open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანდრანიკ აკობიანი

**ანდრანიკ აკობიანი** (; დ. 6 ოქტომბერი, 1981, ვაღარშაპატი, სომხეთის სსრ) — სომხური წარმოშობის შვეიცარიელი მოკრივე. მსოფლიო თასის გამარჯვებული, მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი და ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ორგზის მონაწილე.

## ბიოგრაფია
ანდრანიკ აკობიანი დაიბადა 1981 წლის 6 ოქტომბერს, სომხეთის სსრ-ის (ამჟამად სომხეთი) ქალაქ ვაღარშაპატში. აკობიანმა მონაწილეობა მიიღო პეკინში, ჩინეთში გამართულ 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ოლიმპიური ტურნირის პირველ წრეში დაამარცხა განელი მოკრივე აჰმედ სარაკუ, ანგარიშით 14:8. მეორეში კი უზბეკ ელშოდ რასულოვთან. 2008 წლის ბოლოს ანდრანიკმა მიიღო უფლება ეასპარეზა მოსკოვში 2008 წლის კრივის მსოფლიო თასზე. ტურნირზე ყველა წონით კატეგორიაში საუკეთესო მოყვარული მოკრივეები შეიკრიბნენ. აკობიანმა შეძლო გამოეჩინა მთელი თავისი შესაძლებლობები და მოიგო თასი საშუალო წონაში (75 კგ). მეოთხეფინალში დამაჯერებლად დაამარცხა სამხრეთ კორეის წარმომადგენელი ჩო-დეოკ ჯინი, ანგარიშით 19:4. ნახევარფინალში მისი მეტოქე იყო უზბეკი ელშად რასულოვი, რომელიც დამაჯერებლად, ანგარიშით 12:2 დაამარცხა. ფინალში მისი მეტოქე იყო ვენესუელელი ალფონსო ბლანკო, რომელიც დაძაბულ ბრძოლაში მინიმალური სხვაობით, ანგარიშით 10:9 დაამარცხა.

აკობიანი 2009 წლის მოყვარულთა კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც იტალიაში, მილანში გაიმართა, ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1/32 ფინალში დაამარცხა ერაყელი ვაჰიდ აბდერეჰდა, ანგარიშით 13:6. 1/16 ფინალში დაამარცხა შვედი ნაიმ ტერბუნია, ანგარიშით 15:11. 1/8 ფინალში დაამარცხა ირლანდიელი დარენ ო'ნეილი. მეოთხედფინალში დამაჯერებლად დაამარცხა მოლდოველი ვიკტორ კოტიუჟანში. ანგარიშით 8:1. ნახევარფინალში დაძაბულ ბრძოლაში დაამარცხა ვენესუელელი ალფონსო ბლანკო, ანგარიშით 4:3. ფინალში დამარცხდა უზბეკ აბოს ატოევთან, ანგარიშით 0:9. 2010 წელს აკობიანი გახდა სომხეთის ჩემპიონი. ფინალში დაამარცხა არტურ ულიხანიანი. მიუხედავად იმისა, რომ 2011 წლის კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში მსაჯის საკამათო გადაწყვეტილებით დამარცხდა, მისი გამოსვლა მაინც არ გამოდგა საკმარისად კარგი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე კვალიფიკაციისთვის, სადაც მან ვერ შეძლო მედლის მოპოვება 1/32 ფინალში დამარცხდა ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელ ტერელ გაუშასთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* sports-reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მურად გირეი

**მურად გირეი** (‎; დ. 1627 — გ. იამბოლი, ოსმალეთის იმპერია, 1696) — ყირიმის ხანი 1678–1683 წლებში, ნურედინ მუბარექ გირეის ვაჟი, სელამეთ I გირეის შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
მურადის მამა, მუბარექ გირეი დიდი პრივილეგიებით სარგებლობდა სახანოში. მურად გირეი მეჰმედ IV გირეის მმართველობისას 4 წლით (1659–1663 წ.წ) დანიშნული იყო ნურედინად. ამის შემდგომ ის ოსმალეთის ევროპულ ნაწილში ცხოვრობდა. 1678 წელს, ოსმალებმა მურადის ბიძაშვილი,  სელიმ I გირეი რუსეთთან ჩიგირინის ალყის დროს განცდილი მარცხის გამო გადააყენეს, ხანის ტიტული კი სწორედ მურად გირეის უბოძეს.

მურად გირეი აქტიურად ჩაერთო რუსეთ-ოსმალეთის ომში, რომელიც 1681 წელს დასრულდა ბახჩისარაის ხელშეკრულების გაფორმებით, ამ დროიდან იწყება რუსეთის ექსპანსია უკრაინასა და ყირიმის ტერიტორიაზე. 1682 წელს მურად გირეის სულთანმა მეჰმედ IV-მ საღვთო რომის იმპერიის წინააღმდეგ წამოწყებულ დიდ ომში მოთხოვა არმიის გამოყვანა, რაზეც თანხმობა მიიღო. მურადმა დასახმარებლად 40 ათას კაციანი არმია დაძრა სტამბოლისკენ. 1683 წელს, ოსმალებმა ვენაში მძიმე მარცხი (*იხილეთ* ვენის ალყა) განიცადეს. სულთანმა ეს გამანადგურებელი დამარცხება საკუთარ დიდ ვეზირ, ქარა მუსტაფა-ფაშასთან ერთად ვასალებსაც დააბრალა. მათ შორის დიდი რისხვა დაატყდა თავს მურადსაც, რომელიც აიძულეს ყირიმის ტახტი დაეტოვებინა ჰაჯი გირეის სასარგებლოდ. თავად მურადი საცხოვრებლად ოსმალთა ბულგარეთში, იამბოლში გადავიდა, სადაც გარდაიცვალა 69 წლის ასაკში 1696 წელს, დაკრძალეს იქვე. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
*Henry Hoyle Howorth, History of the Mongols, 1880, Part 2, pp.&nbsp;562–563
*Олекса Гайворонский «Созвездие Гераев». Симферополь, 2003.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:დაბადებული 1627
კატეგორია:გარდაცვლილი 1696
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:გირეის დინასტია
მოლა ფანაჰ ვაგიფი

**მოლა ფანაჰ ვაგიფი** (; დ. დაახლ. 1717, სალაჰლი, ახლანდ. ყაზახის რაიონი, აზერბაიჯანი, — გ. 1797, შუშა) — აზერბაიჯანელი პოეტი, სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი. მისი ზედწოდება „ვაგიფი“ () „სწავლულ კაცს“ ნიშნავს.
## ბიოგრაფია 
მოლა ფანაჰი დაიბადა დაახლოებით 1717 წელს იმდროინდელ ყაზახის სახანოში. მიუღია საფუძვლიანი განათლება, იცოდა არაბული და სპარსული ენები, კარგად იცნობდა ლიტერატურას და მეცნიერების სხვადასხვა დარგს. 1750-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც ყახახი ქართველ მეფეთა კონტროლს დაექვემდებარა, ვაგიფმა ყარაბაღის სახანოს შეაფარა თავი. 1769 წელს ხანის მიწვევით ის გახდა კარის გამრიგე, შემდეგ — პირველი ვაზირი. იღწვოდა ყარაბაღის სახანოს ეკონომოკური განვითარებისთვის, ცდილობდა დაემყარებინა დიპლომატიური კავშირი რუსეთთან, აქტიური ურთიერთობა ჰქონდა მეფე ერეკლე II-სა და ლევან ბატონიშვილთან. 1770-იან წლებში დიპლომატიური მისიით იმყოფებოდა თბილისში. 
მინი|ვაგიფის მავზოლეუმი შუშაში (რესტავრაციის შემდეგ, 2021 წ.)
1795-1797 წლებში ვაგიფი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა შუშის დაცვაში ირანის მბრძანებლის აღა-მაჰმად-ხანის წინააღმდეგ. ქალაქის დაცემის შემდეგ ყარაბაღის მმართველი იბრაჰიმ-ხალილ-ხანი გაიქცა, ვაგიფი დაატყვევეს და სიკვდილი მიუსაჯეს, თუმცა პოეტი ამჯერად აღა-მაჰმად-ხანის მკვლელობამ იხსნა. საბოლოოდ, ის ყარაბაღის სახანოში ძალაუფლებისთვის ამტყდარმა ბრძოლამ იმსხვერპლა. ვაგიფი თავის ვაჟიშვილთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს. 1982 წელს შუშაში ვაგიფის დაკრძალვის ადგილზე ააგეს მავზოლეუმი (არქიტექტორები — აბდულ-ვაჰიბ სალამზადე, ელდარ კანუკოვი), რომელიც 1992 წელს, ყარაბაღის პირველი ომის დროს დაინგრა; აღადგინეს 2021 წელს.  

## შემოქმედება 
ვაგიფის როლი აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში განუზომლად დიდია. იგი ახალი აზერბაიჯანული პოეზიის ფუძემდებლად ითვლება. აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიაში პირველად ვაგიფის ლირიკაში გამოჩნდა რეალიზმის ელემენტები. მან დააკანონა ჰეჯას ზომა, ხალხურ მეტყველებას დაუახლოვა კლასიკური ლექსი. ვაგიფის ლირიკა უფრო ყოფით გრძნობებსა და სურვილებს აერთიანებს, ვიდრე იმდროინდელ სუფიურ პოეზიაში გავრცელებულ აბსტრაქტულ და რელიგიურ თემებს. ცნობილია ვაგიდის მიმოწერა და ლიტერატურული დიალოგის თავის უფროს თანამედროვესთან — მოლა ვალი ვიდადისთან. 

ქართულ თემატიკას ეხება მისი სამი ლექსი, რომელიც ეძღვნება ქართველ ქალს, თბილისსა და ერეკლე II-ის ძეს, ლევანს. ვაგიფის პოეზია პირველად 1856 წელს დაიბეჭდა. თარგმნილია სხვადასხვა, მათ შორის ქართულ ენაზე.    
## ბიბლიოგრაფია
* Əсəрлəри, Бакы, 2004.
* Лирика, М., 1968.
* სომხური და აზერბაიჯანული ლიტერატურის ქრესტომათია, თბ., 1968.
## ლიტერატურა
* Дадашзаде А., Певец жизни (Раздумья о Вагифе), Баку, 1968.

კატეგორია:დაბადებული 1717
კატეგორია:გარდაცვლილი 1797
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი დიპლომატები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სეიდ აზიმ შირვანი

**სეიდ აზიმ შირვანი** (; დ. 9 ივლისი, 1835 წელი, შამახი, აზერბაიჯანი — გ. 1 ივნისი, 1888 წელი, შამახი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოეტი და განმანათლებელი. მან პირველადი რელიგიური განათლება ერაყში მიიღო. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მან უარი თქვა სასულიერო ცხოვრებაზე და გახსნა კერძო სკოლა. 

სეიდ აზიმ შირვანი აგრძელებდა ფუზულის ტრადიციებს თავის სასიყვარულო-ლირიკულ ლექსებში. თავის სატირულ ლექსებსა და იგავ-არაკებში სეიდ აზიმ შირვანი დასცინოდა მღვდელმსახურებას, ეწინააღმდეგებოდა ჩამორჩენილობასა და უმეცრებას, მოუწოდებდა განმანათლებლობისა და კულტურისკენ. თანამედროვე პოეტები მას თავის მასწავლებლად მიიჩნევენ. 

ერის წინსვლაზე, მის სულიერ ემანსიპაციაზე ზრუნვით, სეიდ აზიმმა გახსნა რუსულ-აზერბაიჯანული სკოლა, სადაც ყურადღება დაეთმო საერო მეცნიერებათა შესწავლას, ასევე აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებს. ის თავის მოსწავლეებს ყურანისა და შარიათის წესების ნაცვლად უკითხავდა აზერბაიჯანელი პოეტების ლექსებს და ისეთი პოეტების ნაწარმოებების თარგმანს, როგორებიცაა საადი, ჰაფიზი და ხაიამი. დროთა განმავლობაში მისმა ინტერესმა სოციალური პრობლემებისა და სამეცნიერო ცოდნისადმი შეცვალა მისი დამოკიდებულება რელიგიის მსახურების მიმართ. ის სიზმარმა შთააგონა იგი მიეძღვნა თავი ერის შემოქმედების. განმანათლებლობის, მეცნიერებისა და ცოდნის პროპაგანდისთვის. შირვანი პოლიტიკურად არასაიმედო პიროვნებად მოიხსენიებოდა და მალევე გაათავისუფლეს მასწავლებლობიდან.

## შემოქმედება 
შირვანი ხელმძღვანელობდა შამახის ლიტერატურულ საზოგადოებას „ბეიტ-უს-საფა“. პოეტის მდიდარ მემკვიდრეობაში ფართოდ იყო წარმოდგენილი ლექსები ღაზალის, რუბაის, გასიდის, მარსიეს ჟანრებში, აგრეთვე პოეტური მოთხრობები, იგავ-არაკები, ეპისტოლეები, ლიტერატურული ნაწარმოებები. მან ასევე დაწერა ლიტერატურის სახელმძღვანელო. 

უანგარო სიყვარული, შეხვედრაზე ოცნება, შეყვარებულის მწველი მოწყენილობა, ბედზე ჩივილი შირვანის ღაზალების თემაა. მაგრამ თავისი დიდი წინაპრების, განსაკუთრებით ფუზილის ტრადიციების გათვალისწინებით, პოეტმა განადიდა არა ღვთაებრივი, არამედ ნამდვილი სიყვარული. 

შირვანმა მოუწოდა კავკასიელ მუსლიმებს მიეღოთ ცოდნა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა შესახებ, უარი ეთქვათ ცრურწმენასა და ფანატიზმზე, გაჰყოლოდნენ პროგრესისა და კულტურული აღორძინების გზას (პოემა „მიმართვა კავკასიელ მუსლიმებს“). მან 1880 წელს მოსკოვში პუშკინის ძეგლის გახსნის ცერემონიალთან დაკავშირებით, დაწერა ლექსი, სადაც მან ისაუბრა რუსი პოეტის პოეტური მემკვიდრეობის დიდ მნიშვნელობაზე აღმოსავლეთისა და მთელი მსოფლიოს ხალხებისთვის. 

სატირა მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს შირვანის ლიტერატურულ მემკვიდრეობაში, რომელიც პოეტის შემოქმედებით მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში წამყვან სფეროდ იქცა. სეიდ აზიმმა გააერთიანა ახუნდოვის დემოკრატიული ხელისუფლების საუკეთესო თვისებები, ფუზულისა და ვაგიფის ლირიკა, ზაქირის სატირა და მიჰყვა მათ ტრადიციებს.

სეიდ აზიმის პოეზია გამოირჩევა თემებისა და ჟანრების მრავალფეროვნებით. შირვანის სატირულმა პოეზიამ გზა გაუხსნა ამ ჟანრის მომავალ განვითარებას, რამაც დანერგვა პოვა მ.ა.საბირის შემოქმედებაში მე-20 საუკუნის დასაწყისში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სეიდ აზიმ შირვანი en-academic.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გულეიკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

**გულეიკარის წმინდა გიორგის ეკლესია** ― წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია საქართველოში, სოფელ გულეიკარში. XX საუკუნის დასაწყისში ის შეისწავლა ექვთიმე თაყაიშვილმა.

ეკლესია აშენებულია უფრო ძველი ეკლესიის ადგილზე. ეკლესია უგუმბათოა, აშენებულია მოზრდილი, თლილი ქვით. XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესია დახურული იყო ყავრით. საკურთხევლის ნაწილი შიგნით და გარეთ მომრგვალებულია, კარები აქვს სამხრეთის, ჩრდილოეთის და დასავლეთის კედლებში. ფანჯრები პატარაა, აღმოსავლეთის მხრით სამი და დანარჩენ მხარეს თითო–თითო. ეკლესია დგას დიდ ეზოში, რომელშიც გაშენებულია ჭადრისა და ცაცხვის ხეები. 

ეკლესიაში ინახებოდა წმინდა გიორგის ხატი, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა სასწაულმოქმედ თვისებებს მიაწერდა. ეკლესიაში აგრეთვე დაცული იყო ძველი დიდი ხმალი, არაბულ–სპარსული ხელობისა, რომელსაც მურვან–ყრუს ხმალს ეძახდნენ და ლეგენდის მიხედვით ხმალი მურვან–ყრუს სოფელში წმინდა გიორგის ხატმა სასწაულებრივად დაატოვებინა. წმინდა გიორგის ხატი XX საუკუნის დასაწყისში განაახლეს, თუმცა ამ განახლებამ შელახა ხატის ავთენტურობა, დაზიანდა მასზე არსებული ხუცური წარწერა. ასევე დაზიანდა ხატის მხატვრობა. გარდა ამ ხატისა, ეკლესიაში კიდევ დაცული იყო წმინდა გიორგის ორი დასაკეცი ხატი, ორივე ვერცხლისა, მდარე ხელობით შესრულებული.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ვახტანგ დარჩინიანი

**ვახტანგ** **ვიკ** **დარჩინიანი** (; დ. 7 იანვარი, 1976) — სომეხი პროფესიონალი მოკრივე. მსოფლიოს ყოფილი ჩემპიონი ორ წონით კატეგორიაში.

## ადრეული ცხოვრება
დარჩინიანი დაიბადა 1976 წლის 7 იანვარს სომხეთში, ვანაძორში. მისი მამა, რუბენ დარჩინიანი, სომხეთის ოლიმპიური ჭიდაობის მწვრთნელი იყო. რუბენის სახელი ზოგჯერ ჩანს ვიკის კრივის ხელთათმანებზე. ვიკუს ჰყავს და, სახელად ლიანა.

დარჩინიანს 5 წლის ასაკში სურდა მოკრივე გამხდარიყო და პროფესიონალებში მსოფლიო ჩემპიონობაზე ოცნებობდა. მამამისმა უთხრა, რომ არ არსებობდა პროფესიონალური კრივი სომხეთში (ან საბჭოთა ქვეყნებში; ეს შეიცვალა, როდესაც კავშირი დაიშალა 1991 წელს) და ამის ნაცვლად სურდა, რომ ვიკს გაჰყოლოდა მისი კვალდაკვალ და ჭიდაობა დაეწყო. ვიკი ბავშვობაშიც ჭიდაობდა, მაგრამ ყოველთვის ამბობდა, რომ ოდესმე მსოფლიო ჩემპიონი გახდებოდა. მან საბოლოოდ მიატოვა ჭიდაობა თავისი ოცნების განსახორციელებლად, რომ გამხდარიყო კრივში მსოფლიო ჩემპიონი.

დარჩინიანმა და მისმა მეუღლემ ოლგამ, ინგლისურის მასწავლებელმა, 2001 წელს სიდნეის, ავსტრალიის ოპერის თეატრთან გაიცნეს ერთმანეთი. ერთი წლის შემდეგ ისინი დაქორწინდნენ. 2007 წელს წყვილს შეეძინა ვაჟი, სახელად რუბენ II.

## კარიერა სამოყვარულო დონეზე
ვიკმა კრივი 8 წლის ასაკში დაიწყო ვანაძორის თემში, სადაც კრივი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. მას გამოცდილი მწვრთნელი, ვაზგენ ბადალიანი ავარჯიშებდა. დარჩინიანის შედეგი სამოყვარულო კარიერაში იყო 158 მოგება და 18 მარცხი. 105 მოგება მოიპოვა ნოკაუტით. ვიკი გამოდიოდა მრავალ სხვადასხვა ქვეყანაში და სომხეთის სახელით მონაწილეობა მიიღო 2000 წლის ოლიმპიურ თამაშებში სიდნეიში, ავსტრალიაში. 50 კგ წონით კატეგორიაში მოახერხა მესამე ეტაპზე გასვლა, სადაც დამარცხდა ყაზახეთის წარმომადგენელი ბულატ ჯუმადილოვი. ოლიმპიადაზე მონაწილეობის შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა ავსტრალიაში და იმავე წელს გახდა ავსტრალიის მოქალაქე. დარჩინიანი პროფესიონალი მოკრივე გახდა 24 წლის ასაკში, 2000 წლის 3 ნოემბერს.

დარჩინიანმა მოიგო ბრინჯაოს მედალი 1998 წელს მინსკში გამართულ კრივის მოყვარულთა ევროპის ჩემპიონატზე.. ამავე წელს დარჩინიანმა მოიგო ბრინჯაოს მედალი კრივის მსოფლიო თასზე.

### შედეგები ოლიმპიურ თამაშებზე
პირველ რაუნდში გამარჯვების შემდეგ მეორე შეხვედრაში, ანგარიშით 20:11 დაამარცხა ილფატ რიაზაპოვი. მესამე შეხვედრაში დამარცხდა ყაზახ ბულატ ჯუმადილოვთნ, ანგარიშით 8:15.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თინათინ ოჩიაური

**თინათინ ოჩიაური** (დ. 27 ოქტომბერი, 1920, ახიელი, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ოქტომბერი, 2010) — ქართველი ეთნოლოგი, ისტორიკოსი და მეცნიერი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1950), ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1969).

დაიბადა ეთნოგრაფ ალექსი ოჩიაურის ოჯახში. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

სამეცნიერო მოღვაწეობა ქართული ეთნოლოგიური მეცნიერების  ფუძემდებლების გიორგი ჩიტაიასა და ვერა ბარდაველიძის გვერდით დაიწყო; იგი ძირითადად ქართველ მთიელთა სულიერი კულტურის საკითხებზე მუშაობდა და წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის საქართველოს სულიერი კულტურის ეთნოლოგიური კვლევის განყოფილებას. მან პირველმა შეისწავლა საქართველოში რჩეულობის ინსტიტუტი ხევსურული ქადაგობის მაგალითზე; მანვე ერთ-ერთმა პირველმა, საქართველოში მითოლოგიური გადმოცემები ისტორიული მიდგომით გამოიკვლია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატები
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თინათინ
არშაკიდების კავკასიის ალბანეთი

**არშაკიდების კავკასიის ალბანეთი** — პართიული წარმოშობის არშაკიდების დინასტიის მმართველობა კავკასიის ალბანეთის სამეფოში IV-VI საუკუნეებში, რომლის პარალელურადაც დინასტიის განშტოებები ასევე მართავდნენ მეზობელ სომხეთსა და იბერიას.

## ისტორია 
მარცხნივ|მინი|294x294პქ|კავკასიის ალბანეთი V საუკუნეში
ალბანეთი, როგორც კავკასიის რეგიონის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ძალა, პირველად ასპარეზზე ძვ. წ. II საუკუნის ბოლოს გამოჩნდა. უმეტესად, ეს უფრო გამოწვეული იყო იმით, რომ იგი პართიის მეფე მითრიდატე II-ისა და სომხეთის მეფე არტავაზდ I-ს შორის მიმდინარე ომების საბრძოლო პოლიგონად იყო ქცეული. თანამედროვე ისტორიკოს მურთაზალ გაჯიევის მტკიცებით, პართიის იმპერიის მმართველ არშაკიდების დინასტიის გვერდითი შტოს წარმომადგენლებმა III საუკუნის დამლევს მოიპოვა ალბანეთის მეფობა, რათა როგორმე აღეკვეთათ, ან შეესუსტებინათ მაინც რეგიონში არსებული რომაული და სომხური გავლენები. აქვე არსებობს მეორე მხარეც, რომ ალბანეთში პართიული დინასტიის გამეფება ნიშნავდა კავკასიაში ირანიზმის გაბატონებასა და ადგილობრივი დიდებულების ენად, ნელ-ნელა პართიულის ქცევას.

330-იან წლებში, უკვე სასანიანთა ირანის მეფე შაპურ II-მ აიძულა კავკასიის ალბანეთის მეფე ვაჩაგან I (ან მისი შემდგომი მეფე, ვაჩე I), რომ თავი სასანიანთა ვასალად ეცნო. აქედან მოყოლებული ალბანეთი სასანიანთა იმპერიის სატრაპიად იქცა, რამაც საგრძნობლად შეამცირა ქვეყანაზე არშაკიდების გავლენა. ისინი, როგორც ვასალი მეფეები, მხოლოდ გარკვეული საზოგადოებრივი და კულტურული პრივილეგიებითღა სარგებლობდნენ, მთავარსარდლობა და სხვა მნიშვნელოვანი უფლება-მოვალეობები კი სასანიანთა მიერ დანიშნულ მარზპანს გადაეცა. მოგვიანებით ალბანეთის მეფე ურნაირი შაპურს ბაგავანის ბრძოლაშიც ახლდა, 327 წელს, რომელშიც იგი სომეხთა მხედართმთავარმა მუშეგ I მამიკონიანმა დაჭრა, თუმცა საბოლოოდ შეიწყალა. ამისათვის ურნაირმა მუშეგს მადლობის წერილიც გაუგზავნა მოგვიანებით, სიცოცხლის შენარჩუნებისათვის და ამასთან, შაპურსაც აცნობა, რომ სომხები მის მოკვლას გეგმავდნენ. 

დაახლოებით 375 წელს ურნაირი მეფე ვაჩაგან II-მ ჩაანაცვლა. 387 წელს სასანიანებმა ერთგულებისათვის ალბანეთის მმართველ არშაკიანებს გადასცეს დამარცხებული სომხების პროვინციები, როგორებიც იყო: არცახი, უტიქი, შაკაშენი, გარდმანი და კოლტი. უკვე მას შემდეგ, რაც 462 წელს მეფე ვაჩე II-ის ანტისპარსული აჯანყება ჩაახშეს, განრისხებულმა მეფე პეროზ I-მა არშაკიანები ჩამოაშორა ალბანეთის მმართველობას. მოგვიანებით, 485 წელს არშაკიდების მმართველობა ალბანეთში აღდგა, როდესაც პეროზის ძმამ და მემკვიდრემ, მეფე ბალაშმა ტახტი ვაჩაგან III-ს დაუბრუნა.

## კავკასიის ალბანეთის არშაკიდი მეფეები 
ძირითადად, ანტიკური წყაროების მიხედვით, კავკასიის ალბანეთის ტახტზე არშაკიდების დინასტიის წარმომადგენელი სულ ათი მეფე იჯდა. ივარაუდება, რომ შესაძლოა მათი რიცხვი უფრო მეტი ყოფილიყო, თუმცა დღეისათვის ალბანეთის არშაკიდი მეფეების სია ასეთია:

# ვაჩაგან I მამაცი, მმართ. 300-336;
# ვაჩე I, მმართ. 336-350;
# ურნაირი, მმართ. 350-375;
# ვაჩაგან II, მმართ. 375-385;
# მერხავანი, მმართ. 385-395;
# სატო, მმართ. 395-405;
# ასაი, მმართ. 405-415;
# ასვაგენი, მმართ. 415-440;
# ვაჩე II, მმართ. 440-462;
# ვაჩაგან III ღვთისმოსავი, 485-510.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## სქოლიო 
კატეგორია:არშაკიდები
კატეგორია:კავკასიის ალბანეთი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
მეხაკ ღაზარიანი

**მეხაკ ღაზარიანი** (; დ. 13 დეკემბერი, 1966, გიუმრი), აგრეთვე ცნობილი როგორც **მიხაილ კაზარიანი** — ვეტერანი სომეხი მოკრივე. წარადგინა საბჭოთა კავშირი 1988 წელს სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, 57 კგ წონით კატეგორიაში. ღაზარიანი მესამე წრეში მომავალ ოლიმპიურ ჩემპიონ ჯოვანი პარიზისთან დაამარცხა. მან წარმოადგინა მშობლიური ქვეყანა სომხეთი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ატლანტაში, ჯორჯიის შტატში, აშშ-ში, მამაკაცთა მსუბუქ წონაში, 60 კგ წონით კატეგორიაში. ღაზარიანი მეორე რაუნდშ დამარცხდა მაიკლ სტრეინჯთან.

ღაზარიანმა ევროპის ჩემპიონატატი მოიგო მსუბუქ წონაში 1987 წელს ტურინში გამართულ მოყვარულთა კრივის ევროპის ჩემპიონატზე. ღაზარიანმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა 1993 წლის მოყვარულთა კრივის ევროპის ჩემპიონატზე, მსუბუქ წონაში.

## ბიოგრაფია
1974-1984 წლებში სწავლობდა რაფის 32-ე სკოლაში, 1984-1988 წლებში დაამთავრა ლენინაკანის გიუმრის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკური აღზრდის ფაკულტეტი. მეხაკ ღაზარიანი კრივით 1980 წლიდან არის დაკავებული. მისი მწვრთნელი იყო მისი უფროსი ძმა, სომხეთის სსრ-ის დამსახურებული მწვრთნელი სარგის ღაზარიანი. მეხაკი 1986 წელს მე-9 ზაფხულის სპარტაკიადის გამარჯვებული გახდა, 1987 წელს და 1988 წელს იყო სსრკ-ს ჩემპიონი მსუბუქ წონაში. 1986 წელს შეიყვანეს სსრკ-ს ნაკრებში და გახდა „გუდვილის“ თამაშების გამარჯვებული. 1987 წელს მსუბუქ წონით კატეგორიაში ევროპის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა, ფინალში უნგრელი მოკრივე ლასლო სოკე, ანგარიშით 5-0 დაამარცხა.  მონაწილეობდა 1988 წლის სეულის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში. 1990 წელს მეოთხედ მოიპოვა სსრკ ჩემპიონის ტიტული. იმავე წელს სიეთლში გამართულ გუდვილის თამაშებზე მსუბუქ წონაში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 1993-1996 წლებში იყო სომხეთის ნაკრების წევრი. 1993 წელს მონაწილეობა მიიღო ბურსაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 1994 წელს გახდა სომხეთის ჩემპიონი. 1996 წელს მონაწილეობა მიიღო ატლანტაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

სპორტული კარიერის დასრულების შემდეგ 1997 წელს დააარსა გიუმრის მუნიციპალიტეტის კრივის სპორტული სკოლა, რომლის დირექტორიც იყო 2012 წლამდე. 2011 წლიდან არის სომხეთის კრივის ნაკრების უფროსი მწვრთნელის ასისტენტი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympics at Sports-Reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მეტაფიზიკა

[ალტ=ცნობილი მეტაფიზიკოსები|მინი|292x292პქ|მეტაფიზიკოსები: [რენე დეკარტი, პარმენიდე, ჰერაკლიტე, არისტოტელე]]
**მეტაფიზიკა** ( < , სიტყვასიტყვით — „ის, რაც ფიზიკის შემდეგ მოდის“) — ფილოსოფიის დარგი, რომელიც იკვლევს მხოლოდ გონებით გასაგებ უმაღლეს, გრძნობის ორგანოებისთვის მიუწვდომელ და ყოველი არსებულისათვის უცვლელ საწყისებს.

არისტოტელე მას ფილოსოფიის დარგთა შორის უმნიშვნელოვანესად თვლიდა და „პირველად ფილოსოფიას“ ეძახდა. ის მეტაფიზიკას სამ ძირითად ნაწილად ყოფდა:
# ონტოლოგია (იკვლევს ყოფიერებასა და არსებობას).
# ბუნებრივი თეოლოგია (სწავლობს ღმერთს, რელიგიისა და სპირიტუალურ საკითხებს)
# უნივერსალური მეცნიერება (შეისწავლის ლოგიკისა და მსჯელობის პირველად პრინციპებს).

## ისტორია 
ტერმინი მეტაფიზიკა აღმოცენდა ძვ. წ. I საუკუნეში, მის მამად ითვლება პარმენიდე. შუა საუკუნეებში იგი თეოლოგიის პოზიციების გასამყარებლად გამოიყენებოდა და წარმოადგენდა მისი თეორიის დასაბუთებას. უძველეს დროსა და აღორძინების ეპოქაში მეტაფიზიკა ბუნებას განიხილავდა როგორც ერთ მთლიანობას. XVII საუკუნიდან XVIII საუკუნემდე იგი მჭიდრო კავშირში იმყოფებოდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებთან. თუმცა შემდეგ მოხდა მათი დაშორება უკვე, ვოლფისა და სხვა ფილოსოფოსების ნაშრომებში, მსგავსი სახით გვხვდება მეტაფიზიკა თანამედროვე დროშიც.

### თანამედროვე დრო 
ახლანდელ რეალობაში მეტაფიზიკა გვევლინება ანტიდიალექტიკური სახით, რა დროსაც საგნები და მოვლენები ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად და უცვლელად მიიჩნევა. ახლა მეცნიერული ცოდნის გაღრმავებისა და დიფერენციაციის გამო იგი დაიშალა მრავალ დარგებად, რომლებსაც ერთმანეთთან არანაირი კავშირი არ აქვთ. მეტაფიზიკის ცნება, ანტიდიალექტიკურად პირველად ჰეგელმა გამოიყენა.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეტაფიზიკა — The basics of phylosophy 

*
ელშად მირბეშირ ოღლუ

**ელშად მირბაშირ ოღლუ** (; დ. 1977 წლის 27 ივლისი, თოფალჰასანლი, გოიგოლი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის (მილი მეჯლისის) წევრი, ახალი აზერბაიჯანის პარტიის გამგეობის წევრი, სოციალური კვლევის ცენტრის გამგეობის წევრი და ვიცე-თავმჯდომარე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ანტიკორუფციული კომისიის წევრი, პოლიტოლოგი, პოლიტიკოსი, პოლიტოლოგიის დეპარტამენტის პროფესორი და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული საჯარო მმართველობის აკადემიის პოლიტიკური მენეჯერი 2007 წლიდან.

## ადრეული ცხოვრება 
ელშად მირბაშირ ოღლუ დაიბადა 1977 წლის 27 ივლისს გოიგოლის რაიონის სოფელ თოფალჰასანლიში, მასწავლებლის ოჯახში. ის 1984 წელს ის შევიდა გოიგოლის მე-3 საშუალო სკოლაში და 1994 წელს დაამთავრა ეს სკოლა.

## განათლება, ხარისხი და სამეცნიერო სახელები 
1994–1998 წლებში ელშად მირბაშირ ოღლუმ წარჩინებით დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალური მეცნიერებებისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. შემდეგ მან მიიღო პოლიტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი სოციალური მეცნიერებებისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე. 

2002-2005 წლებში ის სწავლობდა დოქტორანტურას პოლიტოლოგიისა და სოციოლოგიის კათედრაზე. 2005 წლის 10 ივნისს მან დაიცვა დისერტაცია სახელმწიფო მართვის აკადემიაში თემაზე „მესამე მხარეების მონაწილეობა პოლიტიკური კონფლიქტების გადაწყვეტაში“. 2008 წელს ჩააბარა სახელმწიფო მართვის აკადემიის პოლიტიკური მეცნიერებისა და პოლიტიკური მენეჯმენტის კათედრის სადოქტორო პროგრამაზე.

2011 წელს ოღლუ ატარებდა კვლევებს და კითხულობდა ლექციებს ვენის დიპლომატიურ აკადემიაში (ავსტრია). 2018 წელს მან წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „თანამედროვე პოლიტიკური კონფლიქტის თეორიული ასპექტები და ტექნოლოგიები“ და მიიღო პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 

## კარიერა 
2002 წლიდან 2013 წლამდე ელშად მირბაშირ ოღლუ მუშაობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებებისა და სოციოლოგიის განყოფილებაში ლექტორად. 2007 წლის სექტემბრიდან მან მუშაობა დაიწყო სახელმწიფო მართვის აკადემიის პოლიტიკური მეცნიერებისა და პოლიტიკური მენეჯმენტის კათედრის დოცენტად. 

2016–2019 წლებში ის მუშაობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ანალიტიკური განყოფილების ხელმძღვანელად ANAS-ის სამართლისა და ადამიანის უფლებათა ინსტიტუტში და საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტში. ელშად მირბეშირ ოღლუ იყო ახალი აზერბაიჯანის პარტიის ორგანიზაციის თავმჯდომარე ANAS-ის სამართლისა და ადამიანის უფლებათა ინსტიტუტში. 

ის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის 2019 წლის 29 ნოემბრის ბრძანებულებით დაინიშნა სოციალური კვლევის ცენტრის გამგეობის წევრად და მოგვიანებით აირჩიეს ცენტრის თავმჯდომარის მოადგილედ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლერნიკ პაპიანი

**ლერნიკ პაპიანი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1966, ვანაძორი) — ვეტერანი სომეხი მოკრივე. წარადგინა სომხეთი 1996 წელს ატლანტაში, აშშ-ში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, 51 კგ წონით კატეგორიაში. პაპიანი მეორე ეტაპზე დამარცხდა მომავალ ოლიმპიურ ჩემპიონ მაიკრო რომეროსთან. 1986 წელს პაპაიანმა წარადგინა საბჭოთა კავშირი კეთილი ნების (Goodwill) თამაშებზე.

## ბიოგრაფია
ლერნიკ პაპიანი დაიბადა 1966 წლის 26 ოქტომბერს, ლორეს პროვინციის ქალაქ ვანაძორში.

მან პირველად  საერთაშორისო შეჯიბრზე 1984 წელს იასპარეზა, ტამპერეში გამართულ ახალგაზრდულ ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1984 წელს  მონაწილეობა მიიღო სსრკ-ის კრივის ჩემპიონატზე კრივში, სადაც მოახერხა მსუბუქ წონით კატეგორიაში ნახევარფინალამდე გასვლა, სადაც თავის თანამემამულე ნშან მუნჩიანთან დამარცხდა.

ერთი წლის შემდეგ ის მსუბუქ წონით კატეგორიაში გადავიდა და ერევანში სსრკ-ს კრივში გამართულ ჩემპიონატზე კვლავ მესამე ადგილი დაიკავა. შეიყვანეს სსრკ კრივის ნაკრებში, მონაწილეობა მიიღო ბუდაპეშტში გამართულ კრივში ევროპის ჩემპიონატზე. პაპიანი მერვედფინალში უნგრელ მოკრივე იანოშ ვარადთან დამარცხდა.

სსრკ-ს წარმოადგენდა 1986 წელს მოსკოვში გამართულ კეთილი ნების თამაშებზე, მაგრამ ვერ მოახერხა მედლის მოპოვება, მეოთხედფინალში დამარცხდა ვენესუელელ დევიდ გრიმანთან.

1991 წელს გახდა ბრინჯაოს მედალოსანი სსრკ ხალხთა X ზაფხულის სპარტაკიადის დროს. სპორტული მიღწევებისა და წარმატებისთვის მიენიჭა „სსრკ სპორტის ოსტატის საერთაშორისო ხარისხი“.

სსრკ-ს დაშლის შემდეგ ის სომხეთის საერთაშორისო ტურნირებზე სომხეთს წარმოადგენდა. 1993 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ბურსაში კრივში ევროპის ჩემპიონატში, ამავე წელს იასპარეზა ტამპერეში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე. 1995 წელს პაპიანმა მოიგო საერთაშორისო ტურნირი მოსკოვში. 1995 წელს ბერლინში მონაწილეობდა კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე. 1996 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ატლანტაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც მოიგო პირველი შეხვედრა იაპონელ კაზუმასა ჯუჯიმოტოსთან, მაგრამ 1/16 ფინალში წააგო კუბელ მიკრო რომეროსთან, რომელიც მოგვიანებით ოლიმპიური ჩემპიონი გახდა.

ატლანტას ოლიმპიადის შემდეგ პაპიანი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ასპარეზობდა სომხეთის ნაკრებში და განაგრძობდა მონაწილეობას დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. 1998 წელს ბულგარეთში გამართულ სტრანდჯას საერთაშორისო ტურნირზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 

სპორტული კარიერის შემდეგ მუშაობდა კრივის მწვრთნელად მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგის ზდოროვიეს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის ცენტრში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sports-Reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ედუარდ ამბრაცუმიანი

**ედუარდ ამბრაცუმიანი** (; დ. 23 თებერვალი, 1986) — სომეხი მოკრივე. ის არის ევროპის ჩემპიონი და ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. კრივში მინიჭებული აქვს სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. რუსეთის სპორტის საერთაშორისო ოსტატი (2004), სომხეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2008).

## ბიოგრაფია
ედუარდ ამბრაცუმიანი დაიბადა 1986 წლის 23 თებერვალს, რუსეთის სფსრ-ის ქალაქ სოჭში. ამბრაცუმიანმა 2004 წელს ჯეჯუში გამართულ კრივში მოყვარულთა მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში მან არგენის მენდესი დაამარცხა. პირველ შეხვედრაში გოხან დოლუაი ანგარიშით 26:14 დაამარცხა. შემდეგ შეხვედრაში დაამარცხა სომეხი ედგარ მანუკიანი. მესამე შეხვედრაში დაამარცხა ყირგიზი აქმატ მადამინოვი. ნახევარფინალში ანგარიშით 31:13 დაამარცხა ყაზახი ერქაბულან ჟუმანბაიევი. 2006 წელს რუსეთის ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. პირველ შეხვედრაში ანგარიშით 28:8 დამაჯერებლად დაამარცხა მაგომედ იდრისოვი. შემდეგ ეტაპზე დაამარცხა იგორ ივანოვი. მეოთხდფინალში ანგარიშით 36:18 დაამარცხა ნიკოლაი სტეპანოვი. ნახევარფინალში დაამარცხა შაფიდინ ალახვერდიევი, ანგარიშით 29:20. ფინალში ანგარიშით 35:45 დამარცხდა მაქსიმ იგნატიევთან.  ამბრაცუმიანმა სომხეთის სახელით საერთაშორისო ტურნირებზე გამოსვლა 2007 წელს დაიწყო. მან მიაღწია 2007 წლის კრივის სამოყვარულო მსოფლიო ჩემპიონატზე გავიდა მეოთხედფინალში, რითაც მოიპოვა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია. 2008 წლის ზაფხულში ოლიმპიურ თამაშებზე ამბრაცუმიანი პირველ შეხვედრაში მომავალ ჩემპიონ მანუელ ფელიქსთან დამარცხდა.  ამბრაცუმიანმა 2008 წელს ლივერპულში გამართულ მოყვარულ კრივის ევროპის ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში მისი უნგრელი მეტოქე დიულა კატე ტრავმირებულ იყო, მან ტურნირი ექიმის რჩევით დატოვა და ევროპის ჩემპიონად ედუარდ ამბრაცუმიანი აღიარეს. ამბრაცუმიანი ოვანეს დანიელიანთან ერთად გახდა დამოუკიდებელი სომხეთის რესპუბლიკის ისტორიაში პირველი მოკრივე, რომელიც ევროპის ჩემპიონი გახდა. 1/16 ფინალში ანგარიშით 9:5 დაამარცხა უკრაინელი დენის ლაზარევი. შემდეგ შეხვედრაში ანგარიშით 6:3 დაამარცხა ლატვიელი ეგიდიუს კავალიანუკასი. ამის შემდეგ მისი მეტოქე იყო გერმანელი სლავა კერბერი, რომელიც ანგარიშით 11:4 დაამარცხა. ნახევარფინალში დაამარცხა პოლონელი მარცინ ლეგოვსკი. 2009 წელს ამბრაცუმიანმა სპორტული კარიერა დაასრულა და მწვრთნელობა დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*Sports-Reference.com
*პროფილი რუსეთის კრივის ფედერაციის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვლადიმერ მარგარიანი

**ვლადიმერ მარგარიანი** (დ. 8 მარტი, 1991) — სომეხი მოკრივე. ასპარეზობდა საშუალო წონაში. 2006 წლიდან არის სომხეთის მოკრივის ეროვნული ნაკრების წევრი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ტურნირების გამარჯვებული და მედალოსანი, 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ბიოგრაფია
ვლადიმერ მარგარიანი დაიბადა 1991 წლის 8 მარტს ერევანში, სომხეთში.

მან კრივში ვარჯიში 2002 წელს, 11 წლის ასაკში, მამის, ყოფილი მოკრივის რჩევით დაიწყო. მისი მწვრთნელი იყო არმენ აკობიანი.

საერთაშორისო ასპარეზზე კრივში პირველად გამოვიდა 2006 წელს, ტირანაში კადეტთა ევროპის ჩემპიონატზე.

2008 წელს გამოვიდა იუნიორთა პრეზიდენტის თასზე გრუძიონძეში და ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე გვადალახარაში.

2009 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ბრანდენბურგის ახალგაზრდულ თასში ფრანკფურტ ან დერ ოდერში.

2010 წელს ერევანში გამართულ სომხეთის ჩემპიონატზე მან ბრინჯაოს მედლის მოპოვება მოახერხა.

2013 წელს მოახერხა სომხეთის ჩემპიონატის მოგება თავის წონით კატეგორიაში.

2014 წელს კასპიისკის უმახანოვის მემორიალზე მეოთხედფინალში გასვლა მოახერხა.

2015 წელს იასპარეზა სოფიაში სტრაანიას მემორიალზე და სამოკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც წინასწარ ეტაპზე ფრანგ სულეიმან სისოკოსთან დამარცხდა.

სამსუნში გამართულ ევროპის ოლიმპიურ საკვალიფიკაციო ტურნირზე მან მოახერხა ნახევარფინალში გასვლა და ამით მოიპოვა ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია. 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე რიო-დე-ჟანეიროში, 69 კგ-მდე კატეგორიაში მან წარმატებით გაიარა სატურნირო ბადეში პირველი მეტოქე, ხოლო მეორე ბრძოლაში, 1/8 ფინალში ტიტულოვან კუბელ მოკრივე რონელ იგლესიასთან ტექნიკური ნოკაუტით დაამარცხა..

რიოს ოლიმპიადის შემდეგ მარგარიანი დარჩა სომხეთის მოკრივეთა ნაკრებში და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. 2017 წელს ის გამოვიდა სოფიაში გამართულ სტრანდიას მემორიალზე, სადაც მეოთხედფინალში წააგო ინგლისელ პეტ მაკკორმაკთან. ამავე წელს გამოვიდა უკრაინის ქალაქ ხარკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც 1/8 ფინალში რუსმა სერგეი სობლინსკიმ დაამარცხა..

## პირადი ცხოვრება
ვლადიმერ მარგარიანი დაქორწინებულია. მის ხასიათზე შეიძლება ითქვას, რომ ვლადიმერი მიზანდასახული და დაუმორჩილებელი ადამიანია. მისი საყვარელი მოკრივეა მუჰამედ ალი. უყვარს წიგნების კითხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* BoxRec
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ალექსან ნალბანდიანი

**ალექსან (ალექსანდრ) ავესტის ძე ნალბანდიანი** (დ. 18 აპრილი, 1971, ერევანი, სომხეთის სსრ) — საბჭოთა, სომეხი და რუსი მოკრივე, სსრკ ხალხთა X სპარტაკიადის გამარჯვებული (1991), რუსეთის ჩემპიონი (1997), რუსეთის ჩემპიონატის მედალოსანი (1997, 1999), 2004 წლის ათენის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. სსრკ სპორტის საერთაშორისო ოსტატი (1991).

## ბიოგრაფია
ალექსან ნალბანდიანი დაიბადა 1971 წლის 18 აპრილს, სომხეთის სსრ-ის დედაქალაქ ერევანში. კრივში ვარჯიში 11 წლის ასაკში დაიწყო, ჰენრიხ თატევოსიანის ხელმძღვანელობით. 1984 წლიდან ვარჯიშობდა იური ნერსესიანთან. 1991 წელს გახდა სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი და სსრკ ხალხთა X სპარტაკიადის გამარჯვებული, მონაწილეობა მიიღო სიდნეიში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე.

1993-1994 იყო სომხეთის ნაკრების წევრი. 1994 წლის ბოლოს გადავიდა რუსეთის ქალაქ სოჭში, სადაც განაგრძო კრივში ვარჯიში არჩილ მინოსიანის ხელმძღვანელობით. 1998-2002 წლებში ცხოვრობდა რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. 1990-იანი წლების მეორე ნახევარში ის იყო ერთ-ერთი წამყვანი რუსი მოკრივე თავის წონით კატეგორიაში, გახდა რუსეთის ჩემპიონი (1997), ვერცხლის მედალოსანი ნიუ-იორკში კეთილი ნების (გუდვილის) თამაშებზე (1998) და ბრინჯაოს მედალოსანი მსოფლიო ჩემპიონატზე, ჰიუსტონში (1999). ჰიუსტონში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე პირველ შეხვედრაში, 1/8 ფინალში დაამარცხა ლიეტუველი ივანას სტაპოვიჩიუსი, ანგარიშით 11:10. მეოთხედფინალში ანგარიშით 6:1 დაამარცხა ვენესუელელი ხოსე ლუის ვარელა. ნახევარფინალში დამარცხდა კუბელ მაიკრო რომეროსთან, ანგარიშით 2:9.

2002 წელს ალექსან ნალბანდიანი დაბრუნდა სომხეთში და მოგვიანებით კვლავ განაგრძო გამოსვლა ამ ქვეყნის სახელით. 2004 წელს მან მონაწილეობა მიიღო პულაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატში და გახდა ერთადერთი სომეხი მოკრივე, რომელმაც მოახერხა ათენის ოლიმპიური თამაშების ოლიმპიური ლიცენზიის მოპოვება. ოლიმპიური ტურნირის მსვლელობისას მან მოიგო ფრანგ და ერაყელ მეტოქეებთნ, მაგრამ მეოთხედფინალში წააგო გამოჩენილ ჩინელ მოკრივესთან ზუ შიმინთან.

2004 წელს სპორტული კარიერის დასრულების შემდეგ გადავიდა ერევნის ვლადიმერ იენგიბარიანის სახელობის ბავშვთა და ახალგაზრდულ სპორტულ სკოლაში, სადაც დაიწყო სამწვრთნელო კარიერა. 2011 წლიდან მუშაობს ქალაქ სოჭის კრივის სპორტულ სკოლაში. 1991 წელს მიიღო სსრკ-ის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატის წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* sports-reference.com 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ოვანეს დანიელიანი

**ოვანეს დანელიანი** (; დ. 11 აპრილი, 1987, სომხეთის სსრ) — სომეხი მოყვარული მოკრივე. ევროპის ჩემპიონი, ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2008, 2010) და ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. 

## ბიოგრაფია
ოვანეს დანელიანი დაიბადა 1987 წლის 11 აპრილს, სომხეთის სსრ-ის (ამჟამად სომხეთი) დედაქალაქ ერევანში. 2004 წელს იუნიორთა შორის ჯეჯუში გამართულ მოყვარულ მოკრივეთა მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2006 წელს ევროპის მოყვარულ მოკრივეთა ჩემპიონატზე რომელიც პლოდივში გაიმართა, მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. შესარჩევ შეხვედრაში დანიელიანმა დაამარცხა მოლდოველი ვიაჩესლავ გოიანი, ანგარიშით 28:23. მეოთხედფინალში მისი მეტოქე იყო აზერბაიჯანელი ჯეიჰუნ აბიევი, რომელიც ანგარიშით 33:19 დაამარცხა. ნახევარფინალში დამარცხდა რუსეთის სახელით მოასპარეზე დავით აირაპეტიანთან. მან მოახერხა მსოფლიო 2007 წლის მოყვარულ მოკრივეთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში გასვლა, რითაც მოახერხა მოახლებული ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზიის მოპოვება. 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველ რაუნდში, 2008 წლის 13 აგვისტოს დაამარცხა ტომას ესომბა, ანგარიშით 13:7, მაგრამ შემდეგ შეხვედრაში რომელიც სამ შეხვედრაში, 2008 წლის 16 აგვისტოს მეორე რაუნდში დამარცხდა ბირჟან ჟაკიპოვთან, ანგარიშით 3:9. დანიელიანმა მოახერხა მოეპოვებინა ოქროს მედალი ინგლისის ქალაქ ლივერპულში გამართულ 2008 წლის მოყვარულ მოკრივეთა ევროპის ჩემპიონატზე. ფინალში დაამარცხა ჟოზე დე ლა ლინარესი. დანელიანი ედუარდ ამბრაცუმიანთან ერთად გახდა პირველი სომეხი მოკრივე დამოუკიდებელი სომხეთის ისტორიაში რომელმაც მოახერხა გამხდარიყო ევროპის ჩემპიონი. მეოთხედფინალში დაამარცხა ინგლისელი დარენ ლენგლი, ანგარიშით 7:3. ნახევარფინალში მისი მეტოქე იყო უნგრელი ისტვან უნგვარი, რომელიც ანგარიშით 4:2 დაამარცხა. ფინალში დაძაბულ ბრძოლაში დაამარცხა ესპანელი კელვინ დე ლა ვიენე. მან აგრეთვე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მოსკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. ნახევარფინალში უკრაინელი დენის შკარუბოსთან მისი დაპირისპირება ფრედ, ანგარიშით 4:4 დასრულდა, მაგრამ უპირატესობის საფუძველზე გამარჯვება დანიელიანს მიენიჭა. ოვანესი ნახევარფინალში აზერბაიჯანელ ელვინ მამიშზადეს დაუპირისპირდა, რომელთანაც ანგარიშით 1:8 დამარცხდა. არის სომხეთის ორგზის ჩემპიონი (2010, 2012). 2010 წელს ფინალში დაამარცხა დავიდ ოგანესიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* sports-reference.com 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არამ რამაზიანი

**არამ რამაზიანი** (დ. 6 დეკემბერი, 1978, ერევანი) — სომეხი მოკრივე. ის ასპარეზობდა სომხეთის მოკრივეთა ეროვნულ ნაკრებში 1990-იანი წლების შუა პერიოდიდან 2000-იანი წლების დასაწყისამდე, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული და მედალოსანი, სიდნეის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. 2003-2008 წლებში ასპარეზობდა პროფესიონალურ კრივში.

## ბიოგრაფია
### სამოყვარულო კარიერა
მისი საერთაშორისო დებიუტი შედგა 1995 წელს უნგრეთში გამართულ ახალგაზრდულ ევროპის ჩემპიონატზე. ერთი წლის შემდეგ იგი კუბაში გაემგზავრა ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის მისაღებად.

პირველ სერიოზულ წარმატებას ზრდასრულთა საერთაშორისო ტურნირებზე მან 1997 წელს მიაღწია, როდესაც შეუერთდა სომხეთის ნაკრების მთავარ გუნდს და ეწვია ბუდაპეშტის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც დამარცხდა ნახევარფინალში, შესაბამისად მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

1998 წელს მინსკში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში გავიდა და პეკინში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაო მოიპოვა.

1999 წელს გახდა ნეაპოლის საერთაშორისო ტურნირის „Trofeo Italy“-ს და ათენის აკროპოლისის თასის ვერცხლის მედალოსანი, ბუქარესტის „ოქროს ქამრის“ ტურნირზე ბრინჯაოს მედალი აიღო და მონაწილეობა მიიღო ჰიუსტონში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე.

2000 წელს ჰალეში გამართულ თასზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა და ტამპერეში ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედლის აღება მოახერხა, ნახევარფინალში თურქეთის წარმომადგენელმა აგასი აგაგიულოღლუმ დაამარცხა. წარმატებული გამოსვლების სერიის წყალობით, მას მიენიჭა ოლიმპიური ლიცენზია სიდნეის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, მაგრამ უკვე 54 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. პირველ ბრძოლაში ანგარიშით 9:12 დამარცხდა, მისი მეტოქე იყო საქართველოს წარმომადგენელი თეიმურაზ ხურცილავა

სიდნეის ოლიმპიადის შემდეგ რამაზიანი გარკვეული დროით დარჩა სომხეთის მოკრივეთა ნაკრებში და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. 2001 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ჰელსინკიში გამართულ Gee-Bee-ის საერთაშორისო ტურნირზე, ხოლო 2003 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ვარშავაში, ფელიქს სტამის მემორიალურ შეჯიბრზე. 

### პროფესიონალური კარიერა
2003-2008 წლებში, არამ რამაზიანი პროფესიონალურ დონეზე საფრანგეთში წარმატებით იბრძოდა. 2005 წლის დეკემბერში იგი შეხვდა დაუმარცხებელ ვენესუელელ ედვინ ვალეროს (16-0), მომავალ მსოფლიოს მრავალგზის ჩემპიონს და ნოკაუტით წააგო პირველ რაუნდში. ჯამში მან პროფესიონალურ დონეზე 22 ბრძოლა ჩაატარა, საიდანაც 14 მოიგო, 6 წააგო, ორ შემთხვევაში კი ფრე დაფიქსირდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sports-Reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ნარეკ აბგარიანი

**ნარეკ აბგარიანი** (დ. 6 იანვარი, 1992, ვაღარშაპატი) — სომეხი მოკრივე. ასპარეზობს ყველაზე მსუბუქ და მსუბუქ წონით კატეგორიებში. 2008-2017 წლებში ასპარეზობდა სომხეთის მოკრივის ეროვნულ ნაკრებში. არის საერთაშორისო მნიშვნელობის მრავალი ტურნირის გამარჯვებული და მედალოსანი, 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. 2016 წლიდან პროფესიონალურ დონეზე ჩაერთო კრივში.

## ბიოგრაფია
ნარეკ აბგარიანი დაიბადა 1992 წლის 6 იანვარს, სომხეთის ქალაქ ვაღარშაპატში.

### სამოყვარულო კარიერა
კრივში მაღალი დონის ტურნირზე პირველად 2008 წელს მოახერხა წარმატების მიღწევა, პლოვდივში კადეტთა ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

2010 წელს ბაქოში ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატში მიიღო მონაწილეობა, თუმცა აქ მედლის მოპოვება ვერ მოხვდა.

2011 წლიდან სომხეთის ნაკრების წევრი. 2011] წელს მონაწილეობა მიიღო ანკარაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც მერვედფინალში დამარცხდა ბულგარელ სტეფან ივანოვთან.

2012 წელს ის გახდა ჰელსინკის Gee-Bee საერთაშორისო ტურნირის ბრინჯაოს მედალოსანი და მოახერხა კალინგრადის ახალგაზრდული ევროპის ჩემპიონატის ნახევარფინალში გასვლა, სადაც წააგო რუს ვასილი ვეტკინთან.

2013 წელს მან მონაწილეობა მიიღო მინსკში ევროპის ჩემპიონატზე და ალმა-ათაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, ვერცხლის მედალი მოიპოვა სანქტ-პეტერბურგში გუბერნატორის თასზე. ფინალურ მატჩში წააგო უზბეკ მუროჯონ ახმადალიევთან.

2014 წელს მან მოიგო პოდგორიცას თასი მონტენეგროში, გახდა ვერცხლის მედალოსანი მინსკში ლევინცევის მემორიალზე და გაიმარჯვა კასპიისკის უმახანოვის მემორიალზე.

2015 წელს გახდა სომხეთის ჩემპიონი, კვლავ მოიპოვა ვერცხლი მინსკში ლევინცევის მემორიალზე და გავიდა ბაქოში გამართული ევროპული თამაშების მეოთხედფინალში.

სამსუნში გამართულ ევროპის ოლიმპიურ საკვალიფიკაციო ტურნირზე მან მოახერხა ფინალში გასვლა და ამით მოიპოვა ოლიმპიური ლიცენზიის მოპოვება, რითაც მიეცა საშუალება ეასპარეზა რიო-დე-ჟანეიროში გასამართ 2016 წლის ზაფხულში ოლიმპიურ თამაშებზე. თამაშებზე 52 კგ-მდე კატეგორიაში მან წარმატებით გაიარა სატურნირო ბადეში პირველი მეტოქე, ხოლო მეორე ბრძოლაში 1/8 ფინალში მსაჯთა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით დაამარცხა ჩინელმა ჰუ ძიანგანმა, რომელმაც საბოლოოდ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა..

ოლიმპიადის შემდეგ აბგარიანი გარკვეული დროით დარჩა სომხეთის მოკრივეთა ნაკრებში და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. 2017 წელს იგი გავიდა ხარკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც 1/8 ფინალში წააგო ესპანელ გაბრიელ ესკობართან.

რიოს ოლიმპიადის შემდეგ აბგარიანი გარკვეული დროით დარჩა სომხეთის მოკრივეთა ნაკრებში და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებში. ასე რომ, 2017 წელს იგი აღინიშნა ხარკოვის ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც 1/8 ფინალში წააგო ესპანელ გაბრიელ ესკობართან.

### პროფესიონალური კარიერა
ჯერ კიდევ სომხეთის ნაკრებში ასპარეზობის დროს, 2016 წლის ოქტომბერში შედგა მისი წარმატებული დებიუტი პროფესიონალურ დონეზე. ის ძირითადად რუსეთის, ესპანეთისა და აშშ-ის ტერიტორიაზე გამოდიოდა. სამი წლის განმავლობაში მან ზედიზედ 13 გამარჯვება მოიპოვა, მათ შორის მოიპოვა კრივის მსოფლიო საბჭოს (WBC) საერთაშორისო ვერცხლის ქამარი.

## რესურები ინტერნეტში
* Sports-Reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1967)

**აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1967 წლის არჩევნები** — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების რიგით მეშვიდე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1967 წლის 19 მარტს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის მეშვიდე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1967 წლის 6 აპრილს ქალაქ სოხუმში.

## ისტორია
1967 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები დაინიშნა 1967 წლის 19 მარტს.

26 იანვარს „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 36 და 37 მუხლების საფუძველზე — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა: დამტკიცებულ იქნეს აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისია საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მშრომელთა საზოგადოებების შემდეგი შემადგენლობით:
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე — ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე — ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მდივანი —  ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრები: .

1967 წლის 19 მარტს გაიმართა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. კენჭისყრა დაიწყო დილის 6 საათიდან და დამთავრდა ღამის 10 საათზე. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ ყველა საოლქო საარჩევნო კომისიისაგან მიიღო სრული ცნობები აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შედეგების შესახებ.

საარჩევნო ოლქების ამომრჩეველთა საერთო რიცხვმა შეადგენდა 267.059 კაცს, რომელთაგანაც აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭს დეპუტატების არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 267.052 კაცმა, ესეიგი ამომრჩეველთა 99,99%-მა.

კომუნისტებისა და უპარტიოების ბლოკის კანდიდატებს ყველა საარჩევნო ოლქში ხმა მისცა 266.966 ამომრჩეველმა, რაც შეადგენდა კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 99,96%-ს. დეპუტატობის წინააღმდეგ ხმა მისცა 74-მა კაცმა, ანუ კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 0,03%-მა. „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 79 მუხლის საფუძველზე გაუქმებულად ჩაითვალა 12 ბიულეტინი.

ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ, განიხილა რა მასალები თითოეული საარჩევნო ოლქის მიხედვით, „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 38 მუხლის საფუძველზე რეგისტრაციაში გაატარა ყველა საარჩევნო ოლქში არჩეული აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები ყველა 130 საარჩევნო ოლქის მიხედვით.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭო
ავეროიზმი

[ალტ=ავეროესი|მინი|[იბნ რუშდი|ავეროესი (იბნ რუშდი)]]
**ავეროიზმი** — ადრეული ფილოსოფიური მოძღვრება. შეიქმნა XIII საუკუნეში, არაბი ფილოსოფოს, ავეროესის (იბნ რუშდის) და მისი მიმდევრების მიერ. ტერმინი დამკვიდრდა გვიან XIX საუკუნეში.

მისი წარმომადგენლები აღიარებდნენ სამყაროს მარადიულობას, სულის მოკვდაობას. ავეროიზმის მიხედვით:
# სამყაროში არსებობს ერთადერთი სიმართლე (რეალობა, ჭეშმარიტება) და მის მისაღწევად ორი გზა: ფილოსოფია და რელიგია.
# სამყარო მარადიულია.
# სული არსებობს ორი სახისა, ინდივიდუალური და ღვთაებრივი.
# ინდივიდუალური არ არის მარადიული.
# ყველა ადამიანი ძირითად ეტაპზე, იზიარებს ღვთაებრივ სულს.
# მკვდრის გაცოცხლება (ნეკრომანტია) შეუძლებელია.

ავეროიზმი სასტიკად იდევნებოდა ეკლესიის მიერ.

დასავლეთ ევროპაში გავრცელდა ავეროესისა და სხვა არაბი ავტორების მიერ შესრულებული არისტოტელეს კომენტარებისა და ავეროესის საკუთარი ნაწარმოებების იმდროინდელ არაბულენოვან ესპანეთში გაკეთებული ლათინური თარგმანების მეშვეობით. XIII საუკუნეში ავეროიზმის ცენტრი გახდა პარიზი (ე.წ. პარიზული ავეროიზმი), XIV–XVI საუკუნეებში — პადუისა და ბოლონიის უნივერსიტეტები. ავეროისტების ძირითადი ძალები თავმოყრილი იყო პარიზის უნივერსიტეტის საარტისტო ფაკულტეტზე (სიგერ ბრაბანტელი და სხვ.).

*ლათინური ავეროიზმი* აღორძინების ეპოქაში გავრცელებული ევროპული ფილოსოფიური მიმართულებაა. იგი ინსპირირებული იყო ავეროესის ფილოსოფიური მოძღვრებიდან. ლათინური ავეროიზმის პრინციპს წარმოადგენდა მტკიცება, რომ გონება და ფილოსოფია აღემატება რწმენაზე დაფუძნებულ ცოდნას.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავეროიზმი — The basics of phylosophy 

## სქოლიო 
კატეგორია:არისტოტელიზმი
კატეგორია:სქოლასტიკა
სალმან ალიზადე

**სალმან ალიზადე** (), ან **სალმან კარტალი** (); დ. 1 დეკემბერი, 1993, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოკრივე. 2010-იანი წლების პირველ ნახევარიდან აზერბაიჯანის მოკრივეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, ევროპის ჩემპიონი, საერთაშორისო მნიშვნელობის მრავალი ტურნირის გამარჯვებული და პრიზიორი, აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონატის გამარჯვებული.

## ბიოგრაფია
სალმან ალიზადე დაიბადა 1993 წლის 1 დეკემბერს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. კარიერა დაიწყო ბაქოს „ნეფთჩიში“, რის შემდეგაც კარიერას აგრძელებდა, „სადარაკსა“ და სომხურ კლუბ „მოიკში“.. მისი პირადი მწვრთნელია არის აზერბაიჯანის დამსახურებული მწვრთნელი ნაზიმ მირჰუსეინოვი.

### სამოყავრულო კარიერა
მისი საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2008 წლის სეზონში, როდესაც გახდა ბაქოში პრეზიდენტის თასის ბრინჯაოს მედალოსანი და პლოვდივში გამართული ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი.

2010 წელს მან მოიგო მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატი და მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ თამაშებზე, რომელიც სინგაპურში გაიმართა. ტურნირზე მოახერხა ვერცხლის მედლის მოპოვება.  2011 წელს ბაქოში გამართულ საერთაშორისო ტურნირზე „დიდი აბრეშუმის გზაზე“ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, ნახევარფინალში წააგო თურქ ფერჰათ ფეჰლივანთან, ოქროს მედალი მოიპოვა ანკარაში ევროპის ჩემპიონატზე, კერძოდ, ფინალში დაამარცხა რუსი მოკრივე ბალიკ გალანოვი. ბაქოში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ვერ მოახერხა მედლის მოპოვება, მერვედფინალში ტაილანდის წარმომადგენელმა კეუ პონპრაიუნმა დაამარცხა. მოახერხა მოეგო ოქროს მედალი 2012 წლის „დიდი აბრეშუმის გზის“ ტურნირზე, მოიგო სტუდენტური მსოფლიო ჩემპიონატი ბაქოში, აიღო ვერცხლი კალინინგრადის ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე, გადამწყვეტ ფინალურ მატჩში წააგო რუს ვასილი ვეტკინთან. სცადა ლონდონის ოლიმპიადაზე გასვლა, მაგრამ ევროპის ოლიმპიურ საკვალიფიკაციო ტურნირზე ვერ მოახერხა შესაბამისი შედეგის ჩვენება და ოლიმპიური ლიცენზია ვერ მივიღე.

2013 წელს ალიზადემ მოიგო აზერბაიჯანის ჩემპიონატი, კვლავ მოიგო „დიდი აბრეშუმის გზის“ ტურნირი, გახდა მინსკში ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ნახევარფინალში დამარცხდა ირლანდიელ პედი ბარნსთან. ალმა-ათაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალში კორეელმა კიმ ინ გიუმ დაამარცხა.

2015 წლის აზერბაიჯანის ჩემპიონატზე მან კვლავ დაამარცხა სატურნირო ბადეში ყველა მეტოქე და ოქროს მედალი მოიპოვა. ალიზადემ კვლავ მიიღო მონაწილეობა „დიდი აბრეშუმის გზაზე“, მაგრამ ამჯერად პრიზიორთა შორის ვერ მოხვდა, მედლებისთვის ბრძოლიდან ბულგარელმა თინკო ბანაბაკოვმა გამოთიშა. იასპარეზა მსოფლიო სამხედრო თამაშებზე სამხრეთ კორეაში და ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე.

2016 წელს აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონატის სატურნირო ცხრილში მან მეორე ადგილი დაიკავა. აგრეთვე გამოვიდა თურქეთის ჩემპიონატზე, სადაც ასევე მეორე ადგილი დაიკავა.

### პროფესიონალური კარიერა
აზერბაიჯანის ნაკრებდან წასვლის შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, ალიზადეს პროფესიონალური დებიუტი წარმატებით შედგა. კრივში შეხვედრებს თურქეთში სალმან კარტალის სახელით ატარებდა. 2019 წელს ის სამოყვარულო რინგს დაუბრუნდა. ჩინეთში მსოფლიო სამხედრო თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* BoxRec

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები