open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხუან-ანტონიო-სოტილოს მუნიციპალიტეტი

**ხუან-ანტონიო-სოტილო** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება გუანტის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან — სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — დიეგო-ბაუტისტა-ურბანეხას მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — სუკრეს შტატის სუკრეს მუნიციპალიტეტი.

ხუან-ანტონიო-სოტილოს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 247 979 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 244 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
ხუან-მანუელ-კახიგალის მუნიციპალიტეტი

**ხუან-მანუელ-კახიგალი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება ფრანსისკო-დელ-კარმენ-კარვახალის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთიდან — მანუელ-ესეკიელ-ბრუსუალის, პირიტუს და ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტები, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი, აღმოსავლეთიდან — არაგუის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან — სერ-არტურ-მაკგრეგორის მუნიციპალიტეტი, ხოლო დასავლეთიდან — გუარიკოს შტატის ხოსე-ფელიქს-რიბასის და პედრო-სარასას მუნიციპალიტეტები.

ხუან-მანუელ-კახიგალის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 13 747 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 741 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
დარფურის რეგიონი

[მინი|250პქ|დარფურის რეგიონი [სუდანის რუკაზე]]
**დარფურის რეგიონი** ( „ფურის ტომის მიწა“) — რეგიონი  სუდანის დასავლეთით. დარფურის ეთნიკური კონფლიქტის რაიონი, სადაც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ რეგიონის არაფორმალური პროსახელისუფლებო არაბული შეიარაღებული დანაყოფები ჯანჯავიდები და ადგილობრივი ნეგროიდული რასის აჯანყებულთა დაჯგუფებები.

## ისტორია
XVI საუკუნეში დაარსდა დარფურის სასულთნო, რომელიც 1899 წელს შეუერთდა სუდანს. ყოფილი სასულთნოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა  3 შტატი: დასავლეთი დარფური, სამხრეთი დარფური და ჩრდილოეთი დარფური. 

არაბთა შეიარაღებული დანაყოფების მიერ ადგილობრივი შავკანიანი მოსახლეობის, ფურის ტომის, გენოციდის გამო 2003 წელს რეგიონში განვითარდა ჰუმანიტარული კატასტროფა და შეიქმნა საგანგებო სიტუაცია. 2007 წელს დაიწყო აფრიკის კავშირისა და გაეროს ერთობლივი ოპერაცია.

2010 წლის ზაფხულში რეგიონში უნდა გამართულიყო რეფერენდუმი რეგიონის მომავალი სტატუსის განსაზღვრის მიზნით. მოსახლეობას უნდა ეპასუხა კითხვაზე,  რა სურდათ მათ, დარფურის რეგიონი დაყოფილიყო კვლავ სამ შტატად თუ შექმნილიყო ერთიანი რეგიონი თავისი კონსტიტუციითა და მთავრობით. 

2011 წლის ივნისში დაიდო დარფურის სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც უნდა დაარეგულიროს კონფლიქტი რეგიონის აჯანყებულებსა და ხელისუფლებას შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* The gap between narratives and practices. Darfur: Responses from the arab world  
* Eyes on Darfur  
* Radio Dabanga

## სქოლიო
კატეგორია:სუდანი
პეტარე

**პეტარე** () — ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში, მირანდას შტატის შემადგენლობაში. მიეკუთვნება კარაკასის ფედერალურ ოლქს. პეტარე აერთიანებს სუკრეს მუნიციპალიტეტს. დაარსდა 1621 წელს. იმ დროს პეტარეს ტერიტორიაზე არსებობდა რამდენიმე ესპანური მიწათსამფლობელო, რის შემდეგ ჩამოყალიბდა დასახლება. პეტარეში ცხოვრობდნენ ფრანცისკანელი ბერები, გაშენებული იყო ეკლესიები.

დღეისათვის, პეტარე განიხილება როგორც კარაკასის გარეუბანი, სადაც კარგად არის განვითარებული ადგილობრივი ეკონომიკის კომერციული ცენტრი.

ქალაქში არის ორი უნივერსიტეტი: სანტა-მარიას უნივერსიტეტი და მეტროპოლიტანის უნივერსიტეტი. მთავარ პრობლემად რჩება მოსახლეობის სიღარიბე. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით პეტარეს მოსახლეობა შეადგენს 369 000 კაცს.

პეტარეში განვითარებულია ვაჭრობა, რომელსაც ეწოდება „ბუხონეროსი“ (Buhoneros). ხელსაყრელი სასოფლო-სამეურნეო რაიონები და ყავის, კაკაოსა და შაქრის ლერწმის წარმოებამ გამოიწვია პეტარეს გაერთიანება კარაკასის აგლომერაციაში.

ქალაქი დაარსდა 1621 წლის 17 თებერვალს კაპიტან პედრო დე ლუგო გუტიერესისა და მღვდლის — გაბრიელ მენდოსას მიერ პატარა ბორცვზე სახელწოდებით *სან-ხოსე-დე-გუანარიტო*.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია – ბრიტანიკა
* CentroHistóricodePetare.com 
* Ciencias Humanas en Venezuela.

კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
დარფურის კონფლიქტი

**დარფურის კონფლიქტი** — ეთნიკური კონფლიქტი სუდანში. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ რეგიონის არაფორმალური პროსახელისუფლებო არაბული შეიარაღებული დანაყოფები ჯანჯავიდები და ადგილობრივი ნეგროიდული რასის აჯანყებულთა დაჯგუფებები.

არაბთა შეიარაღებული დანაყოფების მიერ ადგილობრივი შავკანიანი მოსახლეობის, ფურის ტომის, გენოციდის გამო 2003 წელს რეგიონში განვითარდა ჰუმანიტარული კატასტროფა და შეიქმნა საგანგებო სიტუაცია. 2007 წელს დაიწყო აფრიკის კავშირისა და გაეროს ერთობლივი ოპერაცია.

2010 წლის ზაფხულში რეგიონში უნდა გამართულიყო რეფერენდუმი რეგიონის მომავალი სტატუსის განსაზღვრის მიზნით. მოსახლეობას უნდა ეპასუხა კითხვაზე,  რა სურდათ მათ, დარფურის რეგიონი დაყოფილიყო კვლავ სამ შტატად თუ შექმნილიყო ერთიანი რეგიონი თავისი კონსტიტუციითა და მთავრობით.

2011 წლის ივნისში დაიდო დარფურის სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც უნდა დაარეგულიროს კონფლიქტი რეგიონის აჯანყებულებსა და ხელისუფლებას შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
* დარფურის რეგიონი

## რესურსები ინტერნეტში
*Sudan: Passion of the Present 
* Rashdan, Abdelrahman, FAQs on Darfur *IslamOnline.net*, Retrieved on 2007-09-13.
* Darfur Report 
* Analyzing Darfur's Conflict of Definitions: Interview with Prof. Mahmood Mamdani  
*"Khartoum bashing" : an article in the TLS  
*Rule of Law in Armed Conflict - Sudan 
*Insight on Conflict, SIRC 
*The Small Arms Survey - Sudan 
*Photojournalist's Account   
*ODI HPG Policy Brief: Humanitarian Advocacy in Darfur: the challenge of neutrality 
*Darfur Story : an article in Islam Story  by Dr Ragheb Elsergany, 16 March 2009
*Genocide - A Penn State Conversation about Darfur 
* "On our Watch":  PBS Frontline 

## სქოლიო
კატეგორია:სუდანის ისტორია
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
კატეგორია:გენოციდი
ფრანსისკო-დე-მირანდას მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)

**ფრანსისკო-დე-მირანდა** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ინდეპენდენსიის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთიდან — სერ-არტურ-მაკგრეგორის, არაგუისა და სიმონ-როდრიგესის მუნიციპალიტეტები, დასავლეთიდან — ხოსე-გრეგორიო-მონაგასის მუნიციპალიტეტი, ხოლო სამხრეთიდან — ბოლივარის შტატის სუკრესა და ერესის მუნიციპალიტეტები.

ფრანსისკო-დე-მირანდას მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 42 357 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 5 334 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯეკ ჯონსონი (მუსიკოსი)

**ჯეკ ჯონსონი** (, დ. 18 მაისი, 1975) — ამერიკელი მუსიკოსი და სერფერი. ცნობილია როგორც მსუბუქი როკის მიმდევარი. მას 2001 წელს სადებიუტო ალბომმა *Brushfire Fairytales* დიდი წარმატება მოუტანა. ის ასევე ცნობილია ყოველწლიური დღესასწაულის კოკუას ფესტივალის ორგანიზებით. მისი ცნობილი სიმღერებია „Upside Down“; „Flake“; „Sitting, Waiting, Wishing“; „If I Had Eyes“; „You and Your Heart“.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
**Brushfire Fairytales* (2001)
**On and On* (2003)
**In Between Dreams* (2005)
**Sleep Through the Static* (2008)
**To the Sea* (2010)
**From Here to Now to You* (2013)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ამერიკელი როკ-გიტარისტები
კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მირანდას შტატი

[მინი|მარჯვნივ|[ლოს-ტეკესის მთავარი ეკლესია, 1900-იანი წლები]]
მინი|მარჯვნივ|ალტამირა, ჩაკაოს მუნიციპალიტეტი
**მირანდა** () — შტატი ვენესუელაში. ვენესუელის შტატებს შორის მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მეორეა სულიას შტატის შემდეგ. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 2 987 968  ადამიანს შეადგენს. ვენესუელის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, შტატს ადამიანის განვითარების ინდექსის ყველაზე დიდი მაჩვენებელი გააჩნია მთელ ქვეყანაში. მირანდა ვენესუელის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული და კომერციული ცენტრია. 

შტატის მთლიანი ფართობი  7 950 კმ²-ია. 

## ისტორია 
შტატს სახელი 1889 წლის 23 დეკემბერს ეწოდა სამხრეთ ამერიკის ერთ-ერთი განმათავისუფლის — გენერალ ფრანსისკო დე მირანდას პატივსაცემად. მანამდე ეს რეგიონი გუსმან-ბლანკოს შტატის სახელით იყო ცნობილი. თავდაპირველად ის დასახლებული იყო ადგილობრივი ტომებით. მოსვლისათანავე ესპანელმა დამპყრობლებმა დაიწყეს სანაპირო ზოლის ათვისება კაკაოს მოყვანისა და თავიანთ ოჯახების განთავსების მიზნით. აგრარულ სექტორში სამუშაოდ შემოიყვანეს აფრიკელი მონები. 

კოლონიურ პერიოდში, ბორბურატის იურისდიქციის ნაწილი იყო. XIX საუკუნის დაახლოებით ნახევარი, ის კარაკასის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა. 1864 წელს კარაკასის პროვინციას ბოლივარი ეწოდა. რის გამოც, ქალაქი კარაკასი გამოეყო პროვინციას და მიეკუთვნა ფედერალურ ოლქს. 1868 წელს, ლურჯი რევოლუციის (*Revolución Azul*)ტრიუმფთან ერთად, რომელსაც ხოსე ტადეო მონაგასი მეთაურობდა, პროვინციას სამი დეპარტამენტი დაემატა. 1881 წელს, ვენესუელა 9 შტატად დაიყო, ერთმანეთს შეუერთდნენ ბოლივარის პროვინცია და კუნძული მარგარიტა, რომელთაც ერთად გუსმან-ბლანკოს შტატი ეწოდა. 

1889 წელს მისი სახელი მირანდათი შეიცვალა, სამი წლის შემდეგ კი ეწოდა მირანდას დიდი შტატი. 1909 წლის 5 აგვისტოს გამოქვეყნებული ახალი კონსტიტუცია ადგენდა 20 შტატის, ფედერალური ოლქი, ორი ფედერალური ტერიტორიისა და ფედერალური სამფლობელოების არსებობას ადგენდა. ამავე დროს ჩამოყალიბდა მირანდას დღევანდელი საზღვრები.  დედაქალაქი იყო ოკუმარე-დელ-ტუი, რომელიც 1927 წლის 13 თებერვალს ლოს-ტეკესმა შეცვალა. 

## მუნიციპალიტეტები
მირანდას შტატი ადმინისტრაციულად 21 მუნიციპალიტეტად იყოფა:

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Information about the region of the Tuy Valley 
* Notices about the region of Barlovento at Barloventoardiente.com 
* Guatire.net
* Guarenas.com

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
კატეგორია:მირანდას შტატი
ლარას შტატი

**ლარა** () — შტატი ვენესუელაში. დედაქალაქია ბარკისიმეტო. ფართობი 19 800 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 1 795 100 ადამიანია. 

შტატის სამხრეთი ნაწილი მთიანია, ჩრდილოეთი და დასავლეთი — მთლიანად ვაკე. მთავარი მდინარეებია კარიბის ზღვაში ჩამდინარე  ტოკუიო და იარაკუი, რომელთა მრავალი პატარა შენაკადიც მარაკაიბოს ტბის ან ორინოკოს სისტემას მიეკუთვნება. 

## ისტორია
კოლუმბამდელ პერიოდში შტატის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელთა ტომებით. კოლონიალიზმისა და ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში ის კარაკასის პროვინციის შემადგენლობაშ შედიოდა. 1859 წლიდან ის ცნობილი იყო როგორც ბარკისიმეტოს შტატი, მაგრამ 1866 წელს შეუერთეს იარაკუის შტატს. 1879 წელს ფალკონისა და იარაკუის შტატებთან ერთად მან ჩამოაყალიბა ჩრდილო-დასავლეთის დიდი შტატი. 1881 წელს კი მას სახელი შეეცვალა და დამოუკიდებლობსაითვის მებრძოლი გმირის, გენერალ ხასინტო ლარას პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდა. 1899 წელს, მან ლარას სახელი დაკარგა, როდესაც გამოეყვნენ ბარკისიმეტოსა და იარაკუის შტატები. 1901 ის კვლავ იბრუნებს სახელს და 1904 წელს კვლავ უერთდება იარაკუის შტატს, ოღნდ ამჯერად ორივეს ერთად ლარას შტატი ეწოდა. 

## ეკონომიკა
შტატში ფართოდ მისდევენ შაქრის ლერწმის მოყვანას, რისი მიხედვითაც ერთ-ერთი პირველია ვენესუელის სხვა შტატებს შორის. ასევე აწარმოებენ ყავას, კარტოფილს, პომიდორს, ლობიოს, ხორბალსა და ბანანს. განვითარებულია მევენახეობა-მეღვინეობაც. ასევე მისდევენ მეცხოველეობას. 

ლარას შტატის ინდუსტრიის უმსხვილესი სექტორებია ინჟინერია, კვების მრეწველობა, საფეიქრო მრეწველობა, ტექსტილი. 

## მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
შტატი იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად, ესენია:

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tourism Board Lara State 
* LaraTurismo, WebGuide of Tourism in Lara
* Information about Lara State 
* Information about Lara State 

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
კატეგორია:ლარას შტატი
საპოვნელა

**საპოვნელა**, *საპოვნელო, საპოვნელი* — დაკარგული ნივთის პოვნის გასამრჯელო საქართველოში. საპოვნელა აღბუღას სამართლით დაკანონდა (XIV საუკუნე): ვინც ნაპოვნს პატრონს დაუბრუნებდა, მისგან „მსგავსიერ საპოვნელა“ — შესაფერ ჯილდოს მიიღებდა (მ. 92). ი. ბაგრატიონის „სჯულდებით“ (XIII საუკუნე), საპოვნელა (ნაქურდლის 5%) ლეგალურ, ერთგვარ მოხელესავით მოქმედ „ქურდების უფროსს“ ჩაბარდებოდა და მისი მეშვეობით ნაპარავის დამბრუნებელ ქურდებს გაუნაწილდებოდა (მ. 62). „სამართალი სომხური“ (მ. 264) კრძალავდა საპოვნელას აღებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ნაპოვარი
*საპონელა — მცენარე  
## ლიტერატურა 
* *ბაგრატიონი ი.,* სჯულდება (ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფოებრივი რეფორმების პროექტი), ი. სურგულაძის გამოც., თბ., 1957, გვ. 056-057;
* *დოლიძე ი.,* ძველი ქართული სამართალი, თბ., 1953, ვ. 175;

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ჩადის სამოქალაქო ომი (2005-2010)

**ჩადის სამოქალაქო ომი** დაიწყო დარფურის კონფლიქტის შედეგად, მას შემდეგ რაც საომარმა მოქმედებებმა გაიდაინაცვლეს ჩადის ტერიტორიაზე. ომში მონაწილეობდა როგორც სუდანის აჯანყებულთა დაჯგუფებები, ასევე ამ ქვეყნის შეიარაღებული ძალები. ამავე დროს მრავალმა დაქირავებულმა შეაღწია დარფურში ჩადის ტერიტორიიდან.

## კონფლიქტის მსვლელობა 
სუდანის მთავრობამ ოფიციალურად დაუჭირა მხარი ჩადის აჯანყებულებს, რომლებმაც 2005 წლის დეკემბერში დაიკავეს სასაზღვრო ქალაქი ადრე. ჩადის პრეზიდენტმა ამავე დღეს ქვეყნის მოქალაქეებისადმი მიმართვის დროს განაცხადა, რომ დაიწყო ომი სუდანსა და ჩადს შორის. ნიგერიის დედაქალაქ აბუჯაში მიმდინარე სამშვიდობო მოლაპარაკება ჩიხში შევიდა. აჯანყებულებმა სუდანელთა დახმარებით აიღეს დედაქალაქი ნჯამენა.

ჩადის მთავრობამ უპასუხა დარფურის აჯანყებულების მხარდაჭერით. ამავე დროს ჩადის მებრძოლებმა მიაღწიეს წარმატებას ნჯამენასთან ბრძოლაში, რითაც ხელი შეუშალეს ხართუმის გეგმას მეზობელ სახელმწიფოში დაემყარებინა ლოიალური ხელისუფლება. ამასთანავე საფრანგეთმა ოფიციალურად დაუჭირა მხარი თავის ტრადიციულ მოკავშირეს და გააგზავნა სამხედრო დანაყოფები ჩადის ტერიტორიაზე აჯანყებულთა წინააღმდეგ დასახმარებლად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამოქალაქო ომების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*Crisis in Chad: implications for the EU
*Chad's spiralling conflict 
*Safer Access Summary of Events Jan-Mar 08 
*The Small Arms Survey - Sudan-Chad conflict 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩადის ისტორია
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
ალბერტო-არველო-ტორეალბის მუნიციპალიტეტი

**ალბერტო-არველო-ტორეალბა** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 769 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ალბერტო-არველო-ტორეალბას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 36 363 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია საბანეტა.

ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 4.8% მოდის ალბერტო-არველო-ტორეალბას მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 47.3 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლიბერტადის მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)

**ლიბერტადი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — არაგუის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — პედრო-მარია-ფრეიტესის მუნიციპალიტეტი, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — სუკრეს შტატის სუკრეს მუნიციპალიტეტი.

ლიბერტადის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 14 720 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 2 043 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტუკუპიტა

**ტუკუპიტა** () — ქალაქი ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ვენესუელაში, დელტა-ამაკუროს შტატის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ორინოკოს დელტის ფარგლებში, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. ქვეყნის დედაქალაქ კარაკასიდან დაშორებულია 730 კილომეტრით. 

2001 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 72.856 კაცს. მოჰყავთ სიმინდი, ბანანი, კაკაო, შაქრის ლერწამი და თამბაქო. ქალაქის იერ-სახის შეცვლა განაპირობა მდინარე მანამოზე აშენებულმა კაშხალმა და ასევე ნავთობის წარმოების განვითარებამ. კაშხლის ზედა მხარეს გაშენებულია გზატკეცილი, რომლის საშუალებით დამყარებულია საავტომობილო მიმოსვლა ტუკუპიტასა და მატურინს შორის. 

ქალაქი ტუკუპიტა გაშენებულია მდინარე ორინოკოს ტოტის კანიო-მანამოს ნაპირებზე, კარიბის ზღვის სანაპიროდან 110 კილომეტრში. ორინოკოს დელტა უმეტესად დაკავებულია წყალ-ჭაობური მცენარეებით, გაბატონებულია ცხელი და ნოტიო კლიმატი. დელტის ტერიტორიაზე უხვადაა ტბები, ასევე მდიდარია აქაური ფლორისტული შედგენილობა, რის გამოც ტერიტორია ეკოლოგიური თვალსაზრისით მეტად მრავალფეროვანია. ქალაქის მიდამოებშია (ორინოკოს დელტის დასავლეთ ნაწილში) ნავთობის მნიშვნელოვანი მარაგი, სადაც დაახლოებით 1930-იანი წლებიდან მოყოლებული 1960 წლამდე მიმდინარეობდა მისი ინტენსიური მოპოვება. 

დაარსდა 1885 წელს. ქალაქ ტუკუპიტის ჰაერის ტემპერატურის საშუალო მაჩვენებელი უტოლდება 26,8&nbsp;°C-ს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია – ბრიტანიკა 

კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
მანუელ-ესეკიელ-ბრუსუალის მუნიციპალიტეტი

**მანუელ-ესეკიელ-ბრუსუალი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სან-ხუან-დე-კაპისტრანოს მუნიციპალიტეტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — ფრანსისკო-დელ-კარმენ-კარვახალის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან — ხუან-მანუელ-კახიგალის მუნიციპალიტეტი, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთიდან — მირანდას შტატი.

მანუელ-ესეკიელ-ბრუსუალის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 32 532 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 566 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
პირიტუს მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)

**პირიტუ** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს სამხრეთიდან ესაზღვრება ხუან-მანუელ-კახიგალის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან — ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტი.

პირიტუს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 24 532 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 225 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
პედრო-მარია-ფრეიტესის მუნიციპალიტეტი

**პედრო-მარია-ფრეიტესი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლიბერტადის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — სუკრეს შტატი, დასავლეთიდან — ანაკოს მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — არაგუის და სიმონ-როდრიგესის მუნიციპალიტეტები, სამხრეთიდან — სან-ხოსე-დე-გუანიპას მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ინდეპენდენსიის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — მონაგასის შტატი.

პედრო-მარია-ფრეიტესის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 76 892 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 7 153 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
გუანტის მუნიციპალიტეტი

**გუანტა** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ხუან-ანტონიო-სოტილოს მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთიდან — კარიბის ზღვა, ხოლო დასავლეთიდან — სუკრეს შტატის სუკრეს მუნიციპალიტეტი.

გუანტის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 31 629 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 67 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
სან-ხოსე-დე-გუანიპას მუნიციპალიტეტი

**სან-ხოსე-დე-გუანიპა** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება პედრო-მარია-ფრეიტესის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — სიმონ-როდრიგესის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან — ფრანსისკო-დე-მირანდას მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ინდეპენდენსიის მუნიციპალიტეტი.

სან-ხოსე-დე-გუანიპას მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 76 914 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 792 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
გუარიკოს შტატი

მინი|300პქ|სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი
**გუარიკო** () — შტატი ვენესუელაში. დედაქალაქია სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი. ფართობი შეადგენს 64 986 კმ²-ს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით  745 100 ადამიანია. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ლიანოსის რეგიონში. შტატს სახელი „გუარიკო“ 1856 წლის 8 აპრილს ეწოდა და მომდინარეობს ამავე სახელწოდების მდინარისგან, რომელიც სათავეს კარაბობოს შტატის სიახლოვეს იღებს. 

ვენესუელაში ევროპელთა მოსვლის პერიოდში, ეს ტერიტორია ადგილობრივი ინდიელებით იყო დასახლებული. 

## მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
გუარიკოს შტატი შედგება 15 მუნიციპალიტეტისაგან:

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gobernación de Guárico 
* Animación en 3D del tercer puente sobre el Rio Orinoco

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
კატეგორია:გუარიკოს შტატი
სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)

**სანტა-ანა** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება არაგუის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ანაკოს მუნიციპალიტეტი.

სანტა-ანას მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 10 919 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 184 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
სან-ხუან-დე-კაპისტრანოს მუნიციპალიტეტი

**სან-ხუან-დე-კაპისტრანო** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კარიბის ზღვა, დასავლეთიდან — მირანდას შტატი, სამხრეთიდან — მანუელ-ესეკიელ-ბრუსუალის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტი.

სან-ხუან-დე-კაპისტრანოს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2011 წლის მონაცემებით, შეადგენს 12 315 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 123 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)

**სიმონ-ბოლივარი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კარიბის ზღვა და დიეგო-ბაუტისტა-ურბანეხას მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — არაგუის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან — ლიბერტადის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ხუან-ანტონიო-სოტილოს მუნიციპალიტეტი და სუკრეს შტატი.

სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 428 391 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 706 კმ².

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსოატეგის შტატი
*ვენესუელის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
კონვერტირებადი მარკა

**კონვერტირებადი მარკა** (, ) (კოდი ISO 4217 — «BAM») — ფულის ერთეული ბოსნია და ჰერცეგოვინაში.

1 კონვერტირებადი მარკა შედგება 100 ფენინგისგან (, ).

სახელი წარმოდგება შესაბამისად, გერმანული მარკისა და პენინგისგან. კონვერტირებადი მარკა გერმანულ მარკაზე იყო მიბმული და სწორედ ამიტომ მასთან ბევრი რამ აკავშირებდა, ხოლო გერმანიაში ევროს შემოღების შემდეგ კი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში გადაწყვიტეს საკუთარი ვალუტა უკვე გერმანული მარკის მემკვიდრისთვის დაეკავშირებინათ, თანაც ზუსტად იმავე თანაფარდობით, როგორც 2002 წელს გერმანული მარკები გარდაიცვალა ევროებზე. შესაბამისად, დღეს 1 ევრო 1,95 ბოსნია-ჰერცეგოვინული მარკის ტოლია.

## ისტორია 
კონვერტირებადი მარკა მიმოქცევაში შევიდა 1995 წელს და უკვე 3 წელიწადში მან ბოსნია-ჰერცეგოვინის დინარი, ხორვატული კუნა და სპრსკას რესპუბლიკის დინარი ჩაანაცვლა. ყველა ეს ვალუტა მანამდე ბოსნია-ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე თავისუფლად მიმოიქცეოდა.

## მონეტები 
150px
მიმოქცევაში არის მონეტები ნომინალით 5, 10, 20, 50 ფენინგი, 1, 2 და 5 მარკა.

ყველა მონეტა გამოშვებულია 1998 წლის 9 დეკემბერს, გარდა 5 ფენინგისა, რომელიც მიმოქცევაში შევიდა 2006 წლის 5 იანვარს.

## ბანკნოტები 
მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 10, 20, 50, 100 და 200 მარკა.

მიმოქცევიდან ამოღებულია ბანკნოტები: 50 ფენინგი 2003 წლის 31 მარტს, 1 მარკა 2009 წლის 31 მარტს, 5 მარკა 2010 წლის 31 მარტს.

ბანკნოტები გარდა 200 მარკისა იბეჭდება «Francois-Charles Oberhtur» (პარიზი), ხოლო 200 მარკა — Oestereichishe Banknoten und Sicherheitsdruck GmBH (OeBS) (ვენა).

ქვეყნის ორ ნაწილში ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციაში და სპრსკას რესპუბლიკაში გამოიყენება სხვადასხვა ბანკნოტები (გამონაკლისი არის 200 მარკა), რომლებიც ერთის სტილითაა გაკეთებული, მაგრამ სხვადასხვა დიზაინით.

### 1995 წლის ბანკნოტების სერია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოსნია და ჰერცეგოვინის მონეტები
* კონვერტირებადი მარკა 

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
საპონინები

**საპონინები** (ლათ.  sapo, ნათ. ბრ.  saponis — საპონი) — რთული ორგანული უაზოტო ნაერთები მცენარეული გლიკოზიდების ჯგუფისა. ფერმენტული ან მჟავური ჰიდროლიზის დროს საპონინები იძლევა მონოსაქარიდებს და აგლიკონს (საპოგენინი). საპონინები ზოგჯერ ურონის მჟავებსაც შეიცავს.  საპონინებს ძირითადად შეიცავენ მცენარეები (ვარდისებრთა, მიხაკისებრთა და სხვა ოჯახები) და ზოგი ზღვის ცხოველი  (ზღვის ვარსკვლავა, ჰოლოთურია).

## ლიტერატურა
კატეგორია:გლიკოზიდები
კატეგორია:სტეროიდები
ვენესუელის მეორე რესპუბლიკა

**ვენესუელის მეორე რესპუბლიკა** () ეწოდება სიმონ ბოლივარის მიერ 1813 წლის 7 აგვისტოს ვენესუელის რესპუბლიკის აღდგენას. დამოუკიდებლობის აღდგენა მოყვა ბოლივარის მიერ დასავლეთში ხუან დომინგო დე მონტევერდეს დამარცხებას და აღმოსავლეთში სანტიაგო მარინიოს საომარ მოქმედებებს. რესპუბლიკამ მომდევნო წელს ხოსე ტომას ბოვესის მიერ მიყენებული რამდენიმე მარცხის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა.

## დასახელება 
იმ იტრიულ ეპოქაში დასახელებას „ვენესუელის რესპუბლიკა“ ოფიციალურად მხოლოდ ბოლივარის მთავრობა იყენებდა. პირველი რესპუბლიკის პერიოდში მისი მთავრობა იყენებდა ტერმინებს „ვენესუელის ამერიკული კონფედერაცია“ ან „ვენესუელის გაერთიანებული პროვინციები“. ვენესუელის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში ორივე ტერმინი ურთიერთ ჩანაცვლებით გამოიყენება, ხოლო 1811 წლის კონსტიტუციაში კონფედერაციასთან ერთად ასევე „ვენესუელის გაერთიანებული შტატებიც“ გამოიყენება.

## ისტორია
1813 წელს ბოლივარი შეუერთდა ახალი გრანადის არმიას. რამდენიმე ბრძოლის მოგების შემდეგ, ბოლივარმა ახალი გრანადის კონგრესისგან მიიღო თანხმობა განმათავისუფლებელ არმიას გასძღოლოდა ვენესუელაში, ამ კამპანიას ეწოდა - საუცხოო კამპანია (). ამავე დროს სანტიაგო მარინიომ წამოიწყო დამოუკიდებელი კამპანია და ვენესუელაში ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შეიჭრა. ორივე ძალამ შეძლო როიალისტები ბრძოლებში დამარცხება მათ შორის ალტო-დე-ლოს-გოდოს ბრძოლაშიც. ბოლივარი კარაკასში 1813 წლის 6 აგვისტოს შევიდა და მისი ხელისუფლების ქვეშ ვენესუელის რესპუბლკის აღდგენა გამოაცხადა. რასაც კუმანაში დაბანაკებული მარინიო არ აღიარებდა, თუმცა ამას მათ სამხედრო თანამშრომლობისთვის ხელი არ შეუშლია.

რესპუბლიკას წინააღმდეგობას სამხრეთის დაბლობების მაცხოვრებლები უწევდნენ, რომლებსაც ლიანეროებს () უწოდებდნენ (თარგმანში: ვაკის მცხოვრები). მათი წინამძღოლი ხოსე ტომას ბოვესი იყო. ომმა სახე იცვალა, *ლიანეროებს* ანტიპათიის განცდა ჰქონდათ ქალაქელი ელიტარული კრიოლოების მიმართ, რომლებიც დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლას ხელმძღვანელობდნენ. ბოვესის *ლიანეროები* მიზანმიმართულად ხოცავდნენ თეთრ ვენესუელელებს. როიალისტები შვკანიან მოსახლეობას ურიგებდნენ რუკებს და რესპუბლიკის მომხრე პლანტატორების სიას. *ლიანეროებმა* მოახეხეს რესპუბლიკელების ცენტრისკენ შევიწროება. საბოლოოდ ბოვესმა განდევნა ისისნი კარაკასიდან და რესპუბლიკელები იძულებული გახდნენ დაეხიათ ქვეყნის აღმოსავლეთით, რითც მეორე რესპუბლიკის არსებობა შეწყდა.

## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელა
*დიდი კოლუმბია
*ომი ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის
*ვენესუელის პირველი რესპუბლიკა

კატეგორია:ვენესუელის ისტორია
კატეგორია:ომი ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის
კატეგორია:1813 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:1814 წელს გაუქმებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ყოფილი ქვეყნები
პუერტო-აიაკუჩო

**პუერტო-აიაკუჩო** () — ქალაქი სამხრეთ ვენესუელაში, ამასონასის შტატის დედაქალაქი. 
მდებარეობს მდინარე ორინოკოს ჭორომიან ნაპირებზე, რის გამოც მდინარეზე შეფერხებულია ნაოსნობა. 
წარმოადგენს სავაჭრო ცენტრს. უმთავრესად აწარმოებენ რეზინს და ბალატას. 

2005 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 80.000 კაცს.
ქალაქის განაშენიანება დაიწყო 1924 წელს. პუერტო-აიაკუჩო ქვეყნის დანარჩენ ნაწილთან დაკავშირებულია ორი გზით,
რომლის მეშვეობით უკავშირდება ორინოკო-კაიკარას და სან-ფერნანდო-დე-აპურეს.
საჰაერო მიმოსვლით უკავშირდება ქალაქ მაიკეტიას. 

1970 წლამდე პუერტო-აიაკუჩო მიუწვდომელი იყო საავტომობილო გზით, შემდეგ გაშენდა გზა ბოლივარის შტატიდან, რის შემდეგ დაიწყო ქალაქის სწრაფი ზრდა. ჰავა ეკვატორულია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 26,8&nbsp;°C-ს. ნალექების რაოდენობა წელიწადში 2260 მმ. ქალაქში არის მეტეოსადგური. 
პორტს თანადროულ დროში მნიშვნელობა დაეკარგა. განვითარებულია ტურიზმი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ანტონიო-ხოსე-დე-სუკრეს მუნიციპალიტეტი

**ანტონიო-ხოსე-დე-სუკრე** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 2 975 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ანტონიო-ხოსე-დე-სუკრეს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 74 968 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სოკოპო. 

ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 9.9% მოდის ანტონიო-ხოსე-დე-სუკრეს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25.2 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
არისმენდის მუნიციპალიტეტი

**არისმენდი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 7 209 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით არისმენდის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 20 305 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია არისმენდი. 

ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 2.7% მოდის არისმენდის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 2.8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. რამონ ფრიასი არის მუნიციპალიტეტის მერი, რომელიც აირჩიეს 2004 წლის 31 ოქტომბერს და მიიღო ხმათა 61%.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

## სქოლიო
კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბარინასის მუნიციპალიტეტი

**ბარინასი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ბარინასის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 319,387 ათასი ადამიანი. ფართობი 3 304 კმ². 

ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს ქალაქი ბარინასი. ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 42.2% მოდის ბარინასის მუნიციპალიტეტზე. ხულიო სესარ რეიესი არის მუნიციპალიტეტის მერი, რომელიც ხელახლა იყო არჩეული 2004 წლის 31 ოქტომბერს.  

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
პორტუგესის შტატი

**პორტუგესა** () — შტატი ვენესუელაში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლარას შტატი, აღმოსავლეთით — კოხედესის შტატი, დასავლეთით —  ტრუხილიოს შტატი და სამხრეთით — ბარინასის შტატი. დედაქალაქია გუანარე.

მთლიანი ფართობი შეადგენს 15 200 კმ²-ს, მოსახლეობა კი 2008 წლის მონაცემებით 1 000 000 ადამიანია.

## ისტორია
ევროპელთა მოსვლამდე ეს ტერიტორია რამდენიმე ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფით იყო დასახლებული. 1530 წელს ის გამოიკვლიეს ესპანურმა და გერმანულმა ძალებმა. 15 დეკემბერს მათ ქალაქი ჰაკარიგუას მიაღწიეს, რომელიც მოგვიანებით ესპანური აკარიგუა გახდა.

1657 წელს რეგიონში გამოჩნდნენ პირველი კათოლიკე მისიონერები.

## ეკონომიკა
ეკონომიკური აქტივობის ძირითადი დარგია აგრარული სექტორი, განსაკუთრებით მეცხოველეობა. ბოლო დროს, ნავთობის ინდუსტრიის ზრდასთან ერთად მნიშვნელოვნად იზრდება ტურიზმის ინდუსტრიაც.

## მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
პორტუგესის შტატი ადმინისტრაციულად იყოფა 14 მუნიციპალიტეტად:
# აგუა-ბლანკა (აგუა-ბლანკა)
# არაურე (არაურე)
# ესტელიერი (პირიტუ)
# გუანარე (გუანარე)
# გუანარიტო (გუანარიტო)
# მონსენიორ-ხოსე-ვისენტე-დე-უნდა (პარაისო-დე-ჩაბასკენი)
# ოსპინო (ოსპინო)
# პაესი (აკარიგუა)
# პაპელონი (პაპელონი)
# სან-ხენარო-დე-ბოკონოიტო (ბოკონოიტო)
# სან-რაფაელ-დე-ონოტო (სან-რაფაელ-დე-ონოტო)
# სანტა-როსალია (ელ-პლაიონი)
# სუკრე (ბისკუკუი)
# ტურენი (ვილია-ბრუსუალი)

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
კატეგორია:პორტუგესის შტატი
პედრასას მუნიციპალიტეტი

**პედრასა** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 6 693 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პედრასას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 62 847 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სიუდად-ბოლივია. მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთით მდებარეობს კორდილიერა-დე-მერიდის ქედი, ხოლო სამხრეთით დაბლობი ტერიტორიებია.  

პედრასას მუნიციპალიტეტი ვრცელდება ბარინასის შტატის დასავლეთ ნაწილში. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა უდრის 27°C-სს. მდიდარია ფლორითა და ფაუნით. მოიპოვება არქეოლოგიური ძეგლები. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

## რესურსები ინტერნეტში
* პედრასას მუნიციპალიტეტის ისტორიული საკითხები 

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
როხასის მუნიციპალიტეტი

**როხასი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით როხასის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 40,264 ათასი ადამიანი. ფართობი 1 591 კმ². ქალაქი ლიბერტადი არის მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი. დაარსდა 1820-1825 წლებს შორის.

ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 5.3% მოდის როხასის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25.3 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

## სქოლიო
კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (ბარინასი)

**ბოლივარი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ბოლივარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 47 878 ათასი ადამიანი. ფართობი 1 047 კმ². 

ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს ქალაქი ბარინიტასი. მუნიციპალიტეტს სახელი ეწოდა სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად. ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 6,3% მოდის ბოლივარის მუნიციპალიტეტზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სოსას მუნიციპალიტეტი

**სოსა** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში.  წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 3 546 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოსას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 27 445 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სიუდად-დე-ნუტრიასი. 

მუნიციპალიტეტის მერია ფრანცისკო რამონ რამირესი, რომელიც ხელახლა იქნა არჩეული 2004 წლის 31 ოქტომბერს და მოაგროვა ხმათა 41%.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

## სქოლიო
კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
კარონის მუნიციპალიტეტი

**კარონის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 1 612 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით კარონის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 777 283 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სიუდად-გაიანა. ბოლივარის შტატის მთელი მოსახლეობის 50.6% მოდის კარონის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 482.2 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბოლივარის შტატი

კატეგორია:ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამჯად ჯაიმუხა

**ამჯად ჯაიმუხა** (დ. მაისი, 1962?) — იორდანიელი ისტორიკოსი, ფილოლოგი და პუბლიცისტი, წარმოშობით ჩერქეზი. ავტორი წიგნებისა კავკასიის, განსაკუთრებით ჩერქეზული და ჩეჩნური, კულტურისა და ფოლკლორის შესახებ. ჩერქეზული ენციკლოპედიის (ინგ. Circassian Encyclopaedia, M. Mamser, 2009) თანახმად, ჯაიმუხა შეიძლება ჩაითვალოს ჩერქეზულ საკითხებში ბოლო დროის ყველაზე მნიშვნელოვან ავტორად.

## ძირითადი შრომები 
**The Circassians: A Handbook* (London and New York: Routledge; New York: Palgrave, 2001)
**The Chechens: A Handbook* (Routledge, 2005) 
**Kabardian-English Dictionary*, Sanjalay Press, 1997. (22,000 სიტყვა, 574 გვერდი. ეყრდნობა შრომას - Буба Мацикович Карданов, Къэбэрдей-урыс словарь. M. 1957. 
**Parlons tcherkesse: Dialecte kabarde* [Let's Speak Circassian: Kabardian Dialect], (Paris: L'Harmattan, 2009) 
**Circassian Culture and Folklore: Hospitality Traditions, Cuisine, Festivals & Music (Kabardian, Cherkess, Adigean, Shapsugh & Diaspora)*, London: Bennett and Bloom, 2010. 
**Circassian Customs and Traditions*, The International Centre for Circassian Studies, 2009.
**Circassian Religion*, The International Centre for Circassian Studies, 2009.
**Circassian Bibliography*, The International Centre for Circassian Studies, 2009
**Circassian Proverbs and Sayings*, Sanjalay Press, 2009

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩერქეზები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯაიმუხას ოფიციალური საიტი Circassian Culture & Folklore

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1962
მონაგასის შტატი

[მინი|მარჯვნივ|300პქ|შტატის გუბერნია ქალაქი [მატურინი|მატურინში]]
[მინი|მარჯვნივ|200პქ|[ხოსე ტადეო მონაგასი]]
**მონაგასი** () — შტატი ვენესუელაში. მისი ფართობია 28 900 კმ², ხოლო მოსახლეობა 2007 წლის მონაცემებით 908 626 ადამიანს შეადგენს. 

ჩრდილოეთით ესაზღვრება სუკრეს შტატი, დასავლეთით და სამხრეთით — ანსოატეგის შტატი, სამხრეთით — ბოლივარის შტატი, სამხრეთით და აღმოსავლეთით — დელტა-ამაკუროს შტატი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი პარიის ყურე.

სახელი ეწოდა გენერალ ხოსე ტადეო მონაგასისა და მისი ძმის — ხოსე გრეგორიო მონაგასის პატივსაცემად. 

შტატის დედაქალაქია მატურინი.

## გეოგრაფია
შტატის სამხრეთ-დასავლეთში ბევრი პლატო და სავანაა. ჩრდილო-აღმოსავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით გავრცელებულია დელტის სავანები, სადაც გაედინება რამდენიმე მდინარე. ჩრდილო-დასავლეთში წარმოდგენილია მთათა ჯგუფი. ლიანოსში კლიმატი ცხელია, მაგრამ ჩრდილოეთის მთიან არეალებში საკამაოდ ცივი. 

## ისტორია
მონაგასის შტატი წარსულში ნუევა-ანდალუსიის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, რომელსაც მოგვიანებით კუმანის პროვინცია ეწოდა. 1856 წელს მონაგასს პროვინციის სტატუსი მიენიჭა და ეწოდა მატურინის პროვინცია, 1864 წელს კი გაფორმდა როგორც მატურინის შტატი. 1891 წელს შევიდა დიდი ბერმუდესის შტატში, სადაც მის გარდა შედიოდნენ სუკრეს, ანსოატეგისა და ბოლივარის შტატები. 1901 წელს მონაგასმა კვლავ მოიპოვა ავტონომია მატურინის შტატის სახელით. 1904 წელს ის კვლავ კარგავს ამ სტატუსს და უერთდება ბერმუდესის შტატს. 

საბოლოოდ, 1909 წელს მონაგასი გამოეყო ბარსელონის შტატს და ეწოდა ამჟამინდელი სახელი.

## ეკონომიკა
ეკონომიკური აქტივობის მთავარი დარგია ნავთობმოპოვება, რომლითაც საზრდოობს მრავალი ქალაქი. ასევე განვითარებულია მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა. მოყავთ კაკაო, ყავა, სიმინდი, პომიდორი, ბანანი, შაქრის ლერწამი, თამბაქო, ბრინჯი და ტროპიკული ხილი. შტატი საკმაოდ ტყიანია, შესაბამისად ხედება ხე-მასალის წარმოებაც.

ნავთობმოპოვების წყალობით, დედაქალაქი მატურინი არა მარტო შტატის, არამედ მთლიანად აღმოსავლეთ ვენესუელის კომერციული და საბანკო ცენტრია.

## მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
მონაგასის შტატი ადმინისტრაციულად 13 მუნიციპალიტეტად იყოფა:
# აკოსტა (სან-ანტონიო-დე-კაპაიაკუარი)
# აგუასაი (აგუასაი)
# ბოლივარი (კარიპიტო)
# კარიპე (კარიპე)
# სედენიო (კაიკარა-დე-მატურინი)
# ესეკიელ-სამორა (პუნტა-დე-მეტა)
# ლიბერტადორი (ტომბლადორი)
# მატურინი (მატურინი)
# პიარი (არაგუა-დე-მატურინი)
# პუნსერესი (კირიკირე)
# სანტა-ბარბარა (სანტა-ბარბარა)
# სოტილიო (ბარანკასი)
# ურაკოა (ურაკოა)

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Página oficial de la Gobernación de Monagas 
* Perfil Monagas 

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
კატეგორია:მონაგასის შტატი
მაიკეტია

**მაიკეტია** () — საპორტო ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში, ვარგასის შტატის შემადგენლობაში. მდებარეობს სანაპირო ბორცვებსა და კარიბის ზღვას შორის, ზღვის დონიდან 19 მ სიმაღლეზე, შტატის დედაქალაქ ლა-გუაირიდან დასავლეთით. 

2007 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 87 909 კაცს. დაარსდა 1670 წელს. მაიკეტია არის ვენესუელის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქი. სანაპირო კეთილმოწყობილია საკურორტო პლაჟით. ქალაქთან არის სიმონ ბოლივარის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც ასრულებს როგორც საერთაშორისო, ისე ადგილობრივ რეისებს. 1999 წლის დეკემბერში მაიკეტია, ისევე როგორც მთლიანად ვარგასის შტატი დაზარალდა ძლიერი სტიქიური უბედურების შედეგად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია – ბრიტანიკა 

კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
მოჩიმის ეროვნული პარკი

**მოჩიმა** — ეროვნული პარკი ვენესუელაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ანსოატეგისა და სუკრეს შტატების ტერიტორიაზე. მოიცავს 949 კმ² ფართობს და შედგება განსაკუთრებული საზღვაო არეალისაგან დასავლეთ სექტორში, სანაპირო ზოლისგან, რომელიც მოიცავს სანტა-ფეს ყურეს, მოჩიმის უბესა და მთიან ზონას, სადაც მდებარეობს ტურიმიკირეს წყალსაცავი. ეროვნული პარკი შეიქმნა ტურიმიკირეს მასივის მთის ტყეებისა და ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილის კარიბის ზღვის სანაპირო ლანდშაფტის დასაცავად, რომელიც განსაკუთრებულად ლამაზია.

ამავე დროს, მოჩიმა ვენესუელის ერთ-ერთი ყველაზე მეტად საფრთხის ქვეშ მყოფი პარკია. ბოლო დროს გეგმაშია ორი კონსტრუქციის პროექტი, რომელიც პარკს სამუდამოდ შეცვლის. მიმდინარეობს ქალაქ პუერტო-ლა-კრუსისა და კუმანას დამაკავშირებელი ეროვნული გზატკეცილის მშენებლობა, რომელიც პირდაპირ პარკის ტყეებში გაივლის. გზის ცენტრალური სავალი ნაწილის გარდა, მის გასწვრივ სუფთავდება 70 მეტრზე მეტი სიგანის ტერიტორია.

მეორე საფრთხე იმაში მდგომარეობს, რომ როდესაც პარკი შეიქმნა, მის საზღვრებში მოქცა ადამიანთა მრავალი დასახლება, რის გამოც ვენესუელის ეროვნული პარკების ინსტიტუტს (INPARQUES) სიტუაციის მართვა უჭირს.

## ისტორია
პარკს სახელი ეწოდა ქალაქ მოჩიმასგან და ის ერთ-ერთია ვენესუელის კარიბის ზღვის სანაპიროზე მდებარე ეროვნულ პარკთაგან. შეიქმნა 1973 წელს და ის იყო მეორე საზღვაო ეროვნული პარკი ქვეყანაში. მოიცავს მთლიან სანაპირო ზოლს პუერტო-ლა-კრუსისა და კუმანას გარშემო, ასევე სანაპიროდან მოშორებულ 32 კუნძულს.

## გეოგრაფია
სანაპირო ზოლი მთიანია, პლაჟბით, ყურეებითა და განსაცვიფრებელი სილამაზით. მრავალფეროვანი მიკროკლიმატის წყალობით, ზოგიერთ არეალში, წყალში აღმართული გიგანტური კლიფებია, რომელთა მიმდებარე ტერიტორიბი მოკლებულია მცენარეულობას, მაშინ, როდესაც სხვა არეალებში უხვადაა ჯუნგლების მცენარეულობა და პლაჟები.

## კლიმატი
საშუალო წლიური ტემპერატურა 22 — 28&nbsp;°C-ს შორის მერყეობს. სანაპიროს კლიმატი გამოირჩევა მაღალი ტემპერატურითა და მუდმივი პასატებით ნოემბრიდან მაისამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
* http://www.parkswatch.org/parkprofile.php?l=eng&country=ven&park=monp 

კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:მოჩიმის ეროვნული პარკი
კატეგორია:1973 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:სუკრეს შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1973 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:სუკრეს შტატის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის ღირსშესანიშნაობები
გიორგი გურამიშვილი

თავადი **გიორგი გურამიშვილი**, მეტსახელად ***ქუმელა*** (გ. 1795) — ქართველი არტილერისტი, ერეკლე II-ს არმიის მაიორი. დედის მხრიდან ერეკლე II-ის ნათესავი და მისი ნათლული. გმირულად დაიღუპა კრწანისის ბრძოლაში.

*„თავადი გურამისშვილი გიორგი, ქუმელად სახელდებული, ესე იყო ერთი უპირველესთა მოხელეთაგანი არტილერიისა და მეცნიერიცა არტილერიის ხელოვნებისა.“* ასე ახასიათებს მას თეიმურაზ ბატონიშვილი. 

კრწანისის ბრძოლის დროს გიორგი გურამიშვილის მეზარმაბზნეთა რაზმი, რომელიც სავარაუდოდ, თაბორის ქედის ფერდობებზე იყო განლაგებული, სპარსელებს თბილისისაკენ წინსვლის საშუალებას არ აძლევდა, ამიტომ სპარსელთა ჯარის ნაწილი მათ გასანადგურებლად დაიძრა. ქართველთა არტილერია საკმაო რაოდენობის, გამოცდილი არტილერისტებისაგან შედგებოდა, მაგრამ ქართველებს, მებრძოლთა სიმცირის გამო, არ ჰყავდათ მეზარბაზნეთა დამცველი ჯარი, რათა მათ დროულად გადაეტენათ ზარბაზნები. მეზარბაზნეებს თავად უხდებოდათ  ხმალდახმალ ბრძოლით თავის დაცვა.

როდესაც სპარსელები გარს შემოერტყნენ გიორგი გურამიშვილის მეზარბაზნეების რაზმს, მათ დანებება შესთავაზეს, რადგან აღა მაჰმად ხანი ცდილობდა არტილერისტები არ დაეხოცა და დატყვევებულები სპარსეთში წაეყვანა, სადაც მათ თავისი არტილერიის გასაძლიერებლად გამოიყენებდა. მიუხედავად იმისა, ქართველმა არტილერისტებმა იცოდნენ, რომ სიკვდილი გარდაუვალი იყო, გადაწყვიტეს მაინც არ დანებებოდნენ სპარსელებს. გიორგი გურამიშვილმა მეზარბაზნეებს  მიმართა – *„ქართველებო ძმებო! ცხადად ვხედავთ  ჩვენზე აუცილებელი სიკვდილია მოსული, მაგრამ ისიც შეგვიძლია უნამუსოდ დავნებდებდეთ ყიზილბაშებს. აბა რომელი გინდათ, სახელით სიკვდილი მამულისათვის და კარგი მეფისათვის თუ უნამუსოდ სიცოცხლეო“*. ამაზე ყველამ ერთხმად უპასუხა: *„ჩვენ მამა პაპასა უნამუსობა არ უქნიათ და ჩვენც სიკვდილი გვირჩევნია უნამუსო სიცოცხლესო“*. „ღმერთო შეგვიწყალეო“ შესძახეს მეზარბაზნეებმა, ჯერ ზარბაზნის ცეცხლი დაუშინეს სპარსელებს, მერე კი ხმლები იშიშვლეს და ისე შეებრძოლენ ბევრად მეტ მტერს. მაიორმა გურამიშვილმა სამი სპარსელი აჩეხა ხმლით, მეოთხესთან შებრძოლებისას ხმალი გადაუტყდა.

გურამიშვილი ერთ ზარბაზანს გადახვევია სიტყვებით: „ღმერთო! ოღონდ მეფე ერეკლე  მშვიდობით გაიყვანე ამ საშინელებიდან და მე მამულის ჭირის სანაცვლო ვიყოო.“ სპარსელები მიცვივდნენ და „ზედ ზარბაზანზე დაკაფეს, ის სიკვდილს შეუშინები, მამულის მოყვარული, მეფის ერთგული, თავისი ვალის აღმსრულებელი, რიგის დამცველი, სრული პატიოსანი და სულით დიდი კეთილშობილი!“ წერს გიორგი გურამიშვილის შესახებ, ერეკლე მეორის შვილიშვილი, ალექსანდრე ორბელიანი (ჯამბაკურ–ორბელიანი).

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ.IV, თბ., 1973.
* *ალექსანდრე ჯამბაკურ–ორბელიანი*, აღა–მაჰმად–ხანის შემოსვლა ქ. თბილისში, ჟურნალი „მოამბე“, თბ., 1895,8.
* *თეიმურაზ ბაგრატიონი*, დავით ბატონიშვილის ისტორია,ტექსტი მოამზადა თ. ენუქიძემ. თბ., „მეცნიერება“, 1972.
* *თეიმურაზ ბაგრატიონი*, „მეფე ერეკლე“. გაზ. ივერია, თბ., 1891, 56–57.
* *თეიმურაზ პეტრიაშვილი*, კრწანისს ნაბრძოლი ხმალი და ბატის ფრთის კალამი იოანე ბატონიშვილისა, თბ., 2006.
* *თეიმურაზ პეტრიაშვილი*, „კრწანისი“, დოკ. მოთხრობა, ჟურნალი „მნათობი“, 2007, №3.
* *თეიმურაზ პეტრიაშვილი*, „კრწანისის ბრძოლა“,დოკ. მოთხრობა, ჟურნალი „ისტორიანი“,2012,N9(21).გვ.17–22.
* *თეიმურაზ პეტრიაშვილი*, კრწანისის ბრძოლა, გამომცემლობა ინტელექტი, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი არტილერისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1795
გიორგი
ვენამუ

**ვენამუ** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. მის გარკვეულ მონაკვეთზე გაედნიება სახელმწიფო საზღვარი ვენესუელასა და გაიანას შორის. მიეკუთვნება მდინარე ესეკიბოს აუზს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Wenamu River: Venezuela 

## ლიტერატურა
*Rand McNally, The New International Atlas, 1993.

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:გაიანის მდინარეები
ბარიმა

**ბარიმა** — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ორინოკოს შენაკადი, რომელსაც ის ატლანტის ოკეანის სანაპიროსგან 4 მილის მოშორებით ერწყმის. სიგრძე — 470 კმ.  სათავეს იღებს გაიანაში და შემდეგ მიემართება დაახლოებით 210 მილს, სანამ შევა ვენესუელის ტერიტორიაზე, შესართავიდან 50 მილის მანძილზე. 

ბარიმაზე გაშენებულია გაიანის ბარიმა-ვაინის დასახლებული პუნქტები — მაბარუმა და კორიაბო. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* რუკა
* ვიდეო

კატეგორია:გაიანის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
ობისპოსის მუნიციპალიტეტი

**ობისპოსი** () — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ობისპოსის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 31,694 ათასი ადამიანი. ფართობი 1 753 კმ². ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს ქალაქი ობისპოსი. 

ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 4,2% მოდის ობისპოსის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 18.1 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
* ბარინასის შტატი

კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
მოკავშირეთა ომი

ტერმინი **მოკავშირეთა ომი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მოკავშირეთა ომი – აჯანყებული ქალაქები ათენის მეორე საზღვაო კავშირის წინააღმდეგ.
* მოკავშირეთა ომი – ელინური კავშირი ეტოლიის კავშირის წინააღმდეგ.
* მოკავშირეთა ომი – რომის რესპუბლიკა იტალიკების წინააღმდეგ
ჩურუნი

[მინი|200პქ|ჩანჩქერი [ანხელი მდინარე ჩურუნზე]]
**ჩურუნი** () — მდინარე ვენესუელაში. მიეკუთვნება ორინოკოს აუზს. მდებარეობს კანაიმის ეროვნულ პარკში. ჩურუნი ქმნის პლანეტის უმაღლეს წყალვარდნილს — ანხელის ჩანჩქერს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის მდინარეების სია
*ანხელი

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე ჩურუნი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
მოკავშირეთა ომი (ძვ. წ. 91-87)

**მოკავშირეთა ომი**, ასევე ცნობილი, როგორც **მარსის ომი** და **იტალიური ომი** – იტალიკების აჯანყება რომის იმპერიის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 91–87 წწ. აჯანყების მიზეზი გახდა რომის სენატის უარი იტალიკებისათვის მოქალაქეობის მინიჭების თაობაზე. აჯანყებულებმა თავიანთ კავშირს „იტალია“ უწოდეს. კავშირს სათავეში ხუთასთა საბჭო ედგა. აჯანყებულებს შეუერთდნენ რომაელ კოლონისტთა დაბალი ფენები, პროვინციელები. რომაელები დათმობაზე წავიდნენ: ლ. იულიუსის კეისრის კანონით ძვ. წ. 90 წელს რომაელებმა მოქალაქეობის უფლებები მიანიჭეს ტომებს, რომლებიც აჯანყებაში არ მონაწილეობდნენ (ასეთები იყვნენ უმბრები და ეტრუსკები), მაგრამ აჯანყებულები გააფთრებით იბრძოდნენ. მაშინ რომაელებმა მოქალაქეობის მინიჭება აღუთქვეს ყველას, ვინც 60 დღეში იარაღს დაყრიდა. მოქალაქეობის უფლება მისცეს აგრეთვე ციზალპურ გალიას. ამან გათიშა აჯანყებულთა რიგები და ძვ. წ. 88 წლის ზაფხულში რომაელებმა იტალიკების წინააღმდეგობა დაძლიეს. რომაელებმა მოქალაქეობა მისცეს ყველა იტალიკურ ტომს, მაგრამ იმგვარად, რომ მათ ფაქტობრივად არავითარი სოციალურ-პოლიტიკური გავლენა არ გააჩნდათ. ყველა იტალიკური თემი პრაქტიკულად რომის მუნიციპიუმი გახდა. მოკავშირეთა ომმა რომის პოლისური ორგანიზაცია შეარყია, დააჩქარა იტალიის ლათინიზაციისა და იტალიელი ხალხის ჩამოყალიბების პროცესი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სამოქალაქო ომების სია

## ლიტერატურა
* 
* 
*Alberto Campana, *La Monetazione degli insorti italici durante la Guerra Sociale (91-87 a.C.)*, Soliera, Edizioni Apparuti, 1987.
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კატეგორია:რომის იმპერია