open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მეფე ლუდოვიკო წმინდას ხიდი

**მეფე ლუდოვიკო წმინდას ხიდი** () — ამერიკელი მწერლის, თორნტონ უაილდერის რიგით მეორე რომანი, რომელიც პირველად 1927 წელს გამოიცა და საყოველთაო აღიარება მალევე მოიპოვა. ნაწარმოებმა გამოცემიდან ერთი წლის შემდეგ, 1928 წელს, დაიმსახურა პულიცერის პრემია და იმავე წლის ყველაზე გაყიდვად წიგნად იქცა აშშ-ში. ნაწარმოები ფართობაა აღიარებული, როგორც ამ ამერიკელი მწერლის მაგნუმ-ოპუსი. 

1998 წელს, ამერიკული თანამედროვე ბიბლიოთეკის სარედაქციო საბჭომ, ნაწარმოები მე-20 საუკუნის 100 საუკეთესო ლიტერატურულ ნაწარმოებს შორის 37-ე ადგილზე გაამწესა. ჟურნალმა „Time”-მა წიგნი 1923 წლიდან 2005 წლამდე დაწერილ 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან ნაწარმოებს შორის შეიყვანა. 
## მოკლე აღწერა 
ნაწარმოები გვიამბობს რამდენიმე ადამიანის ისტორიის შესახებ, რომელთაც მხოლოდ ერთი რამ აერთიანებთ - ისინი პერუში, ინკას ხიდის ჩამონგრევის შედეგად იღუპებიან, მკითხველი კი დეტალურად ეცნობა ისტორიებს ხიდზე მყოფთა შესახებ. რიგითიბერი, რომელიც ამ უბედური შემთხვევის მოწმეა, მსხვერპლთა ცხოვრებებს იკვლევს და ეძებს ერთგვარ კოსმიურ პასუხს კითხვაზე, რატომ უნდა მომკვდარიყო თითოეული მათგანი.
## თემები 
თავად ავტორმა ნაწარმოებზე საუბრისას ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მისი ეს ნაშრომი მკითხველს უმთავრესად შემდეგი კითხვის წინაშე აყენებს: "არსებობს თუ არა მიმართულება და მნიშვნელობა ცხოვრებას ინდივიდის საკუთარი ნების მიღმა?"  რაც შეეხება უშუალოდ შთაგონების წყაროს, უაილდერმა განმარტა, რომ ის ფრანგი მწერლის, პროსპერ მერიმეს ერთმოქმედებიანი პიესით - *Le Carrosse du Saint-Sacrement* *(„კურთხეულის ვაგონი“)* - მოვიდა, რომლის მოქმედებაც ლათინურ ამერიკაში ვითარდება და რომლის ერთ-ერთი პერსონაჟი კურტიზანი ქალია. 
## იხილეთ აგრეთვე 
*თორნტონ უაილდერი
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* *The Bridge of San Luis Rey* Plot Summary and Critical Analysis; by The Thornton Wilder Society
* *The Bridge of San Luis Rey* Teaching and Reading Educational Materials; by The Thornton Wilder Society
* Photos of the first edition of *The Bridge of San Luis Rey*
## სქოლიო 
კატეგორია:1927 წლის რომანები
ლაუდელინა დე კამპოს მელო

**ლაუდელინა დე კამპოს მელო** (, დ. 12 ოქტომბერი, 1904  –  გ. 12 მაისი, 1991)  – აფრო-ბრაზილიელი აქტივისტი. მთელი სიცოცხლის მანძილზე შინამოსამსახურედ ყოფნისას, მელომ ადრეულ ეტაპზევე გააცნობიერა მუშა ქალების წინააღმდეგ დისკრიმინაციისა და არასათანადო დაფასების შესახებ. მთელი სიცოცხლის მანძილზე იგი შინამოსამსახურეების შესახებ საზოგადოებრივი აღქმისა და პოლიტიკის შეცვლისთვის იბრძოდა და წარმატებას მიაღწია შინამოსამსახურეთა ორგანიზაციების შექმნის მიმართულებით, რომლებიც ლობირებდნენ მათ მუშათა კლასად აღიარებას, რომელთაც შრომის უფლებები ექნებოდათ. 

## ადრეული წლები
ლაუდელინა დე კამმპოს მელო 1904 წლის 12 ოქტომბერს პოსუს-დი-კალდასის მუნიციპალიტეტში, მინას-ჟერაისის შტატში, ბრაზილიაში დაიბადა. დედამისი შინამოსამსახურე იყო, ხოლო მამამისი ხე-ტყის მჭრელად მუშაობდა. ორივე მშობელი მონების ოჯახში დაიბადა, თუმცა რიო-ბლანკოს კანონის მიხედვით, რომელიც 1871 წელს მიიღეს, მათ დაბადებიდანვე თავისუფლება მიენიჭათ, მიუხედავად იმისა, რომ მშობლები მონებად რჩებოდნენ. მელო 12 წლის იყო, როდესაც მამამისი ხიდან გადმოვარდნისას დაიღუპა. მელომ სკოლა მიატოვა, რათა დედამისსს სასტუმროში სრულ განაკვეთზე ემუშავა, თავად კი ხუთ უმცროს დედმამიშვილზე ეზრუნა.

## გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
მელო 1991 წლის 22 მაისს კამპინასში გარდაიცვალა. თავისი სახლი ‘’S indicato dos Trabalhadores DomésticoS-ს’’ შტაბ-ბინად დაუტოვა. იგი ბრაზილიაში შინამსამსახურეთა პირველი კავშირის დამფუძნებლად და ქვეყანის მასშტაბით შინამოსამსახურეთა უფლებების დაცვისა და  ცნობიერების ამაღლებაში ერთ-ერთ პიონერად მიიჩნევა.

2020 წლის 12 ოქტომბერს, Google-მა ლაუდელინა დე კამპოს მელოს Google Doodle მიუძღვნა. 

## ბიბლიოგრაფია
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:XX საუკუნის ბრაზილიელი ქალები
კატეგორია:ბრაზილიელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
ტიტუს ანდრონიკუსი

**ტიტუს ანდრონიკუსი** () — უილიამ შექსპირის ამავე სახელწოდების მქონე ტრაგედიის მთავარი მოქმედი გმირი. ტიტუსი რომაელი დიდგვაროვანია, რომელიც, ერთ დროს, გოთების წინააღმდეგაც იბრძოდა. მიუხედავად მისი სამაგალითო სამსახურისა და ჩინისა, ომის ზარალი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მას უარი ეთქვა იმპერატორობაზე. მიუხედავად ამისა, დადგმაში ის მკითხველთ და მაყურებელთ წარმოუდგება, როგორც სამაგალითო მოქალაქე. თუმცა, რომაული მმართველობის სისტემის ტრადიციების მკაცრი დაცვა, საბოლოოდ, მის სიკვდილს გამოიწვევს, რადგან სხვები შურისძიების წადილით არიან აღვსილნი. 

ზოგიერთი წყაროს თანახმად, შექსპირმა პერსონაჟის გვარი – ანდრონიკუსი – XII საუკუნეში მოღვაწე პოლიტიკური ფიგურის, ბიზანტიის იმპერატორ ანდრონიკე I კომნენოსის მიხედვით შეარჩია, რომელიც, პერსონაჟის მსგავსად, წერილებმიბმული ისრების სროლისკენ იყო მიდრეკილი. ენტონი ჰოპკინზმა, ცნობილმა ბრიტანელმა მსახიობმა, მას შემდეგ, რაც 1999 წელს აღნიშნული პერსონაჟის როლი კინოში მოირგო, დასძინა, რომ ზემოხსენებული პერსონაჟი მეფე ლირისა და ჰანიბალ ლექტერის შერწყმას წარმოადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ პიესის მთავარი გმირი სწორედ ტიტუსია, პიესის სხვადასხვა ადაპტაციაში მოქმედებას მისი შვილიშვილის – ახალგაზრდა ლუციუსის – თვალთახედვიდან ვეცნობით. 
## იხილეთ აგრეთვე 
*უილიამ შექსპირი
## სქოლიო 
კატეგორია:შექსპირის პიესების პერსონაჟები
ლილი მონიკე დე კარვალიო მარინიო

**ლილი მონიკე დე კარვალიო მარინიო** (; დ. 10 მაისი, 1921 – 5 იანვარი, 2011) – ბრაზილიელი სატელევიზიო პერსონა, ქველმოქმედები და სოციალიტი. მარინიო მედიამაგნატისა და რედე გლობოს დამფუძნებლის, რობერტო მარინიოს ქვრივი იყო.

## ბიოგრაფია
ლილი მონიკე ლემბი დაიბადა კელნში, გერმანიაში, 1921 წლის 10 მაისს. ის ბრიტანელი ჯარისკაცის, ჯონ ლემბისა და მისი ფრანგი მეუღლის, ჟანა ბერჟონის ერთადერთი ქალიშვილი იყო. 2010 წლის 14 დეკემბრიდან რიო-დე-ჟანეიროს სამხრეთ ზონის გავეას ნეიბორჰუდის საო-ვისენტეს კლინიკაში იყო გადაყვანილი. დაკრძალულია რიო-დე-ჟანეიროს ბოტაფაგოს ნეიბორჰუდის საო-ჟოაო-ბატისტას სასაფლაოზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:ბრაზილიელი ქველმოქმედები
კატეგორია:იუნესკოს კეთილი ნების ელჩები
კატეგორია:XX საუკუნის ქველმოქმედები
კატეგორია:ბრაზილიელი ქალი ქველმოქმედები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი ქველმოქმედები
S/2011 J 3

**S/2011 J 3** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ჰიმალიის ჯგუფში. იგი პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2011 წლის 27 სექტემბერს, ჩილეს ლას-კამპანასის ობსერვატორიაში 6.5 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღნიშნული აღმოჩენა მიღებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2022 წლის 20 დეკემბერს, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული თანამგზავრის შესახებ დაგროვდა საკმარისი და უტყუარი ინფორმაცია.

S/2011 J 3 შედის ჰიმალიის ჯგუფში. ესაა იუპიტერის პროგრადული არარეგულარული თანამგზავრების მჭიდრო გროვა, რომლებიც მიმიუყვებიან თანამგზავრ ჰიმალიის მსგავს ორბიტას, და რომელთა დიდი ნახევარღერძი მერყეობს 11–12 მილიონი კმ-სა, ხოლო ორბიტალური დახრა — 26°-31° შორის. ის, დაახლოებით 3 კმ-იანი დიამეტრითა და ვარსკვლავიერი სიდიდით — 16.3m, ჰიმალიის ჯგუფის ყველაზე პატარა თანამგზავრია, დღემდე ცნობილ წევრთა შორის.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიმალიის ჯგუფის თანამგზავრები
S/2018 J 4

**S/2018 J 4** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის კარპოს ჯგუფში. იგი პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

აღმოაჩინა სკოტ ს. შეპარდმა 2018 წლის 11 მაისს, ჩილეს სერრო ტოლოლოს ობსერვატორიაში 4 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. აღნიშნული აღმოჩენა მიღებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2023 წლის 20 იანვარს, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული თანამგზავრის შესახებ დაგროვდა საკმარისი და უტყუარი ინფორმაცია. თანამგზავრის დიამეტრია დაახლოებით 2 კმ, აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე — 16.7.

იგი იუპიტერის არარეგულარული თანამგზავრია, მოძრაობს პირდაპირი მიმართულებით, ხოლო ორბიტა ეკლიპტიკის მიმართ დახრილია 53° კუთხით. იგი მიეკუთვნება მსგავსი დახრის მქონე კარპოს ჯგუფს, რომელიც S/2018 J 4-ის აღმოჩენამდე ითვლებოდა, რომ წარმოადგენდა გამონაკლისს. იუპიტერის ყველა არარეგულარული თანამგზავრის მსგავსად, S/2018 J 4-ის ორბიტა დროთა განმავლობაში ძალიან იცვლება მზის და სხვა პლანეტების გრავიტაციული აშლილობის გამო. S/2018 J 4-ის ორბიტის დიდი ნახევარღერძი შეადგენს 16.3 მლნ კმ-ს, ექსცენტრისიტეტი — 0.18.

კარპოს მსგავსად, S/2018 J 4-ის ძალიან მაღალი დახრილობა ემორჩილება ლიდოვ-კოზაის რეზონანსს, სადაც ხდება პერიოდული ცვლა მის ორბიტალურ ექსცენტრიულობასა და დახრილობას შორის, მაშინ როცა მისი პერიცენტრის არგუმენტი მერყეობს მუდმივ მნიშვნელობაზე აფსიდური პრეცესის გარეშე. მაგალითად, ლიდოვი-კოზაის რეზონანსი იწვევს თანამგზავრ კარპოს ექსცენტრიულობისა და დახრის ცვლილებას, შესაბამისად 0.19-0.69 და 44-59°-ს შუალედში. S/2018 J 4-ის პერიცენტრის მნიშვნელობა იცვლება დაახლოებით 270° ეკლიპტიკასთან მიმართებაში, რის შედაგდაც პერიცენტრის დროს ის ყოველთვის იუპიტერის ზემოთ იმყოფება, ხოლო აპოცენტრის დროს — ქვემოთ.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარპოს ჯგუფის თანამგზავრები
უკვდავი უკრაინული პარტია

**უკვდავი უკრაინული პარტია** — საჭადრაკო პარტია, რომელიც გათამაშდა ეფიმ კორჩმარსა და ევსეი პოლიაკს შორის  კიევში უკრაინის ჩემპიონატის მიმდინარეობისას.

**1. e4 e5 2. მf3 მc6 3. მc3 მf6 4. კb5 d6 5. d4 ed 6. მ:d4 კd7 7. 0—0 მ:d4?** (7… კе7) **8. კ:d7+ ლ:d7 9. ლ:d4 კe7 10. ეd1 0—0 11. e5 მe8 12. კf4 a5 13. ეd3 ეa6 14. ეe1 ლf5 15. მd5 კd8 16. ed მ:d6 17. ეg3 f6 18. კh6 ეf7 ** (იხ. დიაგრამა)

კომბინაციის დასასრული, რომლის დროსაც თეთრები წირავენ მხედარს, ლაზიერს, ეტლს და სვამენ შამათს: **19. მb4! ab 20. ლ:d6! ლd7 21. ლd5!!** (Δ 22. ე:g7+) **21… მფf8** (21… g6 22. ეgе3) **22. ე:g7!! ლ:d5 (22… ე:g7 23. ლ:d7 ) 23. ეg8++!** შავები დანებდნენ, რადგანაც შამათი გარდაუვალია: **23… მფ:g8 24. ეe8+ ეf8 25. ე:f8#**.

## აგრეთვე იხილეთ 
* უკვდავი პარტია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო პარტიები
თურქეთის რეგიონების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით

მინი|380x380პქ|თურქეთის რეგიონების რუკა ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით 2019 წელს. ლეგენდა:
ამ ცხრილში მოცემულია თურქეთის სტატისტიკური რეგიონების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით.

## სქოლიო
საჭადრაკო ეტიუდი

**საჭადრაკო ეტიუდი** — საჭადრაკო კომპოზიტორის მიერ ხელოვნურად შედგენილი პოზიცია, რომელშიც, ჩვეულებრივ, თეთრებს გარკვეული დავალება აქვთ. ეს დავალება არის გამარჯვების ან ყაიმის მიღწევა. ეტიუდში არ არის განსაზღვრული სვლების რაოდენობა. თამაში ქიშითაც შეიძლება დაიწყოს. 

ეტიუდი უნდა იყოს ეკონომიური, ჰქონდეს ერთადერთი და ზუსტი ამოხსნა. ეტიუდი შეიძლება იყოს პაწია და მინიატურა. 
შინაარსის თვალსაზრისით არსებობს ეტიუდების ორი ჯგუფი: ანალიტიკური და კომბინაციური.

ანალიტიკურ ეტიუდში წინა პლანზეა წამოწეული ანალიზის ელემენტები. მას უშუალო პრაქტიკული ღირებულება აქვს დაბოლოებათა თეორიისთვის. ამიტომ იგი ძალზე ახლოსაა ენდშპილთან, მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ ეტიუდს ერთადერთი ამოხსნა აქვს. 

კომბინაციურ ეტიუდში მთავარი მნიშვნელობა ენიჭება ნაწარმოების იდეას, მის მხატვრულობას. ეტიუდი მაშინ არის მხატვრული, თუ ბუნებრივია მისი საწყისი პოზიცია (ჰგავს ენდშპილს), ბრძოლა აღსავსეა მოულოდნელი და ეფექტური მანევრებით თუ შეწირვებით, ყალბი გაგრძელებებით, ლამაზი და შთამბეჭდავი ფინალით. ეტიუდის ამოხსნის სიძნელეს განაპირობებს ძირითადი აზრის შენიღბული შესავალი თამაში და შავების აქტიური კონტრთამაში. 

ეტიუდისტები თავიანთ ნაწარმოებებს აგებენ შამათის, პატის, გახსნილი ქიშის და სხვა თემებზე. მაგრამ დასახული მიზნის მისაღწევად ეტიუდებშიც გამოიყენება გატყუების, დაბმის, ცუგცვანგის და სხვა ცნობილი იდეები. 

ზოგ ეტიუდს პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს. მისი ცოდნა მოჭადრაკეს უადვილებს ენდშპილის თამაშს. მაგალითად, ქართველი ეტიუდისტის, დავით გურგენიძის ამ ეტიუდმა საყოველთაო აღიარება მოიპოვა.

**1.g7!** თეთრებმა რომ მოიგონ, საჭიროა მეფე f7-ზე მიიყვანონ. მაგრამ მოუმზადებლად მიზანი ვერ მიიღწევა: 1. მფb3? ეh5! 2.g7 ეg5 3.მფс4 მფg2 4.მფd4 მფg3 5.მფе4 მფg4 6.ეf7 მფg3 7.ეа7 მფg4 8.ეа1 მფh3 9.ეh1+ მფg2 10.ეh7 მფg3 — და პოზიციური ყაიმია.
**1. … ეb8 2.ეb7!!** (2.ეf7? ეg8! 3.მფb3 მფg2 4.მფс4 მფg3 5.მფd5 მფg4 6.მფе6 მფg5 — ყაიმია, რადგანაც f7 უჯრა გადაკეტილია).
**2. … ეс8 3.მფb3 მფg2 4.ეс7! ეd8 5.მფс4 მფg3 6.ეd7! ეе8 7.მფd5 მფg4 8.ეе7! ეg8 9.მფе6 მფg5 10.მფf7** მოგებით.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიცია
სტეინიცი — ფონ ბარდელებენი

**სტეინიცი — ფონ ბარდელებენის** საჭადრაკო პარტია გათამაშდა 1895 წელს ჰასტინგსის ტურნირზე. მასში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ვილჰელმ სტეინიცი და კურტ ფონ ბარდელებენი. 

## საჭადრაკო პარტია 
:**1. e2–e4 e7–e5 2. მg1–f3 მb8–c6 3. კf1–c4 კf8–c5 4. c2–c3 მg8–f6 5. d2–d4 e5xd4

:**6. c3xd4 კc5–b4+ 7. მb1–c3**
გათამაშდა იტალიური პარტია.
:**7. … d7–d5?!**
მართალია, თეთრებს განმხოლოებული პაიკი შეექმნათ, მაგრამ შავებმა ვერ მოასწრეს ფიგურების განვითარება და მათი მეფე იერიშის ობიექტი გახდა. 

:**8. e4xd5 მf6xd5 9. 0–0! კc8–e6 10. კc1–g5 კb4–e7 11. კc4xd5! კe6xd5 12. მc3xd5 ლd8xd5 13. კg5xe7 მc6xe7 14. ეf1–e1**
გაცვლებით სტეინიცმა შავი მეფე ცენტრში დააყოვნა. შემდგომ იგი შესანიშნავად იყენებს ამ გარემოებას. 
:**14. … f7–f6 15. ლd1–e2?! ლd5–d7 

:**16. ეa1–c1 c7–c6? 17. d4–d5!!**
მძლავრი იერიშის დაწყებით. (თენგიზ გიორგაძე)
:**17. … c6xd5 18. მf3–d4 მფe8–f7 19. მd4–e6 ეh8–c8 20. ლe2–g4! g7–g6 21. მe6–g5+! მფf7–e8**

:**22. ეe1xe7+!!**
საყოველთაო აღიარებით, ეს არის XIX საუკუნის კომბინაციური აზრის მწვერვალი, როგორც თავისი იდეით, ასევე შინაარსის კლასიკური უბრალოებით. 
:**22. … მფe8–f8 23. ეe7–f7+ მფf8–g8 24. ეf7–g7+ მფg8–h8 25. ეg7xh7+!**
ამ პოზიციაში ფონ ბარდელებენი ამდგარა, გაოგნებულმა დატოვა სატურნირო დარბაზი და უკან აღარ დაბრუნებულა. სტეინიცის კომბინაციის ფინალი, რომელიც განუხორციელებელი დარჩა, ასეთია:** 25. … მფg8 26. ეg7+ მფh8 27. ლh4+ მფxg7 28. ლh7+ მფf8 29. ლh8+ მფe7 30. ლg7+ მფe8 31. ლg8+ მფe7 32. ლf7+ მფd8 33. ლf8+ ლe8 34. მf7+ მფd7 35. ლd6#.**

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო პარტიები
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ქობულეთის მუნიციპალიტეტი შედის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

ქობულეთის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 2 დაბა, 19 ტერიტორიული ორგანო და 48 სოფელი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან დაბა ჩაქვის, ალამბარის, ბობოყვათის, გვარას, კვირიკეს, ლეღვას, საჩინოს, ქაქუთის, ქობულეთის, ციხისძირის, ჭახათის, ხალის და ხუცუბნის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ფართობია 711,3 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 74 794 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა – 105,2. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ქობულეთის. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის ხუცუბანი (3 483 ადამიანი), ქობულეთიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ხინოწმინდა (44 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია:
* 1 — საჩინო

## სქოლიო
*
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
ქარიტები

[მინი|ქარიტები. რელიეფი კუნძულ [ფაროსიდან]]
[thumb|გრაციები. ფრესკა [პომპეიდან]]
**ქარიტები** ( < ) — სილამაზისა და მოხდენილობის ქალღმერთები, სრულყოფილი ხორციელი მშვენიერების განსახიერებანი ბერძნულ მითოლოგიაში. იგივე რომაული **გრაციები** ( < ) — სილამზის ქალღმერთები რომაულ მითოლოგიაში.

ქარიტები იყვნენ ზევსის და ჰერას ან ევრონიმეს ასულები, ან კიდევ ჰელიოსის და ოკეანიდ ეგლეს ქალიშვილები. მათი რიცხვი ჰომეროსთან გაურკვეველია, მაგრამ ხელოვნების ქმნილებას ძლიერ აფასებენ, ამიტომ ქ. თალია (ან აგლაია) ჰეფესტოსის მეორე ცოლია. აქილევსის დედას მომხიბლავი ღიმილით ეგებება, სიხარულით შეიპატიჟებს მოციმციმე „გრძელსამოსიან“ თეტიდას და მოსვლის მიზეზს ჰკითხავს. ჰომეროსი ქარიტების მთელ ტომს იცნობს. მამად ითვლება ურანოსიც, ერებოსიც, ნაქსიც და დიონისეც, დედად — ევრიმედუზა, ჰარმონია, ციური სიო, ლეთა ან ევანთე ().

ჰეროდე სამს ასახელებს: ევფროსინეს (საზეიმო სიხარული), აგლაიას (სადღესასწაულო ელვარება) და თალიას (გაფურჩქნილი ბედნიერება). სიმღერისა და სიხარულის ქალღმერთების მეგობრები არიან, მუზებთან ერთად ცხოვრობენ ოლიმპოზე. აფროდიტეს მხლებელთა როლსაც ასრულებენ, თანხმობის ქალღმერთს პეითოს და მჭერმეტყველების ღმერთს ჰერმესსაც უმშვენებენ გვერდს. ყველას ესაჭიროება სიტურფე და მომხიბვლელობა, უმისოდ წარმატებას ვერ მიაღწევენ. მათ მთელი საბერძნეთი სცემდა პატივს, მაგრამ განსაკუთრებით ორქომენელი მანიელები, აქ შემოიღო მათი კულტი ეტეოკლემ, აქედან გავრცელდა სხვა მხარეებში. სპარტაში ორ ქარიტს ცნობდნენ — კლეტას და ფაენას (ჟღერა და ციალი), ათენში კი — ავქსოს და ჰეგემონეს (მზრდელსა და წინამძღოლს). ეს სულ ამინდის, ბუნების ცვლის ძველი ქალღმერთები არიან, ჰორებთან დაკავშირებულნი, ბუნების მშვენიერების მომწესრიგებელნიც. გვიანდელი ფუნქციით სამივე ქარიტი ქალის მომხიბვლელობას განასახიერებს. მათ უმღეროდნენ მგოსნები: „ვარდისფერმკლავა წმინდა ქარიტნო, აქეთ წამოდით, ზევსის ასულნო“. ძვ. წ. III საუკუნიდან ხელოვანნი ერთიმეორეს ეჯიბრებიან სამი მშვენიერი შიშველი ქალის გამოსახვაში — ფერწერაში თუ პლასტიკაში, ატრიბუტებით: საკრავებით, მირტები, ვარდები... არქაულ და კლასიკურ ხანაში გრძელსამოსიანი ქალიშვილებია (ფრანსუა-ვაზა; სოკრატეს რელიეფის თასოსური ასლები). სამი შიშველი გრაციის ელინისტური ნიმუში, რაც 1460 წელს იპოვეს რომში, დაზიანებულია (ერთს აკლია თავი და ფეხი). ეს შედევრი სიენის ტაძრის დარბაზშია. კანოვას „სამი გრაცია“ ამავე პოზისა და ფიგურების გადამუშავების შედეგი უნდა იყოს. სხვა მიმუშებია პომპეის ფრესკებზე, გემმებზე, მონეტებზე. ეს ანტიკური ჯგუფიშუა საუკუნეებში შედარებით მიივიწყეს, მხოლოდ მოგვიანებით დამატებით სამკაულად დაკანონდა. ბოტიჩელის „გაზაფხულის“ (უფიცი, 1478) გრაციები ძალზე ორიგინალური, ჰაეროვანი ქალიშვილებია, სხვა ოსტატები უფრო მისდევენ ტრადიციას (კოსა, ვენერას ტრიუმფი, 1470; რაფაელის ქარიტები, 1500; ბალდუნგის და რუბენსის ქარიტები, პრადო; ტინტორეტოს ალეგორიული გრაციები, ვენეციის დოჟების სასახლე, 1578). მეფური წყალობის ალეგორიებია ბოტიჩელის სხვა სურათის სახეები (ლუვრი), ასევე რუბენსის „მარიამ მედიჩის აღზრდა“ (ლუვრი, 1621-1625), რენიოს „სამი გრაცია“... ნ. ა. სალისის „ანტიკურობა და რენესანსი“ (1947).

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ბარბარა ჯორდანი

**ბარბარა ჩარლინ ჯორდანი** (, დ. 21 თებერვალი, 1936 — გ.17 იანვარი, 1996) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, იურისტი, დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, აფრო-ამერიკელი ქალთა უფლებების მოძრაობის ლიდერი, აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის ტეხასის მე-18 რაიონის წევრი 1973 — 1979 წლებში.

პირველი ფერადკანიანი ქალი, რომელიც აირჩიეს ტეხასის შტატის სენატში, პირველი არჩეული ფერადკანიანი სამხრეთელი ქალი წარმომადგენელთა პალატაში, დემოკრატიული კონვენციის პირველი აფრო-ამერიკელი წევრი.

დაჯილდოებულია თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით.

1975 წელს ის იყო ამერიკელ ქალთა შორის ერთ-ერთი, რომლსაც ჟურნალმა Time-ს მიანიჭა „წლის ადამიანის“ წოდება.

ჯორდანის პარტნიორი 20 წლის განმავლობაში იყო ნენსი ერლი, მათ ერთმანეთი გაიცნეს 1960-იანი წლების ბოლოს.ჯორდანის სექსუალური ორიენტაცია უცნობია, მაგრამ ზოგიერთი წყარო მას ლესბოსელად მიიჩნევს.ამ შემთხვევაში ის შეიძლება ჩაითვალოს პირველ ლესბოსელად, რომელიც აირჩიეს აშშ-ის კონგრესში.ნენსი ერლი, როგორც ექიმი, ზრუნავდა ჯორდანზე, როდესაც მას ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნა, მათ შორის ისეთი დაავადებების, როგორიცაა გაფანტული სკლეროზი და ლეიკემია.

აშშ-ის პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა განაცხადა, რომ 1990-იან წლებში სურდა ჯორდანის კანდიდატურის წარდგენა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოში, მაგრამ იმ დროისთვის მას უკვე სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა.

1988 წელს ჯორდანი საკუთარ აუზში ლამის დაიხრჩო, მაგრამ იგი ნენსი ერლმა გადაარჩინა.

ბარბარა ჯორდანი გარდაიცვალა 1996 წლის იანვარში, 60 წლის იუბილემდე ერთი თვით ადრე, პნევმონიის გართულებისგან.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
იულია მალინოვა

**იულია მალინოვა** (); ქალიშვილობაში *იაკოვლევნა შაიდერი*; დ. 1869 – 1953) – ბულგარელი სუფრაჟისტი და ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი. ბულგარელ ქალთა კავშირის თანადამფუძნებელი, რომელსაც ოჯერ თავმჯდომარეობდა: 1908-1910 წლებში და 1912 წლიდან 1926 წლამდე.

## ბიოგრაფია
მალინოვა 1869 წლის 15 სექტემბერს დაიბადა რუსულ ებრაულ ოჯახში. განათლება საფრანგეთსა და შვეიცარიაში მიიღო. ადვოკატ (შემდეგში ბულგარეთის პრემიერ-მინისტრ) ალექსანდერ მალინოვთან ქორწინების შემდეგ ბულგარეთში გადავიდა საცხოვრებლად. 1899 წლიდან პედაგოგ. სოციალისტ და მწერალ ანა კარიმასთან ერთად რედაქტორობდა გაზეთ „ქალის ხმას“. 1901 წელს მათ ერთად დააფუძნეს ბულგარელ ქალთა კავშირი, რომლის პირველ თავმჯდომარედაც კარიმა აირჩიეს. ბულგარელ ქალთა კავშირი ქოლგა ორგანიზაცია იყო, რომელიც 27 ადგილობრივ ქალთა ორგანიზაციას მოიცავდა, რომლებიც ბულგარეთში 1878 წლიდან შეიქმნა. ორგანიზაცია ქალთა განათლებასა და უნივერსიტეტში სწავლაზე არსებული შეზღუდვების საპასუხოდ შეიქმნა და მიზნად ისახავდა ქალთა ინტელექტუალურ განვითარებასა და ჩართულობას. ორგანიზაციამ „ქალის ხმა“ მის ბეჭდურ ორგანოდ აქცია.
1908 წელს მანილინოვამ ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარის პოზიცია დაიკავა. მისი თავმჯდომარეობისას ბულგარელ ქალთა კავშირი ქალთა საერთაშორისო საბჭოს ნაწილი გახდა. კავშირის თავმჯდომარეობისას მალინოვა იცავდა კავშირის, როგორც ყველა კლასისა და პოლიტიკური შეხედულებისს მქონეთათვის ღია საზოგადოების პოლიტიკას და ომის დროს ჯარისკაცთა მეუღლეების ორგანიზებას ახდენდა.
1925 წელს, მალინოვას ბულგარელი ნაციონალისტი ქალები დაესხნენ თავს მისი უცხოური წარმოშობის გამო. 1926 წელს მალინოვამ ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარის თნამდებობა დატოვა, რომელიც დიმიტრანა ივანოვამ დაიკავა. მალინოვა 1953 წელს გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:ბულგარელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ბულგარელი ფემინისტები
კატეგორია:ბულგარელი სუფრაჟისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბულგარელი ქალები
დიმიტრანა ივანოვა

**დიმიტრანა ივანოვა** (; დ. 1881 – 1960) – ბულგარელი განათლების რეფორმატორი, სუფრაჟისტი და ქალთა  უფლებების დამცველი აქტივისტი. ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარე 1926-1944 წლებში.

## ბიოგრაფია
ივანოვა (ქალიშვილობის გვარია პეტროვა) 1881 წლის 1 თებერვალ დაიბადა, რუსეში, ბულგარეთში. იგი ვაჭრის ოჯახში დაიბადა და განათლება გოგონათა ადგილობრივ სკოლასა და გოგონათა საშუალო სკოლაში მიიღო. ბულგარეთში ქალებს სოფიის უნივერსიტეტში ლექციების მოსმენის უფლება 1896 წლიდან დართეს, თუმცა რეგულარულ სტუდენტებად მხოლოდ 1901 წლიდან დაუშვეს, თუმცა უნივერსიტეტში სწავლა მაინც რთული იყო, რადგანაც გოგონათთა საშუალო სკოლები 7-დან მხოლოდ 6 კლასის განათლებას აძლევნდენ გოგონებს. სწორედ ამ მიზეზით, დიმიტრანა ივანოვას სოფიაში სამართლის სწავლაზე უარი განუცხადეს, მაგრამ იგი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ციურიხის უნივერსიტეტში განათლება და ფილოსოფია ისწავლა. 1900 წელს ბულგარეთში დაბრუნების შემდეგ მან მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა, რაც იმ დროისთვის, პრაქტიკულად ერთადერთი პროფესია იყო ქალებისთვის (დაქორწინებული ქალებისთვის 1904 წლამდე იყო აკრძალული). 1914 წელს ის პედაგოგ დონჩო ივანოვზე დაქორწინდა, მაგრამ პროფესიული მოღვაწეობა გააგრძელა (დაქორწინებულ ქალთათვის აკრძალვა 1904 წელს მოიხსნა). 1921 წელს მან სოფიის უნივერსიტეტში სამართლის ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა და 1927 წელს დაასრულა. 1926 წელს ივანოვამ იულია მალინოვა ჩაანაცვლა და ქვეყნის მასშტაბით ქალთა უფლებების წამყვანი ორგანიზაცია, ბულგარელ ქალთა კავშირის თავმჯდომარის პოზიცია დაიკავა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი
კატეგორია:ბულგარელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ბულგარელი ფემინისტები
კატეგორია:ბულგარელი სუფრაჟისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბულგარელი ქალები
გიორგი გოჩაშვილი

**გიორგი გოჩაშვილი** — XVII საუკუნის I ნახევრის ქართლის პოლიტიკური მოღვაწე, გოჩა ბატონიშვილის ძე. 

მონაწილეობა მიიღო ქართლის მეფის, როსტომის წინააღმდეგ მოწყობილ ერთ-ერთ შეთქმულებაში 1636 წელს, რისთვისაც როსტომმა შეიპყრო და თვალები დათხარა.
## ლიტერატურა
* ეგნატაშვილი ბ., ქართლის ცხოვრების გაგრძელება, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 2, თბ., 1959.
* ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, იქვე, ტ. 4, თბ., 1973.

კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
იორამ გოჩაშვილი

**იორამ გიორგის ძე გოჩაშვილი** — XVII საუკუნის II ნახევრის ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, გიორგი გოჩაშვილის ძე.

მონაწილეობა მიიღო ვახტანგ V-ის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში და ირანის შაჰის მეშვეობით ცდილობდა ქართლში გამეფებას. ამისათვის ვახტანგმა შეიპყრო, თვალები დათხარა და მამულები ჩამოართვა (1665–1666).

## ლიტერატურა
*ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგ.: ქართლის ცხოვრება ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973.

კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
გრიგოლ I ასათის ძე

**გრიგოლ ასათის ძე** (გ. 1178) — გრიგოლისძეთა (გიშელთა) ფეოდალური გვარის წარმომადგენელი, ასათ (ასამ) გრიგოლისძის შვილი ან შთამომავალი, შესაძლოა ჰერეთის ერისთავი. მონაწილეობდა დემნა უფლისწულის აჯანყებაში გიორგი III-ის წინააღმდეგ (1177-1178). დაიღუპა მეფის ლაშქართან ბრძოლაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გრიგოლისძენი
კატეგორია:ჰერეთი
კატეგორია:XII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1178
ლაურა გრიგოლაშვილი

**ლაურა გრიგოლის ასული გრიგოლაშვილი** (დ. 2 აპრილი, 1936, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ჰიმნოლოგი. 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1957). მუშაობდა თსუ-ის ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე. 1970 წლიდან სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას თსუ-ში, ასევე თბილისის სასულიერო სემინარიასა და აკადემიაში,  წმ. ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში, კულტურის უნივერსიტეტში. 

გრიგოლაშვილის სამეცნიერო კვლევა-ძიების ძირითადი სფეროა ძველი ქართული ლიტერატურა, ჰიმნოგრაფია. ავტორია მონოგრაფიისა „დავით აღმაშენებლის გალობანი სინანულისანი“ (2005); „ლიტერატურული კონცეპტები და სხვა“ (2018). მონაწილეობდა  ძველი ქართული ლიტერატურის კომენტირებული სასკოლო ქრესტომათიის შედგენაში 92003), ე. მეტრეველთან ერთად გამოსაცემად მოამზადა წმ. ანდრია კრიტელის „დიდი კანონის“ ძველი ქართული თარგმანები (2020). აქვს შრომები XIX-XX საუკუნეების ქართული ლიტერატურის საკითხებზეც. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2018).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
გრიგოლ II ასათის ძე

**გრიგოლ II ასათის ძე** — ჰერეთის ერისთავი XII საუკუნის 80-90-იან წლებში, გრიგოლისძეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ასათ გრიგოლისძის შვილი.

ჰერეთის ერისთავობა მას მამამ გადასცა მას შემდეგ, რაც თვითონ „იაჯა არიშიანის ადგილისა დაჯდომა სასთაულითა“. მონაწილეობდა განძის ლაშქრობაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ერისთავები
კატეგორია:ჰერეთი
კატეგორია:XII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:გრიგოლისძენი
ჰორები

**ჰორები** () — ქალღმერთები ბერძნული მითოლოგიიდან. ზევსისა და თემიდას ასულები, „დრონი“, ჟამთასვლის, წლის დროთა, მოსავლის, სიჭაბუკისა და სილამაზის, ბუნების მომწესრიგებელი ქალღმერთები, ციურ ჭიშკართა მცველნი, ღმერთთა (უფრო მეტად მათი მამის და აფროდიტეს) თანამგზავრები. 

ჰომეროსი სახელებსა და რიცხვს არ ასახელებს, ჰესიოდეს თეაგონიაში კისამნი არიან: ევნომია (კანონიერება), დიკე (სამართალი) და ირინე (მშვიდობა). აქედან ჩანს ძველი სიბრძნე: ბუნების მოვლენების მომწესრიგებელი ქალღმერთები ადამიანთა საზოგადოებასაც აწესრიგებდნენ. აქ უძველესი გაგება მორალურ სამყაროშიც გადადის. სამს იმიტომ იტყოდნენ, რომ წლის სამ დროს იცნობდნენ: გაზაფხული, ზაფხული და ზამთარი (იმაზე ადრე კი ორ დროს: ზაფხულს და ზამთარს). გაზაფხულის ჰორა იყო თალო, ზაფხულ-შემოდგომისა — კარპო. ეს ორი იყო ცნობილი ანტიკური კულტურის ძველ სტადიაზე.

ჰომეროსის ცნობა (ციურ ჭიშკართა მცველობა) უფრო არქაულია. ჰორების მოვალეობა შემდეგ გართულდა: როგორც მცენარეებს თესავენ, ზრდიან და სრულყოფილებამდე მიჰყავთ, ასევე ზრუნავენ ადამიანის ზრდასა და კეთილ ბოლომდე მიყვანაზე.

ქალღმერთებს სამლოცველოები ჰქონდათ არგოსში, ატენში, კორინთოში და სხვა. რომში ჰორას პაქსი („მშვიდობა“) უწოდეს და დიდ პატივში ჰყავდათ. აქ იუპიტერის და თემიდას სამი ასულია, წლის დროთა და ამინდის ქალღმერთები, ციურ ჭიშკართა მცველნი. 

ხელოვნებაში ჰორები სიცოცხლით სავსე ქალწულებია, გრაციების მსგავსნი, ხშირად პეპელას ფრთიანნი, ხელში წლის დროთა შესაფერისი ატრიბუტები უჭირავთ (ხილით დახუნძლული ტოტები, ყვავილები). ჰორებად მიიჩნევენ პართენონის აღმოსავლეთ ფრონტონის სახეებს. მათი მრავალი გამოსახულებებია ვაზებზე, ფრესკებზე. კეფისოდოტის ქანდაკებასაც ჰორას ეძახიან. 

## ჰორათა სია 
* **ავგა** — განთიადის ჰორა;
* **აუქსო** () — გაზაფხულის ჰორა;
* **აკტე** — ვახშამის ჰორა;
* **ანატოლია** — მზის ამოსვლის ჰორა;
* **არკტოსი** () — მზის ჩასვლლის ჰორა;
* **ჰესპერიადა** () — სამუშაოს დასრულების ჰორა;
* **გიმნასტიკა** — დილის ვარჯიშის ჰორა;
* **დიკე** — სამართლიანობის ჰორა;
* **დისის** — საღამოს ჰორა;
* **ევნომია** — კანონიერების ჰორა;
* **ეუფორიე** — სიუხვის ჰორა;
* **ირენე** — მშვიდობისა და სიწყნარის ჰორა;
* **კარპო** — სიუხვის მომტანის ჰორა;
* **მესემბრიადა** — შუადღის ჰორა;
* **მუსიკა** — დილის საგანმანათლებლო საათების ჰორა;
* **ნიმფე** — წყლით განწმენდის ჰორა;
* **ორთოსია** — აყვავილების ჰორა;
* **სპონდე** — უსისხლო მსხვერპლშეწირვის ჰორა;
* **თალო** — ყვავილოვანი ჰორა;
* **ფერუსა** — მიწათმფლობელობისა და მიწათმოხმარების ჰორა;
* **ელეტე** — ვახშმისშემდგომი ლოცვის ჰორა.

## ლიტერატურა
*გელოვანი ა., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983. — გვ. 626

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ივანე გრუზინსკი

მინი|ივ. გრუზინსკი
**ივანე გრიგოლის ძე გრუზინსკი**, *იოანე გრუზინსკი* (დ. 24 ივნისი, 1826, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 15 სექტემბერი, 1880, იქვე) — თავადი, უბრწყინვალესი თავადი (1865), ბაგრატიონ-გრუზინსკების საგვარეულოს წარმომადგენელი, სიძველეების კოლექციონერი. გრიგოლ ბატონიშვილის ძე.

დაამთავრა პეტერბურგის პაჟთა კორპუსი (1847). კამერ-პაჟის რანგით ჩაირიცხა კავალერგარდის პოლკში, სადაც ერთ წელიწადს მსახურობდა. XIX საუკუნის 60-იან წლებში ცხოვრობდა დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. დაახლოებული იყო რუს მწერალ ალექსანდრე გერცენთან. ანონიმურად აქვეყნებდა სტატიებს («Из Тифлиса», «Из Грузии»; ორივე 1865) ლონდონსა და ჟენევაში გამომავალ გაზეთ „კოლოკოლში", რომლის გამოცემაში მას მატერიალური წვლილი შეჰქონდა. იყო  ჯენტლმენთა კლუბის პეტერბურგული ანალოგის — „ინგლისური კლუბის" წევრი. 

გრუზინსკიმ თავი მოუყარა ძველ ქართულ ხელნაწერებს, მხატვრული ჭედურობის ნიმუშებსა და ისტორიულ რელიკვიებს. თავისი ხელნაწერების ფონდი 1880 წელს საჩუქრად გადასცა პეტერბურგის საჯარო ბიბლიოთეკას. მფარველობდა პეტერბურგში მცხოვრებ ქართველებს. მას პლატონ იოსელიანმა მიუძღვნა თავისი ნაშრომი „ცხოვრება მეფისა გიორგი მეათცამეტისა". ითვლებოდა ქართლ-კახეთის გაუქმებული სამეფო სახლის უფროსად. ცოლად ჰყავდა გრაფის ასული ეკატერინა პალენა. შვილი არ ჰყოლია, ამიტომ ტახტის მემკვიდრის ლეგიტიმური უფლება გადავიდა მის ბიძაშვილზე — დავით გრუზინსკიზე (ბაგრატ ბატონიშვილის შვილი). 

## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ნ., გრიგოლ I – უკანასკნელი ქართველი მეფე, თბ., 2008.
* Дворянские роды Российской империи, т. 3. Князья. Руководители авторского коллектива П. Гребельский и С. Думин, под ред. С. Думина, М., 1996.

კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1826
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880
ივანე
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
ჰიმალია (თანამგზავრი)

მინი|პლანეტა იუპიტერის თანამგზავერი ჰიმალია
**ჰიმალია** (), **იუპიტერ VI** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ჰიმალიის ჯგუფში. იგი პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა 
1904 წლის 3 დეკემბერს თანამგზავრი აღმოაჩინა ჩარლზ დილონ პერაინმა ლიკის ობსერვატორიაში. სახელი ეწოდა 1875 წელს ბერძნული მითოლოგიის ნიმფა ჰიმალიას პატივსაცემად.

## ორბიტა 
პლანეტა იუპიტერიდან ჰამილია მოძრაობს 9.8-დან 13-მდე მლნ კმ-ის მოშორებით. იუპიტერის გარშემო ერთ სრულ ბრუნს ანდომებს 250.56 დღეს. სიმკვრივე შეფასებულია, როგორც  (იმ პირობით, რომ თანამგზავრი სფერულია). მაგრამ, რადგანაც თანამგზავრის ზუსტი ფორმა დღემდე უცნობია ეს შეიძლება ჩაითვალოს პირობითად. თანამგზავრი სავარაუდოდ ძირითადად შედგება სილიკატური ქანებისაგან. დაახლოებით 10 სთ სჭირდება საკუთარი ღერძის გარშემო ერთი ბრუნის შესასრულებლად. ზედაპირი მუქია, ხოლო მისი ალბედოა 0.04. ვარსკვლავიერი სიდიდე ტოლია 14.62m.

## კვლევა
2000 წლის ნოემბერში ავტომატურმა პლანეტშორისმა სადგურმა „კასინიმ“, პლანეტა სატურნის მიმართ გადაადგილების დროს 4.4 მლნ კმ-დან ჰიმალიას გადაუღო რამოდენიმე ფოტო. მიუხედავად იმისა, რომ თანამგზავრის ფოტო დაბალი რეზოლუციისაა, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ თანამგზავრი წაგრძელებული ფორმისაა (150 ± 20 და 120 ± 20 კმ).

2007 წლის თებერვალ-მარტში კოსმოსურმა აპარატმა „ახალი ჰორიზონტები“, რომელიც პლუტონის მიმართულებით გადაადგილდებიდა, 8 მლნ კმ-ის სიშორიდან გადაუღო ფოტოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Гималия
* David Jewitt pages
* Jupiter’s Known Satellites (by Scott S. Sheppard)
* Two Irregular Satellites of Jupiter (Himalia & Elara: Remanzacco Observatory: November 23, 2012)

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიმალიის ჯგუფის თანამგზავრები
სტივენ კრეინი

**სტივენ კრეინი** (; დ. 1 ნოემბერი, 1871 — გ. 5 ივნისი, 1900) — XIX საუკუნეში მოღვაწე ამერიკელი პოეტი, რომანისტი და მოკლე მოთხრობების ავტორი. მიუხედავად საკმაოდ ხანმოკლე სიცოცხლისა, მან შეძლო და შექმნა რეალისტური ტრადიციებით გაჯერებული ნაწარმოებები, რომელთაც, კრიტიკოსთა დიდი ნაწილი, ამერიკული ნატურალიზმისა და იმპრესიონიზმის ადრეულ მაგალითად აღიქვამს. დღესდღეობით, ის აღიარებულია, როგორც მისი თაობის ერთ-ერთი ყველაზე ინოვაციური მწერალი.

კრეინი მეთოდისტების ოჯახში დაიბადა და ცხრა დედმამიშვილს შორის ერთადერთი გადარჩენილი შვილი იყო. მან წერა ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში, 4 წლისამ დაიწყო, ხოლო 16 წლის ასაკში მას უკვე რამდენიმე სტატიაც ჰქონდა გამოქვეყნებული. გამომდინარე იქიდან, რომ ის საუნივერსიტეტო სწავლით გატაცებული არ ყოფილა, მან სირაკუზის უნივერსიტეტი მალევე დატოვა და რეპორტიორად დასაქმდა. კრეინის რიგით პირველი რომანი – „მეგი: ქუჩის გოგონა“ – კრიტიკოსთა მიერ აღიარებულია, როგორც ამერიკული ნატურალიზმის საწყისი ტექსტი. საერთაშორისო აღიარება მან თავისი 1895 წლის ნაწარმოებით – „სიმამაცის წითელი ემბლემა“ – ჰპოვა, რომელიც, მრავალი ლიტერატურათმცოდნის მოსაზრებით, ამერიკის სამოქალაქო ომის შესახებ დაწერილი საუკეთესო მხატვრული ნაწარმოებია.

სიცოცხლის ბოლომდე კრეინი ამერიკული ლიტერატურის გამორჩეულ ფიგურად აღიქმებოდა. მას შემდეგ, რაც ის თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში მისი ცხოვრება დავიწყებას მიეცა, კრიტიკოსებმა აღადგინეს ინტერესი მისი მოღვაწეობის მიმართ. მის ტექსტებს ახასიათებთ ნათელი ინტენსივობა, გაჯერებული სხვადასხვა დიალექტითა და მძაფრი ირონიით.  საერთო თემები მოიცავს შიშს, სულიერ კრიზისებს და სოციალურ იზოლაციას. მიუხედავად იმისა, რომ მან პოპულარობა თავისი საომარი რომანის — „სიმამაცის წითელი ემბლემა“ — დახმარებით მოიპოვა, ის არანაკლებაა ცნობილი თავისი პოეტური ნაშრომებითა და მოკლე მოთხრობებით.  მისმა ნაწარმოებებმა ღრმა შთაბეჭდილება მოახდინა მე-20 საუკუნის მწერლებზე, მათ შორის ყველაზე გამორჩეულია მისი გავლენა ერნესტ ჰეიმნგუეიზე, და, აგრეთვე, ითვლება, რომ მან შთააგონა მოდერნისტები და იმაგისტები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* Finding aid to the Stephen Crane papers at Columbia University Rare Book & Manuscript Library
* Stephen Crane's collected journalism — The Archive of American Journalism
* სტივენ კრეინის საზოგადოება
* *The Red Badge of Courage* Site
* "Syracuse and a Civil War Masterpiece,"  by Rick Burton
* SS *Commodore* Wreck Site 
* 
* Articles in *Western American Literature* on Stephen Crane
* Article on Stephen Crane in May 1895 edition of *The Bookman* (New York)

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი ჟურნალისტები
დავით გრუზინსკი

მინი|დ. გრუზინსკი (მხატვარი პეტრე სოლოკოვი, 1847)
**დავით ბაგრატის ძე გრუზინსკი** (დ. 30 აპრილი, 1819, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 24 სექტემბერი, 1888, მოსკოვი) — თავადი (1833), უბრწყინვალესი თავადი (1865), გრუზინსკების საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფის გიორგი XII-ის შვილიშვილი, ბაგრატ ბატონიშვილის ძე.

დაიბადა პეტერბურგში, გადასახლებაში მცხოვრებ ბატონიშვილ ბაგრატ გიორგის ძისა და ეკატერინე ჩოლოყაშვილის ოჯახში. დაამთავრა პაჟთა კორპუსი (1838). მსახურობდა კავკასიის მეფისნაცვალ მიხეილ ვორონცოვთან. სამსახურიდან გადადგა პოლკოვნიკის წოდებით და ძირითადად მოსკოვში, საკუთარ მამულში ცხოვრობდა. აქტიურად მონაწილეობდა მოსკოვის ქართული სათვისტომოს ცხოვრებაში, აგროვებდა ქართული სიძველეების კოლექციას, მიმოწერა ჰქონდა ქართველ კულტურის მოღვაწეებთან, მ. შ., პლატონ იოსელიანთან, რომელმაც მას თავისი ნაშრომი „შოთა რუსთაველი“ (1870) მიუძღვნა. 

დავითის ბიძაშვილის, იოანე გრიგოლის ძე გრუზინსკის გარდაცვალების შემდეგ (1880), ქართლ-კახეთის გაუქმებული სამეფო სახლის არაოფიციალურ უფროსად ითვლებოდა. ცოლად ჰყავდა მოსკოვის ქალაქის თავის ალექსეი მაზურინის ქალიშვილი ანა. ვინაიდან შვილი არ დარჩა (ერთადერთი შვილი სპირიდონი ჩვილობაში გარდაიცვალა 1861 წელს), დავითის გარდაცვალების შემდეგ ქართლ-კახეთის სამეფო ტახტის მემკვიდრის ლეგიტიმური უფლება გადავიდა მის ძმისწულზე — პეტრე გრუზინსკიზე. დაკრძალულია მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის მონასტერში.

## ლიტერატურა
* ბაგრატიონები. სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა. სამეცნიერო სტატიების კრებული გენეალოგიური ნუსხებითურთ, თბ., 2003.
* Дворянские роды Российской империи, т. 3. Князья. Руководители авторского коллектива П. Гребельский и С. Думин,под ред. С. Думина, М., 1996.
* Махатадзе, Н. Неизвестные письма Платона Иоселиани. Литературные взаимосвязи (Ин-т истории груз. литературы им. Руставели), сб., т. 2. 1969, с. 103—111.

კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1819
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
დავით
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კვესელავა

საკუთარი სახელი **კვესელავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით კვესელავა — მათემატიკოსი
* მიხეილ კვესელავა — ლიტერატურათმცოდნე
* რეზო კვესელავა — დრამატურგი, სცენარისტი, მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ათასწლეულის სამიტი

**ათასწლეულის სამიტი** () ― შეხვედრა მსოფლიოს ლიდერებს შორის, რომელიც სამ დღეს, 2000 წლის 6 სექტემბრიდან 8 სექტემბრამდე გაგრძელდა, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შტაბ-ბინაში, ნიუ-იორკში. სამიტის მიზანი XXI საუკუნის გარიჟრაჟზე გაერთიანებული ერების როლის განხილვა იყო. შეხვედრაზე მსოფლიოს ლიდერებმა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ათასწლეულის დეკლარაციის რატიფიცირება მოახდინეს. 2000 წლისთვის ეს ისტორიაში მსოფლიოს ლიდერთა ყველაზე დიდი შეხვედრა იყო. ათასწლეულის სამიტს 5 წლის შემდეგ მსოფლიო სამიტი მოჰყვა, რომელიც 2005 წლის 14-16 სექტემბერს ჩატარდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Copy of the Millennium Declaration
* Lil' MDGs – MDGs for Children
   ⇒ Development cooperation stories  
   ⇒  Development Cooperation Issues 
 ⇒    The Vrinda Project Documentary: Stories of Millennium Development Goals

## სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კონფერენციები
კატეგორია:XX საუკუნის დიპლომატიური კონფერენციები
კატეგორია:2000 წლის კონფერენციები
პეტრე გრუზინსკი (სახელმწიფო მოხელე)

მინი|პეტრე გრუზინსკი
**პეტრე ალექსანდრეს ძე გრუზინსკი** (დ. 25 აპრილი, 1857, თბილისი, — გ. 3 თებერვალი, 1922, იქვე) — უბრწყინვალესი თავადი, ქართველი საზოგადო მოღვაწე, გრუზინსკების საგვარეულოს წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ბატონიშვილ ბაგრატ გიორგის ძის შთამომავლის ალექსანდრე გრუზინსკის და ელენე თარხან-მოურავის ოჯახში. იყო რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სამსახურში, 1905 წლიდან — კავკასიის სამეფისნაცვლოს მთავარი სამოქალაქო სამმართველოს განსაკუთრებულ დავალებათა მოხელე, ჰქონდა კამერჰერის და ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის წოდებები. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ილია ჭავჭავაძესთან ერთად იყო თბილისის სათავადაზნაურო ბანკის ერთ-ერთი მოთავე, მისი კომიტეტის წევრი, ასვეე კავკასიის სამეურნეო საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 

ბიძამისის, დავით გრუზინსკის გარდაცვალების შემდეგ (1888) პეტრე გრუზინსკი ითვლებოდა ქართლ-კახეთის გაუქმებული სამეფო სახლის არაოფიციალურ უფროსად. გარდაიცვალა 1922 წელს. დაკრძალულია სვეტიცხოვლის ტაძარში.

1915 წელს, 57 წლის ასაკში პეტრე გრუზინსკიმ იქორწინა მასზე 40 წლით უმცროს თამარ დეკანოზოვაზე (დეკანოზიშვილზე, დ. 1897 — გ. 1977). ოფიციალური დოკუმენტებით ჰყავდა ორი შვილი: კონსტანტინე (დ. 1915 — გ. 1939) და პეტრე (დ. 1920 — გ. 1984), მომავალში ცნობილი პოეტი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
პეტრე ალექსანდრეს ძე
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
აბაევი

საკუთარი სახელი **აბაევი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვასილ აბაევი — ოსი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი
* ვლადიმერ აბაევი — ოსი ბოლშევიკი 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჯოზეფ მერი პლანკეტი

**ჯოზეფ მერი პლანკეტი**  (, დ. 21 ნოემბერი, 1887, დუბლინი — გ. 4 მაისი, 1916, დუბლინი) — ირლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი, პოეტი და ჟურნალისტი, რევოლუციონერი. რამდენიმე პოეტური კრებულის ავტორი, ეროვნული ირლანდიური თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო გელის აღორძინებაში, მონაწილეობდა მე-20 საუკუნის დასაწყისის სხვადასხვა ირლანდიური საზოგადოების საქმიანობაში: გელური ლიგიდან „ირლანდიელ მოხალისეებამდე“. 1916 წლის აღდგომის აჯანყების ერთ-ერთი მონაწილე და ორგანიზატორი. პლანკეტი იყო ყველაზე ახალგაზრდა იმ შვიდი მეამბოხე ლიდერიდან, რომლებმაც ხელი მოაწერეს პროკლამაციას ირლანდიის რესპუბლიკის დაარსების შესახებ. აჯანყებაში მონაწილეობისთვის იგი ბრიტანეთის ხელისუფლებამ აჯანყების დასრულებისთანავე სიკვდილით დასაჯა.

## ბავშვობა და ახალგაზრდობა
დაიბადა დუბლინში, ჯორჯ ნობლ პლანკეტის, რომელიც ატარებდა პაპის სახელმწიფოების გრაფის ტიტულს და მისი მეუღლის, ჟოზეფინ კრანის ოჯახში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მშობლები მდიდრები და პრივილეგირებული იყვნენ, ჟოზეფის ბავშვობა ადვილი არ იყო. ბავშვობიდან პლანკეტი ტუბერკულოზით იტანჯებოდა — ეს დაავადება მთელი ცხოვრების განმავლობაში ტვირთად აწვა. ახალგაზრდობაში მან დიდი დრო გაატარა იტალიასა და ალჟირში, გაექცა რა ცივ კლიმატს. პლანკეტი სწავლობდა კათოლიკურ კოლეჯის სკოლაში, შემდეგ დუბლინის იეზუიტების კოლეჯში და ბოლოს ლანკაშირის სტონიჰერსტის კოლეჯში. ბრიტანელი ოფიცრების  მომზადების პროგრამაში მონაწილეობით მან გარკვეული სამხედრო უნარები შეიძინა.

იგი გატაცებული იყო ირლანდიური კულტურით, ენით და ისტორიით. მისი ინტერესი ენების მიმართ ირლანდიის ფარგლებს გასცდა — პლანკეტი იყო ირლანდიური ესპერანტისტული ლიგის ერთ-ერთი დამაარსებელი. ის შეუერთდა გელურ ლიგას, სადაც გაიცნო თომას მაკდონაჰი. პლანკეტი და მაკდონაჰი მთელი ცხოვრების მანძილზე ახლო მეგობრები იყვნენ: ორივე იყო პოეტი, ორივეს უყვარდა თეატრი, მოგვიანებით ისინი იდგნენ ირლანდიელი მოხალისეების მოძრაობის სათავეში, სადაც შეუერთდნენ მმართველ კომიტეტს. მაკდონაჰმა გამოაქვეყნა პლანკეტის ლექსები ჟურნალ Irish Review-ში და იყო პირველი ლექსების კრებულის — „წრე და ხმალი“ რედაქტორი. პლანკეტმა, მაკდონამ და ედვარდ მარტინმა 1914 წლის ნოემბერში დააარსეს ირლანდიის ეროვნული თეატრი. 

1916 წლის მაისში პლანკეტი დაინიშნა IRB ომის კომიტეტში,  ირლანდიელ მოხალისეებში სამხედრო ოპერაციების პასუხისმგებელი ოფიცრის თანამდებობაზე. კონოლისთან და მაკდერმოტთან ერთად პლანკეტი აქტიურად მუშაობდა აჯანყების საბოლოო მზადებაზე, განსაკუთრებით სამხედრო სტრატეგიაზე, სადაც გამოავლინდა თავისი ნიჭი.

ძმებმა ჯორჯმა და ჯეკმა ასევე მიიღეს მონაწილეობა აღდგომის აჯანყებაში და მოგვიანებით გააქტიურდნენ IRA-ში. ბიძა ჰორაციო პლანკეტი ცნობილი იუნიონისტი იყო, მაგრამ ცდილობდა მეომარი მხარეების შერიგებას. პლანკეტის სახლი სამოქალაქო ომის დროს დაწვეს ანტისახელშეკრულებო ძალებმა.

## ხსოვნა
მის საპატივსაცემოდ, რკინიგზის სადგურს უოტერფორდში, ეწოდა პლანკეტის სახელი.

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი პოეტები
კატეგორია:ირლანდიელი რევოლუციონერები
ილია გრუზინსკი

**ილია გრიგოლის ძე გრუზინსკი** (დ. 20 აპრილი, 1867 — გ. 1947) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1919), გრუზინსკების საგვარეულოს წარმომადგენელი, ილია ბატონიშვილის შთამომავალი.

დაამთავრა ვორონეჟის კადეტთა კორპუსი (1886), ალექსანდრეს სამხედრო სასწავლებელი (1888), გენშტაბის აკადემია (1895). მსახურობდა გვარდიაში, პლასტუნთა ბატალიონში, კავკასიის მსროლელთა პოლკში, კაზაკთა ჯარების მთავარ სამმართველოში არტილერიის უფროსად. 1905 წელს თადარიგში გავიდა პოდპოლკოვნიკის წოდებით. რუსეთის სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ თეთრ არმიას შეუერთდა და აღმოსავლეთის ფრონტზე ერთ-ერთი დივიზიის არტილერიას მეთაურობდა. 1920 წელს ტყვედ ჩავარდა და წითელ არმიაში განაგრძო სამსახური. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სხვადასხვა კურსებზე. 1921 წლიდან იყო უმაღლესი სამხედრო სკოლის მასწავლებელი.
## ლიტერატურა
*Волков С., Офицеры российской гвардии, М., 2002.

კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:რუსეთის არმიის გენერლები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
ილია
გულჩინა დადიანი

**გულჩინა დადიანი** (დ. 28 თებერვალი, 1932 — გ. 23 დეკემბერი, 2005) — ქართველი ფიზიკოსი და კინომსახიობი.

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის კოსმიური სხივების ლაბორატორიაში. 

ქართულ კინოში შექმნა კოლორიტურული სახასიათო სახეები. მათ შორის აღსანიშნავია ფილმები: „პირველი მერცხალი“ (ნ. მჭედლიძე, 1975, ფაცია), „ღვინის ქურდები“ (ვ. კვაჭაძე, 1975, მაკრინე), „სოფლის აშაკი“ (რ. ჭარხალაშვილი, 1976) და სხვა.

## ფილმოგრაფია
*1975 — პირველი მერცხალი
*1975 — ღვინის ქურდები
*1976 — სოფლის აშიკი
*1977 — ფედია
*1978 — ყვარყვარე
*1978 — ბათა ქექია
*1982 — არაჩვეულებრივი რეისი
*1984 — აქედანა და შენამდე
*1985 — ბატონი ავანტიურისტები
*1986 — მოდი, ვილაპარაკოთ
*1987 — ჩემი ბოშები
*1989 — მაისის თოვლი
*1999 — მარტოობის ორდენის კავალერი
*2004 — სკამი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* გულჩინა დადიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ჰენრიეტა ედვარდსი

**ჰენრიეტა ედვარდსი** (; დ. 18 დეკემბერი, 1849 — გ. 10 ნოემბერი, 1931) — კანადელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი, ავტორი და რეფორმატორი. ყველაზე უფროსი კანადის „ცნობილ ხუთეულში“ (ემილი მერფი, ნელი მაკკლანგი, ლუიზ მაკკინი და ირენ პარლბი), რომლებიც ქალთა  საარჩევნო უფლებებისთვის და კანონის წინაშე ქალების „პიროვნებად“ აღიარებისთვის იბრძოდნენ. 
ჰენრიეტა ლუიზ მუირი მონრეალში დაიბადა და ცხოვრობდა. იგი მაღალი საშუალო კლასის ოჯახში გაიზარდა, რომელიც კულტურასა და რელიგიას აფასებდა. ედვარდსი აქტიურად იყო ჩართული მრავალ რელიგიურ ორგანიზაციაში, სადაც მას ძველი ტრადიციების შესაბამისად ზრდიდნენ, რომლებშიც ქალთა გარიყვა მისაღები იყო.

## ბიოგრაფია
ედვარდსი 1849  წლის 18 დეკემბერს დიბადა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:კანადელი ფემინისტები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი ქალი პოლიტიკოსები
დეიზი მილერი

**დეიზი მილერი** () — ამერიკელი მწერლის, ჰენრი ჯეიმზის მოკლე მოთხრობა, რომელიც, თავდაპირველად, 1878 წელს სერიებად გამოიცემოდა, ხოლო ერთიანი სახით მომდევნო წელს გამოჩნდა. სიუჟეტი ასახავს ახალგაზრდა გოგოს, ენ (იგივე დეიზი) მილერის სასიყვარულო არშიყობას დახვეწილი, ჯენტლმენი თანამემამულის, ფრედერიკ უინტერბორნის მიმართ. 

ნოველამ მწერალს უმალვე გაუთქვა სახელი და, მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი კრიტიკოსის მიერ ტექსტი შეფასდა, როგორც *„შეშფოთება ახალგაზრდა ამერიკელ მანდილოსნებზე“*, ის მაინც ითვლება ავტორის სხვა ორ ნაწარმოებთან – "*მარწუხებში"* და "*ქალბატონის პორტრეტი"* – ჯეიმზის მაგნუმ-ოპუსად. კრიტიკოსთა ძირითადი ნაწილი აფასებს აღნიშნულ მოთხრობას მისი სილაღისა და სიუჟეტის ენერგიულობის გამო.  

ნაწარმოები მოგვითხრობს ახალგაზრდა ამერიკელი ქალის ისტორიასა და სოციალურ მდგომარეობას, რომლის ფონზე მკითხველი ეცნობა როგორც ამერიკული და ევროპული ღირებულებების ჯახს, ისევე ახალგაზრდა ამერიკელი ქალის ღრმა ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას.  

მეცხრამეტე საუკუნის 90-იან წლებში დამკვიდრებულ ერთ-ერთი ქვედაკაბის სახეობას – წმიმიანი გვირილა (Rainy Daisy) – სახელი ნაწარმოების მთავარი გმირი ქალის გავლენით ეწოდა. 

ნაწარმოები არაერთხელ ადაპტირებულა, მათ შორის გამოსარჩევია მოთხრობის მიხედვით 1974 წელს გადაღებული ეკრანიზაცია, რომელშიც მთავარ როლს სიბილ შეპერდი თამაშობს.
## იხილეთ აგრეთვე 
*ჰენრი ჯეიმზი
## ბიბლიოგრაფია 
* *Tales of Henry James: The Texts of the Tales, the Author on His Craft, Criticism* edited by Christof Wegelin and Henry Wonham (New York: W.W. Norton & Company, 2003) 
* *The Complete Plays of Henry James* edited by Leon Edel (New York: Oxford University Press 1990) 
* *The Tales of Henry James* by Edward Wagenknecht (New York: Frederick Ungar Publishing Co., 1984) 
## სქოლიო 
კატეგორია:ჰენრი ჯეიმზის რომანები
კატეგორია:1879 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები