open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვანაძორი

**ვანაძორი** — ქალაქი სომხეთში. იგი სიდიდით მესამეა ერევნისა და გიუმრის შემდეგ, ლორის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს თბილისი-გიუმრის სარკინიგზო ხაზზე, ბაზუმისა და პამბაკის ქედებს შორის არსებულ მთათაშორის ქვაბულში. მოსახლეობა 116 929 ადამიანი (2008). ძირითადად ცხოვრობენ სომხები, მცირე რაოდენობით რუსი, ბერძენი და უკრაინელი.  განვითარებულია მანქანათმშენებლობა, ქიმიური და მსუბუქი მრეწველობა. მოქმედებს თბოელექტროსადგური.

ქალაქის წინა სახელია *ყარაქილისი* (თურქულად "შავი ეკლესია"). 1935 წელს სერგეი კიროვის გარდაცვალების შემდეგ მის პატივსაცემად ეწოდა *კიროვაკანი*. ქალაქმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 1993 წელს. ვანაძორში მდებარეობს ოვანეს თუმანიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი, ერევნის არქიტექტურის უნივერსიტეტის ფილიალი, სახელმწიფო აგრარული აკადემია, ჰოვანეს აბელიანის სახელობის დრამატული თეატრი და თოჯინების თეატრი.

## დაძმობილებული ქალაქები 
# ბათუმი, 
# ბანო, 
# პასადენა, 
# პოდოლსკი, 

## ფოტოგალერეა 

Image:Vanadzor02.jpg|ვანაძორი
Image:Vanadzor_downtown.jpg|ქალაქის ცენტრი
Image:Vanadzor04.jpg|ქალაქის ცენტრი
Image:Vanadzor-usine.jpg|ვანაძორის ქიმიური ქარხანა
Image:Vanadzor nature.jpg|ვანაძორის ბუნების ხედი

## რესურსები ინტერნეტში
*World Gazeteer: Armenia

კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
სანიორე

**სანიორე** — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ჯუღაანი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე მდინარე ლოპოტის მარჯვენა მხარეს, ყვარელი-ახმეტის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, თელავიდან 21 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 735 კაცი.

## დემოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*სანიორეს მარიამწმინდის ეკლესია
*სანიორეს ღვთისმშობლის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სეროდანი

**სეროდანი** — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, (თეთრი წყლების თემი). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, თელავიდან 20 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 10 ადამიანი.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამთავისი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

**სამთავისი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბოჟამი, თოგოიანთკარი). მდებარეობს მდინარე ლეხურის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.

## ისტორია 
VI საუკუნის 50-იან წლებში ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ — ისიდორემ (ეზდერიო) აქ ააშენა ეკლესია. ძველად სამთავისი საგანმანათლებლო კერა იყო, სადაც მოღვაწეობდნენ მწიგნობრები და კალიგრაფები: ილია (XVI ს.), არქიეპისკოპოსი ევდემონი (XVII ს), კვიპრიანე სამთავნელი (XVII-XVIII სს), ანტონ I კათალიკოსი და სხვა. აქ იყო საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო, რომელიც გაუქმდა 1811 წელს.

სოფლისა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე არაერთი ისტორიული მოვლენა მოხდა: XVIII საუკუნის 30-იან წლებში ყიზილბაშებს განუდგა ქართველ დიდებულთა ერთი ნაწილი (შანშე ქსნის ერისთავი, გივი ამილახვარი, ვახუშტი აბაშიძე და სხვა). გამდგარ თავადებს ყიზილბაშებმა რაზმი შეუსიეს. 1736 წელს ყიზილბაშთა რაზმსა და ქართველებს შორის გაიმართა ბრძოლა. მტერმა დაიკავა სამთავისი, მაგრამ მალე ისინი დაამარცხეს ქართველთა რაზმებმა. მტერი გაიქცა და თბილისის ციხეს შეაფარა თავი.

1921 წლის მარტში სოფელ სამთავისის უღარიბესი და საშუალო გლეხობის კრებამ გადაწყვიტა კოლექტიური მეურნეობის ჩამოყალიბება. შეიქმნა საორგანიზაციო კომიტეტი. მალე ჩამოყალიბდა საქართველოში პირველი სას.-სამ. არტელი „ახალი ცხოვრება“, რომელიც თავდაპირველად 17 კომლს აერთიანებდა. მიწას ერთობლივად ამუშავებდნენ და მოსავალს არტელთა წევრებს შორის თანაბრად ანაწილებდნენ. 1922 წლის 27 აგვისტოს სოფლის კრებაზე მიიღეს გადაწყვეტილება არტელ „ახალი ცხოვრების“ კომუნად გარდაქმნის შესახებ. კომუნარები მოდის საერთო 28-ბინიანი საცხოვრებელი სახლი და დიდი ორსართულიანი შენობა — კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება. სამთავისის კომუნის მაგალითზე საქართველოში შეიქმნა სხვა კომუნები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 532 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სამთავისის ტაძარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჩალე

**საჩალე** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში ქისტაურის თემი, ზემო ალაზნის სარწყავი სისტემის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, ახმეტიდან 3 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ალბურუშვილების ეკლესია
*საჩალის ბზიანის საყდარი
*საჩალის ეკლესიები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქადაგიანოს წმინდა დიმიტრის ეკლესია

**საქადაგიანოს წმინდა დიმიტრის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, დარბაზული  ეკლესია  კასპის მუნიციპალიტეტის  სოფელ საქადაგიანოს სამხრეთ-დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილზე. აღმოსავლეთ ფასადის წარწერაში აღნიშნულია აშენების თარიღი (1498 წელი) და მშენებელთა სახელები. ნაგებია უსწორმასწორო ფორმის ქვიშაქვის ლოდებით, რომელთა გარეთა პირი სუფდად არის დამუშავებული. შესასვლელი ორია. შიგნით კამარა პილასტრებზე ამოყვანილ საბჯენ თაღებს ეყრდნობა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. ინტერიერში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ეკლესია გადახურული იყო მწვანედ მოჭიქული კრამიტით. დასავლეთის მინაშენი უფრო გვიანდელი ხანისაა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XV საუკუნის ეკლესიები
საქადაგიანო

**საქადაგიანო** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, აღაიანის თემში. მდებარეობს მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით დგას წმინდა დიმიტრის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1268 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საქადაგიანოს წმინდა დიმიტრის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კირაკოს განძაკეცი

[მინი|კირაკოს განძაკეცის „სომხეთის ისტორია“, 1664 წლის ხელნაწერი, [მატენადარანი, MS 2561]]
**კირაკოს განძაკეცი** () (დ. 1201/1203 — გ. 1271) ასევე ცნობილი, როგორც **კირაკოს განძაკელი**  — XIII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი. „სომხეთის ისტორიის“ ავტორი. კირაკოს განძაკეცის თხზულება სომხეთში, აგრეთვე მომიჯნავე ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოში მონღოლთა ბატონობის ისტორიის უმნიშვნელოვანესი წყაროა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1271
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
სარიბარი

**სარიბარი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, კოდისწყაროს თემში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლეხურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 790 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. სოფელი რუსეთის საოკუპაციო ზოლის სიახლოვეს მდებარეობს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოსტანდინ ერზნკაცი

**კოსტანდინ ერზნკაცი**, *კონსტანტინე ერზინკელი* (; დ. დაახლოებით 1250, ქალაქი ერზინკა, დასავლეთი სომხეთი — გ. XIV საუკუნის I ნახევარი) — სომეხი პოეტი. სწავლობდა ქალაქ ერზინკის ერთ-ერთ მონასტერში. თავისი დროის მოწინავე მოაზროვნე იყო. ლექსებში უმღეროდა გაზაფხულს, მზეს, ქალის სილამაზეს, ღვინოს. მისი რელიგიური ლექსებიც კი ბუნებისა და სიყვარულის ჰიმნია. კოსტანდინ ერზნკაცის ნაწარმოებებში ასახულია სომხეთის საზოგადოებრივი ცხოვრების მოვლენები, ზნეობა, სოციალური ეკონომიკური ურთიერთობანი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 1250
კატეგორია:სომეხი პოეტები
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სტეფანოს ტარონეცი

**სტეფანოს ტარონეცი** (ასოღიკი) — X-XI საუკუნეების სომეხი ისტორიკოსი. მისი უმთავრესი ნაშრომია „მსოფლიო ისტორია“, რომელიც კათალიკოს სარქისის (922-1019) დაკვეთით დაუწერია. იგი სამი ნაწილისაგან შედგება. პირველი ორი ნაწილი კომპილაციური ხასიათისაა, მესამე ნაწილი ორიგინალურია და მოიცავს პერიოდს აბასის მეფობიდან (929) 1004 წლამდე. ამ ნაწილში ძირითადად აღწერილია მონასტრების მშენებლობა და სამონასტრო ცხოვრება. ნაშრომი საყურადღებო წყაროა საქართველოს ისტორიული მთელი რიგი საკითხების დასაზუსტებლად. კერძოდ შეიცავს ცნობებს ტაო-კლარჯეთისა და საქართველოს სხვა კუთხეების, აგრეთვე ბაგრატიონთა მოღვაწეობის შესახებ. 

## ლიტერატურა 
*ქსე, თბ., ტ. 9, 1985,  გვ. 567

კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
სტეფანე შაუმიანი

**სტეფანე გიორგის ძე შაუმიანი** (პარტიული ფსევდონიმები *სურენი, სურენინი, აიაქსი* და სხვ.) ( დ.  13 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 1 ოქტომბერი], 1878, თბილისი — გ. 20 სექტემბერი, 1918) — რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში, ჟურნალისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი, რსდმპ-ის წევრი 1900 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
1898 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. 1899 წელს სომხეთში დააარსა ერთ-ერთი პირველი მარქსისტული წრე. 1902 წელს „სომეხ სოციალ-დემოკრატთა კავშირის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1902 წლის ბოლოდან ემიგრაციაში იყო გერმანიაში. მუშაობდა რსდმპ საზღვარგარეთულ ორგანიზაციებში. სომხურ ენაზე თარგმნა კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსის, ლენინის ნაწარმოებები. 1905 წელს დაბრუნდა თბილისში. იყო რსდმპ კავკასიის კავშირის კომიტეტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, შემდეგ ბაქოს ბოლშევიკური ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რომელსაც 1914 წლიდან ხელმძღვანელობდა. 1915 — რსდმპ კავკასიის ბიუროს წევრი, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ — ბაქოს საბჭოს თავმჯდომარე.

სრულიად რუსეთის საბჭოების I ყრილობის დელეგატი, არჩეული იყო სრულიად რუსეთის ცაკში. რსდმპ (ბ) VI ყრილობაზე აირჩიეს ცკ-ის წევრად. 1917 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა კავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციების ყრილობას, დეკემბერში რსფსრ სახკოსაბჭომ დანიშნა კავკასიის საქმეთა საგანგებო კომისრად. 1918 წლის მარტში მეთაურობდა მუსავატელთა ანტისაბჭოთა ამბოხების ჩახშობას ბაქოში, აპრილში ბაქოს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე და საგარეო საქმეთა კომისარი იყო (ბაქოს კომუნა). დახვრიტეს ბაქოს 26 კომისართა შორის.

## ლიტერატურა
**ჩხარტიშვილი, ს.*, სტეფანე შაუმიანი, თბილისი, 1978

კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი პოლიტიკოსები
კატეგორია:რსდმპ-ის IV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:რსდმპ-ის V ყრილობის დელეგატები
ქურთული ცეკვა

**ქურთული ცეკვა** () — ქურთული კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელო ნაწილი. ტრადიციული ხელთ-ჩაკრული ცეკვათა ჯგუფი, რომელიც გავრცელებულია ახლო აღმოსავლეთში. ცეკვას წრის (ელიფსის) ფორმა აქვს, რომლის შეკვრა ზოგიერთ ტომებთან არ შეიძლება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქოჩარი

კატეგორია:ქურთული ცეკვა
ჩელესტე აიდა

***ჩელესტე აიდა*** () — ჯუზეპე ვერდის ოთხაქტიანი ოპერის აიდას განთქმული არია. მას წინ უსწრებს რეჩიტატივი „*Se quel guerrier io fossi!*“. ოპერის პირველ აქტში არიას ასრულებს ახალგაზრდა ეგვიპტელი მეომარი რადამესი, რომელსაც უნდა ეგვიპტის ჯარის მხედართმთავრობა. ის უმღერის ეთიოპიელ მონა ქალს — აიდას, რომელზეც შეყვარებულია.

არია ნამღერია  მეფის სასახლეში.

## ლიბრეტო 
##### იტალიურად
Se quel guerrier io fossi! 			
Se il mio sogno si avverasse!		
Un esercito di prodi da me guidato 	
E la vittoria e il plauso di Menfi tutta!
E a te, mia dolce Aïda, 		
Tornar di lauri cinto 		
Dirti: per te ho pugnato, 		
Per te ho vinto!			

Celeste Aïda, forma divina,	
Mistico serto di luce e fior,	
Del mio pensiero tu sei regina,		
Tu di mia vita sei lo splendor.		
Il tuo bel cielo vorrei ridarti,
Le dolci brezze del patrio suol 
Un regal serto sul crin posarti,
Ergerti un trono vicino al sol,	

### თარგმანი
## იხილეთ აგრეთვე
*აიდა (ოპერა)

## რესურსები ინტერნეტში
*ლუჩიანო პავაროტი მღერის აირას "ჩელესტე აიდა" ვენის ოპერაში

კატეგორია:არიები ოპერებიდან
კატეგორია:ოპერა
იაზდანიზმი

**იაზდანიზმი** — რელიგიური მიმდინარეობის დასახელება, რომელიც გავრცელებულია ქურთებში. შეიცავს ალევიზმი, აჰლ–ი ჰაკკი (ალი–ილაჰი) და ეზიდიზმი.

მიიჩნევენ, რომ იაზდანიზმი იყო ქურთების მთავარი რელიგია X-XVI საუკუნამდე. შუა საუკუნეებში განიცადა დიდი ისლამისაცია. ამ რელიგიური მიმდინარეობიდან ყველაზე შემორჩენილი რელიგია ეზიდიზმია. დანარჩენი რელიგიები ითვლებიან ისლამის ნაწილად.

## იხილეთ აგრეთვე
*მანდეიზმი

## ლიტერატურა 
* Izady, Mehrdad R. (1992), The Kurds: A Concise Handbook, Taylor & Francis, ISBN 0-8448-1727-9
* Kjeilen, Tore (2007), «Yazdanism», Encyclopaedia of the Orient, lexicorient.com

## რესურსები ინტერნეტში 
* Yazdânism  at essenes.net

კატეგორია:რელიგიები
კატეგორია:ქურთისტანი
კატეგორია:გნოსტიციზმი
მენორა

thumb|200px|მენორა
**მენორა** ( — *მენორა*, "განათებელი") — ოქროს შვიდტოტიანი განათებელი (შვიდსანთელა), რომელიც, ბიბლიის თანახმად, მდებარეობდა სკინიაში. მერე გადმოიტანეს იერუსალიმში - იერუსალიმის მეორე ტაძრის დანგრევამდე.

მენორა იუდაიზმის ერთ-ერთი უძველესი ატრიბუტია. ის გამოსახულია ისრაელის სახელმწიფო გერბზე.

კატეგორია:იუდაიზმი
ისრაელის გერბი

thumb

ისრაელის გერბზე გამოსახულია მენორა, რომელიც იერუსალიმის ტაძარში დგას. მენორას გარშემო ზეთისხილის ხის ტოტებია, რაც მშვიდობის სიმბოლოა, შვიდსანთელას ქვეშ წარწერა –"ისრაელ".

გერბი მიღებული იქნა 1948 წელს კონკურსით.

კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:ისრაელის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ფოტონადირობა

მინი|250px|ფოტონადირობისას გადაღებული სურათის ნიმუში — ვირგინიის ოპოსუმი.
**ფოტონადირობა** () — ფოტოგრაფიის სახეობა, რომლის გადაღების ობიექტი გარეული ცხოველები, ფრინველები და სხვა ცოცხალი ორგანიზმებია ბუნებრივ პირობებში. მწერების გადაღებისთვის ჩვეულებისამებრ იყენებენ მაკროფოტოგრაფიის ხერხებს.

## ლიტერატურა
* Joe McDonald. The New Complete Guide to Wildlife Photography: How to Get Close and Capture Animals on Film. — United States: Watson-Guptill Pubns, 1998. — ISBN 978-0817450090.

კატეგორია:ფოტოგრაფია
სახრახნისი (კოქტეილი)

**სახრახნისი** არის კოქტეილი, რომელიც ორი კომპონენტისგან, ფორთოხლის წვენითა და არყით შედგება. ამ სასმელს ხანდახან მოიხსენიებენ როგორც - "არაყი და ფორთოხალი". ატვიორკას ბევრი სახეცვლილება გააჩნია.

კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
შეიხ ადი

250პქ|მინიატიურა|ლალეში, შეიხ ადის დასაფლავების ადგილი
**შეიხ ადი** () ან **შიხადი** (, *სრული სახელი*: შარაფ ად-დინ აბუ-ლ-ფადაილ ადი ბენ მუსაფირ ბენ ისმაილ ბენ მუსა ბენ მარვან ბენ ალ-ჰასან ბენ  მარვანი) — ეზიდიზმის რეფორმატორი. დაიბადა დაახლოებით 1073-1078 წელს ქალაქ ბეით-ფარეში, ბაალბექის ოლქში (ლიბანი) და გარდაიცვალა 1162/1163 წელს ლალეშში (ჩრდილოეთ ერაყი ).

ეზიდიზმის მიმდევრები თვლიან, რომ შეიხი ადი არ იყო ხორციელად ნაშობი და იგი უფალმა გამოგზავნა, სხვა ლეგენდის მიხედვით კი, შიხადი დაიბადა ისტორიულ სირიაში (დღევანდელი ლიბანი) და მის დაბადებამდევე იყო ცნობილი, რომ იგი დიდი პიროვნება გახდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეზიდიზმის რეფორმატორი: შეიხ ადი  

კატეგორია:ეზიდები
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები
მშვენიერი ეპოქა

**მშვენიერი ეპოქა** (, IPA: /bɛl e'pɔk/) — 1890–1914 წლების ევროპის ისტორიის პირობითი აღმნიშვნელი ტერმინი. საფრანგეთისთვის ეს იყო მესამე რესპუბლიკის საწყისი ათწლეულები, დიდი ბრიტანეთისთვის — ედუარდ VII-ის მმართველობის წლები.

მშვენიერი ეპოქა „ოქროს ხანად“ იქცა ევროპის საზოგადოების მაღალი კლასებისთვის: ამ პერიოდში ევროპის მთავარ სახელმწიფოებში მშვიდობა სუფევდა, ახალი ტექნოლოგიებით გაუმჯობესდა ცხოვრება, რომელსაც არ ზღუდავდა საშემოსავლო გადასახადი ან სოციალიზმი, ხოლო ხელოვნების კომერციალიზაციამ ფართოდ აითვისა რენესანსისა და XVIII საუკუნისდროინდელი სტილისტური მიმდინარეობები და ისინი თანამედროვე გახადა. ახლადგამდიდრებულ შეერთებულ შტატებში, რომელიც 1873 წლის პანიკას აღწევდა თავს, თანადროულ ეპოქას „მოოქროულ ხანას“ (ინგლ. Gilded Age) უწოდებდნენ (ოქროს ნაცვლად).

## ლიტერატურა 
* Berlanstein, Lenard R. "Ready for progress? Opinion surveys on women's roles and opportunities in Belle Epoque France." *French Politics, Culture and Society* 27#1 (2009), p. 1+. online
* Bruna, D. *Fashioning the body: An intimate history of the silhouette.* (Yale University Press, 2015 ).
* Holmes, Diana, and Carrie Tarr, eds.  *A "Belle Epoque"? Women in French Society and Culture 1890-1914* (Berghahn Books, 2006).

## რესურსები ინტერნეტში 
* The *Belle Époque* in Europe – არტ-ნევუს სურათები 
* Paris1900.lartnouveau.com – *Belle Époque* საფოსტო ბარათებზე
* Dijon1900.blogspot.com – *Belle Époque* საფოსტო ბარათებზე
* ფრანგი მსახიობების საფოსტო ბარათები

კატეგორია:ახალი ისტორია
სასირეთი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

**სასირეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, თელიანის თემში.

### სასირეთის განძი
1930 წელს სოფელში აღმოჩენილი იქნა ძვ. წ. XII საუკუნის I ნახევრით დათარიღებული განძი. ოქროს დისკო, ბრინჯაოს ნივთები. კოლხური ცული, ცენტრალური ამიერკავკასიის ტიპის ცული, სატეხი, სატევარი, ლაგამი, გედისა და ჯიხვის თავის სკულპტურული გამოსახულებები, 2 ნაწილისაგან შედგენილი ბალთა; სახურავიანი სამფეხა ჭურჭელი, რომლის ცენტრში ფრინველის სკულპტურული გამოსახულებაა. ნივთები დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 494 ადამიანი.

## სასირეთის სკოლა
სოფელში არსებული საჯარო სკოლა 1919 წელს გენერალმა მაზნიაშვილმა დააარსა, რის გამოც სკოლას მისი სახელი მიენიჭა. სკოლასთან ერთად გენერალმა ბიბლიოთეკაც ააშენა. გიორგი მაზნიაშვილი სკოლის კურსდამთავრებულ ნიჭიერ ახალგაზრდებს თავისი სახსრებით უმაღლეს სასწავლებელში გზავნიდა. სწორედ მისი წყალობით მიიღო უმაღლესი განათლება მწერალმა ელიზბარ მაისურაძემ. სკოლაში ოთხი სოფლის სასირეთის, თელიანის, ბარნაბიანთკარის და გრაკლის მაცხოვრებლები სწავლობენ.

## იხილეთ აგრეთვე
*სასირეთის ჭალა
*სასირეთის კოშკი
*სასირეთის ნამოსახლარი გორა

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სურენ სპანდარიანი

[250პქ|მინი|სურენ სპანდარიანი (მარცხნივ) და [იოსებ სტალინი 1915 წელს]]
**სურენ სპანდარის ძე სპანდარიანი** (დ. 15 დეკემბერი  [ძვ. სტ. 3 დეკემბერი], 1882, თბილისი  — გ. 24 თებერვალი [ძვ. სტ. 11 თებერვალი], 1916, კრასნოიარსკი) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე რუსეთსა და კავკასიაში. სომხური ლიტერატურის კრიტიკოსი, პუბლიცისტი. რსდმპ წევრი 1901 წლიდან, ბოლშევიკი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, ეწეოდა პროპაგანდას მუშებს შორის. 1905-1907 წლებში რევოლუციის მონაწილე მოსკოვსა და კავკასიაში, რსდმპ კავკასიის კავშირის კომიტეტის წევრი. 1907 წელს რსდმპ ბაქოს კომიტეტის წევრი, 1910 წელს ჩაბმული იყო რევოლუციურ მოღვაწეობაში თბილისში. 1911-1912 წლებში რსდმპ სრულიად რუსეთის VI (პრაღის) კონფერენციის მოწვევის საორგანიზაციო კომიტეტის წევრი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული  15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:სომეხი პუბლიცისტები
კატეგორია:კრიტიკოსები
ალექსანდრე სპენდიარიანი

thumb|ალექსანდრე ათანასეს ძე სპენდიარიანი
**ალექსანდრე ათანასეს ძე სპენდიარიანი** *სპენდიაროვი*, (დ.  1 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი], 1871, კახოვკა —გ. 7 მაისი, 1928, ერევანი) — სომეხი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე. სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი (1926). სომხური მუსიკის კლასიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1895 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. კომპოზიციის თეორიას სწავლობდა მოსკოვში ნიკოლოზ კლენოვსკისთან (1892-1894) და პეტერბურგში ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვთან (1896-1900). სპენდიარიანის შემოქმედება ჩამოყალიბდა ეუსული და სომხური კულტურის გავლენით. როგორც კომპოზიტორი ამკვიდრებდა რეალისტურ ხელოვნებას, განსაკუთრებულ ინტერესს იჩენდა პროგრამული მუსიკისადმი. რევოლუციამდელი პერიოდის ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია სიმფონიური სურათი „სამი პალმა“ (1905). 1917 ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სპენდიარიანი აქტიურად მონაწილეობდა საბჭოთა კულტურის შექმნაში. ხელმძღვანელობდა თვითმოქმედ გუნდებს, ორკესტრებს. 1924 წლიდან ცხოვრობდა ერევანში. აქტიურად მონაწილეობდა მრავალი სამუსიკო დაწესებულების, მათ შორისკონსერვატორიის მუშაობაში; სამუსიკო გამომცემლობისა და სიმფონიური ორკესტრის ჩამოყალიბებაში. ამ პერიოდის ნაწარმოებთაგან აღსანიშნავია „ერევნული ეტიუდები“ ორკესტრისათვის (1925). სპენდიარიანის მთავარი ნაწარმოებებია: ჰეროიკულ-პატრიოტული ოპერა „ალმასტი“ (1930, მოსკოვი), 2 საორკესტრო სიუიტა „ყირიმული ესკიზები“ (1903, 1912), ავტორია სხვადასხვა ჟანრის რიგი ნაწარმოებებისა, სპენდიარიანის სახელი მიენიჭა ერევნის ოპერისა და ბალეტის აკადემიურ თეატრს. ერევანში გახსნილია სპენდიარიანის სახლ-მუზეუმი.

## ლიტერატურა 
* *Спендиарова М.,* Спендиаров, М., 1964;
* *Тигранов Г.*, А. А. Спендиаров , 2. изд., М., 1971;
* *Шавердян А.,* А. А: Спендиаров , М.-Л., 1939;

კატეგორია:სომეხი პედაგოგები
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
მარტიროს სარიანი

[მინი|მარტიროს სარიანი (მარჯვნივ) მის მეგობარ [დრასტამატ კანაიანი|დრასტამატ კანაიანთან ერთად.]]
**მარტიროს სარქისის ძე სარიანი** (დ.  28 თებერვალი [ძვ. სტ. 16 თებერვალი], 1880, დონის ნახიჩევანი ახლანდელი დონის როსტოვის ფარგლებში — გ. 5 მაისი, 1972, ერევანი) — სომეხი მხატვარი. სსრკ სახალხო მხატვარი (1960), სსრკ სამხატვრო აკადემიკოსი (1947) და სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1956), სოციალისტური შრომის გმირი (1965). სომხეთის სსრ მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1947-1951).

## ბიოგრაფია
1897-1904 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, 1902-1904 წლებში მუშაობდა ვალენტინ სეროვისა და კონსტანტინე კოროვინის სახელოსნოებში. მონაწილეობდა გამოფენებში „გოლუბაია როზა“, „მირ ისკუსტვა“ და სხვა. 900-იან წლებში შესრულებულ ნატურმოტებსა და პორტრეტების კომპოზიციებსა თუ დეკორატიულ გადაწყვეტაში იგრძნობა ანრი მატისისა და პოლ გოგენის გავლენა. 1910-1915 წლებში იმოგზაურა თურქეთში, ეგვიპტესა და ირანში. 1921 წლიდან სომხეთში ცხოვრობდა.

სარიანის შემოქმედების მთავარი თემაა სომეხი ხალხის ცხოვრება. წარმატებით მუშაობდა პორტრეტის, ნატურმორტის, განსაკუთრებით პეიზაჟის ჟანრში. უმთავრესად იყენებდა ზეთის ფერწერის ტექნიკას. თავდაპირველად სარიანის კომპოზიციები ინარჩუნებდა დეკორატიულ სიბრტყობრიობას, შემდეგ კი მხატვრული ფერის დიდი ლაქების ნაცვლად ტონებს და ნახევარტონებს მიმართავდა. ბოლო ეტაპზე ნატურიდან დახატულმა სურათებმა ადგილი დაუთმო განზოგადებულ, მონუმენტალურ პეიზაჟებს (სურათების ციკლი „ჩემი სამშობლო“, 1952-1958, ლენინური პრემია, 1961, სომხეთის სურათბის გალერეა, ერევანი). სარიანმა შექმნა სომხეთის მშრომელების, მეცნიერების, მუსიკოსების, საბჭოთა არმიის მეომრების პორტრეტების მთელი გალერეა. სარიანი მუშაობდა მონუმენტური ფერწერის დარგში (პანო პარიზის მსოფლიო გამოფენაზე საბჭოთა პავილიონისათვის, 1937), იყო თეატრის მხატვარიც (ალექსანდრე სპენდიარიანის ოპერა „ალმასტი“, ერევნის სპენდირიანის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრი, 1938-1939, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1941). აღსანიშნავია მისი ილუსტრაციები სომხური ზღაპრების კრებულისათვის.

თანამედროვე სომხურ ფერწერაში სარიანმა შექმნა მთელი მიმართულება, რომელსაც მშობლიური ქვეყნის პოეტური აღქმა უდევს საფუძვლად. მისმა მოღვაწეობამ დიდად შეუწყო ხელი სომხური ეროვნული ხელოვნების წინსვლას.

სსრკ II-IV მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
**Дрампян Р.,* Сарьян, М., 1964;
**Михайлов А. И.*, Мартирос Сергеевич Сарьян, М., 1958

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:სომეხი მხატვრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ანდრომედე (მითოლოგია)

**ანდრომედე** () — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ეთიოპიის მეფის, კეფევსის და, მისი ცოლის, კასიოპეს ასული.. ანდრომედემ თავისი სილამაზით განარისხა პოსეიდონის ქვეშევრდომები — ნერეიდები, რომლებმაც პოსეიდონს  მიმართეს და მან ეთიოპიას გველეშაპი მიუსია. გველეშაპის მოშორების ერთადერთი პირობა იყო მისთვის ანდრომედეს შეწირვა. ანდრომედე კლდეს მიაჯაჭვეს და გველეშაპს დაუტოვეს; მეფის ასული გადაარჩინა პერსევსმა, რომელიც მფრინავი სანდლებით შინ ბრუნდებოდა. მან გველეშაპს მედუზა გორგონას თავი უჩვენა და გაქვავებული ურჩხული წყალში ჩავარდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
სექსის მუზეუმი

[thumb|250პქ|სექსის მუზეუმი [ნიუ-იორკი|ნიუ იორკში]]

**სექსის მუზეუმი**, **ეროტიკული ხელოვნების მუზეუმი** ან **ეროტიკის მუზეუმი** — მუზეუმი, რომელშიც წარმოდგენილია სექსის ხელოვნება, ისტორიული დოკუმენტები ეროტიკის ისტორიაში. 

მუზეუმი ევროპაში  წარმოადგინეს საჯაროდ 1960-1970 წლების განმავლობაში, სექსუალური რევულუციის ხანაში.

1990 წლის შემდეგ ექსპონატების ხილვა ეროტიკული მუზეუმების ან ეროტიკული ხელოვნების მუზეუმების სანაცვლოდ შესაძლებელი გახდა სექსის მუზეუმში.

## სექსის სახელგანთქმული მუზეუმები 
### ამერიკა 
* პირველი სექსის მუზეუმი გახსნეს  სან ფრანცისკოში  Ted McIlvenn-მა 1970 წელს და ამჟამად დახურულია.
* სექსის მუზეუმი გაიხსნა ნიუ-იორკში 2002 წელს.
* ჰოლივუდის ეროტიკული მუზეუმი გაიხსნა ჰოლუვუდში 2004 წლის იანვარს. (ეს მუზეუმი დაიხურა და ახლა მის ნაცვლად Frederik-ის საცალო მაღაზიაა გახსნილი.
* მსოფლიო ეროტიკის მუზეუმი გაიხსნა მაიამი ბიჩში 2005 წლის 16 ოქტომბერს.
* „Erotic Heritage Museum“ გაიხსნა ლას ვეგასში 2008 წლის 3 აგვისტოს, .

## სქოლიო
კატეგორია:სექსი
კატეგორია:მუზეუმი
ნორიო

**ნორიო** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ნორიო —    სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში
*ნორიო  —  სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში
ბიურეღავანი

**ბიურეღავანი** () — ქალაქი სომხეთში, კოტაიკის ოლქში. როგორც დასახლება დაარსდა 1945 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*World Gazeteer: Armenia

კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
არგოსი

**არგოსი** () — ქალაქი საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. დაარსდა დაახლოებით ძვ. წ. 5000 წელს; სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდათ ბერძნებს, რომაელებს, ბიზანტიელებს, ფრანკებს, ვენეციელებსა და თურქებს. დღეისათვის ქალაქის მოსახლეობა 29.228 ადამიანს ითვლის (2011). არგოსი ევროპის უძველესი ქალაქია, რომელიც დაარსებიდან მოყოლებული მუდმივად დასახლებული იყო. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* საბერძნეთის კულტურის სამინისტრო, ინფორმაცია ანტიკური აგორასა და არგოსის შესახებ 
* საბერძნეთის კულტურის სამინისტრო, არგოსის არქეოლოგიური მუზეუმი 
* ბერძნული მითოლოგია, არგოსი 

კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:ტურიზმი საბერძნეთში
კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
გეღამ სარიანი

**გეღამ ბაღდასარის ძე სარიანი** (დ. 12 (25) დეკემბერი, 1902, თავრაზი, ირანი — გ. 14 ნოემბერი, 1976, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა პოეტი, სომხეთის სსრ და უკრაინის სსრ დამსახურებული მოღვაწე. 1922 წლიდან ცხოვრობდა სსრკ-ში. ლექსებს აქვეყნებდა 1919 წლიდან. ავტორია კრებულებისა „საბჭოთა ქვეყანა“ (1930), „ქრიზანთემა“ (1968), პოემებისა აღმოსავლურ თემაზე და სხვ. სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე ემსახურებოდა სომხეთის სსრ-ში მომხდარ ყველა მნიშვნელოვან მოვლენას. გეღამ სარიანი იყო სსრკ-ის II, VI, VIII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 3 სხვა ორდენითა და მედლებით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* გეღამ სარიანი
* გეღამ სარიანი / გეღამ ბაღდასარიანი 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ტაძრისი

**ტაძრისი** — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დგვარი, საკირე). მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში, ციხისჯვრის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე საკირულის (მტკვრის აუზი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ბორჯომიდან 24 კილომეტრი. სოფელში არის საბავშვო ბაღი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ილიადა

მინი|ილიადას მეხუთე საუკუნის მანუსკრიპტი
**ილიადა** () — ჰომეროსის დაწერილი 15 700 ჰეკზამეტრისგან შემდგარი ეპიკური პოემა, ბერძნული ლიტერატურის უძველესი ნიმუში. მისი საფუძველი იყო ბერძენ გმირებზე შექმნილი მრავალრიცხოვანი მონათხრობები. ილიადას მოქმედება ხდება ტროას (ილიონის) ალყის მეათე წელს და დროის მცირე მონაკვეთს მოიცავს. მეცნიერთა აზრით დღევანდელი ტექსტი ალექსანდრიელი მეცნიერების რედაქციითაა შემორჩენილი.

## შინაარსი 
„ილიადა“ აქაველების ბანაკში მიმდინარე კონფლიქტით იწყება. მეფე აგამემნონმა აპოლონის ქურუმის, ქრისესის, ქალიშვილი მოიტაცა. ქრისესი აქაველთა სწრაფ ხომალდებთან უზარმაზარი გამოსასყიდით, აპოლონის გვირგვინითა და ოქროს კვერთხით, მივიდა. უხეში უარყოფის შემდეგ კი მოხუცი მეუფე აპოლონს, სმინთევსს, ევედრება. მას უსმინა სხივოსანმა აპოლონმა და დანაელთა ჯარს შავი ჭირი შეჰყარა. ბერძნების კრებაზე, რომელსაც აქილევსმა მოუხმო, კალქასმა განაცხადა, რომ ღმერთის დაწყნარების ერთადერთი გზა ქრისეისის მამამისისთვის უსასყიდლოდ დაბრუნებაა. ატრევსის ძე აგამემნონი ემორჩლება ერთობლივ მოთხოვნას, მაგრამ დანაკარგის სანაცვლოდ, აქილევსს, რომელსაც მთელი ამ ინტრიგის ინიციატორად თვლის, მის საყვარელ ქალს, ლამაზღაწვიან ბრისეისს, ართმევს. განრისხებული აქილევსი თავის კარავში ბრუნდება და დედამისს, თეტისს, სთხოვს, რომ ზევსს შეევედროს აქაველების დამარცხება ტროელების მიერ, მანამ, სანამ აგამემგნონი მის, აქილევსის, მოთხოვნებს მთლიანად არ დააკმაყოფილებს. 

*მეორე სიმღერაში* ზევსი აგამემნონს საბესისწრო სიზმარს უგზავნის და არწმუნებს, რომ ტროელთა ფართოქუჩებიანი ქალაქი აიღოს. აგამემნონი მახეს წამოეგო და ამის შესახებ გახარებულმა აქაველებს კრებაზე ამცნო. თუმცა, შეკრებილმა ხალხმა, ჯარის გამოსაცდელად, აქაველებს სამშობლოს ძვირფასი მიწებისკენ გაქცევა უბრძანა. ცხრაწლიანი ალყა გარღვევის პირასაა, მაგრამ, გაოცებულმა ჰერამ ათენას აქაველების გადარწმუნება უბრძანა. ათენა გაეშურა აქაველთა სწრაფმავალი ხომალდებისკენ, სადაც ოდისევსი იპოვა და უთხრა, რომ ხალხი შეეჩერებინა. ოდისევსმა ყველა დააწყნარა და კრება მოიხმო. ღვთაებრივმა ოდისევსმა ენაჭარტალა თერსიტესი, რომელიც მაგრად ღრიალებდა და აგამემნონს ლანძღავდა, სასტიკი სიტყვით გაკიცხა და კვერთხი ზურგსა და მხრებზე ჩასცა. ნესტორი, რომელსაც აგამემნონი დაეთანხმა, სიტყვით გამოვიდა და თქვა, რომ ნურავინ იჩქარებს სახლში დაბრუნებას, მანამ, სანამ ისინი შურს არ იძიებენ ელენეს ტანჯვისა და ქვითინისთვის. კრების დასრულების შემდეგ არგოსელებმა ზევსს მსხვერპლი შესწირეს და ინადიმეს. ნადიმის შემდეგ ნესტორმა ატრევსის ძეს, ლაშქრის შეკრება ურჩია, ამიტომაც აგამემნონმა მაცნეები გააგზავნა.  

## ლიტერატურა 
* Edwards, Mark W.; Kirk, Geoffrey Stephen; et al. (editors), *The Iliad: A Commentary: Volume 5, Books 17–20*, Cambridge University Press, 1993
* West, Martin L., *Studies in the text and transmission of the Iliad*, München : K.G. Saur, 2001. ISBN 3-598-73005-5
* "ილიადა" ძველი ბერძნულიდან თარგმნა და კომენტარები დაურთო ლევან ბერძენიშვილმა

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Homer: Iliad, Books I-XII, with an Introduction, a Brief Homeric Grammar, and Notes* (3rd ed., 1890)
* *Iliad* ,

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:ძველი ბერძნული ლიტერატურა
გორისი

**გორისი** — ქალაქი სომხეთში სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს  ერევანი-სტეპანაკერტის გზატკეცილზე მთიან ქვაბულში მდინარე გორისზე (ვოროტანის შენაკადი) და გარს აკრავს კლდოვანი სერები და მღვიმეები. ერევნიდან 240 კილომეტრი, კაპანიდან 70 კმ. ქალაქის მახლობლად სოფელ ხნძორესკში  მდებარეობს უძველესი ადამიანების საცხოვრებელი მღვიმეები. მდინარე  გორისის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს ვულკანოგენური ქანებისაგან შემდგარი მღვიმეების ლაბირინთი ქვის პირამიდებით და უცნაური სვეტებით. ქალაქი გაყოფილია ორ დასახლებულ ტერიტორიად სამხრეთ (ძველი) და ჩრდილოეთ (ახალი) ნაწილებად. მათ შორის მდებარეობს ქალაქის სამრეწველო და კულტურული ნაწილი. სამხრეთით 8 კილომეტრზე აეროპორტია.

## რესურსები ინტერნეტში
*World Gazeteer: Armenia

კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
ტბა (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

**ტბა** — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლიბანი, პატარა ცემი, სადგერი, ცემი). მდებარეობს მდინარე ბორჯომულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ბორჯომიდან 9 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.

## კურორტი
ტბა ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატური კურორტია. იცის ცივი თოვლიანი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -4,3 °C) და ხანგრძლივი გრილი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 17,2 °C). სამედიცინო ჩვენება: სუნთქვის ორგანოთა დაავადებანი, განსაკუთრებით ბავშვთა ასაკში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ტაბაკინი

**ტაბაკინი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, კლდეეთის თემში. მდებარეობს მდინარე აჯამურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 380 მეტრი, ზესტაფონიდან 7 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 754 ადამიანი.

## სახელწოდება
ხალხური ეტიმოლოგია შემდეგია: სავარაუდოდ, სოფლის სახელწოდება ტაბაკინი მონასტრის მშენებლობასთანაა დაკავშირებული. მონასტრის მაშენებელთ ადგილობრივი მცხოვრებნი მოკლეფეხებიან მაგიდაზე — ტაბაკზე დალაგებული პურ-მარილით უმასპინძლდებოდნენ. „ტაბაკი მოაქვთ“ - დაიძახებდნენ ხოლმე მშენებლები და ამ წამოძახილმა ძირძველ სოფელს სახელად ტაბაკინი შეარქვა.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, წმინდა გიორგის სახელობის სამონასტრო კომლექსი, რომელშიც შედის VII-VIII საუკუნეების ორნავიანი ტაძარი, კრიპტითა და მინაშენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სვეტმაღალი

**სვეტმაღალი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, როდინაულის თემი. მდებარეობს მდინარე ლუხუტის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი). ზღვის დონიდან 130 მეტრი, ზესტაფონიდან 19 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 302 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სანახშირე

**სანახშირე** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა წიფლავაკე, მარტოთუბანი, საღვინე, ქვედა წიფლავაკე). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ზესტაფონიდან 10 კილომეტრი. სოფელში დგას დავით აღმაშენებლის სახელობის ეკლესია.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია, შიგნით მოხატულია, არის ლაპიდარული წარწერები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 162 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სარეკი

**სარეკი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბაჯითი, ქვემოხევი). მდებარეობს მდინარეების – ყვირილისა და ჯრუჭულის შესაყართან. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 4 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში მოიპოვება კვარციანი ქვიშა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1420 ადამიანი.

## ისტორია
სოფლის ტერიტორიაზე არის ზედა პალეოლითის ნამოსახლარი სარეკის ეხი.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. შემორჩენილია XIX საუკუნის ეკლესია „დედაღვთისას“ ტაძარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტაბაწყური (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

**ტაბაწყური** — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ტაბაწყური, მოლითი). მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ტაბაწყურის ტბის ნაპირას, ზღვის დონიდან 2000 მეტრი, ბორჯომიდან 60 კილომეტრი. სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — განვითარებული შუა საუკუნეების „ტაბაწყურის წითელი ეკლესია“.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 560 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სხვიტორი

**სხვიტორი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჩიხის თემი). მდებარეობს ნაურცევის მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჩიხურის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, საჩხერიდან 3 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დაიბადა აკაკი წერეთელი. აქვეა მისი სახლ-მუზეუმი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 815 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სხვიტორის ღვთისმშობლის ეკლესია
*აკაკი წერეთლის სახლი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საწაბლე

**საწაბლე** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (შროშის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, ზესტაფონიდან 25 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 105 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფაივ პოინტსი

**ფაივ პოინტსი** (ინგლ. Five Points ან The Five Points - ხუთი წერტილი), ყბადაღებული ღატაკთა უბანი, რომელიც მდებარეობდა ენთონის (ამჟ. უორზი), ორენჯის (ამჟ. ბაქსტერი), მალბერის (იგივე), კროსის (ამჟ. მოსკოს ქუჩა) და ლიტლ-უოტერისა (ამჟ. არ არსებობს) და საზოგადოებრივი პარკი "პერედაიზ სქუეარ"-ის გადაკვეთაზე, მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი, აშშ. სახელი "ფაივ პოინტსი" მომდინარეობს ამ გადაკვეთის ხუთი კუთხიდან. ეს უბანი ზედმიწევნით არის აღწერილი ჰერბერტ ეშბერის 1928 წლის წიგნში "ნიუ-იორკის ბანდები" (The Gangs of New York). 1970-იან წლებში ამ წიგნმა რეჟისორი მარტინ სკორსეზე შთააგონა ფილმის გადაღება, რომელშიც მოქმედება პოინტსში მიმდინარეობს, რისი განხორციელება მან 2002 წელს შეძლო. ფილმი ამავე სახელწოდებით „Gangs of New York“ გამოვიდა.

კატეგორია:ნიუ-იორკი
ვრანგელის სასახლე

thumb
**ვრანგელის სასახლე** (შვედ Wrangelska palatset) სტოკჰოლმში  მდებარე  სასახლეა, სადაც 1753 წლიდან სამხარეო სასამართლოს აქვს ბინა დადებული. 

სახლს დიდი ხნის ისტორია აქვს. სამხრეთით მდებარე კოშკს, 1530-იან წლებში,  გუსტავ ვაზას დროიდან თავდაცვითი საფორტიფიკაციო დანიშნულება ჰქონდა. დაახლოებით 1630 წელს სასახლე ლარს სპარეს საცხოვრისად გადაკეთდა. 

1652-1670 წწ სასახლე გაფართოვდა ხუროთმოძღვარ ნიკომედუს ტესინის მიერ  თავად კარლ ვრანგელისთვის. 1693 წლის ხანძრის შემდეგ სასახლე კიდევ ერთხელ გაფართოვდა და გადაკეთდა, რათა სამეფო სასახლეც ქცეულიყო ტრე კონორის ციხესიმაგრის გადაბუგვის შემდეგ. ამ ხნის განმავლობაში სასახლეს კუნგსჰუსეტი (მეფის სახლი) ეწოდებოდა. 1802 წელს სასახლე ისევ ხანძარმა დააზიანა და საბოლოოდ გადაკეთდა არქიტექტორ ქრისტოფერ გიორველის მიერ.

კატეგორია:შვედეთის სასახლეები
სინაგური

**სინაგური** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1150 მეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 კაცი.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში და იყო სასოფლო საბჭოს ცენტრი. მასში შედიოდა სოფლები თედელეთი, ტბეთი, ქვემო ქარზმანი, ზემო ქარზმანი, ხახეთი და ჯალაბეთი, სულ 204 კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია. 1991 წელს სინაგურის სასოფლო საბჭო გადაეცა საჩხერის რაიონს. ამან გამოიწვია 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ოსური მხარის პრეტენზიები ამ სოფლის მიმართ. ამის გამო სინაგური სოფელ პერევთან ერთად 2 წლის მანძილზე, 2008 წლის აგვისტოდან 2010 წლის ოქტომბრამდე ოკუპირებული იყო რუსეთისა და ე. წ. „სამხრეთ ოსეთის“ სამხედრო ძალების მიერ.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
სპეთი

**სპეთი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 16 კილომეტრი.

სოფლის ტერიტორიაზე დგას სპეთის ზედამაცხოვრის სახელით ცნობილი ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 642 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* სპეთის რუკა
* სპეთის საჯარო სკოლის მოსწავლეების პროექტი 
* სპეთის გარემო LeMill.net 

## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე

მინი|300პქ|სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე
**სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე** () — შვედეთის მეფეების ოფიციალური რეზიდენცია კუნძულ სტადჰოლმენის სააღლუმო სანაპიროზე, სტოკჰოლმის ცენტრში.

შუა საუკუნეებში სასახლის ადგილას სტოკჰოლმის ციხესიმაგრე იდგა, რომელიც ბირჰერ იარლის მიერ იყო დაარსებული ბალტიკიდან მელარენის მიმართულებით საზღვაო გზების დასაცავად. იუჰან III დროს ციხესიმაგრე რენესანსის სტილში ნაგებმა სასახლემ შეცვალა. XVII საუკუნის მიწურულს სასახლე ძველმოდურად მიიჩნიეს და ტესინ უმცროსის პროექტით 1690-1697 წლებში ბაროკოს სტილი მიანიჭეს.

1697 წელს, ახლადდასრულებული სასახლე ხანძარმა შთანთქა, ტესინს კი დღემდე მდებარე ნაგებობის ხელახლა აშენება დასჭირდა, რომელიც 600 ოთახისა და 120-მეტრიანი ფასადური კედლისგან შედგება. 

ეკონომიკური სირთულეების გამო, სასახლის დასრულება 1754 წლამდე ვერ მოხერხდა, ჩრდილო-დასავლეთი ფრთა კი 1760 წელს იქნა დასრულებული. მადრიდის სამეფო სასახლეების დარად, შვედეთის მეფეების სასახლე, პალაცო ბარბერინივით სიმეტრიული მასებით გამოირჩევა.

## რესურსები ინტერენტში
* სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე
* SFV Statens Fastighetsverk: სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე
* ინტერაქტიუი პანორამა: სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე 

კატეგორია:ბაროკოს არქიტექტურა
კატეგორია:შვედეთის სასახლეები
კატეგორია:სტოკჰოლმი
კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები
ჰაგა

thumb|ჰაგა სლოტი
**ჰაგას სასახლე** ან **ჰაგა სლოტი** (შვედ Haga slott), ასევე ცნობილია, როგორც დედოფლის პავილიონი. მდებარეობს ჰაგაპარკენში, სტოკჰოლმის აგლომერაციაში; შვედეთი. აიგო 1802-1804 წლებში მეფე გუსტავ IV ადოლფის დაკვეთით; დიზაინი საქალაქო არქიტექტორ ქრისტოფერ გიორველს ეკუთვნის. 
შვედეთის ამჟამინდელი მეფე კარლ XVI გუსტავი და მისი ორი და ჰაგაში არიან დაბადებულნი. 1947 წელს, ავიაკატასტროფაში მათი მამის, უფლისწულ გუსტაფ ადოლფის დაღუპვის შემდეგ სამეფო უჯახი სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში გადავიდა. 1966 წელს გუსტაფ VI ადოლფმა სასახლეზე უფლება ქვეყნის მთავრობას გადასცა. სასახლე დღეისათვის მაღალი რანგის სტუმრების მისაღებად გამოიყენება.
## რესურსები ინტერნეტში 
*Statens fastighetsverks beskrivning av Haga slott 
*სამეფო სასახლეები 
კატეგორია:შვედეთის სასახლეები
კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები
საქაშეთი

**საქაშეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 710 მეტრი, გორიდან 18 კილომეტრი.

## ისტორია
1784 წლის 23 მარტს სულეიმან ფაშამ ქართლს სამი ათასი ლეკი შემოუსია და სხვა სოფლებთან ერთად მთლიანად აიკლო საქაშეთი.

1905 წლის 18 ნოემბერს სოფლის მოედანზე ჩატარდა მიტინგი, რომელსაც მეზობელი სოფლების გლეხობაც ესწრებოდა. მიტინგის გადაწყვეტილებებში შეიტანეს მოთხოვნები: საპატიმროებიდან გაეთავისუფლებინათ პოლიტიკური პატიმრები; სარატოვის, ჩერნიგოვის, ტამბოვის და სხვა გუბერნიებში, პოლონეთის სამეფისნაცვლოში გაეუქმებინათ სამხედრო წესები; გაეყვანათ სოფლებიდან კაზაკებისა და ჯარის ნაწილები; მოეწვიათ სრულიად რუსეთისა და განაპირა მხარეების დამფუძნებელი კრებები; გადაეცათ გლეხებისათვის საზოგადოებრივ მფლობელობაში მიწა; დაესაჯათ თანამდებობის პირები, რომლებმაც ააწიოკეს და ააოხრეს გორის მაზრის სოფლები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 883 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საქაშეთის ღვთისმშობლის ეკლესია
*საქაშეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
*საქაშეთის მეორე ყორღანი
*საქაშეთის პირველი ყორღანი
*საქაშეთის სამარხი
*საქაშეთის სამაროვანი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტბეთი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

**ტბეთი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს შევიდა საჩხერის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 11 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
საცხენეთი

**საცხენეთი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში. 

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის  მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან  1120 მეტრი, ცხინვალიდან 17 კილომეტრი. 

## ისტორია
1921 წლამდე შედიოდა ბელოთის თემში. 1921 წლისთვის სოფელი დასახლებული იყო ეთნიკურად ქართველი მოსახლეობით, ამიტომ ბელოთის ნაცვლად შევიდა დიცის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საყავრე

**საყავრე** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: გულხანდისი, დიდთავი, ზემო ახალსოფელი, ლული, ნადარბაზი, ფელი, ფიცესი, წითელწყარო). ზღვის დონიდან 1240 მეტრი, გორიდან 40 კილომეტრი. სოფელში დგას XV საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საყავრეს ღვთისმშობლის ეკლესია
*საყავრეს წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სახორცე

**სახორცე** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, გორიდან 43 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გერიტ რიტველდი

thumb|გერიტ რიტველდი
**გერიტ თომას რიტველდი** (Gerrit Thomas Rietveld; დ. 24 ივნისი, 1888 — გ. 25 ივნისი, 1964) — ნიდერლანდელი ავეჯის დიზაინერი და არქიტექტორი.

1916 წელს რიტველდმა საკუთარი ავეჯის ქარხანა დააარსა. ამავე დროს ის არქიტექტურას სწავლობდა. რიტველდმა შემდგომში კლასიკად ქცეული "წითელი და ლურჯი სკამი" 1917 წელს შექმნა, თუმცა მისი ფერები მომდევნო წელს შეცვალა დე შტიილის მოძრაობის გავლენით, რომლის წევრიც ის 1919 წელს გახდა. იმავე წელს ის არქიტექტორი გახდა. 1924 წელს მან პირველი შენობის პროექტი შექმნა. ეს იყო რიტველდ-შრიოდერის სახლი. სახლი ზომით მცირეა, ხოლო დიზაინი სტანდარტული პირველ სართულზე, მეორეზე კი — რადიკალური, ანუ სრულიად გაშლილი, ფიქსირებული კედლების გარეშე. დიზაინი მონდრიანის ნახატის სამგანზომილებიან განხორციელებას ჰგავდა. ეს სახლი უტრეხტში 2000 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

1928 წელს რიტველდი დე შტიილის მოძრაობას განუდგა და ნეოპლასტიციზმს მიემხრო. იმავე წელს ის თანამედროვე არქიტექტურის საერთაშორისო კონგრესის წევრი გახდა.

სკამი "ზიგ-ზაგი" რიტველდმა 1932 წელს შექმნა. ამავე წელს შექმნა მან ამსტერდამში ვან გოგის მუზეუმის პროექტი, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ დასრულდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rietveld at the Centraal Museum Utrecht 
* www.ModernFurnitureClassics.com Rietveld Bio 
* Great Buildings Online

კატეგორია:ნიდერლანდელი დიზაინერები
კატეგორია:ნიდერლანდელი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
სვენეთი

**სვენეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბერბუკის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე თორთლის (მეჯუდის შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 7 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1383 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სვენეთის ღვთისმშობლის ეკლესიები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სვერი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)

**სვერი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში, ქემერტის თემში. მდებარეობს  მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე, ზეგანზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი. ჩამოუდის მდინარე სვერისხევი. დიდი ლიახვის ხეობის უკანასკნელი ქართული სოფელია. სვერის ჩრდილო-დასავლეთით ოსების სოფელი ქირწინა მდებარეობს. სახნავ-სათეს ზეგანს გვერდისთავს უწოდებენ.

## ეტიმოლოგია 
გადმოცემით, ამ ადგილისათვის დამახასიათებელი სველი მიწების გამო ეწოდა სოფელს „სვერი“. ქეთევან გოდერძიშვილს სოფლის მეორე სახელად მოყვანილი ჰყავს **ქართლისთავი**. ოსურად ეწოდება Сер (*სერ*).

## ისტორია 
1910 წლის „კავკასიის კალენდრის“ მიხედვით, შედიოდა რუსეთის იმპერიის თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის ცხინვალის მონაკვეთში. 2006 წლიდან ქურთის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ქართული მოსახლეობა დევნილად იქცა. ამ დროიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა
სვერის მკვიდრთა გვარებია: ხეთერელი, პაპელიშვილი, ხეთაგაშვილი და სხვა.

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფლის დასაწყისში დგას კოშკის (XVII–XVIII სს.) ნანგრევი. მის წინ გაქვავებული დუღაბი ძევს, გადმოცემით იგი კოშკის დროინდელია. სვერის კოშკი ლეკიანობის დროს მთელი სოფლის თავშესაფარს წარმოადგენდა. შიგნით მიხეილას წყაროდან წყალიც შედიოდა. სოფელში არის საცხოვრებელი სახლის მაგვარი პატარა წმინდა გიორგის ეკლესია. გადმოცემის თანახმად, აქ მუხა მოჭრეს და მისი ფიცრებით, კავებითა და ყავრით ააგეს და გადახურეს ეს საყდარი. ქვის ძველი საყდარი წმინდა ზაქარიას სახელობისა ყოფილა. სოფლის სიახლოვეს მთაზე აგებულია სვერის ციხე.

## სქოლიო
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტამი

**ტამი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტამისწყლის (თეძმის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1640 მეტრი, გორიდან 52 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები