open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრიგოლ კოსტავა

**გრიგოლ (გრიშა) კოსტავა** (დ. 4 იანვარი, 1907, ქუთაისი — გ. 10 ივნისი, 1979) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965). მერაბ კოსტავას ბიძა.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის დრამატულ თეატრში (1924–1928, 1931–1934, 1955–1956); იყო მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მსახიობი (1928–1931, 1935–1945, 1956–1979). წარმატებით ასრულებდა როგორც დრამატულ, ისე სახასიათო როლებს. მის მიერ შესრულებული როლები: იაგო (უ. შექსპირის „ოტელო“), დე სანტოსი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), გაიოზი (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), აპრაკუნე, შამილი (ი. ვაკელის „აპრაკუნე ჭიმჭიმელი“, „შამილი“), ლომკაცა (პ. კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“), ილარიონი (ნ. დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“) და სხვა. 1934-1940 წლებში შეთავსებით მუშაობდა თბილისის თოჯინების თეატრში, სადაც დააარსა ჩრდილების თეატრი. გადაღებულია ფილმებში „ქალიშვილი გაღმიდან“, „ნინო“, „ბაში-აჩუკი“, „მაია წყნეთელი“ და სხვა. 

### რეპრესიები
1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის გამო იჯდა სახელმწიფო პოლიტიკურ სამმართველოში. 1945 წლის 30 მარტს გაიცა გრიგოლ ქრისტეფორეს ძე კოსტავას დაპატიმრების ორდერი. ბრალად ედებოდა 1942 წელს დაარსებული „საქართველოს განთავისუფლების კომიტეტის“ წევრობა და ანტისაბჭოთა პროკლამაციების გავრცელება (ე.წ. „ვ. დვალიშვილის საქმე“). 4 აგვისტოს საქართველოს სამხედრო ტრიბუნალმა მიუსაჯა დახვრეტა. 13 სექტემბერს დახვრეტა ათწლიანი პატიმრობით შეეცვალა.

## ფილმოგრაფია
* 1941 — „ქალიშვილი გაღმიდან“ — ჯაშუში
* 1956 — „ბაში-აჩუკი“ — ფარნა
* 1957 — „მე ვიტყვი სიმართლეს“ — მოსამართლე
* 1958 — „ფატიმა“ — თავადი
* 1958 — „მამლუქი“ — ზაიდოლი
* 1959 — „მაია წყნეთელი“ — თავადი ამილახვარი
* 1959 — „ნინო“ — არჩილი
* 1961 — „გლახის ნაამბობი“ — დიტო
* 1969 — „ღიმილის ბიჭები“ — მღვდელი
* 1977 — „ესკულაპეს მოწაფე“

## ჯილდოები და აღიარება
* 1961 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1965 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* გრიგოლ კოსტავა — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ევროპის სოციალური ქარტია

მინი|287x287პქ|1961 წლის ქარტიის წევრები - ღია მწვანე ფერით აღნიშნული; შესწორებული ქარტიის წევრები - მუქი მწვანე; ქვეყნები, რომლებიც არ არიან ევროპის საბჭოს წევრები - ნაცრისფერი.
**ევროპის სოციალური ქარტია** წარმოადგენს ევროპის საბჭოს ხელშეკრულებას, რომელიც გაიხსნა ხელმოწერისთვის 1961 წლის 18 ოქტომბერს და თავდაპირველად ძალაში შევიდა 1965 წლის 26 თებერვალს. 1991 წლისთვის 20 ქვეყანამ მოახდინა მისი რატიფიცირება.

ქარტია შეიქმნა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მხარდასაჭერად, რომელიც ძირითადად ეხება სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებებს. ქარტიით გათვალისწინებული უფლებები თითოეულ ადამიანს, მის ყოველდღიურ ცხოვრებას ეხება. ქარტია განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს მოწყვლადი ადამიანებისა და ჯგუფების უფლებებს.

ქარტიაში ჩამოყალიბებული ძირითადი უფლებები შემდეგია: 
* საცხოვრებლით უზრუნველყოფა;
* ჯანმრთელობის დაცვა;
* განათლება;
* დასაქმება;
* სოციალური დაცვა;
* ინტეგრაცია და ჩართულობა;
* დისკრიმინაციის აღმოფხვრა.
ქარტია გადაიხედა 1996 წელს. შესწორებული ქარტია ძალაში შევიდა 1999 წელს და თანდათან ცვლის 1961 წლის თავდაპირველ ხელშეკრულებას. ქარტია ადგენს ადამიანის უფლებებსა და თავისუფლებებს და ადგენს ზედამხედველობის მექანიზმს, რომელიც უზრუნველყოფს მათ პატივისცემას მონაწილე სახელმწიფოების მიერ.

სოციალური უფლებების ევროპული კომიტეტი (ECSR) არის ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია ქარტიის მონაწილე სახელმწიფოებში მონიტორინგზე.

ECSR შედგება 15 დამოუკიდებელი წევრისაგან, რომლებსაც ირჩევს ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტი ექვსი წლის ვადით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The European Social Charter

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლიტიკური ქარტიები
დოსტლუგი (ნავთობისა და გაზის საბადო)

**დოსტლუგი** (; ) — ნავთობისა და გაზის კონდენსატის ოფშორული საბადო, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანისა და თურქმენეთის საზღვაო საზღვარზე. საბადო აღმოაჩინეს 1986 წელს.

საბადოს 2021 წლის 21 იანვარს ნახშირწყალბადების რესურსების ერთობლივი კვლევისა და განვითარების შესახებ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერამდე აზერბაიჯანის მხრიდან ეწოდებოდა „კიაპაზი“, თურქმენეთის მხრიდან კი – „სერდარი“. დიდი ხნის განმავლობაში ეს იყო კამათის საგანი აზერბაიჯანსა და თურქმენეთს შორის. SOCAR-ის ცნობით, კიაპაზის საბადო მდებარეობდა კასპიის ზღვის აზერბაიჯანულ სექტორში და ეკუთვნოდა აზერბაიჯანს. აშხაბადი ამტკიცებდა, რომ საბადო თურქმენეთს ეკუთვნოდა.

2021 წლის 25 თებერვალს შეიქმნა ერთობლივი სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც შეიმუშავა სამთავრობათაშორისო შეთანხმება დარგის შესწავლისა და განვითარების შესახებ.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის საბადოები
გიორგი ხახუბია

**გიორგი ხახუბია** (დ. 18 ივლისი, 1992) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1992 წლის 18 ივლისს. 2014 წელს დაამთავრა კავკასიის უნივერსიტეტი (საბუღალტრო აღრიცხვის სპეციალობით). 2017-2019 წლებში სსიპ საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის უფროსი. 2019-2020 წლებში შპს საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის ფინანსური დეპარტამენტის უფროსი. 2020-2022 წლებში შპს საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის გენერალური დირექტორის მოადგილე.

2023 წლის 17 მაისიდან საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ნოდარ ყალიჩავა

**ნოდარ ყალიჩავა** (დ. 24 ნოემბერი, 2000) — ქართველი ფეხბურთელი. „სამგურალის“ და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების მეკარე. 2023 წელს საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში ითამაშა ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ნოდარ ყალიჩავა ეროვნული ლიგის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოპოზიცია (პოლიტიკა)

**ოპოზიცია** — პოლიტიკური ჯგუფი ან მოქალაქეთა გაერთიანება, რომელიც უპირისპირდება პოლიტიკური უმრავლესობის პოლიტიკას..

## კონტროლირებადი ოპოზიცია
კონტროლირებადი ოპოზიცია არის შავი პროპაგანდისა და საბოტაჟის მომწყობთა გამოყენება, რა დროსაც ეს უკანასკნელნი აცხადებენ, რომ ეწინააღმდეგებიან კონკრეტულ ფრაქციას თუ პოლიტიკურ ჯგუფს, მაგრამ რეალურად მუშაობენ მათთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:პოლიტიკური ოპოზიცია
სპარსეთის შვიდი დიდი სახლი

**სპარსეთის შვიდი დიდი ოჯახი (სახლი)** ასევე **ირანის შვიდი დიდი სახლი**  (ასევე ხშირად გამოიყენება - **სპარსეთის შვიდი გვარი** ) - შვიდი სპარსული ფეოდალური არისტოკრატული ოჯახი, რომლებიც აღზევდნენ არშაკიდების დროს.

არშაკიდური პერიოდის წყაროებში შვიდი სახლიდან მხოლოდ ორი - სურენისა და კარენის (კარენის) სახლია მოხსენიებული. დანარჩენი ხუთი ოჯახის ბედი ცუდად არის მიკვლეული, თუმცა ცნობილია, რომ ზოგიერთი მათგანი, განსაკუთრებით მიჰრანის ოჯახი, ხშირად ეწინააღმდეგებოდა სასანიდებს და ცდილობდა ტახტზე არშაკიდების დინასტიის აღდგენას, (მაგალითად, ბაჰრამ ჩუბინის დროს). ასევე ცნობილია, რომ სოხაის სახლი არშაკიდების (სავარაუდოდ, ფრაატ II-ის დროს) დროსაც კი შეწყდა და შაჰინშებმა თავიანთი ტიტული და ქონება გადასცეს თურანელ ნათესავებს - სპენდიადებს. არშაკიდების დაცემის შემდეგ, რაც შედეგი იყო არა მხოლოდ სასანი არდაშირის აჯანყების, არამედ სპარსეთის ოჯახების უარის თქმაზე თავად არშაკიდების მხარდაჭერაზე, ამ დინასტიის მეფეების უუნარობის გამო, რომ აღედგინათ წესრიგი მაინც. სპარსეთის სამეფოში მხოლოდ სამმა ოჯახმა შეინარჩუნა თავისი პოზიცია სასანურ ირანში და მეზობელ ქვეყნებში, თუმცა მრავალი თვალსაზრისით გახდა თავად სასანიდების მხარდაჭერებიც. სურენის ოჯახი, რომელიც გახდა სასანიდების ხერხემალი ირანში, მიჰრანების ოჯახი კავკასიის ალბანეთში, კარენის ოჯახი სომხეთში.

შვიდი სახლი, ისევე როგორც მათი შესაბამისი ძირითადი სამფლობელოები, შემდეგია:

* ასპაჰაპეტის სახლი, აპარტვატიცენადან ( იაზდი )
* დაჰაის სახლი, ასტაბენადან ( კუჩანი )
* კარენის სახლი, ჰირკანიიდან ( გორგანი )
* მიჰრანის სახლი, კომიზენადან ( სემნანი )
* პარნის სახლი, პართენიდან ( Partauunis )
* სოხაის სახლი, მარგიანადან ( მერვი )
* სურენის სახლი, საკასტანიდან ( სისტანი )

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის დინასტიები
აშაღი-მარალიანი

thumb|300px|ჯაბრაილის რაიონის რუკა 1903 წლის 1 იანვარს. მარალიანი

**აშაღი მარალიანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში, სოფელ ქარხულუს ადმინისტრაციულ თემში. მდებარეობს მდინარე არაქსის მარცხენა ნაპირზე, დაბლობზე.

1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 3 ოქტომბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.

## ტოპონიმიკა 
ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, დასახლება შეიქმნა სამხრეთ აზერბაიჯანის სოფელ მარალუის მკვიდრების მიერ, რომლებიც XIX საუკუნის დასაწყისში გადმოსახლდნენ და აქ დასახლდნენ; ამის მიხედვით გამოთქმულია მოსაზრება, რომ სახელწოდება „მარალუიელებს“ უნდა ნიშნავდეს. სხვა ვერსიით, „მარა“ ნიშნავს „მდელოს“, „ლი“ — კუთვნილებას და „ან“ — ადგილს, რაც ნიშნავს „მდელოიან ადგილს“.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
მიხეილ დონაური

მინი|მიხეილ დონაური
**მიხეილ ივანეს ძე დონაური** (რუს. Михаил Иванович Донауров; დ. 1757, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 21 ოქტომბერი, 1817, სანქტ-პეტერბურგი) — წარმოშობით ქართველი რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, სენატორი, გენერალ-მაიორი.

## ბიოგრაფია 
მიხეილ დონაური დაიბადა 1757 წელს, სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო მეფე ვახტანგ VI-თან ერთად რუსეთში გადასახლებული კახელი აზნაურის, ივანე გერასიმეს ძე დონაურის, ვაჟი.

1765 წელს მიიღეს სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებარა აკადემიასთან ახალად დაარსებულ მცირეწლოვან ბავშვთა აკადემიურ გიმნაზიაში. მისი დამთავრების შემდეგ, 1975 წელს განაწილებით მოხვდა რუსეთის იმპერიის საგარეო საქმეთა კოლეგიაში. მუშაობდა სტოკჰოლმში, რუსეთის საელჩოში კანცელარიის რიგით თანამშრომლად. 1782 წელს, შვედეთიდან დაბრუნების შემდეგ, მსახურობდა თარჯიმნად კაპიტან-პორუჩიკის ჩინით.

მიხეილ დონაური 1783 წელს დანიშნეს ვიბორგის გენერალ-გუბერნატორის, პრინც ფტიდრიხ ვიურტემბერგის, მდივნად. 1787 წლიდან იმპერატორ ეკატერინე II-ის კარზე ასრულებდა ტახტის მემკვიდრის პავლე პეტრეს ძის მდივნისა და ბიბლიოთეკარის მოვალეობას. პავლე I-ის  სურვილის თანახმად გადაიყვანეს სამხედრო სამსახურში, გატჩინის არმიაში, სადაც მიანიჭეს პოლკოვნიკის წოდება. 1796 წლის ნოემბერში, პავლე I-ის გამეფებასთან დაკავშირებით, მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი.

1797 წლის 28 იანვრიდან ხელმძღვანელობდა მისი უმაღლესობის კაბინეტს. 1798 წლის 18 მარტს მიენიჭა საიდუმლო მრჩევლის, 1799 წელს კი ნამდვილი საიდუმლო მრჩევლის წოდება. ამავე წლის 14 იანვარს გახდა სენატორი.
1799 წლის 30 მარტს პავლე I-მა მიხეილ დონაურს დაუმტკიცა გერბი წარწერით "მხოლოდ შენ" (Tibi soli) და მიანიჭა რუსეთის აზნაურობა.

მიხაილ დონაური გახდა ინტრიგების მსხვერპლი და 1799 წლის 16 დეკემბერს ყველა დაკავებული თანამდებობიდან დაითხოვეს. სამსახურში აღადგინა ალექსანდრე I-მა 1801 წლის 20 აპრილს და დანიშნა სენატორად სენატის III დეპარტამენტში. 1802 წლიდან ის იყო კეთილშობილ ქალთა აღმზრდელობითი საზოგადოებისა და სანქტ-პეტერბურგის წმ. ეკატერინეს ორდენის სასწავლებლის საბჭოების წევრი.

მიხაილ დონაური გარდაიცვალა სანქტ-პეტერბურგში, 1817 წლის 21 ოქტომბერს. დაკრძალეს ვოლკოვოს მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

### ოჯახი 
150px|მინი|პეტრე დონაური
150px|მინი|ივანე დონაური
1795 წლის 8 აპრილს მიხეილ დონაურმა ცოლად შეირთო მარია ვერიგინა, გენერლის ქალიშვილი. მათ რვა შვილი შეეძინათ - ერთი ასული და შვიდი ვაჟი. ვაჟებიდან პეტრე იყო სახელმწიფო კონტროლიორის მოადგილე, სენატორი, სანქტ-პეტერბურგის სამოქალაქო გუბერნატორი, ხოლო, ივანე - იაროსლავის ვიცე გუბერნატორი.

## ჯილდოები 
*წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ორდენი (22 იანვარი, 1786)
*წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის ორდენი (12 ნოემბერი, 1796)
*წმინდა ლაექსანდრე ნეველის ორდენი (5 აპრილი, 1797)
*წმინდა იოანე იერუსალიმელის დიდი ჯვრის ორდენი (16 თებერვალი, 1803)

## ლიტერატურა
*ქართველები მსოფლიო ისტორიაში: ტომი 13. – თბ., 2021. – გვ.78.
*საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.2. – თბ., 2012. – გვ.480.
*Кульбака Н., История дворянского рода Донауровых. – М., 2013. сс. 17-33.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 1757
კატეგორია:გარდაცვლილი 1817
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:წმინდა ანას ორდენის კავალრები
ჰიამეენკიურიო

**ჰიამეენკიურიო** (; ) — მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ტამპერედან 36 კმ-ის დაშორებით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 259 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 505,1 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22,12 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Hämeenkyrö – Official website 
*Arteles International Artist in Residency Program

## სქოლიო
კატეგორია:პირკანმაის მუნიციპალიტეტები
მაალაჰტი

**მაალაჰტი** () — მუნიციპალიტეტი ვაასის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 458 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 954.94 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.48 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ენაა შვედური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Malax – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ლოლაშვილი

საკუთარი სახელი **ლოლაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ენრი ლოლაშვილი — კომპოზიტორი
* ივანე ლოლაშვილი — ლიტერატურათმცოდნე
* ოთარ ლოლაშვილი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* ჟანრი ლოლაშვილი — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ლეკიაშვილი

საკუთარი სახელი **ლეკიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსი ლეკიაშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი, არაბისტი
* ბესიკ ლეკიაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)

კატეგორია:ქართული გვარები
ნევადო-დელ-ტოლიმა

**ნევადო-დელ-ტოლიმა**, **ტოლიმა** () — მოქმედი ვულკანი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 5276 მ. მდებარეობს ცენტრალურ კორდილიერებში, ვულკან ნევადო-დელ-რუისის სამხრეთით. წარმოადგენს ზედა პლეისტოცენურ სტრატოვულკანს.

აგებულია ანდეზიტებითა და დაციტებით. გაწოლილია ეოცენური ასაკის ელ-ბოსკეს ბათოლითზე, რომელიც დათარიღებულია 49.1 ± 1.7 Ma-ით. ჩამოყალიბდა უკანასკნელი 40 000 წლის განმავლობაში. წარმოდგენილია 3 კმ სიგანის ზედა პლეისტოცენური კალდერითა და ზედა პლეისტოცენურ-ჰოლოცენური ლავური გუმბათებით. მწვერვალზეა 200–300 მ სიღრმის ძაბრისებრი ვულკანური კრატერი. უკანასკნელი ძლიერი ამოფრქვევა მოხდა 3600 წლის წინ. აქტიური იყო 1943 წელს.

ვულკანის უმაღლესი ნაწილი თოვლითაა შემოსილი. განვითარებულია ჰიდროგრაფიული ქსელი. მოქცეულია ლოს-ნევადოსის ეროვნული ბუნებრივი პარკის ტერიტორიაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოლუმბიის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ნევადო-დელ-ტოლიმა — სტატია გლობალური ვულკანიზმის პროგრამიდან

კატეგორია:კოლომბიის ვულკანები
კანის ბორასებრნი

**კანის ბორასებრნი** () — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ძირითადად გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ცნობილია დაახლ. 32 სახეობა. კვერცხებს ამაგრებენ წყვილჩლიქოსნებისა და მღრღნელების ბეწვზე. მატლების განვითარება 1–8 თვის შემდეგ სრულდება მასპინძლის კანის ქვეში; წყვილჩლიქოსნებში ამას წინ უძღვის მატლის ხანგრძლივი მიგრაცია სხეულის შიგნით. დასაჭუპრებლად მატლები ნიადაგზე ხვდებიან მათი ლოკალიზაციის ადგილას წარმოქმნილი ხვრელებიდან.

## გვარები 
ცნობილია 9 გვარი:
* *Hypoderma*
* *Ochotonia*
* *Oestroderma*
* *Oestromyia*
* *Pallasiomyia*
* *Pavlovskiata*
* *Portschinskia*
* *Przhevalskiana*
* *Strobiloestrus*

## სქოლიო 
კატეგორია:ბორასებრნი
საფორტიფიკაციო ნაგებობა

**საფორტიფიკაციო ნაგებობა** — ნაგებობა, რომელიც გათვალისწინებულია იარაღის, სამხედრო ტექნიკის, ჯარის, სამართავი პუნქტებისა და სხვათა შესანიღბად და ბრძოლაში უკეთ გამოსაყენებლად. აგრეთვე ჯარის, მოსახლეობისა და ქვეყნის ზურგში განლაგებული ობიექტების დასაცავად მოწინააღმდეგის გამანადგურებელ საშუალებათაგან. საფორტიფიკაციო ნაგებობათა კონსტრუქციებსა და მათი აგებისა და გამოყენების ხერხებს ამუშავებს ფორტიფიკაცია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*საფორტიფიკაციო ნაგებობები — nplg.gov.ge
ძურძნის ეკლესია

**ძურძნის ეკლესია** — ნაეკლესიარი ისტორიულ პალაკაციოს სოფელ ძურძნაში, თანამედროვე ქალაქი ჩილდირი, ჩილდირის რაიონი, არტაანის პროვინცია, თურქეთი.

## ისტორია
1902 წელს ექვთიმე თაყაიშვილმა არქეოლოგიური ექსპედიციის ფარგლებში მოინახულა ძეგლი. მის დროს შემორჩენილი იყო მხოლოდ საძირკველი და აქა-იქ მიმოფანტული დიდი საფლავის ქვები.

2019 წელს ძეგლის აღსაღწერად გასულმა ტაო-კლარჯეთის ძეგლების საკვლევმა ჯგუფმა მოინახულა ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ადგილი, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით იდგა ლიტერატურაში ცნობილი ტაძარი და მიუთითეს მისი მდებარეობის ადგილი (). ექსპედიციამ ადგილზე ვერანაირი არტეფაქტი ვერ აღმოაჩინა. ძეგლის ადგილას ამჟამად საცხოვრებელი სახლია განთავსებული.

## ლიტერატურა
*
*Материалы по археологии Кавказа, собранные экспедициями Московского археологического общества, Вып. 12. - 1909

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ვაჰან გალუსტიანი

**ვაჰან გალუსტიანი** (დ. 4 დეკემბერი, 1884, თბილისი — გ. 1963) — საბჭოთა, სომეხი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1946). თბილისის სომხური დრამატული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

## ბიოგრაფია
1904 წელს დაამთავრა სომხური სასულიერო სემინარია.

1903-1909 წლებში მოღვაწეობდა ავჭალის აუდიტორიის სცენაზე. 1909-1924 წლებში იყო ზუბალაშვილების სახალხო სახლის მსახიობი. 1921-1922 წლებში მუშაობდა ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის დრამატულ თეატრში. 1922 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის სომხურ დრამატულ თეატრში მოღვაწეობდა. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: სერობი (აბელიანის „მიმქრალი ჩირაღდნები“), ვანო, გალაქტიონი, პოლკოვნიკი (ნ. აზიანის „გაცრუებული იმედები“, „დეზერტირკა“, „შურისძიება“), დავით ბეგი (ხარაზიანის „დავით ბეგი“), გიორგი (პ. არაქსიანის „მსხვერპლი“), პეტია, ალექსეი (ნაიდენოვის „ვანიუშინის შვილები“), იასონი (ევრიპიდეს „მედეა“), პავლე (ერდმანის „მანდატი“), პარუჩიკი ზარეცკი (ს. ლევიტანის „განაჩენი“), როლფი (შილერის „ყაჩაღები“), დინ ალონზო (მოლიერის „დონ ჟუანი“), ერეკლე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“) და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1946 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
აშაღი-მარჯანლი

**აშაღი-მარჯანლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში.

1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.

## გარე ბმულები
*Azərbaycan Respublikası Cəbrayıl Rayon İcra Hakimiyyəti

## სქოლიო
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
ბელა ბელეცკაია

**ბელა ბელეცკაია** (; დ. 1903 — გ. 1960) — თეატრისა და მუნჯი კინოს საბჭოთა მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1943).

## ბიოგრაფია
უკრაინაში თამაშობდა თეატრის სცენებზე და კინოფილმებში. 1926 წელს, უკვე პოპულარული მსახიობი, სპეციალურად, გადასაღებად მოიწვიეს საქართველოში — ვლადიმერ ბარსკის ფილმ-ტრილოგიაში მ. ლერმონტოვის ნაწარმოებების მიხედვით: „თავადის ასული მერი“ (1926), „ბელა“ (1927) და „მაქსიმ მაქსიმიჩი“ (1927). 

ბელეცკაია იყო თბილისის რუსული თეატრების („წითელი არმიის“ და „გრიბოედოვის თეატრის“) ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
* 1926 — თავადის ასული მერი (ვერა)
* 1927 — ბელა (ციხის ხაზინადარის ცოლი) 
* 1927 — მაქსიმ მაქსიმიჩი (ჩერქეზის ქალი)
* 1928 — ქალი ბაზრობიდან (ელენ ვეი, ფერმერის მესამე ცოლი) 
* 1926 — ხანუმა 
* 1929 — სევილი (ადილა)
* 1930 — ვისი ბრალია? 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1943 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ბელა ბელეცკაია — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
აშაღი-სირიქი

**აშაღი სირიქი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში.

1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 3 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
მაზიაშვილი

საკუთარი სახელი **მაზიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბიძინა მაზიაშვილი — სპორტსმენი, მწვრთნელი (ძიუდო)
* ჯემალ მაზიაშვილი — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მაზმიშვილი

საკუთარი სახელი **მაზმიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მაზმიშვილი, აბრამ — გეოდეზისტი;
* მაზმიშვილი, გიორგი — გენერალ-მაიორი;
* მაზმიშვილი, გივი — ინჟინერი;
* მაზმიშვილი, ვალერიან — მსახიობი;
* მაზმიშვილი, ზაზა — გენერალ-მაიორი.

კატეგორია:ქართული გვარები
კუჭის ბორასებრნი

**კუჭის ბორასებრნი** () — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ძველი კლასიფიკაციით ცალკე ოჯახად ითვლებოდა. გავრცელებული არიან აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში, ცხენის ზოგიერთი პარაზიტი სახეობა გვხვდება მთელ მსოფლიოში. ცნობილია დაახლ. 30 სახეობა. პარაზიტობენ კენტჩლიქოსან ცხოველებზე (ცხენი, ვირი, ზებრა, მარტორქა და სხვ.), სპილოებზე. დედალი კვერცხებს დებს ცხოველის ტანზე, იშვიათად ბალახზე. გამოჩეკილი მატლები პირის ღრუს გავლით ხვდებიან საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში, სადაც კუჭში ან ნაწლავის სხვადასხვა ნაწილში ასრულებენ განვითარებას. იზამთრებენ მასპინძლის სხეულში. გაზაფხულზე ექსკრემენტებთან ერთად ხვდებიან ნიადაგზე და ჭუპრდებიან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბორასებრნი
ლაფაური

საკუთარი სახელი **ლაფაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ლაფაური — მოცეკვავე, ბალეტის მსახიობი
* სოლომონ ლაფაური — მუსიკათმცოდნე, ჟურნალისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ცხვირხახის ბორასებრნი

**ცხვირხახის ბორასებრნი** () — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ფართოდ არიან გავრცელებული. ცნობილია 34 სახეობა. დედალი ბორა მატლებს „აფრქვევს“ ბალახისმჭამელი ცხოველების ნესტოებში; ასეთი ცხოველები შეიძლება იყოს: ცხვარი, თხა, ცხენი, აქლემი, ირემი, აფრიკული სპილო, ბეჰემოთი, მეჭეჭებიანი ღორი. მატლები ცხოვრობენ შუბლის წიაღში, ღრუებში (ცხვირის, რქების ძირთან არსებული), ასევე ცხვირხახაში. ნიადაგში დასაჭუპრებლად გარეთ გამოდიან მასპინძლის ნესტოებიდან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბორასებრნი
კონსტანტინე პევზნერი

**კონსტანტინე პევზნერი** (; დ. 24 ივნისი, 1924, ბაქო — გ. 8 ივლისი, 1990, მოსკოვი) — საბჭოთა კომპოზიტორი, დირიჟორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1968).

კონსტანტინე პევზნერი არის ავტორი ცნობილი საბავშვო „ნარინჯისფერი სიმღერის“ („Оранжевая песня“), რომელიც პირველად, 1965 წელს ირმა სოხაძემ შეასრულა.

## ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა ქ. ბაქოს კონსერვატორია. 1955 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისში. იყო საქართველოს საესტრადო ანსამბლის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი. 1948-1949 წლებში საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის აკომპანიატორია, 1954-1958 წლებში — საქართველოს რადიოს საესტრადო ორკესტრის ხელმძღვანელი, პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრის კონსულტანტი. 1955-1973, 1980-1987 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრ „რეროს“ დამაარსებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1974-1980 წლებში რუსეთის ფედერაციის საესტრადო ორკესტრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. ძირითადად მუშაობდა საესტრადო ჟანრში, შექმნილი აქვს: პიესები საესტრადო ორკესტრისათვის, სიმღერები (მათ შორის „ო, რერო!“, „რად მინდა ბიჭო, რად მინდა“, „გაზაფხულის ბრალია“, „გულო, ჩადექ საგულესა“, „შენი თვალების ბრალია“ და სხვა), სამი ოპერეტა – „მნიშვნელოვანი პერსონა“ (1949, დაიდგა ბაქოში), „მეშვიდე ცა“ (1962, დაიდგა მოსკოვში, ნოვოსიბირსკში, ტომსკში, კემეროვოში), „მუდამ საყვარელ ადამიანთან“ (1954, დაიდგა ოდესაში, კიშინიოვში, კრასნოდარში), „სიმფონიური სურათები“ (1955, ექვს ნაწილად), მუსიკა სპექტაკლებისა (გრიბოედოვის თეატრის სპექტაკლებისთვის) და კინოფილმებისათვის („უყაიმო თამაში“, „ფილატელისტის სიკვდილი“, „ბიჭები იასამნის ქუჩიდან“, „რერო მასპინძლობს“).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კონსტანტინე პევზნერი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:დაბადებული  24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კანგასალა

**კანგასალა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. დაარსდა 1865 წელს. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 982 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 870,86 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50,12 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
* City of Kangasala  – Official website
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პირკანმაის მუნიციპალიტეტები
კუჰმოინენი

**კუჰმოინენი** (; ) — მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2101 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 936,68 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,18 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Kuhmoinen – Official website
*Isojärvi National Park

## სქოლიო
კატეგორია:პირკანმაის მუნიციპალიტეტები
ლემპიაიალია

**ლემპიაიალია** () — მუნიციპალიტეტი ტამპერეს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 629 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 307,06 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 91,37 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Lempäälä – Official site

## სქოლიო
კატეგორია:პირკანმაის მუნიციპალიტეტები
მიხეილ ჩიხლაძე

**მიხეილ ჩიხლაძე** (დ. 24 ივნისი, 1902, სოფელი ძირულა, შორაპნის მაზრა, ახლანდელი ზესტაფონის რაიონი — გ. 3 აპრილი, 1973) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950). „საპატიო ნიშნის” ორგზის ორდენოსანი (1941, 1958)
სკკპ წევრი 1942 წლიდან.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1902 წლის 24 ივნისს სოფ. ძირულაში (ზესტაფონის რ-ნი). დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია.

სცენაზე პირველად დაბა ძირულაში გამოვიდა სცენის მოყვარულთა წრეში. 1927-1929 წლებში სწავლობდა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტთან არსებულ დრამატულ სტუდიაში. სტუდიის დამთავრების შემდეგ მიწვეული იქნა მსახიობად  რუსთაველის სახელობის თეატრში, სადაც მუშაობდა გარდაცვალებამდე. განასახიერა ასზე მეტი ერთმანეთისგან განსხვავებული როლი, მათ შორის: სოლეიმანი (ა. სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), კაპიტანი ჭავჭავაძე (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), გოჩა, გივი (ს. შანშიაშვილის „ხევისბერი გოჩა“, „არსენა“), იასე (ი. მოსეშვილის „მისი ვარკვლავი“), ტარიელი (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ჩერენე (ი. სოლოვიოვის „დიდი ხელმწიფე“) კენტი (შექსპირის „მეფე ლირი“) და სხვა. 1937 წლიდან იღებდნენ კინოშიც.

## ფილმოგრაფია
* 1937 — დაკარგული სამოთხე (თავადი)
* 1938 — დიადი განთიადი (მიქელაძე, პოლკოვნიკი)
* 1943 — გიორგი სააკაძე (ყორჩი-ხანი)
* 1947 — აკაკის აკვანი (სტუმარი)
* 1955 — ცისკარა (შავი ვეზირი)
* 1956 — ბაში-აჩუკი (გლეხი)
* 1958 — მამლუქი (ზაიდოლი)
* 1958 — ფატიმა (თავადი)
* 1966 — რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ (დავითის ბიძა)
* 1967 — ქალაქი ადრე იღვიძებს
* 1968 — არაჩვეულებრივი გამოფენა (თინას მამა)
* 1970 — დიდოსტატის მარჯვენა

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საპატიო ნიშნის ორდენი
* 1950 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1958 — საპატიო ნიშნის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
*მიხეილ ჩიხლაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
სინათლის იმპერია

**სინათლის იმპერია** () 一 ბელგიელი სიურრეალისტი მხატვრის, რენე მაგრიტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნახატების კატალოგი. მათი ძირითადი ნაწილი ასახავს ღამის პეიზაჟის პარადოქსულ გამოსახულებას - ნამუშევრის ზევითა ნაწილი მზის სინათლითაა გასხივოსნებული მაშინ, როცა ქვემოთა ნაწილში სიბნელეა. სერიაზე მხატვარი 1940-1960-იან წლებში მუშაობდა, რა დროის განმავლობაშიც მაგრიტმა 27 ნამუშევარი შექმნა (ამათგან, 17 ზეთით შესრულებული, ხოლო 10 - გუაშის). ნაწარმოებთა ეს კრებული არასდროს ყოფილა ჩაფიქრებული ერთ მთლიან სერიად, ის მხატვრის სიცოცხლეში არასდროს წოდებულა სერიად, ფორმალური თვალსაზრისით. მეტიც, ისინი ერთად არასდროს გამოქვეყნებულან გამოფენებზე, ძირითადად კი განცალკევებით გამოიფინებოდა. 
## შექმნა
ერთ-ერთი ვერსიით, მაგრიტი ამ ნახატებზე მუშაობისას შთაგონებული იყო ვიქტორიანული ეპოქის ბრიტანელი მხატვრის, ჯონ ატკინსონ გრიმშოუს იმ ნამუშევრებით, რომლებზეც მზის ჩასვლის ფონზე ასახული ურბანული ხედები იყო გამოსახული. სხვა ვერსიით, ნახატზე ცალსახად შეინიშნება მაგრიტის თანამემამულე მხატვრის, სიმბოლისტი უილიამ დეგუვ დე ნუნკეს ღამის ნახატების, უფრო კონკრეტულად მისი ნამუშევრის - ბრმა სახლი -, გავლენა. კრელერ-მიულერის მუზეუმის ყოფილი დირექტორის, ხელოვნებათმცოდნის, ალფრედ ჰამახერის აზრით, მაგრიტი ძლიერ იყო დაინტერესებული ცნობილი გერმანელი მხატვრის, კასპარ დავიდ ფრიდრიხის ღამის პეიზაჟების მქონე ნამუშევრებით. ის, ასევე, იქცა შთაგონების წყაროდ ამერიკელი გიტარისტის, ჯექსონ ბრაუნის 1974 წლის ალბომის 一 *Late For The Sky* 一 გარეკანისთვის.
## იხილეთ აგრეთვე 
*რენე მაგრიტი
*ძე კაცისა
*ეშმაკის განმდევნელი (ფილმი)
## გარე ბმულები 
* Guggenheim website catalog entry
* Museum of Modern Art website catalog entry
* Royal Museums of Fine Arts of Belgium website catalog entry
*An interactive soundscape (MusIcon) of the painting.
## სქოლიო 
კატეგორია:რენე მაგრიტის ნახატები
კატეგორია:XX საუკუნის ხელოვნება
კატეგორია:სიურრეალისტური ნაწარმოებები
ისოიარვის ეროვნული პარკი

**ისოიარვის ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი ფინეთში. დაარსდა 1982 წელს. ეროვნული პარკის ფართობი 19 კმ²-ია. პარკის ლანდშაფტი სიმაღლის მიხედვით იცვლება. დაფარულია სოსნოვსკის ფიჭვისა და ჩვეულებრივი ნაძვის ტყეებითა და ტორფის ჭაობებით. ტერიტორიაზე აღმოჩენილია უძველეს ადამიანთა სამოსახლოები და კულტივაციის დამადასტურებელი ნიშნები. ეროვნული პარკი ტერიტორიაზე მდებარეობს ისოიარვის ტბა. პარკს სახელი ტბის შესაბამისად ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფინეთის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Outdoors.fi – Isojärvi National Park
*Outinthenature.com - Exploring Isojärvi National Park

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ცენტრალური ფინეთის გეოგრაფია
კატეგორია:კუჰმოინენი
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული პარკები
არსენ ელერდაშვილი

**არსენ ელერდაშვილი** (დ. 5 ივნისი, 1943, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 იანვარი, 2010, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი.  ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1999).

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი.

1965-1996 წლებში მუშაობდა სპორტის აკადემიაში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე. 1997-2006 წლებში იყო ანატომიის კათედრის გამგე, 2007-2009 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ადამიანის ანატომიის დეპარტამენტის კონტრაქტით მოწვეული პროფესორი, მან შეიწავლა ადამიანის ტერფის აქტიური აპარატის ევოლუციის ზოგიერთი საკითხი და მისი მორფოფუნქციური ცვლილებების დინამიკა სპორტის სპეციალური სახეების გავლენით.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
არქიპელაგის ეროვნული პარკი

**არქიპელაგის ეროვნული პარკი** (; ) ― ეროვნული პარკი სამხრეთ-დასავლეთ ფინეთში. დაარსდა 1983 წელს. პარკის ფართობი 500 კმ²-ია. დიდი ნაწილი 1 კმ²-ზე ნაკლები ფართობის კუნძულებზე მდებარეობს. საერთო ჯამში ეროვნული პარკი 2 000-მდე კუნძულს მოიცავს, ხოლო კოოპერატიული ტერიტორიის კუნძულების რაოდენობა 8 400-მდე იზრდება. დიდი კუნძულები მეტწილად მაცხოვრებლების მფლობელობაშია. არქიპელაგის ეროვნული პარკი იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალების ნაწილია და PAN Parks-ის ფონდის სერთიფიკატი 2007 წელს მიიღო.

პარკი არქიპელაგის ზღვის რეგიონის დიდ ნაწილს მოიცავს, ალანდის კუნძულების აღმოსავლეთით და მთავარი კუნძულების: კორპოს, ნაგუს, პარგასისა და კიმიტოიონის სამხრეთით. არქეიპელაგის ზღვის ბიოსფერული ნაკრძალი მოიცავს ეროვნული პარკის კოოპერატიულ ტერიტორიასა და აბოლანდის არქიპელაგის დარჩენილ კუნძულებს, სადამდეც მხოლოდ ნავითა და ბორნით შეიძლება მიღწევა.

არქიპელაგის ეროვნული პარკის ერთ-ერთი მიზანი ბუნების ლანდშაფტთან ერთად არქიპელაგის კულტურული ლანდშაფტის, როგორიცაა ტრადიციული სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის გამოყოფილი ტერიტორიები, დაცვაა. კოოპერატიული ტერიტორია ეროვნული პარკის მნიშვნელოვანი გაფართოებაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფინეთის ეროვნული პარკების სია

## ლიტერატურა
* Miettinen, Mika 1996: Saaristomeren kansallispuiston eteläosan ja eteläisen Selkämeren pesimälinnusto 1993. - Metsähallitus, Vantaa.  (ფინურად)
* Mietinen, Mika; Stjernberg, Torsten & Högmander, Jouko 1997: Breeding bird fauna in the Southwestern Archipelago National Park and in its cooperative area in the beginning of the 1970s and 1990s. - Metsähallitus. Vantaa.  (ფინურად)

## რესურსები ინტერნეტში
* Archipelago National Park – Outdoors.fi
* Archipelago National Park – Nationalparks.fi

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ფინეთის ბიოსფერული ნაკრძალები
კატეგორია:სამხრეთ-დასავლეთ ფინეთის გეოგრაფია
მამაიაშვილი

საკუთარი სახელი **მამაიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თომა მამაიაშვილი — ვეტერინარი
* ივანე მამაიაშვილი — გეოგრაფი
* ნიკოლოზ მამაიაშვილი — სოფლის მეურნეობის მუშაკი

კატეგორია:ქართული გვარები
აღმოსავლეთ ფინეთის ყურის ეროვნული პარკი

**აღმოსავლეთ ფინეთის ყურის ეროვნული პარკი** (; ) ― ეროვნული პარკი კიმენლააკსოს რეგიონში, ფინეთში. დაარსდა 1982 წელს. პარკის ფართობი 6.7 კმ²-ია. შედგება 1 კმ²-ზე ნაკლები ფართობის მქონე კუნძულებისგან. უმრავლესობა შიშველი კლდეებისგან შედგება. ზოგიერთ მათგანზე ტყეებიცაა, მეტწილად, ფიჭვის ხეები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფინეთის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Nationalparks.fi – Eastern Gulf of Finland National Park

## სქოლიო
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:კიმენლააკსოს გეოგრაფია
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული პარკები
ჰელვეტინიარვის ეროვნული პარკი

**ჰელვეტინიარვის ეროვნული პარკი** (, ითარგმნება როგორც *ჯოჯოხეთის ტბის ეროვნული პარკი*) ― ეროვნული პარკი პირკანმაის რეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს რუოვესის მუნიციპალიტეტში. ეროვნული პარკის ფართობი 49.8 კმ²-ია. დაარსდა 1982 წელს. პარკი ფინეთის მთავარი სატყეო სამმართველოს დაქვემდებარებაშია. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ფინეთის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Helvetinjärvi National Park

## სქოლიო
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:პირკანმაის გეოგრაფია
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული პარკები
ჰიიდენპორტის ეროვნული პარკი

**ჰიიდენპორტის ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი სოტკამოს მუნიციპალიტეტში, კაინუუს რეგიონში, ფინეთში. ეროვნული პარკი 1982 წელს რეგიონის ველური ბუნების დასაცავად დაარსდა. პარკის ფართობი 45 კმ²-ია. ეროვნული პარკის ⅔ წიწვოვან ტყეს უკავია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფინეთის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Outdoors.fi – Hiidenportti National Park

## სქოლიო
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:კაინუუს გეოგრაფია
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული პარკები
პასკუალ დუარტეს ოჯახი

**პასკუალ დუარტეს ოჯახი** () 一 ესპანელი ნობელიანტი მწერლის, კამილო ხოსე სელას რიგით პირველი მოთხრობა, რომელიც, თავდაპირველად, 1942 წელს გამოქვეყნდა. ესპანურმა გაზეთმა *El Mundo-მ* ის გასული საუკუნის 100 საუკეთესო ესპანურენოვან ნაწარმოებს შორის გაამწესა. 

ნაწარმოებმა საფუძველო ჩაუყარა ე.წ. *Tremendismo-ს* მოძრაობას (*ესპ.* Tremendo-დან: *„უზარმაზარი“*), რომელთა ტექსტებიც, ძირითადად, ფოკუსირებულია პერსონაჟების მოპყრობაზე და გამოირჩევა ძალადობრივი სცენებით. მოთხრობა, ფაქტობრივად, ამ სტილში რიგით პირველ ნაწარმოებს წარმოადგენს, თუმცა, აგრეთვე, შეიცავს რეალიზმისთვის და ეგზისტენციალიზმისთვის დამახასიათებელ ელემენტებსაც: მისი გმირები საზოგადოებისგან გარიყულ მდგომარეობაში ცხოვრობენ და მათი ცხოვრება ტანჯვისა და ტკივილის გუბეშია ჩაძირული. აღნიშნული თემები დამახასითებელია ამ ნაწარმოების მთავარი, ეპონიმური გმირისთვისაც, რომელიც იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ ძალადობა მისი პრობლემების გადაჭრის ერთადერთი გზაა. მიუხედავად იმისა, რომ მოთხრობას მრავალი მთხრობელი ჰყავს, მთავარი მათგანი მაინც პასკუალე დუარტეა, რომელიც ამბავს საკუთარი სოფლის დიალექტზე ჰყვება.  

გმირი წარმოშობით ესტრემადურადანაა, მოთხრობაში აღწერილია 1882-1937 წლების პერიოდი, როდესაც ესპანური სოციალური და პოლიტიკური სტრუქტურები უკიდურესი არასტაბილურობით გამოირჩეოდა. ესპანეთის ისტორიაში აღნიშნული პერიოდი ერთ-ერთ ყველაზე მღელვარე დროის მონაკვეთად მიიჩნევა.  

თუმცა თავად ავტორი არასდროს ყოფილა ღრმამორწმუნე, ღვთისმოსავი პიროვნება, ნაწარმოებში მაინც მრავალგან წავაწყდებით რელიგიურ ალუზიებს. 
## იხილეთ აგრეთვე 
*კამილო ხოსე სელა
## ბიბლიოგრაფია 
**The Family of Pascual Duarte*, trans. by Anthony Kerrigan [1964], repr. Illinois: Dalkey Archive, 2004
*Alan Hoyle, *Cela: La familia de Pascual Duarte* (Critical Guides to Spanish Texts, 60), London: Grant & Cutler, 1994

კატეგორია:1942 წლის წიგნები
კატეგორია:კამილო ხოსე სელას ნაწარმოებები
ღმერთებს სწყურიათ

**ღმერთებს სწყურიათ** () 一 ფრანგი მწერლის, ანატოლ ფრანსის 1912 წლის რომანი, რომლის მოქმედებაც 1793-1794 წლების პარიზში მიმდინარეობს და მჭიდროდაა გადაჯაჭვული საფრანგეთის რევოლუციასთან დაკავშირებულ მოვლენებთან. 
## ნაკვეთი 
წიგნის სიუჟეტი მეთვრამეტე საუკუნის მეორე ნახევრის რევოლუციურ საფრანგეთში მიმდინარეობს. მისი მთავარი გმირი, ევარის გამელინი, პროფესიით მხატვარია, რომელიც რადიკალ რევოლუციონერად იქცევა, მხარს უჭერს ტერორს, თუმცა, საბოლოოდ, თავადვე აღმოჩნდება ამ ტერორის მსხვერპლი. წიგნში მრავალი ისტორიული პერსონაა წარმოჩენილი, განსაკუთრებით 一 მაქსიმილიან რობესპიერი.
## ანალიზი  
გამელინის მხატვრის პროფესია სიმბოლურად აისახება თავად ნაწარმოების თემატიკაზეც. მისი მაგნუმ ოპუსი ელექტრასა და ორესტეს გამოსახულებაა, რომელთაგან ორივე თავად მხატვარს წააგავს. გამელინს, ისევე, როგორც ორესტეს, საკუთარი პრინციპების გამო, შეუძლია მოკლას საკუთარი ოჯახი. ხოლო პროტაგონისტის სიყვარულის ობიექტი, ელოდი, მოგვიანებით გაიგივებულია ელექტრასთან 一 ის საკუთარ შეყვარებულში, ერთდროულად, ძალაუფლებასა და მიმტევებლობას აფასებს, რითაც საფრანგეთს სიმბოლიზირებს. 

ნაწარმოების სათაური აღებულია კამილ დესმულენის სტატიიდან, ჟურნალ Le Vieux Cordelier-ის ბოლო ნომრიდან, სადაც ის იაკობინელებს აკრიტიკებდა. ეს მონაკვეთი, თავის მხრივ, მინიშნებაა აცტეკთა ახსნა-განმარტებაზე, ადამიანის მსხვერპლშეწირვის აუცილებლობასთან დაკავშირებით.
## იხილეთ აგრეთვე 
*ანატოლ ფრანსი
*საფრანგეთის რევოლუცია
*მაქსიმილიან რობესპიერი
## სქოლიო 
კატეგორია:ანატოლ ფრანსის ნაწარმოებები
კატეგორია:1912 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგული ლიტერატურა
შედევრი

**შედევრი** () 一 ამერიკელი პოპ-არტისტი მხატვრის, როი ლიხტენშტეინის 1962 წლის ნახატი, რომელიც, ხელოვანისთვის ტრადიციულად, ბენდეის წერტილების ტექნიკისა და ნარატიული კონტენტის ნაზავს წარმოადგენს. 2017  წელს ნახატი 165 მილიონ ამერიკულ დოლარად გაიყიდა. 

ლიხტენშტეინის ფონდის ვებსაიტის მიხედვით, შედევრი იყო მხატვრის პირველი გამოფენის ნაწილი, რომელიც გაიმართა ლოს-ანჯელესში, ფერუსის გალერეაში, 1963 წლის 1 აპრილიდან 27 აპრილამდე, მის სხვა ნაწარმოებებეთან ერთად, როგორებიცაა *„გოგონა, რომელიც იხრჩობა“* და *„მადამ სეზანის პორტრეტი“*. 

სურათის წყაროს წარმოადგენდა ერთგვარი კომიქსების პანელი, სადაც გამოსახული იყო ურთიერთსაპირისპირო მდგომარეობაში მყოფი ორი სუბიექტი, რომლებიც ისხდნენ ავტომობილში.
შედევრი განიხილება, როგორც ხუმრობა, რომელიც ასახავს ლიხტენშტეინის საკუთარ კარიერას. რეტროსპექტივაში, ეს ხუმრობა განიხილება "მახვილგონივრულად და, ამავდროულად, საშინლად წინასწარმეტყველურად", რადგან ის წარმოაჩენს მომავალ არეულობას, რომლის გადატანაც მხატვარს მოუწევს. ნახატში, ქერა ქალი ამბობს: *„რატომ, ბრედ ძვირფასო, ეს ნახატი შედევრია! ჩემო, მალე მთელი ნიუ-იორკი დაჟინებით მოითხოვს შენს ნახატს!"*. ამით, ის გადმოსცემს იმ გრძნობას, რომელიც მას მის წინ მდებარე ნახატის დათვალიერებისას დაეუფლა, რომლის კუთხის მცირე ნაწილიც არის ასახული სურათზე. მდუმარე ბრედი თავის რეაქციას სახის გამომეტყველებით გადმოსცემს. 

The New York Times-ის კორსპონდენტის, რობერტა სმიტის თანახმად, შედევრი იყო ლიხტენშტეინის ერთ-ერთი ნამუშევართაგანი, რომელიც შეიქმნა ისე, რომ წარმოშვა "მკრთალი და არათანაბარი" ბენდეის წერტილები.
## იხილეთ აგრეთვე 
*პოპ-არტი
*როი ლიხტენშტეინი
*ყველაზე ძვირადღირებული ფერწერული ტილოები
## ბიბლიოგრაფია 
* 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Lichtenstein Foundation website 
* Masterpiece - Original Artist : Ted Galindo
## სქოლიო 
კატეგორია:1962 წელი ხელოვნებაში
კატეგორია:პოპ-არტი
კატეგორია:როი ლიხტენშტეინის ნახატები
ამერიკული კანის ბორასებრნი

**ამერიკული კანის ბორასებრნი** () — პარაზიტი მწერების ქვეოჯახი ბორასებრთა ოჯახისა. ეს ჯგუფი ისტორიულად განიხილებოდა, როგორც ოჯახი, მაგრამ თანამედროვე კლასიფიკაცია ქვეოჯახად მიიჩნევს და ბორების საერთო ოჯახში აერთიანებს. ცნობილია ორი გვარი, რომელთა წარმომადგენლები მატლობის სტადიას ძუძუმწოვრების კანში ატარებენ.

გავრცელებული არიან დასავლეთ ნახევარსფეროში, სულ 80-მდე სახეობაა. *Cuterebra*-ს გვარის წარმომადგენლები დაკავშირებულები არიან კურდღლისნაირებთან და მღრღნელებთან. მეორე გვარი, *Dermatobia* კი პრიმატების, მ.შ. ადამიანის პარაზიტია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბორასებრნი
აზერბაიჯანის საბინაო განვითარების სახელმწიფო სააგენტო

**აზერბაიჯანის საბინაო განვითარების სახელმწიფო სააგენტო** () — ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც შექმნილია მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის გამოყოფილი თანხების ეფექტურად გამოყენებისა და დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე მოქალაქეებისა და მოსახლეობის საცხოვრებლით უზრუნველსაყოფად. სააგენტო ასევე ახორციელებს სახელმწიფო პოლიტიკას - არეგულირებს ურბანული დაგეგმარებას, დიზაინსა და არქიტექტურას.

სააგენტო შეიქმნა 2016 წლის 11 აპრილს. იგი ორმხრივ თანამშრომლობას ახორციელებს შესაბამის ორგანიზაციებთან გერმანიაში, სინგაპურში, თურქეთში, რუსეთში, ბრაზილიაში, მექსიკაში, მაროკოში. სააგენტო ასევე თანამშრომლობს ზოგიერთ საერთაშორისო ფინანსურ სააგენტოსთან და მსხვილ ფინანსურ კომპანიებთან.

## პროექტები 
მინი|იასამალის კომპლექსი
**„იასამალის“ საცხოვრებელი კომპლექსი**, სახელმწიფო საბინაო განვითარების სააგენტოს პირველი პროექტი, მდებარეობს ბაქოს იასამალის რაიონში.

2016 წლის 24 დეკემბერს კომპლექსის პირველ 9 სართულიან საცხოვრებელ კორპუსს და საშუალო სკოლის შენობას ჩაეყარა საფუძველი.

ბინების გარდა, კომპლექსში ასევე შედის ორსართულიანი საბავშვო ბაღი, რომელიც გათვლილია 240 ბავშვზე და სამსართულიანი საშუალო სკოლა 960 მოსწავლეზე. ბინები სრულად გარემონტებული და აღჭურვილია სამზარეულოს ავეჯით.

პირველი ეტაპის დასრულება და საცხოვრებელი კომპლექსის გახსნა 2018 წელს მოხდა.
**ჰოვსანის საცხოვრებელი კომპლექსი** მდებარეობს ბაქოს აღმოსავლეთ ნაწილში, სურახანის რაიონის სოფელ ჰოვსანთან. კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში არის 20 ჰექტარი ეკოლოგიურად სუფთა ტერიტორია, რომელიც შედგება ზეთისხილისა და ფიჭვის ხეებისგან.

საცხოვრებელი კომპლექსის გახსნა 2020 წელს მოხდა.

**განჯის საცხოვრებელი კომპლექსის** მშენებლობა 2020 წლის თებერვალში დაიწყო. კომპლექსი მოიცავს 18 მრავალბინიან კორპუსს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* **https://mida.gov.az/ - უწყების ოფიციალური ვებ-გვერდი**

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ორგანიზაციები
ბატალიონი პეჩერსკ

**პეჩერსკ** () — უკრაინელი მოხალისეების ბატალიონი, რომელიც მონაწილეობდა დონბასის ომში.

## ისტორია
ბატალიონი პეჩერსკი შეიქმნა 2014 წლის ზაფხულში, დონბასის ომის დაწყების შემდეგ. ბატალიონის მეთაური იყო კაპიტანი იგორ პანოვი. მისი წასვლის შემდეგ მეთაური გახდა ოლეგ გოლტვიანსკი. ბატალიონი მოაწილებოდა ბრძოლებში ლუჰანსკის ოლქის ტერიტორიაზე 2014 წლის აგვისტოდან დეკემბრამდე. ამის შემდეგ ბატალიონი გადაიყვანეს კიევში და მეთაური გახდა კაპიტანი იგორ იამჩუკი. 2015 წლის იანვარში ბატალიონი გაუქმნდა და დაიშალა.

## სქოლიო
კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები
კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები უკრაინაში
კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ომი
კატეგორია:2014 წელს დაარსებულები
ნორვეგიის ეროვნული პარკების სია

ნორვეგიაში 47 ეროვნული პარკი მდებარეობს, რომელთაგან 40 კონტინენტურ ნაწილში, ხოლო 7 სვალბარდზეა განლაგებული. ეროვნული პარკები განსაკუთრებული და მკაცრი ყურადღების ქვეშაა და თითქმის ყველა სახის მოტორიზებული ტრანსპორტი აკრძალულია. პარკების ტერიტორიაზე დაშვებულია ფეხით მოგზაურობა, თხილამურებით სრიალი და კემპინგი, თუმცა მნახველებს ბუნებაზე მოფრთხილება ევალებათ. გზები, თავშესაფრები და ეროვნული პარკის ცენტრები პარკების გარეთაა მოწყობილი. პარკები ნორვეგიის გარემოს დაცვის სააგენტოა და ადგილობრივი საგრაფოს გუბერნატორის დაქვემბდებარების ქვეშაა.

იტრე-ვალერის ეროვნული პარკი საზღვაო პარკია. სვალბარდის სხვა პარკებიც მოიცავს საზღვაო ტერიტორიებს. უდიდესი პარკი სერ-შპიცბერგენის ეროვნული პარკია, რომლის ფართობიც 13 286 კმ²-ია, თუმცა ხმელეთს მხოლოდ 5 141 კმ² უკავია. უახლესი ეროვნული პარკი ლოფოტოდენის ეროვნული პარკია, რომელიც 2018 წელს დაარსდა. უდიდესი ეროვნული პარკი ნორვეგიის კონტინენტურ ნაწილში ჰარდანგერვიდის ეროვნული პარკია, რომლის ფართობიც 3 422 კმ²-ს შეადგენს. ყველაზე პატარა ეროვნული პარკი გუტულიის ეროვნული პარკია, რომლის ფართობიც 23 კმ²-ია.

## ამჟამინდელი პარკების სია
## ყოფილი პარკების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* Norwegian national parks
** Brouchures about National parks in Norway
* Pictures of all mainland national parks 

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული პარკების სიები
კატეგორია:ნორვეგიის ეროვნული პარკები
შოთა გაბელაია

**შოთა გაბელაია** (დ. 3 ივლისი, 1936, ფოთი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 19 ნოემბერი, 1979) — ქართველი მსახიობი. აფხაზეთის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა სოხუმის მე-11 საშუალო სკოლა. 

1962 წელს დაამთავრა თბილისის რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1962-1968 წლებში სოხუმის თეატრის მსახიობი იყო. 1969 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მოღვაწეობდა მარჯანიშვილის თეატრში. გადაღებულია 20 ფილმში. მათგან გამორჩეულია: ვალოდია ჯინჭარაძე („არაჩვეულებრივი გამოფენა“), არისტო („სამანიშვილის დედინაცვალი“), ქუჩაია („ყვარყვარე“), ბულია („გასეირნება თბილისში“) და სხვა. ნაყოფიერად მოღვაწეობდა ესტრადაზეც. მისმა სატირულმა პროგრამამ „მხიარულ ტალღაზე“ მთელი საქართველო მოიარა და მრავალი თაყვანისმცემელი შესძინა.

## ფილმოგრაფია
* 1968: „არაჩვეულებრივი გამოფენა“ — (ვალოდია ჯინჭარაძე) 
* 1970: „ფეოლა — (მეორე მწვრთნელი)  
* 1970: „ჩამავალი მზე“
* 1971: „წუთისოფელი“ — (დეზერტირი)
* 1972: „ზღვის მგელი“ — (რეჟისორის ასისტენტი)
* 1973: „ციმბირელი პაპა“ — (ესტატე ღლონტი) 
* 1973: „მშვენიერი კოსტუმი“ 
* 1975: „არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ“
* 1976: „გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)“ — (ბულია) 
* 1977: „სამანიშვილის დედინაცვალი“ — (არისტო)
* 1977: „ესკულაპეს მოწაფე“ — (საჩინო)
* 1977: „ცენტრალური თავდამსხმელი ციდან“ — (მზარეული) 
* 1977: „დაბრუნება“
* 1978: „ყვარყვარე“ — (ქუჩაია) 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტები
მეზვრიშვილი

საკუთარი სახელი **მეზვრიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* მედეა მეზვრიშვილი — თანამდებობის პირი
* ნათია მეზვრიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
 

კატეგორია:ქართული გვარები
მენთეშაშვილი

საკუთარი სახელი **მენთეშაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ზურაბ მენთეშაშვილი — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
* თენგიზ მენთეშაშვილი — საბჭოთა პარტიული და პოლიტიკური მოხელე
* ივანე მენთეშაშვილი — ისტორიკოსი
* ირაკლი მენთეშაშვილი — ფსიქიატრი
* მიხეილ მენთეშაშვილი — ბიოლოგი, პოლიტიკოსი
* სტეფანე მენთეშაშვილი — ენათმეცნიერი
 

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხორცის ბუზები

**ხორცის ბუზები** () — ორფრთიანი მწერების ოჯახი. სხეულის სიგრძე 4–16 მმ-ია, დაფარულია გრძელი და მაგარი ჯაგრით, შეფერილია შავად, ლურჯად ან მწვანედ და დასდევს ლითონისებრი ბზინვარება. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში, ყველაზე დიდი მრავალფეროვნება ტროპიკულ ოლქებშია. ცნობილია 1000-ზე მეტი სახეობა. ზრდასრული ბუზების სამყოფელია ყვავილები, საჭმლის ნარჩენები, ნაკელი, ცხოველთა ლეში. ხორცის ბუზების ნაწილი ტიპური სინანთროპული (ადამიანის მეგზური) სახეობაა. დედლები დებენ კვერცხს ან მატლებს შობენ ცოცხლად. მატლები, ჩვეულებრივ, ვითარდებიან ცხოველთა ლპობად ნარჩენებზე, ექსკრემენტებზე. ზოგიერთი სახეობა წვიმის ჭიების, მოლუსკებისა და კალიების პარაზიტია. ხორცის ბუზებს შორისაა ისეთი სახეობები, რომელთა მატლები იწვევენ კანქვეშა და ჭრილობის მიაზებს — ძუძუმწოვრებში (გვარები *Booponus*, *Lucilia* და სხვ.), ბუდეში მჯდომ ბარტყებში (*Protocalliphora*, *Tripocalliphora*), ბაყაყებსა და გომბეშოებში (*Bufolucilia bufonivora*). ხორცის ბუზები არიან ნაწლავური ინფექციების, პოლიომიელიტის, ჰელმინთოზების გამომწვევთა გადამტანები. ხორცის ლურჯი ბუზი (*Calliphora vomitoria*) ლაბორატორიული კვლევების ობიექტია.

## სქოლიო 
*