open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ედუარდ მიდლჰამელი

**ედუარდ მიდლჰამელი** (; დ. დეკემბერი, 1473, მიდლჰამი, ინგლისი — გ. 9 აპრილი, 1484, მიდლჰამი, ინგლისი) — იორკთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე რიჩარდ III-ისა და დედოფალ ანა ნევილის ერთადერთი ვაჟი. უელსის პრინცი 1483 წლიდან გარდაცვალებამდე.

## ბიოგრაფია 
ედუარდი დაიბადა 1473 წლის დეკემბერში, მიდლჰამის სასახლეში, ჩრდილოეთ ინგლისში. იგი იყო მეფე ედუარდ IV-ის ძმის, გლოსტერის ჰერცოგ რიჩარდ იორკელისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია ანა ნევილის პირველი და უკანასკნელი შვილი. რიჩარდსა და ანას მეტი შვილი აღარ შესძენიათ, ისტორიული წყაროების მიხედვით კი, პრინცი ედუარდი დაბადებიდანვე სუსტი იყო და ხშირად ავადმყოფობდა. 

1478 წელს ბიძამისის, ჰერცოგ ჯორჯ პლანტაგენეტის სიკვდილით დასჯის შემდეგ მეფემ მცირეწლოვან ედუარდს მისცა მისი ერთ-ერთი ტიტული — სალისბურის ერლობა. ვინაიდან იგი ტახტის მემკვიდრე არ ყოფილა, მატიანეები მასზე არც თუ ისე ბევრ ცნობას გვაწვდიან.

1483 წელს ედუარდ IV აღესრულა და ტახტი მცირეწლოვანმა ედუარდ V-მ დაიკავა. იმავე წელს ახალი მეფეცა და მისი ძმაც, იორკის ჰერცოგი რიჩარდი ედუარდ მიდლჰამის მამამ, გლოსტერის ჰერცოგმა ჯერ ტაუერში გამოკეტა, შემდეგ კი დახოცა. ვინაიდან ედუარდ IV-ის ყველა ვაჟი დაიღუპა, ტახტი გლოსტერმა, ანუ რიჩარდ III-მ დაიკავა, ედუარდ მიდლჰამელი კი, როგორც მისი ერთადერთი ვაჟი, უელსის პრინცი გახდა.

მისი პრინცობა დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რადგან ედუარდი 1484 წლის 9 აპრილს გარდაიცვალა, 10 წლის ასაკში. ვინაიდან იგი უცნობი დაავადებით გარდაიცვალა, ვარაუდობენ, რომ იგი ჰენრი VII-ის დედამ, ლედი მარგარეტ ბეფორტმა მოწამლა. მისი გარდაცვალებიდან მალევე დაიღუპა დედოფალი ანაც, 1485 წელს კი ჰენრი ტიუდორმა ბოსვორტსის ბრძოლაში მოკლა უმემკვიდრეო რიჩარდ III და მისი ტახტი დაიკავა.

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Kendall, Paul Murray (1955). Richard the Third. Allen & Urwin. ISBN 0-04-942048-8.
* Panton, Kenneth J. (2011). Historical Dictionary of the British Monarchy. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5779-0.

კატეგორია:დაბადებული 1473
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1484
კატეგორია:იორკები
კატეგორია:უელსის პრინცები
კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
გურამ მონიავა

**გურამ მონიავა** (დ.  2 იანვარი, 1951, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1978 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 2003-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.

## რესურსები ინტერნეტში
*გურამ მონიავა — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ზურაბ მსხვილიძე

**ზურაბ მსხვილიძე** (დ. 1 ოქტომბერი, 1944) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა მოსკოვის მილიციის უმაღლესი სკოლა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბაღდათის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კარლო მუშკუდიანი

**კარლო მუშკუდიანი** (დ. 15 აგვისტო, 1945, ცაგერი — გ. მაისი, 2007) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1969 წელს დაამთავრა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ცაგერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი საინიციატივო ჯგუფი.

## რესურსები ინტერნეტში
*კარლო მუშკუდიანი — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1969)
ჯერარდ ბატლერი

**ჯერარდ ჯეიმზ ბატლერი** (; დ. 13 ნოემბერი, 1969, პეიზლი, შოტლანდია) — შოტლანდიელი მსახიობი და კინოპროდიუსერი, რომელმაც სახელი გაითქვა ჰოლივუდურ ფილმებში მონაწილეობით.

ჯერარდ ჯეიმზ ბატლერი დაიბადა 1969 წლის 13 ნოემბერს პეისლში, შოტლანდიაში, მარგარეტ და ედვარდ ბატლერების ოჯახში. ექვსი თვის იყო, როდესაც მისი ოჯახი საცხოვრებლად მონრეალში გადავიდა. ერთი წლის შემდეგ, ბატლერის მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ. გლაზგოს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ სტაჟირებას გადიოდა ედინბურგის ერთ-ერთ იურიდიულ ფირმაში.

სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1990-იან წლებში, როდესაც შეუდგა მცირე როლების შესრულებას ფილმებში, როგორებიცაა „მისის ბრაუნი“ (1997), ჯეიმზ ბონდის ფილმი „ხვალინდელი დღე არასოდეს მოკვდება“ (1997) და „მუმია: ეგვიპტის პრინცი“ (1998). 2000 წელს განასახიერა გრაფ დრაკულას როლი გოთიკურ საშინელბათა ფილმში „დრაკულა 2000“, სადაც აგრეთვე მონაწილეობდნე  კრისტოფერ პლამერი და ჯონ ლი მილერი.

2001 წელს ითამაშა ატილა ჰუნის როლი მინისერიალში „ატილა“, ხოლო მომდევნო წელს გამოჩნდა ფილმებში — „ცეცხლის ძალა“, „ლარა კროფტი: სამარხების მძარცველი — სიცოცხლის აკვანი“, „დროის ხაფანგში“ — მაიკლ კრაიტონის ამავე სახელწოდების კინოადაპტაცია. 2004 წელს მოირგო ერიკის როლი ჯოელ შუმახერის ფილმში „ოპერის მოჩვენება“, რომელიც დაფუძნებულია ენდრიუ ლოიდ უებერის ამავე სახელწოდების მიუზიკლზე, რომელმაც მოუტანა სატელიტის ჯილდოს ნომინაცია საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის.

საყოველთაო აღიარება მოიპოვა მეფე ლეონიდასის როლით ზაკ სნაიდერის 2006 წლის ფილმში „300 სპარტანელი“, რისთვისაც მიიღო იმპერიისა და სატურნის ჯილდოების ნომინაციები საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაში. 2010-2019 წლებში გაახმოვანა ანიმაციური ფილმების სერიის „როგორ მოვარჯულოთ დრაკონის“ პერსონაჟი სტოიკი. 2010-იან წლებში განასახიერა საიდუმლო აგენტის, მაიკ ბეინიგის როლი მოქმედებითი-თრილერის ჟანრის ტრილოგიაში — „ოლიმპის დაცემა“, „ლონდონის დაცემა“ და „ანგელოზის დაცემა“. 2011 წელს შეასრულა სამხედრო ლიდერის, ტულუს აუფიდუსის როლი ფილმში „კორიოლანი“, რომელიც წარმოადგენს უილიამ შექსპირის ამავე სახელწოდების ტრაგედიის თანამედროვე კინოადაპტაციას. იმავე წელს მონაწილეობდა ფილმში „მოქადაგე იარაღით“.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის შოტლანდიელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის შოტლანდიელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:გლაზგოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:შოტლანდიელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:შოტლანდიელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:შოტლანდიელი ადვოკატები
კატეგორია:შოტლანდიელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:შოტლანდიელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაია ნადირაძე

**მაია ნადირაძე** (დ. 1 იანვარი, 1961, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფსიქოლოგი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მაია
ჯოელ შუმახერი

**ჯოელ შუმახერი** ( (; დ. 29 აგვისტო, 1939, ნიუ-იორკი — გ. 22 ივნისი, 2020, იქვე) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი, რომელიც აქტიური იყო 1970-2010-იან წლებში.

დაიბადა და გაიზარდა ნიუ იორკში, ნიუ-იორკის შტატში. ოთხი წლის ასაკში გარდაეცვალა მამა. პარსონსის დიზაინის სკოლის დამთავრების შემდეგ გახდა Revlon-ის მოდის დიზაინერი. მოგვიანებით კინოწარმოებით დაინტერესდა. 

ადრეულ წლებში იყო ფილმების კოსტიუმების დიზაინერი, ისეთების როგორებიცაა „Play It as It Lays“ (1972), „ბოლო კრუიზი გემ „შილაზე“ (1973),  „მძინარე“ (1973), „შეყვარებული ბლუმი“ (1973), „მეორე ავენიუს ტყვე“ (1975) და „ინტერიერი“ (1978). 1974 წელს იყო ფილმ „მკვლელი ფუტკრების“ დამდგმელი მხატვარი. 1976 წლიდან კინოსცენარების წერა დაიწყო. 1981 წელს გადაიღო პირველი ფილმი „დაუჯერებელი ქალი“, ხოლო ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო ფილმებიით — „წმინდა ელმოს ჩირაღდანი“ (1985) და „დაკარგული ბიჭები“ (1987). 1995 წელს დაინიშნა ფილმის „ბეტმენი სამუდამოდ“ რეჟისორად, ამას მოჰყვა გაგრძელება „ბეტმენი და რობინი“ (1997), რომელიც მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ ცუდ ფილმად კინოს ისტორიაში. 2004 წელს გადაიღო მუსიკალური დრამა „ოპერის მოჩვენება“, რომელიც დაფუძნებულია ენდრიუ ლოიდ ვებერის ამავე სახელწოდების მიუზიკლზე. 

2019 წელს ჯოელ შუმახერს ავთვისებიანი სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს. გარდაიცვალა 2020 წლის 29 აგვისტოს, ნიუ-იორკში, 80 წლის ასაკში, 

## რეურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ინტერვიუ ჯოელ შუმახერთან

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:გეი მწერლები
კატეგორია:ლგბტ რეჟისორები
კატეგორია:ლგბტ პროდიუსერები
კატეგორია:ლგბტ სცენარისტები
კატეგორია:პარსონსის დიზაინის სკოლის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
მაკარ ნიკოლაიშვილი

**მაკარ ნიკოლაიშვილი** (დ. 23 ივნისი, 1946, სოფ. ბახვი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1969 წელს დაამთავრა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 2001-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი).

## რესურსები ინტერნეტში
*მაკარ ნიკოლაიშვილი — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1969)
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ელიზბარ შარვაშიძე

**ელიზბარ ნიკოლოზის ძე შარვაშიძე** (შერვაშიძე; დ. 18 სექტემბერი, 1886, — გ. 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი (1919).

წარმომავლობით თავად შარვაშიძეთა ქართლში დამკვიდრებული შტოდან იყო. დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი და კიევის სამხედრო სასწავლებელი (1905-1907). 1907 წელს პოდპორუჩიკის ჩინით ჩაირიცხა კოლივანის მე-40 ქვეით პოლკში. I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს იყო ერევნის მე-13 ლაიბგრენადერთა პოლკის პორუჩიკი, შემდეგ შტაბს-კაპიტანი, კაპიტანი და, ბოლოს, 1917 წელს — პოდპოლკოვნიკი. 1918 წლიდან მსახურობდა ქართულ ჯარში, კერძოდ, მე-5 ქვეით პოლკში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი სომხეთთან ომში, სადაც თავისი პოლკის ბატალიონს მეთაურობდა. 1919-1921 წლებში იყო თბილისის სამხედრო სკოლის ოფიცერი, პოლკოვნიკი. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV , III (ორივე 1915) და II (1916), წმ. სტანისლავის II (1916), წმ. ვლადიმირის IV (1916) ხარისხის ორდენებით, გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის“ (1917, 1915 წლის მაის-ივნისში სოფ. ტუხლის და ლუკოვეც-ველკე-ოჩის მიდამოებში ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის).

## ლიტერატურა
* სომხებთან ომი და მე-5 რაზმი / ჩ-ნაი, თ. // რესპუბლიკის ჯარი. - 1919. - №12. - გვ.10-11;
* Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. - გვ. 34.

## რესურსები ინტერნეტში
* Шервашидзе Елисбар. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».

კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:შარვაშიძეები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
ლორაქსი (ფილმი)

**ლორაქსი** (ასევე ცნობილი როგორც **დოქტორ სიუზის ლორაქსი**) () — Illumination Entertainment-ის 2012 წლის 3D კომპიუტერული ანიმაციური მუსიკალური ფენტეზი კომედიური ფილმი. დაფუძნებული დოქტ სიუზის იმავე სახელწოდების საბავშვო წიგნზე. Universal Pictures-მა ფილმი გამოუშვა დოქტორ სიუზის 108 წლისთავის აღსანიშნავად 2012 წლის 2 მარტს გამოუშვა.

ფილმმა კრიტიკოსთაგან სხვადასხვაგვარი შეფასება დაიმსახურა, თუმცა კომერციულად წარმატებული აღმოჩნდა და მსოფლიო მასშტაბით 348.8 მილიონი აშშ დოლარი დააგროვა.

## მუსიკა
კომპოზიციები ეკუთვნის ჯონ პაუელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2012 წლის კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2012 წლის 3D ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ანტიუტოპიური ფილმები
კატეგორია:2012 წლის კომედიური ფილმები
კატეგორია:3D ანიმაციური ფილმები
სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი

**სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი** — საჯარო სამართლის იურიდიული პირი საქართველოში, რომელიც იცავს სახელმწიფო ენის კონსტიტუციურ სტატუსს, ზრუნავს მის პოპულარიზაციაზე, ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების დადგენასა და დამკვიდრებაზე. 

სახელმწიფო ენის დეპარტამენტის ფუნქციებში შედის: რეკომენდაციების გაცემა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს, საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიული პირებისათვის სახელმწიფო ენის მართებული გამოყენების მიზნით.

სახელმწიფო ენის დეპარტამენტის ინიციატივით პერიოდულად ახლდება ქართული სალიტერატურო ენის ნორმები.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:საჯარო სამართლის იურიდიული პირები
კატეგორია:ქართული ენა
ლეძაძამიე

**ლეძაძამიე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდ. ენგურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, წალენჯიხიდან 6 კმ-ის დაშორებით. დასახლება წარმოიშვა, როგორც ეწერის ერთ-ერთი უბანი. 2010-იანი წლებიდან სოფელია ეწერის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 186 ადამიანი.
## ლიტერატურა
* ცხადაია პაატა, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2015. — გვ. 137.
## რესურსები ინტერნეტში
* ლეძაძამიე — ენციკლოპედია „საქართველო“.
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეჟა (წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)

**ლეჟა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ნაკიფუს თემში (სოფლები: ლეჟა, ნაკიფუ, ნანჯარუ, ულურია).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 188 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლექარდე

**ლექარდე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული).

სოფელი მდებარეობს მდ. მაგანის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 220 მ-ზე, წალენჯიხიდან 20 კმ-ის დაშორებით. 

ლექარდე, როგორც სოფლის სტატუსის მქონე დასახლება, პირველად 1920-იან წლებში გაჩნდა. შედიოდა ჯვარის სასოფლო, შემდეგ საქალაქო საბჭოში, 1990-იან წლებში კი ქალაქ ჯვარის ერთ-ერთ უბნად გადაიქცა (ცალკე სოფლად არაა შეტანილი საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველ ეროვნულ საყოველთაო აღწერაში). 2010-იანი წლებიდან კვლავ სოფელია ეწერის ადმინისტრაციული ერთეულის ფარგლებში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი.
## ლიტერატურა
* ცხადაია პაატა, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2015. — გვ. 20-21.
## რესურსები ინტერნეტში
* ლექარდე — ენციკლოპედია „საქართველო“.

## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დეკადენტობა

**დეკადენტობა** (ფრანგ. decadence< გვიანდ. ლათ. decadentia — დაცემა) — XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისის ევროპულ კულტურაში უიმედობისა და ცხოვრებისაგან განდგომის, ინდივიდუალიზმის განწყობილებათა გამოხატულება. 

დეკადენტობა ქადაგებს სამოქალაქო მოტივებისა და პოლიტიკისაგან თავისუფალ ხელოვნებას — „ხელოვნებას ხელოვნებისათვის“. მისთვის დამახასიათებელია უკიდურესი ინდივიდუალიზმი, მისტიციზმი. დეკადენტური განწყობილების გამომხატველი ლიტერატურული მიმდინარეობანია სიმბოლიზმი, ექსპრესიონიზმი, იმპრესიონიზმი, სიურრეალიზმი და სხვ. დეკადენტური ხელოვნების ზოგიერთი თავისებურება გაერთიანებულია ტერმინით მოდერნიზმი. დეკადენტობის მოტივები მრავალი გამოჩენილი ხელოვნის შემოქმედებაში აისახა, თუმცა ყველას შემოქმედება არ შეიძლება ჩაითვალოს დეკადენტურად. დეკადენტური მოტივები ლიტრაში პირველად ფრანგ სიმბოლისტებთან გაჩნდა (პ. ვერლენი, ა. რემბო, ს. მალარმე), რომელთა იდეები და განწყობილებანი შემდგომ განავითარეს საფრანგეთში — პ. ვალერიმ, პ. კლოდელმა, ა. ჟიდმა, მ. პრუსტმა და სხვ.; ინგლისში — დ. გ. როსეტიმ, ო. უაილდმა; გერმანიაში — შ. გეორგემ; იტალიაში — გ. დ’ანუნციომ; ბელგიაში — მ. მეტერლინკმა; ავსტრიაში — ჰ. ჰოფმანსთალმა, რ. მ. რილკემ; რუსეთში — სიმბოლისტმა პოეტებმა (ნ. მინსკი, დ. მერეჟკოვსკი, ზ. გიპიუსი, თ. სოლოგუბი, ვ. ბრიუსოვი, კ. ბალმონტი, ა. ბელი) და ნატურალისტმა პროზაიკოსებმა (მ. არციბაშევი, ა. კამენსკი და სხვ.). 

დეკადენტური მოტივები გარკვეულწილად შეიმჩნევა XX საუკუნის დასაწყისის ქართული ლიტერატურაშიც. სასოწარკვეთილებისა და უიმედობის, დაცემულობისა და სულიერი მარტოობის განცდამ თავი იჩინა იმ ქართველ პოეტთა შემოქმედებაში (ალექსანდრე აბაშელი, გალაკტიონ ტაბიძე და სხვ.), რომლებისთვისაც უცხო იყო დეკადენტური მსოფლაღქმა. დეკადენტობის ესთეტიკურ პოზიციებს ნაწილობრივ იზიარებდნენ „ცისფერყანწელები“ (პაოლო იაშვილი, ტიციან ტაბიძე, ვალერიან გაფრინდაშვილი, გიორგი ლეონიძე, კოლაუ ნადირაძე, შალვა აფხაიძე, რაჟდენ გვეტაძე). 20-იანი წლების დასაწყისში დეკადენტობის გავლენის ქვეშ წერდა ტერენტი გრანელი. მიმდინარეობის გავრცელებას ხელი შეუწყო გრიგოლ რობაქიძის ლექციებმა და მხატვრულმა თხზულებებმა. დეკადენტობის გარკვეული გავლენა განიცადეს კონსტანტინე გამსახურდიამ და „აკადემიური მწერლობის კავშირის“ ზოგიერთმა სხვა წარმომადგენელმა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მოდერნიზმი
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
ვასილ დეკანოზიშვილი

**ვასილ (ვასო) დეკანოზიშვილი** (დ. უცნობია — გ. 1878) — ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი, გორის ხალხოსნური წრის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 

პროპაგანდას ეწეოდა გორის მაზრის სოფლებში. 1876 წლის 6 ოქტომბერს, ქართველ ხალხოსანთა მასობრივი დაპატიმრების დროს, ახალციხეს შეაფარა თავი. 1877 წელს თბილისში დაბრუნდა და განაგრძო არალეგალური საქმიანობა. 1878 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს, სადაც პატიმრებში ავრცელებდა თავისსავე დაწერილ რევოლუციური შინაარსის ლექსებსა და პროკლამაციებს. ტუბერკულოზით დაავადებული დეკანოზიშვილი ციხიდან გამოუშვეს. მისი დაკრძალვა გორში საპროტესტო მანიფესტაციად გადაიქცა.

## ლიტერატურა
* გიორგაძე გ., თვითმპყრობელობა და რევოლუცია. საბუთები რევოლუციური მოძრაობის ისტორიისათვის საქართველოში (1870–1902), წგ. 1, ტფ., 1929; 
* დავითაშვილი შ., ხალხოსნური მოძრაობა საქართველოში ტფ., 1933; 
* შველიძე ზ., რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობა საქართველოში, თბ., 1960;

კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ადელინა გოგუაძე

**ადელინა გოგუაძე** — ქართველი მსახიობი. კარიერა დაიწყო 2006 წელს. ჰყავს 1 შვილი. მუშაობდა სოხუმის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* geocinema.ge

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ივან გუსევი

**ივან გუსევი** () (დ. 6 ოქტომბერი, 1922 — გ. 3 ოქტომბერი, 2007) — რუსი საბჭოთა გენერალი. საბჭოთა კავშირის გმირი (1944). 1941-1978 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1946 წელს გაიარა კურსები მოსკოვის სამხედრო-პოლიტიკურ სკოლაში. 1957 წელს დაამთავრა სამხედრო-პოლიტიკური სკოლის ავიაციის ფაკულტეტი. გარდაიცვალა 84 წლის ასაკში, 2007 წლის 3 ოქტომბერს, დაკრძალეს ქალაქ ვლადიმირში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია საიტზე „Герои страны“

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ბაია პატარაია

**ბაია (ბაბუცა) პატარაია** (დ. 22 მარტი, 1982, თბილისი) — ქართველი იურისტი, ფემინისტი და ქალთა უფლებათა დამცველი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი; მიიღო ბუდაპეშტის ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტის მაგისტრის ხარისხი. 2009-2013 წლებში მუშაობდა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში. არის მიწვეული ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და თავისუფალ უნივერსიტეტში. არის კავშირი „საფარის“ დირექტორი. გამოირჩევა სკანდალური განცხადებებითა და პერფორმანსებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* http://feminism-boell.org(http://feminism-boell.org/ka/person/baia-pataraia)

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ბაია
კატეგორია:ქართველი ფემინისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თამარ ნინოშვილი

**თამარ ნინოშვილი** (დ. 21 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1997 წელს დაამთავრა პარიზის სორბონის უნივერსიტეტის სახელმწიფო სამართლის ფაკულტეტის მაგისტრატურა. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
*თამარ ნინოშვილი — ბიბლიოვიკი

კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
ნაკა

**ნაკა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდ. მაგანის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ვაკე ადგილას (სვანურად „ნაკა“ — „ვაკე“), ქალაქ ჯვარის ჩრდილოეთით. 2010-იან წლებში დასახლებამ მიიღო სოფლის სტატუსი ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. 
## დემოგრაფია
2025 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი.
## ლიტერატურა
* ცხადაია პაატა, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2015. — გვ. 209.
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალექსანდრე ჟურული

**ალექსანდრე ილიას ძე ჟურული** (დ. 21 იანვარი, 1888, თბილისი, — გ. 10 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი.

წარმომავლობით აზნაურთა ოჯახიდან. პოლკოვნიკ ილია ჟურულის შვილი. დაამთავრა მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი (პეტერბურგი, 1909). მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის 47-ე საარტილერიო ბრიგადაში, რომლის რიგებშიც მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). ჰქონდა პორუჩიკის, შტაბს-კაპიტნის, ომის ბოლოს — კაპიტნის წოდებები. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III და II (ორივე 1915), წმ. ანას IV (1915) და II (1916) ხარისხის ორდენებით, გიორგის ოქროს იარაღით „მამაცობისთვის“ (1917, 1916 წლის 29 მაისს სოფ. ბობულინცესთან გერმანელების წინააღმდეგ ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის). მისი ძმა, კავკასიის მე-6 მსროლელთა პოლკის შტაბს-კაპიტანი კონსტანტინე ჟურული საბრძოლო მოქმედებების დროს დაიღუპა 1916 წელს.   

1918-1921 წლებში ალექსანდრე ჟურული იყო საქართველოს ჯარის პოლკოვნიკი, მეთაურობდა საარტილერიო დივიზიონს. 1920 წელს, შავი ზღვის სანაპიროზე მსახურობის პერიოდში დაეხმარა ჩრდილოეთ კავკასიაში დამარცხებული რუსული თეთრი მოძრაობის „მოხალისეთა არმიის“ სამხედრო ნაწილებს ფოთიდან ყირიმში ევაკუაციის განხორციელებაში. საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ, 1921-1924 წლებში მსახურობდა ქართულ წითელ არმიაში, სადაც მე-2 ქართულ შეერთებულ საარტილერიო დივიზიონს უფროსობდა. შემდეგ სამეურნეო თანამდებობებზე იყო (1937 წლისთვის „ტყვარჩელნახშირის“ მომარაგების რწმუნებული). საბჭოთა ხელისუფლების მიერ სამჯერ იყო დაპატიმრებული 1922, 1924 და 1931 წლებში „ჯაშუშობის“ და „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ ბრალდებით. მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წელს კვლავ დააპატიმრეს და დახვრიტეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟურული ალექსანდრე ილიას ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა] / ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი სამხრეთ კავკასიაში, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, საერთაშორისო საზოგადოება „მემორიალი“, საქართველოში შვეიცარიის საელჩო. - 2013.
* Журули Александр. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
* Журули Александр Ильич. «Офицеры русской императорской армии».

კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
გიორგი ჟურული (პოლკოვნიკი)

**გიორგი ანდრიას ძე ჟურული** (დ. 28 დეკემბერი, 1857 — ?) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1915).

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1871 წლის ნოემბრიდან სამხედრო სამსახურში იყო კავკასიის მე-2 სახაზო ბატალიონში. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). მიიღო პრაპორშჩიკის (1877), პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბს-კაპიტნის (1890), კაპიტნის (1898) და პოდპოლკოვნიკის (1904) წოდებები. 1901-1910 წლებში, სხვადასხვა დროს მსახურობდა ანაპის 252-ე სარეზერვო ბატალიონში, თემირხანშურინის 254-ე სარეზერვო ბატალიონში, ფოთის 257-ე ქვეით პოლკში. 1910 წელს გადადგა. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს არმიაში სამხედრო სამსახურში გამოიძახეს და დაინიშნა სახელმწიფო ლაშქრის დონის 233-ე ქვეითი დრუჟინის მე-3 ასეულის მეთაურად, 1915 წელს — სამარის 247-ე ქვეითი დრუჟინის მეთაურად. დაჯილდოებულია წმ. გიორგის ორდენის წარჩინების IV ხარისხის ნიშნით (1877, ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის), წმ. სტანისლავის III ხარისხის (1893) და წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის (ბაბთით, 1905) ორდენებით.  

## ლიტერატურა
* Материалы для биографического словаря офицеров Кавказской Армии (1901- 1914 гг.). Подполковники. / Отар Жордания // ცხუმ-აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის შრომები VII-VIII. - თბ., - 2014. - გვ. 227.

## რესურსები ინტერნეტში
* Журули Георгий Андреевич. «Офицеры русской императорской армии».

კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
დურმიშხან ჟურული

**დურმიშხან შალვას ძე ჟურული** (დ. 11 ივნისი, 1830, სოფ. არბო, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 მარტი, 1901, თბილისი, დაკრძალულია არბოს წმ. გიორგის ეკლესიაში) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოხელე.

გორის მაზრის აზნაურთა ოჯახიდან. 1860-იანი წლებიდან დურმიშხან ჟურული იყო ქალაქ გორის ბოქაული, შემდეგ მოურავი. საქართველოში მოგზაურობისას გორში მასთან სტუმრობდა კავკასიის სიძველეების მკვლევარი გრაფინია პრასკოვია უვაროვა. 1878 წელს ჟურული დაინიშნა ახლადშემოერთებული ბათუმის პოლიცმაისტერად. დურმიშხან ჟურულისა და მისი მეუღლის, ქეთევან ლუარსაბის ას. ნამორაძის (დ. 30 ნოემბერი, 1842 — გ. 8 ივლისი, 1913) ოჯახი ბათუმის ქართული საზოგადოების თავშეყრის ადგილი იყო. ორივე იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, დახმარებას უწევდა ბათუმის ქართულ სკოლას და სცენას. ჟურული მფაარველობდა ქართველ მაჰმადიანებს და ცდილობდა წინ აღდგომოდა მუჰაჯირობის პროცესს. ოჯახის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის შესახებ მოგონებებში წერდნენ ბათუმის ბინადარი და სტუმარი იმდროინდელი ქართველი მოღვაწეები (დავით კლდიაშვილი, აქვსენტი ცაგარელი). დურმიშხან ჟურულის დღიურებზე დაყრდნობით მასალები ბათუმის მხარის ისტორიიდან (სახელწოდებით „ფურცლები რვეულიდან“) გაზეთ „დამოუკიდებელ საქართველოში“ გამოაქვეყნა ემიგრაციაში მყოფმა მისმა შვილმა, სახელმწიფო და პოლიტიკურმა მოღვაწე გიორგი ჟურულმა. დურმიშხან ჟურულს ჰყავდა ასევე ქალიშვილი ნინო, გენერალ ილია მაკარაშვილის მეუღლე.

## ლიტერატურა 
* ქართველ მაჰმადიანთ გადასახლება ოსმალეთში. მუჰაჯირი-ემიგრაცია  / ზ. ჭიჭინაძისა. - თფ. : ი.ა. მანსვეტაშვილის გამოცემა, 1912 (არ. კერესელიძის სტ.).

## რესურსები ინტერნეტში
* დურმიშხან შალვას ძე ჟურული. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები. 1879-1927 წლები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
* ქეთევან ლუარსაბის ასული ჟურული. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები. 1879-1927 წლები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ილია ჟურული

**ილია მიხეილის ძე ჟურული** (დ. 2 ოქტომბერი, 1856 — ?) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1913).

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1878 წლიდან ოფიცრის ჩინით მსახურობდა (პრაპორშჩიკი, 1878; პოდპორუჩიკი, 1882; პორუჩიკი, 1886; შტაბს-კაპიტანი, 1900; კაპიტანი, 1900). 1905 წელს წარჩინებისთვის მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1905-1911 წლებში მსახურობდა სალიანის 262-ე (1910 წლიდან 206-ე) ქვეით პოლკში. 1913 წლის დეკემბერში თადარიგში გავიდა პოლკოვნიკის წოდების მინიჭებით, მუნდირითა და პენსიით. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს არმიაში სამხედრო სამსახურში დაბრუნდა თავის პოლკში. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1894) და II (1906) და წმ. ანას III (1902) ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა
* Материалы для биографического словаря офицеров Кавказской Армии (1901- 1914 гг.). Подполковники. / Отар Жордания // ცხუმ-აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის შრომები VII-VIII. - თბ., - 2014. - გვ. 227-228.

## რესურსები ინტერნეტში
* Журули Илья Малхазович. «Офицеры русской императорской армии».

კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
ნანჯარუ

**ნანჯარუ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ნაკიფუს თემი (სოფლები: ლეჟა, ნაკიფუ, ნანჯარუ, ულურია).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 170 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კარლოს რუის საფონი

**კარლოს რუის საფონი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1964, ბარსელონა — გ. 19 ივნისი, 2020, ლოს-ანჯელესი) — ესპანელი (კატალონიელი) მწერალი.

## ბიოგრაფია და შემოქმედება 
კარლოს რუის საფონი დაიბადა ბარსელონაში. იეზუიტის სკოლის დამთავრების შემდეგ მან გადაწყვიტა კომპიუტერული მეცნიერების შესწავლა. უკვე პირველ წელს ის ცნობილმა სარეკლამო სააგენტომ შენიშნა. მალე იგი ბარსელონას ოფისის კრეატიული დირექტორი გახდა. თანამდებობა დატოვა 1992 წელს.

მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1993 წელს დაიწყო თინეიჯერებისთვის განკუთვნილი მისტიკური წიგნების სერიით — „ნისლის თავადი“ (El príncipe de la niebla), „შუაღამის სასახლე“ (El palacio de la medianoche), „სექტემბრის შუქები“ (Las luces detie sepmbre) (მოგვიანებით გაერთიანდა „ნისლის ტრილოგიაში“) და „მარინა“ (Marina). 1994 წელს იგი საცხოვრებლად შეერთებულ შტატებში გადავიდა და ლოს-ანჯელესში დასახლდა, სადაც სცენარისტად დაიწყო მუშაობა.

2001 წელს მან დაწერა თავისი პირველი „ზრდასრული“ რომანი — „ქარის ჩრდილი“ (La sombra del viento), რომელიც მოგვიანებით ითარგმნა 30-ზე მეტ ენაზე და გამოიცა მსოფლიოს 40-ზე მეტ ქვეყანაში, რომელთა ტირაჟი 10 მილიონ ეგზემპლარს შეადგენს.

„ქარის ჩრდილის“ შემდეგ, 2008 წელს კარლოსმა დაწერა „ანგელოზთა თამაშები“ (El juego del ángel), რომელიც ბარსელონაში მდებარე გამომცემლობა Planeta-მ გამოაქვეყნა. წიგნის მილიონობით ეგზემპლარი გაიყიდა. საფონის ბოლო რომანი, „ცის ტუსაღი“ (El prisionero del cielo) 2011 წელს გამოვიდა და ლათინურ ამერიკაში წლის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი წიგნი გახდა.

გარდაიცვალა 2020 წლის 19 ივნისს ლოს-ანჯელესში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

## ნაწარმოებები 
* El Prisionero del Cielo (2011)
* El juego del ángel (2008)
* La sombra del viento (2001)
* Marina (1999)
* Las luces de septiembre (1995)
* El palacio de la medianoche (1994)
* El príncipe de la niebla (1993)
* El Laberinto de los Espíritus (2016)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავტორის ბიოგრაფია  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივნისი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 
კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
რევაზ ნოდარიშვილი

**რევაზ ნოდარიშვილი** (დ. 16 აპრილი, 1936, სოფელი პიპილეთი, ონის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1960 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი. 1980 წელს მოსკოვის საზოგადოებრივი მეცნიერებათა აკადემია. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
27 წლის თაობა

მინი|ფედერიკო და ფრანსისკო გარსია ლორკები, 1930 წელი
**27 წლის თაობა** () — გაერთიანება ესპანელი მწერლებისა, მხატვრებისა, მუსიკოსებისა, რომლებმაც თავი გაითქვეს მთელი რიგი საზოგადოებრივი გამოსვლებით (ლექციები, საჯარო კითხვებითა და ა.შ.). გაერთიანება ჩამოყალიბდა ლუის დე გონგორას გარდაცვალების 300 წლისთავის აღსანიშნავად, 1927 წელს. ზეიმი სევილიაში პოპულარულმა ტორეადორმა იგნასიო სანჩეს მეხიასმა მოაწყო. მათ ასევე უწოდებენ „25 წლის თაობას“, „დიქტატურის თაობას“, „რესპუბლიკის თაობას“, „ლორკა-გილენის თაობას“.

## ცნობილი წარმომადგენლები 
* ფედერიკო გარსია ლორკა
* სეზარ არკანოდა — კომპოზიტორი
* ხორხე გილენი
* ხოსე ბერგამინი — მწერალი და კრიტიკოსი
* ლუის ბუნიუელი — კინორეჟისორი

შემოქმედების ადრეულ ეტაპზე ჯგუფთან ახლოს იყვნენ პაბლო ნერუდა, ვისენტე ჰუიდობრო, ხორხე ლუის ბორხესი. ჯგუფის პოეტური მანიფესტი იყო ანთოლოგია „ესპანური პოეზია, 1915-1931“, რომელიც გამოქვეყნდა 1932 წელს ჰერარდო დიეგოს მიერ. ჯგუფის წევრები ძირითადად წერდნენ შემდეგი ჟურნალებისთვის  „Cruz and Raya“, „Litoral“, „Revista de Occidente"“ და ა.შ.

## ლიტერატურული პოზიცია 
ჯგუფის წევრების შემოქმედება წარმოადგენს ესპანეთის სამეცნიერო და ხალხური ტრადიციების კიდევ ერთხელ შერწყმის მცდელობას (25 წლით ადრე ამ ამოცანის გადაჭრას „თაობა 98“ ისახავდა მიზნად). ამავე დროს, ჯგუფის წევრები ცდილობდნენ ევროპული ავანგარდის (ფუტურიზმი, კუბიზმი, სიურრეალიზმი) მიგნებების დანერგვას ესპანურ ლიტერატურასა და კულტურაში.

არაერთი პოეტის შემოქმედებამ (გიულენი, სალინასი) განვითარება ჰპოვა „სუფთა ლირიზმისკენ“, რომლის პრინციპებიც შემუშავდა პოლ ვალერის მიერ. ჯგუფის წევრებს შორის იყვნენ გამოჩენილი ესპანელი ფილოლოგები (დამასო ალონსო). სამოქალაქო ომის დროს, ჯგუფის წევრთა უმეტესობამ დაიკავა რესპუბლიკის მხარე. მათ მოღვაწეობა განაგრძეს სოციალურ პოეზიის და ხალხური რომანის ჟანრში, ამზადებდნენ პროპაგანდისტულ ბროშურებს (ალბერტი, ალეისანდრე, ერნანდესი და ა.შ.). 27 წლის თაობისთვის გარდამტეხ მოვლენად იქცა ლორკას გარდაცვალება (1936). რესპუბლიკელების დამარცხების შემდეგ, ჯგუფის ბევრ წევრს ემიგრაციაში წასვლა მოუწია.

## ანთოლოგიები 
* Poetas españoles de la Generación del 27. T.1/2. La Habana: Editorial Arte y Literatura, 1977
* Antología de los poetas del 27/ Sel. e introd. de José Luis Cano. Madrid : Espasa-Calpe, 1984
* Poesía de la generación del 27: antología crítica comentada/ Ed. Víctor de Lama. Madrid: EDAF, 1997

## ლიტერატურა 
* Rozas J.M. La generación del 27 desde dentro: textos y documentos. Madrid: Ediciones Alcalá, 1974
* Díez de Revenga F.J. Panorama crítico de la generación del 27. Madrid: Editorial Castalia, 1987
* Можаева А.Б. Внуки Гонгоры// Культ как феномен литературного процесса: автор, текст, читатель. М.: ИМЛИ, 2011, с.252-265

კატეგორია:მოდერნიზმი
კატეგორია:ესპანური ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანური მუსიკა
დონა ტარტი

**დონა ლუიზა ტარტი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1963) — ამერიკელი მწერალი, პულიცერის პრემიის ლაურეატი (2014) რომანისთვის „ჩიტბატონა“ .

## ცხოვრება და კარიერა 
დონა ტარტი დაიბადა 1963 წელს 23 დეკემბერს ქალაქ გრინვუდში (მისისიპი, აშშ) და გაიზარდა პატარა ქალაქ გრინეიდაში. ხუთი წლის ასაკში დაწერა თავისი პირველი ლექსი, პირველად გამოქვეყნდა „მისისიპის ლიტერატურულ მიმოხილვაში“, როდესაც დონა ცამეტი წლის იყო.

1981 წელს იგი მისისიპის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა და გახდა გაერთიანება „კაპა კაპა გამას“ წევრი, 1982 წელს კი ლექტორის რჩევით დონა გადავიდა ბენინგტონის კოლეჯში (ვერმონტი, აშშ), რომელიც სპეციალიზებული იყო „თავისუფალ ხელოვნებაზე“. კოლეჯში სწავლის პერიოდში მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იყო მწერალი და ჟურნალისტი ჯო მაკ-გინისი. 1986 წელს დაამთავრა კოლეჯი კლასიკური ფილოლოგიის სპეციალობით.

1992 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი, „საიდუმლო ისტორია“ (), რომელიც გახდა ბესტსელერი და ითარგმნა 24 უცხო ენაზე.

2002 წელს მეორე რომანი გამოქვეყნდა სახელწოდებით „პატარა მეგობარი“ ( ).

2013 წელს გამოდის მისი რიგით მესამე რომანი „ჩიტბატონა“ (). შემდეგ წელს ამ რომანს მიენიჭა პულიცერის პრემია. Warner Bros.-მა და RatPac Entertainment-მა წიგნის გადაღების უფლებები მოიპოვეს. 2019 წელს გამოვიდა ფილმი „ჩიტბატონა“.

2014 წლის აპრილში ჟურნალმა Time დონა ტარტი შეიყვანა „მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის“ სიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაულოი

**ბაულოი** () — სოფელი იტუმ-კალის რაიონში, ჩეჩნეთი, რუსეთის ფედერაცია. ბაულოის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. 34 მცოვრები (2010).

2020 წლის სექტემბერში სოფლის ტერიტორიაზე, მეჩეთის ნანგრევების დათვალიერებისას, აღმოაჩინეს შუა საუკუნეების დამწერლობის იშვიათი ძეგლი, რომელზეც დატანილია 24 ასოსგან შემდგარი ტექსტი. წარწერიანი ქვა გროზნოს არქეოლოგიური კვლევების ცენტრშია გადატანილი და ქართველ კოლეგებთან ერთად დაწყებულია კვლევა. წარწერა შესრულებულია ასომთავრულით.

## სქოლიო
კატეგორია:იტუმ-კალის რაიონის სოფლები
ენსელ ელგორტი

**ენსელ ელგორტი** (დ. 14 მარტი, 1994) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და დიჯეი (სახელწოდებით Ansølo).

## ადრეული წლები 
ელგორტი დაიბადა ნიუ-იორკში, ფოტოგრაფ არტურ ელგორტისა და ოპერის რეჟისორ გრეტ ბარეტ ჰოლბის ოჯახში. ჰყავს ძმა უორენი და და სოფი.

## კარიერა 
ელგორტის, როგორც მსახიობის კარიერა 2013 წელს დაიწყო. მისი სადებიუტო ფილმი იყო „Carrie“, სტივენ კინგის წიგნის რიგით მესამე კინოადაპტაციაში ელგორტმა ითამაშა ტომი როსის მეორეხარისხოვანი როლი. გადასაღებ მოედანზე მისი კოლეგები იყვნენ ქლოი გრეის მორეცი და ჯულიანა მური. ფილმის მსოფლიო პრემიერა შედგა 2013 წლის ოქტომბერში. მისი რიგით მეორე ფილმი იყო „დივერგენტი“ (2014), სადაც ენსელმა ითამაშა კალებ პრიორის ბეატრისის ძმის (მთავარ როლს შაილენ ვუდლი ასრულებს) როლი. 2014 წელს ელგორტმა ითამაშა მამაკაცის მთავარი როლი ფილმში „ბედის ვარსკვლავის ბრალია“, რომელშიც მას პარტნიორობა კვლავ შაილენ ვუდლიმ გაუწია. ფილმი დაფუძნებულია ჯონ გრინის იგივე სახელწოდების წიგნზე. 2014 წელს ელგორტმა ითამაშა ასევე ტიმ მუნის როლი ფილმში „მამაკაცები, ქალები და ბავშვები“.

2015 წლის 19 მარტს შედგა ფილმის „დივერგენტი, თავი 2: ინსურგენტი“ პრემიერა. მსახიობმა ასევე ითამაშა „Baby Drive“-სა და „The Billionaires Club“-ში, რომლებიც მსოფლიომ იხილა, 2017 და 2018 წლებში. 2018 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ ენსელ ელგორტი შეასრულებს მთავარ როლს ფილმში, რომელსაც საფუძვლად უდევს ბროდვეის მიუზიკლი „West Side Story“. ფილმის რეჟისორი იქნებოდა სტივენ სპილბერგი და გადაღებები დაიწყებოდა 2019 წლის გაზაფხულზე.

2019 წლის სექტემბერში ეკრანზე გამოვიდა ფილმი „ჩიტბატონა“ დონა ტარტის რომანის მიხედვით, სადაც ენსელ ელგორტი მთავარ როლს ასრულებს.

## პირადი ცხოვრება 
2012 წელს ელგორტმა რომანი გააბა ბალერინა ვაიოლეტ კომიშანთან, რომელსაც ის სკოლაში სწავლის პერიოდში შეხვდა. ისინი დაშორდნენ 2014 წლის აგვისტოში, მაგრამ 2015 წლის იანვარში აღადგინეს ურთიერთობა.

## ფილმოგრაფია 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ელექტრონული მუსიკოსები
კატეგორია:Island Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი დიჯეები
კატეგორია:ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი სოულ-მუსიკოსები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ოდიშას სამზარეულო

მინი|200x200პქ| *დალმა*
ოდიას სამზარეულო - ოდიშის შტატის სამზარეულო. დროთა განმავლობაში იგი განვითარდა ადგილობრივი კულტურისა და სოფლის მეურნეობის სფეროებში, შესაბამისად, მას აქვს თავისი განსხვავებული აღქმები და პრაქტიკა. ოდიშა ესაზღვრება ინდოეთის ჩრდილოეთ და სამხრეთ შტატებს და ასევე, მსგავსებები აქვს ჩრდილოეთ ინდოეთის, ბენგალისა და ასამის სამზარეულოსთან.  

სხვა რეგიონულ ინდურ სამზარეულოსთან შედარებით, **ოდიას სამზარეულო** ნაკლებად იყენებს ზეთს და ნაკლებად ცხარეა, თუმცა არომატული რჩება.   ბრინჯი ამ რეგიონის ძირითადი საკვებია. მდოგვის ზეთი ზოგიერთ კერძში გამოიყენება, როგორც საცხობი საშუალება, მაგრამ ტაძრებში სასურველია ერბო (ძროხის რძისგან დამზადებული).  ძველად, ტრადიციულად საჭმელს მიირთმევდნენ ბანანის ფოთლებზე ან სალი ფოთლებისგან დამზადებულ ერთჯერად ფირფიტებზე.  

მე -19 საუკუნის განმავლობაში ოდიის მრავალი მზარეული იყო დასაქმებული ბენგალში და მათ თან წაიღეს ოდიის მრავალი რეცეპტი.  ამ პერიოდმა ასევე დიდი მოთხოვნილება გამოიწვია ბრაჰამინელ მზარეულებზე, რამაც ოდიის ბევრ მზარეულს უბიძგა საკუთარი იდენტობის გაყალბებისკენ.  

იოგურტს იყენებენ კერძებში. რეგიონში უმეტესი ტკბილეული ეფუძვნება *ჩენას* (ყველი).  

## ინგრედიენტები 
ბრინჯი მთავარი ინგრედიენტია. საუკეთესოა ოდიშის ბუმინის მოსავალი. ოსპი, როგორიცაა მტრედის ბარდა და ნუნის ლობიო, კიდევ ერთი მთავარი ინგრედიენტია.

ადგილობრივი ბოსტნეული, რომელიც გამოიყენება ოდიშას სამზარეულოში არის გოგრა, კალებასი, პლანტაინები, ჯეკფრუტი და პაპაია. ცოტა ხნის წინ შემოტანილი ბოსტნეული, როგორიცაა ჩილი, კარტოფილი, ყვავილოვანი კომბოსტო და კომბოსტო ასევე გამოიყენება ადგილობრივი ბოსტნეულის გვერდით.

Curries არიან შემკული გამხმარი ნედლეული მანგოს (*ambula*). 

*Panchaw phutana* ხუთი სანელებლის ნაზავია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ოდიშას სამზარეულოში. იგი შეიცავს მდოგვი, ძირას, ანისულს, ფენუგრიკს, და კალონჯის. ნიორი, ხახვი და კოჭა საკვების უმეტეს ნაწილში გამოიყენება. ტაძრის საკვების მომზადება არ იძლევა ნივრის ან ხახვის გამოყენების საშუალებას. რეგულარულად იყენებენ კურკუმას და წითელ წიწაკას 

## ტაძრის საკვები 
მინი|200x200პქ| *Abadha -* დღის მეორე ნახევარის საკვები.
რეგიონის ტაძრები შესაწირავებს სთავაზობენ ღვთაებებს. *პრასადამი და*  იაგანას ტაძარი კარგად არის ცნობილი საკუთარი კერძებით. იგი შედგება 56 რეცეპტისგან, ამიტომ მას  ეწოდება. იგი ეფუძნება ლეგენდას, რომ კრიშნას შვიდი დღის განმავლობაში რვა კერძი გამოტოვა, როდესაც ცდილობდა სოფელი გადაერჩინა ქარიშხლისგან. იგი იცავდა თავშესაფრად ქცეულ გოვარდჰანის გორას .  

## თევზი და ზღვის პროდუქტები 
თევზს და სხვა ზღვის პროდუქტებს ძირითადად სანაპირო ზონებში მიირთმევენ. სხვადასხვა ტიპის კარი მზადდება კრევეტისგან და ორაგულისგან, სანელებლებით.  მტკნარი წყლის თევზის მოპოვება მდინარეებიდან და სარწყავი არხებიდან არის შესაძლებელი. Rohu, Catla და Ilishi არის ცნობილი მტკნარი წყლის თევზები, რომლებიც გამოიყენება კარიში.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრადიციული ოდიის საჭმლის რეცეპტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდური სამზარეულო
ოჭანე

**ოჭანე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში (ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეული).

წარმოიშვა, როგორც დასახლება ჯვარზენს (ახლანდ. ქ. ჯვარის ერთ-ერთი უბანი) და ეწერს შორის, მდ. ლებოხაღალის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) სათავეებთან. 2010-იან წლებში მიიღო სოფლის სტატუსი ჯვარის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
## ლიტერატურა
* ცხადაია პაატა, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2015. — გვ. 209.
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰირაკოდონისებრნი

**ჰირაკოდონისებრნი** () — ნამარხი ძუძუმწოვრების ოჯახი. ენათესავებოდნენ თანამედროვე მარტორქებს. გავრცელებული იყვნენ ეოცენ-ოლიგოცენის ეპოქაში, დაახლ. 48,6–26,3 მლნ. წლის წინ. აერთიანებს მრავალი გვარის წარმომადგენლებს. მათი ნაშთები აღმოჩენილია ჩინეთში, მონღოლეთში, ყაზახეთში, საქართველოში (ბენარათერიუმი), აგრეთვე ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ცალკეულ ადგილებში.

ჰქონდათ გრძელი კიდურები, რქები არ გააჩნდათ. თავდაპირველი მცირე ზომის და სწრაფად მოძრავი სახეობები გვიან ეოცენსა და ადრეულ ოლიგოცენში გიგანტურ ფორმებად (მაგ., ინდრიკოთერიუმი) გარდაიქმნენ.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰირაკოდონისებრნი
ესტერ სტამი

**ესტერ სტამი** (დ. 11 მარტი, 1987, ზიუფთენი, ნიდერლანდები) — ჰოლანდიური წარმოშობის ქართველი ძიუდოისტი. მონაწილეობა მიიღო 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე. არის 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი -70კგ წონით კატეგორიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* rio2016.com
* ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანტონ ნაცვლიშვილი

**ანტონ რომანის ძე ნაცვლიშვილი** (ნაცვალოვი; დ. 14 დეკემბერი, 1883 — ?) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი. რუსეთ-იაპონიისა და I მსოფლიო ომების მონაწილე. 1918-1921 წლებში იყო საქართველოს არმიის გენერალური შტაბის ოფიცერი, შემდეგ წითელ არმიაში ირიცხებოდა. 1930-იან წლებში რეპრესირებული იყო.
## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი, პავლეს სამხედრო სასწავლებელი (1903) და ნიკოლოზის საიმპერატორო სამხედრო აკადემია (I თანრიგით, 1912). სამხედრო სამსახურში 1901 წლიდან ირიცხებოდა. აღმოსავლეთ ციმბირის მე-18 მსროლელი პოლკის რიგებში მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905), შემდეგ მსახურობდა სამეგრელოს მე-16 გრენადერთა პოლკში. I მსოფლიო ომის დროს კაპიტნის ჩინით გადაიყვანეს გენერალურ შტაბში. მსახურობდა 52-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროს ადიუტანტად (1914-1915), მე-9 საარმიო კორპუსის შტაბის დავალებათა შტაბ-ოფიცრად (1915-1917), 168-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლად (1917). 1916 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, 1917 წელს — პოლკოვნიკის წოდება. 1917 წლიდან იყო ჯერ მე-2 ქართული მსროლელი დივიზიის, შემდეგ — ქართული ცხენოსანი ბრიგადის შტაბის უფროსი.

1918 წლიდან მსახურობდა ქართულ ჯარში, ასრულებდა არმიის შტაბის საველე გენერალ-კვარტიმაისტერის მოვალეობას, შემდეგ დაინიშნა სამხედრო სამინისტროს ოპერაციული-სამობილიზაციო განყოფილების უფროსად. 1919-1920 წლებში იყო საქართველოს სამხედრო ატაშე ბაქოში (აზერბაიჯანის გასაბჭოების დროს მცირე ხნით პატიმრობაში იყო), 1920-1921 წლებში — ჯერ ბათუმის ციხესიმაგრის შტაბის უფროსი, შემდეგ რუსეთის სფსრ-ში საქართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლის სამხედრო მრჩეველი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ წითელ არმიაში განაგრძო სამსახური. ირიცხებოდა წითელი არმიის გენერალური შტაბის აკადემიის განკარგულებაში. 1922-1923 წლებში იყო სტრატეგიასა და ტაქტიკაში პრაქტიკული მეცადინეობების ხელმძღვანელი. 1930 წელს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით. 1933 წლამდე იმყოფებოდა „შრომით გამოსასწორებელ ბანაკებში“ მორდვეთში, შემდეგ კომის ოლქში. 1940-იან წლებში გადასახლებაში ცხოვრობდა პერმის ოლქში, სადაც სკოლაში ასწავლიდა მათემატიკას.

დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV (1905), III (1912; ბაბთითა და ხმლით, 1915) და II (ხმლებით, 1916), წმ. სტანისლავის III (ხმლებითა და ბაბთით, 1905) და II (ხმლებით, 1915), წმინდა ვლადიმერის IV (ხმლებითა და ბაბთით, 1915), გიორგის იარაღით (1917, ქ. იასლოსთან 1915 წლის 21 აპრილის ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის).

## რესურსები ინტერნეტში
* Нацвалов Антон Романович. «Русская армия в Великой войне».
* Нацвалов Антон. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
* [Нацвалов Антон Романович (1883)](https://ru.openlist.wiki/Нацвалов_Антон_Романович_(1883)). «Открытый список».

კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ანტონ
დავით ნაცვლიშვილი (სამხედრო)

**დავით მალაქიას ძე ნაცვლიშვილი** (ნაცვალოვი; დ. 8 ნოემბერი, 1859 — გ. 20 სექტემბერი, 1915) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (სიკვდილის შემდეგ, 1916). დაიღუპა I მსოფლიო ომში.
## ბიოგრაფია 
წარმომავლობით თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. სამხედრო სამსახურში იყო 1878 წლის აგვისტოდან. დაამთავრა პავლეს I სამხედრო სასწავლებელი (1879), შემდეგ ოფიცერთა საარტილერიო სკოლა. სხვადასხვა დროს მსახურობდა 38-ე საარტილერიო ბრიგადაში, კავკასიის სარეზერვო საარტილერიო ბრიგადაში, 21-ე საარტილერიო ბრიგადაში. 1912 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. I მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა 21-ე საარტილერიო ბრიგადის მე-2 დივიზიონს. სასიკვდილოდ დაიჭრა ბრძოლის ველზე. 1916 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება (სიკვდილის შემდეგ). 

დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1904), წმ. ანას II (1909), წმ. ვლადიმერის IV (ხმლებითა და ბაბთით) და III (ხმლებით, ორივე 1915), წმ. გიორგის IV (სიკვდილის შემდეგ, 1916; 1915 წლის 13 მაისს სოფ. ვილევთან გამოჩენილი თავდადებისთვის) ხარისხის ორდენებით, გიორგის იარაღით (1915; 1914 წლის ნოემბერში სოფ. ლგოტ-მურავანთან ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის). ცოლად ჰყავდა (1884) თამარ (თალალა) გიორგის ასული ქსნის ერისთავი (დ. 20 ივნისი, 1863 — გ. 1920). 

## რესურსები ინტერნეტში
* Нацвалов Давид Малахиевич. «Русская армия в Великой войне».
* Нацвалов Давид. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».

კატეგორია:დაბადებული  8 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში