open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იგორ კობრინი

**იგორ კობრინი** (, დ. 2 თებერვალი, 1951, ლვივი — გ. 11 დეკემბერი, 2023) — უკრაინელი კინორეჟისორი და სცენარისტი, უკრაინის დამსახურებული არტისტი (2008), უკრაინის კინემატოგრაფისტთა ეროვნული კავშირის წევრი, „Telekon“ სტუდიის დირექტორი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1951 წლის 2 თებერვალს ლვივში. 1973 წელს დაამთავრა ლვივის უნივერსიტეტი. 1981 წელს დაამთავრა კიევის ი. კ. კარპენკო-კაროგოს სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი კინოსა და ტელევიზიის რეჟისორის სპეციალობით. 1982 წლიდან მუშაობს სტუდიაში „Укртелефільм“,ხოლო 1992 წლიდან — სტუდი „Телекон“-ის დამფუძნებელად და დირექტორად.

ჩიკაგოსა და ჰიუსტონის (აშშ), იუგოსლავიის საერთაშორისო კინოფესტივალების ლაურეატი.

2008 წლის 21 ნოემბერს მიენიჭა „უკრაინის დამსახურებული არტისტის“ წოდება —  მნიშვნელოვანი პირადი წვლილისთვის უკრაინაში 1932-1933 წწ. ჰოლოდომორის  75-ე წლისთავთან დაკავშირებით, უკრაინელი ხალხის გენოციდის მსხვერპლთა ხსოვნის პატივისცემად თავდაუზოგავი აქტივობისთვის.

იგორ კობრინი 5 ნაწილიანი დოკუმენტური ფილმის „1941. აკრძალული სიმართლე“ ავტორია, რომელიც უკრაინის ტელეარხზე გადიოდა 2013 წლის 7 თებერვლიდან 7 მარტამდე.

2023 წლის 10 დეკემბერს ის 72 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისმა ერთ-ერთმა კოლეგამ, სტელა კლომინსკაიამ, გაავრცელა ინფორმაცია მისი გარდაცვალების შესახებ.

## ფილმოგრაფია
*1985 — სასწაულები გარბუზიანში
*1986-1988 — ჩერნობილი: დროის ორი ფერი (უკრ. Чорнобиль: Два кольори часу) (2 ეპიზოდი)
*1988 — მარია (უკრ. Марія)
*1987 — უკრაინა მღერის ბედნიერებაზე (უკრ. Про щастя співає Україна)
*1992 — გამოღვიძება (უკრ. Пробудження)
*1996 — არ მინდა გავიხსენო (უკრ. Не хочу згадувати (Чорнобиль-96))
*1997 — თავისუფლების მძევლები (უკრ. Zaruchniki Svoboda)
*2001 — იმედებისა და ილუზიების ქრონიკა. ისტორიის სარკე (უკრ. Хроніка надій та ілюзій. Дзеркало історії))
*2004 — ფორთოხლის ნაჭერი (უკრ. Orange slice) (3 ეპიზოდი)
*2005 — ხაფანგი (უკრ. „Пастка“) (2 ეპიზოდი)
*2005 — სისხლიანი ბილიკი ვრცელდება (უკრ. "Crooked trail is spreading") (2 ეპიზოდი)
*2006 — ტაძარი სისხლში (უკრ. Слід кривавий стелиться) (10 ეპიზოდი)
*2008 — პურის გილიოტინა (უკრ.  Хлібна гільйотина) (3 ეპიზოდი)
*2009  — გენერალური რეპეტიცია (უკრ. „Генеральна репетиція“) (2 ეპიზოდი)
*2013 - 1941. აკრძალული სიმართლე (უკრ. 1941. Заборонена правда)
*2020 - 1945 (უკრ. 1945) (4 ეპიზოდი)
*2023  — დაბრუნება. ვასილი კრიჩევსკი (უკრ. Povernennya. Vasyl Krichevsky)

## ჯილდოები
*1989 —  ტ. გ. შევჩენკოს სახელობის უკრაინის სსრ სახელმწიფო პრემია — ფილმისთვის "ჩერნობილი: დროის ორი ფერი".
*1995 — გრან პრი „Золотий витязь“ (IFF, ნოვი სადი, იუგოსლავია) — ფილმისთვის "ჩერნობილი: დროის ორი ფერი"
*1996 — გრან პრი "ოქროს კამერა" (IFF, ჩიკაგო, აშშ) — ფილმისთვის "დაბრუნება ჩერნობილში"
*1996 — ვერცხლის პრიზი (IFF, ჰიუსტონი, აშშ) — ფილმისთვის "დაბრუნება ჩერნობილში"
*2007 — ეროვნული პრემია "ტელეტრიუმფი" (უკრაინა) — ფილმისთვის "Cathedral on Blood"
*2008 — უკრაინული კონკურსის გრან პრი "მედია უკრაინის საზოგადოების შემწყნარებლობისა და კონსოლიდაციისთვის" (უკრაინა) — ფილმისთვის "Cathedral on the Blood"
*2008 — უკრაინის დამსახურებული არტისტი
*2013 — ეროვნული პრემია "ტელეტრიუმფი" (უკრაინა) — ფილმისთვის "1941"

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
ბურუჯექი

**ბურუჯექი** () — სოფელი დერეფაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 11 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ დერეფაზარიდან 3 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 213 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:დერეფაზარის რაიონის სოფლები
იაკობ მინცი

**იაკობ მინცი** (დ. 27 სექტემბერი, 1953, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ებრაელი არქიტექტორი და საჭადრაკო კომპოზიტორი, ფიდეს ოსტატი საჭადრაკო კომპოზიციაში. მუშაობს „ზღაპრულ“ ჭადრაკში. მიღებული აქვს 20-ზე მეტი პრიზი, მისი ამოცანები დაბეჭდილია ფიდეს ალბომში. 

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
**ამოხსნა:**

**1. f1კ მფb7**
**2. h1ლ მფ:a7**
**3. ლe4 მფ:a6** 
**4. ლb5 მფ:b5**
**5. ლe4 მფ:e4**
**6. c1ე მფ:d3**
**7. e1მ მფ:e3**
**8. კf2 მფ:f2**
**9. მფe2 მფf1**
**10. ეa1 მფe1**
**10. მფb1 მფ:d1** პატი.
ამოცანას ამდიდრებს ოთხი „გაცოცხლება“ და ეტლის ამოქოლვა. 

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ებრაელი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ჭადრაკი
ხალხის ძალა

**ხალხის ძალა** — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. თავდაპირველად მოძრაობის სახით დააფუძნეს „ქართული ოცნებიდან“ წასულმა დეპუტატებმა. 2024 წლის 18 მარტს დაფუძნდა როგორც პარტია, რომლის თავმჯდომარედაც სოზარ სუბარი იქნა არჩეული.

## ისტორია
2022 წლის 28 ივნისს მიხეილ ყაველაშვილმა, სოზარ სუბარმა და დიმიტრი ხუნდაძემ „ქართული ოცნება“ დატოვეს, რაც პარტიის ინფორმაციით, საჯარო ინფორმაციის საკითხზე უთანხმოებამ გამოიწვია. 2022 წლის 2 აგვისტოს „ქართულ ოცნებას“ გამოყოფილმა დეპუტატებმა (მათ შეუერთდა გურამ მაჭარაშვილიც) მოძრაობა „ხალხის ძალა“ დააფუძნეს.

2022 წლის 2 აგვისტოს ღია წერილი გაავრცელეს „ქართული ოცნებიდან“ წასულმა დეპუტატებმა, სოზარ სუბარმა, დიმიტრი ხუნდაძემ, მიხეილ ყაველაშვილმა და გურამ მაჭარაშვილმა, სადაც მათ საზოგადოებრივი მოძრაობა „ხალხის ძალის“ დაფუძნების შესახებ განაცხადეს, რომლის უმთავრეს მიზნადაც „საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად საზოგადოების სიმართლის აღჭურვა“ დაასახელეს.

2022 წლის 4 ოქტომბერს ცნობილი გახდა რომ მოძრაობა „ხალხის ძალის“ წევრმა და საქართველოს პარლამენტის დეპუტატმა ვიქტორ ჯაფარიძემ ტელეკომპანია „პოს ტვ“-ის წილების 52% შეიძინა.

2022 წლის 4 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ რიგებიდან „ხალხის ძალას“ კიდევ 5 დეპუტატი შეუერთდა (ეკა სეფაშვილი, ვიქტორ ჯაფარიძე, დავით კაჭარავა, დაჩი ბერაია და ზაალ მიქელაძე), რის შედეგადაც „ქართულმა ოცნებამ“ საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა. სოზარ სუბარის თქმით „ხალხის ძალის“ გარეშე, ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“ 75 დეპუტატი დარჩა და დამოუკიდებლად უმრავლესობა აღარ აქვს, თუმცა ისინი საპარლამენტო უმრავლესობის შემადგენლობაში რჩებიან.

2022 წლის 29 დეკემბერს „ხალხის ძალის“ წევრებმა განაცხადეს რომ უცხოური დაფინანსებით მოქმედი არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და „მედიაში სიცრუის გავრცელების რეგლამენტაციის“ შესახებ კანონპროექტებს დაარეგისტრირებენ, რომლებიც „საუკეთესო დასავლურ პრაქტიკას“ ეფუძნება.

2024 წლის 17 იანვარს მოძრაობის წევრმა გურამ მაჭარაშვილმა განაცხადა რომ მოძრაობა განიხილავდა პოლიტიკურ პარტიად ჩამოყალიბებას.

2024 წლის 18 მარტს დაფუძნდა პარტია „ხალხის ძალა“. 2024 წლის 20 მარტს პარტიის მთავარმა კომიტეტმა მმართველი რგოლი დაამტკიცა.

2024 წელს პარტიის დეპუტატებმა მხარი დაუჭირეს კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

## შედეგები არჩევნებში 
### საპარლამენტო 
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2024 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
დავით ერისთავი (გენერალი)

**დავით ესტატეს ძე ერისთავი** (დ. 3 ივლისი, 1842, სოფ. მეჯვრისხევი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 ივნისი, 1910, სანქტ-პეტერბურგი) — თავადი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის არმიის კავალერიის გენერალი (1906).

დავით ერისთავი დაიბადა სოფელ მეჯვრისხევში პრაპორშჩიკ ესტატე (ევსტაფი) მირმანოზის ძე ერისთავისა და ეკატერინე ლუარსაბის ასულ სუმბათაშვილის ოჯახში. დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი პეტერბურგში. მსახურობდა კიევის ჰუსართა (1862) და მისი უდიდებულესობის ლაიბგვარდიის ჰუსართა (1864) პოლკებში. 1875 წელს მიანიჭეს პოლკოვნიკის წოდება და მიავლინეს  თურქესტანში, სადაც მონაწილეობა მიიღო კოკანდის სახანოს წინააღმდეგ კამპანიაში. 1876 წლიდან მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქში, მეთაურობდა ყუბანის კაზაკთა ჯარის პოლტავის 1-ლ ცხენოსანთა პოლკს და მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომში. 

1879-1881 წლებში პოლკოვნიკი ერისთავი იბრძოდა თურქმენების წინააღმდეგ იმიერკასპიის ოლქში, განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი გეოქ-თეფეს ალყისას. 1886 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება და დაინიშნა მე-6 საკავალერიო დივიზიის II ბრიგადის, 1891 წელს — მე-13 საკავალერიო დივიზიის II ბრიგადის მეთაურად. 1895 წლიდან სარდლობდა მე-5 საკავალერიო დივიზიას. 1896 წელს მიანიჭეს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1901 წელს გადადგა და ალექსანდრეს დაჭრილებზე მზრუნველობის კომიტეტის წევრად დაინიშნა. 1906 მიიღო კავალერიის გენერლის ჩინი. ცხოვრობდა პეტერბურგში. გარდაიცვალა იქვე 1910 წელს. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის მონასტრის ტერიტორიაზე. ერისთავის მეუღლე იყო სალომე აგაფონის ასული აკიმოვა (დ. 1847 — გ. 1920), კავალერიის გენერალ ნიკოლოზ აკიმოვის და. წყვილს ოთხი ქალიშვილი ჰყავდა: ეკატერინე, ნინა, ბარბარე და სუსანა. 

დავით ერისთავი დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1876) და I (1890) ხარისხის, წმ. ანას II (მახვილებით, 1877) და I (1894) ხარისხის, წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებით, 1878), III (მახვილებით, 1878) და II (1901) ხარისხის, წმ. გიორგის IV ხარისხის (1881), თეთრი არწივის (1904) და წმ. ალექსანდრე ნეველის (1909) ორდენებით, ოქროს დაშნით წარწერით „სიმამაცისათვის“ (1878).  

## ლიტერატურა
* Князья Эриставы (Эристави-Ксанские) // Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского. — С. 270—272.
* Гогитидзе М. Грузинский генералитет (1699—1921). — К., 2001. — С. 173. — ISBN 966-02-2254-8.
* Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. — М., 2009. — С. 801. — ISBN 978-5-9524-4167-5.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*დავით ესტატეს ძე ერისთავი — ქართველები უცხოეთში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1842
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ბაჰრეინი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბაჰრეინმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბაჰრეინი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაჰრეინი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბაჰრეინმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბაჰრეინი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფიერი

**ფიერი** () — სიდიდით მეშვიდე ქალაქი ალბანეთში, და ფიერის ოლქისა და ფიერის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მუნიციპალიტეტის ფართობია 619,9 კმ². მოსახლეობა 120&nbsp;655 ადამიანი (2011 წ. აღწერა). ფიერის მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 190 კაცი/კმ²-ს.

## ისტორია
პირველად იხსენიება XVIII საუკუნის შუა ხანებიდან. ოფიციალურად ქალაქად ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში საუკუნეში ვრიონების გვარის მიერ (ქალაქის სტატუსი 1864 წლიდან).

## გეოგრაფია
ფიერს ახასიათებს ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი, ცხელი ზაფხულითა და ცივი ზამთრით. მდებარეობს მიზეკეს ვაკეზე. დასავლეთიდან აკრავს მდინარე გიანიცა, ჩრდილოეთიდან მდინარე სემანი, სამხრეთით მდინარე ვიოსა და აღმოსავლეთიდან მორავის მთები.

## კულტურა
ფიერის ოლქში მდებარეობს აპოლონია, ანტიკური ილირიული ძეგლი, რომელიც ქალაქიდან 25 კმ-ით არის დაშორებული.

## სპორტი
ფიერის საფეხბურთო კლუბია „აპოლონია“, რომელიც დაარსდა 1925 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* მუნიციპალიტეტის ვებსაიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
შერგილ სუხიტაშვილი

**შერგილ სუხიტაშვილი** (დ. 4 აგვისტო, 1936, სოფელი კურდღელაური, თელავის რაიონი, საქართველოს სსრ —  გ. 2015, საქართველო) — ქართველი პოეტი, მასწავლებელი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. 

შერგილ სუხიტაშვილი მოღვაწეობდა  საჭადრაკო კომპოზიციის ყველა ჟანრში (ეტიუდის გარდა). მოპოვებული აქვს პრიზები: „რევისტა დე შახ“ (1981, I პრიზი), „იაკობი - 150“ (1992, I პრიზი) და სხვა. იყო ჟურნალ "შამათის" რედაქტორი. 

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
**ამოხსნა:**
**1. ლf4** 

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
გივი მოსიაშვილი

**გივი მოსიაშვილი** (დ. 1 მაისი, 1948, სოფელი ვაყა, ხაშურის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მასწავლებელი, ქიმიკოსი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 1973 წლიდან ცხოვრობს რუსთავში, სადაც მოღვაწეობდა განათლების სისტემაში (იყო სკოლის დირექტორის მოადგილე, მარაბდის საშუალო სკოლის დირექტორი, სასწავლო-საწარმოო კომბინატის დირექტორი, განათლების განყოფილების გამგის მოადგილე). ამჟამად ქიმიის მასწავლებელია. 

## პირადი ცხოვრება 
გივი მოსიაშვილი დაქორწინებულია პედაგოგ ნანა ბელიძეზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი, გია მოსიაშვილი (ექიმი-ქირურგი) და ლაშა მოსიაშვილი (ექიმი-კარდიოლოგი). გივი მოსიაშვილი ოთხი შვილიშვილის და ორი შვილთაშვილის პაპაა.

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
საჭადრაკო კომპოზიციაში 1964 წლიდან მუშაობს ძირითადად ორსვლიან ამოცანებში. შედგენილი აქვს 500-ზე მეტი ამოცანა, რომელთაგან ათამდე შესულია "ფიდეს ალბომში". მისი ნაწარმოებები გამოირჩევა ღრმა შინაარსით, ჰარმონიული მექანიზმითა და შედგენის მაღალი ტექნიკით. ის არის საქართველოს საჭადრაკო კომპოზიტორთა ნაკრები გუნდის წევრი. მსოფლიოს პირად პირველობებზე საჭადრაკო კომპოზიტორთა შორის ადგილს იკავებს პირველ ათეულში. 2010 წელს მიიღო ფიდეს ოსტატის წოდება. 2016 წელს — საერთაშორისო ოსტატისა და საერთაშორისო არბიტრის წოდება.
გივი მოსიაშვილს აქვს მრავალი ორიგინალური იდეა საჭადრაკო კომპოზიციაში. მის მიერ დამუშავებული ახალი კომბინაცია „ბარნსისა თემისა და თეთრების სვლების ფუნქციის ცვლილების შერწყმა“ საჭადრაკო კომპოზიციის თეორიაში შევიდა „მოსიაშვილის სინთეზის“ სახელწოდებით. მოპოვებული აქვს ჯილდოები: I პრიზი - „სოფლის ცხოვრება“ (1977), „იაკობი - 150“ (1990), „შახმატი ვ სსსრ“ (1991) და სხვ. 
ის აქტიურად მონაწილეობს საჭადრაკო კომპოზიტორთა საერთაშორისო კონგრესების მუშაობაში და ხელმძღვანელობდა საჭადრაკო განყოფილებას არაერთ ქართულ პერიოდულ გამოცემაში, როგორიცაა „კვირის პალიტრა“, „დილის გაზეთი“ და სხვ.

## რჩეული ამოცანები 
**ამოხსნა:**

**1. ლg8!**
(1.ეc4? მb5!; 1. ლb2? fe5; 1. ლg6? მb5; 1.d4 fe5)

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
დიონიჯო კარლი და პიაჩენცა

**დიონიჯო კარლი და პიაჩენცა** (; დ. 1635, ქ. პიაჩენცა, — გ. 21 აპრილი, 1695, ვენეცია) — იტალიელი ქრისტიანი მისიონერი, კაპუცინთა ორდენის წევრი (1652 წლიდან).
  
დიონიჯომ მისიონერობა დაიწყო 1667-1671 წლებში კონგოში, შემდეგ იყო ბრაზილიაში, ხოლო 1678 წელს გააგრძელა მისიონერობა მცირე აზიასა და სპარსეთში. 1681 წელს, როგორც კაპუცინთა მისიის ვიცე-პრეფექტი, ჩამოვიდა თბილისში და ექვს თვეს დარჩა. შემდეგ წინამძღვრად იყო გორის კათოლიკეთა ჰოსპიტალში. საქართველოში დიონიჯომ 1684 წლამდე დაჰყო. სიცოცხლის ბოლო წლები დიონიჯომ ვენეციაში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა 1695 წელს. 

მისი რელაციონი (დაიბეჭდა 1687 წელს) საყურადღებო წყაროა XVII საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის აღმოსავლეთ საქართველოს საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ცხოვრების შესასწავლად. მასში საკმაოდ ვრცლადაა აღწერილი თბილისელთა და, საერთოდ, ქართველთა ყოფა (ჩაცმა-დახურვა, ქორწილი, გლოვის წესი, ყაბახი, ჩოგანბურთი და სხვ.), აგრეთვე ქართველების ურთიერთობა ირანთან.

## ლიტერატურა
* თბილისის აღწერა. იტალიური ტექსტი თარგმნა და შენიშვნები დაურთო ბ. გიორგაძემ, „მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის“, 1951, ნაკვ. 29., გვ.153-182.

## რესურსები ინტერნეტში
* [Carli, Dionigi](https://www.treccani.it/enciclopedia/dionigi-carli_(Enciclopedia-Italiana)/) — Enciclopedia Italiana (იტალიურ ენაზე).

კატეგორია:დაბადებული 1635
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1695
კატეგორია:იტალიელი მისიონერები
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
ბეგო ბეჟუაშვილი

**ბეგლარ (ბეგო) ბეჟუაშვილი** (დ. 18 ნოემბერი, 1940, სამტრედია, — გ. 2 მარტი, 2022) — ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1960). მუშაობდა თსუ-ის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტზე. 1970-იანი წლებში ჩაბმული იყო დისიდენტურ მოძრაობაში, მონაწილეობდა საქართველოს ჰელსინკის ჯგუფის (ბეგო ბეჟუაშვილი, ზვიად გამსახურდია, გრიგოლ და ისაია გოლდშტეინები, თეიმურაზ ჯანელიძე, ვიქტორ რცხილაძე) ჩამოყალიბებასა და მუშაობაში, იყო ჟურნალ „საქართველოს მოამბის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი.

1985-1993 წლებში ბეგო ბეჟუაშვილი იყო თსუ-ის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, 1993 წლიდან — დეკანი. ბეჟუაშვილის თაოსნობით ფაკულტეტზე ჩამოყალიბდა კულტურისა და ხელოვნების ინტერდისციპლინარული სამეცნიერო კვლევის ლაბორატორია, ტექნიკური ბაზა აღიჭურვა თანამედროვე ციფრული ტექნიკით. ბეჟუაშვილი ასევე არის რამდენიმე წიგნის შემდგენელი და მთავარი რედაქტორი, მ.შ., „მსოფლიო ლიტერატურა“, „რჩეული მოთხრობები“ (12 ტომეული), „დიმიტრი ყიფიანი – თხზულებანი 10 ტომად“ და სხვ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

## რესურსები ინტერნეტში
* დადიანი, თ., ბეგლარ (ბეგო) ბეჟუაშვილის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფილმის ჩვენება თსუ-ში გაიმართა , გაზ. „თბილისის უნივერსიტეტი“, 12 ნოემბერი 2023.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი დისიდენტები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
ბელარუსი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბელარუსმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბელარუსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მოსკოვის თავისუფალი თეატრი

**მოსკოვის თავისუფალი თეატრი** () — თეატრი მოსკოვში, რომელიც კოტე მარჯანიშვილმა 1913 წელს დააარსა მოსკოვში, როგორც თეატრი, რომელიც აერთიანებდა სხვადასხვა სასცენო ხელოვნებას. თეატრი გაიხსნა ვ. პ. და ე. მ. სუხოდოლსკების სახსრებით და ფუნქციონირებდა ბაღში „ერმიტაჟი“. მან მხოლოდ ერთი სეზონი იარსება — 1913 წლის 21 ოქტომბრიდან 1914 წლის 2 მაისამდე. თეატრის დახურვის მიზეზების ძირითად ვერსიად მიიჩნევა ფინანსური პრობლემები და მარჯანიშვილისა და კომერციულად განწყობილი ანტრეპრენიორის - ვ. ვ. სუხოდოლსკის კონფლიქტი.

## თეატრის შემადგენლობა
თეატრში თამაშობდნენ მსახიობები: ა. კოონენი, ო. გოლუბევა, ნ. მონახოვი, ნ. ასლანოვი, ტ. პავლოვა. მუსიკალური განყოფილების ხელმძღვანელი და დირიჟორი იყო კ. სარაჯევი, მხატვრები: კ. ა. სომოვი, ვ. ა. სომოვი, ა. ა. არაპოვი

## ლიტერატურა
*Крыжицкий Г. К. А. Марджанов и русский театр. — М., 1958. — С. 85—103.
*Монахов Н. Ф. Повесть о жизни. — Л.; М., 1961.

## რესურსები ინტერნეტში
*„Свободный театр“ Котэ Марджанишвили
*Список материалов к истории Московского Свободного театра. Москва, Московский свободный театр (1914-1917 гг.)

## სქოლიო
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1913 წელს დაარსებულები
კატეგორია:1914 წელს გაუქმებულები
ვლადიმერ სავჩენკო

**ვლადიმერ სავჩენკო** (დ. 19 იანვარი, 1942, ტყიბული, საქართველოს სსრ —  გ. 14 აპრილი, 1983, დონის როსტოვი, საქართველოს სსრ) — რუსი ეკონომისტი და საჭადრაკო კომპოზიტორი, ოსტატი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1974), მუშაობდა ოთხ და მრავალსვლიან ამოცანებში. წარმატებებს მიაღწია საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატებში: 1973 წელს - I ადგილი, 1971 წელს - მე-5 ადგილი.  

## საჭადრაკო ამოცანა 
**1.მс2!** (1.მფ:b3? а1მ+!) მუქარით 2.მе3+ მფd2 3.მd5+,
**1. ... а1ლ+ 2.მფ:b3!** (2.მფ:a1? კh3 3.მе3+ მფd2+!)
**2. ... ლа4+ 3. მფb2!** (მაგრამ არა 3.მფс3? h6 4.კ:h6 ლc6!)
**3. ... ლа2+ 4.მფс3!** (4.მფ:а2? ეg1 5.მფb2 ე:g5)
**4. ... ლ:с4+ 5.მფb2! ლа2+ 6.მფ:а2 ეg1**
**7.მფb2 ე:g5 8.მе3+ მფd2 9.მс4+! მფd1 10.კс2#**

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:რუსი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ჭადრაკი
ვერა (ფეფიკო) ვარაზაშვილი

**ვერა (ფეფიკო) ივანეს ასული ვარაზაშვილი** (დ. 1918, ბორჯომი — გ. 14 აგვისტო, 1937) — ქართველი ჰუმანიტარი. 

## ბიოგრაფია 
ვერა ვარაზაშვილი დაიბადა ბორჯომში 1918 წელს. იგი იყო ასული ივანე ვარაზაშვილისა და ელისაბედ მიროტაძის. 

მამა, ივანე ვარაზაშვილი ცნობილი ინჟინერი იყო, რომელიც საბჭოთა რეჟიმის მიერ აქტიურად იდევნებოდა. იგი 1928 წელს, სპარსეთის შაჰის, რეზა–შაჰ ფეჰლევის მიწვევითა და საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლკების კავშირის მთავრობის ნებართვით, ირანში გაემგზავრა და სათავეში ჩაუდგა ირანიდან ინდოეთის საზღვრამდე რკინიგზის გაყვანას. მოგვიანებით, 1930-იან წლებში, საზღვრების ჩაკეტვისა და საბჭოთა კავშირში აგორებული რეპრესიების გამო, ივანე ვარაზაშვილს მოუწია თეირანში დარჩენა. იგი თეირანიდან უწევდა ოჯახს ფულად დახმარებას. ივანეს სამი ვაჟი ჰყავდა, მაგრამ ფულს ვერას სახელზე აგზავნიდა იმ იმედით, რომ მას ხელს არ ახლდებდნენ. 

ამის მიუხედავად, 19 წლის ვერა ვარაზაშვილი დააპატიმრეს. 1937 წლის 11 აგვისტოს საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის სამეულმა მას ბრალად ქართული ნაციონალ-სოციალისტურ-ფაშისტური ორგანიზაციის აქტიური წევრობა წაუყენა და უმაღლესი ზომა - დახვრეტა მიუსაჯა. ტყუილი ბრალდების საფუძველზე, უდანაშაულო 19 წლის ვერა 1937 წლის 14 აგვისტოს დახვრიტეს.

1951 წელს ვერას დედა და ივანეს ცოლი ელისაბედ მიროტაძე, მის სამ ვაჟთან ერთად შუა აზიაში გადაასახლეს. 1953 წელს იოსებ სტალინის გარდაცვალების შემდეგ ისინი სამშობლოში დაბრუნდნენ. 

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივის ინფორმაციით, 1937-1938 წლებში ათიათასობით ადამიანი დახვრიტეს ან გადაასახლეს საქართველოდან. ამ ორი წლის განმავლობაში 163 ქალს მიესაჯა სიკვდილით დასჯა, მათგან ყველაზე ახალგაზრდა 19 წლის ვერა ვარაზაშვილი იყო. ვერა ვარაზაშვილი მიჩნეულია საბჭოთა რეპრესიების ყველაზე ახალგაზრდა მსხვერპლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ივანე ვარაზაშვილი — ქართველები უცხოეთში
* Рассказ о самой молодой грузинке приговоренной к расстрелу

კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
რევაზ დადუნაშვილი

**რევაზ დადუნაშვილი** (დ. 5 თებერვალი, 1925, სოფელი ინაშაური, ვანის რაიონი, საქართველოს სსრ —  გ. 29 ივნისი, 1986, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მასწავლებელი და საჭადრაკო კომპოზიტორი (ეტიუდისტი). კონკურსებზე მისი საუკეთესო შედეგებია: „იტალია სკაკისტიკა“ (1979) - II პრიზი, „შახმატი“ (1980) - III პრიზი და სხვ. 

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
**ამოხსნა:**
**1. ლh3 მფf4** 
**2. f3 ეg5** 
**3. ლh4 მფf5** 
**4. f4 ეg6** 
**5. ლh5 მფf6** 
**6. f5 ეg7** 
**7. ლh6 მფf7** 
**7. ლe6#** 
„სისტემატური, (მაგრამ არა ფორსირებული) მოძრაობა მთავრდება არაორდინარული შამათით“. 

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
დისტანცია

**დისტანცია** ( <  – მანძილი) — სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეული რუსეთის იმპერიაში, ძირითადად ამიერკავკასიისა და ახლანდ. ყაზახეთის ტერიტორიაზე. დისტაცია იყო მცირე ოლქი ან რამდენიმე სოფლის გაერთიანება. მართავდა ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ დანიშნული მოხელე  ბოქაული, რომელიც მაზრის უფროსს ექვემდებარებოდა. მმართველობის დისტანციური სისტემა საბოლოოდ 1860-იან წლებში გაუქმდა.

საქართველოს ტერიტორიაზე დისტანციები შემოღებული იყო ყოფილი ქართლ-კახეთის სამეფოს იმ რაიონებში, სადაც თურქმანული მოდგმის ხალხი ცხოვრობდა. არსებობდა ბორჩალოს, ყაზახის, შამშადილის და ბამბაკ-შურაღელის დისტანციები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციული დაყოფა
დისპანსერი

**დისპანსერი** ( <  – ვანაწილებ) —  სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულება, რომლის ამოცანაა მოსახლეობაში დაავადების სკრინინგი, გამოვლენა ადრეულ სტადიაზე, ავადმყოფთა აღრიცხვა, მკურნალობა და მეთვალყურეობა; თავდაპირველი და ვიწრო მნიშვნელობით — დაწესებულება, რომელიც გასცემს მედიკამენტებს ან სამედიცინო დანიშნულების მომარაგების საგნებს.

XVIII საუკუნეში ჩამოყალიბებულ საქველმოქმედო აფთიაქებსა (dispensaire – საფრანგეთში) და ღარიბებისთვის განკუთვნილ სამკურნალოებში (dispensary – ინგლისში) არიგებდნენ წამლებს, რითაც ცდილობდნენ დახმარება აღმოეჩინათ ავადმყოფებისთვის. მოგვიანებით, 1887 წელს, ედინბურგში (შოტლანდია) ჩამოყალიბდა სპეციალიზებული დისპანსერი, რომელიც განკუთვნილი იყო ტუბერკულოზით დაავადებულთათვის.

XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში მსგავსი სამედიცინო დაწესებულებები ამოქმედდა საფრანგეთში, გერმანიაში, ბელგიასა და სხვა ევროპულ ქვეყნებში, 1910 წელს — რუსეთის იმპერიაშიც. შემდგომ საბჭოთა კავშირში თანდათან გაფართოვდა დისპანსერული ქსელი და მას განსაკუთრებული ადგილი დაეთმო ჯანდაცვის სისტემაში.

თანამედროვე გაგებით, დისპანსერი არის სპეციალიზებული სამედიცინო დაწესებულებაა, რომელიც ახორციელებს მოსახლეობის განსაზღვრულ კონტინგენტზე დინამიკურ მეთვალყურეობასა და კომპლექსურ სამკურნალო-პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს.

საქართველოში არსებობდა სხვადასხვა პროფილის დისპანსერები: ტუბერკულოზის, კანისა და ვენერიულ სნეულებათა, ფსიქო-ნევროლოგიური, ნარკოლოგიური, ენდოკრინოლოგიური, ონკოლოგიური და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა
რემონ დიუგე

**რემონ დიუგე** (; დ. 22 აპრილი, 1881, პარიზი, — გ. 1967) — ფრანგი მწერალი.

მიღებული ჰქონდა იურიდიული განათლება. მსახურობდა საფრანგეთის ჯარში. 1910-იანი წლების ბოლოს აქტიური სამხედრო სამსახურიდან გადადგა პოლკოვნიკის წოდებით. ცხოვრობდა პარიზის გარეუბან შატუში, შემდეგ— ლუქსემბურგში. ურთიერთობა ჰქონდა ბოლშევიკურ რეჟიმს გამოქცეულ და საფრანგეთში მცხოვრებ რუს და ქართველ ემიგრანტებთან, მათ შორის, გენერალ გიორგი კვინიტაძესთან, რომელმაც დიუგეს საქართველოს ისტორია გააცნო და დააკავშირა ქართულ ემიგრანტულ წრეებთან. 

დიუგე ავტორია ორი საყურადღებო წიგნისა. 1927 წელს მან გამოსცა „მოსკოვი და წამებული საქართველო", რომელშიც დეტალურად და ქართველი ხალხის ბედის მიმართ დიდი თანაგრძნობითაა მოთხრობილი საქართველოში 1917-1925 წლებში მომხდარი ამბები. იმავე წელს გამოქვეყნდა დიუგეს „კატორღა წითელ რუსეთში“, რომლითაც ავტორმა თვითმხილველთა მონათხრობის საფუძველზე პირველად გააცნო დასავლეთევროპელ მკითხველს სოლოვეცკის კუნძულებზე მდებარე პატიმართა ბანაკი.      

## ლიტერატურა
* Moscou et la Géorgie Martyre, P., 1927; მოსკოვი და წამებული საქართველო, მ. ბაქრაძის და ა. ბაქრაძის თარგმ. და გამოც., თბ., 1994.
* Un bagne en Russie rouge: Solovki, l'île de la faim, des supplices, de la mort, P., 1927.
## ლიტერატურა
* ვარსიმაშვილი-რაფაელი მ., რაიმონ დუგე — ბოლშევიზმის მამხილებელი, ჟურნ. ამირანი, 2012, № 24, გვ. 104-121.

## რესურსები ინტერნეტში
* Raymond Duguet — Bibliothèque nationale de France (BnF).

კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
მიხეილ იმნაძე

**მიხეილ იმნაძე** (დ. 27 მაისი, 1908, რუსეთის იმპერია —  გ. 5 ოქტომბერი, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ასტრონომი და საჭადრაკო კომპოზიტორი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს პირველობის მონაწილე საჭადრაკო კომპოზიციაში.   

## საჭადრაკო ამოცანა 
**ამოხსნა:**
'''1. d4

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
დისტრიბუტორი

**დისტრიბუტორი** ( – განაწილება) — კომპანია, მეწარმე, რომელსაც მინიჭებული აქვს გარკვეული სახის საქონლის შესყიდვისა და გასაღების უფლება წინასწარ განსაზღვრული ბაზრის ან ცალკე ტერიტორიის მონაკვეთზე.

დისტრიბუტორის ფუნქციაში მოიაზრება შუამავლის ყველა ვალდებულება, რომელიც უკავშირდება მარკეტინგულ საქმიანობას — ბაზრის მოთხოვნას, ლოგისტიკას, ფასის დადგენას, რეკლამის ორგანიზაციას, მომხმარებელზე კრედიტის გაცემას და სხვ.

დისტრიბუტორი განსაზღვრავს სარეალიზაციო საქონლისა და მომსახურების ღირებულებას, ქმნის საჭირო ასორტიმენტისა და ოდენობის დამატებით ღირებულებას, მიდის ფინანსურ რისკზე, როდესაც საქონელში აბანდებს კაპიტალს, ინახავს ან ყიდის საქონელს, აკრედიტებს საქონელმწარმოებლებს. დისტრიბუტორები იკვლევენ და აფართოებენ პროდუქციის შეძენის ახალ და ალტერნატიულ წყაროებს, აღრმავებენ კავშირს მომწოდებლებთან და აწვდიან მათ ინფორმაციას სამომხმარებლო მოთხოვნის შესახებ, ხელს უწყობენ საქონლის წარმოების გადიდებას და ასორტიმენტის გაფართოებას.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები
(65803) დიდიმოსი

[მინი|დიდიმოსი (ქვედა მარცხნივ) და [დიმორფოსი (ზედა მარჯვნივ) გადაღებული DART კოსმოსური ზონდის მიერ]]
**65803 დიდიმოსი** (), ადრე *1996 GT* — კილომეტრამდე დიამეტრის მქონე ორმაგი სისტემის ასტეროიდი, რომელიც კლასიფიცირებულია, როგორც პოტენციურად საშიში ასტეროიდი და დედამიწის მახლობლად მდებარე აპოლოს ჯგუფის ობიექტი. ასტეროიდი აღმოაჩინეს 1996 წელს კიტ პიკზე სფეისვოჩით კვლევის შედეგად და მისი პატარა 160 მეტრიანი მცირე პლანეტის თანამგზავრი, სახელად დიმორფოსი (აღმოაჩინეს 2003 წელს). მისი ორმაგი ბუნების გამო, ასტეროიდს მაშინ ეწოდა დიდიმოსი, ბერძნული სიტყვა "ტყუპს".

დიდიმოსის თანამგზავრი, დიმორფოსი, იყო DART-ის მისიის სამიზნე, რათა შეემოწმებინა ასტეროიდის შეჯახების თავიდან აცილების სიცოცხლისუნარიანობა კოსმოსურ ხომალდთან შეჯახებისას, ხოლო დარტყმის მოწმე იყო LICIACube, მფრინავი CubeSat მისიის კომპონენტი.

## აღმოჩენა
დიდიმოსი აღმოაჩინეს 1996 წლის 11 აპრილს არიზონას უნივერსიტეტის სტიუარდის ობსერვატორიის და მთვარისა და პლანეტარული ლაბორატორიის, Spacewatch კვლევის მიერ მისი 0.9 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით Kitt Peak National Observatory-ში, არიზონაში, შეერთებული შტატები. ასტეროიდის ბინარული ბუნება სხვებმა აღმოაჩინეს; ბინარულობის ეჭვი პირველად გაჩნდა გოლდსტოუნის დაგვიანებით-დოპლერის ექოში და ეს დადასტურდა ოპტიკური სინათლის მრუდის ანალიზით, არესიბოს რადარის გამოსახულებასთან ერთად 2003 წლის 23 ნოემბერს.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
SMASS კლასიფიკაციით, დიდიმოსი კლასიფიცირებული იყო, როგორც Xk ტიპის ასტეროიდი, რომელიც გადადის X-ტიპიდან იშვიათ K-ტიპის ასტეროიდებზე ორბიტალური პერიოდით 11.9 საათის განმავლობაში. მისი ზომებია დაახლოებით 160 X 780 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Asteroids with Satellites, Robert Johnston, johnstonsarchive.net
* Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000) – Minor Planet Center
* 65803 Didymos at NeoDyS-2, Near Earth Objects—Dynamic Site
* 65803 Didymos at the JPL Small-Body Database

## სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები
ედმონ როსტანი

**ედმონ როსტანი** () — ფრანგი პოეტი და დრამატურგი. ის ასოცირდება ნეორომანტიზმთან და ცნობილია თავისი 1897 წლის პიესით „სირანო დე ბერჟერაკი“. ედმონ როსტანის რომანტიკული პიესები ეწინააღმდეგებოდა გვიანი მე-19 საუკუნის პოპულარულ ნატურალისტურ თეატრს. როსტანის კიდევ ერთი შემოქმედება, *Les Romanesques* (1894), ადაპტირდა მიუზიკლად *The Fantasticks* 1960 წელს. 

## ადრეული ცხოვრება
ედმონ როსტანი დაიბადა მარსელში,  საფრანგეთში, მდიდარ და კულტურულ პროვანსულ ოჯახში. მამამისი იყო ეკონომისტი, პოეტი, რომელმაც თარგმნა და დააკორექტირა კატულუსის 

1889 წელს ის და მისი საცოლე როზმონდ ჟერარდი დამეგობრდნენ ემანუელ შაბრიესთან, რის შემდეგად კომპოზიტორმა მის სამ პოემაზე (ხოლო როზმონდის ორ პოემაზე) უმალვე მუსიკა შექმნა.  1890 წელს როსტანმა გამოაქვეყნა ლექსების ტომი სახელად *Les Musardises*.  იმავე წელს მან თეატრ ფრანსუას რეჟისორს შესთავაზა პიეროს ერთმოქმედებიანი პიესა ლექსად. ამან მას საშუალება მისცა სახელმწიფო თეატრისთვის დაეწერა სამმოქმედებიანი სპექტაკლი, ასევე ლექსად, ისევე როგორც მისი ყველა პიესა. იგი თავს პოეტად მიიჩნევდა, მიუხედავად ის წერდა სპექტაკლებს თუ პოეზიას.

საბოლოოდ სპექტაკლი *Les Musardises* დაიდგა ფრანსუაზ თეატრში 21 მაისს, 1894 წელს. ამ მოვლენამ მას დიდი წარმატება მოუტანა და ითვლება მისი კარიერის საწყისად დრამატურგიაში. ეს პიესა 1960 წელს გადაკეთდა ტომ ჯონსისა და ჰარვი შმიდტის მიერ ამერიკულ მიუზიკლად *The Fantasticks*.

ედმონ როსტანის შემდეგი პიესა სარა ბერნარისთვის დაიწერა. პიესა *La Princesse Lointaine* დაფუძნებულია XII საუკუნის ტრუბადურის ჯოფრი რუდელისა და მისი სიყვარულის შესახებ ჰოდიერნას მიმართ. ეს იდეალისტური პიესა 1895 წლის 5 აპრილს დაიდგა რენესანსის თეატრში. მელისანდრის ნაწილი, რომელიც დაფუძნებულია ჰოდიერნას ქალიშვილ მელისანდრეზე, სარა ბერნარის  ჯენმრთელობის მიზეზების გამო 1903 წელს გადავიდა კამბო-ლე-ბეინში, ბასკურ პირენეებში. აქ მან თავად ააგო ვილა, არნაგა (ახლანდელი როსტანის მუზეუმი) და დაიწყო მუშაობა სპექტაკლზე სახელად *Chantecler*, რომელიც ამჯერად კონსტანტი კოკელენისთვის იქმნებოდა.  *Chantecler* არის როსტანდის მოწიფულობის დიდი პიესა, რომელიც გამოხატავს როსტანის, როგორც პოეტისა და იდეალისტის ღრმა გრძნობებს.

The Romancers, ერთმოქმედებიანი პიესა, ედმონდ როსტანის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პიესაა. ეს პიესა იკითხება შესასწავლად მსოფლიოს მრავალი უნივერსიტეტის კურსებზე. 

როსტანი ჯერ კიდევ წერდა პიესებს, როცა ორმოცდაათი წლის ასაკში ნაადრევად გარდაიცვალა.  "La Dernière Nuit de Don Juan" შესრულდა სიკვდილის შემდეგ 1922 წელს. მას დარჩა ორი დაუმთავრებელი და გამოუქვეყნებელი პიესა - *Yorick* და *Les Petites Manies*. 

## პირადი ცხოვრება
როსტანი დაქორწინებული იყო პოეტსა და დრამატურგზე როზმონდ ჟერარზე, რომელმაც 1890 წელს გამოსცა *Les Pipeaux*, ლექსების ტომი, რომელიც შეაქო აკადემიამ.  წყვილს ორი ვაჟი ჰყავდა, ჟანი და მორისი.

1900-იან წლებში როსტანი საცხოვრებლად გადავიდა ვილა არნაგაში, კამბო-ლე-ბეენში, საფრანგეთის ბასკების ქვეყანაში, სადაც პლევრიტის განკურნებას ცდილობდა. სახლი ახლა არის მემკვიდრეობის ძეგლი და როსტანდის ცხოვრებისა და ბასკური არქიტექტურისა და ხელნაკეთობების მუზეუმი. როსტანი გარდაიცვალა 1918 წელს, ის გრიპის პანდემიას ემსხვერპლა.  დაკრძალულია მარსელის სასაფლაოზე.

## შემოქმედება
•	სირანო დე ბერჟერაკი, 1897

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ემბრიონული ღეროვანი უჯრედები

300px|მინი
**ემბრიონული ღეროვანი უჯრედები (ESCs)** — პლურიპოტენტური ღეროვანი უჯრედი, რომელიც მიღებულია ბლასტოციტის შიდა უჯრედული მასიდან, ადრეული სტადიის წინასწარი იმპლანტაციის ემბრიონი. ადამიანის ემბრიონები ბლასტოციტის სტადიას აღწევს განაყოფიერებიდან 4-5 დღის შემდეგ, ამ დროს ისინი შედგება 50-150 უჯრედისგან. უჯრედული მასის (ემბრიობლასტის) იზოლირება იმუნოქირურგიის გამოყენებით იწვევს ბლასტოციტის განადგურებას, პროცესი, რომელიც ბადებს ეთიკურ საკითხებს, მათ შორის, აქვთ თუ არა ემბრიონებს იგივე მორალური მოსაზრებები, როგორც ემბრიონებს განვითარების შემდგომი იმპლანტაციის ეტაპზე.

მკვლევარები ამჟამად დიდ ყურადღებას აქცევენ ემბრიონის ღეროვანი უჯრედების თერაპიულ პოტენციალს, კლინიკური გამოყენება მრავალი ლაბორატორიის მიზანია. პოტენციური გამოყენება მოიცავს დიაბეტისა და გულის დაავადებების მკურნალობას. მიმდინარეობს უჯრედების შესწავლა კლინიკური თერაპიის, გენეტიკური დარღვევების მოდელების და უჯრედული/დნმ-ის შეკეთების მიზნით. თუმცა, ასევე დაფიქსირდა არასასურველი ეფექტები კვლევასა და კლინიკურ პროცესებში, როგორიცაა სიმსივნე და არასასურველი იმუნური რეაქციები.

## გამოყენება 
მათი პლასტიურობისა და თვითგანახლების პოტენციურად შეუზღუდავი შესაძლებლობების გამო, შემოთავაზებულია ემბრიონის ღეროვანი უჯრედების თერაპია რეგენერაციული მედიცინისა და ქსოვილების ჩანაცვლებისთვის ტრავმის ან დაავადების შემდეგ. პლურიპოტენტურმა ღეროვანმა უჯრედებმა დაგვანახეს მრავალი სხვადასხვა მდგომარეობის მკურნალობის მეთოდი, როგორიცაა: ზურგის ტვინის დაზიანებები, ასაკთან დაკავშირებული მაკულარული დეგენერაცია, დიაბეტი, ნეიროდეგენერაციული დარღვევები (როგორიცაა პარკინსონის დაავადება), შიდსი და ა.შ. გარდა მათი პოტენციალისა რეგენერაციულ მედიცინაში, ემბრიონის ღეროვანი უჯრედები წარმოადგენენ ქსოვილის/ორგანოების შესაძლო ალტერნატიულ წყაროს, რომელიც ხელს შეუწყობს დონორის დეფიციტის დილემის პრობლემის შესაძლო გადაჭრას. თუმცა არის გარკვეული ეთიკური დაპირისპირება ამის ირგვლივ. გარდა ამ გამოყენებისა, ESC-ები ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას ადამიანის ადრეული განვითარების, გარკვეული გენეტიკური დაავადების და ვიტრო ტოქსიკოლოგიური ტესტირებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ბიოტექნოლოგია
კატეგორია:ემბრიოლოგია
კატეგორია:სოციობიოლოგია
ჰასტინგის ბრძოლა

**ჰასტინგის ბრძოლა** — გაიმართა 1066 წლის 14 ოქტომბერს, ნორმანულ-ფრანგული არმიასა და ინგლისის არმიას შორის. ნორმანულ-ფრანგულ ჯარს მეთაურობდა უილიამ დამპყრობელი, ხოლო ინგლისის ჯარს ანგლო-საქსების მეფე ჰაროლდ გოდვინსონი. ბრძოლის შემდეგ დაიწყო ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობა. ბრძოლა მოხდა ქალაქ ბეტლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 11 კილომეტრში, აღმოსავლეთ სასექსის ტერიტორიაზე. ეს იყო ნორმანების გადამწყვეტი ბრძოლა.

ბრძოლის საფუძველი იყო უშვილო მეფის ედუარდ აღმსარებლის სიკვდილი 1066 წლის იანვარში, რამაც გამოიწვია მემკვიდრეების ბრძოლა მისი ტახტისთვის. ჰაროლდი მეფედ აკურთხეს ედუარდის გარდაცვალებიდან მალევე, მაგრამ მალევე დაიწყო უილიამის, მისი საკუთარი ძმის ტოსტიგის და ნორვეგიის მეფე ჰარალდ ჰარდრადას (ნორვეგიის ჰაროლდ III) შემოსევები. ჰარდრადამ და ტოსტიგმა 1066 წლის 20 სექტემბერს დაამარცხეს ინგლისელების ნაჩქარევად შეკრებილი არმია ფულფორდის ბრძოლაში, მაგრამ ხუთი დღის შემდეგ დამარცხდნენ ჰაროლდის მიერ სტამფორდ ბრიჯის ბრძოლაში. ტოსტიგის და ჰადრადის სტემფორდ ბრიჯის ბრძოლაში სიკვდილის შემდეგ, უილიამი დარჩა ჰაროლდის ერთადერთ ოპონენტად. სანამ ჰაროლდი და მისი ჯარები გამოკეთდებოდნენ, უილიამმა თავისი ჯარები გადმოსხა სამხრეთ ინგლისის ტერიტორიაზე. ჰაროლდი იძულებული გახდა დაძრულიყო სამხრეთისკენ და თან გზაში ჯარი შეეკრიბა. 

ბრძოლაში არსებული ზუსტი რიცხვები უცნობია, რადგან თანამედროვე შეფასებებიც კი მნიშვნელოვნად განსხვავდება. ჯარის შემადგენლობის გამოკვლევა უფრო მკაფიოა: ინგლისის არმია თითქმის მთლიანად ქვეითებისგან შედგებოდა და მშვილდოსნების ნაკლებობას განიცდიდნენ, ხოლო ნორმანების ძალების მხოლოდ ნახევარი იყო ქვეითი, დანარჩენი თანაბრად იყოფოდა კავალერიასა და მშვილდოსნებს შორის. როგორც ჩანს, ჰაროლდმა სცადა უილიამის გაოცება, მაგრამ სკაუტებმა იპოვეს მისი ჯარი და შეატყობინეს მისი ჩამოსვლა უილიამს, რის შემდეგაც ჰასტინგსიდან ბრძოლის ველზე გაემართა ჰაროლდის დასაპირისპირებლად. ბრძოლა დილის 9 საათზე დაიწყო და დაღამებამდე გაგრძელდა. ნორმანებმა სცადეს ინგლისელების ხაზის გარღვევა მაგრამ ვერ შეძლეს. ამიტომაც ნორმანებმა ცრუ უკანდახევის მანევრი განახორციელეს და შემდეგ დადევნებულ ინგლისელებს უკან შეუტიეს. ჰაროლდის სიკვდილმა, სავარაუდოდ, ბრძოლის დასასრულს, გამოიწვია მისი ჯარის უმეტესი ნაწილის უკანდახევა და დამარცხება. შემდგომი ლაშქრობისა და გარკვეული შეტაკებების შემდეგ, უილიამი მეფედ აკურთხეს 1066 წლის შობის დღეს. 

გრძელდებოდა აჯანყებები და წინააღმდეგობა უილიამის მმართველობის წინააღმდეგ, მაგრამ ჰასტინგსმა ფაქტობრივად დაასრულა უილიამის მიერ ინგლისის დაპყრობის კულმინაცია. დაღუპულთა რიცხვი ძნელი დასადგენია, მაგრამ ზოგიერთი ისტორიკოსის შეფასებით, 2000 ნორმანი დაიღუპა და დაახლოებით ორჯერ მეტი ინგლისელი. უილიამმა დააარსა მონასტერი ბრძოლის ადგილზე, სააბატო ეკლესიის მაღალი საკურთხეველი, სავარაუდოდ, იმ ადგილას, სადაც ჰაროლდი გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
*History of Normnas
*BATTLE ABBEY AND 1066 BATTLEFIELD: HISTORY AND STORIES

კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნე
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1066 წლის ბრძოლები
გიორგი ბასილაია

**გიორგი ბასილაია** (დ. 23 აპრილი, 1913, ზუგდიდი — გ. 1997) — ქართველი ეკონომისტი და საჭადრაკო კომპოზიტორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. შედგენილი აქვს 40-მდე ამოცანა, მათგან პირველი დაიბეჭდა 1935 წელს. 

## საჭადრაკო ამოცანა 
**ამოხსნა:**
**1. ლa1**  

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონია

**რაჟდენ გუმბას სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონია** — აფხაზეთის ფილარმონია, რომელიც აფხაზი კომპოზიტორის, აფხაზეთის ასსრ-სა და საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის, რაჟდენ გუმბას (1926-2007) სახელს ატარებს და სოხუმში მდებარეობს.

ფილარმონია 1947 წელს განთავსდა 1940-იან წლებში გადაკეთებულ სოხუმის საკათედრო ტაძრის შენობაში (არქიტექტორები: ს. ცინცაბაძე და ნ. კამოევი). ოფიციალურად გაიხსნა 1949 წლის 15 აპრილს.

1965-1987 წლებში შეიქმნა და ფილარმონიაში წარმატებით მოღვაწეობდა სხვადასხვა ჟანრისა და მიმართულების 19 შემოქმედებითი კოლექტივი. მათ შორის: საბავშვო თოჯინების თეატრი, აფხაზეთის სატირისა და იუმორის თეატრი „ჩარირამა“ და სხვა.

1990-იან წლებში, აფხაზეთის ომის დროს, ფილარმონიის შენობა ძლიერ დაზარალდა. 2009 წელს მოხდა შენობის რეკონსტრუქცია.

სხვადასხვა დროს ფილარმონიის სოლისტები იყვნენ აფხაზეთის სახალხო არტისტები: ა. ოთირბა, მ. შამბა, ნ. ბჟანია, ბ. ამიჩბა, ვ. ჩაკმაჩ-იპა, ლ. ლოგუა; აფხაზეთის დამსახურებული არტისტები: გ. ტატევოსიანი, ლ. გადელია, ა. შაკაია, გ. ავიძბა და სხვები.

ფილარმონიასთან ფუნქციონირებს: საესტრადო ჯგუფი „აფსნი“ (რომელიც შეიქმნა 1967 წელს) და ხალხური ინსტრუმენტების (ქალთა) ანსამბლი „გუნდა“ (ჩამოყალიბდა 1977 წელს).

ფილარმონიის ბაზაზე ტარდება აფხაზეთის ანსამბლ „რაიდას“ რესპუბლიკური დათვალიერება-კონცერტები, ფესტივალი „აძიხი“, ჯაზ-ფესტივალი და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფილარმონიის გვერდი facebook-ზე
*ფილარმონიის გვერდი ВКонтакте-ზე

კატეგორია:ფილარმონიები
კატეგორია:1947 წელს დაარსებულები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ფრანგული ინსტიტუტი

**ფრანგული ინსტიტუტი** () — საჯარო სამეწარმეო და კომერციული ორგანიზაცია საფრანგეთში, საფრანგეთის საგარეო საქმეთა და კულტურის სამინისტროების ზედამხედველობის ქვეშ. მისი ძირითადი მისიაა ფრანგული ენისა და კულტურის პოპულარიზაცია მსოფლიოს მასშტაბით და კულტურათაშორის დიალოგის ხელშეწყობა. ამ მიზნით მჭიდროდ თანამშრომლობს სხვადასხვა კულტურულ დაწესებულებასთან საფრანგეთსა და მის საზღვრებს გარეთ.

ფრანგული ინსტიტუტის ქსელის პირველი ორგანიზაცია 1907 წელს შეიქმნა ფლორენციაში. 2011 წლიდან ინსტიტუტი აერთიანებს საზღვარგარეთ მოქმედი სხვადასხვა კულტურული ორგანიზაციას და ამჟამად წარმოდგენილია 150 ფილიალის სახით, რომელიც მჭიდროდ დაკავშირებულია ფრანგული კულტურული ინსტიტუტების და პროექტების ფართო ქსელთან, მ. შ. „ალიანს ფრანსეზსთან“ (Alliance française).

საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი 2002 წლიდან არსებობს თბილისში. ის წარმოადგენს ალექსანდრე დიუმას სახელობის ფრანგული კულტურის ცენტრის (დაარსდა 1998) მემკვიდრეს. მისი საქმიანობა გულისხმობს ფრანგული ენის სწავლების ხელშეწყობას (მ. შ., ფრანგული ენის შემსწავლელი კურსების გზით), საფრანგეთში სასწავლო სტიპენდიების და საუნივერსიტეტო თანამშრომლობის მხარდაჭერას, ფრანგული კულტურის პოპულარიზაციას საქართველოს მნიშვნელოვან კულტურულ ღონისძიებებში მონაწილეობის გზით. ინსტიტუტი ასევე ატარებს საერთაშორისო გამოცდებს ფრანგული ენის მცოდნის დიპლომების გასაცემად (DELF/DALF, TCF, TEF, TEFAQ).

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი
* Institut français 

## სქოლიო
კატეგორია:საგანმანათლებლო ორგანიზაციები
კატეგორია:კულტურული ორგანიზაციები
კატეგორია:საფრანგეთის ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ბელგია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბელგიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეექვსედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ 2 ოქროს, 2 ვერცხლისა და 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბელგიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეშვიდედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ 3 ოქროს, 1 ვერცხლისა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ადრიან დიუპრე

**ადრიან დიუპრე** (; გ. 1831, ქ. სმირნა, ახლანდ. იზმირი, თურქეთი) — ფრანგი მოგზაური, დიპლომატი.

მამამისი პიერ-ჟერომ დიუპრე (გ. 1820) ასევე დიპლომატი იყო, მსახურობდა საფრანგეთის ვიცე-კონსულად, შემდეგ კონსულად ტრაპიზონში (1803-1820). ადრიან დიუპრე დიპლომატიურ სამსახურს უმთავრესად აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში ეწეოდა, მ. შ. კორფუზე (1796), კოტორის სანაპიროზე (1797-1798), სალონიკში (1826), სმირნაში (1830-1831) და სხვ. 1807-1809 წლებში მონაწილეობდა გენერალ კლოდ-მატიე გარდანის მისიაში ირანში. დიუპრეს თხზულებები ძირითადად მის დიპლომატიურ მოღვაწეობას ეხება. თხზულებაში „მოგზაურობა სპარსეთში“ კავკასიაც იხსენიება. ნაწყვეტში „შავი ზღვის ზოგიერთი ქალაქისა და პორტის აღწერა“ მოცემულია ბათუმის, ახალციხისა და მიმდებარე მხარეების — რიზეს, არზრუმის, ტრაპიზონის, თოქათისა და სინოპის გეოგრაფია, სავაჭრო-ეკონომიკური აღწერილობა. ზოგან დართულია ისტორიული მიმოხილვაც.
## ბიბლიოგრაფია
* Voyage aux ruines de Nicopolis, en Épire, dans l'année 1797 (1818).
* Essai historique et commercial sur les Bouches-de-Cattaro (1818).
* Voyage en Perse fait dans les années 1807, 1808 et 1809 (1819).
## ლიტერატურა
* Полиевктов М. А., Европейские путешественники по Кавказу 1800–1830 гг. Тб., 1946.

კატეგორია:გარდაცვლილი 1831
კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:ფრანგი მოგზაურები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
დიღმის განძი

**დიღმის განძი** — XII–XIII საუკუნის სპილენძის ქართული მონეტების განძი, აღმოჩენილი 1955 წელს სოფელ დიღომში.

განძი შეიცავდა გიორგი III-ის სახელით მოჭრილ 67 მონეტას, გიორგისა და თამარის 1 მონეტას, თამარის 203 მონეტას, გიორგი IV ლაშას 170 მონეტას. მცირე რაოდენობით იყო აგრეთვე ილდეგიზიდური და სელჩუკური მონეტები. განძი ჩამარხულია XIII საუკუნის 20–30-იანი წლების მიჯნაზე.
## ლიტერატურა
* Джалагания И. Л., Иноземная монета в денежном обращении Грузии V–XIII вв., Тб., 1979.

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ოთარ დიხამინჯია

**ოთარ ბუხუტის ძე დიხამინჯია** (დ. 15 სექტემბერი, 1911, ქუთაისი, — გ. 9 ნოემბერი, 1997, იქვე) — ქართველი ლოტბარი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1986).

1935 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, იმავდროულად სწავლობდა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიასა და ხალხური შემოქმედების რესპუბლიკურ სახლთან არსებულ საგუნდო-სადირიჟორო კურსებზე. ინსტიტუტში სწავლის დროს ხელმძღვანელობდა მომღერალ სტუდენტთა გუნდს, 1948 წლიდან — მარტვილის რაიონში მოქმედ სხვადასხვა გუნდს.

დიხამინჯია სიმღერების („მერცხალი", „მდინარე", „ბულბული", „სულის ყვავილო", „გახსოვს, მერი", „თერგი რბის") ტექსტების ავტორიცაა, შემსრულებლები იყვნენ დები იშხნელები, სხვა მხატვრული კოლექტივები. აღადგინა და დაამუშავა მრავალი ხალხური სიმღერა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1911
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ფიგურა (გეომეტრია)

**ფიგურა** — ტერმინი გეომეტრიაში, რომელსაც იყენებენ წერტილთა სხვადასხვა სიმრავლის მიმართ. ჩვეულებრივ ფიგურას უწოდებენ ისეთ სიმრავლეს, რომელიც შეიძლება წარმოვადგინოთ წერტილთა, წირებისა და ზედაპირების სასრული რაოდენობის გაერთიანებით (კერძოდ, თვით წერტილები, წირები და ზედაპირები).

ყველა გეომეტრიული ფიგურა წერტილებისგან შედგება უმარტივესი გეომეტრიული ფიგურის მაგალითია წრფე.

ბრტყელი ფიგურა სიბრტყის ნაწილს წარმოადგენს. სივრცითი გეომეტრიული ფიგურები, გეომეტრიული სხეულებია. გეომეტრიის ნაწილს რომელიც, ერთ სიბრტყეზე მოთავსებულ ბრტყელ ფიგურებს შეისწავლის — პლანიმეტრია ეწოდება. ხოლო სივრცითი ფიგურების შემსწავლელ დარგს — სტერეომეტრია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრიული ფიგურები
B-კვარკი

**b-კვარკი**, *უდაბლესი კვარკი* ან *მშვენიერი კვარკი* ( b\overline {b} სისტემის აღგზნებული მდგომარეობის: მეზონური რეზონანსების \Upsilon', \Upsilon* და \Upsilon*' აღმოჩენა.

პროცესებს, რომლებიც ხდება b-კვარკის მონაწილეობით, სწავლობს ე. წ. „B-ფიზიკა“. ვინაიდან b-კვარკის დაშლა მსუბუქი არომატის კვარკებად ძლიერად ითრგუნება და მიმდინარეობს ძირითადად სუსტი ურთიერთქმედების შედეგად, ამ ნაწილაკების შემცველ სისტემებში შეინიშნება მრავალი საინტერესო პროცესი — კერძოდ, CP პარიტეტის დარღვევა, ნეიტრალური B-მეზონების რხევები. მრავალი კვლევა B-ფიზიკის სფეროში 2000-იან წლებში ჩატარდა BaBar-ის (სტენფორდის ხაზოვანის აქსელერატორის ცენტრი, აშშ) და Belle-ის (KEK, იაპონია) ექსპერიმენტებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сводная таблица свойств кварков на сайте Particle Data Group.
* Полная таблица свойств -кварка на сайте Particle Data Group.

## სქოლიო
კატეგორია:კვარკები
T-კვარკი

**t-კვარკი**, *უმაღლესი კვარკი* ან *ჭეშმარიტი კვარკი* ( <  ან  < ; აღნიშვნა: t) — ფუნდამენტური ელემენტარული ნაწილაკი, კვარკი. შედის ფერმიონების მესამე თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი +(2/3)e. 

როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, სუსტში, ელექტრომაგნიტურსა, გრავიტაციულში. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, t-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები.

მესამე თაობის კვარკების არსებობა, მათ შორის b- და t-კვარკები, იწინასწარმეტყველეს 1973 წელს მაკოტო კობაიაშიმ და ტოშიჰიდე მასკავამ CP-სიმეტრიის დარღვევის ფენომენის ასახსნელად. 

t-კვარკის ძიება დაახლოებით 20 წელი გაგრძელდა. იგი აღმოაჩინეს 1994-1995 წლებში ამერიკულ ფერმილაბის ლაბორატორიაში ტევატრონის კოლაიდერის ექსპერიმენტებში CDF და D0 თანამშრომლობით. ექსპერიმენტული მონაცემების უმეტესობა დაგროვდა 1994 წელს. CDF და D0 თანამშრომლობის ნაშრომები, რომლებიც აღმოჩენაზე აცხადებდნენ პრეტენზიას, გადაეგზავნა ჟურნალ Physical Review Letters-ს 1995 წლის 26 თებერვალს. სტატიების შინაარსი არ იყო გამჟღავნებული აღმოჩენის ოფიციალურ განცხადებამდე, რომელიც მოხდა 1995 წლის 2 მარტს ფერმილაბის სემინარზე.

დიდი ადრონული კოლაიდერის გაშვებამდე, ტევატრონი იყო ერთადერთი ექსპერიმენტული კომპლექსი მსოფლიოში, სადაც წყვილი t-კვარკების წარმოება შეიძლებოდა. პროტონ-ანტიპროტონული წყვილის შეჯახების ენერგია ამ ამაჩქარებლის მასის ცენტრში შეადგენს 1.96 ტევ. ამ ენერგიაზე წარმოიქმნება t-კვარკისა და t-ანტიკვარკის წყვილი 7 პიკობარნის ფართობზე, რაც შეესაბამება სტანდარტული მოდელის პროგნოზს (6.7-7.5 პიკობარნი t-კვარკის მასისთვის 175 გევ/ც2).

t-კვარკის აღმოჩენამ, რომლის მრავალი თვისება ნაწინასწარმეტყველი იყო სტანდარტული მოდელით, საბოლოოდ დაადასტურა კვარკების რეალობა.

## ლიტერატურა
*Боос Э. Э., Брандт О., Денисов Д., Денисов С. П., Граннис П. Top-кварк (к 20-летию открытия) // Успехи физических наук. — Российская академия наук, 2015. — Т. 185. — С. 1241—1269. — doi:10.3367/UFNr.0185.201512a.1241.
*Andrea Giammanco. Single top quark production at the LHC (англ.) // Reviews in Physics. — 2016. — Vol. 1. — P. 1—12. — doi:10.1016/j.revip.2015.12.001.
*Giorgio Cortiana. Top-quark mass measurements: Review and perspectives (англ.) // Reviews in Physics. — 2016. — Vol. 1. — P. 60—76. — doi:10.1016/j.revip.2016.04.001.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сводная таблица свойств -кварка на сайте Particle Data Group (2017)
* Полная таблица свойств частиц на сайте Particle Data Group

## სქოლიო
კატეგორია:კვარკები