ბატაისკი

**ბატაისკი** () — ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. დაარსდა 1769 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო - 1938 წელს. 

ქალაქის მოსახლეობა 2016 წლის მონაცემებით შეადგენს 122 247 კაცს.

## გეოგრაფია 
ქალაქი მდებარეობს მდინარე კოისუგის ნაპირებზე, დონის როსტოვიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 8 კილომეტრის დაშორებით და წარმოადგენს როსტოვის ქალაქ-თანამგზავრს. ქალაქის ტერიტორიის ფართობია - 77,68 კმ². ქალაქის ქუჩებს აქვს მართკუთხა დაგეგმარება. კვარტალების დიდი ნაწილი არის ერთსართულიანი სახლების ტიპი, რომელიც აგებულია წითელი აგურისაგან.

## ისტორია 
### ეტიმოლოგია 
ქალაქის სახელწოდების წარმოშობასთან დაკავშირებით არსებობს რამდენიმე ვერსია. მხარეთმცოდნეების ვ. გრაჩიოვისა და ნ. რეშეტნიაკის ვერსიით ბატაისკმა თავისი სახელწოდება მიიღო მდინარე ბატაისუდან, რომელიც თავის მხრივ ნიშნავს ბატაის (ბათო-ყაენის) წყალს, რომელსაც სავარაუდოდ ამ მდინარესთან ჰქონდა ბანაკი, თუმცა ავტორებს მოსაზრების დასამტკიცებლად არ მოჰყავთ არანაირი ისტორიული წყარო. პ. ონოკოლოვი და სხვა მხარეთმცოდნეები საერთოდ უარყოფენ მდინარესთან რამე ბანაკის არსებობას და მიუთითებენ, რომ 1747 წლის რუკაზე მდინარეს ეწოდება ბატაი და არა ბატაისუ. სხვა ვერსიით ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება თურქული სიტყვისაგან „ба тай су“, რაც სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „ნოტიო დაბლობი ნაკადულებით“.

### დაარსება 
XVIII საუკუნის განმავლობაში თანამედროვე ბატაისკის ტერიტორია  ხელიდან ხელში გადადიოდა რუსეთსა და ოსმალეთს შორის. საბოლოოდ რუსეთის იმპერიის ფარგლებში მოექცა რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომის შემდეგ, როდესაც დაარსდა აზოვის გუბერნია. თუმცა ამ მიწაზე დასახლება დაიწყო ადრე: ჯერ კიდევ 1769 წელს გლეხი-ველიკორუსები გამოვიდნენ დონზე და დასახლდნენ მდინარე კოისუგის ნაპირებზე და დააარსეს სლობოდა ბატაისკი. ამავე პერიოდში დინების ქვედა ნაწილში დასახლდნენ ზაპოროჟიელები და დააარსეს კოისუგის სლობოდა. 

სხვა ვერსიით, ასაკოვანი მოსახლეების გადმოცემებით, იყვნენ ძმები საფონოვები, ჟიკრევეცკიები და გრებენიკოვ-ლომოვები, რომლებიც დონზე გააგზავნეს ეკატერინე II-ის ბრძანებით. ისინი დასახლდნენ მდინარის ნაპირებზე, ალიზისაგან ააშენეს მიწურები. ნადელის მიღების შემდეგ (ერთი ჰექტარი ოჯახზე) ააშენეს სახლები. 

1782 წელს რუსეთმა მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა დაიწყო. მისი მონაცემების შედეგად ბატაისკში ცხოვრობდა 324 კაცი და 307 ქალი.  1783 წელს სოფელ ბატაისკში ცხოვრობდა 102 ოჯახი, სულ 780 კაცი.

### XIX-XX საუკუნეები 
XVIII საუკუნის ბოლო და XIX საუკუნის დასაწყისი ჩრდილოეთ კავკასიისათვის გახდა სწრაფი დასახლებისა და მეურნეობის განვითარების პერიოდი. XIX საუკუნის შუა წლებისათვის ბატაისკი უკვე სწრაფად მზარდი სოფელი იყო. ისტორიკოსები აღნიშნავენ, რომ ზრდის ტემპით ბატაისკმა გადაუსწრო რუსეთის იმპერიის ქალაქებსაც კი. 

ვლადიკავკაზის რკინიგზის მშენებლობა გახდა სოფელ ბატაისკის განვითარების დიდი ათვლის წერტილი. 

ასევე:

* ბატაისკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი. .
* თავად ვლადიმირის ეკლესია .
* ბატაისკის ამაღლების ტაძარი.
* წმინდა ნიკოლოზ მარტინოვის ტაძარი
* იოანე რუსის ტაძარი

## განათლება 
ქალაქ ბატაისკში 11 საშუალო (მათ შორის 2 ლიცეუმი და 2 გიმნაზია) სკოლაა. აქ არის ასევე ბატაისკის სარკინიგზო კოლეჯი, ბატაისკის ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და რადიოელექტრონიკის ტექნიკუმი.

2012 წლის მოანაცემებით  ქალაქში არის სამი უმაღლესი სასწავლებლის ფილიალი: 
* როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის
* როსტოვის სახელმწიფო სარკინიგზო ტრანსპორტის უნივერსიტეტის 
* როსტოვის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტის.

## კულტურა და ხელოვნება 
ქალაქში არის 10 ბიბლიოთეკა, ბატაისკის ისტორიის მუზეუმი, კინოთეატრი „ილუზიონი“, რამდენიმე პოლიტიკური მოღვაწისა თუ მოვლენის და წმინდანების ძეგლები.

## დაძმობილებული ქალაქები 
## გალერეა 

ფაილი:Bataysk.jpg|ლოზუნგი ქალაქის შესასვლელში
ფაილი:Универмаг, Батайск.jpg|უნივერმაღი
ფაილი:Площадь Ленина, Батайск.jpg|ლენინის მოედანი
ფაილი:Su252-20.jpg|ორთქმავალი-ძეგლი
ფაილი:BatayskArch.JPG|ქალაქის გერბზე გამოსახული თაღი
ფაილი:Батайск. Памятник героям Чернобыля.jpg|ჩერნობილის გმირების გერბი
ფაილი:Памятник спектаклю про любовь, Батайск.jpg|რომეო და ჯულიეტას გერბი
ფაილი:Памятник святым Петру и Февронии, Батайск.jpg|წმინდა პეტრეს და თომას ძეგლი

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный портал Администрации города
* Официальный портал Батайской городской Думы
* Батайск: краеведческий портал
* Сайт газеты «Вперёд»
* Сайт газеты «Батайское время»
* Православные святыни города Батайска // Донской временник / Донская государственная публичная библиотека. Ростов-на-Дону, 1993‒2014

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ქალაქები