open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტრირის უმაღლესი სკოლა

**ტრირის უმაღლეს სკოლაში** 2006 წლის მონაცემებით 6 100 სტუდენტი სწავლობდა, ამ მონაცემთავე მიხედვით არსებული სასწავლებელი წარმოადგენდა ყველაზე დიდ სპეციალურ უმაღლეს სასწავლებელს, არა მარტო რაინლანდ–პფალცის მხარეში, არამედ დასაველთ გერმანიაშიც.

ტრირის უმაღლესი სკოლის სასწავლო კორპუსები განლაგებულია არა მარტო ქალაქში (— შნაიდერჰოფის მთავარი კამპუსი), მაგრამ ასევე ქალაქის მახლობლადაც — ეკოლოგთა კამპუსი ბირკენფელდში და ძვირფასი და ნახევრად ძვირფასი ქვების დიზაინერთა კამპუსი იდარ-ობერშტაინში.

## ისტორია 
ტრირის სპეციალური უმაღლესი სკოლა დაარსდა ქალაქის ორი სასწავლო დაწესებულების საავტომშენებლო და საბინათმშენებლო საინჟინრო და სახელობო სკოლების ბაზაზე და 1970 წელს რაინლანდ-პფალცის სპეციალური უმაღლესი სკოლის განყოფილებებად გაფორმდა. 
1996 წლიდან ტრირის ეს უმაღლესი სასწავლებელი იურიდიულად დამოუკიდებელი სტრუქტურაა.

## სასწავლო განყოფილებები 
ტრირის უმაღლესი სკოლა საორგანიზაციო ნიშნით 7 სასწავლო განყოფილებად დაიყოფა, რომელთაგან ერთი ბირკენფელდში, ხოლო მეორე იდარ-ობერშტაინში მდებარეობს; ბირკენფელდში შეისწავლიან ეკოლოგიას, ხოლო იდარ-ობერშტაინში ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი მინერალური ქვების სასამკაულო დამუშავებას.

ტრირის სპეციალურ უმაღლეს სკოლაში შემდეგი სასწავლო განყოფილებები ფუნქციონირებს:

1. სასწავლო განყოფილება — ბინათმშენებლობა, სასურსათო ტექნიკა-დანადგარები, სამომსახურებო ტექნიკა-დანადგარები.
2. გაფორმებითი ხელოვნების სასწავლო განყოფილება — არქიტექტურა და ძეგლების მოვლა.
3. სასწავლო განყოფილება — შიდა არქიტექტურა, მედიათშორისი დიზაინი,  კომუნიკაციის დიზაინი, ძვირფასი ქვებისა და სამკაულების დიზაინი (იდარ-ობერშტიანი).
4. ინფორმატიკის სასწავლო განყოფილება. 
5. ტექნიკის სასწავლო განყოფილება — ელექტრონიკის, მანქანათმშენებლობის, საავტომობილო ტექნიკა და სამეურნეო საინჟინრო საქმე.
6. გარემოს დაცვის სასწავლო განყოფილება — გარემოს დაცვის ეკონომია, გარემოს დაცვის სამართალი (იდარ-ობერშტაინი) 
7. ეკონომიკის სასწავლო განყოფილება — საწარმოო ეკონომიკა, ეკონომიკის ინფორმატიკა, საერთაშორისო ბიზნესი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სპეციალური უმაღლესი სკოლა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირის ოფიციალური საიტი 
* ეკოლოგთა კამპუსი 

კატეგორია:ტრირი
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის უმაღლესი სასწავლებლები
მორიგე

**მორიგე** — უზენაესი ღვთაება ფშავსა და ხევსურეთში. ხალხური რწმენით იგი მეშვიდე ცაში სუფევს და აწესრიგებს ქვეყანას.

## იხილეთ აგრეთვე
*ღმერთი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მითოლოგია
მორიგის ლაშქრობის განაჩენი

**მორიგის ლაშქრობის განაჩენი 1774** — ძველი ქართული ადმინისტრაციული და სამხედრო სამართლის მნიშვნელოვანი ძეგლი. შეიმუშავა დარბაზმა. მოქმედებდა 1774 წლის იანვრიდან ქართლ-კახეთის სამეფოში (თუშეთისა და ფშავ-ხევსურეთის გამოკლებით). შედგება შესავლისა და 37 მუხლისაგან. მორიგის ლაშქრობის განაჩენის  შედგენის მიზანი იყო მუდმივი ლაშქრის — მორიგე ჯარის შექმნა. ამ გზით მეფე ერეკლე II ცდილობდა ფეოდალთა განკერძოებულობის შეზღუდვას და ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებას. ამიერედან ლაშქრად გაწევა უნდა მომხდარიყო არა შეწერით ან კომლზე კაცის დაძახებით, არამედ მოსახლეობის აღწერის დავთრების მიხედვით. ლაშქრობის შემძლე ყოველ მამაკაცს წელიწადში ერთი თვე უნდა ემსახურა სამეფო ლაშქარში. „სარდრები“, მინბაშები და უზბაშები, როგორც უშუალოდ მეფისადმი დამორჩილებული მოხელეები, სამეფო ლაშქარში მებატონე ფეოდალზე მეტი ძალისანი იყვნენ. სამხედრო დანაშაულისათვის სასჯელი ემუქრებოდა მაღალი წოდების წარმომადგენლებსაც. ისჯებოდა დანაშაულის განუცხადებლობაც (მუხლი 16).

მორიგის ლაშქრობის განაჩენმა შესაძლებელი გახადა სამეფოში ერთდროულად 5 ათასი მოლაშქრის გამოყვანა. 1787 წლისთვის ქვეყნის რეაქციული ძალების საერთო მცდელობის შედეგად, მორიგე ლაშქარი შემცირდა. მისი ადგილი დაიკავა დაქირავებული ჯარის თავისებურმა სახეობამ — მორიგე ყარაულმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფო
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
მორიგე ჯარი

**მორიგე ჯარი**, *მორიგე ლაშქარი* — სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების სახეობა XVIII საუკუნის II ნახევრის ქართლ-კახეთის სამეფოში. წარმოადგენდა რეგულარული არმიის სისტემაზე გარდამავალ საფეხურს. ჩამოაყალიბა XVIII საუკუნის 50-იან წლებში ერეკლე II-მ. საბოლოოდ გაფორმდა 1774 წელს მორიგის ლაშქრობის განაჩენით და მორიგე ჯარში გაუსვლელობისათვის 1776 წელს დამატებით გამოცემული განწესებით. 

აღწერილ იქნა ქართლ-კახეთის სამეფოს მამრობითი მოსახლეობა. ქვეყანა დაიწყო 12 ერთეულად. მორიგე ჯარში უნდა ემსახურა ყველა წოდების სრულწლოვან მამაკაცს წელიწადში ერთი თვე თავისი ხარჯითა და იარაღით. მოლაშქრე გლეხი სასურსათო გადასახადისაგან თავისუფლდებოდა. ხელმოკლე გლეხი ბატონს სურსათითა და იარაღით უნდა უზრუნველყო. მორიგე ჯარისგან თავისუფლდებოდნენ მხოლოდ ვაჭრები და ზოგიერთი ხელოსნები. მორიგე ჯარი იყოფოდა ცალკე ერთეულებად, რომელთა მეთაურს მეფე ნიშნავდა. საერთო ხელმძღვანელი იყო ლევან ბატონიშვილი. ერეკლე II-მ თბილისში გახსნა ზარბაზნების, ყუმბარებისა და ტყვია-წამლის დასამზადებელი თოფხანა, რომლის ხელმძღვანელადაც დანიშნა რუსეთსა და ევროპაში განსწავლული არტილერისტი პაატა ანდრონიკაშვილი. 

მორიგე ჯარის შექმნით ერეკლე II წოდებრივ ფეოდალურ ლაშქარს შლიდა და აწესებდა საყოველთაო სამხედრო სამსახურს მოწინავე ქვეყნების წაბაძვით. მორიგე ჯარმა შესაძლებელი გახადა სამეფოში ერთდროულად 5 ათასი მოლაშქრის გამოყვანა. ის მეფის ხელისუფლების განმტკიცებისა და გარეშე მტრებისაგან ქვეყნის თავდასაცავად იყო შექმნილი და სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური პროგრესის საქმეს ემსახურებოდა. მორიგე ჯარის შექმნის შედეგად ლეკთა შემოსევები შემცირდა, მოსახლეობა სამალავიდან გამოვიდა და მშვიდობიან შრომას შეუდგა, სოფლები მოშენდა, მაგრამ ქართლ-კახეთის სამეფოს ჩამორჩენილი ვაჭრობა-მრეწველობის და ბურჟუაზიის არარსებობის გამო სამეფოს არც ბიუჯეტი და არც ადამიანური რესურსი არ გააჩნდა მსგავსი რეფორმის სიმტკიცისთვის. მორიგე ჯარის არსებობა ხელსაყრელი არ იყო თავადებისათვის, ვინაიდან გლეხი ჯამაგირზე მყოფი სამხედრო მოხელის საშუალებით უშუალოდ მეფეს დაექვემდებარა და იგი ბატონისაგან ხსნას მეფის ხელისუფლების გაძლიერებაში ეძებდა. მორიგე ჯარის დასუსტებაში თავისი როლი ითამაშა 1781 წელს ჯარის მხედართმთავრის, ლევან ბატონიშვილის, სიკვდილმაც. 1787 წლისთვის ქვეყნის რეაქციული ძალების საერთო მცდელობის შედეგად, მორიგე ლაშქარი შემცირდა. მისი ადგილი დაიკავა დაქირავებული ჯარის თავისებურმა სახეობამ — მორიგე ყარაულმა.

## ლიტერატურა
**ბერძენიშვილი ნ.,* საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 6, თბილისი, 1973;
**კლიმიაშვილი ა.,* მორიგე ლაშქრის საკითხისათვის XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის აღმოსავლეთ საქართველოში, «ხელნაწერთა ინსტიტუტის მოამბე», 1963, ტ. 5;
*

კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფო
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: პლეი-ოფი

**2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის პლეი-ოფი** მიმდინარეობდა 19 ივნისიდან 29 ივნისამდე.

## ბადე 
## მეოთხედფინალები
### პორტუგალია VS გერმანია
|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ხორვატია VS თურქეთი
|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ნიდერლანდები VS რუსეთი
|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ესპანეთი VS იტალია
|
|valign="top" width="50%"|

|}

## ნახევარფინალები
### გერმანია vs თურქეთი
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### რუსეთი vs ესპანეთი
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## ფინალი
## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008 უეფა-ს საიტზე.

კატეგორია:ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008
ფლენსბურგის უმაღლესი სკოლა

**ფლენსბურგის უმაღლესი სკოლა** — შლეზვიგ-ჰოლშტაინის 9 უმაღლეს სასწავლებელთაგან ერთ-ერთია. სასწავლებელი მდებარეობს ქალაქ ფლენსბურგის ცენტრის სამხრეთით ზანდბერგის კამპუსზე. სასწავლებელი გერმანიის ფარგლებს გარეთ ცნობილია შემდეგი ინგლისური სახელწოდებით *Flensburg University of Applied Sciences*, ანუ **ფლენსბურგის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი**.

## ისტორია 
უმაღლესი სასწავლებელი დაარსდა 1886 წელს და მაშინ ერქვა საზღვაო მემანქანეთა სამეფო სკოლა და მიიღო სახელმწიფო პროფესიულ-ტექნიკური უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი.

დღესდღეობით ფლენსბურგის უმაღლეს სკოლაში 3.000–მდე სტუდენტი სწავლობს.

## სასწავლო განყოფილებები 
უმაღლეს სასწავლებელში ეკონომიკისა და ტექნიკის სასწავლო განყოფილებები ფუნქციონირებს და ამზადებს ბაკალავრ და მაგისტრ სპეციალისტებს. 
2007 წლიდან კი ფლენსბურგის უნივერსიტეტთან დაარსებულ ფლენსბურგის სკოლაში სპეციალობების შესწავლის გარდა ეკონომიკის და სოციოლოგიის დარგში ხარისხის დაცვის საშუალება არსებობს. 

### ეკონომიკის სასწავლო განყოფილება 
* საწარმოს ეკონომიკა (M.A.) 
* ეკონომიკა / ინფორმატიკა (B.Sc.) 
* საერთაშორისო საგნობრივი კომუნიკაცია (B.A. / M.A.) 

### ტექნიკის სასწავლო განყოფილება 
* გამოყენებითი მათემატიკა (B.Sc.) 
* ბიოტექნოლოგია/საპროცესო მართვის ტექნიკა (B.Sc./M.Sc.) 
* კომპიუტერულად მართვადი მექანიკური ინჟინერია (M.Sc.) 
* ელექტროტექნიკა (B.Eng.) 
* ენერგიისა და გარემოს დაცვის მენეჯმენტი (B.Eng.) 
* ელექტრონული ენერგიების სისტემათა ტექნიკა (B.Eng.) 
* ინფორმატიკა (ტექნიკური ინფორმატიკა და მედიის ინფორმატიკა) (B.Sc.) 
* კომუნიკაციების ტექნოლოგია (B.Eng./M.Eng.) 
* მანქანთამშენებლობა (B.Eng.) 
* საზღვაო-სახომალდო წარმოების ტექნიკა და საზღვაო-სახომალდო წარმოება (B.Eng. და ოფიცერი-ტექნიკოსი / ნავტიკოსი–ოფიცერი) 
* საზღვაო-სახომალდო ტექნიკა (B.Eng. ოფიცერი-ტექნიკოსი) 
* საზღვაო მიმოსვლა, ნავტიკა და ლოგისტიკა (B.Eng.) 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Webseite der FH Flensburg
* Virtuelle Campustour der FH Flensburg 
* Asta der FH Flensburg 
* Webseite der Universität Flensburg
* Webseite der *Flensburg School* der Universität Flensburg 

## სქოლიო
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის უმაღლესი სასწავლებლები
აგათა ბარბარა

**აგათა ბარბარა** (დ. 11 მარტი, 1923, ზაბარი — გ. 4 თებერვალი, 2002, ზაბარი) — მალტის პირველი ქალი პრეზიდენტი (1982-1987). დაიბადა ჯოზეფ და ანტონია ბარბარების ცხრაშვილიან ოჯახში. განათლებით ფილოლოგი.

## კარიერა 
1940-1947 წლებში იყო საშუალო სკოლის პედაგოგი. 1955-1958 და 1971-1974 წლებში დომინიკ მინტოფისა და უგო მიფსუდ ბონიჩის მთავრობებში ეკავა განათლების მინისტრის თანამდებობა. 1982 წლის 16 თებერვალს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 1987 წლის 15 თებერვალს ხუთწლიანი ვადის გასვლისთანავე გადადგა თანამდებობიდან, აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას ჩამშორდა და საცხოვრებლად გადავიდა მშობლიურ ქალაქ ზაბარში. სადაც გარდაიცვალა კიდეც 2002 წელს.

2006 წლის 26 აპრილს მალტის პრეზიდენტმა ედუარდ ფენეჩ ადამიმ ქალაქ ზაბარის ცენტრალურ მოედანზე საზეიმოდ გახსნა აგათა ბარბარას მონუმენტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქალი პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური ბიოგრაფია 

კატეგორია:მალტის პრეზიდენტები
კატეგორია:მალტელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის მალტელი პოლიტიკოსები
მორონობუ ჰისიკავა

**მორონობუ ჰისიკავა** (დ. დაახლოებით 1618 - გ. დაახლოებით 1694), იაპონელი გრაფიკოსი, ფერმწერი, ქსილოგრაფიის სკოლის (უკიიო-ე) ფუძემდებელი. ქმნიდა ალბომ-წიგნებს („ოსაკის ამბები“, 1668; „ამ ხრწნადი წუთისოფლის ქალთა 100 გამოსახულება“, 1681 და სხვა), აგრეთვე ესტამპებს, რომლებზეც გამოსახავდა სცენებს ხალხის ცხოვრებიდან და ლამაზ ქალებს (ყველა ქსილოგრაფია). ეს ნამუშევრები გამოირჩევა უშუალობითა და იუმორით, მკაფიო და დინამიკური კონტურებით, ძლიერი, მეტყველი შტრიხებით.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 7, გვ. 127, თბ., 1984

კატეგორია:იაპონელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მინბაში

**მინბაში** (აზერბ. მინ — ათასი, თურქ. ბაში — უფროსი) — ათასეულის უფროსი, ათასისთავი გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. ქართლის სამეფოში მინბაში XVII საუკუნეში ირანის საოკუპაციო ჯარის უფროსად, თბილისის ციხისთავად ჩანს. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან მინბაში არა მარტო ციხის უფროსია, არამედ მორიგე ჯარში მაღალი თანამდებობის პირიც, რომელსაც ჯარის წვრთნაც ევალება. დროთა ვითარებაში მინბაშის სახელოში სახელწოდების გარდა უცხოური არაფერი დარჩა. მინბაში, როგორც სამხედრო მოხელე იხსენიება XVIII საუკუნის მიწურულში შედგენილ სახელმწიფოებრივი რეფორმისა და სამართლის პროექტებშიც.

## ლიტერატურა
*სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952, გვ. 292-295.

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
კორასონ აკინო

thumb|კორასონ აკინო
**კორასონ აკინო** (ქალიშვილობის გვარი — კოხუანგკო; დ. 25 იანვარი, 1933, პამპანგის პროვინცია — გ. 1 აგვისტო, 2009) — ფილიპინებისა და აზიის პირველი ქალი პრეზიდენტი (25 თებერვალი, 1986 — 30 ივნისი, 1992). ფილიპინელი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსის ბენინგო აკინოს (1932–1983) მეუღლე. წარმოშობით ჩინელი.

## განათლება 
პირველადი განათლება მიიღო ფილიპინების ერთ-ერთ კათოლიკურ სკოლაში, რის შემდეგაც სწავლა გააგრძელა ნიუ-იორკის მაუნტ-სენტ-ვინსენტის კოლეჯში, სადაც შეისწავლა იურიდიული მეცნიერება. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ კი მიიღო ფილოლოგიური განათლება მანილის უნივერსიტეტში.

## კარიერა 
ფერდინანდ მარკოსის დიქტატორული რეჟიმის მიერ მეუღლის მკვლელობის შემდეგ (1983) აქტიურად ჩაება პოლიტიკაში, თუმცა ბავშვობიდანვე პოლიტიკოსების ოჯახში იზრდებოდა (პაპა ფილიპინელი სენატორი იყო, ხოლო მამა — კონგრესმენი). 1986 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელიც მოქმედმა რეჟიმმა გაყალბების ფონზე ჩაატარა, დაიკავა მეორე ადგილი და წამოიწყო სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის მოძრაობა, რასაც მოჰყვა სახელმწიფო გადატრიალება და დიქტატორ ფერდინანდ მარკოსის რეჟიმის დამხობა (25 თებერვალი, 1986). ჰყავს 5 შვილი და 7 შვილიშვილი.

## გარდაცვალება 
გარდაიცვალა 2009 წლის 1 აგვისტოს 76 წლის ასაკში გულის შეტევის შედეგად, მაკატის სამედიცინო ცენტრში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქალი პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* კორასონ აკინოს ოფიციალური საიტი 
* Time Woman of the Year: Corazon "Cory" Aquino 
* President Cory's historic speech before the U.S. Congress
* Malacañang Museum Official Biography 
* Prayers - prayforcory.com 
* NYTimes obituary
* President Aquino in Time Magazine's Year ender 

კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები
კატეგორია:ფილიპინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:აზიის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
მოსავალი

**მოსავალი** — ქართული ორკვირეული სასოფლო-სამეურნეო ჟურნალი. გამოდიოდა 1909–1917 წლებში თბილისში. იბეჭდებოდა სოფლის მეურნეობის წარმოების ყველა დარგის მასალები. თანამშრომლობდნენ იაკობ გოგებაშვილი, ა. სარაჯიშვილი, მ. ჯანაშვილი, ე. თაყაიშვილი, შ. დედაბრიშვილი, ი. წინამძღვრიშვილი, ე. ნაკაშიძე, მ. მამულაშვილი და სხვები. ჟურნალს სცემდა კავკასიის საიმპერატორო სასოფლო-სამეურნეო და ქართული სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოებები. სულ გამოვიდა 133 ნომერი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კარმენ პერეირა

**კარმენ პერეირა** (დ. 1937 — გ. 4 ივნისი, 2016, ბისაუ) — გვინეა-ბისაუს დროებითი და მსოფლიოს პირველი შავკანიანი ქალი პრეზიდენტი (14 მაისი–16 მაისი, 1984).

## კარიერა 
პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო 1962 წელს, როდესაც გაწევრიანდა გვინეისა და მწვანე კონცხის კუნძულების დამოუკიდებლობის აფრიკულ პარტიაში (რევოლუციური მოძრაობა, რომლის მიზანი იყო დასავლეთ აფრიკაში პორტუგალიის  ორი კოლონიისათვის დმოუკიდებლობის მოპოვება). პოლიტიკური აქტივობის გამო ოჯახთან ერთად წავიდა ემიგრაციაში და წლების მანძილზე ცხოვრობდა სენეგალში, ხოლო შემდეგ  საცოვრებლად წავიდა საბჭოთა კავშირში, სადაც შეისწავლა მედიცინა.

1980 წლის სახელმწიფო გადატიალების შემდეგ დაბრუნდა გვინეა-ბისაუში და არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად. 1981-1983 წლებში ეკავა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა მინისტრის თანამდებობა. ოდნავ მოგვიანებით კი აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 1990-1991 წლებში კი იყო სახელმწიფო მინისტრი. 1984 წელს ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე, სახელმწიფოს მოქმედი პრეზიდენტი ჟოან ბერნარდო ვიეირა გადაგა, ხოლო მისი ადგილი დაიკავა  პარლამენტის თავმჯდომარემ, კარმენ პერეირამ. ორი დღის შემდეგ დაუბრუნდა პარლამენტს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1992 წლამდე.

გარდაიცვალა 2016 წლის 4 ივნისს 79 წლის ასაკში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ქალი პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* WOMEN IN POWER 1940-1970

## სქოლიო
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები
კატეგორია:ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:აფრიკის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კაროლინ ბონაპარტი

მინი|200pix|კაროლინ ბონაპარტი|
**კაროლინ ბონაპარტი** (Marie Annonciade Caroline Bonaparte Murat) (დ. 24 მარტი,  1782, აიაჩო, კორსიკა – გ. 18 მაისი, 1839) — შვილი კარლო ბუონაპარტესი და ლეტიცია რამოლინოსი. ელიზას ჰყავდა 12 დედმამიშვილი.

*ნაპოლეონ ბუონაპარტე (1764/1765 – 17 აგვისტო 1765)
*მარია ანა ბუონაპარტე (3 იანვარი 1767 – 1 იანვარი 1768)
*ჟოზეფ ბონაპარტი (7 იანვარი 1768 – 28 ივლისი 1844)
*ნაპოლეონ ბონაპარტი (15 აგვისტო 1769 – 5 მაისი 1821)
*მარია ანა ბუონაპარტე (1770), 
*მარია ანა ბუონაპარტე (14 ივლისი – 23 ნოემბერი 1771), 
*ერთი დაუბადებელი ძმა
*ელიზა ბონაპარტი (13 იანვარი 1777 – 7 აგვისტო 1820),
*ლუსიენ ბონაპარტი (21 მაისი 1775 – 29 ივნისი 1840), 
*ლუის ბონაპარტი (2 სექტემბერი 1779 – 25 ივლისი 1844), 
*პოლინ ბონაპარტი (20 ოქტომბერი 1780 – 9 ივნისი 1825), 
*ჟერომ ბონაპარტი (15 ნოემბერი 1784 - 24 ივნისი 1860),

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:ბონაპარტები
კატეგორია:დაბადებული  24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1782
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1839
კატეგორია:ნეაპოლის დედოფლები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი ქალები
აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

**აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი — აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი თბილისში
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი — აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი მოსკოვში
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი — აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი ჰამბურგში
Hello, I Must Be Going! (ალბომი)

***Hello, I Must Be Going!*** — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1982 წლის 1 ნოემბერს.

ალბომის ერთ-ერთი ცნობილი სიმღერაა „You Can't Hurry Love“, ჯგუფის Supremes ამავე სიმღერის ვერსია, რომელიც ითვლება კოლინზის ჰიტად. ასევე აღსანიშნავია „Thru These Walls“ - ბნელი განწყობის სიმღერა ადამიანზე, რომელიც ისმენს, თუ რა ხდება კედლის მიღმა მის მეზობლებთან. ისევე როგორც წინა ალბომი, *Face Value*, ეს ნამუშევარიც სავსეა თემებით კოლინზის პირადი ცხოვრებიდან, რასაც ხაზი ესმევა პირველივე სიმღერაში „I Don't Care Anymore“.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* ფილ კოლინზი – ვოკალი, პერკუსია, დასარტყმელი საკრავები, კლავიშები, საყვირი, ბას პედალი
* დერილ სტერმერი - გიტარა
* ჯონ გიბლინი - ბას გიტარა
* მო ფოსტერი - ბას გიტარა
* მაიკლ ჰარისი - საყვირი
* დონ მირიკი - საქსოფონი
* ლუი სეტერფილდი - ტრომბონი
* ჩესტერ ტომპსონი - დასარტყმელი საკრავები (ტურის მსვლელობისას)

## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილ კოლინზის ალბომები
კატეგორია:1982 წლის ალბომები
კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Island Records-ის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჰიუ პეჯემის პროდიუსერობით
ისლამოლოგია

[მინი|[ყურანის სწავლება ფეისალაბადი, პაკისტანი]]
**ისლამოლოგია** (ასევე ისლამცოდნეობა, ანდა უფრო იშვიათად ისლამისტიკა) — სამეცნიერო დისციპლინა და იკვლევს ისლამს როგორც რელიგიას, ისლამურ საზოგადოებებსა და კულტურებს. 

ისლამოლოგია ორიგინალურ ტექსტებზე დაყრდნობით, რომლებიც ძირითადად არაბულ ენაზეა შესრულებული, მეცნიერულად შეისწავლის, აანალიზებს როგორც საკუთრივ ისლამურ წერილობით ძეგლებსა და ისლამური სამყაროს ისტორიას, ასევე ყურანს, ჰადისს, ისლამურ სამართალსა და ისლამურ ლიტერატურას. ყოველივედან გამომდინარე არაბული ენის შესწავლის გარეშე წარმოუდგენელია ამ მეცნიერების დაუფლება.

## ისლამისტი ვერსუს ისლამოლოგი 
ზოგან, ევროპულ ენებზე არსებული შესაბამისი ლიტერატურის კითხვისას შეიძლება შევხვდეთ სიტყვას ისლამისტი. მოცემული ტერმინით სულ რამდენიმე წლის წინათ მართლაც აღნიშნავდნენ ისლამის სპეციალისტს გამოდიოდნენ-რა სიტყვაფორმიდან **ისლამისტიკა**. დღესდღეობით, სიტყვა „ისლამისტი“ რელიგიურ-პოლიტიკური შეფერილობის ნეოლოგიზმად გადაიქცა, ხოლო მის ადგილას დამკვიდრდა დარგის გამოსახატავად **ისლამოლოგია**, ისლამის მკვლევარისა კი **ისლამოლოგი**, ანუ ქართულად **ისლამცოდნე** დამკვიდრდა.

ისლამოლოგიას შეისწავლიან გერმანიის უნივერსიტეტებში. სწავლება მოიცავს ისლამური აღმოსავლეთის რელიგიას, კულტურასა და ისტორიას. სტუდენტები, რომელთაც  ძირითად სპეციალობად აქვთ არჩეული ისლამოლოგია ან არაბისტიკა  შეისწავლიან აგრეთვე არაბულ სალიტერატურო ენას და მეორე აღმოსავლურ ენას სპარსულს ან თურქულს, განსაკუთრებულ შემთხვევებში კი ურდუს ან ინდონეზიურს. 

განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა პოლიტიკური ისლამის შესწავლას.

არანაკლები ყურადღება ეთმობა აგრეთვე ისლამური აღმსარებლობის წიაღში აღმოცენებული ხალხური ტრადიციების შესწავლას.

## იხილეთ აგრეთვე
* აღმოსავლეთმცოდნეობა
* არაბისტიკა
* ირანისტიკა
* იუდაისტიკა
* ოსმანისტიკა
* თურქოლოგია
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის **ჰუმანიტარული ფაკულტეტი**ს გვერდი 
* თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. **აღმოსავლეთმცოდნეობა** 
* Network for Islamic Studies
* Oxford Centre for Islamic Studies 
* MA degree in Islamic Studies through distance learning
* Institute of Islamic Studies at McGill University
* Article from *The University of Chicago Chronicle*
* Study Islamic Business in Indonesia
* A history of Islamic culture
* Islamic Civilization
* Muslim Philosophy
* Well Organized Islamic Portal for Islamic Studies According to Quran and Sunnah - as per the beliefs of Ahl as Sunnah wal Jamah - Salaf as Salih
*Reading Quran
*Maktaba al-Ashrafia : An Online Interlocutory Locus for Islamic Studies and Literary Theory.
*Al-Azhar University 

კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობა
ბლეზ დე ვიჟნერი

right|thumb|ბლეზ დე ვიჟნერი
**ბლეზ დე ვიჟნერი** (; დ. 5 აპრილი, 1523 — გ. 19 თებერვალი,  1596) — ფრანგი დიპლომატი, კრიპტოგრაფი და ალქიმიკოსი. გამოგონება შიფრისა, რომელსაც ახლა ეწოდება ვიჟნერის შიფრი, XIX საუკუნეში შეცდომით სწორედ მას მიეწერა.

ვიჟნერი დაიბადა სოფელ სან-პურსენში. 17 წლის ასაკში ის ეზიარა დიპლომატიურ კარიერას, რომელსაც მიყვებოდა ოცდაათი წლის განმავლობაში, პენსიაში გასვლამდე (1570). 24 წლის იყო როდესაც შევიდა Duc-ის მომსახურების ცენტრში. 1549 წელს ის ესტუმრა რომს დიპლომატიური მისიით, სადაც მან 2 წელი გაატარა, და დაბრუნდა 1566 წელს. ერთხელაც ამ სტუმრობის დროს მან წაიკითხა წიგნები კრიპტოგრაფიაზე და აგრეთვე კრიპტოლოგიაზე. როდესაც ვიჟნერი გავიდა პენსიაზე, 47 წლის ასაკში, მან შესთავაზა თავისი ერთი წლის პენსია და 1000 წიგნი პარიზის ღარიბებს. ის დაქორწინდა უცნობ ქალბატონზე, მარი ვარზე.

პენსიაზე გასვლის შემდეგ, მან დაწერა ოცზე მეტი წიგნი, ესენი იყო:

* *კომეტების ტრაექტორია*;
* *ციფრების ტრაექტორია* (1586).

მან *ციფრების ტრაექტორიაში* აღწერა თავისი მოსაზრება დაშიფრულ სიტყვა-გასაღებზე. ეს შიფრაციის სისტემა იყო გსატეხად ყველაზე ძნელი იმ დროისთვის.

1584 წელს ის გახდა მეფე ჰენრი მესამის მდივანი საფრანგეთში.

ბლეზ დე ვიჟნერი გარდაიცვალა 1596 წელს ყელის კიბოს დიაგნოზით. ის დაასაფლავეს წმინდა ეტიენ-მონტის ეკლესიაში, რომელიც მდებარეობს პარიზში, კერძოდ - V უბანში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Version numérique de *Traicté des Chiffres*  sur le site de la bnf

კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:ფრანგი კრიპტოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1523
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1596
ჩუკისაკის დეპარტამენტი

**ჩუკისაკა** () — დეპარტამენტი სამხრეთ ბოლივიაში. ადმინისტრაციული ცენტრია  ქალაქი სუკრე. ფართობი 51,5 ათასი  კვ. კმ. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მთიანია. მთავარი მდინარეებია  პილკომაიო (მდ. პარანას აუზი) და რიო-გრანდე (მდ. ამაზონის აუზი)

### ჩუკისაკას პროვინციები 
ჩუკისაკას დეპარტამენტი დაყოფილია 10 პროვინციად, ეს პროვინციები იყოფა 29 მუნიციპალიტეტად, ხოლო მუნიციპალიტეტები, თავის მხრივ, იყოფა კანტონებად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Chuquisaca Travel Guide 
* Weather in Chuquisaca 
* Bolivian Music and Web Varieties 
* Lots of photos of indigenous fiestas, including the famous Pujllay of Tarabuco and the Tarabuco market 

კატეგორია:ბოლივიის დეპარტამენტები
მოსაკარგავე

**მოსაკარგავე** — XI-XII საუკუნეების საქართველოში უმთავრესად სამეფო კარის მოხელე, რომელსაც ეძლეოდა „საკარგავი“ — პირობით მფლობელობაში მიცემული მიწის ნაკვეთი, ან ზოგჯერ მის სანაცვლოდ ფული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მოსინიკები

**მოსინიკები** — ერთ-ერთი ძველი  ქართველი ტომი სამხრეთ კოლხეთში. ცხოვრობდნენ ადრინდელ ანტიკურ ხანაში შავი ზღვის სანაპიროზე, ტრაპეზუნტისსა და კერასუნტის დასავლეთით. ძვ. წ. V საუკუნეში მოსინიკები ამ რაიონის სხვა ქართველ ტომებთან ერთად შედიოდნენ სპარსეთში, XIX სატრაპიაში.  მრავალ ცნობას მათ შესახებ გვაწვდვის ძველი ბერძენი ავტორი ქსენოფონტი, რომელსაც ძვ. წ. 401 წელს გაუვლია მოსინიკებით დასახლებულ ტერიტორიაზე. ამ დროს არსებობდა მოსინიკების ორი დიდი გაერთიანება, რომლებიც ეომებოდნენ მთავარი ქალაქის დასაუფლებლად, სადაც ციტადელი იყო. მოსინიკებს მოჰყავდათ ხორბალი, მისდევდნენ თევზჭერას, საკვებად ფართოდ იყენებდნენ წაბლს; სცოდნიათ ღვინის დაყენებაც. მოსინიკებს მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდათ კერასუნტისა და ტრაპეზუნტის  ბერძენ მოახალშენეებთან. მათ „მეფეს“ (შეიძლება იგულისხმება მთავარი ქურუმი) რეზიდენცია ხის მაღალ კოშკში ჰქონია.

მოსინიკებში განვითარებული უნდა ყოფილიყო ლითონების დამუშავება. ზოგი ავტორი ფიქრობს, რომ სიტყვა „თითბრის“ სახელწოდება ევროპულ ენებში (Messing) მოსინიკების სახელიდან მომდინარეობს.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970

კატეგორია:ქართული ტომები
The Chronic

***The Chronic*** — Dr. Dre-ს პირველი სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1992 წელს.

## მიმოხილვა 
ჯგუფის N.W.A დაშლის შემდეგ Dr. Dre-მ ჩაწერა *The Chronic* (ეს სიტყვა სლენგში მარიხუანის სინონიმია). ალბომმა მეინსტრიმში შემოიტანა ჯი-ფანკის ჟანრი, რომელსაც გამოარჩევს მკვეთრი და ნელი ბას პარტიები და სინთეზატორის მელოდიური პარტიები. აქვე, როგორც წესი, არის სემპლები და ქალის ვოკალი.

ალბომმა გავლენა იქონია განგსტა რეპის შემდგომ განვითარებაზე, მაგრამ ასევე წარმოაჩინა ახალი შემსრულებლები - სნუპ დოგი, ნეიტ დოგი და უორენ ჯი (ეს უკანასკნელი Dr. Dre-ს ნახევარძმა არის). ალბომმა ხელი შეუწყო შემდეგ წლებში ჯი ფანკის ჟანრის განვითარებას.

## სიმღერების სია
* ყველა სიმღერის პროდიუსერი - Dr. Dre.

;სემპლები
*The Chronic (Intro) - Impeach the President (The Honey Drippers, Get Out of My Life, Woman (სოლომონ ბერკი), Funky Worm (Ohio Players), Country Cooking (ჯიმ დენდი), The Shalimar (გილან კეინი), Colour Me Funky (Parliament).
*Fuck wit Dre Day (And Everybody's Celebratin') - Atomic Dog (ჯორჯ კლინტონი), (Not Just) Knee Deep (Funkadelic) და Funkentelechy, The Big Bang Theory და Aqua Boogie (A Psychoalphadiscobetabioaquadoloop) (Parliament).
*Let Me Ride - Kissin' My Love (დასარტყმელი საკრავები) (ბილ უიზერსი და Funky Drummer (დასარტყმელი საკრავები) (ჯეიმზ ბრაუნი).
*The Day the Niggaz Took Over - Love's Gonna Get'cha (Material Love) (Boogie Down Productions).
*Nuthin' but a 'G' Thang - I Wanna Do Something Freaky to You (ლეონ ჰეივუდი და Uphill (Peace of Mind) (ფრედერიკ ნაიტი).
*Deeez Nuuuts - Chestnuts (რუდი რეი მური და *პერი მეისონი* (ეპიზოდი *The Case of the Runaway Corpse*).
*Lil' Ghetto Boy -  Little Ghetto Boy (დონი ჰეთეუეი) და The Get Out of the Ghetto Blues (ჯილ სკოტ-ჰერონი).
*A Nigga Witta Gun -  Big Sur Suite (ჯონი ჰემონდ სმითი, Who's the Man (With the Master Plan) (The Kay Gees და Friends (Whodini).
*Rat-Tat-Tat-Tat - Vegetable Wagon (დონი ჰეთეუეი, Brothers Gonna Work it Out (უილი ჰატჩი) და Pot Belly (ლუ დონალდსონი).
*The $20 Sack Pyramid - Papa Was Too (საკონცერტო) (ჯო ტექსი).
*Lyrical Gangbang - Damn (The Nite-Liters) და When the Levee Breaks (ლედ ზეპელინი).
*High Powered - Buffalo Gals (მალკოლმ მაკ-ლარენი).
*Stranded on Death Row - Do Your Thing (საკონცერტო) (აიზეკ ჰეიზი), If it Don't Turn You on (You Outta Leave it Alone) (B.T. Express) და The Jam (Graham Central Station).
*The Roach (The Chronic Outro) - P-Funk (Wants to Get Funked Up), Colour Me Funky (Parliament and Impeach the President) (დასარტყმელი საკრავები) (The Honeydrippers).
*Bitches Ain't Shit - Adolescent Funk (Funkadelic) და Let's Get Small (Trouble Funk).

## ჩარტები 
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:Dr. Dre-ს ალბომები
კატეგორია:1992 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით
კატეგორია:Death Row Records-ის ალბომები
კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები
მიხეილ იშხნელი

**მიხეილ ნიკოლოზის ძე იშხნელი** (დ. 1886, სოფ. არადეთი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 თებერვალი, 1938, ქ. მინუსინსკი, კრასნოიარსკის მხარე, რუსეთი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, ექიმი.

## ბიოგრაფია
მიხეილ იშხნელი დაიბადა სოფელ არადეთში 1886 წელს. უმაღლესი სამედიცინო განათლება რუსეთში მიიღო. საექიმო მოღვაწეობის პარალელურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი (1915 წლიდან).

I მსოფლიო ომში (1914-1918) სამხედრო ექიმად მსახურობდა ჩრდილოეთის ფრონტზე. 1918 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოში. იყო დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული (ეროვნული) პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის და საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის „სამხედრო კომისიის“ წევრი. უშუალოდ იყო ჩართული 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მომზადებაში. აჯანყების წინ ფარულად იმყოფებოდა ჩაჩნეთში ადგილობრივ მეამბოხეებთან ერთობლივი მოქმედების შესათანხმებლად. გამოსვლების ჩახშობის შემდეგ დამოუკიდებლობის კომიტეტის სხვა ლიდერებთან ერთად დააპატიმრეს შიომღვიმეში. მიუსაჯეს დახვრეტა, რომელიც შეეცვალა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთით „სასტიკი იზოლაციით“. 1934 წელს 3 წლით გადაასახლეს ციმბირში, ქალაქ მინუსისკში, სადაც 1937 წლის 6 ნოემბერს დააპატიმრეს ე. წ. „ჯანდაცვის სამინისტროს საქმესთან“ დაკავშირებით. 1938 წლის 13 თებერვალს საბჭოთა საგანგებო სასამართლომ მოუსაჯა სიკვდილით დასჯა ქონების კონფისკაციით. 20 თებერვალს დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია კრასნოიარსკის სამხარეო სასამართლოს მიერ 1956 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ишхнели Михаил Николаевич «Жертвы политического террора в СССР»

კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
Beautiful World (ალბომი)

***Beautiful World*** — ჯგუფ Take That-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა ბრიტანეთში 2006 წელს. ეს ალბომი გამოიცა ჯგუფის აღდგენის შემდეგ, თუმცა მანამდე კოლექტივს ჰქონდა წარმატებული ე.წ. comeback ტური (დაბრუნების აღსანიშნავი ტური). ინტერესი სტუდიური დისკის მიმართ იმდენად დიდი იყო, რომ ალბომმა გაჟონა ინტერნეტში ოფიციალურ გამოცემამდე ორი კვირით ადრე.

ჯგუფის თქმით, ეს არის Take That-ის ტრადიციული ჟღერადობა, 90-იანების სულით, მაგრამ ახლებური განწყობითაც. შესაბამისად, ალბომის წარმატებამ არ დააყოვნა და 2006-2007 წლებში მხოლოდ ბრიტანეთში გაიყიდა მისი 2 მილიონი ასლი. მსოფლიო მასშტაბით გაყიდვებმა 3 მილიონი შეადგინა.

სხვადასხვა დროს გამოიცა ალბომის განსხვავებული ვერსიები, ხოლო გამოცემულ სინგლებს თან ახლდა დამატებითი სიმღერებიც.

## სიმღერების სია
## ჩარტები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტი
## სერტიფიცირებები
|-

## სქოლიო 
კატეგორია:Take That-ის ალბომები
კატეგორია:2006 წლის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯონ შენკსის პროდიუსერობით
მოსკოვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მოსკოვი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* მოსკოვი -  რუსეთის დედაქალაქი
* მოსკოვი - მდინარე რუსეთში.
* მოსკოვი - ოლქი რუსეთში.
მოსკიტები

მინი|250პქ|*Phlebotomus papatasi*
**მოსკიტები** (ესპ. მხ. რ.mosquito  - კოღო), ორფრთიანი სისხლისმწოვი მწერების საერთო სახელწოდება. აერთიანებს კოღოებს (ანოფელესი, კულექსი, აედესი, კულიზეტა), ქინქლებს (Simuliidae), პეპლურასებრთა (Psychodidae) ოჯახების სისხლისმწოვ წარმომადგენლებსა და ფლებოტომუსებს (Phlebotomidae). ზოგიერთი მკვლევარი არამართებულად უწოდებს მოსკიტებს ფლებოტომუსებს.

## ლიტერატურა
* *მარუაშვილი გ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 134, თბ., 1984

კატეგორია:ორფრთიანები
მიხეილ ქავთარაძე

**მიხეილ ქავთარაძე** (დ. 21 ნოემბერი, 1906, ძველი სენაკი, — გ. 9 იანვარი, 2008, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე და პუბლიცისტი. მეოცე საუკუნის 20-იანი წლების ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთადერთი წარმომადგენელი, რომელმაც დამოუკიდებელ საქართველოში დაბრუნებულმა დაასრულა სიცოცხლე.

## ბიოგრაფია
მიხეილ ქავთარაძე მონაწილეობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ 1924 წ. აგვისტოს აჯანყებაში და 1927 წ. იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. საფრანგეთში ედპ-ის თავმჯდომარის  სპირიდონ კედიას გარდაცვალების შემდეგ ქავთარაძე განაგრძობდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას. მეორე მსოფლიო ომის წლებში მონაწილეობდა „ვერმახტის“ ქართული ლეგიონის ქვედანაყოფების „თამარ I“-სა და „ბერგმანი“-ს შექმნაში. 1950-იანი წლებიდან  მიხეილ ქავთარაძე რედაქტორობდა ჟურნალ „ივერიას“, ევროპულ პრესაში აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოზე და დაწერა ისტორიულ-ქრონიკული მასალით მდიდარი ავტობიოგრაფიული რომანი „იანიჩარები“. 1991 წ. ქავთარაძემ პარტიული რეგალიები გადასცა პარიზში სტუმრად მყოფ ახლადშექმნილი  ედპ-ს ლიდერს გიორგი ჭანტურიას. 2003 წ. ქავთარაძე სამშობლოში დაბრუნდა და 2007 წ. დეკემბერში გამოაქვეყნა კიდევ ერთი ავტობიოგრაფიული ნაშრომი „ცხოვრების 100 წელი“. გარდაიცვალა თბილისში, 101 წლის ასაკში. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.      

## რესურსები ინტერნეტში
*  

კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
მ
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
ნატალია გოცი

**ნატალია გოცი** (დ. 10 ივლისი, 1985) — უკრაინელი ტოპ-მოდელი; 2004 წლის ფორდის მსოფლიო სუპერმოდელის ძიების გამარჯვებული. სხვადასხვა დროს ის გამოჩნდა ფრანგული ელისა და იტალიური მარი კლერის გარეკანზე, ასევე მოდის სახლების ბენაზ სარაფპურის, კრისტიან ლაკრუას, დაიან ფონ ფურშტენბერგის, დიორის, დოლჩე და გაბანას, დრის ვან ნოტენის, გუჩის, ოსკარ დე ლა რენტას, ვალენტინოს, ვივიენ ვესტვუდისა და სხვათა კოსტიუმების ჩვენებაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:უკრაინელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიუ-იორკის მოდის კვირეული

**ნიუ-იორკის მოდის კვირეული** () — მოდის ჩვენების კვირეული ქალაქ ნიუ-იორკში, რომელიც წელიწადში ორჯერ ტარდება (თებერვალსა და სექტემბერში). ეს არის მოდის ინდუსტრიაში ოთხი უმთავრესი მოდის კვირეულიდან ერთ-ერთი.

## ისტორია
პირველი ნიუ-იორკის მოდის კვირეული, იმჟამად წოდებული როგორც „პრესის კვირეული“, იყო მსოფლიოში პირველი ორგანიზებული მოდის ჩვენება. ჩატარდა 1943 წელს და მისი მიზანი მეორე მსოფლიო ომის დროს ფრანგული მოდისგან ყურადღების მოქცევა იყო, ვინაიდან ამ ინდუსტრიის მესვეურებს ომის გამო პარიზში მგზავრობა არ შეეძლოთ ფრანგული მოდის ჩვენებების საყურებლად. მოდის პუბლიცისტმა ელეანორ ლამბერმა ორგანიზება გაუწია ღონისძიებას, რომელსაც მან „პრესის კვირა“ () უწოდა, რათა მოდის ჟურნალისტები ამერიკელი დიზაინერებით დაეინტერესებინა. ჩვენებაზე მყიდველები არ დაიშვებოდნენ, მათ მხოლოდ დიზაინერთა პავილიონში შეეძლოთ მისვლა. პრესის კვირა წარმატებული გამოდგა და მოდის ჟურნალმა „ვოგმა“, რომელიც მანამდე მხოლოდ ფრანგულ დიზაინს უწევდა პოპულარიზაციას, ამერიკული მოდელების ბეჭდვაც დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*  (დაარქივებული)
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მოდა
კატეგორია:1943 წელს დაარსებული პერიოდული ღონისძიებები‎
კატეგორია:ნიუ-იორკის კულტურა
Blood of Eden

**Blood of Eden** — პიტერ გებრიელის სიმღერა ალბომიდან Us. მისი სტუდიური ვერსია სრულდება შინედ ო’კონორთან ერთად. სინგლი სიმღერით გამოიცა 1993 წელს.

## სიმღერების სია
# Blood of Eden (ალბომის ვერსია) – 6:35
# Mercy Street (უილიამ ორბიტის მიქსი) – 8:00
# Blood of Eden (ვიმ ვენდერსის ფილმის სამყაროს დასასრულამდე ვერსია) – 6:15

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

კატეგორია:1993 წლის სინგლები
კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები
Kiss That Frog

**Kiss That Frog** — პიტერ გებრიელის სიმღერა ალბომიდან Us. ეს სიმღერა არის აგებული ცნობილ ზღაპარზე, რომელშიც საუბარია პრინცესაზე და პრინცზე, რომელიც ბაყაყად გადაქცეული იყო. სინგლი ამ სიმღერით გამოვიდა 1993 წელს.

ტიმოთი უაიტი წერდა, რომ გებრიელმა სიმღერა დაწერა ბრუნო ბეტელჰაიმის წიგნის „The Uses of Enchantment“ გავლენით.

## სიმღერების სია 
#Kiss That Frog - 4:15 	
#Digging In The Dirt (Rich E Mix) - 7:20 	
#Kiss That Frog (Mindblender Mix) - 6:45 	

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

კატეგორია:1993 წლის სინგლები
კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები
ერნსტ ჰაპელი (სტადიონი)

**ერნსტ-ჰაპელის სტადიონი**, ასევე ცნობილია, როგორც *პრატერის სტადიონი* — სტადიონი ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში. იგი შენდებოდა 1929–1931 წლებში და გაიხსნა 1931 წელს. სტადიონს სახელი გადაერქვა 1992 წელს, როდესაც ავსტრიელი ფეხბურთელი, ერნსტ ჰაპელი გარდაიცვალა. სტადიონზე გაიმართება უეფა ევრო 2008-ის ფინალი.

## ფეხბურთი 
ერნსტ-ჰაპელი არის ყველაზე დიდი სტადიონი ავსტრიაში. იგი ეკუთვნის ავსტრიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს. აქ იმართება როგორც შიდა ჩემპიონატის მატჩები, ასევე უეფას თასისა და უეფას ჩემპიონთა ლიგის მატჩებიც. 

სტადიონი მიეკუთვნება უეფას ხუთვარსკვლავიან სტადიონების რიცხვს. სტადიონის ტევადობა გაიზარდა 49,825-დან 53,008-მდე, სპეციალურად უეფა ევრო 2008-ისთვის. სტადიონზე ყველაზე მრავალრიცხოვანი დასწრება დაფიქსირდა 1960 წელს, როდესაც ავსტრია საბჭოთა კავშირს ეთამაშებოდა. მაშინ თამაშს 92,706 მაყურებელი დაესწრო.

## კონცერტები 
სტადიონზე ჩატარებულა არაერთი როკ კონცერტი, რომლებსაც 56,000-მდე მაყურებელი ესწრებოდა. სტადიონზე გამოსული მუსიკოსებიდან და ჯგუფებიდან აღსანიშნავია: რობი უილიამსი, მაიკლ ჯექსონი, ბონ ჯოვი, Three Tenors, როლინგ სტოუნზი, U2, განზ-ენ-როუზიზ, პინკ ფლოიდი და ტინა ტერნერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ერნსტ–ჰაპელის სტადიონის სურათები 
* ერნსტ–ჰაპელის სტადიონის 3D მოდელი 

კატეგორია:ავსტრიის საფეხბურთო სტადიონები
კატეგორია:ეროვნული სტადიონები
Lovetown

**Lovetown** — პიტერ გებრიელის სიმღერა, რომელიც შეტანილია ფილმში „ფილადელფია“. ეს სიმღერა სრულდებოდა პიტერის 1993 წლის ტურნეში, თუმცა არ არის შეტანილი ფილმში Secret World Live. იგი ასევე სრულდებოდა პიტერის 2007 წლის ტურის ყოველ კონცერტზე.

## სიმღერების სია 
#Lovetown - 5:27 	
#Love To Be Loved - 5:16 	
#A Different Drum - 4:40

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

კატეგორია:1994 წლის სინგლები
კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები
ლაპლანდია

მინი|მარჯვნივ
thumb|რაპადელტა, სარეკის ეროვნული პარკი**ლაპლანდია** (საამთა ენაზე Sápmi, Sámeednam, ფინურად Lappi, შვედურად Lappland და ნორვეგიულად Lapland) — ტრადიციულად საამებით (ლოპარებით, ლაპლანდებით) დასახლებული კულტურული რეგიონის დასახელება. მდებარეობს ჩრდილოეთ ევროპაში (ფენოსკანდინავიის ჩრდილოეთი). ლაპლანდია ერთიანი სახელმწიფო არასდროს ყოფილა; დღესდღეობით ის დანაწილეობული აქვს ოთხ სახელმწიფოს, ესენია: ნორვეგია, შვედეთი, ფინეთი და რუსეთი. 

thumb|სარეკის ეროვნული პარკი

## გეოგრაფიული მონაცემები 
შვედეთის ლაპლანდია უამრავი მდინარის ველებით და ხეობებით დასერილ მთისწინეთს წარმოადგენს. მისი ჩრდილო და დასავლეთი ნაწილი კელენის მაღლობების წანაზარდებით არის დაკავებული. ამ მთიანეთს ტბებითა და ჭაობებით მდიდარი ტერასა მოსდევს, მის იქით კი ტყეებითა და საძოვრებით მდიდარი საზღვაო ზოლია. ეს მხარე შედარებით განვითარებული მოსახლეობით არის დასახლებული, მთებში კი მომთაბარე საამები სახლობენ.

ლაპლანდიის ტერიტორიაზე ისეთი დიდი მდინარეები მიედინება, როგორიცაა: ტურნეო, მუონიო, კემიიოკი, ოულუიოკი, კალიქსი, ლულე, პიტე, ტულომა, ივალოიოკი.

რეგიონის ტერიტორიაზე ტუნდრა და მუდმივი ყინულიც ხშირი სანახავია. საამების ეროვნული პარკი - ევროპაში უმსხვილეს ეროვნულ პარკად არის მიჩნეული.
[thumb|პეიზაჟი ქალაქ იოკმოკთან, [შვედეთი]]

## ისტორიული მონაცემები 
ლაპლანდიაში ნადირობისა და თევზჭერის ნეოლითის დროინდელი კვალია აღმოჩენილი. ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე, დაახლოებით, 100 წელს, ლაპლანდია საამებით დასახლდა, რომლებიც XVII საუკუნეში შვედებმა შეავიწროვეს, ჩრდილოეთისკენ განდევნეს და დახარკეს. ლაპლანდიის სამხრეთი ნაწილი 1809 წლამდე შვედეთს ეკუთვნოდა. მომდევნო პერიოდებში კი თანამედროვე ფინეთის ტერიტორია და მასთან ერთად ლაპლანდიაც რუსეთის იმპერიის საზღვრებში მოექცა. შესაბამისად, 1809 წლიდან სამხრეთი ლაპლანდია გაიყო დასავლეთ (შვედურ) და აღმოსავლეთ (ფინურ) ნაწილებად. 1917 წელს ფინეთმა ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ დამოუკიდებლობა აღიდგინა, თუმცაღა, მოკლე ხანში თავისი ჩრდილო-აღმოსავლეთი ტერიტორიები (კარელია, კოლის ნახევარკუნძული) დაკარგა. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ლაპლანდიის მოსახლეობა მსოფლიოს თეთრკანიან მოსახლეობას შორის, ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე ჩამორჩენილი წესით ცხოვრობს.

Image:Finnmark våpen.svg|ნორვეგიის ლაპლანდიის გერბი
Image:Lappland vapen.svg|შვედეთის ლაპლანდიის გერბი
Image:Lapin maakunnan vaakuna.svg|ფინეთის ლაპლანდიის გერბი

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოთხ ქვეყანაში მდებარე ლაპლანდია შემდეგ ადმინისტრაციულ ერთეულებად იყოფა:

* Sami Domicile Area — გუბერნია(ლიანი) ლაპლანდია ფინეთში
* ფინმარკი— გუბერნია (ფიულკე) ნორვეგია 
* ნურლანი — გუბერნია (ფიულკე) ნორვეგია 
* ნურ-ტრენდელაგი — გუბერნია (ფიულკე) ნორვეგია 
* ტრომსი— გუბრნია (ფიულკე) ნორვეგია 
* მურმანსკის ოლქი — რუსეთის მხარე 
* ლენ ემტლანდი — გუბერნია (ლენი) შვედეთი 
* ლენ ნორბოტენი— გუბერნია (ლენი) შვედეთი 
* ლენ ვესტერბოტენი — გუბერნია (ლენი) შვედეთი 

უმსხვილესი ქალაქები: კირუნა, როვანიემი, იოკმოკი, არვიდსიაური, ტორნიო, ინარი, კოლის ნახევარკუნძულზე ქალაქი მურმანსკი, რომელიც რეგიონის უდიდესი ქალაქია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*1.^ http://snl.no/Lappi/landskap_i_Finland; http://snl.no/Lappland/landskap_i_Sverige

კატეგორია:სკანდინავია
კატეგორია:ნორვეგიის გეოგრაფია
კატეგორია:შვედეთის გეოგრაფია
კატეგორია:ფინეთის გეოგრაფია
კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფია
სანქტ-იაკობ პარკი

**სანქტ–იაკობ პარკი** — სპორტული სტადიონი შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში. ეს არის ყველაზე დიდი სტადიონი შვეიცარიაში. თავდაპირველად სტადიონის ტევადობა იყო 38,500, ხოლო სპეციალურად უეფა ევრო 2008–ისთვის, იგი გაიზარდა 42,500 სკამამდე.

სტადიონი გაყოფილია ოთხ ბლოკად A, B, C და D, რომლებიც განლაგებულია სხვადასხვა მხარეს. ბლოკი G, რომელიც წარმოადგენს მაღლა აშენებულ აივანს, აშენდა მოგვიანებით.

უეფამ შეაფასა სტადიონი ოთხი ვარსკვლავით, რაც საუკეთესოა, თუ გავითვალისწინებთ მის ტევადობას.

სტადიონის არქიტექტორია შვეიცარიული ფირმა ჰერცოგი & დე მერონი. საბოლოოდ სტადიონის მშენებლობაში დაიხარჯა 220 მილიონი შვეიცარიული ფრანკი.

სტადიონში არის 32 სხვადასხვა სახის მაღაზია, მათ შორის რესტორანიც. სტადიონს აქვს 680 მანქანის დასაყენებელი ადგილი. სტადიონამდე მისვლა შესაძლებელია ავტობუსით, ტრამვაითა და მატარებლით (სტადიონს აქვს საკუთარი მატარებლის სადგური).

სანქტ–იაკობ პარკის სტადიონზე გაიმართება 6 თამაში უეფა ევრო 2008–დან: 3 თამაში ჯგუფიდან (მათ შორის გახნის თამაში), ორი მეოთხედფინალი და ერთი ნახევარფინალი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაზელის საფეხბურთო გუნდის საიტი

 
კატეგორია:შვეიცარიის საფეხბურთო სტადიონები
ორბელიანები

**ორბელიანები** (იგივე *ორბელიშვილები*, *ყაფლანიშვილები*, XIX საუკუნის პირველი ნახევრიდან *ჯამბაკურ-ორბელიანებადაც* იხსენიებოდნენ) — ფეოდალური საგვარეულო XVII-XIX საუკუნეების საქართველოში. ქაჩიბაიძე-ბარათაშვილების ერთ-ერთი შტო. გვარის ფუძემდებელი იყო ორბელ ბარათაშვილი, რომელიც 1536 წელს  გაეყარა თავის სახლიკაცს იოთამ ბარათაშვილს. ორბელს ერგო 59 სოფელი, 617 კომლი გლეხითურთ ლოქის მთის ნახევარი, ფიტარეთის და დმანისის ეკლესიების ნახევარი (ეს ეკლესიები შემდეგ მთლიანად ორბელიანების საკუთრება გახდა). 1610-იან წლებში ორბელიანების შთამომავლებს შორის ამტყდარი საადგილმამულო შუღლის ნიადაგზე ბარათა ორბელიანმა გაწყვიტა თავისი სახლიკაცები და მათ მამულებს დაეპატრონა. გადარჩა მხოლოდ ყაფლან ორბელიანი, რომელმაც თავი ირანს შეაფარა და 1625 წ. მარაბდის ბრძოლაში ქართველთა წინააღმდეგ იბრძოდა. ამ ბრძოლაში დაიღუპა ბარათა და მის მამულებს ყაფლანი დაეუფლა. ყაფლანს აუშენებია „მკვიდრი მამული... სოფელი სამოცდაერთი“, განუახლებია ფიტარეთის მონასტერი, აუგია ხულუტის ციხე და სხვ. მან 80-მდე სოფელი დაუტოვა თავის შთამომავლობას. ორბელიანთა სამფლობელო (საორბელო ან საყაფლანიშვილო) XVIII საუკუნეში მოიცავდა ხრამის და დმანისის ხეობათა დიდ ნაწილს, აგრეთვე ტაშირს. ორბელიანებს ჰყავდათ 100-მდე ვასალი აზნაური და 2000-მდე ყმა გლეხი, რომლებიც ცხოვრობდნენ 160-მდე სოფელში; სასახლეები და კარის ეკლესია ჰქონდათ სოფელ ტანძიას, ციხე-კოშკები - დმანისს, ქვეშსა და ხულუტს, მონასტრები - ფიტარეთსა და დმანისს. XVIII საუკუნის ბოლოს ქვემო ქართლის აოხრებასთან დაკავშირებით ორბელიანები გადმოსახლდნენ თბილისში.

ორბელიანები იყვნენ მეწინავე სადროშოს სარდლები, ქართლის სახლთუხუცესები, ეშიკაღასბაშები, მდივანბეგები და სხვ.

ორბელიანთა გვარიდან იყვნენ ცნობილი ქართველი მოღვაწეები:
*სულხან-საბა ორბელიანი,
*პაპუნა ორბელიანი,
*დავით ორბელიანი,
*ვახტანგ ორბელიანი,
*გრიგოლ ორბელიანი

## ლიტერატურა 
**ლორთქიფანიძე ი.*, ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ., 3-4, თბ., 1938;

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
*
ცენტრალური დოგმა (მოლეკულური ბიოლოგია)

მოლეკულური ბიოლოგიის **ცენტრალური დოგმ**ა ამბობს რომ გენეტიკური ინფორმაციის გადატანა შესაძლებელია ნუკლეინის მჟავიდან როგორც ნუკლეინის მჟავაში ასევე ცილაში, მაშინ როდესაც შეუძლებელია ინფორმაციის დაბრუნება ცილიდან უკან ნუკლეინის მჟავაში ან მისი გავრცელება სხვა ცილაში.

ცენტრალური დოგმა ჩამოყალიბებული იქნა ფრენსის კრიკის მიერ 1957 წელს და თავდაპირველად გულისხმოდა გენეტიკური ინფორმაციის ნაკადს მიმართულებით: დნმ – რნმ – ცილა. ფერმენტი უკუტრანსკრიპტაზის აღმოჩენის შემდეგ, რომელიც ახდენს დნმ-ს სინთეზს რნმ-დან, ცენტრალურმა დოგმამ განიცადა ცვლილებები და 1970 შემოთავაზებული იყო კრიკის მიერ დღევანდელი სახით.

კატეგორია:გენეტიკა
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
აღმოსავლეთმცოდნეობა

[მინი|ანტიკური [ასურეთის ნაშთები ბრიტანეთის მუზეუმში]]
**აღმოსავლეთმცოდნეობა** (ასევე ორიენტალისტიკა) — სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც აღმოსავლეთის ენების, სულიერი და მატერიალური კულტურის შესწავლითაა დაკავებული.

## აღმოსავლეთმცოდნეობა ევროპაში 
ევროპაში, აღმოსავლეთმცოდნეობა როგორც აკადემიური დისციპლინა პარიზში 1795 წელს დაარსდა სახელწოდებით — *École spéciale des langues orientales*. პარიზის ამ სკოლაში ასწავლიდა სილვესტრ სასი (Silvestre de Sacy, 1758—1838), რომელმაც თავისი მოღვაწეობით დიდი გავლენა იქონია აღმოსავლეთმცოდნეობითი მეცნიერების განვითარებაზე. გერმანიაში 1845 წელს დაფუძნდა გერმანიის აღმოსავლური საზოგადოება, რომელიც დღემდე შეისწავლის აზიის, აფრიკის და ოკეანეთის ქვეყნებს, მათ ენებს, საზოგადოებებს, კულტურებს.
ვენაში 1886 წელს შეიქმნა ორიენტალისტიკის ინსტიტუტი. ავსტრიის დედაქალაქში არსებულ ამ ინსტიტუტში დღესდღეობით ფუნქციონირებს ძველსემიტური ფილოლოგიისა და წინა აზიის არქეოლოგიის, არაბისტიკისა და თურქოლოგიის სპეციალობები.

ორიენტალისტიკის დისციპლინებია ასირიოლოგია, ირანისტიკა, თურქოლოგია, ოსმანისტიკა, სემიტოლოგია და ზოგჯერ სემიტოლოგიისაგან განცალკევებით დგას აგრეთვე არაბისტიკა და ისლამოლოგია.

სიტყვის ფართო გაგებით აღმოსავლეთმცოდნეობა შეიძლება მოიცავდეს ეგვიპტოლოგიასაც. ეგვიპტოლოგიას ხშირად აფრიკანისტიკას მიაკუთვნებენ.

: იაპონიაშიც არსებობს სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც პირიქით ევროპის, ან დასავლეთის შესწავლითაა დაკავებული. (იხ. რანგაკუ.)

## იხილეთ აგრეთვე 
* ორიენტალიზმი
* იაპონოლოგია, სინოლოგია
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. **აღმოსავლეთმცოდნეობა** 
* გოეთეს სახ. ინსტიტუტი: *გერმანული ორენტალისტიკა*. კლასიკური ორიენტალისტიკის ცუდი სახელის გამო ისლამურ სამყაროში
* რომან ლოიმეიერი: *ედვარდ საიდი და გერმანულენოვანი ორიენტალისტიკა: Eine Kritische Würdigung*. Wiener Zeitschrift für kritische Afrikastudien 2/2001, Jg. 1
რიჩარდ კრომველი

thumb|200px
**რიჩარდ კრომველი** (ინგლ. Richard Cromwell; დ. 4 ოქტომბერი, 1626 — გ. 12 ივლისი, 1712) — ოლივერ კრომველის მესამე შვილი, ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეორე ლორდ-პროტექტორი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  რიჩარდ კრომველი – BBC–ის ბიოგრაფია

კატეგორია:ინგლისის მმართველები
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1626
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1712
ციციშვილები

მინი|336x336პქ|ციციშვილთა გერბი
**ციციშვილები** — ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში, ფანასკერტელების ჩამომავლები. მე-14 საუკუნის მეორე ნახევარში მეფე ბაგრატ V-ს ტაოდან ქართლში გადმოუსახლებია ფანასკერტის მფლობელი ზაზა და მძოვრეთის ხეობაში (მდ. ძამაზე) მამულები უბოძებია. მის განაყოფთ მამულები ნიჩბისში მიუღიათ. შემდეგ ზაზამ ნასისხლად მიიღო ორბოძლელთა მამულები ხვედურეთში. მისი ერთ-ერთი მემკვიდრე, თაყა, მეფე ალექსანდრე I-ის დაახლოებული პირი იყო. ვახტანგ IV-ის გამეფების შემდეგ თაყას ურთიერთობა მეფესთან გამწვავდა. მან თავი შეაფარა და ყმად გაუხდა მეფის ძმას, დიმიტრის. თაყას მემკვიდრეები ერთგულად ემსახურებოდნენ მეფე გიორგი VIII-ს, ებრძოდნენ მის წინააღმდეგ აჯანყებულ ბაგრატს (შემდგომ ბაგრატ VI). ერთიანი საქართველოს დაშლის შემდეგ ისინი ქართლის მეფე კონსტანტინეს ერთგულობდნენ. ამ დროისათვის ჩამოყალიბდა მათი სათავადო: 1467 წ., ჯერ კიდევ უფლისწულობაში კონსტანტინემ ზაზა (II) ფანასკერტელს გაუახლა მამულების მფლობელობა და დამატებით უბოძა უფლისციხე, ქვახვრელი და კარალეთი ეკლესიითურთ; უფრო გვიან კი ზაზას შვილს, ციცის, თავადობა უბოძა. ციცის შთამომავლები უკვე ციციშვილებად იწოდებოდნენ, მათი სათავადო კი - საციციანოდ. მე-18 საუკუნეში ციციშვილებს მამულები ჰქონდათ ხვედურეთში, ძამისა და გუჯარეთის ხეობებში, გვერდისძირში. რუსეთის იმპერიის მიერ საქართველოს ანექსიის შემდეგ ციციშვილები კეთილშობილთა რიგებში აღირიცხნენ და შესაბამისი პრივილეგიებით სარგებლობდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნიჩბისი
*ციციშვილების ციხე

## ლიტერატურა 
*ციციშვილი , იოანე ბატონიშვილის „შემოკლებით აღწერა საქართველოსა შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა“-ს მიხედვით

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები