open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფოტოეფექტი

thumb|ფოტოეფექტი

**ფოტოეფექტი** — ელექტრონების ემისია, როდესაც მატერიალს ხვდება ელექტრომაგნიტური გამოსხივება, როგორიცაა სინათლე. ამ მოვლენისას გამოსხივებულ ელექტრონებს ფოტოელექტრონები ეწოდებათ. ამ ფენომენს სწავლობს კონდენსირებული გარემოს ფიზიკა, მყარი მდგომარეობის ქიმია და კვანტური ქიმია, რათა შეისწავლონ ატომების, მოლეკულების და მყარი სხეულების მახასიათებლები. ეს ეფექტი ასევე გამოიყენება ელექტრონიკაში და სპეციალიზებულია სინათლის შემჩნევისთვის და ელექტრონების ზუსტ დროს ემისიისთვის.

ამ ეფექტის ექსპერიმენტული შედეგები არ ემთხვევა კლასიკურ ელექტროდინამიკას, რომლის მიხედვითაც უწყვეტი სინათლის ტალღა ელექტრონებს ენერგიას აწვდის, ელექტრონების გამოსხივება კი ხდება მაშინ, როდესაც მათ საკმარისი ენერგია დაუგროვდებათ. ცვლილება სინათლის ინტენსივობაში, ანუ ელექტრული ველის დაძაბულობაში თეორიულად გამოიწვევდა ცვლილებას გამოსხივებული ელექტრონების კინეტიკურ ენერგიაში, რის შედეგადაც, საკმარისად მკრთალი სინათლის გამოყენებისას მოხდებოდა ელექტრონების დაგვიანებული ემისია. ამის მიუხედავად, ექსპერიმენტულმა შედეგებმა აჩვენეს, რომ ელექტრონები ემისიას იწყებენ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სინათლის სიხშირე კონკრეტულ ზღვარს ცდება, სინათლის ინტენსივობას და კონტაქტის ხანგრძლივობას მნიშვნელობა არ აქვს. რადგან დაბალი სიხშირის და მაღალი ინტენსივობის მქონე სინათლის სხივი ვერ მოიკრიბავდა საკმარის ენერგიას ფოტოელექტრონების წარმოებისთვის,  ალბერტ აინშტაინმა ივარაუდა, რომ სინათლის სხივი არ არის მხოლოდ სივრცეში გავრცელებადი ტალღა, არამედ დისკრეტული ენერგიის პაკეტების (ნაწილაკების) გროვა, რომლებსაც ფოტონებს ვუწოდებთ.

ტიპური მეტალიდან გამტარი ელექტრონების ემისიისთვის რამდენიმე ელექტრონვოლტი (eV) სინათლის კვანტაა საჭირო, რომელიც პატარა სიგრძის მქონე ხილვად და ულტრაიისფერ სინათლეს შეესაბამება. უკიდურეს შემთხვევებში, ემისიას იწვევენ ფოტონები რომელთა ენერგიაც ნულს უახლოვდება, ეს ხდება სისტემებში სადაც ურთიერთკავშირი ელექტრონებს შორის უარყოფითია და ემისია ხდება აქტიური მდგომარეობიდან (), ან რამდენიმე ათასი კილოელექტრონვოლტი (keV) ფოტონი მაღალი ატომური რიცხვის მქონე ელემენტებში არსებული ბირთვის ელექტრონებისთვის. ფოტოეფექტის შესწავლამ ხელი შეუწყო მნიშვნელოვანი ნაბიჯების გადადგმას სინათლის და ელექტრონების კვანტური ბუნების შეცნობაში, ასევე ხელი შეუწყო ტალღა-ნაწილაკის დუალობის ცნების ჩამოყალიბებას. სხვა ფენომენები, რომლებშიც სინათლე ზეგავლენას ახდენს ელექტრული მუხტის მოძრაობაზე არიან ფოტოგამტარობის ეფექტი (), ფოტოვოლტური ეფექტი () და ფოტოელექტროქიმიური ეფექტი ().

## რესურსები ინტერნეტში
* AstronomyCast "http://www.astronomycast.com/2014/02/ep-335-photoelectric-effect/". AstronomyCast.
* Nave, R., "*Wave-Particle Duality*". HyperPhysics.
* "*Photoelectric effect *". Physics 2000. University of Colorado, Boulder, Colorado.
* ACEPT W3 Group, "*The Photoelectric Effect*". Department of Physics and Astronomy, Arizona State University, Tempe, AZ.
* Haberkern, Thomas, and N Deepak "*Grains of Mystique: Quantum Physics for the Layman*". Einstein Demystifies Photoelectric Effect, Chapter 3.

## შენიშვნები
## სქოლიო
კატეგორია:კვანტური მექანიკა
კატეგორია:ელექტრონული მოვლენები
კონქი

**კონქი** () — ნახევარგუმბათი, რომელსაც იყენებენ შენობათა ნახევრადცილინდრული ნაწილების გადასახურად (აფსიდა, ნიში). თავდაპირველად გაჩნდა აღმოსავლურ-ელინისტურ არქიტექტურაში, ფართოდ იყენებდნენ რომაულ და ბიზანტიურ ხუროთმოძღვრებაში, შუა საუკუნეთა ქრისტიანულ საკულტო ნაგებობებში. კონქს ხშირად ამკობდნენ მოზაიკით ან მოხატულობით, რომლებზე გამოსახული იყვნენ ღვთისმშობელი ან სხვა ქრისტიანი წმინდანები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
მაურისიო ფუნესი

**მაურისიო ფუნესი** (; დ. 18 ოქტომბერი, 1959 — გ. 21 იანვარი, 2025) — სალვადორის პრეზიდენტი 2009-2014 წლებში. პროფესიით ჟურნალისტი, მუშაობდა CNN-ის ესპანურენოვან განყოფილებაში. სალვადორის სამოქალაქო ომის დროს იგი აწვდიდა საზოგადოებას ინფორმაციას აჯანყებულთა შესახებ.

ფუნესი დაქორწინებულია დოქტორ ვანდა პიგნატოზე, მათ ყავთ სამი შვილი. ფუნესის უფროსი ძმა დაიღუპა სამოქალაქო ომის დროს, ხოლო მისი 27 წლის შვილი პარიზში მოკლა მაროკოელმა დამნაშავემ.

ფუნესი გარდაიცვალა „სერიოზული ქრონიკული ავადმყოფობის“ შემდეგ ნიკარაგუის დედაქალაქ მანაგუაში, 2025 წლის 21 იანვარს, 65 წლის ასაკში. მისმა ოჯახმა გადაწყვიტა, რომ მას ნიკარაგუაში დაკრძალავდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Campaign Website  
* First President from the Left Elected in San Salvador by Katie Kohlstedt, June 6, 2009
* El Salvador Rising by Tom Hayden, *The Nation*, June 15, 2009
*El Salvador’s 'Date with History'

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
კატეგორია:სალვადორელები
კატეგორია:სალვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
მავრიკის პრეზიდენტი

thumb|150px|მავრიკის დროშა
**მავრიკის პრეზიდენტი** — მავრიკის სახელმწიფოს მეთაური. ირჩევს ეროვნული ასამბლეა (მავრიკის პარლამენტი) 5 წლის ვადით.

## მავრიკის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* მავრიკის პრეზიდენტების სია
* World Statesmen – Mauritius
* Rulers.org – Mauritius

კატეგორია:მავრიკი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
საქართველოს პასპორტი

**საქართველოს პასპორტი** არის პასპორტის ბუკლეტი, რომელსაც გასცემს საქართველოს იუსტიციის  სამინისტრო საქართველოს მოქალაქეებზე. პასპორტი საზღვარგარეთ მოგზაურობის საშუალებას აძლევს მათ მფლობელებს. საქართველოს პასპორტი პასუხობს საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაციის რეკომენდებულ სტანდარტებს (მაგ. ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, ტექნოლოგია და მისთ.).

## სავიზო მოთხოვნები
2017 წლის მდგომარეობით საქართველოს მოქალაქეებს უვიზოდ ან ვიზის ქვეყნის საზღვარზე მიღებით 103 ქვეყანაში შეუძლიათ მოგზაურობა.

## გალერეა

Georgian service passport.jpg|საქართველოს სამსახურებრივი პასპორტი

## იხილეთ აგრეთვე
*პასპორტების სია
* სუამი - ორგანიზაცია დემოკრატიისა და ეკონომიკის განვითარებისათვის http://guam-organization.org/en/node 
* 2008 წლის საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მოხსენება საქართველოს შესახებ http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2005&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=915&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=56&pr.y=6

## სქოლიო
კატეგორია:პასპორტები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
ჯიბუტის პრეზიდენტი

**ჯიბუტის პრეზიდენტი** — ჯიბუტის სახელმწიფოს მეთაური. ირჩევს მოსახლეობა 6 წლის ვადით.

## ჯიბუტის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯიბუტის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ჯიბუტი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ანდრი რაძოელინა

**ანდრი რაძოელინა** (დ. 30 მაისი 1974) — მადაგასკარის პოლიტიკური მოღვაწე, პროფესიონალი დიჯეი. ანტანანარივუს მერი 2007 წლის დეკემბრიდან 2009 წლის თებერვლამდე, მადაგასკარის ოპოზიციის ლიდერი, პრეზიდენტი 2009—2014, 2019-2023 და 2023-2025 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Madagascar's 'militant mayor'. Jonny Hogg, BBC News. 3 February 2009
* Mayor Declares a Coup in Madagascar. BARRY BEARAK, The New York Times. 31 January 2009

კატეგორია:მადაგასკარის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:მადაგასკარელები
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავკვეთი

**ავკვეთი** — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, ქვახვრელის თემში. მდებარეობს მდინარე ტანის შენაკად ვერის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. გორიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## მატერიალური კულტურის ძეგლები
*ავკვეთის ეკლესია

## ლიტერატურა 
* ენციკლოპედია საქართველო, ტ. 1, თბ.,1997, გვ.64

## სქოლიო 
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
დიოსკურები

**დიოსკურები** — დიდიმები, **კასტორი** და **პოლუქსი** ანუ **პოლიდევკე**, ლაკონიის ამიკლეში შობილი ბუმბერაზი ტყუპი ძმები, ზევსისა და ლედას შვილები, ელენეს და კლიტემნესტრას ძმები.  უზოგი მითი და ჰომეროსიც, ტინდარევსის შვილებად თვლის და ამიტომ ტინდარიდებსაც ეძახიან, მაგრამ თვით სახელწოდება მოწმობს, რომ ციური მეფის  ვაჟები არიან. მათ თვლიდნენ მეომართა და ზღვაოსანთა მფარველებად. დიოსკურების კულტი ადრევე გადავიდა რომში. რომში მათ უწოდებდნენ კასორსა და პოლუქსს.ს პარკში]]ჰესიოდეს თანახმად, ტინდარეოსის მეუღლე ლედა იხილა ზევსმა ძევის გედის სახით მოევლინა და შეუკავშირდა ევროტში მობანავე ლედას, ეტოლიის მეფის ასულს. ამის შემდეგ ლედამ დადო კვერცხი, საიდანაც იშვა ტყუპი ძმები, მშვენიერი ელენე და პოლიდევკესი. სხვა ვერსიით, ელენე და პოლიდევკე ზევსის შვილები არიან, კასტორი და კლიტემნესტრა – ტინდარეოსის შვილები არიან. ასე რომ, კასტორი და პოლიდევკესი სხვადასხვა მამის შვილები იყვნენ,თუმცა ტყუპ ძმებად იწოდებოდნენ. ისინი საოცრად ჰგავდნენ ერთმანეთს და ასევე საოცარი სიყვარულით უყვარდათ ერთმანეთი. მხოლოდ ბუნება ჰქონდათ სხვადასხვა: პოლიდევკესი იყო უკვდავი, ხოლო კასტორი – მოკვდავი. ძმებმა მთელ საბერძნეთში გაითქვეს სახელი: კასტორი იყო უბადლო მხედარი და ცხენთა დამაურვებელი, ხოლო პოლიდევკესი – უზადო მოკრივე.

დიოსკურებმა მრავალი საგმირო საქმე აღასრულეს: შინ დააბრუნეს თავიანთი და, მშვენიერი ელენე, რომელიც თესევსს ჰყავდა გადამალული. მონაწილეობა მიიღეს კალიდონის ნადირობასადა არგონავტთა ლაშქრობაში, რომლის დროსაც პოლიდევკესმა დაამარცხა პოსეიდონის ძე ამიკოსი. განუყრელი ძმები ჯოგის გამო შეებრძოლნენ აფარეტიდებს, რომლის დროსაც პოლიდევკესი სასიკვდილოდ დაიჭრა. მაშინ კასტორმა ხელები ზევით აღაპყრო და მამა-ზევსს შეევედრა, რომ ძმასთან ერთად ისიც მოეკლა. ზევსმა თავის ძეს შეახსენა, რომ უკვდავი იყო და შეეძლო ოლიმპიელ ღმერთებთან ერთად ნეტარებით ეცხოვრა, ხოლო თუკი არ ისურვებდა განშორებას თავის მოკვდავ ძმასთან, მაშინ იგიც ნახევრადმოკვდავი უნდა გამხდარიყო: ერთი დღე ძმასთან ერთად ჰადესში უნდა გაეტარებინა, მეორე დღე კი, კვლავ მასთან ერთად – ოლიმპოსზე და ასე გაგრძელდებოდა სამარადისოდ. სიხარულით გაუნაწილა კასტორმა უკვდავება თავის ძმას.

ძველ საბერძნეთში დიოსკურებს აიგივებდნენ ტყუპ თანავარსკვლავედთან. მიიჩნევდნენ, რომ ისინი მფარველობდნენ მეზღვაურებსა და მეომრებს. მოყვარულ ძმათა ლეგენდა ეხმიანება სინათლისა და სიბნელის, დღისა და ღამის, სიცოცხლისა და სიკვდილის მუდმივი მონაცვლეობის არქაულ წარმოდგენებს.

დიოსკურებს დიდ პატივს სცემდნენ მთელ საბერძნეთში. სპარტაში ისინი სახელმწიფოს მფარველ ღვთაებებად მიაჩნდათ. მათი ეგისის ქვეშ ტარდებოდა სპორტული თამაშობანიც.

დიოსკურების კულტი რომშიც გავრცელდა. აქ ძვ.წ. 484 წელს მათი სახელობის ტაძარი ააგეს. კვირინალისის სასახლეს დღესაც ამშვენებს ცხენებთან მდგომი დიოსკურების ქანდაკებები.

## ლიტერატურა
*  . Pindar's themes of the unequal brothers and faithfulness and salvation, with the Christian parallels in the dual nature of Christ.
* .
* .
* .
* .
* .  Excerpts in English of classical sources.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგონავტები
ორიონი

საკუთარი სახელი **ორიონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ორიონი — პერსონაჟი ბერძნულ მითოლოგიიდან.
* ორიონი — თანავარსკვლავედი.
** ორიონის ნისლეული — ნისლეული, აგრეთვე ცნობილი როგორც M42.
** ორიონის სარტყელი — ასტერიზმი ორიონის თანავარსკვლავედში.
* ორიონის მკლავი — ირმის ნახტომის მცირე მკლავი, სადაც დედამიწა მდებარეობს.

## მედია 
* ორიონი (გაზეთი) — ქართული მხატვრულ-ლიტერატურული გაზეთი.
* ორიონი (კომიქსი)
* ორიონი (ჟურნალი) — ამერიკული ჟურნალი ბუნებისა და გარემოს შესახებ.

## მუსიკა
* ორიონი — ქართული ანსამბლი
* ორიონი — ამავე სახელწოდების ჯგუფის მუსიკალური ალბომი
ორიონი (გაზეთი)

**„ორიონი“** — საქართველოს პროლეტარულ მწერალთა კავშირის ყოველკვირეული მხატვრულ-ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში. 1923 წელს გამოიცა 2 ნომერი (ნოემბერი, დეკემბერი), გაზეთი აშუქებდა კულტურისა და პოეზიის საკითხებს. დაბეჭდილია სტატიები ქართული თეატრის, მუსიკის, კინოს შესახებ და სხვა. თანამშრომლობდნენ გ. კალანდარიშვილი, ს. თალაკვაძე, ს. ეული (ქურიძე), ე. ვასაძე, ი. ვაკელი, ნ. ზომლეთელი, ი. ლისაშვილი, პ. ქიქოძე, შ. დუდუჩავა და სხვები. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია, გამოსცემდა საქართველოს პროლეტარულ  მწერალთა კავშირის გამგეობა. ტირაჟი 1000 ცალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ორთაღი

**ორთაღი**  ( — ამხანაგობა, ასოციაცია) — XII-XIII საუკუნეების საქართველოში საკრედიტო-სავაჭრო ასოციაცია, რომელიც სესხად გასცემდა ფულსა და საქონელს (გირაოდ იტოვებდა სესხის ამღების უძრავ ქონებას და იღებდა სარგებელს).

XII-XIII საუკუნეების საქართველო მსოფლიო კომერციულ ცხოვრებაში იყო ჩართული. თბილისში ორთაღის სახით მოქმედებდა მსხვილი საკრედიტო-სავაჭრო  ასოცოაცია, რომლის შესახებ ცნობა დაცულია კახა თორელის მიერ 1259 რკონის ეკლესიისადმი გაცემულ სიგელში: „... წავედი, ორტაღთაგან ლარი და თეთრი ავიღი. ვარებადი და ვყიდდი თუალსა მარგალიტსა და ზარქაშსა“.  ვაჭრობა კი მოგებას იძლეოდა „... ორტაღთა მათი (ნასესხები — პაატა გუგუშვილი) ხელთავე მივსცი. ... ხოვლისა ფასი მითა მოვიგე და ვიყიდე ხოვლე“. ამგვარად, იმდროინდელ საქართველოში შუასაუკუნეობრივ, ე.ი. ემბრიონულ ფორმებში განვითარებული იყო როგორც იპოთეკური, ისე კომერციული კრედიტი, რომელიც მევახშური კრედიტის ფორმით არსებობდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკური ისტორია
ორიქსები

**ორიქსები** () — წყვილჩლიქოსანთა გვარი ცხენისებრი ანტილოპების ქვეოჯახისა. მაღალფეხიანი კოხტა ცხოველებია, რომელთა სიმაღლე მინდაოში 120-140 სმ, მასა 200 კგ აღწევს. აქვთ გრძელი (ზოგჯერ 1 მ-ზე მეტი), სწორი ან რკალისებრ მოხრილი წვეტიანი რქები. გვარში 4 სახეობაა, რომლებიც გავრცელებულია საჰარაში, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთში. ბინადრობენ პატარ-პატარა ჯგუფებად. იკვებებიან უდაბნოს ბალახეულითა და ბუჩქებით. ნადირობის ობიექტია. მოიცავს ოთხ სახეობას და მათ ქვესახეობებს:
* ორიქსი (Oryx gazella)
* საჰარის ორიქსი (Oryx dammah)
* ბეიზა (Oryx beisa)
** ჩვეულებრივი ბეიზა (Oryx beisa beisa)
** ქოჩორ-ყურა ბეიზა (Oryx beisa callotis)
* თეთრი ორიქსი (Oryx leucoryx)

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძროხისებრნი
*
კატეგორია:აფრიკის ძუძუმწოვრები
ორი ხუმარა

„**ორი ხუმარა**“ — ქართული სატირულ-იუმორისტული ყოველკვირეული ალმანახი. გამოდიოდა თბილისში 1913 წელს „ჩვენი ხუმარის“ შემდეგ. გამოიცა 2 ნომერი. გამომცემელი — ბ. მაისურაძე. კარიკატურები ეკუთვნის ვ. კილაძეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ალმანახები
ორთაჭალა

**ორთაჭალა** — ძველი თბილისის ერთ-ერთი უბანი თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში (კრწანისის  რაიონი). სახელწოდება „ორთაჭალა“  2 სიტყვის ნაერთია: თურქ. „ორთა“ (ქართ. „შუა“) და ქართ. „ჭალა“, ე. ი. „შუაჭალა“. ორთაჭალას „ჭალის ბაღსაც“  ეძახდნენ (ვახუშტი ბატონიშვილი, XVIII ს.). თავდაპირველად ერქვა კუნძულს, რომელსაც ორად განტოტილი მდინარე მტკვარი წარმოქმნიდა. XIX  საუკუნეში მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარის მიმდებარე უბანსაც ორთაჭალა ეწოდა. ამავე საუკუნეში ორთაჭალა თბილისელთა დასასვენებელ და გასართობ ადგილად იქცა. 1954 წელს ორთაჭალის უბანში მდინარე მტკვარზე აშენდა ჰიდროელექტროსადგური „ორთაჭალჰესი“.

## ლიტერატურა
**ბერიძე თ.,* ... და აღმოცენდა თბილისი, თბ., 1977;
**მისივე,* ძველი თბილისის გარეუბნის ისტორია, თბ., 1977;

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ. სიგუა - „ლიტერატურული დავა-კამათი ორთაჭალა-კრწანისის ბაღებში“

კატეგორია: თბილისის უბნები
კატეგორია:კრწანისის რაიონი
ორლეანის ხე

**ორლეანის ხე** (Bixa orellana) — მაღალი ბუჩქი ან ტანდაბალი ხე ბიქსასებრთა ოჯახისა. მისი სამშობლოა ტროპიკული ამერიკა. ძველთაგანვე კულტივირებულია სხვა ტროპიკულ ქვეყნებშიც. ორლეანის ხის თესლისაგან მიღებული ნარინჯისფერი საღებავი ცნობილია ანატოს, ორლეანის და სხვა სახელით. საღებავს უმეტესად იყენებენ საკვები პროდუქტების შესაფერადებლად; ინდიელები ტანსაც იღებავდნენ. ორლეანის ხეს რგავენ აგრეთვე ცოცხალ ღობედ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბიქსასებრნი
ორმაგი ჭეშმარიტება

**ორმაგი ჭეშმარიტება** — შუა საუკუნეების ფილოსოფიური თეორია, რომელიც ცდილობდა დასაბუთებულ ცოდნასა (ფილოსოფია და მეცნიერება) გაბატონებულ რელიგიურ დოგმატიკას შორის წინააღმდეგობა მოერიგებინა ცოდნისა და რწმენის ინტერესთა განსხვავების საფუძველზე. იგი ამტკიცებდა ორი ურთიერთგამომრიცხავი ჭეშმარიტების შესაძლებლობას. ეს თეორია ევროპაში იბნ რუშდის  შრომებიდან გახდა ცნობილი. ორმაგი ჭეშმარიტება დაუპირისპირდა სქოლასტიკის ძირითად პრინციპს იმის შესახებ, რომ ფილოსოფია თეოლოგიის მსახურია, და ხელი შეუწყო რენესანსის იდეების გამარჯვებას. ორმაგი ჭეშმარიტებას ებრძოდნენ რეალისტები (ალბერტ დიდი და თომა აკვინელი), იცავდნენ ნომინალისტები (იოანე დუნს სკოტუსი და უილიამ ოკამი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფიური თეორიები
კატეგორია:ფილოსოფიის ისტორია
ფერისცვალება

[thumb|right|px|ფერისცვალების [ხატი (XV საუკუნე, ნოვგოროდი)]]
**მაცხოვრის ფერისცვალების დღესასწაული** (აღინიშნება 6 (19) აგვისტოს) — თორმეტი უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაულიდან ერთ-ერთი.  უკავშირდება იესო ქრისტეს ამქვეყნიური ცხოვრების ერთ-ერთ ცნობილ ეპიზოდს. ფერისცვალების შესახებ მოგვითხრობენ მახარებლები მათე (XVII, 1-13), მარკოზი (IX, 2-13) და ლუკა (IX, 28-36).

ახალი აღთქმის მიხედვით, იესო ქრისტემ თავის მოწაფეთაგან გამოირჩია პეტრე, იაკობი და იოანე და მათთან ერთად თაბორის მთაზე ავიდა სალოცავად. სანამ მაცხოვარი ლოცულობდა, დაღლილ მოწაფეებს ჩაეძინათ. გაღვიძებისას ნახეს, რომ იესო ქრისტემ ფერი იცვალა: „*და იცუალა მათ წინაშე სხუად ფერად და განბრწყინდა პირი მისი ვითარცა მზე, ხოლო სამოსელი მისი იქმნა სპეტაკ ვითარცა ნათელი*“ (მათე XVII, 2). ამ დროს მაცხოვრის გვერდით ზეციური დიდებით შემოსილი მოსე და ელია წინასწარმეტყველი იდგნენ, რომლებიც მაცხოვართან იმ ვნებისა და ტანჯვის შესახებ საუბრობდნენ, რომლებიც მას იერუსალიმში მოელოდა. ამის მნახველი მოწაფეები გამოუთქმელმა ნეტარებამ მოიცვა და გაოგნებულმა პეტრემ უნებლიეთ წამოიძახა: „*მოძღუარ კეთილ არს ჩუენდა აქა ყოფა. და ვქმნეთ აქა სამ ტალავარ: ერთი შენდა, ერთი მოსესა და ერთი ელიაისა*“ (ლუკა IX, 33). ამ სიტყვების თქმის შემდეგ ნათელი ღრუბელი დაადგა მათ, ხოლო ღრუბლიდან მოისმა ხმა ღვთისა: „*ესე არს ძე ჩემი საყუარელი, რომელი მე სათნო ვიყავ. მაგისი ისმინეთ*“ (მათე XVII, 5). შეშინებული მოწაფეები პირქვე დაემხვნენ, მათთან იესო მივიდა, ხელი შეახო და უთხრა: „*აღდეგით და ნუ გეშინინ*“ (მათე XVII, 7). როდესაც მათ მიმოიხედეს, მოსე და ელია აღარსად იყვნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
სიერა-მორენა

**სიერა-მორენა** () — მთები ესპანეთის სამხრეთ ნაწილში, მესეტის ზეგნის სამხრეთი კიდე. სიგრძე დაახლოებით 400 კილომეტრი, სიმაღლე 1322 მეტრამდე (მთა ბანიუელა). უმთავრესად აგებულია კრისტალური ქანებით. წარმოადგენს პლატოსებრ წყალგამყოფს, რომლის სამხრეთი კალთა ციცაბოდ ეშვება გვადალკვივირის ხეობისაკენ და მისი შენაკადებით ღრმად არის დასერილი. შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქნარითა და ფართოფოთლოვანი ტყით. მოიპოვება ტყვია, თუთია, პირიტი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*Physical geography and geology of Spain  
*Virtual Cadastral 
*Ordovician -Dobrotivian (Llandeillian Stage) to Ashgill- Crinoids from the Montes de Toledo and Sierra Morena

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ქედები
ორმეთი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)

**ორმეთი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, შრომის თემში (სოფლები: ვაკე, ზედუბანი, მოცვნარი, ორმეთი, შრომა, ხრიალეთი). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 80 მ., ოზურგეთიდან 38 კმ, ურეკის რკინიგზის სადგურიდან 8 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## ისტორია
სოფელში იდგა უკუნდაგარის ციხე-გალავანი და ეკლესია. ეს ციხე გადაჰყურებდა მდინარე სუფსის შესართავს და აკონტროლებდა ხეობას. 1987 წლის ბოლომდე შემორჩენილი იყო დაახლოებით 20-25 მეტრის სიმაღლის ჩრდილო-დასავლეთის სარკმლებიანი კუთხე, ფრესკითა და კლდეში მოჩუქურთმებული ქვის თაროებით.

ე.წ. ხატისწყლის მიდამოებში იდგა ეკლესია. შემორჩენილია ამ ადგილის დასახელება „ხატის საყდარი“. სოფელში, ალავერდის სერზე აღმოჩენილია წარწერიანი თლილი ქვები და კერამიკის ნაშთები. იმავე სერზე იდგა ნაკაშიძეების „ნაოდვარი“. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჟიულ დე მარტინო

**ჟიულიან დე მარტინო** (ცნობილი როგორც „ჟიული“) — ბრიტანელი მომღერალი-ტექსტების ავტორი და პოპ-დუეტის The Ting Tings წევრი
.
## ადრეული წლები 
დაიბადა ალბერტ პლეისში, აღმოსავლეთ ლონდონში, აღიზარდა კამბიას პატარა ქალაქ კირკბი სტეფენში, ინგლისის ჩრდილო-დასავლეთით, რაც წარმოადგენს უესტმორლენდის ნაწილს. 13 წლის ასაკში ჟიული შეუდგა დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დაკვრის შესწავლას. 1987 წლის ბოლოს ბანდამ გამოუშვა სინგლი, სახელწოდებით „Just to Get By“, რომელიც 1988 წლის ჩარტებში 7 კვირის განმავლობაში ტრიალებდა.

### Mojo Pin
მას შემდგომ, რაც ბაბაკოტო დაიშალა, ჟიული შეუერთდა ახალ ინდი-ბანდას - მოჯო პინს, როგორც მთავარი სოლისტი. ბანდას სახელი ეწოდა ჯეფ ბაკლის 1994 წლის ალბომის Grace პირველივე სიმღერის მიხედვით. მოჯო პინმა გამოუშვა 2 სინგლი  „You“ 1995 წელს და „My Imagination“ 1996 წელს.

### TKO
2001 წლის მარტში კეტი უაითის მამამ, დევიდ უაითმა, ტექსტების ავტორ ჟიულის დაავალა გოგონათა-ბანდა **TKO**-სათვის სიმღერების დაწერა. ჟიულიმ ჯგუფისათვის სულ 4 სიმღერა დაწერა.

### Dear Eskiimo
მანჩესტერში გადასვლის შემდგომ მომღერალმა კეტი უაითთან და დი-ჯეი სიმონ ტემპლემენთან ერთად ჩამოაყალიბა ახალი ბანდა  Dear Eskiimo (ხშირად შეცდომით უწოდებდნენ „Dead Eskimo“). 2004 წელს ბანდამ გააფორმა ხელშეკრულება Mercury Records-თან, თუმცა შემოქმედებითმა განსხვავებამ და ლეიბლის  მენეჯმენტის სტილმა საბოლოოდ ბენდის დაშლა გამოიწვია.

## The Ting Tings 
## დისკოგრაფია 
*We Started Nothing (2008)

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* imdb.com The Ting Tings
* MUZU TV Channel 

### ინტერვიუები
* ინტერვიუ დუეტთან The Ting Tings და საკონცერტო შესრულება 10/08 
* ინტერვიუ ჯგუფთან The Ting Tings 6/17/08 
* ინტერვიუ გლასტონბერიდან ახლად დაბრუნებულ ჯგუფთან The Ting Tings 
* NPR World Cafe ინტერვიუ დუეტთან The Ting Tings 

კატეგორია:ბრიტანელი მომღერლები
კატეგორია:ბრიტანელი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:The Ting Tings
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავისის დინასტია

thumb|150px|ჟუან I, ავისის დინასტიის დამაარსებელი
**ავისის დინასტია** — პორტუგალიის სამეფო დინასტია 1385-1580 წლებში. დააარსა ავისის ორდენის დიდმა მაგისტრმა ჟუან I-მა (1385-1433 წწ). 1580 წელს ენრიკე I-ის გარდაცვალების შემდეგ ესპანეთის მეფე ფილიპე II-მ ხელთ იგდო პორტუგალიის სამეფო ტახტი და დინასტიური უნიით დაუკავშირა ესპანეთს. 

## ავისის დინასტიის მეფეები 
* ჟუან I () — 1385—1433.
* დუარტე I () — 1433—1438.
* აფონსუ V () — 1438—1477. 
* ჟუან II () — 1477—1477. 
* აფონსუ V — (მეორედ) 1477—1481.
* ჟუან II — (მეორედ) 1481—1495.
* მანუელ I () — 1495—1521.
* ჟუან III () — 1521—1557.
* სებასტიან I  () — 1557—1578.
* ენრიკე I () — 1578—1580.

## ლიტერატურა 
* მსოფლიოს სამეფო დინასტიები (გენეალოგიური ცხრილები). თბილისი. 1998 წელი

## სქოლიო 
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:პორტუგალიის ისტორია
კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
კატეგორია:დინასტიები
ახალი მუზეუმი (ბერლინი)

thumb|300px|ეგვიპტური ეზო
**ახალი მუზეუმი** () — მუზეუმი ბერლინში, მუზეუმის კუნძულზე, ძველი მუზეუმის გვერდით. შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მუზეუმისთვის შენობა 1843-55 წლებში ააგეს ნეოკლასიკურ სტილში ავგუსტ შტიულერის პროექტით.

მუზეუმის შენობა მნიშვნელოვნად დაზიანდა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში და ათეულობით წლები მას შემდეგ ნანგრევებში იყო. შენობის აღდგენა დაიწყეს 1986 წელს. მუზეუმი 2009 წლის შემოდგომაზე გაიხსნა და მასში გამოფენილია ეგვიპტური და წინა- და ადრეისტორიული ექსპონატები, ისევე როგორც ეს ომამდე იყო. აქ გამოფენილ უძვირფასეს ნივთთა შორისაა ეგვიპტის დედოფალი ნეფერტიტის ბიუსტი.

## რესურსები 
* განახლებული მუზეუმის ინტერიერი გახსნამდე რამდენიმე თვით ადრე. ნიუ-იორკ ტაიმზი (მარტი, 2009)

კატეგორია:გერმანიის მუზეუმები
ხუან კარლოს I

**ხუან კარლოს I** (დ. 5 იანვარი, 1938, რომი, იტალია) — ესპანეთის მეფე 1975 წლის 22 ნოემბრიდან 2014 წლის 18 ივნისამდე (ბურბონთა დინასტია). ესპანეთის სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. გენერალ-კაპიტანი. ალფონსო XIII  შვილიშვილი. 

1947 წელს ფრანსისკო ფრანკომ ესპანეთი გამოაცხადა მონარქიად, მაგრამ მეფის თანამდებობა ვაკანტური დარჩა, იმ პირობით, რომ  მისი გარდაცვალების შემდეგ სამეფო ტახტს დაიკავებდა ბარსელონის გრაფი ხუან კარლოსი.  1975 წლის 22 ნოემბერს ფრანკოს გარდაცვალების შემდეგ იგი ესპანეთის მეფე ხდება. 2014 წლის 18 ივნისს ხუან კარლოსი ოფიციალურად გადადგა და ესპანეთის მეფე მისი ვაჟი, ფილიპე VI გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official website of the Spanish Royal Family
*Royal House of Spain 
*Royal House of Greece 
*Juan Carlos I Family Tree 
*Spanish king tells Chavez to 'shut up'
*Voices of the Transition - A Political History of Spain, 1975-1982 
* Biography of Juan Carlos I at CIDOB Foundation 
*His pedigree; not necessarily reliable 
*Earth Times article 
*Spain supports the monarchy 
*Royals

კატეგორია:ესპანეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
ჟუან I (პორტუგალია)

**ჟუან I დიდი** ( დ. 11 აპრილი, 1357, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 14 აგვისტო, 1433, იქვე) — პორტუგალიის მეფე ავისის დინასტიიდან, იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ I-ის არაკანონიერი შვილი, რომელიც შეეძინა მაღალი წარმომავლობის გალისიელი ქალბატონის ტერეზა ლოურენსოსაგან. 1364 წელს აირჩიეს ავისის ორდენის მაგისტრად. 1383–1385 წლების კრიზისის შემდეგ პორტუგალიის სამეფო საბჭოს გადაწყვეტილებით დაიკავა პორტუგალიის სამეფო ტახტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* King John I of Portugal 

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1357
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1433
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
From Me to You

**From Me to You** — ჯონ ლენონისა და პოლ მაკ-კარტნის სიმღერა, რომელიც გამოიცა 1963 წელს, The Beatles-ის სინგლის სახით. ეს იყო ჯგუფის პირველი სინგლი, რომელიც მოხვდა #1 ადგილზე ბრიტანეთის რამდენიმე ჩარტში, მაგრამ არ მოიპოვა წარმატება აშშ-ში. ასევე ეს იყო ერთ-ერთი უკანასკნელი სიმღერა, რომლის ავტორებად ოფიციალურად იყვნენ მითითებული "მაკ-კარტნი/ლენონი" - შემდგომში ავტორების სახით ყოველთვის მითითებული ეს თანმიმდევრობა - "ლენონი/მაკ-კარტნი".

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Beatles-Discography.com 

კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები
კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
რატევანი

**რატევანი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში,   მდებარეობს მდინარე მაშავერის მარცხენა ნაპირზე. რატევნის თემში. ზღვის დონიდან 600 მეტრზე, ბოლნისიდან დაშორებულია 2 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1370 კაცი.

## ისტორია
სოფელი განსახლებულია ძირითადად ბოლნისი-კაზრეთის გზაზე მარჯვენა მხარეს, ხოლო სავარგულები ძირითადად მდ. მაშავერას გასწვრივ თემის აღმოსავლეთით (ბოლნისის მხარეს). სოფლის ჩრდილოეთით მდებარეობს გაუქმებული სარწყავი არხი, XVI–XVII საუკუნეების წმ. გიორგისა და ღვთისმშობლის ეკლესიები. 

სამხრეთით მოქმედი სარწყავი არხი, რკინიგზის ლიანდაგი, მდინარე მაშავერა, დენის წისქვილი, ხრიოკი გორაკები, სავარგულები.

სოფელში არის წმ. გიორგის სახელობის მოქმედი ეკლესია. ასევე არის XIII-XIV საუკუნეების წმ. ბარბარეს სახელობის ნაეკლესიარი, რომლისგანაც შემორჩენილია მხოლოდ შენობის აღმოსავლეთის კედელი.

## დემოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* რატევანის ეკლესიები

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ორლოვის ჩორთმავალი

მინი|250პქ|ორლოვის ჩორთმავალი 
**ორლოვის ჩორთმავალი** — მსუბუქად შესაბმელი ცხენის ჯიში. დადის სწრაფი ჩორთით. გამოყვანილია XIX საუკუნის დასაწყისში ხრენოვოეს (ვორონეჟის გუბერნია) ცხენსაშენში მისი მფლობელის  ალექსი ორლოვის ხელმძღვანელობით — არაბული და ზოგიერთი სხვა აღმოსავლური საჯდომი ცხენის ჯიშების შეჯვარებით დასავლეთევროპულ (დანიური, ჰოლანდიური, მეკლენბურგული და სხვა) შესაბმელი ცხენის ჯიშებთან. ორლოვის ჩორთმავალი მსხვილი და ჰარმონიულად განვითარებული ცხენია. ულაყის საშუალო განაზომებია (სანტიმეტრებით): სიმაღლე მინდაოში 160, ტანის ირიბი სიგრძე 161, გულმკერდის ირგვლივი 180, ნების ირგვლივი 20,3; საშუალო მასა 500-550 კგ. ფერად უმთავრესად სისვი, შავრა ან ქურანაა, იშვიათად თაფლა. 

რევოლუციამდელ რუსეთში ორლოვის ჩორთმავალმა „კრეპიშმა“ უდიდეს სისწრაფეს მიაღწია, 1600 მ დაფარა 2 წთ 85/8 წმ-ში. ამავე მანძილზე სარეკორდო სისწრაფე დაამყარა „პილოტმა“ (1938) 2 წთ 22/8  წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენის ჯიშები
ასარ თაბრიზი

**ასარ თაბრიზი**, შამსედინ ჰაჯი მუჰამედ (გ. 1390) — სპარსელი პოეტი და სწავლული. წერდა სპარსულად. ავტორია რამდენიმე შრომისა ლიტერატურის თეორიის საკითხებზე. ჰქონია მრავალი კასიდა, ღაზალი, კიტა, რობაი. ჩვენამდე მოაღწია მხოლოდ ერთმა პოემამ („მეჰრი და მუშთარი“, 1376), რომელშიც ავტორი უმღერის წმინდა და ძლიერ სიყვარულს, მეგობრობას, ერთგულებას, გმირობას. პოემაში ვხვდებით სოციალურ მოტივებსაც და ბედის სამდურავსაც. პოეტი ავლენს ასტრონომიის კარგ ცოდნას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1390
კატეგორია:სპარსელი პოეტები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ორმოსამარხი

**ორმოსამარხი** — არქეოლოგიურ ძეგლთა კატეგორია, მიწაში ამოთხრილი ორმო, რომელიც განეკუთვნება მიცვალებულის დასაკრძალავად. გავრცელებულია ყველა პალეოლითის (მუსტიეს) ხანიდან ძველ ორმოსამარხებში მიცვალებულს ატანდნენ სამკაულს, იარაღს, საოჯახო და სხვა ნიცთებს, რაც მიცვალებულზე განსაკუთრებულ ზრუნვას გამოხატავდა.

მიცვალებულის ნეშტს პირდაპირ რომ არ დაჰყროდა მიწა, ორმოსამარხებს ზოგჯერ ძელებით ან თარით ხურავდნენ, ორმოს კედლებს კი ამოაშენებდნენ ან ამოლესავდნენ ხოლმე. იგივე დანიშნულება ჰქონდა ხის ან სხვა მასალისაგან დამზადებულ კუბოს (სარკოფაგს),, რომელიც ანტიკური ხანისადნ გავრცელდა. ზოგჯერ ამავე მიზნით მიცვალებულს ათავსებდნენ ორმოს გვერდით კედელში გამოთხრილ სათავსში. ამგვარ ორმოსამარხებს კატაკომბურ სამარხებს უწოდებდნენ.

ორმოსამარხებს თავზე ხანდახან მიწის ან ქვის ზვინულს აყრიდნენ (მიწაყრილიანი და და ქვაყრილიანი ორმოსამარხები). ძველთაგანვეა გავრცელებული ორმოსამარხების თავზე მემორიალური ძეგლების (სტელები, ფილები და სხვა) დადგმა. ხანდახან ამ ძეგლებზე სხვადასხვა  გამოსახულება და წარწერაცაა ამოკვეთილი (ეპიტაფია).

ორმოსამარხებში აღმოჩენილ მასალას დიდი მნიშვნელობა აქვს ძველი საზოგადოების ნივთიერი და სულიერი კულტურის ისტორიის კვლევისათვის.

საქართველოში უძველესი ორმოსამარხები ადრინდელი ბრინჯაოს ხანით თარიღდება (ქვაცხელები). განსაკუთრებით მრავლადაა შესწავლილი გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რიკინისა და ანტიკური ხანის ორმოსამარხები (სამთავრო, ურბნისი, უფლისციხე და სხვა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები
ორმჭრელიანები

**ორმჭრელიანები** () — ძუძუმწოვრების ქვერიგი, რომელიც წინათ მღრღნელების რიგში შედიოდა. შემდეგ ორმჭრელიანებს გამოყოფდნენ დამოუკიდებელ რიგად — კურდღლისნაირად. დღეისთვის ტერმინი *ორმჭრელიანები* აღარ გამოიყენება.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ტოგოს პრეზიდენტი

thumb|150px|ტოგოს დროშა**ტოგოს პრეზიდენტი** – ტოგოს სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ტოგოს პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ტოგოს პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ტოგო
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ტუნისის პრეზიდენტი

thumb|150px|ტუნისის დროშა**ტუნისის პრეზიდენტი** – ტუნისის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ტუნისის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ტუნისის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ტუნისი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
უგანდის პრეზიდენტი

right|200px**უგანდის პრეზიდენტი** — უგანდის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

* არის შეიარაღებული ძალების მთვარსარდალი.
* ნიშნავს და ათავისუფლებს პრემიერ–მინისტრს და მინისტრებს.

## უგანდის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* უგანდის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:უგანდა
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ჩადის პრეზიდენტი

thumb|150px|ჩადის დროშა**ჩადის პრეზიდენტი** — ჩადის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ჩადის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ჩადის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ჩადი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი

thumb|300px|ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დროშა
**ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი** — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტების სია 
11976 წლის 4 დეკემბრიდან ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა ჟან ბედელ ბოკასამ გამოაცხადა იმპერიად და 1979 წლის 21 სექტემბრამდე ცენტრალური აფრიკის იმპერიას მართავდა იმპერატორ ბოკასა I-ის სახელით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ცენტრალური აფრიკის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სუდანის პრეზიდენტი

thumb|150px|სუდანის დროშა**სუდანის პრეზიდენტი** – სუდანის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## სუდანის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* სუდანის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:სუდანი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
წითელა

thumb|წითელას ვირუსი
**წითელა** () — მწვავე ინფექციური ვირუსული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ტემპერატურის აწევა, ინტოქსიკაცია, ზემო სასუნთქი გზებისა და თვალის ლორწოვანი გარსების ანთება, ლაქოვან-კვანძოვანი გამონაყარი. წითელას ვირუსი ორგანიზმის გარეთ მალე იღუპება, ამიტომ ჯანმრთელს ეს ინფექცია გადაეცემა მხოლოდ ავადმყოფისგან ჰაერწვეთოვანი გზით. ძირითადად ავადდებიან 1-დან 4 წლამდე ბავშვები. მისი მოხდის შემდეგ რჩება მყარი იმუნიტეტი. წითელას ფარული პერიოდი 8-10 დღე გრძელდება. წითელას პირველი სიმპტომებია: მაღალი ტემპერატურა, მშრალი ხველა, სურდო, ქუთუთოების შეწითლება, მოთეთრო-მონაცისფრო წერტილები ლოყის შიგნითა ნაწილზე. დაახლოებით მე-3 მე-4 დღეს იწყება გამონაყარის გამოჩენა, ჯერ სახეზე და შემდეგ მთელ ტანზე. გამონაყარი მე-6 მე-7 დღეს ქრება, მაგრამ რჩება ლურჯი კვალი. ცოტა ხნის შემდეგ ტემპერატურა ქვემოთ იწევს. მცირეწლოვან ასაკში წითელას შეიძლება დაერთოს ფილტვების, ყურის და სხვა ანთებები. ხოლო მოზარდებში შეიძლება ტვინის ანთებაც კი დაერთოს.

## მკურნალობა 
ჩვეულებრივ მკურნალობა სახლშივე ტარდება, მაგრამ დაავადების გართულების შემთხვევაში ხდება ავადმყოფის საავადმყოფოში გადაყვანა. წოლითი რეჟიმი, დიეტა ბოსტნეულისა და ხილის წვენი, ხაჭო, კეფირი, ასკილის ნაყენი, უნდა სვას დიდი რაოდენობით სითხე და ანტიბიოტიკები, ხოლო სხვა წამლები მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით. ავადმყოფთან მყოფი პირები არ დაიშვებიან ფართო საზოგადოებაში ბოლო კონტაქტიდან 19 დღის მანძილზე. 15-18 თვის ბავშვებს უტარდებათ წითელას საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური აცრა ცოცხალი დასუსტებული ვირუსის შემცველი ვაქცინით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
ჯადოსნური იდუმალი მოგზაურობა

***ჯადოსნური იდუმალი მოგზაურობა*** () — 1967 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი ჯგუფ The Beatles-ის შესახებ. ფილმის სიუჟეტი ნახევრად სიურეალისტურია. მის მიხედვით, ჯგუფი მოგზაურობს დიდი ავტობუსით, სხვადასხვა მგზავრის თანხლებით და თავს ამოჰყოფს სხვადასხვა უცნაურ ისტორიაში.

## სიმღერები
ფილმში ჟღერს სიმღერები (თანმიმდევრობის მიხედვით):

#Magical Mystery Tour
#The Fool on the Hill
#She Loves You (ჟღერს მარათონის დროს)
#Flying
#All My Loving (ორკესტრული ვერსია)
#I Am the Walrus
#Jessie’s Dream (ინსტრუმენტული, არ გამოცემულა რომელიმე ჩანაწერზე)
#Blue Jay Way
#Death Cab for Cutie - ასრულებს Bonzo Dog Doo-Dah Band
#Your Mother Should Know
#Magical Mystery Tour (ნაწილი, განმეორებით)
#Hello, Goodbye (ნაწილი, დასასრული ჟღერს საბოლოო ტიტრების დროს)

## გამოცემები VHS და DVD ფორმატებში
**აშშ**

**ბრიტანეთი**

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1967 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:The Beatles-თან დაკავშირებული ფილმები
ყვითელი წყალქვეშა ნავი

***ყვითელი წყალქვეშა ნავი*** () — ჯორჯ დანინგის 1968 წლის ანიმაციური ფილმი The Beatles-ის შესახებ. ფილმი იქცა თავისი დროის კარგ დოკუმენტად - მისი გამოსვლა დაემთხვა ჰიპების კულტურის პოპულარობას.

სიუჟეტის მიხედვით, პეპერლენდის ქვეყანაში დიდი ამბოხია - ლურჯი არსებები იპყრობენ ამ მუსიკალურ ქვეყანას და ამყარებენ საკუთარ დიქტატურას. სერჟანტი პეპერი ჯდება ყვითელ წყალქვეშა ნავში და მიემართება ლივერპულში, რათა მოძებნოს The Beatles-ის წევრები და სთხოვოს მუსიკის დაბრუნებაში დახმარება.

მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი მთლიანად ნახატია, ჯგუფის წევრები ჩნდებიან მის დასასრულს. თავად ლენონი, მაკ-კარტნი, ჰარისონი და სტარი არ ახმოვანებდნენ საკუთარ პერსონაჟებს - ეს საქმე სხვა მსახიობებმა გააკეთეს.

## მუსიკა 
ფილმში ჟღერს The Beatles-ის შემდეგი სიმღერები:

* Yellow Submarine
* Eleanor Rigby
* Love You To (ჯორჯ ჰარისონი)
* A Day in the Life
* All Together Now
* When I'm Sixty-Four
* Only a Northern Song (ჰარისონი)
* Nowhere Man
* Lucy in the Sky with Diamonds
* Think for Yourself (ჰარისონი)
* Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
* With a Little Help from My Friends
* All You Need Is Love
* Baby, You're a Rich Man
* Hey Bulldog
* It's All Too Much (ჰარისონი)
* All Together Now

ყველა სიმღერის ავტორები: ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი, გარდა მითითებულისა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1968 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:The Beatles-თან დაკავშირებული ფილმები
ტანზანიის პრეზიდენტი

thumb|150px|ტანზანიის დროშა**ტანზანიის პრეზიდენტი** — ტანზანიის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ტანზანიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ტანზანიის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ტანზანია
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
დაე ასე იყოს

***დაე ასე იყოს*** () — 1970 წლის დოკუმენტური ფილმი ჯგუფ The Beatles-ის შესახებ, რომელიც იწერს ალბომს *Let It Be*. ფილმის დასასრული ეძღვნება The Beatles-ის იმპროვიზებულ კონცერტს სახურავზე, რაც ითვლება მათ უკანასკნელ ცოცხალ გამოსვლად.

ჯგუფის წევრებმა ფილმისათვის მოიგეს ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1970 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები The Beatles-ის შესახებ
ორმჭრელიანი ჩანთოსნები

**ორმჭრელიანი ჩანთოსნები**, **მეხეური ჩანთოსნები** () — ძუძუმწოვარი ცხოველების რიგი. მოიცავს 110-135 სახეობას. ადრე იგი ჩანთოსნების ჯგუფს წარმოადგენდა, რომელსაც ქვერიგად გამოყოფდნენ. ითვლებოდა ზეოჯახადაც. სახელწოდება „ორმჭრელიანი ჩანთოსნები“ აღარ იხმარებოდა.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ორნითოპოდები

მინიატიურა|300პქ|სხვადასხვა ორნითოპოდები
**ორნითოპოდები** () — ფრინველმენჯა დინოზავრების ქვერიგი, მცენარიჭამია, ორ ფეხზე მოსიარულე ნამარხი ქვეწარმავლები. უკანა კიდურები წინასთან შედარებით მასიური და 1,5-2-ჯერ უფრო მაღალი ჰქონდათ. ტერფზე და მტევანზე პირველი და მეხუთე თითი მთლიანად ან ნაწილობრივ რედუცირებული იყო. ცნობილი არიან ყველა მატერიკის (ავსტრალიის) გარდა ზედაიურული და ცარცული ნალექებიდან. უძველესი ცხოველების სიგრძე 1-1,5 მეტრს აღწევდა; გეოლოგიურად ახალგაზრდა ფორმებისა — 15-20 მეტრს, გარდა ამისა, ადრეულთაგან განსხვავებით, მათ რთული კბილების აპარატი ჰქონდათ. ყველაზე უკეთ ცნობილი არიან იგუანოდონტები და იხვნისკარტა დინოზავრები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დინოზავრები
ოქსფორდშირი

**ოქსფორდშირი** () — ცერემონიული არამეტროპოლიური საგრაფო ინგლისის სამხრეთში. შედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონში. დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია ოქსფორდი. მოსახლეობა 738 276 ადამიანი (2022 წ.).

კატეგორია:ინგლისის საგრაფოები
ბრიტანული როკი

**ბრიტანული როკ-ენდ-როლი** ან **ბრიტ-როკი** ( ან Brit rock) — მიმდინარეობა მუსიკაში, რომელიც აშშ-იდან წამოსული როკ-ენდ-როლისა და რითმ-ენდ-ბლუზის გავლენით წარმოიშვა, მასში ახალი ჟღერადობისა და მამოძრავებელი ძალის დამატებით. ის რაც როკ მუსიკას უნიკალურს ხდის, არის მისი უნარი მსმენელები გააერთიანოს და აითვისოს ახალი გავლენები, რაც ბრიტანეული ჯგუფებიდან წამოვიდა 50-იანი წლების ბოლოსა და 60-იანების დასაწყისში.

კატეგორია:ბრიტანული მუსიკის ჟანრები
კატეგორია:როკ-მუსიკა
კობის პორტრეტი

thumb|250px|კობის პორტრეტი
**კობის პორტრეტი** — მამაკაცის პორტრეტი, რომელზე სავარაუდოდ უილიამ შექსპირია გამოსახული. ინტენსიური ინფრაწითელი და რენტგენის სხივების ანალიზით დადგინდა, რომ სურათი დახატულია დაახლოებით 1610 წელს, როდესაც შექსპირი 40 წლის იყო. პორტრეტი დამზადებული უნდა ყოფილიყო საუთჰემპტონის მესამე ერლი ჰენრი რიოთესლის შეკვეთით, რომელიც დიდ დრამატურგს პატრონაჟს უწევდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Website comparing alleged Shakespeare portraits
*Article by the BBC on the Droeshout and Cobbe portraits

კატეგორია:უილიამ შექსპირი
კასტორი

**კასტორი** შეიძლება ნიშნავდეს:

*კასტორი — ბერძნულ მითოლოგიაში ზევსისა და ლედას შვილი, იხ. დიოსკურები
* კასტორი (ვარსკვლავი) — ვარსკვლავი მარჩბივის თანავარსკვლავედში
* კასტორი (მთა) — მთა შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე
ემო

**ემო** () — როკ-მუსიკის ჟანრი, რომელსაც ახასიათებს მელოდიური კომპოზიციები და ექსპრესიული, გულახდილი ტექსტები. წარმოიშვა 1980-იანებში, ჰარდკორ-პანკის ტალღაზე, ქალაქ ვაშინგტონში, სადაც ცნობილი იყო, როგორც „ემოციური ჰარდკორი“ ან „ემოკორი“. თავდაპირველად მას ასრულებდნენ ჯგუფები  Rites of Spring და Embrace. ამერიკული პანკ-როკის შემსრულებელი ჯგუფების მუსიკაში ასახვის შემდეგ მისი ჟღერადობა და დანიშნულება შეიცვალა, დაემატა პოპ-პანკი და ინდი-როკი. 1990-იანების დასაწყისში ჟანრში წარმატებულები იყვნენ  Jawbreaker და Sunny Day Real Estate. 1990-იანებში ცენტრალური და შუადასავლეთ აშშ-ს რეგიონებიდან მრავალი ემო-კოლექტივი წარმოიშვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ემო-კულტურა

კატეგორია:ემო
კატეგორია:ჰარდკორ-პანკი
კატეგორია:პანკის ჟანრები
კატეგორია:სუბკულტურები
McCartney (ალბომი)

***McCartney*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის სადებიუტო სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1970 წელს. საგულისხმოა, რომ მაკ-კარტნიმ თავად დაუკრა ყველა ინსტრუმენტზე და შეასრულა ვოკალური პარტიები. დამატებითი ვოკალისტის სახით ალბომის ჩაწერაში ასევე მონაწილეობდა მისი მეუღლე, ლინდა.

## სიმღერების სია
### მხარე 1 
# The Lovely Linda – 0:42
# That Would Be Something – 2:37
# Valentine Day – 1:40
#* ინსტრუმენტული
# Every Night – 2:30
# Hot as Sun/Glasses – 2:06
#* ინსტრუმენტული
# Junk – 1:54
# Man We Was Lonely – 2:57

### მხარე 2 
# Oo You – 2:47
# Momma Miss America – 4:04
#* ინსტრუმენტული
# Teddy Boy – 2:22
# Singalong Junk – 2:34
# Maybe I'm Amazed – 3:49
# Kreen-Akrore – 4:14
#* ინსტრუმენტული

### 2011 წლის გამოცემა
2011 წლის 13 ივნისს *McCartney* და *McCartney II* ხელახლა გამოიცა ბრიტანეთში (აშშ-ში - 14 ივნისს), ლეიბლებზე  Hear Music/Concord Music Group, *The Paul McCartney Archive Collection*-ის ნაწილის სახით.

ალბომი რამდენიმე ფორმატში გამოვიდა:

***სტანდარტული გამოცემა** 1-CD; ორიგინალური 13 სიმღერიანი ალბომი
***სპეციალური გამოცემა** 2-CD; ორიგინალური 13 სიმღერიანი ალბომი, შვიდი დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე
***დელუქს გამოცემა** 2-CD/1-DVD; ორიგინალური 13 სიმღერიანი ალბომი, შვიდი დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე,  128 გვერდიანი წიგნი მანამდე გამოუქვეყნებელი ფოტოსურათებით და განახლებული ანოტაციებით
***გრამფირფიტა (რემასტერი)** 2 გრამფირფიტა, სპეციალური გამოცემით და ჩანაწერის ჩამოსატვირთი ვერსიის ბმულით

#### დისკი 1: ორიგინალური ალბომი
#### დისკი 2: დამატებები (გამოუცემელი)
#Suicide (დემო) - 2:48
#Maybe I'm Amazed [ვიდეოდან One Hand Clapping - 1974] - 4:53
#Every Night [გლაზგო, 17 დეკემბერი 1979] - 4:30
#Hot As Sun [გლაზგო, 17 დეკემბერი 1979] - 2:27
#Maybe I'm Amazed [გლაზგო, 17 დეკემბერი 1979] - 5:11
#Don't Cry Baby - სიმღერის Oo You ინსტრუმენტული ვერსია - 3:07
#Women Kind (დემო) [მონო] - 2:09

#### DVD: დამატებები
#ალბომის შექმნის ისტორია
#The Beach
#Maybe I'm Amazed - პრომო-ფილმი
#Suicide [ვიდეოდან One Hand Clapping Video - 1974]
#Every Night [კამბოჯელი ხალხის დასახმარებელი საქველმოქმედო კონცერტი - 29 დეკემბერი 1979]
#Hot As Sun [კამბოჯელი ხალხის დასახმარებელი საქველმოქმედო კონცერტი - 29 დეკემბერიr 1979]
#Junk [MTV Unplugged - 25 იანვარი 1991]
#That Would Be Something [MTV Unplugged - 25 იანვარი 1991]

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
;ორიგინალური გამოცემა

;ხელახალი გამოცემა

### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## რესურსები ინტერნეტში
*ხმისჩამწერი სესიები 
*ინფორმაცია ალბომის შესახებ
*დისკის მიმოხილვა 

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ალბომები
კატეგორია:1970 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:Hear Music-ის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
მძიმე დღის ღამე

***მძიმე დღის ღამე*** () — 1964 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი The Beatles-ის შესახებ. სიუჟეტის მიხედვით, ჯგუფი მოგზაურობს ტურნეს ფარგლებში. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ტელეგამოსვლის წინ მისი წევრი, რინგო სტარი იკარგება და გადაცემის ჩაწერა ჩაშლის პირასაა. ფილმში დამატებით კომიკურ სიტუაციებს ქმნის პოლ მაკ-კარტნის ბაბუაც.

ფილმი წარმატებული გამოდგა კომერციულად და კრიტიკულად და დიდი გავლენა იქონია შემდგომ პოპ-კულტურაზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

კატეგორია:1964 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები The Beatles-ის შესახებ
სულთმოფენობა

**სულიწმიდის მოფენა**, *სულთმოფენა* — ქრისტიანული საუფლო დღესასწაული, იმართება ქრისტეს აღდგომის 50-ე დღეს. სახარების თანახმად, იერუსალიმში ქრისტეს მოწაფეებზე სულიწმიდა ცეცხლის ენებად გადმოსულა და მოციქულებს შესძენიათ უნარი ქრისტიანობა ექადაგათ სხვადასხვა ენაზე, სხვადასხვა ხალხში, მოეხდინათ სასწაულები და სხვა.

## აღწერა 
[thumb|სულთმოფენობის [მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებლური ხატი. ქვედა ნაწილზე გამოსახულია ალეგორიული ფიგურა, სახელად კოსმოსი, რაც სიმბოლურად გამოხატავს სამყაროს.]] 
ამაღლების შემდეგ მოწაფეები იერუსალიმში დაბრუნდნენ. ისინი ერთად ელოდებოდნენ დაპირებული ნუგეშისმცემლის - სულიწმიდის - მოვლინებას. და აი, ამაღლებიდან მეათე დღეს (რომელიც აღდგომიდან ორმოცდამეათე დღეა), დილის ცხრა საათზე, იერუსალიმში მოულოდნელად ამოვარდა უცნაური ქარი, ციდან გარდამოვიდა ღმრთაებრივი ცეცხლი და მოწაფეებს ცეცხლის ენების სახით დაადგა თავზე. მოწაფეებმა, რომლებიც მანამდე ებრაელებთან შეხვედრას ერიდებოდნენ, საოცარი ძალით დაიწყეს ქადაგება სხვადასხვა ენაზე. სულიწმიდის მადლი ქრისტეს 120 მოწაფეზე გადმოვიდა, მაგრამ უკვე პირველ დღეს წმ. პეტრე მოციქულის პირველივე ქადაგებამ 3000 ადამიანი მოაქცია. სულთმოფენობის დღესასწაულზე, რომელიც ასევე თორმეტთაგანია, აღდგომიდან ორმოცდამეათე დღეს ტაძრებში საზეიმო წირვა-ლოცვა სრულდება; წირვის შემდეგ იკითხება მუხლმოდრეკის ლოცვები, რა დროსაც პირველად იყრიან მუხლს აღდგომის დღესასწაულის შემდეგ. ამ დღეს ქრისტიანები ასევე პირველად ამბობენ სულიწმიდის მოწვევის ლოცვას „მეუფეო ზეცათაო“....

სულთმოფენობის დღესასწაულს მეტად ღრმა სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს: როდესაც წმ. წინასწარმეტყველი მოსე ებრაელებს ეგვიპტიდან გამოუძღვა, მან ისინი მეორმოცე დღეს სინას წმ. მთასთან მიიყვანა, ხოლო ორმოცდამეათე დღეს მისცა ღმრთაებრივი სჯული ძველი აღთქმისა. აქედან მოყოლებული, დღე სჯულის მიღებისა ებრაელებისათვის უდიდესი ყოველწლიური დღესასწაული იყო, რომლის დროსაც იერუსალიმში მთელი მაშინდელი მსოფლიოდან თითქმის ყველა ებრაელი იკრიბებოდა. ღმერთმა სწორედ ამ დღეს მოუვლინა მოწაფეებს სულიწმიდის მადლი, რაც ძველი სჯულის ახლით შეცვლის ნიშანი იყო. ეს დღე ქრისტეს ეკლესიის დაარსების დღედ ითვლება.

ტრადიციულად, სულთმოფენობის დღესასწაულზე ეკლესიები მწვანით უნდა შეიმოსოს. ტაძარი შიგნიდან ირთვება ყვავილებით, ფოთლებითა და აყვავებული ტოტებით; ძირს ეფინება რაც შეიძლება ბევრი ბალახი. მორწმუნეები წირვაზე მიდიან ყვავილის ლამაზი თაიგულებით; შუაში დამაგრებულია ანთებული სანთლები, რომლებიც წირვის შემდეგ იკურთხება. ეს ყველაფერი საოცარი სანახაობაა. ტაძრის მწვანით შემოსვის ტრადიციაც ძველი აღთქმიდან მოდის: ებრაელები სჯულის მიღების დღესასწაულზე უფალს მადლობის ნიშნად ტაძარში პირველ ნაყოფს სწირავდნენ.

იგულისხმება, რომ სულიწმიდის მადლი ამ სიმწვანეზე გადმოდის, რის გამოც მორწმუნეები ტაძარში დაფენილ სიმწვანეს, ბალახებს მთელ წელს ინახავენ - ამ ბალახის ნახარშს კურნების სასწაულთმოქმედი ძალა აქვს, რაშიც თითოეულ ადამიანს შეუძლია დარწმუნდეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
მენესთევსი

**მენესთევსი** — პეტეოს ათენელის ძე, ტინდარიდების დახმარებით დაბრუნდა ათენის ტახტზე, როდესაც თესევსი და პეირითოე ჰადესში იყვნენ ჩასულები პერსეფონეს მოსატაცებლად. ხოლო როდესაც თესევსი ჰერაკლემ იხსნა, მენესთევსმა, ატიკის უდიდესი გმირი შეავიწროვა და აიძულა გასცლოდა კუნძულზე, სადაც მოგვიანებით მეფე ლიკომედემ მთის მწერვალიდან გადააგდო. ჰომეროსის მიხედვით, მენესთევსი გულადი მეომარი იყო. თავიდან ელენეს ხელის მაძიებელი იყო, შემდეგ კი  მის გამოსახსნელად აქაველებს მიეშველა 50 გემით. ტროაში  მამაცურად იბრძოდა და იქვე ჰპოვა აღსასრული.

## ლიტერატურა 
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 104, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983

კატეგორია:მითოლოგია
კატეგორია:მითური მეფეები
ალჟირის პრეზიდენტი

**ალჟირის პრეზიდენტი** – ალჟირის სახელმწიფოსა და აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით, ალჟირის კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტის არჩევა ხდება მხოლოდ ორი საპრეზიდენტო ვადით.

## ალჟირის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ალჟირის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ალჟირი
*
ბენინის პრეზიდენტი

**ბენინის პრეზიდენტი** – ბენინი სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## ბენინის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* *rulers.org:* ბენინის პრეზიდენტების სია 
* *worldstatesmen.org:* ბენინის პრეზიდენტების სია 

კატეგორია:ბენინი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
მარიუპოლი

**მარიუპოლი** (, 1948—1989 წლებში — **ჟდანოვი**, 1948 წლამდე — **მარიუპოლი**) — ქალაქი უკრაინის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, აზოვის ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, მდინარე კალმიუსის შესართავთან. 2021 წლის მონაცემებით, მარიუპოლის მოსახლეობა 431 859 ადამიანს შეადგენს და ამ მაჩვენებლით, წარმოადგენს უკრაინის სიდიდით მეათე და დონეცკის ოლქის მეორე უდიდეს ქალაქს.

მარიუპოლი კაზაკების ყოფილი ბანაკის, სახელად კალმიუსის ადგილას დაარსდა, ქალაქის სტატუსი კი 1778 წელს მიენიჭა. იყო მარცვლეულით ვაჭრობის, მეტალურგიის და მძიმე მრეწველობის ცენტრი. მარიუპოლმა საკვანძო როლი ითამაშა უკრაინის ინდუსტრიალიზაციაში. დღეისათვის, მარიუპოლი კვლავ რჩება მრეწველობის, უმაღლესი განათლებისა და ბიზნესის ცენტრად.

1948 წლიდან 1989 წლამდე, საბჭოთა მოხელის, ანდრეი ჟდანოვის პატივსაცემად ქალაქს ჟდანოვი ერქვა; ქალაქებისთვის კომუნისტი ლიდერების სახელების დარქმევა საბჭოთა კავშირში გავრცელებული პრაქტიკა იყო.

2014 წელს დონბასში მიმდინარე ომის შემდეგ, როდესაც დონეცკი თვითგამოცხადებული დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის დედაქალაქად გამოაცხადეს, მარიუპოლო დონეცკის ოლქის დროებითი ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. 

ამჟამად ქალაქი უკრაინაში შეჭრილი რუსი ოკუპანტების ალყაშია და მძიმედ არის დაზიანებული. ვრცელდება ცნობები, რომ რუსეთის საოკუპაციო ძალები მარიუპოლში მშვიდობიან მოსახლეობას ბომბავს, ხოცავს და ომის დანაშაულს სჩადის.

2022 წლის 13 მარტს, მარიუპოლს უკრაინის გმირი ქალაქის ტიტული მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ისტორიული შენობები მარიუპოლის ძველ ნაწილში  
* photo Mariupol: panoramic photos of Mariupol in 360 degrees  
* ოფიციალური საიტი
*welcome-to-mariupol.org.ua – Welcome to Mariupol! – support and assistance for foreign visitors
*Ilyich Mariupol steel and iron works
*photos of Mariupol

## სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
ბურუნდის პრეზიდენტი

thumb|150px|ბურუნდის დროშა

**ბურუნდის პრეზიდენტი**  — ბურუნდის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. 

## ბურუნდის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ბურუნდის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ბურუნდი
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი 2009

**საკონსტიტუციო რეფერენდუმი** საპრეზიდენტო ვადის შეზღუდვის მოხსნის წინადადებით აზერბაიჯანში ჩატარდა 2009 წლის 18 მარტს.. წინადადებას ამომრჩევლების 92%-მა მისცა ხმა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეფერენდუმები
კატეგორია:2009 წლის რეფერენდუმები