open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დონეცკი

**დონეცკი** () — ინდუსტრიული ქალაქი აღმოსავლეთ უკრაინაში, რომელიც გაშენებულია მდინარე კალმიუსზე. არის დონეცკის ოლქის დედაქალაქი. ისტორიულად, წარმოადგენს დონბასის ეკონომიკურ-კულტურული რეგიონის არაოფიციალურ დედაქალაქს. 2014 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

## ისტორია
ქალაქი დონეცკი დაარსდა 1869 წელს უელსელი ბიზნესმენის, ჯონ იუზის მიერ. მან რეგიონში ფოლადის ქარხანა და რამდენიმე ქვანახშირის საბადო დააფუძნა. ამ დროისთვის ქალაქს იუზოვკა (Юзівка) ეწოდებოდა. საბჭოთა მმართველობისას, ფოლადის წარმოება ქალაქში კიდევ უფრო გაიზარდა. 1924 წელს მას სტალინო ეწოდა, 1932 წელს კი დონეცკის რეგიონის ცენტრი გახდა. 1962 წელს ქალაქს დონეცკი დაერქვა.

## დამეგობრებული ქალაქები 
დონეცკი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:

## ლიტერატურა 
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
კვებეკი (ქალაქი)

**კვებეკი** (, ) — ქალაქი კანადაში, კვებეკის პროვინციის დედაქალაქი. პროვინციაში მეორე უდიდესი ქალაქია მონრეალის შემდეგ, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 233 კმ-ის მანძილზეა. ქალაქი მდებარეობს მდინარე სენტ-ლოურენსის პირას. სახელი *კვებეკი* ადგილობრივი ინდიელების ენაზე ნიშნავს „სადაც მდინარე ვიწროვდება“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:კანადის ქალაქები
კატეგორია:კვებეკი
ბეტსი ჯონსონი

**ბეტსი ჯონსონი** (; დ. 10 აგვისტო, 1942. უეთერსფილდი, კონექტიკუტი, აშშ) — ამერიკელი მოდის დიზაინერი. ჯონსონი ცნობილია თავისი ქალური და ექსცენტრიული დიზაინისთვის. აგრეთვე, თავისი მოდის ჩვენებების შემდეგ სალტოს შესრულებისთვის. დიზაინერი ბავშვობიდან ცეკვაზე დადიოდა, რამაც შემდგომში მის კოსტიუმებისადმი სიყვარულზე მოახდინა გავლენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*ბეტსი ჯონსონი: ამერიკის 25 ყველაზე მომხიბვლელი მეწარმე
*ბეტსი ჯონსონი: ნიუ-იორკის მოდის დიზაინერი 
*ქალები ქმნიან ისტორიას: ბეტსი ჯონსონი 

კატეგორია:ამერიკელი მოდის დიზაინერები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კონი-აილენდი

thumb|300px|კონი-აილენდი
**კონი-აილენდი** (ინგლ. Coney Island) — ნახევარკუნძული, ყოფილი კუნძული, ბრუკლინის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, ნიუ-იორკი, ვრცელი საზოგადოებრივი პლაჟით ატლანტის ოკეანეზე. ამავე სახელწოდების უბანში 60.000 ადამიანი ცხოვრობს ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება სიგეიტი დასავლეთით, ბრაიტონ-ბიჩი და მანჰატენ-ბიჩი აღმოსავლეთით, ხოლო გრეივსენდი ჩრდილოეთით.

ეს არემარე ერთ-დროს აშშ-ის ჩრდილოაღმოსავლეთში უდიდესი კურორტი და გასართობი პარკი იყო, რომლის პოპულარობის პიკმა მე-20 საუკუნის ადრეულ წლებში მიაღწია. მისი პოპულარობა დაეცა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და წლობით მიუხედავი იყო. ბოლო წლებში უბანი შედარებით გამოცოცხლდა კისპან პარკის გახსნით, სადაც წარმატებული ბეისბოლის გუნდი ბრუკლინ საიკლონზი თამაშობს.

კატეგორია:ნიუ-იორკის უბნები
კატეგორია:ბრუკლინი
კატეგორია:აშშ-ის ზღვისპირა კურორტები
კატეგორია:ლონგ-აილენდი
15 ფილმი მადონას შესახებ

**15 ფილმი მადონას შესახებ** () — სატელევიზიო დოკუმენტური ფილმი შექმნილი *A&E Network*-ის მიერ. ეთერში გავიდა 2006 წლის 31 დეკემბერს. ის შეიცავს 15 განსხვავებული სტილის მოკლემეტრაჟიან ფილმს, ჟანრები კი ასეთია: კომედია, დოკუმენტური, მუსიკალური, ყალბი კინოს ე.წ. ტრეილერი, მოგონილი პოლიტიკური რეკლამები, ანიმაცია და დრამა.

რეჟისორი სებასტიან დოგარტი (Sebastian Doggart) მუშაობდა 150 ძლიერ გუნდთან, მათ შორის ანიმატორებთან, მეთოჯინეებთან, მსახიობებთან, კომპოზიტორ კეროლ კონორსთან (Carol Connors), მწერალ ჯეიმზ ფლინტთან (James Flint) და მადონას ორეულ კრის ამერიკასთან (Chris America). ფილმი გადაღებულია აშშ-ში, იაპონიაში, ირანში, ავღანისტანში, მექსიკაში, კუბასა და ისრაელში.

ფილმი არჩეულ იქნა, რათა წარადგინოს დიდი ბრიტანეთი 2008 წლის *Muestra de Nuevos Realizadores*-ის დაჯილდოებაზე ჰავანაში, კუბაზე და ნაჩვენები იქნეს პრესტიჟულ კინოთეატრ *Charles Chaplin*-ში.

## კავშირები 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
ბრუკლინის მუსიკის აკადემია

thumb|300px|ბამის შენობა
**ბრუკლინის მუსიკის აკადემია** (Brooklyn Academy of Music, BAM) — მნიშვნელოვანი საშემსრულებლო ხელოვნებათა დაწესებულება ბრუკლინში, ნიუ-იორკი, ცნობილი როგორც პროგრესული და ავანგარდული წარმოდგენების ცენტრი.

დაარსდა 1861 წელს და მისი პირველი დაწესებულება მონტაგის ქუჩაზე ბრუკლინ-ჰაიტსის უბანში ბრუკლინის ფილარმონიული საზოგადოებისთვის იყო განკუთვნილი. ის მოიცავდა ვრცელ თეატრს 2200 მაყურებელზე, მცირე საკონცერტო დარბაზს და დამხმარე სათავსოებს.

1903 წლის 30 ნოემბერს შენობის სრულიად დაწვის შემდეგ, ახალი შენობის აგება გადაწყდა იმჟამად მოდურ უბან ფორტ-გრინში. შენობის საძირკველი 1906 წელს ჩაიყარა ლაფაიეტის გამზირზე, ხოლო გახსნის საზეიმო გალა ჩატარდა 1908 წლის შემოდგომაზე ჯერალდინ ფარარისა და ენრიკო კარუზოს მიერ მეტროპოლიტენის ოპერის პროდუქციის შარლ გუნოს "ფაუსტის" წარმოდგენით. მეტი ბრუკლინში საკუთარ წარმოდგენებს 1921 წლამდე მართავდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ბრუკლინი
კატეგორია:ნიუ-იორკის კულტურა
კატეგორია:ნიუ-იორკის სამუსიკო დაწესებულებები
კატეგორია:ნიუ-იორკის ღირსშესანიშნაობები
აბდულ-ჰალიმ სადულაევი

**აბდულ–ჰალიმ სადულაევი** (; დ. 2 ივნისი, 1967 ― გ. 17 ივნისი, 2006) — ჩეჩნეთის მე–4 პრეზიდენტი. მისმა მმართველობამ მხოლოდ ერთ წელს გასტანა, რადგან მოკლეს რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურისა და პრორუსული ჩეჩნური ძალების გაერთიანებული თავდასხმის შედეგად. ხანმოკლე პრეზიდენტობის მიუხედავად, მან მოახერხა მოეპოვებინა არა მხოლოდ ჩეჩენი სეპარატისტების, არამედ ქვეყნის საზღვრებს გარეთ მებრძოლი ანტირუსულად განწყობილი მუსლიმების კეთილგანწყობაც. ასევე შეძლო დაეყოლიებინა ექსტრემისტი შამილ ბასაევი უარი ეთქვა ტერორიზმზე, შედეგად, მისი მმართველობის პერიოდში არც ერთი სერიოზული ტერორისტული აქტი არ განხორციელებულა.

## ბიოგრაფია 
სადულაევი დაიბადა 1967 წლის 2 ივნისს ქალაქ არღუნში, გავლენიან ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ შევიდა გროზნოს უნივერსიტეტში, ჩეჩნური ენისა და ლიტერატიროს ფაკულტეტზე, თუმცა სწავლის დამთავრება ვეღარ შეძლო, რადგან სწორედ ამ პერიოდში, 1994 წელს, რუსეთი თავს დაესხა ჩეჩნეთის რესპუბლიკას. დაიწყო რუსეთ–ჩეჩნეთის პირველი ომი. სადულაევი მოხალისეთა რიგებში ჩაეწერა და დაიწყო ბრძოლა დამპყრობლების წინააღმდეგ.

მებრძოლის გარდა, ის იყო მშობლიური ქალაქის იმამი,

## გარდაცვალება 
2006 წლის 17 ივნისს სადულაევი მოკლეს მშობლიურ ქალაქ არღუნში, რუსული 12–კაციანი სამხედრო ჯგუფის მიერ. მისი გარდაცვალების შესახებ რამდენიმე ვერსია გავრცელდა. ერთის მიხედვით, იგი ორმხრივი სროლის დროს დაიღუპა ორ ჩეჩენ მებრძოლთან ერთად, თუმცა გარდაცვალებამდე მან და მისმა თანამებრძოლებმა ხუთი რუსი ჯარისკაცის მოკვლა მოასწრეს. ამასთან, გავრცელდა ხმა, რომ უცნობმა ინფორმატორმა მისი ადგილსამყოფელი მცირე თანხის საფასურად გასცა; მეორე ვერსიით კი სადულაევის მკვლელობა შემთხვევითია. რუსმა სამხედროებმა არ იცოდნენ, რომ ის კონკრეტულ სახლში იმყოფებოდა, მხოლოდ ჰქონდათ ინფორმაცია, რომ მშობლიურ ქალაქში იყო დაბინავებული. ამიტომ მთელს არღუნში დადიოდნენ და ეძებდნენ სახლს, რომელშიც შეიძლებოდა თავი შეეფარებინა. ერთ–ერთ ასეთ საეჭვო სახლში შესვლისას მათ ეზოდან ცეცხლი გაუხსნეს, რის შედეგადაც ადგილზე დაიღუპა ორი რუსი ოფიცერი, გადარჩენილებმა კი უკან დახევისას სახლში ყუმბარა შეაგდეს. სწორედ ამ ყუმბარამ იმსხვერპლა 39 წლის სადულაევი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სადულაევი Youtube.com–ზე
* სადულაევის ინტერვიუს ფრაგმენტი — Youtube

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ჩეჩენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იჩქერიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჩეჩენი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ჰელმუტ ლანგი

**ჰელმუტ ლანგი** (; დ. 10 მარტი, 1956) — ავსტრიელი მოდის დიზაინერი. იგი ცნობილია მისთვის დამახასიათებელი მინიმალისტური, დეკონსტრუქციული და ხშირად, მკაცრი დიზაინერული გადაწყვეტილებებით. მის მიერ დაარსებული მოდის ბრენდი — „ჰელმუტ ლანგი“ დღემდე არსებობს, თუმცა ბატონი ლანგის პირადი ჩარევის გარეშე ფუნქციონირებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

კატეგორია:ავსტრიელი მოდის დიზაინერები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Louis Vuitton

**Louis Vuitton Malletier**, ჩვეულებრივ ცნობილი როგორც **Louis Vuitton** (*ლუი ვიტონი*) ან შემოკლებით **LV** — ფრანგული სამოდელო სახლი, რომელიც 1854 წელს დიზაინერმა ლუი ვიტონმა დააარსა. ემბლემა LV გამოსახულია ყველგან, მდიდრული ჩემოდნებითა და ტყავის ნაწარმით დაწყებული და ფეხსაცმლით, საათებით, საიუველირო ნაწარმით, აქსესუარებით, მზის სათვალეებითა და წიგნებით დამთავრებული. Louis Vuitton ერთ-ერთი ლიდერი საერთაშორისო სამოდელო სახლია მსოფლიოში. ის თავის პროდუქციას ყიდის საფირმო ბუტიკებში, მაღალი დონის სავაჭრო ცენტრებში და ინტერნეტით, საკუთარი საიტის ელექტრონული კომერციის განყოფილებაში. ექვსი წლის განმავლობაში ზედიზედ (2006-2012), Louis Vuitton მსოფლიოში ყველაზე მდიდრულ ბრენდად დასახელდა. 2012 წლის შეფასებით მისი ღირებულება 25.9 მილიარდი აშშ დოლარი იყო. 2013 წელს ბრენდის ღირებულებამ 28.4 მილიარდი დოლარი შეადგინა, ხოლო გაყიდვების მაჩვენებელმა 9.4 მილიარდი დოლარი. კომპანია მსოფლიოს 50 ქვეყანაში მოღვაწეობს და ფლობს 460-ზე მეტ მაღაზიას.

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის კომპანიები
მედისონ ავენიუ

thumb|მედისონ ავენიუ
**მედისონ ავენიუ** (ინგლ. Madison Avenue - მედისონის გამზირი) — ჩრდილოეთ-სამხრეთის გამჭოლი გამზირი მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი, რომელსაც ჩრდილოეთისკენ მიმავალი ცალმხრივი სამანქანო მოძრაობა მიჰყავს. ის იწყება მედისონ სქვერიდან (23-ე ქუჩაზე) და გრძელდება მედისონ ავენიუს ხიდამზე 138-ე ქუჩასთან. შესაბამისად, ის გადის მიდთაუნს, ზემო ისტ-საიდს (კარნეგი ჰილის ჩათვლით), ესპანურ ჰარლემსა და ჰარლემს. გამზირს სახელი მედისონ სქვერის გამო დაერქვა, რომელიც თავის მხრივ ჯეიმზ მედისონის, აშშ-ის მეოთხე პრეზიდენტის, სახელს ატარებს. 1920-იანი წლებიდან, ეს გამზირი ამერიკის სარეკლამო ინდუსტრიის სინონიმი გახდა.

კატეგორია:მანჰეტენის ქუჩები
ლინკოლნ ბეროუზი უმცროსი

[thumbnail|222px|[მარშალ ოლმენი „ელ-ჯეის“ როლში, ტელესერიალ ციხიდან გაქცევაში]]
**ლინკოლნ „ელ-ჯეი“ ბეროუზი უმცროსი** () — ციხიდან გაქცევის მთავარი პერსონაჟის, ლინკოლნ ბეროუზის შვილი, რომელსაც განასახიერებს მარშალ ოლმენი (ახალგაზრდობაში ნიკოლას ლოკუერსიკო)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლინკოლნ „ელ-ჯეი“ ბეროუზი უმცროსის ბიოგრაფია 

კატეგორია:ციხიდან გაქცევის პერსონაჟები
Versace

**ვერსაჩე** () — იტალიური მოდის სახლი, რომელიც 1978 წელს ჯანი ვერსაჩემ დააარსა. 1997 წლის 15 ივლისს, როდესაც სახელგანთქმული დიზაინერი ვინმე ენდრუ კიუნენენმა მოკლა, მოდის სახლს სათავეში დიზაინერის და, კომპანიის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი — დონატელა ვერსაჩე ჩაუდგა, ხოლო უფროსი ძმა — სანტო ვერსაჩე გენერალური დირექტორი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* VERSACE.com ოფიციალური საიტი

კატეგორია:1978 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:იტალიის კომპანიები
კატეგორია:იტალიური ბრენდები
კატეგორია:ტანსაცმლის ბრენდები
ცირკი

[thumb|250px|ცირკის შენობა. [პარიზი, საფრანგეთი.]]
**ცირკი** (, სიტყვასიტყით — „წრე“), შენობა საცირკო წარმოდგენების ჩასატარებლად. ძვ. რომში გავრცელებული იყო ტრიბუნებიანი გეგმით ელიფსური არენა, რომელშიც ეწყობოდა შეჯიბრება (რბოლა) ეტლებით. შესვენების დროს გამოდიოდნენ აკრობატები, ეკვილიბრისტები, კომიკოსები და სხვ. რომის დიდი ცირკი იტევდა 50 ათასამდე მაყურებელს. ესპანეთში, მექსიკასა და ზოგ სხვა ქვეყანაში ცირკის არენას იყენებდნენ კორიდისთვის. თანამედროვე ცირკის არენა (მანეჟი) მრგვალია (დიამეტრი 13-14, ზოგჯერ 9-17 მ), გარს არტყია მკვიდრი ბარიერი, გადახურულია სფერული გუმბათით (საჰაერო აკრობატებისათვის), მაყურებელთა ადგილები განლაგებულია ამფითეატრისებურად. თანამედროვე ცირკი აღჭურვილია სპეციალური საცირკო ტექნიკით, დიდი საკულისო სათავსებით, სარეპეტიციო მანეჟებითა და სხვ.

## ლიტერატურა 

კატეგორია:საშემსრულებლო ხელოვნება
გდანსკი

**გდანსკი** (; ; ; ) — საპორტო ქალაქი ჩრდილოეთ პოლონეთში, ვისლის დელტაში, გდანსკის უბის ნაპირზე. გდინიასა და სოპოტთან ერთად ქმნის საქალაქო აგლომერაციას, ე. წ. ტრუიმიასტოს (სამქალაქეთი). პომერანიის სავოევოდოს ადმინისტრაციული ცენტრი.

ერთ-ერთი მსხვილი სავაჭრო ცენტრი და ნავსადგურია ბალტიის ზღვაზე. გააქვთ ქვანახშირი, გოგირდი, ხე-ტყე და სხვ., შეაქვთ მადანი, ფოსფატები და სხვ. მრეწველობაში წამყვანია მანქანათმშენებლობა, განსაკუთრებით გემთმშენებლობა, ელექტროტექნიკა; რადიოელექტრონული, ქიმიური (სასუქები, ლაქები, საღებავები), კვების, საფეიქრო მრეწველობა. გდანსკი მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრია. არის უნივერსიტეტი, პოლიტექნიკური, პედაგოგიური, სამედიცინო, საზღვაო ინსტიტუტები, სამეცნიერო დაწესებულებები და საზოგადოებები, ოპერის და დრამატული თეატრები.

წერილობით წყაროებში გდანსკი პირველად 997 იხსენიება. X—XIII საუკუნეებში აღმოსავლეთ პომორთა სამთავროს ცენტრი იყო. 1308 წელს ტევტონთა ორდენმა დაიპყრო. 1454 წელს მოქალაქეთა აჯანყების შედეგად ორდენს ჩამოშორდა და 1466 წელს ტორუნის ზავით პოლონეთს შეუერთდა. XV–XVII საუკუნეებში პოლონეთის საგარეო ვაჭრობის უმნიშვნელოვანესი ცენტრი იყო. 1793 პრუსიელებმა მიიტაცეს და 1918 წლამდე გერმანიას ეკუთვნოდა (გერმანელებმა გდანსკს **დანციგი** უწოდეს). ვერსალის საზავო ხელშეკრულებით 1919 წელს „თავისუფალი ქალაქი დანციგი“ გახდა და ერთა ლიგას დაექვემდებარა. 1939 წლის 1 სექტემბერს ნაცისტურმა გერმანიამ დაიპყრო. 1945 წლის 30 მარტს საბჭოთა არმიამ დაიკავა.

გდანსკის არქიტექტურული ძეგლებია: XIV–XV საუკუნეების აგურით ნაგებ კოშკებიან სიმაგრეთა ნანგრევები; გოტიკური შენობები — მთავარი რატუშა (1486–1492, გადაკეთებულია XVI საუკუნეში), ღვთისმშობლის (1343–1502), | სამებისა (1420–1514) და სხვა კოსტიოლები; „არტუსის ეზო“ (XIV საუკუნე, გადაკეთებულია 1476–1481 წლებში, რენესანსის სტილი ფასადი, 1616–1617); „პოლონეთის მეფეთა ეზო“ (1563–1568), „ოქროს სახლი“ (1609–1617); მაცხოვრისა (1695–1697), იეზუიტებისა (1676–1677 და 1747–1755) და სხვა ბაროკოს სტილის კოსტიოლები, საცხოვებელი სახლები. 1946 წლიდან აღდგენილია მეორე მსოფლიო ომის დროს დანგრეული მთავარი ძეგლები.

## დაძმობილებული ქალაქები 
გდანსკი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:

## გალერეა 

File:Gdansk night view.jpg
File:Artus Court in Gdańsk - 20060730.jpg
File:Długie Pobrzeże in Gdańsk (Motława).jpg
File:Danzig Marienkirche Profil (2011).JPG
File:Fontanna neptuna widok od ul dlugiej.jpg
File:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 068.jpg
File:Gdańsk Zielona Brama.jpg
File:Puerta Alta, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 04.jpg
File:Gdansk July 2013 30.JPG
File:Gdansk Brama Stagiewna (2).jpg
File:John III Sobieski Monument in Gdańsk 2669.JPG
File:Catedral de Oliwa, Gdansk, Polonia, 2013-05-21, DD 16.jpg
File:Gdansk Cystersow12.jpg
File:Gmach glowny politechnika.jpg
File:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 016.jpg

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website  
* Extensive Danzig, East & West Prussian Historical Materials   & 
* Regional Tourist Board website  
* Local Tourist Board website 
* Gdańsk In Your Pocket – independent and updated listings 
* Virtual Gdańsk  

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონეთის ქალაქები
კატეგორია:პოლონეთის პოვიატები
ჟახუნდერი

**ჟახუნდერი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფ: ჟახუნდერი, ლამფალაში, ლეკოსანდი, ლემზაგორი, ლუჯი, მებეცი, სასაში, ჩუკული, ხერია). მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1350 მეტრი, თბილისიდან 346 კილომეტრი, ლენტეხიდან 35 კმ.

სოფელში განლაგებულია საშუალო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა, კულტსახლი, ამბულატორია. 2007 წელს სოფელში აგებულ იქნა სპორტული დარბაზი.

ჟახუნდერში შემონახულია შუა საუკუნეების (VIII-IX სს) თლილი ქვით ნაგები წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია. ეკლესიას შესასვლელი განლაგებული აქვს დასავლეთიდან და სამხრეთიდან, სარკმელი მოჩუქურთმებულია, ჟახუნდერის ეკლესიის ხის მოჩუქურთმებული კარი დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი.

## ეტიმოლოგია
სვანურად ჟახვ არყის ხეს ნიშნავს, უნდ კნინობითი სუფიქსია, შესაბამისად ჟახუნდერი ნორჩი ან პატარა არყნარის ამღნიშვნელია.

## სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Fox Broadcasting Company

**Fox Broadcasting Company**, (აგრეთვე ცნობილი როგორც **Fox**) — აშშ-ის სატელევიზიო კომპანია. იგი არის Fox Entertainment Group-ის მფლობელობაში და რუპერტ მორდოკის ნიუს კორპორაციის ნაწილი. მას შემდეგ, რაც იგი 1986 წლის 9 ოქტომბერს დაარსდა, მას მიენიჭა უმაღლესი დონის სატელევიზიო კომპანიის სახელი 18-დან 49 წლამდე მაყურებლისთვის. 2007-2008 წლებში Fox გახდა ყველაზე პოპულარული ტელეკომპანია ამერიკაში.

Fox-ის სახელს იყენებენ სხვა გასართობი არხები, რომლებიც დაკავშირებული არიან ნიუს კორპორაციასთან, მათ შორის: ავსტრალია (ფოქსი8), ბულგარეთი, გერმანია, იაპონია, სერბეთი, სამხრეთ კორეა, ესპანეთი, სამხრეთ ამერიკა, პორტუგალია, ბრაზილია და თურქეთი, თუმცა მათ არ აქვთ მსგავსი სატელევიზიო პროგრამა, როგორიც აშშ-ის.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Fox.com* – ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:Fox Broadcasting Company
კატეგორია:აშშ-ის ტელეკომპანიები
კევინ ჰუკსი

**კევინ ჰუკსი** (ინგლ. Kevin Hooks; დ. 19 სექტემბერი, 1958) —ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. მისი როლებიდან აღსანიშნავია ფილმი Sounder და ტელესერიალი თეთრი აჩრდილი. მისი რეჟისურით არის გადაღებული ფილმი Passenger 57. იგი არის ციხიდან გაქცევის ახლანდელი რეჟისორი და პროდიუსერი.

ჰუკსი დაიბადა ფილადელფიაში, პენსილვანია, აშშ. იგი არის შტატში მომუშავე ივონის და ცნობილი მსახიობის, რობერტ ჰუკსის შვილი, რომელმაც ითამაშა 1970-იანი წლების ბევრ ფილმში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Bergdorf Goodman

მინი|250px|ბერგდორფ გუდმანი
**ბერგდორფ გუდმანი** () — მსოფლიოში ცნობილი ძვირადღირებული ნივთების უნივერმაღი, რომელიც 1899 წელს გაიხსნა ჰერმან ბერგდორფის მიერ, ხოლო მოგვიანებით შეიძინა ედვინ გუდმენმა. დაწესებულებას მოგვიანებით ფლობდა ედვინის ვაჟი ენდრიუ გუდმენი.

იგი ნიუ-იორკის ერთ-ერთი რაიონის — მანჰეტენის მიდთაუნის ნაწილში მდებარეობს. მისი მფლობელია Neiman Marcus.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Bergdorf Goodman Company-ის ისტორია — Funding Universe
* Bergdorf Goodman Windows Archive  — Anothernormal.com

კატეგორია:1899 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:აშშ-ის უნივერმაღები
ბრეტ რატნერი

**ბრეტ რატნერი** (; დ. 28 მარტი, 1969) — ამერიკელი კინოსა და მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი. მისი რეჟისურით გამოცემული ფილმებიდან ცნობილია: „პიკი საათის“ სერიები, „მეოჯახე“, „წითელი დრაკონი“, „მზის ჩასვლის შემდეგ“, „იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა“ და სხვ. იგი არის ასევე ტელესერიალ „ციხიდან გაქცევის“ პროდიუსერი. 

## ფილმოგრაფია
*1998 - პიკის საათი *(Rush Hour)* 
*2000 - მეოჯახე *(The Family Man)* 
*2001 - პიკის საათი 2 *(Rush Hour 2)* 
*2002 - წითელი დრაკონი *(Red Dragon)*
*2004 - მზის ჩასვლის შემდეგ *(After the Sunset)* 
*2006 - იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა *(X-Men: The Last Stand)*
*2007 - პიკის საათი 3 *(Rush Hour 3)* 
*2014 - ჰერკულესი *(Hercules)* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* ბრეტ რატნერის საპროდიუსერი პროდილი The 1 Second Film-ისთვის 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Saks Fifth Avenue

**საკს ფიფზ ავენიუ** () — მაღალი კლასის ამერიკული უნივერმაღი, რომელიც მფლობელი და მმართველი „საკს ფიფზ ავენიუ ენტერპრაიზია“. უნივერმაღი ბაზარზე კონკურირებს ისეთ ქსელებთან, როგორებიცაა ნეიმან მარკუსი, ბერგდორფ გუდმანი და ბარნის ნიუ იორკი. „საკსის“ ცენტრალური ოფისი ნიუ-იორკში მდებარეობს.

კატეგორია:1898 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:აშშ-ის უნივერმაღები
ვესტ ვილიჯი

thumb|300px|ქრისტოფერის ქუჩა ვესტ ვილიჯში.
**ვესტ ვილიჯი** (ინგლ. West Village) — გრინვიჩ ვილიჯის უბნის დასავლეთი ნაწილი მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. მიუხედავად იმისა, რომ ამ უბანს განსაზღვრული საზღვრები არ აქვს, ზოგადად ითვლება, რომ ის შემოიფარგლება მდ. ჰუდზონით და მეექვსე ავენიუთი და იშლება მე-14 ქუჩიდან ქვევით ჰაუსტონის ქუჩამდე. მეზობელი უბნებია ჩელსი ჩრდილოეთით, სოჰოს ჰუდზონის მოედნის ნაწილი სამხრეთით და გრინვიჩ ვილიჯის ძირითადი ნაწილი აღმოსავლეთით.

უბანი გამოირჩევა მანჰეტენისთვის ჩვეულ  ცხრილს აცდენილი ქუჩებით, რაც ხშირად აბნევს ტურისტებსაც და ქალაქის მცხოვრებთაც. ეს ქუჩები დაიგეგმა მე-18 საუკუნეში, დაახლოებით მდ. ჰუდზონის პარალელურად ან ვერტიკალურად, დიდი ხნით ადრე ვიდრე 1811 წლის კომისიონერთა გეგმა შედგებოდა, რომელმაც ქალაქის მთავარი ქუჩების ცხრილი შეადგინა. ქუჩების ნორმები არეულია, მაგ. ვესტ მე-4 ქუჩა კვეთს ვესტ მე-10, მე-11 და მე-12 ქუჩებს და მთავრდება ვესტ მე-13 ქუჩასთან.

ცნობილი როგორც "პატარა ბოჰემია" 1916 წლიდან, ვესტ ვილიჯი კუნძულის ვესტ-საიდის ბოჰემური ცხოვრების სტილის ცენტრია, კლასიკური მხატვართა ლოფტებით და ახალი საცხოვრებელი მაღლივი კორპუსებით, რომლებიც ამერიკელმა არქიტექტორმა რიჩარდ მეიერმა დააპროექტა ჰუდზონის პირას 173-176 პერის ქუჩაზე. მიტპაკინგ დისტრიქტი, რომელიც ამ უბანს ემიჯნება ჩრდილოეთით, ასევე ცნობილია როგორც "განსვურტის ისტორიული უბანი", დატვირთულია მოდური ბუტიკებითა და ღამის კლუბებით.

კატეგორია:მანჰეტენის უბნები
ჰუდსონი

**ჰუდსონი** (, მოჰიკან. Muh-he-kun-ne-tuk) — მდინარე აშშ-ის აღმოსავლეთში, ეკუთვნის ატლანტის ოკეანის აუზს. სიგრძე 507 კმ, აუზის ფართობი 36 ათ. კმ².

მდინარე სათავეს იღებს ადირონდაკის მთებში, მიედინება ძირითადად ნიუ-იორკის შტატის ტერიტორიაზე, ქვემო წელში ქმნის ვრცელ გავაკებას, რომელიც ნიუ-იორკსა და ნიუ-ჯერსის შორის საზღვარს წარმოადგენს. ჩაედინება ატლანტის ოკეანის ლოუერ-ბეის უბეში.

მდინარე სანაოსნოდ გამოიყენება ქვემო წელში, სადაც მას მთავარი შენაკადი - მდ. მოჰავკი - უერთდება. დაკავშირებულია ტბებთან ერი (ერის არხი), ონტარიო და შამპლეინი სანაოსნო არხებით, რომელიც სამდინარო გზას ქმნის მდ. წმ. ლავრენტისთან. ჰუდსონზე დგას ქალაქები ტროა, ოლბანი, ჰუდსონი, კინგსტონი, ხოლო უბის შესართავთან — ქ. ნიუ-იორკი.

ევროპელთაგან პირველმა ჰუდსონი აღმოაჩინა იტალიელმა ჯოვანი და ვერაძანომ 1524 წელს. 1609 წელს მდინარე გამოიკვლია ინგლისელმა ჰენრი ჰუდსონმა, რომლის პატივსაცემადაც მას ეს სახელი დაერქვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Historic Hudson River Towns, Inc.  
*Hudson River PCB Dreddging Project  
*Hudson Riverkeeper
*Hudson River Sloop Clearwater
*Scenic Hudson
*Hudson River Foundation
*The River Project
*HudsonWatch.net  

კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
ისტ-რივერი

thumb|250px|ისტ-რივერი
thumb|250px|ისტ-რივერი ბრუკლინის, მანჰეტენისა და უილიამსბურგის ხიდებით.
**ისტ-რივერი** (ინგლ. East River) — სანაოსნო სრუტე ქ. ნიუ-იორკში ზემო ნიუ-იორკის ყურესა და ლონგ-აილენ-საუნდის სრუტეს შორის. ჰყოფს მანჰეტენსა და ბრონქს ბრუკლინისა და კუინზისგან. უკავშირდება მდ. ჰუდზონსა და მდ. ჰარლემს. სიგრძეა 26 კმ.

სრუტეზე აგებულია საავტომობილო ხიდების ქსელი (მათ შორის ბრუკლინის ხიდი, მანჰეტენის ხიდი, უილიმსბურგის ხიდი, კუინზის ხიდი), სარკინიგზო ხიდი, ხოლო სრუტის ქვეშ გაყვანილია ორი საავტომობილო გვირაბი. მასზეა ასევე საპორტო ნაგებობები, მათ შორის ბრუკლინის სამხედრო პორტი. მისი სანაპიროს გასწვრივ მანჰეტენზე გადის ავტომაგისტრალი ფდრ დრაივი, აქვეა ასევე გაეროს შტაბ-ბინის შენობა. კუინზის რაიონში სრუტის ნაპირას მდებარეობს ლა-გუარდიას აეროპორტი. მანჰეტენსა და კუინსს შორის სრუტეზე მდებარეობს რუზველტის კუნძული.

კატეგორია:აშშ-ის სრუტეები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
ახალი სკოლა (ნიუ-იორკი)

**ახალი სკოლა** (New School) — უნივერსიტეტი ქალაქ ნიუ-იორკში, გრინვიჩ-ვილიჯი, ქვემო მანჰეტენი.

უნივერსიტეტში სწავლობს დაახ. 9.300 სტუდენტი საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამებში. მთავარ დისციპლინათა შორისაა სოციალური მეცნიერებები, ლიბერალური ხელოვნება, ჰუმანიტარული მეცნიერებები, არქიტექტურა, ნატიფი ხელოვნება, დიზაინი, მუსიკა, დრამატურგია, ფინანსები, ფსიქოლოგია და საზოგადოებრივი პოლიტიკა. სკოლა განთქმულია მისი ავანგარგული სწავლების მეთოდითა და საერთაშორისო კვლევის ცენტრით - World Policy Institute.

1919 წელს დაარსებიდან ახალი სკოლა ცნობილი იყო, როგორც "სოციალური კვლევის ახალი სკოლა". 1997-2005 წლებში მას ერქვა New School University. უნივერსიტეტი და მისი ყველა ფაკულტეტი 2005 წლიდან მისი ამჟამინდელი სახელით არის ცნობილი.

სამაგისტრო განყოფილება ახალ სკოლაში დაიწყო 1933 წელს როგორც "ლტოლვილი უნივერსიტეტი", ევროპიდან გამოქცეული მეცნიერებისა და მასწავლებლების გადასარჩენად. 1934 წელს ნიუ-იორკის რეგენტთა საბჭომ მას ქარტია მიანიჭა და მისი სახელი შეიცვალა "პოლიტიკური და სოციალური მეცნიერებების სამაგისტრო ფაკულტეტით" — სახელი, რომელიც მან 2005 წლამდე შეინარჩუნა. პარსონის დიზაინის ფაკულტეტი ახალ სკოლაში უნივერსიტეტის ყველაზე კონკურენტული სამხატვრო სკოლაა.

კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
დაგონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დაგონი** შეიძლენა ნიშნავდეს:
* დაგონი — თევზჭერისა და მებაღეობის ფინიკური ღვთაება
* დაგონი (ფილმი) — საშინელებათა ფილმი (რეჟისორი სტიუარტ გორდონი, 2001 წელი)
ნუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნუნი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ნუნი — მეთოთხმეტე ასო ებრაულ ანბანში;
*ნუნი — ოცდამეხუთე ასო არაბულ ანბანში;
*ნუნი — ქაოსის ღვთაება ეგვიპტურ მითოლოგიაში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქირომანტია

მინი|ბოშა ქალი მკითხაობს ხელისგულზე. ნიკოლა რენიე, საფრანგეთი, 1620-1622
**ქირომანტია** ( და ) — მკითხაობა ხელისგულის ხაზებისა და ბორცვების მიხედვით, რაც ცრუმორწმუნე ხალხის რწმენით, თითქოს იმის საშუალებას იძლევა, რომ დავადგინოთ ადამიანის ხასიათი და ვიწინასწარმეტყველოთ მისი ბედი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მკითხაობა
მთარგმნელი

**მთარგმნელი, თარჯიმანი** — სპეციალისტი, რომლის საქმიანობა თარგმანს, ანუ ინფორმაციის (ტექსტის, მეტყველების) ერთი ენიდან მეორეზე გადაყვანას გულისხმობს. თარგმანის სახის მიხედვით, ქართულ ენაში განვასხვავებთ: *მთარგმენლს* თარჯიმანისგან — მთარგმნელი ნაბეჭდი ტექსტის თარგმნითაა დაკავებული და *თარჯიმანის* სპეციალიზაცია კი ზეპირი მეტყველების თარგმნაა.

## მთარგმნელების/თარჯიმნების სპეციალიზაციები 
* ზეპირი თარჯიმნები
* თარჯიმან-სინქრონისტები
* წერილობითი მთარგმნელები
* მანქანური თარგმნა
* იურიდიული მთარგმნელები
* მხატვრული ლიტერატურის მთარგმნელები

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტრანსკრიფცია
* ტრანსლიტერაცია

## ლიტერატურა 
* Berman, Antoine, *Pour une critique des traductions: John Donne*. Paris: Gallimard, 1995. Translated into English by Françoise Massardier-Kenney as *Toward a Translation Criticism: John Donne*. Kent, OH: Kent State University Press, 2009.
* Billiani, Francesca, *Ethics.* In: *Routledge Encyclopedia of Translation Studies.* New York & London: Routledge, 2001.
* Cohen, J.M., "Translation", *ენციკლოპედია ამერიკანა*, 1986, vol. 27, pp.&nbsp;12–15.
* Darwish, Ali, "Towards a Theory of Constraints in Translation," 1999. (@turjuman Online)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

*  
* UNESCO Clearing House for Literary Translation
* Guide to Translation of Legal Materials 
* List of universities in Europe and North America offering translation courses 


კატეგორია:პროფესიები
სცენარისტი

**სცენარისტი** — ავტორი, რომელიც წერს სცენარს ფილმებისა ან სატელევიზიო პროგრამებისთვის, მათ შორის ტელესერიალებისთვის. კინემატოგრაფიის შემთხვევაში, დამდგმელი რეჟისორი ხშირად იმ ფილმის სცენარის ავტორი ან თანაავტორია, რომელზეც იგი იმ მომენტში მუშაობს.


კატეგორია:პროფესიები
დუბჰე

**Alpha Ursae Majoris** (α UMa / α Ursae Majoris) — დიდი დათვის თანავარსკვლავედის სიკაშკაშით მეორე ვარსკვლავი (მიუხედავად მისი ბაიერის აღნიშვნისა, როგორც „ალფა“). 
მას ასევე გააჩნია ტრადიციული სახელი **Dubhe**.

კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:დიდი დათვის თანავარსკვლავედი
ფერი კორსტენი

**ფერი კორსტენი** (ინგლ. Ferry Corsten; დ. 4 დეკემბერი, 1973) ასევე ცნობილი ფსევდონიმით სისტემ ფ (System F) — ნიდერლანდელი ტრანსის ჟანრის მუსიკის დიჯეი და პროდიუსერი. იგი არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული დიჯეი და აქვს მინიჭებული #8 ადგილი DJ Magazine-ს მიერ. იგი გამოდის მის ყოველკვირეულ რადიო შოუში სახელად ''Corsten's Countdown'', სადაც იგი ასრულებს უახლეს ტრანს  კომპოზიციებს.

## ბიოგრაფია 
## იხილეთ აგრეთვე
* Flashover Recordings
* Gouryella

## რესურსები ინტერნეტში 
* ახლანდელი ჩამწერი ლეიბლი
* ოფიციალური საიტი
* ფერი კორსტენი Myspace-ზე
* Positiva Records - ფერი კორსტენის დახმარებით შექმნილი ლეიბლი
* ფერი კორსტენი  დიჯეების სიაში
* ფერი კორსტენი Discogs-ზე
* ფერი კორსტენი  iLike-ზე
* ფერი კორსტენი MusicBrainz-ზე
* ფერი კორსტენი All Music Guide-ზე
* ფერი კორსტენის სიმღერების არქივი 
* ფერი კორსტენის მუსიკალური ვიდეოები 
* ფერი კორსტენი  inthemix.com.au-ზე
* ფერი კორსტენის სრული სიმღერების არქივი 
* TranceSound.net-ის ინტერვიუ 

კატეგორია:ნიდერლანდელი დიჯეები
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დოკუ უმაროვი

**დოკუ (დოკა) უმაროვი** (; ; დ. 13 აპრილი, 1964, ჩეჩნეთი — გ. 7 სექტემბერი 2013) — იჩქერიის პრეზიდენტი და ჩრდილოეთ კავკასიის ემირი. იგი რუსეთ-ჩეჩნეთის ომის დაწყების დღიდან იბრძოდა რუსეთის წინააღმდეგ. ამ ომში გამოჩენილი სიმამაცისთვის უმაროვი დაჯილდოებული იყო ორი ორდენით („ერის პატივი“ და „ერის გმირი“). პირად სამხედრო შემადგენლობაში ჰყავდა რამდენიმე ასეული მებრძოლი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dokka Khamadovich Umarov www.waynakh.com 
*  Profile: Doku Umarov, BBC News
*  Doku Umarov (Russian rebel leader), *Encyclopædia Britannica*
*  Умаров, Доку: Президент самопровозглашенной республики Ичкерия, Lenta.ru

კატეგორია:იჩქერიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჩეჩენი სეპარატისტები
კატეგორია:ჩეჩენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:გარდაცვალების თარიღი უცნობია
გვადალახარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გვადალახარა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გვადალახარა — ქალაქი ესპანეთში
* გვადალახარა — პროვინცია ესპანეთში
* გვადალახარა — ქალაქი მექსიკაში
* გვადალახარა — საფეხბურთო კლუბი მექსიკაში
გვადალახარა

**გვადალახარა** ( ) — ქალაქი მექსიკაში. ხალისკოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. დააარსეს ესპანელებმა 1542 წლის 14 თებერვალს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალისკოს მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
დიდი დათვის თანავარსკვლავედი

მინი|დიდი დათვი
**დიდი დათვის თანავარსკვლავედი** () — ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. შედგება შვიდი ვარსკვლავისგან, რომელთგანაც ორი ყველაზე კაშკაშის — ალიოთი და დუბჰე — ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეა 1,8. დიდი დათვი ყველაზე კარგად მოჩანს მარტისა და აპრილის თვეებში.

## ლიტერატურა 
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Ursa Major
* AAVSO: The Myths of Ursa Major
* The Origin of the Greek Constellations
* Star Tales – Ursa Major

კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
სამეცნიერო ჟურნალი

**სამეცნიერო ჟურნალი**  — პერიოდული გამოცემა, რომელიც სამეცნიერო ინფორმაციის წყარო და სამეცნიერო კომუნიკაციის საშუალებაა.

სამეცნიერო ჟურნალს ენათესავება სამეცნიერო ბიულეტენები, სამეცნიერო სტატიებისა და მოხსენებების კრებულები „შრომების“, „სამეცნიერო წერილების“ და სხვა ტიპისა.

პირველად სამეცნიერო ჟურნალში ქვეყნდება ახალი სამეცნიერო მონაცემები;

მეორადში — პირველწყაროთა შესახებ და სამეცნიერო-ინფორმაციული და ბიბლიოგრაფიული ხასიათის მასალები; ესენია რეფერატული ჟურნალები და მათი მაჩვენებლები, სასიგნალო ინფორმაცია, ექსპრეს-ინფორმაცია, ბიბლიოგრაფიული ჟურნალები;

მესამე ტიპის სამეცნიერო ჟურნალია მიმოხილვითი, სამეცნიერო-მეთოდური, ზოგადსამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალები.

სამეცნიერო ჟურნალის ფუნქცია არ ამოიწურება მხოლოდ სამეცნიერო ინფორმაციის გავრცელებით. სამეცნიერო ჟურნალში სამეცნიერო სტატიის პუბლიკაცია უზრუნველყოფს მეცნიერის უპირატესობას. სამეცნიერო ჟურნალის მრავალმხრივი ანალიზი მეცნიერებათმცოდნეობის ერთ-ერთი მიმართულებაა.

მსოფლიოში გამოდის 35 ათასამდე სახელმწიფო სამეცნიერო ჟურნალი, რომლებშიც 3- მლნ-მდე სტატია ქვეყნდება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეცნიერო ჟურნალები
რამინ ჯავადი

მინი|200პქ|რამინ ჯავადი
**რამინ ჯავადი** (გერმ. Ramin Djawadi; დ. 1974) — ირანელ-გერმანელი ორკესტრული მუსიკის კომპოზიტორი ტელესერიალისა და ფილმისათვის. მისი მამა იყო ემიგრანტი ირანიდან. 2007 წლის 3 სექტემბერს, მან გამოუშვა ახალი ალბომი, რომელიც შეიცავა ციხიდან გაქცევის მთავარ მუსიკას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხაიფა

**ხაიფა** ( ;   — ისრაელის სიდიდით მესამე ქალაქი და უდიდესი საზღვაო პორტი. მოსახლეობის რაოდენობა 2007 წელს 266,300 კაცი. ხაიფა ამ ადგილას დაარსდა ჯერ კიდევ რომის იმპერიის პერიოდში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Haifa city — the complete guide to haifa  

კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
კატეგორია:ფინიკიის ქალაქები
ტვინი

**ტვინი** — ნერვული სისტემის ცენტრალური ნაწილი, რომელიც უზრუნველყოფს ორგანიზმის სასიცოცხლო ფუნქციების რეგულაციისა და უმაღლესი ნერვული მოქმედების განხორციელების ყველაზე სრულყოფილ ფორმებს. ტვინის ძირითადი სტრუქტურულ-ფუნქციური ერთეულია ნეირონი. 

*ფილოგენეზში* ნერვული უჯრედების დიფუზური ბადე იცვლება განკერძოებული ნერვული კვანძებით, რომელთა განსაზღვრული სახით განლაგება ქმნის მუცლის ძეწკვს — მუცლის ტვინს. ზოგიერთ მწერსა და მოლუსკს უაღრესად აქვს განვითარებული თავის განგლიონი, ე. წ. თავის ტვინი. ხერხემლიანი ცხოველებისა და ადამიანის ტვინი შედგება ზურგის ტვინისა და თავის ტვინისაგან, დაფარულია გარსებით და დაცულია ხერხემლისა და ქალას ძვლოვანი ქსოვილებით. თავის ტვინი შეიცავს ტვინის ღეროს (მოგრძო ტვინი, ხიდი, შუა ტვინი), ნათხემსა და დიდ ტვინს, რომელიც გამოყოფილია 2 ჰემისფეროდ და დაკავშირებულია ტვინის ღეროსთან შუამდებარე ტვინით. მოზრდილი ადამიანის თავის ტვინის მასაა საშუალოდ 1400 გრამი; ზურგის  ტვინის მასა შეადგენს ტვინის მასის 2%–ს, ნათხემისა – 10%–ს, ღეროს სტრუქტურებისა – 6%–ს. ტვინის მასის 5/6 მოდის დიდი ტვინის ჰემისფეროებზე. ტვინი შედგება რუხი (შეიცავს ნეირონების სხეულებსა და დენდრიტებს) და თეთრი (შეიცავს აქსონებს, რომელთა *მიელინური გარსი* განაპირობებს თეთრ ფერს) ნივთიერებისაგან. ტვინის ევოლუცია დაკავშირებულია მთელ რიგ მორფოლოგიურ გარდაქმნებს, როგორიცაა თავის ტვინისა და დიდი ტვინის ჰემისფეროების შეფარდებითი მასის, დიდი ტვინის შუბლისა და საფეთქლის წილების შეფარდებითი ზომის, ღარების სიღრმისა და ხვეულების რაოდენობის ზრდა და ტვინის ქერქის აგებულების გართულება. *ანთროპოგენეზის* პროცესში ტვინის თვისებრივმა გარდაქმნამ და დიფერენციაციამ ოპტიმალური კომპლექსი შექმნა *ნეოანთროპში*, რომელშიც შეთავსებულია ტვინისა და დიდი ტვინის დიდი შეფარდებითი მასა და ახალი ქერქის ძლიერი განვითარება, სპეციფიკური ციტოარქიტექტონული ველების წარმოქმნა, რაც დამახასიათებელია მხოლოდ ადამიანისათვის. ინტეგრაციის მაღალი დონე უზრუნველყოფილია ნეირონების დიდი რაოდენობით, მაღალი სპეციალიზაციით, ურთიერთგანლაგებისა და კონტაქტების სირთულით.

## ლიტერატურა
ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი

**ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი** ( დ.  3 სექტემბერი, 1780 — გ.  28 დეკემბერი, 1850) — გერმანელი ასტრონომი. დაიბადა ჰოლშთაინში. 

1813-დან 1815 წლამდე ის იყო მანჰაიმის ობსერვატორიის დირექტორი, და შემდგომ კოპენჰაგენში გახდა ასტრონომიის პროფესორი. 1821 წელს მან დააარსა ჟურნალი Astronomische Nachrichten (ასტრონომიული შეტყობინებები).

1829 წელს ის დააჯილდოვეს ასტრონომიის ჩინებული საზოგადოების ოქროს მედლით.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
კატეგორია:დაბადებული 1780
კატეგორია:გარდაცვლილი 1850
პულაუ ბესარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პულაუ ბესარი** შეიძლება აღნიშნავდეს რამდენიმე კუნძულს მალაიზიასა და ინდონეზიაში:

* პულაუ ბესარი (ჯოჰორი)
* პულაუ ბესარი (მალაკა)
პულაუ ბესარი (ჯოჰორი)

**ბესარის კუნძული** (Pulau Besar; წინათ ცნობილი იყო, როგორც **პულაუ ბაბი ბესარი** (Pulau Babi Besar)) ჯოჰორის შტატში (მალაიზია) აღმოსავლეთ სანაპიროზე არსებული კუნძულია. მასთან მისვლა შესაძლებელია ნავით ქალაქ მერსინგიდან (დაახლოებით 30 წუთის სავალია). კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2 000 ფუტის სიმაღლეზეა.

ბესარის კუნძული გარშემორტყმულია რავას, სიბუს და ტინგის კუძულებით. მასზე სიმშვიდეა და სანაპიროებზე ფხვნილივით თეთრი ქვიშაა, ზღვა კი წმინდა და ლაჟვარდოვანია. ხელუხლებელი ზღვის სამყაროს დასაცავად, მთავრობამ ის საზღვაო პარკად გამოაცხადა, რაც მიზნად ისახავს ზღვის არსებების დაახლოებით 60 სახეობისთვის უსაფრთხო გარემოს შექმნას 2 საზღვაოსნო მილის რადიუსზე კუნძულის გარშემო.
ჭრელი ველური მცენარეები ხარობენ მუქ მწვანე ქოქოსის პალმებსა და ტროპიკულ ჯუნგლებში. აქ დაახლოებით 7-8 სოფელია, რომელთა მოსახლეობის რიცხვი დაახლოებით 100-ს შეადგენს. მათი უმრავლესობა მეთევზეები არიან.

## ლეგენდა 
აქ გავრცელებულია მითი მეთევზეთა წყვილის შესახებ, რომლებიც სირინოზებად გადაიქცნენ. ადგილობრივ მოსახლეობაში ეს ლეგენდა იმდენად პოპულარულია, რომ ერთხანს ეგონათ, თითქოს მეთევზის ფეხმძიმე ცოლს ზღვის პროდუქტები უნდოდა, რაც საკმაოდ ბევრია მერსინგის წყლებში. ისინი ფიქრობდნენ, რომ მეთევზის ცოლი ზღვის პროდუქტების ჭამის შემდეგ გადაიქცა სირინოზად და მისი გულგატეხილი ქმარიც, იმავე ზღვის პროდუქტის მირთმევის შემდეგ გარდაიქმნა სირინოზად. დღემდე სწამთ, რომ კუნძულის ტერიტორიაზე შეიძლება კაცმა შენიშნოს სირინოზების წყვილი, რომელიც ზღვის პროდუქტებს მიირთმევს.

კუნძულის ძველი სახელწოდება — პულაუ ბაბი ბესარი (პირდაპირი თარგმანით „დიდი ტახების კუნძული“) — უამრავი გარეული ტახიდან მომდინარეობს, რომლებიც ადამიანების დასახლებამდე, აქაურ მიდამოში დაეხეტებოდნენ. დღესდღეობით ამ მხარეში არც ერთი ტახი აღარ არის და ამიტომაც სახელი შეუცვალეს: ბესარის კუნძულები.

კატეგორია:მალაიზიის კუნძულები
იო (მითოლოგია)

thumb|Корреджо, იუპიტერი და იო
**იო** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ინაქისა, ძველი არგოსის მეფე და ამავე დროს მდინარის ღმერთი, და არგიის ქალიშვილი. თუმცა მისი მამობა ეწინაამღდეგება მონაცემებს, რომ ზევსის პირველი შეყვარებული გახდა ნიობა, ინაქის შვილიშვილი. სხვა ვერსიით, იო იყო იასას (ჰესიოდოსა და აკუსილაუსის თანახმად), ან პირენას, ან და არესტორას ქალიშვილი. 

იოს ამბავი მოთხრობილია ოვიდიუსის „მეტამორფოზებში,“ რომლის მიხედვითაც ზევსმა იო შეიყვარა და ძროხად აქცია, რათა თავისი ცოლის, ჰერასგან დაეფარა, თუმცა ის მაინც ვერ იხსნა. ჰერამ დაინახა ქათქათა ძროხა და ზევსს მისი ჩუქება სთხოვა. ზევსმა უარი ვერ უთხრა. ჰერამ იოს დარაჯად მიუჩინა ასთვალა არგუსი. ეს უკანასკნელი კი იოს ფხიზლად დარაჯობდა.

ზევსი ხედავდა იოს ტანჯვას და ამიტომ თავის შვილ ჰერმესს მისი მოტაცება დაავალა. მან შეძლო არგუსის დაძინება, რის შემდეგაც თავი მოკვეთა. იო განთავისუფლდა, მაგრამ ჰერამ მას ახალი განსაცდელი მოუვლინა და მას კრაზანა მიუჩინა. თავისი ისრით კრაზანა ქვეყნიდან ქვეყანაში მიერეკებოდა დატანჯულ იოს. მრავალი ხეტიალის შემდეგ მან უკიდურეს ჩრდილოეთს,სკვითების ქვეყანაში იმ კლდეს მიაღწია, რომელზედაც მიჯაჭვული იყო ტიტანი პრომეთე. პრომეთემ უწინასწარმეტყველა უბედურ ქალს, რომ მის ტანჯვას ბოლო ეგვიპტეში მოეღებოდა. იოც ეგვიპტისკენ გაეშურა. ნილოსის სანაპიროებზე ზევსმა იოს უწინდელი სახე დაუბრუნა და მას ეყოლა შვილი ეპაფე. ის იყო ეგვიპტის პირველი მეფე და მამამთავარი გმირთა დიდი თაობისა, რომელსაც ეკუთვნოდა საბერძნეთის უდიდესი გმირი ჰერაკლე.

მითის თანახმად იონიის ზღვას მისი სახელი ეწოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Bravo (აშშ-ის ტელეარხი)

მინი|250პქ|ოფიციალური ლოგო
**ბრავო** () — ფასიანი ამერიკული საკაბელო ტელეარხი, რომელსაც ფლობს კომპანია NBCUniversal. 2016 წლის მონაცემებით მას 89 მილიონზე მეტ ოჯახში უყურებდნენ. ტელეარხი დაარსდა 1980 წლის 8 დეკემბერს.

ამჟამად ტელეარხის ეთერით გადაიცემა რეალიტი ტელესერიები, ისევე როგორც სრულმეტრაჟიანი კინოფილმები.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Bravo Now

კატეგორია:აშშ-ის ტელეკომპანიები
კატეგორია:NBCUniversal
ტელესერიალი

**ტელესერიალი** — მხატვრული ან დოკუმენტური კინონაწარმოებია, რომელიც მრავალი სერიისაგან შედგება და ტელეტრანსლიაციისათვის არის განკუთვნილი.

ტელესერიალები პირობითად იყოფა:
* საპნის ოპერებად
* ტელენოველებად
* **კლასიკურ ტელესერიალებად**
* **მრავალსერიან ტელეფილმად**
ბრავო

**ბრავო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

;მედია
* Bravo — ხელოვნებისადმი მიძღვნილი კანადური ტელეარხი
* *Bravo* — ახალგაზრდული ჟურნალი გერმანიაში და რუსეთში
* ბრავო ტივი — გერმანული ტელეგადაცემა
* ბრავო (გაერთიანებული სამეფოს ტელეარხი) — ბრიტანული ციფრული ტელეარხი
* ბრავო (აშშ-ის ტელეარხი) — ამერიკული საკაბელო სატელევიზიო ქსელი
;მუსიკა
* ბრავო (რუსული ჯგუფი) — რუსული როკ-ჯგუფი
ოლაფსბორგი

thumb|300px|ციხესიმაგრე
**ოლაფსბორგი** ან **ოლოფსბორგი** (Olofsborg, ფინ. ოლავინლინა, Olavinlinna) — პირველი შვედური ციხესიმაგრე, აგებული ცეცხლსასროლი არტილერიისთვის წინააღმდეგობის გაწევის გათვლით. მდებარეობს კლდოვან კუნძულზე ტბებს ჰააპავესი და პიჰლაიავესს შორის, დაახ. 320 კმ-ში სანქტ-პეტერბურგიდან, ჰიამეს პროვინციაში, ფინეთში. 1639 წელს ციხესიმაგრის დაცვის ქვეშ დაარსდა ქალაქი ნეიშლოტი (ამჟ. სავონლინა).

## ისტორია 
ციხესიმაგრე ერიკ აქსელსონ ტოტმა 1475 წელს დააარსა ივანე III-ს მიერ ნოვგოროდის დაპყრობის შემდეგ. ტოტი აღმოსავლეთში პოლიტიკური არეულობის გამოყენებას ცდილობდა ნოტებორგის ზავით დადგენილი რუსეთ-შვედეთის საზღვრის გასამაგრებლად. სიმაგრე ტბაზე, წყალსატევებითა და არხებით დასერილ ადგილას აშენდა მოსალოდნელი ალყის თავიდან აცილების მიზნით. თავდაპირველად ციხესიმაგრეს შვედებმა ნიოსლოტი ანუ ახალი სიმაგრე უწოდეს. 16-ე საუკუნეში ციხის გარნიზონი არანაკლებ 200 ადამიანისგან შედგებოდა, რაც, ვიბორგის სიმაგრესთან ერთად,  შვედეთის სახელმწიფოებრიობას აღმოსავლეთში კიდევ უფრო მრისხანე სახეს სძენდა. 
thumb|ოლავინლინა ღამით

კატეგორია:ფინეთის ციხესიმაგრეები
ნაძვი

**ნაძვი** () — წიწვოვან მცენარეთა გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა.

ნაძვი მარადმწვანე ტანმაღალი (20–50 მეტრი) ხეა. წიწვები მეტწილად ოთხწახნაგოვანი აქვთ, იშვიათად ბრტყელი და წაწვეტებული. ერთსახლიანი მცენარეა. აერთიანებს 40–მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი სახეობა — აღმოსავლეთის ნაძვი ().

გავრცელებულია უმთავრესად დასავლეთ საქართველოსა და ბორჯომის ხეობაში, აღმოსავლეთით მისი გავრცელების საზღვარი მიჰყვება კავკასიონის მთავარ ქედს გუდამაყრის არაგვის ხეობამდე და სამხრეთ მთიანეთს თბილისის მერიდიანამდე. იზრდება ზღვის დონიდან 2200–2300 (2400) მეტრამდე, თუმცა ტენიანსა და დაჩრდილულ ხეობებში (აჭარაში) 100–80 მეტრამდე ეშვება. ტყის მასივებს ქმნის უმთავრესად ნაძვისა და სოჭის სარტყელში ზღვის დონიდან 1500–1800 მეტრი.

საქართველოს ფარგლებს გარეთ იგი გავრცელებულია ჩრდილო კავკასიასა და თურქეთში. 15–20 წლამდე იზრდება შედარებით ნელა, შემდეგ კი საკმაოდ სწრაფად; მსხმოიარობას თავისუფლად მდგომი ხე 20–25 წლისა იწყებს, ტყეში კი — უფრო გვიან. იძლევა მაღალი ღირსების მერქანს.

საქართველოში, გარდა ადგილობრივი ნაძვისა, ბაღ-პარკებსა და ნაწილობრივ ტყის კულტურაში გვხვდება აგრეთვე ინტროდუცირებული სახეობები: ევროპული ნაძვი (), ჰიმალაური ნაძვი (), ვერცხლისფერი ანუ მჩხვლეტავი ნაძვი () და სხვ. ნაძვი ჩრდილის ამტანი, ყინვაგამძლე, მეზოფილური ჯიშია. ცოცხლობს 250–300, იშვიათად 500 წლამდე.

## გალერეა

ფაილი:Doğu ladini-1.jpg|აღმოსავლეთის ნაძვი (Picea orientalis)
ფაილი:ნაძვი ევროპული Picea excelsa europäische Rotfichte (2).JPG|ევროპული ნაძვი (Picea excelsa)
ფაილი:ნაძვი ჩვეულებრივი Picea abies gewöhnliche Fichte.JPG|ჩვეულებრივი ნაძვი (Picea abies)
ფაილი:ნაძვი ჩხვლეტია Picea pungens Blaufichte (2).JPG|ვერცხლისფერი ანუ მჩხვლეტავი ნაძვი (Picea pungens)

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა 

კატეგორია:დეკორატიული ხეები
А

**А**, **а** (IPA გამოთქმა , /ɑ/, /aː/, /æ/, /a~æ/) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და ჟღერადობით შეესატყვისება ქართულ „ა“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
დიდი და პატარა ასოს მოხაზულობა იდენტურია ლათინური A-სი. კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „აზ“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — ერთი (1). 

მომდინარეობს ბერძნულ ასო ალფადან. ძველ სლავურად და რუსულ საეკლეისო ენაზე „აზ“ ნიშნავს „მე“-ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც 30px, ხოლო გლაგოლიცაში როგორც — 13px.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
*А // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907.
*А // А-Ангоб. — М. : საბჭოთა ენციკლოპედია, 1969. — (დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია : [30 ტომად.] / მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი ; 1969—1978, ტ. 1).

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (А)
* Graphemica (а)

კატეგორია:კირილური ასოები
მსხალი

**მსხალი** () — ხეხილოვანი მცენარის გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 60-მდე სახეობა, აქედან საქართველოში გავრცელებულია 11. 
მინი|left|250px
მსხლის მნიშვნელოვანი სახეობებია (საიდანაც შეიქმნა კულტურული ჯიშები):  — ველურად იზრდება ევროპაში, დასავავლეთ და შუა აზიაში;  — ევროპასა და დასავლეთ აზიაში;  — შუა აზიასა და ირანში; კორჟინსკის მსხალი () — შუა აზიაში;  — აღმოსავლეთ აზიაში; უსურიული მსხალი () — შორეულ აღმოსავლეთში, ჩრდილო–აღმოსავლეთ ჩინეთსა და კორეის ნახევარ კუნძულზე არის მსხლის დეკორატიული სახეობაც. მისი კულტურული ჯიშები განირჩევიან სიცოცხლის დიდი ხანგრძლივობით (200 წლამდე). 

ხის სიმაღლე 15–20 მეტრს აღწევს, ვარჯი — პირამიდულია, ფესვი — მთავარღეძიანი და ნაკლებდატოტვილი, ფოთოლი — კვერცხისებრი, მუქი მწვანე, პრიალა და დაკბილული, ყვავილი თეთრი, იშვიათად ვარდისფერი ან წითელი, ნაყოფი — სხვადასხვა ფორმის, ძალიან წვრილი (25 გ) ან მსხვილი (300 გ და მეტი), ყვითელი ან მწვანე, არის ლოყაწითელიც. მცენარე სინათლის მოყვარულია, ნაკლებად გვალვაგამძლე. ყინვაგამძლეობით ჩამორჩება ვაშლსა და ალუბალს. იზრდება ყოველნაირ ნიადაგზე (გარდა ქვიშიანი, ბიცობი და დამლაშებული ნიადაგისა), უფრო შავ მიწას და წაბლა ნიადაგს ირჩევს. ჯიშების უმეტესობა მოითხოვს ჯვარედინ დამტვერვას. სწრაფმზარდ საძირეზე ნამყენი მსხალი მსხმოიარობას იწყებს 5-6 წლიდან და მეწლეობა ნაკლებად ახასიათებს. ნაყოფს იყენებენ ნედლად, გამხმარს, ამზადებენ წვენს, ღვინოს, კომპოტს, ჩირს, ცუკატს და სხვ. კულტურული მსხლის საძირეა პანტა, ბერყენა, კომში. მსხლის ზოგიერთი სახეობის მერქანს იყენებენ სადურგლო და სახარატო საქმეში, ამზადებენ მუსიკალურ ინსტრუმენტებს.

მსხალი უძველესი კულტურაა. ცნობილია 5000–მდე ჯიში, საქართველოში — 150-მდე. მოსავლიანობა საშუალოდ 1 ჰა-ზე 5 ტონას შეადგენს. განარჩევენ მსხლის ზაფხულის, შემოდგომისა და ზამთრის ჯიშებს. საქართველო მსხლის წარმოშობის ერთ-ერთ კერად ითვლება. აქ გავრცელებულ ადგილობრივ ჯიშებს ყოფენ გულაბად, პანტად, კალოს მსხლად და ხეჭეჭურად. საქართველოში მსხლის ნარგაობას უკავია 4200 ჰა. მრავლდება მყნობით, თესლით (სელექციაში ახალი ჯიშების გამოსაყვანად).

მსხლის მავნებლებია მსხლის ტკიპა, მსხლის ნაყოფჭამია, მსხლის ფსილა, მსხლის ბაღლინჯო, მსხლის ხერხია, კოკრიჭამია, ცხვირგრძელა და სხვა; დაავადებები: მსხლის ჟანგა, ქეცი, ნაცარი, სიდამპლე და სხვა.

## ლიტერატურა 
* * ქუთათელაძე შ.,* საქართველოს პანტები და ბერყენები «თბილისის ბოტანიკის ინსტიტუტის შრომები», 1947, ტ. 11;
* *ხომიზურაშვილი ნ., ერისთავი ე.*, საქართველოს ადგილობრივი ხილის ჯიშები, ტ. 1, თბ., 1939;

კატეგორია:ვარდისებრნი
კატეგორია:ხილი
სერგო ქავთარაძე

**სერგო ივანეს ძე ქავთარაძე** (დ. 30 აგვისტო, 1885, სოფელი ზოვრეთი, ქუთაისის გუბერნია — გ. 17 ოქტომბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
1915 წელს ს. ქავთარაძემ დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტი. ქ. ქუთაისის მშრომელთა სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის წევრი, რსდმპ იმერეთ-სამეგრელოს კომტეტის წევრი. პარტიის დავალებით გაემგზავრა დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. მრავალი წლის განმავლობაში. ს. ქავთარაძე ეწეოდა პარტიულ და ჟურნალისტურ მუშაობას პეტერბურგში, თბილისში, ბათუმში, იმყოფებოდა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე მოსკოვში, ორენბურგში. 1917 წელს იყო გაზეთ „Кавказский рабочий“-ის რედაქტორი. 1918 წელს - ვლადიკავკაზის საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე.
 
1920 წლს 7 მაისიდან 1921 წ. 25 თებერვლამდე ს. ქავთარაძე იყო რ.ს.ფ.ს.რ წარმომადგენელი საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 1921 წლის 25 თებერვლიდან, მცირე ხნის განმავლობაში იყო საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს (ე.წ. "სახკომსაბჭოს") თავმჯდომარე საქართველოში. 
ს. ქავთარაძე ტროცკისტობის ბრალდებით იქნა დატყვევებული, თუმცა შემდეგ სასჯელი მოეხსნა და რეაბილიტირებულ იქნა  იოსებ სტალინთან მისი პირადი მეგობრობის წყალობით. 
1939 წლიდან  ს. ქავთარაძე დიპლომატიურ სამუშაოზეა - არის სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში მუშაობის განყოფილების გამგე. სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. 1945-1952 წლებში ს. ქავთარაძე იყო სსრ კავშირის ელჩი რუმინეთში, შემდეგ - სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მრჩეველი. 1954 წლიდან ს. ქავთარაძე პერსონალური პენსიონერია.

ს. ქავთარაძე დაჯილდოებულია ორი ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენით, აგრეთვე რუმინეთის სახალხო რესპუბლიკის ოქროს ვარსკვლავის ორდენით.
ს. ქავთარაძის სახელი დაერქვა ქუჩას ქ. თბილისში, საბურთალოს რაიონში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **სოფიო აბრამის ასული ვაჩნაძე** (დაიბადა 1 სექტემბერი, 1894, გატჩინო — გარდაიცვალა 17 აპრილი, 1980, მოსკოვი).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 340, თბ., 1994

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მთავრობის მეთაურები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:დაბადებული  30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ს
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
Г

**Г**, **г** (IPA გამოთქმა  — „გ“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „გ“-ს. 

## დამატებითი ინფორმაცია
მისი გამოთქმა სხვადასხვა სლავურ ენაში სხადასხვაა. მაგალითად, რუსულსა და ბულგარულში გამოითქმის "„გ“", ხოლო უკრაინულსა და ბელარუსულში — "„ჰ“". კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „გლაგოლ“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა — სამი (3). 

მომდინარეობს ბერძნულ ასო გამადან. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც 30px, ხოლო გლაგოლიცაში როგორც  — 13px.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
*Г // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907.
*Г // Веш-Греш. — М. : საბჭოთა ენციკლოპედია, 1971. — (დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია : [30 ტომად.] / მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი ; 1969—1978, ტ. 5).

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Г)
* Graphemica (г)

კატეგორია:კირილური ასოები
A (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლათინური ასო **A** (U+0041) შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

* A — ლათინური ანბანის ორველი ასო;
* A (ალბომი) — მუსიკალურ ჯგუფ ჯეთრო ტალის ალბომი;
* A წრეში — ტიპოგრაფიული სიმბოლო (Ⓐ, ⓐ).
Б

**Б**, **б** (IPA გამოთქმა  — „ბ“; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ბ“-ს.  

## დამატებითი ინფორმაცია
რუსულსა და ბულგარულში, სიტყვის ბოლოში შეიძლება გამოითქვას როგორც [p] ან [bʲ]. კირილიცაში მისი სახელწოდებაა „ბუკი“, ხოლო რიცხვითი მნიშვნელობა არ გააჩნია.

კირილიცაში და გლაგოლიცაში „ბუკი“ ნიშნავს „გრაფემას“-„ასო“ს. კირილიცაში ის გამოიყურება როგორც 30px, ხოლო გლაგოლიცაში როგორც  — 13px.

აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## კოდების ცხრილი 
## ლიტერატურა
*Б // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 86 ტომად. (82 ტ. და 4 დამ.). — სპბ., 1890—1907.
*Б // Ангола-Барзас. — М. : საბჭოთა ენციკლოპედია, 1970. — (დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია : [30 ტომად.] / მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი ; 1969—1978, ტ. 2).

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Б)
* Graphemica (б)

კატეგორია:კირილური ასოები