open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ირაკლი თოიძე

**ირაკლი მოსეს ძე თოიძე** (დ. 14 მარტი, 1902, თბილისი — გ. 1 აპრილი, 1985, იქვე) — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი, გრაფიკოსი, წიგნის ილუსტრატორი, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ოთხგზის ლაურეატი (1941, 1948, 1949, 1951), რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1951), საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი (1970), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1982).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი მხატვრის მოსე თოიძის ოჯახში. მამამ ითამაშა დიდი როლის მის მხატვრად ჩამოყალიბებაში. 1919-1920 წლებში 17 წლის ასაკში მონაწილეობა მიიღო მამასთან ერთად არტისტული კაფე „ქიმერიონის“ მოხატვაში. იყო რუსეთის მხატვართა ასოციაციის საქართველოშ ფილიალის, შემდეგ კი „სარმას“ თავმჯდომარე. 1925-1930 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1931 წელს მოსკოვში გადავიდა საცხოვრებლად. 

ზაჰესის მშენებლობის დროს შექმნა ნახატი „ილიჩის ნათურა“. მისი კიდევ ერთი ნახატია „ახალგაზრდა სტალინი კითხულობს შოთა რუსთაველის ვეფხისტყაოსანს“. 1937 წელს გააფორმა ვეფხისტყაოსანი“. ეს ილუსტრაციები დღესაც ერთ-ერთი საუკეთესოდ მიიჩნევა ქართული წიგნის გრაფიკაში.

გამოირჩეოდა საბჭოთა პოლიტიკური პლაკატების შექმნით. პოპულარობა მოუტანა პლაკატმა „დედა-სამშობლო გვეძახის!“ (1941), რომელიც მოიწონა სტალინმა და გამოფენილი იყო მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით საჯარო სივრცეებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს თოიძემ შექმნა ასევე პლაკატები „წინ დასავლეთისკენ!“, „დედასამშობლოსათვის“, „სამშობლოს სახელით წინ, დევგმირებო!“, „ვფიცავ, დავამარცხებ მტერს!“, „ყველანი ფაშიზმის წინააღმდეგ საბრძოლველად!“, „გავათავისუფლებთ ევროპას ფაშისტური მონობის უღლისგან“ და სხვა. პოლიტიკურ პლაკატებზე მუშაობას აგრძელებდა ომის შემდგომაც. შემდგომი პერიოდის პლაკატებია „ოქტომბრის 50-ე წლისთავი ჩვენი საერთო დღესასწაულია“, „ჩვენი ერთობა ურღვევია“, „მძიმე ინდუსტრია ჩვენი სამშობლოს ძლიერების საფუძველია“.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოსა და რუსეთის სხვადასხვა მუზეუმებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*მოსე თოიძე

## ლიტერატურა
* *კალანდია, გ.* „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბილისი, 2014, გვ. 66
* *ბაბუნაშვილი, ზ. ნოზაძე, თ.* „მამულიშვილთა სავანე“,  გვ. 175, თბილისი, 1994
**ჩხიკვიშვილი, მ.* „ირაკლი თოიძის სახელოსნოში“; „საბჭოთა ხელოვნება“, N5 1968
*„მხატვარი მამა-შვილი — მოსე თოიძე და შვილი მისი ერეკლე“, ჟურნალი „თეატრი და ცხოვრება“ N25, 1915

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1982)
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ირაკლი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ლინჩის რაიონი

**ლინჩის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის იაუიოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 458 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 896 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4,1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 221,22 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:იაუიოსის პროვინციის რაიონები
თულაშვილი

საკუთარი სახელი **თულაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანა თულაშვილი — პიანისტი
* გაბრიელ თულაშვილი — სამხედრო პირი
* გიორგი თულაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* ვახტანგ თულაშვილი — ჟურნალისტი, პუბლიცისტი
* ივანე თულაშვილი — ინჟინერი, პედაგოგი

## იხილეთ აგრეთვე
* თულაშვილები — საგვარეულო საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბაკენრენეფი

**ბაკენრენეფი** (ასევე **ბოკხორისი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეოთხე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ბაკენრენეფის მმართველობა ძვ.წ. 725 დაიწყო და დასრულდა ძვ.წ. 720, მან 5 წელი სრულად იმეფა. ბაკენრენეფის შემდეგ ეგვიპტე დაიშალა, ზემო ეგვიპტის სათავეში ქუშის სამეფოს მეფე პიანხი მოვიდა, რითაც ზემო ეგვიპტეში ოცდამეხუთე დინასტიის მმართველობა დაიწყო. მხოლოდ ფარაონ შაბაკას მმართველობის დროს გაერთიანდა ეგვიპტე, რა დროსაც შაბაკა მეფობდა, როგორც გაერთიანებული ეგვიპტის ფარაონი და ქუშის სამეფოს მეფე.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ეგვიპტე: XXIV დინასტია
* ეგვიპტის ოცდამეოთხე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეოთხე დინასტიის ფარაონები
პლაცენტა

მინი|
**პლაცენტა** ( — კვერი) — ძუძუმწოვრების, აგრეთვე ზოგიერთი ქორდიანის და უხერხემლოების რთული წარმონაქმნი, რომელიც აკავშირებს ნაყოფსა და დედის ორგნიზმს ორსულობისა ან მაკეობის დროს. პლაცენტით ნაყოფი დედის ორგანიზმიდან იღებს ჟანგბადს, საკვებსა და სხვა საჭირო ნივთიერებებს, მას კი გადასცემს ნახშირორჟანგს, დაშლის პროდუქტებსა და მისთ. თვით პლაცენტაში ხდება იმ ნივთიერებათა სინთეზი, რომლებიც აუცილებელია როგორც ნაყოფისათვის, ისე დედის ორგანიზმისათვის. პლაცენტა არეგულირებს ნივთიერებათა შეღწევას ნაყოფში; მაგრამ ნაყოფისა და დედის სისხლი არასოდეს ერევა.

პლაცენტას შეადგენს ნაყოფის გარსის (ქორიონი) უბანი და საშვილოსნოს კედლის გარსის (ენდომეტრიუმი) უბანი, რომელიც ჰორმონების გავლენით ძლიერაა შეცვლილი.

რაკი პლაცენტას ორი სხვადასხვა ორგანიზმის ნაწილები ქმნიან, მას ორგანო არ შეიძლება ეწოდოს.

## ადამიანის პლაცენტა
მინი|
ადამიანის პლაცენტა წარმოიქმნება ქორიონის — ხაოიანი და მასთან შეზრდილი საშვილოსნოს მოსავარდნი გარსებისაგან. დღესრული ნაყოფის პლაცენტა ბრტყელი მომრგვალო სხეული. პლაცენტა თითქოს ერთდროულად ასრულებს ფილტვების, ნაწლავების, ღვიძლის, თირკმლებისა და შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების ფუნქციას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორსულობა
ანდრო თევზაძე

**ანდრო რაჟდენის ძე თევზაძე** (დ. 3 იანვარი, 1912, გომი, ახლანდელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 აპრილი, 1967, თბილისი) — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთვარა სამტრედიის პედაგოგიური ტექნიკუმი და მუშაობა დაიწყო მშობლიური სოფლის სკოლაში მასწავლებლად. შემდეგ შევიდა თბილისის უნივერსიტეტში ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1940 წელს და დაინიშნა ჟურნალ ოქტომბრელის პასუხისმგებელ მდივნად. სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა საარქივო სამმართველოში, გაზეთ „კომუნისტში“, საქართველოს რადიო კომიტეტში, იყო მწერალთა კავშირის აჭარის განყოფილების მდივანი, გამომცემლობა „საბჭოთა მწერლის“ დირექტორი და სხვა.

ანდრო თევზაძემ ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1936 წელს. ქართულ მწერლობაში მისი ლირიკული ლექსების კრებულებმა „ვარსკვლავების ღიმილი“, „დიდება გმირებს“, „განახლდა გული“,  და სხვა. პოპულარობა მოიპოვეს მკითხველთა ფართო წრეებში. საყურადრებოა ანდრო თევზაძის მონოგრაფია „უშანგი ჩხეიძე“, კრებული „ლიტერატურული წერილები და ნარკვევები“, რომანი „ორლესული“ და მრავალი სხვა. პოეტის ლექსები თარგმნილია რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ, სომხურ, უკრაინულ და სხვა ენებზე.
 
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 173,  თბ., 1994

კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია: ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ემელიან ცინცაბაძე

**ემელიან ალექსანდრეს ძე ცინცაბაძე** (დ. 8 მარტი, 1903, ზომლეთი, ახლანდელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ნოემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ეკონომისტი (1968).

## ბიოგრაფია
ხუთი წლის ასაკიდან იზრდებოდა ქობულეთში, იქ ოჯახის გადასვლის გამო. დაწყებითი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ბათუმის  ქართულ გიმნაზიაში, რომელიც შემდგომ ჰუმანიტარულ ტექნიკუმად გადაკეთდა. 1923 წელს ტექნიკუმის დამთავრებისთანავე აჭარის ასსრ სახალხო კომისართა საბჭომ გაგზავნა ქ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში უმაღლესი განათლების მისაღებად და დაენიშნა გაძლიერებული სტიპენდია. 1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოც-ეკონომიკური ფაკულტეტი და დაბრუნდა ბათუმში.

1928 წლიდან აჭარის მიწსანკომის საბჭოთა მეურნეობის სამმართველოს პირველი საბჭოთა მეურნეობის (შემდგომში ახალშენის ციტრუსების საბჭოთა მეურნეობა) გამგეა. 1930 წლიდან აჭარის ადგილობრივი მრეწველობის კომისარიატის საგეგმო განყოფილებაში ეკონომისტის თანამდებობაზეა. 1930–1959 წლებში გაიარა გზა რიგითი მგეგმავი ეკონომისტიდან საგეგმოგანყოფილების გამგემდე. 1959 წლიდან აჭარის ყრუ-მუნჯთა საზოგადოებაში მუშაობდა უფროს ეკონომისტად. 

ადგილობრივი მრეწველობის სამინისტროს დავალებით მსახურობდა ქობულეთის, ხულოს, შუახევის, ქედის რაიონებში. 1964 წლიდან მუშაობდა უფროს ეკონომისტად საქართველოს სამხატვრო ფონდის აჭარის სამხატვრო საწარმოო განყოფილებაში.

გარდაიცვალა 1978 წელს თბილისში, დასაფლავებულია ბათუმში ფერიის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
*ნეკროლოგი, გაზ. „საბჭოთა აჭარა“, 1978 წ, # 228
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  8 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ივან ელგერა

**ივან ელგერა** (); დ. 28 მარტი, 1975, სანტანდერი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი. ასპარეზობდა ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებსა და „რეალ მადრიდში“. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოსა (2002) და ევროპის (2000, 2004) ჩემპიონატებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* BDFutbol profile
* http://www.bdfutbol.com/en/p/j1144.html?cat=SEL National team data]

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შეშონქ II

**შეშონქ II** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეორე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 887 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 885 წელს. შეშონქ II ტახტზე ოსორკონ I-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 885 წელს კი შეშონქ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ტაკელოტ I ავიდა, თუმცა არსებობს მოსაზრება, რომ ტაკელოტ I-ის მაგივრად ტახტზე ტუხჰეპერა შოშენქი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოცდამეორე დინასტია 
* ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტია
* ოცდამეორე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 885
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
შალვა თაქთაქიშვილი

**შალვა მიხეილის ძე თაქთაქიშვილი** (დ. 27 აგვისტო, 1900, სოფ. ქვემო ხვითი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ივლისი, 1965, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1949). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი პედაგოგისა და საზოგადო მოღვაწის მიხეილ თაქათაქიშვილის ოჯახში. 1928 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია, პროფესორ ს. ბარხუდარიანის საფორტეპიანო კლასი. 1928 წლიდან იწყებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას — ჯერ ბათუმში, შემდეგ თბილისის კონსერვატორიაში, რომლის პროფესორიც იყო 1941 წლიდან. აქ იგი ხელმძღვანელობდა საოპერო კლასის და დირიჟორობდა საოპერო სტუდიის ორკესტრს.

შალვა თაქთაქიშვილმა საკომპოზიციო მოღვაწეობა ჯერ კიდევ 1922 წლიდან დაიწყო. იგი იყო საქართველოში კამერულ-ინსტრუმენტული ჟანრის ერთ-ერთი პიონერი. მან შექმნა 2 სიმებიანი კვარტეტი, ორი საფორტეპიანო ტრიო, სავიოლონჩელო სიმღერები „ურმული“ და „იავნანა“.

კომპოზიტორის ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ოპერები „დეპუტატი“, „ოთარაანთ ქვრივი“, საბავშვო ოპერები „ყვავილთა სამყარო“, „პირველი მაისი“, „შემოდგომა, განთიადი“, ბალეტი „მალთაყვა“, „სიმფონიეტა“, „საზეიმო უვერტიურა“ რომანსები, სიმღერები და მრავალი სხვა.

შალვა თაქთაქიშვილს დიდი წვლილი მიუძღვის „საქართველოს ახალგაზრდა მუსიკოსთა საზოგადოების“ დაარსებასა და ქართული სიმფონიური ორკესტრის შექმნაში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 169,  თბ., 1994
## რესურსები ინტერნეტში
*

 
კატეგორია: ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შალვა
ტაურიპამპის რაიონი

**ტაურიპამპის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის იაუიოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 519 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 648 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 530,86 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:იაუიოსის პროვინციის რაიონები
სმენდესი

**სმენდესი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეერთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1077/1076 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1052 წელს. სმენდესი ტახტზე რამსეს XI-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1052 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ, ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ამენემნისუ ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოცდამეერთე დინასტია 
* ეგვიპტის ოცდამეერთე დინასტია
* ოცდამეერთე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეერთე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1052
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ბერეზანი (ქალაქი)

**ბერეზანი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 16599 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის ქალაქები
სეთნახტე

**სეთნახტე** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეოცე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1189 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1186 წელს. სეთნახტე ტახტზე ტაუსერტის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1186 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ, ეგვიპტის სამეფო ტახტზე რამსეს III ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეოცე დინასტია 
* ეგვიპტის მეოცე დინასტია
* მეოცე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეოცე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1186
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ამენჰოტეპ I

**ამენჰოტეპ I** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთვრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1526 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1506 წელს. ამენჰოტეპ I ტახტზე იაჰმეს I-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1506 ან 1504 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ, ეგვიპტის სამეფო ტახტზე თუტმოს I ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეთვრამეტე დინასტია 
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია
* მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ალექსანდრა თოიძე

[მინი|ალექსანდრა თოიძე [ეკატერინე ჭავჭავაძე|ეკატერინე ჭავჭავაძის როლში (მხატვარი მოსე თოიძე, 1953)]]
**ალექსანდრა (შურა) მოსეს ასული თოიძე** (დ. 11 მარტი, 1907, თბილისი, — გ. 30 მაისი, 1985, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი მხატვრის მოსე თოიძის ოჯახში. 1924 წელს დაამთავრა თბილისის ქალთა გიმნაზია და სწავლა განაგრძო გ. პერინის საბალეტო სტუდიაში. ნ. შენგელაიას რეკომენდაციით 1929 წელს მიიწვიეს რეჟისორ ი. ჟელიაბუჟსკის ფილმ დინა-ზაზუში მთავარი როლის შემსრულებლად. 28 წლის მანძილზე რუსთაველის თეატრის სცენაზე მსახიობმა 40-მდე როლი განასახიერა. მათ შორის აღსანიშნავია კნეინა ჩიტუნია შ. დადიანის „გუშინდელნი“, გაიანე ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“, ირინე გოდუნოვა ვ. სოლოვიოვის „დიდი ხელმწიფე“, ოტრადინა ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავე“, ეკატერინე ჭავჭავაძე მ. მრევლიშვილის „ბარათაშვილი“, დეზდემონა უ. შექსპირის „ოტელო“ და სხვა. ა. თოიძის მიერ შესრულებული დეზდემონა სამართლიანადაა მიჩნეული მის შემოქმედებით მწვერვალად. იგი ღირსეულ პარტნიორობას უწევდა სცენის ისეთ დიდოსტატებს, როგორებიც იყვნენ ა. ხორავა და ა. ვასაძე.

ალექსანდრა თოიძემ დასამახსოვრებელი სახეები შექმნა ქართულ კინოშიც. აღსანიშნავია მთავარი როლი მიხეილ ჭიაურელის „უკანასკნელ წუთს“, ირინა „ქალაქში შესვლა აკრძალულია“, ჟუჟუნა „ჟუჟუნას მზითევი“, ნინო ჭავჭავაძე „მოგზაურობა არზრუმში“, მარო „გაყრა“, ნატო „ჭრიჭინა“, დედა „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ და სხვა. კინოსა და თეატრში მის მიერ შექმნილი როლებისათვის აღსანიშნავია ფილმში „ქეთო და კოტე“ ილიკო სუხიშვილთან ერთად უზადოდ შესრულებული ცეკვა „ქართული“.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ჯილდოები და აღიარება
*1943: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
*1950: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 173, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია: ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ალექსანდრა
ალექსანდრე თაყაიშვილი

**ალექსანდრე ალექსანდრე ძე თაყაიშვილი** (დ. 29 სექტემბერი, 1895, დაბა აღბულაღი, ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი — გ. 30 ოქტომბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი და მსახიობი, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის დამაარსებელი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941).

## ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია და შევიდა კიევის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, ერთი წლის შემდეგ სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტში. ომის შემდეგ სწავლა თბილისის რუსულ თეატრთან არსებულ სტუდიაში პროფესორ გ. გლავაცკისთან განაგრძო.

1924 წელს ა. თაყაიშვილი კოტე მარჯანიშვილმა მიიწვია რუსთაველის თეატრში მსახიობად, სადაც შეასრულა რამდენიმე საინტერესო როლი მათ შორის პოლონიუსი „ჰამლეტში“, რუსი ჩინოვნიკი ზ. ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“, სენატორი ნ. აზიანის „დეზერტირკაში“ და სხვა. 1926 წლიდან სახკიმრეწვის რეჟისორი და მსახიობია. აქ მან დადგა კინო-ფილმი „მოზარდი ენთუზიასტები“, ითამაშა ერთ დროს გახმაურებულ ფიმებში: „ბელა“, „ბოშური სახლი“, „გიული“ და სხვა.

1928–1945 ა. თაყაიშვილი ხელმძღვანელობს მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრს, სადაც დაინიშნა კ. მარჯანიშვილის რეკომენდაციით. ამ თეატრში დადგა 25 სპექტაკლი. მათ შორის ნ. საცის „ფრიც ბაუერი“, ს. მთვარაძის „სურამის ციხე“, გ. ნახუცვრიშვილის „პატარა მეგობრები“ და „ცეცხლის ხაზზე“, აკაკი წერეთლის „პატარა კახი“, შ. დადიანის „ბოთე და კუსპარა“, მოლიერის „სკაპენის ოინები“, ე. შვარცის „წითელქუდა“, ს. ზაიაცკის „რობინ ჰუდი“, შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა“ და სხვა.

1945–1956 წლებში ა. თაყაიშვილი თბილისის გრიბოედოვის სახელობის რუსული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელია. ამ თეატრის სცენაზე დადგა ი. მოსაშვილის „ძაძირული ქვები“, ნ. გოგოლის „რევიზორი“, ა. შტეინის „პერსონალური საქმე“, გრიბოედოვის „ვაი ჭკუისაგან“ და სხვა. 1945 წლიდან ღვაწლმოსილი რეჟისორი საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრეზიდიუმის წევრი იყო. მისი ღვაწლი აღინიშნა ლენინის, შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ვლადისლავა კონსტანტინეს ასული ბუშინსკაია (1907—1975).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 170,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე თაყაიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ფაქთიის პროვინცია

**ფაქთიის პროვინცია** (პუშტუ پکتیا‎‎‎, დარი پکتیا Paktyā) — ავღანეთის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია. მისი ფართობია — 6 432 კმ². მოსახლეობა — 550 400 ადამიანი (2009 წლის მონაცემებით).  პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი  გარდეზი. პროვინცია იყოფა 14 ოლქად. 

## ადმინისტრაციული რაიონები 
ფაქთიის პროვინცია იყოფა 14 ოლქად

* აჰმადაბადი  
* ვუზა ზადრანი  
* გარდეზი  
* გერდა სერაი  
* დაჯი  
* დანდ ვა პატანი ( დანდ-აუ-პატანი) 
* ჯანი კჰელი  
* ზურმატი  
* ლაზჰა აჰმად ტჰელი  
* ლაზჰა მანგალი  
* მირზაკა  
* საიედ კარამი  
* ჩამკანი  
* შვაკი

## ისტორია 
ავღანეთის ომის დროს 1979-1989 ფაქთიის პროვინციაში დისლოცირებული იყო  56-ე სადესანტო გვარდიის დანაყოფი და მოქმედებდა, აგრეთვე, აქ მოქმედებდა ცნობილი საველე მეთაური ჯალალუდინ ხაკანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავღანეთის პროვინციები

კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
პროცესი

**პროცესი** (გერმანული სათაური , ,  and ) — ფრანც კაფკას რომანი. დაიწერა 1914-1915 წლებში, მაგრამ 1925 წლამდე არ გამოქვეყნებულა. ფრანც კაფკას ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რომანი მოგვითხრობს კაცზე, რომელიც დააკავა და დასაჯა დაუდგენელმა ორგანომ. მის დანაშაულს ვერ ადგენს მკითხველიც. კაფკაზე დიდი გავლენა იქონია დოსტოევსკის „დანაშაულმა და სასჯელმა“ და „ძმებმა კარამაზოვებმა“. ის უფრო შორსაც წავიდა და დოსტოევსკის სისხლით ნათესავსაც ეძახდა.

როგორც კაფკას სხვა რომანები, „პროცესი“ არის დაუსრულებელი, თუმცა ის შეიცავს თავს, სადაც ამბავი სრულდება. ამის გამო, არსებობს გარკვეული შეუსაბამობები და წყვეტები რომანის თხრობისას.

მას შემდეგ, რაც კაფკა გარდაიცვალა 1924 წელს, მისმა მეგობარმა, ლიტერატორმა მაქს ბორდმა შეასწორა რომანის ტექსტი გამოსაცემად. ორიგინალი ტექსტი ინახება თანამედროვე ლიტერატურის მუზეუმში, გერმანიაში. 1999 წელს წიგნი შეიყვანეს „Le Monde-ს“ საუკუნის 100 წიგნში, მეორე ნომრად, როგორც მე-20 საუკუნის საუკეთესო გერმანული რომანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* საუკუნის 100 წიგნი (Le Monde)

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*„პროცესი“: სასწავლო სახელმძღვანელო
*„პროცესი“  Literapedia-ზე
*
*ფილმი „პროცესი“ liketelevision.com-ზე 
**Der Prozeß*, ორიგინალი ტექსტი გერმანულად
*
*
*SparkNotes
*The Trial Map 
**Der Prozess* – Complete concordances based on the original German text 

კატეგორია:1925 წლის რომანები
კატეგორია:ფრანც კაფკას რომანები
კატეგორია:დისტოპიური რომანები
კატეგორია:მოდერნისტული რომანები
სტივენ ფლეჩერი (ფეხბურთელი)

**სტივენ ფლეჩერი** (; დ. 26 მარტი, 1987, შრიუსბერი) — შოტლანდიელი ფეხბურთელი, შოტლანდიის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „სანდერლენდის“ წევრი. 2008 და 2009 წლებში დასახლედა შოტლანდიის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:შოტლანდიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბარნლის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარკუს პონტესი

thumb|200პქ|მარკუს პონტესი
**მარკუს სეზარ პონტესი** (*;* დ. 11 მარტი, 1963) — ბრაზილიელი პილოტი, რომელიც მსახურობდა ბრაზილიის საჰაერო ძალებში, ასევე იყო ბრაზილიის კოსმოსური სააგენტოს ასტრონვტი. 2006 წლის 30 მარტს მარკუსმა მონაწილეობა მიიღო Soyuz TMA-8 მისიაში, რითაც იგი ბრაზილიაში და მთელს ლუზოფონიაში პირველი ადამიანი გახდა, რომელიც კოსმოსში გაფრინდა. მარკუსი ერთადერთი ბრაზილიელია, რომელმაც ნასას ასტრონავტთა მომზადების პროგრამა გაიარა, მას შემდეგ რაც ნასას კოსმოსური შატლის პროგრამას პრობლემები შეექმნა, მარკუსის სასწავლებლად (მოსამზადებლად) რუსეთში გადავიდა. იგი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბრაზილიის კოსმოსური სააგენტო 
* მარკუს პონტესი, ბიოგრაფია (ნასა)

კატეგორია:ბრაზილიელი კოსმონავტები
კატეგორია:ბრაზილიელი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრ ლაკაზეტი

**ალექსანდრ ლაკაზეტი** (; დ.  28 მაისი, 1991, ლიონი) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „არსენალის“ წევრი.

მან წარმოადგინა საფრანგეთის ნაკრები ყველა ახალგაზრდულ დონეზე. მან მოიგო 2010 წლის 19 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატი, სადაც გაიტანა მატჩის მომგები გოლი ესპანეთთან, ფინალში. ნაკრებში მისი პროფესიონალური დებიუტი შედგა 2013 წლის ივნისში, ხოლო პირველი გოლი გაიტანა 2015 წლის მარტში. 

2017 წლის 5 ივლისს დადასტურდა ლაკაზეტის ტრანსფერი „არსენალში“ 52 მილიონ ფუნტად. იგი გახდა მეთოფეების ყველაზე ძვირადღირებული შენაძენი ისტორიაში..ფრანგის დებიუტი ახალ გუნდში შედგა 13 ივლისს მეგობრულ მატჩში ,,სიდნეის" წინააღმდეგ. ლაკაზეტი მოედანზე 68-ე წუთზე გამოვიდა,ხოლო 83-ე წუთზე გოლიც გაიტანა.,,არსენალმა" 2-0 მოიგო. 

ინგლისის პრემიერლიგაში ლაკაზეტმა პირველი მატჩი ითამაშა 2017 წლის 11 აგვისტოს „ლესტერ სიტის“ წინააღმდეგ. თამაშის მეორევე წუთზე ლაკაზეტმა გოლი გაიტანა და თავისი გუნდი წინ გაიყვანა. ის მატჩი „არსენალმა“ 4:3 მოიგო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიონში დაბადებულები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი თავზიშვილი

**გიორგი იასონის ძე თავზიშვილი** (ნამდვილი გვარი — *თავზარაშვილი*) (დ. 24 მარტი, 1902, სოფელი ბაზალეთი, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ოქტომბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია
1922 წელს დაამთავრა გორის საოსტატო სემინარია და ჩაირიცხა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების, ფაკულტეტზე, მაგრამ მალე გადავიდა მოსკოვის პირველ სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომლის დამთავრების შემდეგ იქვე დარჩა და მუშაობდა დოცენტად. ამასთანავე ეწეოდა ფრიად ნაყოფიერ ლიტერატურულ საქმიანობას. ქართული მწერლობისა და თეატრის საკითხებზე ბეჭდავდა სტატიებს რუსულ და ევროპულ ენებზეც.

1930 წელს გ. თავზიშვილს ნიშნავენ თბილისის უნივერსიტეტის პრორექტორად სასწავლო ნაწილში, 1933–1938 წლებში. სათავეში უდგას პედაგოგიკის კვლევით ინსტიტუტს, ხოლო 1938–1958 წლებში თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის პედაგოგიკის კათედრის გამგეა.

გიორგი თავზიშვილმა 70-ზე მეტი მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა პედაგოგიკის თეორიასა და ისტორიის საკითხებს. ამავე დროს იყო საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი და საუკეთესო მკვლევარი, ისტორიკოსი და კრიტიკოსი. მისი შრომის შედეგია იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ათტომეული, ილიას რჩეული პედაგოგიური თხზულებები, მონოგრაფიები ი. გოგებაშვილზე, ს. მგალობლიშვილზე, ეკ. გაბაშვილზე, ნ. ნაკაშიძეზე და სხვა. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ბიბლიოგრაფია
* რჩეული პედაგოგიური თხზულებანი, ი. ბოცვაძის რედ., ტ. 1–2, თბ., 1974–77.
* უმაღლესი განათლების ისტორიისათვის საქართველოში, ნაკვ. 1, თბ., 1938.
* სახალხო განათლებისა და პედაგოგიური აზროვნების ისტორია საქართველოში (1801–1870 წწ.), თბ., 1948.
## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 164,  თბ., 1994

კატეგორია: ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი  5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მარიამ თარხნიშვილი

**მარიამ (მარო) ესტატეს ასული თარხნიშვილი** (დ. 21 დეკემბერი, 1891, სოფ. კავთისხევი, ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 ოქტომბერი, 1969, თბილისი) — ქართველი მომღერალი, ქართული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი, ლოტბარი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1956). მისი შვილიშვილია მარიკა კვალიაშვილი.
მინი|მარო თარხნიშვილი 1935 წელი

## ბიოგრაფია
თარხნიშვილების ოჯახში ქართული სიმღერა კულტი იყო. ამიტომ საკვირველი როდია, რომ 13 წლის გოგონამ ჩამოაყალიბა ახალგაზრდების გუნდი და ხელმძღვანელობდა მას. ამით დაიწყო პირველი ქართველი ლოტბარი ქალის დიდი ეროვნული მოღვაწეობა.

1910 წელს თარხნშვილმა თავის დასთან ეკატერინესთან ერთად გორში დააარსა ქართლ-კახური სიმღერების გუნდი. დები თარხნიშვილების პოპულარობა სულ უფრო იზრდებოდა. მათ დიდად შეუწყვეს ხელი ჩვენში მხატვრული თვითშემოქმედების განვითარებას. რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე გამარჯვებული მ. თარხნიშვილის გუნდი მოსკოვში მიიწვიეს. შემდეგ ამას მოჰყვა წარმატებული გასტროლები რუსეთის, უკრაინის და სხვა რესპუბლიკების ქალაქებში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მარო თარხნიშვილისა და მისი გუნდის ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში 1937 წელს. მის მიერ შესრულებული „დაიგვიანეს“, „ჭონა“, „ნამგლური“, „ბერიკაცი ვარ“, „კახური მრავალჟამიერი“, „თამარ ქალი“ და მრავალი სხვა დღესაც პოპულარობით სარგებლობს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. დაწერილი აქვს „მოგონებები“ (გამოიცა 2016 წელს).

## ბიბლიოგრაფია
* მარო თარხნიშვილის მოგონებები (ტექსტი გადმოწერა, დაამუშავა, შესავალი და კომენტარები დაურთო ნინო ბადაშვილმა), თბ., 2016.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 167, თბ., 1994
* „მარო თარხნიშვილი“, მარიკა კვალიაშვილი, საქ. კულტურის ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრო, საქ. ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი, თბილისი 2008.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
მარიან
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ეიე

**ეიე** — ძველი ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის ბოლოსწინა ფარაონი. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1323 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1319 წელს, თუმცა არსებობს სხვა ცნობაც რომლის მიხედვითაც ეიეს მმართველობა ძვ.წ. 1327 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1323 წელს დასრულდა (დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელი ქრონოლოგიური სისტემით ვიხელმძღვანელებთ). ის იყო ორი წინამორბედი (შეიძლება სამი) ფარაონის მრჩეველი. არსებობს ვარაუდი, რომლის მიხედვითაც ფარაონ ტუტანხამონის მმართველობის ტახტსუკან ძალაუფლებას ფლობდა. ეიეს *პრენომენი* ან სამეფო სახელი &mdash;Kheperkheperure&mdash; ნიშნავს შემდეგს —„მარადიულობა რას განსახიერება“, ხოლო დაბადების სახელი — *Ay it-netjer* იკითხება როგორც — *ეიე, ღმერთების მამა.*  ჩანაწერები და ძეგლები, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებენ ეიეზე ძალიან იშვიათია, არა მხოლოდ იმიტომ, რომ მხოლოდ 4 წელი იმეფა, არამედ იმიტომ, რომ მისმა მემკვიდრე ხორემხებმა მისი და საერთოდ, ამარნას პერიოდის ფარაონების წინააღმდეგ დავიწყების კამპანია ('damnatio memoriae') წამოიწყო. 

## წარმოშობა
მიიჩნევენ, რომ ეიე ადგილობრივი ეგვიპტელი იყო, ქალაქ ახმიმიდან. ხანმოკლე მმართველობის დროს ეიემ ახმიმში ადგილობრივი ღვთაების, მინისთვის საკულტო ნაგებობა ააგო. მამამისი იუია ახმიმში მინის ქურუმი და ქალაქის მეცხოველეობის ზედამხედველი იყო. დედამისი კი ტუია — ეგვიპტელი დიდგვაროვანი და დედოფალ ტიიას დედა. ვარაუდობენ, რომ ეიეს მამა არაეგვიპტური წარმოშობისა იყო, რადგანაც სახელი იუია ეგვიპტური წარმოშობისა არ არის, შესაბამისად, შესაძლოა ეიე წმინდა სისხლის ეგვიპტელი არ ყოფილიყო (ნაწილობრივ — სირიელი). ამენჰოტეპ III-ის სამეფო კარზე იუია  გავლენიანი დიდგვაროვანი იყო. ფარაონმა მას იშვიათი პრივილეგია მიანიჭა და მეფეთა ველზე საკუთარი სამარხის აგების უფლება მისცა. სავარაუდოდ, იმის გამო, რომ იგი ტიიას, ამეჰოტეპის სამეფო მეუღლის მამა იყო. გარდა ამისა, იუიას მუმიასა და ეიესადმი მიძღვნილ ძეგლებს შორის მსგავსი ფიზიკური დარღვევებია შემჩნეული და მსგავსი სახელებითა და ტიტულებით მოიხსენიებიან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეთვრამეტე დინასტია 
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია
* მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
რამსეს I

**რამსეს I** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. დღეისათვის დაუზუსტებელია რამსეს I-ის მმართველობის წლები, შესაძლოა მისი მმართველობა ძვ.წ. 1292 დაიწყო წელს და ძვ.წ. 1290 წელს დასრულდა. თუმცა არსებობს მეორე მოსაზრებაც, რომლის მიხედვითაც რამსესის მმართველობა ძვ.წ. 1295 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1294 წელს დასრულდა. რამსეს I სამეფო ტახტზე ჰორემჰების შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1290 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეთი I ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეთვრამეტე დინასტია 
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია
* მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1290
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ნუბხეპერე ინტეფი

**ნუბხეპერე ინტეფი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეჩვიდმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1571 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1560-იან წლებში. ნუბხეპერე სამეფო ტახტზე სეხემრე-ვეპმაატ ინტეფის შემდეგ ავიდა, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეხემრე-ჰერუჰირმაატ ინტეფი ავიდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეჩვიდმეტე დინასტია 
* ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტია
* მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები
შოთა აკობია

**შოთა აკობია** (დ. 31 მაისი, 1920,  სოფ. ჭალე, წალენჯიხის რაიონი — გ. 1996) — ქართველი პოეტი, მწერალი. 

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1942 წელს და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (დაუსწრებლად).

1944–1945 წლებში მუშაობდა წალენჯიხის რაიონულ გაზეთ „სტალინელის“ რედაქციაში. 1945–1950 წლებში კომპარტიის წალენჯიხის რაიონული კომიტეტის მდივნის თანაშემწედ. 1950–1954 წლებში გაზეთ „აფხაზეთის“ რედაქციაში.1954–1959 წლებში იყო ალმანახ „ლიტერატურული აფხაზეთის“ რედაქტორი; 1959–1974 წლებში აფხაზეთის მწერალთა კავშირის ქართული სექტორის გამგე; 1974 წლიდან „საქპრესის“ აფხაზეთის განყოფილების გამგე. 1938 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი „ბაღში“, 1951 წელს ლექსების პირველი წიგნი „სამშობლოს დილა“. მასვე ეკუთვნის რომანები „თეთრი ჩრდილი“, „სიყვარული და სინათლე“, მოთხრობების წიგნები, საბავშვო ნაწარმოებები, აფხაზი მწერლების ნაწარმოებთა თარგმანები და სხვა. მონაწილეა რამდენიმე ანთოლოგიისა და კოლექტიური კრებულისა. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია რუსულ და აფხაზურ ენებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
შ
შალვა თაბუკაშვილი

**შალვა ტრიფონის ძე თაბუკაშვილი** (დ. 28 მარტი, 1893, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი. საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1946). პედაგოგ ტრიფონ თაბუკაშვილის შვილი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის რეალური სასწავლებელი, ხოლო 1916 წელს — მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტ-რის მასწავლებლად ხარაგაულის, ზესტაფონის ქალთა, ქუთაისის წმ. ნინოსა და ეპარქიულ სასწავლებლებში. 1920-იან წლებში მამასთან ერთად ხელი მოჰკიდა სახელმძღვანელოებისა და მეთოდური ლიტერატურის შედგენა-გამოშვებას. 

თაბუკაშვილი ავტორია სახელმძღვანელოებისა: „პუნქტუაცია“ (1941), „ქართული ენა მე-3 კლასისათვის“ (1944), „მშობლიური ლიტერატურა მე-5 კლასისათვის“ (თანაავტორი; 1947). მასვე ეკუთვნის მოთხრობები: „საოცარი გაფრენა“ (1933), „გასაოცარი ამბავი“ (1934), „უცნაური ძიძა“ (1938) და სხვ. თაბუკაშვილმა თარგმნა ი. ტურგენევის „მუმუ“ (1937), ა. ჩეხოვის „კაშტანკა“ და „კაცი ფუტლიარში“ (1946), „ნახტომი“ (1938); მ. გორკის „დედა“ (1940), „სიმღერა გრიგალზე“ და „სიმღერა შევარდენზე“ (1946), ლ. ტოლსტოის „ჰაჯი მურატი“ (1946). მუშაობდა გამომცემლობებში: „სახელგამსა“ და „საბლიტგამში“ მთავარ რედაქტორად, აგრეთვე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალ „მოამბის“ რედაქციის გამგედ. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., მამულიშვილთა სავანე, თბ., 1994. — გვ. 162.

## სქოლიო
კატეგორია: ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
შ
ზედგენიძე

საკუთარი სახელი **ზედგენიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ზედგენიძე — რადიოლოგი
* ზურაბ ზედგენიძე — ერეკლე II-ის თანამებრძოლი
* იოთამ ზედგენიძე — გიორგი VIII-ის კარისკაცი, საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი

## იხილეთ აგრეთვე
* ზედგენიძეები — ფეოდალური საგვარეულო აღმოსავლეთ საქართველოში
* ზედგინიძე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ილია ზურაბიშვილი

**ილია ელეფთერის ძე ზურაბიშვილი** (დ. 18 მარტი, 1872, ყვარელი — გ. 29 მარტი, 1955, თბილისი) — ქართველი მწერალი და პუბლიცისტი.

## ბიოგრაფია
ყვარელში დაამთავრა ორკლასიანი სკოლა და უსახსრობის გამო სწავლა აღარ გაუგრძელებია. მიუხედავად ამისა დიდი შრომითა და გარჯით შეძლო მიეღო სოლიდური თვითგანათლება. განსაკუთრებით კარგად იცნობდა ქართული და მსოფლიო კლასიკურ ლიტერატურას. კალამი ადრე სცადა, უკვე ოცდაორი წლის ჭაბუკს გიორგი წერეთელმა გაზეთ „კვალში“ დაუბეჭდა პირველი მოთხრობა „სამშობლოს მსხვერპლი“. მალე მისი ნაწარმოებები ილია ჭავჭავაძის „ივერიამაც“ გამოაქვეყნა. შემდეგ იქვე დაიბეჭდა მისი თეატრალური რეცენზიები.

ილია ზურაბიშვილი ცნობილია როგორც თეატრის შესანიშნავი კრიტიკოსი და მუსიკათმცოდნე. ამ საკითხებზე რეცენზიების გარდა აქვს ნარკვევები ჩვენი თეატრის კორიფეებზე, წერილები საოპერო თუ სიმფონიურ მუსიკაზე. მის კალამს ეკუთვნის ნაშრომი „ხალხის მოქმედი გენია“, ივანე ფალიაშვილის და ვანო სარაჯიშვილის ლიტერატურული პორტრეტები და მონოგრაფია ზაქარია ფალიაშვილის ლიტერატურული პორტრეტები და მონოგრაფია „ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი““. ი. ზურაბიშვილმა დაგვიტოვა მოგონებები თავისი დროის ისეთ გამოჩენილ მოღვაწეებზე როგორიცაა ილია, აკაკი და სხვა. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 160, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია: ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ილია
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ბასუთჩაის ნაკრძალი

**ბასუთჩაის ნაკრძალი** () — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ზენგელანის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1974 წელს და მისი მიზანი იშვიათი აღმოსავლური ჭადრის დაცვა და შენარჩუნება იყო. 

ბასუთჩაის ნაკრძალი მდებარეობს თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. ამ ტერიტორიაზე ამჟამად ნაკრძალის სტატუსი მოშლილია.

## რესურსები ინტერნეტში
* განსაკუთრებული სტატუსის მქონე დაცული ტერიტორიები

კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრძალები
მარეკ ჰამშიკი

**მარეკ ჰამშიკი** (; დ. 27 ივლისი, 1987, ბანსკა-ბისტრიცა) — სლოვაკეთის ნაკრებისა და „ნაპოლის“ ფეხბურთელი. მიღებული აქვს მონაწილეობა მუნდიალი 2010-ზე. ოთხჯერ (2009, 2010, 2013, 2014) დასახელდა სლოვაკეთის საუკეთესო ფეხბურთელად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Player profile  on Napoli's official website

კატეგორია:სლოვაკი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელდარის ფიჭვის სახელმწიფო ნაკრძალი

**ელდარის ფიჭვის სახელმწიფო ნაკრძალი** () — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს სამუხის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 2004 წელს და მისი მიზანი იშვიათი ენდემური ელდარის ფიჭვის დაცვა და შენარჩუნება იყო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ნაკრძალის გახსნა
* აზერბაიჯანის ნაკრძალები 

კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ვერტიკალური აფრენა

**ვერტიკალური აფრენა** () — 1949 წლის ამერიკული სამხედრო ფილმი. ფილმში მეორე მსოფლიო ომის რეალური კადრებია გამოყენებული.

## სიუჟეტი
მეორე მსოფლიო ომის დროს გენერალი ფრენკ სავაჯი ხდება ბომბდამშენთა გუნდის მეთაური. ის ცდილობს, ქვედანაყოფი დისციპლინირებულ მებრძოლ გუნდად ჩამოაყალიბოს.

## როლებში
*გრეგორი პეკი - ფრენკ სავაჯი 
*ჰიუ მარლოუ - ბენ გეიტლი 
*დინ ჯაგერი - ჰარვი სტოვალი
*გერი მერილი - კეით დევენპორტი   
*მილარდ მიტჩელი - გენერალ-მაიორი პრიჩარდი
*რობერტ არტური - სერჟანტი მაკილჰენი

## ჯილდოები
;ოსკარი
# საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: დინ ჯაგერი
# საუკეთესო ხმა: ტომას მოულტონი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1949 წლის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
გარაგელის ნაკრძალი

**გარაგელის ნაკრძალი** ან **ყარაგოლის ნაკრძალი** () — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ლაჩინის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1987 წელს და მისი მიზანი მყინვარული წარმოშობის მთის ტბების იშვიათი ეკოსისტემის შენარჩუნება იყო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* აზერბაიჯანის ნაკრძალები 

კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრძალები
გარაიაზის ნაკრძალი

**გარაიაზის ნაკრძალი** () — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს აღსტაფის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1978 წელს და მისი მიზანი მტკვრის სანაპიროს გასწვრივ მდებარე ტუგაის ტყეების შენარჩუნება და აღდგენა იყო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* განსაკუთრებული სტატუსის მქონე დაცული ტერიტორიები 

კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრძალები
ელიზბარ ზედგინიძე

**ელიზბარ კონსტანტინეს ძე ზედგინიძე** (დ. 10 ნოემბერი, 1903, თბილისი — გ. 9 ოქტომბერი, 1983, იქვე) — ქართველი მწერალი, პროზაიკოსი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში, მუშფაკში. 1923 წლიდან მისი ნაწარმოებები იბეჭდებოდა რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთებში. 1927 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1927 წელს გამოაქვეყნდა მოთხრობების პირველი კრებული „ვერცხლის ქამარი“. იყო გაზეთ „ნორჩი პიონერის“, რედაქტორი, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი პირველი დირექტორი. მუშაობდა „„მნათობის“ რედაქციაში. 1934 წელს გამოაქვეყნდა პირველი რომანი „იღვიძებენ მთები“, რომელშიც ასახულია სოფლის სოციალისტური გარდაქმნა აჭარაში. 1941 წლიდან აქვეყნებდა რომანებს დიდი სამამულო ომის თემაზე. 

სხვადასხვა დროს იყო გაზეთ „კომუნისტის“, საქდესის კორესპონდენტი, სხვადასხვა ჟურნალის ლიტერატურული მუშაკი. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია რუსულ, სომხურ, უზბეკურ, ლიეტუვურ ენებზე. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ნაწარმოებები
*იღვიძებენ მთები“, რომანი, 1934
*„მზის ამოსვლამდე“, რომანი, 1941
*„მოთხრობები“, მოთხრობების კრებული, 1945
*„რჩეული“, მოთხრობბების კრებული, 1956
*„ოროს თუმნიანი“, მოთხრობების კრებული, 1956
*„გაზაფხული დაიწყო ადრე“, რომანი 1963-1967
*უბატონო ქვეყანა“, ისტორიული რომანი, 1975

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 156,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
ე
მერნეპტაჰი

**მერნეპტაჰი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1213 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1203 წელს. მერნეპტაჰი სამეფო ტახტზე რამსეს II-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1203 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეთი II ან ამენმესი ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეთვრამეტე დინასტია 
* ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია
* მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1203
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ყიზილაღაჯის ნაკრძალი

**ყიზილაღაჯის ნაკრძალი** () — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ლენქორანის რაიონში. ნაკრძალი შეიქმნა 1929 წელს და მისი მიზანი აქ მობინადრე ფრინველების დაცვა იყო. ნაკრძალი ფართობით უდიდესია აზერბაიჯანში — 88 360 ჰექტარი, საიდანაც 45 ათასი დაკავებული აქვს სრუტის აკვატორიას. რელიეფი ვაკიანია, ნაკრძალის ტერიტორია წარმოადგენს მოსწორებულ ნახევრადუდაბნოს მარილიანი ნიადაგებით.

ნაკრძალის მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს გადამფრენი ფრინველების სიუხვე. ზამთრის პერიოდში აქ ბუდობენ როგორც მდინარის, ისევე ყვინთია იხვები, ბატები, გედები, ყარყატები, ხონთქრის ქათმები, დურაჯები, ფლამინგოები, წეროები და ა. შ. ნაკრძალში გვხვდება აგრეთვე ტახი და მგელი. წყალსატევებში არის ბევრი თევზი. მიმდებარე ტერიტორია და აკვატორია შეტანილია საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების სიაში. აზერბაიჯანის „წითელ წიგნში“ შეტანილ ფრინველთა უმრავლესობა ნაკრძალისა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ბინადრობს.

## ნაკრძალის ისტორია 
ყიზილაღაჯის სრუტე რუკაზე პირველად 1720 წელს დაიტანეს. 1926 წელს დიდი და პატარა ყიზილაღაჯის სრუტის აკვატორია, ასევე ხმელეთის მონაკვეთი, რომელიც ამ რაიონებს ემიჯნება, გამოცხადდა ნაკრძალად. 2001 წლისთვის ნაკრძალის ჭარბტენიანი და მიმდებარე ტერიტორიების ფართობი იყო 99 060 ჰა. იგეგმება ნაკრძალის ტერიტორიის გაფართოება მიმდებარე 100 ათას ჰექტარზე მეტი ტერიტორიის ხარჯზე, აზერბაინში პირველი ზღვისპირა ეროვნული პარკის შექმნის მიზნით, რეგიონის მონახულების მსურველი ტურისტების ზრდადი რაოდენობიდან გამოდინარე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყიზილაღაჯის ბუნებრივი სახელმწიფო ნაკრძალი 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრძალები
საკალავები

**საკალავები** — მადაგასკარის ეთნიკური ჯგუფი, რომლის მოსახლეობაც დაახლოებით 600 000 –ს შეადგენს. მათი სახელი ითარგმნება როგორც: "გრძელი ხეობების ხალხი". ისინი ცხოვრობენ მადაგასკარის დასავლეთ სანაპიროზე ტულიარადან სამბირანომდე. 

ისინი საუბრობენ მალაგასურ ენაზე, რომელიც წარმოადგენს მალაიურ-პოლინეზიური ენების შტოს ბარიტოს ენების განაყოფს. ამ ენაზე საუბრობენ ასევე კალიმანტანზეც.

## ლიტერატურა 
* Portions of this article were translated from :fr:Sakalava
*  
*   
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მადაგასკარის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ვლადიმერ ზამბახიძე

**ვლადიმერ ნიკიფორეს ძე ზამბახიძე** (დ. 29 ოქტომბერი, 1902, ფოთი — გ. 17 ივნისი, 1974, თბილისი) — ქართველი მწერალი, კრიტიკოსი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
ჭაბუკობიდანვე ჩაება შრომით საქმიანობაში. 1923 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო გაზეთ „საბჭოთა მასწავლებლის“ რედაქციაში, მისმა მეცნიერულმა და შემოქმედებითმა ინტერესებმა იგი აქცია ქართული პედაგოგიური აზროვნებისა და XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურის ისტორიის მკვლევარად. 1963 წლიდან ვლ. ზამბახიძე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიკის კათედრის პროფესორია. მისი ნაშრომებიდან აღსანიშნავია „ილია ნაკაშიძე“, „ლიტერატურული წერილები“, „დიდი სამოციანელი“, „ნიკო ნიკოლაძის პედაგოგიური იდეები“. საერთოდ მან განსაკუთრებული ამაგიდასდო ნიკო ნიკოლაძის მოღვაწეობისა და მემკვიდრეობის კვლევას. იგი იყო მის თხზულებათა მრავალტომეულის რედაქტორიც. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 155, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია: ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
ვ
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კოლენიო

**კოლენიო** () — კომუნა (მუნიციპალიტეტი) ტურინის პროვინციაში, იტალიის რეგიონ პიემონტში, ტურინიდან 9 კილომეტრის დაშორებით.

მდებარეობს ალუვიურ დაბლობზე  ვალ-დი-სუსას ბოლოში, რივოლის და ტურინს შორის, მონტე-მუსინეს ძირში. კომუნიც ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე მონტე-მუსინე.

## ისტორია
კოლენიო, როგორც რომის იმპერიის მანსიო მდეარეობდა ტურინიდან 8 კილომეტრის დაშორებით. ცნობილი იყო „ქვინტუმ კოლეგიუმის“ სახელით. კოლენიოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ანტიკური ხანის ნივთები ინახება მუზეუმში, ტურინში.

## საერთაშორისო ურთიერთობები
კოლენიო დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:

* ანტონი  საფრანგეთი 
* შაროშპატაკი, უნგრეთი
* ვოლჟსკი რუსეთი 
* ნოიბრანდენბურგი, გერმანია
* სერდანიოლა-დელ-ვალიესი, ესპანეთი
* სან-გრეგორიო-მანიო, იტალია
* უსელტია, ტუნისი
* მატანსასი, კუბა
* სარაევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა
* ჰავირჟოვი, ჩეხეთი
* როკეტა-სანტ-ანტონიო, იტალია
* გაიბა, იტალია

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ბულონ-ბიანკური

**ბულონ-ბიანკური** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც უბრალოდ **ბულონი** — უბანი პარიზის დასავლეთ გარეუბანში. საფრანგეთის დედაქალაქის ცენტრიდან დაშორებულია 8.2 კილომეტრით. ბულონ-ბიანკური ო-დე-სენას დეპარტამენტის ქვეპრეფექტურა და ბულონ-ბიანკურის მხარის ცენტრია. აქ 100 000-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს.

ბულონ-ბიანკურელი ოჯახების საშუალო შემოსავალი 2013 წელს შეადგენდა 28 742 ევროს. ეს ორჯერ მეტია ზოგადად საფრანგეთის მოქალაქის საშუალო შემოსავალზე, რაც 25 548 ევრო იყო იმავე წელს. აღნიშნული მაჩვენებლით, ბულონ-ბიანკური უმდიდრესი დასახლებაა საფრანგეთში. მეორე ადგილზე პარიზია.

ბულონ-ბიანკური  პარიზის ყველაზე ხალხმრავალი გარეუბანი და ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტია.

ბულონი წარსულში მნიშვნელოვანი სამრეწველო ადგილი იყო. შემდეგ ბიზნესის მომსახურების წარმატებულ ცენტრად გადაიქცა. ბულონ-ბიანკურში სათავო ოფისები აქვს არაერთ წამყვან კომპანიას.

## დაძმობილებული ქალაქები
ბულონ-ბიანკურის დაძმობულებული ქალაქებია:
* 1955 წლიდან:
** ანდერლეხტი, ბელგია
** ნოიკიოლნი, ბერლინის დაბა, გერმანია
** ჰამერსმითი და ფულემი, დიდი ბრიტანეთი
** ზანსტადი, ნიდერლანდები
* 1968 წლიდან:
** მარინო, იტალია 
** პანჩევი, სერბეთი
**  რაანანა, ისრაელი
* 1993 წლიდან:
** ირვინგი, აშშ
** სუსი, ტუნისი
* 2012 წლიდან:
** აბიჯანი, კოტ-დ’ივუარი

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ბულონ-ბიანკურის ოფიციალური საიტი  
* ბულონ-ბიანკურის გვერდი Facebook-ზე 
* ბულონ-ბიანკურის გვერდი ტვიტერზე 
* ბიანკურის ისტორია  

კატეგორია:საფრანგეთის კომუნები
გიორგი გიორგაძე (ინჟინერი)

**გიორგი ივანეს ძე გიორგაძე** (დ. 12 მაისი, 1927, თბილისი — გ. 2002, იქვე) — ქართველი ინჟინერ-მექანიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი 1950 წელს.

1963–1971 წლებში მუშაობდა კ. ამირაჯიბის სახელობის საქართველოს მექანიზაციის და ელექტრიფიკაციის სამეცნიერო–კვლევით ინსტიტუტთან არსებულ ჩაის კრეფის მექანიზაციის ლაბორატორიაში უფროსის მოადგილედ; 1977–1997 წლებში სხვადასხვა სამეცნიერო–კვლევით ორგანიზაციაში პროექტის მთავარ კონსტრუქტორად; 2000 წლიდან იყო კ. ამირაჯიბის სახელობის საქართველოს მექანიზაციის და ელექტრიფიკაციის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი; ინჟინერ–მექანიკოსი; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

1967 წელს (სხვებთან ერთად) მიიღო ლენინური პრემია, ჩაის საკრეფი მანქანის, „საქართველოს“ შექმნისა და მისი წარმოებაში დანერგვისათვის. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ღირსების ორდენი (1999). 

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი გელოვანი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
გიორგი