ანკარის უნივერსიტეტი

**ანკარის უნივერსიტეტი** () — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი ანკარაში, თურქეთის დედაქალაქში. პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც თურქეთის რესპუბლიკის ჩამოყალიბების შემდეგ, 1923 წელს, დაარსდა.

## ისტორია
ანკარის უნივერსიტეტი დაარსდა თურქეთის პირველი პრეზიდენტის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ და ქვეყნის ერთ-ერთი წამყვანი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა. უნივერსიტეტის ისტორია სათავეს იღებს 1859 წელს პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დაარსებიდან, რომელიც თავდაპირველად სტამბოლში შეიქმნა, როგორც დაწესებულება ოსმალეთის იმპერიის ბიუროკრატიის მოსამზადებლად. დროთა განმავლობაში ფაკულტეტმა სხვადასხვა ტრანსფორმაცია განიცადა. თავდაპირველად ის ცნობილი იყო როგორც „Mekteb-i Mülkiye-i Şahane“ თურქეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში, ხოლო 1918 წელს მას სახელი გადაერქვა და თურქეთის განათლების სამინისტროს ქვეშ გახდა „Mekteb-i Mülkiye“. რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, ათათურქმა მოითხოვა სკოლის ანკარაში გადატანა, რის შემდეგაც მას პოლიტიკურ მეცნიერებათა სკოლა ეწოდა. 1950 წლის 23 მარტს ის გახდა ანკარის უნივერსიტეტის ნაწილი, როგორც პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. ფაკულტეტი სთავაზობს პროგრამებს საჯარო ადმინისტრირების, შრომის ეკონომიკის, ბიზნესის ადმინისტრირებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულებით.

უნივერსიტეტი წლების განმავლობაში გაფართოვდა და მოიცვა სხვა ფაკულტეტებიც. ანკარის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლა დაარსდა 1925 წელს, ხოლო ენისა და ისტორია – გეოგრაფიის სკოლა დაარსდა 1935 წელს.  1943 წელს დაარსდა მეცნიერებათა ფაკულტეტი, რასაც მოჰყვა მედიცინის ფაკულტეტი 1945 წელს.  უნივერსიტეტის ადრეული განვითარების ნაწილი იყო ასევე ანკარის უნივერსიტეტის ვეტერინარული მედიცინის ფაკულტეტი, რომლის ისტორია 1842 წლიდან იწყება, და ღვთისმეტყველების სკოლა, დაარსებული 1949 წელს. ფარმაციის სკოლა დაარსდა 1960 წელს, რასაც მოჰყვა ანკარის უნივერსიტეტის სტომატოლოგიის ფაკულტეტი 1963 წელს, რომელიც სრულფასოვან ფაკულტეტად 1977 წელს იქცა. განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტი დაარსდა 1965 წელს, კომუნიკაციის ფაკულტეტთან (İLEF) ერთად. 1996 წელს გაიხსნა ჩანქირის სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი და ჯანდაცვის განათლების ფაკულტეტი. სულ ახლახან, 2015 წელს დაარსდა სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტი და გამოყენებითი მეცნიერებების ფაკულტეტი, ხოლო 2020 წელს — ღია და დისტანციური განათლების ფაკულტეტი. უნივერსიტეტს აქვს 40 პროფესიული პროგრამა, 120 საბაკალავრო პროგრამა და 110 სამაგისტრო პროგრამა.

ანკარის უნივერსიტეტი მასპინძლობს მრავალფეროვან კვლევით, აპლიკაციურ და საგანმანათლებლო ცენტრებს, რომლებიც ხელს უწყობენ მის აკადემიურ და სამეცნიერო მისიას. უახლესი მონაცემებით, უნივერსიტეტი მართავს 41 ასეთ ცენტრს, რომელთაგან თითოეული ეძღვნება სპეციალიზებულ კვლევებსა და საზოგადოებრივ მომსახურებას.

## კვლევითი ცენტრები
ერთ-ერთი გამორჩეული ცენტრია თურქული და უცხო ენების კვლევისა და გამოყენების ცენტრი, რომელიც ცნობილია როგორც თომერი (TÖMER) და დაარსდა 1984 წელს. 2014 წლისთვის თომერი გაფართოვდა და მოიცავდა თურქეთის მასშტაბით 11 ფილიალს, რომლის ცენტრალური ოფისი ანკარაშია განთავსებული. ცენტრი უზრუნველყოფს ენის სწავლებას მრავალ ენაზე, მათ შორის: თურქულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, ესპანურ, იტალიურ, რუსულ, კორეულ, იაპონურ, თანამედროვე ბერძნულ, ნიდერლანდურ, ბულგარულ, ჩინურ, ოსმალურ თურქულ, არაბულ, პოლონურ და ცენტრალური აზიის თურქული რესპუბლიკების ენებზე. ენობრივი შეთავაზებები შეიძლება შეიცვალოს მოთხოვნის და აკადემიური ტენდენციების მიხედვით.

ანკარის უნივერსიტეტის კრაიკენის ობსერვატორია, რომლის მშენებლობა 1959 წელს დაიწყო და ოფიციალურად 1963 წელს გაიხსნა, კიდევ ერთი საკვანძო ცენტრია. მას მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ასტრონომიაში, გვთავაზობს რა როგორც სამეცნიერო კვლევით შესაძლებლობებს, ისე საგანმანათლებლო ღონისძიებებს ბავშვებისთვის, სტუდენტებისა და ფართო საზოგადოებისთვის. ობსერვატორია ასევე ხელმისაწვდომს ხდის თავის საშუალებებს საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი ასტრონომიული მოვლენების დროს.

ერთ-ერთი ცენტრია ანკარის უნივერსიტეტის ქალთა საკითხების კვლევისა და გამოყენების ცენტრი (KASAUM), რომელიც დაარსდა გენდერული საკითხებისა და საზოგადოებაში ქალის როლის შესასწავლად და აწყობს კვლევით და საგანმანათლებლო პროგრამებს. 1996 წელს ცენტრმა ამ სფეროში კვლევის შემდგომი მხარდაჭერისთვის „ქალთა კვლევების“ სამაგისტრო პროგრამა დაიწყო. ანალოგიურად, მცირე მეწარმეობის კვლევისა და გამოყენების ცენტრი  ატარებს კვლევებს მცირე ბიზნესის მეწარმეობის შესახებ, სთავაზობს საგანმანათლებლო პროგრამებს აკადემიკოსებსა და მეწარმეებს და ხელს უწყობს პარტნიორობას როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო ცენტრებთან.

ანკარის უნივერსიტეტის დისტანციური განათლების ცენტრი სტუდენტებს სთავაზობს უმაღლესი განათლების დისტანციურად მიღების შესაძლებლობას, მათ შორის როგორც სრული ხარისხის პროგრამებს, ასევე ინდივიდუალურ კურსებს.  უნივერსიტეტი ასევე მართავს ზეგამტარობის კვლევის ცენტრს (CESUR), რომელიც ფოკუსირებულია ზეგამტარი მასალების, როგორიცაა MgB2, BSCCO და YBCO, კვლევაზე, განსაკუთრებით პრაქტიკულ ზეგამტარობის ტექნოლოგიებში გამოსაყენებლად.

ანკარის უნივერსიტეტის ევროპული კვლევების ცენტრი (ATAUM), რომელიც 1987 წელს დაარსდა, მიზნად ისახავს ევროკავშირის და თურქეთ-ევროკავშირის ურთიერთობების შესახებ ცოდნის გაღრმავებას. ის ჩართულია ინტერდისციპლინურ კვლევებსა და ტრენინგებში, რითაც ხელს უწყობს ევროკავშირის და მისი წევრი ქვეყნების პოლიტიკური და ეკონომიკური დინამიკის უკეთ გააზრებას. გარდა ამისა, ანკარის უნივერსიტეტის მიწისძვრის კვლევის ცენტრი ატარებს დამოუკიდებელ კვლევებს სეისმურ აქტივობაზე, განსაკუთრებული ფოკუსირებით ანკარას მიმდებარე რეგიონსა და თურქეთის ფართო ტერიტორიაზე.

უნივერსიტეტის სხვა სპეციალიზებულ ცენტრებს შორის არის ფსიქიატრიული კრიზისის კვლევისა და გამოყენების ცენტრი (PKUAM), რომელიც ფოკუსირებულია ფსიქიატრიულ კრიზისებზე, სუიციდის პრევენციასა და მასთან დაკავშირებულ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საკითხებზე. 1987 წელს დაარსებული ცენტრი წარმოადგენს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) საცნობარო პუნქტს. ტვინის კვლევის ცენტრი, რომელიც 2009 წელს დაარსდა, კიდევ ერთი თვალსაჩინო კვლევითი ცენტრია, რომელიც აერთიანებს ექსპერტებს ისეთი მრავალფეროვანი სფეროებიდან, როგორიცაა ლინგვისტიკა, ფსიქიატრია, ნევროლოგია და ელექტროტექნიკა, ადამიანის ტვინის შესასწავლად.

ლათინური ამერიკის კვლევისა და გამოყენების ცენტრი (LAMER), რომელიც 2009 წელს გაიხსნა, ატარებს კვლევებს ლათინური ამერიკის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ საკითხებზე. მისი მიზანია რეგიონის განვითარების ანალიზი და იმის შესწავლა, თუ როგორ შეიძლება მისი გამოცდილების თურქეთში გამოყენება. ანალოგიურად, ბავშვთა კულტურის კვლევის ცენტრი (ÇOKAUM), დაარსებული 1994 წელს, ფოკუსირებულია ბავშვთა კულტურასთან დაკავშირებულ კვლევებზე და აწყობს როგორც ეროვნულ, ასევე საერთაშორისო აკადემიურ ღონისძიებებს. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის კვლევის ცენტრი (GAMER), რომელიც 2009 წელს შეიქმნა, იკვლევს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონის კულტურულ, ისტორიულ და ეკონომიკურ ასპექტებს.

ამათ გარდა, უნივერსიტეტი მართავს თურქეთის გეოგრაფიის კვლევის ცენტრს (TÜCAUM), რომელმაც ფუნქციონირება 1990 წელს დაიწყო. ცენტრი მხარს უჭერს თურქეთის გეოგრაფიის კვლევას, აგროვებს შესაბამის მონაცემებს და ინახავს თურქეთის გეოგრაფიულ კვლევებთან დაკავშირებულ მასალების არქივს. უნივერსიტეტის მრავალფეროვან აკადემიურ ფოკუსს ასევე ხელს უწყობენ პოლიტიკური ფსიქოლოგიის კვლევისა და გამოყენების ცენტრი (POLPAUM) და გარემოსდაცვითი მეცნიერების ცენტრი.  და ბოლოს, ხანდაზმულთა კვლევისა და გამოყენების ცენტრი (YASAM) მუშაობს დაბერებასთან და ხანდაზმული პირების კეთილდღეობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, ატარებს კვლევებს და აქვეყნებს მასალებს ხანდაზმულთა სოციალური, ეკონომიკური, ჯანმრთელობისა და ფსიქოლოგიური მდგომარეობის შესახებ.

## გალერეა

Atatürk_Boulevard,_Faculty_of_Language,_History_and_Geography,_İsmet_Pasha_Girls'_Institute,_1940s_(16852461225).jpg|
Ankara-Hukuk-Fakültesi.jpg|
Ankara_University_Faculty_of_Humanities_(16195187126).jpg|
Ankara_Üniversitesi_11.jpg|

## საერთაშორისო პერსპექტივა
იაპონური ენისა და ლიტერატურის დეპარტამენტს მიენიჭა იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრის მადლობის სიგელი თურქეთში იაპონური ენის სწავლების ხელშეწყობაში შეტანილი წვლილისთვის 2020 წლის 1 დეკემბერს.

## სქოლიო
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:უნივერსიტეტები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:უნივერსიტეტები
კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები