open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ცედანის სამების ეკლესია

**ცედანის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცედანის ჩრდილო-დასავლეთით, სასაფლაოზე. აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს, სამრეკლო - 1910 წელს. 

ეკლესია დარბაზულია (10,3x6,7 მ.), ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვით, კამარა და კონქი ხისა იყო. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის გვერდზე თითო ნახევარწრიული  თაღოვანი ნიშია. შემაღლებული საკურთხევლის ბაქანს არდაბაგი ეკვრის. თითო თაღოვანი სარკმელია სამხრეთით და ჩრდილოეთით. დასავლეთით ხის პატრონიკე იყო (შემორჩენილია ფრაგმენტები). იგი პატარა კარით უკავშირდებოდა სამრეკლოს. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილია. 

ამჟამად ეკლესიას ხის კონსტრუქციის ორფერდა სახურავი აქვს. სამრეკლო ეკლესიაზე  დასავლეთიდანაა მიშენებული, ნაგებია აგურით.  იგი ორსართულიანი კვადრატული ნაგებობაა. დგას ოთხკუთხა მძლავრ კვადრატულ ბოძზე. ბოძები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ნახევარწრიული თაღებით. სვეტისთავები ნაწყობია აგურით. სამ მხარეს გახსნილი  პირველი სართული კარიბჭეა, რომელიც გადახურულია დამრეცი კამარით. მეორე სართული სამი მხრიდან ორ იარუსად შეწყვილებული თაღებით გახსნილი ფანჩატურია. ფასადებს იარუსებს შორის საფეხურიანი სარტყელი გასდევს. პირველ სართულს აგურის ლავგარდანი აქვს. ორფერდა სახურავს ლითონის ჯვარი ადგას. კარიბჭის სამხრეთ - დასავლეთ სვეტის სამხრეთ მხარეზე აგურის რელიეფური ჯვარია გამოსახული, ხოლო პირველი იარუსის თაღებს შორის აგურის წყობით გამოყვანილია სამრეკლოს აშენების თარიღი.

## ლიტერატურა
. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX  საუკუნის ეკლესიები
ეკლესია ბერისა

**ეკლესია ბერისა** - არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრილის განაპირა უბანში, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია დარბაზულია (7,8x5,6 მეტრი), ნაგებია დიდი ზომის კირქვით. ეკლესია დანგრეულია - შემორჩენილია 0,8 მეტრის სიმაღლის კედლები და ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდი მხართან ერთად. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთით ჰქონია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვაბთაკერის წმინდა ნინოს ეკლესია

thumb|250px|ქვაბთაკერის წმინდა ნინოს ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ქვაბთაკერის წმინდა ნინოს ეკლესია** - არქეოლოგიური  ძეგლი, მდებარეობს  ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრილის  დასავლეთ ნაწილში, ქვაბთაკერის ღელის ნაპირას. დასავლეთ კედელში ჩატანებული ცხრასტრიქონიანი მხედრული სამშენებლო წარწერის თანახმად, აშენებულია ერეკლე I მეფობაში (1688-1703 წწ.) დიასამიძის მიერ. ეკლესია დარბაზულია (8,3x5,6 მეტრი), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით და აგურით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი, სამხრეთ კედელი მთლიანად და ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნაწილი, ამოცვენილია საპირე ქვები. ეკლესია 0,5 მეტრის სიმაღლეზე მიწით არის ამოვსებული, დარბაზში ხე იყო ამოსული. კონქი და ორივე სარკმლის თაღები შეკეთების დროს აგურით ამოუყვანიათ. ეკლესიას 2 შესასვლელი აქვს, სამხრეთით და დასავლეთით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის გვერდზე მაღალი თაღოვანი ნიშებია. ასეთივე სარკმელია დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში. დასავლეთ შესასვლელს ორი თლილი ქვისგან შედგენილი ოდნავ შეისრული თაღი აქვს. 

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის  მუნიციპალიტეტის  ტაძრები
კატეგორია:წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
სომხების საყდარი

**სომხების საყდარი** - არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრილის ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, დიდი წიფლის ღელის მარცხენა ნაპირზე, ტყეში. ეკლესია დარბაზულია (6,6x4,6 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის კირქვითა და ბაზალტის ქვით. დანგრეულია - შემორჩენილია 3 მეტრ სიმაღლეზე საკურთხევლის და დარბაზის კედლების მცირე ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთით ჰქონია. აფსიდა ნახევარწრიულია. ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან შემორჩენილი კედლის ნაწილი აღმოსავლეთით მდებარე ბაქნის საყრდენ კედელს წარმოადგენს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბრილის წმინდა გიორგის ეკლესია

250px|მინი
**ბრილის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრილის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრზე, სურამი-ბრილის გზის მარჯვენა მხარეს, მუხნარში. ნაგებია არაწესიერი ფორმის ქვიშაქვით. დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ კედლის 2,5 მეტრი სიგრძის მონაკვეთი. 

ძეგლი უნახავს გიორგი ბოჭორიძეს, რომელიც მას კვერისის წმინდა გიორგის ეკლესიას უწოდებს და დასძენს: 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ნაბაკევი (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

**ნაბაკევი** (ადრე **წირეთი**) — სოფელი თიღვის მუნიციპალიტეტში, თიღვის თემში.

მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 1 კილომეტრი.

1991 წლამდე  შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

### დემოგრაფია 
1989 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 143 ადამიანი, ქართველები შეადგენდნენ 80 %-ს (114 ადამიანი), ოსები — 20 %-ს (29 ადამიანი). 90-იან წლებში, რეგიონში არსებული კონფლიქტის გამო სოფელი დაიცალა ქართული მოსახლებისგან. ე. წ. სამხრეთ ოსეთის ხელისუფლების მიერ ორგანიზებული მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, 2015 წელს სოფელში ცხოვრობდა 45 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* *სერგი მაკალანია*, ფრონის ხეობა, გვ. 40, თბ., 1963.

## სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პარზი

**პარზი** () — ტბა სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში, მდებარეობს დილიჯანის ეროვნულ პარკში, ქალაქ დილიჯანიდან 15 კილომეტრის დაშორებით. მისი სახელი სომხურად ითარგმნება როგორც „სუფთა ტბა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* პარზის ტბა 

კატეგორია:სომხეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბრილის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|300პქ|ბრილის ღვთისმშობლის ეკლესია აღდგენის შემდეგჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ბრილის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრილის ჩრდილოეთით 2 კილომეტრში, დიდი წიფლისა და ნამყენების ღელეების მაღალ წყალგამყოფ სერზე, ციხის დანგრეული გალავნის აღმოსავლეთ კიდეში. 

ეკლესია სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX –X საუკუნით. ეკლესია დაზიანებულია: დანგრეულია კამარა, კონქისა და ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი, სამხრეთ კედელი აფსიდის მხართან, ამოცვენილია საპირე ქვების დიდი ნაწილი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია არქიტრავის ბუდეები). ეკლესია დარბაზულია (6,2x5 მეტრი), ნაგებია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით, ჰორიზონტალური ნაკერების სწორხაზოვნება მკაცრადაა დაცული. ეკლესიის აფსიდის ნაწილი გალავნის სწორკუთხა შვერილზეა აგებული, ხოლო დასავლეთის მონაკვეთი, რომელიც გალავნის შიგნითაა მოქცეული, ქვიშაქვის ერთსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე გაჭრილია დაბალი თაღის გადახურული სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთით შემორჩენილია საკურთხევლის კონქის თაღის თაროთი და შეწყვილებული ლილვით შედგენილი იმპოსტი. თითო თაღოვანი სარკმელი სამხრეთის და დასავლეთის კედლებშია. დარბაზის გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრებით გაყოფილია ორ ნაწილად. შემორჩენილია სამხრეთის პილასტრი და თაროთი და ორი შეწყვილებული ლილვით შედგენილი იმპოსტი. თითო თაღოვანი სარკმელი სამხრეთის და დასავლეთის კედლებშია. დარბაზის გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრებით გაყოფილია ორ ნაწილად. შემორჩენილია სამხრეთის პილასტრი და თაროთი და ორი შეწყვილებული ლილვით შედგენილი იმპოსტი. გრძივი კედლების ნაწილებიდან დასავლეთისა ორნახევარჯერ მეტია აღმოსავლეთისაზე და შემოფარგლულია კედლის დეკორატიული თაღით, რომელიც დაყრდნობილია პროფილირებულ კრონშტეინებზე. დარბაზის დასავლეთ კედლის შეკიდული საბჯენი თაღი ასეთივე კრონშტეინებს ეყრდნობა. 

ეკლესიის სამხრეთის ფასადზე გრეხილი ლილვით მოჩარჩოებული თაღოვანი სარკმელია. შესასვლელი თაღოვან შეღრმავებაშია. მისი მოჩუქურთმებული საპირის მხოლოდ ნაწილია შემორჩენილი. ეკლესიის შესავლელთან აღმოჩენილ იქნა ქვიშაქვის ფრაგმენტი ასომთავრული წარწერით, რომელიც პალეოგრაფიული ნიშნებით IX-X საუკუნით თარიღდება. ფრაგმენტი ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
გაბრიელ გიურჯიანი

მინი
**გაბრიელ მიქაელის ძე გიურჯიანი** (დ.  24 აპრილი [ ძვ. სტ. 12 აპრილი], 1892, ართვინი, ახლანდელი თურქეთი — გ. 13 აგვისტო, 1987) — სომეხი ფერმწერი. სომხეთის სსრ სახალხო მხატვარი (1945). სახვითი ხელოვნების მუშაკთა საზოგადოებისა და რევოლუციური რუსეთის მხატვართა ასოციაციის სომხეთის ფილიალის ერთ-ერთი დამაარსებელი. სსრკ-ში პირველი მოძრავი სამხატვრო სახელოსნოს ორგანიზატორი (1939). სომხეთის მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1951–1959), პედაგოგი (1947იდან პროფესორი).

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა პენზის უმაღლესი სამხატვრო-პედაგოგიური სახელოსნო (1920). 1922 წლიდან მუაობს სომხეთში. ნამუშევრები: „ხიდი მდინარე რაზდანზე“ (1923), „შირაქის არხი“ (1926), „მდინარე აზატი გარნის ხეობაში“ (1954, ყველა სომხეთის სურათების გალლერეა, ერევანი). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გაბრიელ გიურჯიანის შესახებ 

კატეგორია:სომეხი პედაგოგები
კატეგორია:სომეხი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
არმავირის პროვინცია

**არმავირი** () — სომხეთის პროვინცია (მარზი). მისი დედაქალაქია არმავირი. მდებარეობს არარატის დაბლობზე, ქვეყნის დასავლეთით, არარატისა და არაგაწის მთებს შორის. არმავირის მარზში მდებარეობს ქალაქი ეჩმიაძინი, სადაც განლაგებულია სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის ცენტრი და სრულიად სომხეთის კათოლიკოსის რეზიდენციაა.

არმავირს ესაზღვრება შემდეგი მარზები:

* არაგაწოტნი - ჩრდილოეთიდან
* არარატი - სამხრეთ-აღმოსავლეთით

## იხილეთ აგრეთვე
* სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში
* Armavir Marz Tourist Guide

კატეგორია:სომხეთის პროვინციები
სომხური დრამი

**დრამი** (სომხ.: Դրամ; ნიშანი: դր.; კოდი: AMD) — სომხეთის ეროვნული ვალუტა. ერთ დრამში არის 100 ლუმა (სომხ.: լումա). სიტყვა დრამი ქართულად ნიშნავს "ფულს" და წარმოშობით ბერძნულ დრაჰმას ენათესავება. სომხეთის კანონმდებლობით სომხეთის ცენტრალურ ბანკს ეროვნული ვალუტის გამოშვების ექსკლუზიური უფლება აქვს.

## ბანკნოტები 
ბანკნოტების პირველი სერია გამოვიდა 1993 წლის ნოემბერში, რომლებიც 2005 წელს ამოიღეს ბრუნვიდან. მეორე სერია გამოუშვეს 1998 წელს, რომლებიც დღემდეა მიმოქცევაში.

### პირველი სერია (1993-1995)
1993 წლის 22 ნოემბერს, 10, 25, 50, 100, 200 და 500 დრამის ბანკნოტები გამოუშვეს. 1000 და 5000 დრამიანი ბანკნოტები მოგვიანებით გამოუშვეს.

### მეორე სერია (1998-დღემდე) 
500 დრამიანი ბანკნოტები ბრუნვაში იშვიათად ხვდება. მათ ნაცვლად 500 დრამიანი ხურდაა გამოშვებული.

სომხეთის გაქრისტიანების 1700 წლის აღსანიშნავადდ 50 000 დრამიანი გამოუშვეს 2001 წლის 4 ივნისს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Central Bank of Armenia
* Armenian Currency Exchange 
*   სომხური დრამი - ბანკნოტები

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის ეკონომიკა
კატეგორია:სომხური დრამი
მუკუზანი

**მუკუზანი** — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი:ზეგაანი). გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, გურჯაანიდან 12 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 919 ადამიანი.

## ისტორია
წერილობით წყაროებში სოფელი 1614 წლის ამბებთან დაკავშირებითაა ნახსენები, როდესაც შაჰ-აბასმა არ იმყოფინა ქეთევან დედოფლის და მეფე თეიმურაზის ორი ვაჟის მძევლობა და თავად მეფეს მოსთხოვა ხლება. თეიმურაზ I-მა და ქართლის მეფე ლუარსაბმა დამპყრობელთან ბრძოლა გადაწყვიტეს, თეიმურაზმა შეკრიბა კახთა ჯარი და „გაავლო მუკუზნიდან გაღმა მხარემდე ჯებირი და დადგა“. აღნიშნული ზღუდე მდინარე ალაზნამდე მიდიოდა და ველისციხეს, ახაშენსა და ზეგაანსაც იცავდა. შაჰმა მოისყიდა ქართველ დიდებულთა ნაწილი, რამაც შეასუსტა მეფის ძალები და იგი იძულებული გახადა დაეტოვებუნა მუკუზანი.

მუკუზანის ძირითადად სამეფო და ნაწილობრივ სათავადო საკუთრებაში იყო. აქ ყმა-მამულს ანდრონიკაშვლები, ნაზირიშვილები და მამუჩიშვილები აკონტროლებენ. ხშირი იყო დავები სოფლის კუთვნილ სავარგულებზე სხვა მეზობელ სოფლებთამ, რომლებსაც როგორც წესი მეფე აგვარებდა.

1797 წელს, ლეკებმა ომარხან ავარიელის მეთაურობით ველისციხესთან ერთად მუკუზანიც გადაწვეს. რუსეთის იმპერიამ, საქართველოს მიერთების შემდეგ მოკუზანში სამხედრო პუნქტი მოაწყვეს. რუსეთის ბატონობის პერიოდში მუკუზანი საუფლისწულო მამულად გადაკეთდა. საბჭოთა პერიოდში აქ ორი ღვინის ქარხანა გაიხსნა სადაც ღვინო „მუკუზანი“ ისხმებოდა.

## დემოგრაფია
სოფელში გავრცელებული გვარებია: ხაჩიშვლი, ნადირაშვილი, უზუნაშვილი, ცისკარიშვილი, მაჩხაშვილი, ბერიაშვილი და სხვა.

## გალერეა 

სოფელი მუკუზანი (1).jpg|სოფლის ხედი
სოფელი მუკუზანი (2).jpg|სოფლის ხედი
ვენახები სოფელ მუკუზანში (4).jpg|ვენახები სოფელ მუკუზანში
მუკუზნის სვეტიცხოვლის ეკლესია.jpg|მუკუზნის სვეტიცხოვლის ეკლესია

## იხილეთ აგრეთვე
*მუკუზნის ამაღლების ეკლესია
*მუკუზნის მეორე ეკლესია
*მუკუზნის პირველი ეკლესია
*მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა
*მუკუზნის სვეტიცხოვლის ეკლესია
*მუკუზნის წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუგარაცის ქედი

**გუგარაცის ქედი** — მცირე კავკასიონის ქედი მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ სომხეთში. წარმოადგენს მდინარეების დებედისა და აღსტევის წყალგამყოფს. გადაჭიმულია კოზმანისა და ვოსკეპარის ქედებიდან მწვერვალ სოუხბულაკამდე (2072 მ). სიგრძე — 35 კილომეტრი. უმაღლესი მწვერვალია შატინი (2244 მ.). ფერდობები ძალზედ დახრილი და ეროზირებულია. ქედი დაფარულია ტყით (უპირატესად წიფელი და მუხა) და მდელოებით. ჩრდილოეთის 1/3 თითქმის მთლიანად დაფარულია ტყით, დარჩენილი ნაწილი კი — ალპური მდელოა. აღმოსავლეთი ფერდობები გამოირჩევა ტბების სიმრავლით. ქედის არეალში მოიპოვება სამშენებლო მასალები, რკინის მადანი, ოქრო, სპილენძი, ვერცხლისწყალი და მოლიბდენი.

## რესურსები ინტერნეტში
*გუგარაცის ქედი 

კატეგორია:სომხეთის ქედები
გაბრიელ სუნდუკიანი

**გაბრიელ მკრტიჩის ძე სუნდუკიანი** (, დ.  11 ივლისი [ ძვ. სტ. 29 ივნისი], 1825, თბილისი — გ. 29 მარტი  [ძვ. სტ. 16 მარტი], 1912, იქვე) — სომეხი მწერალი, დრამატურგი. კრიტიკული რეალიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი სომხურ ლიტერატურაში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. 1838-1846 წლებში თბილისის სხვადასხვა პანსიონსა და გიმნაზიაში სწავლობდა. დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1850). სამსახური დაიწყო თბილისში, მეფისნაცვლის კანცელარიაში, შემდეგ მუშაობდა კავკასიის გზათა სამმართველოს სამეურნეო განყოფილების უფროსად და სამოქალაქო გენერლის ჩინს მიაღწია. სუნდუკიანი მხარში ამოუდგა თბილისის ამქრებს სოციალური უფლებებისათვის ბრძოლაში (1865), მონაწილეობდა ქალაქის საბჭოს მუშაობაშიც. ლიტერატურული საქმიანობა 60-იან წლებში დაიწყო. მისი მოღვაწეობა მჭიდროდაა დაკავშირებული სომხურ თეატრთან, რომლის ერთ-ერთი ორგანიზატორიც თვითონ იყო. სუნდუკიანის პირველი კომედია „საღამოს ცხვირი ხეირია“ დაიდგა 1863 წელს (გამოიცა 1866, ქართული თარგმანი 1911), „ხათაბალა“ — 1866 (გამოიცა 1881), „ოსკან პეტროვიჩი საიქიოში“ — 1866 (გამოიცა 1899, ქართული თარგმანი 1901, კრებული „ცხოვრების სარკე“), „კიდევ ერთი მსხვერპლი“ — 1870 (გამოიცა 1894), „პეპო“ — 1871, ქართულ სცენაზე — 1875 (გამოიცა 1876, ქართული თარგმანი 1876, გაზეთი „დროება“ №　2, ცალკე წიგნად 1880). სუნდუკიანი წერდა ძირითადად სომხური ენის თბილისურ დიალექტზე, რომელიც მრავლადშეიცავს ქართულ სიტყვებსა და გამოთქმებს, ფართოდ იყენებდა თბილისურ ფოლკლორს. ყოველივე ამან განაპირობა მისი ენის თავისებურება. სუნდუკიანის პიესები თარგმნილია მსოფლიოს ხალხთა მრავალ ენაზე. ქართულად თვითონ ავტორი თარგმნიდა.
მისი სახელი მინიჭებული აქვს ერევნის დრამატულ თეატრს.

## ლიტერატურა 
* *ბუხნიკაშვილი გ.,* გაბრიელ სუნდუკიანი და ქართული თეატრი, თბ., 1976;
* *Абов Г.,* Габриэл Сундукян, Ер., 1956;

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1825
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
ნიუ ეიჯი (მუსიკა)

**ნიუ ეიჯ მუსიკა** — სხვადასხვა ჟანრის მუსიკა, რომელიც ქმნის სარელაქსაციო, ოპტიმისტურ განწყობას. მსმენელები მას იყენებენ იოგის, მასაჟის, მედიტაციისა და სტრესის მოხსნის პროცედურებისას . ნიუ ეიჯის ჟანრის მუსიკა ასევე უკავშირდება გარშემო არსებული სამყაროსადმი ჰარმონიას .

მუსიკოსებსა და ჯგუფებს შორის, რომლებიც იყენებენ ნიუ ეიჯის მუსიკის ელემენტებს, ცნობილები არიან: Adiemus, დევიდ არკენსტოუნი, Armik, B-Tribe, Celtic Woman, Deep Forest, Delerium, ენიგმა, ენია, Era, კრისტოფერ ფრანკე, ლიზა ჯერარდი, Gregorian, ჯო ჰისაისი, ჟან-მიშელ ჟარი, Karunesh, მაიკ ოლდფილდი, The Alan Parsons Project, რიუჩი საკამოტო, კარლოს სანტანა, კლაუს შულცე, Oliver Shanti & Friends, ენდი სამერსი, Tangerine Dream, ვანგელისი, რიკ უეიკმენი, იანი, ჰანს ციმერი და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიუ ეიჯის ჟანრის მუსიკის ონლაინ რადიო 

## სქოლიო 
კატეგორია:1960-იანი წლები მუსიკაში
კატეგორია:ნიუ-ეიჯ მუსიკა
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
კატეგორია:ექსპერიმენტული მუსიკის ჟანრი
კატეგორია:ემბიენტი
გუსტავ ერიქსონ ვაზა

**გუსტავ ვაზა** ან **გუსტავ I** (, ხანდახან გვხვდება როგორც გუსტავ ვა**ს**ა; დ. 12 მაისი, 1496 — გ. 29 სექტემბერი, 1560), შვედეთის მეფე 1523-1560 წლებში. ტახტზე ასვლამდე გუსტავ ერიქსონი (Gustav Eriksson). დააარსა ვაზათა დინასტია.

## ბიოგრაფია 
გუსტავ ერიქსონი დაიბადა ლინდჰოლმენში 1496 წელს, სავარაუდოდ, 12 მაისს. მამამისი ერიკ იუჰანსონი გარდაცვლილ რეგენტს სტენ სტურე უფროსს ენათესავებოდა, რომელსაც საკუთარი შვილები არ ჰყოლია.

გუსტავის ბავშვობის შესახებ უამრავი ამბავია შემონახული, მაგალითად, როგორ უყვარდა უფროსობა და პირველობა. ჰანს დანიელს გუსტავის დანიაში ჩაყვანა და იქ აღზრდა ეწადა, მაგრამ სტენ სტურემ ბიჭი არ გაუშვა სამხრეთში. 13 წლიდან გუსტავის სასკოლო ცხოვრება იწყება უფსალაში.
## რესურსები ინტერნეტში 
* შვედეთის მეფეები

კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:ვაზას დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1496
კატეგორია:გარდაცვლილი 1560
კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
სტოკჰოლმის ობსერვატორია

thumb|სტოკჰოლმის ობსერვატორია

**სტოკჰოლმის ობსერვატორია** (შვედ: Stockholms observatorium) — სტოკჰოლმში  მდებარე ასტრონომიული ინსტიტუტი, დაარსებული მე-18 საუკუნეში და დღესდღეობით სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის ნაწილი. მისი ისტორია უკავშირდება სტოკჰოლმში ორ აქტუალურ ობსერვატორიულ კომპლექსს. 

პირველი ობსერვატორია შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემიის მდივნის პერ ელვიუსის ინიციატივით დაარსდა. მშენებლობა, ხუროთმოძღვარ კარლ ჰარლემანის დიზაინით 1748 წელს დაიწყო და 1753 წელს დასრულდა. 

ობსერვატორიის პირველი ხელმძღვანელი პერ ვილჰელმ ვარგენტინი იყო. მომდევნო ცნობილი ხელმძღვანელები ჰუგო გილდენი და ბერტილ ლინდბლადი იყვნენ. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Observatory Museum (ძველი სტოკჰოლმის ობსერვატორია) 

thumb|სტოკჰოლმის ძველი ობსერვატორიის ოთახი

კატეგორია:შვედეთის ასტრონომიული ობსერვატორიები
კატეგორია:შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემია
სოფიერო

thumb|სოფიეროს ციხესიმაგრე
**სოფიერო** (შვედ. Sofiero) შვედეთის სამეფო ოჯახის ერთ-ერთი სასახლე იყო; მდებარეობს ჰელსინბორგიდან 5 კილომეტრში ჩრდილოეთით. თავდაპირველად ეს იყო ჰემანი სახელწოდებით სკაბელუკე, რომელიც 1864 წელს შვედეთის კრონპრინცმა ოსკარმა (მომავალმა მეფე ოსკარ II-მ) და მისმა ცოლმა სოფია ნასაუმ შეიძინეს. სასახლის მშენებლობა 1865 წელს დაიწყო. თანამედროვე სახე 1876 წელს მიიღო, როდესაც მეფედ ოსკარი აკურთხეს.

## ისტორია 
1905 წელს ოსკარ მეორის შვილიშვილმა, უფლისწულმა ადოლფმა, შემდგომში გუსტავ VI ადოლფმა და მისმა მეუღლემ, კრონპრინცესა მარგარიტა კონაუტელმა ეს სასახლე საქორწილო საჩუქრად მიიღეს. 
მათ განაახლეს სასახლე და როდოდენდრონების ბაღი გააშენეს, რამაც სოფიეროს მსოფლიო აღიარება მოუტანა. უფლისწული გუსტავ ადოლფი შვედეთის მეფე 1950 წელს გახდა და სასახლეც 1973 წლამდე მეფისა და მისი მეორე მეუღლის ლედი ლუიზა მაუნტბეტენის ოფიციალურ საზაფხულო რეზიდენციად ითვლებოდა. მიიჩნეოდა, რომ ეს მეფის უსაყვარლესი სასახლე იყო; ჰელსინბორგში მისი გარდაცვალების შემდეგ, სოფიერო, გვირგვინოსნის სურვილით, ქალაქს ეანდერძა, რათა როგორც ადგილობრივნი, ისე ქალაქის სტუმრები მამულის სილამაზით დამტკბარიყვნენ, როგორც ოდესრაც მეფე ტკბებოდა.

## დღევანდელობა 
ჰელსინბორგიდან სოფიერომდე ავტობუსი საათში რამდენიმეჯერ დადის. მთავარი ღირსშესანიშნაობა დღეისათვის დიდებული ბაღებია, სადაც წარმოდგენილია როგორც ადგილობრივი, ასევე სხვადასხვა ადგილებიდან შეტანილი ფლორა. პარკში თანამედროვე ხელოვნების მცირე გამოფენაა. 
ზაფხულობით დიდი ბალახოვანი ველები ცოცხალი კონცერტების გასამართად გამოიყენება. 
სასახლეში განთავსებულია რესტორანი და კაფე; დარბაზს კი ხანდახან საგამოფენო გალერეის სახითაც იყენებენ.

კატეგორია:შვედეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ჰელსინბორგი
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ვედსტენის ციხესიმაგრე

მინი|ვედსტენის ციხესიმაგრე
**ვედსტენის ციხესიმაგრე** () — შვედეთში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე, რომელიც ვეტერნის ტბასთან 1545 წელს აიგო გუსტავ ვაზას ბრძანებით სტოკჰოლმის დანიელთა მოსალოდნელი შემოსვებისგან დასაცავად. 

1552 წელს სიმაგრის საქორწილო დარბაზში მეფემ კატარინა სტენბოკთან ქორწილი გადაიხადა. XVI საუკუნის მეორე ნახევარში ციხესიმაგრეში ბინა დაიდო მეფის გონებრივად არასრულფასოვამნა ვაჟმა მაგნუსმა, რომელიც იქვემდებარე ვედსტენის სააბატოშია დაკრძალული.

ვედსტენის ციხესიმაგრის შემადგენლობაში წინათ სამი ქვისგან ნაგები საცხოვრებელი შენობა შედიოდა, ფართო კედლებით, თხრილითა და ოთხი გოდოლით. 1620 წლიდან, მართალია, სიმაგრის შენობები არ გადაუკეთებიათ, მაგრამ, საფორტიფიკაციო ნაგებობები მოაცილეს. 161716 წელს სიმაგრემ სამეფო რეზიდენციის სტატუსი დაკარგა და ხორბლის საწყობად გადაკეთდა.

XX საუკუნეში სიმაგრეში სარესტავრაციო სამუშაოები ჩატარდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვედსტენის ციხესიმაგრე 

კატეგორია:შვედეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა

მინი|ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა
**ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **მიუნხენის საბჭოთა რესპუბლიკა** () — 1918-1919 წლის გერმანიის რევოლუციის პერიოდში დაარსებული სოციალისტური ქვეყენა ბავარიის თავისუფალ მიწაზე. მან ასევე დამოუკიდებლობა გამოაცხადა მცირე ხნის წინ გამოცხადებული ვაიმარის რესპუბლიკისგან. რესპუბლიკის დედაქალაქი იყო მიუნხენი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გერმანიის ისტორია
* ვაიმარის რესპუბლიკა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლენინი: მისასალმებელი წერილი ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკას
* fractal-vortex: ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა 
* საზღვრის გასწვრივ: მუნხენი 1918–1919 

კატეგორია:კომუნისტური რევოლუციები
კატეგორია:ვაიმარის რესპუბლიკა
კატეგორია:ბავარიის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
შატო ლატური

thumb|300px|ლატურის ვენახები
**შატო ლატური** (ფრანგ. Château Latour) — ღვინის მეურნეობა საფრანგეთში, პოიაკის კომუნაში (ფრანგ. Pauillac), მედოკის ოლქში (Medoc), ბორდოს რეგიონი (Bordeaux). "1855 წლის ბორდოს ღვინოების ოფიციალური კლასიფიკაციით" მიეკუთვნება პირველი გრან კრიუს კლასის კატეგორიას (Premier Grand Cru Classe), ანუ უმაღლეს კატეგორიას ამ კლასიფიკაციაში. შედის ბორდოს მწარმოებელთა საუკეთესო ხუთეულში Château Mouton-Rothschild (შატო მუტონ-როტშილდი), Château Lafite-Rothschild (შატო ლაფიტ-როტშილდი), Château Margaux (შატო მარგო) და Château Haut-Brion (შატო ო-ბრიონი).

მეურნეობა საკუთარი ვენახებიდან აწარმოებს სამ წითელ ღვინოს: Grand Vin de Château Latour (მეურნეობის მთავარი, ანუ პირველი ღვინო), Les Forts de Latour (მეურნეობის მეორე ღვინო) და Pauillac (მესამე ღვინო). მეურნეობის აქციების 80% ფლობს ფრანსუა პინო (François Pinault).

კატეგორია:საფრანგეთის მეღვინეობის მეურნეობები
კატეგორია:ფრანგული ღვინოები
სასტუმრო რიცი

thumb|300px|სასტუმრო რიცი
**სასტუმრო რიცი** (ინგლ. The Ritz Hotel London), 133-ნომრიანი სასტუმრო პიკადილიზე, დიდი პარკის წინ, ლონდონში.

## ისტორია 
განთქმულმა შვეიცარიელმა ოტელიემ სეზარ რიცმა სასტუმრო 1906 წლის 24 მაისს გახსნა. შენობა ნეოკლასიკურია ლუი XVI-ის სტილში, აგებული ე.წ. მშვენიერი ეპოქის პერიოდში რივოლის ქუჩის სტილიზებული პარიზული ბინების კვარტლების მსგავსად. შენობის არქიტექტორები იყვნენ შარლ მევზი, რომელმაც მანამდე რიცის პარიზის სასტუმრო დააპროექტა, და ართურ დეივისი, შვედ ინჟინერ სვენ ბილანდერთან თანამშრომლობით. ეს იყო პირველი მასშტაბური ლითონის კარკასიანი კონსტრუქცია ლონდონში.

რიცი პირადად მართავდა სასტუმროს მრავალი წლის მანძილზე. მან დაიქირავა მსოფლიოში განთქმული შეფი ოგუსტ ესკოფიე, რომელსაც სასტუმროს ფუფუნების შესადარი სამზარეულო უნდა შეექმნა. შესასვლელში მან სპეციალური ზარი დაამონტაჟებინა, რომელიც სასტუმროს პერსონალს სამეფო გვარის სტუმრების მოსვლას ატყობინებდა. პერსონალის მომსახურების უმაღლესი სტანდარტები და განსაკუთრებული ფუფუნება, რომლითაც ის სტუმრებს ანებივრებდა ვიქტორიანელი ლონდონელებისთვის უცხო იყო, რამაც სენსაცია მოახდინა მთელს სასტუმროს ინდუსტრიაში.

გარკვეული პერიოდი სასტუმროს ფლობდა ბრეიუელ-სმითის ოჯახი. თუმცა 1970-იანების ნავთობის კრიზისის გამო ოჯახი იძულებული გახდა საკუთარი წილი ტრაფალგარის სახლისთვის მიეყიდა 1976 წელს £2.75 მილიონად. კრიზისში მყოფი სასტუმრო ტრაფალგარის სახლისგან 1995 წლის ოქტომბერში დევიდ და ფრედერიკ ბარკლაიმ შეიძინეს £80 მილიონად. მათ რვა წელი და £40 მილიონი დასჭირდათ სასტუმროსთვის ყოფილი გრანდიოზულობის დასაბრუნებლად.

კატეგორია:ლონდონის სასტუმროები
ქამანდი

[thumb|200px|[ფარაონი|ფარაონ სეთი I ესვრის ქამანდს ხარს, აბიდოსი ეგვიპტე]]
**ქამანდი**, *ლასო* — თოკის იარაღი ერთგვარი, რომელიც სპეციალური მარყუჟით ბოლოვდება და გამოიყენება მსხვერპლის დასაჭერად, მარყუჟის მასზე ჩამოცმითა და მოქაჩვით. ქამანდის სროლა ხდება მარყუჟის ტრიალით. ის ერთ-ერთი უძველესი იარაღია მსოფლიოში, მათ შორის ადრეული პერიოდიდან გავრცელებული იყო საქართველოშიც.

## რესურსები ინტერნეტში
**The Lasso: A Rational Guide to Trick Roping*
*ლასოს მსოფლიო ჩემპიონების კადრები 
*"How to Handle a Rope - Champ Gives Lessons." *Popular Science*, ივნისი 1942, გვ.&nbsp;82–87.

კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
კატეგორია:როდეო
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
ბაბკენ სარქისოვი

**ბაბკენესაის ძე სარქისოვი** (დ. 8 დეკემბერი, 1913, ქ. შუშა — გ. 4 თებერვალი, 1999, ერევანი) — წარმოშობით სომეხი საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. სკკპ-ის წევრი 1939 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
1938 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტი და სკკპ ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტსკოლა (1944). 1929 წლიდან მუშაობდა ბაქოში მექანიკურ სახელოსნოების ოსტატად. ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის უფროს ინჟინრად (1938–1939), მთავარი მექანიკოსის მოადგილედ (1939–1941), სკკპ ცკ-ის პარტორგად (1941–1943). 1944–1955 წლებში სკკპ ცკ-ის აპარატში იყო. 1955–1961 წლებში მუშაობდა სომხეთის კომპარტიის ცკ-ის მდივნად, სომხეთის სსრ მინისრთა საბჭოს სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოთა კოორდინაციის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ (1961–1966), სომხეთის სსრ ავტოტრანსპორტის მინისტრად (1966–1970), სომხეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს ფასების სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ (1970–1975). 1975 წლის ივლისიდან 1985 წლამდე სომხეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე და სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე იყო. სკკპ ცკ-ის სარევიზიო კომისიის წევრი (1976), სსრკ IX-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
ფავორიტი (2004 წლის ფილმი)

**ფავორიტი** (ინგ. De-Lovely) — 2004 წლის მუსიკალური ბიოგრაფიული ფილმი. გადაღებულია რეჟისორ ირვინ ვინკლერის მიერ. მთავარ როლებში არიან კევინ კლაინი და ეშლი ჯადი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ბიოგრაფიული ფილმები
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ტერორისტული ორგანიზაციები

**ტეროსრისტული ორგანიზაცია** - ორგანიზაცია, რომელიც თავისი მიზნების მისაღწევად იყეებს ტერორსტულ ქმედებებს ან რომელიც მის გამოყენებას მიზანშეწონილად თვლის.

## ორგანიზაციები, რომლებიც ტერორისტულად ითვლება 
## ევროპა
## აზია
ცოცხნარის კვირაცხოვლის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|250px|კვირაცხოვლის ეკლესიის ნანგრევებიჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ცოცხნარის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცოცხნარაში. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. დაზიანებულია: დანგრეულია დასავლეთ ნაწილი, შემორჩენილია აფსიდის  აღმოსავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილი 4-5 მეტრ  სიმაღლეზე და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთი. 

ეკლესია დარბაზულია (7,4x5,18 მეტრი), ნაგებია კარგად გათლილი ქვიშაქვის დიდი კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია აღმოსავლეთ  წირთხლის კვალი და დიდი ზომის ტიმპანის ქვა). ნახევარწრიულ აფსიდში ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე გვერდზე  თითო სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დარბაზი დაახლოებით კვადრატული ფორმისაა. სამხრეთ კედელზე ერთსაფეხურიანი  პილასტრის ფრაგმენტია. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ცოცხნარის წმინდა მარინეს ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|250px|ცოცხნარის წმინდა მარინეს ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ცოცხნარის წმინდა მარინეს ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცოცხნარაში. აშენებულია XIX საუკუნეში. დაზიანებულია: გადახურვა და ჩრდილოეთ კედლის ერთი მესამედი ჩამონგრეულია. ეკლესია დარბაზულია (13x7 მეტრი), ნაგებია ტლანქად დამუშავებული ქვიშაქვის კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთითა და სამხრეთითაა. აფსიდი ნახევარწრიულია. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი მოზრდილი სარკმელია. სამხრეთ შესასვლელის თავზე  ჯვარია ამოკვეთილი. ეკლესიას ორფერდა სახურავი აქვს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX  საუკუნის ეკლესიები
ასკილაური

საკუთარი სახელი **ასკილაური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ასკილაური — მთა გომბორის ქედზე;
* ასკილაური — სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში.
დიდი თხინალას ღვთისმშობლის ეკლესია

**დიდი თხინალას ღვთისმშობლის ეკლესია** - არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი თხინალას სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. ეკლესიის მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი. გეგმის კონტურის გარჩევა არ ხერხდება. ნაეკლესიარზე ამჟამად პატარა ნიში დგას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
საბუღალტრო აღრიცხვა

**საბუღალტრო აღრიცხვა** — ასახავს და შეისწავლის სამეურნეო პროცესებს ურთიერთკავშირში და დროში უწყვეტად. აღწერს ორგანიზაციაში შემავალ საკუთრებას, მასში არსებულ მიმდინარე  პროცესებს და ახდენს მის ლეგალიზაციას.
მას სხვანაირად დოკუმენტურ აღრიცხვასაც უწოდებენ, რადგან მისი მეშვეობით ვიგებთ თუ საიდან წარმოიშვა ორგანიზაცია, მასში შემავალი ქონება, პროდუქცია, მომსახურება და რა დანიშნულება აქვს მას. 
                                               
საბუღალტრო აღრიცხვისათვის დამახასიათებელია სამეურნეო პროცესების განზოგადება  მთლიანობაში (სინთეზური აღრიცხვა) და ამავე პროცესის დეტალური (ანალიზური) აღრიცხვა.

საბუღალტრო აღრიცხვის საბოლოო ჩანაწერები გვევლინება მხოლოდ  ფულადი მაჩვენებლებით. იგი  თავის 
კვლევებს ასახავს (ჩაწერს) სპეციალურ ანგარიშებზე, რომლის პარამეტრებიც დადგენილია საქართველოს კანონმდებლობით. ბუღალტრული ანგარიშები, დანიშნულების მიხედვით, დაიყოფა შემდეგ ანგარიშებად:
* ძირითადი ანგარიშები;                 
* ანალიზური ანგარიშები;
* საოპერაციო ანგარიშები;           
* საფინანსო ანგარიშები.

საბოლოოდ, ბუღალტერიამ დოკუმენტურად უნდა ასახოს და კონტროლს დაუქვემდებაროს საწარმოს კაპიტალის ტრანსფორმაციის მთელი პროცესი. რა საანგარიშგებო ვალდებულებები აქვს მწარმოებელს საფინანსო, საკრედიტო და სადაზღვეო ორგანოებისადმი, მომწოდებლების და მოიჯარეების, სახელმწიფოს, მუშა-მოსამსახურეების, სახელმწიფო ორგანოების, მყიდველების და სხვათა მიმართ. დააკვირდეს, თუ როგორ სრულდება ეს  ვალდებულებები. ჯეროვნად ასახოს კომერციული საქმიანობა და დეტალურად სწორი ანალიზი გაუკეთოს მას, ასევე მიაწოდოს აუცილებელი ინფორმაცია აღრიცხვის მეთოდიკაში არსებული თანამედროვე სტანდარტებითა და ვალდებულებებით.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:ფინანსები
კატეგორია:ბიზნესი
ოთარაანი

**ოთარაანი** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (კოჭბაანის თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის ხეობაში, თბილისი-გომბორის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, საგარეჯოდან 43 კილომეტრი.

სოფელში შემონახულია განვითარებული შუა საუკუნეების სამეკლესიიანი ბაზილიკა. აქედან ერთ-ერთი, ჩრდილოეთის ეკლესია, სწორკუთხედითაა დასრულებული; როგორც ჩანს, იგი თავდაპირველად სამსხვერპლოს დანიშნულებას ასრულებდა. ბაზილიკას დასავლეთ მხარეს ყრუ გარსშემოსავლელი აქვს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პალდო (უჯარმის თემი)

**პალდო** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (უჯარმის თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, საგარეჯოდან 40 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 18 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
შავი იანვარი

მინი|აზერბაიჯანული მარკა, შავი იანვარის სურათებით
**შავი იანვარი** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **შავი შაბათი** ან **იანვრის ხოცვა** — ბაქოში მშვიდობიან აზერბაიჯანელ მომიტინგეთა დარბევა საბჭოთა არმიის მიერ, 1990 წლის 20 იანვარს, რის შედეგადაც 130 ადამიანი დაიღუპა. აზერბაიჯანში შავ იანვარს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დაბადების თარიღად მიიჩნევენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Parliamentary Assembly of the Council of Europe - Working Papers - 2008 Ordinary Session 21. Written Declaration No. 405. Doc. 11499 - 21 January 2008. Massacre of Azerbaijanis by Soviet troops
*Black January: Baku (1990) / Azerbaijan International (Spring 1998)
*http://www.january20.net 
*http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm


კატეგორია:საბჭოთა აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:სსრკ-ის დაშლა
კატეგორია:აზერბაიჯანული ნაციონალიზმი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
პატარა ჩაილური

**პატარა ჩაილური** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული პატარა ჩაილური). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 750 მეტრი, საგარეჯოდან 18 კილომეტრი.

## ისტორია
ადრე პატარა და დიდი ჩაილური ერთ სოფელს წარმოადგენდა და ჩერქეზიშვილების მფლობელობაში იყო. სოფელში მისდევდნენ მიწათმოქმედებას და მესაქონლეობას. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი. მესაქონლებაში უპირატესობა მსხვილფეხა რქოსან საქონელს ენიჭებოდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 890 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
რუსიანი

**რუსიანი** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის უღელტეხილის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1150 მეტრი, საგარეჯოდან 52 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადგილის დედა (რუსიანი)

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამეურნეო პროცესები

***სამეურნეო საშუალებები*** არის ფირმების, კომერციული ორგანოების და სხვ. ორგანიზაციაში შემავალ შრომის საშუალებების და შრომის საგნების ერთობლიობა.

** შრომის საშუალებებში**  იგულისხმება ის შრომის იარაღები, რომელთა მეშვეობითაც ხდება პროდქციის გადამუშავება, სახეცვლა ან დამუშავება. ესენია: 
დაზგა–დანადგარები, ტრანსპორტის საშუალებები, ინვენტარი, შენობა–ნაგებობანი, რომეშიც ხდება მუშაობის შესრულება ან წარმოადგენს საწარმოს საკუთრებას.

** შრომის იარაღებია** ის ობიექტები, რომელზედაც უშუალოდ მიმართულია შრომა. ესაა ნედლეული:
ტყავი, რომელსაც გადაამუშავებს, მაგალითად, ფესაცმლის საამქრო; ცომი, ფქვილი, ძაფი და ა.შ.

სამეურნეო საქმიანობა, იმისათვის რომ ბუღალტრულ აღრიცხვაში ჰპოვოს ასახვა ზედმიწევნით ზუსტად და კონკრეტული მონაცემებით, დაიყოფა დანიშნულების მიხედვით:
ძირითად საშუალება;
საბრუნავი საშუალება;
დანახარჯები.

სამეურნეო აღრიცხვის პროცესში ვიყენებთ ნატურალური ზომის ერთეულის მქონე საგნების აღრიცხვას. მათი სხვადასხვაობის გამო ხდება ნატურალური ზომით ერთეულებს, მეტრი, ლიტრი, კილოგრამი და სხვა.
ვაიოცძორის პროვინცია

**ვაიოცძორის პროვინცია** (, ყოფილი ) — სომხეთის პროვინცია (მარზი). ის ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს და მას დასავლეთიდან და აღმოსავლეთიდან აზერბაიჯანი ესაზღვრება. მოსახლეობის რაოდენობით 53,230 ადამიანი (2002 წლის აღწერით), ვაიოც ძორი ყველაზე მეჩხრად დასახლებული პროვინციაა ქვეყანაში. მისი დედაქალაქია ეღეგნაძორი (ყოფილი ქეშიშქენთი, Keşişkent).

შუა საუკუნეების პერიოდში ვაიოცძორი სიუნიკის სამეფოს სამთავრო იყო. სახელი ითარგმნება როგორც „მწუხარების ველი“, რადგან ეს ადგილი რამდენიმეჯერ იქნა განადგურებული მიწისძვრისგან ისტორიის განმავლობაში. პროვინციაში მრავლადაა ისტორიული და არქიტექტორული ძეგლები, როგორიცაა ნორავანქის მონასტერი, სმბატაბერდის ციხესიმაგრე, და წახაც კარის მონასტერი. ვაიოცძორში მდებარეობს სპა დაბა ჯერმუკი, რომელიც საბჭოთა დროში სომხეთის მოწინავე ტურისტული ცენტრი იყო.

ვაიოცძორს ესაზღვრება შემდეგი მარზები:

* არარატი - ჩრდილო-დასავლეთით
* გეღარქუნიქი - ჩრდილოეთით
* სიუნიქი - სამხრეთ-აღმოსავლეთით

## გალერეა 

Image:Noravank with cliffs-DCP 0186.JPG|ნორავანქის სამონასტრო კომპლექსი და კანიონი ვაიოც ძორში
Image:Vayots dzor near Noravank.jpg|მთები ნორავანქთან ახლოს
Image:Road to Noravank01.jpg|გზა ნორავანქისკენ
Image:Noravank.JPG|ნორავანქი
Image:Noravank front.jpg|ნორავანქი წინიდან
Image:Noravank Khachkars45.jpg|ხაჩკარები ნორავანქში
Image:Saint Karapet church, Noravank monastery.jpg|წმ. კარაპეტის სახელობის ეკლესია, ნორავანქის მონასტერი
Image:S. Astvatsatsin church with S. Karapet church in front plan. Noravank monastery.jpg|წმ. ასთვაწაცინის (ღვთისმწობლის) ტაძარი და წმ. კარაპეტის ტაძარი

## იხილეთ აგრეთვე
* სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში
* Vayots Dzor Marz Tourist Guide

კატეგორია:სომხეთის პროვინციები
კარლ ფილიპ ემანუელ ბახი

thumb
**კარლ ფილიპ ემანუელ ბახი**  (გერმ. *Carl Philipp Emanuel Bach*); (დ. 8 მარტი, 1714 — გ.  14 დეკემბერი, 1788) —  გერმანელი კომპოზიტორი. იოჰან სებასტიან ბახისა და მარია ბარბარა ბახის მეორე შვილი. კლასიკური მუსიკის სტილის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მუსიკას წერდა როკოკოსა და კლასიციზმის ეპოქაში.

## სიცოცხლე და შემოქმედება
კარლ ფილიპ ემანუელ ბახი დაიბადა ვაიმარში. 10 წლის ჩააბარეს წმინდა თომას სახელობის სკოლას ლაიფციგში. სკოლის შემდეგ სწავლობდა იურისპუდენციას  ლაიფციგისა (1731) და ოდერის ფრანკფურტის (1735) უნივერსიტეტებში. 1738 წელს, 24 წლის  ჩააბარა უნივესიტეტებში, მაგრამ დაანება თავი იურისტობას და მუსიკოსი გახდა.

რამდენიმე თვის შემდეგ, სილვიუს ლეოპოლდ ვაისის რეკომენდაციით მუშაობა დაიწყო იმ დროისთვის კრონპრინც ფრიდრიხ დიდთან. ამ დროს ის გახდა განთქმული კლავესინისტი და მის შემოქმედებაში შედიოდა 30 საკლავესინო სონატები და კონცერტები. მან დაწერა სონატების ორი ციკლი, რომლების მიუძღვნა ფრიდრიხს და ვიურტემბერგის გრაფს რის შედეგადაც მიიღო მეფის კარის კომპოზიტორის წოდება.

ბერლინში ყოფნის დროს დაწერა მაგნიფიკატი (1749) რომელშიც აშკარად ჩანს მამამისის  - იოჰან სებასტიანის მუსიკის გავლენა. იქვე დაწერა კანტატა, (1756) 10 სიმფონია ბევრი კონცერტი კლავესინისთვის, ჰობოისთვის, ფლეიტისთვის და ვიოლონჩელისთვის ორკესტრთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Performances of some works

კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  8 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1714
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1788
ფადეი სარქისიანი

**ფადეი ტაჭატის ძე სარქისიანი** (; დ. 18 სექტემბერი, 1923, ერევანი — გ. 11 იანვარი, 2010) — სომეხი სახელმწიფო მოღვაწე, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1975). სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1977), საინჟინრო ჯარების გენერალ-მაიორი. სსკპ წევრი 1945 წლიდან.

## ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა ს. ბუდიონის სახელობის ლენინგრადის კავშირგაბმულობის სამხედრო აკადემია. 1946-1963 წლებში მუშაობდა სსრკ თავდაცვის სამინისტროში სხვადასხვა ხელმძღვანელ სამუშაოზე. 1963-1977 წლებში მათემათიკის მანქანების ერევნის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტის მთავარი ინჟინერი, შემდეგ დირექტორი. 1977 წლის იანვრიდან სომხეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1971, 1981), უკრაინის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1979). სსრკ VI-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. სკკპ ცკ-ის სარევიზიო კომისიის წევრი 1981 წლიდან.დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის  უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ერევნის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის  XXV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
კამო (ბოლშევიკი)

thumb|right|200px
**კამო ** (*სიმონ არშაკის ძე ტერ-პეტროსიანის* პარტიული ფსევდონიმი) (დ. 27 მაისი [ ძვ. სტ. 15 მაისი], 1882, გორი — გ. 14 ივლისი, 1922, თბილისი) — პროფესიონალი რევოლუციონერი. კომპარტიის წევრი 1901 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. 1901 წლიდან ავრცელებდა არალეგალურ ლიტერატურას თბილისში, ბაქოში, ბათუმში, ქუთაისში, გორსა და სხვა ქალაქებში. იყო არალეგალური სტამბების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1903 წლის ნოემბერში დააპატიმრეს, 1904 წლის სექტემბერში ციხიდან გაიქცა. 1905 წელს მონაწილეობდა მუშათა საბრძოლო რაზმების ჩამოყალიბებაში. 1905 წლის დეკემბერში თბილისში სამხედრო ნაწილებთან შეიარაღებული შეტაკების დროს მეთაურობდა მუშათა მებრძოლ რაზმს. დააპატიმრეს და ჩასვეს მეტეხის ციხეში, საიდანაც მოახერხა გაქცევა. 1906 წელს ჩავიდა პეტერბურგში და პირველად შეხვდა ვ. ი. ლენინს. მისი დავალებით გაემგზავრა საზღვარგარეთ რუსეთში იარაღის შემოსატანად. ფულადი სახსრებით პარტიის უზრუნველსაყოფად 1905-1907 წლებში რამდენიმეჯერ მოახდინა მეფის ხაზინის ექსპროპრიაცია. 1907 წლის ნოემბერში ბერლინში დააპატიმრეს. ციხეში ყოფნისას კამო თავს სულით ავადმყოფად ასაღებდა, მაგრამ 1909 წლის ბოლოს მაინც გადასცეს რუსეთის პოლიციას, ჩასვეს მეტეხის ციხეში. 1911 წლის 15 აგვისტოს კამო ციხის საავადმყოფოდან გაიქცა და პარიზში გაემგზავრა, სადაც ვ. ი. ლენინის დავალებით მოაგვარა რუსეთში პარტიული ლიტერატურის შემოტანის საქმე. 1912 წელს რუსეთში დაბრუნდა. დააპატიმრეს და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რაც 1913 წელს, ამნისტიით, 20 წლის კატორღით შეუცვალეს. 1917 წლის მარტში გაათავისუფლეს. 1919 წლის ზაფხულში, ლენინის დავალებით, კამომ მტრის ზურგში ჩამოაყალიბა პარტიზანული რაზმი, რომელიც იბრძოდა კურსკსა და ორიოლთან, შემდეგ კი გენერალ დენიკინის ჯარების ზურგში სამხრეთ ფრონტზე. ასტრახანის გავლით კამომ მეთევზეთა ნავით ბაქოში ჩაიტანა იარაღი და ფული იატაკქვეშა პარტიის ორგანიზაციისა და ჩრდილოეთ კავკასიის პარტიზანებისათვის. 1920 წლის იანვარში თბილისში დააპატიმრეს და ქალაქიდან გაასახლეს. 1920 წელის აპრილში მონაწილეობდა ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დასამყარებლად შეიარაღებული აჯანყების მომზადებაში. 1920 წლის მაისიდან სწავლობდა მოსკოვის სამხედრო აკადემიაში. 1921 წელს მუშაობდა საგარეო ვაჭრობის სისტემაში.

1922 წელს თბილისში დაიღუპა - ველოსიპედით მიმავალი ავტომობილს შეეჯახა. ერთ-ერთი გავრცელებული ვერსიის თანახმად, კამოს სიკვდილი შემთხვევითი არ ყოფილა და ის სტალინის ბრძანებით იქნა მოკლული.

დაკრძალული იყო თბილისში, პუშკინის ბაღში.

## ლიტერატურა 
**ბიბინეიშვილი ბ.,* კამო, ტფ., 1935;
**იმნაიშვილი რ.,* კამო (ბიოგრაფიული ნარკვევი), თბ., 1955;
**Шаумян Л.,* Камо, М., 1959;

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:ათეისტები
ნინოწმინდა (სოფელი)

**ნინოწმინდა** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთზე, ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საგარეჯოდან 2 კმ, თბილისიდან 45 კმ.

1900 წლისთვის მოსახლეობა შეადგენდა ორას კომლს. მოქმედებდა სამრევლო სასწავლებელი, სადაც 40 მოსწავლე სწავლობდა. სოფელში შემორჩენილია გალავანშემოვლებული სამონასტრო კომპლექსი.

## ისტორია
ნინოწმინდა კახეთის ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა. აქ მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ნათელყოფს, რომ უკვე ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოს და I ათასწლეულის დასაწყისისათვის ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებ მოსახლეობას განვითარებული ჰქონია მეურნეობის მრავალი დარგი, მათ შორის მევენახეობა. ანტიკურ ეპოქაში ნინოწმინდიდან სოფელ მანავამდე ტერიტორია დაქსელილი იყო სარწყავი სისტემით, რომელშიც ნინოწმინდის რუც იყო ჩართული. ამ სარწყავ სისტემას თავისი მნიშვნელობა შუა საუკუნეების მანძილზე არ დაუკარგავს.

ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ, ნინოწმინდა საქართველოს ერთ-ერთ მნიშნველოვან საეკლესიო ცენტრად იქცა.

ნინოწმინდის საეპისკოპოსო კათედრის მნიშვნელობა დიდი იყო მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში. XVII საუკუნეში, ჭერმის საეპისკოპოსოს გაუქმების შემდეგ, ეპარქიის მნიშვნელოვანი ნაწილი ნინოწმინდელის, კერძოდ კი, საბა ტუსისშვილის სამწყსოს მიუერთეს. ვახუშტი ბატონიშვილის თანახმად, ნინოწმინდელი ეპისკოპოსის „ხელქვეშე“ იყვნენ გარეჯის უდაბნოშიც. ნინოწმინდელს არქიმანდრიტიც ეწოდებოდა, რადგან გარეჯის უდაბნოთაგან ზოგი საარქიმანდრიტო, ხოლო ზოგი საწინამძღვროა. სოფელში, ნინოწმინდელის გარდა, საკუთარ ყმა-მამულს ფლობდა საქართველოს კათალიკოსიც.

გიორგი XI-ეს, რომელიც ქართლში ტახტის დაბრუნებისათვის იბრძოდა, იმავ დროს კახეთში არჩილის გამეფება სურდა. 1691 წელს, ბარძიმ მსაჯულთუხუცესის მეთაურობით, მან კახეთში ჯარი გაგზავნა. ბარძიმთან ერთად იყვნენ გივი ამილახორი და თამაზ სპასპეტი. ბარძიმი ჯარით ნინოწმინდაში დაბანაკდა. მას ნინოწმინდელი მასპინძლობდა. ქართველებს კახეთიდან რევაზ ჩოლოყაშვილი შეუერთდა თავისი მომხარეებით. ნინოწმინდაში ქიზიყის მოურავი დუშიაც მისულა. ბარძიმის თავშეუკავებელი ბუნებისა და სიმთვრალის გამო, ქიზიყის მოურავსა და ბარძიმს შორის შეტაკება მომხდარა. ბარძიმი დაჭრილა. ქართლის ჯარი კახეთიდან უშედეგოდ გაბრუნებულა. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ნინოწმინდასთან დუშია მოურავის მიერ ქართლელთა დამარცხებით დიდად გაუხარია კახეთის მმართველს აბასყული-ხანს, რომელიც შაჰის დავალებით ცდილობდა ხელი შეეშალა ქართლის ტახტზე გიორგი XI-ის დაბრუნებისათვის.

XVII-XVIII საუკუნეებში ნინოწმინდაში, როგორც ქართლიდან, ისე იმერეთიდან, მოსახლეობის ჩამოსახლების ინტენსიური პროცესები მიმდინარეობდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1904 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პალდო (დუზაგრამის თემი)

**პალდო** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (დუზაგრამის თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 470 მეტრი, საგარეჯოდან 20 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 696 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძირითადი ანგარიშები

**ძირითადი ანგარიშები** არის ისეთი ანგარიშები, რომლისგანაც ყალიბდება ბუღალტრული ბალანსი. თავად სიტყვა გვამცნობს, რომ ეს ანგარიშები არის არსებითი, რომლისაგანაც შედგება საწარმო ან ორგანიზაცია, რადგან ისინი აქტიურად მონაწილეობენ მიმდინარე პროცესებში და წარმოადგენენ ფირმის,ან ორგანიზაციის საკუთრებას. 
იგი იყოფა ოთხ ძირითად ჯუფად:

# ინფორმაციული ანგარიშები, სხვანაირად ინვენტარული ანგარიშები;
# ფონდების;
# ანგარიშწორებათა ანგარიშები;
# საოპერაციო ანგარიშები.

**ინფორმაციულ** ანგარიშებზე აისახება ფულად–მატერიალური საშუალებები. ისინი, რომელიც შეიძლება  დავითვალოთ, გავზომოთ, ავწონოთ და ა.შ., როგორიცაა მასალები, მცირეფასიანი და სწრაფცვეთადი საგნები, მზა პროდუქცია და სხვა. ეს ანგარიშები აქტიური ანგარიშები არიან.

**ფონდების ანგარიშების** ამსახველია ქონების და სოციალური დანიშნულების ფონდები, როგორიცაა საწესდებო ფონდები და სპეციალური ფონდები. ისინი მიუთითებენ საწარმოს საკუთარი საშუალების წარმომქმნელ წყაროებზე: დამფუძვნებელთა მიერ ქონების შემოტანაზე ორგანიზაციაში, მიღებული მოგების სხვადასხვა სპეციალური დანიშნულებით გამოყოფაზე და სხვა. ეს პასიური ანგარიშია.

**ანგარიშწორებათა ანგარიშები** ასახავენ ორგანიზაციის ნებისმიერი სახის ფინანსურ ურთიერთობას,როგორიცაა ბიუჯეტთან, დაზღვევის ორგანოებთან, ანგარიშვალდებულ პირებთან, თანამშრომელთა ხელფასი, ბანკებთან და სხვა დებიტორებთან და კრედიტორებთან. ისინი წარმადგნენენ პასიურ ანგარიშებს.

**საოპერაციო ანგარიშებია** ის ანგარიშები, რომელზეც აისახება გარკვეული სამეურნეო ოპერაციები და მათი შედეგები. ამ ანგარიშებს საკალკულაციო ანგარიშებს უწოდებენ, რადგან აქ თავს იყრის წარმოებაზე გაწეული ხარჯები და მათი გადანაწილება სხვადასხვა მიმართულებით, დანიშნულებისამებრ.

კატეგორია:ფინანსები
სამთაწყარო

**სამთაწყარო** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 48 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1037 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა

**პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა**, ასევე ცნობილი, როგორც **ჟეჩპოსპოლიტა**, **რეჩპოსპოლიტა** ან **ორივე ხალხის რესპუბლიკა** ( ), ოფიციალური სახელწოდება **პოლონეთის გვირგვინისა და ლიტვის დიდი სამთავროს რესპუბლიკა** ( ) — 1569—1795 წწ. პოლონეთ-ლიეტუვის ფედერაციული სახელმწიფო, სამეფო რესპუბლიკის სპეციფიკური ფორმა, რომლის სათავეში იმყოფებოდა სეიმის მიერ არჩეული მონარქი, რომელიც ორ ტიტულს ატარებდა — პოლონეთის მეფისა და ლიტვის დიდი მთავრის.

სახელმწიფო გაფორმდა 1569 წელს, როდესაც მიიღეს ლუბლინის უნია. XVIII საუკუნეში დაიწყო პოლონეთ-ლიტვის დანაწილება პრუსიის, ავსტრია-უნგრეთის და რუსეთის იმპერიის მიერ სამ ეტაპად. 1795 წელს თანამეგობრობამ არსებობა შეწყვიტა.

## გალერეა 

File:Bellotto Cracow Suburb as seen from the Cracow Gate.jpg|ვარშავა, XVIII საუკუნე
File:View of Gdańsk win 1575.PNG|გდანსკი, XVI საუკუნე
File:Smuglewicz Kosciuszko 2.jpg|კრაკოვი, XVIII საუკუნე
File:Poznan Braun Hohenberg.jpg|პოზნანი, XVII საუკუნე
File:Lviv - map by Braun Hogenberg (middle size) (97694025).jpg|ლვოვი, XVII საუკუნე
File:Vilenskija zamki. Віленскія замкі (T. Makoŭski, 1600).jpg|ვილნიუსი, XVI საუკუნე
File:Widok miasta Lublina Hogenberga i Brauna.jpg|ლუბლინი, XVII საუკუნე
File:Torun Merian 1641.jpg|ტორუნი, XVII საუკუნე
File:Bydgoszcz 1657 sztych E Dalhberga.jpg|ბიდგოშჩი, XVII საუკუნე
File:Перемишль. Вигляд з кінця XVII століття.jpg|ფშემისლი, XVII საუკუნე
File:Miensk. Менск (XVIII).jpg|მინსკი, XVIII საუკუნე
File:Rycina 1752 Palac Branickich.jpg|ბელოსტოკი, XVIII საუკუნე
File:Zamosc by Braun and Hogenberg (middle size) (97694183).jpg|ზამოსცი, XVII საუკუნე
File:ІконаІгнатія.jpg|ლუცკი, XVIII საუკუნე
File:Grodna 1575.jpg|გროდნო, XVI საუკუნე

## საინტერესო ფაქტები 
* 1791 წელს რეჩ-პოსპოლიტას სეიმმა მიიღო ევროპაში პირველი, მსოფლიოში კი მეორე კონსტიტუცია

## ლიტერატურა 
* * Daniel Stone*, The Polish-Lithunian State, 1386–1795. Seattle, University of Washington Press, 2001, ISBN 0-295-98093-1

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
კატეგორია:პოლონეთის პოლიტიკური ისტორია