KIC 8462852

**KIC 8462852** (ეპონიმურად — **ტაბის ვარსკვლავი**) — F-ტიპის ძირითადი რიგის ვარსკვლავი გედის თანავარსკვლავედში, დედამიწიდან 1 480 სინათლის წლის მანძილზე. პროექტ Planet Hunters-ის ფარგლებში, სამოქალაქო მეცნიერებმა ვარსკვლავის სინათლის უჩვეულო მერყეობა აღმოაჩინეს. 2015 წლის სექტემბერში, პროექტში ჩართულმა ასტრონომებმა და სამოქალაქო მეცნიერებმა სამეცნიერო ნაშრომის პრეპრინტი აღწერილი მონაცემებითა და შესაძლო ინტერპრეტაციებით arXiv-ზე გამოაქვეყნეს. 

KIC 8462852 ერთადერთი ვარკსვლავია, რომელსაც მსგავსი ქცევა ახასიათებს იმ 150 000 ვარსკვლავს შორის, რომელთაც კეპლერის მისია აკვირდება.

ვარსკვლავის სიკაშკაშის დიდი, არარეგულარული ცვლილების ასახსნელად, განიხილება რამდენიმე ჰიპოთეზა. დაკვირვებადი ინფრაწითელი სხივების ნაკლებობის გამო, წამყვან ჰიპოთეზად მოიაზრება ცივი, მტვრიანი კომეტების ფრაგმენტების ჯგუფი, რომელიც ძლიერ ექსცენტრიულ ორბიტაზე მოძრაობს. ერთ-ერთი ჰიპოთეზის თანახმად, ვარსკვლავის სინათლის ცვლილების მიზეზი შესაძლოა იყოს არამიწიერი გონიერი ცივილიზავიის მიერ აშენებული დაისონის სფერო, რომელიც წარმოადგენს ვარსკვლავის გარშემო მბრუნავი დამოუკიდებელი კოსნტრუქციების დიდ რაოდენობას. SETI-ს ინსტიტუტმა KIC 8462852-ის რადიო-შესწავლა დაიწყო, თუმცა ვარსკვლავიდან წამოსული ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული რადიოსიგნალები ჯერ არ დაუჭერია. 

## ხილული მდებარეობა
KIC 8462852 გედის თანავარსკვლავედში მდებარეობს, ვიზუალურად კაშკაშა ვარსკვლავებს — დენებსა და გედის დელტას შორის, თვალისათვის აღიქმება ჩრდილოეთის ჯვრის შემადგენელ ნაწილად. KIC 8462852 განლაგებულია ვარსკვლავ გედი 31-ის სამხრეთით, ვარსკვლავთა კლასტერ NGC 6866-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

## დაკვირვების ისტორია
ვარსკვლავს ჯერ კიდევ 1890 წელს აკვირდებოდნენ. შეტანილია Tycho-ს, 2MASS-ს, UCAC4-სა და WISE-ს ასტრონომიულ კატალოგებში. (published in 1997, 2003, 2009 and 2012, respectively). 

KIC 8462852-ის სინათლის მერყეობის შესახებ არსებული ინფორმაციის ძირითადი წყაროა 2009 წელს გაშვებული კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორია. 

## ნათება
ვარსკვლავის ნათებაზე კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის დაკვირვება აჩვენებს სიკაშკაშის პატარა, ხშირ, არაპერიოდულ მერყეობას. მათ შორისაა სინათლის ორი დიდი შესუსტება 750-დღიანი შუალედით. ვარსკვლავის სიკაშკაშის ცვლილებათა ამპლიტუდა და ამ ცვილიებათა აპერიოდულობა ამ ვარსკვლავს ასტრონომთათვის განსაკუთრებით საინტერესოს ხდის. 

## ჰიპოთეზები
KIC 8462852-ის სპექტრისა და ვრასკვლავური ტიპიდან გამომდინარე, მისი სიკაშკაშის ცვლილება კავშირში ვერ იქნება ცვალებად ვარსკვლავთან. თუმცა, ჯერჯერობით არცერთ მათგანს არ შეუძლია ამოხსნას საიდუმლო. 

### ახალგაზრდა ვარსკვლავი და მის გარშემო მოძრავი მატერიალები
ასტრონომ ჯეისონ ვრაითის აზრით, რომელიც KIC 8462852-ს იკვლევდა, შესაძლოა ვარსკვლავი ჯერ საკმაოდ ახალგაზრდაა და მის გარშემო ჯერ კიდევ ბრუნავს მასთან დაკავშირებული უამრავი ნივთიერება.

### პლანეტური ნამსხვრევების ველი
ჩატარდა მაღალი რეზოლუციის სპექტროსკოპია და ფოტოგრაფიული დაკვირვება, აგრეთვე სპექტრული ენერგიის განაწილების ანალიზები, რომლის დროსაც ესპანეთში მდებარე ჩრდილოეთის ოპტიკური ტელესკოპი გამოიყენეს. მასიური შეჯახების სცენარი თბილი მტვრის გროვებს შექმნიდა, რაც ინფრაწითელ სხივებში აისახებოდა. თუმცა, დაკვირვებების შედეგად არ ვლინდება გადაჭარბებული ინფრაწითელი ენერგია, რომელიც მასიური პლანეტური შეჯახებებისას წარმოიქმნებოდა. სხვა მკვლევართა აზრით, პლანეტური ნამსხვრევების ველის არსებობა ნაკლებ სავარაუდოა, რადგან ამ ზომის შეჯახებები უიშვიათესად ხდება.

### დეზინტეგრირებული კომეტების ღრუბელი
ვარსკვლავის სინათლის შემცირების ერთ-ერთი ახსნა შესაძლოა იყოს დეზინტეგრირებული კომეტების ღრუბელი, რომელიც ვარსკვლავის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობს. ამ სცენარით, ახლომდებარე ვარსკვლავის გრავიტაცია შესაძლოა KIC 8462852-ის ორტის ღრუბლიდან სისტემაში კომეტების შეჭრას იწვევდეს. ამ ჰიპოთეზას მხარს უჭერს KIC 8462852-დან 132 მილიარდი კილომეტრის მანძილზე მდებარე წითელი ჯუჯა. თუმცა, საეჭვოა, რომ ორტის ღრუბლიდან შეჭრილი და ელიფსურ ორბიტაზე მოძრავი კომეტები საკმაირის იყოს იმისათვის, რომ ვარსკვლავის სიკაშკაშე 22%-ით შეამციროს.
 
### ხელოვნური მეგასტრუქტურა
ასტრონომ ჯეისონ ვრაითისა დაისონის სფერო ჰიპოთეტური სტრუქტურაა, რომელიც შესაძლოა მოწინავე ცივილიზაციამ ვარსკვლავის გარშემო ააშენოს, რათა მისი სინათლე სრულად გამოიყენოს საჭირო ენერგიის მისაღებად. ამ ფაქტის მედიაში ფართოდ გაშუქების გამო, KIC 8462852 კეპლერის მკვლევარმა სტივ ჰოუელმა ვარსკვლავ KIC 4110611-ს შეადარა, რომელიც ასევე განიცდიდა სიკაშკაშის გარკვეულ ცვლილებას, თუმცა როგორც წლების მანძილზე მიმდინარე კვლევის შემდეგ დადგინდა, იგი ხუთვარსკვლავიანი სისტემის ნაწილი იყო. ვრაითის აზრით, ვარსკვლავის სინათლის შემცირების მიზეზად არამიწიერი გონიერი ცივილიზაციის ალბათობა ძალიან დაბალია, თუმცა, ვარსკვლავი ნამდვილად რჩება SETI-ს (არამიწიერ ცივილიზაციათა ძებნა) მთავარ სამიზნედ, რადგან აქამდე არსებული კვლევები ჯერ კიდევ ვერ ხსნის ვარსკვლავის სიკაშკაშის შემცირების ფენომენს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Kepler light curve data at STScI.edu
*, a TED Talk by Tabetha Boyajian

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:გედის თანავარსკვლავედი