open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pipes of Peace

***Pipes of Peace*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის მეოთხე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1983 წელს. მისი პროდიუსერია ჯორჯ მარტინი. ალბომი ითვლება პოლის ერთ-ერთ საუკეთესო და წარმატებულ ნამუშევრად. განსაკუთრებად მნიშვნელოვანი წარმატება ჰქონდა მის სინგლს Pipes of Peace.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პოლ მაკ-კარტნი (Say Say Say და The Man დაწერილია მაიკლ ჯექსონის მონაწილეობით, Hey Hey დაწერილია სტენლი კლარკის მიერ

;მხარე 1
#Pipes of Peace – 3:56
#Say Say Say – 3:55
#*დუეტი მაიკლ ჯექსონთან
#The Other Me – 3:58
#Keep Under Cover – 3:05
#So Bad – 3:20

;მხარე 2
#The Man – 3:55
#*დუეტი მაიკლ ჯექსონთან
#Sweetest Little Show – 2:54
#Average Person – 4:33
#Hey Hey – 2:54
#Tug of Peace – 2:54
#Through Our Love – 3:28

;დამატებები

### 2015 წლის რემასტერი
2015 წელს ალბომი ხელახლა გამოიცა ლეიბლებზე Hear Music/Concord Music Group სერიაში *Paul McCartney Archive Collection*, შემდეგ ფორმატებში:

***სტანდარტული გამოცემა** 2-CD; ორიგინალური ალბომის რემიქსი; 9 დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე
***დელუქს-გამოცემა** 2CD/1DVD ბოქს-სეტი + 112 გვერდიანი ესეების წიგნი, 64 გვერდიანი წიგნაკი ვიდეოს „Pipes of Peace“ შექმნის შესახებ
***გრამფირფიტა** რემასტერი აგრეთვე გამოიცემა გრამფირფიტაზე (ალბომის ჩამოსატვირთი ვერსიის ბმულის თანხლებით)

;დისკი 1 – ორიგინალური ალბომის რემასტერი

;დისკი 2 – დამატებითი
#Average Person (დემო) – 4:05
#Keep Under Cover (დემო) - 3:44
#Sweetest Little Show (დემო) – 3:00
#It's Not On (დემო) – 2:56
#Simple as That (დემო) – 3:16
#Say Say Say (2015 წლის რემიქსი) – 6:59
#: *სიმღერები 1-6 მანამდე არ გამოსულა*
#Ode to a Koala Bear – 3:48
#: *B-მხარე სინგლიდან Say Say Say*
#Twice in a Lifetime – 3:02
#: *სასათაურო სიმღერა ამავე სახელწოდების 1985 წლის ფილმიდან*
#Christian Bop – 2:03
#: *მანამდე გამოუცემელი*

;დამატებითი ჩამოსატვირთი სიმღერები საიტზე paulmccartney.com
#Say Say Say (Instrumental) (2015 remix) - 3:41

;დისკი 3 – DVD
#Pipes of Peace - მუსიკალური ვიდეო
#So Bad - მუსიკალური ვიდეო
#Say Say Say - მუსიკალური ვიდეო
#Hey Hey in Montserrat (მანამდე გამოუცემელი ვიდეო, 3 წთ.)
#Behind the Scenes at AIR Studios (მანამდე გამოუცემელი ვიდეო, 6 წთ.)
#The Man (მანამდე გამოუცემელი ვიდეო, 4 წთ.)

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო 
კატეგორია:1983 წლის ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
იანეთი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)

**იანეთი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ჯუმათის თემში (სოფლები: ბოგილი, იანეთი, ძირიჯუმათი, ჯუმათი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 80 მ. ჯუმათიდან 2,5 კმ., ოზურგეთიდან 13 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძირიჯუმათი

**ძირიჯუმათი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ჯუმათის თემში (სოფლები: ბოგილი, იანეთი, ძირიჯუმათი, ჯუმათი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 100 მ. ჯუმათიდან 3 კმ, ოზურგეთიდან 17 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## ისტორია
1846-1848 წლებში ჯუმათის მონასტერთან მოქმედებდა გურიის სასულიერო სასწავლებელი. 1868 წელს მონასტერთან გაიხსნა ერთკლასიანი სკოლა, სკოლაში 80-ზე მეტი მოსწავლე სწავლობდა და 1868 და 1869 წლებში სამაგალითოდ ითვლებოდა. სოფელში ასევე გაიხსნა სიმინდის მაღაზია. 1874 და 1875 წლებში მოსწავლეების რაოდენობა შეადგენდა 13 და 18-ს. ამ დროს სოფლის მოსახლეობას შეადგენდნენ საეკლესიო და სახელმწიფო გლეხები, დაახლოებით 500-600 ადამიანი 1880-იან წლებში სკოლაც და მაღაზიაც დაიხურა. დანაშაულმა კი იმატა.

## მონასტერი
thumb|left|ჯუმათის ეკლესია
სოფლის განაპირას დგას განვითარებული შუა საუკუნეების სამონასტრო კომლექსი, ყოფილი ჯუმათის საეპისკოპოსოს ცენტრი, რომელიც მოიცავს მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა სახელობის საკათედრო ტაძარს, გალავანს და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობებს. ეკლესია შუა საუკუნეებისაა, ფრესკები XVI-XVIII საუკუნეებით თარიღდება. ეკვდერი და კარიბჭე 1847 წელს მიაშენეს, ხოლო გალავანში ჩაშენებული სამრეკლო 1904 წლისაა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მოცვნარი

**მოცვნარი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, შრომის თემში (სოფლები: ვაკე, ზედუბანი, მოცვნარი, ორმეთი, შრომა, ხრიალეთი). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 100 მ. ოზურგეთიდან 30 კმ, ურეკიდან 6 კმ, შრომიდან დასავლეთით 1 კმ.

## ისტორია
სოფელს სახელი ეწოდა მოცვის კულტურის გამო, რომელიც გაშენებული იყო სოფელში. საბჭოთა პერიოდში მოცვი ჩაიმ და სუბტროპიკულმა კულტურებმა ჩაანაცვლა. 1950-იან წლებში სოფელს გმირთა უბანი უწოდეს.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა ძიმითი

**ქვედა ძიმითი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეტის მუნიციპალიტეტში, ძიმითის თემში (სოფლები: ზედა ძიმითი, ქვედა ძიმითი, ნასაკირალი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 130 მ., ოზურგეთიდან 17 კმ. სოფელში მოიპოვება ცემენტი. სოფელში შემორჩენილია ნაეკლესიარი, მოდის სამკურნალო თვისების მქონე მინერალური წყალი.

## მოსახლეობა
## გალერეა

Dzimiti Mineral Water.jpg|მინერალური წყალი
Small waterfall in Dzimiti.jpg|ჩანჩქერი
Supsa Dzimiti Nasakirali.jpg|სოფლის ხედი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯუმათი

**ჯუმათი** — სოფელი საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ჯუმათი, ბოგილი, იანეთი, ძირიჯუმათი). სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეთა მემორიალი.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 120 მ, ოზურგეთიდან 14 კმ. სოფლის უბნებია მიხაისფონი, ხარხამეთა, კიბულას ღელე და ლაშე.

## ისტორია
ჯუმათი მოდის ზანური ენიდან და ნიშნავს საძმოს (ჯუმა - ძმობილი). სოფელში აღმოჩენილია ზედა პალეოლითის ხანის გამოქვაბული, ნაპოვნია ბრინჯაოს ნივთები და ზოდები. სოფელში განვითარებული იყო მეთუნეობა.

ჯუმათიდან ცნობილია შემთხვევით აღმოჩენილი კოლხური მონეტების განძი, რომელთაგან ერთი მონეტა მოხვდა ერმიტაჟში, ერთი კი საქართველოს ეთნოგრაფიულ საზოგადოებაში. მონეტებზე გამოსახული იყო ბერძნული ასოები. მონეტების დაბალი სინჯი და მათზე ამოკვეთილი ასოები მიუთითებენ მათ გვიანდელ ემისიაზე – ძვ. წ. IV ს-ის დასასრულზე მაინც. ჯუმათის მიდამოებში ასევე გამოვლენილია ელინისტური ხანის ნამოსახლარისა და სამაროვნის ნაშთები; შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები და სამაროვანი, რომლებიც 1991-1994 წლების ექსპედიციამ (ხელმძღ. ვ. სადრაძე) გამოავლინა.

1860-იან წლებიდან სექტემბერში იმართებოდა 5 დღიანი ბაზრობა. 1881 წელს სოფელში გაიხსნა წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სკოლა, რომლის დირექტორი იყო მელენტი ჩხარტიშვილი. 1892 წელს დადგა საკითხი სოფელში სკოლისთვის შენობის აშენებისა. 1899 წელს ჯუმათის სასოფლო საზოგადოება ქუთაისის სახალხო სკოლების დირექციისგან ითხოვდა ერთ მასწავლებელს, დარაჯისა და გათბობის ფულს. სასოფლო საზოგადოებამ ასევე გამოჰყო ადგილი სკოლის მშენებლობისთვის, მათ ოზურგეთის მაზრის უფროს ლაზარენკოს სთხოვეს სკოლის გადაკეთება ორკლასიანად. სოფლის სკოლის გაუმჯობესებისთვის მოღვაწეობდნენ სოფლის მოსამართლე ბ, ჩხარტიშვილი, ე. გოგუა, მღვდლები სამსონ დარჩია, ივანე და იოსებ კანდელაკები, მასწავლებელი გაბუნია. 1912 წელს გაიხსნა სოფლის ბიბლიოთეკა.

საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოჰყავდათ ჩაი (240 ჰა), ტუნგი (60 ჰა) და ციტრუსები (25 ჰა). ჯუმათის სტალინის სახელობის კოლმეურნეობა რაიონში სიმდიდრით მესამე იყო ნატანებისა და შრომის შემდეგ. 1957 წელს ჯუმათში მოეწყო სოფლის ცენტრი გორაკის წვერზე, ყველა მხრიდან დასანახ ადგილზე, იქვე აშენდა ადმინისტრაციული სახლი, სკოლა და კლუბი. ცენტრის გაშენების დროს დაანგრიეს გურიელთა სასახლის ნაშთები და ბაილეთის ეკლესია.

## მოსახლეობა
1870-იან წლებში სოფლის მოსახლეობა 278 კომლი იყო. 1937 წელს სოფელში ცხოვრობდა 349 ოჯახი, 552 ადამიანი, აქედან 299 კაცი და 253 ქალი.

## ცნობილი ადამიანები
ჯუმათში დაიბადნენ:
*სისონა დარჩია (1860-1891) — ფირალი
*კალისტრატე გოგუა (1875-1938)— რევოლუციონერი, რეპრესირებული
*შალვა ჩხარტიშვილი (1910-1978) — ფსიქოლოგი
*შალვა ჩხარტიშვილი (1914-1980) — ჰისტოლოგი
*სანდრო ჩხარტიშვილი (1917-1985) — ისტორიკოსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პეპელეთი

**პეპელეთი** — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარეების ჩიხურისა და ხახიეთისწყლის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2083 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყების ქანებით. მთის ქვედა კალთები შემოსილია წიფლნარით, ზემო — სუბალპური მდელოთი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ქვედა მამათი

**ქვედა მამათი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მამათის თემში (სოფლები: კონჭკათი, მამათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 260 მ., ლანჩხუთიდან 17 კილომეტრი, მამათიდან 3 კილომეტრი. რუსეთის იმპერიის დროს სოფელი შედიოდა ჯუმათის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## იხილეთ აგრეთვე
*ქვედა მამათის ნაეკლესიარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შათირი

**შათირი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მამათის თემში (სოფლები: კონჭკათი, მამათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე აცაურის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 260 მ, ლანჩხუთიდან 15 კმ, მამათიდან 1 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. სოფლის სასაფლაზე არის შათირის ნაეკლესიარი.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფსკოვის რესპუბლიკა

მინი|
Eastern Europe, 1466


**ფსკოვის  რესპუბლიკა** () — შუა საუკუნეების რუსეთის სახელმწიფო ერთეული (XIII საუკუნის II ნახევარი და XVI საუკუნის დასაწყისი). შეიქმნა კიევის რუსეთის  დაშლის (XII საუკუნე) შემდეგ. მოიცავდა მდინარე ველიკაიის, ჩუდის, ფსკოვის ტბებისა და მდინარე ნაროვის აუზის ტერიტორიებს. შედიოდა ნოვგოროდის ფეოდალური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, მაგრამ ინარჩუნებდა განსაკუთრებულ ავტონომიურ უფლებებს. ლივონიის ორდენთან ბრძოლებში (1240, 1242) გაიზარდა ფსკოვის მნიშვნელობა, ხოლო XIII საუკუნის შუა წლებიდან იგი ფაქტობრივად დამოუკიდებელი გახდა.

ფსკოვში მაღალ განვითარებას მიაღწია ხელოსნობამ, გაფართოვდა დასავლეთთან ვაჭრობა. ფსკოვის რესპუბლიკის სოციალური ურთიერთობანი აისახა ფსკოვის სამართლის სიგელში. საგარეო პირობებმა განსაზღვრეს ფსკოვის რესპუბლიკის სახელმწიფო წყობილების თავისებურებანი: მთავარი ექვემდებარებოდა ვეჩეს; ვეჩეზე დიდ გავლენას ახდენდა ბოიართა საბჭო. XIV-XV საუკუნეებში ფსკოვის   რესპუბლიკაში გამწვავდა კლასობრივი ბრძოლები. 1510 წელს ვასილი III-მ ფსკოვი თავის „მამულად“ გამოაცხადა და მოსკოვის სახელმწიფოს შეუერთა, ფსკოველთა 300 მდიდარი ოჯახი სხვაგან გაასახლა და იქ მოსკოველი მოხელეები ჩაასახლა. ფსკოვის   რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2006

**ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2006** — 51-ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი, რომელიც გაიმართა ათენში, საბერძნეთში 18 მაისს (ნახევარფინალი) და 20 მაისს (ფინალი). კონკურსი მოიგო ფინურმა ჯგუფმა Lordi სიმღერით "Hard Rock Hallelujah". მან დააგროვა 292 ქულა. "Hard Rock Hallelujah" არის პირველი სიმღერა მძიმე როკის ჟანრში, რომელმაც მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. ეს იყო ფინეთი პირველი გამარჯვება 45-წლიანი მონაწილეობის განმავლობაში.

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის წამყვანები ათენში იყვნენ ცნობილი ბერძენი მომღერალი საკის რუვასი (საბერძნეთის წარმომადგენელი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2003 წელს) და ბერძენ-ამერიკელი ტელეწამყვანი და მსახიობი მარია მენოუნოსი. ნახევარფინალში ორივე წამყვანმა იმღერა. ფინალში ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის 2005 წლის გამარჯვებულმა ელენა პაპარიზუმ შეასრულა "My Number One" – სიმღერა, რომლითაც მან პირველი ადგილი დაიკავა კიევში.

## მონაწილეები 
### ნახევარფინალი 
ნახევარფინალი გაიმართა 2006 წლის 18 მაისს. 23-მა ქვეყანამ იმღერა და 37-მა მისცა ხმა.

### ფინალი 
ფინალისტები იყვნენ:
*ოთხი ავტომატური ფინალისტი საფრანგეთი, გერმანია, ესპანეთი და გაერთიანებული სამეფო;
*10 საუკეთესო ქვეყანა 2005 წლის ფინალიდან (ავტომატური ფინალისტების გარდა);
*10 საუკეთესო ქვეყანა ნახევარფინალიდან.

ფინალი გაიმართა 2006 წლის 20 მაისს.

*გამუქებული ქვეყნები ავტომატურად მოხვდებიან ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007–ის ფინალში.*

## ხმის მიცემა 
### ნახევარფინალი 
*

კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
უდმურტეთი

**უდმურტეთის რესპუბლიკა, უდმურტეთი** (რუს.: Удму́ртская Pеспу́блика; უდმ.: Удмурт Республика) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება კიროვის ოლქი, აღმოსავლეთით - პერმის მხარე, სამხრეთით - ბაშკირეთი და თათრეთი. წარმოიშვა 1920 წლის 4 ნოემბერს.

## გეოგრაფია 
უდმურტეთი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების კამისა და ვიატკის დინებებში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ვაკე-დაბლობებს. ჰავა კონტინენტურია, ცივი, თოვლიანი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. რესპუბლიკის ჰიდროგრაფიული ქსელი კარგადაა განვითარებული. გარდა კამისა და ვიატკისა, გაედინება იჟი, ჩეპცა, სივა და ა. შ. უდმურტეთის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს ვოტკისკის წყალსაცავი. წიაღისეული რესურსებიდან მოიპოვება ნავთობი, ტორფი, არსებობს მინერალური წყლების გამოსასვლელები.

## ისტორია 
დღევანდელი უდმურეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობდნენ ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხები - თანამედროვე უდმურტების წინაპრები. შუა საუკუნეებში უდმურტების მიწები რუსული სამთავროებისა და ყაზანის სახანოს შორის დაპირისპირების საგანს წარმოადგენდა. 1552 წელს, სახანოს დაცემის შემდეგ, უდმურტეთის ტერიტორია ყაზანის და ვიატკის გუბერნიებს შორის გაიყო. უდმურტები ვოლგისპრეთის სხვა ხალხებთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდნენ სტეფანე რაზინისა და ემელიან პუგაჩოვის გლეხთა აჯანყებებში. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო რეგიონის სამრეწველო ათვისება, რასაც თან მოსახლეობის მნიშვნელოვანი მიგრაცია მოყვა. რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების სათავესი მოსვლის შემდეგ, 1920 წლის 4 ნოემბერს გამოცხადდა უდმურტეთის (ვოტების) ავტონომიური ოლქის შექმის შესახებ, რომელიც 1934 წლის 28 დეკემბრიდან ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკად გამოცხადდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უდმურტეთში ევაკუირებული იქნა დასავლეთის ფრონტისპირა საწარმოების ნაწილი, რამაც რეგიონის სამრეწველო განვითარებას შეუწყო ხელი. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე ცოტა ხნით ადრე, 1990 წლის 20 სექტემბერს, უდმურტეთი რუსეთის ფედერაციაში შემავალ რესპუბლიკად გამოცხადდა.

## დემოგრაფია 
2009 წლის შეფასებით, რესპუბლიკის მოსახლეობა შეადგენდა 1 528 500 მლნ. კაცს. ეთნიკური თვალსაზრისით, უმრავლესობას შეადგენენ რუსები (60,1 %) და უდმურტები (29,3 %), ასევე ცხოვრობენ თათრები (6,9 %), უკრაინელები და ა. შ. მოსახლეობის 69,7 % ქალაქებშია თავმოყრილი. მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: იჟევსკი, სარაპული, გლაზოვი, ვოტკინსკი, მოჟგა და ა. შ.

## ეკონომიკა 
უდმურტეთში განვითარებულია მრეწველობის ისეთი მნიშვნელოვანი დარგი, როგორიცაა მანქანათმშენებლობა, ქიმიური, გაზისა და ნავთობის მრეწველობა. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, ქალაქ იჟევსკში მდებარეობს ”იჟმაშის” ქარხანა - ცნობილი საწარმო, რომელიც გარდა მსუბუქი და სპეციალური დანიშნულების ავტომობილებისა, აწარმოებდა ცნობილ ავტომატურ იარაღს აკ-47-ს; ამჟამად უშვებს კალაშნიკოვის ტიპის და სხვა ცეცხლსასროლ იარაღს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უდმურტეთის რესპუბლიკის ოფიციალური საიტი 
* უდმურტეთის სახელმწიფო საბჭოს ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:რუსეთის რესპუბლიკები
რიაზანის სამთავრო

მინი|რიაზანის სამთავროს სიმბოლო
**რიაზანის სამთავრო** — ძველი რუსეთის ფეოდალური სამთავრო, რომელიც 1129 წელს გამოეყო მურომ-რიაზანის ქვეყანას. მონღოლთა შემოსევამ იგი უკიდურესად დასცა. XIV საუკუნეში კვლავ გაფართოვდა პოლიტიკური და ეკონომიკური კავშირი ძველ რუსულ მიწებთან, ოქროს ურდოსა და ლიტვასთან. XV საუკუნეში მოსკოვის დიდი სამთავროს გავლენის ქვეშ მოექცა, ხოლო დაახლოებით 1521 საბოლოოდ შეუერთდა მას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
პეპლურასებრნი

**პეპლურასებრნი** () — მწერების ოჯახი ორფრთიანთა რიგისა. პატარ-პატარა (1-4 მმ სიგრძისა) მწერებია. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. პეპლურასებრთა მატლები ბინადრობენ ლპობად მცენარეულ ნარჩენებში, ზოგი — წყალში. სისხლისმწოვი სახეობების მატლები ცხოვრობენ ნიადაგისა და თიხის კედლების ბზარებში, მღრღნელებისა — სოროებში და სხვა ადგილებში. ზოგიერთ სახეობას (მაგ., Phlebotomus papatassi) გადააქვს სხვადასხვა დაავადების (ცხელება პაპატაჩი და კანის ლეიშმანიოზი) გამომწვევები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ორფრთიანები
პერ...

**პერ...** (ლათ. per — თავსართი; ნიშნავს რისამე სიჭარბეს, გადიდებას) — ქიმიური ნაერთების სახელწოდებებში აღნიშნავს:
* ელემენტის დაჟანგვის უმაღლეს ხარისხს (მაგ., პერმანგანატები);
*ელექტროუარყოფითი ელემენტებით მდიდარ ნივთიერებებს, მაგ., პეროქსიდები;
*ორგანულ ნაერთებში წყალბადის ატომების მთლიანად ჩანაცვლებას რომელიმე სხვა ატომით (მაგ., პერფთორნახშირწყალბადი)
## ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ზედა ძიმითი

**ზედა ძიმითი** — სოფელი საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში (გურიის მხარე), ძიმითის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზედა ძიმითი, ნასაკირალი, ქვედა ძიმითი).

ზედა ძიმითი, სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში (გურიის მხარე), მდ. სუფსის მარჯვ. მხარეს, ოზურგეთი–ლანჩხუთის საავტ. გზაზე. ძიმითის თემის ცენტრი (სოფლები: ზ. ძ., ნასაკირალი, ქვედა ძიმითი). ზ. დ. 100 მ, ოზურგეთიდან 18 კმ. 751 მცხ. (2002). სოფელში არის მართლმადიდებლური ეკლესია, სიმონ გუგუნავას სახელობის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი. 

## მდებარეობა
მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 100 მ-ზე, ოზურგეთიდან 18 კმ-ში. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა.

## ისტორია
ძიმითი წარმოადგენდა საბერიძეოს, შედიოდა ბერიძეების სათავადოში და იდგა მათივეს ციხე. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით „ბახვის წყლის შესართავს ზეით არს ციხე ბერიძისა, სამხრითკენ მას ზეით ხეობა სურები, ვენახ-ხილიანი, მოსავლიანი“.

## მოსახლეობა
## ისტორიული ძეგლები
სოფელში შემორჩენილია ციხის ნანგრევი, გამოქვაბული, ნაციხარი ჩიტიას მთაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პერანგა (ლიხის ქედი)

**პერანგა** — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ განშტოებაზე, მდინარეების ღვიზგისა (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) და ძირულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1588 მ. აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებით. თითქმის მთლიანად ტყითაა შემოსილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
მაღალი ეწერი

**მაღალი ეწერი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ნაგომრის თემში (სოფლები: მაღალი ეწერი, ნაგომარი, ჟანაურა, შუა ისნარი). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 200 მ., ოზურგეთიდან 20 კმ., ნაგომარიდან 5 კმ., ზედა ბახვიდან 1,5 კმ. 1932 წელს სოფელში აშენდა ჩაის ფაბრიკა.

## მოსახლეობა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შუა ისნარი

**შუა ისნარი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ნაგომრის თემში (სოფლები: მაღალი ეწერი, ნაგომარი, ჟანაურა, შუა ისნარი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 100 მ. ოზურგეთიდან 17 კმ, ნაგომრიდან 3 კმ.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბინდი (2008 წლის ფილმი)

**ბინდი** () — 2008 წლის ამერიკული რომანტიკული ფილმი. მისი რეჟისორია კეტრინ ჰარდვიკი. ფილმი ეფუძნება რომანს „ბინდი“, რომლის ავტორია სტეფანი მეიერი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ კრისტენ სტიუარტი და რობერტ პეტინსონი.

ფილმის სლოგანია „when you can live forever, what do you live for?“ (ქართულად „თუკი სამუდამოდ ცხოვრება შეგიძლია, რისთვის ცხოვრობ?“)

## სიუჟეტი 
17 წლის ბელა მამამისთან (ჩარლი) პატარა ქალაქ ფორქსში ჩამოდის, იმიტომ რომ დედის (რენე) ახალი ქმარი (ფილი) ბეისბოლისტია და ხშირი მოგზაურობა უწევს. ფორკსში ის გაიცნობს საიდუმლოებებით აღსავსე ოჯახს - კალენებს. ბელა შეიტყობს რომ კალენები ვამპირები არიან. მათ ადამიანის სისხლზე უარი თქვეს და ცხოველების სისხლით იკვებებიან. ბელას და ედვარდს ერთმანეთი შეუყვარდებათ. ედვარდი ბელას ოჯახის წევრებს გააცნობს. მას გოგონა ბეისბოლზე მიჰყავს, სადაც შეხვდებიან სამ ვამპირს. ერთ-ერთი მათგანი, ჯეიმზი ბელაზე ნადირობას იწყებს. კალენების ოჯახი იცავს ბელას და საიმედოდ გადამალავს მას ჯექსონვილში. ჯეიმზი მაინც გაიგებს ბელას ადგილსამყოფელს და მის მოსაკლავად მიდის. ის დააშინებს ბელას დედის მოკვლით და აიძულებს საბალეტო სტუდიაში შეხვედრას. ედვარდი მოკლავს ჯეიმზს და გადაარჩენს ბელას. ბოლოს, როცა ბელა და ედვარდი სკოლის დასრულების აღსანიშნავ წვეულებაზე ცეკვავენ, ვიქტორია (ჯეიმზის შეყვარებული) მათ ფანჯრიდან უყურებს.

## როლებში 
### კალენები 
* ედვარდ კალენი - რობერტ პატინსონი
* კარლაილ კალენი - პიტერ ფაჩინელი
* ესმე კალენი - ელისაბედ რიზერი
* როზალი კალენი - ნიკი რიდი
* ემეტ კალენი - კელან ლატსი
* ელის კალენი - ეშლი გრინი
* ჯასპერ კალენი - ჯექსონ რეტბონი

### ადამიანები 
* ბელა სუონი - კრისტენ სტიუარტი
* ჩარლი სუონი - ბილი ბერკი
* ჯეიკობ ბლექი - ტეილორ ლოტნერი
* ბილი ბლექი - გილ ბირმინგემი
* ჯესიკა სტენლი - ანა კენდრიკი
* ანჟელა უებერი - კრისტიან სერატოსი
* მაიკლ ნიუტონი - მაიკლ უელში
* ერიკ იორკი - ჯასტინ ჩონი

### მაწანწალა ვამპირები 
* ჯეიმზი - კემ ჯიგანდეტი
* ვიქტორია - რაშელ ლეფევრე
* ლორანი - ედი გატერი

## მუსიკა 
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბინდი(ინგლისური)

კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბინდი (ფილმების სერია)
კატეგორია:თინეიჯერული სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:Summit Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები თინეიჯერული რომანსის შესახებ
კატეგორია:ამერიკული ფილმები საშუალო სკოლის შესახებ
კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების სათავგადასავლო ფილმები
ცესარ-ბორის ღვთისმშობლის ხატი

thumb|ცესარ–ბორის ღვთისმშობლის ხატი**ცესარ–ბორის ღვთისმშობლის ხატი** – უძველესი დროიდან სასწაულმოქმედად ითვლებოდა. ამ ხატის გამოჩენის შესახებ ცნობები არ არსებობს, მაგრამ გადმოცემის მიხედვით ცნობილია, რომ ხატი იპოვეს ვიტებსკის გუბერნიაში, უსვიატში, სასაფლაოს მახლობლად იმ ადგილას, რომელსაც ბორი ერქვა და ამიტომ ეს ხატი ბორის ღვთისმშობლის სახელით არის ცნობილი. ცესარისა ეწოდება მას, რადგან წარმოადგენს ზუსტ და უძველეს ასლს ცესარის ხატისა, რომელიც 792 წელს სასწაულთმოქმედებით განდიდდა და რომლის ხსენება 22 აპრილს აღესრულება.
სასაფლაოს ეკლესიიდან ხატი უსვიატში გადააბრძანეს, სადაც დღემდე მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარში იმყოფება.ხატის მიერ აღსრულებული სასწაულებისა და ნიშების შესახებ მრავალი ზეპირი და წერილობითი მოწმობა არსებობს. 1859 წელს უსვიატსა და მის შემოგარენში გავრცელდა ძლიერი ქოლერა, რომლითაც ყოველდღიურად ბევრი ავადდებოდა და კვდებოდა. როდესაც კაცთა შემწეობის ყოველგვარი იმედი დაკარგეს, ადამიანებმა დახმარებისათვის ზეციურ დედოფალს მიმართეს  და ღრმა სარწმუნოებით აღვსილმა უბედურებაში ჩავარდნილი ყოველი კუთხე ღვთისმშობლის ხატთან ერთად ლიტანიით შემოიარეს, მხურმალე და ერთსულოვან ლოცვას სწირავდნენ მას.ყველას გასახარად ქოლერა შენელდა.მეორე დღეს ლოტანია კვლავ აღესრულა. მასში მთელი მოსახლეობა მონაწილეობდა და ეპიდემიაც შეწყდა.იმავე 1859 წელს უსვიატის მცხოვრებთა საერთო თხოვნით, წმინდა სინოდმა ცესარ–ბორის ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაული 11 ივნისს დაადგინა.
ცესარ–ბორის ხატი შემკულია ვერცხლის მოჭედილობითა და მოოქროვილი გვირგვინით, ამშვენებს ძვირფასი ქვები. მოოქროვილ პატარა დაფაზე არის წარწერა, რომელიც ღვთისმშობლის შემწეობისადმი უსვიატის მოსახლეობის საერთო მადლიერებას ადასტურებს.
## რესურსები ინტერნეტში 
* უსვიატის ფერისცვალების ეკლესია 

კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ცოტნე დადიანი

**ცოტნე დადიანი** (დაბადების წელი უცნობია — გ. დაახლოებით 1260) — საქართველოს დიდგვაროვანი ფეოდალი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა XIII საუკუნის I ნახევარში.

ცოტნე დადიანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ძირითადი წყაროა „ქართლის ცხოვრებაში“ შესული „ჟამთააღმწერელის“ სახელით ცნობილი ავტორის ისტორიული თხზულება, რომელიც XIV საუკუნის პირველ ნახევარს განეკუთვნება. იგივე წყარო იხსენიებს ასევე ცოტნეს თანამედროვე ბედან ჯუანშერის ძე დადიანს, რომელიც ცნობილია ასევე მარტვილისა და ხობის ხატების წარწერებიდან, როგორც მანდატურთუხუცესი. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით ცოტნე და ბედან დადიანი ერთი პიროვნებაა, ბედანი კი დადიანთა ზედწოდების ბედიანის სახეცვლილი ფორმაა. აღნიშნული წარწერებით ცნობილია ასევე დადიანის მეუღლე ხუაშაქი, ბეგა ქართლის ერისთავის ქალიშვილი, და მათი შვილები: გიორგი, ივანე და ერაშაჰრი. 

„ჟამთააღმწერელის“ ცოტნე გაიგივებულია ასევე ხობის მონასტრის ეგვტერის სამხრეთ კედლის ფრესკაზე ბავშვობის ასაკში გამოსახულ ცოტნესთან. აქვეა ცოტნეს მამის შერგილისა და დედის ნათელის გამოსახულებები. იგივე პიროვნებები (ერისთავთერისთავი დადიანი შერგირი, ნათელი და ცოტნე) მოხსენიებულია თამარის ჯვრისთვის დამზადებული ხატის წარწერიდან. მანდატურთუხუცესი ცოტნე დადიანი ცნობილია ასევე იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის აღაპებში, რომელთაგან ერთ-ერთი აწესებს მის აღაპს 12 ივნისისთვის. 
[მინი|ცოტნე დადიანი, [ოსკარ შმერლინგი|ოსკარ შმერლინგის ილუსტრაცია.]]
„ჟამთააღმწერელის“ მიხედვით ცოტნე დადიანი მონაწილეობდა ხვარაზმელთა წინააღმდეგ გამართულ ბოლნისის ბრძოლაში 1228 წელს. შემდგომში ის რუსუდანის ძის დავით ნარინის მხარდამჭერთა შორის ჩანს. უმეფობის ხანაში მონღოლებმა რაჭის ერისთავთან ერთად დასავლეთ საქართველოს გამგებლად ცოტნე დადიანი დანიშნეს. მონაწილეობდა მონღოლთა ბატონობის წინააღმდეგ კოხტასთავის შეთქმულებაში 1245 წელს. მონღოლებმა შეთქმულების შესახებ შეიტყვეს, მისი მონაწილეები დააპატიმრეს და ანისში მონღოლთა ნოინს მიჰგვარეს. ცოტნე დადიანი შემთხვევით გადაურჩა დაპატიმრებას (აჯანყებისთვის ჯარს აგროვებდა დასავლეთ საქართველოში). ანისში დაპატიმრებული ქართველი დიდებულები აჯანყების გეგმას უარყოფდნენ და კოხტასთავს შეკრებას მონღოლთათვის ხარკის შეგროვების მოწესრიგების მიზეზით ხსნიდნენ. გამოტეხის მიზნით მათ ხელ-ფეხი შეუკრეს, გააშიშვლეს, ტანზე თაფლი წაუსვეს და მზეზე დაყარეს. როდესაც დადიანმა შეთქმულების მონაწილეთა ამბავი გაიგო, ანისში ჩავიდა და ნებაყოფლობით გაიზიარა თანამებრძოლეების ხვედრი — ტანზე გაიხადა და მეგობრებთან ერთად დაჯდა. ცოტნე დადიანის გმირულმა საქციელმა მონღოლები დაარწმუნა ქართველთა სიმართლეში და ყველანი გაათავისუფლეს.

1259 წლის მონღოლების წინააღმდეგ მოწყობილ აჯანყებაში ცოტნე დადიანის სახელი აღარ ჩანს. ვარაუდობენ, რომ ამ დროისათვის ცოტნე დადიანი უკვე გარდაცვლილი იყო.

ცოტნე დადიანის სახელობისაა უფსკრული საქართველოში. თბილისში არის ცოტნე დადიანის ქუჩა.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი  1260
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ოდიშის ერისთავები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დუ ფუ

**დუ ფუ**, *ტუ ფუ* (, უეიდ-ჯაილზი Tu Fu, დ. 712, გუნის მაზრა, ხუნანის პროვინცია  — გ. 770) — ტანის ეპოქის   ჩინელი პოეტი.

ლი ბოსთან ერთად მას მიიჩნევენ უდიდეს ჩინელ პოეტად. მისი თავდაპირველი სურვილი სახელმწიფო კარიერა იყო, თუმცა მან ვერ მიიღო სასურველი დანიშნულება. მისი ცხოვრებისას მოხდა 755 წლის ან ლის აჯანყება, რის გამოც მან ცხოვრების ბოლო 15 წელი დაუდეგრად გაატარა.

თავიდან ნაკლებად ცნობილი შემოქმედთათვის, მისი გავლენა იგრძნობა როგორც ჩინურ, ასევე იაპონურ კულტურებში. მისი ნაშრომებიდან დღესდღეობით 1500-ია შემორჩენილი. მას ეძახდნენ *პოეტ ისტორიკოსს* და *საგისმწერ პოეტს*. დასავლეთის კულტურაში მას მოიხსენიებდნენ როგორც „ჩინელ ოვიდიუსს“ და „ჩინელ შექსპირსაც“ კი.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 712
კატეგორია:გარდაცვლილი 770
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჩაჩავას კლინიკა

**ჩაჩავას კლინიკა** (ყოფ. **პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი**) — ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულება საქართველოში, ქალაქ თბილისში. 1875 წელს თბილისში სამშობიარო სახლის ბაზაზე დაარსდა ამიერკავკასიის ოლღას სახელობის მეანობის ინსტიტუტი, რომელსაც 1912 წლიდან დედათა და ბავშვთა დაცვის საცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ერქვა; 1959 წელს მისგან პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის  გამოყოფის შემდეგ, მას მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ეწოდა. სამეცნიერო პროფილის შესაბამისად, 1976 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა მისი პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სახელწოდება. 1981 წელს ინსტიტუტს მიენიჭა აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელი და ეწოდა: „აკადემიკოს კონსტანტინე ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი“, გრძელი დასახელების გამო ხალხი ინსტიტუტს სიყვარულით „ჩაჩავას კლინიკას“ ეძახდა, რის გამოც 2010 წელს ინსტიტუტის ოფიციალური დასახელება შეიცვალა და „ჩაჩავას კლინიკა“ ეწოდა. ინსტიტუტში სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ გამოჩენილი მკვლევარ-მოღვაწენი ადოლფ რემერტი, ედმუნდ სობესტიანსკი, იოსებ თუმანიშვილი, ივანე თიკანაძე, გაბრიელ ღამბარაშვილი, გრამიტონ ასათიანი, მიხეილ პაპიტაშვილი, კონსტანტინე ჩაჩავა და სხვები.  

ინსტიტუტში, პირველად მსოფლიოში, მიიღეს ნაყოფის გულის ბიოდენების „პირდაპირი კარდიოგრაფია“ და ნაყოფისათვის ტვინის სისხლის ძარღვების რეოენცეფალოგრაფია, პირველად ყოფილ სსრკ-ში ჩაწერეს ნაყოფის ტვინის ბიოდენები. შექმნილია და მეცნიერულად დასაბუთებულია ორიგინალური კონსტრუქციის ვაკუუმ-ექსტრაქტორი (კ. ჩაჩავა, პ. ვაშაკიძე, ლენინური პრემია, 1957), დამუშავებულია ნაყოფის სქესის დადგენის მეთოდი ორსულობის ადრეულ ვადაში და სხვა. ინსტიტუტი პერიოდულად აქვეყნებს შრომათა კრებულებს, ატარებს რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო კონფერენციებს, სიმპოზიუმებს, სესიებს.

ამჟამად ჩაჩავას კლინიკა მულტიპროფილური სამედიცინო დაწესებულებაა, რომელიც თავის მრავალრიცხოვან პაციენტებს ევროპული სტანდარტის შესაბამის ყველა ტიპის სამედიცინო სერვისს სთავაზობს. კლინიკის მთავარ პრიორიტეტს კვლავაც სამეანო-გინეკოლოგიური სერვისები წარმოადგენს. ჩაჩავას კლინიკა ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულებაა საქართველოში. შექმნის დღიდან კლინიკის კედლებში 500 000-მდე ახალშობილი დაიბადა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინსტიტუტის მთავარი გვერდი

კატეგორია:საქართველოს სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებები
სკრა-ქარელის არხი

**სკრა-ქარელის არხი** — სარწყავი არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. გამოყვანილია მდინარე მტკვრის წყალი. სათავე უდევს სოფელ ახალსოფელთან, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. მაგისტრალური არხის სიგრძეა 27,5 კმ. გამტარუნარიანობა 2,2 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1947 წლიდან. რწყავს ქარელისა (1802 ჰა) და გორის (456 ჰა) მუნიციპალიტეტების მიწებს — ქვემო ხვედურეთი, ზემო ხვედურეთი, ღვლევი, ქვენაფლავი, ქ. ქარელი, სკრა, ბეთლემი, ქვემო რიეთი და სხვ.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს არხები
პერილა

**პერილა** () — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. კულტურაში 2 სახეობაა — ზეთის პერილა, სუძა (Perilla ocymoides); სიმაღლე 90-110  სმ აღწევს, აქვს ოვალური, გრძელყუნწიანი ფოთოლი, წვრილი, თეთრი ყვავილი, კაკლუჭა ნაყოფი. სიმწიფეში მცენარეს ლიმონის სუნი აქვს. მოკლე დღის მცენარეა, მრავლდება თესლით. 

სამშობლოა აღმოსავლეთი აზია. მოჰყავთ იაპონიაში, ჩინეთში, კორეაში. თესლისაგან იღებენ ზეთს (შეიცავს 46-53%), რომელსაც იყენებენ ძირითადად ტექნიკაში. აგრეთვე საჭმელად, ჩენჩო კონცენტრირებული საკვებია პირუტყვისათვის. ნანკინური პერილას (Perilla nankinensis) სიმაღლე 50 სმ აღწევს. აქვს მუქი მეწამული ფოთოლი. იაპონიასა და ჩინეთში ზეთოვანი, ეთერზეთოვანი და სასალათე კულტურაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
კატეგორია:სანელებლები
სილაური

**სილაური** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი სილაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 100 მ., ოზურგეთიდან 13 კმ. სოფელში ჩამოედინება მდინარეები რობა და მამათისღელე. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ძეგორა. რუხმელის ხეობაში იდგა ციხე და წმინდა გიორგის ეკლესია. დღევანდელი სილაურის ტერიტორიაზეა ბაილეთის ნაწილი ე.წ. გაღმა ბაილეთი. გაღმა ბაილეთი გურიელების კუთვნილება იყო და გურიის სამთავროს მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. აქ მდებარეობდა გურიელთა სასახლე და გვიანშუასაუკუნეების ციხე-სიმაგრე, ასევე 1609 წელს აგებული ბაილეთის ეკლესია. 1614 წელს მამია II გურიელმა ბაილეთის რეზიდენციაში მიიღო სტუმრები, იეზუიტი მისიონერები ლუი გრანჟე და ეტიენ ვიო. ბაილეთის ეკლესია მამათისა და ჩეხედანას ეკლესიებთან ერთად იერუსალიმის უფლის საფლავისთვის იყო შეწირული. ეკლესია ნაგები იყო აგურითა და ნახეთქი ქვით. XVIII საუკუნის ბოლოდან გაღმა ბაილეთს, როგორც საბატონიშვილოს, ფლობდა ლევან გურიელი. 1808 წლის 11 ოქტომბერს იმერეთის მეფე სოლომონ ii-მ აიღო და დაანგრია ბაილეთის ციხე. 1827 წელს ეკლესიას დაადგეს თლილი ქვის გუმბათი და მოხატეს. ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილი სამწახნაგოვანი ნახევარწრის ფორმისა იყო. მხატვრობა შეიცავდა გურიელების გვარის წარმომადგენელთა პორტრეტებს. ბაილეთის ეკლესია და ციხე 1958-62 წლებში დაანგრიეს ჯუმათის სკოლის მშენებლობისთვის. სოფელში 1945 წელს აშენდა მცირე ჰიდროელექტროსადგური, რომლის სიმძლავრე იყო 23 კვტ/სთ. 1977 წელს სილაურის კოლმეურნეობა ფლობდა 125 ჰა ჩაისა და 21,5 ჰა ციტრუსის პლანტაციებს.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხუან დე ერერა

thumb|300px|ელ ესკორიალის მონასტრის ფასადი
**ხუან ბატისტა დე ერერა** (; დ. 1530, მოველიანი, სანტანდერი — გ. 15 იანვარი, 1597, მადრიდი) — ესპანელი არქიტექტორი და მეცნიერი, გვიანდელი აღორძინების წარმომადგენელი, რენესანსის ხუროთმოძღვრების ე.წ. ”შეულამაზებელი” სტილის შემქმნელი.

ერერა XVI ს. ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი არქიტექტორი იყო. როგორც აღორძინების პერიოდის პროგრესული ადამიანი მეცნიერების მრავალი დარგით იყო დაინტერესებული. მისი ნამუშევარი ”Discurso sobre la figura cúbica («მოხსენება კუბისტურ ფორმაზე») მკაფიოდ ასახავს მის ცოდნას გეომეტრიასა და მათემატიკაზე.

ხუან დე ერერა წარმოშობით დიდგვაროვანი ოჯახიდან იყო, ასტურიის პროვინციის ქალაქ მოველიანიდან. 1548 წლის გაზაფხულამდე სწავლობდა ვალიადოლიდის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი განათლება ბრიუსელში განაგრძო. 1551 წელს მიღებული აქვს მონაწილეობა კარლოს V-ის სამხედრო კამპანიებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ესპანელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1530
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1597
სექს პისტოლზი

**სექს პისტოლზი** () — ინგლისური პანკ-როკ ჯგუფი, ჩამოყალიბებული ლონდონში, 1975 წელს. იგი იქცა ბრიტანული პანკ-ტალღის მთავარ მონაწილედ, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია როგორც პანკ, ასევე ალტერნატიული როკის მუსიკოსებზე. მიუხედავად იმისა, რომ 70-იანებში ჯგუფის კარიერის ხანგრძლივობა მხოლოდ ორნახევარი წელი იყო და გამოიცა მხოლოდ ოთხი სინგლი და ერთი სტუდიური დისკი, ''Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols*, სექს პისტოლზი ითვლება პოპულარული მუსიკის ერთ-ერთ ყველაზე  მნიშვნელოვან კოლექტივად.

ჯგუფის შემადგენლობაში შედიოდნენ: ვოკალისტი ჯონ ლაიდონი (ჯონი როტენი), გიტარისტი სტივ ჯოუნსი, დრამერი პოლ კუკი და ბას გიტარისტი გლენ მეტლოკი. 1977 წელს მეტლოკი შეცვალა სიდ ვიშეზმა. მენეჯერ მალკოლმ მაკ-ლარენის დახმარებით, ჯგუფმა სკანდალურად გაითქვა სახელი. მის კონცერტებს თან ახლდა სირთულეები ორგანიზატორებთან და მათი გამოჩენა ყოველთვის იწვევდა არეულობას. სექს პისტოლზის 1977 წლის სინგლმა „God Save the Queen“, რომელშიც ბრიტანეთის სოციალური კონფორმიზმისა და სამეფო გვირგვინის დაცვის კრიტიკას ჰქონდა ადგილი, დააჩქარა „პოპულარული მორალური ორომტრიალის უკანასკნელი და უდიდესი აფეთქება“.

1978 წლის იანვარში, აშშ ტურის დასასრულს, როტენმა დატოვა ჯგუფი და განაცხადა მისი დაშლის შესახებ. შემდეგი თვეების განმავლობაში მუსიკოსები იწერდნენ სიმღერებს მაკ-ლარენის ფილმისათვის, რომელიც სექს პისტოლზის ისტორიას ეხებოდა, „როკ-ენ-როლის უდიდესი ყალთაბანდობა“. 1979 წლის თებერვალში, ჰეროინის გადამეტებულად მოხმარების გამო გარდაიცვალა ვიშეზი. 1996 წელს როტენმა, კუკმა და მეტლოკმა აღადგინეს ჯგუფი, ტურისათვის Filthy Lucre Tour. 2002 წლიდან ისინი კვლავ გამოდიან სხვადასხვა კონცერტზე. 2006 წლის 24 თებერვალს მოხდა მათი ტრიუმფალური შეყვანა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, მაგრამ მათ უარი თქვეს ცერემონიაზე დასწრებაზე, რადგან ამ მუზეუმს თვლიდნენ *შარდის ლაქად*.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომი 
### სხვა ალბომები 
*  ბუტლეგის სახით გამოცემა - 1977, ოფიციალურად - 1966, კომპილაციის *Spunk/This Is Crap* შემადგენლობაში. ოფიციალური CD შეტანილია  *Never Mind the Bollocks''-ის ხელახალ გამოცემასთან ერთად. ცალკე გამოვიდა 2006 წელს.
*  ბუტლეგის სახით გამოცემა - 1985; ოფიციალურად - 2001
* 1980-იანებში აგრეთვე გამოვიდა მთელი რიგი სხვა ბუტლეგებისა.

### სინგლები 
*  მითითებულია როგორც Tenpole Tudor და სექს პისტოლზი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო

კატეგორია:1975 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:2007 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კატეგორია:A&M Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:EMI Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ინგლისური პანკ-როკ ჯგუფები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:Universal Music Group-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Virgin Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის შემსრულებლები
პერმის ოპერისა და ბალეტის თეატრი

thumb|პერმის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
**პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის პერმის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი** (), რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი მუსიკალური თეატრი. შენობა აგებულია 1878 წელს.  აქ მუშაობდნენ თავლსაჩინო დიროჟორები. ბ. პლოტნიკოვი, უ. ავრანეკი, ა. მარგულიანი, ი. ფალიაშვილი, ა. პავლოვ-არბენინი, ა. პაზოვსლი და სხვები. 1920-დან სახელმწიფო თეატრია. საბალეტო დასი ჩამოყალიბდა 1926 წელს. 20-იანი წლების შუა ხანიდან  დადგმული ოპერებიდან აღსანიშნავია: კოვალის „სევასტოპოლები“ (1946, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1947), სტეპანოვის „ივანე ბოლოტნიკოვი“ (1950; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) და სხვა. 60-70-იანი წლების საუკეთესო დადგმებია: ვერდის „ტრუბადური“ (1964), მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“ (1965), ჩაიკოვსკის „ორლეანელი ქალწული“ (1969) და სხვა.  საბალეტო სპექტაკლები: ხაჩატურიანის „სპარტაკი“ (1969), პროკოფიევის „რომეო და ჯულიეტა“ (1972), ბარტოკის „სასწაულებრივი მანდარინი“, სტრავინსკის „პულჩინელა“ (1973). 1946 წელს თეატრი დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით; 1965 წელს მიენიჭა პეტრე ჩაიკოვსკის სახელი (1974 წლისთვის თეატრს დადგმული ჰქონდა ჩაიკოვსკის ყველა სცენური ნაწარმოებები 10 ოპერა და 3 ბალეტი); 1960 წლიდან აკადემიური თეატრია. 

1972-1976 წლებში აქ მუშაობდა ქართველი მომღერალი ი. კავსაძე.
## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის თეატრები
კატეგორია:პერმი
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობის კომიტეტი

**თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობის კომიტეტი** () — აშშ-ის კონგრესის წარმომადგენელთა პალატის კომისია, რომელიც 1934-75 წლებში მოქმედებდა და რომლის მიზანი ანტიამერიკული საქმიანობის გამოაშკარავება და პროპაგანდასთან ბრძოლა იყო. 

1938 წელს კომიტეტმა დროებითი კომისიის სტატუსი მიიღო, 1946 წელს კი უკვე მუდმივი კომისია გახდა. 1969 წელს მას გადაერქვა "კომისია საშინაო უსაფრთხოებაზე". იურიდიული თვალსაზრისით სიტყვა "არაამერიკული" (un-american) ნიშნავდა საქმიანობას, რომლის ფინანსური წყაროები საზღვარგარეთ იყო.

კომიტეტმა სახელი გაითქვა სენატორი ჯოზეფ მაკარტის პერიოდში. მაკარტის განცხადებით, მას ჰქონდა სახელმწიფო დეპარტამენტის 205 არასაიმედო თანამშრომლის სია. შემდგომში ეს სია შეივსო კიდევ სამი ათასი ამერიკელი ჩინოვნიკის სახელით. სიაში, კომუნიზმისა და საბჭოთა კავშირის მიმართ ლოიალურად განწყობილ პირებთან ერთად, იყვნენ ჰომოსექსუალისტებიც. სიაში მოხვედრილ ადამიანთა დიდი ნაწილი სამსახურიდან დაითხოვეს. საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკების წიგნების ფონდების კარტოთეკების შემოწმების შემდეგ ამოღებულ იქნა 30.000-მდე პროკომუნისტური მიმართულების პუბლიკაცია.

დევნას განიცდიდნენ მრავალი ცნობილი ადამიანებიც, მაგ. ჩარლი ჩაპლინი, ბერტოლტ ბრეხტი, პოლ რობსონი და სხვები. 1947 წელს კომისიამ დაიწყო ჰოლივუდის მოღვაწეთა დევნა. რიგ კინემატოგრაფებს მოუვიდათ უწყება საზოგადოებრივ მოსმენებზე დასასწრებად.

1953 წელს გამოვიდა ამერიკელი დრამატურგი ართურ მილერის პიესა „მკაცრი გამოცდა“ სალემის ჯადოქრების სასამართლო პროცესზე, რომელიც ერთგვარი მინიშნება იყო კომისიის საქმიანობაზე. 1956 წელს მილერი კომისიაში გამოიძახეს და კონგრესისადმი უპატივცემლობა დასწამეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ეროვნული ლაბორატორიები და ატომური ენერგიის კომისია ადრეული ცივი ომის პერიოდში 
**პოლიტიკური კონტრდაზვერვა* 
*ბოგარტ ჰამფრი. "მე არ ვარ კომუნისტი" 

კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
ვასილი პეროვი

**ვასილი გრიგოლის ძე პეროვი** (, ნამდვილი გვარი კრიდენერი ; დ.  2 იანვარი, 1834 [ძვ. სტ. 21 დეკემბერი ]  [ ძვ. სტ. 1833] , ტობოლსკი — გ. 10 ივნისი [ ძვ. სტ. 29 მაისი] , 1882, სოფ. კუზმინკი, ახლა მოსკოვის შემადგენლობაში) — რუსი ფერმწერი, პერედვიჟნიკების  ამხანაგობის ერთ-ერთი დამაარსებელი და წევრი.

## ბიოგრაფია
1846-1849 წლებში სწავლობდა არზამასის ფერწერის სკოლაში  და მოსკოვის ფერწერის, ძერწვისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში (1853-1861), აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1871-1882). მისი მოწაფეები იყვნენ ნ. კასატკინი, ს. კოროვინი, მ. ნესტეროვი, ა. რიაბუშკინი. სამხატვრო  აკადემიის პენსიონერი (1862-1869; 1864 წლამდე პარიზში).  ,„პერედვიჟნიკების“  ამხანაგობის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი და წევრი. 

60-იანი წლების დასაწყისში შექმნა სოციალური ხასიათის მრავალი ჟანრული სურათი („სააღდგომო ლიტანია სოფლად“, 1861, „ჩაის სმა მიტიშჩიში“, 1862; ორივე ტრეტიაკოვის გალერეა), ცდილობდა დაეძლია აკადემიური ხელოვნების ფერწერის სიჭრელი. პარიზის პერიოდის ნამუშევრებში შეიმჩნევა განსაკუთრებული ინტერესი ადამიანის ინდივიდუალურ ხასიათისადმი („ბრძა მუსიკოსი“, 1864, ტრეტიაკოვის გალერეა). 60-იანი წლების II ნახევარში პეროვის შემოქმედებაში გაძლიერდა კრიტიკული ტენდეციები. მხატვარი დიდი სიმპათიითა და მაღალი ემოციურობით გადმოგვცემს რუსეთის ღარიბ-ღატაკთა დუხჭირ ცხოვრებას, აღწერს კომპოზიციურ ლაკონიურობას, დიდ როლს ანიჭებს პეიზაჟს („მიცვალებულის გაცილება“, 1865; „დამხრჩვალი ქალი“, 1867; „ბოლო სამიკიტნო საგუშაგოსთან“, 1868 — ყველა ტრეტიაკოვის გალერეა). ამავე პერიოდში  პეროვნა შექმნა სურათები, რომლებიც ჟანრობრივად ახლოს იყო პორტრეტებთან („ფოკუშკა-ბუკიოტი“, 1868; „მწირი“, 1870 — ორივე ტრეტიაკოვის გაკერეა). 70-ის დასაწყისში მხატვარი მუშაობდა რუსეთის პროგრესულ ინტელიგენციის წარმომადგენელთა პორტრეტებზე. პეროვის პორტრეტებში ჩანს მხატვრის ობიექტური დამოკიდებულება მოდელთან, სოციალური დახასიათების სიზუსტე, კომპოზიის მთლიანობა (ა. ოსტროვსკის, 1871, ვ. დალისა და თ. დოტოევსკის პორტრეტები — ორივე 1872, სამივე ტრეტიაკოვსკის გალერეა). 70-80-იანი წლები პეროვისთვის იდეური კრიზისის პერიოდი იყო (1877 წელს „პერედვიჟნიკთა“ ამხანაგობა დატოვა), ხატავდა ე. წ. სამონადირეო სცენებს („მონადირეების შესვენების დროს“ და „მეთევზე“, ორივე 1871, ტრეტიაკოვსკის გალერეა), აგრეთვე ისტორიულ ტილოებს  („პუგაჩოვის გასამართლება“, 1875, ისტორიის მუზეუმი, მოსკოვი).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ვასილი პეროვი  — Olga's Gallery
* ვასილი პეროვი  — Tanais Gallery

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
რონა მიტრა

**რონა მიტრა** (; 9 აგვისტო, 1976, ლონდონი) — ინგლისელი მსახიობი და მოდელი. რონას მამა წარმოშობით ამერიკელი იყო, ხოლო დედა ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე ცხოვრობდა ავსტრალიაში.

## კარიერა 
რონა პატარაობის ასაკიდან მოდელად მუშაობდა, იყო კომპიუტერული თამაშის Tomb Raider მოდელი. ასევე იგი მონაწილეობდა საერთაშორისო ფესტივალში Interactive’s Tomb Raider. ის მონაწილეობდა სილვესტერ სტალონესთან ფილმში *დაიჭირე კარტერი* (Get Carter, 2000 წ.). იგი ასევე თამაშობდა ფილმში *Shooter* (მსროლელი, 2007), სადაც გამოძიების ფედერალური ბიუროს ერთ-ერთი მაღალჩინოსანის როლს ასრულებდა. საქვეყნო აღიარება მას მოუტანა ფილმმა *დაღუპვის დღე* (Doomsday, 2008 წ.). 2009 წელს გამოდის ფანტასტიკური ფილმის უცხო სამყაროს მესამე ნაცილი, სადაც რონა მიტრამ შეცვალა თავისივე ინგლისელი კოლეგა ქეით ბეკინსეილი რომელიც თამაშობდა უცხო სამყარო 1-ში და უცხო სამყარო 2-ში.

## ფილმოგრაფია 
*უცხო სამყარო 3 ლიკანების აჯანყება (2009) 
*ბიჭი ყუთში (2008)
*დაღუპვის დღე (2008) 
*მსროლელი (2007)
*საბედისწერო რიცხვი 23 (2007)
*მგლები და მაქციები (2006)
*ბოსტონელი იურისტი (ტელესერიალი) (2004—2008)
*სპარტაკი (ტელესერიალი) (2004)
*სიკვდილის გზა (2003) 
*გესვრი შენ (2003)
*სხეულის ნაწილები (ტელესერიალი) (2003—2008)
*დევიდ გეილის ცხოვრება (2003)
*ელეგანტური (2002)
*ალი გ პარლამენტში (2002)
*გიეონეს შერყწმა (ტელესერიალი) (2000—2001) 
*მოკალი კარტერუ (2000)
*უჩინარი კაცი (2000) 
*საიდუმლო აგენტი კაცი (ტელესერიალი) (2000)
*ბეოვულფი (1999) 
*კრუპიე (1998) 
*სუფთა ინგლისური მკვლელობები (ტელე სერიალი) (1984—2008)

## დისკოგრაფია 
*Come Alive (1998) 
*Female Icon (1999)

## სინგლები 
*"Getting Naked" (1997)

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სარატოვის ოპერისა და ბალეტის თეატრი

170px|thumb|სარატოვის ოპერისა და ბალეტის თეატრის შენობა
**სარატოვის ნ. ჩერნიშევსკის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრი** გაიხსნა 1933 წელს. საოპერო ანტრეპრიზები სარატოვში არსებობდა 1875 წლიდან. 1918-1920 წლებში მუშაობდა საოპერო კოლექტივი - ნ. რიმსკი-კორსაკოვის სახელობის სარატოვის ოპერა, 1928-1933 წლებში - საოპერო-საბალეტო დასი. რეპერტუარში ფართოდაა წარმოდგენილი მსოფლიო და რუსული კლასიკა. 1970-იან წლებში თეატრის დასში იყვნენ მომღერლები: რსფსრ სახალხო არტისტები ო. ბარდინა, გ. სტანისლავოვა, ი. პოპოვი, რსფსრ დამსახურებული არტიისტები ა. რუდესი, ა. საბადაშევი, ბაშკირეთის დამსახურებული არტისტი ნ. ბრიატკო, ბალეტის სოლისტები ნ. ბესჩოტნოვა, ტ. კამიშნიკოვა, ს. კუბასოვა, ნ. ტროფიმოვა, გ. ალბერტი, მ. ბეზზუბიკოვი, და სხვა. 1962 წელს თეატრი გადავიდა ახალ შენობაში (მაყურებელთა დარბაზი 1200 კაცს იტევს). 

კატეგორია:რუსეთის თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
სარატოვის წყალსაცავი

**სარატოვის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი მდინარე ვოლგაზე, რუსეთის ულიანოვსკის, სამარისა და სარატოვის ოლქებში. შექმნილია სარატოვის ჰესის კაშხლით. აივსო 1967-1968 წლებში. ფართობი — 1831 კმ², მოცულობა 12,9 კმ³, სიგრძე 341 კმ, მაქსიმალური სიგანე 12 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 33 მ. აწესრიგებს მდინარე ვოლგის ჩამონადენს. შეიქმნა ენერგეტიკული, წყლის სატრანსპორტო, სამრეწველო და კომუნიკაციური წყალმომარაგების მიზნით. წყალსაცავში იჭერენ თევზს. წყალსაცავის ნაპირზეა ქალაქები: კუიბიშევი, ჩაპაევსკი, სიზრანი, ხვალინსკი, ბალაკოვო.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
პიერ გასენდი

**პიერ გასენდი** ( დ. 22 იანვარი, 1592 — გ. 24 ოქტომბერი, 1655) — ფრანგი ფილოსოფოსი, კათოლიკე მღვდელი, ასტრონომი და მათემატიკოსი.

## ბიოგრაფია 
პიერ გასენდი დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ შანტურეში 1592 წელს. 1613 წლიდან იყო დანიაში თეოლოგიის პროფესორი, 1616 წლიდან ეკსეში — ფილოსოფიის პროფესორი, ხოლო 1645 წლიდან — პარიზში მათემატიკის პროფესორი.

## აღმოჩენები ფიზიკაში 
ფიზიკაში მისი აღმოჩენები ეხება ატომისტიკას, სითბოს, აკუსტიკას, ოპტიკას, მექანიკას. იგი ანტიკური ატომისტების შრომების პროპაგანდას ეწეოდა და თვლიდა, რომ ბუნებაში არსებობს ნივთიერება, რომელიც არ შეიძლება დანაწევრდეს იმაზე უფრო მცირე მარტივ ნაწილებად, რაც ამჟამად ქიმიური ელემენტი ჰქვია.

მისი მოსაზრებისთ ყოველი ელემენტი შეიცავს განსაზღვრული სახის ატომებს, სივრცე უსასრულოა, შეუქმნადი და მოუსპობადი.
გასენდი სინათლის კორპუსკულური ბუნების ერთ–ერთი ფუძემდებელია. მან პირველმა განსაზღვრა ბგერი გავრცელების სიჩქარე ჰაერში. 1641 წელს ცდით დაამტკიცა გალილეო გალილეის ფარდობითობის პრინციპი.

პიერ გასენდი გარდაიცვალა 1655 წელს 63 წლის ასაკში.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს გასენდი.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
კატეგორია:ფრანგი თეოლოგები
მამათი

**მამათი** — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მამათი, კონჭკათი, ქვედა მამათი, შათირი). მდებარეობს გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე აცაურის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 300 მეტრ სიმაღლეზე, ლანჩხუთიდან 16 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა. სოფელში დგას ეკლესია, მოქმედებს საექიმო ამბულატორია. და საჯარო სკოლა. შემორჩენილია საბჭოთა პერიოდის ადმინისტრაციული შენობა, რომელშიც ამჟამად სკოლაა განთავსებული.

## ისტორია
მამათი მოხსენებულია XVII საუკუნის დასაწყისის გულანებში. სავარაუდოდ სოფელმა სახელწოდება აქ არსებული მამათა მონასტრის გამო მიიღო. მამათის წმინდა იაკობ მოციქულის ეკლესია სხვა ეკლესიებთან ერთად (ბაილეთის ეკლესია, ჩეხედანას ეკლესია) იერუსალიმის უფლის საფლავისთვის იყო შეწირული. იერუსალიმის პატრიარქი წელიწადში ერთხელ სტუმრობდა ამ სოფლებს. აქ ინახებოდა იერუსალიმიდან გადმოსვენებული წმინდა იაკობის ხატი. ხით ნაგებ ეკლესიას გარს ქვის გალავანი ერტყა. XIX საუკუნის დამდეგს მისი მამული გიორგი ბატონიშვილმა მიიტაცა.

ადრე სოფელში წაბლის ხის 4 ეკლესია იდგა, მათგან ორი წმინდა კვირიკეს და წმინდა იაკობის სახელობისა. ცნობილია ბოლო მღვდლების სახელებიც: თევდორე და კალისტრატე ხელაძეები. ამჟამად წმინდა კვირიკეს სახელობის ეკლესიის ნატაძრალთან ახლოს, სოფელ მამათისა და ძიმითის საზღვარზე აშენებულია წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. მამათი ძიმითის სასოფლო საზოგადოებას მიეკუთვნებოდა. 1859 წელს სოფელში გაიხსნა ორკლასიანი სკოლა, სადაც 1869-74 წლებში გიგო შარაშიძე ასწავლიდა. 1899 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა-სამკითხველო.

საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მემინდვრეობა. მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა.

## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
მამათში დაიბადბენ:
*ექვთიმე ხელაძე — მესტამბე, გამომცემელი
*ნესტორ მალაზონია — პოეტი
*ედუარდ შევარდნაძე — საქართველოს მე-2 პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ულიანოვსკის ოლქი

**ულიანოვსკის ოლქი** () - რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი. შედის რუსეთის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - ულიანოვსკი. დაარსდა 1943 წლის 19 იანვარს.

## გეოგრაფია 
ოლქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება სამარის, სამხრეთიდან სარატოვის, დასავლეთიდან პენზის ოლქები და მორდვეთი, ჩრდილოეთიდან ჩუვაშეთი და თათრეთი.

## მოსახლეობა 
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:

* რუსები — 1 004 588 (72,65 %)
* თათრები — 168 766 (12,2 %)
* ჩუვაშები — 111 316 (8 %)
* მორდველები — 53 046 (3,63 %)
* უკრაინელები — 15 588 (1,13 %)
* აზერბაიჯანელები — 5 006 (0,36 %)
* სომხები — 4 745 (0,34 %)
* ბელარუსები — 3 891
* გერმანელები — 2 963
* ბოშები — 2 034
* უზბეკები — 1 228
* ბაშკირები — 1 217
* ტაჯიკები — 1 057

## რესურსები ინტერნეტში 
* ულიანოვცკის ოლქის ინფორმაიული რესურსი
* ულიანოვცკის ოლქის გუბერნატორი და მთავრობა 
* ულიანოვსკის ახალი ამბები
* ულეიგრადი - ქალაქ ულიანოვსკის საინფორმაციო პორტალი 
* ულიანოვსკის ცენტრალური საიტი 
* Ульяновская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Законодательное собрание Ульяновской области 
* Новости и фото Ульяновской области 
* История Ульяновского края 
* Ульяновская область на сайте «Всемирная география»
* Ульяновская область на сайте «Мой город»
* Карта рельефа Ульяновской области 

კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ოლქები