open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
უეს ანდერსონი

**უეს ანდერსონი** (; დ. 1 მაისი, 1969, ჰიუსტონი, აშშ) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი და მსახიობი. ორჯერ, 2011 და 2012 წლებში მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის.

2014 წელს გამოვიდა ანდერსონის ახალი ფილმი „სასტუმრო გრანდ ბუდაპეშტი“, რომელმაც ბერლინის 64-ე კინოფესტივალზე მიიღო ვერცხლის დათვი. ფილმის სასტუმროზე და მათ ბინადრებზე მოგვითხრობს. მთავარ როლებს ბილ მარი, ჰარვი კეიტელი, ედრიენ ბროუდი, ოუენ უილსონი და რეიფ ფაინზი ასრულებენ.

## ფილმოგრაფია
*1996 - ბოთლის რაკეტა *(Bottle Rocket)* 
*2001 - ტენენბაუმების ოჯახი *(The Royal Tenenbaums)*
*2009 - შეუდარებელი მისტერ ფოქსი *(Fantastic Mr. Fox)*
*2012 - სავსე მთვარის სამეფო *(Moonrise Kingdom)*
*2014 - სასტუმრო გრანდ ბუდაპეშტი *(The Grand Budapest Hotel)*

## რესურსები ინტერნეტში
* Wes Anderson  at Unsung Films
*

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარი გელ-მანი

**მარი გელ-მანი** (; დ. 15 სექტემბერი, 1929, ნიუ-იორკი — გ. 24 მაისი, 2019, სანტა-ფე) — ამერიკელი ფიზიკოსი. დაამთავრა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (1951). ჩიკაგოს ე. ფერმის სახელობის ბირთვულ გამოკვლევათა ინსტიტუტის პროფესორი (1953-დან). უმთავრესი შრომები აქვს ველის კვანტურ თეორიაში, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში, ბირთვულ ფიზიკაში. ავტორია ფუნდამენტური შრომებისა ელემენტარული ნაწილაკების სისტემატიკაში. 1969 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
გენკი

**გენკი** () — ქალაქი ბელგიაში. 2008 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობამ 64 294 კაცს შეადგინა. ქალაქში მოიპოვებენ ქვანახშირს. ქალაქში არის საფეხბურთო კლუბი გენკი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბელგიის ქალაქები
ფარგო (ფილმი)

**ფარგო** ()  — ძმები კოენების 1996 წლის კრიმინალური ფილმი.

## სიუჟეტი
ჯერი ლუნდეგორი გადაწყვეტს შეეკრას დამნაშავეებს და მათ საკუთარი ცოლი გაატაცებინოს. ამ გზით ის ცდილობს ფული გამოსძალოს მდიდარ სიმამრს. ჯერი მოვლენების გაკონროლებას ვეღარ მოახერხებს და ძალადობა მისგან დამოუკიდებლად იზრდება. დამნაშეების შესაჩერებლად მხოლოდ ორსული პოლიციელი ქალი, მარჟი, იბრძვის. სწორედ ის ახერხებს მთავარი დამნაშავის, გერის დაჭერას.

## როლებში
*ფრენსის მაკდორმანდი — მარჟ გუნდერსონი
*უილიამ მესი — ჯერი ლუნდეგორი
*სტივ ბუშემი — კარლ შოუუოლტერი
*პიტერ სტორმერი — გერ გრიმსრუდი
*ჰარვი პრესნელი — უეიდ გუსტაფსონი

## გადაღება
ფილმი 1995 წლის თებერვალ-მარტში ორეგონის შტატში გადაიღეს. მის დამონტაჟებას დაახლოებით ერთი წელი დასჭირდა.

## ჯილდოები
**ოსკარი**
*საუკეთესო მსახიობი ქალი: ფრენსის მაკდორმანი
*საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: ძმები კოენები

**სხვა ჯილდოები**
*კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი: ძმები კოენები
*BAFTA საუკეთესო რეჟისურისთვის: ძმები კოენები

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1996 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:კრიმინალური დრამები
კატეგორია:ძმები კოენების ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
გელიბოლუს ნახევარკუნძული

**გელიბოლუს ნახევარკუნძული** () — ნახევარკუნძული თურქეთის ევროპულ ნაწილში, დარდანელის სრუტესა და საროსის ყურეს (ეგეოსის ზღვა) შორის. სიგრძე 90 კილომეტრი, სიგანე 20 კილომეტრი. აგებულია პალეოგენური ქვიშაქვებითა და თიხებით. რელიეფი ვაკეა, აქა-იქ 420 მეტრამდე სიმაღლის ბორცვიანი ვაკეებია. მცენარეულობა ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. ნახევარკუნძულზეა საზღვაო ნავსადგური გელიბოლუ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* გელიბოლუს ნახევარკუნძული

კატეგორია:თურქეთის ნახევარკუნძულები
გეოსტროფული ქარი

[მინი|გეოსტროფული ბალანსი [ჩრდილოეთი ნახევარსფერო|ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. წრეები გვიჩვენებს იზობარებს. H — დაბალი წნევის ტერიტორია; ხოლო B — მაღალი წნევის ტერიტორიას]]
**გეოსტროფული ქარი** — ჰაერის თანაბარი და წრფივი ჰორიზონტალური მოძრაობა, როდესაც არ არსებობს ხახუნის ძალა, წნევის გრადიენტის წონასწორობა და დედამიწის ბრუნვის გადამხრელი ძალა. ჰაერის მოძრაობის უმარტივესი თეორიული სქემა მბრუნავ დედამიწაზე. დედამიწის ზედაპირიდან 1 კილომეტრზე მაღლა ატმოსფერულ ფენებში მქროლავი ქარი ახლოს არის გეოსტროფულ ქართან. იგი ისე მიემართება იზობარის გასწვრივ, რომ დაბალი წნევის არე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ნაკადის მარცხნივ რჩება, სამხრეთში კი მარჯვნივ. ქარის სიჩქარე წნევის ჰორიზონტალური გრადიენტის პროპორციულია. თანაბარი გრადიენტების პირობებში იგი ჰაერის სიმკვრივისა და გეოგრაფიული განედის სინუსის უკუპროპორციულია, ე. ი. იზრდება სიმაღლის შესაბამისად და ეკვატორის მიმართულებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Geostrophic approximation
* Definition of geostrophic wind
* Geostrophic wind description 

კატეგორია:ოკეანოლოგია
კატეგორია:ქარები
ჯუდი დენჩი

**ჯუდი დენჩი** (; 9 დეკემბერი, 1934)  — ინგლისელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. შესრულებული აქვს თეატრალური როლები შექსპირის პიესების მიხედვით განხორციელებულ დადგმებში. კინოსამყაროში სახელი გაითქვა ჯეიმზ ბონდის სერიის ფილმებში მონაწილეობით.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Judi Dench Biography 
* [Judi Dench](http://calm.shakespeare.org.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=((text)=%27Judi%20%20Dench%27))  at the Royal Shakespeare Company performance database
* As Time Goes By Central website
* Judi Dench on Acting Regal
* University of Bristol Theatre Collection, University of Bristol
* The Company: A Biographical Dictionary of the RSC: Online database 
* Dame Judi Dench at Emmys.com

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ძმები კოენები

**ძმები კოენები** () — ამერიკელი ძმები, რომლებიც მოღვაწეობენ კინემატოგრაფიაში. ისინი თავად არიან საკუთარი ფილმების რეჟისორები, სცენარისტები, ოპერატორები, მემონტაჟეები და პროდიუსერები. როგორც მემონტაჟეები, იყენებენ როდერიკ ჯეინსის ფსევდონიმს. აქტიურად თანამშრომლობენ ოპერატორ როჯერ დიკინსთან და კომპოზიტორ კარტერ ბარველთან.

## ფილმოგრაფია
## პერიოდული  თანამშრომლები

## ჯილდოების და ნომინაციების სია
*ოსკარი
*საუკეთესო ფილმი
**2007 — *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის*
*საუკეთესო რეჟისორი
**2007 — *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის*
*საუკეთესო ორიგინალური სცენარი
**1996 — *ფარგო*
*საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი
**2007 — *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის*
*ოქროს პალმის რტო
**1991 — *ბარტონ ფინკი*
*კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი
**1991 — *ბარტონ ფინკი*
**1996 — *ფარგო*
**2001 — *ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა*
*კანის კინოფესტივალის გრან პრი
**2013 — *ლუინ დეივისის შიგნით*
*BAFTA
**საუკეთესო რეჟისორი
****ფარგო*
***2007 — *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის*
*ოქროს გლობუსი
**საუკეთესო სცენარი
***2007 — *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*Coenesque: The Films of the Coen Brothers 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
სტივ ბუშემი

**სტივ ბუშემი** (; დ. 13 დეკემბერი, 1957) — ამერიკელი მსახიობი. შესრულებული აქვს როლები ინდი ფილმებში, თანამშრომლობდა კვენტინ ტარანტინოსთან და კოენებთან. 1996 წლიდან დაიწყო რეჟისორობა.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Steve Buscemi at Emmys.com 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები
კატეგორია:ლი სტრასბერგის თეტრისა და კინოს ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბრნოს ტრამვაი

thumb|Škoda 03T (Anitra) მორავიის მოედანზე
thumb|ბრნოს ტრამვაის სქემა (2023 წლის მდგომარეობით)
thumb|Škoda 13T  მორავიის მოედანზე
**ბრნოს ტრამვაი** — ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და სიდიდით მეორე ტრამვაის სისტემა ჩეხეთის რესპუბლიკაში. ტრამვაის ქსელი გარდა იმისა, რომ მოიცავს საკუთრივ ქალაქ ბრნოს, ასევე უკავშირდება მახლობელ ქალაქ მოდრჟიცეს. ლიანდაგების ჯამური სიგრძე 70,2 კილომეტრს აღწევს. ლიანდაგის სიგანე 1435 მმ-ია, ხოლო ძაბვა 600 V. 2013 წლის მდგომარეობით ბრნოში ტრამვაის 11 მარშრუტია და ექსპლუატაციაშია 314 ვაგონი. 2011 წელს ბრნოს ტრამვაის მიერ გადაყვანილი მგზავრების წლიურმა რაოდენობამ 194,293 მლნ შეადგინა. ბრნოს ტრამვაის ქსელს მართავს ბრნოს ტრანსპორტის სამმართველო, რომელიც თავის მხრივ ექვემდებარება ბრნოს მუნიციპალიტეტსა და სამხრეთ მორავიის ინტეგრირებულ სატრანსპორტო სისტემას.
## ისტორია 
ბრნოს ტრამვაის ისტორია 1869 წლიდან იწყება. ცხენის წევაზე მომუშავე ტრამვაიმ 1869-1900 წწ იარსება, ხოლო 1900 წლიდან მოხდა ქსელის ელექტროფიცირება. 
## მოძრავი შემადგენლობა 
2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით ბრნოში ექსპლუატაციაშია 314 ტრამვაის ვაგონი:

## ლიტერატურა 
* Kolektiv: *80 elektrické dráhy v Brně, 50 let autobusové dopravy*. Dopravní podnik města Brna, Technické muzeum v Brně, Brno 1980.
* Kolektiv: *120 let městské hromadné dopravy v Brně*. Dopravní podnik města Brna, Brno 1989.
* Kolektiv: *130 let městské hromadné dopravy v Brně 1869 – 1999*. Dopravní podnik města Brna, Brno 1999.
* Kolektiv: *100 let elektrické pouliční dráhy v Brně 1900 – 2000*. Vojtěch Wolf – vydavatelství WOLF & Tramvajklub Brno, Ústí nad Labem 2000.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ ბრნოს ტრანსპორტის სამმართველო , dpmb.cz
* ბრნოს საქალაქო საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, bmhd,cz
* ბრნოს ტრამვაის კლუბი , tramvajklub.info
* ბრნოს ელექტრო ტრანსპორტის სქემა (2012)
* ბრნოს ტრამვაის სქემა (2016)

კატეგორია:ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
უნგრეთი 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**უნგრეთმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1896 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ოსტრავის ტრამვაი

thumb|right|ისტორიული ტრამვაი "ტატრა T1" ოსტრავაში
**ოსტრავის ტრამვაის** სისტემას მართავს ოსტრავის ტრამვაის სამმართველო.

2008 წლის მდგომარეობით ლიანდაგების ჯამური სიგრძე 65,7 კმ-ია და ტრამვაი მოძრაობს 16 მარშრუტზე. სულ ექსპლუატაციაშია 290 ტრამვაის ვაგონი. პირველი ტრამვაის ხაზი 1889 წელს გაიხსნა და ოსტრავის ტრამვაი ჩეხეთის რესპუბლიკაში მესამე ტრამვაის სისტემაა, პრაღისა და ბრნოს ტრამვაის შემდეგ.

## მოძრავი შემადგენლობა 
ოსტრავაში ექსპლუატაციაშია შემდეგი ტიპის ტრამვაის ვაგონები:

## ლიტერატურა
*BOHÁČEK, Jiří. Dopravní podnik Ostrava, [cit. 2008-10-09].
*BEDERKA, R.. Nedostavěná tramvajová trať Hrabová - Nová Bělá [online]. Pshzd.cz, 2015-01, [cit. 2015-08-25].
*Vozový park [online]. Dpo.cz, [cit. 2011-02-08].

## რესურსები ინტერნეტში
* ოსტრავის სატრანსპორტო გაერთიანების ოფიციალური საიტი
* საიტი ოსტრავის აგლომერაციის ტრანსპორტის შესახებ
* სტატია VarioLF და VarioLF3 ვაგონების ფოტოებით

კატეგორია:ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
გერი (აშშ)

**გერი** () — ქალაქი აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში, ინდიანის შტატში, ქალაქ ჩიკაგოს სამხრეთ-აღმოსავლეთი გარეუბანი. გაშენებულია მიჩიგანის ტბის სამხრეთ ნაპირზე. 2010 წლის აღწერით მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 80,294 კაცს შეადგინა. გერი წარმოადგენს აშშ-ის უდიდეს სამრეწველო ცენტრს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
დრუკი (მითოლოგია)

[მინი|დრუკი [ბჰუტანის დროშაზე]]
**დრუკი ** () — *მგრგვინავი დრაკონი* ბჰუტანის მითოლოგიიდან და ბჰუტანის ეროვნული სიმბოლო. ბჰუტანის დროშაზე გამოსახულ დრუკს, სიმდიდრის ნიშნად უჭირავს ძვირფასი ქვები. ძონგკხაზე ბჰუტანს ეწოდება - *დრუკ იული* ანუ დრუკის მიწა, ხოლო ბჰუტანის მეფეებს ეწოდებათ - *დრუკ გიალპო* რაც დრუკის მეფეს ნიშნავს. 2007-ში ჩატარებულ არჩევნებში მონაწილე ოთხივე პარტიას დრუკის ფერის პარტიები ეწოდებოდათ (მაგ. დრუკის წითელი პარტია, დრუკის ყვითელი პარტია ...). ხოლო ეროვნული ჰიმნი - დრუკ ცენძენი, ითარგმნება როგორც "დრუკის სამეფო".

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბჰუტანის ემბლემა

## სქოლიო 
კატეგორია:ბჰუტანის სიმბოლოები
გიორლიცი

**გიორლიცი** () — ქალაქი გერმანიაში, საქსონიაში]] მდინარე ნაისეს მარცხენა სანაპიროზე. 

## ისტორია
გდრ-ის შემადგენლობაში შედიოდა დრეზდენის ოლქში. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 54 114 კაცს შეადგენდა. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
ტავრიის ქერსონესი

**ტავრიის ქერსონესი** — ძველი ბერძნების მიერ დაარსებული პოლისი ჰერაკლეს ნახევარკუნძულზე, ყირიმის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე. ამჟამად ქერსონესის ტერიტორიაზე მდებარეობს სევასტოპოლის გაგარინის რაიონი. ორი ათასწლეულის განმავლობაში ქერსონესი წარმოადგენდა ჩრდილო შავიზღვისპირეთის მნიშვნელოვან პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ ცენტრს. 

2013 წლის 23 ივნისს პოლისი შეიყვანეს იუნესკოს  მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები უკრაინაში
კატეგორია:ხაზარების ქალაქები
სიდნი ლუმეტი

**სიდნი ლუმეტი** (; დ. 25 ივნისი, 1924, ფილადელფია — გ. 9 აპრილი, 2011, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, და პროდიუსერი. გადაღებული აქვს 50-ზე მეტი ფილმი. ლუმეტის ფილმებში მონაწილე მსახიობებმა ჯამში ოსკარის 18 ნომინაცია მოიპოვეს. მისი ყველაზე ცნობილი ფილმებია „12 განრისხებული მამაკაცი“ და „ქსელი“.

## ბიოგრაფია
სიდ­ნი ლუ­მე­ტი 1924 წელს ფი­ლა­დელ­ფი­ა­ში, ებ­რა­უ­ლი თე­ატ­რის მსა­ხი­ობ­თა ოჯახ­ში და­ი­ბა­და. 4 წლის ასა­კი­დან სცე­ნა­ზე იდ­გა, მო­ნა­წი­ლე­ობ­და რა­დი­ო­დად­გ­მებ­ში, 30-იანი წლე­ბის ბო­ლო­დან კი ბროდ­ვე­ის სცე­ნა­ზე გა­და­ი­ნაც­ვ­ლა. 50-იანი წლე­ბი­დან სიდ­ნი ლუ­მე­ტი ტე­ლე­არხ „CBS”-ის სა­ტე­ლე­ვი­ზიო ფილ­მე­ბის რე­ჟი­სო­რად მუ­შა­ობ­და. ტელევიზიაში მან 10 წელი იმუშავა, შემდეგ კი კინემატოგრაფიაში გადავიდა. მისი კინოკარიერა დაიწყო ფილმით „12 განრისხებული მამაკაცი“. ეს იყო დაძაბული და კლაუსტროფობიული დრამა ნაფიცი მსაჯულების შესახებ, რომელმაც რეჟისორს ოსკარის პირველი ნომინაცია მოუტანა. ამის შემდეგ მან კიდევ ოთხი ნომინაცია მიიღო, თუმცა ვერცერთხელ გახდა გამარჯვებული.

60-იან წლებში ლუმეტმა მყარად დაიმკვიდრა თავი ჰოლივუდში როგორც ერთ-ერთმა წამყვანმა რეჟისორმა. 1964 წელს როდ სტაიგერმა მიიღო ნომინაცია მამაკაცის მთავარი როლისათვის ლუმეტის ფილმში „მევახშე“, შემდეგ კი ლუმეტმა გადაიღო ორი ფილმი შონ კონერით მთავარ როლში „ბორცვი“ და „ანდერსონის ჩანაწერები“. 70-იანი წლებიდან ლუმეტმა დაიწყო თანამშრომლობა ალ პაჩინოსთან. ლუმეტმა ის გადაიღო ფილმებში „სერპიკო” და „ძაღლური შუადღე“.  ფილ­მი რე­ა­ლურ ამ­ბავ­ზეა გა­და­ღე­ბუ­ლი და ერთ-ერ­თი პირ­ვე­ლი ერ­თ­ს­ქე­სი­ან ქორ­წი­ნე­ბა­ს ეხება. 1974 შემდეგ წელს ლუმეტმა გადაიღო აგატა კრისტის მოთხრობის „მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში“ ეკრანიზაცია, რომელმაც ოსკარის 6 ნომინაცია დაიმსახურა.

1976 წელს გამოვიდა „ქსელი“, სატირული ფილმი ტელევიზიის შესახებ.  ფილმმა ოსკარის 10 ნომინაცია მოიპოვა. 1981 წელს გადაიღო ფილმი „ქალაქის უფლისწული“, 1982 წელს კი - „ვერდიქტი, ხოლო 1990 წელს „კითხვები და პასუხები“, ფილმი კორუმპირებულ დეტექტივებზე, 1996 წელს კი კომედია „ინტენსიური თერაპია“.

2005 წელს ამერიის კინოაკა­დე­მი­ამ სა­პა­ტიო ოს­კა­რი გა­დას­ცა. ლუმეტის უკანასკნელი ფილმი იყო 2007 წელს გამოსული კრიმინალური ტრაგედია „სანამ ეშმაკი გაიგებს რომ მკვდარი ხარ“. ლუმეტი 2011 წლის 9 აპრილს, 86 წლის ასაკში ლიმფომისაგან გარდაიცვალა.

## ფილმოგრაფია
*1957 - 12 განრისხებული მამაკაცი *(12 Angry Men)* 
*1962 - გრძელი დღე ღამდება ''(Long Day's Journey Into Night)*
*1964 - მევახშე *(The Pawnbroker)*
*1965 - ბორცვი *(The Hill)*
*1971 - ანდერსონის ჩანაწერები *(The Anderson Tapes)*
*1973 - სერპიკო *(Serpico)*
*1974 - მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში *(Murder on the Orient Express)*
*1975 - ძაღლური შუადღე *(Dog Day Afternoon)*
*1976 - ქსელი *(Network)*
*1977 - ეკვუსი *(Equus)*
*1981 - ქალაქის უფლისწული *(Prince of the City)*
*1982 - ვერდიქტი *(The Verdict)*
*1990 - კითხვები და პასუხები *(Q & A)*
*1997 - ინტენსიური თერაპია *(Critical Care)*
*2007 - სანამ ეშმაკი გაიგებს, რომ მკვდარი ხარ *(Before the Devil Knows You're Dead)''

## რესურსები ინტერნეტში
*
*სიდნი ჟურნალი „ტაბულა“ ხუთშაბათი, 14 აპრილი, 2011

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ყინულის ჰოკეის საერთაშორისო ფედერაცია

**ყინულის ჰოკეის საერთაშორისო ფედერაცია** ( შემოკლებით *IIHF*) — ყინულის ჰოკეის საერთაშორისო მმართველი ორგანო. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს შვეიცარიის ქალაქ ციურიხში. IIHF-ში შედის 70 წევრი. ის განაგებს ყინულის ჰოკეის ყველა საერთაშორისო ტურნირს, ასევე IIHF-ის მსოფლიო რეიტინგს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ყინულის ჰოკეის საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
აგადესი

**აგადესი** () — ქალაქი ჩრდილოეთ ნიგერში, საჰარის უდაბნოში. აგადესის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 110 497 ადამიანს. წარმოადგენს ურანის ტრანსპორტირების ძირითად ცენტრს, რომელიც მოიპოვება რეგიონში. ქალაქში მოქმედებს 1995 წელს მოკლული ტუარეგების ლიდერის მანო დაიაკას სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი. ქალაქში ფუნქციონირებს აქლემების ბაზარი.

2013 წელს ქალაქის ისტორიული ცენტრი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## ისტორია 
thumb|250px|დიდი მეჩეთი.
ქალაქი დაარსდა XIII საუკუნეში. მისმა ხელსაყრელმა მდებარეობამ (უმთავრესი სავაჭრო მარშრუტი) განაპირობა მისი სწრაფი განვითარება. დროთა განმავლობაში გახდა ტუარეგების მთავარი ქალაქი. 1449 წლიდან აგადესი სასულთნოს ცენტრია. დაახლოებით 1500 წელს ქალაქი დაიპყრო სონგაის იმპერიამ. ამ პერიოდში ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 30 000 კაცს და ქალაქი წარმოადგენდა აღმოსავლეთ აფრიკის სავაჭრო გზის ერთ-ერთ უმთავრეს პუნქტს. მაროკოელთა შემოჭრამ მნიშვნელოვანი ზარალი მიაყენა ქალაქს, რის შედეგადაც ქალაქის მოსახლეობა შემცირდა სამჯერ.

დაახლოებით 1900 წელს ქალაქი დაიკავეს ფრანგებმა, რომელთა წინააღმდეგ 1916 წელს დაიწყო ამბოხი კაოცენ მოჰამედის ხელმძღვანელობით. XX საუკუნის დასასრულს აგადესი ტუარეგების წინააღმდეგობის ცენტრი გახდა.

### 2007 წლის აჯანყება 
2007 წელს დაწყებული ტუარეგების მეორე აჯანყება შეეხო ქალაქ აგადესსაც, რომელიც ამ ხალხის მთავარი ქალაქია. საბრძოლო მოქმედებებთან დაკავშირებით მნიშვნელოვნად შემცირდა ტურისტების ნაკადი აშშ-დან და ევროპიდან.

მთელი რეგიონი, ქალაქ აგადესთან ერთად, გამოცხადდა განსაკუთრებული მდგომარეობის ზონად და დაიხურა ჟურნალისტებისათვის და საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციებისათვის. გზები ქალაქში დაინაღმა.

2009 წელს მხარეებს შორის დამყარდა სამშვიდობო შეთანხმება და საბრძოლო მოქმედებებიც შეწყდა, მაგრამ რეგიონის და მათ შორის ქალაქ აგადესის ინფრასტრუქტურამ მნიშვნელოვანი ზიანი განიცადა.

## კლიმატი 
აგადესი მდებარეობს საჰარის უდაბნოში და მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ცხელი ქალაქია. აპრილიდან სექტემბრის ჩათვლით ჰაერის ტემპერატურის საშუალო მაქსიმუმი დგას +40 °C ნიშნულზე, ზამთარში ცოტა უფრო გრილა.

## ღირსშესანიშნაობები 
ქალაქის ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს: დიდი მეჩეთი, კაოცენის სასახლე, რომელშიც ამჟამად ფუნქციონირებს საავადმყოფო და სულთნის სასახლე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Audio interview with Agadez resident about life in Agadez. Great place 
* Site covering Northern Niger. Photo Gallery by Michel Batlle "portraits de femmes touarègues"
* interactive Map of the Agadez region.
* http://www.agadez-niger.com/(http://www.agadez-niger.com/) Site covering Agadez and Touareg culture.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიგერის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერში
აგრაფინა ფონ ზარნეკაუ

**აგრაფინა ჯაფარიძე, გრაფინია ფონ ზარნეკაუ** (; დ.  6 ნოემბერი [ძვ. სტ. 25 ოქტომბერი], 1855 — გ. 18 ოქტომბერი, 1926) — XIX-XX საუკუნეების ქართველი არისტოკრატი და მეცენატი. კონსტანტინე ოლდენბურგის მორგანატული მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
აგრაფინა დაიბადა რაჭაში, ქართველი აზნაურის კონსტანტინე და მელანო ჯაფარიძეების ოჯახში. 5 წლის ასაკში მამა გარდაეცვალა. დედამისი მელანო გადასახლდა ქუთაისში და მეორედ გათხოვდა. აგრაფინამ განათლება მიიღო წმინდა ნინოს სახელობის სკოლაში (ამჟამად მესამე სკოლა), სადაც მისი თანაკლასელი იყო ნიკო ნიკოლაძის და ოლიმპია. 

1876 წელს ცოლად გაჰყვა ქართველ თავადს ტარიელ დადიანს, რომლის ცოლი სოფიაც მშობიარობას გადაჰყვა. არ არის ცნობილი ჰყავდა თუ არა აგრაფინას საკუთარი შვილები ტარიელ დადიანთან, თუმცა ცნობილია, რომ მათი ქორწინება წარუმატებელი გამოდგა. 

მეორედ გათხოვდა კონსტანტინე ოლდენბურგზე, რომელსაც გაუჩინა 6 შვილი. 1882 წელს მიიღო გრაფინია ზარნეკაუს ტიტული. გარდაიცვალა 1926 წელს ქუთაისში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Тегюль М. Принц Ольденбургский и графиня Зарнекау

კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
კატეგორია:ქართველი მეცენატები
გუგული მგელაძე

**ყარამან (გუგული) მგელაძე** (დ. 12 მაისი, 1928, თბილისი — გ. 29 ნოემბერი, 2015, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი და სცენარისტი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1983). 

## ბიოგრაფია
გუგული მგელაძე დაიბადა 1928 წლის 12 მაისს თბილისში. 1951 წელს დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიული ინსტიტუტის (ВГИК) სამსახიობო, 1962 წელს კი — სარეჟისორო ფაკულტეტი. კინოში მოღვაწეობა დაიწყო ახალგაზრდა ასაკიდან. მიღებული აქვს დიპლომები საკავშირო კინოფესტივალებზე. იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

გარდაიცვალა 2015 წლის 29 ნოემბერს. დაკრძალულია თბილისში, მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში  

## ფილმოგრაფია
### რეჟისორი
*1960 — „განთიადი“
*1961 — „ბურთი და მოედანი“
*1965 — „ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი“
*1967 — „ცისკრის ზარები“
*1969 — „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ 
*1971 — „გათენების წინ“ 
*1975 — „თეთრი სახლები“ 
*1975 — „არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ“ 
*1977 — „ფედია“
*1979 — „ძახილი“
*1980 — „როგორ ვიცხოვრო უშენოდ“ 
*1983 — „მაცივარში ვიღაც იჯდა“ 
*1985 — „ბაგრატიონი“
*1987 — „ფესვები“
*1989 — „წარსული მუდამ ჩვენთანაა“
*1994 — „ჩაკლული სული“
*2003 — „გაჭედილები“

### სცენარის ავტორი
*1960 — „განთიადი“
*1961 — „ბურთი და მოედანი“
*1967 — „ცისკრის ზარები“
*1975 — „არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ“
*1975 — „თეთრი სახლები“
*1979 — „ძახილი“
*1980 — „როგორ ვიცხოვრო უშენოდ“
*1983 — „მაცივარში ვიღაც იჯდა“
*1989 — „წარსული მუდამ ჩვენთანაა“
*1994 — „ჩაკლული სული“
*2003 — „გაჭედილები“

### გადაღებულია ფილმებში
*1943 — „გიორგი სააკაძე“ (რეჟ. მ.ჭიაურელი)
*1948 — „ახალგაზრდა გვარდია“ (რეჟ. ს. გერასიმოვი])
*1950 — „მშვიდობიანი დღეები“ (რეჟ. ვლ. ბრაუნი)
*1955 — „ფრთოსანი ვარსკვლავები“ (რეჟ. ი. შმარუკი)
*1954 — „ჭრიჭინა“ (რეჟ. ლ.ხოტივარი)
*1956 — „ორი ოკეანის საიდუმლოება“ (რეჟ. კ.პიპინაშვილი)
*1994 — „ჩაკლული სული“

### კომპოზიტორი
*1975 — „თეთრი სახლები“

### პროდიუსერი
*2003 — „გაჭედილები“

## ჯილდოები და აღიარება
* 1966 — მოსკოვის სპორტული ფილმების პირველი საკავშირო კინოფესტივალის დიპლომი მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის „ბურთი და მოედანი“
* 1983 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1998 — ღირსების ორდენი ქართული კინემატოგრაფიის განვითარებაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისათვის
* ტაშკენტში აზიისა და აფრიკის ქვეყნების საკავშირო კინოფესიტივალის დიპლომი ფილმისთვის „გათენების წინ“

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
დიეგო ლუნა

**დიეგო ლუნა** (; 29 დეკემბერი, 1979) — მექსიკელი მსახიობი. ბავშვობაში მონაწილეობდა სატელევიზიო სერიალებში. ასრულებს მეორეხარისხოვან როლებს ამერიკულ ფილმებში. თავად არის სამი ფილმის რეჟისორი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:მექსიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სლოვაკეთის კარსტი

**სლოვაკეთის კარსტი**, **სლოვაკეთის კრასი** () — კირქვული პლატო სლოვაკეთსა და ნაწილობრივ უნგრეთში. სლოვაკეთის მადნიანი მთების სამხრეთით. სიმაღლე 851 მ (მთა პლეშივეცი). მდინარე სლანისა და მისი შენაკადების ხეობებით დაყოფილია ცალკეულ პლატოსებურ მასივებად. დამახასიათებელია რელიეფის კარსტული ფორმები — ქვაბულები, ძაბრები, პოლიები, მღვიმეები და სხვა. მღვიმეებიდან აღსანიშნავია დომიცა. აგებულია კირქვებითა და დოლომიტებით. შემოსილია მუხისა და რცხილის ტყეებით. ინტენსიურად არის დაკარსტული. 1973 წლიდან დაცულია როგორც რელიეფის უნიკალური ფორმა, ხოლო 2002 წლის 1 მარტიდან აქვს ეროვნული პარკის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სლოვაკეთის კარსტის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:სლოვაკეთის ქედები
დერეშე

**დერეშე** () — მთა სლოვაკეთში. სიმაღლე 2004 მ. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, დაბალ ტატრებში. პოპულარული ტურისტული ობიექტია. ზამთრის პერიოდში მთის კალთები შემოსილია თოვლით და წარმოქმნის ზვავსაშიშროების ზონას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დერეშე 

კატეგორია:სლოვაკეთის მთები
ირაკლი კვირიკაძე

**ირაკლი კვირიკაძე** (დ. 12 ივლისი, 1939) — ქართველი კინორეჟისორი და სცენარისტი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983)

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი, 1970 წელს საკავშირო კინემატოგრაფიული ინსტიტუტის სარეჟისორო  ფაკულტეტი.

## ფილმოგრაფია
### დამდგმელი რეჟისორი
*1970 — ქვევრი 
*1976 — ქალაქი ანარა 
*1981 — მოცურავე
*1990 — ამხანაგ სტალინის მოგზაურობა აფრიკაში

### სცენარის ავტორი
* 1976 — ქალაქი ანარა
* 1981 — მოცურავე
* 1984 — ჟანგიანი რაინდი
* 1985 — ბო-ბო
* 1986 — რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა
* 1990 — ამხანაგ სტალინის მოგზაურობა აფრიკაში
* 1996 — შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი
* 2000 — ზაფხული, ანუ 27 დაკარგული კოცნა
* 2003 — ფოსტალიონი
* 2008 — მეტეოიდიოტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*ირაკლი კვირიკაძე  ეროვნულ ფილმოგრაფიაზე
* 

კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ისლანდია 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ისლანდიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1912 წელს, შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ისლანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ისლანდია 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ისლანდიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ისლანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გოლესტანის სასახლე

**გოლესტანის  სასახლე** () — სასახლე და მუზეუმი თეირანში. „გოლესტანი“ სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „ვარდების სასახლე“.

სასახლე ააგეს შაჰ-თამაზ I-ის მეფობის პერიოდში (1524-1576 წწ.), მაგრამ მუდმივად მიმდინარეობდა მისი რესტავრაცია XVIII-XIX საუკუნეების განმავლობაში. გოლესტანის მშენებლობის საქმეში დიდი წვლილი შეიტანეს ქერიმ-ხანმა (1750-1779 წწ.), აღა-მაჰმად-ხანმა (1742-1797 წწ.), რომელმაც თეირანი თავისი სახელმწიფოს დედაქალაქად აქცია და ნასრედინ-შაჰმა (1848-1896 წწ.), რომელიც დაკრძალულია სასახლის კომპლექსის ტერიტორიაზე.

გოლესტანის სასახლე-მუზეუმი დაყოფილია 7 ნაწილად, რომელშიც გაერთიანებულია 20-მდე ნაგებობა: ანთროპოლოგიური მუზეუმი, ბრილიანტის დარბაზი, აქს-ხანე (ფოტოგრაფიის მუზეუმი), ხოუზ-ხანე (პორტრეტების გალერეა), ნეგარ-ხანე (სურათების გალერეა), შამს-ულ-ემანეხის პავილიონი და მარმარილოს  სატახტო დარბაზი.

2013 წლის 23 ივნისს სასახლე შეიყვანეს იუნესკოს  მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
კატეგორია:ირანული კულტურა
ვოლპის თასი

**ვოლპის თასი**  — ვენეციის კინოფესტივალის ბიენალეს ერთ-ერთი პრემია, რომელიც გადაეცემათ საუკეთესო მსახიობებს.

## ლაურეატები
### 1932-1968, 1983-1992 წწ
### 1993-1996 წწ
### 1997-დღემდე
## რესურსები ინტერნეტში
*The Venice Film Festival at the *IMDb* 

კატეგორია:ვენეციის კინოფესტივალი
სლოვაკეთის კარსტის ეროვნული პარკი

**სლოვაკეთის კარსტის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი სლოვაკეთში, სლოვაკეთის კარსტში. ფართობი 346.11 კმ². დაარსდა 2002 წლის 1 მარტს. ტყეებზე მოდის ტერიტორიის 80%. დიდი რაოდენობით იზრდება მუხა და რცხილა. ფაუნას ქმნის მურა დათვი, გარეული ღორი, მგელი, მელა, მაჩვი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სლოვაკეთის ეროვნული პარკების სია 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სლოვაკეთის კარსტის ეროვნული პარკი 

კატეგორია:სლოვაკეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ბჰუტანის მეფე

მინი|
**დრუკ გიალპო** (ძონგკხა: འབྲུག་རྒྱལ་པོ་; ვაილი:'' 'brug rgyal-po*; "**დრუკის მეფე**") — ბჰუტანის სახელმწიფოს მეთაური. ბჰუტანის დღევანდელი მმართველი არის მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი, რომელიც არის მეხუთე *დრუკ გიალპო''. ის არის ბჰუტანის მეფის გვირგვინის მატარებელი, რომელიც არის ბჰუტანის ოფიციალური გვირგვინი. მისი ოფიციალური წოდებაა "მისი უდიდებულესობა", ხოლო მიართვის ფორმა "თქვენო უდიდებულესობავ". 

ბჰუტანის დღევანდელი მეფე  ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი არის მსოფლიოში ყველაზე ახალგაზრდა მონარქებს შორის მეორე. ის ტახტზე ავიდა 2008 წლის ნოემბერში, მას შემდეგ რაც მამამისი ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი მის სასარგებლოდ გადადგა.

* მისი უდიდებულესობა უგენ ვანგჩუკი (I დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ვანგჩუკი (II დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე დორჯი ვანგჩუკი (III დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი (VI დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი (V დრუკ გიალპო)

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვანგჩუკების დინასტია
*ბჰუტანის პოლიტიკური სისტემა

## სქოლიო 
კატეგორია:ბჰუტანის მონარქები
გიგანტიზმი

მინი|გიგანტი ქალი
**გიგანტიზმი** — ადამიანის პათოლოგიური ზრდა სიმაღლეში. ჩვეულებრივ 190-200 სმ-ზე მაღალი ადამიანი გიგანტად ითვლება. ლიტერატურაში აღწერილი ყველაზე მაღალი ადამიანის სიმაღლეა 320 სმ. გიგანტიზმი მამაკაცებში უფრო ხშირია. ვლინდება 9-10 წლის ასაკში ან სქესობრივი მომწიფების წინ და გრძელდება ორგანიზმის ზრდის დამთავრებამდე. შეიძლება გამოიწვიოს გენეტიკურმა და ენდოკრინულმა ფაქტორებმა. მკურნალობა დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზებზე. ჩვეულებრივ მიმართავენ რენტგენო და ჰორმონოთერაპიას. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:პათოლოგია
კატეგორია:უუნარობა
გილბერტის კუნძულები

**გილბერტის კუნძულები** () — კუნძულების ჯგუფი წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, მიკრონეზიაში. შედიოდა დიდი ბრიტანეთის კოლონიის გილბერტისა და ელისის კუნძულების შემადგენლობაში. დღეისათვის შედის კირიბატის შემადგენლობაში. შედგება მარჯნის 16 ატოლისაგან. ფართობი 279,23 კმ². მოსახლეობა 93 496 კაცს შეადგენს (2010). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბაირიკი.

## გეოგრაფია 
კლიმატი ეკვატორულია, ცხელი და ნოტიო, თუმცა სამხრეთი, ხოლო ნაწილობრივ ჯგუფის ცენტრალური კუნძულები განიცდიან პერიოდულ გვალვებს. იზრდება ბუჩქოვანი მცენარეულობა. მოჰყავთ ქოქოსის პალმა, ბოსტნეული კულტურები, ხილი.

### გილბერტის კუნძულები 
შენიშვნა: ატოლი ტარავა დაყოფილია სამ საარჩევნო ოლქად:
# **სამხრეთი ტარავა** ანუ *Teinainano Urban Council* (ბაირიკიდან ბონრიკიმდე);
# **ბეტიო** ანუ *Betio Town Council*;
# **ჩრდილოეთი ტარავა** ანუ *Tarawa Ieta*.

## ისტორია 
გილბერტის კუნძულები აღმოაჩინეს ინგლისელმა საზღვაო ოფიცრებმა 1764 და 1824 წლებს შორის. სახელი ეწოდა ჯ. გილბერტის პატივსაცემად, რომელიც ესტუმრა ამ კუნძულებს 1788 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
* კირიბატის კუნძულების სია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მიკრონეზია
კატეგორია:გილბერტის კუნძულები
კატეგორია:კირიბატის კუნძულები
გისენი

**გისენი** () — ქალაქი გერმანიაში. ჰესენის მხარეში, ლანის ხეობაში. 2024 წლის აღწერის მონაცემების მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობამ 90,000 კაცს შეადგინა, აქედან 40,000 სტუდენტი იყო. მოსახლეობაში სტუდენტების წილით გისენი გერმანიის ქალაქებს შორის პირველ ადგილზე დგას. გისენი ქალაქად იხსენიება 1197 წლიდან.

ქალაქში მდებარეობს გისენის უნივერსიტეტი, რომელიც 1067 წელს შეიქმნა.

## ისტორია 
1152 წელს გისენის ადგილას გრაფ ვილჰელმ ფონ გლეიბერგმა ააშენა ციხესიმაგრე. უფრო ადრე, 775 წლით თარიღდება ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთში მდებარე გარეუბანი „ვიზეკი“. გისენი ჰესე-მარბურგის ტერიტორიის ნაწილი 1567 წელს გახდა, ხოლო 1604 წელს ჰესე-დარმშტადტს გადაეცა. გისენის უნივერსიტეტი 1607 წელს დაარსდა.
[ალტ=Zeughaus, a historic building in Giessen used by the agriculture departments and the university library|მარცხნივ|მინი|[გისენის უნივერსიტეტი]]
ქალაქი შედიოდა ჰესენის დიდი საჰერცოგოს შემადგენლობაში, რომელიც 1806 წელს ნაპოლეონის ომების დროს შეიქმნა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ის ჰესენის სახალხო სახელმწიფოს ნაწილი გახდა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკის ქვებანაკი მდებარეობდა ქალაქში. 1944 წლის დაბომბევით გისენის დაახლოებით 75 პროცენტი გაანადგურა, მათ შორის ქალაქის ისტორიული შენობების უმეტესობა. ომის შემდეგ ის თანამედროვე ჰესენის ერთეულის ნაწილი გახდა.

## გალერეა 

File:Marktplatz_in_Giessen_(gezeichnet_von_P._Weber).jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marktplatz_in_Giessen_(gezeichnet_von_P._Weber).jpg|გისენის ბაზარი, 1844
File:Akademischer_Forstgarten_Giessen_Plan.jpeg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Akademischer_Forstgarten_Giessen_Plan.jpeg|Akademischer Forstgarten Gießen, 1877
File:Botanical_garden_Giessen_Germany_01.jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Botanical_garden_Giessen_Germany_01.jpg|გისენის ბოტანიკური ბაღი
File:2005-08_Gießen_-_Theater.jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2005-08_Gie%C3%9Fen_-_Theater.jpg|გისენის თეატრი
File:Giessen-arch1.jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Giessen-arch1.jpg|არქიტექტურა გისენში
File:Denkmal_Röntgen_(Gießen)_01.JPG|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Denkmal_R%C3%B6ntgen_(Gie%C3%9Fen)_01.JPG|Röntgen-ის მემორიალი
File:PSM_V74_D619_Liebig_laboratory_at_giessen.png|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PSM_V74_D619_Liebig_laboratory_at_giessen.png|ლიბეგის ლაბორატორია, 1909
File:Gießen_ElephantLoo766.jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gie%C3%9Fen_ElephantLoo766.jpg|საფეხმავლო ხიდი "Elefantenklo" ("Elephant loo")

## იხილეთ ასევე 
* გისენის უნივერსიტეტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ჰესენის ქალაქები
როლანდ სარჩიმელია

220პქ|მინი|როლანდ სარჩიმელია
**როლანდ სარჩიმელია** (დ. 1933, სენაკი — გ. 2017, თბილისი) — ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1998 წლიდან, სპეციალობით ეკონომეტრიკა), ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1969 წლიდან), პროფესორი. სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, რომლის მეორე კურსიდან გადავიდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე (დაამთავრა 1957 წელს). 1957—1966 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლით ცენტრში, 1966—1973 წლებში თსუ ილია ვეკუას სახელობის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტის ეკონომიკის მატემატიკურ-კიბერნეტიკული პრობლემების განყოფილებაში. აკადემიკოს პაატა გუგუშვილის წინადადებით, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა ილია ვეკუამ, 1973 წელს, მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად ეკონომიკის მათემატიკურ-კიბერნეტიკული კვლევების გასაღრმავებლად, გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტიდან ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტში გადმოიყვანა. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტში მუშაობდა მეცნიერმუშაკად, ლაბორატორიის გამგედ, სექტორის გამგედ, განყოფილების გამგედ, უფროს მეცნიერთანამშრომლად. 

პროფესორ როლანდ სარჩიმელიას 120-ზე მეტი შრომიდან სამ მონოგრაფიასა და ორ სახელმძღვანელოში მეტწილად ეკონომიკური კვლევის მათემატიკური მეთოდებია გამოყენებული, ძირითადად, ოპერაციათა გამოკვლევასა და ეკონომეტრიკაში, გარდა ამისა, ნაწილობრივ მშენებლობის ეკონომიკისა და ორგანიზაციის ოპტიმიზაციის ამოცანების გადასაწყვეტად. როლანდ სარჩიმელიას მეცნიერული ინტერესის სფეროებს წარმოადგენს რისკისა და მისი განმარტების თავისებურებები, მეცნიერების განვითარებისა და კონკურენტუნარიანობის ამაღლების პრობლემები საქართველოში, ეკონომიკური ეფექტიანობა და სხვ. პროფესორი როლანდ სარჩიმელია კითხულობდა ლექციებს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, ხელმძღვანელობდა ასპირანტებს. როლანდ სარჩიმელია ყოველთვის აქტიურ მონაწილეობას იღებს ქვეყნის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და, ნაყოფიერი სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის, დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 1933
ეგვიპტური კალია

**ეგვიპტური კალია** () — პოლიფაგური მწერი სწორფრთიანების რიგისა (ნამდვილი კალიების ოჯახისა). სხეულის სიგრძე 30-70 მმ აღწევს. ფრთების შლილი 140 მმ. გავრცელებულია დასავლეთი ევროპის სამხრეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, წინა აზიაში, ირანში, ავღანეთში, სამხრეთ ყაზახეთში, შუა აზიაში, ევროპული ნაწილის სამხრეთში, ყირიმში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კავკასიაში.

საქართველოში, ისე როგორც მთელი არეალის ფარგლებში, ეგვიპტური კალია ბინადრობს ბუჩქნარით დაფარულ ბიოტოპებში. ერიდება ტყიან ადგილებს. იზამთრებს ზრდასრული ფორმა და ბოლო ასაკის ნიმფები. საქართველოში გავრცელებულ კალიებს შორის ყველაზე დიდი ზომისაა (დედლის სიგრძე 6.5 სმ, მამლისა — 4-5 სმ), ძირითადად რუხი ან მორუხო-მურაა, უკანა წვივები მოცისფრო ან მორუხო-იისფერი აქვს.

აზიანებს მრავალ კულტურულ, ტექნიკურ მცენარეს, ციტრუსებს, ბოსტნეულ, ხეხილოვან, დეკორატიულ კულტურებსა და ტყის ჯიშებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტური კალია  

კატეგორია:ნამდვილი კალიები
აზიური კალია

**აზიური კალია**, **გადამფრენი კალია** () — მწერი ნამდვილი კალიების ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 35-65 მმ აღწევს. გავრცელებულია აფრიკაში, ავსტრალიაში, ოკეანეთსა და ევრაზიაში. მავნე სახეობაა. გვხვდება საქართველოშიც. აერთიანებს 4 ქვესახეობას. ახასიათებს პოლიფენიზმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზიური კალია  

კატეგორია:ნამდვილი კალიები
ედიქტი

**ედიქტი** ( – განცხადება,  – ვაცხადებ) — ძველ რომში მაგისტრატის (პრეტორის, პროვინციის მმართველის) განცხადება თანამდებობის დაკავების დროს. შეიცავდა მაგისტრატისსაქმიანობის პროგრამას. თავდაპირველად ედიქტს ზეპირად წარმოთქვამდნენ, შემდეგ ხანებში კი წერილობით აყალიბებდნენ და მოედანზე აკრავდნენ. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა პრეტორის ედიქტს. ახალი ეკონომიკური მოთხოვნილებების  გათვალისწინებით იგი ზოგჯერ ავსებდა და ასწორებდა ცივილურ სამართალს (უძველეს რომაულ სამართალს). ასეთი სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის შედეგად ჩამოყალიბდა პრეტორული სამართალი. II საუკუნეში იურისტმა იულიანემ იმპერატორ ადრიანეს დავალებით რედაქცია გაუკეთა პრაქტიკაში დამკვიდრებულ ედიქტებს. პრინციპატის პერიოდში ედიქტის ფორმით პრინცეფსის საყოველთაო სავალდებულო ბრძანება გამოიცემოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მილანის ედიქტი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რომაული სამართალი
ევაკუაცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ევაკუაცია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ევაკუაცია — დაჭრილებისა და დაშავებულების გაყვანა საომარი ასპარეზიდან.
* ევაკუაცია — სამოქალაქო მოსახლეობის, საწარმოებისა და დაწესებულებების გაყვანა; ქონებისა და ფასეულობათა გატანა იმ ადგილებიდან, რომელსაც მტრის თავდასხმა ემუქრება.
* ევაკუაცია — ჯარების გაყვანა, მათ მიერ ადრე დაკავებული ტერიტორიიდან

## გასართობი
* „ევაკუაცია“ (სიმღერა) — Pearl Jam-ის სიმღერა
* ევაკუაცია (ტელესერიალი) — საბავშვო ტელესერიალი დიდ ბრიტანეთში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
სამედიცინო ევაკუაცია

წლის მარტში კოალიციური ძალების ერაყში შეჭრის შემდეგ  აშშ-ს არმიის სანიტრებს დაზარალებულები ახლომდებარე სამედიცინო დაწესებულებაში შვეულმფრენით გადაჰყავს.]]

**სამედიცინო ევაკუაცია** — დაჭრილებისა და ავადმყოფების ორგანიზებული გადაყვანა (ხელით ან ტრანსპორტით) ბრძოლის ველიდან საომარ მოქმედებათა ასპარეზისა  და ღრმა ზურგის სამკურნალო დაწესებულებაში. ევაკუაციის დროს ითვალისწინებენ დაშავებულის მდგომარეობას, თუ რამდენად საჭიროებს იგი ამა თუ იმ სპეციალიზებულ სამედიცინო დახმარებას და დაახლოებით რამდენი დრო სჭირდება მისი ჯანმრთელობის აღდგენას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ევაკუაცია
საპატიო ოსკარი

**საპატიო ოსკარი** არის ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1928-1948 წლებში მას სპეციალური ჯილდო ეწოდებოდა. ყველაზე მეტი ჯილდო (4) მიღებული აქვს ბენ ჰოუპს.

## ლაურეატები
*1928 - Warner Bros. 
*1928 - ჩარლზ ჩაპლინი 
*1932 - უოლტ დისნეი 
*1935 - დევიდ უორკ გრიფიტი 
*1938 - უოლტ დისნეი 
*1939 - დაგლას ფეირბენქსი 
*1942 - Metro-Goldwyn-Mayer 
*1946 - ლორენს ოლივიე 
*1946 - ერნსტ ლუბიჩი 
*1949 - ფრედ ასტერი 
*1949 - სესილ დემილი 
*1949 - ველოსიპედების გამტაცებლები 
*1951 - რასიომონი 
*1953 - 20th Century-Fox 
*1954 - გრეტა გარბო 
*1958 - ბასტერ კიტონი 
*1960 - გერი კუპერი 
*1969 - კერი გრანტი 
*1970 - ორსონ უელსი 
*1971 - ჩარლზ ჩაპლინი 
*1974 - ჰოვარდ ჰოუქსი 
*1978 - ლორენს ოლივიე 
*1978 - კინგ ვიდორი 
*1980 - ჰენრი ფონდა
*1984 - ჯეიმზ სტიუარტი
*1985 - პოლ ნიუმანი 
*1989 - აკირა კუროსავა
*1990 - სოფი ლორენი
*1992 - ფედერიკო ფელინი 
*1994 - მიქელანჯელო ანტონიონი
*1995 - კირკ დუგლასი 
*1998 - ელია კაზანი 
*2001 - რობერტ რედფორდი 
*2003 - პიტერ ო'ტული 
*2004 - სიდნეი ლუმეტი 
*2006 - ენიო მორიკონე 
*2009 - გორდონ უილისი
*2010 - ჟან-ლუკ გოდარი 
*2010 - ილაი უოლაკი 
*2012 - ჯორჯ სტივენს უმცროსი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ჯილდოების მონაცემთა ოფიციალური ბაზა
 

კატეგორია:ოსკარი
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ვენეციის კინოფესტივალის ჟიურის სპეციალური პრიზი

**ვენეციის კინოფესტივალის ჟიურის სპეციალური პრიზი**  — ვენეციის კინოფესტივალის ბიენალეს ერთ-ერთი პრემია, რომელიც ნაკლებად პრესტიჟულად ითვლება, ვიდრე მთავარი პრიზი ოქროს ლომი.

## ლაურეატები
*1951 – ტრამვაი სახელად „სურვილი“ (რეჟ. ელია კაზანი)
*1953-1957 წლებში პრემია არ გაცემულა
*1958 – გამოწვევა (რეჟ. ფრანჩესკო როზი)
*1960 – როკო და მისი ძმები (რეჟ. ლუკინო ვისკონტი)
*1962 – ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით (რეჟ. ჟან-ლიუკ გოდარი)
*1964 – მათეს სახარება (რეჟ. პიერ პაოლო პაზოლინი)
*1965 – სიმეონ მეუდაბნოე (რეჟ. ლუის ბუნიუელი)
*1984 – მთვარის ფავორიტები (რეჟ. ოთარ იოსელიანი)
*1989 – და იქმნა ნათელი (რეჟ. ოთარ იოსელიანი)
*1994 – ღვთაებრივი კომედია (რეჟ. ჟოაო სეზარ მონტეირუ)
*1995 – ვარსკვლავების ფაბრიკა (რეჟ. ჯუზეპე ტორნატორე)
*1996 – ყაჩაღები. თავი VII (რეჟ. ოთარ იოსელიანი)
*2000 - სანამ დაღამდება (რეჟ. ჯულიან შნაბელი)
*2004 – შინაგანი ზღვა (რეჟ. ალეხანდრო ამენაბარი)
*2007 – მე იქ არ ვარ (რეჟ. ტოდ ჰეინზი)
*2014 – მდუმარების მზერა (რეჟ. ჯოშუა ოპენჰაიმერი)
*2023 – ბოროტება არ არსებობს (რეჟ. რიუსუკე ჰამაგუჩი)

## რესურსები ინტერნეტში
*The Venice Film Festival at the *IMDb* 

კატეგორია:ვენეციის კინოფესტივალი
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ლუის სუარესი

საკუთარი სახელი **ლუის სუარესი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* ლუის სუარეს მირამონტესი — ესპანელი ფეხბურთელი
* ლუის ალბერტო სუარეს დიასი — ურუგვაელი ფეხბურთელი
* ლუის ფერნანდო სუარესი — კოლუმბიელი ფეხბურთელი
ადამ სენდლერი

**ადამ სენდლერი** (; 9 სექტემბერი, 1966) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია კომედიური როლების შესრულებით.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
კატეგორია:ამერიკელი კომიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
რალი (ქალაქი)

**რალი** ( ) — ქალაქი აშშ-ში. ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის დედაქალაქი და სიდიდით მეორე ქალაქი შარლოტის შემდეგ. რალი ცნობილია, როგორც „*მუხების ქალაქი*“ მუხის ხეების სიმრავლის გამო, რომლებიც ქალაქის ცენტრალურ ქუჩებზეა დარგული. 2011 წლის აღწერით რალიში ცხოვრობდა 416 468 ადამიანი (370 კმ2-ზე) და ამ მონაცემით მას აშშ-ს ქალაქებს შორის 42-ე ადგილი ეკავა. ის ასევე ითვლება ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ ქალაქად. ქალაქს სახელი ეწოდა სერ უოლტერ რალის პატივსაცემად, რომელმაც როანაკის კუნძულზე დააარსა როანაკის კოლონია (დღევანდელი დეირის ოლქი).

რალი, დარემი და ჩაპელ-ჰილი არაინ „*კვლევის სამკუთხედის*“ მეტროპოლიური რეგიონის მთავარი ქალაქები. რეგიონის მეტსახელი „სამკუთხედი“ მომდინარეობს 1959 წელს დარემში შექმნილი *Research Triangle Park*-დან (კვლევების სამკუთხედი პარკი), რომელიც დაახლოებით რალისა და ჩაპელ-ჰილს შორის მდებარეობს. ასევე, ჩრდილოეთ კაროლინის სამი მთავარი კვლევითი უნივერსიტეტი: ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის უნივერსიტეტი, დიუკის უნივერსიტეტი და ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტი ჩაპელ-ჰილში სწორედ ამ რეგიონში მდებარეობს. 2012 წლის აღწერით რალი–დარემი–ჩაპელ-ჰილის რეგიონის მოსახლეობა 1 998 808 ადამიანს შეადგენდა. ხოლო რალის მეტროპოლიური არეალის მოსახლეობა იყო 1 188 564 ადამიანი.

## დაძმობილებული ქალაქები 
რალის ექვსი დაძმობილებული ქალაქი ჰყავს.

## ჯილდოები 
რალი აშშ-ს მასშტაბით ხშირად იღებს აღიარებას ცხოვრების მაღალი დონისა და კარგი ბიზნეს-კლიმატის გამო. ზოგიერთი ჯილდო აქ არის მოცემული:

* აშშ-ს საუკეთესო საცხოვრებელი ადგილი - N1 (Businessweek.com, 2011 წლის ივნისი) 
* საუკეთესო ადგილი ბიზნესისა და კარიერისთვის - N2 (Forbes.com, 2012 წლის ივნისი) 
* 10 საუკეთესო ქალაქი განათლებული მუშაკებისთვის – N5 (247WallSt.com, 2011 წლის სექტემბერი) 
* ყველაზე მომხიბლავი ბიზნეს ადგილი – N5 (KPMG, 2012 წლის მარტი) 
* საუკეთესო ქალაქი აშშ-ში ჯანმრთელობისა და ბედნიერებისთვის – N3 (EcoSalon,2012 წლის მარტი) 
* ტექნოლოგიური სამსახურების ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქი – N1 (Dice, 2012 წლის მარტი) 
* საუკეთესო ქალაქი ოჯახებისთვის — N5 (Forbes, 2012 წლის აპრილი) 
* 10 საუკეთესო ქალაქი ახლადდაქორწინებულებისთვის – N2 (Forbes.com, 2012 წლის ივლისი) 
* საუკეთესო ადგილები პენსიაში გასული ოჯახებისთვის – N3 (Forbes.com, 2011 წლის იანვარი)
* აშშ-ს ტექნიკურად ყველაზე კარგად გამართული ქალაქი – N1 (Forbes.com, 2010 წლის მარტი)
* აშშ-ს ყველაზე უსაფრთხო ქალაქი – N1 (Forbes.com, 2010 წლის ოქტომბერი)

## ცნობილი ადამიანები 
* ენდრიუ ჯონსონი — აშშ-ის მე-17 პრეზიდენტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
კატეგორია:ჩრდილოეთი კაროლინა
ტაჯიკეთის ეროვნული პარკი

**ტაჯიკეთის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. დაარსდა 1992 წელს. ფართობი - 2,6 მლნ ჰა. 2013 წელს ეროვნული პარკი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Памиро-Алай წიგნში: *Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов.* Физическая география СССР. М., 1978.
* Pamir alpine desert and tundra

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტაჯიკეთში
კატეგორია:ტაჯიკეთის ეროვნული პარკები
ალფრედ მოლინა

**ალფრედ მოლინა** (; 24 მაისი, 1953) — ინგლისელი მსახიობი. მსახიობობა გადაწყვიტა 9 წლის ასაკში ფილმ „სპარტაკის“ ნახვის შემდეგ.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბჰუტანის მეფის გვირგვინი

[მინი|მითოლოგიური პერსონაჟის [დრაკონების მეფე|დრაკონების მეფის ყორნის გვირგვინი]]
მინი|ჯიგმე ნამგიალის ჩაჩქანის პირველი პროტოტიპი
**ყორნის გვირგვინი** (ძონგკხა: **དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་ཅན**་; ვაილი: *dbu-zhva bya-rog-can*) — ბჰუტანის მეფის ოფიციალური გვირგვინი. გვირგვინი სრულდება ყორანის თავის ფორმით.

## ისტორია 
ვანგჩუკების დინასტიამ დამოუკიდებელი ბჰუტანის სამეფო დააარსა 1907 წელს. დინასტიის პირველი მეფე - უგენ ვანგჩუკი (1862–1926) იყო ქარიზმატული პიროვნება, რომელმაც შეძლო ბჰუტანის გაერთიანება და შიდა დაპირისპირებების მოგვარება. მან თავის სიმბოლოდ აირჩია გვირგვინი ყორნის გამოსახულებით. ფრინველის რომელიც წარმოადგენდა მახაკალას (ბუდიზმის დამცველი ღმერთი), ერთ-ერთ ფორმას. ბჰუტანის მეფის გვირგვინის პირველი პროტოტიპი იყო მამამისის ჯიგმე ნამგიალის (1825–81) საბრძოლო მუზარადი, რომელსაც ის ხმარობდა როგორც შიდა ბრძოლების ასევე ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლების დროს.

## დრუკ გიალპოების სია 
ბჰუტანის მემკვიდრეობითი მეფეები:

* მისი უდიდებულესობა უგენ ვანგჩუკი (I დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ვანგჩუკი (II დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე დორჯი ვანგჩუკი (III დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი (VI დრუკ გიალპო)
* მისი უდიდებულესობა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი (V დრუკ გიალპო)

## ლიტერატურა 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ბჰუტანის კულტურა
კატეგორია:გვირგვინები
ისლანდია 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ისლანდიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ისლანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რონ ჰოვარდი

**რონ ჰოვარდი** (დ. 1 მარტი, 1954) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი. 8 წლის ასაკიდან თამაშობდა სატელევიზიო სერიალებში. პირველი ფილმი გადაიღო 1977 წელს. არის ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორი.

## ფილმოგრაფია
*1989 - მშობლობა *(Parenthood)* 
*1995 - აპოლო 13 *(Apollo 13)* 
*2000 - როგორ მოიპარა გრინჩმა შობა ''(Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas)* 
*2001 - ბრწყინვალე გონება *(A Beautiful Mind)* 
*2003 - დაკარგული *(The Missing)*
*2005 - ნოკდაუნი *(Cinderella Man)* 
*2006 - და ვინჩის კოდი *(The Da Vinci Code)*
*2008 - ფროსტი ნიქსონის წინააღმდეგ *(Frost/Nixon)*
*2009 - ანგელოზები და დემონები *(Angels & Demons)*
*2013 - რბოლა *(Rush)*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Ron Howard: Imagining the Wonders of *Willow''&nbsp;– Article at StarWars.com
* Encyclopedia of Oklahoma History and Culture&nbsp;– Howard, Ron 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პიტერ სელერსი

**პიტერ სელერსი** (; დ.  8 სექტემბერი, 1925 — გ. 24 ივლისი, 1980) — ბრიტანელი მსახიობი, კომიკოსი და მომღერალი. მიჰყავდა კომედიური შოუ BBC-ის რადიოში, ცნობილია ფილმების სერიაში „ვარდისფერი პანთერა“ მონაწილეობით.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* პიტერ სელერსი Pathé News-ზე

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  8 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი    24 ივლისი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით