open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბაჰავალნაგარი

**ბაჰავალნაგარი** () — ქალაქი პაკისტანში, პენჯაბის პროვინციის ბაჰავალნაგარის რაიონის დედაქალაქი. ქალაქი ბაჰავალნაგარი არის ამავე სახელწოდების რაიონისა და თეჰსილის (ადმინისტრაციული ერთეული პაკისტანში) ცენტრი. ბაჰავალნაგარი არის პაკისტანის 39-ე ყველაზე დიდი ქალაქი მოსახლეობის რაოდენობით 2023 წლის აღწერის მონაცემების მიხედვით. ბაჰავალნაგარის ძველი სახელი იყო როჯანვალი/უბჰა. 1904 წელს ბაჰავალნაგარი უწოდეს ბაჰავალ ხან V-ის, ბაჰავალპურის სამთავროს მმართველის პატივსაცემად, ბაჰავალპური მოიცავდა დღევანდელ ბაჰავალპურის, ბაჰავალნაგარისა და რაჰიმ-იარ-ხანის რაიონებს. ქალაქი მდებარეობს ლაჰორიდან 262 კმ-ზე სამხრეთით და დაახლოებით 175 კმ-ზე აღმოსავლეთით ბაჰავალპურიდან. მდინარე სუტლეჯი გაედინება ქალაქის ჩრდილოეთით დაახლოებით 6 მილის დაშორებით.

## ისტორია
ბაჰავალნაგარი, რომელიც თავდაპირველად ცნობილი იყო როჯანვალის სახელით, წარმოადგენდა პატარა დასახლებას, რომელიც შედგებოდა რამდენიმე ქოხისა და უბნისგან. სოფელი როჯანვალი დღესაც არსებობს რკინიგზის სადგურიდან დაახლოებით 1,5 მილის დაშორებით. ბაჰავალნაგარი მდებარეობს დელი-მულტანის ისტორიულ გზაზე, რომელიც აშენებული იყო ინდოეთის მუსლიმი იმპერატორის, შერ შაჰ სურის მიერ. ბაჰავალნაგარის ირგვლივ მდებარე რეგიონი ყოფილი მუღალის იმპერიის მულტანის პროვინციის ნაწილი იყო.

1895 წელს აქ დაარსდა რკინიგზის სადგური და დაარქვეს როჯანვალის რკინიგზის სადგური. იგი იყო კვანძი ბაჰავალნაგარსა და ბატინდას შორის და ახლა აკავშირებს ამრუკასა და ფორტ-აბას. დაყოფამდე იგი იყო ძალიან დატვირთული კვანძი. მატარებლები მიემართებოდნენ ყარაჩიდან დელისკენ და პირიქით ბაჰავალნაგარის გავლით. აქ იყო ლოკომოტივების დეპო და ორი სარეკრეაციო ინსტიტუტი.

## განათლება
ბაჰავალნაგარის წიგნიერების დონე 25 %-ზე ნაკლებია, ხოლო უმუშევრობის დონე 25 %-ზე მაღალია. რადგან ამ ქალაქში წიგნიერების დონე არაა საკმარისი, სახელმწიფო ინსტიტუტები მოსახლეობას სთავაზობენ თავიანთ მომსახურებას წიგნიერების დონის ასამაღლებლად. ბაჰავალნაგარში ასევე მდებარეობს ისლამის უნივერსიტეტის სამხარეო კამპუსი.

## სპორტი
ჰაიდერის სტადიონი არის, როგორც ქალაქ ბაჰავალნაგარის, ისევე ბაჰავალნაგარის რაიონის უდიდესი სტადიონი.

## კლიმატი
ბაჰავალნაგარს აქვს სემი-არიდული კლიმატი ძალიან ცხელი ზაფხულებითა და მსუბუქი ზამთრებით. ნალექები ძირითადად მოდის მუსონების სეზონში ივნისიდან სექტემბრამდე, თუმცა ზოგჯერ წვიმს თებერვლიდან აპრილამდე პერიოდშიც. წლების განმავლობაში, გლობალურმა კლიმატურმა ცვლილებებმა ისეთივე გავლენა მოახდინა ბაჰავალნაგარზე, როგორც დედამიწის ნებისმიერ სხვა ადგილზე.  მუსონი შეიძლება ძლიერი იყოს და გამოიწვიოს წყალდიდობები. 

## სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის ქალაქები
ჯეიკ პოლი

**ჯეიკ ჯოზეფ პოლი** (დ. 17 იანვარი, 1997) — ამერიკელი პროფესიონალი მოკრივე, მსახიობი და იუთუბერი. მან კარიერა დაიწყო Vine-ზე ვიდეოების გამოქვეყნებით 2013 წლის სექტემბერში, დააგროვა 5.3 მილიონი გამომწერი და 2 მილიარდი ნახვა. როგორც მსახიობი, მან ითამაშა დირკ მანის როლი Disney Channel-ის სერიალში *Bizaardvark* (2016–2018). პოლმა შექმნა თავისი იუთუბ არხი 2014 წლის მაისში და დაიკავა ადგილი Forbes-ის სიაში, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი იუთუბერი 2017, 2018, 2021 და 2023 წლებში. იგი ასევე მოხვდა 2022 წლის Forbes-ის მსოფლიოს ყველაზე მაღალანაზღაურებადი სპორტსმენების სიაში.

## ადრეული ცხოვება
პოლი დაიბადა კლივლენდში, ოჰაიო და გაიზარდა უესტლეიკში, უფროს ძმასთან ლოგანთან ერთად, რომელიც ასევე არის იუთუბერი და ინტერნეტ პიროვნება. მათ დაიწყეს საკუთარი თავის გადაღება, როდესაც ჯეიკი ათი წლის იყო. მათი მშობლები არიან პამელა ენ სტეპნიკი (გვარად მერედიტი) და რეალტორ გრეგორ ალან პოლი.

## კრივის კარიერა
პოლის კრივის კარიერა 2018 წლის აგვისტოში დაიწყო, თეთრსაყელოიანი კრივის მატჩით, დეჯი ოლატუნჯის წინააღმდეგ, რომელშიც მან ტექნიკურ ნოკაუტში ჩააგდო. მისი დებიუტი პროფესიონალურ კრივში შედგა AnEsonGib-ის წინააღმდეგ, 2020 წლის იანვარში. მოგვიანებით იგი დაუპირისპირდა და დაამარცხა ყოფილი კალათბურთელი ნეიტ რობინსონი, ყოფილი MMA-ის მებრძოლები: ბენ ასკრენი, ტაირონ ვუდლი (ორჯერ), ანდერსონ სილვა და ნეიტ დიასი, ხოლო პროფესიონალი მოკრივეები: ანდრე ავგუსტი და რაიან ბურლანდი. 2023 წლის თებერვალში, პოლმა წააგო ტომი ფიურისთან მსაჯთა გადაწყვეტილებით, თავის პირველ ბრძოლაში აქტიურ პროფესიონალ მოკრივესთან. 2021 წელს პოლმა დააარსა *"Most Valuable Promotions"*, კრივის პრომოუშენი თავის მრჩეველ ნაკისა ბიდარიანთან ერთად და დააარსა Anti Fund, სარისკო კაპიტალის ფირმა ჯეფრი ვუსთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში
*BoxRec

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნასუჰი ბუხარი

**ნასუჰი სალიმ ალ-ბუხარი** (   1881, დამასკო, ოსმალეთის იმპერია — 1 ივლისი, 1961, დამასკო, სირია ) — სირიელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, მოქმედი პირი. სირიის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი, სირიის პრემიერ მინისტრი, სხვადასხვა დროს ხელმძღვანელობდა რიგ სამინისტროებს.

## ბიოგრაფია 
### პირადი ცხოვრება 
ნასუჰი ბუხარი დაიბადა და გაიზარდა დამასკოში, პოლიტიკური აქტივისტების ოჯახში. მისი მამა, სალიმ ალ-ბუხარი, იყო რელიგიური ლიდერი, ამავე დროს, ეწეოდა  ანტისამთავრობო საქმიანობას, რის გამოც დააპატიმრეს 1915 წელს. ნასუჰის ძმა ჯალალი იყო ეროვნული აქტივისტი. იგი სიკვდილით დასაჯა ოსმალეთის ხელისუფლებამ 1916 წელს.

სწავლობდა სტამბოლის სამხედრო აკადემიაში, შემდეგ მსახურობდა ოსმალეთის არმიაში, ეკავა რამდენიმე ოფიციალური თანამდებობა მექასა და მედინაში . პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა რუსეთის ფრონტზე, ტყვედ ჩავარდა და ციმბირში გადაასახლეს. მან გაქცევა მოახერხა და მანჯურიის, ჩინეთისა, იაპონიის გავლით  შეერთებულ შტატებში გადავიდა, ხოლო იქიდან  სტამბოლში დაბრუნდა. გარკვეული პერიოდის მერე კვლავ წავიდა რუსეთის ფრონტზე, შემდეგ პალესტინაში გაემგზავრა, სადაც ომის დასრულებამდე მეთაურობდა დივიზიას.  

### პოლიტიკური საქმიანობა 
ოსმალეთის იმპერიის დამარცხების შემდეგ იგი გახდა მეფე ფეისალის მოკავშირე, რომელმაც მცირე ხნით მართავდა სირიას. ის ჯერ მსახურობდა ალეპოში არმიის ნაწილებში, შემდეგ ხელმძღვანელობდა სამხედრო კონსულტაციების ბიუროს და 1920 წლის იანვარში დაინიშნა ეგვიპტეში სამხედრო ატაშედ. მისი კაიროში ყოფნის დროს საფრანგეთის ჯარებმა დაიკავეს დამასკო და გამოცხადდა საფრანგეთის სამანდატო რეჟიმი.

ნასუჰი ბუხარს ეკავა მაღალი თანამდებობები სირიის ხელისუფლებაში.  იყო  სამხედრო საქმეთა მინისტრი ჰაკი აზემის მთავრობაში (1920 წლის დეკემბერი — 1922 წლის ივნისი), სოფლის მეურნეობის მინისტრი აჰმად ნამის მთავრობაში (1926-1928), პრემიერ მინისტრი ჰაშიმ ალ-ათასის პრეზიდენტობის დროს (1939), განათლების მინისტრი და თავდაცვის მინისტრი სადალაჰ ალ-ჯაბირის მთავრობაში პრეზიდენტ შუქრი კუათლის დროს. (1943 წლის აგვისტო — 1944 წლის ნოემბერი). ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად ყოფნისას მისი საქმიანობის ერთ-ერთ ძირითად მიმართულებას წარმოადგენდა ფრანგულ მხარესთან წინასწარი მოლაპარაკებები ამ უკანასკნელის მიერ სირიის დამოუკიდებლობის 1936 წლის ხელშეკრულების რატიფიცირებასთან დაკავშირებით. მან უარყო საფრანგეთის მოთხოვნები (კერძოდ, საფრანგეთის სამხედრო ინფრასტრუქტურის ნაწილის უზრუნველყოფა) და როდესაც მოლაპარაკებების წარმოების პროცესში ვერ შეძლო, ჩიხიდან გამოსვლა, გადადგა. 1939 წლის 7 ივლისიდან 9 ივლისამდე იყო სირიის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.

1945-1946 წლებში აქტიურ მონაილეობას იღებდა  სირიის არმიის შექმნაში და დაჟინებით მოითხოვდა საყოველთაო გაწვევის შემოღებას, მაგრამ მის მიერ შემოთავაზებული ზომები უკიდურესად არაპოპულარული იყო, რამაც შეასუსტა  მისი პოლიტიკური პოზიციები.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ნასუჰი ბუხარი ჩამოსცილდა პოლიტიკას. იგი გარდაიცვალა 1961 წლის 1 ივლისს.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* სირიის პრემიერ მინისტრების სია
* საფრანგეთის მანდატი სირიასა და ლიბანში

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:სირიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:სირიის პრეზიდენტები
ოქროსფერი მეჭვავია

**ოქროსფერი მეჭვავია** () — ფრინველი მეჭვავიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძეა 250–300 მმ, მასა დაახლ. 200 გრამი. აგებულება პროპორციულია, ნისკარტი სწორი, შედარებით მოკლე. ტანის ზედა ნაწილი ოქროსფერ-ჭრელია; ქვედა — შავი, ზედა ნაწილისგან გამოყოფილია ვიწრო თეთრი ზოლით, რომელიც შუბლიდან იწყება და კისრის გავლით გვერდებზე გადადის. დედალი უფრო მკრთალია, მუცელზე თეთრი ლაქებით; ზამთარში შავი ფერი იცვლება ოქროსფერ-კვამლათი. იღლიის ბუმბულები თეთრია.

ოქროსფერი მეჭვავია ბუდობს ევრაზიის ჩრდილოეთ ნაწილში, გრენლანდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილიდან იაკუტიის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილამდე. ბინადრობს მთების სუბალპურ სარტყელში, ტუნდრაში, ტყეტუნდრაში; ტორფის ხავსებიანი ჭაობებით სამხრეთში აღწევს ტყის ზონის სიღრმეში. იზამთრებს სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, კასპიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე. ძირითადად იკვებება უხერხემლო ცხოველებით. მონოგამიური ფრინველია. ბუდობენ განცალკევებულ წყვილებად, ზამთარში გუნდებად არიან. ბუდეს არაღრმა ორმოს სახე აქვს, რომელიც ამოფენილია მცირეოდენი ხავსით, ფოთლებითა და ბალახით. დებს 4 კვერცხს. კრუხობს ორივე მშობელი. გამოჩეკიდან თითქმის უმალვე ნაშიერები ბუდეს ტოვებენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:მეჭვავიასებრნი
კატეგორია:ევროპის ფრინველები
გევხარ კაზიევა

**გევხარ კაზიევა** (; დ. 1887, ტფილისი — გ. 1960, ირანის აზერბაიჯანი) — პირველი პროფესიონალი აზერბაიჯანელი მსახიობი (პირველი როლი შეასრულა 1906 წელს). იგი გამოდიოდა ფსევდონიმით გეიარჩინი ().

## ბიოგრაფია
გევხარ კაზიევა დაიბადა 1887 წელს ტფილისში დიდგვაროვან ოჯახში. დაამთავრა ტფილისის ამიერკავკასიის გოგონათა ინსტიტუტი, მიიღო განათლება რუსულ და აზერბაიჯანულ ენებზე.

ბაქოში აზერბაიჯანული თეატრის მუზეუმში მოწყობილია კაზიევასადმი მიძღვნილი კუთხე.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობი ქალები
ფრანსუა პიერ-ალიპი

**ფრანსუა პიერ-ალიპი** (11 აპრილი, 1886 წ. – 5 თებერვალი, 1956 წ.) — ფრანგი სამოქალაქო მოსამსახურე და თანამდებობის პირი, თავდაპირველად, კოლონიურ ადმინისტრაციაში, ხოლო მოგვიანებით - პრეფექტი.

## ბიოგრაფია 
პიერ-ალიპი იყო ფრანგული ინდოეთის დეპუტატის, ლუის პიერ-ალიპის (1846–1906 წწ.) ძმისშვილი (1881 წლიდან 1898 წლამდე).

### კოლონიური ადმინისტრაცია 
ფრანსუა პიერ-ალიპი შეუერთდა კოლონიურ ადმინისტრაციას 1906 წელს, როგორც რეიუნიონის გუბერნატორის შტაბის უფროსი, შემდეგ 1908 წელს საფრანგეთის დასავლეთ აფრიკაში (AOF) ადგილობრივი საქმეების ჩინოვნიკი. მოგვიანებით, 1915 წლამდე პიერ-ალიპი ჟორჟ ბუსენოტთან ერთად აწარმოებდა პერიოდულ გამოცემას *La Presse coloniale.* 1914-1916 წლებში პიერ-ალიპი იყო სახელმწიფო მდივნის მოადგილე სახვითი ხელოვნების საკითხებში, ხოლო 1916–17 წლებში კოლონიების მინისტრის შტაბის უფროსის მოადგილე. 1918 წელს პიერ-ალიპი გახდა რესპუბლიკის კომისრის მოადგილე დასავლეთ აფრიკაში. 1922 წელს პიერ-ალიპი გაემართა ფრანგულ-აბისინური სინდიკატის ოფიციალური მისიით ეთიოპიაში და 1923 წელს დაბრუნების დროს, მონაწილეობა მიიღო ფრანგულ გუნდში, რომელიც მხარს უჭერდა ეთიოპიის წევრობას ერთა ლიგაში. 1924 წელს ფრანსუამ დააორგანიზა ვიზიტი საფრანგეთში იმპერატორ ჰაილე სელასიე I-თან.

ფრანსუა გახდა ლევანტის უმაღლესი კომისრის დელეგატი პარიზში. შემდეგ, ვიშის რეჟიმის შინაგან საქმეთა მინისტრმა, ადრიენ მარკეტის გადაწყვეტილებით, ფრანსუა გახდა ჟირონის პრეფექტი 1940 წლის აგვისტოდან 1942 წლის მაისამდე. როგორც ანრი ფილიპ პეტენის მიმდევარი, ფრანსუამ შეიმუშავა *ნაციონალური რევოლუცია*, რომელშიც ბოშებს, კომუნისტებს და სხვებს ამუშავებდა ბანაკ დე მერინიაკის ბანაკში, შემდეგ კი ნაცისტურ გერმანიას გადასცემდა ჟირონდის სოჟის ბანაკში სიკვდილით დასასჯელად.

თუმცა, მოგვიანებით, ფრანსუა გააძევეს, ხოლო ომის დასასრულს, პასუხისმგებლობას გაექცა, რადგან 1946 წლის 21 ოქტომბერს ბორდოს სასამართლომ *დაუსწრებლად* გამოუტანა სასიკვდილო სასჯელი იმის გამო, რომ „ნებაყოფლობით ითანამშრომლა უცხო ძალების დაზვერვასთან ომის დროს“. მოგვიანებით, ფრანსუა დანებდა და გამოცხადდა სამხედრო პროკურატურაში რეჩერშ-მიდიში, პარიზში და 1955 წლის 20 თებერვალს პარიზის სამხედრო ტრიბუნალმა გაამართლა.
* ფრანცისკის ორდენი

## სქოლიო 
## ბიბლიოგრაფია 
* Bonin, Hubert; Lachaise, Bernard; Taliano-des Garets, Françoise (2007). ''Adrien Marquet, les dérives d'une ambition : Paris, Bordeaux, Vichy (1924-1955)* (in French). Éditions Confluences.
* Michel, Marc (2003). *Les Africains et la Grande Guerre : l'appel à l'Afrique (1914-1918)* (in French). Paris: Éditions Karthala. .
* Monin, Boris (2013). *Le voyage du ras Tafari en Europe (1924): entre espoirs d'indépendance et réalités coloniales* (in French). Paris: Éditions De Boccard. .
* Prijac, Lukian (2012). *Lagarde l'éthiopien, le fondateur de Djibouti (1860-1936)'' (in French). Paris: L'Harmattan. .

კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კატეგორია:დაბადებული 1886
აქსარაის მუზეუმი

**აქსარაის მუზეუმი** () — მუზეუმი აქსარაიში, აქსარაის პროვინცია, თურქეთი.

მუზეუმი მდებარეობს სახელმწიფო გზაზე  D.750-ზე, რომელიც აქსარაის სამხრეთ თურქეთთან აკავშირებს. პირველი სამუზეუმო კოლექცია დაარსდა ზინჯირიე მედრესეში 1969 წელს. 2014 წელს გაიხსნა ახალი მუზეუმის შენობა. მუზეუმში დაცულია 15639 ექსპონატი. 

მუზეუმს 10 200 კვადრატული მეტრი ღია და 2 400 კვადრატული მეტრი დახურული ფართობი აქვს. სამსართულიანი შენობის ზოგადი იერი ჰგავს აქსარაის სელჩუკურ გუმბათებს და ქალაქის აღმოსავლეთით მდებარე გეოლოგიურ ფორმირებებს.

მუზეუმში 15 639 ექსპონატია. მათ შორის არის აქსარაის სტელა — ხეთური ქარის ღმერთის რელიეფიანი წარწერის ქვედა ნახევარი, რომელიც შესრულებულია ლუვიურ ენაზე. გამოფენილია აგრეთვე ბიზანტიური ეპოქის 12 მუმია, მათ შორის 2 კატის მუმია.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1969 წელს დაარსებული მუზეუმები
ზაქარია ანჩელი

**ზაქარია ანჩელი** — IX საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ანჩელი მღვდელმთავარი. 

ცნობილია გიორგი მერჩულის „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებიდან“, რომლის მიხედვითაც ზაქარია გამოირჩეოდა სიწმინდითა და სასწაულთმოქმედებით. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად, მოიხსენიება კლარჯეთის უდაბნოს ღირს მამათა და დედათა (VIII–IX სს.) შორის 5 (18) ოქტომბერს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანჩის საეპისკოპოსო
კატეგორია:IX საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
პიტ ჰეგსეთი

**პიტერ „პიტ“ ბრაიან ჰეგსეთი** (დ. 6 ივნისი, 1980) — ამერიკელი ტელეწამყვანი, ავტორი და ეროვნული გვარდიის ოფიცერი. დონალდ ტრამპის მეორე კაბინეტში დასახელებულია შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივნის კანდიდატად.  2014 წლიდან Fox News- ის პოლიტიკური კომენტატორი და *Fox & Friends Weekend*-ის თანაწამყვანი 2017 წლიდან 2024 წლამდე,   მანამდე - იყო *Vets for Freedom* და *Concerned Veterans for America*-ს აღმასრულებელი დირექტორი.

ჰეგსეთი აქტიურად იყო ჩართული კონსერვატიულ პოლიტიკასა და რესპუბლიკურ პარტიაში ჯერ კიდევ პრინსტონის უნივერსიტეტში სწავლის დროიდან. 2016 წელს მან აქტიურად დაუჭირა მხარი დონალდ ტრამპის საპრეზიდენტო ნომინაციას და ტრამპის პირველი ვადის განმავლობაში იყო მისი დარგობრივი არაოფიციალური მრჩეველი. გავრცელებული ინფორმაციით, ტრამპმა სამი ამერიკელი ჯარისკაცი, რომლებიც ბრალდებულნი ან მსჯავრდებულნი იყვნენ ერაყში მშვიდობიანი მოქალაქეების მკვლელობასთან დაკავშირებულ სამხედრო დანაშაულებში, ჰეგსეთის რჩევით შეიწყალა. ჰეგსეთი, რომელიც სამხედრო სამსახურის დროს გუანტანამოს უბეში ოცეულის მეთაური იყო, იქ მყოფი პატიმრებისადმი მოპყრობას მხარს უჭერდა.

2024 წლის ნოემბერში არჩეულმა პრეზიდენტმა ტრამპმა ჰეგსეთის კანდიდატურა თავდაცვის მდივნის პოსტზე წამოაყენა. 

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის არმიის ოფიცრები
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
ბრუნეის პარლამენტი

**ბრუნეის საკანონმდებლო საბჭო** (მალაიური: Majlis Mesyuarat Negara Brunei, Jawi مجليس مشوارت نڬارا بروني) — ბრუნეის საკანონმდებლო წარმომადგენლობითი ორგანო, რომელიც არის ქვეყნის ეროვნული ერთპალატიანი პარლამენტი. საბჭო ყოველწლიურად იკრიბება მარტში, საკანონმდებლო საბჭოს შენობაში ბანდარ- სერი-ბეგავანში.
300px|მინი|საკანონმდებლო საბჭოს შენობა, ბანდარ-სერი-ბეგავანი, ბრუნეი

## ფუნქციები
საბჭო მიჰყვება თანამეგობრობის სხვა პარლამენტების პრაქტიკას. საბჭოში წარდგენილი ყველა კანონპროექტი გადის სამ მოსმენას. თუმცა, ყველა კანონპროექტი საბჭოში წარდგენამდე წინასწარ უნდა იყოს დამტკიცებული კაბინეტის მიერ. კანონპროექტის მიღების შემდეგ მან უნდა მიიღოს სულთნის თანხმობა კანონპროექტის კანონად გადაქცევაზე.

## შემადგენლობა
ბრუნეის პარლამენტის საბჭო შედგება სულთნის, მეფისნაცვლის, კაბინეტის მინისტრებისა და სამი ტიპის წევრებისგან: ტიტულების მქონე წევრები, ოლქების წარმომადგენლები და გამოჩენილი ბრუნეელების წარმომადგენლები. სულთნის გარდა ყველა წევრს ნიშნავს სულთანი ბრუნეის კონსტიტუციის 24-ე მუხლის შესაბამისად.

2017 წლის 13 იანვრიდან საბჭოში 33 წევრია, მათ შორის 13 კაბინეტის მინისტრი.

## ისტორია
საკანონმდებლო საბჭო 1959 წელს შეიქმნა, რათა შეეცვალა ბრუნეის სახელმწიფო საბჭო, რომელიც არსებობდა 1907 წლიდან, 1959 წლის ბრუნეის კონსტიტუციის 23-ე მუხლის მიხედვით. მისი პირველი შეხვედრა შედგა ლაპაუში 1959 წლის 21 ოქტომბერს. 1984 წელს საბჭომ შეძლო 32 სხდომის ჩატარება; ბოლო — 21-ე შეხვედრა გაიმართა 1984 წლის 12 თებერვალს. სულთანმა ჰასანალ ბოლკიამ მეორე დღეს საბჭო დაშალა. შესაბამისად, საკანონმდებლო უფლებამოსილებები მთლიანად სულთანს ეკუთვნოდა.

ბრუნეის არ ჰქონდა საკანონმდებლო ორგანო 2004 წლის 25 სექტემბრამდე, როდესაც სულთანმა გადაწყვიტა საბჭოს აღდგენა ძველი სისტემის გამოყენებით. ბრუნეის კვლავ ჰქონდა საკანონმდებლო ორგანო. სულთანმა საბჭო ისევ დაითხოვა 2005 წლის 1 სექტემბერს და მეორე დღეს აღადგინა საბჭო ბრუნეის კონსტიტუციის შესწორებული ვერსიის საფუძველზე.

უახლესი საკანონმდებლო საბჭო მოწვეულ იქნა სულთანის მიერ 2004 წლიდან 2011 წლის 15 მარტამდე.

ოლქების მოადგილეებს სულთანი ნიშნავს სოფლის მეთაურთა და ქალაქების (მუკიმების) პინგიულებს შორის. რომლებსაც 2010 წლიდან ირჩევენ უშუალოდ მათი რეგიონის მოსახლეობა.

## საკანონმდებლო საბჭოს შენობა
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ეს იყო პირველი შემთხვევაა, როცა საბჭოს სხდომა 2008 წლის 4 მარტს პარლამენტის ახალ დიდ შენობაში გამართა, რომლის მშენებლობა დაიწყო 2005 წლის მარტში მე-8 ეროვნული განვითარების გეგმის მიხედვით. საკანონმდებლო საბჭოს ახალი შენობა სულთანმა საზეიმოდ გახსნა და დაათვალიერა საპატიო დაცვის, ბრუნეის სამეფო პოლიციის ძალების (RBPF) თანხლებით. საოფისე ფართის და საკონფერენციო დარბაზის გარდა, შენობას აქვს საბანკეტო დარბაზი, ბიბლიოთეკა, შეხვედრების დარბაზები, აუდიტორიები, სპორტული დარბაზი, VIP ოთახები და სასადილო. მას ასევე შენობის წინ აქვს აღლუმი და პარკინგის კეთილმოწყობილი ტერიტორია და სამი ჰექტარი ტბა. საბჭოს თავჯდომარე, ჯუდინ ასარი, ამტკიცებდა, რომ ახალი სტრუქტურა დაეხმარება საბჭოს შეასრულოს თავისი მისია მთავრობისა და ქვეყნისთვის უკეთესი სერვისების მიწოდების პროცესში, განსაკუთრებით ის, რაც ეხება საიდუმლო საბჭოს, საკანონმდებლო საბჭოსა და მინისტრთა კაბინეტის სხდომებს.

## სქოლიო
კატეგორია:პარლამენტები ქვეყნების მიხედვით
თემო (ფილმი)

**თემო** —  ქართველი რეჟისორის, ლევან ზაქარეიშვილის 1986 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი აღწერს ახალგაზრდების ცხოვრებას 80-იანი წლების საბჭოთა საქართველოში.

## შინაარსი 
სამხედრო-სავალდებულო სამსახურიდან დაბრუნებული თემო დამოუკიდებელი ცხოვრების დაწყებას ცდილობს. ამ გზაზე მას ბევრი განსაცდელი ხვდება — მამის გარდაცვალება, უახლოესი მეგობრის ტრაგიკული აღსასრული, უმუშევრობა, ოჯახური უსიამოვნებები. თუმცა, ცხოვრებისეული შეცდომები და სირთულეები თემოს პიროვნების ფორმირებასა და მორალური პრინციპების ჩამოყალიბებასაც განსაზღვრავს.

## მოქმედი პირები და შემსრულებლები 
* მერაბ ნინიძე (თემო)
* ლალი ანდრონიკაშვილი (ნინო)
* გიორგი ფალავანდიშვილი (სანდრო)
* ირაკლი აფაქიძე (გია)
* მაია აბაიშვილი
* გივი (გურამ) ფირცხალავა
* ვლადიმერ ტყაბლაძე
* ნანა შონია
* კობა კობაიძე
* ბაია (ბარბარე) დვალიშვილი
* კუკური აბრამიშვილი
* კოტე ებანოიძე
* მზია ჯორბენაძე
* ტატიანა ალიოშკინა
* დავით დოლიძე
* ნანა ჭელიძე
* ილო ღლონტი
* რუსლან მიქაბერიძე
* მალხაზ ქვრივიშვილი
* გიორგი (გოგა) პიპინაშვილი

## რესურსები 
ეროვნული ფილმოგრაფია 

## სქოლიო
ტრანსურანული ელემენტი

**ტრანსურანული ელემენტები** — ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში ურანს იქით განლაგებული ქიმიური ელემენტები, რომელთა ატომური ნომერი Z⩾93. ამჟამად ცნობილია შემდეგი ტრანსურანული ელემენტები: ნეპტუნიუმი (_{93}Np), პლუტონიუმი (_{94}Pu), ამერიციუმი (_{95}Am), კიურიუმი (_{96}Cm), ბერკლიუმი (_{97}Bk), კალიფორნიუმი (_{98}Cf), აინშტაინიუმი (_{99}Es), ფერმიუმი (_{100}Fm), მენდელევიუმი (_{101}Md), ნობელიუმი (_{102}No), ლოურენსიუმი (_{103}Lr). ასევე სინთეზირებულია ტრანსაქტინოიდები, რომელთა ატომური ნომერი 104⩽Z⩽118: რეზერფორდიუმი (_{104}Rf), დუბნიუმი (_{105}Db), სიბორგიუმი (_{106}Sg), ბორიუმი (_{107}Bh), ჰასიუმი (_{108}Hs), მეიტნერიუმი (_{109}Mt), დარმშტადტიუმი (_{110}Ds), რენტგენიუმი (_{111}Rg), კოპერნიციუმი (_{112}Cn), ნიჰონიუმი (_{113}Nh), ფლეროვიუმი (_{114}Fl), მოსკოვიუმი (_{115}Mc), ლივერმორიუმი (_{116}Lv), ტენესინი (_{117}Ts) და ოგანესონი (_{118}Og). ასევე იყო მცდელობა ზემძიმე ტრანსურანული ელემენტების უნბინილიუმის (_{120}Ubn), უნბიქვადიუმის (_{124}Ubq) და უნბეჰექსიუმის (_{126}Ubh) სინთეზირებისა.

დედამიწის ასაკთან შედარებით მცირეა მათი ნახევრად დაშლის პერიოდი, რის გამოც დედამიწის ქერქში თითქმის არა გვხვდებიან. მიკრორაოდენობით ბუნებრივ მინერალებში აღმოჩენილია ყველაზე დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მქონე (T1/2 = 8·106 წ). ტრანსურანული ელემენტები, ^{244}Pu, ურანის მადნებში — მხოლოდ ^{237}Np და ^{239}Pu, რომლებიც წარმოიქმნებიან ბირთვული რეაქციების შედეგად.  

პირველი ტრანსურანული ელემენტები Np და Pu სინთეზირებული იყო ბერკლიში (აშშ) ე. მაკმილანისა და გ. სიბორგის ხელმძღვანელობით. ამ ელემენტების აღმოჩენისა და შესწავლისათვის მათ ნობელის პრემია მიიღეს, ცნობილია ტრანსურანული ელემენტების მიღების რამდენიმე მეთოდი; ყველა მეთოდში სამიზნეს დაასხივებენ ნეიტრონებით ან დამუხტული ნაწილაკებით. საწყის ნივთიერებად იღებენ U ან რომელიმე ტრანსურანული ელემენტს. ურანის ნეიტრონებით დასხივებისას შეიძლება მივიღოთ ყველა ტრანსურანული ელემენტი Fm (Z=100) ჩათვლით. ეს მეთოდი არ იძლევა საშუალებას მივიღოთ ბირთვები, რომელთა Z>100. ამის მიზეზია ნეიტრონული ნაკადების არასაკმარისი სიმკვრივე, სწრაფი რადიოაქტიური დაშლა და სხვა. ელემენტი მენდელევიუმი მიღებულია ბირთვული რეაქციებით, რომლებშიც გამოყენებულია მძიმე იონები. უფრო შორეული ტრანსურანული ელემენტების სინთეზისათვის გამოიყენება ორი ტიპის ბირთვული რეაქცია: შერწყმისა და გახლეჩისა. პირველი ტიპის რეაქციებში ხდება სამიზნე ბირთვისა და დამბომბავი იონის სრული შერწყმა და მიღებული შედგენილი ბირთვის ჭარბი ენერგია განიცდის გაბნევას ნეიტრონების „აორთქლების“ შედეგად. ნეიტრონების აორთქლების რეაქციის გარდა მიმდინარეობს რთული ბირთვების გახლეჩის პროცესიც. ისეთი ბირთვებისათვის, რომელთა Z=104-105, გახლეჩის ალბათობა 500-1000-ჯერ აღემატება ერთი ნეიტრონის აორთქლებას. ამიტომ ახალი ელემენტების მიღება ამ მეთოდით რთულია. შემუშავებულია ტრანსურანული ელემენტების სინთეზის მეთოდი, რომელიც ემყარება ბირთვების შერწყმას, სამიზნედ იყენებენ ტყვიას, დამბომბავ იონებად კი – Ar, Ti, Cr. ამ მეთოდით მიღებულ იქნა ტრანსურანული ელემენტები Z=100, 104, 106 და 107. აკადემიკოსმა გ. ფლიოროვმა 1965 წელს შექმნა ტრანსურანული ელემენტების სინთეზის კიდევ ახალი მეთოდი: მძიმე ბირთვების გახლეჩა მძიმე იონების ზემოქმედებით.

## ლიტერატურა
მაიკლ დელი

**მაიკლ სოულ დელი** (დ. 23 თებერვალი, 1965) — ამერიკელი მილიარდერი ბიზნესმენი და ინვესტორი. იგი არის მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ტექნოლოგიური ინფრასტრუქტურის კომპანიის Dell Technologies-ის დამფუძნებელი, თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი. მაიკლი არის მე-10 უმდიდრესი ადამიანი მსოფლიოში, *Bloomberg Billionaires Index*-ის მიხედვით, 2024 წლის მარტის მონაცემებით 124 მილიარდი დოლარის ქონებით. 2023 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით, Forbes-ის თანახმად, მისი წმინდა ქონების დაახლოებით 50 მილიარდი დოლარი იყო გამომუშვებული Dell-ში მისი 50%-იანი წილიდან და VMware-ის 40%-იანი წილიდან, დანარჩენი კი მისი ოჯახის ოფისის DFO Management-ს ეკუთვნის. 2013 წლის იანვარში გამოცხადდა, რომ მან გადაწყვიტა Dell Inc.-ის კერძო ყიდვა 24,4 მილიარდ დოლარად, როგორც ყველაზე დიდი მენეჯმენტის შესყიდვა დიდი რეცესიის შემდეგ. Dell Inc. ოფიციალურად კერძო გახდა 2013 წლის ოქტომბერში, ხოლო შემდეგ კომპანია კიდევ ერთხელ გახდა საჯარო 2018 წლის დეკემბერში.

## რესურსები ინტერნერში
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორე (თანამგზავრი)

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი კორე
**კორე** (), *იუპიტერ XLIX*, *S/2003 J 14* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაის ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
აღმოაჩინა ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით 2003 წლის 8 თებერვალს. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის კლასიფიკაციის მიხედვით, მან მიიღო დროებითი აღნიშვნა S/2003 J 14.. 2007 წელს მას ეწოდა ქალღმერთ პერსეფონის ზედსახელი — „კორე“, ბერძნული მითოლოგიდან.

## ორბიტა 
კორე იუპიტერის ირგვლივ სრულ ბრუნვას აკეთებს საშუალოდ 24 543 000 კმ მანძილზე 779.2 დღეში. კორეს ორბიტის ექსცენტრიულობაა 0.325. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობა 145.0°-ია. იგი შედის პასიფაის ჯგუფში.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
კორეს დიამეტრი დაახლოებით 2 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ით. იგი სავარაუდოდ შედგება სილიკატური ქანებისგან. ყველაზე ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04.

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
ბერქიოი (ბოლუს რაიონი)

**ავდანი** (თურქ. Berkköy) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
1933 წლიდან სოფელს „ბერკკოი“ ეწოდება.

## გეოგრაფია 
სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 3 კმ დაშორებულია.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
პასიფაე (თანამგზავრი)

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი პასიფაე
**პასიფაე**, *პაციფე* (), *იუპიტერ VIII*, *1908 CJ* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის პასიფაე ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
აღმოაჩინა 1908 წლის 27 იანვარს ბრიტანელი ასტრონომის ფილიბერ ჟაკ მელოტის მიერ გრინვიჩის სამეფო ობსერვატორიაში. თავდაპირველად მიენიჭა დროებითი აღნიშვნა 1908 CJ. 1975 წელს მან მიიღო სახელი პასიფაე, კრეტის მეფის მინოსის მეუღლის, მინოტავრის დედის პასიფაის პატივსაცემად. 1955-1975 წლებში მას ზოგჯერ „პოსეიდონსაც“ უწოდებდნენ.

## ორბიტა
პასიფაეს ორბიტას აქვს ძალიან დიდი ექსცენტრიულობა და ასევე ძალიან მიდრეკილია იუპიტერის ეკლიპტიკისა და ბრუნვის სიბრტყეებისკენ. თანამგზავრი ბრუნავს საპირისპირო მიმართულებით — ანუ იუპიტერის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით. მიეკუთვნება პასიფაეს ჯგუფს — თანამგზავრების ჯგუფს მსგავსი პარამეტრების მქონე ორბიტებით. ზომით, ეს არის იუპიტერის ყველაზე დიდი უკუბრუნვიანი და არარეგულარული თანამგზავრი.

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
ბიონ უ სოკი

**ბიონ უ სოკი** (კორ. 변우석; დ. 31 ოქტომბერი, 1991) — სამხ. კორეელი მსახიობი და მოდელი. პოპულარობა მოიპოვა რიუ სონ ჯეს როლის შესრულებით სატელევიზიო შოუში "საუცხოო მორბენალი" (2024). ის ასევე მონაწილეობდა ფილმში "მეოცე საუკუნის გოგონა" (2022) და სატელევიზიო შოუებში "ახალგაზრდობის ჩანაწერი" (2020) და "ძლიერი გოგონა ნამ სუნი" (2023).
## კარიერა
### 2014–2023: კარიერის დასაწყისი
უ-სოკის კარიერა მოდელობით დაიწყო 2010 წელს, ხოლო მისი სამსახიობო კარიერა 2016 წელს დაიწყო ტელეკომპანია tvN-ის სატელევიზიო შოუში "ძვირფასო ჩემო მეგობრებო" მონაწილეობით.
2019 წელს იყო ერთ-ერთ მთავარ როლში JTBC-ის სატელევიზიო შოუში "Flower Crew: Joseon Marriage Agency".

2020 წელს უ სოკმა ითამაშა ერთ-ერთი მთავარი როლი tvN-ის სატელევიზიო შოუ "ახალგაზრდობის ჩანაწერებში".
2021 წელს ბიონ უ სოკი მონაწილეობდა KBS2-ის ისტორიულ სატელევიზიო შოუში "მთვარის შუქი" (When Flowers Bloom, I Think of the Moon / Moonshine / 꽃 피면 달 생각하고), რისთვისაც დაჯილდოვდა საუკეთესო ახალი მსახიობის ჯილდოთი 2022 წლის KBS Drama Awards-ზე. 
იმავე წელს ითამაშა პირველი მთავარი როლი დიდ ეკრანზე ფილმში "მეოცე საუკუნის გოგონა".

 წლის თებერვალში.]]
2022 წელს ბიონ უ-სოკმა კიდევ ერთი მთავარი როლი ითამაშა ფილმში "მონათესავე სული". ფილმის პრემიერა შედგა 2023 წელს გარდა ამისა, 2022 წელს უ სოკი შეირჩა რიუ ში ოს როლის შესასრულებლად სატელევიზიო შოუში "ძლიერი გოგონა ნამ სუნი".

### 2024–აწმყო: პოპულარობის ზრდა
2023 წლის 19 ივლისს შოუში მთავარ როლში სათამაშოდ პირველად შეირჩა tvN-ის დროში შემთხვევით მოგზაურობის ჟანრის (time slip) შოუსთვის "საუცხოო მორბენალი" კიმ ჰიე იუნთან ერთად.  შოუს პრემიერა შედგა 2024 წლის აპრილში. რიუ სონ ჯეს როლისთვის ბიონ უ სოკმა ვოკალის გაკვეთილებზე იარა ხმის დასახვეწად. 

## თანამშრომლობა ბრენდებთან
წლის განმავლობაში ბიონ უ სოკი მრავალი ბრენდის სარეკლამო სახედ დასახელდა: 2024 წლის 5 მარტს ბიონი F&F-მა შეარჩია ბრენდ “აღმოაჩინე ექსპედიცია კორეის” (Discover Expedition Korea)  ტანსაცმლის ხაზისა და ბუნებაში მოსახმარებელი პროდუქციის სახედ; ივნისში LG Household & Health Care-ის დერმატოლოგიურმა სილამაზის ბრენდმა “Physiogel”; 1 აგვისტოს Clinique-მა;  20 აგვისტოს Baskin-Robbins-მა.  13 ოქტომბერს Ediya Coffee-ს სახედ დასახელდა. 

ნოემბერში პრადამ დაასახელა ბიონ უ სოკი ბრენდის სახედ. მანამდე ის პრადას მამაკაცთა 2025 წლის გაზაფხულის ჩვენებას ესწრებოდა, რომელიც 2024 წლის ივნისში ჩატარდა.

## ფილმოგრაფია
### ფილმები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დელის ჯგუფური გაუპატიურების საქმე (2012)

**დელის ჯგუფური გაუპატიურების საქმე** —  მოვლენები და მათზე შემდგომი რეაქციები, რომლებიც დაიწყო 2012 წლის 16 დეკემბერს, როდესაც ინდოეთის დედაქალაქ დელიში ჯგუფურად გააუპატიურეს პარამედიკოსი სტუდენტი. 

## გარემოება
22 წლის გოგონა და მისი მეგობარი აუნინდრა პრატაპ პანდეი (Awnindra Pratap Pandey) საღამოს 21:30 საათზე ავტობუსით ბრუნდებოდნენ სახლში კინოთეატრიდან ფილმის ყურების შემდეგ. ისინი მიემგზავრებოდნენ მუნირკას რაიონიდან სამხრეთ დელიში დვარკას რაიონში. ავტობუსში ექვსკაციანმა ჯგუფმა ორივე რკინის ჯოხებისთ სასტიკად სცემეს, რის შემდეგაც გოგონას ერთი საათის განმავლობაში აუპატიურებდნენ და ამას უკიდურესი სისასტიკით აკეთებდნენ, შემდეგ კი ორივე მსხვერპლი ავტობუსიდან გადმოაგდეს. გაუპატიურების შედეგად დაზარალებულს ნაწლავები ძლიერ დაუზიანდა. მძიმე მდგომარეობაში მყოფი გოგონა ნიუ-დელის საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც ნაწლავების ნაწილი ამოკვეთეს და იქ, მძიმე მდგომარეობის მიუხედავად, პოლიციას ჩვენება მაინც მისცა. 26 დეკემბერს იგი სინგაპურში გადაიყვანეს ინტენსიური თერაპიის გასავლელად. 29 დეკემბერს გოგონა გარდაიცვალა. გარდაცვლილის სახელია Jyoti Singh, სანამ მისი სახელი გამჟღავნდებოდა, იგი ცნობილი იყო ფსევდონიმით Nirbhaya (ჰინდი — უშიშარი).

## ეჭვმიტანილები
ამ დანაშაულში მონაწილეობის ბრალდებით ექვსი პირი, მათ შორის ავტობუსის მძღოლი დააკავეს. მათგან ხუთს — რამ სინგს (Ram Singh), მის ძმას მუკეშ სინგს (Mukesh Singh), პავან გუპტას (Pawan Gupta), ვინაი შარმას (Vinay Sharma)  და აკშაი ტაკურს (Akshay Thakur)  გაუპატიურებასა და მკვლელობაში ედავებოდნენ. მეექვსე ეჭვმიტანილი ცალკე გაასამართლეს, რადგან ის არასრულწლოვანი იყო. მარტში ერთ-ერთმა ეჭვმიტანილმა ციხის საკანში თავი ჩამოიხრჩო.

2013 წლის 31 აგვისტოს საქმეში მონაწილე არასრულწლოვანი დამნაშავედ ცნეს გაუპატიურებასა და მკვლელობაში და მიესაჯა 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა.

2013 წლის 13 სექტემბერს სასამართლომ სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა აკშაი ტაკურს, პავან გუპტას, ვინაი შარმას და მუკეშ სინგს. ჩამოხრჩობით სიკვდილით დასჯა აღსრულდა 2020 წლის 20 მარტს დელის ტიჰარის ციხეში.

ჯგუფური გაუპატიურების, არასრულწლოვანთა გაუპატიურებისა და პოლიციელის მიერ ჩადენილი გაუპატიურების სასჯელი 7-10-დან 20 წლამდე გაიზარდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალთა უფლებები ინდოეთში
კატეგორია:ქალები ინდოეთში
კორჩა

**კორჩა** () — მოსახლეობის რაოდენობით მერვე დიდი ქალაქი ალბანეთში. კორჩის ოლქისა და კორჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 51 152 ადამიანს, ხოლო კორჩის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა — 75 994 ადამიანს (2011), საერთო ფართობი 806 კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 850 მ პლატოზე, რომელიც გარშემორტყმულია მორავის მთებით.

ძველი ბაზრის ტერიტორია, მირაჰორის მეჩეთის ჩათვლით, ითვლება ქალაქის ურბანულ ბირთვად. კორჩის ურბანული ტერიტორია თარიღდება XV საუკუნის ბოლოსა და XVI საუკუნის დასაწყისით, თუმცა მისი დრევანდელი სახე ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში, იმ პერიოდში, რომელიც შეესაბამება ქალაქის სწრაფ ზრდა-განვითარებას. ძველმა ბაზარმა დომინანტური როლი ითამაშა ალბანეთის ბაზრის ისტორიაში. კორჩა არის უდიდესი ქალაქი აღმოსავლეთ ალბანეთში და მნიშვნელოვანი კულტურული და ინდუსტრიული ცენტრი.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
ჯეიმზ ჰენრი ბრესტიდი

**ჯეიმზ ჰენრი ბრესტიდი** (; დ. 27 აგვისტო, 1865, როკფორდი, ილინოისი — გ. 2 დეკემბერი, 1935, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი ეგვიპტოლოგი, ამერიკული ეგვიპტოლოგიის სკოლის ფუძემდებელი. სწავლობდა ადოლფ ერმანთან ბერლინში; იყო ეგვიპტური ენის ბერლინის დიდი ლექსიკონის ერთ-ერთი შემდგენელი, შეაგროვა და ინგლისურ თარგმანში გამოსცა ძველი ეგვიპტური ტექსტების მნიშვნელოვანი კორპუსი (1906–1907). 1905 წლიდან იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პროფესორი. ხელმძღვანელობდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ექსპედიციას ნუბიაში წარწერების ასლების გადაღების მიზნით (1905–1907); ექსპედიციამ საფუძველი ჩაუყარა ცნობილ ეპიგრაფიკულ სკოლას, რომელსაც ზოგჯერ ჩიკაგოს სკოლას უწოდებენ.

ბრესტიდმა 1919 წელს დააარსა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი, 1924 წელს კი მისი განყოფილება ეგვიპტეში, ლუქსორში (ჩიკაგო-ჰაუსი, Chicago House). მუშაობა დაიწყო აქვე, მედინეტ-ჰაბუში მდებარე რამსეს III-ის გრანდიოზული ტაძრის გამოსახულებებისა და წარწერების ფაქსიმილურ გამოცემაზე. ავტორია ფუნდამენტური ნაშრომისა „ეგვიპტის ისტორია უძველესი დროიდან სპარსელთა მიერ დაპყრობამდე“. გამოსცა რელიგიური და სამედიცინო ტექსტები „მემფისური თეოლოგიის ძეგლი“ და „ედუინ სმითის ქირურგიული პაპირუსი" (აქ გამოადგა მისი პირველი სპეციალობა — ფარმაცევტობა). თავის ნაშრომებში ბრესტიდი ყველაზე მეტ ყურადღებას უთმობდა ძველი ეგვიპტელების პოლიტიკურ მოწყობას, სამხედრო ისტორიას, რელიგიურ წარმოდგენებსა და ყოფას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი ეგვიპტოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი არქეოლოგები
კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები
კატეგორია:იელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კუკესი

**კუკესი** () — ქალაქი ალბანეთში. იგი არის კუკესის მუნიციპალიტეტისა და კუკესის ოლქის, რესპუბლიკის 12 შემადგენელი ოლქიდან ერთ-ერთის დედაქალაქი. ქალაქის ფართობია 8,2 კმ² და 2023 წლის მონაცემებით  15 643 ადამიანი ცხოვრობდა.

გეოლოგიურად მიმდებარე ტერიტორიაზე დომინირებს მთიანი და მაღალი რელიეფი. ქალაქი გადაჭიმულია ლუმას დაბლობზე ალბანეთის ალპებში, ფიერზას ტბის ნაპირებზე, ჩრდილოეთით კორაბის მთებსა და დასავლეთით შარის მთებს შორის. შავი და თეთრი დრინის შესართავთან ქალაქის ტერიტორიასთან ახლოს სათავეს იღებს მდინარე დრინი.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
პეშკოპია

**პეშკოპია** () — ქალაქი ალბანეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთიან რეგიონში. დიბრის ოლქისა და დიბრის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ალბანეთის ერთადერთი რეგიონალური დედაქალაქი, რომელსაც არ აქვს ოლქის მსგავსი სახელი. 2023 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 14 710 ადამიანი.

პეშკოპია მდებარეობს მდინარე შავი დრინის აღმოსავლეთით, ალბანეთის დედაქალაქ ტირანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 187 კილომეტრში და ჩრდილოეთ მაკედონიის საზღვრიდან 20 კილომეტრში. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 651 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Visit Diber Official Tourism Portal
* Municipality of Diber Official Site
* Peshkopia City Portal

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
ტიამპასაკის პროვინცია

**ტიამპასაკის პროვინცია** () — ლაოსის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ტაილანდისა და კამბოჯის საზღარზე. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით, პროვინციაში ცხოვრობს 694 023 ადამიანი. დედაქალაქი არის პაქსე, პროვინციამ სახელი მიიღო ტიამპასაკის სამეფოს ყოფილი დედაქალაქის ტიამპასაკის სახელიდან.

ტიამპასაკის პროვინციას ჩრდილოეთით ესაზღვრება სალავანის პროვინცია, ჩრდილო-აღმოსავლეთით სეკონგის პროვინცია, აღმოსავლეთით ატაპეუს პროვინცია, სამხრეთით კამბოჯა და დასავლეთით ტაილანდი. მდინარე მეკონგი წარმოადგენს მეზობელ ტაილანდთან საზღვრის ნაწილს და მოიცავს სი-ფან-დონის („ოთხი ათასი კუნძული“) არქიპელაგს, რომელიც მდებარეობს პროვინციის სამხრეთით, კამბოჯის საზღვარზე.

ტიამპასაკს ცენტრალური როლი ეკავა სიამისა და ლაოსის ისტორიაში, სადაც ხშირად იმართებოდა ბრძოლები ტიამპასაკში და მის შემოგარენში. მისი კულტურული მემკვიდრეობა მოიცავს ძველი ტაძრების ნანგრევებსა და ფრანგულ კოლონიურ არქიტექტურას. ტიამპასაკში არის დაახლოებით 20 ვატი (ტაძარი), როგორიცაა ვატ-ფოუ, ვატ-ლუანგი და ვატ-თამ-ფაი. მტკნარი წყლის დელფინები და პროვინციის მრავალი ჩანჩქერი ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენენ. ანგკორის იმპერია დაშლის პროცესში დაიწყო XV-XVII საუკუნეებში, როცა იგი ლან-სანგის იმპერიამ დაიპყრო. 1707 წელს ტიამპასაკი გახდა სამი სამეფოსგან ერთ-ერთი, რომელიც ლან-სანგის იმპერიის დაშლის შედეგად წარმოიშვა. ამ სამეფოს მხოლოდ სამი მეფე ჰყავდა: სოი სისამუტი (1713–1737 წწ.), სურია ვანგასი და საინია კუმანი (1737–1791 წწ.) და ბოლოს ფაი ნა (1791–1811 წწ.). 1829 წელს სიამმა ტიამპასაკი დაიპყრო ჩაო ანუვონგის აჯანყების შემდეგ. პაქსე, პროვინციის დედაქალაქი, დააარსეს ფრანგებმა 1905 წელს როგორც ადმინისტრაციული პოსტი, მდინარე ქსე-დონის  და მეკონგის შესართავთან.

სი-ფან-დონი მდებარეობს მეკონგის ნაკადზე, კამბოჯასთან საზღვრის ჩრდილოეთით. ამ კუნძულებიდან ყველაზე დიდი დონ-ხონგია, სადაც რამდენიმე პატარა სოფელი, ტაძარი და მღვიმეა. ფრანგების მიერ აშენებული ხიდი, რომელიც მიტოვებულ სარკინიგზო ხაზზეა, აკავშირებს ორი მცირე კუნძულს - დონ-დეთსა და დონ-ხონს.

## დაცული ტერიტორიები
ქსე-პიანის ეროვნული ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციის ტერიტორია (NBCA) მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ხოლო დონგ-ჰუა-საოს ეროვნული დაცული ტერიტორია — აღმოსავლეთ ნაწილში. ტკნარი წყლის დელფინების დაცვისა და კონსერვაციის ცენტრი კამბოჯის საზღვარზეა. მტკნარი წყლის დელფინები ადგილობრივად ცნობილია როგორც „პახა“ და ისინი მხოლოდ მეკონგის ამ კონკრეტულ მონაკვეთში გვხვდება.  ნავების დაქირავება შესაძლებელია ამ გადაშენების პირას მყოფი დელფინების სანახავად, ბან-ხონიდან ან ბან-ვეუნხამიდან (კუნძულების სამხრეთ ბოლოში).

## ლიტერატურა
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ლაოსის პროვინციები
კავაია

**კავაია** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ალბანეთში, რომელიც მდებარეობს ალბანეთის დასავლეთ დაბლობ რეგიონში, ტირანის ოლქში. მას ესაზღვრება დურესი ჩრდილოეთიდან 17 კმ-ში, ტირანა  —აღმოსავლეთიდან 27 კმ-ში და როგოჟინი — სამხრეთიდან 15 კმ-ში. დასავლეთით ესაზღვრება ადრიატიკის ზღვა. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტში ცხოვრობს 30 012 ადამიანი. მუნიციპალიტეტის საერთო ფართობია 199 კვადრატული კილომეტრი.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
სალვადორ დალის მუზეუმი (პარიზი)

**სალვადორ დალის მუზეუმი პარიზში** () — მუდმივი საგამოფენო სივრცე საფრანგეთში, რომელიც ეძღვნება სალვადორ დალის და ძირითადად შედგება მისი ქანდაკებებისა და გრავიურებისგან . 2018 წელს განახლებულ მუზეუმს აქვს 300-ზე მეტი ორიგინალური ნამუშევარი, მისი ნამუშევრების წარმომადგენელი. ის მდებარეობს პარიზში, მონმარტრის რაიონში.

## მუზეუმი
ალტ=|ცენტრი|frameless|440x440პქ|მუზეუმის შიდა ხედი
2020 წელს, რეალურ სივრცესთან გაერთიანდა ვირტუალურიც Gobelins-ის, ხელოვნების სკოლის წყალობით.

მოკლე ვიდეოები საშუალებას იძლევა აღმოაჩინოთ თვისობრივი ნამუშევრები თანამედროვე პერსპექტივით და ასევე საშუალებას აძლევს მოყვარულებს  გამოსცადონ შინაური ყოფა.

## დროებითი გამოფენები
მუზეუმს მოწყობილი აქვს დროებითი გამოფენები. მათ შორის:
* 2008 : *დალი და მოდა*
* 2008 : *დალი - ჰოლოგრამები და ოპტიკური თამაშები*
* 2009 : *დალი სამსახურში* 
* 2009-2010 : *დალის ოქრო და გალას სამკაულები*
* 2012 : *დალის ხელმოწერილი ნამუშევრები, საბატერის კოლექცია* 
* 2014 : *დალი არღვევს კედელს*
* 2015 : *მხატვართა ვარიაციები*
* 2016 : *ჯოან სფარი, სალვადორ დალი - გაღვიძებამდე ერთი წამით ადრე*
* 2020 : *დალი ცოცხლდება ვირტუალური რეალობის წყალობით*
 
## რესურსები ინტერნეტში
*მუზეუმის ოფიციალური ვებ-გვერდი
*სალვადორ დალის მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1991 წელს დაარსებულები
სომკიდ პუმპუანგი

**სომკიდ პუმპუანგი** (; დ. 7 იანვარი, 1964) — ტაილანდელი სერიული მკვლელი. იგი გასამართლდა და მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა ხუთი მასაჟისტის მკვლელობისთვის, რომელიც 2005 წლის იანვრიდან ივნისამდე მოხდა. მისი სასჯელი შემცირდა 13 წლამდე და 2019 წელს გაათავისუფლეს, მაგრამ შვიდი თვის შემდეგ მან კიდევ ერთი ქალი მოკლა, რის გამოც გასამართლდა და სიკვდილით დასჯა მიესაჯა.

## ადრეული ცხოვრება
სომკიდ პუმპუანგი დაიბადა 1964 წლის 7 იანვარს თუნგ-სონგის რაიონში. რვა წლის ასაკში, მამამ იგი ბიძასთან დატოვა საცხოვრებლად. ამ პერიოდში პუმპუანგმა ქურდობა დაიწყო. ერთ დღეს, მასწავლებლის ველოსიპედის მოპარვის შემდეგ, იგი სკოლიდან გარიცხეს. 14 ან 15 წლის ასაკში ბიძამ სომკიდ პუმპუანგი დაასაქმა ხის გადამამუშავებელ ქარხანაში თუნგ-სონგის რაიონში, სადაც იგი რეზინის ხის ტრანსპორტირებას ეწეოდა. საბოლოოდ, ბიძამ შეამჩნია, რომ პუმპუანგი დამსაქმებლის ფულს იპარავდა. ამის შედეგად, იგი ქარხნიდან გააგდეს და ტრანგის პროვინციაში მამასთან დაბრუნდა საცხოვრებლად. სომკიდ პუმპუანგი ხშირად კამათობდა მამასთან და ქურდობას აგრძელებდა.
# პაჩარი ამატანირანდი, კაფის მომღერალი: 11 ივნისს, ტრანგის პროვინციის თაფ-ტიანგის უბნის სასტუმროში მავთულით გაგუდეს.

დაკითხვის დროს, პუმპუანგმა განუცხადა, რომ მკვლელობის წინა დღეს მან რასამი მულიჩანის მოტოციკლი აიღო და გავიდა ხონ-კენჰის საავადმყოფოში, რის შემდეგაც უსაფრთხოდ დააბრუნა იგი. ამ მოქმედებამ, როგორც ჩანს, გააღიზიანა რასამი, რამაც მათ შორის კამათი გამოიწვია, რის შედეგადაც პუმპუანგი იქამდე ახრჩობდა რასამს ხელით სანამ გონებას არ დაკარგავდა. შემდეგ, პუმპუანგმა მავთული ამოიღო და გააგრძელა მის დახრჩობა, სანამ იგი არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ, მან გამჭვირვალე წებოვანი ლენტი აიღო, შემოახვია ყელზე, მობილური ტელეფონის დამტენი გამოაბა ფეხებზე, ჩადო ცხედარი მატრასის ქვეშ და გაიქცა ბინიდან. კორექციის დეპარტამენტის გენერალურმა დირექტორმა, ნარატჩ სავეტანანმა, ასევე გამოაცხადა, რომ განხორციელდებოდა მიმოხილვა იმაზე, თუ როგორ ტარდებოდა ფსიქიკურად დაავადებული პატიმრების შემოწმებები, მიუხედავად იმისა, რომ პუმპუანგს არასოდეს დადგენია დიაგნოზი მსგავსი დაავადების შესახებ. წყვილის განაცხადმა რომელიც მკვლელის დაკავება გამოიწვია, მოგვიანებით გადაეცათ სიმამაცის ჯილდოები, აგრეთვე 80 000 ბატი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ტაილანდელი სერიული მკვლელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაით ალ-ფაქიჰი

**ბაით ალ-ფაქიჰი** ან **ბეით ალ-ფაქიჰი** (ძველ. **ბეთელფაგაი**; არაბ. بيت الفـــقية *Bayt al-Faqīh*, 'იურისტის სახლი') — ქალაქი ჰოდეიდის მუჰაფაზას ტერიტორიაზე იემენში. ქალაქი მდებარეობს პილიგრიმებისა და სავაჭრო მარშრუტის გაყოლებაზე თიჰამას ველზე ჰოდეიდა და თაიზს შორის. ქალაქი მდებარეობს ჰოდეიდადან 50 კილომეტრი სამხრეთის მიმართულებით და იემენის დედაქალაქ სანადან 150 კილომეტრის რადიუსში სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 122 მეტრზე. 1994 წლის აღწერით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 28 773 ადამიანს, ხოლო 2005 წლის აღწერით 41 652 ადამიანს.

## ისტორია 
### სახელწოდება 
ბაით ალ-ფაქიჰი დაარსდა განახლებული რასულიდების ეპოქის იურისტის, აჰმად იბნ უჯაილის მიერ, რომელიც ქალაქში ასწავლიდა მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში. მე-15 საუკუნის ავტორი აჰმად ალ-შარჯი წერდა: „აქ არცერთი სოფელი არ არებობდა *ფაქიჰის* დაარსებამდე. როდესაც იგი დასახლდა ამ ადგილას, ხალხი მოვიდა მასთან ახლოს საცხოვრებლად.“
მარცხნივ|მინი| ზარანიგელი კაცი
მიუხედავად იმისა, რომ დღესდღეობით, ბაით ალ-ფაქიჰის მოსახლეობის უმრავლესობა მუშაობს ქსოვის ან საიუველირო მრეწველობაში, ქალაქი ისტორიულად იყო ცნობილი, როგორც ყავის ექსპორტის წყარო, მოჩას პორტის მეშვეობით. ზაიდიტების იმამებმა შექმნეს ერთიანი ყავის სავაჭრო ცენტრი მე-17 საუკუნის შუა ხანებში, და განვითარების ფიკზე, ცენტრმა მიიზიდა მრავალი ვაჭარი ჯიდადან, ბასრადან, სხვა ადგილებიდან. ქალაქის პარასკევის ბაზარი არის ქალაქის ადრეული ყავის აყვავებული ვაჭრობის მოგონება.

### დანიის არაბული ექსპედიცია 
მინი| იემენის რუკა, კარსტენ ნიბურის ნახატი, 1763 წ.
ბაით ალ-ფაქიჰის შემოგარენში არის უდაბნო, რომელსაც ეწვივნენ დანიის არაბული ექსპედიციის მკვლევრები (1761–67 წწ.). იმის გათვალისწინებით, რომ ქალაქი მდებარეობს თიჰამას დაბლობის შუაგულში, ბაით ალ-ფაქიჰი ასრულებდა შტაბ-ბინის ფუნქციას ტერიტორიის ყველა მიმართულების შესწავლის მიზნით. კერძოდ, კარტოგრაფმა კარსტენ ნიბურმა ქალაქი-უდაბნო ხანგრძლივი დაზვერვის მიზნით გამოიყენა, რათა იემენის რუკის შესაქმნელად ინფორმაცია შეეგროვებინა. რუკა ფართოდ გამოიყენებოდა მეოცე საუკუნემდე. როგორც რუკაზეა ნაჩვენები, ბეით ალ-ფაქიჰი არის მარშრუტების ცენტრალური გადაკვეთის წერტილი, რომელიც ლოჰეას, სანასა და მოჩას აკავშირებს ერთმანეთთან.

როგორც აღწერილია ტორკილდ ჰანსენის ექსპედიციის ისტორიულ მოთხრობაში:

## სქოლიო 
## ინტერნეტ-რესურსები 
* "ჰოდეიდა" ინფორმაცია ბაით ალ-ფაქიჰის შესახებ Yemen Old Splendor Tours-ზე

კატეგორია:იემენის ქალაქები
რევაზ ყავლაშვილი

**რევაზ ყავლაშვილი** (დ. 17 იანვარი, 1936,  ლიხეთი, ამბროლაური) — ქართველი ინჟინერი. 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი 1959 წელს. 

1959-1960 წლებში პროფესიული საქმიანობა დაიწყო სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ "თბილგაზმშენის" სარემონტო-სამონტაჟო სამმართველოში ინჟინრად; 1960 წლიდან იყო სამშენებლო ტრესტ "საქჰიდროენერგომშენის" სისტემაშ. მუშაობდა "თბილსრესის" მშენებლობაზე სამუშაოთა მწარმოებლად, "ენგურჰესის" მშენებლობის სამოქალაქო ბინათმშენებლობისა და "ვარდნილჰესების" კასკადის სამშენებლო სამმართველოებში უბნების უფროსად, "კაშხალმშენის" სამმართველოში მთავარ ინჟინრად. 1988 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამშენებლო ტრესტ "საქჰიდროენერგომშენის" ვარციხჰესის სამშენებლო სამმართველოს, მოგვიანებით - სააქციო საზოგადოება "საქჰიდროენერგომშენის" სახაზინო საწარმო "ვარციხჰესს"; 2000-2010 წლებში სათავეში ედგა "რიცეულაჰესის" (რაჭა) მშენებლობას. 

## ლიტერატურა 
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ., 2017. გვ. 589

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ივან პიტერსი

**ივან პიტერსი** (დ. 20 იანვარი, 1987) — ამერიკელი მსახიობი. მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა 2004 წელს დრამატულ ფილმში Clipping Adam და ითამაშა ABC სამეცნიერო ფანტასტიკურ სერიალში Invasion 2005 წლიდან 2006 წლამდე.
პიტერსმა ფართო აღიარება მოიპოვა რაიან მერფის FX ანთოლოგიურ სერიალში, ათი სეზონის განმავლობაში, 2011 წლიდან 2021 წლამდე, რაიან მერფის ანთოლოგიის სერიალში, 2011 წლიდან 2021 წლამდე. მერფის Netflix-ის მინისერიალში „დამერი - ურჩხული: ჯეფრი დამერის ისტორია“ (2022) ტიტულიანი პერსონაჟის განსახიერებისთვის, მან მოიპოვა ოქროს გლობუსის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის და იყო ნომინირებული Primetime Emmy Award-ზე საუკეთესო მთავარი როლისთვის.

პიტერსმა შეასრულა მეორეხარისხოვანი როლი სუპერგმირულ ფილმში Kick-Ass (2010) და Quicksilver ფილმების სერიაში „იქს-ადამიანები“ (2014–2019). მან ასევე მიიღო ნომინაცია BIFA-ზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებლად, აჯანყებული სტუდენტის როლისთვის ფილმში „ამერიკელი ცხოველები“ (2018).

## ადრეული ცხოვრება 
ივან თომას პიტერსი დაიბადა სენტ ლუისში, მისურის შტატში, მშობლების ჯულის  და ფილიპ პიტერსის ოჯახში და გაიზარდა ბოლვინის გარეუბანში. მისი მამა არის ჩარლზ სტიუარტ მოტის ფონდის ადმინისტრაციის ვიცე-პრეზიდენტი. მისი მშობლები ორივე გერმანული წარმოშობისაა. პიტერსი აღიზარდა კათოლიკურად და ესწრებოდა კათოლიკურ სკოლას. მას ჰყავს უფროსი ძმა, ენდრიუ და უფროსი ნახევარდა, მიშელი.

2001 წელს პიტერსი ოჯახთან ერთად გადავიდა გრანდ ბლანში, მიჩიგანი, სადაც ის მოდელობას გაჰყვა და ადგილობრივ სამსახიობო კურსებზე დადიოდა. ის სწავლობდა გრანდ ბლანის საშუალო სკოლაში, სანამ დედასთან ერთად 15 წლის ასაკში გადავიდოდა ლოს ანჯელესში, რათა გაეგრძელებინა სამსახიობო კარიერა.

## პირადი ცხოვრება 
2012 წელს პიტერსმა დაიწყო ურთიერთობა მსახიობ ემა რობერტსთან, რომელიც გაიცნო ფილმის „ზრდასრულთა სამყარო“-ს გადასაღებ მოედანზე. 2013 წელს, წყვილი იმყოფებოდა სასტუმროში მონრეალში, 7 ივლისს, დილის 2:00 საათზე, როდესაც ვიღაცამ გაიგო მათი ოთახიდან კამათი და პოლიცია გამოიძახა. მოწმეების და სასტუმროს ლუქსის ორივე ოკუპანტის გამოკითხვის შემდეგ, ოფიცრებმა რობერტსი დააკავეს. რადგანაც შენიშნეს, რომ პიტერს ჰქონდა ნაკბენი და სისხლიანი ცხვირი. პიტერსს არ სურდა ბრალდების წაყენება და რობერტსი რამდენიმე საათის შემდეგ გაათავისუფლეს. ერთობლივ განცხადებაში წყვილმა მას უწოდა "სამწუხარო ინციდენტი და გაუგებრობა" და განაცხადეს, რომ ისინი "ერთად მუშაობდნენ მის გადასალახად". პიტერსმა 2014 წლის მარტში დაადასტურა, რომ ის და რობერტსი დაინიშნენ. 2019 წლის მარტში გამოცხადდა, რომ პიტერსმა და რობერტსმა შეწყვიტეს ურთიერთობა.

მოგვიანებით, 2019 წლის სექტემბერში, პიტერსი გადაიღეს მომღერალ ჰალსისთან ერთად და დადასტურდა, რომ ისინი ხვდებოდნენ მომდევნო თვეში. წყვილი ურთიერთობაში იყო 2020 წლის მარტამდე.  

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები