open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბუნია

**ბუნია** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, იტურის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქ ბუნიას მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 327 837 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ქალაქი ბუნია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1332 მეტრ სიმაღლეზე, ალბერტის ტბიდან 30 კმ-ში მდებარე პლატოზე არსებულ დიდ რიფტულ ხეობაში. ქალაქიდან 20 კმ-ში მიედინება მდინარე იტური. ქალაქი ერთ-ერთი გამშვები პუნქტია ავტოგზაზე ქალაქ კისანგანისა და უგანდის დედაქალაქ კამპალას შორის.

თავდაპირველად ბუნია მდებარეობდა ირუმუს ტერიტორიაზე () ყოფილ აღმოსავლეთ პროვინციაში. მაგრამ 2005 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შემდეგ, რომელიც შეეხო კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ დაყოფას, ქალაქი ბუნია გახდა იტურის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ქალაქი ბუნია მდებარეობს იტურის კონფლიქტის ცენტრში ადგილობრივ ნილოტ ლენდუს ხალხსა (FNI — ნაციონალისტების და ინტეგრაციონისტების ფრონტი) და ბანტუს ჰემას ხალხს (UPC — კონგოელი პატრიოტების კავშირი) შორის. კონგოს მეორე ომის დროს ქალაქში რამდენიმეჯერ მოხდა სამხედრო შეტაკება ადგილობრივ აჯანყებულებსა და უგანდის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რის შედეგადაც აღინიშნა მსხვერპლის დიდი რაოდენობა ქალაქ ბუნიას მოსახლეობაში. ქალაქში გაიხსნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მისია (MONUSCO) (ერთ-ერთი მსხვილი შტაბ-ბინა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთში). ქალაქ ბუნიაში კონფლიქტების ძირითად მიზეზად ასახელებენ რაიონში მდიდარი ოქროს მადნის შემცველი საბადოების არსებობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Detailed Map of Bunia 
* Map of tribal areas of Ituri 
* Congo's battle with disarmament, BBC, 9 June 2005
* Watch *Equator*, the BBC TV program featuring Bunia

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ბერენიკეს თმები (ჯუჯა გალაქტიკა)

**ბერენიკეს თმები** — სფეროსებრი ჯუჯა გალაქტიკა ბერენიკეს თმების თანავარსკვლავედის მიმართულებით. აღმოაჩინეს 2006 წელს, სლოანის Sloan Digital Sky Survey-დან მიღებული მონაცემების შედეგად. მზიდან დაშორებულია 143 000 სინათლის წლით; გვშორდება დაახლოებით 98 კმ/წმ სიჩქარით.

ბერენიკეს თმები ირმის ნახტომის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა და სუსტი თანამგზავრი გალაქტიკაა. მისი საერთო ნათობა მზისას მხოლოდ 3700-ჯერ აღემატება (აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე −4.1), რაც ბევრად ნაკლებია გლობულარულ გროვათა უმეტესი ნაწილის სიკაშკაშეზე. თუმცა, მისი მასა დაახლოებით 1,2 მილიონ მზის მასას შეადგენს, რაც იმას ნიშნავს, რომ გალაქტიკის მასა-სინათლის შეფარდება დაახლოებით 450-ია. ამ მახასიათებლის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი მიუთითებს იმაზე, რომ ბერენიკეს თმებში ბნელი მატერია დომინირებს.

გალაქტიკაში მდებარე ვარსკვლავთა უმეტესი ნაწილი ძალიან ხნიერია, ჩამოყალიბებულია 12 მილიარდზე მეტი წლის წინ. როგორც ჩანს, ბერენიკეს თმების ვარსკვლავები სავარაუდოდ სამყაროს ფორმირების დროს წარმოქმნილ ერთ-ერთ უპირველეს ვარსკვლავებს შორის იყვნენ; ამჟამად გალაქტიკაში ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესი არ მიმდინარეობს. არ აღმოჩნდა არც ნეიტრალური წყალბადი — მისი ზედა ლიმიტი იქ მხოლოდ 46 მზის მასას შეადგენს.

ბერენიკეს თმების ჯუჯა გალაქტიკა მდებარეობს მშვილდოსნის ნაკადთან ახლოს, რომელიც ძირითადად მშვილდოსნის ელისფური ჯუჯა გალაქტიკისთვის წართმეული ვარსკვლავებისგან შედგება. ასეთი კავშირი შესაძლოა იმაზე მიუთითებდეს, რომ ბერენიკეს თმები ამ გალაქტიკის რომელიღაც ვარსკვლავთგროვის ყოფილი თანამგზავრია.

## სქოლიო
კატეგორია:გალაქტიკები
კატეგორია:ირმის ნახტომი
უბანი (ხევსურეთის თემი)

**უბანი** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
უვირა

**უვირა** () — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთი კივუს პროვინციაში. მდებარეობს ტანგანიიკის ტბის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 746 მეტრ სიმაღლეზე.

2010 წლის შეფასებითი მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 337 488 ადამიანს.

ქალაქი საავტომობილო გზით დაკავშირებულია ქალაქ ბუკავუსთან და ბურუნდის დედაქალაქ ბუჟუმბურასთან. ქალაქის სამხრეთში მდებარეობს პორტი კალუნდუ, რომელიც სამდინარე ტრანსპორტით დაკავშირებულია ქალაქ კალემიესთან, კიგომასთან (ტანზანია) და ბუჟუმბურასთან (ბურუნდის დედაქალაქი).

ტბის ნაპირზე მდებარეობენ ხალხმრავალი ბაზრები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Map 

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
შაჰდარის ქედი

**შაჰდარის ქედი** — ქედი ტაჯიკეთში, დასავლეთი პამირის სამხრეთ ნაწილში, ადმინისტრაციულად მოქცეულია მთიანი ბადახშანის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს მდინარეების შაჰდარისა და ფანჯის წყალგამყოფს.

შაჰდარის ქედი შედგება იშქაშიმის მერიდიანული ქედისა და საკუთრივ შაჰდარის სუბგანედური ქედისაგან. იშქაშიმის ქედი, რომლის სიგრძე 95 კმ-ია, წარმოადგენს შაჰდარის ქედის დასავლეთ ნაწილს, ხოლო 105 კმ-ზე გადაჭიმული შაჰდარის ქედი ქედის შუა და აღმოსავლეთ ნაწილს. იშქაშიმის ქედის უმაღლესი წერტილია მაიაკოვსკის პიკი (6096 მ), ხოლო შაჰდარის ქედისა — კარლ მარქსის პიკი (6726 მ).

შაჰდარის ქედის სამხრეთი კალთები ღრმად არის ჩაჭრილი ვიწრო ხეობებით, ჩრდილოეთი კალთების ძირის გაყოლებით გადაჭიმულია ფართო პლატოსებრი ზედაპირი. შაჰდარის ქედის მაღალმთიანეთში 300-ზე მეტი მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 269 კმ². კალთებზე გავრცელებულია მაღალმთანეთის სტეპი და მდელოსტეპი.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
აკნა

**აკნა** () — მთის ტბა სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს გეღამის ქედზე, ვულკან ლჭაინის კრატერში, ზღვის დონიდან 3030 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,5 კმ², მოცულობა 2500 ათ. მ³, მაქსიმალური სიღრმე 15 მ. საზრდოობს მხოლოდ წვიმის წყლით. ზამთარში ყინულით იფარება. ტბის სიახლოვეს ალპური მდელოებია. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სომხეთის ტბები

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
იჯვი

**იჯვი** () — დიდი კუნძული კივუს ტბაზე და მსოფლიოს მტკნარი წყლის წყალსატევებში არსებული ერთ-ერთი დიდი კუნძული.

## გეოგრაფია 
კუნძულის ფართობია 285 კმ² და ეკუთვნის კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, რომლის სიგრძე დაახლოებით 40 კმ-ია. კუნძულიდან აღმოსავლეთში და სამხრეთში, კივუს ტბის წყლებში მდებარეობს სახელმწიფო საზღვარი რუანდასთან.

## ისტორია 
ისტორიულად კლანური საზოგადოების მქონე იჯვის კუნძული XVIII საუკუნის ბოლოს (სავარაუდოდ 1780 და 1840 წლებს შორის) გახდა მეზობელი რუანდის სამეფოს გავლენის ქვეშ მყოფი სამეფო.

## მოსახლეობა 
კუნძული მჭიდროდაა დასახლებული, 1996 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 112 ათასი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოქალაქე და 50 ათასი დევნილი რუანდიდან, რომლებმაც სამშობლო დატოვეს რუანდის გენოციდის გამო 1990-იანი წლების შუა პერიოდში. ამავე დროს, ჯერ კიდევ 1983 წელს კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 50 ათას ადამიანს.

## ჯანდაცვა 
მოსახლეობას პრობლემები აქვს ჯანდაცვასთან — კუნძულის 9 ათასი მოსახლის გამოკვლევისას 54 %-ს აღმოაჩნდა ჩიყვი, 1,1 %-ს — კრეტინიზმი. ამას გარდა, კივუს ტბის მოსახლეობა მაღალი ალბათობით განიცდის ლიმნოლოგიურ კატასტროფას, რომელიც კინაღამ წარმოიშვა 2002 წლის იანვრის მიწისძვრის დროს.

## რესურსები ინტერნეტში
* სიტუაცია იჯვის კუნძულზე 1990-იანი წლების შუა პერიოდში
* Ile d'Idjwi 

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მაქსიმე გვარლიანი

**მაქსიმე გვარლიანი** (დ. 21 ნოემბერი, 1914, დაბა მესტია, — გ. 19 იანვარი, 1993, დაბა მესტია) — ქართველი ალპინისტი, მეგზური, ალპინიზმის ინსტრუქტორი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1951). 

## ბიოგრაფია
მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით მოეწყო მნიშვნელოვანი ასვლები კავკასიონსა და პამირის მთიანეთში 1937 წელს, შხელდაზე 1950 წელს, შხარაზე 1952 წელს. 1954 წელს მისი ხელმძღვანელობით პირველად დაიპყრეს „გიორგი ნიკოლაძის“, „თეთნულდის მსხვერპლთა ხსოვნის“ და „ენგელსის“ მწვერვალები, 1955 წელს პამირში მეცნიერებათა აკადემიის ქედზე მწვერვალი „როსია“. 

1942 წელს კავკასიის ფრონტზე სადაზვერვო ჯგუფის შემადგენლობაში ასრულებდა სარდლობის საგანგებო დავალებებს. 

1934–1965 წლებში იყო მესტიის ეთნოგრაფიული ანსამბლის წევრი; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
თახთანაქერანი

**თახთანაქერანი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  ასტარის რაიონში.

## სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
თანგერუდი

**თანგერუდი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  3 298  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ნიამლაგირა

**ნიამლაგირა** ანუ **ნიამურაგირა** (*Nyamulagira, Nyamuragira*) — აქტიური ფარისებური ვულკანი ვირუნგის მთებში (ვირუნგის ეროვნული პარკის ტერიტორია, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა).

ვულკანი მდებარეობს 25-30 კმ-ში ჩრდილოეთით კივუს ტბიდან, ფუძით ერწყმის ნიირაგონგოს ვულკანს. ნიამლაგირა ითვლება ყველაზე უფრო აქტიურ ვულკანად აფრიკაში. დაკვირვებების დაწყების მომენტიდან ის ამოიფრქვა 32-ჯერ. ნიამლაგირა ატმოსფეროს ამარაგებს მსოფლიოს ვულკანებიდან ამოტყორცნილი გოგირდის მნიშვნელოვანი რაოდენობით.

ვულკანი მდებარეობს დიდი რიფტული ხეობის ფარგლებში. ვულკანის მიერ ამოფრქვეული პროდუქტი პირველ რიგში წარმოადგენს მაღალ-კალიუმიან ბაზალტებს.

ვულკანს აქვს საკმაოდ ნელ-ნელა ქვემოთ დახრილი გუმბათის ფორმა, რომლის მწვერვალზე მდებარეობს კალდერა (დაახლოებით 2 x 2,3 კმ) ციცაბო, ნაწილობრივ ჩამოშლილი კედლებით და ბრტყელი ფსკერით. ფერდოები — მრავალრიცხოვანი პარაზიტული წიდის კონუსები. ნიამლაგირას ვულკანის შეფასებითი მოსულობა შეადგენს 500 კმ³-ს, ხოლო ლავური ნაკადებით დაფარული ვულკანის ფართობი 1500 კმ²-ს.

## ისტორიული ამოფრქვევები 
thumb|left|175px|ნიამლაგირას (ცენტრში) და ნიირაგონგოს ვულკანების თანამგზავრული ფოტო, 2007 წლის იანვარი. კარგად სჩანს ლავური ნაკადი
1882 წლიდან აღრიცხულია 35-ზე მეტი ამოფრქვევა (1865, 1882, 1894, 1896, 1899, 1901, 1902, 1904, 1905, 1906(?), 1907, 1907, 1908, 1909, 1912-13, 1920, 1921-38, 1938-40, 1948, 1951, 1951-52, 1954, 1956, 1957, 1958, 1967, 1971, 1976-77, 1980, 1981-82, 1984, 1986, 1987-88, 1989, 1991-93, 1994, 1996, 1998, 2000, 2001, 2002, 2004 წლები). კრატერში 1921-1938 წლებში არსებობდა ლავური ტბა. 1938 წლის ამოფრქვევის დროს, ლავის მასა ჩამოედინებოდა სამხრეთ-დასავლეთის ფერდოზე და აღწევდა კივუს ტბას. 1998 წლის შეფასებით ნიამლაგირადან ამოფრქვეული ლავური ნაკადის სიგრძე შეადგენდა 11 კმ-ს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Nyamuragira Volcano 
* Smithsonian Institution's Global Volcanism Program: Nyamuragira 
* 2006 eruption
* "Congo volcano threat to villages"  BBC report with video, 2010 eruption
* "Nyamuragira volcano - VolcanoDiscovery" Information, news, videos and photos from the 2011-2012 eruption
* http://www.volcanodiscovery.com/nyamuragira/news.html

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ვულკანები
ჩუხანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩუხანლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში.
*ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში.
*ჩუხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, სალიანის რაიონში.
კარისიმბი

**კარისიმბი** () — ჩამქრალი ვულკანი ვირუნგის მთების ვულკანურ ჯაჭვში და რუანდის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 4507 მეტრს — მთის ჯაჭვის 8 მწვერვალიდან ყველაზე უფრო მაღალი, რომელიც დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია.

დასახელება სავარაუდოდ წარმოშობილია სიტყვისგან *ისიმბი*, რაც რუანდის ენაზე ნიშნავს „პატარა თეთრი ნიჟარა“. ეს მინიშნებაა თეთრ თოვლის ქუდზე, რომელიც ზოგჯერ დევს მაღალ ვულკანზე.

კარისიმბისა და ფისოკეს შორის მდებარეობს კარისოკეს სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი (*Karisoke Research Center*). იქ 1967 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე (1985 წელი) ცხოვრობდა დაიან ფოსი, რომელიც სწავლობდა მთის გორილებს, რომლებიც მხოლოდ ამ რეგიონში ცხოვრობენ.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:რუანდის მთები
ვირუნგის მთები

**ვირუნგის მთები** () — ვულკანური მთების სისტემა აფრიკაში, კივუს და ედუარდის ტბებს შორის, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, რუანდის და უგანდის სახელმწიფო საზღვრის შეპირაპირების ადგილას. დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია. მაქსიმალური სიმაღლე 4507 მ. მისი ფართობი შეადგენს 7707 კმ²-ს, სიგრძე 149 კმ-ია, ხოლო სიგანე 82 კმ.

ვირუნგის მთების ჯაჭვში შედის 8 დიდი ვულკანი, მათ შორის 2 — ნიირაგონგო (3462 მეტრი) და ნიამლაგირა — მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. 1977 წელს ნიირაგონგოს ვულკანის ამოფრქვევის შედეგად დაიღუპა 2000-ზე მეტი ადამიანი. 2002 წელს გავარვარებულმა ლავამ შეავსო ნიირაგონგოს ვულკანური კრატერი და დაფარა ვულკანიდან 20 კმ-ში მდებარე ქალაქი გომა. დაიღუპა 147 ადამიანი, 250 000 ადამიანი გაიქცა, მათ შორის მეზობელი რუანდის ტერიტორიაზეც.

მთების ჯაჭვის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობენ ვულკანები კარისიმბი (4507 მ), მიკენო (4437 მ) და ბისოკე (ბისოკო, 3711 მ). აღმოსავლეთ ნაწილში — ამ მთიანი სისტემის უძველესი ვულკანი საბინიო (3634 მ), ასევე ვულკანები გაბინდა (3474 მ) და მუჰაბურა (4127 მ).

ვირუნგის მთების ჭიუხები დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, სადაც ბინადრობენ პრიმატების იშვიათი წარმომადგენლები — მთის გორილები. ამ ცხოველების შესანარჩუნებლად 1925 წელს პრინც ალბერტის მიერ დაარსდა აფრიკის კონტინენტზე პირველი ეროვნული პარკი — ალბერტის ეროვნული პარკი. 1969 წელს ის გაიყო ბირუნგის ეროვნულ პარკად რუანდაში და ვირუნგის ეროვნულ პარკად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ამ ორი ადგილის გარდა, მთის გორილები ცხოვრობენ მხოლოდ ბვინდის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე უგანდაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official **Virunga National Park** website 
* Kwita Izina - official Baby Gorilla Naming Ceremony site - Virunga Rwanda 
* Map of Virunga Mountains
* - Virunga Volcanoes Travel Portal 
* Peakware.com 

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქედები
კატეგორია:რუანდის ქედები
კატეგორია:უგანდის ქედები
მუნში პრემჩანდი

**მუნში პრემჩანდი** (იგივე დჰანპატრაი შრივასტავი (ინდურად: धनपत राय श्रीवास्तव  — დ. 31 ივლისი, 1880,   ლამჰი, ვარანასის მახლობლად — გ.   8 ოქტომბერი,  ვარანასი) — ინდოელი მწერალი, პუბლიცისტი, სცენარისტი (ფსევდონიმები — პრემჩანდი, მუნში პრემჩანდი) . წერდა ჰინდის და ურდუს ენებზე. მუშაობდა მასწავლებლად და სკოლის ინსპექტორად. არის 13 რომანის  და მოთხრობათა 40 კრებულის და მრავალის პუბლიცისტური ნაშრომის ავტორი.
## შემოქმედება
პრემჩანდის მოთხრობების  პირველი კრებული "სამშობლოს სიყვარული" 1909 წელს გამოქვეყნდა. ინგლისელმა კოლონიზატორებმა ეს გამოცემა დაწვეს. მისი რომანები:  „არენა“ (1925),  „ბრძოლის ველი“  (1932), „სამსხვერპლო ძროხა“  (1936), კრებული შვიდი ლოტოსი  (1917) და სხვ. აღბეჭდილია  პოლიტიკური მოვლენების  ნიშნით,  სავსეა ინდოეთის დამოუკიდებლობის, სოციალური სამართლიანობისათვის ბრძოლის მაგალითებით. 

პრემჩანდი გამოდიოდა კოლონიალური და ფეოდალური ხელისუფლების კრიტიკით, ყურადღებას ამახვილებდა ტრადიციული კულტურის სისუსტესა და  რელიგიური ფანატიზმის  ფატალურ შედეგებზე.  პრემჩანდი თავისი საქმიანობიდან გამომდინარე  ხშირად პოლიტიკურ დევნასაც განიცდიდა.  მისი თაოსნობით გამოდიოდა ჟურნალები  „ჰანსი“  (1930—1936) და „ჯაგარანი“  (1932—1934).

პრემჩანდი იყო ინდოეთის ეროვნული კონგრესის ერთ-ერთი დამფუძნებელი  (1936).

## ლიტერატურა
*ა.ე აზარქსი. პრემ ჩანდი  მ. 1962;
* რაჰბარ ჰანსრაჯი პრემჩანდის ცხოვრება და მოღვაწეობა. მ. 1963;
* ვ. ბალინი. პრემჩანდი - ნოველისტი. ლ. 1973;
*ნ. დ. გავროშინა. პრემჩანდი და ინდური რომანები მე-20 საუკუნეში. მ. 2006;
* რაჯეშვარ გურუ. პრემჩანდი. ეკადიაიანი.  ბოპალი. 1958;
* კამარ რაისი. პრემჩანდ კა ტანკიდი მუტალა, ალიგარხი. 1959;
*ამრტრაი, პრემჩანდი. კალამ კა სიპაჰი. ალაჰაბადი. 1962;
* Madan Gopal, Munshi Premchand. A literary biography, N. Y., 1964.

## სქოლიო
კატეგორია: ინდოელები
კატეგორია: ინდოელი მწერლები
კატეგორია: ინდოელები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
Paradox Interactive-ის თამაშების სია

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|[Paradox Interactive-ის ლოგო]]
ეს არის შვედური კომპანია Paradox Interactive-ის მიერ შექმნილი და გამოცემული ვიდეო თამაშების სია.

## იხილეთ აგრეთვე
*Paradox Development Studio
*პერონალური კომპიუტერული თამაშების სია  
*საომარი თამაში

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*Paradox-ის ოფიციალური ვიკი
*Paradox Interactive-ის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიები კომპანიების მიხედვით
კატეგორია:Paradox Interactive-ის თამაშები
სტენლი (მთა)

**სტენლი** () — მთა, რუვენზორის მთიანეთის ნაწილი.

მთა, რომელსაც სახელი აფრიკის მკვლევარის სერ ჰენრი მორტონ სტენლის პატივსაცემად დაერქვა და მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და უგანდის სახელმწიფო საზღვარზე, ამ ქვეყნების ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია. სტენლის მთა შედგება რამდენიმე მწვერვალისაგან, რომელთაგან სამი, *მარგერიტა* (5109 მ), *ალექსანდრა* (5091 მ) და *ალბერტი* (5087 მ), 5 კმ-ით აღემატება ზღვის დონეს. აფრიკაში სიმაღლის მიხედვით მთას უკავია მესამე ადგილი და მხოლოდ კილიმანჯაროს და კენიის მთებს ჩამორჩება.

გეოლოგიურად, როგორც რუვენზორის მთები, სტენლის მთაც აგებულია უძველესი კრისტალური ფიქლებით. მასზე პირველი ასვლა 1906 წელს განახორციელა პრინცმა ლუიჯი ამედეომ და მისმა გუნდმა. პირველმა ამსვლელმა უმაღლეს მწვერვალს სახელი იტალიის დედოფლის — მარგარიტა სავოელის პატივსაცემად დაარქვა.

ზღვის დონიდან 2600 მეტრ სიმაღლემდე ჭარბობს ტროპიკული ტყეები, უფრო მაღლა — უპირატესად ბამბუკი და ხისევრი მანანა (Erica aborea), 3800 მეტრზე უფრო მაღლა — ალპური მდელოები, 4000 მეტრზე ზემოთ — ხავსები და ლიქენები. მიუხედავად იმისა, რომ სტენლის მთა ეკვატორზე მდებარეობს, მწვერვალები დაფარულია ყინულით, რომელთა ფართობი ყოველწლიურად კლებულობს.

რაიონის ფლორა და ფაუნა ენდემურია და სტენლის მთა შედის რუვენზორის მთების ეროვნულ პარკში, 1994 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Information about Mount Stanley and the Ruwenzori Range
* Mount Stanley on Peak Bagger
* Mount Stanley on the Peakware World Mountain Encyclopedia 
* http://www.summitpost.org/mt-stanley/212349

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:უგანდის მთები
სპენსერ კომპტონი

მინი|სპენსერ კომპტონი
**სპენსერ კომპტონი, გრაფ უილმინგტონი** (; დ. 1673 — გ. 2 ივლისი, 1743) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ვიგების პარტიის წევრი, ხელისუფლების წევრი (1715 წლიდან გარდაცვალებამდე). 1742–1743 წლებში ნომინალურად იყო ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი, თუმცა, ქვეყანას სინამდვილეში საიდუმლო საბჭოს თავმჯდომარე ჯონ კარტერეტი მართავდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპენსერ კომპტონი — findgrave.com 

კატეგორია:დაბადებული 1673
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1743
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
იშქაშიმის ქედი

**იშქაშიმის ქედი** — ქედი ტაჯიკეთში, პამირის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შაჰდარის ქედის დასავლეთი ნაწილი. ადმინისტრაციულად განლაგებულია მთიანი ბადახშანის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე.

ქედი გადაჭიმულია მერიდიანული მიმართულებით მდინარე ფანჯის მარჯვენა სანაპირის გასწვრივ 95 კმ-ზე ჩრდილოეთით მდინარე გუნტის შესართავიდან სამხრეთით ქალაქ იშქაშიმის რაიონში მდებარე ფანჯის მკვეთრ მოსახვევამდე. ჩრდილოეთი მონაკვეთის საშუალო სიმაღლე შეადგენს 4630 მ-ს, სამხრეთისა — 5560 მ. უმაღლესი წერტილია მაიაკოვსკის პიკი (6096 მ). ქედი უმეტესწიალდ აგებულია გნაისებით, ამფიბოლიტებითა და სხვა კემბრიუმამდელი ასაკის მეტამორფული ქანებით. 

ფერდობებზე მთის სტეპი და უდაბნოა, მდინარეთა ღრმა ხეობებში ღვიის იშვიათი რაყები. გვხვდება ცნობილი თერმული მინერალური წყლები, რომელთა შორის გამოირჩევა ბალნეოლოგიური კურორტი ღარმჩაშმა. თხემისპირა ზონაში არის დაახლოებით 315 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 165 კმ². 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
ინტერაჰამვე

მინი|დროშა
**ინტერაჰამვე** (რუანდას ენაზე — «ისინი, ვინც ერთად უტევს») — ჰუტუს ტომის 30-ათასიანი მოხალისეთა შეიარაღებული რაზმი, რომლებმაც სახელი გაითქვეს, როგორც რუანდის გენოციდის ერთ-ერთმა სამარცხვინო აქტივისტებმა (1994 წელი). რუანდის პატრიოტული ფრონტის (რპფ) ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ინტერაჰამვეს რაზმებმა უკან დაიხიეს ზაირის (1997 წლიდან კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) ტერიტორიაზე, სადაც ჩამოაყალიბეს აჯანყებულთა დაჯგუფებები — რუანდის სამთავრობო ძალები (RGF) (1994—1996 წლები) და არმია რუანდის განთავისუფლებისათვის (ALiR) (1997 წლიდან). კონგოს მეორე ომის წლებში იბრძოდნენ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების მხარეს. ლიდერი ჯორჯ რუტაგანდა. აღიარებენ Hutu Power-ის და პან-ბანტუიზმის იდეებს.

2008 წლის 18 დეკემბერს რუანდის შესახებ საერთაშორისო ტრიბუნალმა რუანდის არმიის ყოფილ პოლკოვნიკ ტეონესტე ბაგოსორას მიუსაჯა სამუდამო პატიმრობა, მათ შორის «ინტერაჰამვეს» მოხალისეთა რაზმების ჩამოყალიბების გამოც.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერაჰამვე ბანიამულენგეს წინააღმდეგ 

## სქოლიო
კატეგორია:რუანდის ისტორია
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ინტერვენცია

**ინტერვენცია** ( — ჩარევა) — ერთი ან რამდენიმე სახელმწიფოს მიერ მეორე სახელმწიფოს შიდა საქმეებში სამხედრო, პოლიტიკური, საინფორმაციო ან ეკონომიკური ჩარევა, რომელიც არღვევს მის სუვერენიტეტს.

ინტერვენცია შეიძლება იყოს სამხედრო (აგრესიის ერთ-ერთი ფორმა), დიპლომატიური, ინფორმაციული, ეკონომიკური. ინტერვენციის ყველა სახეობა შეუსაბამოა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდებასთან და აკრძალულია საერთაშორისო სამართლით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
კატეგორია:ომი
ამპარუ (პარაიბა)

**ამპარუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 088 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.12 კმ²-ზე. ფართობი 121 984 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაიბა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვოვადა

**ვოვადა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ინტრანეტი

**ინტრანეტი** (intranet) ახდენს Lan-ის და Wan-ის დაკავშირებას ერთ ორგანიზაციაში და ხელმისაწვდომია ამ ორგანიზაციის წევრებისათვის. იგივე ინტერნეტია, ოღონდ ერთ ორგანიზაციაში. ამ ორგანიზაციას  ვებ გვერდის გაშვებაც შეუძლია. დაცული კავშირი გარედანაც შეიძლება შემოღწევა.

## ინტრანეტ პროგრამები 
მაიკროსოფთშეარ პოინტი არის ყველაზე მაღლი დონის და ხარისხის პროგრამა ინტრანეტის შესაქმენლად და მის სამართავად, მსოფლიოს ინტრანეტის მომხმარებლების 50% მას მოიხმარს.

კატეგორია:კომპიუტერული ქსელები
კატეგორია:ინტერნეტი
გამოყოფილი არენდირებული ხაზი

მინი|ინტერნეტი არენდირებულ ხაზთან ერთად
**გამოყოფილი არენდირებული ხაზი** (Dedicated Leased Line) აკავშირებს მომსახურების პროვაიდერსა და მყიდველის შენობას. ეს ხაზი ასევე აკავშირებს გეოგრაფიულად დაშორებულ კერძო ოფისებს და მონაცემთა ქსელებს. არენდირებული ხაზები დაკავშირებულია დიდ თანხებთან ამიტომ მათ ხშირ შემთხვევაში ქირაობენ კომპანიები. ამერიკული ვარიანტები: T1 – 1.54 mb/s და T3 – 44.7 mb/s. ევროპული ვარიანტები: E1 – 2 mb/s და E3 – 34 mb/s.
ჩიღო

**ჩიღო** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ომალოს თემში.

## დემოგრაფია
XX საუკუნის 20-იან წლებში ჯერ კიდევ ცხოვრობდა 32 კომლი (მოსახლეობის რაოდენობა 147). 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში 2 ადამიანი ცხოვრობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კარატის ჯვარი
*ლაშარის ჯვარი
*ქავთარ ხაგირის სალოცავი

## რესურსები ინტერნეტში
*Dzeglebi.ge 

## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
2014 UZ224

'''''' — ტრანსნეპტუნური ობიექტი და შესაძლო ჯუჯა პლანეტა მზის სისტემაში. 2016 წლის 10 ოქტომბრის მონაცემებით, მზიდან დაშორებულია დაახლოებით 91,6 ასტრონომიული ერთეულით (13,6 მლრდ კმ), თუმცა ყოველ 2142 წელიწადში ერთხელ, მზეს 38 ასტრონომიულ ერთეულამდე მანძილით უახლოვდება. ამჟამად,  მესამე ცნობილი უშორესი ობიექტია მზიდან, ერისისა (96.2 აე) და V774104-ის (~103 აე) შემდეგ. 

ჯუჯა პლანეტა მზის გარშემო ერთი სრული წრის შემოვლას იგი 1100 წელს ანდომებს. 

მიუხედავად იმისა, რომ  მზის სისტემაში ოფიციალურად აღიარებულია მხოლოდ ხუთი ჯუჯა პლანეტა, ვარაუდობენ, რომ მინიმუმ 100 მსგავსი ობიექტი იმალება კოიპერის სარტყელში — ნეპტუნის ორბიტის გადაღმა მდებარე რეგიონში, სადაც თავმოყრილია მრავალი კომეტა, ასეტეროიდი და პატარა პლანეტური სხეული.

ჯუჯა პლანეტა Dark Energy Survey-ს გამოყენებით, დამამთავრებელი კურსის სტუდენტთა ჯგუფმა აღმოაჩინა მიჩგანის უნივერსიტეტის ფიზიკოსის, დევიდ გერდესის ხელმძღვანელობით.

ახლად აღმოჩენილი -ის დიამეტრი სავარაუდოდ 530 კილომეტრია. 

შედარებისათვის, პლუტონის თანამგზავრის, ქარონის დიამეტრი 1200 კილომეტრია, მზიდან მაქსიმალური დაშორება კი 7,3 მილიარდი კმ.

## რესურსები ინტერნეტში
*New Dwarf Planet Found in Our Solar System space.com
*A new dwarf planet is discovered in our solar system Washington Post

კატეგორია:ჯუჯა პლანეტები
ინტერნეტ უსაფრთხოება

ინფორმაციული ტექნოლოგიების უშიშროება ან ინფორმაციული თავდაცვა ასევე ინტერნეტ უსაფრთხოება (Internet security) არსებობს ორი სახის ქსელის დაცვა: ქსელის ინფრასტრუქტურის და ინფორმაციის. ქსელის ინფრასტრუქტურის დაცვა -მოწყობილობების ფიზიკური დაცვაა. ინფორმაციის დაცვა - პაკეტების დაცვაა.
უსაფრთხოების ზომებია:
* არასანქცირებული შეღწევის აღმოჩენა და პრევენცია
* ინფორმაციის ქურდობის პრევენცია
* არასანქცირებულის მიერ ინფორმაციის სახეცვლილების პრევენცია
* სერვისის უარყოფის პრევენცია  DOS (denial of service)
ქსელის უსაფრთხოების 3 მოთხოვნა:
* Ensuring confidentiality - კონფიდენციალურობის უზრუნველყოფა ნიშნავს, რომ მხოლოდ ავტორიზაცია გავლილ მომხმარებელს შეეძლება ინფორმაციის წაკითხვა.
* Maintaining communication integrity - კომუნიკაციის მთლიანობის შენარჩუნება. ინფორმაცია არ უნდა შეიცვალოს გადაცემის დროს. ან ინფორმაციის მთლიანობა არ უნდა დაირღვეს.
* Ensuring availability - ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ნიშნავს საიმედო და დროულ მომსახურებას ავტორიზება გავლილ მომხმარებელთან. Firewall და ანტივირუსი იცავს შეტევებისგან.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაციული ტექნოლოგიების ტიპები
ღრუბლოვანი გამოთვლები

**ღრუბლოვანი გამოთვლები** () — გამოთვლით სიმძლავრეებთან *მოთხოვნით წვდომის* მოდელი, რომლითაც მომხმარებელს, სისტემის მოწყობაში უშუალო ჩარევის გარეშე, ქსელის გამოყენებით წვდომა ეძლევა კომპიუტერულ რესურსებზე (სერვერები, მონაცემთა სანახები, აპლიკაციები, სერვისები და სხვა) უმცირესი დანახარჯებით და დროის უმოკლეს მონაკვეთში. ცნება „ღრუბლოვანი გამოთვლები“ ძირითადად  გამოიყენება ისეთი მონაცემთა ცენტრების აღსაწერად, რომლებზეც წვდომა მრავალ მომხმარებელს აქვს ინტერნეტის მეშვეობით. დღეისთვის არსებული დიდი ღრუბლების უმრავლესობას ფუნქციები განაწილებული აქვს მრავალ გეოგრაფიულ მდებარეობაზე ცენტრალური სერვერებიდან. ისეთ შემთხვევებში, როდესაც მომხმარებელთან კავშირი შედარებით ახლოსაა, ღრუბელი შეიძლება მომიჯნავე სერვერად განიხილებოდეს.

გამოყენების მხრივ, ღრუბელი შეიძლება ხელმისაწვდომი იყოს მხოლოდ ერთი ორგანიზაციის ფარგლებში (კერძო ღრუბელი), მრავალი ორგანიზაციისთვის (საჯარო ღრუბელი), ან ორივეს კომბინაცია (ჰიბრიდული ღრუბელი).

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*ღრუბლოვანი გამოთვლების განმარტება
ალოიზიუს ლილიო

**ალოიზიუს ლილიო** (დ.  1510 ― გ. 1576) — იტალიელი  ექიმი, ასტრონომი, ფილოსოფოსი. 

იგი იყო 1582 წელს განხორციელებული გრიგორის კალენდარის რეფორმის ერთ-ერთი ავტორი.

ალოიზიუს ლილიო ბავშობიდან სწავლობდა მედიცინას და ასტრონომიას,  ცნობილია როგორც გრიგორიანული კალენდრის პირველი ავტორი. 2010 წელს იტალიაში მოეწყო ალოიზიუს ლილიოს სახელთან დაკავშირებით  მრავალი ღონისძიება, იტალიელი ასტრონომების მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Circolo Astrofili Luigi Lilio Torretta 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
Paradox Development Studio

**Paradox Development Studio** — ვიდეო თამაშების ვიდეო თამაშების დეველოპერი შვედური კომპანია, რომელიც დაარსდა 1995 წელს. ის არის Paradox Interactive-ის შვილობილი კომპანია და ყველაზე მეტად ცნობილია გრანდ სტრატეგიის ჟანრის ფრენჩაიზების, „Europa Universalis“, „Hearts of Iron“, „Crusader Kings“, „Victoria“-სა და „Stellaris“-ის შექმნით.

1999 წელს კომპანია გაიყო ორად: ერთი როგორც Paradox Interactive, რომელიც ორიენტირებული იყო PC-ის თამაშების შექმნაზე, ხოლო მეორე, როგორც Paradox Entertainment — დაკავებული იყო სამაგიდო და როლური თამაშების შექმნით.

2012 წელს იგი კვლავ ორად გაიყო და და მისგან ჩამოყალიბდა ორი კომპანია: Paradox Interactive და Paradox Development Studio. Paradox Interactive გახდა ვიდეო თამაშების გამომცემელი, ხოლო Paradox Development — შემმუშავებელი.

2007 წელს Paradox Development-მა შექმნა საკუთარი თამაშის ძრავა „Clausewitz Engine“ (სახელი დაერქვა პრუსიელი გენერლის, კარლ კლაუზევიცის პატივსაცემად).

## თამაშები 
ქვემოთ წარმოდგენილია Paradox Development Studio-ს თამაშების სია:

გარდა ზემოთ ჩამოთვლილი სიისა, არსებობს კიდევ ორი თამაში, „Crown of the North“ და „Two Thrones“, რომელიც კომპანიამ შექმნა ჯერ კიდევ 2000-იანებში, მაშინ როდესაც იგი იყო Paradox Entertainment-ის ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*Paradox Interactive-ის თამაშების სია
*Paradox Interactive

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:შვედეთის კერძო კომპანიები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები შვედეთში
კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
ჯეირანბათანი

**ჯეირანბათანი** () — დაბა აზერბაიჯანში,  აფშერონის რეგიონის  აფშერონის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  5 969  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:აფშერონის რაიონის დაბები
ტონდო

[მინი|მადონა ყრმით, [1487|1487 წელი, სანდრო ბოტიჩელის ნახატი.]]
**ტონდო** (, სიტყვასიტყვით — მრგვალი) — მრგვალი ფორმის ფერწერული ან რელიეფური ნაწარმოები. ხშირად „ტონდოს“ უწოდებენ მხოლოდ მრგვალი ფორმის კომპოზიციას, რომელზედაც გამოსახულია მადონა ყრმით. ამ ფორმის ნაწარმოებებს ქმნიდნენ XV საუკუნის შუა წლებისა და XVI საუკუნის I ნახევრის ფლორენციის სკოლის იტალიელი აღორძინების ხანის ხელოვნების ოსტატები. ტონდოს ფორმა გვხვდება შუა საუკუნეების ქართველი ჭედური ხელოვნების ოსტატების შემოქმედებაში (მაგალითად, გელათის ტონდო).

## ლიტერატურა
* Roberta J. M. Olson, *The Florentine Tondo*, Oxford 2000. 
* Moritz Hauptmann, *Der Tondo: Ursprung, Bedeutung und Geschichte des italienischen Rundbildes in Relief und Malerei*, Frankfurt am Main 1936. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Six tondi from the National Gallery, London

კატეგორია:მხატვრობა
კატეგორია:ქანდაკების სახეობები
კატეგორია:ხელოვნების ისტორია
ტონგის ღარი

მინი|ტონგის ღარი
**ტონგის ღარი** — ღრმა წყლის ღარი წყნარ ოკეანეში. გადაჭიმულია სამოის კუნძულებიდან სამხრეთ განედის 25°-მდე 860 კილომეტრის მანძილზე. ტონგის ღარის საშუალო სიგანეა 178 კმ, სიღრმე 10 882 მეტრი, რაც მსოფლიო ოკეანის მაქსიმალური სიღრმეა სამხრეთ ნახევარსფეროში. სამხრეთით უერთდება კერმადეკის ღარს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*Plate subduction
* 
* 

კატეგორია:ოკეანის ღარები
ლილიანური თარიღი

**ლილიანური თარიღი** — დროის გაზომვის ასტრონომიური მეთოდი, რომლის მიხედვითაც ითვლიან გრიგორიანული კალენდრის მიღებიდან (1582 წლის 15 ოქტომბერი, 00:00) გასულ დღეებს. 1582 წლის 15 ოქტომბრის ლილიანური თარიღის რიგითი ნომერი არის 1. ლილიანურმა თარიღმა თავისი სახელწოდება ალოისიუს ლილიუსის (გრიგორიანული კალენდრის პროექტის ავტორი) პატივსაცემად მიიღო. ტერმინი ხმარებაში 1986 წელს IBM-ის თანამშრომელმა, გ. ომმა შემოიტანა.

უფრო ცნობილი, არის იულიუსის თარიღი, რომელსაც იყენებენ, რათა დათვალონ დღეები ძვ.წ 4713 წლის 1 იანვრის შუადღიდან (იულიუსის კალენდარის მიხედვით). იულიუსის თარიღი იწყება შუადღიდან, ხოლო ათწილადი შეიძლება გამოყენებული იქნას დღე-ღამის დროის წარმოსადგენად. ამის საპირისპიროდ, ლილიანურ თარიღში არ იყენებენ საათობრივ სარტყელებს და დღე-ღამის დროს. ლილიანური თარიღის მიღება შესაძლებელია იულისიუს თარიღიდან. ამისთვის საჭიროა 2 299 160,5-ის გამოქვითვა და ათწილადის შედეგის ამორიცხვა. დღესდღეობით, ლილიანურ თარიღს იყენებს ფირმა IBM პროგრამირების ენა RPG-ში.

## სქოლიო 
კატეგორია:კალენდარული სისტემები
გასანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გასანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## აზერბაიჯანი
*გასანი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში.

## ფილიპინები
*გასანი — მუნიციპალიტეტი ფილიპინებში, მარინდუკეს პროვინციაში.

## სამხრეთი კორეა
*გასანი — მთა სამხრეთი კორეაში.
იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი

**იაპონია-ჩინეთის მეორე ომი** (7 ივლისი, 1937 — 9 სექტემბერი, 1945) — ომი ჩინეთის რესპუბლიკასა და იაპონიის იმპერიას შორის.

მიუხედავად იმისა, რომ პერიოდულ საბრძლო მოქმედებს ორივე სახელმწიფო 1931 წლიდან აწარმოებდა, ფართომასშტაბიან ომი მხოლოდ 1937 წელს დაიწყო და 1945 წელს იაპონიის კაპიტულაციით დასრულდა. 1937 წლამდე ორი მხარე საბრძოლო მოქმედებებს მოიხსენიებდა როგორც „ინციდენტებს“ და ერიდებოდა ტოტალური ომის დაწყებას. ბოლო „ინციდენტი“ გახდა 1937 წელს 7 ივლისს იაპონიის მიერ მარკო პოლოს ხიდის ტყვიებით დაშენა, რის შემდეგაც ომი ოფიციალურად დაიწყო, რომლის დროსაც საბრძოლო მოქმედებები მხოლოდ ჩინეთის ტერიტორიაზე მიდიოდა.

პერლ-ჰარბორის დაბომბვის შემდეგ იაპონია-ჩინეთის კონფლიქტი მეორე მსოფლიო ომის ნაწილი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Японо-китайская война 1937—1945 гг. на проекте «Хронос» (Подробная хронология конфликта)

## სქოლიო 
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
კატეგორია:1930-იანი წლების კონფლიქტები
მაჰა ვაჩირალონგკორნი

**მაჰა ვაჩირალონგკორნი** (, დ. 28 ივლისი, 1952) — ტაილანდის მეფე ჩაკრის დინასტიიდან. პუმიპონ ადულიადეტის ერთადერთი შვილი. ტახტის დაკავება უნდოდა  მამის გარდაცვალების შემდეგ, მაგრამ საიდუმლო საბჭოს გადაწყვეტილებით რეგენტად დაინიშნა საბჭოს თავმჯდომარე პრემ ტინსულანონი ვაჩირალონგკორნის ტახტზე ასვლამდე. მაჰა ვაჩირალონგკორნმა ტახტი დაიკავა 2016 წლის 29 ნოემბერს და ეწოდა რამა X. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1952 წელს. დაწყებითი განათლება მიიღო ბანგკოკში, შემდეგ სასწავლებლად გაემგზავრა დიდ ბრიტანეთსა და ავსტრალიაში. 1972 წლიდან ტახტის მემკვიდრეა. 1976 წელს დაასრულა კანბერის სამეფო სამხედრო კოლეჯი, სადაც მიიღო სამხედრო მფრინავის განათლება. 1978 წლიდან მეფის პირადი გვარდიის ბატალიონის, შემდეგ კი პოლკის მეთაურია. 1970-იან წლებში მონაწილეობდა ჩრდილოეთ ტაილანდში კომუნისტი ამბოხებულების წინააღმდეგ გამართულ საბრძოლო მოქმედებებში და კამბოჯის საზღვარზე ვიეტნამელი პარტიზანების წინააღმდეგ გამართულ ოპერაციებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Королевская семья Таиланда и династия Чакри 
* Crown Prince Maha Vajiralongkorn

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვან გოგის ავტოპორტრეტი (1889)

**ავტოპორტრეტი** — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, რომელიც შეიძლება მისი უკანასკნელი ავტოპორტრეტი ყოფილიყო. შესრულებულია ზეთის საღებავებით ტილოზე, 1889 წლის სექტემბერში, ცოტა ხნით ადრე, სანამ ვინსენტი სენ-რემი-დე-პროვანსს დატოვებდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1889 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
პუმიპონ ადულიადეტი

**პუმიპონ ადულიადეტი** (; დ. 5 დეკემბერი, 1927, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, აშშ — გ. 13 ოქტომბერი, 2016, ბანგკოკი, ტაილანდი) — ტაილანდის მეცხრე მონარქი ჩაკრის დინასტიიდან, ცნობილი როგორც რამა IX. მისი კორონაცია მოხდა 1946 წლის 9 ივნისს, მისი გარდაცვალების მომენტისთვის, იგი მსოფლიოს ყველაზე გრძელვადიანი სახელმწიფო მეთაური გახდა, ისევე, როგორც ტაილანდის ისტორიაში ყველაზე გრძელვადიანი მონარქი, რომელიც მეფობდა 70 წლის და 126 დღის განმავლობაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული  5 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსი

250px|მინი|ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსის ნაწილი
250px|მინი|ბარნარდის მარყუჟი
**ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსი** (ან უბრალოდ **ორიონის კომპლექსი**) — კაშკაშა ნისლეულების, ბნელი ღრუბლებისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავების ვრცელი ჯგუფი ორიონის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. მდებარეობს დედამიწიდან 1500-1600 სინათლის წლის მანძილზე, გადაჭიმულია ასობით სინათლის წლის სიგანეზე. ნისლეულის გარკვეული ნაწილების ხილვა შესაძლებელია ბინოკლით და პატარა ტელესკოპებით, ზოგიერთი ნაწილის კი შეუიარაღებელი თვალით.

ნისლეული მნიშვნელოვანია მისი აბსოლუტური ზომიდან გამომდინარე, რადგან იგი ივრცობა ორიონის ქამრიდან მის მახვილამდე. გარდა ამისა, ის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონია ღამის ცაზე, რომელშიც თავმოყრილია როგორც პროტოპლანეტური დისკები, ისე ძალიან ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ვარსკვლავთწარმოქმნის დროს მიმდინარე მცხუნვარე პროცესების წყალობით, ნისლეული საკმაოდ კაშკაშაა ინფრაწითელი ტალღის სიგრძეში. მიჩნეულია, რომ კომპლექსი ასევე მოიცავს ბნელ ნისლეულებს, ემისიონურ ნისლეულებს, არეკლილ ნისლეულებსა და H II რეგიონებს.

## კომპლექსში მდებარე ნისლეულები
*ორიონის ნისლეული, იგივე M42
*M43, ორიონის ნისლეულის შემადგენელი ნაწილი
*IC 434
*ცხენის თავის ნისლეული
*ბარნარდის მარყუჟი
*M78, არეკლილი ნისლეული
*ორიონის მოლეკულური ღრუბელი
*ალის ნისლეული
*Sh2-264

## რესურსები ინტერნეტში
* Orion Cloud Complex
* SEDS website
* Clickable table of Messier Objects 
* Orion images 

## სქოლიო
კატეგორია:ორიონის თანავარსკვლავედი
კატეგორია:მოლეკულური ღრუბლები
ჰენრი პელჰემი

მინი
**ჰენრი პელჰემი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1694 — გ. 6 მარტი, 1754) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი. ვიგების პარტიის წევრი და გაერთიანებული სამეფოს მე-3 პრემიერ-მინისტრი 1743 — 1754 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პელჰემის ბიოგრაფია დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული  25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1694
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1754
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
ტომას პელჰემ-ჰოლსი

მინი
**ტომას პელჰემ-ჰოლსი** (; დ. 21 ივლისი, 1693 — გ. 17 ნოემბერი, 1768) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. გაერთიანებული სამეფოს მე-4 და მე-6 პრემიერ-მინისტრი 1754–1756 და 1757–1762 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Thomas Pelham Holles — oxforddnb.com

კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1693
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1768
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
უილიამ კავენდიში

მინი
**უილიამ კავენდიში** (; დ. 8 მაისი, 1720 — გ. 3 ოქტომბერი, 1764) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი. გაერთიანებული სამეფოს მე-5 პრემიერ-მინისტრი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* William Cavendish — oxforddnb.com

კატეგორია:დაბადებული 8  მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1720
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1764
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გიუზემელცი

**გიუზემელცი** () — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ლოზოვოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 372 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარდარის რეგიონი
* ლოზოვოს თემი

## სქოლიო
კატეგორია:ლოზოვოს თემის სოფლები
Internet Archive

**Internet Archive** () — არაკომერციული ელექტრონული ბიბლიოთეკა, რომელიც დაფუძნდა 1996 წელს სან-ფრანცისკოში, ბრიუსტერ კეილის მიერ. არქივი აგროვებს ვებგვერდების ასლებს, გრაფიკულ მასალებს, ვიდეო-აუდიო ჩანაწერებს, სურათებს, ვიდეო თამაშებს და პროგრამულ უზრუნველყოფას. იგი მოიცავს 3 მილიონამდე საერთო მოხმარების წიგნს. Internet Archive უზრუნველყოფს მოძიებული მასალების გრძელვადიან არქივაციას და თავის მონაცემთა ბაზაზე უფასოდ წვდომას პუბლიკისთვის. მისი მიზანი არის ცივილიზაციის კულტურულ-ისტორიული ფასეულობების შენარჩუნება ინტერნეტის ეპოქაში და ელექტრონული ბიბლიოთეკის შექმნა და მხარდაჭერა. 2014 წლის მონაცემით, არქივის მოცულობა შეადგენდა 15 პეტაბაიტს, ხოლო 2016 წლის მონაცემით იგი მოიცავს ვებგვერდების 502 მილიარდ ასლს. 

არქივი მომხმარებლებს აძლევს ციფრული მასალების ატვირთვა/ჩამოტვირთვის საშუალებას, თუმცა მონაცემების უმეტესობა გროვდება ავტომატურად, სხვადასხვა საძიებო სისტემების მეშვეობით. მისი ვებარქივია Wayback Machine, რაზეც ხელმისაწვდომია საიტების 150 მილიარდამდე სკრინშოტი.

ბიბლიოთეკის ყოველწლიური ბიუჯეტი არის 10 მილიონი ამერიკული დოლარი და შემოსავალს ღებულობს სხვადასხვა წყაროებიდან: გრანტები, შემოწირებულობები და ა.შ. შტაბ-ბინა მდებარეობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია და ჰყავს 200-მდე თანამშრომელი, რომელთა უმეტესობა მუშაობს წიგნების სკანირების ცენტრში. არქივს აქვს მონაცემთა ცენტრები კალიფორნიის სამ ქალაქში: სან-ფრანცისკო, რედვუდ-სიტი, რიჩმონდი. იგი არის International Internet Preservation Consortium-ის წევრი (ბიბლიოთეკების საერთაშორისო ორგანიზაცია). 2007 წელს ოფიციალურად მიენიჭა ბიბლიოთეკის სტატუსი.

## ლიტერატურა
* 
* 
*
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* Internet Archive (რეკურსიული არქივი)

## სქოლიო
კატეგორია:ელექტრონული ბიბლიოთეკები
კატეგორია:კინოარქივები
კატეგორია:ინტერნეტის ისტორია
კატეგორია:Internet Archive-ის პროექტები
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული საიტები
კატეგორია:არაკომერციული ორგანიზაციები
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ფოტოარქივები
კატეგორია:ხმოვანი არქივები
კატეგორია:ონლაინ არქივები
ტორეადორი

[მინი|ტორეადორი ხარის წინააღმდეგ, ლას ვენტასში, [მადრიდი|მადრიდში.]]
**ტორეადორი**, *ტორერო* ( < toro — ხარი) — ხარების ბრძოლის, კორიდის, ერთ-ერთი მონაწილე. კორიდა მრავალნაწილიანი სანახაობაა და ყოველ შეჯიბრებას ცალკე შემსრულებელი ჰყავს. ხარს წითელი ნაჭრით (მულეტა) ახელებენ ხულოსები (კაპეადორები), შუბებით ჩხვლეტენ ცხენოსანი პიკადორები, ქედში ურჭობენ პეტარდებიან, ბაფთაშებმულ ხელშუბებს ბანდერილიერები, ხოლო სასიკვდილოდ არტყამს დაშნას  მატადორი (ესპანდა), რომელსაც ხშირად ტორეადორსაც უწოდებენ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* "Haunted By The Horns", (2006) An ESPN online article about Matador Alejandro Amaya and Matador Eloy Cavazos. The article investigates why a matador chooses their profession.
* Female Matadors: A Fierce Beauty  – slideshow by *Life magazine*
* Spanish fan with matador illustration, 1887, in the Staten Island Historical Society Online Collections Database

კატეგორია:ესპანური კულტურა
კატეგორია:ხართან მებრძოლები
მასაზირი

** მასაზირი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  	 3 247  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:აფშერონის რაიონის სოფლები
ჯონ სტიუარდი

მინი
**ჯონ სტიუარდი, ბიუტის გრაფი** (; დ. 25 მაისი, 1713 —  გ. 10 მარტი, 1792) — შოტლანდიელი დიდგვაროვანი აზნაური და ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე. გაერთიანებული სამეფოს მე-7 პრემიერ-მინისტრი. უნიის აქტის შემდეგ პირველი შოტლანდიელი პრემიერ-მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* John Stuart —  Encyclopedia Britannica 

კატეგორია:დაბადებული  25 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1713
კატეგორია:გარდაცვლილი  10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1792
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
მარია ვალვერდე

**მარია ვალვერდე როდრიგესი** (; დ. 24 მარტი 1987, მადრიდი, მადრიდის რეგიონი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი. მოიგო „გოიას ჯილდო“ თავისი სადებიუტო ფილმით „La Flaqueza del Bolchevique“ (*ბოლშევიკის სისუსტე*). ასევე ცნობილია *ბაბის* როლით, წარმატებულ დრამაში „Tres Metros Sobre el Cielo“ (*სამი მეტრი ცის ზემოთ*).

## ბიოგრაფია და კარიერა
მარია ვალვერდე დაიბადა 1987 წლის 24 მარტს მადრიდის კარაბანჩელის რაიონში. 16 წლის ასაკში ითამაშა ფილმში *ბოლშევიკის სისუსტე*, ხოლო ამ ფილმით 2003 წელს მოიგო „გოიას ჯილდო“, საუკეთესო ახალი მსახიობის წოდებით. 

მარიამ ასევე მიიღო მონაწილეობა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა *მელისა: ინტიმური დღიური*, ფილმი ეფუძნება მელისა პანარელოს პოლემიკურ წიგნს, ასევე 2009 წელს ითამაშა დამოუკიდებელ ბრიტანულ დრამაში *ბზარები*, სადაც მთავარი როლი ვალვერდეს გარეშე ევა გრინიც შეასრულა, ფილმის პროდიუსერი რიდლი სკოტი და რეჟისორი მისი ქალიშვილი, ჯორდან სკოტი იყო.

2014 წელს ვალვერდე გამოჩნდა ფილმში *გამოსვლა: ღმერთები და მეფეები*, სადაც შეასრულა *ზიპორაჰის* როლი, ფილმის რეჟისორი რიდლი სკოტი იყო, ფილმში ასევე ითამაშეს კრისტიან ბეილი, ჯოელ ედგერტონი, სიგურნი უივერი, ბენ კინგსლი.

2015 წელს მთავარი როლი შეასრულა ანტონ ელჩინთან ერთად, დრამაში *დამტვრეული ცხენები*, ხოლო 2016 წელს გამოვიდა ფილმი *400 Boy*, სადაც თამაშობს ვალვერდე.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესპანელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
ჯორჯ გრენვილი

მინი
**ჯორჯ გრენვილი** (; დ. 14 ოქტომბერი, 1712 — გ. 13 დეკემბერი, 1770) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი. გაერთიანებული სამეფოს მე-8 პრემიერ-მინისტრი 1763 — 1765 წლებში. 1762 — 1763 წელს ადმირალიტეტის პირველი ლორდი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბროქგაუზის და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი — გრენვილი

კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  14 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1712
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 დეკემბერი
[[კატეგორია:გარდაცვლილი  1770
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
პოლ-ემილ ბოტა

**პოლ-ემილ ბოტა** ( დ. 6 დეკემბერი, 1802 — გ. 29 მარტი, 1870) — ფრანგი მეცნიერი, არქეოლოგი და შუამდინარეთის მკვლევარი, საფრანგეთის კონსული მოსულიში (ადრე ოსმალეთის იმპერია, ახლა — ერაყი) 1842 წლიდან, აღმოაჩინა ასურეთის დედაქალაქის, დურ-შარუქინის, ნანგრევები.

პოლ-ემილ ბოტა ნატურალისტი იყო. 1820-იან წლებში კალიფორნიის ძუძუმწოვრების, ფრინველების, ქვეწარმავლებისა და მწერების ნიმუშებს აგროვებდა, 1830-იან წლებში კი — მესოპოტამიაში. დასავლეთ ამერიკის ენდემურ სახეობას — Charina bottae - სწორედ მისი სახელი ეწოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პოლ-ემილ ბოტა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1802
კატეგორია:გარდაცვლილი 1870
კატეგორია:ფრანგი ნატურალისტები
კატეგორია:ფრანგი ენტომოლოგები
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:XIX საუკუნის არქეოლოგები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
ჩარლზ უოტსონ-უენტუორთი

მინი|ჩარლზ უოტსონ-უენტუორთი
**ჩარლზ უოტსონ-უენტუორთი, როქინგემის მე-2 მარკიზი** (; დ. 13 მაისი, 1730 — გ. 1 ივლისი, 1782) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. გაერთიანებული სამეფოს მე-9 (1765–176) და მე-13 (1782) პრემიერ-მინისტრი. პრემიერ-მინისტრის რანგში გამოდიოდა ამერიკის შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის აღიარების მომხრედ.

## ლიტერატურა 
* G. Th. earl of Albermale, «Memoirs of the Marquis of R. and his contemporaries» (1852).

კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1730
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1782
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გრიპით გარდაცვლილები
კნორინგი

საკუთარი სახელი **კნორინგი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კნორინგები () — ბარონული და თავადაზნაურული გვარი, კურლანდიიდან.
* კნორინგი, გენრიხ — კნორინგების თავადაზნაურული გვარის დამფუძნებელი.
* კნორინგი, ფიოდორ ივანეს ძე — გზების ინჟინერი, უსურიის რკინიგზის მშენებელი.
* კნორინგი, ბოგდან ფიოდორის ძე (კნორინგ 1-ლი) — ინფანტერიის გენერალი რუსეთის იმპერიაში.
* კნორინგი, კარლ ფიოდორის ძე (კნორინგ მე-2) — საქართველოს პირველი მთავარმართებელი.
* კნორინგი, ოტტო ფიოდორის ძე (კნორინგ მე-3) — გენერალ-მაიორი რუსეთის იმპერიაში.

## სხვადასხვა
კნორინგი — შორეული აღმოსავლეთის რკინიგზის სადგური, პრიმორსკის მხარეში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ტონზილიტი

**ტონზილიტი** (<  — ნუშურები) — სასის ნუშურების ანთება. შეიძლება იყოს მწვავე (ანგინა) და ქრონიკული. ქრონიკული ტონზილიტი ჩვეულებრივ ვითარდება ანგინის ან სხვა ისეთი ინფექციური დაავადების (ქუნთრუშა, წითელა, დიფთერიია) გადატანის შემდეგ, რომელსაც დაერთვის ხახის ლორწოვანი გარსის ანთება. შეიძლება განვითარდეს თავისთავადაც. დიდი მნიშვნელობა აქვს მიკრობულ (სტრეპტოკოკი, ადენოვირუსი) ალერგიას. ქრონიკულ ტონზილიტს ახასიეთებს ლორწოვანი გარსის დაწყლულება, სასის ნუშურების სისქეში ჩირქგროვების გაჩენა, შემაერთებელი ქსოვილის ჭარბი ზრდა. განარჩევენ ტონზილიტის უბრალო ფორმას, რომლის დროსაც აღინიშნება მხოლოდ ადგილობრივი სიმპტომებ (ყელის ტკივილი და სხვ.), და ტოქსიკურ-ალერგიულ ფორმას, როდესაც ტკივილს დაერთვის ზოგადი მოვლენებიც (კისრის ლიმფადენიტი, ტემპერატურის მომატება, ცვლილებები გულის მხრივ და სხვ.). ქრონიკული ტონზილიტი ხელს უწყობს რევმატიზმის, ნეფრიტის, თირეოტოქსიკოზის გაჩენას ან გამწვავებას.

## მკურნალობა
უბრალო ქრონიკული ტონზილიტის დროს მკურნალობენ ანტიმიკრობული საშუალებებით, ნუშურების ლაკუნების გამორეცხვით, ფიზიოთერაპიით. ტოქსიკურ-ალერგიულ ფორმის დროს საჭიროა ტონზილექტომია (ნუშურების ამოკვეთა).
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* www.higia.ge
* www.medgeo.net
* www.med.ge
* www.mkurnali.ge

კატეგორია:ანთებები
ფირექეშქული

**ფირექეშქიული** () — დაბა აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:აფშერონის რაიონის დაბები
გობუ

**გობუ** () — დაბა აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  	7 997 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:აფშერონის რაიონის დაბები
მეჰდიაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მეჰდიაბადი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მეჰდიაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში.
კუმი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კუმი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## აზერბაიჯანი
*კუმი — სოფელი აზერბაიჯანში, აფშერონის რაიონში.
*ქუმი — სოფელი აზერბაიჯანში, კახის რაიონში.

## სლოვენია
*კუმი — მთა სლოვენიაში.

## ირანი
*კუმი — სოფელი ირანში, დასავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანში.
ვოინიცა (ჩაშკის თემი)

**ვოინიცა** () — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ჩაშკის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 432  მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარდარის რეგიონი
* ჩაშკის თემი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩაშკის თემის სოფლები