სამეფო დათვის სოკო

**სამეფო დათვის სოკო** (; ადრე *Boletus regius*) — სოკოს სახეობა ბუტირიბოლეტუსის გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკას, აგრეთვე ევროპასა და აზიას (კორეა და იაპონია).

კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი და დაკონსერვებული. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, უპირატესად წიფლნარში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იულიუს ვინცენც ფონ კრომბჰოლდმა 1832 წელს როგორც *Boletus regius*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭეს ამერიკელმა მიკოლოგებმა დევიდ არორამ და ჯონათან ლ. ფრენკმა.

* 
* 
* 
* 

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 6-15 სმ, თავდაპირველად ამოზნექილი, ბალიშისებრი, შემდგომში უფრო ბრტყელი. კანი გლუვი, ზოგჯერ იფარება მოთეთრო ბადისებრი ბზარებით, მბრწყინავია, ნესტიან ამინდში ლორწოვანი. შეფერილობა — ვარდისფერი ან წითელი.

რბილობი — მყარი, ყვითელი, გაჭრისას იღებს ცისფერ ან ყვითელ ფერს, ახასიათებს სასიამოვნო სუნი და გემო.

ფეხის სიგრძე — 5-15 სმ, სისქე — 2-6 სმ, გამსხვილებული, მოყვითალო-მურა, ზედა ნაწილში ახასიათებს ყვითელი თხელი ბადისებრი გამოსახულება.

ჰიმენოფორი — თავისუფალი, ღრმა ამონაჭერით ფეხთან ახლოს, ყვითელი ან მომწვანო ფერით. მილაკები — 1-2,5 სმ წვრილი მომრგვალო ფორებით. 

სპორების მტვერი მურა-ზეთისხილისფერი, სპორები — 15×5 მკმ, თითისტარისებრი, გლუვი.

### ცვალებადობა 
ქუდის ფერი როგორც წესი ღია წითელი ან ვარდისფერია, ზოგჯერ მოწითალო მურა ყვითელი ან ზეთისხილისფერი ელფერით.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:Boletus appendiculatus.jpg|*Boletus appendiculatus*
ფაილი:Schoenfussroehrling (1).JPG|*Boletus calopus*
ფაილი:Boletus fechtneri.jpg|*Butyriboletus fechtneri*
ფაილი:Hexenr. Flockenst (3).jpg|*Boletus erythropus*
ფაილი:Boletus junquilleus JPG1.jpg|*Boletus junquilleus*
Fungi 018.jpg|*Boletus luridus*
ფაილი:Boletus pulverulentus 2011 G2.jpg|*Cyanoboletus pulverulentus*
ფაილი:Vrbenské rybníky - Boletus radicans 04.jpg|*Caloboletus radicans*
ფაილი:Boletus 2.jpg|*Rubroboletus rubrosanguineus* 
ფაილი:Vrbenské rybníky - Boletus spinarii 01.jpg|*Boletus spinarii*
ფაილი:Boletus subappendiculatus Dermek, Lazebn. & J. Veselský (393632) crop.jpg|*Butyriboletus subappendiculatus*
ფაილი:Boletus torosus 2.JPG|*Imperator torosus*
ფაილი:Boletus dupainii-341.jpg|*Rubroboletus dupainii*
ფაილი:Boletus legaliae.jpg|*Rubroboletus legaliae*
ფაილი:2012-07-27 Boletus rhodosanguineus Both 243749.jpg|*Rubroboletus rhodosanguineus*
ფაილი:1999-09-20 Boletus satanas Lenz 60561.jpg|*Rubroboletus satanas*

## ეკოლოგია და გავრცელება 
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკა, ასევე ევროპასა და აზიას. ევროპაში იშვიათი სოკოა, ხოლო აზიაში გვხვდება მხოლოდ კორეასა და იაპონიაში. შედის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, უპირატესად წიფლნარში, სილიან და კირიან ნიადაგზე.

**სეზონი** — ივნისიდან სრქტემბრამდე.

## კვებითი ღირებულება 
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. დიდად ფასობს მყარი და სურნელოვანი რბილობის გამო. იხმარება ახალი და დაკონსერვებული. ხმარობენ სოუზებშიც. შესაძლებელია სოკოს ნაწილებად დაჭრა და გაყინვა.

## გალერეა

ფაილი:Boletus regius 37212.jpg
ფაილი:BOLETUS REGIUS Krombholc (6084386906).jpg
ფაილი:Butyriboletus regius НПП "Гуцульщина".jpg
ფაილი:BOLETUS REGIUS Krombholc (5812409661).jpg
ფაილი:Hřib královský 1 Podkomorské lesy.JPG
ფაილი:Boletus regius Krombholz Sir.jpg
ფაილი:Boletus regius Podkomorské lesy.JPG
ფაილი:BOLETUS REGIUS Krombholc (5812981798).jpg

## ლიტერატურა 
* 
*Справочник-определитель: Грибы / отв. за выпуск Ю. Г. Хацкевич. — Мн.: Харвест, 2002. — С. 96. — 480 с. — 7000 экз. — ISBN 985-13-0913-3.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ბუტირიბოლეტუსი