ივან რაშევსკი

**ივან გრიგორის ძე რაშევსკი** (, დ. 27 იანვარი, 1849, ჩუგუევი, ზმიევის მაზრა, ხარკოვის გუბერნია —  გ. 21 ივლისი, 1921, ჩერნიჰივი) — უკრაინელი მხატვარი, სკულპტორი, კრიტიკოსი და ხელოვნებათმცოდნე. ჩერნიჰივის უკრაინული სიძველეების ვასილი ტარნოვსკის სახელობის მუზეუმის დირექტორი, ჩერნიჰივის საჯარო ბიბლიოთეკის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ჩერნიჰივში ტარას შევჩენკოს პირველი ძეგლის დადგმის ლობისტი.

## ბიოგრაფია
ივან რაშევსკი დაიბადა 1849 წლის 27 იანვარს ჩუგუევში, თანამედროვე ხარკოვის ოლქში. რაშევსკების ოჯახს ჰქონდა მამული ჩერნიჰივის ოლქის სოფელ ველიკიე ოსნიაკიში, ამიტომ მხატვრის ცხოვრება დიდწილად გეტმანშინთან იყო დაკავშირებული.

1873 წელს, კიევის წმინდა ვლადიმირის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დასრულების შემდეგ, ჩაირიცხა იმპერატორის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში თავისუფალ მსმენელად. იგი სპეციალობით პეიზაჟის მხატვარი იყო. ამავე პერიოდში რაშევსკი ესტუმრა პარიზს. 1875 წელს ივან რაშევსკი აკადემიას ტოვებს და ბრუნდება უკრაინაში, ჩერნიჰივში.

1876-1879 წლებში იყო ჩერნიჰვის ზემსტვოს სამმართველოს წევრი, ასევე მუშაობდა სამსჯავროს მოსამართლედ. აქტიურად მონაწილეობდა მრავალი გამოფენაში კიევში, სანქტ-პეტერბურგში და ჩერნიჰოვში. დაკავებული იყო კოლექციონერობით. მის კოლექციაში შედიოდა, კერძოდ, ილია რეპინის, ვასილი სურიკოვის, მიხაილ ჟუკის ტილოები, ასევე ჭურჭელი და ნაქარგობა. 1908 წელს რაშევსკი დასასვენებლად გაემგზავრა საზღვარგარეთ და თავის მარშრუტს შავი ზღვიდან საბერძნეთამდე ასახავდა იმ სურათებში, რომლებიც მოგზაურობის დროს შექმნა: „ბოსფორი“ (1908), „სოკრატეს ციხე“ (1908) და სხვა.

1912 წელს გახდა ჩერნიჰოვის უკრაინული სიძველეების მუზეუმის მცველი, მოგვიანებით კი გახდა ამ მუზეუმის დირექტორი.

ცხოვრების ბოლო წლები მიუძღვნა ჩერნიჰოვში თარას შევჩენკოს ძეგლის დამტკიცებული პროექტის განხორციელებას. გარდაიცვალა 1921 წლის 20-21 ივლისის ღამეს და დაკრძალეს ამაღლების ეკლესიის სასაფლაოზე.

ნეკროლოგი ივან რაშევსკის გარდაცვალების შესახებ (ორიგინალური ორთოგრაფიით) — „გუბპოლიტპროსვეტი იუწყება, რომ 20-21 ივლისის ღამეს გარდაიცვალა მხატვარი, პირველი საბჭოთა უკრაინული მუზეუმის გამგე, რაშევსკი ივან გრიგორის ძე. დაკრძალვა გაიმართება 22 ივლისს, საღამოს 8 საათსა და 30 წუთზე, ამაღლების ეკლესიის სასაფლაოზე.“

## შემოქმედებითი მემკვიდრეობა
უკრაინის სახვითი ხელოვნების აკადემიის მიერ წარმოდგენილ ივან რაშევსკის ნამუშევრების კატალოგში აღნიშნულია 170-ზე მეტი მის მიერ შექმნილი ნამუშევრები. დიდი სამამულო ომის დროს რაშევსკის მრავალი ნამუშევარი დაიკარგა. დღესდღეობით ცნობილი და შემონახულია მხოლოდ დაახლოებით 40 ნამუშევარი, რომლებიც ინახება უკრაინის ეროვნული სამხატვრო მუზეუში, თარას შევჩენკოს ეროვნულ მუზეუმში, ასევე ჩერნიჰოვის მუზეუმებში და კერძო კოლექციებში.

ცნობილია ივან რაშევსკის შემდეგი ტილოები: „დესნაზე“ (1889), „დესნა“, „გამოცდამდე“ „ტბორი ბაღში“ (1892), „გლეხის სახლში“, „სააღდგომო დღესასწაულზე“ (1900).

ასევე, მისი ქანდაკებები: „მუსიკოს დლუსკის პორტრეტი“ (1889)
„პოპრიშინი“ (1892), თარას შევჩენკოს ძეგლის პროექტი (1921)

## ლიტერატურა
*Рашевський Іван // Енциклопедія українознавства (укр.) / В. Кубійович. — Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989. — Т. 7. — С. 2472.
*Рашевський Іван Григорович // Украинская советская энциклопедия: в 12 томах = Українська радянська енциклопедія (укр.) / За ред. М. Бажана. — 2-ге вид. — Київ: Гол. редакція УРЕ, 1974—1985. — Т. 9. — С. 294.
*Бєлікова Г. Іван Рашевський — відомий і невідомий (укр.) // Сіверянський літопис. — Чернігів, 1999. — № 1. — С. 26–62.
*Бєлікова Г. Іван Рашевський. Каталог творів (укр.) // Скарбниця української культури: Зб. наук. праць. — Чернігів, 2002. — Вип. 3. — С. 125–142.
*Проніна Т. Доля директора музею (укр.) // Сіверянський літопис. — Чернігів, 1999. — № 1. — С. 84–94.

## რესურსები ინტერნეტში
* Рашевський Іван Григорович
* Життя і творчість Івана Рашевського
* Іван Рашевський&nbsp;— співець Чернігівського краю 

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები პერიოდის მიხედვით