open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მონაცემთა სტრუქტურები

**მონაცემთა სტრუქტურები** კომპიუტერულ მეცნიერებაში გამოიყენება კომპიუტერში მონაცემთა შენახვისთვის და მათზე გარკვეული მოქმედებების განხორციელებისთვის. ერთი და იმავე გამოყენებითი ამოცანის გადაჭრა ხშირად შესაძლებელია რამდენიმე განსხვავებული მონაცემთა სტრუქტურის გამოყენებით. ასეთ შემთხვევაში, მონაცემთა სტრუქტურის შერჩევისთვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობა აქვს თუ რომელი სტრუქტურის ოპერაციები უფრო სწრაფად იმუშავებს მოცემულ ამოცანაში. 

თანამედროვე მიდგომით, მონაცემთა სტრუქტურების დიზაინისთვის (აგებისთვის) ძირითად კონცეფციას წარმოადგენს მონაცემთა აბსტრაგირება, ანუ მონაცემთა აბსტრაქტული ტიპი (ADT). მონაცემთა აბსტრაქტული ტიპი გვთავაზობს ობიექტების სიმრავლეს და ამ ობიექტებზე განსაზღვრული ოპერაციების სიმრავლეს. ტერმინი აბსტრაქტული ნიშნავს, რომ მომხმარებლისთვის ცნობილია მხოლოდ ADT-ს ინტერფეისი (ანუ ღია წვდომის მეთოდების აღწერილობები), მაგრამ ოპერაციების იმპლემენტაცია მისთვის დახურულია), რასაც C++ ენის კლასის ცნება ადვილად უზრუნველყოფს. ასეთი მიდგომა აზღვევს პროგრამისტებს, რომ მათ მიერ შექმნილ კოდში არ გამოჩნდეს იმპლემენტაციის დეტალებზე დამოკიდებული წვრილმანები, რაც თავის მხრივ უზრუნველყოფს რომ მონაცემთა აბსტრაგირების საფუძველზე შექმნილი პროგრამული უზრუნველყოფა იქნება მოქნილი, ადვილად დაექვემდებარება მოდიფიკაციას და გათანამედროვეობას პროგრამული პროდუქტის შექმნიდან მისი მთელი არსებობის დროის განმავლობაში. დროთა განმავლობაში int ტიპის შინაგანი წარმოდგენა და იმპლემენტაცია იცვლება, მაგრამ მისი ინტერფეისი უცვლელია, რაც ძალიან კომფორტულია პროგრამისტებისთვის. მაგალითად, ადრე int ის ერთი ობიექტი (ცვლადი) იკავებდა ორ ბაიტს, ამჟამად ძირითადად გავრცელებულია 4 ბაიტიანი წრმოდგენა, უკვე ხდება გადასვლა 8 ბაიტიანზე. ცხადია, წარმოდგენის შეცვლა იწვევს იმპლემენტაციის შეცვლას. მაგრამ ეს არ იგრძნობა — მხოლოდ ინტერფეისის გამოყენებით დაწერილი პროგრამა იმუშავებს განსხვავებული წარმოდგენების მქონე კომპიუტერებზე.  

მონაცემთა სტრუქტურების იმპლემენტაცია დამოკიდებულია იმ ენის შესაძლებლობებზე, რომლითაც მიმდინარეობს პროგრამირება. ობიექტზე ორიენტირებულ ენებში (C++, C#, Java და სხვ.) აბსტრაგირებისთვის გამოიყენება კლასი. ამ ენებს აქვთ დამატებითი შესაძლებლობები, რაც გამოიხატება ობიექტზე ორიენტირებულ პროგრამირების სტილთან ერთად მის მიერ განზოგადებული დაპროგრამების (*generic programming*) სტილის მხარდაჭერაში.  

თანამედროვე ენები საშუალებას იძლევიან ერთდროულად (*concurrent*) მიმდენარე პროცესების დამუშავების შესაძლებლობას მრავალი დინების (*thread*) გამოყენებით. ძალიან აქტურალურია ისეთი მონაცემთა სტრუქტურების დამუშავება, ან არსებული იმპლემენტაციების გამოყენება, რომლებიც მრავალდინებიან გარემოში კორექტულად ფუნქციონირებენ და მრავალი დინების არსებობას იყენებენ შედეგის უფრო სწრაფად მისაღწევად.

## ლიტერატურა 
* *კობა გელაშვილი*, მონაცემთა სტრუქტურები, თსუ.

კატეგორია:პროგრამირება
მიშა მშვილდაძე

**მიშა მშვილდაძე** (დ. 18 თებერვალი, 1975) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. ტელეკომპანია "ფორმულას" დირექტორი და "ფორმულა კრეატივის" დამფუძნებელი.

## კარიერა
### სცენარის ავტორი
* რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს (2008)
* რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2 (2009)
* ჭამა და სექსი (2011)
## პროდიუსერი
* რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს (2008)
* რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2 (2009)
* საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (2010)
* ჭამა და სექსი (2011)
## რეჟისორი
* ჩემი ცოლის დაქალები
* ნათია და ნათია

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი პროდიუსერები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
ქართველები ბელარუსში

**ქართველები ბელარუსში** — ეთნიკური ქართველები, რომელთა რიცხვიც მერყეობს 2400-ს და 4000-ს შორის. ქართველთა დიდი ნაწილი ბელარუსში ჩავიდა საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდში. ისინი იქნენ დევნილნი, გადასახლებულნი ან უბრალოდ სხვა ქვეყანაში საცხოვრებლად წასულნი.  ისინი არ ივიწყებენ ქართულ კულტურას, საუბრობენ ქართულ ენაზე და არიან საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლი.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული დიასპორა
კრონოცკაია-სოპკა

**კრონოცკაია-სოპკა**, **კრონოცკი** () — მოქმედი სტრატოვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, კრონოცკოეს ტბის ნაპირთან. სიმაღლე 3527 მ. მწვერვალი სწორი წიბოვანი კონუსია. დანაწევრებულია ღრმა, 200 მ-მდე სიღრმის რადიალური ბარანკოსებით; მწვერვალი დაგვირგვინებულია რთული ვარსკვლავისებრი მყინვარითა და თოვლნარებით. კრატერში მძლავრი ექსტრუზიული საცობია. ვულკანს აქვს სწორი კონუსის ფორმა, რომლის დიამეტრია 10 კმ. ჰოლოცენური ასაკისაა. აგებულია ბაზალტებითა და ანდეზიტური ლავებით, შლაკითა და ფერფლით. მწვერვალი წარმოიქმნა ანდეზიტური ექსტრუზიის ყელით. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1923 წლის თებერვალში.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
აზავრეთის დარბაზული ეკლესია

**აზავრეთის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ აზავრეთში. მდებარეობს ახალქალაქიდან 21 კილომეტრზე, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე. ტაძარი სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X საუკუნის II ნახევრით, შეინიშნება უფრო ადრინდელი, VI-VII საუკუნეების სამშენებლო ფენაც.

ეკლესია ერთნავიანი, დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია ძირითადად სუფთად გათლილი ქვის კვადრებით, გამოყენებულია აგრეთვე ყორე და ნატეხი ქვა.  აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდი აქვს. სამხრეთით მთელს სიგრძეზე გასდევს მინაშენი. განსაკუთრებული ყურადღებით არის დამუშავებული ინტერიერი. გრძივ კედლებზე ორ-ორი პილასტრია, რომლებსაც კედლის თაღები ეყრდნობოდა.  კამარას აქვს ერთმანეთთან ახლო-მახლო განლაგებული 6 საბჯენი თაღი, რომლებიც უჭირავს 6 წყვილ სხვადასხვაგვარად პროფილირებულ კონსოლს. დასავლეთ კედელში ზემოთ ორი დიდი თაღოვანი ღიობია. თაღები დაყრდობილია შუაში  მოთავსებულ მრგვალ სვეტზე, რომლის კაპიტელი ვოლუტებით არის გაფორმებული. საფიქრებელია, რომ აქ პატრონიკე იყო მოთავსებული. შენობას თითო კარი აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან.

ეკლესიაზე გარედან წარწერა არ ჩანს. შიგნით, ჩრდილოეთ კედელზე მოთავსებული ასომთავრული წარწერა კი  დაზიანებულია  და ნაწილობრივ იკითხება:   მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთ მხრიდან მიუდგამთ კარიბჭე. ფასადები ძუნწადაა მორთული, მაგრამ მაინც გამოირჩევა ჩუქურთმებით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სარკმლის თავების ჩუქურთმები. აზავრეთის ეკლესია რესტავრირებულია 1981 წელს. 

აზავრეთის ეკლესიას  2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
* ხარაძე კ., ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, თბ., 2003, გვ. 33

## რესურსები ინტერნეტში
* აზავრეთის ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები
დიდოური ენები

**დიდოური ენები** — ნახურ-დაღესტნურ ენათა ოჯახის დაღესტნური ენების ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენები. 

ცნობები დიდოელებისა და დიდოეთის შესახებ მოიპოვება „ქართლის ცხოვრებაში". დიდოური ენებზე მოლაპარაკენი (12000 კაცზე მეტი) ცხოვრობენ სამხრეთ-დასავლეთ დაღესტანში და მდინარე სულაკის ხეობის მიმდებარე რაიონებში. დიდოური ენებია დიდოური (ანუ ცეზური), ჰინუხური, ხვარშიული, კაპუჭური (ანუ ბეჟიტური) და ჰუნზიბური. ზოგ მკვლევარს ჰინუხური ენა დიდოურის დიალექტად მიაჩნია; ხოლო კაპუჭურ-ჰუნზიბური – ერთ ენად (ე. ლომთაძე). დიდოური ენების ხმოვანთა სისტემისათვის საერთოა მარტივი (ა, ე, ი, ო, უ) ხმოვნები. რთულ ხმოვანთაგან ყველგანაა სათანადო გრძელი სახეობანი; ზოგ ენაში დასტურდება ვიწრო, ლაბიალიზებული, უმლაუტიანი და ნაზალიზებული ხმოვნები. თანხმოვანთა სისტემაში თავისებურებას ქმნიან ნუნისმიერი ლატერალები (ლ, ლ‘, ტ) და ფარინგალიზებული თანხმოვნები (ღ‘, ხ‘, პ‘, ყ‘). ხუნძურ-ანდიური ენებისაგან განსხვავებით, აქ დაკარგულია კორელაცია „ინტენსიური-არაინტენსიური“. სახელთა მორფოლოგიაში აღსანიშნავია ძირითად ბრუნვებში ინსტრუმენტალისი; გვაქვს ერთდა რამდენიმეთანდებულიანი ბრუნვა, ერთ- და ორფუძიანი ბრუნება. გრამატიკულ კლასთა სისტემა ოთხწევრაა; მხ. და მრ. რიცხვების ფორმათა შეხამება ქმნის ექვსწევრა სისტემასაც (ჰუნზიბურში). ზმნური კატეგორიები ძირითადად ერთი და იგივეა: საერთო ინფინიტივი და დრო-კილოთა ერთი წყება, ზმნის კლასოვანი უღვლილება; ზმნაში შეიმჩნევა გვარის ჩანასახი [მაგ., დიდოურში – ჭარა-კა (გარდამავალი), ჭარა-ლ-ა (გარდაუვალი) – „გამოღვიძება“]. დიდოური ენებში წინადადება შეიძლება იყოს ნომინატიური, ერგატიული, დატიური, ლოკატიური ან პოსესიური კონსტრუქციისა. არა აქვს რთული ქვეწყობილი წინადადება, მის მაგივრობას ზმნის საგარემოებო ფორმები ეწევა. დიდოური ენებში ისტორიულად მახვილი მოძრავი და დინამიკური იყო, თანაც ინტენსიური. ამჟამად სიძლიერის მხრივ საკმაოდ დასუსტებულია, მოძრავი ხასიათი კი შენარჩუნებული აქვს. ლექსიკაში ბევრია ხუნძურიდან შეთვისებული სიტყვები. შეიმჩნევა ქართული ენის გავლენაც. დიდოური ენები უმწერლობო ენებია. ამ ენებზე მოლაპარაკე ტომები სამწერლობო ენად ხუნძურს იყენებენ და ეროვნებითაც ხუნძებად აღირიცხებიან.

## ლიტერატურა
*ლომთაძე ე., სიტყვათმახვილი დიდოურ ენებში, თბ., 1984; 
*ლომთაძე ე., დიდოურ ენათა ვოკალიზმის დიაქრონიული ანალიზი, თბ., 1994; 
* Бокарев Е. А., Цезские языки, კრ.: Языки народов СССР, т. 4. Иберийско- кაвкაзცкие языки, М., 1967; 
* Гудава Т. Е., Историко-сравнительный анализ консонантизма дидойских языков, Тб., 1979; 
* Дирр А. М., Материалы для изучения языков и наречий андо-дидойской группы, «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа», 1909, в. 40; 
* Имнаишвили Д. С., Дидойский язык в сравнении с гинухским и хваршийским языками, Тб., 1963.

კატეგორია:დიდოური ენები
დიმიტრი ნევეროვსკი

**დიმიტრი პეტრეს ძე ნევეროვსკი** () (დ. 1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1771, პოლტავის გუბერნია — გ. 2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 21 ოქტომბერი], 1813, ჰალე) — რუსი გენერალ-ლეიტენანტი, ნაპოლეონის ომების მონაწილე.

## ჯილდოები 
რუსული:

* ოქროს ჯვარი პრაღის აღებისათვის (1794)
* მე-3 ხარისხის წმინდა ვლადიმირის ორდენი (1804)
* მე-4 კლასის წმინდა გიორგის ორდენი (1810 წლის 26 ნოემბერი)
* მე-3 კლასის წმინდა გიორგის ორდენი (გადაეცა 1813 წლის 6 ოქტომბერს ლაიფციგის ბრძოლისთვის, თუმცა გარდაცვალების შემდეგ და წმინდა გიორგის მე-3 კლასის ორდენის ოფიციალურ კავალერთა სიაში არ ირიცხება).
* 1-ლი ხარისხის წმინდა ანას ორდენი (1812)

## ლიტერატურა 
* *Вл. Тикыч*, *Д. П. Неверовский* (в кн. серии ЖЗЛ «Герои войны 18712 года»), М. Молодая гвардия, 1987.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1771
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1813
კატეგორია:მოჟაისკის რაიონში დაკრძალულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-ლეიტენანტები
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების მონაწილეები
კატეგორია:რუსეთ-თურქეთის ომის მონაწილეები (1787-1791)
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
ყირგიზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა (1926–1936)

**ყირგიზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა** () — ავტონომიური რესპუბლიკა რსფსრ-ის შემადგენლობაში 1926–1936 წლებში. შეიქმნა 1926 წლის 1 თებერვალს, ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქის გარდაქმნის შემდეგ. 1936 წლის სსრკ-ის კონსტიტუციით გამოცხადდა ყირგიზეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სსრკ-ის ავტონომიური რესპუბლიკები
კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის დაშლის შედეგად შექმნილი სახელმწიფოები
კრაშენინიკოვის ვულკანი

**კრაშენინიკოვის ვულკანი** () — სტრატოვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მოქცეულია კრონოცკაიას ნაკრძალის ტერიტორიაზე, ტბა კრონოცკოედან სამხრეთით 13 კმ-ში. სიმაღლე 1856 მ. შედის კამჩატკის აღმოსავლეთ ვულკანური სარტყელის შემადგენლობაში და მისი უშუალო მეზობელია ვულკანი კიხპინიჩი (1552 მ).

მიაკუთვნებენ მოქმედ ვულკანთა ჯგუფს, რის დამამტკიცებელ საბუთად უახლეს ლავურ ნაკადებს იშველიებენ. ამასთან, ვულკანის ირგვლივ არაფერი იზრდება, რაც აგრეთვე არაშორეულ ამოფრქვევაზე მიუთითებს. კრაშენინიკოვის ვულკანი წარმოდგენილია ორი შერწყმული კონუსით, რომლებიც ჩაქცევით კალდერაშია განლაგებული და წარმოქმნილია კატასტროფული ამოფრქვევის შედეგად. კალდერის დიამეტრია 9 კმ, სიღრმე 400 მ. სამხრეთი კონუსის აბსოლუტური სიმაღლეა 1856 მ, შეფარდებითი — 850 მ, ჩრდილოეთისა — 1760 და 760 მ შესაბამისად.

სამხრეთი კონუსი დაგვირგვინებულია 800 მ დიამეტრისა და 140 მ სიღრმის კრატერით. ჩრდილოეთი კონუსი შედარებით ახალგაზრდაა, აქვს რთული ტელესკოპური აგებულება, მისი მწვერვალი გარშემორტყმულია ორკილომეტრიანი კალდერით, რომელშიც განლაგებულია შუა კონუსი და მის კრატერში — ლავური კონუსი. სამხრეთი კონუსის ამოფრქვევის პროდუქტების მოცულობაა 15,5 კმ³, ჩრდილოეთისა — 10 კმ³. უმეტესწილად აგებულია ბაზალტებითა და ანდეზიტებით. კალდერულ კომპლექსებში გვხვდება ქანების ყველაზე მარტივი სხვაობები. კალდერის ასაკის დაახლოებით 39 600 წელი. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1550 წელს. 

სახელი ეწოდა ციმბირისა და კამჩატკის მკვლევრის — სტეფანე კრაშენინიკოვის (1711-1755) პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
* Вулкан Крашенинникова: история формирования и динамика активности  

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
გომარეთის სტელები

**გომარეთის სტელები** — არქეოლოგიური და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. განეკუთვნებიან 

ადრექრისტიანული ხანის ქართული კულტურის უმნიშვნელოვანეს ნიმუშებს წარმოადგენენ ქვის სტელები და ქვაჯვრები, რომლებიც აღმოჩენილია სოფელ გომარეთის მიდამოებში. მათ განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ არა მარტო ქართული ხელოვნების, არამედ საქართველოს ეკლესიის ისტორიისთვის და წარმოადგენენ უნიკალურ წყაროთმცოდნეობით მასალას, რადგან ისინი თანადროული ეპოქისათვის დამახასიათებელი ორნამენტების გარდა შეიცავენ ლაპიდარულ წარწერებსაც და წარმოადგენენ ეპიგრაფიულ ძეგლებს. საქართველოში ქვაჯვრების ძირითადი კერა ქვემო ქართლია და ქვემო ქართლში კონკრეტულად გომარეთი. 

გომარეთიდანაა ტყემლიანის ნაქალაქარზე მდებარე სტელა, რომელიც მდებარეობს სოფელ გომარეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს, 7 კმ-ის მანძილზე. ეს არის ხელის გამოსახულებიანი ასომთავრულ წარწერიანი სტელა, რომელიც ეკლესიიდან ჩრდილო-დასავლეთით ასიოდე მეტრში ერთ-ერთ ნანგრევის გვერდით აღმოჩნდა. სტელა წარმოადგენს რუხი ფერის მართკუთხა მონოლითს (165×60×45 სმ), რომლის პირის გვერდზე, ცენტრში გამოსახულია გაშლილი ხელის მტევანი, ხოლო ზემოთ — წრეში ჩასმული რელიეფური ჯვარი. სტელის ქვედა ნაწილი და მარცხენა მხარეს მთლიანად ასმოთავრული წარწერებით არის დაფარული. რელიეფური ჯვარი ფონიდან ოდნავ ამოწეულია, „ხელი“ კი პირიქით სიბრტყეშია ჩაკვეთილი ორმაგი ხაზების საშუალებით. კოროზიის შედეგად წარწერები ძლიერ დაზიანებულია. გაწმენილ ზედაპირზე გაირჩევა ჯვრის მარცხნივ მხოლოდ რამდენიმე ასო და მათ შორის ე.ე. (შესაძლოა ერისთავ-ერისთვი). „ხელის“ ქვემოთ კი რამდენიმე ნაკლული სიტყვაა. 

სოფლის წივილაანთ უბანში, მცირე ბორცვზე, შეკრებილია მოზრდილი სტელების ფრაგმენტები, რომლებზეც რელიეფურად გამოყვანილია მცენარეული ორნამენტები.

გომარეთის სტელებს  2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* გომარეთი
* სტელა გომარეთიდან 
* დმანისური სტელა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
თავფარავნის ეკლესია

მინი|300პქ
**თავფარავნის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ როდიონოვკაში (თავფარავანი). ტაძარი სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X-XI საუკუნეების მიჯნით.

ეკლესია დგას სოფელ როდიონოვკის შუაგულში. იგი დარბაზული ტიპის ეკლესიების რიგს განეკუთვნება. 2006 წლამდე ძლიერ დაზიანებული იყო. ნაგებობა შიგნიდან და გარედან შემოსილია სწორად ნაწყობი, მოვარდისფრო და ღვინისფერი სუფთად გათლილი ქვის კვადრებით. გეგმით სწორკუთხა ეკლესიას აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. გრძივი კედლები სამ ნაწილად არის დანაწევრებული პილასტრების ორი წყვილით, რომელზეც ამოყვანილ საბჯენ თაღებს ეყრდნობოდა გადამხური კამარა. ინტერიერში საკმაოდ გამოსარჩევია იმპოსტების მორთულობა. ფასადების დიდი დაუნაწევრებელი სიბრტყეები აქცენტირებულია დეკორატიული ელემენტებით. ჩრდილოეთის  ფასადი სადაა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. სამხრეთის ფასადზე ორი სარკმელია, რომლებიც სრულდება თავსართებით. სამხრეთის კარის თავზე მოთავსებული არქიტრავი მორთულია გეომეტრიული სახის ორნამენტებით შესრულებული ფიგურებით და ჯვრის გამოსახულებებით. ორნამენტებია შემონახული თავდაპირველი სახის კარნიზებისა და სარკმელების არქივოლტებზეც. ეკლესიას გააჩნია წარწერები. ერთი მათგანი იკითხება შემდეგნაირად: „ქრისტე შეიწყალე პავლე“. ძეგლის რესტავრაცია მიმდინარეობდა 2006 წელს.

თავფარავნის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
* დადიანიძე ც., თავფარავნის ხუროთმოძღვრული ძეგლის წინასწარი შესწავლისათვის, «ძეგლის მეგობარი», 1984, №67. — გვ. 35-40.

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
აკრი (ერთეული)

მინი|ფართობის სხვადასხვა ერთეულის შედარება
**აკრი** (; საერთაშორისო აღნიშვნა: ac) — ფართობის საზომი ერთეული, რომელიც იხმარება ქვეყნებში, რომელთაც აქვთ ინგლისური საზომი სისტემა, მაგალითად, დიდი ბრიტანეთი, აშშ, კანადა, ავსტრალია და ა. შ. 

## შედარება ფართობის სხვა ერთეულებთან 
1 აკრი ტოლია:
* 4046.8564224 მ²
* ≈ 1/247 ≈ 0.004 კმ²
* 0.4046856 ჰა
* 40.46856 არი
* 4 რუდი
* 4840 კვ. იარდი
* 888.97 კვ. საჟენი
* 0.37 დესიატინა
* 1/30 მიწის იარდი
* 1/640 კვ. მილი

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*აკრი — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
*

კატეგორია:ფართობის საზომი ერთეულები
ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელი

**ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელი** (, ; დ. 20 ივნისი, 1650 — გ. 22 აპრილი, 1706) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ქალიშვილი. პფალცის კურფიურსტ კარლ II-ის მეუღლე 1680-85 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
ვილჰელმინა ერნესტინა დაიბადა 1650 წლის 20 ივნისს. იგი იყო დანიისაა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის შუათანა ქალიშვილი. მისი დაბადებიდან რამდენიმე წელიწადში, ჰანოვერის დედოფალმა სოფია პფალცელმა მისი ძმისწულის, კურფიურსტ კარლ II-ის საქორწინო მოლაპარაკებები წამოიწყო დანიელებთან. საქორწინო მოლაპარაკებები 1669 წელს დაიწყო და კარლისთვის ვილჰელმინას მითხოვება გადაწყდა. 1671 წლის 24 ივნისს, ამალიაბორგის სასახლეში შედგა ვილჰელმინასა და კარლის ნიშნობა. ამავე წლის 14 აგვისტოს, ვილჰელმინამ თავისი დიდი ამალით დატოვა დანია და ჰაიდელბერგში გაემგზავრა, სადაც 1671 წლის 20 სექტემბერს იგი კარლზე დაქორწინდა. 

ვილჰელმინა ერნესტინას დანიელებმა უძვირფასესი მზითვი გაატანეს, რომელშიც შედიოდა ქალაქები: გერმენჰაიმი და ოპენჰაიმი. 1679 წელს, დანიასა და შვედეთს შორის მიმდინარე ომის დროს, ვილჰელმინა თავის ძმას ფულით ეხმარებოდა. 

ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა. კარლი ვილჰელმინაზე რეალურად მხოლოდ მამამისის დაძალების გამო დაქორწინდა, რის გამოც მისდამი თავიდანვე სკეპტიკურად იყო განწყობილი. ერნესტინას მორცხვი ხასიათისა და არც ისე ბრწყინვალე გარეგნობის გამო, კარლი სულ უფრო უკმაყოფილო იყო მისით. აქტიური ცხოვრების მოყვარული კარლი ზედაც არ უყურებდა მას. ვილჰელმინა დიდად არ ცდილობდა ქმრის გულის მოგებას, რასაც ისიც დაერთო, რომ წყვილს შვილი არ უჩნდებოდა, რასაც რაღათქმაუნდა მას მიაწერდნენ. 1677 წლიდან, კარლი მასთან განქორწინებას გეგმავდა, თუმცა მისი „ოცნება“ არასდროს ასრულებულა. 

1680 წელს კარლ II პფალცის კურფიურსტი გახდა. ტახტზე ასვლისთანავე, მან უამრავი საყვარელი გაიჩინა, რომლებთან რომანსაც არასდროს მალავდა. კარლი 1685 წელს ისე გარდაიცვალა, რომ შვილი არ ჰყოლია. დაქვრივებული ვილჰელმინა თავის დასთან, საქსონიის კურფიურსტის ქვრივ ანა სოფია დანიელთან ერთად დასახლდა ლიხტენბურგის სასახლეში, სადაც გარდაიცვალა 1706 წელს. აქვე გარდაიცვალა ანა სოფიაც 1717 წელს. 

## ლიტერატურა 
*  Dirk Van der Cruysse: Madame sein ist ein ellendes Handwerck. Liselotte von der Pfalz. Eine deutsche Prinzessin am Hof des Sonnenkönigs. Aus dem Französischen von Inge Leipold. 14. Auflage, Piper, München 2015, ISBN 3-492-22141-6, S. 104.
* Wilhelmine Ernestine von Dänemark. In: Carl Frederik Bricka (Hrsg.): Dansk biografisk Lexikon. Tillige omfattende Norge for Tidsrummet 1537–1814. 1. Auflage. Band 18: Ubbe–Wimpffen. Gyldendalske Boghandels Forlag, Kopenhagen 1904, S. 593 (dänisch, runeberg.org).

კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1650
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1706
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
ხაჩინიალი

**ხაჩინიალი** (, ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992-2020 წლებში დე ფაქტოდ შედიოდა მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
ნინი გოგიჩაიშვილი

**ნინი გოგიჩაიშვილი** (დ. 23 ნოემბერი, 1993) — ქართველი მოდელი. 2018 წელს გახდა მის საქართველო. წარადგინა საქართველოს კონკურსზე მის მსოფლიო 2019.

## რესურსები ინტერნეტში 
* **მის საქართველო** 
* ბიოგრაფია

კატეგორია:მის საქართველოს გამარჯვებულები
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
სათხის ეკლესია

**სათხის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის დაბა კაზრეთის სამხრეთით 4 კმ-ში, ტყეში. აგებულია X-XI საუკუნეებში. 

პირველი ცნობა სათხის ეკლესიის შესახებ მოცემულია ალექსანდრე ჯაბაკურ-ორბელიანის ჩანაწერებში (1846 წ.), რომლებიც ექვთიმე თაყაიშვილმა გამოსცა 1951 წელს. ეკლესია და მისი წარწერები მოხსენიებული აქვს აგრეთვე ცნობილ ნუმიზმატს ნ. ბართლომეის ქართულ სიძველეებისადმი მიძღვნილ მ. ბროსეს გამოცემაში, რომელიც გამოიცა 1854 წელს. უფრო მნიშვნელოვანია ე. თაყაიშვილის ცნობები სათხის ეკლესიის შესახებ. ავტორი სათხეში 1896 წელს ყოფილა. მაშინ შეუმოწმებია და გადმოუღია წარწერები. მანვე 1900 წელს გადმოიტანა თბილისში სათხის კანკელის ნანგრევები. 

ეკლესია წარმოადგენს დიდი ზომის (15X6,7მ) ერთნავიან შენობას, რომელსაც გარს ეკვრის დამატებითი სადგომები, სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. ყველა ერთად გართულებული მოხაზულობის გეგმას იძლევა: მთავარი, შუა კორპუსის სწორკუთხედის აღმოსავლეთი ნაწილი გამოწეულია გვერდითი სადგომების მიმართ, დასავლეთით კი მათი კედლები ერთ ხაზზეა. დასავლეთ სადგომი, რომლისგანაც ჩვენამდე ნაწილია შემორჩენილი, გადაბმული წყობით ერთვის სამხრეთის მინაშენს (სტოას). 

ნაგებობის გარეგანი, ზოგადად დამახასიათებელი ასახულობა სამხრეთ–დასავლეთიდან წარმოგვიდგება: ესაა უგუმბათო ნაგებობა, რომლის მთავარი წაგრძელებული კორპუსის მოცულობას სამხრეთით საფეხურად ეკვრის სტოა, შუაში გამოყოფილი შემაღლებული კარიბჭით, ხოლო დასავლეთით–სტოასთან კუთხით ორგანულად დაკავშირებული ფრონტონიანი სადგომი. ყველა სადგომს კამარა ჩაქცეული აქვს. სიძველისაგან ჟანგმოკიდებული კედლებიც არაა სრულად მოღწეული ჩვენამდე. მაგრამ არც შეკეთება–გადაკეთების კვალია სადმე.

მთავარი კორპუსის ფასადებზე ეკლესიის აშენების თანადროული ასომთავრული წარწერებია შემონახული. ყველა წარწერა თითქმის დაუზიანებლადაა ჩვენამდე მოღწეული. წარწერებში არაა აღნიშნული არც ერთი ისტორიულად ცნობილი პირი.  მშენებლობას უთუოდ ხელმძღვანელობდა ხუროთმოძღვარი, რომელიც სამხრეთი ფასადის აღმოსავლეთ კუთხის ქვაზეა მოხსენებული:  წარწერის ეპიგრაფიკის ანალიზი X-XI საუკუნეების მიჯნაზე მიგვანიშნებს. 

ფასადებიდან შეუმკობელია ჩრდილოეთი. დანარჩენი ფასადების გაფორმებაში სრული მხატვრული მთლიანობაა. ეკლესია „მეორედ აღუშენებიათ 1662 წელს“, ამაზე გვამცნობს ეკვდერის აღმოსავლეთ ფასადზე ჩართული წარწერიანი ქვა, სადაც მოხსენიებულია ვინმე ზურაბაშვილი.

სათხის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
* ე. თაყაიშვილი, სომხით–საორბელოს ძეგლების წარწერები, თბ. 1951
* ვ. დოლიძე, კაზრეთის ხეობის ორი ხუროთმოძღვრული ძეგლი, ძეგლის მეგობარი № 20, 1970

## რესურსები ინტერნეტში
* სათხის ეკლესია 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ევრობასკეტი 2022

**ევრობასკეტი 2022** — ევროპის 41-ე საკალათბურთო ჩემპიონატი, რომელიც ფიბა ევროპის ორგანიზებით იმართება. ეს არის პირველი ჩემპიონატი, რომელიც ოთხწლიან ციკლზე გადასვლის შემდეგ ტარდება. თავდაპირველად ევროპის ჩემპიონატი 2021 წლის 2-დან 19 სექტემბრამდე უნდა გამართულიყო, მაგრამ COVID-19-ის პანდემიის გამო ჩემპიონატის ჩატარების ვადებმა ერთი წლით გადაიწია და 2022 წლის 1-დან 18 სექტემბრამდე გაიმართება.

## მასპინძლის შერჩევა
ევრობასკეტი 2015-ისა და 2017-თვის ფიბა ევროპამ მასპინძლობის განაცხადის გაკეტების სამი ვარიანტი დაამტკიცა: ჯგუფური ეტაპის, ფინალური რაუნდის ან მთლიანი ტურნირის მასპინძლობის შესაძლებლობით. ორივე აღნიშნულ ტურნირს ოთხი ქვეყნის ოთხმა ქალაქმა უმასპინძლა. ეს არის უკვე მესამე შემთხვევა, როცა ტურნირი ოთხ ქვეყანაში ჩატარდება.

ევრობასკეტი 2022-ის მასპინძლობაზე განაცხადი შვიდმა ქვეყანამ გააკეთა:

* ** (კიოლნი, ჯგუფური ეტაპი და ბერლინი, ფინალი)**
*  (ტალინი)
* ** (მილანი)**
* ** (თბილისი)**
*  (ლიუბლიანა)
*  (ბუდაპეშტი)
* ** (პრაღა)**

2019 წლის 15 ივლისს, გერმანიის ქალაქ მიუნხენში ცენტრალურმა ბორდმა ტურნირის მასპინძლებად გერმანია, იტალია, საქართველო და ჩეხეთი გამოაცხადა.

## ჩატარების ადგილი

## კვალიფიკაცია
ევრობასკეტის შესარჩევი ეტაპი 2017 წლის ნოემბერში დაიწყო. ოთხმა მასპინძელმა ქვეყანამ (გერმანია, იტალია, საქართველო და ჩეხეთი) ჩემპიონატზე მონაწილეობის უფლება ავტომატურად მოიპოვა. 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის გამო, რუსეთის ნაკრებს ტურნირზე მონაწილეობა აეკრძალა და ის მონეტენეგრომ ჩაანაცვლა.

### ჩემპიონატზე გასული გუნდები
## კენჭისყრა
კენჭისყრა 2021 წლის 29 თებერვალს გვერმანიის დედაქალაქ ბერლინში გაიმართა.

კომერციული და მარკეტინგული კრიტერიუმების გათვალისწინებით, თითოეულ მასპინძელს უფლება მიეცა აერჩია პარტნიორი ფედერაცია. ეს წყვილები ავტომატურად ერთი და იგივე ჯგუფებში მოხვდნენ. 

### განთესვა
ტურნირზე კვალიფიცირებული 24 ნაკრების განთესვა ფიბა-ს მსოფლიო რეიტინგის მიხედვით მოხდა.

რუსეთის ნაკრები მონტენეგრომ შეცვალა.

## ჯგუფური ეტაპი
### ჯგუფი A
### ჯგუფი B
### ჯგუფი C
### ჯგუფი D
## პლეი-ოფის ეტაპი
### ფინალი
## სქოლიო
კატეგორია:ევრობასკეტი
The Hollywood Reporter

**„The Hollywood Reporter“** აბრევიატურა (**„THR“**) — ამერიკული ბეჭდვითი და ინტერნეტ ჟურნალი, რომელიც აშუქებს აშშ-ის კინოინდუსტრიაში მიმდინარე მოვლენებს.

დაფუძნდა 1930 წელს, უილიამ ვილკერსონის მიერ როგორც ყოველდღიური გასართობი გაზეთი. პირველი ნომერი გამოვიდა იმავე წლის 30 სექტემბერს. 2010 წელს ჟურნალს შეეცვალა ფორმატი და მას შემდეგ გამოდის ყოველკვირეულად. აგრეთვე განახლდა ჟურნალის საიტი.

მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში. იგი არის Billboard-Hollywood Reporter Media Group-ის ნაწილი, რომლის შემადგენლობაში ასევე შედის „Billboard“ და SpinMedia.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:The Hollywood Reporter
კატეგორია:ამერიკული ყოველკვირეული ჟურნალები
კატეგორია:1930 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:ამერიკული კინოჟურნალები
კატეგორია:1930 წელს დაარსებულები აშშ-ში
სკოტ მერფი

მინი|სკოტ მერფი
**მეთიუ სკოტ მერფი** (; დ. 26 იანვარი, 1970) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, ნიუ-იორკის მეოცე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი აშშ-ის კონგრესში 2009 წლის აპრილიდან 2011 წლის 3 იანვრამდე. კონგრესის წევრობისას, იყო კონსერვატორ დემოკრატთა „ლურჯი ძაღლის კოალიციის“ წევრი. 2010 წლის ნოემბერში, შუალედურ არჩევნებში დამარცხდა რესპუბლიკელ კრის გიბსონთან. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯიმ ტედისკო

მინი|ჯიმ ტედისკო
**ჯეიმზ „ჯიმ“ ნიკოლას ტედისკო** (; დ. 15 ივლისი, 1950) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, 2017 წლიდან ნიუ-იორკის შტატის სენატის წევრი 49-ე ოლქიდან. რესპუბლიკელი. 

1983–2017 წლებში იყო შტატის ასამბლეის წევრი, უმცირესობის ლიდერი 2005 წლის ნოემბრიდან 2009 წლის აპრილამდე. 2009 წლის აპრილში იყო რესპუბლიკელთა კანდიდატი მე-20 ოლქის სპეციალურ არჩევნებში, დამარცხდა დემოკრატ სკოტ მერფისთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*New York State Senate Official Member Website
*Jim Tedisco for Congress ''Jim Tedisco's campaign site''
*Tedisco's Take ''Jim Tedisco's Blog''

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კირსტენ ჯილიბრენდი

მინი|კირსტენ ჯილიბრენდი
**კირსტენ ელიზაბეთ ჯილიბრენდი** (; დ. 9 დეკემბერი, 1966) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, უმცროსი სენატორი ნიუ-იორკის შტატიდან 2009 წლიდან. წარმომადგენელთა პალატის წევრი 2007–2009 წლებში. დემოკრატი.

უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ, მუშაობდა ჰილარი კლინტონის საარჩევნო კამპანიაში 2000 წელს. 2006 წელს გახდა ნიუ-იორკის მეოცე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში, მეორე ვადით აირჩიეს 2008 წელს. წარმომადგენელთა პალატაში მოღვაწეობისას, იყო კონსერვატორ დემოკრატთა „ლურჯი ძაღლის კოალიციის“ წევრი.

2009 წელს, ჰილარი კლინტონის სახელმწიფო მდივნად დანიშვნის შემდეგ, გუბერნატორმა დეივიდ პატერსონმა ჯილიბრენდი მის მემკვიდრედ დანიშნა. ჯილიბრენდა გაიმარჯვა 2010 წლის სპეციალურ არჩევნებში, სრული 6-წლიანი ვადით აირჩიეს 2012 და 2018 წლებში.

2019 წლის 17 მარტს გამოაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა დემოკრატთა პრაიმერში 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პარტიის კანდიდატობისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Senator Kirsten Gillibrand official U.S. Senate website
* Kirsten Gillibrand for President  2020 Gillibrand for President Election Site
* "What Is Kirsten Gillibrand Up To?" Clare Malone (December 21, 2017). FiveThirtyEight.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
ნიუტ გინგრიჩი

მინი|ნიუტ გინგრიჩი
**ნიუტონ „ნიუტ“ ლეროი გინგრიჩი** (; დ. 17 ივნისი, 1943) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, მწერალი და ისტორიკოსი. აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი 1995–99 წლებში, 1994 წლის „რესპუბლიკური რევოლუციის“ ერთ-ერთი შემოქმედი, წლის ადამიანი ჟურნალ „TIME“-ის ვერსიით, ჯორჯიის შტატის მეექვსე საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში 1979–99 წლებში, 2012 წელს მონაწილეობას იღებდა რესპუბლიკელთა საპრეზიდენტო პრაიმერში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Committee for America
* Column archives at *Human Events*
* *In Depth* interview with Gingrich, December 2, 2007
* Financial information (U.S. House campaigns) at the Federal Election Committee
* Biography at The American Enterprise Institute
* Biography at The Hoover Institute
* Newt Gingrich papers at the University of West Georgia 
* *Booknotes* interview with Gingrich on *To Renew America*, July 23, 1995
* The Long March of Newt Gingrich, PBS Frontline, Peter Boyer and Stephen Talbot, January 16, 1996.

კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონ ბეინერი

მინი|ჯონ ბეინერი
**ჯონ ენდრიუ ბეინერი** (; დ. 17 ნოემბერი, 1949) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი 2011–15 წლებში, რესპუბლიკელი. წარმოადგენდა ოჰაიოს მერვე საარჩევნო ოლქს.

2007–11 წლებში იყო პალატის უმცირესობის ლიდერი, 2006–07 წლებში კი უმრაველსობის. გადადგა თანამდებობიდან ძლიერი შიდაპარტიული ოპოზიციის გამო, 2015 წლის ოქტომბერში. სპიკერის პოსტზე მისი მემკვიდრე პოლ რაიანი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Congressman John Boehner *official U.S. House site*
* Friends of John Boehner *official campaign site*
* The Freedom Project political action committee

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯორჯ პატაკი

მინი|ჯორჯ პატაკი
**ჯორჯ ელმერ პატაკი** (; დ. 24 ივნისი, 1945) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი, ნიუ-იორკის შტატის 53-ე გუბერნატორი 1995–2006 წლებში. თავდაპირველად, იარჩიეს ქალაქ პისკილის მერად, შემდეგ – შტატის ასამბლეისა და სენატის წევრი. 1994 წლის არჩევნებში დაამარცხა მარიო კუომო სამი პროცენტის სხვაობით; ამ არჩევნებში მისი გამარჯვება მიჩნეულია 1994 წლის „რესპუბლიკური რევოლუციის“ ერთ-ერთ უმთავრეს მონაპოვრად. 2019 წლისთვის, არის ბოლო რესპუბლიკელი, რომელსაც მთელი ნიუ-იორკის შტატში რაიმე თანამდებობა ეკავა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* George Pataki for President
* Video of speech at cornerstone laying ceremony for the Freedom Tower on July 4, 2004

კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Variety

**„Variety“** — წამყვანი ამერიკული ყოველკვირეული ჟურნალი, რომელსაც ფლობს მედიაკომპანია Penske Media Corporation. აშუქებს მსოფლიო შოუბიზნესში მიმდინარე მოვლენებს. 

ჟურნალი დაარსდა 1905 წელს ნიუ-იორკში საიმ სილვერმანის მიერ. პირველი ნომერი გამოვიდა იმავე წლის 12 დეკემბერს და გაიყიდა 320-იანი ტირაჟით. 1935 წლიდან გამოდის ლოს-ანჯელესში. მისი მთავარი კონკურენტი ჟურნალია „The Hollywood Reporter“.

ჟურნალი, აგრეთვე ფლობს საიტს Variety.com, რომელსაც ყოველთვიურად ჰყავს 17 მილიონი მომხმარებელი (2015 წლის მონაცემებით). საიტი აქვეყნებს მიმოხილვებს, ვიდეოებს, ფოტოგალერეებს, ფილმების შემოსავლების შედეგებს და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* *Variety* — Internet Archive (1905-1961)
* *Variety* „Slanguage Dictionary“ 
* Variety 411

## სქოლიო
კატეგორია:Variety
კატეგორია:ამერიკული მუსიკალური ჟურნალები
კატეგორია:ამერიკული კინოჟურნალები
კატეგორია:1905 წელს დაარსებული ჟურნალები
კატეგორია:1905 წელს დაარსებულები აშშ-ში
სიღნაღის ციხე-გალავანი

**სიღნაღის ციხე-გალავანი** — ციხე-გალავანი საქართველოში, ქალაქ სიღნაღში. ისტორიკოს  პლატონ იოსელიანის ცნობით, აგებულია 1762 წელს, ერეკლე მეფის მიერ. მსგავს ცნობას იძლევა ვახტანგ ბატონიშვილიც

სიღნაღის ციხეს თავდაპირველი სახით ჩვენამდე არ მოუღწევია, თუმცა მის შესახებ წარმოდგენის შექმნა შესაძლებელია XIX საუკუნის დასაწყისში შესრულებული გეგმის მიხედვით. 

XVIII საუკუნის შუა საუკუნეებსა და მეორე ნახევარში ძირითადად აგებდნენ დიდი ტევადობის ციხეებს, რადგან ციხეებში თავის შეფარება ადგილობრივ მოსახლეობასთან ერთად ახლო-მახლო სოფლებში მცხოვრებ მოსახლეობასაც შესძლებლოდა. სიღნაღის ციხის გეგმაზე არსებული ჩანაწერების მიხედვით, ირკვევა რომ ცალკეულ სოფლებს ცალკედ ჭიშკრები და კოშკები ეკუთვნოდა. მაგალითად: „მაღაროს“, „ბოდბის“, „ვაშნარის“. „მაღარო“ ორი ცილინდრული კოშკითაა გამაგრებული, იგი მთავარ შესასვლელს წარმოადგენს, რადგან ქალაქისა და ციხის მაკავშირებელია. სხვა დანარჩენი შესასვლელები ციხის კედლებშია გაჭრილი. უმრავლესობა განიერია და წარმოადგენს ნამდვილ ჭიშკარს, ზოგი ვიწროა და მათი დანიშნულება სათადარიგო კარია. 

გალავნის მთელ სიგრძეზე განლაგებულია ცილინდრული კოშკები, ხოლო მათ შორის — კონტრფორსები. სულ 23 კოშკია, რომელთა შორის მანძილები არათანაბარია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სიღნაღის ციხე-გალავანი

კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მეთოქსი ჯგუფი

**მეთოქსი ჯგუფი** — ფუნქციონალური ჯგუფი, სადაც მეთილის რადიკალი უკავშირდება ჟანგბადს ერთი ბმით, ხოლო მეორე ბმით ჟანგბადი უკავშირდება რადიკალს. ქიმიური ფორმულაა O-CH3.

## მეთოქსილაცია
მეთოქსილატები ძირითადად იწარმოება ალკოქსიდების მეთილაციით:

მეთოქსი ფუნქციონალურ ჯგუფს შეიცავს მრავალი ორგანული ნივთიერება, მაგალითად ანისოლი (მეტოქსიბენზოლი) შედგება ბენზოლის ბირთვის და მეთოქსი ჯგუფისაგან.

## სქოლიო
კატეგორია:ორგანული ქიმია
ქართველები ესტონეთში

**ქართველები ესტონეთში** — ეთნიკური ქართველები, რომელთა რაოდენობაც ესტონეთში 490-ია.  ისინი საუბრობენ ქართულ ენაზე და არიან საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლი. ისინი ცხოვრობენ დედაქალაქ ტალინში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული დიასპორა
გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმი

300px|მინი
**გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმი** — სახლ-მუზეუმი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში. აშენებულია გიორგი ლეონიძის მამის, ნიკოლოზის მიერ, რომელიც პატარძეულში წმინდა შიოს ტაძარში საწირველად XIX საუკუნის 60-იან წლებში გადმოიყვანეს. იგი 1968 წლიდან გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმად გამოაცხადდა. 

სახლი ორსართულიანია, იგი ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. ორივე სართულზე ორ-ორი ერთმანეთის გვერდით განლაგებული ოთახია, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდება შიდა კარით. ეზოს მხრიდან ორივე სართული ორ-ორი კარით და ოთხ-ოთხი სარკმლითაა გახსნილი. სახლის ზურგის კედელი ყრუა. მეორე სართულზე სარკმლები გაჭრილია, პირველი სართულის გვერდითა კედლები კი ყრუა. მეორე სართულის მთელ სიგრძეზე აივანია, სადაც ასვლა ორნაწილიანი კიბით არის შესაძლებელი, აივანი დაყრდნობილია ხის სვეტებზე. დასავლეთის მხარეს, აივნის ქვეშ ღია ბუხარია გაკეთებული. პირველ სართულზე მდებარეობს ოთახები, რომლებიც სამზარეულო და სარძევე იყო, სადაც ახლა მუზეუმის ადმინისტრაციული ოთახია განთავსებული, მეორე ოთახში საცხოვრებელი ოთახებია.

სახლის აღმოსავლეთ მხარეს მიდგმული აქვს მარანი. მარნის ზურგზე გაკეთებულია თაღჩები, სახლის კედელზე კი დიდი საწნახელია მიდგმული. მარანი კრამიტითაა გადახურული. სახლს აქვს საგვარეულო ეზო, რომელიც ხის ღობით არის შემოღობილი. ჭიშკარი ხისაა. სახლში დაცულია: დიდი საოჯახო ტახტი, სადაც გოგლა დაიბადა, გოგლას საწოლი ტახტი, პოეტის საგვარეულო ავეჯი, მისი კოსტუმი, პირადი ნივთები, ასევე ლადო გუდიაშვილის ორი ნახატი – გოგლას ორი პორტრეტი. 

სახლი XIX საუკუნის მეორე ნახევრის აღმოსავლეთ სოფლებისთვის დამახასიათებელი სახლის ნიმუშსს წარმოადგენს, რომელსაც თითქმის სრულად აქვს შემორჩენილი თავდაპირველი სახე, ის ეთნოგრაფიული ძეგლის ნიშნის მატარებელია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*http://1tv.ge/news/giorgi-leonidzis-sakhl-muzeums-kulturuli-memkvidreobis-udzravi-dzeglis-statusi-mienicha/
*http://pepper.ge/giorgi-leonidzis-saxlmuzeumi/ 

კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1968 წელს დაარსებული მუზეუმები
დარიაჩეიე-ნამაქი

**დარიაჩეიე-ნამაქი** () — მარილიანი ტბა ირანის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, მოქცეულია ყუმის, ისპაჰანისა და სემნანის ოსტანების ტერიტორიაზე. გაწოლილია ქალაქ ქაშანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 40 კმ-ში და ქალაქ თეირანიდან სამხრეთით დაახლოებით 120 კმ-ში. ზედაპირის ფაართობი 1560 კმ², სიღრმე 1 მ-მდე, წყლის მოცულობა 0,78 კმ³. თუმცა, ამგვარი მონაცემები შეიძლება არსებითად მერყეობდეს წელიწადის დროების გათვალისწინებითა და აგრეთვე გვალვებიდან გამომდინარე, რომელთა გამო ტბა ზოგჯერ მთლიანად შრება. ტბაში წყალი უპირველეს ყოვლისა, შედის მდინარეების ხარჯზე, რომლებიც სათავეს ზაგროსიდან და ელბურსიდან იღებენ. ტბის ზედაპირის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 788 მ აღწევს. ფართო გაგებით, ტერმინი „დარიაჩეიე-ნამაქი“ ეწოდება აგრეთვე მლაშობს, უფრო სწორად — ქვეყნის 8 წყლის აუზიდან ერთ-ერთს. ფორმით ტბა წარმოადგენს სამკუთხედს, რომლის ზედა კუთხე ჩრდილოეთისკენაა მიმართული.

დარიაჩეიე-ნამაქი განლაგებულია ირანის მთიანეთის ჩრდილო ნაწილში და დაშთე-ქევირის უდაბნოს მსგავსათ აქვს იგივე გეოლოგიური და სტრატიგრაფიული მახასიათებლები. დასავლეთ მხარეს არსებული ლიტორალური სარტყელი გამოკვეთილად დამრეცია, ხოლო სხვა მხარეებში რამდენადმე ციცაბო. წყლის მაღალი დონის დროს ტბა ღებულობს ტოლგვერდა სამკუთხედის იერს. ზაფხულის განმავლობაში დაგროვილი წყალი სწრაფად ორთქლდება და ტოვებს მარილიან თეთრ სივრცეს. ტბის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ბორცვი ქუხ-ე-სარდარღანი, რომელიც წყლის დონიდან გამომდინარე, დროდადრო კუნძული ხდება ფართობით 13 კმ². ტბას ერთვის მდინარე ყარაჩაი. დარიაჩეიე-ნამაქიდან დასავლეთით 90 კმ-ში გაწოლილია ტბა ჰოუზ-ე-სულთანი, ხოლო სამხრეთით 2,5 კმ-შია შაჰ აბასის ქარავან-სარაი. 

დარიაჩეიე-ნამაქის ფლორა განპირობებულია კლიმატით და მარილიანობის მაღალი დონით; გვხვდება: ცერცვეკალა, იალღუნი და სხვა. ქვაბულის ფაუნა შეიცავს ძუძუმწოვრების, ქვეწარმავლებისა და ფრინველთა სხვადასხვა სახეობას; ძუძუმწოვრებს შორის გამოიყოფა ევროპული შველი, არხარი, ჩვეულებრივი მელა, რუხი მგელი, კარაკალი, ზოლებიანი აფთარი, კურდღელი, აფრიკული გარეული ვირი, გაზელი; ორნითოფაუნას ქმნის: Ammomanes cinctura, Carpospiza brachydactyla, Chlamydotis undulata, Oenanthe albonigra. ვინაიდან რეგიონში გვხვდება საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობებიც, მათ შორის ამიერკავკასიური ჯიქი და აზიური ავაზა დარიაჩეიე-ნამაქის აღმოსავლეთ ნაწილში შეიქმნა ქევირის ეროვნული პარკი. იქთიოფაუნა წყლის დონის ცვალებადობისა და მარილიანობის მაღალი დონის გამო, ძირითადად წარმოდგენილია დასავლეთ შენაკადთა შესართავებში. დარიაჩეიე-ნამაქის აღმოსავლეთი ნაწილი დაშთე-ქევირთან ერთად წარმოადგენს ცხოველთა სხვადასხვა სახეობების საცხოვრებელ ადგილს და დაცულ ტერიტორიას. მათ აქვთ ეროვნული პარკის სტატუსი.

სახელწოდება „დარიაჩეიე-ნამაქი“ სპარსული წარმოშობისაა და თარგმანში ნიშნავს „მარილიან ტბას“. სპარსულ ლიტერატურაში ტბის აღსანიშნავად გამოიყენება აგრეთვე შემდეგი სახელწოდებები: დარიაჩეიე-იე-ყუმი, დარიაჩეიე-იე-სავე, დარიაჩეიე-იე-არან-ვა-ბედგოლი და ქევირ-ე-მასილეი.

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ზემო ქედის ნამოსახლარი

**ზემო ქედის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ზემო ქედის ჩრდილოეთით განაპირას, თარიღდება გვიანად. ბრინჯაო-ადრიანდელ რკინის ხანით წარმოადგენს თავნისწირებულ, ბუნებრივ თხრილშემოვლებულ ბორცვს. 1970-იანი წლებში მიაკვლია იაე ინსტიტუტის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). ნამოსახლარზე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ნატეხები. 

აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნიკურ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გრაფინია ფესენკოს აგარაკი

**გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკი**, იგივე **მახინჯაურის ბავშვთა სახლი** — კულტურის ძეგლი ბათუმში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.

აგარაკის მშენებლობა მეოცე საუკუნის პირველ  ნახევარში დაიწყო და რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის ძიძას, გრაფინია მარია ფესენკოს ეკუთვნოდა. ადგილობრივების ინფორმაციით, აგარაკი 1900—1907 წლებშია აგებული. გადმოცემით, შენობა ქართველმა არქიტექტორმა დააპროექტა, თუმცა პეტერბურგიდან მოწვეულმა არქიტექტორებმა დაასრულეს. მისი ანალოგი იტალიაშიც ყოფილა.

ისტორიული წყაროები ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია, თუმცა მეცნიერები დარწმუნებული არიან, რომ სასახლის დიასახლისი სწორედ გრაფინია მარია ფესენკო იყო: როგორც ისტორიულ წყაროებშია მოხსენებული, „რომანოვების კუთვნილი ჩაქვის საუფლისწულო მამულების ადმინისტრაციისთვის აგებული ულამაზესი სასახლე იმპერატორმა აღმზრდელს უსახსოვრა.“

II მსოფლიო ომის დროს აგარაკი სამხედრო ჰოსპიტლად გადააკეთეს. შემდეგ გრაფინია ფესენკოს აგარაკი ბავშვთა სახლს გადაეცა. 90-იან წლებში შენობაში იძულებით გადაადგილებული პირები შეასახლეს. ამჟამად შენობა ცარიელია, არც ფანჯრები აქვს და არც კარები, მხოლოდ კარკასია შემორჩენილი.

საუკუნის განმავლობაში აგარაკს ხშირად სტუმრობდნენ ინგლისელი, რუსი და გერმანელი არისტოკრატები. გრაფინიას ვერანდა წვეულებების ადგილი იყო. 

2006 წელს აგარაკს სახელმწიფო დაცვა დაენიშნა. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის 2013 წლის 28 ოქტომბრის ბრძანების შესაბამისად, გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში
* *კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტებისათვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების თაობაზე* , საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო, 28.10.2013. 
* *მახინჯაურში რომანოვების სასახლეს რესტავრაცია ჩაუტარდება*, ქართული საინფორმაციო სააგენტო.
* გრაფინია ფესენკოს აგარაკი მახინჯაურში, Ajara TV, 8 ნოემბერი, 2018.

კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ბათუმში
ზემო მაჩხაანის ყველაწმინდის ეკლესია

**ზემო მაჩხაანის ყველაწმინდის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ ზემო მაჩხაანის სამხრეთ-დასავლეთ კიდეში, რობიტაანთ უბანში. თარიღდება გვიანდ. შუა საუკუნეებით. ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე ადრე სასაფლაო ყოფილა. შენობის მახლობლად რამდენიმე საფლავის ქვაა შემორჩენილი.

## ძეგლის აღწერა
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით, არქიტექტურული კონსტრუქციის ელემენტები კვადრატული აგურით. თითო-ოროლა აგური გარეთა კუთხეების ქვედა წყობაშიცაა ჩართული, კუთხეების ზედა ნაწილი კი, მთლიანად აგურისაა, რაც, სავარაუდოდ, შეკეთების დროინდელია.
2007 წელს, საქართველოს ისტორიის ძეგლთა დაცვის და სადარჩენის ფონდის დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები. 
შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი შეისრული თაღითაა დასრულებული და გარედან ოდნავ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია მოქცეული. კარის წირთხლებში მოწყობილია ურდულის ბუდეები.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით კვადრატული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია შიგნიდან შეისრულთაღოვანი, გარედან კი თარაზულად გადახურული, მაღალი სარკმელი ერთი მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელში, შესასვლელის ზემოთაა. აფსიდის გვერდებში თითო მაღალი, შეისრულთაღოვანი ნაშაა. მათგან ჩრდილოეთ ნიშასა და აფსიდის ჩრდილოეთ კუთხეს შორის მცირე ოთკუთხა ნიშაა მოწყობილი. თითო შეისრულთაღოვანი ნიშა დასავლეთ კედელში, აფსიდის თაღი შეიდრული ფორმისაა ოდნავ შემაღლებული წვერით. თაღი აფსიდის მხრებთან შედარებით, თითქმის ორჯერ უფრო განიერია, რის გამოც მისი ქუსლები მხრების მიმართ გადმოშვერილია და საფეხურს ქმნის.გრძივი კედლები დანაწევრებულია ერთმანეთისგან პილასტრით გამიჯნული ორ-ორი შეისრული თაღით. თითოეულ მათგანში მოწყობილია თითო სათოფური, რაც ეკლესიის თავისებურებაა. სათოფურია მოწყობილი შესასვლელის სამხრეთით მდებარე ნიშშიც. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ანალოგიური ფორმის ერთ შეკიდულ საბჯენ თაღს.

გარედან ეკლესიის კედლები გასწორებულია ბათქაშით, რომელიც საპირე ქვების ზედაპირის უმეტეს ნაწილს ფარავს. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის ზემოთ, აგურის შეღრმავებული წყობით, გამოყვანილია საფეხუროვან ბაზისზე აღმართული ჯვრის გამოსახულება, რომლის ვერტიკალური მკლავის ქვემოთა ნაწილში ეკლესიის დასავლეთ სარკმლის ღიობია მოქცეული. ფასადები დასრულებულია ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც შედგება ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურის რიგების მონაცვლეობით.

ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დადგმულია კვადრატულსაფუძვლიანი, თითქმის ცილინდრული ფორმის, ოთხი თაღოვანი ღიობით გახსნილი მცირე სამრეკლო. თაღებს შორის, სამრეკლოს მთელ სიმაღლეზე, გამოვარდნილია თითო ნახევარსვეტი. ყოველ მათგანში, გარკვეული ინტერვალის დაცვით,  ჩართულია თარაზულად დადებული ორი აგური, რომლებიც მათ სამ ნაწილად ყოფს. გაფორმების მიზნით, ოთხივე თაღის ზემოთ, წყობაში ჩასმულია ცისფრად მოჭიქული სამ-სამი აგური. სამრეკლო გადახურულია თუნუქის პირამიდული სახურავით.            

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პატარა შირაქის ველის ნაგომრებისთავის სადგომი

**ნაგომრებისთავის სადგომი** — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ნაგომრებისთავის გორის სამხრეთით, მშრალი ხევის მარცხენა ნაპირზე, „ელდარის“ მეცხვარეობის მეურნეობის ტერიტორიაზე, მიეკუთვნება მუსტიუს ხანას. 1969 წელს გამოავლინა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანაშვილი). სადგომს უკავია 50x50 მ ფართობი. ნაპოვნია ორი გლუვი დარტყმის მოედნის მქონე და რელიეფბურცულიანი, მოგრძო, დაბალი, ფართო კაჟის ანატკეცი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ზემო ქედის სამარხი

**ზემო ქედის სამარხი** — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოჩნდა შემთხევევით 1970 წლის ზემო ქედის სოფლის კლუბის საძირკვლის გათხრისას. ძეგლი შეისწავლა, იაე ინსტიტუტის კავ-მ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). სამარხი თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის  I ნახევრით. ძეგლზე გამოვლინდა ხელით ნაძერწი ჯაში და ორი ქილა, ჭურჭლები ქვიშისა და წვრილი, თეთრმინარევიანი, მკვრივი თიხისგან არის დამზადებული, ქილებს ოდნავ გაშლილი პირი და დაბალი ყელი აქვს. ერთი მათგანის მხარს გარშემოუყვება მსუბუქად ამოღარული მოკლე, ირიბი ხაზების ორი რიგი და ქვედა რიგზე მიბჯენილი ასეთივე ხაზებით შესრულებული ხვეულები. მეორე ქილას, ყელიდან მხარზე გადასვლის ადგილას, რელიეფური სარყელი აქვს, კორპუსის ზედა ნაწილს კი მოკლე, მსუბუქი ამოღარული ხაზებით შესრულებულია აქვს ოდნავ გადაშლილი პირი, რასაც ძირში ღარი შემოსდევს მხარს კი ამკობს მსხვილი, წერტილოვანი ორნამენტით შესრულებული ორი წყვილი ტეხილი ხაზი. ქილების ამოღარული და ჯამის წერტილოვანი ორნამენტი თეთრი, პატისებრი ნივთიერებით არის შევსებული. 

მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პატარა შირაქის ველის ნაგომრებისთავის ნამოსახლარი

**ნაგომრებისთავის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ნაგომრებისხევის მარჯვენა მხარეს, სერზე. ველის აღმოსავლეთით, თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლო-I ათასწლეულის დასაწყისით. აღმოჩნდა 2009 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური დაზვერვების (ხელმძღვანელი კონსტანტინე ფიცხელაური) დროს. 

ნამოსახლარის ჩრდილოეთის მხარე ფერდობზეა, რომელიც ხეობაში ეშვება. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ მხარე - სწორ ადგილზე. ფერდობის თავზე გამართულია წრიული ციტადელი (დიამეტრი - 50 მ.), რომელსაც ღრმა, განიერი თხრილი შემოუყვება. ცენტრი ჩავარდნილია, სამხრეთიდან აკრავდა ციტადელის გარე დასახლება, სათავდაცვო ზღუდით (სიგრძე - აღმოსავლეთ-დასავლეთ ხაზზე - 500 მ, სიგანე - ჩრდილო-სამხრეთ ხაზზე 400მ). ნამოსახლარს აქვს ზღუდის გარე დასახლებაც (სიგრძე - დაახლოებით 1 კმ). კარგად ჩანს ციტადელის ქვედა, მეორე თხრილიდან დაწყებული, ფერდობს ჩაყოლებული ნაგზაური, რომელიც ხეობისკენაა მიმართული. ძეგლზე აკრეფილი მასალა უხვია და მრავალფეროვანი. ჭარბობს კარგად გამომწვარი მონაცრისფრო, ლეგა ან რუხი კერამიკა, ქვის იარაღებიდან - სანაყები, ხელსაფქვავის ფრაგმენტები, თოხები. 

არქეოლოგიური მასალა დაცულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტარიბნის ტაფობის პირველი ნამოსახლარი

**ტარიბნის ტაფობის პირველი ნამოსახლარი** —  არქეოლოგიური  ძეგლი მდებარეობს მშრალი ხევების მწარეწყლის, კოდისწყლის და მდინარე ოლეს შესართავთან თარიღდება II ათასწლეულის I ნახევრის ბოლო საუკუნეებით.

1977 წელს შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრმა კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციამ ძეგლი თითქმის განადგურებული იყო მეცხოველეობის ზამთრის ფერმების მშენებლობის გამო. ნამოსახლარზე გამოვლინდა მოყვითალო ფერის კერამიკის მცირე ფრაგმენტები. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები