რობერტ მერტონი

**რობერტ კოქს მერტონი** (დ. 31 ივლისი,  1944 ) — ამერიკელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის მეცნიერებაში და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლის პროფესორი. ცნობილია მისი პიონერული წვლილისთვის უწყვეტი ფინანსების საკითხში, განსაკუთრებით ბლექ-შოულზ-მერტონის მოდელის შემუშავებისათვის. 1993 წელს მერტონმა დააარსა ფონდი *გრძელვადიანი კაპიტალის მენეჯმენტი*.

1997 წელს  მაირონ შოულზთან ერთად მიანიჭეს ნობელის პრემია ეკონომიკურ მეცნიერებებში „წარმოებული ფასიანი ქაღალდების ღირებულების განსაზღვრის ახალი მეთოდისთვის“.

## ბიოგრაფია 
მერტონი დაიბადა ნიუ – იორკში, ებრაელი მამის  სოციოლოგი რობერტ კ. მერტონისა და დედის, სუზან კარჰარტის ოჯახში. დედა "სამხრეთ ნიუ-ჯერსის სამხრეთ-ამერიკული მეთოდისტის / კვაკერთა ოჯახიდან" იყო. ის გაიზარდა ჰასტინგსი-ჰადსონში, ნიუ–იორკი. მან მოიპოვა  ბაკალავრის ხარისხი სამეცნიერო მათემატიკის ინჟინერიაში  კოლუმბიის უნივერსიტეტის ინჟინერიისა და გამოყენებითი მეცნიერების სკოლიდან. კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტისგან მიიღო მეცნიერების მაგისტრის ხარისხი და ეკონომიკის დოქტორის წოდება მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტიდან 1970 წელს პოლ სამუელსონის ხელმძღვანელობით. შემდეგ შეუერთდა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტის სლოუნის  მენეჯმენტის სკოლის ფაკულტეტს, სადაც ასწავლიდა 1988 წლამდე. შემდგომში მერტონი გადავიდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, სადაც იყო ბიზნესის ადმინისტრირების პროფესორი 1988 წლიდან 1998 წლამდე. იგი იყო 1998–2010 წლებში *ჯონ და ნითი მაკარტურის უნივერსიტეტის* პროფესორი. ის მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლას შეუერთდა 2010 წელს, სადაც ის გახდა ემერიტუსი.

## კარიერა 
რობერტ მერტონი არის მენეჯმენტის სკოლის დამსახურებული პროფესორი საფინანსო საკითხებში  მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლაში. ის არის *გრძელვადიანი კაპიტალის მენეჯმენტის ფონდის* მუდმივი მეცნიერი, სადაც მან შეიმუშავა შემდეგი თაობის საპენსიო მენეჯმენტის გადაწყვეტის სისტემა, რომელიც ეხება ტრადიციულ განსაზღვრულ სარგებელსა და განსაზღვრულ შენატანურ გეგმებთან დაკავშირებულ ხარვეზებს. მერტონი არის  ემერიტუსი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. იგი იყო ჯორჯ ფიშერ ბეიკერის ბიზნესის ადმინისტრირების პროფესორი (1988–98) და ჯონ და ნითი მაკარტურის უნივერსიტეტის პროფესორი (1998–2010) ჰარვარდის ბიზნესის სკოლაში. იგი ადრე მსახურობდა სლოუნის სკოლის საფინანსო ფაკულტეტზე 1970 წლიდან 1988 წლამდე. მერტონმა 1997 წელს მიიღო ეკონომიკის მეცნიერებებში ალფრედ ნობელის პრემია, „წარმოებული ფასიანი ქაღალდების ღირებულების განსაზღვრის ახალი მეთოდისათვის“. ის არის ამერიკის ფინანსთა ასოციაციის პრეზიდენტი, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის თანამშრომელი. იგი თვრამეტი უნივერსიტეტიდან იღებს საპატიო ხარისხს.

## პირადი ცხოვრება 
მერტონი დაქორწინდა ჯუნ როუზზე 1966 წელს. ისინი დაშორდნენ 1996 წელს. მათ სამი შვილი ჰყავთ: ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official Website
* Page at the Harvard Business School
* PBS, *Nova*&nbsp;– Trillion Dollar Bet (2000)
* The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1997
* Press Release: The Sveriges Riksbank (Bank of Sweden) Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel for 1997
* Doctoral Dissertation
* IDEAS/RePEc
* Permanent exhibition of Nobel Medal and Diploma. Harvard Business School
* Resident Scientist, Dimensional Fund Advisors
* Pension solution Dimensional Managed DC
* Robert A. Jarrow Speech in Honor of Robert C. Merton 1999 Mathematical Finance Day Lifetime Achievement Award. April 25, 1999 
* Baker Library: About the Merton Exhibit at the Wayback Machine (archived June 7, 2008)
* The Kolmogorov Lecture and Medal. November 13, 2009
* [Hamilton Medal](https://web.archive.org/web/20131012060724/http://www.ria.ie/news-(1)/hamilton-prize-2010.aspx)
* CME Group Fred Arditti Innovation Award 
* Robert Muh Award 
* 
* Robert C. Merton at the Mathematics Genealogy Project

## სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები