open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ აკერმანი

**ნიკოლოზ აკერმანი** (დ. 11 თებერვალი, 1908, სტეფანწმინდა — გ. 23 მაისი, 1986, თბილისი) — ქართველი ბიბლიოგრაფი, ბიბლიოთეკარი.

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ–ეკონომიური ფაკულტეტი.

1926 წლიდან — გარდაცვალებამდე მუშაობდა რესპუბლიკის საჯარო ბიბლიოთეკის(ახლანდელ საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკა) საცნობარო–ბიბლიოგრაფიული განყოფილების მთავარ ბიბლიოგრაფად. შეადგინა ბიბლიოგრაფიული ნაშრომები: „სსრკ ხალხთა ლიტერატურა ქართულ ენაზე. 1921–40“ (დ. ეგორაშვილთან ერთად, თბ., 1941), „ქართული ლიტერატურა. რევოლუციამდელი პერიოდი“ (ტ. საპატოვასთან ერთად, მოსკოვი, 1986), ქართველ და რუს მწერალთა სარეკომენდაციო ბიბლიოგრაფიული საძიებლები თანაავტორებთან ერთად  და სხვა.

## ჯილდოები
* 1963 — საქართველოს დამსახურებული ბიბლიოთეკარი

## ბიბლიოგრაფია
* ილია ჭავჭავაძე, 1837-1957: ლიტ. მოკლე ანოტირ. საძიებლები, თბილისი, 1957, გვ. 32
* დავით გურამიშვილი: მოკლე სარეკომენდაციო სია სარაიონო და სასოფლო ბიბლიოთეკებისათვის, თბილისი, საქპოლიგრაფგამომც. 1-ლი სტ., 1955, გვ. 23
* სსრკ ხალხთა მხატვრული ლიტერატურა ქართულ ენაზე : (1921-1940) ბიბლიოგრაფია, თბილისი, 1941, გვ. 122
* საბჭოთა კავშირის ხალხთა მხატვრული ლიტერატურა ქართულ ენაზე: ბიბლიოგრ. საძიებელი, თბილისი, 1937, გვ. 29

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.1 – თბ., 1977, გვ. 79

კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მაისი
კატეგორია:ქართველი ბიბლიოგრაფები
აჰმედ ჯამილი

**აჰმედ ჯამილი** (; 1913 წლის 20 ოქტომბერი, ერeვანი - 1977 წლის 27 სექტემბერი, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი პოეტი, აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი.

## სასიცოცხლო 
დაიბადა 1913 წლის 20 ოქტომბერს ქალაქ ერევანში ხელოსნის ოჯახში. მან მამა ადრე დაკარგა და ის დედამ გაზარდა. სკოლა ქალაქ განჯაში დაამთავრა. სწავლა განაგრძო აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის ლიტერატურის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1933 წელს. მუშაობდა მასწავლებლად, უფროს მასწავლებლად და მეთოდოლოგად შამქორის რაიონის სოფელ ძეგამში (1933-1936). 1940-1942 წლებში იყო რესპუბლიკის მწერალთა კავშირის პოეტური განყოფილების მრჩეველი, თანამშრომელი, „ლიტერატურული გაზეთის” აღმასრულებელი მდივანი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის აღმასრულებელი მდივანი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო ყირიმისა და ჩრდილოეთ კავკასიის არაერთი ფრონტის ხაზის გაზეთების რედაქციების თანამშრომელი. 1953-1955 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო გამომცემლობის („აზერნეშრი“) მთავარი რედაქტორი, რედაქტორი, 1956-1959 წლებში აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს მრჩეველი. 1959-1960 წლებში იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქტორი, 1962-1963 წლებში კვლავ „აზერნეშრის“ მთავარი რედაქტორი, 1964-1967 წლებში გამომცემლობა „განჯლიკის“ რედაქტორი. 1973 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო ჟურნალ „ულდუზის“ მთავარი რედაქტორი.

გარდაიცვალა 1977 წლის 27 სექტემბერს ქალაქ ბაქოში.
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
აჰმედ რაჯაბლი

**აჰმედ ჯაბარ ოღლუ რაჯაბლი** () — აზერბაიჯანელი აგრონომი, სელექციონერ-გენეტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
აჰმედ რაჯაბლი დაიბადა 1898 წელს ერევანში. 1919 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ რაჯაბლი გაგზავნა იტალიაში სასწავლებლად. 1923 წელს მან დაამთავრა იტალიის ქალაქ პერუჯის უმაღლესი სამეფო ექსპერიმენტული აგრარული ინსტიტუტი. ფლობდა რუსულ, გერმანულ, ესპანურ, იტალიურ, სპარსულ და ბერძნულ ენებს.

1924-1930 წლებში მუშაობდა ზაქათალას სასოფლო-სამეურნეო კოლეჯის დირექტორად. იქვე რაჯაბლიმ მოაწყო ექსპერიმენტული სასოფლო-სამეურნეო სადგური, სადაც მისი ხელმძღვანელობით ტარდებოდა სამეცნიერო კვლევები.

1931-1934 წლებში აჰმედ რაჯაბლი იყო აზერბაიჯანის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სამხრეთ ტექნიკური კულტურების განყოფილების გამგე.

1935 წელს მოსკოვის უმაღლესმა საატესტაციო კომისიამ რაჯაბლის პროფესორის აკადემიური წოდება მიანიჭა. აჰმედ რაჯაბლი აირჩიეს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა გაერთიანების აკადემიის სუბტროპიკული კულტურების განყოფილების წევრად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მსოფლიო დონის მეცნიერი ნიკოლაი ვავილოვი.

1937 წელს რეპრესირებულ იქნა და გადაასახლეს მაგადანში. მაგადანის მძიმე პირობებში მან შექმნა შვილობილი მეურნეობა, გამოიყვანა ყინვაგამძლე ჯიშები ბოსტნეული კულტურები.
1946 წელს, რეაბილიტაციის შემდეგ, დაბრუნდა ბაქოში. 1950 წლამდე ეწეოდა სამეცნიერო და სასწავლო საქმიანობას. 1950 წელს რაჯაბლი არაერთხელ იქნა რეპრესირებული და გადასახლებული ყაზახეთში. სტალინის გარდაცვალების შემდეგ ის ბაქოში დაბრუნდა.

1958 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრად, მცენარეთა მრეწველობის განყოფილების აკადემიკოს-მდივნად.
1963 წლის დეკემბერში აჰმედ რაჯაბლი გარდაიცვალა გულის შეტევით.

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ქვედა აჭყვის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ჭყვის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვედა აჭყვაში. ეკლესია XX საუკუნის დასაწყისშია აგებული. ტაძარი დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს,.ტაძრის სიგანე - 8,8 მ ხოლო სიგრძე - X7,8 მ.

## ისტორია 
ქვედა აჭყვას წმინდა გიორგის ეკლესია ბერძნული თემის მიერ XX საუკუნის დასაწყისშია აგებული. საბჭოთა პერიოდში ის მიტოვებული იყო. ტაძრის ამჟამინდელი იერსახე 1990-იან წლებში ისევ ბერძნული თემის მიერ იქნა აღდგენილი. დღეს ტაძარი აქტიურად ფუნქციონირებს.

## აღწერა 
ტაძარი ერთაფსიდიან დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს, რომლის ზომებია - 8,8X7,8 მ. ეკლესიის საბურავი თუნუქისაა, რომელმაც, პირვანდელი კრამიტის საბურავი ჩაანაცვლა. აღმოსავლეთ-დასავლეთ გრძივ ღერძზე გაშლილ ტაძარს ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთ და დასავლეთ ფასადების სიმეტრიის ღერძზე თითო არქიტრაული გადახურვის კარია გაჭრილი. სამხრეთ შესასვლელს მოგვიანებით მარტივი კონსტრუქციის კარიბჭე მიაშენეს, რომელსაც, თავის მხრივ, სამრეკლო დაეშენა. კარიბჭე-სამრეკლოს მინაშენი ტაძრის ძირითად მოცულობას საკმაოდ აღემატება ზომით, სხვაობაა არქიტექტურულ განწყობასა და სივრცულ გადაწყვეტაშიც.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
აბდურაჰმან ჩიანი

**აბდულრაჰმან ჩიანი** (დ. 1960 ან 1961) — ნიგერი ბრიგადის გენერალი, 2023 წლის 28 ივლისიდან „სამშობლოს დაცვის ეროვნული საბჭოს“ პრეზიდენტი. 2023 წლის 28 ივლისიდან ნიგერის დე-ფაქტო პრეზიდენტი. ნიგერის პრეზიდენტი მოჰამედ ბაზუმი საპრეზიდენტო გვარდიის ჯარებმა 26 ივლისს დააკავეს, ჩიანმა სამხედრო გადატრიალების შესახებ გამოაცხადა.  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ჯაფარ ხანდანი

**ჯაფარ ხანდანი** (; დ. 25 აპრილი (8 მაისი), 1911, ერევანი — გ. 10 აგვისტო, 1961, ბაქო) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა პოეტი და კრიტიკოსი.
ჯაფარ ხანდანი დაიბადა 1911 წლის 8 მაისს ქალაქ ერევანში.

## სიცოცხლე 
1932 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში.

1950-1954 წლებში იყო რექტორი, 1952-1961 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიის განყოფილების გამგე.
ხანდანის ძირითადი ნაწარმოებები ეძღვნება მე-20 საუკუნის აზერბაიჯანულ ლიტერატურას. ავტორია საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოს „XX საუკუნის აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორია“.
ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ბაქოში, სადაც გარდაიცვალა 1961 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ბელარუსის სახელმწიფო ფილარმონია

**ბელარუსის სახელმწიფო ფილარმონია** () — ფილარმონია მინსკში, არქიტექტორი გ. ბენედიქტოვი.

ოფიციალურად გაიხსნა 1937 წლის 25 აპრილს სიმფონიური ორკესტრის, ბელორუსიის სახალხო ინსტრუმენტების ორკესტრის, ბელორუსიის სახალხო სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის და ბელორუსიის საგუნდო კაპელის შემადგენლობით.

1963 წლის აპრილში გაიხსნა 930 ადგილიანი საკონცერტო დარბაზი იაკუბ კოლასის მოედანთან.

2004 წელს შენაბას ჩაუტარდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც გაუმჯობესდა დარბაზის აკუსტიკა, განათა. მაყურებელთა დარბაზში ადგილები 688-მდე შემცირდა და გაიხსნა გ. შირმას სახელობის მცირე დარბაზი (200 ადგილიანი).

2005 წლის 26 იანვარს განახლებულ დარბაზში ჩატარდა პირველი კონცერტი.

## შემოქმედებითი კოლექტივები
* ბელარუსის სახელმწიფო აკადემიური სიმფონიური ორკესტრი
* ჟინოვიჩის სახელობის ბელარუსის ეროვნული აკადემიური ხალხური ორკესტრი
* ბელარუსის სახელმწიფო აკადემიური საგუნდო კაპელა
* ბელარუსის სახელმწიფო კამერული ორკესტრი
* ბელარუსის სახელმწიფო კამერული გუნდი
* სოლისტების ანსამბლი „კლასიკოს-ავანგარდისტები“
* მინსკის სასულე კვარტეტი
* სოლისტების ანსამბლი ი. ივანოვის ხელმძღვანელობით
* ბელარუსის ხალხური მუსიკის სახელმწიფო ანსამბლი „Свята“
* ანსამბლი „Камерата“
* ფოლკლორული ჯგუფი „Купалінка“
* საკონცერტო-საგასტროლო განყოფილება
* საბავშვო და ახალგაზრდების ფილარმონია
* ბელარუსის პოეტური თეატრი „Зніч“

## ჯილდოები
*1940 — შრომის წითელი დროშის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საკონცერტო დარბაზები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენით დაჯილდოვებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ბელარუსის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:1937 წელს დაარსებულები
რაუფ ბაბაევი

**რაუფ იუსიფ ოღლუ ბაბაევი** (, 30 დეკემბერი, 1937, ლენინაკანი - 27 მარტი, 2020, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოპ მომღერალი, ვოკალური კვარტეტის "გაიას" სოლისტი.

## სასიცოცხლო 
რაუფ ბაბაევი დაიბადა 1937 წლის 30 დეკემბერს სომხეთის სსრ ქალაქ ლენინაკანში (ახლანდელი გიუმრი), სადგურის უფროსის ოჯახში. სწავლობდა ბაქოს მე-8 საშუალო სკოლაში. 1956 წელს დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური კოლეჯი, სადაც პირველად დაინტერესდა ჯაზით და შეხვდა თავის მომავალ კოლეგებს „გაიას“ კვარტეტიდან. ადრეულ წლებში მუშაობდა მუსიკოსად და ვოკალისტად აზერბაიჯანის სახელმწიფო რუსულ დრამატულ თეატრში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო საესტრადო სიმფონიურ ორკესტრში და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიულ საზოგადოებაში და ასრულებდა ჯაზ-კონცერტებს. 1965 წელს, მურად კაჟლაევის მიწვევით, აზერბაიჯანელ ხელოვანთა ჯგუფთან ერთად გაემგზავრა მახაჩყალაში, სადაც გახდა დაღესტნის ფილარმონიაში ორგანიზებული ვოკალური და ინსტრუმენტული ანსამბლის „გუნიბის“ სოლისტი.

2003 წლიდან ხელმძღვანელობდა საბავშვო ვოკალურ ანსამბლ „ბერიბახს“. 1978 წელს მიიღო აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 2006 წელს - აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის. 2016 წელს დაჯილდოვდა დიდების ორდენით.

რაუფ ბაბაევი ბაქოში 2020 წლის 27 მარტს გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სოვეტ ერმენისტანი (გაზეთი)

**„სოვეტ ერმენისტანი“**  (სიტყვასიტყვით საბჭოთა სომხეთი) — სოციალურ-პოლიტიკური გაზეთი აზერბაიჯანულ ენაზე, რომელიც გამოიცემოდა სომხეთის სსრ-ში. გაზეთი აშუქებდა სომხეთსა და მის ფარგლებს გარეთ მიმდინარე სოციალურ-პოლიტიკურ მოვლენებს.

1970-იან წლებში გაზეთი გამოდიოდა კვირაში 3-ჯერ, ტირაჟით 21 000 ეგზემპლარი.

გაზეთი დაარსდა 1921 წელს.

ყარაბაღის კონფლიქტის გამო გაზეთის გამოცემა შეწყდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:სომხეთის გაზეთები
AMX-30 AuF.1

**AUF1** — 155-მილიმეტრიანი თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი, რომელიც შექმნილია ფრანგული ფირმა Nexter-ის მიერ 1970-იანი წლების ბოლოს.

1972 წელს შეიქმნა 155-მმ-იანი თვითმავალი ჰაუბიცის პროტოტიპი **GCT** (Grande Cadence de Tir). ფრანგულმა არმიამ სისტემა შეიარაღებაში მიიღო 1979 წელს სახელწოდებით 155 AUF1.

= ოპერატორები =
### ამჟამინდელი ოპერატორები 
* : 32 ერთეული 2022 წლისთვის. სულ მიწოდებული იყო 179 ერთეული.
* : 60 ერთეული 2022 წლისთვის.

### ყოფილი ოპერატორები 
*  : 18 ერთეული საცავში 2016 წლისთვის.
*  : 1983-1985 წლებში 85 ერთეული მიაწოდეს.

## სქოლიო
კატეგორია:თვითმავალი ჰაუბიცები
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
მირზა მამედზადე

**მირზა მამედზადე** (; 20 იანვარი, 1882, ერeვანი- 3 იანვარი, 1938, ბაქო) – აზერბაიჯანელი პროფესორი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი ( 1937 ).

## სიცოცხლე 
მირზა ჯაბარ მამადზადე დაიბადა 1882 წლის 20 იანვარს ქალაქ ერევანში, მასწავლებლის მირზა აბასის ოჯახში. განათლება ჯერ სახლში მიიღო, შემდეგ კი ერევნის სამასწავლებლო სემინარიაში სწავლობდა. სემინარიაში მას ასწავლიდა ახუნდ მამედბაგირი გაზიზადე, რომელმაც თავისი როლი ითამაშა 1898 წელს ერევანში პირველი რუსულ-თათრული სკოლის გახსნაში. 1902 წელს სწავლის დამთავრების შემდეგ მირზა ჯაბარმა ჩააბარა ერევნის მასწავლებელთა სემინარიაში და მიიღო მასწავლებლის სერთიფიკატი. 1902 წლის სექტემბრიდან მუშაობდა მასწავლებლად სოფელ ნეხრამის სკოლაში. 1903 წლიდან მასწავლებლობა დაიწყო გამარლის სკოლაში, 1904 წლიდან კი იმანშალის სკოლაში. 1905 წლიდან 1906 წლის 1 სექტემბრამდე იყო გამარლის სკოლის ზედამხედველი.
1918 წელს დაშნაკების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მირზა ჯაბარ მამადზადე ერევნის გიმნაზიისა და პედაგოგიური სემინარიის დახურვის გამო ოჯახთან ერთად ნახიჩევანში გადავიდა საცხოვრებლად. აქ ის ასწავლის რუსულს, თურქულს და აზერბაიჯანულს დაწყებით და საშუალო სკოლებში. გარდა ამისა, მონაწილეობს ნახიჩევანის დაცვაში დაშნაკებისგან.

1920 წელს, ბოლშევიკების მიერ სომხეთის ოკუპაციის შემდეგ, მირზა ჯაბარი დაბრუნდა ერევანში. იმავე წლის ბოლოს ის ოჯახთან ერთად ერევნიდან ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც განაგრძო მასწავლებლობა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, აზერბაიჯანის პედაგოგიურ და კოოპერატიულ ინსტიტუტებში. პოეზიის წერის გარდა, ის დაკავებული იყო ლინგვისტიკით.
1937 წლის ოქტომბერში ის და მისი ოჯახის წევრები დააპატიმრეს. დაადანაშაულეს და დახვრიტეს 1938 წლის 3 იანვარს საგამოძიებო საქმეზე No12493. მისი ცოლი და ქალიშვილი გადაასახლეს. იგი რეაბილიტირებულ იქნა 1957 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
აგვადილია (პუერტო-რიკო)

**აგვადილია** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ კიდეში, აგვადისა და მოკის მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთით და ისაბელას მუნიციპალიტეტის დასავლეთით. მოიცავს 15 ბარიოს და აგვადილია-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში. აგვადილია ქალაქის თავდაპირველი სახელწოდების, *სან-კარლოს-დე-ლა-აგვადილიას* შემოკლებული ვერსიაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Aguadilla and its barrios, United States Census Bureau
* Official Government Page of Municipality of Aguadilla
* Map of Aguadilla Puerto Rico
* Porta del Sol: Aguadilla

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:აგვადილია (პუერტო-რიკო)
ილია ზარაფიშვილი

**ილია აბრამის ძე ზარაფიშვილი** (დ. 1856, სოფ. ქვემო მაჩხაანი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1909, თელავი) — ქართველი პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

1878 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია. შემდეგ ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა თელავის სასულიერო სასწავლებელში, მათემატიკას — წმ. ნინოს ქალთა სასწავლებელში. „ნადიკვარელის” ფსევდონიმით აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს ქართულ პრესაში („დროება“, „ივერია“, „ცნობის ფურცელი“). 1895 წელს მისი ხელმძღვანელობით თელავში დაარსდა ქალთა ამხანაგობა, რომელშიც გაერთიანდა ორმოცდაათამდე ქალი. ამხანაგობა ატარებდა ლექცია-მოხსენებებს, ჩამოაყალიბა სცენის მოყვარეთა წრე. ზარაფიშვილი იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ აქტიური წევრი. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს მონაწილეობდა საპროტესტო მოძრაობაში, დააარსა თელავის მაზრის მასწავლებელთა კავშირი. რუსეთის მთავრობამ ზარაფიშვილი დააპატიმრა და შორეულ ჩრდილოეთში გადასახლება მიუსაჯა, რაც შემდეგ ხანდაზმულობის გამო სამშობლოდან წასვლით შეუცვალეს. თავი შეაფარა თავრიზს, საიდანაც ჯანმრთელობაშერყეული დაბრუნდა სამშობლოში.

## ლიტერატურა
* კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი.-თბ.,2001.-გვ.271.
* ქართველ მოღვაწეთა ნეკროპოლი. წ. 1/ შეადგ., წინასიტყვაობა, შენიშვნები და საძიებელი დაურთო სოლომონ ხუციშვილმა. -თბ., 1961. -გვ.131.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 1909
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ადხუნტასი (პუერტო-რიკო)

**ადხუნტასი** — პატარა მთისპირა ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ შუადასავლეთ ნაწილში, ცენტრალურ ქედზე, იაუკოს, გვაიანილიასა და პენიუელასის ჩრდილოეთით, უტუადოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ლარესისა და იაუკოს აღმოსავლეთით და პონსეს ჩრდილო-დასავლეთით. მოიცავს 16 ბარიოსა და ადხუნტასის პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ტერიტორია და ადმინისტრაციული ცენტრი). ადხუნტასი დედაქალაქ სან-ხუანის დასავლეთით მანქანით დაახლოებით 2 საათის სავალზეა. 

ადხუნტასს "პუერტო-რიკოს შვეიცარიასაც" უწოდებენ, შედარებით ცივი ამინდის გამო. საშუალო წლიური ტემპერატურა 21 °C-ის ტოლია. პუერტო-რიკოში ყველაზე დაბალი ტემპერატურა, 38 °F სწორედ ადხუნტასში დაფიქსირდა 2018 წელს. რბილი კლიმატი ზაფხულში ბევრ ტურისტს იზიდავს.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 
* *Mi Pueblo Adjuntas*, 1992, by Rafael J. Mirabal-Linares
* *Entre Fotos y Palabras*, 2005 by Rafael J. Mirabal-Linares
* *Mi misa rosa*, 2013, by Arístides A. Moll Boscana, with a preliminary essay by Ramón Luis Acevedo Marrer

## რესურსები ინტერნეტში
*AdjuntasPR.com

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ადხუნტასი (პუერტო-რიკო)
ზარიძე

საკუთარი სახელი **ზარიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ზარიძე — გეოლოგი, პეტროლოგი
* რევაზ ზარიძე — ფიზიკოსი
* ჯიმი ზარიძე — სამხედრო პირი

## იხილეთ აგრეთვე
* ზარიძეები (მრავალმნიშვნელოვანი)

კატეგორია:ქართული გვარები
აგვადა (პუერტო-რიკო)

**აგვადა** (**სან-ფრანსისკო-დე-ასის-დე-ლა-აგვადა**) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, რინკონიდან აღმოსავლეთით, აგვადილიიდან და მოკადან დასავლეთით, ანიასკოდან და მაიაგუესიდან ჩრდილოეთით. მოიცავს 17 ბარიოსა და აგვადის პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Puerto Rico Government Directory – Aguada 
* Aguada Municipality Brochure (Spanish)
* Proyecto Salón Hogar sobre Aguada (Spanish)
* Photos of Aguada
* Aguada Municipality on Facebook

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:აგვადა (პუერტო-რიკო)
პუერტო-რიკოს გეოგრაფია

**პუერტო-რიკოს გეოგრაფია** მოიცავს არქიპელაგს კარიბის ზღვასა და ჩრდილო ატლანტის ოკეანეს შორის, დომინიკელთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთით და ვირჯინის კუნძულების დასავლეთით. მთავარი კუნძული, პუერტო-რიკო, დიდი ანტილის კუნძულების ყველაზე პატარა და ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე კუნძულია. კუნძულის ფართობი 8 710 კმ²-ია. იგი აშშ-ის მესამე უდიდესი კუნძულია, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით 82-ე ადგილზეა ფართობის მიხედვით. არქიპელაგის დანარჩენ ნაწილს პატარა კუნძულები: ვიეკესი, კულებრა, მონა, დესეჩეო და კახა-დე-მუერტოსი შეადგენენ, რომელთაგანაც მთელი წლის მანძილზე მხოლოდ კულებრაა დასახლებული. წლის განმავლობაში მონა დაუსახლებელია და მხოლოდ პუერტო-რიკოს ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტის დასაქმებულები სახლობენ. 

მთავარი კუნძული აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 96 საზღვაო მილსა და ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 35 საზღვაო მილზეა გადაჭიმული. ფართობით აღემატება როდ-აილენდს და ჩამორჩება კონექტიკუტის შტატს. მეტწილად მთიანი კუნძულია. დიდი სანაპირო ტერიტორიები ჩრდილოეთ და სამხრეთ რეგიონებშია. მთავარ ქედს ცენტრალური ქედი (; ) ჰქვია. უმაღლესი წერტილი, სერო-დე-პუნტა, ზღვის დონიდან 1 338 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მნიშვნელოვანი მწვერვალი ელ-იუნკე, რომელიც სიერა-დე-ლუკილიოზე, ელ-იუნკეს ეროვნულ ტყეში მდებარეობს, ზღვის დონიდან 1 065 მეტრის მანძილზე. დედაქალაქი სან-ხუანი კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს.

## ფიზიკური გეოგრაფია
პუერტო-რიკოს არქიპელაგი კარიბის ზღვასა და ჩრდილო ატლანტის ოკეანეს შორის, დომინიკელთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთით და ვირჯინის კუნძულების დასავლეთით. მთავარი კუნძულის ტოპოგრაფია სამ ძირითად რეგიონს მოიცავს: მთიან რეგიონს, რომელიც მოიცავს ცენტრალური ქედი, სიერა-დე-ლუკილიო და სიერა-დე-კაიეი; სანაპირო ვაკეები და ჩრდილოეთ კარსტული რეგიონი. ცენტრალური ქედი მთელ კუნძულზეა გადაჭიმული და მას ჩრდილოეთ და სამხრეთ რეგიონებად ყოფს. მთებს კუნძულის დაახლოებით 60% უკავია. 

პუერტო-რიკოს აღმოსავლეთით, ვიეკესის ჩრდილოეთით და ვირჯინის კუნძულების დასავლეთით კულებრის არქიპელაგი მდებარეობს, რომელიც მთავარ კუნძულ კულებრასა და 28 პატარა დაუსახლებელ კუნძულს მოიცავს.

## პოლიტიკური გეოგრაფია
 წლისთვის]]

პუერტო-რიკო აშშ-ის ტერიტორიაა და აშშ-ის მთავრობის დადგენილებით, პირველი დონის ადმინისტრაციული დანაყოფები არ აქვს. მეორე დონის ადმინისტრაციული დანაყოფები მუნიციპალიტეტებია, რომლებიც თავის მხრივ ბარიოებად, ეს უკანასკნელები კი სექტორებად იყოფა. ყოველ მუნიციპალიტეტს 4 წლით არჩეული მერი და მუნიციპალური საკანონმდებლო ორგანო ჰყავს.

პუერტო-რიკოს პირველი მუნიციპალიტეტი, სან-ხუანი, 1521 წელს დაფუძნდა. XVI საუკუნეში კიდევ ორი მუნიციპალიტეტი დაარსდა: კოამო (1570) და სან-ხერმანი. XVII საუკუნეში კიდევ 3 მუნიციპალიტეტი შეიქმნა: არეკიბო (1614), აგვადა (1692) და პონსე (1692). XVIII საუკუნეში კიდევ 30 მუნიციპალიტეტი, ხოლო XIX საუკუნეში 34 მუნიციპალიტეტი დაარსდა. XX საუკუნეში კიდევ 6 მუნიციპალიტეტი შეიქმნა, რომელთაგან ბოლო, ფლორიდა, 1971 წელს დაარსდა.

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს გეოგრაფია
ოკა (თვითმავალი ნაღმსატყორცნი)

**2ბ1 „ოკა“** () — საბჭოთა განსაკუთრებული სიმძლავრის 420-მილიმეტრიანი თვითმავალი ნაღმსატყორცნი დანადგარი.

## შექმნის ისტორია 
საარტილერიო სისტემა „ოკაზე“ მუშაობა მიმდინარეობდა პირველი საბჭოთა ბირთვულსაბრძოლომასალიანი საარტილერიო დანადგარის შექმნის პროგრამის ფარგლებში. მცირე სიმძლავრის ბირთვული მუხტის შემუშავება გაჭიანურდა. 1954 წლის 13 ოქტომბერს გამოცდისას ბირთვული აფეთქება ვერ მოხდა. ბირთვული მუხტის წარმატებული გამოცდა ტორპედო ტ-5-ის შემადგენლობაში მხოლოდ 1955 წელს შეძლეს. ეს იყო პირველი აფეთქება ახალი მიწის პოლიგონზე. ამან საშუალება მისცა გადასულიყვნენ სპეციალური საარტილერიო დანადგარების შემუშავებაზე.

420-მმ თვითმავალი ნაღმსატყორცნის შემუშავება მიმდინარეობდა ლენინგრადის კიროვის ქარხანაში მთავარი საარტილერიო სამმართველოს დაკვეთით სსრკ მინისტრთა საბჭოს 1955 წლის 18 აპრილის № 764-457 დადგენილების საფუძველზე, 406-მმ თვითმავალი ქვემეხის „კონდენსატორის“ პარალელურად. ნაღმსატყორცნი „ოკა“, რომელიც გათვლილი იყო ტაქტიკური ბირთვული საბრძოლო მასალის გასროლაზე, შეიქმნა მძიმე ტანკის მუხლუხიანი შასის ბაზაზე. დანადგარი განკუთვნილი იყო მტრის კომუნიკაციების, აეროდრომებისა და სამრეწველო ობიექტების განადგურებაზე.

## კონსტრუქცია 
ნაღმსატყორცნის მოქანავე ნაწილი განათავსეს მუხლუხიან შასიზე „ობიექტ 273“. მანქანის ბაზად გამოიყენეს მძიმე ტანკ „ობიექტ 272“-ის (ტ-10მ-ის ლენინგრადული ვარიანტი) შასი. ორივე მანქანის ტრანსმისია და ძრავის დანადგარები მთლიანად უნიფიცირებული იყო, მცირედი განსხვავებები იყო სავალი ნაწილის კონსტრუქციაში. დანადგარის მასის შემცირების მიზნით, საბრძოლო განყოფილება შეჯავშნილი არ იყო.

თვითმავალი დანადგარისათვის 420-მმ ნაღმსატყორცნი 2ბ1 შეიქმნა გლუვლულიანი არტილერიის სპეციალურ საკონსტრუქტორო ბიუროში (СКБ ГА), მთავარი კონსტრუქტორი — ბორის შავირინი. საბრძოლო მასალის განსაკუთრებული მასური გაბარიტების (მასა 650 კგ) გამო, დატენისათვის გამოიყენებოდა ჯალამბარი და ელექტროჰიდრავლიკური ამძრავის მქონე ამწევი ისარი. საბრძოლო კომპლექტის გადატანა და დატვირთვა უნდა განეხორციელებინა სპეციალურ დამხმარე მანქანას. ეს მანქანა, რომელიც აგრეთვე კიროვის ქარხანაში შეიმუშავეს, იწონიდა დაახლ. 30 ტონას და მნიშვნელოვნად იყო უნიფიცირებული მუხლუხიან საარტილერიო ავტოსაწევართან ატ-ტ (АТ-Т, „ობიექტ 401“).

## გამოშვება 
1957 წელს აიგო თვითმავალი ნაღმსატყორცნის 4 საცდელი ნიმუში. ქარხნული გამოცდები დასრულდა 1959 წელს. საცდელმა ნიმუშებმა 1960 წელს გაიარეს საპოლიგონე გამოცდები. გამოცდებმა აჩვენა სირთულე ექსპლუატაციაში და მანქანის კვანძების არასაკმარისი საიმედოობა. მნიშვნელოვანი ნაკლი იყო მისი ცუდი მანევრულობა — არასაკმარისი კუთრი სიმძლავრე და ლულის დიდი შვერი.

ნაღმსატყორცნ „ოკას“ შექმნის შემდგომი სამუშაოები შეწყდა. ამას ხელი შეუწყო სახმელეთო ჯარებში ტაქტიკური რაკეტების კომპლექსების დანერგვამ, რომლებსაც გამშვები დანადგარების მცირე მასური გაბარიტებისა და მნიშვნელოვნად უკეთესი მანევრული მახასიათებლების პირობებში ჰქონდათ მიზნების განადგურების უფრო მაღალი შესაძლებლობები.

დღეს 420-მმ თვითმავალ ნაღმსატყორცნ „ოკას“ ერთი ეგზემპლარი ნაღმთან ერთად დაცულია სანქტ-პეტერბურგის არტილერიის მუზეუმში.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა თვითმავალი საარტილერიო დანადგარები
ნათელა საღარაძე

**ნათელა საღარაძე** (დ. 24 დეკემბერი, 1924, თბილისი — გ. 22 ნოემბერი, 2018) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1963), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი. 
 
## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის მე-20 საშუალო სკოლა. 1942-1944 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტში. 

მისი დებიუტი შედგა მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის სცენაზე (ელისაბედი, ი ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი“). სხვადასხვა წლებში მუშაობდა მარჯანიშვილის (1944-1946), სოხუმის (1946-1948), გორის (1948-1952) თეტრებში. 1952 წლიდან ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეტრის მსხიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: როზალია (ა. შირვანზადეს „პატიოსნებისათვის“), შუშანა (კ. კალაძის „სოფლის საამო საღამოები“), მისის სიმპსონი (ა. პეტროვის „მშვიდობის კუნძული“), დედოფალი რუსუდანი (გ. ქელბაქიანის „თქმულება დიდ მეგობრობაზე“), გრაფინია ალმავივა (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), ლედი მაკდონალდი (ლ. თაქთაქიშვილის „გრიბოედოვი“), გულქანი (ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი“), ემილია (უ. შექსპირის „ოტელო“), მისის დაჯენი (ბ. შოუს „ეშმაკის მოწაფე“), მსახიობი ქალი (კ. გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“), თამარი (ი. ვაკელი „გიორგი სააკაძე“), ვარვარა კარპოვნა (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“), ქეთევანი (ა. ჩიჯავაძის „თხუნელა“), გულქანი (ა. სუმბათაშვილის „მოკვეთილი“), ეკვირინე (დ კლდიაშვილის „ქამუშაძის გაჭირვება“), ბერნარდა ალბა (გარსია ლორკას „ბერნარდა ალბას სახლი“) და სხვა. 
  
2014 წლის 14 მაისს ნათელა საღარაძეს ქუთაისის თეატრის წინ ვარსკვლავი გაუხსნეს.

## ჯილდოები და აღიარება
*1963 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1990 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 
*ღირსების ორდენი
 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ალი ველიევი

**ალი ყარა ოღლუ ველიევი** (, დ. 27 თებერვალი, 1901, აგიტუ, ელიზავეტპოლის  გუბერნია — გ. 2 თებერვალი, 1983, ბაქო) —  აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1937 წლიდან), სახალხო მწერალი.

## სიცოცხლე 
დაიბადა 1901 წლის 27 თებერვალს. 1925 წელს დაამთავრა ბაქოს პარტიული სკოლა. 1925 წელს შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. 1931 წელს დაამთავრა პედაგოგიური ფაკულტეტი.
1933-1934 წლებში იყო გაზეთ „აღმოსავლეთის კარის“ რედაქტორი. 1950-1960-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ჟურნალს „ლიტერატურული აზერბაიჯანი“.

გარდაიცვალა 1983 წლის 2 თებერვალს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის ვეტერანის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
აკბარ ერევანლი

**აკბარ ერევანლი** (; სრული სახელი: აკბარ იუნის ოღლუ სულეიმანოვი; 17 ივნისი, 1921, ერევანი, ერევნის ოლქი, სომხეთის სსრ - 28 აგვისტო, 1982, ერევანი, სომხეთის სსრ) — აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნე, პედაგოგი, პროზაიკოსი, დრამატურგი. ერევნის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგე (1956–1980), სომხეთის სსრ მწერალთა კავშირის აზერბაიჯანული ფილიალის გამგე (1964–1982).

## სასიცოცხლო 
აკბარ იუნის ოღლუ სულეიმანოვი დაიბადა 1921 წლის 17 ივნისს ერევანში. აქ დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1943-1948 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მოღვაწეობა დაიწყო 1938 წელს ერევანში აზერბაიჯანულ ენაზე გამომავალი გაზეთ „კომუნისტის“ (1939 წლიდან „საბჭოთა სომხეთი“) რედაქციაში. მუშაობდა ლიტერატურათმცოდნედ, მდივანად, თარჯიმნად. 1951 წელს ჩაირიცხა სომხეთის სსრ აბეღიანის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, ხოლო 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „აზერბაიჯან-სომხეთის ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიის შესახებ“. 1950-1965 წლებში იყო ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მასწავლებელი, 1956 წლიდან მუშაობდა ერევნის აბოვიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის განყოფილების გამგედ. მან აწარმოა თანმიმდევრული კვლევები სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ლიტერატურული ურთიერთობის სფეროში და აზერბაიჯანულად თარგმნა რიგი სომეხი მწერლების ნაწარმოებები. სომხურ ენაზე გამოიცა მისი წიგნები: „სომეხი და აზერბაიჯანელი ხალხების მეგობრობის მიმოხილვა ლიტერატურაში“ (1955), „ჯალილ მამედყულიზადე და სომეხი ხალხი“ (1966), „ნასიმი“ (1973).

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ზვიადაური

საკუთარი სახელი **ზვიადაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვიქტორ ზვიადაური — ინჟინერ-მექანიკოსი
* ზურაბ ზვიადაური — სპორტსმენი (ძიუდო), პოლიტიკოსი
* ჯარჯი ზვიადაური — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
ზუბადალაშვილი

საკუთარი სახელი **ზუბადალაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ზუბადალაშვილი — ქირურგი
* ლაერტი ზუბადალაშვილი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ანატოლი სმირანინი

**ანატოლი სმირანინი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1892, ოდესა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 თებერვალი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — რუსი და საბჭოთა მსახიობი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1946).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ოდესაში 1892 წლის 23 დეკემბერს. დაამთავრა ოდესის მე-5 გიმნაზია. მამის სურვილის მიუხედავად, მიატოვა უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და 1910 წელს თეატრალურ სცენაზე შედგა ფეხი. მოღვაწეობდა ტაგანროგის, უფის, პენზის, დონის როსტოვის, ურალისა და სხვა თეატრებში. გადაიტანა 3 რევოლუცია და 2 მსოფლიო ომი. პირველ მსოფლიო ომში მოხალისედ წავიდა.

1917-1919 წლებში მოღვაწეობდა ოდესაში, ამხანაგობა „რუსულ დრამაში“, 1920-1922 წლებში — საზღვაო ძალების პოლიტსამმართველოს თეატრში, 1922-1936 წლებში — სოხუმის, ბათუმის, კრასნოდარის და სხვა თეატრებში. 1936 წლიდან თბილისის ა. გრიბოედოვის სახელობის სახელმწიფო თეატრის წამყვანი მსახიობი იყო. გამორჩეული როლები: სირანო (ე. როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი“), ზაბელინი (ნ. პოგოდინის „კრემლის კურანტები“), ტარტიუფი (მოლიერის „ტარტიუფი“), პოლკოვნიკი ტალბერგი (მ. ბულგაკოვის „ტურბინთა დღეები“), დუდუკინი (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“) და სხვა. 

## ფილმოგრაფია
* 1943 „უჩინარი იანი“ — სტუდენტი
* 1944 „მალახოვის ყორღანი“ — მთხრობელი
* 1946 „დავით გურამიშვილი“ — ფრიდრიხ მეორე–პრუსიის მეფე
* 1947 „რობინზონ კრუზო“ — რობინზონის მამა
* 1961 „ადამიანი ამფიბია — ბალთაზარი
* 1966 „უყაიმო თამაში“ — პროფ. ბერნარი
*
## ჯილდოები და აღიარება
*1940 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1941 — საპატიო ნიშნის ორდენი
*1946 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
შოთა პირველი

**შოთა პირველი** (დ. 28 თებერვალი, 1914, ქუთაისი — გ. 1986) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1955), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965).
 
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1914 წლის 28 თებერვალს, სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. 1928 წელს დაამთავრა ქუთაისის მე-3 შვიდწლიანი შრომის სკოლა, 1932 წელს-პედაგოგიური ტექნიკუმი. 1935 წელს შევიდა თბილისის სასცენო ხელოვნების უმაღლეს კურსებზე. 1937 წელს დაამთავრა მარჯანიშვილის თეატრის სტუდია და მაშინვე ჩაირიცხა ამავე თეატრის დასში მსახიობად.

1940 წელს გადავიდა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეატრის დასში მსახიობად, სადაც მოღვაწეობდა სიცოცხლის ბოლომდე. მსახიობმა ღირსეულად განვლო ნახევარსაუკუნოვანი შემოქმედებითი ცხოვრება და დამსახურებულად სარგებლობდა ჭეშმარიტი სახალხო არტისტის სახელითა და პოპულარობით. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ზასტრელიხინი, მამა (ვ. შკვარკინის „უბრალო გოგონა“, „სხვისი შვილები“), ანტონიო (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), სოლომონი (შ. დადიანის „ჩატეხილი ხიდი“), ხევისბერი (ა. ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა“), ოთარ ბეგი, ანანია გლახა (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), შაჰ აბასი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), მიკირტუმ გასპარიჩი (გ. ერისთავის „გაყრა“), ჟურდენი, სგანარელი (მოლიერის „გააზნაურებული მდაბიო“, „ძალად ექიმი“), შადიმანი, ახმედი (ი. ვაკელის „გიორგი სააკაძე“, „შური“), ბაადური (ა. წერეთლის „პატარა კახი“), არტემ ივანიჩი (ა. ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), მარცვალაძე (ს. კლდიაშვილის „უკანასკნელი რაინდები“), ოკაიმოვი (ა. აფინოგენოვის „მაშენკა“), მინაი დუდნიკოვი (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), დავითი (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ფარსმან სპარსი, ლუკაია ლაბახუა („დიდოსტატის მარჯვენა“, „მთვარის მოტაცება“) და სხვა. 
 
დიდი სამამულო ომის პერიოდში ხელმძღვანელობდა სამეფო მხატვრულ ბრიგადას, რომელიც აქტიურად მუშაობდა საბჭოთა არმიის ნაწილებთან და ჰოსპიტალებშიც, რისთვისაც დაჯილდოებულია სიგელებით სამხედრო ნაწილების ხელმძღვანელობისაგან. 1945 წლიდან იყო სკკპ წევრი. იყო ქუთაისის ქალაქის ყველა მოწვევის საბჭოს დეპუტატი. აქტიურად იყო ჩართული ქუთაისის თეატრის მხატვრულ და ორგანიზაციულ ცხოვრებაში. სხვადასხვა წლებში იყო სამხატვრო საბჭოს თავმჯდომარე და 60-იან წლებში თეატრის დირექტორი.
 
გარდაიცვალა 1986 წელს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ჯილდოები და აღიარება
*1955 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1965 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი 
 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* შოთა პირველი
 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
სალომე ჯინჯოლავა

**სალომე ჯინჯოლავა** (დ. 18 ოქტომბერი, 1975) — ქართველი პოლიტიკოსი, სტომატოლოგი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა 1975 წლის 18 ოქტომბერს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი (სტომატოლოგის სპეციალობით). 1998-2001 წლებში მუშაობდა სტომატოლოგის სპეციალობით. 2014 წელს სტაჟიორი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. 2014-2015 წლებში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის წამყვანი სპეციალისტი. 2015-2016 წლებში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მთავარი სპეციალისტი. 2023 წლის 27 მაისიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ქართველი სტომატოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

**პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები** () ― მეორე დონის ადმინისტრაციული დანაყოფები პუერტო-რიკოში. 78 ადმინისტრაციული დანაყოფი 78 დიდ და პატარა ქალაქს მოიცავს. მუნიციპალიტეტები იყო ბარიოებად, მესამე დონის ადმინისტრაციულ დანაყოფებად. 1991 წელს მიღებული ავტონომიური მუნიციპალიტეტების კოდექსის მიხედვით, ყოველ მუნიციპალიტეტს უნდა ჰყავდეს ძლიერი მერი და მუნიციპალური საბჭო. მუნიციპალიტეტების მმართველი ორგანოები ერთპალატიანია და წარმომადგენელთა რაოდენობა მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით განისაზღვრება. მერებიც და საბჭოს წარმომადგენლებიც ერთდროულად აირჩევა 4 წლის ვადით. 

## მუნიციპალიტეტები

File:Condado.jpg|სან-ხუანი ― პუერტო-რიკოს უდიდესი მუნიციპალიტეტი
File:Bayamon Puerto Rico aerial view.jpg|ბაიამონი ― სიდიდით მეორე მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს სან-ხუანის დასავლეთით.
File:Isla verde.jpg|კაროლინა ― სიდიდით მესამე მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს სან-ხუანიდან აღმოსავლეთით.
File:Partial view of the City of Ponce, looking SSW from Cerro El Vigía, Barrio Portugués Urbano, Ponce, Puerto Rico.jpg|პონსე ― სიდიდით მეოთხე მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში.
File:Valle de Caguas3.jpg|კაგუასი ― სიდიდით მეხუთე და უდიდესი ზღვაზე გასასვლელის არმქონე მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* CIA World Factbook - Puerto Rico 
* Municipalities on the west coast of Puerto Rico
* Diario de Puerto Rico official website

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:მუნიციპალიტეტების სიები
ჰეიდარის საფლავი

**ჰეიდარის საფლავი** () — XIX საუკუნით დათარიღებული ისტორიულ-რელიგიური სამარხი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ოჯაყგულუს ქუჩაზე.
2001 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტმა დაარეგისტრირა 340 საინვენტარო ნომერი, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის უძრავი ისტორიული და კულტურული ძეგლი.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
თათარაიძე

საკუთარი სახელი **თათარაიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ეთერ თათარაიძე — პოეტი, ფოლკლორისტი
* ლელა თათარაიძე — ხალხური მომღერალი

## იხილეთ აგრეთვე
* ავთანდილ თათარაძე — მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
თამაზაშვილი

საკუთარი სახელი **თამაზაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე თამაზაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* თამაზ თამაზაშვილი — პოლიციის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
შუშას ციხე

**შუშას ციხე** () — სასჯელაღსრულების დაწესებულება, რომელიც აშენდა შუშაში 1848 წელს, მეფის რუსეთის დროს. აშენდა ხურშიდბანუ ნათავანის დროს. დაწესებულება მდებარეობს შუშას ციხის აღმოსავლეთ მხარეს. სსრკ-ის დროს იგი ფუნქციონირებდა დახურულ სასჯელაღსრულების დაწესებულებად.

როდესაც 1992 წლის 8 მაისს ქალაქი შუშა დაიპყრეს ციხეც სომხეთის კონტროლის ქვეშ მოექცა. 2020 წლის 8 ნოემბერს, როდესაც ქალაქი გაათავისუფლეს, ციხე აზერბაიჯანის კონტროლ ქვეშ დაბრუნდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი

**შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი** () — მუსიკალური დრამატული თეატრი აზერბაიჯანში.

## ისტორია 
1938 წლის თებერვალში შეიქმნა შუშას სახელმწიფო კოლექტიური და სახელმწიფო მეურნეობის თეატრი. 1943 წელს კოლექტივს ეწოდა შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრი. იგი უზეირ გაჯიბეკოვის სახელს ატარებდა. დრამებისა და კომედიების გარდა თეატრში იდგმებოდა ოპერები და ოპერეტები. შუშას სახელმწიფო მუსიკალურმა დრამატულმა თეატრმა არსებობა შეწყვიტა 1949 წლის დასაწყისში. მათ საქმიანობა განაგრძეს ადგილობრივ სამოყვარულო დრამატულ წრეში, შემდეგ კი ხალხურ თეატრში.

1992 წლის 25 მაისს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1990 წლის 11 მაისის ბრძანებულებით, კულტურის სამინისტრომ აღადგინა შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატული თეატრის საქმიანობა.

1992 წელს, ყარაბაღის მოვლენებთან დაკავშირებით, თეატრი გადავიდა ბაქოში.

2022 წლის 29 ივნისს შუშას სახელმწიფო მუსიკალური დრამატულმა თეატრმა ღია ცის ქვეშ 73 წლის შემდეგ კვლავ აჩვენა სპექტაკლი მირზა ფათალი ახუნდზადეს პიესის მიხედვით „ლენქორანის ხანის ვეზირი“.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
მირ ფასეჰის სასაფლაო

**მირ ფასეჰის სასაფლაო** — მუსულმანური სასაფლაო, რომელიც მდებარეობს შუშას ჯიდირის ვაკეზე.

## ისტორია 
შუშაში მრავალი სასაფლაოს გარდა, ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთში იყო მირფასეჰის პატარა, მაგრამ ძალიან პრესტიჟული სასაფლაო. სასაფლაო მირ მოჰსენ ნავაბის ბაბუის, ცნობილი მეცნიერის, პოეტისა და მუსიკათმცოდნის აღა მირ ფასეჰ აღას სახელს ატარებს, რომელიც პირველად იქ დაკრძალეს. სასაფლაო გააუმჯობესა მირ მოჰსენ ნავაბმა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული სასაფლაოები
თოფაძე

საკუთარი სახელი **თოფაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოგი თოფაძე — მეწარმე, პოლიტიკოსი
* ირაკლი თოფაძე — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
თურმანაული

საკუთარი სახელი **თურმანაული** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი თურმანაული — ფარმაკოლოგი
* ომარ თურმანაული — პოეტი, მთარგმნელი

კატეგორია:ქართული გვარები
შუშის რეალური სასწავლებელი

შუშის რეალური სასწავლებელი იყო 6-კლასიანი ახალი ტიპის სკოლა, რომელიც დაარსდა 1881 წელს აზერბაიჯანის ქალაქ შუშაში.

## ისტორია 
XIX საუკუნის 80-იან წლებში აზერბაიჯანში მოქმედებდა მხოლოდ ერთი რეალური სკოლა (ბაქოში) და ერთი კლასიკური პროგიმნაზია (განჯაში). ერთის მხრივ, ეს არ აკმაყოფილებდა მოსახლეობის საშუალო განათლების მოთხოვნილებას და მეორე მხრივ, მრეწველობისა და ვაჭრობის მზარდ მოთხოვნას. ეს მოთხოვნა და საჭიროება განსაკუთრებით გამოიკვეთა შუშაში. აქ უმაღლეს სკოლაზე მოთხოვნა თანდათან გაიზარდა. 

1886 წელს სკოლას 7500 მანეთი დაახარჯეს. შუშას სკოლა ითვლებოდა თავისი დროის განათლების ტიპურ ცენტრად. სასწავლებელში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო უცხო ენებისა და ლიტერატურის შესწავლასა და სწავლებას. სკოლა იყო ღია დაწესებულება, რომელიც ხელს უწყობდა სხვადასხვა ენის შესწავლას. 

კურსდამთავრებულები იღებდნენ მე-6 კლასის განათლების დამადასტურებელ სერტიფიკატს. მე-7 კლასში ცოდნის დონის ამაღლების შესაძლებლობაც გაჩნდა - ბოლოს გაიცა დაწყებითი განათლების დამადასტურებელი ატესტატი და სწავლის გაგრძელების უფლება რუსეთის იმპერიისა და ევროპის უნივერსიტეტებში. ასევე, სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, კურსდამთავრებულებს გამოცდების ჩაბარების შემდეგ შეეძლოთ მასწავლებლად მუშაობა.

1927-1928 სასწავლო წლიდან სკოლა გახდა შვიდწლიანი.

1937-1938 სასწავლო წლიდან შუშის რეალურ სასწავლებელს ეწოდა შუშის ქალაქის №1  საშუალო სკოლა.

1966 წელს სასწავლებლის ბაზაზე კიდევ ერთი სასწავლო დაწესებულება შეიქმნა, რომელსაც მე-4 საშუალო სკოლა ეწოდა. მოგვიანებით ეს სკოლა გადაეცა ქალაქ შუშას №1 საშუალო სკოლის ახალ შენობას და მას უზეირ გაჯიბეკოვის სახელი მიენიჭა.
1992 წელს ყარაბაღის კონფლიქტის გამო შუშას რეალურმა სასწავლებელმა შეწყვიტა სასწავლო საქმიანობა. სომხეთ-აზერბაიჯანის ომის შემდეგ სკოლის შენობა მთლიანად დაინგრა.

## სქოლიო
კატეგორია:1881 წელს დაარსებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სკოლები
არესიბო (პუერტო-რიკო)

**არესიბო** () ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის ნაპირზე, უტუადოსა და სიალესის ჩრდილოეთით, ჰატილიოს აღმოსავლეთით და ბარსელონეტისა და ფლორიდის დასავლეთით. სან-ხუანიდან 50 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. არესიბო ფართობის მიხედვით უდიდესი მუნიციპალიტეტია პუერტო-რიკოში და არესიბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის მთავარი ქალაქია. მოიცავს 18 ბარიოსა და არესიბო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 754 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Puerto Rico Government Directory 

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:არესიბო (პუერტო-რიკო)
სტალინის ხაზი

[მინი| [მოგილიოვი|მოგილევის მახლობლად სტალინის ხაზის ბუნკერების იარაღები]]
[მინი| [მინსკი|მინსკის მახლობლად სტალინის ხაზის შემონახული ნაშთები]]
**სტალინის ხაზი** () — საბჭოთა კავშირის დასავლეთ საზღვარზე აგებული საფორტიფიკაციო ნაგებობების კომპლექსი. ფორტიფიკაციათა სისტემის მშენებლობა 1920-იან წლებში დაიწყო. მისი მიზანი სსრკ-ის დასავლეთის მიმართლებიდან დაცვა იყო. ხაზი მოიცავდა ბეტონის ბუნკერებსა და შეიარაღბის საგდამებს. არსებობდა გარკვეული მსგავსება მაჟინოს ხაზთან, თუმცა იყო მასზე ნაკლებად დახვეწილი. „სტალინის ხაზი“ არ იყო  მთელ საზღვარზე გადაჭიმული თავდაცვის უწყვეტი ხაზი, იყო  გამაგრებული უბნების ქსელი. მისი მიზანი პოტენციური თავდასხმების გარკვეულ დერეფნებში გადატანა იყო.

მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის შემდეგ, 1939-1940 წლებში, სსკრ-ს პოლონეთში, ბალტიისპირეთსა და ბესარაბიაში შეჭრის შემდეგ, საბჭოთა კავშირმა სტალინის ხაზის მიტოვება და დასავლეთით, სსრკ-ის ახალი საზღვრის გასწვრივ, ახალი ხაზის მშენებლობა დაიწყო. საბჭოთა რამდენიმე გენერლის მოსაზრებით, უკეთესი იქნებოდა ორივე ხაზის შენარჩუნება სსრკ-ის თავდაცვის მეტი სიღრმის უზრუნველსაყოფად, თუმცა ეს ეწინააღმდეგებოდა მეორე მსოფლიო ომის წინანდელ საბჭოთა სამხედრო დოქტრინას.

ამგვარად, სტალინის ხაზიდან შეიარაღება მოიხსნა და ახალი ხაზისთვის შეინახა. 1941 წელს გერმანიის შემოჭრამ აიძულა საბჭოებლები უკან დახეულიყვნენ ჯერ კიდევ დაუმთავრებელი ხაზიდან. სტალინის ხაზის მიტოვების მიუხედავად, გერმანიის თავდასხმის დროს მან გარკვეული წვლილი სსრკ-ს დაცვაში მაინც შეიტანა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ხაზის არ აღდგენილა. ნაწილობრივ ეს განაპირობა საფორტიფიკაციო ნაგებობების ერთმანეთისგან დაშორებამ. დასავლეთ ევროპისგან განსხვავებით, სადაც მსაგვსი გამაგრებები განადგურდა ეკონომიკური და უსაფრთხოების მიზეზებით, საბჭოთა კავშირში ხაზის მნიშვნელოვანი ნაწილი შენარჩუნდა  სსრკ-ს დაშლის შემდეგაც. ამჟამად სტალინის ხაზის ნანგრევები არის ბელარუსში, რუსეთსა და უკრაინაში (შესაძლოა მოლდოვის აღმოსავლეთ რეგიონებშიც).

## იხილეთ აგრეთვე
* KaUR - გამაგრებული რეგიონი პეტერბურგის ჩრდილოეთით
* საბჭოთა შეტევითი გეგმების დაპირისპირება - მცდელობა 1940-1941 წლებში დემონტაჟის ახსნის მცდელობა

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში
* ფოტოები "სტალინის ხაზის" მუზეუმიდან (მინსკის გამაგრებული უბანი)
* ბუნკერმუზეუმი
* KaUR (Karelskij Ukrepljenyj Rajon) - www.nortfort.ru
* KiUR (Kievskiy Ukrepljenyj Rajon)
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ხაზები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გამაგრებული რეგიონები
კატეგორია:იოსებ სტალინთან დაკავშირებული ადგილები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირთან დაკავშირებული მეორე მსოფლიო ომის ადგილები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები რუსეთში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები ბელორუსიაში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები უკრაინაში
აროიო (პუერტო-რიკო)

**აროიო** () ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პუერტო-რიკოს სამხრეთ სანაპიროზე. მდებარეობს კარიბის ზღვიდან ჩრდილოეთით, გვაიამიდან აღმოსავლეთით და პატილიასიდან ჩრდილო-დასავლეთით. აროიო მოიცავს 5 ბარიოს და აროიოს ბარიო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Arroyo Municipality on Facebook

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:გვაიამის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:აროიო (პუერტო-რიკო)
ანიასკო (პუერტო-რიკო)

**ანიასკო** (; სახელი ეწოდა ერთ-ერთი დამფუძნებლის, დონ ლუის დე ანიასკოს პატივსაცემად) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, მონის გასასვლელიდან აღმოსავლეთით, მაიაგუესისა და ლას-მარიასის ჩრდილოეთით, რინკონის, აგვადისა და მოკის სამხრეთით და სან-სებასტიანისა და ლას-მარიასის დასავლეთით. შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
*Añasco coastline on Gettyimages
*Welcome to Puerto Rico! Añasco
*

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:ანიასკო (პუერტო-რიკო)
აიბონიტო (პუერტო-რიკო)

**აიბონიტო** () ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს სიერა-დე-კაიეის ქედზე, სალინასის ჩრდილოეთით, ბარანკიტასისა და კომერიოს სამხრეთით, კოამოს აღმოსავლეთით, სიდრისა და კაიეის დასავლეთით. მოიცავს 8 ბარიოსა და აიბონიტო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

აიბონიტო ზღვის დონიდან შედარებით მაღლა მდებარეობს (საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 732 მეტრის ტოლია), რის გამოც მუნიციპალიტეტის კლიმატი პუერტო-რიკოს ქალაქის უმრავლესობასთან შედარებით, გრილია.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე
*პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
კატეგორია:აიბონიტო (პუერტო-რიკო)