open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარია ვიქტორია დელ პოცო

**მარია ვიქტორია დელ პოცო** (, ; დ. 9 აგვისტო 1847, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 8 ნოემბერი 1876, სანრემო, იტალია) — წარმოშობით იტალიელი დიდგვაროვანი ქალი. დაქორწინდა იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ის უმცროს ვაჟ ამადეოზე. 1870-73 წლებში იყო ესპანეთის დედოფალი, ქმრის ჩამოგდებამდე. მას შემდეგ გახდა აოსტას ჰერცოგინია და გარდა ამისა იყო იტალიის სამეფო ტახტის რიგით მეორე მემკვიდრე.

## ბიოგრაფია 
მარია ვიქტორია იყო კირნეტას პრინც კარლო ემანუელე დელ პოცოსა და მისი ცოლის, ლუიზა დე მეროდეს უფროსი ქალიშვილი. 1864 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, როგორც მის მემკვიდრეს (რადგან მას მხოლოდ ერთი უმცროსი და ჰყავდა) მარია ვიქტორიას მიენიჭა მთელი რიგი ტიტულებისა რომელსაც მამამისი ატარებდა და რაც მთავარია თავისუფლება, ანუ თავად გადაწყვეტდა ვის გაჰყვებოდა ცოლად და საერთოდ გათხოვდებოდა თუ არა.

1867 წლის 30 მაისს მარია ვიქტორია ტურინში დაქორწინდა იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ის უმცროს ვაჟზე, აოსტას ჰერცოგ ამადეო სავოიელზე. როგორც იმ დროის პრესა წერდა, ამადეოსა და მარია ვიქტორიას ქორწინება სიყვარულით იყო სავსე და ის საოცრად პომპეზურად აიღნიშნა.

1870 წელს ესპანეთის ტახტიდან ჩამოაგდეს დედოფალი ისაბელ II. ამავე წლის 16 ნოემბერს ესპანელებმა თავიანთ მეფედ სწორედ მარია ვიქტორიას ქმარი, ამადეო I აირჩიეს. მარია ვიქტორია, როგორც დედოფალი, მხოლოდ საქველმოქმედო საქმიანობებში იყენებდა თავის ძალაუფლებას. 1873 წლის 11 თებერვალს ამადეო ტახტიდან გადადგა და ცოლ-შვილთან ერთად იტალიაში დაბრუნდა. გამგზავრების დროს მარია ვიქტორიას მშობიარობა დაეწყო, რამაც საგრძნობლად შეარყია მისი ჯანმრთელობა. იტალიაში ჩასვლიდან რამდენიმე წელში მას იმ დროის განუკურნებელი დაავადება — ტუბერკულოზი დაუდგინდა, რამაც შეიწირა კიდეც იგი 1876 წლის 8 ნოემბერს, 29 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალებიდან მალევე ამადეომ მეორე ცოლი შეირთო - მარია ლეტიცია ბონაპარტე.

## შვილები 
# ემანუელე ფილიბერტო (დ. 13 იანვარი 1869 - გ. 4 ივლისი 1931), აოსტას ჰერცოგი, იტალიის მარშალი, იქორწინა პრინცესა ჰელენა ორლეანელზე და შეეძინა ორი ვაჟი;
# ვიტორიო ემანუელე (დ. 24 ნოემბერი 1870 - გ. 10 ოქტომბერი 1946), ტურინის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
# ლუიჯი ამადეო (დ. 29 იანვარი 1873 - გ. 18 მარტი 1933), აბრუცის ჰერცოგი, იტალიის სამეფო ფლოტილიის ვიცე ადმირალი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;

## ლიტერატურა 
* de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ‘’Le Petit Gotha’’. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, p.&nbsp;612 (French) ISBN 2-9507974-3-1

კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1876
კატეგორია:ესპანეთის დედოფლები
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
ლაზის ჯამე

**ლაზის ჯამე** () — პატარა მეჩეთი ტუნისში, მდებარეობს მედინას უბანში, დერ ელ ჯელდის ქუჩაზე. მეჩეთის სახელი ტუნისის დეის, წარმოშობით ლაზი იანიჩარის, ჰადჯ მუჰამედ ლაზის სახელს ატარებს, რომელიც ტუნისში ოსმალეთის იმპერიის მოხელე იყო. საინფორმაციო დაფის თანახმად, ის მეჩეთშივეა დაკრძალული.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტუნისის მეჩეთები
ნაგასაკის ქრისტიანული ეკლესიები

**ნაგასაკის ქრისტიანული ეკლესიები**  — ნაგასაკის 26 ძეგლისა და ეკლესიის სია, რომლებიც დაკავშირებულები არიან იაპონიაში ქრისტიანობის ისტორიასთან. ნაგასაკის ყოველი ეკლესიის უკან დგას ისტორია ქრისტიანობის აღორძინების შესახებ, რომელსაც წინ უძღოდა მრავალწლიანი ოფიციალური დევნა. 

2007 წლიდან ყველა ეკლესია წარდგენილი იყო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატად საცდელ სიაში. 2018 წლის 30 ივნისს კი 12 მათგანი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იუნესკოს ძეგლები 
## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
KayaKata

**KayaKata** — ექსპერიმენტული ჰიპ-ჰოპის შემსრულებელი ტრიო, რომლის წევრებიც არიან მაქსიმე მაჩაიძე (ლუნა), ზურაბ ჯიშკარიანი (დილა) და ნიკოლოზ საბანაძე.

მისი სახელწოდება კომპოზიტია. პირველი ნაწილი, „Kaya“, იამაიკურ ჟარგონზე მარიხუანას აღნიშნავს.

მონაწილეობა აქვს მიღებული 2018 წლის Tbilisi Open Air-ში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
შოთა ციციშვილი

**შოთა შალვას ძე ციციშვილი** (დ. 1921 — გ. 2005) — ქართველი  მხატვარი, კერამიკოსი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1980). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია (1958) და მოსკოვის უმაღლესი სამხატვრო-სამეწველო სასწავლებელი (1965). 1968 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1986 წლიდან პროფესორი). ციციშვილმა ქართველ მხატვართა შორის პირველმა აღადგინა ქართული მინის მხატვრული დამუშავებისა და სავიტრაჟო ხელოვნების ახლებური ტექნოლოგია (ვიტრაჟი „სამოთხის ჩიტები“, 1975, ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, ქალაქი ობნინსკი). ციციშვილი არის კერამიკოსთა მსოფლიო გამოფენის ვერცხლის მედლის (1959; ოსტენდე, ბელგია), პრაღის გამოფენის საპატიო დიპლომის (1962) ლაურეატი.

## ნამუშევრები 
*დეკორატიული ლარნაკი ინტერიერისათვის (1949, ფაიფური; სურათების ეროვნული გალერეა)
*დეკორატიული ლარნაკი „სადღესასწაულო“ (1952, თბილისის სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი) 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი კერამიკოსები
შ
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ალექსანდრე ჩიქოვანი

**ალექსანდრე ერემიას ძე ჩიქოვანი** (დ. 1897 — გ. 1937) — ქართველი საბჭოთა ინჟინერ-ჰიდროენერგეტიკოსი, პროფესორი (1931).

## ბიოგრაფია
1922 წელს დაამთავრა პეტროგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი. 1922-1930 წლებში მუშაობდა ზაჰესისა და რიონჰესის მშენებლობის საპროექტო ბიუროს უფროსად, 1931-1937 წლებში ხრამჰესის მშენებლობის მთავარ ინჟინრად, 1930-1937 წლებში ჰიდროელექტროსადგურების დაპროექტებისა და მშენებლობის ამიერკაკასიის ტრესტის მთავარ ინჟინრად და მმართველად. ლექციებს კითხულობდა საქართველოს  პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში და თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
ა
ალიკო ჩიქოვანი

**ალიკო ევგენის ძე ჩიქოვანი** (დ. 29 აპრილი, 1934, თბილისი — გ. 3 თებერვალი, 1986, იქვე) — ქართველი საბჭოთა არქიტექტორი, კომკავშირის პრემიის ლაურეატი, საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით, სადაც 1962-1980 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. 

## ნამუშევრები
IV-XIII საუკუნეების საქართველოს მატერიალური კულტურის ისტორიის ექსპოზიცია სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში (1962-1963 წლებში, ვ. დავითაიასა და ა. ვარაზთან ერთად), კავკასიის დამცველ გმირთა მემორიალი (ყარაჩაი-ჩერქეზეთის აო, 1963, არქიტექტორ ვ. დავითაიასა და მოქანდაკე გ. კალაძესთან ერთად; საქართველოს კომკავშირის პრემია, 1965). მსხვილპანელიანი და მსხვილბლოკიანი სახლების პროექტები (1983-1984 წლებში, არქიტექტორთა ჯგუფთან ერთად); საცხოვრებელი კომპლექსი ზუგდიდში; სასტუმრო კინდღაში, ურეკში და სხვა.

კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
ა
ლაზი აზიზ აჰმედ-ფაშა

**ლაზი აზიზ აჰმედ-ფაშა** () (გ. 1819 მარტი, ერზრუმი) —  ლაზური წარმოშობის მქონე ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1811-1812  წლებში.

## ბიოგრაფია 
ადრეულ ხანებში, აჰმედ-ფაშა რიგითი იანიჩრი იყო, თუმცა ის მალევე Kapıcıbaşı-ს პოზიციაზე დაწინაურდა. მოგვიანებით იბრაილის მმართველად დაინიშნა. რუსეთ-ოსმალეთის ომებში (1806-1812) ის ერზრუმის ფრონტზე გაგზავნეს. ბრძოლაში მნიშვნელოვანი წარმატებების შემდეგ, ის ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირად დანიშნეს, თუმცა 1812 წლის, 28 მაის ბუქარესტის ზავის შედეგებით უკმაყოფილო, ჰურშიდ ფაშამ, მას არაკომპეტენტურობაში დასდო ბრალი და შედეგად მალევე ჩამოაქვეითეს. 1812 წლის, 5 სექტემბერს მისი პოზიცია ჰურშიდ ფაშამ დაიკავა. 1814 წელს აჰმედ ფაშა ბურსის გამგებელი, შემდგომ კი ალეპოსა და ერზუმის მმართველი გახდა. 1819 წლის მარტში ის ერზრუმში გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*Buz, Ayhan (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
*Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul: Türkiye Yayınevi.
*Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul: Çatı Yayınevi.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1819
აგროქიმიური ანალიზი

**აგროქიმიური ანალიზი** — მცენარის, მცენარეული წარმოშობის საკვების, ნიადაგის, სასუქის, პესტიციდების ქიმიური შედგენილობის განსაზღვრა ლაბორატორიული მეთოდებით. აგროქიმიური ანალიზს ატარებენ აგროქიმიურ ლაბორატორიაში.

მცენარის ანალიზით განსაზღვრავენ იმ მაკრო და მიკროელემენტების (აზოტი, ფოსფორი, კალიუმი, კალციუმი, მაგნიუმი, გოგირდი, რკინა, ბორი, მანგანუმი, სპილენძი, მოლიბდენი, თუთია, კობალტი და სხვ.) შემცველობას, რომელთაც მცენარე ნიადაგიდან ითვისებს. უმნიშვნელოვანესი მცენარეული წარმოშობის ორგანული ნივთიერების (ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები და სხვ.) შემცველობას, რომელთაც მცენარე ნიადაგიდან ითვისებს. შემცველობის განსაზღვრით ადგენენ ცხოველთა საკვების და სხვა მცენარეული პროდუქტების ხარისხის (მაგალითად, შაქრის რაოდენობა შაქრის ჭარხალში, სახამებლისა — კარტოფილში, ცილებისა — მარცვლეულში და ა. შ.). ნიადაგის ქიმიური ანალიზის მიზანია მცენარის ძირითადი საკვები ელემენტების განსაზღვრა.

სასუქებში (მინერალური და ორგანული) განსაზღვრავენ მცენარის საკვებ ნივთიერებათა შემცველობასა და ფორმებს; აზოტიან სასუქებში — საერთო აზოტს, ამონიაკურ და ნიტრატულ აზოტს, ტენს; ფოსფორიან სასუქებში — ფოსფორს, ტენს; სუპერფოსფატში — მჟავიანობას; ტორფიან სასუქებში — ტენს, ნაცრიანობას, მჟავიანობას (pH), დაშლის ხარისხს; პესტიციდებში — მოქმედ ქიმიურ ნაერთთა პროცენტს.

აგროქიმიური ანალიზის ჩასატარებლად სარგებლობენ სხვადასხვა ქიმიური ლაბორატორიული მეთოდით და აპარატურით, ფართოდ იყენებენ სპექტროფოტომეტრიას, ალის ფოტომეტრიას, სტაბილურ და რადიოაქტიურ იზოტოპებს, ქრომატოგრაფიას და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგროქიმია
აგიტბრიგადა

**აგიტბრიგადა**, **აგიტთეატრი**, **აგიტკოლექტივი** — მცირე პროფესიული ან თვითმოქმედი თეატრალური კოლექტივი სსრკ-ში. შეიქმნა სამოქალაქო ომის წლებში ფრონტის მომსახურების მიზნით. 1920-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა მშენებლობებსა და საწარმოებში, მოგვიანებით — უმაღლეს სასწავლებლებში. აგიტბრიგადა ეწეოდა მოწინავე გამოცდილების პროპაგანდას და ამხელდა ნაკლოვანებებს. 1967 წელს მოსკოვში მოეწყო საუკეთესო აგიტბრიგადების დათვალიერება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია
კატეგორია:საბჭოთა თეატრის ისტორია
აგიტფილმი

**აგიტფილმი** — მოკლემეტრაჟიანი ფილმი-პლაკატი, მახვილი პუბლიცისტური ხასიათის კინონაწარმოები.  

სსრკ-ში გაჩნდა სამოქალაქო ომისა და უცხოეთის სამხედრო ინტერვენციის პერიოდში. აგიტფილმებში აისახა ახალგაზრდა საბჭოთა რესპუბლიკის ჩამოყალიბების მნიშვნელოვანი მომენტები. 1918-1921 წლებში გამოვიდა 80 აგიტფილმი. აღსანიშნავია: „შემჭიდროვება“ (1918, რეჟისორები ა. პანტელეევი, დ. პაშკოვსკი, ა. დოლინოვი), „წითელ ფრონტზე“ (1920, რეჟისორი ლ. კულეშოვი), „ნამგალი და ურო“ (1921, რეჟისორი ვ. გარდინი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფილმები სსრკ-ში
გიორგი ხარაიშვილი (მორაგბე)

**გიორგი ხარაიშვილი** (დ. 7 დეკემბერი 1999) — ქართველი მორაგბე. თამაშობს სარაგბო კლუბ არმაზისს შემადგენლობაში ბურჯის პოზიციაზე. 2018 წლიდან არის საქართველოს 20 წლამდელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბენ ბარნსი

**ბენჯამინ ტომას (ბენ) ბარნსი** (; დ. 20 აგვისტო, 1981, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — თეატრისა და კინოს ინგლისელი მსახიობი, მომღერალი. 

## ბიოგრაფია 
ბენ ბარნსი დაიბადა 1981 წლის 20 აგვისტოს ლონდონში. მამა ტომას ბარნსი ფსიქიატრიის პროფესორია ლონდონის საიმპერიო კოლეჯში, დედა პატრისია ბარნსი ქორწინების თერაპევტი და ოჯახისა და ქორწინების საკითხების კონსულტანტია. ჰყავს უმცროსი ძმა ჯეკი.

ბენ არის ბრიტანეთის საქველმოქმედო ფონდ „Make a Wish“-ის მეურვე, რომელიც მძიმე ავადმყოფობის მქონე ბავშვების სურვილებს ასრულებს.

## კარიერა 
15 წლის ასაკში ბენმა პირველად მიიღო მონაწილეობა ეროვნუ ახალგაზრდულ მუსიკალური თეატრში „ბაგსი მელოუნის“ მიუზიკლში.

2007 წელს ბენმა მონაწილეობა მიიღო ჰოლივუდის ფენტეზი ჟანრის ფილმში „ვარსკვლავური მტვერი“, სადაც დანსტან ტორნი განასახიერა და ასევე ითამაშა ფილმში „ბენზე დიდი, სადაც რუსი ემიგრანტის პაველ ტეტერსკის როლი ითამაშა. 

მას შემდეგ რაც ბარნსს პრინც კასპიანის როლი შესთავაზეს მან თეატრთან კონტრაქტი გააუქმა და Walt Disney Pictures და Walden Media-სთან გააფორმა კონტრაქტი სამ ფილმზე. 2008 წელს „ნარნიის ქრონიკები: პრინცი კასპიანის“ ეკრანზე გამოსვლის შემდეგ ბენი ცნობილი გახდა მსოფლიო მასშტაბით. გაზეთმა The Telegraph უწოდა მას „ჰოლივუდის ახალი პრინცი“. 2010 წელს გამოვიდა ფილმი „ნარნიის ქრონიკები: განთიადის დამპყრობელი“. ორივე ფილმი კომერციულად წარმატებული იყო.

2008 წელს გამოვიდა ფილმი „მსუბუქი ყოფაქცევა“, რომელიც ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმის რემეიკი გახლდათ. ბენ ბარნსმა ითამაშა უიტიკერის როლი.

2009 წელს ოსკარ უალდის რომანის „დორიან გრეის პორტრეტის“ მორიგი ეკრანიზაცია გადაიღეს, სადაც ბარნსმა მთავარი როლი შეასრულა.

2010 – 2011 წლებში მიიღო მონაწილეობა პიესაში „ჩიტების გალობა“. ბენის თამაშმა დიდი სიმპატია დაიმსახურა თეატრალური კრიტიკოსებისგან.  

2011 წელს ეკრანზე გამოდის ფილმი „მოკალი ბონო“. ამ ფილმში ბენმა სიმღერები თვითონ შეასრულა.

2012 წელს ითამაშა ფილმში „სიტყვები“. აქაც ფილმის საუნდტრეკი ბარნსმა შეასრულა.

2014 წელს ბენმა მაწანწალის როლი ითამაშა ფილმში „ჯეკი და რაიანი“. ამავე წელს მიიღო მონაწილეობა სერგეი ბოდროვი-უმცროსის ფილმში  „მეშვიდე შვილი“, სადაც ჯადოქრის მოწაფის  — ტომ უორდის როლი განასახიერა.

2015 წელს რევოლუციონერ სემუელ ადამსის როლი ითამაშა ისტრორიულ სერიალში „თავისუფლების შვილები“.

2016 წლის სექტემბერში ბენმა ბილი რუსოს როლი მიიღო სერიალში „*The Punisher*”, რომელიც ეფუძნება კომპანია Marvel Comics-ის კომიქსებს. სერიალის პირველი სეზონი გამოვიდა 2017 წლის ნოემბერში Netflix-ზე.

ბენ ბარნსი არის Salvatore Ferragamo-ს კომპანიის არომატ Uomo-ს სახე. კომპანიამ მისი მონაწილეობით რამდენიმე სარეკლამო რგოლი გამოუშვა. 2016 წელს მან ითამაშა The Black Eyed Peas -ის კლიპში „Where Is the Love?“.

### ჯილდოები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* IMDB კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემათა ბაზა

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
კატეგორია:XXI საუკუნის ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ადამიანები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აგიტპუნქტი

**აგიტპუნქტი** — პოლიტსაგანმანათლებლო დაწესებულება.

აგიტპუნქტები შეიქმნა ქალაქებსა და რკინიგზის სადგურებთან რსფსრ მუშათა და გლეხთა თავდაცვის საბჭოს 1919 წლის 13 მაისის დადგენილებით, როგორც მასობრივ-პოლიტიკური მუშაობის ცენტრები. აგიტპუნქტების ამოცანა იყო წითელარმიელთა და მშრომელთა მობილიზება საბჭოთა ხელისუფლების დასაცავად, მათი დარაზმვა კომუნისტური პარტიის გარშემო. სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პირველი არჩევნების შემდეგ (1937) აგიტპუნქტები გადაიქცა პოლიტიკური მუშაობის ცენტრად მშრომელთა დეპუტატების საბჭოებისა და სახალხო სასამართლოების არჩევნების დროსაც. აგიტპუნქტებში კითხულობდნენ ლექცია-მოხსენებებს, ამომრჩევლები ხვდებოდნენ დეპუტატობის კანდიდატებს, ტარდებოდა სხვა მასობრივ-პოლიტიკური ღონისძიებები. აგიტპუნქტთან ერთად გაიზარდა ამომრჩეველთა კლუბების როლი და მნიშვნელობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიტსაგანმანათლებლო დაწესებულებები
აზიის გზატკეცილი 82

**აზიის გზატკეცილი 82** (**აგ82**) — აზიის სატრანსპორტო ბადის შემადგენელი ნაწილი. ითვლის 1265 კილომეტრს ლესელიძედან (საქართველო) ირანის ქალაქ ივუღლიმდე. გზა შეგვიძლია აღვწეროთ შემდეგნაირად:
## რუსეთი
* A147 გზა: სოჭი

## საქართველო
*  ს1: ლესელიძე - სოხუმი - გალი
* ს1: ზუგდიდი - სენაკი - ხაშური
* ს8: ხაშური - ახალციხე
* ს11: ახალციხე -ნინოწმინდა

## სომხეთი
* : ბავრა - გიუმრი
**: გიუმრი - ახურიკი ()
* : გიუმრი - აშტარაკი - ერევანი
* : ერევანი - ერასხი - გორისი - კაპანი - მეღრი - აგარაკი

## ირანი
* გზა 12: ნურდუზი - ჯოლფა
* გზა 11: ჯოლფა -ივუღლი
## რესურსები ინტერნეტში
*www.unescap.org

კატეგორია:აზიის გზები
კატეგორია:საქართველოს გზები
კატეგორია:სომხეთის გზები
კატეგორია:ირანის გზები
კატეგორია:რუსეთის გზები
აზერბაიჯანის პირადობის მოწმობა

**აზერბაიჯანის მოქალაქის პირადობის მოწმობა** ( ) —  დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს პიროვნებისა და მფლობელის ძირითად საანკეტო მონაცემებს, რომელიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანის მოქალაქეა.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქის პირადობის მოწმობის შესახებ კანონი მიღებულია 1994 წლის 14 ივნისს ექსპ-პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის მიერ.

## აღწერა 
2012 წლის 7 თებერვლის საპრეზიდენტო დადგენილებით დამტკიცებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქის პირადობის მოწმობის აღწერა.

პირადობის მოწმობის ზომებია 85.6 მმ x 54 მმ. ზედა მარცხენა კუთხეში გამოსახულია აზერბაიჯანის სახელმწიფო ემბლემა. წინა მარცხენა მხარეს არის ფოტოს ადგილი, რომლის ზომაა 26 მმ x 35 მმ.

## პირადობის მოწმობის გაცემა 
პირადობის მოწმობა გაიცემა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქეზე მისი განცხადების, დაბადების მოწმობის, ფოტოსურათის, სახელმწიფო საფასურის გადახდის საფუძველზე.

მოქალაქემ უნდა მიიღოს ახალი პირადობის მოწმობა შემდეგ შემთხვევებში:

* 16, 25, 35, 50 წლამდე მიღწევისას;
* გვარის, სახელის, მამის სახელის, საცხოვრებელი ადგილის, ოჯახური მდგომარეობის, სამხედრო გაწვევის შეცვლის შემთხვევაში;
* დოკუმენტის დაკარგვისას ან დოკუმენტის გამოუსადეგრობისას;

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქის დაღუპვის დროს, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი გადაეცემა სამოქალაქო რეესტრის ოფისს.

## შინაარსი 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქის პირადობის მოწმობა შეიძლება იყოს 2 ტიპის:

* მოქალაქისთვის გაცემული მოწმობა 16 წლამდე;
* მოქალაქისთვის გაცემული მოწმობა 16 წლის ასაკის  შემდეგ.

## საფასური 
* 16 წლამდე პირთათვის გაიცემა უფასოდ
* იძულებულით გადაადგილებულ პირთათვისა და ლტოლვილთათვის გაიცემა უფასოდ
* უფასოდ გაიცემა თუ დაიკარგა ან გამოუსადეგარია მფლობელისგან დამოუკიდებლად

16 წელს მიღწეულ პირთათვის:

* 5 მანათი - 10 დღის განმავლობაში
* 25 მანათი - 3 სამუშაო დღის განმავლობაში
* 35 მანათი - 1 სამუშაო დღის განმავლობაში

თუ დაიკარგა ან გამოუსადეგარია მფლობელისგან დამოკიდებულად;

* 15 მანათი - 10 დღის განმავლობაში
* 35 მანათი - 3 სამუშაო დღის განმავლობაში
* 45 მანათი -1 სამუშაო დღის განმავლობაში

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანის მოქალაქეობა
* მართვის მოწმობა აზერბაიჯანში

## სქოლიო 
კატეგორია:დოკუმენტი
კატეგორია:პირადობის მოწმობა
ავერსი (კომპანია)

**ავერსი** () — ქართული სააფთიაქო და ფარმაცევტული კომპანია. დაარსდა 1994 წლის 14 ნოემბერს. 2002 წელს „ავერსმა“ შექმნა კომპანია „ავერსი-რაციონალი“, ფარმაცევტული საწარმო. კომპანია „ავერსს“ ეკუთვნის „ავერსის კლინიკების“ ქსელიც.

## ისტორია 
კომპანია „ავერსი ფარმა“ 1994 წლის 14 ნოემბერს, პაატა კურტანიძის მიერ დაარსდა. დაარსებისთანავე, კომპანიამ დაიწყო საქართველოში მედიკამენტების პირდაპირი კონტაქტებით შემოტანა. 2002 წელს „ავერსმა“ შექმნა ფარმაცევტული საწარმო – „ავერსი-რაციონალი“. 2004 წელს, კომპანიამ თავისი სახელწოდების ჟურნალი „ავერსი“ დააარსა, რომელიც ჯანმრთელობისა და მედიცინის შესახებ ინფორმაციას აწვდის. 2009 წელს, „ავერსმა“ სადაზღვევო კომპანია „ალფა“ დააარსა. 2011 წელს, კომპანიამ შეიძინა კონსტანტინე ერისთავის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული ქირურგიის ეროვნული ცენტრი. 2011 წლის 23 აგვისტოს დაარსდა ჰოსპიტალური ქსელი „მედალფა“. 2014 წლიდან კომპანია „ავერსის“ მფლობელობაში გადავიდა ყოფილი სეფსისის საწინააღმდეგო ცენტრი. 2014 წელს, „ავერსის კლინიკამ“ თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს ტერიტორიაზე ბირთვული მედიცინის ცენტრი გახსნა.

2023 წელს საქართველოს კონკურენციის ეროვნულმა სააგენტომ „ავერსი“ სამ სხვა ფარმაცევტულ კომპანიასთან (მ.შ. „პე-ეს-პესთან“) ერთად დააჯარიმა 14,4 მილიონი ლარით, სახელმწიფო დაფინანსების პროგრამის ფარგლებში ონკოლოგიურ მედიკამენტებზე ფასების შეთანხმების გამო. მანამდე ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გასაჯაროებული ინფორმაციის თანახმად, ონკოლოგიური მედიკამენტების იმპორტიორმა და რეალიზატორმა კომპანიებმა მედიკამენტებზე ფასები ხელოვნურად გაზარდეს და ერთი და იგივე დასახელების მედიკამენტებზე იდენტური ფასები განსაზღვრეს (რიგ შემთხვევებში გააოთხმაგეს).

## ჯილდოები 
*2003-2008: „ჯორჯიან თაიმსის“ ბიზნესრეიტინგის მიხედვით, „ავერსმა“ ზედიზედ დაიმსახურა წლის საუკეთესო კომპანიის წოდება.
*2004: მადრიდში ასოციაცია BID-მა „ავერსი-ფარმას“ ოქროს ვარსკვლავის ხარისხის საერთაშორისო სერტიფიკატი მიანიჭა.
*2004: ქართული ხარისხის ნიშანი მიენიჭა შპს „ავერსს“, შპს „ავერსი-ფარმას“ და შპს „ავერსი გეოფარმს“.
*2005: „ავერსმა“ მიიღო ალმანახ „სახე(ლ)ების“ ჯილდო ნომინაციაში „მაღალი სოციალური პასუხისმგებლობის მქონე კომპანია“.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
თაკა (ნავი)

მინი|თაკა ნავი, 1930-წლები.
**თაკა** — ტრადიციული პატარა ნავი, ტიპიურია თურქეთის შავი ზღვის სანაპიროსთვის. ის გამოიყენება სათევზაოდ, ტვირთის გადასაზიდად ან შეზღუდული რაოდენობით მგზავრების გადასაყვანად. მიუხედავად იმისა, რომ არ გამოირჩევა სისწრაფით, ის კარგად არის ბალანსირებული და უძლებს შავი ზღვის ძლიერ ტალღებს. ნავის სიგრძე 8-იდან 12 მეტრამდე მერყეობს და 5-დან 10 ტონის სიმძიმის ტვირთების გადაზიდვა შეუძლია. თურქეთში თაკა ძირითადად ლაზი ხალხის მიერ იგება და შესაბამისად ის ხშირად ლაზურ, ან ერთიან შავი ზღვის კულტურასთან ასოცირდება. მისთვის დამახასიათებელი ნიშნებით ის პირველად მე-19 საუკუნეში გვხვდება. თავიდანვე შავიზღვისპირა მოსახლეობისთვის, თაკა ყოველდღიური ცხოვრებისთვის საჭირო და შეუცვლელ ატრიბუტს წარმოადგენდა. ის გამოიყენებოდა როგორც ეკონომიკური, ისევე სოციალური და გარე სამყაროსთან დამაკავშირებელ საშუალებად. ამ მცირე დროის მანძილზე ის თურქეთის შავი ზღვისპირეთის ერთ-ერთი მთავარი მაინდენტიფიცირებელ სიმბოლოდ იქცა. თაკა ასევე ეფექტურად გამოიყენებოდა თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომის პერიოდში, უცხოეთიდან კონტრაბანდული იარაღების გადმოსაზიდად. უფრო ადრე კი თაკა რუსეთის იმპერიიდან გამოდევნილ მუჰაჯირებს, და შემდგომ საბჭოთა კავშირიდან ლტოლვილ მგზავრებს ემსახურებოდა. 

## ლიტერატურა 
* "Encyclopedic Dictionary of Black Sea" ("Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük", 2005, ) by Özhan Öztürk
* Web site about the culture/history/life and a travel guide for the Black Sea region of Turkey 
* Web portal of Turkish shipmodelling aficionados

კატეგორია:სტატიების ესკიზები თურქეთის შესახებ
კატეგორია:ნავები
ვალერიანე გაფრინდაშვილი

**ვალერიანე გაფრინდაშვილი** (დ. 16 იანვარი, 1982, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (2002). 2005 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი ჭადრაკში. 

## ბიოგრაფია 
ვალერიანე გაფრინდაშვილმა ადრეულ ასაკშივე მიაღწია დიდ წარმატებებს: 1993 და 1994 წლებში ზედიზედ ორჯერ მოიგო ევროპის ჩემპიონატი 12 წლამდე ჭაბუკთა შორის. 1995 წელს გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი 14 წლამდე ასაკობრივ კატეგორიაში.

2002 წელს დაიკავა მეორე ადგილი საქართველოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატში. სხვადასხვა დროს გამარჯვება მოიპოვა საერთაშორისო ტურნირებში: ალუშტაში (2000), ოლდენბურგსა (2001) და სტამბოლში (2006).

1999 წელს საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა ევროპის გუნდურ საჭადრაკო ჩემპიონატზე.

თამაშობს ინტერნეტ საჭადრაკო კლუბში (ICC) ფსევდონიმით „PapaJB“.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ვალერიანე გაფრინდაშვილის პარტიები 365Chess.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ჭადრაკის ჩემპიონები
ადელაიდა აკვიტანიელი

**ადელაიდა აკვიტანიელი** (; დ. 952 - გ. 1004) — საფრანგეთის დედოფალი 987-996 წლებში, როგორც ჰუგო კაპეტის მეუღლე. საფრანგეთის მეფე რობერ II-ის დედა. 

## ბიოგრაფია 
ადელაიდა იყო აკვიტანიის ჰერცოგ უილიამ III-ისა და მისი ცოლის, ნორმანდიის ჰერცოგ როლოს ასულ, ჰერცოგინია ადელ ნორმანდიელის ქალიშვილი. 969 წელს თავისი მდგომარეობის გასამყარებლად, მამამისმა ადელაიდა იმ დროის უძლიერეს ფრანგ დიდგვაროვან ჰუგო კაპეტს მიათხოვა. 

987 წელს გარდაიცვალა საფრანგეთის მეფე ლუი V, რომელიც საფრანგეთის ტახტზე კაროლინგების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო. ტახტზე ადელაიდას ქმარი ჰუგო ავიდა და ადელაიდაც დედოფალი გახდა. ისინი მეფე დედოფლად ნოიონში ეკურთხნენ და სწორედ ისინი გახდნენ საფრანგეთში კაპეტინგების დინასტიის დამფუძნებლები. 

ჰუგოს უყვარდა თავისი მეუღლე და ყოველთვის იზიარებდა მის აზრს. სწორედ ადელაიდას მოწოდებით დაამყარა მშვიდობა ჰუგომ მეზობელ გერმანიასთან. ჰუგო 996 წელს გარდაიცვალა, ტახტზე კი მათი ვაჟი რობერ II ავიდა. ამ ამბიდან 8 წელიწადში გარდაიცვალა ადელაიდაც, 1004 წელს. 

## შვილები 
* იადვიგა (დ. 969 - გ. 1013), მიათხოვეს მონის გრაფ რეჟინარ IV-ს;
* რობერ II (დ. 972 - გ. 1031), საფრანგეთის მეფე 996 წლიდან გარდაცვალებამდე, იქორწინა სამჯერ, პირველად როზალა იტალიელზე, მეორედ ბერთა ბურგუნდიელზე და მესამედ კონსტანსია არლზე. შვილები მხოლოდ მესამე ცოლთან შეეძინა;
* გიზელა (დ. 973 - გ. 1002), მიათხოვეს პონტოს გრაფ ჰუგო I-ს;

## ლიტერატურა 
* "Women's Biography: Adelaide of Aquitaine, queen of the Franks". Epistolae: Medieval Women's Latin Letters. Retrieved 7 December 2011.
* "Adelaide of Aquitaine (wife of Hugh Capet, King of France)". RoyaList Online. Archived from the original on 12 June 2012. Retrieved 7 December 2011.

კატეგორია:დაბადებული 952
კატეგორია:გარდაცვლილი 1004
კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები
კატეგორია:კაპეტინგები
კატეგორია:დედა დედოფლები
ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა

მინი|291x291პქ|ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა
**ჰეიდარ ალიევის სახელობის ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა** () — ნავთობგადამამუშავებელი საწარმო, რომელიც მდებარეობს აფშერონის ნახევარკუნძულზე. ამიერკავკასიის რეგიონში არის ერთ-ერთი უდიდესი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა. 

## ისტორია 
XX საუკუნის 40-იან წლებში დაიწყო საავტომობილო ინდუსტრიის განვითარება. ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ამ პერიოდში იყო ხარისხიანი ბენზინის არარსებობა. სწორედ ამიტომ, 1953 წლის 29 ივლისს გამოიცა ბრძანება ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის შექმნის შესახებ. დაარსდა 1976 წელს, როგორც ახალი ბაქოს ნავთობდგადამამუშავებელი ქარხანა ანდრეევის სახელობის ქარხნის საფუძველზე.

ქარხანამ თავისი სახელწოდება რამდენჯერმე შეიცვალა. თავიდან მას ეწოდებოდა „ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა „აზერნეფთიანაჯაგი“, ხოლო შემდგომ 2004 წელს დაერქვა ჰეიდარ ალიევის სახელობის ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა. ის სახელმწიფოს საკუთრებას წარმოადგენს და სსრკ-ის დაშლის შემდეგ აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის კომპანიის SOCAR-ის ნაწილი გახდა.

თავისი არსებობის მანძილზე ქარხანამ დაამუშავა 300 მლნ ტონაზე მეტი ნავთობი, აითვისა ახალი ნავთობპროდუქტების დამუშავება და გააფართოვა საწარმოო ობიექტები. აქ აწარმოებენ მაზუთს, ნავთობის კოქსს, საავიაციო და საავტომობილო საწვავს, დიზელის საწვავსა და ა.შ.

2014 წელს, ჰეიდარ ალიევის სახელობის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა და ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა „აზნეფთიაღი“ გაერთიანდნენ.

2006 წელს ქარხნის წარმოება მთლიანად უზრუნველყოფდა აზერბაიჯანის ნავთობპროდუქტების მოთხოვნებს. ექსპორტის საერთო მოცულობამ 37.9% შეადგინა, ხოლო საავტომობილო საწვავზე აღრიცხული ექსპორტის 41.4% მოდიოდა. 2005 წელთან შედარებით, ნავთობგადამამუშავებელი ექსპორტი გაიზარდა 67.1% -ით.

დღეს, წარმოებული ნავთობპროდუქტების 45% უცხო ქვეყნებში ექსპორტირდება.

## საერთაშორისო თანამშრომლობა 
2015 წელს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მოდერნიზაციის პროექტი დაიწყო, რომლის ფარგლებშიც გაფორმდა ხელშეკრულებები უცხოურ კომპანიებთან დიზაინის, შესყიდვებისა და მშენებლობისთვის. ვარაუდობენ, რომ რეკონსტრუქციის შემდეგ, დამუშავების მოცულობა წელიწადში 7.5 მლნ ტონა ნავთობით გაიზრდება.

2015 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიამ (SOCAR) ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას ავსტრიულ კომპანიასთან  ბიტუმის ქარხნის მშენებლობისთვის. 

2016 წლის 2 აგვისტოს ხელი მოეწერა ქარხნის დეტალური პროექტირების კონტრაქტს.

2016 წლის მაისში, გაფორმდა ხელშეკრულება კომპანიასთან Air Liquide ქარხნის ტერიტორიაზე წყალბადის წარმოებისთვის დანადგარის მშენებლობაზე.

2018 წლის 1 თებერვალს ხელი მოეწერა კონტრაქტს კომპანიებთან Tecnimont და Kinetics Technology დანადგარების მშენებლობის მიზნით. მოცემული კონტრაქტი გაფორმდა Tecnimont და Kinetics Technology, ჰეიდარ ალიევის სახელობის ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნისა და სოკარს შორის ქარხნის რეკონსტრუქციისა და მოდერნიზაციის პროექტის ფარგლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰეიდარ ალიევის სახელობის ბაქოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა 

## სქოლიო 
კატეგორია:საწარმოები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ნავთობმწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:ქარხანა
მეღვინეობა აზერბაიჯანში

მინი|312x312პქ|შავი ყურძენი
**მეღვინეობა აზერბაიჯანში** () — ღვინის წარმოება და ყურძნის მოყვანა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე.

## აზერბაიჯანის მეღვინეობის ისტორია 
აღსთაფის რაიონში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, 1962 წელს შომუთეფეს (ისტორიული ძეგლი მე -4-მე -5 ათასწლეულის ჩვ. წ.) მიდამოების სიახლოვეს აღმოაჩინეს ყურძნის თესლი. ეს ფაქტი დაადასტურა არქეოლოგმა ლორენცო კონსტანტინმა, რომელმაც შეისწავლიდა კასპიის რეგიონის ველურ ფლორას, მათ შორის აზერბაიჯანის ფლორასაც. უზერლიკთეფეს, ქულთეპისა და ყაზახის არქეოლოგიური აღმოჩენები ყურძნისა და მეღვინეობის უძველეს კულტურას ამტკიცებენ (III- ადრეული II ათასწლეული BC). მოგვიანებით, მუსულმანურ აზერბაიჯანსა და ცენტრალურ აზიაში ღვინის მოხმარება იდევნებოდა და ამან გამოიწვია მაგიდისა და ქიშმიშის ყურძნის გავრცელება და მეღვინეობის შემცირება.

ყურძნის ადგილობრივ სახეობები იქმნებოდა თითოეულ დიდ დასახლებულ ადგილას ცალკე. აზერბაიჯანში ყურძნის ადგილობრივი ჯიშების უმრავლესობა ველური ყურძენიდან გარდაიქმნა. ბუნებრივი და ხელოვნური შერჩევის შედეგად შეიქმნა სხვადასხვა ეკონომიკური მნიშვნელობის ადგილობრივი ჯიშების მდიდარი ფონდი.

1980-იან წლებში, აზერბაიჯანის მევენახეობის სახელმწიფო კომიტეტი, სსრკ-ში პირველ ადგილს იკავებდა და გაუსწრო ნავთობის მრეწველობას. 1985 წელს, ანტიალკოჰოლური კომპანიის შედეგად, აზერბაიჯანი იძულებული გახდა არა მხოლოდ პლანტაციები ტექნიკური ჯიშებით, არამედ უნიკალური ჯიშის ყურძნები გაენადგურებინა. ამჟამად პროდუქციის უმრავლესობა გაეზიდება რუსეთისა და ევროპის ბაზრებში, ასევე იგი საინტერესოა ჩინეთის ბაზრისთვის. მზარდი მოთხოვნის გამო აზერბაიჯანიდან შამქირის რაიონში 100 ჰექტარზე მეტი ყურძნის პლანტაციები შეიქმნა. 1991 წელს აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ აზერბაიჯანულმა ღვინოებმა საერთაშორისო კონკურსებზე 27 პრიზი მოიპოვეს. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში აზერბაიჯანი ღვინის წარმოებას ზრდის.

2012 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა დაამტკიცა განკარგულება - „სახელმწიფო პროგრამა ყურძნის ზრდის განვითარებისათვის 2012-2020 წწ“. ყოველ წელს იზრდება ყურძნის მოყვანის ტერიტორია სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ყურძნის ბაღების ტერიტორიამ 50 ათას ჰექტარს მიაღწია. მოსალოდნელია, რომ ყურძნის ბაღები 2020 წლამდე 500 ტონამდე მიაღწევენ. ყურძნის 30% გათვლილია ჭამაზე. დანარჩენი მოსავალი გამოყენებულ იქნება ღვინის სხვადასხვა ბრენდებისათვის. 

## ღვინოს სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* АЗЕРБАЙДЖАН: ВИНОГРАДАРСТВО
* Виноградарство и виноделие Азербайджана
* ASPI Winery

## სქოლიო 
კატეგორია:მეღვინეობა
კატეგორია:აზერბაიჯანის სამზარეულო
აგროქიმიური ლაბორატორია

**აგროქიმიური ლაბორატორია** — დაწესებულება ან დაწესებულების დამოუკიდებელი განყოფილება, რომელიც საგანგებო აგროქიმურ გამოკვლევებს ატარებს. 

აგროქიური ლაბორატორიის სახეებია: სასწავლო, სამეცნიერო-კვლევითი და საწარმოო, რომელსაც მიეკუთვნება აგროქიმიური სამსახურის სისტემაში შემავალი ზონალური და ცალკეულ მოწინავე მეურნეობასთან არსებული აგროქიმიური ლაბორატორია.

1972 წელს სსრკ-ში იყო 197 ზონალური აგროქიმიური ლაბორატორია, აქედან საქართველოში — 3.

* საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტთან;
* საკავშირო ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტთან;
* საქართველოს ნიადაგმცოდნეობის, აგროქიმიურ და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგროქიმია
აგროქიმიური სამსახური

**აგროქიმიური სამსახური** — სოფლის მეურნეობის აგროქიმიური მომსახურების ორგანიზაცია. აგროქიმიური სამსახურის ამოცანაა მინერალური სასქუებისა და სხვა ქიმიური საშუალებების  ეფექტიანი გამოყენების მეცნიერულად დასაბუთებული რეკომენდაციების შემუშავება, ნიადაგის აგროქიმიური კარტოგრამების შედგენა, მინერალურ სასუქებზე მეურნეობის მოთხოვნილების დადგენა; ნიადაგის, სასუქისა და საკვების ხარისხის ანალიზი, მეურნეობაში სასუქების გამოყენებაზე კონტროლი, აგროქიმიური ცოდნის პროპაგანდა.

სსრკ-ში აგროქიმიურ სამსახურს საფუძველი ჩაეყარა 1931 წელს მტს-ებთან არსებული აგროქიმიური ლაბორატორიების სახით. 1958 წელს მტს-ების რეორგანიზაციის შემდეგ აგროქიმიურ სამსახურს ეწევიან სოფლის მეურნეობის  რაიონულ ინსპექციებთან არსებული აგროქიმიური ლაბორატორიები. 1964 წელს სსრკ-ში შეიქმნა ერთიანი აგროქიმიური სამსახური, რომელშიც შედის ზონალური აგროქიმიური ლაბორატორიები. 1970 წელს თბილისში დაარსდა სსრკ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აგროქიმიური სამსახურის ცენტრალური ინსტიტუტის თბილისის ფილიალი, რომელიც მომსახურებას უწევდა ამიერკავკასიის რესპუბლიკებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგროქიმია
ბექა ახალაია

**ბექა ახალაია** (დ. 9 იანვარი, 1986) — ქართველი პოეტი და მწერალი. 

დაიბადა 1986 წლის 9 იანვარს, ჩხოროწყუში. დაამთავრა სოხუმის უნივერსიტეტი. 2007 წლიდან აქვეყნებს ლექსებს, ლირიკულ პოემებსა და მოთხრობებს. იგი სხვადასხვა კონკურსის ფინალისტი და გამარჯვებულია. 

2016 წელს გამომცემლობა „ინტელექტმა გამოსცა ბექა ახალაიას სადებიუტო პოეტური კრებული — „ამ ვალმოხდილი ფოთლებისთვის“. 2017 წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია „საბა“ (ნომინაციაში „წლის საუკეთესო დებიუტი“).  მისი მეორე კრებული, „მტრედების იონა“, პრემია „ლიტერას“ 2019 წლის ლაურეატია ნომინაციაში „საუკეთესო პოეტური კრებული“. 2016 წლიდან არის ინტერნეტგაზეთ *mastsavlebeli.ge*-ს ბლოგერი. 

მისი ლექსები თარგმნილია გერმანულ, ბერძნულ, ლიეტუვურ და იტალიურ ენებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბექა ახალაია — გამომცემლობა ინტელექტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
ბლანკა კასტილიელი

**ბლანკა კასტილიელი** (, ; დ. 4 მარტი, 1188 — გ. 27 ნოემბერი, 1252) — ივრეას დინასტიის წარმომადგენელი. კასტილიის მეფე ალფონსო VIII-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელეონორ ინგლისელის მესამე ქალიშვილი. საფრანგეთის დედოფალი 1223-26 წლებში როგორც ლუი VIII-ის მეუღლე. საფრანგეთის მეფე ლუი IX წმინდას დედა და მისი რეგენტი 1226-1248 წლებში. იგი იყო ასევე წმინდა იზაბელასა და ანჟუს დინასტიის დამაარსებლის, ნეაპოლის მეფე შარლ I-ის დედა. 

## ადრეული ცხოვრება 
ინფანტა ბლანკა დაიბადა 1188 წლის 4 მარტს კასტილიაში. იგი იყო კასტილიისა და ლეონის მეფე ალფონსო VIII-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელეონორ ინგლისელის მეოთხე ქალიშვილი. ბლანკას და, ურაკა დანიშნული იყო საფრანგეთის პრინც ლუიზე. თუმცა ყველაფერი პირიქით შემოტრიალდა და ლუი თავად ბლანკაზე დაინიშნა. მას და ლუის დიდი ბებია, ელეონორ აკვიტანიელი საერთო ჰყავდათ. 1200 წლის გაზაფხულზე 12 წლის ბლანკამ გადაკვეთა პირენეები და საფრანგეთში გადავიდა. 

## ქორწინება 
1200 წლის 22 მაისს ბლანკა და საფრანგეთის პრინცი ლუი კაპეტი დაქორწინდნენ.  

## რეგენტობა 
## დედა-დედოფალი 
## მეორე რეგენტობა და გარდაცვალება 
## შვილები 
# ბლანკა (დ./გ. 1205);
# ფილიპი (დ. 1209 - გ. 1218);
# ალფონსი (დ/გ. 1213), ჟანის ტყუპისცალი;
# ჟანი (დ/გ. 1213), ალფონსის ტყუპისცალი;
# ლუი IX (დ. 1214 - გ. 1270), საფრანგეთის მეფე, მოაწყო ორი ჯვაროსნული ლაშქრობა რომელსაც თავადვე შეეწირა, იქორწინა მარგარიტა პროვანსელზე;
# რობერი (დ. 1216 - გ. 1250), არტუას გრაფი, მოკლეს მეშვიდე ჯვაროსნული ლაშქრობისას;
# ფილიპი (დ. 1218 - გ. 1220);
# ჟანი (დ. 1219 - გ. 1232), არტუასა და მეინის გრაფი, ცოლად შეირთო იოლანდა ბრეტონელზე;
# ალფონსი (დ. 1220 - გ. 1271), პუატიესა და ოვერნის გრაფი, ცოლად შეირთო ჟანა ტულუზელი;
# ფილიპი (დ. 1222 - გ. 1232);
# იზაბელა (დ. 1224 - გ. 1270), შერაცხულია წმინდანად;
# ეტიენი (დ. 1225 - გ. 1227);
# შარლ I (დ. 1226 - გ. 1285), პროვანსის, ანჟუსა და მეინის გრაფი, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე, ანჟუელთა დინასტიის დამაარსებელი, ცოლად შეირთო ჯერ ბეატრის პროვანსელი, შემდეგ კი მარგარიტა ბურგუნდიელი;

## წინაპრები 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1188
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1252
კატეგორია:კასტილიის ინფანტები
კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები
კატეგორია:ქალი რეგენტები
კატეგორია:დედა დედოფლები
კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
კატეგორია:XIII საუკუნის ფრანგი ქალები
სატელიტის ჯილდო

**სატელიტი** () — კინოფილმების ყოველწლიური დაჯილდოების ცერემონია, რომელსაც წარადგენს საერთაშორისო პრესის აკადემია. პირველად ჩატარდა 1997 წლის 15 იანვარს. თავდაპირველად ცერემონია ცნობილი იყო სახელწოდებით **ოქროს სატელიტის ჯილდო**“. სატელიტი იმართება ყოველწლიურად, სასტუმრო InterContinental-ში (), ლოს-ანჯელესში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სატელიტის ჯილდო — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა

## სქოლიო
კატეგორია:სატელიტის ჯილდო
კატეგორია:1997 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
აგუდა

მინი|აგუდა
**აგუდა** (დ. 1068 — გ. 1123) — ჩინეთში ჯურჯენთა სახელმწიფოს — ძინის იმპერიის დამაარსებელი და პირველი იმპერატორი 1115-1123 წლებში. 1113 წელს გახდა ჯურჯენთა ერთ-ერთი გვარის — ვანიანის წინამძღოლი. ვანიანები კიდანების მოხარკენი იყვნენ. აგუდამ გააერთიანა ჯურჯენები. 1114 წელს გაილაშქრა კიდანების წინააღმდეგ და აიღო მათი სიმაგრეები მანჯურიაში. 1115 წელს თავი გამოაცხადა იმპერატორად და დინასტიას უწოდა ძინი (ოქროსი). 1116 წელს დაიმორჩილა მთელი მანჯურია, ხოლო 1123 წელს ჩრდილოეთ ჩინეთში დაიპყრო კიდანების იმპერიის — ლიაოს ტერიტორია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1068
კატეგორია:გარდაცვლილი 1123
კატეგორია:ძინის იმპერატორები
ეროვნული ლიგა 2018

**ეროვნული ლიგა 2018** — საქართველოს უმაღლესი ლიგის 29-ე გათამაშება. ტურნირის გამარჯვებული გახდა „საბურთალო“.

## ფორმატი 
ჩემპიონატში მონაწილეობს 10 გუნდი, ერთმანეთთან გუნდები ოთხ თამაშს თამაშობენ. საბოლოო ჯამში თითო გუნდმა 36 მატჩი უნდა ითამაშოს. 

ტურნირის გამარჯვებული ჩემპიონთა ლიგაზე მონაწილეობას დაიწყებს 1-ლი შესარჩევი ეტაპიდან. მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები და საქართველოს თასის გამარჯვებული მონაწილეობას მიიღებენ ევროპის ლიგაზე 1-ლი შესარჩევი რაუნდიდან. თუ თასის გამარჯვებული გახდება გუნდი ჩემპიონატის ცხრილის პირველი სამეულიდან, ევროპის ლიგაზე მონაწილეობის საშუალება მიეცემა ჩემპიონატის მე-4 ადგილოსან გუნდს.

## მონაწილე კლუბები 
## ცხრილი 
კატეგორია:ეროვნული ლიგის სეზონები
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
კატეგორია:2018 წელი ქართულ ფეხბურთში
სახელმწიფო დროშის მოედანი (ბაქო)

მინი|293x293პქ|აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშა სახელმწიფო დროშის მოედანზე
**სახელმწიფო დროშის მოედანი** () — მოედანი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომლის ტერიტორიაზეც მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშა.

## ისტორია 
2007 წლის 17 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას ბაქოს სახელმწიფო დროშის მოედანის შექმნის თაობაზე. მოედნის ფუნდამეტს საფუძველი ჩაეყარა იმავე წლის 30 დეკემბერს ბაილის რაიონში. 

2010 წლის 1 სექტემბერს ბაქოში შედგა სახელმწიფო დროში მოედნის გახნა, სადაც აზერბაიჯანის დროშა იქნა აწეული. მისი სიმაღლე 162 მეტრია.

2010 წლის 24 ნოემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით მინისტრთა კაბინეტში შეიქმნა სახელმწიფო დროშის კომპლექსის სამმართველო, 2011 წლის 27 აპრილს დეპარტამენტის ხელმძღვანელად დაინიშნა რაშად რაფაელ ოღლუ მამედოვი.

პროექტი შეიქმნა ცნობილი ამერიკული კომპანია Trident Support -ისა და განხორციელდა აზერბაიჯანული კომპანია Azenko-ს მიერ.

## აღწერა 
ტერიტორია მოიცავს 60 ჰექტარს და მისი ზედა ნაწილი 31 ათასი კვადრატული მეტრია. ფლაგშტოკის სიმაღლე 162 მეტრია, საფუძველის დიამეტრი 3.2 მეტრი, ზედა ნაწილის 1.09 მეტრი. კონსტრუქციის საერთო წონა 220 ტონაა. დროშის სიგანე 35 მეტრია, სიგრძე 70 მეტრი, საერთო ფართობი 2450 კვადრატული მეტრი და წონა დაახლოებით 350 კილოგრამს შეადგენს. მოედნის მშენებლობის ღირებულებამ დაახლოებით 32 მილიონ დოლარი შეადგინა.

მოედანზე წარმოდგენილია ასევე სახელმწიფო სიმბოლოები - გერბი, ჰიმნის ტექსტი და აზერბაიჯანის რუკა, რომლებიც შესრულებულია მოოქროვილი ბრინჯაოსგან. ასევე შექმნილია აზერბაიჯანის ეროვნული დროშის მუზეუმი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი

**ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი** — კულტურული ლანშაფტი, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. იუნესკოს ძეგლების სიაში შეიტანეს 2017 წლის 8 ივლისს.

ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბოტსვანისა და ნამიბიის საზღვართან ახლოს. შედის კალაჰარი-გემსბოკის ეროვნული პარკის ფარგლებში.

ქვიშის დიდ სივრცე შეიცავს ადამიანის საქმიანობის მტკიცებულებებს ქვის ხანიდან მოყოლებული თანამედროვე ეპოქამდე და უკავშირდება ყოფილი მომთაბარე ტომების, ǂხომანის ხალხს. მოიცავს სტრატეგიებს, რომლებიც მათ საშუალებას აძლევდა ადაპტირება მოეხდინათ უდაბნოს პირობებთან. მათ შეიმუშავეს უდაბნოში ცხოვრების სპეციფიკური ეთნობოტანიკური ცოდნა და კულტურული პრაქტიკა.

ǂხომანის კულტურული ლანდშაფტი ასახავს იმ ცხოვრების წესს, რომელიც გაბატონებული იყო რეგიონში და ათასობით წლის განმავლობაში ჩამოყალიბდა.

## ლიტერატურა
*Deacon, H.J. & Deacon, J (1999), Human beginnings in South Africa: uncovering the secrets of the Stone Age, Rowman Altamira. ISBN 0-7619-9086-0

## სქოლიო
ივრეა

**ივრეა** () — ქალაქი და კომუნა ტურინის პროვინციაში, პიემონტის რეგიონი, იტალია. მდებარეოობს ვალე-დ’აოსტასაკენ მიმავალ გზაზე. ივრეა მდებარეობს ადგილზე, სადაც ისტორიამდელ პერიოდში მდებარეობდა დიდი ტბა, ახლა იქ ბევრი მცირე ტბაა: სირიო, სან-მიკელე და სხვა.

XX საუკუნის განმავლობაში ქალაქი ცნობილი იყო როგორც კომპანია Olivetti-ის ცენტრალური ოფისის განთავსების ადგილი, მაგრამ უფრო მეტად ცნობილი გახდა საბეჭდი მანქანების, კალკულატორებისა და მოგვიანებით კომპიუტერების წარმოებით. 

2018 წლის 1 ივლისს ქალაქი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიყვანეს.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა როგორც რომის იმპერიის პოსტი ძვ. წ. 100 წელს. იცავდა სავაჭრო გზას, რომელიც იტალიიდან გადადიოდა ალპებში. 

რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ივრეა შევიდა ლანგობარდების სამეფოს შემადგენლობაში (VI-VII საუკუნეები). IX საუკუნეში ივრეა გახდა ამავე სახელწოდების ფრანკების მარკის დედაქალაქი. ივრეის დინასტიიდან იღებს სათავეს კასტილიისა და ლეონის სამეფო დინასტიები, ასევე ამ დინასტიას მიეკუთვნებოდნენ იტალიის მეფეები: ბერენგარ II (950-961 წწ.) და არდუინი (1002-1014 წწ.).

მას შემდეგ, რაც არდუინის წინააღმდეგობა დაძლია საღვთო რომის იმპერატორმა ჰაინრიხ II-მ, ივრეა გახდა საეპისკოპოსო სამფლობელო. XII საუკუნეში კი თავისუფალი კომუნაა. 1238 წელს იმპერატორმა ფრიდრიხ II-მ თავის კონტროლს დაუქვემდებარა. 

მოგვიანებით ივრეა გახდა დავის საგანი ეპისკოპოსს, მონფერატის სამარკგრაფოსა და სავოიის დინასტიას შორის. 1356 წელს ივრეას ფლობს სავოიის გრაფი ამადეუს VI. ივრეას სავოიის დინასტია ფლობს 1800 წლამდე გარდა იტალიური ომების პერიოდში ფრანგების ოკუპაციის პერიოდისა. 1800 წლის 26 მაისს ნაპოლეონი შევიდა ქალაქში. ნაპოლეონის დამხობის შემდეგ, 1814 წელს ქალაქი დაუბრუნდა სავოიელებს.

## ღირსშესანიშნაობები 
* ივრეის ციხესიმაგრე — აგებულია აგურისაგან 1357 წელს ამადეუს VI-ის მიერ. ერთ-ერთ კოშკს, რომლშიც სამხედრო ნივთიერებები ინახებოდა, 1676 წელს დაეცა მეხი და აფეთქდა. იგი ამის შემდეგ არც აღუდგენიათ. 
* ეკლესია, რომელიც სავარაუდოდ აგებულია IV საუკუნეში, როგორც წარმართული სალოცავი. მისი რეკონსტრუქცია რომანულ სტილში მოხდა 1000 წელს ეპისკოპოს ვარმონდის მიერ. ახალი შენობა ბაროკოს სტილში ააგეს 1785 წელს. ამჟამინდელი ფასადი, რომელიც გადაწყვეტილია კლასიციზმის სტილში, შეასრულეს XIX საუკუნეში.
* ბიბლიოთეკა, რომელიც ეკლესიის ახლოს მდებარეობს. მასში ინახება VII-XV საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი კოდექსების კოლექცია.
* მცირე გოთიკური ეკლესია სან-ბერნარდინო. აგებულია ფრანცისკანელი ბერების მიერ 1455 წელს. 
* პიერალესანდრო გარდის მუზეუმი, რომელშიც ინახება მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური მონაპოვრები და იაპონური კულტურის კრებული. მდებარეობს ოტინეტის მოედანზე.
* თანამედროვე არქიტექტურის მუზეუმი ღია ცის ქვეშ, რომელიც გაიხსნა 2011 წელს.
* ახ. წ. I საუკუნის რომაული თეატრის ნანგრევები, რომელიც იტევდა 10 000 მაყურებელს. 
* ძველი ხიდი აგებულია ახ. წ. 100 წელს. თავიდან ააგეს ხისგან, ხოლო ქვის ხიდი ააგეს 1716 წელს. 
* რატუშა, რომელიც ააგეს 1758 წელს.
*XI საუკუნის წმინდა სტეფანეს კოშკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებგვერდი 
* ფესტივალის საიტი 
* ქალაქის თანამედროვე არქიტექტურის ოფიციალური ვებგვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
რობერტო დინამიტი

**კარლოს რობერტო დე ოლივეირა** ( დ. 13 აპრილი, 1954, დუკი-დი-კაშიასი, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია — გ. 8 იანვარი, 2023, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც **რობერტო დინამიტი** (). 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში. 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე.

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ პოლიტიკურ საქმიანობას აგრძელებდა.

1994, 1998, 2002, 2006 და 2010 წლებში არჩეული იყო რიო-დე-ჟანეიროს შტატის წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანოს წევრად ბრაზილიის დემოკრატიული მოძრაობის პარტიიდან.

2008–2014 წლებში იყო საფეხბურთო კლუბ „ვასკო და გამას“ პრეზიდენტი.

### სანაკრებო კარიერა 
1975–1984 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 47 მატჩი ითამაშა და 26 ბურთი გაიტანა.

### მსოფლიო ჩემპიონატებზე 
რობერტო დინამიტმა მსოფლიო ჩემპიონატების 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და სამი ბურთი გაიტანა.

## სტატისტიკა
### საკლუბო 
## მიღწევები
### საკლუბო
;  ვასკო და გამა
* ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია A): 1974
* კარიოკას ჩემპიონატი (5): 1977, 1982, 1987, 1988, 1992
### სანაკრებო 
; ბრაზილია
; მსოფლიო ჩემპიონატი 
* ბრინჯაო: 1978
; კოპა ამერიკა 
* ბრინჯაო (2): 1975, 1979
* ვერცხლი: 1983

### ინდივიდუალური 
; ბრაზილიის ჩემპიონატი (სერია A) 
* საუკეთესო ბომბარდირი (2): 1974, 1984 
* ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი: 190 გოლი
; კარიოკას ჩემპიონატი 
* საუკეთესო ბომბარდირი (3): 1978, 1981, 1985 
* ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი: 270 გოლი
; სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი  
* ვერცხლის ბურთის მფლობელი: 1979, 1981, 1984
; კოპა ამერიკა 
* საუკეთესო ბომბარდირი: 1983

## ლიტერატურა 
*  
* 
* 
* 
* 
*  
*  
* 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვასკო და გამას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:1975 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1979 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1983 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
ისრაელ კამაკავივო’ოლე

**ისრაელ კამაკავივო’ოლე**  (; დ. 20 მაისი, 1959 — გ. 26 ივნისი, 1997) — ჰავაელი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი, რომელიც სიმღერებს ასრულებდა უკულელეს თანმხლებით.

იგი ცნობილი გახდა 1993 წელს გამოშვებული ალბომით *Facing Future*. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერაა „Somewhere Over the Rainbow/What a Wonderful World“, რომელიც შედის ალბომებში * Ka ʻAnoʻi* და *Facing Future* — ეს უკანასკნელი იქცა ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად ჰავაურ ალბომად.

მისი მუსიკა აგრეთვე მოიცავდა სხვადასხვა ჟანრებს, მათ შორის ჯაზსა და რეგის. კამაკავივო'ოლე ჰავაური მუსიკის ერთ-ერთი გავლენიანი წარმომადგენელია.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1959 წელს, ჰავაის დედაქალაქ ჰონოლულუში. მუსიკით 11 წლის ასაკში დაინტერესდა. 1988 წელს მან გამოსცა  თავისი ყველაზე ცნობილი კომპოზიცია „Somewhere Over the Rainbow/What a Wonderful World“ — კლასიკური სიმღერების „What a Wonderful World“-ისა და „Somewhere over the Rainbow“-ის პოპური, რომელიც ბევრ ცნობილ ფილმში გაჟღერდა.

პირველი ალბომი სახელწოდებით *Ka ʻAnoʻi* გამოსცა 1990 წელს. ალბომს წილად ჰხვდა „წლის ალბომის“ ტიტული ადგილობრივი ხმისჩამწერი აკადემიისგან, ხოლო თავად მუსიკოსი დასახელდა „წლის ვოკალისტად“.

მსოფლიო აღიარება მოიპოვა ალბომ *Facing Future*-ის გამოსვლის შემდეგ, რომელიც პირველ პლატინის ალბომად იქცა ჰავაიზე. აშშ-ში რამდენიმე მილიონი ეგზემპლარი გაიყიდა.

მისი ალბომები დღითიდღე სულ უფრო მეტ პოპულარობას იხვეჭდნენ და წამყვან პოზიციებს იკავებდნენ აშშ-ის ჩარტებში. მთლიანი კარიერის განმავლობაში გამუდმებით იცავდა თანამემამულეების უფლებებს და მოითხოვდა ჰავაის დამოუკიდებლობას, რასაც გადმოსცემდა თავის სიმღერებში.

1997 წელს, მუსიკოსს მეორედ გადასცეს ადგილობრივი ხმისჩამწერი აკადემიის ჯილდო — მან გაიმარჯვა თითქმის ყველა არსებულ ნომინაციაში, თუმცა ჯანმრთელობის გაუარესების გამო ცერემონიაზე დასწრება ვერ შესძლო.

## გარდაცვალება
ისრაელ კამაკავივო’ოლე 1997 წლის 26 ივნისს, 12 ივლისს, დაკრძალვის დღეს, ჰავაის მთელ ტერიტორიაზე დაშვებული იქნა ყველა დროშა — ის იყო მესამე ადამიანი, რომელსაც ასეთი პატივი ხვდა წილად. მის დაკრძალვაზე 10,000 კაცამდე დაესწრო, რათა შეესრულებინათ მუსიკოსის უკანასკნელი სურვილი — მიმოეფანტათ მისი ფერფლი წყნარ ოკეანეში.

## დისკოგრაფია 
#### სტუდიური ალბომები 
* *Ka ʻAnoʻi* (1990)
* *Facing Future* (1993)
* *E Ala E* (1995)
* *N Dis Life* (1996)

#### კომპილაციური ალბომები 
* *Iz in Concert: The Man and His Music* (1998)
* *Alone in IZ World* (2001)
* *Wonderful World* (2007)

## ლიტერატურა
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
აგულიასის ქვაბული

მინი|აგულიასის ქვაბული
**აგულიასის ქვაბული**, *ნემსა კონცხის ქვაბული* — ფსკერის დადაბლება ინდოეთისა და ატლანტის ოკეანეების საზღვარზე, სამხრეთ აფრიკის კონტინენტალურ ფერდობზე, კროზეს პლატოსა და აფრიკა-ანტარქტიკის ქედს შორის. სიგრძე 1100 კმ, სიგანე 1000 კმ-მდე. მაქსიმალური სიღრმე 6000 მ-მდე. გრუნტი — წითელი თიხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის წყალქვეშა ქვაბულები
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის წყალქვეშა ქვაბულები
ჯოზი უორენი

**ჯოზი უორენი** (დ.1798 — გ.14 აპრილი, 1874) — ინდივიდუალისტი ანარქისტი, გამომგონებელი, მუსიკოსი და ავტორი. ზოგიერთის აზრით, ითვლება პირველ ამერიკელ ანარქისტად (თუმცა მას არასდროს გამოუყენებია ეს ტერმინი საკუთარ თავთან მიმართებით). 1833 წელს იგი არედაქტირებდა პირველ ანარქისტულ პერიოდულ გამოცემას, ყოველკვირეულ ოთხგვერდიან გაზეთს — *The Peaceful Revolutionist* (მშვიდობიანი რევოლუციონერი),  რისთვისაც საბეჭდი მანქანა შეიძინა და საკუთარი საბეჭდი ნიშნებიც შექმნა. 

## ინტერნეტ წყაროები
* A biography of Warren by his son George W. Warren
* 
* *Equitable Commerce* by Josiah Warren
* *Plan of the Cincinnati Labor for Labor Store* by Josiah Warren
* *True Civilization* by Josiah Warren, hosted by the Anarchy Archives
* *Josiah Warren: The First American Anarchist*, by William Bailie

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1798
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
კატეგორია:ამერიკელი ანარქისტები
კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები
კატეგორია:ამერიკელი ლიბერტარიანელები
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ინდივიდუალისტი ანარქისტები
კატეგორია:მიუტიუელისტები
კატეგორია:ბოსტონელი მწერლები
კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
კატეგორია:ამერიკელი ანტიკაპიტალისტები
აგულის ქედი

**აგულის ქედი**, **აგულსკიე ბელკი** () — ქედი აღმოსავლეთ საიანის ცენტრალურ ნაწილში, რუსეთში, ირკუტსკის ოლქსა და ნაწილობრივ კრასნოიარსკის მხარეში. სიგრძე 50 კმ-მდე. საშუალო სიმაღლე 2000 მ-მდე, მაქსიმალური — 2626 მ. აგებულია კრისტალური კირქვებით, ფიქლებითა და დოლმიტებით. რელიეფი ალპურია. ქედზე მცირე მყინვარებია. თხემებზე მაღალმთის ტუნდრაა, ფერდობებსა და  ხეობებში — მუქწიწვოვანი მთის ტაიგა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები