ალი დია

## ალი დია
**ალი დია**(1965, 20 აგვისტო) — სენეგალელი ყოფილი პროფესიონალი ფეხბურთელი, თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. 1996 წლის ნოემბერში დიამ დაარწმუნა საუთჰემპტონის მენეჯერი, გრემ სუნესი, რომ ის იყო FIFA-ს წლის მსოფლიო ფეხბურთელისა და „ოქროს ბურთის“ მფლობელ ჯორჯ ვეას ბიძაშვილი, რამაც გამოიწვია მასთან ერთთვიანი კონტრაქტის გაფორმება რამდენიმე დღის შემდეგ. დიამ კლუბში ყოფნის მოკლე პერიოდში მხოლოდ ერთი მატჩი ითამაშა. იგი მოედანზე შეცვლაზე შევიდა ლიგის თამაშში, თუმცა შემდეგ თავადვე შეცვალეს; მან მხოლოდ 53 წუთი ითამაშა. შემდგომში იგი გაათავისუფლეს კონტრაქტის დადებიდან 14 დღეში.

## კარიერა
საფრანგეთსა და გერმანიაში დაბალ დონეზე თამაშის შემდეგ, და მას მერე, რაც უკვე წარუმატებლად გაიარა სინჯები ჯილინგემში, ბორნმუთსა და როტერჰემ იუნაიტედში (ამ უკანასკნელისთვის მან ერთხელ ითამაშა სარეზერვო გუნდში), დია შეუერთდა არალიგის კლუბ ბლაით სპარტანსს, სადაც მხოლოდ ერთხელ გამოჩნდა შეცვლაზე — 1996 წლის 9 ნოემბერს, ჩრდილოეთის პრემიერ ლიგის თამაშში ბოსტონ იუნაიტედის წინააღმდეგ.

რამდენიმე დღის შემდეგ, დია აიყვანა საუთჰემპტონის მენეჯერმა გრემ სუნესმა, მას შემდეგ რაც სუნესმა მიიღო სატელეფონო ზარი, თითქოსდა ლიბერიელი საერთაშორისო მოთამაშისგან და იმ დროისთვის FIFA-ს წლის მსოფლიო ფეხბურთელისგან, ჯორჯ ვეასგან. „ვეამ“ უთხრა სუნესს, რომ დია მისი ბიძაშვილი იყო, ნათამაშები ჰქონდა პარი სენ-ჟერმენში, ასევე 13-ჯერ თავისი ქვეყნის ნაკრებში და უნდა მიეცა მისთვის შანსი საუთჰემპტონში. აქედან არაფერი იყო სიმართლე და სატელეფონო ზარი სუნესთან იყო ხუმრობა. სუნესი დარწმუნდა და ყოველგვარი სათანადო შემოწმების გარეშე, დიასთან გააფორმა ერთთვიანი კონტრაქტი. თუმცა, სადავოა, ვინ განახორციელა პირველი ზარი სუნესთან. ზოგიერთი წყარო ამბობს, რომ ეს იყო დიას მეგობარი უნივერსიტეტიდან, ზოგი კი ამბობს, რომ დიას აგენტი  იყო; ასევე ვარაუდობდნენ, რომ თავად დიამ დარეკა. მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ იგივე ხრიკი ჩაუტარეს ჯილინგემსაც, რომელმაც დიას სინჯები შესთავაზა, მაგრამ მენეჯერმა ტონი პულისმა გაუშვა იგი და თქვა, რომ დია იყო „ნაგავი“. ჰარი რედნაპმა, იმ დროს ვესტ ჰემ იუნაიტედის მენეჯერმა, ასევე მიიღო იგივე ზარი, მაგრამ უარყო იგი, როგორც „გაშაყირება“.

დიამ საუთჰემპტონისთვის მხოლოდ ერთი თამაში ჩაატარა 33-ნომრიანი მაისურით, ლიდს იუნაიტედის წინააღმდეგ 1996 წლის 23 ნოემბერს; თავდაპირველად დაგეგმილი იყო მისი თამაში სარეზერვო გუნდის ამხანაგურ მატჩში არსენალის წინააღმდეგ, მაგრამ მატჩი გაუქმდა დატბორილი მოედნის გამო. ლიდსის წინააღმდეგ მატჩში ის შეცვლაზე შევიდა ტრავმირებული მეტ ლე ტისიეს ნაცვლად 32-ე წუთზე, მაგრამ მოგვიანებით თავადაც შეცვალეს (კენ მონკუთი) 85-ე წუთზე; ლიდსმა მატჩი 2–0 მოიგო. ლე ტისიემ თქვა: „ის მოედანზე დარბოდა როგორც ბემბი ყინულზე; ამის ყურება ძალიან სამარცხვინო იყო“.

დია საუთჰემპტონმა კონტრაქტის დადებიდან ორ კვირაში გაათავისუფლა. გათავისუფლების შემდეგ ის სინჯებზე იმყოფებოდა პორტ ვეილში, სადაც სარეზერვო მატჩში სანდერლენდის წინააღმდეგ ორი გოლი გაიტანა. მას შემდეგ, რაც ვეილისგან შეთავაზება არ მოჰყოლია, მან მცირე ხნით ითამაშა კონფერენს ნაციონალის გუნდში, გეიტსჰედში, სანამ 1997 წლის თებერვალში წავიდოდა. დიამ რვა თამაში ჩაატარა ჩრდილო-აღმოსავლეთის გუნდისთვის, მათ შორის გაიტანა გოლი სადებიუტო მატჩში ბათ სიტისთან 5–0 მოგებისას. მისი გეიტსჰედში დებიუტიდან ერთი დღის შემდეგ, მისი ჯორჯ ვეას ოინობა საჯარო გახდა ეროვნულ მედიაში. Bleacher Report-ის 2015 წლის სტატიაში ნათქვამი იყო, რომ დიამ იგივე ხრიკი წარმატებით გამოიყენა კლუბებში FinnPa და VfB Lübeck. მან ორივე კლუბი ცუდი თამაშის გამო დატოვა.

ამბის გახმაურების შემდეგ Gateshead Post-თან საუბრისას, დიამ სიცილით უარყო ბრალდებები და განაცხადა, რომ მან ცოტა ხნის წინ გაიტანა გოლი სენეგალის შემადგენლობაში გვინეასთან 3–1 მოგებულ მატჩში, 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. თუმცა, ეს განცხადება არ იყო სიმართლე, რადგან სენეგალი უკვე გამოთიშული იყო საკვალიფიკაციო ეტაპის პირველივე რაუნდიდან. დიამ თქვა: „მე წარმომაჩინეს როგორც თაღლითი და სუსტი მოთამაშე, მაგრამ არცერთი ვარ და ვაპირებ ხალხს საპირისპირო დავუმტკიცო. ცხადია, იმედგაცრუებული ვარ, რომ პრემიერშიპში ვერ დავმკვიდრდი, მაგრამ საკუთარი შესაძლებლობების მწამს და ახლა მხოლოდ გეიტსჰედზე ვზრუნავ. ჩემი კონტრაქტი მხოლოდ სეზონის ბოლომდეა. მაგრამ თუ საქმეები კარგად წავა, ვინ იცის, შეიძლება უფრო დიდხანს დავრჩე“.

„წმინდანებთან“ (Saints) შეერთებასა და გეიტსჰედში თამაშს შორის მოკლე პერიოდში მან 3,500 ფუნტი სტერლინგი მიიღო ხელმოწერის ბონუსების სახით. სუნესმა მოგვიანებით აღიარა, რომ საუთჰემპტონმა დიას დაახლოებით 2,000 ფუნტი გადაუხადა კლუბში გატარებული 14 დღისთვის, ხოლო დიამ 1,500 ფუნტი მიიღო გეიტსჰედში ხელმოწერისას. საბოლოოდ, დია გეიტსჰედმა სატრანსფერო სიაში დააყენა ცუდი ფორმის გამო. გეიტსჰედის დატოვების შემდეგ, მას მცირე პერიოდი ჰქონდა სპენიმურ იუნაიტედში.

## პირადი ცხოვრება
დია ნიუკასლის ნორთამბრიის უნივერსიტეტში სწავლობდა ბიზნესს და დაამთავრა 2001 წელს. მან მიიღო ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი სან-ფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან 2003 წელს. განათლების დასრულების შემდეგ დია მუშაობდა ბიზნეს სექტორში კატარში. 2016 წელს Bleacher Report-მა მოძებნა დია და გაირკვა, რომ იგი ლონდონში ცხოვრობდა, მაგრამ კატარში დაბრუნებას აპირებდა. მან მათ განუცხადა, რომ საუთჰემპტონის ისტორია „მტკივნეული“ იყო მისთვის და მისი ოჯახისთვის, თუმცა ამტკიცებდა, რომ მატყუარა არ იყო და საუთჰემპტონში წვრთნებს თვენახევარი გადიოდა, სადაც დებიუტამდე შთაბეჭდილება მოახდინა, მიუხედავად წინა ცნობებისა, რომ მან საუთჰემპტონში ერთ კვირაზე ნაკლები დაჰყო თავის სამარცხვინო დებიუტამდე.

მისი ვაჟი, სიმონ დია, არის ფრანგი ფეხბურთელი, რომელიც დაიბადა და გაიზარდა საფრანგეთში.

## მემკვიდრეობა
დია რეგულარულად ხვდება ცუდი მოთამაშეების ან ცუდი ტრანსფერების სიებში. ჟურნალმა The Times-მა ის პირველ ნომრად დაასახელა „50 ყველაზე ცუდი ფეხბურთელის“ სიაში, ასევე ESPN-ის პრემიერ ლიგის ისტორიაში 50 ყველაზე ცუდი ტრანსფერის რეიტინგში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Premier League Record 
*The Search for Ali Dia Legendary Football Hoaxster Turned Houdini (Menary, Steve: 15 October 2015)

=სქოლიო=

კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ფეხბურთელები