ელფრიდე იელინეკი

**ელფრიდე იელინეკი ** (; დ. 20 ოქტომბერი 1946, მიურცუშლაგი, ავსტრია) — ავსტრიელი რომანისტი, დრამატურგი, პოეტი და ლიტერატურის კრიტიკოსი. 2004 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში.  

## ბიოგრაფია
ელფრიდე იელინეკი 1946 წლის 20 ოქტომბერს ავსტრიაში, შტირიის მხარის ქალაქ მიურცუშლაგში დაიბადა. მისი მამა, ფრიდრიხ იელინეკი ჩეხი ებრაელი იყო. იგი ჰოლოკოსტს, რომელსაც ბევრი მისი ახლობელი ემსხვერპლა,  თავისი საქმიანობის წყალობით გადაურჩა; ქიმიკოსი იყო და მეორე მსოფლიო ომში სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ პროდუქტზე მუშაობდა. მდიდარი ვენელი ოჯახიდან იყო ელფრიდეს დედა, რუმინელ-გერმანელი ოლგა ბიუხნერი, რომელთანაც მწერალს დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა.

იელინეკი ვენაში იზრდებოდა.  იგი რუმინულ კათოლიკურ სკოლაში სწავლობდა.  დედა ელფრიდესთვის წარმატებულ მუსიკალურ კარიერას გეგმავდა. მისი სურვილით მომავალი მწერალი ფორტეპიანოზე, ორგანზე, გიტარასა და ვიოლინოზე სწავლობდა დაკვრას. მან ვენის კონსერვატორია ორგანისტის სპეციალობით დაამთავრა. ამ პერიოდის მანძილზე, იელინეკი მაქსიმალურად ცდილობდა დედის მოლოდინების გამართლებას. მან ვენის უნივერსიტეტში ხელოვნებათმცოდნეობისა და თეატრმცოდნეობის სწავლა დაიწყო, 

1960-იან წლებში იელინეკმა ლექსების წერა დაიწყო და პოლიტიკურადაც გააქტიურდა. მისი ლიტერატურული დებიუტი 1967 წელს შედგა, როცა პოეტური კრებული *„ლიზას ჩრდილი“* გამოაქვეყნა. კრიტიკოსებმა მას ნათელი მომავალი უწინასწარმეტყველეს და ამომავალი ლიტერატურული ვარსკვლავი უწოდეს. 

1974-1991 წლებში იელინეკი ავსტრიის კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. იგი ღიად უპირისპირდებოდა  ავსტრიის თავისუფლების პარტიას. 1999 წლის ეროვნული საბჭოს არჩევნებში სახალხო და თავისუფლების პარტიების კოალიციური გამარჯვების შემდეგ იელინეკი ახალი ხელისუფლების მთავარი კრიტიკოსი გახდა. 

იელინეკის შემოქმედება, რომელიც რომანებს, ლექსებს, კრიტიკულ ესეებს, თარგმანებს, ანთოლოგიებს,  სცენარებსა და რადიოპიესებს მოიცავს, მრავალ ასპექტში განიხილება და ხშირად ხდება კამათის საგანი. წამყვანი ლიტერატურის კრიტიკოსებისგან  მწერალი როგორც მხურვალე შექების, ასევე მწვავე კრიტიკის ობიექტია.  

იელინეკი არაერთი პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდოს მფლობელია. მათ შორისაა ჰაინრიხ ბიოლის (1986), გეორგ ბიუხნერის (1998), ჰაინრიხ ჰაინესა (2002) და ფრანც კაფკას (2004) სახელობის პრემიები. 2004 წელს მწერალმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში.  

იელინეკი დაჯილდოების ცერემონიას არ დასწრებია და ვიდეო ზარით ჩაერთო, რის გამოც კრიტიკა დაიმსახურა, თუმცა საზოგადოების ნაწილმა იგი სოციოფობიასა და აგორაფობიაზე ღიად საუბრისთვის შეაქო. მწერალმა საჯაროდ აღიარა, რომ შფოთვითი აშლილობის გამო მას არ შეუძლია წავიდეს კინოში, ავიდეს თვითმფრინავის ბორტზე ან დაესწროს ნებისმიერ ცერემონიას.

## ბიბლიოგრაფია
### რომანები
* *საყვარლები* (1975)
* *პიანისტი ქალი* (1983)

## რესურსები ინტერნეტში
* ელფრიდე იელინეკის ოფიციალური საიტი 
* [ელფრიდე იელინეკის ბიოგრაფია ენციკლოპედია ბრიტანიკა(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)ში]
* Elfriede Jelinek-Forschungszentrum
* BBC synopsis
* Die Gewaltproblematik bei Elfriede Jelinek 
* Elfriede Jelinek: Nichts ist verwirklicht. Alles muss jetzt neu definiert werden.  
* The Goethe-Institut's 70th Birthday Page for Elfriede Jelinek  
* Some of Jelinek's poems in English from the Poetry Foundation

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები
კატეგორია:ავსტრიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ავსტრიელი კომუნისტები
კატეგორია:ავსტრიელი ფემინისტები
კატეგორია:ავსტრიელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრიელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის დრამატურგები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრიელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრიელი რომანისტები
კატეგორია:კომუნისტი ქალი მწერლები
კატეგორია:გერმანულენოვანი პოეტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები