open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყუბაჩური სამაჯურის საიდუმლო

**ყუბაჩური სამაჯურის საიდუმლო** () — რეჟისორ რაფაელ გასპარიანცის 1982 წლის მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია დაღესტნელი მწერლის აჰმედხან აბუ-ბაქარის ავტობიოგრაფიული მოთხრობის „სამაჯური ძვირ­ფა­სი ქვე­ბით“ მიხედვით.

## სიუჟეტი
აული ყუ­ბა­ჩი, საიდანაც არიან ფილმის მთავარი გმირები, ოდით­გან გან­თქმუ­ლია ხე­ლო­ვა­ნი ადა­მი­ა­ნე­ბით, რომ­ლე­ბიც სა­ი­უ­ვე­ლი­რო საქ­მიანობას ეწე­ვი­ან. აუ­ლის ყვე­ლა მშო­ბე­ლი ცდი­ლობს შთა­მო­მავ­ლო­ბას გა­დას­ცეს თა­ვი­სი ხე­ლო­ბის სა­ი­დუმ­ლო. ახალ­გაზ­რდა მუ­რადს კი ურ­ჩევ­ნია ლექ­სე­ბი წე­როს და უს­მი­ნოს გან­თქმულ აშუღს და მო­ხე­ტი­ა­ლე პო­ეტს მუ­რადს, რომ­ლის პა­ტივ­სა­ცე­მად დაარქვეს მას სა­ხე­ლი. 

საიდა და მურადი ერთმანეთს დედაქალაქში გაიცნობენ და წარმოდგენაც არ აქვთ, რომ მათი ოჯახები ერთმანეთს მტრობენ მამების შუღლის გამო. ახალგაზრდებს დიდი ძალისხმევა სჭირდებათ, რომ ერთად დარჩნენ.

ფილმში უხ­ვა­დაა გამოყენებული ცნო­ბი­ლი ხე­ლო­ვა­ნი ქალის, მანაბა მაგომედოვას ნა­მუ­შევ­რე­ბი, რომელიც ამ სოფ­ლი­და­ნაა.

## მთავარ როლებში
* ლიკა ქავჟარაძე — საიდა
* ლევან უჩანეიშვილი — მურადი
* ბიმ­ბო­ლათ ვა­ტა­ევ­ი — მურადი (მომღერალი)
* ვალერია ხუგაევა — საიდას დედა
* ბარასბი მულაევი — იბრაგიმი
* ვანატი ალიევი — მუსა
* ზემფირა გალაზოვა — მურადის დედა
* თე­მი­ნა ტუ­ა­ე­ვა­ — მანაბა, საიდას და
* კოსტა ბირაგოვი — აბდულა, საიდას ძმა

## ჯილდოები და პრიზები
* 1983 — სატელევიზიო ფილმების საკავშირო ფესტივალის პრიზი „ლირიკული კომედიის ჟანრის პოეტური დამუშავებისთვის“

## რესურსები ინტერნეტში
*„ყუბაჩური სამაჯურის საიდუმლო“ IMDB-ზე
* ამ ფილმის შესახებ საქართველოში თითქმის არ იციან

კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები 
კატეგორია:1982 წლის ფილმები
კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
წიგნი ფიცისა

**„წიგნი ფიცისა“** — ქართული მრავალსერიიანი მხატვრული სატელევიზიო ფილმი, გადაღებულია სს „ქართული ფილმის“ მიერ 1983 წელს. რეჟისორები გიგა ლორთქიფანიძე და ამირან დარსაველიძე. ფილმი მიეძღვნა გეორგიევსკის ტრაქტატის 200 წლის იუბილეს. ფილმის კონსულტანტი იყო ისტორიკოსი ნოდარ ასათიანი.
 
## სიუჟეტი
ფილმი ასახავს XVI-XVIII საუკუნეების საქართველოს ისტორიის ეპიზოდებს. პირველi ნაწილი ეხება კახეთის მეფე ალექსანდრე II-ის მიერ რუსეთის სამეფოსთან ხელშეკრულების დადებას და ქეთევან დედოფლის წამებას. მეორე ნაწილი შეეხება 1783 წელს ქართლ-კახეთის სამეფოსა და რუსეთის იმპერიას შორის „გეორგიევსკის ტრაქტატის“ მომზადებასა და ხელმოწერას. 

## როლებში
* თენგიზ არჩვაძე — მეფე ერეკლე, მეფე ალექსანდრე
* ლია ელიავა — დედოფალი თინათინი
* ქართლოს მარადიშვილი — მეფე დავითი
* გიორგი გეგეჭკორი — ანტონ კათალიკოსი
* ზურაბ ქაფიანიძე — პაპაი
* ლეო (ლევან) ფილფანი — ყურშიტი
* გია ბურჯანაძე — ლევან ბატონიშვილი
* ზურაბ ყიფშიძე — ალექსანდრე ამილახვარი
* კოტე თოლორაია — დემეტრე ამილახვარი
* მურმან ჯინორია — მწირი
* სოს სარქისიანი — მოვსესი
* ნინო კირთაძე — ნანილი
* ლალი ანდრონიკაშვილი — თალალე
* ნიკოლოზ (ნიკუშა) შენგელაია — ითაბანი
* თეიმურაზ (თემო) დოლიძე — ლალა მუსტაფა-ფაშა
* ლიანა ასათიანი — დედოფალი დარეჯანი
* გივი თოხაძე — ომან ჩოლოყაშვილი
* ქეთევან კიკნაძე — ქეთევან დედოფალი
* კახი კავსაძე — შაჰ აბასი
* რუსლან მიქაბერიძე — ქერიმ-ხანი
* გიორგი ხარაბაძე — ისლაიმ-ბეგი
* გიორგი ჭიჭინაძე — მეფისწული კონსტანტინე
* პაატა ბარათაშვილი — უფლისწული გიორგი
* რეზო ჩხიკვიშვილი — გაიოზ რექტორი
* ლალი ბადურაშვილი — ხვარამზე
* ტარიელ საყვარელიძე — ზაალ ორბელიანი
* კუკური ლაფერაძე — დავით ერისთავი
* სოსო ლაღიძე — იოანე ბაგრატიონი
* ზურაბ ლეჟავა — გარსევან ჭავჭავაძე
* ოთარ მეღვინეთუხუცესი — იმამყული-ხანი
* ბონდო გოგინავა — ზამათა ბესტაუთი
* გივი ჩუგუაშვილი — მუსაბეგი
* იური სოლომინი — მეფე ივანე თევდორეს ძე
* ნანა ლორთქიფანიძე — ფატიმათი
* ნინო ლორთქიფანიძე — აიდე
* შოთა სხირტლაძე 
* ალექსეი პეტრენკო — ტოტლებენი
* ალი ისაევ-ავარსკი — ყირიმელ თათართა წინამძღოლო
* გრიგოლ ნაცვლიშვილი — არქიეპისკოპოსი ნიკოლოზი
* ლერი მიშველაძე — იოაკიმე ხუცესი
* ნინა იურასოვა — ეკატერინე II
* ანატოლი ბისტროვი — ბორის გოდუნოვი
* იური ნაზაროვი — ანდრეი შჩელკანოვი
* ეფიმ ბაიკოვსკი — პანინი
* ვიქტორ ზახაროვი — იგნატ დანილოვი
* გივი ხახიძე — აბალო ბეროძე
* თინათინ მიქელაძე — შამსათი
* ლია კაპანაძე — ზიდონა
* ედიშერ (დავით) გიორგობიანი — გიორგი
* აკაკი ხიდაშელი — კონსტანტინე-მირზა
* ეკა ჩხეიძე
* ჯემალ მონიავა — ვახტანგი
* ლეონიდ პიარნი — ტატიშჩევი
* დიმიტრი გედევანიშვილი — ივანოვი
* ლევან უჩანეიშვილი  თეიმურაზი
* დავით(დოდო) აბაშიძე — პაატა ბატონიშვილი
* იოსებ (სოსო) გოგიჩაიშვილი — დავით ჯანდიერიშვილი
* ვალერი ტორონჯაძე 
* კუკური აბრამიშვილი — გიორგი ხუცესი
* შალვა ხერხეულიძე — ელიზბარ თაქთაქიშვილი

## ჯილდოები
* 1985 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (გიგა ლორთქიფანიძეს, ანზორ სალუქვაძეს, ლევან ნამგალაშვილს, კახი ხუციშვილს, თენგიზ არჩვაძეს, ქეთევან კიკნაძეს, ზურაბ ქაფიანიძეს)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1983 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:საბჭოთა ისტორიული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გიგა ლორთქიფანიძის ფილმები
ანჩაბაძეები

**ანჩაბაძეები** (, ) — აფხაზური წარმოშობის ქართული თავადური საგვარეულო აფხაზეთსა და სამეგრელოში.ანჩაბაძეებს რუსეთის იმპერიამ კვლავ დაუმტკიცა თავადობა 1903 წელს. 1904 წლის აღწერის მონაცემებით. ანჩაბაძეები მკვიდრობდნენ (და ფლობდნენ) დარჩელს, ჭითაწყარს (საბჭოთა პერიოდის კიროვი), მანუჩარის კახათს. ამ საგვარეულოს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ადამიანები, როგრიც არიან: მარიამ დადიანი-ანჩაბაძე, ვალერიან, ზურაბ, გიორგი (მისი შვილი) ანჩაბაძეები და მიჰრი რასიმი.

## გერბის აღწერა 
ფარი გაყოფილი ოთხ ნაწილად: ცენტრალურ ნაწილში მცირე ფარი – ლაჟვარდისფერ ფონზე ოქროს სასწორი. 

# პირველ და მეოთხე ნაწილებში – მეწამულ ფონზე ვერცხლისფერი მჯდომარე ბატკანი, რომელსაც უჭირავს ალამი. ალამზე გამოსახულია ოქროსფერ ფონზე ოქროს ჯვარი
# მეორე, მწვანე ნაწილში – ოქროს კვერთხი და სფერო.
# მესამე, მწვანე ნაწილში – ქონგურებიანი ოქროს კოშკი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აფხაზეთის სამთავრო
* სამეგრელოს სამთავრო

## სქოლიო 

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
სირასგომის ციხე

**სირასგომის ციხე** — არქიტექტურული ნაგებობა თურქეთში, არტაანის პროვინციაში. ლიტერატურაში ცნობილია როგორც სარიამაჩის კოშკი. სირასგომის ციხის ირგვლივ გაშლილი ველებია. კოშკის ირგვლივ გალავნის კედელის არაერთი ნაშთი გვხვდება, რაც ადასტურებს იმას, რომ ძველად ციხესიმაგრის დატვირთვა ჰქონდა, კოშკი კი მის ცენტრალურ ნაგებობას წარმოადგენდა.

## ეტიმოლოგია 
ტოპონიმი „სირასგომი“ დაკავშირებული უნდა იყოს ქართულ ენაში გავრცელებულ ორ სიტყვასთან: სირა და გომი/გომური. „სირა“ არაბული სიტყვაა და ნიშნავს რიგს.

## შესწავლის ისტორია 
ციხესიმაგრის წარსულის კვლევა დაიწყეს თურქმა სპეციალისტებმა, მათ შორისაა ქემალეთინ ქოროღლუ. ის სირასგომის ციხეს კოშკისებური ფრომის ციხესიმაგრეთა კატეგორიაში აერთიანებს.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები, ტ. 1, თბ., 2020. ISBN 978-9941-9675-9-7

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
პეტალიტი

**პეტალიტი** (), *კასტორიტი* — იშვიათი მინერალი, ლითიუმის ალუმინსილიკატი LiAlSi4O10. აღიწერა და სახელი მიენიჭა 1800 წელს. ლითიუმი პირველად სწორედ პეტალიტიდან გამოყვეს. სახელი ეწოდება ტკეჩადობის სიბრტყეებზე ფოთლისებრად გახლეჩის უნარის გამო.

## თვისებები
სინგონია მონოკლინურია. წარმოქმნის პრიზმისებრ ან ბრტყელ კრისტალებს, მსხვილკრისტალურ აგრეგატებს, დიდ ბლოკებს და სხვ. ტკეჩადობის სიბრტყეებზე უფერო, თეთრი, რუხი და ვარდისფერია; ელვარება — მინისებრი, სადაფისებრი. სიმაგრე მოოსის სკალით — 6,5; სიმკვრივე — 2,412–2,422 გ/სმ³. ტკეჩადობა სრულია. გვხვდება გრანიტის პეგმატიტებში. შედის ლითიუმის მადნებში.

## საბადოები
გვხვდება დასავლეთ ავსტრალიაში, ბრაზილიაში (მინას-ჟერაისის შტატი), იტალიაში (ელბას კუნძული), შვედეთში (უტოს კუნძული), ჩეხეთსა და ნამიბიაში.

## გამოყენება
ჰგავს ბევრ უფერო ქვას, დაწახნაგებული მინას წააგავს. გამოიყენება როგორც სანაკეთო ქვა. ღირებული ნედლეულია კერამიკისათვის. ძვირად ფასობს კოლექციონერებს შორის. კრისტალების მასა იშვიათად აღემატება 5 კარატს, თუმცა აღმოჩენილებიდან ყველაზე დიდის მასა 206 კარატია.

## ლიტერატურა 
* Nickel E. H., Nichols M. C. IMA/CNMNC List of Mineral Names (March 2007) — 2007.
* Н. Гринвуд, А. Эрншо. Химия элементов : в 2 т. / пер. с англ.. — 3-е изд.. — М.: БИНОМ. Лаборатория знаний, 2015. — Т. 1. — С. 74. — 607 с. — (Лучший зарубежный учебник). — ISBN 978-5-9963-1733-2.
* Шуман В. Мир камня. Драгоценные и поделочные камни. — М.: Мир, 1986. С.180.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლითიუმის მინერალები
კატეგორია:ფილოსილიკატები
კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
კატეგორია:ძვირფასი თვლები
ალბერტ აინშტაინის ჯილდო

**ალბერტ აინშტაინის ჯილდო** (; ზოგჯერ შეცდომით ეძახიან *ალბერტ აინშტაინის მედალს*, რადგან თავიდან მას თან ახლდა ოქროს მედალიც) — ჯილდო თეორიულ ფიზიკაში, რომელიც პერიოდულად გაიცემოდა 1951 წლიდან 1979 წლამდე, რომელიც დაარსდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში მაღალი მიღწევების აღიარებისთვის. იგი დაწესდა ლუის და როზა შტრაუსების მემორიალური ფონდის მიერ ალბერტ აინშტაინის 70 წლის დაბადების დღის პატივსაცემად. პირველად გაიცა 1951 წელს და, გარდა აინშტაინის ოქროს მედლისა (შექმნილი მოქანდაკე გილროი რობერტსის მიერ) ის ასევე მოიცავდა 15000 დოლარის საპრიზო თანხას,    გამარჯვებულს არჩევდა დაწინაურებული კვლევების ინსტიტუტის მიერ შერჩეული კომისია (რომელთაგან პირველში შედიოდნენ ალბერტ აინშტაინი, რობერტ ოპენჰაიმერი, ჯონ ფონ ნოიმანი და ჰერმან ვაილი.) ლუის შტრაუსი ადრე იყო ინსტიტუტის ერთ-ერთი რწმუნებული. 

ეს ჯილდო არ უნდა აგვერიოს ცნობილი ფიზიკოსის სახელობის ბევრ სხვა ჯილდოში, როგორიცაა ალბერტ აინშტაინის მსოფლიო მეცნიერების ჯილდო, რომელსაც ანიჭებს მსოფლიო კულტურის საბჭო (1984 წლიდან), ალბერტ აინშტაინის მედალი, რომელსაც ანიჭებს ალბერტ აინშტაინის საზოგადოება (1979 წლიდან), ჰანს ალბერტ აინშტაინის პრემია, მისი შვილის სახელით და მინიჭებული ამერიკული სამოქალაქო ინჟინრების საზოგადოების მიერ (1988 წლიდან). იგი დაარსდა მათზე ბევრად ადრე, სანამ აინშტაინი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო და მოწინავე კვლევების ინსტიტუტის პროფესორი იყო. *The New York Times-*მა მას უწოდა „მისი ტიპის ყველაზე მაღალი ჯილდო შეერთებულ შტატებში“.  ზოგი მას მიიჩნევდა„ნობელის პრემიის პრესტიჟულ ექვივალენტად".

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ალბერტ აინშტაინის ჯილდოს შესახებ *ებრაულ-ამერიკული დიდების დარბაზიდან*
* კურტ გოდელის მედლით დაჯილდოვების შესახებ ინფორმაცია და ფოტოები გაღრმავებული კვლევების ინსტიტუტის ვებსაიტზე, ბოლო წვდომა 2020-04-18.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბერტ აინშტაინი
კატეგორია:ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1951 წელს დაარსებულები
კონსტანტინე მარკოზაშვილი

**კონსტანტინე გიორგის ძე მარკოზაშვილი** (? — გ. 26 ივნისი, 1921, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის სამოქალაქო ომის (1918-1923) მონაწილე.

1918 წლიდან შეუერთდა რუსეთის წითელ არმიას. აქტიურად მონაწილეობდა ბრძოლებში უკრაინის სამხრეთში და ყირიმში; მეთაურობდა ყირიმის 1-ლი საბჭოთა დივიზიის კავალერიის პოლკს, შემდეგ ბრიგადას. 1920 წლის მაისში, როდესაც საბჭოთა რუსეთის ხელისუფლება დამოუკიდებელი საქართველოს წინააღმდეგ ბრძოლას ე. წ. აზერბაიჯანის და ოსეთის ფრონტებზე ახორციელებდა, მარკოზაშვილი გაიგზავნა ვლადიკავკაზში წითელი არმიის კავკასიის მე-2 საკავალერიო დივიზიის მეთაურად. დივიზია ჩამოყალიბების პროცესში იყო და საბჭოთა ხელისუფლების გეგმით მასში ეთნიკურად ქართველი მებრძოლების რეკრუტირება უნდა მოეხდინა. 1920 წლის ივნისში საბჭოთა სარდლობამ მარკოზაშვილს ბრალად დასდო, რომ ის ადგილობრივი ქართველების გავლენის ქვეშ მოექცა და დივიზიის საქართველოს წინააღმდეგ გაგზავნის შემთხვევაში, მას საქართველოს მხარეზე გადასვლა ჰქონდა განზრახული. სასწავლო შეკრებაზე გაყვანილი ქართველი წითელარმიელები განაიარაღეს, ხოლო მარკოზაშვილი დააპატიმრეს. მოსკოვში ეტაპირებისას, სადგურ ბესლანში, გაქცევა მოახერხა და თავი საქართველოს შეაფარა. მსახურობდა საქართველოს სახალხო გვარდიის ცხენოსან დივიზიაში და მონაწილეობდა ბრძოლებში საქართველოში შემოჭრილი საბჭოთა არმიის წინააღმდეგ 1921 წელს. იმავე წლის ივნისში საბჭოთა საგანგებო კომისიამ დააპატიმრა და ღალატის ბრალდებით დახვრიტა.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ლითიუმის ჰიდრიდი

**ლითიუმის ჰიდრიდი** (LiH) — არაორგანული ნაერთი; ვიზუალურად წარმოადგენს უფერულ კრისტალებს, სიმკვრივე — 0.78 გ/სმ3, tდნ — 688.7 °C, tდუღ — 900–1000 °C. ლითიუმის ჰიდრიდი მდგრადია სხვა ტუტე და ტუტე მიწათა ლითონთა ჰიდრიდებთან შედარებით. წყალთან მძაფრად რეაგირებს. ლითიუმის ჰიდრიდისგან სწრაფად და მარტივად ღებულობენ წყალბადს. ლითიუმის ჰიდრიდს იყენებენ მრავალი ლითონის ჰიდრიდების მისაღებად, აგრეთვე ორგანულ სინთეზში — ძლიერ აღმდგენად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლითიუმი
კატეგორია:ჰიდრიდები
წუთისოფელი

**წუთისოფელი** () 一 ფრანგი ავტორის, გი დე მოპასანის რიგით პირველი რომანი, რომელიც, თავდაპირველად, 1883 წელს, გაზეთ *Gil Blas*-ში გამოჩნდა, ერთი წლის შემდეგ კი ცალკე სახით გამოიცა. რომანი წარმოადგენს მეცხრამეტე საუკუნის ქალის მდგომარეობის პანორამულ გამოხატულებას, რომელიც ახალგაზრდა არისტოკრატი მანდილოსნის, ჟანას ცხოვრების მიმდინარეობის ფონზე ვლინდება. ცნობილმა რუსმა მწერალმა, ლევ ტოლსტოიმ წიგნს უწოდა „შესანიშნავი ნაწარმოები, არა მხოლოდ მოპასანის შემოქმედებაში, არამედ, თითქმის, მთელ ფრანგულენოვან ლიტერატურაში, ჰიუგოს საბრალონის შემდეგ“. 

## სიუჟეტი 
რომანი აღწერს პერსონაჟ ჟანას ცხოვრებას, მისი ახალგაზრდობიდან სიბერემდე განვლილ პერიოდს.  

ჟანა, ბარონ სიმონ-ჟაკ ლე პერტუისისა და მისი მეუღლის, ადელაიდის ერთადერთი ქალიშვილი იყო, რომელიც ჩვიდმეტ წლამდე, მშობლების ჩარევით, სასულიერო კოლეჯში იზრდებოდა, ჩვიდმეტი წლის ასაკში ტოვებს რუანის მონასტერს და მშობლებთან ერთად ნორმანდიის სანაპიროზე მდებარე სასახლეში სახლდება. ის ქორწინდება ჟულიენ დე ლამარზე, თუმცა მათი ურთიერთობა ჩიხში შედის მას შემდეგ, რაც ჟულიენი ჟანას მოახლე როზალიასთან ღალატობს. ჟანა კი, საკუთარ ბედნიერებას, მხოლოდ საკუთარი ერთადერთი შვილის, პულეს აღზრდაში პოულობს. 

## ეკრანიზაცია 
ნაწარმოები ეკრანებზე ორჯერ ადაპტირდა: პირველად, 1958 წელს, ალექსანდრე ასტრუკის მიერ, და 2016 წელს, სტეფან ბრიზეს მიერ. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* გი დე მოპასანი
* ლამაზი მეგობარი

## სქოლიო 
კატეგორია:გი დე მოპასანის რომანები
კატეგორია:1884 წლის რომანები
კაციარინა ბარისევიჩი

**კაციარინა ბარისევიჩი**  (დ. 2  აგვისტო, 1984) — ბელარუსელი ჟურნალისტი. ის არის დამოუკიდებელი საინფორმაციო საიტის ტუტ-ის შტაბის კორესპონდენტი. მუშაობდა ბელარუსის ევროპულ რადიოში და სხვა მედიაში. მან გააშუქა რამან ბანდარენკას გარდაცვალების შესახებ 2020 წელს. იგი დააკავეს 2020 წლის 19 ნოემბერს მინსკში.

## ბიოგრაფია 
კაციარინა დაიბადა 1984 წლის 2 აგვისტოს. განათლება მიიღო პასტოვიჩის სკოლაში. პარალელურად სწავლობდა მუსიკალურ სკოლაში ბაიანების კლასში, რომელიც მოგვიანებით დაამთავრა. 2007 წელს დაასრულა ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი, სატელევიზიო და რადიო ჟურნალისტიკის სპეციალობით, ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თავდაპირველად, ბარისევიჩი გეგმავდა მინსკის სახელმწიფო ლინგვისტურ უნივერსიტეტში ჩაბარებას, მაგრამ დედამ ნახა რეკლამა საერთაშორისო ლინგვისტური ბანაკის შესახებ პოლონეთში UNESCO-ს ფარგლებში. შედეგად, კაციარინა შეარჩიეს სკოლის ცხრა მოსწავლეს შორის და როდესაც ის სახლში დაბრუნდა, ერთი თვის შემდეგ, მიიწვიეს ჟურნალისტთან საოლქო რადიოში.

ინტერვიუს შემდეგ რედაქტორმა თქვა: „თქვენი ხმა კარგად  ჟღერს, ლაპარაკობთ სწრაფად, გარკვევით, კომპეტენტურად. რადიოში ვცადოთ“. ამ სიტყვების შემდეგ, როდესაც კაციარინა მე-11 კლასში იყო, რადიოში სამუშაოდ წავიდა. კაციარინამ, დედის რჩევით, მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის აპლიკანტი“, სადაც მან მიიღო უმაღლესი ქულები სამივე რაუნდში. შედეგად ჩაირიცხა ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის პირველ კურსზე.

2021 წლის 2 მარტს ბარისევიჩს მიესაჯა ნახევარი წლით თავისუფლების აღკვეთა და ჯარიმა  2020-2021 წლებში ბელარუსის პრეზიდენტის ალექსანდრე ლუკაშენკოს წინააღმდეგ საპროტესტო აქციების დროს რამან ბანდარენკას გარდაცვალების შესახებ პირადი მონაცემების მოხსენებისთვის.

ბარისევიჩის პატიმრობა და განაჩენი დაგმეს ევროპის ჟურნალისტთა ფედერაციამ, ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა და პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტმა.

დარია ჩულცოვასთან და კაციარინა ანდრეევასთან ერთად, 2021 წლის 9 აპრილს მიენიჭა ბელაპანის დამფუძნებლის ალეშ ლიპაის სახელობის პრემია „ჟურნალისტიკის ღირსება“.

2021 წლის 14 ივლისს მან მიიღო CPJ პრესის თავისუფლების საერთაშორისო ჯილდო. 2021 წლის 12 აგვისტოს მან მიიღო თავისუფალი მედიის ჯილდო.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:ბელარუსი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:პატიმრობაში მყოფი ჟურნალისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვერონიკა ჩერკასოვა

**ვერონიკა ჩერკასოვა** (, , , დ. 12 იანვარი, 1959 – გ. 20 ოქტომბერი, 2004) — ბელარუსი ჟურნალისტი. იგი მოკლეს 2004 წლის 20 ოქტომბერს. 2021 წლის მდგომარეობით მკვლელი არ არის ნაპოვნი.

## ბიოგრაფია 
ვერონიკა ჩერკასოვა დაიბადა მინსკში, ბელარუსი, 1959 წლის 12 იანვარს. იგი მუშაობდა ტელევიზიაში 1980-იან წლებში. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა დამოუკიდებელ ოპოზიციურ გაზეთში: „ბელარუსკაია დელავაია გაზეტა" (Беларуская дзелавая газета, 1990-იან წლებში), „ბელგაზეტა“  (БелГазета, 1995-2003) და ბოლოს, 2003-2004 წლებში გაზეთ „სოლიდარობისთვის“ (Salidarnaść). მოგვიანებით იგი სპეციალიზებული იყო საგამოძიებო ჟურნალისტიკაში და წერდა სოციალურ საკითხებზე, მათ შორის სტატიებს ბელარუსის რელიგიურ სექტებსა და ბოშათა თემებზე, მაგრამ ასევე გამოაქვეყნა რამდენიმე სტატია ალექსანდრე ლუკაშენკოს ბელარუსიასა და სადამ ჰუსეინის ერაყს შორის იარაღის უკანონო ვაჭრობის შესახებ. ის ერაყს ეწვია 2002 წელს, როგორც ჟურნალისტთა ჯგუფის წევრი, რომელიც ქვეყანაში იყო მიწვეული ბელარუსი ბიზნესმენების მიერ, რომელთაც პარტნიორები ჰყავდათ ერაყში.

## მკვლელობა 
ჩერკასოვა მოკლეს მინსკში, საკუთარ ბინაში 2004 წლის 20 ოქტომბერს. მას აღენიშნებოდა 40-ზე მეტი დარტყმა, ძირითადად ყელისა და ხელების არეში. მისი ცხედარი  ჩერკასოვას დედის შეშფოთების შემდეგ აღმოაჩინეს, რადგან ქალიშვილი სამსახურში არ გამოჩენილა და სატელეფონო ზარებს არ პასუხობდა. გარდაცვლილი მისმა თინეიჯერმა შვილმა ანტონ ფილიმონოვმა და მამინაცვალმა ვლადიმერ მელეჟკომ აღმოაჩინეს.

მკვლელი დღემდე არ გამოვლენილა. ბინაში შეჭრის ნიშნები არ აღმოჩნდა, სავარაუდოდ, კარი ჩერკასოვამ თავად გააღო. ანტონ ფილიმონოვს განუვითარდა მძიმე დეპრესია და გადაიყვანეს ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. ჩერკასოვას მამინაცვალზე ზეწოლას გამომძიებლებიც ცდილობდნენ, რათა ეღიარებინა მკვლელობა. ახალი ამბების გამომცემელთა მსოფლიო ასოციაციამ, აზრის თავისუფლებისა და თავისუფლად გამოხატვის ორგანიზაციამ (IFEX) და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა დაგმეს ჩერკასოვას ოჯახის შევიწროება და მოუწოდეს ბელარუსის ხელისუფლებას, რომ საქმის გამოძიება ნათელი და სამართლიანი ყოფილიყო.

ოფიციალური გამოძიება შეჩერდა 2005 წლის დეკემბერში,  ხელახლა დაიწყო 2006 წლის თებერვალში და კვლავ შეჩერდა 2006 წლის 14 მარტს, ეჭვმიტანილების არარსებობის გამო. ხელისუფლება არ დათანხმდა ჩერკასოვას მკვლელობის მის პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებას. საზღვრების გარეშე რეპორტიორების (RSF) ცნობით, გამოძიებამ უგულებელყო მნიშვნელოვანი მტკიცებულება, რომელიც ამტკიცებდა, რომ მკვლელობა დაკავშირებული იყო ჟურნალისტურ საქმიანობასთან. ჟურნალისტების თქმით, ერთადერთი რამ, რაც მისი ბინიდან გაქრა, ერაყში ბოლო მოგზაურობის დროს გადაღებული ფოტოები იყო.  

2012 წლის 19 ოქტომბერს ზოგიერთმა დაუდგენელმა პირმა სცადა შეჭრა მინსკის ბინაში, სადაც ჩერკასოვას დედა, მამა და შვილი ცხოვრობენ. ოჯახმა განაცხადა, რომ მათ 2004 წლიდან მათ მრავალჯერ ესტუმრა პოლიციის წარმომადგენელი. 2008 წელს მათი სახლი გაჩხრეკეს.

2021 წლის მდგომარეობით საქმე ჯერაც არ არის გახსნილი, მკვლელი არ არის ნაპოვნი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პირადი საიტი
* IFJ იწყებს კამპანიას სამართლიანობისთვის - IFEX
## სქოლიო 

კატეგორია:XX საუკუნის ჟურნალისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:მოკლული ბელარუსი ჟურნალისტები
კატეგორია:მინსკში გარდაცვლილები
კატეგორია:მინსკში დაბადებულები
ჰუსეინ რაჰმანოვი

**ჰუსეინ ალიფაშა ოღლუ რაჰმანოვი** (; დ. 1 დეკემბერი, 1902, ბაქო — 21 აპრილი, 1938) — აზერბაიჯანის საბჭოთა და სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე (1993-1973).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1902 წლის 1 დეკემბერს ქალაქ ბაქოში, ბაქოს გუბერნიაში.

საშუალო განათლება მიიღო  რუსულ-თათრულ სკოლაში, შემდეგ კი ბაქოს მამაკაცთა გიმნაზიაში. 1919 წელს მუშაობდა კურიერად აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

განაჩენის გამოტანის შემდეგ რეპრესირებულ იქნა მისი მეუღლე თამარა ლომიძე. მათ შვილები არ ჰყავდათ. ლომიძემ გამოსასწორებელი ბანაკი მხოლოდ 1947 წელს დატოვა. რეპრესირებულ იქნა ასევე ჰუსეინის მამა ალიფაშა ბაბა ოღლუ რაჰმანოვი; მისი ძმა აჟდარი. კიდევ უფრო ადრე, 1937 წელს, რეპრესირებული იქნა კიდევ ორი ​​ძმა, ჰასანი და ლატიფი.

1955 წლის 7 დეკემბერს სიკვდილის შემდგომ ჰუსეინ რაჰმანოვის რეაბილირებულ იქნა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
მარშანია

საკუთარი სახელი **მარშანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ადა მარშანია — აფხაზური წარმოშობის ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* ვიქტორ მარშანია — ქართველი ინჟინერი
* ლორიკ მარშანია — აფხაზური წარმოშობის ქართველი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე
* ტატაშ მარშანია — აფხაზი პოლიტიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე 
* მარშანიები

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები
ანა შტერბა-ბოჰმი

**ანა შტერბა-ბოჰმი** (დ. 9 ივნისი, 1885, ჯენკო- 22 ივლისი, 1936) — სლოვენი ქიმიკოსი, რომელიც ცნობილია როგორც პირველი ქალი სლოვენიური მიწებიდან, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი ქიმიაში. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ანა ჯენკო დაიბადა ლიუბლიანაში, მაშინდელი ავსტრია-უნგრეთის ნაწილი, უაღრესად განათლებულ ოჯახში. მისი მამა იყო ექიმი ლუდვიკ ჯენკო და დედამისი ტერეზია ჯენკო (დ. ლენჩე), რომელიც ასევე განათლებული ქალი იყო, სწავლობდა ურსულინებთან ლიუბლიანასა და ბავარიაში, ასევე ერთი წელი გაატარა მოსკოვში . იგი ეხმარებოდა ქმარს პრაქტიკულ საქმიანობაში და წყვილი აქტიურად მონაწილეობდა სლოვენიის კულტურულ ცხოვრებაში, როგორც პანსლავიზმის პროპაგანდისტები. მათ ოთხი შვილი შეეძინათ. ყველამ მიიღო უმაღლესი განათლება. ანას და, ელეონორა, გახდა პირველი სლოვენიელი ქალი ექიმი.

ხუთი სემესტრი სწავლობდა ქიმიას, როგორც დამსწრე სტუდენტი, შემდეგ უკვე როგორც ჩვეულებრივი სტუდენტი. მის მასწავლებლებს შორის იყვნენ ბოჰუსლავ ბრაუნერი (თეორიული და ფიზიკური ქიმია), ბოჰუმილ კუჟმა (ანორგანული ქიმია) და მომავალში მისი ქმარი იან სტანისლავ შტერბა-ბოჰმი (ქიმიის ისტორია).  ასევე კურსები გაიარა მინერალოგიაში, ექსპერიმენტულ ფიზიკაში, მათემატიკაში, ჩეხეთის ფილოსოფიის ისტორიაში და გერმანული ენა ჩაწერილი იყო მის სასწავლო გეგმაში. 1911 წლის ზაფხულის სემესტრი გაატარა სადოქტორო დისერტაციის მომზადებაში სამი ორგანული მჟავების განსაზღვრისა და გამოყოფის თემაზე: სუქცინის, ვაშლის და ღვინის მჟავების . 

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:სლოვენი ქალი მეცნიერები
კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები
კატეგორია:სლოვენი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
სიორიძე

საკუთარი სახელი **სიორიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი სიორიძე — ინჟინერ-მეტალურგი 
* ზაზა სიორიძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
* მალხაზ სიორიძე — ისტორიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
სულავა

საკუთარი სახელი **სულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე სულავა — კრიტიკოსი
* გიორგი სულავა — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* ნათია სულავა — სახელმწიფო თანამდებობის პირი
* ნესტან სულავა — ლიტერატურათმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
კადრიე ნურმამბეტი

**კადრიე ნურმამბეტი** (   ; დ. 21 აგვისტო, 1933, ბაზარჯიკი — გ. 31 იანვარი, 2023  ბუქარესტი ) —  რუმინელი ყირიმელი თათარი ხალხური სიმღერების შემსრულებელი და ფოლკლორისტი . საკუთარ ქვეყანაში — რუმინეთში  მას *მეტსახელად დობრუჯას ბულბული* შეარქვეს.      

## ბიოგრაფია 
კადრიე ნურმამბეტი დაიბადა 1933 წლის 21 აგვისტოს რუმინეთის სამეფოს დობრუჯის რეგიონში, (ახლანდელი დობრიჩი, ბულგარეთი ) ყირიმელი თათრების ოჯახში. მისი მამა არტილერიის ოფიცერი იყო. როდესაც მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში  რუმინეთმა სამხრეთ დობრუჯა ბულგარეთს  დაუთმო, კადრიეს ოჯახი გადავიდა ჩრდილოეთით მეჯიდიაში, სადაც მისი მამა დაინიშნა სამხედრო გარნიზონის მეთაურად. 

კადრიე ნურმამბეტმა  ჩააბარა  ბუქარესტის უნივერსიტეტში სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1957 წელს. იგი გახდა პირველი ყირიმელი თათარი ქალი ადვოკატი რუმინეთში. უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ სამსახური დაიწყო კონსტანტაში ადვოაკატთა კოლეგიაში.   

კადრიე ნურმამბეტი ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო მუსიკით. თუმცა განსაკუთრებულ ინტერესს ავლენდა  ფოლკლორისა და ხალხური მუსიკის მიმართ. გოგონა ჯერ კიდევ ადრეული ასაკიდანვე ღებულობდა მონაწილეობას სხვადასხვა კონცერტებში. იგი გამოდიოდა ყირიმელი თათრების და რუმინული ფოლკლორული ჯგუფების შემადგენლობაში. აღსანიშნავია დამწყები მომღერლის მონაწილეობა 1950 წლის კონცერტში, როდესაც  რუმინეთში  Athenaeum-ის სცენაზე,  ქვეყანაში არაერთ ცნობილ არტისტთან ერთად გამოვიდა. 

1954 წელს  მომღერლის მიერ შესრულებულმა სიმღერებმა ბუქარესტის მუსიკის ეროვნული უნივერსიტეტის პროფესორის ტიბერიუ ალექსანდრუს დიდი მოწონება დაიმსახურა. სწორედ ტიბერიუ ალექსანდრუს  წყალობით გაისმა  პირველად რადიოში კადრიეს ხმა. მისი პირველი ჩანაწერი გამოვიდა 1960 წელს Electrecord-ის ლეიბლით, რასაც მოჰყვა სხვა ჩანაწერები 1963, 1974, 1980, 1982 და 1989 წლებში.

კადრიემ პირველი ხალხური სიმღერები დედისგან შეისწავლა. მოგვიანებით მან დიდი ინტერესი გამოავლინა ტრადიციული სიმღერების მოძიების და შეგროვების მიმართ. მომღერალი მოგზაურობდა დობრუჯის სოფლებში და ეძებდა ყირიმული თათრული, ნოღაელების და თურქული კულტურების მატარებელ ადგილობრივ მოსახლეობას. 1957 წელს კადრიე ნურმამბეტი მიიწვიეს 90-ზე მეტი ტრადიციული თათრული და თურქული სიმღერის ჩასაწერად ბუქარესტის ეთნოგრაფიისა და ფოლკლორის ინსტიტუტის ოქროს ხმის არქივში. მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში, მომღერალმა დიდი ძალისხმევა გამოიჩინა რუმინეთში მცხოვრები თურქებისა და თათრების ტრადიციული მუსიკის შესანარჩუნებლად, ასწავლიდა რა  შემსრულებლებს ფოლკლორულ მუსიკას.   

კადრიე ნურმამბეტის ბოლო სტუდიური ალბომი სახელწოდებით *თათრული და თურქული ტრადიციული ხალხური სიმღერები* გამოვიდა 2009 წელს ლეიბლით Electrecord .

მომღერალი გარდაიცვალა 2023 წლის 31 იანვარს ბუქარესტში 89 წლის ასაკში.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუმინელი მომღერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
სხილაძე

საკუთარი სახელი **სხილაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოჩა სხილაძე — პოეტი, თეოლოგი
* თამარ სხილაძე — ინჟინერი, მეცნიერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტაბატაძე

საკუთარი სახელი **ტაბატაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ტაბატაძე — მწერალი
* ალექსანდრე ტაბატაძე — პოლიტიკოსი, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოხელე
* დემურ ტაბატაძე — ინჟინერი, პედაგოგი
* ვაჟა ტაბატაძე — ფეხბურთელი
* ზურაბ ტაბატაძე — ინჟინერი
* თორნიკე ტაბატაძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
* იეგუდიელი (ტაბატაძე) — საეკლესიო პირი
* იოანა (ტაბატაძე) — სასულიერო პირი
* კონდრატე ტაბატაძე — ინჟინერ-გეოდეზისტი
* კონსტანტინე ტაბატაძე — ინჟინერი
* ნანა ტაბატაძე — ონკომამოლოგი
* ნიკა ტაბატაძე — ჟურნალისტი
* ნინო ტაბატაძე — ენდოკრინოლოგი
* შავლეგო ტაბატაძე —  სამხედრო პირი, სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ტალახაძე

საკუთარი სახელი **ტალახაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ტალახაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ვახტანგ ტალახაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ილარიონ ტალახაძე — ბოლშევიკი სახელმწიფო მოხელე
* ლაშა ტალახაძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
მელქონ მაკარიანი

**მელქონ მაკარიანი** (დ. 19 დეკემბერი, 1986) — ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მერი 2021 წლის 27 ოქტომბრიდან.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1986 წლის 19 დეკემბერს, სოფელ ბარალეთში. 2013 წელს „ქართული ოცნების“ შტაბის ახალგაზრდული მოძრაობის თემის უფროსი. 2014-2021 წლებში ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მერი 2021 წლის 27 ოქტომბრიდან. ფლობს ქართულ, სომხურ და რუსულ ენებს.

### თვითმმართველობის არჩევნები 2021
2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებზე „ქართული ოცნებს“ სახელით იყრიდა კენჭს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მერობის კანდიდატად. მაკარიანმა პირველ ტურში ხმათა 82% (14 471 ხმა) მიიღო და გამარჯვება პირველ ტურში მოახერხა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მერია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გალინა ბალმოში

**გალინა  ბალმოში** (  ; 24 თებერვალი, 1961, პლეშენი, კანტემირის რაიონი,    მოლდოვის სსრ, სსრკ ) — მოლდოველი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. წარსულში  მოლდოვის რესპუბლიკის  ოჯახისა და ბავშვთა, სოციალური დაცვის, მინისტრი (2007-2009), მოლდოვის რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი (2005-2007, 2009-2019), მოლდოვას რესპუბლიკის პრეზიდენტის მრჩეველი  სოციალურ საკითხებში. (2019-2020) .

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1961 წლის 24 თებერვალს მოლდოვის სსრ კანტემირის რაიონის სოფელ პლეშენში.

დაამთავრა კიშინიოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1982 წელს, შემდეგ 2001 წელს მოლდოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მიიღო სამართლის ხარისხი. 2006 წელს დაამთავრა  მოლდოვის პრეზიდენტთან არსებული სახელმწიფო მართვის აკადემიის მაგისტრატურა.   

იყო მოლდოვის რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტიკური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი, მოლდოვის რესპუბლიკის ქალთა კავშირის თავმჯდომარე.  

2005 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგების მიხედვით, იგი აირჩიეს მოლდოვის რესპუბლიკის პარლამენტის წევრად მოლდოვას რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიიდან (მრკპ). 2007 წელს მან მანდატი  გადასცა ვლადიმერ პანფილოვს მოლდოვას რესპუბლიკის სოციალური დაცვის, ოჯახისა და ბავშვის მინისტრად დანიშვნასთან დაკავშირებით.

2007 წლის 22 იანვარს მოლდოვის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ვლადიმერ ვორონინმა დანიშნა მოლდოვის რესპუბლიკის სოციალური დაცვის, ოჯახისა და ბავშვის მინისტრად.   გადავიდა პრეზიდენტის ვლადიმერ ვორონინის მიერ 2008 წლის 31 მარტს დაკომპლექტებულ მომდევნო მთავრობაში, რომელსაც ზინაიდა გრეჩანი ხელმძღვანელობდა.    . მოვალეობას ასრულებდა 2009 წლის 25 სექტემბრამდე   მოლდოვის რესპუბლიკის გენერალურმა პროკურატურამ საქმე დახურა 2023 წლის იანვარში.  

2019 წელს მოლდოვის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა იგორ დოდონმა გალინა ბალოში დანიშნა  თავის მრჩევლად სოციალურ საკითხებში.  მან შეცვალა ვიორიკა დუმბრავეანუ, რომელიც დაინიშნა მოლდოვის რესპუბლიკის ჯანდაცვის, შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრად. პრეზიდენტმა იგორ დოდონმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა ყველა მისი მრჩეველი 2020 წლის დეკემბერში საპრეზიდენტო მანდატის ამოწურვის გამო.  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:მოლდოველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარია სტროინიკ სქოლი

**მარია სტროინიკ სქოლი** (; დ. 13 ივლისი, 1950 , ლუბლიანა) — სლოვენი ასტროფიზიკოსი, რომელიც ამჟამად მუშაობს გამორჩეულ პროფესორად ლეონში, მექსიკაში, ოპტიკური კვლევის ცენტრში. ის ცნობილია CCD ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული ოპტიკური ნავიგაციის ავტონომიური სისტემის შემუშავებით, რომელიც ამჟამად გამოიყენება თითქმის ყველა კომერციულ თვითმფრინავში და მრავალ კოსმოსურ ხომალდში, მათ შორის NASA Cassini-ის მისიაში. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
სტროინიკ სქოლს ადრეულ ასაკში გაუჩნდა ინტერესი ოპტიკის მიმართ, როდესაც სამუშაოდ მამამისს, ალეშ სტროინიკს ახლდა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა ლიუბლიანას უნივერსიტეტის ფიზიკის პროგრამაზე; თუმცა, მისი მშობლები ამის შემდეგ მალევე წავიდნენ ემიგრაციაში შეერთებულ შტატებში და ის გაჰყვა მათ ტემპეში, არიზონა . იქ სტროინიკმა სკოლის შემდეგ სწავლა გააგრძელა არიზონას სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბაკალავრიატის საფეხურზე. საბაკალავრო პროგრამა მხოლოდ ორ წელიწადში დაასრულა, ამასთანავე, ის ერთადერთი ქალი იყო თავის კლასში. მან განაგრძო ასპირანტურა იმავე უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ფიზიკაში 1974 წელს. 1977 წელს მიიღო ოპტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი არიზონას უნივერსიტეტში და მაგისტრის ხარისხი ინჟინერიაში (საინჟინრო აღმასრულებელი პროგრამა) 1981 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ლოს-ანჯელესში . მან მოიპოვა დოქტორის ხარისხი ოპტიკურ მეცნიერებებში 1979 წელს არიზონას უნივერსიტეტის ოპტიკურ მეცნიერებათა კოლეჯში და ამ კუთხით ის იყო პირველი ქალი ოპტიკის განყოფილების ისტორიაში.  

## კარიერა 
ინფრაწითელი ფიზიკის სპეციალობით იგი გახდა ოპტიკის განყოფილების მენეჯერი Rockwell International Corporation-ში, შემდეგ უფროსი ინჟინერი Honeywell- ში და Jet Propulsion Laboratory- ში (JPL). JPL-ში მან დააპროექტა, შეიმუშავა და დანერგა ახალი სისტემა ავტონომიური ოპტიკური ნავიგაციისთვის ვარსკვლავური სქემებისა და ინტელექტუალური CCD-ზე დაფუძნებული კამერის გამოყენებით. ეს სისტემა არის ავტონომიური ნავიგაციის საფუძველი ყველა კომერციულ თვითმფრინავში, თანამგზავრებში, რომლებიც ქმნიან GPS ქსელს და სხვა. ავტონომიური სანავიგაციო სისტემა გამოიყენებოდა NASA- ს *კასინი-ჰუიგენსის* ზონდის ნავიგაციის გასაადვილებლად სატურნში 2005 წელს.  სტროინიკ სქოლმა მიიღო NASA-ს რამდენიმე სერტიფიკატი შემოქმედებითი განვითარებისა და ტექნოლოგიური ინოვაციებისთვის 

მისი დამსახურებიდან გამომდინარე, სტროინიკ სქოლი გახდა გამორჩეული პროფესორი ოპტიკური კვლევის ცენტრში ( *Centro de Investigaciones en Optica* ) მექსიკაში, სადაც მუშაობდა ეგზოპლანეტების პირდაპირი გამოვლენის მეთოდზე ინტერფერომეტრიის გამოყენებით. , ასევე, მუშაობდა ინფრაწითელი ფიზიკისა და ტექნოლოგიებისა და სამეცნიერო სამყაროს ჟურნალებისათვის . 

## ჯილდოები 
1996 წელს მან მიიღო „ოპტიკისა და ფოტონიკის საერთაშორისო საზოგადოების“ ( SPIE ) ჯორჯ ვ. გოდარდის ჯილდო. ის იყო ამ ჯილდოს მფლობელი პირველი ქალი. 
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:არიზონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქალი ფიზიკოსები
კატეგორია:ქალი ასტროფიზიკოსები
კატეგორია:სლოვენი ქალი ფიზიკოსები
კატეგორია:სლოვენი ფიზიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვახტანგ მაისურაძე

**ვახტანგ მაისურაძე** (დ. 29 ივლისი, 1975) — ქართველი პოლიტიკოსი. კასპის მუნიციპალიტეტის მერი 2020 წლიდან.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 29 ივლისს. 1992-1997 წლებში სწავლობდა გორის სახელმწიფო ეკონომიკურ ინსტიტუტში, საბუღალტრო აღრიცხვის, კონტროლი და სამეურნეო საქმიანობის ანალიზის სპეციალობით. 1997-2000 წლებში სწავლობდა საქართველოს ბიზნესის ორგანიზაციისა და ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე. 2006 წელს შიდა ქართლის გუბერნატორის აპარატის საფინანსო ეკონომიკური სამსახურის უფროსი. 2006-2007 წლებში კასპის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2012-2013 წლებში შპს „ნიუ კონტრაქშენის“ საწყობის მენეჯერი. 2013 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შიდა აუდიტის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე. 2013-2014 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილე. 2014-2020 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საფინანსო და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე. 2020 წლიდან კასპის მუნიციპალიტეტის მერი.

### თვითმმართველობის არჩევნები 2021
2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებზე „ქართული ოცნების“ სახელით მეორე ვადით იყრიდა კენჭს კასპის მუნიციპალიტეტის მერობის კანდიდატად. მაისურაძემ პირველ ტურში ხმათა 52,13% (10 144 ხმა) მიიღო და გამარჯვება პირველ ტურში მოახერხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* კასპის მუნიციპალიტეტის მერია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის მერები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ასტარა-რეშთ-ყაზვინის რკინიგზა

**ასტარა-რეშთ-ყაზვინის რკინიგზა** — მშენებარე სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც დააკავშირებს რუსეთის, აზერბაიჯანისა და ირანის რკინიგზას. პროექტი ჩრდილოეთ-სამხრეთის საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფნის ფარგლებში ხორციელდება, რომლის მიზანია რუსეთის, აზერბაიჯანის, ირანის და ინდოეთის სატრანსპორტო და საინფორმაციო მაგისტრალების ინტეგრირება.

## ისტორია 
რკინიგზის მშენებლობის შესახებ ხელშეკრულება სამმა მხარემ 2005 წელს მოაწერა. ის ითვალისწინებს სარკინიგზო სეგმენტების მშენებლობას ირანში დაახლოებით 350 კილომეტრის სიგრძით და აზერბაიჯანში ასტარასა და აზერბაიჯან-ირანის საზღვარს შორის 8,5 კილომეტრის სიგრძით. პროექტი ასევე ითვალისწინებს აზერბაიჯანში არსებული რკინიგზის რეკონსტრუქციას. პროექტის ღირებულება 2 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს. რკინიგზის მშენებლობა 2006 წელს დაიწყო.

ასტარა-რეშთ-ყაზვინის სარკინიგზო პროექტი ითვალისწინებს ირანის ტერიტორიაზე ახალი სარკინიგზო ხაზის მშენებლობას, რომელიც დააკავშირებს აზერბაიჯანულ ასტარას ირანულ ქალაქებთან ასტარასთან, რეშთთან და ყაზვინთან.

2009 წელს ირანულმა მხარემ დაიწყო რკინიგზის მონაკვეთის მშენებლობა რეშთსა და ყაზვინს შორის. რკინიგზის მასშტაბით აშენდა 22 გვირაბი და 15 ხიდი, რომელთა საერთო სიგრძე, შესაბამისად, 25 და 8 კილომეტრია.

2018 წლის 22 ნოემბერს ყაზვინ-რეშთის რკინიგზაზე პირველი საცდელი მატარებელი ამოქმედდა. ამ 164 კილომეტრიანი მონაკვეთის გახსნის მთავარი ცერემონია 2019 წლის 6 მარტს შედგა.

ასტარა - რეშთის მონაკვეთის სიგრძეა 165 კმ. პირველმსა საცდელმა სატვირთო მატარებელმა რუსეთიდან ირანულ ასტარაში 2018 წლის 8 თებერვალს მიაღწია.

2018 წლის მარტის ბოლოს ასტარა (აზერბაიჯანი) - ასტარა (ირანი) მონაკვეთის ექსპლუატაციაში შესვლისთანავე, რკინიგზის ირანის მონაკვეთი, ასტარას სადგურთან და ახლად აშენებულ სატვირთო ტერმინალთან ერთად, იჯარით გადაეცა აზერბაიჯანს 25 წლიანი ვადით. 11 თვის განმავლობაში ამ რკინიგზით 270 ათას ტონაზე მეტი ტვირთის ტრანსპორტირება განხორციელდა.

აზერბაიჯანმა ირანს 500 მილიონი დოლარის შეღავათიანი სესხი გამოუყო ასტარა-რეშთის მონაკვეთის მშენებლობისთვის. ფილიალის მშენებლობის დასასრულებლად რუსეთი 2030 წლისთვის 1,5 მილიარდი დოლარის გამოყოფას გეგმავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Строительство железной дороги Решт-Астара и региональные интересы

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის რკინიგზის სადგურები
კატეგორია:ირანის რკინიგზის სადგურები
თეიმურ გულიევი

**თეიმურ იმანყული ოღლუ გულიევი** (; დ. 25 ნოემბერი, 1888, ჯებრაილის მაზრა — გ.18 ნოემბერი, 1965, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოხელე. იყო სსრკ-ს შსსკ-ს სპეციალური სამეულის (ტროიკის) წევრი.

## ბიოგრაფია 
თეიმურ გულიევი დაიბადა 1888 წელს სოფელ ჯაბრაილში, გლეხის ოჯახში. 1909 წელს დაამთავრა სკოლა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩავიდა საქართველოში და ჩააბარო გორის საოსტატო სემინარიაში.

გულიევი, რომელმაც 1914 წელს წარმატებით დაამთავრა გორის საოსტატო სემინარია, დაბრუნდა სოფელში ახალგაზრდა მასწავლებლად და 1918 წლის შუა პერიოდამდე მუშაობდა მასწავლებლად სოფლის ორკლასიან სკოლაში.

1920-1921 წლებში თეიმურ გულიევი მუშაობდა ჯაბრაილის რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარედ, შემდეგ ღარიბთა კომიტეტის თავმჯდომარედ და ბავშვთა სახლის დირექტორად. 1921-1934 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის საგანგებო კომისიის ორგანოებში. 1921 წელს გულიევი ჯებრაილის მაზრის საგანგებო კომიტეტის დავალებით იყო აზერბაიჯანის საგანგებო კომისიის კომისრის თანაშემწე და ანტისაბჭოთა ძალების წინააღმდეგ ბრძოლის პოლიტიკური ბიუროს უფროსი. ამ დროს ის აქტიურ მონაწილეობას იღებდა იმ ჯგუფების განადგურებაში, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ მთავრობას.

1923-1929 წლებში მუშაობდა ბაქოში აზერბაიჯანის სახელმწიფო პოლიტიკურ დეპარტამენტში საიდუმლო განყოფილებისა და სპეციალური განყოფილების უფროსად.

1934-1937 წლებში გულიევი იყო აზერბაიჯანის სსრ უზენაესი სასამართლოს სპეციალური კოლეგიის თავმჯდომარე, აზერბაიჯანის სსრ უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე.

1937-1954 წლებში თეიმურ გულიევი მუშაობდა რესპუბლიკის ერთ-ერთ უმაღლეს თანამდებობაზე - აზერბაიჯანის სსრ სახალხო კომისართა საბჭოს (შემდგომში მინისტრთა საბჭოს) თავმჯდომარედ.

1954-1965 წლებში გულიევი იყო ქალაქ განჯას დაქვემდებარებული ერთ-ერთი სახელმწიფო მეურნეობის დირექტორი.

თეიმურ გულიევი გარდაიცვალა 1965 წლის 18 ნოემბერს ბაქოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Azərbaycanın baş nazirinin oğlu niyə güllələndi? - 2 milyon pul, 430 ev və ölüm gəzintisi...
* СТАЛИНСКИЙ ПЛАН ПО УНИЧТОЖЕНИЮ НАРОДА: Подготовка и реализация приказа НКВД № 00447 «Об операции по репрессированию бывших кулаков, уголовников и других антисоветских элементов»
* Документ:Составы троек в 1937−1938 годах

კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:საბჭოთა აზერბაიჯანელები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ტვილდიანი

საკუთარი სახელი **ტვილდიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ტვილდიანი — ფეხბურთელი
* დავით ტვილდიანი — ექიმი
* ლაშა ტვილდიანი — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ტოგონიძე

საკუთარი სახელი **ტოგონიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გუგული ტოგონიძე — მწერალი, ფსიქოლოგი
* ეკატერინე ტოგონიძე — მწერალი, ჟურნალისტი
* მზია ტოგონიძე — პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ტორონჯაძე

საკუთარი სახელი **ტორონჯაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თეიმურაზ ტორონჯაძე — მათემატიკოსი
* მამუკა ტორონჯაძე — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტყავაძე

საკუთარი სახელი **ტყავაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ტყავაძე — სპორტული მენეჯერი
* კონსტანტინე ტყავაძე — პუბლიცისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნურხონ იულდაშხოჯაევა

**ნურხონ იულდაშხოჯაევა** (  , რომელიც ხშირად ითარგმნება როგორც *ნურხონ იულდაშევა* )  (დ. 1913 - გ.  1 ივლისი, 1923 ) — ერთ-ერთი პირველი უზბეკი ქალი, რომელიც ცეკვავდა სცენაზე ფარანჯის ტრადიციული მუსლიმური სამოსის გარეშე. იგი დაიბადა 1913 წელს მარგილანში, ქალაქ ფერღანის ოლქში და მოკლეს ღირსების დაცვის მიზნით მკვლელობის დროს 1929 წელს. 

## ღირსების მკვლელობა 
ნურხონი დაიბადა 1913 წელს, ფერღანის ოლქში. იგი პატარა ასაკში გაიქცა სახლიდან, რადგან სურდა, შეერთებოდა რუსულ ცეკვის ჯგუფს.  მის კოლეგებში შედიოდნენ სსრკ მომავალი სახალხო არტისტი თამარა ხანუმი და უზბეკეთის მომავალი სახალხო არტისტი გავხარ რახიმოვა. ჯგუფში შესვლიდან მალევე, 1928 წლის 8 მარტს ის და სხვა მოცეკვავეები ერთად გამოვიდნენ სცენაზე და საჯაროდ მოიხსნეს ქალის სახის საფარველი. როდესაც საცეკვაო ჯგუფი თავის მშობლიურ ქალაქ მარგილანს სტუმრობდა, მან გადაწყვიტა ოჯახის მონახულება. დეიდამ სახლში მიიყვანა და უთხრა, რომ ძმა ეძებდა. შემდეგ ძმამ დანით მოკლა იგი და მაშინვე აღიარა დანაშაული მას შემდეგ, რაც პოლიცია ადგილზე მივიდა.  მან აღიარა, რომ მკვლელობა განზრახ იყო დაგეგმილი, მათი მამის, მინ-ბოშის და მოლა ქამალ გიასოვის დაჟინებული მოთხოვნით, რომელმაც აიძულა იგი დაეფიცა ყურანზე, რომ მოკლავდა ნურხონს.  მისი გარდაცვალების მეორე დღეს მოედანზე მასობრივი პანაშვიდი გაიმართა. ათასობით ადამიანი დაესწრო მემორიალს, ქალებმა კი მისი კუბოს წინ სახის საბურავები მოიხსნეს.  მისი მამა და ძმა საბოლოოდ გაასამართლეს და სიკვდილით დასაჯეს მკვლელობაში მონაწილეობისთვის, ხოლო მინგ-ბოში და მოლა გადაასახლეს.  ქანდაკება ააგეს და განათავსეს მარგილანში კულტურის სახლის წინ. ქანდაკება დაამზადა მოქანდაკე ვალენტინ კლებანსოვმა  1967 წელს, მაგრამ  ნურხონის ქანდაკება ჩამოაგდეს 1993 წელს, 1991 წელს უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაშლისთანავე;   ახალგაზრდა ქალის ძეგლი, რომელიც წარმოადგენს ბრძოლას ქალური ემანსიპაციისთვის, პოსტსაბჭოთა უზბეკეთში ამორალურად ითვლებოდა.  ქალაქ ფერღანაში არის კინოთეატრი, რომელიც დღემდე მის სახელს ატარებს, კინოთეატრის სახელია  „ნურხონი“. 

ნურხონი გახდა კამილ იაშინის საბჭოთა მუსიკალური პიესის გმირი. კამილ იაშენმა დაწერა პოპულარული მიუზიკლი ნურხონის ცხოვრების შესახებ, რომელშიც იგი ასახავდა როგორც წამებულს. პიესა პოპულარული იყო XX საუკუნის შუა ხანებში. 1968 წელს გაიხსნა  კლებანსოვის გოგონას ძეგლი. ძეგლი დაიშალა 1991 წელს სსრკ-ს დაშლისა და დამოუკიდებელი უზბეკეთის რესპუბლიკის ჩამოყალიბებიდან მალევე, ვინაიდან ხუჯუმის ეპოქის ფემინისტისადმი მიძღვნილი ქანდაკება პოსტსაბჭოთა პერიოდისთვის მიუღებლად ითვლებოდა. 

## სქოლიო 

კატეგორია:დის მკვლელები
კატეგორია:პროპაგანდა სსრკ-ში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:დაბადებული 1913
ტყაბლაძე

საკუთარი სახელი **ტყაბლაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ ტყაბლაძე — თეატრისა და კინოს მსახიობი
* კონსტანტინე ტყაბლაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ნოდირა

**მოჰლაროიმი** (  , დ. 1792 – გ. 1842 ) — ასევე, ცნობილი საკუთარი გვარით **ნოდირა**,  უზბეკი პოეტი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1822 წლიდან იგი მუშაობდა კოკანდის სახანოს რეგენტად, მისი ვაჟის ბავშვობის დროს.

ნოდირა ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ უზბეკ პოეტად. იგი წერდა პოეზიას უზბეკურ და სპარსულ ენებზე. ნოდირა სხვა ფსევდონიმებსაც იყენებდა, მაგალითად, კომილა და მაკნუნა.  მისი მრავალი დივანი შემორჩა და შედგება 10000-ზე მეტი ლექსისგან. 

## ბიოგრაფია 
ნოდირა იყო მუჰამედ უმარ ხანის ცოლი, რომელიც მართავდა კოკანდის სახანოს  1810 წლიდან 1822 წლამდე, მის გარდაცვალებამდე.  მათ შეეძინათ ორი ვაჟი - მუჰამედ ალი ხანი (დ. 1808 ) და სულთან მაჰმუდ ხანი. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ნოდირა, 30 წლის ასაკში, გახდა კოკანდის დე ფაქტო მმართველი, ვინაიდან მისი 12 წლის ვაჟი, მუჰამედ ალი ხანი, მხოლოდ მოზარდი იყო, როცა ის ხანად დანიშნეს. იგი აგრძელებდა შვილის რეგენტობას და იყო მრჩეველი მთელი მისი მეფობის განმავლობაში. ის ასევე იყო მწერალი, რომელიც წერდა პოეზიას უზბეკურ და სპარსულ ენებზე. მისი ნამუშევარი შედგებოდა 10000 ჰემისტიკისგან . 

მიუხედავად მისი მცდელობისა ჩაენერგა უფრო სოციალურად ლიბერალური ღირებულებები შვილში, მადალი გაიზარდა ექსპანსიონისტური პოლიტიკისადმი სიმპატიებით, რამაც გამოიწვია ომი მეტოქე ბუხარის საამიროსთან . ნოდირას პოეზია უგულებელყოფილი იყო ულამას მიერ და მიიჩნიეს „შეუსაბამოდ“. პოეტის ნაწერი ხშირად ააშკარავებდა ტაბუდადებულ თემებს და მისტიროდა იმ ტანჯულ ქალებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ შუა აზიაში იმ პერიოდში. 

იგი ჩამოახრჩვეს ბუხარას ემირ ნასრულა ხანის ბრძანებით 1842 წლის აპრილში შვილებთან ერთად კოკანდ-ბუხარას ომების დროს. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ნასრულა გაბრაზდა, რომ მან უარი თქვა მასთან ქორწინებაზე.   

## ხელოვნება და კულტურა
ნადირას ინიციატივით აშენდა მედრესეები, აბანოები, სავაჭრო არკადები და სხვა საზოგადოებრივი შენობები 1824-1825 წლებში. ნადირამ ააშენა ორი მედრესე - დიდი სასაფლაოს (ჩალფაქის მედრესე) და მჭედელთა რიგის (მახლარ-აიიმ მედრესე) მახლობლად, ერთი ბავშვთა სახლი და მოხეტიალეთა თავშესაფარი.   პოეტი მუშრიფი მოგვითხრობს საკვებისა და ტანსაცმლის შესახებ, რომელსაც აწვდიდნენ მახლარ ოიმის მედრესეს მოსწავლეებს. მედრესეში სხვადასხვა წიგნები და ხელნაწერები იყო თავმოყრილი.

## მემკვიდრეობა 
1842 წელს მისი გარდაცვალებიდან დიდი ხნის შემდეგ ნოდირა საბჭოთა ეპოქაში დაწინაურდა, როგორც უზბეკეთის სსრ ეროვნული გმირი და სარგებლობდა ისეთივე სტატუსით, როგორიც იყო სხვა მოკლული ქალები, მაგალითად როგორიცაა ნურხონ იულდაშევა . საზოგადოების თვალში ის მოწამე და ეროვნული გმირია და მისი დაბადებიდან 200 წლის შემდეგ, ახლად დამოუკიდებელი უზბეკეთის პირველ ეროვნულ საფოსტო მარკაზე გამოსახული იყო მისი პორტრეტი.  

## სქოლიო 

კატეგორია:XIX საუკუნის ქალი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1842
კატეგორია:დაბადებული 1792
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ლატინკა პეროვიჩი

**ლატინკა პეროვიჩი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 1933 — გ. 12 დეკემბერი, 2022) — იუგოსლავიის კომუნისტი ლიდერი, ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი. იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში პეროვიჩი იყო სერბეთის კომუნისტების ლიგის გენერალური მდივანი 1968-1972 წლებში  1972 წელს იუგოსლავიის კომუნისტთა ფედერალურმა ლიგამ გაათავისუფლა იგი თანამდებობიდან მარკო ნიკეზიჩთან და მირკო ტეპავაჩთან ერთად ზედმეტად ლიბერალურობის ბრალდებით. 1972 წელს სერბი ლიბერალების თანამდებობიდან გათავისუფლებას მოჰყვა ხორვატიის გაზაფხულის დროს ხორვატი ნაციონალისტების გათავისუფლებაც.

აქტიური პოლიტიკიდან წასვლის შემდეგ, პეროვიჩმა ყურადღება გაამახვილა სერბეთის შრომითი მოძრაობის ისტორიის ინსტიტუტში (თანამედროვე სერბეთის უახლესი ისტორიის ინსტიტუტი) სამეცნიერო მუშაობაზე. 1990-იანი წლების იუგოსლავიის დაშლისა და იუგოსლავიის ომების დროს, პეროვიჩი იყო სერბული ნაციონალიზმის ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე კრიტიკოსი, განსაკუთრებით სლობოდან მილოშევიჩისა და მისი რეჟიმის მიმართ.

## ბიოგრაფია 
პეროვიჩი დაიბადა 1933 წლის 4 ოქტომბერს ბელოშევაცში, კრაგუევაცში, იუგოსლავიის სამეფოში (დღევანდელი სერბეთი ).   პეროვიჩმა დაასრულა ქალთა ადგილობრივი  გიმნაზია კრაგუევაცში 1952 წელს. 

1993 წლიდან პეროვიჩი იყო ჟურნალის *Currents of History-ის* მთავარი რედაქტორი .

## გარდაცვალება 
ლატინკა პეროვიჩი გარდაიცვალა ბელგრადში 2022 წლის 12 დეკემბერს, 89 წლის ასაკში.  პეროვიჩის კრემაცია მოხდა ბელგრადის ნოვო გრობლეს სასაფლაოზე 2022 წლის 21 დეკემბერს, მისი ოჯახისა და მეგობრების თანდასწრებით. 

## მნიშვნელოვანი ნამუშევრები 
2010 წლის წიგნი „ფაქტები და ინტერპრეტაციები. ორი საუბარი ლატინკა პეროვიჩთან“ მოიცავდა ლატინკა პეროვიჩის დეტალურ ბიბლიოგრაფიას 8 მონოგრაფიის ჩამონათვალით, 10 ისტორიული წყარო-წიგნი შესავალი კვლევებით XIX საუკუნეში, 9 ისტორიული წყარო-წიგნი შესავალი კვლევებით XX და XXI საუკუნეებში, 18 წინასიტყვაობა და დასკვნა, 78 კვლევა, დისკუსია, სტატია და 13 მიმოხილვა. ბიბლიოგრაფია არ მოიცავდა სტატიებს, ინტერვიუებსა და გამოსვლებს წიგნების რეკლამაზე, რომლებიც გამოქვეყნდა სხვადასხვა გაზეთებსა და ჟურნალებში, აგრეთვე ნეკროლოგებში. პეროვიჩმა განაგრძო წერა მომდევნო წლებში. 2015 წელს გამოქვეყნდა ლატინკას წიგნი „დომინანტი და არასასურველი ელიტები“. ხორვატი სოციოლოგი მირა მოგდანოვიჩი აკრიტიკებდა ნაშრომს დომინანტური და არასასურველი ელიტების ცნებების გამოგონებისთვის, რომლებიც, მისი აზრით, არ არსებობდა სოციოლოგიურ მეცნიერებაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინტერვიუ რადიო თავისუფლებასთან
* რადიო გადაცემა „პეშჩანიკის“ ტრანსკრიპტი
* ბოსნიის ინსტიტუტმა  ლატინკა პეროვიჩს პატივი მიაგო მის 75 წლის დაბადების დღეს

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:სერბი მწერალი ქალები
კატეგორია:სერბი ისტორიკოსი ქალები
კატეგორია:ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლიბერალ-დემოკრატიული პარტიის პოლიტიკოსები (სერბეთი, 2005)