open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეკეთის ხაზი

thumb|right|309px|კავკასიის გამაგრებული ხაზის მარცხენა ფლანგი (ლეკეთის ხაზი)
**ლეკეთის ხაზი** () — სიმაგრეთა სისტემა, რომელიც ააგო რუსეთის ჯარმა კავკასიის ომების დროს აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში კავკასიონის მთების ძირში მდინარეების იორისა და ალაზნის გასწვრივ. 

## ისტორია
ლეკეთის ხაზის შემუშავება დაიწყო 1830 წელს, რათა დაეცვა საქართველო, რომელიც იმ დროისთვის რუსეთის იმპერიის ნაწილი იყო, დაღესტნის მთიელთა, ძირითადად სამურის ოლქის მთიელთა თარეშისგან. ხაზი შედგებოდა მთებიდან ყველაზე მოსახერხებელი გასასვლელების მოპირდაპირედ განლაგებული სიმაგრეებისგან. მისი მთავარი პუნქტები იყო სოფლები ზაქათალა და ბელაქანი.

გაზაფხულზე, რუსული ჯარები კონცენტრირდნენ ამ პუნქტებში და, რაზმებად დაყოფით, მთელი ზაფხულის განმავლობაში წავიდნენ მთის ექსპედიციებში გვიან შემოდგომამდე.

ლეზგინის ხაზი იყოფოდა მარჯვენა და მარცხენა ფლანგებად, რომლებიც თავს იყრიდნენ ლაგოდეხთან. მარჯვენა ფლანგზე შვიდი საფორტიფიკაციო ნაგებობა იყო (კარათუბანი, საცხენისი, ყვარელი, საბუე და ნათლის-მცემელი), მარცხნივ — სამი (ბელაქანი, ზაქათალა და ნუხა). მარჯვენა და მარცხენა ფლანგების მეთაურები იყვნენ დამსახურებული სამხედრო პოლკოვნიკები ან გენერლები. 1850-იან წლებში ხაზის ჯარები შედიოდნენ კავკასიის გრენადერთა დივიზიის შემადგენლობაში.

მთის ლეკეთის რაზმის პერსონალიდან ჯარები გამოიყო ფლანგის მეთაურებზე, რომლებმაც ეს ნაწილები განათავსეს ხაზის კორდონების გასწვრივ, სადაც სამსახური იყო გარნიზონი, ან გაგზავნეს სამთო ექსპედიციებში, სადაც ხშირად იმართებოდა შეიარაღებული შეტაკებები.

1860 წლის 20 აპრილს ლეკეთის ხაზი გაუქმდა.

## ლეკეთის ხაზის მეთაურები 
* ნიკოლაი ლაჩინოვი
* იოსიფ ანრეპი
* გიორგი შვარცი
* ბორის ჭილაევი
* გრიგოლ ჯამბაკურ-ორბელიანი
* ალექსანდრე ვრანგელი
* იპოლიტ ვრევსკი
* ლევან მელიქოვი

## სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის გამაგრებული ხაზი
ილია ივანოვი

**ილია ივანეს ძე ივანოვი** (; დ. 1 აგვისტო, 1870 — გ. 20 მარტი, 1932) — რუსი საბჭოთა ბიოლოგი, მუშაობდა ხელოვნური განაყოფიერებისა და განსხვავებული ჯიშის ცხოველების ჰიბრიდების მიღებაზე. ცნობილია თავისი საკამათო ექსპერიმენტით, შეექმნა ადამიანისა და შიმპანზეს ნაჯვარი, რა დროსაც მან მამაკაცის სპერმით სამი დედალი შიმპანზეს განაყოფიერება სცადა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ბიოლოგები
კატეგორია:ალმათში გარდაცვლილები
ნანა მამაცაშვილი

**ნანა მამაცაშვილი** (დ. 12 მარტი, 1937, თბილისი, საქართველო სსრ) — ქართველი მეცნიერი, გეოლოგი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1964 წელს მისი ინიციატივით დაარსდა საქართველოში პირველი პალინოლოგიური ლაბორატორია, რომელსაც თავად ხელმძღვანელობდა. თავისი მოღვაწეობის პერიოდში გამოქვეყნებული აქვს 100-მდე სამეცნიერო ნაშრომი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში, 1937 წლის 12 მარტს. 1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით, ხოლო 1962 წლიდან დაიწყო მუშაობა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, რომელშიც შემდგომ დააარსა პალინოლოგიური ლაბორატორია. ლაბორატორიამ საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ტერიტორიაზე მღვიმური ნალექების პალინოლოგიურ შესწავლას. 1975 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია: „ კოლხეთის მეოთხეული კონტინენტური ნალექების პალინოლოგიური დახასიათება“. 1991 წელს გამოსცა ნაშრომი „Древнеэвксинская флора Гурии“, რომელშიც გურიის ძველ-ევქსინური ფლორა აღწერა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ქალი მეცნიერები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
მარინა რამაზაშვილი

**მარინა რამაზაშვილი**  (დ. 27 მარტი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## განათლება
1984 წელს დაამთავრა მოსკოვის პირველი სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1986 წელს კი მოსკოვის თვალის დაავადებათა ჰელმჰოლცის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ორდინატურა და 1988 წელს ასპირანტურა.

## ბიოგრაფია
1991-1993 წწ. მუშაობდა ჰელმჰოლცის თვალის სნეულებათა ინსტიტუტის თვალის ფსკერის განყოფილებაში; 1993-1994 წწ. იყო საქართველოში ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის წარმომადგენლობის ოფის-მენეჯერი; 1994-1995 წწ. მუშაობდა ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს საერთაშორისო ჰუმანიტარული სააგენტოს მენეჯერის მოადგილედ; 1995-2000 წწ. იყო მენეჯერი და ოფთალმოლოგი თვალის მიკროქირურგიის ჯავრიშვილის კლინიკაში - „ოფთალმიჯი“; 2000 წლიდან კლინიკა "კარაპს მედლაინის" ოფთალმოლოგიური სამსახურის ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს 30-მდე სამეცნიერო ნაშრომი. არის მსოფლიო დიაბეტური ასოციაციის და ევროპის დიაბეტური სწავლების ასოციაციის წევრი (EASD), მსოფლიო და ევროპის ოფთალმოლოგიური და დიაბეტური კონგრესების მონაწილე, IQ კლინიკის დამფუძნებელი, მედიცინის დოქტორი, ოფთალმოლოგი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ექიმთა სახეები მსოფლიო ლიტერატურაში 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
ელგუჯა უძილაური

**ელგუჯა უძილაური** (დ. 1959) — ქართველი პოეტი. 

## ბიოგრაფია 
ელგუჯა უძილაური დაიბადა 1959 წელს, ჭართალში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთის არაგვის ხეობაში. მამა ორი წლისას გარდაეცვალა, ობლობაში იზრდებოდა; სკოლის დამთავრების შემდეგ ოჯახი ახმეტაში გადასახლდა და ცხოვრების მოწიფული ასაკი სწორედ ამ ქალაქში გაატარა. პირველი ლექსი ცამეტი წლის ასაკში დაწერა. არის ავტორი ლექსისა "აყვავებულა არაგვზე დეკა", რაც პოპულარულ სიმღერას დაედო საფუძვლად, 2012 წელს გამოიცა მისი 64 ლექსი, რასაც ხსენებული სიმღერის პირველი სტრიქონები აქვს სათაურად.

## ლიტერატურა 
* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ,2021, გვ. 302
* აყვავებულა არაგვზე დეკა : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პალიტრა L, 2012, 104 გვ.
* თვით სიყვარული ჩვენი ღმერთია : ახმეტური მარგალიტები : კრებული (თანაავტორი), ახმეტა, საარი, 2010, 96 გვ

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1959
მანგანეზი (არდეშენის რაიონი)

**მანგანეზი** () — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 64 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 18 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 148 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:არდეშენის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
მზია ხეთაგური

**მზია ხეთაგური** (დ. 14 მარტი, 1945, ცხინვალი, საქართველო) — ქართველი დრამატურგი, მეცნიერი, მწერალი, პოეტი, მსახიობი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა და გაიზარდა ცხინვალში. დამთავრებული აქვს თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1985 წელს გაიარა უმაღლესი კურსები მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურულ ინსტიტუტში, მოსკოვში. მუშაობდა გალაკტიონ ტაბიძის სახლ-მუზეუმში, ცხინვალის თეატრში. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში უდიდესი წარმატებით სარგებლობდა მისი პიესების მიხედვით  დადგმული სპექტაკლები. თბილისის და ბათუმის თოჯინების თეატრში დაიდგა პიესა „ხეტიალა„. ამავე სპექტაკლმა პირველი ადგილი მოიპოვა პოლონეთის საერთაშორისო ფესტივალზე. მისი შემოქმედება თარგმნილია სხვადასხვა ენაზე. მას უდიდესი ღვაწლი აქვს გაწეული ქართულ-ოსური ურთიერთობის მოგვარებისთვის.

## ჯილდოები 
*ვლადიმერ მაიაკოვსკის სახელობის პრემია
*მიხეილ ყიფიანის სახელობის სიგელი
*კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის სიგელი
*წმინდა გიორგის ოქროს ორდენი
*ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში 
*ავანსცენიდან კულისებში

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
ნოდარ ასლანიკაშვილი

**ნოდარ ასლანიკაშვილი** (დ. 22 ოქტომბერი, 1939, თბილისი — გ. 13 აგვისტო, 1988) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია 
ნოდარ ასლანიკაშვილი დაიბადა 1939 წელს, თბილისში. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგია-კლიმატოლოგიის სპეციალობით. იმავე წელს დაიწყო მუშაობა ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ინსტიტუტში, ინჟინრის თანამდებობიდან კლიმატოლოგიის განყოფილების გამგემდე. გამოქვეყნებული აქვს 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებშიც მოცემულია ამიერკავკასიის და, კერძოდ, საქართველოს მზის რადიაციის პირობები, ატმოსფეროს გაჭუჭყიანების საკითხები, მეტეოროლოგიური ელემენტებისა და კლიმატური პირობების აღწერა, საქართველოს ტერიტორიის დარაიონება წაყინვების, ციტრუსებისათვის საშიში მოვლენების მიხედვით, თბილისის კლიმატის თავისებურება და სხვ. 

## ლიტერატურა 
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი., 2003. გვ. 26

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
იზოლდა ელისაშვილი

**იზოლდა ივანეს ასული ელისაშვილი** (დ. 18 აპრილი, 1929, თბილისი, — გ. 15 ივლისი, 2016, იქვე) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1979). 

დაამთავრა კოტე მარჯანიშვილის თეატრალური სტუდია (1949). 1950 წლიდან თბილისის მოზარდ-მაყურებელთა ქართული თეარტის მსახიობი იყო. ძირითადად ასრულებდა „ინჟენიუ ტრავესტის“ ამპლუის (პატარა ბიჭებისა და გოგონების) როლებს. შესრულებული აქვს 60-მდე როლი, მ. შ. ნიკო (გ. ბერძენიშვილის „ბედნიერებისაკენ“), კუწო (გ. ნახუცრიშვილის „კომბლე“), ეტიენი (ც. სოლოდარის „მარსელელი ბიჭები“), წითელქუდა (ე. შვარცის „წითელქუდა“) ვოვკა (ს. მიხალკოვის „სომბრერო“), პეტია (მ. შატროვის „რევოლუციის სახელით“), პეტკა (ი. დიკის „პეტკა კოსმოსში“), ჯიმი (რ. სტივენსონის „განძთა კუნძული“).
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2016
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ვლადიმერ ელისაშვილი

**ვლადიმერ ილიას ძე ელისაშვილი** (დ. 29 მაისი, 1944, ოლოვიანაია, ახლანდ. იმიერბაიკალეთის მხარე, რუსეთი) — ქართველი ბიოლოგი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1996).

დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი (1970). 1973-1983 წლებში მუშაობდა იმავე უნივერსიტეტის მიკრობიოლოგიის კათედრაზე, 1983 წლიდან — სერგი დურმიშიძის სახელობის ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტში. 2012 წლიდან საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორია. 2012-2018 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორი მეცხოველეობის და საკვებწარმოების ინსტიტუტის დირექტორი, 2018 წლიდან — ამავე უნივერსიტეტის მიკრობული ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ელისაშვილის კვლევის ძირითადი მიმართულებაა: უმაღლესი ბაზიდიომიცეტების ფიზიოლოგია, ბიოქიმია, ბიოტექნოლოგია; ლიგნოცელულაზური ფერმენტების ბიოსინთეზი; ბიოლოგიურად აქტიური ნაერთების წარმოქმნა მცენარეული ნედლეულის ბიოკონვერსიის გზით; იაფი კონკურენტუნარიანი ტექნოლოგიების შემუშავება. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვლადიმერ ელისაშვილი — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი.

კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
ელისე თბილელი

**ელისე თბილელი** (საგინაშვილი) — XVII საუკუნის ქართველი საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე, თბილელი ეპისკოპოსი და მიტროპოლიტი დაახლ. 1628-1660 წლებში.

დაახლოებული იყო ქართლის მეფე როსტომთან (ზეობდა 1632–1658 წლებში) და დედოფალ მარიამთან. რუსეთის ელჩობის წევრის არსენი სუხანოვის მოწმობით, ელისე დედოფლის „სულიერი მამა“ იყო. მეფე-დედოფლის დახმარებით ელისემ განაახლა თბილისის სიონის ტაძარი (როსტომმა ტაძრისთვის მუდმივი შემოსავალიც განაჩინა). ელისეს მიეწერება ასევე 1657 წელს მცირე სამლოცველოს მიშენება სიონის ტაძრისათვის სამხრეთის მხრიდან. ის იყო ცნობილი კალიგრაფი და გადამწერი. 1652 წელს მეფის დავალებით მოლაპარაკებას მართავდა რუს დიპლომატ არსენი სუხანოვთან.      

## ლიტერატურა
* ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 3, თბ., 1970.
* ქართულ-სპარსული ისტორიული საბუთები, ვ. ფუთურიძის გამოც., თბ., 1955.
* ცინცაძე ი., ვასილ გაგარასა და არსენ სუხანოვის ცნობები საქართველოს შესახებ, თბ., 1965.

## სქოლიო
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:თბილელი მღვდელთმთავრები
ვასილ ყავლაშვილი

**ვასილ ყავლაშვილი** (დ. 4 აპრილი, 1911, ამბროლაური — გ. უცნობია) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია 
1939 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1947-1961 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო სამშენებლო ტრესტ „ხრამჰესმშენში“ სამუშაოთა მწარმოებლად. ასევე მუშაობდა სამშენებლო ტრესტებში „საქჰიდროენერგომშენი“ და „ტყიბულმშენი“, „უმათჰესისა“ და „თბილსრესის“ სამშენებლო სამმართველოების უფროსად. იყო „ენგურჰესისა“ და „ხრამჰეს-2-ის“ მშენებლობის და სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის“ თბილისის სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოების უფროსი. 1966 -1977 წლებში იყო სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის“ სამოქალაქო ბინათმშენებლობის სამმართველოს ჯერ მთავარი ინჟინერი შემდეგ, კი უფროსი. 

იგი იყო II მსოფლიო ომის მონაწილე, იბრძოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. მიღებული აქვს საბრძოლო ჯილდოები.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* ბოგდან ხმელნიცკის III ხარისხის ორდენი
* ბოგდან ხმელნიცკის III ხარისხის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი
* სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი
* წითელი ვარსკვლავის ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერიშრომის წითელი დროშის ორდენი

## ლიტერატურა 
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბილისი, 2017, გვ. 589

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1911
ვლადიმერ ოთარაშვილი

**ვლადიმერ ოთარაშვილი** (დ. 16 ოქტომბერი, 1952) — ქართველი არქიტექტორი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1952 წლის 16 ოქტომბერს. მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურული რესტავრაციის ფაკულტეტი 1979 წელს. მუშაობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს „ხუროთმოძღვრული მემკვიდრეობის რესტავრაციის ცენტრში“. თბილისში გამართულ არქიტექტორთა პირველ საერთაშორისო ბიენალეზე 1988 წელს მიიღო სიგელი. მისი ძირითადი ნამუშევრებია ბეთლემის ზედა ეკლესია (კვლევა), წრომის ტაძარი (რესტავრაცია), მრავალძალის წმინდა გიორგის ეკლესია (აღდგენა-რესტავრაცია), ხობის არქიტექტურული კომპლექსი, ცაიშის პალატა, ჯუმათის არქიტექტურული კომპლექსი, ხოტევის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია, სხალთის არქიტექტურული კომპლექსი, მარტვილის ტაძარი, ჩიქოვანების მცირე ეკლესია და ა.შ.

## ლიტერატურა
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ, 2017, გვ.468

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველები
დომენტი ქორიძე

**დომენტი ქორიძე** (დ. 1910 — გ. 1971) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1910 წელს. იგი ბრინჯაოს ხანის მეტალურგიულ საკითხებზე მუშაობდა, ამავდროულად თბილისის არქეოლოგიურ ძეგლებს იკვლევდა.
მცხეთა-სამთავროს, ურბნისის არქეოლოგიურ ექსპედიციებში მონაწილეობდა, რასთან ერთადაც იგი ღრმახევის, ნავთლუღისა და ნოსირის არქეოლოგიურ გათხრებს ხელმძღვანელობდა. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სტატუსი 1955 წელს მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
გივი ჩიხლაძე

**გივი ჩიხლაძე** (დ.1921 — გ. 1996) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი,  პედაგოგი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
გივი ჩიხლაძე დაიბადა 1921 წელს, საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი დაამთავრა 1949 წელს. იგი გახლდათ მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. ის მუშაობდა ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენში.“ 1955 წელს დაიცვა დისერტაცია რათა მოეპოვებინა მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. მანამდე 1953 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. გივი ჩიხლაძე იყო ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის დეკანი, ხოლო ლექციებს კითხულობდა შემდეგ თემებზე: ავტომატიკის ელექტრომაგნიტური მოწყობილობები, ავტომატიკის საფუძვლები, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ელემენტები. გამოქვეყნებული აქვს 40-მდე მეცნიერული ნაშრომი. ჩართული იყო რესპუბლიკურ და საერთაშორისო კონფერენციებში. აჯილდოვებდნენ მთავრობის ორდენებით და მედლებით. პროფესორის სახელი ავტომატიკის და ტელემექანიკის ელემენტების ლაბორატორიას გივი ჩიხლაძის გარდაცვალების შემდეგ მიენიჭა. ის იყო ავტომატიკის და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის დამაარსებელი და ამავე კათედრის პროფესორი.

## ლიტერატურა 
* გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული/შემდგ.: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე [და სხვ.] თბ., 2012 გვ. 156-157

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ხოჯა ალი რიზა

**ჰოჯა ალი რიზა** (, დ. 1858, უსკუდარი, სტამბოლი — გ. 20 მარტი, 1930, უსკუდარი, სტამბოლი) — თურქი მხატვარი და ხელოვნების მასწავლებელი, რომელიც ცნობილია ძირითადად თავისი იმპრესიონისტული პეიზაჟებითა და არქიტექტურული ნახატებით.
მინი|ალტ=300|პეიზაჟი 1898
## ბიოგრაფია
მისი მამა იყო კავალერიის მაიორი და კალიგრაფიის მოყვარული. დაწყებითი განათლების დასრულების შემდეგ რიზა სწავლობდა ყულელის სამხედრო ლიცეუმში, შემდეგ თურქეთის სამხედრო აკადემიაში, სადაც სწავლობდა ხატვას ოსმან ნური ფაშასთან და სულეიმან სეიდთან. 1881 წელს მან  სულთან აბდულ ჰამიდ II-ისგან ჯილდო მიიღო. სამი წლის შემდეგ მან სასწავლებელი დაამთავრა ლეიტენანტის წოდებით და დაინიშნა ნური ფაშას თანაშემწედ. ის აპირებდა სწავლის გაგრძელებას ნეაპოლში, მაგრამ იძულებული იყო გეგმები შეეცვალა, იქ ქოლერის ეპიდემიის გამო.
200px|მინი|ქალწულის კოშკი 1894

1891 წელს შეუერთდა თურქულ-ისლამური არტეფაქტების შემსწავლელ სამთავრობო კომისიას. ოთხი წლის შემდეგ მას მიენიჭა კოლგასის (უფროსი კაპიტანი) წოდება და დაიწყო მუშაობა დიზაინერად ახალ საიმპერატორო ფაიფურის ქარხანაში. ის ასევე მუშაობდა ფაუსტო ზონაროსთან, რომელიც ხატვას ასწავლიდა ილდიზის სასახლეში ადგილობრივი წარჩინებულის მეუღლეს. ბერძნულ-თურქეთის ომის დროს იგი საბრძოლო მხატვარი იყო იონიაში. 1903 წელს მსახურობდა სიძველეთა მუზეუმის შექმნის კომისიაში. ექვსი წლის შემდეგ იგი გახდა „ომის პუბლიკაციების ოფისის“ ხელმძღვანელი და იქ მსახურობდა ორი წლის განმავლობაში. იმ წლებში იგი ასევე იყო ოსმალეთის ხელოვანთა ასოციაციის თავმჯდომარე. 1911 წელს პენსიაზე გავიდა იარბაის (პოდპოლკოვნიკის) წოდებით.

1914 წელს მან დაიწყო პეიზაჟის მხატვრობის სწავლება სახვითი ხელოვნების სკოლაში (ახლანდელი მიმარ სინანის სახვითი ხელოვნების უნივერსიტეტი). განათლების სამინისტროში სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ გადავიდა ჩამლიჯაში, გოგონების საშუალო სკოლაში, სადაც სამი წელი დაჰყო. შემდეგ მუშაობდა უსკუდარის სხვა გოგონათა სკოლაში, ხოლო 1929 წლიდან სიკვდილამდე მუშაობდა ვაჟთა სკოლაში.

სიცოცხლის განმავლობაში მისი ბოლო გამოფენა, რომელიც ორგანიზებული იყო მხატვრისა და პარლამენტის წევრის, ჯელალ ესათ არსევენის მიერ, გაიმართა პარიზში 1928 წელს. ხოჯა ალი რიზას ნამუშევრები ძალიან ღირებული იყო თურქეთის ახალგაზრდა რესპუბლიკის დროსაც კი. მისი გარდაცვალებიდან მრავალი წლის შემდეგ, მისი ნამუშევრების გამოფენა კვლავაც ეწყობა სახელმწიფო გამოფენებზე. 1933 წელს ანკარაში ჰალკევლერის საზოგადოებამ მხატვრის ნამუშევრები თავის პირველ გამოფენაზე წარადგინა. ამას მოჰყვა კიდევ 16 პერსონალური გამოფენა, რამაც გააძლიერა მისი, როგორც თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ლანდშაფტის მხატვრის რეპუტაცია.

## ლიტერატურა
* Nurullah Berk: *Hoca Ali Rıza’nın Sanatı*. In: *Arkitekt Dergisi Sayı*, Nr. 298, 1960
* Ömer Faruk Şerifoğlu: *Hoca Ali Rıza, 1858—1930*. (= *Türk Ressamları Dizisi*, Band 9), Yapı Kredi Yayınları, 2005, ISBN 975-08-0996-3
* Atila Taşpınar: *Hoca Ali Rıza Bey*. Boyut Yayın Grubu, 2012, ISBN 978-975-230-982-1
* Wendy M. K. Shaw: *Ottoman Painting: Reflections of Western Art from the Ottoman Empire to the Turkish Republic*. I. B. Tauris, London/New York 2011, S. 91-100

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მხატვრები
ნიკოლოზ აივაზოვი

**ნიკოლოზ აივაზოვი** (დ. 1889, სიღნაღი — გ. 1938) — ქართველი ტოპოგრაფი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა სიღნაღის სამოქალაქო სასწავლებელში, მონაწილეობდა მოსწავლეთა რევოლუციურ გამოსვლებში. 1905 წელს შევიდა ბოლშევიკური პარტიის რიგებში. 1905-1906 წლებში იყო სიღნაღის საქალაქო სასწავლებლის მოსწავლეთა სოციალ-დემოკრატიული წრის ორგანიზატორი, ხელმძღვანელობდა   წლის მოსწავლეთა საპირველმაისო გაფიცვას. 1906 წელს სასწავლებელის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო სიღნაღის სტამბაში ასოთამწყობად. 1906 წელს შევიდა თბილისში საბუღალტრო კურსებზე, სადაც მოაწყო პარტიული უჯრედი და ბიბლიოთეკა. საბუღალტრო კურსების დამთავრების შემდეგ და ცბრუნდა სიღნაღში და ისევ ასოთამწყობად გააგრძელა მუშაობა. ბეჭდავა პროკლამაციებს, ორგანიზაციებისათვის აგროვებდა ფულს. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მისი დევნა დაიწყო, ამიტომ პარტიულმა ორგანიზაციამ სამუშაოდ გორისა და დუშეთის მაზრებში გაუშვა. 1909 წლის თებერვალში თბილისში ჩამოვიდა. მუშაობდა სტამბა „პროგრესში“ ხოლო შემდეგ სტამბა „კულტურაში.“ 1909-1912 წლებში დაკავშირებული იყო სტასოვთან და თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაციის სხვა ხელმძღვანელ ამხანაგებთან, მათი დავალებით სტამბაში ბეჭდავდა პროკლამაციებს, ხელმძღვანელობდა სტამბის მუშათა წრეებს, ავრცელებდა გაზეთ „პრავდას“ და „პრავდი“ ფონდის გასაძლიერებლად კრეფდა ფულს. 1912 წლის ივნისში, როდესაც ჩავარდა თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაცია, იგი დაპატიმრებას გადაურჩა და დახმარებას უწევდა პატიმარ ამხანაგებს. 

## ლიტერატურა 
* კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი თბ., 2001 გვ. 321

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქართველი ტოპოგრაფები
ასკალონ მაგრაქველიძე

**ასკალონ მაგრაქველიძე** (დ. 10 აპრილი, 1912, თბილისი, საქართველო — გ. 1988) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1958).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1928 წელს სწავლობდა რუსთაველის თეატრთან არსებულ სტუდიაში. მალევე იგი რუსთაველის თეატრშიც მიიწვიეს. დიდი წარმატება მას ს. ახმეტელის სპექტაკლ „თეთნულდში“ ხვდა 1932 წელს, სადაც ბაქირმის როლს თამაშობდა. ა. მაგრაქველიძე სხვადასხვა წლებში ფოთისა (1933-1948) და სოხუმის (1948-1958) თეატრებშიც მუშაობდა. მისი ნათამაშები როლენიდან გამოსარჩევია: ერემია წარბა (გ. წერეთელი „სამი სიცოცხლე“), ურიელი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), ოთარ ბეგი (ა. სუმბათაშვილი „ღალატი“), გოდუნი(ბ.ლავრენოვი „ღალატი“), ოსმან აღა (დ. ჭონქაძე „სურამის ციხე“), ოიდოპოსი (სოფოკლე ოიდოპოსის მეფე) და სხვა. ა. მაგრაქველიძემ ფილარმონიაში მუშაობა 1959 წელს დაიწყო და ხალხის წინაშე როგორც მკითხველ-მსახიობი წარსდგა. 

აღსამიშნავია მისი მუსიკალურ-ლიტერატურული ნაწარმოებები: ვაჟა-ფშაველა, გალაკტიონ ტაბიძე, მწერალი და პედაგოგი იაკობ გოგებაშვილი, ვანო სარაჯიშვილი, ერის მამა-ილია ჭავჭავაძე და ა. შ.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*1954 — აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი
*1958 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## გამოყენებული ლიტერატურა 
* ხელოვნების კალენდარი : თეატრი, მუსიკა, კინო, თბ., 1992, გვ. 47-48

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ნანა ფურცელაძე

**ნანა ფურცელაძე** (დ. 1930, თბილისი — გ. 19 ივლისი, 2024) — ქართველი მთარგმნელი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. ორმოცდათხუთმეტ წელზე მეტია, რაც ეწეოდა *პედაგოგურ* მოღვაწეობას და სამოცდაათამდე სამეცნიერო სტატიის *ავტორია* ისლამურ პოეზიაში, კლასიკურ თუ ახალ არაბულ ლიტერატურაში. მინიჭებული აქვს ივანე მაჩაბლის პრემია.

## ბიბლიოგრაფია 
*ნანა ფურცელაძე, „ნარკვევები და ნიმუშები“, 2020, აკადემიური წიგნი, გვ. 374
*ნანა ფირცელიძე, „ნარკვევები და ნიმუშები“, 2017, გვ. 316
*ნანა ფურცელაძე, „არაბი პოეტები V - XXსს.“ 2013, აკადემიური წიგნი, გვ. 88

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*თსუ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა  ფაკულტეტის ემერიტუს პროფესორი ნანა ფურცელაძე  90  წლისაა 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ფურცელაძეები
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
ავგუსტუსების ისტორია

მინი|Historia Augusta, 1698 წლის გამოცემის გარეკანი (ეტალის სააბატო, გერმანია)
**„ავგუსტუსების ისტორია“** () — პირობითი სახელწოდება კრებულისა, რომელიც მოიცავს რომის იმპერატორების (ავგუსტუსების) ცხოვრებათა აღწერილობებს ადრიანედან ნუმერიანუსამდე (117-284 წლები). 

კრებული რომის იმპერიის ისტორიის მნიშვნელოვანი პირველწყაროა. ჩვენამდე მოღწეულია არასრული სახით (აკლია 244-259 წლების მოვლენების აღწერილობა). სახელწოდება „ავგუსტუსების ისტორია“ 1603 წელს შემოიღო ანტიკურობის მკვლევარმა ისააკ კაზობონმა. კრებულის თავდაპირველი სახელწოდება უცნობია, ავტორების ვინაობისა და შედგენის თარიღის საკითხები კი გადაუჭრელია. თავად თხზულების ხელნაწერიდან ცნობილია 6 ავტორის სახელი (ელიუს სპარტიანუსი, იულიუს კაპიტოლინუსი, ვულკაკიუს გალიკანუსი, ელიუს ლამპრიდიუსი, ტრებელიუს პოლიო, ფლავიუს ვოპისკუს სირაკუზანუსი), თუმცა ბევრი თანამედროვე ისტორიკოსი „ავგუსტუსების ისტორიის“ შემოქმედად ერთ, IV საუკუნის მეორე ნახევარში მცხოვრებ მემატიანეს მიიჩნევს.

„ავგუსტუსების ისტორია“ შეგნებულად წარმართული თვალთახედვითაა დაწერილი (შესაძლოა ქრისტიანობისგან განდგომილი იმპერატორის იულიანეს გავლენით). კრებულის პირველი ნაწილი, რომელიც ეძღვნება კეისართა ცხოვრებას ადრიანედან კარაკალამდე, სანდო ისტორიულ მონაცემებს შეიცავს, მომდევნო ნაწილებში კი მრავლადაა ყალბი და ზოგჯერ ანეკდოტური ცნობებიც.

საქართველოს ისტორიის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია ელიუს სპარტიანუსის ის ცნობები, რომლებიც ეხება ადრიანესა და იბერიის მეფე ფარსმან II-ის ურთიერთობას. თხზულებაში მოთხრობილია, რომ ფარსმანმა „ქედმაღლურად უარი თქვა მიპატიჟებაზე“, როდესაც ადრიანემ მცირე აზიაში მოგზაურობისას თავისთან მიიწვია ვასალური და მოკავშირე სახელმწიფოთა ხელისუფალნი. მიუხედავად არაერთგზის მიწვევისა და ძვირფასი საჩუქრებისა, ფარსმანი არც რომში ჩასულა ადრიანესთან. საჩუქრების გარდა, იმპერატორს მისთვის ორმოცდაათი კაცისაგან შემდგარი კოჰორტაც უბოძებია; ფარსმანს საპასუხოდ იმპერატორისათვის გაუგზავნია ძღვენი, რომელშიც ოქრომკედით ნაქარგი მოსასხამებიც ყოფილა, ადრიანეს კი ცირკის არენაზე გამოუშვია ამ მოსასხამებში გამოწყობილი სამასი ბოროტმოქმედი. ასე გადაუხდია სამაგიერო ფარსმანისათვის იმპერატორს.

## ლიტერატურა
* Marshall, Peter K (1983). "Scriptores Historiae Augustae". In Reynolds, Leighton Durham (ed.). Texts and Transmission: A Survey of the Latin Classics. Clarendon Press.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერიის ისტორია
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
მიხეილ ზაგიუ

**მიხეილ მიხეილის ძე ზაგიუ** (; დ. 1 აგვისტო, 1875, თბილისი, — გ. 7 ივნისი, 1951, მოსკოვი) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), საბჭოთა არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1940). სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორი (1933).

დაიბადა ჩინოვნიკის ოჯახში. დედა ქართველი ჰყავდა (ყარანგოზიშვილი). გენერალ ნიკოლოზ ზაგიუს ძმა. 

1892 წელს დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, 1894 წელს — კონსტანტინეს მე-2 სამხედრო სასწავლებელი სანქტ-პეტერბურგში, 1902 წელს — გენერალური შტაბის აკადემია. მსახურობდა ყაბარდოს მე-80 ქვეით პოლკში და კავკასიის I მსროლელ ბატალიონში. 1917 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1918 წლიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. იყო უმაღლესი სამხედრო საბჭოს წევრი, საველე შტაბის ერთ-ერთი სამმართველოს უფროსი. 1921 და 1926 წლებში ორჯერ იყო დაპატიმრებული (მისი ძმა თეთრი მოძრაობის მონაწილე იყო), თუმცა გაამართლეს. 1932 წლიდან კითხულობდა ლექციებს სამხედრო-ქიმიურ აკადემიაში (მოსკოვი). 1936 წელს მიენიჭა ბრიგადის ინტენდანტის სამხედრო წოდება. ავტორია რამდენიმე წიგნისა, მათ შორის სახელმძღვანელოებისა სამხედრო ადმინისტრაციის სფეროში. დაჯილდოებულია წმ. ვლადიმირის, წმ. სტანისლავის, წმ. ანას სხვადასხვა ხარისხის, აგრეთვე საბჭოთა წითელი დროშისა (1944) და ლენინის (1944) ორდენებით. 

## ბიბლიოგრაფია
* სამხედრო ადმინისტრაციის მოკლე სახელმძღვანელო / თარგმნ. ს. მახვილაძის მიერ ; ალ. გედევანიშვილის რედ.. - ტფ. : ტფილისის უნ-ტი, 1929.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
აკაკი გოგიჩაიშვილი

**აკაკი გოგიჩაიშვილი**  (დ. 26 ივლისი, 1966, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ჟურნალისტი, ტელეკომპანია „იბერია“-ზე ბიზნესგადაცემის წამყვანი.

## განათლება 
1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1993 წელს ასპირანტურა. 1995 წელს დაამთავრა კოლორადოს უნივერსიტეტის ეკონომიკის ინსტიტუტი, 1997 წელს კი დიუკის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 2004 წელს განათლება დაასრულა სტენფორდის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტით.

## კარიერა 
1993-1996 წლები, „რეზონანსის“ გაზთის მთავარი რედაქტორის მოადგილე იყო. 1996-1997 წლები, „ამერიკის ხმის“ ქართული რეპორტიორი და რედაქციის წამყვანი იყო. 1997-1999 წლები, „რუსთავი 2“-ში „კურიერის“ რეპორტიორი იყო. 1993-2003 წლები, წამყვანი და მთავარი რედაქტორი იყო ტელეშოუ „60 წუთის“. 2006 წლიდან პროდუსერია „იდეა, ფული და ერთი შანსი“ და ხელმძღვანელია გახდა ბიზნეს-ახალი ამბების. 2006-2018 წლები, მუშაობდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ში  ავტორად და წამყვანად  „კვირის გამოძიება“ და „ბიზნეს კურიერ“-ში ასევე გადაცემა „P.S.“-ის კორესპონდენტად. 2018 წლიდან, წამყვანია „იბერიაზე“ გამოსული გადაცემის „ბიზნეს კოდი აკაკი გოგიჩაიშვილთან ერთად“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ესინ ენგინი

**ესინ ენგინი** (, დ. 17 მაისი, 1945 — გ. 4 მაისი, 1997) — თურქი კომპოზიტორი, არანჟირების ავტორი, მომღერალი, დირიჟორი და მუსიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1945 წლის 17 მაისს ყირიმელი თათრების ოჯახში. მუსიკის შესწავლა მან ხუთი წლის ასაკში დაიწყო. ესინ ენგინი ბავშვობიდან სწავლობდა კლასიკური მუსიკის ცნობილი კომპოზიტორების შემოქმედებას და თურქულ ხალხურ მუსიკას. მისი მთავარი მუსიკალური ინსტრუმენტი იყო უდი. აშშ-ში, სადაც საშუალო განათლება მიიღო, სწავლობდა ფორტეპიანოს და ასევე გაეცნო დასავლური მუსიკის გამორჩეულ ნიმუშებს. პარალელურად ეუფლებოდა ჰარმონიისა და კომპოზიციის ხელოვნებას. შემდეგ დაამთავრა სტამბოლის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის უმაღლესი სკოლა და სტამბოლის მუნიციპალიტეტის კონსერვატორიის ვოკალის განყოფილება.

კარიერის დასაწყისში მუშაობდა მუსიკოსად, ზოგჯერ სოლო ვოკალისტად იმ პერიოდის ცნობილ ორკესტრებში. მან გაახმოვანა საუნდტრეკები ფილმებში და ასევე ასრულებდა სიმღერებს ფილმებში. მისი პირველი გრამოფონის ჩანაწერი 1968 წელს მოხდა. ენგინმა პირველად ხმამაღლი განაცხადი გააკეთა თავისი დიდი დებიუტით, როდესაც 1972 წელს გამოუშვა ორი ჩანაწერი: „მოდი კასტინგზე, ზულფია“ და „ტანგო“. „მოდი ზულფიას კასტინგზე“ მან პირველად შეასრულა კლასიკური თურქული მუსიკა. ნაწარმოებში „ტანგო“ მან გაიმეორა მეოცე საუკუნის 30-იანი წლების ცნობილი ტანგო, თუმცა, პარალელურად მან შემოიტანა სხვადასხვა არანჟირება, ცდილობდა ახალი ჟღერადობა მიეცა ცნობილი სტილისტური ჟანრებისთვის. 1973 წელს მან გამოუშვა ნაწარმოები სახელწოდებით „მომეცი შენი ხელები / თვალების ზღვა“ და კიდევ ერთი ნაწარმოები — „თანამედროვე პიესები“. მათ შემდეგ ესინ ენგინმა გამოუშვა სხვა ალბომები სხვადასხვა წლებში, ისეთები როგორიცაა Anadolu 1974 წელს, Modern Fasıl 1978 წელს და Modern Oyun Havaları. მოგვიანებით მის შემოქმედებაში იყო სხვადასხვა მიღწევა: 1974 წელს ალბომები „წლები, რომლებიც არ დაბრუნდა / შეხედე ანკარას ქვას“, „ტანგოლარი“ და „წარსულიდან დღემდე“, „მე შემიყვარდა, მოვედი შენთან“ 1976 წელს.

კინომუსიკის სფეროში მუშაობდა ისეთ რეჟისორებთან და ოსტატებთან, როგორებიც იყვნენ ოსმან სედანი და ატიფ ილმაზი. 1986 წელს მან დაწერა მუსიკა სერიალ „Çalıkuşu“-სთვის, რომელშიც მთავარი როლი აიდან შენერმა შეასრულა. ფილმები, როგორიცაა „ციუბიუკი“, „ჩემი ოცნებები, ჩემი სიყვარული და შენ“, „ქალს სახელი არ აქვს“, „მოგზაურთა მეფე“. მან შექმნა კომპოზიციები სატელევიზიო სერიალებისთვის, როგორიცაა „იოლას სასახლის მკვლელობა“, „ორი ქალი“, „ტატლ ბეტიუშ“, „გულ დიკენი“, „ორი და“, „ციურე“.

1994 წელს ესინ ენგინი დაავადდა სისხლის კიბოთი და თავისი საუნდტრეკის უმეტესობა საწოლში დაწერა.

სიცოცხლის ბოლო პერიოდში მან შექმნა ალბომები, როგორიცაა „ნოსტალგიური რუსი ბოშა“, „ბოშათა ცეცხლი“, „საუნდტრეკები“. ესინ ენგინი გარდაიცვალა 1997 წლის 4 მაისს.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მუსიკოსები
კატეგორია:თურქი კომპოზიტორები
ბოწორისი

**ბოწორისი**, *ჭვინტის მონასტერი*, *ელიაწმინდა* — შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრული ძეგლი ისტორიულ სამცხეში, ახლანდ. ახალციხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ელიაწმინდის ჩრდილოეთით, დაახლ. 1 კმ-ზე, ღრმა ტყიან ხეობაში, ქედის კეხზე.

ბოწორისი ერთნავიანი ეკლესიაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდა აქვს. ჩრდილოეთით აკრავს მისივე თანადროული აფსიდიანი პატარა ეგვტერი, რომელშიც შესვლა მხოლოდ ეკლესიიდან შეიძლება. სამხრეთ შესასვლელის ერთადერთი კარიბჭისგან მხოლოდ უმნიშვნელო ფრაგმენტებია დარჩენილი. ინტერიერში სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედელზე თითო პილასტრია, რომელთა პროფილირებულ კაპიტელზე კამარის საყრდენი თაღია ამოყვანილი. ნავის კამარა ქვაყორე დუღაბისაა, შენობის დანარჩენი ნაწილები — თლილი ქვისა. აქა-იქ შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები, გარედან ეკლესია შემოსილი იყო სუფთად გათლილი, კარგად ნაწყობი ქვის პერანგით, რომელიც დღეისათვის თითქმის შემოძარცულია. ფასადები მარტივია, მორთულობის გარეშე. კედლებში თითო სარკმელია. საერთო პროპორციებით, ხუროთმოძღვრული დეტალებითა და შესრულების ხარისხით შენობა სამცხის XIII–XVI საუკუნეების უგუმბათო ტაძრების ჯგუფს მიეკუთვნება.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
ნანული მაისურაძე

**ნანული მაისურაძე** (დ. 19 თებერვალი, 1937) — ქართველი ეთნოლოგი და ისტორიკოსი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი 1961 წელს. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი. 2006 წლიდან *ისტორიის*, *ეთნოლოგიის*, *რელიგიის* შესწავლისა და პროპაგანდის სამეცნიერო ცენტრის თანამშრომელი.მის მიერაა წაკითხული ლექციების სპეციალური კურსი ეთნომუსიკოლოგიაში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
სუბატომური ნაწილაკი

200px|მინი|ატომის აგებულება
**სუბატომური ნაწილაკი** — ნაწილაკი, რომელიც ზომით ატომზე პატარაა. ატომი მატერიის უმცირესი ნაწილაკია, რომლის ქიმიური საშუალებებით გამოყოფა შეუძლებელია, და დიდი ხნის განმავლობაში იგი უმარტივეს და უმცირეს ნაწილაკად ითვლებოდა. 1897 წელს ჯოზეფ ჯონ თომსონის მიერ ელექტრონის აღმოჩენამ ეს მოსაზრება უარყო და სამეცნიერო სამყარო შეძრა. მოგვიანებით, 1919 წელს, ერნესტ რეზერფორდმა პროტონი აღმოაჩინა და ივარაუდა ატომის ბირთვის შემადგენელი მეორე ნაწილაკის, ნეიტრონის არსებობა, რომელიც 1932 წელს აღმოაჩინა ჯეიმზ ჩედვიკმა. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული, მეცნიერებმა ასევე აღმოაჩინეს სხვა, მანამდე აღმოჩენილ სუბატომურ ნაწილაკებზე მცირე ზომის ნაწილაკებიც, როგორებიცაა კვარკები, გლუონები, ფერმიონები, მესონები და სხვა. 

## კლასიფიკაცია 
დღესდღეობით, მეცნიერთა უმეტესობა თანხმდება, რომ სუბატომური ნაწილაკები იყოფა ორ კლასად: კომპოზიტურ და ელემენტარულ ნაწილაკებად. კომპოზიციური ნაწილაკების სტრუქტურა შედგება უფრო მცირე ნაწილაკებისგან, ხოლო ელემენტარული ნაწილაკები უმარტივესია, ე.ი. უფრო პატარა ნაწილაკებად დაშლა შეუძლებელია.

## ლიტერატურა
*მარტინუსი ვ., *Facts and Mysteries in Elementary Particle Physics*, რივერ ეჯი, 2003

## რესურსები ინტერნეტში
* კალიფორნიის უნივერსიტეტი,ნაწილაკთა მონაცემების ჯგუფი

## სქოლიო
მზია წერეთელი

**მზია წერეთელი** (დ. 14 აგვისტო, 1963, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პედაგოგი, ფსიქოლოგი.

## ბიოგრაფია
1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიისა და ფილოსოფიის ფაკულტეტი.

1990-1993 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის მიწვეული ლექტორი. 1993-2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის ზოგადი ფსიქოლოგიის კათედრა. 2006-2008 წლებში ასოცირებული პროფესორი. 2006-2008 წლებში კავკასიის ბიზნეს სკოლის მიწვეული ლექტორი. 2008 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის მიმართულების პროფესორი, ფსიქოლოგიის მიმართულების საბაკალავრო პროგრამის თანახელმძღვანელი, ასევე განათლების ფსიქოლოგიის კონცენტრაციის ხელმძღვანელი, სამაგისტრო პროგრამების ხელმძღვანელი. 2008-2010 წლებში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში მიწვეული ლექტორი. 2010-2011 წლებში განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ე„როვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის“ ეროვნული შეფასებების, კვლევებისა და ანალიზის დეპარტამენტის უფროსი. 2012-2013 წლებში ფსიქომეტრიკოსი ექსპერტის პოზიცია საქართველოს დაწყებითი განათლების პროექტში. 2013 წლიდან იყო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს კვლევისა და შეფასების სამმართველოს უფროსი, ხოლო 2014 წლიდან განათლების ფსიქოლოგიის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორი.

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მეხსიერებაში სემანტიკური ინფორმაციის შენახვის ფორმებისა და მექანიზმების შესახებ.“
2005 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „გენდერული ცნობიერების ფორმირებისა და მოქმედების ფსიქოლოგიური მექანიზმები.“

## ბიბლიოგრაფია
* Intercultural sensitivity among Georgian, Armenian and Azerbaijani students in Georgia - Tbilisi, 2015. - 96p.. - ISBN: 978-9941-0-7510-0
* ინკლუზიური განათლება (თანაავტორი). - თბილისი, ტიფლოპოლიგრაფია, 2011. გვ. 188 - ISBN: 978-9941-0-2973-8
* ტესტური დავალებების შექმნის ხელოვნება : დამხმ. სახელმძღვ. სკოლის მასწავლებლებისათვის (თანაავტორი). - თბილისი, ეროვნ. სასწ. გეგმებისა და შეფასების ცენტრი, 2009 გვ. 169 - ISBN: 978-9941-0-1662-2
* როგორ ვასწავლოთ მოსწავლეებს აზროვნება : მეთოდ. სახელმძღვ. თბილისი, ეროვნ. სასწ. გეგმებისა და შეფასების ცენტრი, 2007 გვ. 84
* გენდერი-კულტურული და სოციალური კონსტრუქტი : სალექციო კურსი სოც. მეცნ. მაგისტრატურისათვის (ავტორი). - თბილისი, სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრი, 2006 გვ. 116 - ISBN: 99940-871-1-8

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე. თბ., 2012 გვ. 597

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
ღუღუნ წახნაგია

**ღუღუნ წახნაგია** (დ. 1933, მეორე ჭოღა, ჩხოროწყუ,  — გ. 2017) — ქართველი პოეტი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა გორის ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მეორე კურსზე აირჩიეს ფილოლოგიის ფაკულტეტის გაზეთის რედაქტორად, ამ გაზეთს უძღვებოდა ინსტიტუტის დამთავრებამდე. ასევე იგი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის რესურსცენტრთან არსებულ ლიტერატურულ გაერთიანებას ხელმძღვანელობდა. მისი პირველი ლექსების კრებულია „უსასრულო გზა“.

## ლიტერატურა 
*  ალექსანდრე ელერდაშვილი, ქართველი პოეტები, თბილისი, 2021, გვ. 374

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
ნაზლი ეჯევითი

**ფატმა ნაზლი ეჯევითი** (, დ. 4 იანვარი, 1900 — გ. 14 აგვისტო, 1985, თურქეთი) — მასწავლებელი და რეალისტი მხატვარი. თურქეთის პრემიერ-მინისტრის, ბულენთ ეჯევითის დედა.

## ბიოგრაფია
ფატმა ნაზლი დაიბადა 1900 წლის 4 იანვარს სტამბოლში, მაშინდელი ოსმალეთის იმპერიის დედაქალაქში. მისი წინაპრები იყვნენ სამხედროები, მამა — პოლკოვნიკი ემინ სარგუტი, ხოლო დედის ბაბუა კირატ ფაშა — ოსმალეთის სულთნის თანაშემწე. ოჯახი წარმოშობით ბოსნიელი იყო. 1915 წელს შაპას გოგონათა პედაგოგიური სასწავლებლის  დამთავრების შემდეგ, ერთ-ერთი პირველი თურქი მხატვრის, მიჰრი მუშფიკის რჩევით, გადაწყვიტა დაკავებულიყო მხატვრობით.

1915 წლიდან 1922 წლამდე სწავლობდა გოგონათა სახვითი ხელოვნების სკოლაში. მას შემდეგ, რაც თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომის გამო გოგონათა სახვითი ხელოვნების სკოლის დამამთავრებელი გამოცდები გაუქმდა, მან მიიღო მასწავლებლის სერთიფიკატი. ნაზლიმ ბეშიქთაშის გოგონათა საშუალო სკოლაში ხელოვნების მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. შემდეგ ის გაჰყვა მშობლებს კასთამონუში, ანატოლიაში და 25 წლით შეაჩერა მხატვრობის კარიერა. ის ჯერ ასწავლიდა კასთამონუში, შემდეგ კი ბოლუსა და იზმითში.

1924 წელს დაქორწინდა და საცხოვრებლად ანკარაში[4] გადავიდა. ერთი წლის შემდეგ მას შეეძინა ვაჟი, ბულენთი, რომელიც მოგვიანებით გახდა პოლიტიკური პარტიის ლიდერი, შემდეგ კი — თურქეთის პრემიერ-მინისტრი კიდევ ოთხჯერ. იგი მუშაობდა ხელოვნების მასწავლებლად მასწავლებელთა მუსიკალურ სკოლაში, რომელიც გახდა ჰაჯეტპეს უნივერსიტეტის ანკარის სახელმწიფო კონსერვატორიის წინამორბედი. გარდა ამისა, იგი ასწავლიდა სტამბოლის საშუალო სკოლაში. მისი პედაგოგიური კარიერა გაგრძელდა 19 წელი.

2003 წელს თურქეთის იმდროინდელმა პრემიერ-მინისტრმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის დაკავების და ინტერიერის განახლების შემდეგ, სთხოვა რეზიდენციის ფოიეში განტავსებულიყო მისი ნამუშევარი „სალაჯაკი“ 

## გარდაცვალება
1985 წლის ივნისში ეჯევითი ჯანმრთელობის პრობლემების გამო გადაიყვანეს სტამბოლის საავადმყოფოში. მოგვიანებით იგი ანკარაში გადაიყვანეს, სადაც მისი ვაჟი ბულენთ ეჯევითი ცხოვრობდა. 1985 წლის 14 აგვისტოს იგი 85 წლის ასაკში გარდაიცვალა ჰაჯეტპეს საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში. იგი დაკრძალეს ჩებეჯი ასრის სასაფლაოზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:თურქი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
გურამ მამაცაშვილი

**გურამ მამაცაშვილი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1931, თბილისი — გ. 2009) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია 
გურამ მამაცაშვილი დაიბადა 1931 წელს, თბილისში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის ფაკულტეტი „ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის“ კვალიფიკაციით. 1956-1961 წლებში. მუშაობდა „ხრამჰესის“  იჰიდროელექტროსადგურს მშენებლობაზე, თბილისის წყალსადენის სათავე ნაგებობების სამმართველოს უფროსად, საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში. 1961 წლიდან საქართველოს მელიორაციისა და წყალთა მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში კაპიტალური მშენებლობის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი იყო., 1981-1986 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მელიორაციის განყოფილების გამგე იყო; 1986-1988 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო კომიტეტის "აგრომრეწვის" თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; 1988-1990 წლებში სამშენებლო გაერთიანება "მთავარწყალმშენის" უფროსის მოადგილე იყო; წლების განმავლობაში იყო ტექნიკური უნივერსიტეტის ლექტორი.

## ლიტერატურა 
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბილისი, 2017, გვ. 366-367

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
J. Cole

მინი|J. Cole კონცერტზე**ჯერმეინ ლამარ კოული** (დ. 28 იანვარი, 1985, ფრანკფურტი, დასავლეთ გერმანია) — ამერიკელი რეპერი და მუსიკალური პროდიუსერი. დაიბადა გერმანიის სამხედრო ბაზაზე და გაიზარდა ფეიეტვილში, ჩრდილოეთ კაროლინაში (აშშ). დააარსა ხმის ჩამწერი სტუდია „Dreamville Records“, რომელიც თანამშრომლობდა ისეთ მუსიკოსებთან, როგორიცაა JID, Ari Lennox, EarthGang და სხვა. „Dreamville Records“-მა გამოუშვა 4 კომპილაციური ალბომი, საიდანაც მესამემ „Revenge of the Dreamers III“ ბილბორდ 200-ში პირველი ადგილი დაიკავა. ჯერმეინის ყველა ალბომი გამოსვლის კვირას ბილბორდ 200-ის ხუთეულში მოხვდა.

## დისკოგრაფია 
#### სტუდიური ალბომი 
*„Cole World: The Sideline Story“ (2011)
*„Born Sinner“ (2013)
*„2014 Forest Hills Drive“ (2014)
*„4 Your Eyez Only“ (2016)
*„KOD“ (2018) 
*„The Off-Season“ (2021) 

#### მიქსტეიპები 
*„The Come Up“ (2007)
*„Warm Up“ (2009)
*„Friday Night Lights“ (2010)
*„Might Delete Later“ (2024)

## რესურსები ინტერნეტში
*სტუდიის ვებსაიტი
*ინტერვიუ

კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დი ენ ჰოლისკი

**დი ენ ჰოლისკი** (დ. 12 დეკემბერი, 1948) — ენათმეცნიერი

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ჩიკაგოს უნივერსიტეტი (აშშ). იკვლევს ქართველურ (ქართულ, ჭანურ) ენებსა და მთის კავკასიურ ენებს. ამჟამად მუშაობს ვაშინგტონის ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტში. ქართული თარგმანი დაიბეჭდა 2000 წელს. გამოკვლევებიდან რომლებიც ქართველურ-კავკასიურ ენებს ეხება, აღსანიშნავია: "სტატიკური ზმნები ქართულსა და სხვაგან", 1978; "ასპექტის თეორია და ქართული ასპექტი", 1981; "გარდაუვალი ზმნის სუბიექტის ბრუნვა წოვათუშურში (ბაცბურში)", 1987; "ლაზური" (სერია: კავკასიის მკვიდრთა ენები), 1991 (ყველა ინგლისურად); გამოცემული აქვს (ე. ქადაგიძესთან ერთად) წოვათუშური ტექსტები. რედაქტორია (კევინ ტუიტთან ერთად) კრებულისა, რომელიც ეძღვნება ჰოვარდ არონსონის.

## ლიტერატურა 
* ქართული ენა: ენციკლოპედია. - თბ. 2008. - გვ.615

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბიოგრაფიული ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:ენათმეცნიერები
Hellper

მინი
ჰელლპერ (Hellper) — კორეული მანჰვას სერია, დაწერილი და ილუსტრირებული შინ ჯოონგ-სეოკ (Shin Joong-seok)-ს მიერ, რომლის ხშირად გამოყენებული ალიასი „Sakk“ არის. პირველად გამოქვეყნდა, როგორც ვებტოონი (Webtoon) და შემდეგ, სერიალიზაცია გააკეთა AniBook-ს დახმარებით 2012-ის 3 მარტს. ჯერჯერობით მეორე სეზონი მიმდინარეობს, მაგრამ მწერალმა ახსენა, რომ იგი აპირებს 3 სეზონი ჰქონდეს მის მანჰვას. ეს მანჰვა იყენებს ბევრ ქრისტიანულ კონცეპტს
## სეზონები
### პირველი სეზონი
პირველ სეზონში ვეცნობით მთავარ პერსონაჟს ჯანგ გვანგნამს (Jang Gwangnam), რომელიც არის კილლბეროს (Killberos) ბაიკერი ბანდის მეთაური და პირველ ეპიზოდში მკვლელობის ცდელობა იყო მასზე, რომლის გამო აღმოჩნდა ჯოჯოხეთის პირველ წრეში, სადაც გაიცნობს სესე-ს (Sese), რომელიც აუხსნის იმ სამყაროს მომკელების შესახებ და როგორ მიიღოს მისი სასურველი ფორმა, როგორც სული. ყველა სულს ააქვს ტიკეტი და მითი არის, რომ 99 სხვა სულს თუ მოკლავ და მათ ტიკეტებს აიღებ შენი შავი ტიკეტი გახდება თეთრი და სამოთხეში შეგიშვებენ.
შენი ტიკეტი თუ გაიხევა ან დაკარგავ მაშინ შენი სული მოკვდება და გადაიქცევა მკვდრად (The Dead), რომელიც არის საკმაოდ დიდი ზომის მონსტრი, რომელმაც ინდივიდუალიზმი დაკარგა და მხოლოდ სხვების მოკვლაზე ფიქრობს.

### მეორე სეზონი
მეორე სეზონი არის პირველი სეზონის პროლოგი, სადაც ვხედავთ მთავარი პერსონაჟის ადრეულ ცხოვრებას ორიგინალურ კილლბეროსში, რომელიც იყო ბავშვთა სახლი, სადაც ბავშვებს ზრდიდნენ, რომ დაამარცხონ ბავშვთა სახლის მეთაურის ჯანგას, ასევე ცნობილი როგორც ჯანგ დაე-ჰო (Jang Dae-Ho), მტრები.
### მესამე სეზონი
ჯერჯერობით გამოსული არ არის, მაგრამ ავტორმა თქვა, რომ იქნება პირველი სეზონის გაგრძელება.

## ჰიერარქია
ამ მანჰვაში ფერების მიხედვით არის ჰიერარქია, სადაც წითელი არის ყველაზე სუსტი, რომელიც არის სულების ფერი შემდეგ, ყვითელი რომელიც გობლინების ფერია შემდეგ, ლურჯი, რომელიც ახასიათებს მომკელებს და ასევე აქვს ქვეკლასი მუქი ლურჯი შემდეგ, მეორე ყველაზე ძლიერი ჰიერარქიაში არის იისფერი, რომელიც ახასიათებს პერსონაჟს სახელად *სიბნელე*-ს 3 ალტერ ეგოს და ასევე სიბნელის პარტიის დელეგატებს და ბოლოს არის თეთრი ფერი, რომელიც ეკუთვნის ამ სამყაროს ღმერთს, ანგელოზებს და ასევე ნათელი პარტიის დელეგატებს.

## მთავარი პერსონაჟის შესახებ
ჯანგ გვანგნამ არის სული, რომელიც ჯოჯოხეთში აგრძელებს მის ცხოვრებას და არის ერთ-ერთი იშვიათი ჰელლპერი (Hellper), რომელიც დახმარებას იღებს ბნელი პარტიის დელეგატებისგან, მის შემთხვევაში შევილლე ჯარისხელი (Sheville Warhand) ეხმარება, ეს საშუალებას აძლევს, რომ ფერი შეიცვალოს და ბნელი პარტიის დელეგატის სიძლიერე აიღოს. ასევე ვოტე კოუნტერი (Vote Counter) არის, რაც ნიშნავს, რომ მას შეუძლია სამყაროს შემდეგი ციკლი გადაწყვიტოს, ანუ თუ სიბნელის პარტია იქნება დომინანტი ან ნათელი პარტია იქნება დომინანტი. ეს მას აძლევს რეინკარნაციის თვისებას და მის წინა ცხოვრებაში იგი ნოე იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯანგ დაე ჰო
*ჯანგ გვანგნამ

## ლიტერატურა
Sakk/Shin Joong-Seok „Hellper 1“ 2014, Webtoon
Sakk/Shin Joong-Seok „Hellper Season 2 : Killberos“ 2016, 

## სქოლიო
კატეგორია:კომიქსები
დავით შენგელია (გეოლოგი)

**დავით მიხეილის-ძე შენგელია** (დ. 4 მაისი, 1933, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1982) საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (1996), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2001), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (2013). 

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიის ფაკულტეტი სამთო ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით. 

1956–1996 წწ. იყო ალექსანდრე ჯანელიძის სახეოლობის გეოლოგიის ინსტიტუტის; მეცნიერ თანამშრომელი, 1996 წლიდან ინსტიტუტის პეტროლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი; 1978–1998 წწ. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მინერალოგიის, პეტროლოგიისა და გეოქიმიის კათედრის გამგე და პროფესორი 1998 წლიდან; 1996 წლიდან არის საქართველოს საინჟინრო აკადემიის აკადემიკოსი; 1998 წლიდან ამავე აკადემიის გეოლოგიისა და სამთო საქმის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი. 

1976-2006წწ. დავით შენგელია ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მინერალოგიის, პეტროლოგიისა და გეოქიმიის კათედრაზე, სადაც კითხულობდა ლექციების კურსს მაგმურ და მეტამორფულ პეტროლოგიაში. 1984-1986 წწ. კითხულობდა ლექციებს პეტროლოგიაში მიწვეული პროფესორის რანგში პრაღის კარლოვის უნივერსიტეტში.
დავით შენგელია არის 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა და 8 მონოგრაფიის ავტორი. მისი ძირითადი სამეცნიერო ინტერესებია — გრანიტწარმოშობის პრობლემა, პეტრო-მინერალოგიური კვლევა, გეოთერმობარომეტრია, იზოტოპური გეოქრონოლოგია, ტექტონიკის როლი რეგიონული მეტამორფიზმისა და მაგმური ქანების ფორმირების პროცესში.

ის გახლავთ ალექსანდრე ჯანელიძის (1992) და ალექსანდრე თვალჭრელიძის (2008) სახელობის პრემიების ლაურეატი. 2023 წელს გეოლოგიის დარგში სამეცნიერო მიღწევებისთვის დაჯილდოვებულია საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საპატიო სიგელით (იუნესკოს მიერ დაწესებულ მეცნიერების მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით).

## შრომები
* U–Pb LA-ICP-MS geochronology of polygenetic zircons from Beshta and Kamenistaya intrusions (the Greater Caucasus), 2022.
* Metamorphism of the Dizi Series Rocks (the Greater Caucasus): Petrography, Mineralogy and Evolution of Metamorphic Assemblages, 2021.
* U–Pb LA–ICP–MS dating of zoned zircons from the Greater Caucasus pre-Alpine crystalline basement: Evidence for Cadomian to Late Variscan evolution 2020.
* Genetic Typification of Zircons from Infrastructure of the Elbrus Subterrane (Caucasus), 2007.
* Докембрийско-палеозойский региональный метаморфизм, гранитоидный магматизм и геодинамика Кавказа, 2005.
*Петрология палеозойских гранитоидов Северного Кавказа 1972. 

## რესურსები ინტერნეტში
*დავით შენგელია — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია
*დავით შენგელია — პეტროლოგიის, მინერალოგიის, გეოქიმიისა და ლითოლოგიის განყოფილება

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები