ორჯი

**ორჯი** () — ისტორიული კლარჯეთის რეგიონის დასახლებული პუნქტებიდან ერთ-ერთია. იგი მდებარეობს ჭოროხის მდინარის მარცხენა ნაპირზე, მურღულის ხეობის ამ მდინარესთან შეერთების ადგილას და დღესდღეობით ინჯირლის სახელით არის ცნობილი, როგორც ამბარლის სოფლის უბანი.

## ისტორია
სახელი ორჯი შესაძლოა შეცვლილია სიტყვებიდან „ორჭი“ ან „ორჭა“. ლაზურად სიტყვა „ორჭი“ ნიშნავს „ზურგს“, ხოლო ქართულად „ორჭა“ ნიშნავს „ორმაგ ჭას“. ეს ადგილის სახელი თურქულ წყაროებში შევიდა სხვადასხვა ფორმით, როგორიცაა ორუჯა (اوروجە) და ორჯი (اورجی). ორჯის სოფელი 1886 წლის მოსახლეობის აღწერისას რუსების მიერ ჩაიწერა სახელით ორცა.

ორჯის სოფელი მდებარეობდა კლარჯეთში, რომელიც იყო ისტორიული საქართველოს შემადგენელი ერთ-ერთი რეგიონი. კერძოდ, ოსმალებმა ეს რეგიონი ქართველებისგან დაიპყრეს მე-16 საუკუნეში. 

1835 წლის მოსახლეობის აღწერისას ორჯი ეკუთვნოდა ჩილდირის პროვინციის ლივანას ლივას მურღულის რაიონს. სოფელში 51 სახლში დაფიქსირებული იყო 141 მამრობითი სქესის წარმომადგენელი. ოსმალეთის ადმინისტრაციის მიერ სამხედრო გაწვევისა და გადასახადების დადგენის მიზნით ჩატარებულ ამ აღწერაში აღირიცხა მხოლოდ მამრობითი სქესის მოსახლეობა, ამიტომ სოფლის მთლიანი მოსახლეობის მისაღებად საჭიროა დაემატოს მამაკაცების რაოდენობის ტოლი ქალთა რიცხვი. შედეგად, სოფელში დაახლოებით 282 ადამიანი ცხოვრობდა. ამ დროს ჩანს, რომ ორჯი იყო დიდი დასახლება.

მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ორჯი იყო ტრაპიზონის პროვინციაში ლაზისტანის სანჯაყის ლივანას რაიონის ერთ-ერთი სოფელი. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წლიური ცნობარის მიხედვით, სოფელში 20 სახლში 69 ადამიანი ცხოვრობდა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ არის მითითებული ცნობარში, ცნობილია, რომ ამ დროსაც ოსმალეთის ადმინისტრაცია აღრიცხავდა მხოლოდ მამრობითი სქესის მოსახლეობას. მამაკაცების რაოდენობის ტოლი ქალების დამატებით, სოფლის მთლიანი მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 138 ადამიანს. 1835 წლის მოსახლეობასთან შედარებით, სოფლის მოსახლეობა შემცირებულია.

1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის შემდეგ დამყარებული რუსული მმართველობის დროს, 1886 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, ორჯი იყო არტვინის სანჯაყის (okrug) არტვინის რაიონის (uçastok) სოფელი. ის ეკუთვნოდა ქართლას თემს ამ რაიონში. სოფელში 2 სახლში მხოლოდ 9 ადამიანი ცხოვრობდა და მოსახლეობა მთლიანად ქართველებისგან შედგებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1835 და 1876 წლებში ეს არ იყო მითითებული, ამ აღწერიდანაც ჩანს, რომ ორჯის სოფელი იყო ქართული დასახლება. ჩანს, რომ თითქმის დაცარიელებული სოფლის მცხოვრებლები გადასახლდნენ ოსმალეთის ქვეყანაში.

ორჯი ან ორცა რუსული მმართველობის შემდეგ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში დამოუკიდებელი საქართველოს საზღვრებში რჩებოდა. მოსკოვის ხელშეკრულებით თურქეთისთვის გადაცემიდან ერთი წლის შემდეგ, 1922 წელს არტვინის ლივაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერისას ორჯიში 13 სახლში მხოლოდ 62 ადამიანი ცხოვრობდა. ამ დროსაც სოფლის მოსახლეობა ჩაიწერა როგორც ქართული. ყურადღებას იქცევს სოფლის მოსახლეობის ზრდა. სავარაუდოდ, გადასახლებულთა ნაწილი დაბრუნდა.

რადგან ორჯი ან ორცა არ იყო თურქული, სოფლის სახელი 1925 წელს შეიცვალა ინჯირლიდ. მომდევნო წლის მოსახლეობის აღწერისას სოფელში 21 სახლში 99 ადამიანი ცხოვრობდა. 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ორჯი გვხვდება სახელით „ინჯირლი“, როგორც ბორჩხას თემის სოფელი. თუმცა, 1935 წლის საყოველთაო მოსახლეობის აღწერაში მისი სახელის არყოფნა მიუთითებს, რომ ინჯირლი ამ ორ თარიღს შორის უბნად მიეკუთვნა ამბარლის სოფელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი