open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დინხა IV

**დინხა IV** (სირიული  და ), (დ. 15 სექტემბერი, 1935 — გ. 26 მარტი 2015) — აღმოსავლეთის ასურული ეკლესიის კათოლიკოს-პატრიარქი. 

დაიბადა ერაყის სოფელ დერბენდოკში. განათლება მიიღო პაპამისისგან ბენიამინ სოროსგან, რომელიც იყო მღვდელი. 1947 წლიდან მის განათლებაზე ზრუნავდა მიტროპოლიტი იოსიპ ხანიშო. 1949 წელს დიაკვნად აკურთხეს. 1957 წელს გახდა მღვდელი. 1962 წელს პატრიარქმა შიმუნ XXI იშაიამ ეპისკოპოსად აკურთხა. 1976 წელს აირჩიეს კათოლიკოს-პატრიარად და სახელად აირჩია დინხა IV. დინხა IV გარდაიცვალა 2015 წლის 26 მარტს მინესოტას შტატის ქალაქ როჩესტერში.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*His biography from the Church of the East in India 
*The official news site of the Assyrian Church of the East

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კონსტანტინე გრძელიშვილი

**კონსტანტინე კონსტანტინეს ძე გრძელიშვილი** (დ. 13 სექტემბერი, 1902, თბილისი — გ. 13 სექტემბერი, 1970, იქვე) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1921 წელს დაამთავრა რეალური სასწავლებელი და სწავლა განაგრძო სამხატვრო აკადემიაში. პირველი სამი კურსი გაიარა გამოჩენილი მხატვრის, პროფესორ გ. ი. გაბაშვილის კლასში, 1925 წელს გადავიდა აკადემიკოს ევგენი ლანსერეს სახელოსნოში, ხოლო აკადემია დაამთავრა 1927 წელს. ჯერ კიდევ აკადემიაში შესვლამდე სრულიად ახალგაზრდა ხატვასა და ხაზვას ასწავლიდა თბილისის სამხატვრო ტექნიკუმში, საფაბრიკო საქარხნო სასწავლებელსა და პირველ საალო სკოლაში; თეატრებსა და კლუბებში მხატვრულად აფორმებდა სპექტაკლებს, გამომცემლობებში წიგნებს, თანამშრომლობდა ჟურნალებში. 1924 წლიდან სისტემატურად მონაწილეობდა საქართველოს მხატვართა გამოფენებში, მისი ნამუშევრები იგზავნებოდა მოსკოვის, ლენინგრადის, ხარკოვისა და სხვა ქალაქების გემოფენებზე.

კ. გრძელიშვილი 1934 წლიდან პედაგოგობდა თბილისის სამხედრო-საშეფო სტუდიაში, სადაც მთელ თავის ნიჭსა და უნარს უშურველად ახმარდა ახალგაზრდა მხატვართა გამოვლენისა და აღზრდის საქმეს. 1943 წელს იგი საშეფო ხაზით გაგზავნეს ფრონტზე, სადაც მხატვრულ ტილოებზე აღბეჭდა ომის საინტერესო ეპიზოდები. თბილისის სამხატვრო აკადემიაში იგი პედაგოგად მუშაობდა 1943 წლიდან, იყო ფერწერის კათედრის დოცენტი, შემდეგ — პროფესორი. 

კ. გრძელიშვილის შემოქმედების ძირითადი ჟანრია პეიზაჟი. მხატვარი დიდი სიყვარულით ასახავს მშობლიური მხარის სილამაზეს, ბუნების სიუხვეს, ადამიანთა გარჯას. მისი ნახატები რეალისტურია, გასაგები, მიმზიდველი, ღრმად ჩაფიქრებული და მარტივად გადმოცემული. ყურადღებას იპყრობს კომპოზიციის სისადავე, ფერთა სიუხვე, მუდამ იგრძნობა მზე, სინათლე, ჯანსაღი ოპტიმისტური განწყობა. ღვაწლმოსილი ხელოვანი დაჯილდოვებული იყო მედლებით და სიგელებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“,გვ. 115,  თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნიკოლოზ გოცირიძე

**ნიკოლოზ (ნიკო) სიმონის ძე გოცირიძე** (დ. 16 თებერვალი, 1872, თბილისი — გ. 30 ივლისი, 1949, იქვე) — ქართველი მსახიობი, ვანო სარაჯიშვილისა და ვასო აბაშიძის შემდეგ ერთ-ერთ პირველს მიენიჭა საქართველოს სახალხო არტისტის წოდება (1924).

## ბიოგრაფია
შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის რკინიგზის დეპოში მღებავად. პარალელურად გამოდიოდა ავჭალის აუდიტორიაში, ხოლო 1909 წლიდან ზუბალაშვილების სახალხო სახლში (ახლანდელი კოტე მარჯანიშვილის თეატრი), ამასთან ნიკოლოზ გოცირიძე, როგორც კარგი ხმის პატრონი, მღეროდა იოსებ რატილის და ალექსანდრე (სანდრო) კავსაძეს გუნდებში.

1921 წელს მიიწვიეს რუსთაველის, ხოლო 1930 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრში. ნიკოლოზ გოცირიძეს პოპულარობა მოუტანა ჯერ კიდევ მუშათა სცენაზე შესრულებულმა როლებმა: ავეტიქა (ავქსენტი ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), გრუშევსკი (ტრიფონ რამიშვილის „მეზობლები“), გასტონი („პარიზის ღარიბ-ღატაკები“), შმაგა („უდანაშაულო დამნაშავენი“), ბიზო („პარიზის ბიჭები“), პავლე მედროგე (გერჰარტ ჰაუპტმანის „მელანიას ოინები“), ოსიპი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“), საქუა („მსხვერპლი“), ოსეფა (რაფიელ ერისთავის „ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს“), აკოფა (ავქსენტი ცაგარელის „ხანუმა“). დიდ სცენაზე მისი პირველი როლი იყო ზაზა „სამშობლოში“. ამას მოჰყვა გეურქა (ზურაბ ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“), ჟურდენი (მოლიერის „გააზნაურებული მდაბიო“), მოსამართლე (ხაკინტო ბენავენტე ი მარტინესის „ინტერესთა თამაში“), გიქო, გიჟმოზე (გაბრიელ სუნდუკიანის „პეპო“, „დაქცეული ოჯახი“), კოსტილევი (მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“) და სხვა.

ნიკოლოზ გოცირიძე სცენაზე 60 წელი იდგა და მის მიერ განვლილ პერიოდზე დაწერა „მოგონებები“. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 112, თბ., 1994
 

კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნ
ანთიმოზ გორგაძე

**ანთიმოზ (ალეკო) მიხეილის ძე გორგაძე** (დ. 2 ივლისი, 1924, ქუთაისი — გ. 21 იანვარი, 1970, თბილისი) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1962).

## ბიოგრაფია
1949 წელს წარმატებით დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების ფაკულტეტი (პროფესორ იაკობ ნიკოლაძის კლასი), სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში, შემდეგ წლების მანძილზე ახალგაზრდა თაობის აღზრდის საქმეს ემსახურებოდა. 1951 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა გამოფენებში. სიცოცხლის ბოლო წლებში ა. გორგაძე წარმატებით იღწვოდა ლითონქანდაკების დარგში. მან მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები შექმნა და ღირსეულად დაიმკვიდრა საპატიო ადგილი ქართული სახვითი ხელოვნების ისტორიაში. მოქანდაკემ დაგვიტოვა არაერთი საგულისხმო ნაწარმოები. მისი მთავარი ნამუშევრებია „მეშახტე ბოტკოველი“, „ჭაბუკის პორტრეტი“, „დეკაბრისტები“ და სხვა. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 111, თბ., 1994
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი 
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ა
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
გორგაძე

საკუთარი სახელი **გორგაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანთიმოზ გორგაძე — მოქანდაკე
* ბიძინა გორგაძე — ფერმწერი
* ვასო გორგაძე — პოეტი, მთარგმნელი
* ლევან გორგაძე — პროფესიონალი სუმოისტი
* მიხეილ გორგაძე — სპორტის ისტორიკოსი
* სერგი გორგაძე — ლიტერატურათმცოდნე, ისტორიკოსი, ენათმეცნიერი, პედაგოგი

## იხილეთ აგრეთვე
* გორგაძეები — გეოგრაფიული დასახელება


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ვიტოშა

**ვიტოშა** () — მთის მასივი ბულგარეთში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთში. ვიტოშას 19 კმ სიგრძისა და 17 კმ სიგანის გუმბათისებური ფორმა გაჩნია. ვიტოშის ძირში გაშენებულია ბულგარეთის დედაქალაქი სოფია. ვიტოშის მთის ტერიტორია ეროვნულ პარკსაც მოიცავს, რომელიც მასივის ყველაზე მონახულებადი ტურისტული მარშრუტების სიაშია. მასივის უმაღლესი წერტილია მწვერვალი ჩერნი-ვრიხი (2290 მ).

## რესურსები ინტერნეტში
* ფოტო გალერეა
* ვიტოშის მთის გალერეა 
* ვიტოშის ეროვნული პარკის საიტი
* ვიტოშის მთა - ვირტუალური ტური 

კატეგორია:ბულგარეთის ქედები
ისკირი

**ისკირი** () — მდინარე ბულგარეთში. წარმოადგენს მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადს. სათავე მდებარეობს რილის მასივის ჩრდილოეთ ფერდობზე მდინარეების ბელი-ისკირისა და ჩერნი-ისკირის შეერთების ადგილას. მდინარის სიგრძე 340 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 8650 კმ-ია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ისკირი BlueLink.net-ზე 

კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
რეზოვსკა

**რეზოვსკა** () — მდინარე ბულგარეთში. სათავე მდებარეობს მდინარეების კამენიცისა და მიტნიშკატის შეერთების ადგილას. ჩაედინება შავ ზღვაში. მდინარის სიგრძე 112 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 738 კმ-ია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბულგარეთის მდინარეები

კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
კატეგორია:თურქეთის მდინარეები
ზაქარია გომელაური

**ზაქარია (შაქრო) ნიკოლოზის ძე გომელაური** (დ. 17 ნოემბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 ივლისი, 1964, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სამოქალაქო სასწავლებელი და მუშაობა დაიწყო ავლაბრის ქართულ დრამატულ წრეში. 1909 წელს ამ წრის წევრებმა იუბილე გადაუხადეს ცნობილ ქართველ მსახიობს ნატო გაბუნიას, წარმოადგინეს „ხანუმა“, რომელშიც შაქრო გომელაურმა შეასრულა კოტე ფანტიაშვილის როლი. ამ საღამოს დამსწრე ვალერიან გუნიას მოეწონა ახალბედა მსახიობის თამაში და მიიწვია პროფესიულ დასში. აქედან მოყოლებული, შაქრო გომელაური ერთგულად ემსახურებოდა ქართულ თეატრს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ქუთაისსა და ბათუმში, 1928 წლიდან კი იგი მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობია. აქ შეასრულა ისეთი როლები, როგორიცაა ერეკლე ( აკაკი წერეთლის „პატარა კახი“), კილმანი, (ერნსტ ტოლერის „ჰოპლა, ჩვენ ვცოცხლობთ“), პეპია (ილია ჭავჭავაძის მიხედვით „ჩატეხილი ხიდი“), კომისარი (პოლიკარკე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“), კოკოშკინი (ლეონიდ ლეონოვის „შემოსევა“), გიგო (ვიქტორ გაბესკირიას „უფსკრულთან“), სპირიდონ მცირიშვილი (შალვა დადიანის „ნინოშვილის გურია“), იაგო (უილიამ შექსპირის „ოტელო“), ტარტიუფი (ჟან-ბატისტ მოლერის „ტარტიუფი“) და სხვა მრავალი.

მსახიობის თამაში გამოირჩეოდა მკაფიო ინდივიდუალობით, განსაკუთრებით კარგად ასრულებდა სახასიათო როლებს. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ჯილდოები
* 1950 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* საპატიო ნიშნის ორდენი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 110, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ზ
აღმოსავლეთი პროვინცია (შრი-ლანკა)

**აღმოსავლეთი პროვინცია** ( *Næ̆gĕnahira Paḷāta*,  *Kil̮akku Mākāṇam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა 1987 წელს შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორებამდე ოფიციალური სტატუსი არ ჰქონდა.

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
ამისულაშვილი

საკუთარი სახელი **ამისულაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ამისულაშვილი — ფეხბურთელი
* შალვა ამისულაშვილი — პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
მელიავა

საკუთარი სახელი **მელიავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამაზ მელიავა — კინორეჟისორი
* კიჭი მელიავა — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
პალიანჩაკრის რაიონი

**პალიანჩაკრის რაიონი** () — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის  პასკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 115 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  2 902 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 73,69 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
არაბიძე

საკუთარი სახელი **არაბიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი არაბიძე — ფეხბურთელი
* ვასილ (ვასო) არაბიძე — მსახიობი
* ვასილ არაბიძე — მხატვარი, მსახიობი
* მერი არაბიძე — მოჭადრაკე
* ნიკა არაბიძე — მსახიობი, კომიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გრიგოლ გრიგორაშვილი

**გრიგოლ მაქსიმეს ძე გრიგორაშვილი** (დ. 18 ივლისი, 1905, ქუთაისი — გ. 1 ივნისი, 1962, თბილისი) — ქართველი საოპერო თეატრის სოლისტი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1958).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის რეალური სასწავლებელი და შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიულ ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო სპეციალობით. მაგრამ ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროინდელმა გატაცებამ თავისი გაიტანა და თბილისის კონსერვატორიის ვოკალური ფაკულტეტის სტუდენტი გახდა. 1935 წელს დაამთავრა კონსერვატორია და რეჟისორ ალექსანდრე წუწუნავას მიწვევით ჩაირიცხა თბილისის საოპერო სტუდიაში. 1936 წელს იგი უკვე საოპერო თეატრშია. თავისი არტისტული კარიერის მანძილზე იმღერა ბანის ორმოცდაათამდე წამყვანი პარტია — მეფე გიორგი (მელიტონ ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერი“), მეფისტოფელი (გუნოს „ფაუსტი“), ენგიჩარი, აბიო (ზაქარია ფალიაშვილის „ლატავრა“, „აბესალომ და ეთერი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკის „ალი“), მეფე ბორისი (მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“), კოჩუბეი (ჩაიკოვსკის „მაზეპა“) დონ ბაზილიო (როსინის „სევილიელი დალაქი“) და სხვა.

1937 და 1958 წლების დეკადებზე მოსკოვში გ. გრიგორაშვილს დიდი წარმატება ხვდა წილად. კინოფილმ „ჯურღაის ფარში“ მონაწილეობისათვის 1950 წელს მიენიჭა I ხარისხის სტალინური პრემია. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **ელენე გრიგოლის ასული ბუტალაშვილი** (დ. დეკემბერი, 1905, ქუთაისი — გ. თებერვალი, 1976, თბილისი).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 : საპატიო ნიშნის ორდენი
* 1950 : სტალინური პრემია (I ხარისხის)
* 1950 : შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1958 : საქართველოს სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 115, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში 
* გრიგოლ გრიგორაშვილი— ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მონტეროს რაიონი

**მონტეროს რაიონი** () — რაიონი  პერუში, პიურის რეგიონის აიაბაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 062 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 665 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 59 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 130,57 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:აიაბაკის პროვინციის რაიონები
გიორგი დავითაშვილი

**გიორგი მიხეილის ძე დავითაშვილი** (დ. 27 თებერვალი  [ძვ. სტ. 15 თებერვალი], 1893, ბათუმი — გ. 4 ივლისი, 1966, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა ბათუმის გიმნაზია და სწავლა განაგრძო პეტერბურგის ა. პეტროვსკის სასცენო ხელოვნების სკოლაში. 1915–1918 წლებში მუშაობდა ტაგანროგის თეატრში, სადაც გამოდიოდა დავიდოვის გვარით.  1918 წელს დაბრუნდა ბათუმში, ხოლო მომდევნო წელს მოღვაწეობდა თბილისის რუსულ თეატრში. აქ შესრულებული აქვს რასკოლნიკოვის („დანაშაული და სასჯელი“  ფიოდორ დოსტოევსკის მიხედვით), ჟადოვის, პარატოვის (ალექსანდრე ოსტროვსკის „შემოსავლიანი ადგილი“, „უმზითვო“) და სხვა მნიშვნელოვანი როლები.

1920 წლიდან დავითაშვილი ქართულ დრამატულ თეატრშია (ამჟამად რუსთაველის თეატრი). ეს ის დროა როდესაც ქართულ სცენაზე მკვიდრდებოდა რევოლუციურ-რომანტიკული სულისკვეთება. კოტე მარჯანიშვილისა და ალექსანდრე ახმეტელის საუკეთესო სპექტაკლებმა ახალ ეპოქის სული შემოიტანეს და  დავითაშვილიც, ისევე როგორც თეატრის სხვა მოღვაწენიც იღწვოდნენ სცენაზე ახალი იდეებისა და ფორმების დამკვიდრებისათვის.

დავითაშვილი ეკუთვნოდა ქართველ მსახიობთა იმ თაობას, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა რუსთაველის სახელობის თეატრს. ამ თეატრის სცენაზე შექმნა 80-მდე როლი. მათ შორის: ზაალ ბარათაშვილი (სანდრო შანშიაშვილის „არსენა“), ლევან ხიმშიაშვილი (დავით ერისთავის „სამშობლო“), ოთარბეგი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ნეზნამოვი (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო და დამნაშავენი“), ფრონდოსო (ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“), გოდუნოვი (ვლადიმერ სოლოვიოვის „დიდი ხელმწიფე“ სახელმწიფო პრემია 1946), ჰამლეტი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), მინდია (გრიგოლ რობაქიძის „ლამარა“), ფრანც მოორი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა მრავალი.

გიორგი დავითაშვილმა ხარკი ქართულ  კინოსაც მიუზღო. მან დასამახსოვრებელი სახეები შექმნა ფილმებში: „არსენა ჯორჯიაშვილი“, „მოძღვარი“, „თავადის ასული მერი“, „დავით გურამიშვილი“ და სხვა.

დაჯილდოვებული იყო ლენინის ორი ორდენით, შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ფილმოგრაფია
*1921: „არსენა ჯორჯიაშვილი“  რეჟ. ივანე პერესტიანი
*1922: „სურამის ციხე“ (თავადი წერეთელი) რეჟ.  ივანე პერესტიანი
*1922: „მოძღვარი“ (ონისე) რეჟ. ვლადიმერ ბარსკი
*1926: „თავადის ასული მერი“ (გრუშნიცკი)  რეჟ.  ვლადიმერ ბარსკი
*1943: „გიორგი სააკაძე“  (კათოლიკოსი) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1943: „უჩინარი იანი“ (პროფესორი)  რეჟისორები ვლადიმერ პეტროვი, ისიდორე ანენსკი
*1946: „დავით გურამიშვილი“ (სულხან-საბა ორბელიანი) რეჟისორები ნიკოლოზ სანიშვილი, იოსებ თუმანიშვილი
*1956: „ჩვენი ეზო“ რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
*1957: „ოთარაანთ ქვრივი“ რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1957: „ქალის ტვირთი“  რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 119, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*    

კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
გიორგი
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
დობროველიჩკივკის რაიონი

**დობროველიჩკივკის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 1 297 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 34 747 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 33 კაცს კმ²-ზე. დობროველიჩკივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დობროველიჩკივკა.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
მაუნტ-ლავინია

**დეჰივალა მაუნტ-ლავინია** — ქალაქი შრი-ლანკის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, ქალაქ კოლომბოს სამხრეთით, რომელთანაც ფაქტობრივად შეერთებულია. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში თითქმის 246 ათასი ადამიანი ცხოვრობს. მაუნტ-ლავინია წარმოადგენს სავაჭრო-სატრანსპორტო და ხელოსნობის ერთ-ერთ ცენტრს. ითავსებს კურორტის ფუნქციასაც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები
ტუნჯა

**ტუნჯა** (, ) — მდინარე თურქეთსა და ბულგარეთში. წარმოადგენს მდინარე მარიცის მარცხენა შენაკადს. სათავე მდებარეობს ბალკანეთის მთებში, ბოტევის მწვერვალის აღმოსავლეთ ნაწილში. მდინარის სიგრძე 283 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 8429 კმ-ია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბულგარეთის მდინარეები

კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
კატეგორია:თურქეთის მდინარეები
ესტონეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია

**ესტონეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია** ასევე **ესტონეთის ხალხთა მანიფესტი** () — 1918 წელს დაარსებული ესტონეთის რესპუბლიკის ფუნდამენტური აქტი. რეველში დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღე - 24 თებერვალი - აღნიშნება, როგორც ეროვნული დღესასწაული ან, როგორც ესტონეთის დამოუკიდებლობის დღე. 

დეკლარაციის პროექტი შეიმუშავა ესტონეთის ხსნის კომიტეტმა. თავდაპირველად დამოუკიდებლობის გამოცხადება იგეგმებოდა 21 თებერვალს, მაგრამ მოგვიანებით გადაიდო 23 თებერვლის საღამოსთვის. მანიფესტი ხმამაღლა წაიკითხეს ესტონეთის ქალაქ პიარნუში, თეატრ ენდლაში. მომდევნო დღეს 24-ში მანიფესტი დაიბეჭდა და გავრცელდა რეველში (ტალინი). 

## რესურსები ინტერნეტში
* ესტონეთის 1918 წლის 24 თებერვლის დამოუკიდებლობის აქტი საიტზე **www.president.ee** 
## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ისტორია
კატეგორია:1918 წელი საერთაშორისო ურთიერთობებში
საბარაგამუვის პროვინცია

**საბარაგამუვის პროვინცია** ( *Sabaragamuwa Palata*,  *Sabaragamuwa Maakaanam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. პროვინცია მერვე ადგილზეა ფართობის მხრივ, ხოლო მოსახლეობის მიხედვით მეხუთე ადგილს იკავებს. საბარაგამუვის პროვინცია მოიცავს ორ ოლქს: კეგალესა და რატნაპურას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Cities in Sabaragamuwa province  
* Postal codes of Sabaragamuwa province 

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
ფამაგუსტა

**ფამაგუსტა** (; ) — ქალაქი კუნძულ კვიპროსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ნაწილობრივ აღიარებული ჩრდილოეთი კვიპროსის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე (საერთაშორისო საზოგადოება აღიარებს მის მდებარეობას კვიპროსის ტერიტორიაზე). ბერძნული სახელწოდებაა **ამოხოსტოსი**  (), თურქული — **მაგუსა** (*Magusa*) ან **გაზიმაგუსა** (). მოსახლეობა 40 920 ადამიანი (2011).

მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის ფამაგუსტის ყურის სანაპიროზე. ქალაქი ნიქოზიასთან დაკავშირებულია საავტომობილო გზით. კვიპროსის რესპუბლიკის ოფიციალური ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით ქალაქი არის ფამაგუსტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  იზმირი, თურქეთი (1994-დან).
*  ანტალია, თურქეთი
*  სტრუგა, ჩრდილოეთი მაკედონია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი - თურქულ ენაზე 
* ოფიციალური საიტი - ბერძნულ ენაზე

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები
აბილაი-ხანი

**აბილაი-ხანი** (; დ. 1711, თურქესტანი — გ. 1781, ტაშკენტი) — შუა ჟუზის ხანი 1771-1781 წლებში. 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
მისი ნამდვილი სახელია აბილმანსური, აბილაი მისი სამხედრო მეტსახელია, რომელიც ეწოდა ბაბუის აბილაი-ხან კანშერის სახელის მიხედვით. აბილაი დაობლდა 7 წლის ასაკში, როდესაც მის სამშობლოში შეიჭრა ჯუნგარიის ხანი ცევან რაბდანი. 1739 წელს სამბეკეს გარდაცვალების შემდეგ ხანი გახდა აბილმამბეტ-ხანი ხოლო აბილაი - სამხედრო ლიდერი. 1742 წელს ტყვედ ჩაუვარდა ჯუნგარიელებს. ტყვეობაში ოირატების ნოინს ამურსანას დაუმეგობრდა. 1743 წელს გაათავისუფლეს ტყვეობიდან. 

აბილმამბეტ-ხანის გარდაცვალების შემდეგ ხანად მისი შვილების და ძმების ნაცვლად აბილაი აირჩიეს. მან თავისი ხელისუფლება გაავრცელა უმცროსი და უფროსი ჟუზის ტერიტორიებზე და ითვლებოდა სამივე ჟუზის ხანად. პუგაჩოვის აჯანყების პერიოდში შეხვდა აჯანყების ლიდერს ემელიან პუგაჩოვს და დახმარებას დაპირდა. ამავდროულად მოლაპარაკებას აწარმოებდა რუსეთის მთავრობის წარმომადგენლებთან.

გარდაიცვალა 1781 წელს, დაკრძალულია ყაზახეთის ხანების პანთეონში, თურქესტანში. დარჩა 30 შვილი. მისი შვილიშვილია ყაზახი ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი და ფოლკლორისტი ჩოკან ვალიხანოვი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* შუა ჟუზი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Абылай-хан 
* Расположение памятника в Алматы 
* Абылан хан 
* Сайт музейного комплекса «Резиденция Абылай хана» в г. Петропавловске 

კატეგორია:ყაზახეთის ხანები
კატეგორია:დაბადებული 1711
კატეგორია:გარდაცვლილი 1781
სამხრეთი პროვინცია (შრი-ლანკა)

**სამხრეთი პროვინცია** ( *Dakunu Palata*,  *Thaen Maakaanam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. პროვინცია მეშვიდე ადგილზეა ფართობის მხრივ, ხოლო დაახლოებით 2,5 მილიონიანი მოსახლეობის მიხედვით მესამე ადგილს იკავებს. პროვინციას ესაზღვრება საბარაგამუვის, უვის, დასავლეთი და აღმოსავლეთი პროვინციები, ხოლო სამხრეთით – ინდოეთის ოკეანე. სამხრეთი პროვინცია მოიცავს გალეს, ჰამბანტოტისა და მატარის ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გალე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Southern Provincial Council  Official website
* Governor's Office - Southern Province  Official website
* Chief Secretary Office - Southern Province Official website
* Southern Provincial Education Department
* Southern Provincial Post Codes 
* Cities in Southern Province 

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
ქრისტინე იმედაძე

**ქრისტინე იმედაძე** (დ. 26 მარტი, 1984, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მომღერალი.

მუსიკალური კარიერა პატარაობიდანვე დაიწყო სტუდია ბასტი-ბუბუში, პარალელურად ბალეტით იყო დაკავებული.

აქტიური სოლო კარიერა 2000-იან წლებში დაიწყო, რის პარალელურადაც ნინი ბადურაშვილთან, თაკო გაჩეჩილაძესთან და ქეთა თოფურიასთან ერთად ჩამოაყალიბა ჯგუფი ოთხი გოგო (4G). 2009 წელს ჯგუფი, ქეთა თოფურიას გამოკლებით, საქართველოს ევროვიზიის შიდა შესარჩევი კონკურსისთვის მომღერალ სტეფანე მღებრიშვილთან შევიდა კოლაბორაციაში და ექსპერიმენტული ჯგუფი ჩამოყალიბდა — სტეფანე და 3G. ჯგუფს მოსკოვში ჩასატარებელ კონკურსზე უნდა წარედგინა სიმღერა — „We Don’t Wanna Put in“, რომელიც პოლიტიკური მიზეზების გამო კონკურსის ორგანიზატორმა, ევროპის სამაუწყებლო კავშირმა, შეუსაბამოდ ჩათვალა კონკურსისთვის და ჯგუფი კონკურსზე არ დაიშვა.

მუსიკალური კარიერის პარალელურად ქრისტინემ მსახიობობაშიც სცადა ბედი, მისი პირველი ფილმი იყო ირაკლი ჩხიკვაძის „თბილისური Love Story“.

2018 წელს იმედაძემ ითამაშა ერეკლე ბადურაშვილის თურქულ-ქართულ ფილმში „ხიდი“, სადაც მას პარტნიორობას მსახიობები მურატ ილდირიმი, ნინი ბადურაშვილი, ზურა ყიფშიძე, ზურაბ ცინცქილაძე, ზუზუ ბეჟაშვილი, გიორგი გურგულია და დათო დვალიშვილი უწევენ. ფილმი ორ სხვადასხვა ქვეყანაში დაბადებულ ძმაზე და საბჭოთა ტერორზე გვიამბობს.

## პირადი ცხოვრება
ქრისტინე ცნობილი ქართველი მსახიობის და ტელეწამყვანის ია ფარულავას ძმისშვილია. ქრისტინემ ოჯახი 24 წლის ასაკში შექმნა. მისი მეუღლე საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელი ლაშა ჯაკობია იყო, მათმა ქორწინებამ წელიწადნახევარს გასტანა. წყვილს ქორწინებიდან ჰყავს გოგონა ტაისია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ბიოგრაფია Last.FM-ზე 
* „სტეფანე და 3G“, ჯგუფის წევრების ბიოგრაფია  — Свободная Пресса 

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
მერკეუცი (ბრიჩენის რაიონი)

**მერკეუცი** () — სოფელი მოლდოვაში, ბრიჩენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 215 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 571 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბრიჩენის რაიონის სოფლები
შიშველლაყუჩა მოლუსკები

**შიშველლაყუჩა მოლუსკები** () — უხერხემლო ცხოველების ქვერიგი მუცელფეხიანების კლასისა. ზოგიერთი მათგანი ჭიებს წააგავს, ხოლო ზოგი სახეობის შიშველლაყუჩა მოლუსკის სხეული სრულებით გამჭვირვალეა. ნიჟარა და ქტენიდიები არ გააჩნიათ. აქვთ მეორეული ლაყუჩები (გვირგვინისებურადაა განლაგებული უკანა გასავლის ხვრელის ირგვლივ) ან სხვადასხვა ფორმის ზურგის გამონაზარდები. ზოგი სახეობა ლაყუჩებს მოკლებულია და კანის მთელი ზედაპირით სუნთქავს. შიშველლაყუჩა მოლუსკების ქვერიგი აერთიანებს 2300-მდე სახეობას, რომელთა უმრავლესობა მტაცებელია. ბინადრობენ ზღვების სანაპირო ზოლში. ზოგიერთი მათგანი ცურავს კიდეც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შიშველლაყუჩა მოლუსკები
იანტრა (მდინარე)

**იანტრა** () — მდინარე ბულგარეთში. წარმოადგენს მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადს. სათავე მდებარეობს ცენტრალურ სტარა-პლანინაში. მდინარის სიგრძე 285 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 7862 კმ-ია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე იანტრა BlueLink.net-ზე 

კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
მოროპონის რაიონი

**მოროპონის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, პიურის რეგიონის მოროპონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 131 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 729 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 87 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 169,96 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:მოროპონის პროვინციის რაიონები
სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა

**სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა** () — იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შემავალი 6 რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი, ამჟამად სერბეთი. მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი. 1963 წლამდე ეწოდებოდა სერბეთის სახალხო რესპუბლიკა. სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქი იყო იუგოსლავიის დედაქალაქი ბელგრადი. 

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
სერბეთის შემადგენლობაში შედიოდა ორი ავტონომიური მხარე: ვოევოდინა და კოსოვო. სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა დაყოფილი იყო ოლქებად,  ოლქები მაზრებად, ხოლო მაზრები თემებად. 

## ლიტერატურა
*  Tobias Pflüger, Martin Jung, Krieg in Jugoslawien, 2. Aufl. 1994, ISBN 3-9803269-3-4

კატეგორია:სერბეთის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
მთვარაძე

საკუთარი სახელი **მთვარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მთვარაძე, ალექსანდრე — ექიმი
* მთვარაძე, სიმონ — მწერალი
მირცხულავა

საკუთარი სახელი **მირცხულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალიო მირცხულავა — პოეტი
* ალიოშა მირცხულავა — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* დავით მირცხულავა — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე
* დიდიმ მირცხულავა — დირიჟორი
* ველოდი მირცხულავა — სამეურნეო მოხელე, პოლიტიკოსი
* ილია მირცხულავა — ისტორიკოსი
* იონა მირცხულავა — ფიზიკოსი
* ცოტნე მირცხულავა — მეცნიერი ჰიდროტექნიკის დარგში

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მაიევტიკა

**მაიევტიკა** ( — „ბებიაქალის ხელობა“) — სოკრატეს პედაგოგიური მეთოდი. მაიევტიკა ემყარება წარმოდგენას, რომლის მიხედვითაც მასწავლებელი პირდაპირ ვერ გადასცემს მნიშვნელოვან ცოდნას და ჭეშმარიტებას მოწაფეს, არამედ მას შეუძლია მოწაფეში დაფარული ამ ცოდნის გამჟღავნება შეკითხვების დასმის გზით.

## მეთოდის არსი 
მაიევტიკის იდეა გამოთქმულია ძვ. წ. IV საუკუნის ფილოსოფოსის, პლატონის დიალოგებში — „მენონი“, „ნადიმი“, „ფედონი“, „თითეტუსი“.

„ნადიმში“ სოკრატე ამტკიცებს, რომ მოწაფე არ არის ცარიელი ჭურჭელი, რომელიც მასწავლებელმა ცოდნით უნდა აავსოს: „კარგი იქნებოდა, რომ სიბრძნე იყოს წყალივით, რომელიც ყოველთვის გადადინდება სავსე თასიდან ცარიელში, როდესაც მას ტყავის ძაფზე გადაატარებ“. არამედ, მასწავლებელმა მოწაფის სწავლებისთვის მეანის ფუნქცია უნდა შეასრულოს. “თეეტეტში” სოკრატე ამას შემდეგნაირად ხსნის: „ჩემი ხელობა ძალიან ჰგავს მეანისას; ერთადერთი განსხვავება ის არის, რომ ჩემი პაციენტები არიან მამაკაცები და არა ქალები და ჩემს საზრუნავს წარმოადგენს არა სხეული არამედ სული, რომელიც დაბადების წვალებაში იმყოფება“. სოკრატეს აზრით, მასწავლებლის ამოცანაა დაუსვას მოწაფეს ისეთი კითხვები, რაც მასში დაფარულ ცოდნას გაამჟღავნებს.

სოკრატეს იდეა, რომ ის ასრულებს მეანის როლს, გამომდინარეობს პლატონის „გახსნების თეორიიდან“ (anamnesis), სადაც პლატონი ავითარებს ორფეოსის მითის იდეას სულის უკვდავებისა და ყოვლისმცოდნეობის შესახებ, რომელიც მას ავიწყდება ყოველ შემდეგომ ცხოვრებაში რეინკარნაციის შედეგად. ჭეშმარიტებები, რომელიც სულმა იცის, დავიწყებულია თითოეულ ინდივიდში, მაგრამ მისი აღდგენა შესაძლებელია ცხოვრებაში შეხსენებების მეშვეობით.

## სქოლიო 
კატეგორია:პედაგოგიკა
კატეგორია:ფსიქოანალიზი
კუნიგუნდა უნგრელი

**კუნიგუნდა უნგრელი** (, ) (დ. 5 მარტი, 1224 — გ. 24 ივლისი, 1292) — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, პოლონეთის და ლიტვის მფარველი.

ის დაიბადა ესტერგომში, უნგრეთის სამეფოში. მისი მშობლები იყვნენ ბელა IV უნგრეთის მეფე და ნიკეის იმპერიის პრინცესა მარია ლასკარინა. ის იყო ელიზაბეტა უნგრელის დის წული და იადვიგა სილეზიელის დის შვილიშვილი. მისი დები იყვნენ მარგარიტა უნგრელი და იოლანდა პოლონელი. ის საკუთარი სურვილის საწინააღმდეგოდ დააქორწინეს ბოლესლავ V–ზე და გახდა პრინცესა როდესაც მისი ქმარი გახდა კრაკოვის ჰერცოგი. ქორწინების მიუხედავად წყვლს უბიწოების აღქმა ჰქონდათ დადებული.

კუნიგუნდა გამორჩეული იყო ქველმოქმედებით. 1279 წელს მისი ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, მან მთელი ქონება გაყიდა და ღარიბებს დაურიგა. მან უარი განაცხადა ქვეყნის მართვაზე და შეუერთდა ქალ მონაზონთა კლარისიელების ორდენს. ის 1292 წლის 24 ივლისს 68 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

პაპმა ალექსანდრე VIII–მ კულიგუნდას ბეატიფიკაცია 1690 წელს მოახდინა. 1695 წელს ის გახადეს პოლონეთისა და ლიტვის მთავარი მფარველი წმინდანი. 1999 წლის 16 ივნისს იოანე პავლე II–მ მოახდინა მისი კანონიზაცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1224
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1292
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:პიასტები
ჯაფნა

**ჯაფნა** — ქალაქი და ნავსადგური შრი-ლანკაში, ჯაფნის ნახევარკუნძულზე. წარმოადგენს ჩრდილოეთი პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში 88 138 ადამიანი ცხოვრობს. ჯაფნა არის რკინიგზის ბოლო სადგური და სავაჭრო ცენტრი. ჟაფნის მეშვეობით მყარდება კავშირი ინდოეთსა და ბირმასთან. ქალაქში აქტიურად მიმდინარეობს ნედლეულის გადამუშავება. კარგადაა განვითარებული სოფლის მეურნეობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
ჩრდილოეთი პროვინცია (შრი-ლანკა)

**ჩრდილოეთი პროვინცია** ( *Uturu Paḷāta*,  *Vaṭakku Mākāṇam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. პროვინცია მესამე ადგილზეა ფართობის მხრივ, თუმცა მოსახლეობის მიხედვით შრი-ლანკის პროვინციებს შორის უკანასკნელ, მეცხრე ადგილს იკავებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჯაფნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
Bulgaria Air

**Bulgaria Air** () — ბულგარეთის ეროვნული ფლაგმანი ავიაკომპანია. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ სოფიაში, სოფიას აეროპორტში. დაარსდა 2002 წლის ნოემბერში. ავიაკომპანიის საბაზო აეროპორტია - სოფიას აეროპორტი. Bulgaria Air ფრენებს მსოფლიოს 17 ქვეყნის 26 დანიშნულების პუნქტში ახორციელებს.

## გალერეა

LZ-FBF_Bulgaria_Air_(6143965015).jpg|Airbus A319-100
LZ-FBE_(6921128976).jpg|Airbus A320-200
Bulgaria_Air_Embraer_190AR_LZ-SOF_FRA_2014-08-21.jpg|Embraer 190
British_Aerospace_Avro_RJ70,_Bulgaria_Air_JP6833394.jpg|Avro RJ70 Business Jet

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ავიაკომპანიები
პაიტის რაიონი

**პაიტის რაიონი** () — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის  პაიტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  69 401 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 91 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 763,68 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:პაიტის პროვინციის რაიონები
ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია

**ჩრდილო-დასავლეთი პროვინცია** ( *Wayamba Palata*,  *Vada Mael Maakaanam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. მოიცავს კურუნეგალისა და პუტალამის ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კურუნეგალა, რომლის მოსახლეობაც 28 571 ადამიანს შეადგენს. პროვინცია, ძირითადად, ცნობილია მისი მრავალრიცხოვანი ქოქოსის პლანტაციების გამო. პროვინციის ფართობია 7888 კმ², ხოლო მოსახლეობა 2 370 075 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* North Western Province Postal Codes  [complete list of post codes for all towns and villages of wayamba palatha]
* North-Western Provincial Council  at the official website of the government of Sri-Lanka

კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
მაკედონიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა

**მაკედონიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა** (, ) — მაკედონური ნაციონალისტური ორგანიზაციის არშემდგარი პროექტი, დამოუკიდებლობის გამოცხადება მეორე მსოფლიო ომის ბოლო ეტაპზე. რესპუბლიკის ფარგლებში შედიოდა იუგოსლავიისა და საბერძნეთის მაკედონიის ტერიტორიები. 

## ისტორია 
1941-1944 წლებში მაკედონიის ტერიტორია დაიკავა ბულგარეთმა, ხოლო შემდეგ მოახდინა მისი ანექსირება. ბულგარეთი ამ დროისათვის ფაშისტური ალიანსის ქვეყნების შემადგენლობაში შედიოდა. 1944 წელს რუმინეთ-ბულგარეთის საზღვართან წითელი არმიის მოახლოების გამო ქვეყანაში მოხდა სახელმწიფო გაატრიალება, რომლის შედეგადაც ბულგარეთი გამოვიდა ღერძის ქვეყნების შემადგენლობიდან და ომი გამოუცხადა მესამე რაიხს. 

გერმანულმა ძალები, რომელსაც ოკუპირებული ჰყავდა მაკედონია 1944 წლიდან, აქტიურად უჭერდა მხარს სლავურ ნაციონალიზმს. მაკედონიიდან ბულგარეთის არმიის გასვლის შემდეგ, მაკედონიიდან გავიდა გერმანული არმიაც. ამ ტერიტორიაზე აღდგა საბერძნეთისა და იუგოსლავიის კონტროლი.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
ბისერიკანი

**ბისერიკანი** () — სოფელი მოლდოვაში, გლოდენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 190 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:გლოდენის რაიონის სოფლები
ჩრდილო-ცენტრალური პროვინცია

**ჩრდილო-ცენტრალური პროვინცია** ( *Uturumeda Palata*,  *Wada Maththiya Maakaanam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. მოიცავს ანურადჰაპურისა და პოლონარუვის ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ანურადჰაპურა. დასახლებულია მეჩხერად. იგი ფართობის მხრივ პირველ ადგილზეა, თუმცა მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით – მერვეზე. პროვინციის ეკონომიკა სუსტადაა განვითარებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* North Central Province Provincial Council 
* Cities in North Central province 

კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
ცენტრალური პროვინცია (შრი-ლანკა)

**ცენტრალური პროვინცია** ( *Madhyama Palata*,  *Malaiyakam Maakaanam*) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. მოიცავს კანდის, მატალესა და ნუვარა-ელიას ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანდი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Central Provincial Council Sri Lanka 
* Office of the Council Secretary - Central Provincial Council Sri Lanka 
* Cheief Secretary's Office - Central Provincial Council Sri Lanka 
* Cities in Central province  

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
მირჩა სნეგური

**მირჩა სნეგური** ( დ. 17 იანვარი, 1940, ტრიფანეშტი, მოლდოვა) — მოლდოვის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი (1991-1997 წწ.)

1956 წელს დაამთავრა სოფელ ფრუმუშიკის საშუალო სკოლა. 1961 წელს დაამთავრა კიშინიოვის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტი. 1961-1968 წლებში მუშაობდა სოფელ ლუნგის აგრონომად, შემდეგ მოლდავეთის სსრ-ის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. 1981-1990 წლებში სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობაზეა. 1990 წელს უალტერნატივო არჩევნებში აირჩიეს მოლდავეთის სსრ-ის პრეზიდენტად. 1991 წლის 23 მაისს ქვეყანას ეწოდა მოლდოვა. ახალი საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად 1991 წლის 8 დეკემბერს კვლავ პრეზიდენტად აირჩიეს. 1996 წლის არჩევნების პირველ ტურში მირჩა სნეგურმა მიიღო ხმების 38,7 %, ხოლო პეტრე ლუჩინსკიმ 27,7 %. მეორე ტურში ლუჩინსკიმ მიიღო ხმების 54,02 %, ხოლო სნეგურმა 45,98 %. 

მირჩა სნეგურის შვილია ნატალია გერმანი, მოლდოვის საგარეო საქმეთა და ევროპული ინტეგრაციის მინისტრი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* მირჩა სნეგურის ბიოგრაფია მოლდოვის პრეზიდენტის საიტზე 

კატეგორია:მოლდოვის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
პეტრე ლუჩინსკი

**მირჩა სნეგური** (; დ. 27 იანვარი, 1940, რედულენიი-ვეკი, მოლდოვა) — მოლდოვის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი (1997-2001 წწ.).

დაიბადა 1940 წელს სოფელ რედულენიი-ვეკში. 1962 წელს დაამთავრა კიშინიოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1992-1993 წლებში მოლდოვის რესპუბლიკის სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო რუსეთში. 1993-1997 წლებში მოლდოვის მე-12 და მრ-13 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარეა 1996 წელს აირჩიეს მოლდოვის პრეზიდენტად. მისი მმართველობის დროს გაგრძელდა მირჩა სნეგურის დროს დაწყებული რეფორმები. 2001 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ხმების 50,07 % მიიღო მოლდოვის კომუნისტურმა პარტიამ. საპრეზიდენტო არჩევნებზე კი პარლამენტმა ვლადიმერ ვორონინი აირჩია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* პეტრე ლუჩინსკის ბიოგრაფია 

კატეგორია:მოლდოვის პრეზიდენტები
კატეგორია:მოლდოვის პარლამენტის თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გივი გაჩეჩილაძე

**გივი რაჟდენის ძე გაჩეჩილაძე** (დ. 5 აგვისტო, 1914, თბილისი — გ. 9 თებერვალი, 1974, იქვე) — ქართველი მთარგმნელი, პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. გ. გაჩეჩილაძემ ჯერ კიდევ ახალგაზრდამ, 22 წლისამ, თავის ორ დიდ მოძღვარს, შალვა ნუცუბიძესა და ერეკლე ტატიშვილს, წარუდგინა ინგლისურად დაწერილი სადიპლომო შრომა ჯორჯ ბაირონის შემოქმედებაზე. ამ შრომის ქართული ვარიანტი 1938 წელს უნივერსიტეტმა დასტამბა შ. ნუცუბიძის რედაქტორობით.

მთარგმნელობითი მოღვაწეობა გ. გაჩეჩილაძემ სტუდენტობისას დაიწყო და გაამდიდრა ქართული ლიტერატურა შექსპირის, ბაირონის, შელის, ბერნსის, კიტსის, კიპლინგის, თომას მურის, ლონგფელოს, გოეთეს, ჰიუგოს, პუშკინის, ტიუტჩევის, შევჩენკოს, ბლოკის, ბრიუსოვის, ბაჟანისა და სხვათა შესანიშნავი თარგმანებით. მისი რედაქტორობით გამოიცა შექსპირის თხზულებათა ექვსტომეული ქართულ ენაზე.

გივი გაჩეჩილაძეს ღრმად ჰქონდა დამუშავებული მხატვრული თარგმნის თეორიის საკითხები. ამ პრობლემას მიუძღვნა მკვლევარმა მრავალი ნაშრომი, მათ შორის: „მხატვრული თარგმნის თეორიის საკითხები. რეალისტური თარგმნის პრობლემა“ და „მხატვრული თარგმანი და ლიტერატურული ურთიერთობანი“. ეს უკანასკნელი 1972 წელს გამოიცა მოსკოვში და თარგმნილია უცხო ენებზე.

1962 წლიდან სათავეში ედგა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ინგლისური ფილოლოგიის კათედრას.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 99, თბ., 1994

 
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი   9 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1982)
ბარბარე გამრეკელი

**ბარბარე (ბაბო) ალექსანდრეს ასული** (დ. 3 ივნისი, 1893, ქუთაისი — გ. 15 ოქტომბერი, 1970, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი. ქართველი მომღერლის დავით გამრეკელისა და რეჟისორ ბორის გამრეკელის და.

## ბიოგრაფია
მან სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1913 წელს მოსკოვში კოტე მარჯანიშვილის ხელმძღვანელობით ე. წ. „თავისუფალ თეატრში“ 1916 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და მუშაობდა ქუთაისისა და თბილისის თეატრებში.

ბაბო გამრეკელის თეატრალური ცხოვრება შემთხვევით არ დაწყებულა. ეფემია მესხი იყო ბაბოს დეიდა და მისდამი განსაკუთრებულმა სიყვარულმა განაპირობა ქალიშვილის მომავალი. მოსკოვამდე ბაბოს ოჯახი ცხოვრობდა ბაქოში და ჯერ კიდევ ბავშვი, მონაწილეობდა იქაური ქართული თეატრის წარმოდგენებში. საქართველოში დაბრუნებული ნიჭიერი ახალგაზრდა თეატრალურ მოღვაწეობასთან ერთად, მეცადინეობს თბილისის კონსერვატორიაში ვოკალურ განყოფილებაზე. 1916 წელს საფრანგეთიდან ჩამოვიდა რეჟისორი გიორგი ჯაბადარი, რომელმაც თბილისში საფუძველი ჩაუყარა დრამატულ სტუდიას. აქ სწავლობდნენ ვერიკო ანჯაფარიძე, მიხეილ  ჭიაურელი, აკაკი ვასაძე და მასთან ერთად ბარბარე გამრეკელი. 1920 წლიდან იგი სახელმწიფო დრამის თეატრის (ყოფილი არტისტული საზოგადოების თეატრი, რომელსაც 1921 წლის 25 ნოემბერს ეწოდა შოთა რუსთაველის სახელი) მსახიობია. დაახლოებით 6 წლის განმავლობაში მას უხდებოდა კოტე მარჯანიშვილთან მოღვაწეობა. 1928 წლიდან წელიწადნახევარი ბაბო გამრეკელი მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრშია. შემდეგ იგი ისევ კოტე მარჯანიშვილის თეატრს უბრუნდება, სადაც სულ 42 წელი იღვაწა. 1948 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ამავე თეატრის მუზეუმისა და ბიბლიოთეკის გამგე.

ქართულ თეატრში ბაბო გამრეკელმა შექმნა დაუვიწყარი სახები: ელენე (მარიკა ბარათაშვილი „მარინე“), ელისაბედი (ვასო პატარაიას „სანაპიროზე“), ხლოპოვის ცოლი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“), ჰორტეზია (კარლო გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“), გრაფინია ალმავივა (პიერ ბომარშე „ფიგაროს ქორწინება“), მარეხი (ზურაბ ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“), აგრაფინა (შალვა დადიანის „გუშინდელნი“), ისახარ (ალექსანდრე სუმბათაშვილი-იუჟინის „ღალატი“) და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 95,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
მარიამ თათეიშვილი

**მარიამ გარიყული** (ნამდვილი სახელი *მარიამ ლუკას ასული თათეიშვილი-რატიანისა*) (დ. 20 მარტი, 1883, პატარა გუბი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 თებერვალი, 1960, თბილისი) — ქართველი მწერალი. 

## ბიოგრაფია
შემოქმედებითი მოღვაწეობა თეატრში დაიწყო. მსახიობობდა ავჭალის სახალხო თეატრსა და ქუთაისის თეატრში. მისი ლიტერატურული დებიუტი შედგა 1905 წელს, როცა დაიბეჭდა მოთხრობა „ცხოვრების მსხვერპლი“.  მოთხრობების პირველი კრებული გამოქვეყნა 1928 წელს. დაიმკვიდრა რეალისტი, დემოკრატი მწერლის სახელი, აიმაღლა ხმა სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ.

ადრინდელ მოთხრობებში „ჩვეულებრივი ამბავი“, „ჩინოვნიკი“ (1905), „ბორკილი“ (1906), „ახალი მასწავლებელი“, „ჰონორარი“, „ჯაშუში“ (1907) ის ასახავდა მშრომელი ხალხის ბრძოლას უსამართლობის წინააღმდეგ. მისი შემდგომი რომანები „ანარეკლი“ (1933) და „გარღვეული მიჯნა“ (1933-1937) და წერილია საბჭოთა ოიკუპაციის შემდეგ და ასახავს ახალ რეალობას. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდს ეხება მოთხრობა „ახალი განთიადი“ (1951).

მ. გარიყული ავტორია აგრეთვე მრავალი საბავშვო მოთხრობისა. აღსანიშნავია კრებული „მამაცი ცქვიტა“ (1961).

სიცოცხლის ბოლო წლებში მწერალმა დაწერა მოგონებათა წიგნი „განვლილი გზა“, სადაც მოთხრობილია ავტორის ცხოვრებაზე, გაცოცხლებულია უახლესი წარსული და გამოჩეილი მოღვაწეები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ე., „საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921), ენციკლოპედია-ლექსიკონი“, უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 176, თბ., 2018 წელი;

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 98, თბ., 1994.

## რესურსები ინტერნეტში
* გარიყული მარიამ ლუკას ასული — ენციკლოპედია „საქართველო“

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  20 მარტი 
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გაბესკირია

საკუთარი სახელი **გაბესკირია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიზო გაბესკირია — კინორეჟისორი
*გურამ გაბესკირია — სპორტის და პოლიტიკური მოღვაწე 
* ვიქტორ გაბესკირია — პოეტი და დრამატურგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სეგერსენი

**სეგერსენი** (ასევე **სეხერსენი**) — ნუბიის მმართველი (წინამძღოლი), წარმოშობით ძველი ეგვიპტელი ან ნუბიელი. სეგერსენი იყო კონკურენტი მმართველი, მეფობდა მეთერთმეტე დინასტიის მმართველობის დასასრულს და მეთორმეტე დინასტიის მმართველობის დასაწყისს, იმეფა შუა სამეფოს პერიოდის დროს.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტის ისტორია, ნაწილი პირველი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
სისხლის მიმოქცევის სისტემა

მინი|ადამიანის სისხლის მიმოქცევის სისტემა

**სისხლის მიმოქცევის სისტემა** — ცხოველური ორგანიზმების (მათ შორის ადამიანის) სხეულის იმ ნაწილების ერთობლიობა, რომლებითაც ხორციელდება სისხლის მიმოქცევა. ცხოველთა ევოლუციის ადრეულ საფეხურებზე სისხლის მიმოქცევის სისტემის ფუნქციას ასრულებდა ე. წ. გასტროვასკულარული სისტემა მომნელებელი სისტემის ფუნქციასთან ერთად (ნაწლავღრუიანები); შემდეგ ცირკულაცია ხორციელდებოდა სხეულის პირველადი ღრუს ამომვსებ ქსოვილში (პარენქიმა) არსებული ნაპრალებისა და ღრუების (ლაკუნები და სინუსები) მეშვეობით, რომლებშიც მოძრაობს ქსოვილური სითხე (ბრტყელი ჭიები). ამ ნაპრალებმა თანდათანობით შეიძინეს საკუთარი კედელი და იქცნენ სისხლძარღვებად, რომლებიც უკვე ნამდვილ სისხლის მიმოქცევის სისტემას შეადგენდნენ. ცხოველთა ნაწილს (ჭიების უმრავლესობა, მოლუსკები, ფეხსახსრიანები, კანეკლიანები, უმდაბლესი ქორდიანები და სხვა) სისხლძარღვები ეხსნება უშუალოდ ქსოვილებსა და ორგანოთა შორის. ამის გამო სისხლის მიმოქცევის სისტემაში სისხლისა და ქსოვილური სითხის ნარევი (ჰემოლიმფა) ცირკულირებს (ღია სისხლის მიმოქცევის სისტემა); მეორე ნაწილს სისხლძარღვები ერთმანეთთან დაკავშირებული აქვთ კაპილარების წნულებით, რის გამოც სისხლი იზოლირებულია ქსოვილური სითხისაგან, აღარსად ერევა მას და მისი კავშირი ქსოვილებთან დიფუზიით ხორციელდება (დახშული სისხლის მიმოქცევის სისტემა). თავდაპირველად სისხლის მიმოქცევის სისტემაში ჰემოლიმფისა და სისხლის ცირკულაცია მიმდინარეობდა პასიურად — სხეულის მოძრაობისას მისი ცალკეული ნაწილების შეკუმშვა-მოდუნებით. შემდეგ იგი გააქტიურდა, თვით სისხლძარღვთა კედელში გაჩნდა კუნთოვანი შრეები და მათმა ცალკეულმა უბნებმა შეიძინა პულსაციის უნარი, თანაც, სისხლძარღვებში განვითარდა სპეციალური სარქველები, რაც უზრუნველყოფდა სისხლისა და ჰემოლიმფის მხოლოდ ერთი მიმართულებით დენას. შემდეგ სისხლის მამოძრავებელი ფუნქცია დაეკისრა მხოლოდ ერთ-ერთ მთავარ სისხლძარღვს, ბოლოს კი მის მხოლოდ ერთ უბანს, რომელიც პროგრესულად განვითარდა და ჩამოყალიბდა გული. გულის წარმოქმნას თან დაერთო სისხლის მამოძრავებელი სისტემის დიფერენცირება არტერიულ სისტემად, რომელსაც შეადგენდნენ არტერიები და ვენურ სისტემად, რომელსაც ვენები ქმნიან. სისხლძარღვების ერთობლიობას, რომლითაც სისხლი გულიდან გადის და იქვე ბრუნდება, სისხლის მიმოქცევის წრეები ეწოდება. ფილტვებით მსუნთქავ ცხოველებს აქვთ 2 წრე — დიდი (მთელი სხეულისათვის) და მცირე (ფილტვებისათვის); დანარჩენებს კი მხოლოდ დიდი წრე გააჩნიათ. დიდი წრით გულში ვენური სისხლი მიდის, მცირე წრით არტერიული; ამიტომაც თუ გული არაა გაყოფილი არტერიულ და ვენურ ნაწილებად (მაგ., აფიბიებში), მასში სისხლი შერეულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გულ-სისხლძარღვთა სისტემა
სონბეფი

**მეჰიბტავი სეხემკარა ამენემჰატ სონბეფი** (ასევე **ამენემჰატ სენბეფი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) XIII დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მიხედვით მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1800 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1796 წელს. თუმცა არსებობს სხვა ცნობებიც, რომელთა მიხედვითაც სონბეფის მმართველობა ძვ.წ. 1799 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1795 დასრულდა, ცნობილია, რომ ამენემჰატ სენბეფმა 4 წელი იმეფა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია 
* ეგვიპტის XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ნეფერიტ II

**ნეფერიტ II** (ასევე **ნეფაარუდ II**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეცხრე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა გვიანი პერიოდის დროს. ნეფერიტ II ეგვიპტის სამეფო ტახტზე მამის ფარაონ აჰორისის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 380 წელს. მმართველობის დაწყებიდან ოთხვი თვის შემდეგ ნეფერიტი II მომავალმა ფარაონმა ნექტანებ I-მა ტახდიდან ჩამოაგდო და მოკლა. ნეფერიტ II-ის გარდაცვალებასთან ერთად ეგვიპტეში დასრულდა ოცდამეცხრე დინასტიის მმართველობა და დაიწყო ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოცდამეცხრე დინასტია 
* ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტია
* ეგვიპტის ისტორია: XXIX დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეცხრე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 380
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია