open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კომოდოს ვარანი

**კომოდოს ვარანი** () — ქვეწარმავალი ვარანისებრთა ოჯახისა. ყველაზე დიდი თანამედროვე ხვლიკი: სხეულის სიგრძე 3 მეტრამდე და მეტი, მასა — 140 კგ-მდე. კიდურები კარგადაა განვითარებული. ახალგაზრდა ინდივიდების შეფერილობა მორუხო-წაბლისფერია წითელ-ნარინჯისფერი ლაქებით, ზრდასრულებისა — ერთფეროვანი მუქი მურა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ინდონეზიაში, კერძოდ, კომოდოს (აქედან სახელწოდება), რინჯის, პადარის კუნძულებზე და კუნძულ ფლორესის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობს ბორცვების ბუჩქნარითა და მეჩხერი ტყით შემოსილ კალთებზე, ხშირად შედის მდინარეების ამომშრალ კალაპოტებში. თხრის 5 მეტრამდე სიგრძის სოროებს; ახალგაზრდები თავშესაფრად ხეების ფუღუროებსაც იყენებენ. მეზობელ კუნძულებზე გადასასვლელად შეუძლია ზღვაში საკმაოდ შორს შეცურვა. აქტიურია დღისით. იკვებება გარეული ღორებით, თხებით, ირმებით, მაიმუნებით, მღრღნელებით, ფრინველებით, ხვლიკებით, გველებით, აგრეთვე ლეშით. ნადავლს სუნით დაეძებს. მსხვერპლს კლავს სისხლის მოწამვლით, რომელიც ჭრილობაში ვარანის ნერწყვის მოხვედრით ვითარდება; ნერწყვი ლპობის ბაქტერიებს შეიცავს. ცნობილია ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევებიც. დედალი სოროში ან პირდაპირ მიწაში დებს 200-გრამიან 30-მდე კვერცხს. ნაშიერები (27–30 სმ-ის სიგრძის) იჩეკებიან 8–8,5 თვეში. სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლ. 40 წელს შეადგენს. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში. ვარანის გადაშენებისაგან დასაცავად ინდონეზიაში შექმნილია კომოდოს ეროვნული პარკი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული (1991).

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ვარანი
ვასილ გულისაშვილი

**ვასილ ზაქარიას ძე გულისაშვილი** (დ. 23 აპრილი, 1903, თბილისი, — გ. 19 ოქტომბერი, 1979, იქვე) — ქართველი მეტყევე-ეკოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1935), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1955). 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ლენინგრადის სატყეო-ტექნიკური აკადემიის სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი 1926 წელს და ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი 1931 წელს. იქვე მუშაობდა 1927-1931 წლებში. 1931 წლიდან თბილისის სატყეო-ტექნიკურ ინსტიტუტში ზოგადი მეტყევეობის კათედრის გამგე. 1932–1944 წლებში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა ეჭირა. 1945–1979 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სატყეო ინსტიტუტს. გულისაშვილის სამეცნიერო შრომები ეხება მცენარეთა მერქნიანი ჯიშების ბიოლოგიას, ეკოლოგიასა და ეკოლოგიურ გეოგრაფიას, ბუნების დაცვისა და სხვა საკითხებს. შეისწავლა ტყის ნიადაგის ფიზიკური თვისებები და მათი ცვალებადობა ამორჩევითი, პირწმინდა ჭრისა და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად დროებით გამოყენებისას. გულისაშვილი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე და საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე. 1974 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. 

## ბიბლიოგრაფია
* ზოგადი მეტყევეობა, თბ., 1957; მცენარეთა ეკოლოგია, თბ., 1960 (გარეკანზე: 1961); 
* Природные зоны и естественно-исторические области Кавказа, М., 1964.

## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი მეტყევეები
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
იერემია გულისაშვილი

**იერემია დიმიტრის ძე გულისაშვილი** (დ. 1 მაისი, 1863 — გ. 20 აპრილი, 1958) — ქართველი მწერალი და თეატრალური მოღვაწე, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია. მუშაობდა სკოლის მასწავლებლად ზუგდიდსა (1882-1888) და თბილისში (1888-1913). 1915-1919 წლებში ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მიერ გაგზავნილი იყო სკოლების ზედამხედველად ბათუმსა და აჭარაში, სადაც 40-მდე ქართული სკოლა გახსნა. 1919 წლიდან ცხოვრობდა მშობლიურ საგარეჯოში, იყო სკოლის დირექტორი და რუსული ენის მასწავლებელი.

პუბლიცისტურ სტატიებს აქვეყნებდა „ივერიაში", „სახალხო გაზეთში" და სხვ. შემდეგ თვითონ დაიწყო „ორკაპიკიანი" გაზეთის გამოცემა ღარიბი მოსახლეობისთვის. იყო ერთ-ერთი ინიციატორი ქართული წიგნების გამომცემლობის ამხანაგობისა და „ქართული კლუბის" დაარსებისა თბილისში. 1886 წელს ზუგდიდში პირველად დადგა გიორგი ერისთავის „ძუნწი" და თვითონვე შეასრულა მთავარი როლი, სისტემატურად მართავდა წარმოდგენებს; მიღებული შემოსავლით გახსნა სახალხო ბიბლიოთეკა. თბილისში გულისაშვილი იყო ქართული სახალხო თეატრის — ავჭალის აუდიტორიის — ერთ-ერთი დამაარსებელი. მისი რეჟისორობით იდგმებოდა გ. ერისთავის „გაყრა", ავქსენტი ცაგარელის „ციმბირელი", „ხანუმა", „ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს", „ადვოკატი მელაძე", კოტე მესხის „თამარ ბატონიშვილი" და სხვ. ამ წარმოდგენებში თვითონაც ასრულებდა როლებს მარიამ დემურიასა და ნ. ნაკაშიძესთან, ნიკოლოზ გოცირიძესა და იოსებ იმედაშვილთან, გ. ლასხიშვილსა და ი. ნაკაშიძესთან, გ. ჯაბაურთან და სხვებთან ერთად. საგარეჯოში დასახლების დღიდან სიკვდილამდე ქალაქის დრამატული დასის წევრი და თეატრის შენობის აგების ინიციატორი იყო. დაწერა ხუთმოქმედებიანი დრამა „დრონი მეფობენ" (1890) და პიესა „ცხოვრება ბრძოლაა" (1892, ცალკე წიგნად დაისტამბა 1895). იერემია გულისაშვილის ვაჟი, დიმიტრი (მიტო) 1918 წელს დუშეთის ამბოხების დროს პოლკოვნიკ იოსებ გედევანიშვილის პარტიზანული პოლკის ოფიცერი იყო და 24 წლის ასაკში სასიკვდილოდ დაიჭრა ბოლშევიკებთან ბრძოლაში ანანურთან.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
დაკოტა ჯონსონი

**დაკოტა მაი ჯონსონი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 1989) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. მსახიობების, დონ ჯონსონის და მელანი გრიფითის ქალიშვილი. ჯონსონის კინოდებიუტი 1999 წელს შედგა, როდესაც ის 10 წლის იყო გადაიღეს შავ კომედიაში, „გიჟი ალაბამა“-ში, სადაც დაკოტასთან ერთად, მონაწილეობას იღებდა დედამისიც. ჯონსონმა სამსახიობო კარიერის გაგრძელება საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ გადაწყვიტა.

2010 წელს, ამერიკულ ბიოგრაფიულ დრამაში, „სოციალური ქსელის“, ერთ-ერთ ეპიზოდში მიიღო მონაწილეობა. ამის შემდეგ, მცირე როლებით გადაიღეს სხვა ფილმებშიც, მათ შორისაა: ამერიკული კომედია „21 ჯამფ სტრიტი“, კომედიური-დრამა „Goats“, რომანტიკული კომედია „თითქმის დაქორწინებულები“. 2015 წელს ჯონსონმა ანასტასია სტილის როლი ითამაშა გრეის ორმოცდაათი ელფერში. ამ როლის განსახიერებით, 2016 წელს მან აიღო „BAFTA Rising Star“-ის ჯილდო.

ამის შემდეგ, ჯონსონი გამოჩნდა ბიოგრაფიულ კრიმინალურ დრამატულ ფილმში — „შავი მესა“ (2015), შემდეგ კი ფსიქოლოგიურ დრამაში „დიდი შხეფი“. 2018 წელს, მთავარი როლი ითამაშა საშინელებათა ჟანრის ფილმ „სუსპირია“-ში. ამავე წელს, გამოჩნდა ტრილერში „ცუდი მოგონებები სასტუმრო ელ როიალთან“. 2019 წელს, მნიშვნელოვანი როლები ითამაშა ფსიქოლოგიურ-ჰორორში – „ჭრილობები“, და კომედიურ დრამაში „არაქისის შავარდენი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*დაკოტა ჯონსონის ბიოგრაფია — IMDB-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ტეხასში დაბადებულები
ჯონ-ჰორტონ კონვეი

მინი|ჯონ-ჰორტონ კონვეი
**ჯონ-ჰორტონ კონვეი** (; დ. 26 დეკემბერი, 1937, ლივერპული, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი, — გ. 11 აპრილი, 2020, ნიუ-ჯერსი, აშშ) — ინგლისელი მათემატიკოსი. ხანგრძლივად მოღვაწეობდა კემბრიჯის, შემდეგ პრინსტონის უნივერსიტეტებში. მისი სამეცნიერო მუშაობის ძირითადი სფეროები იყო სასრული ჯგუფების, კვანძების, რიცხვთა, კომბინატორული თამაშთა და კოდების თეორიები. სახალისო (რეკრეაციული) მათემატიკის დარგში კონვეის ეკუთვნის „სიცოცხლის თამაშის“ სახელწოდებით ცნობილი უჯრედული ავტომატის გამოგონება. გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში კორონავირუსული ინფექციით (COVID-19).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ინგლისელი მათემატიკოსები
აბსაროკის ქედი

**აბსაროკის ქედი** () — კლდოვანი მთების ერთ-ერთი შტოქედი ამერიკის შეერთებული შტატებში. გადაჭიმულია 280 კილომეტრზე მონტანის სამხრეთიდან უაიომინგის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილამდე. გადაკვეთს გალატინის, შოშონის და კასტერის ეროვნულ ტყეებს, ასევე იელოუსტოუნის ეროვნულ პარკს. უმაღლესი მწერვალია ფრენკს-პიკი (4009 მ)

## ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის ქედები
აბსოლუცია

**აბსოლუცია** () — ქრისტიანულ ღვთისმეტყველებაში (განსაკუთრებით რომის კათოლიკური ეკლესიაში): ცოდვების მიტევება, შენდობა. ტერმინი გამოიყენება ასევე იურისპრუდენციაში მსჯავრდადებულის სასჯელისგან გათავისუფლების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსანიშნავად.

ქრისტიანული ეკლესიის ისტორიის ადრეულ ეტაპზე ღმრთისმსახური აბსოლუციის რიტუალს მონანიების წესის საჯაროდ შესრულების შემდეგ აღასრულებდა. შუა საუკუნეებში აღსარებაც და აბსოლუციაც სრულად ფარული, არასაჯარო გახდა. რომის კათოლიკებთან აბსოლუცია არის აქტი, რომლითაც აღსარების მიმღები (ღმრთისმსახური) სინანულის საიდუმლოში იესო ქრისტესა და ეკლესიის სახელით მონანიეს ჩადენილ ცოდვათაგან მიტევებულად აცხადებს. პროტესტანტებთან ღმრთისმსახური აბსოლუციას ჩვეულებრივ ადგენს საჯაროდ, მთელი მრევლის მიერ ლოცვის აღვლენის შემდეგ.

## ლიტერატურა
* „მიტევება“. პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო; [იტალ. თარგმნა მარიკა სააკაშვილმა; რედ. მერაბ ღაღანიძე; სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტი, ქრისტ. თეოლოგიისა და კულტ. ცენტრი]. - თბ.: სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტის გამოც., 2011. - 434გვ.; 24სმ.. - ყდაზე: ბერნარდო დადი „ნეტარი ქალწული მარიამის გვირგვინით შემკობა“. - ISBN: 978-9941-0-3408-4;
* 

კატეგორია:ქრისტიანული ტერმინები
აბუქირის ყურე

მინი|აბუქირის ყურე (თანამგზავრული ფოტოსურათი)
**აბუქირის ყურე** (, Khalīj Abū Qīr) — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში, ნილოსის დელტის რეგიონში, ეგვიპტის სანაპიროსთან. მის ნაპირებზე განლაგებულია ქალაქები — როზეტა და აბუქირი. ყურე ცნობილია 1798 წელს აქ გამართული საზღვაო ბრძოლით ინგლისისა და საფრანგეთის ფლოტებს შორის. ზღვაში არსებული ბუნებრივი აირის საბადო ენერგიით უზრუნველყოფს ალექსანდრიის მიდამოებში არსებულ საწარმოებს.   

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის ყურეები
მენდი პეტინკინი

**მენდილ ბრიუს პეტინკინი** (; დ. 30 ნოემბერი, 1952) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია ინიგო მონტოიას შესრულებული როლით, რომელიც მან 1987 წლის ფილმში „პატარძალი პრინცესა“ ითამაშა.

მას სხვა ფილმებშიც აქვს მონაწილეობა მიღებული, მათ შორისაა: „იენტლი“ (1983), „უცხო ნაცია“ (1988), „დიკ ტრეისი“ (1990), „ელმოს თავგადასავალი გრიჩლენდში“ (1999) და „ნეტავ აქ ვყოფილიყავი“ (2014). პეტინკინი გადაღებულია რამდენიმე სატელევიზიო სერიალშიც, მათ შორის არის „Chicago Hope“ და „კრიმინალური აზროვნება“. ამჟამად, სოლ ბირინსონის როლს თამაშობს „Showtime“-ის სატელევიზიო სერიალში „სამშობლო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*მენდი პეტინკინის ბიოგრაფია — IMDB-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ამპერმეტრი

მინი|მიკროაპერმეტრი
**ამპერმეტრი** — მუდმივი და ცვლადი დენის გასაზომი ხელსაწყო. იმის მიხედვით, თუ როგორია ხელსაწყოს გაზომვის ზღვრები, ამპერმეტრის სკალა დაყოფილია ამპერებად (ა, A), კილოამპერებად (კა, kA), მილიამპერებად (მა, mA) ან მიკროამპერებად (მკა, µA). გაზომვის ზღვრების გასადიდებლად ამპერმეტრს შუნტით ან ტრანსფორმატორით რთავენ. ამპერმეტრში გამავალი დენის გავლენით მოძრავი ნაწილი და მასთან დაკავშირებული ისარი შემობრუნდება დენის ძალის პროპორციული კუთხით. ამპერმეტრში გამოყენებულია მაგნიტოელექტრონული, ელექტრომაგნიტური, ელექტროდინამიკური და სხვა სისტემები.

:**შენიშვნა!**
*ამპერმეტრი ელექტრულ წრედში ირთვება თანმიმდევრობით.*

*ამპერმეტრის ელექტროენერგიის წყაროსთან დატვირთვის გარეშე (ვოლტმეტრის მსგავსად) მიერთება გამოიწვევს მის დაზიანებას.*

## ლიტერატურა
კატეგორია:ელექტრომზომი ხელსაწყოები
პეტრე პირველის ქედი

**პეტრე პირველის ქედი** () — ქედი ტაჯიკეთში. გაწოლილია დასავლეთ პამირში, მდინარეების სურხაბისა და ობიხინგოუს (ამუდარიის აუზი) შორის. სიგრძე 200 კმ, სიგანე 40 კმ. ქედის დასავლეთი ნაწილის საშუალო სიმაღლეა 4300 მ, ხოლო აღმოსავლეთისა — 6000 მ-მდე. აბსოლუტური სიმაღლე 6785 მ (მწვერვალი მოსკოვის პიკი). დამახასიათებელია პლატოსებრი თხემი, ღრმა ხეობები და მაღალი სეისმურობა. აღმოსავლეთ ნაწილში განვითარებულია მძლავრი გამყინვარების ცენტრი. სულ ქედზე 487 მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 480 კმ². პეტრე პირველის ქედი უმთავრესად აგებულია ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. ქედის დასავლეთ ნაწილში დაბლა კაკლისა და ნეკერჩხლის ტყეებია, მაღლა — ღვიის ნათელი ტყე, მაღალბალახეული, სუბალპური და ალპური მდელოები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
აბიდოსი (ჰელესპონტი)

მინი|აბიდოსი და მიმდებარე ტერიტორია ანტიკურ ხანაში.
**აბიდოსი** (, ) — ანტიკური ქალაქი ანატოლიაში, დარდანელის სრუტის (ძველი ჰელესპონტი) აღმოსავლეთ სანაპიროზე, თურქეთის თანამედროვე ქალაქ ჩანაქკალეს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 

თავდაპირველად სავარაუდოდ თრაკიელთა დასახლებას წარმოადგენდა. დაახლოებით ძვ. წ. 670 წელს აქ მილეტელი ბერძნები დასახლდნენ. ძვ. წ. 480 წელს აბიდოსის მიდამოებში ნავებისგან აგებული ხიდით გადალახა ჰელესპონტი სპარსელთა მეფე ქსერქსე I-მ, რომელიც საბერძნეთის დასაპყრობად მიემართებოდა. ქალაქი ასევე ცნობილია მედგარი წინააღმდეგობით, რომელიც აბიდოსელებმა მეორე მაკედონური ომის დროს, ძვ. წ. 200 წელს გაუწიეს მაკედონელთა მეფე ფილიპე V-ს. ძველბერძნულ მითოლოგიაში აბიდოსში ვითარდება ჰეროსა და ლეანდრეს ამბავი. ბიზანტიის ეპოქაში აბიდოსი საბაჟო პუნქტი იყო ჰელესპონტზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
თომას გიბსონი

**თომას ელის გიბსონი** (; დ. 3 ივლისი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. მონაწილეობა აქვს მიღებული რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში, მათ შორისაა „Chicago Hope“, სადაც თომასმა დანიელ ნაილანდის როლი ითამაშა. „ABC“-ს სატელეიზიო სერიალში, „დჰარმა და გრეგი“-ში, იგი გრეგ მონტგომერის როლს თამაშობდა. ხოლო 2005 წლიდან 2016 წლამდე, აგენტი აარონ ჰაჩნერის როლს ასრულებდა „CBS“-ის სატელევიზიო სერიალში „კრიმინალური აზროვნება“.

## ბიოგრაფია 
თომას გიბსონი დაიბადა 1962 წლის 3 ივლისს, ჩარლიტონში, სამხრეთ კაროლინაში, აშშ-ში. არის ჩარლს და ბეტ გიბსონის ვაჟიშვილი. დედამისი სოციალური მუშაკი იყო, ხოლო მამამისი ადვოკატი და ლიბერალი დემოკრატი. გიბსონი კათოლიკეა. იგი ხელოვნებით ბავშვობიდანვე იყო დაინტერესებული. ბავშვობისას, ჯერ ერთ-ერთ პატარა თეატრის სკოლაში შევიდა, შემდეგ კი დაამთავრა „ინგლისის ეპისკოპოსის საშუალო სკოლა“. 1979 წლიდან 1981 წლამდე სწავლობდა „ჩარლისტონის კოლეჯში“, სადაც ერთ-ერთ ალაბამა შექსპირის ფესტივალზე, იგი სტაჟიორად მუშაობდა, მას აქ საშემსრულებლო ხელოვნების კონსერვატორიაში, „ჯილიარდის სკოლა“-ში სწავლა ურჩიეს.

გიბსონსა და მის ოფიციალურ მეუღლეს, ქრისტინა გიბსონს სამი შვილი ჰყავთ: ჯეიმზ პარკერი, ტრევის პარკერი და აგათა მერი. თომასი და ქრისტინა ერთმანეთს 2011 წელს დაშორდნენ, 2018 წელს კი ოფიციალურად განქორწინდნენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სოლომონ გულისაშვილი

**სოლომონ თევდორეს ძე გულისაშვილი** (დ. 1874, სოფ. გიორგიწმინდა, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 მაისი, 1952, იქვე) — ქართველი პედაგოგი, საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1939). 

დაამთავრა ნოვოროსიის (ოდესა) უნივერსიტეტის ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტი (1901). მუშაობდა ბაქოს ნავთის სარეწებზე. 1907–1923 წლებში საბუნებისმეტყველო საგნებს ასწავლიდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში. შემდეგ იყო საგარეჯოს სკოლის ხელმძღვანელად და საბუნებისმეტყველო საგნების მასწავლებლად. 1918 წლიდან ხელმძღვანელობდა საგარეჯოს განათლების განყოფილებას, პედაგოგიურ კაბინეტებს და სხვადასხვა პედაგოგიურ-მეთოდურ სექციას. აქტიურად მონაწილეობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მუშაობაში. მისი რედაქციით ქართულ ენაზე პირველად გამოვიდა სასწავლო გეოგრაფიული ატლასი და ნახევარსფეროების რუკა. ჟურნალ „ნაკადულში" განაგებდა საბუნებისმეტყველო განყოფილებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
პიასინო

**პიასინო** () — მყინვარული წარმოშობის ტბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქალაქ ნორილსკიდან დაახლოებით 20 კმ-ში. გაწოლილია ჩრდილოეთ ციმბირის დაბლობის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, პუტორანის პლატოს ჩრდილო-დასავლეთ განშტოებაზე, ზღვის დონიდან 28 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 735 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 8 მ. გადაჭიმულია სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ 70 კმ-ზე, სიგანე 15 კმ. ნაპირები უმეტესწილად დამრეცია, ადგილ-ადგილ დაჭაობებული. მიეკუთვნება კარის ზღვის აუზს. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. იყინება ოქტომბერში, ყინულძვრაა ივლისში. ერთვის ბევრი მდინარე, რომელთაგან უდიდესია მდინარე ნორილსკაია. ტბის ჩრდილოეთ ბოლოდან გამოედინება მდინარე პიასინა, რომელიც ერთვის კარის ზღვას. მდიდარია თევზით,   მოიპოვება: ზუთხი, გოჭალა, ტაიმენი, ნელმა, ევროპული ჭაფალა, ომული, პელიადი, სიგი, მუქსუნი და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე
* რუსეთის ტბები

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბელა აბზუგი

მინი|ბელა აბზუგი
**ბელა აბზუგი** (; ნამდვილი გვარი — სავიცკი, Savitzky; დ. 24 ივლისი, 1920, ნიუ-იორკი, აშშ, — გ. 31 მარტი, 1998, იქვე) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი.

დაიბადა რუსი ებრაელი ემიგრანტების ოჯახში. დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი (1944). მუშაობდა ადვოკატად, მონაწილეობდა პროფკავშირებთან და სამოქალაქო უფლებებთან დაკავშირებულ ბევრ საქმეში, იცავდა სენატორ ჯოზეფ მაკკარტის ანტიკომუნისტური კამპანიის ფარგლებში ბრალდებულ პირებს. იყო ქალთა რამდენიმე ლიბერალური პოლიტიკური ორგანიზაციის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი. 1971-1977 წლებში არჩეული იყო აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში, სადაც გამოირჩეოდა მგზნებარე გამოსვლებით. იყო ვიეტნამის ომის აქტიური  მოწინააღმდეგე და უფლებათა თანასწორობის შესახებ საკანონმდებლო ცვლილებების, აბორტის უფლების და ბავშვთა დაცვის კანონმდებლობის მხარდამჭერი. შეყვანილია ქალთა დიდების ეროვნულ დარბაზში (1994).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ამერიკელი პუბლიცისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
საილიუგემის ქედი

**საილიუგემის ქედი** () — ქედი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალთაიში. ადმინისტრაციულად გაწოლილია რუსეთის ალთაის რესპუბლიკისა და მონღოლეთის საზღვარზე. სიგრძე დაახლოებით 130 კმ, სიმაღლე 3500 მ-მდე. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 3502 მ (მთა სარი-ნოხოიტი). ბევრია უღელტეხილი. არგუთისა და ჩუიის (მდინარე ობის აუზი) სათავეებისა და მდინარე კობდოს აუზის წყალგამყოფია. კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია. აგებულია კირქვიანი ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებით, ლავებითა და ტუფებით. მაღალმთიანეთში გაბატონებულია მღიერიანი და ქვის ტუნდრა, სამხრეთ კალთებზე, 2600 მ ქვემოთ გვხვდება მთის წაბლა ნიადაგებზე განვითარებული სტეპის მცენარეულობა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ქედები
კატეგორია:მონღოლეთის ქედები
ნასრ აბუ ზაიდი

**ნასრ ჰამიდ აბუ ზაიდი** (; დ. 7 ოქტომბერი, 1943, ტანტა, ეგვიპტე, — გ. 5 ივლისი, 2010, კაირო) — ეგვიპტელი სწავლული, ყურანის ინტერპრეტატორი.  

დაამთავრა კაიროს უნივერსიტეტი (1972). იქვე მოიპოვა დოქტორის ხარისხი არაბისტიკასა და ისლამოლოგიაში (1981). ყურანის აბუზაიდისეულმა განმარტებებმა, განსაკუთრებით მისმა გახმაურებულმა „ისლამური დისკურსის კრიტიკამ“ (1995), ფუნდამენტალისტი ისლამისტების გულისწყრომა გამოიწვია. აბუ ზაიდი არ უარყოფდა ყურანის ღვთაებრიობას, თუმცა თვლიდა, რომ ის ამასთანავე „კულტურული პროდუქტი“ იყო და, ამდენად, მისი ინტერპრეტაცია VII საუკუნის არაბების კულტურისა და ენის კონტექსტის გათვალისწინებით უნდა მომხდარიყო. აბუ ზაიდი ასევე აკრიტიკებდა პოლიტიკური ძალაუფლების განხორციელებისთვის რელიგიის გამოყენებას. 1993 წელს აბუ ზაიდი რადიკალმა ოპონენტებმა სასამართლოს ძალით განაქორწინეს თავის ცოლს იმ მოტივით, რომ ამგვარი შინაარსის ნაწერების ავტორი აღარ შეიძლებოდა მუსულმანად ჩათვლილიყო, ხოლო არამუსულმანი მამაკაცის მუსულმან ქალზე ქორწინება არაკანონიერი იყო. ამ ინცინდენტმა ინტელიგენციისა და უფლებადამცველების შეშფოთება გამოიწვია. 1995 წლიდან აბუ ზაიდი მეუღლესთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა ნიდერლანდებში, სადაც ის ლექციებს კითხულობდა ისლამზე. პერიოდულად სტუმრობდა ეგვიპტეს. გარდაიცვალა კაიროში 2010 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კოლუმბიის პლატო

**კოლუმბიის პლატო** () — ლავური პლატო და გეოგრაფიულ-გეოლოგიური რეგიონი ჩრდილოეთ ამერიკის კორდილიერებში, აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. განლაგებულია დასავლეთით — კასკადოვან მთებსა და აღმოსავლეთით — კლდოვან მთებს შორის. პლატოს ფართობია დაახლოებით 260 ათ. კმ². სიმაღლე 700-1000 მ. ერთნაირად არის დაფარული ბაზალტური ლავური ნაკადებით. ბაზალტური ფენის სიმძლავრე 1,8 კმ-ზე მეტია. განვითარებულია სემიარიდული კლიმატი. საფუძველი აგებულია პალეოზოური და მეზოზოური კრისტალური და დანალექი ქანებით, რომლებსაც ზემოდან ადევს მიოცენისა და პლიოცენის ბაზალტები. კოლუმბიის პლატოს ზედაპირი ბრტყელია, ზოგან ტალღოვანი, დაფარულია ლიოსებით, ჩრდილოეთით — მორენებით. დანაწევრებულია მდინარე კოლუმბიისა და მისი შენაკადის სნეიკის ღრმა კანიონებით, არის მშრალი კანიონებიც, რომელთაგან უდიდესია გრანდ-კული. მდინარეებზე ბევრია ჩანჩქერი და ჭორომი, აგებულია ჰესები. კოლუმბიის პლატო დაფარულია კორდიან-მარცვლოვანი სტეპებით, დიდწილად მოხნულია მარცვლოვანი კულტურებისათვის. ბევრია ბუჩქნარი და ბალახეული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
ბადრი ხატისკაცი

**ბადრი ხატისკაცი** (დ. 9 იანვარი, 1999, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო), სუმოში 18-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატების ვერცხლის და ბრინჯაოს პრიზიორი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბადრი ხატისკაცი — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სუმოისტები
თამარ ხმიადაშვილი

**თამარ ხმიადაშვილი** (დ. 27 ნოემბერი, 1944, თბილისი — გ. 1 ნოემბერი, 2019) — ქართველი მოჭადრაკე, სენიორთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, როდოსი, საბერძნეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თამარ ხმიადაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
ნინი ხუციბერიძე

**ნინი ხუციბერიძე** (დ. 14 ივლისი, 2000, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, თბილისი, საქართველო).  საფრანგეთის IX გრან-პრის გამარჯვებული (2019, ფლერი-ლეზ-ობრე, საფრანგეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნინი ხუციბერიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსროლელები
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:ქალები სპორტში
სოსო ჯაბიძე

**სოსო ჯაბიძე** (დ. 14 აგვისტო, 1987, ბაღდათი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, ბელგრადი, სერბეთი, 98 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სოსო ჯაბიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი ჯინჭველაშვილი

**გიორგი ჯინჭველაშვილი** (დ. 18 იანვარი, 1976, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (1997), შვედეთის (1991), ფინეთისა (1997) და ირანის (1998) საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ჯინჭველაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ბრენდი საირუსი

**ბრენდი გლინ საირუსი** (; დ. 26 მაისი, 1987) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და დიჯეი. იგი „ბრავო“-ს შოუს, „საირუსი საირუსის წინააღმდეგ:დიზაინი და დაპყრობის“ თანა-მასპინძელია.

## პირადი ცხოვრება 
ბრენდი საირუსი დაიბადა 1987 წლის 26 მაისს. დედამისი ლეტისია ტიშ საირუსია, ხოლო მისი ბიოლოგიური მამა ბაქსტერ ნილ ჰილსონია. ბრენდი და მისი უმცროსი ძმა ტრეი, მომღერლმა – ბილი რეი საირუსმა იშვილა, მას შემდეგ, რაც ის ტიშაზე დაქორწინდა. ბრენდის ჰყავს სხვა უმცროსი და-ძმებიც: ძმა ბრეისონი და დები მაილი და ნოა საირუსი, ასევე ჰყავს ნახევარ ძმა – კრისტოფერ კოდი, რომელიც ბილი რეის და ბრენდის დედის ვაჟია.

2019 წლის მონაცემებით, ცხოვრობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოტოოოოოოოო

thumb|right|250px|პოტოოოოოოოო
**პოტოოოოოოოო** ან **პოტ-8-ოს** (1773 – ნოემბერი 1800) — მეთვრამეტე საუკუნის დოღის ცხენი, რომელმაც 40 სტარტიდან მოიგო 34 შეჯიბრი და დაამარცხა იმ პერიოდის უდიდესი დოღის ცხენები. იგი ცნობილი გახდა თავისი სახელის გამო, რომელიც უცნაურად ჩაიწერება და ჟღერს, როგორც „კარტოფილები“ (*Potatoes*).

## სქოლიო
კატეგორია:დოღის ცხენები
კატეგორია:ცხენი
ტრეისი საირუსი

**ტრეის დიმპსი საირუსი** (; დ. 24 თებერვალი, 1898) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და გიტარისტი. მომღერლის, ბილი რეი საირუსის ვაჟი და მომღერლების, მაილი და ნოა საირუსის ძმა. 2010 წლიდან 2014 წლამდე, ბენდ „Metro Station“-ის ჯგუფის წევრი იყო. ფლობს ტანსაცმლის კომპანიას, „From Backseats to Bedrooms“-ს. ტრეისი და მისი და ნოა საირუსი იშვილა მომღერალმა, ბილი რეი საირუსმა, მას შემდეგ რაც ის ტიშ საირუსზე დაქორწინდა.

საირუსს ჰყავს უმცროსი და, მაილი საირუსი, რომელიც Disney Channel-ის სერიალში, „ჰანა მონტანა“-ში თამაშობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჟებოტის ეკლესია

ტერმინი **ჟებოტის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჟებოტის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. 
* ჟებოტის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. 
* ჟებოტის მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. 
* ჟებოტის მეოთხე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. 
* ჟებოტის მეხუთე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში.
ბაადურ მჭედლიშვილი

**ბაადურ მჭედლიშვილი** (დ. 3 მარტი, 1936, თელავი — გ. 7 იანვარი, 1992, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი, მხატვარი და პუბლიცისტი.

## ბიოგრაფია 
ბაადურ მჭედლიშვილი დაიბადა 1936 წლის 3 მარტს, ქალაქ თელავში. რამდენიმე წლის შემდეგ ოჯახი გადასახლდა ქალაქ მინვოდში, ამის გამო მან სწავლა განაგრძო რუსულ სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში  გრაფიკის განხრით. აკადემიაში სწავლის დროს, დაინტერესდა არქეოლოგიით. იგი მონაწილეობას იღებდა ბიჭვინთის გათხრებში, ანდრია აფაქიძის ექსპედიციაში. აკადემიის დამთავრების შემდეგ გრაფიკოსად მუშაობა დაიწყო ისტორიის ინსტიტუტში, პარალელურად მონაწილეობას იღებდა ვანის გათხრებში და სხვა ექსპედიციებში. დაამთავრა ასპირანტურა არქეოლოგიის განხრით. 

წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ძეგლთა დაცვის სამართველოს არქეოლოგიურ განყოფილებას.

ჰქონდა საჯარო გამოსვლები და აქვეყნებდა სტატიებს ისტორიული ძეგლების დათარიღებასთან დაკავშირებით.

გარდაიცვალა თბილისის ომის დროს 1992 წლის 7 იანვარს. ბაადურ მჭედლიშვილის იდეებით თავიდანვე დაინტერესდნენ: თენგიზ მირზაშვილი, ზურაბ კიკნაძე და რამაზ პატარიძე. შემდგომ წლებში კი, სხვა მკვლევრებმაც გაიზიარეს მისი მოსაზრებები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*1984-3 - მაცნე - ისტორიის სერია
*მჭედლიშვილი ბაადურ

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:თელავში დაბადებულები
ბ
ბილი რეი საირუსი

**ბილი რეი საირუსი** (; დ. 25 აგვისტო, 1961) — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი და სიმღერების ავტორი. 1992 წლიდან, შექმნილი აქვს 16 ალბომი და გამოშვებული აქვს 53-მდე სინგლი. მისი ერთ-ერთი სინგლი, „Achy Breaky Heart“-ი ავსტრალიაში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, სინგლი 1992 წელს ბესტსელერიც იყო.

2001 წლიდან 2004 წლამდე, მონაწილეობას იღებდა სატელევიზიო შოუში, „Doc“. შოუ მოგვითხრობს ექიმის შესახებ, რომელიც საცხოვრებელს იცვლის, და მონტანადან ნიუ-იორკში გადადის. 2006 წლიდან 2011 წლამდე, თავის შვილთან – მაილი საირუსისთან ერთად, თამაშობდა „Disney Channel“-ის სერიალში, „ჰანა მონტანა“. 2016 წლიდან 2017 წლამდე, ვერნონ ბროუნმილის როლს თამაშობდა „CMT“-ს სიტკომში, „ისევ მეფე“.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:Mercury Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Walt Disney Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯულია გარნერი

**ჯულია გარნერი** (; დ. 1 თებერვალი, 1994) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია რუთ ლენგმორის როლით Netflix-ის კრიმინალურ დრამატულ ტელესერიალში, „ოზარკი“, რისთვისაც მიიღო უმაღლესი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან და  გადაეცა პრაიმტაიმის ემი ჯილდო დრამატულ ტელესერიალში შესრულებული მეორეხარისხოვანი ქალის როლისთვის.

გარნერს სხვა სერიალებშიც აქვს მონაწილეობა მიღებული, მათ შორისაა: „FX“-ს დრამატული სერიალი „ამერიკელები“ (2015-დღემდე), ნეთფლიქსის შავი კომედიური-დრამატული მინი სერიალი „მანიაკი“ (2018), და „ბრავოს“ კრიმინალური სერიალი „მატყუარა ჯონი“ (2018-2019).

გარნერი გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „მართა, მარსი, მეი, მარლენი“ (2011), „მარტოსულობის უპირატესობანი“ (2012), „ცოდვების ქალაქი 2“ (2014). მთავარი როლები ითამაშა რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა: „ელექტრონული ბავშვები“ (2012), „ჩვენ ვართ ის რაც ვართ“ (2013), „ბებია“ (2015), „წითელი პამიდორი“ (2017) და „ასისტენტი“ (2019).

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოსტ მელოუნი

**ოსტინ რიჩარდ პოსტი** (; დ. 4 ივლისი, 1995) — ამერიკელი რეპერი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. ცნობილია როგორც **პოსტ მელოუნი**. 2015 წელს გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი, სახელწოდებით: „White Iverson“. შემდეგ, მან თანამშრომლობა დაიწყო „Republic Records“-თან. 

პოსტმა სადებიუტო ალბომი „Stone“ 2016 წელს გამოუშვა. ალბომის სინგლი „Congratulations“ დიდი ხნის განმავლობაში სარგებლობდა პოპულარობით. პოსტის მეორე ალბომმა „Beerbongs & Bentleys“ (2018) ბილბორდ 200-ზე პირველი ადგილი დაიკავა. 2018 წელს როგორც წლის ალბომი ნომინირებული იყო გრემის ჯილდოზე. 

ამერიკაში მას 65 მილიონზე მეტი ჩანაწერი აქვს გაყიდული. კარიერის განმავლობაში, 6-ჯერ აქვს მიღებული გრემი ჯილდოს ნომინაცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები 
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დავით გულუა

**დავით დავითის ძე გულუა** (დ. 11 ივნისი, 1954, დაბა ჩხოროწყუ) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1993), ვიცე-ადმირალი (2008).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და მექანიზაციის ფაკულტეტი 1978 წელს და იურიდიული ფაკულტეტი 2000 წელს. აფხაზეთის ომის დროს იყო საქართველოს ეროვნული გვარდიის საბრძოლო ნაწილის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, კორპუსის მეთაურის მოადგილე, 1992 წლის დეკემბრიდან — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1996 წლიდან იყო საქართველოს სატრანსპორტო პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსი, 1997 მაისიდან — სატრანსპორტო პოლიციის დეპარტამენტის თავმჯდომარე, 2003-2008 წლებში — სანაპირო დაცვის დეპარტამენტის დირექტორი. 2009 წლიდან ორგანიზაცია „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა-დევნილთა კონგრესის“ თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1994). 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ჩხოროწყუში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
მიხეილ გულუა

**მიხეილ ეგნატეს ძე გულუა** (დ. 3 იანვარი, 1905, ბათუმი, — გ. 29 აპრილი, 1967, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1960). 

დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო–სამშენებლო ინსტიტუტი (1932). წლების მანძილზე სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა სამშენებლო ორგანიზაციებში — საბჭოთა კავშირის ნავთობის მრეწველში, საქართველოს სახალხო მეურნეობის საბჭოს ნავთობისა და ქიმიური მრეწველობის სამმართველოს სისტემებში, 1959-1967 წლებში იყო მადნეულის სამთო–გამამდიდრებელი კომბინატის დირექტორი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას კომუნალური მშენებლობის ტექნიკუმში და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
გუმა (მხარე)

**გუმა** — ისტორიული მხარე აფხაზეთში, რეგიონის ცენტრალურ ნაწილში, გუმისთასა და კოდორს შორის. ცალკე ერთეულად გამოიყო აფხაზეთის სამთავროს დანაწევრების შემდეგ XVIII საუკუნეში.

ჩრდილოეთით გუმას ესაზღვრებოდა წებელდა და საზღვარი აფხაზეთის ქედს მიუყვებოდა, აღმოსავლეთით მდ. კოდორის ქვემო წელი აბჟუასგან მიჯნავდა; დასავლეთით შავი ზღვა ეკვროდა; ჩრდილო-დასავლეთით მდ. გუმისთა ბზიფის აფხაზეთისაგან საზღვრავდა. გუმის მმართველი მხოლოდ ნომინალურად ემორჩილებოდა ბზიფის აფხაზეთის მთავარს. 1856 წელს, როდესაც ქუთაისის გენერალ-საგუბერნატორო შეიქმნა, გუმა, მთელ აფხაზეთთან ერთად, მისი შემადგენელი ნაწილი გახდა. 1864 წელს, აფხაზეთის სამთავროს გაუქმების შემდეგ, გუმის მხარე სოხუმის ოკრუგის შემადგენლობაში შევიდა. 1884 წლის 1 იანვარს, სოხუმის ოლქის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის რეორგანიზაციის შემდეგ, შეიქმნა გუმისთის საპოლიციო უბანი, რომელიც გუმისა და წებელდისაგან შედგებოდა.

## ლიტერატურა
* Анчабадзе В. В., Из истории средневековой Абхазии (VI–ХVII вв.), Сух., 1959;

კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
კატეგორია:აფხაზეთის ისტორია
ირმა ხეცურიანი

**ირმა ხეცურიანი** (დ. 18 სექტემბერი, 1985, სოხუმი) — ქართველი პარასპორტსმენი (ფარიკაობა), 2017 წლის საუკეთესო ეტლით მოფარიკავე ქალის ტიტულის მფლობელი, ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო თასის გამარჯვებული (2017, ნიდერლანდები), მსოფლიო თასის გამარჯვებული (2017, პოლონეთი).  მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატების  ვერცხლის მედალოსანი. 2018 წლის მსოფლიო თასის გათამაშების გამარჯვებული. ევროპის ჩემპიონატებისა და მსოფლიო თასის გათამაშების არაერთგზის მონაწილე და სხვადასხვა სინჯის მედლების მფლობელი. 4 წლის განმავლობაში მოიპოვა 9 ოქრო მფლობელი. აქედან 8 მსოფლიო თასის ტურნირებზე. 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ირმა ხეცურიანი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები

კატეგორია:ქართველი პარასპორტსმენები
კატეგორია:ქალები სპორტში
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბეკერელი

**ბეკერელი** (აღნიშვნა: '***, ***') — რადიოაქტიური იზოტოპების აქტიურობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. 1 ბეკერელი არის რადიოაქტიური წყაროს აქტივობა, რომელშიც 1 წამში საშუალოდ 1 რადიოაქტიური დაშლა ხდება.

ერთეულსა სახელი მიენიჭა ფრანგი მეცნიერის ანტუან ანრი ბეკერელის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:რადიოაქტიურობის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
სტერადიანი

**სტერადიანი** ( და ; აღნიშვნა: '***, ***') —  სივრცითი კუთხის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სტერადიანი ტოლია სივრცული კუთხის, რომლის წვეროც მოთავსებულია სფეროს ცენტრში და სფეროს ზედაპირზე ამოკვეთს მისი რადიუსის კვადრატის ტოლ ფართს. სტერადიანის გამოთვლა ხდება შემდეგი ფორმულით: Q = 2π(1 - cos α/2), სადაც Q არის სივრცითი კუთხე, α – ბრტყელი კუთხე კონუსის წვერთან, რომელიც წარმოიქმნება სფეროს შიგნით, მოცემული სივრცითი კუთხით.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:სივრცითი კუთხის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
გრეი (ერთეული)

**გრეი** (შემოკლებითი აღნიშვნები: ქართული — **გრ**, საერთაშორისო — **Gy**) — მაიონებელი გამოსხივების შთანთქმული დოზის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. დოზა უდრის 1 გრეის, თუ მაიონებელი გამოსხივების შთანთქმის შედეგად სხეულმა მიიღო 1 კილოგრამზე 1 ჯოული ენერგია.ასევე ხშირად გამოიყენება შთანთქმული დოზის ერთეული რადი. 

*1 გრეი = 100 რადს.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
კატეგორია:შთანთქმული მაიონებელი გამოსხივების დოზის საზომი ერთეულები
რაჟდენ გუმბა

**რაჟდენ ჯგუტას ძე გუმბა** (დ. 12 სექტემბერი, 1926, სოფ. დურიფში, ახლანდ. გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 ივლისი, 2007, სოხუმი) — აფხაზი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1958), აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1970), აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი (1984), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1988).

1957-1959 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1971 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. 1940 წლიდან ხელმძღვანელობდა სხვადასხვა თვითმოქმედ საგუნდო კოლექტივს აფხაზეთში. 1957-1971 წლებში, ხანგამოშვებით, იყო აფხაზეთის ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1971–72 წლებში — აფხაზეთის სახელმწიფო საგუნდო კაპელის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი, 1972 წლიდან — აფხაზეთის სახელმწიფო ფილარმონიის სამხატვრო ხელმძღვანელი და სამხატვრო საბჭოს თავმჯდომარე. შექმნილი აქვს უვერტიურა, სიმფონიები, კანტატა და სხვა. ჩაწერილი აქვს მის მიერ შესრულებული 120-ზე მეტი ხალხური სიმღერა. დაჯილდოებული იყო დიმიტრი გულიას სახელობის პრემიით (1974).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1956 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1958 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1970 — აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1974 — დიმიტრი გულიას სახელობის პრემია
* 1984 — აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი
* 1988 — საქართველოს სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:აფხაზი კომპოზიტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
რაჟდენ
საღირაანთ მცირე ეკლესია

მინი|300პქ|საღირაანთ მცირე ეკლესია
**საღირაანთ მცირე ეკლესია** — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, 0,5 კმ-ზე, ამაღლებისგორაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (6,1x4,5 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. ლავგარდანი და შესასვლელის თაღი კვადრ. აგურითაა ნაწყობი. ეკლესია დაზიანებული იყო. ამჟამად აღდგენილია. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატალი

**კატალი** (აღნიშვნა: '***, ***') — კატალიზატორის აქტივობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. თუ კატალიზატორის არსებობა ზრდის ქიმიური რეაქციის სიჩქარეს 1 მოლი/წამით, მაშინ მოცემული კატალიზატორის რაოდენობის აქტივობა ტოლი იქნება 1 კატალის. 1 კატალი = მოლი / წამზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
კატეგორია:კატალიზატორის აქტივობის საზომი ერთეულები
ლუქსი

**ლუქსი** (; აღნიშვნა: '***, ***') — განათებულობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. 1 ლუქსი ტოლია 1 კვ.მ. ფართობის მქონე ზედაპირის 1 ლუმენი სინათლის ნაკადით განათების.

კავშირი ლუქსსა და განათებულობის მოძველებულ ერთეულ — ფოტს შორის შემდეგნაირად გამოიხატება:

:1 \text{ლ ქ} = \frac{1\text{ლ}}{1{\text{მ}}^2} = 0.0001 \text{ფ}.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
კატეგორია:განათების საზომი ერთეულები
ლუმენი

**ლუმენი** (აღნიშვნა: '***, ***') — სინათლის ნაკადის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. 

60 ვატიანი ვარვარის ნათურა ქმნის 710 ლუმენის ტოლ სინათლის ნაკადს, 100 ვატიანი ვარვარის ნათურა ქმნის 1350 ლუმენის ტოლ სინათლის ნაკადს.

## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
კატეგორია:სინათლის ნაკადის საზომი ერთეულები
ელექტრონვოლტი

**ელექტრონვოლტი** (აღნიშვნა: '***, ***') — ენერგიის არასისტემური ერთეული. გამოყიენება ატომურ და ბირთვულ ფიზიკაში, ელემენტარულ ნაწილაკთა ფიზიკაში და მონათესავე დარგებში (ბიოფიზიკა, ფიზიკური ქიმია, ასტროფიზიკა და ა.შ.).

1 ელექტრონვოლტი უტოლდება ენერგიას, რომელიც 1 ვოლტის პოტენციალთა სხვაობის მქონე ორ წერტილს შორის ელემენტარული მუხტის გადასატანად არის საჭირო. q მუხტის გადატანისას შესრულებული მუშაობა qU-ს უტოლდება, ხოლო თუ ნაწილაკის ელემენტარული მუხტი, მაგალითად, ელექტრონის  კულონის ტოლია, მაშინ: 1 ევ =  ანუ ().

ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში ელექტრონვოლტებში ჩვეულებრივ არა მარტო ენერგია, არამედ მასაც გამოისახება, ენერგიისა და მასის ექვივალენტურობიდან გამომდინარე E = mc^2 (ან m=E/c^2), სადაც c სინათლის სიჩქარეა. ამის გამო უფრო კორექტული იქნება თუ ნაწილაკის მასას ასე გამოვსახავთ – eV/c^2, თუმცა გამყოფი c^2, იქ, სადაც ორაზროვნება არ შეიძლება გაჩნდეს(იგულისხმება), ხშირად არ წერენ ხოლმე. მასის ერთეულებში 1 ევ = , და პირიქით, 1 კგ = . 1 მაე(მასის ატომური ერთეული) =  მევ (მეგაელექტრონვოლტი). ელექტრონვოლტებში ნაწილაკის ელემენტარული იმპულსიც შეიძლება გამოისახოს. ბირთვული პროცესებისთვის დამახასიათებელ ენერგიებთან შედარებით ელექტრონვოლტი ძალიან მცირე სიდიდეა, ამიტომ ფიზიკოსები ჯერად ერთეულებს იყენებენ:

## ჯერადი და წილობითი ერთეულები
SI სისტემაში მეტრის წილობითი და ჯერადი ერთეულებია: 

## რესურსები ინტერნეტში
* CODATA: Fundamental Physical Constants — Complete Listing

კატეგორია:ენერგიის საზომი ერთეულები
კატეგორია:ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა
გუმათჰესების კასკადი

[მინი|გუმათჰესი (ხედი [ბაგრატის ტაძარი|ბაგრატის ტაძრის ტერიტორიიდან)]]
**გუმათჰესების კასკადი**  — ჰიდროელექტროსადგურები (გუმათჰესი I და გუმათჰესი II) დასავლეთ საქართველოში, მდინარე რიონზე, ქუთაისიდან 7 კმ დაშორებით (გუმათჰესის მარცხენა დასახლება), მიეკუთვნება რიონის ჰესების კასკადს. ერთდროულად იყენებს როგორც მდინარე რიონს 12 კმ-იანი მონაკვეთს (სოფ. ჟონეთიდან რიონჰესის წყალსაცავამდე), ისე მასში გადაგდებულ მდ. ცხენისწყლის ნაწილს.

გუმათჰესების ორსადგურიანი კასკადის პროექტი შედგენილი იყო 1953 წელს. გუმათჰეს I-ის პირველი აგრეგატი საექსპლუატაციოდ გაუშვეს 1958 წლის ოქტომბერში, ბოლო აგრეგატი — იმავე წლის დეკემბერში. ძირითადი ჰიდროტექნიკური ნაგებობებია ბეტონის გრავიტაციული ტიპის კაშხალი, ჰესის სადაწნეო შენობა და გუმათჰეს II-ის სადერივაციო არხში გარდამავალი უბანი. ბეტონის გრავიტაციული კაშხალი (სიმაღლე — 52,5 მ, სიგრძე 209,5 მ) წყალს სწევს 30 მ სიმაღლეზე და ქმნის 39 მლნ. მ³ მოცულობის წყალსაცავს (აქედან სასარგებლო მოცულობაა 13 მლნ. მ³), რომელიც საკმარისია ორივე ელექტროსადგურის დღეღამური რეგულირებისათვის. გუმათჰეს I-ში დაყენებულია 4 ჰიდროაგრეგატი. თითოეული 11000 კვტ სიმძლავრისაა. ჰესის ჯამური დადგმული სიმძლავრეა 44000 კვტ, მაქსიმალური დაწნევა — 26 მ, მინიმალური — 23 მ, დადგმული სიმძლავრის გამოყენების კოეფიციენტი — 0,61, საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება — 256 მლნ. კვტ·სთ, 1 მეგვტ-ზე წყლის ხვედრითი ხარჯი — 4,864 მ³/წმ. 

გუმათჰეს I-ში ნამუშევარი წყალი 1836 მ სიგრძის დერივაციული არხით მიდის გუმათჰეს II-ის ტურბინებში. გუმათჰეს II-ის პირველი აგრეგატი გაუშვეს 1956 აპრილში, ბოლო — იმავე წლის ივნისში. ელექტროსადგური მუშაობს გუმათჰეს I-ის ნამუშევარი წყლით. ძირითადი ჰიდროტექ. ნაგებობებია დერივაციული არხი, სადაწნეო საკანი (არხის ბოლოს), ჰესის შენობა და ნამუშევარი წყლის გადასაგდები არხი, რ-იც რიონჰესის კაშხლის ზედა ბიეფში ჩაედინება. გუმათჰეს II-ში დადგმულია 22800 კვტ საერთო სიმძლავრის 3 ჰიდროაგრეგატი. მაქს. დაწნევა — 13,4 მ, მინ. — 11,2 მ, დადგმული სიმძლავრის გამოყენების კოეფიციენტი — 0,62, საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება — 138 მლნ. კვტ·სთ, 1 მეგვტზე წყლის ხვედრითი ხარჯი — 9,4 მ³/წმ. გუმათჰეს II ავტომატიზებული და ტელემექანიზებულია და გუმათჰეს I-თან სინქრონულად მუშაობს. 

ჰესებმა გამოიმუშავეს (მლნ. კვტ·სთ): 1956 წ. — 46,6; 1960 წ. — 314,0; 1965 წ. — 343,8; 1970 წ. — 423,3; 1975 წ. — 334,4; 1980 წ. — 330,0; 1985 წ. — 330,6; 1990 წ. — 211,7; 1995 წ. — 179,0; 2000 წ. — 176,6; 2005 წ. — 203,0; 2010 წ. — 329,7 ელექტროენერგია. 1996 წლის 22 ნოემბერს გუმათის ჰიდროელექტროსადგურების ბაზაზე ჩამოყალიბდა სააქციო საზოგადოება „გუმათჰესების კასკადი“, სადგური ჩართულია საქართველოს ერთიან ენერგოსისტემაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურების კასკადები
აკადიის ეროვნული პარკი

**აკადიის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მეინის სანაპიროზე. ამ ადგილებში პირველი დაცული ტერიტორია 1916 წელს შეიქმნა სირ-დე-მონის ეროვნული ძეგლის სახელით. 1919 წელს აქ შეიქმნა ლაფაიეტის ეროვნული პარკი — პირველი ეროვნული პარკი აშშ-ის აღმოსავლეთში — რომელსაც 1929 წელს აკადიის სახელი მიენიჭა. პარკი ძირითადად მოიცავს კუნძულ მაუნტ-დეზერტის ტყეებს და კუნძულის უმაღლეს ადგილს — მთა კადილაკს (ზ. დ. 465 მ).

## ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1919 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
აკადიის უნივერსიტეტი

მინი|აკადიის უნივერსიტეტი
**აკადიის უნივერსიტეტი** () — კერძო სასწავლო უნივერსიტეტი კანადაში, ქალაქ ვულფვილში (ახალი შოტლანდია). დაარსდა 1838 წელს. ამჟამინდელი სახელი და სტატუსი მიენიჭა 1891 წელს. უნივერსიტეტში ძირითადად საბაკალავრო პროგრამები (ხელოვნების, პროფესიული განათლების, მეცნიერების, თეოლოგიის, განათლების) მოქმედებს და ამ მხრივ კანადის ერთ-ერთი წამყვანი სასწავლო დაწესებულებაა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კანადის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
აკადიის ოროგენეზი

მინი|აპალაჩების აუზის პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქცია შუა დევონურ პერიოდში.
**აკადიის ოროგენეზი** — მთათწარმოქმნის ხანგრძლივი პროცესი (ოროგენეზი) ჩრდილოეთ ამერიკაში, რომელიც დევონურ პერიოდში მოიცავდა აპალაჩების გეოსინკლინის ჩრდილოეთ ნაწილს დღევანდელი ნიუ-იორკიდან ნიუფაუნდლენდამდე. ოროგენეზი ყველაზე ინტენსიური ჩრდილოეთ ახალ ინგლისში იყო. მის წარმოშობას ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონური ფილის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილის დასავლეთ ევროპასთან შეჯახებას უკავშირებენ. ოროგენეზის დამადასტურებელ ნიშნებად პრედევონური და დევონური კლდეების დეფორმაცია ითვლება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოროგენი
დონალდ პლეზენსი

**დონალდ ჰენრი პლეზენსი** ( ; დ. 5 ოქტომბერი 1919 — გ. 2 თებერვალი 1995) — ინგლისელი მსახიობი. თავისი შემოქმედებითი კარიერის განმავლობაში გამოჩნდა 220-ზე მეტ ფილმსა და ტელეპროექტში. დიდწილად უარყოფით პერსონაჟებს ასრულებდა. სახელი გაითქვა შესრულებული როლებით ფილმებში: „დიდი გაქცევა“ (1963), „შენ მხოლოდ ორჯერ ცოცხლობ“ (1967), „THX 1138“ (1971) და „საშიში გამოღვიძება“ (1971). ფართო აღიარება მოუტანა ფილმ „ჰელოუინში“ (1978) და მის ოთხ სიკველში შესრულებულმა ფსიქიატრ სემიუელ ლუმისის როლმა, რისთვისაც ნომინირებული იყო სატურნის ჯილდოზე საუკეთესო მსახიობის კატეგორიაში. შემდგომში ჰელოუინის რეჟისორთან ორჯერ ითანამშრომლა ფილმებში „გაქცევა ნიუ-იორკიდან“ (1981) და „სიბნელის პრინცი“ (1987).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ინგლისელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
სტენლი (ქლიავის ჯიში)

**სტენლი** — ქლიავის ამერიკული ჯიში. მიეკუთვნება უნგრულების ტიპს. მიღებულია აშშ-ში ნიუ-იორკის საცდელ სადგურში აჟანის უნგრულასა და დიდი ჰერცოგის შეჯვარებით. ხასიათდება საშუალო-საგვიანო ყვავილობით, თვითდამტვერავი, მაღალმოსავლიანი და რეგულარულად მსხმოიარე ჯიშია, ერთი ხის საშუალო მოსავალი სრულმსხმოიარობაში 40–50 კგ-ს შეადგენს. მსხმოიარობაში შედის მე-4–5 წელს. ნაყოფი მწიფდება სექტემბრის დასაწყისში, გამოიყენება სასუფრედ, მზადდება საუკეთესო ხარისხის ჩირი. ნაყოფი წაგრძელებული, კვერცხისებრი ფორმისაა, კანის შეფერვა მუქი იისფერია, დაფარულია ნაფიფქით; მასა 40–45 გრამი. რბილობი მკვრივი და მოტკბო გემოსია, კურკა რბილობს ძირითადად ადვილად სცილდება, თუმცა ხანდახან რთულადაც. ქლიავის გასაშენებლად რეკომენდებული ჯიშია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
სემიონ ჩუიკოვი

**სემიონ ათანასეს ძე ჩუიკოვი** (; დ. , პიშპეკი, ახლანდ. ბიშკეკი — გ. 18 მაისი, 1980, მოსკოვი) — რუსი და ყირგიზი ფერმწერი, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (1963), სსრკ სამხატვრო აკადემიის წევრი (1958). თანამედროვე ყირგიზული ეროვნული სკოლის ფუძემდებელი. 1918–1920 წლებში სწავლობდა ნიკოლოზ ხლუდოვთან ქალაქ ვერნიში (დღ. ალმათი), 1924–1930 წლებში კი — რობერტ ფალკთან -, მოსკოვში. 1930-იანი წლების დასაწყისში იყო ყირგიზეთის მხატვართა კავშირისა და ბიშკეკში გაპარ აიტიევის სახელობის ყირგიზეთის სახვითი ხელოვნების ეროვნული მუზეუმის ორგანიზების ინიციატორი. რუსულ რეალისტურ ხელოვნებაზე დაყრდნობით ჟანრობრივ და პეიზაჟურ ფერწერაში დაამუშავა ყირგიზული ეროვნული თემატიკა: „ყირგიზული კოლმეურნეობის სიუიტა“ (1939–1948; ნაწარმოები: „დილა“, 1947; „საბჭოთა ყირგიზეთის ქალიშვილი“, 1948 და სხვ.), „ჩვენ გვაქვს ყირგიზეთში“ (1946–1967) და სხვ. 1950–1960-იან წლებში, ინდოეთში მოგზაურობის შემდეგ, მან ნახატებში გადმოსცა ამ ქვეყნის სახეები („ბომბეის სანაპიროზე საღამოს“, 1954; ყველა — ტრეტიაკოვის სახელმწიფო გალერეა). სემიონ ჩუიკოვის ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია პლასტიკური მკაფიოობა, სიმკაცრე და კომპოზიციის სიმარტივე, ფერთა შეხამების ემოციურად გამომხატველი დამუშავება. მის მოწიფულ შემოქმედებაში მომატებულია მონუმენტალიურობის თვისებები („ინდოეთის უბრალო ადამიანებზე“, ტრიპტიქი, 1957–1960, რუსული მუზეუმი). ასწავლიდან სამხატვრო აკადემიასა (1930–1932) და მოსკოვის სამხატვრო ინსტიტუტში (1947–1948). მიღებული აქვს სტალინური პრემია (1949, 1951). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1972).

## გალერეა 

Chuykov. Dauther of Soviet Kirgizia - stamp.jpg|„საბჭოთა ყირგიზეთის ქალიშვილი“ (1948) საბჭოთა მარკაზე

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით