სანტო-სპირიტოს კარიბჭე

**სანტო-სპირიტოს კარიბჭე** — რომის ლეონინეს კედლების ერთ-ერთი კარიბჭე (იტალია). ის აღმართულია იმავე სახელწოდების საავადმყოფოს უკანა მხარეს, *ვია დეი პენიტენციერიზე*, *პიაცა დელა როვერესთან* გადაკვეთის სიახლოვეს.
## ისტორია 
ეს არის ვატიკანის გარშემო არსებულ კედელში ერთ-ერთი უძველესი კარიბჭე, რადგან ის თანადროულია პაპ ლეო IV-ის კედლების მშენებლობისა, დაახლოებით 850 წელს.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს იყო ერთადერთი პირდაპირი კავშირი წმინდა პეტრეს ბაზილიკასა და ტრასტევერეს რაიონს შორის (პორტა სეტიმიანას გავლით) (და ასევე იყო შესასვლელი *ვია ავრელია ნოვაზე)*, ის თავდაპირველად გაიხსნა მხოლოდ მეორეხარისხოვანი გასასვლელის სტატუსით. 

მისი ყოფილი სახელი იყო *პოსტერულა საქსონუმ* („*საქსების უკანა კარი*“). 727 წელს უესექსის მეფე აინე, გადადგომის შემდეგ, რომში გადასახლდა, სადაც დააარსა „*სქოლა საქსონუმ*“ (რომლის მიზანიც იყო ინგლისელი სასულიერო პირებისა და კეთილშობილებისთვის კათოლიკური განათლების მიცემა), ეკლესიასთან და სასაფლაოსთან ერთად. საქსების არსებობა ამ ტერიტორიაზე დასტურდება XII საუკუნის ბოლომდე, როდესაც მეფე ჯონ უმიწაწყალომ *სქოლას* კომპლექსი სანტა-მარია-ინ-საქსიას ეკლესიის (ახლა სანტო-სპირიტო-ინ-სასიას ეკლესია) და დღემდე არსებული საავადმყოფოს მშენებლობისთვის გამოყო, რომლის საფუძველიც ჯერ კიდევ 794 წელს იყო ჩაყრილი. ამ შემთხვევაში, პაპმა ინოკენტი III-მ ასევე შეცვალა კარიბჭის სახელი, მიანიჭა რა მას ამჟამინდელი სახელწოდება.

სტრუქტურამ გაუძლო რამდენიმე რესტავრაციასა და გაფართოებას. ერთი მნიშვნელოვანი რესტავრაცია, სავარაუდოდ, ჩატარდა XV საუკუნის დასაწყისში, შესაძლოა პაპ გრიგოლ XII-ის მიერ, იმის გათვალისწინებით, რომ კარიბჭე წოდებულია *პორტა ნუოვად* (იტალიურად „ახალი კარიბჭე“) 1409 წლით დათარიღებულ დოკუმენტში. მომდევნო საუკუნის დასაწყისში პაპმა ალექსანდრე VI-მ არსებითად შეცვალა ეს კარიბჭე, სხვა კარიბჭეებთან ერთად, ასევე გარშემო არსებული კედელი; ბოლოს, დაახლოებით ორმოცი წლის შემდეგ, პაპმა პავლე III-მ ასევე განახორციელა გარკვეული ჩარევები ისეთი ინჟინრების რჩევისა და მომსახურების გამოყენებით, როგორებიც იყვნენ მიქელანჯელო და ანტონიო და სანგალო უმცროსი. სარკინოზი მეკობრეების თავდასხმების ახალმა შიშმა, ასევე პოლიორცეტული ტექნიკის თანამედროვე მეთოდებმა, რომლებიც გულისხმობდა არტილერიის მასიურ გამოყენებას, დაარწმუნა პავლე III განეახლებინა კედლები, მიენიჭებინა მათთვის მნიშვნელოვანი თავდაცვითი მახასიათებლები.

რაც შეეხება ორ ხელოვანს შორის ცნობილ მეტოქეობას, ამბობენ, რომ კარიბჭის სამუშაოები ეფუძნებოდა სანგალოსა და ბუონაროტის თავდაპირველ, მეტად ლამაზ დიზაინს. მიქელანჯელომ, კოლეგის გარდაცვალების შემდეგ, კარიბჭე დაასრულა, მაგრამ გამოიყენა უხეში და „შეთითხნილი“ ხერხები. იმის გამო, რომ მას არ შეეძლო კონკურენტის ნამუშევრის განადგურება, მასში გააკეთა გარკვეული საზიანო ჩარევები, რომ გაენადგურებინა მეტოქის ნამუშევარი და ასევე შური ეძია იმ დაუნდობელი კრიტიკისთვის, რომელიც მიიღო პორტა პიას საკუთარი დიზაინისთვის.

ამჟამად კარიბჭეს მართლაც აქვს დაუსრულებელი იერსახე (განსაკუთრებით ზედა ნაწილში) ცარიელი ნიშებით და თავად სტრუქტურა თითქმის დამალულია სიახლოვეს აღმართული სანგალოს შთამბეჭდავი ბასტიონით. გარდა ამისა, საუკუნის შემდეგ კარიბჭემ უკვე დაკარგა თავისი ფუნქცია (ისევე როგორც პორტა სეტიმიანამ), რადგან ის შეტანილი იქნა იანიკულუმის კედლების უფრო ფართო წრეში და მისი დასრულების საჭიროება აღარ შექმნილა.
## ლიტერატურა
* Mauro Quercioli, *"Le mura e le porte di Roma"*, Newton Compton, 1982
* Laura G. Cozzi, *“Le porte di Roma”*, F. Spinosi Ed., Rome, 1968
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის კარიბჭეები
კატეგორია:თაღები და კამარები