სტრეპტოსპონდილუსი

**სტრეპტოსპონდილუსი** —  ტეტანურანის თეროპოდისებრთა გვარი, რომელიც ცნობილია საფრანგეთის გვიანი იურული პერიოდიდან, 161 მილიონი წლის წინ. ის იყო საშუალო ზომის მტაცებელი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 6 მეტრი (19.5 ფუტი) და წონა 500 კგ იყო(1,100 ფუნტი).

## აღმოჩენა და დასახელება
მინი|მარცხნივ|აღდგენა მის ჰაბიტატში სტრეპტოსპონდილუსი იყო  ერთ-ერთი პირველი დინოზავრი რომლის ნაწილებიც შეაგროვეს და აღწერეს, თუმცაღა დინოზავრად 2001 წლამდე არ იყო აღიარებული.

1778 წელს ჩარლზ ბეჩლიმ კალოვო-ოქსფორდის წარმონაქმნებში, მარნ დე დივში ნამარხი ძვლების არსებობის შესახებ განაცხადა. ეს ნამარხი მასალები თეროპოდების ხერხემლის მალებსა და ზღვის ნიანგების ნაშთებს შეიცავდა. მკვლევარის  გარდაცვალების შემდეგ მისი ნამარხების კაბინეტი რუანის ცენტრალურმა სკოლამ შეიძინა. ამ სკოლის ბუნების ისტორიის პროფესორმა, ლუი-ბენუა გერსენმა ჟორჟ კიუვიეს ყურადღება ამ შესანიშნავ ნამარხ ძვლებზე გაამახვილებინა. სენ-ინფერიერის პრეფექტის, გრაფ ჟაკ კლოდ ბოგნოს თანხმობით, გერსენმა კოლექცია პარიზში, ბუნებისა და  ისტორიის ეროვნულ მუზეუმში გაგზავნა. 1800 წელს ეს ნამარხები მოკლედ მიმოიხილა ჟორჟ კიუვიემ.

1808 წელს ჟორჟ კიუვიემ თეროპოდის ხერხემალი სამეცნიერო თვალსაზრისით პირველი დინოზავრის ნაშთებად მიიჩნია. თუმცა მან, აღმოჩენილის გათვალისწინებით, სახეობა ნიანგებად მიიჩნია და დატელეოსაურიდებსა და მეტრიორჰინქიდების ნამარხებთან დააკავშირა. 1822 წელს კუვიემ ანრი დე ლა ბეშის ნაშრომის საფუძველზე გააცნობიერა, რომ ეს აღმოჩენები ძალიან განსხვავებული იყო და სხვადასხვა პერიოდს მიეკუთვნებოდა. მან თავი შეიკავა მათი დასახელებისგან, მაგრამ 1824 წელს დაასკვნა, რომ არსებობდა ორი ძირითადი ტიპი. შესაბამისად, 1825 წელს ეტიენ ჟოფრუა სენ-ილერმა ნიანგის ორ თავის ქალას სტენეოზავრის გვარის სახელი მიანიჭა.

თუმცა 1832 წელს გერმანელმა პალეონტოლოგმა ქრისტიან ერიხ ჰერმან ფონ მეიერ]]მა მასალა განახვავა ერთამნეთისგან. სტენეოზავრ როსტრომინორის სახელი შეცვალა და მეტრიორჰინქუს გეოფრო დაერქვა, ხოლო სტენეოზავრ როსტრომაჯორს - სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსი. ამ უკანასკნელ სახეობას თეროპოდის ნაშთები მიეკუთვნა. 

მინი|მარცხნივ|S. cuvieri- ს ტიპის ნიმუში
1842 წელს რიჩარდ ოუენმა აღნიშნა, რომ ფონ მეიერი ცდებოდა თავდაპირველი კონკრეტული სახელის შეცვლისას და შექმნა სტრეპტოსპონდილუს როსტრომაჯორის სწორი კომბინაცია სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსისთვის. ამავდროულად, მან შექმნა მეორე სახეობა: სტრეპტოსპონდილუს კუვიერი, რომელიც დაფუძნებული იყო ბაიოსის ერთი დაზიანებული მალის საფუძველზე, რომელიც ჩიპინგ ნორტონის მახლობლად აღმოაჩინეს. 

1964 წელს, ალიკ დონალდ უოკერმა აღმოაჩინა ოუენის შეცდომა და თეროპოდების მთელი მასალა ახალ სახეობას, ეუსტრეპტოსპონდილუს დივესენსისს მიაკუთვნა, თუმცა, ტიპურ ნიმუშად, MNHN 1920–7, თავის ქალა ჰქონდა, რომელიც არ ეკუთვნოდა კიუვიეს მასალას.

## ფილოგენეზი
XX საუკუნემდე სტრეპტოსპონდილუსი ნიანგების ჯგუფებს მიეკუთვნებოდა, XX საუკუნეში ის, როგორც წესი, მეგალოსავროიდეას კატეგორიაში კლასიფიცირდა.

ბოლოდროინდელი ანალიზები მიუთითებს, რომ სტრეპტოსპონდილუსი ტეტანურანის თეროპოდია. ალენმა 2001 წელს ივარაუდა, რომ ის სპინოზავროიდეაში ეუსტრეპტოსპონდილთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული. როჯერ ბენსონმა 2008 და 2010 წლებში დაასკვნა, რომ ის მეგალოზაუროიდია, ალოზაუროიდია თუ უფრო პრიმიტიული ფორმა, ვერ განისაზღვრება მისი უკიდურესად ფრაგმენტული ნაშთების გამო.  ბენსონისა და მისი კოლეგების მიერ 2010 წელს ჩატარებულმა კლადისტურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ სტრეპტოსპონდილუსი იყო მაგნოზავრის დაძმობილებული სახეობა მეგალოსავროიდეაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დინოზავრები
კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები