open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
12 დეკემბერი

**12 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 346-ე დღე (ნაკიან წლებში – 347-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 19 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 627 : ნინევიის ბრძოლა - ბიზანტიის  არმია იმპერატორ ჰერაკლეს წინამძღოლობით ამარცხებს სპარსეთის მეფის ხოსრო II -ს ჯარს.
* 1098 : პირველი ჯვაროსნული ომი - მაარათ ალ-ნუმანის ხოცვა - ჯვაროსნები ქალაქის კედლებს არღვევენ და მის 20000 მცხოვრებს ხოცავენ. საკვების გამოლევის შემდეგ ჯარისკაცები კანიბალიზმზე გადადიან.
* 1787 : პენსილვანია მეორე შტატი გახდა, რომელმაც აშშ-ის კონსტიტუცია მიიღო.
* 1897 : ბრაზილიის პირველი დაგეგმილი ქალაქის ბელო ჰორიზონტეს ინაუგურაცია მოხდა.
* 1911 : ინდოეთის დედაქალაქი კალკუტიდან (ამჟ. კოლკატა) დელიში გადადის.
* 1913 : მოპარვიდან სამი წლის შემდეგ ფლორენციაში ნავოვნი იქნა „მონა-ლიზა“.
* 1915 : ჩინეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი იუან შიკაი თავს იმპერატორად აცხადებს, აღადგენს რა მონარქიას.
* 1925 : ირანის მეჯლისზე რეზა ფეჰლევი ირანის შაჰი გახდა.
* 1939 : ფინეთი ამარცხებს სსრკ-ს ტოლვაიარვის ბრძოლაში - პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვება ზამთრის ომში.
* 1941 : უნგრეთი და რუმინეთი ომს უცხადებენ აშშ-ს. ინდოეთი ომს უცხადებს იაპონიას.
* 1963 : კენია დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი ხდება.
* 1964 : პრემიერ-მინისტრი იომო კენიატა  კენიის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი ხდება.
* 1972 : თეირანის ქუჩებში ორი მილიონი ადამიანი გამოვიდა შაჰის საწინააღმდეგო დემონსტრაციაზე.
* 1979 : როდეზიას ზიმბაბვე დაერქვა.
* 2008 : შვეიცარია 25-ე ქვეყანა გახდა, რომელმაც შენგენის შეთანხმებას მოაწერა ხელი და საპასპორტო კონტროლი გააუქმა ამ ხელშეკრულების დანარჩენ წევრებთან.
* 2016 : პაოლო ჯენტილონი იტალიის პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* 2019 : ალჟირის პრეზიდენტად აბდელმაჯიდ ტებუნი აირჩიეს.
* 2024 : ჭადრაკში მსოფლიო ჩემპიონი 18 წლის ინდოელი გუკეშ დომარაჯუ გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1821 : გუსტავ ფლობერი — ფრანგი მწერალი (გ. 1880)
* 1863 : ედვარდ მუნჩი — ნორვეგიელი ექსპრესიონისტი ფერმწერი (გ. 1944)
* 1866 : ვერნერი, ალფრედ — გერმანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (გ. 1919)
* 1903 : იასუჯირო ოზუ — იაპონელი კინორეჟისორი (გ. 1963)
* 1915 : ფრენკ სინატრა — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი (გ. 1998)
* 1921 : ნელი ალექსიძე  —  ქართველი მოქანდაკე
* 1928 : ჩინგიზ აითმათოვი — ყირგიზი მწერალი
* 1929 : ტოშიკო აკიოში — იაპონელი მუსიკოსი
* 1934 : მიგელ დე ლა მადრიდი — მექსიკის პრეზიდენტი
* 1970 : ჯენიფერ კონელი — ამერიკელი მსახიობი
* 1978 : ევრენ ჯენისი — თურქი კომპოზიტორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1777 : ალბრეხტ ჰალერი — შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველი და პოეტი.
* 1933 : აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი  — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მწერალი
* 1963 : თეოდორ ჰოისი  — გერმანიის  ბუნდესპრეზიდენტი
* 2013 : ჭაბუა ამირეჯიბი — ქართველი მწერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **აბიბოს ნეკრესელი** 
** წმინდა პარამონი და სხვანი სამას სამოცდაათი მის თანა
** წმინდა ფილუმენი
** აკაკი სინელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1212
18 დეკემბერი

**18 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 352-ე დღე (ნაკიან წლებში – 353-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 13 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 218 : მეორე პუნიკური ომი - ტრებიას ბრძოლა - კართაგენელები ჰანიბალის მეთაურობით რომის რესპუბლიკის არმიას ამარცხებენ.
* 1120 : არაგონის მეფემ ალფონსო I-მა აიღო სარაგოსა.
* 1271 : ყუბილაი ყაენი საკუთარ იმპერიას არქმევს „იუანს“ (元 yuán), რაც იუანის დინასტიის დასაბამი გახდა ჩინეთში.
* 1642 : აბელ ტასმანი პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც ახალ ზელანდიაზე დადგა ფეხი.
* 1708 : პეტრე I-ის ბრძანებით რუსეთის იმპერია 8 გუბერნიად დაიყო.
* 1787 : ნიუ-ჯერსი აშშ-ის მე-3 შტატი გახდა.
* 1892 : ჩაიკოვსკის „მაკნატუნა“ პირველად შესრულდა მარინის თეატრში სანქტ-პეტერბურგში.
* 1940 : ჰიტლერმა ხელი მოაწერა ოპერაციას „ბარბაროსა“, რომლითაც ნაცისტური გერმანია საბჭოთა კავშირზე თავდასხმას გეგმავდა.
* 1966 : სატურნის თანამგზავრი ეპიმეთევსი აღმოაჩინა რიჩარდ უოლკერმა.
* 1973 : საბჭოთა სოიუზის პროგრამა - სოიუზ-13-ის გაშვება განხორციელდა ბორტზე ორი კოსმონავტით - ვალენტინ ლებედევითა და პიოტრ კლიმუკით.
* 1997 : HTML 4.0 გამოქვეყნდა „უორლდ უაიდ უების“ კონსირციუმის მიერ.
* 2001 : ნიუ-იორკის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი ხანძარმა მძიმედ დააზიანა.
* 2008 : უძველესი ქალაქი უარის ნანგრევები აღმოაჩინეს ჩრდილოეთ პერუში.
* 2015 : გამოვიდა ვარსკვლავური ომების სერიის მეშვიდე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ძალის გამოღვიძება.
* 2020 : რობერტ ლევანდოვსკი ფიფა-ს ვერსიით 2020 წლის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა.
* 2022 : 2022 წლის ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი: არგენტინამ პენალტების სერიაში დაამარცხა საფრანგეთი (3–3, პენ. 4–2) და მესამედ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის წოდება. ტურნირის საუკეთესო მოთამაშედ არგენტინელთა კაპიტანი ლიონელ მესი დასახელდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1626 : ქრისტინე — შვედეთის დედოფალი
* 1856 : ტომსონი, ჯოზეფ ჯონ — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1913 : ბრანდტი, ვილი — გერმანიის კანცლერი
* 1913 : ჩამილ სიჯარიჩი — ჩერნოგორიელი მწერალი (გ. 1989)
* 1921 : ნიკულინი, იური — რუსი კლოუნი და კომიკოსი
* 1921 : ჯეკ კრომპტონი — ინგლისელი ფეხბურთელი
* 1930 : ვოროშილოვი, ვლადიმერ — რუსი ტელეწამყვანი, თამაში რა? სად? როდის? დამფუძნებელი.
* 1943 : რიჩარდსი, კეიტ — ბრიტანელი გიტარისტი (როლინგ სტოუნსი)
* 1946 : სპილბერგი, სტივენ — ამერიკელი რეჟისორი
* 1963 : პიტი, ბრედ — ამერიკელი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1133 : ჰილდებერტი — ფრანკი მწერალი
* 1290 : მაგნუს I — შვედეთის მეფე
* 1495 : ალფონსო II — ნეაპოლის მეფე
* 1737 : სტრადივარი, ანტონიო — იტალიელი მევიოლინე
* 1803 : ჰერდერი, იოჰან გოთფრიდ ფონ — გერმანელი მწერალი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი
* 1848 : ბოლცანო, ბერნარდ — ჩეხი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი, ფილოსოფოსი და თეოლოგი
* 1892 : ოუენი, რიჩარდი — ინგლისელი ზოოლოგი და პალეონტოლოგი
* 1928 : ბაჩანა — ქართველი პოეტი
* 1980 : კოსიგინი, ალექსეი — საბჭოთა პოლიტიკოსი
* 1995 : ზუსე, კონრად —  გერმანელი გამომგონებელი, მეცნიერი, კონსტრუქტორი, კომპიუტერული პიონერი
* 2006 : ბარბერა ჯოზეფ — ამერიკელი მულტსერიალის შემქმნელი და პროდიუსერი
* 2011 : ვაცლავ ჰაველი — ჩეხეთის ყოფილი პრეზიდენტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** საბა განწმენდილი 
** კირიონი და ზაქარია 
** ნექტარიოს ათონელი და ფილოთეოზ ათონელი
** ათონელი ღირსმოწამეები

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1218
25 დეკემბერი

**25 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 359-ე დღე (ნაკიან წლებში – 360-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 6 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 800 : კარლოს დიდის (შარლემანი) კორონაცია საღვთო რომის იპმერატორად, რომი.
* 1000 : წმინდა სტეფენის კორონაცია ესცტერგომში, გახდა რა უნგრეთის ნაციის დაფუძნების დღე.
* 1066 : კორონაცია უილიამ დამპყრობლისა ინგლისის მეფედ, უესტმინსტერის სააბატოში, ლონდონი.
* 1599 : ქალაქი ნატალი, ბრაზილია, დაფუძნდა.
* 1868 : აშშ-ს პრეზიდენტი ენდრიუ ჯონსონი უპირობო ამნისტიას უცხადებს სამოქალაქო ომის ყველა კონფედერატ ჯარისკაცს.
* 1868 : ეზოს რესპუბლიკა დაფუძნდა ჰოკაიდოში შოგუნ განდგომილთა მიერ.
* 1926 : ჰიროჰიტო ხდება იაპონიის იმპერატორი, ტაიშოს შემდეგ.
* 1932 : 7.6 ბალიანი მიწისძვრა ხდება განსუში, რომელმაც ~70.000 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1977 : მუნჯი ფილმის ვარსკვლავი, ჩარლი ჩაპლინი, ადრე დილას გარდაიცვალა საკუთარ სახლში შვეიცარიაში.
* 1989 : ნიკოლაე ჩაუშესკუ, რუმინეთის ყოფილი დიქტატორი, და მისი მეუღლე, ელენა, სიკვდილით დასჯილ იქნენ მრავალ ბრალდებათა გამო.
* 1991 : მიხაილ გორბაჩოვი გადადგა სსრკ-ს პრეზიდენტის პოსტიდან, კავშირი იშლება მომდევნო დღეს.
* 2002 : ნიუ-დელის მეტრო გაიხსნა.
* 2007 : ნეპალის მთავრობა ქვეყნის 240-წლიანი **მონარქიის** გაუქმებას თანხმდება.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1250 : იოანე IV ლასკარისი — ბიზანტიის იმპერატორი
* 1876 : მუჰამედ ალი ჯინაჰი — პაკისტანის დამაარსებელი
* 1910 : ანდრონიკაშვილი, ელეფთერ —  ქართველი ფიზიკოსი
* 1918 : სადატი, ანვარ — ეგვიპტის პრეზიდენტი
* 1924 : ატალ ბიჰარი ვაჯპაიეე — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი
* 1925 : კასტანიედა, ხუან კარლოს — ამერიკელი მწერალი, მისტიკოსი
* 1927 : რამ ნარაიანი — ინდოელი მუსიკოსი
* 1949 : ნავაზ შარიფი — პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 795 : ადრიანე I — რომის პაპი
* 1761 : ელისაბედ პეტრეს ასული — რუსეთის იმპერატორი
* 1781 : ბაგრატიონი, იოთამ — რუსეთის არმიის გენერალ-პორუჩიკი
* 1938 : ჩაპეკი, კარელ — ჩეხი მწერალი
* 1958 : არჯევნიშვილი, მარიამ —  ქართველი მომღერალი
* 1972 : ალექსი-მესხიშვილი, ბარბარე —  ქართველი მსახიობი
* 1977 : ჩაპლინი, ჩარლი — მსახიობი, სცენარისტი და რეჟისორი
* 1994 : ზალი სინგჰი — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი
* 2016 : ჯორჯ მაიკლი - ამერიკელი კომპოზიტორი და მომღერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **იოანე ზედაზნელი (IX)**
** სპირიდონ ტრიმიფუნტელი 
** ალექსანდრე 
** წმინდა სინეზი

* ქრისტიანული ეკლესიები, რომლებიც იყენებენ გრიგორიანულ კალენდარს, აღნიშნავენ ქრისტეს შობის დღესასწაულს.

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1225
24 დეკემბერი

**24 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 358-ე დღე (ნაკიან წლებში – 359-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 7 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1715 : შვედეთის ჯარი ნორვეგიას იპყრობს.
* 1777 : კირიტიმატი, ასევე წოდებული როგორც „შობის კუნძული“, აღმოაჩინა ჯეიმზ კუკმა.
* 1800 : ნაპოლეონ ბონაპარტზე მკვლელობის მცდელობა განხორციელდა უშედეგოდ.
* 1851 : აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკა დაიწვა.
* 1865 : აშშ-ის სამოქალაქო ომის რამდენიმე კონფედერატმა ჯარისკაცმა კუ კლუქს კლანი ჩამოაყალიბა.
* 1906 : პირველი რადიო პროგრამა გადაიცა, რომელიც შედგებოდა პოემის ციტირების, ვიოლონოს სოლო შესრულებისა და სიტყვით გამოსვლისგან.
* 1924 : ალბანეთი რესპუბლიკა გახდა.
* 1941 : ჰონკონგი იაპონიის იმპერიის არმიას ჩაბარდა.
* 1946 : საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა შეიქმნა.
* 1951 : ლიბია იტალიისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. იდრის I ლიბიის მეფედ გამოცხადდა.
* 1954 : ლაოსი დამოუკიდებელი ხდება.
* 1974 : ციკლონი ტრეისი დარვინს დაესხა თავს, ავსტრალიაში.
* 2002 : ნიუ-დელის მეტრო გაიხსნა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1166 : ჯონი — ინგლისის მეფე
* 1761 : ბარკლაი-დე-ტოლი, მიხეილ — რუსი გენერალ-ფელდმარშალი
* 1798 : მიცკევიჩი, ადამ — პოლონელი პოეტი.
* 1818 : ჯოული, ჯეიმზ პრესკოტ — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1822 : ერმიტი, შარლ — ფრანგი მათემატიკოსი
* 1845 : გიორგი I — საბერძნეთის მეფე
* 1867 : კანტარო სუზუკი — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი
* 1868 : ლასკერი, ემანუელ - გერმანელი მათემატიკოსი და მოჭადრაკე, მსოფლიოს ჩემპიონი
* 1881 : ხიმენესი, ხუან რამონ — ესპანელი მწერალი
* 1887 : ლუი ჟუვე — ფრანგი რეჟისორი, მსახიობი
* 1905 : ჰიუზი, ჰოვარდ — ამერიკელი პროდიუსერი
* 1922 : გარდნერი, ავა — ამერიკელი მსახიობი
* 1943 : ჰალონენი, ტარია — ფინეთის პრეზიდენტი
* 1945 : კილმისტერი, ლემი — ინგლისელი როკ-მუსიკოსი, ჯგუფ მოუტერჰედის ვოკალისტი (გ. 2015)
* 1957 : კარზაი, ჰამიდ — ავღანეთის პრეზიდენტი
* 1961 : ალიევი, ილჰამ — აზერბაიჯანის პრეზიდენტი
* 1971 : მარტინი, რიკი — პუერტო-რიკოელი მომღერალი
* 1991 : ლუის ტომლინსონი — ინგლისელი მომღერალი (One Direction)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 820 : ლეო V — ბიზანტიის იმპერატორი
* 1524 : გამა, ვასკო და — პორტუგალერი მკვლევარი
* 1863 : თეკერეი, უილიამ — ინგლისელი მწერალი
* 1872 : რანკინი, უილიამ — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1925 : ბოლდუინი, ფრენკ სტივენ — კალკულატორის და არიფმომეტრის გამომგონებელი
* 1980 : დენიცი, კარლ  — გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
* 1982 : არაგონი, ლუი — ფრანგი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე
* 1997 : მიფუნე ტოსირო — იაპონელი მსახიობი
* 1999 : ფიგუერედო, ჟუან ბატისტა დე ოლივეირა — ბრაზილიის პრეზიდენტი
* 2009 : რაფაელ კალდერა — ვენესუელის პრეზიდენტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** ხსენება ყოველთა წმინდანთა - საქართველოში წამებულთა და ღირსთა მამათა და დედათა
** დანიელ მესვეტე 
** წმინდა მირაქსი
** აკეფსი და აითალე  
** ლუკა ახალი მესვეტე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1224
28 დეკემბერი

**28 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 362-ე დღე (ნაკიან წლებში – 363-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 3 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1065 : ვესტმინსტერის სააბატო გაიხსნა.
* 1308 : ჰანაძანო იაპონიის იმპერატორი გახდა.
* 1612 : გალილეო გალილეიმ პლანეტა ნეპტუნი აღმოაჩინა, თუმცა შეცდომით იგი ვარსკვლავად ჩათვალა.
* 1836 : ესპანეთმა მექსიკის დამოუკიდებლობა ცნო.
* 1846 : აიოვა აშშ-ის 29-ე შტატი გახდა.
* 1895 : ძმები ლუმიერები პირველ კინოჩვენებას ატარებენ გრან კაფეში კაპუჩინების ბულვარზე, პარიზში, რითაც კინოს ერა დაიწყო.
* 1897 : სპექტაკლი სირანო დე ბერჟერაკის პრემიერა გაიმართა პარიზში.
* 1908 : მესინაში, სიცილია, მიწისძვრამ 75.000 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1912 : პირველი მუნიციპალური ტრამვაი გამოჩნდა სან-ფრანცისკოს ქუჩებში.
* 1968 : ისრაელის კომანდოს შენაერთებმა ბეირუთის საერთაშორისო აეროპორტში 13 სამოქალაქო თვითმფრინავი გაანადგურეს.
* 1973 : გამოქვეყნდა სოლჟენიცინის რომანი-კვლევა „არქიპელაგი გულაგი“.
* 1999 : საფარმურატ ნიაზოვი თურქმენეთის სამუდამო პრეზიდენტად გამოცხადდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1164 : როკუძიო — იაპონიის იმპერატორი
* 1852 : ჯაბადარი, ივანე —  ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი (გ.1913)
* 1856 : უილსონი, ვუდრო —   აშშ-ის 28-ე პრეზიდენტი (1913 - 1921)
* 1897 : კონევი, ივან —  რუსი სამხედრო მოღვაწე (გ.1973)
* 1900 : ალექსიძე, ნიკოლოზ —   ქართველი ენტომოლოგი
* 1903 : კალატოზოვი, მიხაილ — საბჭოთა კინორეჟისორი
* 1922 : სტენ ლი — ამერიკელი მწერალი, რედაქტორი და კომიქსების პერსონაჟთა შემქმნელი
* 1924 : მილტონ ობოტი — უგანდას პრეზიდენტი
* 1944 : მულის, კერი — ამერიკელი ქიმიკოსი
* 1945 : ბირენდრა ბირ ბირკამ შახ — ნეპალის მეფე
* 1969 : ტორვალდსი, ლინუს —  ფინელი პროგრამისტი, ლინუქსის ავტორი
* 2015 : კილმისტერი, ლემი — ინგლისელი როკ-მუსიკოსი, ჯგუფ მოუტერჰედის ვოკალისტი (დ. 1945)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1367 : აშიკაგა იოშიაკირა —  იაპონელი სიოგუნი
* 1558 : მედიჩი, პიერო დი ლორენცო დე —  ფლორენციის მმართველი
* 1694 : მერი II —  ინგლისის დედოფალი
* 1703 : მუსტაფა II —  ოტომანთა სულთანი
* 1732 : კონსტანტინე II — კახეთის მეფე
* 1800 : გიორგი XII —  ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფე
* 1925 : ესენინი, სერგეი —  რუსი პოეტი
* 1945 : დრაიზერი, თეოდორ —  ამერიკელი მწერალი
* 1947 : ვიტორიო ემანუელე III —  იტალიის მეფე
* 1982 : არეშიძე, ქრისტეფორე —   ქართველი ქიმიკოსი
* 1986 : ტარკოვსკი, ანდრეი —  რუსი კინორეჟისორი
* 2025 : ბრიჟიტ ბარდო — ფრანგი მსახიობი და მოდელი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა ელეფთერი, დედა მისი წმინდა ანთია და კორივ ეპარქი
** პავლე ლატრელი
** მოწამე ელეფთერი 
** პარდოს განდეგილი
** ნექტარი ბიტელელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1228
21 დეკემბერი

**21 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 355-ე დღე (ნაკიან წლებში – 356-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 10 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ზამთრის პირველი დღე.
* 69 : ოთხი იმპერატორის წელი: გალბას, ოთოსა და ვიტელიუსის შემდეგ ვესპასიანე ხდება რომის მეოთხე იმპერატორი ერთი წლის განმავლობაში.
* 1891 : კალათბურთის პირველი მატჩი შედგა სპრინგფილდის კოლეჯში, მასაჩუსეტსი.
* 1913 : ართურ უინის „ვორდ-კროსი“ - პირველი კროსვორდი დაიბეჭდა ნიუ-იორკ უორლდში.
* 1937 : მულტფილმი ფიფქია და შვიდი ჯუჯას პრემიერა გაიმართა ლოს-ანჯელესში.
* 1968 : პილოტირებული ხომალდი აპოლო 8 აფრინდა კენედის კოსმოსური ცენტრიდან ფლორიდაში.
* 1903 : პირველი გონკურის პრემია მიიღო ჯონ-ანტუან ნომ.
* 1973 : ჟენევის კონფერენცია გაიხსნა არაბეთ-ისრაელის კონფლიქტზე.
* 1991 : ალმა-ატაში გამოცხადდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობა, რითაც საბჭოთა კავშირმა შეწყვიტა არსებობა.
* 2007 : შენგენის ხელშეკრულების თანახმად, ევროკავშირში სამ-ნახევარი წლის წევრობის შემდეგ სასაზღვრო კონტროლი  მოიხსნა შემდეგ ქვეყნებთან: ესტონეთი,  ლატვია, ლიეტუვა, მალტა, პოლონეთი, სლოვაკეთი, სლოვენია, ჩეხეთი და უნგრეთი.
* 2012 : მაიას კალენდრით „გრძელი ციკლის“ დასასრული.
* 2014 : ბეჯი კაიდ ეს-სებსი ტუნისის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1401 : მაზაჩო — იტალიელი მხატვარი
* 1804 : დიზრაელი, ბენჯამინ — ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე
* 1879 : სტალინი, იოსებ — სსრკ-ის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1953)
* 1890 : მიულერი, ჰერმან იოზეფ — ამერიკელი გენეტიკოსი
* 1896 : როკოსოვსკი, კონსტანტინ — სსრკ-ის სამხედრო მოღვაწე (გ.1968)
* 1917 : ბიოლი, ჰაინრიხ — გერმანელი მწერალი
* 1942 : ჰუ ძინტაო — ჩინეთის პრეზიდენტი
* 1947 : პაკო დე ლუსია — ვირტუოზი გიტარისტი
* 1949 : თომას სანკარა — ბურკინა-ფასოს პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პრეზიდენტი 1983—1987 წლებში (მოკლეს 1987).
* 1952 : ვლადიმერ გუცაევი — ქართველი ფეხბურთელი
* 1967 : სააკაშვილი, მიხეილ — საქართველოს პრეზიდენტი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1375 : ბოკაჩო, ჯოვანი — იტალიელი მწერალი
* 1824 : პარკინსონი, ჯეიმზ — ინგლისელი ექიმი
* 1827 : ანტონ II — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* 1862 : კრეილი, კარლ — ავსტრიელი ასტრონომი
* 1933 : რასმუსენი, კნუდ — დანიელი ეთნოგრაფი
* 1958 : ფოიხტვანგერი, ლიონ — გერმანელი მწერალი
* 1988 : ტინბერგენი, ნიკოლას — ჰოლანდიელი ორიენტოლოგი
* 2006 : ნიაზოვი, საფარმურატ — თურქმენეთის პრეზიდენტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ღირსი პატაპი 
** სოსთენი, აპოლო, კეფა, ტვიქიკე, ეპაფროდიტე, კესარიოსი და ონისიფორე - სამოცდაათთაგანნი
** სამოცდაორი ხუცესი და სამასი ერისკაცი, აფრიკაში არიანელთაგან მომწყდარნი 
** ანთისა რომაელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1221
29 დეკემბერი

**29 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 363-ე დღე (ნაკიან წლებში – 364-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 2 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1813 : ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა ბუფალო, ნიუ-იორკი (შტატი), გადაწვეს.
* 1845 : ტეხასი აშშ-ის 28-ე შტატი გახდა.
* 1851 : პირველი ამერიკული YMCA გაიხსნა ბოსტონში, მასაჩუსეტსი.
* 1891 : ტომას ედისონმა რადიო დააპატენტა.
* 1937 : ახალი კონსტიტუციის მიღებით ირლანდიური თავისუფალი სახელმწიფო შეცვალა ახალმა ქვეყანამ სახელით ირლანდია.
* 1940 : მეორე მსოფლიო ომი - ლონდონის მეორე დიდ ხანძარში, ლუფტვაფეს ცეცხლოვანი დაბომბვის შედეგად, 200 მოქალაქე დაიღუპა.
* 1987 : საბჭოელი იური რომანენკო დედამიწაზე ბრუნდება კოსმოსში 326 დღის ყოფნის შემდეგ.
* 1989 : ვაცლავ ჰაველი ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტი ხდება.
* 1993 : მსოფლიოს უმაღლესი ბუდას ქანდაკების „ტიან ტან ბუდა“ მშენებლობა დასრულდა.
* 1996 : გვატემალაში 36-წლიანი სამოქალაქო ომი დასრულდა მხარეებს შორის დაზავებით.
* 1997 : ჰონკონგში დაიწყეს ქათმების ხოცვა პოტენციურად სასიკვდილო გრიპის ვირუსის გავრცელების შესაჩერებლად.
* 2001 : მასიურმა ხანძარმა ლიმას ისტორიულ ცენტრში, პერუ, 274 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 2006 : საქართველოს პარლამენტმა სამხრეთ ოსეთის შესახებ რესტიტუციის კანონი დაამტკიცა http://civil.ge/geo/article.php?id=14551.
* 2008 : ბრიტანული გირვანქა სტერლინგის გაცვლითი კურსი რეკორდულად დაეცა და ევროს გაუსწორდა.
* 2011 : იამაიკის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა სახალხო ნაციონალურმა პარტიამ, პორტია სიმპსონ-მილერის  ხელმძღვანელობით.
* 2015 : გიორგი კვირიკაშვილი საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* 2020 : ხორვატიაში 6,4 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა მოხდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1709 : ელისაბედი — რუსეთის იმპერატორი
* 1721 : მადამ დე პომპადური — ლუი XV-ის ფავორიტი
* 1859 : კარანზა, ვენუსტიანო — მექსიკის პრეზიდენტი
* 1868 : კიტამურა ტოკოკუ — იაპონელი პოეტი და პუბლიცისტი.
* 1907 : ბაქრაძე, თამარ — ქართველი მსახიობი
* 1931 : გუ — კორეის პრინცი
* 1954 : ტაკამადო — იაპონიის პრინცი
* 1969 : ქარდავა, ბაჩუკი — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1891 : კრონეკერი, ლეოპოლდ — გერმანელი მათემატიკოსი
* 1924 : კარლ შპიტელერი — შვედი მწერალი  	
* 1954 : სადრიდინ აინი — ტაჯიკი მწერალი
* 1974 : ბერიტაშვილი, ივანე — ქართველი ფიზიოლოგი
* 1993 : მკრტჩიანი, ფრუნზიკ — საბჭოთა კინომსახიობი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი.
* 2004 : ლიდი ჰოლოუვეი — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი
* 2020 : პიერ კარდენი — ფრანგი მოდის დიზაინერი
* 2022 : პელე — ბრაზილიელი ფეხბურთის ლეგენდა
* 2024: ჯიმი კარტერი — აშშ-ის 39-ე პრეზიდეტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** ანგია წინასწარმეტყველი
** წმინდა მარინი 
** დედოფალი თეოფანია

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1229
30 დეკემბერი

**30 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 364-ე დღე (ნაკიან წლებში – 365-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 1 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1671 : ლუი XIV-მ საფრანგეთის არქიტექტურის სამეფო აკადემია შექმნა.
* 1806 : თურქეთი რუსეთს ომს უცხადებს. რუსეთმა ბაქო აიღო.
* 1880 : ტრანსვაალი რესპუბლიკა გახდა, ხოლო პოლ კრუგერი - მისი პირველი პრეზიდენტი.
* 1896 : ხოსე რიზალი დახვრიტეს მანილაში.
* 1903 : ხანძარმა იროქვოის თეატრში, ჩიკაგო (ილინოისი), 600 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1916 : რასპუტინი მოკლეს შექმულებმა (ახალი სტილით).
* 1922 : საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი შეიქმნა.
* 1924 : ედვინ ჰაბლი სხვა გალაქტიტების არსებობის შესახებ აცხადებს.
* 1927 : აზიის პირველი მიწისქვეშა მეტროს ხაზი - გინძას ხაზი - გაიხსნა ტოკიოში.
* 1947 : რუმინეთის მეფე მიქაელი სსრკ-ის მიერ წაქეზებულმა კომუნისტურმა მთავრობა გადააყენა.
* 1953 : პირველი ფერადი ტელევიზორი გამოჩნდა მაღაზიებში $1,175 დოლარად.
* 1956 : ექსპლოატაციაში შევიდა თბილისის ტელეცენტრი და დაიწყო სატელევიზიო პროგრამების რეგულარული გადაცემები. 
* 1965 : ფერდინან მარკოსი ფილიპინების პრეზიდენტი გახდა.
* 1981 : უეინ გრეცკიმ 50-ე გოლი გაიტანა 39 თამაშში, რაც დღემდე რჩება აშშ-ის ეროვნული ჰოკეის ლიგის რეკორდად.
* 1993 : ისრაელი და ვატიკანი დიპლომატიურ ურთიერთობებს ამყარებენ.
* 1995 : ბრიტანეთის ისტორიაში ყველაზე დაბალი ტემპერატურა -27.2&nbsp;°C დარეგისტრირდა ალტნაჰარაში, შოტლანდიის მაღლობები.
* 2015 : IUPAC-მა ოთხი ელემენტის უნუნტრიუმის, უნუნპენტიუმის, უნუნსეპტიუმისა და უნუნოქტიუმის აღმოჩენის შესახებ ოფიციალურად განაცხადა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 39 : ტიტუსი — რომის იმპერატორი
* 1673 : აჰმედ III  — ოტომანთა სულთანი
* 1678 : ვილიამ კროფტი — ბრიტანელი კომპოზიტორი (გ. 1727)
* 1819 : ფონტანე, თეოდორ  —  გერმანელი მწერალი
* 1855 : ჰაინრიხ ჰარტი   —  გერმანელი მწერალი
* 1860 : იაბლონსკისი, იონასი  — ლიტველი ენათმეცნიერი
* 1865 : კიპლინგი, რედიარი  — ინგლისელი მწერალი
* 1880 : აინშტაინი, ალფრედ  — გერმანელი მუსიკის ისტორიკოსი და კრიტიკოსი
* 1884 : ტოძიო ჰიდეკი  — იაპონელი  გენერალი.
* 1908 : იანვარაშვილი, ბარბალე  — საბჭოთა ეპოქის ქართველი მსახიობი.
* 1947 : ჯეფ ლინი  — ინგლისელი მუსიკოსი, ჯგუფ ELO-ს წევრი.
* 1969 : ჯეი ქეი  — ამერიკელი მომღერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1591 : ინოკენტი IX   — რომის პაპი
* 1862 : არგიროპულო, პერიკლე  — რუსი რევოლუციონერი
* 1917 : კიტა აბაშიძე  —  ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* 1944 : რომან როლანი  — ფრანგი მწერალი
* 1968 : კირილ მერეცკოვი   — რუსი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1975 : ელენე ახვლედიანი   — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი.
* 1994 : ალექსანდრე ბარამიძე  — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* 2010 : ბობი ფარელი — მუსიკალური ჯგუფის Boney M-ის ვოკალისტი
* 2022 : ბენედიქტე XVI — რომის 265-ე პაპი და კათოლიკე თეოლოგი
* 2025 : ხალედა ზია — ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
*წინასწარმეტყველი დანიელი
* დანიელ აღმსარებელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1230
5 სექტემბერი

**5 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 248-ე დღე (ნაკიან წლებში – 249-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 117 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1666 : ლონდონის დიდი ხანძარი, რომელიც სამი დღე მძვინვარებდა, დასრულდა. განადგურდა 10.000-მდე შენობა, მათ შორის წმინდა პავლეს ტაძარი, თუმცა მხოლოდ 16 ადამიანი დაიღუპა.
* 1774 : არქაული ადათ-წესებისგან საკუთარი ხალხის გადასაჩვევად პეტრე I-მა წვერის ტარებაზე გადასახადი შემოიღო: ყველა მამაკაცი, მღვდლებისა და გლეხების გარდა, მოვალენი იყვნენ გადაეხადათ 100 რუბლი წელიწადში.
* 1774 : პირველი კონტინენტური კონგრესი შეიკრიბა ფილადელფიაში, პენსილვანია.
* 1793 : საფრანგეთის რევოლუცია - ეროვნულმა ყრილობამ ტერორის მმართველობა გამოაცხადა.
* 1836 : სემ ჰიუსტონი ტექსასის რესპუბლიკის პირველ პრეზიდენტად აირჩა.
* 1882 : პირველი მშრომელთა დღის პარადი გაიმართა ნიუ-იორკში.
* 1939 : მეორე მსოფლიო ომი - აშშ-ში ომში ნეიტრალიტეტს აცხადებს.
* 1972 : ხოცვა მიუნხენში - პალესტინელ ტერორისტთა ჯგუფი სახელით „შავი სექტემბერი“ თავს ესხმის ისრაელის სპორტსმენებს მიუნხენის ოლიმპიურ თამაშებზე.
* 1977 : გაუშვეს ავტომატური  საპლანეტთაშორისო სადგური ვოიაჯერ-1.
* 2021 : გვინეაში სამხედრო გადატრიალების შედეგად პრეზიდენტ ალფა კონდეს ხელისუფლება დაამხეს, გადატრიალებას მამადი დუმბუია ხელმძღვანელობდა.
* 2024 : საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრად კონსერვატორი მიშელ ბარნიე დანიშნეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1187 : ლუი VIII (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე
* 1638 : ლუი XIV (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე
* 1667 : საკერი, ჯოვანი გეროლამო — იტალიელი მათემატიკოსი
* 1847 : ჯეიმზი, ჯესი — ამერიკლი მძარცველი
* 1857 : ციოლკოვსკი, კონსტანტინე — რუსი მეცნიერი და გამომგონებელი
* 1946 : მერკური, ფრედი — ზანზიბარული წარმოშობის ინგლისელი მომღერალი, პიანისტი და კომპოზიტორი. ჯგუფ Queen-ის ვოკალისტი.
* 1951 : კიტონი, მაიკლ — ამერიკელი მსახიობი
* 1979 : კარეუ, ჯონ — ნორვეგიელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1165 : ნიჯო — იაპონიის იმპერატორი
* 1235 : ჰენრი I (ბრაბანტი) — ბრაბანტის ჰერცოგი
* 1968 : ვირსალაძე, ანასტასია — ქართველი პიანისტი (დ. 1883)
* 1997 : დედა ტერეზა — ალბანელი მისიონერი, დედა ტერეზას დების ორდენის დამაარსებელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი

## დღესასწაულები 
### ეროვნული
*  — მასწავლებლის დღე

### რელიგიური
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა ლუპე
** ირინეოს ლიონელი 
** ევტიქი და ფლორენტი 
** წმინდა კალინიკე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0905
31 დეკემბერი

**31 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 365-ე დღე (ნაკიან წლებში – 366-ე დღე). წლის ბოლო დღე.

## დღის მოვლენები 
* 535 : ბიზანტიელი გენერალი ველისარიუსი სიცილიას იპყრობს.
* 1229 : ჰაიმე I არაგონელი მედინა მაიურქას (პალმე დე მაიორკა) იპყრობს, იწყებს რა კუნძულზე ქრისტოანობის ბატონობას.
* 1600 : ბრიტანეთის ისტ-ინდოეთის კომპანია დაფუძნდა.
* 1687 : პირველი ჰუგენოტები საფრანგეთიდან კეთილი იმედის კონცხისკენ მიემგზავრებიან.
* 1695 : ინგლისში შემოიღეს ფანჯრის ბეგარა, რის გამოც მაღაზიების მფლობელებმა გადასახადისგან თავის ასარიდებლად ფანჯრები აგურით ამოავსეს.
* 1857 : დედოფალი ვიქტორია კანადის დედაქალაქად ოტავას, ონტარიო, ირჩევს.
* 1904 : ახალი წელი პირველად აღინიშნა ტაიმს სქვერზე, იმ დრო ლონგაკრის მოედანი, ნიუ-იორკი.
* 1909 : მანჰეტენის ხიდი გაიხსნა ნიუ-იორკში.
* 1923 : ბიგ ბენის ზარების რადიოტრანსლაცია მოხდა პირველად ბი-ბი-სი-ზე.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - უნგრეთმა გერმანიას ომი გამოუცხადა.
* 1955 : ჯენერალ მოტორსი პირველი ამერიკული კორპორაცია ხდება რომლის წლიურმა შემოსავალმა ერთ მილიარდ აშშ-ის დოლარს გადააჭარმა.
* 1961 : მარშალის გეგმა დასრულდა ევროპის აღმშენებლობისთვის $12 მილიარდი დოლარის დახმარების გაცემის შემდეგ.
* 1963 : ცენტრალური აფრიკის ფედერაცია დაიშალა ზამბიად, მალავიდ და როდეზიად.
* 1990 : გარი კასპაროვმა ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული შეინარჩუნა ანატოლი კარპოვზე გამარჯვებით.
* 1991 : სსრკ ოფიციალურად დაიშალა.
* 1999 : ბორის ელცინი გადადგა რუსეთის პრეზიდენტის პოსტიდან და პრემიერ-მინისტრი ვლადიმირ პუტინი პრეზიდენტი მოვალეობის შემსრულებლად დატოვა.
* 1999 : აშშ-ის მთავრობამ პანამის არხზე კონტროლი პანამას გადასცა.
* 2004 : დღემდე მსოფლიოს უმაღლესი ცათამბჯენი ტაიპეი 101 ოფიციალურად გაიხსნა.
* 2009 : დაიხურა **იგნალინას ატომური ელექტროსადგური** ლიეტუვაში, ერთადერთი ჩერნობილის ტიპის ატომური სადგური ევროკავშირში.
* 2010 : ისრაელის ყოფილი პრეზიდენტი **მოშე კაცავი** დამნაშავედ სცნეს სექსუალურ ძალადობაში.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1738 : ჩარლზ კორნუოლისი — ინგლისელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1869 : ანრი მატისი — ფრანგი მხატვარი
* 1910 : იპოლიტე ხვიჩია — ქართველი მსახიობი.
* 1937 : ენტონი ჰოპკინზი — ვალიელ-ამერიკელი მსახიობი
* 1943 : ბენ კინგსლი - ინგლისელი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 192 : კომოდუსი — რომის იმპერატორი.
* 1384 : ვიკლიფი, ჯონ — ინგლისელი თეოლოგი, რეფორმატორი.
* 1691 : ბოილი, რობერტ — ინგლისელი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი.
* 1879 : ასათიანი, მიხეილ — ქართველი მწერალი
* 1914 : ჰალი — ინდოელი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე.
* 1993 : გამსახურდია, ზვიად — ფილოლოგი, მწერალი, საქართველოს პრეზიდენტი
* 1995 : მაჭავარიანი, ალექსი — ქართველი კომპოზიტორი.
* 2013 : ჯეიმზ ევერი — ამერიკელი მსახიობი.
* 2022 : ბენედიქტე XVI — რომის 265-ე პაპი და კათოლიკე თეოლოგი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** წმინდა მოწამენი: სებასტიანე და მეგობარნი მისნი: ნიკოსტრატე, მეუღლე მისი ზოია, კასტორი, ტრანკვილინე ხუცესი და ძენი მისნი: მარკელინე და მარკოზ დიაკონნი, კლავდი ციხის უფროსი, ძე მისი სიმფორიანე, ძმა ვიქტორინე, ტიბურტი და კასტული
** მოდესტოსი – იერუსალიმელი მთავარეპისკოპოსი 
** ფლოროს ამიელი
** მიქაელ აღმსარებელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1231
10 სექტემბერი

**10 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 253-ე დღე (ნაკიან წლებში – 254-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 112 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1823 : სიმონ ბოლივარი პერუს პრეზიდენტად გამოცხადდა.
* 1846 : ელიას ჰოუი საკერავი მანქანის პატენტს იღებს.
* 1898 : ავსტრიის დედოფალი ელისაბედი მოკლულ იქნა ლუიჯი ლუხენის მიერ.
* 1919 : ავსტრია და მოკავშირეები ხელს აწერენ სენ-ჟერმენის ხელშეკრულებას, რომლითაც პოლონეთის, უნგრეთის, ჩეხოსლოვაკიისა და იუგოსლავიის დამოუკიდებლობა ცნეს.
* 1939 : კანადა ნაცისტურ გერმანიას ომს უცხადებს.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი — გერმანული ძალები რომის ოკუპაციას იწყებენ.
* 1951 : დიდი ბრიტანეთი ირანს ეკონომიკურ ბოიკოტს უცხადებს.
* 1967 : გიბრალტარის მოსახლეობა კენჭს უყრის ბრიტანეთის დამოკიდებულებაში დარჩენას ესპანეთთან შეერთების ნაცვლად.
* 1974 : გვინეა-ბისაუ პორტუგალიისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1977 : ბოლო სიკვდილით დასჯა გილიოტინაზე საფრანგეთში — ჰამიდა ჯანდუბის მწვალებლობისა და მკვლელობისთვის მარსელის ბომეტრის ციხეში თავი მოჰკვეთეს.
* 1988 : ოსამა ბინ ლადენი საკუთარ ბინაში ავღანეთში ალ ქაიდას აფუძნებს.
* 1990 : იამუსუკროს ღვთისმშობლის ტაძარი, კოტ-დ’ივუარი, უდიდესი ეკლესია აფრიკაში, აკურთხა პაპმა იოანე პავლე II-მ.
* 2002 : შვეიცარია გაეროს წევრი ხდება.
* 2003 : ანა ლინდი, შვედეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, მაღაზიაში უცნობმა სასიკვდილოდ დაჭრა.
* 2006 : მიხაელ შუმახერი, ყველაზე წარმატებული ფორმულა ერთის მძღოლი, სპორტიდან მიდის.
* 2007 : პირველი მალაიზიელი კოსმონავტი **შეიხ მუზაფარ შუქორი** გაფრინდა საერთაშორისო კოსმოსური სადგურისკენ სოიუზ ტმა-11 ხომალდით.
* 2012 : **ჰასან შეიხ მუჰამადი** სომალის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1169 : ალექსი II — ბიზანტიის იმპერატორი 1180-1183 წლებში
 
* 1862 : დავით კლდიაშვილი — ქართველი მწერალი
* 1901 : ასათიანი, ვლადიმერ — ქართველი ბიოქიმიკოსი
* 1939 : ბერიაშვილი, ზარბეგ — ქართველი სპორტსმენი
* 1942 : იგორ კოსტალევსკი — საბჭოთა და რუსი მსახიობი
* 1955 : ლარისა დოლინა — საბჭოთა და რუსი საესტრადო მომღერალი, მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1122 : ჰარირი — არაბი მწერალი.
* 1806 : ადელუნგი, იოჰან კრისტოფ — გერმანელი გრამატიკოსი და ლექსიკოგრაფი
* 2021 : ჟორჟე სამპაიუ — პორტუგალიის ყოფილი პრეზიდენტი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **წმინდა შუშანიკი**
** მოსე შავი
** მართალი ანა წინასწარმეტყველი
** ეზეკია – იუდეის მეფე
** კრება ღირს კიევო-პეჩორელ მამათა, შორეულ, თეოდოსის მღვიმეებში განსვენებულთა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0910
15 სექტემბერი

**15 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 258-ე დღე (ნაკიან წლებში – 259-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 107 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1749 : მათემატიკური გამოთვლებით პლუტონი ნეპტუნის ორბიტას სცილდება და ყველაზე შორეული პლანეტა ხდება მზის სისტემაში 1979 წლამდე.
* 1789 : აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი დაარსდა (ყოფილი საგარეო სამქეთა დეპარტამენტი).
* 1812 : საფრანგეთის არმია ნაპოლეონის მეთაურობით მოსკოვში კრემლს მიადგა.
* 1821 : კოსტა-რიკა, ელ-სალვადორი, გვატემალა, ჰონდურასი და ნიკარაგუა ერთხმად ესპანეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებენ.
* 1894 : ჩინეთ-იაპონიის ომი — იაპონია ჩინეთს ამარცხებს პიონგიანგის ბრძოლაში.
* 1916 : პირველი მსოფლიო ომი — ბრძოლაში პირველად გამოიყენეს ტანკები სომის ბრძოლაში.
* 1928 : ალექსანდრე ფლემინგმა საკუთარ ლაბორატორიაში ბაქტერიის მკვლელი ობი აღმოაჩინა, რაც შემდგომში პენიცილინის სახელით გახდა ცნობილი. 
* 1935 : ნიურნბერგის კანონით გერმანელ ებრაელებს მოქალაქეობის უფლება წაერთვათ.
* 1935 : ნაცისტური გერმანია ახალ დროშას იღებს სვასტიკით.
* 1979 : გაიხსნა თბილისის მეტროპოლიტენის საბურთალოს ხაზი.
* 1952 : გაეროს გადაწყვეტილებით ერითრეა ეთიოპიის ნაწილი ხდება.
* 1959 : ნიკიტა ხრუშოვი პირველი საბჭოთა ლიდერი ხდება, რომელმაც აშშ მოინახულა.
* 1968 : საბჭოთა ზონდ 5-ის გაშვება განხორციელდა - პირველი ხომალდი, რომელმაც მთვარეს შემოუფრინა და დედამიწის ატმოსფეროში დაბრუნდა.
* 1976 : სოიუზ 22 ორი კოსმონავტით დედამიწის ორბიტას შემოუფრინა რვა დღეში.
* 1994 : მუსლიმი ფუნდამენტალისტები იპყრობენ და თავს სჭრიან 16 ადამიანს ალჟირში.
* 2000 : სიდნეის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები იწყება.
* 2007 : ევროპული კოსმოსური სააგენტოს განცხადებით მდნარმა პოლარულმა ყინულმა არქტიკის ოკეანეში ჩრდილოდასავლეთის გასასვლელი გახსნა.
* 2017 : NASA-მ სატურნის 20-წლიანი მისია დაასრულა — კოსმოსური ხომალდი კასინი სატურნის ატმოსფეროში გაანადგურა.
* 2019 : ფიბა-ს მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში ესპანეთმა არგენტინა ანგარიშით 95-75 დაამარცხა. მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ რიკი რუბიო დასახელდა.
* 2023 : ევიკა სილინა ლატვიის პრემიერ-მინისტრი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 973 : ალ-ბირუნი — მათემატიკოსი
* 1254 : მარკო პოლო — იტალიელი მოგზაური
* 1675 : ვახტანგ VI — საქართველოს მეფე
* 1890 : აგათა კრისტი — ინგლისელი დეტექტიური ჟანრის მწერალი
* 1904 : უმბერტო II — იტალიის მეფე
* 1909 : ირაკლი ბაგრატიონი — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, მუსიკალური მოღვაწე.
* 1922 : გიორგი ფირცხალავა — ქართველი გრაფიკოსი, მოქანდაკე, კარიკატურისტი
* 1929 : მურაი გელ-მანი — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1930 : მერაბ მამარდაშვილი — ქართველი ფილოსოფოსი
* 1935 : დინხა IV – აღმოსავლეთის ასურული ეკლესიის კათოლიკოს-პატრიარქი.
* 1944 : გიორგი სიჭინავა — ქართველი ფეხბურთელი
* 1946 : ტომი ლი ჯონსი — ამერიკელი მსახიობი
* 1946 : ოლივერ სტოუნი — ამერიკელი კინორეჟისორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1134 : ალფონსო I — არაგონის მეფე
* 1834 : მირიან ბატონიშვილი — ერეკლე II-ისა  და დარეჯან დედოფლის ძე (დ.1766)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** იოანე მმარხველი კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი
** მამაი, თეოდოტე და რუფინე
** 300 628 მოწამე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0915
17 სექტემბერი

**17 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 260-ე დღე (ნაკიან წლებში – 261-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 105 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1577 : ბერჟერაკის მშვიდობას მოეწერა ხელი ანრი III-სა და ჰუგენოტებს შორის.
* 1630 : ქალაქი ბოსტონი დაარსდა მასაჩუსეტსში.
* 1787 : აშშ-ის კონსტიტუციას მოწერერა ხელი პენსილვანიის ქალაქ ფილადელფიაში.
* 1809 : შვედეთი და რუსეთი დაზავდნენ ფინეთის ომში. ფინეთის ტერიტორია რუსეთის საკუთრებაში გადავიდა ფრედრიკშამნის ხელშეკრულებით.
* 1939 : საბჭოთა კავშირი ნაცისტურ გერმანიას უერთდება პოლონეთზე თავდასხმაში, მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის თანახმად.
* 1976 : ნასამ პირველი კოსმოსური შატლის „ენტერპრაიზი“ პრეზენტაცია გამართა.
* 1978 : კემპ დევიდის შეთანხმებას მოეწერა ხელი ისრაელსა და ეგვიპტეს შორის.
* 1983 : ვანესა უილიამსი პირველი შავკანიანი მის ამერიკა ხდება.
* 1988 : ზაფხულის ოლიმპიადა გაიხსნა სამხრეთი კორეის დედაქალაქ სეულში.
* 1991 : ჩრდილოეთი კორეა, ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა, მარშალის კუნძულები და მიკრონეზია გაეროს წევრები ხდებიან.
* 1991 : ლინუს ტორვალდსმა ლინუქსის კოდი გამოაქვეყნა.
* 2004 : ტამილი პირველ კლასიკურ ენად გამოცხადდა ინდოეთში.
* 2015 :  ბურკინა-ფასოში სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად პრეზიდენტი მიშელ კაფანდო დაამხეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 64 : იულია ფლავია — რომის იმპერატორის ტიტუსის ასული, დომიციანეს საყვარელი
* 879 : კარლოს III — საფრანგეთის მეფე
* 1552 : პავლე V — რომის პაპი
* 1743 : კონდორსე, მარი ჟან ანტუან ნიკოლა — ფრანგი ფილოსოფოსი და პოლიტიკოსი
* 1764 : გუდრინკი, ჯონ — ინგლისელი ასტრონომი
* 1826 : რიმანი, გეორგ ბერნხარდ — გერმანელი მათემატიკოსი
* 1885 : ჰაჯიბეკოვი, უზეირ  — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და საზოგადო მოღვაწე
* 1885 : მუსლიმ მაგომაევი — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და დირიჟორი
* 1905 : გრეტა გარბო — შვედი კინომსახიობი
* 1906 : თაყაიშვილი, სესილია — ქართველი მსახიობი
* 1907 : არსენიშვილი, კონსტანტინე — ქართველი მეცნიერი, ჰოდროტექნიკოსი
* 1961 : ბერნარ ვერბერი — ფრანგი მწერალი
* 1971 : ანა ნეტრებკო — რუსი საოპერო მომღერალი (ლირიკული სოპრანო)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1312 : ფერდინანდ IV — ესპანეთის მეფე
* 1665 : ფილიპ IV — ესპანეთის და პორტუგალიის მეფე
* 1679 : ხუან ხოსე ავსტრიელი ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი, ფილიპე IV-ის უკანონო ვაჟი
* 1894 : დენგ შიჩანგი — ჩინელი ადმირალი
* 1918 : ლალიონი — ქართველი პედაგოგი და მწერალი
* 2001 : გიორგი ღონღაძე — წარმოშობით ქართველი, უკრაინელი ჟურნალისტი
* 2001 : დავით ყიფიანი — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი
* 2016 : მერაბ ბერძენიშვილი — ქართველი მოქანდაკე, ფერმწერი და გრაფიკოსი  (დ. 1929)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **სვიმეონ გარეჯის წინამძღვარი**
** ბაბილა დიდი და სამნი ყრმანი და დედა მათი
** წმინდა ერმიონია
** ბაბილა ნიკომიდიელი და 84 ყრმა
** თეოდორე, მიანე, იულიანე და კიონი
** მოსე წინასწარმეტყველი

* გარდა ამისა:
** წმინდა მღვდელმთავარ იოასაფ ბელგოროდელის ნაწილთა პოვნა.

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0917
23 დეკემბერი

**23 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 357-ე დღე (ნაკიან წლებში – 358-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 8 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 619 : ბონიფაციუს V რომის პაპი გახდა.
* 1493 : ნიურმბერგის ქრონიკების გეორგ ალტის გერმანული თარგმანი გამოიცა.
* 1514 : დაარსდა კუბის ქალაქი ტრინიდადი
* 1888 : ვინსენტ ვან გოგმა მარცხენა ყურის ქვემო ნაწილი მოიჭრა, საროსკიპოში წაიღო და მეძავ ქალ რახელს მისცა.
* 1913 : აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო ბანკი შეიქმნა.
* 1916 : პირველი მსოფლიო ომი - მაგდაბას ბრძოლა - მოკავშირეები თურქეთის ძალებს ამარცხებენ ეგვიპტის სინაის ნახევარკუნძულზე.
* 1947 : პირველი ტრანზისტორის დემონსტრაცია განხორციელდა ბელ-ლაბში.
* 1953 : დახვრიტეს ლავრენტი ბერია, სსრკ-ის სახ. უშიშროების ორგანოს ხელმძღვანელი.
* 1954 : პირველად ადამიანის თირკმელის ტრანსპლანტაცია განხორციელდა ექიმ ჯოზეფ მიურეის მიერ პიტერ ბენტ პრაიემ ჰოსპიტალში, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი.
* 1958 : მსოფლიოს უმაღლესი თავისუფლად მდგომი ლითონის კოშკი - ტოკიოს ტელეანძა გაიხსნა.
* 1970 : მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ჩრდილოეთის ტაუერი დასრულდა 1368 ფუტის ნიშნულზე, რითაც იგი მსოფლიოს უმაღლესი შენობა გახდა.
* 1972 : ნიკარაგუას დედაქალაქ მანაგუას 6.5 ბალის მიწისძვრა დაატყდა თავს, რომელმაც 10.000-მდე ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1977 : ილია II საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს.
* 1979 : საბჭოთა ჯარები იპყრობენ ავღანეთის დედაქალაქ ქაბულს.
* 1990 :სლოვენიის მოსახლეობის 88% რეფერენდუმში იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობას უჭერს მხარს.
* 2004 : მაკერის კუნძულზე სამხრეთ ოკეანეში 8.1 ბალის მიწისძვრა დაფიქსირდა.
* 2008 : გვინეის პრეზიდენტის ლანსანა კონტეს  გარდაცვალებიდან მცირე ხანში ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალება გამოცხადდა.
* 2009 : პაკისტანის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით ქვეყანაში ჰიჯრა ცალკე სქესად აღიარეს.
* 2015 :  საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი  თანამდებობიდან გადადგა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 245 : ზენობია — პალმირის დედოფალი
* 1537 : იოანე III — შვედეთის მეფე
* 1750 : ფრიდრიხ ავგუსტ I — საქსონიის მეფე
* 1777 : ალექსანდრე I — რუსეთის მეფე
* 1790 : ჟან-ფრანსუა შამპოლიონი — ფრანგი ეგვიპტოლოგი
* 1878 : წერეთელი, მიხეილ —  ქართველი მეცნიერი  და საზოგადო მოღვაწე
* 1910 : მარუაშვილი, გიორგი — ქართველი პარაზიტოლოგი
* 1918 : ჰელმუტ შმიდტი — გერმანიის კანცლერი
* 1933 : აკიჰიტო — იაპონიის მმართველი იმპერატორი
* 1968 : სანდრა რულოვსი — საქართველოს მე–3 პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის მეუღლე
* 1994 : ბერა ივანიშვილი — ქართველი მომღერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 679 : დაგობერტ II — ფრანკების მეფე
* 910 : ნაუმ ოჰრიდელი — ბულგარელი წმინდანი. 
* 1907 : ჟანსენი, პიერ ჟიულ სეზარ — ფრანგი ასტრონომი
* 1908 : ბენაშვილი, ანდრია — ქართველი პედაგოგი, გრამატიკოსი, მუსიკათმცოდნე
* 1948 : ტოძიო ჰიდეკი — იაპონელი  გენერალი.
* 1953 : ბერია, ლავრენტი — სსრკ-ს პოლიტიკური მოღვაწე
* 1959 : ჰალიფაქსი, ედუარდ — ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე.
* 2004 : ნარასიმჰა რაო — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ვახტანგ III**
** მინა, ერმოგენი და ევგრაფი 
** ჰემელი პაფლაგონელი 
** ღირსი თომა
** ნეტარი იოანე  და მშობელნი მისნი:ნეტარი სტეფანე  და ნეტარი ანგელინა - სერბეთის მთავარნი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1223
26 ოქტომბერი

**26 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 299-ე დღე (ნაკიან წლებში – მე-300 დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 66 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 740 : ძლიერი მიწისძვრა მოხდა კონსტანტინოპოლში.
* 1640 : რიპონის ზავი დაიდო, რომელმაც აღადგინა მშვიდობა შოტლანდიელებსა და ინგლისს შორის.
* 1825 : ერის არხი გაიხსნა, რომელმაც ალბანი, ნიუ-იორკი ტბა ერის დააკავშირა.
* 1863 : ფეხბურთის ასოციაცია შეიქმნა.
* 1905 : ნორვეგია დამოუკიდებელი გახდა შვედეთისაგან.
* 1912 : ქალაქი სალონიკი საბერძნეთს შეუერთდა მისი პატრონი წმინდანი დემეტრიუსის დღეს.
* 1917 : კაპორეტოს ბრძოლა - იტალიამ კატასტროფული დამარცხება იწვნია გერმანიასა და ავსტრიასთან პირველ მსოფლიო ომში.
* 1947 : ქაშმირის მაჰარაჯა თანხმდება მისი სამეფოს ინდოეთთან გაერთიანებაზე.
* 1947 : ერაყში ბრიტანეთის ოკუპაცია სრულდება.
* 1954 : ტრიესტი იტალიას უბრუნდება.
* 1955 : მოკავშირეთა ბოლო ჯარისკაცის მიერ ქვეყნის დატოვების შემდეგ ავსტრია მუდმივ ნეიტრალიტეტს აცხადებს.
* 1994 : იორდანიამ და ისრაელმა სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი.
* 1994 : დადასტურდა რომ ენდრიუ ვაილსმა სწორად დაამტკიცა ფერმას ბოლო თეორება.
* 2002 : მოსკოვის თეატრის ალყა სრულდება - დაახლოებით 50 ჩეჩენი თავდამსხმელი და 150 მძევალი დაიღუპა რუსული სპეცრაზმის მიერ კულტურის სახლის შტურმით აღებისას.
* 2012 :  ირანელი დისიდენტები ნასრინ სოტუდე და ჯაფარ პანაჰი სახაროვის პრემიით დააჯილდოეს.
* 2012 : იტალიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი სილვიო ბერლუსკონი საგადასახადო თაღლითობის გამო გაასამართლეს.
* 2014 : დილმა რუსეფი მეორე ვადით ბრაზილიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2017 : ვენესუელის დემოკრატიული ოპოზიცია სახაროვის პრემიის ლაურეატი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1685 : სკარლატი, დომენიკო — იტალიელი კომპოზიტორი (გ.1757)
* 1867 : მეგრელი, დუტუ —  ქართველი მწერალი და პოეტი
* 1887 : არტემ ერქომაიშვილი — ქართველი  ლოტბარი
* 1916 : მიტერანი, ფრანსუა — საფრანგეთის პრეზიდენტი 1981-1995 (გ.1996)
* 1919 : პაჰლავი, მოჰამედ რეზა — ირანის შაჰი (გ.1980)
* 1942 : ჰოსკინსი, ბობ — ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი (გ. 2014)
* 1959 : ლიკა ქავჟარაძე  — ქართველი კინომსახიობი (გ. 2017)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 899 : ალფრედ დიდი — ინგლისის მეფე
* 1892 : ვინდშაიდი, ბერნჰარდ — გერმანელი იურისტი (დ.1817)
* 1909 : იტო ჰირობუმი — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი (დ.1841)
* 1945 : პერიო, პოლ — ფრანგი მკვლევარი (დ.1878)
*1959 :  ლიკა ქავჟარაძე — ქართველი კინომსახიობი. (გ. 2017)
* 1973 : ბუდიონი, სემიონ — რუსი სამხედრო მოღვაწე.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ანტონი - ჭყონდიდელი მიტროპოლიტი**
** წმინდა კარპოსი - თიატირელი ეპისკოპოსი, პაპილა დიაკონი, აღათოდორე და აღათონიკა
** წმინდა ფლორენტი
** ბენიამინე დიაკონი
** ნიკიტა აღმსარებელი  
** ზლატა (ქრისა) მოგლენელი  

* აგრეთვე:
** ნაურუ : ანგამის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1026
3 დეკემბერი

**3 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 337-ე დღე (ნაკიან წლებში – 338-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 28 დღე.
## დღის მოვლენები 
* 1586 : ინგლისში ამერიკიდან პირველად შემოიტანეს კარტოფილი.
* 1621 : გალილეიმ პირველი ტელესკოპი შექმნა.
* 1818 : ილინოისი აშშ-ის 21-ე შტატი გახდა.
* 1828 : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში ენდრიუ ჯეკსონი ამარცხებს მოქმედ პრეზიდენტს ჯონ ქუინსი ადამსს.
* 1912 : ბულგარეთი, საბერძნეთი, მონტენეგრო და სერბეთი (ბალკანეთის ლიგა) ხელს აწერენ ზავს თურქეთთან, რითაც სრულდება ორთვიანი პირველი ბალკანეთის ომი.
* 1917 : თითქმის ოცწლიანი მშენებლობის შემდეგ კვებეკის ხიდი გაიხსნა.
* 1937 : დენდი, მსოფლიოს ყველაზე ხანგრძლივი კომიქსი გამოქვეყნდა პირველად.
* 1938 : დაქორწინდნენ ჯონ ლენონის მშობლები ალფრედ ლენონი და ჯულია სტენლი.
* 1944 : საბერძნეთის სამოქალაქო ომი იწყება ახლად განთავისუფლებულ ქვეყანაში კომუნისტებსა და როიალისტებს შორის.
* 1947 : ბროდვეიზე შედგა ტენესი უილიამსის სპექტაკლის, „ტრამვაი, სახელად სურვილი“ პრემიერა.
* 1971 : პიონერის პროგრამა - პიონერი 10 იუპიტერის ახლოდან გადაღებულ პირველ სურათებს აგზავნის დედამიწაზე.
* 1976 : პატრიკ ჰილერი ირალნდიის მეექვსე პრეზიდენტი ხდება.
* 2009 : **თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგო** მეხუთე ვადით აირჩიეს ეკვატორული გვინეის პრეზიდენტად.
* 2011 : საბავშვო ევროვიზიის გამარჯვებული ქართული ჯგუფი „Candy“ გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1368 : შარლ VI (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე.
* 1684 : ჰოლბერგი, ლუდვიგ — ნორვეგიელი მწერალი და ისტორიკოსი.
* 1859 : კატაიამა სენ — იაპონიისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე. 
* 1865 : ფროიდი, ანა — ბრიტანელი ფსიქოლოგი, ზიგმუნდ ფროიდის უმცროსი ასული.
* 1884 : პრასადი, რაჯენდრა — ინდოეთის პირველი პრეზიდენტი.
* 1899 : იკედა ჰაიატო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი.
* 1925 : ბაბუნაშვილი, ელენე — ქართველი ენათმეცნიერი.
* 1948 : ოსბორნი, ოზი — ბრიტანელი მომღერალი.
* 1960 : მური, ჯულიანა — ამერიკელი მსახიობი.
* 1968 : ბრენდან ფრეიზერი — ამერიკელი მსახიობი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1154 : ანასტასიუს IV — რომის პაპი
* 1533 : ვასილ III — მოსკოვის დიდი თავადი
* 1892 : ფეტი, აფანასი — რუსი პოეტი
* 1912 : ბაროსი, პრუდენტე ჟოზე დე მორის — ბრაზილიის პრეზიდენტი
* 2012 : ხიტრუკი, თედორე — რუსი ანიმატორი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** გრიგოლ დეკაპოლელი 
** წმინდა პროკლე 
** წმინდა დასი
** ევსტათი, თესპესი და ანატოლი
** ნერსე ეპისკოპოსი და იოსები - მოწაფე მისი, იოანე, სავერიოსი, ისააკი და იპატი - სპარსელნი ეპისკოპოსნი და მოწამენი: აზატი საჭურისი, სასონი, თეკლე, ანა და სხვანი მრავალნი დედანი და მამანი სპარსეთში წამებულნი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

1203
ფართობი

**ფართობი** არის :

# სიბრტყის ნაწილი, რომელიც შემოფარგლულია მრუდით ან ტეხილი ხაზით, მაგალითად მართკუთხედის, სამკუთხედის ფართობი.
# სივრცე, ზედაპირი, რომელიც გამოყოფილია ბუნებრივად ან სპეციალურად რაიმე მიზნებისათვის, მაგალითად საცხოვრებელი ფართობი, სათესი ფართობი.
# რაოდენობრივი ზომა ამა თუ იმ ტერიტორიული ერთეულის (ქვეყნის, რეგიონის, ქალაქის) მიერ დაკავებული სიბრტყისა, რომელიც წარმოადგენს დედამიწის ზედაპირის გარკვეულ ნაწილს.

ფართობის საზომი ერთეულებია: კვადრატული მეტრი (SI-სისტემაში), კვადრატული კილომეტრი, ჰექტარი და სხვა.

## გეომეტრიული ფიგურების ფართობი 
* მართკუთხედის ფართობი გამოითვლება ფორმულით **a × b**, სადაც **a** არის მართკუთხედის სიგრძე, **b** - მართკუთხედის სიგანე.
* სამკუთხედის ფართობი გამოითვლება ფორმულით **(a × h) ÷ 2**, სადაც **a** არის სამკუთხედის ფუძე, **h** - ფუძეზე დაშვებული სიმაღლე.
* წრის ფართობი გამოითვლება ფორმულით **π × R2**, სადაც **π** არის უსასრულო სიდიდე 3,141592..., ხოლო **R** - წრის რადიუსი.
* ტრაპეციის ფართობი გამოითვლება ფორმულით **h x (a+b):2**, სადაც **a** და **b** - ტრაპეციის ფუძეებია , ხოლო **h** არის ტრაპეციის სიმაღლე.

## ქვეყნების ფართობები 
* მსოფლიოს ქვეყნები ფართობის მიხედვით

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრია
კატეგორია:გეოგრაფია
კატეგორია:სივრცე
27 დეკემბერი

**27 დეკემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 361-ე დღე (ნაკიან წლებში – 362-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 4 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 537 : აია-სოფიას მშენებლობა დასრულდა.
* 1703 : პორტუგალიამ და ინგლისმა ხელი მოაწერეს მეთუენის ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვით პორტუგალიიდან იმპორტირებულ ღვინოს საბაჟო შეღავათები დაუწესდა.
* 1831 : ჩარლზ დარვინი იწყებს მოგზაურობას ხომალდ ბიგლით, სადაც მოგვიანებით მან ევოლუციის თეორიის ფორმულირება მოახდინა.
* 1904 : ჯეიმზ ბარის სპექტაკლ  პიტერ პენის პრემიერა გაიმართა ლონდონში.
* 1918 : დაიწყო პოლონელთა დიდი აჯანყება გერმენელების წინააღმდეგ.
* 1923 : იაპონელი სტუდენტი ნამბა დაისუკე ცდილობს უფლისწულ  ჰიროჰიტოს მკვლელობას.
* 1927 : ლევ ტროცკი კომუნისტური პარტიიდან გარიცხეს.
* 1932 : ნიუ-იორკში რადიო სიტი მიუზიკ ჰოლი გაიხსნა.
* 1932 : საბჭოთა კავშირში ერთიანი საპასპორტო სისტემა შემოიღეს.
* 1945 : მსოფლიო ბანკი შეიქმნა 28 ქვეყნის მთავრობის მიერ ხელმოწერილი შეთანხმებით.
* 1949 : ნიდერლანდების დედოფალი ჯულიანა ინდონეზიის დამოუკიდებლობას ცნობს.
* 1978 : ესპანეთში დემოკრატია მყარდება 40 წლიანი დიქტატურის შემდეგ.
* 1979 : საბჭოთა კავშირი ავღანეთზე კონტროლს აწესებს. ბარბაკ კარმალი ცვლის მოკლულ პრეზიდენტ ჰაფიზულა ამინს.
* 1985 : პალესტინელი ტერორისტები რომისა და ვენის აეროპორტებში 18 ადამიანს კლავენ.
* 2001 : ჩინეთი და აშშ პერმანენტულ ნორმალურ სავაჭრო ურთიერთობებს ამყარებენ.
* 2007 : პაკისტანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ბენაზირ ბჰუტო მოკლეს საარჩევნო კამპანიისას ისლამაბადთან.
* 2010 : თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორად ალექსანდრე კვიტაშვილი აირჩიეს.
* 2016 : ამერიკელი მსახიობი კერი ფიშერი გარდაიცვალა 60 წლის ასაკში, ხოლო მეორე დღეს დედამისი, მსახიობი დები რეინოლდსი 84 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1571 : კეპლერი, იოჰანეს — ავსტრიელი ასტრონომი (გ. 1630)
* 1654 : ბერნული, იაკობ — შვეიცარიელი მათემატიკოსი (გ. 1705)
* 1797 : ღალიბი, მირზა — ინდოელი პოეტი. (გ. 1869)
* 1832 : ტრეტიაკოვი, პაველ — რუსი ფილანტროპი, მეწარმე.
* 1882 : ბექაური, ვლადიმერ — ქართველი გამომგონებელი
* 1898 : ასანუმა ინეძირო — იაპონიის სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწე.
* 1899 : გიორგი ლეონიძე — ქართველი პოეტი.
* 1902 : დიტრიხი, მარლენ — გერმანელი მსახიობი და მომღერალი. (გ. 1992)
* 1948 : დეპარდიე, ჟერარ — ფრანგი მსახიობი.
* 1948 : აარონ სტენფორდი — ამერიკელი მსახიობი
* 1971 : სერგეი ბოდროვი (უმცროსი) — რუსი მსახიობი და რეჟისორი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1923 : გიუსტავ ეიფელი— ფრანგი ინჟინერი
* 1934 : ალექსიძე, ალექსანდრე — ქართველი პროფესიონალი მოცეკვავე
* 1953 : ტუვიმი, იულიან — პოლონელი მწერალი
* 1966 : გილე, ჰერბერტ ოტო — ვაფენ-სს-ის გენერალი.
* 2012 : ნორმან შვარცკოპფი — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე.
* 2020 : ჯულიეტა ვაშაყმაძე — ქართველი ჟურნალისტი (დ. 1933)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა თვირსე, წმინდა ლევკიოსი და წმინდა კალინიკე
** წმინდა მოწამენი: ფილიმონი, აპოლონი, არიანე, თეოტიქე და ოთხი მხედარი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1227