ხლოდვიგ I

**ხლოდვიგ I** (; ; დ. დაახლ. 466 — გ. 27 ნოემბერი, 511, პარიზი) — ფრანკთა მეფე მეროვინგების დინასტიიდან. სახელმწიფოს მართავდა  481–511 წლებში. მისი მმართველობის პერიოდში, კერძოდ 496 წელს ფრანკებმა მიიღეს მართლმადიდებლური ქრისტიანობა, ხოლო მეფის მიერ წარმოებული მრავალრიცხოვანი ომების შედეგად მნიშვნელოვნად გაფართოვდა ფრანკთა სახელმწიფო. 507-508 წლებში აქტიურად ებრძოდა ვესტგუთებს, მათთან ომის შემდეგ ხლოდვიგი გაემგზავრა პარიზში, რომელიც 508 წელს გახადა საკუთარი რეზიდენცია.

თავისი მმართველობის ბოლო პერიოდში ხლოდვიგმა დაიპყრო რაინის წვრილ-წვრილი სამეფოები: თიურინგების, ვარნებისა და დასავლეთის გერულების. ამრიგად, ხლოდვიგის მმართველობის დროს რაინის პირზე არ დარჩენილა დამოუკიდებელი სახელმწიფოები. ხლოდვიგის დროს ჩაწერეს სალიკური სამართალი, ფრანკების კანონთა პირველი კრებული. 511 წლის ივლისში მან მოიწვია პირველი საეკლესიო კრება ორლეანში, რომელშიც მონაწილე 32 ეპისკოპოსიდან ნახევარი წარმოშობით ფრანკების სახელმწიფოდან იყო.

ხლოდვიგი გარდაიცვალა 511 წლის 27 ნოემბერს, 45 წლის ასაკში, პარიზში. იგი დაკრძალეს წმინდა მოციქულების, პეტრესა და პავლეს სახელობის ეკლესიაში, რომელიც თავად ააშენა. XVIII საუკუნეში ეს ეკლესია ხლოდვიგის გვერდით დაკრძალული წმინდა ჟენევიევას სახელზე აკურთხეს. ხლოდვიგის გარდაცვალების შემდეგ სამეფო მის ოთხ ვაჟს შორის დაიყო.

## ბიოგრაფია 
### ისტორიული წყაროები 
ხლოდვიგის მთავარი ბიოგრაფები არიან ქალაქ ტურის ეპისკოპოსი გრიგოლ ტურელი, ნახევრადლეგენდარული ფრანკი ისტორიკოსი ფრედეგარი, რომელმაც VII საუკუნეში დაწერა „ქრონიკა“ და VIII საუკუნის ანონიმი ავტორი, რომელსაც ეკუთვნის „ფრანკების ისტორიის წიგნი“, რომელიც მნიშვნელოვანი გადახრების გარეშე ძირითადად იმეორებს გრიგორ ტურელის ისტორიას. გარდა ამისა ჩვენს დრომდე მოაღწია იმდროინდელი მიმოწერის ფრაგმენტებმა, რომლებიც ემყარება იმ წყაროებს, რომელიც ჩვენთვის ცნობილი აღარაა. 

გრიგოლ ტურელი დაიბადა ხლოდვიგის გარდაცვალებიდან არაუმეტეს 30 წელიწადში და შესაძლებელია შეხვედროდა იმ ადამიანებს, რომლებსაც ჯერ კიდევ ახსოვდათ გარდაცვლილი მეფე. გრიგოლ ტურელს რა თქმა უნდა კარგად ეცოდინებოდა ის ადამიანები ვინც იცნობდნენ დედოფალ კლოტილდას, რომელმაც ხლოდვიგის გარდაცვალების შემდეგ თითქმის მთელი ცხოვრება გაატარა წმინდა მარტინის ბაზილიკაში და დაახლოებით 545 წელს გარდაიცვალა. გრიგოლ ტურელის ნაშრომს ეწოდება „ფრანკების ისტორია“. მის ნაშრომში ბევრი სადავო მომენტებია, დათარიღებაც არ ხდება კარგად, ერთადერთი ზუსტი თარიღი, რაც დავას არ იწვევს არის ხლოდვიგის გარდაცვალების თარიღი — 511 წელი. გრიგოლის მიხედვით ხლოდვიგმა იმეფა 30 წელი და გარდაიცვალა 45 წლის.

გრიგოლ ტურელის მიერ მოთხრობილი ხლოდვიგის ისტორია შეიცავს ზღაპრულ მომენტებს, რომელიც სათავეს ხალხურ ტრადიციებში იღებს.

### ტახტზე ასვლა და მდგომარეობა გალიაში 
ხლოდვიგი, მეფე ხილდერიკ I-სა და დედოფალ ბაზინა თიურინგიელის შვილი, ტახტზე ავიდა 15 წლის ასაკში, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ. ამ პერიოდისათვის ფრანკები ერთიანი ერი არ იყო, ისინი იყოფოდნენ სალიკურ (ზღვისპირა) და რიპუარულ (მენაპირე, მდინარისპირა) ფრანკებად. თავის მხრივ ეს ორი შტოც იყოფოდა წვრილ სამეფოებად (), რომელსაც მართავდა საკუთარი „მეფე“ (). ამ თვალსაზრისით ხლოდვიგი სალიკური ფრანკების ნაწილის მეფე გახდა. დანარჩენი გალია გრიგოლ ტურელის მიხედვით ასე იყო დაყოფილი: „ამავე ოლქში, მის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ლუარამდე ცხოვრობდნენ რომაელი გალები, მდინარე ლუარის მეორე მხარეს ბატონობდნენ გუთები. ბურგუნდიელები, რომლებმაც მიიღეს არიანელობა, ცხოვრობდნენ მდინარე რონის მხარეს, რომელზეც მდებარეობს ქალაქი ლიონი“. რომაული ტერიტორიების ნაწილი, ცენტრით სუასონში და პარიზში, ვესტგუთებისა და ბურგუნდების ექსპანსიის გამო, თავდაპირველად მოწყდნენ დასავლეთ რომის იმპერიას, ხოლო მას შემდეგ, რაც 476 წელს რომის იმპერიამ არსებობა შეწყვიტა, რომაული მიწების უკანასკნელ ნაფლეთად დარჩა. ამ ტერიტორიებს მართავდა სიაგრიუსი, რომლის მიხედვითაც ეწოდა სიაგრიუსის სახელმწიფო. გრიგოლ ტურელი მას „რომაელთა მეფეს“ () უწოდებს, ხოლო ფრედეგარი პატრიცის ტიტულით მოიხსენიებს თავის „ქრონიკაში“.

### ბრძოლა სიაგრიუსთან 
thumb|200px|მარცხნივ|ალარიხ II ხლოდვიგის ელჩებს გადასცემს სიაგრიუსს
ხლოდვიგმა, კარგად გააცნობიერა სიაგრიუსის სახელმწიფოს მომავალი ბედი და თავისი მმართველობის მეხუთე წლისთავზე (486 წელს) მათთან საბრძოლველად გაემართა. მას თან ახლდა თავისი ნათესავი, სალიკელი ფრანკების მეფე რაგნახარი, რომლის რეზიდენციაც კამბრეში იყო.

### ბრძოლა თიურინგებთან 
491 წელს თავისი მმართველობის მეათე წელს. სიგიბერტმა დახმარებისათვის სალიკურ ფრანკებს მიმართა, რასაც ხლოდვიგი გამოეხმაურა. იგი შეიჭრა თიურინგების ტერიტორიაზე და დაამარცხა ისინი. ხლოდვიგმა წარმატების მიუხედავად თავისი მეფობის ბოლო პერიოდამდე ვერ შეძლო თიურინგების დამორჩილება. 

### კლოტილდაზე ქორწინება 
[thumb|200px|წმინდა კლოტილდას ძეგლი, კორბეს ღვთისმშობლის ეკლესია. [XII საუკუნე]]
493-494 წლებში ხლოდვიგის პოლიტიკური წონა გერმანელ მეფეებს შორის იმდენად დიდი იყო, რომ ოსტგუთების მეფემ თეოდორიხ დიდმა ოდოაკრზე გამარჯვების შემდეგ მეფე ხლოდვიგს დის, აუდოფლედის ხელი სთხოვა და მალე შედგა კიდეც ეს ქორწინება. თავად ხლოდვიგი, მიუხედავად იმისა, რომ უკვე ცოლად ჰყავდა ქალი, რომელთანაც მომავალი მეფე თეოდორიხ I-იც კი შეეძინა, 493 წელს ქორწინდება კლოტილდაზე, ბურგუნდიის მეფე ხილპერიკ II-ის ასულზე და გუნდობადის ძმისშვილზე. ამ პერიოდში ბურგუნდიას მართავდა ოთხი ძმა გუნდობადი, გოდეგიზელი, ხილპერიკ II და გოდომარ I. გუნდობადმა თავისი ძმა ჰილპერიკი ხმლით მოკლა და ბრძანა წყალში გადაეგდოთ კისერზე ქვებშებმული თავის ცოლთან ერთად, შემდეგ კი დაადანაშაულა და ქვეყნიდან გააძევა მისი ორი ქალშვილი: უფროსი კრონა (წავიდა მონასტერში) და უმცროსი კლოტილდა. ამავდროულად ხლოდვიგი ელჩებს გზავნიდა ბურგუნდიაში, რომლებიც შეხვდნენ ახალგაზრდა კლოტილდას, მათ შეამჩნიეს კლოტილდას სილამაზე და გონიერება და შეიტყვეს რომ იგი ასევე სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი იყო, ელჩებმა ამის შესახებ უამბეს მეფეს. ხლოდვიგმა სასწრაფოდ გაგზავნა ელჩები და მეფე გუნდობადს კლოტილდას ხელი სთხოვა. გუნდობადმა უარი ვერ გაბედა, ელჩებს გააყოლა კლოტილდა და ხლოდვიგი მასზე დაქორწინდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბურგუნდიის სამეფო კარი არიანელობის მიმდევარი იყო, კლოტილდა დედის გავლენით აღიარებდა ქრისტიანობას, რომელიც დაფუძნებული იყო ნიკეა-კონსტანტინოპოლის რწმენის სიმბოლოზე. 

როგორც გრიგოლ ტურელი მოგვითხრობს, გათხოვების შემდეგ კლოტილდა ყველანაირად ცდილობდა ხლოდვიგის ქრისტიანობაზე მოქცევას, თუმცა ხლოდვიგი არ ჩქარობდა ამ ნაბიჯის გადადგმას. პირველი შვილის, ინგომერის დაბადების შემდეგ კლოტილდამ სთხოვა ხლოდვიგს იგი ქრისტიანულად მოენათლათ, ხლოდვიგი დათანხმდა. მაგრამ ნათლობის დასრულებისთანავე, ჯერ კიდევ ნათლობის ტანსაცმელში ბავშვი გარდაიცვალა. მეფე განრისხდა და გრიგოლ ტურელის მიხედვით მეფემ წამოიძახა: „ბიჭი რომ ჩემი ღმერთების სახელით მომენათლა, იგი ცოცხალი დარჩებოდა“. ამის შემდეგ მეფე-დედოფალს მეორე შვილი ხლოდომირი შეეძინათ. როდესაც იგი მონათლეს, იგი მალევე ავად გახდა და მეფემ თქვა: „მას იგივე დაემართებოდა რაც მის ძმას, თქვენი ქრისტეს სახელით მონათვლის შემდეგ იგი მალევე მოკვდება“. კლოტილდამ დაიწყო ლოცვა და საბოლოოდ ხლოდომირი გადარჩა. მიუხედავად ამ სასწაულებრივი ამბისა ხლოდვიგი კვლავ უარს ამბობდა გაქრისტიანებაზე. 

### ბრძოლა ალემანებთან 
496 წელს, ხლოდვიგის მეფობის მეთხუთმეტე წლსითავზე ფრანკებსა და ალემანებს შორის გაჩაღდა ომი. სავარაუდოდ მას შემდეგ, რაც ალემანები შეიჭრნენ რიპუარელი ფრანკების ტერიტორიაზე, რიპუარების ფრანკების მეფე სიგიბერტი და ხლოდვიგი მოკავშირეები გახდნენ. ტოლბიაკის ბრძოლაში (თანამედროვე ციულპიხი) ფრანკებმა გაიმარჯვეს. ალემანების მეფე ბრძოლის ველზე დაეცა, ხლოდვიგმა კი დაიპყრო ალემანების ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი, კონკრეტულად მდინარე რაინის მარცხენა ნაპირი, მდინარე ნეკარის (რაინის მარჯვენა შენაკადი) ტერიტორია და მიწები მაინის დაბლობამდე. სიგიბერტი ამ ბრძოლაში დაიჭრა მუხლში და მომავალში მიიღო ზედწოდება კოჭლი.

### ხლოდვიგის მონათვლა 
#### მოვლენები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მეფის გაქრისტიანებაზე 
[thumb|მარცხნივ|200px|წმინდა რემიგიუსი და ხლოდვიგ I. [საფრანგეთი, პარიზი, XIV საუკუნე]]
ხლოდვიგის მმართველობის უმთავრესი მოვლენაა მისი გაქრისტიანება. გრიგოლ ტურელი აღნიშნავს, რომ მეფის ნათლობა გაიმართა ალემანებზე გამარჯვების შემდეგ. წყაროების მიხედვით, როდესაც ალემანებმა სძლიეს ფრანკებს, ხლოდვიგმა შესძახა:  ამის შემდეგ ალემანების მეფე დამარცხდა და უმეთაუროდ დარჩენილი მისი ჯარი გაიქცა.
[thumb|მარჯვნივ|200px|ხლოდვიგის მოქცევა. [დიონისე პარიზელის ცხოვრება (XIII საუკუნე)]]
სახლში დაბრუნებულმა ხლოდვიგმა დედოფალს უამბო თუ როგორ მიაღწია გამარჯვებას იესო ქრისტეს სახელით და რეიმსის ეპისკოპოსი რემიგიუსი თავიანთ წერილებში, თუმცა არც ისინი ასახელებენ თარიღს. ტრადიციულად ითვლება, რომ ნათლობა შედგა 496 წლის 25 დეკემბერს, შობას, თუმცა ფრედეგარი ამბობს, რომ ნათლობა შედგა აღდგომას. ნათლობა გაიმართა რეიმსში რემიგიუსის ხელით. ხლოდვიგის მაგალითს მიბაძა 3 000-მა ფრანკმა ჯარისკაცმა მისი რაზმიდან (ფრედეგარი ასახელებს 6 000 ჯარისკაცს. სხვა ვერსიით ხლოდვიგს ტოლბიაკის ბრძოლის დროს გამოეცხადა ანგელოზი შროშანით და უთხრა, რომ ეს ყვავილი ყოფილიყო მისი სიმბოლო და გადაეცა იგი თავისი მემკვიდრეებისათვის. 

ხლოდვიგის ნათლობასთან დაკაავშირებულია ფრთიანი გამონათქვამი:  გადმოცემის მიხედვით სწორედ ამ სიტყვებით მიმართა წმინდა რემიგიუსმა მეფეს როდესაც მოუწოდა დაეტოვებინა წარმართობა და გადასულიყო ქრისტიანობაზე. 

#### ხლოდვიგის გაქრისტიანება ხელოვნებაში 
ხლოდვიგის გაქრისტიანების სცენა არაერთხელ გამხდარა მხატვრებისა და მოქანდაკეების შთაგონების წყარო, როგორც შუა საუკუნეებში ასევე უფრო გვიან პერიოდში.

ფაილი:Bapteme_de_clovis.jpg|XIV საუკუნის მინიატურა 
ფაილი:Bapteme_de_clovis_france.jpg|შუა საუკუნეების ეკლესიის ვიტრაჟი
ფაილი:NeuvyLeRoiBaptemeClovis.jpg|წმინდა ვინსენტის ეკლესიის ვიტრაჟი
ფაილი:Chlodwigs taufe.jpg|ანონიმი მხატვრის ნახატი (დაახლ. 1500 წელი).

ფაილი:Relief_bapteme_of_clovis.jpg|IX საუკუნის დასასრულის ბარელიეფი. სპილოს ძვალი. პიკარდიის მუზეუმი, საფრანგეთი.
ფაილი:Clovis.jpg|იაკობ ვან მაერლანტის ხელნაწერი „ისტორიის სარკე“, დაახლ. 1335 — 1355
ფაილი:Le baptème de Clovis.jpg|ხლოდვიგის ნათლობა. დაახლ. 1880 - 1899

### შეტაკებები ბრეტონელებთან და ვესტგუთებთან 
დასავლეთით ხლოდვიგის წინსვლა დიდი ხნით შეაყოვნა არმიორკის ტერიტორიაზე მცხოვრებმა ბრეტონელებმა, რომლებთანაც სავარაუდოდ 500 წელს დადო ხელშეკრულება. როგორც ჩანს ხლოდვიგმა ნომინალურად, მაგრამ მაინც დაიქვემდებარა ბრეტონი. გრიგოლ ტურელი თავის ქრონიკაში არ მოგვითხრობს აღნიშნულ ფაქტზე, თუმცა შემდეგი ამბების თხრობისას აღნიშნავს:  თუმცა სხვა ისტორიკოსები თვლიან, რომ აღნიშნული მტკიცებულება დაუსაბუთებელია და რომ VI საუკუნის შუა წლებისათვის ბრეტონელები ისეთი ძლიერები იყვნენ, რომ არ ეშინოდათ ფრანკების. 

490-იანი წლების შუა პერიოდიდან ფრანკებმა მდინარე ლუარის სამხრეთით, ვესტგუთების მიწებზე დაიწყეს გაფართოება. მეფე ალარიხის მიერ სიაგრიუსის ღალატის ფაქტი უკვე მოწმობს, რომ ვესტგუთებს ეშინოდათ ფრანკების. ხლოდვიგმა 494 წელს დაიპყრო სენტი, თუმცა 496 წლისათვის სენტი კვლავ დაიბრუნეს ვესტგუთებმა. 498 წელს ხლოდვიგმა დაიპყრო ბორდო, სადაც ფრანკებმა ტყვედ ჩაიგდეს ვესტგუთების ჰერცოგი და სამხედრო მეთაური სუატრიუსი. მოგვიანებით, როგორც ჩანს, ჩამოყალიბდა ვესტგუთ-ბურგუნდების კავშირი ფრანკების წინააღმდეგ, რადგან ბურგუნდების მეფე გუნდობადმა ფრანკი ტყვეები ტულუზაში გააგზავნა. დაახლოებით 502 წლისათვის ეს შეტაკებები დასრულდა. ვინაიდან ალარიხ II და ხლოდვიგ I ერთმანეთს შეხვდნენ მდინარე ლუარის კუნძულზე სოფელ ამბუაზთან, საზღვარი ვესტგუთებსა და ფრანკებს შორის სწორედ ამ მდინარეზე გადიოდა.

### ჩარევა ბურგუნდიის საქმეებში 
ბურგუნდიის ორ მეფეს შორის, ძმებ გუნდობადსა და გოდეგიზელს შორის დაიწყო ბრძოლა. გოდეგიზელმა ძმის წინააღმდეგ დასახმრებლდ მიმართა ხლოდვიგს და დაპირდა ხარკის გადხდას:  500 წელს გოდეგიზელმა და ხლოდვიგმა იერიში მიიტანეს გუნდობდზე, ბრძოლა გაიმრთა მდინარე უშის ნაპირზე, დიჟონის ციხესიმაგრესთან. გუნდობადი ავინიონში გაიქცა. გოდეგიზელი ხლოდვიგს დაპირდა სამეფოს ნაწილს და წავიდა ვიენში, ხოლო ხლოდვიგი ავიონიონმდე დევნიდა გუნდობადს, ხოლო შემდეგ მოულოდნელად დაბრუნდა სახელმწიფოში. სავრაუდოდ ეს გამოწვეული იყო იმით, რომ ვესტგუთების მეფე ალარიხ II მისი ქვეყნის საზღვრებს მიადგა, რომელსაც გუნდობადი დაპირდა ყოველწლიური ხარკის გადახდას. ხლოდვიგმა გოდეგიზელს დაუტოვა 5 000 მხედარი. 

501 წელს გუნდობადი ვესტგუთების მხარდაჭერით კვლავ შეიჭრა ბურგუნდიაში, ალყა შემოარტყა ვიენში მყოფ გოდეგიზელსა და მის დამხმარე ფრანკთა დანაყოფებს. საკვების უკმარისობის გამო, გოდეგიზელმა ბრძანა, რომ უბრალო მოსახლეობა გაეყარათ ქალაქიდან. მათ შორის ერთ-ერთი იყო ხელოსანი, რომელსაც ევალებოდა ქალაქის წყალმომარაგების სისტემის მეთვლყურეობა, მან გუნდობადს აჩვენა გზა საიდანაც შეიძლებოდა წყლის გადაკეტვა ქალაქისათვის. ღალატის მეშვეობით გუნდობადი დაეპატრონა ქალაქს და გაანადგურა გარნიზონი. გოდეგიზელი გაიქცა არიანულ ეკლესიაში, სადაც იგი მოკლეს არიანელ ეპისკოპოსთან ერთად. ტყვედ ჩავარდნილი ფრანკები ვესტგუთების მეფე ალარიხ II-ს გაუგზავნეს ტულუზაში. გუნდობადი გახდა ბურგუნდიის ერთადერთი მეფე.

#### ფრანკების ლაშქრობის დაწყება 
[thumb|400px|მარცხნივ|ხლოდვიგის ბრძოლა ვესტგუთებთან. [XIV საუკუნე|XIV საუკუნის მინიატურა]]
507 წლის გაზაფხულზე ხლოდვიგი თავის შვილ თოიდერიხ I-თან და სიგიბერტ კოჭლის შვილ ხლოდერიხთან ერთად სალაშქროდ დაიძრა ტურის მიმართულებით. ვესტგუთების სახელმწიფოს დაშლაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ალარიხის ბრძოლის ველზე სიკვდილმა და ზრდასრული მემკვიდრის არყოლამ. დამარცხების შემდეგ პირველ კვირეებში, სავარაუდოდ, არავინ იყო, ვინც შეძლებდა ვესტგუთების ძალების მობილიზებას. ფრანკების მიერ ვესტგუთების დაპყრობა აკვიტანიაში შემდგომი გართულებების გარეშე წარიმართა.

#### აკვიტანიის დაპყრობა 
ხლოდვიგმა აკვიტანიაზე ლაშქრობის თავისუფლება მიიღო მას შემდეგ, რაც აღმოსავლეთ რომის იმპერიის (ბიზანტიის) ფლოტმა ალყა შემოარტყა ტარენტეს. თეოდორიხ დიდისა და ოსტგუთების ძალების გაერთიანების გამო ვერ შეძლეს ვესტგუთების დასახმარებლად მისვლა. ხლოდვიგი არმიის ნაწილით გადავიდა ბორდოში, სადაც მან ზამთარი გაატარა, ხოლო მისი შვილი თოიდერიხი ჯარის სხვა ნაწილთან ერთად იმორჩილებს ვესტგუთებს სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ გალიაში. დაიპყრო ქალაქები ალბი, როდეზი და კლერმონი და მიწები ბურგუნდების ტერიტორიამდე. ხლოდვიგმა აიღო ქალაქი ანგულემი, საიდანაც განდევნა გუთები. მეფე გამარჯვებული დაბრუნდა ტურში და მრავალი შესაწირი გაიღო წმინდა მარტინ ტურელის ბაზილიკისათვის. ამ ქმედებით ბიზანტიამ გამოხატა მოწონება ხლოდვიგის ანტი-გოთური პოლიტიკისა და მისი ქრისტიანული სარწმუნოების მიღების მიმართ. გალიის ქრისტიანი მოსახლეობისათვის ეს იყო ფრანკთა ხელისუფლების ლეგიტიმურობის დამსახურება. ამასთანავე უნდა აღინიშნოს, რომ კონსულობა ხლოდვიგს არ მიუღია და ეს იყო მხოლოდ ფორმალური აღიარება.

ვესტგუთებთან ომის შემდეგ ხლოდვიგი გაემგზავრა პარიზში, რომელიც 508 წელს გახადა საკუთარი რეზიდენცია.

### ანგარიშსწორება ნათესავების მიმართ 
thumb|200px|მანუსკრიპტი 4404 (სამეფო ბიბლიოთეკა) — „სალიკური სამართლის“ სატიტულო ფურცელი
#### რატომ არ არის ხლოდვიგი კანონიზირებული 
ეკლესიის მიმართ ხლოდვიგის დამსახურება დიდია, მან ქვეყანა გააქრისტიანა. მისმა ცოლმა დედოფალმა კლოტილდა ბურგუნდიელმა წმინდანის ხარისხი მიიღო, მაგრამ ხლოდვიგის კანონიზირება არ მომხდარა და ამის მიზეზი მეფის ცინიკური ხასიათი იყო. ნათლობა მისთვის არ ყოფილა მორალური გადაწყვეტილება, ხლოდვიგს ქრისტიანობის მიღებით პრაქტიკული სარგებლის მიღება უნდოდა და როგორც კი გახდა ქრისტიანი თავისი ნათესავების მიმართ დაიწყო ანგარიშსწორება.

#### რიპუარული ფრანკების მიწების შეერთება 
რიპუარული ფრანკების მეფის სიგიბერტ კოჭლის წინააღმდეგ (რომლის რეზიდენციაც კიოლნში იყო) განაწყო მისი შვილი ხლოდერიხი და აიძულებდა მამის მოკვლას. სიგიბერტის მკვლელობა მოხდა ბუკონსკის ტყეში ნადირობისას. თავად ხლოდერიხი კი 508 წელს მოაკვლევინა საკუთარ ელჩებს. ხლოდვიგმა თავის სახელმწიფოს შემოუერთა სიგიბერტის სამფლობელოები

#### ხარარიხის მიწის დაპყრობა 
სხვა შემთხვევებში ხლოდვიგი მიმართავდა სამხედრო ძალას. მაგალითად, იგი დაუპირისპირდა სალიკური ფრანკების ერთ-ერთ ლიდერს ხარარიხს, რომელიც ფლობდა ტერიტორიის ნაწილს რაინის დაბლობზე. ადრე ხლოდვიგმა სიაგრიუსის წინააღმდეგ ბრძოლისას ხარარიხს დახმარებისათვის მიმართა, მაგრამ მან ნეიტრალური პოზიცია დაიკავა და ელოდებოდა რომელი მოწინააღმდეგე გაიმარჯვებდა. ხლოდვიგმა ტყვედ ჩაიგდო ხარარიხი და მისი შვილი და იძულებით შეჭრა თმა, მამა მღვდლად გამოაცხადა, ხოლო შვილი დიაკვნად. ამრიგად, ხარარიხსა და მის შვილს ჩამოერთვა სამეფო მემკვიდრეობის უფლება. მოგვიანებით ხლოდვიგის ბრძანებით მათ თავები მოკვეთეს

#### რაგნახარისა და მისი ძმების რიხარისა და რიგნომერის მკვლელობა 
შემდეგ ხლოდვიგმა გადაწყვიტა დაეპყრო თავისი ნათესავისა და მოკავშირის რაგნახარის მიწები კამბრეში. მან მოისყიდა რაგნახარის ჯარისკაცები და მათ გაუგზავნა ოქროს ნივთები, მაგრამ როგორც გრიგოლ ტურელი გვეუბნება ეს ნივთები მხოლოდ მოოქროვილი იყო. ამის შემდეგ ხლოდვიგი რაგნახარის წინააღმდეგ გამოვიდა. ბრძოლის დაწყებისთანავე რაგნახარი და მისი ძმა რიხარი მეომრებმა შეიპყრეს და გადასცეს ხლოდვიგის ნდობით აღჭურვილ პირებს. ხლოდვიგმა ორივე ძმა მოკლა. მათი მკვლელობის შემდეგ მოღალატე ჯარისკაცებმა გაიგეს, რომ ხლოდვიგის ოქრო იყო ყალბი. როდესაც მათ ხლოდვიგს ამის შესახებ უთხრეს მეფემ უპასუხა  ასევე ხლოდვიგის ბრძანებით მოკლეს რაგნახარის ძმა რიგნომერი ქალაქ ლე-მანში. ამ ამბების შედეგად სალიკური ფრანკების მიწები, რომლის ცენტრიც კამბრე იყო, შეუერთდა ხლოდვიგის სამფლობელოს. 

ზოგიერთი ისტორიკოსი ხლოდვიგის მიერ სალიკური ფრანკების ტერიტორიის დაპყრობას მიაკუთვნებს არა ხლოდვიგის მეფობის დასასრულს, როგორც გრიგოლი ტურელი გვეუბნება, არამედ მისი დაპყრობების პირველ ნაწილს, კერძოდ კი, ხლოდვიგის სიაგრიუსზე გამარჯვების პერიოდს.

#### სხვა ნათესავების დასჯა 
ხლოდვიგმა ღალატით მოიშორა ასევე ის ნათესავები, რომელთა მხრიდანაც ელოდა ხელისუფლების წართმევას და ღალატს. გრიგოლ ტურელის სიტყვებით იგი თითქოს წუხდა, რომ დარჩა ნათესავების გარეშე, რომლებიც გასაჭირის დროს დაეხმარებოდნენ, მაგრამ ტურელისვე შეფასებით ეს არ უთქვამს სინანულის გამო, ეს იყო ეშმაკურად ნათქვამი, იმ იმედით, გაერკვია თუ ვინმე კიდევ იყო დარჩენილი, რომლის მოშორებაც შეიძლებოდა.

## შენიშვნები 
## ლიტერატურა
*Григорий Турский. История франков = Historia Francorum. — М.: Наука, 1987. — 464 с.
*История средних веков. — 4-е изд. — М.: Издательство Московского университета «Высшая школа», 2003. — 640 с. — ISBN 5-211-04818-0.
*Bainville J. Histoire de France. — Paris: Librairie Arthème Fayard, 1924. — 497 с.
*Chédeville А. La France au Moyen Age. Архивная копия от 26 сентября 2007 на Wayback Machine
*Lot F. La Gaule. Les fondements ethniques, sociaux et politiques de la nation française. — Paris: Librairie Arthème Fayard, 1947. — 592 с.
*Lot F. La France. Dès origines à la guerre de cent ans. — Paris: Librairie Gallimard, 1941. — 278 с.
*Lot F. Naissance de la France. — Paris: Librairie Arthème Fayard, 1948. — 864 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
*CLOVIS I 481/82—511, THEODERICH I 511—533, CHLODOMER 511—524, CHILDEBERT I 511—558, THEODEBERT I 533—547, THEODEBALD I 547—555 
* 
* ხლოდვიგ I ენციკლოპედიაში „Кругосвет“
* ხლოდვიგ I „ღია მართლმადიდებლურ ენციკლოპედიაში“
* ხლოდვიგ I
* მეროვინგების გენეალოგიური ხე
* ხლოდვიგი — ფრანკთა სახელმწიფოს დამაარსებელი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 466
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 511
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები
კატეგორია:მეროვინგები
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები