open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
უილიამ მარსი

**უილიამ მარსი** (; დ. 12 დეკემბერი, 1786 — გ. 4 ივლისი, 1857) — ამერიკელი იურისტი, პოლიტიკოსი და მოსამართლე. სხვადასხვა დროს ეკავა აშშ-ის სენატორის, ნიუ-იორკის გუბერნატორის, აშშ-ის ომის მდივნისა და სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა. მონაწილეობდა გედსდენის შესყიდვასთან დაკავშირებულ მოლაპარაკებებში. 

დაიბადა საუსბრიჯში, მასაჩუსეტსის შტატში. ბრაუნის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იურიდიული პრაქტიკა ნიუ-იორკის შტატში მდებარე ქალაქში, ტროაში დაიწყო. მსახურობდა 1812 წლის ინგლის-ამერიკის ომში, როგორც პირველი ლეიტენანტი და კაპიტანი. თავდაპირველად იყო დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიის ფრაქცია Bucktail-ის წევრი,1820-იან წლებში დემოკრატ-რესპუბლიკელების დაშლის შემდეგ გახდა დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1821-დან 1831 წლამდე ეკავა ნიუ-იორკის გენერალ-ადიუტანტის, ნიუ-იორკის შტატის კონტროლიორის და ნიუ-იორკის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობა. გუბერნატორობამდე, 1831 წლიდან 1833 წლამდე არჩეულ იქნა აშშ-ის სენატში. ნიუ-იორკის გუბერნატორის თანამდებობა სამჯერ ეკავა, თუმცა 1818 წელს ეს პოზიცია ვიგების პარტიის კანდიდატმა, უილიამ სიუარდმა დაიკავა.

1845 წლიდან-1849 წლამდე ეკავა ომის მდივნის თანამდებობა,  მეთვალყურეობდა ამერიკა-მექსიკის ომს. 1853 წელს ფრანკლინ პირსის პრეზიდენტობისას, იყო სახელმწიფო მდივანი. თანამდებობის დატოვებიდან მალევე, 1857 წელს გარდაიცვალა. 

## წყაროები
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაუნის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1857
კატეგორია:დაბადებული 1786
ალთაი (ჩინეთი)

**ალთაი** — ქალაქი ალთაის პრეფექტურაში, ილი ყაზახის ავტონომიური პრეფექტურის ფარგლებში, შორეულ ჩრდილოეთ სინძიანგში, ჩინეთში. ქალაქის ცენტრი მდებარეობს მდინარე ქელანის ნაპირზე.

## გეოგრაფია 
### კლიმატი 
ალთაის აქვს ცივი ნახევრად არიდული კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით), წლიური 213 მმ ნალექით. ზამთარი გრძელი, ცივი და მშრალია, იანვრის 24 საათის საშუალო მაჩვენებელია -15.3°C; თუმცა, ჩრდილოეთით ალთაის მთების არსებობა ხელს უწყობს ზამთრის სიცივის შემცირებას აღმოსავლეთით მდებარე ადგილებთან შედარებით. გაზაფხული და შემოდგომა ხანმოკლეა. ზაფხული ძალიან თბილია, მაგრამ მშრალი, ივლისის 24 საათიანი საშუალო ტემპერატურაა 21.7°C. წლიური საშუალო არის 4.75°C. მზის თვიური შესაძლო ნათება მერყეობს 50%-დან დეკემბერში 74%-მდე აგვისტოსა და სექტემბერში. მზე უხვადაა და ქალაქი ყოველწლიურად იღებს მზის ნათებას 2993 საათის განმავლობაში.

## ტრანსპორტი 
მინი| ალთაის რკინიგზის სადგური
ურუმჩიდან (სინძიანგის პროვინციის დედაქალაქი) ალთაიმდე თვითმფრინავით დაახლოებით ერთი საათია საჭირო, დღის ავტობუსით ცხრა საათი, ღამის ავტობუსით 12 საათი, ხოლო მატარებლით დაახლოებით 9,5 საათი.

## კულტურა 
სინძიანგის უიღურული ავტონომიური რეგიონის სხვა ქალაქების მსგავსად, ალთაიშიც ბევრი უმცირესობაა, განსაკუთრებით უიღურები და ყაზახები.

დუნდბულაგის კლდის ნაკვეთები () სანდიღათის მონღოლთა ეთნიკურ დასახლებაში ამ ქალაქის ქვეშ არის თხილამურებით სრიალის ძალიან ადრეული მტკიცებულება. ტერმინი *მონღოლი* აქ ნაწილობრივ ეხება მონღოლური ერის ეთნიკურ ტუველებს.

## განათლება 
[მინი| ალთაის რუკა ([1961)]]
სკოლებში მოსწავლეებს ასწავლიან ძირითადად ჩინურს. ასევე არის უიღურული და ყაზახური ენების კურსები.

## ტურიზმი 
ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული ადგილია ქანასის ტბა, რომელთანაც დაკავშირებულია ლეგენდა დიდი არსების შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
გაეროს გენერალური ასამბლეის ოცდამეთექვსმეტე სესია

**გაეროს გენერალური ასამბლეის ოცდამეთექვსმეტე სესია** — გაიხსნა 1981 წლის 15 სექტემბერს და დაიხურა 1982 წლის 20 სექტემბერს. პრეზიდენტი იყო ერაყელი პოლიტიკოსი ისმათ კიტანი.

## რეზოლუციები 
* *გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუცია 36/3*
** მიღებულია 1981 წლის 25 სექტემბერს ბელიზის წევრად დასაშვებად. 144 წევრმა ქვეყანამ მხარი დაუჭირა მხარი, გვატემალა კი წინააღმდეგი იყო. დემოკრატიულმა კამპუჩიამ, დომინიკამ, გაბონმა, გამბიამ, ჰაიტიმ, ნიგერიამ, რუანდამ, საუდის არაბეთმა, სამხრეთ აფრიკამ და ზაირმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.
* *დეკლარაცია სახელმწიფოთა შინაგან საქმეებში ჩარევისა და ჩარევის დაუშვებლობის შესახებ* (A/RES/36/103)
** მიღებულია 1981 წლის 9 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გენერალური ასამბლეის 36-ე სესიაზე მიღებული დადგენილებები და გადაწყვეტილებები

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები
გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთექვსმეტე სესია

**გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთექვსმეტე სესია** — გაიხსნა 2001 წლის 12 სექტემბერს გაეროს შტაბ-ბინაში ნიუ-იორკში. სხდომა გაიხსნა 11 სექტემბრის თავდასხმის მეორე დღეს, რომელმლის შედეგადაც დაინგრა გაეროს შტაბბინასთან ახლოს მდებარე მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი. პრეზიდენტი იყო სამხრეთ კორეის საგარეო საქმეთა ყოფილი მინისტრი ჰან სეუნ-სუ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გენერალური ასამბლეის 56-ე სესიაზე მიღებული დადგენილებები და გადაწყვეტილებები

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები
ივანე მიჩურინი

**ივანე ვლადიმერის ძე მიჩურინი** (დ. , მამული ვერშინა, ახლანდ. პრონსკის რაიონი — გ. 7 ივნისი, 1935, მიჩურინსკი) — რუსი ბიოლოგი, სელექციონერ-გენეტიკოსი, ბუნებისმეტყველი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა საკავშირო აკადემიის აკადემიკოსი (1935), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1935). რუსეთში ხეხილოვანი კულტურების სამეცნიერო სელექციის ფუძემდებელი.

დაიბადა მამულ ვერშინაში, სოფელ დოლგოესთან ახლოს (ახლანდ. მიჩუროვკა, პრონსკის რაიონი, რიაზანის ოლქი), მცირემამულიანი აზნაურის ოჯახში. უმაღლესი განათლება არ მიუღია, დაკავებული იყო თვითგანათლებით. 1875 წელს ქალაქ კოზლოვთან (ახლანდ. მიჩურინსკი) დააარსა პომოლოგიური სანერგე, სადაც შეაგროვა ხეხილოვანი მცენარეების კოლექცია (800-ზე მეტი ფორმა), რომელსაც იყენებდა ჰიბრიდიზაციის გზით ახალი ჯიშების გამოსაყვანად. 1899 წელს ახალი ნაკვეთი შეიძინა (დაახლ. 13 ჰექტარი) მდინარე ლესნოი-ვორონეჟის ჭალაში, სადაც გადაიტანა თავისი სანერგე. აქ ცხოვრობდა და მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე. 1913 წელს უარი განაცხადა აშშ-ის მიწათმოქმედების დეპარტამენტის შეთავაზებაზე, გადასულიყო ამერიკაში ან გაეყიდა თავისი კოლექცია. 1917 წელს ემხრობოდა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებას, რითაც შემდგომში საბჭოთა მთავრობისგან მხარდაჭერა მიიღო და განაგრძო თავისი საქმიანობა. მიჩურინის მოღვაწეობას იწონებდა ნიკოლოზ ვავილოვი. 1918 წელს თავისივე თხოვნით მოხდა სანერგის ნაციონალიზაცია, ივანე მიჩურინი გახდა დირექტორი, სანერგეს ეწოდა „ივანე მიჩურინის სახელობის საცდელ-პომოლოგიური სანერგე“ (დღეს — ხეხილოვანი მცენარეების გენეტიკისა და სელექციის ინსტიტუტი).

მიჩურინის ძირითადი შრომები  ეძღვნება ხეხილოვანი მცენარეების სელექციას, შორეული ჰიბრიდიზაციის თეორიის შემუშავებას, ჰიბრიდული ნათესარების გადარჩევასა და განვითარების მართვას. შემოგვთავაზა საფეხუროვანი აკლიმატიზაციის მეთოდი, გეოგრაფიულად დაშორებული ფორმების შეჯვარება, შეუჯვარებლობის გენეტიკური ბარიერების გადალახვის საშუალებები, შექმნა შეჯვარებისათვის საწყისი ფორმების შერჩევის თეორია. გამოიყვანა ხეხილოვანი, კენკროვანი, ბოსტნეული კულტურების და დეკორატიული მცენარეების 350-ზე მეტი ჯიში, რომელთაგან მრავალი დღემდეა დარაიონებული. სათავე დაუდო ჩრდილოეთში ყურძნის, გარგრის, ბლისა და სხვა კულტურების შეტანას.

დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა (1925) და ლენინის ორდენებით (1931). დაწესებულია მიჩურინის სახელობის ოქროს მედალი, რომელსაც რუსეთის სოფლის მეურნეობის აკადემია გასცემს მცენარეების გენეტიკისა და სელექციის დარგში მოწინავე მიღწევებისათვის. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი ბოტანიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა ბოტანიკოსები
კატეგორია:რუსი სელექციონერები
კატეგორია:საბჭოთა სელექციონერები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთხუთმეტე სესია

**გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთხუთმეტე სესია** — გაიხსნა 2000 წლის 5 სექტემბერს გაეროს შტაბ-ბინაში ნიუ-იორკში. პრეზიდენტი იყო ფინეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჰარი ჰოლკერი.

## მიმართვები 
ასამბლეისადმი მიმართვაში, ვინჩი ნიელ კლოდუმარმა, ნაურუს დელეგაციის ხელმძღვანელმა, გააკრიტიკა დასავლეთ ევროპის და სხვათა ჯგუფი და მხარი დაუჭირა ახალი ოკეანიის რეგიონული ჯგუფის შექმნას, რომელიც მოიცავდა როგორც ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას, ასევე ASEAN-ის წევრებს, იაპონიას, სამხრეთ კორეასა და წყნარი ოკეანის კუნძულოვან ქვეყნებს. თავის გამოსვლაში მან აღნიშნა, რომ „წყნარი ოკეანის 11 კუნძული ქვეყანა იხრჩობა აზიურ ჯგუფში, ხოლო ავსტრალია და ახალი ზელანდია... დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფში არიან ჩაფლული“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გენერალური ასამბლეის 55-ე სესიაზე მიღებული დადგენილებები და გადაწყვეტილებები

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები
Pinterest

**Pinterest** — საჯარო ინტერნეტსერვისი, ფოტოჰოსტინგი, რომელიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს დაამატონ სურათები ონლაინპლატფორმაზე, განათავსონ ისინი თემატურ კოლექციებში და ამავდროულად გაუზიარონ ამ ინტერნეტსერვისის სხვა მომხმარებლებს. ინტერნეტსერვისში სურათების დამაგრება ( ) შესაძლებელია კოლექციებში სახელწოდებით „დაფები“ ( ).

2016 წლის 30 ნოემბრის მდგომარეობით, Pinterest-ს alexa.com-ის რეიტინგში 50-ე ადგილი უჭირავს .
მინი|Pinterest
საიტის დამფუძნებელია ბენ სილბერმანი უესტ-დე-მონადან (აიოვა, აშშ), რომელმაც ამავე სახელწოდების კომპანია 2008 წელს დააარსა (სერვისი კი ამოქმედდა მოგვიანებით, 2009 წელს).

## ისტორია 
სერვისზე მუშაობა  ბენ სილბერმანმა 2009 წლის დეკემბერში დაიწყო. საიტი ბეტა რეჟიმში ამოქმედდა 2010 წლის მარტში. თავდაპირველად საიტს ჰქონდა დახურული რეგისტრაცია, შემდეგ კი მხოლოდ მოწვევითი. უფასო რეგისტრაცია გაიხსნა 2012 წლის აგვისტოში.

დამფუძნებლის თქმით, მან პირადად დაწერა წერილები პირველი 5 ათასი მომხმარებლისთვის. გაშვებიდან 9 თვის შემდეგ სერვისი უკვე 10 ათასმა მომხმარებელმა გამოიყენა. მას შემდეგ საიტის მომხმარებელთა რაოდენობამ საგრძნობლად დაიწყო ზრდა. 2011 წლის ბოლოს, საიტი მოხვდა ათეულში *Hitwise Social Networking Forums-ის* მიხედვით.

2012 წლის მაისში კომპანიამ იაპონური ინტერნეტკომპანია Rakuten-თან და სამი ვენჩურული ფონდიდან 100 მილიონი დოლარი შეაგროვა, ხოლო Pinterest-ის მთლიანი ღირებულება 1,5 მილიარდ დოლარს შეადგენდა  თუმცა 2017 წლის აგვისტოდან კვლავ გახდა ხელმისაწვდომი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Webby Award-ის გამარჯვებულები
კატეგორია:სოციალური ქსელები
კატეგორია:ვებ 2.0
კლემენტოსი (კათოლიკოსი)

**კლემენტოსი** — ქართლის კათოლიკოსი VIII საუკუნის 70-იან წლებში. კათოლიკოსობამდე განაგებდა ზედაზნის, ხოლო შემდეგ შიომღვიმის მონასტერს. კლემენტოსის სახელს უკავშირდება იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის აგება ზედაზნის მონასტერში.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
* შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979.
* *მეტრეველი რ.* *(რედ.)*, „საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები“, თბ., 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
* საქართველოს მეცნიერთა ეროვნული აკადემია 

კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
გიორგი ზაბახიძე

**გიორგი ზაბახიძე** (დ. 1939, საჩხერე) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა პოლიტექნიკური ტექნიკუმი, 1978 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სამშენებლო ტრესტ „ინჟმშენის“ სისტემაში ოსტატად, ხოლო შემდგომ მუშაობდა სამუშაოთა მწარმოებლად, სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, სამმართველოს უფროსად, 1961–1970 წლებში უძღვებოდა თბილისში გაზსადენის გაყვანის სამუშაოებს, მონაწილეობდა „ბაქო–თბილისის“ მაგისტრალური გაზსადენის მშენებლობაში, მისი ხელმძღვანელობით აშენდა და საექსპლუატაციოდ გადაიცა იტავაზის ქვიშის კარიერი საჩხერის რაიონში, თბილისის „ლაგუნა ვერეს“ საცურაო კომპლექსი, თბილისის ტელევიზორების ქარხანა, ვარკეთილის საფილტრაციო სადგური, საცხოვრებელი კორპუსები და საბაგირო გზა ვაზისუბანში, 10000 კვ.მ ტევადობის რეზერვუარები ვარკეთილსა და ლილოში, ქალაქის საბინაო სამმართველოს ადმინისტრაციულ–სამეურნეო კომპლექსი ლისის ტბაზე, რესტორანი „ბერიკონი“, აქტიურად იყო ჩართული „საგურამო–თბილისი–ავჭალის“ წყალსადენის მაგისტრალის, არაგვის ნაპირსამაგრი ნაგებობების, „თბილისი–აეროპორტის“ ავტომაგისტრალის და მრავალი სამეურნეო–კულტურული დანიშნულების ობიექტის მშენებლობაში, დანერგილი აქვს რამდენიმე რაციონალიზატორული წინადადება.

## ჯილდოები
* მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედიათბ., 2017 გვ.231

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ტექნიკუმის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ევსუქი (კათოლიკოსი)

**ევსუქი** — ქართლის კათოლიკოსი დაახლოებით 887–914 წლებში. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ-ს“ ქრონიკაში უცოლო კათოლიკოსების სიაში დასახელებულია რიგით მეთოთხმეტედ.

## ლიტერატურა
* შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979.
* გაბიძაშვილი ე., კოჭლამაზაშვილი ე., საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2007 — გვ. 289.

კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები
კატეგორია:IX საუკუნის ქართველები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
გივი თაბუკაშვილი

**გივი თაბუკაშვილი** (დ.  9 მარტი, 1928, ხაშური — გ. 2004) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მცირე და საშუალო ჰესების ინჟინერ–მშენებლის კვალიფიკაციით.

1952 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე, 52 წლის განმვალობაში, მუშაობდა „თბილჰიდროპროექტში“. გაიარა საინჟინრო კვალიფიკაციის სხვადასხვა საფეხური და მაღალკვალიფიციურ სპეციალისტად ჩამოყალიბდა. მნიშვნელოვანი ღვაწლი მიუძღვის ტყიბულჰესის, გუმათჰესების, ვარციხეჰესების, ენგურჰესის, ვარდნილჰესების ობიექტების დაგეგმარებასა და განხორციელებაში. 1995 წლიდან იყო ჟინვალის კომპლექსური ჰიდროკვანძის პროექტის მთავარი ინჟინერი, მუშაობდა თბილისის და რუსთავის წყალმომარაგების პრობლემების საკითხებზე, სათავე ნაგებობების დაპროექტებისა და მშენებლობის საკითხებზე.

## ჯილდოები
* 1981 – საქართველოს დამსახურებული მშენებელი

## ლიტერატურა
* საქართველოს ენერგეტიკოსები=Georgian Power Engineers: ენციკლოპედია თბილისი, 2016 გვ.139

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ბასილ I (მთავარეპისკოპოსი)

**ბასილ I** — ქართლის მთავარეპისკოპოსი დაახლოებით V საუკუნის 30-იან წლებში, არჩილ I-ს მეფობის დროს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
* *მეტრეველი რ.*, „საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები“, თბ., 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
* mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია
* საქართველოს მეცნიერთა ეროვნული აკადემია 

კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
კახაბრიშვილი

საკუთარი სახელი **კახაბრიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი კახაბრიშვილი — რეჟისორი;
* ზურაბ კახაბრიშვილი — სპორტული ექიმი;
* ციცინო კახაბრიშვილი — მოჭადრაკე.

კატეგორია:ქართული გვარები
ზაზა უერთაშვილი

**ზაზა უერთაშვილი** (დ. 13 აგვისტო, 1963, თბილისი) — ქართველი ექიმი. თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1988–1989 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის ინტერნი, 1989–1998 წლებში დიდი ლილოს საექიმო ამბულატორიის მთავარი ექიმი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასპირანტი კარდიოლოგიის სპეციალობით, 1998 წლიდან თერაპიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის გულის ქრონიკული იშემიური დაავადებების და კარდიომიოპათიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 10 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება კარდიოლოგიის პრობლემებს. 

1997 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ჰიპერტონული დაავადებების მკურნალობის თანამედროვე ასპექტები“.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 268

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
თემურ ტაბუცაძე

**თემურ ტაბუცაძე** (დ. 15 აპრილი, 1954, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ავტორია 78 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოცემული აქვს მონოგრაფიები, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1978 წელს იყო ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–ინტერნი, 1978–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრის ასპირანტი, 1981–1984 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი, 1985 წლიდან იმყოფებოდა ხანგრძლივი სამეცნიერო მივლინებით მოსკოვის ვიშნევსკის სახელობის ქირურგიის ინსტიტუტში, 1990 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიულ სნეულებათა N1 კათედრის პროფესორი, 1997 წლიდან – საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ენდოქირურგიული ცენტრის დირექტორი. 

1981 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „კალიკრეინ–კინინური სისტემის გამოკვლევა მწვავე პერიტონიტის მკურნალობის დროს“.

1989 წელს დაიცვა, სადოქტორო დისერტაციის თემა – „კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების ქირურგიული მკურნალობის მეთოდების შედარებითი დახასიათება პროსტაგლანდინების აქტივობის, ლიპიდების ზეჟანგური ჟანგვისა და ანტიოქსიდანტური ფერმენტული სისტემის კრიტერიუმების მიხედვით“.

## ბიბლიოგრაფია
* Билиарная литотрипсия : Моногр. (ავტორი) Тбилиси, 2003 106с.
* ღვიძლის ამებური აბსცესის ქირურგიული მკურნალობა ლაპაროსკოპიული მეთოდით : მეთოდ. რეკომენდაციები (ავტორი) თბილისი, სკოლა, 1998 16გვ.. – ISBN: 99928–35–02–8

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 260 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
დავით ვირსალაძე

**დავით ვირსალაძე** (დ.  25 ნოემბერი, 1943, თბილისი — გ. 2017) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. ავტორია 30 სამეცნიერო ნაშრომის და ორი მონოგრაფიის, არის ორი სადისერტაციო ნაშრომის ხელმძღვანელი, ექიმი–ენდოკრინოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), პროფესორი (2004).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ექიმ კონსტანტინე ვირსალაძის და ბიოლოგ დარეჯან კავკასიძის ოჯახში. მისი დაა პიანისტი ელისო ვირსალაძე. 1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1971–1972 წლებში იყო ქირურგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1972–1974 წლებში ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ასისტენტი, 1974 წელს სწავლული მდივანი, 1978–1985 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ენდოკრინოლოგიის განყოფილების გამგე, 1974 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ენდოკრინოლოგიის კათედრის დოცენტი. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ა/ო „დ–მედიტუსი“–ს  თავმჯდომარე. 

1971 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „შაქრიანი დიაბეტის დროს ცხიმოვანი ცვლის პათოგენეზის შესწავლა“. 

## ბიბლიოგრაფია
* მეტაბოლური სინდრომი, რეალობა და პერსპექტივები (ავტორი) თბილისი, დედაენა, 2001, ISBN 99928–863–5–8
* ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევა სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარეობის დროს (თანაავტორი) თბ., 1988

## ლიტერატურა
*  ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000, გვ. 106 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ენ­დოკ­რი­ნო­ლოგები
ნოდარ ბაბუნაშვილი

**ნოდარ ბაბუნაშვილი** (დ. 19 იანვარი, 1939, მუხიანი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1965–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N4 სამშენებლო ტრესტის N2 სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უბნის უფროსად, 1974–1985 წლებში საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს N8 სამშენებლო ტრესტის N57 მოძრავ–მექანიზებული კოლონის მთავარ ინჟინრად, უფროსად, 1985 წლიდან იყო საქართველოს საბინაო–კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს წყალტუბოს სარაიონთაშორისო ზონალური გაერთიანების დირექტორი, 2007 წლიდან შპს „ივერიამშენპლუსის“ მთავარი ინჟინერია, მონაწილეობდა ხონის სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის ტექნიკუმის კომპლექსის, რაიონული საავადმყოფოს, წყალტუბოს N2 და N3 საშუალო სკოლების, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს N4 სამმართველოს სანატორიუმ „წყალტუბოს“ N2 კორპუსის, „ინტურისტის“, ავტოსასტუმროს, საცხოვრებელი სახლის (წყალტუბოში) მშენებლობაში, აგებული აქვს სასათბურე მეურნეობები რაჭაში, წყალტუბოში, ბიჭვინთაში, ჭიათურაში, აბაშის, ხობისა და სხვა რაიონებში, ქ. თბილისში საცხოვრებელი სახლები – გოთუას ქუჩაზე და დიდ დიღომში, მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები და სიგელები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია თბ., 2017 გვ.65

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თამარ ქავთარაძე

**თამარ ქავთარაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1927, ფასანაური) — ქართველი ექიმი. პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. ი. ფაღავას სახელობის პედიატრიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის კარდიორევმატოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1952–1956 წლებში მუშაობდა დუშეთში სკოლის ექიმად, პედიატრად, პედიარტიული განყოფილების გამგედ, 1956–1958 წლებში იყო თბილისის რესპუბლიკური დედათა და ბავშვთა სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი პედიატრიაში, 1961–1966 წლებში საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათომორფოლოგიური ლაბორატორიის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1966–1969 წლებში კლინიკო–ჰემატოლოგიური ლაბორატორიის, 1969 წელს ნეიროენდოკრინოლოგიური განყოფილების, 1969–1981 წლებში მოზრდილ ბავშვთა განყოფილების უმცროსი, 1981–1988 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1988 წლიდან კარდიორევმატოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 78 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ნივთიერებათა ცვლის დარღვევებს, სასუნთქი და გულ–სისხლძარღვთა დაავადებებს ბავშვებში. მისი ხელმძღვანელობით  მომზადებულია ინტერნები, კლინიკური ორდინატორები. აგრეთვე მისი ხელმძღვანელობით სამუშაო ადგილზე კვალიფიკაცია აიმაღლეს პრაქტიკოსმა ექიმებმა. 
1970 წელს დაიცვა, საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „ნუკლეინის მჟავების შემცველობა ზოგიერთ ორგანოში ექსპერიმენტული რაქიტის დროს“.

## ლიტერატურა
*  ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 281

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
ნუგზარ ბაბუაძე

**ნუგზარ ბაბუაძე** (დ.  29 მაისი, 1949, ფოთი — გ. 2016) — ქართველი ინჟინერი, იურისტი, მეცნიერი, პედაგოგი. ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1977), აკადემიური დოქტორი. პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა: საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ელექტრონული ტექნიკის ინჟინრის კვალიფიკაციით, 1996 წელს თბილისის სოციალურ-ეკონომიკური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი, 1977 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა.

წლების განმავლობაში პედაგოგირ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტსა და თბილისის საერთაშორისო ურთიერთობათა ინსტიტუტში, 1988 წელს აირჩიეს საკავშირო საკავშირო საპატენტო სამსახურის საქართველოს ცენტრის დირექორად, 1990–1992 წლებში საქართველოს საპატენტო და სალიცენზიო ცენტის დირექტორი, 1992 წელს საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებისა და ტექნიკის სამინისტროს საპატენტო–სალიცენზიო სამმართველოს უფროსი, 1992–1993 წლებში საქართველოს საპატენტო უწყების თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, 1994–1996 წლებში საქართველოს საჰაერო ტრანსპორტის დეპარტამენტის საერთაშორისო ურთიერთობათა სამმართველოს უფროსი, 1996–1998 წლებში კომპანია „საქართველოს საერთაშორისო ავიახაზების“ პრეზიდენტი, 1998–1999 წლებში ევროპა–კავკასია–აზიის სატრანსპორტო დერეფნის (ტრასეკა) ატაშე საქართველოს საელჩოში უზბეკეთსა და ყირგიზეთის რესპუბლიკებში, 1999–2000 წლებში კორპორაცია „ჯორჯიან ინტელექტი“ პეზიდენტი, 2003–2016 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა დეპარტამენტის პროფესორი, 2014–2016 წლებში სტუ–ის მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსი. 

## ლიტერატურა
* გურგენიძე დ., ცნობილი და უცნობი პოლიტექნიკოსები, თბ., 2020 გვ. 159–160

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სოციალურ-ეკონომიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კურსდამთავრებულები
სვიმონ I (მთავარეპისკოპოსი)

**სვიმონ I** — მცხეთის მთავარეპისკოპოსი დაახლოებით V საუკუნის 20-იან წლებში.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები

კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
სვიმონ II (კათოლიკოსი)

**სვიმონ II**, *სჳიმონ-პეტრე* — ქართლის კათოლიკოსი დაახლოებით VI საუკუნის 60–70-იანი წლებში. ეპისკოპოსად იჯდა ფარსმან VI-ის და მირდატის დროს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
* მოქცევაჲ ქართლისაჲ, შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც., თბ., 1979
* *მეტრეველი რ.*, „საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები“, თბ., 2000

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
* mematiane.ge - შექმენი საკუთარი ისტორია

კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
კილოსანიძე

საკუთარი სახელი **კილოსანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ელენე კილოსანიძე — თეატრის მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი
* ვასილ კილოსანიძე — საბჭოთა არმიის პოლკოვნიკი
* მიხეილ კილოსანიძე — ბავშვთა ქირურგი
* მიხეილ კილოსანიძე — მუსიკოსი, პიანისტი
* შალვა კილოსანიძე — რეჟისორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
იუხარი-მაზრა

**იუხარი-მაზრა** () — ყოფილი სოფელი აზერბაიჯანში, მისი ტერიტორია დღესდღეობით შედის ხოჯავენდის რაიონის შემადგენლობაში. იგი გაუქმდა 2023 წლის 5 დეკემბერს, გაუქმებამდე ექვემდებარებოდა ჯაბრაილის რაიონს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1991 წლის 7 თებერვლის No54-XII გადაწყვეტილებით ჯაბრაილის რაიონის სოფელი იუხარი მაზრა შევიდა შუქურბეილის სოფლის საკრებულოს შემადგენლობაში.

1993 წელს სოფელი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. 2020 წლის 7 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელზე კონტროლი დაიბრუნეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხოჯავენდის რაიონის სოფლები
Facebook Messenger

მინი|ლოგო|ალტ=j
**Facebook Messenger** არის შეტყობინებებისა და ვიდეოების გაცვლისთის შექმნილი აპლიკაცია, აპლიკაცია ეკუთნის კომპანია მეტას  . ის ინტეგრირებულია შეტყობინებების სისტემასთან სოციალურ ქსელში Facebook (Facebook Chat) და აგებულია ღია MQTT პროტოკოლზე.  2017 წლის აპრილის მონაცემებით, მესინჯერის ყოველთვიური აუდიტორია 1 მილიარდი იყო. ადამიანური. 

## მესინჯერი მობილური მოწყობილობებისთვის 
**მესენჯერი მობილურისთვის** მესენჯერი მობილურებისთვის  გამოვიდა 2011 წლის 9 აგვისტოს მობილური პლატფორმებისთვის iOS და Android- ისთვის და სელ რაღაც ორი თვის შემდეგ BlackBerry OS- ისთვისაც. 

2012 წლის დეკემბერში Facebook Messenger-ის აპლიკაციამ Android-ისთვის ზოგიერთ ქვეყანაში ( ავსტრალია, ინდოეთი, ინდონეზია, სამხრეთ აფრიკა, ვენესუელა და ა.შ.) უფლება მისცა მათ, ვინც არ არის რეგისტრირებული Facebook სოციალურ ქსელში, გამოეყენებინათ Facebook Messenger მხოლოდ მათი სახელისა და ტელეფონის ნომრის გამოყენებით. ამ ცვლილების შემდეგ Facebook Messenger-მა  ღირსეული კონკურენცია კონკურენცია გაუწიოს შეტყობინებების მსგავს სისტემებს, როგორიცაა WhatsApp . 

2014 წლის 5 მარტს გამოვიდა Facebook Messenger-ის ვერსია Windows Phone 8 -ისთვის, სადაც ამოიღეს ხმოვანი შეტყობინებები. 

2014 წლის 3 ივლისს გამოვიდა Facebook Messenger-ის ახალი, განახლებული, აპლიკაციის ვერსია iOS პლატფორმისთვის, ადაპტირებული iPad ტაბლეტებისთვის და მას დაემატა მრავალი ფანჯრის მოქონე  ინტერფეისი. 

2014 წლის აპრილში Facebook-მა გამოაცხადა, რომ გააუქმებს ტექსტური შეტყობინებების გაგზავნას მისი მთავარი Facebook-ის აპლიკაციიდან, რაც მომხმარებლებს აიძულებს ჩამოტვირთონ Facebook Messenger.  

2015 წლიდან Messenger-ის მომხმარებლებს Facebook-ზე რეგისტრაცია აღარ სჭირდებათ. განახლების შემდეგ, აპლიკაციაში შესასვლელად თქვენ უბრალოდ უნდა შეიყვანოთ თქვენი ტელეფონის ნომერი, რაც მას კიდევ უფრო აახლოვებს მას მსგავს ონლაინ სერვისებთან. 

2015 წლის აგვისტოში Facebook-მა გამოაცხადა ახალი სერვისი სახელწოდებით "M". Facebook M არის პირადი ციფრული ასისტენტი Facebook Messenger-ში. სერვისი მუშაობს ხელოვნური ინტელექტის საშუალებით, როგორიცაა Siri, Cortana და Google Now   .

2019 წლის თებერვალში Facebook Messenger-მა შემოიღო შეტყობინებების წაშლის შესაძლებლობა. ეს შეიძლება გაკეთდეს გაგზავნიდან 10 წუთში; თქვენ ასევე გაქვთ არჩევანი - წაშალეთ შეტყობინება ყველასთვის ან უბრალოდ თქვენთვის.

## მესინჯერი პერსონალური კომპიუტერებისთვის 
მესენჯერის Windows 7 PC ვერსია მეტამ გამოუშვა 2012 წლის 5 მარტს. 

ასევე გამოვიდა Facebook Messenger-ის დამატება Firefox ბრაუზერისთვის. 

2014 წლის 26 თებერვალს Facebook-მა გამოაცხადა რომ Facebook Messenger-ი Windows-ისა და Firefox-ისთვის სამუდამოდ გამორთეს ეს მოხვდა 2014 წლის 3 მარტს 

Facebook-ის როგორცხ სხვა სერვისებმა, Facebook Messenger-ი გათიშა 2021 წლის 4 ოქტომბერს  .

## სქოლიო 
## ბმულები 
* 
კატეგორია:IOS-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Android-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Freeware
კატეგორია:მობილური ტელეფონების პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Pages with unreviewed translations
ზაბიჰულა მუჯაჰიდი

**ზაბიჰულა მუჯაჰიდი** (; დ. 7 თებერვალი, 1978) — ავღანელი თანამდებობის პირი, 2021 წლის 25 ოქტომბრიდან ავღანეთის ისლამური საამიროს (თალიბანი) მთავარი სპიკერი, ხოლო 2021 წლის 7 სექტემბრიდან — ინფორმაციისა და კულტურის მინისტრის მოადგილე. სუჰაილ შაჰინთან და იუსეფ აჰმადთან ერთად ავღანეთის ისლამური საამიროს (თალიბანის რეჟიმი) ოფიციალური წარმომადგენელი.  მუჯაჰიდი ძირითადად კომენტარს აკეთებდა თალიბანის საქმიანობაზე აღმოსავლეთ, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ავღანეთში, ხოლო აჰმადი ყურადღებას ამახვილებდა დასავლეთ და სამხრეთ რეგიონებზე. მთავრობის მთავარი სპიკერის გარდა, მუჯაჰიდი არის უზენაესი ლიდერის — ჰაიბატულა ახუნძადას პირადი სპიკერი.    

მუჯაჰიდი საჯაროდ  პირველად 2021 წლის 17 აგვისტოს გამოჩნდა.     რობერტსონის აღწერის მიხედვით, ეს მამაკაცი იყო დაახლოებით 30 წლის, წვერიანი და 6 ფუტი (180 სმ.)  სიმაღლის. 2009 წლის მაისში CNN-ზე ინტერვიუს გაშვების შემდეგ, ზაბიჰულა მუჯაჰიდი, რომელსაც ჟურნალისტები მობილური ტელეფონით ესაუბრებოდნენ, განაცხადა, რომ  რომ პირი, ვისგანაც აიღეს ინტერვიუ, იყო თვითმარქვია.  დაზვერვის ერთ-ერთი ანალიტიკოსის განმარტებით,  CNN-ზე გამოსული პიროვნება, რამდენიმე სხვა პირის მსგავსად, მუჯაჰიდის იდენტობას იყენებდა, მაგრამ ამ აზრმა ვერ პოვა შემდგომი განვითარება, ვინაიდან  უფროსები ინტერვიუთი უკმაყოფილოები დარჩნენ. ანალიტიკოსმა განაცხადა: „ზაბიჰულა მუჯაჰიდი არ შეიძლება იყოს ერთი ადამიანი... მედიის ამდენ ზარს ვერავინ უპასუხებს“.

## თალიბანის წარმომადგენელი 
როგორც თალიბანის წარმომადგენელი, მუჯაჰიდი ჯგუფის გზავნილებს ავღანურ და სხვა საერთაშორისო მედიას გადასცემს. ის პასუხისმგებელია დაადასტუროს ან უარყოს ჯგუფის მონაწილეობა ავღანეთის შიგნით თავდასხმებში. ის ასევე ტვიტერზე აქვეყნებს პროპაგანდისტულ ვიდეოებს, სადაც ნაჩვენებია თალიბანის მიღწევები მთელი კონფლიქტის განმავლობაში.

* *2017 წლის 21 აპრილს* მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა სამხედრო ბაზაზე განხორიელებულ თავდასხმაზე, რომლის დროსაც დაიღუპა 140 ჯარისკაცი  .
* *2019 წლის 21 იანვარს,* მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე უშიშროების ეროვნული დირექტორატის (NDS) სასწავლო ცენტრში, რა დროსაც დაიღუპა 100-ზე მეტი უსაფრთხოების პერსონალი  .
* *2020 წლის 29 ნოემბერს* მუჯაჰიდმა აიღო პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე, რომელიც განხორციელდა ავღანეთის სამხედრო ბაზაზე და რომლის დროსაც დაიღუპა 30 უსაფრთხოების პერსონალი  .
* *2021 წლის 17 ივლისს* მუჯაჰიდმა ბოდიში მოიხადა Reuters-ის ჟურნალისტის დანიშ სიდიკის გარდაცვალების გამო, რომელიც დაიღუპა ავღანეთის ძალებსა და თალიბანს შორის შეტაკებისას. მუჯაჰიდმა განაცხადა, რომ თალიბებმა არ იცოდნენ, როგორ დაიღუპა სიდიკი და სთხოვა ჟურნალისტებს  თალიბებისთვის ინფორმაცია მიეწოდებინათ საბრძოლო ზონაში შესვლამდე, რათა ჯგუფს შესძლებოდა "სათანადოდ ეზრუნა ამ კონკრეტულ ადამიანზე."  
* *2021 წლის 17 აგვისტოს მუჯაჰიდმა განაცხადა,* რომ ავღანეთი შეწყვეტს ნარკოტიკების წარმოებას.  როგორც თავად თქვა პრესკონფერენციაზე:

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თალიბანი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხავიერ მილეი

**ხავიერ გერარდო მილეი** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1970, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი, მეწარმე. არგენტინის პრეზიდენტი 2023 წლის 10 დეკემბრიდან. მემარჯვენე ლიბერტარიანელი და პოპულისტი.

წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ეროვნული ვალუტის დიდი ინფლაციის, დევალვაციისა და საგარეო ვალის პრობლემების დასაძლევად გამოდიოდა რადიკალური იდეებით, როგორიცაა ეკონომიკის აშშ დოლარზე გადაყვანა, ცენტრალური ბანკისა და ზოგიერთი სამინისტროს გაუქმება, რათა შეზღუდულიყო სახელმწიფოს ჩარევა ეკონომიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ხავიერ მილეის ბიოგრაფია

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
პომპეუს ტროგუსი

**გნეუს პომპეუს ტროგუსი** — (; ძვ. წ. I საუკუნისა და ახ. წ. I საუკუნის) — რომაელი ისტორიკოსი. იგი წარმოშობით გალიიდან იყო, რომის მოქალაქეობა მიიღო მისმა პაპამ (ტროგუსი წერს, რომ სერტორიუსთან ომის დროს გნეუს პომპეუსმა მის მამას მიანჭა მოქალაქეობა. რომაული ტრადიციით, ვინც არარომაელს მოქალაქეობას მიანიჭებდა, გვარსაც თავისას აძლევდა. გალი მეომრის შთამომავლებმა პომპეუსის გვარი მიიღეს).

პომპეუს ტროგუსის „ფილიპიკების ისტორია“, ანტიკური გაგებით, მსოფლიოს ისტორიაა. თხრობა იწყება ასურეთისა და სპარსეთის ლეგენდარული ამბებით და მთავრდება ავგუსტუსის ეპოქით. ნაშრომი დაწერილი იყო 44 წიგნად, მაგრამ არცერთი წიგნი მოღწეული არ არის, ცნობილია მხოლოდ შემოკლებული შინაარსის — ეპიტომების სახით, რომლებიც შეუდგენია II თუ III საუკუნეში მცხოვრებ ვინმე იუსტინეს. ზოგიერთი წიგნის შინაარსი გადმოცემულია რამდენიმე გვერდზე, ზოგიერთს კი დათმობილი აქვს ერთი გვერდი. თანამედროვე მეცნიერებაში არ კამათობენ იმაზე, რომ იუსტინე პომპეუს ტროგუსის ნაშრომს თვითნებურად მიუდგა. პირადი ინტერესებიდან გამომდინარე, ბევრი რამ გამოტოვა და ყურადღება გაამახვილა შედარებით უმნიშვნელო საკითხებზე. ამის მიუხედავად, ეპიტომაში დაცულია ისეთი ფაქტები, რაც პომპეუს ტროგუსის დიდ ღირსებად უნდა ჩაითვალოს. „ფილიპიკების ისტორია“ ავტორმა დაწერა ლათინურ ენაზე, ეს იყო პირველი შემთხვევა რომაულ საისტორიო მწერლობაში. ნაშრომის დიდი ნაწილი დათმობილი აქვს მაკედონიას, ფილიპე II-ის მოღვაწეობას, ალექსანდრე დიდის ლაშქრობებს, დიადოქოსების ომებს. ყოველივე ამის გათვალისწინებით ტროგუსის მსოფლიოს ისტორიას ეწოდება „ფილიპიკების ისტორია“.

პომპეუს ტროგუსი გამოკვეთილი ანტიმაკედონური ორინეტაციის მწერლად გვევლინება(გამოთქმულია მოსაზრება, რომ რომაელი ისტორიკოსი მითითებისა და კომენტარების გარეშე სარგებლობდა ალექსანდრიელი ისტორიკოსის ტიმაგენეს ნაშრომით). მაკედონიის მიერ საბერძნეთის დაპყრობას იგი უდიდეს ტრაგედიად თვლიდა. საოცრად უარყოფითად ჰყავდა დახასიათებული ფილიპე II და ალექსანდრე მაკედონელი. პომპეუს ტროგუსი საბერძნეთის შესახებ მსჯელობისას, აშკარაა, ეყრდნობოდა ანტიმაკედონური ორინტაციის წყაროს.

## ლიტერატურა
* *ქავთარია, გ.,* ძველი საბერძნეთი, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბ., 2005. — გვ. 29–30.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები
კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები
ჯემალ ინჯია

**ჯემალ ინჯია** (დ. 14 იანვარი, 1937, გორი) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, დრამატურგი, მოჭადრაკე.

დაიბადა 1937 წლის 14 იანვარს, ქალაქ გორში.

დაამთავრა ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელბის გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთ „გამარჯვების“ რედაქციის განყოფილების გამგედ, საქინფორმის საკუთარ კორესპონდენტად შიდა ქართლში, ქ. გორის კულტურის განყოფილების გამგედ, პედაგოგიური მუზეუმის დირექტორად. გორში ჯ. ინჯიას თაოსნობით შეიქმნა საქართველოს მწერალთა კავშირის განყოფილება, რომელსაც თვითონ ხელმძღვანელობდა ოთხი ათეული წლის განმავლობაში. არის ჟურნალ „განთიადის“ საგამომცემლო საბჭოს წევრი, 

გამოქვეყნებული აქვს სონეტები, სონეტების გვირგვინები.

## ბიბლიოგრაფია
* მერანი, გამომც, „კალენდარი“, 1960.
* ლიახვმა თქვა, გამომც. „ნაკადული“, 1965.
* სილუეტი, გამომც. „საბჭოთა საქართველო“, 1977.
* ლირიკული დღიური, გამომც. „ნაკადული“, 1978.
* ლირიკა, გამომც. „საბჭოთა საქართველო“, 1982.
* დავიწყებული ვალსები, გამომც. „მერანი“, 1982.
* წვიმის სიმფონია, გამომც. „მერანი“, 1988.
* ლექსები, გამომც. „საბჭოთა საქართველო“, 1988.
* ოთხარ ჩხეიძის აბრისი, გამომც. „ალექსანდრე ორბელიანის საზოგადოება“, 2009.
* ლიტვური პოეზიის გაზაფხული, გამომც. „ფარნავაზი“, 2009.
* მწამს ანუ მიყვარს, გამომც. „ლიტერა“, 2012.
* რჩეული, გამომც, „მწერალთა სახლი“, 2015.
* ფარული ჩანაწერები, გამომც. „მწერალთა სახლი“, 2016.
* ანფასები და პროფილები : ლექსები, გორი: გამომც. „ფარნავაზი“, 2020, ISBN: 9789941967313.
* მხოლოდ შენ ერთს : ლექსები, გორი: გამომც.: „ფარნავაზი“, 2020, ISBN: 9789941967320.
* სამასი უღალატო : რჩეული ლექსები, გორი, გორის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2021, ISBN: 9789941832505.
* ირმის ნახტომი : სონეტთა გვირგვინები, თბილისი: „ჩვენი მწერლობა“, 2021, ISBN 9789941838958.

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი (1999)
* „პოეზიის რაინდის“ წოდება
* აკაკი წერეთლის პრემია
* გიორგი ლეონიძის პრემია
* ფრიდონ ხალვაშის პრემია
* საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საგურამოს პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:გორის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:ივანე მაჩაბლის სახელობის პრემიის ლაურეატები
აღალი იბრაჰიმოვი

**აღალი მუსალიმ ოღლუ იბრაჰიმოვი**  ( დ. 1946 წლის 6 თებერვალი, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის მდივანი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო მხატვარი (2006), რუსეთის სამხატვრო აკადემიის საპატიო წევრი (2018).

## ბიოგრაფია 
აღალი იბრაჰიმოვი დაიბადა 1946 წლის 6 თებერვალს ქალაქ ბაქოში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ 1960-1966 წლებში სწავლობდა აზიმ აზიმზადეს სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლაში, ხოლო 1969-1974 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში.
1966 წლიდან იბრაჰიმოვი არის ეროვნული და საერთაშორისო გამოფენების მონაწილე. მისი ნამუშევრები გამოიფინა რუსეთში, თურქეთში, აშშ-ში, საფრანგეთში, გერმანიაში, იტალიაში, დიდ ბრიტანეთში, სირიაში, ბულგარეთსა და სხვა ქვეყნებში.

1966 წლიდან იბრაჰიმოვი არის ეროვნული და საერთაშორისო გამოფენების მონაწილე. მისი ნამუშევრები გამოიფინა რუსეთში, თურქეთში, აშშ-ში, საფრანგეთში, გერმანიაში, იტალიაში, დიდ ბრიტანეთში, სირიაში, ბულგარეთში და სხვა ქვეყნებში.

1975 წლიდან აღალი იბრაჰიმოვი არის აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრი.

2002 წლის 30 მაისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით მიენიჭა წოდება „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი“, ხოლო 2006 წლის 29 დეკემბერს მიენიჭა წოდება „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო მხატვარი“. 2018 წლის 27 თებერვალს აღალი იბრაჰიმოვი გახდა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის საპატიო წევრი.
ცხოვრობს ქალაქ ბაქოში.

## სქოლიო
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ვიკინგების თავდასხმები რაინლანდში

**ვიკინგების თავდასხმები რაინლანდში** — ვიკინგების მიერ ფრანკთა სახელმწიფოში განხორცელებული შემოსევების სერიის ნაწილი, რომელიც მიმდინარეობდა IX საუკუნის ბოლო ათწლეულებში. რაინლანდიდან მოყოლებული, რომელიც ფრანკთა კულტურის ბირთვად შეგვიძლია მივიჩნიოთ, ფრანკებმა დაიპყრეს თითქმის მთელი ცენტრალური ევროპა და დააარსეს დიდი იმპერია.

ამ თავდასხმების დროს ვიკინგები ძარცვავდნენ რომის იპერიის დროინდელ უძველეს ქალაქებს კელნს, ბონს, ქსანტენს, ტრირს და ასევე საიმპერატორო ქალაქ აახენს, სადაც კარლოს დიდი იყო დაკრძალული და ფრანკთა მეფეები ეკურთხებოდნენ (აახენის ტაძარში). ამ ქალაქების გარდა, განადგურდა უამრავი მონასტერიც, თავის ბიბლიოთეკებთან ერთად, რომლებშიც რამდენიმე საუკუნის ხელნაწერთა კოლექციები იყო დაცული. ამან მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ფრანკთა კულტურას.

მსგავს თავდასხმებს აწყობდნენ აგრეთვე ბრიტანეთის კუნძულებზე, ბალტიისპირეთში, რუსეთსა და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში. დაზარალებული რეგიონების ბევრი მცხოვრები ურმებით ჩამოარიგეს მონებად. ამ რეგიონების მრავალი მცხოვრები მონად წაიყვანეს.

## ლიტერატურა
* Peter Fuchs (ed.): *Chronik zur Geschichte der Stadt Köln.* Vol. 1, Greven Verlag, Cologne, 1990, .
* Peter H. Sawyer: *Kings and Vikings. Scandinavia and Europe AD 700–1100.* Routledge, London/New York, 1983, .
* Rudolf Simek: *Vikings on the Rhine. Recent Research on Early Medieval Relations between the Rhinelands and Scandinavia.* (=*Studia Medievalia Septentriolia (SMS)* 11) Fassbaender, Vienna, 2004, .

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ვიკინგები
რაზ მუჰამედ პაქტინი

**რაზ მუჰამედ პაქტინი** (დ. 1938 წ. ) — ავღანელი სახელმწიფო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
რაზ მუჰამედ პაქტინი დაიბადა 1938 წელს პაქტიის პროვინციის ქალაქ ზურმატში ღარიბი გლეხის ოჯახში. ეთნიკურად პუშტუნი. 

დაამთავრა ქაბულის პედაგოგიური სკოლა (1959), მოსკოვის ენერგეტიკის ინსტიტუტი (1961-1969) და ასპირანტურა (1973-1977),  დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

1969-1973 და 1977-1978 წლებში ქაბულის პოლიტექნიკური ინსტიტუტში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. ავტორია სამეცნიერო შრომების  ელექტროტექნიკის დარგში. 1966 წლიდან გახდა ავღანეთის სახალხო-დემოკრატიული პარტიის წევრი(ფრაქცია „ხალიკის“) წევრი. 1980-1990 წლებში იყო პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1990 წელს შევიდა სამშობლოს პარტიის ცენტრალური საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის შემადგენლობაში ( ავღანეთის სახალხო-დემოკრატიული პარტიის ახალი სახელი).

რაზ მუჰამედ პაქტინი მონაწილეობდა 1978 წლის სახელმწიფო გადატრიალებაში (ე.წ. საურის — აპრილის რევოლუცია). 1978 წლის მაის-ივლისში იკავებდა წყლის რესურსებისა და ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილის პოსტს. 1978 წლის ივლისიდან  1979 წლის დეკემბრამდე იყო ავღანეთის  ელჩი სსრკ- ში. 1979 წლიდან იყო ელჩი ერთდროულად რუმინეთსა და ფინეთში .

საბჭოთა კავშირის ჯარების ავღანეთში შესვლის შემდეგ, შევიდა ბაბრაკ კარმალის მთავრობის შემადგენლობაში. 1980-1982 წლებში იკავებდა ავღანეთის ენერგეტიკისა და წყლის რესურსების მინისტრის თანამდებობას. 1982 წელს სამინისტრო გაიყო (ახალშექმნილ ირიგაციის სამინისტროს ხელმძღვანელობდა „ხალიკის“ კონკურენტი ფრაქცია „ ფარმაჩის“ წარმომადგენელი აჰმად შაჰ სორჰაბი), ხოლო პაქტინი დარჩა ენერგეტიკის მინისტრად. 1988 წელს სათავეში ჩაუდგა წყლის რესურსებისა და ენერგეტიკის ხელახლა შექმნილ სამინისტროს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1990 წლამდე. 1980-1988 წლებში ასევე იყო რევოლუციური საბჭოს წევრი. რაზ მუჰამედ პაქტინი 1980-იან წლებში ქვეყნის ხელისუფლების ერთ-ერთ ყველაზე კომპეტენტურ და ენერგიულ წევრად ითვლებოდა. 

1990 წლის მარტში პაქტინი იყო  ფრაქცია „ხალიკის“ წევრებს შორის, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს თავდაცვის მინისტრ შაჰნავაზ ტანაიას გამოსვლას პრეზიდენტ ნაჯიბულას წინააღმდეგ. პარალელურად, პრეზიდენტმა ნაჯიბულამ ის შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტზე დანიშნა, რომელიც, არაფორმალური კვოტის მიხედვით, ფრაქცია „ხალკის“ ეკუთვნოდა. ამ დანიშვნაში სავარაუდოდ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა იმ ფაქტმა, რომ პაქტინი პრეზიდენტის თანამემამულე იყო, რომელიც ასევე პაქტიიდან იყო ჩამოსული. გენერალი მაჰმუტ გარეევი, რომელიც იყო ნაჯიბულას მთავარი სამხედრო მრჩეველი, პაქტინს, როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელს, შემდეგნაირად ახასიათებს:1992 წლის აპრილში, ნაჯიბულას რეჟიმის დაცემის დროს, პაქტინი  ქაბულში არაპუშტუნი ძალების (ტაჯიკები და უზბეკები) დომინირების წინააღმდეგ გამოდიოდა. იმავე თვეში მთავრობა გადადგა სრული შემადგენლობით და პაქტინმა ოფიციალურად დატოვა თანამდებობა. 1992 წლიდან ემიგრაციაში რუსეთში წავიდა და  დასახლდა მოსკოვში .

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავღანეთის ისტორია

## ბმულები 
* Воспоминания генерала Варенникова (რუს.)
* Воспоминания генерала Гареева  (რუს.)
* Биография (в афганской части раздела «Персоналии») (რუს.)
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ავღანელი დიპლომატები
კატეგორია:ავღანეთის შინაგან საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:ემიგრანტი პოლიტიკოსები
ვლადიმერ გაბაშვილი

**ვლადიმერ გაბაშვილი** (დ. 21 მარტი, 1921, თბილისი — გ. 22 ივლისი, 2000, იქვე) — ქართველი ნევროპათოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1971), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1994).

## ბიოგრაფია
1943 წელს დაამთავრა სარატოვის სამედიცინო ინსტიტუტი.

1943–1945 წლებში მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. იყო ჯერ პოლკის (ლეგიონი), შემდეგ ბრიგადის უფროსი ექიმი, 1949–1950 წლებში მუშაობდა ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის ნერვულ სნეულებათა კათედრაზე, 1952–1958 წლებში კი მოსკოვში, სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ნევროლოგიის ინსტიტუტში მეცნიერ თანამშრომლად, 1958 წლიდან იყო საქართველოს სსრ ჯანდაცვის სამინისტროს კლინიკური და ექსპერიმენტული ნევროლოგიის ინსტიტუტში, სადაც 1968–1984 წლებში განაგებდა კლინიკურ განყოფილებას, 1984–1989 წლებში იყო პეტრე სარაჯიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული ნევროლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1989 წლიდან მრჩეველი.

მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* 1996 – ღირსების ორდენი
* 1984 – საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია, ეპილეფსიის პრობლემების შესწავლისათვის
* 1980 – საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:სარატოვის სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ნევროპათოლოგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ვლადიმერ
ჭიჩო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ჭიჩო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჭიჩო —  მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში;
* ჭიჩო — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში.
აზად ჰინდი

**თავისუფალი ინდოეთის დროებითი მთავრობა** (   непальск. आजाद हिन्द , ; ან უბრალოდ **"თავისუფალი ინდოეთი"**, **აზად ჰინდი** ) — დროებითი მთავრობა, რომელიც შეიქმნა იაპონიის იმპერიის მხარდაჭერით. პრეტენზიას აცხადებდა ინდოეთის ტერიტორიის კონტროლზე ბრიტანეთის ადმინისტრაციის წინააღმდეგ.

ფაქტობრივად, იაპონური არმიის დახმარებით, "თავისუფალი ინდოეთის დროებითი მთავრობის"  სუვერენიტეტი ვრცელდებოდა მხოლოდ რამდენიმე კუნძულზე და მცირე ტერიტორიაზე მატერიკული ინდოეთის აღმოსავლეთით. მას ხელმძღვანელობდა ცნობილი ნაციონალისტი და ინდოელი დამოუკიდებლობის მებრძოლი სუბჰას ჩანდრა ბოსი. ვინაიდან მთლიანად დამოკიდებული იყო იაპონიის იმპერიაზე, მის დამარცხებასთან ერთად,  "თავისუფალი ინდოეთის დროებითმა მთავრობამ"  1945 წელს არსებობა შეწყვიტა.

## ისტორია 
"აზად ჰინდი" შეიქმნა ინდოელი ნაციონალისტი პოლიტიკური ემიგრანტების მიერ, ვინაიდან მათ მიაჩნდათ, რომ ინდოეთის განთავისუფლება ბრიტანეთის მმართველობისგან, იაპონიის ფინანსური, სამხედრო და პოლიტიკური მხარდაჭერით იყო შესაძლებელი.  სუბჰას ჩანდრა ბოსი გამოცხადდა 1943 წლის 21 ოქტომბერს ჩამოყალიბებული მთავრობის მეთაურად. "აზად ჰინდი" გამოსცემდა საკუთარ ვალუტას და საფოსტო მარკებს, გააჩნდა საკუთარი სასამართლო სისტემა, სამოქალაქო კოდექსი და მრავალი ინდოელის მიერ აღიქმებოდა, როგორც ინდოეთის დამოუკიდებლობის ლეგიტიმური მთავრობა.   "აზად ჰინდის" ბანერს ჰქონდა ინდოეთის ეროვნული ფერები ნარინჯისფერი, თეთრი და მწვანე,  ვეფხვის გამოსახულებით.

მხარდაჭერის მიუხედავად, სინამდვილეში "აზად ჰინდი" აკონტროლებდა მხოლოდ მცირე ტერიტორიას — ანდამანისა და ნიკობარის კუნძულებს, ასევე მომავალი სახელმწიფოების მანიპურის და ნაგალანდის ნაწილს. არსებობის ბოლომდე "აზად ჰინდი" ძირითადად დამოკიდებული იყო იაპონიის დახმარებაზე.  

შექმნისთანავე "აზდ ჰინდმა" ომი გამოუცხადა ინგლის-ამერიკის მოკავშირე ძალებს ინდოეთ-ბირმის ფრონტზე.   შეიქმნა მათი შეიარაღებული ძალები, ინდოეთის ეროვნული არმია, რომელიც იბრძოდა ბრიტანელების წინააღმდეგ (სინამდვილეში, ინდოელების წინააღმდეგ, რომლებსაც ბრიტანული ფორმა ეცვათ) იმფალ-კოჰიმას ფრონტზე. მან მოახერხა ბრიტანეთის თავდაცვის გარღვევა კოჰიმაში და მიაღწია მოირანგს, მაგრამ ბრიტანული ძალების წარმატებული კონტრშეტევის შედეგად, იძულებული გახდა მოეხსნა ქალაქის ალყა. 

მას შემდეგ, რაც ბოსი 1945 წელს ავიაკატასტროფაში დაიღუპა, მთავრობამ არსებობა შეწყვიტა და ინდოეთის ეროვნულმა არმიამ კაპიტულაცია მოახდინა. მიუხედავად ამისა, ამ არმიის ჯარისკაცებს და ოფიცრებს ინდოეთში გმირებად დახვდნენ და ბრიტანელები იძულებულნი გახდნენ  მათი უმეტესობა გაეთავისუფლებინათ.     ყოფილი "აზად ჰინდის" მთავრობის გამოჩენილმა ფიგურებმა, როგორებიც იყვნენ ლაქშმი საჰგალი და სხვები. , მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს ინდოეთის პოლიტიკაში.

## გალერეა 

ფაილი:Stamp Azad Hind.jpg|ბმული=|საფოსტო მარკა (დაბეჭდილი გერმანიაში 1943 წელს, მიმოქცევაში არ გამოსულა)
ფაილი:Azad Hind Coin.jpg|ბმული=|მონეტა (მოჭრილი სინგაპურში 1943 წელს, მიმოქცევაში არასოდეს გამოსულა)

## იხილეთ აგრეთვე 
*  სუბჰას ჩანდრა ბოსი
* კაპიტანი ლაქშმი

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:ინდოეთის ეროვნული არმია
კატეგორია:აზად ჰინდი
კატეგორია:ინდოეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა