open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Single Ladies (Put a Ring on It)

**Single Ladies (Put a Ring on It)** - ბიონსე ნოულსის პოპულარული სიმღერა. იგი შეტანილია მის მესამე სტუდიურ დისკში I Am... Sasha Fierce. სინგლი გამოიცა ლეიბლზე Columbia Records.

## Track listing 
## ჩარტი 
## სქოლიო 
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები
კატეგორია:2008 წლის სინგლები
Work It Out

„**Work It Out**“ — ამერიკელ მომღერალ ბიონსე ნოულსის 2002 წლის სიმღერა ალბომიდან *Dangerously in Love*. გამოიცა  Columbia-ს მიერ როგორც მომღერლის სადებიუტო სინგლი, 2002 წლის 11 ივნისს.

## სიმღერების სია
***იაპონური CD სინგლი**
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) – 4:07
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11

***ბრიტანული CD სინგლი**
#„Work It Out“ (რადიოვერსია) – 3:43
#„Work It Out“ (Victor Calderone's Blow Your Horn Dub) – 9:57
#„Work It Out“ (Azza's Nu Soul Mix)

***აშშ CD სინგლი, EP**
#„Work It Out“ (Call Out Hook)
#„Work It Out“ (რადიოვერსია) – 3:22
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) – 4:07
#„Work It Out“ (ინსტრუმენტული)
#„Work It Out“ (აკაპელა)

***ბრიტანული 12" მაქსისინგლი**
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) – 4:07
#„Work It Out“ (რადიოვერსია) – 3:22
#„Work It Out“ (ინსტრუმენტული) – 4:07

***ბრიტანული 12" სინგლი**
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11
#„Work It Out“ (RC Groove Nu Electric Mix) – 5;23
#„Work It Out“ (Azza's Nu Soul Mix) – 4:50

***აშშ 12" სინგლი**
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11
#„Work It Out“ (Charlie's Nu NRG Mix) – 7:43
#„Work It Out“ (Victor Calderone's Blow Your Horn Dub) – 9:57
#„Work It Out“ (Bonus Beats) – 6:06

***ავსტრალიური და ახალზელანდიური CD სინგლი**
#„Work It Out“ (რადიოვერსია) – 3:22
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11
#„Work It Out“ (Charlie's Nu NRG Mix) – 7:43
#„Work It Out“ (H&D Nu Rock Mix)

***ბრიტანული 12" მაქსისინგლი**
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) – 4:07
#„Work It Out“ (Azza's Nu Soul Mix) – 4:50
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11

***აშშ 12“ სინგლი, EP**
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) – 4:07
#„Work It Out“ (Rockwilder Remix) – 4:39
#„Work It Out“ (Rockwilder Remix ინსტრუმენტული) – 4:00
#„Work It Out“ (The D. Elliot Remix)
#„Work It Out“ (The D. Elliot Remix ინსტრუმენტული)
#„Work It Out“ (T. Gray Remix)

***ევროპული და გერმანული CD სინგლი**
#„Work It Out“ (New რადიოვერსია) – 3:43
#„Work It Out“ (Blow Your Horn Dub) – 9:57
#„Work It Out“ (Azza's Nu Soul Mix) – 4:50
#„Work It Out“ (Maurice's Nu Soul Mix) – 7:11

***ბრიტანული კასეტა**
#„Work It Out“ (ალბომის ვერსია) - 4:07
#„Work It Out“ (RC Groove Nu Electric Mix) - 5:23

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები 
### წლის საბოლოო ჩარტი
## სქოლიო
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები
კატეგორია:2002 წლის სიმღერები
კატეგორია:2002 წლის სადებიუტო სინგლები
კატეგორია:Columbia Records-ის სინგლები
მწარმოებელი

**მწარმოებელი** (მეცხოველეობაში) — მამალი (კურო, ულაყი, კერატი, ერკემალი და სხვა), რომელსაც მონაშენის მისაღებად იყენებენ. მდედრების ხელოვნური დათესვლის დროს ერთი კარგი მწარმოებლიდან ყოველწლიურად რამდენიმე ასეული ან ათასეული შთამომავალი შეუძლიათ მიიღონ. სანაშენედ არჩევენ ისეთ მწარმოებელს, რომელსავ ჰყავს მაღალპროდუქტიული ნაყოფიერი მშობლები (მოდგმის ნუსხა), აქვს სწორი ექსტერიერი, კარგი ჯანმრთელობა, დააავადებისადმი გამძლეობა და სხვა მონაცემები. სანაშენე მწარმოებელს აფასებენ შთამომავლობის ხარისხის მიხედვით. მწარმოებელი, რომლის შთამომავლობა პროდუქტიულობისა და სანაშენე თვისებების მხრივ აღემატება მშობლებს და ნახირის საშუალო მაჩვენებლებს, გამაუმჯობესებლად ითვლება. ამ მხრივ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პრეპოტენტული მწარმოებლები, რომლებიც სტაბილურად გადასცემენ შთამომავლობას საუკეთესო თვისებებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეცხოველეობა
მწევრები

**მწევრები** —  მონადირე ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. იყენებენ კურდღელზე, მელაზე, მგელსა და წვრილფეხა ჩლიქოსნებზე უთოფო ნადირობისთვის. აქვთ სწრაფი სირბილის უნარი, ზომიერი ტემპერამენტი, კარგად განვითარებული მხედველობა, დიდი ტანი, გრძელი ფეხები, განვითარებული მკერდი, აზიდული მუცელი, ძლიერი უკანა ფეხები, წაგრძელებული თავი, ძლიერი ყბები და კბილები. იყენებენ სპორტულ და სარეწაო ნადირობაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლები
კრაბატი (ფილმი)

***კრაბატი***  — რეჟისორ მარკო კროიცპაინტნერის ფილმი, გადაღებული მწერალ ოტფრიდ პროისლერის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით. იგი გამოვიდა 2008 წლის ოქტომბერში.

## შინაარსი 
ბიჭუნა კრაბატს სიზმარში ესმის უცნობი ხმა, რომელიც უხმობს ძველ წისქვილში. იქ მისული კრაბატი ხედავს მეწისქვილეს, რომელიც შესთავაზებს შეგირდად დარჩენას. მაგრამ ამის გარდა, წისქვილში სწავლობენ შავ მაგიას. კრაბატი აღმოაჩენს, რომ, ყველაფერთან ერთად, ყოველ წელს მეწისქვილე/ოსტატი კლავს ერთ შეგირდს და შეგირდთა გუნდს ემატება ერთი ახალი ბიჭი. აქ ცხოვრების მესამე წელს წისქვილში მოვა გოგონა-მომღერალი (რომელიც წელიწადში ერთხელ სხვა გოგონებთან ერთად ღამის რიტუალში მონაწილეობს). იგი ამოიცნობს კრაბატს ყვავად გადაქცეულ ბიჭუნებში და ყველა ტოვებს წისქვილს. წისქვილი ინგრევა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გერმანული ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
მწერები

**მწერები** () — უხერხემლო ცხოველების კლასი ფეხსახსრიანთა ტიპისა. მწერების სხეული დაფარულია ქიტოვანი კუტიკულით, რომელიც ქმნის გარეთა ჩონჩხს და დაყოფილია 3 ნაწილად: თავი, მკერდი და მუცელი. თავზე 4 წყვილი კიდურია, რომელთაგან ერთი წყვილი ულვაში ანუ ანტენაა. არსებობს ჯაგრისებრი, ძაფისებრი, გურზისებრი, ხერხისებრი, სავარცხლისებრი, ფირფიტისებრი და სხვა ულვაშები.

მწერებს აქვთ მღრღნელი (ახასიათებთ სწორფრთიანებს, ხეშეშფრთიანებს ანუ ხოჭოებს და სხვა) ან მწუწნავი (ახასიათებთ ქერცლფრთიანებს ანუ პეპლებს, ბუზებს) პირის აპარატი. არსებობს აგრეთვე მჩხვლეტ-საწუწნი (მაწუხელები) და სხვა პირის აპარატი. თავზე მოთავსებული აქვთ თვალები — რთული, ფასეტური და მარტივი. მწერების მკერდი შედგება 3 სეგმენრისაგან (წინა, შუა და უკანა). მკერდიდან გამოდის მუცლის მხარეზე 3 წყვილი ფეხი, ზურგის მხარეზე — 2 წყვილი ფრთა. ფეხები შეიძლება იყოს სარბენი, სახტომი, სათხრელი, საცურავი, ყვავილის მტვრის შესაგროვებელი, დამჭერი და სხვა. ფეხები დანაწევრებულია და შედგება მენჯის, ტაბუხის, ბარძაყის, წვივისა და თათისაგან. არსებობს მწერების ფრთიანი და უფრთო ფორმები. ფრთიანებს 2 წყვილი ფრთა აქვთ. ამათგან წინა წყვილი მიმაგრებულია შუა მკერდზე, უკანა — უკანა მკერდზე. მუცელი შეერთებულია მკერდთან, შედგება 5 სეგმენტისაგან, აქვს სხვადასხვა დანამატი: კვერცხსადები, ცერკები, ნესტარი ანუ საწერტელი. საჭმლის მომნელებელი აპარატი შედგება წინა, შუა და უკანა ნაწლავისაგან. წინა ნაწლავში არჩევენ ხახას, საყლაპავ მილს, ჩიჩახვს და მღეჭვ კუჭს. მასთანდაკავშირებულია სანერწყვე ჯირკვლები. შუა ნაწლავის აგებულება კვების ხასიათზეა დამოკიდებული. უკანა ნაწლავს ეკუთვნის მსხვილი და სწორი ნაწლავი. გამომყოფი ორგანოებია მალპიღის მილაკები, გამოყოფის ფუნქციას ასრულებს აგრეთვე ცხიმოვანი სხეული. სუნთქავენ ტრაქეებით. სისხლის მიმოქცევის სისტემა ღიაა. შედგება მილაკისებრი გულისა და მოკლე აორტისაგან. ნერვული სისტემა შედგება ხახისზედა ნერვული კვანძის ანუ თავის ტვინის, ხახის ქვედა ნერვული კვანძისა და მუცლის ნერვული ძეწკვისაგან. განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული შეხების, ყნოსვისა და მხედველობის ორგანოები. მწერები სქესობრივად მრავლდებიან. ზოგი გამონაკლისის გარდა გაყოფილსქესიანები არიან. ხშირად მკვეთრად აქვთ გამოხატული სქესობრივი დიმორფიზმი. მწერების მონაცვლეობით და მეტამორფოზით. მწერების სასიცოცხლო ციკლი სხვადასხვაგვარია და დამოკიდებულიათაობათა რაოდენობაზე, სეზონური განვითარების თავისებურებაზე და განსაკუთრებით დიაპაუზის ხასიათზე.

მწერები ცხოველთა სამყაროს ყველაზე მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლები არიან. ცნობილია მწერების მილიონამდე სახეობა.

მწერები მონაწილეობენ ნივთიერებათა წრებრუნვაში. იკვებებიან მრავალგვარი საკვებით — ცოცხალი და მკვდარი მცენარეებით, ცხოველების ლეშით, რომლითაც ბუნების სანიტრების როლს ასრულებენ, მონაწილეობენ ყვავილოვანი მცენარეების დამტვერვაში, აუმჯობესებენ ნიადაგის მექანიკურ და ფიზიკურ-ქიმიურ თვისებებს, იძლევიან საკვებს (ფუტკარი) და ტექნიკურ პროდუქციას (აბრეშუმის ჭია, კოშენილი, რომლისაგანაც წითელი საღებავი — კარმინი მზადდება და სხვა). მწერების უმრავლესობა მცენარეებისა და ცხოველების საშიში მავნებელი არიან. მათ გადააქვთ აგრეთვე სხვადასხვა ავადმყოფობის გამომწვევები.

## ლიტერატურა 
* *ბათიაშვილი ი., დეკანოიძე გ.*, ენტომოლოგია, თბ., 1974;
* *ყურაშვილი ბ.,* უხერხემლოთა ზოოლოგია, თბ., 1973;
* *Бей-Бибенко Г. Я.,* Общая энтомология, 2 изд. М., 1971;
* *Щеголев В. Н.,* Сельскохозяйственная энтомология, М.—Л., 1960;

*
ოტო I

**ოტო I** () შეიძლება იყოს:

*ოტო I (საქსონია) — საქსონიის ჰერცოგი (გ. 912)
*ოტო I დიდი — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი (912—973)
*ოტო I (ბავარიის ჰერცოგი) — ბავარიის ჰერცოგი (1117—1183)
*ოტო I (ავსტრია) — ავსტრიის ჰერცოგი (1301—1339)
*ოტო I (ბავარიის მეფე) — ბავარიის მეფე (1848—1916)
Back in the U.S.S.R.

**Back in the U.S.S.R.** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის 1968 წლის ალბომის The Beatles პირველი სიმღერა, რომლის უშუალო ავტორი არის პოლ მაკ-კარტნი (თუმცა ალბომის ბუკლეტზე ავტორებად ლენონი/მაკ-კარტნი არის მითითებულნი). „Back in the U.S.S.R.“ პირდაპირ უერთდება რიგით მეორე სიმღერას Dear Prudence.

## მიმოხილვა 
სიმღერის დასაწყისში და დასასრულს ისმის თვითმფრინავის ხმა, რომელიც ხაზს უსვამს საბჭოთა კავშირში მოგზაურობის ფაქტს. ტექსტიდან გამომდინარე, მსმენელი იგებს, რომ სსრკ-ში გადაფრენა ხდება მაიამი ბიჩიდან ბრიტანული ავიაკომპანიის თვითმფრინავით. სიმღერაში გამოკვეთილად ჟღერს მაკ-კარტნის ხალისიანი ფორტეპიანო და გიტარის რიფები. აღნიშნულია უკრაინელი და მოსკოველი გოგონები, ნახსენებია ბალალაიკა და „Georgia on My Mind“. ამ უკანასკნელთან დაკავშირებულია უამრავი დავა, რომელთა ერთი ვერსიით, საუბარია საქართველოზე, ხოლო სხვა ვერსიით, ეს არის რეი ჩარლზის ცნობილი სიმღერის Georgia on My Mind ხუმრობით ხსენება და სიტყვების თამაში. თუმცა, ამ შემთხვევაშიც სიმღერაში მაინც რჩება მითითება საქართველოზე - სამხრეთით მდებარე დათოვლილი მთების სახით.

1984 წლის ინტერვიუში მაკ-კარტნი ამბობდა:

”ეს სიმღერა დაიწერა, როგორც The Beach Boys-ის პაროდია. „Back in the USA“ იყო ჩაკ ბერის სიმღერა, ასე რომ მცირე რამ იქიდან ავიღე. მე მომეწონა ჯორჯიელი გოგონების იდეა და უკრაინაზე ისე საუბარი, თითქოს ეს კალიფორნიაა, გასაგებია? ამასთან, ხელებიც დავიბანეთ, იმიტომ რომ ჩვენ იქ მაინც გვისმენდნენ, მიუხედავად იმისა, რომ კრემლის მმართველებს არ მოვწონდით. ახალგაზრდობა გვისმენდა. ეს ჩემი აზრით, მნიშვნელოვანი იყო ერის მომავლისათვის”.

ბრიტანეთში ეს სიმღერა გამოიცა 1976 წელს, სპეციალური სინგლის სახით. მისი B-გვერდზე შესაძლებელია სიმღერის „Twist and Shout“ მოსმენა.

„Back in the U.S.S.R.“ და ალბომის მეორე სიმღერა, „Dear Prudence“ ჩაწერილი იქნა რინგო სტარის გარეშე. დასარტყამებზე ორივე კომპოზიციაში უკრავდა მაკ-კარტნი. სტერეო მიქსის მარცხენა არხში შესაძლებელია დამატებითი დასარტყამი ინსტრუმენტების მოსმენა - ეს პარტია ჯონ ლენონსა და ჯორჯ ჰარისონს ეკუთვნის.

4 სექტემბერს სტარი დაბრუნდა ჯგუფში და მიიღო მონაწილეობა პრომო ფილმების „Hey Jude“ და „Revolution“ გადაღებაში. ამის შემდეგ მისი პირველი სტუდიური სესია გაიმართა 5 სექტემბერს - ეს იყო სიმღერის „While My Guitar Gently Weeps“ ჩაწერის პროცესი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Beatles-Discography.com 

კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები
კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
მწერიჭამია მცენარეები

მინი|*დროზერა კაპენზისი* ჭამს დაჭერილ მსხვერპლს. სცენა რეალურ რეჟიმში გრძელდება დაახლოებით 4 საათს.
**მწერიჭამია მცენარეები** — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეები, რომლებიც მწერებს (იშვიათად სხვა პატარა ცხოველებს) დამატებით (უფრო აზოტოვან) საკვებად იყენებენ. გავრცელებული არიან მთელ დედამიწაზე. ცნობილია 500-მდე სახეობა, რომელიც თავმოყრილია 6 სხვადასხვა ოჯახში. 

საქართველოში გვხვდება 4 გვარის (დროზერა, ალდროვანდა, ბუშტოსანა და ცხიმურა) 7 სახეობა. იზრდებიან მტკნარ წყალსაცავებში, დაჭაობებულ, აზოტოვანი შენაერთებით და ნაწილობრივ მინერალური მარილებით ღარიბ ნიადაგზე. აზოტის, აგრეთვე ფოსფორის, კალიუმისა და სხვა ნაკლებობას ინაზღაურებენ იმ მწერების ხარჯზე, რომლებსაც ისინი იჭერენ სპეციალური დამჭერი ორგანოებით — მეტამორფოზული ფოთლებით. ასეთი ფოთლის ზედაპირი დაფარულია საჭმლის მომნელებელი ფერმენტებისა (პეფსინის ტიპის) და ორგანული მჟავების (ჭიანჭველმჟავა, ბენზომჟავა და სხვა) გამომყოფი ჯირკვლებით. ფერმენტები ცხოველის ცილებს შლიან უფრო მარტივ შენაერთებად, რომლებსაც ადვილად ითვისებს მცენარე. მწერიჭამია მცენარეები ცხოველური საკვების გარეშეც ნორმალურად ვითარდებიან, თუმცა დამატებითი კვება უფრო აჩქარებს მათ ყვავილობას და ნაყოფმსხმოიარობას. მწერიჭამია მცენარეები (მაგ., დროზერა) მწერს იზიდავს და იჭერს ფოთლის წებოვანი სითხით, ზოგს კი (ნეპენტესი, ბუშტოსანა) საამისოდ აქვს დამჭერი აპარატი — თავისებური ქილა ან მახე.

## ლიტერატურა 
*
ვარსკვლავთკარიბჭე (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვას **ვარსკვლავთკარიბჭე** რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:

*ვარსკვლავთკარიბჭე — მეცნიერულ-ფანტასტიკური ჟანრის ნაწარმოები;
*ვარსკვლავთკარიბჭე (მოწყობილობა) — გამოგონილი მოწყობილობა;
*ვარსკვლავთკარიბჭე SG-1 — კანადური ტელესერიალი.
*ვარსკვლავთკარიბჭე: ატლანტისი  — კანადურ-ამერიკული ტელესერიალი.
*ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო  — კანადურ-ამერიკული ტელესერიალი.
მწარა

**მწარა** — აფხაზეთის გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო მწარისა და ქვემო მწარის ძველი სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ისტორიული სოფლები
Yellow Submarine

***Yellow Submarine*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის მიერ ანიმაციური ფილმისთვის „ყვითელი წყალქვეშა ნავი“ შექმნილი სიმღერების ალბომი. საგულისხმოა, რომ ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად, მაგრამ ამასთან შედარებით, ალბომი ითვლება ჯგუფის ყველაზე სუსტ ნამუშევრად. The Beatles მას არ თვლიდა სტუდიურ დისკად, მიუხედავად იმისა, რომ სიმღერების ნაწილი სწორედ მათი დაწერილი იყო. დანარჩენი მუსიკალური თემები შექმნილია ჯორჯ მარტინის მიერ.

## შინაარსი
ალბომის ერთი მხარე მოიცავს The Beatles-ის მიერ შესრულებულ ექვს სიმღერას, აქედან ოთს — მანამდე გამოუცემელს. სიმღერა Yellow Submarine 1966 წელს გამოვიდა სინგლის სახით და შევიდა ალბომში Revolver. All You Need Is Love ასევე გამოვიდა სინგლის სახით 1967 წელს. ალბომის მეორე მხარე მოიცავს კინომუსიკას, რომელიც ეკუთვნის ჯორჯ მარტინს. მასში გამოყენებულია The Beatles-ის სიმღერების თემები. კომპოზიციების ორკესტრული სტილის არის.

All You Need Is Love გამოვიდა როგორც მონო, ასევე ფსევდო-სტერეო სახით აშშ დისკზე Magical Mystery Tour. Yellow Submarine-ზე წარმოდგენილია მისი ნამდვილი სტერეო ვერსია. ამერიკულ კასეტებსა და 8 ფირიან კარტრიჯებზე გამოვიდა მეორე მხარეს დამატებითი სიმღერის სახით წარმოდგენილია Lucy in the Sky with Diamonds.

## *Yellow Submarine* - EP
ალბომის გამოცემაზე არაერთგვაროვანი რეაქციის შემდეგ ჯგუფმა გადაწყვიტა *Yellow Submarine* ხუთსიმღერიანი EP მონო დისკის სახით გამოეცა - ფილმის ინსტრუმენტული კომპოზიციების გარეშე, მაგრამ ჯერ გამოუცემელი სიმღერით Across the Universe. EP-მ მასტერინგი გაიარა, მაგრამ არ გამოცემულა.  ბრიტანულ ბაზარზე ჯგუფმა მანამდე უკვე გამოუშვა პოპულარული სიმღერები ალბომებიდან.

მოგვიანებით, 2009 წელს, ეს სიმღერები შევიდა კრებულში Mono Masters.

### 1969 წლის ორიგინალური ფირი
;მხარე 1
# Only a Northern Song
# Hey Bulldog
# Across the Universe

;მხარე 2
# All Together Now
# It's All Too Much

## სიმღერების სია
## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ჩარტები
### სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:The Beatles-ის ალბომები
კატეგორია:The Beatles-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:1969 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმების საუნდტრეკები
ნიკიტა (ტელესერიალი)

**„მას ერქვა ნიკიტა“** () — კანადური ტელესერიალი, რომელიც ფრანგი რეჟისორის ლიუკ ბესონის მიერ გადაღებული ამავე სახელწოდების ფილმის მოტივებზე არის შექმნილი. სერიალი ხუთ სეზონადაა დაყოფილი.

სერიალში მონაწილეობენ პეტა უილსონი, როი დიუპიუი, ალბერტა უოტსონი, იუჯინ რობერტ გლეიზერი, მეთიუ ფერგიუსონი. სერიალის შემქმნელია ჯოელ სურნოუ, აღმასრულებელი პრდიუსერია ჯეი ფაირსტოუნი, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Warner Bros. Domestic Television Distribution-მა. სერიალი აშშ-ში გადაიცემოდა საკაბელო ტელეარხის, USA Network-ის მეშვეობით 1997 წლის იანვრიდან 2001 წლის 4 მარტამდე.

## ლიტერატურა
* Heyn, Christopher.  ''Inside Section One: Creating and Producing TV's'' La Femme Nikita.  Intro. Peta Wilson.  Los Angeles: POV Press, 2006. .

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1990-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები
კატეგორია:1990-იანი წლების კანადური დრამატული ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების კანადური დრამატული ტელესერიალები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები
კატეგორია:ჯაშუშური ტელესერიალები
კატეგორია:Bell Media-ს ტელესერიალები
კატეგორია:Warner Bros. Television-ის ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
მონუმენტი

, ინდოეთი, მუღალის იმპერატორ შაჰ ჯაჰანის მეუღლის მავზოლეუმი.]]
**მონუმენტი** (ლათ. monumentum<moneo — მოვაგონებ) — ქანდაკებასა და არქიტექტურაში, დიდი ზომის ძეგლი, რომელიც ეძღვნება მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენას, გამოჩენილ მოღვაწეს და ა. შ. მონუმენტი არქიტექტურულ ანსამბლში ზოგჯერ იდეურ და მოცულობით-დომინანტურ როლს თამაშობს.
## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა
მას ერქვა ნიკიტა

**„მას ერქვა ნიკიტა“** (, აგრეთვე ცნობილი როგორც „ნიკიტა“) — 1990 წლის ფრანგული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ლიუკ ბესონი, ხოლო პროდიუსერია პატრის ლედუ. ფილმში მონაწილეობენ: ან პარიო, ჟან-იუგ ანგლადი, ჩეკი კარიო, ჟანა მორო, ჟან რენო და სხვები.

სიუჟეტის ცენტრშია თინეიჯერი ნაკრომანი ნიკიტა, რომელსაც პოლიციელის მკვლელობისთვის სიკვდილი აქვს მისჯილი, თუმცა მას ცხოვრებაში მეორე შანსი ეძლევა — გახდეს საიდუმლო პოლიტიკური მკვლელი, რომელიც მთავრობის დაქვემდებარებაში იქნება. 

„ნიკიტას“ პრემიერა გაიმართა პარიზში, გრან-რექსში, 1990 წლის 21 თებერვალს. ფილმი აშშ-ში მომდევნო წელს გამოვიდა.

ფილმს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისაგან. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე მისი საერთო რეიტინგი 88%-ია (46 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). ფილმმა მიიღო ოქროს გლობუსის ნომინაცია, ხოლო ან პარიოს გადაეცა სეზარის ჯილდო კატეგორიაში საუკეთესო ქალი მსახიობი. 

1997 წლის 13 იანვარს გამოვიდა ფილმზე დაფუძნებული კანადური ტელესერიალი „ნიკიტა“, სადაც ნიკიტას როლს პეტა უილსონი ასრულებს.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:1990 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1990-იანი წლების მოქმედებითი თრილერი ფილმები
კატეგორია:ლიუკ ბესონის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული მოქმედებითი თრილერი ფილმები
კატეგორია:Gaumont Film Company-ის ფილმები
კატეგორია:იტალიური მოქმედებითი თრილერი ფილმები
კატეგორია:იტალიური ფილმები
კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები
Let There Be More Light

„**Let There Be More Light**“ () — პირველი სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის მეორე ალბომიდან *A Saucerful of Secrets*. სიმღერა აგრეთვე გამოიცა შეცვლილი ფორმით, როგორც ჯგუფის მეოთხე ამერიკული სინგლი. იშვიათი გამოცემა, რომელიც მხოლოდ აშშ-ში გამოვიდა, შეიცავს ამ სიმღერისა და „Remember a Day“-ის დამუშავებულ მონო-ვერსიებს. სინგლი ჩარტებში ვერ მოხვდა. პინკ ფლოიდი ასრულებდა სიმღერას 1968-1969 წლების კონცერტებზე.

სიმღერა მთლიანად დაწერა როჯერ უოტერსმა. ის იწყება განმეორებადი ბასის პარტიით, ვოკალის შემოსვლამდე. პირველ, უფრო ნაზ ვოკალს ასრულებს რიჩარდ რაიტი, როჯერ უოტერსის ჩურჩულის პარალელურად, მისამღერს კი — დეივიდ გილმორი. ბოლო ორ წუთში სრულდება პინკ ფლოიდის ალბომში შესული გილმორის პირველი გიტარის სოლო, მისთვის დამახასიათებელი სტილით.

სიმღერის ტექსტი შთაგონებული იყო სამეცნიერო ფანტასტიკით და ისტორიული პიროვნებებით. ასევე, ტექსტში არის მინიშნება The Beatles-ის სიმღერაზე  „Lucy in the Sky with Diamonds“: „The outer lock rolled slowly back / The servicemen were heard to sigh / For there revealed in flowing robes / Was Lucy in the Sky“ ().

სიმღერის ბას-პარტიამ შთააგონა ალტერნატიული როკ-ჯგუფი Placebo, დაეწერა „Taste in Men“.

## სხვა ვერსიები 
სიმღერის ბრუკ კლემენისეული შესრულება შესულია 2003 წლის პინკ ფლოიდისადმი მიძღვნილ ალბომზე *A Fair Forgery of Pink Floyd*.

## პერსონალი 
* დეივიდ გილმორი - ელექტრო გიტარა, ძირითადი ვოკალი
* რიჩარდ რაიტი - ორგანი, ძირითადი ვოკალი
* როჯერ უოტერსი - ბასი, ჩურჩული
* ნიკ მეისონი - დასარტყმელი საკრავები და პერკუსია

## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:1968 წლის სინგლები
კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
ჯილეხი

მინი|ჯილეხის ბაცილა
**ჯილეხი**, **ციმბირის წყლული**, **ანთრაქსი**, **ხუზარა** — ცხოველებისა და ადამიანის მწვავე ბაქტერიული დაავადება, რომელსაც იწვევს ჯილეხის ბაცილა (Bacillus anthracis). ჯილეხი ზოონოზების ტიპური წარმომადგენელია . ამ ტიპის ინფექციის გადატანა შესაძლებელია ტრანსმისიული, ალიმენტური და ასპირაციული გზებით. ადამიანის დაზიანება ხდება დაავადებულ ცხოველებთან კონტაქტის საშუალებით, ზოგჯერ კი ასეთი ცხოველების ხორცის საკვებად გამოყენების შემთხვევაში. დაავადების გადატანაში გარკვეული როლი მიუძღვით მექანიკურ გადამტანებს, კერძოდ, სისხლსმწოველ მწერებს.

## ჯილეხის გამომწვევი 
ჯილეხის გამომწვევი — Bacilus anthracis — აღმოაჩინა 1876 წელს გერმანელმა რობერტ კოხმა. ჯილეხის გამომწვევი ხასიათდება არაჩვეულებრივი მდგრადობით და შეუძლია სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნება წლობით და ათეულ წლობითაც კი. ისინი დუღილს უძლებენ 45-60 წუთის განმავლობაში, ავტოკლავირებისას (110c) იღუპებიან 5 წუთის განმავლობაში. ხორცის დამარილება, გაშრობა და სხვა ასეთი პროცედურები ჯილეხის სპორებს ვერ ანადგურებს.

## გადამტანები 
ჯილეხით უფრო ხშირად მსხვილი რქოსანი საქონელი, ცხვრები, თხები, ცხენები, აქლემები და ღორები ავადდებიან. მთავარი ეპიდემიოლოგიური მნიშვნელობა ენიჭებათ მსხვილ რქოსან საქონელს და ცხვრებს. დაავადებული ცხოველები  შარდისა და ფეკალიების საშუალებით გამოყოფენ ბაქტერიებს. ავადმყოფობა სწრაფად პროგრესირებს და 2-3 დღეში ან რამდენიმე საათშიც კი იწვევს ცხოველის სიკვდილს.

## კლინიკა 
ჯილეხით უმეტესად ავადდებიან სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული ადამიანები, სასაკლაოების მუშები და სხვა. ამ დაავადების საინკუბაციო პერიოდი ჩვეულებრივ ხანმოკლეა, 2-3 დღე. განსაკუთრებით მძიმედ მიმდინარეობს ანთრაქსის ფილტვის ფორმა, რომელიც გულსისხლძარღვთა სისტემის მძიმე დაზიანების გამო, ხშირად სიკვდილით მთავრდება. რაც შეეხება ანთრაქსის კანის ფორმას ის ნაკლები ლეტალობით ხასიათდება ფილტვის ფორმისგან შედარებით.

## მკურნალობა 
ჯილეხის მკურნალობა კომპლექსური ტიპისაა და მოიცავს სამ მთვარ ტიპს ესენია: სეროთერაპია, ქიმიოთერაპია და ანტიბიოტიკოთერაპია, ამ უკანასკნელმა ბოლო წლებში ფართო გამოყენება ჰპოვა. კერძოდ, იყენებენ ბეტალაქტამებს, ამინოგლოკოზიდებს, ტეტრაციკლინებს და სხვა პრეპარატებს.

## პროფილაქტიკა 
ვაქცინა ანთრაქსის წინააღნდეგ პასტერმა შეიმუშავა ჯერ კიდევ 1881 წ. მაღალი რისკის ადამიანებში შესაძლებელია ჩატარდეს იმუნიზაცია უუჯრედო ვაქცინით, რომელშიც იმუნოგენის სახით შედის გასუფთავებული დამცავი ანტიგენი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
კატეგორია:ბიოლოგიური იარაღი
კატეგორია:მიკრობიოლოგია
გარნისი

**გარნისი**, *გარნი* () — დაბა სომხეთში. მდებარეობს  ერევნიდან  28 კმ-ში კოტაიქის პროვინციაში, გეღამის მთების ძირას, მდინარე აზატის ხეობაში. მოსახლეობა 7 215 კაცი.  აგებულია კლდოვან კონცხზე (ზღვის დონიდან 1400 მ).

## ისტორია
როგორც ფიქრობენ გარნისი დაარსებულია ძვ. წ. II საუკუნეში. გარნისის ციხე სომხეთს იცავდა ჩრდილოეთიდან პირველად მოიხსენიება ტაციტუსის „ანალებში“. გარნისი სომეხ მეფეთა საზაფხულო რეზიდენცია იყო. IV საუკუნეში აქ საეპისკოპოსო კატედრა დაარსდა. გარნისი XV საუკუნემდე მნიშვნელოვან  საეკლესიო-სამონასტრო ცენტრად დარჩა. X-XII საუკუნეების შემდეგ გარნისის ციხემ დაკარგა მნიშვნელობა: ჟამთააღმწერელი გარნისს უკვე სოფლად მოიხსენიებს. XVII საუკუნეში ირან-ოსმალეთის ომების შედეგად გარნისში მოსახლეობა მოისპო. ხელახლა აღდგა სომხეთის რუსეთთან შეერთების შემდეგ. 1830 წელს ირანიდან აქ სომეხთა 100 ოჯახი გადმოსახლდა. 

1225 წელს, დაბა გარნისში გაიმართა ბრძოლა ქართველებსა და ხვარაზმელებს შორის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
WYSIWYG

[thumb|right|300px|[TinyMCE ვიზუალური რედაქტორი]]
**WYSIWYG** (იშიფრება როგორც ***W**hat **Y**ou **S**ee **I**s **W**hat **Y**ou **G**et*, ინგლ. *რასაც ხედავ, იმასვე მიიღებ*) — რედაქტორის ტიპი, რომელიც აჩვენებს შედეგს თავად რედაქტირების დროს. ნებისმიერი ცვლილება ნაჩვენებია რეალურ დროში და ცვლილებების დამახსოვრების შემდეგ შედეგი იგივე იქნება რასაც მანამდე ხედავთ.

მსგავსი სისტემა უფრო ხშირად გამოყენებულია ტექსტურ რედაქტორებში, მაგალითად ვებგვერდის შესაქმნელად.

## WYSIWYG რედაქტორების სია 
* Adobe GoLive
* Adobe (Macromedia) Dreamweaver
* Microsoft FrontPage
* Microsoft SharePoint Designer
* Microsoft Expression Web
* Quanta Plus
* Nvu
* OpenOffice.org

...და ა.შ.

### ჯავასკრიპტზე დაფუძნებული 
* TinyMCE
* Xinha 
* FCKeditor
* SPAW 


კატეგორია:კომპიუტერი
ტინა კაროლი

**ტინა კაროლი** (), სრული სახელი **ტატიანა გრიგოლის ასული ლიბერმანი** () (დ. 25 იანვარი, 1985,  მაგადანის ოლქი, სსრკ) — უკრაინელი მომღერალი  და უკრაინის შეიარაღებული ძალების ანსამბლის მსახიობი.

## დისკოგრაფია 
### ალბომები 
*2005 — Show me your love
*2006 — Ноченька
*2007 — Полюс притяжения
*2010 — 9 жизней
*2014 — Помню
*2016 — Колядки
*2017 — Интонации
*2020 — Нацти своих
*2021 — Красиво
*2021 — Молода кров
*2021 — Двойной рай

### ვიდეო კლიპები
*2005 — Выше облаков
*2006 — Show me your love
*2006 — Пупсик
*2006 — Ноченька
*2007 — Люблю его
*2007 — Полюс притяжения
*2008 — Ключик

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  
* ოფიციალური ფან კლუბი  
* ფან-საიტი 
* ფან-კლუბის არაოფეციალური საიტი  
* ფან-კლუბი  
* არაოფიციალური საიტი 

კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მწერიჭამიები

**მწერიჭამიები** () — ძუძუმწოვრების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 3-იდან (მცირე თეთრკბილა) 39 სმ (ტანრეკი) აღწევს. აქვთ წაგრძელებული თავი, რომელიც მეტწილად მოძრავი სხეული შემოსილია ნაზი ბალნით (თხუნელა, მთიხვი, ბიგა და სხვა), ზოგისა — ჯაგრით (ტანრეკი) ან რქოვანი ეკლებით (ზღარბი). ზოგს (ზღარბი) ძალზე მოკლე კუდი აქვს, ხოლო ზოგის (მთიხვი) კუდი თითქმის სხეულის საერთო სიგრძის ტოლია. ცნობილია ყოფილი მწერიჭამიების 9 ოჯახი: კბილნაპრალასებრნი, ტანრეკისებრნი, წავისებრი ბიგები, ოქროს თხუნელასებრნი, ზღარბისებრნი, ხტუნიები, ბიგასებრნი, თხუნელასებრნი, მთიხვისებრნი (დღეს აღარ არსებობს), რომლებშიც გაერთიანებულია 300-მდე სახეობა, დღეისათვის აერთიანებს 4 თანამედროვე ოჯახს (იხ. კლასიფიკაცია). გავრცელებული არიან თითქმის მთელ მსოფლიოში, გარდა ავსტრალიისა, სამხრეთ ამერიკის უმეტესი ნაწილისა და ანტრაქტიდისა. იკვებებიან მწერებით, პატარ-პატარა ხერხემლიანი ცხოველებით. მრავლდებიან წელიწადში 2—3 ჯერ. სარგებლობა მოაქვთ მავნე მწერების განადგურებით. არიან ტკიპების — საში დაავადებათა გადამტანების — შუამავალი მასპინძლები. ზოგიერთის (მთიხვი, თხუნელა და სხვა) ბეწვი ძვირფასია. ზოგი სახეობის (მთიხვი, კბილნაპრალა) რაოდენობა ძალზე შემცირებულია, რის გამოც მათ ყველგან იცავენ.

## კლასიფიკაცია 
* მწერიჭამიები
** კბილნაპრალასებრნი
** თხუნელასებრნი
** ზღარბისებრნი
** ბიგასებრნი

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო 
*
მწვანეთვალა ბუზი

**მწვანეთვალა ბუზი** () — მწერი ორფრთიანთა რაზმისა. მისი სიგრძე 3-5 მმ აღწევს, ღია ყვითელია, ზურგზე შავი ზოლები გასდევს. გავრცელებულია ყველგან. მატლი აზიანებს ხორბალს, ქერს, ჭვავს, შვრიასა და სხვა. დაზიანებულ ღეროზე ხშირად თავთავი ვერ ვითარდება, თუ განვითარდა — მარცვალი ბჟირია. მწვანეთვალა ბუზი წელიწადში 1-2 თაობას იძლევა. მატლი იზამთრებს საშემოდგომო და ველური მარცვლოვანების ღეროში.

## ბრძოლის ღონისძიებანი
ფოზალინის ან ქლოროფოსის 0,2%-იანი ხსნარის შესხურება. პირველი წამლობა ბუზის მასობრივი ფრენის დაწყებისთანავე, მეორე — პირველი წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
მწვანე ტბა

**მწვანე ტბა** — ტბა საქართველოში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში, გოდერძის უღელტეხილიდან 6 კილომეტრში, მწვანე ტბა საუკეთესო ადგილია პიკნიკის, კემპინგისა და წყლის ველოსიპედებით ტბაზე გასეირნებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
მწვანულა (თევზი)

**მწვანულა** () — თევზი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 10-15 სმ, ზოგჯერ 30 სმ, მასა 290 გ აღწევს. გავრცელებულია შავ, აზოვის, ხმელთაშუა ზღვებსა და ატლანტის ოკეანეში. ბინადრობს ძირითადად სანაპირო ზონაში წყალმცენარეებით დაფარულ კლდეებსა და ქვებს შორის. მაის-ივნისში ყრის 12 ათასიდან 58 ათასამდე კვერცხს. იკვებება ფსკერული უხერხემლო ცხოველებით, ძირითადად ორსადგულიანი მოლუსკებით და წვრილი კიბოსნაირებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
მწვერვალი

[მინი|[უილერის პიკი (ნევადა)|უილერის პიკი, ნევადის უდიდესი პიკი]]
[მინი|[დემავენდის მწვერვალი, ირანი]]
**მწვერვალი** — მთის, მასივის და ქედის უმაღლესი ნაწილი. აქვს წვეტიანი, მომრგვალებული, მობრტყელებული ან სხვა ფორმა, რაც განპირობებულია ამგები ქანების ლითოლოგიით, ტექტონიკური აღნაგობით, დენუდაციური პროცესების ხასიათით. მსოფლიოში უმაღლესი მწვერვალებია ჯომოლუნგმა — 8848 მ (ჰიმალაი), ისმაილ სამანის პიკი — 7495 მ (პამირი); კავკასიონზე — იალბუზი — 5642 მ.

## საქართველოს უმაღლესი მწვერვალები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მწვერვალები
* ევროპის მწვერვალები
* აზიის მწვერვალები
* აფრიკის მწვერვალები
* სამხრეთ ამერიკის მწვერვალები
* ჩრდილოეთ ამერიკის მწვერვალები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
*
მწვანე მთა

**მწვანე მთა** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ქედის დასავლეთ კალთაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2306 მ. აგებულია ზედა პლიოცენურ-შუამეოთხეული დროის დიაბაზული, ბაზალტური და ანდეზიტური ლავებით. აქვს კონუსის ფორმა. შემოსილია სუბალპური ბალახეულობით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
მწიგნობართუხუცესი

**მწიგნობართუხუცესი** — მწიგნობართა უფროსი, სამეფო კარის სამდივნოს მეთაური ფეოდალურ საქართველოში. მწიგნობართუხუცესი პირველად X-XI საუკუნეების ძეგლში იხსენიება. დავით აღმაშენებელმა საეკლესიო ფეოდალების თავგასულობის ალაგმვისა და ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერების მიზნით მწიგნობართუხუცესობა ჭყონდიდელობასთან შეაერთა.

## იხილეთ აგრეთვე
*მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი

## ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ქვედა პალეოლითი

**ქვედა პალეოლითი** — პერიოდი კაცობრიობის ისტორიაში, რომელიც პლიოცენის ეპოქის ბოლოს დაიწყო, როდესაც თანამედროვე ადამიანებმა Homo habilis ქვის იარაღების პირველი გამოყენება დაიწყეს. ეს იყო შედარებით მარტივი ინსტრუმენტები. Homo habilis ამ იარაღებს შუბებისა და საჭრელის სახით იყენებდნენ. ყველაზე ძველი ამგვარი იარაღები აღმოაჩინეს ოლდუვაის გამოქვაბულში, ტანზანიაში.

ამ ეპოქაში მცხოვრები ადამიანები ძირითადად ადვილი ნანადირევით ან ველურად გაზრდილი მცენარეების ნაყოფით იკვებებოდნენ. დაახლოებით 1,5 მილიონი წლის წინ გაჩნდა უფრო განვითარებული ადამიანი Homo erectus. ამ სახეობის ადამიანებმა ისწავლეს ცეცხლის გაჩაღება და ქვისგან უფრო რთულ საჭრელ იარაღებს ამზადებდნენ. ამ პერიოდში მათ დაიწყეს შუა და შორეული აზიის ათვისება. დაახლოებით 1 მილიონი წლის წინ ადამიანებმა ევროპაც აითვისეს და ქვის ნაჯახის გამოყენება დაიწყეს.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970

კატეგორია:ქვის ხანა
კატეგორია:პალეოლითი
კავკასიური ცარცის წრე

**„კავკასიური ცარცის წრე“** () — 1944 წელს ბერტოლტ ბრეხტის მიერ შექმნილი ეპიკური პიესა, სადაც მოთხრობილია გოგონაზე, რომელიც მოიტაცებს ბავშვს და ბავშვისთვის ნამდვილ მშობლებზე უკეთეს დედად იქცევა.

პიესა ბრეხტმა შეერთებულ შტატებში ყოფნისას დაწერა. პიესა ინგლისურ ენაზე თარგმნა მისმა მეგობარმა და თაყვანისმცემელმა ერიკ ბენტლიმ და მსოფლიო პრემიერა, სტუდენტური დადგმის სახით, მინესოტაში, კარლტონის კოლეჯში 1948 წელს შედგა. პროფესიულ სცენაზე კი ფილადელფიაში, ჰეჯგროუს თეატრის სცენაზე განხორციელდა ბენტლის რეჟისორობით. გერმანული პრემიერა 1954 წელს, შიფბაუერდამის თეატრში, ბერლინში შედგა.
„კავკასიური ცარცის წრე“ ბრეხტის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პიესად ითვლება და გერმანულ პიესებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია.

საქართველოში პიესა პირველად რუსთაველის თეატრში დაიდგა 1975 წელს, რეჟისორი: რობერტ სტურუა. აზდაკის როლს ასრულებდა რამაზ ჩხიკვაძე. მეორედ დაიდგა „თავისუფალ თეატრში“ 2008 წელს, რეჟისორი: ავთანდილ ვარსიმაშვილი; აზდაკის როლს ასრულებდა ნიკო გომელაური.

## რესურსები ინტერნეტში
*კავკასიური ცარცის წრე, ჰეიმანის გამოცემა, 1960, Google Books.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერტოლდ ბრეხტის პიესები
კატეგორია:გერმანული პიესები
მწვანე კახური

მინიატიურა|მწვანე კახური
**მწვანე კახური**, *მწვანე*, *მწვანე ნაბადა*, *დედალი მწვანე*, *მამალი მწვანე* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

სახელწოდება მიღებული აქვს მოყვითალო-მომწვანო შეფერილობის მარცვლების გამო.

ძალიან წააგავს საფენას და ამ მსგავსების გამო XIX საუკუნის ბოლოს კახურ მწვანეს „საფენას“ ეძახდნენ. სინამდვილეში „მწვანე კახური“ და „საფენა“ ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი ჯიშებია.

მწვანე კახური კახეთის ვაზის ჯიშთა ჯგუფის წარმომადგენელია და ძირითადად თელავის, გურჯაანის, ყვარლის და საგარეჯოს ვენახებშია გავრცელებული.

გავრცელებული იყო ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზეც.

1940 წელს სელექციონერმა ვასილ ლოლაძემ გამოავლინა მწვანე კახურის რამდენიმე კლონი:

კლონი №15, კლონი №16, კლონი №270, კლონები №142 და 272. ეს კლონები განსხვავდება როგორც ძირითადი ფორმისგან, ასევე ერთმანეთისგანაც.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, ხუთ-შვიდნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია აბლაბუდისებრად, ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, განიერკონუსური ფორმის, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომის და ოვალურია, მოყვითალო-მომწვანო ფერის. ცვილისებრი ნაფიფქი საკმაოდ სქელია და მარცვლებს ნაზ მომწვანო იერს აძლევს. თხელკანიანია. რბილობი საკმაოდ წვნიანი და ხორციანია ძალიან სასიამოვნო ჯიშური არომატით.

ჯიში საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 158-159 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 160-175 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა 20-22%-ია, ხოლო მჟავიანობა — 6.0-7.8 გ/ლ.

მწვანე კახური მაღალხარისხიანი ჯიშია. ევროპული წესით დაყენებული მისი ღვინო მომწვანო-ჩალისფერია, ნორმალურალკოპოლიანი, ჰარმონიული, ხალისიანი, ხილის მდიდარი არომატით. კახური წესით დაყენებული კი უფრო სხეულიანია, ენერგიული, სიძველეში ახასიათებს ნაზი ბუკეტი ხილის ძლიერი არომატით. მწვანე კახურს იყენებენ სხვა ჯიშის ღვინოების გასაუმჯობესებლად. შედის ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი ზონის „მანავის“ (75% მწვანე კახური + 15% რქაწითელი) და „წინანდლის“ შედგენილობაში (15%-მდე მწვანე კახური + 75% რქაწითელი). ღვინოს ახასიათებს ციტრუსის არომატიც, ტროპიკული ხილის ტონები, მაღალი ალკოპოლის შემცველობა და მჟავიანობა. მწვანე კახურისგან ამზადებენ ევროპული ტიპისა და ქვევრის თეთრ მშრალ ღვინოებს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 268

* მ. ხარბედია, „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 49-50, თბ., 2013 

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მწვანე სასუქი

**მწვანე სასუქი** — მცენარეთა მწვანე მასა, რომელსაც ჩახნავენ ნიადაგში სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მოსავლიანობის ამაღლების მიზნით.

## იხილეთ აგრეთვე
*სიდერაცია

## ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
მწვანე საკვები

**მწვანე საკვები** — ბალახოვანი მცენარეები, რომლებსაც ცხოველი ჭამს საძოვარზე ახალმოთიბულს. როგორც წესი, მწვანე ბალახს საკვებად იყენებენ არა უგვიანეს ყვავილობისა, რადგან შემდეგ იგი უხეშდება და კარგავს დადებით თვისებებს. ნორჩი ბალახი მდიდარია კაროტინით   B, C, E   და K   ვიტამინებით. 100 კგ პარკოსანი მცენარეების ბალახი 15—20 საკვებ ერთეულს და 3—3,6 კგ მონელებად პროტეინს შეიცავს, მარცვლეულისა კი შესაბამისად, 20—25 და 2,1—2,4. მწვანე საკვები ცხოველის ძირითადი და ყველაზე იაფი საკვებია საძოვრულ პერიოდში. მისი მიცემის ნორმები ცხოველის ცოცხალ წონასა და პროდუქტიულობაზეა დამოკიდებული. ძროხას (ცოცხალი წონის მიხედვით) დღეში შეიძლება მიეცეს 40—80, ცხვარს — 6—9, ღორს — 8—12, ცხენს 50 კმ-მდე მწვანე საკვები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
კატეგორია:მეცხოველეობა
ქვემო სილეზიის სავოევოდო

**ქვემო სილეზიის სავოევოდო** () — სავოევოდო პოლონეთის სამხრეთ-დასავლეთ მხარეს. ესაზღვრება გერმანიასა და ჩეხეთს. ესაზღვრება ლუბუშის, ველიკოპოლსკის და ოპოლეს სავოევოდოს. 

კატეგორია:პოლონეთის სავოევოდოები
მწიგნობარი

**მწიგნობარი** — მწიგნობრობაში გაწვრთნილი, საქმისმწარმოებელი მოხელე ფეოდალურ საქართველოში. მწიგნობარი მწიგნობართუხუცესს ექვემდებარებოდა. იგი ადგენდა სხვადასხვა შინაარსის საბუთებს (სიგელებს, ბრძანებებს და ა. შ.). ხელმწიფის კარის გარიგების მიხედვით დასტურდება 26 მწიგნობარის არსებობა. თანამდებობით ყველაზე უფროსი იყო საწოლის მწიგნობარი, რომელიც მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელის მოადგილედ ითვლებოდა და სავაზიროს სხდომასაც ესწრებოდა. „მოჩივართა განკითხვის“ დროს მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელს საწოლის მწიგნობართან ერთად თან ახლდა ზარდახნის მწიგნობარი. არსებობდა აგრეთვე საჭურჭლის მწიგნობარის თანამდებობა. მწიგნობრებს ჰქონდათ განსაკუთრებული სამოხელეო ნიშანი ე. წ. „საწერელი“.

## ლიტერატურა
** ჯავახიშვილი ივ.*, ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2. ნაკვ. 1, ტფ. 1928.

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მიჩელ სალგადო

**მიჩელ სალგადო** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1975) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც საფეხბურთო კარიერის დროს ყველაზე დიდ ხანს „რეალ მადრიდში“ თამაშობდა. სალგადო მარჯვენა მცველის პოზიციაზე ასპარეზობდა.

## კარიერა 
სალგადოს აქტიური სპორტული კარიერა 1994 წელს დაიწყო, მის მშობლიურ კლუბ სელტაში. 1999 წელს კი ის მადრიდის რეალში გადაბარგდა, 11 მლნ. ევროდ. პირველივე სეზონში მიჩელმა ჩემპიონთა ლიგა მოიგო. 2002 წელს კი მან ევროპის უპრესტიჟულეს საკლუბო ტურნირთან ერთად, საკონტინენტთაშორისო თასიც მოიპოვა.

ესპანეთის ეროვნულ გუნდში სალგადო 1998-2006 წლებში თამაშობდა. მის ანგარიშზე ეროვნულ გუნდში 53 მატჩია.

## ტიტულები 
;ადგილობრივი
* *ლა ლიგა*
:* **გამარჯვებული (4):** 2000-01, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 
:* **მეორე ადგილოსანი (2):**  2004-05, 2005-06

* *ესპანეთის თასი*
:* **ფინალში დამარცხებული (2):** 2001-02 და 2003-04

* *ესპანეთის სუპერთასი*
:* **გამარჯვებული (3):** 2001, 2003 და 2008
:* **ფინალში დამარცხებული (1):** 2007

;საერთაშორისო
* *ჩემპიონთა ლიგა*
:* **გამარჯვებული (2):** 1999-00 და 2001-02

* *უეფას სუპერთასი*
:* **გამარჯვებული (1):** 2002
:* **ფინალში დამარცხებული (1):** 2000

* *საკონტინენტთაშორისო თასი*
:* **გამარჯვებული (1):** 2002
:* **ფინალში დამარცხებული (1):** 2000

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* მიჩელ სალგადოს ფან-კლუბი 
* ფეხბურთელის პროფილი რეალის ოფიციალურ საიტზე 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სელტას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბლექბერნ როვერსის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხევისბერი

**ხევისბერი** — კულტის მსახური, ხალხური (თემური) და სახელმწიფო წარმომადგენელი ძველი საქართველოს აღმოსავლეთ მთიანეთში.
სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, ჴევის-ბერი ერთი ჴეობის უხუცესი (უფროსი) კაცია. ხევისბერობას საკანონმდებლო წესით განამტკიცებდა მთიულეთისთვის განკუთვნილი სამართლის წიგნი — ძეგლის დადება მეფეთმეფის გიორგის მიერ (XIVს).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:წოდებები
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ოპოლეს სავოევოდო

**ოპოლეს სავოევოდო** () — სავოევოდო სამხრეთ პოლონეთში, ზემო ოდრის აუზში. ფართობი 9.412 კმ², მოსახლეობა 1.037.088 კაცი (2007 მონაცემებით). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ოპოლე. ოპოლეს სავოევოდოს დიდი ნაწილი მდებარეობს სილეზიის დაბლობზე. სავოევოდო იყოფა 12 პოვიატად.

## ეკონომიკა
ოპოლეს სავოვოდო ქმნის მთელი ქვეყნის მშპ-ის 2%-ს. განვითარებულია მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა. მოიპოვება სამშენებლო მასალები კირქვა, მერგელი, მარმარილო, ბაზალტი. ასევე განვითარებულია ცემენტის, ავეჯის, კვების და ქიმიური მრეწველობა. კლიმატი და ნოყიერი ნიადაგი ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Self-Government of the Opolskie Voivodeship
* Opolski Urząd Wojewódzki Official website

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის სავოევოდოები
ხავერდი

**ხავერდი** — ქსოვილი, რომელსაც კარგ პირზე აქვს მოკლე (1-2 მმ) ხაო, წარმოქმნილი ნატურალური აბრეშუმის ან ქიმიური ბოჭკოს დამატებითი ქსლიდან.
ხავერდს, რომელსაც მაღალი ხაო აქვს - პლუშს უწოდებენ; გამოიმუშავებენ აგრეთვე მისაქსელის ხავერდს, რომელსაც ნახევრად ხავერდ-პლისი ან ველვეტი ეწოდება.

ხავერდი სხვადასხვა ფერისაა. მისგან იკერება როგორც ადამიანის სამოსი, აგრეთვე გამოიყენება დეკორატიული მიზნებისთვის.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Velveteria, The Museum of Velvet Paintings in Portland, Oregon 

კატეგორია:ქსოვილები
აბრეშუმი

**აბრეშუმი** (; ძველქართულად ერქვა — **ჭიჭნაური**) — ბუნებრივი საფეიქრო ბოჭკო. აბრეშუმის მთლიანი მასა წარმოიქმნება აბრეშუმის ჭიის სანაფე (აბრეშუმის გამომყოფ) ჯირკვლებში, საიდანაც გამოიყოფა ორი უწყვეტი ელემენტარული ძაფის სახით.

აბრეშუმი მაგარი, ჭიმვადი, ჰიგროსკოპიული, ჰაერგამტარი და კარგი ელექტროიზოლატორია. იწვის უალოდ. ნახშირდება 180 C ზევით; მასზე არ მოქმედებს დაბალი კონცენტრაციის მჟავეები და ტუტეები.

ხელოვნური აბრეშუმის შესახებ იხილეთ ქიმიური ბოჭკო.

## შემადგენლობა 
აბრეშუმის ძირითადი შემადგენელი ნივთიერებებია ფიბრიონი და სერიცინი. პირველი — აბრეშუმს ანიჭებს სიმაგრეს, ელასტიკურობას, ელვარებას, სინაზესა და სხვა; მეორე — ერთმანეთთან აკავშირებს ელემენტარულ ძაფებს.

## გამოყენება 
აბრეშუმს იყენებენ მედიცინაშიც (ქირურგიულ ძაფად). ტექნიკაში—(საიზოლაციო მასალად, მაღალი ხარისხის საცრის დასამზადებლად); აგრეთვე თავდაცვით მრეწველობაში და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეაბრეშუმეობა
კატეგორია:აბრეშუმის გზა
ალოტი

**ალოტი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ჩეკურაანთგორის თემში. მდებარეობს თბილისი-თიანეთის გზატკეცილზე, სიონის წყალსაცავის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა თიანეთის სადაბო საბჭოში.

## ისტორია
სოფელს „ალოტი“ XIX საუკუნიდან, მთიელთა ინტენსიური მიგრაციის შემდეგ უნდა შერქმეოდა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში იგი თიანეთის სამოურავოში შედიოდა და მის ყმა-მამულზე როგორც სამეფო (სახასო), ისე სათავადო და სამონასტრო მფლობელობა ვრცელდებოდა. XVII საუკუნის დასაწყისში, შაჰ-აბასის შემოსევების შედეგად, აქ არსებული ძველი დასახლება განადგურდა. ამავე საუკუნეში დაიწყო სოფელში ქართველ მთიელთა მიგრაციის პროცესი, რამაც ინტენსიური ხასიათი XIX საუკუნის შუა წლებიდან მიიღო. ამ დროს ალოტში უკანაფშაველი, ჭიჩოელი და ახლანდელი ფშაველები დამკვიდრდნენ. აღსანიშნავია, რომ სოფელ ალოტში მოსახლე ქართველ მთიელთა ნაწილი XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე ამჟამინდელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში მდებარე სოფელ ზემო ხალაწანში გადასახლდა და ეს პროცესი შემდეგაც გრძელდებოდა. ამდენად ალოტი მთიელთა მიგრაციის ერთგვარ შუალედურ რგოლს წარმოადგენდა. მოგვიანებით სოფელი ალოტი თიანეთის მაზრაში შედიოდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალპარი

**ალპარი** ( — სიტყვასიტყვით „თანაბრად“) — ფასიანის ქაღალდების ან ვალუტის საბირჟო (საბაზრო) კურსისა და მათი ნომინალის (პარიტეტის) შესაბამისობა. საბაზრო ეკონომიკაში ფულის ბაზარზე ფასიანი ქაღალდების ან ვალუტის კურსი, როგორც წესი, ნომინალს არ ემთხვევა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფასიანი ქაღალდები
კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები
ბალ-მასკარადი

[მინი|ჯუზეპე ვერდი ([1876)]]
**ბალ-მასკარადი** () — იტალიელი კომპოზიტორის ჯუზეპე ვერდის მიერ დადგმული ოპერა, რომლის პრემიერა 1859 წლის 17 თებერვალს შედგა რომში.

ოპერა “ბალ-მასკარადისთვის” ლიბრეტოს შექმნისას ვერდი 1857 წელს დაინტერესდა ფრანგი დრამატურგის ევგენი სკრიბის პიესით “გუსტავ III შვედი, რომელსაც საფუძვლად დაედო 1792 წელს ერთ-ერთი კარნავალის მსვლელობის დროს შვედეთის მეფის გუსტავ III-ის მკვლელობის ამბავი. ლიბრეტო შეადგინა ანტონიო სომამ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* [კომპოზიციები](http://imslp.org/wiki/Un_Ballo_in_Maschera_(Verdi,_Giuseppe)).
 

კატეგორია:ჯუზეპე ვერდის ოპერები
იბნ ხალდუნი

[250px|მინი|იბნ ხალდუნის ძეგლი [ტუნისი|ტუნისში]]
**იბნ ხალდუნი** (; დ. 27 მაისი 1332, ტუნისი — გ. 17 მარტი 1406, კაირო) — არაბი მაჰმადიანი ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი, სოციოლოგი. მისი მშობლები ანდალუსიაში დაიბადნენ, ხოლო შემდეგ ტუნისში გადავიდნენ. ტუნისში იბნ ხალდუნმა ყურანი, ჰასადი, გრამატიკა, სამართლისმცოდნეობა შეისწავლა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Complete Muqaddimah/Kitab al-Ibar in English (without Chapter V, 13)
*The Tunisian American Center (USA) 
*Ibn Khaldun on the Web
*Muslim Scientists and Scholars – Ibn Khaldun
*Ibn Khaldūn, from Arnold Toynbee, *A Study of History* vol. iii, III. C. II. (b), p. 321

კატეგორია:არაბი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1332
კატეგორია:გარდაცვლილი 1406
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი
ნიკიტა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნიკიტა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნიკიტა (საქართველოში ცნობილი, როგორც **მას ერქვა ნიკიტა**) — 1990 წელს გადაღებული ლუკ ბესონის ფილმი
* ნიკიტა — ლუკ ბესონის ფილმის მოტივებზე შექმნილი სატელევიზიო სერიალი

* Nikita — ელტონ ჯონის სიმღერა

* ნიკიტა — დაბა უკრაინაში

## პიროვნებები 
ნიკიტა არის რუსული სახელი, რომელსაც როგორც გოგოებს, აგრეთვე ბიჭებს არქმევენ. ზოგიერთ ქვეყნებში, მაგალითად საფრანგეთში, ის არის დამკვიდრებული, როგორც ქალის სახელი. კაცის რუსული სახელი მოდის ბერძნული სახელიდან **ანიტეკოს**, რომელიც დაუმორჩილებელს ნიშნავს.

* პრინცი ნიკიტა ალექსანდროვიჩი 
* პრინცი ნიკიტა რომანოვი — ნიკიტა ალექსანდროვიჩის ვაჟი
* ნიკიტა ხრუშჩოვი — სკკპ ცკ-ს პირველი მდივანი და სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე
* ნიკიტა მიხალკოვი — რუსი კინორეჟისორი და მსახიობი
* ნიკიტა რუკავიცა — უკრაინელი წარმოშობის ავსტრალიელი ფეხბურთელი
ალექსანდრა თედორეს ასული (ნიკოლოზ II-ის მეუღლე)

**ალექსანდრა თედორეს ასული** (), დაბადების სახელია **პრინცესა ალიქს ვიქტორია ჰელენ ლუიზ ბეატრიქს ჰესენელი**, შემოკლებით **ალიქს ფონ ჰესენ-დარმშტადტი** (; დ. 6 ივნისი, 1872, დარმშტადტი, გერმანიის იმპერია — გ. 17 ივლისი, 1918, ეკატერინბურგი, რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა) — ჰესენის დიდ ჰერცოგ ლუდვიგ IV-ისა და პრინცესა ალისა ბრიტანელის ასული. რუსეთის უკანასკნელი იმპერატრიცა 1896-1917 წლებში როგორც იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის მეუღლე. ქორწინების შემდეგ მიიღო მართლმადიდებლობა, რის გამოც ორიგინალი სახელი შეუცვალეს ალექსანდრა ფიოდოროვნათი. მიუხედავად ტახტიდან გადადგომისა, 1918 წელს ის, მისი მეუღლე და შვილები ბოლშევიკებმა იპატიევის სახლში სასტიკად დახოცეს, რის გამოც 2000 წელს რუსულმა მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ მათი მთელი ოჯახი წმინდანად შერაცხა, მას კი **წმინდა ალექსანდრა წამებული** უწოდეს.

იგი იყო დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას საყვარელი შვილიშვილი, რომელსაც ბებიისაგან მემკვიდრეობით გადაეცა ჰემოფილიის გენი, რომელიც ჰქონდა მის ძმას, პრინც ფრიდრიხს, ასევე ბიძამისს, ალბანის ჰერცოგ ლეოპოლდა და მისი დეიდაშვილის ვაჟს, ასტურიის პრინც ალფონსოს. თავად ალექსანდრამ ეს გენი თავის ვაჟს, ცარევიჩ ალექსეისაც გადასცა. მისი სახალხო პოპულარობა განსაკუთრებით შეარყია მისმა ურთიერთობამ ბერ გრიგორი რასპუტინთან, რასაც არაერთი სკანდალიც მოჰყვა.

ალექსანდრა ფიოდოროვნას ტრაგიკულმა აღსასრულმა შემდგომში დიდი ასახვა ჰპოვა მსოფლიო კინემატოგრაფიასა და ხელოვნებაში.

## ადრეული ცხოვრება 
## ნიშნობა 
## რუსეთის იმპერატრიცა 
### ქორწილი 
### პირველი ბავშვის გაჩენა 
### კორონაცია 
### რუსი ხალხის მიერ უარყოფილი 
### ურთიერთობა შვილებთან 
### ჰემოფილია და რასპუტინი 
### პირველი მსოფლიო ომი 
## რევოლუცია 
## დაპატიმრება 
## გარდაცვალება 
### სიკვდილით დასჯა 
### ნეშტების იდენტიფიკაცია 
### დაკრძალვა 
## წმინდანად შერაცხვა 
## შვილები 
## წინაპრები 

## კულტურული ასახვა 
## ჯილდოები 
### ეროვნული ჯილდოები 
* წმინდა ეკატერინეს სახელობის ორდენის ქალბატონი;
* წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის უმაღლესი რანკის ორდენის ქალბატონი;

### უცხოური ჯილდოები 
* frameless|20x20პქ მალტა: დიდი ღირსებისა და ერთგულების საპატიო ორდენი;
* frameless|20x20პქ პორტუგალია: წმინდა დედოფალ ისაბელის სახელობის ორდენის ქალბატონი;
* frameless|20x20პქ ოსმალეთი: დიდი ქველმოქმედის ორდენის ქალბატონი;
* frameless|20x20პქ ესპანეთი: დედოფალ მარია ლუიზას სახელობის ორდენის ქალბატონი;
* frameless|20x20პქ დიდი ბრიტანეთი: ვიქტორიასა და ალბერტის სახელობის პირველი კლასის სამეფო ორდენი;
* frameless|20x20პქ სპარსეთი: მზის პირველი კლასის ორდენი;

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
კატეგორია:რომანოვების დინასტია
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვიქტორიასა და ალბერტის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
თეიმურაზ ჭანიშვილი

**თეიმურაზ გიორგის ძე ჭანიშვილი** (დ. 17 ივნისი 1924, თბილისი — გ.  2007) — ქართველი მიკრობიოლოგი-ვირუსოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1971), საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი; საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1984). 

1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.  მოღვაწეობდა ბაქტერიოფაგიის, მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ინსტიტუტში, გენეტიკოსთა და სელექციონერთა საზოგადოებაში და სხვ. 1970 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩამოაყალიბა მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის კათედრა, რომელსაც 1976 წლამდე ხელმძღვანელობდა. სწავლობდა პათოგენური და პირობით პათოგენური ბაქტერიების, ბაქტერიოფაგების ბიოლოგიას, გენეტიკას, მოლეკულურ ორგანიზაციას; შექმნა ზოგიერთი ბაქტერიოფაგის სამკურნალო და სადიაგნოსტიკო პრეპარატი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თეიმურაზ
მწკრივად თესვა

**მწკრივად თესვა** — მინდორზე თესლის მწკრივებად განაწილება. მწკრივად თესვა მარცვლოვანი კულტურების თესვის ფართოდ გავრცელებული წესია. ამ დროს ნაკლები თესლი იხარჯება, თანაბარ სიღრმეზე ითესება, ამიტომ აღმოცენება ერთდროულია და მცენარის ზრდა-განვითარება უკეთ მიმდინარეობს. მწკრივად თესვა შეიძლება ჩვეულებრივი მწკრივთშორისებით, როდესაც მწკრივებს შორის მანძილი 10—15 სმ-ია, ვიწრო წკრივთშორისებით — მწკირებს შორის მანძილი — 7—8 სმ-ია და ფართო მწკრივთშორისებით — მწკრივებს შორის მანძილი 45 სმ-ზე მეტია. მწკრივად თესვას განეკუთვნება აგრეთვე ჯვარედიანად თესვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
მწკრივი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მწკრივი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*მწკრივი - გრამატიკული კატეგორია
*მწკრივი -  მათემატიკაში უსასრულო ჯამი
მწოველები

**მწოველები** — პარაზიტული ბრტყელი ჭიების საერთო სახელწოდება. ადრე ერთ კლასში იყვნენ გაერთიანებული. ამჟამად მწოველებს ყოფენ ორ დამოუკიდებელ კლასად — დიგენეზურ მწოველებად და მონოგენეზურ მწოველებად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბრტყელი ჭიები