open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნამიკრეფია

**ნამიკრეფია** (Agrostis) — მრავალწლოვან, იშვიათად ერთწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. 

200-მდე სახეობა გავრცელებულია ზომიერ და ტროპიკების მთიან სარტყელში, უმეტესად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. კავკასიაში 11 სახეობაა, მათგან საქართველოში 8 გვხვდება. 

სახეობათა უმეტესობა საკვები ბალახია. განსაკუთრებით კარგი საკვებია თეთრი ნამიკრეფია (Agrostis alba), რომელიც ჩვენში იზრდება მთის ზედა სარტყლამდე, ტენიან ადგილებში. იგი შეტანილია კულტურაში და გამოიყენება ბალახნარევებში ხელოვნური სათიბ-საძოვრებისათვის; ბრტყელფოთოლა ნამიკრეფია (Agrostis planifolia) გვხვდება მაღალმთის მშრალ მდელოებზე; ნატყევარ მდელოებზე გავრცელებულია ჩვეულებრივი ნამიკრეფია (Agrostis capillaris); ჯავახეთისა და აჭარა-იმერეთის მთიან საძოვრებზე გვხვდება ლაზური ნამიკრეფია (Agrostis lazica); ჯავახეთის ზეგანზე მდინარისა და ტბის ტენიან ნაპირებზე გავრცელებულია ყარსული ნამიკრეფია (Agrostis karsensis). საკმაოდ ხეშეშია და როგორც საკვები ბალახი მდარე ხარისხისაა. ნამიკრეფია საუკეთესოა ჩამორეცხილი მთის კალთების გაკორდება-გამაგრებისათვის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მარცვლოვანნი
რემინისცენცია

**რემინისცენცია**  (გვიანდ. ლათ. reminiscentia — მოგონება), მეხსიერების (მოგონების) ერთგვარი გაუმჯობესება. დახსომების ძირითადი კანონის შესატყვისად, დასწავლილი მასალის აღდგენა დროთა განმავლობაში უნდა გაძნელდეს. რემინისცენციის მიხედვით კი რამდენიმე ხანის გავლის შემდეგ უფრო კარგად აღდგება დასწავლილი მასალა, ვიდრე უშუალოდ მისი დასწავლის შემდეგ. ამასთან ერთად აღდგება არა მარტო ის ელემენრები, რომელთა მოგონება ჭირს უშუალოდ დახსომების შემდეგ, არამედ ხდება მოგონების საერთო გაუმჯობესებაც. მრავალი ჰიპოთეზის მიუხედავად, რემინისცენციის ახსნა ჯერ კიდევ არ არის დამაკმაყოფილებელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეხსიერება
ნამზღვლევის სამაროვანი

**ნამზღვლევის (გრემისხევის) სამაროვანი** — ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეების სამაროვანი სოფ. გრემისხევის (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) სამხრეთით 0,5 კმ-ზე, მდ. ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას, ადგილ ნამზღვლევზე. 

აღმოჩნდა შემთხვევით, მიწის სამუშაოების შესრულების დროს (14 ორმოსამარხი). მიცვალებულები ესვენენ მარჯვნივ ან მარცხნივ გვერდზე, ხელფეხმოკეცილად. ჩატანებული ჰქონდათ 2-4 თიხის ჭურჭელი (თიხის კოჭბები, ლანგრები, ქოთნები, სამარილეები), სამკაული. მამაკაცის სამარხში აღმოჩნდა რკინის მასრაგახსნილი შუბისპირი, ბრინჯაოს ბრტყელი, ქუსლამოღარული ისრისპირი. მსგავსება ჩანს საქართველოს ტერიტორიაზე (მცხეთა, რენე და სხვ.) აღმოჩენილ ამავე დროის სხვა მასალასთან.

მასალა დაცულია საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიის კვლევის ცენტრში.

## ლიტერატურა
**Цитланадзе Л. Г., Менабде М. А.,* Исследования в ущелье р. Нареквани,  კრ.: Археологичеслие открытия 1975 г., М., 1976;
**Цитланадзе Л. Г., Кигурадзе Т. В., Мирцхулава Г. И.,* Апхеологические работы в ущелье реки Нареквани. კრ.:Полевые археологиыеские исследования в 1975 году, Тб., 1978

კატეგორია:დუშეთის  მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტანგანიიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

*ტანგანიიკა - ტბა აფრიკაში
*ტანგანიიკა - ტანზანიის გაერთიანებული  რესპუბლიკის კონტინენტური ნაწილის სახელწოდება.
ნამკოდრის ქედი

**ნამკოდრის ქედი**, *ნაშკოდრის ქედი* – ქედი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის განშტოებას, მდინარეების ტვიბერისა და წანერის აუზების წყალგამყოფს. იწყება ტიხტენგენის მწვერვალთან და მთავრდება მდინარეების ტვიბერისა და წანერის შესაყართან. ქედის უმაღლესი ადგილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3911 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური ასაკის კრისტალური ფიქლებით, იურული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. ქედის კალთებზე ჩამოყალიბებულია შერეული ტყეების, სუბალპური, ალპური, სუბნივალური და ნივალური სიმაღლებრივი ლანდშაფტური ზონები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ქედები
ტანგანიიკა

**ტანგანიიკა** (, , ) — ტბა აღმოსავლეთ აფრიკაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, ტანზანიის, ზამბიისა და ბურუნდის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 650 კმ, სიგანე 40-80 კმ, ზედაპირის ფართობი — 34 ათასი კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან 773 მეტრის სიმაღლეზე, ტექტონიკურ ქვაბულში. მაქსიმალური სიღრმე — 1470 მ (ბაიკალის შემდეგ მეორეა მსოფლიოში). ნაპირები უმთავრესად სწორხაზოვანია, ადგილ-ადგილ მაღალი და ციცაბო. აუზის ფართობი — 224 ათასი კმ². ერთვის მდინარეები მალაგარასი და რუზიზი; მდინარე ლუკუგის საშუალებით ტანგანიიკა უკავშირდება მდინარე ლუალაბას.

ტანგანიიკა წელიწადში საშუალოდ 64,8 კმ³ წყალს იღებს. წყლის დონე მაღალია აპრილსა და მაისში, დაბალი — ოქტომბერსა და ნოემბერში. ზოგჯერ იცის სეიშები. წყალი მტკნარია. მისი ტემპერატურა ზედაპირზე 23,6-23,8 °C-დან 26,5&nbsp;°C-მდეა. 400 მეტრის ქვემოთ ტბის ფსკერამდე ტემპერატურა მუდმივია, დაახლოებით 23&nbsp;°C. მყარი ტემპერატურული სტრატიფიკაციის გამო სიცოცხლისათვის ვარგისია მხოლოდ წყლის ზედა, 100-200 მ სისქის ფენა. ფაუნის დაახლოებით 75 % ენდემურია. ტბაში ბინადრობს ბეჰემოთი, ნიანგი, ბევრია წყლის ფრინველი. განვითარებულია თევზჭერა და ნაოსნობა. ნავსადგურებია: კიგომა (ტანზანია), ბუჟუმბურა (ბურუნდი), კალიმა (ზაირი). ტბა აღმოაჩინეს 1858 წელს ინგლისელმა მოგზაურებმა რ. ბერტონმა და ჯონ სპიკმა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტბები
კატეგორია:ტანზანიის ტბები
კატეგორია:ზამბიის ტბები
კატეგორია:ბურუნდის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სქოლიო

**სქოლიო** ( <  < ) — დამატებითი ტექსტი (განმარტება, წყარო, რედაქტორის შენიშვნა და ა. შ.), რომელიც მოთავსებულია სვეტის ძირში. ძირითადი ტექსტისგან გამოყოფილია სწორი ხაზით. სქოლიოს აწყობენ უფრო წვრილი კეგელით და დასმული აქვს ნიშანი (ციფრი ან ვარსკვლავი), რომელიც ძირითადი ტექსტის განსამარტავ ნაწილთან დასმული ნიშნის იდენტურია. სქოლიოს ნუმერაცია ან მიყოლებულია, ან დალაგებულია თავების (დარგების) მიხედვით. 

## ვიკიპედიის ტეგები
ვიკიპედიაში, სქოლიოსთვის უშუალოდ ტექსტში გამოიყენება ტეგები ``, ხოლო ქვევით ქვეთავ „სქოლიო“-ში ისმება თარგი ``. ესაა პრიმიტიული და მარტივად გამოსაყენებელი ფორმა, რომელიც ტექსტში გამოყენებული მრავალი წყაროს მიხედვით მოუხერხებელია. ეს მიზეზები შეიძლება იყოს შემდეგი:
#სტატიის ტექსტი სავსე იყოს  სქოლიოებით, ამ დროს რედაქტირებისას რთულდება უშუალოდ ტექსტზე მუშაობა;
#სტატიაში გამოყენებული იყოს ერთიდაიგივე წყარო ან ერთიდაიგივე ლიტერატურა სხვადასხვა გვერდით;
#ასევე სქოლიოს ტეგები გამოიყენება ცალკე ფორმაცია მაგალითად „კომენტარების“ შესაქმნელადაც.

როდესაც არ გვინდა ტექსტის სინტაქსის დიდი სქოლიოებით გადატვირთვა, ამისათვის შეგვიძლია ტექსტში ერთჯერადად გამოვიყენოთ სქოლიოს ალტერნატიული მთავარი ტეგი `` და ყოველი იგივე წყაროს გამოყენებაზე — ``. ასევე შესაძლებელია მოდიფიცირდეს ქვეთავი „სქოლიო“, ჩაისვას თარგი, რომელშიც გადატანილი იქნება მთავარი ტეგები ``, ხოლო სტატიაში ყველგან რჩება დამხმარე ტეგები — ``.

როდესაც ერთი და იგივე ლიტერატურა სტატიაში რამოდენიმე ადგილას გვხვდება წარმოდგენილი სხვადასხვა გვერდებით. ასეთი კომბინაციის დროს სქოლიოში გროვდება ცალ-ცალკე გვერდები, ხოლო მათზე დაჭერით გადავდივართ ლიტერატურის ქვეგანყოფილებაში არსებულ წყაროზე. ეს გამოიყენება იმ მიზეზით, რომ სქოლიო არ გაიბეროს ერთი და იგივე სახელწოდების ლიტერატურით, სადაც განსხვავება მხოლოდ გვერდებში იქნება. ლიტერატურის ქვეგანყოფილებაში იდგმება წყაროს თარგი — ``, ხოლო სტატიაში კი სასურველ ადგილას სქოლიოს სპეციალური თარგი (`` ტეგების გარეშე) — ``.

ვიკიპედიაში ასევე შესაძლებელია სქოლიოს სვეტების კონტროლიც (``).

ვიკიპედიაში კომენტარებისთვის, როგორც წესი ცალკე ქვეთავია. სტატიაში შესაძლებელია სქოლიოს მსგავსი ტეგებით კომენტარებისთვის ცალკე ქვეგანყოფილების გაკეთება. ``. წყაროები გროვდება სქოლიოს ქვევით „კომენტარების“ ქვეგანყოფილებაში ``

## ლიტერატურა
კატეგორია:წერა
ევრიპიდე

[მინი|200პქ|მჯდომარე ევრიპიდე, [ლუვრი, რომაული ქანდაკება ჩ.წ.-მდე მეორე საუკუნე. ]]
**ევრიპიდე** (, , ძვ. წ. 480 — ძვ. წ. 406) — კლასიკური ათენის სამ უდიდეს ტრაგიკოსთაგან ბოლო (პირველი ორი იყვნენ ესქილე და სოფოკლე).

## ბიოგრაფია
სოფოკლესა და ესქილესთან ერთად ევრიპიდე იყო ერთ-ერთი ძველი საბერძნეთის 3 უდიდეს ტრაგიკოს პოეტთა შორის. ძალზედ ცოტაა ცნობილი მისი სიცოცხლის შესახებ. იგი დაიბადა მიახლოებით 484 წელს. მოგვიანებით იგი დაქორწინდა ქალწულ მელიტოზე, რომლისგანაც 3 შვილი შეეძინა. 408 წელს მან დატოვა ათენი და მაკედონიაში გადავიდა, შესაძლოა სპარტასთან დაუსრულებელი პელოპონესის ომის გამო. გარდაიცვალა 406 წელს.

## მოღვაწეობა
ითვლება, რომ ევრიპიდემ 92 დრამა დაწერა, თუმცა მათგან მხოლოდ 19-ია ცნობილი. იგი ხედავდა მსოფლიოს, როგორც ადგილს, სადაც შანსი, მიზეზი და წესრიგი მუდამ უწესრიგობითა არასისწორითა და ჟინით. იგი ისე იაზრებდა უაზრო ტანჯვასა და ტრაგედიას, რომ მთელი ცხოვრება სასოწარკვეთილებაში გაატარა. განსაკუთრებით აღშფოთებული იყო პელოპონესის ომის სისულელითა და ველურობით, რომელიც ჩ.წ.-მდე 431 წელს დაიწყო და მთელი მისი ცხოვრება გრძელდებოდა.

### მითოლოგია და ლეგენდები მოღვაწეობაში
როგორც სხვა ტრაგიკოსების, ასევე ევრიპიდეს ნაწარმოებებში გამოყენებულია მითოლოგია და ლეგენდები, რომლებიც ძალზედ დაშორებული იყო მე-5 საუკუნის ათენს. თუმცა თემები, რომლებსაც იგი ეხებოდა მაშინდელ დროსთან ძალიან ახლოს იყო, განსაკუთრებით ომის სისასტიკეები.

### პიესები
ცხოვრების ბოლო 20 წელიწადში მან დაწერა პიესები, რომლებსაც შეიძლება ვუწოდოთ რომანტიკული ტრაგიკომედიები. მათ შორის იყო „იონი“, „იფიგენია ტაურუსში“ და „ელენე“. ამით მან უკუაგდო ტრაგიკული სინამდვილე და მუშაობდა დრამატულ ფორმაში. მაგრამ მაინც, ცნობილი იგი  მისმა ტრაგედიებმა გახადეს: „მედეა“  431 წელს ჩ.წ.-მდე, „იპოლიტა“ (428), „ანდრომახა“, „მთხოვნელი“, „ჰერაკლეს შვილები“ და ჰეკუბა (ყველა 423 წლამდე), „ელექტრა“ და „ტროელი ქალები (415), „ელენე“ (412), „ქალი-ფენიქსი“ (411-409); და „ჰერაკლეს შვილები“(408).

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
* 
*ევრიპიდეს ნაწარმოებებზე დაფუძნებული ფილმების სია — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის დრამატურგები
კატეგორია:დანტეს პერსონაჟები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მიჩიგანის ტბა

**მიჩიგანის ტბა** () — ტბა აშშ-ში, დიდი ტბების სისტემაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 176 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 58,030 კმ², საშუალო სიღრმე 85 მ, მაქსიმალური სიღრმე 281 მ. აღმოსავლეთიდან მას აკრავს აშშ-ის შტატები: უისკონსინი, ილინოისი, ინდიანა და მიჩიგანი. ტბის დასახელება მომდინარეობს ინდიელთა ტომების სიტყვა „მიშიგამიდან“, რაც ნიშნავს „დიდ წყალს“. ტბასთან გაშენებულია ქალაქები ჩიკაგო და მილუოკი. 
 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ანდრეა გაბრიელი

**ანდრეა გაბრიელი** ( დ. 1532/1533, ვენეცია —  გ. 30 აგვისტო, 1585) — იტალიელი კომპოზიტორი. სავარაუდოდ ვილარტის მოსწავლე. მუსიკალური კარიერა წმ.მარკის სახელობის კაპელაში მღერით დაიწყო.

## ბიოგრაფია 
1558 — ორგანისტი წმ.იერემის ეკლესიაში, ვენეცია

1562 — მუშაობს კაპელაში - მიუნხენი

1566—1585 — ორგანისტი წმ.მარკის ეკლესიაში, ვენეცია

## შემოქმედება 
საკრალური მუსიკა:
* 130 მოტეტი
* 7 მესა 

ინსტრუმენტალური მუსიკა:
* 50 ორგანული კანონი
* პრელუდიები
* ტოკატები
* 3 საორგანო მესა
 
სხვა:
* 190 მადრიგალი
* სოფოკლეს ტრაგედია "მეფე ედიპე" (Edipo Tiranno) 1588

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1530-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1585
პოპოკატეპეტლი

**პოპოკატეპეტლი** () — მოქმედი ვულკანი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, განივ ვულკანურ სიერაზე, ქალაქ მეხიკოდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 65 კილომეტრზე. სიმაღლე 5393 მ. XVI-XVII საუკუნეებში ხშირი იყო ამოფრქვევა. 3800 მეტრამდე კალთები შემოსილია მუხისა და ფიჭვის ტყით, 3800-4560 მეტრი სარტყელი გაშიშვლებულია, 4560 მეტრს ზევით მარადი თოვლი და მყინვარებია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მექსიკის მთები
კატეგორია:მექსიკის ვულკანები
აზატი

**აზატი** () — მდინარე სომხეთში. მდინარე არაქსის მარცხენა შენაკადი. წარმოიქმნება გეღამის ქედის სამხრეთ დასავლეთ კალთაზე მდინარეების გოხტისა და ვოსკეჯურის შეერთების შედეგად. აქვს ქვიანი ფსკერი. წყლის ხარჯი: შესართავთან 6,51 მ3/წმ. მაქსიმალური 35,9 მ3/წმ. მდინარის წყალს გამოიყენებენ სარწყავად. მის შუა დინებაში აშენებულია აზატის წყალსაცავი. 

მდინარის ზემო დინებაში მდებარეობს UNESCO-ს მიერ დაცული ცნობილი გეღარდის მონასტერი, ხოლო მარჯვენა სანაპიროზე გაშენებულია სოფელი გარნი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*გვერდი facebook-ზე

კატეგორია:სომხეთის მდინარეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში
რიკარდო მუტი

მინი|რიკარდო მუტი, 2008.
**რიკარდო მუტი** (დ. 28 ივლისი, 1941) —  იტალიელი დირიჟორი. ჩიკაგოს სიმფონიური ორკესტრის დირექტორი.
 
## ბიოგრაფია 
რიკარდო მუტი დაიბადა იტალიაში, ქალაქ ნეაპოლში. მამა ექიმი ჰყავდა, ხოლო დედა - მომღერალი. მუტი ფორტეპიანოზე დაკვრას ნეპალის კონსერვატორიაში სწავლობდა. შემდეგ გადავიდა მილანში სადაც ასწავლიდნენ კომპოზიტორი ბრუნო ბეტინელი და დირიჟორი ანტონიო ვოტო

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი დირიჟორები
კატეგორია:დაბადებული  28 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნამოსახლარი

**ნამოსახლარი** — არქეოლოგიურ ძეგლთა კრებითი კატეგორია, ადამიანის ძველი საცხოვრისის ნაშთების ზოგადი სახელწოდება. უძველესი, ქვის ხანის ადამიანის ნამოსახლარი შეიძლება იყოს მღვიმეში, ეხში ან ღია ადგილზეც. ახალი ქვის ხანიდან ცნობილია ნასოფლარები, შემდგომში კი ნაქალაქარებიც. ნამოსახლარი უმნიშვნელოვანესი ობიექტია, მათი გათხრის შედეგად ყველაზე უფრო სრულყოფილად ვლინდება ძველი საზოგადოების სულიერი და ნივთიერი ყოფა-ცხოვრების თითქმის ყველა მხარე.

## ლიტერატურა 
* *გაგოშიძე ი*., ქსე, ტ. 7, გვ. 310, თბ., 1984

კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები
ვოღჯი

**ვოღჯი** (, ) — მდინარე მცირე კავკასიონის სამხრეთით. მდინარე არაქსის მარცხენა შენაკადი. გაედინება სომხეთსა და აზერბაიჯანში. ზემო დინებაში მდინარე ვოღჯი მიედინება ღრმა კანიონში, რომელიც თანდათან ფართოვდება და ქალაქ კაპანის ახლოს გადის ფართო ხეობაში. საზრდოობა — შერეულია. წყლის ხარჯი 9,6 მ³/წმ.

მის ნაპირებზე მდებარეობს ქალაქები: კაპანი და ქაჯარანი. მდინარეზე აშენებულია კაპანის და ვოღჯის ჰესები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის მდინარეები 

კატეგორია:სომხეთის მდინარეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
ჩიპრიანო დე რორე

[მინი|250პქ|ჩიპრიანო დე რორე, [ჰანს მილიხის ნახატი]]
**ჩიპრიანო დე რორე** (დ. 1515 ან 1516 — გ. 11 ან 20 სექტემბერი, 1565), ადრეული რენესანსის ეპოქის იტალიელი კომპოზიტორი.

## ბიოგრაფია და შემოქმედება 
მისი მასწავლებელი ადრიანა ვილარტა იყო. მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ ჩიპრიანომ მისი პოსტი დაიკავა, როგორც კაპელმაისტერი ვენეციაში. კაპელმაისტერად ის ასევე პარმაში და ბრუსელში მუშაობდა. წერდა მოტეტებს, შეთხზა 125 მადრიგალი. წერდა საეკლესიო მუსიკას: 5 მესა, მაგნიფიკატები და სხვა.

## ლიტერატურა
* Atlas, Allan W. *Renaissance Music*. New York, Norton, 1998. ISBN 0-393-97169-4
* Brown, Howard M. and Louise K. Stein. *Music in the Renaissance, Second Ed.* New Jersey: Prentice Hall, 1999.
* Einstein, Alfred. *The Italian Madrigal.*  Three volumes.  Princeton, New Jersey, Princeton University Press, 1949.  ISBN 0-691-09112-9
* Johnson, Alvin H. "Cipriano de Rore," in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie.  20 vol.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  ISBN 1-56159-174-2

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩიპრიანო დე რორეს უფასო ნოტები VistaMare Musica-ზე

კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:რენესანსის კომპოზიტორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1565
აბანო (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

**აბანო** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ბრეძის თემში). მდებარეობს დასავლეთის ფრონეს ხეობაში, მდინარე ლოპანისწყლის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრი. ქარელიდან 27 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 239 ადამიანი.

## ისტორია 
სოფელი აბანო ერთ-ერთი უძველესი სოფელია მდინარე დასავლეთის ფრონის ხეობაში. ამას მოწმობს აქ არსებული მატერიალური კულტურის ძეგლები. კერძოდ, აბანოს კოლექცია, ძველი ნამოსახლარი, სამაროვანი და ციხე-კოშკის ნაშთები, რომლებიც ციხიანას ბორცვზე მდებარეობენ, ბრინჯაოს, რკინის და გვიანფეოდალური ხანით თარიღდებიან. დღევანდელი სოფლის ჩრდილოეთ, დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მიკვლეულია ფეოდალური და გვიანფეოდალური ხანის სამი ნამოსახლარი.

სახელწოდება სოფელმა მიიღო მის ტერიტორიაზე არსებული სამკურნალო წყლის გამო, რომელსაც ოდითგანვე იყენებს ამ მხარის მოსახლეობა სხვადასხვა დაავადებებისაგან განსაკურნავად. "აბანოს დის თბილი წყალი, ჰკურნავს ქარით დახუთულს და ბუგრსა-მუწუკსა", წერდა თავის ცნობილ ნაშრომში ვახუშტი ბატონიშვილი.

ისტორიულ წყაროებში აბანო მოხსენიებულია XVI საუკუნეში, ამირეჯიბების მიერ ულუმბის მონასტრისათვის შეწირული ყმა-მამულის ნუსხაში. 1608 წ. მეფე ლუარსაბ II-მ იგი ბოქაულთუხუცეს დავით დავითიშვილს უბოძა. ამ დროიდან მოყოლებული აბანო ყოველთვის ბაგრატიონ-დავითიშვილების კუთვნილი სოფელი იყო. 1615 წელს ლუარსაბი კვლავ უმტკიცებს დავითიშვილებს აბანოს. არსებული დოკუმენტების მიხედვით იგი მოზრდილი სოფელი ყოფილა. 1715 წელს რუისის საეპისკოპოსოს აღწერის დავთრით აქ 31 კომლს უცხოვრია, რაც იმ დროისთვის არც თუ ცოტა იყო. ყოფილა ასევე მრავალი გაუქმებული ოჯახი იმ დროისთვის.

ლეკიანობის გამო XVIII საუკუნის 20-30-ანი წლებიდან მოყოლებული ფრონის ხეობის სხვა დასახლებულ პუნქტებთან ერთად აბანომაც დიდი უბედურება განიცადა. 1798 წლის 18 სექტემბრით დათარიღებული ერთ-ერთი განჩინებიდან, რომელიც დავითიშვილების გაყრის საქმეს ეხება ჩანს, რომ სოფლის მოსახლეობა 80 წელიწადში ხუთ კომლამდე შემცირებულა. ქართლ-კახეთის 1799 წლის აღწერის მასალების მიხედვით კი ირკვევა, რომ სოფელში საუკუნის ბოლოს უკვე აღარცერთი კომლი არ ცხოვრობდა.

XIX საუკუნის დასაწყიდიდან აბანო კვლავ აღდგენილა. 1818 წლის მასალებით აბანოში მცხოვრები ხუთი კომლიდან, რომლებიც მთლიანად ბაგრატიონ-დავითიშვილებს ეკუთვნოდათ, ოთხი ოჯახი კოკოლაშვილები იყო, ერთი კი სებისკვერაძე. კოკოლაშვილები, რომლებიც აბანოს ძველი მკვიდრნი იყვნენ 1859 წელს მიქელაძეებად დაეწერენ. 1818-1830 წლებში სოფელში დასახლდნენ აზნაურები: ციმაკურიძე, ჩიკოიძე და ლომიძე, 1859 წელს შალუტაშვილი. 1886 წელს სოფლის მოსახლეობას მიუღწევია 31 კომლისათვის. ის ამ დროისთვის სოფელი აბანო შედიოდა წაღვლის სასოფლო საზოგადოებაში.

## ღირსშესანიშნაობები 
აბანოში ორი არქიტექტურული ძეგლია:
#განვითარებული ფეოდალური ხანის წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც სოფლის განაპირას დგას გასულ საუკუნეში გადაუკეთებიათ.
#სოფლის სასაფლაოზე მდებარე წმინდა მარინეს სახელობის ეკლესია, რომელიც XVII საუკუნით თარიღდება, ხოლო მისი მხატვრობა XIX საუკუნეშია შესრულებული.

## იხილეთ აგრეთვე
*აბანოს მესამე ნასოფლარი
*აბანოს მეორე ნასოფლარი
*აბანოს ნამოსახლარი
*აბანოს ნასოფლარი

## ლიტერატურა 
**ომარ კილასონია*, „ქარელი ისტორიის ანალებში“, თბილისი, 1996

## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ერთიანი საქართველო — დემოკრატიული მოძრაობა

**ერთიანი საქართველო — დემოკრატიული მოძრაობა** — პოლიტიკური პარტია, შექმნილი საქართველოს პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარის ნინო ბურჯანაძის მიერ.

## ისტორია
პარტიის დაფუძნების განცხადება გაკეთდა 2008 წლის 27 ოქტომბერს, ხოლო დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა 23 ნოემბერს — ვარდების რევოლუციის მეხუთე წლისთავზე. 2009 წლის აპრილსა და მაისში მოძრაობა სხვა პოლიტიკურ პარტიებთან ერთად იყო ორგანიზატორი საპროტესტო აქციებისა პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის გადადგომის მოთხოვნით. პარტია ბოიკოტს უცხადებდა 2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებს და მასში მონაწილეობა არ მიუღია. 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პარტიის თავმჯდომარე ნინო ბურჯანაძე გავიდა მესამე ადგილზე. 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიამ დაიკავა მესამე ადგილი. დემოკრატიული მოძრაობიდან თბილისის საკრებულოში შევიდნენ:ზაზა ვეკუა, თამარ ცინცაბაძე და შალვა ოგბაიძე. დეპუტატებმა თბილისის საკრებულოში შექმნეს ფრაქცია „გაერთიანებული დემოკრატიული მოძრაობა“. ფრაქციის თავმჯდომარე გახდა პარტიის გენერალური მდივანი ზაზა ვეკუა. 2016 წლის 1 სექტემბერს საკრებულოს წევრებმა დატოვეს პარტია დემოკრატიული მოძრაობა, რის გამოც ფრაქცია „ გაერთიანებული დემოკრატიული მოძრაობა“ დაიშალა.

## პოლიტიკური პლატფორმა
დამფუძნებელთა განცხადებით, „ერთიანი საქართველო — დემოკრატიული მოძრაობა“ ეფუძნება საქართველოს ერთიანობის იდეას, ეროვნულ ღირებულებებსა და ტრადიციებს.

კონკრეტული და გრძელვადიანი პოლიტიკური პროგრამა პარტიას ჯერ არ გააჩნია. არსებობს მხოლოდ 2 დოკუმენტი: პარტიის ხედვა და მოკლევადიანი ანტიკრიზისული პროგრამა.

## ორგანიზაციული სტრუქტურა
პარტიის ხელმძღვანელი ორგანოა მთავარი საბჭო. უმაღლესი თანამდებობის პირები არიან თავმჯდომარე (ნინო ბურჯანაძე) და გენერალური მდივანი (გიგლა ბარამიძე).

პარტიასთან არსებობს საკონსულტაციო ორგანო „დარბაზი“, რომელიც, ძირითადად, საზოგადო მოღვაწეებითაა დაკომპლექტებული.

## შედეგები არჩევნებში
### საპარლამენტო 
### საპრეზიდენტო 
### ადგილობრივი 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*ოფიციალური საიტი
*პარტიის დამფუძნებელი ყრილობა .

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში
კატეგორია:2008 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
საუკუნე (მრავალმნიშვნელოვანი)

*საუკუნე - დროის საზომი ერთეული.
*საუკუნე - გეოლოგია
გეოლოგიური საუკუნე

**გეოლოგიური საუკუნე** — გეოლოგიური დროის მონაკვეთი, რომლის განმავლობაშიც ჩამოყალიბდა გეოლოგიური სართულის შესაბამისი  ქანების ერთობლიობა. იგი გეოლოგიური ეპოქის ნაწილია. საუკუნის ქვეგანაყოფს ქრონს (დროს) ან ზოგჯერ ფაზისსაც უწოდებენ.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 9, გვ. 148, თბ., 1985

კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
თეოდორე თომასი

**თეოდორე თომასი** (დ. 11 ოქტომბერი, 1835 — გ. 4 იანვარი, 1905) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მევიოლინე  და დირიჟორი. ის ცნობილია, როგორც პირველი განთქმული ამერიკელი დირიჟორი და ჩიკაგოს სიმფონიური ორკესტრის დამაარსებელი.

თომასი დაიბადა გერმანიის ქალაქ ეზნესში. მამამისი იოჰანი ასევე მუსიკოსი იყო. თომასი ადრეული ასაკიდან დაინტერესთა ვიოლინოზე დაკვრით და ათი წლის ასაკში ის უკვე უკრავდა ქორწილებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი დირიჟორები
კატეგორია:ამერიკელი დირიჟორები
კატეგორია:დაბადებული  11 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1905
ენ ჰეთეუეი

**ენ ჟაკლინ ჰეთეუეი** (; დ. 12 ნოემბერი, 1982), ცნობილი როგორც **ენ ჰეთეუეი** — ამერიკელი მსახიობი. მისი დებიუტი შედგა 1999 წლის ტელესერიალში „გახდი ნამდვილი“, თუმცა ცნობილი გახდა დისნეის საოჯახო კომედიაში „პრინცესას დღიურები“ (2001) ჯულია ენდრიუსთან ერთად.

2008 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „რეიჩელი ქორწინდება“, რისთვისაც ოსკარზე იყო ნომინირებული საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში. 2012 წელს ითამაშა კრისტოფერ ნოლანის ფილმში „ბნელი რაინდი: აღზევება“, ასევე ტომ ჰუპერის ფილმში „საბრალონი“, სადაც ფანტინის როლი განასახიერა; ამ უკანასკნელისათვის ოსკარის 85-ე დაჯილდოებაზე მიიღო ოსკარი საუკეთესო ქალი მსახიობისათვის მეორეხარისხოვან როლში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეშმაკს აცვია პრადა (ფილმი)

**ეშმაკი ატარებს პრადას** () — 2006 წლის კომედიური დრამა, რომელიც წარმოადგენს ლორენ ვაისბერგერის 2003 წლის ამავე სახელწოდების რომანის ადაპტაციას. ფილმის რეჟისორია დევიდ ფრანკელი, ხოლო პროდიუსერი - ვენდი ფაინერმენი. ფილმის დისტრიბუტორია კომპანია 20th Century Fox-ი. მერილ სტრიპმა შესრულებული როლისთვის მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში.

## სიუჟეტი
ენდი, რომელმაც კოლეჯი ახლახან დაამთავრა, მიემგზავრება ნიუ-იორკში და ოცნებობს გახდეს ჟურნალისტი. ის დროებით იწყებს მუშაობას მოდის ჟურნალის ძლევამოსილი და მომთხოვნი რედაქტორის, მირანდა პრისტლის ასისტენტად, რომელიც აუტანელი ხასიათითაა ცნობილი. პრისტლი იმ თაობის ქალია, რომელსაც წარმატების მიღწევა ისეთ სამყაროში მოუწია, სადაც მამაკაცები დომინირებდნენ. მან კარიერა პირადი და ოჯახური ცხოვრების ხარჯზე გაიკეთა.  ენდი ყველა სირთულეს შესანიშნავად გაართმევს თავს, ჩაცმას და დახურვასაც ისწავლის, თავისი მონსტრი უფროსის პატივისცემასაც დაიმსახურებს, პარიზშიც კი მოხვდება. ბოლოს ენდი  მოვალეობასა და სიყვარულს შორის, მაინც სიყვარულს აირჩევს და თავის მზარეულ შეყვარებულს დაუბრუნდება.

## როლებში
*ენ ჰეთეუეი - ანდრეა (ენდი) საქსი
*მერილ სტრიპი - მირანდა პრისლი
*ემილი ბლანტი - ემილი ჩარლტონი, მირანდა პრისტლის ასისტენტი
*სტენლი ტუჩი - ნაიჯელი, ჟურნალის არტ-დირექტორი

ფილმში ასევე თამაშობენ: ადრიან გრენირი, საიმონ ბეიკერი და ტრეისი ტომსი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ქსელური პროტოკოლი

**ქსელური პროტოკოლი** — დასაკავშირებელი პროტოკოლი რომელიც გამოიყენება ინფორმატიკულ ქსელში.

## ფენები 
TCP/IP მოდელში, პროტიკოლები არიან დაყოფილნი სხვადასხვა ჯგუფად, იერარქიის  მიხედვით. სხვა მოდელებმა, როგორც IBM-ის SNA-მ ან OSI-იმ ნაკლებ პოპულარობას მიაღწიეს.

ყველაზე თანამედროვე პროტოკოლები სტანდარტიზირებულია ინტერნეტის საინჟინრო საბჭოს (IETF) მიერ, თუ საქმე ინტერნეტს ეხება, და  ან ISO-ს მიერ სხვა ტიპის საკავშირო პროტოკოლების შემთხვევაში.  ამუშავებს საერთო გამოყენების სატელეფონო ქსელის პროტოკოლებს და ტელეკომუნიკაციის ფორმატებს.

რაც შეეხება P2P-ს, მისი ქსელური კავშირის ალგორითმია მისი პროტოკოლი.

## პროტოკოლების ჯგუფები 
ზოგიერთი ჯგუფი:

* AppleTalk;
* Decnet;
* Open Systems Interconnect (OSI მოდელი);
* SNA IBM-ის
* TCP/IP.

## ინდივიდუალური პროტოკოლები 
### პირველი ფენის პროტოკოლები 
* ISDN ;
* PDH ;
* RS-232 ;
* SDH ;
* SONET ;
* T-carrier (T1, T3, etc).

### მეორე ფენის პროტოკოლები 
* Ethernet ;
* Fiber Distributed Data Interface (FDDI) ;
* HDLC ;
* Point-to-point protocol (PPP) ;
* Token bus;
* Token ring.

### მეორე და მესამე ფენის პროტოკოლები 
* Asynchronous transfer mode (ATM) ;
* Frame relay ;
* Multiprotocol Label Switching ;
* X.25.

### მესამე ფენის პროტოკოლები 
* Internet Protocol (IP) ;
** Border Gateway Protocol (BGP) ;
** Routing information protocol (RIP) ;
** Open shortest path first (OSPF) ;
** Integrated Intermediate System to Intermediate System (Integrated IS-IS)
** Internet Control Message Protocol (ICMP) ;
* Address Resolution Protocol (ARP) ;
* IPX
* Connectionless Network Protocol (CLNP)
** Intermediate System to Intermediate System (IS-IS)

### მესამე და მეოთხე ფენის პროტოკოლები 
* Xerox network services (XNS).

### მეოთხე ფენის პროტოკოლები 
* SPX ;
* Transmission Control Protocol (TCP) ;
* User Datagram Protocol (UDP) ;
* TCAP.

### მეხუთე ფენის და შემდეგი პროტოკოლები 
* FTP ;
* SSH
* SFTP
* HTTP ;
* IMAP ; 
* NFS ;
* POP3 ;
* Samba ან SMB/CIFS;
* RSerPool
* SNMP ;
* SMTP ;
* Telnet ;
* FIX ;
* JXTA.
* Session Initiation Protocol (SIP) ან H.323 (IP ტელეფონი)

* მეშვიდე ფენა : X.500 , X.400 

კატეგორია:ინფორმატიკა
კატეგორია:ინტერნეტი
უილკი კოლინსი

**უილიამ უილკი კოლინსი** (; დ. 8 იანვარი, 1824 — გ. 23 სექტემბერი, 1889) — ინგლისელი მწერალი, 27 რომანის, 15 პიესის და 50-მდე მოთხრობის ავტორი.

## ბიოგრაფია 
უილკი კოლინსი დაიბადა 1824 წლის 8 იანვარს ლონდონში, ნაკლებად ცნობილი პეიზაჟისტის, უილიამ კოლინსის ოჯახში. 17 წლისას სკოლა მიატოვა და გახდა სტაჟორი ჩაის გამყიდველ ფირმაში. აქ გაატარა 5 წელი, ხოლო შემდეგ ლინკოლნს-ინის სასამართლოში შევიდა, და იურისპრუდენციის სწავლა დაიწყო. მამის გარდაცვლის (1847 წელი) შემდეგ, მან დაწერა მოგონებათა წიგნი „მოგონებები უილიამ კოლინსისა, ესკვაირისა“. 1850 წელს მან დაწერა თავისი პირველი რომანი „ანტონინა“. 1851 წელს დაუმეგობრდა ჩარლზ დიკენსს, რომელთანაც მთელი ცხოვრება მეგობრობდა. უილკი კოლინსი გარდაიცვალა 1889 წლის 23 სექტემბერს.

## შემოქმედება 
უილკი კოლინსის საუკეთესო და ყველაზე ცნობილი რომანი არის „მთვარის ქვა“ (1868), რომელიც ითვლება პირველ ინგლისურ დეტექტიურ რომანად. დეტექტიური სიუჟეთი კოლინსმა აგრეთვე გამოიყენა თავის მეორე უდიდეს რომანში „ქალი თეთრებში“ (1860).

## ნაწარმოებები 
* „ქალი თეთრებში“ (The Woman in White, 1860)
* „მთვარის ქვა“ (The Moonstone, 1868)
* The Lazy Tour of Two Idle Apprentices, 1857, დიკენსთან ერთად)
* „ჩიხში“ (No Thoroughfare, 1867, დიკენსთან ერთად)
* „კანონი და ქალი“ (The Law and the Lady, 1875)

## ლიტერატურა 
* История английской литературы, т. 2, в. 2, М., 1955.
* Пирсон Х., Диккенс, М., 1963, с. 292—317.
* Ellis S. М., Wilkie Collins, Le Fanu and others, Freeport, N. Y., 1968.
* Marshall W. Н., Wilkie Collins, N. Y., 1970.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
კატეგორია:დეტექტივის მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
AppleTalk

**AppleTalk** — Apple-ის მიერ გამოგონებული საკავშირო პროტოკოლი.

ეს პროტოკოლი მაკინტოშების მიერ გამოიყენება 1984 წლიდან, ჯერ როგორც ერთ-ერთი Localtalk-ის ქსელის ნაწილი და შემდეგ, როგორც ავტონომიური პროტოკოლი (ფენა 3,4 და 5), Ethernet-ის მეშვეობით, ამ კომპლექტს ჰქვია Ethertalk.

## რესურსები ინტერნეტში
*AppleTalk 

კატეგორია:Apple Inc.-ის პროგრამები
კატეგორია:ქსელური პროტოკოლები
IBM Systems Network Architecture

**Systems Network Architecture (SNA)** არის IBM-ის მიერ 1974 წელს გამოგონებული 
ფენოვანი ქსელური არქიტექტურა.

დღესდღეობით OSI მოდელმა მასიურად შენაცვლა SNA.

## ისტორია 
1974 წელს, SNA-ს მიზანი იყო ქსელების არქიტექტურის გამარტივება რახან უფრო და უფრო კომპლექსურნი
ხდებოდნენ და ერთმანეთს ვერ ერგებობდენ.
ეს მოდელი არის აგებული შვიდ ფენად:

|}

კატეგორია:ინფორმატიკა
კატეგორია:ქსელური პროტოკოლი
ანიშ კაპური

მინი|ანიშ კაპური

**ანიშ კაპური** (Anish Kapoor; დ. 1954 — ტერნერის პრემიის ლაურეატი ბრიტანელი მოქანდაკე, ჯგუფის "ახალი ბრიტანული სკულპტურა" წევრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ბომბეიში, ინდოეთი. 1970 წელს ისრაელში გადასახლდა და გან შმუელის კიბუცში ცხოვრობდა. 1972 წელს ინგლისში გადავიდა, სადაც დღემდე ცხოვრობს. კაპური ხელოვნებას სწავლობდა ჯერ ჰორნსის ხელოვნების კოლეჯში, შემდეგ კი ჩელსის ხელვონების დიზაინის სკოლაში.

1980-იანი წლების დასაწყისში კაპური იმ ახალგაზრდა ბრიტანელი სკულტპორებს შორის იყო, რომლებიც სრულიად ახალ სტილში იწყებენ მუშაობას და მათი ნამუშევრებით საერთაშორისო აღიარებას იმსახურებენ. კაპური ლონდონში მუშაობს, თუმცა ხშირად მოგზაურობს ინდოეთში და აღიარებს, რომ მის ხელოვნებაში შერწყმულია დასავლური და აღმოსავლური გავლენა.

კატეგორია:ბრიტანელი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ნანა - ქალღვთაება
* ნანა - ქართული ხალხური სიმღერა
## იხილეთ აგრეთვე
*ნანა დედოფალი
ჩემი საზიზღარი გოგონა (2008 წლის ფილმი)

"**ჩემი საზიზღარი გოგონა**" (ინგლ. My Sassy Girl) არის ამავე სახელწოდების მქონე 2001 წლის წარმატებული კორეული ფილმის გადამუშავება, რომელშიც მონაწილეობენ ჯესი ბრედფორდი და ელიშა კატბერტი. ფილმის რეჟისორია იან სამუელი ("შემიყვარე თუ გაბედავ"). ფილმი პირდაპირ DVD-ზეც გამოვიდა 2008 წლის 26 აგვისტოს.

კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ნანა (სიმღერა)

**„ნანა“** — ქართული ხალხური სააკვნე სიმღერა. „ნანას“ ტექსტი და ჰანგი ნებისმიერია. იგი მღერადი, ნატიფი, მოქნილი, ერთმუხლოვანი მელოსით გამოირჩევა; მდიდარია ეპითეტებით, საალერსო სიტყვებით („მარგალიტო სადაფზედა, ასხმულო ოქროს ძაფზედა“ ან „ჩემო ოქროს შანდალო, მამის ციხე-ქალაქო, პაპის ოქროს გუთანო“). 

„ნანა“ ყრმას სამშობლოსათვის თავდადების გრძნობას უნერგავს. „ნანა“ პირველად ჩაიწერა და 1886 წელს თავის კრებულში გამოაქვეყნა ანდრია ბენაშვილმა.

## ლიტერატურა
**ბენაშვილი ა.*, ქართული ხმები, ტფ., 1886;
**იოანე ბატონიშვილი,* კალმასობა, ტ. ქ ტფ. 1936;

კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
20th Century Fox

**20th Century Studios** (1934-დან 1985 წლამდე ცნობილი როგორც **Twentieth Century-Fox Film Corporation**), აგრეთვე ცნობილი როგორც **20th Century Fox**, **Fox 2000 Pictures** ან უბრალოდ **Fox** — ექვსი ყველაზე მთავარი ამერიკული კინოსტუდიეიდან ერთ-ერთი, მდებარე ლოს-ანჯელესში, ბევერლი-ჰილზის დასავლეთით. 1985 წელს სტუდიამ შეიცვალა სახელწოდება და, მას შემდეგ, რაც მისი მფლობელი გახდა რუპერტ მერდოკის News Corporation. **Twentieth Century Fox Film Corporation** შემოკლდა **20th Century Fox**-ამდე. Disney-მ 20th Century Fox-ის აქტივების დიდი ნაწილი შეიძინა 2019 წლის 20 მარტს. ამჟამინდელი სახელწოდება სტუდიას მიენიჭა 2020 წლის 17 იანვარს, რათა არ მომხდარიყო გაუგებრობა Fox Corporation-ის სახელწოდებასთან მსგავსების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 20th Century Animation. Big Cartoon DataBase
* 20th Century Studios. IMDb
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული კინოსტუდიები
სასუქა

**სასუქა** () — მრავალწლოვან ან ორწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი, ქოლგოსანთა ოჯახისა. მისი 20-მდე სახობა უმთავრესად გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. 

საქართველოში იზრდება მხოლოდ ერთი სახეობა — ამიერკავკასიური სასუქა; 5-წევრიანი თეთრი ყვავილები აქვს. ნაყოფი ორად გაყოფილი თესლურაა. ტყუპი ნაყოფის ცალს 5 ვიწრო წიბო აქვს. 

ფოთლები გადანაკვთულია. გვხვდება გზისპირებზე, მდელოებზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქოლგოსანნი
ალიბარი

**ალიბარი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის სადაბო თემი). მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთ ფრონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ყორნისიდან 3 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჟან ბატისტ ლული

right|220px|thumb|ჟან-ბატისტ ლული.
**ჟან-ბატისტ დე ლული** (**ჯოვანი ბატისტა დი ლული**) (დ. 28 ნოემბერი, 1632 — გ. 22 მარტი, 1687) — ბაროკოს ეპოქის იტალიაში დაბადებული ფრანგი კომპოზიტორი.

## ბიოგრაფია 
ლულის განათლება არ ჰქონდა მიღებული , მაგრამ პატარობიდან დაჯილდოებული იყო მუსიკალური ნიჭით: ვიოლინოზე დაკვრით, გიტარაზე დაკვრით და ცეკვით. მისი ნიჭი შენიშნა ჰენრი მეორემ და წაიყვანა საფრანგეთში.

## ლიტერატურა 
* La Gorce, Jérôme de, *Jean-Baptiste Lully* (Paris: Fayard, 2002).
* La Gorce, Jérôme de, ''L'Opéra à Paris au temps de Louis XIV, histoire d'un théâtre* (Paris: Desjonquères, 1992).
* Norman, Buford, *Touched by the Graces, the Libretti of Philippe Quinault in the Context of French Classicism* (Birmingham, AL: Summa, 2001).
* Powell, John S. (2000). *Music and Theatre in France, 1600–1680''. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780198165996.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Jean-Baptiste Lully Collection
*Bibliothèque Nationale de France

კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1632
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1687
ახალშენი (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

**ახალშენი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე შუა ფრონეზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ყორნისიდან 3 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალთა (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

**ბალთა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბზისხევი, გვირგვინა, ლაშებალთა, ლოპანი, მეტეხი, სერიბალთა, ფათქინეთი, ქალეთი, წნელისი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე დასავლეთ ფრონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 830 მეტრი, ყორნისიდან 9 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არკნეთი

**არკნეთი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში, ნულის თემში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 885 მეტრი, ყორნისიდან 17 კილომეტრი.

## ისტორია
ისტორიულ წყაროებში ცნობილია როგორც **ერკნეთი**. ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს:

ამ სოფელში იერუსალიმის ჯვრის მონასტერს ჰქონია მამული. მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794–1799 წლების აღწერაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, ყორნისის თემში.

## მოსახლეობა
## ღირსშესანიშნაობები 
შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ არკნეთში მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას. ადგილ „ვასაწყაროში“ აღმოჩნდა ძველი და ახალი წელთაღრიცხვის ორმოსამარხები, რომლებშიც ნაპოვნია თიხის ჭურჭელი, პასტისა და მინის მძივები, ბრინჯაოს სამკაულები, ვერცხლის ბეჭდები, რკინის სამაჯურები; ერთ-ერთ ორმოსამარხში აღმოჩენილია ძვ. წ. I საუკუნის ხუთი ვერცხლის პართული მონეტა. სოფელში არის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცერონისი

**ცერონისი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ავლევის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე შუა ფრონეს მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, ქარელიდან 18 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 340 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ცერონისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
*ცერონისის მაცხოვრის ეკლესია
*ცერონისის ღვთისმშობლის ეკლესია
*ცერონისის სამარხი
*ცერონისის ქვაყუთი
*ცერონისის ქვევრსამარხები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გვერძინეთი

**გვერძინეთი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ძამის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ქარელიდან 21 კილომეტრი.

## ისტორია
გვერძინეთი (საისტორიო წყაროებში გვეძინეთი) პირველად XVII საუკუნეში იხსენიება. სოფელი ციციშვილთა საკუთრება იყო. XVIII საუკუნის 70-იან წლებში აქ 30-მდე კომლი ცხოვრობდა და ეკონომიკურად საკმაოდ ღონიერ სოფლად ითვლებოდა. 1695 წელს ნოდარ ციციშვილმა ქართლის მეფეს გიორგის უღალატა და ერეკლე I-ს (ნაზარ-ალი-ხანს) მიემხრო. გიორგიმ მოღალატე მოახრჩობინა და საციციანო ნოდარის ძეს ფარსადან ციციშვილს მიაკუთვნა. გიორგისა და ერეკლეს შორის ბრძოლა გაგრძელდა. ამ ბრძოლაში ერეკლეს ქაიხოსრო ციციშვილი მიემხრო, რომელმაც სოფელ გვერძინეთთან მომხდარ ბრძოლაში დაამარცხა გიორგის მომხრე ფარსადანი და საციციანო დაისაკუთრა.

XVI-XVIII საუკუნეებში ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით სოფელი გვერძინეთი მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს (ციციშვილთა) სადროშოში შედიოდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 92 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*გვერძინეთის კოშკი
*გვერძინეთის მეორე კოშკი
*გვერძინეთის პირველი კოშკი
*გვერძინეთის საცხოვრებელი სახლი

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია

**ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია** (**ეუა**; (ინგლ. The European University Association, *EUA*) ― 48 ქვეყნის 800-ზე მეტი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების ასოციაცია. წარმოადგენს ფორუმს უმაღლესი განათლებისა და კვლევითი პოლიტიკის შესახებ ინფორმაციის გაცვლისა და ურთიერთთანამშრომლობის ფორუმს. ასოციაციის წევრები არიან სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობაში, რექტორთა ეროვნულ ასოციაციებსა და სხვა ორგანიზაციებში ჩართული ევროპის უნივერსიტეტები.

ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია 2001 წლის 31 მარტს სალამანკაში *ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციისა* და *ევროკავშირის რექტორთა კონფერენციის კონფედერაციის* შერწყმით ჩამოყალიბდა. 

ევროპის უნივერსიტეტთა ასოციაციაში საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლებიდან გაწევრიანებული არიან:

## იხილეთ აგრეთვე 
*ევროპის უნივერსიტეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
*ბოლონიის პროცესი

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official website
*Mission and activities, Statutes 
*List of Member Universities
*Board members 

კატეგორია:2001 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
ზემო ოქონა

**ზემო ოქონა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ოქონის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (მტკვრის აუზი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 880 მ-ზე, თიღვიდან 3 კმ-ში. 

## ისტორია 
ისტორიულად იყო სოფელ ოქონის ნაწილი. საბჭოთა პერიოდში, 1922–1990 წლებში შეიყვანეს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონში. 1989 წლის აღწერით იყო 81 მცხოვრები, ძირითადად ქართველები. ოლქის გაუქმების შემდეგ, ზემო ოქონა ოფიციალურად შედიოდა ქარელის რაიონში, 2006 წლიდან — თიღვის მუნიციპალიტეტში. საქართველოს იურისდიქცია სოფელზე არ ვრცელდებოდა.

}

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალგაზრდა ფეხბურთელთა ასოციაცია

**ახალგაზრდა ფეხბურთელთა ასოციაცია** შემოკლებით "აფა" არის საქართველოს მინი-ფეხბურთის სამოყვარულო საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 2006 წლის 3 სექტემბერს. გუნდი თამაშობს შავ-ყვითელ ფერებში, სახლის სტადიონი არის აფა სტედიუმი. 

## ისტორია 
95-წლიდან ფიზკულტურის ინსტიტუტის სტადიონზე ვარჯიშობდა გუნდი სახელწოდებით "აფა", გუნდი საკმაოდ მაღალ დონეზე გამოდიოდა სხვადასხვა ტურნირებზე. 2000 წელს "აფა" გაემგზავრა ერევანში სადაც მოიგო **"Friendship Championship"**-ის თასი. ეს იყო გუნდის ისტორიაში ყველაზე დიდი წარმატება, ამის შემდეგაც გუნდს მრავალი ტიტული აქვს მოგებული. 2004 წელს "აფა" დაიშალა ფინანსური პრობლემების გამო, გუნდმა შეწყვიტა არსებობა, ფეხბურთელებმაც სხვა კლუბებს მიაშურეს. 2006 წელს **აფა**-ს ფეხბურთელები ერთმანეთს 2 წლის განშორების შემდეგ ისევ შეხვდნენ, რის მერეც აფაელებმა გადაწყვიტეს გუნდი ისევ გაეცოცხლებინათ და 3 სექტემბრის 2006 წელს **ს.კ. აფა** ისევ დაბრუნდა. გუნდის დაარსებას სათავე ჩაუყარეს ძველმა აფაელებმა (გიორგი თვალავაძემ და გიორგი თავართქილაძეძ) და ს.კ. სპორტლიდერის ფეხბურთელმა (გიორგი პეტრიაშვილმა). გუნდი მაღალი დონის ფეხბურთელებით დაკომპლექტდა, 2007-2008 წელს აფამ მე-3 ადგილი დაიკავა **"თანამეგობრობის თასზე"**, ხოლო რამდენიმე თვის შემდეგ კი "ფორუმის თასი"-ს გამარჯვებული გახდა.

## შემადგენლობა 2012/13 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
Gorillaz (ალბომი)

***Gorillaz*** — ჯგუფ Gorillaz-ის პირველი სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2001 წელს. მასში შეტანილია ცნობილი სიმღერები Clint Eastwood, 19-2000, Rock the House და Tomorrow Comes Today. ალბომმა ბრიტანეთში მიაღწია ჩარტის #3 ადგილს, ხოლო აშშ-ში - #14 ადგილს და მსოფლიო მასშტაბით გაიყიდა 7 მილიონი ასლის ოდენობით.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები 
### წლის საბოლოო ჩარტები 
## სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:Gorillaz-ის ალბომები
კატეგორია:2001 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
ვალი

**ვალი** (, სიტყვასიტყვით — დამცველი) — ოლქის, პროვინციის (ვილაიეთის) მმართველი თურქეთსა და ზოგ სხვა მუსლიმანურ ქვეყანაში. ემორჩილება ცენტრალურ ადმინისტრაციას. მინიჭებული აქვს მნიშვნელოვანი უფლებამოსილება, მეთაურობს საოლქო ადმინისტრაციულ აპარატს.

სეფიანთა ირანის ადმინისტრაციულ იერარქიაში ვალი შაჰის „მოადგილედ“ ითვლებოდა. ეს ტიტული ენიჭებოდა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ავტონომიური პროვინციების — ქართლის, არდალანის ქურთული საამიროს, ლურისტანისა და ხუზისტანის —  მმართველებს. ქართლში „ვალი“, ჩვეულებრივ, ეწოდებოდა ქართლის მაჰმადიან მეფეებს, რომლებიც ქვეყანას განაგებდნენ 1632-1744 წლებში (როსტომი და სხვები). 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისლამი
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
თიღვა

**თიღვა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ალიბარი, თიღვა, ნაბაკევი, შინდარა, დაბა ყორნისი). მდებარეობს მდინარე დასავლეთ ფრონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ყორნისიდან 2 კილომეტრი, აგარის რკინიგზის სადგურიდან 24 კმ.

## ისტორია
თიღვა შიდა ქართლის ერთ-ერთი უძველესი სოფელია. 1954 წელს თიღვის მიდამოებში მიაკვლიეს აშელური ხანის ღია სამოსახლოს. 1974–75 წლებში ჩატარებული გათხრებით გამოვლინდა შუა და გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ანტიკური ხანის ნამოსახლარები და სამაროვნები. პირველად იხსენიება X საუკუნეში „მატიანე ქართლისაიში“ ბაგრატ III-სთან დაკავშირებით. ხშირადაა ნახსენები XII–XVIII საუკუნეების საბუთებში. 1648 წელს თიღვა როსტომ მეფემ უბოძა ზაალ წერეთელს. სოფლის დასავლეთით შემორჩენილია წყალსადენის (ქვითკირის დუღაბში ჩასმული კერამიკული მილები) ნანგრევები, რომელიც შუა საუკუნეების ქართული საინჟინრო ხელოვნების მნიშვნელოვან ნიმუშს წარმოადგენს. საბჭოთა პერდიოდში შედიოდა ზნაურის რაიონში, ზნაურის სადაბო საბჭოში. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე
*თიღვის ტაძარი
*თიღვის ეკლესიის ნანგრევი
*თიღვის წმინდა მარიამის ეკლესია
*თიღვის ძველი ნაგებობის ნანგრევი I
*თიღვის ძველი ნაგებობის ნანგრევი II

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნანიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნანიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ნანიანი — სოფელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში
*ნანიანი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში

*ნანიანი — ქალაქი ხენანის პროვინციაში, ჩინეთი
ნამყვამი

**ნამყვამი**, **ნუამყვამი** — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ენგურის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4282 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ქვედა ქალთაზე ალპური მდელოებია, ზედაზე — სუბნოვალური და ნივალური ლანდშაფტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
ნანო...

**ნანო...** ( −9 (1/1 000 000 000, მემილიარდედი) ამოსავალ ერთეულს.

წარმოშობილია ბერძნულიდან —  νᾶνος (ჯუჯა).

1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული წილადი ერთეულის თავსართად.

### მაგალითები
* 1 ნანომეტრი = 10−9 მეტრი = 0.000 000 001 მეტრი.
* 1 ნანოამპერი = 10−9 ამპერი = 0.000 000 001 ამპერი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სი თავსართები
სახალინის ყურე

**სახალინის ყურე** - ყურე ოხოტის ზღვაში, მდინარე ამურის შესართავის ჩრდილოეთით მდებარე კონტინენტის ნაპირისა და კუნძული სახალინის ჩრდილოეთ დაბოლოებას შორის. სამხრეთით გადადის ამურის ლიმანში. სიგრძე - 160 კმ-მდე. ნაპირები უმთავრესად დაბალია. გაყინულია ნოემბრიდან ივნისამდე. მოქცევა არასწორი ნახევარდღეღამურია. სიმაღლე - 2-3 მეტრი. ნაპირზეა ნავსადგური მოსკალვო

კატეგორია:რუსეთის ყურეები
ელენე ნანობაშვილი

**ელენე მიხეილის ასული ნანობაშვილი** (დ. 8 ნოემბერი, 1914, თბილისი — გ. აპრილი, 1988) — ქართველი ქიმიკოსი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1951), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1965).

## ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიური ფაკულტეტი. 1941-1958 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე მელიქიშვილის სახელობოს ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტში. 1956 წლიდან ა. პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტის პროფესორი. 1963-1973 წლებში ამავე ინსტიტუტის ქიმიის კათედრის გამგე. 1958 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არაორგანული ქიმიისა და ელექტროქიმიური ინსტიტუტის რადიაციაციულ ქიმიურ ლაბორატორიის გამგე. ელენე ნანობაშვილის შრომები ეძღვნება რადიაციულ ქიმიურ პროცესებს, იშვიათი ელემენტების ქიმიას და სხვა. 

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
ბრეძა

**ბრეძა** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აბანო, ატოცი, გულიკაანთუბანი, კოდა, საციხური, ჭვრინისი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე დასავლეთის ფრონეს ნაპირას. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ქარელიდან 26 კილომეტრი.

## ისტორია
სოფელში, კვირაცხოვლის ეკლესიასთან, იწყება მნიშვნელოვანი ისტორიული გზა (სიგრძე დაახლოებით 20 კილომეტრი, ამჟმად ნაწიობრივ გაუქმებულია). გზა გადის მდინარე აღმოსავლეთის ფრონეზე, მიემართება სოფელ აბანოსაკენ, ჩაუვლის კლდეში ნაკვეთ გამოქვაბულს და გოგირდოვან წყაროებს, ადგილ ციხიანასთან შედის მდინარე დასავლეთ ფრონის ხეობაში და მიემართება ჩრდილო-დასავლეთისკენ, გაივლის სოფელ წნელისს (ზნაურის რაიონი) და სოფელ გვირგვინასთან უხვევს სამხრეთ-დასავლეთისკენ, გაივლის მდინარე ქვაბთაღელეს, სადაც განვითარებულ ფეოდალური ხანის გუმბათოვანი ეკლესიის - გვირგვინას ნანგრევებია. ქვაბთაღელის ნაპირზე, ფრიალო კლდეში გაჭრილი კლდეკარებით გზა ადგილ ჯვართან გადადის ლიხის ქედს და ჩადის მდინარე ჭერათხევისა და მდინარე ყვირილას ხეობაში სოფელ კორბოულთან.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 496 ადამიანი.

სოფელში ცხოვრობენ მეყანწიშვილები, მოსიაშვილები, ვართასაშვილები, შუბითიძეები, გოგალაძეები, გოგიჩაშვილები, ნადირაძეები და სხვები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბრეძის კვირაცხოვლის ეკლესია
*ბრეძის კომპლექსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ულე ბული

**ულე ბორნემან ბული** (დ. 5 თებერვალი, 1810 — გ. 17 აგვისტო, 1880) — ნორვეგიელი მევიოლინე და კომპოზიტორი.

## ბიოგრაფია 
ბული დაიბადა ნორვეგიის ქალაქ ბერგენში. მამამისს უნდოდა, რომ ულე მინისტრი გამოსულიყო, მაგრამ ულემ გადაწყვიტა მუსიკას გაჰყოლოდა. 9 წლის ასაკში პირველი კონცერტი გამართა. ის ბერგენის ფილარმონიური ორკესტრის სოლისტი მევიოლინე იყო. 18 წლისა ოსლოს უნივერსიტეტში წავიდა სასწავლებლად, მაგრამ გამოცდებზე ჩაიჭრა. 1832 წელს ის საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა, სადაც მევიოლინე ჰაინრიხ ვილჰელმ ერნსტთან ცხოვრობდა, რომელმაც ბულს პაგანინის მუსიკა გააცნო.

## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880