წმინდა ელმოს ხიდი

**წმინდა ელმოს ხიდი** (ინგლ. *St Elmo Bridge*) წარმოადგენს ერთმარცხენიან თაღოვან ფერმულ ფოლადის საფეხმავლო ხიდს, რომელიც აკავშირებს სენტ ელმოს ციხესიმაგრის სანაპიროს ვალეტაში, მალტაზე არსებული, დიდი ნავსადგურის შესასვლელთან მდებარე ბოძთან. იგი აშენდა 2011–2012 წლებში ესპანური არქიტექტურული სტუდიის *Arenas & Asociados*-ის პროექტით. ხიდი დგას იმავე ადგილზე, სადაც ადრე, 1906 წელს აშენებული ხიდი მდებარეობდა, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941 წელს განადგურდა. თავდაპირველი ხიდი სტრუქტურულად წააგავდა დღევანდელს, თუმცა ის ორ მარცხენიან ღერძზე იყო განლაგებული და არა ერთზე.

## თავდაპირველი ხიდი 
 დასაწყისის ფოტო ს. ლ. კასარის მიერ — გოცოს ნავი სტ. ელმოს თავდაპირველი ხიდის მიმართულებით]]

XIX და XX საუკუნეებში დიდი ნავსადგური მნიშვნელოვანი სამხედრო-საზღვაო ბაზა იყო ბრიტანეთისთვის. 1900 წელს ადმირალიტეტმა დაიწყო ბოძის მშენებლობის დაგეგმვა, რომლის მიზანი იყო ნავსადგურის დაცვა როგორც შტორმის, ასევე პოტენციური მტრის შეჭრისგან.

მეორე მონაკვეთსა და სენტ ელმოს სანაპიროს შორის საჭირო იყო  გასასვლელის დატოვება, რათა ნავსადგურის წყალი არ დამშრალიყო და მცირე გემებს შეძლებოდათ მოკლე მარშრუტით შესვლა. სწორედ ამ მიზნით 1906 წელს აშენდა ფოლადის საფეხმავლო ხიდი, რომელიც შედგებოდა ორი თაღოვანი ფერმული კონსტრუქციისგან, რომელთაგან თითოეული ეყრდნობოდა რკინაბეტონის ცილინდრულ სვეტებს.

### განადგურება 
 წლის თავდასხმის შემდეგ]]

1941 წლის 25–26 ივლისის ღამეს, მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, იტალიის სამეფო ფლოტის სპეცდანაყოფმა *Decima Flottiglia MAS* განახორციელა თავდასხმა დიდ ნავსადგურზე მოტორიანი ნავების, MT-სამსხვრევი ნავების და *Maiale* ტიპის ტორპედოების გამოყენებით. ერთ-ერთი *Maiale*-ს მიზანი იყო სტ. ელმოს ხიდის განადგურება, რომელსაც ბადეები ჰქონდა განლაგებული ნავსადგურის შესასვლელთან, რაც ხელს უშლიდა სხვა ხომალდებს შეეღწიათ და დაერტყათ ნავსადგურში მყოფ ბრიტანულ გემებზე.

თუმცა მოულოდნელობის ფაქტორი დაიკარგა მას შემდეგ, რაც ბრიტანელებმა მოახლოებული თავდასხმის ამოცნობა რადარის მეშვეობით მოახერხეს — ტექნოლოგია, რომლის არსებობაც იტალიელებისთვის ცნობილი არ იყო. რის შედეგადაც უმეტესობა იტალიური ხომალდებისა ან განადგურდა, ან ტყვედ ჩავარდა. ადგილზე მხოლოდ ქვის საყრდენები და შუა სვეტების ფრაგმენტები დარჩა. ამის შემდეგ ბოძი და შუქურა მხოლოდ ზღვით იყო ხელმისაწვდომი. თუმცა, აშკარა გახდა, რომ თავდაპირველი დიზაინის სრული აღდგენა ფინანსურად შეუძლებელი იქნებოდა საჭირო ლითონის რაოდენობის გამო. ხიდის მშენებლობა შედიოდა ვალეტის რეგენერაციის უფრო ფართო პროექტში, რომელიც ასევე მოიცავდა ძველი ქალაქის კარიბჭის და ყაზარმის ლიფტის რეკონსტრუქციას. ინსტალაცია შედგა 2011 წლის 5 ოქტომბერს. ხიდის განათება დაგეგმა ენტონი მაგრომ, კომპანია *Calleja Limited*-დან. პროექტის საერთო ღირებულება იყო 2.8 მილიონი ევრო. და მოგვიანებით გაიხსნა ფართო საზოგადოებისთვის.

მიუხედავად იმისა, რომ ხიდმა საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი შეფასება დაიმსახურა — ზოგი ხოტბას ასხამდა მის არქიტექტურას და თავდაპირველი იერის აღდგენას, ზოგი კი აკრიტიკებდა ხარჯებს და „ხიდს არსაითკენ მიმავალს“ უწოდებდა, — ის მალევე იქცა ადგილობრივ ღირსშესანიშნაობად.

## დამატებითი ლიტერატურა 
*გრანდ ჰარბორის დამცავი ნაგებობის მშენებლობა (ინგლ.)

 
კატეგორია:საფეხმავლო ხიდები 
კატეგორია:ფოლადის ხიდები 
კატეგორია:ტრასული ხიდები 
კატეგორია:ხიდები მალტაში 
კატეგორია:ვალეტას ნაგებობები და ნაგებობები 
კატეგორია:ხიდები, დასრულებული 1906 წელს 
კატეგორია:1906 წელი მალტაში 
კატეგორია:ნაგებობები მალტაში, რომლებიც მეორე მსოფლიო ომის დროს განადგურდა 
კატეგორია:ნაგებობები, დანგრეული 1941 წელს 
კატეგორია:1941 წელი მალტაში
კატეგორია:ხიდები, დასრულებული 2012 წელს 
კატეგორია:2012 წელი მალტაში 
კატეგორია:„არსაითკენ მიმავალი“ ხიდები
კატეგორია:ხიდები
კატეგორია:ხიდები საუკუნეების მიხედვით
კატეგორია:ხიდები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:მალტა
კატეგორია:მალტის არქიტექტურა
კატეგორია:მალტის ეროვნული სიმბოლოები

## სქოლიო