open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ასტრონომიული კალენდარი

**„ასტრონომიული კალენდარი“** — წელიწდეული, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასტრონომიული კათედრისა და ასტრონომიულ-გეოდეზიური საზოგადოების თბილისის საქალაქო განყოფილების გამოცემა. გამოდის თბილისში 1961 წლიდან (რედაქტორი ე. ხარაძე). სტრუქტურით უახლოვდება საზღვარგარეთის ანალოგიურ კალენდრებს, ოღონდ, ციურ მოვლენათა მომენტებს იგი იძლევა იმ სახით, როგორც მოხერხებულია საქართველოს ტერიტორიის საზღვრებში გამოსაყენებლად.

## ისტორია
1961-2008 წლებში მას ერთობლივად გამოსცემდა ე. ხარაძის სახელობის ეროვნული ასტროფიზიკური ობსერვატორია და ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

2009-2020 წლების ასტრონომიული კალენდრები გამოსცა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტმა.

2021 წლის ატრონომიულ კალენდარს გამოცემულია სსიპ საქართველოს ევგენი ხარაძის ეროვნული ასტოფიზიკური ობსერვატორიის მიერ.

## შიგთავსი
„ასტრონომიული კალენდარი“ შეიცავს 3 ძირითად განყოფილებას: ცვალებად ნაწილს, მუდმივ ნაწილს და დამატებას.

ცვალებადი ნაწილი იძლევა ციურ მოვლენათა მსვლელობის წინასწარ გამოთვლილ პარამეტრებს საქართველოს სხვადასხვა გეოგრაფიულ პუნქტისთვის, სახელდობრ, წლის სხვადასხვა დროს მზის, მთვარისა და კაშკაშა პლანეტების ამოსვლისა და ჩასვლის მომენტებს და სათანადო წერტილთა აზიმუტებს, აგრეთვე კულმინაციათა მომენტებს, მზისა და მთვარის დაბნელების, აგრეთვე მთვარის მიერ კაშკაშა ვარსკვლავებისა და პლანეტების დაფარვის მომენტებსა და დამზერით მახასიათებლებს; მზისა და მთვარის ფიზიკურ კოორდინატებს წლის სხვადასხვა დღისთვის; განსაკუთრებით საინტერესო მონაცემებს მცირე ცთომილების, კომეტების, ცვალებადი ვარსკვლავების შესახებ; თანავარსკვლავედების და ზოგიერთი ციური სხეულის ხილვადობის პირობებს სხვადასხვა თვეში და სხვა.

მუდმივი ნაწილი შეიცავს რეფრაქციის ცხრილებს, აგრეთვე ცნობებს უკაშკაშესი ვარსკვლავების, ორჯერად ვარსკვლავთა სისტემების, ვარსკვლავთა გროვების, ნისლეულებისა და გალაქტიკების შესახებ, ვარსკვლავიერი დროისა და საშუალო დროის ურთიერთგადასაყვან ცხრილებს.

დამატებაში რეგულარულად ქვეყნდება წერილები უახლეს ასტრონომიულ აღმოჩენებზე, პასუხები მკითხველთა შეკითხვებზე, საზღვარგარეთ ქართველ მეცნიერთა მონაწილეობით ჩატარებული ასტრონომიული კონფერენციების ანგარიშები, საზოგადოდ, ასტრონომიული ცხოვრების ქრონიკა და მნიშვნელოვანი ასტრონომიული თარიღები.

„ასტრონომიული კალენდარი“ განკუთვნილია პედაგოგების, მოსწავლეების და ასტრონომიული მოვლენებით დაინტერესებული ყველა პირისათვის. პრაქტიკულად იყენებენ ობსერვატორიებში, პლანეტარიუმებში, მეტეოროლოგიურ სადგურებში, აგრეთვე სკოლებში ასტრონომიის სწავლებასთან დაკავშირებული პრაქტების სავარჯიშოების შესასრულებლად.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*2023 წლის „ატრონომიული კალენდარი“

კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
სახაზავი

**სახაზავი** — ხაზვისთვის განკუთვნილი ხელსაწყო, რომელიც გვეხმარება სწორი ხაზების გავლებაში. ვიწრო, სწორკიდეებიანი ფირფიტა მილიმეტრიანი და სანტიმეტრიანი დანაყოფებით.
### ვარიაციები 
ისტორიის განმავლობაში სახაზავებს ამზადებდნენ სხვადასხვა მატერიით. როგორც წესი, ძირითადად გვხვდებოდა ხისგან დამზადებული სახაზავები, მაგრამ, პლასტმასიც ხშირად გამოიყენებოდა. მეტალიც ასევე გამოიყენება მეტად მტკიცე და გამძლე სახაზავებისთვის, რომლებიც ძირითადად სახელოსნოებში გვხვდება. 12 ან 30 სმ. სიგრძის (ზოგჯერ 100 სმ.-ის), სახაზავი სამუშაო მაგიდის განუყოფელი ნაწილია ხატვისას ან ხაზვისას. შედარებით გრძელი სახაზავები, მაგალითად, 46 სმ, საჭიროა სხვადასხვა შემთხვევისთვის. 
### გეომეტრიაში გამოყენება 
გეომეტრიაში, სწორი ხაზები წერტილებს შორის შესაძლოა გაევლოს ისეთი სახაზავითაც, რომელსაც აღნიშვნები არ გააჩნია.  შესაბამისად, ის ასევე გამოიყენება  გრაფიკებისა და ცხრილების დახაზვისას, მაქსიმალური სიზუსტის დაცვით.
ტრანსპორტირი ისეთი კონსტრუქციაა, რომელიც იყენებს სახაზავსაც და კომპასსაც. შესაბამისად, მისი გამოყენებით კუთხის შუაზე გაყოფაა შესაძლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://www.ganmarteba.ge/word/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98
* https://www.splashlearn.com/math-vocabulary/measurements/ruler

კატეგორია: მათემატიკა
კატეგორია: გეომეტრია
კატეგორია: საზომი ხელსაწყოები
კატეგორია: სიმეტრია
კატეგორია: მათემატიკური ხელსაწყოები
ზღვის მარილი

**ზღვის მარილი** − ზღვის წყლის აორთქლების შედეგად მიღებული მარილი, რომელიც განსხვავებულია მოპოვების ადგილმდებარეობაზე დამოკიდებულებით. გამოიყენება მედიცინასა და ქიმიურ მრეწველობაში.

ზღვის მარილს ზღვის წყლიდან ან ბუნებრივად მლაშე ტბებიდან იღებენ. ის, გარდა ნატრიუმისა და ქლორისა, სხვა ნივთიერებებსაც შეიცავს, მათ შორის – კალიუმს, კალციუმს, რკინას, სულფატებს, მაგნიუმს, მანგანუმს. ზღვის წყალში მარილის შემცველობა საშუალოდ 34-35 გრამია ერთ კილოგრამზე (დაახლოებით 976 მლ-ზე).

## წყაროები ინტერნეტში 
* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
* Aversi.ge
კატეგორია:ქიმიური ოკეანოლოგია
კირიბატის კონსტიტუცია

**კირიბატის კონსტიტუცია** () ― კირიბატის უზენაესი კანონი. მიიღეს 1979 წელს. კონსტიტუციაში შესწორებები შევიდა 1995, 2016 და 2018 წლებში. კონსტიტუცია აცხადებს უფლებათა ბილის პრინციპებს და იცავს ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებებსა და თავისუფლებებს.

## ისტორია
1979 წელს კირიბატმა გაერთიანებული სამეფოსგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. კირიბატის რესპუბლიკა დამოუკიდებელი კონსტიტუციური რესპუბლიკა, სუვერენული და დემოკრატიული სახელმწიფო და ერთა თანამეგობრობის 41-ე წევრი გახდა. ქვეყნის დამოუკიდებლობამ იმავე წელს კირიბატის კონსტიტუციისა და სხვა კანონების მიღებას შეუწყო ხელი.

## სტრუქტურა
კირიბატის კონსტიტუცია მოიცავს 10 თავსა და 2 ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:კირიბატის მთავრობა
კატეგორია:კირიბატის სამართალი
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1979 წლის დოკუმენტები
ტოლერანტობის პარადოქსი

ალტ=A black and white photo of the face of a statue of a woman|მინი|357x357პქ|„ტოლერანტობის განსახიერება“, ქანდაკება ჩეხეთის ქალაქ ლუჟანკიში.
**ტოლერანტობის პარადოქსი** () — ფილოსოფიური კონცეფცია, ლოგიკური პარადოქსი, რომლის თანახმად, თუ საზოგადოება იქნება ტოლერანტული მათ მიმართ, ვინც თავად არ არიან ტოლერანტები, იგი რისკავს  დომინირების დაშვებას, რითაც ძირი ეთხრობა ტოლერანტობის პირველსაწყის პრინციპს. ეს პარადოქსი ჩამოაყალიბა ფილოსოფოსმა კარლ პოპერმა ნაშრომში *„ღია საზოგადოება და მისი მტრები“* (1945), , სადაც იგი ამტკიცებდა, რომ ჭეშმარიტად ტოლერანტულმა საზოგადოებამ უნდა შეინარჩუნოს უფლება უარი თქვას ტოლერანტობაზე მათ მიმართ, ვინც ქადაგებს შეუწყნარებლობას. პოპერის მოსაზრებით, თუ შეუწყნარებელ იდეოლოგიებს მიეცემა გზა ფართო და შეუზღუდავი გამოხატვის უფლება, მათ შეუძლიათ გამოიყენონ ღია საზოგადოების ღირებულებები, რათა შეასუსტონ ან გაანადგურონ ტოლერანტობა ავტორიტარული ან მჩაგვრელი პრაქტიკით.

## სქოლიო
კატეგორია:სიტყვის თავისუფლება
ნაურუს კონსტიტუცია

**ნაურუს კონსტიტუცია** () ― ნაურუს რესპუბლიკის უზენაესი კანონი. მიიღეს 1986 წლის 31 იანვარს. 2007 წლიდან დღის წესრიგში დგას კონსტიტუციაში შესწორებების შეტანის საკითხი. ერთ-ერთი უმთავრესი საკითხი პრეზიდენტის არჩევის წესია. კონსტიტუციის მიხედვით, პრეზიდენტს არაპირდაპირი წესით ნაურუს პარლამენტი ირჩევს. ახალი ვერსიით, ნაურუს პრეზიდენტი პირდაპირი წესით ხალხმა უნდა აირჩიოს, რადგანაც უნდობლობის ვოტუმის გამო ნაურუს პრეზიდენტი ძალიან ხშირად იცვლება (მაგალითად, ბერნარდ დოვიიოგო 1976-2003 წლებში ნაურუს პრეზიდენტად შვიდჯერ აირჩიეს).

## სტრუქტურა
ნაურუს კონსტიტუცია 11 ნაწილად იყოფა:
*ნაწილი I (მუხლები 1-2) — ნაურუს რესპუბლიკა და ნაურუს უზენაესი კანონი
*ნაწილი II (მუხლები 3-15) — ფუნდამენტურ უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვა
*ნაწილი III (მუხლები 16-25) — პრეზიდენტი და აღმასრულებელი ხელისუფლება
*ნაწილი IV (მუხლები 26-47) — საკანონმდებლო ხელისუფლება
*ნაწილი V (მუხლები 48-57) — სასამართლო ხელისუფლება
*ნაწილი VI (მუხლები 58-67) — ფინანსები
*ნაწილი VII (მუხლები 68-70) — საჯარო სერვისები
*ნაწილი VIII (მუხლები 71-76) — მოქალაქეობა
*ნაწილი IX (მუხლები 77-79) — საგანგებო მდგომარეობა
*ნაწილი X (მუხლები 80-84) — ზოგადი დებულებები
*ნაწილი XI (მუხლები 85-100) — გარდამავალი დებულებები

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:ნაურუს მთავრობა
კატეგორია:ნაურუს სამართალი
კატეგორია:1968 წლის დოკუმენტები
კატეგორია:1968 წელი სამართალში
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
შერგილ დადიანი

**შერგილ დადიანი** - ოდიშის ერისთავი დაახლ. XIII ს-ის 90-იანი-1310-იანი წწ-ის შუა ხანები. გიორგი დადიანის შემდეგ ოდიშის ერისთავობა, ჩვენთვის უცნობი მიზეზების გამო, გადადის დადიანთა მეორე შტოს ხელში. ამ შტოს პირველი ერისთავია შერგილი, როგორც ჩანს, ძე კოხტასთავის გმირის, ცოტნე დადიანისა. იგი ერისთავთ-ერისთავად დედოფალთ-დედოფალ ნათელთან და ძესთან, ცოტნესთან ერთდ მოიხსენიება ჯვრის მონასტრის აღაპში და ხობის ეკლესიის ფრესკულ წარწერაში. შერგირ დადიანის ოჯახში მოხვედრილა თამარ მეფის გულსაკიდი ჯვარი, რომლის ჩასასვენებლადაც მას დაუმზადებინებია ოქროთი შეჭედილი ხატი წარწერით: „*ხატო არსებისაო უცვალებელო, მეოხ და მფარველ ექმენით აქა და საუკუნოსა, ერისთავთ-ერისთავი დადიანი შერგირ და მეუღლე ჩემით დედოფალ-დედოფალი ნათელით, ძითურთ ჩემით ცოტნეთურთ*“.

## წყაროები და ლიტერატურა 
* ვახუშტი 1973: 801;
* თაყაიშვილი 1914: 134, 153;
* მეტრეველი: 1962: 145, N102;
* ბერაძე 1999: 136-137;
* ბახტაძე 2003: 243.

## წყარო 
ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში
ჯეიმზ კრომველი

**ჯეიმზ კრომველი** (; დ. 27 იანვარი, 1940) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია სახასიათო როლების შესრულებით. 1995 წელს ნიმინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. მონაწილეობს ფილმებსა და სატელევიზიო სერიალებში. 

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტივენ რუტი

**სტივენ რუტი** (; დ. 17 ნოემბერი, 1951) — ამერიკელი მსახიობი. თანამშრომლობდა ძმებ კოენებთან, გადაღებულია მათ არაერთ ფილმში. მონაწილეობს ფილმებსა და სატელევიზიო სერიალებში. 2019 წელს ნომინირეუბლი იყო პრაიმტაიმ ემის ჯილდოზე.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალ-ნასლაა

მინი|250x250პქ
**ალ-ნასლაა** () — ქვიშაქვის კლდე საუდის არაბეთში, რომელიც გეოლოგიურ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. კლდე ტაიმას ოაზისიდან სამხრეთით დაახლოებით 50 კმ-ში მდებარეობს. მისი სიგანე დაახლოებით 9 მეტრია, ხოლო სიმაღლე - 6 მეტრი. კლდის უნიკალურობა მდგომარეობს მის შუაში არსებული სწორი ჭრილში, რომელიც მას ორ ნაწილად ყოფს . ორივე ნაწილი პატარა „კვარცხლბეკებზე“ დგას.

ალ-ნასლაას ჭრის წარმოშობის ზუსტი მიზეზი მეცნიერებისთვის უცნობია და ის გეოლოგიური კვლევის საგანია. რამდენიმე ჰიპოთეზა მიიჩნევს, რომ ეს შეიძლება იყოს ამინდის ზემოქმედება- ქარის, წვიმის, ტემპერატურის ცვლილებებისა და გეოლოგიური ძალების კომბინაცია; ტექტონიკური მოძრაობები- დედამიწის ქერქის აქტივობა, რაც რეგიონს ხდის მგრძნობიარეს სტრესული ბზარების მიმართ.; ქიმიური პროცესები კლდის სუსტი წერტილების დაშლა ქიმიური რეაქციებით.

გარდა მეცნიერული ახსნისა, პოპულარულია შეთქმულების თეორიებიც, რომლებიც კლდის ჭრის მიზეზად ადამიანურ ან უცხოპლანეტელთა ჩარევას განიხილავენ.

## პეტროგლიფები 
კლდის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი დაფარულია პეტროგლიფებით, რომლებიც პრეისტორიულ პერიოდს განეკუთვნება. ეს ნახატები ასახავს ცხოველებსა და ნადირობის სცენებს; ადამიანურ ფიგურებს; რელიგიურ ან სულიერ სიმბოლოებს, რომლებიც იმდროინდელი კულტურებისთვის     სავარაუდოდ, წმინდა იყო.

ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ პეტროგლიფებს შესაძლოა ასტრონომიული მნიშვნელობა ჰქონოდა და ისინი ნავიგაციისთვის ან ციურ მოვლენებზე დაკვირვებისთვის იყენებდნენ.

ალ-ნასლაა, თავისი გეოლოგიური და კულტურული უნიკალურობით, რჩება საიდუმლოსა და ინტერესის საგნად, რაც დამატებით იზიდავს როგორც მეცნიერებს, ისე ტურისტებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Аль-Наслаа — скала, удивительным образом разрезанная на две части
* Тайна Аль-Наслаа: кто идеально разрезал скалу посреди пустыни?

კატეგორია:საუდის არაბეთის გეოგრაფია
კატეგორია:აზიის ღირსშესანიშნაობები
ვალდეპიელაგო

**ვალდეპიელაგო** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ლეონის პროვინციის მონტანია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  57 კმ². მოსახლეობა —  307 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვალდეპიელაგოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლეონის მუნიციპალიტეტები
ფრანსუა რიპარი

**ფრანსუა ქსავიე რიპარი** () — ფრანგი არქიტექტორი. მოღვაწეობდა თბილისში 1820-იანი წლებიდან. მის მიერ აშენებული კლასიცისტური სტილის შენობები ჩვენამდე მოღწეული არ არის. როგორც საქართველო-იმერეთის სინოდალური კანტორის არქიტექტორს 1840-1853 წლებში სხვადასხვა საეკლესიო ნაგებობათა — ხირსის, თბილისის სიონის, ალავერდის, სამთავისის, სამთავროს, წილკნის, შიომღვიმის ტაძრების ფიზიკური მდგომარეობის შემოწმება და შეკეთებაც უხდებოდა. იგი აქტიურად იყო ჩართული სვეტიცხოვლის რეაბილიტაციის პროცესში 1840-1844 წლებში.

1795 წელს სპარსელების შემოსევის დროს დანგრეული როსტომ მეფის სასახლის ადგილას ორი შენობა — გუბერნატორის სახლი და ადმინისტრაციული დანიშნულების შენობა აშენდა. ეს ადგილი 1848 წელს საქართველოს საეგზარქოსომ გამოისყიდა და იმავე წელს გუბერნატორის სახლის გადაკეთება არქიტექტორ ფ. რიპარს მიანდო. პლატონ იოსელიანი თბილისის სიძველეთა აღწერისას წერს: „...დივან-ხანა თურქულად ნიშნავს სასამართლო და ადმინისტრაციული საქმიანობის მწარმოებელ სახელმწიფო დაწესებულებას. ამ სასამართლოს შენობის ნანგრევებზე 1802 წელს ახალი გუბერნიის შექმნასთან დაკავშირებით ჩამოყალიბდა გუბერბნიის გამგეობა, სახაზინო პალატა, სამაზრო სასამართლო და სხვა. 1848 წელს ეს სახლი მიყიდეს სასულიერო უწყებას, რომელმაც ფრანგი არქიტექტორის შესანიშნავი გეგმის მიხედვით კიდევ ერთი სართული დააშენა. მასში განთავსდა სინოდალური კანტორა“. 

რიპარის პროექტები ინახება სცსია-ში, ფ. 209. ჩვეულებრივ ის ხელს ასე აწერდა: Ripard, Architecte.

მასალები თვით რიპარის შესახებ:
*სცსია. ფ. 16, №4174. Дело по прошению французского архитектора Франсуа Рипара об определении его в должности городового архитектора. 1830-1835 гг., на 32 л. 
*სცსია. ფ. 489, №7028. Рапоры донесения арх. Рипарда о возобнавлении храмов и о построике здании для духовенства. 1840-1853 гг. 
*სცსია. ფ. 489, №7012. Дело по рапорту арх. Рипарда об устроистве во дворе купленного у чиновника Зубалова дома бассейна, тут и о постройке ограды и ворот в том доме. 1840-1842 гг. 
*П. Иоселиани, «описание древностей города Тифлиса», Тифлис, ст. 249 („პრისუტსტვიე მესტას“ სახლის გადაკეთების შესახებ: „Архитектор Риппард, так много трудившийся по починкам древных церквей в Грузии, устроил возможно хороший дом, по составленным умеренным сметам“. 

## ლიტერატურა
*ქუთათელაძე მ., წერეთელი გ., „თბილისის ტაძრები“, ნაწ. I, თბილისი, გვ. 597;
*მანია მ., ევროპელ ხუროთმოძღვართა მიერ აშენებული თბილისის საზოგადოებრივი შენობები // ევროპელი არქიტექტორები თბილისში, თბილისი, 2006.

კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები
ტაიმა

[მინი|253x253პქ|სტელა ღმერთ სალმუსადმი მიძღვნილი ტაიმანიტური წარწერით. ქვიშაქვა, ძვ.წ. V საუკუნე. ნაპოვნია ჩარლზ ჰუბერის მიერ 1884 წელს. მდებარეობს [ლუვრი|ლუვრში.]]
**ტაიმა** —  უძველესი დასახლება და ოაზისი არაბეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ის მდებარეობს საქარავნო გზების გადაკვეთაზე, რაც მას მნიშვნელოვან ცენტრად აქცევდა რეგიონში.

ტაიმა იყო მნიშვნელოვანი პუნქტი საქარავნო მარშრუტზე, რომელიც დასავლეთსა და სამხრეთს სპარსეთის ყურის ზემო ნაწილთან და დამასკოს მედინასთან აკავშირებდა.

ეს ადგილი მოხსენიებულია ძველ აღთქმასა და ასურულ წარწერებში.

ბაბილონის მეფე ნაბონიდუსმა ტაიმაში რამდენიმე წელი გაატარა, თუმცა ამის ზუსტი მიზეზები უცნობია. მისი ერთ-ერთი წარწერა ტაიმას მოიხსენიებს, როგორც ქალაქს, რომელიც მნიშვნელოვანი იყო საქარავნო მარშრუტებისთვის.

ტაიმას ოაზისის მახლობლად, ტაას ალ-ღადჰას ტერიტორიაზე, აღმოჩენილია ადამიანის ხელის შუა თითის მეორე ფალანგა, რომლის ასაკი დაახლოებით 90 ათასი წელია. ეს აღმოჩენა რეგიონში უძველესი ადამიანის დასახლების კვალი იყო.

VI საუკუნეში ძვ. წ. ტაიმაში გავრცელებული იყო ცენტრალური სემიტური ენების ერთ-ერთი კილო. ადგილობრივი მოსახლეობა იყენებდა ტაიმანის დამწერლობას, რომელიც რეგიონის სემიტური კულტურის უნიკალურ გამოხატულებას წარმოადგენდა.

ტაიმა მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს არაბეთის ნახევარკუნძულის უძველესი ისტორიასა და არქეოლოგიაში. ის ნათელს ჰფენს რეგიონის სავაჭრო გზების, კულტურული ურთიერთობების და უძველესი ადამიანის დასახლების ისტორიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Does this finger prove our ancestors left Africa earlier than believed? 90,000-year-old human bone discovered in Saudi Arabia
* Saudi Arabia, Tayma
* Jouf

კატეგორია:საუდის არაბეთის ისტორია
ლა-ინიესტა

**ლა-ინიესტა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სამორის პროვინციის ტიერა-დელ-პანის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  33,1 კმ². მოსახლეობა —  313 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სამორის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ლა-ინიესტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სამორის მუნიციპალიტეტები
პალაუს კონსტიტუცია

**პალაუს რესპუბლიკის კონსტიტუცია** — შეიმუშვეს 1979 წლის 28 იანვრიდან 2 აპრილამდე პერიოდში. რატიფიცირებულ იქნა 1980 წლის 9 ივლისს, მესამე საკონსტიტუციო რეფერენდუმზე და ძალაშია 1981 წლის 1-ელი იანვრიდან. კონსტიტუცია პრეამბულასა და 15 მუხლს მოიცავს.

## სტრუქტურა
პალაუს კონსტიტუცია პრეამბულასა და 15 მუხლს მოიცავს:
*პრეამბულა
*მუხლი I ― ტერიტორია
*მუხლი II ― სუვერენიტეტი და უზენაესობა
*მუხლი III ― მოქალაქეობა
*მუხლი IV ― ფუნდამენტური უფლებები
*მუხლი V ― ტრადიციული უფლებები
*მუხლი VI ― ეროვნული მთავრობის მოვალეობები
*მუხლი VII ― აქტიური საარჩევნო უფლება
*მუხლი VIII ― აღმასრულებელი ხელისუფლება
*მუხლი IX ― OLBIIL ERA KELULAU (პალაუს ეროვნული კონგრესი)
*მუხლი X ― სასამართლო ხელისუფლება
*მუხლი XI ― მთავრობა
*მუხლი XII ― ფინანსები
*მუხლი XIII ― ზოგადი დებულებები
*მუხლი XIV ― შესწორებები
*მუხლი XV ― ტრანზიცია

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:პალაუს სამართალი
კატეგორია:პალაუს მთავრობა
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1979 წლის დოკუმენტები
მარშალის კუნძულების კონსტიტუცია

**მარშალის კუნძულების კონსტიტუციები** — მარშალის კუნძულების რესპუბლიკის უზენაესი კანონი. ძალაშია 1979 წლის 1-ელი მაისიდან.

კონსტიტუციის ტექსტი ინგლისურ და მარშალურ ენაზეა შედგენილი.

## ისტორია
მარშალელებმა დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე (1986) გადაწყვიტეს, რომ საკუთარი კონსტიტუციური კანონი ჰქონოდათ. 1976 წელს შეიქმნა 46 წევრისგან შემდგარი საკონსტიტუციო კრება. ამ კრებამ 1979 წელს კონსტიტუციის პროექტი მოამზადა, რომელშიც სამომავლო დამოუკიდებლობის სტატუსიც იყო განჭვრეტილი.

## სტრუქტურა
მარშალის კუნძულების კონსტიტუციაში ბრიტანული და ამერიკული კონსტიტუციური პრინციპებია გაერთიანებული. კონსტიტუცია მეტწილად უესტმინსტერის სისტემაზეა დაფუძნებული, საკანონმდებლო შტო აყალიბებს აღმასრულებელ შტოს, ხოლო სასამართლო შტო დამოუკიდებელია.

საკანონმდებლო ორგანოა ნიტიჯელა. მასში 33 პარლამენტარი შედის, რომლებსაც 4 წლის ვადით ირჩევენ. ნიტიჯელა მისი წევრებიდან ირჩევს მარშალის კუნძულების პრეზიდენტს და პრეზიდენტის წარდგინებით, ირჩევს მარშალის კუნძულების მთავრობის წევრებს. კაბინეტი აღმასრულებელი შტოა და პასუხისმგებელია ნიტიჯელას წინაშე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:მარშალის კუნძულების სამართალი
კატეგორია:მარშალის კუნძულების მთავრობა
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1979 წლის დოკუმენტები
ტრაპიზონის საფაშო

**ტრაპიზონის საფაშო** — ადმინისტრაციული ერთეული ოსმალეთის იმპერიაში 1598-1867 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტრაპიზონი. 

XVIII საუკუნეში ტრაპიზონის საფაშოში შევიდა გურიის სამთავროს სამხრეთი ნაწილი ბათუმი, ჩაქვი, ქობულეთი.1832 წელს ახალციხის საფაშოს გაუქმების შემდეგ ტრაპიზონის საფაშოს გადაეცა აჭარა. XIX საუკუნეში მასში შედიოდა ტრაპიზონის, გირესუნის და ლაზისტანის სანჯაყები. 1867 წელს საფაშოს გაუქმების შემდეგ შეიქმნა ტრაპიზონის ვილაეთი. 

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ეიალეთები
გასტროენტეროლოგია

**გასტროენტეროლოგია** (გასტრო...,  და ) — მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის საჭმლის მომნელებელ ორგანოებსა და მათ დაავადებებს. ექიმი გასტროენტეროლოგი ახდენს იმ პრობლემების დიაგნოსტიკას და მკურნალობას, დაკავშირებულს საჭმლის მომნელებელ სისტემასთან, რომელიც შეიცავს საყლაპავის მილს, კუჭს, ნაწლავებს, ღვიძლს და პანკრეასს.

გასტროენტეროლოგია, როგორც დამოუკიდებელი მეცნიერება, XIX სსაუკუნის I ნახევარში ჩამოყალიბდა. მის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს ი. პავლოვმა, რ. ლაენეკმა, ჟ. დიელაფუამ, ვ. ჰანომ და სხვებმა. 1867 წელს გერმანელი კლინიცისტის ა. კუსმაულის მიერ მსხვილი ზონდის, ხოლო 1911 წელს გერმანელი ექიმის მ. აინჰორნისა და ვ. ლაიონის (აშშ) მიერ წვრილი ზონდის შემოღებამ საგრძნობლად გაზარდა კუჭის სეკრეტორული და მჟავიანობის ფუნქციისა და სანაღვლე გზების პათოლოგიური მდგომარეობის შესწავლის შესაძლებლობა. რენტგენოლოგიური მეთოდის განვითარებამ შესაძლებელი გახადა თითქმის ყველა საჭმლის მომნელებელი ორგანოს პათოლოგიურ ცვლილებათა დადგენა. გამოკვლევის ინსტრუმენტური მეთოდების (გასტროსკოპია, გასტრობიოფსია, ეზოფაგოსკოპია, ლაპაროსკოპია, რექტორომანოსკოპია, რადიოინდიკაცია და სხვ.) შემოღებამ მნიშვნელოვნად გააფართოვა გასტროენტეროლოგიის დიაგნოსტიკური შესაძლებლობანი. გასტროენტეროლოგიის განვითარებაზე დიდი გავლენა იქონია ს. ბოტკინის, გ. ზახარინის, ვ. ობრაზცოვის; საბჭოთა მეცნიერების მ. კონჩალოვსკის, ნ. სტრაჟესკოს, რ. ლურიას, მ. პევზნერის, ვ. ვასილენკოს, ს. რისის, ო. გორდონის, ი. ლაზოვსკის, ს. იუდინის, ბ. პეტროვსკის და სხვათა შრომებმა. 

გასტროენტეროლოგიის დარგში გამოკვლევებს აერთიანებს და წარმართავს ევროპისა და ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების ასოციაცია და გასტროენტეროლოგთა მსოფლიო გაერთიანება. საქართველოში 1960 წელს ყიფშიძის სახელობის რესპუბლიკის კლინიკური საავადმყოფოს ბაზაზე დაარსდა გასტროენტეროლოგიური განყოფილება, 1973 წელს კი — საქართველოს გასტროენტეროლოგთა სამეცნიერო საზოგადოება. მეცნიერული გასტროენტეროლოგიის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვით ს. ვირსალაძეს, ა. ალადაშვილს, შ. მიქელაძეს, ნ. მახვილაძეს, გ. დიდებულიძეს, კ. ვირსალაძეს და მათ მოწაფეებს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
ალერგოლოგია

მინი|ტესტი ალერგიაზე
**ალერგოლოგია** ( < ,  და ) — მედიცინის დარგი, რომელიც სწავლობს ალერგიულ დაავადებათა გამომწვევი მიზეზებს, მათი განვითარების მექანიზმის დიაგნოსტიკას, მკურნალობასა და პროფილაქტიკას. 

XX საუკუნის დასაწყისში ორგანიხმის რეაქტიულობის შეცვლის პრობლემებით მრავალი მეცნიერი იყო დაინტერესებული. აღსანიშნავია შ. რიშეს (1902), მ. ართიუსის (1903), თ. სმითის (1904), გ. სახაროვის (1905) დაკვირვებები კლინიკურ პათოლოგიასა და იმუნოლოგიაში, კერძოდ, გამოკვლევები ადგილობრივი და ზოგადი ანაფილაქსიის შესახებ. 1905 წელს ავსტრიელმა ექიმმა კ. პირკემ ბ. შიკთან ერთად აღწერა ორგანიზმის მომეტებული მგრძნობელობა დიფთერიის საწინააღმდეგო ანტიტოქსიკური შრატისადმი და მას შრატისმიერი ავადმყოფობა უწოდა, ხოლო 1906 წელს ამის საფუძველზე ბიოლოგიასა და მედიცინაში შემოიტანა ალერგიის ცნება. ალერგოლოგიის განვითარებას სსრ კავშირში ხელი შეუწყო რუსი მეცნიერების ა. ბეზრედკას, ა. აბრიკოსოვის, ნ. სიროტინინის, ა. ზდროდოვსკის, ა. ადოს გამოკვლევებმა. 

ალერგოლოგია მჭიდროდ უკავშირდება მედიცინის ყველა დარგს, განსაკუთრებით – იმუნოლოგიას, ჰიგიენას, კლინიკური დისციპლინებიდან კი თერაპიას, პედიატრიას, დერმატოლოგიას, ინფექციურ სნეულებებს და სხვა. 

1964 წლიდან თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში იკითხება ალერგოლოგიის სპეციალური კურსი. 1967 წელს რესპუბლიკის ცენტრალურ კლინიკურ საავადმყოფოსთან შეიქმნა ალერგოლოგიის ლაბორატორია, ხოლო 1973 წლიდან – განყოფილება. 1961 წლიდან ალერგიის სამეცნიერო და პრაქტიკულ პრობლემებზე მუშაობდა სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ალერგოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია. 

თანამედროვე ალერგოლოგია იყენებს ავადმყოფთა გამოკვლევის კლინიკურ-იმუნოლოგიურ (კანისა და სეროლოგიური ტესტები), პათოფიზიოლოგიურ და პათოქიმიურ (შინაგან ორგანოთა ფუნქციის შესასწავლი, სისხლში ჰისტამინისა და სხვა. ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების შემცველობის დასადგენი და სხვა სინჯები) მეთოდებს. 

## ლიტერატურა
შოუ თაგვთან ერთად

**შოუ თაგვთან ერთად** () – გერმანული საბავშვო გადაცემათა ციკლი, რომელმაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა ყველა ასაკის მაყურებელთა შორის როგორც გერმანიაში, ასევე მის ფარგლებს გარეთ, თავისი საგანმანათლოებლო ხასიათის გამო. მას ხშირად მოიხსენიებენ სახელით "თაგვი" (), გადაცემა პირველად გავიდა ეთერში 1971 წლის 7 მარტს.

შოუს ძირითადი იდეა იმაში მდგომარეობდა, რომ შექმნილიყო სატელევიზიო კომედიურ-ინფორმაციული გადაცემა იმ ადამიანებისთვის, ვინც მუდმივად ტელევიზორზე იყო მიჯაჭვული. გადაცემა შეიქმნა გერმანული ცენტრალური ტელეარხების WDR (Westdeutsche Rundfunk Köln) და ARD-ს მიერ.

## გადაცემის სატელევიზიო დროები 
## შოუს პოპულარობა 
შოუ ძალიან პულარულია. მისი შექმნის 50 წლისთავთან დაკავშირებით გერმანიის თითქმის ყველა ქალაქში ჩატარდა კონცერტები და საჯარო ფლეაშმობები, სადაც ყველა ასაკის, სქესის და პროფესიის ადამიანები ხალისიანად ასრულებდნენ მარტივ და ადვილად დასამახსოვრებელ მოძრაობებს. 
#გადამისამართება 
საქართველოშიც, გოეთეს ინსტიტუტის მიერ ორგანიზებულ მასტერკლასებზე მიაწოდეს მასწავლებლებს ინფორმაცია ამ იუბილის შესახებ და დაიგეგმა საჯარო ცეკვის მოწყობა საქართველოს სკოლებში. სსიპ გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბის საჯარო სკოლა გეგმავს ამ აქციას შეუერთდეს და გადაცემის დაბადების დღესთან დაკავშირებით სკოლის კულტურის დღეების ფარგლებში წარმოადგინოს ყოველდღიური საჯარო ცეკვა სახელწოდებით "ვიცეკვოთ თაგუნასთან ერთად". ღონისძიება ჩატარდება ყოველ წლიურად მარტის თვეში.
ეთერ თურაძე

**ეთერ თურაძე** — ქართველი ჟურნალისტი, „გაზეთი ბათუმელების“ მთავარი რედაქტორი, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის წევრი და ყოფილი თავჯდომარე. ძირითადად მუშაობს ადამიანის უფლებების მიმართულებით და ამ განხრით არაერთი ჟურნალისტური გამოძიება აქვს ჩატარებული.

## ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ქართული ფილოლოგიის მიმართულებით. 

2001 წელს ეთერ თურაძემ მეგობარ მზია ამაღლობელთან ერთად დააარსა დამოუკიდებელი მედიაორგანიზაცია „ბათუმელები“. 2003 წელს აჭარის ავტორიტარული რეჟიმის ზეწოლით, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ გააუქმა კომპანიის იურიდიული რეგისტრაცია იმ საბაბით, რომ კომპანიის სახელწოდება მოპარული ინტელექტუალური საკუთრება იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
ბენეფიციარი

**ბენეფიციარი** — ფართო გაგებით ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც იღებს ფულს ან სხვა სარგებელს ქველმოქმედისგან. მაგალითისათვის, სიცოცხლის დაზღვევის ბენეფიციარია პირი, რომელიც დაზღვევის თანხას დაზღვეულის გარდაცვალების შემდეგ იღებს. ნდობით ფუნქციაში ბენეფიციარებს *Cestui que* ეწოდებათ.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამართლებრივი ტერმინოლოგია
კატეგორია:სტატიების ესკიზები ეკონომიკის შესახებ
კატეგორია:სტატიების ესკიზები სამართლის შესახებ
ვილიანუევა-დელ-კამპო

**ვილიანუევა-დელ-კამპო** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სამორის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 40 კმ². მოსახლეობა — 823 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სამორის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვილიანუევა-დელ-კამპოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სამორის მუნიციპალიტეტები
გიორგი ქავთარაძე (მეცნიერი)

**გიორგი ქავთარაძე** (დ. 29 იანვარი, 1945, თბილისი, საქართველო, გ. 25 ივნისი, 2024) — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი, მეცნიერი. 

## ბიოგრაფია 
1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. ხოლო, 1971 წელს ისტორიის ფაკულტეტის არქეოლოგიის კათედრის ასპირანტურა. 1971-1972 წლებში გაიარა წინა აზიის არქეოლოგიის სპეციალური კურსი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის არქეოლოგიის კათედრაზე. 1974 წელს იმყოფებოდა სამცხე-ჯავახეთისა და ქვემო ქართლის არქეოლოგიურ ექსპედიციებში საველე არქეოლოგიური სამუშაოების შესასრულებლად. 1973-1981 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის უმცროსი, ხოლო 1982-1985 წლები უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992-1994 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის ასიროლოგიის კათედრის ლექტორი. 1992-2006 წლებში პატარძეულში, გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმის დირექტორი. 1992-1998 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი. 1997-2003 წლებში პარიზის ქართულ-ევროპული ინსტიტუტის წევრი და წარმომადგენელი გერმანიაში. 2007-2008 წლებში არქეოლოგიის ინსტიტუტის, პრეისტორიული არქეოლოგიის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი. 2006 წლიდან ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის, ძველი ისტორიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. წლების განმავლობაში მონაწილეობდა არაერთ სამეცნიერო პროექტში. 1981 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცის თემა - "საქართველოს ენეოლით-ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური კულტურების ქრონოლოგია ახალი მონაცემების შუქზე". ხოლო, 1992 წელს სადოქტორო დისერტაციის თემა - "კავკასიისა და ანატოლიის ეთნიკური ისტორიის საკითხები და ქრონოლოგია-პერიოდიზაციის პრობლემა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
დალი გოცაძე

**დალი გოცაძე** (დ. 16 თებერვალი, 1965) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებული. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ასისტენტ-პროფესორი. 2021 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
სალამანკის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|სალამანკის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
სალამანკის პროვინცია () შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 362 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

სალამანკის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 12 კომარკაში: ვიტიგუდინო, გიხუელო, კამპო-დე-პენიარანდა, კამპო-ჩარო, ლა-არმუნია, ლას-ვილიასი,  სიერა-დე-ბეხარი, სიერა-დე-ფრანსია, სიუდად-როდრიგო, ტიერა-დე-ალბა, ტიერა-დე-კანტალაპიედრა, ტიერა-დე-ლედესმა.

სალამანკის პროვინციის ფართობია 12 349 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 329 245 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია სალამანკა, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია სიუდად-როდრიგო (240,11 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — ლას-კასას-დელ-კონდე (1,26 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
ქამილთეფე

**ქამილთეფე** ()  — ენეოლითის ხანით დათარიღებული დასახლება, რომელიც  აზერბაიჯანის აღჯაბადის რაიონის სოფელ იენი ყარადოლაღის სამხრეთით მდებარეობს.

2009 წელს ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა კვლევებმა, რომლებიც აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიასა და გერმანიის არქეოლოგიის ინსტიტუტის ერთობლივი თანამშრომლობით განხორციელდა, დაადგინა, რომ დასახლება დაახლოებით 7500 წლით თარიღდება.

1955-1956 წლებში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებისას ძეგლზე აღმოჩენილი იყო ჭურჭელი, ობსიდიანის იარაღები და აგურის ნაგებობის ნაშთები. 2008 წელს მილ-ყარაბაღის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, ძველი და ადრეული შუა საუკუნეების ქალაქ ყალათეფეში გათხრებისას, მცირე ორმო გაითხარა ქამილთეფეს დასახლებაში, სადაც ნაპოვნი იყო ტალახის აგურისგან აშენებული შენობების ნაშთები, ობსიდიანისგან დამზადებული იარაღები, მდინარის ქვები და ჭურჭლის ნიმუშები.

2012 წელს ჩატარებული კვლევების დროს, ქამილთეფე IV ძეგლზე აღმოჩნდა ძვ. IV ათასწლეულის ბოლოს დათარიღებული აგურის ტიხრებით გამოყოფილი მიწისქვეშა არხები, ასობით მძივი, ზღვის თევზის ძვლები და VI ათასწლეულის შუა ხანებით დათარიღებული ტალახის აგურით აგებული პლატფორმა, რომელიც აღმოჩენილია ქამილთეფე I ძეგლზე. დასახლებაში თევზის ძვლების აღმოჩენა ადასტურებს, რომ მილ-ყარაბაღის ვაკე 7000 წლის წინ ზღვასთან ახლოს მდებარეობდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ağcabədi rayonunun Salmanbəyli kəndi yaxınlığında Qalatəpədə aparılan qazıntılar

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
ყიზილ ვანგი

**ყიზილ-ვანგი**  () — ისტორიული სამარხი აზერბაიჯანში, მდებარეობს ყიზილ-ვანგის სადგურის მახლობლად, ქალაქ ნახიჩევანიდან 18 კმ-ში, მდინარე არაქსის ნაპირზე.

ყიზილ-ვანგი  გამოირჩევა გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამხრეთ ამიერკავკასიური კულტურისთვის დამახასიათებელი მოხატული კერამიკით. სამარხი შეტანილია აზერბაიჯანის მთავრობის მიერ მსოფლიო მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლების სიაში.

სამარხში პირველი გათხრები ჩატარდა 1896 და 1904 წლებში, ხოლო მეცნიერული გათხრები 1926 წელს. აღმოჩენილი იყო ქვის ყუთებში განთავსებული სამარხები, სადაც გვამები დახრილ ან მჯდომარე მდგომარეობაში იყვნენ დაკრძალულნი.

ბრინჯაოსა და რკინის იარაღი, მათ შორის ხანჯლები, ისრისპირები და ჯოხები, ასევე სამი ძირითადი ტიპის მოხატული კერამიკა აღმოაჩინეს.

პირველი ორი ტიპის კერამიკა თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის მეორე ნახევრით, ხოლო მესამე ტიპი — ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისით.

ყიზილ-ვანგის კერამიკა ნახიჩევანის არქეოლოგიურ კულტურას მიეკუთვნება. ამ კულტურის მატარებლები პატრიარქალურ სოციალურ სისტემაში ცხოვრობდნენ, სოფლის მეურნეობითა და მესაქონლეობით იყვნენ დაკავებულნი.

ნახიჩევანის არქეოლოგიური კულტურის მეორე საფეხურზე (ძვ. წ. XVII-XV სს.) ყიზილ-ვანგში აღმოჩენილი კერამიკა  პოლიქრომული მოხატულობით გამოირჩევა. კერამიკაზე გეომეტრიული ფიგურები, ადამიანები, ცხოველები და ფრინველებია გამოსახული.

1936 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევებით დადგინდა, რომ ყიზილ-ვანგის ტიპის სამარხები გავრცელებულია მთელ ნახიჩევანის რეგიონში. მსგავსი კერამიკული ძეგლები აღმოჩენილია სომხეთში (თეზეკენდი), თურქეთში (ბოღაზკოი, ალიშარჰოიუკი) და ირანში (გოი-თეფე, სიალქი, გისარი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* **Naxçıvanın Boyalı qablar mədəniyyəti abidələri**
* AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგია
კოოპცია

**კოოპცია** (ასევე ცნობილი როგორც **კოოპტაცია**) — გამოიყენება ორი მთავარი მნიშვნელობით; ის შეიძლება ეხებოდეს ელიტურ ჯგუფში წევრების დამატების პროცესს, როგორც წესი, ოპოზიციის კონტროლისა და ჯგუფის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად. აუტსაიდერები „კოოპტირდებიან“ იმით, რომ მათ ენიჭებათ ძალაუფლების ხარისხი მათი ელიტარული სტატუსის, ცოდნის ან ჯგუფის მთავარი მიზნებისათვის საფრთხის შექმნის უნარის გამო („ფორმალური კოოპცია“). კოოპცია შესაძლოა მრავალ სხვა კონტექსტში იქნეს გამოყენებული - ის შეიძლება იყოს ოპოზიციის კონტროლის ტექნიკა დიქტატორული მმართველობის მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:ჯგუფური პროცესები
Next Generation

**„Next Generation“**  — ამერიკული ყოველთვიური ვიდეო თამაშების ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა 1995-2002 წლებში კომპანია Imagine Media-ს მიერ (დღეს Future US). „Next Generation“ მჭიდროდ თანამშრომლობდა ბრიტანულ ვიდეო თამაშების ჟურნალ *Edge*-თან.

„Next Generation“ თავდაპირველად აშუქებდა სიახლეებს 32-ბიტიანი კონსოლების თამაშების შესახებ, როგორებიცაა 3DO, Atari Jaguar და იმ დროისთვის ჯერ კიდევ გამოუქვეყნებელი Sony PlayStation და Sega Saturn.  კონკურენტების, „GamePro“-სა და „Electronic Gaming Monthly“-სგან განსხვავებით, ჟურნალი სხვა სამიზნე აუდიტორიაზე იყო გათვლილი და ფოკუსირებული იყო არა ცალკეულ თამაშებზე, არამედ თავად თამაშების ინდუსტრიაზე.

2005 წელს, Future Publishing USA-მა „Next Generation“-ის ბრენდი Next-Gen.biz საიტის სახით აღადგინა. მისი შინაარსი ბეჭდური ჟურნალის მსგავსი იყო და მასში ხშირად იბეჭდებოდა მისი დობილი ჟურნალის „Edge“-ის სტატიებიც. 2008 წლის ივლისში Next-Gen.biz-ის საიტი Edge-Online.com-ად გადაკეთდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Complete collection of 85 front-cover images Next Generation
*Wayback link for Next Generation Online
*Archived Next Generation Magazines – Internet Archive
*Archived Next Generation Magazines on Retro CDN

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული ჟურნალები
ჯიბლიბო

**ჯიბლიბო** — წამწამის ფესვთან მდებარე ქონის ჯირკვლის მწვავე ჩირქოვანი ანთება იწვევს ჩირქმბადი მიკრობის (უფრო ხშირად სტაფილოკოკის) მოხვედრა. დასაწყისში ქუთუთოს კიდეზე ჩნდება მტკივნეული წერტილი, შემდეგ ქუთუთო შეწითლდება, შეშუპდება და ვითარდება კონიუნქტივიტი. 2-4 დღის შემდეგ წარმოიქმნება პატარა ჩირქგროვა. ჯიბლიბოს ზოგჯერ დაერთვის თავის ტკივილი, სხეულის ტემპერატურის მომატება, ხშირია რეციდივები. 

მკურნალობა მშრალი სითბო, ულტრამაღალი სიხშირის დენი, ვერცხლისწყლის ყვითელი მალამო და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თვალის დაავადებები
პროქტოლოგია

**პროქტოლოგია** ( და ) — კლინიკური მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის მსხვილი (მ. შ. სწორი) ნაწლავის დაავადებებს. 

როგორც დამოუკიდებელი სამედიცინო სპეციალობა, პროქტოლოგია ჩამოყალიბდა რამდენიმე კლინიკური დისციპლინის საფუძველზე სამედ პრაქტიკაში პროქტოლოგიურ ავადმყოფებს მკურნალობენ ქირურგები, თერაპევტები (გასტროენტეროლოგები) და ინფექციონისტები. ყველაზე გავრცელებული თვალსაზრისის მიხედვით, პროქტოლოგია შეისწავლის სწორი ნაწლავის დაავადებებს (ბუასილი, პროქტიტი, ყითის ნასკდომები, ფისტულა, პოლიპოზი და სხვა), მსხვილი ნაწლავის ქრონიკულ ანთებით პროცესებს (არასპეციფიკური წყლულოვანი, გრანულომატოზური და კატარული კოლიტები), ფუნქციურ (ყაბზობა), სიმსივნურ (ავთვისებიანი და კეთილთვისებიანი წარმონაქმნები) და მსხვილი ნაწლავის სხვა არაინფექციურ დაზიანებებს. საზღვარგარეთ პროქტოლოგიის განვითარება დაკავშირებულია უ. ჰაუსტონის (ირლანდია), ჯ. ლოკჰარტ-მამერის, უ. მაილზის (დიდი ბრიტანეთი), ა. ჰარტმანის (გერმანია), ჯ. მეთიუს (აშშ), ე. კენიუს (საფრანგეთი), ვ. დრობნის (უნგრეთი) და სხვათა სახელებთან. რუსეთში პროქტოლოგიის განვითარებაში დიდი ღვაწლი მიუძღვით ტ. სალამონს, ი. ბუიალსკის, ს. ფიოდოროვს, ნ. ველიამინოვს, ვ. ბრაიცევს და სხვებს. XX საუკუნის 50-იან წლებში ა. რიჟიხის (მოსკოვი) და ა. ამინევის (კუიბიშევი) თაოსნობით შეიქმნა სპეციალური პროქტოლოგიური განყოფილებები, 1965 წელს მოსკოვში დაარსდა პროქტოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია, რომელიც 1978 წელს პროქტოლოგიის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტად გადაკეთდა.

საქართველოში, სადაც კვების სპეციფიკის გამო პროქტოლოგიური ავადმყოფების რაოდენობა ძალიან დიდია, პროქტოლოგია სამხარეო პათოლოგიად ითვლება. 1968 წელს მე-7 კლინიკურ საავადმყოფოში გაიხსნა პროქტოლოგიური სამსახურის ცენტრი, რომელიც ამავე დროს ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის პროქტოლოგიის კურსის პრაქტიკული, პედიატრიის და სამეცნიერო-კვლევითი ბაზა იყო. 1977 წელს თბილისში ჩატარდა საქართველოს პროქტოლოგთა I ყრილობა.

## ლიტერატურა
რისკი

ები სამუშაოზე მუდმივი რისკის ქვეშ იმყოფებიან.]]
**რისკი** — რაღაც ცუდის მოხდენის შესაძლებლობა, დაურწმუნებლობა საკუთარი მოქმედების შედეგებში. მმართველობით საქმიანობაში ტერმინი „რისკი“, როგორც წესი, გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როცა არსებობს ნეგატიური შედეგების შესაძლებლობა. ზოგიერთ სიტუაციაში რისკი განპირობებულია მოსალოდნელი შედეგის ან მოვლენის ცვლილებით. სიტყვას მრავალი განმარტება აქვს. საერთაშორისო ახსნად „დაურწმუნებლობა განსახორციელებელი ქმედებების ირგვლივ“ მიიღება.
## სქოლიო 
კატეგორია:რისკი
კატეგორია:აქტუარული მეცნიერება
ვილიასეკო-დელ-პანი

**ვილიასეკო-დელ-პანი** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სამორის პროვინციის ტიერა-დელ-პანის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 34,56 კმ². მოსახლეობა — 228 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სამორის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვილიასეკო-დელ-პანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სამორის მუნიციპალიტეტები
ალკონადა

**ალკონადა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სალამანკის პროვინციის კამპო-დე-პენიარანდის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  21 კმ². მოსახლეობა —  152 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სალამანკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალკონადის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სალამანკის მუნიციპალიტეტები
გურიის მხარის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი

**გურიის მხარის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, ოზურგეთში. ოდა საცხოვრებელი მიზნით ააშენა XIX საუკუნის დასასრულს ჭეიშვილების ოჯახმა. ამჟამად შენობაში განთავსებულია ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის გურიის მხარის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი.

## ისტორია
შენობა გეგმაში წარმოადგენს წაგრძელებული სწორკუთხედის ფორმის მოზრდილ, ერთსართულიან, ქვის ხიმინჯებზე შემდგარ და ხის ფიცრებით შეკრულ, კრამიტით გადახურულ ოდა-სახლს. შენობა არაერთხელ იქნა გადაკეთებული. თავდაპირველად იგი კვადრატული ფორმის უნდა ყოფილიყო, რაც თანხვედრაშია მკვლევართა მიერ გამოთქმულ მოსაზრებასთან, რომლის მიხედვითაც ე.წ. კოლხური ოდა-სახლის მოხაზულობა გეგმაში წარმოადგენს წაგრძელებულ ოთკუთხედს, რომელიც დერეფანთან ერთად უახლოვდება კვადრატს. თავდაპირველი სახლის შენობა შედგებოდა ღია აივნისა და დიდი, წაგრძელებული დარბაზისაგან, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში შუაზე იყოფოდა ხისსავე ჩასადგმელი ფიცრებით. ამას ადასტურებს ბუხრის ორ დამოუკიდებელ ნაწილად გაყოფა და აივნიდან დარბაზში შესასვლელი ორი კარის არსებობა; დარბაზის მოპირდაპირე კედლებზე სამი კარი იყო, რომელსაც სამ დამოუკიდებელ ოთახში გადიოდა, ამჟამად ორი კარია. შენობას პირველი გადაკეთებისას მიემატა სამი ოთახი. კედლებიც და იატაკიც ხის მასალისაგან გაკეთდა, ხოლო კრამიტიან ოთხფერდა სახურავს წაგრძელებული ფორმა მიეცა. აივანი გვერდებზე დაიხურა. მეორე გადაკეთებისას შენობას უკანა მხრიდან კვლავ დაემატა მინაშენი - ბლოკითა და აგურით, ორი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი სათავსი სამზარეულოსა და სანიტარული ნაწილის სახით. აღნიშნული მინაშენი შიფერითაა გადახურული. შენობას ჩრდილო-დასავლეთით დამატებითი კარი და კიბე მიაშენეს. მესამედ გადააკეთეს 1999 წელს, როდესაც შენობას მოანგრიეს ბლოკითა და აგურით აგებული დიდი მინაშენი, რის შემდეგაც ოდა სახლმა მიიღო ამჟამინდელი სახე.

დღეისათვის შენობა შედგება: ღია აივნისაგან, დიდი საგამოფენო დარბაზის, მცირე დარბაზისა და 4 სამუშაო ოთახისაგან, ასევე შენობას აქვს სველი წერტილი. ძირითად სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ურთხელი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთის მუზეუმები
კატეგორია:სახლები საქართველოში
კეტრინ ადამს დოტი

**კეტრინ ადამს დოტი** (, დ. 1920 წლის 15 ივლისი გ. 2016 წლის 14 ოქტომბერს), ასევე ცნობილი მისი სასცენო სახელით Kathryn Adams ან Kathryn Adams Doty, იყო ამერიკელი მსახიობი, რომანისტი და ფსიქოლოგი.

## ადრეული წლები
მეთოდისტი მინისტრის, დოქტორი კრის გ.ჰონის ქალიშვილი, დოტი დაიბადა ნიუ ულმში, მინესოტაში. როცა ექვსი წლის იყო, ოჯახი საცხოვრებლად უორენტონში, მისურის შტატში , გადავიდა, სადაც მისი მამა იყო მღვდელმსახური და აღმასრულებელი მდივანი ობლების სახლში. მას შემდეგ რაც ფილტვების პრობლემები შეექმნა, მან ორი წელი გაატარა მინესოტას ბანაკში. ჯერ კიდევ 13 წლის ასაკში მან დაიკავა მამის ადგილი ამბიონზე, როდესაც ის ავად იყო. 1939 წლის გაზეთის სტატიაში მან გაიხსენა: " საკმაოდ რთული რამ იყო იმ პატარა ქალაქში, რომ პატარა გოგონა წირვა-ლოცვას ატარებდა და ქადაგებდა, მაგრამ მრევლი მიხვდა და ძალიან კეთილგანწყობილი იყო ჩემს მიმართ."

დოტი იყო ჰამლაინის უნივერსიტეტის სტუდენტი სენტ-პოლში, მინესოტაში, (სადაც მღეროდა კაპელა გუნდში) იგი მუშაობდა კატალოგის კლერკად მონტგომერი უორდის შტაბ-ბინაში , როდესაც სამსახიობო კარიერის შესაძლებლობა გაჩნდა. მან მონაწილეობა მიიღო 1939 წელს ჯესი ლ. ლასკის რადიო კონკურსის ეროვნულ ფინალში, Gateway to Hollywood, მიიღო კონტრაქტი და დარჩა კალიფორნიაში, რათა დაეწყო კინოკარიერა კატრინ ადამსის სახელით.

## ფილმები
დოტის დებიუტი შედგა ფილმში Fifth Avenue Girl (1939). მისი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი როლი იყო ქალბატონი ბრაუნი, ახალგაზრდა დედა ალფრედ ჰიჩკოკის დივერსანტში (1942)  მან ითამაშა Sky Raiders-ში (1941), Universal Pictures-ის ფილმების სერიალში და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სამ ვესტერნულ ფილმში, რომელშიც ჯონი მაკ ბრაუნმა ითამაშა.

## პირადი ცხოვრება
კეტრინი დაქორწინდა მსახიობ ჰიუ ბომონტზე სააღდგომო ქორწილში 1941 წლის 13 აპრილს, ჰოლივუდის საკრებულო ეკლესიაში. 

მან მიიღო მაგისტრის ხარისხი საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიაში და ჰქონდა ფსიქოლოგის კარიერა, მუშაობდა Footlight's Child Guidance Clinic-ში ჰოლივუდის პრესბიტერიანულ სამედიცინო ცენტრში და მოგვიანებით მინესოტაში, მას შემდეგ რაც ის სამშობლოში დაბრუნდა.

## მწერლობა
წერდა როგორც კეტრინ დოტი, მან გამოაქვეყნა მოთხრობები ჯიბეში, მეგობარსა და სხვადასხვა საბავშვო ჟურნალებში.

## გარდაცვალება
ადამსი გარდაიცვალა 2016 წლის 14 ოქტომბერს, 96 წლის ასაკში, დამხმარე საცხოვრებელ დაწესებულებაში მანკატოში, მინესოტაში. 

## სქოლიო
ყვავილი (დაავადება)

**ყვავილი (დაავადება)** — მძიმე, მწვავე ვირუსული დაავადება, გამოხატული გამონაყრით. ინკუბაციური პერიოდის შემდეგ დაავადება გადადის პროდრომულ ფაზაში, რომლის ხანგრძლივობა 2-4 დღეა. მისთვის დამახასიათებელია გრიპისმაგვარი სიმპტომები: მაღალი ცხელება, თავბრუსხვევა, თავის და ზურგის ტკივილი, ზოგჯერ მუცლის ტკივილი და ღებინება. შემდეგი ფაზაა გამონაყრის ფაზა, რომელიც 21 დღე გრძელდება.
ძირითადად რისკის ფაქტორი ავადმყოფ ადამიანთან კონტაქტია. ადამიანიდან ადამიანს კი სასუნთქი გზების მეშვეობით გადაეცემა. ინკუბაციური პერიოდი 7-19 დღეა, საშუალოდ კი 12 დღე გრძელდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* *დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი*-ყვავილი

კატეგორია: ბიოლოგია
კატეგორია: ჯანმრთელობა
კატეგორია: ვირუსები
კატეგორია: დაავადებები
ფორდჰემის უნივერსიტეტი

მინი|ფორდჰემის უნივერსიტეტის ლოგო
**ფორდჰემის უნივერსიტეტი** (ლათ. Universitas Fordhamensis; ინგლისური: Fordham University)—ამერიკული კერძო უნივერსიტეტი, რომელიც იკავებს სამ კამპუსს ნიუ-იორკში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე. უნივერსიტეტი დაარსდა რომის კათოლიკური ეკლესიის ნიუ-იორკის ეპარქიის მიერ 1841 წელს, როგორც წმინდა ჯონის კოლეჯი. ცოტა მოგვიანებით, კოლეჯი გადაეცა იეზუიტთა ორდენის მეურვეობას და მალე გახდა დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი საერო სამეურვეო საბჭოს მენეჯმენტის ქვეშ, რამაც, მიუხედავად ამისა, დაადასტურა განათლების უწყვეტობა "იეზუიტური ტრადიციით".

ფორდჰემში ჩარიცხულია დაახლოებით 8000 ბაკალავრიატის სტუდენტი და მათგან  7000 ხდება მაგისტრანტი ან დოქტორანტი. კამპუსები განლაგებულია როუზ ჰილში (ბრონქსი), ლინკოლნის ცენტრში (მანჰეტენი) და ვესტჩესტერში (ვესტ ჰარისონი). ფორდჰემს ასევე აქვს საზღვარგარეთული საგანმანათლებლო ცენტრი, რომელიც მდებარეობს ლონდონში. უნივერსიტეტი ანიჭებს ბაკალავრის ხარისხს (ჰუმანიტარული მეცნიერებები, სახვითი ხელოვნება), მაგისტრის და დოქტორანტურის ხარისხები.

ფორდჰემი არის ერთ-ერთი წამყვანი კათოლიკური უნივერსიტეტი, რომელიც გთავაზობთ ოთხ საბაკალავრო და ექვს სამაგისტრო პროგრამას. ეს მოიცავს ხუთწლიან გამოყენებით საბაკალავრო პროგრამებს ლიბერალურ ხელოვნებასა და მეცნიერებებში.

## წყაროები ინტერნეტში 
* Fordham university-ს ოფიციალური ვებ-გვერდი
* 
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
ლორდთა პალატა

მინი|ლორდთა პალატა, ლოგო (2020)
**ლორდთა პალატა** — დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის ზედა პალატა. ჩამოყალიბებულია XI-XIII საუკუნეებში. შედგება მემკვიდრეობითი პირების (1858 წლის კანონის შესაბამისად), უმაღლესი მოსამართლეების, ანგლიკანური ეკლესიის ეპისკოპოსებისა და მათ მიერ დანიშნული სხვა წევრებისაგან, რომელთა პოლიტიკური ავტორიტეტი დამყარებულია მის ისტორიულ როლზე, სახელმწიფო მოწყობაში. აღსანიშნავია, რომ თემთა პალატისგან განსხვავებით, ზედა პალატა არ არის აღჭურვილი წარმომადგენლობითი მანდატით. თუმცაღა, ლორდთა პალატას აქვს გარკვეულ საკითხებზე კანონპროექტების ინიცირების უფლებამოსილება, პალატა ძირითადად სარგებლობს მაკონტროლებელი უფლებამოსილებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* პალატა ლორდთა

კატეგორია:პოლიტიკა
კატეგორია:XI საუკუნე
კატეგორია:XIII საუკუნე
კატეგორია:პარლამენტი
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პოლიტიკა
კატეგორია:პარლამენტის ზედა პალატები ქვეყნების მიხედვით
ისააკ ჟვანია

**ისააკ ექვთიმეს ძე ჟვანია** (დ. 1891, სოფელი ლეჯიქე, ზუგდიდის მაზრა — გ. 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი, კომუნისტი. რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში.

## ბიოგრაფია 
1916-1917 წლებში იყო სამხედრო სამსახურში. ჩაბმული იყო არალეგალურ კომუნისტურ პარტიულ მუშაობაში სოხუმის ორგანიზაციაში. 1917-1920 წლებში აქტიურ პარტიულ მუშაობას განაგრძობდა ზუგდიდის მაზრისა და სოხუმის ორგანიზაციებში. იყო ქუთაისის არალეგალური საგუბერნიო პარტკომიტეტის წევრი, თანამშრომლობდა გაზეთებთან „ბრძოლა“ და „ჩვენი ბრძოლა“.

1918 წლის აპრილიდან მაისამდე სოხუმის რევკომის წევრი იყო. 1918-1920 წლებში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მენშევიკურმა მთავრობამ რამდენჯერმე დააპატიმრა. 1921 წელს იყო სოხუმის რევკომის ერთ-ერთი შემქმნელი და თავმჯდომარე. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვების შემდეგ მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ-ში მიწათმოქმედების სახკომად, საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახკომის მოადგილედ, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ზუგდიდის სამაზრო და სამხრეთ ოსეთის საოლქო კომიტეტის მდივნად და აჭარის ასსრ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ.

1937 წელს გარიცხეს კონტრ-რევოლუციური საქმიანობისათვის, დააპატიმრეს და დახვრიტეს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი კომუნისტები
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
დენდიზმი

**დენდიზმი** (*dandysme*) —გადაჭარბებული ზრუნვა ისეთ რაიმეზე, რაც საჭიროა მაღალ წრეებში საკუთარი თავის წარდგენისთვის. მაგალითად, შესაფერისი ჩაცმულობა, თავის სათანადოდ დაჭერა, სასიამოვნო მანერები; საკუთარი თავისადმი, გარეგნულობით, საზოგადოების ყურადღების მიპყრობა.
მეორე ვერსიით კი, ფსიქოლოგიური და ლიტერატურული მიმართულებაა, XIX საუკუნის მწერლობაში (განსაკუთრებით საფრანგეთში), რომელიც ხასიათდება: ზიზღით ბრბოსადმი, ხელოვნების, ბუნებაზე პრიორიტეტულად წარმოჩენა და სხვა.
## ლიტერატურა
'*„უცხო სიტყვათა ლექსიკონი“;
მესამე გამოცემა;
ავტორი: იოსებ იმედაშვილი;
გამოცემა სილ. თავართქილაძის;
1928 წ.*
''ელექტრონული ვერსია

კატეგორია: ლექსიკონი
კატეგორია: უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
კატეგორია: ლიტერატურა
დივერსია

**დივერსია** — ქვეყნისათვის მნიშვნელოვანი მატერიალური ობიექტების მწყობრიდან გამოყვანის სხვადასხვა მეთოდი. იურიდიულად „დივერსია“ გულისხმობს ზიანის მიყენებას, ან ზიანის მიყენების მცდელობას ქვეყნის თავდაცვის საწინააღმდეგო მოქმედებით, თავდაცვითი და სამხედრო ქონების, შენობების და ნაგებობების, მათ შორის ადამიანების და ბუნებრივი რესურსების წინასწარგანზრახული დაზიანებით, ან განადგურებით.
მისი ტიპოლოგია დამოკიდებულია შემსრულებელთა ტიპების ან მათი მიზნების განსხვავებაზე. არჩევენ 4 ტიპის შემსრულებლებს: მოსამსახურეები, პროფესიული აგენტები, პარტიზანები, „მეხუთე კოლონის” წარმომადგენლები”. დ-ის ჩატარების მიზანი შეიძლება იყოს: სამხედრო საბოტაჟი, ეკონომიკური საბოტაჟი, საბოტაჟი პოლიტიკური, ან სოციალური მიზნების მისაღწევად.

## რესურსები ინტერნეტში
* დივერსია
* განმარტება-დივერსია

კატეგორია: ლექსიკონი
კატეგორია: საზოგადოება
კატეგორია: სამართალი