open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საყდარგორის არქეოლოგიური ძეგლები

**საყდარგორის არქეოლოგიური ძეგლები** — შუა საუკუნეების ნასახლარი, სამარხები და ეკლესიები სოფელ ზემო ნაქალაქარის (თიანეთის მუნიციპალიტეტი) სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. საყდარგორის ეკლესიის გალავნიან ეზოში. 1963 წელს გათხარეს (რ. რამიშვილი) ისრულთაღიანი სწორკუთხა აკლდამა. კედლები ნაგები იყო კლდისა და რიყის ქვებით დუღაბზე, კონსტრუქციული ნაწილები — შირიმის ქვათლილებით. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე შირიმის ქვაზე ჯვრის გამოსახულებაა. იქვე ე. წ. თელუბანში, შერჩენილია წმ. გიორგის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები (ტოპონიმი თელუბანი გაიგივებულია თხილნარასთან. ეს სახელები გვხვდება XVI და XVIII საუკუნეების ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულ სოფელთა შორის). ეკლესიებთან შეიმჩნევა ნასახლარები.

## წყარო
*ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965

## ლიტერატურა
**რამიშვილი რ., ჯორბენაძე ბ.,* ერწო-თიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიის სადაზვერვო მუშაობის შედეგები, «მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1978, № 1;

კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მაკედონური ვიკიპედია

**მაკედონური ვიკიპედია** (მაკედ. Македонската Википедија) — ვიკიპედიის მაკედონურენოვანი განყოფილება, თავისუფალი და საჯაროდ რედაქტირებადი ონლაინ ენციკლოპედია.

განყოფილება 2003 წლის სექტემბერში გაეშვა და 2012 წლის 21 იანვრისთვის 53 836-ზე მეტ სტატიას შეიცავდა, დარეგისტრირებული იყო 32 915 მომხმარებელი; ჰყავდა 17 ადმინისტრატორი და 3 ბიუროკრატი. სტატიათა რიცხვმა 10 000-ს 2007 წელს გადააჭარბა.

## რესურსები ინტერნეტში
* მაკედონური ვიკიპედია
* მაკედონური ვიკიპედიის მობილური ვერსია

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
კატეგორია:მაკედონური ენციკლოპედიები
ჟოზეფ კაბილა

**ჟოზეფ კაბილა** (; დ. 4 ივნისი, 1971, ხევა-ბორა, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2001 წლიდან. ქვეყნის ყოფილი პრეზიდენტის ლორან-დეზირე კაბილას შვილი. თანამდებობა დაიკავა მამის მკვლელობის შემდეგ. 2006 წელს გახდა ქვეყნის ისტორიაში პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Rape in the DRC
* BBC Country Profile
* Official website of the President of the DRC 
* Joseph Kabila 2011 campaign site 
* Democratic Republic of the Congo - Permanent Mission to the United Nations 
* DR Congo presidential candidates face off in second round  Jane's Intelligence Watch Report, 22 August 2006
* For Congo’s Leader, Middling Reviews

კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თამაში (ფილმი)

**თამაში** () — ამერიკელი რეჟისორის დევიდ ფინჩერის ნეო-ნუარის ჟანრის თრილერი. მთავარ როლებში მონაწილეობენ: მაიკლ დუგლასი და შონ პენი. ფილმი მოგვითხრობს ბანკირის ნიკოლას ვან ორტონის შესახებ, რომელიც დაბადების დღეზე მიიღებს იდუმალ საჩუქარს — ბილეთს „თამაშში“ მონაწილეობისთვის. რამდენადაც უცნაური არ უნდა იყოს თამაში დაკავშირებულია მის ცხოვრებასთან. დროდადრო თამაში გამწვავდება, მალე აშკარა გახდება, რომ ეს შეთქმულებაა. კინოკრიტიკოსებმა ფილმი დადებითად შეაფასეს. ფილმის პრემიერა გაიმართა 1997 წლის 12 სექტემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*

კატეგორია:1997 წლის ფილმები
კატეგორია:დეივიდ ფინჩერის ფილმები
ბიუსკეელვენი

**ბიუსკეელვენი** () — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. სათავეს იღებს არვიდსიაურის კომუნის ჩრდილო-დასავლეთით, შემდეგ მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კვეთს ლაპლანდიას, რის შემდეგაც ერთვის ბოტნიის ყურეს. 

მდინარეში დიდი რაოდენობით ბინადრობს თევზი სალმონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შვედეთის მდინარეების სია

## სქოლიო 
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 

კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
პასტორალი

**პასტორალი** — ზედსართავი სახელი, რომელიც აღნიშნავს ლიტერატურის, მხატვრობის, მუსიკისა და თეატრის ჟანრებს. იგი გადმოსცემს სოფლის მშვიდ ცხოვრებას.  პასტორალი შეიძლება ეწოდებოდეს:

* პასტორალური მუსიკას, რომელსაც მიეკუთვნება როგორც დიდი, ასევე მცირე მუსიკალური ნაწარმოებები, რომლებიც ასახავენ ბუნებას ან სოფლის ცხოვრებას. მუსიკალური პასტორალისათის დამახასიათებელია 6/8 და 12/8 თვლა და მშვიდი მელოდიები. პასტორალური კომპოზიციების ნიმუშები ჟღერს ანტონიო ვივალდის, იოჰან სებასტიან ბახისა და სხვა კომპოზიტორების შემოქმედებაში. ასევე ცნობილია ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის „პასტორალური სიმფონია“.
* ოპერას, პანტომიმას ან ბალეტს, რომელშიც გადმოცემულია სოფლის ცხოვრების იდეალიზირებული ფრაგმენტები. ასეთი ნაწარმოებები გვხვდება ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის შემოქმედებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*„პასტორალური კონცერტი“ 

კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
პირველი ქვეითი ბრიგადა (საქართველო)

**პირველი მსუბუქი ქვეითი ბრიგადა**, ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 1992 წ.

ბრიგადას მონაწილეობა აქვს მიღებული საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის წარმოებულ ყველა საბრძოლო ოპერაციაში, გავლილი აქვს GTEP-ისა (წვრთნისა და აღჭურვის პროგრამა) და SSOP-ის (სტაბილურობის შენარჩუნების ოპერატიული პროგრამა) საბრძოლო მომზადების პროგრამები. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა მონაწილეობას იღებდა სამშვიდობო ოპერაციაში კოსოვოს რეგიონში. ბრიგადის 2000 სამხედროს მოსამსახურეს მიღებული აქვს მონაწილეობა სამშვიდობო ოპერაციაში ერაყში 2007-2008 წლებში. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას.
## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
ლორან-დეზირე კაბილა

**ლორან–დეზირე კაბილა** (; დ. 27 ნოემბერი, 1939, ქალაქი ლიკასი, ბელგიის კონგო —  გ. 16 იანვარი, 2001, კინშასა, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1997-2001 წწ. ამბოხების მეთაური, რომელსაც შედეგად მოჰყვა მობუტუს რეჟიმის დამხობა. განათლება მიიღო საფრანგეთში. იყო პატრის ლუმუმბას კომაპანიონი და პირადად იცნობდა ერნესტო ჩე გევარას (რომელიც ლათინოამერიკელ თანამებრძოლებთან ერთად ხელმძღვანელობდა კონგოელების რევოლუციურ მოძრაობას ადგილზე).

1996 წელს რუანდელი ტუტსის ტომის დახმარებით დაიწყო ამბოხება მობუტუ სესე სეკოს დიქტატურის წინააღმდეგ.

გარდაიცვალა 2001 წლის 16 იანვარს სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის დროს მიღებული ჭრილობით. შემდეგი პრეზიდენტი გახდა მისი 29 წლის შვილი ჟოზეფ კაბილა, რომლის მმართველობის დროსაც შეინიშნება სტაბილიზაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Kabila Legacy by Human Rights Watch
* Retracing Che Guevara's Congo Footsteps by *BBC News*, November 25, 2004

კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  27 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
მეორე ქვეითი ბრიგადა (საქართველო)

**მეორე ქვეითი ბრიგადა**, ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 1992 წ. როგორც 21-ე მექანიზირებული ბრიგადა და გარდაიქმნა II ქვეითი ბრიგადად 2004 წ.

ბრიგადას გავლილი აქვს GTEP-ისა (წვრთნისა და აღჭურვის პროგრამა) და SSOP-ის (სტაბილურობის შენარჩუნების ოპერატიული პროგრამა) საბრძოლო მომზადების პროგრამები. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა მონაწილეობას იღებდა სამშვიდობო ოპერაციაში კოსოვოს რეგიონში, ერაყსა და ავღანეთში. ბრიგადა განლაგებულია სენაკში და ექვემდებარება სახმელეთო ძალების დასავლეთ სარდლობას.
## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
მესამე ქვეითი ბრიგადა (საქართველო)

**მესამე ქვეითი ბრიგადა** — ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ჩამოყალიბდა 2004 წლის დეკემბერში 22-ე მოტომსროლელი ბრიგადის ბაზაზე (შეიქმნა 1992 წელს 6 აგვისტოს). 

ბრიგადას გავლილი აქვს GTEP-ისა (წვრთნისა და აღჭურვის პროგრამა) და SSOP-ის (სტაბილურობის შენარჩუნების ოპერატიული პროგრამა) საბრძოლო მომზადების პროგრამები. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა მონაწილეობას იღებდა სამშვიდობო ოპერაციაში კოსოვოს რეგიონში. 2007 წელს ბრიგადის 2000 სამხედრო მოსამსახურეს მიღებული აქვს მონაწილეობა სამშვიდობო ოპერაციაში ერაყში. 2010 წლის ოქტომბრიდან III ქვეითი ბრიგადის 31-ე და 32-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონები ასრულებდნენ ავღანეთის რესპუბლიკაში სამშვიდობო ოპერაციებს აშშ-ს საზღვაო ქვეითებთან ერთად. ბრიგადა განლაგებულია ქუთაისში და ექვემდებარება სახმელეთო ძალების დასავლეთ სარდლობას.

## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
ცალკეული მსუბუქი ქვეითი ბატალიონი (საქართველო)

**ცალკეული მსუბუქი ქვეითი ბატალიონი**, ცალკე საბრძოლო ერთეული საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. დისლოკაციის ადგილია ქალაქი ბათუმი. 

ბატალიონი მომზადებულია სრული სპექტრის საომარი ოპერაციების შესასრულებლად. ქვედანაყოფის პირადი შემადგენლობა შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც საზღვაო დესანტი. ბატალიონის პირად შემადგენლობას მონაწილეობა აქვს მიღებული სამშვიდობო ოპერაციებში კოსოვოს რეგიონში, ერაყსა, ავღანეთსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.
## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
მეხუთე საარტილერიო ბრიგადა (საქართველო)

**მეხუთე საარტილერიო ბრიგადა** — საარტილერიო ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 1993 წელს I საარტილერიო ბრიგადის სახელწოდებით. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას.

ბრიგადამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომში. 2010 წლიდან ბრიგადის პირადი შემადგენლობა სისტემატურად მონაწილეობს ISAF-ის ოპერაციაში ავღანეთში. 2018 წელს სტრუქტურული რეორგანიზაციის შედეგად I საარტილერიო ბრიგადა ჩამოყალიბდა აღმოსავლეთის სარდლობის V საარტილერიო ბრიგადად.
## სქოლიო  
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
კავშირგაბმულობის ცალკეული ბატალიონი (საქართველო)

**კავშირგაბმულობის ცალკეული ბატალიონი** — ქვედანაყოფი საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ბატალიონის ძირითადი ამოცანა შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფებთან უწყვეტი კავშირის უზრუნველყოფაა. განლაგებულია საგურამოში. 

## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
ემონი

**ემონი** () — მდინარე სამხრეთ შვედეთში. სათავეს იღებს ბოდაფორსის დასახლების ჩრდილოეთით, სმოლანდის მაღლობებზე და მიედინება 220 კმ სიგრძეზე, სანამ შეერწყმევა ბალტიის ზღვას, ქალაქ ოსკარსჰამნის სამხრეთით. 

ემონი პოპულარულია კანოოების მოყვარულებში, რადგან ის ადვილი სანაოსნოა და შვედეთის ფლორისა და ფაუნის ახლოს შეცნობის საშუალებას იძლევა. 

მდინარეში 30-ზე მეტი სახეობის თევზი ბინადრობს, რომელთა შორისაც აღსანიშნავია კალმახი. 

ემონის ნაპირებთან მდებარე მნიშვნელოვანი დასახლებებია ჰოლსბიბრუნი, კვილსფორსი, მოლილა და ჰოგსბი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შვედეთის მდინარეების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
ჯუნო (ფილმი)

**ჯუნო** () — რეჟისორ ჯეისონ რაიტმანის დრამა-კომედიური ელემენტების შემცველი კინოფილმი. გადაღებულია დიაბლო კოუდის სცენარის მიხედვით. ფილმში მთავარ როლს ასრულებს ელენ პეიჯი. აგრეთვე მონაწილეობენ ჰოლივუდის ვარსკვლავები: მაიკლ სერა, ჯენიფერ გარნერი, ჯეისონ ბეიტმანი, ელისონ ჯენი, ოლივია ტირლბი და სხვები. ფილმის გადაღებები დაიწყო ვანკუვერში, 2007 წლის თებერვალს და გაგრძელდა იმავე წლის მარტამდე. პრემიერა გაიმართა 2007 წლის 8 სექტემბერს ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე, სადაც ოვაციები დაიმსახურა. წარდგენილი იყო ოსკარის პრემიაზე, რომლიდანაც ერთი ხვდა წილად — საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის. კინოკრიტიკოსების მხრიდან ფილმმა დადებითი შეფასება მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2007 წლის ფილმები
საინჟინრო ბრიგადა (საქართველო)

**საინჟინრო ბრიგადა**, ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. ბრიგადის ძირითადი ამოცანებია: საინჟინრო ფორტიფიკაციული ნაგებობების შექმნა, მოწინააღმდეგისათვის საინჟინრო დაბრკოლებების აგება და საკუთარი ძალების მობილურობის უზრუნველყოფა. ბრიგადის პირადი შემადგენლობა ასევე ემზადება ჰუმანიტარული განაღმვის ოპერაციების ჩატარებაში. ექვემდებარება სახმელეთო ძალების აღმოსავლეთ სარდლობას.
## წყაროები
კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები
ლაინიოელვენი

**ლაინიოელვენი** () — მდინარე შვედეთში, ლაპლანდიის ჩრდილოეთით, კირუნის მუნიციპალიტეტში. სათავეს იღებს მთის ტბიდან, რომელიც ნორვეგიასთან საზღვრის სიახლოვეს მდებარეობს. სათავიდან 200 კმ-ის მოშორებით, იგი მდინარე ტურნეელვენს ერწყმის, რომელიც თავის მხრივ ბოტნიის ყურეში ჩაედინება. ლაინიოელვენის ნაპირებთან მდებარე მნიშვნელოვანი ქალაქებია კანგოსი, ოვრე-სოპერო, ნედრე-სოპერო, ლაანავაარა და ლაინიო. 

ლაინიოელვენი ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე სუფთა სათევზაო მდინარედ მიიჩნევა. უხვადაა გავრცელებული ქარიყლაპია, ქორჭილა, *Thymallus*, კალმახი, სალმონი. ამ სახეობებზე თევზაობის სეზონია ივლისი-აგვისტო.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ვებ-გვერდები, სადაც მოცემულია სურათები და ინფორმაცია:*
*http://www.lainio.com 
*http://www.neitigarden.se

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
პანსიონი ჯერიკო

**პანსიონი ჯერიკო** () — რეჟისორ ალბერტო სკიამას დამოუკიდებელი კინოფილმი, თრილერი. მთავარ როლშია ამერიკელი მსახიობი ჯეიმზ კაანი. მონაწილეობენ: ჯენიფერ ტილი, ჟენევიევ ბიუჟო და სხვები. ფილმი გამოვიდა 2003 წელს და საკმაო წარმატება მოიპოვა. გადაღებები მიმდინარეობდა ქალაქ სენტ-ჯონსში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:2003 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
საყელოიანი ხვლიკი

**საყელოიანი ხვლიკი** (Chlamidosaurus kingi სხვა ენებში Chlamydosaurus kingii) — ქვეწარმავალი ჯოჯოსებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 80 სმ აღწევს.

გავრცელებულია ჩრდილო და ჩრდილო-დასავლეთ ავსტრალიასა და ახალ გვინეაში. აქვს ქერცლოვანი კანის ნაოჭი, ანუ საყელო, რომელიც დაკავშირებულია ენისქვეშა ძვლის გამონაზარდთან. როდესაც საყელოიანი ხვლიკი მშვიდადაა, ნაოჭი ყელზე აქვს დაკეცილი, საშიშროების დროს კი პირს აღებს, გამონაზარდები ჭიმავენ ნაოჭს და იგი ქოლგასავით იშლება. ამით საყელოიანი ხვლიკი მტრებს აფრთხობს; შეუძლია ტანაწეული, უკანა ფეხებით სირბილი. ხშირად ადის ხეზე. იკვებება მწერებით.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ჯოჯოსებრნი
ლულეელვენი

**ლულეელვენი** () — შვედეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე. სათავეს იღებს ჩრდილოეთ შვედეთში და მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 460 კმ სიგრძეზე, სადაც ქალაქ ლულეოსთან ერწყმის ბოტნიის ყურეს. ნორბოტენის რეგიონში სიგრძით მეორეა კალიქსეელვენის შემდეგ, მაგრამ პირველია წყლის საშუალო ხარჯით. 

აუზის ფართობია 25 240,5  კმ², საიდანაც 24 545,6 კმ² შვედეთის ტერიტორიაზეა, 694,9 კმ² კი ნორვეგიის. 

მინი|250პქ|მარცხნივ|ლულეელვენი

მდინარე ჰიდროენერგიის მნიშვნელოვანი წყაროა, მასზე აშენებულია უმნიშვნელოვანესი ჰიდროელექტროსადგურები. ინტენსიურად გამოიყენებოდა ხე-ტყის ტრანსპორტირებისთვის, მაგრამ ეს პროცესი 1980-იანი წლების დასაწყისში შეჩერდა. 

XIX-XX საუკუნეების განმავლობაში, მდინარეზე გადიოდა დამცავი ხაზი ჯერ რუსეთის იმპერიის, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის შემოჭრებისგან დასაცავად. თითქმის მთელს სიგრძეზე შემორჩენილია ფართო საფორტიფიკაციო ნაგებობები, რომლებიც ბოდენის ციხესიმაგრით მთავრდება ქალაქ ბოდენთან. ამ სიმაგრეებისა და ბუნკერების უმრავლესობის გამოყენება დღეს აღარ ხდება.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 
*  შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით 

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
პიტეე

**პიტეე** () — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში, ნორბოტენის რეგიონში. იგი ერთ-ერთია ნორლანდის იმ ოთხ უმთავრეს მდინარეს შორის, რომლებიც ხელშეუვალნი არიან ჰიდროელექტროსადგურებისგან. 

სათავეს იღებს აღმოსავლეთ შვედეთში, იოკმოკის მუნიციპალიტეტში მდებარე ფართო ტბებიდან და მიემართება აღმოსავლეთ სანაპიროსკენ, სადაც პიტეოს მუნიციპალიტეტში ერწყმის ბოტნიის ყურეს. მისი სიგრძე 400 კმ-ია, აუზის ფართობი 11 200 კმ².

მდინარეზე მდებარე უდიდესი ჩანჩქერია სტორფორსენი, რომელიც ნორბოტენის მნახველთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ადგილია.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 
*  შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით 

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
ვინდელელვენი

**ვინდელელვენი** () — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში, მდინარე უმე-ელვის უდიდესი შენაკადი. 

სათავეს იღებს სკანდინავიის მთებში, ნორვეგია-შვედეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს, არეპლუგის კომუნაში. ამის შემდეგ ის მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კვეთს ლაპლანდიის სამხრეთ ნაწილს, ქალაქ ვინდელნს და ერწყმის მდინარე უმე-ელვის ქალაქ ვონონის სიახლოვეს, სანაპიროდან 25 მილის დაშორებით. 

ვინდელელვენი ჩრდილოეთ შვედეთის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. გაზაფხულობით, როდესაც წყლის დონე იწევს, ახასიათებს დატბორვები.

ფაილი:Renforsen-Vindelälven-2008-08-03.jpg|
ფაილი:Spoland magasin2.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 
* ინფორმაცია ვინდელელვენზე

კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
კალიქსეელვენი

**კალიქსეელვენი** () — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. იგი ერთ-ერთია ნორლანდის რეგიონის იმ ოთხი მთავარი მდინარიდან, რომლებიც ხელშეუხებელია ჰიდროელექტრო ნაგებობებისაგან. მდინარის სიგრძე 461 კმ-ია, სათავეს იღებს კებნეკაისეს მთებში, კირუნის მუნიციპალიტეტში. სამხრეთ-აღმოსავლეთით, იგი ლაპლანდიას კვეთს, სამხრეთით კი ნორბოტენის ლენს. ერწყმის ბოტნიის ყურეს, კალიქსის დასახლების სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 

კალიქსეელვენი ნორბოტენის სიგრძით მესამე მდინარეა. განვითარებულია საწყლოსნო ტურიზმის სახეობები.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
უმეელვენი

**უმეელვენი** () — ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. მისი სიგრძე დაახლოებით 460 კმ-ია. სათავეს იღებს სკანდინავიის მთებში, ნორვეგიასთან საზღვრის სიახლოვეს მდებარე ოვერუმანის ტბიდან და მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. მის უდიდეს ნაწილზე, მიუყვება ევროპული ავტომაგისტრალი E12. 

მინი|მარცხნივ|250პქ|მდინარის ესტუარი ქალაქ უმეოში

დინებისას, იგი გადაკვეთს სტორუმანის ტბას. მისი წყლები ფართოდ გამოიყენება ჰიდროენერგიის მისაღებად. მთავარი შენაკადია მდინარე ვინდელელვენი. 

ჩაედინება ბოტნიის ყურეში, ქალაქ უმეოსთან მდებარე პატარა ქალაქ ჰოლმსუნდთან.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 
*  შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით 
*  http://www.umealven.com(http://www.umealven.com) 

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
მეოთხე მექანიზირებული ბრიგადა (საქართველო)

**მეოთხე ქვეითი ბრიგადა** — ქვეითი ბრიგადა საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში. შეიქმნა 2004 წელს. ბრიგადა დაქვემდებარებულია აღმოსავლეთის სარდლობის მართველობაში.

## ისტორია 
დანაყოფი 1991 წელს შინაგანი ჯარების ბაზაზე ჩამოყალიბდა და მას პირველი ოპერატიული პოლკი ეწოდებოდა. 1992–1993 წლებში პირველი ოპერატიული პოლკი პირველ ოპერატიულ ბრიგადად გარდაიქმნა, 2004 წელს ეწოდა IV ქვეითი ბრიგადა. მისი შემადგენლობის ძირითად ნაწილს ყოფილი საქართველოს შსს შინაგანი ჯარების პირადი შემადგენლობა შეადგენდა. 2013 წელს გადაკეთდა IV მექანიზირებულ ბრიგადად.

## ოპერაციები 
2007 წელს ბრიგადის სამხედროებმა გაიარეს ერაყში გასაგზავნი წინასწარი მომზადების პროგრამა, თუმცა რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომის გამო, ისინი ერაყში ვერ გაემგზავრნენ. ცხინვალის ბრძოლაში 1,000-ზე მეტი ქართველი სამხედრო მონაწილეობდა. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ბრიგადამ მონაწილეობა მიიღო საბრძოლო მოქმედებებში, სადაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეფასებით, „პირადმა შემადგენლობამ გამოავლინა მაღალი პროფესიონალიზმი და საბრძოლო მომზადება“. ომის განმალობაში ბრიგადამ დაკარგა 41 სამხედრო მოსამსახურე, ხოლო 16 დაკარგულად გამოცხადდა

## სტრუქტურა 
4-ე მექანიზირებული ბრიგადა

* 41-ე მექანიზებული ბატალიონი
* 43-ე მექანიზებული ბატალიონი
* 42-ე შერეული ჯავშანტექნიკის ბატალიონი
* 44-ე საარტილერიო ბატალიონი
* ლოგისტიკური ბატალიონი 
* სადაზვერვო ბატალიონი
* საინჟინრო ბატალიონი
* სასიგნალო ბატალიონი

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები
თურქული ვიკიპედია

**თურქული ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება თურქულ ენაზე. გაეშვა 2002 წლის 5 დეკემბერს. საინტერესოა, რომ მეასე სტატია თურქულ ვიკიპედიაში შეიქმნა მხოლოდ 2004 წელს. 2006 წლის ნოემბერში თურქული ვიკიპედია იყო ნომინირებული, ხოლო 2007 წელს პრემია „ოქროს ობობას“ () გამარჯვებული. დიდ ვიკიპედიებს შორის თურქულ ვიკიპედიას აქვს სიღრმის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელი. 

2017 წლის 29 აპრილს თურქეთში ვიკიპედია დაბლოკეს. თურქეთის ინფორმაციისა და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების წარმომადგენლის განცხადებით — „ტექნიკური ანალიზისა და სამართლებრივი განხილვის შედეგად, ინტერნეტის მართვის შესახებ კანონის შესაბამისად, მიღებულ იქნა ადმინისტრაციული ზომა საიტთან დაკავშირებით“, რის შედეგადაც ვიკიპედია თურქეთში დაიბლოკა. კონკრეტული მიზეზები  არ დასახელებულა.  

## რესურსები ინტერნეტში
*  თურქული ვიკიპედია
*  თურქული ვიკიპედიის მობილური ვერსია

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
დენი სასუ-ნგესო

**დენი სასუ-ნგესო** (; დ. 23 ნოემბერი, 1943, ედუ, საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკა) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1979-1992 და 1997 წლიდან. მიეკუთვნება მბოშის ეთნიკურ ჯგუფს.

1961 წელს დაამთავრა სკოლა და შევიდა სამხედრო სამსახურში. 1963 წელს დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი საფრანგეთში, რის შემდეგაც ეკავა რამდენიმე სამხედრო თანამდებობა კონგოს რესპუბლიკის არმიაში. იყო 1968 წლის სახელმწიფო გადატრიალების ერთადერთი ორგანიზატორი. 1968 წელს გახდა სამთავრობო ხუნტის — რევოლუციის ეროვნული საბჭოს წევრი. 1969 წლიდან უკავია მაღალი თანამდებობები კონგოს შრომის პარტიაში. 1972 წლიდან არმიის კურატორია პარტიული ხაზით. 1945-1977 წწ. პარტიის კურატორია თავდაცვაში და სახელმწიფო უსაფრთხოებაში. 1976 წლიდან თავდაცვის მინისტრია, ხოლო 1977 წლიდან - პოლკოვნიკი.

1979 წლიდან ქვეყნის პრეზიდენტი, მთავრობისა და პარტიის ხელმძღვანელი, ასევე თავდაცვის, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა მინისტრია. 2002 და 2009 წლებში აირჩიეს პრეზიდენტად მომდევნო 7-წლიანი ვადით.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Denis Sassou Nguesso

კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შელეფტეელვენი

**შელეფტეელვენი** () — მდინარე ჩრდილოეთ შვედეთში. 

გეოგრაფიულად, ის სათავეს იღებს ნორბოტენის ლენში, რომელსაც ასევე შვედეთის ლაპლანდიის პროვინციას უწოდებენ, სადაც იგი ჰორნავანის, უდიაურისა და სტორავანის ტბებიდან გამოედინება. შემდეგ მიემართება სამხრეთ-დასავლეთით, ვესტერბოტენის ლენში, გაივლის ქალაქ შელეფტეოს და ვოსტრებოტენის პროვინციის ტერიტორიაზე ჩაედინება ბოტნიის ყურეში. 

მინი|250პქ|მარცხნივ|შელეფტეელვენი ქალაქ შელეფტეოსთან

შელეფტეელვენი ჩრდილოეთ შვედეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარეა, მისი სიგრძე 410 კმ-ია. ბევრი ჩრდილოური მდინარის მსგავსად, მისი წყლები გამოიყენება ჰიდროენერგიის მისაღებად. 

მდინარეში გავრცელებულია სალმონი და კალმახი, რის გამოც მეთევზეებს შორის პოპულარულ დანიშნულების ადგილს წარმოადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
*  ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე 
*  შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით 

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
ალფონს მასემბა-დება

**ალფონს მასემბა-დება** (; დ. 1921 – გ. 25 მარტი 1977,  ბრაზავილი) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1963-1968 წწ. 1963 წელს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხო ფიულბერ იულუს მთავრობა. თავის მხრივ მისი ხელისუფლება დაამხო მარიენ ნგუაბიმ.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Encyclopédie Universalis, édition de 1977. Notices biographiques.
* Les voies du politique au Congo, Rémy Bazenguissa-Ganga. Karthala, 1997.

კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ჯოჯო

thumb|ჯოჯო თოვლში
**ჯოჯო** (ლათ. Ulex) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა, 2 მეტრამდე სიმაღლის ბუჩქებია. სქლად შებუსული ეკლიანი ტოტები და ქერქლისებრი ფოთლები აქვთ. დიდი, მოოქროსფრო-ყვითელი ყვავილები ორ-ორად სხედან ფოთლის იღლიებში. 

გვარში 2-მდე სახეობაა, რომლებიც გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში. საქართველოში (კოლხეთში) გვხვდება მხოლოდ 1 სახეობა — ევროპული ჯოჯო (Ulex Europaeus). იზრდება ზღვისპირა რაიონებში, დეგრადირებულ ფერდობებზე, გზის პირებზე. გაველურებულია.

## ლიტერატურა 
**ლ. ხინთიბიძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 577, თბ 1987

კატეგორია:პარკოსნები
ჯოჯოსებრნი

**ჯოჯოსებრნი**, აგამასებრნი () — ხვლიკების ოჯახი. აქვთ პატარა, ფერებით დაფარული თავი, კარგად განვითარებული კიდურები, კუდი ჩვეულებრივ გრძელია, არ წყდება. კბილები ყბების ძვლის ზედა კიდეზეა მიმაგრებული. ოჯახში 35 გვარი და 300-მდე სახეობაა, გავრცელებულნი არიან აფრიკაში (მადაგასკარის გარდა), სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, აზიის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიასა და ახალ გვინეაზე. 
ყოფილ სსრკ-ში გვხვდებოდა 2 გვარი და 13 სახეობა. აღსანიშნავია კავკასიური ჯოჯო (Agama caucasica), რომლის სიგრძე 15 სმ აღწევს. გვხვდება ქართლის და ივრის ზეგნის მშრალ მთებსა და გორაკებზე. იმალება ქვების ქვეშ, ნაპრალებსა და სოროებში. იკვებება ძირითადად მწერებით; ჭამს მცენარეულ საკვებსაც. მრავლდება კვერცხებით. ველის ჯოჯო (A. sanguinolenta) შუა აზიასა და აღმოსავლეთ კავკასიის მთისწინეთის, უდაბნოებისა და ნახევრად უდაბნოების ერთ-ერთი დამახასიათებელი ხვლიკთაგანია. 

## ლიტერატურა 
*
ჯუნგარის ჭიშკარი

**ჯუნგარის ჭიშკარი**, ჯუნღარის ჭიშკარი (ჩინ. 阿拉山口) — გასასვლელი ჯუნგარის ალათაუს (დას.), ბირლიქთაუსა და მაილითაუს (აღმ.) ქედებს შორის. მიემართება ალაქოლის ტბის (ყაზახეთი) სამხრეთ ნაპირიდან ები-ნურის ტბისაკენ (დას. ჩინეთი). მინიმალური სიგანე 10 კმ. ჯუნგარის ჭიშკრის ჩრდილოეთ ნაწილში არის ტბა ჟალანაშქოლი. იცის ძლიერი გამჭოლი ქარები. ჯუნგარის ჭიშკარზე ძველად ცენტრალური აზიისა და ყაზახეთის მომთაბარე ხალხი გადად-გადმოდიოდა. ჭიშკარზე აბრეშუმის დიდი გზა გადიოდა. XII საუკუნის დასაწყისში ჩინგიზ-ყაენმა ჯუნგარის ჭიშკარი შუა აზიის დასაპყრობად გამოიყენა. 

გაყვანილია რკინიგზა აქტოგაი-დრუჟბა. 

## ლიტერატურა 
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 579, თბ 1987.

კატეგორია:ჩინეთის უღელტეხილები
კატეგორია:ყაზახეთის მთები
საყვირი

thumb
**საყვირი** — მაღალი რეგისტრის საორკესტრო და სოლო სასულე მუსიკალური საკრავი. შედგება ცილინდრული მილისაგან, რომელსაც კონუსური ფორმის ბოლო აქვს. მილის დიამეტრი 11 მმ, არხის სიგრძე დაახლოებით 1500 მმ-ს აღწევს. უვენტილო საყვირზე XVII საუკუნეში უკრავდნენ საოპერო ორკესტრში. 1816 წელს შეიქმნა ქრომატული ბგერათრიგის მქონე საყვირი ტუმბოიანი სავენტილო მექანიზმით, 1828—1832 წლებში — ცილინდრული ვენტილიანი მექანიზმით. მალე ისინი სრულიად განდევნა უვენტილო საყვირმა. არსებობს მცირე, ალტის, ბანის საყვირები. საქართველოში გვხვდება IX საუკუნიდან (ბუკი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩასაბერი საკრავები
კატეგორია:სამხედრო მუსიკა
ჯუნგარის ვაკე

მინი|250პქ|ჯუნგარის ვაკე (წარწ. Dsungarei)
**ჯუნგარის ვაკე**, ჯუნღარის ღრმული, ჯუნგარი (მონ Зүүнгар — „მარცხენა ხელი“; ყალმ. Зүн Һар; ყაზ. Жоңғария; ყირგ. Жуңгарстан; ჩინ. 準噶爾; უიღ. Җуңғар ойманлиғи/جۇڭغار ئويمانلىغى) — ვაკე ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი დაახლოებით 777 ათ კმ², საშუალო სიმაღლე 600-800 მ; ჩრდილოეთით ესაზღვრება მონღოლეთის ალთაი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ტიან-შანის მთები. ჯუნგარის ვაკე წარმოქმნილია ახალგაზრდა ტექტონების დაძირვისა და ნალექების აკუმულაციის შედეგად. აგებულია ძველი და ახალგაზრდა ფხვიერი ნალექებით. მდიდარია ნავთობით. ჯუნგარის ვაკის ზედაპირი გართულებულია დაბალი ჭიუხებითა და გორაკ-ბორცვებით. 

მთებთან ახლოს მდებარე ტერიტორიები ქვიანია და მცენარეულობა არ ხარობს. გვხვდება ოაზისები. ცენტრალური ნაწილი უდაბნოებს უკავია, რომლებზეც ბარხანებისა და ქვიშის სერების მასივებია. ჰავა ზომიერი, კონტინენტურია, იანვრის საშუალო ტემპერატურა  —20-25 °C, ივლისის 20-25 °C. დამახასიათებელია ტემპერატურის მკვეთრი დღეღამური რყევა. იცის ძლიერი ქარები. ნალექები 150-დან 800 მმ-მდეა წელიწადში. მდინარეები მთებიდან გამოსვლის შემდეგ ქვიშებში იკარგება. დიდი მდინარეებია მანასი, ურუნგუ; ჩრდილოეთ ნაწილში — მდინარე ირტიშის ზემოთი. დასავლეთ ნაწილიში რამდენიმე დიდი ტბაა: ები-ნური, მანასი, ულიუნგური. ჯუნგარის ვაკის მცენარეულობა უდაბნოს ტიპისაა. დასავლეთ ნაწილში მშრალი სტეპი და ნახევარუდაბნოებია. მისდევენ საძოვრულ მეცხოველეობას, ოაზისებში  — სარწყავ მიწათმოქმედებას.

## ლიტერატურა 
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, გვ. 579, თბ 1987

## რესურსები ინტერნეტში
*WWF: **Junggar Basin semi-desert** Ecoregion
*National Geographic: Junggar Basin semi-desert

კატეგორია:ჩინეთის გეოგრაფია
ქარიშხალი და შეტევა

**შტურმი და დრანგი** (გერმანულად **Sturm und Drang**) — ლიტერატურული მიმდინარეობა განმანათლებლობის ეპოქაში. მწერლებს, რომლებიც თავს მიაკუთვნებენ ამ მოძრაობას, უწოდებენ *შტურმერებს*. მიმდინარეობის იდეოლოგი იყო იოჰან გეორგ ჰამანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქარიშხალი და შეტევა, ლიტერატურული ენციკლოპედია

კატეგორია:გერმანული ლიტერატურა
კატეგორია:რომანტიზმი
ჯუნგარიის სახანო

thumb|17-ე საუკუნიდან 1756 წლამდე
**ჯუნგარიის სახანო**, ჯუნღარიის სახანო (ძველმონღ. ᠵᠡᠭᠦᠨ ᠭᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨᠲᠣ ᠣᠯᠣᠰ; jegün γar-un qaγan-tu ulus; ყალმ. Зүн Һарин хаана улс; მონღ. Зүүн гарын хаант улс; ასევე მონღ. Дөрвн өөрд улс) — ოირათთა ფეოდალური სახელმწიფოს სახელწოდება. არსებობდა  XVII-XVIII საუკუნეებში ბალახშის ტბას, ტიან-შანის მთებსა და ირტიშის ზემოთებს შორის ტერიტორიებზე. დასახლებული იყო მონღოლოიდური რასის თურქ-მონღოლური მომთაბარე ტომებით.
 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ოირათთა სახანო

## ლიტერატურა
კატეგორია:მონღოლეთის ისტორია
კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
ავესტური დამწერლობა

მინი|ავესტური ანბანი
**ავესტური დამწერლობა** — სპარსული დამწერლობის ერთ-ერთი სახეობა, რომლითაც ზოროასტრული საღვთო წერილის ტექსტებია დაწერილი. გარდა ავესტურისა, საშუალი საპარსული ტექსტების ჩასაწერადაც გამოიყენებოდა.  შედგება 50 ნიშნისაგან (37 თანხმოვანი და 16 ხმოვანი). ამ ნიშნებს აშკარად გამოხატული კურსივის ხასიათი აქვთ. ავესტური დამწერლობის ასოები, არაბულის მსგავსად, ერთმანეთზე გადაბმულად იწერება. იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.

ავასტური დამწერლობა ენათესავება, ერთის მხრივ, ფალაურ დამწერლობას, ხოლო მეორეს მხრივ, ფარსულ დამწერლობას, რის გამო ზოგიერთი მკვლევარი მას „შერეულ“ ანბანად მიიჩნევს. ფარსულ და ფარაულ დამწერლობებთან ასეთსავე მიმართებას ამჟღავნებს არამეული დამწერლობის ის სახეობა, საიდანაც არმაზული დამწერლობა მომდინარეობს. ამიტომ გამორიცხული არაა შესაძლებლობა, რომ ავასტური დამწერლობის არამეული დამწერლობის მსგავსი ვარიანტი ედოს საფუძვლად. ავასტური დამწერლობის ძეგლები ორგვარია: ინდური (უძველესი ტექსტები წარმოდგენილია XIII-XIV საუკუნეების ძეგლებით) და სპარსული (XVII საუკუნე), რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ გვიანდელ ხელნაწერებშია დაცული, უფრო ზუსტად ასახავს ტექსტს. ავასტურ დამწერლობაში განვითარებულია ხმოვანთა სისტემის ამსახველი ნიშნები, რასაც ბერძნულის გავლენას მიაწერენ.

ირანში ისლამის გავრცელების შედეგად ფალალაური და ავესტური დამწერლობა მალე არაბულმა დამწერლობამ ჩაანაცვლა. ეს ორი ირანული დამწერლობა დღეს მხოლოდ ზოროასტრიზმის მიმდევრების მიერ გამოიყენება. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ავესტური ენა და დამწერლობა 
* ავესტური დამწელრლობის კოდირება   (PDF-ფაილი; 1,25 MB)

## სქოლიო 
კატეგორია:ავესტური დამწერლობა
კატეგორია:ავესტა
ერებრე

**ერებრე** () — ქალაქი შვედეთში, ოსტენის ლენის დედაქალაქი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 107 038 ადამიანია.

## ისტორია
1404 წლისთვის, სამეფო ქართიის საფუძველზე, ერებრემ ქალაქის სტატუსი მიიღო.

*ერებრე* ლიტერატურულად ხრეშიან ნაპირებს შორის გადებულ ხიდს ნიშნავს. მართლაც, ქალაქი ასე გამოიყურება. შუა საუკუნეებში ქალაქი ვაჭრობის ცენტრი იყო და წერილობით დოკუმენტში პირველად XIII საუკუნეში იხსენიება. არსებობის პირველი დღეების ნაგებობებს მიეკუთვნება ქალაქის ეკლესიის საძირკველი, რომელიც შემდეგში რამდენჯერმეა გადაკეთებული. ქალაქის ბუნებრივ ცენტრში, მდინარე სვარტენში მდებარე კუნძულზე აღმართულია ერებრეს ციხესიმაგრე, რომელიც ქალაქს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად ყოფს. ციხე XIII საუკუნის ადრეულ წლებში, ბირგერ იარლის მმართველობისას აშენდა, 1560-იან წლებში კი გუსტავ ვაზას მმართველობისას იგი გაფართოვდა და გადაკეთდა.

ერებრეს ისტორიის მნიშვნელოვან მოვლენებს მიეკუთვნება 1810 წლის ასამბლეის შეხვედრა, სადაც ჟან-ბატისტ ბერნადოტი კრონ-პრინცად აირჩიეს.

მიუხედავად ვაჭრობის განვითარებისა, XIX საუკუნის მეორე ნახევრამდე ერებრე პატარა ქალაქად რჩებოდა, ამ პერიოდიდან კი ფეხსაცმლის ინდუსტრიის განვითარებასთნ ერთად ქალაქმა სწრაფი ზრდა დაიწყო.

## გეოგრაფია და კლიმატი
ერებრესა და მისი მიმდებარე ტერიტორიისათვის დამახასიათებელია დაბალი ტემპერატურა, ნოტიო კონტინენტური კლიმატი, რასაც არბილებს ახლომდებარე წყლები და გოლფსტრიმის დინება.

## დაძმობილებული ქალაქები
* ლოძი, პოლონეთი, 2001-დან 
* დრამენი, ნორვეგია
* კოლდინგი, დანია
* ლაპეენრანტა, ფინეთი
* სტიკისჰოულმური, ისლანდია
* იანტაი, ჩინეთი
* ტერასა, ესპანეთი
* პო, საფრანგეთი

## გალერეა

File:Örebro universitet.jpg|ერებრეს უნივერსიტეტი
File:Lindhska bokhandeln.jpg |წიგნის მაღაზია
File:Örebro Slottet.jpg |ერებრეს ციხესიმაგრე
File:OP syd.jpg|ოლაუს პეტრის ეკლესია
File:Allehandaborgen.jpg|ადგილობრივი გაზეთის ოფისი

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ჯუნგლი

thumb|right|300px|ჯუნგლების გავრცელება მსოფლიოში
**ჯუნგლი** (ინგ. jungle<ჯანგალი, ჰინდი და მარათულ ენებზე  — ტყე, რაყა) — ხეებისა და ბუჩქების რაყა, რომელშიც შერეულია უხეშღეროიანი მარცვლოვანნი. ჯუნგლს უწოდებენ აგრეთვე გაუვალ, ხშირ ტყესა და ბუჩქნარს ხემაგვარი ლიანებით. ტიპური ჯუნგლი გავრცელებულია ინდოეთში ტენიანი, ტროპიკული და სუბტროპიკული ჰავის პირობებში, დაჭაობებულ ნიადაგზე, მდინარე განგის გაყოლებაზე ჰიმალაის ძირში, აგრეთვე ინდოჩინეთში და ზონდის კუნძულებზე. ჯუნგლისთვის დამახასიათებელია სალი (Shorea rubusta), სისუ (Dalbergia sissoo), აკაციები, სტერკულია, როტანგის პალმა, გიგანტური ბამბუკი და სხვა. ბალახოვანი მცენარეებიდან — მაღალი მარცვლოვანები, მაგ:, ველური შაქრის ლერწამი, სპილოს ლელქაში, ერიანთუსი და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* BBC - მეცნიერება და ბუნება: ჯუნგლი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტყეები
მარიან ნგუაბი

**მარიან ნგუაბი** (; დ. 31 დეკემბერი, 1938, ომბელე — გ.  18 მარტი, 1977, ბრაზავილი) — კონგოელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1968-1977 წწ. 1968 წელს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხო ალფონს მასემბა-დებას მთავრობა. მოკლეს 1977 წლის 18 მარტს. დაკრძალულია ბრაზავილის მავზოლეუმში.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* T. Obenga, *Vie de Marien Ngouabi*, Présence Africaine, 1977.
* Encyclopédie Universalis, édition de 1977. Notices biographiques.
* J-P Thystère-Tchicaya, "Itinéraire d'un africain vers la démocratie", Édition du Tricorne, 1992.
* R. Bazanguissa-Ganga, *Les voies du politique au Congo*, Karthala, 1997.
* D Sassou N'Guesso, "Le manguier, le fleuve et la souris", JC Lattès, 1997.

კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
გრეკო-იბერიული ანბანი

250px|thumb|გრეკო-იბერიული დამწერლობის ნიმუში
**გრეკო-იბერიული ანბანი** ერთ-ერთია იმ ძველი ესპანური დამწერლობებიდან, რომლებიც რომაელთა ბატონობის დასაწყისში იბერიის ნახევარკუნძულზე გამოიყენებოდა. გრეკო-იბერიული ანბანი ბერძნული დამწერლობის მარტივად გადამუშავებულ ვარიანტს წარმოადგენს. იწერებოდა ყოველთვის მარცხნიდან მარჯვნივ. გამოიყენებოდა ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში დღევანდელი მურსიისა და ალიკანტეს პროვინციების მიდამოებში იბერთა ენების ჩასაწერად. 

## ლიტერატურა 
* Gómez-Moreno, Manuel (1922): «De Epigrafia ibérica: el plomo de Alcoy», *Revista de filología española* 9, pp. 341-366.
* Hoz, Javier de (1987): «La escritura greco-ibérica», *Veleia* 2-3, pp. 285-298.
* Hoz, Javier de (1998): «Epigrafía griega de occidente y escritura greco-ibérica», *Los griegos en España*, pp. 180-196.
* Rodríguez Ramos, Jesús (2004): *Análisis de epigrafía íbera*, Vitoria-Gasteiz.
* Untermann, Jürgen (1990): *Monumenta Linguarum Hispanicarum. III Die iberischen Inschriften aus Spanien*, Wiesbaden.
* Velaza, Javier (1996): *Epigrafía y lengua ibéricas*, Barcelona.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Greek-Iberian writing - Jesús Rodríguez Ramos 

კატეგორია:ანბანური დამწერლობები
ტოდო-ბიჩიგი

მინიატიურა|280პქ|ტოდო-ბიჩიგით შესრულებული ტექსტი

**ტოდო-ბიჩიგი** () — დამწერლობა მონღოლური ენის ჩასაწერად. შეიქმნა 1648 წელს ოირატი ბუდისტი მღვდლის ზაია პანდიტა ნამკხაი ჩჟამცოს მიერ. ტოდო-ბიჩიგი ტრადიციული მონღოლური დამწერლობის გადამუშავებული ვარიანტია, რომლის მიზანიც თავდაპირველად იყო მონღოლური ბგერების გამოთქმისა და ორთოგრაფიის ერთმანეთთან დაახლოვება, ასევე ტიბეტური ენიდან და სანსკრიტიდან მონღოლური ტრანსკრიფციის გაკეთების გამარტივება. 

ტოდო-ბიჩიგი რუსეთში მცხოვრები ყალმუხების მიერ 1924 წლამდე გამოიყენებოდა, სანამ იგი რუსულმა კირილიცამ არ ჩაანაცვლა. დღეს ტოდო-ბიჩიგი კვლავ გამოიყენება ჩინეთის  სინძიანის ავტონომიურ რეგიონში მცხოვრები ოირატების მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* die Klare Schrift 
* das Alphabet der Klaren Schrift 
* Die oiratische Schrift  
* KALMYK-OIRAT: a language of Russia (Europe) 

## სქოლიო 
კატეგორია:დამწერლობები
ჰუსიტური სიმღერები

**ჰუსიტური სიმღერები** — ჩეხური ხალხური სიმღერა-ჰიმნები, შეიქმნა იან ჰუსის მოღვაწეობისა და ჰუსიტური ომების პერიოდში. ჰუსიტური სიმღერები წარმოადგენდა ხალხური სიმღერების მელოდიურ ინტონაციებზე აგებულ სასულიერი საგალობლებს, რომლებშიც გამოხატული იყო ხალხთა მასების სოციალური პროტესტი, პატრიოტული გრძნობები და საბრძოლო განწყობილებანი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფოლკლორი
კატეგორია:ჩეხური ფოლკლორი
ეშლი კოული

**ეშლი კოული** (; დ. 20 დეკემბერი, 1980) — ინგლისელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ლოს-ანჯელეს გალაქსის“ მცველი. ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად.

კოულმა კარიერა დაიწყო „არსენალში“ 1999 წელს, სადაც კლუბის მაისურით ჩატარებულ 228 მატჩში გაიტანა 9 გოლი. კლუბთან ერთად მოიგო ორი ტიტული პრემიერლიგაში, სამი — ინგლისის თასზე და ითამაშა 2005-06 წლების ჩემპიონთა ლიგის ფინალში. 2006 წლის აგვისტოში, გაჭიანურებული სატრანსფერო საგას შემდეგ, კოული გადავიდა ჩელსიში 5 მილიონი ფუნტის და უილიამ გალასის სანაცვლოდ. კოული ჩელსის ძირითად ფეხბურთელად იქცა და მიიღო მონაწილეობა 2008 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც მისი გუნდი ვერცხლის მედლებს დასჯერდა. გუნდთან ერთად მოგებული აქვს ინგლისის თასი სამჯერ, 2009-10 წლების სეზონის პრემიერლიგაში დაეუფლა მესამე ტიტულს. 2010 წლის 15 მაისს გახდა პირველი ფეხბურთელი, რომელმაც მოიგო ინგლისის თასი ექვსჯერ.

კოული დაქორწინდა მომღერალ შერილ კოულზე (ტვიდი) 2006 წლის ივლისში. 2010 წელს ისინი დაშორდნენ ერთმანეთს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Chelsea profile
*FA website profile
*
*
* Profile on transfermarkt.co.uk
*ESPN Soccernet Profile 
*ეშლი კოულის პროფილი  SoccerSurfer.com-ზე
*Premier League profile 
*BBC Sport profile 
*ეშლი კოულის ბიოგრაფია (ქართულად - Chelseafc.ge)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:კრისტალ პალასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლოს-ანჯელეს გალაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:2004 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ვესტეროსი

**ვესტეროსი** () — ქალაქი ცენტრალურ შვედეთში. მდებარეობს ვესტმანლანდის პროვინციაში, სტოკჰოლმიდან 100 კმ-ით დასავლეთით, მელარენის ტბის პირას. ქალაქის მოსახლეობა 110 877 ადამიანს შეადგენს (2010), მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 137,207-ს (2010). ვესტეროსი ვესტეროსის მუნიცილაპიტეტის ცენტრი, ვესტმანლანდის ლენის დედაქალაქი და საეპისკოპოსო ცენტრია.

## ისტორია 
ვესტეროსი შვედეთისა და მთლიანად ჩრდილოეთ ევროპის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. სახელი მომდინარეობს *ვესტრა აროსიდან*, რაც მდინარე სვარტონის შესართავს აღნიშნავს. არეალი დასახლებულია ნორდიკული ვიკინგების ხანიდან, ჯერ კიდევ ახ. წ. 1000 წლიდან. XI საუკუნის დასაწყისში ის შვედეთის მეორე უდიდესი ქალაქი იყო, XII საუკუნიდან კი საეპისკოპოსოს ცენტრი გახდა.

ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ანუნდშოგი, შვედეთის უმსხვილესი სამარხი მიწაყრილი. იგი აგებულია ახ. წ. დაახლოებით 500 წლისთვის, სიგანეში 74 იარდია, სიმაღლეში — 10 იარდი.

მომდევნო საუკუნეებში აიგო კათედრალი და მონასტერი. ქალაქის პირველი ტავდაცვითი ნაგებობები XIII საუკუნის დასასრულს მიეკუთვნება.

შვედეთის მეფე გუსტავ ერიქსონ ვაზამ ვესტეროსში რიქსდაგი მოიწვია, რა დროსაც გადაწყდა შვედეთის პროტესტანტულ სახელმწიფოდ გარდაქმნა და კათოლიკური ეკლესიისთვის ძალაუფლების ჩამორთმევა.

ვესტეროსში მდებარეობს შვედეთის უძველესი საშუალო სკოლა — *Rudbeckianska Gymnasiet*, რომელიც 1623 წელს  იოჰანეს რუდბეკიუსმა ააგო.

XVIII-XIX საუკუნეებში ამ ტერიტორიაზე პოპულარული გახდა კიტრის მოშენება, რის გამოც ქალაქმა ზედმეტსახელი *გურკსტადენი* მიიღო (Gurkstaden − კიტრის ქალაქი), რაც მას დღემდე შემორჩა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ლაჰტი, ფინეთი 1940
*  რანდერსი, დანია 1947
*  ოლესუნი, ნორვეგია 1947
*  აკურეირი, Iceland 1953
*  ჩესკე-ბუდეიოვიცე, ჩეხეთი 1964
*  ბანია-ლუკა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა 1969
*  კასელი, გერმანია 1972
*  ფენიქსი, აშშ

## გალერეა 

File:Västerås-Vasaparken.jpg|ვაზას პარკი
File:Västerås-Stadshotell.jpg|ქალაქის სასტუმრო
File:Västerås-turbinhus.jpg|ტურბინები
File:Vasteras_Silhouette.jpg|ზამთრის ვესტეროსი
File:Anundshog_Vasteras.jpg|ანუნდშოგი
File:Västerås 01.jpg|
File:Västerås_skyskrapa.jpg|ქალაქის ცათამბჯენი
File:ABB Arena Syd.jpg|ქალაქის ABB არენა, უდიდესი შვედეთში

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვესტეროსის რიქსდაგები
*შვედეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Local portal for Västerås, articles, pictures etc 
* Westeraas, Ancient See of - სტატია კათოლიკურ ენციკლოპედიაში

კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
საყორნეს უღელტეხილი

**საყორნე** — უღელტეხილი საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2835 მ. საყორნის მიდამოები აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. უღელტეხილი პანკისის ხეობას აკავშირებს თუშეთის ალაზნის ხეობასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის უღელტეხილები
კატეგორია:კახეთის მხარის უღელტეხილები
ჰურონები

thumb|250პქ
**ჰურონები** — იროკეზულენოვანი ინდიელი ტომების კონფედერაცია. XVI საუკუნეში ცხოვრობდნენ კანადის ტერიტორიაზე, სიმკოსა და ჰურონის ტბების მახლობლად, 18 დიდი სოფელში. XVII საუკუნის დასაწყისისთვის დაახლოებით 30 000 კაცი იყო. მისდევდნენ სათოხნ მიწათმოქმედებასა და ნადირობას. 1949-59 წლებში გაანადგურეს იროკეზებმა. ნაწილი შევიდა იროკეზული ტომების შემადგენლობაში, ნაწილი სხვა ტომებში გაითქვიფა. მათი თანამედროვე შთამომავლები სახლობენ ლორეტვილის რეზერვაციაში. ასიმილირებულნი არიან კანადელ ფრანგებთან და საკუთარი ენა უკვე დაკარგული აქვთ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდიელები
კატეგორია:კანადის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჟაკ იომბი-ოპანგო

**ჟაკ იომბი-ოპანგო** (; დ. 12 იანვარი, 1939, ოვანდო — გ. 30 მარტი, 2020, პარიზი, საფრანგეთი) — კონგოელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1977–1979  წლებში, პრემიერ-მინისტრი 1993–1996 წლებში. ემიგრაციაში იმყოფებოდა 1997–2007 წლებში.

გარდაიცვალა 2020 წლის 30 მარტს საფრანგეთში COVID-19-ის შედეგად. 

## იხილეთ აგრეთვე
* კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Jean-Pierre Thystère-Tchicaya, ''Itinéraire d'un africain vers la démocratie*, Édition du Tricorne, 1992.
* R. Bazanguissa-Ganga, *Les voies du politique au Congo*, Karthala, 1997.
* Ph. Moukoko, *Dictionnaire général du Congo-Brazzaville'', L'harmattan, 1999.
* J. Bitala-Bitemo, ''Théâtre d'ombres. Congo-Brazzaville 1992-1997*, Présence Africaine, 2001.
* A-R Massema, *Crimes de sang et pouvoir au Congo-Brazzaville'', L'harmattan, 2005.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საფრანგეთში
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
კეიტ ბოსუორთი

**კეთრინ ენ „კეიტ“ ბოსუორთი** ( დ. 2 იანვარი, 1983) — ამერიკელი კინომსახიობი. ბოსუორთმა მონაწილეობა მიიღო ტელესერიალში „ახალგაზრდა ამერიკელები“, სადაც შეასრულა ბელა ბენქსის როლი. ექვსი წლის ასაკში ოჯახმა დატოვა სან-ფრანცისკო. ჰაროლდ ბოსუორთის სამსახურის გამო ოჯახს ხშირად უწევდა მოგზაურობა ქვეყანაში. იგი დაიბადა ჰეტეროქრომიით, რის გამოც მარჯვენა თვალი ყავისფერი აქვს, ხოლო მარცხენა თვალი — ცისფერი ფერის.

ბოსუორთის კინოდებიუტი შედგა 1998 წელს ფილმში „ცხენების მომთვინიერებელი“, რომელიც კინოკრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს. 2000 წელს როლი მიიღო ტელესერიალში „ახალგაზრდა ამერიკელები“, თუმცა მომდევნო ხანში სერიები გაუქმდა. 2001 წელს ბოსუორთი საცხოვრებლად გადადის ლოს-ანჟელესში. 2002 წელს გადაიღეს ფილმში „ცისფერი ტალღა“. ამერიკელმა კინოკრიტიკოსმა პიტერ ტრევერსმა ფილმი დადებითად შეაფასა და აღნიშნა, რომ „ბოსუორთი არის ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ვარსკვლავი..“. საერთო ჯამში ფილმს დადებითად შეხვდნენ და აშშ-ში ფილმმა მოაგროვა $40 მილიონი აშშ დოლარი. „ცისფერი სიამოვნება“-ში წარმატებული როლის შესრულების შემდეგ ბოსუორთმა ითამაშა ფილმებში „სექსის წესები“ (2002) და „უონდერლენდი“ (2003).

2004 წელს მთავარი როლი მიიღო ფილმში „შეხვედრა ვარსკვლავთან“, რომელიც გაკრიტიკდა და ამასთანავე ფინანსურად წარუმატებელი აღმოჩნდა. ამავე წელს განასახიერა სანდრა დის სახე ფილმში „ზღვასთან“, რომელმაც კინოკრიტიკოსების მხრიდან შერეული აღიარება მიიღო, ამასთანავე ფინანსური თვალსაზრისით მარცხი განიცადა. ბოსუორთი იყო Revlon-ის სახე, ხოლო FHM-ის გამოკითხვაში „მსოფლიოს ყველაზე სექსუალური ქალები“ — დაიკავა მე-60 ადგილი.

2006 წელს ბოსუორთმა როლი მიიღო ფილმში „სუპერმენის დაბრუნება“, რომელიც ძირითადად დადებითად შეფასდა. ამავე წელსვე სიგურნი უივერთან ერთად როლი შეასრულა ფილმში „გოგონა პარკში“. სხვა ფილმებიდან აღსანიშნავია: „21“ და „მეომრის გზა“. არის ნებაყოფლობითი ორგანიზაციის Appalachia Service Project-ის წევრი.

2002-2006 წლებში ბოსუორთი ხვდებოდა მსახიობ ორლანდო ბლუმს. 2006-2009 წლებში ხვდებოდა ჯეიმზ რუსოს, რომელმაც ბოსუორთისთვის დაწერა სიმღერა „To Make You Mine“. ურთიერთობაში იმყოფებოდა აგრეთვე მსახიობთან ალექსანდრე სკარსგორდთან.. კეიტ ბოსუორთი ქორწინებაში იმყოფება მაიკლ პოლიშთან.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* კეიტ ბოსუორთი  
* კეიტ ბოსუორთი  

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიდჩეპინგი

**ლინჩეპინგი** () — ქალაქი შვედეთში, ვესტრა-გეტლანდის ლენში, ლინჩეპინგის კომუნის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვენერნის ტბის სამხრეთ ნაპირებზე სტოკჰოლმიდან 290 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 25 644 ადამიანს შეადგენს.

ლინჩეპინგს შუაზე ყოფს ნაკადული *ლიდანი*, რომელიც ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში გაედინება. მარჯვენა (აღმოსავლეთ) ნაწილს ძველ ქალაქს უწოდებენ, მარცხენას კი ახალს. 

ქალაქის სტატუსი ლინჩეპინგს 1446 წელს მიენიჭა. ყველაზე ძველი ნაწილი თავდაცვითი ნაგებობებია. ქალაქის გეგმა საუკუნეთა განმავლობაში იცვლებოდა, მაგრამ აქ ყოველთვის რჩებოდა საეპისკოპოსო ცენტრი. 

ქალაქს გააჩნია რკინიგზის სადგური, ნავსადგომი და აეროპორტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი
* ტურისტული ინფორმაცია

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ღამე მაკულას ბარში

**ღამე მაკულას ბარში** () — რეჟისორ ჰაროლდ ცვარტის ნეო-ნუარის ჟანრის შავი კომედია. ფილმში მონაწილეობენ: ლივ ტაილერი, მეტ დილონი, მაიკლ დუგლასი, პოლ რაიზერი და სხვები. სცენარის ავტორი სტენ სიდელი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2001 წლის 27 აპრილს. 2001 წლის 10 ივლისს ფილმის ჩვენება შედგა კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2001 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ესპანურენოვანი ფილმები
ჰელიოსკოპი

thumb|პირველი ჰელიოსკოპი
**ჰელიოსკოპი** ( — მზე, σκοπέω — ვუყურებ) — ასტრონომიული ინსტრუმენტი, რომელსაც იყენებენ მზეზე ვიზუალური დაკვირვებისათვის. ტელესკოპის ნაირსახეობა. მზის დისკოს სიკაშკაშის შესამცირებლად ჰელიოსკოპს აქვს შუქფილტრები, სპეცობიექტივები და ოკულარები. ამჟამად ჰელიოსკოპს დამხმარე მნიშვნელობა აქვს, რადგან მზეს უმთავრესად ფოტოგრაფიული მეთოდებით იკვლევენ.

პირველი ჰელიოსკოპი შექმნა ქრისტოფერ შაინერმა (1575 –1650) მზის ლაქებზე დასაკვირვებლად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასტრონომიული ხელსაწყოები
კატეგორია:ოპტიკა
ლუნდი

**ლუნდი** () — ქალაქი სამხრეთ შვედეთში, სკონეს პროვინციაში, ლუნდის მუნიციპალიტეტის ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 82 800 ადამიანია, მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 110 824.

მიჩნეულია, რომ ქალაქი 990 წელს დაარსდა, როდესაც სკონე დანიას მიეკუთვნებოდა. სულ მალე ის ბალტიის ზღვის რეგიონის მთავარი ქრისტიანული ცენტრი გახდა, იმ დროს, როდესაც ქრისტიანული მისიებისთვის ეს არეალი ჯერ კიდევ საზღვრად რჩებოდა. 1103 წლისთვის ქალაქი არქისაეპისკოპოსო ცენტრი იყო. ცენტრალურ ნაწილში აღმართულია ლუნდის კათედრალი, რომელიც 1090-1145 წლებშია აგებული.

1666 წელს დაარსებული ლუნდის უნივერსიტეტი დღეისათვის სკანდინავიის ერთ-ერთი უდიდესი საგანმანათლებლო-სამეცნიერო ინსტიტუციაა.

## გალერეა

File:Lund skyline februari 2005.jpg|ჰორიზონტი
File:Lunds universitet.jpg|ლუნდის უნივერსიტეტის მთავარი შენობა
File:Universitetsbiblioteket 080508.jpg|უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა
File:Liberiet, 2004c.jpg|ლიბერიეტი
File:Grand Hotel, Lund.jpg|სასტუმრო
File:Katedralskolan lund.JPG|საკათედრო სკოლა
File:Wickmanska gården, Lund.jpg|Wickmanska gården
File:Botaniska trädgården, Lund.jpg|ბოტანიკური ბაღი

## იხილეთ აგრეთვე
* შვედეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ტურისტული ინფორმაცია

## სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ჰელიოფიზიკა

thumb|მიმდინარე და მომავალი დაკვირვების ჰელიოფიზიკური სისტემის მისიები შესწავლის სავარაუდო სფეროში.
**ჰელიოფიზიკა** (ჰელიო... და ფიზიკა) — ასტრონომიის დარგი, რომელიც შეისწავლის მზის ფიზიკურ თვისებებს; მზის ფიზიკურ პარამეტრებს (ტემპერატურა, სიმკვრივე, ელექტრო და მაგნიტური ველების დაძაბულობა და სხვ.) აგენენ დაკვირვების სპექტროსკოპული, სპექტრომეტრული, ფოტოგრაფიული, რადიოასტრონომიული, და სხვა მეთოდებით, მზის ფიზიკურ მოდელს კი აგებენ თეორიული ფიზიკის მეთოდების მოშველიებით. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* NASA Science Heliophysics
* National Space Science Data Center

კატეგორია:მზე
კატეგორია:კოსმოსური მეცნიერება