open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანდრეი პიატოვი

**ანდრეი პიატოვი** (; დ. 28 ივნისი, 1984) — უკრაინელი ფეხბურთელი. დონეცკის „შახტარისა“ და უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი მეკარე. მონაწილეობა აქვს მიღებული ერთ მსოფლიო ჩემპიონატსა (2006) და სამ ევროპის ჩემპიონატზე (2012, 2016, 2020).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საავარიო-სამაშველო სამუშაოები

**საავარიო-სამაშველო სამუშაოები** — სამუშაოები, რომლებიც ტარდება საგანგებო სიტუაციის ზონებში (ხანძარი, ხანძრის ლოკალიზაცია, ხანძრის ჩაქრობა, სათბობის, აირის, ელექტროენერგიის, წყლის მიწოდების ავარიული გამორთვა, გაზის გაჟონვა და სხვ.) დაზარალებული ადამიანებისათვის დახმარების აღმოჩენის საჭიროების შემთხვევაში და მათი სპეციალიზებულ სამედიცინო დაწესებულებებში ევაკუაციის მიზნით.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საავარიო სამუშაოები
ნატივიდადი (პანგასინანი)

**ნატივიდადი** (ოფიციალურად **ნატივიდადის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Natividad*; ტაგ: *Bayan ng Natividad*) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 771 ადამიანს შეადგენს. ნატივიდადი 18 ბარანგაის მოიცავს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Natividad Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
* Natividad at the Pangasinan Government Website
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
სხვა 48 დღე

**სხვა 48 დღე** ― ამერიკული სატელევიზიო შოუს, დაკარგულების მეორე სეზონის მეშვიდე და საერთო ჯამში 32-ე ეპიზოდი. ეპიზოდის რეჟისორია ერიკ ლანიოვილი, სცენარის ავტორები და აღმასრულებელი პროდიუსერები: დეიმონ ლინდელოფი და კარლტონ კიუზი. ეპიზოდი პირველად 2005 წლის 16 ნოემბერს აშშ-ში The American Broadcasting Company-ის ეთერში გაუშვეს.

წინა სერიებისგან განსხვავებით, სადაც ფლეშბექები თვითმფრინავის ჩამოვარდნამდე მომხდარ მოვლენებს ასახავს, „სხვა 48 დღე“ კუდის მგზავრების ამბებზეა ორიენტირებული, რომელიც ჩამოვარდნიდან „გარიყულის“ ეპიზოდში განვითარებულ მოვლენებამდე გრძელდება. ეპიზოდი აშშ-ში დაახლოებით 21.87 მილიონმა შინამეურნეობამ ნახა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*"The Other 48 Days" at ABC
*

კატეგორია:დაკარგულების (სეზონი 2) ეპიზოდები
სან-ნიკოლასი (პანგასინანი)

''*სან-ნიკოლასი* (ოფიციალურად **სან-ნიკოლასის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na San Nicolas*; ტაგ: *Bayan ng San Nicolas*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 778 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი პანგასინანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. შედგება 33 ბარანგაისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* San Nicolas Profile at PhilAtlas.com
* 
* [Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=San%20Nicolas%20(PS)) 
* Local Governance Performance Management System 
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018: ჯგუფი C

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018-ის C ჯგუფის მონაწილე გუნდებით.]]
**2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის C ჯგუფის** მატჩები 2018 წლის 16-დან 26 ივნისამდე პერიოდში ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ საფრანგეთი, ავსტრალია, დანია და პერუ. აქედან ორმა გუნდმა, საფრანგეთმა და დანიამ მოახერხეს ჯგუფიდან გასვლა. საბოლოო ჯამში ტურნირის გამარჯვებული ჯგუფის პირველადგილოსანი, საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები გახდა.

## გუნდები
## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018
ლუკას გროზურეკი

**ლუკას გროზურეკი** (დ. 22 დეკემბერი, 1991) — ავსტრიელი ფეხბურთელი. „ფიორსტის“ მარცხენა ნახევარმცველი. კარიერის დიდი ნაწილი გატარებული აქვს ავსტრიულ კლუბებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ავსტრიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შანდუნის ნახევარკუნძული

**შანდუნის ნახევარკუნძული** ― ნახევარკუნძული ჩინეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. შეჭრილია ყვითელ ზღვაში 350 კმ-ზე. ნაპირები ძალზე დანაწევრებულია. ბევრია ყურე და უბე. მთები შემოსილია ბუჩქნარით. მთათაშორისი ვაკეები და სანაპირო დაბლობი მჭიდროდ დასახლებულია. საზღვაო ნავსადგურებია ცინდაო, იანტაი, ვეიხაი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის გეოგრაფია
შანტარის კუნძულები

**შანტარის კუნძულები** — 15 კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგი. მდებარეობს ოხოტის ზღვაში, მის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რუსეთში. ფართობი 2500 მ², სიმაღლე 701 მ-მდე. დიდი კუნძულებია დიდი შანტარი და ციყვის. კუნძულები მთაგორიანია, აგებულია ქვიშაქვებით და თიხა-ფიქლებით. ჰავა მკაცრია. კალთები შემოსილია წიწვიანი ტყით, მწვერვალებზე ქონდარა ფიჭვის რაყებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის კუნძულები
შანტიი

**შანტიი** ― ქალაქი საფრანგეთში, უაზას დეპარტამენტში. სახელი გაუთქვა ციხე-დარბაზმა, რომელიც ფრანგული რენესანსის სტილით 1527-1530 წლებში ააშენა პ. შამბიჟმა. 1643 წლიდან ციხე-დარბაზი კონდეს ოჯახის საკუთრებაა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
შანტოუ

**შანტოუ** *სვატოუ* — ქალაქი ჩინეთში, გუანდუნის პროვინციაში. მდებარეობს სამხრეთ ჩინეთის ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ხანძიანის დელტაში. მოსახლეობა 5,3 მილიონი ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ალ-შანფარა

**ალ-შანფარა** (გ. VI საუკუნე) — ისლამამდელი არაბი პოეტი. ნამდვილი სახელია საბით იბნ ალ-ავსი. მის შესახებ მწირი ცნობებია შემონახული. მარტოდმარტო დაეხეტებოდა უდაბნოში მისი ტომიდან წამოსული ან დევნილი. ცნობილია ასო „ლ-ზე“ გარითმული მისი კასიდა, რომელიც დღემდე პოპულარულია არაბთა შორის. კასიდა მრავალ ენაზეა ნათარგმნი, მათ შორის ცნობილია ადამ მიცკევიჩის თარგმანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი VI საუკუნე
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დიმიტრი შანშაშვილი

**დიმიტრი შანშაშვილი** (დ. 1907, ქვემო მაჩხაანი — გ. 6 აპრილი, 1984, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა ავიაციის გენერალ-მაიორი (1946). 

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის ქართული გაერთიანების სამხედრო სკოლა, ხოლო 1937 წელს ლენინის სახელობის სამხედრო-პოლიტექნიკური აკადემია. 1941-1945 წლებში დიდი სამამულო ომის დროს იყო საავიაციო დივიზიის სამხედრო კომისარი, საჰაერო არმიის პოლიტიკური განყოფილების უფროსი. იბრძოდა ლენინგრადის ფრონტზე, მონაწილეობდა ტალინის განთავისუფლებაში. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:საბჭოთა გენერალ-მაიორები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ვახტანგ შანიძე

**ვახტანგ შანიძე** (დ. 15 აპრილი, 1913, მარტოთუბანი — გ. 11 იანვარი, 1978, თბილისი) — ქართველი სასამართლო ექიმი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1964)

## ბიოგრაფია
1935 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1959 წლიდან გარდაცვალებამდე განაგებდა ამავე ინსტიტუტის სასამართლო მედიცინის კათედრას, ერთდროულად იყო საქართველოს სსრ ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი სასამართლო მედიცინის ექსპერტი და საქართველოს სასამართლო მედიკოსთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. პირველმა შეადგინა ქართულ ენაზე სასამართლო მედიცინის სახელმძღვანელო.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვ
ალკალა-დელ-ხუკარი

**ალკალა-დელ-ხუკარი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ალბასეტეს პროვინციის ლა-მანჩუელის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 146,82 კმ². მოსახლეობა — 1194 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალკალა-დელ-ხუკარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე შანიძე

**ალექსანდრე შანიძე** (დ. 15 აგვისტო, 1907, ზემო ნოღა — გ. 1994) — ქართველი საბჭოთა პოეტი.

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. პირველი წიგნი „ლექსები“ 1928 წელს გამოაქვეყნა. ეკუთვნის ძირითადი პოეტური კრებულები: „მეჩვიდმეტე“ (1934), „ლექსები“ (1937), „საბრძოლო სიმღერები“ (1943), „სიყვარულმა მათქმევინა“ (1955), „გულისნადები“ (1962), „რაც მინატრია“ (1967), „სახატე მზის და ვარდისა“ (1975), „ნატვრისთვალი“ (1977), „არდავიწყება“ (1980), „დაბინდებამდე“ (1988), „ვარსკვლავეთის სავანე“ (1989), „მწუხრი ივერიისა“ (1995). მისი ლექსები თარგმნილია რუსულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, ბელორუსიულ ენებზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ა
ფატმირ სეიდიუ

**ფატმირ სეიდიუ** (დ. 23 ოქტომბერი, 1951) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი. დემოკრატიული ლიგის თავმჯდომარე 2006-2010 წლებში. კოსოვოს პირველი პრეზიდენტი 2006-2010 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* კოსოვოს პრეზიდენტების ბიოგრაფიული ცნობები 

## სქოლიო
კატეგორია:კოსოვოს პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნოდარ ნუცუბიძე

**ნოდარ ნუცუბიძე** (დ. 22 აგვისტო, 1928, თბილისი — გ. 2011) — ქართველი ბიოქიმიკოსი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), პროფესორი (1980).

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთვრა სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი. 1956-1958 წლებში იყო ბოტანიკის ინსტიტუტის უმცროსი და 1958-1965 წლებში უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1963 წლიდან კითხულობდა ლექციებს აგრარულ უნივერსტეტსა და ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში. 1965 წლიდან ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის ლაბორატორიის გამგე და დირექტორის მოადგილე; 1967-1994 წლებში საზოგადოება „ცოდნის აკადემიის“ განყოფილების თავმჯდომარის მოადგილე. გამოქვეყნებული აქვს 270 სამეცნიერო ნაშრომი; 2 მონოგრაფია: „აზოტის ასიმილაცია ვაზში" და „მცენარის აზოტური კვება და ცვლა"; არის ავტორი სახელმძღვანელოსი „ბიოტექნოლოგია"; წიგნისა „ჩემი გადასახედიდან დანახული ცხოვრება და ქვეყანა"( 2008).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ნოდარ
გიორგი ნუცუბიძე

**გიორგი ნუცუბიძე** (დ. 21 ივლისი, 1882, ფშაველი — გ. 25 იანვარი, 1961, ჭიათურა) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1932), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1955). 

## ბიოგრაფია
სცენაზე პირველად გამოვიდა ავჭალის სახალხო თეატრის წარმოდგენაში 1902 წელს. 1906-1921 წლებში მოღვაწეობდა ჭიათურის დრამატულ წრეში, ხოლო 1921 წელს დაინიშნა ჭიათურის თეატრის დირექტორად. ამავე დროს განაგრძობდა მსახიობად მუშაობასაც. 1927 წელს თეატრის პარალელურად სამთამადნო მუშა-მოსამსახურეთა კავშირის კლუბის დრამატულ წრეს ხელმძღვანელობდა. გიორგი ნუცუბიძე ჭიათურის თეატრის ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი იყო. მისი შემოქმედება მრავალფეროვანი იყო: კაკუტა (კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“), ავეტიკა (ცაგარელის „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“), ბეკინა (დ. კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი“), თავადი წერეთელი (ა. წერეთლის „ბაში აჩუკი“), ფილიპე (ნ. შიუკაშვილის „მზე შინა და მზე გარეთა“), საბა ბერი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“) და სხვა. მოღვაწეობდა ქართულ პრესაში, იყო ჟურნალ „ეშმაკის მათრახისა“ და სხვა იუმორისტული ჟურნალების თანამშრომელი. ავტორია წიგნისა „ჭიათურის მუშათა თეატრი“. 

## ლიტერატურა
* ხელოვნების კალენდარი თეატრი, მუსიკა, კინო. -თბ., 1992 .- გვ.82

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
გიორგი
რომან გოლოვჩენკო

**რომან გოლოვჩენკო** (დ. 10 აგვისტო, 1973) — ბელარუსი პოლიტიკოსი. ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი 2020 წლის 4 ივნისიდან.

## კარიერა
[მარცხნივ|მინი|რუსეთის პრემიერ-მინისტრი [მიხეილ მიშუსტინი, ალექსანდრე ლუკაშენკო და რომან გოლოვჩენკო]]
2009 წელს დაინიშნა სახელმწიფო მინისტრის პირველ მოადგილედ. 2013 წელს გახდა ბელარუსის ელჩი არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. 2018 წელს დაინიშნა ბელარუსის ელჩად ყატარში, ქუვეითსა და საუდის არაბეთში. 2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე ორი თვით ადრე ბელარუსის პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ დანიშნა პრემიერ-მინისტრად. თანამდებობაზე დანიშვნამდე გოლოვჩენკო სახელმწიფო სამხედრო-სამრეწველო კომიტეტის ხელმძღვანელის პოსტს იკავებდა. 2020 წლის 17 აგვისტოს გოლოვჩენკო ბელარუსში გამართული საპროტესტო აქციების ფონზე გადადგა. ამის მიუხედავად მისი გადადგომის შესახებ ბრძანება მომენტალურად არ ამოქმედებულა და ერთი დღის შემდეგ იმავე გამოცემა რომელიც მის გადადგომას იუწყებოდა მას კვლავ „პრემიერ-მინისტრად“ მოიხსენიებდა. 2020 წლის 19 აგვისტოს დასახელდა ახალი მთავრობის პრემიერ-მინისტრად.

## პირადი ცხოვრება
პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ვაჟი, ხოლო მეორე ქორწინებიდან ორი ქალიშვილი. მისი შვილი, გიორგი იაცკოვსკი არის ბაუმანის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტი. გოლოვჩენკო სხვადასხვა დროს იყო ბელარუსის ელჩი ყატარში, ქუვეითში, საუდის არაბეთსა და არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში. ფლობს ინგლისურ, არაბულ, გერმანულ და პოლონურ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია: მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოას

**ოას** () — სამხედრო ფაშისტური დაჯგუფება საფრანგეთში XX საუკუნის 60-იანი წლების დამდგეს. მისი მიზანი იყო არ დაეშვა ალჟირის დამოუკიდებლობა. საფრანგეთში სამხედრო ფაშისტური რეჟიმის დამყარების მიზნით მისმა წევრებმა მოაწყვეს თავდასხმა პრეზიდენტ დე გოლზე. მას შემდეგ, რაც 1962 წელს ალჟირმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა, ორგანიზაციამ დაკარგა მიზანი და იქცა დამნაშვეთა გაერთიანებად, რაც მალე უვნებელყვეს. მის წინააღმდეგ ბრძოლაში დიდი როლი ითამაშეს დემოკრატიულმა ძალებმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ობერვილიე

**ობერვილიე** — ქალაქი საფრანგეთში, სენა-სენ-დენის დეპარტამენტში. არის პარიზის ჩრდილოეთ გარეუბანი. მოსახლეობა 87,5 ათასი ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ჰერმან ობერთი

**ჰერმან ობერთი** (; დ. 25 ივნისი, 1894, სიბიუ — გ. 28 დეკემბერი, 1989) — გერმანელი რაკეტული ტექნიკის სპეციალისტი.

## ბიოგრაფია
1913-1923 წლებში სწავლობდა მიუნხენის, კლუჟის, გეტინგენის და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. 1938-1940 წლებში ატარებდა ექსპერიმენტებს რაკეტული ტექნიკის დარგში. 1941-1945 წლებში იყო ინჟინერ-კონსულტანტი გერმანიის სამხედრო-კვლევით ცენტრში პენემიუნდში, ხოლო შემდეგ ვესტფალია-ანჰალტის ფეტქებადი ნივთიერების ქარხანაში მუშაობდა დენთიანი სამხედრო რაკეტების დამუშავებაზე. 1955-1958 წლებში სხვა გერმანელ მეცნიერებთან ერთად აშშ-ში მუშაობდა სარაკეტო პროგრამაზე. ამის შემდეგ დაბრუნდა დასავლეთ გერმანიაში, სადაც დაამუშავა რაკეტული ფრენის თეორიული საკითხები. ავტორია წიგნისა „Die Rakete zu den Planetenräumen“ („რაკეტები კოსმოსურ სივრცეში“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|ალბასეტეს მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
ალბასეტეს პროვინცია შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 87 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 7 კომარკაში: ლიანოს-დე-ალბასეტე, კამპოს-დე-ელიინი, ლა-მანჩა-დელ-ხუკარ-სენტრო, ლა-მანჩუელა, მონტე-იბერიკო-კორედორ-დე-ალმანსა, სიერა-დე-ალკარას-ი-კამპო-დე-მონტიელი, სიერა-დელ-სეგურა. 

ალბასეტეს პროვინციის ფართობია 14 926 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს  388 270 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ალბასეტე, რომელიც მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია (1125,91 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — კოტილიასი (14,47 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
ფინანსიე

**ფინანსიე** () — ნუშის ფქვილისა და კვერცხის ცილისგან დამზადებული პატარა მართკუთხედი საკონდიტრო ნაწარმი.

## წარმოშობა 
XVII საუკუნეში, ნუშის, ფქვილის, შაქრის, კარაქისა და კვერცხის ცილისგან დამზადებული პატარა ოვალური ნამცხვრები მოამზადეს ვიზანტანელთა ორდენის დებმა ნანსიში, ლორენში. ეს პატარა ნამცხვრები, სახელწოდებით „Visitandines“, მზადდებოდა ან მონასტრებში ხორცის მოხმარების აკრძალვის საკომპენსაციოდ, ან რათა ტყუილად არ გადაეყარათ კვერცხის ცილა, რომლის გულსაც ისინი საღებავის მოსამზადებლად იყენებდნენ.

რენესანსის პერიოდში ნუშის საკონდიტრო ნაწარმის უმეტესობა მწარე სუნის გამო უნდობლობას იწვევდა.

დაახლოებით 1890 წელს ნამცხვარი თავიდან დაიბადა, როდესაც პარიზის ფინანსურ რაიონში მდებარე საკონდიტროს შეფ-მზარეულმა ლასნემ ნამცხარი ოქროს ზოდების ფორმით გამოაცხო. საფონდო ბირჟასთან სიახლოვის გამო, მის საკონდიტროს ხშირად სტუმრობდნენ ფინანსისტები. სწორედ ამ ფაქტისა და ოქროს ზოდთან მსგავსების გამო დაერქვა ნამცხვარს სახელი „ფინანსიე“.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნამცხვარი
კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო
ბობ ლაფმანი

**ბობ ლაფმან ვეიბური**  (დ. 8 მარტი, 1961) — ვანუატუელი პოლიტიკოსი. 2004-2013 წლებში – ვანუატუს პარლამენტის წევრი. ვანუატუს განათლების მინისტრი 2013-2015 წლებში. ვანუატუს მე-12 პრემიერ-მინისტრი 2020 წლის 20 აპრილიდან 2022 წლის 4 ნოემბრამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:ვანუატუს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხმელთაშუაზღვისპირეთი

მინი|ფიზიკური და პოლიტიკური რუკა
მინი|რელიეფი
მინი|კუნძული კაფალონია
**ხმელთაშუაზღვისპირეთი** — ბუნებრივი რეგიონი, რომელიც აერთიანებს ხმელთაშუა ზღვის აუზს თავის კუნძულებიანად და სამხრეთ ევროპის, დასავლეთ აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის მიმდებარე ტერიტორიას. ფართობი დაახლოებით 4 მლნ. კმ². ზოგჯერ ხმელთაშუა ზღვის ნაპირებთან მდებარე ისტორიული ოლქის აღსანიშნავადაც იხმარება. ხმელთაშუაზღვისპირეთის ბუნებრივი პირობების თავისებურებას განსაზღვრავს სუბტროპიკული ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი. დამახასიათებელია ლანდშაფტის მრავალფეროვნება. რელიეფი უმთავრესად მთაგორიანია, ჭარბობს ნაოჭა და ნაოჭა-ლოდა კრისტალური, კირქვული და ფლიშური მთები, რომლებსაც ენაცვლება დენუდაციური ზეგნები და პლატოები, ბორცვიანი მაღლობები და მთისწინეთები.

გაბატონებული სიმაღლეებია 1500 მ, მაქსიმალური 3000 მ-ზე მეტი. ფართოდაა გავრცელებული რელიეფის კარსტული ფორმები. ტექტონიკური თვალსაზრისით, ხმელთაშუაზღვისპირეთი ძირითადად განლაგებულია ალპურ-ჰიმალაური მოძრავი სარტყლის ფარგლებში, ბევრი რაიონი განირჩევა მნიშვნელოვანი ნეოტექტონიკური მოძრაობებით, მაღალი სეისმურობითა და თანამედროვე ვულკანიზმით. აღსანიშნავია ვულკანები ეტნა (3357 მ), ვეზუვი (1281 მ) და სტრომბოლი (926 მ). ჩრდილოეთ აფრიკის აღმოსავლეთ ნაწილს, აფრიკის კემბრიუმამდელი ბაქნის ფარგლებში ვაკე რელიეფი ახასიათებს.

რადიაციული ბალანსი დადებითია წელიწადის ყველა დროს, რაც განაპირობებს ხანგრძლივ ვეგეტაციურ პერიოდს. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში ვაკეებზე 300–400 მმ, მთებში 1000 მმ-მდეა. გამოხატულია სინოტივის დეფიციტი თბილ ნახევარწელში 1–6 თვის განმავლობაში. ზამთარში მდგრადი თოვლის საბურველი წარმოიქმნება მხოლოდ მაღალ მთებში. ბევრი რაიონისთვის დამახასიათებელია ადგილობრივი ცივი და მძაფრი ქარი, როგორიცაა მისტრალი, სიროკო და სხვა.

ძირითადი მდინარეებია ებრო, ტიბრი, პო, რონისა და ნილოსის ქვემოთები, რომლებსაც უმეტესწილად ახასიათებთ წვიმის წყლით საზრდოობა და ჩამონადენის არათანაბარი წლიური რეჟიმი. მდინარეებისა და წყალსაცავების წყალი ფართოდ გამოიყენება სარწყავად. უეცარი თავსხმა წყალმოვარდნა ხშირად იწვევს წყალდიდობას. ზაფხულში მცირე მდინარეების დიდი ნაწილი შრება.

მთისწინეთსა და ვაკეებზე დიდწილად ტიპურია ყავისფერი ნიადაგი, აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში რუხ-ყავისფერი ნიადაგია, ადგილ-ადგილ გავრცელებულია ტერა-როსა. დაბალმთიანეთებსა და საშუალომთიანეთებში ჩამოყალიბებულია ყომრალი ნიადაგი. ფართოდაა გავრცელებული კორდიან-კარბონატული ნიადაგები. მცენარეული საფარი ძალზე შეცვლილია ადამიანის მიერ. ჭარბობს ბუჩქნარი და ხეშეში ბალახეულის მეორეული ფორმაციები. ალაგ-ალაგ შემორჩენილია ქვისა და კორპის მუხის, ალეპოს ფიჭვის ტყის უბნები. მთაში კარგად არის გამოხატული სიმაღლებრივი სარტყლურობა. მოჰყავთ ხორბალი, ქერი, სიმინდი, თამბაქო, ბამბა. განვითარებულია მევენახეობა. არის ზეთისხილისა და ციტრუსების პლანტაციები. შექმნილია ბევრი ნაკრძალი და ეროვნული პარკი. ხმელთაშუაზღვისპირეთისათვის დამახასიათებელია ბუნებრივ-ანთროპოგენური პროცესები, რომელსაც თან სდევს ნიადაგის დეგრადაცია — ეროზია, მეწყერი და კარსტი. დამახასიათებელია აგრეთვე ბუნებრივი ხანძარსაშიშროება.

## სქოლიო
კატეგორია:ხმელთაშუაზღვისპირეთი
ჯორჯე ენესკუ

**ჯორჯე ენესკუ** (დ. 7 აგვისტო, 1881, ლივენი, რუმინეთის სამეფო — გ. 4 მაისი, 1955) — რუმინელი კომპიზიტორი, მევიოლინე, დირიჟორი, პიანისტი, რუმინული ეროვნული მუსიკალური სკოლის ფუძემდებელი. 

## ბიოგრაფია
განათლება მიიღო ვენისა (1888-1892) და პარიზის კონსერვატორიებში (1893-1899). 1898 წელს შესრულდა მისი საორკესტრო ნაწარმოები „რუმინული პოემა“. 1907 წლიდან გამოდიოდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში როგორც მევიოლინე, დირიჟორი და პიანისტი. მან გაამდიდრა რუმინული მუსიკა ახალი ჟანრებით, ფორმებით და გამომსახველობითი ხერხებით. მისი მუსიკა მკაფიო ეროვნული ხასიათისაა. დიდი როლი ითამაშა რუმინული მუსიკის პოპულარიზაციაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
კატეგორია:რუმინელი მუსიკოსები
ენისეის კასკადი

**ენისეის კასკადი** — ჰიდროელექტროსადგურების ერთ-ერთი უდიდესი კასკადი რუსეთში, მდინარე ენისეიზე. აგებულია საიანის (სიმძღლავრე გ,4 გვტ), მაინის და კრასნოიარკის (6 გვტ) ჰესები. საბჭოთა პერიოდში იგეგმებოდა კრასნოიარკის ქვემოთ კიდევ სამი ჰესის აშენება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ჰიდროელექტროსადგურები
ავსტრალია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ავსტრალიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამერვედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 29 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Australian Olympic Committee Rio Portal
* 
* Rio Olympics 2016 Football Schedule in Australia Time – AEST

კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ავსტრალია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელიზი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბელიზმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Belize at the 2020 Summer Olympics 

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბელიზი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატერინა დუსკა

**კატერინა დუსკა** (; დ. 6 ნოემბერი, 1989) — ბერძენი-კანადელი მომღერალი. 2019 წელს მიიღო მონაწილეობა ევროვიზიაზე. წარადგინა საბერძნეთი, სიმღერით „Better Love“.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კობი მარიმი

**იაკოვ „კობი“ მარიმი** (; დ. 8 ოქტომბერი, 1991) — ებრაელი მომღერალი და მსახიობი. წარადგინა ისრაელი „ევროვიზია 2019“-ზე. გამოშვებული აქვს 3 სინგლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Marimi Kobi, actor

კატეგორია:ებრაელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანა ოდობესკუ

**ანა ოდობესკუ** (დ. 3 ნოემბერი, 1991) — მოლდოველი მომღერალი და მსახიობი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2019“-ზე, სიმღერით „Stay“. გამოშვებული აქვს 4 სინგლი.

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აია ნაკამურა

**აია კოკო დანიოკო** (; დ. 10 მაისი, 1995), ცნობილი სასცენო სახელით **აია ნაკამურა** (, ) — ფრანგი-მალელი პოპ მომღერალი. განსაკუთრებული პოპულარობა მოუტანა სიმღერამ „Djadja“ რომელსაც YouTube-ზე 700 მილიონზე მეტი ნახვა აქვს.

## ადრეული ცხოვრება
აია კოკო დანიოკო დაიბადა ბამაკოში, მალიში 1995 წლის 10 მაისს, გრიოტების ოჯახში. ის იყო ყველაზე უფროსი 5 და-ძმას შორის. მისი ბავშვობის წლებში ოჯახი მალიდან საცხოვრებლად საფრანგეთში გადავიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიდია ისაკი

**ლიდია ისაკი** (დ. 27 მარტი, 1983) — მოლდოველი მომღერალი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2016“-ზე, სიმღერით „Falling Stars“. 2014 წელს წარადგინა მოლდოვა კონკურსზე „ახალი ტალღა 2014“.

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალიონა მუნი

**ალიონა მუნი** (დ. 25 მაისი, 1989) — მოლდოველი მომღერალი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2013“-ზე, სიმღერით „O Mie“. 2014 წელს მიიღო მონაწილეობა კონკურსში „Vocea României“.

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიშინიოვში დაბადებულები
ნატალია ბარბუ

**ნატალია ბარბუ** (დ. 22 აგვისტო, 1979) — მოლდოველი მომღერალი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2007“-ზე, სიმღერით „Fight“. 2004 წელს წარადგინა მოლდოვა „ახალი ტალღა 2004“-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯეტა ბურლაკუ

**ჯეტა ბურლაკუ** (დ. 22 ივლისი, 1974, დაბადების სახელი: **ჯორჯეტა პოვოროზნიუცი**) — მოლდოველი მომღერალი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2008“-ზე, სიმღერით „A Century of Love“. ვერ მოახერხა ფინალში გადასვლა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნელი ჩობანუ

**ნელი ჩობანუ** (დ. 28 ოქტომბერი, 1974, დაბადების სახელი: **ჯორჯეტა პოვოროზნიუცი**) — მოლდოველი მომღერალი. წარადგინა მოლდოვა „ევროვიზია 2009“-ზე, სიმღერით „Hora din Moldova“. წარადგინა მოლდოვა „ახალი ტალღა 2003“-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შადი ელ ნაჰასი

**შადი ელ ნაჰასი** (დ. 27 მარტი, 1998) — ეგვიპტეში დაბადებული კანადელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -100 კგ წონით კატეგორიაში. არის პან-ამერიკული თამაშების ორგზის გამარჯვებული (2019, 2020). 2021 წელს მოიგო თბილისის გრანდ სლემი.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

კატეგორია:კანადელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თემურ რახიმოვი

**თემურ რახიმოვი** (დ. 8 ივლისი, 1997) — ტაჯიკი ძიუდოისტი. ასპარეზობს +100 კგ წონით კატეგორიაში. მიიღო მონაწილეობა 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. 2019 წელს მარაქეშის გრან-პრიზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ენზელის ოპერაცია

**ენზელის ოპერაცია** — რუსეთის სამოქალაქო ომის ნაწილი. 1920 წლის 17-18 მაისსწითელი არმიის ვოლგა-კასპიისპირეის ფლოტმა განახორციელა სადესნტო ოპერაცია თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ, რომელიც გამაგრებული იყო კასპიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ქალაქ ბანდარ-ანზალის მიდამოებში. ენზელის ოპერაციის წარმატებით დასრულებამ წითელ არმიას ხელი შეუწყო ამიერკავკასიის და თურქესტანის ოკუპაციაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომი
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:1920 წლის ბრძოლები
არშაკ კარაპეტიანი

**არშაკ კარაპეტიანი** (; დ. 6 თებერვალი, 1967) — სომეხი გენერალ-მაიორი. სომხეთის თავდაცვის მინისტრი 2021 წლის 2 აგვისტოდან 2021 წლის 15 ნოემრამდე. არ არის არცერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

კატეგორია:სომხეთის თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
უილქსის მიწა

მინი|250პქ|უილქსის მიწის დაყოფა
**უილქსის მიწა** () — აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ტერიტორიის ნაწილი. განლაგებულია ადელის მიწასა და დედოფალ მერის მიწის სანაპიროს (ა. გ. 100° და 136°11′) შორის. წარმოადგენს 3000 მეტრზე მეტი სისქის მყინვარულ საფარს. მყინვარის ზედაპირის სიმაღლე 1000–2500 მ. სანაპიროებთან გვხვდება ყინულისაგან თავისუფალი მონაკვეთები (ბანგერისა და გრირსონის ოაზისები). ზოგიერთ ადგილას არის შელფური მყინვარები. უილქსის მიწა ავსტრალიისა (სამეცნიერო სადგური კეისი) და რუსეთის კვლევების რაიონია. აღმოჩენილია ჩარლზ უილქსის ექსპედიციის მიერ 1840 წელს. სახელი ეწოდა მის პატივსაცემად 1911–1914 წლების ავსტრალიური ექსპედიციის დროს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ბადის ნაპირი

**ბადის ნაპირი** () — უილქსის მიწის სანაპიროს ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა). მდებარეობს ა. გ. 110° და 116° შორის. ზღვაში შეჭრილია დიდი ნახევარკუნძულის სახით, თითქმის მთლიანადაა დაფარული ყინულის სქელი ფენით. ამ ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაპირზე მდებარეობს გრირსონის ოაზისი, რომელშიც განლაგებულია ავსტრალიური სამეცნიერო სადგური უილქსი (1957). ბადის ნაპირი აღმოაჩინა ამერიკულმა ექსპედიციამ ჩარლზ უილქსის ხელმძღვანელობით. ატარებს ამ ექსპედიციის ერთ-ერთი გემის კაპიტნის სახელს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის ნაპირები
კლაუდია ტანერი

**კლაუდია ტანერი** (დ. 2 მაისი, 1970) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის სახალხო პარტიის წევრი. ავსტრიის თავდაცვის მინისტრი 2020 წლის 7 იანვრიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* კლაუდია ტანერი ავსტრიის პარლამენტის საიტზე

კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არარატ მირზოიანი

**არარატ მირზოიანი** (; დ. 23 ნოემბერი, 1979) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2017-2021 წლებში სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. 2019-2021 წლებში სომხეთის ეროვნული კრების პრეზიდენტი. 2018-2019 წლებში – სომხეთის პირველი ვიცე-პრემიერი. 2021 წლის 19 აგვისტოდან – სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი. პოლიტიკური პარტია საზოგადოებრივი კონტრაქტის წევრი. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* არარატ მირზოიანის ბიოგრაფია

კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ჯეიჰუნ ბაირამოვი

**ჯეიჰუნ ბაირამოვი** (დ. 25 ივნისი, 1973) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანის განათლების მინისტრი 2018-2020 წლებში. 2020 წლის 16 ივლისიდან აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ალბერტ რამდინი

**ალბერტ რამდინი** (დ. 27 თებერვალი, 1963) — სურინამელი პოლიტიკოსი. 2020 წლის 16 ივლისიდან არის სურინამის საგარეო საქმეთა, საერთაშორისო ბიზნესისა და საერთაშორისო კოოპერაციის მინისტრი. 2005-2015 წლებში იყო ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციის გენერალური მდივნის ასისტენტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალბერტ რამდინი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავსტრალია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ავსტრალიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეცხრედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 46 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Australia at the 2020 Summer Olympics 

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ავსტრალია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბრინას ნაპირი

**საბრინას ნაპირი** () — უილქსის მიწის სანაპიროს ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა). მდებარეობს აღმოსავლეთიდან საუთარდის კონცხსა (ა. გ. 122°05″) და დასავლეთიდან ტოტენის მყინვარს (ა. გ. 116°02″) შორის. სიგრძე დაახლოებით 300 კმ. საბრინას ნაპირის დიდი ნაწილი უკავია მოსკოვის უნივერსიტეტის შელფურ მყინვარს, რომელიც აკრავს კონტინენტურ მყინვარულ საფარს, მისი ზედაპირი სამხრეთისკენ მკვეთრადაა აწეული. აღმოაჩინა ინგლისურმა ექსპედიციამ ჯონ ბალენის ხელმძღვანელობით 1839 წელს. 1957–1958 წლებში იკვლევდა საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიცია. სახელი ეწოდა ავსტრალიელი პოლარული მკვლევრის დაგლას მოუსონის მიერ 1931 წელს ჯონ ბალენის ექსპედიციის გემის პატივსაცემად.

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის ნაპირები
ვადიმ პრისტაიკო

**ვადიმ პრისტაიკო** (დ. 20 თებერვალი, 1970) — უკრაინელი დიპლომატი. 2012-2014 წლებში უკრაინის ელჩი კანადაში. 2017-2019 წლებში – უკრაინის ელჩი ნატოში. 2019 წლის 29 აგვისტოდან 2020 წლის 4 მარტამდე იკავებდა უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას. 2020 წლის 4 მარტიდან 4 ივნისამდე უკრაინის პრემიერ-მინისტრის მოადგილე ევროპული ურთიერთობების საკითხებში. 2020 წლის 20 ივლისიდან არის უკრაინის ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Пристайко Вадим Володимирович  – Vadym Volodomyrovych Prystaiko

კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნურლან ერმეკბაევი

**ნურლან ერმეკბაევი** (დ. 1 იანვარი, 1963) — ყაზახი პოლიტიკოსი. უშიშროების საბჭოს მდივანი 2014-2016 წლებში. თანამდებობას ხელმეორედ იკავებდა 2018 წლის 4 აპრილიდან 7 აგვისტომდე. 2018 წლის 7 აგვისტოდან არის ყაზახეთის თავდაცვის მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია ყაზახეთის მთავრობის საიტზე 

კატეგორია:ყაზახეთის თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალმარასი

**ალმარასი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის კამპო-არანიუელოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 34 კმ². მოსახლეობა — 1726 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* კასერესის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალმარასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კასერესის ქალაქები
პოლარეთისპირა ურალი

**პოლარეთისპირა ურალი** () — ურალის უმაღლესი ნაწილი რუსეთში. გადაჭიმულია მდინარეების ხულგას და შჩუგორის ხეობებს შორის 230 კმ-ზე, სიგანე 150 კმ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება პოლარული ურალი, ხოლო სამხრეთით ჩრდილოეთი ურალი. შედგება რიგი ქედისაგან, რომელთა საშუალო სიმაღლეა 1300–1400 მ. ყველაზე მაღალ ქედებს ერთმანეთისადმი პარალელური მიმართულება აქვს. უმაღლესი წერტილია მთა ნაროდნაია (1894 მ), რომელიც მკვლევართა ქედზე მდებარეობს. მაღალია აგრეთვე კარპინსკის მთა (1878 მ) და მანარაგა (1820 მ).

დასავლეთი მაკროკალთა ციცაბოა, ფლატოვანი, აღმოსავლეთი დამრეცი. რელიეფში მკაფიოდ გამოიყოფა აღმოსავლეთი სალედის, დასავლეთი სალედის, საბლიას, მკვლევართა და სხვა ქედები. პოლარეთისპირა ურალი აგებულია კრისტალური ფიქლებით, ამფიბოლიტებით, დიაბაზებით და გნაისებით. მაღალი მწვერვალები, როგორიცაა მაგალითად, მთა ნაროდნაია აგებულია, ურალთაუს ანტიკლინორიუმის ღერძული ნაწილის კვარციტებით და მეტამორფული ქანებით, ხოლო იზოლირებული მასივები შეესატყვისება ცალკეულ, შედარებით მცირე ანტიკლინებს. პოლარეთისპირა ურალში ცნობილია 29 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 5 კმ². აღსანიშნავია მანსის, გოფმანისა და ვარსანოფიევას მყინვარები, რომლებიც დეგრადაციის სტადიაზე იმყოფებიან. მყინვართა ენები დასავლეთ კალთებზე ეშვება 600–650 მ-მდე, ცენტრალურ ნაწილში 1000–1200 მ-მდე. ყველაზე მეტად გავრცელებულია კარული მყინვარები, მაგრამ გვხვდება კარულ-დაკიდული და მიყრდნობილი ფირნული მყინვარებიც. გარდა მყინვარებისა, აქ ბევრია მრავალწლიანი ნამქერები და ნაზვავთა კონუსები, რომელთა ზედაპირი მოფენილია ქვის ნამსხვრევებით. ნამქერები, ზვავები და მრავალწლოვანი მზრალობა აქტიურ ზემოქმედებას ახდენს რელიეფის ფორმებზე და ნიადაგწარმოქმნაზე, მცენარეულობის განვითარებაზე და განსახლებაზე. 

რელიეფში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ძველი და თანამედროვე სკულპტურულ-აკუმულაციური მყინვარული ფორმები და მთის კალთის ტერასები. სოლიფლუქციური პროცესების განვითარება განპირობებულია მრავალწლოვანი მზრალობის ფართო განვითარებით. 700–800 მ ზემოთ ქედების კალთებზე და მწვერვალებზე გაბატონებულია გოლცური დენუდაცია. ყველაზე მაღალ ქედებზე განვითარებულია ალპური რელიეფი. ნივაცია და სოლიფლუქცია წარმოადგენს რელიეფის ფორმირების განმსაზღვრელ პროცესებს. ეროზიას მეორეხარისხოვანი მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან იგი მიმდინარეობს ძალიან მოკლე ზაფხულის განმავლობაში. მისი როლი იზრდება ცოკოლის კალთებზე.

ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია მთიან, ქვიან, მღიერებიან და ხავსებიან პოლიგონალურ და ხალიან ტუნდრას, მთის ტუნდრის ნიადაგებით. მთის ტუნდრა პოლარეთისპირა ურალის სამხრეთ ნაწილში იწყება დაახლოებით 500–600 მ სიმაღლიდან. ქვემოთ მკაფიოდ არის გამოხატული გოლებისპირა ტყემდელოს სარტყელი, რომელსაც 400 მ ქვემოთ ცვლის მთის ტყე-ტუნდრისა და ჩრდილო ტაიგის მეჩხერი ტყეები. ეს ტყეები დასავლეთ კალთაზე იქმნება არყისა და ნაძვისგან, კედარის ნარევით, ხოლო აღმოსავლეთ კალთაზე, ნაძვისაგან და ლარიქსისაგან. მთის ტყეების ქვეშ განვითარებულია კორდიანი მთა-ტყის ნიადაგები, რომელიც თანდათანობით გადადის ვაკის ეწერ-ლებიან და ეწერ ნიადაგებში. მდინარეთა ხეობებში განვითარებულია მდელოს ალუვიური ნიადაგები, გალებებისა და გაეწრების ნიშნებით.

## სქოლიო
კატეგორია:ურალის მთები
ლავრიონის მაღაროები

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ვერცხლის მადნის მოპოვება ლავრიონის მაღაროებში, ძვ. წ. V საუკუნე, ვაზის მოხატულობა.
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მადნის სარეცხი მაგიდა ლავრიონში.
**ლავრიონის მაღაროები** — ანტიკურ ეპოქაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ვერცხლის (ვერცხლისშემცველი პოლილითონური მადანი) საბადოები. სახელი მიიღო ადგილმდებარეობის მიხედვით — მდებარეობდა ლავრიონის მთაზე (), ატიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სუნიონის კონცხის სიახლოვეს. ამ რაიონში მადნის მოპოვება და დამუშავება ძვ. წ. XVI საუკუნეში დაიწყო; წარმოებამ მაქსიმალურ დონეს ძვ. წ. V–IV საუკუნეებში მიაღწია. ეკუთვნოდა ათენის სახელმწიფოს, თუმცა იჯარით გადაეცემოდათ კერძო მეწარმეებს სპეციალური თანამდებობის პირების, პოლეტების მიერ. შემორჩენილია პოლეტების ძვ. წ. 367–307 წლების წარწერები, რომლებიც შეიცავს იჯარის პირობებს. მაღაროები იჯარით გაიცემოდა 3, 7 ან 10 წლის ვადით. ძირითადი სამუშაო ძალას წარმოადგენდნენ მონები, რომელთა რიცხოვნობა ძვ. წ. V–IV საუკუნეებში 20-დან 35 ათასამდე ივარაუდება. ღრმა შახტებში (110 მეტრამდე) ისინი ხელით ანგრევდნენ ქანებს, რომლებსაც ზედაპირზე ამსხვრევდნენ და რეცხავდნენ, შემდეგ აქვე ხორციელდებოდა ლითონის გამოდნობა. ლავრიონის მაღაროებში შრომის მძიმე პირობებმა და მონათა მაღალმა კონცენტრაციამ ძვ. წ. II საუკუნის ბოლოს გამოიწვია მონების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი აჯანყება. სპეციალისტების შეფასებით, ანტიკურ ეპოქაში ლავრიონში გამოიდნო დაახლოებით 1200 ტონა ვერცხლი და 400 ტონა ტყვია. ძირითადად სწორედ ლავრიონის მაღაროებში მოპოვებული ვერცხლისაგან ჭრიდნენ მონეტებს, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდნენ ანტიკურ და სხვა აღმოსავლურ სახელმწიფოებში, როგორც ჩანს, ვერცხლისა და ტყვიის ნაწილი ექსპორტზე გაჰქონდათ. ლავრიონის მაღაროებიდან მიღებული შემოსავალი დიდი ხნის განმავლობაში იყო ათენის მთავარი საფინანსო სისტემა. ძვ. წ. I საუკუნის მიწურულს მადანი ამოიწურა და ათენელებმა ლითონის ამოღების მიზნით დაიწყეს ძველი წიდების გადადნობა. ახ. წ. I საუკუნეში ლავრიონის მაღაროები მიატოვეს. მადნის მოპოვება (შესვენებებით) განახლდა 1873 წელს.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის ეკონომიკა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
ბანზარეს ნაპირი

**ბანზარეს ნაპირი** () — უილქსის მიწის სანაპიროს ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა). მდებარეობს ა. გ. 122° და 130° შორის. მყინვარული კალთა რამდენიმე გამომტანი მყინვარითაა. შუა ნაწილში კონტინენტურ მყინვარულ საფართან მიერთებულია ვოეიკოვის შელფური მყინვარი, რომლის აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით მუდმივად არსებობს აისბერგთა დიდი თავმოყრა. აღმოაჩინა ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიურმა ანტარქტიდულმა კვლევითმა ექსპედიციამ 1931 წელს, რომლის სახელსაც (შემოკლებით) ატარებს იგი ().

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის ნაპირები
ალენ სიმონიანი

**ალენ სიმონიანი** (; დ. 5 იანვარი, 1980) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2018 წლიდან სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. 2019-2021 წლებში სომხეთის ეროვნული კრების ვიცე-პრეზიდენტი. 2021 წლის 2 აგვისტოდან სომხეთის ეროვნული კრების პრეზიდენტი. პოლიტიკური პარტია საზოგადოებრივი კონტრაქტის წევრი. 2022 წლის 23 იანვრიდან 3 მარტამდე სომხეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი არმენ სარქისიანის გადადგომის შემდეგ. ჰყავს ორი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალენ სიმონიანის ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სომხეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ლეონიდ კოჟარა

**ლეონიდ კოჟარა** (დ. 14 იანვარი, 1963) — უკრაინელი დიპლომატი, პოლიტიკოსი. 2002-2006 წლებში უკრაინის ელჩი შვედეთში. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2012 წლის 24 დეკემბრიდან 2014 წლის 23 თებერვლამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Леонід Кожара&nbsp;— Міністр закордонних справ України 
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავსტრია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ავსტრიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეშვიდედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე წლების მიხედვით
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ავსტრიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამერვედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Austria at the 2020 Summer Olympics 

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე წლების მიხედვით
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩარლზ უილქსი

**ჩარლზ უილქსი** (; დ. 3 აპრილი, 1798, ნიუ-იორკი — გ. 8 თებერვალი, 1877, ვაშინგტონი) — ამერიკელი საზღვაო ოფიცერი, წყნარი ოკეანისა და ანტარქტიდის მკვლევარი, ადმირალი (1866 წლიდან). 1818 წელს გადრემარინად დაიწყო სამსახური ფლოტში, 1826 წლიდან ლეიტენანტად. 1830 წლიდან იყო ინსტრუმენტებისა და რუკების საცავის გამგე. 1838–1842 წლებში მეთაურობდა წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილსა და ანტარქტიკაში 6 გემით განხორციელებულ კვლევით და ტოპოგრაფიულ ექსპედიციას, რომლის დროსაც აღიწერა პოლინეზიის 260-მდე კუნძული, მ.შ. მანამდე უცნობი 3 კუნძული ფენიქსისა და ტოკელაუს არქიპელაგებში. 1840 წელს სამხრეთის მაგნიტური პოლუსის ძიებაში გაიარა ანტარქტიდის პაკური ყინულის საფარი აღმოსავლეთი გრძედის 150°-დან 90°-მდე და რუკაზე დაიტანა კონტინენტის სანაპიროს ნაწილი. 1841 წელს ექსპედიციამ გამოიკვლია მდინარე კოლუმბიის აუზის ნაწილი, ხოლო 1842 წლის ივნისში ჩავიდა ნიუ-იორკში. 1844–1861 წლებში ჩარლზ უილქსმა და მისმა თანამგზავრებმა გამოსცეს 19-ტომიანი ანგარიში ექსპედიციის შედეგების შესახებ; ავტორია ტომებისა: „თხრობა“ (1844), „მეტეოროლოგია“ (1851), „ჰიდროგეოგრაფია“ (1861). მონაწილეობდა 1861–1865 წლების აშშ-ის სამოქალაქო ომში. მის პატივსაცემად ანტარქტიდის სანაპირო ზოლის ერთ-ერთ ნაწილს უილქსის მიწა ჰქვია.

## თხზულებები 
* 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მოგზაურები
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები
კატეგორია:ანტარქტიკის მკვლევრები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის მკვლევრები
კატეგორია:კოლუმბიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
Lil Yachty

**მაილს პარკს მაკ-კოლუმი** (დ. 23 აგვისტო, 1997), ცნობილი სასცენო სახელით **Lil Yachty** — ამერიკელი რეპერი. მაკ-კოლუმმა თავდაპირველად აღიარება მოიპოვა ინტერნეტში 2015 წელს მისი სინგლების „One Night“-სა და „Minnesota“-ს გავრცელების შემდეგ. ორივე სინგლი შესული იყო მის სადებიუტო EP-ში „Summer Songs“. 2016 წლის მარტში გამოუშვა თავისი სადებიუტო მიქსტეიპი „Lil Boat“.

მას გამოშვებული აქვს ოთხი სტუდიური ალბომი. პირველი ალბომი „Teenage Emotions“ 2017 წელს გამოვიდა. მისი მეორე და მესამე სტუდიური ალბომები „Lil Boat 2“ და „Nuthin' 2 Prove“ 2018 წელს გამოვიდა. მისი ამ დროისთვის უკანასკნელი სტუდიური ალბომი „Lil Boat 3“ 2020 წლის 29 მაისს გამოვიდა. მისმა ოთხივე ალბომმა მოახერხა Billboard 200-ის საუკეთესო ოცეულში მოხვედრა. მისი ნამუშევარი „Broccoli“ ნომინირებული იყო გრემის ჯილდოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტაიტაო

**ტაიტაო** () — ნახევარკუნძული სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ჩილეს სამხრეთში. სიგრძე დაახლოებით 124 კილომეტრი, სიგანე დაახლოებით 115 კილომეტრი, სიმაღლე 1200 მეტრამდე. ოფკის დაბალი ყელით მიერთებულია პატაგონიის ანდებთან; სამხრეთიდან გარს აკრავს პენიასის ყურე. ნაპირები ღრმადაა დასერილი ფიორდებით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩილეს გეოგრაფია
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ნახევარკუნძულები
ტორეხონსილიო

**ტორეხონსილიო** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის რივერა-დე-ფრესნედოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 94 კმ². მოსახლეობა — 2910 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* კასერესის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ტორეხონსილიოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
კლარის ნაპირი

**კლარის ნაპირი** () — უილქსის მიწის სანაპიროს ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა). მდებარეობს ა. გ. 130° და 136° შორის, გადაჭიმულია დაახლოებით 350 კმ-ზე. კონტინენტური მყინვარული ფარის კიდე, რომელიც ციცაბოდაა მოგლეჯილი ზღვის მხრიდან, ამ რაიონში ბოლოვდება გამომტანი მყინვარებით. მყინვარული ფარის ზედაპირი მკვეთრად მაღლდება კონტინენტის შუაგულისკენ და 60 კმ მანძილზე უკვე 1000 მეტრზე მეტს სიმაღლეს აღწევს. აღმოჩენილია და სახელი ეწოდა საფრანგეთის ანტარქტიდული ექსპედიციის მიერ 1840 წელს ჟიულ დიუმონ-დიურვილის ხელმძღვანელობით. ამჟამად უპირატესად ავსტრალიის კვლევითი სამუშაოების რაიონია. 1956 წელს იკვლევდა საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ანტარქტიდის ნაპირები
უკრაინის დამოუკიდებლობის დღე

**უკრაინის დამოუკიდებლობის დღე** () — უკრაინის ეროვნული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 24 აგვისტოს, ნიშნად 1991 წელს უკრაინის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის გამოცხადებისა.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის დღესასწაულები
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
დეივის ჩამა

**დეივის ჩამა** (დ. 21 აგვისტო, 1964) — ზამბიელი პოლიტიკოსი. ზამბიის ეროვნული ასამბლეის წევრი და ქვეყნის თავდაცვის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ჩამამ მიიღო დიპლომი სოფლის მეურნეობაში და დაიწყო თავისი პროფესიით მუშაობა. ამავე დროს ის წარდგენილი იყო ზამბიის ეროვნული ასამბლეის წევრობაზე. ამავე წელს ჩამა ზამბიის ეროვნული ასამბლეის წევრი გახდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თაიზი

**თაიზი** () — ქალაქი იემენში, ამავე სახელწოდების მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაახლ. 615 ათასი მცხოვრები (2014). მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, ზღვის დონიდან 1400 მ-ზე, საბირის მთების ძირში. საავტომობილო გზებით უკავშირდება სანას, ჰოდეიდას, მოხას, ადენს. ქალაქში არის საერთაშორისო აეროპორტი.

## ისტორია 
თაიზი პირველად იხსენიება თურან-შაჰ იბნ აიუბის (სალადინის ძმის) იემენში შეჭრის დროს (1173). XVI საუკუნის დასაწყისამდე იყო აიუბიდებისა და რასულიდების დინასტიების დედაქალაქი. XVI საუკუნიდან XX საუკუნის დასაწყისამდე ოსმალეთის იმპერიაში შედიოდა. 1948 წელს გადაეცა იემენის (მუთავაქილიურ) სამეფოს. იმამ აჰმედ ბენ იაჰიას მმართველობის (პერიოდში 1948–62) თაიზი იყო მისი რეზიდენცია და იემენის დედაქალაქი. ქვეყანაში 2011 წლის საპროტესტო მოძრაობის ერთ-ერთი ცენტრი იყო. დაზარალდა ჰუსიტებსა და სახელმწიფოს შორის 2015 წლის სამხედრო დაპირისპირების დროს.

## არქიტექტურა 
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ალ-მუზაფარის მეჩეთი
ქალაქში შემორჩენილია XIII საუკუნის ციხესიმაგრის კედლების ნანგრევები (ბაბ-მუსას და ბაბ-ალ-ქაბირის კარიბჭე), შუა საუკუნეების ტიპის 3–4-სართულიანი სახლები, ალ-მუზაფარის მეჩეთი (1249–1295), ალ-აშრაფიას მეჩეთი და მედრესე (1295–1297), ალ-მუთაბიას მედრესე (1392–1393), ალ-კაჰირას ციხესიმაგრე. უნივერსიტეტი (1995). მედრესე (1397; უნივერსიტეტის სტატუსით). ეროვნული მუზეუმი (იემენის იმამის აჰმედის სასახლეში; XX საუკუნის I ნახევრის მორთულობა).

## ეკონომიკა 
ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი სამრეწველო და სავაჭრო ცენტრია. ქალაქში არის: ალუმინის გამოსადნობი ქარხანა, ცემენტის წარმოება, კვებისა (ყავის გადამუშავება, რძის პროდუქციის, საკონდიტრო ნაწარმის, უალკოჰოლო სასმელებისა და სხვ. გამოშვება) და მსუბუქი (ბამბეულის ქსოვილების, ტანსაცმლის, ფეხსაცმლის წარმოების, ტყავის გამოქნის ფაბრიკები) მრეწველობის საწარმოები. ამზადებენ საპნებსა და სარეცხ საშუალებებს, საიუველირო ნაწარმს, ჭურჭელს, პლასტმასის ნაკეთობებს, ქაღალდს. ყავის, ბოსტნეული კულტურების, კათისა და მარცვლოვანი კულტურების მოყვანაზე სპეციალიზებული სასოფლო-სამეურნეო რაიონის მნიშვნელოვანი ცენტრია.

## ჰავა 
## სქოლიო 
კატეგორია:იემენის ქალაქები
კათი

**კათი**, *საჭმელი კათი* () — მცენარე ჭანჭყატისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ბუჩქი ან მცირე ზომის (6 მეტრამდე სიმაღლის) ხეა. მისი სამშობლო, სავარაუდოდ, ეთიოპიის მთიანეთია. ფოთლები მოპირდაპირედაა განლაგებული, იშვიათად მორიგეობით, წაგრძელებულ-ოვალური ფორმის, დაკბილული. ყვავილები პატარაა, თეთრი, 5-ნაკვთიანი, შეკრებილია იღლიურ მტევნისებრ ან ფარისებრ ყვავილედებში. ნაყოფი სამწახნაგიანი წაგრძელებული კოლოფია 1–3 თესლით შიგნით. ძველი დროიდანაა კულტივირებული, ძირითადად აღმოსავლეთ აფრიკასა და არაბეთის ნახევარკუნძულზე. მოჰყავთ ფოთლების გამო (შეიცავს ალკალოიდებს: ეფედრინი, კათინი და სხვ.), რომლებიც გამოირჩევიან ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე ტონუსის ასამაღლებელი მოქმედებით; ახალი, ყველაზე პატარა, ახალგაზრდა ფოთლები, რომლებიც ყლორტების კენწეროებშია შეკრებილი, გამოიყენება უშუალოდ (ღეჭავენ) და ტრადიციული ამგზნები სასმლის მისაღებად. ფოთლების მოხმარება იწვევს მიჩვევას. ზოგ ქვეყანაში ნარკოტიკულ მცენარედ ითვლება.

## გალერეა 

ფაილი:Catha edulis kz01.jpg|ფოთლები
ფაილი:Catha edulis06.jpg|ყვავილები
ფაილი:Qat tree,yemen.jpg|კათის ხე
ფაილი:Khat vendor in Yemen.jpg|კათით მოვაჭრე იემენში

## სქოლიო 
კატეგორია:ჭანჭყატისებრნი
მკვლევართა ქედი

**მკვლევართა ქედი** () — ქედი რუსეთში, კომის რესპუბლიკისა და ტიუმენის ოლქის საზღვარზე. წარმოადგენს პოლარეთისპირა ურალის მთავარ წყალგამყოფ ქედს.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები