ვალენტინის სასახლე

250px|მინი|ვალენტინის სასახლე
**ვალენტინის სასახლე**  () —მდებარეობს ცენტრალურ რომში, იტალიაში, პიაცა ვენეციასთან ახლოს. 1873 წლიდან იგი ფუნქციონირებს როგორც რომის პროვინციული და პრეფექტურული ადმინისტრაციის შტაბი.

## ისტორია
პალაცო პირველად აშენდა კარდინალ მიქელე ბონელის მიერ, პაპ პიუს V-ის ძმისშვილი. 1585 წელს კარდინალმა შეიძინა უკვე არსებული პალაცო ჯაკომო ბონკომპანიასგან, მაშინდელი პიაცა დეი სანტი აპოსტოლის უკიდურეს წერტილში. დღეს ეს პალაცო გამოყოფილია იმ მოედნისგან ქუჩა ვია კვატრო ნოემბრეს მიერ, რომელიც მოგვიანებით გაიხსნა, რათა შეერთებოდა ახალ ვია ნაციონალეს და პიაცა ვენეციას. კარდინალი ასევე ფლობდა დიდი ტერიტორიის ნაწილს, რომელიც პალაცოს უკანა მხარეს ვრცელდებოდა იმპერატორ ტრაიანესა და ავგუსტუსის ფორუმების ნანგრევებზე, რომელსაც მაშინ "პანტანოს" ეძახდნენ, ხშირი დატბორვის (impaludamenti) გამო. ამავე წლებში იმპერატორთა ფორუმების ნანგრევებზე განლაგებული უბანი გახდა მიწის აქტიური განვითარების და ურბანიზაციის ობიექტი, შეიქმნა „კვარტიერე ალესანდრინო“, კარდინალის პატივსაცემად, რომელიც მეტსახელად „კარდინალე ალესანდრინო“-დ იწოდებოდა თავისი წარმოშობის გამო (იგი ალესანდრიის პროვინციის სოფლიდან იყო). ეს კვარტალი 1920-30-იან წლებში მთლიანად განადგურდა, რათა გაეხსნათ ვია დეი ფორი იმპერიალი (Via dei Fori Imperiali).

პალაცოს ტრაპეციული გეგმარება შექმნა არქიტექტორმა დომენიკო პაგანელიმ. კარდინალ მიქელე ბონელის მიერ პროექტში ჩადებული მნიშვნელოვანი ფინანსური რესურსების წყალობით, პალაცოს მშენებლობა სწრაფად დასრულდა. შენობა მთლიანად დასრულდა მშენებლობის დაწყებიდან მხოლოდ სამ წელიწადში. მე-17 საუკუნეში პალაცო მნიშვნელოვანი რენოვაციისა და გაფართოების ეტაპს განიცდიდა. ეს სამუშაოები კარდინალ კარლო ბონელისა და მიქელე ფერდინანდო ბონელის სახელით განხორციელდა. შემდგომში პალაცო ნაწილობრივ დაინგრა და ხელახლა აშენდა არქიტექტორ ფრანჩესკო პეპარელის მიერ მისი ახალი მფლობელის, კარდინალ რენატო იმპერიალის დაკვეთით. იმპერიალმა დააარსა და მოაწყო თავისი ოჯახის მნიშვნელოვანი ბიბლიოთეკა "ბიბლიოთეკა იმპერიალი" რომელიც მოიცავდა დაახლოებით 24,000 ტომს.

მე-18 საუკუნის დასაწყისში, პალაცო რამდენიმე გამოჩენილი პიროვნების მიერ იქირავებოდა, მათ შორის მარკიზ ფრანჩესკო მარია რუსპოლიმ, რომელიც 1705-1713 წლებში მას საკუთარ პირად თეატრად იყენებდა და მასში მასპინძლობდა იმ დროის განთქმულ მუსიკოსებს, როგორიც იყვნენ ჰენდელი, ალესანდრო სკარლატი და არქანჯელო კორელი. შემდგომში მთელი შენობა 1752 წელს შეიძინა კარდინალ ჯუზეპე სპინელიმ, რომელმაც პირველ სართულზე ახალი დეკორატიული გეგმა შექმნა და საპრივატო გამოყენებისთვის განკუთვნილი ბიბლიოთეკა სისტემატიზა, რომელიც საჯარო გამოყენებისთვის განიხილებოდა და რომელსაც ხშირად სტუმრობდა იოჰან იოჰაჰიმ ვინკელმანი.

1827 წელს პრუსიელმა ბანკირმა და გენერალურმა კონსულმა ვინჩენცო ვალენტინიმ შეიძინა პალაცო, სადაც დასახლდა და რომელსაც საკუთარი სახელი მიაკუთვნა. შემდეგ პალაცო მნიშვნელოვნად გაფართოვდა და ხელახლა აშენდა დიდი ხარჯებით, ხოლო მის ახალ მფლობელს შეეძლო, რომ სახლში მოეწყო თავისი პირადი სურათების კოლექცია და ასევე გაზრდილიყო პალაცოს საკმაოდ დიდი ბიბლიოთეკა და არქეოლოგიური კოლექცია. პალაცოს უკანა ნაწილში, სადაც ტრაიანეს კოლონა ჩანს, სამუშაოების დასრულება ენდობოდათ არქიტექტორებს ფილიპო ნავონეს და ჯოვანი ბატისტა ბენედეტს. 1861-1865 წლებში ვინჩენცოს ვაჟმა ჯოაკინო ვალენტინიმ დაავალა არქიტექტორ ლუიჯი გაბეტს პალაცოს მარცხენა მხარეს, ვია დი სანტ-ეფემიას გასწვრივ ორი დამატებითი გაფართოების პროექტი. მოგვიანებით, 1873 წელს რომის პროვინციული დეპუტაციამ შეიძინა პალაცო, როგორც თავისი შტაბ-ბინა, და არქიტექტორ გაბეტს დაავალა მარჯვენა მხარის დასრულება ვია დე' ფორნარის გვერდით, ვიკოლო დი სან ბერნარდოს წვერზე.

## აღწერა
პალაცოს თანამედროვე სტრუქტურა ხასიათდება დიდგვაროვანი პორტალით, რომელსაც ორივე მხარეს სამი ფანჯარა აქვს, ზემოთ განლაგებულია დიდი ბალუსტრირებული აივანი. დიდი კორნიშის ქვეშ განლაგებულია პატარა ფანჯრები, რომლებიც სამი მენსოლონითაა გაყოფილი და ამ დროს ისინი ბალუსტრადით არიან გარშემორტყმული. ეზო წარმოადგენს ორ სართუანიან პორტიკო, სადაც მოკლე მხარეებზე 5 თაღია, ხოლო გრძელ მხარეებზე 9, რომლებსაც დორიული პილასტრები აქცევენ და გაჯერებულია უძველესი ქანდაკებებით.

პალაცოს ხელოვნების საგანძურებს შორის არის ულისესის ქანდაკება უგო ატარდის მიერ, ასევე სანდრო ჭიას მიერ შექმნილი ნამუშევრები, რომლებიც ასახავს "ეინისსა და ანხიზეს" და "ევროპას", რომელთა შექმნა 135 წლისთავის აღსანიშნავად მოხდა, რაც რომის პროვინციული ადმინისტრაციის დაარსებას აღნიშნავს. ამ ნამუშევრებს ახლა პალაცოს შესასვლელთან შეხვდებით.

დიდი რესტავრაციის შემდეგ, პალაცო ვალენტინის ქვეშ მდებარე გათხრები ახლა მუდმივად გახსნილია საზოგადოებისთვის . შენობის სარდაფის ქვეშ, ქუჩის დონიდან შვიდ მეტრში, აღმოჩნდა მცირე აბანოების კომპლექსი, რომელიც II საუკუნით თარიღდება. ეჭვმიტანილია, რომ ეს კომპლექსი წარმოადგენს ახლომდებარე საცხოვრებელი კომპლექსის ნაწილს, რომელიც 100 წელზე მეტი ხნის წინ იყო აღმოჩენილი, სანამ 1907 წელს პიაცა ვენეციაში პალაცო დელლე ასიკურაციონი აშენდებოდა.

## არქეოლოგიური ნაშთები
ბოლო გათხრების დროს, პალაცოს სარდაფში, ქუჩის დონიდან დაახლოებით 7 მეტრში, აღმოჩნდა მცირე აბანოების კომპლექსი, რომელიც სავარაუდოდ წარმოადგენს მიმდებარე საცხოვრებელი კომპლექსის ნაწილს, რომელიც უკვე 1902 წელს იყო აღმოჩენილი პალაცო დელლე ასიკურაციონი დი ვენეციის მშენებლობისას ჩატარებული გამოკვლევების დროს.

მონუმენტური ტაძარი, რომელიც გაშვილებული ტრაიანისთვის იყო მიძღვნილი, ტრადიციულად მიიჩნეოდა ამ პალაცოს ტერიტორიაზე მდებარე როგორც მისივე ადგილად, თუმცა აქ მისი კვალის აღმოჩენა ვერ მოხერხდა.

## სქოლიო
კატეგორია:რომი
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალია