მოჯთაბა ხამენეი

**მოჯთაბა ჰოსეინი ხამენეი** (სპარს. مجتبی حسینی خامنه‌ای; დ. 8 სექტემბერი, 1969) — ირანელი შიიტი სასულიერო პირი, რომელიც 2026 წლის მარტიდან იკავებს ირანის მესამე უზენაესი ლიდერის პოსტს. იგი ხამენეის ოჯახის წევრი და წინა უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის, მეორე შვილია.

ხამენეი ითვლება ირანელი "პრინციპალისტების"  ერთ-ერთ ყველაზე რადიკალურ ფიგურად. ანალიტიკოსების აზრით, ის მამასთან შედარებით უფრო მეტად უჭერს მხარს ირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნას.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
მოჯთაბა ხამენეი დაიბადა 1969 წლის 8 სექტემბერს მეშჰედში. ის ცხრა წლის იყო, როდესაც მამამისი ირანის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი გახდა. საშუალო განათლება თეირანში, „ალავის“ სკოლაში მიიღო, რის შემდეგაც ისლამური თეოლოგიის შესწავლა დაიწყო. მასწავლებლები მამა და აიათოლა მაჰმუდ ჰაშემი შაჰრუდი იყვნენ.

1987 წელს შეუერთდა ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსს და მონაწილეობდა ირან-ერაყის ომში. 1999 წლიდან სწავლა ყუმის სემინარიაში განაგრძო, სადაც მოგვიანებით თავადაც დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა. ფლობს სპარსულ, არაბულ და ინგლისურ ენებს, ასევე შესწავლილი აქვს ფსიქოლოგია და ფსიქოანალიზი.

## პოლიტიკური კარიერა
წლების განმავლობაში მოჯთაბა ხამენეი მამის ხელისუფლებაში გავლენიან ფიგურად ითვლებოდა. 2009 წელს გავრცელებული ინფორმაციით, მან ჩაიბარა კონტროლი ბასიჯის გასამხედროებულ დაჯგუფებაზე. რეფორმისტული ფრთის წარმომადგენლები მას 2009 წლის საპროტესტო აქციების ძალისმიერ დარბევაში ადანაშაულებდნენ.

2019 წელს აშშ-ის ხაზინის დეპარტამენტმა მას სანქციები დაუწესა ალი ხამენეისთან მჭიდრო კავშირისა და რეგიონში დესტაბილიზაციის ხელშეწყობის გამო.

2026 წლის ირანის ომის დროს მისი ოჯახის წევრების (მამის, დედის, მეუღლისა და შვილის) დაღუპვის შემდეგ, ირანის ექსპერტთა ასამბლეამ იგი ქვეყნის მესამე უზენაეს ლიდერად აირჩია. 2026 წლის 8 მარტს ასამბლეამ გამოაცხადა, რომ ხამენეი „ერთხმად“ იქნა არჩეული.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მის არჩევას „მიუღებელი“ უწოდა და აღნიშნა, რომ ირანის ახალი ლიდერი „მშვიდად ვერ იცხოვრებს“.

## პოლიტიკური და რელიგიური შეხედულებები
ხამენეი მიეკუთვნება ულტრაკონსერვატიულ ფრთას. ის მჭიდროდ არის დაკავშირებული ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან. მისი შეხედულებები ბირთვულ იარაღთან დაკავშირებით მკვეთრად განსხვავდება მამის პოზიციისგან; 

## პირადი ცხოვრება
1999 წელს დაქორწინდა ზაჰრა ჰადად-ადელზე. მათ სამი შვილი შეეძინათ: მოჰამედ ამინი, ფატემე სადაათი და მოჰამედ ბაღერი. ირანის ხელისუფლების ცნობით, 2026 წლის ომის დროს მისი მეუღლე და ერთ-ერთი ვაჟი დაიღუპნენ, თავად მოჯთაბა კი დაიჭრა.

ხამენეი ცნობილია საჯარო სივრცეში იშვიათი გამოჩენით. მას თითქმის არასოდეს წარმოუთქვამს საჯარო სიტყვა ან ქადაგება, რის გამოც ბევრ ირანელს მისი ხმაც კი არ სმენია.

## ლიტერატურა
*U.S. Department of the Treasury. (2019). Treasury Designates Supreme Leader of Iran’s Inner Circle. [ოფიციალური პრესრელიზი].
*The Guardian. (2009). Mojtaba Khamenei: gatekeeper to Iran's supreme leader.
*Atlantic Council. (2023). The Rise of Mojtaba Khamenei.
*Iran International. (2023). Leaked Documents on IRGC and Mojtaba Khamenei's Influence.
* Bloomberg Investigation. (January 2026). Offshore Networks and Iranian Leadership Assets.
*Assembly of Experts Official Announcement. (March 8, 2026). Election of the Third Supreme Leader.
*Trump, D. (2026). Official Statement on Iranian Succession.
*The Daily Telegraph. (2026). Analysis of Mojtaba Khamenei’s Nuclear Policy.
 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:აზერბაიჯანული წარმოშობის ირანელები
კატეგორია:აიათოლები
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი