open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარტინ ბუბერი

thumb|მარტინ ბუბერი
**მარტინ ბუბერი** (, ; 8 თებერვალი, 1878, ვენა, ავსტრია − 13 ივნისი 1965, იერუსალიმი, ისრაელი) — ავსტრიელ-ებრაელი ეგზისტენციალური ფილოსოფოსი, სიონიზმის თეორიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1878 წლის 8 თებერვალს ავსტრიის ქალაქ ვენაში. ახალგაზრდობა გაატარა ლემბერგში (ამჟამად ლვივი). განათლება აქვს  მიიღებული ვენის უნივერსიტეტში, ასევე ბერლინის, ციურიხისა და ლაიფციგის უნივერსიტეტებში. 1911 წელს გამოდიოდა ლექციებით ბერლინში, ექსპრესიონისტულ „ახალ კლუბში“. 1924-1933 წლებში — იუდაიზმის ფილოსოფიისა  და ეთიკის პროფესორი მაინის ფრანკფურტის უნივერსიტეტში. 1933 წელს გერმანიიდან შვეიცარიაში გადასახლდა, ხოლო 1938 წელს პალესტინაში, სადაც 1951 წლამდე იყო იერუსალიმის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის პროფესორი, 1960-1962 წლებში ისრაელის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი პრეზიდენტი.

## ბიბლიოგრაფია 
### თხზულებები 
* *მ. ბუბერი.* ჰასიდური ტრადიციები
* *მ. ბუბერი.* „მე და შენ“
* *მ. ბუბერი.* „ორი სახის სარწმუნოება“
* *მ. ბუბერი.* „სიკეთისა და ბოროტების სახეობები“
* *მ. ბუბერი.* „ადამიანის პრობლემა“

### ლიტერატურა მ. ბუბერის შესახებ 
* მარკ კელნერი. მარტინ ბუბერის სიცოცხლე და შემოქმედება 
* *პ. ს. გურევიჩი* „ბუბერის ეგზისტენციალიზმი“
* *ტ. პ. ლიფინცევა* „მარტინ ბუბერის დიალოგის ფილოსოფია“
* *ტ. პ. ლიფინცევა* „დიალოგი როგორც დაბადების სტრუქტურა მარტინ ბუბერის რელიგიურ ეგზისტენციალიზმში“
* *რ.ვ. კოტენკო* „შეკითხვა ადამიანზე მარტინ ბუბერის ფილოსოფიაში“
* *Herman, Johnathan Roy*. I and Tao: Martin Buber’s Encounter with Chuang Tzu. Albany, NY: SUNY Press, 1996.
* *შ. ი. აგნონი* მარტინ ბუბერის შესახებ

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Martin Buber Institute For Dialogical Ecology 
* Martin Buber Homepage 
* Martin Buber – The Internet Encyclopedia of Philosophy article by Sarah Scott
* Martin Buber, the Anarchist
* Spiritual Community dedicated to Buber's I-Thou philosophy 
* Martin Buber's Utopian Israel 
* Martin Buber's Final Legacy: "The Knowledge of Man"; by Maurice Friedman.
* Buber's Philosophy as the Basis for Dialogical Psychotherapy and Contextual Therapy; by Maurice Friedman. 
* I, thou, and we: A dialogical approach to couples therapy 
* Dialogical and Person-Centred Approach to Psychotherapy 
* მარტინ ბუბერი - მე და შენ (პირველი ფრაგმენტი)

კატეგორია:ებრაელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ბიბლიის მთარგმნელები
კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
ამერიკის კულტურული დედაქალაქი

**ამერიკის კულტურული დედაქალაქი** – არასამთავრობო ორგანიზაცია *ამერიკის კულტურული დედაქალაქის ორგანიზაციის* მიერ ევროპის კულტურული დედაქალაქის მსგავსად 1997 წელს ინიცირებული ინიციატივა.  ამერიკის კულტურულ დედაქალაქს ირჩევენ ერთი წლის ვადით. 

2000 წელს მექსიკის ქალაქი მერიდა დაასახელეს ამერიკის პირველ კულტურულ დედაქალაქად.

## ამერიკის კულტურული დედაქალაქების სია 
* 2000 — მერიდა  
* 2001 — იკიკე  
* 2002 — მასეიო  
* 2003 — პანამა  და კურიტიბა  
* 2004 — სანტიაგო  
* 2005 — გვადალახარა  
* 2006 — კორდობა  
* 2007 — კუსკო  
* 2008 — ბრაზილია  
* 2009 — ასუნსიონი  
* 2010 — სანტო-დომინგო  
* 2011 — კიტო  
* 2012 — სან-ლუისი 
* 2013 — ბარანკილია 
* 2014 — კოლიმა 
* 2015 — მაიაგუესი 
* 2016 — ვალდივია 
* 2017 — მერიდა 
* 2018 — ანსოატეგი 
* 2019 — სან-მიგელ-დე-ალიენდე 
* 2020 — პუნტა-არენასი 
* 2021 — საკატეკასის შტატი 
* 2022 — იბაგე 
* 2023 — აგუასკალიენტესი 
* 2024 — ნაიარიტი 
* 2025 — სან-ლუის-პოტოსი 

## იხილეთ აგრეთვე
* არაბეთის კულტურული დედაქალაქი
* ევროპის კულტურული დედაქალაქი

## რესურსები ინტერნეტში 
* American Capital of Culture 

კატეგორია:ამერიკის კულტურა
ოლო

**ოლო** (, , ლომბარდ. Òi) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში, პოს მარცხენა შენაკადი. მისი სიგრძე 280 კმ-ია. საშუალო წლიური ხარჯი 130 მ³/წმ.

ოლო წარმოიშვება მთის ორი პატარა ნაკადულის — ნარკანელოსა და ფრიჯიდოლფოს შერწყმის შედეგად. ეს ორი ნაკადული სათავეს იღებს ზღვის დონიდან 2600 მეტრზე და ერთმანეთს პაცო-დი-პონტე-დი-ლენიოს სიახლოვეს უერთდებიან. 

ამის შემდეგ ოლო სამხრეთ-დასავლეთით მიემართება და გზად ჯერ ვალკამონიკის ხეობას, შემდეგ კი იზეოს ტბას გაივლის. მას შემდეგ რაც ის მორენის ნალექების ზონას გადაკვეთს, მანტუის პროვინციაში, ტორედოლიოსთან პოს უერთდება. მისი აუზი, რომელიც დაკავშორებულია ვალკამონიკის ხეობასთან, 6 649 კმ² ტერიტორიას მოიცავს და წარმოადგენს პო-ადიჯეს დიდი აუზის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის მდინარეები

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე ოლო — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პოს აუზი
კატეგორია:იტალიის მდინარეები
ჭიათურის დრამატული თეატრი

მინი|280პქ| ჭიათურის დრამატული თეატრი
**ჭიათურის დრამატული თეატრი** − აკაკი წერეთლის სახელობის დრამატული თეატრი ქალაქ ჭიათურაში. თეატრის ცენტრალური დარბაზი გათვლილია 600 მაყურებელზე.

## ისტორია
დრამატული თეატრი - 1894 წლის 11 დეკემბერს დაარსდა, ხოლო 1910 წლიდან მას მუდმივმოქმედი დასი ჰყავს. მე-20 საუკუნის 20-30 წლები თეატრის ოქროს ხანად მიიჩნევა. ამ წლებში თეატრმა დადგა: შექსპირის, მოლიერის, ლოპე დე ვეგას დავით კლდიაშვილის, პოლიკარპე კაკაბაძის და სხვათა პიესები. აღსანიშნავია, რომ სპექტაკლი „ყვარყვარე თუთაბერი“ ქართული თაეატრის ისტორიაში ამ პიესის ერთ-ერთ საუკეთესო განხორციელებად ითვლება, ხოლო მასში მთავარი როლის შემსრულებელი, საქართველოს სახალხო არტისტი მიხეილ ვაშაძე ამ სცენური სახის ერთ-ერთ საუკეთესო შემსრულებლად. თეატრმა 1949 წელს ბინა ახალ შენობაში დაიდო და მას აკაკი წერეთელის სახელი მიენიჭა.

## ჯილდოები
მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში ჭიათურის თეატრი განსაკუთრებული შემოქმედებითი წარმატებებით გამოირჩეოდა. მან ორჯერ გაიმარჯვა საკავშირო ფესტივალზე, ხოლო უნგრული დრამატურგიის საერთაშორისო ფესტივალზე მთავარი პრიზი დაიმსახურა.
                                                       
## თეატრში მოღვაწეობდნენ:
*გრიგოლ ტყაბლაძე  — თეატრისა და კინოს მსახიობი 
*თამარ აბაშიძე - თეატრისა და კინოს მსახიობი
*ალექსანდრე წუწუნავა - რეჟისორი, სცენარისტი, თეატრის მსახიობი
*შოთა ცუცქირიძე - მსახიობი, რეჟისორი , თეატრმცოდნე
*მიხეილ ვაშაძე - თეატრისა და კინოს მსახიობი
*არჩილ გომიაშვილი - თეატრისა და კინოს მსახიობი
*ნოდარ ჩაჩანიძე - თეატრისა და კინოს მსახიობი
* ამირან ნასყიდაშვილი - თეტრის და კინოს მსახიობი

### თეატრის ყოფილი მმართველები
*ალექსანდრე წუწუნავა
*ვალერიან შალიკაშვილი
*მიხეილ ქორელი
*ალექსანდრე იმედაშვილი

თეატრის დღევანდელი მმართველია ნანა წერეთელი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*ჭიათურის დრამატული თეატრი 
*პრემიერა, „ირინეს ბედნიერება"
*117-ე სეზონი

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს თეატრები
თეატრი
სკიფლი

**სკიფლი**, {} — ხალხური მუსიკის ტიპი, რომელიც შეიცავს ინგლისური და ამერიკული ფოლკ-მუსიკის ელემენტებს. ინსტრუმენტებად ძირითადად გამოიყენება გიტარა და პირის გარმონი. სკიფლის ყველაზე ცნობილ შემსრულებლად ითვლება შოტლანდიელი მომღერალი ენტონი ჯეიმზ „ლონი“ დონეგალი.
 
თავდაპირველად, სკიფლი აშშ-ში გავრცელდა 1990-იანი წლებიდან. 1950-იან წლებში კი დიდ ბრიტანეთშიც მოიპოვა პოპულარობა. „The Beatles-ის“ ჩამოყალიბებამდე, ჯონ ლენონის პირველი ჯგუფი „The Quarrymen“ სკიფლ-ჯგუფი იყო.

ამ ჟანრის დამახასიათებელი თვისება ისაა, რომ არ მოითხოვს განსაკუთრებულ უნარებს მუსიკაში და მუსიკალური საკრავის სამოყვარულო დონეზე ცოდნაც კი საკმარისია, რაც განაპირობებს კიდეც მის უბრალოობასა და პოპულარობას.

## რესურსები ინტერნეტში 
*My 20-year love affair with the joy of skiffle

კატეგორია:ხალხური მუსიკა
ვესტერნი (მუსიკა)

**დასავლური მუსიკა**, **ვესტერნი**, — ამერიკული ფოლკ-მუსიკის ჟანრი, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარეს აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთ შტატებისა და დასავლეთ კანადის დასახლებულმა და მომუშავე ადამიანებმა. ტექსტებშიც ძირითადად კოუბოების ცხოვრებაა აღწერილი. მუსიკის წარმოშობა პირდაპირ კავშირშია ძველ ინგლისურ, შოტლანდიურ და ირლანდიურ ხალხურ ბალადებთან, თუმცა მის განვითარებაზე გარკვეული გავლენა იქონია მექსიკურმა მუსიკამაც. ხშირად, დასავლურ მუსიკას შეცდომით აიგივებენ ქანთრისთან, რაც გამოწვეულია ბილბორდის ჩარტების კლასიფიკაციით. ჟანრის წარმოშობას არანაირი ისტორიული კავშირი არ აქვს იმ მუსიკასთან, რომელიც აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ შტატებში ჩამოყალიბდა.

## ლიტერატურა 
* Cannon, Hal. *Old Time Cowboy Songs*. Gibbs Smith. ISBN 0-87905-308-9
* Green, Douglas B. *Singing in the Saddle: The History of the Singing Cowboy*. Vanderbilt University Press, August 2002. ISBN 0-8265-1412-X
* O'Neal, Bill; Goodwin, Fred. *The Sons of the Pioneers*. Eakin Press, 2001. ISBN 1-57168-644-4
* Otto Gray and his Oklahoma Cowboys. *Early Cowboy Band*. British Archive of Country Music, 2006. CD D 139
* Quay, Sara E. *Westward Expansion*. Greenwod Press, 2000. ISBN 0-313-31235-4

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის მუსიკალური ჟანრები
იტალიის ჰიმნი

**იტალიის სახელმწიფო ჰიმნი** გერბთან და დროშასთან ერთად სახელმწიფოს ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლოა. ჰიმნის სახელია **იტალიელთა სიმღერა** (). ტექსტი ეკუთვნის გოფრედო მამელის, ხოლო მელოდია — მიკელე ნოვაროს.

იტალიის ჰიმნი XIX საუკუნის შუა წლებში რომანტიკულ-ნაციონალისტურ გარემოში შეიქმნა. პიესა, რომელიც მას დაედო საფუძვლად, გენუელი იტალიელი პატრიოტი სტუდენტის, გოფრედო მამელის მიერ დაიწერა, ცოტა მოგვიანებით კი ტურინელი ნოვაროს მიერ ტექსტისათვის მუსიკაც შეიქმნა; მომავალი ჰიმნი თავდაპირველად იტალიის გაერთიანების მოძრაობის (რისორჯიმენტო) საბრძოლო სიმღერას წარმოადგენდა.

1947 წელს *იტალიელთა სიმღერა* ახლადგამოცხადებული იტალიის რესპუბლიკის დროებით ჰიმნად გამოცხადდა, რითაც მან შეცვალა წინამორბედი ჰიმნი *Canzone del Piave*. იტალიელთა სიმღერა მხოლოდ 2005 წელს დამტკიცდა ოფიციალურად იტალიის სახელმწიფო ჰიმნად მაშინდელი პრეზიდენტის კარლო აძელიო ჩამპი, თუმცა ამ დამტკიცებას პრაქტიკულად რაიმე ცვლილება არ გამოუწვევია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ინფორმაცია იტალიის ჰიმნის შესახებ 

## სქოლიო 
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
კატეგორია:იტალიის ეროვნული სიმბოლოები
პესტუმი

**პესტუმი** *პოსიდონია* () — ძვ. წ. VI საუკუნის ქალაქი იტალიის ისტორიული პროვინციის ლუკანიის დასავლეთ სანაპიროზე. IX საუკუნეში დაიპყრეს და დაანგრიეს სარაცინებმა. 1998 წელს იუნესკომ შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Video Introduction to Paestum
* Numerous photos & schemes (comments in russian)
* Map, Directions and Practical Information 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ფოჯა

**ფოჯა** () —  ქალაქი იტალიის რეგიონ აპულიაში, ფოჯას პროვინციაში. 
* მოსახლეობის რაოდენობა —  153,469 კაცი (2008 წ.). 
* მოსახლეობის სიმჭიდროვე —  302 კაცი/კმ².
* ფართობი —  508 კმ².

