open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვეგეტატიური ნერვული სისტემა

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ვეგეტატიური ნერვული სისტემა
**ვეგეტატიური ნერვული სისტემა** (**ვნს**), *ავტონომიური ნერვული სისტემა* (*ანს*) — ადამიანისა და ხერხემლიანი ცხოველების პერიფერიული ნერვული სისტემის ნაწილი, რომელიც არეგულირებს შინაგანი ორგანოების (მომნელებელი, სუნთქვის, სისხლის მიმოქცევის, გამრავლების, გამომყოფი და სხვ.) მოქმედებას, ნივთიერებათა ცვლის პროცესებს და ამით — ყველა ქსოვილის ფუნქციურ მდგომარეობას. 

შედგება ორი ნაწილისაგან: სიმპათიკური და მისი თანამგზავრი პარასიმპათიკური, რომლებიც აინერვირებენ შინაგან ორგანოებს.

როგორც სიმპათიკური, ისე პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა შედგება ცენტრალური და პერიფერიული ნაწილებისგან. ვეგეტაციური ნერვული სისტემის ერთიანი ცენტრები მოთავსებულია თავის ტვინის ჰემისფეროების ქერქში, ზოლიან სხეულში და ჰიპოთალამუსის მიდამოს ბირთვებში. ვეგეტაციური ნერვული სისტემის  ნერვული ბოჭკოები ფუნქციის მიხედვით შეიძლება იყოს — მგრძნობიარე (აფერენტული), მამოძრავებელი (ეფერენტული) და სეკრეციული. ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ნერვული ბოჭკოები, გამოსული შესაბამისი ცენტრებიდან მიემართება მომუშავე ორგანოსკენ და მისვლამდე შეწყდება მხოლოდ ერთ, რომელიმე ნერვულ კვანძში. ამგვარად, არჩევენ ორ მონაკვეთს: პირველი მონაკვეთი ცენტრიდან — კვანძამდე ანუ პრეგანგლიური ბოჭკო; მეორე მონაკვეთი კი — ნერვული კვანძიდან მომუშავე ორგანომდე ანუ რუხი ფერის პოსტგანგლიური ნერვული ბოჭკო.

## ლიტერატურა 
* რამაზ ხეცურიანი, „ადამიანის ნორმალური ანატომია“, თბილისი, 2006

კატეგორია:პერიფერიული ნერვული სისტემა
გუარიკო

**გუარიკო** () — მდინარე ვენესუელაში, გუარიკოს შტატში. მიედინება ცენტრალური ლიანოსის ტერიტორიაზე. სათავე აქვს კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას მთიან რაიონში, ზღვის დონიდან 770 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 525 კილომეტრი. მდინარეზე მდებარეობს ამავე სახელწოდების წყალსაცავი. 
მდინარე გუარიკო ვრცელდება მდინარე ორინოკოს აუზში და ერთვის მდინარე აპურეს. გუარიკოს ერთვის რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენაკადი, რომელთაგან აღსანიშნავია: ორიტუკო და მემო. 

წყლის ხარჯი 81.000 მ³/წმ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე გუარიკო 

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
კარონი

**კარონი** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 952 კმ, აუზის ფართობი 95,000 კმ².
სათავე აქვს და მიედინება გვიანის ზეგანზე. კარონიზე არის ჩანჩქერები და ჭორომები. წყალმოვარდნები იცის აპრილიდან ოქტომბრამდე. 
კარონი გამოირჩევა წყლის დიდი ხარჯით. წყალი მუქი ფერისაა. იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს, 
ისეთივეს, როგორიც არის მაგ., მდინარე რიო-ნეგრო ბრაზილიაში. კარონის აუზი შედის ვენესუელის მთავარი მდინარის —        ორინოკოს აუზის შემადგენლობაში. კარონი და ორინოკო ჰიდროგრაფიული ხასიათის მიხედვით მიმსგავსებულები არიან ერთიმეორესთან. 
მდინარე კარონის აუზში მდებარეობს მსოფლიოს ყველაზე მაღალი წყალვარდნილი ანხელი (სიმაღლე 1054 მ). მნიშვნელოვანია ასევე კუკენანის წყალვარდნილი (სიმაღლე 610 მ).

წყლის საშუალო ხარჯი 4,850 მ³/წმ. მაქსიმალური 17.576 მ³/წმ. სანაოსნოა შესართავიდან 100 კილომეტრზე. აქვე მდებარეობს მზარდი ქალაქი სიუდად-გუაიანა. მდინარის წყლები გამოყენებულია ჰიდროენერგეტიკული მიზნებისათვის. მდინარეზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგურები მაკაგუა, გური და სხვ. კარონის ფართო კანიონში გაშენებულია გურის წყალსაცავი, რომლის ფართობია 4,250 კმ², ხოლო მოცულობა 135 კმ³.

კარონის აუზის განსაკუთრებული ესთეტიკურობა ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ამ რეგიონში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია
* გურის წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე კარონი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
ვენტუარი

**ვენტუარი** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 520 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 40.000 კმ². სათავე აქვს გვიანის ზეგანის დასავლეთ ნაწილში. მიედინება ბორცვნალ ადგილებში, რომელიც ტროპიკული ტყითაა დაფარული. განვითარებულია ჭორომები. წყალმოვარდნები იცის წვიმიან ამინდებში, აპრილიდან ოქტომბრამდე. სანაოსნოა მხოლოდ ცალკეულ მონაკვეთებზე. ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე მანაპიარე. 

ვენტუარი წყალუხვი მდინარეა, რაც განპირობებულია ადგილობრივი ოროგრაფიული პირობებით. წყლის ხარჯი 3000 მ³/წმ და მეტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ვენტუარი – ენციკლოპედია

## ლიტერატურა
*HITCHCOCK, Charles B. *La región Orinoco Ventuari*. Relato de la Expedición Phelps al Cerro Yaví. Caracas: Ministerio de Educación Nacional, Imprenta El Compás, 1984 (traducción de una edición anterior en inglés: *The Orinoco - Ventuari Region*. American Geographical Society, 1947)
*VILA, Pablo. *Geografía de Venezuela*. T. I: El territorio nacional y el ambiente físico. Caracas, Ministerio de Educación, 1960.

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
კაურა

**კაურა** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 723 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 52 000 კმ². სათავე აქვს გვიანის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში, ამ უკანასკნელს კვეთს სამხრეთიდან ჩრდილოეთური მიმართულებით, სადაც ქმნის ჭორომებსა და ჩანჩქერებს. 
კაურა წყლიანობის მიხედვით მდინარე ორინოკოს შენაკადებს შორის (კარონის შემდეგ) მეორე ადგილზეა. კარონისთან და ვენტუარისთან ერთად იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს. ქვემო მონაკვეთი მეტად განიერია, ადგილ-ადგილ მდინარის სიგანე 1500 მეტრია. 
კაურას ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე ერებატო, რომელიც აგრეთვე უხვწყლიანია.

წყლის ხარჯი 3 000 მ³/წმ. სანაოსნოა მდინარე ორინოკოდან 257 კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მდინარე კაურა – ინფორმაცია

## ლიტერატურა 
* WILLIAMS, Llewelin. Exploraciones botánicas en la Guayana venezolana. El medio y bajo Caura. Caracas: Tipografía La Nación, 1942.
* CHAFFANJON, Jean. Voyage à travers les Llanos du Caura et aux Sources de l’Orénoque. Paris: 1885-87.

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
ალპანა

**ალპანა** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: აჭარა, ზოგიში, ცაგერა). მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე, ლაჯანურის შესართავთან. ზღვის დონიდან 560 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 180 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხოსე მარია კარენიო

**ხოსე მარია კარენიო** (; დ. 19 მარტი, 1792, კუა, ვენესუელა —  გ. 18 მაისი, 1849, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  ვენესუელის  პრეზიდენტი 1835 და 1837  წლებში.

ხოსე მარია კარენიო იყო მესამე ხარისხის მასონი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*  General José María Carreño

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1792
კატეგორია:გარდაცვლილი  18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1849
კატატუმბო

**კატატუმბო** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, კოლუმბიასა და ვენესუელაში. სათავეს იღებს კოლუმბიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტი). ერთვის მარაკაიბოს ტბას ვენესუელის ტერიტორიიდან. სიგრძე 500 კილომეტრი, აუზის ფართობი 22,317 კმ², რომელთაგან 16 626 კმ² კოლუმბიის ტერიტორიაზეა, დანარჩენი — ვენესუელაში. 
მდინარე იბადება აღმოსავლეთ კორდილიერას ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 3850 მ სიმაღლეზე. კატატუმბოს გასწვრივ დასახლებულები არიან ხალხი — ბარები. მდინარე კატატუმბო უპირველეს ყოვლისა ცნობილია თავისი განთქმული ატმოსფერული მოვლენით, რომელიც ლიტერატურაში ცნობილია როგორც კატატუმბოს ელვა. აღნიშნული ფენომენი ფიქსირდება მდინარე კატატუმბოს შესართავთან, მარაკაიბოს ტბაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია
* კატატუმბოს ელვა

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე კატატუმბო – ბრიტანიკა

კატეგორია:კოლომბიის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კომპიუტერული პროგრამა

include &lt;stdio.h&gt;

int main()
{

printf("Hello world!\n"); 
return 0; 

} 

პროგრამის კოდი დაწერილი C ენაში

**კომპიუტერული პროგრამა** (ან უბრალოდ **პროგრამა**) — ბრძანებათა თანამიმდევრობა, რომლებიც უზრუნველყოფს გამომთვლელ მანქანაში (კომპიუტერში) რაიმე დავალების შესრულებისთვის საჭირო ოპერაციათა განხორციელების რიგს. კომპიუტერი ცენტრალური პროცესორის მეშვეობით ასრულებს  პროგრამის ბრძანებებს. პროგრამას აქვს გაშვებადი სახე, ანუ პროცესორი მას იყენებს პირდაპირ, რათა შეასრულოს ინსტრუქციები. იგივე პროგრამა შეიძლება იყოს ადამიანისთვის აღქმად ფორმაში, რომელსაც პროგრამის კოდი (ან *სორს კოდი*) ეწოდება. ზოგადად გაშვებადი ფაილი იქმნება პროგრამის კოდიდან (იხ. კომპილირება).

პროგრამას ქმნის პროგრამისტი პროგრამირების ენის დახმარებით. პროგრამა გარდა გაშვებადი ფაილისა შეიძლება მოქმედებაში მოვიდეს ინტერპრეტატორის გამოყენებითაც; ამ დროს პროგრამის კოდის გადაყვანა საჭირო აღარაა.

## სქოლიო
კატეგორია:კომპიუტერული პროგრამირება
კატატუმბოს ელვა

thumb|კატატუმბოს ელვა ღამით
**კატატუმბოს ელვა** () — ბუნებრივი მოვლენა, რომელიც წარმოიქმნება მდინარე კატატუმბოს შესართავთან, მარაკაიბოს ტბაში.

ფენომენი გამოიხატება ზედაპირიდან დაახლოებით 5 კმ-ის სიმაღლეზე წარმოქმნილი ელვარებით, რომელსაც აკუსტიკური ეფექტები არ მოყვება. ელვა ჩნდება ღამით (წელიწადში 140–160 დღე), სადაც განმუხტვა გრძელდება 10 საათის განმავლობაში. ჯამში გამოდის დაახლოებით 1,2 მლნ. განმუხტვა წელიწადში. კატატუმბოს ელვა შეინიშნება დაახლოებით 400 კმ-ის მანძილზე. ელვარებას ნავიგაციისთვისაც იყენებდნენ, რის გამოც იგი ცნობილია ასევე როგორც „კატატუმბოს შუქურა“. საინტერესოა, რომ 2010 წელს ელვა იანვრიდან აპრილის ჩათვლით არ შეინიშნებოდა, რაც სავარაუდოდ გვალვიანობით იყო განპირობებული.

მიიჩნევა, რომ კატატუმბოს ელვა არის მსოფლიოს უდიდესი ცალკეული ოზონის ტროპოსფერული ნაწილის გენერატორი.

## იხილეთ აგრეთვე
* კატატუმბო

## რესურსები ინტერნეტში
* Storm Chaser George Kourounis Investigates the Catatumbo Lightning Phenomenon
* An Everlasting Lightning Storm

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის გეოგრაფია
კატეგორია:სულიას შტატი
კუოპიო

**კუოპიო** () — ქალაქი  ფინეთში, ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონში. ქალაქში ცხოვრობს 96 830 კაცი. კუოპიოს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მეცხრე ადგილი უკავია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ოფიციალური საიტი 
* კუოპიოს 360° პანორამა
* აღმოსავლეთ ფინეთის უნივერსიტეტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
კატეგორია:კუოპიო
პსვ (საფეხბურთო კლუბი)

**პსვ** ( – ფილიპსის სპორტული კავშირი) — ნიდერლანდების პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ეინდჰოვენიდან. დაარსდა 1913 წლის 31 აგვისტოს. საშინაო შეხვედრებს გუნდი მართავს ფილიპსის სტადიონზე. ეს სტადიონი 35 000 მაყურებელს იტევს.

პსვ არის იმ ჰოლანდიურ 3 კლუბს შორის, რომელთაც მოგებული აქვთ უეფა-ს ჩემპიონთა თასი (ჩემპიონთა ლიგა). 1988 წელს პსვ გახდა მეორე ჰოლანდიური კლუბი, „აიაქსის“ შემდეგ, რომელმაც შეასრულა „ტრებლი“ და მოიგო ჩემპიონთა თასი, ჰოლანდიის ჩემპიონატი და ჰოლანდიის თასი.

## ტიტულები
*ერედივიზია (26): 928–29, 1934–35, 1950–51, 1962–63, 1974–75, 1975–76, 1977–78, 1985–86, 1986–87, 1987–88, 1988–89, 1990–91, 1991–92, 1996–97, 1999–00, 2000–01, 2002–03, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2023-24, 2024-25
*ნიდერლანდების საფეხბურთო თასი (11): 1949–50, 1973–74, 1975–76, 1987–88, 1988–89, 1989–90, 1995–96, 2004–05, 2011–12, 2021/22, 2022/23
*ნიდერლანდების საფეხბურთო სუპერთასი (14): 1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015, 2016, 2021, 2022, 2023
*უეფა-ს ჩემპიონთა თასი (1): 1987-1988
*უეფა-ს თასი (1): 1977-1978|1978

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* PSV formations at football-lineups.com 
* PSV photos by Tvw 
* PSVReport – Fansite (Dutch)
* PSVRss – PSV News (Dutch)
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიდერლანდების საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:პსვ (საფეხბურთო კლუბი)
ხუან ვისენტე გომესი

**ხუან ვისენტე გომესი** (; დ. 24 ივლისი, 1857, ლა-მულერა, ვენესუელა — გ.  17 დეკემბერი, 1935, მარაკაი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.  ვენესუელის  სამგზის პრეზიდენტი 1908–1935  წლებში.

დაიბადა ღარიბი ინდიელის ოჯახში. მსახურობდა არმიაში. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად. 1909 წელს მიიღო ახალი კონსტიტუცია და 1910 წელს გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography at infoplease.com 
*Venezuela – A Century of Caudillismo

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული    24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კარლოს სოუბლეტე

**კარლოს სოუბლეტე** (; დ. 15 დეკემბერი, 1789, ლა-გუაირა, ვენესუელა —  გ.  11 თებერვალი, 1870, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე.  ვენესუელის  ორგზის პრეზიდენტი. ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი 1858-1859 წწ.  დამოუკიდებლობისათვის ომის გმირი.

## რესურსები ინტერნეტში
*  კარლოს სოუბლეტეს ოფიციალური ბიოგრაფია 
*  კარლოს სოუბლეტე

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1789
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1870
ანდრეს ნარვარტე

**ანდრეს ნარვარტე** (; დ. 1781, ლა-გუაირა, ვენესუელა —  გ.  31 მარტი, 1853, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე.  ვენესუელის  ორგზის პრეზიდენტი და ვიცე-პრეზიდენტი. 

განათლებით ადვოკატი. კარაკასის უნივერსიტეტის დოქტორი სამოქალაქო უფლებების სფეროში. 1813-1814 წლებში ტრუხილიოს შტატის გუბერნატორი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*  ანდრეს ნარვარტეს ოფიციალური ბიოგრაფია 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1781
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1853
გილერმო ვილიეგასი

**გილერმო ვილიეგასი** (; დ.  1823, ვალენსია, ვენესუელა — გ.  21 მარტი, 1907, იქვე ) — ვენესუელელი პოლიტიკური  მოღვაწე.  ვენესუელის  სამგზის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1868–1869, 1870 და 1892 წლებში.  ვენესუელის ორგზის საგარეო საქმეთა მინისტრი 1863–1864 და 1868–1869 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Guillermo Tell Villegas
* Biography of the Foreign Affairs Ministry 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1823
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1907
პრეამბულა

**პრეამბულა** ( — წინამავალი, წინამორბედი;  — წინათქმა) — რაიმე მნიშვნელოვანი აქტის, საერთაშორისო შეთანხმების, ხელშეკრულების, დეკლარაციის შესავალი ნაწილი, რომელშიც ჩამოყალიბებულია აქტის მიღების მიზეზები, მისი ძირითადი პრინციპები და მთავარი მიზნები. როგორც წესი, პრეამბულას არ აქვს იურიდიული ძალა.

## საქართველოს კონსტიტუციის პრეამბულა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პრეამბულა, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
 
## სქოლიო 
კატეგორია:სამართალი
მარაკაიბოს ტბა

**მარაკაიბოს ტბა** () — მარილიანი ყურე ვენესუელაში, ვენესუელის ყურის (კარიბის ზღვა) სამხრეთით, რომელთანაც შეერთებულია წყალმარჩხი სრუტით. მდებარეობს დასავლეთით — სიერა-დე-პერიხის და აღმოსავლეთით — კორდილიერა-მერიდის ქედების მთათაშუა ქვაბულში. 

ტბის სამხრეთ ნაწილში წყალი მტკნარია, ჩრდილოეთში — მომლაშო. მარაკაიბოს ნაპირები დაბალია და დაჭაობებული. საზრდოობს მრავალრიცხოვანი მდინარეებით, რომელთაგან უდიდესია კატატუმბო. მარაკაიბო ჩვეულებრივ განიხილება როგორც ტბა, და არა ყურე ან ლაგუნა. ფართობი 13,210 კმ². მოცულობა 280 კმ³. გეოლოგიური მონაცემების საფუძველზე ცნობილია, რომ მარაკაიბო წარსულში ტბას წარმოადგენდა, რომლის ქვაბულის ასაკი ერთ-ერთი უძველესია მსოფლიოში (მარაკაიბოს ასაკი განისაზღვრება 20-36 მლნ. წლით).  
საპორტო ქალაქების მარაკაიბოსა და კაბიმასისთვის ტბა წარმოადგენს სავაჭრო გემების მთავარ მარშრუტს. მარაკაიბოს აუზში არის ნავთობის დიდი მარაგი, რითაც ტბას ეკონომიკური თვალსაზრისით ვენესუელის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ცენტრად აქცევს. 

მარაკაიბოს ტბაში მდებარეობს გენერალ რაფაელ ურდანეტას სახელობის ხიდი, რომელიც მარაკაიბოს აკავშირებს ქვეყნის დანარჩენ დიდ ნაწილთან. მდინარე კატატუმბოს შესართავთან, მარაკაიბოს ტბაში წარმოიქმნება ატმოსფერული ფენომენი — კატატუმბოს ელვა. სანაპიროზე გაშენებულია ქალაქები: მარაკაიბო, კაბიმასი, სიუდად-ოხედა და სხვა. 

ევროპელთაგან პირველმა მარაკაიბოს ტბა მოინახულა ალონსო დე ოხედამ 1499 წელს. 1529 წელს ტბის დასავლეთ სანაპიროსთან დაარსდა ქალაქი მარაკაიბო. 1821 წელს ტბასთან გაიმართა ბრძოლა, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოპოვების საქმეში. ნავთობის წარმოება დაიწყო 1914 წელს პატარა ჭაბურღილებით, რომელიც გაითხარა კომპანია „Bataafsche Petroleum Maatschappij“-ის მიერ.
1964 წლის 6 აპრილს 236 000 ბარელის ტევადობის დატვირთულმა სუპერტანკერმა „Esso Maracaibo“ გენერალ რაფაელ ურდანეტას სახელობის ხიდთან ავარია განიცადა. ტანკერი ხიდს შეეჯახა, რომლის შედეგად ჩამოიქცა ხიდის 259 მეტრიანი სექცია. ტანკერს სერიოზული დაზიანება არ მიუღია. სამაგიეროდ დაზიანდა ხიდი. 2004 წლის მონაცემებით ტბის ზედაპირის 18% დაფარულია წყლის პერით.

## გალერეა 

ფაილი:Lago de Maracaibo 04.JPG
ფაილი:Lago de Maracaibo 10.JPG
ფაილი:Aguas del lago de Maracaibo contaminadas por Lemna 03.JPG
ფაილი:General Rafael Urdaneta Bridge view from the lake to Cabimas side.jpg

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვენესუელის ტბების სია
* კატატუმბოს ელვა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Guide of Maracaibo, Venezuela 
*  Guida di Maracaibo, Stato Zulia, Venezuela 
*  Lenteja verde Sp 
*  Instituto para la Conservación del Lago de Maracaibo 
*  Comisión del Lago 
*  Imagen satelital

## სქოლიო 
კატეგორია:ვენესუელის ყურეები
კატეგორია:ვენესუელის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ფერენცვაროში (საფეხბურთო კლუბი)

**ფერენცვაროში** () — უნგრეთის ყველაზე ტიტულოვანი და პოპულარული საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1899 წელს ბუდაპეშტში. კლუბის ისტორიაში ყველაზე დიდი მიღწევა იყო 1965 წელს ბაზრობათა თასის მოგება, როდესაც ფინალში ტურინის „იუვენტუსი“ დაამარცხა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ფერენცვაროშის ულტრასები, ფოტო და ვიდეო 
* ფერენცვაროშის ფანების ვიდეობლოგი 
* Soccerway პროფილი 

კატეგორია:უნგრეთის საფეხბურთო კლუბები
ქებაანი

**ქებაანი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, კავთისხევის თემში. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 520 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუს კოდექსი

**მუს კოდექსი** — ჯოუს ეპოქის ჩინეთის სისხლის სამართლის ნორმათა კრებული. მიეწერება ძვ. წელთაღიცხვის 10-ე საუკუნის ნახევრად ლეგენდარულ მეფე მუს. შეიცავდა 3000-მდე მუხლს. ითვალისწინებდა სიკვდილით დასჯასა და გამახეიბრებელ სასჯელებს. განასხვავებდა განზრახ და გაუფრთხილებელ დანაშაულს. კოდექსის წყარო იყო ჩვეულებითი სამართალი.

## სქოლიო
კატეგორია:კოდექსები
კატეგორია:სამართლის კანონები
საბოკუჩავო

**საბოკუჩავო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ნორიოს თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 16 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხოსე მარია ვარგასი

**ხოსე მარია ვარგასი** (; დ. 10 მარტი, 1786, ლა-გუაირა, ვენესუელა — გ. 13 ივლისი, 1854, ნიუ-იორკი, აშშ) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. მედიკოსი, მეცნიერი, კარაკასის უნივერსიტეტის პროფესორი, მწერალი.  ვენესუელის მე-4 პრეზიდენტი 1835–1836 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*  Doctor José María Vargas  &mdash; Official biography.
*  José María Vargas

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  10 მარტი 
კატეგორია:დაბადებული 1786
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1854
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
სუჯუნა

**სუჯუნა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სუჯუნა, ეწერი, წალიკარი). 1913-1915 წლებში სუჯუნის ორკლასიან სკოლაში ასწავლიდა ილია სიხარულიძე. სუჯუნა საბოლოოდ დაქვეითდა 1930 წელს, როცა სუჯუნას საბოქაულოს ბაზაზე შეიქმნა აბაშის რაიონი, რომლის ცენტრად გამოცხადდა დაბა აბაშა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1117 ადამიანი.

## ხალხური ეტიმოლოგია 
სუჯუნა ადგილობრივთა ხალხური ეტიმოლოგიით დამდგარ წყალს ნიშნავს: სუ–წყალი, ჯუნა–დამდგარი.

## ისტორიული ძეგლები
* სუჯუნის წმინდა გიორგის ეკლესია
* აკაკი ხოშტარიას სასახლე 
* სინაგოგა - XIX საუკუნე

## ლიტერატურა
* ნოდია ლ., სუჯუნა, თბ., 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
* სუჯუნა // saunje.ge

## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამიქაო

**სამიქაო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სამიქაო, მაიდანი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 549 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვიშანჭალა

**ქვიშანჭალა** (ყოფილი **ორპირი**) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, პირველი მაისის თემში. სოფელში გადაღებულია კინოფილმ „ნერგების“ ერთი ეპიზოდი. 2011 წელს სოფელში აშენდა წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 116 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტყვირი

**ტყვირი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ტყვირი, ცილორი). ტყვირი შედიოდა ჭილაძეების სათავადოში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 524 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტყვირის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცილორი

**ცილორი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ტყვირის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ნოღელის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 14 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6,5 კილომეტრით. XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 398 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Rema

**REMA** — ქართული როკ-ჯგუფი. შეიქმნა 2002 წელს გიტარისტ კობი მანჯგალაძისა და დამწყებ დრამერ დავიდ ჩანგოშვილის მიერ.

## ისტორია 
2002-დან - 2005-მდე REMA იყო ახალბედა ჯგუფი, რომელიც ატარებდა პატარ-პატარა კონცერტებს მეგობრებისთვის და ახლო საზოგადოებისთვის, სანამ 2005 წ. არ ჩამოყალიბდა შემდეგი შემადგენლობა:

*კობი მანჯგალაძე - გიტარა
*დათო ჩანგოშვილი - დასარტყმელი საკრავი
*ნიკა ლეშჩენკო - ვოკალი
*ზაზა ჯოჯუა - ბასი

2006 წელი ჯგუფისთვის იყო საკმაოდ წარმატებული. ეს უკვე აღარ იყო ახალბედა ჯგუფი. ეპატიჟებოდნენ სხვადასხვა სატელევისიო გადაცემებში, ჰქონდათ ძალიან ბევრი კონცერტი.

2007 წ. ჯგუფს ტოვებს ლიდერი კობი მანჯგალაძე. ჯგუფი აგრძელებს მოღვაწეობას იგივე სახელით და აჰყავს ახალი გიტარისტი ბესო ქავთარაძე. ბევრი მცდელოვის მიუხედავად ჯგუფი ვეღარ ახარხებს ძველი წარმატების შენარჩუნებას.

2008 წ. ჯგუფში ბრუნდება გიტარისტი კ. მანჯგალაძე. ახალი იდეებით და ენერგიით სავსე ჯგუფი წერს სამ სიმღერას - Rema, If და ...And scared

ჯგუფი იბრუნებს ძველ ადგილს ქართულ სცენაზე, მონაწილეობს შიდა კონცერტებსა და ფესტივალებზე.

2010 წ. ჯგუფი აგრძელებს უფრო დიდი სცენების ათვისებას და მიემგზავრება სომხეთში. “Play City Rock” ფესტივალზე. ჩამოსვლისთანავე ჯგუფს ტოვებს ვოკალისტი და დრამერი. 4 თვის შემდეგ გიტარისტი და ბასისტი შემთხვევით

გაიცნობენ დრამერ გიგა ჩიხრაძეს ვოკალისტ-გიტარისტს ნიკა კიკნაძეს. ერთმანეთს კარგად შეეწყნენ და გადაწყვიტეს ერთობლივი ძალებით ბონ ჯოვისადმი მიძღვნილი კონცერტის ჩატარება, სახელით “Rema & Friends”. პროექტი წარმატებით განხორციელდა და ჯგუფს ოფიციალურად დაემატა ორი მუსიკოსი - გ. ჩიხრაძე და ნ.კიკნაძე. შემდგომში იწერება ახალი სიმღერები Tryin' to Believe, Getting Older, Screamin 4 U

## შემადგენლობა
;მიმდინარე შემადგენლობა
* კობი მანჯგალაძე - გიტარა
* გიგა ჩიხრაძე - დასარტყმელი საკრავი
* ნიკა კიკნაძე - ვოკალი, გიტარა
* გიორგი კაკალაშვილი - ბასი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ძველი აბაშა

**ძველი აბაშა** (1923 წლამდე **აბაშა**) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. ძველ აბაშაში დაიბადა ცნობილი ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე კონსტანტინე გამსახურდია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 859 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კადარის ტაძარი
*კონსტანტინე გამსახურდიას სახლ-მუზეუმი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პირველი ღამის უფლება

250px|მარჯვნივ|thumb|ვასილი პოლენოვი: Le droit du Seigneur (1874). ვიქტორიანული პერიოდის მხატვრის სურათი მოხუცი კაცის, რომელსაც ქალიშვილები მიჰყავს ბატონთან

**პირველი ღამის უფლება** — მემამულის უფლება, რომლითაც მას შეეძლო მისი ყმების ქალწული შვილებისთვის წაერთმია ქალიშვილობა. თუმცა ამ უფლების დამადასტურებელი არც ერთი ისტორიული მტკიცებულება არ არსებობს.

## ისტორია
თუ როდის იღებს სათავეს ამ შეხედულების დამკვიდრება უცნობია. 

ჰეროდოტეს მიერ ნახსენებ ერთ-ერთი ტომს, რომელსაც ახლანდელი ლიბიის ტერიტორიაზე უნდა ეცხოვრა, მსგავსი წესი ჰქონდა. 

პირველად იხსენიება ფრანგი ადვოკატის, ჟან პაპოს(მეთექვსმეტე საუკუნის დასაწყისი) მიერ თავის ნაშრომში, როგორც სოციალური კრიტიკა. უფლება ვრცელდება მას შემდეგ რაც ვოლტერი მას ისტორიულად სწორად აღიარებს თავის *Dictionnaire philosophique*-ში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

 
კატეგორია:ფეოდალიზმი
კატეგორია:სექსუალობის ისტორია
სეფიეთი

**სეფიეთი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 877 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*სეფიეთის განძი
*სეფიეთის ტაძარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ავთანდილ გიორგაძე

**ავთანდილ გიორგაძე** (დ. 1952, ჩოხატაურის რაიონი — გ. 1993) — ქართველი მორაგბე.

1976-1982 წლებში იყო სსრკ ნაკრების წევრი და გუნდის კაპიტანი. იგი სსრკ-ის ნაკრების შემადგენლობაში „სოცინდუსტრიის“ საერთაშორისო ტურნირის თასის ორგზის მფლობელია. 

სპორტული კარიერის დასასრულს, გარდაცვალებამდე, იგი იყო ჩოხატაურის „ჯანის“ მწვრთნელი. „ჯანი“ მისი მწვრთნელობის პერიოდში მე-3 ადგილისა და ბრინჯაოს მედლის მფლობელი გახდა.

ავთანდილ გიორგაძე 4-ჯერ დაასახელეს საუკეთესო საბჭოთა მორაგბედ.

## სპორტული მიღწევები 
„სპარტაკი“ — ამიერკავკასიის მორაგბეთა ტურნირის გამარჯვებული; საქართველოს პირველობის პრიზიორი; სომხეთის ღია პირველობის ჩემპიონი; საზოგადოება "სპარტაკის" საკავშირო პირველობების პრიზიორი; 

„ლოკომოტივი“ — 1972, 1978, 1981 წლებში. საკავშირო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლების მფლობელი; 1978 წ. სსრკ-ის თასის მფლობელი; 1972-1977 წლებში საქართველოს ჩემპიონატის ოქროს მედლების მფლობელი. 

„აია“ — 1987, 1988, 1989 წლებში საკავშირო ჩემპიონატის ოქროს მედლების მფლობელი; 1984 წელი სსრკ-ის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი; 1985 წელი სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი; 1987, 1990 წლებში სსრკ-ის თასის მფლობელი; 1990-1991 წლებში საქართველოს ჩემპიონატის ოქროს მედლების მფლობელი.

## ლიტერატურა 
* ქართული რაგბის სათავეებთან, თბ., 2000  
* ქართული რაგბის ვარსკლავები - ავთანდილ გიორგაძე, 1999 

კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
ვენესუელის მდინარეების სია

მოცემულია **ვენესუელის მდინარეების სია**:

## აუზების მიხედვით 
### ატლანტის ოკეანე 
#### ამაზონის აუზი 
**ამაზონი (ბრაზილია)*
**რიო-ნეგრო
***კასიკიარეს არხი
****ბარია
*****იატუა
****სიაპა
***კონოროჩიტე

#### ესეკიბოს აუზი 
**ესეკიბო (გაიანა)*
***მასარუნი (გაიანა)* 
***კუიუნი
****ვენამუ
****კორუმპო
****იურუარი
****სუპამო
***კამარანგი

#### ორინოკოს აუზი 
*ორინოკო
**ორინოკოს დელტა
***ბარიმა
***ამაკურო
***კუიუბინი
***აგირე
**კანიო-არაგუაო
**კანიო-მარიუსა
**კანიო-მაკარეო
**კანიო-ტუკუპიტა
**კანიო-მანამო
***ტიგრე
****მორიჩალ-ლარგო
***ურეკოა
**კარონი
***პარაგუა
****ასა 
****უინებონა
****კარუტუ
***კარაო
****ჩურუნი
***იკაბარუ
***აკარუაი
***აპონგუაო
***კუკენანი
**კარისი
**არო
***არისა
***კარაპო
**პაო
**გუაიკუპა
**კაბრუტიკა
**მაპირე
**კაურა
***მატო
***ერებატო
***მერევარი
**ზაუტა
**იგუანა
**კუჩივერო
**მანაპირე
**გუარიკიტო
***მოკაპრა
**აპურე
***გუარიკო
****ორიტუკო
*****მემო
***პორტუგესა
****გუანარე
*****კანიო-გუანაპარო
*****ბოკონო
****ტისნადოსი
****კოხედესი
*****სან-კარლოსი
******ტინაკო
*****აკარიგუა
*****კაჩე
****კაუკაგუა
****მასპარო
****სანტო-დომინგო
****პაგუეი
****კანაგუა
****კაპარო
****სარარე
****ურიბანტე
**არაუკა
***კუნავიჩე
***მატიურე
****ორიჩუნა
**ჩივირიპა
**კაპანაპარო
**სუაპურე
**სინარუკო
**პარგუასა
**მეტა
**სიპაპო
***კუაო
***აუტანა
***გუაიაპო
**ატაბაპო
**ვენტუარი
***პარუ
***მარიეტა
***მანაპიარე
**კუნუკუნუმა
**პადამო
***მატაკუნი
**ოკამო
**მავაკა
**მანავიჩე

#### პარიას ყურე 
*გუანიპა
**ამანა
*სან-ხუანი
**გუარაპიჩე

#### კარიბის ზღვა 
*მანსანარესი
*ნევერი
**არაგუა
*უნარე
**გუერე
**ტამანაკო
*გუაპო
*ტუი
*კაპაიო
*აროა
*იარაკუი
*ტოკუიო
*უეკე
*მონაი
**პედრეგალი
*მატიკორა
*ლიმონი
**სოკუი
**გუასარე

#### მარაკაიბოს ტბა 
*მოტატანი
*ჩამა
*ესკალანტე
*კატატუმბო
**სულია
***ტაჩირა
**ტარა
*ტუკურო
*აპონი
*პალმარი

#### ვალენსიას ტბა 
*ტაპატაპა
*გუეი
*ტურმერო
*არაგუა
*ტოკორონი
*გუიგუე
*კანიო-სენტრალი
**კაბრიალესი
*ლოს-გუაიოსი
*გუაკარა
*ერეიგე
*კურა
*მარიარა

## იხილეთ აგრეთვე
*სამხრეთ ამერიკის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ვენესუელის რუკები  

## ლიტერატურა
*Rand McNally, The New International Atlas, 1993.

კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კასიკიარე

**კასიკიარე** () — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე 326 კმ, აუზის ფართობი 42,300 კმ². კასიკიარე ბიფურკაციული მდინარეა. იგი გამოეყოფა მდინარე ორინოკოს, რომლისგანაც იღებს ჩამონადენის 1/3. ერთვის ამაზონის მარცხენა შენაკადს რიო-ნეგროს. კასიკიარე მდინაარეების ორინოკოსა და ამაზონის აუზს შორის ერთგვარი ბუნებრივი არხია. წყალდიდობის პერიოდში წყალი გაცილებით ეფექტურად იყოფა. კასიკიარე ორინოკოს გამოეტოტება ზღვის დონიდან 123 მ სიმაღლეზე, ხოლო მდინარე რიო-ნეგროს ჩაერთვის ზღვის დონიდან 91 მ სიმაღლეზე. მდინარე კასიკიარეს წყლის ხარჯი უდრის 675 მ³/წმ-ს, მაქსიმალური — 3.977 მ³/წმ.

1744 წელს იეზუიტთა ორდენის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა გაიარა კასიკიარეს ბუნებრივი არხი. შვიდი თვის შემდეგ შარლ კონდამინი მოხსენებით გამოვიდა საფრანგეთის აკადემიაში, რითაც დაადასტურა ამ ბუნებრივი არხის არსებობა. 1800 წელს გერმანელმა გეოგრაფმა ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტმა და ფრანგმა ემე ბონპლანმა მდინარეზე კვლევა აწარმოეს. 1924-1925 წლებში მდინარე ორინოკოზე იმოგზაურა ამერიკელმა გეოგრაფმა ალექსანდერ რაისმა, გადაკვეთა რა კასიკიარეს ბუნებრივი არხი, ჩავიდა მდინარე რიო-ნეგროზე და მიაღწია ქალაქ მანაუსს. 1968 წელს არხი გადაკვეთა ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ექსპედიციამ მაღალსიჩქარიანი გემით SR.N6.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Alexander von Humboldt and the Casiquiare River
* The point where the Casiquiare bifurcates from the Orinoco, on Google Maps
* Wikimapia satellite image displaying locations of both the beginning (principio) and the end (desague) of the Casiquiare Canal.

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
რექსი

**რექსი** () — იგივე მეფე, ტომის ბელადი, წინამძღოლი რომის სამეფოში, რომელიც თავისი უფლებამოსილებებით ბერძნულ „ბასილევსს“ გვაგონებს. ბურჟუაზიული ისტორიკოსები რექსს მეფეს უწოდებენ, მაგრამ ამ საკითხზე აზრთა სხვადასხვაობაცაა, რადგან რექსი მთლიანად არ ემთხვევა მეფის ცნებას. მათ შორის ძირითადი განსხვავება ის არის, რომ რექსი თანამდებობა იყო, მას ხალხი ირჩევდა, ხოლო მეფე კი ტახტს მემკვიდრეობით იღებდა.

რექსი იყო ჯარის წინამძღოლი, უმაღლესი მსაჯული და ქურუმი. მისი ხელისუფლება ადათით იყო მოწესრიგებული და იზღუდებოდა ხალხისა და სენატის მიერ. მას ხალხი ირჩევდა. რადგან რექსი არჩევითი თანამდებობა იყო, მისი გადაყენება შეეძლო სახალხო კრებასა და სენატს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რომის სამეფო

## ლიტერატურა 
* ვ. მეტრეველი, რომის სამართლის საფუძვლები, თბ., 2005

კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
პათოფიზიოლოგია

**პათოფიზიოლოგია** (*პათოლოგიური ფიზიოლოგია*) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის დაავადებული ორგანიზმის ცხოველმოქმედებას, მასში მიმდინარე სასიცოცხლო პროცესებს, ავადმყოფობის აღმოცენების, მიმდინარეობის, გამოსავლის მექანიზმებს და ზოგად კანონზომიერებებს. პათოფიზიოლოგია ძირითადად ფუნქციაში მომხდარ ცვლილებებს შეისწავლის. პათოფიზიოლოგიას დაავადებული ორგანიზმის ფიზიოლოგიასაც უწოდებენ. ის მედიცინის ინტელექტუალური ბაზაა. მოიცავს ფილოსოფიურ პრობლემებსაც. სწავლობს არა მარტო ავადმყოფობათა განვითარების მექანიზმებს, არამედ დამაზიანებელი ფაქტორებისაგან დაცვის მექანიზმებსაც.

პათოფიზიოლოგიის კვლევის ობიექტი პათოლოგიური პროცესი და დაავადებაა, მიზანი კი, მათი განვითარების ძირეული კანონზომიერებების დადგენით, მკურნალობისა და ლიკვიდაციის გზების შემუშავებაა. პათოფიზიოლოგია საშუალებას გვაძლევს მეცნიერულად მივუდგეთ დაავადებათა ეტიოლოგიისა და პათოგენეზის საფუძვლებს, ის ერთგვარი ხიდია თეორიულ და კლინიკურ მედიცინას შორის.
პათოფიზიოლოგია გვეხმარება სამედიცინო აზროვნების ფორმირებაში. ექსპერიმენტულ და ასევე სხვა სახის სამედიცინო კვლევებზე დაყრდნობით, კლინიკას აძლევს დიაგნოსტიკის, პროფილაქტიკის და მკურნალობის ახალ რეკომენდაციებს. პათოფიზიოლოგია ექიმის მომზადების სისტემის, უმაღლესი სამედიცინო სკოლის ერთ–ერთი ფუნდამენტური დისციპლინაა.

პათოფიზიოლოგიის კურსი ძირითადად სამი ნაწილისაგან შედგება: 
* 1. ზოგადი ნაწილი (რომელიც თავის მხრივ ორ კომპონენტს მოიცავს: *ა.* ზოგადი ნოზოლოგია და *ბ.* ტიპობრივი პათოლოგიური პროცესები), 
* 2. ცალკეული ორგანოების და სისტემების ფუნქციათა მოშლის ზოგადი კანონზომიერებები. 
* 3. კლინიკური პათოფიზიოლოგია.

პათოფიზიოლოგიის შესწავლის ერთ–ერთი ძირითადი მეთოდი არის ცდა, რაც საექსპერიმენტო ცხოველებზე ავადმყოფობის მოდელირებას გულისხმობს. ავადმყოფობის განვითარების მექანიზმების ასახსნელად, გამოიყენება სამედიცინო და ბიოლოგიური კვლევის სხვა მეთოდებიც, თანამედროვე გამოთვლითი ტექნიკის გამოყენებით შესაძლებელია პათოლოგიური პროცესების ფიზიკური და მათემატიკური მოდელირება. კლინიკური პათოფიზიოლოგია კი, ავადმყოფზე დაკვირვებითა და თანამედროვე კვლევების ჩატარების შედეგად მიღებულ მონაცემებს ეყრდნობა.

პათოფიზიოლოგიის ისტორია მე-XVI საუკუნიდან იღებს სათავეს და მე-XVIII საუკუნეში უკვე იხმარება ტერმინი „პათოლოგიური ფიზიოლოგია“. 1996 წლიდან კი მიღებულია ეწოდოს „პათოფიზიოლოგია“. 1960 წელს დაარსდა საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოება. საქართველოში პათოფიზიოლოგიის ფუძემდებელია საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი ვ.ვორონინი, ის 1922 წლიდან 1955 წლამდე ხელმძღვანელობდა პათოფიზიოლოგიის კათედრას (ამჯერად თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის დეპარტამენტი), რომელიც 1920 წელს, თსუ–ის სამკურნალო ფაკულტეტზე დაარსდა. 1955 წლიდან 1976 წლამდე კათედრას ხელმძღვანელობდა პროფესორი ირინა ზაალიშვილი, 1976 წლიდან 1990 წლამდე პროფესორი თეიმურაზ ნათაძე,1990 წლიდან 2016 წლამდე პროფესორი ვახტანგ ყიფიანი, 2016 წლიდან დეპარტამენტის ხელმძღვანელია პროფესორი თეიმურაზ პეტრიაშვილი.

## ლიტერატურა 
**ვ. ყიფიანი*, პათოფიზიოლოგიის სახელმძღვანელოს პირველი ნაწილი (ზოგადი პათოფიზიოლოგია), თბ., 2009.
* *Воронин В. В.*, Руководство патологической физиологии, ч. 1-2, Тб., 1947-48.
* *ი.ზაალიშვილი*, პათოლოგიური ფიზიოლოგია,სახელმძღვანელო, თბ., 1981.

კატეგორია:პათოფიზიოლოგია
სულია

**სულია** () — მდინარე ვენესუელასა და კოლუმბიაში. მიედინება ნორტე-დე-სანტანდერის პროვინციასა და სულიის შტატიის ტერიტორიებზე. ერთვის მდინარე კატატუმბოს. მიეკუთვნება მარაკაიბოს ტბის აუზსს.
წარმოადგენს მცირე საერთაშორისო საზღვარს სახელმწიფოებს კოლუმბიასა და ვენესუელას შორის. 
სათავე აქვს აღმოსავლეთ ანდების მთებში, ზღვის დონიდან 4220 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 310 კილომეტრი. აუზის ფართობი 3 484 კმ². აქვს რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენაკადი. წყლით ამარაგებს ქალაქ კუკუტას.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია
* კოლუმბიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქ კუკუტას ჰიდროგრაფია
* მდინარე სულიას რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
ტრანსცენდენტური ფუნქცია

**ტრანსცენდენტური ფუნქცია** — ფუნქცია, რომელიც ანალიზურია და არ არის ალგებრული(იხ. ალგებრული ფუნქცია). ტრანსცენდენტური ფუნქციაა მაგალითად: მაჩვენებლიანი ფუნქცია, ლოგარითმული ფუნქცია, ტრიგონომეტრიული ფუნქცია და სხვ. თუ ტრანსცენდენტურ ფუნქციას განვიხილავთ როგორც კომპლექსური ცვლადის ფუნქციას, მაშინ მისი დამახასიათებელი თვისებაა პოლუსებისა და სასრული რიგის განშტოების წერტილებისგან განსხვავებული თუნდაც ერთი განსაკუთრებული წერტილის არსებობა. ტრანსცენდენტური ფუნქციის საფუძვლები მოცემულია ანალიზურ ფუნქციათა თეორიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ალგებრული ფუნქცია

## სქოლიო
კატეგორია:ალგებრა
კატეგორია:ფუნქციათა ტიპები
ფორუმი

ტერმინი ფორუმი შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ინტერნეტ ფორუმს, სადაც მომხმარებლები განიხილავენ, აზრს გამოთქვამენ და ისმენენ სხვათა აზრს მრავალ საკითხთან დაკავშირებით.
*მოედანი ბაზარი და პოლიტიკური ცხოვრების ცენტრი ძველ რომში.
ალექსანდრა ჯაფარიძე

{{ინფოდაფა  პიროვნება
|სახელი = ალექსანდრა ჯაფარიძე
|მშობსახელი = 
|პორტრეტი = Alexandra Japaridze (1895−1974) — Georgian Mountaineer.png
|ზომა = 
|წარწერა = 
|დაბსახელი = 
|მოღვაწეობა = 
|დაბთარიღი =  
|დაბადგილი = ხრეითი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია
|მოქალაქეობა =  
|ქვეშევრდომობა = 
|გარდთარიღი =  
|გარდადგილი = თბილისი, საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი 
|დაკრ ადგილი =თბილისი
|ეროვნება = ქართველი
|მამა = 
|დედა = 
|მეუღლე = 
|შვილები =       
|საიტი = 
|სხვადასხვა = 
|ჯილდოები = { style="background:transparent"

}
{ style="background:transparent"

}
}}
**ალექსანდრა ჯაფარიძე** (დ. 11 თებერვალი, 1895, ხრეითი, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 27 ნოემბერი, 1974, თბილისი) — პირველი ქართველი მთამსვლელი ქალი. ქართული და საბჭოთა ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1923), საქართველოს ალპური კლუბის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1936), სპორტის ოსტატი (1940), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1945), მთამსვლელობის უფროსი ინსტრუქტორი (1931), საკვალიფიკაციო კომისიის თავმჯდომარე (1954), საკავშირო კატეგორიის მსაჯი (1960), საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე (1962), ალ. ჯაფარიძის სახელობის საქართველოს ალპური კლუბის პრეზიდიუმის წევრი (1936-1974), დევდორაკის ალპინისტური ბანაკის სასწავლო ნაწილის უფროსი (1938-1939), თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის ტურიზმისა და ალპინიზმის კაბინეტის პედაგოგი და გამგე (1944-1961), შესრულებული აქვს ასამდე სპორტული ასვლა კავკასიონის მწვერვალებზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ალექსანდრე ჯაფარიძე
* სიმონ ჯაფარიძე

## ლიტერატურა
* ალექსანდრა ჯაფარიძე - „ბეთლემის გამოქვაბული აღმოჩენილია“. გაზ. „კომუნისტი“, 1.02.1948
* ალექსანდრა ჯაფარიძე - „ბეთლემის გამოქვაბული აღმოჩენილია“. გაზ. „ახალი ხევი“, 12, 18, 22 თებერვალი 1948
* Александра Джапаридзе - „Пещера Бетлеми“. газ. „Заря Востока“. 12 февраля 1948
* Александра Джапаридзе - „Пещера Бетлеми“. газ. „Советский Спорт“. 9 марта 1948
* Александра Джапаридзе - „Тайник пещеры Бетлеми“.  კრებ. „Побежденные вершины“, М.,. 1948
* ჟუჟუნა ნეფარიძე - „ძმათა ნამუხლარზე“, თბ., 1964
* ივანე ჯაფარიძე - „საბჭოთა ალპინიზმის სახელოვანი წარმოადგენლები“. ბუკლეტი, 1988
* ივანე ჯაფარიძე - „მყინვარწვერიდან ევერესტამდე“, თბ., 2010
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* პირველი ქართველი მთამსვლელი ქალი ალექსანდრა ჯაფარიძე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
ალექსანდრა
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ჟოზეფ პიტონ დე ტურნეფორი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ჟოზეფ პიტონ დე ტურნეფორი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ტურნეფორის მოგზაურობის მარშრუტი
**ჟოზეფ პიტონ დე ტურნეფორი** (; 5 ივნისი 1656, ექს-ან-პროვანსი — 28 დეკემბერი 1708, პარიზი) — ფრანგი ბოტანიკოსი,  პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ექს-ან-პროვანსში. მამამისი პიერ პიტონი და დედა ემარ დე ფაგუ წარჩინებულთა წრეს ეკუთვნოდნენ. დაწყებითი განათლება ტურნეფორმა ექსის იეზუიტთა კოლეჯში მიიღო, შემდეგ სემინარიაში სწავლობდა.  მშობლები მას საეკლესიო სამსახურისათვის ამზადებდნენ, მაგრამ მას ბოტანიკა იტაცებდა. ბოტანიკასთან ერთად დიდი ინტერესით სწავლობდა ფიზიკას, ქიმიას, ანატომიასა და მედიცინას. 1677 წელს ექიმი ბიძის დახმარებით სერიოზულად მოჰკიდა ხელი არჩეულ პროფესიას. 1678 წელს შემოიარა დოფინესა და სავოის მთები, საიდანაც ჩამოიტანა დიდი რაოდენობით გამხმარი მცენარეები. მალე მან სახელი გაითქვა, როგორც ნიჭიერმა ბოტანიკოსმა. 

1683 წელს იგი პარიზის სამეფო ბოტანიკური ბაღის ბოტანიკის პროფესორად მიიწვიეს. , 1691 წლიდან ტურნეფორი საფრანგეთის აკადემიის წევრი, ხოლო 1698 წლიდან — მედიცინის დოქტორია.

1700 წელს ტურნეფორმა მიიღო საფრანგეთის მეფის ლუი -ის ბრძანება გამგზავრებულიყო საბერძნეთში, აზიასა და აფრიკაში. ასევე დაევალა შეეგროვებინა ინფორმაცია მოგზაურობის პერიოდში გავლილი ქვეყნების გეოგრაფიის, ისტორიის, რელიგიისა და ვაჭრობის შესახებ.

## მოგზაურობა
1700–1702 წლებში ტურნეფორის აღმოსავლეთის ქვეყნებში მოგზაურობის მარშრუტი ზოგადად ასეთია: 1700 წლის 9 მარტს იგი გამოემგზავრა პარიზიდან, გაიარა ხმელთაშუა ზღვა – მარსელი, მალტა, კრეტა, შემდეგ კუნძულები ქიოსი, მიტილენი, ტენედოსი და 1701 წლის მარტის ბოლოს ჩავიდა კონსტანტინეპოლში. აქედან ზღვით გაიარა სინოპი, ტრაპიზონი, შემდეგ კი საქარავნო გზით არზრუმი (15 ივნისი), ყარსი (12-16 ივნისი)და თბილისი (21-26 ივნისი) თბილისიდან დილიჯანის გავლით ჩავიდა ეჩმიაძინში (1-8 აგვისტო, ერევანში, შემდეგ ისევ ეჩმიაძინში, ყარსში და დაბრუნდა სამშობლოში.)

მისი მოგზაურობის მთავარი მიზანი იყო ფლორაზე დაკვირვება თუმცა მხოლოდ ამით არ შემოფარგლულა. მან მოგზაურობისას შექმნა ჩანაწერები, რომელიც მნიშვნელოვან და საინტერესო ცნობებს გვაწვდის იმდროინდელი საქართველოს პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობის, საგარეო ურთუერთობების შესახებ. ჩანაწერებიდან ვგებულობთ, რომ ის კარგად ყოფილა მომზადებული ამ მოგზაურობისათვის. მაგ: მას საფუძვლიანად ჰქონია შესწავლილი საქართველოს ისტორიასთან დაკავშირებით არსებული ევროპული პირველწყაროები.

## ნაშრომები
* ბოტანიკის საფუძვლები ანუ მცენარეების შესწავლის მეთოდი, 1694 წ. 
* პარიზის გარეუბნების მცენარეების ისტორია და მათი გამოყენება მედიცინაში. 1698 წ.

## ლიტერატურა
* ჟ. პ. დე ტურნეფორი, მოგზაურობა აღმოსავლეთის ქვეყნებში, თბ. 1988 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტურნეფორის თვალით დანახული თბილისი 
* ისტორიული კონტექსტი. ტურნეფორის თბილისი 
კატეგორია:ფრანგი ბოტანიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1656
კატეგორია:გარდაცვლილი 1708
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
არაუკა

**არაუკა** () — მდინარე კოლუმბიასა და ვენესუელაში. მდინარე ორინოკოს მარცხენა შენაკადი. 
ზემო დინებაში წარმოადგენს საზღვარს ვენესუელასა და კოლუმბიას შორის. სათავე აქვს აღმოსავლეთ კორდილიერაში (კოლუმბია). 
შემდეგ მიედინება მდინარე ორინოკოს დაბლობ ტერიტორიაზე. 
სიგრძე 1050 კმ, აუზის ფართობი 8000 კმ². 
ზაფხულისა და გაზაფხულის წვიმიან პერიოდში მცირე გემებისათვის სანაოსნოა 600 კილომეტრამდე.

წყლის ხარჯი 485 მ³/წმ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია
* კოლუმბიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე არაუკა – ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* მდინარე არაუკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

კატეგორია:კოლომბიის მდინარეები
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
სამუხრანბატონო

**სამუხრანბატონო** — ფეოდალური საქართველოს ერთ-ერთი სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეული, სათავადო. წარმოიშვა ქართლის მეფეთა დომენში XVI საუკუნის დასაწყისში. სამეფო დინასტიის ერთი შტოს მეთაურობით, რომელთაც მუხრანბატონები ეწოდათ. სამუხრანბატონოს ძირითადი მუხრანის ველზე მდებარეობდა. სამუხრანბატონოს   წარმოშობა დაემთხვა შინაპოლიტიკურ კრიზისს, როდესაც ქსნისა და არაგვის ერისთავთა ცდას მიეტაცებინათ სამეფო დომენი, დაერთო კახეთის მეფის ავგიორგის ლაშქრობა მუხრანში.  სამუხრანბატონოს წარმოქმნა იყო სამეფო დომენის გადარჩენის ერთგვარი ცდა.

სამუხრანბატონოს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრებოდა არაგვი, სამხრეთიდან — მდინარე მტკვარი. მდინარე ქსნის დასავლეთით მას ეკუთვნოდა სოფლები:აღაიანი, ქადაგიანი, თეზი, ოკამი, ლამისყანა. ჩრდილოეთით სამუხრანბატონო ვრცელდებოდა გრემისხევამდე; შემდეგში მუხრანბატონებმა დაკარგეს ლამისყანა და გრემისხევი და სამუხრანბატონოს საზღვარი გადიოდა ციხებოდავისა (ციხევდავი) და მისაქციელის ხაზზე. სამუხრანბატონოს მთავარი ციხე იყო მტკვრის (ქსნის) ციხე, რეზიდენცია — შიოსუბანი (ახლანდელი მუხრანი). სოფლები ემორჩილებოდა წილკნის საეპისკოპოსოსა და მცხეთის საკათოლიკოსოს. განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა — მემინდვრეობა და მეხილეობა-მევენახეობა.

სამუხრანბატონო აქტიურად მონაწილეობდა ქართლის სამეფოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ზოგჯერ მუხრანბატონები ქართლის გამგენი ან მეფეებიც იყვნენ. სამუხრანბატონომ არსებობა შეწყვიტა XIX საუკუნის 40-იან წლებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სათავადოები ფეოდალურ საქართველოში
ორჩილა

**ორჩილა** () — კუნძული კარიბის ზღვაში. ეკუთვნის ვენესუელას. ვენესუელის დედაქალაქ კარაკასიდან დაშორებულა 180 კილომეტრით. ფართობი დაახლოებით 40 კმ².

კუნძულზე განთავსებულია სამხედრო-საზღვაო ბაზა — ვენესუელის სამხედრო-საზღვაო ძალები (აეროდრომით) და ვენესუელის პრეზიდენტის რეზიდენცია.

1938 წელს ორჩილა სხვა კუნძულებთან ერთად გადავიდა ფედერალურ დაქვემდებარებაში (რომელიც იმავე წელს იყო შექმნილი). 1950 წლამდე კუნძული დასახლებულად ითვლებოდა, რომლის მოსახლეობა შეადგენდა 121 კაცს. ვენესუელის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწის გენერალ მარკოს პერეს ხიმენესის მმართველობის დროს ორჩილას მცირერიცხოვანი მოსახლეობა გადაასახლეს. მარკოს პერეს ხიმენესის დროს კუნძულზე აშენდა დაახლოებით 32 სამხედრო ობიექტი და რამდენიმე პატარა სახლი; მათ შორის იყო პრეზიდენტის რეზიდენცია.

2002 წელს ვენესუელაში სახელმწიფო წარუმატებელი გადატრიალების შემდეგ, პრეზიდენტი უგო ჩავესი ორჩილაზე დაპატიმრებული იყო.

2008 წლის 17 მაისს აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა დაარღვიეს ვენესუელის საჰაერო სივრცე, რის შემდეგ მთავრობის მიერ გამოთქმული იყო პროტესტი. თუმცა პენტაგონმა აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით სივრცის დარღვევის მიზეზად სანავიგაციო შეცდომა დაასახელა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Cronología de un vacío de poder

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ამასონასის შტატი

**ამასონასის შტატი** () — ვენესუელის 23 შტატიდან სიდიდით მეორე. შტატის დედაქალაქია პუერტო-აიაკუჩო, ხოლო 1900 წლამდე სან-ფერნანდო-დე-ატაბაპო იყო. სახელი **ამასონასი** მომდინარეობს მდინარე ამაზონიდან, თუმცა შტატის დიდი ნაწილი დრენირებულია მდინარე ორინოკოთი. ამასონასის შტატის ფართობი 176 899 კმ²-ია, მოსახლეობა შეადგენს 142 200 ადამიანს (2007 წლის აღწერით), ხოლო სიმჭიდროვე – 0.87 ად/კმ².

[მინი|300 პქ|მდინარე [ატაბაპო]]

## მუნიციპალიტეტები 
ამასონასის შტატი მოიცავს 7 მუნიციპალიტეტს, ესენია:

მინი|მარჯვნივ|300 პქ|ამასონასის შტატის რუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
*ამასონასის დეპარტამენტი (კოლომბია)
*ამაზონასი 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
აფიქსი

**აფიქსი** — სიტყვის შემადგენელი ელემენტი (მორფემა), რომელიც დაერთვის ფუძეს და ცვლის სიტყვის გრამატიკულ ან ლექსიკურ მნიშვნელობას. აფიქსმა შეიძლება ახალი სიტყვა წარმოქმნას (**შე**-კეთება) ან მოახდინოს ფლექსია (მაგალითად ფანქრ-**ებ**-ი). 

აფიქსი გაირჩევა მდებარეობის ადგილის და დანიშნულების მიხედვით.

*ადგილის მიხედვით პრეფიქსია (წინსართი) თუ მარტივ ფუძეს წინ უსწრებს (ვ-წერ);
*ინფიქსია, თუ მარტივი ფუძის შიგნით მოექცა (ძ-ვ-რა, ფუძე არის **ძარ**). 
*სუფიქსია, თუ ძირის შემდგომ მოდის (წერ-ილ-ი -> წერ ძირია, ილ სუფიქსი ხოლო კიდურა ი სახელობითი ბრუნვის ნიშანი).

დანიშნულების მიხედვით განსხვავდება: სინტაქსური ურთიერთობის მარეგულირებელი და ფუძის მნიშვნელობის შემცვლელი ანუ მაწარმოებელი აფიქსი. სინტაქსური ურთიერთობის მაჩვენებელია ბრუნვის (არსებით სახელებში), პირის (ზმნაში) და სხვა ნიშნები.

აფიქსი, როგორც დამოუკიდებელ მნიშვნელობას მოკლებული ელემენტი, განსხვავდება ნაწილაკისაგან.

## იხილეთ აგრეთვე
*აგლუტინაცია

## სქოლიო
კატეგორია:ენათმეცნიერება
კატეგორია:ლექსიკური ერთეულები
კატეგორია:აფიქსები
ვენესუელის მკვიდრი ხალხები

[მინი|მკვიდრი მოსახლეობა შემორჩენილია სამხრეთ შტატში [ამასონასის შტატი|ამასონასში და დასავლეთით სულიას შტატის ანდებში.]]
**ვენესუელის მკვიდრი ხალხები** შეადგენენ ვენესუელის მოსახლეობის დაახლოებით 1.5%-ს, თუმცა ვენესუელელების უმეტესობას ჰყავს წინაპრები ადგილობრივი ხალხებიდან. მკვიდრი მოსახლეობის უმეტესობა კონცენტრირებულია სამხრეთის ტროპკულ ტყეებში ამასონასის შტატში სადაც ისინი მოსახლეობის დაახლოებით 50%-ს შეადგენენ, ადგილობრივი მოსახლეობის მეორე დიდი ჯგუფი (დაახლოებით 100 000) ცხოვრობს სამხრეთის მეჩხერად დასახლებულ ამასონანის, ბოლივარისა და დელტა-ამაკუროს შტატებში. ისინი წარმოადგენენ მინიმუმ 26 ეთნიკურ ჯგუფს, მათ შორის: იანომამო, პემონები, ვარაო, ბანივა, კალინა, მოტოლონე-ბარი და იეკუნანა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ethnic Map of Venezuela by census 
 
## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის დემოგრაფია
ვენესუელის გერბი

**ვენესუელის სახელმწიფო გერბი** — ვენესუელის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. პირველად იგი 1836 წლის 18 აპრილს ეროვნულმა კონგრესმა მიიღო. შემდეგში მან განიცადა პატარა ცვლილებები და მიაღწია დღევანდელ ვერსიას. 

გერბი ეფუძნება ვენესუელის კანონს ეროვნული დროშის, გერბისა და ჰიმნის შესახებ (*Ley de Bandera, Escudo e Himno Nacionales*), რომელიც 1954 წლის 17 თებერვალს ვენესუელის მილიტარისტულმა მმართველმა მარკოს პერეს ხიმენესმა მიიღო. ძირითადი ფარი გადაწყვეტილია ვენესუელის დროშის ფერებში. მარცხენა მხარეს, წითელ მინდორზე, ხორბლის თავთავები (24 ცალი) რესპუბლიკის შტატების ერთობასა და კეთილდღეობას განასახეირებენ. მარჯვენა ყვითელ მინდორზე გამოსახული იარაღები (მახვილი, ხმალი და სამი შუბი) და ორი ეროვნული დროშა შეკრულია დაფნის რტოთი, როგორც ომში გამარჯვების სიმბოლოთი. საძირკველში, დიდი ლურჯი მინდორი, რომელზეც გამოსახულია მორბენალი გარეული თეთრი ცხენი (სავარაუდოდ განასახიერებს სიმონ ბოლივარის თეთრ ცხენ *პალომოს*) წარმოადგენს დამოუკიდებლობისა და თავისუფლების სიმბოლოს. 

ფარს ზემოთ, გამოსახულია ორი გადაჭვარედინებული სიუხვის რქა, კეთილდღეობის სიმბოლო. ფარი გარშემოეტყმულია ზეთისხილისა (მარცხნივ) და პალმის (მარჯვნივ) რტოებით. ორივე მათგანი ფარის ძირში შეკრულია ფართო ზონარით, რომელიც ქვეყნის სამ ფერს განასახიერებს (ყვითელი ქვეყნის კეთილდღეობა, ლურჯი — ოკეანე, რომელიც ვენესუელას ესპანეთისგან გამოყოფს და წითელი — ხალხის სიმამაცე და სისხლი). ლურჯ ზოლს გასდევს ოქროსფერი წარწერები:

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის დროშა
*ვენესუელის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში
*  Ley de Bandera, Escudo e Himno Nacionales — კანონი ეროვნული დროშის, გერბისა და ჰიმნის შესახებ
*  La octava estrella de Bolívar — ბოლივარის მერვე ვარსკვლავი

კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ცხენის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხმლის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები დროშის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით