ენრიკო მიცი

**ენრიკო მიცი** (Enrico Mizzi; დ. 1885 წლის 20 სექტემბერი, 1885 წლის – გ.20 დეკემბერი, 1950 წლის 20 დეკემბერი) — მალტელი პოლიტიკოსი, მალტის ნაციონალისტური პარტიის ლიდერი 1926 წლიდან და მალტის პრემიერ-მინისტრი მოკლე პერიოდის განმავლობაში 1950 წელს.

## ბიოგრაფია 
ენრიკო მიცი დაიბადა 1885 წლის 20 სექტემბერს, ვალეტაში. ის იყო მარია სოფია ფოლიერო დე ლუნას *(იტალიურად: Marie Sophie Folliero de Luna)*, ნეაპოლის ვიცე-კონსულის ქალიშვილის, და ფორტუნატო მიძის ვაჟი. ფორტუნატო მიცი ცნობილი პროიტალიური შეხედულებების მქონე მალტელი პოლიტიკოსი იყო და დააარსა პარტია *Partit Anti-Riformista.* დედა გარდაეცვალა 1903 წელს, ხოლო მამა — 1905 წელს, როცა ენრიკო მხოლოდ 17–19 წლის ასაკის იყო.
მან განათლება მიიღო გოცოს სემინარიაში, ხოლო სამართალი შეისწავლა რომისა და ურბინოს უნივერსიტეტებში. 1906 წელს დაამთავრა მალტის სამეფო უნივერსიტეტი ლიტერატურისა და მეცნიერების მიმართულებით, ხოლო 1911 წელს — ურბინოს უნივერსიტეტი სამართლის სპეციალობით.

1926 წელს ენრიკო მიცი დაქორწინდა ბიჩე ვასალოზე (Bice Vassallo). მათ ჰყავდათ ერთი ვაჟი — ფორტუნატ მიცი (1927–2017),

## პოლიტიკური მოღვაწეობა 
მიუხედავად იმისა, რომ ისწავლა სამართალი რომში, ენრიკო მიცის პრაქტიკული სამართლის განხორციელების შესაძლებლობა თითქმის არ ჰქონდა. მისი გატაცება გახდა პოლიტიკა და ჟურნალისტიკა.
1915 წელს აირჩიეს *Comitato Patriottico Maltese*-ის წევრად და დააარსა გაზეთი *L’Eco di Malta,* რომელიც თავად კომიტეტის ოფიციალურ გამოცემას წარმოადგენდა.

იგი გოცოს ოლქიდან კენჭს იყრიდა მალტის პარლამენტში 1915 წელს და აირჩიეს.

### ნაციონალური პარტიის ლიდერობა 
მოზრდილობის წლებში ენრიკო მიციმ აირჩია მამამისის — ფორტუნატო მიცის გზის გაგრძელება. ფორტუნატო მიცი პროიტალიური შეხედულებების მქონე მალტელი პოლიტიკოსი იყო, რომლის საქმიანობა მჭიდროდ უკავშირდებოდა იტალიის რისორჯიმენტოს (ერთიანობის მოძრაობას) და მალტაში იტალიური ენის ოფიციალურ გამოყენებას.

{{Blockquote|მიცი პირველად აირჩიეს მთავრობის საბჭოში გოცოდან, როგორც „Comitato Patriottico“-ს წევრი 1915 წელს. მაშინ, როცა ის იბრძოდა ლიბერალური კონსტიტუციის მისაღებად, 1917 წლის 7 მაისს დააკავეს თავის საცხოვრებელში და სამხედრო ტრიბუნალმა ბრიტანეთის წინააღმდეგ გაკეთებული განცხადებებისა და წერილების გამო სედიციის მუხლით გაასამართლა მალტის თავდაცვის რეგულაციების საფუძველზე. მას მიუსაჯეს ერთი წლით მძიმე შრომით პატიმრობა, სამოქალაქო უფლებების ჩამორთმევა და იურიდიული საქმიანობის აკრძალვა. გუბერნატორმა მეთიუნმა ეს განაჩენი "მკაცრი შენიშვნით" შეცვალა, ხოლო მისი სამოქალაქო უფლებები და იურისტის ლიცენზია აღუდგინეს პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1918 წელს. მიციმ დააარსა *„Circolo Giovane Malta“ და სიცოცხლის ბოლომდე იყო „Società Dante Alighieri“-ს* პრეზიდენტი.

პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ მიცი გაწევრიანდა ზომიერად განწყობილ ფართო კოალიციაში სახელწოდებით *Unjoni Politika Maltija (UPM)*, რომელსაც უგო პასკუალე მიფსუდი ხელმძღვანელობდა. მოგვიანებით მან ამ კოალიციას თავი დაანება უფრო რადიკალურად პროიტალიურ ფრთასთან ერთად და ჩამოაყალიბა დემოკრატიული ნაციონალისტური პარტია *(Partit Demokratiku Nazzjonalista, PDN)*, რომლის ლიდერობაც თავად იკისრა.

ამ ორ მოძრაობას ცალ-ცალკე მოჰყავდა კანდიდატები 1921 წლის არჩევნებზე, თუმცა ერთმანეთის დაზიანების თავიდან ასაცილებლად „არასაკონკურენციული შეთანხმება“ დადეს. PDN-მა გოცოდან ოთხი დეპუტატი აირჩია.

1924 წლის არჩევნებში UPM-მა და PDN-მა კვლავ ცალ-ცალკე მიიღეს მონაწილეობა, თუმცა კოალიციურ ფორმატში. არჩევნების შემდეგ მათ შორის კოალიციური მთავრობა ჩამოყალიბდა, სადაც მიცის პარტიამ მოიპოვა 15 საპარლამენტო ადგილი. ამ პერიოდში მიცის ეკავა ფოსტის, სოფლის მეურნეობის, მეთევზეობის, ინდუსტრიისა და ვაჭრობის მინისტრის თანამდებობები.

1926 წლის 23 იანვარს ეს ორი პარტია გაერთიანდა და ჩამოყალიბდა მალტის ნაციონალისტური პარტია (Partit Nazzjonalista), რომლის თანალიდერები იყვნენ ენრიკო მიცი და სერ უგო მიფსუდი. მიფსუდის გარდაცვალებამდე (1942 წ.) პარტიას ერთობლივად ხელმძღვანელობდნენ.

თუმცა, 1927 წლის არჩევნებში ახალმა გაერთიანებულმა პარტიამ დამარცხდა კომპაქტთან — მალტის კონსტიტუციური პარტიისა და ლეიბორისტული პარტიის ალიანსთან.

1924-1933 წლებში მიცი იკავებდა არაერთ მინისტრის პოსტს. იგი იყო *„Dante Alighieri Society“*-ს პრეზიდენტი და „Gazzetta Maltese“-ის დირექტორი, რაც ხაზს უსვამდა მალტის იტალიურ კულტურულ იდენტობას.

მიცი, როგორც პოლიტიკურ ფიგურას, ხშირად მოიხსენიებდნენ, როგორც „რაინდს უსაფრთხოებასა და შეურყვნელობაში“.
იგი მალტის პატრიოტიზმისა და ნაციონალიზმის ერთ-ერთი გამორჩეული წარმომადგენელი იყო იმ პერიოდში, როცა ქვეყანა ბრიტანეთის კოლონია იყო.
მასთან ასოცირდებოდა მალტელების იტალიური იდენტობა, იტალიური ენისთვის ოფიციალური სტატუსის მინიჭების მიზანი და მტკიცე კათოლიკური რწმენა, რომელიც კოლონიური პროტესტანტული მმართველობის მიმართ კონტრასტში იდგა.

### დეპორტაცია უგანდაში 
1940 წლის 30 მაისს, როდესაც ენრიკო მიცი „Malta Printing Press“-ში იმყოფებოდა, იგი დააპატიმრეს და კიდევ 47 მალტელთან ერთად დააპატიმრეს იტალიისადმი სიმპათიების გამო. 1942 წლის თებერვალში გუბერნატორმა დობიმ მოაწერა ხელი უკანონო ორდერს, რომლის საფუძველზეც მიცი და სხვა 46 მალტელი უგანდაში გადაასახლეს.

### ნაციონალისტური პარტიის რეფორმირება 
გადასახლებული პირები მალტაში 1945 წლის 8 მარტს დაბრუნდნენ. მიციმ სწრაფად განაახლა პოლიტიკური საქმიანობა და უკვე 15 მარტს დაესწრო საბჭოს სხდომას. მას პარტიის ფუნდამენტურად გადახალისება ჰქონდა განზრახული. პარტიის იდეოლოგიის საფუძვლად კვლავ რჩებოდა იტალიური კულტურისა და ენის მხარდაჭერა, რაც პოლიტიკური ოპონენტების მხრიდან მის წინააღმდეგ ხშირად გამოიყენებოდა. 1939–1942 წლებში გაზეთებმა *Times of Malta და Il-Berqa,* რომლებიც ჯერალდ სტრიკლენდს ეკუთვნოდა, მიცი "კვისლინგად" და იტალიური ფაშიზმის მხარდამჭერად მოიხსენიეს.

### მალტის პრემიერ-მინისტრობა 
1950 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ნაციონალისტურმა პარტიამ მნიშვნელოვანი წარმატება მოიპოვა და მიცი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე დაინიშნა, თუმცა პარლამენტი დაკომპლექტდა ისე, რომ არავინ ფლობდა აბსოლუტურ უმრავლესობას. მიცი გარდაიცვალა ვალეტაში სულ რაღაც სამი თვის შემდეგ, 1950 წლის 20 დეკემბერს,

## მემკვიდრეობა 
ენრიკო მიცი მალტელების მიერ აღიარებულია როგორც ეროვნული და ევროპული იდენტობის განმტკიცებაში მნიშვნელოვანი როლის შემსრულებელი ფიგურა.
{{ციტატა|ვიმედოვნებ, რომ როცა ამ ქვეყნიდან წავალ და შთამომავლობისთვის მოგონებად დავრჩები, არავინ შემარცხვენს... პარტიული მიზეზების გამო... როგორც გამომაცხადა ნაციონალისტურმა პარტიამ დაახლოებით ოცდაათი წლის წინ, კვლავაც ვრჩები, ღმერთის მადლით, პარტიის წინაშე, ხალხის წინაშე და, უპირველეს ყოვლისა, ჩემი სინდისის წინაშე — „უსინდისოდ და უშიშრად“ (*senza macchia e senza paura*).

2001 წელს მალტის ეროვნულმა ბანკმა გამოუშვა ვერცხლის სამახსოვრო მონეტა ენრიკო მიცის გამოსახულებით, სერიის – „გამორჩეული მალტელი პიროვნებები“ – ფარგლებში.

## ასევე იხილეთ 
*მალტის პრემიერ-მინისტრთა სია

*Italia irredenta

*მალტაში იტალიური ირედენტიზმი

კატეგორია:მალტის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ნაციონალისტური პარტიის (მალტა) პოლიტიკოსები
კატეგორია:ვალეტადან
კატეგორია:XX საუკუნის მალტელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ოპოზიციის ლიდერები (მალტა)
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის დროს ინტერნირებულები
კატეგორია:მალტაში დაპატიმრებულნი
კატეგორია:გაერთიანებულ სამეფოში დაპატიმრებული უცხოელები
კატეგორია:დაბადებული 1885

## სქოლიო