open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ელის უოლტონი

**ელის ლუიზა უოლტონი** (; დ. 7 ოქტომბერი, 1949) — ამერიკელი მილიარდერი, Walmart-ის დამაარსებლის სემ უოლტონისა და მისი მეუღლის ჰელენ უოლტონის ქალიშვილი. 2018 წლის მაისისთვის მისი ქონება 41,8 მილიარდ დოლარად შეფასდა.  2018 წლის Forbes-ის სიაში ის რიგით მეორე გახდა მდიდარ ქალთა შორის.

## ბიოგრაფია
ელის უოლტონი დაიბადა 1949 წლის 7 ოქტომბერს, მაღაზიათა ქსელის Walmart-ის დამფუძნებლების, სემუელ მურ უოლტონისა და ჰელენ რობსონ უოლტონის ოჯახში. მან ბავშვობა გაატარა ნიუპორტში, არკანზასის შტატში გაატარა. მის გარდა ოჯახში იზრდებოდა სამი ბავშვი - რობი, ჯიმი და ჯონი.

საშუალო სკოლის წარმატებით დასრულების შემდეგ, იგი შევიდა თრინითის უნივერსიტეტში (სან ანტონიო, ტეხასი). აქ მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფინანსებსა და ეკონომიკაში. მან დაიწყო თავისი კარიერა ოჯახის კუთვნილ კომპანიაში. მოგვიანებით უოლტონი მუშაობდა თავმჯდომარის მოადგილედ და ხელმძღვანელობდა Arvest- ის ინვესტიციებთან დაკავშირებულ ყველა საქმიანობას. 1988 წელს ელის უოლტონმა დააფუძნა საკუთარი საინვესტიციო ფინანსური ორგანიზაცია Llama. იგი გახდა საკუთარი ბანკის პრეზიდენტი, ამავე დროს იყო თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი.მამის გარდაცვალების შემდეგ მან დახურა ბანკი და საცხოვრებლად გადავიდა ტეხასში, მილსაპის რანჩოში, სადაც დაიწყო ცხენების გამოყვანა.

უოლტონს ნახატების შეგროვება უყვარს. 2004 წელს, ნიუ – იორკის აუქციონზე, მან იყიდა 20 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ნამუშევრები. 2005 წელს ელის უოლტონმა იყიდა პეიზაჟისტის აშერ ბრაუნ დიურანის ნახატების კოლექცია, ასევე შეიძინა ვინსლოუ ჰომეროსისა და ედვარდ გოპერის ნამუშევრები.

ელის უოლტონი ასევე აფინანსებს სამთავრობო პროექტებს, მათ შორისაა 1998 წელს ბენტონვილის აეროპორტის მშენებლობა, რომლის ერთ-ერთ ტერმინალს მისი სახელი მიენიჭა.

## პირადი ცხოვრება
ელის უოლტონი პირველად დაქორწინდა 24 წლის ასაკში. ბანკირი ლუიზიანადან გახდა მისი რჩეული. მაგრამ მათი ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელებულა და 2.5 წლის შემდეგ წყვილი დაშორდა. მეორედ უოლტონმა იქორწინა მუშაზე, რომელიც მათ სახლში საცურაო აუზს აშენებდა, თუმცა, ეს ქორწინება განქორწინებით დასრულდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*მსოფლიო მილიარდერები „ფორბსის“ ვერსიით - ელის უოლტონი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები
კატეგორია:ამერიკელი ქველმოქმედები
კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ყაზანის საკათედრო ტაძარი (სტავროპოლი)

**ყაზანის საკათედრო ტაძარი** — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სტავროპოლისა და ნევინომისკის ეპარქიის საკათედრო ტაძარი.

იგი თავდაპირველად აშენდა 1843-1847 წლებში, მაგრამ განადგურდა 1930-იან წლებში. გადაკეთდა 2004-2012 წლებში ძველ საძირკველზე.

აშენდა სტავროპოლის ყველაზე მაღალ წერტილზე. ტაძრის სიმაღლე გუმბათთან ერთად 76 მეტრი . ეს არის ყველაზე მაღალი შენობა სტავროპოლის მხარეში.

## ისტორია
1843 წლის 22 ივნისს, გოსტინი რიადსა და კომისარიატის შენობებს შორის, ციხის მთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ადგილი დაეთმო ახალი ეკლესიის დასაარსებლად; 1843 წლის 8 ივლისს, უამრავი ხალხით, გაიმართა ეკლესიის საძირკვლის ჩაყრის საზეიმო ცერემონია, რომელიც აკურთხა კავკასიისა და შავი ზღვის ეპისკოპოსმა იერემიამ (სოლოვიოვმა).

1847 წელს დასრულდა ტაძრის მშენებლობა, წმინდა სინოდის განკარგულებით მას ტაძრის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო 22 ოქტომბერს აკურთხეს.

1858-1873 წლებში სტავროპოლის არქიტექტორ პაველ ვოსკრესენსკის ინდივიდუალური პროექტის თანახმად, ტაძრის დასავლეთით აშენდა 98-მეტრიანი ოთხშრიანი სამრეკლო.

მიუხედავად იმისა, რომ ყაზანის ტაძარი და სამრეკლო ექვემდებარებოდა დაცვას, როგორც ანტიკურ ხუროთმოძღვრულ ღირებულებას, XX საუკუნის 30-იან წლებში ტაძარი განადგურდა. სამრეკლოდან ჯერ გააკეთეს რადიო ანძა, შემდეგ კი პარაშუტის კოშკი. ერთ დროს მათ სურდათ მისი აღდგენა, გააკეთეს ძეგლი სამოქალაქო ომის გმირებისთვის, მაგრამ 1943 წლის მაისში იგი ააფეთქეს გერმანიის საჰაერო თავდასხმებისგან დაცვის საბაბით.

გადაწყდა ტაძრის კომპლექსის აღდგენა XX საუკუნის ბოლოს. სტავროპოლის სახალხო დეპუტატების საკრებულოს პრეზიდიუმის 1991 წლის 31 იანვრის განკარგულებით, ახლანდელი ციხის მთის ტერიტორია გამოცხადდა ნაკრძალად. განადგურებული საკათედრო ტაძრის ადგილზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები, რის შედეგადაც დადგინდა მისი ზუსტი ადგილმდებარეობა.

1992 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ყაზანის საკათედრო ტაძრისა და საკათედრო ტაძრის სამრეკლოს ხელახლა შექმნის აუცილებლობის შესახებ.

2004 წლის დასაწყისში სტავროპოლის ეპისკოპოს თეოფანეს (აშურკოვის) კურთხევით დაიწყო მოსამზადებელი სამუშაოები ყაზანის საკათედრო ტაძრის კომპლექსის რეკონსტრუქციაზე. 2010 წლის 4 აპრილს, აღდგომის დღეს, პირველი წირვა ჩატარდა ყაზანის საკათედრო ტაძარში.

2012 წლის 13 დეკემბერს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა კირილმა აღასრულა ყაზანის საკათედრო ტაძრის დიდი კურთხევის რიტუალი და ახლად ნაკურთხ ტაძარში საღმრთო ლიტურგია. ლიტურგიის ბოლოს პატრიარქმა გამოაცხადა საკათედრო ტაძრისთვის საკათედრო სტატუსის მინიჭების შესახებ.

2015 წლის ივლისში, ტახტზე ასვლის 190 წლისთავის პატივსაცემად, ტაძრის გვერდით დაიდგა ნიკოლოზ I-ის ბრინჯაოს ძეგლი. ავტორია რუსი მოქანდაკე პოლონოვი.

2019 წლის 25 აპრილს დასრულდა ტაძრის სამრეკლოს მშენებლობა. შენობის სიმაღლე ჯვართან ერთად 78 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Казанский кафедральный собор г. Ставрополя на сайте Русской православной церкви
* Казанский кафедральный собор в Ставрополе: фасад утверждал лично император
* Казанский собор
* Кафедральный собор во имя Казанской иконы Божией Матери: возвращение в жизнь Ставрополя

## სქოლიო
კატეგორია: სტავროპოლის მხარე
კატეგორია: სტავროპოლის ღირსშესანიშნაობები
ლუდმილა ულიცკაია

**ლუდმილა ულიცკაია** (დ. 21 თებერვალი, 1943, დავლეკანოვო, ბაშკირეთის ასსრ, სსრკ) — რუსი მწერალი, მთარგმნელი და სცენარისტი.

რუსული ბუკერის პრემიის პირველი ქალი ლაურეატი (2001). დიდი წიგნის პრემიის ლაურეატი (2007, 2016). ლუდმილა ულიცკაიას ნამუშევრები თარგმნილია მინიმუმ 25 ენაზე. საზოგადო მოღვაწე, „ამომრჩეველთა ლიგის“ დამფუძნებელი.

## ბიოგრაფია 
ლუდმილა ულიცკაია დაიბადა ბაშკირეთში, სადაც დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ მისი მშობლების ოჯახი გაემგზავრა ევაკუაციის დროს. მისი ორივე პაპა — იაკოვ ულიცკი და ბორის გინზბურგი რეპრესირებულები იყვნენ და პატიმრობაში იმყოფებოდნენ. . ომის შემდეგ, ულიცკები დაბრუნდნენ მოსკოვში, სადაც ლუდმილამ საშუალო სკოლა დაამთავრა.

დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გენეტიკის ინსტიტუტში, საიდანაც 1970 წელს წამოვიდა. მას შემდეგ, საკუთარი განცხადების თანახმად, არასდროს უმუშავია საჯარო სამსახურში: იგი მუშაობდა კამერული ებრაული მუსიკალური თეატრის ხელმძღვანელად, წერდა ესეებს, საბავშვო პიესებს, თარგმნიდა ლექსებს მონღოლურიდან .

ულიცკაიამ ჟურნალებში თავისი ნამუშევრების გამოქვეყნება 1980-იანი წლების ბოლოს დაიწყო. ცნობილი გახდა ფილმების «Сестрички Либерти» (1990, რეჟისორი — ვლადიმერ გრამატიკოვი) და „ქალი ყველასთვის“ (1991, რეჟისორი — ანატოლი მატეშკო) და რომანის „სონეჩკა“ (1992) ჟურნალ  „ნოვი მირში“ გამოცემის შემდეგ. 1994 წელს ეს ნამუშევარი საფრანგეთში აღიარეს როგორც წლის საუკეთესო თარგმნილი წიგნი და მოიპოვა საფრანგეთის მედიჩის პრემია. საფრანგეთში გამოიცა ლუდმილა ულიცკაიას პირველი წიგნი (კრებული „საცოდავი ნათესავები“, 1993) ფრანგულ ენაზე.

2007 წელს ულიცკაიამ დააფუძნა ფონდი ჰუმანიტარული ინიციატივების მხარდასაჭერად. ულიცკაიას ფონდის ერთ-ერთი პროექტი არის „Good Books“, რომლის ფარგლებშიც თავად ირჩევს წიგნებს რუსული გამომცემლობებიდან და აგზავნის რუსეთის ბიბლიოთეკებში. არის საქველმოქმედო ფონდ „ვერას“ სამეურვეო საბჭოს წევრი. 

## ბიბლიოგრაფია 
* 1992 — «Сонечка» გამოქვეყნდა ჟურნალ «Новый мир»-ში
* 1993 — «Бедные родственники»  ()
* 1996 — «Медея и её дети» ()
* 1997 — «Весёлые похороны» ()
* 2001 — «Казус Кукоцкого» ()
* 2002 — «Девочки» ()
* 2002 — «Сквозная линия» ()
* 2003 — «Искренне ваш Шурик»
* 2005 — «Люди нашего царя» ()
* 2006 — «Даниэль Штайн, переводчик» ()
* 2008 — «Русское варенье и другое» ()
* 2011 — «Зелёный шатёр» ()
* 2012 — «Священный мусор» ()
* 2013 — «Детство 45-53. А завтра будет счастье» ()
* 2015 — «Лестница Якова» ()
* 2016 — «Дар нерукотворный» ()

## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები
კატეგორია:მოსკოველი მწერლები
კატეგორია:რუსი სცენარისტები
კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები
კატეგორია:XXI საუკუნის მთარგმნელები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მწერლები
კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:რუსი ებრაელები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კრავცოვოს ტბა

**კრავცოვოს ტბა** () — რელიქტური ტბა რუსეთში, სტავროპოლის მხარეში. მდებარეობს ქალაქ სტავროპოლის სამხრეთ-დასავლეთით 9 კმ-ში, მდინარეების ეგორლიკისა და კალაუსის მდინარეთაშუეთში, ზღვის დონიდან 554 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,75 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 2,5 მ. უკავია 1,5 კმ სიგრძისა და 500–600 მ სიგანის ოვალური ქვაბული. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და გრუნტის წყლებით.   

კრავცოვის ტბა ერთ-ერთი უძველესი წყლის ობიექტია სტავროპოლის მხარის ტერიტორიაზე, რომელიც ჩამოყალიბდა გამყინვარების პერიოდში. მისი გეოლოგიური წარმოშობა ჯერ კიდევ გაურკვეველია. არსებობს მოსაზრება, რომ ტბა შეიძლება იყოს უძველესი მდინარე კოსიაკინსკაიას (სავარაუდოდ, სტავროპოლის ტერიტორიის პირველი მდინარე) ერთ-ერთი ნაშთი. ამას ირიბად მიუთითებს მისი ქვაბულის ჩრდილოეთ ნაწილის ფორმა, რომელიც მდინარის მოსახვევს ჰგავს.

ამ დროისთვის ზუსტი განმარტება არ არსებობს ტბის სახელწოდების წარმოშობის შესახებ. ერთი ვერსიით, იგი ასოცირდება ამ ტერიტორიის ყოფილი მფლობელის — კრავცოვის სახელთან. სხვა შეხედულებით, ტბას შესაძლოა სახელი ეწოდა გეოდეზისტ ი. კრავცევის პატივსაცემად, რომელიც XX საუკუნის 40-იან წლებში აქ საძიებო სამუშაოებს ატარებდა.

## სქოლიო
კატეგორია:სტავროპოლის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
რაიმონ კენო

**რაიმონ კენო** (; დ. 21 თებერვალი 1903 — გ. 25 ოქტომბერი, 1976 ) — ფრანგი მწერალი, პოეტი, ესეისტი, მთარგმნელი, სიურეალისტური მოძრაობის წევრი, Oulipo-ს (ლიტერატურული პოტენციალის სახელოსნო) ერთ-ერთი დამაარსებელი, პატაფიზიკური კოლეჯის ტრანსცენდენტალური სატრაპი, „პლეადების ენციკლოპედიის“ დირექტორი.

## ბიოგრაფია 
რიამონ კენო დაიბადა ჰავრში 1903 წელს კომერსანტთა ოჯახში. მან დაამთავრა ჰავრის ლიცეუმი, რის შემდეგაც სწავლობდა ფილოსოფიას სორბონაში და უმაღლესი კვლევების პრაქტიკულ სკოლაში. მის მასწავლებლებს შორის იყო ალექსანდრე კოჟევი.

1924 წლიდან კენო დაუახლოვდა სიურეალისტებს, მაგრამ 1929 წელს მათ ჩამოშორდა.

1932 წელს საბერძნეთში მოგზაურობის შემდეგ მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი "*Le Chiendent*", რისთვისაც მიიღო Prix des Deux magots  .

ბანკის კლერკად და გამყიდველად დროებითი მუშაობის შემდეგ, იგი თარჯიმნად იწყებს მუშაობას გამომცემლობა გალიმარში (ფრ.  Éditions Gallimard). მოგვიანებით, 1941 წელს, იგი გახდა გამომცემლობის გენერალური მდივანი  .

1942 წელს გამოიცა რომანი *Pierrot mon ami*, რომელმაც მწერალს წარმატება მოუტანა.

1945 წლიდან კენო დაკავებულია ჟურნალისტიკითა და მუშაობს რადიოში. 1947 წელს გამოვიდა ცნობილი "სავარჯიშოები სტილში": 99 სტილისტური ვარიაცია  მოცემული თემაზე. 1948 წელს კენო შეუერთდა საფრანგეთის მათემატიკურ საზოგადოებას.

1950 წელს კენო გახდა პატაფიზიკის კოლეჯის წევრი . 1951 წელს აირჩიეს გონკურის აკადემიის წევრად. 1954 წლიდან კენო არის პლეადების ენციკლოპედიის დირექტორი, რომელსაც აქვეყნებს Gallimard  .

1959 წელს გალიმარდმა გამოაქვეყნა *ზაზი მეტროში*, რომელიც შემდეგში კენოს ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი გახდა.

1960 წელს კენომ მათემატიკოს ფრანსუა ლე ლიონთან ერთად დააფუძნა *OULIPO* (პოტენციური ლიტერატურის სახელოსნო) , რომელიც იკვლევს და ავითარებს შესაძლებლობებს ფორმალური შეზღუდვის ლიტერატურას. 1961 წელს გამოიცა მისი სონეტების კრებული, *ასი ათასი მილიარდი ლექსი.*

კენო გარდაიცვალა 1976 წლის 25 ოქტომბერს ფილტვის კიბოთი.

## წიგნები 
### რომანები 
* *Le Chiendent*, 1933, Prix des Deux Magots
* *Gueule de pierre*, 1934
* *Les Derniers Jours*, 1936
* *Odile*, 1937
* *Les Enfants du limon*, 1938
* *Un rude hiver*, 1939
* *Les Temps mêlés* (Gueule de pierre II), 1941
* *Pierrot mon ami*, 1942
* *Loin de Rueil*, 1944
* *En passant*, 1944
* *On est toujours trop bon avec les femmes*, 1947
* *Saint-Glinglin*, 1948
* *Le Journal intime de Sally Mara*, 1950
* *Le Dimanche de la vie*, 1952
* *Zazie dans le métro*, 1959
* *Les Fleurs bleues*, 1965
* ''Le Vol d'Icare'', 1968

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფრანგი სიურრეალისტი მწერლები
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ანა რადკლიფი

**ანა რადკლიფი** (; დ. 9 ივლისი, 1764 — გ. 7 თებერვალი, 1823) — ინგლისელი მწერალი, გოტიკური რომანის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

## ბიოგრაფია 
ანა რადკლიფი დაიბადა 1764 წელს ქალაქ ჰოლბორნში, ქსოვილების გამყიდველის უილიამ უორდის ოჯახში, დედამისი  ანა უოტსი იყო. მან გვარი რადკლიფი მიიღო, როდესაც 22 წლის ასაკში იქორწინა ჟურნალისტ უილიამ რადკლიფზე, გაზეთის „*English Chronicle*“ მფლობელსა და მთავარ რედაქტორზე. იმის გამო, რომ მათ შვილი არ ჰყავდათ, ანა თავისუფალი დროს ბელეტრისტიკას უთმობს. მის ამ წამოწყებას მხარს უჭერს მისი ქმარი.

შვიდი წლის განმავლობაში ის გამოსცემდა წიგნებს, რომლებიც ფართოდ ვრცელდებოდნენ. ამის მიუხედავად მან შეწყვიტა ლიტერატურური საქმიანობა. ეს გამოწვეულია იმით, რომ ანა ბუნებით მორცხვი ადამიანი იყო და მისმა დიდმა პოპულარობამ შეაშინა იგი, დაარღვია მისი შინაგანი სიმშვიდე.

ანა რადკლიფის ცხოვრება, ისევე როგორც მისი ნამუშევრები, გარშემორტყმულია სხვადასხვა საიდუმლოებებით. ერთ-ერთი ასეთი ლეგენდა ამბობს, რომ მისი ნამუშევრების შექმნის პროცესში ახალი და საშიში დეტალების მოიგამოგონებისას, ანა გაგიჟდა, შემდეგ კი გარდაიცვალა. უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთი ჭორების უარყოფა არ ყოფილა (ისინი გავრცელდა, როდესაც ანამ წერა შეწყვიტა) სიცოცხლის განმავლობაში.

სინამდვილეში, რადკლიფი 59 წლის ასაკში გარდაიცვალა 1823 წლის 7 თებერვალს ფილტვების ანთებით. მწერლის დაკრძალვა 15 თებერვალს, ლონდონში, ჰანოვერის მოედანთან, წმინდა გიორგის ეკლესიაში მოხდა. 

ანა რადკლიფის არც ერთი პორტრეტი არ შემორჩენილა

## შემოქმედება 
7-8 წლის განმავლობაში მან დაწერა თავისი ცნობილი რომანები; 1797 წლის შემდეგ მან არ გამოუშვაარც  ერთი ნამუშევარი.

ანა რადკლიფის ყველაზე პოპულარული რომანები იყო „ტყის რომანი“ (1791), „*The Mysteries of the Castle*“ (1794) და „*The Italian, or the Confessional of the Black Penitents*“ (1797). რადკლიფის პროზის მთავარი მახასიათებელია ეფექტური ლიტერატურული საშუალებების სიმრავლე, რომელსაც შეუძლია მკითხველი დააშინოს ანტურაჟითა და ავისმომასწავებელი გარემოთი (მიტოვებული საფლავები, აჩრდილები, სულები, ჭექა-ქუხილი და ა.შ.).

ბევრ ნაწარმოებში იგრძნობა სენტიმენტალური ჟანრის გავლენა, რამაც ხელი შეუწყო მისი რომანების პოპულარობასაც. XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში, რადკლიფის რომანებმა უდიდესი წარმატება მოიპოვეს არა მხოლოდ ინგლისში, არამედ ევროპაშიც, მათ შორის რუსეთში. ანა რადკლიფი მისი კონტინენტზე მოგზაურობაც (1794 წელს) აღწერა. წიგნი „*Journal of a tour through Holland and the western frontier of Germany*“ შეიცავს როგორც ნანახის პოეტურ აღწერილობებს, ასევე  საკმაოდ ქედმაღლურ შეფასებებს უცხო ქვეყნების შესახებ.

ანა რადკლიფის შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა მოგვიანებით ბევრ ავტორზე, მათ შორის მარკიზა დე სადზე, ედგარ ალან პოზე და უოლტერ სკოტზე.

## ნაშრომები 
* *The Castles of Athlin and Dunbayne* (1 vol.) 1789
* *A Sicilian Romance* (2 vols) 1790
* *ტყის რომანი* (3 ტომი) 1791
* *The Mysteries of Udolpho* (4 vols) 1794
* *The Italian* (3 vols) 1797
* *Gaston de Blondeville* (4 vols) 1826

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:ქალი საშინელებათა ჟანრის მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ალბური-ლამი

**ალბური-ლამი** (, ) — მთა დაღესტნის ყაზბეკოვის რაიონში, ჩეჩნეთის რესპუბლიკის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2177 მეტრი, ალბური-ლამის აღმოსავლეთით მდებარეობს ცანტის მთა, რომლის სიმაღლეა 2294 მეტრი, ამრიგად, ალბური-ლამი ცანტის ქედის მეორე უმაღლესი მწვერვალია.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მთები
კატეგორია:კავკასიონის მთები
სტრიპტიზიორი

[მინი|სტრიპტიზიორები [მეხიკოდან]]
**სტრიპტიზიორი** ან **ეროტიკული მოცეკვავე** — ადამიანი რომელიც ცეკვავს სტრიპტიზს სტრიპტიზ კლუბებსა და ზრდასრულების გასართობ ადგილებში. თანამედროვე ამერიკიზირებული სტრიპტიზის ფორმა მოიაზრებს იმას, რომ მოცეკვავე ცეკვავს კაბის გარეშე, მაგრამ ის არ შიშვლდება, აშშ-ში ეს კანონით აკრძალულია.  არსებობენ როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი სტრიპტიზიორები. ტერმინი „სტრიპტიზიორი კაცი“ წიგნებში 21-ე საუკუნიდან ჩნდება.  სტრიპტიზიორები ხშირად ჩნდებიან ეროტიკულ და პორნოგრაფიულ ფილმებში.

## კაცი სტრიპტიზიორები
[მინი|სტრიპტიზიორი კაცი, [2009]]
კაცი სტრიპტიზიორები 1970-იანი წლებიდან ჩნდებიან. ქალი და მამაკაცი სტრიპტიზიორები ცეკვავენ არამარტო საპირისპირო სქესის წარმომადგენლებისათვის, არამედ საკუთარი სქესის წარმომადგენებლისათვისაც და პანსექსუალებისთვისაც.

## სქოლიო
კატეგორია:სექს-ინდუსტრია
კატეგორია:სექსუალობა
Ocean View

**Ocean View** — „ბეიტსის მოტელის“ პირველი სეზონის მეხუთე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში 2013 წლის 15 აპრილს გავიდა.

## მოკლე შინაარსი
ნორმა მისთვის საჭირო დახმარებას მიიღებს, ხოლო ნორმანი მოუთმენლად ელის დედამისის სახლში დაბრუნებას. ემა და ნორმანი მინიშნებებს გაჰყვებიან და დიდ აღმოჩენას გააკეთებენ.

## სიუჟეტი
frameless|right|200px
ნორმანი ბრედლისთან ერთად ღამის გატარების შემდეგ დილით სახლში ბრუნდება და იგებს, რომ ნორმა დააკავეს და მისი გირაო 100,000 დოლარია. ნორმანი ემას უყვება იმ გოგოს შესახებ, რომელიც შელბის სარდაფში იპოვა. მოგვიანებით ნორმანი და ნორმა ადვოკატს შეხვდებიან, ვისთანაც იგი აცხადებს, რომ არაფერი ჩაუდენია და უარს ამბობს იმის აღიარებაზე, რომ ეს თავდაცვა იყო. სახლში დაბრუნებისას ნორმა ნორმანს ადანაშაულებს იმისთვის, რომ გასულ ღამეს სახლში არ იყო და სჯერა, რომ ნორმანი მასზე აღარ ღელავს. ნორმა იმდენად განრისხდება, რომ ნორმანს მანქანიდან აგდებს.

frameless|left|200px
ფეხით მიმავალ ნორმანს დილანი შეხვდება და მას სახლში მოტოციკლით წაიყვანს. მოგვიანებით დილანი ნორმანს ეუბნება, რომ ახალ სახლში გადადის და ისიც მასთან ერთად უნდა წავიდეს საცხოვრებლად. ამასობაში, ნორმა მოადგილე შელბის ხვდება, რომელიც ეუბნება, რომ ის უყვარს და პრობლემას მოაგვარებს. პოლიციის განყოფილებაში შელბი ნორმას საწინააღმდეგო მტკიცებულებას მოიპარავს. ეთანი, დილანის პარტნიორი ახალ სამსახურში, მას 5,000 დოლარს ასესხებს. უეცრად, ნარკომანი მათთან მიდის და ეთანს ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრის. დილანი ეთანს საავადმყოფოში წაიყვანს.

frameless|right|200px
იმავე ღამეს ნორმას ადვოკატი ურეკავს და ეუბნება, რომ მტკიცებულება იდუმალ ვითარებაში გაქრა, რის შედეგადაც ბრალდებები მოეხსნა. მან იცის, რომ ეს შელბის ნამოქმედარია. ნორმანი ემას ეუბნება, რომ ის და ბრედლი ერთად არიან. ემა ცდილობს ნორმანი დაარწმუნოს, რომ ბრედლიმ ის მხოლოდ სექსისთვის გამოიყენა და ეს არაფერს ნიშნავს. ემა მას ეუბნება, რომ შელბის სარდაფში მყოფი გოგონას ადგილმდებარეობა დაადგინა. ისინი კით სამერსის მიტოვებულ ნავს გაჩხრეკენ და წიგნაკში ასახულ გოგონას საბოლოოდ მიაგნებენ. სახლში დაბრუნებისას დილანი დაინახავს კაცს, რომელმაც ეთანი დაჭრა და გადაწყვეტს, მას მანქანით თავზე გადაუაროს და მოკლას. მოტელში დაბრუნებული ნორმანი და ემა ცდილობენ ნორმა დაარწმუნონ, რომ ეს გოგო მოადგილე შელბის სარდაფში იყო გამოკეტილი. ნორმა მათ საბოლოოდ დაუჯერებს და შელბის მიმართ ზიზღის გრძნობა უჩნდება.

## მსახიობები
### მთავარი
* ვერა ფარმიგა — ნორმა ბეიტსი
* ფრედი ჰაიმორი — ნორმან ბეიტსი
* მაქს ტირიოტი — დილან მასეტი
* ოლივია კუკი — ემა დეკოდი
* ნიკოლა პელცი — ბრედლი მარტინი

### მოწვევით
* დიანა ბანგი — ჯიაო
* ტერი ჩენი — ეთან ჩანგი
* მაიკ ფოგელი — ზაკ შელბი

### ასევე მონაწილეობენ 
* ლარა გილკრისტი — რებეკა კრეგი
* ლინდსი კოლინსი — ასისტენტი
* ტოფერ ალენი — ნარკომანი
* ალიია ო'ბრაიენი — რეჯინა
* ჰინდე რაბაჯი — საავადმყოფოს ექთანი

## შენიშვნები
* ამ ეპიზოდს 2,66 მლნ-მა ადამიანმა უყურა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
1.5
ქრისტიანული ნატურიზმი

[მინი|[ადამი და ევა]]
**ქრისტიანული ნატურიზმი** — ნატურიზმის (ნუდიზმის) პრაქტიკა ქრისტიანულ რელიგიაში. მისი მიმდევრები თვლიან, რომ ადამიანის სხეული არის საუკეთესო რამ, რაც კი ღმერთს შეუქმნია, და სწორედ ამიტომ ისინი არიან შიშვლები. მათთვის მიუღებელი და სასირცხვილოა სხეულის ტანისამოსით დაფარვა. ქრისტიან ნატურისტებს შევხვდებით ქრისტიანობის ყველა განშტოებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნატურისტი ქრისტიანების ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ქრისტიანული რადიკალიზმი
კატეგორია:ნატურიზმი
გიორგი ონიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი ონიანი ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გიორგი ონიანი — ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი
*გიორგი ონიანი  — ქართველი ფეხბურთელი
მიხეილ მალანია

**მიხეილ (ზაზა) მალანია** (დ. 18 აპრილი, 1964 — გ. 15 მარტი, 2007) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და თბილისის პოლიტიკური აკადემია. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. უფლებამოსილება შეუწყდა გარდაცვალების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*მიხეილ (ზაზა) მალანია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
მიხეილ
ალექსანდრე თევზაძე

**ალექსანდრე თევზაძე** (დ. 	2 იანვარი, 1903, თბილისი — გ. 28 მარტი, 1967) — 	ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის თავმჯდომარე (1959-1960),  საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1964).
 
1930 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი.  ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროიდან  მუშაობდა სხვადასხვა სამშენებლო და საპროექტო ორგანიზაციებში: 1941–1954 წლებში იყო საპროექტო ინსტიტუტის „თბილქალაქპროექტის“ მმართველი, 1954–1959 წლებში —  თბილისის მთავარი არქიტექტორი, 1960–1967 წლებში ხელმძრვანელობდა  საპროექტო ინსტიტუტის „საქგიპროტორგის“ არქიტექტურული სახელოსნოს.   ძირითადი ნამუშევრები: საცხოვრებელი სახლები თბილისში (1950, თამარ ჭოველიძისა და მერაბ კოსტავას ქუჩების გადაკვეთა, არქიტექტორ ქუჩუ დგებუაძესთან ერთად. 1950 წელს — პეტრე მელიქიშვილის ქუჩა №  8, არქიტექტორ იური კასრაძესთან ერთად.  1953 წელს — თამარ მეფის გამზირი № 23/25, არქიტექტორ იური კასრაძესთან ერთად), დასასვენებელი სახლის რეკონსტრუქცია წყნეთში (XX საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისი). 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული  2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1930)
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის თავმჯდომარეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინრები
ნოდარ მგალობლიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნოდარ მგალობლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ნოდარ მგალობლიშვილი — მსახიობი
*ნოდარ მგალობლიშვილი — არქიტექტორი
იაჰია იბნ მუჰამედ ალ-ჰაჯის მავზოლეუმი

მინი|მავზოლეუმი

**იაჰია იბნ მუჰამედ ალ-ჰაჯის მავზოლეუმი** (აზერბ. Məmmədbəyli türbəsi) — XIV საუკუნის მავზოლეუმი, რომელიც მდებარეობს ამიერკავკასიის სამხრეთით, მდინარე არაქსის მახლობლად, გორაკზე.

იურიდიულად, ისტორიული ძეგლი მდებარეობს აზერბაიჯანის ზანგელანის რაიონის სოფელ მამედბეილში, სინამდვილეში, იმ ტერიტორიაზე, სადაც მავზოლეუმი მდებარეობს, კონტროლირდება არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა და შედის ყაშათაღის რეგიონში (სოფელი ვარდანანცი).

## ისტორია
მავზოლეუმი 1305 წელს ააშენა არქიტექტორმა ალი მაჯდ ალ-დინმა აბრეშუმის გზაზე. 1975 წელს მავზოლეუმში ჩატარდა მიწისქვეშა დასუფთავების სამუშაოები, რის შედეგადაც აღმოაჩინეს საფლავი.

## არქიტექტურა
მას აქვს მართკუთხა გეგმა, ზომები 2,95 მეტრი x 3,30 მეტრი. საფლავის შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ მხარეს. კარის სიგანე 76 სანტიმეტრი, ხოლო სიმაღლე 88 სანტიმეტრი. ისლამის წესების თანახმად, მავზოლეუმში შესასვლელი არ უნდა აღემატებოდეს 120 სანტიმეტრს, ისე რომ პირი, ვინც შემოვიდა, თაყვანს სცემდა პატივს მიცვალებულის ხსოვნას. 

შუა საუკუნეებში ფეოდალური თავადაზნაურობის, ცნობილი ადამიანების საფლავებზე აშენდა ასეთი მავზოლეუმები. მავზოლეუმის ზედა ნაწილი ახლა ოდნავ განადგურებულია. რვაკუთხა პრიზმის სახით აშენებული მავზოლეუმის ზედა ნაწილს ავსებს პირამიდის ფორმის სახურავი. მისი კედლები გარედან და შიგნიდან ძალიან დალაგებულია ქვაფენილიანი ქვებით, ხოლო საფლავი შიგნით არის კვადრატი. მავზოლეუმის კარი მდებარეობს 1.8 მეტრ სიმაღლეზე. შიდა სარდაფი არის სფერული, ხოლო გარედან არის პირამიდული.

აგებულია მოსაპირკეთებელი ქვებისგან შიგნით და გარეთ. მათ შორის სივრცე დაცლილი იყო ცარიელი და შემდეგ შეავსეს ნაღმტყორცნებიდან. ასეთი კონსტრუქცია გვხვდება აზერბაიჯანის სხვა სამარხებშიც. ეს ტექნიკა ასევე გამოიყენეს საფლავის ზედა გუმბათის აშენებისას. გუმბათს აქაც აქვს ორი ფენა. შიდა გუმბათი სფერულია, ხოლო გარე გუმბათი პირამიდულია. ისინი ასევე ივსება ნაღმტყორცნებიდან. სოფლის უხუცესების თქმით, ამ ძეგლიდან სოფელ შარიფანამდე მიწისქვეშა გვირაბი იყო, რომელიც მდინარე არაქსის მეორე ნაპირზე მდებარეობს. 

1975 წელს პირველად გაწმინდეს მიწისქვეშა ტერიტორია და აღმოაჩინეს საფლავი.

მის შესასვლელ კართან არაბული წარწერაა. მასში ნათქვამია: „მე ვარ ამ სტრუქტურის მეპატრონე, სუსტი მონა, რომელსაც სჭირდება ალაჰის, უზენაესის, იაჰია იბნ მუჰამედ ალ-ჰაჯის წყალობა, რომელიც ალი მაჯდ ად-დინმა ააშენა რამადანის 704 წელს“. (28.III-27.IV.1305) წარწერის დასაწყისში და ჩარჩოში ყურანის ლექსებია.

მის ინტერიერში მხოლოდ დეკორაციებია ოთხი მრგვალი მედალიონი, რომლებიც დაფარულია წარწერებით და ორნამენტებით. ეს მედალიონები მოთავსებულია მავზოლეუმის სფერული გუმბათის შიდა ზედაპირზე და შეიცავს წინასწარმეტყველ მუჰამედის, ოთხი მართალი ხალიფას სახელებს: აბუ ბაქრი, ომარი, ოსმან ალი და შიიტი იმამები ჰასანი და ჰუსეინი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мавзолей
* *К. М. Мамед-заде*. Строительное искусство Азербайджана. Стр. 40-41 

კატეგორია: აზერბაიჯანი
კატეგორია: აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია: კავკასია
ნოდარ მგალობლიშვილი (არქიტექტორი)

**ნოდარ მგალობლიშვილი** (დ. 24 იანვარი, 1927, თბილისი — გ. დეკემბერი, 2000) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1976). 

1952 წელს დაამთავრა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტი.  1952-1962 წლებში იყო მოსკოვის საპროექტო ინსტიტუტის არქიტექტორი, სახელოსნოს ხელმძღვანელი. 1961-1970 წლებში  — „თბილზნიიეპის“ არქიტექტორი. 1970-1977 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტის დოცენტი, დეკანი, პროფესორი. 1977-1978 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პრორექტორი სამეცნიერო დარგში. 1978 წელს — თბილისის მთავარი არქიტექტორი. 1993 წლიდან —  თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პროფესორი. დაჯილდოებულია: ბრნოს (ჩეხოსლოვაკია) ტექნიკური უნივერსიტეტის ოქროს მედლით (1972),  ზაარბრიუკენის (გერმანია) ობერბურგომისტრის დიდი ოქროს მედლით (1979),  სსრკ არქიტექტორთა კავშირის საკავშირო კონკურსის პრემიით (1986), საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით (1987),  უნგრეთის სახელმწიფო პრემიით „პრო კულტურა ჰუნგარიკა“ (1988),  სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემიით (1989),  გერმანიის ბუნდესტაგის მედლით. გამოქვეყნებული აქვს 130-ზე მეტი ნაშრომი, წიგნები და ბროშურები.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
*ამერიკულ-ქართული მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1998-2000)
*არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემია, აკადემიკოსი (1997-2000)
*თბილისის მთავარი არქიტექტურის საბჭო, წევრი
*თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის დიდი საბჭო, წევრი
*რუსეთის არქიტექტორთა კავშირი, საპატიო წევრი (1998-2000)
*რუსეთის არქიტექტურისა და მშენებლობის მეცნიერებათა აკადემია, უცხოელი წევრი (1995-2000)
*სამეცნიერო წოდებების მიმნიჭებელი საბჭო, წევრი
*საქართველოს კულტურის სამინისტროს სახვითი ხელოვნების საბჭო, წევრი
*საქართველოს მინისტრთა კაბინეტთან არსებული ლიტერატურის, ხელოვნებისა და არქიტექტურის სახელმწიფო პრემიების კომიტეტი, წევრი
*საქართველოს საინჟინრო აკადემია, აკადემიკოსი (1996-2000)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1970: მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
*1976: საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი
*1985: იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია
*1986:  შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1997: ღირსების ორდენი
*1998: მემედ აბაშიძის სახელობის პრემია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული  24 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1927
კატეგორია:გარდაცვლილი  2000
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ალათი

მინი|ალათი

**ალათი** (აზერბ. Ələt) — ურბანული ტიპის დასახლება, აზერბაიჯანის ქალაქ ბაქოს ქარადაღის რაიონის ადმინისტრაციული დაქვემდებარების ქვეშ. ის არის ბაქოს ყველაზე სამხრეთული გარეუბანი. სოფელში არის ამავე სახელწოდების რკინიგზის სადგური (ხაზების კვანძი შირვანის, ბაქოს და აჯიგაბულისკენ).

ალათს ურბანული ტიპის დასახლების სტატუსი 1935 წლიდან მიენიჭა. 1960-იან წლებამდე მას ალათ-პრისტანს უწოდებდნენ. სოფელში არსებობდა სარკინიგზო ტრანსპორტის საწარმოები და მანქანების შეკეთების საწარმოც.

2014 წელს ალათში აშენდა ბაქოს პორტის საბორნე ტერმინალი. ოქტომბრიდან დაიწყო ბაქო-თურქმენბაშის საბორნე ხაზის ფუნქციონირება თურქმენეთის მიმართულებით. 2017 წლის მარტიდან დაიწყო მუშაობა საბორნე გადასასვლელი ყაზახეთში კასპიის ზღვის გავლით „ალატი - აქტაუ-პორტი“ .

2018 წელს გაიხსნა ალატის ახალი ბაქოს პორტი . 2018 წლის მაისში პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ალათში გახსნა ბაქოს საერთაშორისო საზღვაო სავაჭრო პორტის კომპლექსი .

მინი|ბაქოს ახალი პორტი

გადაკვეთა არის საერთაშორისო პროექტის „აბრეშუმის გზა“ (უკრაინა-საქართველო-აზერბაიჯანი-ყაზახეთი-ჩინეთი), რომელიც გვერდს უვლის რუსეთის ტერიტორიას .

დღეს ალათის მოსახლეობა შეადგენს 12 765 ადამიანს.

## ეტიმოლოგია
ჰეროდოტეს თანახმად, ალათი მიდიის ერთ-ერთი მეფის სახელია. იმის გამო, რომ ალათი იცავდა მიდიიდან გაქცეულ სკვითებს, მისი სახელი გავრცელდა ადგილობრივ ტომებში.

დასავლეთ აზერბაიჯანის (ახლანდელი სომხეთი), სოფელ ალათლისა და დაღესტნის ტერიტორიაზე არსებობდა ამავე სახელწოდების წყლის ობიექტიც.

წყაროების თანახმად, XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში ვოლგის რეგიონში, უზბეკეთსა და შუა აზიის სხვა ქვეყნებში არსებობდნენ და ახლაც არსებობენ ოიკონიმები, რომლებსაც ალათს უწოდებენ.

ამჟამად აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სხვადასხვა ადგილას მდებარეობს ალატი, ალათლი, ბაშ ალატი და ა.შ. ეჭვგარეშეა, რომ ეს ოიკონიმები ეთნონიმური წარმოშობისაა.

აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე რეგისტრირებული მითოლოგიური ტოპონიმების შესწავლით ირკვევა, რომ მათი გარკვეული ნაწილი ტოპონიმებია, რომლებიც „ალ“-ს აღმოჩენასთან დაკავშირებით გაჩნდა.

როგორც ვიცით, სიტყვა „ალ“-ს წარმოებასთან ერთად „ალა“ მნიშვნელობის მდიდარი ჩრდილები აქვს და თითქმის ყველა ის სიტყვაა, რომლებიც შედის აზერბაიჯანული ენის აქტიურ ლექსიკაში. ამავე დროს, ამ ერთეულებს აქვთ ფართო სპექტრის საქმიანობა ენაზე. ჯალილოვმა გამოავლინა 500-ზე მეტი მნიშვნელობა და მნიშვნელობის ჩრდილები მორფემის „ალ“ მეტყველების 6 ნაწილში.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს დასახლებები
მასალი

მინი|მასალი

 

**მასალი** (აზერბ. Masallı) —  ქალაქი აზერბაიჯანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მასალის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მასალიმ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1960 წელს. ის მდებარეობს ლენქორანის დაბლობში, მდინარე ვილიაშჩაიზე, მასალის რკინიგზის სადგურიდან 18 კილომეტრში და ბაქოდან 259 კილომეტრში. 

## ისტორია
ძველად, თანამედროვე მასალას ტერიტორია იყო მანნას, ატროპატენას. აღნიშნული ტერიტორია XVIII საუკუნის შუა წლებიდან, ლენქერანის სახანოს შემადგენლობაში შედიოდა. 

## ეტიმოლოგია
დასახლება დაარსდა სამხრეთ აზერბაიჯანში, მასალის მაგალის ემიგრანტების მიერ .

ირანში (გილანი) დაფიქსირებულია ადგილების სახელები მასალი, რომლებიც მდებარეობს ირანელი თალიშების საცხოვრებელ ზონაში .

სახელის მასალის წარმოშობის შესახებ სხვა ვერსიებიც არსებობს. ერთ-ერთი ვერსიით, მასალების ტომი ძველად ამ ადგილას ცხოვრობდა, რამაც დასახლებას სახელი მიანიჭა. მეორეს სიტყვიდან „მოსულუ“ . ზოგიერთი წყარო ამტკიცებს, რომ ამ ქალაქს „მასალი“ უწოდეს, რაც ნიშნავს „მაგალითად“ იმის გამო, რომ საუბრის დროს მოსახლეობამ მრავალჯერ გამოიყენა ფრაზა „მაგალითად“. 

სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ერაყის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქ მოსულის მოსახლეობა მიგრირდა და დასახლდა აქ, რის შემდეგაც მათ „მოსულა“ უწოდეს. პირველად მასალის სახელი გვხვდება შუა საუკუნეების აზერბაიჯანულ ნამუშევრებში. XVII საუკუნის დასაწყისში სეფიანთა მმართველის (სულთან ჰუსეინის) ბრძანებულებაში ნახსენები იყო სოფელი შიხლარი და მასალის სახელი (აკპერმე, მირზა აჰმედი, მირზა ხუდავერდი ოღლუ, 1882). ზოგიერთი ნაშრომის თანახმად, ეს ტერიტორია ეკუთვნოდა კაცს, სახელად მასალ ბეის.

## მოსახლეობა
1856 წლის მონაცემებით, მასალიში შიიტი „თათრები“ (ანუ შიიტი აზერბაიჯანელები) ცხოვრობდნენ, რომლებიც ერთმანეთს „თათრული“ (აზერბაიჯანული) ელაპარაკებოდნენ . 

1886 წლის საოჯახო სიების მიხედვით, ბაქოს პროვინციაში, მასალუში, ლანკარან უიეზდში, 727 ადამიანი ცხოვრობდა და ყველა „თათარი“-შიიტი .

2012 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით, მასალის რეგიონში 286 000 ადამიანი ცხოვრობს, აქედან ქალაქ მასალის მოსახლეობა 9,4 ათასი ადამიანი იყო.

## კლიმატი
ზამთარში საშუალო ტემპერატურაა +7°C, ზაფხულში +29°C, ჰავა სუბტროპიკული ნოტიოა.

## ეკონომიკა
მასალიში განვითარებულია სამშენებლო მასალებისა და პლასტმასის ნაწარმის წარმოება. აქ არის კვების მრეწველობის საწარმოები (საცხობი, მეღვინეობა და ა.შ.). ქალაქ მასალის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს 2 ღვინის ქარხანა, 4 ჩაის ქარხანა, ასევე არის მინერალური წყლის წარმოების ქარხანა. ამავე დროს, მასალის მიდამოებში კარგად არის განვითარებული მევენახეობა და მეღვინეობა. ქალაქში ფუნქციონირებს კარაქის, ყველის, ბოსტნეულის საკონსერვო და თამბაქოს ქარხნები. აგრეთვე აგრო ინდუსტრიული ქარხანა, ხორცის შესაფუთი ქარხანა, რძის ქარხანა და დაწნული და ქსოვის ქარხანა.

## სპორტი
აქ არის ოლიმპიური სპორტული კომპლექსი, რომელიც სპეციალიზებულია სპორტის 9 სახეობაში. ასევე აქ მდებარეობს ანატოლი ბანიშევსკის სახელობის სტადიონი, რომელიც მასალის საფეხბურთო კლუბის საშინაო მოედანია.

## სქოლიო
კატეგორია:ლენქორანის რეგიონის ქალაქები
შოთა მალაშხია

**შოთა მალაშხია** (დ. 17 სექტემბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი სამკურნალო ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
შოთა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფაბუსი (საფეხბურთო კლუბი)

**ფაბუსი** — საფეხბურთო კლუბი ბრონიციდან (რუსეთი). პროფესიონალურ დონეზე გამოიდიოდა 1995-2002 წლებში. საუკეთესო შედეგი იყო მე-9 ადგილი რუსეთის მეორე ლიგის (მე-3 დონე) ცენტრალურ ზონაში, 1999 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Wildstat.ru 

კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები
მეთიუ გრეგორი ლუისი

**მეთიუ გრეგორი ლუისი** (; დ. 9 ივლისი, 1775, ლონდონი — გ. 14 მაისი, 1818, ვესტ-ინდოეთიდან მომავალ გზაზე) — ინგლისელი რომანისტი და დრამატურგი, გოტიკური რომანის „*The Monk: A Romance*“ ავტორი (1796).

## ბიოგრაფია და შემოქმედება 
მეთიუ ლუისი დაიბადა ლონდონში, ცნობილი ადამიანების ოჯახში: მამამის იყო მაღალჩინოსანი პოლიტიკოსი, ხოლო დედა მნიშვნელოვანი გავლენით სარგებლობდა სამეფო კარზე. ლუისმა შესანიშნავი განათლება მიიღო — სწავლობდა ოქსფორდის ვესტმინსტერის სკოლასა და კრაისტ-ჩერჩის კოლეჯში.

იმის გამო, რომ მისი მშობლები მას დიპლომატიურ კარიერას უქადნენ, მეთიუ არდადეგებებს უცხოეთში ატარებდა და ენებს სწავლობდა. 1792 წელს მეთიუ ლუისმა იმოგზაურა გერმანიაში, გაეცნო ადგილობრივ ფოლკლორს. აქ ის ხვდება გერმანული კულტურის გამოჩენილ წარმომადგენლებს, რომანტიკოსებს.

1794 წელს ლუისი დაინიშნა ბრიტანეთის ატაშედ ჰააგაში. სწორედ იქ იგი ქმნის თავის პირველ რომანს,  „*The Monk*“ და ანონიმურად აქვეყნებს.

1796-1800 წლებში ბრიტანეთის პარლამენტის წევრი იყო, ამავე დროს ის აქტიურად წერდა პიესებს, ეცნობოდა ბაირონს, სკოტს, შელის.

1799-1808 წლებში გამოიცემოდა ლუისის ცნობილი კრებულები — „საშინელი მოთხრობები“ (1799), „ჯადოსნური ისტორიები“ (1802) და „რომანტიკული მოთხრობები“ (1808).

1815 წელს მეთიუ გრეგორი ლუისი იამაიკის ეკონომიკის აყვავებითაა დაკავებული. მისი ამ საქმიანობისას მიღეწული შედეგებიდან  გამოსარჩევია ის, რომ მან გააუქმა მონობა იამაიკის პლანტაციებში. ასევე, მისი წყალობით, გაუმჯობესდა შრომის იარაღები.

სწორედ იამაიკაში დაავადდა ყვითელი ცხელებით, რის გამოც მოგვიანებით გარდაიცვალა ბრიტანეთისკენ მიმავალ გზაზე 1818 წელს .

## ნამუშევრები 
### ნოველები 
* The Effusions of Sensibility (unfinished)
* Ambrosio, or, The Monk: A Romance (3 volumes) (1796, revised 1798)
* The Bravo of Venice (1805)

### კოლექციები 
* Tales of Terror [1799]
* Tales of Wonder (1801)
* Romantic Tales (1808)

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გრიგოლ მატარაძე

**გრიგოლ მატარაძე** (დ. 8 იანვარი, 1972) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1994 წელს დაამთავრა ქუთაისის ნიკოლოზ მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გრიგოლ
ბახვა

**ბახვა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით შესაძლებელია რაჭაში შემოტანილი იყოს გურიის სოლელ ბახვიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომის და მომრგვალო ფორმისაა, სამ-ხუთნაკვთიანი ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდაა შებუსული ქეჩისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, კონუსური, ზოგჯერ კი ცილინდრულ-კონუსური, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ღია ვარდისფერი ან თითქმის წითელი. კანი თხელი და ნაკლებად მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.

ბახვა ხასიათდება საშუალო ზრდა-განვითარებით. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სიმწიფემდე 180 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა საშალოდ 7.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19%-ს,ხოლო მჟავიანობა — 9.5 გ/ლ-ს.

მიიღება ცოცხალი, მსუბუქი, საშუალო გემოვნების სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 66-67
*გაზ. „ჩვენი სოფელი“, №7 (57), 7 ოქტომბერი 2020, გვ. 9.

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
სტავროპოლის დრამატული თეატრი

მინი|სტავროპოლის დრამატული თეატრი

**სტავროპოლის დრამატული თეატრი** — დრამატული თეატრი სტავროპოლში, ყველაზე ძველი რუსული თეატრი კავკასიაში, დაარსდა 1845 წელს.

## ისტორია
თეატრი 1845 წლის მაისში გაიხსნა ქვის ახალ შენობაში, სადაც ორი იარუსი და გალერეა იყო განთავსებული მესამე იარუსზე. 1846-1849 წლებში კარლ ზელინსკის დასი მუშაობდა თეატრში, რომელშიც ნიკოლაი რიბაკოვი თამაშობდა. 

ამ პერიოდში მაყურებელმა სცენაზე დაინახა საშინაო და უცხოური დრამატურგიის საუკეთესო ნამუშევრები, რომელთა შესანიშნავი შესრულება სრულად აკმაყოფილებდა საზოგადოების კულტურული ნაწილის მოთხოვნებს და ნაკლებად მომზადებულ მაყურებელს უნერგავდა სერიოზული თეატრის გემოვნებას. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ რიბაკოვის სეზონებმა სტავროპოლის მოსახლეობას ასწავლა თეატრალური ხელოვნების საუკეთესო ნიმუშები და შექმნა ის ხელსაყრელი პირობები მომავალში, რომელთა წყალობით სტავროპოლის თეატრმა მოიპოვა ერთ – ერთი საუკეთესო რეპუტაცია თეატრის პროვინციაში.

1872-1875 წლებში ნემოვის ჯგუფი დადგა თეატრის სცენაზე, ხოლო 1878-1880 წლებში - პესოცკის დასი, რომელშიც მუშაობდა რუსი მსახიობი და რეჟისორი ნიკოლაი სინელნიკოვი.

1910-1914 წლებში აშენდა პასაჟის თეატრის ახალი შენობა, ივან სუდინინის დასი მუშაობდა ახალ სცენაზე. 1918 წელს რეჟისორმა ტუნელმა სტავროპოლში შექმნა პირველი საბჭოთა თეატრი. 1920 წელს თეატრს მიენიჭა სტავროპოლის პირველი თეატრის წოდება,  ხოლო 1937 წელს თეატრი გაფართოვდა და რეგიონულ თეატრად იქცა.

გერმანიის ჯარების მიერ სტავროპოლის ოკუპაციის დროს თეატრი ევაკუირებული იქნა მინუსინსკში.

სტავროპოლის მოსახლეობის ინტერესი თეატრის მიმართ მუდმივად იზრდებოდა.

1964 წელს სტავროპოლის რეგიონულ დრამატულ თეატრს ეწოდა ლერმონტოვის სახელობის თეატრი გადავიდა ახალ შენობაში, სადაც ამჟამად მდებარეობს.

1994 წელს, სტავროპოლის სამხატვრო სკოლის Savage-ის სამსახიობო განყოფილების კურსდამთავრებულების დამთავრების შემდეგ, კასონის პიესის მიხედვით, მთელი კურსი გადავიდა თეატრალურ ჯგუფში. 1995 წელს თეატრს მიენიჭა წოდება აკადემიკოსი.

მრავალი წლის განმავლობაში თეატრის მუდმივი რეჟისორი იყო რუსეთის ფედერაციის კულტურის დამსახურებული მუშაკი ევგენი ლუგანსკი. გონიერი და სამართლიანი ადამიანი, რომელსაც უყვარდა თეატრი და ზოგადად ხელოვნება. მას არ ეშინდოდა ექსპერიმენტების და გაბედული პროექტების. მხარს უჭერდა ახალგაზრდებს და ამბობდა, რომ ახალგაზრდა მხატვრები თეატრის მომავალია.

სხვადასხვა დროს, თეატრში სსრკ-ს სახალხო არტისტები მოღვაწეობდნენ, მათ შორის: მიხეილ კუზნეცოვი, რუსეთის სახალხო არტისტები ბორის დანილჩენკო, მიხეილ კაპლანი, ვლადიმერ მენშოვი, მიხეილ ნიკოლსკი, რაბოვსკაია, ვიქტორ ფომენკო, რუსეთის დამსახურებული არტისტები ბოკოვა, ვერეთელნიკოვა, გურიევი, დიმჩენკო, ზუბარევა, მალჩენკო, მიხაილიჩენკო, მიხეილ მიხაილოვი, იაკოვენკო და სხვები, მხატვრები ბარტაშოვა, კატკოვა, კოტელნიკოვა, ლიდია შაპორენკო

დღემდე, თეატრის დასში შედიან რუსეთის სახალხო არტისტი ზუბკოვა, რუსეთის დამსახურებული არტისტები ალახვერდოვი, ჟუკოვი, კოლგანოვა, ნოვაკოვი, როსტოვი, შჩერბაკოვი, ბარანნიკოვა, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მოღვაწე ბიირუკოვი.

დღეისათვის თეატრის დასი 35 მსახიობისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт театра
* Ставропольский театр драмы на сайте Кино-Театр

კატეგორია: სტავროპოლის მხარე
კატეგორია: სტავროპოლის თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ნუგეშის ქალები

[thumb|300px|[1945|1945 წლის 8 აგვისტო - ბრიტანელი ოფიცერი აწარმოებს ჩინელი გოგონას დაკითხვას, რომელიც ბირმის ქალაქ იანგონი არსებულ „ნუგეშის სადგურზე“ იყო ექსუალური ექსპლუატაციის მსხვერპლი. ]]

**ნუგეშის ქალები** (ასევე **ქალები ნუგეშისთვის** ან **სანუგეშო ქალები**) — ევფემიზმი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აღნიშნავს იმ ქალებს, რომლებიც იაპონიის საიმპერატორო არმიის სექსუალური ექსპლუატაციის მსხვერპლი გახდნენ. . ტერმინი „ნუგეშის ქალები“ არის იაპონური *იანფუ*-ს თარგმანი (რომელიც, თავისთავად, არის ევფემიზმ 慰安婦-ის ნაწილია), რაც „სიძვის დიაცს“ ნიშნავს.. ბორდელების ნაცვლად გამოიყენებოდა ტერმინი „ნუგეშის სადგური“..

ნუგეშის ქალების ზუსტი რაოდენობა საკამათოა და მერყეობს ოცი ათასიდან (იაპონელი ისტორიკოსი იკუხიკო ხატა) 360 —410 ათასამდე (ჩინელი მეცნიერები). ზუსტი რაოდენობა დღემდე კვლევისა და კამათის საგანია. ქალების უმრავლესობა იყო ჩამოყვანილი იაპონიის მიერ ოკუპირებული ქვეყნებიდან, მათ შორის კორეიდან, თაივანიდან, ჩინეთიდან და ფილიპინებიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერია
კატეგორია:იაპონიის ყოფილი კოლონიები
ნარდარანის ციხე

მინი|ნარდარანის კოშკი

**ნარდარანის ციხე** (აზერბ. Nardaran qalası) —  ციხე აზერბაიჯანის სოფელ ნარდარანში, აშენებულია 1301 წელს არქიტექტორ მაჰმუდ სადის ძის მიერ აფშერონის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით. კოშკის სიმაღლეა 12,5 მეტრი ის მდებარეობს კვადრატული ეზოს ცენტრში, გარშემორტყმული 6 მეტრი სიმაღლის ქვის კედლებით, რომელსაც აქვს კუთხის კოშკები ბარიერითა და ხვრელებით. შენობის თარიღი (ახ.წ.700 წელი) და არქიტექტორის სახელი მითითებულია მის ფასადზე ორი წარწერით.

## ისტორია
მინი|არაბული წარწერები კოშკის ფასადზე

კოშკის ფასადის ორი წარწერა მოთხრობილია ახ.წ 700 წელს (1301 წელი) და არქიტექტორის სახელი - მაჰმუდი, სადის შვილი (ან მაჰმუდი, სეიდის ძე) ).

ბოლო წარწერა გვაძლევს ოსტატის სახელს, რომელმაც ასევე XIV საუკუნეში ააგო ძველი მეჩეთი და მინარეთი სოფელ შიხოვოში  და ბაქოს ციხე-სიმაგრის მეჩეთი სახელწოდებით მოლა-აჰმედ-მეჩეთი, სადაც მითითებულია 1300 წლის თარიღი და ოსტატის სახელი .

მინი|ნარდარანის კოშკი

სამივე ნაგებობა მეტყველებს ოსტატის არაჩვეულებრივ შესაძლებლობებზე, რომელიც კარგად იცნობდა სიმაგრეების ბუნებას და ფლობდა მხატვრულ ნიჭს, რაც აშკარად ჩანს შიხოვის მინარეთიდან, რომელიც გამოირჩეოდა ცალკეული ნაწილების შესანიშნავი პროპორციებით, მკაფიო მოხდენილი სილუეტითა და ლამაზი გისოსებით გამოკვეთილი ორნამენტით, რომელიც ამშვენებდა მინარეთის აივნის საყრდენს .

## ციხის არქიტექტურა
ციხე არის 12,5 მეტრი სიმაღლე და მდებარეობს კვადრატული ეზოს ცენტრში, რომელიც გარშემორტყმულია 6 მეტრი სიმაღლის ქვის კედლებით. ამ ქვის კედელს აქვს კუთხის კოშკები ბარიერითა და ხვრელებით. სიმაღლით, კოშკი შედგება სამი იარუსისგან, დაფარულია ბრტყელი ქვის გუმბათოვანი სარდაფებით და ურთიერთდაკავშირებულია ქვის კიბეებით. კოშკი აგებულია ადგილობრივი ქვით .

მინი|საფოსტო მარკა

მაგრამ თავად ნარდარანის კოშკის გეოგრაფიული მდებარეობა მიანიშნებს იმაზე, რომ აქ არ შეიძლებოდა მოწინავე გამაგრება. ასეთი საფორტიფიკაციო ნაგებობები აშენდა მხოლოდ იქ, სადაც შეტევა იყო მოსალოდნელი, რადგან აფშერონის ასეთი ადგილები იყო მისი დასავლეთი საზღვრები და ზღვის სანაპირო. ნარდარანის კოშკი მდებარეობს საკმაოდ შორს, როგორც აფშერონის დასავლეთი საზღვრებიდან, ასევე მისი სანაპიროებიდან.

დღეს, ნარდარანის ციხე აზერბაიჯანში ჩამოსული ტურისტებისთვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ის მოქცეულია ბაქოს ტურისტული მარშუტების სიაში.  

## ლიტერატურა
* Ашурбейли С. Б. История города Баку. Период средневековья. — Б.: Азернешр, 1992. — 408 с. — ISBN 5-552-00479-5.
* Бретаницкий Л. С. Баку. — Ленинград-Москва: Искусство, 1970. — 245 с.
* Мамед-заде К. М. Строительное искусство Азербайджана (с древнейших времён до XIX века) / Научный редактор aкадемик АН Азерб. ССР А. В. Саламзаде. — Баку: Элм, 1983.
* Щеблыкин И. П. Памятники азербайджанского зодчества эпохи Низами (материалы) / Под ред. И. Джафарзаде. — Б.: Издательство АзФАН, 1943.

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
ფერუანი

**ფერუანი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

## ბოტანიკური აღწერა 
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო თითქმის ოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია, მხოლოდ აქა-იქ ემჩნევა თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სიმწიფეში მუქი წითელია ან შავი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქიო საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი, გემო — სასიამოვნო.

ფერუანი სუსტი ზრდისა და მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 153 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 65-100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი დაახლოებით 5.7 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-8 გ/ლ-ს.

იძლევა კარგი ხარისხის სუფრის წითელ მშრალ ღვინოს.

## ლიტერატურა 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 371

## რესურსები ინტერნეტში
*„ჩვენი სოფელი“, №7 (57), 7 ოქტომბერი 2020, გვ. 9.

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ჯაბა მაღლაკელიძე

**ჯაბა მაღლაკელიძე** (დ. 17 სექტემბერი, 1972, ზესტაფონი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

დაამთავრა ილია ვეკუას სახელობის სოხუმის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტი წარმოების მართვისა და წარმოების ორგანიზაციის სპეციალობით. 2004 წლის 22 აპრილიდან 23 დეკემბრამდე  იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:სოხუმის  ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
ჯაბა