open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საბინა ალიევა

**საბინა იაშარ-ყიზი ალიევა** (; დ. 7 მაისი, 1980, ბაქო) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომისარი (ომბუდსმენი), მე-3 კლასის სახელმწიფო მრჩეველი.

## ბიოგრაფია 
საბინა ალიევა დაიბადა 1980 წლის 7 მაისს, ექიმის (შემდოგში მილი მეჯლისის დეპუტატის და დიპლომატის) იაშარ ალიევის ოჯახში. 1996 წელს ბაქოში წარჩინებით დაამთავრა №8 საშუალო სკოლა. 1996–2000 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე და წარჩინებით დაამთავრა უნივერსიტეტი. 2002 წელს წარჩინებით დაასრულა ბსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის მაგისტრატურა მაგისტრის ხარისხით სახელმწიფო სამართლის სფეროში. 2009–2012 წლებში მიიღო უმაღლესი განათლება საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებულ სახელმწიფოს მართვის აკადემიაში.

2016 წელს „საერთაშორისო სამართლის; ადამიანის უფლებების დაცვის“ სპეციალობით დაიცვა დისერტაცია და მიიღო უფლებათა დაცვის ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 2000 წლიდან დაკავებული ჰქონდა სხვადასხვა თანამდებობები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციურ სასამართლოში. 2015 წელს სახელმწიფო აპარატის ხელმძღვანელის მოადგილედ დაინიშნა. მონაწილეობა აქვს მიღებული მთელ რიგ საერთაშორისო კონფერენციებში, ჩინეთში, ავსტრიაში, დიდ ბრიტანეთში და საბერძნეთში ჩატარებული სიმპოზიუმების ჩათვლით. დაამთავრა სნგ-ს პარლამენტთაშორისი ასამბლეის სპეციალური კურსები. თურქეთის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ორგანიზებულ შეკრებებზე მონაწილეობას ღებულობდა აზიური ასოციაციის საკონსტიტუციო სასამართლოების საზაფხულო სკოლაში და ეკვივალენტურ დაწესებულებებში „სიტყვისა და შეკრების თავისუფლების“ თემაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2016 წლის 21 ივნისის განკარგულებით, მიენიჭა სახელმწიფო მრჩეველის მე-3 კლასის საკვალიფიკაციო ხარისხი. 2019 წლის 29 ნოემბერს, პრეზიდენტის მიერ წამოყენებული სამი კანდიდატიდან მილი მეჯლისის მიერ საბინა ალიევა იქნა არჩეული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ადამიანთა უფლებათა დაცვის უფლებამოსილ თანამდებობაზე (ომბუდსმენად).

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ბეტა-ნაწილაკი

მინი|ბეტა-ნაწილაკი
**ბეტა-ნაწილაკი** (***β-ნაწილაკი***) — ბეტა-დაშლის დროს ატომთა ბირთვის მიერ გამოტყორცნილი ელექტრონი და პოზიტრონი.

## კვლევის ისტორია
მინი|მარცხნივ|ე. რეზერფორდის ექსპერიმენტი
რადიოაქტიური სხივების ფიზიკური ბუნების, წარმოშობის, აგრეთვე, ატომის აგებულების შესწავლაში უდიდესი როლი შეასრულა ინგლისელმა მეცნიერმა ე. რეზერფორდმა. 1903 წელს ე. რეზერფორდმა და ფ. სოდმა გამოთქვეს ჰიპოთეზა, რომ რადიოაქტიური გამოსხივება გამოწვეული იყო რადიოაქტიური ნივთიერების ატომების თავისთავადი დაშლით. ამ ჰიპოთზის თანახმად რადიოაქტიური ელემენტის ატომები, ჩვეულებრივი სხვა ელემენტების ატომებისაგან განსხვავებით, არამდგრადია და დროთა განმავლობაში თავისთავად იშლება. შემდგომმა გამოკვლევებმა ეს ჰიპოთეზა დაადასტურა.

ე. რეზერფორდმა რადიუმის მცირე ნაჭერი მოათავსა ტყვიის სხეულის ვიწრო ხვრელის ფსკერზე. ხვრელიდან გამოსული სხივები გაატარა B ინდუქციის ერთგვაროვან მაგნიტურ ველში, ხოლო ველიდან გასულ სხივებს დაუხვედრა C ფოტოფირფიტა. ფოტოფირფიტის გამჟღავნებისას აღმოჩნდა, რომ რადიუმი ასხივებდა სამ სხვადასხვა ბუნების სხივებს. ამ სხივებს α- (ალფა), β- (ბეტა) და γ- (გამა) სხივები უწოდეს. α- და β-სხივები მაგნიტურ და ელექტრულ ველში იხრება ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ამ სხივების მატარებელ ნაწილაკებს აქვთ სხვადასხვა ნიშნის მუხტები. γ-სხივები მაგნიტურ და ელექტრულ ველში არ გადაიხრება, ამიტომ, ამ სხივებს მატარებელ ნაწილაკებს მუხტი არ გააჩნია.

β-ნაწილაკებისათვის რეზერფორდმა დაადგინა, რომ ისინი წარმოადგენენ ელექტრონების ნაკადს: m_\text{β}=m_e=9.1\cdot10^{-31} კგ, ხოლო q_\text{β}=q_e=1.6\cdot10^{-19} კ. β-ნაწილაკები რადიუმიდან ამოდიან დაახლოებით 270 000 კმ/წმ სიჩქარით, ამიტომ, მათ აქვთ დიდი კინეტიკური ენერგია. α-ნაწილაკებთან შედარებით β-ნაწილაკები ნაკლებად შთაინთქმება ნივთიერებაში გავლისას. მათ შეუძლიათ 3 მმ სისქის ალუმინის ფირფიტის განჭოლვა, რადგან ისინი ადვილად ძვრებიან ატომურ ფენებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ალფა-ნაწილაკი
*ალფა-დაშლა
*ბეტა-დაშლა
*გამა-გამოსხივება

## ლიტერატურა
* 
*

## რესურსები ინტერნეტში
* **The Live Chart of Nuclides - IAEA ** with filter on decay type
* Beta decay simulation

კატეგორია:ბირთვული ფიზიკა
კატეგორია:რადიოაქტიურობა
ლუკა სინიორელი

**ლუკა სინიორელი**, (დ. 1444-1450 წლებს შორის, კორტონა, უმბრია — გ. 16 ოქტომბერი, 1523) — იტალიელი ფერმწერი, პიერო დელა ფრანჩესკას მოწაფე. მხატვრული გამოსახვის ფორმებით სინიორელი იყო მიქელანჯელოს უშუალო წინამორბედი. მისი ნამუშევრებიდან გამორჩეულია ფრესკები სიქსტეს კაპელაში (1481-1483), ფრესკები მონტეოლივეტო მაჯორეს მონასტერში ტოსკანაში (1497). სინიორელის დაზგური ნიმუშების დიდი ნაწილი დაცულია პერუჯის, ფლორენციისა და მიუნხენის მუზეუმებში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1440-იანები
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1523
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
რამინ გულუზადე

**რამინ ნამიქ-ოღლუ გულუზადე** (; დ. 1 თებერვალი, 1977) — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე, კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების (2016—2017) და ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების მინისტრი (2017-დან).

## ბიოგრაფია 
რამინ გულუზადე დაიბადა ბაქოში 1977 წლის 1 თებერვალს. 1993 წელს იასამალის რაიონში მდებარე №167 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკურ ინსტიტუტში (ამჟამად უნივერსიტეტში) ჩააბარა, სადაც 1997 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1999 წელს — მაგისტრისა. 

## სახელმწიფო სამსახურში 
2015 წელს კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების სამინისტროში დაიწყო კადრების გაცხრილვა. ამ დაწესებულების ბევრი მაღალჩინოსანი დაკავშირებული იყო ბიზნესზე ზეწოლის საქმესთან, უკანონო „მოსმენებთან“ და ა. შ. ბევრმა მათგანმა დაკარგა თავიანთი თანამდებობა. 12 ნოემბერს პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების იმდროინდელი მინისტრი ალი აბასოვი. რამდენიმე დღის შემდეგ კი, 25 ნოემბერს, თავისი განკარგულებით რამინ გულუზადე კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების მინისტრის მოადგილედ დანიშნა. პარალელურად გულუზადე დროებით მინისტრის მოვალეობასაც ასრულებდა.

2016 წლის 15 იანვარს რამინ გულუზადე ილჰამ ალიევის ბრძანებულებით კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების სამინისტროს ახალი მინისტრი გახდა. შემდეგი წლის 13 თებერვალს ალიევმა ხელი მოაწერა კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების სამინისტროსა და ტრანსპორტის სამინისტროს გაერთიანების განკარგულებას ერთიან — ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობისა და მაღალი ტექნოლოგიების სამინისტროდ, ასევე ამ ახალი სამინისტროს მინისტრად რამინ გულუზადეს დანიშვნის შესახებ დადგენილებას.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ართური და ორი სამყაროს ომი

**ართური და ორი სამყაროს ომი** (, ) — 2010 წლის ინგლისურენოვანი ფრანგული ანიმაციური/მოქმედებითი ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი, პროდიუსერი და რეჟისორია ლიუკ ბესონი, ხოლო დაფუძნებულია თავისივე რომანზე იმავე სახელწოდებით. მთავარ როლში მონაწილეობს ფრედი ჰაიმორი. ფილმი აწარმოა EuropaCorp-მა და წარმოადგენს ბესონის რომანების საბოლოო ეკრანიზაციას. მისი წინამორბედი ფილმებია: „ართური და უჩინმაჩინები“ () და „ართური და მალთაზარის შურისძიება“ (). სიუჟეტის დასაწყისში ართურმა, რომელსაც დასაკარგი არაფერი აქვს, ნორმალურ ზომამდე გაზრდა უნდა მოახერხოს და დაუპირისპირდეს მალთაზარს, რომელიც მთელი სამყაროს დაპყრობით იმუქრება.

## სიუჟეტი 
სიუჟეტში გრძელდება მეორე ფილმის ბოლოს ნაჩვენები მოვლენები. მალთაზარი ადამიანის ზომამდე გაიზარდა და ართური მინიატურულ ფორმაში მოიტოვა. სელენიასა და ბეტამეჩის თანხლებით, ართური თავისი სახლიდან გამადიდებელი ელექსირის მოპოვებას შეეცდება, რასაც მალთაზარი თავისი მიმდევრების გასაძლიერებლად ჩაიგდებს ხელში. ართური ადამიანურ ზომას დედოფალი ფუტკრის მიერ მიცემული ელექსირით იბრუნებს. არჩიბალდი დარკოსს, მალთაზარის შვილს მხარეების შეცვლაში დაარწმუნებს და მას მეორე ელექსირით ადიდებს. ართური და დარკოსი მალთაზარს უპირისპირდებიან, სელენია და ბეტამეჩი მალთაზარს მინიპუტის ზომამდე აპატარავებენ, რის შემდეგაც მას ართური იჭერს, ხოლო აშშ-ის არმია მალთაზარის მიმდევრებს დაამარცხებს. ამის შემდეგ მალთაზარი ართურის ოჯახში ტყვედ რჩება.

## მსახიობები 
* ფრედი ჰაიმორი — ართურ მონტგომერი
* ლუ რიდი — იმპერატორი მალთაზარი
* სელენა გომესი — პრინცესა სელენია. ფრანგულ ვერსიაში პერსონაჟი მილენ ფარმერმა გაახმოვანა.
* დაგ რენდი — პრინცი ბეტამეჩი და კლერკი
* მია ფეროუ — დეიზი სუშე
* რონ კროუფორდი — არჩიბალდი
* იგი პოპი — დარკოსი; მან ჩაანაცვლა ჯეისონ ბეიტმანი, რომელმაც პერსონაჟი პირველ ფილმში გაახმოვანა.
* რობერტ სტენტონი — არმანდ მონტგომერი
* პენი ბალფური — როზეტა „როუზ“ სუშე მონტგომერი
* რიჩარდ უილიამ დეივისი — ემი
* ჯინ ბეტოტე ნამბია — ბოგო
* სტივ როუტმანი — ექიმი სტიტჩი
* დევიდ გასმანი — მეფე, ბოგო და სხვა პერსონაჟები
* კუპერ დანიელსი — ჯორჯ ლუკასი
* ნორმანი სტოკლი — მერი
* დაშიელ ჰერმან ივესი — მოადგილე საიმონ სუშე
* ჯოსეფ რეზვინი — ბრედი
* სტივენ შაგოვი — კაპიტანი ბელრაივი
* სტივენ კროსი — მეხანძრე
* ენტონი ჰიკლინგი — დაგლასი
* მაიკ პაუვერსი — გრაფიტის ხელოვანი

## მიღებული შეფასებები
Rotten Tomatoes-ზე ფილმს 20%-იანი დადებითი შეფასება აქვს ხუთ კრიტიკოსზე დაყრდნობით, საშუალოდ 4.8/10 ქულით.

დევიდ ნუსიარმა Reelfilm.com-ზე ფილმს „მისი ორი წინამორბედის მცირეოდენი გაუმჯობესება“ უწოდა და ხუთიდან 2 ქულით შეაფასა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:2010 წლის ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ფენტეზი სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ლიუკ ბესონის ფილმები
კატეგორია:ეპიკური ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:EuropaCorp-ის ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფრანგული ფილმები
ტელემაკო სინიორინი

**ტელემაკო სინიორინი** (; დ. 18 აგვისტო, 1835, ფლორენცია — გ. 10 თებერვალი, 1901) — იტალიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი, მაკიაიოლის ლიდერი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ფლორენციაში, სამხატვრო აკადემიასთან არსებულ სკოლაში. 1853 წლიდან იყო ჯუზეპე მაძინის რევოლუციური წრის წევრი. 1859 წელს მონაწილეობდა ჯუზეპე გარიბალდის აჯანყებაში. მისი ფერწერული ტილოები ასახავენ მხატვრის თანამედროვე ცხოვრებას, ბრძოლებს, ქალაქების ყოფას, პეიზაჟებს. მისი ცნობილი ნამუშევარია „სან ბონიფაციოს საგიჟეთი“ (1865, თანამედროვე ხელოვნების გალერეა, რომი).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:ფლორენციელები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პურამი

**პურამი** —  ყოველწლიური ფესტივალი, რომელიც აღინიშნება ტაძრებში, ეძღვნება ქალღმერთ დურგას ან კალის. იმართება ვალუვანადუში  და მის მიმდებარე ნაწილებში ჩრდილო-ცენტრალურ კერალაში (დღევანდელი პალაკადის, თრისურის და მალაპურამის რაიონებში ) ზაფხულის მოსავლის აღების შემდეგ. 

## მუსიკალური ანსამბლები 
მელამი არის კლასიკური შესრულება სხვადასხვა სახის მუსიკალური ინსტრუმენტების გამოყენებით, რომელიც უნიკალურია კერალაში  და ჰგავს აკინს ჯაზიდან. ყველა *მელამს* შორის ყველაზე ტრადიციულია *პანდი მელამი*, რომელსაც ჩვეულებრივ ასრულებენ  ტაძრის გარეთ ფესტივალის დროს. *მელამის* სხვა სახეობას *პანჩარი მელამს* უწოდებენ, რაც პანდის მელამის მსგავსი ტიპის ინსტრუმენტებით მიმდინარეობს, მაგრამ მას უკრავენ ტაძარში და განსხვავებული რიტმული დარტყმით მიმდინარეობს.

პანჩავადიამი ( *პანჩა* სანსკრიტზე ნიშნავს ხუთს) კიდევ ერთი კლასიკური მუსიკალური ანსამბლია, რომელსაც კერალაში ასრულებენ, მიმდინარეობს ხუთი სხვადასხვა სახის ინსტრუმენტის გამოყენებით და ქმნის განსაცვიფრებელ და სწრაფი მოძრაობის პერკუსიის შესრულებას. გამოყენებული ხუთი ინსტრუმენტია მადალამი, კომბუ, ედაკკა, ელათალამი და ტიმილა .

*თაიამბაკა* არის ჩენდას სპექტაკლის სოლო  სახეობა, რომელიც განვითარდა სამხრეთ ინდოეთის შტატ კერალაში, რომელშიც მთავარი მოთამაშე ცენტრში იმპროვიზაციას ახორციელებს რიტმულად და მას გარს აკრავს ათზე მეტი ჩენდა და ილათალამი.

## სხვა ღირსშესანიშნაობები 
პურამის საინტერესო ღირსშესანიშნაობები ძირითადად იმართება ვალუვანადის და ტალაპილის  რეგიონში. აქ იმართება  ჩრდილების თოჯინების შოუ.  ფესტივალის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ჰარიმატომის ფორუმი, რომელიც ფესტივალის მე-7 დღეს არის. ჰარიმატომის ტაძარი მდებარეობს ტრიპუნითურას მახლობლად. ასევე, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ არის ჰარიმატომის პურამი და ფესტივალი, რომელიც ტარდება კერალას ტრადიციის, რწმენისა და კულტურის შესაბამისად.

ვიშუს ფესტივალი აღინიშნება მალაიალამურ თვეებში მინამი და მედამი (აპრილი). ამ ფესტივალს აღნიშნავენ ასტამუდის ტბის სანაპიროზე მდებარე ტაძარში, რომლის მთავარი ღვთაებაა ლორდ სრი კრიშნა და არის ასლამამ სრი კრიშნას სვიის ტაძარი კოლამში. ამ ტაძრის ყოველწლიური 
*კოლამ პურამი* არის მთავარი მოვლენა ყოველწლიურ ვიშუს ფესტივალთან დაკავშირებით და იმართება ასრამამ მეიდანზე ბოლო დღეს.

რიტუალები, რომლებიც პურამული მოვლენის წინა დღეს არის, მოიცავს: ჩერუპუარამ ეჟუნალლათუს 14 ტაძრიდან, ანა ნეერატუს (სპილოების დაბანა), ანაიოტუს (სპილოების დღესასწაული) და პურა სადია. პურამის ფარგლებში ტარდება კუდამათამის რიტუალი და ტრადიციული ორკესტრის (მელამის) წარმოდგენები. ფესტივალის დღეებში, ტაძრის შენობაში არის ხელოვნების სხვადასხვა ფორმის წარმოდგენა, მაგალითად, კატაკალი და ქუტუ. სპილოები კერალას კულტურისა და ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. სპილოებს პრესტიჟული ადგილი ენიჭებათ სახელმწიფო კულტურაში, სწორედ ამიტომ ფესტივალების მთავარ შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს სპილო.

*აშტამი როჰინი*, ფესტივალი, რომელიც ღვთაება კრიშნას დაბადების დღეა, აღინიშნება როჰინის ასტერიზმზე მალაიალამის თვეში, ჩინგამი.

## რესურსები ინტერნეტში
*5 Year Festival Calendar
*Thrissur Pooram 2009 - photos

კატეგორია:ინდური კულტურა
კატეგორია:კულტურული ფესტივალი
კატეგორია:კულტურული ფესტივალები აზიაში
თორნიკე გორდაძე

**თორნიკე გორგაძე** (დ. 10 ნოემბერი, 1975, ქუთაისი) — ქართველები პოლიტიკოსი. 2012 წლის 24 აგვისტოდან 25 ოქტომბრამდე იყო საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში. 2010-2012 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ევროკავშირთან ურთიერთობის საკითხებში. 1996 წელს გორდაძემ დაამთავრა ბორდოს პოლიტიკური ინსტიტუტი. 2005 წელს გახდა პარიზის პოლიტიკური ინსტიტუტის (Sciences Po) დოქტორი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არტაანი

**არტაანი**, *არტანი* — ისტორიული მხარე და ციხე-ქალაქი სამხრეთ საქართველოში, მტკვრის ზემო დინების ორივე მხარეს. სახელწოდება არტაანთან ერთად გამოიყენებოდა არტაჰანიც, აქედან მოდის თურქული ფორმა არდაჰანი და რუსული არდაგანი. არტაანი თავდაპირველად მხარის სახელწოდება იყო. არსებობდა „ზენა არტაანი“ და „ქუენა არტაანი“, ანუ „მტკვრის აქეთა“ (მარჯვენა სანაპირო) და „მტკვრის იქითა არტანი“ (მარცხენა სანაპირო).

## ისტორია
ლეონტი მროველის ცნობით მცხეთოსის ძემ, ჯავახოსმა ააშენა ციხე-ქალაქი არტაანი. ფარნავაზ I-მა შექმნა წუნდის საერისთავო, რომელშიც შედიოდა არტაანი, კოლა და ჯავახეთი. ვახტანგ გორგასალმა შექმნა საეპისკოპოსო, რომლის კათედრა ერუშეთში დააწესა. XII-XIII საუკუნეებში არტაანი სანაპირო საერისთავო იყო. შემდეგში არტაანი სამცხე-საათაბაგოში შედიოდა. XVI საუკუნეში საათაბაგო ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო და არტაანი ორად გაყო. დიდი ნაწილი შევიდა გურჯისტანის ვილაიეთში, მცირე ნაწილი კი ყარსის ვილაიეთში. ამ პერიოდში დიდი არტაანის მთავარ ქალაქს ეწოდებოდა ფარაკანი. XVII საუკუნეში ქალაქს ეწოდა პროვინციის სახელი არტაანი.

1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ ქალაქი და მხარე რუსეთის ჯარებმა დაიკავეს და 1878 წელს დადებული სან-სტეფანოს საზავო ხელშეკრულებისა და ბერლინის ტრაქტატის თანახმად არტაანი რუსეთის იმპერიას გადაეცა. 1918 წელს ოსმალეთმა დაიკავა, მაგრამ უკვე 1919 წლის აგვისტო-ნოემბერში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჯარებმა გენერალ გ. კვინიტაძის მეთაურობით არტაანის მხარე საქართველოს დაუბრუნა. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წლის ყარსის ხელშეკრულების მიხედვით, არტაანი ართვინის, ოლთისის და რიზეს ოლქებთან ერთად, თურქეთს გადაეცა. ამჟამად ის თურქეთის შემადგენლობაშია არტაანის პროვინციის სახით.

## იხილეთ აგრეთვე
* არტაანის ოკრუგი

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
მუხთარ ბაბაევი

**მუხთარ ბაჰადურ-ოღლუ ბაბაევი** (; დ. 16 ოქტომბერი, 1967, ბაქო) — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი (2018 წლის 23 აპრილიდან).

მუხთარ ბაბაევი დაიბადა ბაქოში, 1967 წლის 16 ოქტომბერს. იქვე 1984 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1991 წელს დაამთავრა მსუ-ს ფილოსოფიის ფაკულტეტი „პოლიტოლოგიის“ სპეციალობით. 1994 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიური უნივერსიტეტი „საგარეო ეკონომიკური კავშირების“ სპეციალობით. 1991–1992 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო კომიტეტში ეკონომიკისა და დაგეგმარების განხრით მუშაობდა.

1986—1988 წლებში მსახურობდა ჯარში. 1992-1993 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო ეკონომიკური კავშირების სამინისტროში მუშაობდა. 1994-2003 წლებში მუშაობდა საგარეო ეკონომიკური კავშირების სამმართველოში, SOCAR – აზერბაიჯანის ნავთობის სახელმწიფო კომპანიაში, 2003-2007 წლებში - SOCAR-ის მარკეტინგისა და ეკონომიკური ოპერაციების მართვაში.

2000 წელს დაამთავრა სრულიად რუსეთის საგარეო სავაჭრო აკადემია „მსოფლიო ეკონომიკის“ სპეციალობით. 2007-2010 წლებში იკავებდა SOCAR-ის ვიცე-პრეზიდენის თანამდებობას ეკონომიკის საკითხებში. 2010-2018 წლებში კი — საწარმოო გაერთიანება Azerkimya-ის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობას. 2010-2015 წლებში იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის დეპუტატი. 2018 წლის 23 აპრილიდან არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის თანამდებობაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
არჩილ სოლოღაშვილი

**არჩილ სოლოღაშვილი** (დ. 13 ნოემბერი, 1979) — ქართველი მსახიობი, ტელეწამყვანი და რეჟისორი. არის გადაცემა „სხვა შუა დღე“-ისა და პროექტ „არ გაჩერდე“-ს წამყვანი. მონაწილეობდა სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 13 ნოემბერს. 1995-2000 წლებში სწავლობდა თეატრალურ სკოლა-სტუდია „ბერიკებში“. 1999 წელს დაამთავრა შოთა მილორავას სახელობის საესტრადო სასწავლებელი ქართული ქორეოგრაფიის განხრით. 2005 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის  სამსახიობო ფაკულტეტი. 2006 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა, მეტყველების კულტურის ფაკულტეტი. 2003–2006 წლებში იყო თეატრალური სარდაფის მსახიობი. 2006 წლიდან არის თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი. 2010 წელს შეასრულა „სანდროს“ როლი, ფილმში „ოცნების ქალაქი“. 2013 წელს მიიღო თეატრალური პრემია „დურუჯი“, ნომინაციაში „საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი“, სპექტაკლში „(შუა) ზაფხულის ღამის სიზმარი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* არჩილ სოლოღაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* მუსიკისა და დრამის თეატრი 

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
სინოდური თვე

მინი|სინოდური და სიდერული თვეების სქემატური ნახაზი
**სინოდური თვე** () — დროის შუალედი მთვარის ორ ერთნაირ ფაზას შორის. 

მთვარის სინოდური თვის საშუალო სიდიდეა 29.530 588 12 საშუალო მზისიერი დღე-ღამე (29დღ-ღ, 12სთ, 44წთ, 2.78წმ). სინამდვილეში სინოდური თვის ხანგრძლივობა, მთვარის ორბიტის ეკლიპტიკურობიდან გამომდინარე იცვლება 29.25 დღე-ღამიდან (29დღ-ღ, 6სთ, 15წთ) — 29.83 დღე-ღამემდე (29დღ-ღ, 19სთ, 12წთ), ანუ ≈13 საათით.

## იხილეთ გარეთვე
*სინოდური პერიოდი
*სიდერული თვე

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*[Астрономический Календарь. Постоянная часть / Редактор Абалакин В. К.. — М.: Наука, главная редакция физико-математической литературы, 1981, ст. 555](http://nozdr.ru/data/media/biblio/edu/astro/%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8C.%20%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C%20(1981).pdf) 

კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები
ინგა გრიგოლია

**ინგა გრიგოლია** (დ. 8 მარტი, 1971, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1971 წლის 8 მარტს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მუშაობდა ტელევიზიებში: „რუსთავი 2“, „მზე“, „იმედი“. იყო ტელეგადაცემების – „პირველების“,  „რეაქციისა“ და თოქ-შოუ  „იმედის კვირის“ ავტორი და წამყვანი. ამჟამად არის „TV პირველის“ გენერალური პროდიუსერი. 2016 წლიდან ამავე ტელეკომპანიის გადაცემა „დღის ამბები“-სა  და გადაცემა „რეაქციის“ წამყვანი. დაჯილდოებულია თამარ მეფის ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თამარ მეფის ორდენის მფლობელები
წაბლნარი

**წაბლნარი** — წაბლის ტყე. საქართველოში წაბლის ტყის მასივებია დასავლეთ საქართველოში, აჭარა-იმერეთის ქედების კალთებზე, ზღვის დონიდან 200-1100 მეტრზე. აღმოსავლეთ საქართველოში ლიხის ქედზე, ბორჯომის ხეობაში, კახეთის კავკასიონზე მეტწილად მუხნართან, რცხილნართან და წიფლნართან შერეული კორომებია. წაბლნარი განვითარებულია ყველა ექსპოზიციის საშუალო და ძლიერ დაქანებულ ფერდობებზე, მეტწილად საშუალო სიღრმის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე. საქართველოს წაბლნარები ტიპოლოგიურად მრავალფეროვანია. გაბატონებულია ასოციაციაციებია წყავიანი, შქერიანი, იელიანი, მთისწივანიანი წაბლნარები. შედარებით იშვიათად, მომცრო ნაკვეთების სახით არსებობს თხილიანი, კავკასიურმოცვიანი, მეჩხერბალახიანი, ტრაქისტემონიანი, გვიმრიანი წაბლნარები. მთის კალთებზე წაბლნარი ნიადაგდაცვით და წყალშენახვით ფუნქციებს ასრულებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:წიფლისებრნი
თეა ადეიშვილი

**თეა ადეიშვილი** (დ. 22 იანვარი, 1974) — ქართველი ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 22 იანვარს. 1991-1996 წლებში სწავლობდა ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 1996-1998 წლებში სწავლობდა  საქართველოს დიპლომატიური აკადემიაში, საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს ფონდ „ინტერნიუსის“ სერთიფიკატები ადამიანის უფლებების და არჩევნების გაშუქების სფეროში. 1999-2003 წლებში მუშაობდა „პირველ არხზე“. იყო გადაცემების „აუდიენციისა“ და „ალიონის“ კორესპონდენტი. 2003-2007 წლებში იყო ტელეკომპანია „იმედი“-ს გადაცემა „დროება“-ს  კორესპონდენტი. 1996-1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტში. ამჟამად მუშაობს ტელეკომპანია „მთავარ არხზე“.

## რესურსები ინტერნეტში
* media.ge 

კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
არტაბაზე I

**არტაბაზე I** — აქემენიანთა იმპერიის არმიის სარდალი ქსერქსე I-ის დროს. იყო ბერძენ-სპარსელთა ომების მონაწილე. ძვ. წ. 480 წელს სალამინთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ გაქცეული ქსერქსე აზიამდე მიაცილა, შემდეგ საბერძნეთში მიბრუნდა და აიღო ქალაქი ოლინთოსი, ხოლო ქალაქ პოტიდეის უშედეგო ალყის შემდეგ გადავიდა ბეოტიაში, სადაც ძვ. წ. 479 წელს მონაწილეობა მიიღო პლატეის ბრძოლაში. აქ სპარსელთა მარცხის შემდეგ უკან დაიხია და 40 ათას მეომართან ერთად თავი შეაფარა ბიზანტიონს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აქემენიანთა იმპერიის სატრაპები
არტაბაზე II

**არტაბაზე II** — აქემენიანთა იმპერიის არმიის სარდალი არტაქსერქსე II-ის დროს. იყო მცირე აზიის სატრაპი. არტაქსერქსე III-ის გამეფების შემდეგ ბერძენთა დახმარებით რამდენჯერმე აჯანყდა. მარცხის და ტყვეობიდან გათავისუფლების შემდეგ გაიქცა ფილიპე II მაკედონელთან. შემდეგ ისევ სპარსეთში დაბრუნდა და დარიოს III-ის ერთგული გახდა. დარიოსის დაღუპვის შემდეგ დამორჩილდა ალექსანდრე მაკედონელს, რომელმაც ის ბაქტრიის მმართველად დანიშნა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აქემენიანთა იმპერიის სატრაპები
კოლკის მყინვარი

**კოლკის მყინვარი** () — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთში, ქალაქ ვლადიკავკაზის სიახლოვეს. მდებარეობს კავკასიონზე, ყაზბეგ-ჯიმარის მასივის ჩრდილო კალთაზე, გენალდონის ხეობაში. სიგრძე დაახლოებით 3 კმ, ფართობი 2.5 კმ². 

XIX საუკუნის ბოლოს კოლკა ერწყმოდა მაილის მყინვარს (სიგრძე დაახლოებით 6 კმ, ფართობი დაახლოებით 7 კმ²), რომელიც აგრეთვე მიეკუთვნება მდინარე გენალდონის აუზს, მაგრამ შემდგომში განცალკევდა.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
უოლტერ გილბერტი

**უოლტერ გილბერტი** (; დ. 21 მარტი, 1932) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი, ფიზიკოსი, მოლეკულური ბიოლოგი. 1940 წელს, ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, ფრედერიკ სენგერთან და პოლ ბერგთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის ჰარვარდის უნივერსიტეტის ბაკალავრი ქიმიასა და ფიზიკაში, 1954 წელს გახდა ფიზიკის მაგისტრი, ხოლო 1957 წელს კემბრიჯის უნივერსიტეტის ფიზიკის დოქტორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* უოლტერ გილბერტის ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოლ ბერგი

**პოლ ბერგი** (; დ. 30 ივნისი, 1926 — გ. 15 თებერვალი, 2023) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი და სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორ ემერიტუსი. ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, 1980 წელს ფრედერიკ სენგერთან და უოლტერ გილბერტთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის პენის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ბაკალავრი, 1952 წელს გახდა ბიოქიმიის დოქტორანტი. პროფესორად მუშაობდა ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლასა და სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლაში. გარდა ნობელის პრიზისა, 1983 წელს ბერგს მისცეს მეცნიერების ეროვნული მედალი, ხოლო 1986 წელს მედიცინის ეროვნული ბიბლიოთეკის მედალი. არის არა-მომგებიანი ორგანიზაციის, „ატომური მეცნიერების ბიულეტენის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* პოლ ბერგი
* ფაქტები პოლ ბერგზე

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ალან ჰეგერი

**ალან ჯეი ჰეგერი** (; დ. 22 იანვარი, 1936) — ამერიკელი ფიზიკოსი, აკადემიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში. 

## ბიოგრაფია
ალან ჰეგერი დაიბადა 1936 წლის 22 იანვარს, ებრაულ ოჯახში. გაიზადა აშშ-ს ქალაქ აკრონში, სადაც მამამისი ფლობდა მაღაზიას. 9 წლის ასაკში, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, ჰეგერის ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა სუ-სიტიში. 

1957 წელს გახდა ნებრასკა-ლინკოლნის უნივერსიტეტის ბაკალავრი ფიზიკასა და მათემატიკაში, ხოლო 1961 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტის დოქტორი ფიზიკაში. 1962 წლიდან 1982 წლამდე მუშაობდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში. 1982 წელს გახდა კალიფორნიის უნივერსიტეტის ფიზიკის დეპარტამენტის პროფესორი.

2000 წელს გამტარი პოლიმერების აღმოჩენის და განვითარებისთვის, ალან-მაკ დიარმიდისთან და ჰიდეკი შირაკავასთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. 1983 წელს მიიღო ამერიკის ფიზიკური საზოგადოების ოლივერ ე. ბაკლის პრემია, 1995 წელს — ბალზანის პრემია. 

მისი შვილი დევიდ ჰეგერი არის ნეირომეცნიერი, მეორე ვაჟი პიტერ ჰეგერი კი იმუნოლოგი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალან ჰეგერის ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰიდეკი შირაკავა

**ჰიდეკი შირაკავა** (; დ. 20 აგვისტო, 1936) — იაპონელი ქიმიკოსი, ინჟინერი და პროფესორ ემერიტუსი. დაამთავრა ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი ინჟინერიის განხრით. ცნობილი გახდა გამტარი პოლიმერების აღმოჩენით. 2000 წელს ალან ჰეგერთან და ალან მაკ-დიარმიდთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰიდეკი შირაკავას ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი ქიმიკოსები
კატეგორია:იაპონელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოპანის მონასტერი

მარჯვნივ|მინი| კოპანის მონასტერი
**კოპანის მონასტერი**  — ტიბეტური ბუდისტური მონასტერი რომელიც მდებარეობს ნეპალში, ბოდჰნათჰის სიახლოვეს. დაარსდა 1969 წელს. მონასტერი დაარსებული იქნა ორი ნეპალელი ლამის, ტუბტენ ეშესა და ტუბტენ ზოპა რინპოჩეს მიერ.
კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი

## რესურსები ინტერნეტში
* კოპანის მონასტრის საიტი
კეკე პალმერი

**კეკე პალმერი** (დ. 26 აგვისტო, 1993) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და სატელევიზიო სახე. მისი, როგორც მომღერლის კარიერა დაიწყო 2004 წელს. ნათამაშები აქვს 13 ფილმში. მოგებული აქვს 12 ჯილდო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:ილინოისის შტატის მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 50)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** – არქიტექტურული ძეგლი  დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს ფალიაშვილის ქუჩის ბოლოს, კურორტ აბასთუმნის ზედა ნაწილში, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე არსებულ ერთსართულიანი კოტეჯებით განაშენიანებულ მიკრო უბანში. ნაგებია აბასთუმნისთვის სახასიათო ფლეთილი ქვით. ნაგებობა სწორკუთხა, წაგრძელებული გეგმარების მქონეა, ერთსართულიანი, ორქანობა გადახურვით დაბურული. ვიწრო ფასადის ცენტრში ერთადერთი ფართო, თლილი ქვით მოჩარჩოებული კარის ღიობია გაჭრილი. შენობის ამ ნაწილს მაღალი, ქვის ფრონტონი აბოლოებს.  

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი

**ვილი ბრანდტის სახელობის ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი** () — საერთაშორისო აეროპორტი გერმანიაში. მდებარეობს ბრანდენბურგის მხარეში და ემსახურება დედაქალაქ ბერლინს. აეროპორტს სახელი ყოფილი დასავლეთ ბერლინის მერის და დასავლეთ გერმანიის კანცლერის ვილი ბრანდტის პატივსაცემად ეწოდა.

ახალმა აეროპორტმა ჩაანაცვლა მანამდე არსებული შენეფელდისა და ტეგელის აეროპორტები და გახდა ერთადერთი კომერციული აეროპორტი, რომელიც ბერლინსა და ბრანდენბურგის მხარეს ემსახურება. პროექტის მიხედვით აეროპორტი ყოველწლიურად 34 მილიონამდე მგზავრის მომსახურებას შეძლებს, რაც მას დატვირთულობის მიხედვით ქვეყნის მესამე აეროპორტად აქცევს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის აეროპორტები
ფრანსისკო საგასტი

**ფრანსისკო საგასტი** (; დ. 10 ოქტომბერი, 1944, ლიმა) — პერუელი ინჟინერი, მეცნიერი, მწერალი და პოლიტიკოსი. პერუს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2020 წლის 17 ნოემბრიდან.

2020 წლის მარტში აირჩიეს პერუს კონგრესის წევრად ცენტრისტული მიმდინარეობის იისფერი პარტიის რიგებიდან. 

2020 წლის 15 ნოემბერს თანამდებობიდან გადადგა ხუთი დღის წინ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად არჩეული, ყოფილი კონგრესის თავმჯდომარე მანუელ მერინო.

16 ნოემბერს საგასტი აირჩიეს კონგრესის თავმჯდომარედ, იმ პერსპექტივით, რომ დაიკავებდა პრეზიდენტის სავარძელს პრეზიდენტისა და ვიცე-პრეზიდენტის გადადგომის შემთხვევაში. 

2020 წლის 17 ნოემბერს პერუს კონგრესმა მხარი დაუჭირა ფრანცისკო საგასტის უფლებამოსილებას ქვეყნის დროებით პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რის შემდეგაც იგი გახდა პერუს მესამე ქვეყნის მეთაური ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში. მისი უფლებამოსილების ვადა გაგრძელდება შემდეგ საპრეზიდენტო არჩევნებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კახა ბუცხრიკიძე

**კახა ბუცხრიკიძე** (დ. 23 ივლისი, 1972, სოფ. ახალი თერჯოლა, თერჯოლის რაიონი)  —  ქართველი  ეკონომისტი, ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და იურიდიული ფაკულტეტები. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თერჯოლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*ღირსების ორდენი
*ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი 
*გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის მედალი
*ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მედალი 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კაი ჰავერცი

**კაი ჰავერცი** (; დ. 11 ივნისი, 1999, აახენი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი. ლონდონის „არსენალისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი და გარემარბი.

## სანაკრებო კარიერა
2014 წლიდან იცავდა გერმანიის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. მონაწილეობა მიიღო 2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატში 17-წლამდე ახალგაზრდებს შორის და ნაკრებთან ერთად ნახევარფინალში გავიდა. ტურნირზე ხუთივე მატჩი ჩაატარა, ერთი გოლი გაიტანა ავსტრიელ თანატოლებთან შეხვედრაში.

2021 წლის 19 მაისს შეიყვანეს გერმანიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 2020 წლის ევროპის ჩემპიონატისთვის, სადაც ჯგუფური ეტაპის მე-2 ტურის მატჩში პორტუგალიის ნაკრების კარში გოლიც შეაგდო. შეხვედრა, რომელიც მიუნხენის „ალიანც არენაზე“ გაიმართა, გერმანელებმა 4–2 მოიგეს.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
 **ჩელსი**: (2)
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2020–21
* **უეფა-ს სუპერთასი** (1): 2021

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია „ჩელსის“ საიტზე
* კაი ჰავერცი უეფა-ს საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნინო გოგუაძე (ფიზიოქიმიკოსი)

**ნინო გოგუაძე ** (დ. 2 ნოემბერი, 1958, თბილისი)  —  ქართველი  პოლიტიკოსი, ქიმიკოსი.

1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნინო
გიორგი გოზალიშვილი (პოლიტიკოსი)

**გიორგი გოზალიშვილი ** (დ. 24 ოქტომბერი, 1954, ლაგოდეხი)  —  ქართველი  ექიმი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი და ორდინატურა 1980 წელს. 1979-1980 წლებში თბილისის პირველი საავადმყოფოს ექიმი-ინტერნი. 1980-1994 წლებში ლაგოდეხის რაიონული საავადმყოფო, ექიმი თერაპევტი, მთავარი ექიმის მოადგილე, მთავარი ექიმი. 1994-1998 წლებში შრომის ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კახეთის სამხარეო ცენტრის დირექტორი, სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე. 1998-2001 წლებში ლაგოდეხის რაიონის გამგეობის თავმჯდომარე. 2001-2004 წლებში კახეთის შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის დეპარტამენტის დირექტორი. 2004-2007 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2007-2008 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – დირექტორის მოადგილე. 2008-2010 წლებში იყო ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე, მოგვიანებით კი გამგებელი. 2010-2012 წლებში – ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლაგოდეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ლაგოდეხში დაბადებულები
გიორგი
გელა გელაშვილი

**გელა გელაშვილი** (დ. 25 აგვისტო, 1959,  წნორი, სიღნაღის რაიონი)  —  ქართველი  ეკონომისტი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, აგრეთვე   თბილისის მართვის ინსტიტუტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სიღნაღის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:წნორში დაბადებულები
გიგა ჭიკაძე

**გიგა ჭიკაძე** (დ. 25 აგვისტო, 1988, თბილისი) — ქართველი კიკბოქსიორი და შერეული საბრძოლო ხელოვნების (MMA) მებრძოლი, რომელიც ამჟამად იბრძვის აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში (UFC). კიკბოქსინგში ჩატარებული 44 შეხვედრიდან მოგებული აქვს 38 (მათ შორის 22 ნოკაუტით).

## პირადი ცხოვრება
ჭიკაძემ განაცხადა, რომ მან დაამთავრა კოლეჯი, ბიზნესმენეჯმენტის სპეციალობით.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი UFC-ის საიტზე
* პროფილი sherdog.com-ზე

კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ქართველი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პას ვეგა

[მინი|ვეგა [2019 წელს]]
**პას ვეგა** (სრული სახელი: **მარია დე ლა პას კამპოს ტრიგო**; დ. 2 იანვარი, 1976) — ესპანელი ქალი მსახიობი. 2004 წელს ფილმში *„სპანგლიში“* მან ითამაშა „ფლორ მორენოს“ როლი.  ჰყავს მეუღლე, ორსონ სალაზარი და სამი შვილი. 1998 წლიდან დღემდე ითამაშა 38 ფილმში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესპანელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სესუ ჰაიაკავა

**კინტარო ჰაიაკავა**, ცნობილია, როგორც **სესუ ჰაიაკავა** (; დ. 10 ივნისი, 1889, გ. 23 ნოემბერი, 1973) — იაპონელი მსახიობი. მუნჯი კინოს პერიოდში, 1910-იან და 1920-იანი წლების დასაწყისში იგი ჰოლივუდის ერთ-ერთი უდიდესი ვარსკვლავი იყო. ჰაიაკავა პირველი აზიელი მსახიობია, რომელმაც ამერიკულ და ევროპულ ფილმებში მთავარი როლები შეასრულა. მან მაყურებელს თავი მომხიბლველი გარეგნობითა და სექსუალურად დომინანტი ბოროტმოქმედების როლებით დაამახსოვრა. იგი ჰოლუვიდის ერთ-ერთი პირველი მამაკაცი სექს-სიმბოლოა.

ჰაიაკავამ პირველ წარმატებას 1915 წლის ფილმით *„ღალატი“* მიაღწია, რის შემდეგაც მიტოვებული შეყვარებულის როლებით გახდა ცნობილი. იმ დროისთვის, ჰაიაკავა მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო. 1919 წელს იგი კვირაში 3 500 დოლარს გამოიმუშავებდა. აგრეთვე მას საკუთარი კინოწარმოების კომპანია ჰქონდა, რომლის საშუალებითაც 1918-1920 წლებში 2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა. აშშ-ში ანტი-იაპონური განწყობის ზრდისა და ბიზნების პრობლემების გამო 1922 წელს მან დატოვა ჰოლივუდი, რის შემდეგაც სამსახიობო მოღვაწეობას ბროდვეიზე, იაპონიასა და ევროპაში ეწეოდა. ჰაიაკავა ჰოლივუდს 1931 წელს ფილმით *„დრაკონის ქალიშვილი“* დაუბრუნდა.

ჰაიაკავას კარიერაში ყველაზე ცნობილია პოლკოვნიკი საიტოს როლი 1957 წლის ფილმიდან *„ხიდი მდინარე კვაიზე“*, რომელმაც მას მოუტანა ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. ჰაიაკავას 80-ზე მეტ მხატვრულ ფილმში აქვს ნათამაშები, მათ შორის სამი — *„ღალატი“*, *„დრაკონის მხატვარი“* და *„ხიდი მდინარე კვაიზე“* — ფილმების ეროვნულ რეესტრია შეტანილი.

## ადრეული ცხოვრება
ჰაიაკავა ტიბის პრეფექტურის ქალაქ მინამიბოსოში დაიბადა. იგი ადრეული ასაკიდანვე ამჟღავნებდა საზღვარგარეთ წასვლის სურვილს, რისთვისაც ინგლისურ ენას სწავლობდა. მისი მამა მეთევზეთა გაერთიანების ხელმძღვანელი იყო და შეძლებული ადამიანი გახლდათ. ჰაიაკავას ხუთი დედმამიშვილი ჰყავდა.

ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის შემდეგ ჰაიაკავა აშშ-ში გადავიდა, სადაც ჩიკაგოს უნივერსიტეტში პოლიტიკურ ეკონომიკას სწავლობდა, რათა მშობლების სურვილით ბანკირი გამხდარიყო. ჰაიაკავამ უნივერსიტეტი 1912 წელს დაასრულა, რის შემდეგაც იაპონიაში დაბრუნება გადაწყვიტა. იგი გემს ლოს-ანჯელესში ელოდებოდა, რა დროსაც პატარა ტოკიოს რაიონში იაპონური თეატრი აღმოაჩინა და საშემსრულებლო ხელოვნებით დაინტერესდა. სსწორედ ამ პერიოდში დაირქვა მან „სესუ“, რაც იაპონურად „თოვლიან ველს“ ნიშნავს. ერთ-ერთი პირველი პიესა, რომელშიც ჰაიაკავამ ითამაშა, სახელწოდებით *„ტაიფუნი“* იყო. სამსახიობო დასის ხელმძღვანელი, ცურუ აოკი, იმდენად მოიხიბლა ჰაიაკავას საშემსრულებლო უნარებით, რომ პიესის სანახავად კინოპროდიუსერი თომას ინსი მოიწვია. ინსმა მსახიობებს მუნჯი ფილმის გადაღება შესთავაზა, რაზეც ჰაიაკავამ თანხმობა განაცხადა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Japan Times Article on Hayakawa
* Sessue Hayakawa Gallery at Silent Gents
* Sessue Hayakawa: East and West, When the Twain Met
* 
* Literature on Sessue Hayakawa

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:იაპონელი მსახიობები
კოტე თოლორაია

**კონსტანტინე (კოტე) თოლორაია** (დ. 9 თებერვალი, 1926 – გ. 7 სექტემბერი, 2017) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1967).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1926 წლის 9 თებერვალს. 1949 წელს დაამთავრა კოტე მარჯანიშვილის თეატრთან არსებული სტუდია. 1947-1967 წლებში იყო მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი. 1967-1975 წლებში იყო რუსთაველის თეატრის მსახიობი. 1975 წელს დაბრუნდა მარჯანიშვილის თეატრში. ითამაშა 23 ფილმში.

## ფილმოგრაფია
*ქალის ტვირთი
*ალავერდობა
*თეთრი ქარავანი
*ჯილდო
*ცისკრის ზარები
*წყალდიდობა
*კარდაკარ
*რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ
*მაცი ხვიტია
*მოხეტიალე რაინდები
*პიერი მილიციის თანამშრომელი
*ქალაქი ანარა

*სიბრძნის კარავი
*ადამიანთა სევდა
*ზოგი ჭირი მარგებელია
*ვინ არის მეოთხე?
*ლუკას სახარება
*სამოთხის გვრიტები
*მშრალი ხიდის სიზმრები
*ოქროს ობობა
*იავნანა
*აქ თენდება
*ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი

## ჯილდოები და აღიარება
*1967 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კოტე თოლორაია — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
იზოლირებული სისტემა

მინი|ენერგიისა (წითელ ფერში) და მატერიის (ლურჯ ფერში) გაცვლა იზოლირებულ, ჩაკეტილ და ღია სისტემებში
**იზოლირებული სისტემა** — სხეულთა ჩაკეტილი სისტემა. იზოლირებულ სისტემაში შემავალ სხეულებს შორის სითბოცვლით პროცესში მეტად თბილი სხეული გასცემს ენერგიას, ხოლო ნაკლებათ თბილი მიიღებს. სითბოცვლა მიმდინარეობს შემავალ სხეულთა შორის და არა გარემოსთან ან და იმ სხეულებთან, რომლებიც არ შედიან სისტემაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* chemwiki 

## სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკური სისტემები
მონტერეი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მონტერეი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*მონტერეი — ქალაქი მექსიკაში
*მონტერეი — ქალაქი აშშ
*მონტერეი —  ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში
გიორგი სალუქვაძის სახლ-მუზეუმი

**გიორგი სალუქვაძის სახლ-მუზეუმი** — მუზეუმი საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხემლისხიდში. სახლში დაიბადა ქართველი ინჟინერი და ქორეოგრაფი გიორგი სალუქვაძე.

შენობა წარმოადგენს ერთსართულიან ოდას. გადახურულია კრამიტით. ხის ღია აივანი შემკულია ნახარატევი მოაჯირით, ჩუქურთმიანი სვეტისთავებით და კამარებით. ოდა ნაგებია წაბლის ხის მასალით, შუაში ამოსენებულია აგურის ბუხარი. მუზეუმის ეზოში დგას 1913 წელს დარგული ცაცხვის ხე. მუზეუმში პერიოდულად იმართება ადგილობრივი კულტურული ღონისძიებები, მათ შორის კალანდა.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:სახლები საქართველოში
მარიანა ტრევინიო

**მარიანა ტრევინიო ორტისი** (დ. 27 ნოემბერი, 1977) — მექსიკელი კინოსა და თეატრის ქალი მსახიობი. მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო 2010 წელს. ნათამაშები აქვს 17 ფილმში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
კატეგორია:მექსიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:მექსიკელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სონია ბალმორესი

**სონია ბალმორესი** (დ. 23 ივნისი, 1986) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი და სერფერი ჰავაის ქალაქ კალაჰეოდან. მონაწილეობდა „მის თინეიჯერი აშშ“-ს კონკურსზე. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ბალმორესი დაიბადა ფილიპინელი მამისა და ირლანდიელი, მშობლიური ამერიკული წარმოშობის დედის ოჯახში.  იგი სწავლობდა კალაეოს დაწყებით სკოლაში და დაამთავრა კაუაის საშუალო სკოლა.  იგი იყო ჰავაის წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტის ვიზუალური კომუნიკაციების სტუდენტი.

## სამსახიობო კარიერა 
ბალმორსმა ითამაშა 4 ფილმსა და 10 სერიალში.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*   
* პროფილი „მის თინეიჯერი აშშ-ს“ ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მილან ბაჩი

**მილან ბაჩი** (დ. 3 ნოემბერი, 1955, ალბანეთი) — ყოფილი ალბანელი ფეხბურთელი.

## საკლუბო კარიერა 
მან მთელი თავისი კარიერა გაატარა გუნდში „17 ნიენტორი ტირანა“.  თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე.

## ტიტულები 
* **ალბანეთის სუპერლიგა : 2**

:: 1982, 1985 

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ალბანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ალბანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:ტირანას მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხუტორი

**ხუტორი** — აღმოსავლეთ ევროპაში გავრცელებული ერთკომლიანი სასოფლო დასახლება. უკრაინაში, ყუბანსა და დონზე ხუტორი ერქვა დასახლებას სოფლისა და სადგურის გარეთ. რუსეთში ხუტორები ჩამოყალიბდა კაპიტალიზმის განვითარების შედეგად. რუსეთში ხუტორებს განვითარებას ხელს უწყობდა სტოლიპინის აგრარული რეფორმა, როგორც თემის რღვევის ერთ-ერთი საშუალება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დასახლებული პუნქტები
დავით დარცმელიძე

**დავით დარცმელიძე ** (დ. 22 სექტემბერი, 1979,  აბაშა)  —  ქართველი  იურისტი, პოლიტიკოსი.

2003 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემია.  2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (აბაშის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აბაშაში დაბადებულები
დავით
პოლინა გაგარინა

**პოლინა სერგეის ასული გაგარინა** (დ. 27 მარტი, 1987) — რუსი მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი. მან წარმოადგინა რუსეთი ევროვიზიის 2015 წლის კონკურსზე სიმღერით „მილიონი ხმა“, სადაც 303 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა. ამით ის გახდა პირველი ვინც გადააჭარბა 300 ქულას და დაიკავა მეორე ადგილი მეორე ადგილზე, რომელმაც 300 ქულა გადააჭარბა. 2019 წელს მონაწილეობდა ჩინურ რეალითი შოუში „*Singer“* სადაც ის ერთ-ერთი ფინალისტი იყო.

## ადრეული ცხოვრება
გაგარინა მოსკოვში დაიბადა, მაგრამ ახალგაზრდობის დიდი ნაწილი საბერძნეთში გაატარა. დედამისი ბალერინა იყო. 1993 წელს გაგარინას მამა გარდაიცვალა და დედამისმა გადაწყვიტა ოჯახი რუსეთში დაბრუნებულიყო, მაგრამ მალევე საბერძნეთში დაბრუნდნენ და ათენში დასახლდნენ. განათლების მიღების შემდეგ, ის დაბრუნდა სარატოვში და ცხოვრობდა ბებიასთან ერთად. გაგარინა ფლობს რუსულ, ინგლისურ და ბერძნულ ენებს.

## პირადი ცხოვრება
2007 წლის 25 აგვისტოს გაგარინა დაქორწინდა რუს მსახიობ პიოტრ კისლოვზე. 2007 წლის 14 ოქტომბერს მათ შეეძინათ შვილი: ანდრეი. ისინი დაშორდნენ 2010 წლის 31 მარტს. 2014 წლის 9 სექტემბერს დაქორწინდა ფოტოგრაფ დიმიტრი ისხაკოვზე. 2017 წლის აპრილში მათ შეეძინათ ქალიშვილი: მია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ვიქტორ დოლიძე (პოლიტიკოსი)

**ვიქტორ დოლიძე ** (დ. 4 ივლისი, 1973, თბილისი)  —  ქართველი  თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, 1997 წელს — ნატოს თავდაცვის კოლეჯი (რომი),  1998 წელს — შვედეთის ეროვნული თავდაცვის კოლეჯი, 1999 წელს — თავდაცვის რესურსების მართვის ინსტიტუტი (ქ. მონტერეი, კალიფორნია), 2004 წელს — ჯორჯ მარშალის სახელობის უსაფრთხოების ევროპული ცენტრი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ჩუღურეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2017 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ვიქტორ
კატეგორია:საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში მინისტრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში (2020)

**კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში** — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა ზამბიაში.

კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი ზამბიაში პირველად 2020 წლის მარტში გამოვლინდა. ქვეყანაში ინფიცირებულთა რაოდენობამ პიკს 2020 წლის აგვისტოში მიაღწია.

## რესურსები ინტერნეტში
* მონაცემები ზამბიაში

ზამბია
ნოდარ ებანოიძე

**ნოდარ ებანოიძე** (დ. 28 ივნისი, 1958, სოფ. სერბაისი, ხარაგაულის რაიონი — გ. 11 მაისი, 2024)  —  ქართველი  ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ნოდარ
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
გიორგი ლადარია

**გიორგი ლადარია** (; დ. 9 სექტემბერი, 1979) — ქართველი ფეხბურთელი. მას ასევე აქვს რუსეთის მოქალაქეობა.

ლადარიამ რუსეთის პრემიერ ლიგაში ერთხელ ითამაშა, შეხვედრა ჩაატარა ნოვოროსიისკის „ჩერნომორეცის“ რიგებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Footballfacts.ru- ზე

კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:ხობის კოლხეთის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფაბუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები