ერნს ბრენერი

**ერნს ბრენერი** (დ. 2 სექტემბერი, 1856 – გ. 8 დეკემბერი, 1911) — შვეიცარიელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის (PRD) წევრი.

1881 წელს იგი აირჩიეს ბაზელ-შტადტის (ბაზელ-ქალაქის) კანტონის დიდი საბჭოს წევრად, ხოლო 1884 წელს კანტონის სამთავრობო საბჭოს წევრად. 1887 წელს გახდა ეროვნული საბჭოს დეპუტატი თავისი კანტონის წარმომადგენლობით. 1894-1895 წლებში იყო ეროვნული საბჭოს პრეზიდენტი, ხოლო 1896-1897 წლებში თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის პრეზიდენტი. იგი იყო ფედერალური მრჩეველი 1897 წლიდან გარდაცვალებამდე. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევა იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელობისას იყო შვეიცარიის სამოქალაქო კოდექსის დანერგვა.

იგი იკავებდა კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობას 1901 და 1908 წლებში.

## ბიოგრაფია
### სწავლა, კარიერა და ოჯახი
მამამისი, ჰაინრიხ აუგუსტ ბრენერი, იყო ხალიჩებით მოვაჭრე, რომელიც ბაზელურ ძირძველ საგვარეულოს ეკუთვნოდა. დედამისი, სოფი ფეში, მისი დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა. სწავლობდა ბაზელის გიმნაზიაში, სადაც სტუდენტური საძმოს, „Paedagogia Basiliensis“-ის წევრი იყო. მოგვიანებით სამართალს ეუფლებოდა ბაზელის, მიუნხენისა და ლაიფციგის უნივერსიტეტებში.

სადოქტორო გამოცდის ჩაბარების შემდეგ, 1879-1884 წლებში მუშაობდა ბიძამისის, კარლ იოჰან ბრენერის საადვოკატო ბიუროში. გარდა ამისა, მონაწილეობდა სხვადასხვა ინსტიტუციის საქმიანობაში: იყო ფედერალური საგალობლო საზოგადოების პრეზიდენტი და ფედერალური ტანვარჯიშის საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი, მიუხედავად იმისა, რომ თავად აქტიური მომღერალი ან ტანმოვარჯიშე არ ყოფილა. ასევე იყო ბაზელის რეფორმისტული ასოციაციის წევრი. მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა „ზაფრანის გილდიას“ (Gremio del Azafrán). 1883 წელს დაქორწინდა ლინა შტურცენეგერზე, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა. მისი ვაჟი მოგვიანებით ვენაში დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში მუშაობდა, ხოლო მისი ძმისშვილი, აუგუსტ ბრენერი, 1919-1935 წლებში ბაზელის კანტონალური მთავრობის წევრი იყო.

### კანტონალური და ფედერალური პოლიტიკა
ბრენერის პოლიტიკური კარიერა 1881 წელს დაიწყო ბაზელ-შტადტის დიდ საბჭოში არჩევით. 1884 წელს, სულ რაღაც 27 წლის ასაკში, იგი კანტონის სამთავრობო საბჭოს წევრი გახდა. მომდევნო თორმეტი წლის განმავლობაში სათავეში ედგა იუსტიციის დეპარტამენტს, ხოლო 1897 წელს გადავიდა საჯარო განათლების დეპარტამენტში. როგორც იუსტიციის დირექტორმა, მან განახორციელა ბაზელის სასამართლო სისტემის ღრმა რეორგანიზაცია. 1887-1888 და 1894-1895 წლებში იყო სამთავრობო საბჭოს პრეზიდენტი. 1887 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე მან მოიპოვა ადგილი ეროვნულ საბჭოში, სადაც მოკლე დროში გახდა ისეთი მნიშვნელოვანი კომისიების წევრი, როგორიცაა საარჩევნო ოლქების კანონის გადახედვისა და საბიუჯეტო კომისიები. 1894-1895 წლებში იყო ეროვნული საბჭოს პრეზიდენტი, ხოლო 1891-1897 წლებში ფედერალური უზენაესი სასამართლოს სათადარიგო მოსამართლე. 1895 წელს ფედერალურმა საბჭომ იგი შვეიცარიის ცენტრალური რკინიგზის მმართველ საბჭოში სახელმწიფოს წარმომადგენლად დანიშნა. 1896 წელს გახდა თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის (PRD) პრეზიდენტი.

ემილ ფრეის დანიშვნამ საერთაშორისო ტელეგრაფის კავშირის დირექტორად, ფედერალურ საბჭოში ადგილი გამოათავისუფლა. შიდაპარტიულ არჩევნებში ბრენერმა, როგორც ცენტრისტული ფრთის წარმომადგენელმა, დამაჯერებლად აჯობა პროგრესისტ თეოდორ კურტისსა და კონსერვატორ-ლიბერალ პოლ შპაიზერს. მიუხედავად იმისა, რომ ბრენერი ოფიციალური კანდიდატი იყო, შპაიზერს სხვა ფრაქციებში მეტი მხარდაჭერა ჰქონდა. 1897 წლის 25 მარტის შუალედურ არჩევნებზე ბრენერმა მხოლოდ მეოთხე ტურში შეძლო გამარჯვება 179-დან 96 ხმით. ამგვარად, იგი გახდა ბაზელ-შტადტის კანტონიდან არჩეული პირველი ფედერალური მრჩეველი.

### ფედერალური მრჩეველი
300px|მინი
ბრენერი 14-წლიანი მანდატის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტს, გარდა 1901 და 1908 წლებისა, როდესაც პრეზიდენტობის გამო პოლიტიკურ დეპარტამენტს ჩაუდგა სათავეში. როგორც სამოქალაქო სამართლის უნიფიკაციის მომხრემ, მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა შვეიცარიის სამოქალაქო კოდექსის (ZGB/CC) შემუშავებაში, რომლის ტექსტზეც ეჟენ ჰუბერთან ერთად მუშაობდა. 1898 წლის 13 ნოემბერს ხალხმა რეფერენდუმზე მხარი დაუჭირა სამართლის უნიფიკაციის საკონსტიტუციო საფუძვლებს. საპარლამენტო დებატები 1907 წლამდე გაგრძელდა და კოდექსი საბოლოოდ 1912 წელს შევიდა ძალაში.

მისი მინისტრობისას შემუშავდა ახალი კანონი სარკინიგზო სექტორის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის შესახებ პროექტი, რომელიც მან ჯერ კიდევ 1891 წელს, მიუნხენშტაინის დამანგრეველი სარკინიგზო კატასტროფის შემდეგ წამოაყენა. სხვა საკანონმდებლო რეფორმები ეხებოდა საპატენტო სამართალს, მოქალაქეობის მოპოვებასა და დაკარგვას, ასევე დაზღვევას. მან მოამზადა ფედერალური უზენაესი სასამართლოს რეორგანიზაცია, ადმინისტრაციული სასამართლოს შექმნა და შვეიცარიის მიერთება ჰააგის კონვენციებთან. 1909 წელს ბაზელის უნივერსიტეტმა მას საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა. მისი კიდევ ერთი პროექტი იყო ერთიანი სისხლის სამართლის კოდექსი, რომელიც მხოლოდ მისი სიკვდილიდან დიდი ხნის შემდეგ, 1942 წელს განხორციელდა.

1911 წლის ზამთარში, დიაბეტითა და თირკმლის პრობლემებით დაუძლურებული, სამკურნალოდ საფრანგეთის კოტ-დ’აზურზე, ქალაქ მენტონში გაემგზავრა. კოლეგა ადოლფ დოიჩერის ვიზიტიდან მალევე მას ინსულტი დაემართა და გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია ბერნში, ბრემგარტენის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ernst Brenner en la base de datos *Dodis* de los *Documentos Diplomáticos de Suiza*
* Perfil de Ernst Brenner con los resultados electorales en la página web del Consejo Federal Suizo
* Профиль на сайте Федерального совета Швейцарии

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები