სან-ჯიმინიანო

**სან-ჯიმინიანო** () — იტალიური კომუნა (ქალაქი) ტოსკანაში, სიენის პროვინციაში. მდებარეობს 334 მ სიმაღლის ბორცვის თავზე, ფლორენციიდან სამხრეთ-დასავლეთით — 56 კმ-ის დაშორებით. 2018 წლის მონაცემებით კომუნის მოსახლეობის რაოდენობა 7 743 ადამიანს შეადგენდა. ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო თვალწარმტაც, სანახაობრივად და ტურისტულად მიმზიდველ ქალაქად ტოსკანაში. ცნობილია შუა საუკუნეების არქიტექტურის უნიკალური ძეგლებით, მათ შორის ქალაქის გალავნებითა და კოშკებით. სან-ჯიმინიანო, XX საუკუნეში ჩატარებული გარკვეული სარესტავრაციო სამუშაობის მიუხედავად, XIV საუკუნიდან ძირითადად ხელუხლებლად რჩება და ევროპაში კომუნების ეპოქის ქალაქების ორგანიზაციის ერთ-ერთ საუკეთესო მაგალითს წარმოადგენს.

1990 წლიდან სან-ჯიმინიანოს ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.

## ისტორია
სან-ჯიმინიანო, როგორც პატარა სოფელი დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში ეტრუსკების მიერ. ეტრუსკების ძლიერების დაცემის შემდეგ, ამ ადგილას აშენდა რომაული ფორტი სილვია. დასახლება ქალაქის იერსახეს და ამჟამინდელ სახელწოდებას X საუკუნიდან იძენს. ქალაქს სან-ჯიმინიანო მოდენის ეპისკოპოსის გემინიან მოდენელის (320–397) პატივსაცემად უწოდეს, რომელმაც ლეგენდის თანახმად, ქალაქის კედლებთან ატილას მეთაურობით მომდგარი ჰუნების ურდოები შეაჩერა V საუკუნეში.

მოგვიანებით, ქალაქი სწრაფად იზრდება მასზე გამავალი იმ დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სამომლოცველო მარშრუტის ე.წ. ფრანკების გზის წყალობით. ამ პერიოდისთვის მისი მოსახლეობის რაოდენობა 15 ათას ადამიანს აღწევს, რაც ორჯერ აღემატება ამჟამინდელი მოსახლეობის რაოდენობას.

1262 წელს ქალაქს 2 177 მ სიგრძის გალავანი შემოავლეს, რომელიც მოგვიანებით ხუთი ცილინდრული კოშკით გააძლიერეს. ამავე პერიოდში, სან-ჯიმინიანო არდინგელისა (გიბელინები) და სალვუჩის (გველფები) ოჯახებს შორის უწყვეტი ბრძოლის არენა ხდება. 1238–1253 წლებში სან-ჯიმინიანოში ცხოვრობდა და აქვე გარდაიცვალა კათოლიკე წმინდანი წმ. ფინა (სერაფიმა), რომელიც ქალაქის ერთ-ერთ მფარველად ითვლება. გადმოცემის მიხედვით, სიღარიბის მიუხედავად, იგი თავის წილ საკვებს ღარიბებს უნაწილებდა, მშობლების სახლში მონასტრული ცხოვრებით ცხოვრობდა და იყო მოკრძალების, ღვთისმოსაობისა და შრომისმოყვარეობის მაგალითი. გმირული მოთმინებით უძლებდა თავის დაავადებებსა და სნეულებას. გარდაიცვალა 15 წლის ასაკში. მისი წმინდა ნაწილები სან-ჯიმინიანოს ეკლესიაში განისვენებს.

ცნობილია, რომ 1300 წლის 7 მაისს დანტე ალიგიერი, მნიშვნელოვანი დიპლომატიური მისიის შესრულებისას, რომელიც ეხებოდა მზარდი წინააღმდეგობების დაძლევას პაპსა და ფლორენციის მმართველებს შორის, — დანტე სიტყვით გამოვიდა სან-ჯიმინიანოს პალაცოში.

ფეოდალურმა შინაბრძოლებმა და 1348 წლის შავი ჭირის ეპიდემიამ ქალაქის მოსახლეობა 60 %-ზე მეტით შეამცირა. 1352 წელს ქალაქი ფლორენციის მმართველობის ქვეშ მოექცა. 

შავი ჭირის ეპიდემიამ კიდევ ორჯერ მოიცვა ეს ადგილები — 1464 და 1631 წლებში, რასაც ეკონომიკის ყველაზე მძიმე ვარდნა მოჰყვა. შედეგად სან-ჯიმინიანო უღარიბეს დასახლებად და მივარდნილ ადგილად გადაიქცა.

ახალ მშენებლობათა არარსებობამ ფაქტობრივად დააკონსერვა შუა საუკუნეების ქალაქი, რამაც მოგზაურთა ყურადღება ჯერ კიდევ XIX საუკუნეშივე მიიპყრო, მას შემდეგ სან-ჯიმინიანო ტოსკანაში ჩასული მოგზაურებისა და ტურისტებისთვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ადგილს წარმოადგენს.

## ეკონომიკა
სან-ჯიმინიანოს ეკონომიკა უმთავრესად ტურიზმსა და ტურიზმთან დაკავშირებულ სფეროებს უკავშირდება. კომუნის მოსახლეობაც ძირითადად ამ მიმართულებით სპეციალიზდება და ტურისტების მომსახურებითაა დაკავებული: სან-ჯიმინიანო და მისი შემოგარენი ცნობილია თავისი სასტუმროებითა და სასტუმრო სახლებით, რესტორნებითა და სუვენირების მაღაზიებით.

ქალაქი ასევე ცნობილია თავისი თეთრი ღვინით ვერნაჩა დი სან-ჯიმინიანო (Vernaccia di San Gimignano), რომელსაც მიმდებარე ტერიტორიაზე მოყვანილი ვერნაჩას ჯიშის ყურძნისგან ამზადებენ. 1993 წლიდან, ღვინოს მინიჭებული აქვს ყველაზე მაღალი DOCG კატეგორია და წარმოადგენს ყველაზე პოპულარულ ტოსკანურ თეთრ ღვინოს.

## ღირსშესანიშნაობები
სან-ჯიმინიანოს არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობებს შორის უმთავრესი ადგილი უკავია შუა საუკუნეების თოთხმეტ კოშკს, ისინი XI–XIII საუკუნეებში ქალაქის ყველაზე ცნობილი და დაწინაურებული ოჯახების მიერ აშენდა, რომელთაც, როგორც მიიჩნევენ ამით თავიანთი სოციალური მდგომარეობის ხაზგასმა სურდათ. სხვადასხვა წყაროს თანახმად, სულ 70-დან 76-მდე კოშკი აშენდა, თუმცა დღემდე მხოლოდ რამდენიმე მათგანი შემორჩა. მათ შორის კუნიანეზისა და პესჩიოლინის სახლები, ასევე ასიმეტრიული ფასადის მქონე ფრანჩეზი-ჩეკარელის სასახლე და სხვ. იტალიის სხვა ქალაქებში კოშკების უმეტესობა ომების, კატასტროფებისა და ურბანული განახლების შედეგად განდგურდა, სან-ჯიმინიანომ მოახერხა თოთხმეტი სხვადასხვა სიმაღლის კოშკის შენარჩუნება, რომელთაგან ზოგიერთი „ცათამბჯენის“ სიმაღლე 50-მეტრზე მეტსაც აღწევს.

* Campanile della Collegiata
* Torri degli Ardinghelli 
* Torre dei Becci
* Torre Campatelli
* Torre Chigi (1280)  
* Torre dei Cugnanesi 
* Torre del Diavolo 
* Torre Ficherelli or Ficarelli
* Torre Grossa (1311),  54 მ
* Torre di Palazzo Pellari
* Casa-torre Pesciolini
* Torre Pettini
* Torre Rognosa, 51 მ 
* Torri dei Salvucci

## დემოგრაფიული ევოლუცია
## დაძმობილებული ქალაქები
* ჩესკი-კრუმლოვი, ჩეხეთი
* მეერსბურგი, გერმანია
* მესტია, საქართველო

## პანორამული ხედი
## გალერეა

File:Via San Giovanni - San Gimignano, Siena, Italy - March 24, 2016 01.jpg
File:Via San Giovanni - San Gimignano, Siena, Italy - March 24, 2016 02.jpg
File:Tuscany - San Gimignano (5782967779).jpg
File:Piazza del duomo in san gimignano.jpg
File:Piazza della Cisterna, San Gimignano, May 2009-2.jpg
File:San Gimignano Tramonto.jpg
File:San Gimignano - Piazza della Cisterna da torre grossa.JPG
File:San Gimignano mdmphotographer.jpg
File:SanGimignanoPanorama7.jpg
File:San gimignano view.jpg

## წყაროები
* AA. VV., ''Medieval Churches of the Val d'Elsa. The territories of the Via Francigena between Siena and San Gimignano, Empoli'', dell'Acero Publishers, 1996. 
* 
* 

## ბიბლიოგრაფია
* V. Bartoloni, G. Borghini, A. Mennucci, *San Gimignano. Contributi per una nuova storia*, Arti Grafiche Nencini, Certaldo 2003.
* R. Cardini, A. Padoa Rizzo, M. Regoliosi, ''Benozzo Gozzoli. Le Storie di Sant'Agostino a Sant'Agostino a San Gimignano*, Bulzoni Editore, Roma 2001.
* Giovanni Vincenzo Coppi, *Annali, memorie ed huomini illustri di San Gimignano*, Bindi, Firenze 1695 (ციფრული)
* G. Coppini, *San Gimignano. Sogno del Medioevo*, Edizioni il Furetto, San Gimignano 2000.
* R. Donati, *San Gimignano. Città dalle belle torri*, dizioni Plurigraf, Narni 1975.
* Luigi Pecori, *Storia della terra di San Gimignano'', a cura di Valerio Bartoloni, Arti Grafiche Nencini, Certaldo 2006 (rist. anastatica dell'edizione del 1853).
* R. Razzi, ''Il Santuario della Madonna di Pancole in San Gimignano. La storia e l'immagine*, Nencini editore, Poggibonsi 2002.
* R. Razzi, *Via delle Romite in San Gimignano, uno spedale, un convento'',Lalli Editore, Colle val d'Elsa, 2005.
* R. Razzi, *Gli enti ecclesiastici e assistenziali a San Gimignano, Le proprietà fondiarie dal sec. XVI alla dissoluzione dei patrimoni *,La Tipografica, Poggibonsi, 2007.
* J. Vichi Imberciadori, P. Torriti, ''La Collegiata di San Gimignano e il suo Museo d'Arte Sacra*, Sa GEP Editrice, Genova 1991.
* Fiammetta Giovetti, *La costruzione del volto medievale di San Gimignano dal 1864 al 1940*, Lalli Editore, Poggibonsi 2006.
* Tamara Migliorini, *Che sia riportato nell'antico suo lustro. Storia e analisi per il restauro della cappella di Santa Fina nella Collegiata di San Gimignano*, Lalli Editore, Poggibonsi 2008.
* Enrico Fiumi, *Storia economica e sociale di San Gimignano*, Olschki, Firenze 1963.
* Enrico Fiumi, *Volterra e San Gimignano nel medioevo*, raccolta di studi a cura di G. Pinto, Cooperativa Nuovi Quaderni, San Gimignano 1983.
* Fabio Gabbrielli, Antonello Mennucci, *La collegiata di San Gimignano, L'architettura, i cicli pittorici murali e i loro restauri*, Siena 2009.
* R. Razzi, *Le chiese dei frati Minori di San Gimignano*, Nencini editore, Poggibonsi, 2009.
* R.Razzi, *Scritti sangimignanesi*, Nencini editore, Poggibonsi, 2012.
* R. Razzi, *La badia di Adelmo e i Camaldolesi nell'alta Valdelsa (secoli XIII-XV); i rapporti con San Gimignano*, in *Badia Elmi, storia e arte di un monastero valdelsano tra Medioevo ed età Moderna* (a cura di F. Salvestrini), Nuova Immagine Siena, Nencini, Poggibonsi, 2013.
* R. Razzi, *Sant'Agostino di San Gimignano, le secolari vicende*, Progetto Lavoro, onlus, Poggibonsi, 2014.
* R. Razzi, *Impatto delle riforme leopoldine su San Gimignano*, in Seminario di Studi ,2015, *La Riforma religiosa e Pietro Leopoldo*, CISRECO, San Gimignano.
* Marco Lisi, *La Vernaccia: un viaggio attraverso i documenti dal XIII al XIX secolo*
* R. Razzi, *Notizie sulle mura di San Gimignano e sul dimenticato Antiporto di S. Matteo,* 2016.
* R. Razzi, *Santa Caterina e Vergine Maria, monasteri benedettini in San Gimignano*, 2016.
* R. Razzi, *La Cortona e la veste di S. Fina*,... 2016.
* R. Razzi, *San Gimignano e la dominazione Napoleonica*, in Seminario di Studi, 2016, *L'eredità leopoldina e le origini della Toscana contemporanea*, CISRECO, San Gimignano.
* R. Razzi, *San Lorenzo in Ponte in San Gimignano, e l'oratorio della Madonna del Prato'', 2017.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* San Gimignano — The town of the beautiful towers
* Historic Centre of San Gimignano
* Hike Around San Gimignano
* San Gimignano tourist information
* San Gimignano — Italy Traveller's Destination
* San Gimignano virtual tour (Italian Landmarks)
* San Gimignano 1300
* San Gimignano Guide 
* Прекрасная Италия: Тоскана — от Сан Джиминьяно до Острова Эльба

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში