open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლერი ბაინდურაშვილი

**ლერი ბაინდურაშვილი** (დ. 26 იანვარი, 1964 — გ. 24 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი. 

## ბიოგრაფია 
ლერი ბაინდურაშვილმა დაამთავრა სავაჭრო ტექნიკუმი. მონაწილეობდა სამაჩაბლოსა და აფხაზეთის ტერიტორიებზე გამართულ ბრძოლებში. იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის სახელობის ლეგიონის ოცმეთაური, II ბატალიონის შტაბის უფროსი. დაიღუპა 1993 წლის 24 სექტემბერს სოხუმში, ახალდაბის მისადგომებთან, მტრის მორიგი შემოტევის დროს. მაიორი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. 

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 65.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
არტემ ბალახაშვილი

**არტემ ბალახაშვილი (ალიკა)** (დ. 30 ივნისი, 1986 — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი. 

## ბიოგრაფია 
არტემ ბალახაშვილი დაიბადა სოფელი უდეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. სწავლობდა ახალციხის უნივერსიტეტის ეკოლოგიის ფაკულტეტზე 2004-2008 წლებში. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ქუთაისის მესამე ბრიგადის 31–ე ბატალიონში კონტრაქტით მსახურობდა. 11 აგვისტოს ცხინვალთან ახლოს, ბროწლეთში, ღამით კასეტური ბომბით დაიღუპა. მის მშობლიურ სოფელში ყოველ წელს ფეხბურთში „ალიკას“ სახელობის ტურნირი ტარდება. კაპრალი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. 

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ)

## ლიტერატურა
გმირი: 2008 წლის აგვისტოს ომში დაღუპული ჯარისკაცების ხსოვნისადმი მიძღვნილი წიგნი, ნაწ. 1, წიგნზე მუშაობდნენ: თორნიკე ყაჯრიშვილი, თამარ შარმიაშვილი, დავით ფაჩუაშვილი და სხვ. თბ., 2010 გვ. 331.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომში დაღუპულები (2008)‎
კატეგორია:საქართველოს გმირები
მარი ემანუელი

მინი
**მარ მარი ემანუელი** (ერისკაცობაში-**რობერტ შლიმონი** ; 19 ივლისი, 1970)  - ერაყში დაბადებული, ასურელი ავსტრალიელი  პრელატი . ის არის "ქრისტეს კეთილი მწყემსის ეკლესიის" ეპისკოპოსი უეიკლში, ახალი სამხრეთი უელსი . 2011 წელს ემანუელი აკურთხეს ეპისკოპოსად ასურულ ეკლესიაში, მაგრამ 2014 წელს განკვეთეს . 2015 წელს მან დააარსა დამოუკიდებელი ეკლესია ქრისტიანობის აღმოსავლეთ სირიული წესით. 

მისი ქადაგებები პირდაპირ ეთერში გადაიცემა ქრისტეს კეთილი მწყემსის ეკლესიის Facebook და YouTube არხებზე, რომლებსაც საერთო ჯამში 255 ათასი მომხმარებელი ჰყავს. მან მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა კონსერვატიულ იუთუბ შოუში ინტერვიუებში, სადაც საუბრობდა რელიგიაზე და აკრიტიკებდა ჰომოსექსუალობას და ავსტრალიის COVID-19 პოლიტიკას . 

### დამოუკიდებელი ეკლესია 
2015 წლის იანვარში, ემანუელმა დაამყარა თავი დამოუკიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსად აღმოსავლეთ სირიული ტრადიციით, ვაკლიში, ქრისტეს კეთილი მწყემსი ეკლესიაში.  2023 წლის მდგომარეობით, ის არ არის ჩამოთვლილი, როგორც სასულიერო პირი ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და ლიბანის აღმოსავლურ ეპარქიათა ეკლესიაში. 

## გარე ბმულები 
* ქრისტეს კეთილი მწყემსი ეკლესია
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:ეპისკოპოსები
კატეგორია:ერაყელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვაჟა ბანეთიშვილი

**ვაჟა ბანეთიშვილი** (დ. 25 თებერვალი, 1969 — გ. 4 ნოემბერი, 1992) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
ვაჟა ბანეთიშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. სამხედრო სავალდებულო მოიხადა ავღანეთში. სამშობლოში დაბრუნდა 1989 წლის 25 მაისს. იბრძოდა ცხინვალში, აფხაზეთის ომის დაწყებისთსნავე „ავღანელთა კავშირის“ წევრებთან ერთად მოხალისედ წავიდა, 1992 წლის 3 ნოემბერს დაიჭრა და 4 ნოემბერს გარდაიცვალა სოხუმის პირველ საავადმყოფოში. მინიჭებული აქვს არაერთი ორდენი ავღანეთში გამოჩენილი სიმამაცისათვის. თბილისში არის ვაჟა ბანეთიშვილის სახელობის ქუჩა. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. 

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ)

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 66-67.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
თეიმურაზ ბანძელაძე

**თეიმურაზ ბანძელაძე** (დ. 8 ივლისი, 1954 — გ. 1 აპრილი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი. 

## ბიოგრაფია 
თეიმურაზ ბანძელაძე დაიბადა სოფელ ბაჯითში, საჩხერის რაიონში. 1973 წელს გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. დაბრუნდა 1975 წელს და მუშაობდა მაღაროში. 1977-1983 წლებში იმყოფებოდა ვოლგა-დონის მშენებლობაზე. 1992 წლის 27 დეკემბერს, როგორც რეზერვისტი გაიწვიეს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს. თემურ ბანძელაძე ირიცხებოდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს 23-ე მექანიზირებული ბრიგადის 239-ე საზენიტო-საარტილერიო დივიზიონის შემადგენლობაში, მონაწილეობდა არაერთ რთულ და საპასუხისმგებლო საბრძოლო ოპერაციაში. დაიღუპა 1993 წლის 1 აპრილს შუქურას რაიონში მიმდინარე ბრძოლის დროს. იყო სწრაფი რეაგირების კორპუსის სერჟანტი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).
* მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 67. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
ბადრი ბასილაძე

**ბადრი ბასილაძე** (დ. 5 მარტი, 1985 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
ბადრი ბასილაძე დაიბადა სოფელ ჭოგნარში, თერჯოლის რაიონში. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს „აგვისტოს ომის“ მონაწილე. 9 აგვისტოს იმსხვერპლა რუსულმა ჭურვმა. იყო კაპრალი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).
* 2008 - ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ).

## ლიტერატურა
გმირი: 2008 წლის აგვისტოს ომში დაღუპული ჯარისკაცების ხსოვნისადმი მიძღვნილი წიგნი, ნაწ. 1. წიგნზე მუშაობდნენ: თორნიკე ყაჯრიშვილი, თამარ შარმიაშვილი, დავით ფაჩუაშვილი და სხვ. თბ., 2010, გვ. 519.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომში დაღუპულები (2008)‎
კატეგორია:საქართველოს გმირები
ჯეკ თორნი

**ჯეკ თორნი** (; დ. 6 დეკემბერი, 1978, ბრისტოლი , ინგლისი) —  ბრიტანელი დრამატურგი, რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.

## ბიოგრაფია 
თორნი დაიბადა ბრისტოლში 1978 წლის 6 დეკემბერს. მან განათლება მიიღო წმინდა ბართლომეს სკოლაში ნიუჯერსიში , ბერქშირი , და დაამთავრა 1998 წელს პემბროკის კოლეჯი, კემბრიჯი . ის იძულებული გახდა "დამცირებულიყო" ავადმყოფობის გამო მესამე კურსზე, მაგრამ დაბრუნდა სწავლის დასასრულებლად და 2002 წელს წარჩინებით დაამთავრა მეორე კურსი.  ის ყველაზე ცნობილია სასცენო პიესის ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი , ფილმების Wonder-საოცრება და Enola Holmes-ელონა ჰოლმსი და სატელევიზიო პროგრამის მისი ბნელი მასალების დაწერით. 

## კარიერა 
თორნმა დაწერა სასცენო პიესა ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი თორნის, დაფუძნებული ჯოან როულინგისა და ჯონ ტიფანის ორიგინალურ ისტორიაზე  , რომელიც გადის 2016 წლის აგვისტოდან ლონდონის უესტ-ენდის პალას თეატრში , 2018 წლის აპრილიდან ბროდვეიზე ლირიკის თეატრში .  მელბურნის პრინცესას თეატრში 2019 წლის თებერვლიდან და სან ფრანცისკოს ქურან თეატრში 2019 წლის დეკემბრიდან. თორნმა გადაწერა კინგ კონგის მუსიკალური ადაპტაცია 2018 წლის ბროდვეიში დებიუტისთვის,  ასევე  დაწერა პიესა ისტორიის დასასრული სამეფო კორტ თეატრისთვის 2019 წელს, რომელშიც მთავარ როლებს დევიდ მორისი და ლესლი შარპი თამაშობენ . თორნის პიესის კვირას პრემიერა შედგა 2019 წელს ნიუ-იორკში ატლანტიკ თეატრ კომპანიაში , რეჟისორი ლი სანდი ევანსი. 2021 წლის ივნისში, ლონდონის ეროვნულ თეატრში გაიხსნა მისი ადაპტაცია After Life, რომელიც ეფუძნება ამავე სახელწოდების ფილმს.

## პირადი ცხოვრება 
თორნი დაქორწინებულია რეიჩელ მეისონზე. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, ელიოტი, რომელსაც ე.ტ.-ის გმირის სახელი დაარქვეს. არამიწიერი. მან და მეისონმა გაიარეს მრავალჯერადი მცდელობა IVF-ზე, რათა შეეძინათ შვილი, გამოცდილებამ მოგვიანებით მიიყვანა ისინი ფილმის Joy-ის შემუშავებაში. მისი მეუღლის და კეტი კომიკოსის ფრენკ სკინერის ხანგრძლივი პარტნიორია.
2022 წელს თორნს აუტისტის დიაგნოზი დაუსვეს. მას შთაგონებული ჰქონდა დიაგნოზის დასმა უდაბნოს კუნძულის დისკებზე დასმული კითხვის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ინსტაგრამ გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:რეჟისორები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი აბესაძე

გიორგი აბესაძე (დ. 1906, თბილისი, საქართველო — გ. 26 მარტი, 1938, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ეკონომისტი.

## ბიოგრაფია 
იგი დაპატიმრების დროს იყო საქენერგოს დაგეგმვის განყოფილების უფროსი, სკკპ წევრობის კანდიდატი. თუმცა, მოგვიანებით პარტიიდან გარიცხეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის გამო. „სამეულის“ სხდომა გაიმართა 1937 წლის 24 იანვარს, ბრალად ედებოდა, რომ იყო აქტიური მონაწილე კონტრრევოლუციურ ტროცკისტულ-მემარჯვენე და დივერსიულ-მავნებლური ორგანიზაციისა, რომლის დავალებითაც ატარებდა დივერსიულ-მავნებლურ სამუშაოებს საქენერგოს აპარატში. დახვრიტეს 1937 წლის 26 მარტს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ნიალდაღის ქედი

**ნიალდაღის ქედი** () — მთიანი ქედი დიდი კავკასიონის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც აზერბაიჯანის ისმაილის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ნიალდაგის ქედი პარალელურია მთავარი კავკასიონის ქედთან და მისი სიმაღლე 2100 მ-ს აღწევს.

ტერიტორია, რომელშიც ნიალდაღის ქედი მდებარეობს, ტყიანი და მთა-მდელოიანი ლანდშაფტით გამოირჩევა. ქედი ცარცული და პალეოგენური პერიოდის დანალექი საბადოებისგან შედგება.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
ილია ჩიქოვანი

250px|მინი|ილია ჩიქოვანი
**ილია მანუჩარის ძე ჩიქოვანი** (ფსევდონიმი: პონტელი; დ. 31 ოქტომბერი, 1870, ქუთაისი — გ. 10 ნოემბერი, 1950) — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ილია ჩიქოვანი დაიბადა ქალაქ ქუთაისში (ან სამეგრელოში). სწავლობდა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. 1891 წელს სწავლა განაგრძო ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგაც ერთი წელი საზღვარგარეთ სწავლა გააგრძელა.

1892-1895 წლებში ილია ჩიქოვანი თანამშრომლობდა ილია ჭავჭავაძის გაზეთ „ივერიასთან“. აქვეყნებდა ლექსებსა და ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილებს „კვალში“, „ცნობის ფურცელში“, „მოამბეში“ და სხვა ჟურნალ-გაზეთებში. მისი წერილები ეხებოდა საგანმანათლებლო, სკოლებში ქართული ენის სწავლების საკითხებს.

ილია ჩიქოვანი ქუთაისში, საფინანსო დარგში ხარჯთამკრებთა ინსპექტორად მსახურობდა. 1902 წელს იგი ქალაქ ქუთაისის საქალაქო საბჭოს ხმოსნად აირჩიეს, ხოლო 1911 წელს  – ქუთაისის ქალაქის თავად. 1912 და 1915 წლებში ქუთაისის მოურავის მოვალეობას ასრულებდა. ამ თანამდებობაზე მუშაობის პერიოდში მან თეატრის აშენება განიზრახა, რისთვისაც ეკატერინე სარაჯიშვილს გადაადებინა კიდეც თეატრის ასაშენებელი თანხა 150.000 მანეთი, ხოლო ქუთაისის დრამატული საზოგადოების ნივთიერი სახსრების გასაძლიერებლად 25.000 მანეთი.

ილია ჩიქოვანი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების წევრი.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აირჩიეს ქუთაისის გუბერნიის კომისრად, ხოლო 1918 წელს ქუთაისის სახაზინო პალატის მმართველად დაინიშნა. 1919 წლის თებერვალს ჩაირიცხა ფინანსთა და ვაჭრობა-მრეწველობის მინისტრის აპარატში.

1921-1922 წლებში, საბჭოთა წყობილების დამყარების შემდეგ, ილია ჩიქოვანი ქუთაისში ხელოვნების მუშაკთა გამგეობის წევრად აირჩიეს. 1923 წლიდან თბილისში განათლების სახალხო კომისარიატში მსახურობდა. 1924-1940 წლებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატში.

ილია ჩიქოვანი გარდაიცვალა 1950 წლის 10 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ილია ჩიქოვანი | ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
პეშტასარის ქედი

**პეშტასარის ქედი** () —  აზერბაიჯანის თალიშის მთებში მდებარეობს, იარდიმლის რეგიონში. არის თალიშის მთების სისტემის ნაწილი. მისი ორონიმი „პეშტასარი“ თალიშური სიტყვებიდან „პეშტა“ (ბორცვი, სიმაღლე) და „სარ“ (თავი, მწვერვალი) მომდინარეობს, რაც ნიშნავს „მაღალ მთას“.

პეშტასარის ქედი აზერბაიჯან-ირანის საზღვარზე, თალიშის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 7-15 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. მისი სიგრძე  ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ დაახლოებით 15 კმ-ს აღწევს. ქედი ტიპიური მონოკლინური მთაა, რომელიც შეიცავს რამდენიმე მწვერვალს სიმაღლით 1800-2200 მ შორის. მასზე განლაგებულია თალიში (2342 მ), ფაშაგოლი (2238 მ), სახალაბრანი (2230 მ) და უზი-ბაში (2203 მ).

ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი კლდოვანია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილში ტყეები და მდელოები გვხვდება. ქედზე განლაგებულია მდინარეები, როგორიცაა ვილიაშჩაი, განჯავიუ და ლემერჩაი. ქედი შედგება პალეოგენის პერიოდის ვულკანური და დანალექი ქანებისგან. მისი კლიმატი მშრალია, რის შედეგადაც ქედის მრავალი მწვერვალი შიშველი კლდეებითაა დაფარული.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
მიხტოკიანის ქედი

**მიხტოკიანის ქედი (**) — მთათა ქედი მცირე კავკასიონში, რომელიც აზერბაიჯანში მდებარეობს, კერძოდ ყარაბაღის მთიანეთსა და ყარაბაღის ქედს შორის. მდინარე ტერტერისა და აკერას აუზის წყალგამყოფს წარმოადგენს. მისი უმაღლესი წერტილი მთა დელიდაღია, რომლის სიმაღლე 3616 მ-ს აღწევს.

ქედი ცარცული და პალეოგენური პერიოდის ვულკანური და დანალექი ქანებისგან შედგება. მასზე მდელოები გავრცელებულია, რომლებიც ბუჩქნარებითა და ღია ტყეებითაა დაფარულია, ასევე ფართოფოთლოვანი მთის ტყეები, როგორიცაა მუხა, წიფელი და რცხილა. გარდა ამისა, ქედზე სუბალპური და ალპური მდელოებიც გვხვდება. ქედი ცნობილია საზაფხულო საძოვრებითაც.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი

**ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი** () — სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გვირაბი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალბაჯარის რაიონის ტერიტორიაზე.

1960 წელს გაიხსნა და ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო მაგისტრალია, რომელიც 35 სოფელს რეგიონულ ცენტრთან დაკავშირებს. გვირაბი განლაგებულია აღდერე-ქალბაჯარის გზის სამხრეთით, ლაჩინ-ქალბაჯარის გზაზე. მშენებლობის დროს ის აზერბაიჯანში ყველაზე გრძელი საგზაო გვირაბი იყო. ამგვარი გვირაბი ასევე ტერტერის ერთ-ერთ შენაკადის, მდინარე ტუტგუნ-ჩაის კალაპოტის გასაშენებლად აშენდა.

ქალბაჯარ-ლაჩინის გვირაბი კირქვის კლდეშია აგებულია  და მისი სიგრძე დაახლოებით 200 მ-ია. სიმაღლე არის 4,70 მ, ხოლო სიგანე - 4 მ. ეს გვირაბი გათვლილი იყო ცალმხრივი მოძრაობისთვის და თავდაპირველად არ ჰქონდა განათება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრანსპორტი აზერბაიჯანში
იუპიტერ LXVII

**იუპიტერ LXVII**, *S/2017 J 6* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა და მისმა გუნდმა 2017 წელს. აღმოჩენა მცირე პლანეტების ცენტრმა გამოაქვეყნა 2018 წლის 17 ივლისს.

## ორბიტა 
ორბიტაზე მოძრაობს დაახლოებით 22 455 000 კმ ნახევრად მთავარი ღერძის გარშემო 155,2° დახრილობით. მიეკუთვნება პასიფაეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები
მისი დიამეტრი დაახლოებით 2 კილომეტრია.

## სქოლიო
კატეგორია:პასიფაეს ჯგუფის თანამგზავრები
იაშარ ნური

**იაშარ მამმედსადიყ ოღლუ ნური** (; დ. 3 სექტემბერი, 1951, ბაქო – გ. 22 ნოემბერი, 2012, ბაქო) – საბჭოთა და აზერბაიჯანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1989) და აზერბაიჯანული ხელოვნების გამორჩეული ფიგურა, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა როგორც თეატრალურ, ისე კინემატოგრაფიულ სამყაროში. იაშარ ნური თავისი უნიკალური სამსახიობო ოსტატობითა და მრავალი დაუვიწყარი როლით რჩება როგორც აზერბაიჯანული კულტურის ისტორიაში, ასევე მაყურებელთა გულებში.

## ბიოგრაფია 
1968 წელს ბაქოს №173 საშუალო სკოლა დაამთავრა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის კინომსახიობთა ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც ცნობილი მასწავლებლების, რზა თაჰმასიბისა და ალიჰეიდარ ალეკპეროვის კურსებზე სწავლობდა. სწავლის პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე სპექტაკლში, მათ შორის„სევილი“ (ბალაში), „ქორწილი“ (სალმანოვი), „დამნაშავე დანაშაულის გარეშე“ (ნეზნამოვი) და სხვა. ეს იყო მისი კარიერის დასაწყისი, რომელიც დასაწყისიდანვე მრავალფეროვნებითა და მნიშვნელოვანი როლებით გამოირჩეოდა.

1972 წელს, ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, ერთი წელი ჯარში მსახურობდა, ხოლო დაბრუნებისთანავე დაიწყო მუშაობა ინსტიტუტის სასწავლო თეატრში მსახიობად.

1974 წელს, აკადემიური ეროვნული დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორის, ტოფიკ კაზიმოვის მიწვევით, ის თეატრის მსახიობთა ჯგუფში ჩაერთო. მუშაობის პირველივე დღიდან მან  მრავალ თეატრალურ სპექტაკლში მონაწილეობა მიიღო, და მთელი თავისი კარიერა სწორედ ამ თეატრში გაატარა, სადაც მან მრავალი შეუდარებელი როლი შეასრულა.

მსახიობი 2012 წლის 22 ნოემბრის ღამეს, ბაქოში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ღირსების II ხეივანში დაკრძალს.

იაშარ ნური დაოჯახებული იყო. ორი ქალიშვილი ჰყავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Яшар Нури похоронен во Второй Аллее почетного захоронения в Баку (фото)
* «КАК ПРОЖИЛ 60 ЛЕТ, ТАК БУДУ ЖИТЬ И ДАЛЬШЕ»
* Яшар Нури о любви к театру, современной молодежи и творческих планах

კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ნილუფან რაჰმანი

**ნილუფარ რაჰმანი** (, დ. 1992, ლოგარი, ავღანეთი) — პირველი საჰაერო ძალების მფრინავი ქალი ავღანეთის ისტორიაში, 2015 წლის „International Women of Courage Award“-ის გამარჯვებული.

## ბიოგრაფია
ნილუფან რაჰმანი დაიბადა ქაბულში 1992 წელს. იგი ეროვნებით ტაჯიკი იყო. 1990-იანი წლების ბოლოს, მისი ოჯახი თალიბებისგან პაკისტანში გაიქცა. 2001 წელს თალიბანის დაცემის შემდეგ ის ოჯახთან ერთად ავღანეთში დაბრუნდა. ბავშვობიდან გოგონა ოცნებობდა გამხდარიყო მფრინავი და თითქმის ერთი წლის განმავლობაში გულმოდგინედ სწავლობდა ინგლისურ ენას, რათა შეძლებოდა მფრინავთა სკოლაში შესვლა.

2010 წელს ნილუფან რაჰმანმა სწავლა დაიწყო ავღანეთის საჰაერო ძალების მფრინავის მომზადების კურსებზე, ხოლო 2012 წლის ივლისში დაამთავრა და მიიღო მეორე რანგის ლეიტენანტის წოდება. მისი პირველი დამოუკიდებელი ფრენა შედგა Cessna 182 მსუბუქი თვითმფრინავით. უფრო დიდი მაშტაბის თვითმფრინავების მესაჭეობის სურვილიდან გამომდინარე, ნილუფარი ჩაირიცხა უმაღლესი საფრენოსნო სკოლაში და მალე ის უკვე C-208 სამხედრო სატვირთო თვითმფრინავით დაფრინავდა. ირანელ ქალებს ტრადიციულად ეკრძალებათ მოკლული ან დაჭრილი ჯარისკაცების გადაყვანა. თუმცა, რაჰმანმა ერთხელ დაარღვია ბრძანება ერთ-ერთი მისიის შესრულების დროს. დაჭრილების საავადმყოფოში მიყვანის შემდეგ მან თავისი ქმედებები შეატყობინა მის უფროსებს, რომლებმაც მას არანაირი სანქცია არ დაუწესეს.

როდესაც ცნობილი გახდა ნილუფარ რაჰმანის მიღწევების შესახებ, მან და მისმა ოჯახმა დაიწყეს მუქარის მიღება თალიბებისგან, რომლებმაც არ მოიწონეს მისი წარმატებები და კარიერის არჩევანი. ოჯახს რამდენჯერმე მოუწია გადაადგილება, მაგრამ რაჰმანის გადაწყვეტილი ჰქონდა და ცდილობდა ეფრენა დიდი C-130 თვითმფრინავით, ასევე სურდა  გამხდარიყო ინსტრუქტორი, რათა შთაეგონებინა და მოემზადებინა სხვა ქალები ავღანეთში მფრინავებად. 2015 წელს მან დაიწყო C-130a წვრთნა ამერიკის შეერთებული შტატების საჰაერო ძალებთან და დაასრულა პროგრამა 2016 წლის დეკემბერში, რის შემდეგაც მან თავშესაფარი მოითხოვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. საბოლოო ჯამში, ნილუფარი იმედოვნებდა, რომ გახდებოდა ამერიკის შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების სამხედრო მფრინავი. 2021 წლის მონაცემებით, მისი ეს ოცნება არ ახდა.

2018 წლის აპრილში ამერიკელი საერთაშორისო ადვოკატის, კიმბერლი მოტლის, დახმარებით მან მიიღო თავშესაფარი შეერთებულ შტატებში. ის ცხოვრობს ფლორიდაში თავის დასთან ერთად, რომლის განაცხადი ჯერ კიდევ არ არის განხილული და მუშაობს თარჯიმნად სპარსულ, ავღანურ-სპარსულ და ინგლისურ ენებზე[6].

2021 წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი Open Skies-თან ერთად:„ჩემი ცხოვრება, როგორც ავღანეთის პირველი ქალი პილოტის ავტობიოგრაფია“.

იგი დააჯილდოვებულია პრიზით „ქალთა საერთაშორისო ჯილდო გამბედაობისთვის.“(2015)

## ლიტერატურა
* Как живется единственной женщине-пилоту ВВС Афганистана
* Нилуфар Рахмани — единственная женщина-пилот ВВС Афганистана

## სქოლიო
კატეგორია:ირანელი ქალები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არსალა რაჰმანი

**არსალა რაჰმანი** (, დ. 1944, პაქტიკის პროვინცია — გ. 13 მაისი, 2012, ქაბული) — ავღანეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ავღანეთის პრემიერ-მინისტრი (1994-1995), უმაღლესი განათლების მინისტრი თალიბანის მთავრობაში (1996-2001), უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს წევრი — პატიმრების გათავისუფლების კომისიის ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
არსალა რაჰმანი დაიბადა 1944 წელს პაქტიკის პროვინციაში. 1990-იან წლებამდე მისი ცხოვრების შესახებ ცნობილია მხოლოდ ის, რომ იგი მონაწილეობდა ავღანეთის ომში (1979-1989) და იყო ერთ-ერთი საველე მეთაური, რომელიც იბრძოდა საბჭოთა ჯარების წინააღმდეგ.

რაჰმანიმ პოლიტიკური კარიერა დაიწყო „ჰარაკი-ისლამის“ პარტიის ხელმძღვანელის მოადგილედ, რის შემდეგაც მუშაობდა სიბგატულა მოჯადედის მთავრობაში რელიგიურ საქმეთა მინისტრად. 1994-1995 წლებში რამდენიმე თვის განმავლობაში არსალა რაჰმანი ხელმძღვანელობდა ავღანეთის მთავრობას, როგორც პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი. თალიბანის პირველი მმართველობის დროს ის უმაღლესი განათლების მინისტრის მოადგილედ მუშაობდა, მაგრამ 2001 წელს, 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ, ის გადავიდა ჰამიდ ქარზაის მთავრობაში. რაჰმანი შეერთებული შტატების შავ სიაში შევიდა, მაგრამ 2010 წელს ამოიღეს. მას ბევრი აღიქვამდა, როგორც ავღანეთის პრეზიდენტ ჰამიდ ქარზაის ძალიან დაახლოებულ ადამიანს.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ის იყო უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს წევრი, რომელიც კოორდინაციას უწევს მთავრობასა და თალიბანის მებრძოლებს შორის მოლაპარაკებებს. რაჰმანი პატიმართა გათავისუფლების კომისიას ხელმძღვანელობდა.

2011 წელს მან განაცხადა, რომ საერთაშორისო თანამეგობრობამ უნდა შექმნას თალიბანის მოძრაობის ოფიციალური პოლიტიკური წარმომადგენლობა სამშვიდობო მოლაპარაკებების გასატარებლად, რაც შესთავაზა თურქეთსა და თურქმენეთს, როგორც ქვეყნებს, რომლებიც მზად იყვნენ ყოლოდათ წარმომადგენლობები. არსალა რაჰმანიმ ინტერვიუში პაკისტანურ გაზეთ „Express Tribune“ განაცხადა:

ასევე, არსალა რაჰმანის თქმით, გაიმართა მოლაპარაკებები მეამბოხე მოძრაობისთვის ოფისის შესაძლო გახსნაზე საუდის არაბეთში, არაბთა გაერთიანებულ საემიროებსა და ყატარში.

როგორც უმაღლესი სამშვიდობო საბჭოს აქტიური წევრი, რაჰმანმა, გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, ზოგიერთი წყაროს თანახმად, „დაამყარა კონტაქტი მოძრაობის მაღალჩინოსნებთან“.

2012 წლის 13 მაისს დასავლეთ ქაბულში სამუშაოზე მიმავალს თავს დაესხნენ და ესროლეს. ის გულში მძიმედ დაიჭრა და საავადმყოფოში გარდაიცვალა. პოლიციამ მკვლელი დანაშაულის ადგილზე ვერ დააკავა.

მკვლელობისთანავე, რაჰმანის მკვლელობაზე პასუხისმგებლობა არცერთ შეიარაღებულ ოპოზიციურ დაჯგუფებას არ აუღია. თალიბანის სპიკერმა ზაბიჰულა მუჯაჰიდმა განაცხადა, რომ მისი ორგანიზაცია არ მონაწილეობდა მკვლელობაში და დაგმო მკვლელების ქმედებები. ასევე, ავღანელი პოლიტიკოსისა და მშვიდობის უმაღლესი საბჭოს წევრის მკვლელობა დაგმეს ავღანეთის პრეზიდენტმა ჰამიდ ქარზაიმ, პაკისტანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, ასევე ავღანეთის უსაფრთხოების საერთაშორისო ძალების (ISAF) და ავღანეთის უსაფრთხოების მხარდაჭერის ძალების წარმომადგენლებმა, აშშ-ს საელჩომ ავღანეთში.

შემდგომში, 2012 წლის 14 მაისს, ნაკლებად ცნობილი „მულა დადულა ფრონტის“ ჯგუფის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ რაჰმანი მათმა ბოევიკებმა მოკლეს ქაბულის მთავრობასთან და უცხო ძალებთან თანამშრომლობის გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ავღანეთის პრემიერ-მინისტრები
ჯოშ ემეტი

**ჯოშუა ჯეიმს ემეტი** (4 მარტი, 1985) — ამერიკელი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამჟამად ასპარეზობს ქვემსუბუქ წონით დივიზიონში (UFC). 2024 წლის 17 სექტემბრის მონაცემებით ემეტი იკავებს მერვე ადგილს ქვემსუბუქ წონაში. 

ემეტის დებიუტი 2016 წლის 8 მაისს, ჯონ ტაკის წინააღმდეგ UFC Fight Night 87-ზე შედგა, სადაც მან შეცვალა ტრავმირებული ნიკ ჰეინი. ბრძოლა მან მსაჯთა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით მოიგო. მისი სტატისტიკა UFC-ის ორგანიზაციაში დღესდღეობით ასე გამოიყურება: *19-4-0*.

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მორჩილი ცოლების კლუბი

**მორჩილი ცოლების კლუბი** — ქალთა მიერ დაარსებული საერთაშორისო ორგანიზაცია ისლამურ ღირებულებებზე. მისი მიზანია შექმნას ჰარმონიული ოჯახური ურთიერთობები, ასწავლოს ცოლებს, იყვნენ ქმრის მორჩილება. კლუბის ფილიალები ფუნქციონირებს მალაიზიაში,  ინდონეზიაში, სინგაპურში, ავსტრალიაში, ყაზახეთში და იორდანიაში, ასევე იგეგმებოდა ფილიალების გახსნა ინგლისსა და საფრანგეთში. 2011 წლის ოქტომბერში კლუბის სახელით გამოიცა წიგნი „ისლამური სექსი“, რომელმაც საკამათო რეაქცია გამოიწვია, რომელშიც, კერძოდ, ეწერა, რომ ცოლები, რათა ისინი ქმრებმა არ მოატყუონ, უნდა გახდნენ „პირველი კლასის მეძავები“ მათთვის. მიუხედავად იმისა, რომ წიგნი მხოლოდ კლუბის წევრებისთვის იყო განკუთვნილი, მისი ზოგიერთი შინაარსი კლუბის გარეთ გახდა ცნობილი და მწვავე დებატები გამოიწვია.

## ისტორია
კლუბის მსოფლიოში პირველი ფილიალი გაიხსნა მალაიზიის დედაქალაქ კუალა-ლუმპურში, 2011 წლის 3 ივნისს „Global Ikhwan“-ის მიერ. „Global Ikhwan“, რომელმაც ასევე დააარსა კლუბი „Ta'addud al-Zawjata“, რომელმაც გამოიწვია არაერთგვაროვანი რეაცია, მჭიდრო კავშირში იყო ისლამურ სექტასთან „al-Akram“, რომელიც აიკრძალა 1994 წელს. კლუბი ცოლებს ასწავლის ქმრის მორჩილებას და ამით ებრძვის განქორწინებას, ოჯახში ძალადობას და სხვა სახის სოციალურ პრობლემებს. მას უწოდა „ჩამორჩენილი“ და „ქალისა და მამაკაცის მიმართ უპატივცემულობა“. კრიტიკოსების აზრით, წიგნი ხელს უწყობდა ქალების ობიექტურობას და მათზე ზედმეტ პასუხისმგებლობის დაკისრებს.

## ისლამური საფუძველი
მორჩილი ცოლების კლუბის წევრები თვლიან, რომ ისლამი ხელს უწყობს სექსს ქორწინებაში, მათი თქმით, „ალაჰმა თქვა, რომ ყველა ეს ქმედება არის ჰალალი, სუფთა, ლამაზი და ჰგავს ცოლ-ქმარს შორის ლოცვას“.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალთა უფლებები
კატეგორია:ქალთა უფლებები ისლამში
Prasophyllum parvifolium

მინი
**Prasophyllum parvifolium** (ლათ.  Prasophyllum parvifolium) — ცნობილი როგორც შემოდგომის პრასის ორქიდეა.
არის ორქიდეის სახეობა, ენდემური დასავლეთ ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთით.მის დიაპაზონში არის ერთი გლუვი, მილის ფორმის ფოთოლი 100-350 მმ-ის სიგრძის და თვრამეტი ან მეტი მწვანე და თეთრი ყვავილი წითელი ზოლებით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯადვარისებრნი
გევორგ ფირუმიანი (მსახიობი)

**გევორგ (გეურქ) ფირუმიანი** (; 6 ოქტომბერი, 1881,  თბილისი — 1954, 10 ნოემბერი, თბილისი) — სომეხი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1947).

სწავლობდა ნერსესიანის სკოლაში. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1898 წელს, ტფილისში, 1898-1899 წლებში თამაშობდა „ავჭალის აუდიტორიაში“, 1901 წელს - ავლაბარში, 1902 წელს - მურაშკოს, 1909 წელს - ზუბალოვის სახალხო სახლის ხალხურ თეატრებში. 1915 - სომხურ დრამატულ საზოგადოებაში თეატრალურ ჯგუფში. აწყობდა და ხელმძღვანელობდა სომხურ - ქართულ დრამატულ (1904-1908) და აღმოსავლური ოპერეტის (1915-1918) თეატრალურ ჯგუფებს. ფირუმიანი იყო პ.ადამიანის სახელობის სომხური სახელმწიფო დრამატული თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1921), სადაც ის სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა. ასრულებდა (ქართულადაც) დრამატულ და სახასიათო როლებს.

## როლები
* კაკული, ზიმზიმოვი, გიჟ მოზი, მასისიანცი, ისაი სუნგუკიანის „პეპო“, „დანგრეული კერა“, „ხათაბალა“
* სურენი, საღათელი, ჰაირაპეტი: შირვანზადეს „ღირსებისთვის“
* შმაგა: ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“
* ლუკა: გორკის „ფსკერზე“
* ბესო: იუჟინ-სუმბათაშვილის „ღალატი“

## რესურსები ინტერნეტში
*გევორგ (გეურქ) ფირუმიანი

კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ნიკა ნიკვაშვილი

**ნიკა ნიკვაშვილი** (დ. 19 ნოემბერი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი და არანჟირების ოსტატი.

## ბიოგრაფია
ნიკა ნიკვაშვილი დაიბადა 1986 წლის 19 ნოემბერს თბილისში. 2006 წელს დაამთავრა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სასწავლებელი, საგუნდო-სადირიჟორო სპეციალობით. 2010 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, საკომპოზიტორო ფაკულტეტი (პროფესორ ბიძინა კვერნაძის კლასი).

2014 წლიდან გადავიდა პარიზში, სადაც დაამთავრა პარიზის კონსერვატორიის საკომპოზიტორო ფაკულტეტი 2016 წელს პროფესორ მიშელ მერლეს კლასი, 2017 წელს კი გაორკესტრების კლასი (პროფესორ ანტონი ჟირარდის კლასი). 2021 წელს, იგივე განხრით, დაასრულა სწავლა პარიზის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ((CRR) ჟანლუკ ეღვეს კლასი).

ნიკა ნიკვაშვილი მრავალი მუსიკალური ნაწარმოების ავტორია - მათ შორის, საფორტეპიანო, საგუნდო, კამერული და სიმფონიური მუსიკა. ბოლო წლებში ნიკა ნიკვაშვილი აქტიურად მუშაობს როგორც პიანისტი, კომპოზიტორი და არანჟირების ავტორი, უძღვება მრავალ კონცერტსა და მუსიკალურ პროექტს როგორც საქართველოში, ისე ევროპაში. ის თანამშრომლობს მსოფლიოს ცნობილ მუსიკოს შემსრულებლებთან და ორკესტრებთან. 2021 წელს ნიკვაშვილმა დააარსა ბიძინა კვერნაძის სახელობის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი და დღემდე მისი დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელია.

2025 წელს პოლონეთის ქალაქ გდანსკში ნიკა ნიკვაშვილის კონცერტი გაიმართა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ნიკა ნიკვაშვილი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
ვიქტორია კიერ თეილვიგი

**მარია ვიქტორია კიერ თეილვიგი** (; დ. 13 ნოემბერი, 2003) — დანიელი მოდელი და სილამაზის კონკურსის ტიტული, რომელიც დაგვირგვინდა მის სამყარო 2024 წელს. კიერ თეილვიგი პირველი დანიელი ქალია, რომელმაც მის სამყარო მოიგო.

კიერ თეილვიგმა მანამდე მის დანია 2021-ის მეორე მეორე ადგილი დაიკავა. ის ასევე წარმოადგინა დანია Miss Grand International 2022-ზე და მოხვდა საუკეთესო ოცეულში.

## ადრეული ცხოვრება 
კიერ თეილვიგი დაიბადა 2003 წლის 13 ნოემბერს ჰერლევში, კოპენჰაგენის გარეუბანში, სადაც ის გაიზარდა. კიერ თეილვიგი დაესწრო Lyngby Handelsgymnasium-ს, სადაც სწავლობდა ბიზნესსა და მარკეტინგის.

ბედის ირონიაში, კიერ თეილვიგმა არც კი იასპარეზა მის სამყაროს დანიის 2024 წლის მთავარ კონკურსში. ეს მხოლოდ მას შემდეგ მოხდა, რაც კონკურსის 2024 წლის გამარჯვებული, ემა ჰეისტი მომზადების ნაკლებობის გამო გამოვიდა (ჰეისტი გადანაწილდა, როგორც მის სამყარო დანია 2025 და დაგეგმილია კონკურსში მონაწილეობა მის სამყარო 2025-ში). კიერ თეილვიგი დაინიშნა მის სამყარო დანიაში 2024 წლის ეროვნულმა დირექტორმა, ლიზა ლენტსმა, მას შემდეგ, რაც წლების განმავლობაში იყო ორგანიზაციის ნაწილი და ხელმძღვანელობდა მომავალ მის დანიის კონკურსანტებს.

### მის სამყარო 2024 
როგორც მის სამყარო დანიამ, კიერ თეილვიგმა იასპარეზა და მოიგო მის სამყარო 2024, რომელიც გაიმართა 16 ნოემბერს მეხიკოში. კიერ თეილვიგი გახდა პირველი დანიელი ქალი, რომელმაც დაიკავა მისი სამყარო და პირველი ქერა გამარჯვებული ავსტრალიელი ჯენიფერ ჰოკინსის შემდეგ მის სამყაროზე 2004 წელს. გარდა ამისა, ის არის მეორე დანიელი ქალი, რომელმაც გაიმარჯვა დიდი ოთხეულიდან რომელიმე სილამაზის საერთაშორისო კონკურსში, კატარინა სვენსონის შემდეგ მის დედამიწაზე 2001 წელს. შესაბამისად, ის არის პირველი გამარჯვებული, ვინც ატარებს *Light of Infinity* ოქროს მარგალიტის გვირგვინი, რომელიც გამოაქვეყნა *Miss Universe* ორგანიზაციის მიერ იმავე წელს.

2024 წლის ნოემბერში თეილვიგმა ატვირთა ვიდეო TikTok-ზე, როდესაც იმყოფებოდა Empire State Building-ში და, სავარაუდოდ, წარმოთქვა სიმღერის ნაწილი "Empire State of Mind", რომელიც შეიცავს სიტყვას "nigga", რამაც გამოიწვია კამათი. ორიგინალური ვიდეო მას შემდეგ წაიშალა, ხოლო მის დანიის ორგანიზაციამ უარყო, რომ თეილვიგმა საკამათო ტერმინის ლიპი სინქრონიზაცია მოახდინა.

## გარე ბმულები 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
S/2003 J 24

**S/2003 J 24**, *EJc0061* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოჩენილ იქნა სკოტ შეპარდის და სხვების მიერ. 2003 წელს იგი დამოუკიდებლად იპოვა მოყვარულმა ასტრონომმა კაი ლიმ, რომელმაც ამის შესახებ განაცხადა 2021 წლის 30 ივნისს. იგი ოფიციალურად გამოცხადდა 2021 წლის 15 ნოემბერს მცირე პლანეტების ცენტრში.

## ორბიტა
S/2003 J 24 ბრუნავს იუპიტერის გარშემო 23088000 კმ საშუალო მანძილზე 715.4 დღეში, ეკლიპტიკისკენ 162° დახრილობით, რეტროგრადული მიმართულებით და ექსცენტრიულობით 0.25.

ის მიეკუთვნება კარმეს ჯგუფს, რომელიც შედგება არარეგულარული რეტროგრადული მთვარეებისგან, რომლებიც ბრუნავენ იუპიტერზე 23-დან 24 გმ-მდე მანძილზე და დაახლოებით 165°-ის დახრილობით.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
იმამედდინ ხალილოვი

**იმამედდინ მარიფ ოღლუ ხალილოვი** (; დ. 23 თებერვალი, 1998, განჯა) — აზერბაიჯანელი პარა-ტაეკვონდოს სპორტსმენი, რომელიც ასპარეზობს K44 ინვალიდობის კატეგორიაში (ერთი ხელის ამპუტაციით ან მკლავის ფუნქციის ექვივალენტური დაკარგვით) და 70 კგ-მდე წონის კატეგორიაში. 2024 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი, მსოფლიოს ჩემპიონი და ევროპის 2023 წლის ჩემპიონი, 2024 წლის ევროპის ჩემპიონი, 2022 წლის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სპორტის ოსტატი (2024).

წარმოადგენდა აზერბაიჯანს ტოკიოში 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე. 

## ბიოგრაფია 
იმამედდინ ხალილოვი დაიბადა 1998 წლის 23 თებერვალს განჯაში. 2006 წელს ტაეკვონდოში ვარჯიში დაიწყო. ამ დროს მისი უფროსი ძმა ამ სპორტით იყო დაკავებული და იმამედინი ვარჯიშობდა მასთან, მაგრამ არ მონაწილეობდა შეჯიბრებებში. 2009 წელს აზერბაიჯანში დაიწყო პარატაეკვონდოს ჩამოყალიბება და ხალილოვი ამ სპორტით 2012 წლიდან არის ჩართული.
2021 წლის მაისში იმამედდინ ხალილოვმა მოიპოვა ოქროს მედალი სოფიაში ევროპის შესარჩევი ტურნირის ფინალში და მოიპოვა ლიცენზია ტოკიოს XVI ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე.
 
2022 წლის მარტში იგი მეორე გახდა პრეზიდენტის თასზე თეირანში. იმავე წლის მაისში მანჩესტერში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლი მოიპოვა. 2022 წლის სექტემბერში ხალილოვმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა პარიზში გრან პრიზე. იმავე წლის ოქტომბერში ხალილოვი მეორე გახდა მანჩესტერის გრან პრიზე. 2022 წლის დეკემბერში სპორტსმენმა მოიპოვა ოქროს მედალი რიადში გამართული გრან-პრის ფინალურ ეტაპზე..
2023 წლის აპრილში მან მიიღო აზერბაიჯანის სპორტის ოსტატის წოდება. 2023 წლის ივლისში ხალილოვმა ვერცხლი მოიპოვა საფრანგეთის ქალაქ მონტარჟისში გამართულ ევროპის ღია ჩემპიონატზე. 2023 წლის აგვისტოში ხალილოვმა მოიგო ევროპის ჩემპიონატი როტერდამში. იმავე თვეში მან პირველი ადგილი დაიკავა მსოფლიო კულტურულ ფესტივალზე სამხრეთ კორეა ჩუნჩეონში და მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი პარიზში გრან პრიზე.

2023 წლის სექტემბერში ხალილოვმა მოიგო პარატაეკვონდოს გრან პრი მექსიკაში. იმავე თვეში ხალილოვმა მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი პარატაეკვონდოში მექსიკაში, ფინალში დაამარცხა უზბეკი ჟავოჰირ ალიკულოვი. ეს იყო აზერბაიჯანის პირველი ოქრო პარატაეკვონდოში მსოფლიო ჩემპიონატზე მას შემდეგ, რაც სპორტის ეს სახეობა პარაოლიმპიური თამაშების პროგრამაში მოხვდა. ამ ტურნირზე გამარჯვების წყალობით ხალილოვი მსოფლიო რეიტინგის ლიდერი გახდა.

2024 წლის 11 მაისს მან ოქროს მედალი მოიპოვა 2024 წლის ევროპის პარატაეკვონდოს ჩემპიონატზე ბელგრადში (სერბეთი).
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2024 წლის 10 სექტემბრის ბრძანებით, იმამედდინ ხალილოვი დაჯილდოვდა 1 ხარისხის ორდენით „სამშობლოსათვის სამსახურისათვის“ პარიზში, საფრანგეთში, XVII ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://president.az/az/articles/view/66826
* https://president.az/ru/articles/view/66825
* https://europetaekwondo.org/european-championships-day-three-delivers-more-thrilling-results-in-belgrade/
* https://www.azerisport.com/paralympics/20231202130138332.html
* https://report.az/ferdi/avropa-cempionati-azerbaycanin-daha-4-taekvondocusu-mubarizeye-baslayir/

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიჭის სიტყვა: სისხლი ასფალტზე

**ბიჭის სიტყვა: სისხლი ასფალტზე** — 2023 წლის რუსული კრიმინალური დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რეჟისორი და სცენარის ავტორი ჟორა კრიჟოვნიკოვი და ანდრეი ზოლოტარევი. იგი დაფუძნებულია რობერტ გარაევის რომანზე „ბიჭის სიტყვა: 1970-2010-იანი წლების კრიმინალური თათარსტანი“ ყაზანის ფენომენის შესახებ. სერიალმა ფართო პოპულარობა მოიპოვა რუსეთში და სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში.

## მოკლე აღწერა 
1980-იანი წლების ბოლოს, როდესაც სსრკ-ში „პერესტროიკა“ ხდებოდა და საბჭოთა კავშირის ეპოქა დაშლილი იყო, ცხოვრება გახდა არასტაბილური და ძალიან განსხვავებული. 1980-იანებმა მოიტანა არა მხოლოდ თავისუფლება, არამედ დანაშაულის ტალღები ქალაქის ქუჩებში. მაშინ, როცა ზოგიერთმა ახალგაზრდამ ქუჩაში დაიწყო „გაზრდა“, ზოგს გაუჭირდა თავისი ადგილის პოვნა ამ არაპროგნოზირებად რეალობაში. მთავარი გმირი თოთხმეტი წლის ანდრეი დედასთან და ხუთი წლის დასთან ერთად ცხოვრობს. ის მუსიკალურ სკოლაში სწავლობს და ხშირად ხვდება ქუჩის მოზარდებს, რომლებიც მას ავიწროებენ. თავის დასაცავად, ანდრეი მეგობრობს ერთ-ერთ ასეთ მოზარდთან, მარატთან. მარატი ეხმარება მას ჩაეფლოს ქუჩის ცხოვრების სამყაროში, ბანდაში. ახალგაზრდული ჯგუფები იბრძვიან ტერიტორიის ყველა ნაწილისთვის, ისინი იცავენ თავიანთ უფლებას იცხოვრონ ცხოვრებით, იმისდა მიუხედავად რომ, არღვევენ კანონებსა და დაპირებებს. ერთადერთი, რაც მათთვის მნიშვნელოვანია, არის აღთქმა, რომელსაც ისინი აძლევენ თავიანთი ბანდის წევრებს-ძმებს, უპირისპირდებიან ზრდასრულთა სამყაროს ძალადობასა და შიშებს. ამავე დროს, იწყება ანდრეის და ახალგაზრდა არასრულწლოვან ინსპექტორის, ირინა სერგეევნას ურთიერთობის ისტორია. 

## წარმოება 
2023 წლის დეკემბერში სერიალის სცენარისტმა ანდრეი ზოლოტარევმა განაცხადა, რომ მან მოამზადა მოთხრობები სერიალის ორი ახალი სეზონისთვის.

## კრიტიკული პასუხი 
კინოკრიტიკოსმა ვასილ სტეფანოვმა შეაქო სერიალი და წერდა: „ავტორის ინტენსივობა და გამომეტყველება მხიბლავს; ყველაფერი, რაც კრიჟოვნიკოვის კინოს სიყვარულის ღირსად აქცევს, არის წარმოდგენილი:დაუბრკოლებელი კამერა, კარგად გააზრებული ბრბოს სცენები, ვნებიანი მსახიობობა (აქ ქასთინგი ოქროსფერია)“,ხოლო კრიტიკოსმა ზინაიდა პრონჩენკომ უარყოფითად უპასუხა სერიალს:„სერიალის მთავარი პრობლემა არც კი არის ზედმეტად გამდნარი თოვლის რეკვიზიტების დომინირება, გაფცქვნილი პანელის სახლები (რომელთა შიგნითაც არის აკადემიკოს კელდიშის ღირსი ხუთოთახიანი ბინა),ჟანგიანი ზაპოროჟეცები, მუშკის ქუდები, აკვიატებული ჟარგონი, იურა შატუნოვი, მაგრამ აქ ყოველგვარი განვითარების სრული ნაკლებობა“ ბრიტანული გაზეთი „ეკონომისტი“ სერიაში აღნიშნავს "მაღალი წარმოების ღირებულებებს და ურყევ დრამას". „ეკონომისტი“ წერს:„ სერიის უხეში ეპიზოდები, სავსე ყურებით, გაუპატიურებითა და მკვლელობებით, ცხადყოფს, რომ ის არ განადიდებს ძალადობას“.

## რესურსები ინტერნეტში
*„ბიჭის სიტყვა: სისხლი ასფალტზე“ IMDb ზე

## სქოლიო
კატეგორია:რუსული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:კრიმინალური ფილმები
კატეგორია:2023 წლის ფილმები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ჰასრათ ჯაფაროვი

**ჰასრათ ჯაფაროვი** (, დ. 2002, ყარადაღლი) — აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული მოჭიდავე, 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი, ევროპის ორგზის ჩემპიონი 2020 და 2023 წწ. მსოფლიოს ჩემპიონი 23 წლამდე მოჭიდავეებს შორის, აზერბაიჯანის ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა ნაკრების წევრი, 2023 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი, 2022 წლის მსოფლიო და 2022 წლის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ოსლოში 2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მოზარდებში მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
ჰასრათ ჯაფაროვი დაიბადა 2002 წლის 5 ოქტომბერს აზერბაიჯანის სოფელ კარადაღლიში, გორანბოის რეგიონში. ჭიდაობა მშობლიურ სოფელში დაიწყო. ჰასრატს ამ სპორტით დაკავება უფროსმა ძმამ შთააგონა. როდესაც ჯაფაროვი მე-7 კლასში იყო, გადაიყვანეს ბაქოს რესპუბლიკურ ოლიმპიურ სპორტულ ლიცეუმში.
2017 წელს სარაევოში ჰასრატ ჯაფაროვი ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის 42 კგ-მდე წონით კატეგორიაში გახდა. მომდევნო წელს სკოპიეში მსგავს ტურნირზე, მაგრამ 51 კგ-მდე წონით კატეგორიაში მე-3 ადგილი დაიკავა. იმავე წელს ზაგრებში გამართულ ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა. იმავე წლის ივლისში დორტმუნდში იუნიორთა შორის ევროპის ჩემპიონი გახდა.
2021 წლის ნოემბერში ბელგრადში ხასრატ ჯაფაროვი უმცროსი მსოფლიო ჩემპიონი გახდა. ფინალში ის ირანელ მოჭიდავეზე მოჰამად რეზა გერაეის მოუგო.

2022 წლის აპრილში მან ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, გადამწყვეტ ორთაბრძოლაში დაამარცხა სერბი სებასტიან ნაგი. 2022 წლის სექტემბერში მან ბრინჯაო მოიპოვა ბელგრადში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც გადამწყვეტ ბრძოლაში დაამარცხა ევროპის მოქმედი ჩემპიონი თურქი მურატ ფირატი.
გუნდურ შეჯიბრში 2022 წლის ჭიდაობის მსოფლიო თასზე მე-2 ადგილი დაიკავა.
2023 წლის აპრილში მან მოიპოვა ოქროს მედალი 2023 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე.
2024 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ჭიდაობაში მან პირველი ადგილი დაიკავა. 2024 წლის ივნისში ჯაფაროვმა მოიგო სარეიტინგო ტურნირი ბუდაპეშტში 72 კგ-მდე წონით კატეგორიაში.
პარიზის ოლიმპიურ თამაშებზე 21 წლის ჰასრატ ჯაფაროვმა, რომელმაც ოლიმპიური დებიუტი შეასრულა, აზერბაიჯანს ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში ერთადერთი მედალი მოუტანა. 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2024 წლის 13 აგვისტოს ბრძანებით, ჰასრათ ჯაფაროვს მიენიჭა ორდენი „სამშობლოს სამსახურისთვის III ხარისხის“ პარიზის XXXIII ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://fanat.az/az/gules/79079/iki-ermenini-yenen-18-yasli-dunya-cempionumuz-gzumun-qarsisina/
* https://apa.az/ru/xeber/edinoborstva/azerbaidzanskii-borec-pobedil-armyanina-i-stal-cempionom-mira-454733
* https://1news.az/news/20230423083444891-KHasrat-Dzhafarov-zavoeval-zolotuyu-medal-na-CHE-v-KHorvatii
* https://www.azerisport.com/olimpizm/paris-2024/20240809123833117.html
* https://president.az/ru/articles/view/66672

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არამ ამირბეკიანი

**გრიგორ ამირბეკიანი** (უფრო ცნობილია როგორც **არამ ამირბეკიანი** ; დ. 12 იანვარი, 1891 — გ. 27 იანვარი, 1971), სომეხი კინომსახიობი. სომხეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1964). საქართველოს სსრ და სომხეთის სსრ სახალხლო არტისტის, არტაშეს ამირბეკიანის ძმა.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ტფილისის ნერსისიანთა სკოლაში, 1912-1915 წლებში პეტერბურგის კონსერვატორიაში, 1921-1922 წლებში მოსკოვის სომხურ დრამატულ სტუდიაში. მუშაობდა კიროვაკანში, ლენინაკანში, თბილისის თეატრებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ბონგბონგ მარკოსი

**ფერდინანდ „ბონგბონგ“ რომუალდეს მარკოსი** (დ. 13 სექტემბერი, 1957) — ფილიპინელი პოლიტიკოსი, ფილიპინების მე-17 და ამჟამინდელი პრეზიდენტი. იგი ქვეყნის მე-10 პრეზიდენტის, კლეპტოკრატი და დიქტატორი ფერდინანდ მარკოსისა და ყოფილი პირველი ლედის იმელდა მარკოსის მეორე შვილი და ერთადერთი ვაჟია.

1980 წელს მარკოსი გახდა ჩრდილოეთი ილოკოსის ვიცე-გუბერნატორი, რომელიც დაუპირისპირდა მამამისის პარტიას, რომელიც იმ დროს მართავდა ფილიპინებს საომარ მდგომარეობაში. 1983 წელს იგი გახდა ჩრდილოეთი ილოკოსის გუბერნატორი და ეს თანამდებობა ეკავა მანამ, სანამ მისი ოჯახი ძალაუფლებას არ ჩამოაშორს სახალხო რევოლუციის დროს. ამის შემდეგ, 1986 წლის თებერვალში გაიქცა ჰავაიში. მამის გარდაცვალების შემდეგ 1989 წელს, პრეზიდენტმა კორასონ აკინომ საბოლოოდ მისცა უფლება მის ოჯახს დაბრუნებულიყო ფილიპინებში. მარკოსს და დედამისს, იმელდას, ამჟამად ემუქრებათ დაპატიმრება შეერთებულ შტატებში, სასამართლოს გადაწყვეტილების უგულებელყოფის გამო. სასამართლომ მათ დაავალა გადაეხადათ 353 მილიონი აშშ დოლარი მარკოსის დიქტატურის დროს ადამიანის უფლებების დარღვევისათვის.

მარკოსი ჩრდილოეთ ილოკოსის მე-2 ოლქიდან აირჩიეს ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში  და მისი წევრი იყო 1992 წლიდან 1995 წლამდე. 1998 წელს იგი კვლავ აირჩიეს ჩრდილოეთ ილოკოსის გუბერნატორად. ცხრა წლის შემდეგ იგი კვლავ ჩრდილოეთ ილოკოსის მე-2 ოლქის წარმომადგენელია 2007 წლიდან 2010 წლამდე, 2010 წლიდან 2016 წლამდე იყო ნაციონალისტური პარტიის სენატორი. მარკოსმა წარუმატებლად იყარა კენჭი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე 2016 წლის არჩევნებში, დამარცხდა სამხრეთ კამარინესის წარმომადგენელთან ლენი რობრედოსთან 263 473 ხმის სხვაობით; პასუხად მარკოსმა საპროტესტო სარჩელი შეიტანა საარჩევნო ტრიბუნალში, მაგრამ მისი პეტიცია ერთხმად უარყვეს. ხელახალი დათვლის შედეგად რობრედოს უპირატესობა 15 093 ხმით გაიზარდა.

2022 წლის არჩევნებში მარკოსმა კენჭი იყარა ფილიპინების პრეზიდენტად და იყო ფილიპინების ფედერალური პარტიის კანდიდატი. არჩევნები მოიგო დიდი უპირატესობით რაც იყო ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მას შემდეგ, რაც 1981 წელს, მამამისმა მოიპოვა ხმების 88 % ოპოზიციის ბოიკოტის გამო. 

მარკოსის საპრეზიდენტო კამპანია გააკრიტიკა ფაქტების შემმოწმებლებმა (Fact-checking) და დეზინფორმაციის მკვლევარებმა, რომლებმაც მიიჩნიეს, რომ მისი კამპანია განპირობებული იყო ისტორიის ფალსიფიკაციით, რომელიც მიზნად ისახავდა მარკოსის კულტის განახლებას და მისი კონკურენტების ღიირსების შელახვას. მისი კამპანია ასევე დაადანაშაულეს ადამიანის უფლებების დარღვევასა და ძარცვაში, რომელიც შეფასებულია 5-დან 13 მილიარდ დოლარამდე, რაც მოხდა მისი მამის პრეზიდენტობის დროს. 2024 წელს, ჟურნალმა Time-მა იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის დაასახელა.

## პირადი ცხოვრება
მარკოსი დაქორწინებულია ადვოკატ ლუიზა „ლიზა“ კაჩო არანეტაზე, ცნობილი არანეტების ოჯახის წევრზე. მარკოსმა და არანეტამ 1993 წლის 17 აპრილს იქორწინეს ფიესოლეში, იტალია. მათ ჰყავთ სამი ვაჟი: ფერდინანდ ალექსანდრე III „სანდრო“ (დ. 1994 წ.), ჯოზეფ სიმონი (დ. 1995 წ.) და უილიამ ვინსენტი „ვინნი“ (დ. 1997 წ.). მიუხედავად იმისა, რომ ის არის ეთნიკური წარმომავლობით ილოკანო, ის გაიზარდა მანილიოს ოჯახში და არ საუბრობს ილოკანოს ენაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბანოსხევი (ნასოფლარი)

**აბანოსხევი** — ნასოფლარი თბილისის ვილაიეთის პეტრეს ნაჰიეში. სოფელი მოხსენიებულია 1728 წლის „თბილისის ვილაიეთის დიდ დავთარში“.

ტოპონიმი „აბანოსხევი“ ქართულია, რომელიც კომპოზიტური წარმოებისაა. მსგავსი ტოპონიმები საქართველოში სხვაგანაცაა. მაგალითად, სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში და იქვე მდინარე. სავარაუდოდ, ტოპონიმი აბანოსხევი თავდაპირველად მდინარეს უნდა დარქმეოდა და შემდეგ გავრცელდა მდინარის სიახლოვეს გაშენებულ დასახლებაზე.

ვახუშტი ბაგრატიონი აღნიშნავს: „ჩრდილოდამ, მოერთვის მტკვარს წინუბანს აბანოს-ხევი, გამოდის ფერსათს და მოდის სამხრით“.

1728 წლის თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით წლიური გადასახადების ჯამი შეადგენდა 1320 ახჩას (მიწის დღიური მფლობელობის ჩათვლით).

## ლიტერატურა
* *დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე.* მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021, გვ. 1423

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები
მზია ბაქრაძე

**მზია ბაქრაძე** (დ. 1929, თბილისი, საქართველო, — გ. 20 იანვარი, 2022, საქართველო) — ქართველი მეცნიერი, მთარგმნელი, მკვლევარი, პედაგოგი, ფილოლოგი. 

## ბიოგრაფია 
1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი,1958 წელს თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1948 წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე, მაგრამ მესამე კურსიდან შეიცვალა პროფესია და უცხო ენების ფაკულტეტის ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობის სტუდენტი გახდა. 1955-1970 წლებში შეთავსებით მუშაობდა რეფერენტად საქართველოს უცხო ქვეყნების მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობის საზოგადოებაში და საფრანგეთის დელეგაციებთან. 1961–1962 წლებში თანამედროვე ფრანგულ ლიტერატურაში სპეციალიზაციის მიზნით გაიგზავნა სტაჟირებაზე პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში უცხო ენების ინსტიტუტის მიერ. 1972-1973 წლებში იყო მოსკოვის უნივერსიტეტისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დოქტორანტი. 1958-1974 გახდა თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის ლექტორი. 1974-1976 წლებში ფრანგული ენის ფაკულტეტის დეკანი. 1976-1986 წლებში ამავე ინსტიტუტის ფრანგული ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგე. 1986-1987 წლებში ინსტიტუტის პრორექტორი სასწავლო დარგში. 1988-1996 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას უცხო ენათა ინსტიტუტის ფრანგული ენის კათედრაზე. 2006-2009 წლებში იყო ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უცხო ენათა ფაკულტეტის სრული პროფესორი რომანისტიკის განხრით. 2009 წელს მიენიჭა უნივერსიტეტის ემერიტუსის წოდება. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობა უკავშირდება ფრანგულ ლიტერატურასა და ფილოსოფიას. იკვლევდა ფრანგული "ახალი რომანის" თეორიულ საფუძვლებს და ეგზისტენციალიზმის პრობლემებს XX საუკუნის ფრანგულ ლიტერატურაში. 1964 წელს დაიცვა დისერტაციის თემა - "ჟან პოლ სარტრის მსოფლმხედველობის ევოლუცია მისი ლიტერატურული ნაწარმოებების მიხედვით".

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022