open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გოგაშენი

**გოგაშენი** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, გოგაშენის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: გოგაშენი, აფნია) ცენტრი. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1740 მ., ახალქალაქიდან დაშორებულია 30 კმ–ით.
## ისტორია 
„ვანის ქვაბთა განგების“ XV-XVI საუკუნეთა მინაწერების მიხედვით, როსტევან რჩეულას ძემ (რჩეულაშვილი) ვანის ქვაბთა მონასტერს შესწირა „გულარშნისა ქუეშეთ აბჯარაული ზუარი“. აბჯარაული ახლაც გოგაშენს ეკუთვნის (მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, გოგაშენის ქვევით), ამიტომ ამ მინაწერში გოგაშენი უნდა იგულისხმებოდეს. 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, გოგაშენი შედიოდა ახალქალაქის ლივის თმოგვის ნაჰიეში (რაიონი). იმჟამად ის ჭაჭკრის (იმდროინდელი სოფელი) სახნავ-სათესი ტერიტორია იყო და მარცვლეულის მოსავალზე წლიურად შეწერილი ჰქონდა 500 ახჩა. 

სავარაუდოდ XIX საუკუნეში, გოგაშენი ისევ მოშენებულა. ახლა აქ 80-მდე კომლია. მაცხოვრებელთა გვარებია: ხუციშვილები, ხოსიტაშვილები, ცისკარიძეები, კოჟორიძეები, ნათენაძეები, თაქთაქიძეები, ბერიძეები.
## გოგაშენის ეკლესია 
სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს მთავარანგელოზის XIII–XIV საუკუნეების ეკლესია. ეკლესია ნაგებია ადგილობრივი, მონაცრისფრო ნათალი ქვებით. აღმოსავლეთ სარკმელს ორმაგი ლილვით შედგენილი ჩარჩო შემოუყვება. ეკლესიასთან ძველი და ახალი გალავანშემოვლებული სასაფლაოა. სოფელში დგას ასევე ღვთისმშობლის ახალი, XIX საუკუნის ეკლესია, სადაც ინახება ადრეული ხანის სტელის ნატეხი. სტელის ერთ გვერდზე გამოსახულია კაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელი მკერდზე აქვს მიდებული. მეორე გვერდზე შემორჩენილია სამსაფეხურიან კვარცხლბეკზე დაყრდნობილი ჯვრის ქვედა მკლავი, მესამეზე კი თითქოს გველის კლაკნილი ტანია გამოსახული, მეოთხეზე — ცხოველის თავი, დაცქვეტილი სამკუთხა ყურებით. მას ყელზე შემოჭდობილი აქვს ადამიანის ხელი, რომელიც ახრჩობს. ამ გამოსახულებას ზევიდან ჯვარი აზის. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 272 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
*ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 3, თბ., 1958.
*ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი, თბ., 1985.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაჩიანი

**ვაჩიანი** — სოფელი საქართველოში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ვაჩიანი, მურჯახეთი, ჩამძვრალა). 

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ვაჩიანის ტბასთან, ახალქალაქ-კარწახის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1760 მ-ზე, ახალქალაქიდან 9 კმ-ში. 
## ისტორია
„გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ (1595) მიხედვით, ოსმალთა მიერ დაპყრობილი ჯავახეთის სოფელი ვაჩიანი შედიოდა ახალქალაქის ლივის აქშეჰირის ნაჰიეში. იქ 17 კომლი ქართველი ცხოვრობდა, ჰყავდათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი, მოჰყავდათ ბოსტნეული, ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი (საზეთედ), იონჯა და იხდიდნენ გამოსაღებს — 19 500 ახჩას. 1703–1704 წლებში ვაჩიანი ექვემდებარებოდა ვინმე ჰალილს და შეწერილი ჰქონდა 6 000 ახჩა.

ვაჩიანს, როგორც ჯავახეთის მხარის ერთ-ერთ დიდ სოფელს, იხსენიებს იოჰან გიულდენშტედტიც (საქართველო მოიარა 1771–1772 წლებში). 1790 წელს ჯავახეთში თურქების და ლეკების წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს ვაჩიანის ციხე აიღო დავით ბატონიშვილმა. 1829 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებით, ვაჩიანი სამხრეთ საქართველოს ნაწილთან ერთად, რუსეთის იმპერიას შეუერთდა. ამ დროს დასახლდნენ აქ ოსმალეთიდან (არზრუმიდან) წამოსული სომხები.

ვაჩიანში ძველი ქართული ეკლესიების ნანგრევებზე აგებულია ახალი ეკლესია, რომელიც XIX საუკუნის 30-იან წლებში აუშენებიათ სომხებს. წყობაში კარგად ჩანს ადრინდელი ხანის სტელები, „ბოლნურმედალიონებიანი“ ლოდები, ქართული წარწერათა ფრაგმენტები (ნუსხური), რომლებიც კედლებში უადგილოდაა ჩაყოლებული („ქრისტე, შეიწყალე მონა შენი ზურაბ“, „ედიშერ“...) და XIII საუკუნეს უნდა ეკუთვნოდეს. 1933 წელს ნ. ბერძენიშვილს ვაჩიანთან უნახავს მოზრდილი ლოდი ქართული (ნუსხური) წარწერით, სადაც საუბარია ზაქარია ამირსპასალარის ბრძანებით ზრესკელი ბერის მიერ „ზუინაქტის“ აშენებაზე, იქვე იხსენიებიან შალვა და მისი ძმა ივანე (ახალციხელები). წარწერა XIII საუკუნით თარიღდება და ამჟამად ახალციხის მუზეუმშია დაცული. ვაჩიანის „ზემო ეკლესიის“ ირგვლივ ძველი სასაფლაოა, სადაც გვხვდება ვერტიკალურად დაყენებული ჯვრიანი ქვები და ყოჩებისა და ცხენების ფიგურები საფლავის ლოდებად.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 801 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თორია

**თორია** — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ეშტიის თემში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ზღვის დონიდან 1880 მეტრი, ნინოწმინდიდან 15 კმ–ზე. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 620 კაცი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელი მდიდარია ისტორიული ძეგლებით. მნიშვნელოვანია სოფლის თავზე, მთაზე არსებული ციკლოპური ციხის ნაშთები. შემორჩენილია კედლები. შეიმჩნევა რთული კომპლექსი. იმავე მთაზე არის სამლოცველო, რომელშიც ძველი საკურთხეველია.

სოფელში ყოფილა ქართული ეკლესია, რომლის დუღაბიღა შემოგვრჩა. ერთი საბუთით (ს. ჯიქია) 1847 წელს თორიაში ჯერ კიდევ არავინ ცხოვრობდა. ე.ი. ეკლესია იდგა. დაანგრიეს იგი და მისი ქვებით ააშენეს ახალი წმ. დომინიკეს სალოცავი. კედლებში ჯერ კიდევ შეიმჩნევა ქართული ეკლესიის ძველი დამუშავებული ქვები. იქვეა ქართული სასაფლაოს ქვა.

## ლიტერატურა 
* *მ. ბერიძე*, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 364-365.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კოთელია

**კოთელია** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი კოთელია). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ბაკურიან-ახალქალაქის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, ახალქალაქიდან დაშორებულია 15 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 441 ადამიანი.

## ეკლესია
სოფელ კოთელიაში დგას შუა საუკუნეების დარბაზული ტიპის ეკლესია. იგი ახალქალაქიდან 15 კილომეტრითაა დაშორებული. ზღვის დონიდან 1680 მეტრზე. ეკლესიის სახურავის დასავლეთ კეხზე დადგმულია სამრეკლო. ეკლესიის ფასადები მოპირკეთებულია მოწითალო ფერის ანდეზიტის კვადრებით. სამხრეთისა და დასავლეთის ფასადზე გვხვდება მოკვეთილი ჯვრები. სამხრეთ შესასვლელი ამჟამად ამოქოლილია. სამხრეთისავე ფასადზე ჩადგმულია ნაცრისფერი ქვა, რომელზეც მხედრული წარწერაა. წარწერაში მოხსენიებულია აღმშენებელი ქიშვად ავალიშვილი. ნიკო ბერძენიშვილი ამ წარწერას ასე კითხულობს:  ხელწერის მიხედვით იგი წარწერას XV-XVI საუკუნეებით ათარიღებს. XIX  საუკუნეში ეკლესიაზე ოთხსვეტიანი სამრეკლო დაუშენებიათ.

## ფოტოგალერეა

ფაილი:Kotelia. R. Beridze (3).JPG|კოთელია. ეკლესიის ჩრდილოეთის კედელი
ფაილი:Kotelia. R. Beridze (2).JPG|საფლავის ქვა მხედრული წარწერით
ფაილი:Kotelia. R. Beridze (5).JPG|მხედრული წარწერა სამხრეთ კედელზე
ფაილი:Kotelia. R. Beridze (1).JPG|სარკმელი ბარელიეფური გამოსახულებით
ფაილი:Kotelia. R. Beridze (6).JPG|ეკლესია. შესასვლელი. დასავლეთის კედელი
ფაილი:Kotelia. R. Beridze (7).JPG|ეკლესიის ხედი სამხრეთ–დასავლეთიდან

## ლიტერატურა
* *ხარაძე კ.* ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, გვ. 29, თბ., 2003 

## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კორხი

**კორხი** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, არაგვის თემში, ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1660 მეტრი, ახალქალაქიდან დაშორებულია 9 კმ–ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 446 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მამწვარა

**მამწვარა** — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, გონდრიოს თემში. მდებარეობს ხანჩალის ტბის ჩრდილოეთით, მდინარე ფარავნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ნინოწმინდიდან დაშორებულია 13 კმ-ით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 782 კაცი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Kraftwerk 2

***Kraftwerk 2*** — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა გერმანიაში, 1972 წელს და ჩაიწერა პროდიუსერ კონი პლანკის დახმარებით.

ალბომი შეიცავს სინთეზატორების, გიტარების, ბას გიტარების, ფლეიტისა და ვიოლინოს მკვეთრ ინსტრუმენტულ პარტიებს. ელექტრონული ეფექტები მიღებული იქნა ფირებზე მანიპულირებით. მთლიანობაში, ალბომის ჟღერადობა ოდნავ მოგუდულია, როგორც კომპოზიციაში Megaherz, ჯგუფის პირველი სტუდიური დისკიდან.

ბრიტანეთში ალბომი გამოიცა 1973 წლის მარტში.

დისკიდან არცერთი კომპოზიცია ცოცხლად არ შესრულებულა ალბომის Autobahn გამოცემიდს შემდეგ. Kraftwerk 2 არ გამოსულა ოფიციალურ კომპაქტ-დისკზე.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* რალფ ჰიუტერი – ორგანი, ელექტრონული ფორტეპიანო, ბასი, რითმ მანქანა, ქსილოფონი, ჰარმონიკა
* ფლორიან შნაიდერი – ფლეიტა, ვიოლინო, გიტარა, ეფექტები, ქსილოფონი
* კონი პლანკი – ხმის ინჟინერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები
კატეგორია:1972 წლის ალბომები
კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
ფილოლოგების სიმღერები

„**ფილოლოგების სიმღერები**“ () — ე.უ. გორდონის და ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლექსების კრებული, რომელშიც ასევე შეტანილია ხალხური სიმღერები. ეს არის ჯონ ტოლკინის ყველაზე რთულად მოსაძიებელი გამოცემა, რომელიც გავრცელდა 1936 წელს.

კრებულში შეტანილია სულ 30 ლექსი, საიდანაც 13 ეკუთვნის ტოლკინს.

თავდაპირველად წარმოადგენდა გორდონის მიერ 1921-1926 წლებში შეგროვებულ ნაწერებს. ა. სმითის (ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯი), ლიდსის უნივერსიტეტის ყოფილი სტუდენტის მიერ იგი 1935-1936 წლებში სტუდენტებს შეზღუდული რაოდენობით დაურიგდა.

ვინაიდან სმითს გორდონისა თუ ტოლკინის ნებართვა გამოცემაზე არ მიუღია, ფართო გავრცელებაში ეს კრებული არ გასულა. ასლების დიდი რაოდენობა განადგურდა, როდესაც უნივერსიტეტის კოლეჯი დაიბომბა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ვარაუდობენ, რომ გადარჩა დაახლოებით 14 ასლი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ტოლკინის ბიბლიოგრაფია 

კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები
ვაკის პარკი

**ვაკის პარკი** — რეკრეაციული პარკი თბილისში, ვაკეში. პარკის მშენებლობა დაიწყო 1947 წელს, გაიხსნა 1951 წლის 1 მაისს, როგორც „გამარჯვების პარკი“

ვაკის პარკი გაშენებულია თრიალეთის ქედის მოშიშვლებულ ფერდობზე. მანამდე ამ ტერიტორიაზე იყო თბილისის პლანეროდრომი, რომელიც 1935 წელს მოეწყო საქართველოს სსრ თავდაცვა-ავიაქიმის თაოსნობით. აქ იმართებოდა საპლანერო ფრენები და სხვადასხვა სპორტული ღონისძიება.

პარკის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტის ავტორია ქუჩუ დგებუაძე, დენდროლოგი ნელი ციციშვილი. 1946–1981 წლებში ვაკის პარკის გამწვანება-განაშენიანებას ხელმძღვანელობდა აგრონომ-დეკორატორი გ. მრულიშვილი. 1957–1992 წლებში პარკს ერქვა გამარჯვების პარკი. 2011–2014 წლებში ჩატარდა ვაკის პარკის მნიშვნელოვანი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები.  

ვაკის პარკი გამწვანებულია წიწვოვანი, ფოთლოვანი და მარადმწვანე ხე-მცენარეებით. პარკი ჩრდილოეთის მხრიდან ფართო კიბის მარშებით უკავშირდება ვაკის მთავარ სატრანსპორტო არტერიას — ილია ჭავჭავაძის გამზირს. ცენტრალურ ღერძზე განლაგებულია პარკის მთავარი არქიტექტურული კომპლექსი „დიდების მემორიალი“ — შადრევნების კასკადი, „უცნობი ჯარისკაცის საფლავი“, ქალის ფიგურა — გამარჯვების სიმბოლო (1981, მოქანდაკე გიორგი ოჩიაური, არქიტექტორები ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი, კიაზო ნახუცრიშვილი, ოთარ ლითანიშვილი). დიდების მემორიალის ქანდაკებათა ანსამბლი ნაწილობრივ განადგურებულია ან/და გადატანილია სხვა ადგილას. ვაკის პარკში არის საბავშვო ატრაქციონები, ღია კინოთეატრი, კაფე-ბარები და რესტორანია განთავსებული. სამხრეთ-დასავლეთით პარკს ემიჯნება მიხეილ მესხის სტადიონი. 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვაკის პარკი — თბილისის არქიტექტურის არქივი.

## სქოლიო 
კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში
ფილოგონი (ანტიოქიის პატრიარქი)

**წმინდა ფილოგონი** (გ. 324) —  ანტიოქიის პატრიარქი (314–324 წწ.); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 დეკემბერი, ახალი სტილით — 2 იანვარი. 

პატრიარქი მღვდელმთავრად დადგინებამდე ადვოკატი იყო და იცავდა გლახაკების, ქვრივებისა და ობლების ინტერესებს. დაქვრივების შემდეგ ბერად აღიკვეცა და მალე ანტიოქიის ეპისკოპოსადაც აკურთხეს. კარგი განათლების წყალობით იგი წარმატებით იცავდა მართლმადიდებლობას არიანელთა შემოტევისაგან. გარდაიცვალა 324 წელს.

## ლიტერატურა
* წმიდანთა ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 2003

კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 324
კავკასიური სკოპოლია

**კავკასიური სკოპოლია**, **კარნიოლიის სკოპოლია** () — მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი 50-60 სმ სიმაღლის ბალახია, ღერო ერთი ან რამდენიმეა, სწორმდგომი, ცილინდრული, შიშველი ან გაბნეულია ბეწვებით მოფენილი. ზედა ფოთლები გრძელია, ფართო და წვერზე მომრგვალებული, მთელკიდიანი და შიშველი, ხოლო ქვედა ღეროსეული ფოთლები უფრო მოკლე, ვიწრო შუბისებრი, ბლაგწვერიანი.  

ყვავილები აქტინომორფულია, მარტოული, ზარისებრი ფორმისა და ფოთლების იღლიებში გრძელ ყუნწებზე დაკიდებულია; ჯამი სიფრიფანა, 5 ბლაგვი კბილით, ნაყოფიანობისას ის დიდდება და მჭიდროდ ეკვრის ნაყოფს, გვირგვინი გაფართოებულია, 5 მოკლე სამკუთხა, ბლაგვი ნაკვთით, გარედან სოსანას ფერი, შიგნიდან მოთეთრო, ძირში კი ღია მოყვითალო-მწვანე. ბუტკო ოდნავ აღემატება მტვრიანებს, დინგი სქელია, გაფართოებულია, ნასკვი ორუდიანია, მრგვალი თესლკვირტით. ნაყოფი კოლოფია, სფეროსებრი ან კვრეცხისებრ-წაგრძელებული, წვერში წამახვილებული, სიმწიფისას იხსნება ხუფით. თესლი მრავალია, 3 მმ სიგრძის, მოყვითალო-ყავისფერი. ფესურა მსხვილია, მხოხავი ჰორიზონტალური, 12 სმ სიგრძის და 5 სმ სიგანის. 

იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში, ტენიან ფართოფოთლოვან, იშვიათად კი წიწვოვან ტყეებში, ზღვის დონიდან 1000-1200 მ სიმაღლეზე. უპირატესად შავი ზღვის სანაპირო ზოლში აფხაზეთში, აჭარაში, ასევე იმერეთში, მთიულეთში. საქართველოს გარეთ გავრცელებულია იმიერკავკასიაში. საერთო გავრცელება: სამხრეთი, აღმოსავლეთი და შუა ევროპა, მონღოლეთი, ჩინეთი, იაპონია, ინდოეთი. კავკასიური სკოპოლია ზოგჯერ გვხვდება შმაგასთან ერთად. 

ფესურები აკოპოლამინისა და ჰიოსციამინის სამრეწველო წყაროა. ამზადებენ ამ ალკალოიდების მრავალრიცხოვან პრეპარატს, რომელთაც იყენებენ სპაზმოლიზურ და ქოლინოლიტურ საშუალებებად. სკოპოლამინის პრეპარატებს უპირატესად უნიშნავენ ნევროლოგიასა და ფსიქიატრიაში, მცენარეს ახასიათებს ანტიბაქტერიული აქტივობა, პოპულარულია ვეტერინარიასა და ხალხურ მედიცინაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* კავკასიური სკოპოლია  

## ლიტერატურა
* დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. „ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია“. თბილისი, 2005;
* ლალი დათეშიძე, არჩილ  შენგელია. სტატია  ჟურნალში „მცენარეთა მეცნიერებები“. 2009;
* ხიდაშელი შ., პაპუნიძე ვ.,  საქართველოს ტყის სამკურნალო მცენარეები. ბათუმი, 1980; 
* შენგელია ნუგზარ და თანაავტორები. საქართველოს კაკლოვანი კულტურები. თბ., 2004; 
* შენგელია ზურაბ. სამკურნალო მცენარეთა კულტურა საქართველოში - თბ.: საბჭ. საქართველო, 1983;
* საქართველოს ფლორა. I-XI ტომი. თბილისი. 1971-1987 წწ.

კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
ფუტკარა

**ფუტკარა** (ლათ. Digitalis) — მცენარეთა გვარი შავწამალასებრთა ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია, იშვიათად ბუჩქები ან ნახევრად ბუჩქები. 

გვარში 35-მდე სახეობაა. გავრცელებულია ევროპაში, დასავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში, უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში. საქართველოში იზრდება 4 სახეობა. 

გვხვდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ტყისპირებსა და ბუჩქნარებში, ქვიან ადგილებზე და ჩამონაზვავებზე დაბლობიდან ალპურ სარტყლამდე. გვარის ყველა სახეობა შხამანია, შეიცავს გლიკოზიდებს. გულის დაავადებათა სამკურნალოდ ხმარობენ მცენარის ყველა ნაწილს, განსაკუთრებით ფოთლებს. 

ზოგი მნიშვნელოვანი სამკურნალო მცენარეა: ფუტკარა (ლათ. Digitalis ferruginea) მრავალწლოვანი მცენარეა. საქართველოში სუბალპური ტყის ზონაშია გავრცელებული. პირველ წელს კიდემთლიანი, ბუსუსიანი, მოგრძო ფოთლები როზეტად უვითარდება, მეორე წელს — დაღარულ ბუსუსებიან ღეროზე ჟანგისფერლაქებიანი მჯდომარე ფოთლები აქვს. მტევან ყვავილედს ჟანგისფერ-ყვითელი ყვავილები ქმნის. ძოწი ანუ წითელი ფუტკარა (ლათ. Digitalis purpurea) ჩვენში მხოლოდ კულტურაშია გავრცელებული (მისი სამშობლოა შუა ევროპა). 

ლამაზი წითელი ყვავილები აქვს, დეკორატიულია. წამწამოვან ფუტკარას (ლათ. digitalis ciliata) მჯდომარე ლანცეტა ფოთლები და მოთეთრო ყვავილები აქვს. საქართველოში კავკასიონზე გვხვდება.

## ადგილობრივი სახელწოდებები
საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში **ფუტკარას** სხვადასხვა სახელებით მოიხსენიებენ:

*ხევსურეთი — **ტყის სარო**
*ფშავი — **სასუტკა, სასუტელა**
*მთიულეთი — **თაფლანა, ძაღლის-ენა**
*ქვემო იმერეთი — **ჯიღამშვილდა**
*აჭარა — **მაწვიმარა, საშხაფუნა**

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ფუტკარა — Digitalis 
* ფუტკარა — Digitalis 
* ფუტკარა — Digitalis 

## სქოლიო
კატეგორია:შავწამალასებრნი
ჰოსნი მუბარაქი

**მოჰამედ ჰოსნი მუბარაქი**, () უფრო გავრცელებული სახელი **ჰოსნი მუბარაქი** (; დ. 4 მაისი, 1928, კაფრ-ელ-მუსაილაჰა, ეგვიპტე — გ. 25 თებერვალი, 2020, კაირო) — ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის სამხედრო, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ქვეყნის მეოთხე  პრეზიდენტი 1981–2011 წლებში. თანამდებობა დაიკავა პრეზიდენტ ანვარ ალ-სადათის მკვლელობის შემდეგ. იგი ეგვიპტის ყველაზე ხანგრძლივად მმართველია მუჰამედ ალი ფაშას შემდეგ. 

2011 წლის 11 თებერვალს ჰოსნი მუბარაქი, რომელიც ეგვიპტეს 30 წლის განმავლობაში მართავდა, გადადგა და ძალაუფლება არმიას გადასცა. ხელისუფლება სამხედროების ხელში გადავიდა. 2012 წლის 2 ივნისს კაიროს სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ეგვიპტის ყოფილ პრეზიდენტ ჰოსნი მუბარაქს სამუდამო პატიმრობა შეეფარდა. იგი რეჟიმის წინააღმდეგ გამოსული დემონსტრანტების მკვლელობაშია დადანაშაულებული. გამოჩენის გამოტანის შემდეგ, როგორც ცნობილია, მუბარაქმა გადაიტანა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რიგი კრიზისები. 2013 წლის 13 იანვარს ეგვიპტის საკასაციო სასამართლომ გააუქმა მუბარაქის განაჩენი და საქმის ხელმეორედ განხილვა დანიშნა. განმეორებით პროცესზე, 2015 წლის 9 მაისს, მუბარაქი და მისი ვაჟები მსჯავრდებულად იქნენ ცნობილი კორუფციის ბრალდებით და მიესაჯათ პატიმრობა. მუბარაქი პატიმრობაში მიეცა სამხედრო ჰოსპიტლში, ხოლო მისი ვაჟები 2015 წლის 12 ოქტომბერს კაიროს სასამართლომ გაათავისუფლა. 2017 წლის 2 მარტს გამართლდა საკასაციო სასამართლოს მიერ და 24 მარტს გათავისუფლდა.

გარდაიცვალა 2020 წლის 25 თებერვალს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Egyptian Air Force - Air Marshal Hosni Mubarak 
* European Parliament Resolution on Egypt's Human Rights Situation
* Egyptian government page 
* Egypt After Mubarak 

## სქოლიო 
კატეგორია:ეგვიპტის პრეზიდენტები
კატეგორია:ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ლეპტის-მაგნა

**ლეპტის-მაგნა** () — ანტიკური ქალაქი ლიბიაში. თავდაპირველად, ფინიკიური პორტი იყო. ძვ. წ. 111 წელს ის რომის იმპერიის ნაწილი გახდა. მისი ნანგრევები მდებარეობს ტრიპოლიდან აღმოსავლეთით, 130 კმ-ში.

სავარაუდოდ ქალაქი დაარსებული უნდა იყოს ძვ. წ. XI საუკუნეში, როგორც ფინიკიის კოლონია. მისი მნიშვნელობა მკვეთრად გაიზარდა ძვ. წ. IV საუკუნეში, როდესაც გაიზარდა კართაგენის მნიშვნელობა. ძვ. წ. 146 წელს მესამე პუნიკურ ომში გამარჯვების  შედეგად დაიკავეს რომაელებმა.

ქალაქის მნიშვნელობა გაიზარდა 193 წლის შემდეგ, როდესაც რომის იმპერატორი გახდა ამ ქალაქში დაბადებული სეპტიმიუს სევერუსი (193-211).  იგი ძლიერ ზრუნავდა საკუთარ ქალაქზე და გახადა კიდეც აფრიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი.

III საუკუნეში რომის იმპერიაში არსებული კრიზისისი შედეგად ქალაქის მნიშვნელობა დაეცა. IV საუკუნის შუა წლებში ქალაქი ბევრმა ადამიანმა მიატოვა, მაგრამ იმპერატორ თეოდოსიუს I-ის მეფობისას იგი კვლავ აღდგა და დაიბრუნა თავისი მნიშვნელობა.

439 წელს ქალაქი დაიპყრეს ვანდალებმა. 523 წელს კი ბერბერებმა ააოხრეს.

## ფოტოგალერეა

Image:Leptis Magna market place April 2004.jpg|ბაზარი
Image:Leptis Magna Theatre.jpg|თეატრი
Image:Circus Leptis Magna Libya.JPG|ამფითეატრი

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Comprehensive website, by an archaeologist working on the site
*Livius.org: Lepcis Magna 
*The Main Site at Leptis Magna - Satellite View on Google Maps
* The circus (top) and amphitheatre at Leptis Magna - Satellite View Google Maps
* Complete photo coverage of Leptis Magna

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბიაში
კატეგორია:ლიბიის ისტორია
2012 (ფილმი)

**2012** — 2009 წლის ამერიკული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ როლანდ ემერიხის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ  ჯონ კიუსაკი, ჩივეტელ ეჯიოფორი, ამანდა პიტი, თენდი ნიუტონი, ოლივერ პლატი, დენი გლოვერი და ვუდი ჰარელსონი. სურათის დისტრიბუტორია კომპანია Columbia Pictures.

ფილმი მოგვითხრობა მაიას ტომის კალენდრის მიხედვით 2012 წელს ნაწინასწარმეტყველები კატასტროფის შესახებ. 2012 წელს მზის სისტემის პლანეტები ერთ მწკრივში მოექცევიან, რაც იწვევს გლობალურ კატაკლიზმებს: მძლავრი მიწისძვრები, ცუმანი და ვულკანების ამოფრქვევა ქვეყნებსა და კონტინენტებს ნანგრევებად აქცევს.

რეაქცია ფილმზე არაერთგვაროვანი იყო. კრიტიკოსთა ნაწილი არ დაეთანხმა იმას, რომ ფილმში ასახული მოვლენები შესაძლო მომავალია. მიუხედავად ყველაფრისა, ფილმმა დიდი წარმატება იქონია და მის შემქმნელებს 2009 წლის ნოემბერში უკვე მოუტანა დაახლოებით 235 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავალი.

## სიუჟეტი 
გამოკვლევის მსვლელობისას მეცნიერი მოულოდნელად აღმოაჩენს კარიბჭეს პარალელურ სამყაროში და კონტაქს დაამყარებს თავის ორეულთან იმისათვის, რომ ძველებური ინდიელების წინასწარმეტყველების ახდენას ხელი შეუშალოს...

## როლებში 
* ჯონ კიუსაკი
* ვუდი ჰარელსონი
* დენი გლოვერი
* ოლივერ პლატი
* ამანდა პიტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:როლანდ ემერიხის ფილმები
კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ტექნოლოგიების შესახებ
კატეგორია:ხელისუფლება ფანტასტიკაში
კატეგორია:ფილმები აპოკალიფსის შესახებ
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური სათავგდასავლო ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური მოქმედებითი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმი-კატასტროფები
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები
300 არაგველი (თბილისის მეტრო)

**300 არაგველი** — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც ავლაბრისა და ისანის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 1967 წლის მარტში გაიხსნა. არქიტექტორები — თ. თევზაძე (ვესტიბიული) და გ. ბათიაშვილი (ქვედა სადგური).

მიწისზედა ვესტიბიული რკინაბეტონის ნაგებობაა, აქვს დიდი შემინული ღიობები. ქვედა სადგურში თეთრი მარმარილოთი მოპირკეთებული პილონები გადახურულია კამარით. გვერდით კედელზე დიდი ჭედური პანოა სამასი არაგველის გმირობის თემაზე (მოქანდაკეები თ. და გ. გიგაურები).

## გალერეა 

300Aragveli2.JPG|სადგურის ინტერიერი.ზვიად ავალიანის ფოტო

## იხილეთ აგრეთვე 
* თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი
ანა პეკუინი

**ანა ჰელენ პეკუინი** ( დ. 24 ივლისი, 1982, უინიპეგი) — კანადაში დაბადებული ახალზელანდიელი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ქალაქ უინიპეგში. 1992 წელს ცხრა წლის ანამ, როგორც 5000–მა სხვა ნიჭიერმა გოგონამ, მონაწილეობა მიიღო სინჯებში ფლორა მაკგრატის როლზე ფილმში „პიანინო“. ახალგაზრდა ანამ მონაწილეობა მიიღო ამ ფილმის გადაღებაში და დაიმსახურა ოსკარი მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის. ამერიკული კინოაკადემიის ეს გადაწყვეტილება ყველა დამსწრებისთვის შოკად იქცა, მაგრამ ყველაზე მეტად ანასთვის. თერთმეტი წლის მსახიობი მიკროფონს მოუახლოვდა და 15 წამის განმავლობაში ხმა ვერ ამოიღო. ამ წარმატებამ ანას გზა გაუხსნა მსოფლიოს საუკეთესო სურათების გადასაღებ მოედნებზე. მან პატარა ჯეინის როლი ითამაშა ფილმში „ჯეინ ეარი“ (1996) და დონას როლი ფილმში „აურზაური“ (1998). განმეორებითი წარმატება მოვიდა ანასთან მარი/როუგის როლის შესრულების შემდეგ ფანტასტიკურ ბლოგბასტერში „X ადამიანები“. ამ როლმა მსახიობს რამდენიმე ნომინაცია მოუტანა სხვადასხვა კინოფესტივალზე. პეკუინი ბისექსუალია.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:ახალზელანდიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სამირ ამინი

**სამირ ამინი**(, ; დ. 3 სექტემბერი , 1931, კაირო — გ. 12 აგვისტო, 2018 , პარიზი) — ფრანგულენოვანი ეგვიპტელი პოლიტოლოგი და ეკონომისტი, გლობალიზაციის შემსწავლელი. დაიბადა კაიროში მედიკოსების ოჯახში, მისი დედა იყო ფრანგი, ხოლო მამა ეგვიპტელი. 1963–1980 წლებში მუშაობდა გაეროს აფრიკის ეკონომიკური განვითარების და დაგეგმარების ინსტიტუტში. *()*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიბერალიზმის ვირუსი 
* ს.ამინის ბიბლიოგრაფია 
* ს.ამინის სტატიების თარგმანი რუსულ ენაზე 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტელი მწერლები
კატეგორია:ეგვიპტელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ეგვიპტელი პოლიტოლოგები
კატეგორია:ეგვიპტელი ეკონომისტები
ფამკე იანსენი

**ფამკე ბემერ იანსენი** (; დ. 5 ნოემბერი 1964, ამსტელვენი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი მსახიობი, რეჟისორი და ფოტომოდელი.

1984 წელს სამოდელო კარიერის დასაწყებად აშშ-ში გადავიდა საცხოვრებლად. ამავდროულად სწავლობდა კოლუმბიის უნივერსიტეტში. დადიოდა ჰაროლდ გასკინის სამსახიობო ხელოვნების კურსებზე — შედეგად ის ლოს-ანჯელესში გადავიდა. აქ ის აგრძელებდა მეცადინეობას და სულ მალე პატარა როლი მიიღო ტელეფილმში „მამები და შვილები“ (1992).

1992 წელს როლი მიიღო ტელესერიალში „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა“, შემდეგ კი ითამაშა ტელესერიალში „მერლოუზ-პლეისი“. 1995 წელს ითამაშა ფილმში „ოქროსთვალი“, სადაც ბონდის მეგობარი გოგონას როლი — ქსენია ონატოპის როლი შეასრულა.

თუმცა ამ წარმატებამ ბოლომდე არ გამოამჟღავნა მისი სამსახიობო შესაძლებლობები. შემდეგ უპირატესობა მიანიჭა დამოუკიდებელ პროექტებში გადაღებას. 1990-იან წლებში ფამკემ მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ფილმში. წარმატება მოუტანა შესრულებულმა როლმა ფილმში „იქს-ადამიანები“ (2000). შემდეგ მონაწილეობა მიიღო არანაკლებ ცნობილ სურათებში.

1995-2000 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა სცენარისტთან და რეჟისორთან ტოდ უილიამსთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ნიდერლანდელი მსახიობები
კატეგორია:ნიდერლანდელი რეჟისორები
კატეგორია:ნიდერლანდელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გოკიო

**გოკიო** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ალასტანის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე გოკიოსწყლის (ჭობარეთის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1760 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 24 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 418 ადამიანი.

## ისტორიული ძეგლები
გოკიო მდებარეობს ისტორიულ ჯავახეთში. სოფლის მახლობლად, ხევის მარცხენა ნაპირზე, ორი გორაა; დასით მდებარე უფრო ამოზიდული და ყელგადაჭრილია. მისი თხემი (ფართობი დაახლ. 150 მ × 70 მ) გალავნის ნანგრევითაა შემოზღუდული. გალავნის შიგნით სათავსების ნაშთებია. ანაკრეფ კერამიკულ ფრაგმენტებში ჭარბობს გვიანდელი ბრინჯაო-ადრინდელი რკინის ხანის ნატეხები. გალავნითაა გამაგრებული გაღმით მდებარე მეორე გორაც, რომლის შიგნით ასევე მოჩანს სათავსების ნაშთები. ანაკრეფ კერამიკაში აქ წინარეფეოდალურთან ერთად ფეოდალური ხანის ნატეხებიცაა. ამჟამად სოფელში შემორჩენილია ორი ეკლესიის ნანგრევი, ადრე კი უფრო მეტი იყო. მომცრო ეკლესიის საკურთხეველში თავდაყირა დაუდგამთ სამხრეთ შესასვლელის ბალავრის ქვა, რომელზეც აყვავებული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. აქვე აწყვია ჯვრიანი ქვები და სამთაღიანი ბრტყელი ფილა. მეორე, დასავლეთით მდგარი, მოზრდილი ეკლესიის (20 მ × 12 მ) კედლები უკეთესად არის შემონახული. ნაგებია გათლილი ქვით. არქიტექტურულ დეტალთაგან შემორჩენილია ოთხი პილასტრი. ორივე ეკლესიას გალავანი ჰქონია, რომელთა შიგნით საფლავის ქვებია (ცხენებისა და ვერძების ქანდაკებები). დიდი ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან საფლავის ქვაზე გამოსახულია მამაკაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელში უჭირავს წრეში ჩასმული ჯვარი. რელიეფური წარწერის ნაშთზე იკითხება მხოლოდ ორი ასონიშანი – „ე“ და „კ“.
## ისტორია
„გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს სოფელ გოკიოში შედიოდა ხერთვისის ლივის ტყიანი ჯავახეთის ნაჰიეში, ცხოვრობდა 18 კომლი: მახარებელი, რუბენ ძე მისი, იოსებ ძმა მისი, ვარაზგულ ესტატეს ძე ქრისტესა, ძმა მისი, იმარინდო ჯვარასძე, ილარიონ ძე მისი, პაპუნა ძმა მისი, გიორგი მახარებლისძე, რევაზ ძმა მისი, ქაქუჩა, ზურაბ ძე მისი, ... ვეფხიასძე, მაზანა, სოზია ძე მისი, იორდანე, ბადურა ბეროზას ძე, ილო ძე მისი. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი; ჰქონდათ ბოსტანი, ერთი თვალი წისქვილი, ერთი თვალი ზეთსახდელი; ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი და იხდიდნენ 15 000 ახჩას წლიურად. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, XVIII საუკუნეში გოკიო იყო: „ქალაქი მცირე. მოსახლენი არიან მესხნი, სომეხნი და ურიანი ვაჭარნი“. 

1917 წელს რევოლუციის შემდეგ აქედან აყრილან ადგილობრივი მცხოვრები თარაქამები (ყარაფაფახები), რომელთაც თავიანთი სახლ-კარი ბორჯომის ხეობიდან ჩამოსული ოსებისათვის მიუყიდიათ. ოსებს ვერ აუტანიათ აქაური ჰავის სიმკაცრე და კვლავ გუჯარეთის ხეობაში დაბრუნებულან. ოსების შემდეგ აქ დასახლებულან სომხები და ახალციხის რაიონიდან მოსული ქართველები. ამჟამად ამ სოფელში სომხური მოსახლეობა ჭარბობს. ქართული მოსახლეობის გვარებია: ტაბატაძეები, ინასარიძეები, ზაზაძეები, ხუციშვილები და სხვ.

## ლიტერატურა 
* მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404.
* ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, თ. ლომოურის და ნ. ბერძენიშვილის რედ., თბ., 1941;
* ჯიქიას., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 2, თბ., 1941; წგ. 3, თბ., 1958.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შონ უილიამ სკოტი

**შონ უილიამ სკოტი** (, დ. 3 ოქტომბერი, 1977) — ამერიკელი კომედიური მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 3 ოქტომბერს 1977 წელს ქალაქ კოტეჯ–გროუვში მინისოტას შტატში, მშენებელის და დიასახლისის ოჯახში. წარსულში მის დედ–მამას, ორივეს სხვა ოჯახები ჰყავდა, და წინა ქორწინებისგან - სამ–სამი შვილი.

მინესოტის მკვიდრი შონი ლოს–ანჟელესში გადავიდა სკოლის დამთავრების შემდეგ და 1997 წელს სერიალისთვის „All My Children“ წარუმატებელი მოსმენის შემდეგ მოეწყო ტელეკომპანია The WB Television Network-ში, კომედიურ შოუში „Unhappily Ever After“. ამავე წელს მისი სატელევიზიო დებიუტი შედგა დრამაში, შემდეგ წელს კი კომედიური შოუს „Something So Right“ ვარსკვლავი გახდა.

მუშაობდა Home Depot–ში და იბრძოდა ყოველივე უმნიშვნელო როლისთვის ტელევიზიაში მანამ, სანამ ერთხელაც არ მიიღო მონაწილეობა ფილმში „ამერიკული ნამცხვარი“. შემდგომში იგი მრავალ ახალგაზრდულ კომედიაში მონაწილეობდა. მას აგრეთვე ჰქონდა ნაკლებად ცნობილი როლები ჰქონდა ტელესერიალებში და Aerosmith-ის მუსიკალურ ვიდეოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Seann William Scott Interview  at UGR

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Adobe Flash Player

**Adobe Flash Player** — პროგრამა ანიმაციისა და ფილმების სანახავად, რომელსაც იყენებს კომპიუტერული პროგრამები, როგორებიცაა ვებ ბრაუზერები და სხვა. Flash Player უშვებდა SWF ფორმატის ფაილებს, რომლის შექმნა შესაძლებელი იყო Adobe Flash-ის ხელსაწყოში, Adobe Flex-ში. 2020 წლის 31 დეკემბრიდან პროგრამას მხარდაჭერა შეუწყდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Adobe Flash Player
* Flash Tester 

## სქოლიო 
კატეგორია:Adobe Systems
სან-ბრუნო

**სან ბრუნო** () — ქალაქი სან მატეოში, კალიფორნია, აშშ.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
YouTube-ის საზოგადოებრივი გავლენა

[thumb|250px|[ლიმ ჯიონგ-ჰიუნი ასრულებს Pachelbel's Canon-ს YouTube-ის ერთ-ერთ ყველაზე ნახვად ვიდეოში]]
2005 წლამდე, სანამ იუთუბი დაიწყებდა მუშაობას, მხოლოდ რამდენიმე მეთოდი არსებობდა ჩვეულებრივი კომპიუტერის მომხმარებლისთვის, რომ განეთავსებინა საკუთარი ვიდეო ინტერნეტ სივრცეში. ადვილი და უბრალო ინტერფეისით, იუთუბმა ყველას, ვისაც აქვს ინტერნეტთან კავშირი, მისცა საშუალება წარედგინათ თავიანთი ვიდეო უდიდეს აუდიტორიას, რომლებსაც ვიდეოს ნახვა შეეძლოთ რამდენიმე წუთში. იუთუბი გახდა ინტერნეტის კულტურის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი.

საზოგადოებრივი გავლენის თავდაპირველი მაგალითი იყო Bus Uncle-ის (ავტობუსის ბიძა) წარმატება 2006 წელს. ის გვიჩვენებს ახალგაზრდა და უფროს მამაკაცს შორის გაცხარებულ დებატებს ჰონგ კონგის ავტობუსში. შემდგომ ვიდეო ფართოდ იქნა განხილული მედიაში. სხვა YouTube-ის ვიდეო, რომელიც გახდა ფართო განხილვის საგანი, იყო *guitar* (გიტარა), რომელშიც ნაჩვენებია Pachelbel's Canon-ს შესრულება ელექტრონულ გიტარაზე. შემსრულებლის სახელი არ არის მოცემული ვიდეოში, მაგრამ შემგომში, როდესაც მილიონობით ნახვა დააგროვა,  *The New York Times*-მა გამოაშკარავა გიტარისტის პიროვნება. იგი იყო 23 წლის სამხრეთ კორეელი ლიმ ჯიონგ-ჰიუნი, რომელმაც ჩაწერა მუსიკა საკუთარ საძინებელ ოთახში.

2008 წელს იუთუბი დაჯილდოვდა Peabody-ის ჯილდოთი.

### 15 ყველაზე ნახვადი ვიდეო YouTube-ის ისტორიაში 
YouTube-ის ყველაზე ნახვადი ვიდეოები 2009 წლის 3 ოქტომბრის მონაცემებით. ყვითლადაა ის ვიდეოები მონიშნული, რომლებიც ერთ დროს პირველ ადგილზე იყვნენ, ხოლო ლურჯად და მუქ ლურჯად ის ვიდეოები, რომლებიც წაიშალა.

* "CANSEI DE SER SEXY Music is My Hot Hot Sex" ვიდეო იყო მიჩნეული, რომ ნახვის რაოდენობა სპეციალურად იყო მომატებული. ის იყო პირველი ვიდეო, რომელმაც მიაღწია 100 მილიონ ნახვას. 2008 წლის 17 მარტს წაშალა ამტვირთველმა.

## სქოლიო 
კატეგორია:YouTube
ICANN

მინი|250პქ|ორგანიზაციის ლოგო
**ICANN** (გამოითქმის /aɪkæn/, აი-კენ) — ინტერნეტ კორპორაცია მინიჭებულ სახელებსა და რიცხვებზე და ინტერნეტში დომენების განაწილების მაკონტროლებელი საერთაშორისო ორგანიზაციაა. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს მარინა-დელ-რეიში, კალიფორნია, აშშ. არასამთავრობო და არამომგებიანი კორპორაცია შეიქმნა 1998 წლის 18 ნოემბერს და მისი დანიშნულება რამდენიმე ინტერნეტთან დაკავშირებული საკითხის რეგულირება იყო, რომელიც მანამდე აშშ-ის მთავრობისთვის სხვა ორგანიზაციების მიერ ხორციელდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ინტერნეტი
კატეგორია:დომენის სახელების რეგულირება
კატეგორია:საინფორმაციო ტექნოლოგიების ორგანიზაციები
MS Oasis of the Seas

thumb|250პქ|Oasis of the Seas 2010 წლის იანვარში
**ზღვის ოაზისი** () — Royal Caribbean International-ის ყველაზე დიდი სამგზავრო გემი მსოფლიოში, რომლის ბორტზე ერთდროულად 6 300 მგზავრის გადაყვანაა შესაძლებელი. ამას გარდა, ზღვის ოაზისს ყველაზე მეტი რაოდენობით აქვს ოთახები აივნებით, ყველაზე დიდი აუზი და მსოფლიოში პირველი პარკი ხეებით, რომელიც გემზეა განთავსებული.

სამი 6-მეტრიანი სანიჩბე ხრახნი მოძრაობაში V12 რვა ძრავს მოჰყავს, რომელთაგან თითოეულის სიმძლავრე 17 500 ცხენის ძალის ტოლია, რაც 30 000 ცხენის ძალის ექვივალენტს უზრუნველყოფს საერთო ჯამში. გემის სიმაღლეა 65 მეტრი, ხოლო მის ბორტზე განლაგებულია ორი 6-სართულიანი კოშკი, რომლებიც 2 700 კაიუტას იტევს 5400 მგზავრისთვის. 

Oasis of the Seas მშენებლობის ღირებულებაა 1,2 მილიარდი დოლარი. მის ბორტზე 400 ტონა მცენარეულობა და მათი მოსაყვანი ნიადაგია. სუპერლაინერი სიგრძეში 360 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 
* *Oasis of the Seas* at RoyalCaribbean.com

კატეგორია:სამგზავრო ლაინერები
ამერიკის მიტროპოლიტები

**ამერიკის მიტროპოლიტები** – აქ წარმოდგენილია ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიტროპოლიტები სია 1970 წლიდან დღემდე

## რესურსები ინტერნეტში
* ამერიკის მიტროპოლიტები

კატეგორია:ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესია
კატეგორია:ამერიკის მიტროპოლიტები
ნეტბუკი

thumb|ASUS Eee White-ის ნეტბუკი
**ნეტბუკი** () — ლეპტოპების კატეგორია, რომელიც გამოირჩევა მცირე ზომით, წონით, ელექტროენერგიის დაბალი მოხმარებით და შედარებით დაბალი ფასით. 

ნეტბუკის ეკრანის ზომა ჩვეულებრივ 7—10 დიუიმს, იშვიათად კი 12 დიუიმს შეადგენს. ნეტბუკებს არ აკომპლექტებენ CD-ს ან DVD-ს წამკითხველებით. ნეტბუკის ძირითადი დანიშნულება არის ინტერნეტში წვდომა და საოფისე პროგამებში მუშაობა. 

## გალერეა

File:Netbook Size.JPG|An Asus Eee PC 1005HA
File:ECS G10IL.jpg|G10IL
File:ASUS Eee PC 900 0010.JPG| Asus Eee PC 900
File:Guang Hua Digital Plaza Launch Acer Aspire One.jpg|Acer Aspire One
File:Zelybron Micro Nina 1.jpg|Zelybron Micro Nina
File:Lenovo IdeaPad S10 wiki.jpg|Lenovo IdeaPad S10
File:Samsung NC20 - Lid Open - Side View.jpg|Samsung NC20
File:XO-Beta1-mikemcgregor-2.jpg|OLPC XO-1

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* "The rise of the Netbook"  CNET-ზე
* "The State of the Netbook" Ars Technica-ზე
* "The Netbook Effect: How Cheap Little Laptops Hit the Big Time" Wired-ზე
* "Light and Cheap, Netbooks Are Poised to Reshape PC Industry" *New York Times*-ზე

კატეგორია:კომპიუტერი
კატეგორია:ნეტბუკები
იონა (ამერიკის მიტროპოლიტი)

**მიტროპოლიტი იონა** (, ერისკაცობაში — **ჯეიმზ პაფხაუზენი**, ; დ. 20 ოქტომბერი, 1959, ილინოისი, ჩიკაგო) — ვაშინგტონისა და ნიუ-იორკის მთავარეპისკოპოსი, სრულიად ამერიკისა და კანადის მიტროპოლიტი. მიტროპოლიტად აირჩიეს 2008 წლის 12 ნოემბერს, ხოლო აღსაყდრება მოხდა 28 დეკემბერს, ვაშინგტონში.

## ბიოგრაფია 
მიტროპოლიტი დაიბადა 1959 წელს ჩიკაგოში (ილინოისის შტატი) და იყო მონათლული საეპისკოპოსო ეკლესიაში. შემდეგ მისი იჯახი გადასხლდა კალიფორნიაში, ქალაქ ლა-ჰოიაში, სან-დიეგოს სიახლოვეს. უმაღლესი განათლება მიიღო სან-დიეგოში, შემდეგ კი სანტა-კრუზის კალიფორნიის უნივერსიტეტში. 1978 წელს მიიღო მართლმადიდებლობა მოსკოვის საპატრიარქოს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სან-დიეგოს ეკლესიაში. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ განაღლება მიიღო კრესტვუდში, ნიუ-იორკის შტატი. 1985 წლიდან - ღვთისმეტყველების კანდიდატი  (Master of Divinity); 1988 წლიდან ღვთისმეტყველების მაგისტრი (Master of Theology) დოგმატიკის საკითხებში. განათლების მიღება გააგრძელა ქალაქ ბერკლის დოქტორანტურაში, კალიფორნია, თუმცა შეწყვიტა განათლების მიღება ბერ-მონაზვნური ცხოვრებისთვის. 1980 წლებში იმყოფებოდა სსრკ-ში, მოსკოვში, სადაც ურთიერთობდა მოსკოვის საპატრიარქოს საგამომცემლო განყოფილებასთან და ეცნობოდა რუსული ეკლესიის ცხოვრების წესს. მისი სულიერი მამა გახდა ვალაამის მონასტერი წინამძღვარი, აქიმანდრიტი (2005 წლის 2 ივნისიდან ტროიცკის ეპოსკოპოსი) პანკრატი. 1994 წელს გახდა დიაკვანი, ხოლო  შემდეგ პრესვიტერი. 2008 წლის 12 ნოემბერს XV სრულამერიკულ საეკლესიო კრებაზე პიტსბურგში, პენსილვანია, იგი აირჩიეს ვაშინგტონისა და ნიუ-იორკის არქიეპისკოპოსად, სრულიად ამერიკისა და კანადის მიტროპოლიტად.. 2009 წლის ნოემბერში გახდა ერთ-ერთი აშშ-ს იმ ქრისტიანულ ლიდერთა შორის, რომლებმაც ხელი მანჰეტების დეკლარაციას მოაწერეს.

## ჯილდოები 
* წმინდა ინოკენტის, მოსკოვისა და კოლომნის მიტროპოლიტის I ხარისხის ორდენი ორდენი. (რუსული მართლმადიდებელი ეკლესია, 2009 წელი)

## თანამდებობის დატოვება 
თანამდებობა დატოვა 2012 წლის 7 ივლისს. მიტროპოლიტმა იონამ მიმართა სინოდს გადადგომის თხოვნასთან დაკავშირებით, შედგა სატელეფონო კონფერენცია, რომელსაც ყველა ეპისკოპოსი ესწრებოდა, გარდა მისი მაღალყოვლადუსამღვდელოესობისა, მეხიკოსა და სრულიად მექსიკის მთავარეპისკოპოსისა ალეხოსი.

მიტროპოლიტმა იონამ შემდეგი სიტყვებით მიმართა სინოდის წევრებს:

## რესურსები ინტერნეტში
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ამერიკის მიტროპოლიტები
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა

***დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა*** () აგრეთვე ცნობილი როგორც „დიდი გამყინვარება 3“ — 2009 წლის ანიმაციური 3-D ფილმი. იგი არის ფილმების სერიის **დიდი გამყინვარება** გაგრძელება, გამოშვებული კომპანიის Blue Sky Studios და გავრცელებული კომპანიის 20th Century Fox მიერ. ფილმის პერსონაჟების როლებს ახმოვანებენ რეი რომანო, ჯონ ლეგუიზამო, დენის ლირი, ქუინ ლატიფა, შონ უილიამ სკოტი, ჯოშ პეკი, საიმონ პეგი და კრის უეჯი.

## სიუჟეტი 
გმირების ცხოვრებაში მოხდა გარკვეული ცვლილებები. მამონტები მანფრედი და ელი შვილს ელოდებიან; ვეფხვი დიეგო ჩაეშვა ფიქრებში იმაზე, თუ რატომ გახდა ის ასეთი "კეთილი" მეგობრების კომპანიაში; ზარმაცა სიდი, რომელიც ოცნებობს თავისი საკუთარი ტომის შექმნაზე, გადაწყვეტს რომ მოიპაროს დინოზავრის რამდენიმე კვერცხები. სიდის გადასარჩენად გამგზავრებული მეგობრები აღმოჩნდებიან უჩვეულო მცენარეთა სამყაროში, რომელიც იმალებოდა ყინულების ქვეშ, სადაც ისინი შეხვდებიან დინოზავრებს და აგრესიულ გარემოებას, და ასევე გაიცნობენ დინოზავრებზე მონადირეს – სახელად ბაკი...

## მსახიობები 
* შონ უილიამ სკოტი
* ქვინ ლატიფა
* საიმონ პეგი
* ჯონ ლეგუიზამო
* რეი რომანო

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2009 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:დიდი გამყინვარება (ფილმების სერია)
მინა (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**წმინდა მინა** (გ. 552) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (536-552); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 25 აგვისტო, ახალი სტილით - 7 სექტემბერი. იგი თავდაპირველად ხუცესად მსახურობდა კონსტანტინოპოლში და ღირსი სამსონ უცხოთშემწყნარებლის დავრდომილთა თავშესაფრის ზედამხედველი იყო წმინდა იუსტინიანე I-ის (527-565) ზეობისას. სათნოებებით უხვად შემკული, მართლმადიდებლობის მხნე აღმსარებელი მამა ერეტიკოს ანთიმოზის (535-536) ჩამოგდების შემდეგ აღასაყდრეს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო ტახტზე. ხელდასხმა აღასრულა იმჟამად კონსტანტინოპოლში მყოფმა რომის პაპმა აღაპიტემ (535-536). მღვდელმთავარ მინას პატრიარქობის დროს კონსტანტინოპოლში მოხდა სასწაული, რომელიც მთელ ქალაქში გახდა ცნობილი.

ერთი ებრაელის ბავშვი ტაძარში შევიდა და ქრისტეს წმინდა სისხლსა და ხორცს ეზიარა. როდესაც ამის შესახებ მან სახლში მამას მოუთხრო, ეს უკანასკნელი საშინლად განრისხდა, ყრმა შეიპყრო და გავარვარებულ ღუმელში შეაგდო, მეუღლისთვის კი არაფერი უთქვამს. სასოწარკვეთილი დედა სამი დღე ტირილით დაეძებდა შვილს და ხმამაღლა უხმობდა, სანამ ბოლოს იგი გახურებული ქურიდან არ შეეხმიანა. დედამ იქიდან გაჭირვებით გამოიყვანა ბავშვი, რომელიც სრულიად უვნებელი აღმოჩნდა. ბიჭი ყვებოდა, ბრწყინვალე ქალბატონი მოდიოდა ჩემთან, ცეცხლის სიმხურვალეს განაქარვებდა და წყალსა და საზრდელს მიზიდავდაო. ამის შესახებ მღვდელმთავარმა მინამ და წმინდა იუსტინიანე I-მა შეიტყვეს. დედა-შვილი მოინათლნენ, გულგაქვავებულმა მამამ კი იმ დიდი სასწაულის მიუხედავად, რომლის მოწმეც შეიქნა, არ ისურვა ცოდვის მონანიება. მაშინ იმპერატორმა სამსჯავროს გადასცა იგი, როგორც მკვლელი და სიკვდილით დასაჯა. პატრიარქი მინა თექვსმეტი წელი განაგებდა კონსტანტინოპოლის ეკლესიას. წმინდა სოფიას ცნობილი ტაძარი სწორედ მისი პატრიარქობის დროს იკურთხა. წმინდა მღვდელმთავარი მშვიდობით მიიცვალა 552 წელს.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, გვ. 211–212, თბილისი, 2001 წ.  
## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდა მინა, კონსტანტინოპოლის პატრიარქი

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 552
ისანი (თბილისის მეტრო)

**ისანი** — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც 300 არაგველის და სამგორის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 1971 წლის 5 მაისს გაიხსნა. არქიტექტორები გ. მოძმანიშვილი და ნ. ლომიძე.

მდებარეობს ქეთევან დედოფლის გამზირისა და კახეთის გზატკეცილის შესაყართან. მიწისზედა პავილიონი ორიგინალური გუმბათის სახითაა დაპროექტებული და ქვედა სადგურს უკავშირდება ესკალატორით. ვესტიბიულის კედელზე ტონირებული პანოს ავტორია მოქანდაკე ს. ქოიავა. მიწისქვეშა დარბაზში გადახურვის კამარა დაყრდნობილია გეგმით ექვსკუთხა სვეტების ორ რიგზე. იატაკი შავი გრანიტისაა. თეთრი მარმარილოთი მოპირკეთებულ სადგურში ლურჯი და თეთრი ფერების კომბინაცია გვხვდება.

სადგური 2006 წელს განახლდა. ცვლილებები შეეხო ინტერიერსაც და ექსტერიერაც. გალამაზებულ სადგურში დამონტაჟებულია თანამედროვე ტიპის მონიტორები, სარეკლამო ბილბორდები.

## გალერეა

სურათი:Isani.JPG|სადგურის ინტერიერი
|
სურათი:Renewed ISANI M Station Tbilisi 06 - part of the tbilisi metro 2006 renovation process.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე 
* თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეტროსადგური „ისანი“ თბილისის მეტროს ოფიციალურ საიტზე
* მეტროსადგური „ისანი“ თბილისის ოფიციალური საიტის გზამკლვევში 

## სქოლიო 
კატეგორია:ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი
კვიპროსის მთავარეპისკოპოსები

**კვიპროსის მთავარეპისკოპოსები** — აქ წარმოდგენილია  კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის არქიეპისკოპოსები სია:

*წმინდა ბარნაბა (45)
*გელასიოსი (325)
*წმინდა ეპიფანე (368)
*სტავრინოსი (403)
*ტროილოსი (431)
*რეგინოსი (431)
*ოლიმპიოსი (449)
*სტავრინოს II (457)
*ანთემიოსი (470)
*ოლიმპიოს II *(იუსტინიანე I-ის მმართველობის პერიოდში)*
*ფილოქსენოსი *(იუსტინიანე I–ის მმართველობის პერიოდში)*
*დამიანე *(იუსტინიანე I–ის მმართველობის პერიოდში)*
*სოფრონი  
*გრიგორი *(იუსტინიანე I–ის მმართველობის პერიოდში)*
*არკადი *(იუსტინიანე I–ის მმართველობის პერიოდში)*
*პლუტარქე (620)
*არკადი II (630)
*სერგი (643)
*ეპიფანე II (681)
*იოანე I (691)
*გიორგი (750)
*კონსტანტინე (783)
*ეპიფანე III (890)
*ბასილი 
*ნიკოლოზი
*იოანე II (1151)
*ბარნაბა II (1175)
*სოფრონ II (1191)
*ისაია (1209)
*ნეოფიტე (1222)
*გიორგი II (1254)
*გერმანე (1260)

*During the Lusignan and later Venetian rule from 1260-1571 the Church of Cyprus ceased to be autocephalous and came under the direct rule of the Papacy, its fourteen Dioceses was reduced to four until 1571 when the Ottomans, for expedient administrative reasons, restored to the Orthodox Church of Cyprus all its previous privileges and rights.* 

*ტიმოთე (1572)
*ლავრენტი (1580)
*ნეოფიტე II (1592)
*ატანასე (1592)
*ბენიამინი (1600)
*ქრისტოდულოსი (1606)
*ნიკიფორე (1641)
*ილარიონი  (1674)
*ქრისტოდულოს II (1682)
*იაკობი (1691)
*გერმანე II (1695)
*ათანასე (1705)
*იაკობ II (1709)
*სილვესტრე (1718)
*ფილოთეოსი (1734)
*პაისი (1759)
*ქრიზანთოსი (1767)
*კიპრიანე (1810)
*იოაკიმე (1821)
*დამასკინე (1824)
*პანარეტოსი (1827)
*იოანიკე (1840)
*კირილე (1849)
*მაკარიოს I (1854)
*სოფრონ III (1865)
*კირილე II (1909)
*კირილე III (1916)
*ლეონტი (1947)
*მაკარიოს II (1947)
*მაკარიოს III (1950) არქიეპისკოპოსი და კვიპროსის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 
*ქრიზოსტომოს I (1977)
*ქრიზოსტომოს II (2006)

## იხილეთ აგრეთვე
*კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესია 
*ანტიოქიის მართლმადიდებელი ეკლესია
*იერუსალიმის მართლმადიდებელი ეკლესია
*ელადის მართლმადიდებელი ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
* კვიპროსის არქიეპისკოპოსები

კატეგორია:კვიპროსის მთავარეპისკოპოსები
კატეგორია:კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესია
დათა თუთაშხია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დათა თუთაშხიას** შესახებ:

*დათა თუთაშხია — ჭაბუა ამირეჯიბის რომანი.
*დათა თუთაშხია — 1978 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი
გაყინული მაიამიდან

**გაყინული მაიამიდან** () — 2009 წლის ამერიკულ-კანადური ფილმი, რომლის რეჟისორია იონას ელმერი. მთავარ როლშია რენე ზელვეგერი და გარი კონიკი უმცროსი. 

## სიუჟეტი 
ლიუსი ჰილს მდიდრული კაბები და მანქანები მოსწონს. მას მოსწონს კარიერის კიბეზე წინსვლა. ერთხელაც მშობლიური ცხელი მაიამიდან მას მივლინებაში ცივ მინესოტაში გააგზავნიან. დავალების შესასრულებლად, ლიუსი უნდა მიეჩვიოს სასტიკ კლიმატურ პირობებს და ადგილობრივ მაცხოვრებლებს, რომლებიც არ აპირებენ მის თბილ მიღებას. 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
გაღიზიანებადობა

**გაღიზიანებადობა, აღგზნებადობა** — უჯრედშიგა წარმონაქმნების, ქსოვილებისა და ორგანოების უნარი სტრუქუტურისა და ფუნქციის შეცვლით უპასუხოს გარემოს ყოველგვარ ზემოქმედებას. მცენარეები განსაკუთრებით

მგრძნობიარენი არიან ისეთი გამღიზიანებლების მიმართ, როგორიცაა სინათლე, ტემპერატურა, სიმძიმის ძალა, ტენიანობა, აერაცია, ნიადაგის ხსნარის მჟავიანობა და მარილების კონცენტრაცია. 

გამღიზიანებელზე საპასუხო რეაქცია განაპირობებს მცენარის ორგანოთა განლაგებას ჰაერსა და ნიადაგში. უფრო მგრძნობიარეა ღეროს კენწერო და პესვის წვერი, საიდანაც აღგზნება გადაეცემა ზრდის ზონებს და
 
შესაბამის ცვლილებებს იწვევს ზრდის მიმართულებაში. მცოცავი და ხვიარა მცენარეების ღეროებს, ფოთლის ყუნწებსა და პწკალებს, აგრეთვე ზოგი მცენარის მტვრიანებისა და ბუტკოებს ახასიათებს ძლიერი 

კონტაქტური მგრძნობელობა (გაპტოტროპიზმი). ბევრი მცენარის ფოთოლი და ყვავილი რეაგირებს განათებისა და ტემპერატურის ცვლილებებზე. გაღიზიანებაზე სწრაფი რეაქცია აქვს განსაკუთრებით მგრძნობიარე 

მცენარეებს (მიმოზა, მწერიჭამია მცენარეები - დროზერა, ვენერას მახე, ბუზიჭერია და სხვა). გამღიზიანებლის გავლენით შეიძლება შეიცვალოს უჯრედის სტრუქტურებისა (ციტოპლაზმა, ბირთვი, 

ქრომოსომები, ქლოროპლასტები, მიტოქონდრიები და სხვა) და აგრეთვე სუბსტრატზე მიუმაგრებელი უმდაბლესი მცენარეების, ზოოსპორებისა დასპერმიუმების მოძრაობა.

გაღიზიანებადობის მოვლენას მცენარეებსა და ცხოველებში ბევრი საერთო აქვს, თუმცა მისი გამოვლენა მცენარეებში მკვეთრად განსხვავდება ცხოველთა მამოძრავებელი და ნერვული მოქმედებისაგან. გაღიზიანების 

საპასუხოდ მცენარეებშიც წარმოიქმნება აგზნება, რომლის ხარისხი გაღიზიანების რაოდენობის პროპორციულია. ქსოვილის ან ორგანოს აგზნებული უბანი სხვა უბნების მიმართ უარყოფითად იმუხტება გაღიზიანების 

ადგილებში უჯრედის მემბრანების იონური გამტარობის ცვლილებების გამო. ძლიერი გაღიზიანების დროს აგზნება ვრცელდება მეზობელ უჯრედებზე უმეტესად ბიოდენების სახით და ფიტოჰორმონების მონაწილეობით. 

მრავალუჯრედიან წყალმცენარეებსა და უმაღლეს მცენარეებში აღმოჩენილია მოქმედების პოტენციალები, რომლებიც ცხოველთა ქსოვილების მოქმედების პოტენციალების მსგავსია. მცენარეში აგზნების გავრცელების 

სისწრაფე დამოკიდებულია გამღიზიანებლის თვისებაზე, მცენარის მდგომარეობასა და სხვა. ყველაზე ნელა ვრცელდება გეოტროპული და ფიტოტროპული გაღიზიანება (1სმ/სთ), ყველაზე სწრაფად - მოქმედების 

დენები (50 - 100მ/სთ).

მემკვიდრულად განპირობებული მოთხოვნები და ცვლადი გარემო პირობები მოითხოვს ყველა უჯრედის, ქსოვილისა და ორგანოს რთულსა და შეთანხმებულ მოქმედებას. მცენარეებში ეს ხორციელდება რეგულაციის 

რთული სისტემით, რომელიც მოიცავს პლაზმურ, ჰორმონულ, ჭურჭლოვან და ბიოელექტრულ კავშირებს და ერთიან ორგანიზმად აერთიანებს მცენარის ყველა უჯრედს.
ეგვიპტური გირვანქა

**ეგვიპტური გირვანქა** იგივე **გინეა** () არის ეგვიპტის ვალუტა. ის იყოფა 100 კირშად (პიასტრად) ან 1000 მილიმად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტური გირვანქა  

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
Some Time in New York City

***Some Time in New York City*** — ჯონ ლენონის მესამე სოლო-ალბომი და რიგით მეხუთე, ჩაწერილი იოკო ონოსთან ერთად. თავის მხრივ, დისკმა კრიტიკოსების დაბალი შეფასება მიიღო. შესაძლოა, ამის მიზეზად იქცა მისი ექსპერიმენტული ხასიათი.

ალბომის პროდიუსერია ფილ სპექტორი.

## სიმღერების სია
### დისკი 1 (სტუდია) 
### დისკი 2 (საკონცერტო) 
## სქოლიო 
კატეგორია:ჯონ ლენონის ალბომები
კატეგორია:იოკო ონოს ალბომები
კატეგორია:1972 წლის ალბომები
კატეგორია:1972 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ფილ სპექტორის პროდიუსერობით
კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:პოლიტიკური მუსიკა
კატეგორია:1960-იანების კონტრკულტურა
კატეგორია:ალბომები ჯონ ლენონის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები იოკო ონოს პროდიუსერობით