თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესია

250px|მინი
**თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესია** () — ყოფილი ეკლესია თარსუსში, მერსინის პროვინციაში, თურქეთი.

## ტარსუსი და ეკლესიები
250px|მინი
თარსუსი, ანტიკური კილიკიაში, ახლანდელი სამხრეთ თურქეთის ტერიტორიაზე, მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო როგორც ძველ დროში, ისე შუა საუკუნეების პერიოდში. ბიბლიური დანიელის და ხალიფა ალ-მამუნის (786–833) საფლავები ორივე თარსუსში მდებარეობს. წმინდა პავლე თარსუსის მცხოვრები იყო. იგი დაიბადა და ცხოვრობდა თარსუსში ებრაელად, სახელად საული და მოქცევის შემდეგ რამდენიმე მისიონერული მოგზაურობა განახორციელა, რაც დასრულდა მისი დაპატიმრებითა და თავის მოკვეთით რომის იმპერატორ ნერონის მიერ ახ. წ. 64 ან 67 წლის, 29 ივნისს. პავლეს სიკვდილის შემდეგ, თარსუსი კვლავ რჩებოდა რეგიონის მნიშვნელოვან ქალაქად. იგი გახდა ბიზანტიის იმპერიის, აბასიანთა სახალიფოს,
სელჩუკთა სახელმწიფოს, კილიკიის სომეხთა სამეფოს, რამადანიდებისა და ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი.

ცნობილი არ არის, თუ თარსუსში პავლეს მიერ რომელიმე ეკლესია დაარსდა თუ არა, მაგრამ 1704 წელს პ. ლუკასმა დაწერა, რომ იქ იყო რომანული სტილის ეკლესია, რომელიც პავლეს მიერ იყო აშენებული. ვ. ლანგლუამ 1851 წელს ტარსუსი ესტუმრა და ეს დაადასტურა. მისი სიტყვებით, შესამჩნევია რომაული სტილის მსგავსი სქელი კედლები, ფანჯრები, რომლებიც გარედან უფრო ვიწროა ვიდრე შიგნიდან, და სქელი სვეტები, მაგრამ ამ მტკიცების დასაბუთებად სხვა ჩანაწერები არ არსებობს.

შუა საუკუნეების მერსინის უმნიშვნელოვანესი ქრისტიანული სალოცავი იყო წმინდა სოფიოს სომხური ტაძარი, რომელშიც რუბენიანთა დინასტისს ლეონ I მაინცის არქიეპისკოპოსმა და პაპის წარმომადგენელმა კონრად ფონ ვიტელსბახმა გვირგვინი დაადგა კილიკიის სომხეთის სამეფოს მეფედ 1198 წელს.

წმინდა რომის იმპერატორი ფრიდრიხ I დაიხრჩო სალეფიმ (ახლა გიოქსუს სახელით ცნობილ) მდინარეში 1190 წლის 10 ივნისს, მისი გული და შინაგანი ორგანოები შეიძლება წმინდა პავლეს ეკლესიაში იყოს დაკრძალული.

## წმინდა პავლეს ეკლესია
ტრადიციის მიხედვით, წმინდა პავლეს ეკლესიის აშენების თარიღი არის 1102 წელი, მაგრამ არსებული ნაგებობა, გუმბათის გარეშე ბაზილიკა, ნაშენი (ან ხელახლა ნაშენი) იყო ბევრად მოგვიანებით, 1862 წელს. მისი ტერიტორიის შესასვლელი არის მორთული კარიბჭის გავლით. ეკლესიის შენობის მთლიანი ფართობი არის 460 მ². შენობის გრძელი განზომილება შედგება ქვის კედლებისა და ბრმა თაღებისგან. შიდა სივრცის ზომებია 19.30 მ × 17.50 მ (63.3 ფტ × 57.4 ფტ). ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში დგას ამაღლებული ზარის კოშკი. ცენტრალური ნავის ფანჯრის გვერდები იყო მორთული ანგელოზებითა და პეიზაჟური გამოსახულებებით. ჭერზე არის იესოს ფრესკები შუაში, ხოლო ორ მხარეს - მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე.

## რესტავრაცია
250px|მინი
ეკლესია დაცვის ქვეშა 1993 წლიდან და რესტავრაციის სამუშაოები ჩატარდა 1998-2000 წლებში. ახლა იგი კულტურის სამინისტროს დაცვის ქვეშ არის და ოფიციალურად ცნობილია როგორც ძეგლთა მუზეუმი. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია ღია არის რელიგიური მსახურებისთვის, თემის ნაკლებობის გამო, რეგულარული მსახურება არ ტარდება; მაგრამ ცერემონიები ტარდება მომლოცველთა ჯგუფებისთვის. წმინდა პავლეს წლის განმავლობაში, 2008 წლის 29 ივნისიდან 2009 წლის 29 ივნისამდე, ჩატარდა რამდენიმე სპეციალური ცერემონია და წლის დახურვის ცერემონია გაიმართა თარსუსის წმინდა პავლეს ეკლესიაში.

ეკლესია და მისი შემოგარენი შედის გაეროს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pictures of this church

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები