open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ესვატინის კონსტიტუცია

**ესვატინის კონსტიტუცია** — ქვეყნის უზენაესი კანონი. მომქედი კონსტიტუცია 2005 წელს შევიდა ძალაში. 1973 წლის 12 აპრილს მეფე სობჰუზა II-ის მიერ გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობის დროს შეჩერდა 1968 წლის 6 სექტემბრის კონსტიტუციის მოქმედება. განკარგულებამ მონარქს აბსოლუტური ძალაუფლება მიანიჭა და სამეფო ხელისუფლების წინააღმდეგ პოლიტიკური ოპოზიცია აკრძალა. 

ახალი კონსტიტუცია 1978 წლის 13 ოქტომბერს შეიმუშვეს, მაგრამ ფორმალურად ხალხისთვის არ წარუდგენიათ.

2001 წელს მეფე მსვატი III-მ ახალი კონსტიტუციის პროექტის მოსამზადებლად კომიტეტი დანიშნა. პროექტი კომენტარებისთვის 2003 წლის მაისში გამოუშვეს, რომელიც ძალიან გააკრიტიკეს ესვატინის სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებმა, ისევე როგორც Amnesty International-მა, ადვოკატთა საერთაშორისო ასოციაციამ და სხვებმა. 

კონსტიტუციის ახალი პროექტი შემუშვდა, რომელიც პარლამენტს 2004 წლის 4 ნოემბერს წარედგინა. ზოგიერთი ვერსიით, აღნიშნული პროექტიც არსობრივად იგივე იყო, როგორიც 2003 წლის ვარიანტი.

ესვატინის ორმა უმსხვილესმა პოლიტიკურმა ორგანიზაციამ (ხალთა გაერთიანებული დემოკრატიული მოძრაობა და ნგვანეს ეროვნული განმათავისუფლებელი კონგრესი) და პროფესიულმა კავშირებმა კონსტიტუციის 2004 წლის პროექტი ესვატინის უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრეს. 2005 წლის მარტში სასამართლომ ოპოზიციური პოლიტიკურ პარტიების აკრძალვას კვლავ დაუჭირა მხარი 1973 წლის საგანგებო მდგომარეობის განკარგულების საფუძველზე.

საკონსტიტუციო პროექტისა და შრომისა და პოლიტიკური უფლებების ნაკლებობის გამო პროფესიულმა კავშირებმა ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვები მოაწყვეს. ძირითადი გაფიცვა 2005 წლის 25-26 იანვარს მოეწყო, მაგრამ შედეგი არ გამოუღია.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:ესვატინის მთავრობა
კატეგორია:ესვატინის სამართალი
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:2005 წლის დოკუმენტები
ირჟი პროხასკა

**ირჟი პროხასკა** ( ; დ. 14 ოქტომბერი, 1992) — ჩეხი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამჟამად ასპარეზობს ქვემძმე წონით კატეგორიაში (UFC), სადაც ამავე წონის ყოფილი ჩემპიონია. 2024 წლის 29 ოქტომბრის მონაცემებით იგი მძიმე წონით დივიზინში მეორე ადგილს იკავებს.

პროხასკამ კონტრაქტი UFC-თან 2020 წლის იანვარში გააფორმა. მისი დებიუტი შედგა UFC-ის ქვემძიმე წონის ყოფილი ჩემპიონის, ვოლკან ოეზდემირის წინააღმდეგ, 2020 წლის 11 ივლისს, UFC 251-ზე. მან ნოკაუტით გაიმარჯვა მეორე რაუნდში. მისი ბოლო ბრძოლა 2025  წლის 19 იანვარს, UFC 311-ზე შედგა სადაც ჯამაჰალ ჰილს დაუპირისპირდა. მან ბრძოლა ტექნიკური ნოკაუტით მესამე რაუნდში მოიგო. მისი სტატისტიკა დღესდღეობით ასე გამოიყურება: *31-5-1*.

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეგვიპტის კონსტიტუცია

**ეგვიპტის არაბული რესპუბლიკის კონსტიტუცია** — ეგვიპტის ფუნდამენტური კანონი. ეგვიპტის კონსტიტუცია 2014 წლის იანვარში ჩატარებული რეფერენდუმის საფუძველზე მიიღეს. კონსტიტუცია ძალაშია იმავე წლის 18 იანვრიდან, როდესაც შედეგები გამოცხადდა. საკონსტიტუციო რეფერენდუმი გაიმართა 2019 წლის 20 აპრილიდან 22 აპრილამდე.

2013 წლის ივლისში კონტრ-რევოლუციის შემდეგ პრეზიდენტი მუჰამედ მურსი გადააყენეს, რის შემდეგაც ეგვიპტის შეიარაღებულმა ძალებმა კონსტიტუციაზე მუშაობის შესახებ განაცხადა, ხმის მიცემა კი 2013 წლის ნოემბრის ბოლოსთვის იგეგმებოდა. 2012 წლის კონსტიტუციის შესწორებებზე მუშაობაში ორი სხვადასხვა კომიტეტი იყო ჩართული. მოქმედი კონსტიტუცია აუქმებს ეგვიპტის 2012 წლის კონსტიტუციას, რომელიც მურსის დროს შევიდა ძალაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## რესურსები ინტრნეტში
*Unofficial translation of the 2014 constitution
*Official 2014 constitution  

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის კონსტიტუციები
კატეგორია:2014 წლის დოკუმენტები
კატეგორია:ეგვიპტის სამართალი
კატეგორია:2014 წელი სამართალში
პროზერპინა (ნახატი)

**პროზერპინა** (ასევე ცნობილი როგორც **პერსეფონე**) — ინგლისელი პრერაფაელისტი ფერმწერის, დანტე გაბრიელ როსეტის 1874 წლის ტილო, რომელიც, დღესდღეობით, ტეიტ ბრიტანეთშია განთავსებული. როსეტიმ მასზე მუშაობა ჯერ კიდევ 1871 წელს დაიწყო და ნახატის რვა ვერსია შექმნა, მათგან უკანასკნელი კი მხატვრის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე.

## ისტორია 
საკუთარ ნახატში როსეტი რომაელი ღვთაების - პროზერპინა - ტიპურ პრერაფაელიტურ გამოსახულებას გვთავაზობს. მიუხედავად იმისა, რომ ნახატზე 1874 წელია მითითებული, როსეტიმ მისი სხვადასხვა ვარიაციის შექმნას დაახლოებით შვიდი წელი მოანდომა. ნახატზე, მისი მოდელის, ჯეინ მორისის მსგავსად, - გამორჩეული სილამაზის ქალია აღბეჭდილი, გამოკვეთილი სახის ნაკვთებით, გრთელი თითებითა და უნაკლოდ ფერმკრთალი სახის კანით, რომელსაც თან სქელი, ყორნისებურად შავი თმა ერთვის. ავტორმა ნაწარმოებზე მუშაობა სწორედ მაშინ დაასრულა, როცა მისი ფსიქიკური მდგომარეობა ყველაზე სავალალო მდგომარეობაში იმყოფებოდა.

რომაული მითოსის მიხედვით, პროზერპინა, რომელიც იუპიტერისა და ცერესის ქალიშვილი გახლდათ, მეგობრებთან ერთად მდელოზე ყვავილებს კრეფდა, რა დროსაც ქვესკნელის ღმერთმა პლუტონმა შენიშნა და ერთი ნახვით შეუყვარდა. პლუტონი მას ეტლით ქვესკნელისკენ წარუძღვა, მიუხედავად პროზერპინას ადონისისადმი სიყვარულისა. პლუტონი იძულებული გახდა გაეშვა ის, თუმცა პროზერპინას აიძულა, გაესინჯა ბროწეულის მარცვალი, რათა არ დაევიწყებინა სიკვდილის სამეუფო და, ადრე თუ გვიან, დაჰბრუნებოდა მას. იქიდან მოყოლებული, პროზერპინა წელიწადის ერთ ნახევარს მიწაზე, ხოლო მეორე ნახევარს ქვესკნელში ატარებდა.

ნახატზე (ტეიტის ვერსია) ზედა მარჯვენა კუთხეში გამოსახულია როსეტის მიერ იტალიურ ენაზე დაწერილი სონეტი, რომელშიც ფერმწერი საკუთარი სახელოვნებო მუზის, ჯეინ მორისის ქორწინებას სწორედ პროზერპინას ისტორიას ადარებს. იგივე სონეტის ინგლისურენოვანი ვერსია შეგვიძლია ნახატის ჩარჩოზე ვიხილოთ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დანტე გაბრიელ როსეტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rossetti's *Proserpine* on the Victorian Web
* Longing and Connection in D.G. Rossetti's *Proserpine*
* *Proserpine and Jane Morris: Women Trapped in Unhappy Relationships*
* The Rossetti Archive
* Birmingham Museums and Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource 
* *Proserpine* at Tate Britain

## სქოლიო
კატეგორია:პრერაფაელიტები
კატეგორია:1874 წლის ნახატები
კატეგორია:XIX საუკუნე ხელოვნებაში
კუევა-დე-აგრედა

**კუევა-დე-აგრედა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის მონკაიოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 30 კმ². მოსახლეობა — 71 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სორიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კუევა-დე-აგრედის მუნიციპალიტეტის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
კამპონარაია

**კამპონარაია** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ლეონის პროვინციის ელ-ბიერსოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —29,13 კმ². მოსახლეობა — 4097 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კამპონარაიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლეონის მუნიციპალიტეტები
ლეონის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|ლეონის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
ლეონის პროვინცია () შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 211 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ლეონის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 19 კომარკაში: ვალდერია, ვალდეტუეხარი, ვეგა-დელ-ესლა, კაბრერა, ლა-სეპედა, მონტანია-ოქსიდენტალი, მონტანია-ორიენტალი, ორდასი, პარამო-ლეონესი, რიბერა-დელ-კურუენიო, რიბერა-დელ-ობრიგო, სააგუნი, ტიერა-დე-ალმანსა, ტიერა-დე-ასტორგა, ტიერა-დე-ლეონი,  ტიერა-დე-რუედა, ტიერა-დე-სეა, ტიერა-ლე-ბანიესა და  ელ-ბიერსო. 

ლეონის პროვინციის ფართობია 15 580 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 456 439 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ლეონი, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ტრუჩასი (301,38 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — ოსპიტალ-დე-ობრიგო (4,8 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
კარლოს საინს ჯუნიორი

**კარლოს საინს ჯუნიორი** (დ. 1 სექტემბერი, 1994, ესპანეთი) — კარლოს საინს ვასკეს დე კასტრო (Carlos Sainz Vázquez de Castro), ესპანელი ავტომრბოლელი, რომელიც ფორმულა 1-ში ასპარეზობს, ამჟამად Williams-ის გუნდში. კარლოსი არის ცნობილი რალის მრბოლელის, კარლოს საინსის შვილი. ის გაწევრიანდა "რედ ბულის" ახალგაზრდათა გუნდში 2010 წელს. მონაწილეობდა ბრიტანულ ფორმულა 3-ში და ფორმულა 3-ის ევრო სერიებში. კარლოსმა დადო ხელშეკრულება ტორო როსოსთან 2015 წელს,და დაასრულა თანამშრომლობა "რედ ბულთან" 2019 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ესპანელი ავტომრბოლელები
კატეგორია:ფორმულა 1-ის ესპანელი მრბოლელები
კატეგორია:მაკლარენის მრბოლელები (ფორმულა 1)
კატეგორია:ფერარის მრბოლელები (ფორმულა 1)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
Scrub daddy

მინი 
**Scrub Daddy** — საწმენდი პროდუქტების
კომპანია, რომელიც ცნობილია ღიმილის ფორმის მსგავსი ღრუბლებით. პროდუქტების უმეტესობა დამზადებულია პოლიმერისგან, რომელიც ცვლის ტექსტურას -  ცივ წყალსა  და თბილ წყალში. 2024 წლის მონაცემებით, Scrub Daddy-ს ჰქონდა მესამე ყველაზე მაღალი შემოსავალი ნებისმიერ პროდუქტს შორის, რომელიც წარმატებით იყო წარმოდგენილი ABC-ის რეალითი შოუში Shark Tank.   გარედან გაწმენდისას ავტომობილის ექსტერიერის დაზიანების შემდეგ,  აარონ კრაუზემ გამოიგონა გასაპრიალებელი  ღრუბელი. კომპანია 3M-მა შეიძინა 2008 წლის აგვისტოში. 3M-მა არ იყიდა კრაუზეს გამოგონილი ღრუბლები და დატოვა ისინი თავის ქარხანაში. ხუთი წლის შემდეგ კრაუზემ დარჩენილი ღრუბლები ჭურჭლისა და  ავეჯის გასაწმენდად გამოიყენა. კრაუზეს თქმით, სწორედ ამ დროს მან „გააცნობიერა თავისი მრავალმილიონიანი იდეა“.

კომპანიის ვებსაიტის მიხედვით, Scrub Daddy,  ოფიციალურად დაარსდა 2012 წელს ფართო მარკეტინგით. shark tank-ის ეპიზოდში, რომელიც თავდაპირველად ეთერში გავიდა 2012 წლის ოქტომბერში, ლორი გრეინერმა დადო 20%-იანი წილი კრაუზესთან 200,000 დოლარად. მეორე დღეს გრეინერმა და კრაუზემ QVC-ზე 7 წუთში 42000 ღრუბელი გაყიდეს. შემდეგ გრეინერი დაეხმარა Scrub Daddy-ს გაყიდვაში საცალო მაღაზიებში, როგორიცაა Bed, Bath & Beyond. 2017 წლის იანვარში Scrub Daddy-ის მთლიანმა შემოსავალმა გადააჭარბა 100 მილიონ დოლარს - ყველაზე მაღალი shark tank-ის პროდუქტებს შორის. მე-14 სეზონის მე-13 ეპიზოდში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ Scrub Daddy-ს 10 წელიწადში  273 თანამშრომელი ჰყავს, აქვს 160 პროდუქტი და არის shark tank-ის ისტორიაში 3 ყველაზე შემოსავლიანი კომპანია, რომელმაც გაყიდა 926 მილიონ დოლარზე მეტი საცალო გაყიდვებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
ყველაზე წარმატებული პროდუქტი "shark tank"-დან
*
scrub daddy-ს შესახებ

*
scrub daddy ბლოგი

კატეგორია:ბიზნესი
კატეგორია:წარმოება
კატეგორია:ღრუბელი
ჯორჯ უილიამ რასელი

[მინი

|**სახელი:** [ჯორჯ უილიამ რასელი
**დაბადების თარიღი:**     **დაბადების ადგილი:** კინგს ლინი       British ნორფოლკი ; 
 
**2025 ჯგუფი:** მერსედესი                   ;                  

****მანქანის ნომერი**:** 63 ;

**მოგება:** 3   ]]

**ჯორჯ უილიამ რასელი** (დ.15 თებერვალი, 1998, ბრიტანეთი) — სარბოლო მძღოლი, რომელიც ამჟამად მერსედესის ფორმულა 1-ში ასპარეზობს. რასელმა მოიგო სამი ფორმულა 1-ის გრანპრი ექვსი სეზონის განმავლობაში.

დაბადებული და გაიზარდა კინგს ლინში, ნორფოლკში, რასელმა შვიდი წლის ასაკში დაიწყო კარტ რბოლა. კარტინგის წარმატებული კარიერის შემდეგ - 2011 და 2012 წლებში კარტინგის ევროპის ჩემპიონატზე ორმხრივი გამარჯვებებით, რასელმა დაამთავრა იუნიორთა ფორმულები. მან პირველი ტიტული მოიპოვა 2014 წლის BRDC F4 ჩემპიონატზე. შემდეგ მან მოიგო 2017 წლის GP3 სერია და 2018 წლის FIA ფორმულა 2-ის ჩემპიონატი ART-თან ერთად, გახდა მეხუთე მძღოლი, რომელმაც მოიგო GP2/Formula 2 ჩემპიონატი ახალ სეზონში, ისევე როგორც ერთ-ერთი იმ სამი მძღოლიდან, ვინც ორივე მოიგო. ჩემპიონატები მათ შესაბამის ახალბედა სეზონებში.

მერსედესის უმცროსი გუნდის წევრი 2017 წლიდან 2021 წლამდე, რასელმა ხელი მოაწერა უილიამსს 2019 წელს პარტნიორ რობერტ კუბიკას პარტნიორად, რითაც დებიუტი შედგა ფორმულა 1-ში ავსტრალიის გრან პრიზე. მან შეცვალა ლუის ჰემილტონი 2020 წლის სახირის გრან პრიზე მერსედესისთვის, მაგრამ უარყვეს მისი პირველი გამარჯვება გუნდური შეცდომისა და პუნქციის გამო, რბოლის უმეტესი ნაწილის წარმართვის შემდეგ. რასელმა თავისი ქალწული პოდიუმი გაიტანა 2021 წლის შემცირებულ ბელგიის გრან პრიზე უილიამსთან ერთად. 2022 წელს რასელმა შეცვალა ვალტერი ბოტასი მერსედესში პარტნიორად ჰამილტონში; თავის პირველ სეზონში რასელმა მიაღწია თავის პირველ პოლუს პოზიციას უნგრეთში და პირველი გამარჯვება სან პაულოში, მე-4 ადგილი დაიკავა მსოფლიო მძღოლების ჩემპიონატში. 2023 წელს მერსედესისთვის მოუგებელი სეზონის შემდეგ, რასელმა 2024 წელს მოიგო ავსტრიისა და ლას-ვეგასის გრან-პრი და გახდა პირველი მძღოლი 30 წლის განმავლობაში, რომელიც დისკვალიფიცირებული იყო ბელგიის გრან-პრის რბოლაში გამარჯვებისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯორჯ რასელის შესახებ

*ჰემილტონმა Mercedes F1-ის კონტრაქტი 2025 წლამდე გაახანგრძლივა 

*პირველი რბოლის მოგება

*ჯორჯ რასელის დებიუტი ფორმულა 1-ის მანქანაში

ინგლისელი ფორმულა 1-ის მძღოლები
კარტინგის მსოფლიო ჩემპიონატის მძღოლები
    ფორმულა 1-ის რბოლის გამარჯვებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიხეილ ბახანოვი

**მიხეილ ბახანოვი** (დ. 23 სექტემბერი, 1941 გ. 28 იანვარი, 1974)  — ქართველი ანიმატორი, მხატვარი, რეჟისორი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა „სოიუზმულტფილმთან“ (მოსკოვი) არსებული ანიმატორთა კურსები. შემდეგ მუშაობდა ქართული ფილმის „ქართული ფილმის“ მულტგაერთიანებაში ანიმატორად ვახტანგ ბახტაძის, შალვა გედევანიშვილის, ბორის სტარიკოვსკის, მიხეილ ჭიაურელის ფილმებზე. არის დამდგმელი მხატვარი შემდეგი სატელევიზიო მუსიკლური ფილმებისა: „ორერა სრული სვლით“ (1970), „მზიური“ (1973), „პატარა სიმღერა“ (1969). პირველი სარეჟისორო ნამუშევარი იყო ანიმაციური საავტორო ფილმი „მხსნელი“ (1972). ქართული ხალხური ზღაპრის მუჭანახევარას „მუჭანახევარას“ მოტივებზე მხატვარ მამია მალაზონიასთან  და კომპოზიტორ ჯანსუღ კახიძესთან ერთად შექმნა იგავი კონფორმისტზე „რაანინა“(1974). ანიმატორია ფილმებისა: „გმირი“ (1963), „როგორ ააშენეს სახლი“ (1965), „ოქრო“ (1966), კონკურენცია„კონკურენცია“ (1967). დაუმთავრებელი დარჩა საავტორო ფილმი „მე“. კინოოპერატორი, ანიმაციური კინოს რეჟისორი.

## ლიტერატურა
* ქართული კონო, 1896-2011.- თბ., 2011.- გვ. 49; ეროვნული ფილმოგრაფიის პორტალი:

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანიმატორები
მოხადოსი

**მოხადოსი** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ვალიადოლიდის პროვინციის ტიერა-დე-პინარესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 46 კმ². მოსახლეობა — 3258 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ვალიადოლიდის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* მოხადოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ვალიადოლიდის მუნიციპალიტეტები
გილიკდაღი

**გილიკდაღი** () — ნეოლითის ეპოქის პრიმიტიული ხალხის საცხოვრებელი ადგილი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონის სამხრეთით.

## ისტორია 
1930 წელს გერმანელმა არქეოლოგმა იაკობ ჰუმელმა მდინარე განჯაჩაის აუზში არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო. მისი მუშაობის შედეგად  ნეოლითისა და ბრინჯაოს ხანასთან დაკავშირებული არქეოლოგიური ძეგლები გამოვლინდა.

ჰუმელის მიერ აღმოჩენილი მასალები თავდაპირველად ხანლარის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ინახებოდა. 1955 წელს, აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმის სამეცნიერო გამოფენის ორგანიზებისას, ეს მასალები მუზეუმში გადაიტანეს.

გილიკდაღიდან აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა მოიცავს 18 ქვის იარაღს; 45 ქვის ფრაგმენტს; 9 ქვის ფილას, რომლებიც ნეოლითის     პერიოდის კულტურულ მახასიათებლებს ასახავენ.

გილიკდაღიდან აღმოჩენილი მასალები არა მხოლოდ ნეოლითის ხანის, არამედ გვიან ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის, ასევე ადრეული შუა საუკუნეების პერიოდებს უკავშირდება. ეს არტეფაქტები ნათლად ასახავს იმდროინდელ მოსახლეობის სოციალურ და ეკონომიკურ საქმიანობას, მათ შორის, იარაღებისა და სამშენებლო მასალების გამოყენებას.

გილიკდაგი მნიშვნელოვან წვლილს შეაქვს აზერბაიჯანის არქეოლოგიურ მემკვიდრეობაში და განჯაჩაის აუზის ისტორიული მნიშვნელობის აღიარებას უწყობს ხელს. მისი ნაშთები წარმოდგენილია როგორც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყარო აზერბაიჯანის ნეოლითისა და ბრინჯაოს ხანათა კულტურის შესასწავლად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Археологический материал, выявленный во время раскопок Якоба Гуммеля и хранящийся в Национальном Музее Истории Азербайджана. Фариз С. Халили, Баку

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
მირიან ჩხიკვიშვილი

**მირიან მელქისედექის ძე ჩხიკვიშვილი** (დ. 20 მაისი, 1900, გუთური, ოზურგეთის რაიონი — გ. 1980) — ქართველი მომღერალი, დირიჟორი, ლოტბარი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1961).

## ბიოგრაფია
1921–1922 წლებში სწავლობდა თბილისის ჰუმანიტარულ ტექნიკუმში. სწავლის პერიოდში მღეროდა საქართველოს პროფესიული საბჭოს შრომის სასახლესთან არსებულ გუნდში. 

1924 წელს სრულიად ახალგაზრდა მირიან ჩხიკვიშვილი მხარში ამოუდგა მელიტონ კუხიანიძეს, რომელმაც დავით ჯავრიშვილთან ერთად დააარსა ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი (ამჟამად - სსიპ აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლი „არსიანი“). შემდგომ  ანსამბლში განვლო დიდი და რთული გზა რიგითი მომღერლიდან მთავარ დირიჟორამდე. ის ასევე გახლდათ ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1926 წლიდან იყო ბათუმის ქართული და რუსული სკოლების სიმღერის მასწავლებელი. მას დიდი წვლილი მიუძღვის ქართული მუსიკალური ფოლკლორის შეგროვება–დამუშავების საქმეში, აღზარდა მრავალი მოწაფე (გუნდის მომღერალი). 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1955 — აჭარის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტი
* 1957 — საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1961 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
მ
ყურუჩაის კულტურა

მინი|376x376პქ|ყურუჩაის კულტურის კენჭის იარაღები აზიხის მღვიმის X-VII ფენებიდან. აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმი (ბაქო)
**ყურუჩაის კულტურა** (1.5 მილიონი - 730 ათასი წლის წინ) — ადრეული პალეოლითის ხანის არქეოლოგიური კულტურა, რომელიც 1.2 მილიონ წელზე მეტია არსებობს. ეს კულტურა ფართოდ გავრცელებული იყო ყურუჩაის მდინარის ხეობაში, თანამედროვე აზერბაიჯანის ხოჯავენდის რაიონის ტერიტორიაზე.

ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელი იყო ქვის იარაღების დამზადება და გამოყენება ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ეს იარაღები, ძირითადად მოქლონები და სხვა ტიპის ხელსაწყოები, წარმოადგენენ იმ დროის ადამიანის ცხოვრების სტილისა და განვითარების მნიშვნელოვან ნიშნებს. ყურუჩაის კულტურის აღმოჩენა აჩვენებს ადრეული ადამიანების მიგრაციისა და კულტურული განვითარებისთვის მნიშვნელოვან ეტაპებს სამხრეთ კავკასიის ტერიტორიაზე.

ამ რეგიონში აღმოჩენილი არტეფაქტები მიუთითებს, რომ ეს კულტურა მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ევრაზიის იმდროინდელი მოსახლეობის ისტორიაში.

## ისტორია 
ყურუჩაის კულტურა პირველად აღმოაჩინა აზერბაიჯანელმა არქეოლოგმა მამედალი ჰუსეინოვმა 1974-1975 წლებში, აზიხის მღვიმეში ჩატარებული გათხრებისას. ის პალეოლითური ხანის ძეგლის მეექვსე ფენის ქვეშ იპოვეს. დადგინდა, რომ მისი ასაკი 700 ათას წელზე მეტია. ამ კულტურის ასაკი დაკავშირებულია კასპიის ზღვის აფშერონულ გეოლოგიურ სტადიასთან, რომელიც 1.2 მილიონი წლის წინ დაიწყო და მნიშვნელოვან კლიმატური ცვლილებებს აღწერს მსგავსია აღმოსავლეთ აფრიკის ოლდუვაის ხეობის არტეფაქტებისა, თუმცა გააჩნია უნიკალური მახასიათებლები და სტილი. ქვის იარაღების დამუშავების თავისებურებები საფუძვლად უდევს მის ცალკე კულტურად გამოყოფას. ჰუსეინოვის ჰიპოთეზით, კურუჩაის ხეობა და სამხრეთ კავკასია 1.5-2 მილიონი წლის წინ ჰომინიდებით იყო დასახლებული. აზიხის გამოქვაბულის X ფენაში ნაპოვნი მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ აქ ბინადრობდნენ ჰომინიდები, რომლებსაც ქვის იარაღების დამზადების უნარები ჰქონდათ.

ყურუჩაის კულტურის პერიოდში აზიხის მღვიმეში, სავარაუდოდ, ბინადრობდნენ ჰომო ჰაბილისის წარმომადგენლები.

ყურუჩაის კულტურისთვის დამახასიათებელია სხვადასხვა ტიპის უხეში ქვის იარაღები, როგორიცაა პროტოჩოპერები, კუბოიდები, საფხეკები და სხვა. ამ იარაღების დამზადებისთვის გამოიყენებოდა უხეში დამუშავების ტექნიკა, რომელიც მოიცავდა ქვის ზედაპირიდან ცენტრისკენ ჭრას, ზოგჯერ ერთი ან ორი ზედაპირიდან. ქვას ამუშავებდნენ ზედაპირიდან ცენტრისკენ, ზოგჯერ ერთი, ზოგჯერ კი ორი ზედაპირიდან. ორმხრივი დამუშავების შემთხვევაში შესაძლებელი იყო ვიწრო, წაგრძელებული ბოლოს ან გრძივი კიდის გარკვეული მონაკვეთის ფორმირება.

განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს გიგანტოლიტები – მასიური, ჩოჩის ფორმის იარაღები, რომელთა წონა 4-5 კგ-ს აღწევს. გარდა ამისა, ქვედა ფენების ქვის ნაწარმსა და VI ფენის ადრეული აშეულის იარაღებს შორის არსებული მსგავსება მიუთითებს ქვედა ფენების ნაწარმის პროტოტიპულ ხასიათზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგია
ვალდელაგვა-დელ-სერო

**ვალდელაგვა-დელ-სერო** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის მონკაიოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 4,85 კმ². მოსახლეობა — 14 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სორიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ვალდელაგვა-დელ-სეროს მუნიციპალიტეტის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
ზაალ ჯალაღონია

მინი| ზაალ ჯალაღონია
**ზაალ ჯალაღონია** (დაბ. 1981 წლის 24 აპრილი, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, სოფ. კირცხი) - ქართველი პოეტი და მწერალი. არის ორი პოეტური კრებულის ავტორი (მათ შორის - “დაბადებული ემბრიონები”). გამოცემულ აქვს ლიტერატურული ნაშრომი ოთარ ჭილაძის “გოდორთან” დაკავშირებით. თარგმნილი აქვს ინგლისური პოეზიის არაერთი წარმომადგენლის ლექსი.

## ბიოგრაფია 
კირცხში სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზუგდიდის ფილიალში, სადაც სწავლა განაგრძო ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრატურაში, უახლესი ლიტერატურის ფაკულტეტზე. 

მისი მშობლიური მეგრულისა და ქართულის გარდა, ფლობს ინგლისურ და ფრანგულ ენებს. 

2018 წლიდან ზაალ ჯალაღონია ცხოვრობს პარიზში, საფრანგეთში.

## წერის სტილი 
ზაალ ჯალაღონია გამორჩეული მწერალია, რომელსაც დიდი წვლილი აქვს შეტანილი მეგრულ ენასა და ლიტერატურაში. ის არის ჩვენი დროის ერთ-ერთი უაღრესად პატივცემული პოეტი, რომელიც წერს ლექსებს მეგრულ ენაზე და არაჩვეულებრივ სიმაღლეებამდე აჰყავს მშობლიურ ენაზე გამოხატვის უნარი. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გადაშენების პირას მყოფი ისეთი ენისთვის [1] როგორიცაა მეგრული, რომელიც ხშირად სტიგმატირებულია და არის არაპოპულარული ახალგაზრდებში. მისი ზოგიერთი თხზულება არა მხოლოდ ასახავს ენის სიმდიდრეს, ასევე აჩვენებს მეგრული ენის, როგორც პოეტური გამოხატვის საშუალების შესაძლებლობებს.

მისი ლექსების თემატიკა განსხვავებულია, მაგრამ ძირითადად ფილოსოფიური და მეტაფიზიკური. ზაალ ჯალაღონიას შემოქმედებაში გხვდება პატრიოტული სულისკვეთების ლექსებიც. მის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მეგრული ენისა და იდენტობის გადარჩენის საკითხს, ასევე მითოლოგიას და კოლხეთის ისტორიას.

## წიგნები და პუბლიკაციები 
2022 წელს მენგრული ენის ასოციაციამ გამოსცა ზაალ ჯალაღონიას ლექსების წიგნი მენგრულ ენაზე, სახელწოდებით "სოთინ ვა ვორდინ თიმწკუმა”.

ზაალ ჯალაღონია არის მეგრულე ენაზე გამოცემული წიგნის, “ცაწკუმა ხოლოს” (ცასთან ახლოს") რედაქგორი, რომელიც მეგრული ენის ასოსიაციამ 2020 წელს.

ზაალ ჯალაღონია არის თანაავტორი წიგნისა ”მენგრული პოეზიის ანთოლოგია", რომელიც გამოიცა 2016 წელს.

2014 წელს გამოიცა ზაალ ჯალაღონიას ლექსების კრებული სახელწოდებით: "ლექსები"

2004 წელს მან გამოსცა ლიტერატურული ნაშრომი ოთარ ჭილაძის გოდორთან დაკავშირებით.
ფაილი:While_I_was_nowhere.jpg|ალტ=Collections of poems called: "While I was nowhere" by Zaal Jalaghonia| ზაალ ჯალაღონიას ლექსების კრებული სახელწოდებით: "სოთინ ვა ვორდინ თიმწკუმა".

## აღიარება 
2013 წელს ზაალ ჯალაღონიამ გაიმარჯვა ლიტერატურულ კონკურსში “ერთი ლექსის თარგმანი”, რ. კიპლინგის " თუ"-ს თარგმნისთვის.

2023 წლის დეკემბერში ლიტერატურულმა ჟურნალმა „ებგურმა“ ზაალ ჯალაღონია დააჯილდოვა ტერენტი გრანელის სახელობის პრემიით.

## ცნობები 
## გარე ბმულები 
* დაბადებული ემბრიონები 
* სოთინ ვა ვორთინ თიმწკუმა
ფოლგოსო-დე-ლა-რიბერა

**ფოლგოსო-დე-ლა-რიბერა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ლეონის პროვინციის ელ-ბიერსოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  69,26 კმ². მოსახლეობა —  1045 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ფოლგოსო-დე-ლა-რიბერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლეონის მუნიციპალიტეტები
მარდაკიანი

**მარდაკიანი** () — ქალაქის ტიპის დასახლება აზერბაიჯანში, რომელიც ბაქოს სარკინიგზო სადგურიდან 34 კილომეტრში, აფშერონის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს. ზღვის პირას მდებარე კლიმატური კურორტია.

## ისტორია 
ტერმინი „მარდაკიანი“ ნიშნავს „მამაცების ადგილს“, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ დასახლება დაარსდა უძველესი მარდების ტომების მიერ. მარდების სახელი პირველად კავკასიის ალბანეთში მცხოვრებ ტომებს შორის გვხვდება. მარდაკიანის მახლობლად კლდეებზე აღმოჩენილია თხის, მშვილდისა და სხვა გამოსახულებები, აგრეთვე უძველესი ნამოსახლარები, რომლებიც თარიღდება ბრინჯაოს ხანით (ძვ. წ. III–II ათასწლეულები). ზოგიერთი ეთნოგრაფი სიტყვა „მარდაკიანს“ აქ ჩამოსახლებული „მარდლარის“ ტომის სახელს უკავშირებს, ზოგი კი, ადგილობრივი მოსახლეობის ეტიმოლოგიით, სიტყვა „მარდი მექანს“ (მამაცების ადგილი) უკავშირებს.

ისტორიული მეცნიერებათა დოქტორისა და გამოჩენილი ბაქოს ისტორიკოსის, სარა აშურბეილის აზრით, ტოპონიმი „მარდაკიანი“ დაკავშირებულია „მარდის“ ტომის სახელთან, რომელიც ოდესღაც აქ მცხოვრები იყო. „კიან“ სპარსულად ნიშნავს „ადგილს“, მაგრამ ასევე „დაბადებას“, „სამშობლოს“. ამდენად, *მარდაკიანი* ნიშნავს ადგილს, სადაც ცხოვრობდა ''მარდების ტომი, მარდების ტომის სამშობლო.

მარდაკანის ურბანული სტრუქტურა ჩამოყალიბდა ოთხ ფუნქციურ ზონად: საცხოვრებელი ზონა; საზოგადოებრივი ცენტრი; სასოფლო-სამეურნეო მიწა; სააგარაკე ზონა.

## ღირსშესანიშნაობები 
* მრგვალი ციხე, რომელიც თარიღდება 1232 წლით, ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და მნიშვნელოვანი ძეგლია მარდაკიანში. ეს ციხე-გალავანი იმ დროინდელი თავდაცვითი არქიტექტურის ნიმუშია, რომელიც რეგიონის ისტორიულ მემკვიდრეობას ასახავს.
* ოთხკუთხა ციხე (XII ან XIV საუკუნე) აღსანიშნავია როგორც ძლიერი სამხედრო ნაგებობა, რომლის კედლები დღემდე საიმედოდ იცავს ძველი დროის არქიტექტურულ ელემენტებს.
* ფირჰასანის საფლავი, რომელიც მიეკუთვნება 1612 წელს, მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლია, რომელშიც დასაფლავებულია ცნობილი პიროვნება, ფირჰასანი.
* ხანბაბას აბანო, რომელიც აშენდა XIX საუკუნეში.
* ჰაჯი აბუტურაბის საფლავი (1908) - მნიშვნელოვანია თავისი ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობით.
* თუბა-შაჰის მეჩეთი, რომელიც შედგება უნიკალური არქიტექტურული სტილისგან და დღემდე ითვლება ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რელიგიურ ნაგებობად ამ ტერიტორიაზე.
* მარდაკიანის დენდრარიუმი და **სერგეი ესენინის სახლ-მუზეუმი**, რომლებიც მარდაკიანის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები არიან. ესენინი, რომელიც 1924-1925 წლებში იმყოფებოდა აზერბაიჯანში, ამ ადგილმა მასზე შთაბეჭდილება მოახდინა თავისი ვიზიტით და დღემდე მისი სახლ-მუზეუმი მნიშვნელოვან კულტურულ ცენტრს წარმოადგენს.
* დალღა არენა არის თანამედროვე სტადიონი, რომელიც აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების საშინაო მოედნადაა გამოყენებული. სტადიონი მნიშვნელოვან საფეხბურთო ღონისძიებებს მასპინძლობს და ქვეყნის სპორტულ ცხოვრებაში დიდ როლს ასრულებს.
* აზერბაიჯანის სამოქალაქო ავიაციის მუზეუმი - ეს მუზეუმი ასახავს ქვეყნის ავიაციის ისტორიას და აჩვენებს იმ პროგრესსა და მიღწევებს, რომელიც აზერბაიჯანმა ამ სფეროში განიცადა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქალაქები
არკოს-დე-ლა-პოლვოროსა

**არკოს-დე-ლა-პოლვოროსა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სამორის პროვინციის ბენავენტე-ი-ლოს-ვალიესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 12,24 კმ². მოსახლეობა — 217 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სამორის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* არკოს-დე-ლა-პოლვოროსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სამორის მუნიციპალიტეტები
რევაზ ხობუა

**რევაზ ხობუა** (დ. 14 თებერვალი, 1928 ხონი — გ. 21 მაისი, 1968) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1967).
 
## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1952-1957 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრში. 1957-1967 წლებში კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობი, 1967 წლიდან კი - რუსთავის დრამატული თეატრის მსახიობია. იყო რუსთავის სახელმწიფო თეატრის შექმნის ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე და სხვადასხვა სასიკეთო წამოწყებათა ორგანიზატორი. თეატრში შესრულებული აქვს როლები: თორნიკე (მ. მრევლიშვილის „ხარატაანთ კერა“), სტიოპა (ნ. მალიარევსკის „ქარიშხლის წინ“), შალვა (გ. ქელბაქიანი „ახალგაზრდა მასწავლებელი“), რომანი (მ. გორკის „მზის შვილები“), მეფე თეიმურაზი (ი. ვაკელის „გიორგი სააკაძე“), სატაროდუმი (ფონვიზინის „უმწიფარა“), ექიმი არაბაძე (კ. ბაუჩიძის „მკაცრი ქალიშვილები“), ლიაპკინ-ტიაპკინი (ნ. გოგოლის „რევიზორი“) და სხვა. მოღვაწეობდა კინოშიც. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „ამბავი ერთი ქალიშვილისა“, „კეთილი ადამიანები“, „მაცი ხვიტია“ და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
*1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი

## ფილმოგრაფია
*1959 : ყვავილი თოვლზე
*1959 : ნინო
*1959 : წარსული ზაფხული
*1960 : ამბავი ერთი ქალიშვილისა
*1961 : ჭიაკოკონა
*1961 : კეთილი ადამიანები
*1961 : ენგურის ნაპირებზე

*1961 : უდიპლომო სასიძო
*1962 : თხუნელა
*1965 : დრო იწურება განთიადისას
*1965 : ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი
*1965 : ხევსურული ბალადა
*1966 : მაცი ხვიტია
*1968 : ფერისცვალება

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* რევაზ ხობუა — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
დიფთერია

მინი|დიფთერიის სიმპტომები
**დიფთერია** — ინფექცია, რომელიც გამოწვეულია პათოგენური ბაქტერიით, რომლის სახელია Corynebacterium diphtheriae. ის უპირველეს ყოვლისა აზიანებს ყელისა და ცხვირის ლორწოვან გარსს, თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს კანის გაღიზიანებაც. დიფთერია ხშირი პრობლემაა არაურბანიზირებულ რეგიონებში, სადაც ვაქცინები არ არის ხელმისაწვდომი.

## ისტორია 
[მინი|დიფთერიის [ტოქსინები|ანტიტოქსინი]]
დიფთერია ცნობილი იყო უძველესი დროიდან. XIX საუკუნეში მეცნიერებმა გამოავლინეს Corynebacterium diphtheriae, როგორც გამომწვევი ბაქტერია და პირველი ანტიტოქსინების მკურნალობა შეიქმნა 1890-იან წლებში. 1920-იან წლებში დიფთერიის ტოქსოიდის ვაქცინის შემოღებამ მკვეთრად შეამცირა შემთხვევები მთელს მსოფლიოში.

## ნიშნები და სიმპტომები 
დიფთერიის სიმპტომები თვალსაჩინო ხდება ინფექციიდან ორიდან ხუთ დღეში. მისი სიმპტომებია:

* გლანდებს მოდებული მოყვითალო-ნაცრისფერი ფერი, (მემბრანა)
* ყელის ტკივილი და ყლაპვის გაძნელება.
* გადიდებული ლიმფური კვანძები კისერზე
* ციებ-ცხელება
* სუნთქვის გაძნელება.

ბაქტერიული ტოქსინი შეიძლება გავრცელდეს სისხლში, რამაც გამოიწვიოს ისეთი გართულებები, როგორიცაა მიოკარდიტი (გულის ანთება), ნევრიტი (ნერვის დაზიანება) და თირკმელების დაზიანება.

## გამომწვევი მიზეზები და გადაცემის გზები 
დიფთერიას იწვევს ბაქტერია Corynebacterium diphtheriae, რომელიც გამოიმუშავებს ტოქსინს, რომელიც აზიანებს ქსოვილებს. ინფექცია გადაიცემა დაავადებულის ნერწყვით ან სისხლით და ვრცელდება შემდეგი გზებით:

* ნერწყვის მოხვედრა, დაავადებულისგან, დახველების ან დაცემინების შემდგომ.
* კონტაქტი ბინძურ ობიექტებთან.
* პირდაპირი კონტაქტი დაავადებულთან.

## პრევენციის გზები 
ვაქცინაცია დიფთერიის პრევენციის ყველაზე ეფექტური საშუალებაა. დიფთერიის ტოქსოიდის ვაქცინა არის [DTaP] (დიფთერიის, ტეტანუსის და ყივანახველას) ვაქცინა ბავშვებისთვის და Td/Tdap ვაქცინა ზრდასრულებისთვის.

## ლიტერატურა
* 
* "Antitoxin dars 1735 and 1740." *The William and Mary Quarterly*, 3rd Ser., Vol 6, No 2. p.&nbsp;338.
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* [Mapping diphtheria-pertussis-tetanus vaccine coverage in Africa, 2000–2016: a spatial and temporal modelling study](https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(19)30226-0/fulltext)

კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კონსტიტუცია

**მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კონსტიტუცია** () ― მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების უზენაესი კანონი. მიიღეს 1979 წელს. 

## ისტორია
კონსტიტუციის პროექტის შემუშავება 1975 წლის ივნისიდან დაიწყეს. კონსტიტუცია რატიფიცირდა 1978 წლის 1-ელ ოქტომბერს და ძალაში შევიდა 1979 წლის 10 მაისს. 10 მაისი მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კონსტიტუციის დღეა. კონსტიტუციაში ცვლილებები ერთხელ, 1990 წელს შევიდა.

## კონსტიტუცია
მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კონსტიტუცია აშშ-ის კონსტიტუციას დაეფუძნა. კონსტიტუცია უზრუნველყოფს ხელისუფლების დანაწილებას აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლო შტოებს შორის და ქვეყნის ფედერაციულ მოწყობას.

აშშ-ისგან განსხვავებით, მიკრონეზიის საკანონმდებლო ორგანო ერთპალატიანია, რომელსაც ეროვნული კონგრესი ეწოდება და 14 სენატორისგან შედგება. ოთხი სენატორი ქვეყნის ოთხ შტატს წარმოადგენს და 4 წლის ვადით აირჩევიან. დანარჩენი სენატორები მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით არიან განაწილებული და 2 წლის ვადით აირჩევიან. ეროვნული კონგრესი ირჩევს პრეზიდენტსა და ვიცე-პრეზიდენტს. საგარეო პოლიტიკისა და ეროვნული თავდაცვის გარდა, მმართველობის ფუნქციების დიდ ნაწილს მიკრონეზიის მთავრობა ახორციელებს. კონსტიტუციის მიხედვით, მიკრონეზიის ფედერაციულ შტატებში მოქალაქეობის არმქონე პირებს მიწის ფლობის უფლება არ აქვთ.

მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კონსტიტუცია პრეამბულასა და 16 მულხს მოიცავს.

### მუხლი I
I მუხლი განსაზღვრავს მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების ტერიტორიას.

### მუხლი II
კონსტიტუციის II მუხლი ადგენს კონსტიტუციის უზენაესობას ყველა სხვა კანონის წინაშე.

### მუხლი III
მესამე მუხლი მოიცავს კანონს მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების მოქალაქეობის შესახებ. 

### მუხლი IV-VI
კონსტიტუციის IV, V და VI მუხლი მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების უფლებთა ბილის ფუნქციას ასრულებს. V მუხლით დაცულია ტომთა ხელმძღვანელების ტრადიციული უფლებები, VI მუხლი კი 18 წლისა და უფროსი ასაკის მოქალაქეებს ხმის მიცემის უფლებას ანიჭებს.

### მუხლები VII-XII
VII-XII მუხლები მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების ხელისუფლების დანაწილების პრინციპებს განსაზღვრავს. ხელისუფლება საკანონმდებლო (მუხლი IX), აღმასრულებელ (მუხლი X) და სასამართლო (მუხლი XI) ხელისუფლებად იყოფა. VII მუხლი ფედერალურ სისტემას აყალიბებს. VIII მუხლი ხელისუფლების სამ დონეს: ეროვნულ, ფედერალურ და ადგილობრივ დონეს განსაზღვრავს.

### მუხლი XII
XII მუხლი სახელმწიფო ფინანსებს არეგულირებს.

### მუხლი XIII
XIII თავი ზოგად დებულებებს მოიცავს.

### მუხლი XIV
კონსტიტუციის XIV თავი კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანის პროცედურას განიხილავს.

### მუხლები XV-XVI
კონსტიტუციის XV და XVI მუხლები გარდამავალ დებულებებს მოიცავს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების სამართალი
კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების მთავრობა
კატეგორია:1979 წლის დოკუმენტები
Frontend და Backend

**Frontend** — პროგრამული უზრუნველყოფის დეველოპმენტის დარგში საჩვენებელი დონე, რომელთანაც მომხმარებლები უშუალოდ ურთიერთობენ.

**Backend** — მონაცემთა მენეჯმენტი და დამუშავება საჩვენებელი დონის მიღმა. 

კლიენტ-სერვერის მოდელში კლიენტი, როგორც წესი, Frontend-ად ითვლება და ახორციელებს მომხმარებლის წინაშე არსებულ ამოცანებს, ხოლო სერვერი Backend-ია, რომელიც მართავს მონაცემებს. ზოგიერთი საჩვენებელი ქმედების შესრულება სერვერის მიერაცაა შესაძლებელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:სტატიების ესკიზები კომპიუტერების შესახებ
ფიჯის კონსტიტუცია

**ფიჯის კონსტიტუცია** ― ფიჯის უზენაესი კანონი. მოქმედი კონსტიტუცია 2013 წლით თარიღდება და რიგით მეოთხეა ფიჯის ისტორიაში. პირველი კონსტიტუცია 1970 წელს მიიღეს, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მაგრამ 1987 წელს, ორი სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, კონსტიტუცია გააუქმეს. მეორე კონსტიტუცია, *ფიჯის სუვერენული დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია*, 1990 წელს მიიღეს. კონსტიტუცია დისკრიმინაციულ დებულებებს მოიცავდა, რისი მეშვეობითაც პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას და წარმომადგენელთა სახლში უმრავლესობას აბორიგენ ფიჯელებს უტოვებდა, მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროისთვის ისინი მოსახლეობის უმცირესობას წარმოადგენდნენ. ამით ინდური წარმოშობის ფიჯელების თემი იყო უკმაყოფილო, რომელიც ქვეყნის მოსახლეობის თითქმმის ნახევარს შეადგენდა და 1990-იანი წლების შუა ხანებში მთავრობა კონსტიტუციის გადაწერას დათანხმდა. მესამე კონსტიტუცია, *ფიჯის კუნძულების რესპუბლიკის კონსტიტუცია*, 1997 წელს მიიღეს. მოქმედი კონსტიტუცია 2013 წელსაა მიღებული.

## ისტორია
ფიჯის პირველი კონსტიტუცია 1970 წელს მიიღეს, გაერთიანებული სამეფოსგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ. კონსტიტუციაში შეტანილი იყო ის დებულებები, რომლებიც აბორიგენი უმცირესობის პოლიტიკურ უზენაესობას უზრუნველყოფდა. როცა 1987 წლის არჩევნების შემდეგ მთავრობაში უმრავლესობა ინდური წარმომავლობის პოლიტიკოსებმა დაიკავეს, ამას სამხედრო გადატრიალება მოჰყვა, რასაც შედეგად 1990 წლის კონსტიტუცია მოჰყვა, რომელიც კიდევ უფრო მკაცრ დებულებებს მოიცავდა.

1997 წელს ფიჯიში რიგით მესამე კონსტიტუცია მიიღოს. 1999 წლის არჩევნებში პირველად ფიჯის პრემიერ-მინისტრი ინდური წარმომავლობის მაჰენდრა ჩაუდრი გახდა, რასაც 2000 წელს გადატრიალების მცდელობა მოჰყვა. მოქმედი კონსტიტუცია 2013 წელსაა მიღებული და ინდური წარმოშობის ფიჯელებს თანაბარი სტატუსი აქვთ.

## 1970 წლის კონსტიტუცია
ფიჯის 1970 წლის კონსტიტუცია 1970 წლის 9 ოქტომბერს შევიდა ძალაში, რითიც ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობას გაესვა ხაზი (თუმცა თანამეგობრობაში დარჩა).

კონსტიტუციის მიხედვით, წარმომადგენელთა პალატაში 22 ადგილი ფიჯელი ამომრჩევლისთვის იყო განკუთვნილი, 22 ადგილი ― ინდური წარმოშობის მქონეთათვის, ხოლო 8 ― იმ ამომრჩეველებისთვის, რომლებიც ამ ჯგუფებს არ მიეკუთვნებოდნენ.

1987 წელს პრემიერ-მინისტრი ტიმოჩი ბავადრა გახდა, რომლის კაბინეტის უმრავლესობა ინდური წარმოშობის წევრებმა დაიკავეს. მანამდე პრემიერ-მინისტრის კაბინეტში ყოველთვის მცირე რაოდენობით ინდური წარმოშობის ფიჯელები იყვნენ. ფიჯის არმია წარმომადგენელთა პალატაში შეიჭრა, კაბინეტის რამდენიმე წევრი დააპატიმრა, მათ შორის, პრემიერ-მინისტრიც. გადატრიალების შემდეგ 1970 წლის კონსტიტუციის მოქმედება შეჩერდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კონსტიტუციონალიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:ფიჯის კონსტიტუცია
კატეგორია:1997 წლის დოკუმენტები
კატეგორია:1997 წელი სამართალში
კატეგორია:1997 წელი ფიჯიში
კატეგორია:ფიჯის კონსტიტუცია (1997)
ჯვარი ვაზისა (ჟურნალი)

**„ჯვარი ვაზისა“** — საქართველოს საპატრიარქოს ჟურნალი. გამოდის თბილისში 1978 წლიდან წელიწადში 2-ჯერ. მისი წინამორბედი ჟურნალები იყო „მწყემსი“ (1883-1910), „ჯვარი ვაზისა“ (1906), „სვეტიცხოველი“ (1917). ჟურნალში იბეჯდება ოფიციალური ინფორმაცია, საქართველოს ეკლესიის სინოდის დადგენილებები, მიმოწერა სხვადასხვა ეკლესიის პატრიარქებთან და მამამთავრებთან, აშუქებს ღვთისმეტყველების საკითხებს, ფართო ადგილს უთმობს ქართული ეკლესიის ისტორიას, ძველი ქართული ენის სწავლებას, ისტორიული ძეგლების დაცვასა და რესტავრაციას, ქართული საგალობლების აღდგენასა და სხვა საკითხებს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კინტანა-ი-კონგოსტო

**კინტანა-ი-კონგოსტო** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ლეონის პროვინციის ტიერა-ლე-ბანიესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი —  88,34 კმ². მოსახლეობა —  375 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კინტანა-ი-კონგოსტოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლეონის მუნიციპალიტეტები
ჯერადი ვარსკვლავი

**ჯერადი ვარსკვლავი** — სივრცეში ერთმანეთის ახლოს განლაგებული და მასათა საერთო ცენტრის გარშემო მოძრავი 3-7 ვარსკვლავის სისტემა. ვარსკვლავთა უფრო მრავალრიცხოვანი ჯგუფები ხშირად ვარსკვლავთა გროვების ბირთვებია. ჯერადი ვარსკვლავის კომპონენტები შეიძლება მჭიდრო ორჯერადი ვარსკვლავებიც იყოს. ამ დროს ჯერად ვარსკვლავში ვარსკვლავთა საერთო რაოდენობა 7-ზე მეტია.

## ლიტერატურა
სიუდად-როდრიგო

**სიუდად-როდრიგო** () —  ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სალამანკის პროვინციის სიუდად-როდრიგოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 240 კმ². მოსახლეობა — 12 261 კაცი (2020 წ.).

ადგილი, რომელიც მდებარეობს მდინარე აგუედის მარჯვენა ნაპირის კლდოვან ამაღლებაზე, დასახლებული იყო ნეოლითური ხანიდან მოყოლებული. იგი ასევე ცნობილია „მირობრიგის“ სახელით, რადგან ვარაუდობენ, რომ თანამედროვე ქალაქის შემოგარენში არსებობდა ძველი კელტური სოფელი ამ სახელწოდებით.

იგი მნიშვნელოვანი საზღვრისპირა ციხე-სიმაგრე იყო და უელინგტონის ჰერცოგის მიერ 10-დღიანი ალყის ობიექტი გახდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სალამანკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
*Siege of Ciudad Rodrigo *(detailed account, with pictures)*
*Catholic Encyclopaedia
*Bishops of Ciudad Rodrigo
*Early Bishops of Ciudad Rodrigo

## სქოლიო
კატეგორია:სალამანკის მუნიციპალიტეტები
ანდრეი ტოლსტოი

**გრაფი ანდრეი ილიჩ ტოლსტოი** ( , დ. 13 აპრილი, 1895, გრინევო, ჩერნსკის ოლქი, ტულას გუბერნია — გ. 16 აპრილი, 1920, ფეოდოსია, ყირიმი) — რუსეთის გვარდიის დრაგუნის პოლკის შტაბის კაპიტანი, პირველი მსოფლიო ომის გმირი, თეთრი მოძრაობის მონაწილე. მწერალ ლევ ტოლსტოის შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
ანდრეი ტოლსტოი დაიბადა ტულის გუბერნიის ჩერნსკის რაიონის სოფელ გრინევოში. იგი გრაფი ილია ტოლსტოის (1866-1933) და მისი მეუღლის სოფია ფილოსოფოვას (1867-1934) ვაჟი და მწერალ ლევ ტოლსტოის შვილიშვილია. 

მან დაამთავრა კალუგას სასწავლებელი. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე იგი მოხალისედ გაწევრიანდა მაშველთა დრაგუნთა პოლკში და იმყოფებოდა პოლკის მე-4 ესკადრილიის შემადგენლობაში. დაჯილდოებულია წმინდა გიორგის მე-4 ხარისხის, შემდეგ კი — მე-3 ხარისხის ჯვრით.

1915 წლის 12 მარტს იგი დააწინაურეს ჩრდილო-დასავლეთის ფრონტის ჯარების მთავარსარდალად „მტრის წინააღმდეგ გამოჩენილი სიმამაცისთვის“ (წარმოება დამტკიცდა 1915 წლის 6 ნოემბრის უზენაესი ბრძანებით). 1916 წლის 8 თებერვალს იგი დააწინაურეს და მიანიჭეს კორნეტის წოდება „მტრის წინააღმდეგ მოქმედებებში გამორჩეულობისთვის“. 1916 წლის 11 მაისს იგი გადაიყვანეს მაშველთა დრაგუნის პოლკში. მოგვიანებით იგი დაინიშნა მე-3 მაშველთა მსროლელ პოლკში. მას გადაეცა წმინდა გიორგის იარაღი.

1917 წლის 26 იანვარს დააწინაურეს ლეიტენანტად. სამოქალაქო ომის დროს შტაბის კაპიტანი, გრაფი ტოლსტოი მონაწილეობდა თეთრ მოძრაობაში, როგორც მოხალისეთა არმიისა და რუსეთის სამხრეთის შეიარაღებული ძალების შემადგენელი ნაწილი. კერძოდ, 1919 წლის აპრილში — ლაიფ გვარდიის დრაგუნთა პოლკის ესკადრილიაში მე-2 გვარდიის კომბინირებულ საკავალერიო პოლკში, 1920 წლის იანვარში — ყირიმში გვარდიის რაზმის გაერთიანებულ კუირასიეს ესკადრილიაში.

ანდრეი ტოლსტოი დაიღუპა 1920 წლის 3 აპრილს პერეკოპში ფილატოვის მეურნეობასთან ახლოს ბრძოლის დროს. გრაფ ტოლსტოის დასაფლავების ზუსტი ადგილი უცნობია, მაგრამ 2020 წელს მისი ძეგლი აღმართეს ყირიმის სოფელ პლოდოროდნოიეს (ყოფილი გერმანიის კოლონია ბერლინში) სასაფლაოზე.

## ჯილდოები
*გიორგის ჯვარი — მე-4 ხარისხი (No. 134152)
*გიორგის ჯვარი — მე-3 ხარისხი (No. 16296)
*წმინდა ანას ორდენი მე-4 ხარისხის წარწერით "მამაცობისთვის" (VP 4.07.1916 წ.)
*წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის ორდენი ხმლებითა და მშვილდით (VP 10.09.1916)
*წმინდა ანას ორდენი მე-3 ხარისხის ხმლებითა და მშვილდით (VP 6.02.1917)
*წმინდა გიორგის იარაღი (PAF 05/22/1917)

## რესურსები ინტერნეტში
* *Волков С. В.* Офицеры российской гвардии: опыт мартиролога. — М.:"Русский путь", 2002. — С. 481.
* *Клепов М. Ю.* Офицеры — Георгиевские кавалеры Первой мировой войны. — М.: «Минувшее», 2015.
* *Патрикеев С. Б.* Сводные списки кавалеров Георгиевского креста 1914—1922 гг. III степень. № 1—120000. — М.: «Духовная Нива», 2015. — С. 172.

## სქოლიო
კატეგორია:ლევ ტოლსტოის შვილები
კატეგორია:რუსი მამაკაცები საქმიანობის მიხედვით
სამორის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|სამორის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
სამორის პროვინცია () შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 248 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

სამორის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 12 კომარკაში: ალფოს-დე-ტორო, ალისტე, ბენავენტე-ი-ლოს-ვალიესი, ლა-კარბალიედა, ლა-გუარენია, სანაბრია, საიაგო, ტიერა-დე-ალბა, ტიერა-დე-კამპოსი, ტიერა-დე-ტაბარა, ტიერა-დელ-პანი, ტიერა-დელ-ვინო.

სამორის პროვინციის ფართობია 10 561 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 170 588 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია სამორა, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ტორო (324,79 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — ფრესნო-დე-ლა-პოლვოროსა (4,11 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
კოსტიუმი

**კოსტიუმი** () — მამაკაცის თანამედროვე ზედა ტანსაცმელი — პიჯაკი და შარვალი (ზოგჯერ ჟილეტიც); ქალის ზედა ტანსაცმელი — ჟაკეტი და ქვედატანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის ზედა ტანსაცმელი
კატეგორია:ქალის ზედა ტანსაცმელი
კოსტიუმი (მრავალმნიშვნელოვნება)

საკუთარი სახელი **კოსტიუმი** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

*კოსტიუმი — მამაკაცის თანამედროვე ზედა ტანსაცმელი — პიჯაკი და შარვალი (ზოგჯერ ჟილეტიც); ქალის ზედა ტანსაცმელი — ჟაკეტი და ქვედატანი.
*თეატრალური კოსტიუმი — სამასკარადო ან თეატრალური ტანსაცმელი.
*რეაქტიული კოსტიუმი — საფრენი აპარატი, რომელსაც ადამიანი ისხავს ტანზე ატმოსფეროსა და/ან კოსმოსში გადასაადგილებლად.
მიხეილ კოსტენკო

**მიხეილ პოლიევქტის ძე კოსტენკო** (; დ. , სოფ. ვეიდელიოვკა, რუსეთის იმპერია — გ. 18 დეკემბერი, 1976, ლენინგრადი, სსრკ) — საბჭოთა ელექტროტექნიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953), სოციალისტური შრომის გმირი (1969). 

## ბიოგრაფია
1918 წელს დაამთავრა პეტროგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობა დაიწყო ამავე ინსტიტუტში (1933 წლიდან – პროფესორი). 1951-1966 წლებში იყო საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ელექტრომანქანათმშენებელი ინსტიტუტის დირექტორი; 1957-1963 წლებში — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრი. 

კოსტენკოს ძირითადი შრომები ეძღვნება ელექტრული მანქანების თეორიას და მათ ექსპერიმენტულ კვლევასა და დაპროექტების მეთოდებს, იყო სსრკ უმაღლესი საბჭოს V მოწვევის დეპუტატი. 

## ჯილდოები და მედლები
*სსრკ სახელმწიფო პრემია (1949, 1951); 
*ლენინური პრემია (1958). 
*4 ლენინის ორდენი
*2 სხვა ორდენითა და მედლებით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:საბჭოთა ელექტროტექნიკოსები
კატეგორია:სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს V მოწვევის დეპუტატები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
მარინა შერემეტევა

**გრაფინია მარინა დიმიტრის ასული შერემეტევა**( , დ. 11 დეკემბერი, 1908, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 17 ნოემბერი, 2001, რაბატი, მაროკო) — საზოგადო მოღვაწე, რუსული დიასპორის აქტიური წარმომადგენელი, რაბატის აღდგომის ტაძარში საზოგადოების „რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესია მაროკოში“ გრძელვადიანი მდივანი.

## ბიოგრაფია
მარინა შერემეტევა დაიბადა 1908 წლის 12 დეკემბერს გენერალ-მაიორის დიმიტრი ლევშინისა და ნატალია ალექსანდროვნას ოჯახში (ქალიშვილობაში გოლენიშჩევა-კუტუზოვა). მან რუსეთი დატოვა 1920 წელს, როდესაც ოჯახი გაიქცა კავკასიის გავლით (კისლოვოდსკი, პიატიგორსკი, ნოვოროსიისკი), ინგლისური გემით და ევაკუირებული იქნა კუნძულ ლემნოსში, სადაც გაატარეს ორი წელი, შემდეგ კი ცხოვრობდნენ საფრანგეთში.

მან მიიღო მედდის კვალიფიკაცია და დაქორწინდა გრაფ პიოტრ  შერემეტევზე. 1929 წლის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად საფრანგეთის მაროკოში, კენიტრაში (პორტ ლიოტეი) გადავიდა, სადაც მარინას და — ნადეჟდა დმიტრიევნა ცხოვრობდა მეუღლესთან, სიცოცხლის გვარდიის საცხენოსნო არტილერიის შტაბის კაპიტანთან, სერგეი შიდლოვსკისთან ერთად. 1938 წლიდან შერემეტევები რაბატში ცხოვრობდნენ. მარინა ხდება ადგილობრივი მართლმადიდებლური მრევლის აქტიური წევრი და მღერის ეკლესიის გუნდში. ათწლეულების განმავლობაში იგი იყო აღდგომის ეკლესიის სამრევლო საბჭოს მდივანი.

მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იგი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ცხოვრობდა საფრანგეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში, შემდეგ კი ისევ დაბრუნდა მაროკოში.

იგი ეწვია სსრკ-ს ეწვია მომლოცველთა ჯგუფის შემადგენლობაში, პატრიარქ პიმენის მიწვევით.

1998 წლის მაისში მან მიიღო რუსეთის მოქალაქეობა. მისი ღვაწლის პატივისცემის ნიშნად და ოთხმოცდაათი წლის იუბილეს გათვალისწინებით, 1998 წლის დეკემბერში პატრიარქმა ალექსი II-მ მარინა შერემეტევა დააჯილდოვა  თავისი კურთხეული წერილით.

მარია გარდაიცვალა რაბატში და დაკრძალეს ქალაქის ქრისტიანულ სასაფლაოზე ქმრის საფლავის გვერდით. რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 2010 წლის 11 ნოემბრის ბრძანებით საფლავების ქვაზე განათავსეს წარწერა სტატუსით: „რუსეთის ფედერაციისთვის ისტორიული და მემორიალური მნიშვნელობის“.

## შვილები
პიოტრ შერემეტევი, დაბადებული 1931 წელს, პარიზის ს.რახმანინოვის სახელობის რუსული კონსერვატორიის რექტორი, პრეზიდიუმის თავმჯდომარე და საზღვარგარეთ მცხოვრები რუსი თანამემამულეების საერთაშორისო საბჭოს წევრი.

დიმიტრი შერემეტევი, პიოტრ შერემეტევის ტყუპისცალი, გარდაიცვალა კენიტრაში და დაკრძალეს ქალაქის ქრისტიანულ სასაფლაოზე ბიძის, ილიოდორ შიდლოვსკის გვერდით.

პრასკოვია შერემეტევა-დე მაზიერი (Pauline Cheremeteff-de Mazières}}), დაბადებული 1933 წელს, ცხოვრობს რაბატში, მაროკოში რუსული თემის ისტორიის შესახებ პუბლიკაციების ავტორი, ალაუის ტახტის ორდენის კავალერი მაროკოში თანამედროვე ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის (2014).

ნატალია შერემეტევა გარდაიცვალა 1,5 წლის ასაკში 1939 წელს და დაკრძალეს სეილის ქრისტიანულ სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* *Колупаев В. Е.* Русские в Магрибе. Монография. — : Издательство «Пашков дом», 2009. — 415 с. илл. — ISBN 978-5-7510-0435-4 Научное издание

## რესურსები ინტერნეტში
* Религиозные деятели и писатели русского зарубежья
* Колупаев, Владимир Евгеньевич. Семья Шереметевых в Марокко // Восточный архив, № 1, 2009. с. 66 - 70.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები აზიაში
ტორენო

**ტორენო** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ლეონის პროვინციის ელ-ბიერსოს კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 103 კმ². მოსახლეობა — 3012 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ტორენოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ლეონის მუნიციპალიტეტები
კალსადილია-დე-ტერა

**კალსადილია-დე-ტერა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სამორის პროვინციის ბენავენტე-ი-ლოს-ვალიესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 27,23 კმ². მოსახლეობა — 299 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სამორის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კალსადილია-დე-ტერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:სამორის მუნიციპალიტეტები