open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დანდალოს ხიდი

**დანდალოს ხიდი** — შუა საუკუნეების თაღოვანი ხიდი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აჭარისწყალზე. მდებარეობს სოფელ დანდალოს მახლობლად, შავი ზღვის სანაპიროდან ახალციხეში მიმავალ ძველ დიდ მაგისტრალზე. რუსეთის ხელისუფლებამ აქ ბათუმი–ახალციხის მაგისტრალი გაიყვანა და ძველი ხიდის გვერდით ააშენა დიდი რკინის ხიდი (ამჟამად გაუქმებულია და მის ქვემოთ 300 მეტრში აგებულია ახალი ხიდი). დანდალოს ძველი ხიდი ქართული სახიდე-სამშენებლო ხელოვნების უნიკალური ძეგლია.

## ხიდის აღწერა
დანდალოს ხიდი ნაგებია ადგილობრივი კირქვითა და კირის დუღაბით. ორივე ბურჯი დადგმულია კლდეზე, რაც მას ძირის გამორეცხვისაგან იცავს. 

ხიდის სიგრძეა 34,5 მ, სიგანე თავბანდთან 2,80 მ (ლავგარდნის გადმოწევიანად). მისასვლელებთან ხიდის სიგანე მარცხენა შესასვლელისა 4,70 მ, სიგრძე — 10 მ, მარჯვენასი 3,50 მ, სიგანე (ძველი ნაგებობის მიხედვით) — 2,40 მ, მალი 21 მ, ისარი — 4 მ. ბურჯის სიმაღლეა 4,6 მ, სიგანე — 4,55 მ. იმავე ბურჯზე დატანილია ფოსოები ორ რიგად. თითო რიგში სამი ფოსოა. ფოსოს ზომებია 50Х60; 55Х52. ფოსოების ნაპირიდან დაშორება 35 მ, ფოსოებს შორის მანძილი — 38 სმ, ლავგარდნის სისქე — 10-14 სმ.

ხიდი გეგმაში ლათინურ ასო S-ს ჰგავს. სამშენებლო ტექნიკის თვალსაზრისით ასეთი ფორმის ხიდის აშენება გაცილებით რთულია, რადგანაც დატვირთვები ნაწილდება არათანაბრად.

ფოსოების ორი რიგი გვიჩვენებს, რომ აშენების დროს ხარაჩოები ორ რიგად ყოფილა დალაგებული. მარჯვენა ბურჯი პირდაპირ კლდეზეა დაშენებული, ხოლო მარცხენა წყალში შეჭრილი მალის შემცირების მიზნით.

ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## ლიტერატურა 
* *კვეზერელი-კოპაძე ნ.* საქართველოს ძველი ხიდები, თბ., 1972
* ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 38-39

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის ქვისთაღოვანი ხიდები
სამხრეთ-ბანატის ოლქი

**სამხრეთ-ბანატის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას სამხრეთ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 8 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პანჩევო. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 313 937 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 74 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 4245 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, უდიდესი ეთნიკური ჯგუფებია:
* სერბები — 220&nbsp;641 ადამ. (70,28 %);
* რუმინელები — 21&nbsp;618 ადამ. (6,88 %);
* უნგრელები — 15&nbsp;444 ადამ. (4,91 %);
* სლოვაკები — 15&nbsp;212 ადამ. (4,84 %);
* მაკედონიელები — 7636 ადამ. (2,43 %);
* ბოშები — 6268 ადამ. (1,99 %);
* იუგოსლავები — 5687 ადამ. (1,81 %).

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
გეშენენი

**გეშენენი** () — კომუნა შვეიცარიაში, ურის კანტონში. მდებარეობს როისის ხეობაში. პირველად მოიხსენიება 1280 წელს. ფართობი 104,1 კმ², ამათგან 7,3% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში, 11,4% უკავია ტყეს, 0,9% მოდის გზებსა და შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო დანარჩენი 80,4% არაპროდუქტიულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გეშენენი — ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:ურის კანტონის მუნიციპალიტეტები
შუა-ბანატის ოლქი

**შუა-ბანატის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 5 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზრენიანინი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 208 456 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 64 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 3256 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, უდიდესი ეთნიკური ჯგუფებია:
* სერბები — 150 794 ადამ. (72,33%);
* უნგრელები — 27 842 ადამ. (13,35%);
* ბოშები — 5682 ადამ. (2,72%);
* რუმინელები — 5156 ადამ. (2,47%);
* იუგოსლავები — 3759 ადამ. (1,8%);
* სლოვაკები — 2495 (1,19%).

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
სამხრეთ-ბაჩის ოლქი

**სამხრეთ-ბაჩის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას ცენტრალურ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 13 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნოვი-სადი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 593 666 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 147.8 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 4016 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ანზორ კავაზაშვილი

**ანზორ კავაზაშვილი** (დ. 19 ივლისი, 1940; ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. იყო საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1967).

## სანაკრებო კარიერა  
საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების რიგებში ჩაატარა 29 მატჩი, ასევე მონაწილეობდა 1966 და 1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში

## სამწვრთნელო კარიერა  
კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა კოსტრომის „სპარტაკს“, ასევე ჩადისა და გვინეის ეროვნულ ნაკრებებს.

## მიღწევები 
* საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი: 1965, 1969
* საბჭოთა კავშირის თასი: 1968, 1971.
* საბჭოთა კავშირის წლის საუკეთესო მეკარე: 1965, 1967.
* საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1967  № 1682

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანზორ კავაზაშვილი  — Rusteam.permian.ru

კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრიზრენის ოლქი

**პრიზრენის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე კოსოვოსა და მეტოხიის ერთ-ერთი ოლქი ხუთიდან (ფაქტობრივად კონტროლირდება ნახევრად აღიარებული კოსოვოს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ).

ოლქი მოიცავს 4 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პრიზრენი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 376 085 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 197.7 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 1902 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

პრიზრენის ოლქი მოიცავს 4 თემს, რომლებიც აერთიანებს 220 დასახლებულ პუნქტს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* კოსოვო-მეტოხია

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
აიროლო

**აიროლო** () — თემი შვეიცარიაში, ლევენტინის რაიონში, ტიჩინოს კანტონში. ფართობი 94,37 კმ², ამათგან 3,9% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში, 21,7% უკავია ტყეს, 2,9% მოდის გზებსა და შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო დანარჩენი 41,6% არაპროდუქტიულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აიროლო — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:შვეიცარიის თემები
დასავლეთ-ბაჩის ოლქი

**დასავლეთ-ბაჩის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 4 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სომბორი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 213 242 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 88.1 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 2420 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, უდიდესი ეთნიკური ჯგუფებია:
* სერბები (62,91 %)
* უნგრელები (10,19 %)
* ხორვატები (6,05 %)
* ჩერნოგორიელები (4,29 %)
* იუგოსლავები (3,21 %)
* რუსინები (2,58 %)
* ბუნევცები (1,31 %)

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ბარაევოს თემი

**ბარაევოს თემი** () — თემი სერბეთში, შედის ბელგრადის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 25 146 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 118 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 213 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბარაევო. ბარაევოს თემი შედგება 13 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 16.3 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
ცენტრალური სერბეთი

მინი|ცენტრალური სერბეთის ტერიტორია ფერითაა გამოყოფილი
**ცენტრალური სერბეთი** () — სახელწოდება სერბეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ნაწილისა, რომელიც მოქცეულია ვოევოდინასა და კოვოსო-მეტოხიის ავტონომიურ მხარეებს შორის. ცენტრალური სერბეთი თავის მხრივ არ წარმოადგენს ცალკეულ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულს და არ აქვს განსაზღვრა არც ერთ კანონსა თუ იურიდიულ დოკუმენტს. ცნება *„ცენტრალური სერბეთი“* შემოღებულია უშუალოდ სერბეთის იმ ნაწილის გამოსაყოფად, რომელიც ავტონომიური მხარეების ფარგლებს გარეთაა. ცენტრალურ სერბეთში მდებარეობს 17 რაიონი და ქვეყნის დედაქალაქი — ბელგრადი, რომლის ტერიტორიაც გარეუბნებთან ერთად ასევეა გამოყოფილი ცალკე რაიონად.

## გეოგრაფიული მდებარეობა 
სერბეთის ამ ნაწილის სახელწოდება განაპირობა მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ — ის ქვეყნის ცენტრშია განლაგებული. ცენტრალური სერბეთის ჩრდილოეთით მდებარეობს ვოევოდინას ავტონომიური მხარე, ხოლო სამხრეთით — კოსოვო და მეტოხია. ცენტრალურ სერბეთს დასავლეთით გასასვლელი აქვს ჩერნოგორიისა და ბოსნია და ჰერცეგოვინის საზღვრებზე, აღმოსავლეთით კი რუმინეთის, ბულგარეთისა და მაკედონიის საზღვრებზე.

## მოსახლეობა 
thumb|left|200px|ცენტრალური სერბეთის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, ცენტრალური სერბეთის მოსახლეობა შეადგენს 5 466 009 ადამიანს. მოსახლეობის უმეტესობა სერბია (4 891 ათასი ადამ., ანუ 89 %). ცენტრალური სერბეთის ტერიტორიაზე ასევე ცხოვრობენ ბოშნიაკები (135,7 ათასი ადამ.), ბოშები (79,1 ათასი ადამ.), ალბანელები (60,0 ათასი ადამ.), ვლახები (40,0 ათასი ადამ.), ჩერნოგორიელები (33,5 ათასი ადამ.), იუგოსლავები (30,8 ათასი ადამ.) და სხვანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზოგადი ცნობები სერბეთის შესახებ 

კატეგორია:სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
კუნეო

**კუნეო** () — ქალაქი იტალიაში, კუნეოს პროვინციის მთავარი ქალაქი. 2009 წლის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 55,308 ადამიანი. მდებარეობს მაღალმთიან პლატოზე, ზღვის დონიდან 534 მ სიმაღლეზე. გაშენებულია სოლის ფორმით. არის ღირსშესანიშნაობები. ქალაქის მფარველად მიიჩნევა მიქაელ მთავარანგელოზი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
გუელის პარკი

**გუელის პარკი** () — ცნობილი პარკი ესპანეთში, ბარსელონის ზემო ნაწილში, ელ-კარმელის მთაზე. წარმოადგენს ბაღებისა და ცოცხალი ზონების შეხამებას. შექმნა ანტონიო გაუდიმ 1900-1914 წლებში. პარკის ფართობია 17,18 ჰექტარი. აშენდა ეუსები გუელის დაკვეთით. პარკში მდებარეობს ანტონიო გაუდის სახლი, რომელშიც ცნობილი არქიტექტორი ცხოვრობდა 1906 წლიდან გარდაცვალებამდე (1926 წ.), სადაც ამჟამად განთავსებულია გაუდის მუზეუმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გუელის პარკი 

კატეგორია:ესპანეთის პარკები
ბელინცონა

**ბელინცონა** () — ქალაქი შვეიცარიაში. ტიჩინოს კანტონის მთავარი ქალაქი. მდებარეობს მდინარე ტიჩინოს ნაპირზე, ზღვის დონიდან 227 მ სიმაღლეზე, ალპების მთისძირში. პირველად მოიხსენიება 590 წელს როგორც სტრატეგიული პუნქტი. 1242 წლიდან მიეკუთვნებოდა მილანელ მმართველებს. XII-XIV საუკუნეებში განვითარდა ვაჭრობა. 1803 წელს ბელინცონა გახდა დამოუკიდებელი ტიჩინოს კანტონის ნაწილი. მიდამოებში მდებარეობს სამი ციხე-სიმაგრე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
ზემერინგის უღელტეხილი

**ზემერინგის უღელტეხილი** () — მნიშვნელოვანი უღელტეხილი ალპებში. სიმაღლე 965 მ. განლაგებულია შტირიასა და ქვემო ავსტრიას შორის. უღელტეხილს ჭრის ზემერინგის რკინიგზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზემერინგის უღელტეხილი 

კატეგორია:ავსტრიის უღელტეხილები
ბზიფის ციხე

**ბზიფის ციხე** — ციხესიმაგრე აფხაზეთში. მდებარეობს გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბზიფში. გალავანშემორტყმული ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე მდებარეობს  VIII-X საუკუნეების ტაძარი და სხვა ნაგებობების ნაშთები. გალავანს დატანებული აქვს კოშკები, კონტრფორსები და კარიბჭე. ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანია, ინტერიერში გუმბათი ოთხ თავისუფალ მდგარ ბოძს ეყრდნობა, აღმოსავლეთით შვერილწახნაგოვანი აფსიდები აქვს. ფასადებს დეკორი ამკობს.

ციხესიმაგრეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## ლიტერატურა 
* რჩეულიშვილი ლ.,  VIII-X საუკუნეების გუმბათოვანი ხუროთმოძღვრება აფხაზეთში, თბ., 2018

## სქოლიო 
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სმედერევსკა-პალანკის თემი

**სპედერევსკა-პალანკის თემი** () — თემი სერბეთში, შედის პოდუნაის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 53 778 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 128 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 421 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სმედერევსკა-პალანკა. სპედერევსკა-პალანკის თემი შედგება 18 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 23.4 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
აოსტა

**აოსტა** () — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, დასავლეთ ალპებში. მდებარეობს მდინარე დორა-ბალტეის ნაპირზე, მთიან ხეობაში, ზღვის დონიდან 583 მ სიმაღლეზე. ვალე-დ’აოსტის ავტონომიური რეგიონის მთავარი ქალაქი. არის ღირსშესანიშნაობები. სატრანსპორტო კვანძი დიდი და პატარა სენ-ბერნარის უღელტეხილების მისადგომებთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ჩევა

**ჩევა** () — პატარა ქალაქი იტალიაში, კუნეოს პროვინციაში, ქალაქ კუნეოდან დაახლოებით 50 კმ-ში. 2004 წლის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 5,795 ადამიანი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 385 მ სიმაღლეზე, მდინარე ტანაროს ნაპირზე. ქალაქში დგას XVI საუკუნის ციხე-დარბაზი; შემორჩენილია აგრეთვე მცირე ციხე-სიმაგრის ნანგრევები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ველიკო-გრადიშტეს თემი

**ველიკო-გრადიშტეს თემი** () — თემი სერბეთში, შედის ბრანიჩევის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 19 868 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 58 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 344 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ველიკო-გრადიშტე. ველიკო-გრადიშტეს თემი შედგება 26 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 13.2 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
კოსოვოს ოლქი

**კოსოვოს ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე კოსოვოსა და მეტოხიის ერთ-ერთი ოლქი ხუთიდან (ფაქტობრივად კონტროლირდება ნახევრად აღიარებული კოსოვოს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ).

ოლქი მოიცავს 10 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პრიშტინა. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 672 292 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 217.2 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 3095 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

კოსოვოს ოლქი მოიცავს 10 თემს, რომლებიც აერთიანებს 393 დასახლებულ პუნქტს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* კოსოვო-მეტოხია

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
არანჯელოვაცის თემი

**არანჟელოვაცის თემი** () — თემი სერბეთში, შედის შუმადიის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 47 146 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 125 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 376 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი არანჟელოვაცი. არანჟელოვაცის თემი შედგება 19 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 19.8 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
იაგოდინის თემი

**იაგოდინას თემი** () — თემი სერბეთში, შედის პომორავის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 70 085 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 149 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 470 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იაგოდინა. იაგოდინას თემი შედგება 53 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 8.9 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
სერბეთის კონსტიტუცია

**სერბეთის კონსტიტუცია** () — უმაღლესი სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესრიგებს სახელმწიფო ორგანოების საქმიანობის წესს და განამტკიცებს სერბეთის მოქალაქეთა უფლებებს. თანამედროვე სერბეთში მოქმედებს 2006 წლის 28-29 ოქტომბრის რეფერენდუმზე მიღებული კონსტიტუცია.

## სერბეთის კონსტიტუციების სია 
* სერბეთის კონსტიტუცია 1835
* სერბეთის კონსტიტუცია 1838
* სერბეთის კონსტიტუცია 1869
* სერბეთის კონსტიტუცია 1888
* სერბეთის კონსტიტუცია 1901
* სერბეთის კონსტიტუცია 1903
* სერბეთის კონსტიტუცია 1947
* სერბეთის კონსტიტუცია 1963
* სერბეთის კონსტიტუცია 1974
* სერბეთის კონსტიტუცია 1990
* სერბეთის კონსტიტუცია 2006 (*მოქმედი*)

კატეგორია:სერბეთის სახელმწიფო სიმბოლოები
კატეგორია:სერბეთის ისტორია
კატეგორია:სერბეთის სამართალი
სერბეთის ტურიზმი

[thumb|right|300px|ღამის [ბელგრადი]]
სერბეთი განლაგებულია ევროპის ორი გეოგრაფიული და კულტურული რეგიონის შეერთების ადგილას. ეს არის ცენტრალური ევროპა (შუა დუნაის დაბლობი) და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ევროპა (ბალკანეთის ნახევარკუნძული).
ლანდშაფტები და კულტურულ-ისტორიული ძეგლები, სპა-კურორტები, სანადირო და სათევზაო ადგილები ქმნის სერბეთის ტურისტულ იერსახეს. საერთაშორისო ავტომაგისტრალები და რკინიგზები, რომლებიც სერბეთის ტერიტორიაზე გადის, აერთებს დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპას საბერძნეთთან, თურქეთთან, ახლო აღმოსავლეთთან, აზიასა და აფრიკასთან. ასევე ამ ქვეყანაზე გადის საჰაერო დერეფანი, რომელიც აერთებს დასავლეთსა და აღმოსავლეთს, ჩრდილოეთსა და სამხრეთს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის გეოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ტურიზმი
სერბეთის მოქალაქის პასპორტი

**სერბეთის მოქალაქის პასპორტი** () გაეცემათ ნებისმიერი ასაკის სერბეთის მოქალაქეებს, როგორც საერთაშორისო მოგზაურობების მთავარი დოკუმენტი.

პასპორტი გამოიცემა სერბეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ან, თუ მოქალაქე ქვეყნის საზღვარს გარეთაა, საელჩოს მიერ. პასპორტი წარმოადგენს იდენტიფიკაციისა და მოქალაქეობის დამტკიცების საშუალებას, გარდა ამისა, ის ამარტივებს საზღვარგარეთ მყოფი ოფიციალური საკონსულოებისგან დახმარების მიღებას. მოქალაქეებს არ შეუძლიათ ერთდროულად რამდენიმე პასპორტის ქონა.

2008 წლის 7 ივლისიდან შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დაიწყო სერბეთის მოქალაქეებისთვის ახალი ბიომეტრიული პასპორტების გაცემა.

სერბეთისა და ჩერნოგორიის მოქალაქეები ჯერ კიდევ იყენებენ იუგოსლავიის ძველ სამოქალაქო პასპორტებს, რადგან სერბეთიც და ჩერნოგორიაც შედიოდა ამ სახელმწიფოში, სანამ არ შეიქმნა სერბეთი და ჩერნოგორია 2006 წელს. მოძველებული იუგოსლავური პასპორტები უსარგებლო გახდა 2009 წლის 31 დეკემბერს.

მაშინაც კი, როდესაც 2003 წელს იუგოსლავიის ფედერალურმა რესპუბლიკამ შეიცვალა სახელი *სერბეთი და ჩერნოგორიაზე*, პასპორტი სახელმწიფოს ახალი სახელით არ გამოუციათ, შესაძლოა, იმიტომ, რომ მოსალოდნელი იყო ალიანსის გაწყვეტა, რომელიც 2006 წელს წარმოიქმნა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო 

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის სამართალი
სერბეთის ეროვნული პარკების სია

აქ მოცემულია **სერბეთის ეროვნული პარკების სია**

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:სერბეთის გეოგრაფია
ვლასოტინცეს თემი

**ვლასოტინცეს თემი** () — თემი სერბეთში, შედის იაბლანიჩის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 29 669 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები). თემის ფართობი — 308 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვლასოტინცე. ვლასოტინცეს თემი შედგება 48 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 6.4 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
ბრუსის თემი

**ბრუსის თემი** () — თემი სერბეთში, შედის რასინის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 17 394 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 29 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 606 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბრუსი. ბრუსის თემი შედგება 58 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 10.4 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
კატარინა მასეტი

**კატარინა მასეტი** () (დ. 29 აპრილი, 1944, სტოკჰოლმი — გ. 30 მაისი, 2025, ლუნდი) — შვედი ჟურნალისტი და მწერალი.

## ბიოგრაფია 
კატარინა მასეტი დაიბადა სტოკჰოლმში, მაგრამ შვედეთის სამხრეთში, საზღვაო პორტ კარლსკრუნაში გაიზარდა.

ჟურნალისტიკაში ძალები ადგილობრივ გაზეთებში მოსინჯა. ლუნდის უნივერსიტეტში ლიტერატურასა და ინგლისურ ენაში მაგისტრის ხარისხი მიიღო. ამის შემდეგ ერთხანს მასწავლებლად, რადიოპროდიუსერად და რეპორტიორად მუშაობდა. ოცი წლის განმავლობაში მეუღლესა და ოთხ შვილთან ერთად ქვეყნის ჩრდილოეთში, პატარა ფერმაში ცხოვრობდა. შემდეგ ლუნდში გადავიდა. წლების მანძილზე კატარინა განუსაზღვრელი ასაკობრივი კატეგორიისთვის ქმნიდა წიგნებს, წერდა ლიტერატურულ მიმოხილვებს, ლექსებს, სკეტჩებს, უძღვებოდა გაზეთში საკუთარ სვეტსა და რადიოგადაცემას. 

კატარინამ პირველი საბავშვო სურათებიანი წიგნი ჰეგზამეტრით დაწერა. პირველი რომანი კი, Grabben i Graven Bredvid („ტიპი მეზობელი საფლავიდან“), 1999 წელს გამოსცა, რომელიც სულ მალე 22 ენაზე ითარგმნა. ნაწარმოები მისსავე, როგორც ფერმერის ცოლის, გამოცდილებას ემყარება. რომანს დიდი წარმატება ხვდა წილად და მარტო შვედურად 450000 ეგზემპლარი გაიყიდა. 2002 წელს რომანის ეკრანიზაცია შედგა, რომელსაც მილიონზე მეტმა შვედმა უყურა.

## ნაწარმოებები 
* *Grabben i Graven Bredvid* — „ტიპი მეზობელი საფლავიდან“. ქართ. თარგმანი, 2013.
* *Tarzans tårar* — „ნუ ტირი, ტარზან!“
* *Familjegraven* — „ოჯახის საფლავი“.
* *Det är slut mellan gud och mig* —  „უფალსა და ჩემ შორის ყველაფერი მორჩა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mazetti-Posten , katarinamazetti.com 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:შვედი ჟურნალისტები
კატეგორია:შვედი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ლუნდის უნივერსიტეტი

**ლუნდის უნივერსიტეტი** (შვედ. Lunds universitet, Universitas Lundensis ან Universitas Gothorum Carolina ლათინურად) — უნივერსიტეტი ქალაქ ლუნდში, შვედეთის სამხრეთ ნაწილში. დაარსებულია 1666 წელს და ქვეყანაში სიძველით მეორე უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებას წარმოადგენს.
ლუნდის უნივერსიტეტში შვიდი ფაკულტეტია (დამატებითი კამპუსები განთავსებულია მალმესა და ჰელსინგბორგში), სადაც 34 ათასზე მეტი სტუდენტი 50 განსხვავებული პროგრამის ფარგლებში (სპეციალობით) ეუფლება უმაღლეს განათლებას. უნივერსიტეტში 800-ზე მეტი სასწავლო კურსია. ლუნდის უნივერსიტეტი Universitas 21-ის მსოფლიო ქსელში შედის, რომელიც იმ უნივერსიტეტებს აერთიანებს, სადაც ფართომასშტაბიანი სამეცნიერო სამუშაოები მიმდინარეობს.
## ისტორია 
ქალაქ ლუნდს ხანგრძლივი საგანმანათლებლო ისტორია აქვს. ჯერ კიდევ ადრეული შუა საუკუნეებიდან საეკლესიო ცენტრს წარმოადგენდა, სადაც დანიის არქიეპისკოპოსის რეზიდენცია იყო. 1085 წელს დაარსებული საკათედრო სკოლა კი მომავალ სასულიერო    პირებს ამზადებდა. ეს სკოლა დღეისათვის სკანდინავიაში უძველესია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Lund University - ოფიციალური გვერდი
*Lund University YouTube - Official YouTube Channel
*Lund University Facebook - Official Facebook Page

## სქოლიო
კატეგორია:ლუნდის უნივერსიტეტი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ლუბრიკანტი

right|thumb|250პქ|ლუბრიკანტები აფთიაქში
**ლუბრიკანტი**, იგივე **საცხი** ( — გლუვად, სრიალად გახდომა) — მასალა, რომელიც აიოლებს ხახუნს, *მასალის* მნიშვნელობით იგივეა, რაც საპოხი.

მრავალმნიშვნელოვანი ტერმინ *საპოხისგან* განსხვავებით, ტერმინ *ლუბრიკანტს* ტექნიკური მახასიათებელი აქვს. ძალიან ხშირად მისით აღინიშნებიან ინტიმური გელ-საპოხები. ჩვეულებრივ ლუბრიკანტები — ორგანული წარმოშობის ნივთიერებებია, ძირითადად სხვადასხვა ნატურალური და სინთეთიკური ცვილები. *ლუბრიკანტები* ასევე ლორწოვან გარსსაც იცავენ მიკრობზარებისა და გაღიზიანებისგან, რომელთა მეშვეობითაც ინფექციები იჭრება. *ლუბრიკანტები* ხსნიან ტკივილის შეგრძნებებს და ზრდიან კომფორტულობას. ლუბრიკანტებს გამოყენებისას უკუჩვენება არ გააჩნიათ. იშვიათ შემთხვევაში შესაძლოა ალერგიული რეაქცია, პროდუქტის რომელიმე შემადგენელ ელემენტზე. ალერგიის აცილება კი მარტივადაა შესაძლებელი ორასზე მეტი დასახელების ლუბრიკანტიდან შესაფერისის არჩევით.

## ინტიმური ლუბრიკანტის ტიპები 
ინტიმური ლუბრიკანტები სამ კატეგორიად იყოფა:

* **წყლის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი** — წყლის ლუბრიკანტი უსაფრთხოა სექს-სათამაშოებთან და პრეზერვატივთან ერთად გამოსაყენებლად, მარტივი მოსაწმენდია და არაა კანისთვის საზიანო, თუმცა შეიძლება იმდენად დიდხანს არ შენარჩუნდეს, რამდენადაც სხვა ტიპის ლუბრიკანტები.
* **სილიკონის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი** — სილიკონის ლუბრიკანტი უსაფრთხოა პრეზერვატივთან ერთად გამოსაყენებლად, თუმცა არ არის უსაფრთხო სილიკონის სექს-სათამაშოებსა და კონტრაცეფციულ დიაფრაგმებთან ერთად გამოყენებისას. სილიკონის ლუბრიკანტი ნაკლებად წებოვანია, თუმცა წყლის ლუბრიკანტზე უფრო დიდხანს ნარჩუნდება.
* **ზეთის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი** — ზეთის ლუბრიკანტი არ არის უსაფრთხო ლატექსის პრეზერვატივებთან ან სექს-სათამაშოებთან ერთად გამოსაყენებლად, რადგან ზეთმა შეიძლება დაშალოს ლატექსი და ხელი შეუშალოს პრეზერვატივების ეფექტურობას. ზეთის ლუბრიკანტი, მაგალითად, ქოქოსის ზეთი ან ვაზელინი, შეგიძლიათ ისეთი სექსის დროს გამოიყენოთ, სადაც უშუალოდ ხდება კანით კანზე შეხება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტიმური ლუბრიკანტი

## სქოლიო 
კატეგორია:სექსისთვის დამხმარე საშუალებები
კატეგორია:ანტიფრიქციული მასალები
სუპერ...

**სუპერ...** (ლათ. super  — ზევიდან, ზედ, -ზე) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს:
*რისამე ზევით მდებარეობას, მაგ. სუპერყდა;
*რისამე უმაღლეს ხარისხს, მაგ. სუპერარტილერია;
*უფროსობას, მაგ. სუპერარბიტრი

## ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
სურა (ჭურჭელი)

**სურა**, *ლიტრა, ყელიანი დოქი, კოკურა* — წყლისათვის განკუთვნილი, მრავალმუცლიანი, ყელმაღალი და პირმგვალი თიხის ჭურჭელი. ძირითადად უყუროა, გვხვდება ერთყურიანი და იშვიათად ორყურიანიც. საქართველოს კერამიკის წარმოების ცენტრებში მზადდება სადა, მოწერნაქებული და ამოღარული ხაზებით დამშვენებული სუროები. გვხვდება აგრეთვე ზეთის საღებავით შეღებილი ან მოჭიქული, შემკული გეომეტრიული ორნამენტით. თავდაპირველი დანიშნულებით საღვინე ჭურჭელი იყო. მზადდებოდა ვერცხლისა და სპილენძისაგან. სახელწოდება „სურო“ არაბული წარმოშობისაა. ქართულ წერილობით წყაროებში იხსენიება XVI საუკუნიდან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჭურჭელი
სურნელოვანი მცენარეები

**სურნელოვანი მცენარეები** — მცენარეები, რომლებიც წარმოქმნიან და აგროვებენ (ყვავილში, თესლში, ნაყოფში, ფოთლებში და სხვა) არომატულ ნივთიერებას (უფრო ეთეროვან ზეთს). იყენებენ პარფიუმერიაში, კვების მრეწველობაში, ფარმაცევტულლ და ლიქიორ–არყის წარმოებაში.  სურნელოვანი მცენარეები მოიცავს დაფნისებრთა, ქოლგოსანთა, მირტისებრთა, ტუჩოსანთა და სხვა ოჯახის მრავალ სახეობას. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ეთერზეთოვანი მცენარეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
Baby-Baby-Baby

„**Baby Baby Baby**“ — ამერიკული რიტმ-ენდ-ბლუზური ტრიო TLC-ის რიგით მეორე სინგლი ალბომიდან *Ooooooohhh... On the TLC Tip*. გამოიცა 1992 წლის 29 აპრილს. სინგლი ალბომიდან ყველაზე წარმატებული გახდა, იგი Billboard Hot 100-ში მეორე პოზიციაზე ავიდა და  Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs-ის ჩარტში პირველი ადილი დაიკავა. *Baby Baby Baby* ჯგუფის პირველი სინგლი გახდა, რომელმაც პირველი ადგილი დაიკავა ამერიკის ჩარტში, ასევე პლატინის სტატუსი მიენიჭა RIAA-სგან.

## ჩარტი
### პოზიცია ჩარტებში
### ჩარტი წლის ბოლოს
## სქოლიო 
კატეგორია:TLC-ს სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:1999 წლის სინგლები
კატეგორია:LaFace Records-ის სინგლები
კატეგორია:Arista Records-ის სინგლები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
მელანი ლორანი

**მელანი ლორანი** () — ფრანგი მსახიობი, მომღერალი, მოდელი, მწერალი და რეჟისორი. საერთაშორისოდ ცნობილი გახდა „უსახელო ნაბიჭვრებში“ შოშანას როლის შესრულების გამო. მიღებული აქვს სეზარის ჯილდო.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სულხან-საბას მწვერვალი

**სულხან-საბას მწვერვალი** — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის 
მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ზესხოს (ცხენისწყლის ერთ-ერთი შემდგენელი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3500 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. 1938 წელს მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრე ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და ეს სახელი დაარქვა სულხან-საბა ორბელიანის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
სტარა-პაზოვის თემი

**სტარა-პაზოვის თემი** () — თემი სერბეთში, შედის სრემის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 71 931 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 205 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 351 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სტარა-პაზოვა. სტარა-პაზოვის თემი შედგება 9 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 39.0 კმ².

## თემის მოსახლეობის სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
სერბეთის განსაკუთრებული მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლები

**სერბეთის განსაკუთრებული მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლები** () — სერბეთის კულტურული და ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლები, რომელთაგან ზოგიერთი იუნესკო-ს მსოფლიო მემკვიდრეობათა სიაშია.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*Spomenici kulture od izuzetnog značaja. კულტურის სამინისტრო 
*კულტურული ძეგლების დაცვის სახელმწიფო ინსტიტუტი  
*სერბეთის კულტურული ძეგლების სია
პეტროვარადინის თემი

**პეტროვარადინის თემი** () — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბაჩის ოლქში.

თემის მოსახლეობა შეადგენს 33 733 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 514 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 27.2 კმ².

თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პეტროვარადინი. პეტროვარადინის თემი შედგება 5 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 5.44 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის თემები
გვერდულად (ფილმი)

**გვერდულად** () — 2004 წლის ამერიკული ფილმი. ფილმის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ალეგზანდერ პეინი. ის ამავე სახელწოდების რომანს ეფუძნება.

## სიუჟეტი
ლიტერატურის პედაგოგი მაილზ რეიმონდი წარუმატებელი ადამიანია. მას შემდეგ რაც ცოლმა, ვიქტორიამ, მიატოვა, მაილზმა გადაწყვიტა ავტობიოგრაფიული რომანის დაწერა. მას იმედი აქვს, რომ რომანს დაუბეჭდავენ და ამით გაამართლებს საკუთარ არსებობას. მაილზის მეგობარი ჯეკი მსახიობია. ის ერთ კვირაში ქორწინდება. მაილზი, რომელიც კარგად ერკვევა ღვინოში მეგობარს ქორწილამდე ერთკვირიან მოგზაურობას მოუწყობს კალიფორნიის მეღვინეობის რაიონებში. ისინი გეგმავენ, დააგემოვნონ გამორჩეული ღვინოები და ითამაშონ გოლფი. მაგრამ ჯეკს სურვილი უჩნდება, ისარგებლოს ჯერ კიდევ დაუკარგავი თავისუფლებით და დრო გაატაროს შემთხვევით გაცნობილ ქალებთან. მაილზი ამ იდეის წინააღმდეგია მაგრამ ჯეკის შეჩერებას ვერ ახერხებს.

## როლებში
*პოლ ჯიამატი - მაილზ რეიმონდი
*თომას ჰეიდენ ჩარჩი - ჯეკ კოული
*ვირჯინია მედსენი - მაია რენდალი
*სანდრა ო - სტეფანი
*მერილუიზ ბერკი - ფილის რეიმონდი
*ჯესიკა ჰეხტი - ვიქტორია

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი

**ოქროს გლობუსი**
#საუკეთესო კომედია ან მიუზიკლი
#საუკეთესო სცენარი: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი

**BAFTA**
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ალექსანდრ პეინი, ჯიმ ტეილორი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* *Sideways*  review by Roger Ebert
* The Danish Soul of That Town in *Sideways*
* Трагикомедия "На обочине" (Sideways) 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ღვინის შესახებ
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ალეგზანდერ პეინის ფილმები
დეხვირის ციხე

**დეხვირის ციხე** — ციხესიმაგრე ლეჩხუმში, სოფელ დეხვირის მახლობლად (ახლანდელი ცაგერის მუნიციპალიტეტი). წერილობით წყაროებში პირველად იხსენიება XVII საუკუნის II ნახევარში.

ციხე იდგა მდინარე ცხენისწყლისა და ლაჯანურის წყალგამყოფ ქედზე და კონტროლს უწევდა ამ მდინარეთა ხეობების მნიშვნელოვან ნაწილს. XVI-XVIII საუკუნეებში დეხვირის ციხე ლეჩხუმთან ერთად იმერეთის სამეფოში შედიოდა და იმერეთის მეფეებს ეკუთვნოდა. XVIII საუკუნეში ლეჩხუმი და დეხვირის ციხე სამეგრელოს სამთავროს შემადგენლობაში შევიდა. 1802 წელს იმერეთის მეფე სოლომონ II-მ დაიკავა და შიგ 17 მეციხოვნე ჩააყენა, ხოლო რამდენიმე წლის შემდეგ იგი რუსეთის ხელისუფლებამ სამეგრელოს მთავარს დაუბრუნა. ამჟამად ციხის ნანგრევებიღაა შემორჩენილი. მისი გეგმა დასავლეთ საქართველოს სხვა მნიშვნელოვან ციხეებთან ერთად აღნიშნულია დასავლეთ საქართველოს 1737 წლის რუკაზე. გეგმის მიხედვით, იგი ორი სხვადასხვა ზომის ერთმანეთისაგან დაშორებული რამდენიმესართულიანი კოშკისაგან შედგებოდა და შემოსაზღვრული იყო მაღალი გალავნით. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობების მიხედვით დეხვირის ციხე შუა ფეოდალური ხანით შეიძლება დათარიღდეს.

2020 წლის 27 აგვისტოს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში
ოქროს გლობუსის 62-ე დაჯილდოება

**ოქროს გლობუსის 62-ე დაჯილდოება** გაიმართა 2005 წლის 16 იანვარს. ყველაზე მეტი ნომინაცია მიიღო ფილმმა „გვერდულად“, ხოლო ყველაზე მეტი ჯილდო ფილმმა „ავიატორი“.

## კინო 
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*70th Golden Globe Awards IMDb-ზე
*70th Golden Globe Awards NBC-ზე

კატეგორია:ოქროს გლობუსი
დადაშენი

**დადაშენი** () — სოფელი თურქეთში, არტაანის პროვინციის გიოლეს რაიონში. საქართველოს ისტორიულ მხარე კოლაში. მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე.

## ისტორია
სოფელში იყო საეპისკოპოსო კათედრა. ქვიტკირის კედლით შემოზღუდულ გორაკზე აღმართული იყო მოწითალო თლილი ქვით ნაგები დიდი გუმბათიანი დადაშენის ეკლესია. 1843 წელს ეკლესია უკვე დანგრეული იყო. მისი ქვებით სოფელში ჯამე აუშენებიათ. 1907 წელს დადაშენი მოინახულა და მისი სიძველეები შეისწავლა ექვთიმე თაყაიშვილმა. იგი მიიჩნევს რომ ეკლესია აშენებულია IX-X საუკუნეებში, იმ დროს, როდესაც ბაგრატიონების რეზიდენცია ჯერ კიდევ არტანუჯი იყო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დადაშენის საეპისკოპოსო
* დადაშენის ეკლესია

## ლიტერატურა 
* დაბრუნება, ტ. I, თბ., 1991
* ე. თაყაიშვილი, „არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს“, პარიზი, 1938, გვ. 10-12

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თურქეთის ტერიტორიაზე
ოსკარის 77-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 77-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 77-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2005 წლის 27 თებერვალს კოდაკის თეატრში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2004 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია ჰქონდა მარტინ სკორსეზეს ფილმ „ავიატორს“.

## ლაურეატები
## რესურსები ინტერნეტში
* Internet Movie Database (IMDb): Road to the Oscars 
* Academy Awards Official Web Site
* E! Online: Oscars 2005

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
Waterfalls (TLC-ს სიმღერა)

**Waterfalls** — ამერიკული ჯგუფ TLC-ს სინგლი ალბომიდან CrazySexyCool. 1995 წელს აიღო გრემის ორი ჯილდო ნომინაციებში : წლის ჩანაწერი და საუკეთესო შესრულება. სინგლი გახდა ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი და კომერციულად წარმატებული. იგი *Billboard* Hot 100-ში პირველ ადილზე ავიდა და შვიდი კვირის განმავლობაში ინარჩუნებდა პოზიციას. წლის ბოლოს მეორე ადგილზე გადაინაცვლა. 1995 წელს აიღო გრემის ორი ჯილდო ნომინაციებში : წლის ჩანაწერი და საუკეთესო შესრულება. სინგლმა დადებითი შეფასებები მიიღო როგორც კრიტიკოსებისგან ასევე გულშემატკივრებისგან. *Waterfalls* ჯგუფის  სავიზიტო ბარათად იქცა.

## მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო გადაიღო  *Universal Studios Hollywood*-მა, 1995 წლის 8-9 ივნისს. ვიდეოს რეჟისორი არის ფ. ჯერი ჯერი, ელა ჯოისი, ბოკიმ ვუდბაინი, შაიჰაიმი, პოლ ჯ. ალესსი და გაბრიელ ბრენფორდი. სიუჟეტი მოგვითხრობს ორ კონკრეტულ ამბავზე. მოზარდი ყიდის ნარკოტიკულ საშუალებას. დედა ეწინააღმდეგება მას და ცდილობს ააცილოს შვილი მოსალოდნელ საფრთხეს. მოზარდი მოკლული იქნება კრიმინალური დაჯგუფების მიერ. სული ხედავს გზაზე მიმავალ დედას და ესაუბრება მას, მაგრამ მალევე ქრება. მეორე სცენარი მოგვითხრობს ახალგაზრდა წყვილზე, ქალი არწმუნებს მეგობარ მამაკაცს რომ არ გამოიყენოს დამცავი საშუალება ინტიმური ურთიერთობის დროს, რის შემდეგ მამაკაცი იხედება სარკეში და სახეზე აღმოაჩენს უცნაურ გამონაყარს. მეორე ამბავი მთავრდება შემდეგი სცენით, ჩანს სარკე სადაც იყურება წყვილი, ისინი მალევე გაქრებიან რადგანაც გარდაიცვალნენ სპიდისგან.  სინგლმა 4-ჯერ გაიმარჯვა MTV Video Music Awards-ში 1995 წელს, ნომინაციებში : წლის მუსიკალური ვიდეო, ჯგუფის საუკეთესო ვიდეო, საუკეთესო ვიდეო რიტმ-ენდ-ბლუზის ჟანრში.

## სიმღერების სია
**აშშ/ინტერნაციონალური CD სინგლი**
# "Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
# "Waterfalls" (*ONP* რემიქსი) – 4:36
# "Waterfalls" (დალას ოსტინის რემიქსი) – 4:28
# "Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:39

**ევროპული CD სინგლი**
# "Waterfalls" (რეპის გარეშე) - 3:32
# "Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
# "Waterfalls" (*ONP* რემიქსი) – 4:36
# "Waterfalls" (დალას ოსტინის რემიქსი) – 4:28
# "Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:39

**2001 აშშ/მეორედ გამოცემული CD სინგლი**
# "Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
# "Waterfalls" (*DARP* რემიქსი) – 4:28
# "Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:42
# "Waterfalls" (*ONP* რემიქსი) – 4:35
# "Waterfalls" (*ONP*-ის ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:37
# "Waterfalls" (ალბომის ვერსია) – 4:39

**Waterfalls (20th Anniversary Edition) Digital Single**
# Waterfalls (20th Anniversary Edition) ნაიმე აუროსთან ერთად– 4:35

## ჩარტი და გაყიდვები
### ჩარტი წლის ბოლოს
### სერტიფიკაცია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* The *Billboard Book of Number 1 Hits* (fifth edition)

## სქოლიო 
კატეგორია:1995 წლის სინგლები
კატეგორია:1995 წლის სიმღერები
კატეგორია:TLC-ს სიმღერები
კატეგორია:2012 წლის სინგლები
ავთანდილ ჭკუასელი

**ავთანდილ ჭკუასელი** (დ. 31 დეკემბერი, 1931, თბილისი, საქართველოს სსრ – გ. 12 სექტემბერი, 1994, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იყო თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი. თამაშობდა თბილისის „ლოკომოტივში“ (1955). საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1951), საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1976).

1956 წლის 1 სექტემბერს სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და სსრ კავშირის 1956 წლის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

ორჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში 

## სანაკრებო კარიერა 
ჭკუასელმა საბჭოთა კავშირის ეროვნულ ნაკრებში ერთადერთი მატჩი ჩაატარა 1952 წლის 22 ივლისს, 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე იუგოსლავიის წინააღმდეგ.

## მიღწევები
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
* ვიცე-ჩემპიონი: 1951, 1953
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1959
### ინდივიდუალური 
; 
* №3: 1952, 1953

## ლიტერატურა
* 

## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი 
* ქართული სპორტი 
* ბიოგრაფია 
* ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Спортивный некрополь

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
სერბეთის დროშა

**სერბეთის დროშა** — სერბეთის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. დროშა შედგები სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან: ზედა — წითელი, შუა — ლურჯი და ქვედა — თეთრი. დროშის სიგრძის 1/3-ის დაშორებაზე მარცხნიდან განლაგებულია სერბეთის გერბის გამოსახულება.

გარდა ამისა, საზოგადოებრივი გამოყენებისთვის მიღებულია უგერბო ვარიანტიც, რომელიც აგრეთვე წარმოადგენს ბოსნია და ჰერცეგოვინას შემადგენლობაში მყოფი სერბეთის რესპუბლიკის დროშას.

## მიღება 
2004 წლის 17 აგვისტოს სერბეთის პარლამენტმა მიიღო წესი სერბეთის ახალი სახელმწიფო სიმბოლოების შესახებ. 2006 წლის 8 ივნისს გაეროს შენობის წინ სერბეთის დროშამ შეცვალა სერბეთისა და ჩერნოგორიის დროშა.

## დროშის აგებულება 
250px|thumb|left|სეერბეთის დროშა (პარამეტრები)

## ისტორიული დროშები 
## სხვა დროშები 

ფაილი:Naval Ensign of Serbia.svg| სერბეთის სამდინარო ფლოტილიის დროშა

## შტანდარტები 

ფაილი:Flag of the President of Serbia.svg|სერბეთის პრეზიდენტის შტანდარტი
ფაილი:Standard of the President of the National Assembly of Serbia.svg|სერბეთის რესპუბლიკის ეროვნული სკუპშინის წარმომადგენლის შტანდარტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთისა და იუგოსლავიის დროშები კარაგეორგიევიჩების სამეფო სახლის გვერდზე  
* სერბეთის სამეფოს დროშა 

სერბეთი
დროშა
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
What's My Name? (სნუპ დოგი დოგის სიმღერა)

„'''Who Am I? (What's My Name?)**“, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც „**What's My Name?'*“ — ამერიკელი რეპერ სნუპ დოგი დოგის სოლო სადებიუტო სინგლი. სიმღერა შეტანილია მის სადებიუტო ალბომში *Doggystyle''. იგი ბილბორდის ცხელი ასეულის ჩარტში მე-8 პოზიციაზეც მოხვდა. 1994 წელს RIAA-სგან მიენიჭა პლატინა (მას შემდეგ, რაც გამოიცა სპეციალური დისკი). იგი წარმოადგენს სნუპის დღეისთვის ყველაზე გაყიდვად სინგლს.

## სიმღერების სია
# Who Am I? (What's My Name?) (Clean Radio Mix) 	
# Who Am I? (What's My Name?) (Clean Club Mix) 	
# Who Am I? (What's My Name?) (Explicit Club Mix) 	
# Who Am I? (What's My Name?) (LP Version) 	
# Who Am I? (What's My Name?) (Instrumental)

### პოზიცია ჩარტებში
## სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის სიმღერები
კატეგორია:1993 წლის სინგლები
კატეგორია:სნუპ დოგის სიმღერები
სურო

**სურო** () — მცენარეთა გვარი სუროსებრთა (არალიისებრთა) ოჯახისა. მხოხავი ბუჩქებია, მოსაკიდი ფესვებით ხეებზე, კლდეებზე, ხისა და ქვის კედლებზეა აყოლილი. აქვთ მარადმწვანე ტყავისებრი პრიალა ფოთლები, მარტივ ქოლგა ყვავილედად შეკრებილი მწვანე ყვავილები, მომრგვალო, შავი კენკრა ნაყოფი.  ყვავილობას შემოდგომაზე იწყებს და იანვარ-თებერვლამდე აგრძელებს. ნაყოფმსხმოიარობს ზამთარში. დაჩრდილული ადგილებისა და ტყეების მცენარეებია.

გვარში 15 სახეობაა, საქართველოში იზრდება 3: კოლხური სურო ()  უმთავრესად დასავლეთ საქართველოშია გავრცელებული, აღმოსავლეთში მხოლოდ ქართლში გვხვდება, საქართველოს ფარგლებს გარეთ — ჭანეთში და ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. მისი მიწაზე გაფრთხმული ყლორტების ფოთლები სქელია, ფართო კვერცხისებრი, ხოლო ძირში გულისებრი, სანაყოფე ყლორტებისა — რომბისებრი. იზრდება კოლხურ და წიწვოვან ტყეებში.

ჩვეულებრივ სუროს () აქვს დანაკვთული სამკუთხაკვერცხისებრი ფოთლები, რომლის ზემო მხარეზე თეთრი ძარღვებია. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. აგრეთვე კავკასიის, შუა ევროპის, ხმელთაშუაზღვისპირეთის, მცირე აზიისა და ირანის ტყეებში.

პასტუხოვის სუროს () მიწაზე გართხმული ყლორტების ფოთლები მომრგვალოკვერცხისებრია, მთლიანი ან დანაკვთული, მხოხავი ყლორტებისა — მოგრძოკვერცხისებრი. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში. საქართველოში გავრცელებულია ქართლსა (საგურამოს ქედი) და კახეთში, გვხვდება აგრეთვე აზერბაიჯანში და ირანში კასპიისპირეთში. სამივე სახეობა კარგი თაფლოვანი მცენარეა.

## ლიტერატურა
*
რანდევუ

**რანდევუ** ():

* შეხვედრა — დანიშნული შეხვედრა (პაემანი).
* რანდევუ (პროგრამირება) — პარალელურ პროცესებს შორის ურთიერთობა (იხ. პროცესების გამოთვლა).
* რანდევუს წერტილი — გემების დაგეგმილი შეხვედრის ადგილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კლდოვანი მთების რანდევუ
სურსათი

**სურსათი** (თურქ.)  — ლაშქრის შესანახავი ხარჯი. ფეოდალური ვალდებულება აზერბაიჯანში, სომხეთში, შუა აზიასა და საქართველოში (XVII—XIX საუკუნეების დასაწყისი). ამ პერიოდის წყაროებიში სურსათი გვხვდება ორგვარი მნიშვნელობით:
*რაითების მიერ სასმელ–საჭმლისა და ფურაჟის მიწოდება საერთოდ ჯარის მთავარი ძალებისათვის საჭიროების მიხედვით;
* მალო ჯეჰათის ნაწილი, რომელიც აიღებოდა მარცვლეულით და განკუთვნილი იყო დივანისათვის (შირვანის სახანოში). ბუხარის სახანოში სურსათი ნიშნავდა საერთოდ ჯამაგირს სამხედრო და სამოქალაქო მოხელეებისათვის. იგი მოიცავდა სურსათ–სანოვაგეს, ფურაჟს და ფულს. სურსათი „ოსმალობა“ –„ყიზილბაშობის“ დროს ჩნდება ქართლში (XVIII საუკუნის 20–30–იანი წლები).
## ლიტერატურა
**გაბაშვილი ვ*., ქართული ფეოდალური წყობილება XVI–XVII საუკუნეებში, თბ., 1958;
*ქართულ–სპარსული ისტორიული საბუთები. ტექსტი დაადგინა, თარგმანი და შენიშვნები დაურთო ვ. ფუტკარაძენს, თბ., 1955;
დავით სერგეენკო

**დავით სერგეენკო**  (დ. 25 სექტემბერი, 1963, თბილისი) — ბავშვთა და მოზარდთა კარდიოქირურგი და რეანიმატოლოგი. 2012 წლის 25 ოქტომბრიდან 2018 წლის 15 ივლისამდე იყო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. 2018 წლის 15 ივლისიდან 2019 წლის 18 ივნისამდე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი.

## ბიოგრაფია 
დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, ასევე სწავლობდა ბოსტონისა და ბერლინის სამედიცინო სასწავლებლებში. დავით სერგეენკო ბოლო დრომდე, წლების მანძილზე, ხელმძღვანელობდა საჩხერის სამედიცინო ცენტრს, რომელსაც სრულად აფინანსებს ბიძინა ივანიშვილი.
მინიჭებული აქვს სახელმწიფო სერტიფიკატი ანესთეზიოლოგია-რეანიმატოლოგია, კრიტიკული მედიცინის დარგში. ფლობს ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებს. ჰყავს მეუღლე და 2 შვილი.

## მოღვაწეობა 
* 1987  —  დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი, 1991 წელს - მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი - ინტენსიური თერაპიის მიმართულებით.
* 1995–1997 — საქართველოს სპორტის დეპარტამენტი. სამედიცინო სამსახურის უფროსი
* 1992–1993 — საქართველოს შეიარაღებული ძალები. საავიაციო დანაყოფის ექიმი.
* 1989–1992 — ექიმი-ნეონატოლოგი. რუსთავის სამშობიარო სახლი
* 1987–1989 — ექიმი-ინტერნი , სოხუმის ბავშვთა საავადმყოფო
* 2002–2006 — MediClubGeorgia - სამედიცინო მენეჯერი.
* 2001 —  პედიატრიული კარდიორეანიმაცია. ჰარვარდის სამედიცინო სკოლა, ბოსტონის ბავშვთა საავადმყოფო
* 1999 —  მაისი-ივლისი, ანესთეზია - ინტენსიური თერაპიის კვალიფიკაცია. ბერლინის გულის ინსტიტუტი.
* 1997–2006 — ჯოენის სამედიცინო ცენტრი- ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი.
* 2006–2012 — საჩხერის სამედიცინო ცენტრის გენერალური დირექტორი.
* 2006 —  ივლისი, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების სასწავლო კურსი. თბილისი, საქართველო.
* 2005 —  ივნისი, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება პედიატრიაში. თბილისი, საქართველო.
* 2003 —  ოფშორული მედიცინის კვალიფიკაცია. აბერდინი, გაერთიანებული სამეფო.
* 2012–2018 —  საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი.
* 2020 — საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საბურთალოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. საბურთალოს რაიონის მაჟორიტარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 
* საქართველოს მთავრობა

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
კატეგორია:ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფროდიზიაკი

[thumb|250პქ|[ჟენშენი]]
**აფროდიზიაკები** () — ნივთიერები, რომელნიც ასტიმულირებენ ან აძლიერებენ სქესობრივ ლტოლვას ან მოქმედებებს. ეს მიიღწევა ან ფსიქიკური გზით, წარმოსახვაზე ზემოქმედებით, ან ფიზიკური საშუალებებით, მათრობელი სასმელებით და გამაღიზიანებლებით. უკანასკენლის სახეობის აფროდიზიაკებს მიეკუთვნებიან მძაფრი ნივთიერებები, რომლენიც კანტარიდინს შეიცავენ და შარდსადენი მილის ანთებას იწვევენ (ესპანური ბუზი, მაისის ხოჭო, diabolina). ამავე მიზნით ადრე მიირთმეოდა სანელებლები (ზაფრანა, კოჭა, დარიჩინი), ასევე მუშკი და სურნელოვანი ფისი. ყველა ეს ნივთიერება საზიანოა ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით მძაფრი ნარკოტიკული ნივთიერებები. 

*აფროდიზიაკის* ანტონიმია ანაფროდიზიაკი, რომელიც ხელს უშლის სექსუალური სიამოვნების მიღებას ან ახშობს ლტოლვას.

## ეტიმოლოგია 
სახელი *აფროდიზიაკი* მოდის სექსუალურობისა და სიყვარულის ძველბერძნულ ქალღმერთ აფროდიტესაგან.

## პროდუქტები 
სხვადასხვა დროს სხვადასხვა ქვეყნებში აფროდიზიაკებს ყველაზე განსხვავებულ ნივთიერებებს და პროდუქტებს მიაკუთვნებდნენ. ყველაზე ხშირად მათ მიაკუთვნებენ შემდეგებს:

* ალოე ვერა
thumb|250პქ|ალოე ვერა
* ავოკადო
* ანისული
* არტიშოკი
* ბანანი
* ვანილი
* სოკოები
* დურიანი
* ჟენშენი
* ქვირითი
* ილანგ-ილანგი
* კოჭი
* მოცვი
* კედრის თხილი
* მარწყვი
* ცხენის ხორცი
* ქოქოსი
* დარიჩინი
* კრევეტები
* ზღვის კომბოსტო
* ბოლოკი
* მანგო
* მარციპიანი
* მარულა
* თაფლი
* მიდია (მოლუსკი)
* ნუში
* მური (სურნელოვანი ფისი).
* სტაფილო
* ზღვის კამბალა
* მუშკი
* ზეთისხილის ზეთი
* ყვავილის მტვერი
* ხორბლის ღივი
* ნიახური
* არაჟანი
* სატაცური
* თირკმელა სოკო (ტრიუფელები)
thumb|250პქ|ტირამისუ
* ტირამისუ
* კამა
* ლოკოკინები
* ხამანწკა
* ინდის ხურმა (ფინიკი)
* პირშუშხა
* ნიორი
* ზაფრანა
* შოკოლადი
* კვერცხი

### ფერომონები 
ფერომონები, ან მასტიმულირებელი სუნები, აძლიერებენ ლტოლვას გრძნობის რეცეპტორებზე ზემოქმედებით.

### პოპერსები 
ალკილნიტრიტები, უფრო ცნობილნი, როგორც პოპერსები გამოიყენებიან სექსუალურ პრაქტიკაში, სიამოვნების გაზრდის და გახანგრძლივებისთვის, ფართო გაგებით შეიძლება აღინიშნოს, როგორც აფროდიზიაკი.

### როგორ მოქმედებენ აფროდიზიაკები 
აფროდიზიაკების უმრავლესობას მაღალი კვებითი ღირებულება აქვს და მრავალ ვიტამინსა და მიკროელემენტს შეიცავს, ხელს უწყობს ძალების აღდგენას და შეიცავს ნივთიერებებს, რომელნიც ადამიანში სასქესო ჰორმონების გამოყოფას უწყობს ხელს. ზოგი პროდუქტი უფრო მარტივად მოქმედებს — ზრდიან რა სასქესო ორგანოების მგრძნობელობას, მათში სისხლმიმოქცევის გაზრდით.

## ლიტერატურა 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საკვები დანამატები
კატეგორია:სექსისთვის დამხმარე საშუალებები