open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყვითელმიწა ნიადაგი

**ყვითელმიწა ნიადაგი** — ნიადაგი, რომელიც განვითარებულია ტენიანი ან ნახევრად ტენიანი სუბტროპიკულ ტყეებში. აორთქლებასთან შედარებით მოსული ნალექების სიჭარბე ქმნის ჩამრეცხი წყლის რეჟიმს; გამოფიტვის პროცესი განაპირობებს ერთ-ნახევარი ჟანგეულების მატებას და SiO2-ის რამდენადმე შემცირებას; ამ დროს ინტენსიურად გაიტანება ტუტემიწა ლითონები. წითელმიწა ნიადაგებთან შედარებით ყვითელმიწა ნიადაგები ფორმირდება დრენირებულ პირობებში მაღალ რელიეფზე, ფერდობების ზედა ნაწილებში და ძველ ტერასებზე; წარმოადგენს ყომრალებსა და წითელმიწებს შორის გარდამავალს.

ყვითელმიწა ნიადაგი ხასიათდება ყვითელი შეფერილობით, გათიხებით, კოშტოვანი სტრუქტურით და ჩვეულებრივ, მძლავრი პროფილით. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 13,7–15,1 °C-ს, ყველაზე ცივი თვის იანვრის 3,3–6,8 °C, ყველაზე თბილი თვის 19,3–24,5 °C. ვეგეტაციური პერიოდი გრძელდება რვა თვეს. ნელექების წლიური რაოდენობა დიდია და შეადგენს 1100–2500 მმ-ს, მაგრამ მათი განაწილება თვეების მიხედვით არათანაბარია. ნალექების მინიმუმი აღინიშნება აპრილში, მაისსა და ივნისში. ჰაერის ფარდობითი ტენიანობა საკმაოდ მაღალია (80 %-მდე).

კავკასიაში ყვითელმიწები, როგორც დამოუკიდებელი ნიადაგური წარმონაქმნი, პირველად აღწერილი და შესწავლილი იყო აზერბაიჯანში, ლენქორანის ოლქში, ვასილკო აკიმცევის (1926) მიერ. სახელწოდება „ყვითელმიწა“ შემოღებული იყო ყვითელი ფერის გამოფიტვის ქერქზე განვითარებულ დასავლეთ საქართველოს წითელმიწის ქვედა ჰორიზონტებთან მსგავსების საფუძველზე. მაგრამ უფრო ადრე ამ ნიადაგებზე ცალკეული მონაცემები მოყვანილია პიოტრ კოსოვიჩის (1910), ი. ვიტინის (1914), სერგეი ზახაროვის (1913, 1924) შრომებში. ყვითელმიწები საფუძვლიანად შეისწავლა მიხეილ საბაშვილმა (1926, 1948). მან პირველმა გამოამჟღავნა ამ ნიადაგის დამოკიდებულება ნიადაგწარმომქმნელი ქანების ხასიათზე. კვლევის საწყის ეტაპზე ყვითელმიწა ნიადაგი განიხილებოდა წითელმიწა-ყვითელმიწის ტიპის ქვეტიპად. ამჟამად ეს ნიადაგი გამოიყოფა ცალკე გენეტიკურ ტიპად. ყვითელმიწების რეაქცია მჟავეა. ჰუმუსის შემცველობა მერყეობს 2-დან 7 %-მდე. სიღრმით ჰუმუსის შემცველობა საკმაოდ მკვეთრად მცირდება. ჰუმუსი ფულვატურია. შთანთქმის კომპლექსი არ არის მაძღარი ფუძეებით, მაგრამ არამაძღრობის ხარისხი მნიშვნელოვნად იცვლება.

მექანიკური შემადგენლობა სიღრმით უმნიშვნელოდ იცვლება. ამორფული რკინის შემცველობა მცირეა, ხოლო არასილიკატურის — საკმაოდ მაღალი. მთლიანი ქიმიური შემადგენლობის მიხედვით ძირითადი ჟანგეულები არათანაბრადაა განაწილებული.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიადაგის ტიპები
დოკაანთ კოშკი

**დოკაანთ კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეითში. კოშკი XVII-XVIII საუკუნეებით თარიღდება. 

## აღწერილობა 
ტრაპეციის ფორმის კოშკი აგებულია ფლეთილი ქვითა და რიყის ქვით. იგი მოსახლეობაში „დოკაანთ კოშკის“ სახელითაა ცნობილი. შენობა სოფლის აღმოსავლეთით, მაცხოვრის ეკლესიის ჩრდილოეთით 10 მეტრში დგას. კოშკი 1991 წლის რაჭის მიწისძვრის დროს ძალიან დაზიანდა. მისი დასავლეთ კედელი მთლიანად დაინგრა. მორღვეულია დანარჩენი კედლების ზედა ნაწილები. შემორჩენილია კოშკის ოთხი სართული. ჩანს შელესილობის კვალი. პირველი სართული ქვებითაა ამოვსებული. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლებს ოთხი სათოფური აქვთ, აღმოსავლეთისას – ხუთი.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მაჩაბლების სასახლე

**მაჩაბლების სასახლე** — არქიტექტურული ძეგლი ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქურთაში. სასახლე XIX საუკუნით თარიღდებოდა. შენობა სოფლის ცენტრში იდგა. მასში გასაბჭოების პერიოდიდან 1992 წლამდე ბავშვთა თავშესაფარი ფუნქციონირებდა. სასახლე ორსართულიანი იყო. იგი პირველი ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს გაიძარცვა. ამ პერიოდში მთლიანად დაინგრა სამხრეთი ფასადის მეორე სართული და მეორე სართულის დასავლეთი ფასადი. პირველ სართულზე სარდაფები და მარანი იყო განთავსებული. მეორე სართულზე 6 დარბაზი, აღმოსავლეთით პატარა აივანი იყო. სასახლეს XX საუკუნის შუა წლებში ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან რამდენიმე ოთახიანი ფლიგელი მიაშენეს.

2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს, 13 აგვისტოს, სასახლე ჯერ გაძარცვეს, შემდეგ კი ბულდოზერით მიწასთან გაასწორეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ევე (ხალხთა ჯგუფი)

**ევე** — ხალხთა ჯგუფი დასავლეთ აფრიკაში (განის სამხრეთ-აღმოსავლეთი, ტოგოსა და ბენინის სამხრეთი, ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთი). მის შემადგენლობაში შედის: დასავლეთი ევე, ან საკუთრივ ევე; აღმოსავლეთი ევე, ან ფონი; ცენტრალური ევე — აჯა (1,7 მლნ. ადამიანი ბენინის სამხრეთ-დასავლეთში და 650 ათ. ადამიანი ტოგოს სამხრეთ აღმოსავლეთში); უაჩი (1 მლნ.-ზე მეტი ადამიანი ტოგოს მარიტაიმის რეგიონის აღმოსავლეთში და 40 ათ. ადამიანი ბენინის სამხრეთში — მონოს დეპარტამენტში); გენი, ან გე, გებე, გუინი, მინა, პოპო (0,5 მლნ. ადამიანი ტოგოს სამხრეთში — ლომეს აღმოსავლეთით და 80 ათ.-ზე მეტი ადამიანი სამხრეთ-დასავლეთში; იყოფიან შემდეგ ჯგუფებად: გლიჯიმ, ანეხო, აგოი, ტოფი, გბესი და კპესი). რაოდენობა — დაახლ. 16 მილიონი ადამიანი (2017, შეფასება). აგრეთვე ცხოვრობენ ბურკინა-ფასოში, ლიბერიაში, კოტ-დ’ივუარში, გაბონში და სხვ. 100 ათასზე მეტი ევე გადასახლებულია საფრანგეთსა და დასავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებში, აგრეთვე აშშ-სა და კანადაში. ლაპარაკობენ გბე ენებზე. XVII–XIX საუკუნეებში ტრანსატლანტიკური მონებით ვაჭრობის შედეგად ევეს შთამომავლები შევიდნენ ბრაზილიელებისა და კარიბის ზღვის აუზის რიგი კრეოლური ეთნოსების შემადგენლობაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
გიორგი საათაშვილი

**გიორგი საათაშვილი** (დ. 6 მარტი, 1950, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1975 წლიდან მუშაობდა თბილისის კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ქრონიკული კორონალური უკმარისობის განყოფილების ექიმ-კარდიოლოგად, უმცროს და უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, წამყვან მეცნიერ-თანამშრომლად. ავტორია 28 სამეცნიერო ნაშრომისა გულის იშემიური დაავადების ჰემოდინამიკურ ასპექტებზე.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 243

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
კლიფორდის დიდი კინო

**„კლიფორდის დიდი კინო“** () — 2004 წლის ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია რობერტ რამირესი. პერსონაჟებს ახმოვანებენ ჯონ რიტერი, უეინ ბრედი, კელ მიტჩელი, კრი სუმმერ, ჯუდგე რეინჰოლდი, ჯენა ელფმანი, ვილმერ ვალდერამა, ჯესი ჰარნელი, ჯონ გუდმენი დ კეტ სოუსი, გრეი დელიზი. ფილმი აწარმოა Scholastic Entertainment-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Warner Bros. Pictures-მა.

## ახმოვანებენ 
* ჯონ რიტერი როგორც კლიფორდი
* უეინ ბრედი როგორც შეკელფორდი
* გრეი დელიზი როგორც ემილი-ელიზაბეტ ჰოვარდი
* ჯენა ელფმანი როგორც დოროთი
* ჯონ გუდმენი როგორც ჯორჯ ვოლფსბოტომი
* ჯუდგე რეინჰოლდი როგორც ლარი გეიბლგობლი
* ჯესი ჰარნელი როგორც დირკი
* კელ მიტჩელი როგორც ტ-ბონე
* ნიკ ჯეიმსონი როგორც შერიფ ლუისი
* კეტ სოუსი როგორც მედისონ ვოლფსბოტომი
* ორენ უილიამსი როგორც ჩარლი
* კრი სუმმერ როგორც კლეო
* ვილმერ ვალდერამა როგორც როდრიგო
* კამ კლარკი როგორც მარკ ჰოვარდი
* ერლ ბოენი როგორც ჰორაციუს ბლეკმანი
* ერნი ჰადსონი როგორც პ.ტ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*
*
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმები ცხოველების შესახებ
რამაზ ხოტივარი

**რამაზ (ბუბა) ხოტივარი** (დ. 23 ივნისი, 1946 — გ. 7 მაისი, 2021) — ქართველი კინორეჟისორი, კინოდრამატურგი, კინომსახიობი, პროფესორი, 1974 წლიდან საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1946 წლის 23 ივნისს ქ. თბილისში. 1966 წ. დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1971 წელს კი — მოსკოვის საკავშირო კინოინსტიტუტი (ВГИК) — კინორეჟისურის ფაკულტეტი.

გარდაიცვალა 2021 წ. 7 მაისს თბილისში.

## შემოქმედება
სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს ტელეფილმების სტუდიისა და კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ კინორეჟისორად. იყო სტუდია „მემატიენეს“ დირექტორი, ს.ს. „ქართული ფილმის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, დამაარსებელი და დირექტორი  ახალგაზრდული სტუდიისა „ადამ და ევა“, შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგი, საქართველოს კინოაკადემიის პრეზიდენტი. გადაღებული აქვს დოკუმენტური და მხატვრული ფილმები: „ლეხაიმ!“, „ისლამი საქართველოში“, „მარკოზის სახარება“, „ლაზარეს თავგადასავალი“ (ქართლოს ხოტივართან ერთად), „დიმიტრი II“, „ჩირიკი და ჩიკოტელა“. იყო რამდენიმე ფილმის პროდიუსერი.

## ფილმოგრაფია
### დამდგმელი რეჟისორი
* „ჩირიკი და ჩიკოტელა“
* „დიმიტრი II“
* „ლაზარეს თავგადასავალი“
* „ლეხაიმ!“
* „მარკოზის სახარება“

### სცენარის ავტორი
*„დიმიტრი II“
*„ისლამი საქართველოში“
*„ლეხაიმ!“
*მარკოზის სახარება“

### გადაღებულია ფილმებში
*„მდგმურები“
*„გზააბნეულნი“

### პროდიუსერი
*„ლეხაიმ!“
*„მარკოზის სახარება“, 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეროვნული ფილმოგრაფია
* 
* ბუბა ხოტივარის თავისუფლების დღიურები
* გამომშვიდობება ბუბა ხოტივართან

კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
აბდულა-ბეი ასი

**აბდულა-ბეი ასი** (; 1841—1874) — აზერბაიჯანელი პოეტი. წერდა ფსევდონით ასი.

## ბიოგრაფია 
აბდულა-ბეი ალი-ბექ ოღლი ასი (ფულადოვი) 1836 წელს შუშაში დაიბადა. ის არის იბრაჰიმ-ბექ აზერის უმცროსი ძმა, პოეტ გასიმ ბექ ზაქირის შვილიშვილი. ასიმ იცოდა თურქული, სპარსული, იაგატური ენები. ლექსების წერა ამ ენებზე ძალიან ადრეულ ასაკში დაიწყო. კარგად იცნობდა რუსულ მხატვრულ ლიტერატურას. რუსულ ლიტერატურაში ასი ცნობილია, როგორც პოეტთა წრის «ბეიტი-ხამუშან» (მდუმარეთა სახლის) ორგანიზატორი და ბელადი. ეს წრე იმითია ცნობრილი, რომ ორიგინალური მიმოწერითი კონტაქტი ჰქონდა პოეტთა მეორე წრესთან «ბეიტი-საფა»-თან (სიხარულის სახლი), სადაც სარკაზმით უდგებოდნენ სულიერიებისა და ბექის (თავად-აზნაურების) თემატიკის ლექსებს. იმ პერიოდში გავრცელებულმა ყალბმა კლასიკური ლიტერატურის გაზელებმა ასისთან ახალი დატვირთვა, სასულიერო პირების საწინააღმდეგო მიმართების გამოვლინების ფორმა, მიიღეს. პოეტი 1874 წელს გარდაიცვალა.

## შექმნა 
ახალგაზრდა პოეტი ცნობილ პოეტ სეიდ აზიმ შირვანთან მეგობრობდა. მისი ქმნილებების უმრავლესობა დაკარგულია, მხოლოდ მცირედმა ნაწილმა (გასიდი და მერსიე) მოაღწია დღემდე.

მისი პოეტური ნიმუშები პირველად გამოქვეყნებული იყო კრებული «აზერბაიჯანული ლიტერატურის» მეორე ნაწილში, ფ. კეჩარლის რედაქციით.

## ლიტერატურა 
* Анвар Чингизоглы. Поладовы. — Баку: Сой, 2010. — С. 32-39.

კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ბეგთარი

მინი|251x251პქ|ბეგთარი.
**ბეგთარი** — საბრძოლო აბჯრის ჯაჭვ-ფირფიტოვანი სახეობა, რომელიც წარმოადგენს მეტალის ფირფიტებით გაძლიერებულ ჯაჭვის პერანგს. ბეგთარი აზიური წარმომავლობის აბჯარია, რომელიც შემდეგ აღმოსავლეთ ევროპასა და საქართველოში გავრცელდა. აქტიურად გამოიყენებოდა ისლამურ ქვეყნებში, ინდოეთში, ჩინეთში, კორეაში, იაპონიაში, ვიეტნამსა და მალაის არქიპელაგზე. სულხან-საბას მიხედვით, ბეგთარი „მორკინული საცმელია, საომარი“.

## ისტორია 
მარცხნივ|მინი|259x259პქ|ბეგთრის უკანა მხარე
ჯაჭვ-ფირფიტოვანი აბჯრის ყველაზე ადრეული გამოსახულებები XIV საუკუნის 70-იანი წლების ჯალაირიანთა ირანიდან გვაქვს, თავად აბჯრის ნაშთები კი ნაპოვნია ოქროს ურდოს ტერიტორიაზე. კიდევ უფრო ადრინდელი შეიძლება იყოს ბარტიმში აღმოჩენილი ბეგთარის ტიპის აბჯარი, რომელიც XIII-XIV საუკუნეებით თარიღდება.

ბეგთარი ევრაზიის აღმოსავლეთ ნაწილში თავდაცვითი საჭურველის განვითარების უმაღლეს საფეხურად ითვლება. მასში ფირფიტოვანი აბჯრის მაღალი დაცვითი თვისებები შეერთებულია ჯაჭვის სიმსუბუქესა და მოქნილობასთან. ამავე დროს, რკინის ფირფიტების ჩამატება აჩქარებდა აბჯრის დამზადებასაც, რადგან ჯაჭვის ქსოვა ყოველთვის ხანგრძლივი პროცესი იყო.

აღმოსავლეთ ევროპული (პოლონური და რუსული) და აზიური ბეგთრები განსხვავდება იმით, რომ ევროპულებს არ აქვს სახელოები, ხოლო აზიურებს — კი. აზიური ბეგთრის სახელო ჯავშნის მსუბუქ ვარიანტში ჯაჭვის რგოლებისგან შედგებოდა, ხოლო უფრო მძიმე ვარიანტში ჯაჭვთან ერთად რკინის ფირფიტები სახელოზეც იყო დატანებული. ეს უკანასკნელი უფრო იშვიათობას წარმოადგენდა და ძირითადად პირველი ვარიანტი იყო გავრცელებული.

იაპონიაში ჯაჭვ-ფირფიტოვან აბჯარს „კარუტას“ უწოდებდნენ, ის მეტალის ან ტყავის ოთკუთხა ფირფიტებისა და მათი დამაკავშირებელი ჯაჭვის რგოლებისგან შედგებოდა.

## ბეგთარი საქართველოში 
მინი|209x209პქ|ბეგთარის ფირფიტების დაკავშირების სხვადასხვა მეთოდი.
ქართულ ეთნოგრაფიულ სინამდვილეში დამოწმებული ბეგთარი შედგება ოთხი ფოლადის ნაჭრისაგან: საგულე — (წაგრძელებული მართკუთხა ფორმის), რომელსაც მარჯვნივ და მარცხნივ აქვს საფერდეები და საზურგე. ფოლადის ფირფიტები ერთმანეთთან დამაგრებულია წყვილ-წყვილი ტყავის თასმებით, საგულეზე ოთხივე კუთხეში ჩამაგრებულია თასმები, რომელნიც საფერდეებზე იკვრება ენიანი ბალთების საშუალებით, ხოლო საფერდეზე დამაგრებული თასმები საზურგეზე იკვრება ასევე ენიანი ბალთებით. ბეგთარის ჩაცმისას ტყავის ღვედებს (ქაფი) ბეჭებზეც გადაიკრავდნენ საგულედან საზურგეზე. ჩვენს დრომდე მოღწეული ასეთი ბეგთარები ძირითადად აღმოსავლური წარმომავლობისაა, რომლებიც აქტიურად გამოიყენებოდა ქართველ წარჩინებულთა საომარ აღკაზმულობაში. ბეგთარი ხშირად ჯაჭვის პერანგების ზემოდან კეთდებოდა, რაც პოეზიაშიც დასტურდება - „ჯაჭვი-ბეგთარი დევ-ქაჯთა მას დღესა დაიხევისა“(შაჰნ. I.1513-3). ქართული არქეოლოგიური მასალის მიხედვით ბექთარი ლითონის პატარა ფირფიტებით დაფარული, მორკინული, ტყავის ან მჭიდრო ქსოვილის ჯავშანია, ასეთი ტიპის ბეგთარი აქტიურად გამოიყენებოდა განვითარებული და გვიანი შუა საუკუნეების ქართულ შეიარაღებაშიც, ეთნოგრაფიულ ყოფაში აღარ გვხვდება.

## სქოლიო 
კატეგორია:აბჯრები
კატეგორია:საბრძოლო აღჭურვილობა
სიღნაღის ვეტერინარული ლაბორატორია

**სიღნაღის ვეტერინარული ლაბორატორია** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ სიღნაღში. შენობა აშენებულია XX საუკუნის დასაწყისში. ის ერეკლე II -ის ქუჩაზე მდებარეობს. ლაბორატორია ორსართულიანია და აგურით არის ნაგები. შენობის პირველი სართული მთლიანად მიწაშია და მხოლოდ სარკმელების ზედა მოხაზულობაა მიწის დონიდან ამოწეული. მეორე სართული ქუჩისკენ გამოდის. მთავარი ფასადი დანაწევრებულია ათი სწორკუთხა პილასტრით, რომელთა შორის სარკმელებისა და სადარბაზო კარის ღიობებია მოქცეული. ღიობები სრულდება პატარა შვერილებზე დაყრდნობილი აგურით გამოყვანილი შეისრული მოხაზულობის თაღებით. პილასტრებს მარტივი კაპიტელები აქვთ და ეყრდნობა აგურის თაროს, რომელიც მთელ ფასადს გასდევს. თარო ფასადის სიბრტყეში ღრმადაა შეჭრილი და ქვის კიბე აქვს მიდგმული. ღიობების ზემოთ ფასადს კარნიზი და დაბალი პარაპეტი გასდევს. სადარბაზო კარი ხისაა. სახლის უკანა ფასადი ეზოში გადის. შენობის ორივე სართულის ღია აივნები დატიხრული და ამოშენებულია. სახლს მარცხენა მხარეს აგურის ახალი მინაშენი აქვს, მარჯვნივ მიდგმული არის მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ტონგა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ტონგამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში იასპარეზა. ტონგა თამაშებზე 2 სპორტის სახეობაში, ხუთი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ტონგა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საველე ჰოსპიტალი

მინი| აშშ -ს არმიის საბრძოლო დახმარების საავადმყოფო, საველე საავადმყოფოს ტიპი, 2000 წელს
მინი| წითელი ჯვრის საავადმყოფო შეიქმნა ფილიპინებში მიწისძვრის შემდეგ
**საველე საავადმყოფო** — დროებითი საავადმყოფო ან მობილური სამედიცინო პუნქტი, რომელიც ბრძოლის დროს დაშავებულებზე ზრუნავს იქამდე, ვიდრე მათ მუდმივ დაწესებულებებში გადაიყვანენ. ეს ტერმინი თავდაპირველად გამოიყენებოდა სამხედრო მედიცინაში, თუმცა სამხედრო ჰოსპიტლები შესაძლოა მოეწყოს სამოქალაქო სიტუაციაში, დაავადების აფეთქებისა და კატასტროფების დროს.

საველე საავადმყოფო წარმოადგენს სამედიცინო პერსონალს, მობილური სამედიცინო აღჭურვილობით და ხშირად კარვის მსგავსი ფართო თავშესაფრით (ზოგჯერ გასაბერი სტრუქტურა), რათა საჭიროების შემთხვევაში მარტივად მოხდეს მისი მოწყობა.ურბანულ გარემოში, საველე საავადმყოფო ხშირად იქმნება ადვილად მისაწვდომ და ძალიან თვალსაჩინო შენობაში (როგორიცაა სასახლე, რესტორანი, სკოლა და ასე შემდეგ). საველე საავადმყოფო ზოგადად უფრო დიდია ვიდრე დროებითი დახმარების სადგური, მაგრამ უფრო მცირე ვიდრე მუდმივი სამხედრო ჰოსპიტალი .

საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი, როგორიცაა ჟენევის კონვენციები კრძალავს თავდასხმას ექიმებზე, სასწრაფო დახმარების მანქანებზე, საზღვაო ჰოსპიტლებსა და იმ საავადმყოფოების შენობებზე სადაც გამოსახულია წითელი ჯვარი, წითელი ნახევარმთვარე ან სხვა ემბლემა, რომელიც დაკავშირებულია წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობასთან .
მინი| საველე საავადმყოფო Savage– ის სადგურის ბრძოლის შემდეგ (1862)
[მინი| იტალიის არმიის საველე საავადმყოფო იტალიის ფრონტზე პირველი [პირველი მსოფლიო ომი|მსოფლიო ომის დროს]]
[მარჯვნივ|მინი| [კორონავირუსის პანდემია 2019-2020|COVID-19– ის პანდემიის დასაწყისში საკონვენციო ცენტრები იდეალური ადგილები იყო საველე საავადმყოფოებისთვის არსებული ინფრასტრუქტურის გამო (ელექტროენერგია, წყალი, კანალიზაცია). ]]
COVID-19-ის პანდემიის დროს სხვადასხვა ქვეყანაში მოეწყო საველე ჰოსპიტლები. 2021 წლის აგვისტოში,  გართულებული ეპიდ-სიტუაციის გამო, საველე ჰოსპიტალი მოეწყო თბილისშიც, დიღმის ოლიმპიური სპორტ კომპლექსის ერთ-ერთ არენაზე.

## ცნობები
სიურეია აღაოღლუ

**სიურეია აღაოღლუ** (, 1903–1989) — აზერბაიჯანული წარმოშობის თურქი მწერალი და იურისტი, პირველი ქალი-ადვოკატი თურქეთის ისტორიაში.

## ბიოგრაფია 
სიურეია აღაოღლუ აზერბაიჯანელი, ხოლო შემდგომში თურქი პოლიტიკოსის აჰმედ-ბეგ აგაევის ქალიშვილი იყო. 1920 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ ოჯახი თურქეთში გადავიდა, სადაც სიურეიამ სტამბოლის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა. 1927 წლიდან გარდაცვალებამდე ადვოკატად მუშაობდა. არის ორი წიგნის ავტორი: „რა ვნახე ლონდონში“ () და „აი, როგორ გავიდა ცხოვრება“ (), რომლებშიც მრავალ სამართლებრივ საკითხებს შეეხო. იგი სტამბოლში ინსულტით გარდაიცვალა. 2003 წელს მის პატივსაცემად გამოიცა ვერცხლის სამახსოვრო მონეტა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:სტამბოლის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დედოფლის ყვავილი

**დედოფლის ყვავილი** () — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების გვარი დედოფლისყვავილისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 80-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც გავრცელებული არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბალახოვანი მცენარეებია; ხშირად მცოცავი და ხვიარა (სიგრძე 2–4 მ). ფოთლები უმეტესად ფარისებრი ან ლაპოტისებრია გრძელი, მოჭიდების უნარის მქონე ყუნწებით. ყვავილები დიდია, დეზებით, მარტოულები; უპირატესად ყვითელი, ნარინჯისფერი, წითელი. სამშობლოში ყვავიან მთელი წლის განმავლობაში. მეყვავილეობაში კულტივირებულია დიდი (*T. majus*), ფაროსანი დედოფლის ყვავილის (*T. peltophorum*) ჯიშები, კულტურული დედოფლის ყვავილის ჰიბრიდები (*T. cultorum*) და სხვ. ზრდიან როგორც დეკორატიულ, მ.შ. როგორც ამპელურ და ნიადაგსაფარ მცენარეებს; იყენებენ აივნებისა და დეკორატიული ცხაურების მოსართავად (ხვიარა ჯიშებს). მოუმწიფებელ ნაყოფებს, კოკრებსა და კვირტებს ამარინადებენ როგორც კაპერსს. ბოლივიის, პერუსა და ჩილეს მთებში საკვებად გამოსაყენებლად (გამოიყენება ბოლქვები) ზრდიან მრავალწლოვან დედოფლის ყვავილებს: ბოლქვიანს (*T. tuberosum*), მრავალფოთლიანს (*Т. polyphyllum*) და სხვ. ამრავლებენ თესლით.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოსნაირნი
ქერცლოვანი აბჯარი

მინი|275x275პქ|რომაული ქერცლოვანი აბჯარი, ლორიკა პლუმატა, რომელიც მხოლოდ ტორსს ფარავს.
**ქერცლოვანი აბჯარი** — საბრძოლო აბჯრის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც წარმოადგენს ტყავზე ან რაიმე ქსოვილზე კრამიტისებურად დამაგრებულ ფირფიტებს, რომელთაც ხშირად ლათინური U ასოს მსგავსი ფორმა აქვთ. ფირფიტები შეიძლება ყოფილიყო ბრინჯაოს, რკინის, ფოლადის ან ტყავის. ქერცლოვანი აბჯარი ეცვათ მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისა და კულტურის მეომრებსა და მათ ცხენებს.

მიიჩნევა, რომ ქერცლოვანი აბჯარი ახლო აღმოსავლეთში ძველი წელთაღრიცხვით მეორე ათასწლეულის შუა ხანებში გამოჩნდა და მისი უძველესი გამოსახულება გხვდება ეგვიპტეში ერთ-ერთ სარკოფაგზე, რომელიც დათარიღებულია ამენჰოტეპ II-ის მმართველობის პერიოდით.

## მახასიათებლები 
მარცხნივ|მინი|208x208პქ|ქერცლოვანი აბჯრის წყობა
ქერცლოვანი აბჯრის რიგები 1/3-ზე გადაფარავენ ერთმანეთს და ცოტათი შეცილებული არიან, რაც თევზის ქერცლის მსგავს მრავალფერნიან ზედაპირს წარმოქმნის. ფირფიტების ფორმაც შესაბამისია — ერთი მხარი მომგრვალებულ-წაგრძელებული, მეორე კი — სწორი. ქერცლოვანი აბჯარი თითქმის ჯაჭვივით მოქნილია და მასავით გრძელი სახელოები და ქვედაბოლო შეიძლება ჰქონდეს.

მრავალი დადებითი თვისების მიუხედავად (მოქნილობა, დაცვის კარგი ხარისხი, ტექნოლოგიურობა) ქერცლოვან აბჯარს ნაკლიც გააჩნდა. მოძრაობისას ქერცლოვანი აბჯრის ფირფიტები წამოიწეოდა ხოლმე, რაც მას საძგერებელი იარაღის წინაშე დაუცველს ხდიდა. ქერცლოვანი აბჯრისთვის განსაკუთრებით საშიში იყო ძგერებით დარტყმა ქვემოდან. ეს მეტად მნიშვნელოვანია ცხენოსანი მებრძოლისთვის, რომლის ქერცლოვანი აბჯრისთვის ქვეითის შუბი ყოველთვის ქვემოდან მიმართული იყო.

ქერცლოვანი აბჯარი ჯაჭვის აბჯართან შედარებით უკეთეს დაცვას უზრუნველყოფდა ძგერებით ან ბლაგვი დარტყმების წინააღმდეგ. ის ასევე უფრო იაფი დასამზადებელი იყო, თუმცა ჯაჭვს ჩამოუვარდებოდა მოქნილობაში. ქერცლოვანი აბჯარი შეიძლება ყოფილიყო სახელოებით და მუხლებამდე სიგრძის ან კირასის ტიპის, რომელიც მხოლოდ ტორსს ფარავდა.

## გავრცელება 
[მინი|305x305პქ|[ჯუმათის მონასტერი|ჯუმათის წმინდა გიორგის ხატი, რომელზეც ქერცლოვანი  გრძელი აბჯარია გამოსახული]]
[მარცხნივ|მინი|244x244პქ|[სასანიდების იმპერია|სასანიდების პერიოდის სპარსელი კატაფრაქტი და მისი ცხენი, რომელსაც ქერცლოვანი აბჯარი აცვია.]]
ქერცლოვანი აბჯარი გამოიყენებოდა ახლო აღმოსავლეთში და ასევე სკვითი ცხენოსნების მიერ, ამას მოწმობს მრავალი იმდროინდელი ილუსტრაცია და სკვითურ ყორღანებში ნაპოვნი არქეოლოგიური მასალა. კირასის ტიპის რომაული ქერცლოვანი აბჯარი იყო ლორიკა პლუმატა. შუა საუკუნეების ევროპაში ქერცლოვანი აბჯარი გამოიყენებოდა, როგორც დამატებითი დაცვა, ჯაჭვის აბჯართან ერთად და ხშირად კირასის, სამხრეებისა და ზოგჯერ ზარადის ფორმითაც გვევლინებოდა. ქერცლოვანი აბჯარი გავრცელებული იყო ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაშიც. 

ძვ.წ. I ათასწლეულის შუახანებიდან მოყოლებული ქერცლოვანი აბჯარი გავრცელებული იყო საქართველოშიც, ამას ვანისა და საირხის არქეოლოგიური აღმოჩენები მოწმობს. შუა საუკუნეების ქართული ქერცლოვანი გრძელი აბჯარი კარგადაა დეტალიზებული ჯუმათის წმ. გიორგის ხატზეც. 

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:აბჯრები
კატეგორია:საბრძოლო აღჭურვილობა
ტონგა 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ტონგამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში იასპარეზა. ტონგა თამაშებზე 1 სპორტის სახეობაში, შვიდი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ტონგა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავარიის სახაკანო

**ავარიის სახაკანო** — ავარების მიერ შექმნილი სახელმწიფო ცენტრალურ ევროპაში. ხაკანმა ბაიანმა გამოიყენა ბიზანტიას, ლანგობარდებსა და გეპიდებს შორის არსებული დაპირისპირება, დაიკავა კარპატების ქვაბული, დაიმორჩილა ადგილობრივი სლავური, გერმანული და რომანიზებული მოსახლეობა (567–568) და დააარსა ავარიის სახაკანო. მალე სახელმწიფომ დაიწყო ექსპანსია ბიზანტიის წინააღმდეგ. 582 წელს დაიპყრო ქალაქი სირმიუმი და VII საუკუნის დასაწყისში კონტროლი დაამყარა დალმაციაზე. ბიზანტიისაგან მიღებული გამოსასყიდი 120 ათას სოლიდუსამდე აღწევდა წელიწადში. ავარები იყენებდნენ ეფექტურ სამხედრო ორგანიზაციასა და აღჭურვილობას (რკინის უზანგები, საუკეთესო მშვილდები, აბჯარი და ა.შ.). ექსპანსიის ზღვარი აღმოჩნდა გაერთიანებული არმიის მარცხი კონსტანტინოპოლთან 626 წელს. გარეპოლიტიკური წარუმატებლობები, შიდა დაპირისპირებები 630-იან წლებში და სლავთა აჯანყებები (მ.შ. სამოს მეთაურობით) გახდა სახაკანოს კრიზისისა და სტრუქტურის გარდაქმნის მიზეზი (დასრულდა VII საუკუნის ბოლოს). სახელმწიფოში განვითარდა კომპლექსური ეკონომიკა, ავარები გადავიდნენ ნახევრად მომთაბარე მესაქონლეობაზე. მოქმედებდა მმართველობის იერარქიული ტერიტორიული სისტემა: ხაკანის გარდა ცნობილია ტუდუნები და ჟუპანები. სახაკანოში გაბატონებული იყო წარმართული რწმენები და წეს-ჩვეულებები, ცნობები ხაკანის მონათვლის შესახებ განეკუთვნება 805 წელს. შემორჩენილია რუნული დამწერლობის მცირე რაოდენობის ძეგლები. ფრანკთა ლაშქრობებმა კარლოს დიდის მეთაურობით, ბულგართა შემოსევებმა კრუმის მეთაურობით, სლავების გაერთიანებამ VIII საუკუნის ბოლოს – IX საუკუნის დასაწყისში გამოიწვია ავარიის სახაკანოს განადგურება. ვერდენის ხელშეკრულებაში (843) მოხსენიებულია „ავარიის სამეფო“, რომელიც კარლოს დიდის მემკვიდრეებს ეკუთვნოდათ. სახაკანოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მიწები ბულგარეთის შემადგენლობაში შევიდა, ზოგიერთ ტერიტორიაზე შეიქმნა სლავური პოლიტიკური წარმონაქმნები.

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:VI საუკუნე ბიზანტიის იმპერიაში
კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება
სამო

**სამო** (გ. 658) — სლავი მთავარი (მეფე) 623 წლიდან. ე.წ. ფრედეგარის ქრონიკის (VII საუკუნე) მიხედვით იყო ფრანკი, წარმოშობით სენონაგოს შემოგარენიდან (ლოკალიზებულია ან თაანამედროვე საფრანგეთის ქალაქ სანსის მიდამოებში, ან თანამედროვე ბელგიის ქალაქ სუანის რაიონში); სხვა ცნობების მიხედვით („Conversio Bagoariorum et Carantanorum“, 870-იანები) — სლავი, რომელიც ხორუტანებთან (სლავური ტომი შუა დუნაის აუზში) ცხოვრობდა. 623 წელს მეთაურობდა აჯანყებას ავარების წინააღმდეგ. მისი წარმატებით დასრულების შემდეგ აირჩიეს მეფედ (), დააარსა დასავლეთ და ნაწილობრივ სამხრეთ სლავების პირველი ცნობილი პოლიტიკური წარმონაქმნი (იხ. სამოს სახელმწიფო). 631 წელს შეიარაღებულ კონფლიქტში ჩაება დაგობერტ I-თან, დაამარცხა მისი მეომრები ციხესიმაგრე ვოგაცტიბურგთან (ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია). სამოს მიერ კონტროლირებული ტერიტორია, როგორც რიგი ისტორიკოსები გვთავაზობენ, მოიცავდა ბოჰემიას, მორავიას, ქვემო ავსტრიას, დასავლეთ სლოვაკეთის ნაწილს. მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორიცაა სამოს მიერ შექმნილი გაერთიანების ხასიათი (ტომთა კავშირი თუ სახელმწიფო), მისი ცენტრის ადგილმდებარეობა (ჰიპოთეზათა შორისაა: ჩეხეთი, სამხრეთი მორავია, კარინტია და სხვ.), გაერთიანების ისტორია მისი სიკვდილის შემდეგ (როგორც თვლიან, დაიშალა), დისკუსიის საგანია.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 658
კატეგორია:სამოს სახელმწიფო
კატეგორია:დამფუძნებელი მონარქები
კატეგორია:ჩეხეთის ისტორია
კატეგორია:სლოვაკეთის ისტორია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გეპიდები

250პქ|მინი|მარჯვნივ|გეპიდების სამეფო (ყავისფრად) 476 წლისთვის
**გეპიდები** (; ; აღმ.-გერმ. Ge̅bidos, Ge̅bidans) — ძველი ხალხი, რომლებიც აღმოსავლეთ გერმანელებს მიეკუთვნებოდნენ. გადმოცემით, ისინი გუთების კვალდაკვალ გადასახლდნენ სკანდინავიიდან ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე (იხსენიება კუნძული მდინარე ვისლის შესართავში, რომელსაც გეპადოიოსი ეწოდება, ძველგერმანულად — „გეპიდების ხეობა“). რომაული ხანის გეპიდების არქეოლოგიურ ნაკვალევს თანამედროვე მკვლევარები ხედავენ ველბარკის კულტურის ცალკეულ ძეგლებში. ვისლის შუა წელიდან გეპიდების სამხრეთით გადასახლება წარიმართა III საუკუნეში (გერმანულ ტრადიციაში უკავშირდება მეფე ფასტიდოის). მათ დაამარცხეს ბურგუნდები და სხვა გაერთიანებები, მონაწილეობდნენ რომის იმპერიაზე თავდასხმებში, თუმცა მათი რაზმები დაამარცხა იმპერატორმა პრობუსმა (276–282; გეპიდების ნაწილი იმპერიის ტერიტორიაზე გადაასახლეს), მარცხი იწვნიეს გუთების მეფე ოსტროგუთასგანაც.

IV საუკუნის ბოლოს ან V საუკუნის დასაწყისში შეტაკებები ჰქონდათ გუთებთან. ჰუნებმა ცენტრალურ ევროპაში შეჭრის დროს გეპიდები დაიმორჩილეს. საკუთარი თვითმმართველობის შენარჩუნების პირობებში, იბრძოდნენ ჰუნების სასარგებლოდ, გეპიდების მეფე არდარიხი ატილას ერთ-ერთი უახლოესი მრჩეველი იყო, მისი სიკვდილის შემდეგ აჯანყება წამოიწყეს მის მემკვიდრეთა წინააღმდეგ და მდინარე ნედაოზე გამართულ ბრძოლაში დაამარცხეს ისინი. V საუკუნის ბოლოსკენ დაიკავეს შუა პოტისიე (V საუკუნის ბოლო – VI საუკუნის შუა ხანების სამარხების ძირითადი კონცენტრაცია), ტრანსილვანიის ნაწილი (გეპიდების მეფეებს ან მაღალ არისტოკრატიას უკავშირდება აპაჰიდისა  და შემლეულ-სილვანეის განძები), დაიპყრეს ქალაქი სირმიუმი და მისი შემოგარენი (მათ უკავშირდება მეფე ტრაზარიხისა და მისი ვაჟების მოღვაწეობა). ცნობილია, რომ გეპიდებსა და ბიზანტიას შორის დაიდო ხელშეკრულება. V საუკუნის მეორე ნახევარში რიგი კონფლიქტები გადაიტანეს ოსტგუთებთან (469, 488). 504 წელს ოსტგუთების მეფე თეოდორიხ დიდმა დაიმორჩილა სირმიუმი. ბიზანტიის მიერ ოსტგუთების სამეფოს განადგურების დროს გეპიდებმა ხელახლა დაიპყრეს სირმიუმი (არაუგვიანეს 537 წლისა) და დედაქალაქად აქციეს. ნაპოვნია ნათეგი მონეტები, რომლებიც ამ პერიოდს განეკუთვნება. VI საუკუნის შუა ხანებში ცნობილია ეპისკოპოსი ტრაზარიხი, რომელიც სირმიუმში მოღვაწეობდა (IV საუკუნის ბოლოს მიეკუთვნება პირველი მონაცემები გეპიდებს შორის ქრისტიანობის გავრცელების შესახებ არიანელობის სახით;  დაკრძალვასთან დაკავშირებულ ძეგლებში ქრისტიანობა თითქმის არ არის ასახული).

VI საუკუნის შუა ხანებისთვის კონფლიქტი გამწვავდა გეპიდებსა და ლანგობარდებს შორის. 567–568 წლებში ლანგობარდებმა ავარებთან კავშირით გადამწყვეტი დამარცხება მიაყენეს მათ (მეფე კუნიმუნდი დაიღუპა), ხოლო შემდეგ, უბრალო ხალხში დუნაისპირეთის გეპიდების ნაწილის შეერთებასთან ერთად, გადავიდნენ იტალიაში. სირმიუმი, აქ არსებულ სამეფო განძთან ერთად, ბიზანტიელებმა იგდეს ხელთ, შემდგომში დაიკავეს ავარებმა, რომლებმაც გეპიდების დიდი ნაწილიც დაიმორჩილეს. ავარიის სახაკანოს შემადგენლობაში გარკვეული ხანი განცალკევებულობას ინარჩუნებდნენ, თუმცა შემდგომ ასიმილაცია განიცადეს. წყაროებში უკანასკნელად IX საუკუნეში იხსენიება გეპიდების მხოლოდ მცირე ჯგუფი პანონიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანული ტომები
კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება
ჩილე 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ჩილემ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამესამედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*სპორტული ბმულები 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილე 1948 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ჩილემ** ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1948 წელს, შვეიცარიის ქალაქ სან-მორიცში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Comité Olympique Suisse (January 1951). Rapport Général sur les Ves Jeux Olympiques d'hiver St-Moritz 1948

კატეგორია:ქვეყნები 1948 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩილე ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
თბილისის კათოლიკური საკათედრო ტაძარი

**თბილისის კათოლიკური საკათედრო ტაძარი** — ყოფილი კათოლიკური ეკლესია თბილისში. ტაძრის მშენებლობა დადგინდა ტფილისის ეპარქიის კოლეგიუმის გადაწყვეტილებით: „ტფილისში აიგოს საკათედრო ტაძარი, საეპისკოპოსო ეკლესია და ეწოდოს ტფილისის საეპისკოპოსო ეკლესია“. თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსო კათედრა აშენდა 1329 წელს, რომელმაც იარსება 1507 წლამდე. მას თანმიმდევრობით 14 ეპისკოპოსი მართავდა და უკანასკნელი დაინიშნა 1505 წელს.

## ისტორია
### ეპისკოპოსები
1329 წელს თბილისის ლათინური წესის საეპისკოპოს სამღვდელმთავრო კათედრის პირველ ეპისკოპოსად, დომინიკეთა ორდენის წევრი, ფლორენციელი იოანე როგსანელი ინიშნება. მან 30 წელი იცხოვრა საქართველოში და რამდენიმე წიგნი თარგმნა ლათინურიდან ქართულად. მეორე ეპისკოპოსად რომის პაპი კლემენტი VI ნიშნავს ბერნარდო კოლეტს, რომელმაც 7 წელი იმსახურა საქართველოში, ხოლო შემდეგ მის ადგილს იკავებს ბერნარდო პაგეზი, რომელსაც აღწერდნენ როგორც „დიდად განსწავლული დომინიკელი“. მოგვიანებით იგი კლემენტ VI-ის ბრძანებით გადააყენეს და მის ადგილზე  განაწესეს ეპისკოპოსი ჰენრი რაცი, რომელიც მეოთხე ეპისკოპოსი გახლდათ, მაგრამ მალევე ბერნარდო პაგეზმა მოახერხა თავისი თანამდებობის დაბრუნება და 1387 წლამდე, გარდაცვალებამდე, იმსახურა. სამწუხაროდ. ყველა ეპისკოპოსის სახელი უცნობია.

### ცნობები ამ საკათედრო ტაძრის შესახებ
პლ. იოსელიანი აღნიშნავს, რომ კათედრა მდებარეობდა „გარშემო ხარების ყოფილი ეკლესიისა, დღევანდელი კათოლიკეთა ეკლესიის მოპირდაპირედ, ქუჩის გადაღმად“. აქ ხარების ეკლესიაში იგულისხმება კათოლიკეების ძველი ეკლესია, რომელიც დღევანდელი გ. აბესაძის ქ. № 13 სახლის ადგილას იდგა, ხოლო „დღევანდელში“ ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. (პლ. იოსელიანი ამ ცნობის წყაროს არ უთითებს; საფიქრელია, რომ ის ეყრდნობა ზეპირ გადმოცემას)

ზაქარია ჭიჭინაძე, რომელიც კათოლიკეთა საქართველოში შემოსვლის თარიღად შეცდომით XII საუკუნეს მიიჩნევს და ეკლესიის აშენებასაც ამავე პერიოდს უკავშირებს, ამბობს, რომ 

## ლიტერატურა
* *ქუთათელაძე მ.*, კათოლიკობა საქართველოში ლათინური წესი, საქართველოს ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობა, თბ., 2019, გვ. 16-26
* *ნაცვლიშვილი ნ.*, თბილისის კათოლიკური საკათედრო ტაძარი, კათოლიკური ეკლესიები საქართველოში: ისტორია და არქიტექტურა, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი თბ., 2019, გვ. 12-16

კატეგორია:საქართველოს კათოლიკური ტაძრები
კატეგორია:XIV საუკუნის ეკლესიები
ჩილე 1952 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ჩილემ** ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1952 წელს, ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Olympic Winter Games 1952, full results by sports-reference.com

კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩილე ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
ისტისუ (კურორტი)

**კურორტი ისტისუ ან ისტისუთუ ანუ სანატორიუმი ისტისუ** () — ზღვის დონიდან 2225 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს. 1927 წელს აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონის ისთისუს დასახლებაში შეიქმნა სამკურნალო-დასასვენებელი ცენტრი. 1970 წელს სსრკ-ს მთავრობის გადაწყვეტილებით კურორტი ისთისუ შეტანილ იქნა საკავშირო მნიშვნელობის კურორტების სიაში. ისთისუში არის სანატორიუმი, სააბაზანო შენობა, საკურორტო პოლიკლინიკა  და  მინერალური წყლის ჩამომსხმელი ქარხანა. ყოველწლიურად აქ 50 ათასზე მეტი ადამიანი მკურნალობს და ისვენებს.

იუხარი ისთისუს წყაროს მინერალური წყლის საექსპლუატაციო მარაგი, დღეში 82 ათას ლიტრ მინერალურ წყალს შეადგენს, აშაგი ისთისუს — 260 ათას ლიტრს დღეში, გოტურლუს — 70 ათას ლიტრს დღეში, ტუტხუნის — 600 ათას ლიტრს დღეში. 1993 წელს ყარაბაღის ომის მიმდინარეობისას, სომხური შეიარაღებული ძალების მიერ ქალბაჯარის რაიონის დაკავების შემდეგ, კურორტი მთლიანად განადგურებულ იქნა, ხოლო სამკურნალო მინერალური წყლები სხვა დასახელებით გადიოდა გასაყიდად საზღვარგარეთის ქვეყნებში. ყარაბაღის მეორე ომის შემდეგ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკისა და რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტების, ასევე სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის სამმხრივი განცხადების თანახმად, 2020 წლის 25 ნოემბერს ქალბაჯარის რაიონი აზერბაიჯანს დაუბრუნდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტურიზმი
კატეგორია:კურორტები
ვამარა სანოგო

**ვამარა სანოგო** (დ. 22 აპრილი, 1995) — ფრანგი ფეხუბურთელი. მალტური „მარსაშლოკის“ თავდამსხმელი.

## კარიერა
„მეცის“ სარეზერვო გუნდში თამაშის შემდეგ, 2015 წლის მაისში სანოგო ინგლისურ „ფლიტვუდ ტაუნს“ შეუერთდა. 2016 წლის მარტში გუნდიდან იჯარით „ნანიტონ ტაუნში“. 2016 წლის აგვისტოში შეუერთდა პოლონურ „ზაგლებიეს“. 2017 წლის 21 იანვარს კონტრაქტი გააფორმა ვარშავის „ლეგიასთან“. 2017 წლის აგვისტოში იჯარის წესით დაბრუნდა „ზაგლებიეში“. 2020 წლის დეკემბერში მისი კონტრაქტი „ლეგიასთან“ შეწყდა.

2021 წლის იანვარში შეუერთდა ბათუმის „დინამოს“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვარშავის ლეგიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰაკაინდე ჰიჩილემა

**ჰაკაინდე ჰიჩილემა** (; დ. 4 ივნისი, 1962) — ზამბიელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი. ზამბიის პრეზიდენტი 2021 წლის 24 აგვისტოდან. ხუთ წინა არჩევნებში მონაწილეობის შემდეგ (2006, 2008, 2011, 2015, 2016 წწ.) 59 %-ით გაიმარჯვა 2021 წლის არჩევნებში და დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი ედგარ ლუნგუ. 2006 წლიდან ოპოზიციური ეროვნული ერთიანობის გაერთიანებული პარტიის ლიდერი.

ჰაკაინდე ჰიჩილემა დაიბადა მონზეს რაიონში, დღევანდელი ზამბია. 1986 წელს ეკონომიკისა და ბიზნეს ადმინისტრირების ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა ზამბიის უნივერსიტეტი, ხოლო შემდეგ დაასრულა ბირმინგემის უნივერსიტეტი ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხით.

დაქორწინებულია მუტინტა ჰიჩილემაზე, რომელთანაც ჰყავს 3 შვილი. არის მეშვიდე დღის ადვენტისტების ეკლესიის წევრი. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ზამბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მანგატარემი

**მანგატარემი** (ოფიციალურად **მანგატარეის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Mangatarem*; ტაგ: *Bayan ng Mangatarem*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 79 323 ადამიანს შეადგენს.

მუნიციპალიტეტის სახელწოდება წარმოდგება პანგასინანური სიტყვიდან და „მანგოს პლანტაციას“ ნიშნავს. სახელწოდება ილოკანური ფრაზიდანაც „mangga ken tirem“ მომდინარეობს, რაც „მანგოსა და ხამანწკას“ ნიშნავს.

მუნიციპალიტეტის სამხრეთ საზღვართან, მალაბობოს ბარანგაის ტერიტორიაზე მანლელუაგის გეოთერმული წყაროების დაცული ლანდშაფტი მდებარეობს.

მანგატარემის ეკონომიკის წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. იგი პანგასინანის უდიდესი მუნიციპალიტეტია ფართობის მიხედვით. შედგება 82 ბარანგაისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mangatarem Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
* Mangatarem at the Pangasinan Government Website 
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
მაპანდანი

**მაპანდანი** (ოფიციალურად **მაპანდანის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Mapandan*; ტაგ: *Bayan ng Mapandan*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 058 ადამიანს შეადგენს. მაპანდანის ცნობილია ყოველწლიური *პანდანის ფესტივალით.* მუნიციპალიტეტი 15 ბარანგაის მოიცავს.

## გეოგრაფია
მაპანდანი პანგასინანის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან მანგალდანი, აღმოსავლეთიდან ― მანაოაგი, დასავლეთითა და სამხრეთით კი სანტა-ბარბარა ესაზღვრება. მაპანდანი ზღვაზე გასასვლელის არმქონე მუნიციპალიტეტია.  

## რესურსები ინტერნეტში
* Mapandan Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
* Mapandan at the Pangasinan Government Website 
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
სალიმა მაზარი

**სალიმა მაზარი** — ავღანელი პოლიტიკოსი, ბალხის პროვინციის ჩარკინტის რაიონის გუბერნატორი. ავღანეთის სამი გუბერნატორი ქალიდან ერთ-ერთი.

## ბიოგრაფია
სალიმა მაზარი დაიბადა 1980 წელს ირანში, ავღანეთიდან საბჭოთა ოკუპაციას გაქცეულ ოჯახში. იგი გაიზარდა ირანში, დაასრულა თეირანის უნივერსიტეტი და ავღანეთში დაბრუნებამდე მუშაობდა მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციაში. 2018 წელს გახდა ბალხის პროვინციის ჩარკინტის რაიონის გუბერნატორი, როგორც გუბერნატორი, მან ჩამოაყალიბა შეიარაღებული რაზმი თალიბების წინააღმდეგ საბრძოლველად. 

2021 წელს თალიბანის შეტევის ფონზე მან უარი თქვა გაქცევაზე, როგორც ეს გააკეთა ქვეყნის სხვა რამდენიმე გუბერნატორმა, მისმა რაიონმა მნიშვნელოვანი წინააღმდეგობა გაუწია თალიბანის რეჟიმს. ქაბულის აღებისა და ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის სრული დაშლის შემდეგ ჩარკინტის რაიონი იყო ერთ-ერთი ის რაიონი, რომელიც თალიბებს ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ აღებული. 18 აგვისტოს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ იგი დააპატიმრეს თალიბებმა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ავღანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მუჰამედ ალი-ბექ მეხფი

**მუჰამედ ალი-ბექ მეხფი** (; 1832, შუშა, რუსეთის იმპერია - 1892, შუშა, რუსეთის იმპერია) — აზერბაიჯანელი პოეტი. წერდა მეხფის ფსევდონიმით.

## სიცოცხლე 
პოეტი, მწერალი-ისტორიკოსი მუჰამედ ალი-ბექ მეხფი ყარაბაღში ცნობილი ბახარლის გვარის წარმომადგენელია. ის არის პოეტი მირზა ვალი ბახარლის, ყარაბაღის მმართველი ერთ-ერთი ვეზირი იბრაგიმხალილ ხანას შვილიშვილი. მუჰამედ ალი-ბექ მეშადი ასადულა ბექი ოღლუ ვალიევი (ბახარლი) 1832 წელს (სხვა წყაროს მიხედვით 1821 წ.) შუშაში დაიბადა. მისი მამა მთელს ქალაქში ცნობილი ვაჭარი იყო.

მან ჯერ მედრესი დაამთავრა, შემდეგ საოლქო სკოლა შუშაში. კარგად ფლობდა რუსულ ენას. მუშაობდა საოლქო სამმართველო პოსტებზე შუშაში, შამახში, ირევანში. მიაღწია ტიტულოვანი მრჩევლის წოდებას.

წერდა ლექსებს «მეხფის» ფსევდონიმით. მის შესახებ გვაუწყებენ თეზკირეს (ანთოლოგიის) შემდგენელები: მირ მოხსუნ ნავაბი, მუჰამედ აღა მუჯტეხიდზადე და სხვ. მუჰამედ ალიბექ მეხფი 1892 წელს გარდაიცვალა.

## კრეატიულობა 
მუჰამედალი ბექი ბახარლი ასევე ითვლება ისტორიული ნაწარმოების «ეხვალატი-გარაბაგი»-ს ავტორად. თავის ნაწარმოებში ავტორი დიდ ყურადღებასა და ადგილს უთმობს არქიტექტურულ ძეგლებს, ისტორიულ პიროვნებებს, ტრადიციებსა და ჩვეულებებს, ყარაბაღის ეთნოგრაფიას. ეს ნაწარმოები შეიძლება ჩაითვალოს

აზერბაიჯანის კულტურის, განსაკუთრებით შუასაუკუნეების ისტორიის კულტურის ძვირფას წყაროდ.

იმ დროს შუშა კულტურული და სავაჭრო ცენტრი იყო. ამას გარდა ქალაქში იყო მესჩიდი (ტაძრები), ქარავან-სარაი და მაღაზიები. წიგნში აღწერილია ნიჭიერი მასწავლებლები, ადამიანები, რომლებიც დაკავებულნი იყვნენ მეცნიერებით, ღვთითმომადლებული მადლით სავსე ყოველმხრივ განვითარებული ბავშვების სწავლებით. ბავშვები მშობლიური ენის გარდა ბრწყინვალედ ფლობდნენ სპარსულს, არაბულს, რუსულ ენებს. ისინი თავისუფლად ლაპარაკობდნენ და წერდნენ ამ ენებზე. ავტორი მიუთითებს, რომ მშობლიური ენის გარდა უცხო ენებიც უნდა ისწავლოს ადამიანმა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1832
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ბახრამ-ბექ ახუნდოვი

**ბაჰრამ-ბეგ მირზა ჯაფარ-ბეგ ოღლუ ახუნდოვი** (; 1872, აღდამი, ელიზავეტპოლის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — 1932, ბაქო, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მედიკოსი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია 
ბაჰრამ-ბეგ ახუნდოვი 1872 წელს ქალაქ აღდამი დაიბადა. დაამთავრა შუშის რეალური სასწავლებელი, შემდგომ – გიმნაზია. 1893 წელს მიღებულ იქნა ქალაქ ლილის ფრანგული აკადემიის ასპირანტურაში. სწავლობდა ფიზიკას, ქიმიას, ბიოლოგიას. ასპირანტურის დასრულების შემდეგ, 1896 წელს, ახუნდოვი სწავლას აგრძელებს იმავე აკადემიის სამედიცინო ფაკულტეტზე და მისი დასრულების შემდეგ მედიცინის დოქტორის დიპლომს ღებულობს. რუსეთში დაბრუნების შემდეგ, 1904 წელს, აბარებს ხარკოვის საიმპერატორო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე, რომლის დასრულებისთანავე ენიჭება მკურნალი ექიმის წოდება. ბაქოს სამკურნალო დაწესებულებებში საექიმო საქმიანობით იყო დაკავებული. 1918-1920 წლებში იყო აზერაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი, წარმოადგენდა „უპარტიოთა“ ფრაქციას. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ აზერბაიჯანის სსრ სახალხო კომისართა საბჭოში ექიმად მუშაობდა. 1920-1925 წლებში სახელმწიფო დაზღვევის დამსახურებული ექიმი იყო. ახუნდოვი გარდაიცვალა 1932 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bəhram bəy Axundov

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მედიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ავღანეთის ისლამური საამირო

**ავღანეთის ისლამური საამირო** (; ) — არაღიარებული ისლამური საამირო, რომელიც იმართება თალიბანის მიერ და ქაბულის დაცემის შემდეგ აკონტროლებს ავღანეთის დიდ ნაწილს. სახელმწიფო 1996-2001 წლებში თალიბანის მეთაურობით მართავდა ავღანეთის ტერიტორიას. ამის შემდეგ ოცი წლის მანძილზე მათ დაკარგული ჰქონდათ კონტროლი ავღანეთის მართვაზე, თუმცა 2021 წელს თალიბანმა მოახერხა ქვეყნის დიდ ნაწილზე კონტროლის აღდგენა. ქვეყნის მმართველობის სისტემაა თეოკრატია და ის შარიათის კანონით იმართება.

## დემოგრაფია 
* **მოსახლეობა** — 39 907 500 (2020), მათ შორის 42 % პუშტუნები, 27 % ტაჯიკები, 9 % ჰაზარები, 9 % უზბეკები.
* **სახელმწიფო ენა**: პუშტუ და დარი
* **რელიგია**: ისლამი (99,7 %)
* **დედაქალაქი**: ქაბული

### რელიგია 
მოსახლეობის 99,7 % მუსლიმია. კვლევის ცენტრ „Pew“-ზე დაყრდნობით, ქვეყანაში ისლამის მიმდევართა 90 % სუნიტია ხოლო 7 % შიიტი. CIA-ზე დაყრდნობით, მოსახლეობის 84,7-89,7 % სუნიტია ხოლო 10-15 % შიიტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:თალიბანი
კატეგორია:საამიროები
კატეგორია:ავღანეთი
S&P 500

**S&P 500** (აბრევიატურა **Standard and Poor’s 500**-გან) აშშ-ში წარმოადგენს 500 ადგილობრივი კომპანიის აქციისგან შემდგარ საფონდო ბაზრის ინდექსს. ბევრი ინვესტორი მას ამერიკული საფონდო ბაზრის საუკეთესო მაჩვენებლად მიიჩნევს. ინდექსი მოიცავს 500 წამყვან კომპანიას და ფარავს ხელმისაწვდომი საბაზრო კაპიტალიზაციის დაახლოებით 80%. პრაქტიკაზე 500 ლისტინგური კომპანიიდან ბევრ კომპანიას გააჩნია მხოლოდ შეზღუდული გავლენა ინდექსის დინამიკაზე. აქციების ათ უმსხვილეს ფონდს S&P 500-ში 2021 წლის ივნისის ბოლოსთვის გააჩნდათ დაახლოებით 26,6% საერთო წონა ინდექსში.

ინდექსი S&P 500 შეიქმნა 1957 წელს და გამოიანგარიშება საბაზო აქციების საშუალოდ აწონილი ღირებულების გამოყენებით, ამიტომ აქციებს უფრო მარალი საბაზრო რეიტინგით აქვთ უფრო დიდი გავლენა ინდექსის საერთო ღირებულებაზე. 2005 წლიდან ინდექსი ითვალისწინებს თავისუფალ ბრუნვაში აქციების რაოდენობას.

კომპანიების შერჩევის ძირითადი კრიტერიუმია საბაზრო კაპიტალიზაცია, მაგრამ მხედველობაში მიიღება აქციების ლიკვიდურობა, ზრდის ტემპები, კომპანიის საქმიანობის სახეობა. ფინანსური სექტორის, საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ენერგეტიკის აქციები შეადგენენ ინდექსის ღირებულების თითქმის ნახევარს. თუ კომპანია აღარ შეესაბამება ზემოაღნიშნულ მოთხოვნებს, ეს არ იწვევს დაუყოვნებლივ მოხსნას. ინდექსიდან მოხსნის ძირითადი მიზეზია გაყიდვა ან შერწყმა.

2003 წლის დასაწყისიდან არსებობს ინდექსი S&P 500 EWI, რომელშიც 500-ვე მონაწილეს აქვს თანაბარი წონა 0,2%. ინდექსის კორექტირება ხდება ყოველ კვარტალში.

## სქოლიო 
კატეგორია:1957 წლის სიახლეები
კატეგორია:საფოსტო ინდექსები
რეზიდენტობის ცნობა

**რეზიდენტობის ცნობა** (, ) — საგადასახადო ორგანოს მიერ გაცემული ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ რეზიდენტობის ცნობის წარმომდგენი ფიზიკური ან იურიდიული პირი ნამდვილად არის რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად ცნობის გამცემ ქვეყანაში.

რეზიდენტობის ცნობა, თუ არსებობს ორ ქვეყანას შორის რიგი გადასახადებისაგან ორმაგი დაბეგვრისაგან გათავისუფლების ხელშეკრულება, გამოიყენება, როგორც მომსახურების გამწევ ქვეყანაში გადასახადისაგან გათავისუფლების საშუალება.

## საქართველო
საქართველოს რეზიდენტობის ცნობის მისაღებად საქართველოს რეზიდენტი ელექტრონული ფორმით მიმართავს საგადასახადო ორგანოს. მიმართვაში აუცილებლად მიეთითება რეზიდენტის სახელი, გვარი/სახელწოდება (ქართულად და ინგლისურად), სრული მისამართი (ქართულად და ინგლისურად), საქართველოს გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი. 

საგადასახადო ორგანო რეზიდენტობის ცნობის მოთხოვნის საფუძველზე ელექტრონულად გასცემს „რეზიდენტობის ცნობას“, დამტკიცებული ფორმის შესაბამისად. 3. იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს რეზიდენტი საერთაშორისო შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათით სარგებლობის მიზნით წარადგენს იმ სახელმწიფოში არსებულ რეზიდენტობის დამადასტურებელ ფორმას (ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ქართულ ენაზე), სადაც მან მიიღო შემოსავალი და ითხოვს რეზიდენტობის დადასტურებას, საგადასახადო ორგანო ვალდებულია წარმოდგენილ ფორმაში შესაბამისი ველის არსებობის შემთხვევაში, ხელმოწერით და ოფიციალური ბეჭდით დაადასტუროს მისი საქართველოს რეზიდენტობა.“.

საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა ივსება ორ ეგზემპლარად, რომელთაგან ერთი გადაეცემა ფიზიკურ პირს, ხოლო მეორე რჩება შემოსავლების სამსახურს.

## რესურსები ინტერნეტში
*რეზიდენტობის ცნობის ნიმუშები 
*ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო შეთანხმებით განსაზღვრული საგადასახადო შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისათვის საქართველოში გადახდილი გადასახადის დაბრუნების წესის დამტკიცების შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ორმაგი დაბეგვრა
საფითხი

მინი|საფითხი
**საფითხი**, **ფითხი**, *შპატელი* (, ) — სამღებრო ინსტრუმენტი, საფითხნი და სარემონტო-მოსაპირკეთებელი სამუშაოების შესასრულებლად. ამზადებენ თხელი, დრეკადი, სწორპირიანი უჟანგავი ფოლადის ზოლისგან სახელურით. გამოიყენება ბზარების, ღრეჩოების ამოსავსებად, კედლის უთანაბრო ზედაპირების გასასწორებლად, კედლებიდან და ჭერიდან ძველი საღებავების, წებოს და შპალერის მოსაცილებლად და სხვ.

მშენებლობაში, სამშენებლო ფითხით ღრეჩოების, ბზარების, ნახეთქების ამოსავსებად გამოიყენება საგოზავი.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამშენებლო ინსტრუმენტები
ველბარკის კულტურა

**ველბარკის კულტურა** (აღმოსავლეთპომორიე-მაზოვიეცის, „გუთ-გეპიდური“ კულტურა და სხვ.) — I–IV საუკუნეების არქეოლოგიური კულტურა აღმოსავლეთ ევროპაში. კულტურის თანამედროვე გაგება ჩამოაყალიბა პოლონელმა არქეოლოგმა რ. ვოლონგევიჩმა 1970-იან წლებში; სახელი ეწოდება ველბარკის სამარხის მიხედვით. გამოიყოფა ორი ფაზა: ლუბოვიძური (I–II საუკუნეები) — ველბარკის კულტურამ დაიკავა ტერიტორია ვისლის ქვემო დინების გასწვრივ, პოლონეთის პომორიეს ნაწილი და დიდი პოლონეთის ჩრდილოეთი მხარე; ცეცელური (II საუკუნის მეორე ნაწილი – IV საუკუნე) — ვისლის დასავლეთით მდებარე რეგიონები დაიცალა, თუმცა კულტურა გავრცელდა დასავლეთის ბუგისკენ (ჩაანაცვლა  ფშევორსკის კულტურის ჯგუფები), პოლესიემდე, დასავლეთ ვოლინამდე, სამხრეთის ბუგამდე. უკრაინისა და მოლდოვის ტერიტორიაზე ველბარკის კულტურა ერთ-ერთი კომპონენტია ჩერნიახოვის კულტურის შეკრების პროცესში. ველბარკის კულტურის ჩამოყალიბებაში მონაწილეობდნენ ოქსივეს კულტურის ჯგუფები, სავარაუდოდ სკანდინავიიდან გადმოსახლებულები და სხვ. სადგომები მიწისზედა და ნახევრად მიწური ნაგებობებითაა წარმოდგენილი. გარდაცვლილებს მარხავდნენ მცირე ზომის ორმოებში, იშვიათად — ურნებში, ადამიანს აწვენდნენ თავით ჩრდილოეთით; დამახასიათებელია იარაღის არჩატანება, კულტურის გავრცელების არეალის ჩრდილოეთ ნაწილში ცნობილია ყორღნები, ქვის კონსტრუქციები. კერამიკისათვის ტიპურია გაპრიალებული და ხორკლიანი ზონებით მორთული დაბალი ჭურჭელი, კვერცხისებრი ქოთნები, ჯამები Х-ისებური სახელურებით. ცნობილია მორთულობების ლოკალური ვარიანტები. კულტურის ტერიტორიის ცვლილებას უკავშირებენ გუთებისა და გეპიდების მიგრაციებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის არქეოლოგიური კულტურები
კატეგორია:რკინის ხანის ევროპა
საავადმყოფო

**საავადმყოფო** — სახელმწიფო ან კერძო სამოქალაქო დაწესებულება, სადაც მკურნალობენ მწოლიარე ავადმყოფებს ან აწარმოებენ სპეციალურ დიფერენციალურ დიაგნოსტიკას. დანიშნულების მიხედვით არსებობს: ბავშვთა, ინფექციური, კანისა და ვენერიული დაავადებების, კარდიო-რევმატოლოგიური, კლინიკური, ნევროლოგიის, ნეიროქირურგიული, ონკოლოგიური, ოფთალმოლოგიური, რესპუბლიკური, საერთო, სამეანო-გინეკოლოგიური, სპეციალური, ტრავმატომალოგიური, უროლოგიური, ფსიქიატრიული, ქირურგიული, ცენტრალური და სხვ.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:სამკურნალო დაწესებულებები
საავარიო-აღდგენითი სამუშაოები

**საავარიო-აღდგენითი სამუშაოები** — სამუშაოები, რომლებიც ტარდება საგანგებო სიტუაციის ზონებში (გაზისა და ნავთობის მაგისტრალები, კომუნალური და საწარმოო კომუნიკაციების ქსელები, სამრეწველო ობიექტები, ნავთობსაცავები და სხვ.) ავარიებისა და დაზიანებების აღმოსაფხვრელად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადამიანების სიცოცხლის ხელყოფა, აგრეთვე მოხდეს ტერიტორიების სანიტარული გაწმენდა და გაუსნებოვნება სიცოცხლისათვის საშიში ნარჩენებისაგან.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საავარიო სამუშაოები