ეწოდებოდა სამანდატო ტერიტორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*მანდატი სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
*მანდატი უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
*იმპერატიული მანდატი სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
*თავისუფალი მანდატი სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი

კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
მანდარა

**მანდარა** — კამერუნის მთებსა და ნიგერიის სასაზღვრო რაიონებში, აგრეთვე, ჩადში მცხოვრებ ტომთა ჯგუფი. 

## ზოგადი მონაცემები 
მანდარას ენებს მიაკუთვნებენ ჰაუსას ენებს. უმრავლესობა მუსლიმია. ძირითადი საქმიანობაა მთაში ტერასული მიწათმოქმედება. მოჰყავთ ფეტვი, არაქისი, ბარში — მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა. განვითარებულია ხელოსნობა. 1978 წლის შეფასებით, მათი რაოდენობა შეადგენდა დაახლოებით, 670 ათას ადამიანს. 1999 წლისთვის არსებული მონაცემებით კი, დაახლოებით, — 990 ათას ადამიანს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* The Mandara/Wandala (Cameroon/Nigeria)
* Wandala in Nigeria
* Mandara of Cameroon

## სქოლიო
კატეგორია:კამერუნი
კატეგორია:ნიგერია
კატეგორია:ჩადის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მანდელშტაინი

**მანდელშტაინი**( Mandel — ნუში და Stein — ქვა) — ნუშის ქვა, მსხვილფოროვანი ეფუზიური ქანი, რომლის დიდი წაგრძელებული ფორები ამოვსებულია სხვადასხვა მინერალების ახალწარმონაქმნებით, ძირითადად, ცეოლითებით, კალციტით, ქლორიტით, ქალცედონით ან ოპალით. ცნობილია ბაზალტური, დიაბაზური, ანდეზიტური და სხვა შედგენილობის მანდელშტაინი. ფართოდაა გავრცელებული ძველ ვულკანური ფორმაციებში, რომელთა ამოღვრა წყალქვეშ ხდებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვულკანური ქანები
ივანე მუსხელიშვილი

**ივანე ლევანის ძე მუსხელიშვილი** (მუსხელოვი; დ. 15 აგვისტო, 1859 — გ. 1940) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1914). აკადემიკოს ნიკოლოზ მუსხელიშვილის მამა.

დაამთავრა ვორონეჟის მიხეილის სახელობის სამხედრო გიმნაზია, მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი და მიხეილის საარტილერიო აკადემია (I თანრიგით, 1887). სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1878 წლიდან. 1881 წლიდან პოდპორუჩიკად მსახურობდა კავკასიის გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადაში. 1895 წელს მიიღო კაპიტნის, 1899 წელს პოდპოლკოვნიკის, 1905 წელს პოლკოვნიკის წოდება. მეთაურობდა საარტილერიო ბატარეას, შემდეგ, 1904-1909 წლებში — კავკასიის მე-2 სასწავლო საარტილერიო პოლიგონს, 1909-1914 წლებში — 39-ე საარტილერიო ბრიგადის მე-2 დივიზიონს. 1914-1916 წლებში გენერალ-მაიორის ჩინით იყო ციმბირის მე-9 მსროლელთა საარტილერიო ბრიგადის მეთაური. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). თავი გამოიჩინა 1915 წლის 3-16 მარტის ბრძოლებში სოფელ ვახთან (ახლანდ. უკრაინის ტერიტორია), რისთვისაც დაჯილდოვდა გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის“ (1915). დაჯილდოებული იყო ასევე წმ. სტანისლავის II (1902) და I (1915), წმ. ვლადიმერის III (1911) და წმ. ანას II (1905) და I (1915) ხარისხის ორდენებით. 1916-1917 წლებში იყო მე-19 საარმიო კორპუსის არტილერიის ინსპექტორის მოვალეობის შემსრულებელი. 1917 წლის აპრილიდან ირიცხებოდა დვინსკის სამხედრო ოლქის შტაბის რეზერვში. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ ერთხანს ქართული დივიზიის არტილერიის მეთაური იყო. შემდეგ თადარიგში გავიდა. ცოლად ჰყავდა დარია ალექსანდრეს ასული საგინაშვილი. მათი შვილი იყო მათემატიკოსი ნიკოლოზ მუსხელიშვილი. ივანე მუსხელიშვილის ძმისშვილი იყო როსტომ მუსხელიშვილი, ანტისაბჭოთა „სამხედრო ცენტრის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мусхелов Иван Леванович. „Русская армия в Первой мировой войне“. ნანახია 26 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
გელაძე

საკუთარი სახელი **გელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ გელაძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* გელა გელაძე — ქართველი იურისტი
* ვაჟა გელაძე — პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი
* თამარ გელაძე — მუსიკათმცოდნე, პედაგოგი
* თინათინ გელაძე — ნევროპათოლოგი
* კეკე გელაძე — იოსებ სტალინის დედა
* ნიკოლოზ გელაძე — მემანქანე, სოციალისტური შრომის გმირი
* ნუნუ გელაძე — მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დიდი გამყინვარება: გლობალური დათბობა

**„დიდი გამყინვარება: გლობალური დათბობა“** () — 2006 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური სათავგადასავლო კომედიური ფილმი. გადაღებულია Blue Sky Studios-ის მიერ. დისტრიბუცია გაუწია 20th Century Fox-მა. არის 2002 წლის „დიდი გამყინვარების“ გაგრძელება და ამავე სახელობის ფრენჩაიზის მეორე ფილმი. რეჟისორი — კარლუს სალდანია, რომელიც პირველი ფილმის თანარეჟისორიც იყო. სცენარის ავტორი — პიტერ გალკი, გერი სოულოუ და ჯიმ ჰექტი. რეი რომანომ, ჯონ ლეგუიზამომ, დენის ლირმა და კრის უედჯმა, რომლებიც წინა ფილმშიც მონაწილეობდნენ, კვლავ გაიმეორეს საკუთარი როლები; მათ შეემატნენ ახალი მსახიობები: კუინ ლატიფა, შონ უილიამ სკოტი და ჯოშ პეკი. ფილმში მენი, სიდი და დიეგო ცდილობენ თავი დააღწიონ გარდაუვალ წარღვნას, რა დროსაც მენი სიყვარულს იპოვის.

ფილმის პრემიერა შედგა ბელგიაში, 2006 წლის 1 მარტს, და ამერიკის შეერთებულ შტატებში, 31 მარტს. საბოლოო ჯამში, გამოვიდა 70 ქვეყანაში, ბოლო ქვეყანა იყო ჩინეთი (9 ივნისი). „გლობალურმა დათბობამ“ შერეული კრიტიკული რეაქცია დაიმსახურა, თუმცა მიაღწია წარმატებას გაყიდვებში — გამოიმუშავა 660 მილიონი აშშ დოლარი. ფილმს მოჰყვა სამი გაგრძელება: „დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა“, „დიდი გამყინვარება: კონტინენტური დრიფტი“ და „დიდი გამყინვარება: შეჯახება გარდაუვალია“.

2006 წელსვე კომპანია Vivendi Games-მა შექმნა და გამოუშვა ვიდეო- და კომპიუტერული თამაში, რომელიც დაფუძნებულია ამ ფილმზე. სისტემის ჩაშვებიდან მალევე გამოვიდა ვერსია Wii-სათვის.

## როლებში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;ვიდეოთამაში
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:20th Century Fox-ის ფილმები
კატეგორია:20th Century Fox-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმები ცხოველების შესახებ
კატეგორია:ამერიკული ფილმები