## დემოგრაფია 
მოსახლეობის დინამიკა:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:200000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 31562
  bar:1871 from:0 till: 36837
  bar:1881 from:0 till: 40648
  bar:1901 from:0 till: 53134
  bar:1911 from:0 till: 75648
  bar:1921 from:0 till: 66772
  bar:1931 from:0 till: 55763
  bar:1936 from:0 till: 62340
  bar:1951 from:0 till: 97504
  bar:1961 from:0 till: 118608
  bar:1971 from:0 till: 141711
  bar:1981 from:0 till: 156467
  bar:1991 from:0 till: 156268
  bar:2001 from:0 till: 155203
PlotData=
  bar:1861 at: 31562 fontsize:S text: 31.562 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 36837 fontsize:S text: 36.837 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 40648 fontsize:S text: 40.648 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 53134 fontsize:S text: 53.134 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 75648 fontsize:S text: 75.648 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 66772 fontsize:S text: 66.772 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 55763 fontsize:S text: 55.763 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 62340 fontsize:S text: 62.340 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 97504 fontsize:S text: 97.504 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 118608 fontsize:S text: 118.608 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 141711 fontsize:S text: 141.711 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 156467 fontsize:S text: 156.467 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 156268 fontsize:S text: 156.268 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 155203 fontsize:S text: 155.203 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTAT-ის მონაცემებით

## დაძმობილებული ქალაქები 
## ქალაქის ადმინისტრაცია 
* ტელეფონი: 0881 792111
* ელექტრონული ფოსტა: redazione@comune.foggia.it
* ოფიციალური საიტი: http://www.comune.foggia.it/

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ბრაჩანოს ტბა

**ბრაჩანო** () — ვულკანური წარმოშობის ტბა იტალიაში, ლაციოს რეგიონში, რომიდან 32 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს რეგიონის სიდიდით მეორე (ბოლსენის ტბის შემდეგ) და იტალიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ტბას. მისი პერიმეტრი წრიულია და დაახლოებით 32 კმ-ია. 

ტბის წარმოშობა დაახლოებით 600 000 — 40 000 წლის წინ მიმდინარე ვულკანურ აქტივობას უკავშირდება, რის შედეგადაც ასევე წარმოიშვა ბევრი პატარა ვულკანი. მაგმის მთავარი წყარო დღევანდელი ბრასიანოს ტბის ქვეშ მდებარეობდა. მისი კოლაფსის შედეგად წარმოიქმნა კალდერა, რომელიც დღეს კრატერის ტბას (ბრაჩანოს ტბა) უკავია. ზოგიერთი პატარა კრატერი დღესაც შეიმჩნევა ტბის მიდამოებსა და უშუალოდ მის სიახლოვეს. 

ტბის ირგვლივ მდებარე ქალაქებია: ბრაჩანო, ანგუილარა-საბაცია და ტრევიანო-რომანო. 

რომთან სიახლოვის გამო, ბარჩანოს ტბა მნიშვნელოვანი ტურისტული ატრაქციაა. 1986 წლიდან მკაცრი კონტროლია დაწესებული მისი წყლის დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად, ვინაიდან იგი რომს ემსახურება როგორც სასმელი წყლის რეზერვუარი. სასტიკად აკრძალულია მოტორიანი ნავების გამოყენება (გარდა გამონაკლისი შემთხვევებისა პროფესიონალ მოთევზავეთა და ტბის მმართველობისათვის). დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად, ყველა მეზობელ ქალაქში აშენდა საკანალიზაციო სისტემა. შედეგად, ბრაჩანო იტალიის ერთ-ერთ ყველაზე სუფთა ტბად იქცა. 

ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, მსჯელობენ სამომავლო პროექტზე, რომლის მიხედვითაც ტბასა და მის შემოგარენში შეიქმნება რეგიონული პარკი (*Parco Regionale del complesso lacuale di Bracciano Martignano*).

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Informazioni sul lago di Bracciano 
* Consorzio Lago di Bracciano
* Comune di Bracciano 
* Comune di Trevignano Romano 
* Città di Anguillara Sabazia

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ვაკის პარკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვაკის პარკი** შეიძლება იყოს:

* ვაკის პარკი — პარკი თბილისში
* ვაკის პარკი — ქართული როკ-ჯგუფი
ორი სიცილიის სამეფო

**ორი სიცილიის სამეფო** () — სახელმწიფო სამხრეთ იტალიაში 1816—1861 წლებში, რომელიც შეიქმნა ნეაპოლისა და სიცილიის სამეფოების გაერთიანების შედეგად. დედაქალაქი — ნეაპოლი, მმართველი დინასტია — ბურბონები. რისორჯიმენტოს შედეგად შევიდა იტალიის შემადგენლობაში. იტალიის გაერთიანების შემდეგ XIX საუკუნის ბოლოს  ყოფილი ორი სიცილიის სამეფოს ტერიტორია აგრძელებდა  გარკვეული თვითმყოფადი ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული და ენობრივი ასპექტების შენარჩუნებას.

## ორი სიცილიის მეფეები, 1816—1861 

|width="10"|&nbsp;
|valign="top"|

|width="10"|&nbsp;
|valign="top"|

|width="10"|&nbsp;
|valign="top"|

|}

## ორი სიცილიის სამეფოს დროშები 

Image:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1738).svg|1816-1848; 1849-1860 
Image:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1848).svg|1848-49 
Image:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1860).svg|1860-61 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Brigantino - Il portale del Sud
* Casa Editoriale Il Giglio
* La Voce di Megaride
* Associazione culturale "Amici di Angelo Manna"
* Fora! The e-journal of Nicola Zitara
* Regalis

კატეგორია:იტალიის ისტორია
ჩოლაბური

**ჩოლაბური** — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, ზესტაფონისა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში, ყვირილის მარჯვენა შენაკადი. წარმოიქმნება მდინარეების ძუსისა და ბუჯის შეერთებით, ზღვის დონიდან 170 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 565 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე ახასიათებს წყალდიდობა, შემოდგომასა და ზაფხულში — წყალმოვარდნები, ზამთარში — წყალმცირობა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 11,4 მ³/წმ.

## ციტატა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ყვირილის შენაკადები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
ძუსა

**ძუსა** — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, ტყიბულის, თერჯოლისა და ზესტაფონის მუნიციპალიტეტებში, მდინარე ჩოლაბურის მარჯვენა შემდგენელი. სათავე აქვს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. სიგრძე 25 კმ, აუზის ფართობი 111 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალმცირობა იცის ზამთარში, წყალდიდობა გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,55 მ³/წმ.

ერთვის მდინარე ბუჯას და წარმოქმნის ჩოლაბურს.

ვახუშტი ბატონიშვილის შრომაში „აღწერა სამეფოჲსა საქართველოჲსა“ მოხსენიებულია მდინარე „ზუსა“, რომელმაც შემდგომში ფონეტიკური ცვლილება განიცადა. აგრეთვე, ნახსენებია „კანკიბე“ — ბოგირი მდინარე ზუსაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
სარბები

**სარბები** — ქვედა პალეოლითის ხანის ღია ტიპის ნაბინარ-სახელოსნო სოფელ კაცხის განაპირას (ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია). აღმოჩენილია 1958 წელს (დ. თუშაბრამიშვილი). მასალა აკრეფილია ზედაპირულად. მოპოვებულია 1500-მდე სხვადასხვა ტიპის ნუკლეუსები, კლექტონური და ლევალუაზური ანატკეცი, ლევალუაზური ფირფიტა, აგრეთვე ხელცულები, სახოკები, კლექტონური ანკოშები, ზურგიანი დანები, წვეტანები. მასალა გავიანდელი აშელის ეპოქისაა.

დაცულია სიმონ  ჯანაშიას სახელობის საქართველოს   მუზეუმში.

## ლიტერატურა
**თუშაბრამიშვილი დ.,* არქეოლოგიური დაზვერვები მდ. ყვირილას ხეობაში, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1962, ტ. 23 B

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლუგანოს ტბა

**ლუგანოს ტბა** () — მყინვარული ტბა სამხრეთ-აღმოსავლეთ შვეიცარიაში, იტალია-შვეიცარიის საზღვარზე. სახელი ეწოდა ქალაქ ლუგანოსგან, რომელიც კომოსა და ლაგო-მაჯორეს ტბებს შორის მდებარეობს. ახ. წ. 590 წელს, გრიგოლ ტურელმა მას *კერეზიო* უწოდა, სახელი, რომელიც როგორც მიაჩნიათ ლათინური სიტყვა *cerasus*-სგან მომდინარეობს და ალუბალს მიშნავს, რაც მიუთითებს ალუბლის ხეების სიუხვეზე, რომლებიც ერთ დროს უხვად ყოფილა გავრცელებული ტბის სანაპიროებზე. 804 წლის დოკუმენტში ტბა ლაკო-ლუნასკოს (Laco Luanasco) სახელით გამოჩნდა. 

ტბის ფართობი 48,7 კმ²-ია, საიდანაც 63% შვეიცარიის ტერიტორიაზე მდებარეობს, 37% კი იტალიის. საშუალო სიგანე დაახლოებით 1 კმ-ია, სიღრმე — 288 მ და ის ჩრდილოეთ ნაწილში ფიქსირდება. 

1848 წელს მიდლესა და ბისონეს მუნიუციპალიტეტებს შორის აშენდა მიდლეს დამბა. ამ მონაკვეთში გადის ავტომაგისტრალი და გოტარდის რკინიგზა, რომლებიც ერთმანეთთან ლუგანოს და კიასოს აკავშირებს. დამბა ერთმანეთისგან ყოფს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის აუზებს. 

ტბის სანაპიროებზე გადაჭიმულია ტურისტებში პოპულარული მთები — მონტე-ბრე (925 მ), მონტე-სან-სალვატორე (912 მ) და მონტე-ჯენეროზო (1 701 მ). ტბისგან სამხრეთით მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი მონტე-სან-ჯორჯიო.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია
* შვეიცარიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Lake Lugano Navigation Company  -- Includes timetables
*Legambiente
*CIPAIS Commissione Internazionale per la Protezione delle Acque Italo-Svizzere   limnologic reports
*Convenzione del 2 dicembre 1992 fra la Svizzera e l’Italia per la disciplina della navigazione sul lago Maggiore e sul lago di Lugano (con R e all.)     შეთანხმება ნავიგაციაზე
*Convenzione del 19 marzo 1986 tra la Confederazione Svizzera e la Repubblica Italiana per la pesca nelle acque italo-svizzere    შეთანხმება თვზაობაზე
*Waterlevels at Ponte Tresa  from the Federal Office for the Environment
*Waterlevels at Melide, Ferrera  from the Federal Office for the Environment

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ტბები
კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჰაუეა

**ჰაუეა** () — ტბა ახალი ზელანდიის უდიდეს კუნძულ — სამხრეთ კუნძულზე. 
მდებარეობს ოტაგოს რეგიონში, ქალაქ დანიდინიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 293 კილომეტრში.
ვრცელდება ზღვის დონიდან 348 მ სიმაღლეზე. ფართობი 141 კმ², უდიდესი სიღრმე 392 მ. 
ტბის სახელწოდება წარმოსდგება მაორიდან, სავარაუდოდ ადგილობრივი ტომის სახელწოდებიდან, რომლის ზუსტი მნიშვნელობა დადგენილი არ არის.

ჰესის ენერგიის გაუმჯობესებისათვის 1958 წელს ტბის დონე ხელოვნურად აწიეს 20 მეტრით. 
ტბა ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 35 კილომეტრზე, სიგანე 8 კილომეტრი. 
ხეობაში მოქცეული მყინვარული წარმოშობის ტბაა, რომლის ქვაბული გაჩენილია მყინვარული მოძრაობების შედეგად უკანასკნელი გამყინვარების დროს. 
ტბიდან გამოედინება ამავე სახელწოდების მდინარე. ტბაში ჩაედინება მდინარე ჰანტერი. 

ჰაუეას ტბიდან დასავლეთით 8 კილომეტრში მდებარეობს ტბა უანაკა. მინიმალური მანძილი ამ ორ ტბას შორის 1 კილომეტრია.
დღეისათვის ჰაუეას ტბა ტურისტებისთვის პოპულარული ადგილია. ჰაუეას გააჩნია დიდი ჰიდროენერგეტიკული პოტენციალი.
ევროპელთაგან ტბის პირველი აღმომჩენია ნათანიელ ჩალმერსი, რომელმაც ტბა 1853 წელს ინახულა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰაუეას ტბა – ინფორმაცია 
* ჰაუეას ტბის რუკა  

## სქოლიო 
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ელეია

**ელეია** (, ) — ძველი ქალაქი იტალიის ისტორიული პროვინციის ლუკანიის დასავლეთ სანაპიროზე. ტირენიის ზღვის სანაპიროზე. პესტუმიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 25 კმ.-ში.  1998 წელს იუნესკომ პესტუმთან ერთად შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cilento National Park website 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
რავენის მართლმადიდებლური სანათლავი

**რავენის მართლმადიდებლური სანათლავი** () — მართლმადიდებლური სანათლავი, მდებარეობს იტალიის ქალაქ რავენაში, ქალაქის ყველაზე ძველი ნაგებობა, რომელიც შემკულია ბიზანტიური მოზაიკით.  

1996 წელს მავზოლეუმი რავენის სხვა ადრექრისტიანულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* The Mosaics of the Baptistry of Neon - Mosaic Art Source
* Battistero Neoniano

კატეგორია:რავენა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ომოდეოს ტბა

**ომოდეო** () — ხელოვნური ტბა იტალიაში, კუნძულ სარდინიის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში.

ტბა 1920-იან წლებში აშენდა. დამბა, რომელიც ინჟინერმა ანჯელო ომოდეომ დააპროექტა და გაიხსნა 1924 წელს. ამ დროისთვის ის ევროპაში უდიდესი წყალსაცავი იყო. ტბის სიგრძე 20 კმ-ია.

1997 წელს აშენდა ახალი დამბა, რომელიც მიეძღვნა შუა საუკუნეების სარდინიელ მოსამართლე ელეონორა არბორეელს. მისი სიგრძე 582 მეტრია, სიგანე კი 120 მ.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Il lago Omodeo sul sito SardegnaTurismo
* Il lago Omodeo su Sardegna DigitalLibrary 
* Consorzio di Bonifica dell'Oristanese - Informazioni sulla diga Eleonora d'Arborea
* Analisi delle acque del lago Omodeo dal database LIMNO, Banca dati dei laghi italiani 

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:სარდინიის გეოგრაფია
აღდგომის კუნძულის დროშა

მინი|250პქ|აღდგომის კუნძულის დროშა
მინი|250პქ|1876—1888 წლებში არსებული დროშა
**აღდგომის კუნძულის დროშა** (რაპან. you Reimiro Reva) — აღდგომის კუნძულის ადგილობრივების, ეთნიკურად რაპანუის ხალხის ემბლემა, რომელიც არაოფიციალურად მისი მუნიციპალური და პროვინციული სიმბოლოცაა. 

რაპანუის ენაზე რემირო (დროშის ადგილობრივი სახელწოდება) აღნიშნავს ტორომიროს ხისგან დამზადებულ ყელსაბამს, რასაც ტომობრიობისა და მმართველობის სიმბოლოდ იყენებდნენ ტომთა ბელადები ანუ არიკიები რელიგიური ცერემონიებისას. იგი შედგება ნახევარმთვარის ფორმის ფიგურისგან, რომელსაც კიდეებზე განცალკევებულად ამოკვეთილი აქვს ორი ადამიანის სახე, რომლებიც ერთმანეთს უყურებენ. 

დროშია ადრეული ვერსიები გამოიყენებოდა 1876 — 1888 წლებში. წითელი ფერის რემირო გამოსახულია თეთრ ფონზე, რაც მანას ძალაუფლების სიმბოლოა. ძველ დროშაზე გამოსახული ოთხი შავი ანთროპომორფული ფიგურა კი გამოხატავს მითოლოგიურ ფრინველ მანუტარას, რომელიც კუნძულის სანაპიროებზეა გავრცელებული.

ამჟამინდელი დროშა მიღებულ იქნა 2006 წლის 9 მაისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Flags of the World - Rapa Nui people (Chile) 
* Flags of the World - Isla de Páscua prov. (Valparaíso region, Chile) 

## სქოლიო
კატეგორია:აღდგომის კუნძული
კატეგორია:დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
რავენის არიანული სანათლავი

**რავენის არიანული სანათლავი** () — არიანული სანათლავი, მდებარეობს იტალიის ქალაქ რავენაში, აგებულია V-VI საუკუნეების მიჯნაზე თეოდორიხ დიდის განკარგულებით, რომელიც იყო არიანელების მხარდამჭერი. 

1996 წელს მავზოლეუმი რავენის სხვა ადრექრისტიანულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Battistero degli Ariani 

კატეგორია:რავენა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
მამუკა გორგოძე

**მამუკა გორგოძე** (დ. 14 ივლისი, 1984, თბილისი) — საქართველოს ეროვნულ ნაკრებსა და ფრანგულ კლუბ მონპელიეში მოთამაშე ქართველი მორაგბე. მისი დებიუტი საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში შედგა 2003 წელს 18 წლის ასაკში. სულ ნაკრებში ნათამაშები აქვს 64 მატჩი. 2005 წლიდან 2015-მდე თამაშობდა საფრანგეთის ტოპ-14-ში მონპელიე ჰერო მონპელიეს შემადგენლობაში, ამჟამად თამაშობს ტოპ-14-ის კლუბ ტულონში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უძრავი ნივთი

**უძრავი ნივთი** — მიწის ნაკვეთი მასში არსებული წიაღისეულით, მიწაზე აღმოცენებული მცენარეები, ასევე შენობა-ნაგებობანი, რომლებიც მყარად დგას მიწაზე. უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. უძრავ ნივთზე საკუთრების ან სხვა უფლების მისატოვებლად აუცილებელია უფლებამოსილი პირის განცხადება ამ უფლების მიტოვების შესახებ, და ამ განცხადების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. განცხადება უნდა ჩაბარდეს რეესტრის სამსახურს. მხოლოდ ამის შემდეგ იძენს უფლების მიტოვების განცხადება სავალდებულო ძალას. გათვალიწინებულია უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენა ხანდაზმულობითაც — თუ პირი საჯარო რეესტრში შეტანილია მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრედ ისე, რომ არ შეუძენია საკუთრების უფლება მათზე, იგი მოიპოვებს ამ საკუთრების უფლებას, თუკი რეგისტრაცია არსებობდა თხუთმეტი წლის განმავლობაში და ამ ხნის მანძილზე პირი ფლობდა მათ, როგორც საკუთარს.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი

## სქოლიო 
კატეგორია:სანივთო სამართალი
სანტ-აპოლინარე-ნუოვოს ეკლესია

**სანტ-აპოლინარე-ნუოვოს ეკლესია** () — ადრექრისტიანული ბაზილიკური ეკლესია. მდებარეობს იტალიის ქალაქ რავენაში, აგებულია V-VI საუკუნეების მიჯნაზე ოსტგოთების მეფის თეოდორიხ დიდის განკარგულებით. ბაზილიკაში დაცულია მოზაიკის მრავალი შესანიშნავი ნიმუში, რომელთაგან ზოგიერთი თარიღდება ბაზილიკის მშენებლობის დასასრულით.

1996 წელს მავზოლეუმი რავენის სხვა ადრექრისტიანულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Early Christian Monuments of Ravenna
* Adrian Fletcher's Paradoxplace Ravenna Pages  
* 42 good images 

კატეგორია:რავენა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ორტა (ტბა)

**ორტა** () — ტბა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლაგო-მაჯორეს დასავლეთით. 

ამჟამინდელი სახელი ტბას XVI საუკუნიდან ეწოდება, მანამდე კი ლაგო-დი-სან-ჯულიოს (*Lago di San Giulio*) ეძახდნენ წმინდა იულიუს ორტელის (IV ს) პატივსაცემად, რომელიც რეგიონის მფარველად მიიჩნევა. ტბის პოეტური სახელია *კუზიო*. მისი სამხრეთი კიდე ტურინი-მილანის სარკინიგზო ხაზის სიახლოვეს მდებარეობს.

ტბის პეიზაჟი ხასიათით იტალიურია, მასში მდებარე სან-ჯიულიოს კუნძულზე განლაგებულია რამდენიმე თვალწარმტაცი ნაგებობა, მისი სახელიც წმინდა იულიუს ორტელს იკავშირდება, რომელიც ამ კუნძულზე IV საუკუნეში ცხოვრობდა. 

ტბის გარშემო მდებარეობს პატარა ქალაქი ორტა-სან-ჯულიო, რომელიც გაშენებულია ნახევარკუნძულზე, ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს კომუნა ომენია, აღმოსავლეთით — პეტენასკო, დასავლეთით კი პელა. სავარაუდოდ, ორტის ტბა წყლის უფრო დიდი მასის ნარჩენია, რომლიდანაც მდინარე ტოკე გამოედინებოდა სამხრეთის მიმართულებით. როდესაც მყინვარებმა უკან დაიხია, მათი ადგილი წყალმა დაიკავა.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*LIMNO Banca dati dei laghi italiani: Orta 
*Pictures, history and curiosities about lake of Orta 

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სანტ-აპოლინარე-ინ-კლასეს ეკლესია

**სანტ-აპოლინარე-ინ-კლასეს ეკლესია** () — ადრებიზანტიური ხანის ბაზილიკური ეკლესია. მდებარეობს იტალიის ქალაქ რავენაში, კლასეს რაიონში. აგებულია VI საუკუნის მეორე მეოთხედში, რავენის პირველი ეპისკოპოსის აპოლინარ რავენელის საფლავზე.

1996 წელს მავზოლეუმი რავენის სხვა ადრექრისტიანულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Early Christian Monuments of Ravenna
*photos 
*Virtual tour 

კატეგორია:რავენა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
რავენის საარქიეპისკოპოსო კაპელა

**რავენის საარქიეპისკოპოსო კაპელა** () —  რავენის ეპისკოპოსის რეზიდენცია. აგებულია  V-VI საუკუნეების მიჯნაზე თეოდორიხ დიდის (489-526) მმართველობისას, ეპისკოპოს პეტრე II-ის დროს. კაპელა ანდრია პირველწოდებულის სახელობისაა. 

1996 წელს მავზოლეუმი რავენის სხვა ადრექრისტიანულ ღირსშესანიშნაობებთან ერთად შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Early Christian Monuments of Ravenna
*ICOMOS evaluation of the property

კატეგორია:რავენა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
აპოლინარ რავენელი

**აპოლინარ რავენელი** (; დ. ?, ანტიოქია — გ. 23 ივლისი,  75, რავენა) — I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი, რავენის ეპისკოპოსი.  მართლმადიდებლები მოიხსენიებენ 5 აგვისტოს (ძველი სტილით 23 ივლისს), ხოლო კათოლიკეები ახალი სტილით 20 ივლისს.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
აპოლინარ რავენელი წარმოშობით ანტიოქიელი იყო. რავენის ეპისკოპოსად იგი პავლე მოციქულმა აკურთხა რომში, იმპერატორ კლავდიუსის (41-54) დროს. წმინდა აპოლინარი 28 წლის მანძილზე განაგებდა რავენის ეკლესიას და გარდაიცვალა ქრისტეს შობიდან დაახლოებით 75 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* მღვდელმოწამე აპოლინარი, რავენელი ეპისკოპოსი (+დაახლ. 75) – orthodoxy.ge
* St. Apollinaris (Catholic Encyclopedia)

კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 75
კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
კოგინასი

**კოგინასის ტბა** () — ხელოვნური ტბა იტალიაში, კუნძულ სარდინიის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს სასარისა და ოლბია-ტემპიოს პროვინციებს შორის. მისი ფართობი 17,8 კმ²-ია, ტევადობა კი 254 მ³ წყალი, რის შედეგადაც ის რეგიონის მეორე უდიდესი ტბა (ომოდეოს ტბის შემდეგ) და იტალიის ერთ-ერთი უმთავრესი წყალსაცავია. 

დამბა, რომელიც ფაშისტური რეჟიმისას აშენდა 1924 წელს, 185 მეტრი სიგრძის და 58 მეტრი სიგანისაა. მისი ფუნქციაა წყლის შეგუბება, მაგრამ ასევე გააჩნია ჰიდროელექტროსადგური. 

ტბა მდიდარია ეკოსისტემით, ამავე დროს იგი იქცა მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად — მის სანაპიროებზე გამოჩნდა სასტუმროები, რესტორნები და აფროსნობის კლუბი.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Il lago Coghinas sul sito SardegnaTurismo

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:სარდინიის გეოგრაფია
ვარეზეს ტბა

**ვარეზეს ტბა** () — მყინვარული წარმოშობის ტბა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში, ზღვის დონიდან 238 მეტრზე. მისი ფართობი 14,5 კმ²-ია, საშუალო სიღრმე 11 მ, მაქსიმალური სიღრმე კი 23 მ. 

მდებარეობს ამავე სახელწოდების ქალაქის აღმოსავლეთით და ლაგო-მაჯორეს ტბის დასავლეთით. ტბის ჩრდილოეთით იშლება პატარა ბორცვები, რომელთა უმაღლესი წერტილის ზღვის დონიდან 1 226 მეტრზე იწევა. სანაპიროებზე გაშენებულია 9 კომუნა. 

ტბის რაიონში დაახლოებით 170 სახეობის ფრინველი ბინადრობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Varese lake portal 

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სამხრეთი ინილჩექი

**სამხრეთი ინილჩექი** () — დენდრიტულ-ხეობური ტიპის მყინვარი ცენტრალურ აზიაში, ტიან-შანში, ყირგიზეთში. მსოფლიოს ერთ-ერთი უგრძესი და ტიან-შანის უდიდესი მყინვარია. სიგრძე 60,5 კმ, ფართობი 567,2 კმ². იწყება ვეებერთელა ფირნული ცირკისმაგვარი აუზიდან 7440 მ სიმაღლეზე. ფირნის ხაზი გადის 4580 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს ისიქ-ქოლის ტბის აღმოსავლეთით, ხან-თენგრის მასივში, მდინარე ინილჩექის სათავეებში. იერთებს დაახლოებით 80-მდე მყინვარ-შენაკადს. სამხრეთ დაბოლოებაზე არის მკვდარი ყინულის მონაკვეთი. მყინვარ ჩრდილოეთ ინილჩექიდან გამოყოფილია მაღალმთიანი ქედით. თითქმის 43 კმ სიგრძის მყინვარის ენის ბოლო მდებარეობს ზღვის დონიდან 2800 მ სიმაღლეზე. უმეტესად აქვს ჩრდილოეთური მიმართულება, შემდეგ მკვეთრად უხვევს დასავლეთისაკენ. ყინულის სისქე ადგილ-ადგილ 150–200 მ-ია. ენის ბოლო 14 კმ-იანი მონაკვეთი დაფარულია მორენით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩრდილოეთი ინილჩექი 

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მყინვარები
იდროს ტბა

**იდროს ტბა** (; ; ) — მყინვარული წარმოშობის ტბა იტალიაში, ალპების მთისწინეთში. უდიდესი ნაწილი მიეკუთვნება ბრეშის პროვინციას, გარკვეული ნაწილი კი ტრენტოს ავტონომიურ პროვინციას. 

მდებარეობს ზღვის დონიდან 368 მეტრზე, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ლომბარდიის ალპებისწინა ტბებს შორის. ძირითადად იკვებება მდინარე კეზეს წყლით. ეს მდინარე ამავე დროს ერთადერთია, რომელიც მისგან გამოედინება. ტბის ფართობი 11,4 კმ²-ია, მაქსიმალური სიღრმე — 122 მეტრი. 

ტბას გარს აკრავს ტყიანი მთები. დაახლოებით 24 კმ-იანი სანაპირო ზოლი ოთხ კომუნას შორის იყოფა: იდრო, რომლისგანაც ის სახელს იღებს, ანფო, ბაგოლინო და ბონდონე. 

იდროს ტბის წინაშე ბოლო დროს მწვავედ დგას აითროფიკაციის (ნიტრატები და ფოსფატების წყალში ჩადინება) საფრთხე, რაც გამოწვეულია საკანალიზაციო სისტემის არარსებობით, ასევე მისი მკვებავი წყლების საირიგაციოდ და ჰიდროენერგიის საწარმოებლად გამოყენებით. შედეგად, ის გახდა გარემოს, სასოფლო-სამეურნეო და ელექტროინდუსტრიებს შორის კონფლიქტის საგანი.

## გალერეა

File:Anfo Vista lago Idro by Stefano Bolognini.JPG|
File:Lago d'Idro a Ponte Caffaro.JPG|
File:Lago d'Idro da Tre Capitelli.JPG|
File:Lago d'Idro da Anfo.JPG|

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Il Biotopo Lago d'Idro su www.parks.it, il portale dei parchi italiani
*Sito del Consorzio operatori turistici del Lago d'Idro
*Comitato difesa Lago d'Idro e Fiume Chiese

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჩრდილოეთი ინილჩექი

**ჩრდილოეთი ინილჩექი** () — ხეობის ტიპის დატოტვილი მყინვარი ცენტრალურ აზიაში, ტიან-შანში, ყირგიზეთში. მსოფლიოს ერთ-ერთი უგრძესი და ტიან-შანის ერთ-ერთი უმსხვილესი მყინვარია. სიგრძე 38,2 კმ, ფართობი 181,2 კმ². ფირნის ხაზი გადის 4750 მ სიმაღლეზე.

მდებარეობს მდინარე ინილჩექის სათავეებში. წარსულში ერთვოდა მყინვარ სამხრეთ ინილჩექს. დღეისათვის ამ ორ მყინვარს შორის კავშირი დამყარებულია მკვდარი ყინულის მასივით, რომელიც საფუძვლად უდევს მერცბახერის ტბის ფსკერს. 

მყინვარის ენის ბოლო მდებარეობს ზღვის დონიდან 3400 მ სიმაღლეზე. ფირნის ხაზი გადის 7000 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ბოლოსა და სამხრეთი ინილჩექის ქვედა ნაწილს შორის მდებარეობს მერცბახერის ტბა და ზემო ტბა. 1996 წელს ჩრდილოეთი ინილჩექის მოძრაობის შედეგად თითქმის მთლიანად განადგურდა ზემო ტბა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სამხრეთი ინილჩექი 

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მყინვარები
ვიკოს ტბა

**ვიკოს ტბა** () — კალდერული ტბა ცენტრალურ იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. წარმოადგენს იტალიის ერთ-ერთ ყველაზე მაღლა მდებარე ტბას (ზღვის დონიდან 510 მ). ადმინისტრაციულად ის კაპრაროლის და რონჩილონეს კომუნების შემადგენლობაში შედის. 

ტბა გარშემორტყმულია სიმინის ბორცვებით, რომელთა უმაღლესი წერტილი ზღის დონიდან 965 მეტრზე მდებარეობს. მიეკუთვნება ვიკოს ტბის ბუნების ნაკრძალს. 

ლეგენდის მიხედვით, ვიკოს ტბა ჰერაკლემ შექმნა, რომელმაც თავისი კვერთხის მოსაპოვებლად ადგილობრივები დაიპყრო. როდესაც მან ეს შეძლო, მიწიდან ნაკადულმა ამოხეთქა და ასე შეიქმნა ტბა. 

ტბას ვიკოს ვულკანის ცენტრალური კალდერა უჭირავს. ვულკანური კონუსი ჩამოყალიბდა 305 — 258 ათასი წლის წინ მიმდინარე ამოფრქვევების შედეგად. მოგვიანებით, დიდი მოცულობის პიროპლასტიკური ნაკადებისა და ვულკანური ფერფლის ამოფრქვევამ განაპირობა ვულკანური კონუსის პროგრესული კოლაფსი და კალდერის წარმოქმნა, სადაც 138 000 წლის წინ ვიკოს ტბა ჩაგუბდა. 

ტბა მდინარე ვიკანოს წყლით იკვებება. ეტრუსკების მიერ გვირაბის აშენებამდე, სავარაუდოდ ტბა უფრო ღრმა იყო ვიდრე ის დღესაა. მასში მდებარეობს კუნძული მონტე-ვენერე. 

არეალი ცნობილია პლაჟის ფართო ტყეებით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე სამხრეთულია ევროპაში. სიმაღლე და გარსშემორტყმული კრატერის კალთები ქმნის საკმარისად ცივ პირობებე იმისთვის, რომ გადარჩეს ხეები. კრატერის ჩრდილოეთი, საკმაოდ ფართო ნაწილი ბუნების ნაკრძალს წარმოადგენს, რომელიც ამ ტყეების დაცვის მიზნითაა შექმნილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*იტალიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Lake Vico VR panoramas at Tuscia 360 

## სქოლიო
მინი|მარცხნივ|500პქ|ტბის ხედი სამხრეთ სანაპიროდან

კატეგორია:იტალიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სკელიგი (ფილმი)

**სკელიგი** () — რეჟისორ ანაბელ იანკელის კინოფილმი. წარმოადგენს ფანტასტიკურ დრამას. 
მთავარ როლებში მონაწილეობენ: ტიმ როთი და ბილ მილნერი.
ფილმის სიუჟეტი დაფუძნებულია დევიდ ოლმონდის მისტიკურ ერთსახელოვან რომანზე.

## სიუჟეტი
ფილმის მთავარი გმირია პატარა ბიჭი სახელად მაიკლი, რომელიც მშობლებთან ერთად ახალ სახლში გადადის საცხოვრებლად. 
იგი აღმოაჩენს, რომ სახლთან ახლომდებარე ფარდულში ცხოვრობს უსახლკარო სახელად სკელიგი. მაიკლი მას დაუახლოვდება. 
მალე იგი გაიგებს, რომ სკელიგი ნახევრად ფრინველი და ადამიანია ნახევრად ანგელოზი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:2009 წლის ფილმები
Assassin’s Creed II

**Assassin’s Creed II** — კომპიუტერული თამაში მოქმედებით-სათავგადასავლო ჟანრში რომელიც გამოუშვა Ubisoft-მა. ეს არის Assassin's Creed-ის მეორე სერია. ოფიციალური ანონსი მოხდა 16 აპრილის 2009 წელს ჟურნალ Game Informer-ში, მთავარი გმირი არის ალტაირის შთამომავალი — ეციო აუდიტორე დე ფირენცე (Ezio Auditore Da Firenze), ახალგაზრდა ფლორენციელი არისტოკრატი. თამაში ხდება 1476-1499 წლებში. ამ თამაშში ხვდება ბევრი ადამიანი რომელიც შეგვხვდება ისტორიაში მაგალითად: მედიჩი,ლეონარდო და ვინჩი და ნიკოლო მაკიაველი და ასევე გვეყოლება ცნობილი მტრებიც: როდრიგო ბორჯია, ფრანჩესკო პაცცი და ჯიროლამო რიარიო. პერსონაჟს ექნება ახალი შესაძლებობები მაგალითად: ცურაობა და ყვინთვა მტრების განიარაღება და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* Assassin's Creed
* Assassin's Creed: Brotherhood
* Assassin's creed Revelations
* Assassin’s Creed III

## სქოლიო
კატეგორია:Assassin's Creed
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
ივანე იანტბელიძე

**ივანე (ვანო) იანტბელიძე** (დ. 14 იანვარი, 1954, სამტრედია) — ქართველი მსახიობი, თელავის ვაჟა-ფშაველას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული
თეატრის მსახიობი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1986).

## ბიოგრაფია 
ივანე იანტბელიძე დაიბადა 1954 წლის 14 იანვარს ქალაქ სამტრედიაში. 1971 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, 1975 წელს კი — შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1975 წლიდან თელავის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია, 2001 წლიდან კი — ამავე თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 

მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია, ასევე საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ყოველწლიური პრემია სეზონში შესრულებული საუკეთესო სახისათვის „ალალე“ (1987) და „ჰენრიხ მეოთხე“ (1993), პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის ფილმში „ორი ხევსური“ (2006).

## ფილმოგრაფია 
* 1973: „ბრძოლაში მხოლოდ „მოხუცები“ მიდიან“   (ვანო კობახიძე, მფრინავი)
* 1975:  „თერთმეტი იმედი“   (ბრეგვაძე)
* 1976: „ატი-ბატი, შლი სოლდატი...“  (ვანო კოდერიძე, რიგითი «რაინდი ვეფხვის ტყავის გარეშე»)
* 1982: „სევდიანი საყვირი“   რეჟ. დავით კობახიძე
* 1984: „ათოვდა ზამთრის ბაღებს“ რეჟ. გიორგი ლევაშოვ-თუმანიშვილი
* 1995: „ხიზნები“  რეჟ. ლეილა გორდელაძე
* 2006: „ორი ხევსური“ (ფაფახო ხანი) რეჟ. ზაქარია (ზაზა) კოლელიშვილი
* 2015: გვარდია (Гвардія), უკრაინული მინი-სერიალი, ოთხი სერია   (გურამ ლევიძე, რესტორნის მფლობელი)
## ნათამაშები როლები
### თელავის თეატრი
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
* საქართველოს სახელმწიფო პრემია
*1986: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1987: საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ყოველწლიური პრემია სეზონში შესრულებული საუკეთესო სახისათვის „ალალე“
*1993:  საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ყოველწლიური  პრემია სეზონში შესრულებული საუკეთესო სახისათვის  „ჰენრიხ მეოთხე“
*2006: პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის ფილმში„ორი ხევსური“ 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი 
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თელავის საპატიო მოქალაქეები (2014)
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოსკარ ლუიჯი სკალფარო

**ოსკარ ლუიჯი სკალფარო** (; დ. 9 სექტემბერი, 1918, ნოვარა, იტალია — გ.  29 იანვარი, 2012, რომი, იტალია)  —  იტალიელი პოლიტიკოსი. 1992–1999 წლებში იტალიის პრეზიდენტი, 1992 წელს დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე. 1972–1973 წლებში განათლების მინისტრი. 1999 წლიდან სამუდამო სენატორი. 
  
## იხილეთ აგრეთვე
* იტალიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Encyclopaedia Britannica, Oscar Luigi Scalfaro - full access article
*La biografia del presidente

კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იტალიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  9 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ენრიკო დე ნიკოლა

**ენრიკო დე ნიკოლა** (; დ. 9 ნოემბერი, 1877, ნეაპოლი, იტალია — გ.  1 ოქტომბერი, 1959, ტორე-დელ-გრეკო, იტალია)  —  იტალიელი პოლიტიკოსი. 1946–1948 წლებში იტალიის პრეზიდენტი, 1920–1924 წლებში დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე. 1951–1952 წლებში იტალიის სენატის პრეზიდენტი. 1948–1959 წლებში  სამუდამო სენატორი.
 
## იხილეთ აგრეთვე
* იტალიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Послевоенная история Италии

კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იტალიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
ვასილ კაციტაძე

**ვასილ თადეოზის ძე კაციტაძე** (დ. 13 იანვარი, 1905, მუხლი, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 მაისი, 1989) — ქართველი ჰიგიენისტი.

## ბიოგრაფია
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1932 წლიდან, ვასილ კაციტაძემ თავისი საქმიანობა საქართველოში პროფილაქტიკური მედიცინის განვითარებას და უმაღლეს სასწავლებელში პედაგოგიურ საქმიანობას მიუძღვნა. 1950 წელს დაიცვა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი, 1951 წლიდან — პროფესორია. 1961 წელს მიენიჭა საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1939 წლიდან, ჯერ თბილისის სტომატოლოგიური ინსტიტუტის, ხოლო შემდეგ თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის ჰიგიენის კათედრის გამგეა. 1948–1972 წლებში იყო თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ-ჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი. მისი მრავალრიცხოვანი ნაშრომები შეეხება კვების, კომუნალური ჰიგიენის, შრომის ჰიგიენის საკითხების მეცნიერულ კვლევებს და ამ დარგების განვითარებას.

ვასილ კაციტაძე ავტორია ქართულ ენაზე გამოცემული ჰიგიენის პირველი სახელმძღვანელოებისა; „ზოგადი ჰიგიენა“ (1942 წ.), „სამხედრო ჰიგიენა“ (1950 წ.), „კვების ჰიგიენა“ (1957 წ.), „რადიაციული ჰიგიენა“ (1968 წ.). შემდგომ წლებში ეს სახელმძღვანელოები არაერთხელ გამოიცა. დაჯილდოებული იყო ლენინის ორდენით. ვასილ კაციტაძე გარდაიცვალა 1989 წელს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ჰიგიენისტები
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ვასილ
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
ალესანდრო პერტინი

**ალესანდრო პერტინი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1896, სტელა, იტალია — გ. 24 თებერვალი, 1990, რომი, იტალია)  —  იტალიელი პოლიტიკოსი. 1978–1985 წლებში იტალიის პრეზიდენტი, 1968–1976 წლებში დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე. 1985–1990 წლებში  სამუდამო სენატორი. 
 
## იხილეთ აგრეთვე 
* იტალიის პრეზიდენტი
 
## რესურსები ინტერნეტში 
* A biography of Pertini from the *Associazione Nazionale Sandro Pertini*
* *Fondazione Sandro Pertini*

კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იტალიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
ჯოდი მარში

**ჯოდი მარში** (; დ. 23 დეკემბერი, 1978) — ინგლისელი მსახიობი, კულტურისტი და ყოფილი მოდელი. იგი გამოჩნდა მაღალ რეიტინგულ ტაბლოიდებში და საკუთარ რეალიტი-შოუში სახელწოდებით „ჯოდი მარში სრულად“.

ჯოდი ლუიზ მარში დაიბადა ესექსის საგრაფოს ქალაქ ბრენტვუდში. იგი მდიდარი ოჯახის შვილია, კერძოდ, მამამისი შენობა-ნაგებობების კონტრაქტორია. განათლება მიიღო ქალაქ ბრენტვუდის დამოუკიდებელ სკოლაში. ჰყავს ძმა.

2009 წლის ივნისში გამოჩნდა ერთ-ერთი ჟურნალის გარეკანზე, 2010 წლის ნოემბერში კი სპეციალურ ორმაგ გამოშვებაში მამაკაცებისათვის განკუთვნილი ჟურნალის — „Zoo Weekly“-ის გარეკანზე. 2009 წლის აპრილში მარში პოზიორობდა ჟურნალ „პლეიბოის“ ბრიტანული გამოცემისთვის.

2011 წლისათვის დაასრულა ფოტოსესია ჟურნალისთვის „Zoo Magazine“. სხვადასხვა დროს ჯოდი მარშმა მონაწილეობა მიიღო მრავალ სატელევიზიო რეალიტი-შოუში. როგორც მსახიობი უმეტესად ტელესერიალებში მონაწილეობს. 2009 წელს ჯოდი მარში ბოდიბილდინგმა გაიტაცა, ჰყავს საკუთარი მწვრთნელი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ჯოდი მარში პლეიბოის საიტზე  

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გეოგრაფიული ციკლი

მინი|პენეპლენი ბელჩერის კუნძულებზე
[მინი|სურათზე მოცემული ტერიტორია წარმოადგენს [პენეპლენი|პენეპლენიზაციის მაგალითს, რომელმაც მეოთხეულში გამყინვარება განიცადა და საბოლოოდ დაბალმთიან პლატოდ გადაიქცა. სწორედ პენეპლენით დასრულდა გეოგრაფიული ციკლის განვითარების სტადია.]]
**გეოგრაფიული ციკლი**, **ეროზიის ციკლი**, **გეომორფოლოგიური ციკლი** — დედამიწის ზედაპირის ამ თუ იმ უბნის რელიეფის თანმიმდევრული ცვლილების იდეალიზებული მსვლელობა, რომელიც იწყება ტექტონიკური აზევების სტადიით მსოფლიო ოკეანის დონიდან და რომელიც გრძელდება ხანმოკლე დანაწევრებული მთიანი რელიეფის ჩამოყალიბებით. შემდეგ იწყება კომპლექსური დენუდაცია, რომელიც მიმდინარეობს ამა თუ იმ ეგზოგენური ფაქტორის გაბატონებული გავლენით; შედეგად მიმდინარეობს ხეობების გაფართოება, მათი ფსკერის გაბრტყელება და მდინარეთაშორისის კალთების გადამრეცება. 

ციკლი სრულდება რელიეფის დადაბლებითა და მოსწორებით და ეროზიის ბაზისის დონეზე საწყისთან ახლოს მდგომი პენეპლენის ჩამოყალიბებით. კლიმატური პირობებისა და დენუდაციის წამყვანი ფაქტორის გათვალისწინებით, განასხვავებენ წყლიან-ეროზიულ (ნორმალურ), არიდულ, მყინვარულ, ზღვიურ (სანაპირო) და კარსტულ ციკლებს. 

თითოეულ ციკლში გამოიყოფა რელიეფის „ახალგაზრდა“, „მომწიფებული“ და „ძველი“ სტადიები, რომლებიც გამოირჩევიან თავიანთი მორფოლოგიური თავისებურებებით. „ახალგაზრდა“ სტადიაში ტექტონიკური აზევებების შედეგად წარმოიქმნება მთიანი რელიეფი, რომელიც ინტენსიური ეროზიის შედეგად დანაწევრებულია ღრმა და ვიწრო ხეობებითა და მახვილ-თხემებიანი ქედებით; „მომწიფებულ“ სტადიაში ეროზიული და დენუდაციური პროცესების შედეგად ფართოვდება ხეობები, გამომუშავდება მათი ბრტყელი ფსკერი, ფორმირდება წყალგამყოფები და ფერდობები. „ძველ“ სტადიაში დენუდაცია რელიეფს აბრტყელებს პენეპლენამდე, რითაც სრულდება მოცემული ციკლი. გეოგრაფიული ციკლის საშუალო ხანგრძლივობაა ათეულობით მილიონი წელი. 

ეგზოგენური ფაქტორების ერთი და იგივე შეხამებით რელიეფის განვითარება დედამიწის ქერქის მოცემული მონაკვეთის გეოლოგიური აგებულების შესაბამისად, არათანაბარად მიმდინარეობს. დედამიქის ქერქის აზევების განმეორებითმა აქტივიზაციამ შესაძლოა დასაბამი მისცეს ახალ გეოგრაფიულ ციკლს. გეოლოგიისა და გეომორფოლოგიის მეცნიერებების განვითარების (განსაკუთრებით „ახალი გლობალური ტექტონიკის“ თეორიის) შემდეგ დადასტურდა მოდელის წინასწარი ხასიათი.

## სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია
ბერთა-როჯერსი

**ბერთა-როჯერსი** () — დედამიწის ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ჭაბურღილი. მდებარეობს ოკლაჰომას შტატში (აშშ). ბურღვა დაიწყო 1972 წლის 12 ნოემბერს და გაგრძელდა 1974 წლის 18 აპრილამდე.  

1974-1979 წლებში წარმოადგენდა მსოფლიოს ყველაზე ღრმა ჭაბურღილს. შემდეგ ახალი სარეკორდო ნიშნული კოლის ზეღრმა ჭაბურღილმა დაამყარა. 2 წლის განმავლობაში ჭაბურღილმა დედამიწის ქერქში გათხარა 9583 მ სიღრმე. ტექნიკური გაუმართაობის გამო 1974 წელს ბურღვა შეწყდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* კომპანია GHK 

## სქოლიო
კატეგორია:დედამიწის აგებულება
სარგვეშის განძი

**სარგვეშის განძი** — III საუკუნის განძი. ნაპოვნია შემთხვევით 1917 წელს სოფელ სარგვეშთან (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი). სარგვეშის განძი შეიცავს ვერცხლის ბარძიმს, ოქროს სხვადასხვა ფორმის 3 ბეჭედს, თვლებით ინკრუსტირებულ სამაჯურს, ოქროს ხატისუღელს და ვერცხლის კოვზს. განსაკუთრებით საინტერესოა ვერცხლის ბარძიმი, რომელზეც სასანიანთა დინასტიის მეფეთ მეფე ბაჰრამ (ვარაჰრან) II, მისი მეუღლე და ტახტის მემკვიდრეა გამოსახული.  ბარძიმი ჩვენამდე მოღწეული სასანური ტორევტიკის ერთადერთი ნიმუშია, რომელზეც შაჰისა და მისი ოჯახის წევრების პორტრეტებია მოცემული.  თარიღდება 283—293 წლებით. 

საქართველოში ბარძიმის მოხვედრას დიდი მნიშვნელობა აქვს ირანისა და საქართველოს პოლიტიკური და კულტურული ურთიერთობის დასადგენად. განძი დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.

## ლიტერატურა
**აფაქიძე ა.,* ქალაქები და საქალაქო ცხოვრება ძველ საქართველოში, წგნ. 1, თბ., 1963
**Луконин Б. Г.,* Культура сасанидского Ирана, М., 1969;
**Мачабели К. Г.,* Несколько памятников сасанидской торевтики в Грузии, «მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1972, № 3;
**Цоцелия М. Б.,* Из истории взаимоотношений Картли с сасанидеким Ираном, Тб., 1975;
**Tschubinaschwili G.,* Der Fund von Sargweschi, «Известия Кавказского историко-археологического института», 1925, т. 3;

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები