open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯეიმზ პისი

**კენეთი ჯეიმზ პისი** (; დ. 28 სექტემბერი, 1963, პეიზლი, შოტლანდია) — შოტლანდიელი კომპოზიტორი, პიანისტი და ვიზუალური არტისტი.

## ბიოგრაფია 
კ. ჯეიმზ პისი დაიბადა პეიზლიში (შოტლანდია) 1963 წლის 28 სექტემბერს. მან ბავშვობის უმეტესი ნაწილი შოტლანდიის დასავლეთში, ზღვისპირა კურორტ ჰელენსბურგში გაატარა. მის ოჯახში ბევრი ხელოვანი იყო (მაგალითად, ჯონ მაკგი). ის ასევე ენათესავება ფელიქს ბარნსს, მსუბუქი საცეკვაო მუსიკის გამოჩენილ კომპოზიტორს, რომელიც მოღვაწეობდა მე-20 საუკუნის პირველ ნახევარში. მან ფორტეპიანოს გაკვეთილებზე სიარული დაიწყო რვა წლის ასაკში და საჯაროდ პირველად თოთხმეტი წლის ასაკში შეასრულა კომპოზიტორ სკოტ ჯოპლინის მუსიკალური ნაწარმოები. თხუთმეტი წლის ასაკში დაინიშნა ორღანისტად დამბარტონის *წმ. ენდრიუსის ტაძარში*  და თექვსმეტი წლის ასაკში მოიპოვა სწავლის უფლება გლაზგოში, *შოტლანდიის მუსიკისა და დრამის სამეფო აკადემიაში* (ამჟამად ეწოდება შოტლანდიის სამეფო კონსერვატორია) და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა სრული კურსის სტუდენტი.

1983 წელს დაამთავრა გლაზგოს უნივერსიტეტი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მუსიკის პედაგოგისა და შემსრულებლის განხრით (ფორტეპიანო). ვიქტორიას კონსერვატორიამ იგი აირჩია თავის წევრად კომპოზიციის დარგში. 

მომდევნო წლებში მისი საკონცერტო მოღვაწეობა დაკავშირებული იყო ევროპასთან. 2004 წელს მან სოლო საკონცერტო ტური გამართა სკანდინავიაში: ჯეიმზმა პირველად შეასრულა თავისი ტანგო XX რეიკიავიკში და თავისი ტანგო IXX ოსლოში. ოთხი წლის შემდეგ ლონდონის კონსერვატორიამ აირჩია თავის წევრად ტანგოში შეტანილი წვლილის აღიარების ნიშნად.

ედინბურგში გატარებული ხანმოკლე დროის შემდეგ ის 2010 წელს საცხოვრებლად დაბრუნდა გერმანიაში, ვისბადენში, რამაც მას ახალი შემოქმედებითი შთაგონება მიანიჭა. 

2013 წელს მან პირველად გააცნო თავისი მუსიკა ესპანეთის საზოგადოებას. მისი ტანგო XXII-ის პრემიერა შედგა მადრიდში, მის 50 წლის იუბილეზე. 

მან თავისი ბოლო ტანგო (*ტანგო XXIV*) პირველად შეასრულა ჰელსინკიში, 2014 წელს ფინეთში გასტროლების დროს. მისი მუსიკა შესრულდა აგრეთვე ტამპერეში, ლაჰტისა და  ტურკუში. 

ამის შემდეგ მან 2016 წელს სოლო ტურნეები გამართა ბელგიაში, პორტუგალიასა და საბერძნეთში, 2017 წელს ჰოლანდიაში.  
ცენტრი|მინი|287x287პქ|James Peace - Idylls Op.4b

## მთავარი ჯილდოები და პრიზები 
*დანბარტონშირის E.I.S. პრიზი საფორტეპიანო თანხლებისათვის (პირველი პრიზი), 1984 
*სიბელიუსის ესეს პრიზი (პირველი პრემია), 1985
*ლუტეციის საერთაშორისო აკადემია, პარიზი (ოქროს მედალი თავისი ტანგოებისთვის, თხზ. 33), 2005
#მარადიული სიმღერა თხზ. 32 სოპრანოსა და ორკესტრისათვის
#24 ტანგო ფორტეპიანოსათვის

## რესურსები ინტერნეტში 
*Lento Lacrimoso
*Autumn Gold 
*Souvenir de Buenos Aires
*The Waterfall
*"Japanese Dream"
*Danso Cubano 
*Tango Milonga 
*Habanera
*Tango estudio
*Tango I
*Tango II
*Tango III
*Tango de la Soledad
*Tango XVII
*Tango XX
*Tango XXI
*Tango XXII
*Tango XXIV

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:შოტლანდიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:შოტლანდიელი პიანისტები
საბუის წმინდა გიორგის ეკლესია (ყვარელი)

**საბუის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუის  საბავშვო ბაღის ეზოში. მთლიანად დანგრეული. შემორჩენილია საძირკვლის ფრაგმენტები და გროვად დაყრილი მოზრდილი ნატეხი ქვები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბარლის ტბა

**ბარლის ტბა** () — პერიოდული მლაშე ტბა ავსტრალიაში, დასავლეთ ავსტრალიაში. მდებარეობს იილგარნის კრატონში, ზღვის დონიდან 382 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1980 კმ². დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 80 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 100 კმ-ზე. ბარლისა და ამ არეალის ფარგლებში მყოფი ტბები კაინოზოური ასაკის პალეოხეობებს წარმოადგენენ, რომლებიც უმეტესწილად მიწისქვეშა წყლებით იკვებებიან, რომლებიც თავის მხრივ, ძველი პალეოარხების გავლით მიედინებიან. არხები ამოვსებულია კალიჩეთი და ალუვიური თიხოვან-კვარციანი ქანებით. ბარლის ტბა ჩვეულებრივ გამშრალია, თუმცა 10 წელიწადში ერთხელ წყლით ივსება ხოლმე, რის შედეგადაც ქვაბულში წყალი 1 წელიწადზე ნაკლები ხნის განმავლობაში რჩება. საზრდოობს წვიმის წყლითა და მრავალრიცხოვანი კრიკებით. ფსკერი მოშიშვლებულია, ბევრია კუნძული, რომელთა სიმაღლე 10 მ-ზე ნაკლებია. წყლის ფრინველების გამრავლების მნიშვნელოვანი ადგილია. როდესაც ტბა ავსებულია ან გადავსებულია სულ მცირე ხუთი კუნძულია ისეთი, სადაც ფრინველები ბუდობენ.

## სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთი ავსტრალიის ტბები
იგორ გრაბარი

მინი|ი. გრაბარი. „ჯუფური პორტრეტი ხახვისთავებით“. 1914.
**იგორ ემანუილის ძე გრაბარი** (; დ. 25 ივლისი, 1871, ბუდაპეშტი, — გ. 16 მაისი, 1960, მოსკოვი) — რუსი ფერმწერი და ხელოვნებათმცოდნე, ეთნიკური რუსინი; სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (1956), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის (1943) და სსრკ სამხატვრო აკადემიის (1947) ნამდვილი წევრი, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1941).

დაიბადა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიიდან რუსეთში სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიასა (1894–96) და მიუნხენის ა. აჟბეს სკოლაში (1896–98). ბევრის მოგზაურობდა: მოინახულა ევროპა, ამერიკის შეერთებული შტატები, ეგვიპტე და თურქეთი. 1889-იდან მუშაობდა პეტერბურგში, 1903-იდან — მოსკოვში. იყო გაერთიანება „მირ ისკუსტვასა“ და რუს მხატვართა კავშირის წევრი. მისი ფერწერული სტილია იმპრესიონისტ მხატვართა შემოქმედებას და ნეოიმპრესიონიზმისათვის დამახასიათებელ ფერწერულ ხერხებს ეფუძნებოდა. გრაბარის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით გამოიცა „რუსული ხელოვნების ისტორია“ (ტ. 1–6, 1909–16). ხელოვნების შესწავლისას გრაბარი ეყრდნობოდა შედარებით მეთოდს. 1913–25 წლებში ხელმძღვანელობდა ტრეტიაკოვის გალერეას. იყო ხელოვნების ძეგლთა და სიძველეთა დაცვის, აგრეთვე მუზეუმთმცოდნეობისა და სარესტავრაციო საქმის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1941–42 წლებში ცხოვრობდა საქართველოში, თბილისში ეწეოდა აქტიურ შემოქმედებით მოღვაწეობას. შექმნა ქართველ ხელოვნების მოღვაწეთა — მედეა ჯაფარიძის (1942), ნატო ვაჩნაძის (1942), ალექსანდრა თოიძის (1942), მარინე იაშვილის (1942), ნიკოლოზ კანდელაკის (1943) — პორტრეტები (ყველა — საქართველოს ეროვნული მუზეუმი).    

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:რუსი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბუდაპეშტში დაბადებულები
მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა

**მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა** – არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში.

დგას სოფლის დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.  ადგილობრივი მოსახლეობა მას ნადარბაზევს, ცხრააკვანას და ყარალაანთ ნასახლარს უწოდებს. ნაგებობა დიდი ზომის ყოფილა, მისგან მხოლოდ სამი კედელიღაა შემორჩენილი სხვადასხვა სიმაღლეზე, შენობა ნაგები  ყოფილა რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მუკუზნის მეორე ეკლესია

**მუკუზნის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში.
 
ეკლესია დგას სასაფლაოზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს, მთლიანად დანგრეულია (გეგმა არ იკითხება). შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხე და დასავლეთ კუთხის მცირე ნაწილი. ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მუკუზნის ეკლესია

ტერმინი **მუკუზნის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მუკუზნის პირველი ეკლესია — ეკლესია გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში
* მუკუზნის მეორე ეკლესია — ეკლესია გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში
მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია

მინი|მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
**მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (10x4,5 მ), ნაგებია მსხვილი რიყის ქვით, კვადრატული აგურით და კირის ხსნარით. კუთხეებში აქა–იქ საფლავის ქვებია ჩასმული. 1982 წელს სოფლის მცხოვრებლებს ეკლესია გაურემონტებიათ და თუნუქის სახურავით გადაუხურავთ.
შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი აგურით ნაწყობი თაღითაა გადახურული, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ოდნავ შებრტყელებული აფსიდია,რომლის ღერძზე მაღალი და ფართო,თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, მსგავსი თითო სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიც.აფსიდის სამხრეთ გვერდში გეგმით ნახევარწრიული, მაღალი ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისაგან ხის კანკელითაა გამოყოფილი. კანკელის წინ ნახევარწრიული ამბიონია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)

**მანუელ კომნენოსი** (; დ. 1145– გ. 1185?) — ანდრონიკე I კომნენოსი (1183–1185) უფროსი ვაჟი, მისი პირველი ცოლიდან, რომლის სახელიც უცნობია.

დაახლ. 1180 წელს მანუელი დაქორწინდა გიორგი III ქალიშვილზე რუსუდანზე. აქედან გამომდიანრე ის გახდა თამარ მეფის სიძე. მანუელს და რუსუდანს ორი ვაჟი ეყოლათ: ალექსი და დავით კომნენოსი, რომლებიც მომავალში ტრაპიზონის იმპერიას დაარსებენ. ალექსი სავარაუდოდ დაიბადა 1182 წელს, დავითი სავარაუდოდ 1184 წელს უნდა დაბადებულიყო.

1185 წლის სექტემბერში, როდესაც ანრონიკე დაამხეს და მოკლეს, მანუელს თვალები დასთხარეს. სავარაუდოდ ის მიღებული ჭრილობებისგან მალევე გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* 
* 
*

კატეგორია:კომნენოსები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
სახარის ჯვარი

**სახარის ჯვარი** — ეკლესია, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში, ლ. მამუკიშვილის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (5,4 X 3,4 მ) ნაგებია რიყის ქვით და კირის დუღაბით. დაზიანებულია: ჩამოქცეულია კამარა, მორღვეულია კედლის ზედა ნაწილი.

შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან სწორკუთხა. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ქვემოთ დგას ოთხკუთხა ტრაპეზი. ჩრდდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ  კუთხეში ნიშაა.

შენობას ხის ნივნივებზე მოწყობილი კრამიტის გადახურვა აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თორნიკე გვიჭიანი

**თორნიკე გვიჭიანი** (დ. 24 აპრილი, 2001) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი.  ძიუდოში ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2016, ანტალია, თურქეთი, 73 კგ),  სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ლიმასოლი, კვიპროსი, 74 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თორნიკე გვიჭიანი — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
საჰიბა გაფაროვა

**საჰიბა გაფაროვა** (, დ. 19 მარტი, 1955, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარე 2020 წლის 10 მარტიდან. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
საჰიბა გაფაროვა დაიბადა 1955 წელს. განათლება მიიღო მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის რუსული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ სწავლობდა აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტის ინგლისური ენის ფაკულტეტზე.

1981 წლიდან მუშაობს ბაქოს სლავურ უნივერსიტეტში. იყო უნივერსიტეტის პრო-რექტორი საერთაშორისო ურთიერთობების კუთხით. 2000–2004 წლებში დასავლეთის უნივერსიტეტის ევროპული ენების ფაკულტეტის დეკანია, ასევე ხელმძღვანელობს ინგლისური ფილოლოგიის კათედრას.

### პოლიტიკური მოღვაწეობა 
საჰიბა გაფაროვა არის პარტია ახალი აზერბაიჯანის წევრი. 2010 წლიდან მილი მეჯლისის დეპუტატია. ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის დელეგაციის ხელმძღვანელი. 2018 წლის 28 დეკემბერს დანიშნეს აზერბაიჯანულ-ჩეხური საპარლამენტთაშორისო სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელად. 2019 წელს აკვირდებოდა ბელარუსის საპარლამენტო არჩევნებს.

2020 წლის 10 მარტს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის VI მოწვევის პირველ სხდომაზე აირჩიეს თავმჯდომარედ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარეები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის VI მოწვევის წევრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის V მოწვევის წევრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის IV მოწვევის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაკურ გოგიტიძე

**ბაკურ გოგიტიძე** (დ. 9 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საქართველოს ჭიდაობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი (2005), მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მფლობელი (1994, ტამპერე, ფინეთი, 100 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაკურ გოგიტიძე — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბექა ბერძენიშვილი

**ბექა ბერძენიშვილი** (დ. 2 აგვისტო, 1990, კასპი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. სამბოში მსოფლიო თასის გამარჯვებული (2016, მოსკოვი, რუსეთი, +100 კგ), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, ყაზახეთი, +100 კგ), საერთაშორისო ტურნირის „პრეზიდენტის თასი“ გამარჯვებული (2017, მინსკი, ბელარუსი, +100 კგ), არჩილ ჩოხელის მემორიალის გამარჯვებული (2018, თბილისი, საქართველო,+100 კგ) არჩილ ჩოხელის მემორიალის გამარჯვებული (2019, თბილისი, საქართველო, +100 კგ), მსოფლიო თასი (ხარლამპიევის მემორიალი) გამარჯვებული (2019, მოსკოვი, რუსეთი, +100 კგ),  საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, მინსკი, ბელარუსი,+100 კგ), ევროპული თამაშების გამარჯვებული (2019, მინსკი, ბელარუსი,+100 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ყაზანი, რუსეთი, +100 კგ). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლისა (2011, 100 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2011, 100 კგ), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2008, 90 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბექა ბერძენიშვილი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კობა გოგოლაძე

**კობა გოგოლაძე** (დ. 7 იანვარი, 1973, ფოთი) — ქართველი მოკრივე. ევროპის თასის მფლობელი (1998, ათენი, საბერძნეთი, 60 კგ), სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1991). 1999 წლიდან გადავიდა პროფესიონალურ კრივში. პროფესიონალურ რინგზე გამართა 18 ბრძოლა, რომელთაგან 17 მოიგო (7 - ნოკაუტით) და 1 წააგო.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კობა გოგოლაძე — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სერგო გაბარაევი

**სერგო გაბარაევი** (დ. 6 მარტი, 1928, ქარელი — გ. 9 მაისი, 2014,  ცხინვალი) — ეთნიკურად ოსი ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა, სამბო), სსრკ ჩემპიონი (1954), სსრკ ჩემპიონი სამბოში (1956), სსრკ-ის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერგო გაბარაევი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
ყვარლის მეშვიდე ეკლესია

**ყვარლის მეშვიდე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ქალაქ ყვარლის მიდამოებში, 3,5 კილომეტრზე. წინკლდეებად წოდებულ ადგილზე. ტყეში, თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.

## აღწერა
ეკლესია დარბაზულია (5,8 x 4 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: აყრილია სახურავის საფარი. გამონგრეულია აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდის ნაწილი, ჩამოცვენილია ნალესობა.

ერთადერთი, გარედან სწორკუთხა, შიგნიდან კი თაღოვანი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. მის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელი, რომლის ქვემოთ ქვის ტრაპეზია. ერთი მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელშია - შესასვლელის ზემოთ. აფსიდის სარკმლის გვერდებზე თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. ჩრდილოეთ ნიშა კედლის სისქეში მოწყობილ სამალავს უკავშირდება. ერთი ოთხკუთხა ნიშა დასავლეთ კედელში, შესასვლელის სამხრეთითაცაა.

ინტერიერი მოხატული ყოფილა. მოხატულობა შედარებით უკეთ სამხრეთ კედელზეა შემორჩენილი, სადაც გველეშაპის დამლახვრელი წმინდა გიორგია გამოსახული. საკურთხეველში ეკლესიის მამების ფიგურების ფრაგმენტებია. ჩანს საღებავით შესრულებული წარწერებიც. შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. ნახევარწრიულია კონქის თაღიც.

შენობის ფასადები დასრულებულია აგურის წყობით გამოყვანილი ხერხულა ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტრაპიზონის ალყა (1205–1206)

**ტრაპიზონის ალყა** — 1205–1206 წლებში რუმის სელჩუკთა სასულთნოს მიერ ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის, ქალაქ ტრაპიზონის, ალყაში მოქცევის წარუმატებელი მცდელობა. უილიამ მილერი ამ მოვლენას უკავშირებს „ალექსის დაუმორჩილებლობას მისი [ქეი-ხოსროვ I-ის] ბრძანებების მიმართ“.

## ისტორია 
მიშელ კურშანსკის მოსაზრებით რუმის სასულთნოს მიერ ორგანიზებული ეს წარუმატებელი ალყა პასუხი იყო ტრაპიზონის იმპერატორის მოკავშირის, თამარ მეფის (1184–1213) ქმედებებზე, რომელიც 1205 წელს ერზრუმის აღებას უშედეგოდ ცდილობდა. როდესაც რუმის სულთანმა, ქეი-ხოსროვმა (1192–1196; 1205–1211) სადამსჯელო ექსპედიცია დაიწყო ტრაპიზონის წინააღმდეგ, მისი მარშრუტი ლიმიტირებული იყო პონტოს მთიანეთის რამდენიმე ვიწრო გადასასვლელით, სადაც მისი ძალები ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან შევიწროვებას განიცდიდნენ. ალექსის ასევე შეეძლო თავდასხმაზე „ზღვის გადაკეტვით“ ეპასუხა, რაც ვაჭრებისთვის ყირიმში მიმავალი გზის გადაკეტვას ნიშნავდა. ალ-ასირის თანახმად ვაჭრებმა მთელი ახლო აღმოსავლეთის მასშტაბით სერიოზული ზიანი განიცადეს ტრაპიზონის ალყის შედეგად და როდესაც ისინი სივასის დიდ ბაზრობაზე აღმოჩნდნენ ხმამაღალი შეძახილებით საყვედურობდნენ სულთანს.

კურშანსკი ასევე ამტკიცებს, რომ ალყის წარუმატებლობამ განაპირობა 1214 წელს სინოპის აღება, რამაც სელჩუკ თურქებ შავ ზღვაზე გასასვლელი ს უზრუნველყო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1205 წლის ბრძოლები
კატეგორია:1206 წლის ბრძოლები
მელაანის წმინდა მარინეს ეკლესია

**მელაანის წმინდა მარინეს ეკლესია** — არქტიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,7x4 მ). ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით და კირის ხსნარით. დაზიანებულია: კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა (მაქსიმალური სიმაღლე – 3 მ) შემორჩენილი; თითქმის მთლიანადაა ჩამოცვენილი საპირე ქვები; აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები შუაში განგრეულია; მონგრეულია ჩრდილო-დასავლეთ კუთხე.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია აღმოსავლეთ წირთხლის ნაშთი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც დარბაზისაგან მხრებითაა გამოყოფილი. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო ოთხკუთხა ნიშაა. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია გაჭრილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სინოპის ალყა (1214)

**სინოპის ალყა** — 1214 წელს რუმის სასულთნოს სელჩუკი სულთნის, ქეი-ქავუს I-ის (1211–1220) მიერ ორგანიზებული შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ სინოპის ალყა, რომელიც ტრაპიზონის იმპერიის ფარგლებში მნიშვნელოვან პორტს წარმოადგენდა. ალყის დეტალები აღწერილი აქვს სელჩუკ მემატიანე იბნ ბიბის. ალყის გარღვევის მიზნით ტრაპიზონის იმპერატორი ალექსი I (1204–1222) გაუძღვა მცირერიცხოვან რაზმს, მაგრამ დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა. ქალაქი მეალყეებს 1 ნოემბერს დანებდა.

## ისტორია 
იბნ ბიბის ცნობების თანახმად ქეი-ქავუს I-მა სინოპზე თავდასხმა მას შემდეგ გადაწყვიტა, რაც ტრაპიზონელებმა დაიწყეს სელჩუკთა სასაზღვრო ტერიტორიების რბევა. რის საპასუხოდაც ქეი-ქავუსი სხვა ბეგებთან ერთად შეიკრიბა და საპასუხო ზომების მიღება გადაწყვიტა. ასეთ ვითარებაში სელჩუკმა მზვერავებმა (სხვა წყაროების თანახმად მომთაბარეები) შეიპყრეს იმპერატორი ალექსი, როცა ის თავის 500 მეომართან სანადიროდ იყო გასული. „სელჯუკ-ნამე“-ს თანახმად სელჩუკმა მხედართმთავარმა ბეჰრამმა, 1000 მეომრით ქალაქ სინოპს ზღვაწე გასასვლელი შეუზღუდა, დაწვა ფლოტი და დახოცა ბერძნები და ევროპელები. რის შემდეგადაც ქალაქი დანებდა. იბნ ბიბის თანახმად, ქალაქის ჩაბარებამდე სულთანმა ალექსი მასთან მიიწვია, სადაც ალექსიმ სულთანს შემდეგი სიტყვებით მიმართა: „*თუ გამარჯვებული სულთან იზ-ად-დინ ქეი-ქავუს იბნ ქეი ხოსროვი შემინარჩუნებს ცხოვრებას და აღიარებს ჩემსა და ჩემი შთამომავლების უფლებას ჭანითის იმპერიის [ტრაპიზონის იმპერია] ფლობისა, გარდა სინოპისა, ყველა რეგიონის რომელიც მას ეკუთვნის, პირობას ვდებ, რომ გადავიხდი ყოველწლიურ ხარკს...*“

მიუხედავად იმისა, რომ მოვლენის აღწერისას პირველადი წყაროები იმპერატორი ალექსის სახელს ასახელებენ, ფალმერაიერით დაწყებული ადრეული მკლვევარები დავით კომნენოსის დაღუპვას ალყის პერიოდს უკავშირებენ. მაგალითად ალექსანდრე ვასილიევის აზრით ალექსის სახელი უფრო ნაცნობი იყო, ვიდრე დავითის, რომელიც სინოპის რეალურ გამგებელს წარმაოდგენდა და რადგანაც დავითის სახელი 1214 წლის შემდეგ წყაროებში არ გვხვდება შეიძლება დავასკვნათ, რომ დავითი სინოპის ალყას შეეწირა. თუმცა თანამედროვე მკლევარების თანახმად, დავითი ათონის მთაზე ბერად აღკვეცის შემდეგ, 1212/1213 წლებში გარდაიცვალა.

## შედეგები 
სელჩუკთა მიერ სინოპის დაპყრობას მნიშვნელოვანი შედეგები ჰქონდა: მიუხედავად მანუელ I-ის (1238–1263) მიერ ქალაქის მცირე ხნით განთავისუფლებისა (1254–1265), ის სამუდამოდ თურქთა ხელში აღმოჩნდა, რამაც ტრაპიზონის იმპერია სახმელეთო გზით მოწყვიტა მცირე აზიაში მდებარე ნიკეის იმპერიისგან. ამავდროულად ტრაპიზონის იმპერატორის ტყვედ ჩავარდნის შედეგად, ტრაპიზონის იმპერია იძულებული გახდა სელჩუკთა მოხარკედ ქცეულიყო, რაც 1222/1223 წლამდე, სელჩუკთა მიერ ტრაპიზონის წარუმატებელ ალყამდე გაგრძელდა. ბიზანტიის გავლენის სფერო გაიყო ორ ანკლავად, რის შედეგადაც დასავლურ ანატოლიური ანკლავი განადგურდა და მთლიანად ასიმილირდა XIV საუკუნის განმავლობაში, ხოლო აღმოსავლეთი უფრო დიდ ხანს შემორჩა ტრაპიზონის იმპერიის სახით და იარსება XV საუკუნემდე. გარდა ამისა, სინოპის დაპყრობამ სელჩუკებს ახალი სტრატეგიული გზები გაუხსნა ექსპანსიისთვის, რომლიდანაც ერთი კონსტანტინოპოლს, ხოლო მეორე ყირიმსა და სამხრეთ რუსეთის სტეპებს უმიზნებდა.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1214 წლის ბრძოლები
ტატო გრიგალაშვილი

**ტატო გრიგალაშვილი** (დ. 1 დეკემბერი, 1999, ხაშური, საქართველო) — ქართველი ძიუდოისტი, მსოფლიოსა და ევროპის სამგზის ჩემპიონი. ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაციის მიერ დასახელდა 2022 და 2023 წლის მსოფლიოს საუკეთესო ძიუდოისტად. 2022 წლის საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი. 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალოსანი (81 კგ).

## ბიოგრაფია
2018 წლის სექტემბერში ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე მეორე ადგილი დაიკავა. 2019 წელს გახდა ბრინჯაოს მედალოსანი ნეაპოლის საზაფხულო უნივერსიადაზე. 2019 წლის სექტემბერში მოიგო ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი, ხოლო ერთი თვის შემდეგ ახალგაზრდების მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაო მოიპოვა.

2020 წელს მან დიუსელდორფის დიდი სლემის ტურნირი მოიგო, როდესაც ხასან ხალმურზაევი დაამარცხა. 2020 წლის ნოემბერში გრიგალაშვილმა ევროპის 23-წლამდელთა ჩემპიონატზე ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა.

2020 წლის ნოემბერში ჩეხეთის დედაქალაქში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 21 წლის ასაკში კონტინენტის ჩემპიონი გახდა, როდესაც ფინალში ბულგარელი ივაილო ივანოვი დაამარცხა.

2021 წლის წინაოლიმპიურ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბუდაპეშტში, 81 კგ წონით კატეგორიაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ფინალი დათმო ბელგიელ მატიას კასესთან.

2022 წლის დეკემბერში საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის მიერ დასახელდა საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენად.

2023 წლის 10 მაისს დოჰაში მიმდინარე ძიუდოს მსოფლიო პირველობაზე ქართველმა სპორტსმენმა ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში პრინციპულ მეტოქეს, ბელგიელ მატიას კასეს დამაჯერებლად, ვაზარით სძლია და პლანეტის საუკეთესო ძიუდოისტის ტიტული ზედიზედ მეორედ მოიპოვა. აღსანიშნავია, რომ ტატო გრიგალაშვილმა წინა წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალშიც ბელგიელს მოუგო.

2023 წლის 4 ნოემბერს საფრანგეთის ქალაქ მონპელიეში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატის მეორე საშეჯიბრო დღეს 81 კგ წონით კატეგორიაში გრიგალაშვილმა ჯაკარტელი სიბგატულა არაბი, ირლანდიელი ბარაშ გლისონი და გერმანელი დომინიკ რესელი დაამარცხა, რის შედეგადაც ნახევარფინალში გავიდა, სადაც ფრანგ უმარ ალფა ჯალოს აჯობა და ფინალში გავიდა, თუმცა გადამწყვეტ შეხვედრაში ტატო თურქეთის სახელით მოასპარეზე ვედათ ალბაირაქთან (გიორგი რევაზიშვილი) დამარცხდა. თავიდან ტატომ მეტოქეს ორი გაფრთხილება მიაღებინა, შემდეგ თვითონ გააფრთხილეს ორჯერ, ხოლო 14 წამით ადრე მეტოქემ ვაზარი მოიპოვა და ბრძოლაც მოიგო.

2023 წლის 5 ნოემბერს ევროპის ძიუდოს კავშირმა მონპელიეში, ევროპის ჩემპიონატის მიმდინარეობისას ევროპის წლის საუკეთესო ძიუდოისტი ტატო გრიგალაშვილი და ევროპის წლის საუკეთესო მწვრთნელი ლაშა გუჯეჯიანი დააჯილდოვა.

ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაციის მიერ გულშემატკივართა შორის ჩატარებული გამოკითხვის შედეგად მსოფლოს 2023 წლის საუკეთესო ძიუდოისტად ტატო გრიგალაშვილი დასახელდა — შედეგები პარიზის გრანდ სლემის მიმდინარეობისას გამოცხადდა. მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი ტატო გრიგალაშვილი ამ გამოკითხვის გამარჯვებული ზედიზედ მეორედ გახდა.

## ძირითადი შედეგები 
## შენიშვნები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტატო გრიგალაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეზანას ქვა

250px|მინი
**ეზანას ქვა** — აქსუმის სამეფოს არტეფაქტი. ეს ქვის ძეგლი არის დოკუმენტალური მტკიცებულება იმისა თუ როგორ მიიღო მეფე ეზანამ ქრისტიანობა და როგორ დაიმორჩილა სხვადასხვა მეზობელი ხალხი, მათ შორის მეროე.

ახ. წ. 330-356 წლებში აფრიკის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე აქსუმის სამეფოს მართვდა მეფე ეზანა. იგი ებრძოდა ნუბიელებს და თავის გამარჯვებების შესახებ წერდა სტელებზე. ეზანას ქვა დაწერილია გეეზის, საბეისა და ბერძნულ ენებზე. წარწერა ძირითადად ღმერთის განდიდებაა გამარჯვებების გამო. მისი წარწერები ქვაზე წარმოდგენილია სამ ენაზე, როზეტის ქვის მსგავსად.

საეკლესიო ისტორიის თანახმად აბისინიელი წმინდა ფრუმენტი, ახალგაზრდა მეფის მონა, მიიღებს ქრისტიანობას ალექსანდრიაში, სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მისი გავლენით მეფემ და მისმა მრავალმა ქვეშევრდომმა ქრისტიანობა მიიღო. ასე დაიბადა ეთიოპიის მართლმადიდებელი ეკლესია. თავისი მმართველობის დასასრულს, დაახლოებით 350 წელს მეფე ეზინამ ქუშიტების წინააღმდეგ დაიწყო ლაშქრობა, რის შედეგადაც ქუშის სამეფო გაანადგურა. გეეზის ენაზე დაწერილი სხვადასხვა ქვები ნაპოვნია ასევე მეროეში, ქუში სამეფოს დედაქალაქში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* National Geographic article
* Harden, J. M., «An introduction to Ethiopic Christian Literature» (1926) Chapter II, «Brief Historical Sketch of the Country and Church», contains a discussion of this inscription

კატეგორია:აქსუმის სამეფო
კატეგორია:ეთიოპიის ისტორია
ბუტრინტის ტბა

**ბუტრინტის ტბა** () — ლაგუნა ალბანეთში, ქალაქ სარანდის მიდამოებში. ზედაპირის ფართობი 16,3 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 21,5 მ. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 7,1 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 3,2 კმ-ზე. ტბის აღმოსავლეთით აღმართულია — მილეს (845 მ), დასავლეთით — სოტირის (240 მ), ხოლო სამხრეთით — სტილოს დაბალი მთები (240 მ).

## იხილეთ აგრეთვე
* ალბანეთის ტბების სია 

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ტბები
კატეგორია:ალბანეთის ლაგუნები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ცისია მეტრეველი

**ცისია მეტრეველი** (დ. 3 ივლისი, 1975) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 3 ივლისს. 1996 წელს დაამთავრა  შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

## ნათამაშები როლები
### მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრი
* მოხუცი მოცეკვავე – „შაპიტო“  – რეჟ. ნ. გაჩავა
* ვიქტორია – ა. კამიუ „ქალაქი ალყაში“ –  რეჟ. დ. დოიაშვილი
* ცოლი – „მაკულატურა ანუ დღეს ორშაბათია“ –  რეჟ. დ. დოიაშვილი, გ. იაშვილი
* მაკრინე – გ. ერისთავი „გაყრა“–  რეჟ. დ. დოიაშვილი
* ცოლი – ს. მროჟეკი „სახლი საზღვარზე“ –  რეჟ. დ. დოიაშვილი
* ელისო – ლაშა ბუღაძე „პანთეონი“ – რეჟ. გ. იაშვილი
* დედა – მ. მაინბურგი „ცეცხლსახოვანი“ – რეჟ. დ. პაპავა
* წყალი – მ. მეტერლინკი „ლურჯი ფრინველი“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი                                                                                                                                     * ბერტა – ჰ. იბსენი „ჰედა გაბლერი“ – რეჟ. თ. გომართელი                                                                                                                                                              * ლუსი – ბ. ბრეხტი „სამგროშიანი ოპერა“ - რეჟ. გ. თავაძე
* მარეხი – „შეყრა“ რეჟ. დ. დოიაშვილი

## ფილმოგრაფია
* ლალიკო – „წვრილვარსკვლავთა ღამე“ – რეჟ. ა. ენუქიძე
* ცოლი – „ჰიმნევსი“ – რეჟ. დ. სონღულაშვილი
* შორენა – „იდიოტოკრატია“  – რეჟ. ა. ვარსიმაშვილი
* შორენა – „ყველაფერი კარგად იქნება“ – რეჟ. ა. ვარსიმაშვილი
* ლიკა – „აქ ცხოვრობენ გუნცაძეები“ (სერიალი) – რეჟ. გ. ლიფონავა
* პოეტესა – „ნოდარ დუმბაძის ნოველები“ – რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე

## რესურსები ინტერნეტში
* მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის საიტზე 
* ეროვნული ფილმოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ზაურ დვალიშვილი

**ზაურ დვალიშვილი** (დ. 30 სექტემბერი, 2001, ხაშური) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მფლობელი (2019, ტაშკენტი, უზბეკეთი, 81 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაურ დვალიშვილი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
საბა გრიგალაშვილი

**საბა გრიგალაშვილი** (დ. 12 მარტი, 1999, თბილისი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. სამბოში ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ტულუზა, საფრანგეთი, 56 კგ), სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2017, პრაღა, ჩეხეთი, 60 კგ), სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, პრაღა, ჩეხეთი, 62 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* საბა გრიგალაშვილი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ალექსი დავითაშვილი

**ალექსი დავითაშვილი** (დ. 21 ივნისი, 1974, ახმეტა) — ქართველი მოჭიდავე (ქართული ჭიდაობა), ძიუდოისტი (+95, +100 კგ, აბსოლუტური), სუმოისტი, კომენტატორი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი. სიდნეის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (2000). იკავებდა საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას. კარიერის დასრულების შემდეგ, გამოდის სამბოსა და ძიუდოს საერთაშორისო ტურნირებზე ოსტატ-ვეტერანებს შორის.

ძიუდოში ევროპის ორგზის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში: 2002 (მარიბორი, სლოვენია), 2003 (ლონდონი, ინგლისი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1994 (აბსოლუტური; გდანსკი, პოლონეთი), 1996 (გუნდური; სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი), 2000 (აბსოლუტური; ვროცლავი, პოლონეთი), 2001 (+100 კგ; პარიზი, საფრანგეთი). მასტერსის ბრინჯაოს პრიზიორი:1996 (+95 კგ; მიუნხენი, გერმანია), 1999 (+100 კგ; მიუნხენი, გერმანია). მსოფლიო თასის ექვსგზის მფლობელი: 1998 (+100 კგ; თბილისი), 1999 (+100 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2002 (+100 კგ; თბილისი), 2004 (+100 კგ; თბილისი), 2005 (+100 კგ; თბილისი), 2005 (+100 კგ; პრაღა, ჩეხეთი). მსოფლიო თასის ვიცე-ჩემპიონი: 1999 (+100 კგ; ლეონდინგი, ავსტრია), 2000 (+100 კგ; თბილისი). მსოფლიო თასის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1997 (+95 კგ; თბილისი). საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი: 1995 (+95 კგ; ჰერტოგენბოში, ნიდერლანდები), 1995 (აბსოლუტური; მაკონი, აშშ), 1997 (+95 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; ვარშავა, პოლონეთი). საერთაშორისო ტურნირების ბრინჯაოს პრიზიორი: 1994 (+95 კგ; მოსკოვი, რუსეთი), 2000 (+100 კგ; სოფია, ბულგარეთი), 2003 (+100 კგ; ვარშავა, პოლონეთი). საქართველოს სამგზის ჩემპიონი: 1996 (+95 კგ; თბილისი), 1997 (+95 კგ; თბილისი), 2001 (+100 კგ; თბილისი). საქართველოს ვიცე-ჩემპიონი: 2008 (+100 კგ; თბილისი). საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 2009 (+100 კგ; ქუთაისი). მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (საუნივერსიტეტო): 1994 (+95 კგ; მიუნსტერი, გერმანია). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი: 1993 (+95 კგ; არნემი, ნიდერლანდები). ვეტერანებში ექვსგზის მსოფლიო ჩემპიონი: 2016 (+100კგ; მაიამი, აშშ), 2017 (+100 კგ; ოლბია, იტალია), 2018 (+100 კგ; კანკუნი, მექსიკა), 2019 (+100 კგ; მარაკეში, მაროკო), 2021 (+100 კგ; ლისაბონი, პორტუგალია), 2022 (+100 კგ; კრაკოვი, პოლონეთი).  ვეტერანებში ევროპის ჩემპიონი: 2019 (+100 კგ; გრან-კანარია, ესპანეთი) მონაწილეობდა 2000 წლის სიდნეის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც დამარცხდა I წრეში.

საქართველოს რვაგზის აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2008).

სუმოში ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1998) და ბრინჯაოს პრიზიორი (1998, 1999, 2001).

სამბოში მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (+100 კგ, ტაშკენტი, 2010).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსი დავითაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სუმოისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოთარ ერანოსიანი

**ოთარ ერანოსიანი** (დ. 20 აგვისტო, 1993, ახალქალაქი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი), საერთაშორისო ტურნირის (ბოშკაის მემორიალი) გამარჯვებული (2016, დებრეცენი, უნგრეთი, 60 კგ), დავით კვაჭაძის სახელობის საერთაშორისო ტურნირის ორგზის გამარჯვებული (2017, თბილისი, საქართველო, 60 კგ; 2019, თბილისი, საქართველო, 60 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოთარ ერანოსიანი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები

კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თენგიზ თედორაძე

**თენგიზ თედორაძე** (დ. 5 ივლისი, 1967, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). სსრკ ჩემპიონი (1990) და მესამე პრიზიორი (1987). მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1985, 1986). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თენგიზ თედორაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში

კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
გოგა ვარდოსანიძე

**გოგა ვარდოსანიძე** (დ. 27 სექტემბერი, 1999, ზესტაფონი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. სამბოში ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2017, პრაღა, ჩეხეთი, 52 კგ), არჩილ ჩოხელის მემორიალის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2019, თბილისი, საქართველოს, 52 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გოგა ვარდოსანიძე — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ბექა გურული

**ბექა გურული** (დ. 23 თებერვალი, 1999, რუსთავი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (ბედინაძის თასი) გამარჯვებული (2016, ბათუმი, საქართველო, 69 კგ),  ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ბათუმი, საქართველო, 82 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბექა გურული  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:რუსთავში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ომარ ეგაძე

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ომარ ეგაძე
| სურათი          = Spartakiada20.jpg
| სურათისზომა      =  
| წარწერა        = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ქართველი
| დაბადების თარიღი      =      
| დაბადების ადგილი     = თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 
| საიტი        = 
| ქვეყანა        =  →
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
}}

**ომარ ეგაძე** (დ. 28 ივლისი, 1939, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), ივან პოდუბნის სახელობის ტურნირის ორგზის გამარჯვებული (1963, 1968), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971).

## ძირითადი შედეგები 
## მიღწევები
* მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი: 1962 (57კგ; ტოლიდო, აშშ)
* საბჭოთა კავშირის ხალხთა III და IV სპარტაკიადების ჩემპიონი: 1963 (57კგ; მოსკოვი), 1967 (57კგ; მოსკოვი)
* საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962 (57კგ; ტალინი), 1964 (57კგ; ლენინგრადი) 
* საბჭოთა კავშირის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1960 (57კგ; თბილისი)
* საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი: 1963 (ივან პოდდუბნის მემორიალი), 1968 (ივან პოდდუბნის მემორიალი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ომარ ეგაძე — ქართული სპორტი
* ომარ ეგაძე — მემატიანე

კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
რამაზ თურმანიძე

**რამაზ თურმანიძე** (დ. 14 თებერვალი, 1999, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, რიგა, ლატვია, 61 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* რამაზ თურმანიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ფატიმა რაჰბარი

**ფატიმა რაჰბარი** (; დ. 1964 — გ. 7 მარტი 2020) — ირანელი პოლიტიკოსი, კონსერვატორი, ირანის მეჯლისის წევრი.

2004 წლიდან არაერთხელ აირჩიეს მეჯლისის წევრად. 2020 წლის 5 მარტს, არჩევნების შემდეგ მალევე COVID-19-ის შედეგად კომაში ჩავარდა. 

გარდაიცვალა 2020 წლის 7 მარტს აღნიშნული ვირუსის შედეგად გამოწვეული გართულებებით..

## სქოლიო
კატეგორია:ირანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები ირანში
კატეგორია:ირანელი პოლიტიკოსები
არაბულა

**არაბულა** () — ერთ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა (ჯვაროსანთა) ოჯახისა. ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის კლდის მცენარეებია. მეყვავილეობაში კულტივირებულია ალპური (A. alpina) და კავკასიური არაბულა (A. caucasica) — მრავალწლოვანი მარადმწვანეეები, რომლებიც 20–30 სანტიმეტრის სიგრძის დაუფესვიანებელი სქლადშეფოთლილი ყლორტებითაა მოფენილი. ფოთლები მორუხო, დანაკვთილი და მომრგვალებულია. მოკლე მტევნებში სხედან თეთრი, ვარდისფერი, სურნელოვანი, მცირე ზომის ყვავილები. ყვავის აპრილიდან ივნისამდე, მსხმოიარობს ივლისში. მრავლდება თესლითა (ითესება გაზაფხულზე) და კალმით (ყვავილობის დასრულების შემდეგ). სინათლის მოყვარული და სიცივეგამძლეა, იყენებენ ალპინარიუმებში.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
*
ზურგჩანთის ამოცანა

მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| ზურგჩანთის ამოცანა. ზურგჩანთის მაქსიმუმი: 15 კგ. 4 ნივთი, თითოეულს როგორც წონა, ასევე ღირებულება გააჩნია.
**ზურგჩანთის ამოცანა** — ამოცანა კომბინატორულ ოპტიმიზაციაში. პირობა შემდეგია, მოცემულია ნივთები, თითოეულს აქვს წონა და გარკვეული ღირებულება. უნდა გავარკვიოთ, თუ რა რაოდენობის ნივთი უნდა ავარჩიოთ, რომ მთლიანი წონა არაუმეტესი იყოს მოცემულ x-წონაზე, და აგრეთვე  რაც შეიძლება დიდი იყოს ნივთების საერთო ღირებულება. გარკვეულწილად ეს ამოცანა ცხოვრებისეულია, როდესაც ჩანთის ზომა შეზღუდულია, ვცდილობთ რაც შეიძლება ღირებული და მნიშვნელოვანი ნივთები ავარჩიოთ. 

ზურგჩანთის ამოცანა საკმაოდ ძველია, მე-19 საუკუნიდან ერთ საუკუნეზე მეტი ის შესწავლის საგანი იყო. „ზურგჩანთის ამოცანის“ სახელი უკავშირდება ამერიკელ მათემატიკოსს ტობიას დანციგს. 

## ამოხსნა 
ამ ამოცანის რამდენიმე ინტერპრეტაცია არსებობს. 0/1 ზურგჩანთის ამოცანა გულისხმობს, რომ ნივთი ან უნდა ავიღოთ, ან არა. ეს ამოცანა დინამიური პროგრამირების საშუალებით იხსნება, საჭიროა ოპტიმიზირებული სრული გადარჩევის შემუშავება.    

**იმპლემენტაცია C++-ზე:**

```cpp
#include 

using namespace::std;

long long weight[100], value[100], dp[100005];
int main() {
    // ნივთების რაოდენობა - n
    // წონის ლიმიტი  - w
    int n, w; 
    cin >> n >> w;
    for (int i = 0; i > weight[i] >> value[i];
    }
    
    for (int i = 0; i = weight[i]; j--){
            // თითოეული წონისთვის უნდა გამოვთვალოთ მაქსიმალური ჯამური
            // ღირებულება.  როგორც ვახსენეთ, ნივთი ან უნდა ავიღოთ, ან არა.
            // რადგან უდიდესი  ღირებულება გვჭირდება, უნდა გავაკეთოთ ყველაზე
            // მომგებიანი არჩევანი.
            dp[j] = max(dp[j], dp[j - weight[i]] + value[i]);
        }
    }
    
    cout << dp[w];
    return 0;
}
```
   
 
კატეგორია:კრიპტოგრაფია
ზაზა თურმანიძე

**ზაზა თურმანიძე** (დ. 1 აპრილი, 1965, სოფელი მახათაური, საჩხერის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), სსრკ ჩემპიონი (1990, 130 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1987, ველიკო-ტირნოვო, ბულგარეთი, -130 კგ), საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენების კავალერი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაზა თურმანიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლოხ-კორიბი

**ლოხ-კორიბი** () — გამდინარე ტბა ირლანდიის დასავლეთ ნაწილში. ზედაპირის ფართობი 176 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 50,9 მ. გადაჭიმულია 43,5 კმ-ზე, უდიდესი სიგანეა 16,1 კმ. აქვს არასწორი კონტურის ფორმა. იყოფა ორ: ზედა და ქვედა ნაწილად. ტბის ქვაბული კარსტული წარმოშობისაა, რომელიც გადაღრმავებულია ძველი მყინვარის მიერ. ნაპირები უმეტესწილად დაბალია, დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ციცაბოა და მაღალი. ტბას ასაზრდოებს მდინარეები: გრეგი, კლერი და ბლეკ-რივერი. ბევრია კუნძული. სულ 365 კუნძულია, რომელთაგან უდიდესია კუნძული ინჩაგოილი, სადაც შემორჩენილია წმინდა პატრიკის ეკლესიის ნანგრევები. ჩამონადენი მდინარე კორიბზე ატლანტის ოკეანის გოლუეის ყურეში. მდიდარია თევზით. მოიპოვება კუმჟა, წერი, ქორჭილა და ორაგული. 1996 წლის 7 ივნისიდან შედის რამსარის საერთაშორისო ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
დ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **დ** შეიძლება აღნიშნავდეს: 

* **დ** — მეოთხე ასო (დონი) ქართულ ანბანში;
* **დ** — წილობითი თავსართის „დეცის“ შემოკლება სხვადასხვა ერთეულებში: დმ (დეციმეტრი), დბ (დეციბელი) და სხვა.
ჭერამი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჭერმის ნაყოფიანი ტოტი ([მცხეთა)]]
**ჭერამი** — გარგარის (*Prunus  armeniaca*) ადგილობრივი ფორმა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს სხვადასხვა რაიონში, დიდი რაოდენობითაა თბილისის შემოგარენსა და გარდაბნის მუნიციალიტეტში.

ძლიერად ზრდადი ხეა, იზრდება 10–15 მეტრამდე. აქვს გადაშლილი ფორმის ვარჯი. ნაყოფი წვრილი ან საშუალო ზომისაა, ფერად ყვითელი, აქვს სხვადასხვა ინტენსივობის შეფერილობა. რბილობი ძარღვიანი და ფხვიერია, ხასიათდება ძლიერ არომატული საგემოვნო თვისებებით, თესლი მწარეა. მწიფს ივნისის ბოლოდან ივლისის შუა რიცხვებამდე. დაავადებებს კარგად უძლებს, ნემატოდების მიმართ საკმაოდ მაღალ გამძლეობას ამჟღავნებს. გამოირჩევა ხანგრძლივი სიცოცხლის უნარით, უხვი, რეგულარული მოსავლიანობით, მაღალი ყინვა- და გვალვაგამძლეობით, თესლის აღმოცენების მაღალი უნარით. ნიადაგის მიმართ ნაკლებად მომთხოვნია. კარგად იზრდება მლაშე ნიადაგებზეც. ვერ იტანს ჭარბტენიანობას. კარგად ეგუება ნიადაგის მაღალ კარბონატობას. გამოიყენება ატმის საძირედ შიდა ქართლისა და თბილისის საგარეუბნო ზონაში, ზოგჯერ — გარგარისადაც.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941;
* *ხომიზურაშვილი ნ. და სხვები*,  საქართველოს მეხილეობა, ტ. 4, გვ. 296, თბ.: გამომც. „მეცნიერება“, 1978;
* *ვარძელაშვილი მ.*, *ტატინაშვილი ც.*, მეხილეობის პრაქტიკუმი, გვ. 143, თბ., 1990.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარგარი
ტონა

**ტონა** ( < ; აღნიშვნა: '***, ***') — წონის ერთეული ზომათა მეტრულ სისტემაში; უდრის 1.000 კილოგრამს.

განისაზღვრება კილოგრამის ეტალონით (როგორც მისი ათასჯერ ჯერადი). 1 ტონა უდრის 1 მ³ ქიმიურად სუფთა გამოხდილი წყლის მასას მისი უდიდესი სიმკვრივის ტემპერატურაზე (დაახლოებით 4°C), 0,2% სიზუსტით.

## რესურსები ინტერნეტში
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ქლიავი (გვარი)

**ქლიავი** () — მრავალწლოვანი ხეებისა და ბუჩქების გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. სხვადასხვა კლასიფიკაციით მოიცავს 34, 250 და სხვა რაოდენობის სახეობას. გავრცელებული არიან ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ განედებში. ფოთოლმცვენი, საშუალოდ 12 მეტრამდე სიმაღლის მცენარეებია არაღრმა განტოტებული ფესვთა სისტემითა და  სხვადასხვა ფორმის ვარჯით (სფეროსებრიდან ვიწროკვერცხისებურამდე). ფოთლები მარტივი და მორიგეობით განლაგებულია. ყვავილები თეთრიდან მოწითალომდე, ცალკეულები ან მტევნებში. ნაყოფი სხვადასხვა შეფერილობის (ყვითელ-მწვანიდან წითლამდე, მეწამულამდე და ლურჯ-შავამდე) მრგვალი ან ოვალური კურკიანაა, ზოგჯერ ნადებიანი. შეიცავს ნახშირწყლებს, ორგანულ მჟავებს, ვიტამინებსა და სხვ.; მოიხმარენ საკვებად როგორც ნედლი, ისე გადამუშავებული (შავქლიავი, მურაბა, კომპოტი და სხვ.) სახით. ბევრი სახეობა არათვითნაყოფიერია, ზოგიერთი ზამთარს ვერ უძლებს.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
*
სინეკლიზა

**სინეკლიზა**  () — მეტად ბრტყელი, მნიშვნელოვნად ჩაზნექილი ვრცელი ბაქნური სტრუქტურა, რომელსაც ნაზად დახრილი სინკლინური ღრმულის სახე აქვს (განივკვეთში მისი სიგრძე რამდენიმე ასეულ კილომეტრს აღწევს). დამახასიათებელია ბაქნურ-საფარული ნალექების დიდი სიმძლავრე და სტრატიგრაფიული ჭრილის სისრულე ანტეკლიზთან შედარებით. სინეკლიზა ყალიბდება დედამიწის ქერქის რეგიონული ჩაზნექით, რომელიც ნელა, სუსტი ინტენსივობით მიმდინარეობს და, ჩვეულებრივ, რამდენიმე გეოლოგიურ პერიოდს მოიცავს.

სინეკლიზა გეგმაში არასწორად მომრგვალო ან ოვალური მოხაზულობისაა. სიღრმე ჩვეულებრივ 3–5 კმ (იშვიათად მეტი). სინეკლიზის განივი ზომები აღწევს რამდენიმე ასეულ კმ-ს (ზოგჯერ 1000 კმ და მეტს); მისი კალთები დამრეცია, არ აჭარბებს რამდენიმე გრადუსს. სინეკლიზა ანტეკლიზასთან ერთად წარმოადგენს ბაქნური ფილების აგებულების ერთ-ერთ მთავარ ელემენტს; არაიშვიათად გადაფარებულია კრისტალური ფარების ცენტრალურ ნაწილებზე (მაგ., ჰუდსონის ყურის სინეკლიზა — კანადის ფარზე, ბოტნიის სინეკლიზა — ბალტიის ფარზე).

სინეკლიზა მტკიცედ ვითარდება ასობით მილიონი წლების განმავლობაში, ზოგიერთი კი მთელი ფანეროზოურის განმავლობაში. მათი დანალექი შესრულება განსხვავდება მომიჯნავე ანტეკლიზების საფრისაგან ნალექთდაგროვების შედარებით ღრმაწყლიანი პირობებით. სინეკლიზის განსაკუთრებული ტიპი შეფარდებულია ბაქნების განაპირა ნაწილებთან, სადაც ფუნდამენტი დაძირულია 20 კმ სიღრმეზე და უფრო მეტადაც, მასში არ არის კონტინენტური ქერქისათვის დამახასიათებელი გრანიტულ-მეტამორფული ფენა და განვითარების საწყის პერიოდში დაგროვილი ღრმაწყლიანი დანალექები (კასპიისპირა სინეკლიზა აღმოსავლეთ ევროპის ბაქნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განაპირა მხარეზე).

სინეკლიზის სხვა განსაკუთრებული ტიპია ტრაპული სინეკლიზა (მაგ., ტუნგუსკის სინეკლიზა ციმბირის ბაქანზე, პარანის სინეკლიზა სამხრეთ ამერიკი ბაქანზე); მათთვის ნიშანდობლივია პლატობაზალტების მძლავრი საფრებისა და მათთან ასოცირებული დოლერიტების სილებისა და დაიკების განვითარება. სინეკლიზასთან დაკავშირებულია ნავთობის, ბუნებრივი აირის, მარილების, ბოქსიტების, ფოსფორიტების, ნახშირისა და ბუნებრივი საშენი მასალების ბუდობები. მრავალი სინეკლიზა დიდ არტეზიულ აუზსს წარმოადგენს. ტერმინი „სინეკლიზა“ შემოგვთავაზა რუსმა გეოლოგმა ალექსი პავლოვმა (1903). ტერმინი უმეტესწილად გავრცელებულია რუსეთსა და აღმოსავლეთ ევროპაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ანტეკლიზა
* სინკლინი

## სქოლიო
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
სეგმენტური ხე

**სეგმენტური ხე** კომპიუტერულ მეცნიერებაში — ორობითი ხე, რომელიც მასივის სეგმენტების ან ინტერვალების შესანახად გამოიყენება. თითოეული კვანძი წარმოადგენს მასივის გარკვეული სეგმენტის შესახებ ინფორმაციას. ის ძალიან ზოგადი მონაცემთა სტრუქტურაა და უამრავ ამოცანას წარმატებით ხსნის. ყველაზე ცნობილია გარკვეულ სეგმენტზე ჯამის, ან მინიმალური/მაქსიმალური მნიშვნელობის პოვნა. ამ ყველა ოპერაციას სეგმენტური ხე ლოგარითმულ დროში აკეთებს, რაც გაცილებით სწრაფია ვიდრე პირდაპირი, ბრუტ-ფორს მიდგომა. სეგმენტური ხისთვის ძირითადად სამ ოპერაციას განიხილავენ: მისი აგება, სეგმენტის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და განახლება. როგორც წესი, რადგან სეგმენტური ხე ორობითი ხეა, ის წრფივ მონაცემთა სტრუქტურაში იწერება.   

სეგმენტური ხე სტატიკურია, რადგან აგების შემდეგ მისი სტრუქტურის შეცვლა არ ხდება, მხოლოდ კვანძების მნიშვნელობების შეცვლა ხდება განახლების ოპერაციის დროს. 

სეგმენტური ხის აგებას O(n) დრო სჭირდება, მაგრამ თუ ყოველი ელემენტისთვის გავუშვებთ განახლების ფუნქციას იმუშავებს  O(n\log n)-ში, რადგან თითოეული nელემენტისთვის საჭიროა განახლების ოპერაციის გამოყენება, რომელიც O(\log n) დროში მუშაობს. რაც შეეხება მეხსიერებას, მისი ასიმპტოტიკა O(n\log n) - ია. შევნიშნოთ, რომ სეგმენტური ხის აგების შემდეგ, სეგმენტის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და განახლება  O(\log n) - დროში მუშაობს, სწორედ ეს არის მისი უპირატესობა. 

აგრეთვე, სეგმენტური ხე შეიძლება 1-ზე მეტ განზომილებიანიც იყოს.  

## სტრუქტურა და იმპლემენტაცია 
სეგმენტური ხის ფესვში მოცემულია მთლიანი მასივის შესახებ ინფორმაცია, ანუ [1..n] (n - მასივის ზომა), მის მარცხენა შვილში [1..n / 2], მარჯვენაში [n / 2 + 1, n] და ასე შემდეგ. შევნიშნოთ, რომ სეგმენტი ორ ნაწილად იყოფა. თუ სეგმენტის ზომა კენტია, არ აქვს მნიშვნელობა მარჯვენაში იქნება მარცხენაზე ერთით მეტი ზომის მქონე სეგმენტი - თუ პირიქით. სეგმენტური ხის ფოთლები, მარცხნიდან მარჯვნივ წარმოადგენენ მასივის ელემენტებს, რადგან ბოლოში მაქსიმალურად დაყოფილი, ანუ ერთ ელემენტიანი სეგმენტებია.  
მინი| სეგმენტურის ხის სტრუქტურის გრაფიკული მაგალითიგანვიხილოთ კლასიკური ამოცანა, სეგმენტის მინიმალური მნიშვნელობების პოვნა შეკითხვისთვის (Range Minimum Queries - (RMQ)).

**განახლების ფუნქცია C++ - ზე**

ფუნქციის არგუმენტები :

*node* - მიმდინარე კვანძი, თავიდან ვიწყებთ პირველიდან.

*start* და *end* - სეგმენტის ბოლოები

*index* - ინდექსი, რომლის მნიშვნელობაც ხდება *val*
```cpp
void update(int node, int start, int end, int index, int val) {
        // შემოწმება: კვანძი ფოთოლი არის თუ არა
        if (start == end) {
                tree[node] = val;
                return;
        }

        // თუ არა, ვაგრძელებთ განახლებას
        int mid = (start + end) / 2;
        if (index  end || r = l && end <= r)
                return tree[node];

        // თუ არა, ვაგრძელებთ ძებნას
        int m = (start + end) / 2;
        return min(rmq(2 * node, start, m, l, r),
              rmq(2 * node + 1, m + 1, end, l, r));
}
```

## რესურსები ინტერნეტში 
* HackerEarth

კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები