open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თემირბოლათ მამსუროვი

**თემირბოლათ მამსუროვი** (; დ. 1845, რუსეთის იმპერია — გ. 1898, ოსმალეთის იმპერია) — ოსი პოეტი. ითვლება პირველ ოს პოეტად.

## ბიოგრაფია
თემირბოლათ მამსუროვი დაიბადა 1845 წელს. 1855-1860 წლებში იგი პეტერბურგის კადეტთა კორპუსში სწავლობს. 1860 წლიდან მსახურობდა ჩუგუევის (ახლანდელი ხარკივის ოლქში) პოლკში. 1865 წელს დედის ძალდატანებით (რომელიც რუსეთის არმიის გენერლის მუსა კუნდუხოვის და იყო) თემირბოლათ მამსუროვი სხვა ოსებთან ერთად გადასახლდა ოსმალეთში. დასახლდა  სოფელ ბატმანტაშში, სივასის ვილაიეთში, მას უარი უთქვამს თურქეთის არმიაში სამსახურზე, სიკვდილამდე დარჩენილა სამოქალაქო პირად, მას ოჯახიც კი არ შეუქმნია. ოსურ ენასთან ერთად ფლობდა თურქულ ენას.
 
თემირბოლათ მამსუროვი გარდაიცვალა 1899 წელს ბატმანტაშში და იქვეა დაკრძალული.

## შემოქმედება
დღემდე თემირბოლათის მხოლოდ თერთმეტი ლექსია შემორჩენილი. მის თანამედროვეთა გადმოცემით, თემირბოლათს დიდი პოეტური მემკვიდრეობა დარჩენია. პოეტის დას, აზიზს, თემირბოლათის ხელნაწერებით სავსე სკივრი ჰქონია. სამწუხაროდ, დღესდღეობით ეს ხელნაწერები დაკარგულია. 

თემირბოლათ მამსუროვის შემოქმედება ქართულ ენაზე თარგმნა ნაირა ბეპიევმა. 2007 წელს თბილისში გამოიცა თემირბოლათ მამსუროვის ორენოვანი კრებული („კავკასიური სახლის“ გამომცემლობა).

## ლიტერატურა
* Темирболат Мамсуров/ Ардасенов Х., Очерк развития осетинской литературы, Орджоникидзе, 1959, стр. 73 — 76
* Бибоева И. Г., Казиты М. Р., Писатели Осетии, библиографический справочник, Владикавказ, Ир, 2015, стр. 23—25, ISBN 978-5-7534-1499-01
* Ардасенов X. Очерк развития осетинской литературы. Орджоникидзе, 1959;
* Нафи. Нæ зарджыты райдиан. Разныхас. Ацы чиныджы: Мамсыраты Темырболат. Ирон зарджытæ. Цхинвал, 1965;
* Джусойты Нафи. Мамсыраты Темырболат. Ацы чиныджы: Джусойты Н. Ирон литературæ. Астæуккаг скъолайы 8 къласы ахуыргæнæн чиныг. Цхинвал, 1971;
* Дзуццаты X. Мамсыраты Темырболаты тыххæй, «Фидиуæг», 1978, № 5;
* Ходы К. Иры фыццаг зарæггæнæг. «Мах дуг», 1978;
* Джусойты Нафи. Темирболат Мамсуров. В кн.: Н. Джусойты. История осетинской литературы. Книга первая. Тбилиси, 1980;
* Хъодзаты Æ., Ходы К. Ирон фыццаг зарæггæнæг. В кн.: Мамсыраты Темырболат. Ирон зарджытæ. Орджоникидзе, 1982.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია და შემოქმედება
* თემირბოლათ მამსუროვი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
კატეგორია:ოსი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნიზამი განჯევის ძეგლი (რომი)

**ნიზამი განჯევის ძეგლი** () — XII საუკუნის პოეტისა და მოაზროვნის ნიზამი განჯევის ძეგლი იტალიის დედაქალაქ რომში, ვილა ბორგეზეს პარკში, ვიალე მადამ ლეტიციას ქუჩაზე. ძეგლის ავტორები არიან აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი სალხაბ მამედოვი და დამსახურებული მხატვარი ალი იბადულაევი. პროექტი რომის მერიის ისტორიისა და ხელოვნების კომისიამ დაამტკიცა.

ძეგლის გახსნა 2012 წლის 20 აპრილს შედგა ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერითა და იტალიაში აზერბაიჯანის საელჩოს მონაწილეობით (აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2011 წლის 23 დეკემებრის, „გენიალური აზერბაიჯანელი პოეტისა და მოაზროვნის ნიზამი განჯელის 870 წლის იუბილეს ჩატარების შესახებ“, განკარგულების თანახმად).

ძეგლის გახსნის ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღეს ჰეიდარ ალიევის ფონდის პრეზიდენტმა, აზერბაიჯანის პირველმა ლედიმ მეჰრიბან ალიევამ და იტალიაში აზერბაიჯანის საელჩოს წარმომადგენლებმა.  

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წელს დაარსებულები
სიმონ ბარამიძე

**სიმონ ბარამიძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, თბოაირმომარაგებისა და ვენტილაციის სპეციალობით.

1972-1992 წლებში მუშაობდა თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში ინჟინრად, ჯგუფის ხელმძღვანელად, იყო ინსტიტუტის საინჟინრო მოწყობილობებისა და განახლებადი ენერგიის წყაროების განყოფილების უფროსი. მივლინებით იმყოფებოდა ავღანეთის რესპუბლიკაში, საპროექტო ინსტიტუტის საინჟინრო კომუნიკაციების განყოფილების ჯერ მრჩევლად, შემდეგ კი მთავარ ინჟინრად 1981-1986 წლებში. 1992-1995 წლებში კი მუშაობდა გარდაბნის სახელმწიფო თბოელექტროსადგურის ინჟინრად, განყოფილების უფროსად, №9 და №10 ენერგობლოკების ნაწილში, თბოელექტროსადგურის დირექტორის მოადგილედ; 1995-2002წწ. ხელმძღვანელობდა გაერთიანება "ენერგოგენერაციის" განახლებადი წყაროების განყოფილებას; უცხოელ პარტნიორებთან ერთად განახორციელა სხვადასხვა ობიექტების ენერგეტიკული კვანძების საპროექტო სამუშაოები. დააფუძნა შპს "სითბო" 1997 წელს და დღემდე მისი დირექტორია, აღნიშნული ორგანიზაციის სამოქმედო არეალს კი წარმოადგენს განახლებადი წყაროები, ასევე სამშენებლო სფეროს საზოგადოებრივი, სამრეწველო და სპორტული დანიშნულების შენობა-ნაგებობებისათვის ენერგოეფექტური და ენერგოდამზოგი ტექნოლოგიების პროექტირება და შემდგომი ზედამხედველობა. მისი მონაწილეობით საკავშირო გამოფენაზე წარდგენილმა საპროექტო-სამეცნიერო ნაშრომმა "საცხოვრებელი შენობის მზით თბომომარაგების ინოვაციური სისტემა", ბრინჯაოს მედალი დაიმსახურა 1977 წელს. მონაწილეობა აქვს მიღებული ქალაქ მახაჩყალის დრამატული თეატრის საპროექტო სამუშაოების შესრულებაში, ასევე მონღოლეთის რესპუბლიკაში ქალაქ ერდენეთის საბავშვო გამაჯანსაღებელი კომპლექსისა და ვიეტნამში მდინარე ხუაბინზე საცხოვრებელი კომპლექსის პროექტირებაში და სხვა. ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, კითხულობს ლექციებს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, თავისუფალ უნივერსიტეტში - სამშენებლო განხრით, თბოენერგეტიკული მიმართულებით. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო შრომები, შენობების თბო-სიცივით მომარაგების განხრით, სამშენებლო მასალების თბოფიზიკური თვისებების შესწავლისა და პროექტირების ეკოლოგიურ ასპექტებზე. მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. მინიჭებული აქვს აკადემიური დოქტორის ხარისხი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია წიგნი 2 -თბ., 2021. გვ. 57-58

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
უკრაინის გამომცემლობების სია

ქვემოთ მოცემულია უკრაინული გამომცემლობების არასრული სია.

## სია
## რესურსები ინტერნეტში
* Книгоспілка&nbsp;— спільнота книговидавців
* Форум видавців
* Портал української книжкової індустрії
* Український видавничий портал «Книгобачення»

კატეგორია:უკრაინის გამომცემლობები
კატეგორია:უკრაინასთან დაკავშირებული სიები
კატეგორია:ლიტერატურის სიები
კატეგორია:ორგანიზაციების სიები
ანდროგენები

**ანდროგენი** —  ნებისმიერი ბუნებრივი ან სინთეზური სტეროიდული ჰორმონი, რომელიც არეგულირებს ხერხემლიანებში მამრობითი მახასიათებლების განვითარებას და შენარჩუნებას ანდროგენის რეცეპტორებთან შეკავშირების გზით. ეს მოიცავს მამაკაცის პირველადი სასქესო ორგანოების ემბრიოლოგიურ განვითარებას და მამაკაცის მეორადი სქესის მახასიათებლების განვითარებას პუბერტატში. ანდროგენები სინთეზირდება სათესლე ჯირკვლებში, საკვერცხეებსა და თირკმელზედა ჯირკვლებში.

ანდროგენები იზრდება როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში პუბერტატის პერიოდში. მამაკაცებში მთავარი ანდროგენი არის ტესტოსტერონი. დიჰიდროტესტოსტერონი (DHT) და ანდროსტენედიონი თანაბარი მნიშვნელობისაა მამრობითი სქესის განვითარებაში. DHT საშვილოსნოში იწვევს პენისის, სკროტუმის და პროსტატის დიფერენციაციას. ზრდასრულ ასაკში, DHT ხელს უწყობს გამელოტებას, პროსტატას და ცხიმოვანი ჯირკვლის აქტივობას.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონები
დიხაშ კოჩი

**დიხაშ კოჩი**  () — ავსული ჯუჯა მეგრულ მითოლოგიაში. ტანით ჭინკის ოდენაა, და ჭინკის მსგავსად ადამიანის სახისაა. ეს სახელი იმიტომ ჰქვია, რომ ვერტიკალურად ვერ დადის, და ოთხზე დგას და ისე  მოძრაობს.  ჩნდება ხოლმე სოფლებში, სადაც სახლები მრავლადაა, და  ხშირად სახლის ეზოებშიც იმალება ხოლმე. ზოგჯერ კაცს სოფლის გზებზეც ხვდება. რადგან ის ნელ-ნელა მოძრაობს, თავის მსხვერპლს იშვიათად იჭერს და ადამიანიც  ადვილად გადაურჩება ხოლმე. ქვეითად მიმავალთ ფეხებშუა უძვრება და ცდილობს წააქციოს; თუ მხედარს შეხვდა, აღვირს წაავლებს ხელს და ცხენს ფეხის გადადგმის საშუალებას არ აძლევს. არის შემთხვევებიც, როდესაც დიხაშ კოჩს ადამიანი ჭკუიდან შეუშლია.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:მეგრული მითების პერსონაჟები
კატეგორია:ჯუჯები
საქართველოს სოკოები (წიგნი)

**საქართველოს სოკოები** — საქართველოში გავრცელებული სოკოების სარკვევი, რომლის ავტორია ქართველი მიკოლოგი ივანე ნახუცრიშვილი. გამოიცა 2007 წელს არჩილ ღიბრაძის რედაქტორობითა და თანაავტორობით.

სარკვევი მოიცავს სოკოების ზოგად დახასიათებას — სოკოთა აგებულება, გამრავლება, გავრცელება, კვებითი ღირებულება, საჭმელი და შხამიანი სოკოების ერთმანეთისაგან გარჩევის წესი, ცნობები სოკოთი მოწამვლის ხასიათისა და პირველადი დახმარებისა შესახებ. აგრეთვე განხილულია სოკოს ხელოვნურად მოშენებისა და გადამუშავების საკითხები და მისგან კერძების მომზადების წესი.

სახელმძღვანელოში აღწერილია საქართველოში გავრცელებულ სოკოთა 201-მდე სახეობა, რომელთაგან 122 საჭმელია, 22 პირობითად საჭმელი, 24 შხამიანი და 33 საჭმელად უვარგისი. თითოეულ სოკოს თან ახლავს ქართული, ლათინური და რუსული დასახელებები და ფერადი ილუსტრაციები. იმ სოკოთა სახელები, რომლებიც არ იყო ცნობილი, თარგმნილია ლათინურიდან და რუსულიდან.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს სოკოები — ბიბლიოვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:წიგნები ბიოლოგიის შესახებ
კატეგორია:2007 წლის წიგნები
კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი

**კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი** (დ.  1789  — გ. 3 მაისი, 1844)  ქართველი სამეფო ოჯახის წევრი, სამხედრო პირი.

## ბიოგრაფია
კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი იმერეთის სამეფო ტახტიდან 1789 წელს ჩამოგდებული მეფის დავით გიორგის ძისა და ანა მამუკას ასულ ორბელიანის ვაჟი იყო. მამის ტახტიდან ჩამოგდებისა და გარდაცვალების შემდეგ მცირეწლოვანი კონსტანტინე ცხრა წლის მანძილზე მუხურის ციხეში იყო გამომწყვდეული. მხოლოდ 1803 წელს, მთავარმართლების ზეწოლის შემდეგ,  გაანთავისუფლა იგი სოლომონ II.

1804 წლის 12 დეკემბერს დაწერილი წერილით  რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე I დედოფალ ანას და კონსტანტინეს მოსკოვში გადასახლკებას, ბატონიშვილისთვის სათანადო განათლების მიღებას და პენსიის გაორმაგებას სთავაზობდა. თავად კონსტანტინე გადასახლების სასტიკი წინააღმდეგი იყო. მაგრამ 1809 წელს, შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, იგი თბილისში გამოცხადდა მთავარმართებელთან და რუსეთისადმი ერთგულების ფიცი მიიღო.

1810 წლის ნოემბერში რუსეთში ჩასული ანა და კონსტანტინე მოსკოვში დიდი პატივით მიიღეს და ჩასვლისთანავე 10000 მანეთი პენსია დაუნიშნეს. მოსკოვში დედოფალი ანა საკმაოდ მდიდრულად ცხოვრობდა. თავად კონსტანტინეს იმპერატორის მონაწილეობით გამართულ ზეიმებსა და ცერემონიალებზე ხელმწიფე იმპერატორის კორტეჟში ჰქონდა ადგილი, ოლდენბურგის პრინცების გვერდით. იგი თითქმის სახელმწიფოს სრულ კმაყოფაზე იმყოფებოდა. მისი სამხედრო სამსახურიც განსაკუთრებული პრივილეგიებით დაიწყო: კაზაკთა ლეიბგვარდიულ პოლკში ჩაირიცხა პირდაპირ როტმისტრად, დაინიშნა ფლიგელ-ადიუდანტად და როგორც ყველა ქართველმა ბატონიშვილმა, მანაც ანას პირველი ხარისხის ორდენი მიიღო.

კონსტანტინე აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ წარმოებულ სამამაულო ომში. მან თავი გამოიჩინა ვიტებსკისთან ბრძოლაში. ბოროდინოსთან გამართულ სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლაში გმირული მოქმედებისთვის კონსტანტინე დავითის ძეს ვლადიმერის ორდები ებოძა ბაფთით. ნაპოლეონის ჯარების დამარცხების შემდეგ , იგი კვლავ არმიაში მსახურობდა. ოციანი წლების ბოლოს კი, გენერალ-მაიორის ჩინით დატოვა სამხედრო სამსახური და ლიტერატურუოლ მოღვაწეობას მიჰყო ხელი, უყვარდა ლექსების წერა. 

კონსტანტინე ბაგრატიონი, სოლომონ II მითითებით, პირველად 12 წლის ასაკში დაქორწინდა ანასტასია აბაშიძეზე. წყვილს შვილები არ ჰყოლია. მეორედ მოსკოვში იქორწინა პორტუგალიის გენერალური კონსულის შვილზე ანა დენისის ასეულ ლოპეს-დე-სილვაზე. ამ ქორწინებიდან ჰყავდა ორი ვაჟი: კონსტანტინე და ნიკოლოზი. მესამედ ეკატერინე სერგის ასულ სტრახოვაზე იქორწინა, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი, შემდეგში ცნობილი გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე - ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი. კონსტანტინე დავითის ძის შვილები იყვნენ რუსეთში პირველი თავადები - იმერეტინსკები. კონსტანტინე დავითის ძე 1844 წლის 3 მაისს მოსკოვში გარდაიცვალა. დასაფლავებულია დონის მონასტერში.

## ლიტერატურა
* კონსტანტინე დავითის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი // ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში / გონიკაშვილი მ.,  თბ., 1986 გვ. 129-140.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1789
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1844
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
Press Club Brussels Europe

**Press Club Brussels Europe** ― ბრიუსელში დაფუძნებული ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაციების საერთო ინიციატივა. იგი 2010 წლის დეკემბერში ევროკომისიის ყოფილმა პრეზიდენტმა, ჟოზე მანუელ ბაროზუმ გახსნა. პრეს-კლუბი ბრიუსელში ჟურნალისტებისა და საერთაშორისო კორესპონდენტების, საელჩოების, ევროკავშირის მუდმივი წარმომადგენლობების, არასამთავრობო ორგანიზაციების, ლობისტური ჯგუფებისა და ანალიტიკური ცენტრების მთავარი საკომუნიკაციო პლატფორმაა და მედიის წარმომადგენელთან კონფერენციებისა და დებატების ფორუმის უზრუნველყოფას ისახავს მიზნად.

Press Club Brussels Europe პრეს-კლუბთა საერთაშორისო ასოციაციის მოქმედი წევრი და 2019 წლის ოქტომბრიდან მისი პრეზიდენტია.

2022 წლისთვის პრეს-კლუბის პრეზიდენტია მარუნ ლაბაკი, ჟურნალ *Le Sour-ის* საერთაშორისო სექციის ყოფილი ხელმძღვანელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* (Official website)
*

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ჟურნალისტური ორგანიზაციები
კატეგორია:საერთაშორისი ჟურნალისტური ორგანიზაციები
კატეგორია:პროფესიონალური ასოციაციები
შეთე გულუხაიძე

**შეთე გულუხაიძე** (დ. 1798 — გ. 1870) — თუში სახალხო გმირი, სოფელ ქუმელაურთიდან. კავკასიის ომის მონაწილე, თუშთა რაზმის წინამძღოლი.

მის მამას, ზვიად გულუხაიძეს მეზობლებთან ჩამოვარდნილი სისხლ-მესისხლეობის გამო თავისი თემ-სოფლის დატოვება მოუხდა. შეთე იყო შამილის თანამედროვე და მას დიდ როლს მიაწერენ დაღესტანზე გამარჯვებაში. XX საუკუნეში ნიკო ფიროსმანმა ამ თემაზე შექმნა მხატვრული ტილო რომელსაც აქვს რუსული წარწერა — „შეთე უჩვენებს ბარიატინსკის, თუ როგორ დაიჭიროს შამილი“. დაღესტნის ომების დამთავრების შემდეგ შეთე სოფელ შილდაში დასახლდა. მთავრობის მიერ იგი დანიშნულ იქნა დაღესტნის მხარის საყარაულო რაზმების ინსპექტორად. მას დიდად აფასებდა კახეთის თავადაზნაურობა, მის რაზმებს არაერთხელ წაურთმევია ლეკთა ბანდებისათვის კახეთიდან გატაცებული ტყვეები და დაუბრუნებია თავიანთი ოჯახებისათვის.

## ლიტერატურა 
* ცოცანიძე გ., „შეთე“ არტანუჯი, 2013.

## რესურესბი ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1798
კატეგორია:გარდაცვლილი 1870
კატეგორია:ქართველი სახალხო გმირები
ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები 2020

**2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები** — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები ბელარუსში. ჩატარდა კვირას, 2020 წლის 9 აგვისტოს. ხმის მიცემის პროცედურა დაიწყო 4 აგვისტოს და გაგრძელდა 8 აგვისტომდე.

ბელარუსის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ არჩევნებში გამარჯვებულად გამოაცხადა მოქმედი პრეზიდენტი ალექსანდრე ლუკაშენკო, რომელმაც მეექვსე ვადით მოახერხა თანამდებობაზე დარჩენა, მიიღო რა ხმათა 80%. ლუკაშენკომ მოიგო ყველა საპრეზიდენტო არჩევნები ქვეყანაში (1994 წლიდან), საერთაშორისო დამკვირვებლებმა ყველა მათგანი გარდა პირველისა შეაფასა როგორც არათავისუფალი და არასამართლიანი.

ოპოზიციონერმა კანდიდატმა სვეტლანა ტიხანოვსკაიამ გამოაცხადა რომ მან არჩევნები ხმათა სულ მცირე 60 %-ით მოიგო, მოუწოდა ლუკაშენკოს მოლაპარაკებების დაწყებისაკენ. მისი კამპანიისგან წარმოიქმნა ბელარუსის საკოორდინაციო საბჭო, რომლის მიზანიც იყო ხელისუფლების გადაცემის პროცესისთვის ხელის შეწყობა და ოფიციალური შედეგების წინააღმდეგ ხანგრძლივი მძლავრი „საპროტესტო მოძრაობის“ დაწყება. საკოორდინაციო საბჭოს პრეზიდიუმის შვიდივე წევრი მოგვიანებით დააპატიმრეს ან წავიდნენ დევნილობაში.
ყველა კანდიდატმა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას შედეგების ბათილად ცნობის მოთხოვნით მიმართა. ბევრმა ქვეყანამ არ ცნო არჩევნების შედეგი, ისევე როგორც ევროკავშირმა, რომელმაც სანქციები დაუწესა ბელარუსის სახელისუფლებო ოფიციალურ პირებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან „ძალადობაზე, რეპრესიებსა და არჩევნების გაყალბებაზე“. არჩევნების შედეგებმა ბელარუსში მასშტაბური საპროტესტო აქციები გამოიწვია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2020 წლის არჩევნები
აკაკი ნასყიდაშვილი

**აკაკი ნასყიდაშვილი** (დ. 26 იანვარი, 1947, ტიბაანი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგია-ოკეანოლოგიის სპეციალობით.

1973 წლიდან — საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის სამმართველოს სისტემა ინჟინერ-ოკეანოლოგი. 1978-1984 წლებში — აფხაზეთის ჰიდრომეტეოროლოგიური ცენტრი. 1984-1986 წლებში საბჭოთა კავშირის ჰიდრომეტეოროლოგიური ცენტრის დაუსწრებელი სწავლების ასპირანტი. 1990 წლიდან — საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სოხუმის საზღვაო კონვენციური ინსპექციის უფროსი. 1997 წლიდან ამავე სამინისტროს შავი ზღვის დაცვის კონვენციური ინსპექციის უფროსისი მოადგილე (ბათუმი). პარალელურად, 1985 წლიდან მუშაობდა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში, სადაც კითხულობდა ლექციებს „მეტეოროლოგია-კლიმატოლოგიაში“. 1989-2005 წლებში — საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის სახელმწიფო ინსტიტუტი, დოცენტი. 2005-2006 წებში — საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ტურიზმისა და სპორტის კათედრის გამგე. 2006-2010 წლებში საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ასოცირებული პროფესორი. 2010 წელს — სუბტროპიკული მეურნეობის სოხუმის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, ტურიზმისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების დეპარტამენტი, სრული პროფესორი. 2011 წლიდან აკაკი წერეთელის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ეკონომიკისა და ტურიზმის დეპარტამენტი, ასოცირებული პროფესორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა, რომლებშიც ასახვა ჰპოვა შავი ზღვის სანაპირო ზოლის ეკოლოგიურმა პირობებმა, გაშუქებულია შავი ზღვის აღმოსავლეთ რაიონის ჰიდრომეტეოროლოგიური პირობები და მოცემულია შტორმული ღელვის პროგნოზის მეთოდები მცირე ტონაჟიანი სწრაფმავალი გემებისათვის. გარდა ამისა, ჟურნალ-გაზეთებში გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო-პოპულარული წერილები სხვადასხვა აქტუალურ საკითხებზე. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ანაპა-ბათუმის გემთსავალი ტრასის ჰიდრომეტეოროლოგიური პირობების პროგნოზი“, დაიცვა 1987 წელს.

## ლიტერატურა
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 203-204

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ვიტალი გერასიმოვი

**ვიტალი გერასიმოვი** () (დ. 9 ივლისი, 1977, ყაზანი — გ. 7 მარტი, 2022, ხარკივთან) — რუსი ოფიცერი და ბოლოს 41-ე საერთო-საჯარისო არმიის შტაბის უფროსი, გენერალ-მაიორი.

1999 წელს დაამთავრა ჩელიაბინსკის უმაღლესი სატანკო სამეთაურო სასწავლებლის ყაზანის ფილიალი.

მონაწილეობა მიიღო ჩეჩნეთის მეორე ომში, სირიის სამოქალაქო ომში და ყირიმის ოკუპაციაში, რისთვისაც დაჯილდოვდა. 2022 წლის მარტში უკრაინაზე თავდასხმის დროს უკრაინის სადაზვერვო სამსახურმა ფსბ-ის კომუნიკაცია ჩაჭრა, რის შემდეგაც გერასიმოვი ხარკივთან მოკლეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი გენერალ-მაიორები
კატეგორია:დაბადებული  9 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1977
კატეგორია:გარდაცვლილი   7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი   2022
კატეგორია:გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა

**ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა** (სრული სახელწოდება — *სსიპ აკაკი წერეთლის სახელობის ქალაქ ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლა*) — ქალაქ ზუგდიდის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. 

2016 წლის მონაცემებით სკოლაში არის 1134 მოსწავლე. დასაქმებულია 71 მასწავლებელი.

## ისტორია 
დაარსდა 1867 წელს. თავდაპირველად, ის დაწყებით სახაზინო სკოლას წარმოადგენდა, სადაც მხოლოდ ვაჟები სწავლობდნენ. მოგვიანებით ორკლასიანი სკოლა ექვსკლასიან საქალაქო სასწავლებლად იქცა, რომელიც შემდგომში უმაღლეს დაწყებით სასწავლებლად გადაკეთდა.

1941 წელს უმაღლესი დაწყებითი სასწავლებელი გადაკეთდა რვაწლიან, ხოლო შემდეგ ცხრაწლიან სკოლად (პედაგოგიური განხრით). შესაბამისად, სკოლის კურსდამთავრებულები სარგებლობდნენ უფლებით, ემუშავათ მასწავლებლად დაწყებით კლასებში. მოგვიანებით, სასწავლებელს მიენიჭა პედაგოგიური ტექნიკუმის სახელი. 

1952 წელს, პედაგოგიური ტექნიკუმის ბაზაზე გახსნილი სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ტოვებს შენობას და იგი აკაკი წერეთლის სახელობის ზუგდიდის პირველ საშუალო სკოლას ეთმობა. 

## კურსდამთავრებულები 
* ილია ვეკუა — ქართველი მათემატიკოსი და მექანიკოსი.
* შოთა მესხია — ქართველი ისტორიკოსი.
* ნიკოლოზ ანთელავა — ქართველი მეცნიერი, ქირურგი, გულმკერდის ქირურგიის ფუძემდებელი საქართველოში.
* პიერ კობახიძე — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი.
* სპირიდონ კედია — ქართველი პუბლიცისტი, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა 
* ჯგუშია ნ., მურღულია ი., „ცოდნის საუნჯე“, გამომცემლობა „ეგრისის მაცნე“, 2005.
* ტუღუში ა., „ნარკვევები ზუგდიდის ისტორიიდან“,

## რესურსები ინტერნეტში
* casio.ge
* edu.aris.ge

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის სკოლები
ოლექსი არესტოვიჩი

**ოლექსი არესტოვიჩი** (; დ. 3 აგვისტო, 1975, წითელწყარო, საქართველოს სსრ) — უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი (2020 წლის 1 დეკემბრიდან 2023 წლის 17 იანვრამდე), ბლოგერი, მსახიობი, პოლიტიკური და სამხედრო მიმომხილველი.

არესტოვიჩი არის ფსიქოლოგიური სემინარების და ტრენინგების ორგანიზატორი და სამხედროებისთვის ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის საქველმოქმედო ფონდის დამფუძნებელი.

არესტოვიჩი იყო მინსკის სამმხრივი საკონტაქტო ჯგუფის სპიკერი, მინსკის ჯგუფში უკრაინის დელეგაციის ხელმძღვანელი და უკრაინის პრეზიდენტის აპარატის უფროსის, ანდრეი ერმაკის, მრჩეველი ეროვნული უსაფრთხოების სფეროს სტრატეგიული კომუნიკაციების საკითხებში.

2022 წლის 24 თებერვლიდან არესტოვიჩი ატარებს ყოველდღიურ ბრიფინგებს უკრაინაში რუსეთის შეჭრასთან არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით.

2023 წლის 17 იანვარს თანამდებობიდან გადადგა სკანდალური განცხადების გამო. განცხადების თანახმად რაკეტა, რომელიც უკრაინის ქალაქ დნიპროში საცხოვრებელ კორპუსს მოხვდა, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის სისტემამ ჩამოაგდო და დაცემისას აფეთქდა.

## შენიშვნები
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დედოფლისწყაროში დაბადებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
მიხეილ ყაუხჩიშვილი

**მიხეილ ყაუხჩიშვილი**  (დ. 17 ივლისი, 1889, ქუთაისი — გ. 14 აპრილი, 1948)  — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. სოციალისტ-ფედერალისტი. მისი ქალიშვილი — ნინო ყაუხჩიშვილი.

1912 წელს დაამთავრა  პეტერბურგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი.  მუშაობდა პეტერბურგის მერიაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში. მონაწილეობდა სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის საქმიანობაში. 1918 წელს სოციალ-ფედერალისტთა სიით გახდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. შედიოდა საბჭოს გზათა კომისიაში. 1919 წლის თებერვალში მონაწილეობდა დამფუძნებელი კრების არჩევნებში სოციალ-ფედერალისტური პარტიის სიით, თუმცა, მანდატი ვერ მოიპოვა. საკანდიდატო სიაში 30-ე ნომერი იყო. 1918 წელს მთავრობის დავალებით გაემგზავრა დასავლეთ ევროპაში ენერგეტიკისა და, ზოგადად, ეკონომიკის სფეროების შესასწავლად და რეკომენდაციების შესამუშავებლად. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეკონომიკური წარმომადგენელი იტალიაში. 1920 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და გააცნო სახელმწიფო ეკონომიკის კომისიას თავისი რეკომენდაციები. როგორც ინჟინერი, მონაწილეობდა გორის მიწისძვრის შედეგების აღმოფხვრაში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. ცხოვრობდა გერმანიაში. კარლსრუეს პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში მოიპოვა ელექტროინჟინერიის დოქტორის ხარისხი. მუშაობდა „სიმენსის“ ქარხანაში. 1939 წელს ჰიტლერის პოლიტიკური რეჟიმის (ებრაელი ცოლი ჰყავდა) გამო საცხოვრებლად იტალიაში გადავიდა. 1940 წლიდან ხელმძღვანელობდა „სიმენსის“ იტალიურ ფილიალს.  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1889
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1948
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
მ
ინსულინი

**ინსულინი** — პეპტიდური ჰორმონი, რომელიც გამოიმუშავებს პანკრეასის კუნძულების ბეტა უჯრედებს; ითვლება ორგანიზმის მთავარ ანაბოლურ ჰორმონად. ის არეგულირებს ნახშირწყლების, ცხიმებისა და ცილების ცვლას, რაც ხელს უწყობს სისხლში გლუკოზის შეწოვას ღვიძლში, ცხიმოვან და ჩონჩხის კუნთების უჯრედებში. ამ ქსოვილებში აბსორბირებული გლუკოზა გარდაიქმნება ან გლიკოგენად გლიკოგენეზის გზით, ან ცხიმებად (ტრიგლიცერიდებად) ლიპოგენეზის გზით, ან, ღვიძლის შემთხვევაში, ორივეში. ამიტომ ეს არის ანაბოლური ჰორმონი, რომელიც ხელს უწყობს სისხლში მცირე მოლეკულების გარდაქმნას უჯრედებში მსხვილ მოლეკულებად. სისხლში ინსულინის დაბალ დონეს აქვს საპირისპირო ეფექტი, რაც ხელს უწყობს კატაბოლიზმის გავრცელებას, განსაკუთრებით სხეულის სარეზერვო ცხიმს.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონები
შაბანის ციხე

**შაბან კალესის ციხე** — ციხე თურქეთში მდინარე ხარშიტის წყლის მარცხენა სანაპიროზე. ცენტრალური გზიდან უნდა გადალახო მდინარე ხარშიტი და შეუყვე სოფელ დოხუზ–კონაღის აღმართებს. ამ სოფლის ძველი სახელია ზანდანი. გზაა სოფლის ცენტრამდე ძალზე ცუდია.
ციხე, უფრო ზუსტად ციხე-კოშკი სოფლის თავში, ხეობისაკენ წინ წამოზიდულ კლდოვან, პირამიდისებური ფორმის ბორცვზეა დაშენებული. აქედან შესანიშნავად მოსჩანს ხეობა, ოთხივე მხრივ კარგად მოზრდილ მანძილზე. ადგილობრივთა გადმოცემით, ხარშიტის ხეობაზე გამავალი ძველი გზები ძირითადად ხეობის მარცხენა მხარის ზედა ნაწილში იყო გამართული, რადგან აქ რელიეფი შედარებით არაა მკაცრი. ბევრია მოვაკებული ადგილები, რომლებზედაც სოფლებია გაშენებული. მათივე გადმოცემით ძველი გზა სწორედ იმ მაღლა აზიდული ბორცვის ძირში გაივლიდა, რომელზედაც ციხე იყო დაშენებული.
ძეგლი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. მხოლოდ აქა-იქ შეინიშნება საძირკვლის ნაშთები. ადგილობრივთა გადმოცემით, იგი დანგრევამდეც მცირე მოცულობის ნაგებობა იყო. როგორც ჩანს, ეს ციხე-კოშკი აქ გამავალ გზას აკონტროლებდა და ამავე დროს მას საგუშაგო-სასიგნალო დანიშნულების ფუნქციაც უნდა ჰქონოდა. ვფიქრობთ, იგი ხეობის როგორც ზედა, ისე ქვედა ზონაში არსებულ საფორტიფიკაციო ნაგებობებთან იყო დაკავშირებული და თავისი ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე შუალედურ რგოლს წარმოადგენდა. ჩანს, რომ ხეობას უკვე ადრებიზანტიური ეპოქიდან მაინც ჰქონდა ერთ ჯაჭვზე ასხმული თავდაცვის სისტემა ზღვის სანაპიროდან ხეობის სათავეებამდე.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის ცენტრალურ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2019, გვ. 51-52  ISBN 978-9941-8-1990-2.

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ევგენი სმორიგინი

**ევგენი სმორიგინი** (, ; დ. 28 იანვარი, 1979, მინსკი, ბსსრ) — უკრაინელი და ბელარუსი მსახიობი, ტელეწამყვანი, სცენარისტი, პროდიუსერი, მომღერალი.

 მამა — მიხაილო, მძღოლია. დედა — ლუდმილა, საბავშვო ბაღის მასწავლებელია.

დაამთავრა ბელორუსის სახელმწიფო კონსერვატორიის რესპუბლიკური ლიცეუმის პირველი 9 კლასი საგუნდო დირიჟორის კლასში, მღეროდა ვაჟთა გუნდში.

ამჟამად ცხოვრობს და მუშაობს კიევში. მშობლები და ძმა მინსკში ცხოვრობენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ევგენი სმორიგინი უკრაინელების შესახებ (2022) უკრაინის ახალი ამბები

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინელი მსახიობები
კატეგორია:ბელარუსი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  28 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1979
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მინსკში დაბადებულები
ხუტა ახვლედიანი

**ხუტა ახვლედიანი** (დ. 4 თებერვალი, 1894, გურძემი, მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 იანვარი, 1975) — ქართველი პედაგოგი, ჟურნალისტი, სამხედრო პირი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ჯერ ძველსენაკის, ხოლო შემდეგ ქუთაისის გიმნაზია და თბილისის სასულიერო სემინარია.

მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. გახდა ქართული ჯარის მაიორი საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. ცვლილებები მოხდა სასაზღვრო და საბაჟო სამსახურების სტრუქტურაში 1918 წელს. ამიტომ სხვა სამხედრო პირებთან ერთად ბათუმის საბაჟოს შტატში ჩაირიცხა. 1921 წლის 17 მარტს დამოუკიდებელი საქართველოს მთავრობა უცხოეთში ბათუმის საბაჟოს გავლით წავიდა. ამის გამო ბოლშევიკები საბაჟოს მოხელეებს გაუწყრნენ და ევსევი ახვლედიანსაც არაერთი უსიამოვნება შეხვდა. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში, რომლის დამარცხების შემდეგ რამდენიმე წლის მანძილზე ახლობლებთან იმალებოდა, ხშირად იცვლიდა მისამართებს, ფარულად ასტრახანში გაემგზავრა 1927 წელს. იქიდან, საფრანგეთში მამიდაშვილებთან აპირებდა წასვლას, მაგრამ ვერ მოახერხა და მანჯურიაში, ქალაქ ხარბინში გადავიდა. იქ იმ დროს ძლიერი ქართული სათვისტომო არსებობდა ივლიანე ხაინდრავას მეთაურობით. ევსევი ახვლედიანს, როგორც ქართული არმიის ოფიცერს და 1924 წლის აჯანყების მონაწილეს ხარბინელები დიდი პატივისცემით შეხვდნენ და ქართული ბიბლიოთეკა ჩააბარეს 20 000 წიგნით. ის წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ბიბლიოთეკას და ახალი გამოცემებით ამდიდრებდა მას. მონაწილეობდა სათვისტომოს ცხოვრებაში. იყო ხარბინის ქართული საზოგადოების მდივანი. ევსევი ახვლედიანმა მანჯურიიდანაც ვერ მოახერხა საფრანგეთში ემიგრირება და იძულებული გახდა პროფესია შეეცვალა. იგი ჩაირიცხა ხარბინის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე 1929 წელს. იაპონიის მიერ ხარბინისა და ჩრდილოეთ მანჯურიის ოკუპაციის შემდეგ, ევსევი ახვლედიანი შანხაიში გადასახლდა და ფრანგულ კონცესიაში დაიწყო მუშაობა 1931 წელს. გახსნა რესტორანიც, სადაც ადგილობრივი და ტურისტად ჩასული ქართველები იყრიდნენ თავს. 1945 წლის აგვისტოში, კვანტუნის არმიის განადგურების შემდეგ, საბჭოთა ჯარი ხარბინში შევიდა. შანხაიში აქტიურად ამუშავდა საბჭოთა საელჩო და ემიგრანტთა ნაწილი სამშობლოში დაბრუნდა. იგი ემიგრაციაში დარჩა და უკვე ხანშიშესულმა კიდევ ერთხელ გამოიცვალა პროფესია. 1957 წელს მუშაობა დაიწყო უხანის, ხოლო 1961 წელს – სუჯოუს პედაგოგიურ ინსტიტუტში რუსული ენის მასწავლებლად. 1961 წელს საბჭოთა კავშირსა და ჩინეთს შორის მომხდარმა უთანხმოებამ და ახალმა კონფლიქტმა შეუძლებელი გახადა ევსევის ჩინეთში დარჩენა. ევსევი ახვლედიანი ჰონკონგში ჩავიდა, ავსტრალიაში გაემგზავრა და სიდნეიში დასახლდა 1963 წელს. განაგრძო ურთიერთობა იქაურ მცირერიცხოვან ქართველობასთან, აგროვებდა ქართულ წიგნებს სიდნეიში მცხოვრები ქართველი ბავშვებისათვის. იმდროინდელ წერილებში ძირითადად ქართულ წიგნებსა და ჟურნალ–გაზეთებს ითხოვდა. შთამომავლობა არ დარჩენია.

## ლიტერატურა
* ქართველები უცხოეთში - წ.1 - თბ., 2012. გვ. 27-28

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
თაილი ღვინიანიძე

**თაილი ღვინიანიძე** (დ. 28 თებერვალი, 1930, თბილისი) — ქართველი ეკონომ-გეოგრაფი, გეოგრაფი და მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1953-1956 წლებში სწავლობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში პროფესორ გიორგი გეხტმანის ხელმძღვანელობით.

1956 წლიდან მუშაობდა უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე. ამ პერიოდში ინსტიტუტში საფუძველი ჩაეყარა ეკონომიკურ-გეოგრაფიული რეგიონების შესწავლის საქმეს და ამ დარგში შრომების მეტად მნიშვნელოვანი ფონდი შეიქმნა. ეწყობოდა სამეცნიერო ექსპედიციები, რომლებშიც იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა. 1959-1962 წლებში გამოაქვეყნა შრომები ზემო იმერეთისა და აჭარის ტრანსპორტის, ვაჭრობისა და რაიონთაშორისი ეკონომიკური კავშირების შესახებ. შემდეგში კი სწავლობდა რეგიონების ისტორიულ გეოგრაფიას, რომელთა შესახებ აქვეყნებდა ნაშრომებს. მოგვიანებით შეიქმნა მონოგრაფიები სამრეწველო კვანძებზე, რაშიც იგი მონაწილეობდა. 1970-1973 წლებში ორ ტომად გამოიცა „საქართველოს სსრ ეკონომიური გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები“, რომელშიც მოთავსებულია მისი ნაშრომები, ასევეა „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული რაიონებისა და რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქების ცნობარი“. 1967 წელს მოსკოვში დაიბეჭდა (რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ და პოლონურ ენებზე) „საქართველო“, რომელშიც დაბეჭდილი ქვეთავები აფხაზეთსა და აჭარაზე მას ეკუთვნის. გამოქვეყნებული აქვს 20 სამეცნიერო ნაშრომი. 1981 წლიდან გადაყვანილ იქნა საქართველოს სსრ საგეგმო კომიტეტში.

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 264

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:ეკონომიკური გეოგრაფია
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
ენრილე

**ენრილე** (ოფიციალურად **ენრილეს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 705 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
გონსაგა (კაგაიანი)

**გონსაგა** (ოფიციალურად **გონსაგის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 680 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Official Sangunian Bayan ng Gonzaga Website

## სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
Meduza

***მედუზა*** (, ) — რუსულ და ინგლისურენოვანი დამოუკიდებელი საინფორმაციო ვებგვერდი, რომლის ოფისი ლატვიაში მდებარეობს. მედუზა 2014 წელს დაარსდა  საინფორმაციო ვებსაიტის Lenta.ru-ს ყოფილი თანამშრომლების ჯგუფის მიერ.  არსებობს მედიის მობილური აპლიკაციები iOS-ისთვის, Windows Phone-ისა და Android- ისთვის. 

2014 წელს Lenta.ru-ს მთავარი რედაქტორის თანამდებობიდან გალინა ტიმჩენკო გაათავისუფლეს, რომელმაც 2014 წლის ოქტომბერში შექმნა ახალი ვებგვერდი მედუზა . ახალ ონლაინ საიტს Lenta.ru-ს  ყოფილი ჟურნალისტების დიდი ნაწილი შეუერთდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის საინფორმაციო სააგენტოები
ცირა ჟღენტი

**ცირა ჟღენტი** (დ. 30 სექტემბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ექიმი.

## ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1965 წელს იყო კურორტ „მეტალურგის“ ექიმი-ორდინატორი. 1966-1968 წლებში მუშაობდა ციტოლოგიის ლაბორატორიაში, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრაზე გაიარა ასპირანტურის კურსი. ამ წლებში შესრულებული კვლევითი ნაშრომებისათვის კარდიომიოციტების რაოდენობრივი ციტოქიმიის დარგში მიიღო მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის წოდება. დადგენილი აქვს ტაქსონომიური ცვალებადობა და პათოლოგიური პროცესის მოდელირებისათვის ოპტიმალური ობიექტის შერჩევა. ექსპერიმენტული პათოლოგიის მოდელებზე, ინტოქსიკაციისა და დაბერების პირობებში გამოავლინა ფილტვის, თირკმლის, ღვიძლის პარენქიმული უჯრედების მორფოლოგიური და მორფომერტიული თავისებურებანი და ცვლილებები. დადგენილი აქვს ციტოლოგიური და ჰისტოლოგიური დიაგნოსტიკის კრიტერიუმები: ალტერაციის, მეტაპლაზის, დისპლაზიის და ნეოპლაზიის. თბილისისა და მოსკოვის ონკოლოგიურ ცენტრებში გაიარა ციტოლოგიური კლინიკური დიაგნოსტიკის კურსები, აწარმოებს პრაქტიკულ დიაგნოსტიკას ქირურგიის ინსტიტუტში. 1984 წლიდან ხელმძღვანელობდა ციტოლოგიური დიაგნოსტიკის ჯგუფს, რომელიც შედის პათომორფოლოგიის ლაბორატორიის შემადგენლობაში. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ციტოლოგიას, ჰისტოლოგიის ულტრასტრუქტურას. ეკუთვნის ერთი გამოგონება: „ცილის ბიოსინთეზის განსაზღვრის მეთოდი“ (საავტორო მოწმობა №602861), ერთი მეთოდური რეკომენდაცია: „ცილის ბიოსინთეზის ინტენსიობის განსაზღვრის რაოდენობრივი ციტოქიმიური მეთოდი ცილის მასინთერიზებელი რიბოსომების პარამეტრებით“ (თბილისი, 1979). ატარებდა ლექციებს და პრაქტიკულ მეცადინეობებს პათოლოგიური ანატომიის  დარგში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტისა და ზურაბ კახიანის აკადემიის პათოლოგიური ანატომიის კათედრაზე. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. მორფოლოგიურ-ციტოლოგიური ჯგუფის ხელმძღვანელი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის და ზოგიერთი ექსპერიმენტული ცხოველის კარდიომიოციტების ნუკლეინური მჟავების რაოდენობრივი ციტოქიმიური დახასიათება“, დაიცვა 1970 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 237

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:ქართველი ციტოლოგები
ლაშარ ფულარიანი

**ლაშარ ფულარიანი** (დ. 23 მარტი, 1935, თბილისი — გ. ივნისი, 2020) — ქართველი	გეოგრაფი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ეკონომ-გეოგრაფის სპეციალობით.

1960 წლიდან მუშაობა დაიწყო საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის ყაზბეგის მაღალმთიან სადგურში ჯერ ჰიდროლოგად და აქტინომეტრისტად, ხოლო შემდეგ სადგურის უფროსად. 1962 წელს გადაყვანილ იქნა ალაზნის სეტყვასაწინააღმდეგო ექსპედიციაში ინჟინერ-აეროლოგად, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის თბილისის აეროლოგიური სადგურის უფროსად. 1974 წლიდან მონაწილეობდა მეოცე საბჭოთა ანტარქტიკულ ექსპედიციაში ინჟინერ-აეროლოგად. სამი თვის განმავლობაში ანტარქტიკაში მიმავალ სამეცნიერო-საექსპედიციო გემზე და ერთი წლის განმავლობაში ობსერვატორია „მირნიში“ და სადგურ „ვოსტოკზე“ გატარებულმა დღეებმა დიდი გამოცდილება შესძინა და დაუვიწყარი შთაბეჭდილება დატოვა ქართველ მოზამთრეზე, რაც, სხვა ცხოვრებისეული მასალებით გამდიდრებული, მოგვიანებით საფუძვლად დაედო მის გარკვეულწილად ავტობიოგრაფიულ წიგნს — „ანტარქტიდა — სამხრეთის იდუმალი მიწა“. 1976 წლიდან მუშაობს საქართველოს ჰიდრომეტეოლოგიისა და გარემოს დაცვის რესპუბლიკური სამმართველოს აპარატში. 1978-1988 წლებში ამავე სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1988-1992 წლებში იგი მოღვაწეობდა საზღვარგარეთ კუბის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლად ჰიდრომეტეოროლოგიისა და გარემოს კონტროლის დარგში. კუბაში მოღვაწეობის პერიოდში მან მოიარა ქვეყნის ყველა პროვინცია და დეტალურად გაეცნო კუბის ჰიდრომეტეოროლოგიასა და გარემოს კონტროლის სისტემას, რის შედეგადაც გამოიმუშავა და კუბის მეცნიერებათა აკადემიას წარუდგინა რეკომენდაციები სისტემის რეორგანიზაციისა და სრულყოფის მიზნით. ამ რეკომენდაციების რეალიზაცია ჯერ კიდევ მისი კუბაში მოღვაწეობის დროს დაიწყო. 1992 წლიდან თავისი მოღვაწეობა მან ბიზნესს დაუკავშირა. კოლეგებთნ ერთად, 1994 წელს ჩამოაყალიბა სააქციო საზოგადოება „სათავე“, იყო სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, გარემოს ეროვნული სააგენტოს ჰიდრომეტეოროლოგიის დეპარტამენტის სტიქიური­ ჰიდრომეტეოროლოგიური რისკების შერბილების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, მეოცე საბჭოთა ანტარქტიკული ექსპედიციის მონაწილე (1974-1976 წლები), საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი (1996-2004 წლები), საზოგადოების დამფუძნებელი, საპატიო წევრი და სამეცნიერო საბჭოს წევრი.

## ბიბლიოგრაფია
* ანტარქტიდა — სამხრეთის იდუმალი მიწა, თბ., ინტელექტი, 2017, გვ. 301 ISBN 9992887125

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 251-252

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ჯემალ ბახტაძე

**ჯემალ ბახტაძე** (დ. 1927, ხონი — გ. 2007) — ქართველი გამომგონებელი, ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, გენერალ-მაიორი.

## ბიოგრაფია
1992 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა მისივე ინიციატივით საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში დაარსებულ კონსტრუქციების დაზიანების დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის კათედრას, იმავე დასახელების სამეცნიერო ლაბორატორიას, იყო საქართველოს საინჟინრო აკადემიის სტრუქტურული მთლიანობის მონიტორინგისა და ექსპერტიზის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, პრეზიდიუმის წევრი, საქართველოს საგანგებო სიტუაციების გაფრთხილებისა და პრობლემების ლიკვიდაციის საბჭოს ექსპერტი, საქართველოს ავტომფლობელთა ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი. გამოქვეყნებული აქვს 171 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის, 5 მონოგრაფია, 3 დამხმარე სახელმძღვანელო, 3 მეთოდური მითითება და 60 გამოგონება. მისი სამეცნიერო და საინჟინრო მოღვაწეობა შეიძლება დახასიათდეს ძირითადად ორი ახალი სამეცნიერო-ტექნიკური მიმართულების შექმნით, გამოქვეყნებული შრომებით: 1. მის მიერ მსოფლიოში პირველად დაწყებულია და დღემდე გრძელდება სამუშოები ბოჭკოვან-ოპტიკური გადამწოდებლის შესაქმნელად, რომლებიც გათვალისწინებულია გამოყენებულ იქნეს კონსტრუქციების მუშაუნარიანობისა და მთლიანობის კონტროლისათვის დიაგნოსტიკურ ცენტრებში გამოსაყენებლად. პირველ რიგში ატომურ ენერგეტიკაში, ავიაკოსმოსურ ტექნიკაში და ქიმიურ მრეწველობაში, ტექნიკური კატასტროფების თავიდან ასაცილებლად. 2. სითხის წვეთის ლაზერულ-თერმული აფეთქების შედეგად ძალოვანი ველის მიღებისა და გამოყენების პრინციპებისა და მეთოდების დამუშავება. ამ მეცნიერული მიმართულებით პირველად გამოკვლეულია ლაზერულ-თერმული აფეთქებით მიღებული ძალოვანი ველის გამოყენება შტამპვაში, ვიბრატორში, მედიცინაში - სისხლის მიმოქცევის ხელოვნურ სისტემაში, იარაღის ახალი სახეობის სისტემაში და ა.შ. ასეთი ტიპის აპარატების შექმნისათვის მსოფლიო გამოფენაზე მიღებული აქვს უმაღლესი ჯილდო - ოქროს მედალი - "საუკეთესო კონსტრუქციის ბოჭკოვან-ოპტიკური გადამწოდის გამოგონებისა და შექმნისათვის", ასევე ერთი ვერცხლის და სამი ბრინჯაოს მედალი. მისი საინჟინრო, სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობა მოიცავს 45 წელს.

## ჯილდოები
* ღირსების მედალი

## ბიბლიოგრაფია
* ბეტონისა და რკინაბეტონის კონსტრუქციების ხარისხის კონტროლი ბოჭკოვან-ოპტიკური სენსორებით : მონოგრაფია - თბ., ტექნ. უნ-ტი, 2009. გვ. 111 ISBN 9789941146268
* რადიაციული და ელექტრომაგნიტური დეფექტოსკოპია : სახელმძღვ. - თბ., ტექნ. უნ-ტი, 2005. - გვ. 121 ISBN 9994048341
* რღვევის მექანიკა : დამხმ. სახელმძღვ. - თბ., ტექნ. უნივერსიტეტი, 2003. - გვ. 100 ISBN 9992894423

## ლიტერატურა
* „გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე - თბ., 2012. გვ. 29-30“

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დოდო მამფორია

**დოდო მამფორია** (დ. 14 მარტი, 1938, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის ფაკულტეტი. 

1964–1966 წლებში იყო თბილისის № 5 ბავშვთა პოლიკლინიკის ექიმი. 1966–1971 წლებში ქალაქის I კლინიკური საავადმყოფოს ბავშვთა თერაპიული განყოფილების ექიმი. ამავე უნივერსიტეტის მეცნიერ–თანამშრომელი 1971–1972 წლებში. კლინიკური ალერგოლოგიის, პულმონოლოგიური განყოფილების და იმუნოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი 1979–1984 წლებში. 1992 წლიდან იყო საკონსულტაციო პოლიკლინიკის ხელმძღვანელი. 47 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომლებიც ძირითადად ეხება ფსიქოსომატურ პრობლემებს ალერგიული დაავადებების დროს ბავშვებში. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — 1976 წელს დაიცვა „ბრონქული ასთმის პათოგენეზის ზოგიერთი საკითხები ბავშვებში“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — 1997 წელს დაიცვა „ძუძუთი კვების და სასუნთქი სისტემის დაავადებების ფსიქოსომატური ასპექტები ბავშვთა ასაკში“.

## ორგანიზაციის წევრი
* მედიცინის მუშაკთა დაცვის ასოციაცია „დედა–ბავშვი“, წევრი
* სამედიცინო-სოციალური აკადემია, აკადემიკოსი
* საქართველოს პედიატრთა საზოგადოება, წევრი

## ბიბლიოგრაფია
* ფსიქოლოგიური ასპექტები კლინიკურ პედიატრიაში : მონოგრაფია (ავტორი). - თბ., ევრიკა, 1995.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 183
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, თბ., 2012, გვ. 349

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დ
ევროპის უნივერსიტეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ევროპის უნივერსიტეტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ევროპის უნივერსიტეტი (თბილისი, საქართველო)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ტირანა, ალბანეთი)
*Alma Mater Europaea (ზალცბურგი, ავსტრია
*ევროპის უნივერსიტეტი (დაკა, ბანგლადეში)
*ევროპის საუნივერსიტეტო კოლეჯი ბრიუსელში, Hogeschool-Universiteit Brussel (ბრიუსელი, ბელგია)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ლეფკა, კვიპროსი)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ნიქოზია, კვიპროსი)
*ევროპის უნივერსიტეტი (რენი, საფრანგეთი)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ოდერის ფრანკფურტი, გერმანია)
*ევროპის საუნივერსიტეტო ინსტიტუტი (ფლორენცია, იტალია)
*ევროპის უნივერსიტეტი (სკოპიე, ჩრდილოეთი მაკედონია)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ლისაბონი, პორტუგალია)
*ევროპის უნივერსიტეტი (სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი)
*ევროპის უნივერსიტეტი, კერძო უნივერსიტეტი ბელგრადში, სერბეთში
*ევროპის უნივერსიტეტი (მადრიდი, ესპანეთი)
*ევროპის უნივერსიტეტი (ვალენსია, ესპანეთი)

## იხილეთ აგრეთვე
*ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია
ევროპის უნივერსიტეტი (ტირანა)

**ტირანის ევროპის უნივერსიტეტი** (ალ: Universiteti Europian i Tiranës) ― აკრედიტებული კერძო უნივერსიტეტი ტირანაში, ალბანეთში. დაარსდა 2006 წლის 20 სექტემბერს. ტირანის ევროპის უნივერსიტეტი ლიცენზირებულია ალბანეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ.

## სწავლება
ტირანის ევროპის უნივერსიტეტში ბაკალავრის ხარისხის მისაღებად სამწლიანი კურსის დასრულებაა აუცილებელი. უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამებიც, რომლებიც 1-1.5 წელს გრძელდება.  2011 წელს უნივერსიტეტმა სოციალური, ეკონომიკური და იურიდიული მეცნიერებების სადოქტორო ხარისხის მინიჭების უფლება მიიღო.

*Webometrics-ის* უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში ტირანის ევროპულ უნივერსიტეტს ქვეყნის მასშტაბით მერვე ადგილი უკავია (2022).

## სქოლიო
კატეგორია:2006 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
კატეგორია:ალბანეთის უნივერსიტეტები
ევროპის უნივერსიტეტი (ლეფკა)

**ლეფკის ევროპის უნივერსიტეტი** ― უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ქალაქ ლეფკაში, მორფუს ყურის მახლობლად. დაარსდა 1989 წელს კვიპროსის სამეცნიერო ფონდის მიერ. გაიხსნა 1990 წელს, როგორც ბალკანური უნივერსიტეტების ქსელის ნაწილი. მოქმედებს 77 საბაკალავრო და 38 სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამა, რომლებიც თურქეთის უმაღლესი განათლების საბჭოს მიერაა დამტკიცებული. უნივერსიტეტის კამპუსი ნიქოზიიდან 45 წუთის სავალზე მდებარეობს, 60 წუთის სავალზეა ერჯანის საერთაშორისო აეროპორტიდან და ქალაქ კირენიიდან და 80 წუთის ― ფარმაგუსტიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კვიპროსის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
აქვსენტი გოგვაძე

**აქვსენტი გოგვაძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1902, ოჩხათი, ოზურგეთის რაიონი — გ. 1991) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, 
პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით.

სწავლა გააგრძელა ასპირანტურაში მოსკოვში იმავე წელს, სადაც პარალელურად მუშაობდა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტში - არქიტექტორად, შემდეგ რაციონალიზაციისა და გამოგონებათა ბიუროს გამგედ. ასევე მუშაობდა მოსკოვის "ბურთულა საკისრების" ქარხნის მშენებლობაზე. გაიმარჯვა ქალაქ ტაშკენტის საქსოვი კომბინატის პროექტზე გამოცხადებულ კონკურსში 1933 წელს და თავად მონაწილეობდა თავისი პირველი პროექტის განხორციელებაში 1935 წლიდან. ამ ფაქტმა და მისმა სადისერტაციო თემამ "საქსოვი ფაბრიკის არქიტექტურული ტიპოლოგია" განსაზღვრეს მისი პროფესიული გზა, როგორც სამრეწველო არქიტექტურის პრაქტიკოსი არქიტექტორის. სამამულო ომის წლებში გათავისუფლებულ იქნა უშუალოდ საფრონტო სამხედრო სამსახურისგან და დაევალა თბილისის №31 საავიაციო ქარხნის დაპროექტებასა და მშენებლობაში მონაწილეობა. ის ასევე მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ "საქკომუნპროექტში", რომელიც შემდგომ მისი მონაწილეობით რეორგანიზებულ იქნა სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ "საქსახპროექტად", სადაც გაგრძელდა მისი შემოქმედებითი მოღვაწეობა. იყო სამასამდე რეალიზებული პროექტის ავტორი, მათ შორის მცხეთის ატომური რეაქტორის პროექტის. როგორც კლასიკურ მემკვიდრეობაზე აღზრდილ არქიტექტორთა თაობის ღირსეული წარმომადგენელი, ინდუსტრიალიზაციის ეპოქაში სამრეწველო არქიტექტურაზე დახელოვნებული, ნაყოფიერად მუშაობდა სამოქალაქო არქიტექტურაშიც. მისი პროექტით იქნა აშენებული ტექნიკური უნივერსიტეტის "ქიმიკოსების" კორპუსი და მიმდებარე საერთო საცხოვრებლის შენობა კოსტავას ქუჩაზე, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ყოფილი ინსტიტუტის შენობა პეკინის ქუჩაზე თბილისში. აღსანიშნავია მისი საცხოვრებელი სახლები გორგასლის ქუჩაზე ქალაქ თბილისში, ასევე ქუთაისში, ბათუმში, ტყიბულში, ტყვარჩელში და გორში. მან ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა გასული საუკუნის 50-იანი წლების პერიოდში პროგრესულად ქცეული "ლენტური ფანჯრების" თემა თბილისის "იზოტოპების" ქარხნის პროექტირებისას. იყო ეროვნული სამეცნიერო კადრების პირველი თაობის ღირსეული წარმომადგენელი; ათეული წლების განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იყო მრავალი საუწყებო ჯილდოს მფლობელი.

## ჯილდოები
* საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია წიგნი 2 - თბ., 2021, გვ. 95-96

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ავთანდილ მაისაშვილი

**ავთანდილ მაისაშვილი** (დ. 14 იანვარი, 1927, თბილისი) — ქართველი ინჟინერები.

## ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1950-1954 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N7 სამშენებლო ტრესტ „საქშახტმშენში“ ინჟინრად, სამშენებლო ტრესტ „თბილმეტრომშენში“ — ოსტატად და ცვლის უფროსად. 1954-1956 წლებში საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „საქსურსათმშენის“ N8 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად. 1956-1957 წლებში ამავე ტრესტის გურჯაანის N6 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1957-1972 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N2 სამშენებლო ტრესტის ლილოს რკინაბეტონის კონსტრუქციების ქარხნის მთავარი ინჟინერი, დირექტორი. 1972-1977 წლებში შემდეგ თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, შემდეგ მთავარი ინჟინერი. 1977-1997 წლებში ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროსთან არსებული IV მთავარი სამმართველოს სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს. 1997 წლიდან ამავე სამმართველოს ბაზაზე შექმნილი შპს „სპეცმედმშენის“ დირექტორია. მისი მონაწილეობით აიგო გურჯაანის, ხირსის, წნორის, ვაზისუბნის, შრომისა და სხვა ღვინის ქარხნები, გურჯაანის, სიღნარისა და ლაგოდეხის რაიონებში. ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროს IV მთავარი სამმართველოს დაქვემდებარებაში არსებული თბილისის, ლიკანის, წყალტუბოს, გაგრის, ქობულეთის, მწვანე კონცხისა და ბათუმის საკურორტო-სამკურნალო ობიექტების მშენებლობა-რემონტსა და რეკონსტრუქციას.

## ჯილდოები
* საპატიო ნიშნის მედალი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 361

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები