open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იაშილქოლი

**იაშილქოლი** () — მაღალმთიანი ტბა ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში. გაწოლილია სამხრეთ პამირში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ალიჩურის ქედებს შორის, ზღვის დონიდან 3734 მ სიმაღლეზე.  ზედაპირის ფართობი 36,1 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 50 მ. საზრდოობს თოვლისა და მყინვარული წყლით. წარმოიქმნა ჩამონაზვავის შედეგად, რომელმაც გზა გადაუღობა მდინარე ღუნდს. ტბის ჩამოყალიბება უნდა მომხდარიყო XIII საუკუნემდე, რაზეც ტბის კლდეებზე არსებული გაშიფრული არაბული წარწერები მეტყველებს. იაშილქოლიდან გამოედინება მდინარე ფანჯის მარჯვენა შენაკადი ღუნდი. ტბის წყალი მტკნარია. ზამთარში იყინება. ტბაში გვხვდება მარინკა და გოჭალა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სესტრორეცკის პეტრესა და პავლეს ეკლესია

**სესტრორეცკის პეტრესა და პავლეს ეკლესია** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია 2004-2009 წლებში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
ხის პირველი, პეტრე-პავლეს სახელობის ეკლესია სესტრორეცკში ააგეს 1722-1725 წლებში. იგი დაიწვა 1730 წელს. 

ახალი ქვის იგივე წმინდანების სახელობის ეკელსია ააგეს 1781 წელს პეტრე I-ის დანგრეული სასახლის მასალებისაგან. იგი დაიწვა 1868 წელს. მსახურება გადაიტანეს დროებით ბარაკული ტიპის შენობაში. 

1871 წელს ქალაქის ცენტრში (ამჟამად თავისუფლების მოედანი) ააგეს ახალი ქვის პეტრე-პავლეს ეკლესია არქიტექტორ გ. ი. კარპოვის პროექტის მიხედვით. ტაძრის მშენებლობის ფინანსები გაიღო იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ და სინოდმა, ასევე გარკვეული ნაწილი იყო შემოწირულობა. მისი საზეიმო გახსნა გაიმართა 1874 წლის 21 ივნისს. 1924 წელს აღნიშნულმა ეკლესიამ მიიღო საკათედრო ტაძრის სტატუსი.

1931 წელს ტაძარი დახურეს, ხოლო 1932-1933 წლებში დაანგრიეს. მის ადგილზე კი ააშენეს № 6 (№ 433) სკოლის შენობა, რომლის ახლოსაც 1963 წელს დადგეს ლენინის ძეგლი. 

ახალი, ამავე სახელწოდების ეკლესია ქალაქ სესტრორეცკში ააგეს ახალ ადგილზე ადრე არსებული ტაძრის სამახსოვროდ.  ტაძრის ასაგები ადგილის კურთხევა შედგა 2002 წლის 12 ივლისს, ხოლო საფუძვლის საზეიმოდ ჩაყრა გაიმართა 2004 წლის 14 ივნისს. ტაძარი ააშენეს არქიტექტორ ელენა შაპოვალოვას პროექტის მიხედვით. 

ახლად აგებულ ტაძარში პირველი ღვთისმსახურება გაიმართა 2009 წლის 12 ივლისს, ხოლო საზეიმო კურთხევა შედგა ამავე წლის 11 ოქტომბერს.

## ლიტერატურა 
* Справочник Санкт- Петербургской епархии 2009 г. Спб, изд. «Ладан», 2008, сс. 142—143 ISBN 5-86983-095-8

## რესურსები ინტერნეტში 
*Сайт "Храм святых Первоверховных апостолов Петра и Павла подводного флота России города Сестрорецка"  
* Народный каталог православной архитектуры

კატეგორია:სესტრორეცკის ტაძრები
სესტრორეცკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია

**სესტრორეცკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია 1905-1906 წლებში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
რევოლუციამდე სოფელ ტარხოვკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია მიწერილი იყო სესტრორეცკის პეტრესა და პავლეს ეკლესიაზე. იგი მდებარეობდა სააგარაკო ნაწილში. ტაძარი ააგეს აგარაკის მფლობელებისა და ტარხოვსკის საკურორტო ზონის კეთილმოწყობის საზოგადოების შემოწირულობებით.

1937 წელს ეკლესიას, ისევე როგორც დიდმოწამე პანტელეიმონს, თავი წაჰკვეთეს. 1938 წელს ეკლესიის ნგრევა კვლავ მიმდინარეობდა. მიწაზე დაანარცხეს გუმბათი და ჯვარი. სესტრორეცკში საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ყველა ეკლესია დაანგრიეს. ტარხოვსკის პანტელეიმონის ეკლესია თავდაპირველად გადააკეთეს კლუბად, შემდეგ გადაეცა შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატს და მასშ 1948 წლამდე განთავსებული იყო სასამართლო, რომელიც წარმოადგენდა ცნობილ სამეულს. ახლო მაცხოვრებლებს  ესმოდათ დახვრეტების ხმა, დახვრეტილებს მარახევდნენ იქვე, საძმო სასაფლაოზე, ხოლო ბლოკადის დროს არც კი მარხავდნენ. 1952 წელს შენობა გადაეცა სახანძრო სამსახურის სამმართველოს. 

1990 წელს დაიწყო ეკლესიის დაბრუნების მოძრაობა. 1991 წლის 4 იანვარს დარეგისტრირდა საზოგადოების წესდება. პირველი ლოცვა ტაძარში აღევლინა 1991 წლის 1 იანვარს. 1991 წელს აღმასკომმა შენობა გაათავისუფლა. 1992 წელს გადასცეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. შენობა საკმაოდ ავარიულ მდგომარეობაში იყო. დანგრეული იყო თითქმის 60 % სამრეკლო, გუმბათი და აფსიდა. 

2004 წლის აგვისტოში ეკლესია აკურთხა სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტმა ვლადიმირმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Церковь во имя Святого Великомученика Пантелеймона Целителя и Святого Преподобного Александра Константинопольского в Тарховке 

კატეგორია:სესტრორეცკის ტაძრები
აპრაქსინის ეზო

**აპრაქსინის ეზო** () — არქიტექტურული კომპლექსი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ ნაწილში. ქალაქის ერთ-ერთი უდიდესი ისტორიული სავაჭრო ცენტრი. უკავია 14 ჰა ფართობი. სახელი ეწოდა მიწის ნაკვეთის პირველი მფლობელის გრაფ თედორე აპრაქსინის გვარის მიხედვით.

## ისტორია
ისტორიულად, დღევანდელი აპრაქსინის ეზოს ტერიტორია შედგება ორი ნაწილისაგან — შუკინის ეზო (სადაც სოფლის მეურნეობის პროდუქტი იყიდება, აღნიშნული მიწა მეწარმე ივან შუკინმა იყიდა XVIII საუკუნის შუა რიცხვებში) და თვითონ აპაქსინის ეზო, რომელიც ეკუთვნოდა ფიოდორ აპრაქსინს.

პირველი ბაზარი აღნიშნულ მიწაზე, ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის შუა რიცხვებში წარმოიშვა. პირველი ბაზრის შენობები ხისგან იყო აშენებული და 1782 წელს დაიწვა. 
1863 წელს ამ ადგილზე გაიხსნა ახალი საწყობი. შენობები აშენდა დიზაინერ ჯერონიმო კორსინის მიერ. მომდევნო ათწლეულში აღნიშნული საწყობების, სიახლოვეს 45-ზე მეტი მაღაზიის შენობა აშენდა. 1833 წელს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით, აპრაქსინის და შუკინის ეზოებში არსებული სავაჭრო შენობები,  ერთ დიდ ბაზრად გაერთიანდა. 

1862 წელს ძლიერი ხანძრის შედეგად სავაჭრო შენობების უმრავლესობა დაიწვა და შემდგომ დაანგრიეს. ხანძრის შემდეგ, ბაზარი აშენდა გეგმის მიხედვით:

*1863 წელს ალექსანდრეს ხაზი აშენდა სადავოიას ქუჩამდე (არქიტექტორი ი. დ. კორსინი)
*1864 წელს — მარიინსკის ხაზი (არქიტექტორი ა. კრაკაუ).
*1870-1880 წლებში აშენდა აპრაქსინის ბაღის ძირითადი შენობები, რომლებიც დღემდე შენარჩუნებულია.
*XX საუკუნის დასაწყისში სავაჭრო ობიექტები მესამე და მეოთხე სართულებზე აშენდა, მათი საერთო რაოდენობა კი — 660-ია. 

1913 წელს, აპრაქსინის ეზოში შედიოდა დაახლოებით 500-ზე მეტი მაღაზია, ხოლო შუკინის ეზოში მდებარეობდა 270 პატარა საბითუმო საწარმო.

ამჟამად აპრაქსინის ეზოში შედის 57 შენობა, რომელთა უმრავლესობაც ქალაქს ეკუთვნის. წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთ უდიდეს სავაჭრო ცენტრს. XXI საუკუნის დასაწყისში დაიწყო მუშაობა სავაჭრო კომპლექსის ტერიტორიის ფუნდამენტური რეკონსტრუქციზე ქალაქის პერიფერიაზე არსებული საცალო სივრცის გაყვანის გზით. აქ აშენდა არაერთი დიდი კომპანიის ფილიალი და სასტუმროები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
სესტრორეცკის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი

**სესტრორეცკის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონში. აგებულია 2004-2005 წლებში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი აგებულია დასახლება ალექსანდროვსკაიას მოსახლეობის ინიციატივით, რომელთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური იყო ქალაქ სესტრორეცკის მოქალაქე ევგენი ლიტოვკა. ეკლესიის მშენებლობას საფუძველი ჩაუყარეს 2004 წელს და ააშენეს საკურორტო რაიონის წამყვანი საწარმოების თანამონაწილეობით, ასევე ცალკეული პირების შემოწირულობებით (მათ შორის გამოსარჩევია საოპერო მომღერალი ირინა ბოგაჩიოვა და ბალერინა ირინა კოლპაკოვა). 

პირველი ღვთისმსახურება ტაძარში აღევლინა 2005 წლის 21 სექტემბერს, ტაძრის დღესასწაულზე —ღვთისმშობლობას. 

## არქიტექტურა 
ტაძარი აგებულია „პეტერბურგის არქიტექტურული ამხანაგობის“ საავტორო კოლექტივის მიერ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდა არქიტექტორი ალექსანდრე ევგენის ძე შრეტერი. თავად ტაძარი შეტანილია სანქტ-პეტერბურგის თეთრ წიგნში, როგორც ქალაქის ღირსშესანიშნაობა. 

ტაძარი შიგნიდან შეღებილია თეთრი საღებავით. კანკელი ხისაა, მოჩუქურთმებული. კანკელი ხუთიარუსიანია, მოხატულია ტრადიციულ რუსულ სტილში. ტაძარი შემკულია მოზაიკური ხატებით. 

ტაძრის სიწმინდეებს შორისაა: უფლის ცხოველმყოფელი ჯვრის ნაწილი და კიკოსის ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც კვიპროსელმა ბერძნებმა აჩუქეს ტაძარს კიკოსის მონასტრიდან. ტაძარში ასევე შენახულია კიდობანი წმინდანთა წმინდა ნაწილებით.

ტაძრის სიახლოვეს გაშენებულია კეთილმოწყობილი სკვერია საბავშვო მოედნით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Церковь Рождества Пресвятой Богородицы в посёлке Александровская 

კატეგორია:სესტრორეცკის ტაძრები
აბანოს ხიდი

**აბანოს ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 35 მეტრი, ხოლო სიგანე — 15 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს დეკაბრისტების ქუჩასა და მატისოვის შესახვევს.

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მატისოვის ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — ბერდოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (2,2 კმ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1820 წლიდან და მომდინარეობს ახლოს მდებარე მატისოვის აბანოს სახელწოდებიდან. აბანო მუშაობდა XIX საუკუნის შუა წლებიდან 1950-იან წლებამდე. 2005 წელს იგი დაანგრიეს მშენებლობისთვის. ხიდი ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მისთვის სახელი არასოდეს შეუცვლიათ.

პოეტი ალექსანდრე ბლოკი, რომელიც ცხოვრობდა ხიდის პირდაპირ მდებარე სახლში, ხიდს უწოდებდა „ამოოხვრის ხიდს“ ცნობილი ვენეციური ხიდის მიხედვით. არცთუ ისე იშვიათად ხიდზე მისი თაყვანისმცემლები იდგნენ და ამოიოხრებდნენ მაშინ, როდესაც პოეტს ფანჯარაში დაინახავდნენ. 

## ისტორია 
აბანოს ხიდი თავის ისტორიას იწყებს 1821 წლიდან. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს ხის მასალებით. 1877 წელს გაარემონტეს მასზე კონკის გზის გაყვანასთან დაკავშირებით. ხიდი გააგანიერეს 4,3 მეტრამდე. ასევე მოხდა ხიდის რეკონსტრუქცია 1893 და 1908 წლებში. XX საუკუნის შუა წლებში ხიდი იყო ხის და სამმალიანი. 

თანამედროვე ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1963 წლიდან 1964 წლამდე, ინჟინერ ი. ლ. იურკოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით.  ხიდი ერთმალიანია, აგებულია რკინა-ბეტონით. სანაპირო საყრდენები მოპირკეთებულია გრანიტით. 

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Банный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
სესტრორეცკის ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი

**სესტრორეცკის ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონში. აგებულია 2004-2005 წლებში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი ააგეს 2005 წლის 9 მაისს, მეორე მსოფლიო ომშ გამარჯვების 60 წლისთავისათვის. იგი ააგეს ლადოგისა და სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტ ვლადიმირის ლოცვა-კურთხევით ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.

2004 წლის 27 სექტემბერს მომავალი ტაძრის ადგილზე მამა სერგიმ მამა მორტირისთან ერთად აღავლინა ლოცვა უფლის ჯვრის ამაღლების სახელზე, დაამონტაჟეს ჯვარი და სესტრორეცკში დიდი ხნის შემდეგ კვლავ გაისმა ზარების ხმა. უკვე 2005 წლის 4 მაისს, ბრწყინვალე შვიდეულში, ახალ ტაძარში შედგა პირველი ღვთისმსახურება. 

## ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი  
თითქმის ნახევარი საუკუნე, ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი, რომლის სახელზე ააგეს ტაძარი სესტრორეცკში, იმყოფებოდა საზღვარგარეთ, უკანასკნელი ათი წელი კი ჩიკაგოს სამების ტაძარში. ამერიკის შეერთებული შტატების მიწაზე ხატი მოხვდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, როცა ტიხვინი დაიპყრო ფაშისტურმა გერმანიამ. ხატი ტაძარში დააბრუნეს 2004 წლის ივლისში.

## სასულიერო ცენტრი 
მოგვიანებით ტაძართან გაიხსნა სასულიერო ცენტრი. თავდაპირველად ტაძრის ქტიტორის ფინანსებით გაიხსნა სასულიერო ტიხვინის ღვთისმშობლის ტაძრის ბიბლიოთეკა, რომლის ფონდიც მოიცავდა 6 000 წიგნს. ბიბლიოთეკასთან მუშაობდა საკვირაო სკოლა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Храм иконы Тихвинской Божией Матери
* Храм Тихвинской иконы Божией Матери в Сестрорецке

კატეგორია:სესტრორეცკის ტაძრები
ალექსანდრ ლუკომსკი

**ალექსანდრ ლუკომსკი** ( დ. 1868 — გ. 1939) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი, თეთრი მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
1898 წლის იანვრიდან იყო მე-12 ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი ადიუტანტი. 1902 წლიდან კიევის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი ადიუტანტი. 1907 წლიდან პოლკოვნიკი. 1907 წლის 4 დეკემბრიდან 42-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი. 1909 წლიდან გენერალური შტაბის სამბილიზაციო სამმართველოს უფროსი. 1913 წლის 29 იანვარს დაინიშნა სამხედრო სამინისტროს კანცელარიის უფროს თანაშემწედ. 1914 წლის აპრილიდან იყო გენერალ-მაიორი, იმავე წლის ნოემბრიდან — გენერალ-ლეიტენანტი. 1915 წლის ივნისიდან სამხედრო მინისტრის მოადგილე. 1916 წლის 2 აპრილიდან 32-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. 1916 წლის ოქტომბრიდან უმაღლესი მთავარსარდლის შტაბის გენერალ-კვარტერმაისტერი. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, 1917 წლის 2 აპრილს გახდა 1-ლი საარმიო კორპუსის სარდალი. ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ, 1917 წლის 27 დეკემბერს გახდა მოხალისეთა თეთრი არმიის შტაბის უფროსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография Лукомского А. С. на сайте «Хронос»

კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის არმიის გენერლები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
ეპიფან კოვტიუხი

**ეპიფან კოვტიუხი** ( დ. 1890 — გ. 1938) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, გიორგის ჯვრის კავალერი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებლის პრაპორშჩიკთა სკოლა. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე, ნავაგინსკის ქვეითი პოლკის შემადგენლობაში. მიაღწია შტაბს-კაპიტნის წოდებას. 1918 წლიდან გახდა რსდმპ წევრი, ბოლშევიკი. მეთაურობდა წითელგვარდიულ რაზმს ყუბანში, იბრძოდა თეთრგვარდიელთა წინააღმდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში. 1918 წლის 27 აგვისტოს არჩეულ იქნა ტამანის არმიის პირველი კოლონის ფროსად და არმიის სარდლის მოადგილედ. იმავე წლის ოქტომბერ-დეკემბერში იყო ტამანის არმიის სარდალი. 1919 წლის სექტემბრიდან იყო ტამანის 48-ე დივიზიის მეთაური. 1920 წლის იანვარში დაინიშნა შერეული ცხენოსანი კორპუსის სარდლად. 1920 წლის აგვისტოდან იყო ქალაქ ეკატერინოდარის გარნიზონის უფროსი. 1922 წელს დაამთავრა მუშურ-გლეხური წითელი არმიის აკადემია. 1936 წლიდან იყო წითელი არმიის ინსპექტორი და ბელორუსის სამხედრო ოლქის სარდლის მოადგილე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография на сайте ХРОНОС
* Родословная на сайте Родовод

კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
სერგეი მარკოვი

**სერგეი მარკოვი** ( დ. 1878 — გ. 1928) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი, თეთრი მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
იყო რუსეთ-იაპონიისა და პირველი მსოფლიო ომების მონაწილე. 1914-1915 წლებში იყო მე-4 რკინის დივიზიის შტაბის უფროსი. 1915-1916 წლებში მე-13 მსროლელი პოლკის მეთაური.  1916 წლიდან უმაღლესი მტავარსარდლის შტაბის ოპერატიული განყოფილების უფროსის მოადგილე, შემდეგ დასავლეთის და სახმრეთ-დასავლეთის ფრონტების შტაბის უფროსი. 1917 წლიდან გენერალ კორნილოვის გამოსვლის მხარდამჭერი. 1917 წლის ზაფხულიდან გახდა თეთრი მოძრაობის წევრი, სადაც იყო ოფიცერთა პოლკის მეთაური. თეთრ მოძრაობაში თავი გამოიჩინა ყუბანში წითელარმიელთა წინააღმდეგ ბრძოლით. იყო ყუბანში წარმოებული „ყინულოვანი მარშის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

## იხილეთ აგრეთე
*სერგეი მარკოვის ძეგლი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
ივან სოროკინი

**ივან სოროკინი** ( დ. 1884 — გ. 1918) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, დონის კაზაკი, გიორგის კვრის კავალერი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ეკატერინოდარის საფელდშერო სკოლა და თბილისის სამხედრო სასწავლებლის პრაპორშჩიკთა კურსი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე, ლაბინკის პოლკის შემადგენლობაში ფელდშერად. შემდეგ იყო საკავალერიო პოლკის იასაული. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გახდა ესერთა პარტიის წევრი. 1917 წლის ბოლოს მიემხრო ბოლშევიკებს. 1918 წლის დასაწყისიდან იყო ყუბანის კაზაკთა წითელი რაზმების მეთაური. 1918 წლის თებერვალ-აპრილში იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთის რევოლუციური არმიის სარდლის თანაშემწე, შემდეგ ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკის ჯარების სარდალი. 1918 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში იყო მე-11 წითელი არმიის სარდალი. მალე გამოვიდა რსფსრ ცენტრალური ხელისუფლების დაქვემდებარებიდან და უარი განაცხადა მათი დავალებების შესრულებაზე. 1918 წლის ნოემბერში დააპატიმრეს და დახვრიტეს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография на сайте «Хронос»

კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
სანქტ-პეტერბურგის ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი

**სანქტ-პეტერბურგის ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში.  აგებულია 1825-1829 წლებში ვასილი სტასოვის პროექტის მიხედვით ადრე არსებული ტაძრის ადგილზე.  არის კლასიციზმის არქიტექტურული ძეგლი. ღვთისმსახურება არასოდეს შეწყვეტილა ტაძარში. 1920-1940-იან წლებში იყო ობნოვლენცების გავლენის ქვეშ. 

სამხრეთის ეგვტერი ნაკურთხია სერგი რადონეჟელის სახელზე, ჩრდილოეთის ეგვტერი კი რომის პაპ კლემენტ I-ისა და მთავარეპისკოპოს პეტრე ალექსანდრიელის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
თავდაპირველად ეკლესია ააგეს ელისაბედ პეტრეს ასულის ბრძანებით 1743-1754 წლებში არქიტექტორ მიხეილ ზემცოვის პროექტის მიხედვით. სამეგვტერიანი ტაძრის საფუძვლის ჩაყრა გაიმართა 1743 წლის 9 ივნისს. მიხეილ ზემცოვის გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობას ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი პიეტრო ტრეზინი, რომელმაც არაერთხელ შეცვალა პროექტი ბაროკოს სტილში. ტაძარი აკურთხა მთავარეპისკოპოსმა სილვესტერმა 1754 წლის 16 აგვისტოს. ხუთსართულიანი კანკელი შესრულებულია მოსკოველი ხელოსნების მიერ არქიტექტორ ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელის ესკიზის მიხედვით.

1796 წელს, იმპერატორ პავლე I-ის მეფობის პერიოდში ფერისცვალების ეკლესიას მიენიჭა „მთელი გვარდიის ტაძრის“ წოდება. 

1825 წლის 20 აგვისტოს ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, თუმცა გადაარჩინეს ძირითადი სიწმინდეები. ტაძრიდან მხოლოდ კედლებიღა დარჩა. 1825-1829 წლებში იგი აღადგინა არქიტექტორმა ვასილი სტასოვმა ამპირის სტილში, სწორედ ამ სახითაა ტაძარი მოღწეულ ჩვენს ეპოქამდე. აღდგენილი ტაძარი ხელახლა აკურთხეს 1829 წლის 17 აგვისტოს.  

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ტაძარი კვლავ მოქმედი იყო. 1935-1944 წლებში ტაძარი ობნოვლენცების ხელშო იყო და 1939 წელს მათი საკათედრო ტაძარი გახდა. ლენინგრადის ბლოკადის პერიოდში სარდაფში მოწყობილი იყო თავშესაფარი. 

1946-1948 წლებში მიმდინარეობდა ფასადებისა და ინტერიერის რესტავრაცია.

## ლიტერატურა 
*Невдачин И. И. Спасо-Преображенский всей гвардии собор: Краткий исторический очерк. — СПб, 1904.
*Антонов В. В., Кобак А. В. Святыни Санкт-Петербурга: Христианская историко-церковная энциклопедия. — СПб: Лики России, 2003. — ISBN 5-87417-114-2.
*Куфершейн Е. З., Борисов К. М., Рубинчик О. Е. Улица Пестеля (Пантелеймоновская). — Л.: Товарищество «Свеча», 1991.
*Тыжненко Т. Е. Василий Стасов. — Л: Лениздат, 1990. — 192 с. — (Зодчие нашего города). — ISBN 5-289-00609-5.
*Черепенина Н. Ю., Шкаровский М. В. Справочник по истории православных монастырей и соборов г. Санкт-Петербурга 1917-1945 гг. (по документам ЦГА СПб). — СПб: ЦГА СПб; НИЦ Мемориал, 1996. — 183 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт Спасо-Преображенского собора
* «Прогулки по Петербургу» — Спасо-Преображенский собор
* Статья на сайте Санкт-Петербургской митрополии 
* Преображенский всей гвардии собор. Клир, старосты
* Видео Большая пасхальная ночь в Спасо-Преображенском соборе 2010 года. 
* Энциклопедия Санкт-Петербурга, В. В. Антонов 
* Спасо-Преображенский собор на сайте «Русские церкви» 
* «Собор всей гвардии», Журнал «Костер»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
სასახლე ბრანი

მარჯვნივ|მინი|263x263პქ|სასახლე ბრანი
**სასახლე ბრანი** — სასახლე რუმინეთის ჩრდილო-დასავლეთით, ტრანსილვანიაში, პატარა ქალაქ ბრაშოვთან ახლოს. არქიტექტურული ძეგლი, ლეგენდის თანახმად, თავად გრაფი დრაკულას რეზიდენცია იყო. სასახლე აშენებულია გოთიკურ სტილში 1212 წელს. შენობაში არის ბევრი დერეფანი, ერთმანეთში გამავალი დიდი დარბაზები და პატარა ოთახები, რომლებიც, ფაქტობრივად, ამოუხსნელ ლაბირინთს ქმნიან. სასახლეში, ასევე არის ძველი ჭა, რომელიც, ლეგენდის თანახმად, შენობის სარდაფში ერთადერთი საიდუმლო შესასვლელი იყო. დრაკულას რეზიდენციის შემაძრწუნებელი საიდუმლო რუმინეთის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა.

## ისტორია 
ლეგენდის თანახმად სასახლე გრაფი დრაკულას რეზიდენცია იყო, რომელიც ისტორიული ფიგურაა, თუმცა, რეალურად, სასახლე არასდროს არ ყოფილა გრაფის კუთვნილებაში. ზოგიერთი ისტორიული წყაროს თანახმად გრაფ დრაკულას სასახლის მიმდებარე ტერიტორიებზე უყვარდა ნადირობა და მის სარდაფებში მტრების წამება, ხოლო სხვა წყაროები ირწმუნებიან, რომ გრაფი მხოლოდ ერთხელ დარჩა სასახლეში.

არქიტექტურულ-ისტორიული ძეგლი გრაფთან ასოცირება დაიწყო მას შემდეგ, რაც აბრაამ ბრემ სტოკერმა, ირლანდიელმა მწერალმა, გამოუშვა რომანი სახელწოდებით „დრაკულა“.  ისტორიკოსები ეძებდნენ დრაკულას პროტოტიპს ტრანსილვანიის ისტორიაში.

## საინტერესო ფაქტები 
ოცდაათი წლის წინ, როცა რუმინეთს ტურისტები ეწვივნენ და ეს სასახლე მოინახულეს, ერთი შეხედვაც კი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მათ წამოსახვაში ის შემზარავი სასახლე გაცოცხლებულიყო, რომელიც რომანში იყო აღწერილი. თითქოს სწორედ ეს იყო ვამპირების სამკვიდრებელი.

გოთიკურ სტილში აგებული სასახლე ბევრი წლის მანძილზე მიტოვებული იყო, სანამ ის ცნობილმა ამერიკელმა კინორეჟისორმა, ფრენცის ფორდ კოპოლამ არ შეისყიდა. რეჟისორმა გააცოცხლა ტრანსილვანიის ისტორია სისხლისმსმელ ვამპირზე და გადაიღო ფილმი სახელწოდებით „დრაკულა“, რომელიც მალევე იქცა საკულტო კინოსურათად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სასახლის ოფიციალური ვებ-გვერდი


კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუმინეთის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუმინეთის მუზეუმები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
სამპსონიევსკის საკათედრო ტაძარი

**სამპსონიევსკის საკათედრო ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში.  აგებულია 1728-1740 წლებში.  

სამხრეთის ეგვტერი ნაკურთხია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, ჩრდილოეთის ეგვტერი კი იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
1710 წელს მომავალი ტაძრის ადგილზე პოლტავის ბრძოლაში გამარჯვების წლისთავზე ააგეს და აკურთხეს ხის სამპსონიევსკის ეკლესია, რომელიც აკურთხეს სამსონ უცხოთშემწყნარებლის სახელზე, რომლის ხსენების დღესაც (27 ივნისი) რუსეთმა გამარჯვება მოიპოვა ბრძოლაში. ეკლესიის საკათედრო ტაძრად გადაკეთება მიმდინარეობდა 1728-1740 წლებში. ხანგრძლივი პერიოდი განაპირობა ფინანსების არქონამ და სამუშაოების გაყინვამ, რომელიც განახლდა იმპერატორ ანა იოანეს ასულის მმართველობის პერიოდში. 

ტაძრის ეზოში დაკრძალულია 27 ივნისს დაღუპულები: არტემ ვოლინსკი, ანდრეი ხრუშჩიოვი და არქიტექტორი პეტრე ეროპკინი. 1885 წელს საფლავზე დაამონტაჟეს ძეგლი.

1830-იან წლებში ტაძრის შიდა ინტერიერი გაარემონტეს, რომლის შედეგადაც თუჯის იატაკი შეცვალეს ქვის იატაკით. 1935 წლის 20 მარტს ტაძარი სახელმწიფო დაცვის ქეშ აიყვანეს, როგორ ძეგლი. 1938 წლის ივლისში ტაძარში ღვთისმსახურება შეწყდა ვიბორგის კომიტეტის ადმინისტრაციული კომიტეტის გადაწყვეტილებით. ამის შემდეგ შენობაში განათავსეს მზა ტანსაცმლის მაღაზია. 1942 წლის 10 თებერვლის საჰაერო დარტყმის შემდეგ ეკლესია ძლიერ დაზიანდა.

1984 წელს გიორგი ბუტიკოვის ინიციატივის წყალობით ტაძარი შევიდა ისააკის ტაძრის სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში, რამაც გამოიწვია ტაძრის მშენებლობის დაწყება. ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ ტაძარმა სტუმრები მიიღო 1999 წელს, პოლტავის ბრძოლის 290-ე წლისთავზე. მუზეუმის ხარისხში იგი გაიხსნა 2000 წელს. გახსნიდან ორ წელიწადში აღადგინეს მთავარი საკურთხევლის ინტერიერის კედლების დეკორატიული მოხატულობა.

2002 წლის 21 მაისს, იოანე ღვთისმეტყველის ხსენების დღეს, რომლის სახელზეც აკურთხეს ტაძრის ერთ-ერთი ეგვტერი, ტაძრის წინამძღვარმა იოანე მალინინმა აღასრულა ხანგრძლივი შესვენების შემდეგ პირველი საღვთო ლიტურგია. 2010 წლიდან კი ტაძარში მიმდინარეობს ყოველდღიური ღვთისმსახურება. 2017 წლის 5 თებერვალს ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელს ეკლესიას 49 წლით გამოყენების უფლებით.

## ლიტერატურა
*Аплаксин А. П. Сампсоновский собор в С.-Петербурге. 1709—1909. — СПб., 1909.
*Гусаров А.Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб., 2010. — ISBN 978-5-93437-363-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* О Сампсониевском соборе 
* Макет первоначальной деревянной Сампсониевской церкви 1710 года (фото на сайте Приветъ Питеръ)
* Статья о соборе на том же сайте
* Вариант фото макета деревянной церкви на spb-guide.ru 
* Постоянные экспозиции музея-памятника «Сампсониевский собор» в сюжете телеканала «Искусство ТВ», 2010 
* Расписание богослужений (второе среди расписаний четырех соборов)  - ссылка устарела, теперь см. здесь:http://globus.aquaviva.ru/sobor-prp-sampsona-strannopriimtsa-sampsonievskiy-filial-gos-muzeya-pamyatnika-isaakievskiy-sobor#ad-image-0
* Яндекс-панорама
* Яндекс-панорама 2
* Яндекс-панорама с воздуха

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ძიან ბო-ძანი

**ძიან ბო-ძანი** (; დ. 1898 — გ. 18 დეკემბერი, 1968) — ჩინელი ისტორიკოსი. 1955 წელს აირჩიეს ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. ავტორია მრავალრიცხოვანი ნაშრომებისა არქეოლოგიაში, ჩინეთის ძველ და შუა საუკუნეების ისტორიაში. 1946 წელს გამოსცა „ჩინეთის ისტორიის ნარკვევები“ (ტ. 1–2), რომელიც მოიცავს პერიოდს პალეოლითიდან ახ. წ. III საუკუნემდე. 1959–1962 წლებში გამოუშვა მეთოდოლოგიური სტატიების სერიები, რომლებიც იცავდნენ ისტორიზმის პრინციპებს და ეროვნული ისტორიის სწავლაში გაუბრალოებას, დოგმატიზმსა და სქემატიზმს აკრიტიკებდა. „კულტურული რევოლუციის“ ხანაში, 60-იანი წლების მეორე ნახევარში, ჩინური პრესის მწვავე კრიტიკის ობიექტი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ჩინელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
მადამ ტიუსოს მუზეუმი

**მადამ ტიუსოს მუზეუმი** — მსოფლიოში ყველაზე დიდი და ცნობილი ცვილის ფიგურების მუზეუმი დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქში, ლონდონში.

მუზეუმში დღესდღეობით ათას ექსპონატზე მეტია განთავსებული. ექსპონატების უმრავლესობა პოლიტიკოსების, მეცნიერების, მსახიობების, რეჟისორებისა და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანის ცვილის ფიგურას წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ მუზეუმს აქვს ფილიალები: ვაშინგტონში, ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში, ლას-ვეგასში, ამსტერდამში, კოპენჰაგენში, ჰონკონგში, ბერლინში, შანხაისა და ვენაში.

## ისტორია 
მარია ტიუსო 1761 წელს ქალაქ სტრასბურში დაიბადა. დედამისი ფილიპ კიორტისთან მუშაობდა დიასახლისად, რომელიც ცვილის მოდელების შექმნით იყო დაკავებული. 1765 წელს ფილიპ კიორტისი ქმნის თავის შედევრს, მარი ჟანა დიუბარის ფიგურას (ლუდოვიკო XV-ის საყვარელი). მოგვიანებით კიორტისმა ეს ხელობა თავისი დიასახლისის შვილსაც შეასწავლა. პატარა ტიუსო კარგი შეგირდი გამოდგა. 1777 წელს მარია ტიუსომ შექმნა თავისი პირველი ცვილის ფიგურა, ვოლტერი, რომელსაც მალევე  მოჰყვა ჟან-ჟაკ რუსოს და ბენჯამინ ფრანკლინის ფიგურები. 1794 წელს ფილიპ კიორტისი გარდაიცვალა. მისი კოლექცია მემკვიდრეობით მარია ტიუსოს გადაეცა.

1802 წელს მარია ტიუსო საცხოვრებლად ლონდონში გადადის. ინგლის–საფრანგეთის ომის გამო, ქალბატონი ტიუსო იძულებული გახდა ექსპონატებთან ერთად დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ემოგზაურა. 1835 წელს ტიუსომ პირველი მუდმივი გამოფენა ლონდონში, ბეიკერის ქუჩაზე გახსნა.

მისი მუზეუმის ერთ-ერთი საინტერესო კოლექცია „საშინელებათა კაბინეტი“ იყო. აქ შესაძლებელი იყო საფრანგეთის რევოლუციის მსხვერპლის, მკვლელებისა და საზოგადოებისთვის ცნობილი დამნაშავეების ცვილის ფიგურების ნახვა. მადამ ტიუსოს გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმის კოლექცია კიდევ გაიზარდა.

დღეს ცვილის ახალ ფიგურებს მოქანდაკეების 20-კაციანი გუნდი ქმნის. ერთი ექსპონატის დამზადებას, დაახლოებით 4 თვე სჭირდება. ფიგურებისთვის  გამოიყენება მხოლოდ ბუნებრივი თმა. ბუნებრივი კანის მსგავსი ფერის მისაღება, საღებავის რამდენიმე ფენაა საჭირო. მოკლედ, სამუშაო საკმაოდ შრომატევადი და რთულია, თუმცა როგორც სპეციალისტები ამბობენ, საკმაოდ შემოსავლიანიც. მარტო ლონდონის ცვილის მუზეუმს წლის განმავლობაში უამრავი ტურისტი სტუმრობს.

## გალერეა 

Queen Mme Tussaud.jpg|
Madame Tussauds Museum Amsterdam.JPG|მადამ ტიუსოს მუზეუმი ამსტერდამში
Madame Tussaud's Museum in Shanghai, China.jpg|მადამ ტიუსოს მუზეუმი ჩინეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
სანქტ-პეტერბურგის პეტრეს სამების საკათედრო ტაძარი

**სანქტ-პეტერბურგის პეტრეს სამების საკათედრო ტაძარი** () — პირველი მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. რომელმაც სახელი მისცა სამების მოედანს, ქალაქის ყოფილ მთავარ მოედანს.

აგებულია 1709 წელს. გადმოცემის მიხედვით თვითონ იმპერატორმა პეტრე დიდმა შეარჩია ადგილი ტაძრის ასაშენებლად. იგი პირადად ზრუნავდა ტაძარზე და საკუთარი ხელით მონაწილეობას იღებდა მის კეთილმოწყობაში. საკათედრო ტაძრის კურთხევა კი შედგა 1711 წლის 10 ივლისს. კურთხევიდან ორ წელიწადში გააფართოვეს, მიაშენეს ეგვტერები და სატრაპეზო.

პეტრე-პავლეს ეკლესიის დახურვის შემდეგ გახდა ქალაქის მთავარი საკათედრო ტაძარი, სადაც სამეფო ოჯახის მონაწილეობით იმართებოდა საზეიმო სახელმწიფო ღვთისმსახურება, მათ შორის ისეთი მსახურება, რომელიც ეძღვნებოდა პოლტავის ბრძოლასა და ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულებას. ამ ტაძარში მიანიჭეს პეტრე I-ს იმპერატორის ტიტული. აქ დაკრძალეს პეტრე ვაჟი ალექსი და მეორე ვაჟი პეტრე გამოაცხადეს ტახტის მემკვიდრედ. 

XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში დიდი ხნის მანძილზე ტაძარში ინახებოდა სანქტ-პეტერბურგის მთავარი სიწმინდე ყაზანის ღვთისმშობლის ხატი. 

ტაძარი არაერთხელ გადააკეთეს ხანძრების გამო. საბოლოოდ ტაძარი დახურეს 1933 წლის 15 აგვისტოს, ხოლო ოი თვის შემდეგ კი საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია საოლქო აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით. ხატების ნაწილი გადაიტანეს რუსულ მუზეუმში, ხოლო საეკლესიო ღირებულება ვლადიმირის საკათედრო ტაძარში. დანგრეული ტაძრის ადგილზე 1956 წელს ააგეს ახალი შენობა და გააშენეს გაზონი. 

2002-2003 წლებში დანგრეული ტაძრის პატივისცემის ნიშნად ააგეს სამების სამლოცველო, რომელშიც რეგულარულად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება.

## ლიტერატურა 
*«Русский паломник». 1913 г. № 8. стр. 127, 128.
*Антонов В. В., Кобак А. В. «Святыни Санкт-Петербурга». Том 1. СПб. 1997 г. (см. статью здесь, также фотографии и рисунки).
*Гаврилов С. А. «Зодчий В. А. Покровский в Петербурге — Петрограде — Ленинграде» // Невский архив. Выпуск VI. СПб.: «Лики России». 2003 г. Стр. 471—497.
*Сорокин П. Е. Археологическое изучение Троице-Петровского собора // Археологическое наследие Санкт-Петербурга. — СПб., 2003. — Вып. 1. — С. 25-74.

## რესურსები ინტერნეტში
* Собор ПРЕСВЯТОЙ ТРОИЦЫ (Троице-Петровский)  на сайте «Энциклопедия Санкт Петербург»
წკრიალა

**წკრიალა** () — ფრინველთა გვარი კოტინგისებრთა ოჯახისა. გავრცელებული არიან ნეოტროპიკის ოლქში. ბინადრობენ ნესტიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში, იშვიათად დაბალ მთებსა და მთისწინეთებში. აქვთ ძალიან მაღალი ხმა (აქედან სახელწოდებაც).

აერთიანებს 4 სახეობას, საიდანაც 3 სამხრეთ ამერიკაში გვხვდება, ხოლო 1 — ცენტრალურ ამერიკაში.

ახასიათებთ ძლიერ გამოხატული სქესობრივი დიმორფიზმი. მამლები თეთრები არიან, აქვთ „ულვაშები“ და მოტიტვლებული სახე. დედლებს ასეთი რაღაც არ გააჩნია, შეფერილი არიან ზეთისხილისფრად, მუცლის მხარეს ბუმბულზე გასდევს მოყვითალო „ძარღვები“.

## სახეობები 
* ერთულვაშა წკრიალა (*Procnias albus*)
* ფრთაშავა წკრიალა (*Procnias averano*)
* რეკია, ხარადორი (*Procnias nudicollis*)
* კორძიანი რეკია, სამულვაშა წკრიალა (*Procnias tricarunculatus *)

## ლიტერატურა 
* Snow, D.W. (1982). *The Cotingas: Bellbirds, Umbrella birds and their allies.* British Museum Press. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Одноусый звонарь   Procnias alba (Hermann)

## სქოლიო 
*
კატეგორია:კოტინგისებრნი
ერთულვაშა წკრიალა

**ერთულვაშა წკრიალა**, ან უბრალოდ **წკრიალა** () — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის კოტინგისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 25 სმ. მამალი თეთრია, დედალი — მომწვანო. მამალს ნისკარტის ძირზე აქვს ღრუ შავი კუნთოვანი გამონაზარდი. როდესაც მამალი მელოდიურ შეძახილს გამოსცემს, რომელიც წკრიალს ჰგავს, გამონაზადი შესაძლოა დეტონატორის როლს თამაშობს, მნიშვნელოვნად აგრძელებს ხმას. გავრცელებულია გვიანის მთის ტყეებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:წკრიალა
გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი

**გროზნოს მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი გროზნოში. აგებულია XIX საუკუნეში.  

მთავარანგელოზის ეკლესიის ანსამბლი წარმოადგენს არქიტექტურის ძეგლს და იმყოფება სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს 1988 წლის 25 ნოემბრის № 413 დადგენილების შესაბამისად. ჩეჩნეთის პირველი ომის დაწყებამდე ჩეჩნეთ-ინგუშეთში ორი მოქმედი მართლმადიდებელი ტაძრიდან ერთ-ერთი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მახაჩყალის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი დააარსეს თერგის კაზაკებმა XIX საუკუნის დასასრულს. ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 1868 წელს და დაასრულეს 1890 წელს. ტაძრის კურთხევა კი მოხდა 1892 წელს. შენობა ააგეს ბუნებრივი ქვით საზოგადოებრივი შემოწირულობის თანხებით. 

2004 წელს ტაძრის შენობა ნაწილობრივ აღადგინეს რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტროს ფინანსებით. მოგვიანებით რუსეთის მშენებლობის ფონდიდან გამოიყო ფინანსები ტაძრის მშენებლობისათვის. მშენბელობა მიმდინარეობდა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ალი ალხანოვისა და პრემიერ-მინისტრ რ. ა. კადიროვის დაფინანსებითა და ორგანიზებით. 

რეკონსტრუქციის შემდეგ ტაძარი აკურთხეს 2009 წლის 26 აპრილს. ცერემონიალში მონაწილეობდა ფედერაცის საბჭოს ვიცე-სპიკერი ალექსანდრე ტორშინი. 

2018 წლის 19 მაისს ერთ-ერთი ღამისთევის რიტუალის დროს ტაძარზე მოხდა თავდასხმა. დაიღუპა ერთი მაცხოვრებელი და ორი პოლიციელი. ტერორისტების ლიკვიდაციის ოპერაციას თავად რამზან კადიროვი ხელმძღვანელობდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Церковь Михаила Архангела в Грозном — краткая информация
* В Грозном освящают православный храм Михаила Архангела
* В Грозном освящен отреставрированный храм Архангела Михаила
* «Храм Михаила Архангела в Грозном восстанет из пепла» — беседа с со старостой храма и нач. строительства
* Когда умереть — счастье. Фильм о настоятеле храма священнике Анатолии Чистоусове

კატეგორია:გროზნოს ღირსშესანიშნაობები
ჩინური სასახლე

**ჩინური სასახლე** () — სასახლე, მდებარეობს სასახლეებისა და პარკების ანსამბლ „ორაიენბაუმის“ (ქ. ლომონოსოვი) დასავლეთ ნაწილში. 

1743 წელს იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი გადასცა თავის ნათესავს და ტახტის მემკვიდრეს პეტრე თეოდორეს ძეს, მომავალ იმპერატორ პეტრე III-ს. აქ მისთვის ააშენეს ციხესიმაგრე პეტერშტადტი, ხოლო ციხესიმაგრეში სასახლე. 

სასახლე ააგეს არქიტექტორ ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით 1762-1768 წლებში იმპერატორ ეკატერინე II-სათვის. წარმოადგენს ორანიენბაუმის პირადი აგარაკის ნაწილს. სახელწოდება მიიღო იმის გამო, რომ მისი ინტერიერის გარკვეული ნაწილი ჩინურ სტილშია გაფორმებული, რაც იმ პერიოდისათვის საკმაოდ მოდური ტენდენცია იყო. 

1852-1853 წლებში სამხრეთი ფასადი გადააკეთეს ანდრეი შტაკენშნეიდერისა და ლუდვიგ ბონშტედტის პროექტის მიხედვით. 1922 წლიდან სასახლე ფუნქციონირებს როგორც მუზეუმი.

XVIII საუკუნის ორანიენბაუმის ნაგებობებიდან როკოკოს სტილი  მხოლოდ ჩინურ სასახლეშია წარმოდგენილი და მან გარდა ამ ქალაქისა სხვაგან ვერ ჰპოვა გავრცელება. ამან განაპირობა სასახლის არქიტექტურის უნიკალურობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტებს ორანიენბაუმი არ დაუპყრიათ განსხვავებით სანქტ-პეტერბურგის სხვა გარეუბნებისაგან. 

2011 წლის სექტემბერში რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა ოთხი დარბაზი: დიდი ანტიკამერა, მუზების დარბაზი, ცისფერი სასტუმრო და შემინული კაბინეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт ГМЗ «Петергоф» 
* ГМЗ «Ораниенбаум» на портале «Музеи России»
* Музей-заповедник «Ораниенбаум»: фотографии, информация для туристов
* ГМЗ «Ораниенбаум»  (неофициальный сайт)
* «Сокровища Ораниенбаума» (Судьба пригорода С.-Петербурга начиная с XVIII в.) 
* Т. С. Сясина Штофная опочивальня Китайского дворца в Ораниенбауме. Проблемы реставрации и музеефикации интерьера. // музей-усадьба «Останкино»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
სელევინია

**სელევინია** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. ადრე გაერთიანებული იყო **სელევენიასებრთა** ოჯახში. მისი სხეულის სიგრძეა 10 სმ-მდე, კუდისა — 8 სმ-მდე. ბეწვი ხშირი და ფაფუკია. სხეულის ზედა ნაწილის შეფერილობა რუხია, ქვედასი — მოთეთრო. გავრცელებულია ცენტრალური და აღმოსავლეთი ყაზახეთის უდაბნოებში, 50°-დან ჩინეთის საზღვრებამდე სამხრეთით. ყველგან იშვიათია. ზამთარში ძილს ეძლევა. აქტიურია შებინდებისას. იკვებება მწერებით, უმთავრესად კალიებით. შობს 8-მდე ნაშიერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:სელევინია
ძიან ჯაო-ხე

250px|მინი|მარჯვნივ|„ლტოლვილები“. ქაღალდი, ტუში. 1943.
**ძიან ჯაო-ხე** (; დ. 1901/1904, სიჩუანი — გ. 1986) — ჩინელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა შანხაიში. ნაშრომებს ძირითადად პეკინში ასრულებდა. ძიან ჯაო-ხეს ნამუშევრებში (ტუშით ხატვის ჟანრის კომპოზიციები, რომლებიც ხშირად დაკავშირებულია თანამედროვე ჩინეთის ისტორიის მნიშვნელოვან ეპიზოდებთან) შეხამებულია ევროპული და კლასიკური ჩინური ფერწერის ხერხები („მცველი მდინარე იალუსთან“, 1950; „წერილი ფრონტზე“, 1953 და სხვ.).

## ლიტერატურა 
* Виноградова Н. А., Цзян Чжао-хэ, М., 1959.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ჩინელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ისაბელ ფერნანდა ესპანელი

**ისაბელ ფერნანდა ესპანელი** (; დ. 18 მაისი, 1821 — გ.  9 მაისი, 1897) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. 

## ბიოგრაფია 
ისაბელ ფერნანდა დაიბადა 1821 წლის 18 მაისს არანხუესის სამეფო სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უფროსი ასული. 

1841 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთში დაბადებულ და აღზრდილ, წარმოშობით პოლონელ დიდგვაროვან იგნასიო დე გუროვსკის. იგნასიო შესანიშნავი, მოსიყვარულე და რომანტიკული მეუღლე აღმოჩნდა, რომელიც ასევე ატარებდა კუსტინეს მარკიზის წოდებას. ისაბელ ფერნანდამ განათლება საფრანგეთში მიიღო, სადაც გაიცნო იგნასიო და მასზე სკანდალურად დაქორწინდა. ესპანეთის პრინცესისა და უბრალო პოლონელი აზნაურის ქორწინებას ცხადია დიდი სკანდალი მოჰყვა, რის გამოც ისაბელ ფერნანდამ უარი განაცხადა ესპანეთში დაბრუნებაზე და საყვარელ მეუღლესთან ერთად ბელგიაში, კერძოდ კი ბრიუსელში დასახლდა. სწორედ აქ გააშინა მან თავისი რვა შვილი, რომელთაგან მხოლოდ სამმა გოგონამ მიაღწია ზრდასრულობამდე. როდესაც 1846 წელს ისაბელ ფერნანდას ძმა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ზე დაქორწინდა, მან თავის ბელგიაში მცხოვრებ დას სამშობლოში დაბრუნების ნება დართო. სწორედ ამის შემდეგ დაუბრუნდა იგი სამეფო კარის არისტოკრატიულ ცხოვრებასა და თავის წრეს. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე წელიწადში ისაბელ II-ის მმართველობა დაამხეს, რის გამოც სამეფო ოჯახი, მათ შორის ისაბელ ფერნანდა და მისი ქმარ-შვილი პარიზში გაიქცა. სწორედ აქ, 1897 წლის 9 მაისს, 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა ისაბელ ფერნანდა. 

## შვილები 
# მარია ლუისა (1842-1877), ცოლად გაჰყვა ვისენტე ბერტან დე ლის ი დერეტს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# კარლოსი (1846), გარდაიცვალა ჩვილი;
# მარია ისაბელი (1847-1925), პირველად იქორწინა შარლ ალენ-პერკინზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ცოლად გაჰყვა ხოსე მარია დიას-მარტინ ი ტორნერიას, რომელთანაც შვილები არ შეეძინა;
# ფერნანდო (1848-1875), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# კარლოსი (1854-1856), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ავგუსტო (1855), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ლუისი (1856), გარდაიცვალა ჩვილი;
# მარია კრისტინა (?-?), ცოლად გაჰყვა ბართოლომეო დე კოსტას, რომელთანაც შეეძინა შვილები. 

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
*  Kalendario manual y guía de forasteros en Madrid. Imprenta Real. 1837. Consultado el 9 de mayo de 2018. (ესპანურად)

კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1897
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
გიორგი ჩუბინიძე

**გიორგი ჩუბინიძე** (დ. 29 ივლისი, 1944, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, ხაშურის საფეხბურთო კლუბ „ივერიას“ კაპიტანი და მცველი 1963-1981 წლებში.

## ბიოგრაფია
გიორგი (ჟორა) ჩუბინიძე დაიბადა 1944 წლის 29 ივლისს ქალაქ ხაშურში. 1950 წელს შევიდა რკინიგზის მე-12 სკოლაში (ამჟამად ხაშურის მე-6 საჯარო სკოლა). 1955 წელს ჩატარდა სკოლების პირველობა ფეხბურთში, სადაც მან მონაწილეობა მიიღო, შეჯიბრზე დამსწრე სპორტ-სკოლის ფეხბურთის მასწავლებელის, გრიშა ჯომართიძის გადაწყვეტილებით გიორგი ჩუბინიძე აიყვანეს სპორტ სკოლაში. საშუალო განათლების დასრულების შემდეგ 1961 წელს გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. ამ პერიოდში თამაშობდა გარნიზონის ნაკრებში. 1963 წელს დაასრულა სამხედრო სავალდებულო სამსახური და დაბრუნდა მშობლიურ ხაშურში. იგი აიყვანეს ხაშურის საფეხბურთო გუნდ „ივერიაში”. გუნდი 1972 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი II ჯგუფში, რის შემდეგაც მოიპოვეს I ჯგუფში თამაშის უფლება. პარალელურად იგი თამაშობდა ხაშურის საფეიქრო-საგალანტერიო ფაბრიკის საფეხბურთო გუნდში.
 
1986 წელს ასაკის გამო შეწყვიტა ფეხბურთის თამაში და 1990 წლიდან 1994 წლამდე იყო ბავშვთა ნაკრების მწვრთნელი. 

## ლიტერატურა
* გაზეთი „ლელო“, 17 დეკემბერი, 1970 წელი, #246, გვ.3
* გაზეთი „ლელო“, 7 სექტემბერი, 1972 წელი, #177, გვ.3
* გაზეთი „გამარჯვების გზა“, დეკემბერი, 1970 წელი, გვ.5
* გაზეთი „გამარჯვების გზა“, 31 ოქტომბერი, 1978 წელი, გვ.4

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* გაზეთი „ლელო“, 17 დეკემბერი, 1970 წელი, #246, გვ.3
* გაზეთი „ლელო“, 7 სექტემბერი, 1972 წელი, #177, გვ.3
* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ფოტოარქივი - გიორგი ჩუბინიძე - ფეხბურთელი
* ხაშურის ივერია სოხუმში
* ხაშურის ივერიის ფეხბურთელები
* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ფოტოარქივი - ხაშურის ივერიის ფეხბურთელები

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:ხაშურის ივერიას ფეხბურთელები
ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი

**ხოსეფინა ფერნანდა ესპანელი** (; დ. 25 მაისი, 1827 — გ. 10 ივნისი, 1910) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. 

## ბიოგრაფია 
ხოსეფინა ფერნანდა დაიბადა 1827 წლის 25 მაისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. მამის მხრიდან, მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ IV და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. 

1848 წლის 4 ივნისს, ხოსეფინა ფერნანდა მალულად დაქორწინდა ხოსე გიუელ ი რენტეზე. სამეფო კარზე ეს ფაქტი ბურბონთა დინასტიის შეურაცხყოფად შერაცხეს და იგი თავის ქმართან ერთად ოთხი წლით გააძევეს ესპანეთიდან, რა დროსაც იგი საფრანგეთში გადასახლდა. საბოლოოდ, დედოფალმა ისაბელ II-მ იგი შეიწყალა და კვლავ სამშობლოში დაბრუნების ნებართვა მისცა. 

1851 წელს იგი დაბრუნდა ესპანეთში, თუმცა სამეფო კარზე აღარ დაბრუნებულა. 1853 წელს მისი ქმარი ვალიადოლიდის დეპუტატად აირჩიეს. 1854 წლიდან ხოსეფინა ჰერცოგ დე ალესონთან ერთად აქტიურად ერთვება რევოლუციურ იდეოლოგიაში, რასაც საბოლოოდ 1854 წლის ტრიუმფალური რევოლუცია მოჰყვა. საბოლოოდ დედოფალმა ისაბელამ თავისი ხელისუფლების აღდგენა მოახერხა და ხოსეფინა თავის ქმართან ერთად ესპანეთიდან გააძევა, თუმცა ამჯერად სამუდამოდ. იგი კვლავ საფრანგეთში გაიქცა, სადაც 1910 წლის 10 ივნისს, 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა. 

## შვილები 
# რაიმუნდო (1849-1907), ვალკარლოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ანტონია ლაურა ალბერტინა ი კარო, რომელთანაც შეეძინა ორი ქალიშვილი;
# ფერნანდო (1851-1936), გუიელის მარკიზი, ცოლად შეირთო მარია ხოსეფა ალფონსინა ი გუიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
# ფრანსისკო (1857-1888), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო. 

## წინაპრები 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფერნანდა ესპანელი

კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1827
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
საკონსტიტუციო სასამართლო

[მინი|[ავსტრია|ავსტრიის საკონსტიტუციო სასამართლო]]**საკონსტიტუციო სასამართლო** არის უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია, რომლის მთავარი ფუნქცია არის კანონთა კონსტიტუციურობის შემოწმება და თუ ის დარწმუნდება, რომ რომელიმე კანონი არ შეესაბამება კონსტიტუციას ძალადაკარგულად ცნობს მას, თუმცა მისი საქმიანობა მხოლოდ ამით არ შემოიფარგლება. 1919 წელს ავსტრიაში დაარსდა მსოფლიოში პირველი საკონსტიტუციო სასამართლო, როგორც დამოუკიდებელი საკონსტიტუციო კონტროლის ორგანო. ჩეხოსლოვაკიის 1920 წელის კონსტიტუციის ძალაში შესვლასთან ერთად ჩამოყალიბდა საკონსტიტუციო სასამართლო, რომელმაც საქმიანობა 1921 წელს დაიწყო. ზოგიერთ ქვეყანას ცალკე არსებული საკონსტიტუციო სასამართლო არ აქვს, მაგრამ მის ფუნქცეიებს საერთო სასამართლოები ითავსებენ. მაგალითად ამერიკის შეერთებული შტატების უზენაესმა სასამართლომ საქმეში (Marbury v Madison) მსოფლიოში პირველად ცნო არაკონსტიტუციურად კანონი და დაადგინა, რომ მას ჰქონდა სხვა კანონების არაკონსტიტუცურად ცნობის უფლება. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანოა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო. მისი შექმნისა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება ორგანული კანონით.
ლუისა ტერეზა ესპანელი

**ლუისა მარია ესპანელი** (; დ. 11 ივნისი, 1824 — გ. 27 დეკემბერი, 1900) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის უმცროსი ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. 

## ბიოგრაფია 
ლუისა მარია დაიბადა 1824 წლის 11 ივნისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ასული. დედის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ. 

ლუისა ტერეზას ცხოვრების პირველმა ნახევარმა მისი ბიძაშვილ-დეიდაშვილის, ისაბელ II-ის მმართველობის ხანაში განვლო. ისაბელსა და ლუისა ტერეზას შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდათ. ამის გამო, ლუისა ტერეზამ შესძლო და დედოფლის მხარდაჭერით თავისზე დაბალი რანგის მამაკაცზე დაქორწინდა, რომელიც თავად შეარჩია. 1847 წლის 10 თებერვალს იგი დაქორწინდა ხოსე მარია ოსორიო დე მოსკოსო ი კარვახალზე, რომელის სესას ჰერცოგის წოდებას ატარებდა. 

1881 წელს ლუისა ტერეზა დაჯილდოვდა დედოფალ მარია ლუიზას ორდენით. იგი გარდაიცვალა 1900 წლის 27 დეკემბერს მადრიდში, 76 წლის ასაკში. 

## შვილები 
# ფრანსისკო (1847-1924), სესას ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# ლუისი (1849-1924), აიამონტეს მარკიზი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# მარია კრისტინა (1850-1904), ატრისკოს ჰერცოგინია, გარდაიცვალა გაუთხოვარი.

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Damas de la Real Orden de la Reina María Luisa. geneall.net. Consultado el 6 de junio de 2017.
*  Hof- und Staats-Handbuch des Kaiserthumes Österreich. Consultado el 6 de junio de 2017.

კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1900
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
მარია კრისტინა ესპანელი

**მარია კრისტინა ესპანელი** (; დ. 5 ივნისი, 1833 — გ. 19 იანვარი, 1902) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ნაბოლარა ვაჟის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის შუათანა ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის მული და ესპანეთის მეფე ალფონსო XII-ის მამიდა. ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტა როგორც სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას მეორე ცოლი და მისი ხუთი ვაჟის დედა.

## ბიოგრაფია 
მარია კრისტინა დაიბადა 1833 წლის 5 ივნისს მადრიდში. იგი იყო კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე პაულასა და მისი პირველი ცოლის, ლუიზა კარლოტა ნეაპოლელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-პაპა ესპანეთის მეფე კარლ IV და დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი, ხოლო დედის მხრიდან ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი მარია ისაბელ ესპანელი იყვნენ.

მარია კრისტინას უფროსი ძმა, ფრანსისკო დე ასისი, რომელიც 1846 წელს დაქორწინდა ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ზე.

1860 წლის 19 ნოემბერს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე კარლ III-ის შვილთაშვილსა და პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ის შვილიშვილს, ესპანეთისა და პორტუგალიის ინფანტ სებასტიან დე ბურბონ-ბრაგანსას. სებასტიანი აქამდე დაქორწინებული იყო მარია კრისტინას დეიდაზე, მარია ამალია დე ბურბონ-სიცილიელზე, რომელიც უშვილოდ გარდაიცვალა. თავისი მემკვიდრული უფლებების გამო ესპანეთის ტახტზე, სებასტიანს კონფლიქტი ჰქონდა როგორც პორტუგალიის მეფესთან, ასევე ესპანეთის დედოფალ-რეგენტ მარია კრისტინა სიცილიელთან. თუმცა, სებასტიანი და მარია კრისტინა სამეფო კარზე ცხოვრობდნენ, როგორც დედოფალ ისაბელ II-ის ბიძაშვილები.

1868 წელს ესპანეთში მონარქიის დამხობასთან ერთად, მარია კრისტინამ და მისმა ოჯახმა დატოვა ესპანეთი და საფრანგეთში გაიქცა. სწორედ აქ, 1875 წელს გარდაიცვალა სებასტიანი. შემდგომში, ესპანეთში ბურბონთა რესტავრაციასთან ერთად, მარია კრისტინა ესპანეთში დაბრუნდა და სამეფო კარზე დასახლდა, სადაც 1902 წელს გარდაიცვალა 68 წლის ასაკში.

## შვილები 
# ფრანსისკო (1861-1923), ცოლად შეირთო მარია დელ პილარ დე მახუირო;
# პედრო (1862-1892), ცოლად შეირთო მარია დე ლა კარიდად დე მადანი;
# ლუისი (1864-1889), ცოლად შეირთო მარია ანა ბერნალდო დე კიროს ი მუნიოსი;
# ალფონსო (1866-1934);
# გაბრიელი (1869-1889);

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
*  Lundy, Darryl. "The Peerage: Maria Cristina de Borbón, Infanta de España". Retrieved 28 July 2010.

კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1833
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები