open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყაზახეთის პარლამენტი

**ყაზახეთის რესპუბლიკის პარლამენტი** () — ყაზახეთის საკანონმდებლო ორგანო. შედგება ორი პალატისგან  სენატისა და მაჟილისისაგან.

* სენატი (47 ადგილი). სენატი შედგება ყველა ოლქიდან, რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქებიდან და დედაქალაქიდან არჩეული დეპუტატებისაგან. 15 დეპუტატს ნიშნავს ყაზახეთის პრეზიდენტი. დეპუტატების უფლებამოსილების ვადაა — 6 წელი, არჩეული დეპუტატების რიგების განახლება ხდება 3 წელიწადში ერთხელ.
* მაჟლისი (107 ადგილი). 98 დეპუტატს ირჩევენ პროპორციული სიით იმ პარტიების სიებიდან, რომლებიც გადალახავენ 7 %-იან ბარიერს. 9 დეპუტატს ირჩევს ყაზახი ხალხის ასამბლეა . უფლებამოსილების ვადა — 5 წელი.

პარლამენტის დეპუტატი არ შეიძლება იყოს ერთდროულად ორივე პალატის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ყაზახეთის რესპუბლიკის პარლამენტი 
* ყაზახეთის კონსტიტუცია, თავი IV, პარლამენტი

კატეგორია:ყაზახეთის პოლიტიკა
ზღვრული ხარჯები

thumb|ზღვრული დანახარჯების სტანდარტული სახე
**ზღვრული ხარჯები** () — წარმოების (ან მომსახურების) დამატებითი დანახარჯი, რომელიც აუცილებელია პროდუქციისა და მომსახურების დამატებითი ერთეულის საწარმოებლად. ზღვრული ხარჯები იანგარიშება, როგორც მთლიანი დანახარჯის (total cost, TC) ცვლილების ფარდობა მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. მოკლევადიანი პერიოდისათვის, როდესაც მუდმივი დანახარჯი (fixed cost, FC) არ იცვლება, ზღვრული ხარჯები შეიძლება ვიანგარიშოთ მთლიანი ცვლადი დანახარჯის (variable cost, VC) ცვლილების ფარდობით მთლიანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ცვლილებასთან. ზღვრული ეკონომიკური ეფექტიანობა ზღვრული ხარჯების ოპტიმიზების შედეგია. წარმოების მასშტაბების ზრდის შედეგად შესაძლო ეკონომიის გათვალისწინებით, ზღვრული ხარჯები, წარმოების ზრდის გარკვეულ ოპტიმალურ დონემდე, შეიძლება მცირდებოდეს, მაგრამ წარმოების შემდგომმა უკონტროლო ზრდამ, შესაძლოა, ზღვრული ხარჯების გადამეტება გამოიწვიოს ზღვრულ შემოსავლებთან შედარებით, რაც, ძირითადად, გამოწვეულია ჭარბი პროდუქციის გასაღების პრობლემებით.

## ლიტერატურა 
*Fischer S.,etc. Economics. - New York, Second Edition.
*ჰეინე პ. ეკონომიკური აზროვნება (ტომი I). - თბილისი, 2009.
*მენქიუ გ. ეკონომიკის პრინციპები. – თბილისი, 2008.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
ევიშოვიცის კულტურა

**ევიშოვიცის კულტურა** — ენეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური ჯგუფი. წარმოადგენს პოსტბადენურ კულტურას. ამ დროს დაიწყეს კერამიკის ფორმების, შრომის იარაღების და ტექნოლოგიების წარმოება. იქმნება მოსახლეობის ახალი ჯგუფი (ტომი). ამ ეპონიმის სახელწოდება წარმოდგება სლოვაკური ქალაქის ევიშოვიცის კულტურული ძეგლისგან.

ამ ჯგუფის პირველი დამახასიათებელი აღმოჩენები გაკეთდა 1914 წელს, ი. პალიარდის მიერ  (J. Palliardi). არქეოლოგი გერმან მაურერი მას აერთებს ქვემოავსტრიულ ჯგუფ მიოდლინგ-ცობინგთან და თვლის ერთიან ევიშოვიც-მიოდლინგ-ცობინგის ჯგუფად.

კულტურის განაწილებით დაფარულია ისეთი რეგიონები, როგორიცაა მელკი, ვაჰაუ,  დუნკელშტაინის ტყე, ვენის ტყე, სამხრეთ მორავია და დასავლეთ სლოვაკეთი.

მელკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმმა 1980-იან წლებში გათხრების შედეგად ღუმელები იპოვა.

## ლიტერატურა 
* Ernst Probst: *Deutschland in der Steinzeit. Jäger, Fischer und Bauern zwischen Ostseeküste und Alpenraum*. Bertelsmann, München 1991 / 1999, ISBN 3-570-02669-8. S. 452

კატეგორია:ევროპის არქეოელოგიური კულტურები
კატეგორია:სპილენძის ეპოქის ევროპა
კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კატეგორია:არქეოლოგია სლოვაკეთში
კატეგორია:არქეოლოგია ჩეხეთში
ჟელეზოვის კულტურა

**ჟელეზოვის კულტურა** () — ნეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური კულტურა (ახალი დათარიღებით: 5000 — 4700 წ. ძვ.წ. ძველი დათარიღებით: 4300 — 3900 წ. ძვ. წ.). 

არსებობდა სლოვაკეთის სამხრეთ-დასავლეთით, უნგრეთის დასავლეთით, ავსტრიის მისადგომებთან, მორავიის სამხრეთით პოლონეთის სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ასევე სპიშის რეგიონში.

კატეგორია:ევროპის არქეოლოგიური კულტურები
კატეგორია:ნეოლითის კულტურა
კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კატეგორია:არქეოლოგია უნგრეთში
კატეგორია:არქეოლოგია პოლონეთში
კატეგორია:არქეოლოგია სლოვაკეთში
კატეგორია:არქეოლოგია ჩეხეთში
ბჟუჟჰესი

**ბჟუჟჰესი** —  ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომიდან 2,5 კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ბჟუჟზე. ჰესის მშენებლობა გადაწყდა 1938 წელს და ის 1942 წელს უნდა დასრულებულიყო. ჰესის მშენებლობა გადაწყვეტილი იყო რაიონში ჩაის ფაბრიკების ელექტრომომარაგების და ჩაის პროდუქციის გაზრდის მიზნით. დაგეგმილი იყო 7,8 ათასი კვტ/სთ სიმძლავრის ჰესის აგება. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1950-1956 წლებში, მასზე დასაქმებული იყო 1000-მდე ადამიანი. ჰესი გაიხსნა 1956 წლის 14 თებერვალს. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა გიორგი სალუქვაძე. ამჟამად ჰესის მესაკუთრეა შ.პ.ს. „საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია“.

## გალერეა

Რუსთაველის მედალიონი.jpg|რუსთაველის მედალიონი ბჟუჟჰესზე
Bzhuha HPP.jpg|ჰესის შენობა
Bzhuhza HPP.jpg|სათავანი

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
ალაქოლი

**ალაქოლი** () — გაუდინარი მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ნახევარუდაბნო ზონაში, ზღვის დონიდან 343 მ სიმაღლეზე. ფართობი დაახლოებით 2200 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 45 მ. დონის ყოველწლიური რყევა უდრის 1,2 მ-ს. გაძგიფვა იანვრიდან აპრილის ჩათვლით. უიალის, სასიქოლის, ჟალანაშქოლის ტბებთან ერთად ქმნის ტბათა სისტემას, რომლის აუზის ფართობი 55 ათ. კმ²-ია. ტბაში ჩაედინება მდინარე ემელი. წყალი ქლორიდულ-ნატრიუმიანი შედგენილობისაა. განვითარებულია თევზის რეწვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სასიქოლი

**სასიქოლი** ( — დამპალი ტბა) — ტბა ყაზახეთში, ბალხაშის ტბის აღმოსავლეთით. მოქცეულია ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 350 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი მერყეობს 600-736 კმ²-ის ფარგლებში. მაქსიმალური სიღრმე 4,7 მ. ნაპირები დაბალია, იზრდება ლერწამი. საზრდოობა შერეულია. დონის რყევა 3 მ-ის ფარგლებშია. იყინება ნოემბერში. ყინულძვრაა აპრილის დასაწყისში. ერთვის მდინარეები თენთექი და ყარაქოლი. ნაკადებით უკავშირდება უიალის. განვითარებულია თევზჭერა. ონდატრის რეწვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
აიას მეჰმედ-ფაშა

**აიას მეჰმედ-ფაშა** (დ. 1483, ვლორა, ალბანეთი — გ. 13 ივლისი, 1539, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1536-1539 წლებში. წარმოშობით ალბანელია, დაიბადა ქალაქ ვლორაში. აიას ფაშას მამა წარმოშობით ჩრდილოეთ ალბანეთის ქალაქ შკოდერიდან იყო, დედა კი - სამხრეთ ალბანეთის ქალაქ ვლორადან. 

დაქორწინებული იყო სულეიმან I-ის დაზე, ბეიჰან სულთანზე. დიდი ვეზირი გახდა პარგელი იბრაჰიმ-ფაშას სიკვდილით დასჯის შემდეგ, 1536 წელს. მანამდე იყო 1-ლი ვეზირი. თუმცა, 1537 წელს, ვენეციის ლაშქრობის დროს დაშვებული უპატიებელი შეცდომის გამო დაიმსახურა სულთნის რისხვა, მაგრამ სულეიმანმა დის ხათრით არც გადააყენა და არც სიკვდილით დასაჯა (მას ბეიჰანის პირველი ქმარი სიკვდილით ჰყავდა დასჯილი). მიუხედავად იმისა, რომ გადაურჩა სულთნის რისხვას, 1539 წელს ვერ გადაურჩა სტამბოლში გავრცელებულ შავი ჭირის ეპიდემიას და სწორედ ამ დაავადებამ იმსხვერპლა 13 ივლისს. მისი გარდაცვალების შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა ლიუთფი-ფაშა.

## ლიტერატურა 
* İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971, p. 15.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1483
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1539
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
წიწვოვნები

**წიწვოვნები** () — უმაღლესი მცენარეების განყოფილება, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან შიშველთესლოვანთა ზეგანყოფილებაში. მოიცავს მხოლოდ ერთ კლასს — წიწვოვნებს (), რომელიც ოთხ რიგს აერთიანებს, თუმცა მხოლოდ ერთი — ფიჭვისნაირნი არ არის გადაშენებული.

ფიჭვისნაირების რიგი 7 ცოცხალ ოჯახად იყოფა: Araucariaceae, Podocarpaceae, Cephalotaxaceae, Pinaceae, Cupressaceae (Taxodiaceae-ის ჩათვლით) და Taxaceae. ოჯახები 55 გვარსა და 600-მდე სახეობას აერთიანებს. სახეობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა ფიჭვი (Pinus). ჩვენთან მისი რამდენიმე სახეობაა გავრცელებული: კოხის ფიჭვი (Pinus kochiana), ელდარის ფიჭვი (Pinus eldarica), ბიჭვინთის ფიჭვი (Pinus pithyusa), ბოლო ორი სახეობა ენდემია. სხვა ცნობილი გვარებია: ნაძვი, სოჭი, ურთხელი (უთხოვარი), ღვია, კედარი, ლარიქსი, კვიპაროზი.

## გავრცელების არეალი
წიწვოვნები ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევრაზიაში ფიჭვები, ნაძვები, ლარიქსები, სოჭები ვრცელ წიწვოვან მასივებს ქმნიან. საქართველოში გავრცელებულია ნაძვი, სოჭი, ფიჭვი. სამხრეთ ნახევარსფეროში ძირითადად ზომიერ სარტყელში გვხვდება — პატაგონიაში, ცეცხლოვან მიწაზე, ახალ ზელანდიასა და ტასმანიაზე წიწვოვანები საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული. ტროპიკული რეგიონების დაბლობებში წიწვოვნები თითქმის არ ხარობენ, გვხვდებიან მხოლოდ მთებში.

## წარმოშობა
წიწვოვნები გაჩნდნენ დაახლოებით 290 მლნ წლის წინ, პალეოზოური ერის ქვანახშირის პერიოდში. მათი გადაშენებული ოჯახის — ლებახიასებრთა (Lebachiaceae) პრიმიტიული წარმომადგენლების გაქვავებული მერქნის, გირჩების, თესლის, ტოტების და ფოთლების ანაბეჭდები უმთავრესად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროდანაა ცნობილი. უძველესი გვარები — სექვოია და ტაქსოდიუმები ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლოკრიპტომერია და მეტასექვოია — სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, აგატისები — ახალ ზელანდიაში, არაუკარიები — ავსტრალიასა და ჩინეთში გვხვდება. გამყინვარების პერიოდში წიწვოვნებმა დიდი დანაკლისი განიცადეს როგორც შემადგენლობის, ისე გავრცელების მხრივ. გადარჩენილები შემორჩნენ სამხრეთში, სადაც მათთვის ხელსაყრელი პირობები იყო.

განსაკუთრებით დაზარალდნენ წიწვოვნები ევრაზიაში, მთების განედური განლაგების გამო. მთებიდან (ალპები, კავკასიონი, კარპატები) ისინი სამხრეთში მოხვდნენ, სითბოსმოყვარული ფორმები ამოწყდნენ მთელ ევრაზიაში, გარდა აღმოსავლეთ აზიისა. აღმოსავლეთ აზიაში არ მომხდარა გამყინვარება და მთათაწარმომქმნელი პროცესები, ამიტომ ამ მხარეების ფლორა თანდათან ეგუებოდა არახელსაყრელ კლიმატს. გამყინვარების შემდეგ წიწვოვნებმა მეორეულად დაიწყეს გავრცელება ევროპაში — უკანდახეული მყინვარების კვალდაკვალ. ასევე მოხდა ჩრდილოეთ ამერიკის წყნარი და ატლანტის ოკეანეები სანაპიროების გასწვრივ. ამით აიხსნება ის, რომ ჩრდილოეთ ამერიკაში შემორჩენილია ისეთი სითბოსმოყვარული წიწვოვნები, როგორიცაა სექვოიადენდრონი, სექვოია, ტაქსოდიუმი, ცუგა და სხვები. აღსანიშნავია მარადმწვანე სექვოია (Sequoia sempervirens). იზრდება კალიფორნიის სანაპიროებზე და ორეოგენის სამხრეთ-დასავლეთით. მისი სიმაღლე 117 მ-ია, დიამეტრი 11 მ. მესამეულ პერიოდში ისინი ფართოდ იყვნენ გავრცელებული ევროპაში და ამჟამად მხოლოდ ნამარხების სახით არიან ცნობილნი.

ყლეებო

*
კერპი-პური

**კერპი-პური**,  — ბრინჯაოს ხანის ქვის ფირფიტები თუ ტერაკოტები, რომლებიც თარიღდებიან 2100—1400 წწ. ძვ.წ. (ადრეული ბრინჯაოს ხანის დასასრული და შუა ბრინჯაოს ხანის დასაწყისი).

აქამდე აღმოჩენილ იქნა დაახლოებით 300 კერპი-პური აღმოსავლეთ-ცენტრალური და სამხრეთ-ცენტრალური ევროპის სხვადასხვა ნაწილებში, ნაწილობრივ, ტბა გარდას მიდამოებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Strani segni dall’Età del Bronzo: il mistero delle tavolette enigmatiche — Articolo sul quotidiano La Repubblica.
* Tavolette enigmatiche  — Sito internet dedicato ai Brotlaibidole.

კატეგორია:არქეოლოგია გერმანიაში
კატეგორია:არქეოლოგია იტალიაში
კატეგორია:არქეოლოგია შვეიცარიაში
კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კატეგორია:ბრინჯაოს ხანის ევროპა
ოთარ ფარცხალაძე

**ოთარ ფარცხალაძე** (დ. 1976) — საქართველოს მთავარი პროკურორი 2013 წლის 7 ნოემბრიდან 30 დეკემბრამდე. 2008 წლამდე მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში, სხვადასხვა თანამდებობაზე, გარდა ამისა, იყო საქართველოს პარლამენტის ენერგეტიკის დროებითი საგამოძიებო კომისიის წევრი. 2013 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს მთავარ პროკურორად დაინიშნა, მაგრამ ამავე წლის 30 დეკემბერს გადადგა. 2023 წლის სექტემბერში ოთარ ფარცხალაძეს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა სანქციები დაუწესა „საქართველოზე რუსეთის მანკიერი ზეგავლენის საპასუხოდ“. 

## აშშ-ის სანქციები
2023 წლის სექტემბერში ოთარ ფარცხალაძეს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა სანქციები დაუწესა „საქართველოზე რუსეთის მანკიერი ზეგავლენის საპასუხოდ“. 2023 წლის 19 სექტემბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა შეიმუშავა და აამოქმედა ცვლილება საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებაში, რის შედეგადაც ოთარ ფარცხალაძეს საბანკო აქტივებზე წვდომა და ფინანსური ტრანზაქციების შესრულება აღარ შეეზღუდება. 

2023 წლის 20 სექტემბერს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს განცხადებით სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტომ მიზანშეწონილად მიიჩნია ოთარ ფარცხალაძისთვის საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტა და დასკვნა საქართველოს პრეზიდენტს გადაეგზავნა.  2023 წლის 22 სექტემბერს გავრცელდა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის განცხადება, რომ პრეზიდენტი მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა ფარცხალაძისთვის გამოძიების მიმდინარეობისას მოქალაქეობის შეწყვეტა. 

2023 წლის 17 ოქტომბერს საქართველოს პრეზიდენტმა პარლამენტში იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებამდე ხელი მოაწერა ოთარ ფარცხალაძისათვის საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტის ბრძანებულებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოკლე ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პროკურორები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაუგენ-მელაუნის კულტურა

**ლაუგენ-მელაუნის კულტურა** — ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის კულტურა ალპების რეგიონ ტრენტინში. კულტურა წარმოიშვა 14 საუკუნეში ძვ.წ . ევროპის კულტურული პროცესების ჩარჩოებში. კულტურას სახელი ეწოდა ბრიქსენთან ახლოს მყოფი ორი მაშინდელი ძეგლის გამო.

## დახასიათება 
ლაუგენ-მელაუნის კულტურების წარმოშობა ხასიათდება კერამიკის გაჩენითა და მისი მრავალი ახალი ფორმით, მათ შორის — მდიდრული ორნამენტებით მორთვით.

კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კატეგორია:ევროპის ბრინჯაოს ხანის კულტურები
ტრიკამარუმის ბრძოლა

**ტრიკამარუმის ბრძოლა** — ბრძოლა ბიზანტიასა და ვანდალების სამეფოს შორის. გაიმართა 553 წელს. ბიზანტიის ჯარებს ხელმძღვანელობდა იუსტინიანე I-ის სარდალი ველისარიუსი, ხოლო ვანდალების ჯარს მათი უკანასკნელი მეფე გელიმერი. ფაქტობრივად ამ ბრძოლით დასრულდა იუსტინიანეს მიერ ვანდალების დაპყრობა ჩრდილოეთ აფრიკაში. ომის მთავარ წყაროს წარმოადგენს პროკოპი კესარიელის „იუსტინიანეს ომების ისტორია“. აღნიშნულ ამბებს ეხება წიგნის III და IV ნაწილები.

## ლიტერატურა 
* Davis, Paul K. (1999), 100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present, Oxford: Oxford University Press, p.&nbsp;92, ISBN 0-19-514366-3.
* Jump up ^ A survey is R. Edis, 1999. "The Byzantine era in Tunisia: a forgotten footnote?" The Journal of North African Studies.

კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:533 წლის ბრძოლები
კიანუ რივზი

**კიანუ ჩარლზ რივზი** (, ; დ. 2 სექტემბერი, 1964) — კანადელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი და მუსიკოსი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია სამსახიობო კარიერით, რომელიც 1985 წელს დაიწყო და სამ ათწლეულზე მეტი მოიცვა. მის უფრო ცნობილ როლებს შორის არის პერსონაჟები ბლოკბასტერული ფილმებიდან. აღსანიშნავია ფრენჩაიზი „ბილი და ტედი“ (1989–1991); 
მოქმედებითი თრილერები „ტალღების ქიმზე“ (1991), „სიჩქარე“ (1994) და ფილმების სერია „ჯონ უიკი“; ფსიქოლოგიური თრილერი „ეშმაკის ადვოკატი“ (1997); ზებუნებრივი ჟანრის „კონსტანტინი“ (2005) და სამეცნიერო ფანტასტიკის/მოქმედებითი ჟანრების „მატრიცა“ (1999–2003). აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში „სახიფათო კავშირები“ (1988), „ჩემი პირადი შტატი აიდაჰო“ (1991) და „პატარა ბუდა“ (1993), ისევე, როგორც რომანტიკულ საშინებათა ფილმში „ბრემ სტოკერის დრაკულა“ (1992).

კინოინდუსტრიაში აქტიური წლებით დაწყებული, რივზმა მოიპოვა კრიტიკოსების აღიარება. თანამშრომლობდა სტივენ ფრირზთან, გას ვან სენტთან და ბერნარდო ბერტოლუჩისთან. განსახიერებული როლებისთვის მან მრავალი ჯილდო მიიღო, მათ შორის - ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ხეივანში.

კინოკარიერის წლების განმავლობაში იგი სხვა შემოქმედებასაც ეწეოდა. უკრავდა ჯგუფებში Dogstar და Becky. შესრულებული აქვს ჰამლეტის როლი მანიტობას თეატრალური ცენტრის მიერ დადგმულ ამავე სახელწოდების პიესაში. აქვს დაწერილი ტექსტი ალექსანდრა გრანტის მიერ ილუსტრირებული წიგნისთვის „ოდა ბედნიერებას“. აგრეთვე არის დოკუმენტურ ფილმის „გვერდიგვერდ“ პროდიუსერი და აღმოსავლური ორთაბრძოლების შესახებ შექმნილი „ტაი-ჩის ოსტატის“ რეჟისორი

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:კანადელი კინორეჟისორები
კატეგორია:კანადელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბეირუთში დაბადებულები
სტივენ ფრირზი

**სტივენ ფრირზი** () — ინგლისელი რეჟისორი. მოღვაწეობს კინოსა და ტელევიზიაში. მიღებული აქვს ოსკარის ორი ნომინაცია. ჰყავს ოთხი შვილი

## ფილმოგრაფია
*1988 - სახიფათო კავშირები *(Dangerous Liaisons)* 
*1990 - გადამგდებები *(The Grifters)* 
*1992 - გმირი *(Hero)* 
*1999 - ბორცვებისა და ხეობების ქვეყანა *(The Hi-Lo Country)* 
*2000 - უმაღლესი ერთგულება *(High Fidelity)* 
*2005 - მისის ჰენდერსონი წარმოგიდგენთ *(Mrs Henderson Presents)*
*2006 - დედოფალი *(The Queen)*
*2013 - ფილომენა *(Philomena)*

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ინგლისელი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ყაზახეთის გერბი

**ყაზახეთის გერბის** მიღება მოხდა 1992 წლის 4 ივნისს. გერბის ავტორები არიან: ჯანდარბეკ მელიბეკოვი და შოთა ვალიხანოვი. არსებული გერბის შერჩევა მოხდა დაახლოებით 245 პროექტისა და 67 აღწერილი დიზაინიდან. 1992 წლამდე ყაზახეთს ჰქონდა სხვა საბჭოთა რესპუბლიკების ანალოგიური გერბი.

## მიმოხილვა 
ემბლემა წარმოადგენს შანირაკის (რომელიც არის იურტის გუმბათის ცენტრი) გამოსახულებას (, *şañıraq*; ). მის ცენტრში განთავსებულია იურტის გუმბათის ცენტრის გამოსახულება საიდანაც მოჩანს ლურჯი ცა და ამომავალი მზე, ხოლო გვერდები დამშვენებული მითური ცხენების გამოსახულებებით. გერბის წლიური ფორმა სიცოცხლის და მარადისობის სიმბოლოა. ხოლო *შანირაკი* წარმოადგენს ოჯახური კეთილდღეობის და სიმშვიდის სიმბოლოს.

ყაზახური შანირაკის მსგავსი დიზაინი გამოყენებული ყირგიზეთის დროშაზეც, ყირგიზეთში მას ეწოდება *ტუნდუკი*.

ყაზახეთის გერბი შესრულებულია ორ ფერში: ოქროსფერსა და ცისფერში. ოქროსფერი სიმბოლოა ყაზახი ხალხის ბედნიერი მომავლის, ხოლო ცისფერი სიმბოლოა თანხმობის ერთობის და ყველა სხვა ერებთან მშვიდობის.

გერბის ქვედა ნაწილში გამოსახული ყაზახეთის ყაზახური სახელი - ҚA3AҚCTAH.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ყაზახეთის დროშა
*ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი

## სქოლიო 
კატეგორია:ყაზახეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
სიგიჟე (1972 წლის ფილმი)

**სიგიჟე** () — ალფრედ ჰიჩკოკის 1972 წლის ბრიტანული თრილერი. ეს იყო ჰიჩკოკის ბოლოსწინა ფილმი. ის ასახავს ლონდონელი სერიული მკვლელის ისტორიას. ჰიჩკოკმა მიიღო ოქროს გლობუსის ნომინაცია საუკეთესო რეჟისორისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* *Frenzy* at *Dial H for Hitchcock*

კატეგორია:1972 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
აკჯა ნურბერდიევა

**აკჯა ნურბერდიევა** (;  დ. 1957) — თურქმენეთის პარლამენტის თავმჯდომარე 2006 წლის 22 დეკემბრიდან. ცენტრალური აზიის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ქალბატონი.

## ბიოგრაფია 
2000-2005 წლებში მეორე მოწვევის მეჯლისის დეპუტატი და თავმჯდომარის მოადგილეა.

2005 წლიდან ახალი მოწვევის პარლამენტშიც შეინარჩუნა აღნიშნული თანამდებობა. ამავდროულად თურქმენეთის დემოკრატიული პარტიის ახალის ვილაიათის განყოფილების მდივანია. 2007 წლის 23 თებერვლამდე პრფკავშირების ეროვნული ცენტრის თავმჯდომარეა.

2006 წლის 22 დეკემბრიდან 2007 წლის 23 თებერვლამდე პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელია, ხოლო 23 თებერვლიდან თავმჯდომარე.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის პარლამენტის თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:თურქმენი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კრისტინ სკოტ ტომასი

**კრისტინ სკოტ ტომასი** ( დ. 24 მაისი, 1960  ) — ინგლისელი მსახიობი. არის საფრანგეთისა და გაერთიანებული სამეფოს მოქალაქე და მოღვაწეობს როგორც ბრიტანულ, ასევე ფრანგულ კინოში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
მეგი სმითი

**მეგი სმითი** ( დ. 28 დეკემბერი, 1934 — გ. 27 სექტემბერი, 2024) — ინგლისელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. 60-წლიანი კარიარის მანძილე 50-ზე მეტ ფილმში აქვს მონაწილეობა მიღებული. ცნობილია სნობური და ქედმაღლური როლების შესრულებით.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* Maggie Smith  Emmys.com-ზე 
* მეგი სმითის ბიოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
იურტა

[მინი|[თურქმენები|თურქმენი ქალი, იურტის შესასვლელთან ტურკესტანში. სერგეი პროკუდინ-გორსკის სურათი, 1913 წელი.]]
**იურტა** — ცენტრალური აზიის ველებში მცხოვრები მომთაბარე ხალხების ტრადიციული გადასატანი სადგომი, სახლი. რომლის კონსტრუქციაც შედგება წრიულად დაწნული გვირგვინისგან, კედლები და სახურავი ძირითადად დაფარულია ტყავით ან თექით. 

## ისტორია 
დაახლოებით 3000 წლის განმავლობაში იურტა წარმოადგენდა ცენტრალური აზიის ცხოვრების მნიშვნელოვან ნაწილს. იურტის პირველი აღწერა გაკთებული აქვს ჰეროდოტეს, რომელიც აღწერილი აქვს როგორც მომთაბარე სკვითების გადასატანი საცხოვრებელი ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Yurt Forum

## სქოლიო 
კატეგორია:ცენტრალური აზია
ყაზახეთის დამოუკიდებლობის დღე

**ყაზახეთის დამოუკიდებლობის დღე** — ყაზახეთის რესპუბლიკის უმთავრესი ეროვნული დღესასწაული. აღინიშნება ყაზახეთში ყოველწლიურად 16 დეკემბერს. 

## ისტორია 
1991 წლის 16 დეკემბერს ყაზახეთის უმაღლესმა საბჭომ მიიღო კანონი რესპუბლიკის დამოუკიდებლობისა და ეროვნული სუვერენიტეტის შესახებ. სსრკ-ის დაშლის შემდეგ ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა იყო ყველაზე უკანასკნელი, რომელმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 

16 და 17 დეკემბერი ყაზახეთის რესპუბლიკაში არის უქმე დღეები.

## საინტერესო ფაქტები 
1986 წლის 16 დეკემბერს ალმა-ათაში (ჟელტოქსანი) და 2011 წლის ამავე დღეს მანგისთაუს ოლქში (ჟანაოზენის მღელვარება) გაიმართა მასობრივი გამოსვლები, რომლებიც დასრულდა მსხვერპლით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დამოუკიდებლობის დღე

## რესურსები ინტერნეტში 
* Қазақстанның Тәуелсіздік күні
* День независимости Казахстана в календаре праздников
* День Независимости Казахстана отметили в Софии 

## სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
კატეგორია:ეროვნული დღესასწაულები
სილეთითენიზი

**სილეთითენიზი** () — გაუდინარი მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. ფართობი 750 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 3,2 მ. მოქცეულია ვრცელი ქვაბულის ფსკერზე, ზღვის დონიდან 64 მ სიმაღლეზე. აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი ნაპირები მაღალი და სწორია, დასავლეთი — შეჭრილ-შემოჭრილი. ბევრია ყურე და ნახევარკუნძული. დასავლეთი და სამხრეთი დაბალი ნაპირები თანთათანობით გადადის მლაშობ ჭაობებში. საზრდოობს თოვლით. ფსკერული დანალექებიდან გვხვდება გოგირდწყალბადის გამონაყოფი. ტბას ერთვის მდინარეები სილეთი და ჟოლაქსაი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სიბნელეში მოცეკვავე

„**სიბნელეში მოცეკვავე**“ () —  2000 წლის დანიური მუსიკალური დრამა, რომელიც გადაღებულია რეჟისორ ლარს ფონ ტრიერის მიერ, ტრილოგია „ოქროს გულის“ ბოლო ფილმი. მთავარი როლის შემსრულებელი და ფილმის საუნდტრეკის ავტორია ისლანდიელი მომღერალი ბიორკი. ფილმი კანის კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა ოქროს პალმის რტოთი.

## როლებში
*ბიორკი - სელმა ჟეჩკოვა 
*კატრინ დენევი - კეთი
*დევიდ მორსი - ბილ ჰიუსტონი 
*კარა სეიმური - ლინდა ჰიუსტონი 
*ჟან-მარკ ბარი - ნორმანი
*სტელან შარსგორდი - ექიმი
*უდო კირი - დოქტორი პოკორდი
*პიტერ სტორმარი - ჯეფი
*სიობან ფალონ ჰოგანი - ბრენდა
*ჯოელ გრეი - ოლდრიჩ ნოვი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2000 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:ლარს ფონ ტრიერის ფილმები
კატეგორია:ფილმები უსინათლოების შესახებ
კატეგორია:ფილმები სიკვდილით დასჯის შესახებ
მანდერლეი

**მანდერლეი** () — რეჟისორ ლარს ფონ ტრიერის 2005 წლის დრამატული ფილმი. ტრილოგიის „ამერიკა: შესაძლებლობების ქვეყანა“ მეორე ნაწილი.

## როლებში
*ბრაის დალას ჰაუარდი — გრეისი
*უილემ დეფო — გრეისის მამა
*დენი გლოვერი — ვილჰელმი
*ლორენ ბეკოლი — მემი
*ჟან-მარკ ბარი — მისტერ რობინსონი
*უდო კირი — მისტერ კირსპე
*აისეკ დე ბანკოლი — ტიმოთი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ლარს ფონ ტრიერის ფილმები
თექე

**თექე** () — მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. ფართობი 265 კმ². საშუალო სიღრმე 0,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1 მ. დამახასიათებელია ციცაბო და ფლატოვანი ნაპირები, რომელიც ადგილ-ადგილ შეჭრილ-შემოჭრილია. არის პატარა კუნძულები. შემოვლებულია მლაშობების ფართო ზოლით. საზრდოობს თოვლის, ნაწილობრივ, გრუნტის წყლებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
მცირე არალის ზღვა

**მცირე არალის ზღვა** () — მარილიანი ტბა ყაზახეთში. წარმოადგენს შრობადი არალის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს. წარმოიქმნა 1987 წელს არალის ზღვის გაშრობის შედეგად. მდებარეობს ზღვის დონიდან 42,2 მ სიმაღლეზე. ფართობი 3300 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 18 მ. მარილიანობა 12 ‰. ერთვის მდინარე სირდარია. ბევრია ყურე. ტბის შემადგენლობაშია ბერგის სრუტის ნაწილი, რომელიც დაფარულია ქოქარალის კაშხლითა და წყალსაგდებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მცირე არალის ზღვა  

კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
დიდი ალმათის ტბა

**დიდი ალმათის ტბა** () — ტბა ყაზახეთში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2511 მ სიმაღლეზე. ალმათიდან სამხრეთით 15 კილომეტრში. ქვაბული ტექტონიკური წარმოშობისაა. ტბის სიგრძეა 1,6  კმ, სიგანე 0,75-1 კმ-მდე. წყლის მაქსიმალური დონე აგვისტოშია, მინიმალური — თებერვალში. დონის რყევა 20 მ-ის ფარგლებშია. ნაპირები ციცაბოა. ტბას სამხრეთიდან ერთვის მდინარე დიდი ალმათინკა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაზახეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიდი ალმათის ტბა 

კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ლენდელის კულტურა

thumb|250px|ლენდელის (ნარინჯისფერი) კულტურის განაწილება 3500 წლისთვის ძვ. წ.
**ლენდელი** () — ნეოლითის ეპოქის არქეოლოგიური კულტურა (4900—3400 წწ. ძვ.წ.).

## აღმოჩენის ისტორია 
ტერმინი ლენდელის კულტურა გაგვაცნო ავსტრიელმა არქეოლოგმა ოსვალდ მენგინმა, XX საუკუნის 20-იან წლებში.

## გეოგრაფია
ნიმუშები აღმოჩენილ იქნა უნგრეთში, ჩეხეთში, სლოვაკეთში, პოლონეთში და ავსტრიაში.

## კერამიკა 
ადრეული კერამიკა შეღებილია თეთრი, წითელი და ყვითელი საღებავებით.
კერამიკა მოხატულია ან შემკულია ორნამენტებით.

## ეკონომიკა 
ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს მიწათმოქმედება, აგრეთვე იზრდება მეცხოველეობის როლი (თხა, ცხვარი და ღორი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.istorya.ru/book/safronov/safron_07.php

კატეგორია:ევროპის ნეოლითი
კატეგორია:ევროპის არქეოლოგიური კულტურები
კატეგორია:ინდოევროპელები
კატეგორია:პრეისტორიული პოლონეთი
კატეგორია:არქეოლოგია უნგრეთში
კატეგორია:არქეოლოგია ჩეხეთში
კატეგორია:არქეოლოგია სლოვაკეთში
კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კანი, რომელშიც ვცხოვრობ

**კანი, რომელშიც ვცხოვრობ** () — 2011 წლის ესპანური ფსიქოლოგიური ტრილერი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია  პედრო ალმოდოვარი. დაფუძნებულია მწერალ ტიერი ჟონკეს ნაწარმოებზე „ტარანტული“. ფილმის პრემიერ შედგა კანის 64-ე კინოფესტივალზე. მიიღო გოიას ოთხი და BAFTA-ს ერთი ჯილდო

## სიუჟეტი
რობერტო ლედგრადი პლასტიკური ქირურგია. ის კოლეგებს რევოლუციურ გამოგონებას, ხელოვნურ კანს წარუდგენს. რობერტოს შექმნილი კანი უძლებს ცეცხლს და აფრთხობს მწერებს. კოლეგები მოხიბლულები არიან, მაგრამ ხელმძღვანელობა, იგებს რა რომ ლედრადმა გენური ინჟინერია გამოიყენა, მას სამუშაოების შეწყვეტას სთხოვს. რობერტოს ეს ძალიან არ აწუხებს, რადგან მას შინ მოწყობილ ლაბორატორიაში ერთგული მოახლის მეთვალეყურეობის ქვეშ ჰყავს მომხიბვლელი ქალი ვერა, რომელიც რობერტოსთან წლებია, ცხოვრობს და რომლის კანიც მთლიანად ხელოვნურია. 

## როლებში
*ანტონიო ბანდერასი - რობერტ ლედგრადი
*ელენა ანაია - ვერა კრუზი
*მარისა პარედესი - მარილია

## რესურსები ინტერნეტში
*  (Spain)
*  (US)
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:პედრო ალმოდოვარის ფილმები
კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ესპანური ფილმები
კატეგორია:ესპანურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
სახიფათო კავშირები (1988 წლის ფილმი)

**სახიგათო კავშირები** () — 1988 წლის ამერიკული ფილმი. წარმოადგენს ეკრანიზაციას ამავე სახელწოდების პიესისა, რომელიც თავის მხრივ, დაფუძნებულია მე-18 საუკუნის ფრანგულ რომანზე „სახიფათო კავშირები“.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება XVIII საუკუნის საფრანგეთში. ვიკონტი ვალმონი და მარკიზა დე მერტეი სახიფათო სასიყვარულო თამაშებით ერთობიან. მარკიზას სურს შურისძიება ყოფილ საყვარელზე, ჟერკურზე, რომელმაც მიატოვა სხვა ქალის გამო. ის თხოვს ვალმონს, რომელიც ცნობილი არშიყია, რომ ამ უკანასკნელმა ჟერკურის ამჟამინდეს საცოლე შეაცდინოს. ვალმონს კი მადამ დე ტურველზე აქვს თვალი დადგმული. მარკიზა საკუთარი გეგმის განსახორციელებლად უფრო რთულ გეგმას დასახავს.

## როლებში
*გლენ კლოუზი - მარკიზა დე მერტეი
*ჯონ მალკოვიჩი - ვიკონტი დე ვალმონი
*მიშელ პფაიფერი - მადამ დე ტურველი  
*სუზი კერცი - მადამ დე ვოლანჟი  
*კეიანუ რივზი - შევალიე დენსენი
*მილდრედ ნეტვიკი - მადამ როსმონი
*უმა თურმანი - სესილ დე ვოლანჟი  
*პიტერ კაპალდი - აზოლანი

## გადაღება
ფილმის გადაღებები დაემთხვა რომან „სახიფათო კავშირების“ სხვა ადაპტაციის, მილოშ ფორმანის ფილმ „ვალმონის“ გადაღებებსა და გამოსვლას. ფორმანმა გადაღება უფრო ადრე დაიწყო, თუმცა ფრირზმა ფილმზე მუშაობაუფრო ადრე დაასრულა და ის 1988 წლის დეკემბერში გამოუშვა. ფორმანის ფილმი 1989 წელს გამოვიდა. ამის გამო ფორმანს სათაურის შეცვლა მოუწია. ა დამხვევის გამო ფორმანის ფილმი ფინანსურად ჩავარდა, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა მოსაზრებით ის მხატვრულად ჯობდა ფრირზის მიერ გადაღებულ ფილმს.

მიშელ პფაიფერმა შეთავაზება ორივე რეჟისორსგან მიიღო, ფრირზისგან მადამ დე ტურველის როლზე, ხოლო ფორმანისგან მარკიზას როლზე. პფაიფერმა ფრირზის ფილმში მონაწილეობა აირჩია. სესილ დე ვოლანჟის როლზე ისინჯებოდა დრიუ ბერიმორი. ფილმში საკუთარი უკანასკნელი როლი შეასრულა მილდრედ ნეტვიკმა. სუზი კერცმა 1999 წელს კვლავ ითამაშა „სახიფათო კავშირების“ ახალ ეკრანიზაციაში.

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი 
#საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჯეიმზ ეიჩსონი
#საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სტიუარტ კრეიგი, ჯერარდ ჯეიმზი

**BAFTA**
#საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მიშელ პფაიფერი
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი

**სეზარი**
#საუკეთესო უცხოური ფილმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:1988 წლის ფილმები
კატეგორია:მელოდრამები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:სტივენ ფრირზის ფილმები
კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
გოთური ომები

ტერმინი **გოთური ომები** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გოთური ომები — გრევტუნგები და თერვინგები ბიზანტიის იმპერიის წინააღმდეგ.
* გოთური ომები — ომი გუთებსა და ბიზანტიის იმპერიას შორის.
* გოთური ომები —  ომი ოსტგოთებსა და ბიზანტიის იმპერიას შორის.
შალვა ფიფია

**შალვა ფიფია** (დ. 26 თებერვალი, 1976) — საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2013-2014 წლებში

1992—1993 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტში, შემდეგ 1993—1995 წლებში მანჩესტერის საქალაქო კოლეჯში. 1999 წელს დაამთავრა ოქსფორდის ბრუქსის უნივერსიტეტი. 2007 წელს ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი მიიღო კავკასიის ბიზნესის სკოლაში.

2012 წლის ნოემბერში დაინიშნა სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ. 2013 წლის მაისში მინისტრობის პოსტიდან დავით კირვალიძის გადადგომის შემდეგ იყო სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2014 წლამდე. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ბიოგრაფია — საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 

კატეგორია:საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
ვალმონი (ფილმი)

**ვალმონი** () — მილოშ ფორმანის 1989 წლის ფილმი. დაფუძნებულია მე-18 საუკუნის ფრანგულ რომანზე „სახიფათო კავშირები“.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება XVIII საუკუნის საფრანგეთში. მარკიზა დე მერტეი სახიფათო სასიყვარულო თამაშებისა ინტრიგების დიდოსტატია, ვიკონტი ვალმონი კი ცნობილია მუსუსი. მარკიზას სურს შურისძიება ყოფილ საყვარელზე, ჟერკურზე, რომელმაც მიატოვა სხვა ქალის გამო. ის თხოვს ვალმონს, რომელიც ცნობილი არშიყია, რომ ამ უკანასკნელმა ჟერკურის ამჟამინდეს საცოლე შეაცდინოს. ვალმონს კი მადამ დე ტურველზე აქვს თვალი დადგმული. მარკიზა საკუთარი გეგმის განსახორციელებლად უფრო რთულ გეგმას დასახავს.

## გადაღება
ფილმის გადაღებები დაემთხვა რომან „სახიფათო კავშირების“ სხვა ადაპტაციის, სტივენ ფრირზის ფილმ „სახიფათო კავშირების“ გადაღებებსა და გამოსვლას. ფორმანმა გადაღება უფრო ადრე დაიწყო, თუმცა ფრირზმა ფილმზე მუშაობაუფრო ადრე დაასრულა და ის 1988 წლის დეკემბერში გამოუშვა. ფორმანის ფილმი 1989 წელს გამოვიდა. ამის გამო ფორმანს სათაურის შეცვლა მოუწია. ამ დამხვევის გამო ფორმანის ფილმი ფინანსურად ჩავარდა, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა მოსაზრებით ის მხატვრულად ჯობდა ფრირზის მიერ გადაღებულ ფილმს.

ფორმანმა მარკიზას როლი შესთავაზა მიშელ პფაიფერს, მაგრამ მან ფრირზის ფილმში მადამ დე ტურველის როლის შესრულება არჩია. ფორმანმა მარკიზას როლზე ანეტ ბენინგი მიიწვია, რომლისთვისაც „ვალმონი“ პირველი სერიოზული როლი აღმოჩნდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:1989 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:მილოშ ფორმანის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კონსტანტინე სურგულაძე

**კონსტანტინე სურგულაძე** (დ. 14 ივლისი, 1971, თბილისი) — საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იტალიის რესპუბლიკაში.

სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით.

1996 წლიდან მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 2001 წელს დაინიშნა გაერთიანებულ სამეფოსა და ირლანდიის რესპუბლიკაში კონსულად. 2007 წლიდან საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტის დირექტორი. 2006 წელს იყო საქართველოში Chevron-Texaco–ს ოფიციალური წარმომადგენლობის გენერალური დირექტორი.

2009 წლიდან არის პოლიტიკურ პარტია „ჩვენი საქართველო — თავისუფალი დემოკრატების“ წევრი. 2010—2011 წლებში ხელმძღვანელობდა პარტიის ადმინისტრაციას.

2012-2014 წლებში იყო დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი. 2014-2018 წლებში იყო საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ნიდერლანდების სამეფოში. 2018 წლიდან არის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იტალიის რესპუბლიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბიოგრაფია — დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი 

კატეგორია:დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
ოჯახური კერა

**ოჯახური კერა** () — ფრანსუა ტრიუფოს ფილმი, რომელიც არის ტრიუფოს ალტერ-ეგოს, გამოგონილი პერსონაჟის, ანტუან დუანელის შესახებ გადაღებული ფილმებს შორის უკანასკნელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* Criterion Collection essay by Noah Baumbach

კატეგორია:1970 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანსუა ტრიუფოს ფილმები
ვირების ჭიშკარი

thumb|300px|ვირების ჭიშკარი
**ვირების ჭიშკარი** (*Porta Asinaria*)  — ავრელიანეს კედლის ჭიშკარი რომში, სან-ჯოვანის ჭიშკრის სამხრეთ-დასავლეთით, აგებულია  270-273 წლებში. სწორედ ამ ჭიშკრის გავლით შევიდა ქალაქში ბიზანტიელი მხედართმთავარი ველისარიუსი 536 წელს ოსტგუთებზე გამარჯვების შემდეგ.  

ორი მრგვალი კოშკი ააგეს მოგვიანებით. 1048 წელს ჭიშკარი დაინგრა, 1408 წელს იგი დაკეტეს. სავარაუდოდ, მისი აღდგენა მოხდა XVI საუკუნეში. 

## ლიტერატურა 
* Mauro Quercioli, *«Le mura e le porte di Roma»*. Newton Compton Ed., Roma, 1982.
* Laura G. Cozzi, *«Le porte di Roma»*. F.Spinosi Ed., Roma, 1968.

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
ავრელიანეს კედელი

thumb|ავრელიანეს კედელი მონიშნულია შავი ხაზით.
**ავრელიანეს კედელი** () — იმპერატორ ავრელიანეს მიერ 271-275 წლებში რომში სერვიუსის კედლის გარშემო აგებული კედელი. კედლის შიგნით მოაქციეს რომის შვიდი ბორცვი, მარსის ველი და  ტრასტევერეს რაიონი მდინარე ტიბრის მარცხენა ნაპირზე (საერთო ფართობი — 13,7 კმ²). 

კედლის სისქეა 3,4 მეტრი და 19 კილომეტრის პერიმეტრისაა. აგებულია ბეტონით და აგურით. ყოველ 30 მეტრში  კედელში ჩატანებულია კოშკები, რომელთა რაოდენობამაც  შეადგინა 383.  კედლის სიმაღლეა 8 მეტრი.

## გალერეა 

Image:Karte Rom unter Augustus MKL1888-Gates.JPG|ძველი რომის რუკა; ჭიშკრები აღნიშნულია წითლად
Image:Aurelian Wall - Sentry.JPG|მცველების გასასვლელი
File:Piramide e Porta s Paolo 1100866.JPG|სან-პაოლოს ჭიშკარი  ცესტიუსის პირამიდასთან
Image:Porta Asinaria 2948.JPG|ვირების ჭიშკარი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Museum of the Walls official website 
* Newspaper article of latest collapse (1 Nov 2007) Photo gallery of latest collapse(1 Nov 2007) 

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
მაია ასათიანი

**მაია ასათიანი** (დ. 4 მაისი, 1977) — ქართველი ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი. უმეტესად ცნობილია, როგორც აპოლიტიკური გადაცემა „პროფილის“ წამყვანი. იყო მსოფლიოში ცნობილი შოუ Got Talent-ის ქართულ ანალოგ „ნიჭიერის“ პირველი სეზონის ჟიურის წევრი, უფრო ადრე კი საინფორმაციო-ანალიტიკური გადაცემა „დროების“ კორესპონდენტი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* „პროფილი“ რუსთავი 2-ის საიტზე
* 
* მაია ასათიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:თამარ მეფის ორდენის მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარიან სარი

**მარიან სარი** ( დ. 30 მარტი, 1995, ესენი, გერმანია) — სენეგალური წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი, „ვოლფსბურგ II“-ის მცველი.

## ადრეული კარიერა 
მარიან სარი 1995 წლის 30 მარტს დაიბადა. მარიანმა თავისი საფეხბურთო კარიერა "ესენში" დაიწყო, საიდანაც 2005 წელს გელზერკირხენულ "შალკეში" ამოყო თავი. 2008 წელს ის ლევერკუზენის "ბაიერს" შეუერთდა, სადაც კლუბის მეორე გუნდთან ერთად განიცადა დიდი პროგრესი. 2012/13 წლების სეზონში სარმა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე რეგიონალლიგის პირველ ნაწილში კლუბში 10 მატჩი გამართა. 

## დორტმუნდის ბორუსია 
სარი დორტმუნდის "ბორუსიას" 2012/13 წლების სეზონის მეორე ნახევრიდან შეუერთდა. ლევერკუზენიდან დორტმუნდში მისმა გადასვლამ მედიაში ფართო გამოხმაურება ჰპოვა, რომელმაც "ტალანტების ქურდობის" თემის განახლება გამოიწვია. 2012/13 წლების სეზონის მეორე ნახევრისას სარი დორტმუნდელთა 19 წლამდელთა აკადემიაში ირიცხებოდა. 2013/14 წლების სეზონში კი სარი დორტმუნდის ძირითად გუნდში კლოპის ინიციატივით ჩაირიცხა.

2013 წლის 20 ივლისს შედგა სარის პროფესიონალური დებიუტი მესამე ლიგაში შტუტგარტის დუბლშემადგენლობის წინააღმდეგ. სარის ოფიციალური დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაში 11 დეკემბერს მარსელში ადგილობრივი კლუბის წინააღმდეგ შედგა, სადაც მან ბრწყინვალედ ჩაანაცვლა (მატს ჰუმელსი) და დამაჯერებელი იყო მისი თითოეული მოქმედება. მისი თამაში დაღვინებული მცველის შთაბეჭტილებას ტოვებდა. მან თავისი წვლილი შეიტანა დორტმუნდის "ბორუსიას" 1/8 ფინალურ ეტაპზე გაღწევაში.

## გერმანიის ახალგაზრდული ნაკრები 
სარი გერმანიის 17 წლამდელთა ნაკრებს წარმოადგენთა ევრო 2012 – ზე, რომელიც სლოვენიაში გაიმართა (ჯგუფში საქართველოსთან ერთად ასპარეზობდა). შტეფან ბიოგერის ხელმძღვანელობით ნაკრებმა ჯგუფში ყველა მატჩში გაიმარჯვა, ნახევარ ფინალურ ეტაპზე პოლონელებს მინიმალური ანგარიშით 1 – 0 სძლიეს, ფინალში კი ჰოლანდიის ნაკრებთან 11 მეტრიანების სერიაში დამარცხდნენ ანგარიშით 4 – 5 (ძირითადი დრო 1 – 1).

## კარიერის სტატისტიკა 
### კლუბი 
## ტიტულები 
### საერთაშორისო 
;გერმანია
*UEFA ევროპის 17 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატი ფინალისტი: 2012

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფინანსური კრიზისი

და ხანგრძლივი დეპრესია (არ აგერიოთ *დიდ დეპრესიაში*).]]

**ფინანსური კრიზისი** — ნებისმიერი ფინანსური ინსტრუმენტის ღირებულების მკვეთრი ვარდნა. XX-XX საუკუნეების ფინანსური კრიზისების უმეტესობა საბანკო კრიზისთან იყო დაკავშირებული და იწვევდა პანიკას. ამ პერიოდის ყველაზე გლობალური ეკონომიკური ვარდნა იყო „დიდი დეპრესია“. ტერმინი, ასევე, გამოიყენება საფონდო ბაზარზე სიტუაციის შესაფასებლად, როდესაც „სკდება“ „ეკონომიკური ბუშტები“.

„ფინანსური კრიზისი“ ყოველდღიურ მეტყველებაში — შემოსავლის ან ნაღდი ფულის სიმცირე (მაგ. სალიკვიდაციო კრიზისი).

## ისტორია 
ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ისტორიკოსი ფილიპ ქეი თვლის, რომ მსოფლიო ისტორიაში პირველმა ფინანსური კრიზისმა, ძვ. წ. 88 წელს რომის რესპუბლიკა დააზარალა. 

## ფინანსური კრიზისის წარმოშობის მიზეზები 
### ფინანსური ბერკეტი 
ფინანსური ბერკეტი საშუალებას იძლევა ისეთი ბიზნესის წარმოებისა, რომელიც სახსრების სიმცირის დროს ავტომატურად ჩამოიშლება. ეს ყველაფერი დომინოს ეფექტით ხასიათდება, რადგან თუნდაც მცირე უსახსრობა ბიზნესის მეწილეების უმრავლესობის ბანკროტს იწვევს.

## ბრბოს ეფექტი
ბრბოს ეფექტი დაკავშირებულია სპეკულანტების ქმედებებთან, აქტივების მასიურ ყიდვები ან გაყიდვები და ამის გამო პროდუქტის შემცირება ან გაზრდა და ფასების ზრდა ან დაცემა, ბაზრის დესტაბილიზაციას იწვევს.

## ანტიკრიზისული ზომები 
ამ ეტაპზე ანტიკრიზისული ღონისძიებებს კოორდინაციას საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები: საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკი და ფინანსური სტაბილურობის ფორუმი უწევენ.

## იხილეთ აგრეთვე
*საერთაშორისო სავალუტო ფონდი 
*საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკი
*ფინანსური სტაბილურობის ფორუმი
*გლობალური ფინანსური კრიზისი
*აზიის ფინანსური კრიზისი

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკური კრიზისი
პიტ პოსტლეთუეიტი

**პიტ პოსტლეთუეიტი** ( დ. 7 თებერვალი, 1946 — გ. 2 იანვარი, 2011) — ინგლისელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. სტივენ სპილბერგი მას მსოფლიოს საუკეთესო მსახიობს უწოდებდა. მიღებული აქვს ოსკარის ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
გულბარგა

**გულბარგა** () — ქალაქი ინდოეთის შტატ კარნატაკაში. გულბარგას ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 454 მ. 2001 წლის სრულიად ინდოეთის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 427 929 ადამიანი, რომელთა შორის მამრობითი სქესის წარმომადგენელია 52 %, ხოლო მდედრობითი სქესის წარმომადგენელი — 48 %. ზრდასრული მოსახლეობის განათლების დონე შეადგენს 67 % (საერთო ინდურ მაჩვენებელთან შედარებით 59,5 %). მამაკაცთა შორის განათლების ხარისხია 73 %, ქალთა შორის — 60 %. მოსახლეობის 13 % 6 წელზე პატარა ასაკისაა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Earliest possible Buddhist settlement at Sannati 
* Malkhed 

კატეგორია:კარნატაკის ქალაქები
ვანიკო თარხნიშვილი

**ივანე (ვანიკო) თარხნიშვილი** (დ. 9 ოქტომბერი, 1981) — ქართველი მსახიობი და ტელეწამყვანი. 2010 წლის 1 თებერვლიდან არის მსოფლიოში  შოუ Got Talent-ის ქართული ანალოგის, „ნიჭიერის“ ერთ-ერთი წამყვანი. აგრეთვე ცნობილია ქართული კომედიური ჟანრის სერიალიდან „ჩვენი ოფისი“, სადაც ის „ლაშას“ როლში იყო. თამაშობდა მუსიკოს „ირაკლი ხურცილავას“  როლს რუსთავი 2-ის პოპულარულ ტელესერიალში „ჩემი ცოლის დაქალები“. არის  თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრის მსახიობი. მიჰყავდა გასართობი ტელეგადაცემა „იღბლიანი ბორბალი“. ამჟამად მუშაობს მთავარ არხზე, სადაც მიჰყვავს გადაცემა მთავარი ბიჭები. 
## ფილმოგრაფია
### ფილმები და ტელესერიალები
*2003: „უსმინე შოპენს“  რეჟ. თორნიკე ბზიავა
*2003: „ბოდვა / Delirium“  რეჟ.  თორნიკე ბზიავა
*2006: „ბიჭები და გოგონები“  
*2008: „ჩიფსების თაობა“  
*2008: „რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს“ (ლაშა)  რეჟ. გიორგი ლიფონავა  
*2008-2010:  „ჩვენი ოფისი“   (ლაშა)
*2009:   „თბილისური Love Story“  (ნიკა, ლადო)  რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე
*2009: „რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2“  (ლაშა)  რეჟ. რატი რამიშვილი  
*2011: „ჭამა და სექსი“  რეჟ.  გიორგი ლიფონავა
*2011: „დაბადებულები საქართველოში“ რეჟ. თამარ შავგულიძე
* 2011: „ჩემი ცოლის დაქალები“ ირაკლი ხურცილავა 
*2013: „ჩემი ცოლის დაქალის ქორწილი“ ირაკლი ხურცილავა 
* 2014: „ტაქსი“  (ბაკური)

## ნათამაშები როლები
### თუმანიშვილის თეატრი
*დავით კლდიაშვილი „ბაკულას ღორები“  რეჟისორები: მიხეილ თუმანიშვილი, ცოტნე ნაკაშიძე, ნუგზარ ბაგრატიონი-გრუზინსკი
* ბერნანდ შოუ „პიგმალიონი“ 
* რეზო გაბრიაძე, თორნტონ უაილდერი „ჩვენი პატარა ქალაქი“ რეჟისორი: მიხეილ თუმანიშვილი
* „ეროვნული ჰიმნი“ რეჟისორი: მიხეილ მარმარინოსი
* მოლიერი „Tartuffe“ რეჟისორი: დავით საყვარელიძე 
* ეჟენ იონესკო „მელოტი მომღერალი ქალი“ რეჟისორი: ზურაბ გეწაძე 
* სლავომირ მროჟეკი „პოლიცია“ რეჟისორი: ზურაბ გეწაძე

### თეატრალური კომპანია ჰარაკი 
* თემო რეხვიაშვილი „პათეტიკური მონოლოგები“ რეჟისორი: ილია ქორქაშვილი

### თეატრი ათონელზე 
* თემო რეხვიაშვილი „CO2“ რეჟისორი: ილია ქორქაშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გრძედი

**გრძედი** (Longitude) — ერთ-ერთი კოორდინატი სფერულ კოორდინატთა სისტემის რიგში, რომელიც ადგენს დედამიწის ზედაპირის წერტილების მდგომარეობას (გეოგრაფიული კოორდინატები, გეოდეზიური კოორდინატები), ციურ სფეროებსა (ციური კოორდინატები) და მზის, მთვარისა და პლანეტების ზედაპირზე (ჰელიოცენტრული კოორდინატები, სელენოგრაფიული კოორდინატები, პლანეტოგრაფიული კოორდინატები). გეოგრაფიული გრძედი „λ“ არის ორწახნაგა კუთხე მოცემული წერტილის მერიდიანის სიბრტყესა და საწყისი მერიდიანის სიბრტყეს შორის. მას აითვლიან საწყისი მერიდიანიდან აღმოსავლეთით (ა. გ.) და დასავლეთით (დ. გ.) 0-იდან 180°-მდე. პრაქტიკულად გრძედი განისაზღვრება მერიდიანებს შორის დროთა სხვაობით, ამიტომ იგი კუთხური ზომების ნაცვლად, შეიძლება დროის ერთეულებშიც (სთ, წთ, წმ) გამოისახოს. აღმოსავლეთი გრძედები მიიჩნევა დადებითად, ხოლო დასავლეთი გრძედები — უარყოფითად. საწყისი მერიდიანი შერჩეულია პირობითად და გადის გრინვიჩის ობსერვატორიაზე, რომელიც ლონდონის ახლოს მდებარეობს. გარდა მისა, საწყის მერიდიანად სხვადასხვა დროს სხვადასხვა მერიდიანი იყო მიჩნეული. ნებისმიერი მერიდიანის გრძედის გრადუსები გლობუსსა და ნახევარსფეროების რუკაზე აღინიშნება ეკვატორზე. დედამიწის ნებისმიერი წერტილის განედი და გრძედი არის მისი გეოგრაფიული კოორდინატები. განასხვავებენ ასტრონომიულ და გეოდეზიურ გრძედებს. ასტრონომიული გრძედი დედამიწის ზედაპირზე ტოლია ადგილობრივი დროის სხვაობას. გეოდეზიური გრძედი განისაზღვრება გეოდეზიური გაზომვების გზით. ასტრონომიული გრძედი აგრეთვე ეწოდება ერთ-ერთ კოორდინატს ციურ კოორდინატთა ეკლიპტიკურ სისტემაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გეოგრაფიული კოორდინატები
* განედი

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
კატეგორია:გეოდეზია
კატეგორია:ნავიგაცია
კლაუს ზეგბერსი

**კლაუს ზეგბერსი** (; დ. 1954, დორტმუნდი, გერმანია) — გერმანელი პოლიტოლოგი და ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტში საერთაშორისო ურთიერთობების და აღმოსავლეთ ევროპათმცოდნეობის პროფესორი. იგი ასევე არის ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტთან არსებული გლობალური პოლიტიკის ცენტრის („Center for Global Politics“) დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. მისი კვლევის საგანია საერთაშორისო ურთიერთობების თეორიები, ტრანსფორმაციები პოსტსაბჭოთა სივრცეში, საერთაშორისო პოლიტიკური ეკონომია და გლობალიზაცია.

1974-1979 წლებში ზეგბერსი სწავლობდა ისტორიას, პოლიტოლოგიას და ფილოსოფიას რურის უნივერსიტეტსა და კონსტანცის უნივერსიტეტებში. 1987 წელს მან მოიპოვა PhD ხარისხი ბრემენის უნივერსიტეტისგან სადაც იგი იკვლევდა საბჭოთა კავშირს მეორე მსოფლიო ომის დროს. 1990-1995 წლებში ზეგბერსი მუშაობდა გერმანიის ლიდერ ანალიტიკურ ინსტიტუტში — მეცნიერებისა და პოლიტიკის ფონდი (SWP), ებენჰაუზენში, 1992 წელს კი პროფესორის წოდება საბჭოთა კავშირში სისტემური ცვლილებების შესახებ დაწერილი წიგნის წყალობით მიიღო. 1995 წელს ზეგბერსი ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* კლაუს ზეგბერსის გვერდი ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი პოლიტოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტი

**ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტი** (, ხშირად შემოკლებით **FU Berlin** ან უბრალოდ **FU**) — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი ბერლინში, გერმანია. უნივერსიტეტი 1948 წელს, ცივი ომის საწყის პერიოდში, ამერიკის შეერთებული შტატების მხარდაჭერით დაფუძნდა. დაფუძნების ერთ-ერთი მიზანი იყო აღმოსავლეთ ბერლინში დარჩენილი ვილჰელმ და ალექსანდერ ჰუმბოლდტების სახელობის ბერლინის უნივერსიტეტის აკადემიური ტრადიციისა და პერსონილის განგრძობადობის შენარჩუნება დასავლეთ ბერლინში. გაგრძელება. სახელწოდება „თავისუფალი უნივერსიტეტი“ მიუთითებდა დასავლეთ ბერლინის სტატუსზე, როგორც დასავლური, თავისუფალი სამყაროს ინტელექტუალური სივრცის ნაწილზე, რაც წარმოადგენდა კონტრასტს საბჭოთა კონტროლის ქვეშ არსებულ აღმოსავლეთ ბერლინთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბერლინის უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ბრემენის უნივერსიტეტი

**ბრემენის უნივერსიტეტი** () — გერმანიის 11 ელიტური უნივერსიტეტიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ბრემენში. უნივერსიტეტი სადაც 23,500 ადამიანზე მეტი  სწავლობს, ასწავლის და მუშაობს 126 ქვეყნიდან წარმოადგენს ჩრდილოეთ გერმანიის სამეცნიერო ცენტრს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბრემენის  უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
გოთური ომები (535-554)

**გოთური ომები** — სამხედრო მოქმედებები ერთი მხრივ აღმოსავლეთ რომის იმპერიასა და მეორე მხრივ ოსტგუთებსა (იტალია) და ვესტგუთებს შორის (ესპანეთი). ომი მიმდინარეობდა აპენინის ნახევარკუნძულზე (იტალია) და ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში (დალმაცია).

ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა, მას შემდეგ, რაც მოაგვარა სიტუაცია იმპერიის აღმოსავლეთ საზღვართან (საუკუნო ზავი), გადაწყვიტა აღედგინა კონსტანტინოპოლის კონტროლი ყოფილი რომის იმპერიის ტერიტორიაზე მდებარე ბარბაროსულ სახელმწიფოებზე. 534 წელს ვანდალების სახელმწიფოს სწრაფი აღების შემდეგ, დაიწყო ბრძოლა ოსტგუთების სამეფოს წინააღმდეგ.

535 წელს ვესტგუთების მეფე თეოდატმა დაამხო ბიზანტიელების მოკავშირე ამალასუნთას ხელისუფლება და იგი დაახრჩობინა. ეს მკვლელობა იუსტინიანე I-მა იტალიაში ოსტგუთების წინააღმდეგ ომის დაწყების საბაბად გამოიყენა.

ომი გრძელდებოდა თითქმის 20 წელი და დამთავრდა ბიზანტიის სრული გამარჯვებით. ომის შედეგად იტალია შევიდა იმპერიის შემადგენლობაში.

## ლიტერატურა 
* Иордан. О происхождении и деяниях гетов
* Корсунский А.Р.,Гюнтер Р. Упадок и гибель Западной Римской Империи и возникновение германских королевств 
* Прокопий Кесарийский. Война с готами. Книга 1. Главы 1-14
* Прокопий Кесарийский. Война с готами. Книга I. Главы 15-29
* Прокопий Кесарийский. Война с готами. Книга II. Главы 1-15
* Прокопий Кесарийский. Война с готами. Книга II. Главы 16-30
* Прокопий Кесарийский. Война с готами. Книга III. Главы 1-20

კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:VI საუკუნის ომები
კონსტანცის უნივერსიტეტი

**კონსტანცის უნივერსიტეტი** () — უნივერსიტეტია ქალაქ კონსტანცში. დაარსდა 1966 წელს და მდებარეობს ბოდენის ტბის სანაპიროზე, შვეიცარიის საზღვრიდან 4 კილომეტრში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით