დევიდ გრეინჯერი

**დევიდ გრეინჯერი** (დ. 15 ივლისი, 1945) — გაიანელი ყოფილი პოლიტიკოსი და გადამდგარი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც 2015-2020 წლებში გაიანის მეცხრე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. როგორც „სახალხო ეროვნული კონგრესის“ (PNC) წევრი, იგი მანამდე მსახურობდა გაიანის თავდაცვის ძალების სარდლად, 1990-1992 წლებში კი — მრჩევლად ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში. 2012 წლიდან 2015 წლამდე მას გაიანის ეროვნულ ასამბლეაში ოპოზიციის ლიდერის პოსტი ეკავა. 

გრეინჯერი 2011 წლის ნოემბრის საყოველთაო არჩევნებში ოპოზიციური კოალიციის საპრეზიდენტო კანდიდატად წარდგა, თუმცა დამარცხდა. მან პრეზიდენტის პოსტი 2015 წლის მაისის საყოველთაო არჩევნებში გამარჯვების შედეგად დაიკავა. 2018 წლის 21 დეკემბერს მას უნდობლობა გამოუცხადეს, რამაც ქვეყანაში ვადამდელი არჩევნების დანიშვნა გამოიწვია.

## კარიერა
ჯორჯტაუნში დაბადებული დევიდ არტურ გრეინჯერი გაიანის თავდაცვის ძალების (GDF) მაღალჩინოსანი პრემიერ-მინისტრ ფორბს ბურნჰემის მმართველობის პერიოდში გახდა. გრეინჯერი გაიანის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ სასწავლებელში —  „Queen's College“ სწავლობდა, ისეთივე ცნობილ ფიგურებთან ერთად, როგორებიც იყვნენ პრეზიდენტები: ფორბს ბურნჰემი, ჩედი ჯაგანი, სამუელ ჰინდსი და მეცნიერები: უოლტერ როდნი და რუპერტ რუპნარაინი.

„Queen's College“-ის დასრულების შემდეგ, სადაც ის კოლეჯის კადეტთა კორპუსის წევრი იყო, გრეინჯერი 1965 წელს გაიანის თავდაცვის ძალებს შეუერთდა, როგორც კადეტი ოფიცერი, ხოლო 1966 წელს მეორე ლეიტენანტის წოდება მიენიჭა.

მან პროფესიული სამხედრო მომზადება გაიარა ნიგერიის არმიის სამეთაურო და საშტაბო კოლეჯში, ბრაზილიის ჯუნგლებში ბრძოლის მომზადების ცენტრსა და გაერთიანებულ სამეფოში — ქვეითთა სკოლასა და მონსის ოფიცერ-კადეტთა სკოლაში.

1979 წელს იგი გაიანის თავდაცვის ძალების სარდალი გახდა და ბრიგადის გენერლის წოდება მიენიჭა. 1990 წელს გრეინჯერი პრეზიდენტის მრჩევლად დაინიშნა ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში, ხოლო 1992 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა.

1992 წელს გრეინჯერმა დააარსა საინფორმაციო ჟურნალი „Guyana Review“ და იყო მისი მთავარი რედაქტორი. მას ჩატარებული აქვს კვლევები და გამოქვეყნებული აქვს ესეები სამხედრო, ისტორიულ და მედია თემებზე. ასევე, იგი ავტორია წიგნებისა: „გაიანის სახელმწიფო მედია: კონტროლის ძიება“ და „ანგლოფონური კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების ქალი ჯარისკაცების წინასწარი შესწავლა“. 1995-1996 აკადემიურ წლებში იგი იყო ჰიუბერტ ჰამფრისა და ფულბრაიტის პროგრამების სტიპენდიანტი მერილენდის უნივერსიტეტის ფილიპ მერილის ჟურნალისტიკის კოლეჯში.

2010 წელს მან წარმატებით წარადგინა საკუთარი კანდიდატურა „სახალხო ეროვნული კონგრესი–რეფორმის“ საპრეზიდენტო კანდიდატად 2011 წლის ნოემბრის საყოველთაო არჩევნებისთვის.

ოპოზიციური კოალიციის სახელით კენჭისყრისას, გრეინჯერი დონალდ რამოტართან დამარცხდა. 2012 წლის 16 იანვარს იგი ერთხმად აირჩიეს ოპოზიციის ლიდერად ეროვნულ ასამბლეაში.

2015 წლის 11 მაისის საყოველთაო არჩევნებზე გრეინჯერი კვლავ წარდგა ოპოზიციური კოალიციის (APNU–AFC) საპრეზიდენტო კანდიდატად. კოალიციამ ხმების უმრავლესობა მოიპოვა და 2015 წლის 16 მაისს გრეინჯერმა გაიანის პრეზიდენტის ფიცი დადო, რითაც წერტილი დაუსვა „სახალხო პროგრესული პარტიის“ (PPP) 23-წლიან მმართველობას.

### 2020 წლის არჩევნები
მას შემდეგ, რაც 2018 წლის 21 დეკემბერს გრეინჯერმა უნდობლობის ვოტსის შედეგად მხარდაჭერა დაკარგა, 2020 წლის 2 მარტს ვადამდელი არჩევნები ჩატარდა. არჩევნებს ზედამხედველობას უწევდა მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაცია, მათ შორის „ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია“, „კარტერის ცენტრი“, „კარიბის გაერთიანება“ (CARICOM) და ევროკავშირი. თავდაპირველად, გრეინჯერი და მისი პარტია მანიპულირებული ციფრების საფუძველზე გამარჯვების გამოცხადებას ცდილობდნენ.

მოგვიანებით იგი ამტკიცებდა, რომ არჩევნები გაყალბდა და მისი შედეგები უნდა გაუქმებულიყო. საბოლოოდ, ხმების ხელახალმა დათვლამ ეროვნულ დონეზე აჩვენა, რომ გამარჯვება ოპოზიციური „სახალხო პროგრესული პარტიის“ საპრეზიდენტო კანდიდატმა, ირფაან ალიმ მოიპოვა.

### განათლება
გრეინჯერი პრესტიჟულ სასწავლებელში, „ქუინს კოლეჯში“ სწავლობდა. მან გაიანის უნივერსიტეტში ისტორიის მიმართულებით ხელოვნების ბაკალავრისა და მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა. იგი ასევე ესწრებოდა ურბანული პოლიტიკის განვითარების სემინარს ლოს-ანჯელესის კალიფორნიის უნივერსიტეტში. გაიარა თავდაცვის დაგეგმვისა და რესურსების მართვის კურსი ვაშინგტონის თავდაცვის ეროვნულ უნივერსიტეტში და ანტიტერორისტული განათლების სპეციალისტთა სემინარი ფლორიდის სპეციალური ოპერაციების გაერთიანებულ უნივერსიტეტში.

### სამხედრო სარდლობა და უსაფრთხოების სფერო
გრეინჯერი იყო გაიანის თავდაცვის ძალების (GDF) სარდალი და პრეზიდენტ ჰოიტის მრჩეველი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში. მან სამხედრო მომზადება გაიარა გაერთიანებული სამეფოს მონსის ოფიცერ-კადეტთა სკოლასა და ქვეითთა სკოლაში, ბრაზილიის ჯუნგლებში ბრძოლის მომზადების ცენტრსა და ნიგერიის არმიის სამეთაურო და საშტაბო კოლეჯში. იგი იყო თავდაცვისა და უსაფრთხოების არაერთი უწყების წევრი. მას ეკავა ცენტრალური სადაზვერვო კომიტეტის თავმჯდომარისა და საზღვრებისა და ეროვნული უსაფრთხოების კომიტეტის თანათავმჯდომარის პოსტები. ასევე, იყო გაიანის თავდაცვის საბჭოს, ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლის ეროვნული კომიტეტისა და შეიარაღებული ძალების კომისიის წევრი. გრეინჯერი ასევე მოღვაწეობდა რამდენიმე საზოგადოებრივ ორგანიზაციაში.

### აკადემიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა
იგი არჩეული იყო ისტორიის საზოგადოების, გაიანის მემკვიდრეობის საზოგადოების, გაიანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულთა გილდიისა და გაიანის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტად. იგი ასევე იყო გაიანის უნივერსიტეტის საბჭოს, კარიბის ზღვის აუზის ისტორიკოსთა ასოციაციის, კარიბის კვლევების ასოციაციის, გაიანის პრესის ასოციაციისა და გაიანის წიგნის ფონდის წევრი. ამჟამად არის გაიანის ლეგიონისა და გაიანის ვეტერანთა ფონდის სამეურვეო საბჭოს წევრი.

### საავტორო მოღვაწეობა
გრეინჯერს ეკუთვნის ვრცელი ნაშრომები ეროვნული თავდაცვისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების საკითხებზე. ის არის შემდეგი წიგნების ავტორი: „ეროვნული თავდაცვა: გაიანის თავდაცვის ძალების მოკლე ისტორია, 1965–2005“; „საზოგადოებრივი უსაფრთხოება: კრიმინალური ძალადობა და პოლიციური საქმიანობა გაიანაში“ და „სახელმწიფო პოლიტიკა: მმართველობის კრიზისი გაიანაში“.

მას დაწერილი აქვს რამდენიმე მონოგრაფია, მათ შორის: „ხუთი ათასდღიანი ომი: ბრძოლა ჰაიტის დამოუკიდებლობისთვის, 1789-1804“, „ბრიტანეთის გაიანის მოხალისეთა ძალები, 1948-1966“, „გაიანის ეროვნული სამსახური, 1974-2000“, „გაიანის სახალხო მილიცია, 1976-1997“, „ქუინს კოლეჯის კადეტთა კორპუსი, 1889-1975“, „გაიანის მონეტების მოჭრის ისტორია, 1808–2008“, „მონობის ეპოქა, 1638-1838“ და „სოფლის მოძრაობა, 1839-1889“. უინსტონ მაკგოვანთან და ჯეიმს როუზთან ერთად ის იყო წიგნის — „აფრო-გაიანური ისტორიის თემები“ თანარედაქტორი, ასევე ჟურნალების — „Guyana Review“ და „Emancipation“ გამომცემელი.

### ჯილდოები
გრეინჯერს მიღებული აქვს არაერთი აკადემიური ჯილდო გაიანის უნივერსიტეტისგან, მათ შორის: პრეზიდენტის მედალი საუკეთესო კურსდამთავრებულისთვის, დენის ირვაინის პრიზი სტუდენტისთვის, რომელმაც ყველაზე დიდი წვლილი შეიტანა უნივერსიტეტის კულტურულ ცხოვრებაში, უნივერსიტეტის საბჭოს პრიზი, ელზა გოვეიას სახელობის წარჩინების მედალი, გაი დე ვივერის ისტორიის პრიზი, ერლ ატლის ისტორიის პრიზი, მერი ნოელ მენეზესის ჯილდო ისტორიაში, ისტორიის დეპარტამენტის პრიზი და სხვა

2018 წლის ნოემბერში გრეინჯერს არაჰოჯკინის ლიმფომის დიაგნოზი დაუსვეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:გაიანის პრეზიდენტები
კატეგორია:პრეზიდენტები