open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პატარა ჩაილურის ღვთისმშობლის ეკლესია

**პატარა ჩაილურის ღვთისმშობლის ეკლესია**, *ბობოქარი* — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ჩაილურის ზემოთ (ჩრდილოეთით), ხუთასიოდე მეტრზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XlX საუკუნეში, გაურემონტებიათ. ეკლესია დარბაზულია (7,8x5,1 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვითა და კირის სქელი ხსნარით. ქვა მეტ-ნაკლებად შერჩეულია და დაწყობილია წესიერ, სწორხაზოვან რიგებად, რომლებიც უმეტესად კედლების ზედა ნახევარშია გამოყვანილი. კედლების ზედა ნახევარი წყობა, ძირითადად, ქაოსურია. შენობის გარეთა კუთხეები შედარებით მოზრდილი ქვითაა ნაწყობი. მოგვიანებით შეკეთებულ ადგილებში, რიყის ქვასთან ერთად, კვადრატული აგურიცაა (22x22x4,5 სანტიმეტრი) გამოყენებული. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. გარედან, შესასვლელის ორივე გვერდი ქვიშაქვის სუფთად გათლილი, მთლიანი ქვისაა (სიმაღლე - 130 სანტიმეტრი, სიგანე - 45 სანტიმეტრი), რომლებზეც, კარის კიდეების გასწვრივ, წვრილი გრეხილი ლილვია გამოყვანილი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში, გაჭრილია ფართო, ოთხკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს, აფსიდის ბოლოებთან, თითო ოთხკუთხა ნიშია. აფსიდი დადაბლებული პროპორციების კონქითაა გადახურული. კონქის თაღი შეისრულია, იგივე ფორმისაა კამარაც. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელი მოქცეულია ოდნავ შეღრმავებულ, ოთხკუთხა არეში. სარკმლის გასწვრივ, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი ჯვრის გამოსახულებაა, რომლის ზედა მკლავი ფრონტონის წვერზეა მიბჯენილი. მსგავსი ჯვარი იყო გამოსახული შესასვლელის ზემოთაც. ორივე ჯვარი, სავარაუდოდ, XlX საუკუნეში ჩატარებული რემონტის დროინდელია. 2010 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია თვითნებურად, სპეციალისტებთან კონსულტაციის გარეშე აღადგინა, რის გამოც მას თავდაპირველი ხუროთმოძღვრული სახის განმსაზღვრელი თითქმის ყველა დეტალი დაკარგული აქვს. რემონტის დროს შესასვლელის ზედა ნაწილი აგურით აღუდგენიათ და ღიობი ფიცრით გადაუხურავთ; სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილო კედლებზე, თავდაპირველი ლავგარდნის დონეზე (შემორჩენილია კვალი), მოუწყვიათ რკინა-ბეტონის სარტყელი, აუმაღლებიათ ოთხივე გარეთა კედელი (დაახლოებით 60 სანტიმეტრით) და ფასადების დიდი ნაწილი ცემენტისა და ქვიშის ხსნარით შეუთითხნიათ; დასავლეთ კედელში გაუჭრიათ ახალი, უსახური სარკმელი, ინტერიერი გაჯით შეულესავთ და სახურავი თუნუქით დაუბურავთ. ამჟამად ეკლესიის ეზო ლითონის ღობითაა შემოფარგლული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უდაბნოს გორასამარხების ველი

ტერმინი **უდაბნოს გორასამარხების ველი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უდაბნოს პირველი გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში.
* უდაბნოს მეორე გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში.
* უდაბნოს მესამე გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში.
* უდაბნოს მეოთხე გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში.
* უდაბნოს მეხუთე გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში.
უდაბნოს შუაგორის ნამოსახლარი

**უდაბნოს შუაგორის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 3 კილომეტრზე, შუაგორის სერზე. განეკუთვნება ძვ. წ. XI ათასწლეულის ბოლოსა და I ათასწლეულის დასაწყისს. 

ძეგლს 1980 წელს, არქეოლოგიური დაზვერვის დროს მიაკვლია კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციამ (ხელმძღავენლი კ. ფიცხელაური). ნამოსახლარის (სიგრძე — 90 მეტრი, სიგანე — 20 მეტრი) ირგვლივ ხელოვნური მიწაყრილი შემოუყვება. ზედაპირულად აიკრიფა ქვიშანარევი თიხისგან დამზადებული - წაბლისფრად გამომწვარი, მოგლუვებულზედაპირიანი, ვიწროყელიანი, ქვევრის რამდენიმე ნატეხი — შიდაპირზე ამოღარული ხაზებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პატარძეულის ეკლესია

**პატარძეულის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, გზის პირას. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია საკურთხევლისა და საძირკვლის ფრაგმენტები. შენობა ნაგები ყოფილა რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უდაბნოს ჩამძვრალიხევის კომპლექსი

**უდაბნოს ჩამძვრალისხევის კომპლექსი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს რკინის მთის სამხრეთ ფერდობზე მთათა შორის ვიწროებში, რკინის მადნის საშუალო სიახლოვეს. მას ერთადერთი მისადგომი მრავალწყლისხევის ხეობიდან აქვს. კომპლექსში შედის: ნამოსახლარი, რკინის სახელოსნო და სამაროვანი.

დავით გარეჯის უდაბნოში, რკინის მადნის შემცველობით ყველაზე მდიდარი რკინის მთა ჩანს და სავარაუდოდ, მის ირგვლივ მდებარე ხეობები ამ წარმოებით დასაქმებულ ადამიანთა ჯგუფებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი უნდა ყოფილიყო დასასახლებლად. მით უმეტეს, რომ პალინოლოგიური ანალიზების მიხედვით, ეს მხარე ძვ. წ. II ათასწლეულში და ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში მდიდარი იყო ტყის მასივებით - და შესაბამისად, მაღალი დებეტის მქონე მცირე მდინარეებით.

ნამოსახლარი ორ ღრმა ხევს შორის. მცირე შემაღლებებზეა განფენილი. რელიეფის მიხედვით, ხეობა სრულიად გამოუსადეგარია, მასშტაბური სამ-სამ სამუშაოების წარმოებისათვის და, სვარაუდოდ, ადგილობრივი მოსახლეობა ძირითადად რკინის  მეტალურგიასთან დაკავშირებული საქმიანობით უნდა ყოფილიყო დაკავებული. ნამოსახლარზე შენობები წინასწარ შედგენილი პროექტით უნდა იყოს დაგეგმარებული. ისინი ნაგებია მკაცრად სიმეტრიულად, ნაწილობრივ დამუშავებული ქვის დიდი კვადრატებით. ზედაპირულად მოპოვებული, ძირითადად ლეგად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის მიხედვით, დასახლება დაახლოებით ძვ.წ. I ათასწლეულის დასაწყისს განეკუთვნება, თუმცა, თიხის ჭურჭლის რამდენიმე ფრაგმენტი უფრო ადრეული უნდა იყოს.

დასახლების ბორცვის ძირის დონეზე, მის ჩრდილოეთით, ხევს გაღმა, კრომლეხებიანი სამაროვანია. მის დასავლეთით კი კარგად იკვეთება საწარმოო უბანი, რომლის მთელი ტერიტორიები დიდი ცეცხლის შედეგადაა დამწვარი და მოფენილია წიდის ფრაგმენტებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ოღონდაანთ საყდარი

**ოღონდაანთ საყდარი** —  არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის  ჩრდილოეთით დაახლოებით 1,3 კილომეტრზე (პირდაპირი ხაზით) ტყეში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

ეკლესია მცირე ზომისაა (4,1×2,8 მ). დგას ძლიერ დაქანებული ფერდობის პირას, ისე რომ აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები ფერდობს გადაჰყურებს. სამხრეთით და დასავლეთით ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორია სწორია. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის ნატეხი ქვით. ქვა ფორმისა და ზომის მიხედვით არის შერჩეული, რის გამოც წყობა ქაოსურია. წყობაში, ალაგ-ალაგ, მოზრდილი თხელი ქვებიცაა ჩართული, რომლებიც ფეხზე დაყენებული და ბრტყელი პირით ფასადის მხარეს არის მოქცეული. შიგნითა კედლები შედარებით უფრო წვრილი ქვითაა ამოყვანილი. 

ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: აყრილია სახურავის საფარი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები, ფასადზე, აქა-იქ ჩამოცვენილია საპირე ქვები. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. კედელი ამ ადგილას ისე განგრეულია, რომ შესასვლელიდან მხოლოდ დასავლეთ წირთხლის მცირე ნაწილია დარჩენილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდში გაჭრილია მცირე ზომის, გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი, რომელიც ბრტყლადაა გადახურული და თარაზული ძირი აქვს. სარკმლის აქეთ-იქეთ, კედელში, კვერცხისმოყვანილობის, მცირე ზომის, თითო თიხის ჭურჭელია ჩადგმული. სარკმლის ქვემოთ კი, მთლიანი ქვის ოთხწაგნაგა ტრაპეზი დგას. აფსიდი კონქითაა გადახურული. კონქის თაღი შეისრულია, კამარაც. ეკლესიის ფასადებიდან მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე, მხოლოდ დასავლეთ ფასადია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ ფასადის აღმოსავლეთ ბოლოში, შემორჩენილია კედლის სიბრტყის მიმართ ოდნავ გადმოშვერილი თხელი ქვა, რომელიც შესაძლოა ლავგარდანს ეკუთვნოდეს. შენობა, როგორც ჩანს, ქვის ფილებით იყო გადახურული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბილანიშვილების კოშკი

300px|მინი
**ბილანიშვილების კოშკი**, *ბუტულაანთ კოშკი*, — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბილანიშვილების უბანში. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. ეკუთვნოდა ბილანიშვილების (ბუტულაშვილების) საგვარეულოს. 
## არქიტექტურა 
კოშკი ცილინდრულია, ხუთსართულიანი (გარე დიამეტრი ფუძის დონეზე - 8,1 მეტრი). მეხუთე სართული ქონგურებიანი ბანია. ნაგებია რიყის ქვით. კედლის ზედაპირი ნალესობითაა მოსწორებული. პირველი, მეორე და მესამე სართულების გუმბათები აგურისაა. ერთადერთი შესასვლელი მეორე სართულზეა, ჩრდილო მხარეს. კარი სწორკუთხაა. 

პირველი სართული, სამეურნეო დანიშნულების. გეგმით წრიული, ყრუ სათავსია. მასში მოხვედრა მხოლოდ მეორე სართულიდან, კედლის სისქეში მოწყობილი კიბითაა შესაძლებელი. სართულის ცენტრში ჭა ყოფილა (ამოვსებულია). სართული გადახურულია აგურის ნახევარსფერული გუმბათით, რომელშიც კამარის ქუსლის დონეზე, ერთი სარკმელია გაჭრილი. კოშკის მეორე სართული შვიდწახნაგაა. ერთ-ერთ (ჩრდილო) წახნაგში, კოშკში შემოსასვლელი კარია, რომლის აღმოსავლეთ წირთხლში პირველ სართულზე ჩასასვლელი კიბე იწყება. კარის პირდაპირ გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარია, კარის მარჯვნივ კი - ზედა სართულთან დამაკავშირებელი კიბის უჯრედში შესასვლელი და ერთი პატარა სათოფური. კარის მარცხნივ (აღმოსავლეთით) პატარა ნიშია - ცალმაგი სათოფურით. დანარჩენ სამ წახნაგში შეწყვილებული სათოფურით აღჭურვილი, თითო დიდი ზომის, ღრმა ნიშია. სართული გადახურულია აგურით ნაწყობი, ნახევარსფერული კამარით, რომლის ქუსლის დონეზე, აღმოსავლეთით, სარკმელია გაჭრილი. 

მესამე სართულიც გეგმით წრიულია. ამ სართულზეც, შესასვლელი კარის პირდაპირ, გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარია. კედელში ოთხი ოთხკუთხა ნიშია, რომლებშიც ორმაგი სათოფურებია მოწყობილი. მთლიანი შენობის ერთ-ერთი ნიშა იატაკის დონიდან იწყება. მასში ორმაგი სათოფურის გარდა, ერთი ცალმაგი, დახრილი სათოფურიცაა. სართული გადახურულია ნახევარსფერული კამარით, რომელშიც სარკმელია მოწყობილი. ერთი პატარა სარკმელი სართულზე ამოსასვლელი კიბის ბაქნის დონეზეა. მეოთხე სართული ქონგურებიანი ბანია. კედელში სიმეტრიულად განლაგებულია ხუთი ნისკარტა სალოდე, რომელთა შორის ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებია მოწყობილი. სათოფურებია ზოგიერთი სალოდის გვერდის კედლებშიც და ქვემოთაც.

## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე
* სოლომონ ბუტულაშვილი

კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის კოშკები
წიწმატიანის სერის ნამოსახლარი

**უდაბნოს წიწმატიანის სერის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს მდინარის ივრის მარჯვენა ნაპირის გასწვრივ, დასავლეთიდან აღმოსავლეთით საკმაოდ დიდ მანძილზე გადაჭიმულ სერზე. ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგირმა ექსპედიციამ (ხელმძღაველი კ. ფიცხელაური). აღმოჩნდა ოთხი ნამოსახლარი, რომლებიც ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულის I ნახევრით თარიღდება. 

ერთ-ერთი ნამოსახლარი (სიგრძე — 100 მეტრი, სიგანე შუა წელში — 30-40 მეტრი) სერის თხემზეა გამართული. მას ერთი საკმაოდ ღრმა, განიერი და შედარებით ვიწრო ორი თხრილი შემოსდევს. ნამოსახლარის უსწორმასწორო ზედაპირის ცენტრში შეიმჩნევა ერთი მაღალი ბორცვი, ხოლო ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ფერდობზე - ზღუდის გარე დასახლება. 

მეორე ნამოსახლარი (სიგრძე - 120 მეტრი, სიგანე შუა წელში 80 მეტრამდე) პირველისგან აღმოსავლეთით 300-350 მეტრზე მდებარეობს. მას ორი განიერი და შედარებით ვიწრო ერთი თხრილი შემოსდევს. სამივე თხრილი აღმოსაველთ თხემზე მთავრდება. წრიული (პერიმეტრი - 15-20 მეტრზე) ჩავარდნებით. ღელეების შორის ფერდობზე, რომლებიც მდინარე ივრისკენაა დაქანებული, კარგად ჩანს ზღუდის გარე, ტერასული დასახლების კვალი, ასეთივე დასახლება ჩანს ნამოსახლარის აღმოსავლეთ მონაკვეთში, სერის გაგრძელებაზე. მესამე წრიული ფორმის ნამოსახლარი (სიგრძე - 100 მეტრი, სიგანე - 60 მეტრი) მდებარეობს მეორის აღმოსავლეთით 2-2,5 კილომეტრზე, შემოსდევს ერთი ხელოვნური თხრილი. სარწყავი არხის მშენებლობისა და სხვადასხვა დროს ამოღებული ორმოების გამო, ძეგლის სამხრეთი მხარე (ძეგლის 1/4 ნაწილი) მთლიანად განდგურებულია. 

მეოთხე ოვალური ნამოსახლარი (სიგრძე — 200 მეტრი, სიგანე — 80 მეტრი) მესამის აღმოსავლეთით, 2-2,5 კილომეტრზე, სერის ჩრდილოეთ ფერდზე, ორ მშრალ ღელეს შორის მდებარეობს. მას მოსდევს საკმაოდ განიერი ერთი და შედარებით ვიწრო ორი თხრილი. 

ოთხივე ნამოსახლარზე ზედაპირული მასალა ძალიან მწირია. მოპოვებულია თიხის რამდენიმე ჭურჭლის ფრაგმენტი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
უდაბნოს ჩამძვრალიხევის სადგომი

**უდაბნოს ჩამძვრალისხევის სადგომი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს სამხრეთ-დასავლეთით, 8-10 კილომეტრზე, ჩამძვრალისხევის მარჯვენა ნაპირზე. მიაგან დაახლოებით 80-100 მეტრის დაშორებით, გორაკ-ბორცვებიან ზოლში, "ღია" სადგომი განეკუთვნება აშელის მეორე ნახევარს. 

სადგომი 1980 წელს გამოავლინა და შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ( ხელმძღავენელი კ. ფიცხელაური). მასალა შეგროვდა ბორცვების შორის მდებარე ბალახითა და ნაშალი ქვით დაფარულ, ხევისკენ დახრილ ღარტაფში, აღმოჩნდა: ერთი ერთფუძიანი გრძივი ნუკლეუსი ( სიმაღლე 6 სანტიმეტრი, სიგრძე - 5,2 სანტიმეტრი, - სისქე 2,2 სანტიმეტრი).  ცხრა მოგრძო ან დაბალი, ფართო, შემთხვევითი მოყვანილობის. საშუალო ზომის ანატკეცი და ერთი ნუშისებრი, მთლიანი კაჭრისგან გამოთლილი ხელნაჯახი. ყველა მათგანი მერგელისაა და დაფარულია გაჯისფერი ან მონაცისფრო, სქელი პატინით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პატარძეულის წმინდა ნინოს ეკლესია

**პატარძეულის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის ჩრდილოეთით, ოთხიოდე კილომეტრზე, წმინდა გიორგის ეკლესიის დასავლეთით, დაახლოებით 100 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო (5,1x3,8 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. წყობაში გამოყენებულია ლოდებიც. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ფასადებზე საპირე წყობის მნიშვნელობანი ნაწილი. კედლები ბევრ ადგილას დაბზარულია. დანგრეულია სამხრეთ კედლის შუა მონაკვეთი და მის ზემოთ კამარის ნაწილი. მონგრეულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე. სახურავზე ამოსულია მცენარეები. გარედან ეკლესიის კედლები 0,7-1 მეტრ სიმაღლეზე, მიწითა და ქვებითაა დაფარული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია აღმოსავლეთ წირთხლის წყობის ქვედა ნაწილი). საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილო კედლის აღმოსავლეთ ბოლოში, იატაკიდან დაახლოებით 1 მეტრ სიმაღლეზე, პატარა, კვადრატული ნიშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი, ქარგილზე სხმული, შეისრული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უდაბნოს მეორე გორასამარხების ველი

**უდაბნოს მეორე გორასამარხების ველი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოდან 8 კილომეტრის მოშორებით, მრავალწყლის ხეობაში, ქალაქ რუსთავის მიმართულებით. თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულით.

ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. აღმოჩნდა ძალზედ დაზიანებული თორმეტი ქვაყრილიანი გორასამარხი. სამარხები გეგმით მართკუთხა, კუთხეებ მომრგვალებული ორმოებს წარმოადგენენ. თითოეული მათგანი ქვის ფილებით იყო დახურული, გარდა ერთისა, რომლის გადასახურადაც ხის ძელები იყო გამოყენებული.

სამარხებში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ერთი-ერთ სამარხში გამოვლენილი თიხის ჭურჭლი დამზადებულია კარგად განლუქუი თიხისაგან. კეცი ორ ან სამფენოვანია, ნაცრისფერი ან ვარდისფერი შიდაპირით. ზედაპირი შავპრიალაა, შემკულია რელიეფული გამოსახულებებით, სავარცხლის კბილის შტამპით გადატანილი სხვადასხვა ორნამენტული სახეებით. აქვე აღმოჩნდა ბრინჯაოს რაპირა და დანა. ამ სამარხში აღმოჩენილი მასალა განეკუთვნება ძველ თრიალეთურ კულტურას და ძვ. წ. XVIII საუკუნით თარიღდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნარცხლის ნამოსახლარები

**ნარცხლის ნამოსახლარები** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრის მოშორებით, ნარცხლისხევის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის საწყისი საუკუნეებით. 

ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძთვანელობით. ძეგლზე აღმოჩნდა ხუთი ნამოსახლარი.

პირველი ნამოსახლარი გამართულია თავმრგვალი ბორცვის თხემზე, რომელსაც გარშემოუყვება ორი თავდაცვითი თხრილი. თხემზე შეიმჩნევა ქაოსურად დაყრილი დიდი ლოდები. ბორცვის დასავლეთ ნაწილში კედელიცაა.

მეორე ნამოსახლარი ფორმით ოთხკუთხედს წააგავს, მას ერთრიგად შემოსდევს დიდი ლოდები, რომლებიც შესაძლოა ყოფილიყო თავდაცვითი გალავნის ნაწილი და თავდაცვითი თხრილი. ძეგლზე აიკრიფა მცირე რაოდენობის თიხის ჭურჭლების ფრაგმენტები.

მესამე ნამოსახლარი სამი მხრიდან ბუნებრივადაა დაცული, აღმოსავლეთით შემოზღუდულია დამრეცი ფერდობით, სამხრეთიდან მშრალი ხევით, ხოლო ჩრდილოეთიდან  ნარცხლისხევით. ძეგლი რელიეფს მხოლოდ დასავლეთიდან ებმის, სადაც ხელოვნური თავდაცვითი თხრილია გაჭრილი. ნამოსახლარის თხემი ოთკუთხაა. იგი სწორია და აღმოსავლეთით ოდნავაა დაფერდებული. ნამოსახლარის კიდეზე შეინიშნება ქვის წყობა, რომლებიც შესაძლოა თავდაცვითი გალავნის ნაწილი ყოფილიყო. ძეგლზე ძალზედ მცირე ასაკრები არქეოლოგიური მასალა აღმოჩნდა. 

მეოთხე ნამოსახლარი მოგრძო ოთხკუთხა ფორმისაა, რომელიც სიგრძივ დამხობილია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ. ბორცვის ჩრდილო-დასავლეთით შეიმჩნევა სუსტად გამოხატული თავდაცვითი თხრილი. ნამოსახლარზე აქა-იქ დიდი ლოდები ყრია. ძეგლზე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, მათ შორის შავად გამომწვარი, ვარდისფერსარჩულიანი კერამიკა, ობსიდიანის ანატკეცები და ქვის სარკმელები.

მასალა ინახება სიღნაღის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მალხაზიანის სამაროვანი

**მალხაზიანის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ სათაფლეში, სადგურ იორიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 8 კილომეტრზე. აქ შემთხვევით მიკვლეულ ორმოსამარხებში, მოსახლეობას ბრინჯაოს ორი სატევარი აღმოუჩენია, რომელთა მიხედვით არქეოლოგმა მ. ივასჩენკომ სამარხები ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისით დაათარიღა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
უჯარმის აბელაანთ ტაძარი

**უჯარმის აბელაანთ ტაძარი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნჯციპალიტეტის სოფელ უჯარმის სამხრეთ-დასავლეთით, სამიოდე კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარული მთის ფერდობზე. განეკუთვნება სავრაუდოდ, გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ტიპის სამლოცველოა (6,8X4,7 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კუთხეების ამოსაყვანად მოზრდილი, მეტ-ნაკლებად შერჩეული ქვებია გამოყვანილი. წყობა არაწესიერია, ძლიერ დაზიანებულია: ეკლესიის ოთხივე კედელი, დაახლოებით 1,8-2,2 მეტრ სიმაღლეზე დგას. 

ერთადერთი შესასვლელი ( შემორჩენილია დასავლეთ წირთხლი) სამხრეთიდანაა. კარსა ღიობი კვადრატული აგურით ყოფილა გამოყვანილი. როგორც შემორჩენილი ნაშთებით ირკვევა, იგი გარედან თაღით იყო დასრულებული. შიგნიდან კი თარაზული თავი ჰქონია. 

აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის გვერდებში თითო, ოთხკუთხა ნიშაა, ღერძზე კი (დაახლოებით 1,6 მეტრ სიმაღლეზე) სარკმლის ძირის ნაწილია შემორჩენილი. სარკმელი, ისევე როგორც შესასვლელი, კვადრატული აგურით ( 22X21 / 22X4 სანტიმეტრზე) ყოფილა გამოყვანილი. სარკმლის ქვემოთ ოთხწახნაგა ტრაპეზის ნაშთია, რომელიც კედელზეა მიყრდნობილი. 

შენობის შემორჩენილი კედლები გარედან სადაა. შესასვლელი ჩასმული ყოფილა ორი მცირე საფეხურით შეღრმავებულ არეში, რომელიც, ამ პერიოდის მრავალი ძეგლის მსგავსად, სავარაუდოდ, ხერხულა ფრიზით იქნებოდა დასრულებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ედერ მილიტანი

**ედერ გაბრიელ მილიტანი** (; დ. 18 იანვარი, 1998) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. თამაშობს ესპანეთის ლა ლიგის კლუბ მადრიდის „რეალსა“ და ბრაზილიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. ძირითადად თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. მილიტანს აგრეთვე შეუძლია ითამაშოს მარჯვენა მცველად და საყრდენ ნახევარმცველად.

### სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  რეალ მადრიდი 
* ლა ლიგა: 2019–20, 2021–22, 2023–24
* ესპანეთის თასი: 2022–23
* ესპანეთის სუპერთასი: 2019–20, 2021–22
* ჩემპიონთა ლიგა: 2021–22, 2023–24
* უეფა-ს სუპერთასი: 2022
* მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2022, 2024

### სანაკრებო
;  ბრაზილია 
* კოპა ამერიკა: 2019

### ინდივიდუალური
* პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის თვის საუკეთესო მცველი: სექტ., ოქტ., ნოე., დეკ. 2018, იანვარი 2019
* პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის წლის გუნდი: 2018–19
* პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის მოთამაშის სამართლიანი თამაშის პრიზი: 2018–19
* ლა ლიგის სეზონის გუნდი: 2021–22, 2022–23
* ESM სეზონის გუნდი: 2022–23

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მადრიდის „რეალის“ საიტზე 
* ლა ლიგის საიტზ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სან-პაულუს ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები
კატეგორია:2019 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2021 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გომბორის ნაგებობების კომპლექსი

**გომბორის ნაგებობების კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გომბორის სამხრეთით, მდინარე გომბორის მარცხენა ნაპირზე. ტყიანი მთის ჩრდილოეთით კალთაზე, სოფლიდან დაახლოებით 400 მეტრზე, ადგილობრივი მოსახლეობა ამას ამაღლებას უწოდებს. 

კომპლექსის ნაგებობიდან ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ე. წ. ზურგიანი კოშკი, რომელიც ადრე ამ ადგილას მდგარ ნაგებობაზე ჩრდილოეთიდანაა მიდგუმლი ისე, რომ ამ უკანასკნელი ჩრდილოეთ კედელი კოშკის კედელსაც წარმოადგენს. კოშკი ფერდობზეა აგებული და ზურგი ჩრდილოეთით, ფერდობისჯენ აქვს მიმართული, რაც ამ ტიპის ნაგებობებისათვის სრულიად უჩვეულოა. ადგილის ტოპოგრაფიჯდან გამომდინარე, იგი ნაგებობის საყრდენი ბურჯის მოვალეობასაც ასრულებს. 

ნაგებობა, რომელზეც კოშკია მიშენებული, ეკლესიის იერს ატარებს. იგი აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით ყოფილა წაგრძელებული. შენობის მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი (სიგრძე - 3,8 მეტრია, სისქე - 0, 87 მეტრი, სიმაღლე დაახლოებით - 3 მეტრი). დანარჩენი კედლების კვალი აღარ ჩანს. კომპლექსის სხვა ნაგებობებიდან კედლების ნაშთებიღაა დარაჩენილი. 2 მათგანი, კოშკი ოდნავ ქვემოთ, ფერდობის ბუნებრივად მოსწორებულ ადგილზე, დაახლოებით 50 მეტრის მანძილზეა განლაგებული. ერთი მოზრდილი ნაგებობის ნანგრევი კი აღმოსავლეთითაა, ოციოდე მეტრზე. გარდა ამისა, კოშკის სიახლოვეს კიდე სხვა ნაგებობის კვალიც შეიმჩნევა. მათი გეგმარებით სტრუქტურა და განლაგება ადრე მონასტრის არსებობაზე მიგვანიშნებს. 

კოშკი ორ სართულიანია, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროვებული. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. შენობა ნაგებია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით - კირის სქელ დუღაბზე. ქვა შერჩეულია და დაწყობილია ჰორიზონტალურ რიგებად, რომელთა სწორხაზოვნება გარეთა კედლის მთელ პერიმეტრზეა დაცული. ნაგებობის კედელიც რომელზეც კოშკია მიშენებული, იმავე საშენი მასალითაა ნაგები, ოღონდ ქვები უფრო დიდი ზომისაა, წყობა კი - ქაოსური. შემორჩენილი კედელს ორივე ბოლო მონგრეული აქვს. მიუხედავად ამისა, ჩანს კედელი, როგორც აღმოსავლეთით, ისე დასავლეთიდაც გრძელდებოდა და სიგრძით ბევრად აღემატებოდა კოშკის ბრტყელ მხარეს. კოშკი აქ მდგარი ნაგებობის თანადროული არ არის და მათზე მოგვიანებითაა მიდგმული. ეს იქიდანაც ჩანს რომ კოშკი მომრგვალრბული კედლის ორივე ბოლო უკვე არსებულ კედელზეა მორგებული და არა პირიქით. ადრე კოშკში მოხვედრა შესაძლებელი იყო პატარა, კვადრატის მიახლოებული ღიობიდან ( დაახლოებით 60X60 სანტიმეტრი). იგი კოშკის ბრტყელ მხარეს, მიწიდან სამიოდე მეტრის სიმაღლეზეა. 

დღეს კოშკში მოხვედრა შესაძლებელია ნაპრალიდან, რომელიც ნაგებობის შემორჩენილი კედლის დასავლეთ ნაწილის მონგრევის შედეგადაა გაჩენილი. 

კოშკი შიგნიდანაც ნახევარწრიულია. პირველი სართული, როგორც ეს გარედან შეიძლება დავასკვნათ, დაბალია. იგი ქვებითაა ამოვსებული და გაწმენდის გარეშე მისი გეგმარების დადგენა არ ხერხდება. 

კოშკის მეორე სართული მაღალია და კონქითაა გადახურული. შესასვლის გარდა, ამ სართულის რაიმე არქიტექტურული ელემენტი არ გააჩნია. 

კოშკი, როგორც ჩანს, ბერის საცხოვრებელს წარმოადგენდა. 

კომპლექსის დანარჩენი ნაგებობებიც ქვიშაქვის ქვებით ყოფილა ნაგები. ზოგიერთის კედლებში გამოყენებულია ლოდებიც. ყველა ნაგებობა ისეა შემორჩენილი, რომ გათხრა-გასუფთავების გარეშე მათი გეგმარების და დანიშნულების გარკვევა არ ხერხდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გომბორის ამაღლების ეკლესია

**გომბორის ამაღლების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გომბორის ჩრდილოეთით 2-2,5 კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთიდან მას მინაშენი ეკვროდა, რომელიც ეკლესიის ძირითად ნაწილთან წყობით იყო დაკავშირებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ამჟამად მისგან, აფსიდის შესაბამისი გვერდებითურთ, შემორჩენილია: სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეები და სამხრეთი კედელი. თუმცა, წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი მათაც აკლია. სამხრეთი კედელი აფსიდის შესაბამის მხართან ახლოს, გახეთქილია, კედლის დასავლეთ ნაწილი დაძრულია და გადაქცევის პირასაა მისული. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების კვალიც კი აღარ ჩანს. ეკლესიის შიგნით ამოსულია ხეები. ინტერიერი 1-1,5 მეტრ სიმაღლეზე მიწითა და ქვებითაა ამოვსებული, მინაშენი კი მთლიანად დანგრეულია. 

ეკლესიის შემორჩენილი კედლები ქვიშაქვის ახვადასხვა ზომის, სრულიად დამიშავებილი, ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბითაა ნაგები. წყობაში, ალაგ-ალაგ ჩართულია ლოდებიც. წყობა ქაოსურია. 

ეკლესიის შესასვლელი სამხრეთიდან,  მინაშენიდან ჰქონდა. კარი გარედან მთლიანი, მოგრძო ქვითაა გადახურული, შიგნით კი - თხელი ქვებით გამოყვანილი თაღით, რომელიც ფორმით ნახევარწრეს უახლოვდება. ჰქონდა თუ არა ეკლესიას კიდევ სხვა შესასვლელი, გათხრა-გასუფთავების გარეშე დადგენა შეუძლებელია. 

აფსიდს, როგორც ეს შემორჩენილი ნაწილებიდან დგინდება, ნახევარწრიული მოხაზულობა ჰქონია. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში, იქ, სადაც კედელი ყველაზე თხელია, მცირე ზომის ოთკუთხა ნიშაა. მსგავსი ნიშაა აფსიდის სამხრეთ გვერდშიც ყოფილა მოწყობილი ( შემორჩენილია ნაწილი). აფსიდის კუთხებიდან მხოლოდ სამხრეთისღაა შემორჩენილი, რომელიც თითქმის მთელ სიმაღლეზე დგას. აფსიდი დასრულებული იყო კონქით. მისი წყობის რამდენიმე ქვა აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდს შემორჩა. 

სამხრეთ კედელში, შესასვლის ასწვრივ, კედლის კონტურის მიხედვით ჩანს, რომ ამ ადგილას სარკმელი იყო გაჭრილი. 

ეკლესიის მინაშენიდან შემორჩენილია მხოლოდ კამარის ნაშთი, რომელიც სამხრეთ კედელს თითქმის აღმოსავლეთ კიდემდე გასდევა. აქედან ირკვევა, რომ მინაშენი უაფსიდო იყო და აღმოსავლეთით სწორი კედლით სრულდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რამაზ გოგიაშვილი

**რამაზ გოგიაშვილი** (დ. 15 იანვარი, 1967, კასპის რაიონი —  გ. 30 სექტემბერი, 2010, ავღანეთი) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი, საქართველოს შეიარაღებული ძალები მესამე ქვეითი ბრიგადის 31-ე ბატალიონის ასეულის ოფიცერი. იბრძოდა აფხაზეთის ომში, მონაწილეობდა ქართულ-ოსურ კონფლიქტში. გოგიაშვილი მეთაურობდა ISAF-ის ქართულ კონტინგენტს. დაიღუპა ნაღმზე აფეთქების შედეგად, ჰელმანდის პროვინციაში, სამ სხვა ჯარისკაცთან ერთად.

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კიკიას საყდარი

300px|მინი|აღდგენილი კიკიას საყდარი
**კიკიას საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ოთხასიოდე მეტრზე. თარიღდება XVlll-XlX საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (13,5x8,1 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. გარეთა კუთხეების და არქიტექტურული ელემენტების წყობაში გამოყენებულია კვადრატული აგური. კედლების ზედაპირი გარედან გასწორებულია სქელი ბათქაშით, რომელიც საპირე ქვებს თითქმის მთლიანად ფარავს. 

ძლიერაა დაზიანებული: ჩამონგრეულია გადახურვა, ეკლესიის ოთხივე კედელი კამარის ქუსლის დონემდეღაა შემორჩენილი. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. დასავლეთ კარი შესაბამისი კედლის ღერძზეა გაჭრილი, სამხრეთისა კი კედლის დასავლეთ ბოლოსთან. ორივე კარი შეისრულთაღოვანია და მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი. შიგნით შესასვლელები ჩასმულია ღრმა, თარაზულად გადახურულ (შემორჩენილია კვალი) არეში. სავარაუდოდ, ორივე შესასვლელი შიგნით ნახევარწრიული თაღით იყო დასრულებული, რომელიც მოგვიანებით (შესაძლოა მშენებლობის პერიოდშივე) ამოუშენებიათ და ორივე არე ხის ძელებით გადაუხურავთ (დასავლეთ შესასვლელის გადახურვის თავზე, აშკარად იკითხება რიყის ქვით ნაწყობი, მოგვიანებით ამოშენებული, ნახევარწრიული თაღი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული, ღრმა აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო, მაღალი სარკმელია გაჭრილი. შიგნით სარკმელი შეისრული თაღითაა გადახურული, ხოლო გარედან - ნახევარწრიულით. შიგნით სარკმლის გვერდები და წირთხლები რიყის ქვითაა ნაწყობი. თაღი კი - აგურით. სარკმლის გარეთა ღიობი თითქმის მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, ორ-ორი შეისრულთაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კუთხეებში ორსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღები იყო გადაყვანილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი დანარჩენ კედლებშიცაა. შენობის დასავლეთ სარკმელს ზედა ნაწილი აკლია. ეკლესიის ორივე შესასვლელი გარედან, კედლის მცირედ შეღრმავებულ, ოთხკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც ერთრიგად ნაწყობი აგურის ხერხულა ფრიზი აგვირგვინებს. დასავლეთ კარის გვერდები და თაღი ორსაფეხურიანია. ორივე შესასვლელის თაღის ირგვლივ მოქცეული სიბრტყე კი ნაძვის წიწვისებრად დაწყობილი აგურითაა გაფორმებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
იმედა არაბული

** იმედა არაბული ** (დ. 11 მაისი, 1981) — ქართველი მსახიობი და ტელეწამყვანი. 2003 წელს დაამთავრა  შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 2008 წლიდან თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია. 2018 წლიდან საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში.

## ნათამაშები როლები 
;მუსიკისა და დრამის თეატრი
* სირანო დე ბერჟერაკი – ე. როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი“ – რეჟ. დ. დოიაშვილი
* ბენქო — უ. შექსპირის „მაკბეთი“ — რეჟ. დ. დოიაშვილი
* სინძო — რ. აკუტაგავას „ცხოვრება იდიოტისა“ — რეჟ. დ. დოიაშვილი

;სხვა თეატრები
* იოანე – „სერობა“ – რეჟ. ქ. დოლიძე (კინომსახიობთა თეატრი)
* მოქალაქე  — „ეროვნული ჰიმნი“ – რეჟ. ქ. დოლიძე (კინომსახიობთა თეატრი)
* ოთარი – „ბრალდება“ – რეჟ. ნ. ხუსკივაძე, რ. სტურუა (რუსთაველის თეატრი)

## კინო და ტელევიზია 
* გადაცემა „დილა მშვიდობისა საქართველო“ – წამყვანი (ტელეკომპანია „რუსთავი 2“)
* გადაცემა „ახალი დილა“ – წამყვანი (ტელეკომპანია „მე-9 არხი“).

## რესურსები ინტერნეტში 
* იმედა არაბული  — მუსიკისა და დრამის თეატრი

კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
BonziBuddy

**BonziBuddy** — იყო კომპიუტერული, დესკტოპის ვირტუალური ასისტენტი. ეს იყო გორილა რომელიც პროგრამის ინსტალაციის შემდეგ ჩნდებოდა დესკტოპზე. მას შეეძლო საუბარი, გადმოწერა, სიმღერა, საინტერესო ფაქტების თქმა, სიცილი, ძებნა და ა.შ.  2002 წელს გავრცელდა ინფორმაცია რომ პროგრამა იყო ვირუსული, აგროვებდა პერსონალურ მონაცემებს და სხვა პერსონალურ ინფორმაციას. დღესდღეობით პროგრამის გავრცელებული ვერსიები ვირუსებია, რომლებიც აზიანებენ კომპიუტერს და იპარავენ მასში არსებულ ინფორმაციას. 2004 წელს მისი დისტრიბუტორი კომპანია დაჯარიმებული იქნა ადამიანთა პერსონალური ინფორმაციის შეგროვების გამო. პროგრამის უკანასკნელი ვერსია 2004 წელს გამოვიდა. ამის შემდეგ მისი გამოშვება შეწყდა.

## სქოლიო
კატეგორია:კომპიუტერული ვირუსები
რამაზანლი

**რამაზანლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.    

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
საჰილობა

**საჰილობა** () (ყოფილი სახელები  სარატოვსკოე (Saratovskoye), სარატოვკა (Saratovka)— სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.    

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
შირვანლი (ნეფთჩალა)

**შირვანლი** () (ყოფილი სახელი ჟარსკი (Jarski)) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. .   1998 წლის 14 ივლისს ჟარსკი  შეიცვალა შირვანლზე.
## სქოლიო
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ემირ ჰაჯიევი

**ემირ საჰლიალი-ოღლუ ჰაჯიევი** () — აზერბაიჯანელი მხატვარი.

## ბიოგრაფია 
ემირ ჰაჯიევი დაიბადა 1899 წლის 5 მაისს (სხვა მონაცემებით 1897 წელს) ქალაქ შუშაში. საკუთარი შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო 1918 წელს, როდესაც შუშაში მუშაობდა პლაკატებისა და პორტრეტების სფეროში. ის აგრეთვე მონაწილეობდა „შუშკავროსტაში“ და სემინარიაში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა. 

1923 წლიდან აზერბაიჯანის უმაღლეს სახელმწიფო მხატვრულ სკოლაში ღებულობს განათლებას. 20-იანი წლების მეორე ნახევარში ემირ ჰაჯიევი მონაწილეობს ისეთი ჟურნალების ილუსტრირებაში, როგორიცაა „შერგ გადინი“, „ჰემკარლარ იტიფაგი“ და ქმნის პლაკატებს კოოპერაციის თემაზე და ა. შ. პარალელურად ჰაჯიევი აგრძელებდა სწავლებას ბაქოს დაწყებით სკოლებში. ჰაჯიევის მოწაფეებს შორის იყო ქაზიმ ქაზიმ-ზადე, რომლის როგორც მხატვრის თვითდამკვიდრებაში ემირ ჰაჯიევმა ძალიან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. ამ პერიოდიდან ჰაჯიევი კავდება წიგნების გაფორმებით. წიგნის ყდებს შორის, რომელთა ავტორიც იყო ჰაჯიევი, არის მეხტი გუსეინის „ხავერი“ (1930) , მირზა იბრაგიმოვის „გიგანტების ქვეყანა“ (1932) , ფიზულის „ლეილი და მეჯნუნი“ (1953), ჯალილა მამედკულიზადეს „საფოსტო ყუთი“ (1960). ხელოვნებათმცოდნის ნატალი მიკლაშევსკის სიტყვებით, ჰაჯიევის გრაფიკას მისი შემოქმედებითი საქმიანობის დასაწყისში ახასიათებს „სილუეტურობა და სქემატურობა ადამიანის ფიგურისა და ნივთების გამოსახულებაში“, ასევე აბსტრაქტული ფერი. 

ჰაჯიევის საუკეთესო ილუსტრაციებად ითვლება ილუსტრაცია სულეიმან სანი ახუნდოვის „ჩერნუშკასთვის“ (1924), ა. აბულჰასანის „ზესვილსთვის“ (1931), იუსუფ ვეზირ ჩემენზემინლის „ქალწულთა წყაროსთვის“ (1934), მირზა ფატალი ახუნდოვის „მოლა იბრაგიმ-ხალილ, ალქიმიკოსისთვის“ (1938), ნიაზამი გიანჯევის „შვიდი ლამაზმანისთვის“ (1941), ფიზულის „ლეილა და მეჯნუნისთვის“ (1953). 

დიდი მსოფლიო ომის წლებში (1941—1945 წწ.) ჰაჯიევი ქმნიდა აგიტაციურ პლაკატებს. ასევე ემირ ჰაჯიევის ავტორობას ეკუთვნის მთელი რიგი მინიატურული სერიები („აზერბაიჯანი“, 1961; „შუშა“, „შამახი“, „ბაქო“, 1964) და ესკიზები ორნამენტული და სიუჟეტური ხალიჩებისთვის. 1943 წელს ჰაჯიევს მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1945 წლიდან — იყო კომუნისტური პარტიის წევრი.

მხატვარი გარდაიცვალა ბაქოში 1972 წლის 21 აგვისტოში.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ჯანჯღავა

საკუთარი სახელი **ჯანჯღავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ ჯანჯღავა — ქართველი სამხედრო მოღვაწე
* თენგიზ ჯანჯღავა — ქართველი გეოგრაფი
* ნათია ჯანჯღავა — ქართველი მოჭადრაკე
* ნიკოლოზ ჯანჯღავა — ქართველი სამხედრო პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
ქასიმ ბეი ზაქირი

**ქასიმ ბეი ალიბექ-ოღლუ ზაქირი** (; დ. 1784, შუშა —1857) — აზერბაიჯანელი პოეტი. ფ. ქასიმზადეს აზრით აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში კრიტიკული რეალიზმის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

## ცხოვრება 
ქასიმ-ბეი დაიბადა შუშაში ყარაბახის წარჩინებულ ოჯახში, ჩამომავალი ჯავარშირების გვარიდან. მისი მამა იყო შეძლებული მიწათმფლობელი, რაც საშუალებას აძლევდა შვილისათვის კარგი განათლება მიეცა. ქასიმ-ბეიმა განათლება მიიღო მუსულმანურ სასულიერო სასწავლებელში. მან შეისწავლა არაბული და სპარსული, ასევე კლასიკური აღმოსავლური ლიტერატურა.

ქასიმ-ბეი ზაქირი მსახურობდა მეფის არმიაში და მონაწილეობდა ორ რუსულ-სპარსულ ომში 1804-1813 და 1826—1828 წლებში. დემობილიზაციის შემდეგ პოეტი ცხოვრობდა სოფელ ხინდირისტანში, რომელიც საჩუქრად გადასცა მას მეხტიგულუ ხანომ ჯავანშირმა. მალე ქასიმ-ბეი დაადანაშაულეს იმაში, რომ ის თავისთან იფარავდა დევნაში მყოფ ბიძაშვილს ბეხბუდ-ბეი ჯავანშირს. ზაქირი დააპატიმრეს და შუშაში ერთწლიანი პატიმრობის შემდეგ გააგზავნეს ბაქოში. მეგობრების აქტიური ძალისხმევითა და დახმარებით ზაქირი თავისუფლებაზე გამოვიდა და დაბრუნდა სახლში, თუმცა სიცოცხლის ბოლომდე ჩინოვნიკების ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა. ქასიმ-ბეი გარდაიცვალა 1857 წელს შუშაში და დაიკრძალა მირზა ხასანის სასაფლაოზე. მისი ლექსები პირველად გამოიცა აზერბაიჯანის სსრ-ში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის ეკლესია

ტერმინი **ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის პირველი ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ყანდაურაში. 
* ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის მეორე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ყანდაურაში.
კოდისწყაროს სამაროვანი

**კოდისწყაროს სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ სათაფლეში, დავითგარეჯის უდაბნოში, ,,ნაომარისგორის’’ ნამოსახლარის აღმოსავლეთ მდებარე ტაფობში.

სამაროვანზე 1987 წელს კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ სამი გორასამარხი გათხარა. სამივე განეკუთვენბა შუადან გვიანდელ ბრინჯაოს ხანაზე გარდამავალ პერიოდს. სამარხები ორმოიანია. ჰქონდათ ქვისა და მიწის ყრილი, ზოგიერთი სამარხის ყრილს ქვის წრეები შემოსდევდა.  სავარაუდოდ სამარხები ხის ძელებით იყო გადახურული. ორ სამარხში მიცვალებული კამერის ცენტრში ესვენა. ერთ-ერთ სამარხში ჩონჩხსა და ინვენტარს ტყავი ჰქონდა გადაფარებული. სამარხებში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი; დერგები, ქოთნები, კოჭბები, ჯამები და ღრუფეხებიანი თასები. ნაპოვნი ჭურჭელი შემკულია ორნამენტებით. სამარხში გამოვლინდა ასევე მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის ძვლები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჭიჭიკო ჯანელიძე

**ჭიჭიკო ჯანელიძე** (დ. 13 ოქტომბერი, 1932, სოფ. სადმელი, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 აპრილი, 2021) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1971), დოცენტი. 

## ბიოგრაფია 
ჭიჭიკო ჯანელიძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1961 წელს. 1964–81 წლებში მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში. აქვე გაიარა ასპირანტურის კურსი გეომორფოლოგიის სპეციალობით. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1971 წელს თემაზე: „საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების განვითარება ჰოლოცენში“.

## ბიბლიოგრაფია 
* საქართველოს ბუნებრივი კატასტროფებისა და რისკების ატლასი (თანაავტორი). თბილისი, 2018;
* Человек и окружающая его среда (თანაავტორი). Тбилиси, Мецниереба, 1984.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
სიუბჰი

**სიუბჰი** ()  — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.  2004 წლამდე დასახლების სტატუსი  ჰქონდა, მაგრამ იმავე წელს სოფლის სტატუსი მიენიჭა..

## სქოლიო
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
თათარმაჰლა

**თათარმაჰლა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.    მოსახლეობის რაოდენობა — 1111კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
უზუნბაბალი

**უზუნბაბალი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.     

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ხანყუთალა

**ხანყუთალა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ზარდახაჩი

**ზარდახაჩი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ყარაბაღის ეკონომიკურ რეგიონში, აღდარის რაიონში. 1993-2023 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:აღდარის რაიონის სოფლები
ჯოანა ჰოგი

**ჯოანა ჰოგი** (; დ. 20 მარტი, 1960, ლონდონი, ინგლისი) — ბრიტანელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. 2007 წელს გადაიღო თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი *„კავშირის გარეშე“.*

## ადრეული ცხოვრება 
ჰოგი ბირმინგემში, ვესტ ჰიტის სკოლა-პანსიონატში სწავლობდა, სადაც მისი კლასელები ტილდა სუინტონი და უელსის მომავალი პრინცესა, დაიანა სპენსერი იყვნენ.

სკოლის დასრულების შემდგომ იგი ფოტოგრაფიის შესასწავლად ერთი წლით ფლორენციაში გადავიდა. 

15 წლის განმავლობაში ჰოგი მუსიკალურ კლიპებზე, საპნის ოპერებსა და მოკლემეტრაჟიან ფილმებზე მუშაობდა, ხოლო 2007 წელს, 47 წლის ასაკში გადაიღო სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი *„კავშირის გარეშე“*. მისი პრემიერა ლონდონის კინოფესტივალზე შედგა. 

ჰოგის შემდგომი ფილმებია *„არქიპელაგი“* (2010), *„გამოფენა“* (2013) და *„სუვენირი“* (2019). ჰოგის კინოკარიერაში ყველაზე მასშტაბური სწორედ *„სუვენირი“* გამოდგა. მისი პრემიერა შედგა 2019 წელს სანდენსის ფესტივალზე. როგორც ჰოგი ამბობს, ფილმი ავტობიოგრაფიულია. იგი ჰყვება ახალგაზრდა ქალის ისტორიას, რომელსაც ურთიერთობა აქვს უფროს კაცთან.  ჰოგის პროტოტიპის, ჯულის როლს ტილდა სუინტონის ქალიშვილი, ჰონორ სუინტონ-ბირნი ასრულებს, რომელიც ჯოანა ჰოგის ნათლულია. 

ჰოგის სტილზე გავლენა მოახდინეს ევროპელმა და აზიელმა რეჟისორებმა, როგორებიც არიან ერიკ რომერი და იასუძირო ოძუ. იგი იყენებს კამერის მინიმალისტურ მოძრაობას და დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს დიალოგს. 

2015 წელს ჰოგმა ჰაროლდ პინტერის სცენარით რადიო 4-ისთვის ფილმი გადაიღო, რომელიც კარენ ბლიქსენის მოთხრობის, *„მეოცნებე ბავშვის“* ადაპტაციაა. პროდუსერი იყო ლოურენს ბოუენი. მთავარ როლებში იყვნენ ბერტი კარველი და ლიდია ლეონარდი, რომელმაც ჰოგთან ერთად *„არქიპელაგზე“* იმუშავა.

## გამოფენები 
2015 წლის ოქტომბერში ჰოგი კინორეჟისორ შანტალ აკერმანის კინოკარიერის მიმართ მიძღვნილი რეტროსპექციის, *„Chantal Akerman NOW“*, ერთ-ერთი კურატორი იყო. რეტროსპექცია *Ambika P3* გალერეაში გაიმართა. 

ჰოგმა 2011 წელს ადამ რობერტსთან ერთად კინო-კოლექტივი *A Nos Amours* დააარსა. ინტერვიუში ჰოგმა თქვა, რომ „ახალმა თაობამ არ იცის ისეთი რეჟისორების შესახებ, როგორიცაა, მაგალითად, ტარკოვსკი. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მოტივაცია ამ კოლექტივის ჩამოსაყალიბებლად“.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯოანა ჰოგის ინტერვიუ The Guardian-თან
* ჰოგის ბიოგრაფია
* ჰოგის ინტერვიუ კინომატოგრაფის შესახებ
* Dazed Digital „სუვენირის“ შესახებ

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ბრიტანელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია: დაბადებული 1960
კატეგორია:ქალი რეჟისორები
კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინორეჟისორები
კატეგორია:ლონდონელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაპაევკა

**ჩაპაევკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჩაპაევკა — სოფელი აზერბაიჯანში, ნეფთჩალის რაიონში
*ჩაპაევკა — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში
თეთრი ქვების გორასამარხები

**თეთრი ქვების გორასამარხები** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ სათაფლეში, სოფლის სამხრეთით, 1,5 კილომეტრზე, გარეჯის უდაბნოში, თეთრ ქვებად წოდებულ ადგილში. 

აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. არქეოლოგიური სამუშაოები ტარდებოდა სხვადასხვა დროს. 1989 წელს  გაითხარა ადრეული ბრინჯაოსხანის,  მიწაყრილიანი გორასამარხი. მას ნატეხი ქვებისგან შედგენილი წრე შემოუყვებოდა. ყრილის ცენტრის ქვეშ აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელის მრავალი ფრაგმენტი.  გორასამახის დასაკრძალავ დარბაზში ჩაშვებული იყო მძარცველების მიერ დაზიანებული ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის სამარხში.

1990 წელს, მთებით გარშემორტყმულ, თეთრ ქვებად წოდებულ ვაკეზე, გაითხრაა მიწაყრილიანი სამარხების სამი ჯგუფი. თითოეულ ჯგუფში გამოვლინდა 15-20 გორასამარხი. მათი და ყრილის ზომები სხვადასხვაა. სამარხები ძლიერ დაზიანებულია, მიწის ინტენსიური დამუშავების გამო. ამავე სწელს კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ გათხარა ყველაზე დასავლეთით მდებარე გორასამარხი, რომელიც ძვ. წ. XVII საუკუნეს გამეკუთნება.  სამარხი სამხრეთ ორმოსთან არ იყო დაკავშირებული. იგი გადახურული იყო თიხით გადალესილი ხის, წვრილი ძელებით, რომელებსაც ჭილოფი ეფარა. მიცვალებული კაკლის ხისგან დამზადებულ ოთხთვალა ურემზე ესვენა კიდურებმოხრილი.  სამარხში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს რაპირა, მოზრდილყუნწიანი სატევარი და ორყურა ქვაბი, კაჭის ქუსლამოღარული ისრისპირები, ოქროს და პასტის მძივები და დანაწევრებული მსხვილფეხა საქონლის ძლები.

2001 წელს გაითხარა კიდევ ერთი გორასამარხი, იგი განეკუთვნება თრიალეთური კულტურის მეორე ეტაპს. გორასამარხი ორმოიანია, მიწაყრილიანი. მიწაყრილს ფუძეზე შემოსდევდა ქვის წრე. სამარხი გადახურული ყოფილა ხის მორებით. მიცვალებული ხის ოთხთვალა ურემზე ესვენა მარჯვენა გვერდზე. სამარხში აღმოჩნდა: თიხის ცხრა ჭურჭლის ფრაგმენტი, გადახურვის ჩაქცევის გამო, ოთხად გატეხილი ბრინჯაოს რაპირა, ბრინჯაოს სატევრაი,ტუფის სარქველი, ობსიდიანისა და კაჟის ისრისპირები, ოქროს ფირფიტის მძივი და ქვის მრგვალი დისკო, ოქროს თხელი ფირფიტოვანი გარსაკრავით.

ამავე სამარხის მახლობლად, 2005 წელს, მცირე ყორღანული ყრილის ქვეშ, ერთმანეთის გვერდით დაფიქსირდა ძვ. წ. XIV-XIII საუკუნეების ორი სამარხი ორმო. ერთ სამარხში მიცვალებული ეწვენა მოხრილი კიდურებით, ასევე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და სამკაულები. მეორე სამარხში თიხის ექვსი ჭურჭელი და ცხოველის ძვლების ფრაგმენტები. გორასამარხებში გამოვლენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება გურჯანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კონსერვატიული პარტია

**კონსერვატიული პარტია** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*კონსერვატიული პარტია გაერთიანებულ სამეფოში
*კონსერვატიული პარტია საქართველოში
**კონსერვატიული პარტია „თავისუფლება“

*კონსერვატიული პარტია ესტონეთში
*კონსერვატიული პარტია შვედეთში

*კონსერვატიული პარტიების პანევროპული გაერთიანება
კარლ ჰარცელი

**კარლ ჰარცელი** (დ. 4 მაისი, 1967, სტოკჰოლმი) — შვედი დიპლომატი. 2018 - 2022 წლებში იყო საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ელჩი. ჰარცელის ელჩობის პერიოდს უკავშირდება საქართველოში შარლ მიშელის შეთანხმების მიღწევა და საქართველოს მიერ ევროპული პერსპექტივის მოპოვება.

## ბიოგრაფია
ჰარცელი დაიბადა 1967 წლის 4 მაისს, სტოკჰოლმში. 1992 წელს იყო აღმოსავლეთ ევროპის ეკონომიკის სტოკჰოლმის
ინსტიტუტის მკვლევარი. 1993-1996 წლებში მუშაობდა შვედეთის შეიარაღებული ძალების შტაბში. 1996 წელს მუშაობდა შვედეთის თავდაცვის სამინისტროში, უსაფრთხოებისა და საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტში. 1997-1999 წლებში მუშაობდა შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში, ევროპული
უსაფრთხოების პოლიტიკის დეპარტამენტში. 1999-2005 წლებში იყო ევროკავშირის საბჭოს გენერალური მდივნის/ერთიანი საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლესი წარმომადგენლის ხავიერ სოლანას კაბინეტის ევროკავშირის პოლიტიკის განყოფილების წევრი. 2005-2011 წლებში იყო საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი, ევროკავშირის პოლიტიკისა და უსაფრთხოების კომიტეტში წარმომადგენლის მოადგილე, შვედეთის მუდმივი წარმომადგენლობა ევროკავშირში. 2011-2012 წლებში იყო ვაიომინგის უნივერსიტეტის საპატიო მოწვეული პროფესორი. 2012-2013 წლებში იყო საგარეო ურთიერთობათა და უსაფრთხოების პოლიტიკის
საკითხებში ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის/ევროკომისიის ვიცე პრეზიდენტის კეტრინ ეშტონის კაბინეტის წევრი. 2013-2014 წლებში ჰარცელი იყო ევროკავშირის საგარეო ქმედებათა სამსახურის გენერალური მდივნის მოადგილის უფროსი მრჩეველი. 2014-2018 წლებში იყო ევროპის საბჭოს პრეზიდენტის დონალდ ტუსკის უფროსი მრჩეველი საგარეო პოლიტიკის საკითხებში. 2018 წლიდან არის საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ელჩი.

## პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე მეტე ჰარცელი და ორი ქალიშვილი. ჰარცელი ფლობს სტოკჰოლმის ეკონომიკის სკოლის მაგისტრის ხარისხს.

## რესურსები ინტერნეტში
* კარლ ჰარცელის ბიოგრაფია
* 

კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:შვედი დიპლომატები
კატეგორია:ევროკავშირის ელჩები საქართველოში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაქოს 26 კომისრის სახელობის დასახლება

**ბაქოს 26 კომისრის სახელობის დასახლება** () — დასახლება, რომელიც ნეფჩალას რაიონში 1993 წლამდე არსებობდა.   1993 წლის 19 მაისს აზერბაიჯანის  რესპუბლიკის № 611 რეზოლუციის შესაბამისად  დასახლება გაერთიანდა ურბანული ტიპის დაბა ჰასანაბადთან.
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
ქარაახმედლი

**ქარაახმედლი** ( ) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. 
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
სუმბათაშვილების სასახლე ქვიშხეთში

**სუმბათაშვილების სასახლე** — ისტორიული შენობა ხაშურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვიშხეთში. სუმბათაშვილების სასახლე, ამჟამად სურამისა და ხაშურის ეპარქიის მღვდელმთავრის რეზიდენცია.

ქვიშხეთი ქართლის სააბაშიოს ცენტრი იყო და აბაშიძეები აქ ჯერ კიდევ XVI საუკუნეში დამკვიდრდნენ. 1711 წელს უმემკვიდრეოდ გარდაიცვალა პაატა აბაშიძე, რომლის კუთვნილი მამულიც ქართლის მეფე იესემ ვახუშტი აბაშიძეს უბოძა. სწორედ აქ, ქვიშხეთში, ქვიშხეთელ ანა აბაშიძეზე იქორწინა მეფე ერეკლე II-მ მეორედ, 1744 წელს და ამ ქორწინებიდან მას ერთი ვაჟი – ქართლ-კახეთის სამეფოს უკანასკნელი მეფე გიორგი XII და ასული თამარი ეყოლა. ანა აბაშიძე 1749 წელს გარდაიცვალა.

XIX საუკუნის 40-იანი წლებიდან ქვიშხეთში, ამ სასახლეში სუმბათაშვილები მკვიდრდებიან.

საქართველოში ბოლშევიკების შემოჭრის შემდეგ სუმბათაშვილებს კუთვნილი სასახლე ჩამოართვეს და წლების მანძილზე სოფელ ქვიშხეთის კულტურის სახლი იყო განთავსებული, რომელიც მე-20 საუკუნის მიწურულში მძიმე მდგომარეობაში იყო. 2016 წლიდან სურამისა და ხაშურის ეპისკოპოსის, მეუფე სვიმეონის (ცაკაშვილი) ხელმძღვანელობით ჩატარდა შენობის რეაბილიტაცია, სადაც სურამისა და ხაშურის ეპარქიის მღვდელმთავრის რეზიდენცია განთავსდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სურამისა და ხაშურის ეპარქია

## რესურსები ინტერნეტში
* სუმბათაშვილების სასახლის ისტორია და ადგილი, სადაც მეფე ერეკლემ ჯვარი დაიწერა 

კატეგორია:საქართველოს სასახლეები
კატეგორია:ოფიციალური რეზიდენციები
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:სუმბათაშვილები
ქიურდილი

**ქიურდილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.   სოფლის ტერიტორია ჯერ კიდევ ყიზილაღაჯის ნაკრძალის ნაწილია და გარეშე პირებს შესასვლელად სპეციალური ნებართვა სჭირდებათ.    
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები