open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სუნამო (რომანი)

thumb|right|185px|რომანის გარეკანი
**სუნამო** — გერმანელი მწერლის პატრიკ ზიუსკინდის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ნაწარმოები. მასში მოთხრობილი ამბავი მე-18 საუკუნის საფრანგეთში ხდება. მთავარი გმირი ჟან-ბატისტ გრინუი სუნების აღქმის ფენომენალური ნიჭითაა დაჯილდოებული, მაგრამ მას არაჰუმანური მიზნებისთვის იყენებს. ამ ნაწარმოების მიხედვით რეჟისორის ტომ ტიკვერის მიერ იქნა გადაღებული იმივე სახელწოდების ფილმი 2006 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (ფილმი)

კატეგორია:ფრანგული რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
კატეგორია:1985 წლის რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
ცურვა

[მინი|მსოფლიო რეკორდსმენი და ოლიმპიური ჩემპიონი [მაიკლ ფელპსი.]]
**ცურვა** — ოლიმპიური სპორტის სახეობა. გამოიყოფა ცურვის 4 სახეობა : კროლი, ზურგზე ცურვა, ბრასი და ბატერფლაი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქართული ცურვა
* ცურვის საერთაშორისო ფედერაცია

## რესურსები ინტერნეტში
* ცურვაში შეჯიბრის წესები  
* swimrankings.net არაოფიციალური საიტი 
* სპორტული ცურვის ტექნიკა 

კატეგორია:სპორტი
დონალდ I (შოტლანდია)

**დონალდ I** მაკ ალპინი (, გალ.: Domnall mac Ailpín) (დ. დაახ. 812 — გ. 862)  — შოტლანდიის მეფე 858-862 წლებში.

## ბიოგრაფია 
დონალდი ძმის კენეთ I-ის შემდეგ ავიდა ტახტზე. მისი ზეობის წლებში შეიქმნა ე.წ. „აედის კანონები“ (), რომელიც „ტანისტრის ტრადიციას“ ემყარებოდა. ტრადიციის მიხედვით მეფის მემკვიდრე კლანიდას უნდა არცეულიყო და იგი უხუცესი და ტახტისტვის ღირსეული უნდა ყოფილიყო. დონალდ I მემკვიდრე მისი ძმისშვილი კონსტანტინ I გახდა. ეს ტრადიცია შოტლანდიაში შენარჩუნებულ იქნა მალკოლმ II-ის მეფობამდე.

დონალდ I-ის სიკვდილის შესახებ ორი ვერსია არსებობს. ერთის მიხედვით იგი ბრძოლაში დაიღუპა სოფელ სკონთან (პერთშირი), მეორე ვერსიის მიხედვით კი მშვიდად განისვენა თავის სასახლეში კინ ბელახოირში. მას ერთი ვაჟი დარჩა — გირიკი (გრეგორი), რომელიც ეოხაიდთან ერთად მეფობდა 878—889 წლებში. დონალდ I დასაფლავებულია იონაში.

## ლიტერატურა 
* Monarchs of Scotland, by Stewart Ross, Lochar Publishing, Moffat UK; ISBN 0-948403-22-5

კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 862
კატეგორია:დაბადებული 812
ფილოლოგია

**ფილოლოგია** ( სიტყვასიტყვით — *სიტყვის სიყვარული*) — ჰუმანიტარულ დისციპლინათა ერთობლიობა, რომელიც სწავლობს კაცობრიობის სულიერ კულტურას ამა თუ იმ ხალხის ენისა და ლიტერატურის მეშვეობით. უპირატესად დაწერილი სიტყვის, წერილობითი ტექსტების განმარტებაზე, მათ ენობრივ და სტილისტურ ანალიზზე დაყრდნობით.

თავის წიგნში *ფილოლოგია: თანამედროვე ჰუმანიტარულობის დავიწყებული წარმომავლობა* (2014), ჯეიმზ ტერნერი განსაზღვრავს ტერმინს უფრო ფართოდ, როგორც „ტექსტების, ენებისა და ენის ფენომენის მრავალმხრივი კვლევა“.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოდიკოლოგია
* ეტიმოლოგია
* პალეოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Philology in Runet
* Wikiversity: Topic:German philology
ღვიძლი

[მინი|200პქ|[ცხვარი|ცხვრის ღვიძლი]]
მინი|201x201პქ|ადამიანის ღვიძლის მდებარეობა (წითლად)
**ღვიძლი** — ორგანო რომელიც 500-ზე მეტ ფუნქციას ასრულებს. ღვიძლის მილიონობით უჯრედი გამუდმებით ამუშავებს სისხლს, რათა მისი სწორი ქიმიური შემადგენლობა უზრუნველყოს. ღვიძლის ფუნქციების დიდი ნაწილი საჭმლის მონელებას უკავშირდება. საკვებით გამდიდრებულ სისხლს ღვიძლი პირდაპირ წვრილი ნაწლავიდან იღებს, სადაც შემადგენლობას აწესრიგებს, სანამ გასუფთავებული სისხლი ჩვეულებრივ შევა მიმოქცევის სისტემაში. მასში ხდება ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების გარდაქმნა, შხამიანი ნივთიერებათა გაუვნებელყოფა, რიგი ფერმენტებისა და სხვა ნივთიერებათა, მათ შორის ნაღვლის წარმოქმნა. იგი ასევე ინახავს ვიტამინებსა და რკინას.

## სითბოს გენერატორი 
ღვიძლში მიმდინარე ათასობით ქიმიური რეაქციის შედეგად წარმოიქმნება სითბო, რომელიც მასში გამავალ სისხლს ათბობს. ამგვარად, ორგანიზმი ინარჩუნებს მუდმივად მაღალ შინაგან ტემპერატურას, დაახლოებით 37,8&nbsp;°C-ს, რომელიც ასე შეიძლება გავზომოთ. თუ ტემპერატურა ძალიან მაღალი ან დაბალია, ეს შეიძლება ავადმყოფობის ნიშანი იყოს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Liver, DMOZ-ზე.
*VIRTUAL Liver – online learning resource
*Liver enzymes 

კატეგორია:ორგანოები
კენეთ I (შოტლანდია)

thumb|160px|კენეთ I
**კენეთ I** მაკ ალპინი (, ძვ. გელური. Cináed mac Ailpeín, ახ. გელური. Coinneach MacAilpein; დ. დაახ. 800 — გ. 13 თებერვალი 858, კინ ბელახოირი) — პიქტების მეფე და ტრადიციის მიხედვით შოტლანდიის პირველი მეფე („სკოტების მეფე“ — „King of Scots“). 841 წელს იგი დალ რიადას სამეფოს მეფე გახდა, ხოლო 843 წელს სკონის ქვაზე დასმით — პიქტებისა და სკოტების მეფე. ახლადწარმოშობილ სამეფოს გელურ ენაზე „ალბა“ („Alba“) ეწოდებოდა, ხოლო კენეთმა სათავე დაუდო მაკ ალპინების დინასტიას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ულსტერის მატიანე, I ნაწილი, CELT (ინგლისურად)
*ტიგერნახის მატიანე, CELT
*ოთხი ბატონის მატიანე, I ნაწილი, CELT (ინგლისურად)
*დუალ ალბანახი, CELT (ინგლისურად)
*ალბას მეფეების ქრონოლოგია 

კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 858
კატეგორია:დამფუძნებელი მონარქები
მურად I

**მურად I ხუდავენკიარი** (ღვთის სადარი) (ოსმ. مراد اول - Murâd-ı evvel, ; დ. 29 ივნისი, 1326 — გ. 15 ივნისი, 1389) — ოსმალეთის სულთანი 1362–1389 წლებში, ორჰანის მეორე ვაჟი ბიზანტიის დედოფლისგან.

1362 წელს დაიპყრო მთელი თრაკია, 1365 წელს სახელმწიფოს დედაქალაქად ადრიანოპოლისი გახადა და დააარსა იანიჩართა კორპუსი. სერბები, ვლახები და ბულგარები საკუთარი ნებით გახდნენ მისი ვასალები. 1383 წელს მიიღო სულთნის ტიტული. ალე-ბეგ კონიელზე 1386 წელს გამარჯვებით მისი მმართველობის ქვეშ მოექცა მთელი მცირე აზია. კოსოვოს ველზე დაამარცხა სერბების, ალბანელებისა და ვლახების გაერთიანებული არმია, თუმცა დაიღუპა მილოშ ობილიჩის ხელით, რომელიც მალულად შეიპარა მის კარავში. გარდაცვალების შემდეგ ის ოსმალთა ტახტზე შეცვალა მისმა ვაჟმა ბაიეზიდმა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ოსმალეთის სულთნების სია

## ლიტერატურა
* Harris, Jonathan, *The End of Byzantium*. New Haven and London: Yale University Press, 2010. ISBN 978-0-300-11786-8
* Imber, Colin, *The Ottoman Empire*. London: Palgrave/Macmillan, 2002. ISBN 0-333-61387-2

კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1326
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1389
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
ზვარე

**ზვარე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ზვარე — სოფელი ქედის მუნიციპალიტეტში
* ზვარე — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში
* ზვარე — მინერალური წყალი
ზესტაფონის კრება

**ზესტაფონის კრება**, *ყვირილის კრება* — მარქსისტულად განწყობილი ინტელიგენციის არალეგალური კრება. შედგა ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით 1892 წლის 25 დეკემბერს დაბა ყვირილაში (ზესტაფონში), ილია კაკაბაძის ბინაში. კონსპირაციული მოსაზრებით კრებას საშობაო დღესასწაულის შეკრების ხასიათი მიეცა. ესწრებოდნენ: ეგნატე ნინოშვილი, მიხა ცხაკაია, სილიბისტრო ჯიბლაძე, ნოე ჟორდანია, ილია კაკაბაძე, დიმიტრი კალანდარიშვილი, კარლო ჩხეიძე, ისიდორე კვიცარიძე, არსენ წითლიძე, ისიდორე რამიშვილი, ევგენი ვაწაძე და რაჟდენ კალაძე.

კრების მოწვევამდე რამდენიმე ხნით ადრე ნოე ჟორდანიამ დაწერა და ვარშავაში მყოფ ფილიპე მახარაძეს გაუგზავნა „ეროვნულ-დემოკრატიული პროგრამის“ პროექტი. ეს დოკუმენტი ფ. მახარაძეს უკან აღარ დაუბრუნებია. ვარშავიდან დ. კალანდარიშვილის სახელზე გამოგზავნილ წერილში ფ. მახარაძე იუწყებოდა, რომ ნ. ჟორდანიას პროექტი განიხილა და დაიწუნა ვარშავის ქართველ სტუდენტთა წრემ, რასაც ადასტურებდა ამავე წრის წევრი მ. მირიანაშვილიც. ამდენად ნ. ჟორდანიასპროექტი ზესტაფონის კრებას არ განუხილავს, რადგან თვით პროექტი ხელთ არ ჰქონდათ. ასეთ ვითარებაში კრებაზე დაიწყო პოლემიკა ქართველ დემოკრატთა საპროგრამო პრინციპების შესახებ. 

ზესტაფონის კრება გაგრძელდა 3 დღეს. მას არ მიუღია პროგრამა და რაიმე დადგენილება, მაგრამ აქ საფუძველი ჩაეყარა საქართველოს პირველ მარქსისტულ, სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციას, რომელსაც შემდგომში „მესამე დასი“ ეწოდა.

## ლიტერატურა 
* ამიერკავკასიის კომუნისტური ორგანიზაციების ისტორიის ნარკვევები, ნაწ. 1, თბ., 1971;
* საქართველოს კომუნისტური პარტიის ისტორიის ნარკვევები (1883-1970), თბ., 1971;
* *ცხაკაია მ.*, რუსეთის კომპარტიის არსებობის 25 წლისთავი (მოგონებები), «რევოლუციის მატიანე», 1923, № 2;

კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური ისტორია
კატეგორია:მარქსიზმი
კატეგორია:ზესტაფონი
კატეგორია:1892
სეპულტურა

**სეპულტურა** (Sepultura, პორტუგალიურად: *საფლავი*) — ბრაზილიური თრეშ-მეტალ ჯგუფი ბელუ-ორიზონტიდან, რომელიც ჩამოყალიბდა 1984 წელს. 1980-იანი წლების ბოლოს/1990-იანი წლების დასაწყისში ეს ჯგუფი იყო ერთ-ერთი მთავარი თრეშ მეტალის შემსრულებელთა შორის.

## დისკოგრაფია 
* *Morbid Visions* (1986)
* *Schizophrenia* (1987)
* *Beneath the Remains* (1989)
* *Arise* (1991)
* *Chaos A.D.* (1993)
* *Roots* (1996)
* *Against* (1998)
* *Nation* (2001)
* *Roorback* (2003)
* *Dante XXI* (2006)
* *A-Lex* (2009)
**Kairos* (2011)
* *The Mediator Between Head and Hands Must Be the Heart* (2013)
* *Machine Messiah* (2017)
**Quadra* (2020)
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* სეპულტურას ოფიციალური ფან-საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური თრეშ-მეტალ ჯგუფები
კატეგორია:ბრაზილიური ჰარდკორ-პანკ ჯგუფები
კატეგორია:1984 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ნანიკოს შოუ

**ნანიკოს შოუ** — თოქ-შოუ, რომელიც 2007—2008 წლებში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში გადიოდა. იგი მოიცავდა ყოველგვარ სოციალურ თემას, რის შესახებ საუბარიც საზოგადოებას აინტერესებდა. ნანიკო ხაზარაძის და მისი გუნდის გარდა, შოუს შექმნაში დიდი როლი მიუძღვოდა რუს პროდიუსერს ოქსანა ნაიჩუკს.

გადაცემის მთავარ გმირებთან და აუდიტორიასთან ერთად, „ნანიკოს შოუ“ მაყურებელს სთავაზობდა გულახდილი საუბრებისა და სოციალური ჟურნალისტური გამოძიების პრეცედენტს. გადაცემის წამყვანია იყო ნანიკო ხაზარაძე.

თოქ-შოუში მიმოიხილებოდა ისეთი თემები, როგორიცაა ყვითელი პრესა, ნარკომანია, ოჯახური პრობლემები, წარმატებული ქალების საიდუმლო, სექს-ინდუსტრია, უმცირესობები, ბრძოლა გადარჩენისთვის და სხვა. საკითხები განხილული იყო ყველა შესაძლო კუთხიდან — კონკრეტული მაგალითების მოშველიებით, რაც მაყურებელს საშუალებას აძლევდა თავად გაეკეთებინა დასკვნა.

„ნანიკოს შოუ“ „რუსთავი 2“-ის ეთერში გადიოდა კვირაში ერთხელ, პარასკევს 18:30 და განმეორებით კვირას 12:20

კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
კატეგორია:რუსთავი 2
გორდონ ბრაუნი

**ჯეიმზ გორდონ ბრაუნი** ( დ. 20 თებერვალი, 1951) —  დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს 52-ე პრემიერ-მინისტრი, ხაზინის პირველი ლორდი, სამოქალაქო სამსახურის მინისტრი, პარლამენტის წევრი და ლეიბორისტული პარტიის ყოფილი ლიდერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gordon Brown Official government profile

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XXI საუკუნეში
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ლეიბორისტული პარტიის ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეგვიპტოლოგია

thumb|300px|გიზას დიდი სფინქსი
**ეგვიპტოლოგია** — სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც შეისწავლის ძველი ეგვიპტის ენას, კულტურასა და ისტორიას და ამგვარად წარმოადგენს რეგიონულ და თემატურ განშტოებას უფრო ვრცელი დისციპლინების უძველეს ისტორიასა და არქეოლოგიაში.

## ლიტერატურა
* David, Rosalie. *Religion and magic in ancient Egypt*. Penguin Books, 2002. ISBN 0-14-026252-0
* Chaney, Edward. 'Egypt in England and America: The Cultural Memorials of Religion, Royalty and Revolution', in: *Sites of Exchange: European Crossroads and Faultlines*, eds. M. Ascari and A. Corrado (Rodopi, Amsterdam and New York,2006), 39-74.
* Chaney, Edward. "Roma Britannica and the Cultural Memory of Egypt: Lord Arundel and the Obelisk of Domitian", in *Roma Britannica: Art Patronage and Cultural Exchange in Eighteenth-Century Rome*, eds. D. Marshall, K. Wolfe and S. Russell, British School at Rome, 2011, pp. 147–70.
* Jacq, Christian. *Magic and mystery in ancient Egypt*. Souvenir Press, 1998. ISBN 0-285-63462-3
* Manley, Bill (ed.). *The Seventy Great Mysteries of Ancient Egypt*. Thames & Hudson. ISBN 0-500-05123-2
* Mertz, Barbara. *Red Land, Black Land: Daily Life in Ancient Egypt*. Dodd Mead, 1978. ISBN 0-396-07575-4
* Mertz, Barbara. *Temples, Tombs and Hieroglyphs: A Popular History of Ancient Egypt*. Bedrick, 1990. ISBN 0-87226-223-5
* *Mysteries of Egypt*. National Geographic Society, 1999. ISBN 0-7922-9752-0

კატეგორია:ეგვიპტოლოგია
კატეგორია:უძველესი ისტორია
კატეგორია:არქეოლოგია
IP-მისამართი

**IP-მისამართი** (აი-პი მისამართი, შემოკლ. ინგლ. Internet Protocol address - ინტერნეტ ოქმის მისამართი) — ლოკალურ ქსელში ან ინტერნეტში ჩართული მოწყობილობის (როგორც წესი კომპიუტერი) უნიკალური იდენტიფიკატორი (მისამართი).

IP-მისამართი წარმოადგენს 32-ბიტურ (IPv4 ვერსიით) ან 128-ბიტურ (IPv6 ვერსიით) ორნიშნა რიცხვს. IP-მისამართის ჩაწერის მოხერხებულ ფორმას წარმოადგენს ოთხი ათობითი რიცხვი (0-დან 255-მდე), დაყოფილი წერტილებით, მაგ. 192.168.0.1. (ან 128.10.2.30 — მისამართის წარმოდგენის ტრადიციული ათობითი ფორმა, ხოლო 10000000 00001010 00000010 00011110 — იგივე მისამართის ორობით ფორმაში წარმოდგენა).

### IPv6 პროტოკოლის საფუძვლები 
როგორც უკვე ვიცით IPv4 პროტოკოლი სისტემათა დამისამართებისთვის იყენებს 32 თანრიგა მნიშვნელობას. ბოლო ათწლეულის მანძილზე ტექნოლოგიურმა განვითარებამ, დიდი რაოდენობით ახალახალი მოწყობილობების გამოჩენამ და სხვა მრავალმა ფაქტორმა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა IPv4 პროტოკოლის სიცოცხლის ხანგრძლივობის საკითხი. კერძოდ, IPv4 პროტოკოლის არასწორმა დაგეგმარებამ IPv4 მისამართების სივრცის სწრაფ მილევას შეუწყო ხელი. შემუშავდა მრავალი ტექნოლოგია (NAT, PAT და ა.შ.), რომელმაც უზრუნველყო IPv4 პროტოკოლის სიცოცხლის ციკლის გახანგრძლივება, მაგრამ ეს არ არის საკმარისი. ახალ პროტოკოლს, რომელმაც უახლოეს მომავალში უნდა ჩაანაცვლოს IPv4 პროტოკოლი წარმოადგენს IPv6. IPv6 პროტოკოლის შემქმნელებმა მისი პროექტირებისას გაითვალისწინეს ყველა ის ნაკლოვანება, რომელიც გააჩნდა მის წინამორბედს და ამ ფორმით შეეცადნენ შეექმნათ უფრო სრულყოფილი პროტოკოლი.
უპირატესობები, რომელსაც იძლება IPv6 პროტოკოლი, არის შემდეგი: 
* შემცირებული თავსართი. როგორც ნახ. 5.6-დან ვხედავთ IPv6 პროტოკოლის თავსართი
შედგება 8 ველისგან, მაშინ როცა IPv6 პროტოკოლის თავსართი შედგებოდა 14 ველისგან;
* გაზრდილი მისამართების სივრცე. IPv6 პროტოკოლი სისტემათა დამისამართებისთვის
იყენებს 128 ბიტიან მნიშვნელობას, რაც რა თქმა უნდა მისამართების საკმარისად დიდ
სივრცეს იძლევა (2128);
* მულტიკასტინგი. მრავალ სისტემასთან კომუნიკაციის საჭიროებისას IPv6 პროტოკოლი
იყენებს multicast გადაცემას. მასში საერთოდ არ გამოიყენება broadcast გადაცემა;
* IPSec. IPv4 პროტოკოლი თავიდანვე არ ყოფილა დაგეგმარებული, როგორც უსაფრთხო
პროტოკოლი და მასში უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად შემუშავდა Internet
Protocol Security (IPSec) პროტოკოლი, რომელიც საჭიროებდა დამატებით კონფიგურაციას.
IPv6 პროტოკოლში ინტეგრირებულია IPSec პროტოკოლი და მისი მეშვეობით
შესაძლებელია დაშიფრული კომუნიკაციის უზრუნველყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ინტერნეტი
ზვიგენები

**ზვიგენები** — ხრტილიანი თევზები ზვიგენისნაირთა რიგისა. არსებობს 3 ქვერიგი: ნამდვილი ზვიგენები, უძველესი ზვიგენები და რქოვანი ზვიგენები. აქვთ თითისტარისებრი სხეული, ხუთ-ხუთი სალაყუჩე ხვრელი (ექვს-ექვსი — მხოლოდ ტროპიკულ ცხვირხერხას და ზოგ პრიმიტიულ ზვიგენებს), ორი ზურგის ფარფლი. კუდქვეშა ფარფლი არ აქვს მხოლოდ ქიცვიან ზვიგენებს ანუ კატრანს, პოლარულ ზვიგენებს, ცხვირხერხას და ზღვის ანგელოზს. ზვიგენების სხეული დაფარულია პლაკოიდური ქერცლით. პირი დიდია, თავის ქვემო ნაწილში მოქცეული. საცურავი ბუშტი არ გააჩნიათ. ბინადრობენ ტროპიკულ, ზომიერ და არქტიკულ ზღვებში. ნამარხი ფორმები ცნობილია კარბონული პერიოდიდან. ამჟამად რიგში გაერთიანებულია 10 ოჯახი. ზვიგენების სხეული სხვადასხვა ზომისაა: გიგანტური ზვიგენების (Cetorhinus maximus) სიგრძე 20 მ აღწევს, კატისებრი ზვიგენების (Scyliorhinus canicula) — 1 მ, ხოლო შავი ქიცვიანი ზვიგენებისა (Spinax spinax) — 47 სმ. ზვიგენების უმრავლესობა (კატისებრი ზვიგენები, ბოლოხერხა და სხვა) კვერცხისმდებელია (კვერცხი დაფარულია რქოვანი შალითით), ზოგი ცოცხლადმშობია (კვერნისებრი ზვიგენები, ქაშაყისებრი ზვიგენები, ქიცვიანი ზვიგენები და სხვა). ზვიგენების უმეტესობა მტაცებელია. იკვებებიან უმთავრესად წვრილი თევზებით, ფსკერის უხერხემლოებით, კანეკლიანებით, მოლუსკებით, ჭიებით. ზოგი თავს ესხმის ადამიანსაც. შავი ზღვის საქართველოს ფარგლებში გვხვდება კატისებრი და ქიცვიანი ზვიგენები.

ზვიგენების ღვიძლისაგან ამზადებენ თევზის ქონს, ზოგიერთის ხორცი იჭმევა. ჩონჩხისაგან აკეთებენ წებოს, ტყავისაგან სხვადასხვა საგანს.

## ლიტერატურა 
* *Никольский Г. В.*, Частная ихтиология, 2 изд., М., 1954

კატეგორია:ზვიგენისნაირნი
Regional Internet Registry

**Regional Internet Registry** — ორგანიზაცია, რომელიც დაკავებულია ინტერნეტში ადრესაციისა და მარშრუტიზაციის საკითხებით.

RIR დანიშნულება ინტერნეტის ფუნქციონირების ტექნიკური მხარეა: IP-მისამართების, ავტონომიური სისტემების ნომრების გამოყოფა, DNS რევერსული ზონების რეგისტრაცია და სხვა ტექნიკური პროექტები. ასევე RIR ახორციელებს ქსელების სტატისტიკურ ანალიზს, ტრაფიკის გაცვლის წერტილების მონიტორინგს და DNS ძირეული ზონების მხარდაჭერით.

კატეგორია:ინტერნეტი
ზაჰი ჰავასი

thumb|250px|ზაჰი ჰავასი, 2003
**ზაჰი ჰავასი** (არაბ. زاهى حواس‎‎, დ. 28 მაისი, 1947, დამიეტა, ეგვიპტე) — ეგვიპტელი არქეოლოგი და ძველი ეგვიპტის ისტორიკოსი, თანამედროვე ეგვიპტოლოგიის ერთ-ერთი აღიარებული ავტორიტეტი. აქტიურ პოპულარიზაციას უწევს ძველი ეგვიპტის ისტორიასა და კულტურას სატელევიზიო დოკუმენტური სერიალების მეშვეობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაჰი ჰავასის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ეგვიპტელი არქეოლოგები
კატეგორია:ეგვიპტელი ეგვიპტოლოგები
კატეგორია:ეგვიპტელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მუმია

[thumb|350px|მუმია [ბრიტანეთის მუზეუმი (ლონდონი)|ბრიტანეთის მუზეუმში.]]
**მუმია** — ბალზამირებით შენახული სხეული. მუმიას უწოდებენ არა მარტო ადამიანის, არამედ ნებისმიერი სხვა ცოცხალი ორგანიზმის სხეულს, რომელსაც სპეციალური ქიმიური დამუშავება უტარდება, რის შედეგადაც წყდება, ან ნელდება ქსოვილების დაშლის პროცესი. განასხვავებენ ხელოვნურად და ბუნებრივად მუმიფიცირებულ სხეულებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ნამარხი ნაშთები

## ლიტერატურა 
*
*Barber, Elizabeth Wayland. 1999. *The Mummies of Ürümchi*. 1999. London. Pan Books. Also: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-04521-8.

## რესურსები ინტერნეტში 
*James M. Deem's Mummy Tombs 
*Naturally Preserved Peruvian Mummies 
*Cat Mummies
*Egyptian and Incan Mummification


კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
ზვირთი

**„ზვირთი“** — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური, ეკონომიკური და ლიტერატურული მუშათა გაზეთი, სოციალ-ფედერალისტური მიმართულების ორგანო; გამოდიოდა თბილისში 1915-1917 წლებში.  1915 წელს № 1 - № 12; 1916 წელს № 13- № 63; 1917 წელს № 64 - № 84. გაზეთში ძირითადად თანამშრომლობდნენ მუშები. მას პოლემიკა ჰქონდა სხვა მიმართულების გაზეთებთან („თანამედროვე აზრი“, „საქართველო“ და სხვა). ზვირთის რედაქტორ-გამომცემელი იყო ივანე დუშურაშვილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
ზიგომიცეტები

**ზიგომიცეტები** () — უმდაბლესი სოკოების ქვეკლასი ფიკომიცეტების კლასისა. აქვთ კარგად განვითარებული, უფრო ხშირად დაუნაწევრებული მიცელიუმი. სქესობრივი პროცესი ზიგოგამიის ტიპისაა. უსქესო გამრავლება ხდება სპორანგიუმებში წარმოქმნილი უმოძრაო სპორანგიოსპორებით, უმრავლესობისა — კონიდიუმებით. ზიგოგიცეტებს ყოფენ რამდენიმე რიგად, რომელთაგან უფრო გავრცელებულია მუკორისნაირნი და ენტომოფთორასნაირნი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ზიგომიცეტები
ზიზილა

**ზიზილა** () — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვთ ფესვთანურ როზეტად შეკრებილი ნიჩბისებრი ან უკუკვერცხისებრი ფოთლები და ერთკალათიანი საყვავილე ღერძი; კალათში განაპირა ყვავილები ენისებრია, მხოლოდ ბუტკოიანი და თეთრი, ვარდისფერი ან იშვიათად წითელი, შიგნითა — მილისებრი, ორსქესიანი და ყვითელი. მრავლდება თესლით და ვეგეტატიურად — დაყოფით.  

10 (15) სახეობა ველურად გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში იზრდება მხოლოდ ერთი სახეობა — *Bellis perennis*. იგი გვხვდება მთელ საქართველოში — ზღვისპირა ზოლში მთის შუა სარტყლამდე და მთისწინებზე, ბაღებში, გზის პირებსა და დანაგვიანებულ ადგილებში. ბუთხუზაყვავილებიან ფორმებს დეკორატიულ მებაღეობაში იყენებენ კლუმბებისა და ბორდიურების გასაფორმებლად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ზიმა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ზიმა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ზიმა — მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, კოდორის მარჯვენა შენაკადი
* ზიმა — ქალაქი რუსეთში
* ზიმა — სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში
ზილგახოხი

**ზილგახოხი** — მწვერვალი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ჯავის მუნიციპალიტეტისა და მცხეთა-მთიანეთის მხარის ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარეების სბისა და ჭელიათისწყლის (ლიახვის აუზი) სათავეებს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3857 მ. აგებულია ზედაიურულ-ვალანჟინური მერგელებით, კირქვებით, კონგლომერატებით, თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით. კალთები ციცაბოა, დამახასიათებელია სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტი. მწვერვალზე 1852 ავიდა რუსი გეოდეზისტი, წარმოშობით პოლონელი, გენერალ-ლეიტენანტი იოსებ ხოძკო.

## სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ზილი

**ზილი** აღნიშნავს:

* ქართული ექვსხმიანი  გალობის ერთ-ერთი მაღალი (წმინდა) ხმა. ამ მნიშვნელობით ტერმინი „ზილი“ მოხსენიებულია XVIII-XIX საუკუნეების ქართულ ლიტერატურაში: „ზილი-კრინი, წვრილი ხმა გალობაში“ (ნ. ჩუბინაშვილი), „ვახტანგ მეფე და იაკობ მაღლა ზილს მიეტკბურება“ (დ. გურამიშვილი). ამჟამად სამხმიან გუნდში ზილი აღარ მონაწილეობს.

* ჩონგურის „წვრილი“ ხმის გამომცემი სიმი (ქვევიდან მეორე), რომელიც გაბმულია ტარის შუამდე. მასზე მელოდია არ დაიკვრება. იყენებენ მხოლოდ შესაბამის აკორდებში. ჩონგურის გადაწყობისას სხვა სიმებთან ერთად ზილიც იცვლის სიმაღლეს, მაგრამ ყოველგვარ წყობაში ყველა სიმზე მაღლა ჟღერს. ზილი მაღალი სიმის აღმნიშვნელ ზოგად სახელადაც იხმარებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური მუსიკა
მარკ ზლატკინი

**მარკ იზრაელის ძე ზლატკინი** (; დ. 30 ივლისი, 1898, სოფ. გროდოვკა, დონეცკის ოლქი, ― გ. სექტემბერი 1995, ისრაელი) — ჟურნალისტი და გამომცემელი. 

ცენტრალური გამომცემლობების „იზვესტიის“, „პრავდის“, „ტრუდის“ ამიერკავკასიის განყოფილების გამგე 1925 წლიდან. 1927 წლიდან გამომცემლობა „ზარია ვოსტოკას“ დირექტორის მოადგილე, 1941 წლიდან — დირექტორი. 1963 წლიდან გამომცემლობა „მერანის“ რუსული გამოცემათა რედაქციის მთავარი რედაქტორი, 1985 წლიდან ― ამ გამომცემლობის მთავარი კონსულტანტი. მისი რედაქტორობით გამოიცა ქართველ კლასიკოსთა და თანამედროვე მწერალთა თხზულებანი რუსულ ენაზე. ავტორია ორიგინ. ჟანრის თხზულებისა „როცა წიგნი ხალხებს აახლოებს“ (რუს. ენაზე, 1972, 1979), რომელიც ასახავს 20–70-იანი წლების ლიტერატურულ მოვლენებს. 983 რუს. და 1986 ქართ. ენაზე გამოვიდა ზლატკინის წიგნი  „მათი მოსაგონარი ჩანახატები“, რომელშიც მოცემულია ქართული კულტურის მოღვაწეთა ლიტერატურული სახეები. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ჟურნალისტები
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
KV60

**აკლდამა KV60** — ეგვიპტის მეფეთა ველზე ერთ-ერთი ყველაზე საიდუმლოებით მოცული სარკოფაგი თებეს ნეკროპოლისში, მასში ნაპოვნი ერთი ქალის მუმიის წარმომავლობის გაურკვევლობის გამო. სავარაუდოდ, ეს მუმია ეგვიპტის ფარაონ ჰატშეფსუტს ეკუთვნის.

1903 წელს ჰოვარდ კარტერის მიერ სარკოფაგის აღმოჩენისას, ის დარბეული აღმოჩნდა ანტიკურობის პერიოდიდან, თუმცა მასში მაინც აღმოჩნდა ორი მუმია, ცოტაოდენ სამარხ ნივთებთან ერთად. კარტერს დიდი ყურადღება ამ სარკოფაგისთვის მისი მდგომარეობის გამო არ მიუქცევია.

1906 წელს ედვარდ აირტონმა სარკოფაგი ხელახლა გასხნა და ერთი მუმია ეგვიპტის მუზეუმში გადაიტანა. საყდარს, რომელშიც მუმია იყო დასვენებული, ჰქონდა წარწერა "სამეფო ფერშალი, ინ". ეს პიროვნება მიიჩნიეს, როგორც სიტ-რა, სახელად ინ, რომელიც ჰატშეპსუტის სამეფო ფერშალი იყო. ვინაიდან არც კარტერსა და არც აირტონს აკლდამის ადგილსამყოფლის ადგილი ან რუკა არ დაუხაზავთ, მისი მდებარეობა მალევე დავიწყებას მიეცა.

ეგვიპტოლოგმა, ელისაბედ თომასმა, (1966) წელს ივარაუდა, რომ მეორე ამოუცნობი მუმია ჰატშეფსუტისა უნდა ყოფილიყო, რომელიც აქ (ფერშლის სამარხში) თუტმოს III-ს უნდა გადმოეტანა, ჰატშეფსუტის მტრობის კამპანიის გამო.

1990 წელს სამარხი ხელახლა აღმოაჩინეს და გახსნეს დონალდ რაიანის გუნდის წევრებმა. აღმოჩენილი მუმია შედარებით ხნიერი ქალისა იყო და მისი მარცხენა ხელი ფიქრირებული იყო სამეფო ოჯახის წევრთა მუმიებისთვის შესაბამის პოზაში. თუმცა მუმიასთან აღმოჩენილი არცერთი თიხის ჭურჭელი არ იყო მე-20 დინასტიაზე უფრო ძველი. ასევე აღმოაჩინეს ხის სახის სამკაულის ნაწილი, რომელიც მამაკაცისა უნდა ყოფილიყო (მასში ყალბი წვერის ადგილი უნდა ყოფილიყო), თუმცა აკლდამაში მხოლოდ ქალები იყო დამარხული, ხოლო ჰატშეფსუტს, გადმოცემით, ყალბი წვერი უნდა ეტარებინა. მუმია ახალ ხის საყდარში ჩაასვენს და სამარხში დატოვეს, რომელიც ხელახლა დაილუქა.

2007 წლის გაზაფხულზე სარკოფაგი ხელახლა გახსნეს და მეორე მუმია ტესტირებისთვის გამოიტანეს. 2007 წლის 27 ივნისს ზაჰი ჰავასმა წარმოადგინა მტკიცება იმის შესახებ, რომ ეს ხანშიშესული ქალის სხეული სინამდვილეში ჰატშეფუსტს ეკუთვნოდა.

## ლიტერატურა 
* Nicholas Reeves and Richard H. Wilkinson, *The Complete Valley of the Kings* (Thames & Hudson, 1996) pp.&nbsp;186–187.
* Donald P. Ryan, "Who is buried in KV60", *KMT* 1:1, 1990.
* Siliotti, A. Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples, 1996, A.A. Gaddis, Cairo.

## რესურესები ინტერნეტში 
* თებეს კარტოგრაფიის პროექტი  – სარკოფაგის გეგმები და სხვა დეტალები.
* დონალ დაიანის საიტი - მუმიის სურათებით, გადაღებული სარკოფაგის პოვნის მომენტში.

კატეგორია:მეფეთა ველი
კოსმოს-954

thumb|300px|თანამგზავრის სქემა.
**კოსმოს-954** (Космос-954) — სერია УС-А საბჭოთა ხელოვნური თანამგზავრი კოსმოსური დაზვერვისა და სამიზნის მითითების სისტემითა და ბირთვული რეაქტორით ბორტზე. 1978 წლის 24 იანვარს ჩამოვარდა კანადის ტერიტორიაზე და ქვეყნის ჩრდილოდასაველთის ტერიტორიის დაახ. 100 ათასი კმ² რადიოაქტიური დაბინძურება გამოიწვია. მოსახლეობის ევაკუაცია არ განხორციელებულა. პირდაპირი მსხვერპლი ან ნგრევა ჩამოვარდნას არ გამოუწვევია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Radiation Geophysics &mdash; Operation Morning Light &mdash; A personal account, Natural Resources Canada &mdash; a detailed first-hand account of recovering pieces of Kosmos 954; includes pictures.
* Note verbale dated 19 December 1978 from the Permanent Mission of Canada to the United Nations  Description and location of recovered pieces.
* 
* 1978 Cosmos 954 and Operation Morning Light  &mdash; Prince of Wales Northern Heritage Centre, Yellowknife, North West Territories, Canada

კატეგორია:დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრები
კატეგორია:დაზვერვის სისტემები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირი
კატეგორია:ცივი ომი
რუსეთის სამხედრო ბაზები

thumb|right|400px|რუსეთის სამხედრო ბაზები
## რუსეთის საზღვრებს გარეთ
### სომხეთი 
რუსეთის 102-ე სამხედრო ბაზა, გიუმრი, სომხეთი. სამხედრო პერსონალის რაოდენობა შეადგენს 3,214 - 5,000 ადამიანს.

### საქართველო 
რუსეთის ფედერაციამ ცალმხრივად მიიღო გადაწყვეტილება სამხედრო ბაზების მშენებლობასთან დაკავშირებით მის მიერ ოკუპირებულ საქართველოს რეგიონებში: აფხაზეთში და სამხრეთ ოსეთში. მთლიანობაში დაახლოებით 8,000 ადამიანი.

### ყირგიზეთი 
სამხედრო ბაზე CSTO შეთანხმებით, კანტი, ყირგიზეთი.

### მოლდოვა 
რუსეთის სამხედრო ბაზა ტრანსნისტრიაში, დსთ-ს სამშვიდობო ძალები. დაახლოებით 1,500 სამხედრო მოსამსახურე.

### ტაჯიკეთი 
რუსეთის 201-ე მოტო-მსროლელი დივიზია. ასევე ვრცელი სამოქალაქო/სამხედრო აეროპორტი დუშანბესთან, რომელსაც შეუძლია ემსახუროს ყველა სახის სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავს. რუსეთის და ტაჯიკეთის საჰაერო ძალები დაბანაკებულია დუშანბეში, ფარხორის საჰაერო ბაზის ირგვლივ. დაახლოებით 7,500 მოსამსახურე.

### უკრაინა 
შავი ზღვის ფლოტი (2017?-მდე), სევასტოპოლი, უკრაინა. დაახლოებით 26,000 ჯარისკაცი.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეიარაღება
კატეგორია:სამხედრო ბაზები ქვეყნების მიხედვით
ტონი ბლერი

**ენტონი ჩარლზ ლინტონ ბლერი** ; დ. 6 მაისი, 1953, ედინბურგი) — გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი 1997-2007 წლებში, ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი 1994-2007 წლებში და პარლამენტის წევრი სეჯფილდის ოლქიდან 1983-2007 წლებში. 2007 წლის 27 ივნისს გადადგა პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან და ამავე დროს დაინიშნა ახლო აღმოსავლეთში დესპანად გაეროს, ევროკავშირის, აშშ-ისა და რუსეთის (კვარტეტი) სახელით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Office of Tony Blair  – Official website
* Tony Blair Faith Foundation 
* The Blair Years – Timeline at BBC News

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XX საუკუნეში
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XXI საუკუნეში
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ედინბურგში დაბადებულები
კრაუნის შადრევანი

მინი|250პქ|შადრევანი
მინი|250პქ|კრაუნის შადრევნის კოშკი
**კრაუნის შადრევანი** (ინგლ. Crown Fountain) — ინტერაქტიული საზოგადოებრივი შადრევანი ათასლწეულის პარკში, ჩიკაგო, ილინოისი; შექმნილი ჟაუმე პლენსას პროექტით, გაიხსნა 2004 წლის ივლისში. მდებარეობს მიჩიგანის ავენიუს სამხრეთ ნაწილში ჩიკაგოს ისტორიული მიჩიგანის ბულვარის კვარტლის მოპირდაპირე მხარეს, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტის ჩრდილოეთით და მაკკორმიკ ტრიბიუნ პლაზას სამხრეთით მედისონ ავენიუსა და მონროს ქუჩას შორის.

შადრევანი შედგება შავი გრანიტის ამრეკლი აუზისგან (15 მ სიგანე, 71 მ სიგრძე და 6,4 მმ სიღრმე. შადრევნის ორივე ბოლოს დგას მინის აგურის დიოდური ნათურებით აღჭურვილი სკულპტურა (15 მ სიმაღლით, 7 მ. სიღრმით და 4,9 მ სიგანით). პროექტის განხორციელება დაჯდა $17 მილიონი დოლარი, აქედან $10 მილიონი კრაუნის ოჯახის საჩუქარი იყო, რომლის სახელსაც შადრევანი ამჟამად ატარებს.

შადრევნის ანიმაციას ახორციელებს განათებისა და ელექტრონული სურათების მუდმივი დინამიკური გამოფენა. სურათები დროდადრო იცვლება ბუნებრივი წყალვარდნილებისა და ჩანჩქერების პანორამებით, თუმცა ეს კოშკები ყველაზე უკეთ ცნობილია ჩიკაგოელთა სახეების გამოფენით. სულ 1000-მდე ჩიგაკოელის სახე ჩნდება მონაცვლეობით კოშკების ზედაპირზე. ამასთან ილუზია იქმნება, რომ წყალი ამ სახეების მომუწული პირიდან იღვრება, ტრადიციული შადრევნების იმიტაციით, რომლებსაც ქვის ქანდაკებებში წყლის მილი აქვთ დატანებული.

შადრევანი მოქმედებს შუა გაზაფხულიდან შუა ზაფხულამდე ამინდის მიხედვით, ხოლო სურათები კოშკებზე მთელი წელი მონაცვლეობს. ავტორის ჩანაფიქრით შადრევანმა უნდა ასახოს ქალაქის სოციალური ევოლუცია მასში შეტანილი სურათების კოლექციის პერიოდული განახლებით. როცა შადრევნიდან სახეებიდან წყლის ჭავლი არ გამოედინება, ის კოშკების თავიდან იღვრება.

კატეგორია:ჩიკაგოს ღირსშესანიშნაობები
პოლტავის მებანდურეების კაპელა

thumb|350px|პოლტავის კაპელა 1927 წ. კიევის სტილის ბანდურებით.
**პოლტავის ბანდურისტების კაპელა** (უკრ. Пoлтавська капeла бандуристiв), ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი, რომელიც მრავალსიმიან უკრაინულ ბანდურას თანხლებით ასრულებდა. თავდაპირველად შეიქმნა 1925 წლის თებერვალში, მამაკაცთა საეკლესიო ქორის ბაზაზე, რომელიც უკრაინულ მართლმადიდებელ საკათედრო ტაძარში გალობდა პოლტავაში ფედირ (ხვედირ) პაპადიჩის ხელმძღვანელობით. ანსამბლი დაიშალა 1934 წლის ოქტომბერში.

კატეგორია:უკრაინული მუსიკა
კატეგორია:ქორები
ჰნატ ხოტკევიჩი

**ჰნატ ხოტკევიჩი** (უკრ.: Гнат Мартинович Хоткевич, დ. 31 დეკემბერი, 1877, ხარკივი — გ. 8 ოქტომბერი, 1938, იქვე) — უკრაინელი მწერალი, ეთნოგრაფი, დრამატურგი, კომპოზიტორი, მუსიკოლოგი და ბანდურისტი.

დედამისი დიასახლისი იყო. მცირე ცნობა მოიპოვება მამამისის შესახებ, რომელმაც ოჯახი 1880-იან წლებში მიატოვა. ბავშვობაში ჰნატმა პიანინოსა და ვიოლინოზე დაკვრა ისწავლა, მოგვიანებით კი ბანდურაზეც, რეგიონის ბრმა მუსიკოსებზე დაკვირვებით. უმაღლესი განათლება ინჟინრის დიპლომით დაამთავრა. მიუხედავად ამისა, სახელი გაითქვა როგორც ლიტერატორმა, დრამატურგმა, ეთნოგრაფმა და თანამედროვე ბანდურის ხელოვნების დამფუძნებელმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* უკრაინის ენციკლოპედია

კატეგორია:უკრაინელი მუსიკოსები
კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ხარკოვში დაბადებულები
მაიკ ტაისონი

მინი|მაიკ ტაისონი, 2019
**მაიკლ ჯერალდ „მაიკ“ ტაისონი** (; დ. 30 ივნისი, 1966) — ამერიკელი მოკრივე. მსოფლიო ჩემპიონი სუპერმძიმე წონით კატეგორიაში WBC ვერსიით (1987-90, 1995-96), მსოფლიოს აბსოლუტური ჩემპიონი პროფესიონალთა შორის (1987-90). ამერიკულმა ჟურნალმა „Ring“ ყველა დროისა და ხალხის მე-14 უდიდეს მძიმეწონოსან მოკრივედ გამოაცხადა.

„რკინის მაიკმა“ მაინც ვერ შეძლო საკუთარი პოტენციალის სრულად რეალიზაცია. მისი მწვრთნელი კასა დ’ამატოს გარდაცვალების შემდეგ მაიკი მორალურად გატყდა. მისი დამარცხება „ბასტერ“ დაგლასის მიერ 1990 წელს, დღემდე ითვლება კრივის ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს სენსაციად. თავად ტაისონმა აღიარა, რომ მისი კარიერა კრივში დაგლასთან დამარცხებით დასრულდა. „ჩემთვის კრივი ამის შემდეგ უბრალოდ ფულის შოვნის საშუალება გახდა და მეტი არაფერი“ - განაცხადა ტაისონმა ერთ-ერთ ინტერვიუში. მას შემდეგ ტაისონს ბევრი უსიამოვნება შეემთხვა, ორჯერ ციხეშიც მოხვდა და სრულად გამოვიდა ფორმიდან. გარკვეული ხნის შემდეგ, მიუხედავად ყველაფრისა ვარჯიში კვლავ დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოპტიკური ბოჭკო

thumb|220px|ოპტიკური ბოჭკოები
**ოპტიკური ბოჭკო** — მინის ან პლასტიკის ძაფი, რომელსაც სინათლის გადასატანად იყენებენ სრული შინაგანი არკვლის მეშვეობით. შინაგანი არეკვლა მიიღწევა მაღალი გარდატეხის მაჩვენებლიანი ოპტიკური გულისა და შედარებით დაბალი გარდატეხის მაჩვენებლიანი ოპტიკური გარსით. ასეთი თანაფარდობა რაღაც კუთხით დაცემული სხივი განიცდის სრულ შინაგან არეკვლას და ვრცელდება გულში. ასეთი მრავალჯერადი არეკვლებით სხივგამტარის ერთი ბოლოდან მეორე ბოლომდე ვრცელდება სხივი. მეცნიერებას რომელიც სწავლობს ასეთ მოვლენებს და ტექნიკას *ბოჭკოვანი ოპტიკა* ეწოდება, რომელიც მეოცე საუკუნის 50–იან წლებში აღმოცენდა. ლინზური ოპტიკისგან განსხვავებით, ბოჭკოვან–ოპტიკური ელემენტები გამოსახულებას კი გადასცემენ, მაგრამ ვერ აყალიბებენ მას.

## ფაქტურა 
მოქმედების მარტივი პრინციპი საშუალებას იძლევა გამოყენებულ იქნას სხვადასხვა მეთოდები, რომლითაც იქმნება მრავალი სახის ოპტიკური ბოჭკო:
* ერთმოდიანი ოპტიკური ბოჭკო
* მულტიმოდიანი ოპტიკური ბოჭკო
* ოპტიკური ბოჭკო გარდატეხის გრადიენტული მაჩვენებლით
* ოპტიკური ბოჭკო გადატეხის მაჩვენებლის განაწილების საფეხუროვანი პროფილით

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ოპტიკა
კატეგორია:სატელეკომუნიკაციო საშუალებები
კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
ზოლიანი ვეშაპისებრნი

**ზოლიანი ვეშაპისებრნი** () — ზღვის ძუძუმწოვრების ოჯახი უკბილო ვეშაპების ქვერიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 6-იდან 33 მ-მდე აღწევს. მუცელზე და ყელზე 14-120 გასწვრივი ზოლი — ნაკეცი გასდევთ (აქედანაა სახელწოდებაც). ვეშაპის ულვაშის ფირფიტები ფართოა, 1 მ-მდე სიმაღლისა, უხეშფოჩებიანი. ზოლიანი ვეშაპისებრნი ფართოდ არიან გავრცელებული მსოფლიო ოკეანეში. იკვებებია პლანქტონური კიბოსნაირებითა და პატარ-პატარა თევზებით. გაზაფხულზე გადადიან ცივ წყალში ცხიმის დასაგროვებლად. შემოდგომაზე კი — ზომიერ და თბილ წყალში გასამრავლებლად. ცოცხლობენ 50 წლამდე. ოჯახში 2 გვარია რამდენიმე სახეობით: ფინვალი, ლურჯი ვეშაპი, ბრაიდის ზოლებიანი ვეშაპი, სეივალი, კუზიანი ვეშაპი და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უკბილო ვეშაპები
ზომიერი სარტყლები

**ზომიერი სარტყლები** — გეოგრაფიული სარტყლები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროების ზომიერ განედებში (ჩ. გ. 40-65° შორის და ს. გ. 42-58° შორის). ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში ჭარბობს ხმელეთი (დაახლოებით 55%), სამხრეთ ნახევარსფეროს ზომიერი სარტყლის უდიდესი ნაწილი (დაახლოებით 98%) ოკეანეს უჭირავს. ზომიერ სარტყლებში მკვეთრადაა გამოსახული სითბური რეჟიმის სეზონურობა, ხანგრძლივი ცივი ზამთარი. დედამიწის ზედაპირი ზომიერ სარტყელში წლის განმავლობაში იღებს 290-340-იდან 580-670-მდე კჯ/სმ2 (70-80-იდან 140-160-მდე კკალ/სმ2) მზის სითბოს. აქ მთელი წლის განმავლობაში გაბატონებულია დასავლეთური გადატანა, რაც ციკლონურ მოქმედებასთან ერთად ხელს უწყობს თბილი და ცივი ჰაერის მასების ინტენსიურ ცვლას და ტენის გადაადგილებას ოკეანიდან ხმელეთზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ატმოსფეროს ცირკულაცია

## ლიტერატურა
კატეგორია:კლიმატოლოგია
კატეგორია:კლიმატი
ზონარკუდასებრნი

**ზონარკუდასებრნი** () — ხვლიკების ოჯახი. შეიცავს 4 გვარის 30-ზე მეტ სახეობას. სხეულის სიგრძე (უკუდოდ) 25 სმ აღწევს. ზურგის მხარე ჩვეულებრივად მუქი მურა ან მუქი ნარინჯისფერია. რგოლოვანი ან ძლიერ წიბოვანი ქერცლი კუდზე წარმოქმნის სწორ რგოლებს, საიდანაც მოდის ოჯახის სახელწოდებაც. ზოგიერთი გვარის წარმომადგენელს მოკლე სხეული და კარგად განვითარებული კიდურები აქვს, ზოგიერთს კი — წაგრძელებული სხეული და განუვითარებელი კიდურები. გავრცელებული არიან სამხრეთ და ტროპიკულ აფრიკაში. ბინადრობენ ძირითადად მთებში. უმრავლესობა კვერცხოხლადმშობია. იკვებებიან უხერხემლოებითა და წვრილი ხერხემლიანებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ზონარკუდასებრნი
MTV ევროპა

right|200px
**MTV ევროპა** — ინგლისურენოვანი სატელევიზიო არხი. მაუწყებლობა დაიწყო 1987 წლის 1 აგვისტოს. 24 საათიანი ინგლისურენოვანი არხის სამიზნო მაყურებლები 16-დან 24 წლამდე მერყეობს. MTV ევროპა გადაიცემა სატელიტის, კაბელური ტელევიზიის და სხვა სახმელეთო გადაცემის გზით. MTV პიონერი მაუწყებელი გახდა ევროპაში, როდესაც თავისი მაუწყებლობა განაახლა და ციფრულად დაკომპრესირებული გადაცემა დანერგა 1995 წელს. ამჟამად, ის ევროპაში ყველა ციფრულ პლათფორმაზე მაუწყებლობს. MTV ევროპას მთლიანად ფლობს და ხელმძღვანელობს MTV Networks Europe. მისი სათავო ოფისი მდებარეობს კამდენში, ლონდონში. 2001 წელს, მას სახელი გადაერქვა და MTV European (MTV ევროპული) დაერქვა, ეს არხი მხოლოდ რამდენიმე ქვეყანაში მაუწყებლობს: ისლანდია, ირლანდია, ისრაელი, ბულგარეთი, საბერძნეთი, კვიპროსი და მალტა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:MTV
ზოოქლორელა

**ზოოქლორელა** () — ზოგიერთი ერთუჯრედიანი მწვანე წყალმცენარის (ქლორელა, კარტერია, პლევროკოკი) საერთო სახელწოდება. ცხოვრობენ უხერხემლო ცხოველების — ინფუზორიების, ღრუბლების და სხვა სხეულში. 

ზოოქლორელასა და ცხოველის ურთიერთდამოკიდებულება სიმბიოზურია: ცხოველი ფოტოსინთეზის პროცესში ზოოქლორელას მიერ გამომუშავებული ნახშირწყლებით სარგებლობს, ზოოქლორელა კი ცხოველის აზოტოვან ნივთიერებას და მის მიერ გამოყოფილ ნახშირორჟანგს იყენებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მწვანე წყალმცენარეები
ზონკარი

**ზონკარი** — ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ზონკარისა და ქვემო ზონკარის საერთო სახელწოდება.

სოფელი იოანე ბატონიშვილის მიერ 1790-იან წლებში შედგენილი ქართლ-კახეთის აღწერაში იხსენიება პატარა ლიახვის ხეობის ოსურ სოფლებს შორის („ოსის ზონკარი“). სოფელს იხსენიებს ასევე XVIII საუკუნის მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი. XX საუკუნეში გაიყო ორ სოფლად: ზემო ზონკარი და ქვემო ზონკარი. 1922-1990 წლებში შეიყვანეს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში. 1990-იანი წლების კონფლიქტის შემდეგ ორივე სოფელი რჩებოდა საქართველოს იურისდიქციის ქვეშ. 2002 წლის აღწერით ზემო ზონკარში იყო 41 მცხოვრები, ქვემო ზონკარში — 70. 2006 წელს ორივე სოფელი შევიდა ერედვის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში საერთო სახელწოდებით — ზონკარი. 2008 წლიდან ზონკარი ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. 
## კულტურული მემკვიდრეობა
* ზონკარის ღვთისმშობლის ეკლესია
* ზონკარის კოშკიანი ეკლესია
* ზონკარის შიოწმინდის ეკლესია
* ზონკარის ზურგიანი კოშკი
* ზონკარის კოშკი
* ზონკარის დარბაზი
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ნესტან კვინიკაძე

**ნესტან (ნენე) კვინიკაძე** (დ. 5 ივნისი, 1980, თბილისი) — ქართველი მწერალი, სცენარისტი და ჟურნალისტი. არის რამდენიმე კინოსცენარის და პიესის ავტორი. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე პროზაული კრებული და ერთი რომანი — „ისპაჰანის ბულბულები“. 2006 წლიდან ქართულ-ინგლისური ყოველთვიური უფასო ჟურნალის „ფოკუსის“ მთავარი რედაქტორი. თავის ესეებს და სტატიებს რეგულარულად აქვეყნებს ჟურნალ „ანაბეჭდში“. 2007–2008 წლებში იყო სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის ტელეგადაცემის, თოქ-შოუს — „ნანიკოს შოუს“ ერთ-ერთი პროდიუსერი.

## ბიბლიოგრაფია 
### რომანები 
* 2000: „ამარგი“ დოკუმენტური რომანი
* 2004: „ისპაჰანის ბულბულები“
* 2008: „იაგუარების ტექნო“
### პროზაული კრებულები 
* 2000: „ერთსულად“
* 2002: „პაიუში ფანტანები“
* 2005: „Herself: მოთხრობები: Dedicated to Toma“
 
## ფილმოგრაფია 
### სცენარის ავტორი 
*2003: „მინუს 37 – ჩემი მხედველობა /დუმილი/ივლისი“   რეჟ. თამარ შავგულიძე
*2003:  „კლასობანა“ რეჟ. თამარ შავგულიძე

### გადაღებულია ფილმებში
*2003: „უსმინე შოპენს“ რეჟ. თორნიკე ბზიავა
*2003: „კლასობანა“  რეჟ. თამარ შავგულიძე
*2003:  „მინუს 37 – ჩემი მხედველობა /დუმილი/ივლისი“ რეჟ. თამარ შავგულიძე
*2009: „ჯაყოს ხიზნები“  რეჟ. დავით ჯანელიძე
*2011: „მარილივით თეთრი“ რეჟ. ქეთევან (ქეთი) მაჭავარიანი

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზრესი

**ზრესი**, **ზრესკი**, **ფასკია** — ტბა საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1720 მ. წყლის სარკის ფართობი 1,77 კმ², აუზის ფართობი 48,4 კმ², საშუალო სიღრმე 0,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1 მ. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. მაქსიმალური დონე აპრილ-მაისშია, მინიმალური — იანვარ-თებერვალში. ტბასთან არხით შეერთებულია მდინარე მურჯახეთისწყალი. იყენებენ სარწყავად. არის თევზი (კალმახი, ქაშაყი, ხრამული, ფრიტა, კობრი, მტკვრის წვერა და სხვ.).

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
ზრუნი

**ზრუნი** — სამგლოვიარო ბანი მიცვალებულის დაკრძალვის ქართულ ხალხურ რიტუალში.

სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით ზრუნი „გოდების ბანია“. ნიკოლოზ ჩუბინაშვილიც მას განმარტავს როგორც „გოდების ბანს მოტირალთაგან“. მთის რაჭაში ტერმინი „ზრუნი“ ინდივიდუალურ მოთქმას და ზოგჯერ სამგლოვიარო ტექსტსაც აღნიშნავს. ეს განასხვავებს მას ზარისგან. 

## ლიტერატურა
* სიხარულიძე ქ., სამგლოვიარო ლექსები, წგ.: ქართული ხალხური პოეტური შემოქმედება, [ტ.] 1, თბ., 1960.
* სიხარულიძე ქ., ხალხური ხელოვნების ისტორიიდან, «საბჭოთა ხელოვნება», 1963, №5.
* ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938.

კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
ევანდერ ჰოლიფილდი

thumb|ევანდერ ჰოლიფილდი
**ევანდერ ჰოლიფილი** (ინგლ. Evander Holyfield, დ. 19 ოქტომბერი, 1962) —    ამერიკელი მოკრივე, მსოფლიოს აბსოლუტური ჩემპიონი სუპერმძიმე წონით პროფესიონალთა შორის (1990—92, 1996—99), 1984 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი ნახევრადმძიმე წონით კატეგორიაში, 1981 წლის პანამერიკული თამაშების ვერცხლის პრიზიორი. მსოფლიოს აბსოლუტური ჩემპიონის პირველი ტიტული მიიღო ჯეიმზ დუგლასთან ორთაბრძოლაში, რომელიც 1990 წლის 25 ოქტომბერს ჩატარდა. მისი კარიერის კულმინაცია 1996 წელს მაიკ ტაისონთან ორთაბრძოლა გახდა, რომელიც ევანდერის გამარჯვებით დასრულდა. 1997 წლის 28 ივლისს შედგა მატჩ-რევანში ჰოლიფილდ-ტაისონი. ტაისონი არასპორტულად მოიქცა, ვინაიდან ორთაბრძოლის დროს მას ყურის ნიჟარის ზემო უკანა ნაწილი მოაჭამა, რის გამოც დისკვალიფიკაცია მიენიჭა. 1999 წლის 13 მარტს ევანდერმა წააგო მსოფლიოს ახალ აბსოლუტურ ჩემპიონ ლენოქს ლუისთან.

კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:კრივის აბსოლუტური ჩემპიონები
კატეგორია:დაბადებული  19 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული    1962
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეგესკოვის სასახლე

thumb|350px|ეგესკოვის სასახლე
**ეგესკოვის სასახლე** (დან.: Egeskov Slot) მდებარეობს კუნძული ფუნენის სამხრეთით, დანიაში. ეს ნაგებობა ევროპის ყველაზე უკეთ შენახული რენესანსის წყალზე მდგარი სასახლეა. შენობა ფრანდს ბროკენჰუუსმა ააშენებინა 1554 წელს.

თავადაზნაურთა ქიშპობით (დან. Grevens fejde) გამოწვეული სამოქალაქო ომით შექმნილი სიტუაციის გამო (რომელიც ასევე დაკავშირებული იყო პროტესტანტული რეფორმაციის შემოღებასთან), დანიელ დიდგვაროვანთა უმრავლესობა საცხოვრებელს ციხე-სიმაგრეების სახით აგებდნენ. 

ციხე-სასახლე შემდგარია მუხის ჯებირებზე და მცირე ტბის ცენტრშია აგებული. თავდაპირველად ერთადერთი მისასვლელი ციხესთან გასახსნელი ხიდი იყო. ლეგენდის თანახმად, შენობის საძირკვლის ასაგებად მთელი მუხის ტყის გაჩეხვა გახდა საჭირო, საიდანაც მომდინარეობს სახელი "ეგესკოვ" (მუხის ტყე).

კატეგორია:დანიის სასახლეები
კატეგორია:რენესანსის სასახლეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ზოფხიტო

**ზოფხიტო** — ხეობის მარტივი ტიპის სამხრეთ-აღმოსავლეთური ექსპოზიციის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადის ზოფხიტურის სათავეებში.

იწყება მწვერვალ დიდი გეზეს აღმოსავლეთით. 2015 წლის მონაცემებით მყინვარის ფართობია 2,42 კმ², ხოლო სიგრძე 4,84 კმ. მისი ენა ზღვის დონიდან 2605 მეტრზე მთავრდება. ფირნის აუზი და ენა 300 მეტრის სიმაღლის ყინულვარდნილითაა გამოყოფილი, ენას იდეალური მოხაზულობა აქვს, მისი სიგანე დაახლოებით 500 მეტრია.

## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი

გაერთიანებული სამეფოს **პრემიერ-მინისტრი** — მთავრობის თავმჯდომარე, რომელიც პასუხისმგებელია პარლამენტის წინაშე. მთავრობის თავმჯდომარედ მონარქის მიერ ინიშნება პიროვნება ვინც სარგებლობს თემთა პალატის უმრავლესობის მხარდაჭერით (ძირითადად იმ პარტიის ლიდერი ვინც ფლობს უმრავლესობას). პრემიერ-მინისტრი და მინისტრები არიან პარლამენტის წევრებიც. 2024 წლის 5 ივლისიდან, პრემიერ-მინისტრი პოსტზე მსახურობს ლეიბორისტი კირ სტარმერი.

პრემიერ-მინისტრის რეზიდენცია მდებარეობს დაუნინგ სტრიტზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* **ოფიციალური საიტი **
* Number 10 official website
* Photos from the Prime Minister's Office
* Parliament of the United Kingdom. (2004). Official Website.
* Principal Ministers of the Crown: 1730–2006

პრემიერ-მინისტრი
*
ევროპის კონსტიტუციის პროექტი

მინი|ევროპის ქვეყნების მონაწილეობა პროექტის მიღებაში:
**ევროპის კონსტიტუციის პროექტი** (სრული სახელწოდება: *შეთანხმება ევროპაში საერთო კონსტიტუციის შექმნის თაობაზე*) — განუხორციელებელი საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომლის მიზანი ევროპის კავშირისთვის ახალი კონსტიტუციის შექმნა იყო. ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა 2004 წელს კავშირის წევრი ქვეყნების წარმომადგენელთა მიერ, რომში, თუმცა ის ექვემდებარეობდა ყველა წევრი სახელმწიფოს რატიფიკაციას, რომელთა შორის ორმა ქვეყანამ რეფერენდუმით ეს პროექტი უარყო.

## ისტორია 
პროექტის მთავარი მიზანი იყო არსებული ხელშეკრულებების, რომლებიც კავშირის მიმდინარე კონსტიტუციის საფუძველს წარმოადგენს, შეცვლა ახალი უნიფორმული ადამიანის უფლებების კოდიფიცირებით მთელი ევროპის მასშტაბით და გადაწყვეტილების მიღების პროცესის გამარტივება 27-წევრიანი ორგანიზაციისთვის.

პროექტის ხელშეკრულებას ხელი მოეწრა რომში წევრი სახელმწიფოების მეთაურთა მიერ 2004 წლის 29 ოქტომბერს. რატიფიცირების პროცესში 2005 წელს ფრანგებმა (29 მაისი) და ჰოლანდიელებმა (1 ივნისი) უარყვეს შეთანხმება რეფერენდუმით. ამ ორ ქვეყანაში კონსტიტუციის პროექტის ჩავარდნის გამო ზოგიერთი სხვა ქვეყნის მთავრობებმაც რეფერენდუმი გადადეს ან გააუქმეს, რამაც კონსტიტუციის მომავალი სათუო გახადა. რატიფიცირების შემთხვევაში ხელშეკრულება ძალაში შევიდოდა 2006 წლის 1 ნოემბერს. საერთო ჯამში, 18 წევრმა ქვეყანამ დოკუმენტს რატიფიცირება გაუკეთა, 2-მა უარყო, ხოლო 7-მა პროცესი გადადო.

კონსტიტუციის ხელშეკრულების ჩავარდნის გამო ევროპის საბჭოს სხდომაზე 2007 წლის ივნისში გადაწყდა დაწყებულიყო მოლაპარაკებები ძველი დოკუმენტის შემცვლელ რეფორმის ტრაქტატზე, რომელშიც შევიდოდა ძველი ტრაქტატის მრავალი ელემენტი, თუმცა მრავალი წინააღმდეგობრივი ელემენტის გამოკლებით (მათ შორის სიტყვა კონსტიტუციის უარყოფით).

საბოლოოდ ევროკონსტიტუცია ძალაში არ შევიდა, რადგანაც რეფერენდუმზე გატანისას მის წინააღმდეგ ადამიანთა უფრო დიდი რაოდენობა წავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* History of the Constitution .
* The Constitution for the European Union.

კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:კონსტიტუციები
კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ზოტიმერია

**ზოტიმერია**, **ზოტისმთა** — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარეების გუბაზეულისა და ქვაბლიანის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2676 მ. 

აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტებით, მათი ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. კალთები დამრეცია და ემჩნევა მეოთხეული გამყინვარების კვალი. ზოტიმერია შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
ისპაჰანის ბულბულები

**„ისპაჰანის ბულბულები“** — ნესტან კვინიკაძის რომანი, რომელიც 2004 წელს გამოიცა. რომანი მოგვითხრობს ქართველი ახალგაზრდების იმედგაცრუებასა და ბედნიერების დასავლეთში ძიებაზე.
## რეზიუმე
## ამონარიდები

**„...მე ტრაგიკოსი პოეტი ვარ, ქვას ქვაზე არ დავტოვებ და დაუნდობლად შეგიყვარებ. როტორიკას შეგასწავლი, ასტრონომიას და გრამატიკას. მერე გახდება გამძლე სახის გამომეტყველება, მკლავი - მოუდრეკავი და რწმენა - ურყევი...“*

**„...ერთად ვივლით ბაზრის ვიწრო დერეფნებში და სამოსზე მეგვედება სურნელოვანი სუნელები, აქა-იქ გადმოფენილი ყურძნები, ბადრიჯნები, ჟოლო, სამოთხის ვაშლები...“*

**„...მერე მიიწურება ივნისი, ცოტა ხნით მიიმალები, მაგრამ ვეღარ გაძლებ მარტო, უჩემოდ. ასე რომ არ იყოს... ასე რომ არ იყოს!!!...“*

## რესურსები ინტერნეტში
*"ისპანაჰის ბუმბულები" lib.ge-ზე 

კატეგორია:ქართული რომანები
ზონალური მცენარეულობა

**ზონალური მცენარეულობა** — გარკვეული მცენარეული ზონისათვის (ტუნდრა, ტყე, ველი, უდაბნო) დამახასიათებელი მცენარეულობა. ზონალური მცენარეულობის განლაგება ემორჩილება განედურ და გრძედულ კანონზომიერებებს (ჰორიზონტალური ზონალობა), რომელიც გაპირობებულია ჰიდროთერმული რეჟიმის ცვლილებებით. ევრაზიაში, კერძოდ ყოფილ სსრკ-ში, ეკვატორიდან ჩრდილოეთ პოლუსისაკენ სითბოს შემცირების შესაბამისად, განედური თანამიმდევრობით განლაგებულია უდაბნო, ველი, ტყე და ტუნდრა, ხოლო გრძედული კანონზომიერებით, რაც ოკეანიდან კონტინენტისაკენ ტენიანობის შემცირებას ემყარება — ტყე, ველი და უდაბნო. ბარში ზონალური მცენარეულობა მეტწილად გავრცელებულია სწორ, ამაღლებულ, დაწვრეტილ წყალგამყოფ ადგილებზე. ზონალური მცენარეულობა მოიცავს მრავალ მცენარეულ ფორმაციას და ასოციაციას, რომლებიც ზონის ფარგლებში ბუნებრივი პირობების შესაბამისად იცვლება; ამიტომ ზონები, რომლებსაც დიდი ფართობი უჭირავთ, ქვეზონებად იყოფა. მთებში ზონალური მცენარეულობა განლაგებულია ვერტიკალური ზონალობის მიხედვით, ე. წ. სარტყლებად. ზონალური მცენარეულობის გარდა განარჩევენ აზონალურ მცენარეულობას, ინტრაზონალურ მცენარეულობას და ექსტრაზონალურ მცენარეულობას.

## იხილეთ აგრეთვე
* მცენარეულობის სარტყლები

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკა