open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანასტასია კაიშაური

**ანასტასია კაიშაური** (დ. 3 იანვარი, 1896 — გ. 1970) — ქართველი მეცნიერი და პედაგოგი.

ანასტასია კაიშაური დაიბადა დუშეთის რაიონის სოფელ ქვეშეთში. 
1917 წელს დაამთავრა თბილისის ქალთა მეოთხე გიმნაზია და პეტროგრადის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი.

დაინიშნა თბილისის ქალთა მე-2 გიმნაზიის ფსიქოლოგიისა და ლოგიკის მასწავლებლად 1919 წელს. განათლების სახალხო კომისარიატმა სტიპენდიით მიავლინა მოსკოვის სამედიცინო პედაგოგიკისა და მოსკოვის მე-2 უნივერსიტეტში ლოგოპედიისა და სურდოპედაგოგიკის შესასწავლად 1926 წელს. მუშაობდა თბილისის ყრუ-მუნჯთა სკოლაში სპეციალისტად 1928-1940 წლებში. 1929-1933 წლებში საქართველოს განათლების სახალხო კომისარიატის პედაგოგიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. ლოგოპედიის პედაგოგად ფუნქციონალურ-ნერვულ დაავადებათა ინსტიტუტში, სამეცნიერო აკადემიასა და ბავშვთა პოლიკლინიკებში 1931 წლიდან. მოხსენებით გამოვიდა 1930 წელს მოსკოვში დეფექტოლოგთა ყრილობაზე: „დეფექტოლოგიური მუშაობა საქართველოში“, აღნიშნულ ყრილობაზე ანასტასია კაიშაური დასახელებული იქნა დელეგატად. მომდევნო ყრილობაზე წაიკითხა მოხსენება: „ქართულ ბგერათა სპეციფიკურობა“. ასევე ფუნქციონალურ-ნერვულ დაავადებათა ინსტიტუტში წაიკითხა მოხსენებები: „ენაბლუობა, მისი პროფილაქტიკა და მკურნალობა“ 1932, „ენაჩლუნგობის ტიპოლოგიისათვის“ 1934, „მეტყველების ფონასეთიური მოშლილობა“ 1936 და სხვ. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერების განყოფილების მე-6 სამეცნიერო სესიაზე, 1942 წელს 24-25 აპრილს წაიკითხა მოხსენება „კონტუზირებულთა მეტყველების აღდგენა ხმოვანი ბგერებით“. საქართველოში ლოგოპედიისა და ქართული სურდოპედაგოგიკის დამაარსებელი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ლიტერატურა
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952, ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი, თბ., 2021, გვ.485

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
ალექსიშვილი

საკუთარი სახელი **ალექსიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსი ალექსიშვილი — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* მათე ალექსიშვილი — ისტორიკოსი
* ოთარ ალექსიშვილი — რეჟისორი

კატეგორია:ქართული გვარები
პატრონი (ძაღლი)

**პატრონი** (; დ. 20 ივლისი, 2019) — უკრაინის საგანგებო სიტუაციების სახელმწიფო სამსახურის მეძებარი ძაღლი და თილისმა, ჯეკ რასელ ტერიერი.

პატრონი პირველად ცნობილი გახდა 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს, როდესაც უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ძაღლი სიმამაცის ორდენით დააჯილდოვა რუსული ჯარების მიერ დატოვებული აუფეთქებელი საბრძოლო მასალის აღმოჩენისა და გაუვნებელყოფისთვის. 2022 წლის 8 მაისის მდგომარეობით, პატრონმა აღმოაჩინა 236 ასეთი მოწყობილობა. 

2022 წლის 20 ნოემბერს, ბავშვთა დაცვის მსოფლიო დღეს UNICEF-მა პატრონის წარმომადგენლებთან ურთიერთგაგების მემორანდუმი გააფორმა, რომლითაც პატრონი უკრაინაში პირველ ძაღლი-კეთილი ნების ელჩი გახდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ცნობილი ძაღლები
თინათინ ვარდანაშვილი

**თინათინ ვარდანაშვილი** (დ. 18 მაისი, 1956, თბილისი — გ. 6 ივნისი, 2016, იქვე) — ქართველი მსახიობი, გეოფიზიკოსი. 

კინოში სკოლის მერხიდან მოხვდა — როცა სხვადასხვა ფილმებისთვის სკოლებში ეძებდნენ ახალგაზრდებს, მათ შორის აღმოჩნდა. დაიბარეს სინჯებზე და დაამტკიცეს ხათუნას როლზე ფილმში „როცა აყვავდა ნუში“. ფილმმა დიდი პოპულარობა მოუტანა და კიდევ რამდენიმე მხატვრულ ფილმში გადაიღეს. შემდეგ თავის ძირითად პროფესიას დაუბრუნდა და კინოში აღარ გამოჩენილა.

## ფილმოგრაფია
* 1972 — „როცა აყვავდა ნუში“ — ხათუნა
* 1972 — „ჩარი რამა“ — ნელი
* 1980 — „მშობლიურო ჩემო მიწავ!“ — ქალიშვილი ვიოლინოთი
* 1989 — „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ — ეპიზოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* თინათინ ვარდანაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 
* თინათინ ვარდანაშვილი

კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
სპეციალური ნიშანი

**სპეციალური ნიშანი** (**სპეციალური დანიშნულების ნიშანი**; ) ― საზღვაო ნიშანი, რომელიც საზღვაო საპილოტე მომსახურებისთვის გამოიყენება. გამოყოფს ნაოსნობისთის გამორჩეულ უბნებსა და განსაკუთრებულ ელემენტებს. შესამჩნევია ყვითელი შეფერილობითა და დახრილი ჯვრის (ასევე ცნობილი როგორც ანდრია მოციქულის ჯვარი) ქიმით. აქვს შუქების რამდენიმე გამორჩეული მიმდევრობა, რომელიც სიახლოვეს მდებარე სხვა სანავიგაციო ნიშნების შუქის რითმებისგან განსხვავდება.

## აღწერილობა
]] 
სპეციალური ნიშანი ყვითელი შეფერილობისაა და ნებისმიერი ფორმა შეიძლება ჰქონდეს. ქიმზე ყვითელი ფერის დახრილი ჯვარი (წმინდა ანდრიას ჯვარი) აქვს დამაგრებული. ასხივებს ყვითელი ფერის შუქს სხვადასხვა რითმით, რომელიც განსხვავდება სხვა სანავიგაციო ნიშნების შუქის რითმებისგან.

## მიზანი
სპეციალური ნიშანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
*წყალქვეშა მიწაყრილებს
*სამხედრო საწვრთნელ ტერიტორიებს
*წყალქვეშა სადენებს
*წყალქვეშა მილსადენებს
*აღდგენითი სამუშაოების ზონებს
*მოძრაობის გამყოფ სისტემებს
*„ოკეანის მონაცემთა მომპოვებელი სისტემის“ ბუის
*დაცულ ტერიტორიებს
*ადმინისტრაციულ ტერიტორიებს
*წყალზე სათხილამურო ტერიტორიებს
*საზღვაო ფერმებს
*ნავთობჭაბურღილებს

## იხილეთ აგრეთვე
*კარდინალური ნიშანი
*ლატერალური ნიშანი
*უსაფრთხო წყლების ნიშანი
*განცალკევებული საშიშროების ნიშანი
*ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი

## ლიტერატურა
*ციცქიშვილი, გ. (2021). *ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები* (წიგნში *საზღვაო საქმე*). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა“.
*IALA. (2023). *Navguide 2023: Marine Aids to Navigation Manual (9th ed.)*. International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities.
*

## სქოლიო
კატეგორია:საზღვაო ნავიგაცია
ანდრიაშვილი

საკუთარი სახელი **ანდრიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ანდრიაშვილი — კომპოზიტორი
* იოსებ ანდრიაშვილი — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
არჯევნიშვილი

საკუთარი სახელი **არჯევნიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლევან არჯევნიშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* მარიამ არჯევნიშვილი — ხალხური მომღერალი, ფანდურზე დაკვრის ვირტუოზი

კატეგორია:ქართული გვარები
ასიტაშვილი

საკუთარი სახელი **ასიტაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალისა ასიტაშვილი — სპორტსმენი (კალათბურთი)
* თეონა ასიტაშვილი — გრაფიკოსი, მხატვარ-რესტავრატორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ანა მარია მენგსი

**ანა მარია მენგსი** (; დ. 1751, დრეზდენი — გ. 29 ოქტომბერი, 1792, მადრიდი) — გერმანელი მხატვარი, მხატვარ ანტონ რაფაელ მენგსის ქალიშვილი.

ხატვა მამისგან შეისწავლა. 1977 წელს დაქორწინდა ესპანელ გრავიორ, მანუელ სალვადორ კარმონზე (1734-1820).

ანა მარია მენგსის გარდაცვალებიდან 1 წლის შემდეგ მისი სურათების გამოფენა სან-ფერნანდოს აკადემიამ მოაწყო.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1751
კატეგორია:გარდაცვლილი 1792
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გერმანელი ქალები
კატეგორია:ქალი მხატვრები
თაღიევის თეატრი

მინი|272x272პქ|თაღიევის თეატრის ფასადი
**თაღიევის თეატრი** () — პირველი თეატრი ქალაქ ბაქოში. აშენდა 1883 წელს აზერბაიჯანელი ქველმოქმედის ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ხარჯზე. ამ თეატრის სცენაზე იდგმებოდა როგორც ნაციონალური პიესები და ოპერები, ასევე მსოფლიო კლასიკოსების ნაწარმოებები. 1908 წლის იანვარში სწორედ ამ თეატრში შედგა უზეირ ჰაჯიბეკოვის პირველი აზერბაიჯანული ნაციონალური ოპერის „ლეილი და მაჯნუნის“ პრემიერა.

თეატრის შენობა 1992 წელს დაანგრიეს, მოგვიანებით კი მის ადგილას აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკალური თეატრის შენობა აშენდა.

## თეატრის ისტორია 
1882 წელს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევმა ბაქოს ქალაქის მთავრობას დასამტკიცებლად წარუდგინა თეატრის შენობის პროექტი, რომელიც აშენდა საკუთარ ნაკვეთზე, რომელიც მდებარეობდა ბაქოს ცენტრში. თეატრის შენობა აშენდა 1883 წელს. 1911 წლამდე თაღიევის თეატრი ერთადერთი თეატრალური შენობა იყო ქალაქში.

1899 წლის 8 დეკემბერს თეატრში ხანძარი გაჩნდა. შენობის რეკონსტრუქცია განხორციელდა სამოქალაქო ინჟინრის პაველ კოგნოვიცკის პროექტის საფუძველზე. 1900 წელს აღადგინეს თაღიევის თეატრის შენობა. თეატრის შენობაში ასევე იყო თაღიევის ოფისი, რომელიც ხანძრის შემდგომ სხვა შენობაში გადაიტანეს. 1910 წლის 1 ოქტომბერს თეატრი კვლავ გაიხსნა მაყურებლისთვის.

1918 წლის 1 თებერვალს ხანძრის შედეგად თეატრის შენობა კვლავ დაიწვა. ამ დროისთვის თეატრის მხოლოდ ფასადები იყო შემორჩენილი. 1922 წელს თეატრის შენობა გარემონტდა.

თაღიევის თეატრმა აზერბაიჯანული თეატრის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა. იმ წლებში, როდესაც თაღიევმა თეატრალური საქმის განვითარება დაიწყო, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არ არსებობდა თეატრალური სკოლა და არც პროფესიონალი კადრი. პირველი სპექტაკლი აზერბაიჯანულ ენაზე ბაქოში თეატრის აშენებამდე მხოლოდ ათი წლით ადრე აჩვენეს. 

## გალერეა 

ფაილი:Theatre of Tagiyev in Baku in 1900s (2).jpg|alt=
ფაილი:Auditorium of Theatre of Tagiyev in Baku in 1910s.jpg|alt=
ფაილი:Uzeir Hajibeyov, First poster of "Leyla and Mejnun" opera, Baku, 1908.jpg|alt=
ფაილი:Program of the 2nd stage of Arshin Mal Alan (Baku, 1913).jpg|alt=
ფაილი:"Горе от ума" и "Отелло" в театре Тагиева.jpg|alt=

## სქოლიო 
კატეგორია:თეატრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ბაბილაშვილი

საკუთარი სახელი **ბაბილაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნიკოლოზ ბაბილაშვილი — სპორტსმენი (სამბო, ძიუდო)
* ჯამლეთ ბაბილაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
მიხეილ გაგნიძე

**მიხეილ გაგნიძე** (დ. 3 ნოემბერი, 1901, თბილისი — გ. 4 მაისი, 1968) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი.  საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1961).

მიხეილ გაგნიძე დაიბადა ქალაქ თბილისში.
1928 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის დრამატულ თეატრთან არსებული სტუდია. 1922 წლიდან სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო თბილისში, ნაძალადევის მუშათა კლუბთან არსებულ დრამატულ წრეში. ჩაირიცხა შოთა რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის დასში 1926 წელს. შოთა რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრში შეასრულა შემდეგი როლები: მეზღვაური (ფ. ლიფსკეროვის „კარმენსიტა“), პარტიზანი (ს. შანშიაშვილის „ანზორი“), თეთრი ბაპი (შ. დადიანის „თეთნულდი“). მუშაობდა სოხუმის ს. ჭანბას სახელობის დრამატული თეატრის ქართულ დასში 1936 წლიდან, სადაც შესრულებული აქვს შემდეგი როლები: პეპია (ი. ჭავჭავაძის „გლახის ნაამბობი“), დე სანტოსი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), იაგო (უ. შექსპირის „ოტელო“) და სხვა. მიხეილ გაგნიძე ეწეოდა ასევე რეჟისორულ მოღვაწეობასაც.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნიკოლოზ ალექსი-მესხიშვილი

**ნიკოლოზ ალექსი-მესხიშვილი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1840 — გ. 27 მაისი, 1908) — ქართველი მთარგმნელი და პუბლიცისტი.

ნიკოლოზ ალექსი-მესხიშვილი დაიბადა სოფელ ქვემო ჭალაში, კასპის რაიონში.
აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებსა და რეცენზიებს „დროებაში“ და „ივერიაში“.  იყო ჟურნალ „კვალის“ რედაქტორ–გამომცემელი 1903 წლიდან. 70–იან წლებში მსახურობდა მაზრის უფროსად ახალციხეში. დააარსა ქალთა სასწავლებელი, ხელმძღვანელობდა აბასთუმანის საკურორტო მშენებლობას. დაეხმარა იტალიელ მხატვარს პრემაცოს ვარძიისა და საფარის სამონასტრო კომპლექსების შესწავლაში. 90–იან წლებში იყო მაზრის უფროსი თიანეთში, 1902 წლიდან კი დუშეთში. ზრუნავდა ფშავ–ხევსურეთში გზების გაყვანაზე. ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტის თბილისში გადმოსვენებისას გამოაქვეყნა მამის–იაკინთეს არქივში დაცული მასალა პოეტის შესახებ 1893 წელს. მეთაურობდა ქართული სკოლის დაარსებას სოხუმში 90–იან წლებში, მართავდა ლიტერატურულ–დრამატულ საღამოებს. 90–იან წლებში ქვემო ჭალაში დააარსა ბიბლიოთეკა, რომელსაც გადასცა საკუთარი სახლი და წიგნები. 1902 წელს რუსულად თარგმნა და 1903 წელს გამოსცა ილია ჭავჭავაძის „სომეხთა მეცნიერნი ანუ ქვათა ღაღადი“. „ივერიაში“ გამოაქვეყნა თეორიული ნაშრომი „ისტორიული პიესის წარმოდგენის გამო“ 1904 წელს, აგრეთვე ეთნოგრაფიული ხასიათის თხზულებები. 
ნიკოლოზ ალექს-მესხიშვილი იყო თეატრალური მოღვაწე. გარდაიცვალა 1908 წელს და დაკრძალულია სამთავისის ტაძრის გალავანში.

## ლიტერატურა
*საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.I, თბ., 1997., გვ.104. ქართველ მოღვაწეთა ნეკროპოლი. წ. 1/ შეადგ., წინასიტყვაობა, შენიშვნები და საძიებელი დაურთო სოლომონ ხუციშვილმა, თბ., 1961., გვ.14-15

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
აზერბაიჯანის სოციალური პოლიტიკა

**აზერბაიჯანის სოციალური დაცვის სისტემა** შედგება პროგრამებისგან, რომლებიც მიზნად ისახავს მოსახლეობის სიღარიბის და ეკონომიკური პრობლემების შემცირებას ეფექტური შრომის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობის გზით. სოციალური დაზღვევის სისტემა მოიცავს პენსიებს, უმუშევრობის შემწეობას, ჯანმრთელობის დაზღვევასა და სხვა სოციალურ შეღავათებს.

2023 წლის 1-ლი იანვრიდან მინიმალური შრომითი პენსია აზერბაიჯანში 280 მანეთით განისაზღვრება.

2023 წლის საჭიროების კრიტერიუმად 246 მანეთია განსაზღვრული.

მინიმალური თვიური ხელფასი 2023 წლის 1 იანვრიდან არის 345 მანეთი.

ასაკობრივი პენსია შედგება დაფინანსებული და სადაზღვევო ნაწილისგან.

ასაკობრივი პენსია ენიშნებათ მამაკაცებს 65 წლის მიღწევის შემდეგ, ქალებს კი 62,5 წლის მიღწევისას.

უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს და მოქალაქეობის არმქონე პირებს, რომლებიც მუდმივად ცხოვრობენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, აქვთ პენსიის მიღების უფლება აზერბაიჯანის მოქალაქეებთან თანაბარ საფუძველზე.

აზერბაიჯანის მოქალაქეების მიერ საზღვარგარეთ შრომითი საქმიანობის განხორციელებისას, თუ აზერბაიჯანსა და შესაბამის სახელმწიფოებს აქვთ შეთანხმება, ეს სტაჟი ითვლება პენსიის მიღებისას. ამ შემთხვევაში მოქალაქეები პენსიას იღებენ აზერბაიჯანიდან.

2013 წლის 9 იანვარს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებას „დამატებითი ღონისძიებების შესახებ სოციალური მომსახურების მიწოდების მხრივ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისა და სახიფათო სოციალურ მდგომარეობაში მყოფი პირებისთვის, რომლებმაც არ მიაღწიეს მოზარდობის ასაკს“. 2013 წელს მოსახლეობის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ 17 პრიორიტეტული პროექტი დაამტკიცა. 2013 წელს პროექტების განხორციელებისას 18 წლამდე 800-მა ბავშვმა მიიღო სოციალური, ფსიქოლოგიური, იურიდიული მომსახურება.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანის სოციალური პრობლემები
მარინა ბალიაშვილი

**მარინა ბალიაშვილი** (დ. 1948) — ქართველი მეცნიერი და ფსიქოლოგი.

1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი, ფსიქოლოგიის სპეციალობით. უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურა კი 1973 წელს. 2001-2007 წლებში იყო დ. უზნაძის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში, დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. შემდეგ კი, ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის პიროვნებისა და სოციალური ფსიქოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი და ამავე ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. ოცდაათი სამეცნიერო ნაშრომის და 4 მონოგრაფიის ავტორი, აქედან 2 სახელძღვანელო. მონაწილეობა აქვს მიღებული სახვადასხვა პროექტებში და 4 საერთაშორისო კონფერენციაში. მისი სამეცნიერო ინტერესები მიმართულია საზოგადოებრივი ღირებულებების და განწყობათა კვლევაზე.
დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა 2002 წელს „მე-ს ობიექტივაციის როლი ქცევის რეგულაციაში“.

## ლიტერატურა
*საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ. ირინა ჯაფარიძე., თბ., 2012., გვ.594
*სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ელექტრონული ბიბლიოთეკა: elibrary.sou.edu.ge

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
ნანა ავალიშვილი

**ნანა ავალიშვილი** (დ. 5 ივნისი, 1937) — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი.

ნანა ავალიშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში.
1961 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. დაამთავრა თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის „ნიჭიერთა ათწლედი“ 1956 წელს. იყო თბილისის I სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგი და კონცერტმაისტერი 1961 წლიდან, 1964 წლიდან კი ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კონცერტმაისტერი. ეწეოდა აქტიურ საკონცერტო მოღვაწეობას, როგორც სოლისტი პიანისტი–იმპროვიზატორი და დუეტში გამოდიოდა პიანისტ ნანა დიმიტრიადისთან ერთად. დაწერილი აქვს მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისთვის: „ამაღამ მგონი, იქნება ქარი“, „სამანიშვილის დედინაცვალი“, „მარშალ დეფანტიეს ბრილიანტები“. მუსიკა კინოფილმებისათვის: „ლიმონის ტორტი“, „სათადარიგო ბორბალი“, „მწვერვალის დამპყრობნი“, „შავი მერცხალი“.

## ლიტერატურა
*ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015., გვ. 12

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ბაირამაშვილი

საკუთარი სახელი **ბაირამაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აბელ ბაირამაშვილი — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
* ვარვარა ბაირამაშვილი-ვასილიევა — ინჟინერი, ენერგეტიკოსი
* რევაზ ბაირამაშვილი — არქიტექტორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბალარჯიშვილი

საკუთარი სახელი **ბალარჯიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბაადურ ბალარჯიშვილი — პოეტი, სცენარისტი
* მერაბ ბალარჯიშვილი — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნინო დორეული

**ნინო დორეული** (დ. 13 ნოემბერი, 1935) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი.

ნინო დორეული დაიბადა ქალაქ თბილისში.
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1961-1964 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, რის შემდეგ მუშაობა დაიწყო ამავე ინსტიტუტში. აქვს 50-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ეძღვნება მოსახლეობის გეოგრაფიის და მომსახურე სფეროს დარგების განვითარების საკითხებს. ასევე, მისი ნაშრომები ეხება საქართველოს შიდა და საგარეო ვაჭრობის პრობლემებს. მონაწილეობა მიიღო 13-მდე კოლექტიურ მონოგრაფიაში. ნინო დორეული არის გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი და უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი.

## ლიტერატურა
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003., გვ.113-114

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
დადებითი რიცხვი

**დადებითი რიცხვი** — რიცხვი რომელიც არის ნულზე დიდი. ყველა დადებითი რიცხვის სიმრავლე იწერება როგორც Z+.

დადებითი რიცხვი შეიძლება ჩაიწეროს მის წინ „+“ სიმბოლოთი, ან უბრალოდ რიცხვის სახით. მაგალითად, რიცხვები „+3“ და „3“ იგივეა.

დადებითი რიცხვები იწერება ნულის მარჯვნივ რიცხვით წრფეზე:

300px|მინი|მარცხნივ|სურათზე ნაჩვენებია დადებითი რიცხვები 1, 2, 3, 4, 5 და 6.

## სქოლიო
კატეგორია:არითმეტიკა
კატეგორია:ალგებრა
ბათუმის წმინდა თეოდორე აჭარელის ეკლესია

**ბათუმის წმინდა თეოდორე აჭარელის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქალაქ ბათუმში. ეკლესია აიგო 1880 წელს. შენობა დარბაზული ტიპისაა.

## ისტორია 
ბათუმის მაცხოვრის ყოფილი სომხურ-კათოლიკური ეკლესია 1880-იან წლებში აშენდა. მას საფუძველი ჩაუყარა, 1882 წელს, ვ. ონიკევიჩის პოლონელი ინჟინრის მიერ შედგენილმა პროექტმა. შენობა სამლოცველოს ფუნქციას გასული საუკუნის 20-იან წლებამდე ინარჩუნებდა. ეკლესია საბჭოთა პერიოდში სპორტულ დარბაზად გადააკეთეს. დღეისათვის კი ის საქართველოს საპატრიარქოს ეკუთვნის. რეაბილიტირებული ეკლესიისთვის პირველი  წმ. თეოდორე აჭარელის ხატი უკვე დაწერილია.

## აღწერა 
ეკლესია წაგრძელებული დარბაზული ნაგებობაა,  რომელიც აღმოსავლეთით დიდი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. აღმოსავლეთ ბოლოში, გრძივ კედლებზე,  მიდგმულია თითო მცირე დამატებითი სათავსი, მათ ასევე გააჩნიათ მხრები, რომლებიც ასევე გამოვლენილია გარე მასაში.  ეკლესიის ნაგებობას სადა, მხატვრულ-სტილისტურად ნეიტრალური არქიტექტურული სახე აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტაძრის რეაბილიტაცია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბათუმის ტაძრები
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:XIX  საუკუნის ეკლესიები
ბალიაური

საკუთარი სახელი **ბალიაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თომა ბალიაური — სამხედრო პირი
* ლადო ბალიაური — მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
კახაბერ ჩხარტიშვილი

**კახაბერ ჩხარტიშვილი** (დ. 10 ივლისი, 1978, ოზურგეთი) — ქართველი იურისტი, მწერალი და პოეტი.

## ბიოგრაფია 
კახაბერ ჩხარტიშვილმა დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 2001 წელს. ის არის ასამდე ლექსის (სონეტების), ორი ნოველის, ერთი ტრაგედიისა და ერთი პიესის ავტორი.

## ლიტერატურა 
ქართველი პოეტები: ენციკლოპედია. ალექსანდრე ელერდაშვილი. თბილისი, 2021, გვ.359

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
ავთო კიკაბიძე

**ავთო კიკაბიძე** (დ. 4 ნოემბერი, 1956) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი.

ავთო კიკაბიძე დაიბადა ქალაქ სენაკში. 

1978 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ჰიდრომელიორაციის ფაკულტეტი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის კვალიფიკაციით. მუშაობა დაიწყო ტრესტ „კოლხეთმშენის“ N5 მოძრავ-მექანიზირებულ კოლონაში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად. მუშაობს მელიორაციისა და წყალთა მეურნეობის სამინისტროში 1981 წლიდან, სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სახელმწიფო კომიტეტში, „საქაგრომრეწვში“, სპეციალურ საპროექტო ბიუროში, „საქწყალექსპლოატაციაში“ სხვადასხვა თანამდებობებზე. გამოქვეყნებული აქვს რიგი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებშიც დამუშავებულია სასურსათო ფონდის შევსების მიზნით,  სახალხო მეურნეობისათვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხის, ნიადაგის რწყვის რეჟიმისა და მელიორაციასთან დაკავშირებული საკითხები. არის აღმოსავლური ორთაბრძოლების ინსტრუქტორი და გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ლიტერატურა
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი., თბ., 2003., გვ.150-151

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
თომა ბალიაური

**თომა ბალიაური** (დ. 1896, სოფ. ახიელი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1934, სოფ. ამღა, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო პირი.

1914-1915 წლებში მოხალისედ იბრძოდა I მსოფლიო ომის ოსმალეთის ფრონტზე. ავადმყოფობის გამო ჯარიდან დაითხოვეს. ერთხანს ადმინისტრაციულ სამსახურში იყო რუსეთში, დონის ოლქში, შემდეგ ეკატერინოსლავში, სადაც 1917 წლის რევოლუციის დროს ჩაჩნებისა და ქისტებისგან მოხალისეთა რაზმი შექმნა და ქალაქის ბოლშევიკებისგან დაცვაში მონაწილეობდა. საბჭოთა ხელისუფლებისგან დევნილი საქართველოში დაბრუნდა და სახალხო გვარდიაში მსახურობდა. მონაწილეობდა ომში სომხეთთან (1918) და ოსების ამბოხების ჩახშობაში. სხვადასხვა დროს იყო კომისარი ფშავ-ხევსურეთსა და ბორჩალოს მაზრაში, თბილისის სისხლის სამართლის სამმართველოს ინსტრუქტორი. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წელს შეუერთდა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობას. 1922 წლიდან იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის თანამებრძოლი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს მეთაურობდა მოხევეთა რაზმს. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ხევსურეთში მოკლა ხელისუფლების ემისარი ჩიქოვანი, რის შემდეგაც არხოტის ხეობაში იმალებოდა. ღალატით მოკლეს 1934 წლის იანვარში. თომა ბალიაურის ბიძაშვილი იყო მწერალი და დისიდენტი ლადო ბალიაური.

## ლიტერატურა
* ბალიაური ნ., ხევსურული ქრონიკები. თბ., 1995. – გვ. 83-86.
* ლიქოკელი ი., ხევსურები და ქაქუცა. თბ., „არტანუჯი“, 2006.

კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ნანი ხუნდაძე

**ნანი ხუნდაძე** (დ. 20 სექტემბერი, 1948) — ქართველი მეცნიერი და გეოლოგი.

დაიბადა ქ. მცხეთაში. 

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი და თსუ-ს ასპირანტურა საძიებო გეოფიზიკის სპეციალობით. მუშაობდა საქნავთობ „გეოფიზიკის“ კონსულტანტად 1972-1975 წლებში. 1976-1985 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია–გეო­ლო­გიის ფაკულტეტის ძიების გეოფიზიკური მეთოდების კათედრის უმცროსი მეცნიერ–თა­ნა­მ­შრომელად. 1985-1992 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გეოლოგიური ფა­კულტეტის ნავთობისა და გაზის საბადოების ძიების და დამუშავების კათედრის დოცენტად. 1990-1992 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გეოლოგიური ფაკულტეტის დეკანის მოადგილედ. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტის ნავთობისა და გაზის საბადოების ძიებისა და დამუშავების კათედრის გამგედ 1992 წლიდან. გაზის საერთაშორისო კორპორაციის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ 2005-2006 წლებში. 2006 წელს იყო „ყაზტრანსგაზ-თბილისი“–ს გენერალური დირექტორის მრჩეველი. 2006 წლიდან არის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტის ნავთობისა და გაზის საბადოების ძიებისა და დამუშავების კათედრის სრული პროფესორი. 2007 წლიდან კი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნავთობისა და გაზის საბადოების დამუშავება, ნავთობგაზსადენებისა და ნავთობგაზსაცავების ექსპლუატაციის მიმართულების ხელმძღვანელი და სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტის დეკანის მოადგილეა. 2002 წლიდან არის ჟურნალის „საქართველოს ნავთობი და გაზი“ რედკოლეგიის წევრი. გამოქვეყნებული აქვს 55 სამეცნიერო შრომა, მათ შორის 4 სახელმძღვანელო. არის ინჟინერ-გეოლოგ-გეოფიზიკოსი და გეოლოგია-მინერალოგიის მეც­ნიერებათა კანდიდატი 1983 წლიდან.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ინჟინერი ქალები., თბ., 2008., გვ. 214-215

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
ივანე ბარნაბაშვილი

**ივანე გიორგის ძე ბარნაბაშვილი** (დ. 1867 — გ. 1934) — ქართველი პოლიტიკური აქტივისტი, ხალხოსანი.

1880-იანი წლების I ნახევარში იყო თბილისის სასულიერო სემინარიის მოსწავლეთა ხალხოსნური წრის წევრი, რომელსაც გოლა ჩიტაძე ხელმძღვანელობდა. ბარნაბაშვილი მონაწილეობდა წრის სხდომაში, რომელზეც გადაწყდა სემინარიის რექტორის პავლე ჩუდეცკის მოკვლა. იოსებ ლაღიაშვილის მიერ ჩუდეცკის მოკვლის შემდეგ ბარნაბაშვილი დააპატიმრეს, მაგრამ მამხილებელი მასალის უკმარისობის გამო გაათავისუფლეს, სემინარიიდან გარიცხეს და პოლიციის მეთვალყურეობა დაუწესეს. შემდგომში რევოლუციურ მოძრაობას ჩამოშორდა. 1921 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ საქმიანობაში.

## ლიტერატურა
* გიორგაძე გ., თვითმპყრობელობა და რევოლუცია. საბუთები რევოლუციური მოძრაობის ისტორიისათვის საქართველოში, წგ. 1, ტფ., 1929.
* შველიძე ზ., რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობა საქართველოში, თბ., 1960.
* ხუნდაძე ა., რექტორ ჩუდეცკის მკვლელი იოსებ ლაღიაშვილი, ტფ., 1932.
* 

კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
ბარნაბიშვილი

საკუთარი სახელი **ბარნაბიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ბარნაბიშვილი — ვიოლინჩელისტი, პედაგოგი
* გიორგი ბარნაბიშვილი — ქიმიკოსი, სამხედრო პირი
* ნელი ბარნაბიშვილი — ეპიდემიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლადო ბალიაური

**ვლადიმერ (ლადო) დავითის ძე ბალიაური** (დ. 1907, სოფ. ახიელი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 აგვისტო, 1954, ყარაღანდა, ყაზახეთი) — ქართველი მწერალი.

1929-1934 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, 1936–1941 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1938 წლიდან ქართულ პრესაში ბეჭდავდა მოთხრობებს. 1941 წელს გამოაქვეყნა რომანი „შურისგება“. როგორც პროზაიკოსი, ბალიაური მიჰყვებოდა ალექსანდრე ყაზბეგის ტრადიციებს. 1941 წელს დაკავშირებული იყო ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა ორგანიზაციასთან, რომელიც ცნობილია 1941 წლის ანტისაბჭოთა შეთქმულების სახელით. დაპატიმრებას სოფელ ჯუთაში (ყაზბეგის რაიონი) ემალებოდა, თუმცა 1943 წელს შეიპყრეს და იგოეთისა და რუსთავის კოლონიებში ტუსაღობის შემდეგ, 1949 წელს ყაზახეთში გადაასახლეს. დაიღუპა იქვე — ჭაობში დაიხრჩო. მისი ნეშტი სამშობლოში ფარულად გადმოასვენა და სოფელ შუაფხოში დაკრძალა სიძემ ნიკოლოზ მაკალათიამ. 1986 წლიდან ქართულ ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთებში დაიბეჭდა ბალიაურის რამდენიმე გამოუქვეყნებელი თხზულება. 

ლადო ბალიაურის ბიძაშვილი იყო 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე თომა ბალიაური. 

## ბიბლიოგრაფია 
* შურისგება (ავტორი). - თბილისი, ფედერაცია, 1941. - 223გვ.

## ლიტერატურა
* ჩხეიძე  რ., დაწყევლილი თაობა, თბ., 1992.
* 

კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ქართველი მწერლები
Status quo ante bellum

***Status quo ante bellum*** — ლათინური გამოთქმა, რომელიც ითარგმნება როგორც „ომის დაწყების წინ არსებული მდგომარეობა“.  ტერმინი თავდაპირველად გამოიყენებოდა ხელშეკრულებებში მტრის ჯარების გაყვანისა და ომამდელი ვითარების აღსადგენად. ამ ფრაზის გამოყენება გულისმობს იმას, რომ არც ერთი მხარე არ მოიპოვებს ან კარგავს რაიმე ტერიტორიულ, ეკონომიკურ ან პოლიტიკურ უფლებებს. საწინააღმდეგოა ტერმინი *uti possidetis*, რომელიც აღნიშნავს იმას რომ თითოეული მხარე ინარჩუნებს ნებისმიერ ტერიტორიას და სხვა ქონებას, რომელსაც ომის შეწყვეტის მომენტში აკონტროლებს.

## სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
მეიარაღეთა რიგი

**მეიარაღეთა რიგი**, *მესაჭურვლეთა რიგი* — ძველ თბილისში, ერთ რიგზე განლაგებული მეიარაღეთა სახელოსნოები, სადაც ყველა სახის იარაღს ამზადებდნენ და ვაჭრობდნენ. რუსეთის იმპერიის პერიოდში, რუსულ წყაროებში -ს უწოდებდნენ.

მეიარაღეთა რიგის ფორმირება როსტომ მეფის მიერ გატარებულ ეკონომიკურ და ადმინისტრაციულ რეფორმებს უნდა უკავშირდებოდეს, რომელმაც ნარიყალას ციხიდან სამეფო სასახლე გადმოიტანა და სიონის ტაძარსა  და ანჩისხატის ეკლესიას შორის მდებარე ტერიტორიაზე სპარსული გემოვნების შენობა აიშენა. ქალაქის დაგეგმარებაში მთავარი ფუნქცია მიენიჭა სამეფო სასახლის წინ მდებარე მეფის (იგივე ბატონის) მოედანს, რომელსაც დასავლეთის მხრიდან მეიარაღეთა დუქნები ერტყა და საიდანაც იწყებოდა სხვადასხვა ხელოსანთა სავაჭრო რიგები. მეიარაღეთა რიგი 1782 წლისა და 1785 წლის თბილისის გეგმებზეც არის აღნიშნული — „Boutiques d'armuriers et seruriers“. ასევე პორუჩიკ ვ. ჩუიკოს მიერ 1800 წელს შედგენილი გეგმაზეც და ქალაქის სხვა შედარებით გვიანდელ გეგმებზე.

მეიარაღეთა რიგი, რომელიც როსტომ მეფის რეფორმების დროს ფორმირდა, მდებარეობდა იმ ადგილზე, სადაც დღევანდელი ანტონ კათალიკოსის ქუჩის დასაწყისი, კოტე აბხაზის  N22-19-ში მდებარე შენობა და მისი ეზოა განლაგებული (ე.წ. მანთაშევის ქარვასლა). ამ მიდამოებში ხელოსანთა დუქნებმა უცვლელად მოაღწიეს 1795 წლამდე, სანამ თბილისს ირანის შაჰი აღა-მაჰმად-ხანი არ დაესხა თავს და მეიარაღეთა რიგები მთლიანად არ გაანადგურა. 
     
მას შემდეგ, რაც ერეკლე დანგრეული ქალაქის აღდგენას შეუდგა, მეიარაღეებს საგანგებო ყურადღება მიაქცია, მის ერთ ბრძანებაში ჩანს, რომ მეფე მოითხოვს მეიარაღე ხელოსნები დაუბრუნდნენ მეფის მოედნის პირას არსებულ ტერიტორიებს და კვლავ ააშენონ შესაბამისი დუქნები. 
    
ქართლ-კახეთის სამეფოს რუსეთის იმპერიის მიერ ანექსიის შემდეგ, XIX საუკუნის პირველივე ათწლედში მეფის მოედნის ირგვლივ შენდება მთავრობის დაწესებულებათა შენობები. სავარაუდოდ, ამ მიზეზით უნდა მომხდარიყო მეიარაღეთა დუქნების გადატანა ოდნავ მოშორებით, ასიოდე მეტრში სამხრეთით, სიონის ქუჩაზე — თბილისის მთავარი ტაძრის — სიონის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს და მის პარალელურ ქუჩაზე, რომელსაც „შუა ბაზარი“ ერქვა (თანამედროვე კოტე აბხაზის ქუჩა, მე-19 საუკუნეში „სომხის ბაზარს“ უწოდებდნენ). მეიარაღეთა დუქნები ძირითადად თავმოყრილი იყვნენ „შუა ბაზრის“ იმ მონაკვეთზე, რომელიც სიონის ქუჩის პარალელურად მდებარეობდა. ამ ადგილებში მეიარაღეთა დუქნებმა XX საუკუნის პირველ მესამედამდე მოაღწიეს. 

=ლიტერატურა=
*Двалишвили Л.Б. Оружейный ряд в Тифлисе в 30-х годах XVII — 20-х годах XX века // Историческое оружиеведение.  2023. — № 12. გვ. 4 -55.
*დვალიშვილი ლ., თბილისური ფოლადი და ელიარაშვილები. თბ. 2023, 256 გვ.
*ბერძნიშვილი მ. თბილისის გარეგანი სახე XVIII საუკუნეში. თბ. 1965.
*Квирквелия Т.Р.  Архитектура Тбилиси . Тб. 1982.
*ბერიძე ვ. თბილისის ხუროთმოძღვრება, 1801-1917 წლები. ტ.1. თბ. 1960.
*ჟორჟოლიანი გ. საქართველო XVII საუკუნის 30-50-იან წლებში (ქართლ-კახეთი). თბ. 1987.

კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
ამონაშვილი

საკუთარი სახელი **ამონაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამუნა ამონაშვილი — პოპ-მომღერალი, მსახიობი
* შალვა ამონაშვილი — პედაგოგი, ფსიქოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ილია ბარათაშვილი

**ილია ბარათაშვილი** (დ. 27 ივლისი, 1933, სიმონეთი, ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 11 აგვისტო, 2010, თბილისი) — ქართველი მეტალურგი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1987). საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1993).

დაიბადა თერჯოლის რაიონის სოფელ სიმონეთში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა „ავტომატმრეწვში“ ინჟინრად 1956–1957 წლებში. 1957–1980 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის მეტალურგიული პროცესების ფიზიკისა და ქიმიის ლაბორატორიას 1980 წლიდან. 1990 წელს იყო მეტალურგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის შავი ლითონების მეტალურგიის კათედრაზე 1985 წლიდან. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება მეტალურგიული პროცესების თეორიულ საფუძვლებს. დაამუშავა და დანერგა ელექტროლიტური მანგანუმის დააზოტებისა და რაფინირების ტექნოლოგია. 

## ჯილდოები 
*1984 — გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია
*1990 — პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია
*1993 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1956)
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მეტალურგები
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ილია
ნელი კაკულია

**ნელი კაკულია** (დ. 11 ივლისი, 1951, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ექიმი–ფიზიოთერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1974–1975 წლებში იყო თბილისის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ნევროლოგიური განყოფილების ექიმი–ინტერნი. 1975–1978 წლებში კურორტ მენჯის ექიმი–ნევროპათოლოგი. 1980–1987 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის კათედრის ლაბორანტი. 1987–1995 წლებში ასისტენტი. 1995 წლიდან კათედრის პროფესორი. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომის. ეკუთვნის 9 რაციონალიზატორული წინადადება და ერთი გამოგონება. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია.

საკანდიდატრო დისერტაციის თემა — „ნევრასტენიის სამკურნალოდ ზოგიერთი ფიზიოთერაპიული მეთოდის გამოყენების კლინიკურ–ფიზიოლოგიური დახასიათება“, დაიცვა 1988 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თმა — „მიკროელემენტების ელექტროფარეზით და მაგნიტური ველით ნევრასთენიით დაავადებულთა დიფერენცირებული მკურნალობა და ამ ელემენტების როლი დაავადების პათოგენეზში“, დაიცვა 1995 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 135

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფიზიოთერაპევტები
ბეთანელი

საკუთარი სახელი **ბეთანელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ბეთანელი — მეცნიერი მანქანათმშენებლობის დარგში
* კონსტანტინე ბეთანელი — მეცნიერი სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების დარგში
* მიხეილ ბეთანელი — მეწარმე, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
ბეჟაშვილი

საკუთარი სახელი **ბეჟაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზუზუ ბეჟაშვილი — მსახიობი
* თენგიზ ბეჟაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ლევან ბეჟაშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლია დოლიძე

**ლია დოლიძე** (დ. 1 სექტემბერი, 1946 — გ. 14 თებერვალი, 2022) — ქართველი მეცნიერი, მუსიკოსი, პედაგოგი და ხელოვნებათმცოდნე.

ლია დოლიძე დაიბადა ქალაქ ლონდონში.
1970 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1971–1972 წლებში მუშაობდა ტელერადიო კომიტეტში მუსიკალურ რედაქტორად. 1972–1975 წლებში იყო ხელოვნებათმცოდნეობის საკავშირო სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1980–1988 წლებში კი ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1988–1989 წლებში მილანის მუსიკალური გამომცემლობა Ricordi-ს სტაჟიორი. ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის კათედრის დოცენტი 1988 წლიდან. ამასთან ერთად ლია დოლიძე იყო მილანის მუსიკალური გამომცემლობის წევრი 1989 წელს. 1995 წელს ლონდონის ენციკლოპედიის „The New Grove Dictionary of Music and Musicians“ კონსულტანტი ქართული მუსიკის სფეროში. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო შრომები: „გუსტავ მალერი“, („საბჭოთა ხელოვნება“ 1970, N7) „პროგრესისა და განმანათლებლობის გზით“ („საბჭოთა ხელოვნება“ 1986, N2).

## ლიტერატურა
*ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი., თბ., 1996-97, გვ. 71

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
თამაზ აგლაძე

**თამაზ აგლაძე** (დ. 12 აგვისტო, 1940 — გ. 27 იანვარი, 2019) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და ქიმიკოსი. 

დაიბადა ქალაქ თბილისში. მუშაობდა მოსკოვში ლ. კარპოვის სახელობის ფიზიკური ქიმიის ინსტიტუტში 1964 წლიდან, 1980–1985 წლებში კი დ. მენდელეევის სახელობის ქიმიური ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ელექტროქიმიურ წარმოებათა ტექნოლოგიის წარმოებათა გამგე 1985 წლიდან. მისი შრომები ეძღვნება ლითონთა ელექტროქიმიისა და კოროზიის შესწავლას, არაორგანული და ლითონთა ორგანული ნაერთთა ელექტროსინთეზის საკითხებს, ელექტროქიმიურ ხელსაწყოთმშენებლობას. ელექტროლიტური მანგანუმის დიოქსიდის წარმოებაში დანერგვა ტიტან–მანგანუმის შენადნობის შემცველი ელექტროქიმიურად აქტიური ანოდები. გომელის ხელსაწყოთსაშენებელ ქარხანაში დანერგა იმპულსური პოტენციოსტატიკური კომპლექსი ელექტროქიმიური კვლევისათვის. 1984 წელს იყო ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი კი 1987 წელს, ამასთან ერთად თამაზ აგლაძე იყო ტექნოლოგი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კასეტური ჭურვი

**კასეტური ჭურვი**, *კასეტური საარტილერიო ჭურვი* — საარტილერიო გასროლის ძირითადი ელემენტი, რომელიც ქვემეხის ლულის არხიდან ვარდება. იტენება უმართავი, თვითდამიზნებადი ან მიზანზე თავისით გამავალი კასეტური საბრძოლო ელემენტებით (მსხვრევადი, კუმულაციური, ან ჯავშანგამტანი მოქმედების), ან ნაღმებით (ქვეითი ჯარის საწინააღმდეგო, ან ტანკსაწინააღმდეგო). 203 მმ ჭურვი შეიძლება შეიცავდეს 200-მდე საბრძოლო ელემენტს, 40 ქვეით საწინააღმდეგო ან 10 ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს.

## ლიტერატურა
*მეძმარიაშვილი ე., „ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, თბ., 2017, გვ. 358
M864

მინი|კასეტური ჭურვი M864. გარეგნობა და მოწყობილობა
**M864** — ამერიკული წარმოების 155 მმ-იანი კასეტური საარტილერიო ჭურვი. სროლის დიაპაზონის გასაზრდელად, ჭურვის დიზაინში ფუძეზე დამონტაჟებულია გაზოგენერატორი. M864 ჭურვი გამოიყენება ორმაგი დანიშნულების ჯავშანტექნიკისა და ქვეითსაწინააღმდეგო რაზმის გასანადგურებლად, მაშინ როდესაც მოცემულობა აღემატება M483A1 ჭურვის შესაძლებლობებს, ან როდესაც ეს უკანასკნელი არ არის ხელმისაწვდომი.

ჭურვი M864 წარმოადგენს ცალკე დატვირთვის ტიპის. ამფეთქებელი, მეტალის ჭურვი და კაფსულა იტვირთება ცალ-ცალკე. ჭურვი შედგება 72 ორმაგი დანიშნულების (48 ცალი M42 — ქვეითსაწინააღმდეგო და 24 ცალი M46 — ტანკსაწინააღმდეგო) მცირე ნაღმისგან. ფუძის სანთურის კვანძი, რომელიც შეიცავს 2,6 გირვანქა HTPB-P საწვავს, აწყობილია ჭურვის ძირზე. საარტილერიო დანადგარიდან ჭურვის გასროლისას ეს საწვავი აალდება მამოძრავებელი მუხტით. სროლის დიაპაზონი შეადგენს 29 კილომეტრს. ფუძის გაზოგენერატორის ტექნოლოგია შემუშავდა ჭურვზე ფუძის ნაწილში წარმოქმნილი ტურბულენტობის შესამცირებლად, რითაც გაზრდილია სროლის დიაპაზონი. ტურბულენტობა მცირდება გაზის გენერატორით, რომელიც მდებარეობს ჭურვის ბაზაზე. მას შემდეგ, რაც აალდება, გაზის გენერატორი ცხელ გაზს აფრქვევს ჭურვის უკანა ნაკადში, რითაც მიიღწევა ჰაერის ნაკადის ტურბულენტობის შემცირება. ტურბულენტობის შემცირება ამცირებს ბაზის წინააღმდეგობას, რაც ჩვეულებრივ შეადგენს მთლიანი წევის 50 პროცენტს.

M864 ჭურვი ბალისტიკურად არ ემთხვევა არცერთ ჭურვს, რომელიც ამჟამად ინვენტარშია, მაგრამ ტრაექტორიების მსგავსების გამო, M864-ის სროლის მონაცემები შეიძლება განისაზღვროს M549A1 სროლის მონაცემებით.

## მახასიათებლები
* სიგრძე ამფეთქი: 899 მმ
* წონა ამფეთქის გარეშე: 46,3 კგ
* მარგი დატვირთვა: 72 მცირე ბომბი; 48 ცალი M42, 24 ცალი M46
* სროლის სიშორე: 28,4 კმ — 39 მმ კალიბრის ქვემეხიდან გასროლის შემთხვევაში.

## ისტორია
1987 წელს დაიწყო M864 ჭურვების წარმოება. M864 წარმოადგენს „Chamberlain Manufacturing Corporation“-სა და „Talley Defense Systems“-ს კომპანიების ერთობლივ პროექტს. „Chamberlain Manufacturing Corporation“ დაკავებულია ლითონის კომპონენტების, ხოლო „Talley Defense Systems“ — გაზის გენერატორების წარმოებით. თავდაპირველად გაზის გენერატორების წარმოება დაბალი ტემპით განხორციელდა მესაში (არიზონა). 1991 წლიდან წარმოება გადაეცა არმიის საბრძოლო ქარხანას ჯოლიეტში (ილინოისი). ჯოლიეტის ქარხანას შეუძლია თვეში 15000 გაზის გენერატორის წარმოება. თუმცა, კასეტური საბრძოლო ჭურვის ყველა წარმოება შეერთებულ შტატებში 2002 წლისთვის შეჩერდა. იმ დროისთვის, როდესაც წარმოება შეჩერდა, „Talley Defense Systems“-ს თითქმის მილიონი გაზის გენერატორი ჰქონდა მიწოდებული.

სპარსეთის ყურის მეორე ომის მსველეობისას, დაახლოებით 30 000 ჭურვი გაიგზავნა „უდაბნოს ფარისა“ და „უდაბნოს ქარიშხალის“ ოპერაციებში გამოსაყენებლად, მაგრამ ისინი საბრძოლო მოქმედებებში არ იქნენ გამოყენებული, აშშ-ს არმიის ბატარეის კომპიუტერულ სისტემაში (BCS, ცეცხლის კონტროლის კომპიუტერი) შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფის არარსებობის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*M864 Base Burn DPICM
*US Projectile, 155mm HE, M864

## სქოლიო
კატეგორია:კასეტური ჭურვები
ლალი კაკულია

**ლალი კაკულია** (დ. 28 სექტემბერი, 1948) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი და ფილოლოგი. 

დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის III მუსიკალური სასწავლებელი, 1972 წელს ი. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1972 წელს კი ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1975-1979 წლებში იყო საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის უფროსი რეფერენტი და უფროსი კონსულტანტი. 1979-1991 წლებში კი ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის სამეცნიერო საბჭოს და მუსიკალური ისტორიის კათედრის ლაბორანტი. 1987-1994 წლებში გრამფირფიტების ფირმა „მელოდიას“ სამხატვრო საბჭოს წევრი. 1987 წლიდან ჟურნალ „Советская музыка“-ს მიწვევით გაიარა საკვალიფიკაციო კურსი. 1974-2006 წლებში იყო თბილისის III მუსიაკლური სასწავლებლის პედაგოგი. 1993-2005 წლებში ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის უფროსი მასწავლებელი. 1991-2006 წლებში მუშაობდა თბილისის კონსერვატორიის მეცნიერ თანამშრომლად. 2005-2006 წლებში კი ასისტენტ-პროფესორად. კონსერვატორიის დოქტორანტი, 2013 იყო წლიდან მუსიკის ისტორიის მიმართულების მასწავლებელი. 2006-2009 წლებში კი მუსიკალური კოლეჯის პედაგოგი. ლალი კაკულია იყო მუსიკისმცოდნე-ისტორიკოსი. 

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*2003 - წლის საუკეთესო მუსიკისმცოდნე
*საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის პრემია
*უმაღლესი კატეგორიის პედაგოგი

## ლიტერატურა
*ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი., თბ., 2015., გვ. 234

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ელგუჯა ბუბუტეიშვილი

**ელგუჯა ბუბუტეიშვილი** (დ. 13 მაისი, 1947) — ქართველი ბიზნესმენი და მეწარმე.

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ფაკულტეტი. 1989–1991 წლებში იყო მრავალდარგობრივი ფირმა „ოქროს საწმისის“ პრეზიდენტი. 1992 წელს საქართველოს არქიტექტურისა და მშენებლობის სამინისტროს ტრესტის „საქკომუნრემმშენის“ ტრესტის მმართველი. 1992–1995 წლებში საწარმო გაერთიანების „თბილთამბაქოს“ გენერალური დირექტორი. 1995 წლიდან შპს „ბემბის“ გენერალური დირექტორი, ხოლო ამავე წლიდან „ბემბის“ სამართალმემკვიდრის შპს „დავით სარაჯიშვილი და კომპანიის“ პრეზიდენტი. 1996 წელს ელგუჯა ბუბუტეიშვილმა გამორჩეული ქართველი სტუდენტებისათვის დააწესა დავით სარაჯიშვილის სახელობის სტიპენდია. იგი დასახელებული იყო საქართველოს ათ საუკეთესო ბიზნესმენს შორის. ელგუჯა ბუბუტეიშვილი არის 30–იან წლებში ჭიათურის შავი ქვის ცნობილი მრეწველის ნესტორ ბუბუტეიშვილის მემკვიდრე.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
პალენსიის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|პალენსიის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
პალენსიის პროვინცია () შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 191 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

პალენსიის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 4 კომარკაში: მონტანია-პალენტინა, ტიერა-დე-კამპოსი, პარამოს-ვალიესი და ელ-სერატო-პალენტინო. 

პალენსიის პროვინციის ფართობია 8 052 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს  160 321 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია პალენსია, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდია. პალენსიის პროვინციის ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია სერვერა-დე-პისუერგა (323,21 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — მუდა (6,81 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
ბერიაშვილი

საკუთარი სახელი **ბერიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბერდია ბერიაშვილი — პოეტი, ჟურნალისტი
* გიორგი ბერიაშვილი — ფეხბურთელი
* გიორგი ბერიევი (ბერიაშვილი) — ავიაკონსტრუქტორი
* ზარბეგ ბერიაშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* ლიანა ბერიაშვილი — ეთნოლოგი
* ნოდარ ბერიაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბეროშვილი

საკუთარი სახელი **ბეროშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდერ ბეროშვილი — მოკრივე
* ვლადიმერ ბეროშვილი — საბჭოთა კავშირის გმირი, უმცროსი ლეიტენანტი
* ილო ბეროშვილი — ფეხბურთელი, მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბობღიაშვილი

საკუთარი სახელი **ბობღიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ადამ ბობღიაშვილი — მწერალი
* მინდია ბობღიაშვილი — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
გაიოზ ბერელაშვილი

**გაიოზ ადამის ძე ბერელაშვილი** (დ. 1892 — გ. 1 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი ტანმოვარჯიშე, საქართველოში სპორტული ტანვარჯიშის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ქიმიურ ფაკულტეტზე. 1912 წელს თბილისის ტანმოვარჯიშეთა ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში მიიღო მონაწილეობა „სოკოლის“ (პრაღა) მე-6 საიუბილეო შეკრებაში („მოფრენში“), სადაც პირველი ადგილი დაიკავა. 1917 წელს დათო ჯავრიშვილთან ერთად შექმნა ტანვარჯიშული საზოგადოება „ამირანი“, რომლის ბაზაზე („სოკოლის“ საზოგადოებასთან ერთად) 1918 წლის 25 აგვისტოს ჩამოყალიბდა ქართული ტანვარჯიშული საზოგადოება „შევარდენი“. 1921 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ჯერ მე-11 წითელი არმიის, შემდეგ კი — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ფიზიკური მომზადების ინსპექტორი. 1937 წლის 2 ივლისს დააპატიმრეს და 1 ოქტომბერს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ნაციონალისტური ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს დანაშაულის შემადგენლის არარსებობის გამო.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ბერელაშვილი გაიოზ ადამის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა].

კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ალექსი დონაური

**ალექსი პეტრეს ძე დონაური** (რუს. Алексей Петрович Донауров;  დ. 12 თებერვალი, 1830, სანქტ-პეტერბურგი  —  გ. 3 აპრილი, 1897, სანქტ-პეტერბურგი)  —  წარმოშობით ქართველი რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი.

## ბიოგრაფია 
დონაურები, კახეთის ფეოდალური საგვარეულოს წარმომადგენლები,  ვახტანგ VI-ის ამალასთან ერთად წავიდნენ რუსეთში.  მათი გვარი - დონაუროვები - შეტანილია  ყაზანისა და სანკტ-პეტერბურგის გუბერნიების დიდგვაროვანი ოჯახების გენეალოგიურ წიგნში. 

ალექსი დონაური დაიბადა 1830 წლის 12 თებერვალს, სანკტ-პეტერბურგში. ის იყო სახელმწიფო მოხელის, ვლადიმირისა და სანკტ-პეტერბურგის სამოქალაქო გუბერნატორის, პეტრე მიხეილის ძე დონაურის ვაჟი. 

ალექსი დონაურმა 1848 წელს დაამთავრა ნიკოლაევის საკავალერიო სასწავლებელი. ოფიცრის პირველი წოდება მიიღო 1848 წლის 13 ივლისს. 1849 წელს დააწინაურეს პოდპორუჩიკად. 1850 წლის 28 მაისიდან იყო იზმაილის პოლკის ლაიბ-გვარდიის ოფიცერი. მონაწილეობდა 1853-1856 წლების ყირიმის ომსა და 1858-1864 წლების ლაშქრობებში. 1861 წლის 23 აპრილიდან იყო ფლიგელ-ადიუტანტი იმპერატორ ალექსანდრე II-ის კარზე. 1864 წლის 1 იანვარს ლაიბ-გვარდიის იზმაილის პოლკში მიანიჭეს პოლკოვნიკის ჩინი. 1867 წლის 12 თებერვლიდან დაინიშნა 91- ქვეითი დვინის პოლკის მეთაურად. 1872 წლის 16 აპრილს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. ამ დროისთვის მას ეკავა 24-ე ქვეითი დივიზიის მეთაურის პოსტი. 1876 წლის 1 მაისიდან იყო მე-18 ქვეითი დივიზიის მე-2 ბრიგადის ხელმძღვანელი. მონაწილეობადა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში. ომში გამოჩენილი სიმამაცისთვის წმინდა სტანისლავის 1-ლი ხარისხის ორდენთან ერთად, დააჯილდოვეს მახვილებით (1878) და ოქროს ხმლით წარწერით „სიმამაცისთვის“ (1879). 1877 წლის სექტემბრიდან - 1878 წლის იანვრამდე იყო რუმინეთის ქალაქ კონსტანცას სამხედრო მეთაური და კომენდანტი. 1879-1881 წლებში ხელნძღვანელობდა მე-17 ქვეითი დივიზიის 1-ლ ბრიგადას. 1885 წელს იყო მე-13 ქვეითი დივიზიის  პირველი ბრიგადის მეთაური; სამხედრო სამსახურიდან გადადგა რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტის ჩინით (1888).

გადადგომის შემდეგ ცხოვრობდა სანკტ-პეტერბურგში. გარდაიცვალა 1897 წლის  3 აპრილს. დაკრძალულია იქვე, ვოლკოვოს მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

## ჯილდოები 
*1856 წელს დააჯილდოვეს წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენით
*1859 წელს დაიმსახურა წმინდა ანას მე-3 ხარისხის ორდენი
*1868 წელს დაჯილდოვდა წმინდა ანას მე-2 ხარისხის ორდენი
*1874 წელს მიენიჭა წმინდა ვლადიმერის მე-3 ხარისხის ორდენი
*1878 წელს დაიმსახურა წმ. წმინდა სტანისლავის 1-ლი ხარისხის ორდენი
*1883 წელს დაჯილდოვდა წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის ორდენით

## ლიტერატურა
*საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.2. – თბ., 2012. – გვ.480.
*Кульбака Н., История дворянского рода Донауровых. – М., 2013. сс. 54–57.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სამხედრო პირები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები