open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯიგავის შტატი

**ჯიგავის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთ ნაწილში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დუტსე.
* ფართობი — 23 154 კმ², მოსახლეობა — 4 361 002 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
ჯიგავის შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს, შტატის ტერიტორიაზე მოქმედებენ შარიათის კანონები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ჯიგავის შტატი დაყოფილია 27 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ჯიგავა — ნიგერიის ღარიბი სასოფლო-სამეურნეო შტატია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  
* Nigeria News 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
იაჰია (შეჰზადე)

**შეჰზადე იაჰია** (; დ. 1585, სტამბოლი - გ. 1649, კოტორი) - ოსმალეთის იმპერიის უფლისწული. სულთან მურად III-ს ვაჟი.

## ბიოგრაფია
იაჰია დაიბადა 1585 წელს, სულთან მურად III-სა და ელენა ხათუნის ოჯახში, რომელიც იყო კომნენოსთა დინასტიის წარმომადგენელი

1595 წელს, მურადი გარდაიცვალა და ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ძმა, მეჰმედ III. ოსმალური ტრადიციების მიხედვით, სულთან მეჰმედს ძმები სიკვდილით უნდა დაესაჯა. ასეც მოხდა, მაგრამ იაჰია სასწაულებრივ გადაურჩა სიკვდილს, რადგან დედამისმა ჯერ საბერძნეთში, შემდეგ კი ბულგარეთში გადამალა. იქ 8 წელი ცხოვრობდა მონასტერში და ქრისტიანადაც კი მონათლეს.

1603 წელს, სულთან მეჰმედი გარდაიცვალა და ტახტი დაიკავა მისმა 13 წლის ვაჟმა, აჰმედ I-მა. იაჰიამ მოლაპარაკებები გამართა ჩრდილოეთ და დასავლეთ ევროპის მონარქებთან და დახმარებას სთხოვდა ტახტზე ასასვლელად. 1614 და 1617 წლებში მან მოლაპარაკებები გამართა სერბეთისა და კათოლიკური ეკლესიების ეპისკოპოსებთან. რამდენიმე წლის შემდეგ, კაზაკთა არმიის დახმარებით, მან სცადა ტახტის დაკავება, მაგრამ უშედეგოდ.

გარდაიცვალა 1649 წელს.

## სულთან მეჰმედ III-ის ვაჟი
არსებობს ვერსია, რომ იაჰია იყო სულთან მეჰმედის ვაჟი,. იაჰიას ასევე უწოდებდნენ ალექსანდრეს, იაქიას, ისქენდერს...

## ოჯახი
1629 წელს, იაჰიამ ცოლად შეირთო ანა კატერინა, რომელიც იყო გეორგ კასტრიოტის შთამომავალი. მათი შვილები იყვნენ: მაურიციო, ალესანდრო და ელენა.

## კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემში, შეჰზადე ისქენდერის როლს განასახიერებს თურქი მსახიობი ბერქ ჯანქათი.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:დაბადებული 1585
კატეგორია:გარდაცვლილი 1649
კატეგორია:ისტორიული ფიგურები სადავო წარმომავლობით
სანტა-მარია-მადალენა (რიო-დე-ჟანეირო)

**სანტა-მარია-მადალენა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 615 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ცენტრის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-მარია-მადალენას შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 321 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.67 კმ²-ზე. ფართობი 814 763 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ალევის ეკლესია

**ალევის სამების ეკლესია** — ადრეული შუა საუკუნეების ქართული ქრისტიანული ტაძარი ახალგორის მუნიციპალიტეტში, კორინთის თემში, სოფელ ზემო ალევიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 5 კმ-ში აღმართული უნაგირა მთის თხემზე, ზღვის დონიდან 2000 მეტრზე. ცნობილია ალევის „ოქროსკარიანი“ სამების სახელით.

## ხუროთმოძღვრება 
ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლითა და ტრომპებზე დაყრდნობილი კონქით. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარული გადახურვა. ცენტრალურ დარბაზს ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ მხრიდან აქვს მინაშენები, რომლებშიც შესასვლელებია გაჭრილი. მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს მეორე ეკლესია, მომრგვალებული საკურთხევლით. ალევის სამება ნაგებია წესიერი, წაგრძელებული ქვის ბლოკებით და აქვს სადა ფასადები.

ტაძარს გარს უვლის ფლეთილი ქვით ნაგები ოვალური ფორმის გალავანი, რომელსაც შიგნითა მხრიდან რამდენიმე ნაგებობა აქვს მიშენებული. სამხრეთის მხარეს მიშენებულია გრძელი ვიწრო ორსართულიანი შენობა. ქვედა სართული მიწაშია, ზედას კარი კი მიწის ზედაპირის დონეზე. შენობას კედლებზე ეტყობა სართულებს შორის გადახურვის ძეგლების ფოსოების კვალი. ქვედა სართულს ჰქონია მიწისქვეშა შესასვლელი, რომელიც მწყემსების თქმით ეკლესიაში შედიოდა. შენობა, შესაძლოა, სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავანს გარეთ ირგვლივ ორმოცამდე წვრილი სათავსოს ნაშთია. ალევის სამების კომპლექსი მონასტრის შთაბეჭდილებას ტოვებს.

## ისტორია 
მთავარი ეკლესია თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით, ხოლო მცირე – X საუკუნით, თუმცა დიმიტრი ბაქრაძის ცნობით, ალევის ეკლესიის აშენებას, ისევე როგორც ლომისისას, ხალხი დავით აღმაშენებელს მიაწერდა. მთელს აღმოსავლეთ საქართველოში დიდად სახელგანთქმული და მდიდარი სალოცავი იყო. მის მოსალოცად მოდიოდნენ ქსნის ხეობიდან, ნარეკვავიდან, ბაზალეთ-არაგვისპირიდან, კახეთიდან. დღეობა იმართებოდა ძველი სტილით 15 აგვისტოს. ვახუშტი მას უჩვეულოდ დიდ ადგილს უთმობს: 

ალევის სამებას მდიდარი სახნავ-საძოვრები ჰქონდა. ეკლესიაში დაცული ძვირფასი ნივთების დიდი ნაწილი XIX საუკუნეში, 1870 წლის შემდეგ დაიტაცეს – ზოგი მათგანი ნახა და აღწერა პლატონ იოსელიანმა, ექვთიმე თაყაიშვილს კი ეს ნივთები აღარ დახვედრია.

ტაძარსა და გალავანს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა  ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ ძეგლის რეაბილიტაცია 2014 წელს დაიწყო. მოეწყო თავდაპირველი იერსახის მქონე მდგრადი სახურავი — მწვანე კრამიტი, რომლის ფერიც არქეოლოგიური კვლევის შედეგად გამოვლენილი ავთენტური კრამიტის მიხედვით განისაზღვრა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## ლიტერატურა 
**ნოდარ ბახტაძე* — არქეოლოგიური მონაპოვარი ალევის ყოვლადწმინდა სამების მონასტრიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ქსნის ხეობის ძეგლები - ჯ. გვასალია // Saunje.ge
*ალევის „ოქროსკარიანი სამება“ ოკუპირებულ ქსნის ხეობაში
*ლექცია ალევის სამების მონასტერში ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგები – ვიდეო

## სქოლიო 
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ოიოს შტატი

**ოიოს შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იბადანი.
* ფართობი — 28 454 კმ², მოსახლეობა — 5 580 894 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
ოიოს შტატის საერთო ფართობი შეადგენს 28 454 კმ²-ს. ლანდშაფტი ძირითადად წარმოადგენს მთებს და ზეგნებს (ზღვის დონიდან 500 მეტრ სიმაღლეზე სამხრეთში და 1219 მეტრამდე ჩრდილოეთში).

ყველაზე უფრო დიდი მდინარეებია: ოგუნი, ობა, ოიანი, ოტინი, ოფიკი, სასა, ონი, ოსუნი.

ბუნების ობიექტებია: ოიოს ძველი ეროვნული პარკი, სადაც მდებარეობს გაქრობის საფრთხის ქვეშ მყოფი აფთრისებრი ძაღლის განსახლების თავდაპირველი არეალი.

## ისტორია 
ქალაქი იბადანი იყო დასავლეთის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

1948 წელს ქალაქ იბადანში გაიხსნა იბადანის უნივერსიტეტი, ერთ-ერთი პირველი უმაღლესი სასწავლებელი დასავლეთ აფრიკაში. ოიოს შტატი შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს დასავლეთის შტატის ბაზაზე. 1991 წელს ოიოს შტატიდან გამოიყო ოსუნის შტატი.

## მოსახლეობა 
ოიოს შტატის მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენს იორუბას ეთნოსი (სუბეთნიკური ჯგუფებია — ოიო, იბადანი, იბარაპასი).

ყველაზე უფრო დიდი ქალაქებია — იბადანი, ისეიინი, ოგბომოშო, ოიო.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოიოს შტატი დაყოფილია 33 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* Directory of Cities and Towns in Oyo State, Nigeria
* Oyo State Ministry of Industry Applied Science & Technology 
* PEOPLE, POPULATION AND SETTLEMENT  OnlineNigeria

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ხრახნილრქებიანი ანტილოპები

**ხრახნილრქებიანი ანტილოპები** () — წყვიჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ტრიბა ძროხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს აფრიკის მკვიდრ ანტილოპებს. ახასიათებთ დიდი ზომა, გრძელი კისერი, მსუბუქი აგებულება და სქესობრივი დიმორფიზმი. ტრიბაში შედის ცხრა (ზოგი წყაროთი ათი) სახეობა:
* გვარი ტყის ანტილოპები
** Tragelaphus angasii — ნიალა
** Tragelaphus buxtoni — მთის ნიალა
** Tragelaphus spekii — სიტატუნგა
** Tragelaphus scriptus — ბუშბოკი
** Tragelaphus strepsiceros — დიდი კუდუ
** Tragelaphus imberbis — მცირე კუდუ
** Tragelaphus eurycerus — ბონგო
* გვარი კანები
** Taurotragus oryx — კანა
** Taurotragus derbianus — გიგანტური კანა

## ლიტერატურა 
* * Haaramo, M. Mikko's Phylogeny Archive: Tragelaphini

კატეგორია:ძროხისებრნი
ხარისებრნი

**ხარისებრნი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ქვეოჯახი ძროხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ცხრა დღემდე მოღწეულ გვარს, ძირითადად საშუალო და დიდი ტანის ცხოველებს. მათ შორის დიდი მსგავსების გამო მათი კლასიფიცირება დღემდე დავის საგანია. ხარისებრთა მთავარი მახასიათებელია გაყოფილი ჩლიქი და ორივე სქესის წარმომადგენლებზე წყვილი რქა. უდიდესი მათ შორის არის გაური.
[მინი|[ოთხრქიანი ანტილოპები, ოთხრქიანი ანტილოპა]]
[მინი|[ნილგაუები, ნილგაუ]]
[მინი|[კამეჩები, ტამარაუ.]]
[მინი|[ნამდვილი ხარები, ბანტენგი]]

## სისტემატიკა და კლასიფიკაცია 
* ოჯახი ძროხისებრნი
** ქვეოჯახი ხარისებრნი
*** ტრიბა მოკლერქიანები
**** გვარი ოთხრქიანი ანტილოპები
***** ოთხრქიანი ანტილოპა (*Tetracerus quadricornis*)
****** T.q. quadricornis
****** T.q. iodes
****** T.q. subquadricornis
**** გვარი ნილგაუები
***** ნილგაუ (*Boselaphus tragocamelus*)
****** B.t. tragocamelus
*** ტრიბა ხარები
**** გვარი კამეჩები
***** წყლის კამეჩი
****** ველური წყლის კამეჩი
****** შინაური წყლის კამეჩი
***** დაბლობის ანოა
***** მთის ანოა
***** ტამარაუ
***** სებუ ტამარაუ**†**
**** გვარი ნამდვილი ხარები
***** პირველყოფილი ძროხა**†** (*Bos primigenius*)
****** Bos primigenius primigenius — ევრაზიული პირველყოფილი ძროხა
****** Bos primigenius namadicus — ინდური პირველყოფილი ძროხა
****** Bos primigenius africanus — ჩრდილო აფრიკული პირველყოფილი ძროცა
***** ბანტენგი
***** გაური
***** გაიალი
***** შინაური იაკი
***** გარეული იაკი
***** Bos palaesondaicus**†**
***** კუპრეი
**** გვარი საოლა
***** საოლა
**** გვარი აფრიკული კამეჩები
***** აფრიკული კამეჩი
**** გვარი ბიზონები
***** ამერიკული ბიზონი
***** დომბა
***** Bison palaeosinensis**†**
***** სტეპის დომბა**†**
***** ანტიკური ბიზონი**†**
***** გრძელრქიანი ბიზონი**†**
**** გვარი Pelorovis**†**
***** Pelorovis antiquus — გიგანტური კამეჩი
*** ტრიბა ხრახნილრქებიანი ანტილოპები
**** გვარი ტყის ანტილოპები
***** ბონგო
***** დიდი კუდუ
***** კეველი
***** ბუშბოკი
***** მცირე კუდუ
***** მთის ნიალა
***** სიტატუნგა
**** გვარი კანები
***** ჩვეულებრივი კანა
***** გიგანტური კანა

## ლიტერატურა 
* International Commission on Zoological Nomenclature (2003) Opinion 2027 (Case 3010). Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Bull. Zool. Nomencl., 60:81–84.

კატეგორია:ძროხისებრნი
ოგუნის შტატი

**ოგუნის შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აბეოკუტა.
* ფართობი — 16 762 კმ², მოსახლეობა — 1 869 377 ადამიანი (2006).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოგუნის შტატი დაყოფილია 21 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ოგუნი — აგრარული შტატი, რომელიც სპეციალიზებულია კაკაოს მოყვანაზე. შტატში განვითარებულია ლუდის, ცემენტის, პალმის ზეთის და ველოსიპედის საბურავების წარმოება, ხე-ტყის დამუშავება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
აჰმედ ნიჰად ოსმანოღლუ

**აჰმედ ნიჰად ოსმანოღლუ** (; დ. 5 ივლისი, 1883 — გ. 4 ივნისი, 1954) — ოსმანთა დინასტიის თავმჯდომარე. მურად V-ს შვილიშვილი და მეჰმედ სელაჰადინ ეფენდის ვაჟი. დედამისი იყო ნაზიქნაზ ჰანიმეფენდი. 1924 წელს, როდესაც ოსმანთა დინასტიის ყველა წევრი თურქეთიდან განდევნეს, აჰმედ ნიჰადი დასახლდა ბეირუთში, ლიბანის ქალაქში, სადაც იქვე გარდაიცვალა.

1944 წელს, უკანასკნელი ხალიფის, აბდულმეჯიდ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, იგი გახდა ოსმანთა სახლის თავმჯდომარე.

მისი მეუღლე იყო საფირუ ჰანიმეფენდი (1884-1975), რომლისგანაც ჰყავდა ერთადერთი შვილი ალი ვასიბი, რომელიც შემდეგში გახდა დინასტიის თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოტომანების დინასტიის გენეალოგია 

კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ბეირა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **ბეირა** შესაძლოა აღნიშნავდეს:
* ბეირა — ქალაქი მოზამბიკში
* ბეირა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ჯუჯა ანტილოპების ტრიბისა.
ჯუჯა ანტილოპა (გვარი)

**ჯუჯა ანტილოპა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი ჯუჯა ანტილოპების ტრიბისა. აერთიანებს აფრიკულ ანტილოპებს. მოიცავს სამ სახეობას:
* ჯუჯა ანტილოპა (*Neotragus pygmaeus*)

ჯუჯა ანტილოპები ძროხისებრთა ოჯახის ყველაზე პატარა ცხოველები არიან. აქტიურობენ შებინდებისას და ღამით.

## ლიტერატურა 
* David W. MacDonald, red (1984). Jordens djur, Band 4 – Hovdjuren. Stockholm: Bonnier Fakta. ISBN 91-34-50353-6

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯუჯა ანტილოპები
*
კატეგორია:ძროხისებრნი
ჯუჯა ანტილოპები (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტაქსონომიური ტერმინი **ჯუჯა ანტილოპები**/**ჯუჯა ანტილოპა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ჯუჯა ანტილოპები — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ტრიბა ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა.
* ჯუჯა ანტილოპა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების გვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა.
* ჯუჯა ანტილოპა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი გვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა.
ყიზილაღაჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყიზილაღაჯი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში
*ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, მასალის რაიონში
*ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, სალიანის რაიონში
*ყიზილაღაჯის ყურე  — ყურე აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან.
*ყიზილაღაჯის ნაკრძალი  — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში
ყიზილაღაჯი (გოქჩაი)

**ყიზილაღაჯი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —    	1 365 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
გუბადლი-შიხლი

**გუბადლი-შიხლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
შაქარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

*შაქარი*' შეიძლება აღნიშნავდეს:

*შაქარი   —— ტკბილი გემოს საკვები პროდუქტი
*შაქარი  — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში
*შაქარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხოჯავენდის რაიონში
შექილი (გოქჩაი)

**შექილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —    316 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ნაშიდე გიოზდე დურმუში

**ნაშიდე გიოზდე დურმუში** (; დ. 1985, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მეცნიერი და გენეტიკოსი.

მისი კვლევა ყურადღებას ამახვილებს ნანოტექნოლოგიასა და მიკროტექნოლოგიურ ტენდენციებზე, მსოფლიო ჯანმრთელობისათვის მიმდინარე საფრთხის შემცველ საკითხებზე, როგორიცაა კიბოს და ანტიბიოტიკების წინააღმდეგობაზე. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის გამომცემლობამ, იგი პიონერთა კატეგორიაში შექიყვანა ჟურნალ „Innovators Under Under 35“-ში, როგორც 2015 წლის 35 ახალგაზრდა ლიდერთაგან.

## ბიოგრაფია 
დურმუში დაიბადა 1985 წელს იზმირში, თურქეთში. 2003 წელს სწავლა დაიწყო ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სპეციალობით მოლეკულალური ბიოლოგი და გენეტიკოსი. მოგვიანებით, ფულბრაიტის სტიპენდია მოიპოვა და გააგრძელა უმაღლესი განათლება ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც 2009 წელს ბოსტონის უნივერსიტეტში ინჟინრის მაგისტრის წოდება და 2013 წლის მაისში ბრაუნის უნივერსიტეტის ბიოსამედიცინო ინჟინრის სადოქტორო ხარისხი მოიპოვა.

2014 წელს, სტენფორდის უნივერსიტეტში პოსტ-დოქტორანტი მკვლევარის პოზიცია დაიკავა. ამჟამად იგი განაგრძობს კვლევას რონალდ დევისთან ერთად, სტენფორდის უნივერსიტეტის გენომი ტექნოლოგიის ცენტრში და სტენფორდის მედიცინის სკოლაში.

## კარიერა 
მისი კვლევა ყურადღებას ამახვილებს დაბალი ფასის მქონე ნანოტექნოლოგიის ხელსაწყოების განვითარებაზე, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას დაავადების დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისთვის. მაგალითად, უჯრედის ფიზიკური მახასიათებლების გამოვლენის სწრაფი მეთოდი, რომელსაც იძლევა მაგნიტური ველის პირობა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მეცნიერები
კატეგორია:თურქი გენეტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გუაპიმირინი

**გუაპიმირინი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 48 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს აგლომერაციას. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ რიო-დე-ჟანეიროს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 51 483 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 142.7 კმ²-ზე. ფართობი 360 766 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1980

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1980** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 43-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – ლენინგრადის „ზენიტი“. დაიწყო 3 აპრილს და დასრულდა 22 ნოემბერს.

## შედეგები 
### უმაღლესი ლიგა: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
* შედეგები  WildStat.ru-ზე.

1980
კატეგორია:1980 წელი ფეხბურთში
ჯუჯა ანტილოპები

**ჯუჯა ანტილოპები** ()
* გვარი ჯუჯა ანტილოპა (*Neotragus*)
** ჯუჯა ანტილოპა (*Neotragus pygmaeus*)
** მთის დიკ-დიკი ან სალტის დიკ-დიკი (*Madoqua saltiana*)

## ლიტერატურა 
* D. E. Wilson, D. M. Reeder: Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005. ISBN 0801882214

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ძროხისებრნი
პაკისტანის ქალაქების სია

მინი|350პქ|პაკისტანის რუკა
სტატიაში მოცემულია **პაკისტანის ქალაქების სია**:

## პროვინციები
### ბალოჩისტანი
### ხაიბერ-პახტუნხვა
### პენჯაბი
### სინდი
### ისლამაბადის სადედაქალაქო ტერიტორია
## რესურსები ინტერნეტში
* - Updated July 2014
*

კატეგორია:პაკისტანის ქალაქები
კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
ცხენისებრი ანტილოპა (გვარი)

**ცხენისებრი ანტილოპა** () — წყვილჩლიქოსან ძუძუმწოვართა გვარი ხმალრქიანი ანტილოპების ქვეოჯახისა. მოიცავს სამ სახეობას:
* გვარი ცხენისებრი ანტილოპა (Hippotragus)
** ცხენისებრი ანტილოპა (Hippotragus equinus)
** შავი ანტილოპა (Hippotragus niger)
** ცისფერი ანტილოპა (Hippotragus leucophaeus) **†**

## ლიტერატურა 
* Коневидные антилопы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

*
კატეგორია:ძროხისებრნი
ორიქსი

**ორიქსი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა. დიდი ზომის ანტილოპაა. გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკაში, ძირითადად კალაჰარის უდაბნოში. ზოგიერთი მკვლევარი აღმოსავლეთ აფრიკულ ორიქსს მის ქვესახეობად მიიჩნევს. ორიქსი გამოსახულია ნამიბიის გერბზე. ნამიბიაში მათი საერთო რაოდენობა 373 000 შეადგენს.
[150პქ|მინი|მარცხნივ|[ნამიბიის გერბი]]

## ლიტერატურა 
* Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder (Hrsg.): Mammal Species of the World. 3. Ausgabe. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005, ISBN 0-8018-8221-4.

## სქოლიო 
კატეგორია:ორიქსები
კატეგორია:ბოტსვანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ნამიბიის ძუძუმწოვრები
ჩლიქები

[მინი|300პქ|მარჯვნივ|[ევროპული შველი|ევროპული შვლის ჩლიქები.]]
**ჩლიქები** — რქოვანი წარმონაქმნები ზოგიერთი ძუძუმწოვრის (უმთავრესად ჩლიქოსნების) თითების ბოლოებზე. ჩლიქები სახეცვლილი ბრჭყალებია. შედგება კედლისაგან (შეესაბამება ბრჭყალის ფირფიტას), ფეხის გულისა (ფეხის გულის ფირფიტა) და ისრისგან (თითის ბალიში). ფართო ბრტყელი ჩლიქები დამახასიათებელია იმ ცხოველებისთვის, რომლებიც შედარებით რბილ გრუნტზე მოძრაობენ (მაგ.: ჩრდილოეთის ირემი), ხოლო ძალზე მაგარკიდეებიანი ჩლიქები უვითედებათ მკვრივ კლდოვან გრუნტზე მოძრავ ცხოველებს (მაგ.: თხა). სპილოს ჩლიქებს თხელი კედელი აქვს და თითის ბოლოების მხოლოდ წინა ნაწილს ფარავს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩლიქოსნები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძუძუმწოვრების ანატომია
საჰარის ორიქსი

**საჰარის ორიქსი**, **რქახმლიანი ორიქსი** ან **რქახმლიანი ანტილოპა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა.

საჰარის ორიქსს ხანგრძლივი ტაქსონომიური ისტორია აქვს. 1816 წელს, იგი ლორენც ოკენმა აღმოაჩინა და უწოდა *Oryx algazel*. სიმაღლე მინდაოში ერთ მეტრზე ოდნავ მეტია (3,3 ფტ). ზრდასრული მამრის წონაა 140-210 კგ, მდედრისა 91-140 კგ. მისი ბეწვი ძირითადად თეთრია, მკერდი წითელ-ყავისფერი აქვს. შუბლზე და შუბლიდან ცხვირამდე ზოგჯერ შავი ნიშანი აქვს. ხბო დაბადებისას ყვითელია და არ გააჩნია განმასხვავებელი ნიშნები.

საჰარის ორიქსები აყალინბებენ 70 წევრზე მეტიან ჯოგებს, სადაც ორივე სქესის წარმომადგენლები არიან თავმოყრილები, ძირითადად კუროს წინამძღოლობით. ისინი ცხოვრობდნენ ნახევარუდაბნოებსა და უდაბნოებში. კარგად არიან შეგუებულები უკიდურეს სიცხეს საკუთარი შიდა ორგანიზმის გამაგრილებელი სისტემითა და წყლის დაბალი მოთხოვნილებით. იკვებებიან ფოთლებით, ბალახებით, წვნიანი მცენარეებითა და მცენარის ნაწილებით ღამით და დილით ადრე. შობადობის სეზონია მარტიდან ოქტომბრამდე. მაკეობა გრძელდება 8-9 თვე და შობს ერთ ხბოს.

ერთ დროს საჰარის ორიქსი ფართოდ გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ აფრიკაში. მისი რაოდენობის შემცირება კლიმატის ცვლილების შედეგად დაიწყო და მოგვიანებით გაძლიერდა მისზე ნადირობისგან, მისი რქების გამო. 1998 წელს იგი ბუნებაში გადაშენდა. დღეს, მისი გამრავლება მიმდინარეობს ტუნისის, მაროკოსა და სენეგალის სპეციალურ რეზერვებში და ტეხასის შტატის კერძო ეგზოტიკური ცხოველების რანჩოებზე. 2016 წელს დაიწყო ინტროდუცირების პროგრამა და 2017 წელს მცირე ჯოგი იქნა ინტროდუცირებული ჩადიში. ბუნების მსოფლიო ფონდის მონაცემებით, 2017 წელს IUCN საჰარის ორიქსს 'ბუნებაში გადაშენებული სახეობიდან' 'კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობაში' გადაიყვანს ჩადიში მისი რეინტროდუცირების გამო.

საჰარის ორიქსი ძველ ეგვიპტეში მოშინაურებული იქნა. მას იყენებდნენ სახორცე დანიშნულებისთვის და ღმერთებისადმი შესაწირად. ძველ რომში მას მდიდარი მოქალაქეები ამრევლებდნენ. შუა საუკუნეებში იგი გამოიყენებოდა ძვირფასი ტყავის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა 
* Lahti, S., Lahti, T. & Raasmaja, A. (toim): ”Sorkkaeläimet”, Zoo Suuri eläinkirja 2: Nisäkkäät, s. 301-302. WSOY, 1978. ISBN 951-0-08247-3.

## სქოლიო 
კატეგორია:ორიქსები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 45-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მინსკის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 26 მარტს და დასრულდა 19 ნოემბერს.

## შედეგები 
### უმაღლესი ლიგა: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
* შედეგები  WildStat.ru-ზე.

1982
კატეგორია:1982 წელი ფეხბურთში
ხარები

**ხარები** () — წყვილჩლიქოსან ძუძუმწოვართა ტრიბა ხარისებრთა ქვეოჯახისა. ადრე ხარები ხარისებრთა ქვეოჯახის ერთადერთი ტრიბა იყო, მაგრამ უკანასკნელი კვლევების შედეგად მას დაემატა რამდენიმე ტრიბა, მაგ. ხრახნილრქებიანი ანტილოპები. მოიცავს დღემდე მოღწეულ ცამეტ სახეობას და მათ ქვესახეობებს. თითო-თითო სახეობა ცხოვრობს ევროპაში (დომბა), აფრიკასა (აფრიკული კამეჩი) და ჩრდილოეთ ამერიკაში (ბიზონი), ხოლო დანარჩენი აზიაში. ამ ტრიბის ბევრი წარმომადგენელი ისტორიულ ეპოქაში გადაშენდა. აერთიანებს რამდენიმე ნამარხ გვარსაც.

## ლიტერატურა 
* McKenna M. C., Bell S. K. (eds.) 1997. Classification of Mammals: Above the Species Level. — Columbia University Press, New York. — 640 pp. — ISBN 0-231-52853-1

## სქოლიო 
კატეგორია:ძროხისებრნი
თეთრი ორიქსი

**თეთრი ორიქსი** ან **არაბული ორიქსი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების ოჯახისა. საშუალო ზომის ანტილოპაა, ძალზე გრძელი, სწორი, ბოლოში უკან გადაღუნული რქებით და ფოჩებიანი კუდით. თავის გვარში ყველაზე პატარა წევრია. გავრცელებულია არაბეთის ნახევარკუნძულის სტეპებსა და უდაბნოებში. ადრეულ 1970-იანებში თეთრი ორიქსი ბუნებაში გადაშენდა, მაგრამ შენარჩუნებული იქნა ზოოპარკებში და 1980 წელს რეინტროდუცირებული იქნა. 1986 წელს იგი შეიყვანეს წითელი წიგნის საფრთხეში მყოფი სახეობების სიიაში, 2011 წელს, ის იყო პირველი ცხოველი, რომელიც მოწყვლად სახეობებს დაუბრუნდა. თეთრი ორიქსი მოცემულია CITES-ის დანართში. 2011 წელს მისი საერთო რაოდენობა ბუნებაში 1000 ინდივიდი იყო, ხოლო ტყვეობაში 6 000-7 000. იგი არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული ცხოველია.

## ლიტერატურა 
* Silverberg, Robert (1967). The Auk, the Dodo, and the Oryx: Vanished and Vanishing Creatures. New York: Thomas Y. Crowell Company. LCCN 67002554. L.C. Card AC 67-10476;.

## სქოლიო 
კატეგორია:ორიქსები
ენჟენეირუ-პაულუ-დი-ფრონტინი

**ენჟენეირუ-პაულუ-დი-ფრონტინი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 395 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს აგლომერაციას. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვასორასის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 237 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 99.57 კმ²-ზე. ფართობი 132 940 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ატლასის ქურციკი

**ატლასის ქურციკი**, **ქურციკი-ედმი** ან **კიუვიეს ქურციკი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის გაზელის გვარისა. გვარცელებულია ალჟირის, მაროკოს და ტუნისის ტერიტორიაზე. მას ხანდახან ჯეირანთან და ქვიშის ქურციკთან ერთად აერთიანებენ გვარში «Trachelocele». იგი ფერით ერთ-ერთი ყველაზე მუქი ქურციკია გამომდინარე იქიდან, რომ ტყის ჰაბიტატში ცხოვრობს. ძალზე იშვიათია ბუნებაში — 2000 შემორჩენილი ინდივიდი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კიუვიეს ქურციკის ფოტოები და ვიდეოები ARKive-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:გაზელი
ჟოსლენ დე კურტენე

საკუთარი სახელი **ჟოსლენ დე კურტენე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* ჟოსლენ I დე კურტენე — კურტენეს ლორდი (გ. 1065)
* ჟოსლენ I (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1070-75 — გ. 1131)
* ჟოსლენ II (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1113 — გ. 1159)
* ჟოსლენ III (ედესა) — ედესის გრაფი (დ. 1134 — გ. 1200)
ჩვეულებრივი ბეიზა

**ჩვეულებრივი ბეიზა**, ხშირად მოიხსენება, როგორც **ორიქსი ბეიზა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა, ბეიზას ქავესახეობა. გვარცელებულია სომალის ნახევარკუნძულსა და კენიაში. იგი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ქოჩორ-ყურა ბეიზასთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* IUCN (International Union for Conservation of Nature) 2008. Oryx beisa. In: IUCN 2015. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2015.2. "Archived copy". Archived from the original on 27 June 2014. Retrieved 2014-06-27.. Downloaded on 14 July 2015.

კატეგორია:ორიქსები
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
ჩემი ცხოვრება (ნოველა)

**ჩემი ცხოვრება** () — ანტონ ჩეხოვის ნოველა, რომელიც 1896 წელს დაიწერა. პირველად, 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების მე-10 ნომერში გამოქვეყნდა.

## გამოქვეყნების ისტორია 
ნაწარმოები პირველად 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების № 10-12-ში გამოქვეყნდა. ნოველის რამდენიმე ნომერში დაბეჭდვა დასაბუთებული იყო შემდეგი შეხედულებებით: ნიკოლოზ II-ის კორონაციის შემდეგ მუშათა გაფიცვიების ზრდისა და ახალი ცენზორის დანიშვნის გამო გამომცემლებიუფრო მეტ სიმკაცრეს ელოდნენ. ამიტომ ჟურნალში დასაბეჭდად ნოველის ტექსტი ისე დაყვეს, რომ პირველ წიგნში ცენზურული თვალსაზრისით შედარებით ყველაზე უსაფრთხო პირველი ხუთი თავი შევიდა. ამით ისინი ცენზორის სიფხიზლის მოდუნებას ცდილობდნენ.

ავტორის მიერ გადამუშავებული ნაწარმოები, შევიდა ალექსეი სუვორინის მიერ გამოცემულ მოთხრობათა კრებულში „კაცები“. ნოველა *ჩემი ცხოვრება* უცვლელად იბეჭდებოდა კრებულის შვიდივე გამოცემაში (1897-1899). ჩეხოვის მცირე შესწორებებით ნოველა შევიდა 1899-1901 წლებში ადოლფ მარქსის მიერ გამოცემულ მისივე ნაწარმოებების კრებულის მეცხრე ტომში.

ნოველაში ნაჩვენებია ცხოვრებისეული შთაბეჭდილებების ჯაჭვი, მწერლის ბავშვობიდან დაწყებული. პ. სუროჟსკი (პ. შატილოვი) წერდა: „...თითქოს, როდესაც ჩეხოვი ამას წერდა, ტაგანროგზე ფიქრობდა“.

## ფონი 
ჩეხოვმა ნაწარმოებზე მუშაობა 1896 წლის თებერვალში დაიწყო და იმავე წლის ივლისის ბოლოს დაასრულა. ხშირად მისი სახელწოდების გამო უთანხმოება წარმოიშობოდა ხოლმე. სახელწოდება „ჩემი ცხოვრება“ ჩეხოვს არ მოსწონდა, მას სურდა მისთვის „ოთხმოცდაათიან წლებში“ დაერქმია. „ნივა“-ში ჟურნალ ნივის რედაქტორმა ალექსეი ტიხონოვ-ლუგოვოიმ გადაწყვიტა, რომ შემოთავაზებული სახელწოდება რარაც მემორიალის მსგავსია და უკვე ამჟამად არსებული სახელწოდება შესთავაზა. ავტორმა წინააღმდეგობა არ გაუწია.

## ლიტერატურა 
* Литературный музей А. П. Чехова. Сборник статей и материалов, вып. 4, Ростов н/Д., 1967, стр. 91.
* Чехов А. П. Моя жизнь: (Рассказ провинциала) // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნოველა „ჩემი ცხოვრება“ 
* *ჩემი ცხოვრება*. ორიგინალური რუსული ტექსტი
* , კონსტანს გარნეტის თარგმანი

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ივან მატვეიჩი

**ივან მატვეიჩი** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 3 მარტს, გაზეთ „პეტერბურგის გაზეთში“-ს მე-60 ნომერში გამოქვეყნდა.

## გამოქვეყნება 
მოთხრობა „ივან მატვეიჩი“ პირველად „პეტერბურგის გაზეთში“-ს მე-60 ნომერში გამოქვეყნდა ხელმოწერით ა. ჩეხონტე.

შესწორებული ვერსიით მოთხრობა შევიდა კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“. 1899 წლის 24 მარტს, მას შემდეგ რაც პეტრე პერცოვმა დაგეგმილი გამოცემის შესახებ გაიგო, ჩეხოვს კრებულ „ჭრელი მოთხრობები“-დან თავისი ნაწარმოებების კრებაში ჩართვის შესახებ შესთავაზა. ამ მოთხრობებს შორის მან „ივან მატვეიჩიც“ დაასახელა, რომელიც პერცოვის აზრით „ძალიან კარგი“ იყო. როგორც ჩანს, ჩეხოვი გამოეხმაურა ამ თხოვნას და ჩართო მოთხრობა 1899—1901 წლებში ადოლფ მარქსის მიერ გამოცემულ ნაწარმოებების ნაკრების პირველ ტომში.

ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, გერმანულ და სერბო-ხორვატულ ენებზე ითარგმნა.

## ფონი 
მოთხრობა „ივან მატვეიჩში“ აღწერილი ისტორია, ნაწილობრივ მწერლის ბიოგრაფიდანაა. მიხეილ ჩეხოვი იხსენებდა: „თავად ამ მოთხრობის მთავარი გმირი ივან მატვეიჩის სახე ჩემი ძმის ივანისგანაა აღებული. სანამ ის პედაგოგიურ საქმიანობას დაიწყებდა, სამუშაოს ეძებდა და ამისათვის მოსკოვში მცხოვრებ პ. ბობორიკინთან დადიოდა“.

## სიუჟეტი 
ცნობილ მეცნიერს (ორიგინალში მწერეალს), ძლიერ აღიზიანებს პეტრე დანილიჩი, რომელმაც მას ახალგაზრდა გადამწერის რეკომენდაცია მისცა. გადამწერი ივან მატვეიჩი, ორი-სამი საათით მუდმივად იგვიანებს. მეცნიერს სურს გადამწერს ეჩხუბოს, არ გადაუხადოს სამუშაოს გასამრჯელო და გააგდოს სამსახურიდან. გადამწერი მოდის და უხსნის, რომ დეიდასთან იყო დღეობაზე, ხოლო დეიდა კი აქედან ძალიან შორს ცხოვრობს. მეცნიერი გადამწერს ჩაის უსხამს და სამუშაოს აძლევს.

## ლიტერატურა 
Чехов А. П. Иван Матвеич // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ივან მატვეიჩი , ორიგინალური რუსული ტექსტი
* , ინგლისური თარგმანი

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე

**ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე** — ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტის ემპირიული ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მუდმივმოქმედი ლინგვისტური წრე, რომელიც ძირითადად კავკასიოლოგიის სპეციალურ პრობლემებს მიმოიხილავს. დაარსდა 2010 წელს პროფესორ მანანა თანდაშვილის ინიციატივით. 

ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე დაარსდა ფაკულტატიური სემინარების ბაზაზე, რომელსაც ფრანკფურტის გოეთეს სახელობის უნივერსიტეტის ემპირიული ენათმეცნიერების ინსტიტუტში ატარებდა მანანა თანდაშვილი კავკასიური ენების კვლევაში სტუდენტთა და დოქტორანტთა აქტიურად ჩაბმის მიზნით. 2010 წლიდან სემინარი გადაიქცა მუდმივმოქმედ აკადემიურ ორგანოდ და ეწოდა ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე. ლინგვისტური წრის სხდომები რეგულარულად იმართება ზამთრისა და ზაფხულის სემესტრების დროს, კვირაში ერთხელ (პარასკევობით) და საშუალებას აძლევს სტუდენტებსა და დოქტორანტებს სადისკუსიოდ წარმოადგინონ რეფერატები, მოხსენებები, საკურსო, სამაგისტრო და სადისერტაციო ნაშრომები.

ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის მუდმივი წევრები არიან ფრანკფურტის უნივერსიტეტში მოღვაწე აკადემიური პერსონალი: მანანა თანდაშვილი, ზაქარია ფურცხვანიძე, ლელა სამუშია, ნათია დუნდუა, თამარ ჯულუხაძე. სხვადასხვა წლებში ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის წევრები იყვნენ უტა რიგერი, სუზანე შმიდტი. ფრანკფურტის ლინგვისტური წრე მიზანმიმართულად მუშაობს ქართველოლოგიისა და კავკასიოლოგიის სპეციალურ პრობლემებზე და აქტიურად თანამშრომლობს ქართველ ენათმეცნიერებთან.  

2011 წელს ფრანკფურტის ლინგვისტურმა წრემ მანანა თანდაშვილისა და ზაქარია ფურცხვანიძის რედაქტორობით გამოსცა სამეცნიერო კრებული „Folia Caucasica“, რომელიც მიეძღვნა იოსტ გიპერტის იუბილეს. კრებულში შესულია ქართველი და უცხოელი ენათმეცნიერების სტატიები.  

ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის ერთ-ერთ მთავარ აქტივობას წარმოადგენს საზაფხულო სკოლების ორგანიზება საქართველოში. იგი თანამშრომლობს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის უნივერსიტეტთან. 2012 და 2013 წლებში ჩატარდა ბათუმის საზაფხულო სკოლები.   

ფრანკფურტის ლინგვისტური წრის ფარგლებში შემუშავდა დიდაქტიკური სცენარის „24 საათიანი სასწავლო სივრცე“ გამოყენების კონცეფცია კავკასიოლოგიის სპეციალობის სტუდენტებისათვის.   

## სქოლიო
კატეგორია:კავკასიოლოგია
კატეგორია:ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი
ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი

**იოჰან ვოლფგანგ გოეთეს სახელობის ფრანკფურტის უნივერსიტეტი** () — სახელმწიფო უნივერსიტეტი გერმანიაში, ფრანკფურტში. დაარსდა 1912 წელს, ხოლო გაიხსნა 1914 წელს. შედის გერმანიის 10 უმსხვილეს უნივერსიტეტს შორის. ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტს აქვს 4 კამპუსი: ვესტენდი, ბოკენჰაიმი, რიდბერგი და ნიდერადი. თითოეულ მათგანს ემსახურება საზოგადოებრივი ტრანსპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი 

კატეგორია:ჰესენის უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ქოჩორ-ყურა ბეიზა

{{ტაქსოდაფა
| სახელი =ქოჩორ-ყურა ორიქსი
| სურათის ფაილი =Beisa, Tsawo-Wes, Kenia.jpg
| სურათის წარწერა =
| სურათის აღწერა =
| სამეფო = ცხოველები
| ქვესამეფო = 
| ზეტიპი = 
| ტიპი = ქორდიანები
| ქვეტიპი = 
| ზეკლასი = 
| კლასი = ძუძუმწოვრები
| ქვეკლასი = 
| ინფრაკლასი = 
| ზერიგი = 
| რიგი = წყვილჩლიქოსნები
| ქვერიგი = 
| ინფრარიგი = 
| ზეოჯახი = 
| ოჯახი = ძროხისებრნი
| ქვეოჯახი = ხმალრქიანი ანტილოპები
| ზეტრიბა =
| ტრიბა = 
| ქვეტრიბა = 
| გვარი = ორიქსები
| ქვეგვარი = 
| sectio = 
| სახეობა = ბეიზა
| ქვესახეობა = ქოჩორ-ყურა ბეიზა
| ლათ =Oryx beisa callotis}
| სექციის სახელი =
| სექციის ტექსტი =
| არეალის რუკა =East African oryx Oryx beisa distribution map.png
| არეალის რუკის წარწერა =
| არეალის რუკის სიგანე =
| არეალის ლეგენდა =
| დაცვის სტატუსი =VU
| ვიკისახეობები =
| commons =
| iucn =15572
| itis =
| ncbi =
}}
**ქოჩორ-ყურა ბეიზა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა, ბეიზას ქვესახეობა. 1892 წელს იგი ტომას ოლდფილდმა აღწერა, როგორც განსხვავებული სახეობა, მაგრამ 1912 წელს რიჩარდ ლიდეკერმა იგი ქვესახეობად გამოაცხადა. ცოტა ხნის წინ, ფილოგენური სახეობის კონცეფციის გამოყენებით ანალიზმა გამოიწვია ზოგიერთი ავტორის დასკვნა, რომ ის უნდა დაბრუნდეს სრული სახეობის სტატუსზე (Oryx callotis).

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.iucnredlist.org-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ორიქსები
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
კრის სტეპლტონი

**კრისტოფერ ელვინ სტეპლტონი** (; დ. 15 აპრილი, 1978) — ამერიკელი ქანთრის მომღერალი, გიტარისტი და სიმღერების ავტორი. სტეპლტონს გამოშვებული აქვს ორი სტუდიური სოლო ალბომი. სხვა მრავალ პრიზთან ერთად, მას მიღებული აქვს გრემის ორი ჯილდო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ქანთრის მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქანთრის მუსიკოსები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ამერიკელი გიტარისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შავი ანტილოპა

**შავი ანტილოპა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკის სავანებში — კენიაში და სამხრეთ აფრიკაში. მოიცავს ხუთ ქვესახეობას:
* **ჩვეულებრივი შავი ანტილოპა** (*Hippotragus niger niger*) — აღმოჩენილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აფრიკაში.
* *Hippotragus niger anselli*

## ლიტერატურა 
* WILSON, D. E., REEDER, D. M. eds. (2005). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. 3ª ed. Johns Hopkins University Press, Baltimore, Maryland, 2.142 pp. 2 vol.

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხენისებრი ანტილოპა
კატეგორია:ანგოლის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ბოტსვანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ნამიბიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:მოზამბიკის ძუძუმწოვრები
Dolichohippus

***Dolichohippus*** — კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ქვეგვარი ცხენების გვარისა. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — გრევის ზებრას. სხვა ზებრებთან შედარებით, რომლებიც ქვეგვარ ზებრებში არიან თავმოყრილი, გრევის ზებრა ზომით შედარებით დიდია და მისი ზოლებიც განსხვავებულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Encyclopedia of Life — სიცოცხლის ენციკლოპედია

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხენი
*
ცხენისებრი ანტილოპა

**ცხენისებრი ანტილოპა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გვარცელებულია დასავლეთ, ცენტრალურ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში. პროგრამა Chevaline-ს სახელი ამ ანტილოპის ფრანგული სახელიდან მომდინარეობს (*Antilope Chevaline*).

ცხენისებრი ანტილოპა ერთ-ერთი ყველაზე დიდია ანტილოპებში. მისი სიგრძე თავიდან კუდამდე 190-240 სმ-ია (75-94 ინჩი), ხოლო კუდის სიგრძე 37-48 სმ (15-19 ინჩი). მამრის სხეულის მასაა 240-300 კგ (534–661 გირვანქა), მდედრისა 223–280 კგ (492–617 გირვანქა). სიმაღლე მინდაოში დაახლ. 130–140 სმ (51–55 ინჩი). ფერით მუქი წითელი-ყავისფერია, მუცელი შედარარებით ღია ფერისაა, წარბები და ლოყები თეთრია, ხოლო სახე შავი (მდედრებში შედარებით ღიაა). აქვთ მოკლე, ყალყზე დამდგარი ფაფარი, თეთრი წვერი და წითელი ნესტოები. მისი რქები შემორგოლილია და შეიძლება მიაღწიოს ერთ მეტრს, მდედრებში ოდნავ ნაკლებს; მცირედ არის გადაღუნული უკან.

ცხენისებრი ანტილოპა ძალიან უახლოვდება შავ ანტილოპას სხეულის მოყვანილობით და სხვან ასპექტებით. მათ შორის განნსხვავება ფერია: შავი ანტილოპა მუქი შავი ფერისაა.

გავრცელებულია ტყეებში, სავანის საძოვრებზე, ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სავანებში, ბუჩქნარებსა და საძოვრებზე. ტყეებში მათი გავრცელების სპექტრი მეჩხერ ტყეებზე მოდის, სადაც იკვებებიან საშუალო სიმაღლის ბალახებით. ცხენისებრი ანტილოპები ქმნიან თხუთმეტ წევრიან ჯოგებს, სადაც დომინანტი მამრია. ჩვეულებრივ მამრები იბრძვიან ერთმანეთში დომინანტობის მოსაპოვებლად, მუხლდაჩოქილები.

## ლიტერატურა 
* Jonathan Kingdon: The Kingdon Field Guide to African Mammals. A&C Black Publishers, London 2008, ISBN 978-0-7136-6513-0 (Erstausgabe: 1997).

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხენისებრი ანტილოპა
დამარა

**დამარა** (დამა, მთის დამარა; თვითდასახელება: !uinida; ჰერერო: ozonduka; აფრიკაანსი: klippkaffer) — ნამას ენაზე მოლაპარაკე ეთნიკური ჯგუფი ნამიბიის ჩრდილოეთში (დამარალენდი). ძირითადი საქმიანობა მესაქონლეობა. შესამჩნევად განსხვავდებიან ნამასაგან ანთროპოლოგიურად (უფრო მეტად ნეგროიდები).

სახელწოდება „დამარა“ მომდინარეობს სიტყვა ნეგრიდან, რომელიც ნამას ენაზე წარმოითქმის, როგორც „დამან“.  

მათი წარმოშობა დღემდე გამოცანად რჩება. მკვლევართა უმრავლესობის აზრით დამარები იყვნენ ნამიბიის ერთ-ერთი პირველი მცხოვრებლები ბუშმენების გვერდით. ეს ხალხები ნამიბიაში ცხოვრობდნენ სამხრეთიდან ჰოტენტოტების და ჩღდილოეთიდან ბანტუს მოსვლამდე. 
თუმცა, ჯერ კიდევ უცნობია რა ენაზე საუბრობდნენ დამარები წინათ, როდის და რატომ გადავიდნენ ისინი ჰოტენტოტების ენაზე (ნამა ენაზე. ლექსიკის კვლევის საფუძველზე ვარაუდობენ, რომ წინათ დამარები საუბრობდნენ ჩუ-კხვე ენის დიალექტზე (სტრადო-დამარულზე), რომელზეც დღისათვის საუბრობენ ბოტსვანას და ნამიბიის ბუშმენების ნაწილი, რის შემდეგაც არათანაბრად განიცადეს ნამაიზება. მაგ: ცენტრალურ რაიონებში ნამა ენის გავლენა მეტად ძლიერია დამარების ენაზე, ვიდრე განაპირა რეგიონებში მცხოვრებზე. 

XVIII ს. შუახანებში დამარას მიწებზე დასახლდა ჰერეროს ტომი. ისინი მშვიდობიანად თანაარსებობდნენ. XX ს. დასაწყისში მრავალი ჰერერო გაანადგურეს, მაგრამ დღესაც კი ისინი საკმაოდ ბევრნი არიან დამარებს შორის. ტრადიციულად  გამოყოფენ ტომებს (!haoti), რომელთა დაყოფა არ ემთხვევა დიალექტურ დაყოფას. ვინდჰუკის რაიონში და დამარას ტერიტორიების აღმოსავლეთით იკვეთება ნამა.

გამოყოფენ შემდეგ ტომებს:
*ჩიაკჰოუ (ǂ’au-kxoen)
*ლიაუბ-დამარა (гауб-дамара; ||gaub-damara)
*სესფონტეინ-დამარა (au-kupun)
*აურიდამა (auridama)
*კიაიოდამა (|geië-daman)
*ჩაიოდამა (ǂaodama)
*ერონგო-დამა (erongo-dama;!’oe-gǂãn)
*სვაკოპ-დამა (swakop-dama tsoaxüdaman)
*კჰომადანა (|hom-daman)
*ციოვანინი (|gowanin)
*კიომენი (!gomen)
*აროდამა (aro-daman)
*ანიმინი (animin)
*ოუმინი (oumin)
*გობაბის-დამა (цъопани; |gopani)
## ლიტერატურა
*Haacke W.H.G., Eiseb E., Namaseb L. Internal and external relations of Khoekhoe dialects: a preliminary survey. // Namibian languages: reports and papers. Edited by W. Haacke & E.D. Elderkin. (Namibian African studies, v 4.). — Cologne: Rüdiger Köppe Verlag for the University of Namibia, 1997. — С. 139, 150.

კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები ქვეყნების მიხედვით
საკოპალიანო

**საკოპალიანო** — მცირე სამოურავო ისტორიული ლეჩხუმის ტეტიტორიაზე. ლეჩხუმის სათავადოს შემადგენელი ნაწილი. მოიცავდა დღევანდელი ლუხვანოს თემს (ქვედა ლუხვანო, ზედა ლუხვანო, ზარაგულა) და ქვედა ცაგერის თემის ნაწილს (ჭალისთავი). არსებობდა XV-XVIII სს ში. განადგებდა კოპალიანების საგავრეულო. ცენტრი ინაცვლებდა პოლიტიკური სიტუაციის შესაბამისად ლუხვანო-ზარაგულას შორის. გამორჩეული იყო მეურნეობის წარმოებით და სამხედრო პოტენციალით. მუდმივ მზადყოფნაში ჰყავდა 150 კარგად შეიარაღებული და აღჭურვილი მებრძოლი და სამი ათ ფუთიანი ზარბაზანი. გაუქმდა XVIII საუკუნის ბოლოს.

## ლიტერატურა 
* დავით კოპალიანი, „ნარკვევები ლეჩხუმის წარსულიდან“, ქუთაისი, 2002 წელი.
* ემილ კოპალიანი, „კოპალიანები“, გვარის ისტორია, გამომცემლობა არტე, თბილისი 2017 წელი. 
* საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად. ტომი III, გამომცემლობა პალიტრა L, 2012 წელი. 

კატეგორია:იმერეთი
კატეგორია:ლეჩხუმი
კატეგორია:სამეგრელო
All Because of You (U2-ს სიმღერა)

„**All Because of You**“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა სტუდიური ალბომიდან *How to Dismantle an Atomic Bomb*. იგი გამოვიდა  2005 წლის 10 ოქტომბერს, აშშ-ში.

## სიმღერების სია
;შენიშვნა

*ვერსია 3 წარმოადგენს „All Because of You“-ს DVD სინგლის სახეს. სიმღერის სინგლის მიქსი აუდიო ჩანაწერია.

;შენიშვნა

*გამოვიდა მხოლოდ კანადაში, 2005 წლის 8 თებერვალს.

;შენიშვნა

* ეს იყო ციფრული გამოცემა, რომელიც 2005 წლის 10 ოქტომბერს გამოვიდა.

## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის სიმღერები
კატეგორია:2005 წლის სინგლები
კატეგორია:U2-ს სიმღერები
კავად II

**კავად II** (; დ. 590 — გ. 628, ქტესიფონი) — სასანიდური ირანის 26-ე შაჰინშაჰი 628 წელს, ხოსრო II ფარვიზისა და ბიზანტიის იმპერატორ, მავრიკიოსის ასულის, მარიას ვაჟი. 

## ბიოგრაფია
კავად II-მ შაჰინშაჰის ტიტული მიიღო მამის ტახტიდან ჩამოგდებისა და მოკვლის შედეგად. მან აჯანყების თავიდან ასაცილებლად სიკვდილით დასაჯა თავისი 18 ძმა, რითიც ისტორიაში შევიდა „სასტიკი შაჰის“ სახელით. 

კავადმა სასანიანთა ირანი მხოლოდ 6 თვის მანძილზე მართა, თუმცა ამ პერიოდში რამდენიმე დიპლომატიური შეთანხმების დადება მოასწრო. მან სომხებს დააკისრა მძიმე გადასახადი, ასევე დაიწყო ქრისტიანთა აქტიური დევნა. ბიზანტიელების წინააღმდეგ გამართული ომი კი სპარსელებისთვის სამარცხვინო ზავით დაასრულა, რომლის მიხედვითაც მესოპოტამიის დიდი ნაწილი ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სასანიანები

## წყარო
*
*
*
* 
*

კატეგორია:დაბადებული 590
კატეგორია:გარდაცვლილი 628
კატეგორია:VII საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია: სპარსეთის მონარქები
კატეგორია:სასანიანი შაჰები
კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1981

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1981** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 44-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 25 მარტს და დასრულდა 11 ნოემბერს.

## შედეგები 
### უმაღლესი ლიგა: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
* შედეგები  WildStat.ru-ზე.

1981
კატეგორია:1981 წელი ფეხბურთში
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1979 (უმაღლესი ლიგა)

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1979** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 42-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა დონეცკის „შახტიორი“, მესამეზე – კიევის „დინამო“. დაიწყო 24 მარტს და დასრულდა 25 ნოემბერს.

## შედეგები 
### უმაღლესი ლიგა: ცხრილი 
## საჩემპიონო რბოლა 
### მატჩები 
## ბომბარდირები 
## პრიზები 
## ჩემპიონი 
## ჩემპიონატის სტატისტიკიდან 
* ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებული 306 მატჩიდან 152 მოიგეს მასპინძლებმა, 70 — სტუმრებმა, ხოლო 84 შეხვედრა ფრედ დამთავრდა.
* ფრედ დამთავრებულ 22 შეხვედრაში მატჩის მონაწილე ერთ-ერთ გუნდს ფრეთა ლიმიტის ამოწურვის გამო ქულა არ დაეწერა.
* ფრედ დამთავრებულ 5 შეხვედრაში მატჩის მონაწილე ორივე გუნდს ფრეთა ლიმიტის ამოწურვის გამო ქულა არ დაეწერა.
* ფრეთა დაწესებულ ზღვარს არ მიაღწიეს მხოლოდ კიევისა და მინსკის დინამოელებმა და კუიბიშევის „კრილია სოვეტოვმა“.
* დონეცკის „შახტიორი“, მოსკოვის ცსკა და ბაქოს „ნეფთჩი“ ზუსტად ჩაეტივნენ ფრეთა ლიმიტის ფარგლებში.
* ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებულ შეხვედრებში დაფიქსირებული ანგარიშებიდან ყველაზე ხშირად დაფიქსირდა 1–0 (55 მატჩში) და 2–1 (52 მატჩში).
* ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებული მატჩებიდან 33 შეხვედრაში ანგარიში საერთოდ არ გახსნილა.
* ჩატარებულ მატჩებში ფიქსირებული იქნა 11 „ჰეთ-თრიკი“, ხოლო „ტორპედოსა“ და „ფახთაქორის“ შეხვედრაში მოსკოველმა ვასილიევმა 5 ბურთი გაიტანა.
* ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებულ მატჩებში 9 ავტოგოლი გავიდა.
* არბიტრებმა 115-ჯერ დანიშნეს პენალტი, რომელთაგან 25-ის რეალიზება ფეხბურთელებმა ვერ შეძლეს.
* ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებულ მატჩებს სულ 6 მილიონზე მეტი მაყურებელი დაესწრო.

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 

## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
## კომენტარები
## სქოლიო
1979
კატეგორია:1979 წელი ფეხბურთში
ტვინ პიქსი: მომყევი, ცეცხლო

„**ტვინ პიქსი: მომყევი, ცეცხლო**“ () — 1992 წლის საშინელებათა ჟანრის ფილმი , გადაღებული რეჟისორ დევიდ ლინჩის მიერ, მისივე და რობერტ ენგელსის სცენარის მიხედვით. იგი არის ტელესერიალ „ტვინ პიქსის“ შესავალი. ფილმში დეტალურად არის აღწერილი ტერეზა ბენქსის, ისევე, როგორც ლორა პალმერის მკვლელობის დეტალები.

სერიალის მსახიობთა გუნდის ნაწილი ამ ფილმშიც მონაწილეობდა, თუმცა იყო რამდენიმე გამონაკლისი. ლარა ფლინ ბოილი არ დაბრუნდა დონა ჰეიუორდის როლისთვის საკუთარი სურვილი (პერსონაჟის როლს მოირა კელი ასრულებს), ხოლო შერილინ ფენი დაკავებული იყო სხვა პროექტებში მონაწილეობით. კაილ მაკლაქლენი ფიქრობდა, რომ მაყურებლისთვის იგი დეილ კუპერთან უკვე ზედმეტად ასოცირებული ხდებოდა, ამიტომ მისი სცენების რაოდენობა ფილმისთვის შემცირდა.

ფილმის პრემიერა გაიმართა კანის კინოფესტივალზე, 1992 წელს, მაყურებლის უკმაყოფილო რეაქციის ფონზე. აშშ-ში მას თავდაპირველად უარყოფითი შეფასებები მოჰყვა, თუმცა შემდგომ წლებში მის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა. ზოგიერთის აზრით, იგი ლინჩის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაშრომიც კი იყო. აშშ-ის კინოგაქირავებაში, 10 მილიონი დოლარის ბიუჯეტით, მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 4.2 მილიონი შეადგინა, თუმცა იაპონიაში ფილმი უფრო წარმატებული გამოდგა.

## საუნდტრეკი
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ტვინ პიქსი
კატეგორია:1992 წლის ფილმები
კატეგორია:1992 წლის საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანჯელო ბადალამენტის მუსიკით
კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები
კატეგორია:დეივიდ ლინჩის ფილმები
პაპელუჩო

**პაპელუჩო** — ჩილელი მწერლის, მარსელა პაზის საბავშვო მოთხრობების სერიის მთავარი პერსონაჟი. 1947-1974 წლებში ამ სერიის თორმეტი წიგნი გამოიცა. წიგნები ჩილეში საბავშვო ლიტერატური კლასიკად იქცა.

წიგნის შიანაარსი წარმოადგენს სანტიაგო მცხოვრები 8 წლის ჩილელი ბიჭის დღიურს. პაპელუჩო თავის ყოველდღიურ ცხოვრებას საინტერესოდ და იუმორით აღწერს. 

სერიის პირველი წიგნი 1947 წელს გამოიცა. წიგნი უცბად გახდა ბესტსელერი და მას მალევე ახალი სერიებიც მოყვა. ბოლო წიგნი გამოვიდა 1974 წელს. 

1947-იდან 2007 წლამდე სერიის 5 მილიონზე მეტი წიგნი გაიყიდა. წიგნი შესული ჩილეს საგანმანათლებლო კურიკულუმის რეკომენდებული წიგნების სიაში.

## ჯილდოები 
ავტორი პაპელუჩოსთვის 1982 წელს დაჯილდოვდა ჩილეს ეროვნული პრემიით ლიტერატურაში. 1968  წელს, სერიის ერთი წიგნი *პაპელუჩო მისიონერი* წარდგენილი იყო ჰანს კრისტიან ანდერსენის ჯილდოზე.

## თარგმანები 
[მინი|იაპონური საგამომცემლო სახლის [კოდანსიას ოფისი.]]
1951 წელს გამოვიდა წიგნების ფრანგული თარგმანი. თარგმანი წარმატებული აღმოჩნდა და გაიყიდა დაახლოებით 25 000 ეგზემპლარი. 

იაპონურმა სამომცემლო სახლმა კოდანსიამ წიგნები იაპონურად 1972 წელს თარგმნა. გამოცემა შესრულებული ყო ავტორის ქალიშვილის მარსელო კლაროს ნახატებით. 

ბერძნული თარგმანი გამოიცა 1984 წელს კედროსის მიერ.

არსებობს ასევე ორენოვანი ესპანურ-ინგლისური გამოცემა, რომელიც 2006 წელს შესრულდა.

## ფილმი 
Cine Animadores-მა და Canal 13-მა 2007 წელს გამოუჩვეს ფილმი *პაპელუჩო და მარსელი*, რომელიც იგივე სათაურის წიგნის მიხედვით არის გადაღებული.

## წიგნები 
პაპელუჩოს სერია შედგება 12 წიგნისგან:
*Papelucho (1947)
*Papelucho Casi Huérfano (1951) (*პაპელუჩო თითქმის ობოლი*).
*Papelucho Historiador (1955) (*პაპელუჩო ისტორიკოსი*).
*Papelucho Detective (1956) (*პაპელუჩო დეტექტივი*).
*Papelucho en la Clínica (1958) (*პაპელუჩო ჰოსპიტალში*).
*Papelucho Perdido (1962) (*პაპელუჩო დაიკარგა*).
*Mi Hermana Ji, por Papelucho (1965) (*ჩემი და ჯი, ავტორი პაპელუჩო*).
*Papelucho Misionero (1966) (*პაპელუჩო მისიონერი*).
*Papelucho y el Marciano (1968) (*პაპელუჩო და მარსელი*).
*Mi Hermano Hippie (1971) (*ჩემი ჰიპი ძმა, ავტორი პაპელუჩო*).
*Papelucho en Vacaciones (1971) (*პაპელუჩო შვებულებაში*).
*Papelucho ¿Soy Dix Leso? (1974) (*Papelucho Am I dyslexic?*, *პაპელუჩო მე ზანტი ვარ?*).

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი ესპანურად
*  
*Marcas discursivas y narrativas del humor leve en *Papelucho* (Artículo académico - Revista *Literatura y Lingüística*) 
*Libro digital de Papelucho 

## სქოლიო 
კატეგორია:საბავშვო ლიტერატურა
კატეგორია:ჩილე
მანგაკა

— იაპონური სიტყვა, რომელიც აღნიშნავს „კომიქსების მხატვარს“. იაპონიის ფარგლებს გარდა იგი ნიშნავს „მანგის მხატვარს“. მანგაკა თავად არის პასუხისმგებელი პერსონაჟების დიზაინის შემუშავებაზე (გამონაკლების გარეშე) და ხშირად (თუკი თავად არ არის სცენარის ავტორი) მომავალი ნაწარმოების სიუჟეტზეც მუშაობს. 2006 წლის მონაცემებით, იაპონიაში 3000-მდე მანგაკა იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*იაპონელი მანგას მხატვრების ასოციაცია 

## სქოლიო

კატეგორია:ანიმეს და მანგას ტერმინოლოგია