open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლაპიტოსი (ქალაქ-სახელმწიფო)

250px|მინიატიურა|ანტიკური პერიოდის კვიპროსის ქალაქ-სახელმწიფოები
**ლაპიტოსი** () — მონარქიული ქალაქ-სახელმწიფო ბრინჯაოსა და რკინის ხანებში. მდებარეობდა კვიპროსის ჩრდილოეთით, თანამედროვე ქალაქ ლაპიტოსის ტერიტორიაზე. 

ასურული წყაროების მიხედვით ასარხადონის მმართველობის პერიოდში ლაპიტოსი შედიოდა კუნძულის 11 ქალაქ-სახელმწიფოთა სიაში, ამავე დროს იგი არ მოიხსენიება კიტიონის სტელის წარწერაში. 

კუნძულზე აქემენიანების მმართველობის პერიოდში ლაპიტოსი ფინიკიელი ვაჭრებისა და მეზღვაურების კოლონია იყო. ფსევდო-სკილაქსი თვლის, რომ ქალაქი სწორედ ფინიკიელების დაარსებული უნდა იყოს, თუმცა სტრაბონი თავის გეოგრაფიაში წერს, რომ ლაპიტოსი სპარტიდან გადმოსახლებულებმა დააარსეს. 

ლაპიტოსის უკანასკნელი მეფე პრაქსიპი ძვ. წ. 312 წელს დაამხო პტოლემეების ეგვიპტს მმართველმა პტოლემე I-მა. 

1931 წლიდან ლაპიტოსში დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები, რომელსაც სათავეში ედგა პენსილვანიის უნივერსიტეტის არქეოლოგიური ექსპედიცია ბერტ ჰოჯ ჰილის ხელმძღვანელობით.

## ლიტერატურა 
* C. D. Cobham: *Excerpta Cypria: materials for a history of Cyprus* (Cambridge 1908). Nützliche Sammlung von Schriftquellen zur zyprischen Geschichte.
* Thomas W. Davis, A History of American Archaeology on Cyprus. The Biblical Archaeologist 52/4, 1989, 163-169.
* M. Fortin: *Fondations de villes Grecques à Chypre: legendes et decouvertes archaeologiques.* In: J.-B. Caron/M. Fortin/G. Maloney (изд.), ''Melanges d'etudes anciennes offertes à Maurice Lebel*, Quebec, Editions du Sphinx 1980
* E. Gjerstad: *The colonisation of Cyprus in Greek legend.* Opuscula Archaeologia 3, 1944, 107-123.
* D. Hunt: *Footprints in Cyprus.* London, Trigraph 1990
* D. W. Rupp: *The seven kings in the land of Ia', a district of Ia-ad-na-na: Achaean bluebloods, Cypriot parvenues or both?* in: K. J. Hortswick/M. Sturgeon/C. Stefanos (изд.), Studies in honour of Brunhilde Sismondo, University Museum Monograph 100 (University of Pennsylvania, University Museum of archaeology and anthropology, 1998) 209-222.
* L. Steel: *The establishment of the city kingdoms in Iron Age Cyprus: an archaeological commentary.'' Report of the Department of Antiquities of Cyprus 1993, 147-156.

კატეგორია:კვიპროსის ისტორია
კატეგორია:კვიპროსის არქეოლოგიური ძეგლები
ხასეხემუი

მინიატიურა|ხასეხემუის ქანდაკება.
**ხასეხემუი** — ძველი ეგვიპტის მეორე დინასტიის უკანასკნელი ფარაონი. მისი მმართველობით სრულდება ადრეული სამეფო. 

ითვლება, რომ ხასეხემუი გამეფდა ფარაონ სეხემიბის სიკვდილის შემდეგ, რომელიც შესაძლოა იყოს როგორც  სეთ-პერიბენი. სამეფო წარწერები ითვლიან ასევე ერთ ფარაონს ხასეხემს. სეხემიბის, სეთ-პერიბსენის და ხასეხემუის მეფობის შუალედებს შორის, თუ გავითვალისწინებთ სახელების ხასეხიმის და ხასეხემუის მსგავსებას და იმ ფაქტს, რომ ხასეხემის საფლავი არ არის აღმოჩენილი, შესაძლოა ჩაითვალოს ხასეხემი და ხასეხემუი ერთ პიროვნებად. ხასეხემმა რაც ნიშნავს „კვერთხით გაბრწყინებული“ შესაძლოა თავისი სახელი შეცვალა ხასეხემუით რაც ნიშნავს „ორი კვერთხით მბრწყინავს“, ეგვიპტის შიდა სამოქალაქო ომის დამთავრების  შემდეგ. ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ ხასეხემუიმ დაამარცხა და ტახტიდან ჩამოაგდო ფარაონი სეთ-პერიბსენი ნუბიაზე გამარჯვების შემდეგ.

ხასეხემუი გამოირჩეოდა ასევე სხვადასხვა გამარჯვებებით. მან დატოვა რამდენიმე მონუმენტი, რომელიც ამტკიცებს ქვემო ეგვიპტის გამარჯვებას ზემო ეგვიპტეზე. დელტაზე მომხდარი ამბოხება ხასეხემუიმ მკაცრად ჩაახშო, რა დროსაც დაიღუპა 48 205 ადამიანი და 47 209 კი დაატყვევეს. ხასეხემუიმ ორ ქვის ჭურჭელზე წარმოადგინა ზემო ეგვიპტის ქალღმერთ ნებეხტის მიერ ზემოეგვიპტური გვირგვინის მასზე გადაცემის სცენა, ნიშნად ზემო და ქვემო ეგვიპტის მიწების გაერთიანებისა. იქვე იკითხება წარწერა „ქვემო ეგვიპტის დამარცხების წელი“. 

ხასეხემუიმ კვლავ გააერთიანა ზემო და ქვემო ეგვიპტე მთლიან სახელმწიფოდ. მისი სახელიც ,,ორი კვერთხით მბრწყინავი“ სავარაუდოდ უნდა ნიშნავდეს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის შერიგებას, ამიტომ ფარაონ ხასეხემუის სერეხი გაჯერებულია ორივე მიწის მფარველი ღვთაებებით: ჰორით და სეთით. არც ამ ფარაონამდე და არც მის შემდეგ ასეთ შინაარსის სიმბოლოები არ გამოყენებულა. ხასეხემუის სიკვდილის შემდეგ სამეფო სერეხებიდან მაშინვე  წაიშალა ღვთაება სეთის სახელი. რამდენიმე ეგვიპტოლოგი თვლის, რომ ხასეხემუი იყო ძველი ეგვიპტის ჭეშმარიტი გამაერთიანებელი და არა ფარაონები მენესი და ნარმერი ან მეფე სკორპიონი.

ხასეხემუის მეფობის დროს უკავშირდება ეგვიპტეში მეტალურგიის განვითარება, ამაზე მეტყველებს პალერმოს ქვის წარწერა სპილენძის სტატუის დამზადების შესახებ რომელზეც ეწერა „უმაღლესი ხასეხემუი“. ხასეხემუიმ ასევე სხვადასხვა ნაკეთობებით გაამდიდრა ნეხენისა და აბიდოსის ციხესიმაგრეები. მისი სახელიანი ჭურჭელი ნაპოვნია ბიბლეში, რაც მეტყველებს ეგვიპტესა და ფინიკიას შორის სავაჭრო ურთიერთობებზე.

ხასეხემუი დაკრძალულია აბიდოსში, ადგილობრივ ნეკროპოლში უმ-ელ-ქააბაში. მან თავის საფლავის გასაკეთებლად გამოიყენა არა მარტო მზეზე გამომწვარი აგურები, არამედ ქვის ბლოკებიც. მისი განსასვენებელი შედგებოდა 58 ოთახისაგან, რომელიც განლაგებული იყო ცენტრალური ქვის ჩასასვენებელის გარშემო. 
სავარაუდოა, რომ ხასეხემუი იყო მეორე დინასტიის უკანასკნელი ფარაონი, რადგან არის მონაცემები მის ცოლზე დიდ დედოფალ ნიმაათაპზე, რომელიც იყო მესამე დინასტიის დამფუძნებელ ფარაონ ჯოსერის დედა.

## ლიტერატურა
*Toby Wilkinson, Royal Annals of Ancient Egypt: The Palermo Stone and Its Associated Fragments, (Kegan Paul International), 2000

## რესურსები ინტერნეტში
*Egypt: Khasekhem/Khasekhemwy of Egypt's 2nd dynasty

კატეგორია:ეგვიპტის მეორე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
Avonmore

***Avonmore*** — ბრიტანელი მომღერალ ბრაიან ფერის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2014 წლის 17 ნოემბერს.

ალბომის გამოცემის შესახებ ცნობილი გახდა 2014 წლის 23 სექტემბერს, სიმღერის „Loop De Li“ ნაწყვეტის წარდგენით. ჩანაწერის პროდიუსერები არიან ფერი და რეტ დეივისი, რომელიც ბრაიანის და Roxy Music-ის ალბომების პროდიუსერი იყო. დისკზე აგრეთვე მუშაობდნენ ნაილ როჯერსი, მარკუს მილერი და ჯონი მარი („Soldier of Fortune“-ის თანაავტორი). ალბომში აგრეთვე შეტანილია ორი ქავერ-ვერსია - სტივენ ზონდჰაიმის „Send In The Clowns“ და რობერტ პალმერის „Johnny and Mary“.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაიან ფერის ალბომები
კატეგორია:2014 წლის ალბომები
მათე კვირკვია

**მათე კვირკვია** (დ. 14 ივნისი, 1996) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ თბილისის „დინამოს“ თავდამსხმელი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები
*საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები

## რესურსები ინტერნეტში 
* მათე კვირკვია — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
* მათე კვირკვია — FootballDatabase.eu
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე 
* პროფილი სფფ-ის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები 
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ხაიმე IV (მაიორკა)

**ხაიმე IV** (; დ. დაახლ. 1336 — გ. 20 იანვარი, 1375) — მაიორკის ტახტის პრეტენდენტი 1349-1375 წლებში. ჯოვანა I-ის მეუღლე. იგი პრაქტიკულად ჩამოაშორეს სამეფო ტახტს. 

ხაიმე IV იყო ხაიმე III-ისა და კონსტანცია არაგონელის ვაჟი. მამამისი მოკლეს 1349 წელს ლუკმაიორის ბრძოლაში, ტახტის დაბრუნების მცდელობისას, ხოლო ხაიმე როგორც ტახტის მემკვიდრე ტყვედ აიყვანა ბიძამისმა პედრო IV არაგონელმა. ხაიმე გახდა მაიორკის ტახტისა და აჰეის სათავადო ტიტულის მთავარი პრეტენდენტი გახდა. ის იმყოფებოდა რკინის გალიაში ბარსელონაში 1362 წლამდე. შემდეგ მან შეძლო გაქცევა ჯოვანა ნეოპოლიტანელთან, რომელმაც ორგანიზება გაუკეთა მამამისის ტახტზე აღდგენის ცდას. 

ჯოვანა იყო უშვილო და საჭიროებდა მემკვიდრეს. ამისთვის ის გათხოვდა ხაიმეზე 1363 წლის 26 სექტემბერს კასტელნუვოში. დაძაბულობის თავიდან ასაცილებლად მან დადო ხაიმესთან საქორწინო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ის გამოვიდა ნეოპოლის სამეფოს მმართველობიდან.  ქორწინება აღმოჩნდა წარუმატებელი. ცოლ-ქმარს შვილები არ ეყოლათ, ისინი იშვიათად ხვდებოდნენ ერთმანეთს. 

## მაიორკისთვის ბრძოლა
ხაიმე განწყობილი იყო დაებრუნებინა თავისი სამეფო და მალე გაემგზავრა არაგონთან საბრძოლველად. შედეგად ის გაანადგურეს და იძულებული გახდა ბორდოში გაქცეულიყო. იქ მან მიიღო ედუარდ შავი პრინცის თანადგომა, რომელიც, როგორც ის იმედოვნებდა აღადგენდა მას მაიორკის ტახტზე, მას შემედეგ, რაც  პედრო I კასტილიის ტახტზე აღადგენდნენ. ხაიმე შეუერთდა კასტილიაში შეჭრას და მონაწილეობა მიიღო ნახერის ბრძოლაში, თუმცა ვალიადოლიდში ის მძიმედ დაავადდა. მას არ ჰქონდა საშუალება ქალაქი დაეტოვებინა, ენრიკე მეორემ ის შეიპყრო. გამოისყიდა რა ჯოვანამ, ის დაბრუნდა ნეაპოლში, მაგრამ მალე იგი ისევ წავიდა ომის გასაგრძელებლად. 

ენრიკემ დაიწყო ბრძოლა პედრო IV არაგონელის წინააღმდეგ. ხაიმე იმედოვნებდა ესარგებლა ამით, რათა დაეპყრო რუსილიონი და სერდანი, თავისი მამის მიწები. თუმცა ჯონ გონტი მოელაპარაკა ზავზე კასტილიასა და არაგონს შორის და მთელი სიმძიმე არაგონელთა შეტევისა ხაიმეს დააწვა. იგი გაანადგურეს და გაიქცა კასტილიაში, სადაც ის გარდაიცვალა ავადმყოფობით ან მოწამვლის შედეგად სორიაში 1375 წლის 20 იანვარს. მისი პრეტენზიები მაიორკაზე გადავიდა მის დაზე ისაბელაზე, რომელიც იყო ჯოვანი მონფერატელის მეუღლე, ხოლო უფლებები ახეიაზე ხაიმემ უანდერძა ფილიპე II ტერენტელს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მაიორკის მეფეთა სია

## რესურსები ინტერნეტში
*History of Aragon and Catalonia

კატეგორია:მაიორკის მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1375
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
კურიონი

**კურიონი** (, ) — ანტიკური ქალაქი კვიპროსში. მდებარეობდა თანამედროვე ლიმასოლის მახლობლად, ეპისკოპის ყურეში.  არსებობდა შუა საუკუნეებამდე. ქალაქი ააშენეს ძვ. წ. XII საუკუნეში იმ მიკენელებმა, რომლებიც მონაწილეობდნენ ტროას ომში. კურიონი იყო ქალაქი-სახელმწიფო, სადაც იყო სახლები და თერმული, რომაული აბანოები. შემონახულია მოზაიკის კვალიც.

ქალაქში შემორჩენილია ანტიკური თეატრი, რომელიც ააშენეს ბერძნებმა ძვ. წ. II საუკუნეში და რამდენიმეჯერე გადაკეთეს რომაელებმა.

## კურიონის მეფეები 
* დამასი — მოიხსენიება ასარხადონის კედლის წარწერებში. 
* სტასანორი — ძვ. წ. 350-344 წწ. მონაწილეობდა ანტისპარსულ აჯანყებაში, თუმცა შემდეგ მათ მხარეს გადავიდა. 
* პასიკრატი — უკანასკნელი მეფე. ძვ. წ. 332 წელს ილაშქრა ალექსანდრე მაკედონელთან ერთად სპარსელების წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Kourion by Department of Antiquities of Cyprus
* Kourion by Limassol Municipality 
* Panoramic views of Kourion 
* The Cesnola Collection from Ancient Cyprus
* The Curium Soaring Club of Cyprus 
* Paragliding Cyprus

კატეგორია:კვიპროსის არქეოლოგიური ძეგლები
სარანტა-კოლონესის ციხესიმაგრე

250px|მინიატიურა|სარანტა-კოლონესის ციხესიმაგრის ნანგრევები
**სარანტა-კოლონესის ციხესიმაგრე** () — ბიზანტიური ციხესიმაგრე კვიპროსში, დაარსებულია VII საუკუნეში ქალაქ პაფოსის არაბების თავდასხმისაგან დასაცავად. 688 წელს არაბეთ-ბიზანტიის შეთანხმების შედეგად თითქმის მთლიანად დაანგრიეს. 965 წელს მთლიანად აღადგინეს და 1191 წელს გადავიდა რიჩარდ ლომგულის კონტროლის ქვეშ. მნიშვნელოვნად გადაკეთეს ჯვაროსნებმა 1200 წელს. 1222 წლის მიწისძვრის შემდეგ დანგრეული ციხესიმაგრე მეტად აღარ აღუდგენიათ, ამჟამად მისი ნაშთები შედის პაფოსის არქეოლოგიური პარკის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Cyprus Tourism Organisation: Средневековый замок Пафоса. С. 7—8// www.visitcyprus.com 
* Форт Саранда Колонес// www.visitcyprus.com 
* Замок Саранда колонес (Сорока колонн)// www.visitpafos.org.cy 

კატეგორია:კვიპროსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
მიხეილ ბერძენიშვილი

**მიხეილ ბერძენიშვილი** (დ. 2 მაისი, 1914, ტფილისი, რუსეთის იმპერია — გ. 21 ივნისი, 1981, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა მარჯვენა ნახევარმცველისა და მარჯვენა შუამარბის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1946).

## ბიოგრაფია
იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. იყო თბილისის, საქართველოსა და ამიერკავკასიის საფეხბურთო ნაკრებთა წევრი. სხვადასხვა საკავშირო თუ საერთაშორისო ამხანაგური შეხვედრების მონაწილე, მათ შორის შვედეთის, ნორვეგიის, დანიის, ფინეთისა და ბასკეთის საფეხბურთო გუნდებთან.

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 129 მატჩი (36 გოლი). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატების მეორე (1939, 1940) და მესამე (1936 შემოდგომა, 1946) პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის თასის გათამაშების ფინალისტი (1936, 1937, 1946). იყო თბილისის „დინამოს“  მთავარი მწვრთნელი (1948) და გუნდის უფროსი (1955–1957). დინამოელთა მიერ საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებული პირველი მატჩის მონაწილე.

## მიღწევები 
;  დინამო თბილისი
* საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1939, 1940
* საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1936 (შ.), 1946
* საბჭოთა კავშირის თასის ფინალისტი: 1936, 1937, 1946
* საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1946  № 348

## საინტერესო ფაქტები
2018 წელს თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს გადაწყვეტილებით დიდუბის რაიონში, საფეხბურთო კლუბ „დინამოს” ბაზასთან მდებარე უსახელო ქუჩას მიხეილ ბერძენიშვილის სახელი მიენიჭა.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 
* 

## პერიოდიკა 
* 
* 
* მიხეილ ბერძენიშვილი // „ლელო“, 25 ივნისი, 1981, № 121 (6932), გვ. 3.

## რესურსები ინტერნეტში
* მიხეილ ბერძენიშვილი — ქართული სპორტი
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
* dinamo-tbilisi.ru · Fanebi.com  · FootballFacts.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ერთი კლუბის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
მიხეილ
მორობე

**მორობე** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლაე. პროვინცია იყოფა ცხრა რაიონად. ქალაქებში ძირითადი ენებია ინგლისური და პიჯინი. სხვა რაიონებში გავრცელებულია გერმანული ენისა და ადგილობრივი ენების ნარევი. აღმოსავლეთით გარს ეკვრის იუონის ყურის წყლები.

## ეკონომიკა 
მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა კაკაოს, ყავის, კოპრის და შაქრის ლერწმის, ასევე ტროპიკული ხილის ბანანის და ქოქოსის მოსავლის აღება. განვითარებას იწყებს საწვავ-ენერგეტიკული კომპლექსი. ინფრასტრუქტურის სუსტი განვითარება მნიშვნელოვნად უშლის ხელს მორობეს ეკონომიკის შემდგომ განვითარებას.

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
კრაშის ნაგაზი

**კრაშის ნაგაზი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია სლოვენიაში შუა საუკუნეებში.

კრაშის ნაგაზი, რომელთა რაოდენობა სლოვენიაში დღესდღეობით იზრდება, სხვაგანაც იშვიათია, თუმცა მას შეიძლება შეხვდეთ ევროპის კინოლოგიურ გამოფენებზე. ბალკანების პოლიტიკური სტრუქტურის შეცვლამ მნიშვნელოვნად აისახა ყოფილი იუგოსლავიის ყველა ასპექტზე, მათ შორის ძაღლების სელექციური მუშაობის კონცეფციაზეც. სლოვენიის ფიზიკურმა და ფინანსურმა უსაფრთხოებამ, მზარდ ნაციონალურ ამბიციებთან ერთად გამოიწვია ადგილობრივი ძაღლის ჯიშებისმაღალი შეფასება. ამის ერთ-ერთი შედეგი აღმოჩნდა კრაშის ნაგაზის აღორძინება.

ეს არის მშვიდი, თავის თავში დარწმუნებული ძაღლი, ავს სქელი, ხშირი ბალანი, რომელიც იცავს უამინდობისგან. აქვს ბალნით დაფარული კუდი, ფართო თავი, რომელიც ცხვირისკენ ვიწროვდება, ძალიან ძლიერი ყბები. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ბავშვებს. ძნელად იწვრთნება. კარგი მოდარაჯეა.

## რესურსები ინტერნეტში
* კრაშის ნაგაზი (ინგლისური)

კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
კატეგორია:სლოვენიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
არისტიდე

**არისტიდე** (, დ. ძვ. წ. 530 — გ. ძვ. წ. 468) — ათენელი სახელმწიფო მოღვაწე. თავისი უანგარობის გამო მას მეტსახელად სამართლიანი შეარქვეს. არისტიდე ზედმიწევნით პატიოსნად განაგებდა ძველი საბერძნეთის ფინანსებს.

## რესურსები ინტერნეტში
Civil ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 530
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 468
სანდაუნი

**სანდაუნი** (), (ადრე — **დასავლეთი სეპიკი**) — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია, რომელიც დასავლეთით ესაზღვრება ინდონეზიას და ჩრდილოეთით გარს აკრავს წყნარი ოკეანე. ასევე ესაზღვრება პროვინციებს აღმოსავლეთი სეპიკი (აღმოსავლეთით), საუთერნ-ჰაილენდსი (სამხრეთ-აღმოსავლეთით) და დასავლეთი პროვინცია (ფლაი) (სამხრეთით).

პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ვანიმო.

1989 წლამდე პროვინციას ერქვა დასავლეთი სეპიკი, შემდეგ დაერქვა სანდაუნი (ტოკ-პისინის ენა — Sandaun), თარგმანში «მზის ჩასვლა», რადგანაც პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის დანარჩენი უმრავლესი პროვინციებიდან დასავლეთით).

1998 წლის ივლისში პროვინციის ტერიტორიას თავს დაატყდა დიდი ცუნამი, რის შედეგადაც დაიღუპა 2000 ადამიანი.

პროვინციის მოსახლეობა გამოირჩევა მნიშვნელოვანი ენობრივი მრავალფეროვნებით. მის ტერიტორიაზე გავრცელებულია შემდეგი ენები: ფასის, მოსაზღვრე-პაპუასური, კვომტარული, ტორიჩელის, სკოსის, ავსტრონეზიული, პაუვასური, ამტო-მუსანური, ტრანსახალგვინეური, სეპიკური, სენაგიური, ასევე იზოლატი ენები ოდიაი და იალე. სულ დაახლოებით 110 ენა.

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
ბექა მიქელთაძე

**ბექა მიქელთაძე** (დ. 26 ნოემბერი, 1997, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი. სამხრეთკორეული „გვანგჯუს“ თავდამსხმელი.

## საკლუბო კარიერა
ავსტრალიურ და კორეულ გუნდებამდე, მიქელთაძეს უთამაშია „ზესტაფონში“, თბილისის „დინამოში“, „რუსთავში“, „ანორთოსისში“, „რუბინში“, „როტორსა“ და „ქსანთიში“ (საბერძნეთი).

ავსტრალიური „ნიუკასლ ჯეტსის“ ქართველი ლიდერი (48 მატჩი, 19 გოლი, 6 საგოლე გადაცემა) სამხრეთ კორეის K ლიგა 1-ის გუნდში 2023 წელს გადავიდა და „გვანგჯუსთვის“ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურა გახდა.

2023 წლის 3 სექტემბერს სამხრეთ კორეის K ლიგა 1-ში ერთმანეთს ქართველების გუნდები დაუპირისპირდნენ. 29-ე ტურში ვაკო ყაზაიშვილის „ულსან ჰიუნდაიმ“ ბექა მიქელთაძის „გვანგჯუ“ მიიღო და 0–2 დამარცხდა. ყაზაიშვილმა შეუცვლელად ითამაშა, მიქელთაძე კი 70-ე წუთზე შეცვალეს. 55-ე წუთისთვის „გვანგჯუ“ 1–0 იგებდა, რა დროსაც მიქელთაძემ შთამბეჭდავი გოლი გაიტანა — საჯარიმოსთან ბურთი მიიღო და შეუჩერებლად კარში გაუშვა. ეს იყო „გვანგჯუს“ მაისურით გატანილი მისი პირველი გოლი.

2024 წლის 21 ივლისს სამხრეთ კორეის მთავარი ლიგის სტუმრად გამართულ მორიგ მატჩში „დეგუს“ წინააღმდეგ, ბექა მიქელთაძის გოლით „გვანგჯუმ“ მინიმალური სხვაობით 1–0 გაიმარჯვა. 34-ე წუთზე ქართველმა შემტევმა შესანიშნავად შეასრულად საჯარიმო დარტყმა, რომელსაც მეკარემ ვერაფერი მოუხერხა — ბურთმა „კედელს“ შემოუარა, ძელს მოხვდა და ბადეში აღმოჩნდა.

2024 წლის 17 სექტემბერს აზიის ჩემპიონთა ლიგის პირველი რაუნდის პირველ ტურში ბექა მიქელთაძის „გვანგჯუმ“ იაპონურ „იოკოჰამა მარინოსს“ უმასპინძლა და შთამბეჭდავი ანგარიშით 7–3 დაამარცხა.

ქართველი შემტევი 63-ე წუთიდან ჩაერთო თამაშში და ხუთ წუთში გოლი გაიტანა, ხოლო მატჩის დამატებულ წუთებზე შესანიშნავი საგოლე გადაცემა გაუკეთა თანაგუნდელს, რომელმაც შეხვედრის საბოლოო ანგარიში დააფიქსირა.

## სანაკრებო კარიერა
2013 წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2020 წლის 15 ნოემბერს, უეფა-ს ერთა ლიგის ფარგლებში, სომხეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ შედგა.

## მიღწევები
### ინდივიდუალური
* A-Leagues All Star: 2022 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბექა მიქელთაძე — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე
* ბექა მიქელთაძე — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* ბექა მიქელთაძე — UEFA
* ბექა მიქელთაძე —  Transfermarkt 
* ბექა მიქელთაძე —  Soccerway

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ანორთოსისის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ყაზანის რუბინის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლგოგრადის როტორის ფეხბურთელები
კატეგორია:ავსტრალიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთლები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მირიან რობაქიძე

**მირიან რობაქიძე** (დ. 14 მარტი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზესტაფონის“ მცველი.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2011/2012
* საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2011/2012
* საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2011/2012, 2012/2013

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი ზესტაფონის ოფიციალურ საიტზე  

კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
The Art of McCartney

***The Art of McCartney*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნისადმი პატივისცემის ალბომი. იგი გამოვიდა 2014 წლის 18 ნოემბერს. კომპილაცია შედგება 42 სიმღერისგან და მოიცავს როგორც მაკ-კარტნის სოლო, ასევე The Beatles-ის შემადგენლობაში ჩაწერილ კომპოზიციებს. პროდიუსერ რალფ სოლის თქმით, პროექტი 11-ზე მეტი წლის განმავლობაში მზადდებოდა.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნი
კატეგორია:The Beatles-ისადმი მიძღვნილი ალბომები
მიხეილ ვაჭარაძე

**მიხეილ ვაჭარაძე** (დ. 9 ნოემბერი, 1997) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზესტაფონის“ ნახევარმცველი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი ზესტაფონის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
ფერდინანდ II (ორი სიცილია)

**ფერდინანდ II** (; დ. 12 იანვარი, 1810 — გ. 22 მაისი, 1859) — ორი სიცილიის სამეფოს მეფე 1830–1859 წლებში.

## ბიოგრაფია
ორი სიცილიის — ნეაპოლისა და საკუთრივ სიცილიის ტახტზე ასვლისას ფერდინანდმა უარყო მამის ტირანული პოლიტიკია, გაათავისუფლა პოლიტიკური პატიმრები და რეფორმების გატარებას მიჰყო ხელი. მაგრამ თანდათანობით ის უფრო ავტორიტარულ მმართველად იქცა და დაუნდობლად ებრძოდა ნებისმიერ ამბოხს.

1848 წელს იტალია რევოლუციამ მოიცვა, ხოლო პალერმოში აჯანყებულებმა წარმატებას მიაღწიეს. ნეაპოლში გაშლილმა სააგიტაციო მუშაობამ ფერდინანდი აიძულა, ხელი მოეწერა კონსტიტუციისათვის, მაგრამ როცა მისმა ჯარმა ნეაპოლელი აჯანყებულები დაამარცხა, ფერდინანდმა კონსტიტუცია ნაკუწებად აქცია და სიცილიის დასაბრუნებლად დაიძრა. სიცილიის ქალაქების მძიმე დაბომბვამ მას მეტსახელი — „მეფე ბომბი“ მოუტანა. ბრიტანელმა უილიამ ეუორტ გლედსტონმა მის ტირანულ მმართველობას „სამთავრობო სისტემაში შეღწეული უღმერთობა“ უწოდა.

მისი გარდაცვალებიდა მოკლე ხანში, 1859 წელს ორი სიცილია ერთიანი იტალიის შემადგენლობაში შევიდა.

## ლიტერატურა
* *ნ. ქოთორნი*. ტირანები, გვ. 114 — თბილისი, „კლიო“, 2011.

კატეგორია:ორი სიცილიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1859
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
ჰუნ სიუ-ჩიუანი

thumb|ჩინეთის მხედართმთავარი ჰუნ სიუ-ჩიუანი
**ჰუნ სიუ-ჩიუანი** (; დ. 1 იანვარი, 1814 — გ. 1 ივნისი, 1864) — ჩინელი მხედართმთავარი, რომელიც მეთაურობდა ტაიპინის აჯანყებას ცინის დინასტიის წინააღმდეგ.

## ბიოგრაფია
ხანგრძლივი უგონო მდგომარობიდან გამოსვლის შემდეგ ჰუნმა განაცხადა, რომ ღმერთს შეხვდა და ქრისტიანობა მიიღო. ხუნის მტკიცებით, მას „დემონების“ — ქვეყნის მმართველი მანჯურიელების ჩინეთიდან განდევნის მისია ჰქონდა დაკისრებული.

ის შევიდა სექტაში, რომელსაც „ღვთის მადიდებელთა საზოგადოება“ ერქვა და მალე მის ლიდერადაც იქცა. 1851 წელს მათ ქალაქი იუნანი აიღეს და ჰუნმა გამოაცხადა ახალი — ტაიპინ ტიენ-კუს — დიადი მშვიდობის ზეციური სამეფოს დინასტიის დაბადების შესახებ, რომლის მეფედ თავის საკუთარი თავი — ტიენ უანი ანუ — ზეციური მეფე დაასახელა. ჰუნმა ჩამოაყალიბა არმია, რომელშიც მილიონზე მეტი მამაკაცი და ქალი მსახურობდა. მათ ერთმანეთთან კონტაქტის უფლება არ ჰქონდათ. დაქორწინებულ წყვილებსაც კი ეკრძალებოდათ ერთმანეთთან სექსუალური კავშირის დამყარება, თუმცა თავად ჰუნი საკუთარ უზარმაზარ ჰარამხანაში ატარებდა დროის უმეტეს ნაწილს.

1853 წელს ჰუნის ჯარმა დიადი ქალაქი ნანკინი დაიპყრო. როცა ჰუნის სახელმწიფო მინისტრმა — იან სიუჩინმა მის აბსოლუტურ ძალაუფლებაში ეჭვი შეიტანა, ის უმალ სიცოცხლეს გამოასალმეს. მანჯურიელების მიერ დაწყებული კონტრშეტევის დროს ჰუნმა ყური არ დაუგდო თავის გენერლებს და სამხედრო გადაწყვეტილების მიღების ნაცვლად, ღვთის მითითების მოცდა ამჯობინა. ასევე უარი თქვა ალყის დროს მარაგის შექმნაზე და ყველას არწმუნებდა, რომ ამაზე ღმერთი იზრუნებდა. 1864 წლის 1 ივნისს მან თავი მოიკლა, ხოლო 19 ივლისს ნანკინი დაეცა. მანჯურიის 100000-ზე მეტი ადამიანი გაწყვიტა, მაგრამ ტაიპინის 14-წლიანი ომის დროს, სავარაუდოდ, სულ 20 მილიონი ადამიანი დაიღუპა.

## ლიტერატურა
* *ნ. ქოთორნი*. ტირანები, გვ. 115 — თბილისი, „კლიო“, 2011.

კატეგორია:ჩინელი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები
მადანგი (პროვინცია)

**მადანგი** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია.

## გეოგრაფია 
მადანგი წარმოადგენს დიდ რეგიონს, რომელიც გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ თითქმის 300 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ — 160 კმ-ზე. პროვინციის დიდი ნაწილი მდებარეობს კუნძულ ახალი გვინეის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მასში ასევე შედის ბევრი სანაპირო კუნძული, რომელთაგან ყველაზე დიდებია — კარკარი, ლონგ-აილენდი, მანამი და ბაგაბაგი. პროვინციის საერთო ფართობია — 28 886 კმ², ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა 2011 წლის აღწერით — 493 906 ადამიანი.

პროვინციის ლანდშაფტი უპირატესად წარმოდგენილია მთიანი ადგილებით. სამხრეთით მდებარეობს ბისმარკის ქედი, რომლის სიმაღლეც აჭარბებს 4000 მეტრს (ყველაზე მაღალი პიკია — ვილჰელმი, რომლის სიმაღლე შეადგენს 4509 მეტრს). ამას გარდა, სამხრეთით მდებარეობს რამუს დაბლობი, რომელიც გამოყოფს ამ მთებს ფინისტერეს ქედისაგან, რომელიც მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ადგილობრივი მთები დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით, იმ დროს როდესაც სანაპირო დაბლობები, რომელსაც გარს აკრავს ბისმარკის ზღვა, წარმოადგენს უტყეო ადგილებს, რომელზეც უფრო მეტად იზრდებიან ქოქოსის პალმები. პროვინციის ტერიტორიაზე მოედინება რამდენიმე დიდი მდინარე, მათ შორის, რამუ, სოგერამი, გოგოლი და მალასი.

პროვინციის შემადგენლობაში შემავალ სანაპირო კუნძულებს, როგორც წესი, აქვთ ვულკანური წარმოშობა. მათზე დღემდე შეიმჩნევა ვულკანური აქტივობა, რომელსაც ხშირად თან სდევს ამოფრქვევა.

## ისტორია 
სავარაუდოდ პირველი ადამიანები, ახალი გვინეის კუნძულზე გამოჩნდნენ დაახლოებით 50 ათასი წლის წინ. სიმბაის დასახლებასთან შორიახლოს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნია ადამიანთა ძველი ნასახლარი, რომელშიც ადამიანები ცხოვრობდნენ დაახლოებით 12—15 ათასი წლის წინ. დაახლოებით 6 ათასი წლის წინ რეგიონში დასახლდნენ კუნძულ ტაივანიდან წამოსულები, რომლებმაც მიაღწიეს ახალი გვინეის კუნძულამდე ზღვის მეშვეობით. პაპუასური ტომების — იაბობის (*Yabob*) და ბილბილის (*Bilbil*) წარმომადგენლები უძველესი დროიდან სარგებლობდნენ კანოეებით და ვაჭრობდნენ კუნძულ კარკარზე თავისი გამოძერწილი ნაკეთობებით თანამედროვე პროვინცია მორობეს დასავლეთ ნაწილში მცხოვრებ მოსახლეობასთან.

პირველად პროვინციის სანაპირო 1871 წელს საფუძვლიანად გამოიკვლია რუსმა ეთნოგრაფმა ნიკოლოზ მიკლუხო-მაკლაიმ. 1884 წელს რეგიონში გამოჩნდნენ პირველი გერმანელი ვაჭრები, რომლებიც აქტიურად ვაჭრობდნენ ადგილობრივ მოსახლეობასთან ან აშენებდნენ ადგილობრივ პლანტაციებს, სადაც მოჰყავდათ ყავა, თამბაქო და ბამბა. XIX საუკუნის ბოლოს—XX საუკუნის დასაწყისში პროვინციაში დაფუძნდნენ ქრისტიანი მისიონერები.

1914 წელს კუნძული ახალი გვინეა გადავიდა ავსტრალიის კონტროლ ქვეშ, რომელიც 1921 წლიდან მართავდა მას ერთა ლიგის მანდატით, როგორც სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პროვინციის ტერიტორიაზე წარმოებდა დიდი ბრძოლები ავსტრალიის და აშშ-ის ჯარებსა და იაპონიის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რომელიც, მიუხედავად ამისა მთლიანად განადგურებული იქნა მხოლოდ 1945 წელს.

1975 წლიდან მადანგის თანამედროვე პროვინციის ტერიტორია დამოუკიდებელი სახელმწიფოს — პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.

## ეკონომიკა 
ადგილობრივი ეკონომიკის საფუძველს შეადგენს სოფლის მეურნეობა (უპირველეს ყოვლისა, კაკაოს და კოპრის წარმოება). იმავე დროს ვითარდება საწარმოო სექტორი და მომსახურების სექტორი.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
აღმოსავლეთი სეპიკი

**აღმოსავლეთი სეპიკი** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. პროვინციის ადმინისტრაციის ცენტრია — ქალაქი ვევაკი, რომელიც მდებარეობს ბისმარკის ზღვის სანაპიროზე. პროვინციის საერთო ფართობია — 43 426 კმ², ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა 2011 წლის აღწერის მიხედვით — 450 530 ადამიანი, რომელთა დიდი ნაწილი ცხოვრობს ვევაკში, ასევე მცირე დასახლებულ პუნქტებში მდინარე სეპიკის ხეობაში. პროვინციის დიდი ნაწილი მდებარეობს კუნძულზე ახალი გვინეა. ამას გარდა, მასში შედის მრავალრიცხოვანი სანაპირო კუნძულები, მათ შორის, კაირირუ და სხაუტენის კუნძულები.

## გეოგრაფია 
პროვინციის შიდა რაიონები მთიანია, დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით. ნაპირთან ახლოს მთიანი ლანდშაფტი იცვლება დაბლობით. აქ მოედინება მდინარე სეპიკი, რომელიც, ეკოლოგიური თვალსაზრისით, სავარაუდოდ, აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის ყველაზე დიდი ჭარბტენიანი ტერიტორიაა, რომელზეც არ მომხდარა დამღუპველი ანთროპოგენური ზემოქმედება. მდინარეზე მდებარეობს კლაკნილების ზოლი, ანუ მეანდრი, სიგანით 5—10 კმ, რომელიც წარმოიქმნება მდინარის მთელი დინების გასწვრივ. ამას გარდა, მდინარემ წარმოქმნა დიდი ჭალები ვაკეზე ჭალიანი ჭაობებით სიგანით 70 კმ-მდე. ისინი უფრო მეტად დაკავებული იყვნენ ან ვაჭრობით, ან ადგილობრივი პლანტაციების ორგანიზებით ქოქოსის პალმების მოყვანის მიზნით, რომელთა ნაყოფსაც იყენებდნენ კოპრის წარმოებისთვის, რომელიც მიდიოდა ექსპორტზე. XIX საუკუნის ბოლოსათვის თანამედროვე პროვინციის ტერიტორია გახდა გერმანიის ახალი გვინეის კოლონიის ნაწილი.

1914 წელს გერმანიის ტერიტორიები ახალ გვინეაზე გადავიდა ავსტრალიის კონტროლ ქვეშ, რომელიც 1921 წლიდან მართავდა მას ერთა ლიგის მანდატით, როგორც სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პროვინციის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა დიდი ბრძოლები ავსტრალიის და აშშ-ის ჯარებსა და იაპონიის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რომელიც, მიუხედავად ამისა, მთლიანად განადგურდა 1945 წელს.

1975 წლიდან აღმოსავლეთი სეპიკის პროვინცია დამოუკიდებელი სახელმწიფო — პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.

## ენა 
ადგილობრივი მოსახლეობა საუბრობს 200-ზე მეტ მკვიდრ ავსტრონეზიული ენებზე. ბევრი მაცხოვრებელი თავისუფლად ლაპარაკობს ინგლისურად.

## ეკონომიკა 
ადგილობრივი ეკონომიკის საფუძველს შეადგენს სოფლის მეურნეობა. ვითარდება ტურიზმი.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
სიმბუ

**სიმბუ** (, ტოკ-პისინის ენა — Simbu) — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ფართობია — 6112 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2011 წლის აღწერის მიხედვით — 376 473 ადამიანი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუნდიავა. პროვინცია დაარსდა 1966 წელს, რომელიც გამოეყო ისტერნ-ჰაილენდსის პროვინციას.

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
ისტერნ-ჰაილენდსი

**ისტერნ-ჰაილენდსი** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ახალი გვინეის შიდა ნაწილში. პროვინციაში ცხოვრობს დაახლოებით 20 პაპუასური ტომი. მათ შორის ყველაზე მრავალრიცხოვანია — ფორე. ისტერნ-ჰაილენდსის პროვინცია იყოფა 8 რაიონად.

პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ გოროკაში მდებარეობს პაპუა-ახალი გვინეის ექვსიდან ერთი უნივერსიტეტი — გოროკას უნივერსიტეტი.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
ენგა

**ენგა** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვაბაგი. იმავდროულად ვაბაგი პროვინციის ყველაზე დიდი ქალაქიცაა. სხვა ორი ქალაქი, ვაპენამანდა და ლაიაგამი, მოსახლეობის რაოდენობით ახლოს დგას ადმინისტრაციულ ცენტრთან.

2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პროვინციაში ცხოვრობს 432 045 ადამიანი.

კომპანია Barrick Gold პროვინციის დასავლეთში აწარმოებს ოქროს მოპოვებას პორგერას საბადოზე.

პროვინციაში არსებობს უნიკალური ენა — ენგა. ენგას ენა პროვინციის დასავლეთში მნიშვნელოვნად განსხვავდება მისივე ვარიანტისგან აღმოსავლეთში.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინცია იყოფა ოთხ რაიონად:
* კანდეპი
* კომპიამი
* ლაგაიპ-პორგერა
* ვაბაგი

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
საუთერნ-ჰაილენდსი

**საუთერნ-ჰაილენდსი** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მენდი. პაპუა-ახალი გვინეის ერთ-ერთი მჭიდროდ დასახლებული პროვინცია.

2009 წლის ივლისში გამოიცა კანონი 2012 წელს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შესახებ. 2012 წლის 17 მაისს შეიქმნა ორი ახალი პროვინცია ჰელა და ჯივაკა. ისინი შესაბამისად გამოეყვნენ საუთერნ-ჰაილენდსის და უესტერნ-ჰაილენდსის პროვინციებს. საუთერნ-ჰაილენდსს გამოეყო ისეთი რაიონები, როგორიცაა ტარი-პორი, კომო-მაგარიმა და კორობა-კოპიაგო.

საუთერნ-ჰაილენდსის პროვინციის მთებში მდებარეობს მამო-კანანდა — პაპუა-ახალ გვინეაში ყველაზე გრძელი მღვიმე.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
უესტერნ-ჰაილენდსი

**უესტერნ-ჰაილენდსი** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მაუნტ-ჰაგენი. პაპუა-ახალი გვინეის ერთ-ერთი მჭიდროდ დასახლებული პროვინცია. პროვინციის დასავლეთ ნაწილში მოჰყავთ ჩაი და ყავა. პაპუა-ახალი გვინეის ყველაზე მაღალი მთა — ვილჰელმი, მდებარეობს უესტერნ-ჰაილენდსის პროვინციის ტერიტორიაზე.

2009 წლის ივლისში გამოიცა კანონი 2012 წელს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შესახებ. 2012 წლის 17 მაისს შეიქმნა ორი ახალი პროვინცია ჰელა და ჯივაკა. ისინი შესაბამისად გამოეყვნენ საუთერნ-ჰაილენდსის და უესტერნ-ჰაილენდსის პროვინციებს. უესტერნ-ჰაილენდს გამოეყო ისეთი რაიონები, როგორიცაა ჯიმი, ვაგი და კამბია.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
გრიგოლ გაგუა

**გრიგოლ ათანასეს ძე გაგუა** (დ. 3 დეკემბერი, 1915, ფოთი,  საქართველო — გ. 19 აგვისტო, 2002, ქობულეთი, საქართველო) —  ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა როგორც მცველის, ასევე, ნახევარმცველის პოზიციაზე. 1936–1951 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1939, 1940) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946, 1947). საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის ფინალისტი (1937, 1946). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1948). დინამოელთა მიერ საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებული პირველი მატჩის მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
საბჭოთა კავშირის უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 155 მატჩი (2 გოლი). იყო ზუგდიდის „დინამოს“ (1951–1952) და თბილისის საფეხბურთო სკოლის — „ნორჩი დინამოელის“ მთავარი მწვრთნელი (1954–1976), სადაც ნიჭიერ ფეხბურთელთა რამდენიმე თაობა აღზარდა.

## მიღწევები 
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ვიცე-ჩემპიონი: 1939, 1940
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1946, 1947
; საბჭოთა კავშირის თასი 
* ფინალისტი: 1937, 1946
### ინდივიდუალური
* საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1948  № 555

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
*  
*  
* გრიგოლ გაგუა — ქართული სპორტი 
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
* სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო

## სქოლიო
გრიგოლ
კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი

**ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჩეხოსლოვაკეთში 1980-იან წლებში.

ადამიანს ყოველთვის აინტერესებდა ძაღლების და მგლების ნათესაური კავშირი. 1855 წელს დაიწყეს გერმანული ნაგაზების და კარპატების ტყის მგლების შეჯვარება. ნაგაზების მუშა თვისებების გაუმჯობესების მიზნით. ამის შედეგად გაჩნდა ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი, რომელიც 1982 წელს ცალკე ჯიშად აღიარეს. ესკიმოსური ძაღლების მოშენებით დაკავებულმა სელექციონერებმა აღმოაჩინეს, რომ კარპატების ტყის მგელთან პერიოდული, დაუგეგმავი შეჯვარება აუმჯობესებს ძაღლის შთამომავლობას. ჩეხებმა ეს ფაქტი გამოიყენეს მგლის მსგავსი ჯიშის მისაღებად.

ისინი შეიძლება თავს დაესხან საკუთარ პატრონს ისე, რომ სხვა ადამიანებს ყურადღება არ მიაქციონ, ამიტომ გამოუსადეგარნი არიან პოლიციაში სამუშაოდ. ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება მშიშარა იყოს. მიუხედავად ყველაფრისა, ეს ცოცხალი ძაღლია. ჩეხოსლოვაკიურ მგლის ძაღლს აქვს სამკუთხა, დაცქვეტილი, მოძრავი ყურები, დაკუნთული მკერდი. სწორი, ხშირი ბალანი. კარგად უძლებს სიცივეს. ვერ ეგუება ბავშვებს, ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სხვა ძაღლებს. ძალიან ძნელად იწვრთნება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი (ინგლისური)

კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჰელა (პაპუა-ახალი გვინეა)

**ჰელა** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტარი.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 10 500 კმ²-ს. მდებარეობს კუნძულ ახალ გვინეაზე, ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ჰაილენდსის რეგიონს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება აღმოსავლეთი სეპიკის პროვინციას, აღმოსავლეთით — ენგას პროვინციას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და სამხრეთით — საუთერნ-ჰაილენდსის პროვინციას, დასავლეთით — დასავლეთის პროვინციას (ფლაი) და სანდაუნის (დასავლეთი სეპიკი) პროვინციებს.

ყველაზე დიდი მდინარეებია:
* სტრიკლენდი (620 კმ), რომლის ზედა დინება მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში;
* კიკორი (405 კმ), რომელიც მოედინება პროვინციის სამხრეთით, თავიდან დასავლეთ, ხოლო შემდეგ სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ მიმართულებით.

პროვინციის ყველაზე უფრო მაღალი მწვერვალია მთა კარომა (3623 მეტრი).

## ისტორია 
2009 წლის ივლისში გამოიცა კანონი 2012 წელს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შესახებ, რომლის თანახმადაც ჰელას პროვინცია უნდა შექმნილიყო საუთერნ-ჰაილენდსის პროვინციიდან ტარი-პორის, კომო-მაგარიმას და კორობა-კოპიაგოს რაიონების გამოყოფის გზით. ოფიციალურად პროვინცია შეიქმნა 2012 წლის 17 მაისს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის ტერიტორია იყოფა სამ რაიონად: ტარი-პორი, კომო-მაგარიმა და კორობა-კოპიაგო. თავის მხრივ თითოეული რაიონი შედგება ადგილობრივი მმართველობის რამდენიმე ერთეულისაგან (LLG).

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
The Singles 81→85

***The Singles 81→85*** — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის სინგლების კომპილაცია. იგი გამოვიდა 1985 წელს. თავდაპირველად დისკი ჩრდილოეთ ამერიკაში არ გამოცემულა, ჩაენაცვლა რა *Catching Up with Depeche Mode*. 1998 წელს, როდესაც გამოიცა *The Singles 86–98*, *The Singles 81→85* ასევე გამოვიდა, რემასტერის სახით და განსხვავებული გარეკანით. 1998 წლის გამოცემაში აგრეთვე არის ორი დამატებითი სიმღერა.

## სიმღერების სია
### გრამფირფიტა: Mute / MUTEL1
### Mute / CD MUTEL1
### CD: Mute / LCDMUTEL1 (1998 წლის გამოცემის დამატებები)
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია ალბომის შესახებ ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:Depeche Mode-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:1985 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Mute Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ალბომები დენიელ მილერის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ვინს კლარკის პროდიუსერობით
ჯივაკა

**ჯივაკა** () — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მინი.

## გეოგრაფია 
პროვინციის ფართობი შეადგენს 4798 კმ²-ს. მდებარეობს კუნძულ ახალ გვინეაზე, ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ჰაილენდსის რეგიონს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მადანგის პროვინციას, აღმოსავლეთით — სიმბუს პროვინციას, სამხრეთით — საუთერნ-ჰაილენდსის პროვინციას, დასავლეთით — უესტერნ-ჰაილენდსის პროვინციას.

პროვინციის ტერიტორიის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ შეადგენს, დაახლოებით, 60 კმ-ს, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ — 130 კმ-ს.

პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ბისმარკის ქედის სამხრეთი ფერდობები. სამხრეთით კი პროვინციაში ყველაზე მაღალი და პაპუა-ახალ გვინეაში მეხუთე კუბორის მწვერვალი, კაბანგამას მთით (4104 მეტრი).

## ისტორია 
2009 წლის ივლისში გამოიცა კანონი 2012 წელს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შესახებ, რომლის თანახმადაც ჯივაკას პროვინცია უნდა შექმნილიყო უესტერნ-ჰაილენდსის პროვინციიდან ჯიმის (*Jimi*), ანგლიმპ-საუტ-ვაგის (*Anglimp-South Wahgi*) და ნორტ-ვაგის (*North Wahgi*) რაიონების გამოყოფის გზით. ოფიციალურად პროვინცია შეიქმნა 2012 წლის 17 მაისს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინციის ტერიტორია იყოფა სამ რაიონად: ჯიმი, ანგლიმპ-საუტ-ვაგი და ნორტ-ვაგი. თავის მხრივ თითოეული რაიონი შედგება ადგილობრივი მმართველობის რამდენიმე ერთეულისაგან (LLG).

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
კოჩამალის რაიონი

**კოჩამალის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის როდრიგეს-დე-მენდოსას პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.620 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 545 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2,73 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 199,44 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* *პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული სამსახური* 

კატეგორია:ამასონასის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:როდრიგეს-დე-მენდოსას პროვინციის რაიონები
ნუბნეფერი

[მინი|250პქ|შავი [ფიქალის ფრაგმენტი სადაც ამოტვიფრულია ნუბნეფერის სახელი.]]
**ნუბნეფერი** — ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფოს ფარაონი მეორე დინასტიიდან. ზუსტი ცნობები მისი მეფობის შესახებ უცნობია და მისი ქრონოლოგიური მოღვაწეობა გამქრალი. მანეთონის სიაში სავარაუდოდ ეს ფარაონი უნდა იყოს ხაირესი, რომელიც ქვეყანას მართავდა 17 წლის მანძილზე.

## სახელი 
სახელი ნუბნეფერი პირველად გამოჩნდა შავი ქვის ჭურჭლის ფრაგმენტზე, სამხრეთის გალერეაში ეგვიპტის მესამე დინასტიის ფარაონ ჯოსერის ნეკროპოლისში, საჰარაში, მოიხსენიება სახელწოდება *Menti-Ankh*, რომელიც აღმოჩენილ იქნა ფარაონ ნინეჩერის მეფობის დროს. ისეთი ეგვიპტოლოგიები, როგორებიც არიან პიტერ კაპლონი, ჯოჰემ კოლი და ფრანსესკო ტირადრიტი, ფიქრობენ, რომ  ნუბნეფერის მეფობის ქრონოლოგია უახლოვდება ნინეჩერის მეფობის პერიოდს. ნუბნეფერის სახელი არ გაუჩინარებულა უახლოეს თანამედროვეების ან მისი სიკვდილის შემდეგ. 

## იდენტურობა 
ეგვიპტოლოგებს, როგორებიც არიან ბატისკომბე განი და ედონ სტეფან ედუარდი, სჯერათ რომ  სახელი *ნუბნეფერი* შეიძლება ყოფილიყო მეფე რანები დაბადების სახელი. საპირისპიროს ამტკიცებენ ეგვიპტოლოგები ვოლფგანგ ჰელკი და ტობი ჰელკინსონი. ისინი ფიქრობენ, რომ ნუბნეფერი იყო ნინეჩერის უშუალო მემკვიდრე. განსხვავებული აზრი აქვს პიტერ კაპლონს. იგი თვლის, რომ ნუბნეფერი მართავდა ეგვიპტეს ვაჯენესსა და სენედს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Francesco Raffaele: Nwbnefer, Neferkara and Neferkaseker

კატეგორია:ეგვიპტის მეორე დინასტიის ფარაონები
სეთ-პერიბსენი

100px|მინიატიურა|სეთ-პერიბსენის სტელა
**სეთ-პერიბსენი** — ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფოს ფარაონი მეორე დინასტიიდან,  რომელიც მართავდა 17 წელი ძვ.წ. XVIII-XVII საუკუნეებში.

პერიბსენი, როგორც მმართველი აღსანიშნავია, იმით რომ თავის ტიტულატურაში შეცვალა ღმერთ ჰორის ტრადიციული სახელი მისი მტრის სახელით სეთით. უცნობია რა მოტივებმა უბიძგა ამ ფარაონს შეეცვალა ღმერთის სახელი. არსებობს სხვადასხვა თვალსაზრისი, პერიბსენის არაორდინალურ პიროვნებაზე. სამეფო სიების თანახმად, პერიბსენს მემკვიდრეობა დაუტოვა სეხემიბ-პერენმაატმა. თუმცა სავსებით დასაშვებია, რომ პერიბსენი და სეხემიბი არის ერთი დაიგივე სახე. სეხემიბი, რომელიც ატარებდა ჰორის ტიტულატურას, რაღაც ვითარების გამო უარი თქვა სეთის ტიტულატურაზე.

აბიდოსის გარდაცვლილთა სიაში, მეფემ ჩამოფხიკა თავისი სახელი ჰორ-სეხემიბი და შეცვალა ახლით სეტ-პერიბსენი. არ არის გამორიცხული, რომ ეს ცვლილება როგორღაც დაკავშირებულია რელიგიურ რეფორმასთან ან ახალი ხელისუფლების მოსვლასთან. თუ დავუშვებთ, რომ სეთი ითვლებოდა ქვემო ეგვიპტის სიმბოლოდ და მფარველად, შეიძლება დავუშვათ რომ ტიტულატურის შეცვლა იყო გამოწვეული იმით, რომ პერიბსენი შეიძლება ყოფილიყო ქვემო ეგვიპტის აჯანყების მოთავე ან მისი ხელისუფლება არ იყო გავრცელებული ეგვიპტის მთელ ტერიტორიაზე. სწორედ ამ დროს იყო გადამწვარი წინა დედოფლის აკლდამები. ასეა თუ ისე პერიბსენის მემკვიდრე ხასეხემუი მოიხსენიებოდა თავის ტიტულატურაში როგორც სახელ ჰორით, ისე სახელ სეთით.

პერიბსენის აკლდამა მდებარეობს აბიდოსში. სწორედ აქ არის ნაპოვნი გარდაცვლილთა სია, რომელიც მიუთითებს სახელი ჰორის შეცვლას სახელი სეთით სამეფო ტიტულატურაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Francesco Raffaele: Seth-Peribsen
* Tomb P (Peribsen) at Abydos on digitalegypt

კატეგორია:ეგვიპტის მეორე დინასტიის ფარაონები
მარემა

**მარემა** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იტალიაში ანტიკურ ხანაში.

თანამედროვე მარემა უფრო მოკლებალნიანი მაგაზის მარემანოს და უფრო გრძელი სხეულის მქონე აბრუცის მთის ძაღლის შთამომავალია. მარემა კლასიკური ევროპული მეცხვარე ძაღლია. შესაძლოა ის ენათესავებოდეს დიდ თეთრ აღმოსავლურ ნაგაზებს, რომლებიც თანდათან გავრცელდნენ ევროპაში 1000 წლის წინ. ნაგაზები კარაბაში და აკბაში თურქეთიდან, სლოვაკური ჩუვაჩი, უნგრული კუვასი და კომონდორი, პირენეული მთის ძაღლი საფრანგეთიდან - ყველა მათგანი რთული ჯაჭვის რგოლებს წარმოადგენენ. მარემას განვითარება მიმდინარეობდა მათი წინაპრების - მოდარაჯე მეცხვარე ძაღლების ზომების შემცირების გზით, თუმცა შენარჩუნდა ხასიათის თავისებურებები: დამოუკიდებლობა. მიუხედავად იმისა, რომ დღესდღეობით მარემა საკმაოდ ხშირად გვსვდება დიდ ბრიტანეთში, იტალიის ფარგლებს გარეთ ის მაინც იშვიათ ჯიშად რჩენა.

ეს ძლიერი ნებისყოფის მქონე ცხოველია, რომელსაც არ უყვარს მკაცრი დისციპლინა, თუმცა შესანიშნავი მოდარაჯეა. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს. ვერ ეგუება სხვა ძაღლებს. ძნელად იწვრთნება. აქვს ძალიან ხშირი, გრძელი, უხეში, ოდნავ დატალღული ბალანი, რომელიც ფარავს ასევე კუდსაც, არც ისე დიდი V-ს ფორმის ყურები, ღრმა მკერდი.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* მარემა (ინგლისური)

კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
კატეგორია:იტალიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
პრეისტორიული კვიპროსი

[მინი|ბრინჯაოს კერპი (ძვ. წ. 2400–2000). [კვიპროსის მუზეუმი, ნიქოზია]]
**პრეისტორიული კვიპროსი** — კვიპროსის ისტორიის უძველესი პერიოდი. ის მოიცავს ძველი წელთაღრიცხვის 10,000–800 წლებს. ეს პერიოდი გრძელდება მანამ, სანამ გამოჩნდება პირველი ჩანაწერები კვიპროსის შესახებ, რომელიც რომაელებს ეკუთვნით.

## ლიტერატურა 
* Bernard Knapp, A. *Prehistoric and Protohistoric Cyprus*. Oxford University Press, 2008.
* Clarke, Joanne, with contributions by Carole McCartney and Alexander Wasse. *On the Margins of Southwest Asia: Cyprus during the 6th to 4th Millennia BC*.
* Gitin S., A. Mazar, E. Stern (eds.), Mediterranean Peoples in Transition, Thirteenth to Early Tenth Centuries BCE (Jerusalem, Israel exploration Society 1998). Late Bronze Age and transition to the Iron Age. ISBN 9789652210364
* Muhly J. D. *The role of the Sea People in Cyprus during the LCIII period*. In: V. Karageorghis/J. D. Muhly (eds), *Cyprus at the close of the Bronze Age (Nicosia 1984)*, 39-55. End of Bronze Age
* Swiny, Stuart (2001) *Earliest Prehistory of Cyprus*, American School of Oriental Research ISBN 0-89757-051-0
* Tatton-Brown, Veronica. *Cyprus BC, 7000 Years of History* (London, British Museum 1979).
* Webb J. M. and D. Frankel, *Characterising the Philia facies*. Material culture, chronology and the origins of the Bronze Age in Cyprus. American Journal of Archaeology 103, 1999, 3-43.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.ancientcyprus.ac.uk/sites/pyrgosmavroraki.html 
* Archaeology and history of Cyprus 
* Deneia Bronze Age pottery http://library.latrobe.edu.au/record=b2234894 
* Ancient History of Cyprus, by Cypriot government .

კატეგორია:კვიპროსის ისტორია
კატეგორია:პრეისტორიული ევროპა
კატეგორია:ბრინჯაოს ხანის ევროპა
კვიპროსი
ანტონიო გუსმან ბლანკო

**ანტონიო გუსმან ბლანკო** (; დ. 28 თებერვალი 1829 — გ. 28 ივლისი 1899) — სამხრეთ ამერიკელი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და პუბლიცისტი, რომელიც ვენესუელის პრეზიდენტის პოსტი სამჯერ ეკავა.

## ბიოგრაფია
1821 წელს ესპანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, ვენესუელა ხანგრძლივ სამოქალაქო ომში ჩაეფლო და რამდენიმე კაუდილიოს — იგივე სამხედრო დიქტატორის მმართველობის ქვეშ ცხოვრება მოუწია. მათ შორის ყველაზე ძლიერი — ანტონიო გუსმან ბლანკო იყო.

მამამისი ცნობილი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი ლეოკადიო გუსმანი იყო, რომელმაც დიდგვაროვანი ბლანკოს ოჯახის შვილი შეირთო ცოლად. ბლანკო სამოქალაქო ომის დროს, ლიბერალური ფრთიდან მოვიდა ხელისფულებაში. ის პროვინციელი კაუდილიოების მხარდაჭერით სარგებლობდა და საკუთარი პოზიციები მაშინ განიმტკიცა, როცა ფინანსური რწმუნებულის რანგში ლონდონურ ბანკებთან სესხების თაობაზე მოლაპარაკებებს მართავდა.

1870 წელს მან, როგორც აღორძინების მოძრაობის ლიდერმა აიღო ხელში ძალაუფლება, ხოლო სამი წლის შემდეგ, კონსტიტუციურ პრეზიდენტად აირჩია საკუთარი თავი. მის მმართველობას ნებისმიერი სახელი შეიძლება მოვუძებნოთ, გარდა ლიბერალურისა. ის ავიწროებდა პრესას, კლავდა თავის პოლიტიკურ ოპონენტებს და თავს ესხმოდა ეკლესიას, ჩაგრავდა რელიგიურ ერთობებს და ართმევდა მათ ქონებას. ერთი ნაბიჯიც არ გადაუდგამს ღარიბ-ღატაკთა მდგომარეობის შესამსუბუქებლად, სამაგიეროდ, თავად გამდიდრდა იმ სესხების წყალობით, რომლის გამოყოფის თაობაზე მოლაპარაკებებს მართავდნენ. 

თავისი მმართველბოდის 19 წლიდან ბევრ დროს ევროპაში დასვენებას უთმობდა, სადაც მჭიდროდ ურთიერთობდა არისტოკრატებთან. 1889 წელს ევროპაში მისი ყოფნის დროს, ქვეყანაში სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა და ის ძალაუფლებას ჩამოაშორეს, რის შემდეგაც, სიციცხლის ბოლო წლები, როგორც დევნილმა, პარიზში გაატარა. 

## ლიტერატურა
* *ნ. ქოთორნი*. ტირანები, გვ. 122 — თბილისი, „კლიო“, 2011.

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
Body Heat (Blue System-ის ალბომი)

***Body Heat*** — გერმანული პოპ-ჯგუფ Blue System-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1988 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Hansa.

## სიმღერების სია
#   Under My Skin – 3:31 
#   Do You Wanna Be My Girlfriend – 3:55 
#   Titanic – 3:23 
#   Love Suite – 3:17 
#   Body Heat – 3:04 
#   My Bed Is Too Big – 3:13 
#   Too Young – 3:39 
#   Sorry Little Sarah (New York Dance Mix) – 5:56 
#   Silent Water – 3:34 
#   I Want To Be Your Brother – 3:12

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია Discogs-ზე

კატეგორია:1988 წლის ალბომები
კატეგორია:Blue System-ის ალბომები
კატეგორია:Hansa Records-ის ალბომები
Twilight (Blue System-ის ალბომი)

***Twilight*** — გერმანული პოპ-ჯგუფ Blue System-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1989 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Hansa.

## სიმღერების სია
#Magic Symphony	- 3:34
#Love Me On The Rocks	- 3:27
#Save Me	- 3:45
#Nobody Makes Me Crazy (Like You Do)	- 3:27
#Madonna Blue	- 3:40
#Call Me Dr. Love (A New Dimension)	- 3:20
#Little Jeannie	- 3:28
#Carry Me Oh Carrie	- 3:15
#Big Yellow Taxi	- 3:20
#Everything I Own	- 3:10

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია Discogs-ზე

კატეგორია:1989 წლის ალბომები
კატეგორია:Blue System-ის ალბომები
კატეგორია:Hansa Records-ის ალბომები
კატეგორია:BMG-ის ალბომები