open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ედმუნდ ჰალეი

**ედმუნდ ჰალეი,** *ჰელი* (დ. 8 ნოემბერი [ძვ. სტ. 29 ოქტომბერი ], 1656, ჰეიგერზტაუნი, ლონდონის ახლოს — გ. 25 იანვარი  [ ძვ. სტ. 14 იანვარი ], 1742, გრინვიჩი) — ინგლისელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1678-იდან). 

განათლება მიიღო ოქსფორდის უნივერსიტეტში, 1703 წლიდან იყო მათემათიკის პროფესორი იქვე, 1720-იდან - გრინვიჩის ობსერვატორიის დირექტორი. შეადგინა სამხრეთის ცის ვარსკვლავთა (341) პირველი ტელესკოპური კატალოგი (1676–1678), დაამტკიცა კომეტის პერიოდულობა (1682); აღმოაჩინა ვარსკვლავთა საკუთარი მოძრაობა (1718), მთვარის მოძრაობის საშუალო აჩქარება და უთანასწორობები იუპიტერისა და სატურნის მოძრაობაში. დააკვირდა მზის დისკოზე ვენერას გავლას. აღმოაჩინა მზის პარალაქსი|პარალაქსის განსაზღვრის მეთოდი (1679), მერკურის მოძრაობაზე დაკვირვებით (1677) კი თვითონ განსაზღვრა მანძილი მზემდე და მერკურამდე. 1698–1700 ექსპედიციის შედეგად შეადგინა პირველი გეომაგნიტური რუკა (1701). პირველმა გამოსცა საკუთარი სახსრებით ი. ნიუტონის "ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები". არაბულიდან თარგმნა და 1710 გამოსცა აპოლონიოს პერგელის მათემატიკური შრომები.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ასტრონომები
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები
თომა აკვინელი

**თომა აკვინელი** (დ. დაახლ. 1225, როკასეკა — გ. 7 მარტი, 1274, ფოსანოვა, იტალია) —  მაღალი შუა საუკუნეების ყველაზე გავლენიანი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი. დომინიკელთა ორდენის წევრი. პარიზის უნივერსიტეტის პროფესორი, თომიზმის ფუძემდებელი, რომელიც დღემდე კათოლიციზმის ცენტრალურ ფილოსოფიურ მოძღვრებად ითვლება. თომა აკვინელის მთავარ დამსახურებად ითვლება მკაცრი მეცნიერული - არისტოტელესეული - მეთოდის ქრისტიანულ ჭეშმარიტებათა დამტკიცების სამსახურში ჩაყენება. აქვინელის მოძღვრების ქვაკუთხედად შეიძლება ჩაითვალოს რწმენისა და გონების ჰარმონიული თანხვედრა. მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებებია: „თეოლოგიის ჯამი“ (Summa theologiae), „ჯამი წარმართთა წინააღმდეგ“ (Summa contra gentiles) და „ჭეშმარიტების შესახებ“ (Questiones disputatae de veritate).

## რესურსები ინტერნეტში
* St. Thomas Aquinas (pdf ) biography from Fr. Alban Butler's *Lives of the Saints*
* *St. Thomas Aquinas* article by Daniel Kennedy in *Catholic Encyclopedia* (1912), at NewAdvent.org
* *St. Thomas Aquinas*  biography by Jacques Maritain
* *St. Thomas Aquinas* biography by G. K. Chesterton protected by copyright outside Australia
* ''Vita D. Thomae Aquinatis  a pictorial life of Aquinas from a manuscript by Otto van Veen (1610)
## სქოლიო
კატეგორია:შუა საუკუნეების ფილოსოფოსები
კატეგორია:იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:იტალიელი თეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1224
კატეგორია:გარდაცვლილი 1274

კატეგორია:კათოლიკე ეკლესიის მასწავლებლები
კატეგორია:თომა აქვინელი
კატეგორია:XIII საუკუნის იტალიელი მწერლები
კატეგორია:XIII საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ათეიზმის კრიტიკოსები
კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ჟაკ ფრანსუა ალევი

thumb|ჟაკ ფრანსუა ალევი
**ჟაკ ფრანსუა ფრომანტალ ელი ალევი** (*ჰალევი*) (ნამდვილი სახელი და გვარი *ელიას ლევი*) (დ. 27 მაისი, 1799, პარიზი — გ. 17 მარტი, 1862, ნიცა) — ფრანგი კომპოზიტორი, საფრანგეთის ინსტიტუტის წევრი (1836). ნატიფი ხელოვნების აკადემიის მუდმივი მდივანი (1854-იდან).

## ბიოგრაფია 
1809–1819 სწავლობდა პარიზის კონსერვატორიაში (ა. ბერტონსა და ლ. კერუბინისთან), სადაც პარალელურად 1816-იდან პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც ეწეოდა (1827-იდან პროფესორი), მისი მოწაფეები იყვნენ ჟორჟ ბიზე, შარლ გუნო, კამილ სენ-სანსი. ალევი ე. წ. დიდი ოპერის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელია. მისი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ოპერები „კვიპროსის დედოფალი“ (1841), „შარლ VI“ (1843) და განსაკუთრებით „ებრაელი ქალი“ („კარდინალის ასული“, 1835). დაწერილი აქვს აგრეთვე ბალეტები, კანტატები, საკულტო მუსიკა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1799
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1862
ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები

ევროპის კავშირის წევრი სახელმწიფოები 1958 წლიდან დღემდე როტაციის წესით რიგ-რიგობოთ ასრულებენ ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარის ფუნქციებს.

## თავმჯდომარე ქვეყნების როტაციის სია 
]

1ლურჯი ფერით აღნიშნულია მოქმედი თავმჯდომარე ქვეყანა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტები
*ევროკომისიის პრეზიდენტი
*ევროპის კავშირის საბჭო

## რესურსები ინტერნეტში 
*Presidency of the Council of the European Union
*Logos of the Council Presidencies
*Presidency order of Rotation List to 2020 

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის კავშირი
ევროპული საბჭო

**ევროპული საბჭო** (, არაფორმალურად **EUCO**) — ევროკავშირის კოლეგიური ორგანო, რომელიც განსაზღვრავს კავშირის პოლიტიკურ მიმართულებასა და პრიორიტეტებს. შეიქმნა 1974 წლის 10 დეკემბერს, როდესაც სახელმწიფოთა მეთაურებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, ჩაეტარებინათ რეგულარული შეკრებები, რომელთა მუშაობაში მონაწილეობას მიიღებდნენ სახელმწიფოთა საგარეო საქმეთა მინისტრები, ევროპის თანამეგობრობის კომისიების თავმჯდომარეები და მათი მოადგილეები. ამის შემდეგ, ევროპული საბჭოს როლი თანდათან გაიზარდა და მაასტრიხტის მოლაპარაკების შედეგად დამტკიცდა მისი სტატუსი.

იგი წარმოადგენს ევროკავშირის უმაღლეს პოლიტიკურ ორგანოს და აერთიანებს წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა და მთავრობათა მეთაურებს. მის შემადგენლობაში შედის აგრეთვე ევროკომისიის პრეზიდენტი. ევროპული საბჭო იკრიბება სულ მცირე წელიწადში ორჯერ.

ევროპული საბჭოს საქმიანობა საკმაოდ მრავალფეროვანია და თანამეგობრობის წინაშე მდგარი პრობლემების ფართო სპექტრს მოიცავს:

* *იგი წარმოადგენს სათათბიროს ევროპის “კონსტიტუციონალური არქიტექტურის” შემუშავების საკითხებში;*
* *იგი ამუშავებს რეკომენდაციებს და მითითებებს ეკონომიკურ და სოციალურ საკითხებზე, აგრეთვე უმნიშვნელოვანეს საგარეოპოლიტიკურ საკითხებზე;*
* *იგი იხილავს თანამეგობრობის ფინანსურ, ინსტიტუციონალურ და სხვა სახის დისპუტებს, რაც პრაქტიკულად განსაზღვრავს ევროკავშირის მიერ მიღებული საკანონმდებლო აქტების შინაარსს.*

ევროპული საბჭო თანამეგობრობის გადაწყვეტილებების მიმღებ ცენტრალურ ორგანოდ გადაიქცა, მიუხედავად იმისა, რომ მას რაიმე ლეგალური ან ოფიციალური გადაწყვეტილება არასოდეს მიუღია. ევროპულ საბჭოს ჰყავს თავმჯდომარე („პრეზიდენტი“), რომელიც არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს როგორც ევროკავშირის, როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციის ან სახელმწიფოებრივი გაერთიანების, ხელმძღვანელი. ეს არის თანამდებობრივი როლი, ე.წ. primus inter pares ანუ „პირველი თანასწორთა შორის“. ამ ადგილს ექვსი თვით იკავებს იმ სახელმწიფოს (ან მთავრობის) მეთაური, რომელი ქვეყანაც ამ პერიოდში თავმჯდომარეობს ევროპულ საბჭოს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეები
* ევროკომისია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპული საბჭოს საიტი

## სქოლიო
*
კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:ევროკავშირის ინსტიტუტები
კატეგორია:ევროპის კავშირის პოლიტიკა
ევროპის კავშირის საბჭო

**ევროპის კავშირის საბჭო** (, შემოკლებით - ევროკავშირის საბჭო, არაფორმალურად - მინისტრების საბჭო) — გადაწყვეტილებების მიმღებ მთავარ ინსტიტუტს წარმოადგენს. იგი არის ორგანო, სადაც წარმოდგენილია ევროკავშირის ყველა წევრი სახელმწიფო. საბჭოში ყოველი წევრი აგზავნის თავის ერთ ან მეტ სრულუფლებიან წარმომადგენელს, რომლებიც, შეირჩევიან იმ სამინისტროებიდან და დეპარტამენტებიდან, რომელთა შესაბამის სფეროში მყოფი საკითხიც არის მოცემულ მომენტში განხილვის საგანი. ამის შესაბამისად იცვლება საბჭოს შემადგენლობა და სახელწოდება.

საბჭო იღებს ევროკავშირის საკანონმდებლო აქტებს (რეგლამენტებს, დირექტივებსა და გადაწყვეტილებებს). ის არის კავშირის საკანონმდებლო ორგანო, თუმცა ამ ფუნქციას ევროპარლამენტთან ინაწილებს. გარდა ამისა, საბჭო და პარლამენტი ერთობლივად ახორციელებენ გაერთიანების ბიუჯეტის კონტროლს. საბჭო ასევე იღებს საერთაშორისო შეთანხმებებს, რომელთა შესახებ მოლაპარაკებებს აწარმოებს ევროკომისია.

საბჭოს წევრები საკანონმდებლო აქტებს კენჭისყრის საფუძველზე იღებენ. განასხვავებენ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც მიიღება ხმათა უბრალო უმრავლესობით ან კვალიფიციური უმრავლესობით. მეორე შემთხვევაში საბჭოში ხმები ნაწილდება წევრ სახელმწიფოთა მოსახლეობის შესაბამისად გამოყოფილი კვოტების მიხედვით, კერძოდ:

* გერმანია, დიდი ბრიტანეთი, იტალია, საფრანგეთი - 29 ხმა, 
* ესპანეთი, პოლონეთი - 27 ხმა, 
* ნიდერლანდები - 13 ხმა, 
* საბერძნეთი, ბელგია, ჩეხეთი, პორტუგალია, უნგრეთი - 12 ხმა, 
* შვედეთი, ავსტრია - 10 ხმა, 
* სლოვაკეთი, დანია, ფინეთი, ირლანდია, ლიეტუვა - 7 ხმა, 
* ლატვია, სლოვენია, ესტონეთი, კვიპროსი, ლუქსემბურგი - 4 ხმა, 
* მალტა - 3 ხმა.

საბჭოს ხელმძღვანელობა ყოველ ექვს თვეში იცვლება - როტაციის წესით მას ხელმძღვანელობს ყველა წევრი სახელმწიფო (როგორც წესი საგარეო საქმეთა მინისტრის სახით). საბჭოს აქვს *გენერალური სამდივნო*, რომელიც ბრიუსელში მდებარეობს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები

## რესურსები ინტერნეტში 
* About the Council 
* Council configurations 
* Live broadcast 
* PRADO – The Council of the European Union Public Register of Authentic Travel and ID Documents Online
* Council of the European Union 

კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:ევროკავშირის ინსტიტუტები
კატეგორია:ევროპის კავშირის პოლიტიკა
ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეები

ევროპულ საბჭოს ჰყავს თავმჯდომარე („პრეზიდენტი“), რომელსაც ირჩევენ 1990 წლიდან. ეს არის თანამდებობრივი როლი ე.წ. primus inter pares ანუ „პირველი თანასწორთა შორის“. ამ ადგილს ექვსი თვით იკავებს იმ ქვეყნის სახელმწიფოს (ან მთავრობის) მეთაური, რომელი ქვეყანაც ამ პერიოდში თავმჯდომარეობს ევროკავშირის საბჭოს. ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეები 2000 წლის შემდეგ:

*2000 (იანვ-ივნ) : ანტონიო გუტერესი, პორტუგალია
*2000 (ივლ-დეკ) : ჟაკ შირაკი, საფრანგეთი
*2001 (იანვ-ივნ) : იორან პერსონი, შვედეთი
*2001 (ივლ-დეკ) : გი ვერჰოფსტადტი, ბელგია
*2002 (იანვ-ივნ) : ხოსე მარია ასნარი, ესპანეთი
*2002 (ივლ-დეკ) : ანდერს რასმუსენი, დანია
*2003 (იანვ-ივნ) : კოსტას სიმიტისი, საბერძნეთი
*2003 (ივლ-დეკ) : სილვიო ბერლუსკონი, იტალია
*2004 (იანვ-ივნ) : ბერტი აჰერნი, ირლანდია
*2004 (ივლ-დეკ) : იან პეტერ ბალკენენდე, ნიდერლანდები
*2005 (იანვ-ივნ) : ჟან-კლოდ იუნკერი, ლუქსემბურგი
*2005 (ივლ-დეკ) : ტონი ბლერი, დიდი ბრიტანეთი
*2006 (იანვ-ივნ) : ვოლფგან შუსელი, ავსტრია
*2006 (ივლ-დეკ) : მატი ვაჰანენი, ფინეთი
*2007 (იანვ-ივნ) : ანგელა მერკელი, გერმანია
*2007 (ივლ-დეკ) : ჟოზე სოკრატეში, პორტუგალია
*2008 (იანვ-ივნ) : იანეზ იანშა, სლოვენია
*2008 (ივლ-დეკ) : ნიკოლა სარკოზი, საფრანგეთი

თავმჯდომარეები
ევროპული საბჭოს სამიტები

**ევროპული საბჭოს სამიტები** იმართება 1985 წლიდან წელიწადში ორჯერ მაინც. ამ შეხვედრებზე ევროკავშირის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა მეთაურები (მთავრობის მეთაურები) განიხილავენ თანამეგობრობის პოლიტიკური ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს საკითხებს.

## უკანასკნელ წლებში გამართული სამიტები
### 2000
*ლისაბონი : მარტი, 2000
*სანტა მარია და ფეირა : ივნისი, 2000
*ბიარიცი : ოქტომბერი, 2000
*ნიცა : დეკემბერი, 2000 -  ნიცის შეთანხმება

### 2001
*სტოკჰოლმი : 23-24 მარტი, 2001 
*გეტებორგი : 15-16 ივნისი, 2001
*ბრიუსელი : 21 სექტემბერი, 2001
*გენტი : 19 ოქტომბერი, 2001
*ლაეკენი : 14-15 დეკემბერი, 2001

### 2002
*ბარსელონა : 15-16 მარტი, 2002
*სევილია : 21-22 ივნისი, 2002
*ბრიუსელი : 24-25 ოქტომბერი, 2002
*კოპენჰაგენი : 12-13 დეკემბერი, 2002 

### 2003
*ბრიუსელი : 17 თებერვალი, 2003
*ბრიუსელი : 20-21 მარტი, 2003
*ათენი : 16-17 აპრილი, 2003 - მიერთების შეთანხმება 2003.
*სალონიკი :  20 ივნისი, 2003
*რომი :  4 ოქტომბერი, 2003
*ბრიუსელი : 16-17 ოქტომბერი, 2003
*ბრიუსელი : 12-13 დეკემბერი, 2003

### 2004
*ბრიუსელი :  25-26 მარტი, 2004
*ბრიუსელი : 17-18 ივნისი, 2004
*ბრიუსელი : 4-5 ნოემბერი, 2004
*ბრიუსელი : 16-17 დეკემბერი, 2004

### 2005
*ბრიუსელი : 22-23 მარტი, 2005
*ბრიუსელი : 16-17 ივნისი, 2005
*ჰემტონ კორტი : 27 ოქტომბერი, 2005
*ბრიუსელი : 15-16 დეკემბერი, 2005

### 2006
*ბრიუსელი : 23-24 მარტი, 2006
*ბრიუსელი : 15-16 ივნისი, 2006
*ლახტი : 20 ოქტომბერი, 2006
*ბრიუსელი : 14-15 დეკემბერი, 2006

### 2007
*ბრიუსელი : 8-9 მარტი, 2007
*ბრიუსელი : 21-22 ივნისი, 2007
*ლისაბონი : 18-19 ოქტომბერი, 2007
*ბრიუსელი : 14 დეკემბერი, 2007

### 2008
*ბრიუსელი : 13-14 მარტი, 2008
*ბრიუსელი : 19-20 მაისი, 2008

სამიტები
ვან დონ ჟან ჰალენი

**ვან დონ ჟან ჰალენი**, *ალენი*   (დ. 16 თებერვალი, 1790, კუნძილი ლეონი  — გ. 8 ნოემბერი, 1864, კადიქსი) — ესპანეთის გენერალი (წარმოშობით ბელგიელი). 

ახალგაზრდობაში მსახურობდა ესპანეთის ფლოტში, შემდეგ ჟოზეფ ბონაპარტის ჯარში იყო. 1819 რუსეთში გადასახლდა, მაიორის ჩინით მსახურობდა ნიჟნი-ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკში, რომელიც კავკასიაში იდგა. 1820 ესპანეთში დაბრუნდა და კონსტიტუციის დამცველებს მიემხრო. მონაწილეობდა ბელგიის 1830 რევოლუციაში და ბრაბანტის გუბერნატორად დანიშნეს. ბელგიაში ყოფნისას ჰალენმა გამოაქვეყნა თავისი მემუარები, რომელიც II ტომი თითქმის მთლიანად ეძღვნება რუსეთსა და კავკასიას (ჰალენი თბილისში ჩამოვიდა 1819 წლის სექტემბერში საქართველოს სამხედრო გზით. 1819–1820 წლების ზამთარი ძირითადად თბილისში გაატარა). ჰალენი ზოგადად მიმოიხილავს კავკასიისა და საქართველოს ადმინისტრაციულ წყობილებას. დაწვრილებით აღწერს კაზაკების, ჩაჩნების, ქართველებისა და ლეკების ყოფას, ეხება კათოლიკე მისიონერების მოღვაწეობას საქართველოში. საინტერესო ცნობებს იძლევა ალექსანრე ბატონიშვილზე, ა. ერმოლოვის ირანში ელჩობაზე (1817); ცოცხლად აქვს აღწერილი ე. წ. "ერმოლოვის თბილისი" და ერმოლოვის პოლიტიკა, მოჰყავს გრეთვე ცნობები იმერეთის 1820 აჯანყების შესახებ და სხვა.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ესპანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1790
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1864
ალბრეხტ ჰალერი

thumb|ალბრეხტ ფონ ჰალერი
**ალბრეხტ ფონ ჰალერი** (; დ. 16 ოქტომბერი, 1708, ბერნი — გ. 12 დეკემბერი, 1777, იქვე) —  შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველი და პოეტი. გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორი (1736-1853). წიწილის ემბრიოგენეზის შესწავლის საფუძველზე ცდილობდა პრეფორმაციის თეორიის დასაბუთებას. ექსპერიმენტულად დაადგინა კუნთოვანი ბოჭკოების თვისებები. შექმნა მცენარეთა მისეული სისტემა, რომელიც ემყარებოდა ნაყოფის აგებულებასა და მცენარის გარეგნობას. მან, როგორც პოეტმა, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შვეიცარიული და გერმანული ლიტერატურის ისტორიაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიელი ანატომები
კატეგორია:შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული  16 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1708
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1777
ჰალი

**ჰალი** (, Alṭāf Ḥusain Ḥālī, ნამდვილი სახელი *ალტაფ ჰუსეინი*; დ. 1837, პანიპატი — გ. 31 დეკემბერი, 1914, იქვე) — ინდოელი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე, მირზა ღალიბის ბოლო მოწაფე. საგანმანათლებლო მოძრაობის ერთ-ერთი მოთავე. წერდა ურდუ ენაზე. შეისწავლა არაბული და სპარსული ლიტერატურა, ანტიკური ფილოსოფია. წერა ღაზალებით დაიწყო. მისი ლექსების უმრავლესობა გამოქვეყნებულია "ჰალის დივანში". სახელი გაითქვა თხზულებით "ისლამის მოქცევა და უკუქცევა" (1879) ანუ "ჰალის მუსადასები". აღსანიშნავია მისი "ინდოეთის ჩივილი" (1886), "დუმილის მისაგებელი" (1905), "ლმობიერებისა და სამართლისნობის გასაუბრება". ჰალის ესთეტური შეხედელებანი, რომელთაც დღემდე არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა, ჩამოყალიბებულია მის "პოეზიის შესავალში" (1893), ჰალის თხზულებები "საადის ცხოვრება" (1884), "ძეგლი ღალიბს" (1897), "სამარადისო ცხოვრება" (1901) და სხვები საფუძვლად დაედო ლიტერატურათმცოდნეობის განვითარებას ურდუს ლიტერატურაში.

ჰალი ლექსის ნოვატორია. შექმნა ერთი აზრით შეკრული ღაზალი. უარყო ლექსში რედიფის აუცილებლობა. მისი დამახასიქთებელი თვისებაა ენის უბრალოება, აზრის სიღრმე, სტილის სიახლე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მწერლები
კატეგორია:ურდუ მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
ედიფ ადივარ ჰალიდე

**ედიფ ადივარ ჰალიდე** (; დ. 1884, სტამბოლი — გ. 9 იანვარი, 1964, იქვე) — არისტოკრატიული წარმოშობის თურქი მწერალი ქალი. კითხულობდა ლექციებს ფილოსოფიასა და ლიტერატურაში სტამბოლის, დელის, კალკუტის, კემბრიჯის, ოქსფორდისა და სორბონის უნივერსიტეტებში. სამწერლო ასპარეზზე გამოვიდა რომანებით 1908 ბურჟუაზიული რევოლუციის შემდეგ. იზიარებდა „ახალგაზრდა თურქთა“ პანთურქისტულ იდეოლოგიას, რაც აისახა რომანში „ახალი თურანი“ (1912 წ.). რევოლუციური-განმათავისუფლებელი მოძრაობა, რომლის უშუალო მონაწილეც იყო, ასახა რომანში „ცეცხლის პერანგი“, მოთხრობების კრებულში „მთაში წასული მგელი“ (ორივე 1922 წ.). 30-იანი წლებიდან რეაქციას მიემხრო.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:თურქი ფემინისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის IX მოწვევის წევრები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ჰანს ჰალირი

**ჰანს ჰალირი ** (დ. 6 ივნისი, 1868, იენა ― გ. 10 მარტი, 1932, ლეიდენი) —  გერმანელი ბოტანიკოსი. მუშაობდა ბოგორის (კუნძული იავა), ჰამბურგის, ლეიდენის ჰერბარიუმებში. ამერიკელ ბოტანიკოს ჩ. ბესისთან ერთდროულად ჰალირმა შექმნა ყვავილოვან მცენარეთა ახალი ფილოგენეზური სისტემა (ყველაზე პრიმიტიულად თვლიდა მცენარეებს, რომელთაც ჰქონდათ ორსქესიანი, მწერებით დამმტვერავი ყვავილები კარგად განვითარებული ყვავილსაფრით და სპირალურად განლაგებული ყვავილის ნაწილებით), რომელიც საფუძვლად დაედო მრავალ თანამედროვე სისტემას.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი  10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
ჰალიდ ზია უშაქლიგილი

**ჰალიდ ზია უშაქლიგილი** (; დ. 31 ივლისი, 1866, სტამბოლი ― გ. 27 მარტი, 1945, იქვე) — თურქი მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე. სამწერლო ასპარეზზე ლექსებით გამოვიდა, მაგრამ სახელი პროზაული ნაწარმოებებით მოიხვეჭა. საფუძველი ჩაუყარა ევროპული ტიპის რომანსა და ნოველას. ქადაგებდა "წმინდა ხელოვნების" თეორიას, უმღეროდა პირად გრძნობებსა და განცდებს. მის ნაწერებში არ ასახულა თურქეთში მიმდინარე რთული სოციალური-პოლიტიკური გარდაქმნები. ავტორია რომანების "განკიცხული", 1887; "გაცრუებული იმედები", 1901 და სხვა. წერდა პიესებს, მოთხრობებს, მემუარებს, ლიტერატურულ-კრიტიკულ ნარკვევებს.

## ნაშრომები 
**ნოველები**
* *Nemide* (1889)
* *Bir Ölünün Defteri* (1889)
* *Ferdi ve Şürekâsı* (1894)
* *Mai ve Siyah* (1897)
* *Aşk-ı Memnu* (1900)
* *Kırık Hayatlar* (1923)

**მოთხრობები**
* *Bir Muhtıranın Son Yaprakları* (1888)
* *Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası* (1888)
* *Heyhat* (1894)
* *Solgun Demet* (1901)
* *Sepette Bulunmuş* (1920)
* *Bir Hikâye-i Sevda* (1922)
* *Hepsinden Acı* (1934)
* *Onu Beklerken* (1935)
* *Aşka Dair* (1936)
* *İhtiyar Dost* (1939)
* *Kadın Pençesinde* (1939)
* *İzmir Hikâyeleri* (1950) (posthumous)

**დრამა**
* *Kabus* (1918)

**მოგონებები**
* *Anı: Kırk Yıl* (1936)
* *Saray ve Ötesi* (1942)
* *Bir Acı Hikâye* (1942)

**პოეზია**
* *Mensur Şiirler* (1889)

**Essays**
* *Sanata Dair* (1938–1955) (three volumes)

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* თურქეთის კულტურის და ტურიზმის სამინისტრო - *Biography of Halit Ziya Uşaklıgil* 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1866
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ედვარდ ჰალიფაქსი

მინი|ედვარდ ჰალიფაქსი 1937 წელს
**ედუარდ ფრედერიკ ლინდლი ვუდ ჰალიფაქსი** *ჰელიფექსი* (Edward Frederick Lindley Wood, 1. Earl of Halifax), 1925 წლიდან ბარონი ირვინი () (დ. 16 აპრილი, 1881, პაუდერემი, დევონშირის საგრაფო — გ. 23 დეკემბერი, 1959, იორკი) — ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე. 1910 პარლამენტის წევრი კონსერვატორიული პარტიიდან. 

1922–1924, 1932–1935 განათლების, 1924–1925 სოფლის მეურნეობის მინისტრი. 1926–1931 ინდოეთის ვიცე-მეფე; ახშობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას. 1935–1937 ბეჭდის მცველი ლორდი; 1935–1938 ლორდთა პალატის ლიდერი და პრემიერ-მინისტრის მოადგილე. 1938–1940 საგარეო საქმეთა მინისტრი. 1937 ნოემბერს მოლაპარაკებას აწარმოებდა ადოლფ ჰიტლერთან და წამოაყენა საბჭოეთის წინააღმდეგ მიმართული ინგლის-გერმანიის შეთანხმებათა პროგრამა. 1941–1946 წლებში იყო ელჩი აშშ-ში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტები

[მინი|ევროპის პარლამენტის მოქმედი პრეზიდენტი [რობერტა მეცოლა]]
**ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტი** — პარლამენტის ბიუროს ხელმძღვანელი, რომელიც ევროპარლამენტის მთელ საქმიანობას წარმართავს. ბიუროს შემადგენლობაში შედიან აგრეთვე ვიცე-პრეზიდენტები, ადმინისტრაციული და ფინანსური მოვალეობის მქონე კვესტორები. ევროპარლამენტის პრეზიდენტები 1979 წლიდან დღემდე იყვნენ:

## იხილეთ აგრეთვე 
* ევროკომისიის პრეზიდენტი
* ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები

## რესურსები ინტერნეტში
* President of the European Parliament – Official Website
* Duties of the President

კატეგორია:ევროპის კავშირი

კატეგორია:ორგანიზაციის პრეზიდენტები
ჰამაგუჩი ოსაჩი

მინი|ჰამაგუტი ოსატი
**ჰამაგუჩი ოსაჩი** (濱口 雄幸; დ.1 აპრილი, 1870, კოჩის პრეფექტურა ― გ. 26 ივლისი, 1931, ტოკიო) — იაპონიის პოლიტიკური მოღვაწე. 1924–1926 წლებში ფინანსთა მინისტრი, 1927 შინაგან საქმეთა მინისტრი. მინსეიტოს პარტიის შექმნის შემდეგ (1927) მის თავმჯდომარედ აირჩიეს. 1929–1930 და 1931 წლებში იყო პრემიერ-მინისტრი. ჰამაგუტის კაბინეტი მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის დროს (1929–1933) მხარს უჭერდა მონოპოლიებს, იერიში მიჰქონდა მშრომელთა უფლებებზე და აფართოებდა სამხედრო წარმოებას „მრეწველობის რაციონალიზაციის“ გზით. 1930 წელს ნოემბერში ტერორისტმა მძიმედ დაჭრა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
რიხარდ ჰამანი

**ჰაინრიხ რიხარდ ჰამანი** (; დ. 29 მაისი, 1879, ზეჰაუზენი, საქსონია ― გ. 9 იანვარი, 1961, იმენშტადტი, შვაბია) — გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1949). ჰამანის მეცნიერული და ორგანიზატორული მოღვაწეობა ფართო მასშტაბის იყო (თავიდან იდგა იდეალისტურ თვალსაზრისზე, შემდეგ მეთოდოლოგიურად მარქსიზმს დაუახლოვდა). ჰამანის მეცნიერული მოღვაწეობისათვის დამახასიათებელია მოვლენათა ზუსტი ანალიზი ფაქტობრივ მასალაზე დაყრდნობით. გდრ-ის ეროვნული პრემიის ლაურეატი (1949).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Dictionary of Art Historians 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1961
ფრანს ჰალსი

**ფრანს ჰალსი** (დ. 1581 და 1585 შორის, ანტვერპენი — გ. 26 აგვისტო, 1666, ჰარლემი) — ნიდერლანდელი ფერმწერი. ფლამანდიელი ფეიქრის შვილი. ცხოვრობდა ჰარლემში. 1616 მოინახულა ანტვერპენი. სწავლობდა კ. ვან მანდერთან (1600-1603), 1610-იდან ოსტატი.

ჰალსის ხელოვნებისათვის დამახასიათებელია დემოკრატიზმი, ხალხური ტიპებისადმი ცხოველი ინტერესი, ასახა ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლი ჰოლანდიელი ხალხის სულიერი სიმტკიცე; ჰოლანდიური ხელოვნება გაამდიდრა ადამიანთა გრძნობების გამოსახვისა და მოდელის შინაგანი სამყაროს ჩვენების საშუალებებით; იყენებდა თავისუფალ, ტემპერამენტულ მონასმებს. ადრინდელი პერიოდის ნამუშევრებში („წმინდა გიორგის მსროლელთა ასეულის ოფიცერთა ბანკეტი“, 1616, ფ. ჰალსის მუზეუმი, ჰარლემი) ნიშანდობლივია თბილი ტონებისაკენ სწრაფვა, მძიმე, მსუყე მონასმების საშუალებით ფორმათა გულდასმითი მოდელირება. 1620-იან წლებში პორტრეტებთან ერთად ხატავდა ჟანრულ სცენებსა და ცალკეულ რელიგიურ კომპოზიციებს („ლუკა მახარებელი“, „მათე მახარებელი“, დაახლოებით 1623-1625, დასავლეთ ევროპისა და აღმოსავლეთის ხელოვნებუს მუზეუმი, ოდესა). 1620-1630-იანი წლებში პორტრეტებში ჰალსმა შექმნა ჰოლანდიური ტიპების საინტერესო გალერეა, გააფართოვა მოდელების სოციალური წრე.

thumb|left|„ვ. ვან ჰეიტჰეიზენის“ პორტრეტი
thumb|right|250px|"წმინდა გიორგის მსროლელთა ასეულის ოფიცერთა ბანკეტი"
ბურჟუაზიის წარმომადგენლებიდან („ვ. ვან ჰეიტჰეიზენი“, დაახლოებით 1625-1636, სახელმწიფო მუზეუმი, ვადუცი) დეკლასირებულ ელემენტებამდე, რომლებიც წარმოსახა როგორც ხალხის ენერგიის ნამდვილი მატარებელნი („ბოშა ქალი“, ლუვრი, პარიზი; „მულატი“, სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ლაიფციგი, - ორივე - დაახლოებით 1630). ამავე პერიოდში მხატვარმა ჯგუფური პორტრეტის რადიკალური რეფორმა მოახდინა, უარყო კომპოზიციათა პირობითობა და ნაწარმოებებში შეიტანა ცხოვრებისეული სიტუაციები ("წმინდა ადრიანის მსროლელთა ასეულის ოფიცერთა ბანკეტი", დაახლოებით 1623-1627, ფ. ჰალსის მუზეუმი, ჰარლემი და სხვ.). 1640-იანი წლები პორტრეტებში ღრმავდება ფსიქოლოგიური დახასიათება ("წმინდა ელისაბედის ჰოსპიტლის რეგენტები", 1641, იქვე; ახალგაზრდა კაცის პორტრეტი, დაახლოებით 1642-1650, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი დ სხვ.). ამ ნამუშევრების კოლორიტი უკვე მოვერცხლისფრო-რუხი ტონალობისაა. ჰალსის გვიანდელი ნამუშევრები შესრულებულია ძალზე თავისუფალი მანერით და გადაწყვეტილია ძუნწი ფერადოვანი გამით, აგებულია შავ-თეთრი ფერების კონტრასტებზე ("შავტანსაცმლიანი კაცი", დაახლოებით 1650-1652, ერმიტაჟი, პეტერბურგი და სხვ.); ზოგიერთ მათგანში იგრძნობა ღრმა პესიმიზმი ("მოხუცებულთა თავშესაფრის რეგენტები", 1664, ფ. ჰალსის მუზეუმი, ჰარლემი).

ჰალსი გარდაიცვალა სიღარიბეში, დავრდომილთა სახლში. იგი ევროპული რეალისტური მხატვრობის ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელია; მის შემოქმედებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ჰოლანდიური ფერწერის შემდგომი განვითარებისათვის. მისი გავლენა განიცადეს ა. ბრაუერმა, ძმებმა ა. და ი. ოსტადეებმა, ი. სტენმა და სხვებმა.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1666
კატეგორია:ნიდერლანდელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ჟან ანტუან ჰუდონი

**ჟან ანტუან ჰუდონი**, *უდონი*   (; დ. 20 მარტი, 1741, ვერსალი  — გ. 15 ივლისი, 1828, პარიზი) — ფრანგი მოქანდაკე. ევროპის პორტრეტული ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელი. 

## ბიოგრაფია
1764–1768 იყო საფრანგეთის აკადემიის პენსიონერი რომში, სადაც გაიტაცა ანტიკურმა ხელოვნებამ და ანატომიამ. სახელი გაუთქვა ქანდაკებამ „დიანა“ (1776, თაბაშირი, გოთის სასახლის მუზეუმი, გერმანია), რომელშიც მოდელის არისტოკრატიული დახვეწილობა ერწყმის მკაცრ კლასიცისტურ ფორმებს. შემდომში შექმნა პორტრეტების სერია ჟან-ჟაკ რუსო (1878, თაბაშირი, სამხატვრო მუზეუმი, შვერინი), ბოსტონი ფრანკლინი (1776), ონორე გაბრიელ მირაბო (1791, ორივე ტერაკოტა, ლუვრი, პარიზი). ვოლტერის ბიუსტი (1776) და ქანდაკება (1781, მარმარილო, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი). ჰუდონის პორტრეტებისათვის ნიშანდობლივია ფსიქოლოგიური დახასიათების მრავალმხრივობა და სიმახვილე, ფორმის ცოცხალი ძერწვა, სილუეტის სიცხადე, ექსპრესიულობა. მეტი ლაკონურობითა და ბუნებრივობით ხასიათდება ბავშვებისა და ქალების სახეები („მეუღლის პორტრეტი“, 1787, თაბაშირი, ლუვრი, პარიზი და სხვ.). 1805–1823 წლებში ჰუდონი ასწავლიდა პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული   20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1741
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1828
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პეკა ჰალონენი

**პეკა ჰალონენი** (; დ. 23 სექტემბერი, 1865, ლაპინლახტი, კუოპიოს პროვინცია — გ. 1 დეკემბერი, 1933, ტუუსულა, ჰელსინკის ახლოს) — ფინელი ფერმწერი.

სწავლობდა ჰელსინგფორსში მხატვართა წამახალისებელი საზოგადოების ხატვის სკოლაში (1886–1890), პარიზში ჟიულიანის აკადემიაში (1891–1892) და პოლ გოგენთან (1894). განიცადა სიმბოლიზმის გავლენა. ასახავდა გლეხთა ცხოვრებას. მისი კომპოზიციები ნათელი და ცხადია, სახეები — ლაკონიური, კოლორიტი — მდიდარი („მომკელი“, 1891; „სამუშაოდან დაბრუნება“, 1905, ორივე — ათენეუმი ჰელსინკი).

## გალერეა 

Pekka Halonen - Tienraivaajia Karjalassa.jpg|„ტყისმჭრელები“
Pekka_Halonen_-_Saunassa.jpg|„საუნაში“
Pekka_Halonen_-_Nainen_veneess%C3%A4.jpg|„ქალი ნავში“
Pekka_Halonen_Omakuva.jpg|ავტოპორტრეტი
Pekka_Halonen_Viulunsoittaja.jpg|„მევიოლინე“
Pekka_Halonen_-_Niittomiehet.jpg|„მომკელი“

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ფინელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ევროპის ჰიმნი

**ევროკავშირისა და ევროპის საბჭოს ჰიმნი** — ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის მე-9 სიმფონიის უკანასკნელი ნაწილი. ბეთჰოვენმა ჰიმნი შექმნა ფრიდრიხ შილერის ლირიკული პოემის „ოდა სიხარულს“ მიხედვით. იგი ევროპულ ჰიმნად აღიარებულ იქნა 1972 წელს ევროპის საბჭოს მიერ ჰერბერტ ფონ კარაიანის ოფიციალური საორკესტრო არანჟირებით. ევროკავშირის ენებს შორის დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად ჰიმნს ოფიციალური ტექსტი არ აქვს და მაშასადამე არ იმღერება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:ჰიმნები
ევროპის დროშა

**ევროპის დროშა**, ან **ევროპული დროშა** —  ლურჯ ფონზე წრიულად განლაგებული 12 ოქროსფერი ვარსკვლავის ერთობლიობა. სიმბოლურად, დროშა „დასავლური სამყაროს ლურჯ ცაზე ვარსკვლავები განასახიერებენ ევროპის ხალხებს, წრეზე განფენილს, მათი ერთიანობის ნიშნად. მათი რიცხვი უცვლელია და თორმეტს უდრის, რაც ყოველივე დახვეწილისა და გამთლიანებულის სიმბოლოა“. დროშა 1955 წელს ევროპის საბჭოს მიერ შეიქმნა.

 ღვთისმშობლის ქანდაკება.]]
დროშაზე გამოსახულ 12 ვარსკვლავთან დაკავშირებით სხვადასხვა ვარაუდები არსებობს. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული არის მისი დაკავშირება სტრასბურის საკათედრო ტაძარში დაცულ წმინდა მარიამის (წმინდა ქალწულის) ქანდაკებასთან, რომელსაც თავზე 12-ოქროსვარსკვლავიანი დიადემა ადგას. 

დროშა შექმნა ევროპის საბჭომ, 1955 წლის 8 დეკემბერს, ირლანდიის წარმომადგენლის მიერ შემოთავაზებული დიზაინის საფუძველზე. ევროპის საბჭოს თავიდან სურდა, რომ დროშა გამოყენებული ყოფილიყო ევროპული ინტეგრაციის მიზნებისათვის, ამიტომ ევროკავშირის წინამორბედმა, ევროპის თანამეგობრობამ, დაამტკიცა იგი 1986 წლის 26 მაისს. მიუხედავად იმისა, რომ დროშა გამიზნული იყო მთელი ევროპისთვის, დღეს იგი არის მხოლოდ ევროპის კავშირის სიმბოლო. მაასტრიხტის შეთანხმების შემდეგ იგი ოფიციალურად იქნა აღიარებულია ევროპის დროშად.

ვალუტის კურსების ცხრილებში ეს დროშა ევროს გრაფიკულ სიმბოლოდაც გამოიყენება.

## ევროკავშირის დროშის დიზაინის სხვა კანდიდატები 

File:Old EU flag 1.gif
File:Former Flag of the International Paneuropean Union.svg|პანევროპული კავშირის დროშა.
File:Old EU flag 3.gif
File:Old EU flag 4.gif
File:Council of Europe flag 1953.svg
File:Old flag of the European Movement.svg|ევროპული მოძრაობის დროშა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროკავშირის დევიზი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის დროშა - ევროპის საბჭოს ოფისი საქართველო
*რა სიმბოლოა ევროკავშირის დროშაზე და რატომ არ უნდა ჩამოხიოს და დაწვას ის ჭეშმარიტმა ქრისტიანმა, კახა გოგოლაშვილი, რონდელის ფონდის უფროსი მკვლევარი
* EU's graphical specifications for the flag
* The symbols of the European Union : The flag of the Council Europe

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ევროკავშირის დევიზი

**ევროკავშირის დევიზი** — „ერთიანობა მრავალფეროვნებაში“, შეირჩა 2000 წელს ჩატარებული არაოფიციალური სასკოლო კონკურსის შედეგად და მიღებულ იქნა ნიკოლ ფონტენის მიერ, რომელიც იმ დროს ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტი იყო. შემდგომში იგი ჩნდება ევროპის კონსტიტუციის ტექსტში და ევროკავშირის ვებ-საიტზე მოდიფიცირებული ფორმით: „მრავალფეროვნებით გაერთიანებულნი“.

## ევროკავშირის დევიზი წევრი სახელმწიფოების ოფიციალურ ენებზე
* ბერძნულად - &#917;&#957;&#972;&#964;&#951;&#964;&#945; &#963;&#964;&#951;&#957; &#960;&#959;&#955;&#965;µ&#959;&#961;&#966;&#943;&#945; 
* გერმანულად - In Vielfalt geeint 
* დანიურად - Forenet i mangfoldighed
* ესპანურად - Unidos en la diversidad
* ესტონურად - Ühtsus erinevuses
* ინგლისურად - United in diversity 
* ირლანდიურად - Aontaithe san éagsúlacht
* იტალიურად - Unita nella diversità
* ლატვიურად - Vienot&#299;ba da&#382;h&#257;d&#299;b&#257;
* ლიეტუვურად - Vienyb&#279; &#303;vairialypi&#353;kume
* ნიდერლანდურად - Eenheid in verscheidenheid
* პოლონურად - Jedność w różności
* პორტუგალიურად - Unidade na diversidade
* სლოვაკურად - Jednota v rozdielnosti
* სლოვენურად - Zdru&#382;eni v raznolikosti
* ფინურად - Erilaisina yhdessä 
* ფრანგულად - Unie dans la diversité 
* შვედურად - Förenat i mångfalden
* ჩეხურად - Jednotnost v r&#367;znorodosti

## სხვა ენებზე
* ბასკურად - Aniztasunean bat eginik
* ბულგარულად - &#1045;&#1076;&#1080;&#1085;&#1085;&#1080; &#1074; &#1084;&#1085;&#1086;&#1075;&#1086;&#1086;&#1073;&#1088;&#1072;&#1079;&#1080;&#1077;&#1090;&#1086;
* გალისიურად - Unidos na diversidade
* ესპერანტოზე - Unui&#285;inte en diverseco
* თურქულად - Çoklukta birlik
* კატალანურად - Units en la diversitat
* უელსურად - Yng glym mewn gwahaniaeth
* ლათინურად - In varietate concordia
* ლუქსემბურგულად - Eenheet an der Verschiddenheet
* რუმინულად - Unitate în diversitate
* რუსულად - В разнообразии — согласие
* შოტლანდიურად - Ae mynd, monie kynd (Scotland and Ulster)
* ხორვატულად - Ujedinjeni u razli&#269;itosti

## რესურსები ინტერნეტში
* [ევროკავშირის დევიზი ევროკავშირი(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98)ს ოფიციალურ საიტზე]

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კავშირი
ავგუსტ ვილჰელმ ჰოფმანი

**ავგუსტ ვილჰელმ ჰოფმანი**  (; დ. 8 აპრილი, 1818, ჰისენი — გ. 5 მაისი, 1892, ბერლინი) — გერმანელი ქიმიკოსი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ჰისენის უნივერსიტეტი. იყო ი. ლიბიხის მოწაფე. 1845–1865 ლონდონის სამეფო ქიმიის კოლეჯის დირექტორი, 1861-იდან ლონდონის ქიმიის საზოგადოების პრეზიდენტი. 1865–1892 ბერლინის უნივერსიტეტის ქიმიის კათედრის გამგე. 1868 დააარსა გერმანიის ქიმიის საზოგადოება, რომლის თავმჯდომარეც იყო 1892 წლამდე.

ჰოფმანი და მისი სკოლის შრომებს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ქვანახშირის ფისის სამრეწველო გადამუSავებისა და სინთეზური საღებრების წარმოების შექმნაში. 1871 ჰოფმანმა კ. მარციუსთან ერთად აღმოაჩინა C6H5 — NH — CN3 —› CH3 — C6H4 — NH2 ტიპის გადაჯგუფება. 1881 ჰოფმანმა აღმოაჩინა კარბომჟავების ამიდებისაგან ამინების მიღება.
## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1818
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
გროზნო

**გროზნო** (; ) — ჩეჩნეთის დედაქალაქი რუსეთში. ქალაქი დაარსდა 1918 წელს და მდებარეობს მდინარე სუნჯაზე. 2002 წლის სრულიად რუსეთის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 210 720 ადამიანს (ათი წლის წინანდელი მოსახლეობის ნახევარზე ოდნავ მეტს), ხოლო 2008 წლის მონაცემებით მოსახლეობამ 230 100 შეადგინა.

## სახელი 
მშობლიური სახელი *Соьлж-ГІала* — ითარგმნება, როგორც „ქალაქი სუნჯაზე“. სახელი რუსულად *Грозный* — ითარგმნება, როგორც „მრისხანე“.

## ისტორია
1818 წელს დაარსდა რუსული ციხესიმაგრე გროზნაია რუსულ საბრძოლო ხაზზე, რომელიც კავკასიის ომის დროს გადიოდა მდინარე სუნჯაზე. 1869 წელს მას ეწოდა გროზნო და მიენიჭა ქალაქის სტატუსი.

ამ დროისთვის ქალაქის მაცხოვრებელთა დიდ ნაწილს წარმოადგენდნენ თერგის კაზაკები. მოსახლეობის სწრაფი ზრდა მას შემდეგ დაიწყო რაც XX საუკუნის დასაწყისში საფუძველი ჩაეყარა ქალაქის მახლობლად ნავთობის მოპოვება-გადამუშავებას. რუსეთის ოქტომბრის რევოლუციის პერიოდში ქალაქი დენიკინის ძალებსა და წითელ არმიას შორის ბრძოლის არეალს წარმოადგენდა 1919 წელს ქალაქი დენიკინის არმიის ხელში იყო 1920 წელს ბრძოლის შედეგად ქალაქი წითელმა არმიამ დაიკავა. 1921 წლიდან გროზნო ჩეჩნური ნაციონალური ოლქის ცენტრი გახდა, რომელიც თერგის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში არსებობდა. 1922 წელს თერგის სსრ გაუქმდა და გროზნო ჩაჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური ოლქის ცენტრი გახდა. 1934 წელს ავტონომიური ოლქი გაუქმდა და გროზნო ჩაჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ დედაქალაქი გახდა. 1991 წელს გამოცხადდა ჩეჩნეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა იჩქერია და დედაქალაქად გროზნო განისაზღვრა. 1994 წელს დაიწყო რუსეთ-ჩეჩნეთის პირველი ომი და ქალაქი მასშტაბური ბრძოლების არეალად იქცა. პრეზიდენტ ჯოხარ დუდაევის ლიკვიდაციის შემდეგ ქალაქს მის პატივსაცემად *ჯოხარ-ღალა* ეწოდა. ბრძოლების შედეგად გროზნო იჩქერიის ძალების კონტროლის ქვეშ დარჩა. 1999 წელს დაწყებულ ჩეჩნეთის მეორე ომამდე, ბრძოლების შედეგად ქალაქი თითქმის პირწმინდად განადგურდა. 2000 წლიდან რუსულმა ძალებმა ჩეჩნეთის უმეტეს ტერიტორიაზე და ქალაქ გროზნოზე კონტროლი აღადგინეს. ჩეჩნეთმა ფედერალური რესპუბლიკის სტატუსი მიიღო, გროზნო ჩეჩნეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი გახდა. 2007 წლიდან ქალაქის მასშტაბური აღდგენა-რეაბილიტაცია დაიწყო.

## მოსახლეობა 
## ტრანსპორტი 
გროზნოზე გადის ჩრდილოეთ კავკასიის ცენტრალური მაგისტრალი, ქალაქი რკინიგზით უკავშირდება ჩეჩნეთისა და რუსეთის სხვადასხვა ქალაქებს. ქალაქის მახლობლად ორი აეროპორტია: ხანკალას აეროდრომი და გროზნოს საერთაშორისო აეროპორტი. 90-იან წლებში წარმოებულ ბრძოლებამდე ქალაქში არსებობდა ტრამვაის და ტროლეიბუსის მუნიციპალური ტრანსპორტი თუმცა ბრძოლების შედეგად ხაზები ისე განადგურდა რომ შეუძლებელი გახდა მათი რეაბილიტაცია და ხაზები საბოლოოდ გაუქმდა.

## კლიმატი 
## დაძმობილებული ქალაქები 
## სქოლიო
კატეგორია:გროზნო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კავკასიის ქალაქები
კატეგორია:ჩეჩნეთის ქალაქები
ევროკავშირის ენები

ევროკავშირში შემავალი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე 60-მდე ენა გამოიყენება, მათ შორის ამ ორგანიზაციის მიერ ოფიციალურად აღიარებულია მხოლოდ 24.

## ევროკავშირში გავრცელებული ენები
აქ მოტანილი ცხრილი ასახავს ევროკავშირის 5 უდიდესი ენის გავრცელების მაჩვენებლებს ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების ტერიტორიაზე.

## ევროკავშირის ოფიციალური ენები
# ბულგარული - ბულგარეთი
# ბერძნული - საბერძნეთი, კვიპროსი
# გერმანული - გერმანია, ავსტრია, ლუქსემბურგი
# დანიური - დანია
# ესპანური - ესპანეთი
# ესტონური - ესტონეთი
# ინგლისური - დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია, მალტა
# იტალიური - იტალია
# ლატვიური - ლატვია
# ლიეტუვური - ლიეტუვა
# მალტური - მალტა
# ნიდერლანდური - ნიდერლანდები, ბელგია
# პოლონური - პოლონეთი
# პორტუგალიური - პორტუგალია
# სლოვაკური - სლოვაკეთი
# სლოვენური - სლოვენია
# უნგრული - უნგრეთი
# ფინური - ფინეთი
# ფრანგული - საფრანგეთი, ბელგია, ლუქსემბურგი
# შვედური - შვედეთი, ფინეთი
# ჩეხური - ჩეხეთი

ყველა გადაწყვეტილება, რომელიც მიიღება ევროკავშირის ოფიციალური ორგანოების მიერ, ითარგმნება ყველა ოფიციალურ ენაზე და ევროკავშირის მოქალაქეები უფლებამისლნი არიან თავის შეკითხვებზე პასუხები მიიღონ ნებისმიერ ოფიციალურ ენაზე. უმაღლესი დონის შეხვედრებზე უზრუნველყოფილია მონაწილეთა გამოსვლების თარგმანი ყველა ოფიციალურ ენაზე (საჭიროების შემთხვევაში). ევროპარლამენტისა და ევროკავშირის საბჭოს სესიები ყოველთვის ტარდება სინქრონული თარგმანის თანხლებით. უნდა აღინიშნოს, რომ ევროკავშირის ინსტიტუტებში ოფიციალური გამოსვლებისა და დოკუმენტების თარგმნის მიზნებისათვის სოლიდური თანხები იხარჯება, კერძოდ, ეს მაჩვენებელი 2004 წელს შეადგენდა 540 მლნ ევროს, ხოლო 2005 წელს - 800 მლნ-ს (დაგეგმილი მაჩვენებელი), რაც ევროკავშირის ბიუჯეტის თითქმის 25%-ს შეადგენს.

მიუხედავად ევროკავშირის ენების დეკლარირებული თანასწორობისა, პრაქტიკაში სხვა პროცესები მიმდინარეობს. შეიმჩნევა ტენდენცია ორენოვნებაზე გადასვლისა, როდესაც ძირითად ენებად გამოიყენება *ინგლისური* და *ფრანგული*, ხოლო იშვიათ შემთხვევებში ასევე *გერმანულიც*.

## ევროკავშირის სხვა ენები
*ირლანდიური ენა

მიუხედავად იმისა, რომ ირლანდია ევროკავშირს მიუერთდა 1973 წელს და მისი პირველი ოფიციალური ენა ირლანდიური იყო, იგი არ იქნა აღიარებული ევროკავშირის ოფიციალურ ენად (თუმცა ევროკავშირის შეთანხმებები ქვეყნებოდა ამ ენაზეც). 2005 წლის 13 ივნისს ეს ხარვეზი შეივსო. და იგი 21-ე ოფიციალურ ენად გამოცხადდა.

*კატალანური, გალისიური და ბასკური ენები.

აღნიშნული ენები სახელმწიფო დონეზე ოფიციალურად არ ითვლება თვით ესპანეთში, მაგრამ ევროპის კავშირის საბჭოს 2005 წლის 13 ივნისის რეზოლუციით ევროკავშირის ინსტიტუტებს უფლება მიეცათ მათი გამოყენებისა. ეს რეზოლუცია არ გულისხმობს მათ გამოცხადებას ევროკავშირის ოფიაციალურ ენებად.
 
*უელსური და შოტლანდიური ენები

ზემოთაღნიშნული რეზოლუციის კვალდაკვალ გამოჩნდა საპარლამენტო მოთხოვნა დიდი ბრიტანეთის ეროვნულ უმცირესობათა ამ ენების სტატუსის თაობაზე.  ამ საკითხის გადაწყვეტა მომავალში არის დაგეგმილი.

კატეგორია:ევროპის კავშირი
იოზეფ ფონ ჰამერ-პურგშტალი

thumb|იოზეფ ფონ ჰამერ-პურგშტალი
**იოზეფ ფონ ჰამერ-პურგშტალი** (დ. 9 ივნისი, 1774, გრაცი ― გ. 23 ნოემბერი, 1856, ვენა), ავსტრიელი აღმოსავლეთმცოდნე და დიპლომატი. 1799–1807 ავსტრიის დიპლომატიურ სამსახურში იყო ოსმალეთის იმპერიაში. 1847–1849 ვენის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. მისი ძირითადი შრომები ეხება ოსმალეთის იმპერიის ისტორიას. ჰამერ-პურგშტალის მთავარი შრომა ეფუძნება თურქეთის წყაროების შესწავლისა და ავსტრიის არქივს (10-ტომიანი „ოსმალეთის იმპერიის ისტორია“).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრიელი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1774
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1856
რაინჰარდ ჰაიდრიხი

**რაინჰარდ ტრისტან ოიგენ ჰაიდრიხი** ( დ. 7 მარტი 1904 — გ. 4 ივნისი 1942) — გერმანელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ნაცისტური გერმანიის SS-ისა და პოლიციის მაღალი რანგის თანამდებობის პირი და ჰოლოკოსტის მთავარი არქიტექტორი. რაიხის უშიშროების მთავარი სამმართველოს უფროსი (გესტაპოს, კრიპოსა და უსაფრთხოების სამსახურის ჩათვლით) და აგრეთვე ბოჰემიისა და მორავიის „სტელვერტრეტენდერ რაიხსპროტექტორი“. 

საერთაშორისო კრიმინალური პოლიციის კომისიის პრეზიდენტი და 1942 წლის იანვარში ვანზეს კონფერენციის ებრაელთა საკითის საბოლოო გადაწყვეტილების თავმჯდომარე, რაც მიზნად ისახავდა გერმანიის მიერ ევროპაში ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ყველა ებრაელის დეპორტაციასა და გენოციდს. ნაცისტური გერმანიის შიდა მტრების წინააღმდეგ ბრძოლის კოორდინატორი. 

მრავალი ისტორიკოსი რაინჰარდ ჰაიდრიხს მიიჩნევს ნაცისტური რეჟიმის ყველაზე ბნელ ფიგურად; ადოლფ ჰიტლერი ახასიათებდა მას, როგორც „ადამიანს, რკინის გულით“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ჰოლოკოსტის დამნაშავეები
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
ვალერია ჰაჯიბეილი

**ვალერია ქერიმის ასული ჰაჯიბეილი** (დ.  2 ივნისი [ ძვ. სტ. 20 მაისი], 1914, თბილისი — გ. 1995) —  ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს  დამსახურებული არქიტექტორი (1967). 
## ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი. ნამუშევრები: თბილისში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიული ინსტიტუტი (1969), საქართველოს ცენტრალური საარქივო სამმართველოს შენობა (1970), კულტურის სახლი საგარეჯოში (1981) და სხვა.
## რესურსები ინტერნეტში
*ვალერია ჰაჯიბეილი
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული  2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1914
კატეგორია:გარდაცვლილი  1995
აჰმედ-ფაშა (ჯაყელი)

**აჰმედ-ფაშა**, *ჯაყელი* (გ. 1758) — ახალციხის ფაშა 1745-1758 წლებში, ისაყ I-ის ძე. აჰმედ-ფაშა სამთუღიანი ფაშა იყო და სულთნის ვეზირად ითვლებოდა. განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა ახალციხის საფაშოში მაჰმადიანობის შემდგომ გავრცელებასა და მუსლიმანთა საკულტო ნაგებობების მშენებლობას. მისი განკარგულებით ააგეს ახალციხეში აჰმედის სახელობის დიდი მეჩეთი, რომელთანაც დააარსეს სასულიერო სასწავლებელი და ბიბლიოთეკა. მის დროს განსაკუთრებით გაუარესდა საქართველოს მდგომარეობა. ახალციხის ფაშა თვითონ აწესებდა იმერეთის სამეფოდან თურქებისათვის მისაყიდ ტყვეთა რაოდენობას. როდესაც იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა თურქებს ხარკი შეუწყვიტა, სულთან მუსტაფა III-ის დავალებით აჰმედ-ფაშა დაუკავშირდა არზრუმისა და ყარსის ფაშებს, დაღესტნელ ფეოდალებს და 1757 წლის 40-ათასიანი ლაშქარი გაგზავნა იმერეთში. სოლომონმა ხრესილის ველზე სასტიკად დაამარცხა ოსმალეთის ჯარი. ამ მარცხის გამო სულთანმა მუსტაფა III-მ აჰმედ-ფაშა თანამდებობიდან გადააყენა და ციხეში ჩასვა. აჰმედ-ფაშა ციხიდან გაიპარა, მაგრამ მალე ხელახლა დაატყვევეს და სულთნის ბრძანებით თავი მოჰკვეთეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ახალციხის ფაშების სია

## ლიტერატურა 
* ლომსაძე შ., ახალციხის მხარის ისტორიიდან, კრ.: საქართველოს სოციალ-ეკონომიური განვითარების ისტორიიდან (XIX ს.), თბ., 1973;

კატეგორია:ახალციხის ფაშები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1758
კატეგორია:ჯაყელები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
ჰუსეინ რაჰმი გურფინარი

**ჰუსეინ რაჰმი გურფინარი** (დ. 17 აგვისტო, 1864, სტამბოლი — გ. 8 მარტი, 1944, იქვე) — თურქი მწერალი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა სულთნის კარის მოხელის ოჯახში. შეისწავლა ფრანგული ენა. მუშაობდა წვრილი მოხელის თანამდებობაზე. 1908 წელს, ბურჟუაზიული რევოლუციის შემდეგ, მწერლობით ირჩენდა თავს. მისი თხზულებების პერსონაჟები სტამბოლის მკვიდრნი არიან. მწერალი ე. წ. „პატარა კაცის“ გულის მესაიდუმლეა. ილაშქრებს სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ, დასცინის თურქეთის მაღალი საზოგადოების გალომანიას. ავტორია რომანებისა „შიკი“ (1889), „ხასა“ (1900), „მოკვეთილი თავი“ (1942), „გიჟი ვარ“ (1944), მოთხრობების კრებულებისა და პიესებისა. მისი ნაწარმოებების სტილი მსუბუქია, შეიცავს სტამბოლის სალაპარაკო ენის ელემენტებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის VII მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის VIII მოწვევის წევრები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ევროკომისიის პრეზიდენტი

[მინი|ევროკომისიის მოქმედი პრეზიდენტი [ურსულა ფონ დერ ლაიენი]]

**ევროკომისიის პრეზიდენტი** — ევროკავშირის ინსტიტუტებში ყველაზე მაღალი არაარჩევითი თანამდებობის პირი. იგი ინიშნება წევრი სახელმწიფოების მთავრობათა საერთო თანხმობის საფუძველზე და მტკიცდება ევროპარლამენტის მიერ.

## ევროკომისიის პრეზიდენტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტები
*ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები

## რესურსები ინტერნეტში 
*Commission President (ოფიციალური საიტი)
*Terms of office
*Organisation of the European Commission

კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:ევროკომისიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ორგანიზაციის პრეზიდენტები
ვილჰელმ კანარისი

მინი|200პქ|მარჯვნივ|ვილჰელმ კანარისი
**ვილჰელმ ფრანც კანარისი** (; დ. 1 იანვარი, 1887, აპლერბეკი (დორტმუნდი) — გ. 9 აპრილი, 1945, ფლოსენბიურგის კონცენტრაციული ბანაკი) — გერმანელი ადმირალი და ვერმახტის საგარეო დაზვერვი (აბვერი) შეფი მესამე რაიხის პერიოდში.

## ბიოგრაფია 
კანარისი დაიბადა დორტმუნდში და იზრდებოდა დუისბურგში, სადაც შტაინბარტის გიმნაზიაში სწავლა-განათლება მიიღო. 1905 წელს იგი საზღვაო კადეტად შედის ფლოტში და 1916 წლისთვის უკვე კაპიტან-ლეიტენანტია. 1917 წელს იგი მუშაობდა კატაროში, წყალქვეშა ნავების შტაბში, სუბმარინების კომანდანტის მოადგილედ "სავაჭრო ომში". 

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ კანარისი ფრაიკორპსის  მეთაურის ჰერმან ერჰარდტის თანაშემწე და დაახლოებული პირია. 1919 წელს იგი მონაწილეობდა "ლიუტვიც-კაპის პუტჩში", რისთვისაც დაპატიმრებულ იქნა, თუმც ციხეში დიდი ხანი არ დაუყვია და მალევე გაათავისფლეს. 1921 წელს კანარისი დაინიშნა ბალტიის ზღვის ფლოტის საადმირალო შტაბის პირველ ოფიცრად, 1927 წელს კი საზღვაო ძალების შეფის შტაბის რეფერანტად.  1931 წელს კანარისი ხდება ჩრდილოეთის ზღვის ფლოტის შტაბის შეფი.

ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ იგი ნაციონალ-სოციალისტური პარტიის წევრი ხდება და ინიშნება აბვერის შეფად. 1944 წელს  კანარისი, უკვე ადმირალი, ინიშნება ვერმახტის მთავარსარდლობის ეკომომიკური ომის წარმოების განყოფილების უფროსად.

მეორე მსოფლიო ომის მიწურულში კანარისი კავშირს ამყარებს ნაცისტური რეჟიმის მოწინააღმდეგე ოფიცრებთან და გენერლებთან. იგი ავალებს მის უახლოეს თანამშრომლებს, ჰანს ოსტერს და ჰანს ფონ დონანის აბვერის საფარველის ქვეშ შეიმუშაონ ჰიტლერის დამხობის კონკრეტული გეგმები. 1944 წლის თებერვალში იგი გადაყენებულ იქნა აბვერის შეფის თანამდებობიდან და ჰიტლერზე 1944 წლის 20 ივლისის თავდასხმიდან 3 დღის შემდეგ მისი უშუალო მტრის, რაიხის უშიშროების მთავარი სამსახურის (RSHA) VI განყოფილების შეფის, სს-ის ბრიგადენფიურერის ვალტერ შელენბერგის მიერ დაპატიმრებულ იქნა. 

1945 წლის აპრილში დიდი ხნის ძებნის შემდეგ აბვერის ერთ-ერთ სეიფში აღმოაჩინეს კანარისის დღიურები, რომლებიც შეთქმულების ბევრ დეტალს ფარდას ხდიდა. ჰიტლერმა ბრძანება გასცა "ყველა შეთქმულის დაუყოვნებლივი განადგურების" შესახებ და 1945 წლის 9 აპრილს ადმირალი კანარისი და მისი თანაშემწეები, ჰანს ოსტერი, კარლ ზაკი, ლუდვიგ გერე და დიტრიხ ბონჰიოფერი ფლოსენბიურგის საკონცენტრაციო ბანაკში ჩამოხრჩობილ იქნენ.

თუმცა, ზოგიერთი ავტორიტეტული წყარო მიიჩნევს, რომ კანარისმა მაშინ თავი დააღწია ჰიტლერის რისხვას და არგენტინაში გაიქცა. ბოლოს იგი 1947 წელს სწორედ ბუენოს აირესში ნახეს. 

კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები
კატეგორია:დაბადებული  1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 აპრილი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო

**მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო** ( **CJEU**) — ევროპის კავშირის სასამართლო ხელისუფლების ინსტიტუტი, რომელიც შეიქმნა 1952 წელს ქვანახშირისა და ფოლადის ევროპული გაერთიანების შესახებ ხელშეკრულებით. სასამართლოში კავშირის თითოეული წევრი სახელმწიფოდან ერთი მოსამართლეა წარმოდგენილი.

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კავშირი
კატეგორია:საერთაშორისო სასამართლო ორგანოები
კატეგორია:ევროკავშირის ინსტიტუტები
ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი

**ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი** — ევროკავშირის ერთ-ერთი დამხმარე ინსტიტუტი, რომელიც შედგება 350 წევრისაგან, რომლებიც ეკონომიკისა და სოციალური სფეროს სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები არიან. წევრების კანდიდატურას წარადგენენ ეროვნული მთავრობები და მათ 5 წლის ვადით ნიშნავს ევროკავშირის საბჭო. მრავალი საკითხის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებამდე აუცილებელია ამ კომიტეტის აზრის მოსმენა. გარდა ამისა, კომიტეტს საკუთარი ინიციატივით შეუძლია წარადგინოს საკუთარი მოსაზრებები. ეკონომიკისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის მეშვეობით თანამეგობრობის განვითარების პროცესში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ვაჭრობას, მრეწველობასა და პროფესიულ კავშირებს. ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი დაარსდა 1957 წელს, როგორც საერთო ბაზარზე არსებული პრობლემების განხილვის მთავარი ფორუმი. კომიტეტი წარმოადგენს საკონსულტაციო ორგანოს, რომელიც თავის დასკვნებსა და მოსაზრებებს აწვდის უფრო მსხვილ  ინსტიტუტებს, კერძოდ კი საბჭოს, კომისიას და ევროპარლამენტს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კავშირი
ევროპის რეგიონთა კომიტეტი

**ევროპის რეგიონთა კომიტეტი** — ევროკავშირის ერთ-ერთი დამხმარე ინსტიტუტი, რომელიც დაარსებულია მაასტრიხტის ხელშეკრულების საფუძველზე და შედგება რეგიონულ და ადგილობრივ ხელისუფლებათა 222 წარმომადგენლისაგან, რომლებსაც წევრი სახელმწიფოების რეკომენდაციის საფუძველზე ოთხ წელიწადში ერთხელ ნიშნავს ევროპის კავშირის საბჭო. საბჭო ან კომისია ეთათბირებიან კომიტეტს ხელშეკრულებით განსაზღვრული შემთხვევების თაობაზე. გარდა ამისა, კომიტეტს საკუთარი მოსაზრებების გამოთქმაც შეუძლია.

## შემადგენლობა 
კომიტეტი შედგება 353 მუდმივი და ამდენიმე ალტერნატიული წევრისგან.  წარმომადგენლების რაოდენობა განსაზღვრულია მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. წევრების რაოდენობა ქვეყნების მიხედვით გამოიყურება შემდეგნაირად:

## რესურსები ინტერნეტში 
* Committee of the Regions 
* Europe in my Region 
* List of Members
* The committee of the Regions 

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის კავშირი