open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პეტრალონის მღვიმე

**პეტრალონის მღვიმე** () — კარსტული მღვიმე საბერძნეთში. მდებარეობს სოფელ პეტრალონის მახლობლად, ქალკედონის ნახევარკუნძულზე, ქალაქ თესალონიკიდან 55 კმ-ში. მღვიმე არის კარსტული წარმოშობის და მდებარეობს კაციკის მთის დასავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 270 მეტრ სიმაღლეზე. მღვიმის შესასვლელში არის შექმნილი პეტრალონის ანთროპოლოგიური მუზეუმი. პეტრალონის მღვიმეში იქნა აღმოჩენილი ევროპის უძველესი ადამიანის ნაშთები და ცეცხლის გამოყენების უძველესი კვალი.

მღვიმე აღმოაჩინა სოფელ პეტრალონის მაცხოვრებელმა ფილიპ ხაძარიდისმა 1959 წელს, ხოლო მსოფლიოში ცნობილი გახდა როდესაც სოფელ პეტრალონის სხვა მაცხოვრებელმა ხრისტოს სარიანიდისმა აღმოაჩინა უძველესი ადამიანის თავის ქალა. არქეოლოგიური და ანთროპოლოგიური კვლევებს ხელმძღვანელობდა ანთროპოლოგიის პროფესორი არის პულიანოსი, რომელმაც დაადგინა, რომ ამ უძველესი ადამიანის ასაკი არის 700.000 წელი, შესაბამისად, არის ევროპის უძველესი ადამიანი. პრეისტორიული ადამიანის ჩონჩხთან ერთად ნაპოვნი იქნა პრიმიტიული შრომის იარაღები და ცეცხლის გამოყენების ნიშნები. პეტრალონის მღვიმე ადამიანის მიერ ცეცხლის ათვისების და გამოყენების უძველეს ძეგლად ითვლება. პეტრალონის უძველესი ადამიანის თავის ქალა დღეს ინახება ქალაქ თესალონიკის არისტოტელეს სახელობის უნივერსიტეტში.

ეს მონაცემები ეყრდნობა მღვიმის სტრატიგრაფიის დეტალურ შესწავლას, რომელიც არის შედგენილი 34 სხვადასხვა ასაკის ფენით, ბირთვული, ფაციალური და პალეონტოლოგიურ ანალიზზე. სხვადასხვა ნამარხებს შორის მეცნიერებმა აგმოაჩინეს ლომების, აფთრების, დათვების, პანთერების, სპილოების, მარტორქების, ირმისებრთა, ბიზონების, ასევე ფრინველის 25 სახეობის, 16 სახეობის მღრღნელის და 17 სახეობის ხელფრთიანების ნაშთები. ზოგიერთი ნამარხი 5 მილიონი წლის არის.

პეტრალონის მღვიმის სიგრძე 2 კმ-ს უდრის. შესასვლელი წარმოადგენს დაახლოებით 100 მეტრის სიგრძის ხელოვნურ გვირაბს (აშენდა 1974 წელს), ის გადის ეროზირებული მთის ფერდობში და მოიცავს ძველ ბუნებრივ შესასვლელს. მღვიმეში ტემპერატურა მთელი წლის განმავლობაში მუდმივია და შეადგენს დაახლოებით 17 გრადუსს ცელსიუსით. შესასვლელის ორივე მხარეს მოწყობილია სპეციალური დახლები, სადაც არის განთავსებული ქვის და ძვლის იარაღები, მღვიმეში ნაპოვნი სხვადასხვა ცხოველის ძვლები, ყბის ნაწილები და კბილები. არანეკლებ ინტერესს იწვევს ტურისტებისთვის რამდენიმე დარბაზები თავისი უცნაური სტალაქტიტებით, სტალაგმიტებით და სტალაგნატებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* პეტრალონის მღვიმე 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მღვიმეები
კატეგორია:საბერძნეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
პრინსიპი

**პრინსიპი** () — კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. ფართობის მიხედვით სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს სიდიდით მეორე შემადგენელი კუნძული.

## გეოგრაფია 
ფართობი — 136 კმ². მის ირგვლივ მდებარე მომცრო კუნძულებთან ერთად (ბომ-ბომი, კაროსუ, ტინოზა-გრანდე, ტინოზა-პეკენა) წარმოადგენს პრინსიპის პროვინციას და ასევე პაგუის ოლქს. სან-ტომეს კუნძულიდან მდებარეობს 160 კმ-ის მანძილზე. მისი სიგრძე შეადგენს 19 კმ-ს, ხოლო სიგანე 10 კმ-ს.

კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. მისი ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი მდებარეობს პრინსიპის პიკის მთაზე, რომელიც იმყოფება ზღვის დონიდან 948 მეტრ სიმაღლეზე. მთები მდებარეობენ კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობენ პლანტაციები, რომელთა ადგილას დღეისათვის მიმდინარეობს ტროპიკული ტყის აღდგენა. კუნძულზე შექმნილია ობოს ბუნებრივი პარკი.

კლიმატი ეკვატორული, მუდმივად ნოტიო. ყველაზე უფრო დიდი მდინარეებია — აგულიაში, ბანზუ და პაპაგაიუ.

## ისტორია 
კუნძული აღმოაჩინეს პორტუგალიელმა ზღვაოსნებმა 1469 და 1471 წლებს შორის. მისი დასახლება მოხდა 1500 წელს.

## მოსახლეობა 
2012 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 7542 ადამიანს. ოფიციალური ენაა — პორტუგალიური, ასევე გავრცელებულია პორტუგალიურ-კრეოლური ენა — პრინსიპის კრეოლური (იგივე ლუნგუი). პროვინციის და ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი — სანტუ-ანტონიუ (ერთადერთი ქალაქი კუნძულზე).

## ტრანსპორტი 
ქალაქ სანტუ-ანტონიუდან 3 კმ-ით ჩრდილოეთში ფუნქციონირებს აეროპორტი. ეს პრინსიპის კუნძულზე ერთადერთი აეროპორტია და სამიდან ერთ-ერთი აეროპორტია, რომელიც ემსახურება ქვეყანას. პრინსიპის კუნძული ავიარეისებით დაკავშირებულია ქვეყნის მთავარ კუნძულ სან-ტომესთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* Map of Príncipe 
* Bom Bom Island resort (Príncipe)  
* Principe portal

## სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
როლაში

**როლაში** () — ვულკანური წარმოშობის მომცრო კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში, დაახლოებით 2 კმ-ით სამხრეთში კუნძულ სან-ტომედან, მდებარეობს თითქმის ეკვატორზე. შედის სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს სან-ტომეს პროვინციის კაუის ოლქის შემადგენლობაში. კუნძულზე მდებარეობს პატარა კურორტი და მასზე მოხვედრა მხოლოდ ზღვის საშუალებითაა შესაძლებელი, ამიტომ კუნძულზე თითქმის ყველა ეკონომიკური საქმიანობა თავმოყრილია ტურიზმის სფეროში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mapa do Arquipélago de São Tomé e Príncipe. 
* São Tomé e Príncipe. 
* worldatlas São Tomé e Príncipe.
* Página do Governo da República Democrática de São Tomé e Príncipe. 
* Convite ao Paraíso Africano - São Tomé e Príncipe.

კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კაბრაში

**კაბრაში** () — ვულკანური წარმოშობის მომცრო კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. მდებარეობს კუნძულ სან-ტომეს სანაპიროდან ცოტა ჩედილოეთით. შედის სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს სან-ტომეს პროვინციის ლობატის ოლქის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ilhéu das Cabras auf travelingluck.com
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კორენტისი

**კორენტისი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 391 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გარანიუნსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 419 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 54.81 კმ²-ზე. ფართობი 317 792 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერნამბუკუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
პრინსიპის პიკი

**პრინსიპის პიკი** () — სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს კუნძულ პრინსიპის ყველაზე უფრო მაღალი მთა. იგი მდებარეობს ზღვის დონიდან 948 მეტრ სიმაღლეზე. მთა იმყოფება კუნძულის სამხრეთით და წარმოადგენს ჩამქრალ ვულკანს. მთა ვულკანი რიფტული ზონა კამერუნის ხაზის ნაწილია. შედის პრინსიპის პროვინციის პაგუის ოლქში.

მთა ჩამქრალი ვულკანია, რომელიც აქტიური იყო 15,7 მილიონი წლის წინ. თავიდან ლავის უმრავლესობა ზედაპირზე გადმოსვლის შემდეგ გადაიქცა ბაზალტად, მაგრამ შემდეგ მის წიაღში ფონოლიტი შეიჭრა. ბაზალტმა ძლიერი ეროზია განიცადა და დატოვა ფონოლიტების შთამბეჭდავი ბორცვები, რომლებიც ტროპიკულ ტყეებშიც თითქმის ვერტიკალურად არიან ამოშვერილები.

## სქოლიო
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის მთები
პიკუ-დე-სან-ტომე

**პიკუ-დე-სან-ტომე** () — სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს კუნძულ სან-ტომეს ყველაზე უფრო მაღალი მთა. იგი მდებარეობს ზღვის დონიდან 2024 მეტრ სიმაღლეზე. მთა იმყოფება კუნძულის ცენტრიდან დასავლეთით და წარმოადგენს ტყით დაფარულ ჩამქრალ ვულკანს. მის მწვერვალზე ასვლა მხოლოდ ფეხით შეიძლება. შედის სან-ტომეს პროვინციის ლემბას ოლქში.

კუნძული სან-ტომე წარმოადგენს მასიურ მოქმედ ფარისებრ ვულკანს, რომელიც ამოწეულია ატლანტის ოკეანის ფსკერიდან 3000 მეტრ სიმაღლეზე. თვითონ ვულკანი რიფტული ზონა კამერუნის ხაზის ნაწილია, რომელიც გადაჭიმულია კამერუნის ვულკანიდან მატერიკისკენ. ლავის უმრავლესობა ზედაპირზე გადმოსულია უკანასკნელი მილიონი წლების განმავლობაში და გაცივების შემდეგ გადაიქცა ბაზალტად. ახალგაზრდა დანალექ ქანებს, რომლებიც საკმაოდ ნაყოფიერია თავისი ვულკანური წარმომავლობის გამო, აქვთ დაახლოებით 100 ათასი წლის ასაკი.

## სქოლიო
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის მთები
რქიანი გუანი

270px|მინი
**რქიანი გუანი** (*Oreophasis derbianus*) — დიდი, დაახლოებით 85 სმ სიგრძის ინდაურის მსგავსი ფრინველი. ტანის ზედა ნაწილზე დაფარულია პრიალა შავი ბუმბულით, აქვს წითელი ფეხები და თავლის თეთრი ირისი, ყვითელი ნისკარტი და წითელი რქა თავზე. გულმკერდი და მუცლის ზედა ნაწილი თეთრია, აქვს გრძელი, შავბუმბულიანი კუდი, რომელსაც დასაწყისში თეთრი ზოლი აქვს. ორივე სქესი მსგავსია. ზრდასრულობამდე რქა პატარა აქვთ, კუდი და ბუმბულები კი ყავისფერი.

რქიანი გუანი *Oreophasis*-ის გვარის ერთადერთი წარმომადგენელია და ბინადრობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკისა (ჩიაპასის ჩტატი) და გვატემალის ტენიან, მთის ტყეებში. აღმოჩენილია ზღვის დონიდან 3 350 მეტრზე მაღლაც. იკვებება ძირითადად ხილით, მწვანე ფოთლებითა და უხერხემლოებით. დედალი როგორც წესი, ორ კვერცხს დებს.

რქიანი გუანი არ არის ნამდვილი გუანი, თუმცა ამ ფრინველს წააგავს ზოგადი მოყვანილობითა და ფერით, რქით კი ის უფრო ჩაფხუტიან კრაქსს წააგავს. სხვათა შორის, ეს სახეობა ერთადერთი გადარჩენილი წარმომადგენელია კრაქსისებრთა უძველესი ხაზისა, რომელიც ოჯახის სხვა ყველა წევრისგან დამოუკიდებლად ჩამოყალიბდა მინუმუმ 20, შესაძლოა 40 მილიონი წლის განმავლობაშიც.

მიუხედავად იმისა, რომ არანაირი ახლო ნათესაობრივი კავშირი არ აქვს ამჟამად არსებულ კრაქსისებრებთან, მისი ყველაზე შორეული ნათესავი მაინც ნამდვილი გუანი ჩანს. იმის გათვალისწინებით, რომ კრაქსისებრებთა შორის ბაზალური კავშირი ბოლომდე გარკვეული არაა, რქიან გუანს ხშირად ათავსებენ განსხვავებულ ქვეოჯახში, რომელსაც *Oreophasinae* ეწოდება.

იქიდან გამომდინარე, რომ ამჟამად აქტიურად მიმდინარეობს მისი საცხოვრებელი ტერიტორიების განადგურება, არის საკმაოდ პატარა პოპულაცია და ხშირად ხდება მასზე ნადირობა — რქიანი გუანი შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის საფრთხეში მყოფი სახეობების წითელ სიაში.

## ლიტერატურა
*Pereira, Sérgio Luiz; Baker, Allan J.& Wajntal, Anita (2002): Combined nuclear and mitochondrial DNA sequences resolve generic relationships within the Cracidae (Galliformes, Aves). *Systematic Biology* **51**(6): 946-958.  PMID 12554460 PDF fulltext 

## რესურსები ინტერნეტში
*BirdLife Species Factsheet 
*რქიანი გუანი, ფოტო , სტატია  Aventuras Naturales
*რქიანი გუანი, ფოტო ; სტატია  (ზეთის ტილო)
*საფოსტო მარკები  (მექსიკის)
*რქიანი გუანის ფოტო-გალერეა  VIREO
*რქიანი გუანის ვიდეოები the Internet Bird Collection-ში

## სქოლიო
კატეგორია:საფრთხეში მყოფი სახეობები
კატეგორია:კრაქსისებრნი
დიმიტრი ტაბიძე

**დიმიტრი ტაბიძე** (დ. 15 აპრილი, 1901 — გ. 19 ნოემბერი, 1965) — ქართველი აგრონომ-მევენახე-ამპელოგრაფი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1957), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
დიმიტრი ივანეს ძე ტაბიძე დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ ხონში, 1901 წლის 15 აპრილს. 1925 წელს დაამთავრა თსუ-ს აგრონომიის ფაკულტეტი. 1930–1932  წლებში სწავლობდა მემცენარეობის საკავშირო ინსტიტუტის ასპირანტურაში, (ქ. ლენინგრადი) რომლის დამთავრების შემდეგ 1935-1944 წლებში  ჯერ თელავის მევენახეობის და მეღვინეობის საკავშირო ინსტიტუტის, ხოლო შემდეგ საქართველოს მევენახეობისა და მეღვინეობის ინსტიტუტის სელექციის განყოფილების გამგე იყო, 1944-1946 ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში, ხოლო 1946-1956 — სელექციისა და ამპელოგრაფიის განყოფილების გამგე. 1956 წლიდან გარდაცვალებამდე — საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობის და მეღვინეობის ინსტიტუტის ვაზის სელექცია-ჯიშთმცოდნეობის განყოფილების გამგე.

1940 წლიდან დიმიტრი ტაბიძე „საბჭოთა კავშირის ამპელოგრაფიის“ ნაშრომის გამოცემის რედკოლეგიაში სამეცნიერო კონსულტანტი იყო ვაზის ქართული ჯიშების საკითხში, ხოლო 1951 წლიდან მთავარი სარედაქციო კოლეგიის წევრი. სწორედ მას ეკუთვნის „საბჭოთა კავშირის ამპელოგრაფიის“ ტომებში გამოქვეყნებული ქართული ვაზის ჯიშების დიდი ნაწილის სრული მონოგრაფიები. 1944 წლიდან საბჭოთა კავშირის კვების მრეწველობის სამინისტროსთან არსებული ცენტრალური ამპელოგრაფიული კომისიის წევრი იყო. 

დიმიტრი ტაბიძე არის 200 სამეცნიერო შრომის ავტორი. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „ვაზის ჯიშები საბჭოთა შამპანურისათვის. თბილისი.  1941. „საქართველოს ვაზის ჯიშები. ტომი II - კახეთის ჯიშები“ თბილისი, 1954.  Продвижение промышленной культуры винограда в новые горные районы Грузинской ССР. издательство Академии Наук СССР, Москва, 1957. 1960 წელს აკად.ნ.კეცხოველთან და მ.რამიშვილთან ერთად გამოსცა კაპიტალური ნაშრომი „საქართველოს ამპელოგრაფია“ თბილისი. საქ. სსრ მეცნ. აკადემია. 1960. გამოყვანილი აქვს ვაზის ახალი ჯიშები: ქართული საადრეო, სახალხო თეთრი, ქართული მუსკატი და სხვა. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

## ბიბლიოგრაფია 
* ვაზის ჯიშები საბჭოთა შამპანურისათვის, თბ.,  1941;
* ტაბიძე დ., . კახეთის ვაზი ჯიშები. გამომცემლობა „ტექნიკა და შრომა“. თბ., 1954, გვ. 425;
* Продвижение промышленной культуры винограда в новые горные районы Грузинской ССР. издательство Академии Наук СССР, Москва, 1957;
* ნ. კეცხოველი, მ. რამიშვილი  დ. ტაბიძე, საქართველოს ამპელოგრაფია, თბილისი. საქ. სსრ მეცნ. აკადემია. 1960. გვ. 439;
*  Виноделие и Виноградарство СССР  #2 (241),  стр. 63, 1966;
* Энциклопедия 1987. М. Рамишвили. Д. Табидзе. В: Энциклопедия виноградарства. В 3х томах. Гл. ред. А.И. Тимуш. Кишинев. Издание Молдавской советской энциклопедии. стр. 20, 200.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მეღვინეები
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
აბიდე სულთანი

**აბიდე სულთანი** (; დ. 1618 — გ. 1648) — ოსმალეთიის იმპერიის სულთნის აჰმედ I-ისა და მისი ხარჭის ფატმა ხათუნის ქალიშვილი.

## ბიოგრაფია
აბიდე სულთანი დაიბადა 1618 წელს სტამბოლში, მამამისის სულთან აჰმედის გარდაცვალებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ. დედამისი ფატმა ხათუნი იყო, რომელმაც სულთანს ორი შეჰზადე: ჯიჰანგირი და ჰასანი გაუჩინა. ისინი აბიდეს დაბადებამდე გარდაიცვალნენ. 1642 წელს აბიდე მიათხოვეს მუსა-ფაშას, რომელიც 5 წლის შემდეგ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ აბიდე აღარ გათხოვილა. აბიდე სულთანი გარდაიცვალა 1648 წელს, სტამბოლში.

## ლიტერატურა
* Mehmet Süreyya Bey; Aktan, Ali; Yuvalı, Abdülkadir; Keskin, Mustafa. Tezkire-i meşâhir-i Osmaniyye. — Sebil Yayınevi, 1995. — 479 p.

კატეგორია:დაბადებული 1618
კატეგორია:გარდაცვლილი 1648
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
სერგო ჩახუნაშვილი

**სერგო ჩახუნაშვილი** (დ. 1897 — გ. 1968) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მევნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. გამოჩენილი ექიმის, პროფესორ ოთარ ჩახუნაშვილის მამა.

დაიბადა სოფელ ქვედა ვანში 1897 წელს, ივლიანე ჩახუნაშვილის ოჯახში. 1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. პროფესორ ნიკოლოზ კახიანის მოწაფე. მედიცინის მევნიერებათა დოქტორი, სადისერტაციო შრომა — „Экспериментальные исследования о воспалительных изменениях червеобразного отростка“ (1940), საკანდიდატო დისერტაცია — „ერითროციტების დალექვის რეაქციის ცვალებადობა ოპერაციის შემდგომ პერიოდში“ (1937). თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის საფაკულტეტო ქირურგიის კათედრის პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

სერგო ჩახუნაშვილის სახელი მინიჭებული აქვს ქუჩას ქალაქ ვანში, სადაც იგი დაიბადა და აღიზარდა. ასევე მის სახელს ატარებდა ვანის რაიონული პოლიკლინიკა.

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ვანში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ივისა (ქალაქი)

**ივისა** (, ) ასევე **იბიცა** — ქალაქი ესპანეთში, ბალეარის კუნძულებზე. ქვეყნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ტურისტული ცენტრი. მოსახლეობა 49 516 კაცი (2010 წ). ქალაქი დაარსდა 654 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Consell d'Evissa    
* Eivissa Archaeological Museum  
* Real time marine traffic  at Ibiza Port
* Panoramic virtual tour  of Ibiza Town port

## სქოლიო 
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების ქალაქები
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
უცნობი ქალის წერილი

**უცნობი ქალის წერილი** () — შტეფან ცვაიგის ნოველა. გამოქვეყნდა 1922 წელს, ის მოგვითხრობს ავტორის ისტორიას; იგი კითხულობს ქალის წერილს, რომელიც არ ახსოვს და თვალწინ უდგება მისი ცხოვრების ისტორიის მონაკვეთები. 

## შინაარსი
მდიდარი და ცნობილი მწერალი ერთ-ერთ დასვენებაზე ბრუნდება ვენაში, საკუთარ სახლში და აღმოაჩენს უცნობი ქალის მიერ დაწერილ დიდ წერილს. მოზარდობის ასაკში ის ცხოვრობდა ღარიბ დაქვრივებულ დედასთან ერთად იმავე შენობაში, სადაც ძლიერ შეუყვარდა მისი მეზობელი სიმპათიური და მომხიბლავი მდიდარი მამაკაცი, რომელსაც მისგან სრულიად განსხვავებული ცხოვრების სტილი ჰქონდა. მისდამი ვნება არც მაშინ განელებია, როდესაც მისი რჩეული მომხიბვლელ ქალებთან ატარებდა ღამეებს, არც მაშინ, როდესაც დედამისი მეორედ გათხოვდა და ინსბრუკში გადავიდნენ. 18 წლის ასაკში ის დაბრუნდა ვენაში მოეწყო სამსახურში და ცდილობდა შეხვედროდა თავის მწერალს. მწერალი ვერ ამჩნევდა მას, მაგრამ ქალის სახელის გაუგებრად სამი ღამე გაატარა მასთან, მანამ, სანამ დასვენებებზე არ გაუჩინარდა. ქალი დაორსულდა და დაკარგა სამუშაო, იძულებული გახდა სოციალურად დაუცველთა თავშესაფარში გაეჩინა ბავშვი. გადაწყდა, რომ მათ შვილს უზრუნველად ეცხოვრა, ამიტომ ქალი ბევრი მდიდარი მამაკაცის საყვარელიც გახდა, მაგრამ მათ ცოლად არასდროს გაყოლია, რადგან მისი გული მხოლოდ მწერალს ეკუთვნოდა. ქალი ერთ-ერთ საყვარელთან ღამის კლუბში იმყოფებოდა, როდესაც დაინახა მწერალი და გაჰყვა სახლში. მწერალისთვის ეს ქალი მხოლოდ სასიამოვნო ღამის პარტნიორი იყო. 1918 წელს პანდემიის გრიპის დროს მათი შვილი გარდაიცვალა და თავადაც დაიავადმყოფა თავი, მან დაწერა წერილი, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდებოდა. 

## ადაპტაციები
### ფილმი
1948 წელს ჰოვად კორჩის მიერ წიგნის ადაპტირებული ფილმის სცენარი დაიწერა. ფილმში მონაწილეობდნენ ჯოან ფონტეინი, ლუის ჯოურდენი, მედი კრისტიანსი და მარსელ ჯორნეტი, რეჟისორი იყო მაქს ოპჰულსი. 1992 წელს უცნობი ქალის წერილი ბიბლიოთეკის კონგრესმა აირჩია, რათა შეენახათ და დაეცვათ შეერთებული შტატების ეროვნული კინემატოგრაფიის რეესტრში, როგორც „კულტურული, ისტორიული ან ესთეტიკურად მნიშვნელოვანი“.

1957 წელს გამოვიდა ესპანურ ენაზე გადაკეთებული ფილმი მექსიკაში, ფელიზ ანოში და ამორ მიოში. ფილმში მონაწილეობდნენ მარგა ლოპეზი და არტურო დე კორდოვა. 

2001 წელს ფილმი Lettre d'une inconnue, რომელიც გადაიღო ფრანგმა რეჟისორმა ჟაკ დერაიმ გახდა მისი ბოლო ნამუშევარი. 

2004 წელს გაკეთდა ნოველის ჩინური ადაპტაცია. მისი რეჟისორი კი იყო სუ ძინგლეი. 

2011 წელს მონღოლმა კინორეჟისორმა ნარანბაატარმა გადაიღო ნოველის ადაპტირებული ფილმი. 

### ოპერა
1975 წელს მონო-ოპერა Письмо незнакомки (უცნობი ქალის წერილი) დაწერა ანტონიო სპადავეკიამ  (Антонио Спадавеккиа) და დაიდგა საბჭოთა კავშირის პერიოდში (შემდგომ რუსეთში) რუსეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* შტეფან ცვაიგი. უცნობი ქალის წერილი 

კატეგორია:1922 წლის ნოველები
კატეგორია:ავსტრიული ნოველები
კატეგორია:გერმანულენოვანი ნოველები
კატეგორია:შტეფან ცვაიგის ნოველები
ჯოზეფ ლეფოინთი

**ჯოზეფ გაი ლეფოინთ ჯუნიორი ** (დ. 2 ივლისი, 1948 — გ. 2 ივნისი, 1969)  — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის ექიმი, რომელიც ვიეტნამის ომის დროს გამოჩენილი სიმამაცისთის სიკვდილის შემდეგ დააჯილდოეს ღირსების ორდენით.

ჯოზეფ ლეფოინთი, მეტსახელად „გაი“, დაიბადა და გაიზარდა დეიტონში (ოჰაიო). ნორთრიჯის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მან ენგელვუდში ფოსტალიონად დაიწყო მუშაობა. ლეფოინთს უყვარდა ბუნება და ლაშქრობა.

1968 წელს ლეფოინთი ჯარში გაიწვიეს და მან თავი conscientious objector-ად გამოაცხადა (ადამიანი, რომელიც რელიგიური მოტივით ან პირადი იდეური თვალსაზრისით უარს ამბობს სამხედრო სამსახურზე). ფორტ სემ ჰოუსტონის სამხედრო-სამედიცინო საწვრთნელ ცენტრში  სწავლისას, ლეფოინთი სინდი ფეილორზე დაქორწინდა პირველ ბაპტისტურ ეკლესიაში (დეიტონი, ოჰაიო). 1968 წლის ნოემბერში, როდესაც ჯოზეფი სამხედრო ექიმი გახდა, გაგზავნეს ვიეტნამში. შემდეგი წლის 2 ივნისს ის მსახურობდა მეორე ესკადრონში (მე–17 საკავალერიო პოლკი, 101–ე დივიზია). სწორედ ამ დღეს მონაწილეობდა იგი 376-ე სიმაღლის პატრულზე (ქუან-ტინის პროვინცია). ლეფოინთის დანაყოფი ძლიერი ცეცხლის ქვეშ მოყვა და რამდენიმე მებრძოლი დაიჭრა. ჯოზეფი არ შეუშინდა მტრის ტყვიას და თავისი ორი თანამებრძოლისკენ გაიქცა, რომლებიც თავში იყვნენ დაჭრილნი. მიუხედავად იმისა, რომ ლეფოინთი ორჯერ დაიჭრა, ის მაინც აგრძელებდა დაშავებული მეგობრების დახმარებას იქამდე სანამ მტრის ყუმბარამ არ იმსხვერპლა სამივე სამხედრო. სწორედ ამ ქმედების გამო, 1972 წელს ჯოზეფ გაი ლეფოინთი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით სიკვდილის შემდეგ. მას დარჩა მეუღლე და შვილი, ჯოზეფ ლეფოინთი, რომელსაც არასდროს უნახავს მამა.

## ღირსების ორდენი 
ჯოზეფ ლეფოინთის დაჯილდოვების ცერემონიისას წარმოთქმული სიტყვა:
; 
მარცხნივ|frameless|116x116პქ

## მოხსენიება 
მარცხნივ|მინი|ჯოზეფ გაი ლეფოინთ უმცროსის მომერიალური გზატკეცილი
ფორტ-კემბელში (კენტუკი) არსებული სამედიცინო კომპლექსი, ფორტ ბენინგის (ჯორჯია) სამედიცინო შვეულფრენების სადგური და არმიის რეზერვის ცენტრი (რივერსაიდი, ოჰაიო) ჯოზეფ ლეფოინთის სახელს ატარებს. ასევე, ოჰაიოს 49-ე გზატკეცილის ნაწილს (მონტგომერის ოლქი)  მიენიჭა „ჯოზეფ გაი ლეფოინთ უმცროსის მომერიალური გზატკეცილის“ სახელი. 2009 წლის 2 ივნისს, „ლეფოინთის სახელობის რეზერვის ცენტრში“ გამართულ ცერემონიაზე ჯოზეფის ქვრივსა და შვილს გადაეცათ ღირსების ორდენის დროშა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დეზმონდ დოსი
* თომას ვილიამ ბენეტი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი  2  ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო ექიმები
კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები
ბეკმანის გადაჯგუფება

**ბეკმანის გადაჯგუფება** — ოქსიმების მჟავათა ამიდებად გარდაქმნის ქიმიური რეაქცია, რომელიც მიმდინარეობს მადეჰიდრატირებელი მჟავა ნივთიერებების (PCl5, C2H5, C6H5 და სხვა) მოქმედებით:
:
## ისტორია და გამოყენება
ბეკმანის გადაჯგუფებას ფართოდ იყენებენ კაპრონის წარმოებაში (ციკლოჰექსანონოქსიმის ε-კაპროლაქტამად გარდაქმნის რეაქცია). ეს გადაჯგუფება აღმოაჩინა გერმანელმა ქიმიკოსმა ერნესტ ოტო ბეკმანმა 1886 წელს, რომლის პატივსაცემადაც ბეკმანის გადაჯგუფება ეწოდა.
## ლიტერატურა
*Реакции и методы исследования органических соединений / Под ред. В. М. Родионова, Б. А. Казанского, И. Л. Кнунянца. — М.: ГНТИХЛ, 1954. — Т. 3. — С. 137—253.

## რესურსები ინტერნეტში
* Animation of the Beckmann rearrangement
* Animation of the Beckmann rearrangement (caprolactam)

კატეგორია:გადაჯგუფების რეაქციები
ჰეჰა

**ჰეჰა** () — ყველაზე მაღალი მთა ბურუნდიში. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 2670 მეტრზე იმყოფება. ის მდებარეობს ბუჟუმბურა-რურალის პროვინციაში, დაახლოებით 20 კმ-ით აღმოსავლეთით ტანგანიიკის ტბიდან და დაახლოებით 30 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ ბუჟუმბურადან.

## სქოლიო
კატეგორია:ბურუნდის მთები
აღინ-კაიარანი

**აღინ-კაიარანი** () — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1460 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 73 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 19.6 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
ბენზიდინი

**ბენზიდინი**, 4, 4'-დიამინოდიფენილი — ორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით C12H12N2. 

## თვისებები
ბენზიდინი უფერო, ბზინვარე კრისტალებია. ჰაერზე და სინათლის მოქმედებით იჟანგება, მუქდება. მისი დნობის ტემპერატურაა 122°C, დუღილისა კი 400°C. კარგად იხსნება სპირტში, ეთერში. ღებულობენ ჰიდრაზობენზოლის იზომერაციით. 
## გამოყენება
ბენზიდინი მნიშვნელოვანი ნახევარპროდუქტია აზოსაღებრების წარმოებაში, იყენებნ აგრეთვე ანალიზურ ქიმიაში სხვადასხვა კატიონისა და ანიონის თვისობრივი და რაოდენობრივი განსაზღვრისთვის (ისინი ჟანგავენ ბენზიდინის შეფერილ ნაერთებად, ძლიერმჟავა გარემოში ყვითლად და ნეიტრალურში — ლურჯად). ბენზოდინი კანცეროგენული ნივთიერებაა, ჰაერში მისი დასაშვები ზღვრული კონცენტრაციაა 1 მგ/მ³.

## ლიტერატურა
* Кнунянц И. Л. и др. т.1 А-Дарзана // Химическая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1988. — 623 с. — 100 000 экз. 
## რესურსები ინტერნეტში
*ბენზიდინი - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი www.nplg.gov.ge
## სქოლიო
კატეგორია:ანილინები
არავეტი

**არავეტი** ან **ჩაიბასარი** () — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1990 მეტრზე. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის დასახლებული პუნქტების ლექსიკონი 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
რუზიზი

**რუზიზი** () — მდინარე ცენტრალურ აფრიკაში.

მდინარე მიედინება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, ბურუნდის და რუანდის ტერიტორიებზე.

მისი სიგრძე შეადგენს 117 კმ-ს. მდინარე სათავეს იღებს კივუს ტბაზე, 1500 მეტრ სიმაღლეზე,  მიედინება სამხრეთის მიმართულებით და ჩაედინება ტანგანიიკის ტბაში. მდინარე რუზიზი წარმოადგენს ბუნებრივ საზღვარს რუანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის. კივუს ტბიდან მდინარე რუზიზის გამოსასვლელში 1958 წელს აშენდა ჰიდროელექტროსადგური.

## სქოლიო
კატეგორია:ბურუნდის მდინარეები
კატეგორია:რუანდის მდინარეები
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები
კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში (2016-2017)

**კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში** — პოლიტიკური კრიზისი გამბიაში, რომელიც გამოიწვია პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს უარმა პრეზიდენტის უფლებამოსილების გასვლის შემდეგ გადადგომაზე და ადამა ბაროუსათვის თანამდებობის გადაცემაზე.

მოქმედი პრეზიდენტი იაჰია ჯამე ქვეყანას სათავეში უდგას 1994 წლიდან. 2016 წლის 1 დეკემბერს გამართული საპრეზიდენტო არჩევნები მან თავდაპირველად ცნო, მაგრამ 8 დღის შემდეგ უარი განაცხადა ეღიარებინა არჩევნების შედეგები. პრეზიდენტმა ჯამემ მიმართა ქვეყნის უზენაეს სასამართლოს გაეუქმებინა არჩევნების შედეგები. დედაქალაქში და ქალაქ სერეკუნდაში შეიყვანა სამხედრო ძალები. საერთაშორისო საზოგადოებამ ძალზედ ნეგატიურად შეაფასა იაჰია ჯამეს ქმედებები. ECOWAS-მა ქვეყანაში გააგზავნა დელეგაცია, რათა დარწმუნებულიყვნენ, რომ პრეზიდენტი ჯამე გადადგებოდა თანამდებობიდან არჩევნების შედეგების აღიარების საფუძველზე.

## მოვლენების განვითარება 
არჩევნებიდან მერვე დღეს 2016 წლის 9 დეკემბერს გამბიის ტელევიზიამ გამოაცხადა, რომ პრეზიდენტმა ჯამემ ქვეყანაში გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა და აღნიშნა, რომ არ ცნობს საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგებს და არჩევნები უნდა ჩაატაროს „დამოუკიდებელმა საარჩევნო კომისიამ“.

10 დეკემბერს დედაქალაქის ცენტრში გამოჩნდნენ სამხედროები და დადგეს საკონტროლო-გამშვები პუნქტები. მსგავსი ბლოკ-პოსტები გამოჩნდა ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქ სერეკუნდაში. ECOWAS-ის და ლიბერიის პრეზიდენტის ელენ ჯონსონ-სირლიფის მცდელობა მოეგვარებინათ პრობლემა, წარუმატებლად დასრულდა — მათი თვითმფრინავი არ შეუშვეს ქვეყნის საჰაერო სივრცეში.

2017 წლის 1 და 2 იანვარს პრეზიდენტმა ჯამემ დახურა სამი რადიოსადგური. 3 იანვარს ქვეყანა დატოვა ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარემ.

17 იანვარს, პრეზიდენტის უფლებამოსილების გასვლამდე ერთი დღით ადრე, იაჰია ჯამემ ქვეყანაში გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა და ტელევიზიით განაცხადა, რომ დეკემბრის არჩევნების პერიოდში დაფიქსირდა უცხო ქვეყნების აქტიური ჩარევა.

ოპოზიციურმა პარტიებმა ჯამე დაადანაშაულეს საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებით ხელისუფლების შენარჩუნების მცდელობაში.

საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებისთნავე სენეგალის არმია განლაგდა გამბიის საზღვარზე და ემზადებოდა სამხედრო ჩარევისათვის თუკი გაეროს უშიშროების საბჭო დაამტკიცებდა სამხედრო ჩარევის საკითხს. არმიას ჰაერიდან დახმარებას დაპირდა ნიგერიის საჰაერო ძალები.

პოლიტიკური კრიზისის დროს გადადგა გამბიის ვიცე-პრეზიდენტი და მინისტრთა კაბინეტის რვა წევრი.

19 იანვარს სენეგალის არმიამ გადალახა საზღვარი და შეიჭრა გამბიაში. ჯარების შესვლა მოხდა გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციის საფუძველზე, რომელიც მიიღეს ერთხმად.

21 იანვრის ღამით გამბიის პრეზიდენტმა იაჰია ჯამემ სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერით განაცხადა, რომ გადადგა პრეზიდენტის თანამდებობიდან, შემდეგ კი დატოვა ქვეყანა და გადავიდა გვინეაში, ხოლო გვინეიდან ეკვატორულ გვინეაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ინტერვენცია გამბიაში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2337

## სქოლიო
კატეგორია:გამბიის ისტორია
კატეგორია:2017 წელი გამბიაში
თომას ვილიამ ბენეტი

**თომას ვილიამ ბენეტი** (დ. 7 აპრილი, 1947 — გ. 11 თებერვალი, 1969) — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის ექიმი და რიგით მეორე სამხედრო, რომელიც არ დაემორჩილა ბრძანებას (საკუთარი იდეური თვალსაზრისით ან რელიგიური მოტივით) და მიიღო ღირსების ორდენი (პირველი იყო დეზმონდ დოსი, მეორე მსოფლიო ომში მონაწილე ექიმი). ბენეტი ბრძოლისას დაიღუპა და სიკვდილის შემდგომ მიიღო ღირსების ორდენი.

## ბიოგრაფია 
თომას ბენეტი დაიბადა მორგანთაუნში (დასავლეთ ვირჯინია). თომას ბენეტი იყო მეგობრული და ღრმად მორწმუნე ადამიანი. 

გულითადი პატრიოტი, რომელიც წინააღდმეგი იყო მკვლელობისა, მაინც ჩაეწერა მოხალისედ არმიაში, როგორც conscientious objector (ადამიანი, რომელიც იდეური თვალსაზრისით ან რელიგიური მოტივით წინააღმდეგია სამხედრო სამსახურის), რომლესაც სხვანაირად სურდა არმიის დახმარება.ის გაიწვრთვნა, როგორც საველე ექიმი.

1969 წლის პირველ იანვარს კაპრალი თომას ბენეტი სამხრეთ ვიეტნამში ჩავიდა. ის ჩაირიცხა ბრავო ასეულში, (პირველი ბატალიონი, მე–14 ქვეითი პოლკი) ვიეტნამის ცენტრალურ მთიანეთში. ბენეტის დანაყოფმა წამოიწყო დაძაბული პატრულების სერია მთიან რელიეფზე. 1969 წლის 9 თებერვალს, დანაყოფი ძლიერი ცეცხლის ქვეშ მოყვა და კაპრალმა ბენეტმა დიდი რისკის ფასად გამოიყვანა ხუთი თანამებრძოლი. იმ საღამოს, ოცეულის სერჟანტმა ბენეტი ვერცხლის ვარსკვლავზე წარადგინა.

მომდევნო დღეებში, კაპრალი ბენეტი დაჭრილი თანამებრძოლების გამოსაყვანად ისევ საფრთხეში იგდებდა თავს. 11 თებერვალს, ბენეტი დაშავებული მეგობრის გამოყვანისას სნაიპერის ტყვიამ იმსხვერპლა. 1970 წლის 7 აპრილს, კაპრალი თომას ბენეის დედას და მამინაცვალს, ამერიკის პრეზიდენტმა რიჩარდ ნიქსონმა პირადად გადასცა ღირსების ორდენი.

დასავლეთ ვირჯინიის უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებლის კოშკი თომას ბენეტის სახელს ატარებს.

ასევე, ფორტ ჰუდში (ტეხასი) არსებული საავადმყოფო თომას ბენეტის სახელობისაა.

## ღირსების ორდენი 
წოდება და ორგანიზაცია : კაპრალი, ამერიკის შეერთებული შტატების არმია, მეორე ოცეული, B ასეული , პირველი ბატალიონი, მე–14 ქვეითი პოლკი.

ადგილი და დრო : ჩუ პას რეგიონი, პლეიკუს პროვინცია, ვიეტნამის რესპუბლიკა, 1969 წლის 9–11 თებერვალი.

შევიდა სამსახურში: ფეირმონთი, დასავლეთ ვირჯინია.

დაბადების ადგილი და თარიღი : მორგანთაუნი, დასავლეთ ვირჯინია. 1947 წლის 7 აპრილი.

თომას ვილიამ ბენეტის დაჯილდოვების ცერემონიისას წარმოთქმული სიტყვა:
მარცხნივ|106x106პქ

## იხილეთ აგრეთვე 
* დეზმონდ დოსი
* ჯოზეფ ლეფოინთი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო ექიმები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2337

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2337** მიიღეს 2017 წლის 19 იანვარს. უშიშროების საბჭომ განიხილა  ECOWAS-ის შეჭრის საკითხი გამბიაში და მოუწოდა პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს მშვიდობიანად გადაეცა ხელისუფლება არჩეული პრეზიდენტის ადამა ბაროუსათვის. ასევე მხარს უჭერდა აფრიკის კავშირისა და ECOWAS-ის გადაწყვეტილებას ადამა ბაროუს პრეზიდენტად ცნობის შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*[რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2337(2017))

## სქოლიო
2337
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გამბიის შესახებ
კატეგორია:2017 წელი გამბიაში
კამერუნის ხაზი

thumb|right|250px|გვინეის ყურის რუკა კამერუნის ხაზის გასწვრივ არსებული კუნძულებით
thumb|right|250px|მთავარი გეოგრაფიული განსაკუთრებული ადგილები კამერუნის ხაზის სიახლოვეს
**კამერუნის ხაზი** — გეოლოგიური ნასხლეტი ან რიფტული ზონა, რომელიც გადაჭიმულია აღმოსავლეთ ნიგერიის და დასავლეთი კამერუნის საზღვრის გასწვრივ, ჩრდილო-აღმოსავლეთში გვინეის ყურის სანაპიროზე მდებარე კამერუნის მთიდან ჩადის ტბის მიმართულებით. მასზე განლაგებულია მბერეს რიფტული ხეობა. ხაზი წარმოადგენს მთის ქედების და ვულკანების წყებას, ცნობილი როგორც კამერუნის ქედი ანუ კამერუნის მთიანეთი. ის ჩამოყალიბდა დაახლოებით 80 მილიონი წლის წინ, აფრიკის ტექტონიკური ფილაქანის საათის ისრის საწინააღმდეგოდ მოძრაობისას. რიფტის საშუალებით გაიხსნა მაგმის არხები, რამაც გამოიწვია ვულკანების ჩამოყალიბება. ხაზის გასწვრივ არსებული 9 ვულკანი ითვლება აქტიურად: უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 2000 წელს კამერუნის მთაზე. კამერუნის ხაზის წყების სხვა მთებია: ბამბოუტუსის მთა, ეტინდეს მთა, მანენგუბის მთა. ნიოსის ტბა — კრატერული ტბაა, რომელიც დაკავშირებულია კამერუნის ხაზის ვულკანიზმთან და მდებარეობს კამერუნის ჩრდილო-დასავლეთში. რიფტს აქვს გაგრძელება ატლანტის ოკეანეში და ქმნის კუნძულებს: ანობონს, პრინსიპის და სან-ტომეს. ამ კუნძულებს ზოგჯერ ასევე ეძახიან გვინეის ყურის კუნძულებს.

კამერუნის ხაზი იწყება ატლანტის ოკეანის იმ წერტილიდან, სადაც ერთმანეთს ემთხვევა სამი ტექტონიკური ფილაქანი და ავლაკოგენის კლასიკური მაგალითია.

გეოლოგების აზრი განსხვავდება საკითხში, თუ რომელი ვულკანური რეგიონები უნდა მოხვდეს კამერუნის ვულკანურ ხაზში. უდავოდ, ეს კუნძულების წყება და კონტინენტური ხაზია ოკუს მთიანეთში. ასაკობრივი მსგავსების და შემადგენლობის საფუძველზე მასში ზოგჯერ ასევე შეჰყავთ ნგაუნდერეს პლატო კამერუნში, ბიუს პლატო ნიგერიაში, მდინარე ბენუეს იოლის შესართავის ჩრდილოეთი და მდინარე ბენუეს დასავლეთით მდებარე ჯოსის პლატო.

კამერუნის ხაზი შუაზე ჰყოფს კუთხეს, სადაც აფრიკის სანაპიროს აქვს 90°-იანი კუთხე და სამხრეთისკენ მიმართულ კონგოს კრატონს გამოჰყოფს დასავლეთისკენ მიმართულ დასავლეთ აფრიკის ფილაქანისაგან. სანაპირო ზოლი დაახლოებით შეესაბამება ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში მდებარე ბორბორემის პლატოს სანაპიროს, რომელმაც აფრიკის ამ ნაწილიდან გამოყოფა დაიწყო დაახლოებით 115 მილიონი წლის წინ.

სუდანიდან კამერუნის სანაპიროებისაკენ მიმართული ცენტრალური აფრიკის გადაადგილების ზონა მდებარეობს კამერუნის ხაზის კონტინენტალური ნაწილის ქვეშ. სამხრეთ-დასავლეთიდან ის შემოსაზღვრულია ფუნბანის გადაადგილების ზონით, რომელიც ცარცულ პერიოდში აქტიური იყო სამხრეთი ატლანტის ოკეანის შექმნამდე და შექმნის დროსაც. დღეს გეოლოგები ფუნბანის გადაადგილების ზონის წარმოშობას აიგივებენ ბრაზილიაში მდებარე პერნამბუკუს ნასხლეტთან.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის გეოგრაფია
კატეგორია:კამერუნის გეოგრაფია
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის გეოგრაფია
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის გეოგრაფია
Make America Great Again

'*Make America Great Again, *MAGA'''* () — ლოზუნგი, რომელიც გამოიყენბება ამერიკელი პოლიტიკოსების მიერ, უმთავრესად დონალდ ტრამპის 2016 წლის საარჩევნო კამპანიაში. შეიქმნა 1978 წელს, ამერიკის ეკონომიკური სტაგნაციის შემდეგ.ლოზუნგი პირველად 1980 წელს რონალდ რეიგანმა საკუთარ საპრეზიდენტო კამპანიაში გამოიყენა. ის ასევე 1992 წელს, ამერიკის ყოფილმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა გამოიყენა, თუმცა 2016 წლის საარჩევნო კამპანიაში მისმა ცოლმა, ჰილარი კლინტონმა უარი თქვა ამ ლოზუნგის გამოყენებაზე და მას *რასისტული ხასიათის მქონე ლოზუნგი უწოდა''.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური ლოზუნგები
კატეგორია:დონალდ ტრამპი
კატეგორია:რონალდ რეიგანი
ლაჟედუ (პერნამბუკუ)

**ლაჟედუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 661 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გარანიუნსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 36 628 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 193.7 კმ²-ზე. ფართობი 189 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერნამბუკუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ნატახტრის აეროდრომი

**ნატახტრის აეროდრომი**, ხშირად **ნატახტრის აეროპორტი** — ადგილობრივი მნიშვნელობის აეროპორტი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ნატახტარში. ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის სიგრძე 948 მეტრს შეადგენს, სიგანე — 18 მ-ს. აეროდრომი თბილისიდან — 32 კმ-ის, მცხეთიდან — 13 კმ-ის, ხოლო გორიდან 62 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს.

აეროდრომი 30-50 მგზავრიან თვითმფრინავებს ემსახურება. ნატახტრის აეროდრომიდან სრულდება ფრენები ბათუმის, ქუთაისის, მესტიისა და ამბროლაურის მიმართულებით.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აეროპორტები
დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა

**დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა** (**ECOWAS**; ; ; ) — დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების რეგიონალური ეკონომიკური გაერთიანება. დაარსდა 1975 წლის 28 მაისს ლაგოსის ხელშეკრულების საფუძველზე. ორგანიზაციის მიზანია ხელი შეუწყოს რეგიონის ეკონომიკურ ინტეგრაციას. თანამეგობრობას ჰყავს თავისი შეიარაღებული ძალები, რომელსაც ეწოდება ECOMOG. 

თანამეგობრობის ოფიციალური ენებია ფრანგული, ინგლისური და პორტუგალიური. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს აბუჯაში, ნიგერია. 

დაარსების დღიდან რამდენიმე ქვეყანა შეუერთდა ან გავიდა ორგანიზაციის შემადგენლობიდან. 1976 წელს ECOWAS-ს შეუერთდა კაბო-ვერდე, ხოლო 2000 წლის დეკემბერში ორგანიზაცია დატოვა მავრიტანიამ, რის შესახებაც მან ჯერ კიდევ 1999 წლის დეკემბერში განაცხადა. 2024 წლის 28 იანვარს ნიგერიმ, მალიმ და ბურკინა-ფასომ განაცხადეს, რომ ტოვებენ ორგანიზაციას, რაც უპრეცედენტო მოვლენაა ECOWAS-ის შექმნის დღიდან..
* — ორგანიზაციის დატოვების შესახებ განაცხადა 2024 წლის 28 იანვარს.
* — ორგანიზაციის დატოვების შესახებ განაცხადა 2024 წლის 28 იანვარს.
* — ორგანიზაციის დატოვების შესახებ განაცხადა 2024 წლის 28 იანვარს.

## სტრუქტურა 
### კომისიის პრეზიდენტები 
### თავმჯდომარე 
## რესურსები ინტერნეტში
*West-African Monetary Institute
*UEMOA Official Web Site (In French)
*WAEMU Treaty
*ECOWAS Official Web Site 
*ECOWAS Commission Official Web Site : includes calendar of meetings.
*ECOWAS Parliament 
*ECOWAS Revised Treaty
*ECOBANK—African banking group.
*More About Ecobank
*PowerPoint presentation of ECOWAS, 2004 
**Mbendi* profile 
*More About the newly-expanded ECOWAS Commission
*More About an ECOWAS Commissioner

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ეკონომიკა
კატეგორია:აფრიკის საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ევროსკეპტიციზმი

**ევროსკეპტიციზმი** — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს სკეპტიკურ ან ნეგატიურ დამოკიდებულებას ევროკავშირში ინტეგრაციისადმი. ევროსკეპტიციზმი, როგორც ცნება, 1971 წელს დიდ ბრიტანეთში, ევკროკავშირში გაწევრიანების მოწინააღმდეგეთა შორის წარმოიშვა. ამ დროიდან მოყოლებული ტერმინი გავრცელდა სხვა ევროპულ ქვეყნებშიც. გარდა ევროკავშირში ინტეგრაციისა, ევროსკეპტიკოსები გამოდიან კავშირის სხვა ცალკეული პოლიტიკის წინააღმდეგ, როგორებიცაა: ერთიანი ვალუტა, ევროკონსტიტუცია, სუპერნაციონალური ფორმირებები, კავშირის ფედერალიზაცია და ა.შ.

ყველაზე ხშირად ევროსკეპტიკოსები გამოდიან ნაციონალური სახელმწიფოების მხარდასაჭერად და გამოთქვამენ საშიშროებას, რომ გრძელვადიანი ინტეგრაცია ეჭვქვეშ დააყენების მათი ქვეყნების ნაციონალურ სუვერენიტეტს. მიუხედავად ამისა ევროსკეპტიციზმი არ არის მკაცრად ფორმირებული იდეოლოგია. განსხვავებული ქვეყნების წარმომადგენლები დამოუკიდებლად გამოთქვამენ საკუთარ უკმაყოფილებას კავშირის გარკვეული ასპექტების მიმართ. ევროსკეპტიკოსების მიზნები ასევე ხშირად განსხვავდება — კავშირიდან სრულიად გამოსვლა თუ კავშირიდან გამოუსვლელად, მის რეფორმირების სურვილამდე.

ევროსკეპტიკოსების ახალი ტალღა დაკავშირებულია მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისთან.

2016 წლის 3 მარტს, ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში ბულგარეთის ოსმალეთის იმპერიის უღლიდან განთავისუფლების 138-ე წლისთავისადმი გამართულ საპროტესტო აქციაზე, პარტია „ატაკას“ მომხრეებმა გადათელეს ევროკავშირის დროშა.

2016 წლის 23 ივნისს, დიდი ბრიტანეთის მოსახლეობის 51,89%-მა მხარი დაუჭირა ქვეყნის ევროკავშირიდან გამოსვლას.

## სქოლიო
კატეგორია:ევროკავშირის პოლიტიკა
კატეგორია:ევროპის კავშირი
შერჩევითი დასაქმების გადასახადი

**შერჩევითი დასაქმების გადასახადი** —  გაუქმებული ყოველკვირეული სახელფასო გადასახადი გაერთიანებულ სამეფოში. ის იყო დაწესებული დამსაქმებლებზე ფიქსირებული ნიშნულით - 25 შილინგი ერთ კაცზე, ხოლო - 12 შილინგი და 6 პენი (პრე-დეციმერული ვალუტა) ერთ ქალზე.

ამ გადასახადის მიზანი იყო მოეხდინა მრეწველობის სუბსიდირება მომსახურების ინდუსტრიის შემოსავლებიდან და ექსპორტის ზრდისთვის შეეწყო ხელი. ანგარიშგების ყოველი პერიოდის ბოლოს მრეწველობის კომპანიებს აუნაზღაურდებოდათ თავისი შერჩევითი დასაქმების გადასახადი, როგორც საჩუქარი 7 შილინგისა და 6 პენის (პრე-დეციმერული ვალუტა) ოდენობით თითო კაცზე.

ეს გადასახადი პირველად შემოღებულ იქნა უილსონის მინისტრობის დროს 1966 წელს შერჩევითი დასაქმების საგადასახადო აქტით. ეს გადასახადი გაუქმდა დამატებითი ღირებულების გადასახადის ჯანდაცვის მინისტრის მიერ შემოღების შემდეგ 1970-1974 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Selective Employment Payments Act 1966

## სქოლიო
კატეგორია:გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:გადასახადები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 200

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 200** მიიღეს 1965 წლის 15 მარტს. უშიშროების საბჭომ განიხილა გამბიის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას გამბიის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* [რეზოლუციის ტექსტი](http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/200(1965))

0200
0200
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გამბიის შესახებ
კატეგორია:1965 წელი გამბიაში
დომენი (ოლქი)

**დომენი** ( — საკუთრება) — შუა საუკუნეებში მეფის ან რომელიმე ფეოდალის სამფლობელოს ნაწილი, რომელზეც ისინი აწარმოებდნენ საკუთარ სასაქონლო მეურნეობას.

როგორც წესი, დომენი მოიცავდა სხვადასხვა დასახლებული პუნქტებს, საფორტიფიკაციო ნაგებობებს, სახნავ-სათეს მიწებს, საძოვრებს და ტყეებს. გამონაკლისი არ იყო სამფლობელოს ტერიტორიული დაქსაქსულობის შემთხვევები, როდესაც დომენის ცალკეული რაიონები იმყოფებოდნენ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებში. საკუთარ დომენებს ფლობდნენ ჰერცოგები, გრაფები, ბარონები და სხვა ფეოდალები. მეფის დომენი ქვეყანაში შეიძლება არც კი ყოფილიყო ყველაზე დიდი ფეოდალური სამფლობელო.

## დომინია 
დომინია — მიწის მნიშვნელოვანი ტერიტორია თავის ქალაქებით და სოფლებით, რომელიც ეკუთვნოდათ დიდ ფეოდალებს, ეკლესიას ან სახელმწიფოს. მსხვილ მაგნატურ დომინიის (მამულის) შემადგენლობაში შედიოდა ფოლვარკების მთელი სისტემა, რამდენიმე ფოლვარკი, ან საგრაფო. დომინიის მეურნეობის მართვა, თუ მესაკუთრე მას თვითონ არ აწარმოებდა და იჯარით იძლეოდა, იმყოფებოდა ნდობით აღჭურვილი მმართველი პირების ხელში (გუბერნატორები ან ეკონომები).

კატეგორია:შუა საუკუნეები
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები
კატეგორია:სახელმწიფო
ინტერვენცია გამბიაში

**ინტერვენცია გამბიაში** კოდური სახელწოდება „**დემოკრატიის აღდგენის ოპერაცია“** — სამხედრო კონფლიქტი დასავლეთ აფრიკის რამდენიმე ქვეყანასა და გამბიას შორის, რომელიც გამოიწვია გამბიის პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს უარმა 2016 წლის 1 დეკემბრის არჩევნების შედეგების ცნობასთან დაკავშირებით, რომელშიც გამარჯვებას მიაღწია ოპოზიციის წარმომადგენელმა ადამა ბაროუმ.

## მონაწილე ძალები 
ECOWAS-ის მხრიდან ინტერვენციაში მონაწილეობდა სენეგალის, განისა და ნიგერიის შეიარაღებული ძალები. ნიგერიამ ასევე გამოიყენა თვითმფრინავები და გემები. ზოგიერთი მონაცემებით ინტერვენციაში მონაწილეობდა მალისა და ტოგოს ძალებიც. გამბიის არმია არ აპირებდა ჩარევას პოლიტიკურ კამათში. ამის შესახებ განაცხადა გამბიის შეიარაღებული ძალების შტაბის უფროსმა გენერალმა უსმან ბაჯიმ. მაგრამ ზოგიერთი გასამხედროებული დაჯგუფება მაინც რჩებოდა იაჰია ჯამეს ერთგული. სენეგალელი აჯანყებული სეპარატისტები კაზამანსის დემოკრატიული ძალების მოძრაობა შეუერთდა პრო-პრეზიდენტურ ძალებს და მოაწყვეს შეიარაღებული შეტაკებები სენეგალის საზღვარზე. 

## მოვლენების განვითარება 
დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკურმა თანამეგობრობამ მიიღო გადაწყვეტილება 2017 წლის 19 იანვარს ჩარეულიყო გამბიის კონსტიტუციურ კრიზისში. სამხედრო ოპერაციის დაწყება განაპირობა პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს უარმა გადადგომაზე საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხების მიუხედავად. 

2017 წლის 19 იანვარს სენეგალის არმია შევიდა გამბიის ტერიტორიაზე, რათა უზრუნველეყო კანონიერად არჩეული პრეზიდენტის ადამა ბაროუს ხელისუფლებაში მოსვლა ქვეყნის კონსტიტუციის დაცვით. ამავე დღეს ბოტსვანის პრეზიდენტმა იან კჰამამ განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა უკვე აღარ განიხილავდა იაჰია ჯამეს გამბიის მეთაურად. 

19 იანვარს გაეროს უშიშროების საბჭომ მიიღო რეზოლუცია, რომელიც მოუწოდებდა მხარეებს პატივი სცენ გამბიელი ხალხის ნებას და არჩევნების შედეგს, რომლის მიხედვითაც არჩეული პრეზიდენტია ადამა ბაროუ. თუმცა რუსეთისა და ეგვიპტის დაჟინებული მოთხოვნით რეზოლუცია არ იყო სავალდებულო. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის პრეს-სპიკერის განცხადებით ინტერვენციამ უნდა „დაარეგულიროს დაძაბული სიტუაცია გამბიაში“.

გამბია საზღვაო ბლოკადაში მოაქცია ნიგერიის ფლოტმა. პირველი სახმელეთო შეტაკებები სენეგალის არმიასა და  კაზამანსის დემოკრატიული ძალების მოძრაობას შორის გაიმართა გამბიის სამხრეთით სენეგალის საზღვარზე მდებარე პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს მშობლიურ სოფელ კანილაიში. ნიგერიის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა დაბომბეს პრეზიდენტის მომხრე დაჯგუფებების პოზიციები.

ამის შემდეგ სენეგალმა დროებით შეაჩერა სამხედრო შეტევა და პრეზიდენტ ჯამეს საშუალება მისცა გადამდგარიყო 20 იანვრის შუადღემდე. თუმცა ამავე დროს ნიგერიის საჰაერო ძალების თვითმფრინავები კვლავ დაფრინავდნენ გამბიის საზღვრის გარშემო. 

21 იანვრის ღამით გამბიის პრეზიდენტმა იაჰია ჯამემ სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერით განაცხადა, რომ გადადგა პრეზიდენტის თანამდებობიდან, შემდეგ კი დატოვა ქვეყანა და გადავიდა გვინეის დედაქალაქ კონაკრიში, ხოლო გვინეიდან ეკვატორულ გვინეაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში (2016-2017)
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2337

## სქოლიო 
კატეგორია:გამბიის ისტორია
კატეგორია:2017 წელი გამბიაში
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
ჯმერკის მონასტერი

**ჯმერკის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი** — შუა საუკუნეების ქართული მონასტერი ისტორიულ კლარჯეთში. დაარსდა 830-840-იან წლებში და იხსენიება კლარჯეთის „ათორმეტ უდაბნოთა“ შორის. მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, ართვინის პროვინციაში, ართვინის რაიონში, ქალაქ ართვინის აღმოსავლეთით 34 კმ-ში მდებარე ისტორიულ სოფელ ჯმერკთან (ქორდეთი,  *ჩიმენლი)* ახლოს. მონასტერი თურქეთის რესპუბლიკის კულტურის სამინისტროს დაქვემდებარებაშია, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის დაყოფით კი სამცხე-ჯავახეთის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიას ეკუთვნის.

## არქიტექტურა 
მონასტერი განლაგებულია ძლიერ დამრეც ფერდობზე, ახლანდელი სოფელ ჩიმენლის ახლოს. აქ სამონასტრო ნაგებობებისათვის მოუწყვიათ სუბსტრუქციებით ამოშენებული ოთხი ტერასა, ერთი მეორის ზემოთ. სულ ზედა ტერასაზე იდგა ეკლესია, მომდევნოზე — რაღაც მოზრდილი შენობა, ალბათ სატრაპეზო. ორ ქვედა ტერასაზე საერთოდ აღარაფერი დარჩა. მეტწილად განადგურებულია ეკლესიაც: მთლიანად ჩაქცეულია მისი გადახურვა და შიდა კედლები; გარე კედლებიდან დასავლეთისა ასევე მთლიანად დანგრეულია, ჩრდილოეთისა — 0,7-1,3 მეტრის სიმაღლის ზემოთ, არათანაბრად; სამხრეთ კედლისაგან შემოინახა განაპირა ნაწილები 2-3 მეტრის სიმაღლეზე. საკურთხევლის აფსიდი თითქმის მთლიანად გამქრალია, მაგრამ ჩანს მისი მიმდებარე სათავსების პატარა აფსიდები, რომელთაც გეგმაში უცნაური ოვალურ-ნალისებრი მოხაზულობა აქვთ. პირითი წყობა შერჩა მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ფრაგმენტს. ის შედგება სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვისაგან. ჰორიზონტალური რიგები დაცული არ არის. ასეთივე ხასიათისაა სუბსტრაქციის წყობაც, ოღონდ მასში სჭარბობს უფრო დიდი (50X100 სმ ზომისა და მეტიც) ქვები.

ამ ნაშთიდან ჩანს, რომ ჯმერკის ეკლესია იყო მართკუთხა ნაგებობა და ჰქონდა სამნაწილიანი საკურთხეველი. რაიმე დამატებით ინფორმაციას არც ნიკო მარის აღწერა იძლევა — მისი მოგზაურობის დროს ეკლესია არსებითად უკვე ისეთსავე მდგომარეობაში იყო, როგორშიც დღესაა. მისი არქიტექტურული ტიპის დანამდვილებით დადგენა შეუძლებელია, მაგრამ ის ფაქტი, რომ შემორჩა მხოლოდ გარე კედლები, უფრო ბურჯებიანი (სვეტებიანი) სტრუქტურების — სამნავიანი ბაზილიკის ან „ჩახაზული ჯვრის“ ტიპის გუმბათიანი შენობის სასარგებლოდ უნდა მეტყველებდეს. კედლების წყობის მიხედვით ეკლესია IX საუკუნით შეიძლება დათარიღდეს. შესაძლოა, ისიც მონასტრის თავდაპირველი, ე.ი. 830-840-იან წლებში აგებული ეკლესიაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯმერკის მონასტერი // Dzeglebi.ge 

## ლიტერატურა 
* *ხოშტარია დ.*, კლარჯეთის ეკლესიები და მონასტრები, არტანუჯი, 2005

კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები საზღვარგარეთ
კატეგორია:თურქეთის მონასტრები
DC-ის გაფართოებული სამყარო

„**სამართლიანობის ლიგის სამყარო**“, უფრო მეტად ცნობილი არაოფიციალური სახელწოდებით **DC-ის გაფართოებული სამყარო** ( ან DCEU) — ამერიკული მედია-ფრენჩაიზი და საერთო სამყარო, რომელშიც შედის Warner Bros. Pictures-ის სუპერგმირული ფილმების სერია, დაფუძნებული DC Comics-ის პერსონაჟებზე. ეს საერთო, ისევე, როგორც DC-ის სამყარო, გაერთიანებულია სიუჟეტებით, მოქმედების ადგილებით და პერსონაჟებით. 2011 წლიდან დღემდე Warner Bros.-მა გამოუშვა ოთხი ფილმი, რომელთა შემოსავალმა გადააჭარბა 3.1 მილიარდ აშშ დოლარს, რამაც „სამართლიანობის ლიგის სამყარო“ ყველა დროის ერთ-ერთ შემოსავლიან მედია-ფრენჩაიზად აქცია.

DC-ის გაფართოებულ სამყაროში შემავალი ფილმების სცენარის ავტორები და რეჟისორები იცვლება, ისევე, როგორც მსახიობთა შემადგენლობა. ამავე დროს, მსახიობების ნაწილი რამდენიმე ფილმში თამაშობს. მათ შორის არიან ჰენრი კევილი, ბენ აფლეკი, გალ გადოტი, ეზრა მილერი, ჯეისონ მომოა და რეი ფიშერი. 2016 წლის მაისში DC-ის მთავარი შემოქმედებითი ხელმძღვანელი ჯეფ ჯოუნსი და Warner Bros.-ის აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტი ჯონ ბერგი DC Films-ის თანახელმძღვანელები გახდნენ და დაიწყეს სიუჟეტური ხაზების შემუშავება, რათა ფილმები ერთმანეთთან დაეკავშირებინათ.

ფილმების სერიაში პირველი იყო „ფოლადის ადამიანი“, სადაც მთავარ როლს ასრულებს ჰენრი კევილი. 2016 წელს გამოვიდა სერიის ორი ფილმი, „ბეტმენი სუპერმენის წინააღმდეგ: სამართლიანობის გარიჟრაჟი“ და „თვითმკვლელთა რაზმი“. 2017 წელს გამოვიდა სერიის რიგით მეოთხე ფილმი „ქალი საოცრება“. მომავალ ფილმებს შორის არის: „სამართლიანობის ლიგა“ (2017), „აკვამენი“ (2018), „შაზამი“ (2019), „ქალი საოცრება 2“ (2019), „კიბორგი“ (2020) და „მწვანე შუქურის კორპუსი“ (2020). აგრეთვე მიმდინარეობს მუშაობა სხვა პროექტებზე, რომელთა შორის არის: „თვითმკვლელთა რაზმი 2“, „ბნელი სამართლიანობის ლიგა“, „ფლეშპოინტი“, „ბეტმენი“, „ბეტგოგონა“, „სამართლიანობის ლიგის“ გაგრძელება, „გოთემის სირენები“, „ნაიტუინგი“, უსათაურო ფილმი ჯოკერის და ჰარლი კუინის, მეორე ცალკე ფილმი სუპერმენის და უსათაურო ფილმი შავი ადამის, დედშოტის და ლობოს შესახებ.

## ფილმები 
### გამოსული ფილმები
## ტელესერიალები 
## მონაწილეობენ 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმების სერიები
რამლის ბრძოლა

**რამლის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* რამლის ბრძოლა (1101)
* რამლის ბრძოლა (1102)
* რამლის ბრძოლა (1105)
მაშადუსი

**მაშადუსი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 416 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-კაპიბარიბის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 596 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 226.46 კმ²-ზე. ფართობი 60 036 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერნამბუკუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები