open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კატოვიცე

**კატოვიცე** (პოლ.: Katowice, ჩეხ.: Katovice, გერმ.: Kattowitz) — მნიშვნელოვანი ისტორიული ქალაქი ზემო სილეზიაში, სამხრეთ პოლონეთში, მდინარე კლოდნიცასა და რავაზე. ადმინისტრაციული რეგიონის სილეზიის ვოევოდშინას დედაქალაქი 1999 წლიდან, მანამდე კატოვიცეს ვოევოდშინის დედაქალაქი. ზემო სილეზიის რეგიონის მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 307,233 სულს, აგლომერაციისა კი - 2,746,000 (2013).

## ისტორიული დემოგრაფიული მონაცემები 

ImageSize = width:630 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:370000
ScaleMajor = unit:year increment:40000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1783 from:0 till:294
 bar:1845 from:0 till:1326
 bar:1870 from:0 till:6780
 bar:1897 from:0 till:25000
 bar:1910 from:0 till:43173
 bar:1924 from:0 till:112822
 bar:1939 from:0 till:134000
 bar:1945 from:0 till:107735
 bar:1950 from:0 till:175496
 bar:1955 from:0 till:199907
 bar:1960 from:0 till:269926
 bar:1970 from:0 till:305000
 bar:1980 from:0 till:355117
 bar:1987 color:cobar2 from:0 till:368621
 bar:1997 from:0 till:348974
 bar:2009 from:0 till:308724
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1783 at: 294 text: 294 shift:(-8,5)
 bar:1845 at: 1326 text: 1.326 shift:(-11,5)
 bar:1870 at: 6780 text: 6.780 shift:(-11,5)
 bar:1897 at: 25000 text: 25.000 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 43173 text: 43.173 shift:(-14,5)
 bar:1924 at: 112822 text: 112.822 shift:(-17,5)
 bar:1939 at: 134000 text: 134.000 shift:(-17,5)
 bar:1945 at: 107735 text: 107.735 shift:(-17,5)
 bar:1950 at: 175496 text: 175.496 shift:(-17,5)
 bar:1955 at: 199907 text: 199.907 shift:(-17,5)
 bar:1960 at: 269926 text: 269.926 shift:(-17,5)
 bar:1970 at: 305000 text: 305.000 shift:(-17,5)
 bar:1980 at: 355117 text: 355.117 shift:(-20,5)
 bar:1987 at: 368621 text: 368.621 shift:(-17,5)
 bar:1997 at: 348974 text: 348.974 shift:(-17,5)
 bar:2009 at: 308724 text: 308.724 shift:(-17,5)

## დამეგობრებული ქალაქები 
## გალერეა 

File:Cathedral in Katowice.jpg|კატოვიცეს საკათედრო ტაძარი
File:Katowice - Silesian Museum 01.jpg|მუზეუმი
File:Kościół św. Anny, Janów-Nikiszowiec e2.jpg|ტაძარი
File:Teatr Slaski Katowice.jpg|თეატრი
File:Katowice Spodek.jpg|
File:PalacBiskupiWKatowicach.jpg|
File:Poczta Nikiszowiec Plac Wyzwolenia Katowice.jpg|
File:Katowice - ul. 3-go maja 15 i 17.JPG|
File:Karowice-Mariacka-uea.jpg|
File:POL Katowice - Skyscrapers in Katowice.jpg|

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონეთის ქალაქები
კატეგორია:პოლონეთის პოვიატები
ფებოსი

**ფებოსი** (,  *„ბრწყინვალე“*) — ბერძნულ მითოლოგიაში, ღმერთი აპოლონის მეორე სახელი. კლასიკურ ლათინურ პოეზიაში ფებოსი მზე-ღმერთის მეორე სახელად მოიხსენიება, ხოლო გვიანდელ ევროპულ პოეზიაში კი ფებოსი, მის ეტლთან ერთად, მზის მეტაფორად იხმარებოდა.

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
მიზანსცენა

**მიზანსცენა** (ფრანგ.: Mise en scène [mizɑ̃sɛn]) მრავლისმომცველი ტერმინია და მას კინოკრიტიკაში "უდიდეს განუმარტავ ტერმინს" უწოდებენ მისი მრავალი განსხვავებული განსაზღვრებისა და მათზე კონსენსუსის უქონლობის გამო.

ტერმინი მომდინარეობს თეატრიდან, სადაც, ფრანგულში mise en scène ნიშნავს "სცენაზე დადგმულს". კინემატოგრაფიაში მიზანსცენა მიუთითებს ყველაფერზე რაც კი ხდება კამერამდე, ანუ სამზადისი - სცენები, მსახიობები, კოსტიუმები და განათება. მიზანსცენა ასევე მოიცავს მსახიობთა განლაგებასა და მოძრაობას გადაღების მოედანზე, რასაც კოლოქვიალურად "ბლოკინგს" უწოდებენ.

ტერმინის ამგვარი ვიწრო განსაზღვრება ყველა კრიტიკოსის მიერ მიღებული არ არის. ზოგიერთის აზრით, ის ასევე მოიუთეითებს ვიზუალური სტილის ყველა ელემენტზე, ანუ სცენის, მოედნის ელემენტებთან ერთად კამერაზეც. სხვათათვის, როგორიცაა ენდრიუ სარისი, ის ასევე იღებს მისტიურ მნიშვნელობებსაც, რაც ფილმის ემოციურ ტონალობასთან არის დაკავშირებული.

მასვე უკავშირდება სტილი, რომლითაც სცენის ინფორმაცია გადმოცემულია ძირითადად ერთი კადრით - ხშირად მოძრავი კამერით. მას განასხვავებენ მონტაჟური სტილის კინოგადაღებისგან, სადაც მრავალი კუთხიდან გადაღებული სცენა ერთმანეთს უკავშირდება მონტაჟის პროცესში.

1910-20-იანი წლების გერმანულ კინემატოგრაფიაში განწყობის, მნიშვნელობისა და ხმოვანი ონფორმაციის გადმოცება მიზანსცენის მეშვეობით ხდება. შესაძლოა ყველაზე განთქმული მაგალითი ამისა იყოს "ექიმი კალიგარის კაბინეტი" (1920), სადაც პერსონაჟის შინაგანი სულიერი განწყობა გამოხატულია გადასაღები მოედნის დიზაინითა და ბლოკინგით.

## ლიტერატურა
*  Also . Has a concise definition of mise-en-scène.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mise En Scene Analysis – 15 Essential Points 
* The Straight Dope: What do artsy film critics mean by
* Mise-en-scène Explained  
* Yale University Film Analysis Site: "mise-en-scene" 
* Indy Mogul 4 Minute Film School: Mise en Scene 

კატეგორია:კინოს თეორია
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
კარლ XVI

მინი|332x332პქ|კარლ XVI 2023 წელს
**კარლ XVI გუსტავი** (), სრული სახელი **კარლ გუსტავ ფოლკე ჰუბერტუს ბერნადოტი** (; დ. 30 აპრილი, 1946, ჰაგას სასახლე, სტოკჰოლმი) — შვედეთის მეფე 1973 წლიდან დღემდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ancestry of Queen Silvia of Sweden
* Royal Court of Sweden 
* UNSG Ban Ki-Moon Lays Wreath Honouring 

კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:ბერნადოტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გუსტავ VI

thumb|200px|გუსტავ VI ადოლფი
**გუსტავ VI ადოლფი** (), *სრული სახელი* **ოსკარ ფრედრიკ ვილჰელმ ოლაფ გუსტავ ადოლფ ბერნადოტი** () (დ. 11 ნოემბერი, 1882, სტოკჰოლმი — გ. 15 სექტემბერი, 1973, ჰელსინგბორგი) — შვედეთის მეფე 1950–1973 წლებში.

## ბიოგრაფია 
კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი   15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ბერნადოტები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
გუსტავ V

thumb|200px|გუსტავ V
**გუსტავ V** () *სრული სახელი* **ოსკარ გუსტავ ადოლფ ბერნადოტი** () (დ. 16 ივნისი, 1858, დროტნინგჰოლმის სასახლე, სტოკჰოლმი — გ. 29 ოქტომბერი, 1950, *იქვე*) — შვედეთის მეფე 1907-1950 წლებში.

## ბიოგრაფია 
კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:ბერნადოტები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ოსკარ I

thumb|200px|ოსკარ I
**ოსკარ I** () *სრული სახელი* **ფრანსუა ჟოზეფ ოსკარ ბერნადოტი** () (დ. 4 ივლისი, 1799, პარიზი — გ. 8 ივლისი, 1859, სტოკჰოლმი) — შვედეთის და ნორვეგიის მეფე 1844–1859 წლებში

## ბიოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული  4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1799
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1859
კატეგორია:ბერნადოტები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ოსკარ II

thumb|ოსკარ II
**ოსკარ II** (დ. 21 იანვარი, 1829 — გ. 8 დეკემბერი, 1907) — შვედეთის მეფე 1872 წლიდან გარდაცვალებამდე, ნორვეგიის მეფე 1872-1905 წლებში. ოსკარ I-ის მესამე ვაჟიშვილი.

## დამატებითი ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის მეფეები
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1907
კატეგორია:ბერნადოტები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
591

## მოვლენები 
* ხუნძებისა და სლავების ლაშქრობა ბალკანეთზე.
* მაზდეანური სპარსეთის ტახტს იბრუნებს ხოსრო II ფარვიზი

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*წმინდა გოლინდუხა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი

*
592

## მოვლენები 
*ქ. პერუჯა ლანგობარდების საჰერცოგოს ცენტრი გახდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
*28 მარტი: გუნტრამი — ფრანკთა მეფე (დ. დაახლ. 530)

### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*სუსიუნი — იაპონიის   იმპერატორი (დ. 520/521)
*
593

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ძიომეი  — იაპონიის  იმპერატორი (გ. 641)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ინო ანასტასია — ბიზანტიის იმპერატორ ტიბერიუს II-ის მეუღლე
*გრიგორი I — ანტიოქიის პატრიარქი
*ხუიკე — ჩინელი ბუდისტი ბერი

*
594

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* კოგიოკუ — იაპონიის  იმპერატორი (გ. 661)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*17 ნოემბერი : გრიგოლ ტურელი — ფრანკი ისტორიკოსი და ჰაგიოგრაფი (დ. 538)

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
* ევაგრიოს სქოლასტიკოსი — ბიზანტიელი ისტორიკოსი (დ. 537)

*
596

## მოვლენები 
*სუის დინასტიის იმპერატორი ვენდი კოგურიოს სამეფო კარს დიპლომატიურ წერილს უგზავნის და ითხოვს აღმოსავლეთ თურქთა სახაკანოსთან სამხედრო ალიანსის გაუქმებასა და სუის დინასტიის მოსაზღვრე ტერიტორიებზე თავდასხმას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*დაოსიუანი — ჩინელი ბუდისტი ბერი (გ. 667)
*კოტოკუ — იაპონიის იმპერატორი (გ. 654)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
597

## მოვლენები 
*რომის პაპმა გრიგოლ I-მა ანგლო-საქსონიაში მისიონერად გააგზავნა რომის წმინდა ანდრიას ბენედიქტური სააბატოს აბატი ავგუსტინ კენტერბერიელი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
*9 ივნისი: კოლუმბა  — ირლანდიელი წმინდანი (დ. 521)

### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ფრედეგუნდი — ფრანკთა დედოფალი  (დ. 545)
*
599

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*22 ოქტომბერი : ალი იბნ აბუ ტალიბი — მეოთხე მართლმორწმუნე ხალიფა (გ. 661)
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ლი შიმინი (ტაიძუნი) — ჩინეთის იმპერატორი (გ. 649)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ენა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ენა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ენა — ანატომიური ორგანო
* ენა — კომუნიკაციის საშუალება
* ენა — კომპიუტერული დაპროგრამების ენა
* ენა — დეპარტამენტი საფრანგეთში
* ენა — მდინარე საფრანგეთში
ქარჩოხის ციხე

**ქარჩოხის ციხე**, *ცხმორის ციხე* — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, მდინარე ქსნის ზემოთში, კლდოვან კონცხზე, იქ, სადაც ოხირისხევი მდ. ქსანს უერთდება (ახლანდელი ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე). აქ უძველესი დროიდან გადადიოდა გზები მთიულეთიდან ქსნის ხეობაში, რამაც განაპირობა ციხესიმაგრის დაარსება. XIV საუკუნის დასაწყისში მეფე დავით VIII-მ შალვა ქსნის ერისთავის წინააღმდეგ ლაშქრობის დროს სცადა ქარჩოხის ციხის აღება, მაგრამ უშედეგოდ. ვახუშტი ბაგრატიონის (XVIII ს.) მიხედვით, ქარჩოხის ციხე XVII საუკუნის I ნახევარში მოქმედი სიმაგრე იყო. XVIII საუკუნის დასასრულს ქსნის საერისთავოს გაუქმების შემდეგ, ქარჩოხის ხეობა თავისი ციხითურთ მეფე ერეკლე II-ის ერთ-ერთ შვილს - იულონს გადაეცა.

ქარჩოხის ციხის კომპლექსში თავდაპირველია ადრინდელი შუა საუკუნის ზურგიანი კოშკი და უაფსიდო ბაზილიკური ეკლესია, შემდეგი პერიოდისა - გალავანი და რეკონსტრუირებული კოშკი.

## ლიტერატურა
* ზაქარაია პ. ქსნის ხეობის ციხე-სიმაგრეები, საქართველოს სახ.მუზეუმის მოამბე, XVI-В, 1950 წ.
* მაკალათია ს., ქსნის ხეობა, თბ.,1968 წ.

კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ქაქუთი

thumb|ჩოლოქის ბრძოლის (1854) გეგმა. მასზე დატანილია სოფელი ქაქუთი
**ქაქუთი** — ისტორიული სოფელი საქართველოში, გურიაში.

## ისტორია
სოფელი ქაქუთი შედიოდა ლიხაურის სასოფლო საზოგადოებაში.სახელწოდება ქაქუთი სავარაუდოდ სვანური წარმოშობისაა. ერთ-ერთი გადმოცემის მიხედვით კი გურიელებს ჰყავდათ ოდიშიდან დაქირავებული მეჯოგე გვარად ქაქუთია, რომელიც ამ ადგილებში აძოვებდა ნახირს. მდინარე ჩოლოქი მას ყოფდა გაღმა და გამოღმა ქაქუთად. ისტორიულ წყაროებში ის მეზობელ სოფელ ჭანიეთზე უფრო ადრე მოიხსენიება. სოფელი ორად გაიყო მას შემდეგ, რაც 1829 წელს ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებით ოსმალეთმა მიიღო ტერიტორია მდინარე ჩოლოქის სამხრეთით. სოფლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია საცალფეხო ხიდით. 1854 წელს ქაქუთის მიდამოებში გაიმართა ჩოლოქის ბრძოლა. 1874 წელს ქაქუთი მოინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ. იმ პერიოდში ქაქუთის მოსახლეობა შეადგენდა 20 კომლს.

ამჟამად საკუთარი სახელი ქაქუთი შეიძლება აღნიშნავდეს.

* ქაქუთი, იგივე გამოღმა ქაქუთი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
* ქაქუთი, იგივე გაღმა ქაქუთი -  სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
ქაშვეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქაშვეთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქაშვეთი — ხუროთმოძღვრული ძეგლი თბილისში;
* ქაშვეთი — ხუროთმოძღვრული ძეგლი ნასოფლარ ქაშვეთში;
* ქაშვეთი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში;
* ქაშვეთი — ყოფილი სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.
ქედანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქედანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქედანი  — ფრინველი მტრედისნაირთა რიგისა;
* ქედანი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში.
ჯეიმზ მაკჰენრი

მინი|250პქ|ჯეიმზ მაკჰენრი
**ჯეიმზ მაკჰენრი** (; დ. 16 ნოემბერი, 1753 —  გ. 3 მაისი, 1816) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე. 

დაიბადა 1753 წელს, ბრიტანელების ოჯახში, ქალაქ ბეილიმენაში, (ულსტერი). დუბლინში სწავლის დამთავრების შემდეგ 1771 წელს იგი გადავიდა ფილადელფიაში. აქ მაკჰენრი ექიმად მუშაობდა და ასევე ძმასთან ერთად  იმპორტ-ექსპორტის ბიზნესში იყო ჩართული.

მაკჰენრი იყო მერილენდის შტატის დელეგატი კონტინენტალურ კონგრესზე, აშშ ომის მესამე მდივანი, ჯორჯ ვაშინგტონის და ჯონ ადამსის პრეზიდენტობისას. 

როგორც მერილენდის წარმომადგენელმა ხელი მოაწერა აშშ-ს კონსტიტუციას. მისი სახელი  ჰქვია ფორტ მაკჰენრის, საარტილერიო წერტილს, სწორედ აქ გამართულმა ბრძოლებმა შთააგონა ავტორს დაეწერა აშშ-ის სახელმწიფო ჰიმნი.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები
კატეგორია:დაბადებული  16 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1753
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1816
კატეგორია:აშშ-ის დამფუძნებელი მამები
ქესალო

საკუთარი სახელი **ქესალო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქესალო — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში
* ქესალო — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძვ. სახელწოდება
ქეშალო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქეშალო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქეშალო - სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტიში
* ქეშალო - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტიში
ქვაბისხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქვაბისხევი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქვაბისხევი — მდინარე ბორჯომის მუნიციპალიტეტში
* ქვაბისხევი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში
დინამო

ტერმინი **დინამო** შესაძლოა ნიშნავდეს:

*დინამო — ელექტრო გენერატორი.
*დინამო — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური.
*დინამო — სპორტსაზოგადოება.
*პროფესიული საფეხბურთო კლუბები:
**დინამო ბათუმი
**დინამო ბრესტი
**დინამო ბუქარესტი
**დინამო დრეზდენი
**დინამო დუშანბე
**დინამო ზაგრები
**დინამო თბილისი
**დინამო კიევი
**დინამო მოსკოვი
**დინამო მინსკი
**დინამო სოხუმი
**დინამო ტირანა
ლუვრი

**ლუვრის მუზეუმი** () — არქიტექტურული ძეგლი პარიზში. თავდაპირველად სამეფო სასახლე, შემდგომში მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი სამხატვრო მუზეუმი. მდებარეობს, მდინარე სენასა და რუ-დე-რივოლის შორის. მისი მთავარი მოედანი, რომელზეც ამჟამად ლუვრის პირამიდაა აღმართული, ერთ ხაზზეა შანზ-ელიზეს გასწვრივ და ამგვარად ქმნის ისტორიულ მონაკვეთს (Axe historique), რომელზეც პარიზის მრავალი ისტორიული მონუმენტია განლაგებული. ლუვრის სამეფო სასახლის ნაწილი საზოგადოებისთვის პირველად გაიხსნა 1793 წლის 8 ნოემბერს, საფრანგეთის რევოლუციის დროს.

## ისტორია 
აგებულია XIII საუკუნის დასაწყის — XIV საუკუნეში ციხე-დარბაზის ადგილას. 1546-1574 წლებში პ. ლესკომ ააშენა რენენსანსის სტილის სასახლე, სკულპტურული დეკორი შეასრულა ჟ. გუჟონმა. ლუვრი გააფართოვეს ჟ. ლემერსიემ (1624 წლიდან, დასავლეთი კორპუსი და ჩრდილოეთი კორპუსის ნაწილი), ლ. ლევომ (1661-1664 წლებში, ე. წ. „ოთხკუთხა ეზო“), კ. პერომ (1667-1674 წლებში, კლასიცისტური აღმოსავლეთი ფასადი სვეტებით) და სამხრეთის ფასადი. ინტერიერის გაფორმებაში მონაწილეობდა შ. ლებრენი (1661 წლიდან, აპოლონის გალერეა). ლუვრი პარიზის ისტორიული ცენტრის ხუროთმოძღვრული დომინანტია. მისი გადაკეთება დაასრულეს XIX საუკუნის 50-იან წლებში ლ. ვისკონტიმ და ე. ლეფიუელმა, რომელთაც ძირითად შენობას მიაშენეს ე. წ. ახალი ლუვრი (შემდგომში სურათებიანი გალერეა). XVII საუკუნის II ნახევარში ლუვრი გადაეცა ფერწერისა და ქანდაკების სამეფო აკადემიას. 1791 წელს რევოლუციური კონვენტის დეკრეტით ლუვრი ეროვნულ სამხატვრო მუზეუმად იქცა. საჯაროდ გაიხსნა 1793 წლის 8 ნოემბერს. მუზეუმში თავმოყრილია სამეფო, ეკლესია-მონასტრებისა და კერძო პირთა კოლექციები, შემდეგ შეივსო ნაპოლეონის ლაშქრობათა ნადავლით, მრავალრიცხოვანი საჩუქრითა და ნაყიდი კოლექციებით. 1960-იან წლებში ლუვრის ფერწერისა და ქანდაკების კატალოგში 20 000 ნომერი იყო აღნიშნული. 

მუზეუმში 6 განყოფილებაა. განსაკუთრებით მდიდარია სურათებისა და ქანდაკებების გალერეა, სადაც დაცულია ხელოვნების საქვეყნოდ ცნობილი ნიმუშები: „ვენერა მილოსელი“, „ნიკე სამოთრაკიელი“, მიქელანჯელოს ქანდაკებები („მონები“), ლეონარდო და ვინჩის „ჯოკონდა“ და „მადონა მღვიმეში“, რაფაელის, ტიციანის, ჯორჯონეს, ვერონეზეს, ა. ვან დეიკის, პ. რუბენსის, რემბრანდტისა და სხვათა ნამუშევრები. 

ლუვრს ექვემდებარება იმპრესიონიზმის მუზეუმი და სხვა გალერეები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მუზუმის საიტი
* ლუვრის მუზეუმისა და პარიზის ფოტოები

## სქოლიო 
კატეგორია:საფრანგეთის სასახლეები
კატეგორია:პარიზი
კატეგორია:საფრანგეთის მუზეუმები
კატეგორია:საფრანგეთის ინსტიტუტი
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
თეირანის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი

**თეირანის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი** — ირანის ერთ-ერთი საუკეთესო მუზეუმთაგანი, მდებარეობს თეირანში.

მუზეუმი საზოგადოებისთვის 1977 წელს გაიხსნა და მდებარეობს ლალეს პარკთან. შენობის პროექტი ეკუთვნის ირანელ არქიტექტორ კამრან დიბას, რომელმაც შენობის ელემენტებში ტრადიციული სპარსული არქიტექტურული სტილი გამოიყენა.

მუზეუმში ინახება XX საუკუნის ევროპელ მხატვართა მნიშვნელოვანი კოლექცია, მათ შორის აღსანიშნავია კლოდ მონეს, კამილ პისაროს, ვან გოგის, ანდრე დერენის, პაბლო პიკასოს, ფრენსის ბეკონის, რენე მაგრიტის, დიეგო რივერას, ჯასპერ ჯონსის, ენდი უორჰოლის, ჟოან მიროს, ადოლფ გოთლიბის, ჟორჟ ბრაკის, ედგარ დეგას, მარი კასატის, მარსელ დუშამისა და სხვათა ნამუშევრები.

კატეგორია:ირანის მუზეუმები
კატეგორია:თეირანი
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ქვაბლიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქვაბლიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ქვაბლიანი — მდინარე მესხეთის ქედის კალთაზე
*ქვაბლიანი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული
ქვათახევი

მინიატიურა|300პქ|ქვათახევი
**ქვათახევი**, ან **ქვაბთახევი** — XII-XIII საუკუნეების ქართული მონასტერი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხიდან 5 კმ-ზე, მდ. კავთურის სათავესთან.

ქვათახევის სამონასტრო კომპლექსში შედის მთავარი ტაძარი, სატრაპეზო, კოშკი და სენაკები. თავდაპირველად დედათა მონასტერი იყო. ქვათახევის ტაძარი ხუროთმოძღვრული ფორმებითა და მორთულობით ახლოს დგას ბეთანიის ტაძართან. იგი XII-XIII საუკუნეების მიჯნით თარიღდება და მიეკუთვნება იმ ძეგლთა ჯგუფს, რომლებშიც საბოლოოს შემუშავდა ქართული გუმბათოვანი ეკლესიის კანონიკური ფორმები (დამოკლებული და კვადრატს მიახლოებულია გეგმა, გუმბათი საყრდენად 4 თავისუფლად მდგარი ბოძის ნაცვლად დარჩენილია ბოძების ერთი წყვილი, მეორე - აღმოსავლეთით წყვილი კი საკურთხევლის კედლებთანაა შერწყმული; აღარ არის პატრონიკეები, შენობის კორპუსი რამდენადმე დადაბლებულია, გუმბათის ყელი კი წაგრძელებული).
მინი
ქვათახევის ტაძარში შიგა სივრცე შექმნილი ჯვრის მკლავებითა და მათ გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათით. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან კარიბჭეებით გაფორმებული თითო შესასვლელია. ფასადები შემოსილია სუფთად გათლილი თეთრი ქვის კვადრატებით. ტაძარი უხვადაა შემკული მდიდრული ჩუქურთმებით. მორთულობა თავმოყრილია სარკმლის ირგვლივ, აღმოსავლეთ ფასადზე გამოსახულია კუთხით დაყენებული კვადრატები, დიდი ჯვარი. სარკმლები შემკულია მოჩუქურთმებული საპირეებით. ასევე უხვადაა მორთული ჩრდილოეთი, დასავლეთი და სამხრეთი ფასადებიც. გუმბათის ყელი დაგვირგვინებულია მდიდრული ჩუქურთმებით შემკული მაღალი ფრაზითა და ორმაგი კარნიზით, მოჩუქურთმებული სარკმლებით, რომლების ერთიანად მორთულ ზედაპირს ქმნის. სამრეკლო აშენებულია 1872 წელს. ეკლესია ძლიერ დაზიანდა XIV საუკუნეში, თემურლენგის შემოსევათა დროს. 1854 ძეგლი კაპიტალურად შეაკეთებინა გიორგი XII-ის შვილიშვილმა იოანე თარხან-მოურავმა. 1854-1874 წლებში ქვათახევის არქიმანდრიტი იყო ტარასი ალექსი-მესხიშვილი.

ქვათახევი ძველი ქართული მწიგნობარის კერაც იყო. სხვადასხვა დროს აქ მოღვაწეობდნენ მწერლები და კალიგრაფები: ფილიპე ბარათაშვილი (XVI ს.), იოანე ავალიშვილი (XVI-XVII სს.), იოანე ხელაშვილი (XIX ს. დამდეგი),  დოსითეოზ ფიცხელაური , ტარასი ალექსი-მესხიშვილი (ორივე XIX ს.) და სხვა. ჩვენამდე მოღწეულია ქვათახევის ბიბლიოთეკის რამდენიმე ხელნაწერი.

ტაძარს 2006 წელს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
ქვათეთრი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქვათეთრი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქვათეთრი — მთა თრიალეთის ქედზე
* ქვათეთრი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
* ქვათეთრი — თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი სახელწოდება
ქვაჯვარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქვაჯვარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქვაჯვარი — მთა თრიალეთის ქედის თხემზე ბორჯომის მუნიციპალიტეტში;
* ქვაჯვარი — მთა იალნოს ქედზე, გარდაბნისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე.
ქვევრი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ქვევრი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ქვევრი - ღვინის დასაყენებელი ან მარცვლეულის შესანახი;
* ქვევრი - ქართული მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი.
ხრამჰესი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ხრამჰესი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ხრამჰესი – სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში
* ხრამჰესი – ხელოვნური ტბა
* ხრამჰეს I – ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში 
* ხრამჰეს II – ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში
ქველი

**ქველი** — ქართველი ხუროთმოძღვარი, რომელსაც X საუკუნის II ნახევარში აუგია შეპიაკის ეკლესია თრიალეთში, ახლა მოქცეულია ხრამჰესის ხელოვნური ტბის ფსკერზე). ეკლესია გამოირჩეოდა მდიდრული მორთულობით. ქველი ორ წარწერაში იყო მოხსენიებული, ერთი სამხრეთ ფასადზე, მეორე კარნიზის ქვაზე. წყლით დაფარვამდე ძეგლი გამოიკვლია ლ. რჩეულიშვილმა. მისი აზრით, წარწერებში მოხსენიებული ქველი ძეგლის მშენებელი ხუროთმოძღვარია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ხუროთმოძღვრები
ქვედა სიმონეთი

**ქვედა სიმონეთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 250 მეტრზე. სოფელში გადის ქვედა სიმონეთი-ნავენახევის საავტომობილო გზა. ქვედა სიმონეთი ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტია. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესია. 1926 წლისთვის სვირის თემი შედგებოდა ორი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 6001 ადამიანს, ხოლო ფართობი 33,1 კმ²-ს. სოფელში არის 2 საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2027 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის კურორტები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა ბერეთისა

**ქვედა ბერეთისა** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემში). 
სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ტერიტორიაზე, მდინარე დუმალას ხეობაში შემორჩენილია ბერეთისას ციხე.

## გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე დუმალის ნაპირას. ქვედა ბერეთისა ყველაზე დაბალი ადგილია მდინარე დუმალას ხეობაში, (ზღვის დონიდან 840 მეტრი). სოფელი მდებარეობს ჭიათურიდან 17, ნიგოზეთიდან 6 კილომეტრის დაშორებით.

სოფელს ჩრდილოეთით ესაზღვრება სოფლები უსახელო და წყალშავი, რომელთაგან გამოყოფს მდინარე რკვიანასა და დუმალას წყალგამყოფი სერი. სამხრეთით მას ესაზღვრება სოფელი ქბილარი, რომლისგანაც გამოყოფილია დუმალასა და ახაშმულას წყალგამყოფით. დასავლეთის საზღვარი გადის მდინარე დუმალას ხეობაზე, აქედან ქვედა ბერეთისას ესაზღვრება სოფელი მანდაეთი. ხოლო აღმოსავლეთით კი მას ესაზღვრება სოფელი ზედა ბერეთისა. ქვედა ბერეთისა ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ ვრცელდება საშუალოდ 5 კმ-ზე, ხოლო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 4 კმ-ზე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 495 ადამიანი.

## არქეოლოგია
ქვედა ბერეთისას ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ორი არქეოლოგიური ძეგლი: საწურბლიის შახტი და პირაღია კლდის მღვიმე. მღვიმეები მდებარეობს მდინარე ახაშმულის აუზში, ზღვის დონიდან 895-920 მეტრზე, გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებსა და მერგელებში.

## ეკონომიკა
ეკონომიკის ძირითადი დარგია სოფლის მეურნეობა. გავრცელებულია მემინდვრეობა, მემცენარეობა, მესაქონლეობა. სოფელში ასევე არის ქვის კარიერი, მდინარე დუმალაზე კი აგებულია ხელოვნური წყალსაცავი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია ქვედა ბერეთისას შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა გეზრული

**ქვედა გეზრული** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (გეზრულის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ჭიათურიდან 30 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 274 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა ჭალოვანი

**ქვედა ჭალოვანი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (წირქვალის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 546 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა ალისუბანი

**ქვედა ალისუბანი** – სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ალისუბნის თემი). მდებარეობს მდინარე ჩხარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 250 მეტრი. თერჯოლიდან 7 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა და ძველი ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1033 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რეალიზმი

[მინი|[გიუსტავ კურბე, *გამარჯობა ბატონო კურბე*, 1854]]
**რეალიზმი** (ლათ. realis ნამდვილი) — მხატვრული შემეცნების მეთოდი. ხელოვნებასა და ლიტერატურაში გამოიხატება საგანთა და მოვლენათა აღწერაში მათი პირდაპირი მნიშვნელობით, შეულამაზებლად ან ინტერპრეტაციის გარეშე. რეალიზმი ასევე შუა XIX საუკუნის კულტურული მიმდინარეობა იყო, რომელსაც დასაბამი საფრანგეთში დაედო.

## კულტურული მიმდინარეობა 
რეალიზმი ხელოვნებაში პირველად ქალაქ ლოთალში (ამჟამად ინდოეთის ტერიტორიაზე) გაჩნდა, დაახ. ძვ. წ. 2400 წლებისთვის. ვიზუალურ ხელოვნებასა და ლიტერატურაში რეალიზმი უფრო ყოვლისმომცველი კულტურული მიმდინარეობა გახდა საფრანგეთში, როგორც რეაქცია XIX საუკუნის შუა წლების რომანტიზმის იდეალიზმზე, რომელიც ვითარდებოდა სოციალური და პოლიტიკური რეფორმებისა და დემოკრატიზაციის მოთხოვნათა კულტურული კლიმატის ფონზე. ის ხელოვნების გაბატონებული ფორმა საფრანგეთში, ინგლისსა და აშშ-ში დაახ. 1840-80 წლებში გახდა.

### მხატვრობა 
[thumb|right|250px|[მილე, ჟან-ფრანსუა|ჟან ფრანსუა მილე, *მოსავლის ამღებნი*, 1857. დ'ორსეს მუზეუმი (პარიზი).]]
რეალისტები ცდილობდნენ ყოველდღიურ ხასიათთა, სიტუაციების, დილემებისა და მოვლენების აღწერას „აკურატული“ (ან რეალისტური) მანერით. ის ეწინააღმდეგებოდა რომანტიზმს, რომელიც საგნებსა თუ მოვლენებს იდეალისტურად უდგებოდა. რეალისტები უკუაგდებდნენ თეატრალურ დრამასა და ხელოვნების კლასიკურ ფორმებს, რათა გამოეხატათ უფრო საყოველთაო ან „რეალისტური“ თემები. ამასთან რეალისტები ეყრდნობოდნენ მეცნიერულ ფაქტებს და ბუნებასა და ცხოვრებას მათ ირგვლივ. ამ პერიოდში მოღვაწე ფრანგი პეიზაჟისტების ჯგუფი, რომელთა შთაგონების საგანი ბუნებისგან შექმნილი ხელოვნება იყო ბარბიზონის სკოლად იწოდებოდა. ასევე აღსანიშნავია, პრე-რაფაელიტთა საძმო, რომლებიც განადიდებდნენ რაფაელამდე არსებულ ხელოვნებას (რაფაელის პერიოდში ხელოვნება საკმაოდ გაიდეალიზებული იყო).

მნიშვნელოვან რეალისტთა შორის არიან:
*კარლ ბრიულოვი
*კამილ კორო
*ილია რეპინი
*გიუსტავ კურბე
*ონორე დომიე
*ედგარ დეგა (მოგვიანებით იმპრესიონისტი)
*მანე, ედუარ
*ჟან-ფრანსუა მილე
*ალექსანდრ გიერიმსკი
*ნიკოლაი გე

### კინემატოგრაფია 
იტალიური ნეორეალიზმი იყო კინემატოგრაფიული მიმდინარეობა რეალიზმის ელემენტებით, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ იტალიაში განვითარდა. ცნობილ ნეორეალისტთა შორის იყვნენ ვიტორიო დე სიკა, ლუკინო ვისკონტი, და რობერტო როსელინი.

## გალერეა 

ფაილი:Jean-Baptiste Siméon Chardin 017.jpg|ჟან ბაბტისტ სიმეონ შარდენი, *ქალი ასუფთავებს თალგამებს*, 1738.
ფაილი:Gustave Courbet 018.jpg|გიუსტავ კურბე, *ქვების მტვრევლები*, 1849.
ფაილი:Jean-François Millet (II) 013.jpg|ჟან-ფრანსუა მილე, *მთესველი*, 1850.
ფაილი:Young Girl Reading by Jean-Baptiste-Camille Corot c1868.jpg|კამილ კორო, *ახალგაზრდა გოგო კითხვისას*, 1868, ხელოვნების ეროვნული გალერეა

## იხილეთ აგრეთვე 
*მაგიური რეალიზმი

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Article on American literary realism at the Literary Movements site

## სქოლიო 
კატეგორია:მხატვრული მიმდინარეობები
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)

**ლოკომოტივი თბილისი** — ქართული საფეხბურთო კლუბი თბილისიდან. დაარსდა 1936 წელს. ასპარეზობს საქართველოს ლიგა 3-ში. უეფა-ს თასის გათამაშებაში პირველად მონაწილეობა მიიღო 1999 წელს (C3, სეზონი 1999/2000).

## ისტორია 
საფეხბურთო კლუბი „ლოკომოტივი“ სსრ კავშირის სახკომსაბჭოს დადგენილებით 1936 წლის 14 აგვისტოს დაარსდა. იგი რკინიგზის ტრანსპორტის მუშაკთა საკავშირო ნებაყოფლობით სპორტულ საზოგადოებას წარმოადგენდა, რომელშიც გაერთიანდნენ დარგის მუშაკები, ინჟინერ-ტექნიკური პერსონალი, რკინიგზის წარმოება-დაწესებულებათა, სატრანსპორტო მშენებლობისა და მეტროპოლიტენის მოსამსახურეები. აგრეთვე, რკინიგზის სამინისტროს სისტემაში შემავალი უმაღლესი და საშუალო სასწავლებლების სტუდენტები და მოსწავლეები.

გამოდიოდა ომც „ლოკომოტივი“ (1988-89), „მერანის“ (1990-93), „მერანი-ბაჩოს“ (1993-95) სახელწოდებით. თამაშობდა სსრკ ჩემპიონატების უმაღლეს (1938, 40), პირველ (1939, 1946-48, 1959-70), მეორე (1936-37, 1981-82, 1984-86, 1988-89) ლიგებში და საქართველოს სსრ ჩემპიონატის პირველ ჯგუფში (1937, 1943, 1945, 1955-56, 1971-75, 1983). 1990 წლიდან მონაწილეობს საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატებში: უმაღლეს (1997 წლიდან), პირველ (1991-95, 1996-97) და მეორე (1990-91) ლიგებში. საქართველოს ჩემპიონატის ორგზის მეორე (2001, 02) და მესამე (1999) პრიზიორი. საქართველოს თასის სამგზის მფლობელი (2000, 02, 05) და ფინალისტი (2001). ევროპის საკლუბო ტურნირებში მონაწილეობს 1999 წლიდან. უეფას თასზე ითამაშა 10 მატჩი (1 მოგება, 3 ფრე, 6 წაგება).

## სტადიონი 
**მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი** — სტადიონი თბილისში, ყოფილი „ლოკომოტივი“. აქ ტარდება შეჯიბრებები ფეხბურთსა და მსუბუქ ათლეტიზმში. საფეხბურთო კლუბი „ლოკომოტივის“ საშინაო მოედანია. სტადიონი 24 680 მაყურებელს იტევს. აქვე ხშირად ტარდება საქართველოს შიდა ჩემპიონატის მატჩები. სტადიონს განთქმული ქართველი ფეხბურთელი მიხეილ მესხის სახელი ჰქვია. სტადიონი ტევადობით მეორეა საქართველოში, ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონის შემდეგ.

## შემადგენლობა 2021  
*მონაცემები აღებულია „კრისტალბეთ ეროვნული ლიგის“ ოფიციალური საიტიდან 2021 წლის 9 ნოემბრის მონაცემებით.*

## 2017 წლის ტრანსფერები 
### მოვიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

### წავიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

## ტიტულები 
***საქართველოს საბჭოთა ჩემპიონატი**
** **ჩემპიონი**: 1937, 1945
***საქართველოს უმაღლესი ლიგა**
** **მეორე ადგილი**: 2001, 2002
** **მესამე ადგილი**: 1999
***საქართველოს თასი**
** **ჩემპიონი**: 2000, 2002, 2005
** **ფინალისტი**: 2001
***საბჭოთა პირველი ლიგა**
** **ჩემპიონი**: 1961
** **მეორე ადგილი**: 1939, 1960
** **მესამე ადგილი**: 1969, 1947
***საბჭოთა მეორე ლიგა**
** **ჩემპიონი**: 1963
***პირველი ლიგა**
** **მეორე ადგილი**: 1997, 2013

## ლოკომოტივის   მწვრთნელები 
## ლოკომოტივის  ბომბარდირები 
## ევროთასებზე 
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლოკომოტივი თბილისი
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
ლუკა კორდერო დი მონტეცემოლო

framed|ლუკა დი მონტეცემოლო
**ლუკა კორდერო დი მონტეცემოლო** (*იტალ.*: Luca Cordero di Montezemolo) (* 31 აგვისტო, 1947, ბოლონია, იტალია) - იტალიელი ბიზნესმენი, მეწარმე, ფერარის შეფი.

## ბიოგრაფია 
* 1971 წელს დაამთავრა რომის "La Sapienza" უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, შემდგომში მაგისტრის ხარისხს იცავს კოლუმბიის უნივერსიტეტის (ნიუ-იორკი) საერთაშორისო ვაჭრობის კანონების განხრით (1973).
* 1973 წლიდან დაიწყო მუშაობა "ფერარიში" ენცო ფერარის ასისტენტად და ამასთანავე დაინიშნა "სკუდერია ფერარი"-ს რბოლის განყოფილების უფროსად.
* 1977 მონტეცემოლო ტოვებს ფერარის და ინიშნება "ფიატის"-ის საგარეო ურთიერთობათა განყოფილების უფროსად.
* 1982 წლიდან უერთდება კომპანია "Cinzano International" ,რომელსაც ისევე როგორც ფიატსა და ფერარის მართავენ ანიელების ოჯახი. ამავე წელს ხდება აფრებიანი გემების შეჯიბრის "America``s Cup" ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი. 1984 წელს მონტეცემოლოს ირჩევენ დაგეგმარების მენეჯერად 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატისათვის იტალიაში.

მონტეცემოლო არის აგრეთვე საინვესტიციო ფონდის "Charme"-ს დამაარსებელი,რომელიც ჯერ 2003 წელს "Poltrona Frau"-ს, ხოლო 2004 წელს "Ballantyne"-ს მფლობელი ხდება.

მას აქვს აგრეთვე დოქტორის წოდება "Honoris Causa" მანქანათმშენებლობის დარგში (მოდენის უნივერსიტეტი).

2004 წელს ლუკა კორდერო დი მონტეცემოლო შევიდა მსოფლიოს საუკეთესო მენეჯერების ორმოცდაათეულში.

კატეგორია:იტალიელი მეწარმეები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იტალიური ნეორეალიზმი

[thumb|250px|პოსტერი ფილმიდან „[ველოსიპედების გამტაცებლები“.]]
[thumb|კინოფილმის „[ცდუნება“ პოსტერი.]]
**იტალიური ნეორეალიზმი** -- მიმდინარეობა კინემატოგრაფიაში, რომელიც დაიწყო 1943 წელს ფილმით „შეპყრობილობა“ და დასრულდა 1952 წელს „უმბერტო დ.“-თი.

მიმდინარეობისთვის დამახასიათებელი იყო ისტორიები ღარიბი და მუშა კლასის შესახებ, არაპროფესიონალი მსახიობების მონაწილეობით მეორეხარისხოვან და ხშირად მთავარ როლებშიც. იტალიური ნეორეალიზმის ფილმების ძირითადი თემა ომისშემდგომი იტალიის მძიმე ეკონომიკური და მორალური ვითარება იყო, რაც აისახა იტალიელების კოლექტიური ფსიქოლოგიაზე. ყოველიდღიური ცხოვრების მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, რაც განპირობებული იყო დამარცხებით, სიღარიბითა და უკიდურესი გაჭირვებით. ჩინეჩიტა (კინოსტუდიათა კომპლექსი რომში - იტალიის კომერციული კინოს ცენტრი 1936 წლიდან) ლტოლვილთა მიერ იყო დაკავებული. მიუხედავად ამისა და განადგურებული ინფრასტრუქტურისა, კინოფილმების გადაღება სტუდიის გარეთ მაინც მიმდინარეობდა, 

მიმდინარეობა განვითარდა კინოკრიტიკოსთა წრეში, რომელიც ჟურნალ „სინემას“ ირგვლივ ტრიალებდა, მათ შორის იყვნენ მიქელანჯელო ანტონიონი, ლუკინო ვისკონტი, ჯანი პუჩინი, ჯუზეპე დე-სანტისი და პეტრო ინგრაო. ვინაიდან პოლიტიკაზე წერა აკრძალული იყო (ჟურნალის მთავარი რედაქტორი თავად ვიტორიო მუსოლინი - ბენიტო მუსოლინის ვაჟი იყო), კრიტიკოსები თავს ესხმოდნენ ე.წ. „ტელეფონო ბიანკო“ ფილმებს, რაც იმ დროინდელ კინოინდუსტრიაში დომინირებდა. პოპულარული ფილმების მდარე ხარისხის დასაპირისპირებლად ზოგიერთი კრიტიკოსი თვლიდა, რომ იტალიური კინო საუკუნის დასაწყისის რეალისტ ავტორებს უნდა მიბრუნებოდა.

ნეორეალისტები ფრანგი პოეტური რეალისტების ძლიერ გავლენას განიცდიდნენ. მიქელანჯელო ანტონიონი და ლუკინო ვისკონტი მჭიდროდ თანამშრომლობდნენ ჟან რენუართან. ამასთან, მრავალი ნეორეალისტი კინორეჟისორი საკუთარ ხელწერას ავითარებდა კალიგრაფისტურ ფილმებზე მუშაობისას (ეს ხანმოკლე მიმდინარეობა აღმოჩნდა, თუმცა ნეორეალიზმისგან საკმაოდ განსხვავდებოდა). ნეორეალიზმის ელემენტები შეინიშნება ალესანდრო ბლასეტის ფილმებში და ფრანჩესკო დე რობერტისის დოკუმენტურ ფილმებში. ნეორეალიზმის ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი წინამორბედი იყო „ტონი“ (რენუარი, 1935) და „1860“ (ბლასეტი, 1934).

[thumb|კინოფილმის„[უმბერტო დ.“ პოსტერი.]]

## წინამორბედები და გავლენა
*ჯოვანი ვერგას ნამუშევრები
*„1860“ (ალესანდრო ბლასეტი, 1934)
*„ტონი“ (ჟან რენუარი, 1935)
*„თეთრი გემი“ (ფრანჩესკო დე რობერტისი, 1941)

## მნიშვნელოვანი ნამუშევრები
*ცდუნება (ლუკინო ვისკონტი, 1943)
*რომი - ღია ქალაქი (რობერტო როსელინი, 1945)
*ფეხსაცმლის მწმენდავი (ვიტორიო დე სიკა, 1946)
*პაიზა (როსელინი, 1946)
*გერმანია, ნულოვანი წელი (როსელინი, 1948)
*ველოსიპედების გამტაცებლები (დე სიკა, 1948)
*მიწის ცახცახი (ვისკონტი, 1948)
*მწარე ბრინჯი (ჯუზეპე დე სანტისი, 1949)
*სტრომბოლი, ღმერთის მიწა (როსელინი, 1950)
*უმბერტო დ. (ვიტრიო დე სიკა, 1952)

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიური კინემატოგრაფია.

კატეგორია:კინოს ისტორია
კატეგორია:კინემატოგრაფიული მიმდინარეობები
ქვენიფნევი

**ქვენიფნევი** — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში (ახლანდელი ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფ. ლარგვისის სამხრეთით 3 კმ-ზე). ნანგრევებიღაა შემორჩენილი. XVI საუკუნის დამლევამდე იყო ცხრაძმისხევის ერისთავთა რეზიდენცია. აქედანვეა აქაურ ერისთავთა ზედწოდება — ქვენიფნეველი. 

ქვენიფნევი კონტროლს უწევდა მდინარე ქსანზე გამავალ გზას და უზრუნველყოფდა ხეობის ზედა ნაწილის თავდაცვისუნარიანობას. მატიანეში „ძეგლი ერისთავთა“ (XIV–XV სს. მიჯნა) XIV საუკუნის დასაწყისის მოვლენების თხრობისას აღნიშნულია, რომ აქ იყო მოზრდილი ციხე, რომლის აღება მეფე დავით VIII-მ ვერ მოახერხა. ზღუდის შიგნით იდგა სასახლე და ეკლესია, აგებული ერისთავების ლარგველ შალვას ძისა და ქვენიფნეველ ვირშელის ძის მიერ.

ქვენიფნევი ნაგებობათა რთული კომპლექსი იყო. მისი მიწისზედა ნაშთები ცუდადაა შემორჩენილი. გალავანი კვადრატულია (60×60), სამხრეთ-დასავლეთით კოშკია, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სწორკუთხა გეგმის დიდი შენობის ნანგრევები, გალავნის გარეთ — დანგრეული მცირე დარბაზული ეკლესია (ფრესკათა ფრაგმენტებით).

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ქვეში

**ქვეში** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქვეში — მეტალურგიაში.
* ქვეში — სოფელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში;
* ქვეში — სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში;
* ქვეში — ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში.
მორის ეშერი

**მორის კორნელიუს ეშერი** (Maurits Cornelis Escher) (დ. 17 ივნისი, 1898, ― გ. 27 მარტი, 1972) — ნიდერლანდელი მხატვარი–გრაფიკოსი.

## ბავშვობა 
მორის ეშერი დაიბადა 1898 წლის 17 ივნისს ნიდერლანდების ქალაქ ლეევარდენში. სახლში, რომელშიც მომავალი მხატვარი დაიბადა ამჟამად განლაგებულია მუზეუმი. 1903 წელს ეშერის ოჯახი საცხოვრებლად ქალაქ არნემში (ნიდერლანდები) გადავიდა.

1907 წლიდან ეშერი დურგლობას და პარალელურად პიანინოზე დაკვრას, ხოლო 1912–1918 წლებში საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ამ უკანასკნელში გარდა მხატვრობისა ყველა საგანში ცუდი ნიშანი ჰქონდა. 1916 წელს ეშერმა შეასრულეა თავისი პირველი გრაფიკული სამუშაო, შექმნა რა მამის პორტრეტი. 1918–1919 წლებში ეშერი ესწრებოდა ლექციებს ქალაქ დელფტის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, მაგრამ ჯანმრთელობის გაუარესების გამო ვერ შესძლო სწავლის გაგრძელება, რის გამოც გარიცხულ იქნა სასწავლებლიდან და მომავალამა მხატვარმა ვერ შესძლო უმაღლესი განათლების მიღება. დიპლომის მიღების იმედით ეშერმა 1919–1922 წლებშ გააგრძელა სწავლა ქალაქ ჰაარლემის არქიტექტურულ სკოლაში. აქ იგი იღებდა განათლებას მხატვარ სამუელ დე მესკვიტის ხელმძღვანელობით, რომელმაც შემდგომში ძალიან დიდი ზეგავლენა იქონია მხატვრის შემოქმედებაზე. 1921 წელს ეშერის ოჯახი ეწვია იტალიას, სადაც მხატვარი ხმელთაშუა ზღვის ბუნებითა და კლიმატით მოიხიბლა. აქ მან მრავალი ჩანახატი და ესკიზი შექმნა, რომლებიც შემდგომში აღიბეჭდა მის ქმნილებებში. ამავე პერიოდში მხატვარი გამოსცემს თავის პირველ იუმორისტული ჟანრის ბუკლეტს "Easter Flowers", სადაც უკვე ვხვდებით სარკულ გამოსახულებებს, კრისტალურ ფიგურებს და სფეროებს. ახალი იდეების მოძიების მიზნით ეშერმა გადაწყვიტა კვლავ სტუმრებოდა იტალიას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ქვიშხეთის ბრძოლა

**ქვიშხეთის ბრძოლა** — ბრძოლა ქართველებსა და მონღოლებს შორის ქვიშხეთისა და ახალდაბის მიდამოებში. გაიმართა 1260 წელს. ჰულაგუ-ყაენმა დავით VI ნარინის აჯანყების ჩასაქრობად 20000-იანი ლაშქარი გამოგზავნა არღუნ-აღას სარდლობით. მონღოლებს დავით ნარინი დასავლეთ საქართველოში გახიზნული დაუხვდათ. მაგრამ ახლა აჯანყებულ დავით VII ულუს წინააღმდეგ მოუხდათ ბრძოლა. 

მეფე სამცხეში იყო გამაგრებული თავის მომხრე დიდებულებთან ერთად და ბრძოლისათვის ემზადებოდა. აჯანყებულ ქართველთა ლაშქარი მხოლოდ 8000 მეომრისაგან შედგებოდა. არღუნ-აღამ კი თბილისში შეიერთა ის ქართველი მთავრებიც, რომლებიც დავითს არ გაჰყვნენ. ქართველთა ლაშქარს სარგის ჯაყელი სარდლობდა. მან ჯარი ტაშისკარის ვიწროებიდან გაიყვანა და მტერს გაშლილ ადგილზე შეეგება (რაც სტრატეგიული თვალსაზრისით შეცდომა იყო). აჯანყებულებმა თავდაპირველად სძლიეს მტერს, მაგრამ შემდეგ გაშლილ ველზე ბრძოლას ვერ გაუძლეს. ქართველები დამარცხდნენ. მაგრამ მონღოლებმა აჯანყებული მეფე ხელთ ვერ ჩაიგდეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1260 წლის ბრძოლები
601

## მოვლენები 
*ლიუვა II ვესტგუთების მეფე გახდა მისი ძმის რეკარედ I-ის სიკვდილის შემდეგ.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*სიგებერტ II ー მეცისა და ორლეანის მეფე (გ. 613)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*რეკარედ I — ვესტგუთების მეფე

*
602

## მოვლენები 
* 602 წელს ხოსრო II ფარვიზი (სასანაინთა დინასტიიდან) იწყებს ომს ბიზანტიის წინააღმდეგ მრავალ გზის წმინდად დამარცხების შემდეგ სასანიანები მთელ კავკასიას აკონტროლებდნენ, ასევე სრული კონტროლი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაზე და ბიზანტიის 3 პროვინციაზე (სირია, ეგვიპტე, პალესტინა), ასევე პაკისტანი და თურქეთის, ერაყის მიწებზე კონტროლი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
*27 ნოემბერი: მავრიკიოსი — ბიზანტიის იმპერატორი.  (დ. 539)

### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*პიმენ პალესტინელი   — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
*
606

## მოვლენები 
*ჰარშა ჩრდილოეთ ინდოეთის მმართველად დანიშნეს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*როტარი — ლანგობარდების მეფე  (გ. 652)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
*22 თებერვალი: საბინიანე — რომის პაპი (დ. უცნობია)

### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*თეოდორე ალექსანდრიელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
*
609

## მოვლენები 
*ზი-კარის ბრძოლა — ქ. ქუფასთან არაბები სპარსელთა ჯარს ამარცხებენ.
*სუის დინასტიის მეორე იმპერატორი იან-დი „დიდი არხის“ მშენებლობას ასრულებს, რომელიც ხუანხესა და იანძის აერთიანებს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*ანასტასიუს II — ანტიოქიის ეპისკოპოსი
*ზუჰაირი — არაბი პოეტი

*
604

## მოვლენები 
*იაპონიაში უფლისწულმა სიოტოკუმ გამოსცა ჩვიდმეტმუხლიანი კონსტიტუცია.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
*12 მარტი : გრიგოლ I — რომის პაპი (დ. 540)
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
*13 აგვისტო : იან ძიანი — სუის დინასტიის დამაარსებელი (დ. 541)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*დავით გარეჯელი —  ერთ-ერთი ათცამეტი ასურელი მამათაგანი 
*
ცხავათი

**ცხავათი**, *ცხავატი* — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1360 მ, ახალგორიდან 20 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი.

## მოსახლეობა 
ცხავატიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ბუნტურები (მაგ., თეზში).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცხავატი

საკუთარი სახელი **ცხავატი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ცხავატი — იგივე ცხავათი, სოფელი ახალგორის რაიონში
* ცხავატი — ისტორიული რეგიონი აღმოსავლეთ საქართველოში
ცხავატი (მხარე)

**ცხავატი** — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში, ახლანდელი დუშეთის რაიონის დაბა ფასანაურის ჩრდილოეთით სოფ. ქვეშეთამდე. მთიულეთში სიტყვა „ცხავატი“ მთაგორიან, ბარიდან მთისკენ გარდამავალი რელიეფის აღმნიშვნელი ზოგადი სახელია. 

წყაროებში ცხავატი პირველად VII საუკუნეში იხსენიება. 853 საქართველოში ბუღა თურქის ლაშქრობის დროს, მტერს ცხავატმდე მიუღწევია. XIII საუკუნის დასაწყისში თამარ მეფისაგან განდგომილ ფხოველთა წინააღმდეგ ბრძოლაში ცხავეტელები ცენტრალური ხელისუფლების მხარეზე გამოდიოდნენ. XIV საუკუნეში ცხავატს ხადასთან ერთად პოლიტიკური წინააღმდეგობა ჰქონდა ცხრაძმისხევთან. ერთ-ერთი ბრძოლის დროს დაიღუპა 18 ცხავატელი ხევისბერი.  XVIII საუკუნის ბოლოსათვის ცხავატი დაიშალა გარეშემოს, მრევლისა და ცხაოტის თემებად.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ქობულეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ქობულეთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ქობულეთი - ქალაქი, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი
* ქობულეთი - სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში
ქოლაგირის ციხე

**ქოლაგირის ციხე**, ასევე **დედოფლის ციხესიმაგრე** – ფეოდალური ხანის (XVIII საუკუნის დასასრული) ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ახლანდელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფ. ცურტავში (ყოფ. ქოლაგირი). მდებარეობს მდ. ალგეთის მარცხენა მხარეს. აქ ადგილი გაშლილია და მისადგომად ყოველ მხრიდან ერთნაირია.

ქართლ-კახეთში აგებულ ამ ტიპის ციხეებიდან ქოლაგირისა ერთ-ერთი უკანასკნელთაგანია. იგი აგებულია 1788–1798 წლებში დარეჯან დედოფლის მიერ. 1801 წ. თვით დარეჯანი წერდა. ,,ქოლაგირის დიდი ციხე და გალავანი ავაშენე“.. შემონახულია წინასწარ შედგენილი პროექტი, რომლის მიხედვითაც აშენდა ეს ციხე. ციხის გეგმა კვადრატულია და 2000 კვ. მ. ფართობი უკავია. ნაგებია დაუმუშავებელი  შერჩეული ქვით. აგური გამოყენებულია სალოდეებისათვის და შესასვლელი კოშკების დეკორატიული დამუშავებისათვის. 6 მ სიმაღლის კედელი ქვემოთ უფრო სქელია, ზემოთ კი — თხელია. ე. წ. „საბრძოლო ბილიკი“ გარს შემოუყვება მთელ ციხეს კოშკების მეორე სართულის დონეზე.

ციხის კუთხეებში ცილინდრული კოშკები დგას, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლების ცენტრებში თითო სწორკუთხა კოშკია. პირველ მათგანში მთავარი შესასვლელია მოწყობილი. კუთხის ცილინდრული კოშკები ერთნაირი გადაწყვეტისაა. სამი სართული საბრძოლო — საცხოვრებელია, ხოლო ბანი მხოლოდ თავდაცვითია, სადაც განლაგებულია სათოფეები, სალოდეები და საზარბაზნეები. გალავნის შიგნით მხოლოდ ერთი პატარა წმინდა ქეთევან დედოფლის სახელობის ეკლესიაა. ქოლაგირის ციხეს აქვს ორი შესასვლელი. მას ცოტა ხანს მოუხდა ქვეყნის სადარაჯოზე დგომა. XIX საუკუნის დასაწყისიდან მან სხვა ციხეებთან ერთად დაჰკარგა თავისი ფუნქცია.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## გალერეა

სურათი:Citadeli.jpg.JPG|მკვიდრად ნაგები ოთხსართულიანი კოშკები ციხეს ოთხივე მხარეს აქვს დატანებული
სურათი:Qolagiri.xedi.JPG|ასეთი ხედი იშლება "საბრძოლო ბილიკიდან"
სურათი:KaribWe.JPG|დღეს უმოქმედო შესასვლელი კოშკი, ერთ-ერთია იმ ორიდან, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია ციხეში შეღწევა
სურათი:SaTofuri.JPG|კონუსის ფორმის სათოფურები ციხეს მთელს გაყოლებაზე გასდევს
სურათი:Qolagiri.eklesia.JPG|წმინდა ქეთევანის სახელობის ეკლესია დღესაც მოქმედია
სურათი:KaribWe.2.JPG|მთავარი ჭიშკრის ზემო სართულს ციხის ეკლესიაში მოსაგრე მონაზვნები კელიებად იყენებენ
სურათი:Nargavebi.qolagiri.JPG|მონაზვნების წყალობით ციხის შიდა ტერიტორია მოვლილია და დეკორატიული ყვავილებით არის გამშვენებული
სურათი:Nargavebi.qolagiri2.JPG

## ლიტერატურა
* ზაქარაია პ., საქართველოს ძველი ქალაქები და ციხეები, თბ., 1973 წ.
* ზაქარაია პ., საქართველოს ძველი ციხესიმაგრეები, თბ., 1988 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ბერძნული ღმერთების გენეალოგიური ხე

''

{{გენეალოგია | |!| | | |!| |}|.| |,|-|v|-|-|'| |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}

{{გენეალოგია | | | | | | | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |:| |!| | | |!| |}|.| | | | | }}

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია