open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოლიტიკური პატიმარი

**პოლიტიკური პატიმარი** — ადამიანი, რომელიც თავისი პოლიტიკური საქმიანობის გამოა დაკავებული; პოლიტიკური ბრალი ყოველთვის არ წარმოადგენს დაპატიმრების ოფიციალურ მიზეზს. 

არ არსებობს ტერმინის საერთაშორისოდ აღიარებული სამართლებრივი განსაზღვრება, თუმცა სამართლის მკვლევარებს შორის არის შემდეგი კონსესუსი: „ადამიანები, რომელიც სამართლებრივად იდევნებიან არა მათ მიერ ჩადენილი კანონდარღვევის გამო, არამედ მათი მოსაზრებებისა და იდეების გამო, რომლებიც საფრთხეს უქმიან ძალაუფლებაში მყოფ სუბიექტებს.

დღესდღეობით საერთაშორისო უფლებადაცვითი ორგანიზაციების პრაქტიკაში გამოიყენება ტერმინის „პოლიტიკური პატიმარი” რამდენიმე სხვადასხვა განსაზღვრება, რომლებიც შინაარსობრივი თვალსაზრისით ერთმანეთს ავსებს. მათ შორის ყველაზე ავტორიტეტულია საერთაშორისო ამნისტიისა და ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის განსაზღვრებები. პიროვნებას პოლიტიკური პატიმრის სტატისი ენიჭება სწორედ ასეთი ორგანიზიების განცხადების საფუძველზე. მიუხედავად იმისა, რომ უმეტეს შემთხვევებში აღნიშნული სტატუსი აღირებულია საერთაშორისო საზოგადოების მიერ, იგი ხშირ შემთხვევაში უარყოფილია იმ ხელისუფლების მხრიდან, რომელიც პოლიტიკური ნიშნით დევნის ინდივიდებს და რომელიც თავის სამართლებრივ სისტემაში ყოველგვარ მიკერძოებას უარყოფს.

საერთაშორისო პრაქტიკაში პოლიტიკური ნიშნით პატიმრობის შემთხვევების აღმოფხვრის ერთ-ერთი ძირითადი ხელშემშლელი ფაქტორი პოლიტიკური ნიშნით პატიმრობის საყოველთაო ცნების არარსებობაა.

პოლიტიკური პატიმრის მიმართ ასევე ხშირად გამოიყენება ტერმინი სინდისის პატიმარი, რომლის პოპულარიზებაც ორგანიზაცია საერთაშორისო ამნისტიამ მოახდინა. 

ზოგიერთ ქვეყანაში არსებობს პოლიტიკური საპატიმროები, რომლებიც მხოლოდ პოლიტიკური პატიმრებისთვისაა განკუთვნილი.

## განსაზღვრებები
პოლიტიკური პატიმრის ცნება მრავალ განსაზღვრებას მოიცავს, თუმცა ვერ შევხვდებით მის ცხად განმარტებას საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ადამიანის უფლებათა კონვენციებში. მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ ცნების სამართლებრივი განსაზღვრებები ბუნდოვანია, თუმცა ამასთანავე იკვეთება ზოგადი კონსესუსი, რომ პოლიტიკური პატიმრები არიან  „ადამიანები, რომელიც სამართლებრივად იდევნებიან არა მათ მიერ ჩადენილი კანონდარღვევის გამო, არამედ მათი მოსაზრებებისა და იდეების გამო, რომლებიც საფრთხეს უქმიან ძალაუფლებაში მყოფ სუბიექტებს.“

პოლიტიკური პატიმრის ცნების განსაზღვრება და კრიტერიუმები შემუშავებული აქვს არაერთ ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით მომუშავე საერთაშორისო ორგანიზაციას. 

### ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა
ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის 2012 წლის N1900 რეზოლუციის მიხედვით თავისუფლებააღკვეთილი პიროვნება ითვლება პოლიტიკურ პატიმრად იმ შემთხვევაში, თუ:

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*ვინ არის პოლიტიკური პატიმარი - საერთაშორისო ცნება და გამოწვევები

კატეგორია:პოლიტიკური რეპრესიები
კატეგორია:დისიდენტები
სანტა-ინესი (ესპანეთი)

**სანტა-ინესი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ბურგოსის პროვინციის არლანსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 15 კმ². მოსახლეობა — 139 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურგოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სანტა-ინესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბურგოსის მუნიციპალიტეტები
მანსანარესი

**მანსანარესი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების სიუდად-რეალის პროვინციის ლა-მანჩის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 474,2 კმ². მოსახლეობა — 17 962 კაცი (2020 წ.).

ქალაქის მთავარი ეკლესია აგებულია მარიამის მიძინების სახელზე.

სოფელი ლიანოს-დელ-კაუდილიო, რომელიც დაარსდა ეროვნული კოლონიზაციის ინსტიტუტის მიერ 1950-იან წლებში და ადრე მანსანარესზე იყო დამოკიდებული, 1990-იან წლებში დამოუკიდებელ მუნიციპალიტეტად იქცა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Manzanares - Castile-La Mancha Tourism

## სქოლიო
კატეგორია:სიუდად-რეალის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:სიუდად-რეალის ქალაქები
კოსმოსური ფიზიოლოგია

**კოსმოსური ფიზიოლოგია** — კოსმოსური ბიოლოგიისა და მედიცინის დარგი. შეისწავლის ორგანიზმის ფუნქციების რეგულაციისა და კომპენსაციის მექანიზმებს კოსმოსში ფრენის ყველა ფაქტორის ზემოქმედების პირობებში. ასეთი ფაქტორებია გადატვირთვა, ვიბრაცია, ხმაური, უწონადობის მდგომარეობა, კოსმოსური სხივების გავლენა, დედამიწაზე ჩვეული დღე-ღამური, სეზონური და სხვა ბიოლოგიური რითმების დარღეევა. კვლევის შედეგად დადგენილი კანონზომიერებანი საფუძვლად ედება ბიოლოგიურ და სამედიცინო პროგნოზებს, მ. შ. კოსმონავტების შრომის, დაავენების, ძილის, კვებისა და საერთოდ ყოფის ოპტიმალური რეჟიმის შემუშავებას. კოსმოსური ფრენის პირობებში ორგანიზმის გამძლეობის შენარჩუნებისა და გადიდების გზები და საშუალებანი (ფიზიკური ვარჯიშის რაციონალური კომპლექსი ზოგიერთი პროფილაქტიკური, მ. შ. ფარმაკოლოგიური საშუალებანი) „გამოიყენება არა მარტო კოსმონავტების შერჩევისა და მომზადებისა“, არამედ ჩვეულებრივ (დედამიწის) პირობებში ორგანიზმის ფიზიოლოგიური ზოგიერთი პრობლემის გადასაწყვეტად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:კოსმოსური მედიცინა
კოსმოსური მედიცინა

**კოსმოსური მედიცინა** — მეცნიერების კომპლექსური დარგი, რომელიც სამედიცინო, ბიოლოგიური, საინჟინრო და სხვა დისციპლინების გამოყენებით შეისწავლის და სხვადასხვა ღონისძიებით უზრუნველყოფს ადამიანის კოსმოსური ფრენისა და კოსმოსურ სივრცეში გასვლის დროს მისი სიცოცხლისუნარიანობის ოპტიმალურ პირობებს და უსაფრთხოებას. კოსმოსური მედიცინა იკვლევს კოსმოსური ფრენის ფაქტორებისა და პირობების გავლენას ადამიანის ორგანიზმზე და შეიმუშავებს შესაბამის პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს; ადგენს და ასაბუთებს ავარიული მდგომარეობის შექმნისას კოსმოსური ხომალდის ეკიპაჟის გადასარჩენად საჭირო სამედიცინო ღონისძიებებს (ინდივიდივიდუალური დაცვის საშუალებანი და სხვა); ადგენს ფრენისათვის კოსმონავტების სამედიცინო მომზადების სისტემის ეფექტურობის კრიტერიუმებს, ამჟამად კოსმოსური მედიცინის მთავარ პრობლემებს განეკუთვნება ადამიანის ორგანიზმზე კოსმოსურ ხომალდში, თავისუფალ კოსმოსში, მთვარეზე ან სხვა პლანეტაზე განსხვავებული გარემოს პირდაპირი ფიზიკური და ფსიქოგენური გავლენის, ორბიტაზე საფრენი აპარატის გაყვანის, საპლანეტათშორისო სივრცეში მოძრაობისა და დედამიწაზე დაბრუნების დროს მოქმედი ფაქტორების, აგრეთვე აჩქარების, ხმაურისა და ვიბრაციების გავლენის შესწავლა. გარდა ამისა, კოსმოსური მედიცინა შეისწავლის უწონადობისა ღა მცირე ზომის ჰერმეტული კაბინის ხელოვნურ გარემოში ხანგრძლივი იზოლაციის პირობებში ყოფნასთან დაკავშირებულ ჰიპოდინამიას, ემოციურ დაძაბულობას, დღე-ღამის რიტმის პერიოდიკის შეცვლის თავისებურებებს და სხვა. იკვლევს აჩქარებიდან უწონადობაში და უწონადობიდან აჩქარებასა და შემდეგ გრავიტაციაში გადასვლას; კოსმონავტის კოსმოსურ ხომალდში ფრენისას მისი სიცოცხლისა და შოომისუნარიანობის შენარჩუნებისთვის საჭირო პირობებს (კაბინის ოპტიმალური მიკროკლიმატიჟანგბადის შემცველობა და ტემპერატურის რეჟიმი, სინოტივე, განათება, ვენტილაცია და სხვა); კოსმონავტთა შრომისა და დასვენების რეჟიმს; მათ კვებას და წყლით მომარაგებას, ორგანიზმიდან გამოყოფილ ნივთიერებათა (CO₂, წყალი, ექსკრემენტები) შეგროვების, მოშორების ან გამოყენების საკითხებს და სხვა. პლანეტების შემდგომ ათვისებასთან დაკავშირებით კოსმოსური მედიცინის წინაშე მრავალი ახალი პრობლემა დაისახება (ახალ დაავადებათა აღმოჩენა და მათი მკურნალობა, ახალ გარე სამყაროს თავისებურ ფაქტორთა გაკლენა ორგანიზმის ცხოველმყოფელობაზე და სხვა), რაც უთუოდ კოსმოსური მედიცინის ახალი დარგების გაჩენასა და განვითარებას განაპირობებს. 

## ლიტერატურა
კამპო-დე-კალატრავის კომარკა

**კამპო-დე-კალატრავა** — კომარკა (რაიონი) სიუდად-რეალის პროვინციაში, კასტილია-ლა-მანჩა, ესპანეთი. პროვინციის დედაქალაქი სიუდად-რეალი კამპო-დე-კალატრავის კომარკის შემადგენლობაში შედის.

კომარკის სახელს ატარებს ზეითუნის ზეთი. ზეითუნის ბაღები გაშენებულია თექვსმეტ მუნიციპალიტეტში, სადაც ძირითადად გავრცელებულია კორნიკაბრას ჯიშის ხეები. ამ ტერიტორიაზე ასევე გავრცელებულია ვენახები და ქერის ნათესები. კიდევ ერთი კულტურა, რომელიც აქ მოჰყავთ, არის ზაფრანა.

რელიეფი შედგება სედიმენტური ვაკეებისგან, რომლებსაც ენაცვლება მცირე აპალაჩური ნაოჭები, ასევე აშკარად შეიმჩნევა ვულკანური აქტივობის ნაშთები.

ისტორიულად, ეს არეალი დაკავშირებულია კალატრავას ორდენთან, რომელიც 1158 წელს დაარსდა კალატრავის ციხესიმაგრის დასაცავად. კალატრავა ქრისტიანების ხელში გადავიდა დაახლოებით ათი წლით ადრე, 1147 წელს. კალატრავას ორდენმა დაკარგა თავისი ციხესიმაგრე და მთელი კამპო-დე-კალატრავა ალმოჰადების წინააღმდეგ 1195 წელს გამართული ალარკოსის ბრძოლის შემდეგ. კამპო-დე-კალატრავა (დუენიასა და სალვატიერის ციხესიმაგრეების გარდა) 1212 წელს დაიპყრო სამხრეთისკენ მიმავალმა ქრისტიანულმა არმიამ ნავას-დე-ტოლოსას ბრძოლის კონტექსტში. შემდგომში კალატრავა დაუბრუნდა კალატრავას ორდენს, რომელმაც თავისი რეზიდენცია 1214 წლისთვის კალატრავა-ლა-ნუევაში გადაიტანა.

## სქოლიო
კატეგორია:სიუდად-რეალის კომარკები
ვაროშა

**ვაროშა** (, ) — კვიპროსის ქალაქ ფამაგუსტის უბანი. თურქეთის ინტერვენციამდე იყო პოპულარული ტურისტული ადგილი, შემდეგ კი გახდა „ქალაქი-მოჩვენება“. იმყოფება დაცვის ქვეშ, ტურისტებისთვის ღიაა ყოველდღე 8:00 სთ-დან 17:00 საათამდე.

1960-იან და 1970-იან წლებში ფამაგუსტა იყო კვიპროსის მთავარი ტურისტული ცენტრი. ტურისტების მზარდი რაოდენობის გამო, ქალაქში აშენდა მრავალი ახალი სასტუმრო და ტურისტული ობიექტი, განსაკუთრებით ბევრი მათგანი გაჩნდა ვაროშაში. 1970 წლიდან 1974 წლამდე პერიოდში ქალაქი იყო თავისი პოპულარობის პიკზე. ვარსკვლავებს შორის, რომლებმაც ის მოინახულეს, იყვნენ ელიზაბეთ ტეილორი, რიჩარდ ბარტონი, რეკელ უელჩი და ბრიჟიტ ბარდო. ვაროშაში განთავსებული იყო ბევრი თანამედროვე სასტუმრო, ხოლო მის ქუჩებში მდებარეობდა დიდი რაოდენობით გასართობი დაწესებულებები, ბარები, რესტორნები და ღამის კლუბები. ვაროშის ერთ-ერთი სასტუმრო ამოქმედდა მხოლოდ სამი დღით ადრე, სანამ მოსახლეობა ქალაქს დატოვებდა.. ვაროშის სასტუმრო კომპლექსების ნაწილი დღემდე იურიდიულად მსოფლიოს 20 ქვეყნის მოქალაქეების კერძო საკუთრებას წარმოადგენს.

1984 წელს გაერომ რეზოლუციით მოითხოვა ქალაქის თავის კონტროლის ქვეშ გადაცემა და განაცხადა, რომ მხოლოდ თავდაპირველ მაცხოვრებლებს შეეძლოთ ქალაქში დაბრუნება და დასახლება.

ვაროშა ტურისტებისათვის გაიხსნა 2017 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*BBC News - Varosha: The abandoned tourist resort
*Hopes for reunification NYTimes, 2015
*Nearly 50 Years On, a Forbidden Seaside Ghost Town is about to Re-Open
*The abandoned town in Cyprus

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის კონფლიქტი
კატეგორია:მიტოვებული ქალაქები
მიხეილ ხვინგია

**მიხეილ ხვინგია** (დ. 7 თებერვალი, 1924, ბათუმი — გ. 1994) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

## ბიოგრაფია
მიხეილ ხვინგია დაიბადა 1924 წლის 7 თებერვალს ქალაქ ბათუმში. 1941 წელს დაამთავრა ბათუმის მე-4 ქართული საშუალო სკოლა, ხოლო 1948 წელს საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი მანქანათმშენებობის სპეციალობით. 1948 წელს ჩაირიცხა ასპირანტურაში და 1952 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1966 წელს სადოქტორო დისერტაციები მანქანათა დინამიკისა და რხევების გამოყენებითი თეორიის სფეროში.

მ. ხვინგიამ შრომითი და სამეცნიერო საქმიანობა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც იგი 1952-1966 წლებში მუშაობდა მანქანათა ნაწილების კათედრაზე ასისტენტისა და დოცენტის, ხოლო 1968 წლიდან თვითმფრინავთმშენებლობის კათედრაზე პროფესორის თანამდებობაზე.

1966 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მანქანათა მექანისკის ინსტიტუტში მ. ხვინგიამ დააარსა მანქანათა დინამიკისა და სიმტკიცის განყოფილება და იყო მისი უცვლელი ხელმძღვანელი ორი ათეული წლის განმავლობაში. 1987 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოყენებითი ტექნიკისა და მართვის პროცესების განყოფილების აკადემიკოს-მდივნად და ამავდროულად სამეცნიერო კონსულტაციებს უწევდა მანქანათა დინამიკის განყოფილებას მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტში.

მიხეილ ხვინგია გარდაიცვალა 1994 წელს.

მისი სამეცნიერო კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: მანქანათა დინამიკა და სიმტკიცე, ვიბრაციული ტექნიკა, მანქანათა აკუსტიკა, ბიომექანიკა. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1972), ქართველი მეცნიერი მანქანათმშენებლობისა და მანქანათმცოდნეობის დარგში.

## ლიტერატურა
*ჟურ. „მეცნიერება და ტექნოლოგიები“, №1 (718), თბ., 2015, გვ. 115-116

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ომარ მარგველაშვილი

**ომარ ალექსანდრეს ძე მარგველაშვილი** (დ. 6 სექტემბერი, 1942, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (2004), საქართველოს და რუსეთის დამსახურებული ინჟინერი (1987), სტუ-ის პროფესორი (2015). საქართველოს და საერთაშორისო საინჟინრო აკადემიების ნამდვილი წევრი (2011); საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი (2020); საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ინოვაციებისა და მაღალი ტექნოლოგიების საბჭოს წევრი. 

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1965-1969 წლებში მუშაობდა „თბილქალაქმშენში“, სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენში“; 1969-1973 წლებში იყო ტრესტ „საქშახტმშენის“ სამშენებლო სამმართველო „მადნეულმშენისა“ და 1973-1976 წლებში „საქშახტმონტაჟის“ უფროსი; 1976-1979 წლებში ტრესტ „საქშახტმშენის“ მმართველი; 1979-1983 წლებში მშენებლობის მინისტრის მოადგილე, 1983-1986 წლებში მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების მინისტრის მოადგილე; 1986-1991 წლებში მშენებლობის მინისტრის პირველი მოადგილე; 1991-1994 წლებში მატერიალური რესურსების მინისტრის პირველი მაოდგილე, 1994-2004 წლებში ტურიზმისა და კურორტების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. ეკავა სხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობები. არის სააქციო საზოგადოება „თბილღვინოს“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავჯდომარე (2004 წლიდან).

სხვადასხვა წლებში ო. მარგველაშვილი მონაწილეობდა მრავალი მნიშვნელოვანი ობიექტის მშენებლობაში (ბამის – ბაიკალ-ამურის მაგისტრალი, სლავუტიჩის – ჩერნობილის ტრაგედიის შემდეგ, ტიუმენის ნავთობმომპოვებელი კომპლექსი); ხელმძღვანელობდა ფოთის გემთმშენებელი და ლანჩხუთის სამხედრო დანიშნულების ქარხნების მშენებლობას, თბილისის ვაგონშემკეთებელი და რუსთავის აზოტის ქარხნების, ასევე ქუთაისის ავტოქარხნის რეკონსტრუქციას, აგრეთვე 1987 წელს სომხეთში მომხდარი მიწისძვრის შედეგების ლიკვიდაციის შტაბს.

ო. მარგველაშვილი არის მშენებლობის ეკონომიკის, მართვისა და ტექნოლოგიური კომპლექტაციის საკითხებზე სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი.

1962-1964 წლებში ო. მარგველაშვილი იყო საქართველოს სამგზის ჩემპიონი აკადემიურ ნიჩბოსნობაში.

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2001) და ნ. ნიკოლაძის სახ. პრემიით (2022).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ბიძინა პეტრიაშვილი

**ბიძინა პეტრიაშვილი** (დ. 11 მარტი, 1945, თბილისი — გ. 1998) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, სპორტსმენი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი, სპეციალობით ავტომობილები და ტრაქტორები 1967 წელს.

1967-1968 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში; 1969-1971 წლებში მოსკოვის ბლაგონრავოვის სახელობის მანქანათმცოდნეობის ინსტიტუტში; 1971-1992 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტში; 1979-1997 წლებში კვლავ საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, „მანქანათა ნაწილებისა და ამწე-სატრანსპორტო მანქანების“ კათედრაზე. 

მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის სფეროები იყო მექანიზმებისა და მანქანების თეორია, მანქანათა ნაწილები, ფერდობმავალი ტრაქტორები, რობოტოტექნიკური სისტემები, მაღალი გამავლობის არატრადიციული მაძრავები, მაბიჯი მანქანების თეორია. მისი ხელმძღვანელობით პირველად სსრკ-ში შემუშავდა, დამზადდა და გამოიცადა მაბიჯი მაძრავებიანი მანქანის რამდენიმე უნიკალური ნიმუში. მის მიერ შემუშავებულია ასეთი მანქანების საყრდენი რგოლების ორიგინალური კონსტრუქცია, გამოკვლეულია მათი გამწევ-ჩაჭიდებითი თვისებები. 

ბიძინა პეტრიაშვილს ჰქონდა შესანიშნავი სპორტული კარიერაც. იგი იყო ქართველ მორაგბეთა ერთ-ერთი შესანიშნავი წარმომადგენელი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1996).

## ლიტერატურა
*საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. -თბ., 2016, გვ. 267
*ჟურ. „მეცნიერება და ტექნოლოგიები“, №1 (718), თბ., 2015, გვ. 118

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ოთარ მარგველაშვილი

**ოთარ მარგველაშვილი** (დ. 17 მარტი, 1925, თბილისი — გ. 2010) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკური ფაკულტეტი, სპეციალობით „ავტომობილები და ტრაქტორები“ 1948 წელს.

1948-1954 წლებში მუშაობდა თბილისის ავტოშემკეთებელ ქარხანაში; 1954-1960 წლებში — საქართველოს სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტრიფიკაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში; 1960-2010 წლებში (სიცოცხლის ბოლომდე) საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტში დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო ნაწილში; 1976-1986 წლებში — შეთავსებით, საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში „ავტომობილების და ტრაქტორების“ კათედრაზე პროფესორის თანამდებობაზე. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის სფეროები იყო ავტომობილებისა და ტრაქტორების თეორია, ტრაქტორის ავტომატური მართვის სისტემები, მაღალი გამავლობის მობილური მანქანები, დაბალტემპერატურიანი ენერგიის მექანიკურ ენერგიად გარდაქმნის პრობლემები; მის მიერ ჩატარებულია ტრაქტორის ელასტიური თვლების გვერდცდენის მოვლენის გამოკვლევა; მისი ხელმძღვანელობით პირველად შეიქმნა და გაიარა სახელმწიფო გამოცდები ტრაქტორის ავტომატური მართვის უკონტაქტო ფოტოოპტიკურმა სისტემამ. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1980), უნგრეთის რესპუბლიკის დამსახურებული ინჟინერი.

## ბიბლიოგრაფია
*Научные основы адаптации мобильных машин к экстремальным условиям работы (ავტორი). - Тбилиси, Мецниереба, 1992. - 157с.
*Курсовая устойчивость трактора. - Тбилиси, Мецниереба, 1984. - 84с.
*Автовождение трактора с помощью фотооптической системы управления (ავტორი). - Тбилиси, Мецниереба, 1974. - 126с.
*Бесконтактная фотооптическая система автоматического вождения трактора (თანაავტორი). - Тбилиси, Мецниереба, 1971. - 78с.
*Сельскохозяйственные склоноходы (თანაავტორი). - Тбилиси, Мецниереба, 1965. - 52с.
*Тормоз-замедлитель выхлопного типа с автоматическим управлением для грузового автомобиля (თანაავტორი). - Тбилиси, Изд-во АН Груз. ССР, 1961. - 16с.

## ჯილდოები და მედლები
*2000 - ღირსების ორდენი
*მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“

## ლიტერატურა
*საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. -თბ., 2016. -გვ.242; 
*წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი.- თბ., 2003. - გვ.48
*ჟურ. „მეცნიერება და ტექნოლოგიები“, №1 (718), თბ., 2015, გვ. 117

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ალექსანდრე კაკუშაძე

**ალექსანდრე მოსეს ძე კაკუშაძე** (დ. , სოფელი პატრიკეთი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 29 ივლისი, 1979, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, კონსტრუქტორი, სამშენებლო მექანიკის ქართული სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი. პროფესორი (1958), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1962). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1961). 

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე მოსეს ძე კაკუშაძე დაიბადა 1903 წლის 4(17) ნოემბერს ქუთაისის გუბერნიის სოფელ პატრიკეთში, სოფლის მასწავლებლის მოსე კაკუშაძისა და ელისაბედ ტოგონიძის ოჯახში. 

1929 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, 1932 წელს – თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი ხიდებისა და გვირაბების სპეციალობით. 1932 წლიდან მუშაობდა რიგ სასწავლო, სამეცნიერო-საპროექტო და სამშენებლო დაწესებულებებში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე, მ. შ. იყო ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკური კათედრის გამგე; ხელმძღვანელობდა აფშერონის ნახევარ-კუნძულიდან კასპიის ზღვაში ნავთობმომპოვებელ აუზებში ესტაკადების მოწყობისა და გამოცდის კომისიას; 1963-1977 წლებში სპი-ში იყო მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრის გამგე; 1977 წლიდან – ამავე კათედრის პროფესორი. 

კაკუშაძის სამეცნიერო შრომები ეხება მათემატიკური მეთოდებით სამშენებლო მასალების მახასიათებლებისა და სიმტკიცის მარაგის კოეფიციენტის დადგენას; ნაგებობათა დინამიკის საკითხებს; დრეკადობის თეორიის დიფერენციალური განტოლების ზოგადი ამონახსნების საფუძველზე საანგარიშო სქემების შედგენას; თაღების გაანგარიშების ზოგად მეთოდებს. შესრულებული აქვს მრავალი მნიშვნელოვანი სამუშაო საპროექტო და სამშენებლო დაწესებულებებში საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ. 

მიღებული აქვს ივანე ჯავახიშვილის სახ. მედალი, ასევე სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
*ნანეიშვილი ნ., „ალექსანდრე კაკუშაძე“, თბ., 1973

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
მოვსარ ევლოევი

**მოვსარ მაგომედოვიჩ ევლოევი** (დ. 11 თებერვალი, 1994) — რუსი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამჟამად ასპარეზობს ქვემსუბუქ წონით კატეგორიაში (UFC). 2024 წლის 10 დეკემბრის მონაცემებით იგი იკავებს მეოთხე ადგილს ქვემსუბუქ წონით დივიზიონში.

ევლოევის სარეკლამო დებიუტი მუინ გაფუროვის წინააღმდეგ იყო დაგეგმილი 2019 წლის 20 აპრილს. თუმცა გაფუროვი ჩაეხსნა ბრძოლას და მის ნაცვლად სეუნგ ვუ ჩოიმ იბრძოლა. ევლოევმა ბრძოლა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით მოიგო. ევლოევი 2024 წლის 5 ოქტომბერს UFC 307-ზე UFC-ის ქვემსუბუქი წონის ყოფილ ჩემპიონ ალჯამეინ სტერლინგს უნდა დაპირისპირებოდა. თუმცა, სტერლინგი სპარინგში მიყენებული ტრავმის გამო ბრძოლას ჩაეხსნა. საბოლოოდ მათი ბრძოლა შედგა UFC 310-ზე, 2024 წლის 7 დეკემბერს. ევლოევმა ბრძოლა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით მოიგო. მისი სტატისტიკა დღესდღეობით ასე გამოიყურება: *19-0-0*.

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:რუსი სპორტსმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალიე-დე-მენა

**ვალიე-დე-მენა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ბურგოსის პროვინციის მერინდადესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 263 კმ². მოსახლეობა — 3805 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურგოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვალიე-დე-მენის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბურგოსის მუნიციპალიტეტები
პერფობარათი

მინი|80-სვეტიანი პერფობარათი
**პერფობარათი**, *პერფორაციული ბარათი* ( და  — ქაღალდის, მუყაოს ან პლასტმასის სტანდარტული ფორმისა და ზომის ინფორმაციის მატარებელი ბარათი, რომელზედაც ინფორმაცია გადააქვთ პერფორაციის მეშვეობით. იყენებენ უმთავრესად ელექტრონულ გამომთვლელ მანქანაში მონაცემების შეტანა-გამოტანისათვის, აგრეთვე პერფორაციულ გამომთვლელ კომპლექტებში, როგორც ჩანაწერის ძირითად მატარებელს. პერფობარათები მრავალი სახეობისაა. 

სსრკ-ში იყენებდნენ მკვრივი მუყაოსაგან დამზადებულ 0.18 მმ სისქისა და 187.4 X 82.5 მმ ზომის 80-სვეტიან პერფობარათებს.

## ლიტერატურა
*Вольсон И., Рожнова В., «Техника перфокарт», Москва, 1967

კატეგორია:პერფომატარებლები
პერფოლენტი

მინი|პერფოლენტი
**პერფოლენტი**, *პერფორაციული ლენტი* — ქაღალდის, ცელულოიდის ან ლავსანის ლენტის ფორმის ინფორმაციის მატარებელი, რომელზედაც ინფორმაცია გადააქვთ პერფორაციის მეშვეობით. უფრო გავრცელებულია 0.1 მმ-მდე სისქის მკვრივი ქაღალდის პერფორაციული ლენტი, რომლის სიგანეა 17.5; 20.5; 22.5; და 25.4 მმ. პერფორაციული ლენტის ნახვრეტების ფორმა და მათი განლაგება განპირობებულია ლენტის მასალითა და პერფორატორის კონსტრუქციით. პერფორაციულ ლენტს აქვს 5-8 საინფორმაციო და ერთი სატრანსპორტო ბილიკი. ბილიკების რაოდენობა შეესაბამება ლენტზე ერთდროულად ჩასაწერი კოდის ელემენტების რაოდენობას. ინფორმაცია ლენტზე გადააქვთ მექანიკური ან ელექტრომექანიკური პერფორატორით (სიჩქარე 300 სტრიქონი წმ-ში), ხოლო ინფორმაციის ამოსაკითხავად იყენებენ ელექტრომექანიკურ ტრანსმიტერს ან ფოტოელემენტებს (სიჩქარე 3000 სტრიქონი წმ-ში). პერფორაციული ლენტის დანიშნულებაა ინფორმაციის ხანგრძლივი შენახვა და მრავალჯერადი ამოკითხვა. პერფორაციულ ლენტს იყენებენ ელექტრონულ გამომთვლელ მანქანაში ინფორმაციის შეტანა-გამოტანისათვის, სწრაფმოქმედ ტელეგრაფის აპარატებში, ტექნოლოგიურ მოწყობილობებში და სხვაგან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პერფომატარებლები
ელენე ასკურავა

**ელენე ასკურავა** (დ. 1889 — გ. 1947) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ლანჩხუთის ორკლასიანი სასწავლებელი. სცენაზე 1909 წელს, ლანჩხუთის სცენისმოყვარეთა წრეში გამოვიდა. ასრულებდა „გრანდამებს“. მუშაობდა თბილისის სცენისმოყვარეთა წრეებშიც. ლანჩხუთის თეატრის ერთ-ერთი დამაასრებელი.

## ლიტერატურა 
*ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი: 1801-1952, ტ. I თბ., 2018, გვ. 217

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ალკასარ-დე-სან-ხუანი

**ალკასარ-დე-სან-ხუანი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების სიუდად-რეალის პროვინციის ლა-მანჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 666,78 კმ². მოსახლეობა — 30 766 კაცი (2020 წ.).

## ისტორია
### შუა საუკუნეები
ეს ტერიტორია ჯერ ალფონსო VI-მ, შემდეგ კი ალმორავიდებმა დაიპყრეს. ტერიტორიის ახალი ქრისტიანული დაპყრობის შემდეგ, ალკასარი 1150 წელს სამ რაინდს გადაეცა. ერთ-ერთი მათგანის მემკვიდრემ დასახლება გადასცა სანტიაგოს ორდენს, რომელმაც ალკასარი წმინდა იოანეს ორდენს გადასცა კრიპტანას დასახლების სანაცვლოდ, რის შედეგადაც ალკასარს დაერქვა „ალკასარ-დე-კონსუეგრა“, რადგან ის საბოლოოდ კონსუეგრაში მდებარე წმინდა იოანეს პრიორიის ნაწილი გახდა. ალმოჰადების ოკუპაციის ფაზის შესახებ ისტორიული ჩანაწერები არ არსებობს და არქეოლოგიური აღმოჩენები არადამაჯერებელია.

ალკასარს 1241 წელს მიენიჭა ქალაქის ქარტია. 1292 წელს ორდენის ხელმძღვანელმა ფერნან პერესმა ალკასარს მიანიჭა ქალაქის პრივილეგია, რომელიც იმავე წელს სანჩო IV-მ და 1300 წელს ფერდინანდ IV-მ დაადასტურა. 

### თანამედროვე ერა
XVI საუკუნის დასაწყისში ალკასარი კონსუეგრის დედაქალაქის შედარებითი დაქვეითების პარალელურად აყვავდა როგორც წმინდა იოანეს პრიორიის ქალაქი (რომელიც მოიცავდა ტერიტორიებს დღევანდელი ტოლედოსა და სიუდად-რეალის პროვინციებში). წმინდა იოანეს პრიორიის კონტროლისთვის ბრძოლების დროს, ანტონიო დე ესტუნიიგასა და დიეგო ალვარეს დე ტოლედოს შორის კონფლიქტის შედეგად, ალკასარი დიეგო დე ტოლედოს მფლობელობაში გადავიდა. ტერიტორია გაერთიანდა მხოლოდ 1566 წელს. 

რკინიგზა ალკასარ-დე-სან-ხუანში 1854 წელს გაიყვანეს, როგორც არანხუეს-ალმანსას ხაზის ნაწილი, ხოლო 1861 წელს გაიხსნა კიდევ ერთი ხაზი (ალკასარი—მანსანარესი—დაიმიელი—ალმაგრო—სიუდად-რეალი).

დასახლებას ქალაქის სტატუსი 1877 წლის აპრილში მოენიჭა.

1936 წელს ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ესპანეთის რესპუბლიკური არმიის მესამე შერეული ბრიგადა (Tercera Brigada Mixta) ალკასარ-დე-სან-ხუანში დაარსდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სიუდად-რეალის მუნიციპალიტეტები

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ალკასარ-დე-სან-ხუანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სიუდად-რეალის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:სიუდად-რეალის ქალაქები
გოჩა გიორგაძე

**გოჩა გიორგაძე** (დ. 14 მარტი, 1966, ზედა სიმონეთი — გ. 22 აგვისტო, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
კონსტანტინე ლესელიძის სახელობის სპეციალიზებულ სამხედრო სასწავლებელის დამთავრების შემდეგ სიმფეროპოლის უმაღლეს პოლიტიკურ სასწავლებელში განაგრძო სწავლა.

სამი წელი მუშაობდა ქუთაისის სარემონტო საამშენებლო სამმართველოში მუშად. დაუსწრებლად განაგრძო სწავლა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ისტორია-იურიდიულ ფაკულტეტზე. იყო დავით კლდიაშვილის სახლ-მუზეუმში მეცნიერ-მუშაკი. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი კონფლიქტის დროს მოხალისედ წავიდა, დაინიშნა ტყიბულის სწრაფი რეაგირების მე-17 ბატალიონის შტაბის უფროსის მოადგილედ. ერთ-ერთი შეტაკების დროს, 1993 წლის 3 ივლისს მძიმედ დაიჭრა, შემდეგ დაინიშნა თერჯოლის სწრაფი რეაგირების ბატალიონის უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე. ზურგში, საბრძოლო მასალებით ამარაგებდა მებრძოლებს. დაიღუპა 1993 წლის 22 აგვისტოს იარაღის საწყობის აფეთქების დროს. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

## ლიტერატურა 
*უკვდავება : საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2,  საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. თბ., 2004. გვ. 131.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:თერჯოლაში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
გურამ გაბაშვილი (1919)

**გურამ გაბაშვილი** (დ. 25 ივლისი, 1919, თბილისი —  გ. 2014) — ქართველი არქიტექტორი.

## ბიოგრაფია 
1942 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1942–1949 წწ. იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვარძიის მუზეუმ–ნაკრძალის  მეცნიერ–თანამშრომელი. 1951–1953 წწ. მუშაობდა ყაზახეთში. 1953 წლიდან „საქსოფლმშენსახპროექტში“. 1969–1972 წწ. იყო საპროექტო ინსტიტუტის მთავარი არქიტექტორი. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: მიწათმოქმედების კვლევითი ინსტიტუტი სოფელ წეროვანში (1963), საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტი (1969), ბორჯომის საკურორტო პოლიკლინიკა (1987), ტაჯიკეთში ქალაქ ქულაბის საოლქო საავადმყოფო (1988) და სხვ. მიღებული აქვს სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემია (1972).

## ჯილდოები 
*2000 — ღირსების ორდენი
*1971 — საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

## ლიტერატურა
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5, შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2003, გვ. 219

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
ალოვერა

**ალოვერა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების გვადალახარის პროვინციის კამპინია-დე-გვადალახარის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 1,365კმ². მოსახლეობა — 12,860 კაცი (2019 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* გვადალახარის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალოვერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:გვადალახარის მუნიციპალიტეტები
ტიებელეს სამეფო რეზიდენცია

**ტიებელეს სამეფო რეზიდენცია** () — ტრადიციული კასენას არქიტექტურული კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ტიებელეში, სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი, ბურკინა-ფასოს. ეს ტრადიციული კომპლექსი შედგება კასენას მეფის რეზიდენციისა და სასახლისგან, ასევე სხვა სამეფო ოჯახის წევრების საცხოვრებლებისგან, მავზოლეუმებისგან, მემორიალებისგან, სამლოცველოებისგან და სხვა ტრადიციული თიხის ნაგებობებისგან, როგორიცაა წმინდა ტყეები და ქვის ეზოები. კომპლექსის თიხის ნაგებობები ასევე ცნობილია თავისი ტრადიციულად მოხატული და მოჩუქურთმებული კედლებით, ხელობით, რომელსაც მხოლოდ ქალები ასრულებენ. ტრადიციული სამეფო კარის ანსამბლი 2024 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.

## ისტორია
კომპლექსი 500 წელზე მეტისაა, დაარსდა XVI საუკუნეში პატირინგომიეს მიერ, რომელიც იყო მოსის ხალხის ბელადი — ეთნიკური ჯგუფისა, რომელიც წარმოშობით ბურკინა-ფასოს ცენტრალური ნაწილის ლუმბილის დეპარტამენტიდანაა. სამეფო კარი თავდაპირველად ბურკინა-ფასოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეიტანეს 2012 წლის 24 იანვარს, იმავე წელს ის მსოფლიო ძეგლთა ფონდის სიაშიც მოხვდა და საბოლოოდ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა 2024 წლის 26 ივლისს, მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 46-ე სესიაზე, რომელიც ინდოეთის დედაქალაქ ნიუ-დელიში გაიმართა.

## სქოლიო
ვილიაიერნო-მორკილიასი

**ვილიაიერნო-მორკილიასი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ბურგოსის პროვინციის ალფოს-დე-ბურგოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 195 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურგოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვილიაიერნო-მორკილიასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბურგოსის მუნიციპალიტეტები
შვერინის ციხესიმაგრე

**შვერინის ციხესიმაგრე** () — XIX საუკუნის ციხესიმაგრე, აგებული ისტორიციზმის სტილში, მდებარეობს ქალაქ შვერინში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის დედაქალაქში, გერმანია. ის განთავსებულია კუნძულზე ქალაქის მთავარ  ტბაში.

საუკუნეების განმავლობაში, ამ ადგილას მდებარე სასახლე იყო მეკლენბურგის და შემდეგ მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგებისა და დიდი ჰერცოგების რეზიდენცია, თუმცა XIX საუკუნემდე არსებული სასახლის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი. დღესდღეობით, სასახლის ნაწილი მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის პარლამენტის რეზიდენციაა, ხოლო დანარჩენი ნაწილები გამოიყენება სასახლის მუზეუმისთვის, რესტორნისთვის და კულტურული ღონისძიებებისთვის, როგორიცაა ღია ცის ქვეშ თეატრალური წარმოდგენები ეზოში.

თანამედროვე სასახლის მნიშვნელოვანი ნაწილები ააგეს 1845-1857 წლებში, გამოჩენილი ისტორიცისტი არქიტექტორების გოტფრიდ ზემპერის, ფრიდრიხ აუგუსტ შტიულერის, გეორგ ადოლფ დემლერისა და ერნსტ ფრიდრიხ ცვირნერის თანამშრომლობით. სასახლე ითვლება რომანტიკული ისტორიციზმის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნიმუშად ევროპაში და მას „ჩრდილოეთის ნოიშვანშტაინს“ უწოდებენ.

2023 წელს შვერინის სასახლე იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
ვაშაკიძე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ვაშაკიძე** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქართველი ასტროფიზიკოსის, მიხეილ ვაშაკიძის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.99 კმ, სიღრმე — 2.27 კმ.

კრატერი საკმაოდ კარგად არის შემონახული, კრატერის კიდეზე მკაფიოდ გამოკვეთილი კიდეებით. კრატერის ფორმა თითქმის წრიულია, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილებში მცირე გამონაზარდებით. კიდეს შიდა დახრილობა კოლაფსის ნიშნებს ავლენს, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილებში. კიდის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 1,070 მ-ია, ხოლო კრატერის მოცულობა დაახლოებით 1,500 კმ³-ია. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, თასის აღმოსავლეთ ნაწილში გარკვეული უხეშობით.

## სატელიტური კრატერები
ვაშაკიძის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-06
კშემიონკი

**კშემიონკი** () — ნეოლითური და ადრეული ბრინჯაოს ხანის კაჟის მაღაროების კომპლექსი, სადაც მოიპოვებდნენ ზედა იურული პერიოდის (ოქსფორდული) ზოლიან კაჟს. ის მდებარეობს პოლონეთის ქალაქ ოსტროვეც-შვენტოკშისკიდან დაახლოებით რვა კილომეტრის დაშორებით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ეს არის ევროპაში ცნობილი პრეისტორიული კაჟის მაღაროების ერთ-ერთი უდიდესი კომპლექსი, გრაიმს-გრეივსთან (ინგლისი) და სპიენთან (ბელგია) ერთად.

კაჟის მოპოვება კშემიონკიში დაიწყო დაახლოებით ძვ. წ. 3900 წელს და გაგრძელდა ძვ. წ. 1600 წლამდე. ნეოლითურ პერიოდში მაღაროს იყენებდნენ ძაბრისებრი თასების კულტურის წარმომადგენლები, რომლებმაც კაჟის მოპოვების პროდუქტები (ძირითადად კაჟის ცულისთავები) გაავრცელეს 300 კმ-მდე მანძილზე. სფერული ამფორების კულტურამაც გამოიყენა ეს ორმოები და კიდევ უფრო ინტენსიურად, გააფართოვა რა ცულისთავების გავრცელების არეალი დაახლოებით 500 კმ-მდე.

ეს ადგილი არის პოლონეთის ისტორიული ძეგლი, რომელსაც ეს სტატუსი მიენიჭა 1994 წლის 16 ოქტომბერს. 2019 წლის 6 ივლისს კშემიონკის პრეისტორიული ზოლიანი კაჟის მოპოვების რეგიონი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Krzemionki Museum Website

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
მთამსვლელი (მანგა)

არის იაპონური მანგის სერია, რომელიც დაწერილია შინ-იჩი საკამოტოს, იოშიო ნაბეტას (პირველი ორი ტომი) და ჰიროში ტაკანოს (ტომები 2–4) თანაავტორობით. მანგა დაფუძნებულია ჯირო ნიტას 1973 წლის ორტომიან რომანზე და ილუსტრირებულია თავად საკამოტოს მიერ.  გამოცემა თავდაპირველად 2007 წლის ნოემბერში დაიწყო და 2012 წლის ოქტომბრამდე იბეჭდებოდა *Shueisha*-ს *seinen manga* ჟურნალში, *Weekly Young Jump*-ში. საბოლოოდ, მისი თავები 17 *tankōbon* ტომად შეგროვდა.

მანგა მოგვითხრობს ინტროვერტ სოლო მთამსვლელზე, მორი ბუნტაროზე, რომლის პერსონაჟიც ნაწილობრივ რეალურ მთამსვლელს, ბუნტარო კატოს [ja] ეფუძნება. ახალ საშუალო სკოლაში გადასვლის შემდეგ, იგი სპორტულ ცოცვას აღმოაჩენს და მალევე მთელ თავის ცხოვრებას პროფესიონალურ ალპინიზმს უძღვნის. მიუხედავად მრავალი სირთულისა, ბუნტარო რჩება ერთგული თავისი უდიდესი ოცნების — K2-ის აღმოსავლეთ ფრონტის დალაშქვრის.

2010 წელს მთამსვლელმა იაპონიის მედია ხელოვნების მე-14 ფესტივალზე პრესტიჟული ბრწყინვალების ჯილდო მოიპოვა.

## მიმოხილვა 
ისტორია მოგვითხრობს მარტოსულ და მელანქოლიურ მოსწავლეზე, ბუნტარო მორიზე (森 文太郎, Mori Buntarō), რომელიც შემთხვევით აღმოაჩენს თავის ახალ გატაცებას — ცოცვას. ყველაფერი იწყება სკოლაში, სამოყვარულო ალპინიზმის კლუბიდან, ხოლო მოგვიანებით იგი მსოფლიო დონის პროფესიონალ მთამსვლელად ყალიბდება. ბუნტარო ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპს გადის — მარტოობას, სოლო ცოცვასა და დეპრესიას ებრძვის, მაგრამ მაინც არ ნებდება. საკუთარი ოცნებისკენ მიმავალ გზაზე, ის მიზნად ისახავს ერთ-ერთი ყველაზე რთული მწვერვალის, K2-ის დაპყრობას.

## გამოცემა 
**„მთამსვლელი“** ეფუძნება ჯირო ნიტას 1973 წლის ორტომიან რომანს. მანგა დაიწერა შინ-იჩი საკამოტოს, იოშიო ნაბეტას (პირველი ორი ტომი), და ჰიროში ტაკანოს (ტომები 2–4) მიერ, ხოლო ილუსტრირებული თავად საკამოტოს მიერ. სერია 2007 წლის 1 ნოემბრიდან 2011 წლის 27 ოქტომბრამდე იბეჭდებოდა *Shueisha*-ს *seinen manga* ჟურნალში, *Weekly Young Jump*-ში. მოგვიანებით, *Shueisha*-მ მისი თავები 17 *tankōbon* ტომად გააერთიანა, რომლებიც 2008 წლის 18 აპრილიდან 2011 წლის 18 ნოემბრამდე გამოიცა.

2024 წლის მაისში, *Viz Media*-მ განაცხადა, რომ მანგა ინგლისურად გამოსაცემად ლიცენზირებულია და მისი გამოშვება 2025 წლის მეორე კვარტალში იგეგმება.

### ტომები 
## ჯილდოები 
*მთმასვლემა* 2010 წელს იაპონიის მედია ხელოვნების მე-14 ფესტივალზე მანგის კატეგორიაში ბრწყინვალების პრიზი მოიპოვა. ასევე, 2011 წელს *Prix Mangawa Awards*-ზე საუკეთესო *seinen* მანგის ჯილდო მიიღო.
კატეგორია:Viz Media-ს მანგა
კატეგორია:Shueisha-ს მანგა
კატეგორია:ანიმე და მანგა მამაკაცებისთვის
კატეგორია:სათავგადასავლო ანიმე და მანგა
კატეგორია:მანგას სერიები
კატეგორია:2007 წლის მანგა
კატეგორია:სპოტული ანიმე და მანგა
კატეგორია:მთამსვლელობა მანგაში
კატეგორია:K2
გრიგოლ როგავა

**გრიგოლ როგავა** (დ. 1885, გულისკარი — გ. 28 აგვისტო, 1924) — ქართველი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება 1905 წელს ზუგდიდის მაზრაში, რისთვისაც 1906 წელს დააპატიმრეს და გაგზავნეს ოდესაში სამხედრო სავალდებულო სამსახურის მოსახდელად. აქტიური პარტიული მუშაობისათვის აქაც დააპატიმრეს. 1908 წელს დაბრუნდა საქართველოში და განაგრძო რევოლუციური მოღვაწეობა გურიაში, 1915-1917 წლებში. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში. აქტიურად იბრძოდა მენშევიკური ხელისუფლების წინააღმდეგ, რისთვისად დააპატიმრეს. 1920 წელს აირჩიეს პარტიის ზუგდიდის სამაზრო კომიტეტის თავმჯდომარედ და ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტის წევრად, საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვების შემდეგ, 1921-1922 წლები. მუშაობდა პარტიის ზუგდიდის სამაზრო კომიტეტის მდივნად, 1922 წელს აირჩიეს ზუგდიდის სამაზრო აღმასკომის თავმჯდომარედ. დაიღუპა მენშევიკებთან ბრძოლის დროს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ტარნოვსკიე-გორის ვერცხლის ისტორიული მაღარო

**ტარნოვსკიე-გორის ვერცხლის ისტორიული მაღარო** () — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი  ტარნოვსკიე-გურიში, სილეზია, პოლონეთი. მაღარო და მის მეზობლად მდებარე „შავი კალმახის შტოლნი“ წარმოადგენს ვერცხლის მოპოვების ინდუსტრიის ნაშთებს. მუზეუმი არის ევროპის ინდუსტრიული მემკვიდრეობის მარშრუტის საკვანძო წერტილი. ის ასევე შეუერთდა ინდუსტრიული მემკვიდრეობის კონსერვაციის საერთაშორისო კომიტეტს და სილეზიის ტურისტულ ორგანიზაციას.

## მაღაროს ისტორია
ტარნოვსკიე-გურის რეგიონი ცნობილია ისტორიული ტყვიის მადნის მოპოვებით. აქ მოპოვებული მადანი იყო გალენიტი, რომელიც ტყვიისა და ვერცხლის წყაროა. XVI საუკუნის პირველი მეოთხედიდან ის გახდა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინდუსტრიული ცენტრი აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ევროპაში. 
მას შემდეგ, რაც 1526 წელს ქალაქი დაარსდა, ოპოლეს უკანასკნელმა ჰერცოგმა იან II კეთილმა, მარგრაფ გეორგ ღვთისმოსავთან ერთად, მას დამოუკიდებელი სამთო ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. მეშახტეთა პირველი თაობა აქ ძირითადად ფრანკონიიდან (ანსბახისა და ბაიროითის რეგიონებიდან) ჩამოვიდა და უმეტესად გერმანულენოვანი იყო. ბევრი მეშახტე ასევე იყო ჩეხური წარმოშობის — ისინი ტარნოვსკიე-გურიში ბოჰემიიდან (კუტნა-ჰორას რეგიონიდან) ჩამოვიდნენ. თუმცა, დროთა განმავლობაში ქალაქმა დაიწყო პოლონიზაცია.

აყვავების პერიოდი გაგრძელდა XVI საუკუნის ბოლომდე. XVII საუკუნეში მეშახტეებმა დაიწყეს უფრო ღრმად მუშაობა, რამაც შექმნა პრობლემები წყლის დატბორვასთან დაკავშირებით. ოცდაათწლიანმა ომმა კრიზისი კიდევ უფრო გააღრმავა. ინდუსტრია ჩამოიშალა, სადრენაჟო აღჭურვილობა განადგურდა. ქალაქს ასევე ეპიდემიები და ხანძრები აწუხებდა. ტარნოვსკიე-გური გაძარცვეს სხვადასხვა არმიებმა (მათ შორის პოლონურმა არარეგულარულმა საკავალერიო ჯარებმა), განადგურებისა და კონტრიბუციების ხარჯები მოსახლეობას უნდა გადაეხადა.

საუკუნის შემდეგ, სილეზიის რეგიონის უდიდესი ნაწილი დაიპყრო პრუსიის სამეფომ 1740-1748 წლების სილეზიის ომების დროს. მეფე ფრედერიკ II-მ დაავალა ფრიდრიხ ვილჰელმ ფონ რედენს და ფრიდრიხ ანტონ ფონ ჰეინიცს სილეზიაში სამთო საქმიანობის განახლება. ორივე მათგანი იყო ფენომენალური პროფესიონალი სამთო საქმისა და მეტალურგიის სფეროში. 1776 წელს ორივემ მოინახულა ინგლისის უდიდესი ინდუსტრიული ცენტრები, რომლებიც XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ევროპული ინდუსტრიის ავანგარდში იყვნენ. იქ მათ შეისწავლეს ქვანახშირის მაღაროების, კოქსის ქარხნების მუშაობის პრინციპები, ორთქლის ძრავების გამოყენება, წყლის არხებისა და სამთო გამონამუშევრების სადრენაჟო შტოლნების მშენებლობა.

შახტების ბურღვა დაიწყო 1783 წლის ოქტომბერში; სამუშაოებში 72 მეშახტე იყო ჩართული. ცხრა თვის ინტენსიური მუშაობის შემდეგ, 1784 წლის 16 ივლისს, „რუდოლფინეს“ შახტაში 18 მეტრის სიღრმეზე აღმოაჩინეს ტყვიისა და ვერცხლის მდიდარი მადნის საბადო. ორი დღის შემდეგ მსგავსი აღმოჩენა გაკეთდა შახტა „ანტონში“. ვერცხლისა და ტყვიის ახალ სახელმწიფო მაღაროს ეწოდა ფრედერიკი.

გალენიტის მადნის ამოწურვის გამო, მაღარომ თანდათანობით შეწყვიტა თავისი საქმიანობა XX საუკუნის დასაწყისში და საბოლოოდ დაასრულა მუშაობა 1913 წელს. ოთხი საუკუნის განმავლობაში მეშახტეებმა გათხარეს 20 000-ზე მეტი შახტა და 150 კილომეტრზე მეტი სიგრძის მიწისქვეშა გვირაბები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Historic Silver Mine Website

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
ფიურერპრინციპი

გამოცემიდან, 16 თებერვალი, 1941]]
**ფიურერპრინციპი** (*Führerprinzip*)(ლიდერის პრინციპი) — აღმასრულებელი ორგანოს საფუძველი ფაშისტური გერმანიის მმართველობაში. ის ფიურერის სიტყვას ყველა დაწერილ კანონზე მაღლა აყენებდა, და გულისხმობდა, რომ ყველას და ყველაფერს, მათ შორის მთავრობის პოლიტიკას, გადაწყვეტილებებს და თანამშრომლებს, მმართველის სურვილის რეალიზაცია უნდა მოეხდინათ. პრაქტიკაში, ფიურერპრინციპი ადოლფ ჰიტლერს აძლევდა ერთპიროვნულ კონტროლს საკუთარი პოლიტიკური პარტიის იდეოლოგიასა და პოლიტიკაზე; მსგავსი მმართველობა ფაშიზმის უმთავრესი მახასიათებელი იყო. პარლამენტი „პოლიტიკურ უფლებამოსილებას" ჰიტლერისაგან იღებდა, და ფიურერპრინციპი გულისხმობდა, რომ მხოლოდ ის, რასაც ფიურერი „ბრძანებს, ნებას დართავს, ან აკრძალავს არის ჩვენი ცნობიერება". ამასთან ერთად, პარტიის ლიდერები ფიცს „ადოლფ ჰიტლერის სამუდამო ერთგულებაზე“ დებდნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია
ქვიშანი დარჩებიან

**„ქვიშანი დარჩებიან“** — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1976 წლის ქართული ფილმი, რომლის რეჟისორია გიორგი შენგელაია. ის აგრეთვე არის სცენარის თანაავტორი რევაზ ინანიშვილთან ერთად და ასრულებს მთავარ როლს.

## სიუჟეტი
ფილმში ალაზნის ველზე სარწყავი არხის მშენებლობისას შექმნილი წინააღმდეგობებია გადმოცემული. მშენებლობის მთავარ ინჟინერს, ვაჟა გიორგაძეს, ადმინისტრაციულ-ბიუროკრატიულ და საყოფაცხოვრებო პრობლემების გადაჭრაზე ზრუნვა უწევს. მას საკუთარი ოჯახისთვის დრო აღარ რჩება. საერთო კეთილდღეობისთვის კომპრომისებზე წასვლაა საჭირო - ზოგს საკუთარი კერის დათმობაც შეიძლება მოუწიოს.

## როლებს ასრულებენ
* სოფიკო ჭიაურელი — ეკა
* ნაზი გაურგაშვილი — თოვლა
* გურამ ფირცხალავა — ბოჩო
* გიორგი შენგელაია — ვაჟა
* მერაბ ელიოზიშვილი — კოლმეურნეობის თავმჯდომარე
* ჯემალ შანშიაშვილი
* აბო ზარდიაშვილი
* ფლორა (ფეოდოსია) შედანია
* მარგო გვარამაძე
* ნაზი ქვაჭრელაშვილი
* გიორგი მჭედლიშვილი
* თომა ვარადაშვილი
* ალექსანდრე (სესიკა) კუპრაშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართული ფილმები
კატეგორია:1976 წლის ფილმები
კატეგორია:გიორგი შენგელაიას ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
მეოცე საუკუნის მითი

***მეოცე საუკუნის მითი*** () — ცნობილი ფსევდო-მეცნიერული, ფსევდო-ისტორიული წიგნი, ალფრედ როზენბერგის - ნაცისტი თეორეტიკოსის ავტორობით. როზენბერგი ნაცისტური პარტიის ერთ-ერთი მთავარი იდეოლოგი და გაზეთ *„ხალხთა მოძრაობის"* (*Völkischer Beobachter*) რედაქტორი იყო. ის მოგვიანებით კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაულის გამო გაასამართლეს და 1946 წელს ჩამოახრჩეს. 

წიგნში როზენბერგი აცხადებს, რომ არიული რასა შემქმნელია ანტიკური ცივილიზაციებისა, რომლებიც მოგვიანებით „ნაკლოვან რასებთან“ აღრევის გამო ჩამოიშალნენ. ის არიულ ცივილიზაციებს კაცობრიობის უდიდეს მიღწევად თვლის, და სოციალურ და მორალურ დეგრადაციას სემიტურ გავლენებს აბრალებს, მოუწოდებს მთავრობას რომ „ამაღლებულმა“ რასებმა „ნაკლოვან“ რასებზე იბატონონ და მათ არ შეერივნონ. 

1930 წელს გამოქვეყნებიდან 1944 წლამდე წიგნის მილიონამდე ეგზემპლარი გაიყიდა. ჰიტლერმა როზენბერგი წიგნისათვის 1937 წელს ნაციონალური ხელოვნებისა და მეცნიერების ორდენით დააჯილდოვა. ორდენთან ერთად გადაცემულ დოკუმენტში მოცემულია, რომ ჯილდო „ადიდებს როზენბერგს, როგორც ადამიანს, რომელმაც მეცნიერულად და არსში ღრმად ჩამწვდომად დააგო საფუძველი ნაციონალური სოციალიზმის იდეოლოგიის გაგებისათვის."  წიგნი რასისტული ფსევდო-მეცნიერებისა და მისტიციზმის ნარევია, და აცხადებს, რომ „ნორდიული რასა“ ატლანტისში წარმოიქმნა და მათი აღმატებულება ამართლებს არა-არიული რასების დამონებასა და მასიურ ჟლეტას.

ზოგი ფაშისტი ლიდერი ამ წიგნის რაღაც ნაწილს სამარცხვინოდ თვლიდა, მაგრამ ხშირად სწორედ ის პოლიტიკოსები აფასებდნენ დადებითად ამ ნაშრომს ხალხისათვის თვალის ასახვევად, რომლებსაც ის სინამდვილეში სულაც არ მოსწონდათ.

## სქოლიო
კატეგორია:ფაშისტური წიგნები
კატეგორია:რუსეთში აკრძალული მედია
ცხრა ქალწული

**ცხრა ქალწული** — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1935 წელს.

## შინაარსი 
ახალგაზრდა ინჟინერი ზურაბი მოსკოვში უმცროსი დის — ელენეს დეპეშას იღებს. და ქორწინების შესახებ ატყობინებს. ზურაბი გაოგნებულია. ელენეს მისალოც დეპეშას უგზავნის და სთხოვს, ყველაფერი დაწვრილებით გააგებინოს, თუმცა, პასუხად უკვე დედის დეპეშა მოდის, რომელიც უფროს ვაჟს სასწრაფოდ იხმობს თბილისში.

თბილისში ზურაბი აღმოაჩენს, რომ მისი და ქორწინებიდან სულ რაღაც ათიოდე დღეში მიუტოვებია ქმარს, რის გამოც, ქალი ლოგინად ჩავარდნილა. სასოწარკვეთილი დედა ყველაფერს უამბობს ვაჟს და ეუბნება, რომ სიძეს ანტონ მახარაშვილი ერქვა. ზურაბი სიძის საძებნელად მიდის,  პოულობს და გამოგონილი ისტორიით და სახელით ახერხებს მასთან დაახლოებას. მის წინაშეა ახალგაზრდა, ლამაზი მამაკაცი — გაქნილი დონ-ჟუანი, რომელიც ახალ მეგობარს დარდიმანდულად უყვება თავის რომანტიკულ თავგადასავლებს. ურიცხვ საყვარლებთან ერთად, ანტონი "ცოლების კოლექციით" ამაყობს: სამი წლის განმავლობაში მას ცხრა სხვადასხვა ასაკის, ეროვნების, გარეგნობისა და წარმოშობის ქალწულზე ქორწინება და შემდეგ მათი მიტოვება მოუსწრია. სიძის ცინიზმით და ეგოიზმით აღშფოთებული ზურაბი შურს იძიებს: სამუდამოდ უკარგავს მას უნარს — კიდევ მოხიბლოს ქალები.

მოთხრობაში ირიბადაა გაკრიტიკებული 20-30-იანი წლების სსრკ-ში დამკვიდრებული და ფართოდ მხარდაჭერილი თავისუფალი ურთიერთობები, ასევე, ქორწინების და განქორწინების სიიოლე."ჩვენი კანონიც ჩვენვე დავწერეთ მე ნამდვილი საბჭოთა მოქალაქე გახლავარ და იმ კანონით ვსარგებლობ, რომელიც ნებას მაძლევს, მაშინვე გავეყარო ცოლს, როცა კი მოვისურვებ."

## პერსონაჟები 
* ზურაბი, იგივე კოტე — ინჟინერი
* ელენე — მისი უმცროსი და, სტუდენტი
* მართა — მათი დედა
* ანტონ მახარაშვილი — ელენეს ქმარი.

კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები
ილიე ბოლოჟანი

**ილიე ბოლოჟანი** (; დ. 17 მარტი, 1969) — რუმინელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2025 წლის 12 თებერვლიდან რუმინეთის დროებითი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებს, კლაუს იოჰანისის გადადგომის შემდეგ. მანამდე იგი იყო ორადიის მერი და ბიჰორის ჟუდეცის საბჭოს პრეზიდენტი. 2024 წლის რუმინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტურის გაუქმებისა და ეროვნული ლიბერალური პარტიის ისტორიული მარცხის შემდეგ, ასევე ნიკოლაე ჩიუკას გადადგომის შემდეგ, ბოლოჟანი გახდა პარტიის დროებითი ლიდერი.

2025 წლის 12 თებერვალს, იმ პერიოდში როდესაც კლაუს იოჰანისი  გადადგა, ბოლოჟანი რუმინეთის სენატის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. პრეზიდენტის მემკვიდრეობის კანონმდებლობის შესაბამისად, ბოლოჟანი გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი და სავარაუდოდ, ამ თანამდებობას დაიკავებს, სანამ 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად ახალი პრეზიდენტს არ აირჩევენ.

უფლებამოსილების სამართლებრივი გადაცემის ცერემონიის დროს იოჰანისმა ბოლოჟანი კოტროჩენის სასახლეში მიიღო და მათ მოკლე შეხვედრა გამართეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:რუმინეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცრუ გუდაფშუკა

**ცრუ გუდაფშუტა** () — მისი ნაყოფსხეული სფეროსებრი ფორმის ობიექტია, რომლის დიამეტრი 3-12 სმ-ია. იგი მიწისქვეშა ან ნახევრად მიწისქვეშა მდგომარეობაში იზრდება და ძირში ფესვისებრი მიცელიუმის ძაფებითაა დაკავშირებული. თავდაპირველად ნაყოფსხეულის ფერი მონაცრისფრო, მოთეთრო-მოყვითალო, ხოლო მოგვიანებით მოყვითალო-მოყავისფრო ხდება. დაზიანებისას ის წითლდება. მისი ზედაპირი დაფარულია მურა ქერცლითა და მეჭეჭებით, ზოგჯერ კი არის დახრთქილი. ნაყოფსხეულის მომწიფებისას მისი მთლიანი გარსი (პერიდიუმი) თავში სკდება არასრული რადიუსით და სპორები იფრქვევა.

სპორები მურა ყავისფერია, სფეროსებრი ფორმის, ხოლოზომით 7-15 მიკრომეტრია. ისინი ეკლიან-ხორკლიანი და ბადისებრი ორნამენტით არიან დაფარული. ნაყოფსხეულის რბილობი თავდაპირველად თეთრი და მკვრივია, შემდეგ კი მოშავო-იისფერი ხდება, თეთრი ძაფისებრი ჩანართებით. მომწიფებისას შიგთავსი მტვრისებრი ხდება და მას ახასიათებს უსიამოვნო სუნი.

ეს ორგანიზმი იზრდება ზაფხულსა და შემოდგომაზე ნიადაგზე, ძირითადად ტყეებში, ტყისპირებში, ბაღებსა და პარკებში. იგი ვრცელდება ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში.

მცენარე შხამიანია და მისი მოხმარება საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას იწვევს. სპორების შეფრქვევა კი შესაძლოა ალერგიული რეაქციების მიზეზი გახდეს, როგორიცაა რინიტი, ცრემლდენა და კონიუქტივიტი. 

## ლიტერატურა
*ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 280-281, ISBN 978-9941-8-4547-5

კატეგორია:სოკოები