open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ადვოკატურა

**ადვოკატურა** ( — „მოწოდებული“) — ორგანიზაციული წარმონაქმნი, სადაც მუშაობენ ადვოკატთა კოლეგიების წევრები, აგრეთვე სხვა პირები, რომლებიც კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილნი არიან აწარმოონ საადვოკატო საქმიანობა. 

ადვოკატთა კოლეგიის უმადლესი ორგანო — საერთო კრება ან კონფერენცია — ირჩევს ადეოკატთა კოლეგიის პრეზიდიუმს, რომელიც ქალაქებსა და რაიონებში იურიდიულ კონსულტაციებს ქმნის და მათში სამუშაოდ ანაწილებს ადვოკატებს. მხოლოდ პრეზიდიუმია უფლებამოსილი კოლეგიის წევრად მიიღოს ან კოლეგიიდან გარიცხოს ვინმე. ადვოკატთა კოლეგიაში შესვლა, ე. ი. ადეოვატად გახდომა შეუძლია უმაღლესი იურიდიული განათლებისა და სპეციალობის მიხედეით 2 წლის მუშაობის სტაჟის მქონე პირს. 

ადვოკატის ამოცანაა დაიცვას მოქალაქეებისა და საწარმო-დაწესებულებათა უფლებები და კანონიერი ინტერესები. როცა ცალკეულ მოქალაქეს, ან საწარმო-დაწესებულებას იურიდიული დახმარება სჭირდება, იურიდიული კონსულტაცია სათანადო ხელშეკრულებას დებს მასთან.

## ისტორია
ავოკატურა ანტიკურ ხანაში ადმოცენდა. რომის რესპუბლიკაში ადეოკატობა თავისუფალ და საპატიო პროფესიად ითვლებოდა. კორპორაციის სახე იმპერიის პერიოდში მიიღო. კაპიტალისტურ ქეეყნებში არ არსებობს ადვოკატურის შექვნის ერთიანი პრინციპი. ზოგიერთ სახელმწიფოში ადვოკატები ორ კატეგორიად იყოფიან. ინგლისში — ბარისტერებად და სოლისიტორებად საფრანგეთში — ადეოკატებად და რწმუნებულებად (ავუე) . სასამართლოში გამოსვლის უფლება მხოლოდ ბარისტერს აქვს, სოლისიტორი კი ხელშეკრულებას დებს კლიენტთან და ბარისტერისთვის ამზადებს საქმეს, მას შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს ნაკლებმნიშენელოვან საქმეთა განხილეაშიც. 

რუსეთში ადოკატურა შეიქმნა 1864 წელს სასამართლო რეფორმის საფუძველზე. სასამართლო პალატებთან ჩამოყალიბდა ნაფიც ვექილთა საბჭოები. 1874  წელს ადვოკატურა მთლიანად დაექვემდებარა სასამართლოს და შეიქმნა კერძო ვექილთა ინსტიტუტი. 1917 წელს ძველი ადვოკატურა გაუქმდა, 1922 წელს აღდგა, როგორც თვითმმართველი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია.

საქართეელოში ადვოკატურა დაარსდა 1922 წელს. იმავე წელს მიიღეს ადვოკატურის პირველი დებულება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ადვოკატურა
იუტები

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|იუტების სამფლობელოები ბრიტანეთში [575 წელს (აღნიშნულია წითლად)]]
**იუტები** () — გერმანული ტომი, რომელიც ახ. წ. I  ათასწლეულის დამდეგს  ცხოვრობდა იუტლანდიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში.

V–VI საუკუნეებში იუტების ნაწილი ანგლებთან და საქსებთან ერთად გადასახლდა ბრიტანეთში და მის სამხრეთ-აღმოსავლეთში დააარსა კენტის სამეფო. მატერიკზე დარჩენილი იუტები დაიმორჩილეს დანიელებმა. მოგვიანებით იუტები შევიდნენ დანიისა და ინგლისის ხალხების შემადგენლობაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანული ტომები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
იუტები (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელწოდება **იუტები** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* იუტები — გერმანული ტომი.
* იუტები — ინდიელი ხალხი აშშ-ში
ადიაბატა

მინი|ადიაბატა
**ადიაბატა** ( — „გაუვალი“) — წირი, რომელიც ნებისმიერ თერმოდინამიკურ დიაგრამაზე გრაფიკულად გამოსახავს შექცევად ადიაბატურ პროცესს. იდე-ალური აირების აადიაბატა მარტივია და გამოისახება პუასონის განტოლებით: p \, \cdot V^{\mathsf{k}} = \mathrm{const},

სადაც p არის აირის წნევა, V — მისი მოცულობა, k — ადაიაბატის მაჩვენებელი.

\mathsf{k} = \frac{C_{p}}{C_{V}}, ხოლო C_{p} და C_{V} — აირის სითბოტეეადობები მუდვივი წნევისა და მოცულობის დროს. შექცევადი ადიაბატური პროცესების შემთხვევაში ენტროპია მუდმივია, ამიტომ ადიაბატას შეიძლება იზოენტროპა ეწოდოს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ადიაბატური პროცესი
გრიგორი ზინოვიევი

**გრიგორი ევსეევიჩ ზინოვიევი** (, ნამდვილი სახელი **ოვსეი-გერშონ აარონის ძე რადომისლსკი** [Овсей-Гершон Аронович Радомысльский]; დ. , ელისავეტგრადი — გ. 25 აგვისტო, 1936, მოსკოვი) — წარმოშობით ებრაელი რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. პარტიის ცკ პოლიტბიუროს წევრი (1921-1926), რკპ(ბ) ცკ პოლიტბიუროს წევრობის კანდიდატი (1919-1921), რკპ(ბ) ცკ ორგბიუროს წევრი (1923-1924).

ვ. ლენინის გარდაცვალების შემდეგ პარტიის ლიდერობაზე ერთ-ერთი მთავარი პრეტენდენტი. 1920-იან წლებში შიდაპარტიული ბრძოლების აქტიური მონაწილწე. სამჯერ (1927, 1932 და 1934 წლებში) გარიცხული რკპ(ბ)-დან და ორჯერ აღდგენილი მისსავე რიგებში. 1936 წელს დახვრიტეს, რეაბილიტირებულიასიკვდილის შემდეგ 1988 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Grigory Zinoviev Archive, part of Marxists Internet Archive.
*Anatol Lunacharsky on Zinoviev.
*Leon Trotsky on Zinoviev and Lev Kamenev

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:რსდმპ-ის V ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ენდრე ადი

**ენდრე ადი** (; დ. 22 ნოემბერი, 1877, ერმინდსენტი — გ. 22 იანვარი, 1919, ბუდაპეშტი) — უნგრელი პოეტი და პუბლიცისტი. 

## ბიოგრაფია
პირველი წიგნი („ლექსები“) 1899 წელს გამოსცა. 1904-1911 წლებში დროდადრო ცხოვრობდა პარიზში. განიცადა ფრანგი სიმბოლისტების გავლენა. პოეტი თანდათან დაინტერესდა დემოკრატიული და სოციალისტური მოძრაობით. ადი აღტაცებული შეხვდა რუსეთის 1905 წლის რევოლუციას (სტატია „მიწისძვრა“, 1906), ხოლო უნგრეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი ბრძოლა მისი პოეზიის ძირითადი თემა გახდა („ახალი ლექსები“, 1906) ლექსების ციკლი „ქუჩის სიმღერა“, 1908 და სხვ.). ადის ბევრი ლექსი უნგრული სატრფიალო ლირიკის შედევრად ითვლება, ავტორია აგრეთვე მოთხრობებისა და წერილებისა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დიდი კრესტოვსკის ხიდი

**დიდი კრესტოვსკის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პატარა ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და კრესტოვსკის კუნძულებს. პირველი კაპიტალური ხიდი, რომელიც ააშენეს ნევის ტოტზე. ხიდის სიგრძეა 149 მეტრი, ხოლო სიგანე — 25,5 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს დიდი ზელენინისა და პეტროგრადის ქუჩებს.

დინების ქვემო მიმართულებით მდებარეობს კამენოოსტროვსკის ხიდი, ზემო მომართულებით კი — ლაზარევის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „ჩკალოვსკაია“ (900 მ).

## სახელწოდება 
თავდაპირველად ხიდს ერქვა კრესტოვსკის ან პეტერბურგ-კრესტოვსკის ხიდი (იმ კუნძულების სახელი, რომელსაც აერთიანებს). თანამედროვე სახელწოდება ხიდმა მიიღო 1876 წელს, რათა გაერჩიათ მდინარე კრესტოვკაზე გადებული მცირე კრესტოვსკის ხიდისაგან.

## ისტორია 
პირველი ხიდი ამ ადგილზე, რომელმაც შეცვალა ბოგირი ააშენეს 1850 წელს. ეს იყო პირველი შემთხვევა ახალი მუდმივი ხიდის მშენებლობისა მდინარე ნევაზე და მის ტოტზე ახალ ადგილას, რომელსაც არ შეუცვლია მანამდე არსებული მოცურავე ხიდი. 1877 წელს ხიდი გაამაგრეს და გააფართოვეს კონკის გზის გაყვანასთან დაკავშირებით. 1882 წლიდან 1883 წლამდე მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი, კვლავ გადააკეთეს და გააფართოეს. XX საუკუნის დასაწყისში ხიდი მოძველებული აღმოჩნდა და 1904 წელს დახურეს მოძრაობისთვის. 1905 წელს დაიწყეს კაპიტალური რემონტი ინჟინერ პ. ა. ლიხაჩევის პროექტის მიხედვით. 

1928 წლისთვის აქ არსებობდა ხის 11-მალიანი ხიდი, შუა გასახსნელი მალით. ხიდის გახსნა ხდებოდა ხელით. მისი სიგრძე იყო  126,4 მეტრი, სიგანე კი — 17,9 მეტრი. 1946 წლიდან ხიდი უკვე აღარ იხსნებოდა გასახსნელი მალის მოძველებული მდგომარეობის გამო. 1948 წლისათვის მთელი ხიდის ტექნიკური მდგომარეობა ითვალისწინებადა კაპიტალურ რემონტს. 1949-1951 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინერის პ. ვ. ანდრეევსკისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტით ააგეს ხუთმალიანი მეტალის გასახსნელი ხიდი. დიდი კრესტოვსკის ხიდი გახდა პირველი მსხვილი ხიდი, რომელიც ააგეს ლენინგრადში მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ. 

2005-2006 წლებში მიმდინარეობდა გასახსნელი მალის მეტალის კონსტრუქციის რემონტი. 2007 წელს გამოცვალეს ასფალტბეტონის საფარი მუდმივ მალებზე და აყარეს ტრამვაის ხაზები.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 442. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 302. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Большой Крестовский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Крестовские мосты //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
დიდი პეტროვსკის ხიდი

**დიდი პეტროვსკის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პატარა ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და კრესტოვსკის კუნძულებს.  ხიდის სიგრძეა 295 მეტრი, ხოლო სიგანე — 21,5 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს სავინის ქუჩასა და სამხრეთის გზას.

დინების ქვემო მიმართულებით მდებარეობს ლაზარევის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „კრესტოვსკი-ოსტროვი“.

## ისტორია 
საარქივო დოკუმენტებიდან ცნობილია, რომ 1838 წელს ააგეს ხის მრავალმალიანი, ძელებიანი ხიდი, რომლის მახლობლადაც ააგეს დაცვის პოსტი. ახლოსვე, მდინარე ჩუხონკის სანაპიროზე, ააგეს ორი ხის პატარა სახლი ობიექტის დამცველი ჯარისკაცებისათვის. აგებულ ხიდს ჰქონდა გასახსნელი მალა და თავისი არსებობის მომენტიდან არც ერთხელ გაურემონტებიათ. 1947 წელს ხის მალების კონსტრუქცია შეცვალეს მეტალის ძელებით. 

ხიდის სიგანე იყო 18 მეტრი, ჰქონდა 26 მალა, რომელთა სიგრძეც მერყეობდა 5,5 მეტრიდან 13 მეტრამდე. მარჯვენა სანაპიროს ხუთი მალა გასახსნელი იყო. 1993 წელს ყინულმა დაანგრია ხიდის კონსტრუქციის ნაწილი. ამის შემდეგ ხიდზე აიკრძალა ავტომობილების გადაადგილება. იგი დაავიწროეს 2,2 მეტრამდე და გახდა საფეხმავლო. 

კრესტოვსკის კუნძულის ტერიტორიის განვითარებასთან და ბეტანკურის ხიდის აგების გეგმებთან დაკავშირებით წარიმართა დიდი პეტროვსკის ხიდის სრული რეკონსტრუქცია. ხიდი უნდა გამხდარიყო საფეხმავლო-საავტომობილო. ეს პროექტი დაკავშირებული იყო კიროვის სტადიონის რეკონსტრუქციასთან.

2010 წელ ძველი ხიდი დაშალეს და მის ადგილზე ააგეს ახალი, მეტალის ხიდი. ხიდი შედგებოდა შვიდი მალისაგან: 36,5+48,5+48,5+39,5+39,5+48,5+27,5 მ.

1916 წელს ხიდის შორიახლოს ყინულებში გადააგდეს გრიგოლ რასპუტინის ცხედარი.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 440. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 305. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 94. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*ЗАО «Институт «Стройпроект». История в проектах, 1990 – 2010. — СПб., 2010. — 116 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Большой Петровский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Большой Петровский мост через Малую Невку //ЗАО «Институт «Стройпроект»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
იუტლანდიის აჯანყება

**იუტლანდიის აჯანყება** — დანიელი გლეხების ერთ-ერთი უდიდესი აჯანყება შუა საუკუნეებში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე. მიმდინარეობდა 1441–1443 წლებში. საერთო წინაპირობა — გლეხების პროგრესული ყმად გახდომა, რომელთა მდგომარეობაც დანიის გრძელვადიანი ომების გამო გაუარესდა. აჯანყებას ბიძგი მისცა მეფე ერიკ პომერანიელის ჩამოგდებამ და ძალაუფლების ფეოდალური მაგნატების ხელში გადასვლამ. აჯანყების ცენტრი გახდა ჩრდილოეთ იუტლანდია, სადაც გლეხთა მასები ჯერ კიდევ ინარჩუნებდნენ პირად თავისუფლებას. გლეხთა არმია ერგენსბერგთან გამართულ ბრძოლაში დამარცხდა. აჯანყების დამარცხებამ გლეხთა მდგომარეობა კიდევ უფრო გააუარესა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დანიის აჯანყებები
კატეგორია:გლეხთა აჯანყებები
მაჰარამ სეიდოვი

**მაჰარამ სეიდოვი** (; დ. 7 სექტემბერი, 1952, ალიშარი, შარური, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 19 იანვარი, 1990, ქარქი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურე, დაიღუპა ყარაბაღის ომში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1952 წლის 7 სექტემბერს, შარურის რაიონის სოფელ ალიშარში. იქვე, 1969 წელს დაამთავრა ნ. ნარიმანოვის სახელობის საშუალო სკოლა. მოგვინაებით, დაამთავრა ბაქოს სპეციალიზებული მილიციის სკოლა. მილიციის კაპიტნი სეიდოვი მუშაობდა მთავარ ინსპექტორად, შარურის რაიონში.

### ომში მონაწილეობა 
1990 წელს, როგორც სხვა რაიონებს, სადარაქის რაიონსაც თავს დაესხნენ სომხეთის შეიარაღებული ძალები. 1990 წლის 18 იანვარს, სომხურმა ძალებმა შეუტიეს სოფელ ქარქს. დაწვეს სახლები და დაიწყეს უდანაშაულო მოსახლეობაზე ძალადობა. შარურის რაიონის შინაგან საქმეთა განყოფილებაში აღნიშნული ინფორმაციის მიღებისთანავე, პოლიციის თანამშრომლები მივიდნენ შემთხვევის ადგილზე. სისხლიანი ბრძოლის დროს, ორივე მხრიდან ბევრი დაღუპული და დაჭრილი იყო. 19 იანვარს, პოლიციის ერთ-ერთი კაპიტანი აზერი ალყაში აღმოჩნდა. მისი გადარჩენა თავისთავზე მაჰარამმა აიღო, ბრძოლით მივიდა პოლიციის კაპიტანთან, მაგრამ თვითონაც ალყაში მოექცა. კაპიტნის გადარჩენა მოხერხდა, თუმცა თვითონ მაჰარამი დაიღუპა.

## ოჯახი 
იყო დაოჯახებული, ჰყავს ოთხი შვილი.

## ჯილდოები 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1992 წლის 6 ივნისის, № 831 ბრძანებით, მაჰარამ სეიდოვს დაღუპვის შემდეგ მიენიჭა „აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის“ წოდება. დასაფლავებულია შარურის რაიონის მოწამეთა ხეივანში.

ქალაქ შარურში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა, სადაც დადგმულია ბრინჯაოს ბიუსტი. იქვე მდებარე №2 საშუალო სკოლას მარაჰამ სეიდოვის სახელი მიენიჭა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული გმირები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ვალეჰ მუსლუმოვი

**ვალეჰ ალიზაიდ ოღლუ მუსლუმოვი** - აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურე, დაიღუპა ყარაბაღის ომში.

## ცხოვრება 
ვალეჰ ალიზაიდ ოღლუ მუსლუმოვი დაიბადა 1968 წლის 2 სექტემბერს ლერიკის რაიონში. 1983 წელს დაამთავრა ლერიკის რაიონის საშუალო სკოლის მერვე კლასი და შემდეგ დაამთავრა ქალაქ სუმგაითის პროფესიული სკოლა № 17 დურგალის სპეციალობით. მუშაობდა სამშენებლო ტრესტის მობილურ მექანიზირებულ ჯგუფში. 1986 წელს გაწვეული იყო სამხედრო სამსახურში. 1988 წელს სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის.

### ოჯახი 
იყო დაუოჯახებელი.

## ომში მონაწილეობა 
1991 წლის აგვისტოში იწყებს სამსახურს შსს-ს სპეციალიზებული დანიშნულების მილიციის ჯგუფში. იღებს მონაწილეობას შუშაში, თოვუზში და გუბადლიში საომარ ბრძოლებში . 1992 წლის 14 აგვისტოს აქტიურად მონაწილეობდა სოფელ მარგუშევანში საომარ მოქმედებებში, დაჭრილი იყო არათანაბარ ბრძოლაში, დაკარგა ბევრი სისხლი და მისი სიცოცხლის გადარჩენა ვერ მოხერხდა.

## ჯილდოები 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1992 წლის 6 ივნისის № 831 ბრძანებულებით ვალეჰ ალიზაიდ ოღლუ მუსლუმოვს დაღუპვის შემდეგ მიენიჭა „აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის“ წოდება.
ის დაასაფლავეს ლერიკის რაიონში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
ნოფალ გულიევი

**ნოფალ გულიევი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 1963, ალი-ბაირამლი, აზერბაიჯანი — გ. 13 დეკემბერი, 1991, თოდანი, გორანბოის რაიონი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურე, დაიღუპა ყარაბაღის ომში.

## ცხოვრება 
ნოფალ ზაჰიდ ოღლუ გულიევი დაიბადა 1963 წლის 4 ოქტომბერს ქალაქ ალი-ბაირამლიში. 1981 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1982-1983 წლებში მსახურობდა ჯარში. სამხედრო სამსახურის შემდეგ, 1984 წლიდან 1990 წლამდე მუშაობდა ქალაქ ტიუმენში. 1990 წლის დეკემბრის თვეში აზერბაიჯანის ტერიტორიული მთლიანობის დაცვაში მონაწილეობისთვის შევიდა შსს-ის სპეციალიზებული დანიშნულების მილიციის ჯგუფში.

## ოჯახი 
იყო დაოჯახებული. მას დარჩა ერთი ვაჟიშვილი. 

## ჯილდოები 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1992 წლის 6 ივნისის № 831 ბრძანებულების საფუძველზე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სუვერენობისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვის, მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის, გმირობისა და სიმამაცისთვის ნოფალ ზაჰიდ ოღლუ გულიევს მიენიჭა „აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის“ წოდება.

ქალაქ ალი-ბაირამლის № 9 საშუალო სკოლა, სადაც იგი სწავლობდა, მიენიჭა მისი სახელი, სკოლის ეზოში დადგმულია მისი ბიუსტი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
გრენადერის ხიდი

**გრენადერის  ხიდი** () —  ტრამვაის, საფეხმავლო და საავტომობილო გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე დიდ ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვიბორგის მხარესა და სააფთიაქოს კუნძულს.  ხიდის სიგრძეა 218,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 27 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს ჩაპაევის ქუჩასა და კარპოვკის სანაპიროს გრენადერის ქუჩასათან. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბოტანიკური ბაღი. 

დინების ზემო მიმართულებთ მდებარეობს სამპსონიევსკის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — კანტემიროვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია „ვიბორგსკაია“.

## სახელწოდება 
თავისი სახელწოდება ხიდმა მიიღო 1904 წელს. გრენადერების პოლკის ყაზარმების მიხედვით, რომელიც ააშენეს 1803-1809 წლებში.

## ისტორია 
პირველი მოცურავე ხიდი თანამედროვე გრენადერის ხიდის რაიონში ააგეს 1758 წელს. ეს იყო ქალაქში რიგით მეხუთე მცურავი ხიდი. 1806 წელს მცურავი ხიდი გადაიტანეს თანამედროვე სამპსონიევსკის ხიდის რაიონში, ხოლო ამ ნაწილში მოაწყვეს ბორანი. 1904 წელს ინჟინერმა ი. ს. ზიბერტმა  მცირე სამპსონიევსკის პროსპექტის დასაწყისში ააგო ხის ხიდი. ხიდი იყო 12-მალიანი, ხოლო შუა მალა ორფრთიანი და გასახსნელი იყო, იხსნებოდა ხელით. 1951 წელს „Лендормостпроект“-ის ინჟინრის ვ. ვ. ბლაჟევიჩის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს 18-მალიანად, გასახსნელი მალა ერთფრთიანი გახადეს.

1971-1975 წლებში  ინჟინერ ბ. ბ. ლევინისა და არქიტექტორების ლ. ა. ნოსკოვისა და პ. ა. არეშევის  პროექტის მიხედვით, დინების ქვემო მიმართულებით 90 მეტრზე, კარპოვკის სანაპიროს დასაწყისში ააგეს ახალი გრენადერის ხიდი. 

2008-2009 წლებში მიმდინარეობდა სამუშაოები ტრამვაის ხაზის კაპიტალური რემონტის გამო.

## ლიტერატურა 
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 471—472. — 511 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 233, 334. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Жуковский А. В районе Гренадерского моста // Строительство и архитектура Ленинграда. — Л., 1969. — № 12. — С. 8—9.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Гренадерский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Гренадерский мост //Комитет по развитию транспортной инфраструктуры Санкт-Петербурга
* Гренадерский мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
მარატ ახმეტზიანოვი

**მარატ რაფილავის ძე ახმეტზიანოვი** ( ,     ; დ. 10 მარტი, 1983) — რუსი ფეხბურთელი. არ უთამაშია ეროვნულ ნაკრებში და არც მის ასაკობრივ გუნდებში. კარიერა დაიწყო ყაზანის „რუბინში“ და თითქმის მთელი კარიერა ამ გუნდში გაატარა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკა

კატეგორია:ყაზანის რუბინის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1983
ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი

**ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი** — გამოსცა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარმა სამეცნიერო რედაქციამ 1985 წელს, მომზადდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დახმარებით. შემუშავდა ამ სახელების გადმოქართულების წესები სალიტერატურო ენის ნორმების გათვალისწინებით. გამოცემა განკუთვნილია პრესის, მედიის, გამომცემლობათა, განათლების მუშაკთა და სხვა დაინტერესებული მკითხველისათვის. ლექსიკონის ძირითადი დანიშნულებაა გვიჩვენოს ბერძნულ და რომაულ საკუთარ სახელთა სწორი დაწერილობა. სახელთა ახსნა მოცემულია მოკლედ.

სარედაქციო საბჭო: ი. აბაშიძე (თავმჯდომარე), ი. გიგინეიშვილი. ი. ვარდოსანიძე, ქ. ლომთაძე (თავმჯდომარის მოადგილე), რ. მეტრეველი (თავმჯდომარის მოადგილე), ც. ცერცვაძე, მ. ჭაბაშვილი.

ლექსიკონი შეადგინა კ. გიგინეიშვილმა. რედაქცია გაუკეთა ი. გიგინეიშვილმა, ა. ურუშაძემ და მ. ჭაბაშვილმა. მასალის მომზადებაში მონაწილეობა მიიღო ლიტერატურული კონტროლის რედაქტორმა ნ. ცინცაძემ.

## განახლებული გამოცემა 
2023 წელს გამოვიდა ლექსიკონის განახლებული გამოცემა (რედ. ნ. ტონია). ის უშუალოდ დაეფუძნა 1985 წლის ლექსიკონს, თუმცა შესწორდა და განახლდა წლების განმავლობაში მიღებული გამოცდილების შესაბამისად.

## ლიტერატურა
* ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 1985.
* ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ., 2023.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:ქართული ლექსიკონები
კატეგორია:ქართული ენციკლოპედიის გამოცემები
ყანობის წმინდა გიორგის ხატი

**ყანობის წმინდა გიორგის ხატი**, *კვირიკე* — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს მთავარანგელოზთა ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ნაგებია ბაზალტისა და ფიქლის ქვით. წყობა მშრალია. ნიში კუბური ფორმის მასიური ნაგებობაა, დგას ფიქლითა და რიყის ქვით ნაგებ პოსტამენტზე. ნიშის მთავარი ფასადი ჩრდილოეთ-დასავლეთითაა. ამავე კედელშია თახჩაც. ნიშს თავზე ადგას ქვის ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კანტემიროვის ხიდი

**კანტემიროვის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო გასახსნელი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე დიდ ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვიბორგის მხარესა და სააფთიაქოს კუნძულს.  ხიდის სიგრძეა 664 მეტრი, ხოლო სიგანე — 31 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს კანტემიროვის ქუჩასა და ვიბორგის სანაპიროს მედიკოვის ქუჩასათან და სააფთიაქოს სანაპიროსთან. ხიდთან ახლოს მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ტელე-ანძა. 

დინების ზემო მიმართულებთ მდებარეობს გრენადერის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — უშაკოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია „ლესნაია“.

## სახელწოდება 
სახელი ეწოდა ამავე სახელწოდების ქუჩის მიხედვით, რომელმაც თავის მხრივ სახელი მიიღო გერმანელი ოკუპანტების მიერ 1942 წლის დეკემბერში რკინიგზის სადგურ კანტემიროვკის გათავისუფლების პატივისცემის ნიშნად.

## ისტორია 
1817-1821 წლებში ამ ადგილზე ააშენეს პლაშკოუტიანი ბორანი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ფუნქციონირებდა. 

ახალი ხიდის აგების აუცილებლობა დადგა ამ რაიონში შიდა სატრანსპორტო მაგისტრალის შექმნასთან დაკავშირებით. ახალი ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1979 წელს და დასრულდა 1982 წელს. ხიდი დააპროექტა „Ленгипроинжпроект“-ის ინსტიტუტის ინჟინრებმა ბ. ნ. ბრუდნომ, ბ. ბ. ლევინმა და არქიტექტორმა ა. ვ. გოვორკოვსკიმ. ხიდი გაიხსნა 1982 წლის 15 დეკემბერს.

## კონსტრუქცია 
ხიდი შედგება სამი სამდინარო მალისაგან, ორი მალა სანაპიროზე გადის და ორიც ესტაკადური ნაწილი. ხიდის სქემა ასეთია: 57+75+33,3+75+57 მ.

სავალი ნაწილი ასფალტ-ბეტონითაა დაფარული. 2002 წელს დაამონტაჟეს მხატვრული განათება.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 103. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 54. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Кантемировский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Кантемировский мост //Комитет по развитию транспортной инфраструктуры Санкт-Петербурга
* Кантемировский мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
შევარდნის მაცხოვრის ეკლესია

**შევარდნის მაცხოვრის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ შევარდნის თავში, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (4,3x3,9 მ), ნაგებია ფიქლის მოზრდილი ქვებით, შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ორი ნიშია, ერთ-ერთში მცირე სარკმელია გაჭრილი. ერთი ნიში ჩრდილოეთ კედელშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ფიქლის თხელი ქვებით. გადახურვა ბრტყელია. შენობას გარედან თუნუქის ორფერდა სახურავი აქვს.

ეკლესიის დასავლეთით, სამიოდე მეტრზე, ხელოვნურად შექმნილ ბაქანზე, დგას ბაზალტის მოზრდილი ქვებით ნაგები კუბური ფორმის სამრეკლო, რომელსაც სამი შესასვლელი ქონია — აღმოსავლეთიდან, სამხრეთიდან (ამოშენებულია სანახევროდ) და დასავლეთიდან (ამოქოლილია). ჩრდილოეთ კედელში, შიგნით, მოზრდილი ნიშია. სამრეკლოს ცენტრში დგას ხის სვეტი, მასზე გადადებულია ზარის ჩამოსაკიდებელი ძელი. კედლებზე ალაგ-ალაგ შემორჩენილია შელესილობის კვალი. სამრეკლო გადახურულია ოთხფერდა სახურავით. სახურავის წვერზე, ქვის ბალიშზე აღმართულია ქვისავე ჯვარი, რომელზეც რუსული წარწერის კვალი შეიმჩნევა. ეკლესიის ტერიტორია შემოსაზღვრულია დაბალი გალავნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყანობის მთავარანგელოზთა ეკლესია

**ყანობის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ყანობის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. გადმოცემით, აგებული უნდა იყოს XIX საუკუნის 60-იან წლებში, მღვდელ ითონიშვილის დაკვეთით. 

ეკლესია (11,5x6,4 მ) „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის თავისებური ვარიაციაა. ნაგებია თლილი ქვის კვადრატებით. მისი გრძივი ღერძი ბევრად აღემატება განივ ღერძს. შენობა ამჟამად სახეშეცვლილია (1920 წლიდან მას სხვადასხვა დანიშნულებით იყენებდნენ). მოსახლეობის გადმოცემით, იგი თავიდან მოხატული ყოფილა, მოგვიანებით შეუთეთრებიათ. მოუშლიათ (1930 წელს) სახურავზე დადგმული ხის პატარა ცრუ გუმბათი. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ნაგებობის ბირთვს ქმნის გეგმით კვადრატული გუმბათისებრი, კამარით გადახურული ნაწილი, რასაც აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ერთვის პოლასტერებითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღებით გამოყოფილი მკლავები. ორივე მკლავი სწორკუთხოვანია და ცილინდრული კამარითაა გადახურული. აღმოსავლეთის მკლავში საკურთხეველია, მისი ბაქანი შემოჭრილია ცენტრალურ ნაწილში, დარბაზის იატაკის მიმართ 0,8 მ-ით შემაღლებულია და კიდეებში თითო საფეხური აქვს მიშენებული.

საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში, ერთ დონეზე, გაჭრილია სამი თანაბარი სიგანის თაღოვანი სარკმელი. შუა სარკმელი დანარჩენებთან შედარებით ოდნავ მაღალია. სამ-სამი ასეთივე სარკმელია ეკლესიის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. ისინი კედლის ნახევარწრიული თაღის არეში არიან მოქცეული. თითო ვიწრო და მაღალი თაღოვანი სარკმელი აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მკლავების გვერდის კედლებშიცაა. საკურთხევლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში გეგმით ნახევარწრიული თაღოვანი ნიშანია. ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია ჩრდილოეთ კედელშიც.

„გუმბათის“ საბჯენი თაღები, რომლებიც ცენტრალური ნაწილის კუთხეებიდანაა ამოყვანილი, გადაკვეთის ადგილას ქმნიან კუთხეებმომრგვალებულ სწორკუთხა პლაფონს, რომლის ცენტრში ჭაღის ჩამოსაკიდებელი წრიული ღრმულია. ეკლესიის ფასადები შელესილი და მოთეთრებულია. მხოლოდ დასავლეთის ფასადია მოპირკეთებული. მოპირდაპირე ფასადები ფორმათა აგებულებითა და არქიტექტურული გაფორმებით ერთმანეთის მსგავსია. ცენტრალურ ნაწილს სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან, თითქმის მთელ სიგანეზე ფრონტონით დასრულებული შვერილი აქვს. თითოეული ფასადის ღერძზე, ორი საფეხურით შეღრმავებული მაღალი თაღია, რომელთა არეში სარკმლები გამოდის. სარკმლებს ქვემოთ, ერთი საფეხურით შეღრმავებული სწორკუთხოვანი არეა. დასავლეთისაში მოწყობილია ეკლესიის სწორკუთხა შესასვლელი. დანარჩენ ფასადებზე თაღის ქვედა არე ყრუა. ეკლესიის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მკლავებს ორფერდა სახურავი აქვს, ცენტრალური ნაწილი კი გადახურულია ოთხფერდა სახურავით. მისი წვერი წაკვეთილია და მცირე კვადრატული ბაქანია შექმნილი. ეკლესიის კედლები დასრულებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელსაც ოთხივე ფრონტონის ძირებთან ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. ეკლესიის დასავლეთის მკლავის სამხრეთით სარკმლის წინ დგას ქვით ნაგები კვადრატული სვეტი. სვეტსა და სარკმელს შორის, რელსზე დიდი ზარი კიდია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ფრანკა პოტენტე

**ფრენკა პოტენტე** ( დ. 22 ივლისი, 1974, მიუნსტერი) — გერმანალი მსახიობი და მომღერალი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:გერმანელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯემი

**ჯემი**  () — ხილის სქელი მურაბა, რომელიც წარმოადგენს მთლიან მასას. არსებობს სხვადასხვა ხილის ჯემი. მაგ: ატმის, გარგარის, ქლიავის, საზამთროს და სხვა.

## ჯემის მომზადება
ჯემის დასამზადებლად  კენკრის სეზონი წლის საუკეთესო დროა. 

ის გამოიყენება კულინარიაში როგორც დამოუკიდებელი საჭმელი, ასევე ჯემის გამოყენებით ტკბილეულის მაგ: ბლინების, ტოსტების, კექსების და სხვადასხვა ნამცხვრების, ასევე ხილისგულიანი კანფეტების მოსამზადებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
*მურაბები და ჯემები
*ჯემები 
*გასტრონომი. რეცეპტები. 

კატეგორია: ტკბილეული
ყვითელთავა ნარჩიტა

**ყვითელთავა ნარჩიტა** () — ფრინველი ნარჩიტასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 10 სმ-მდე, იწონის 5–6 გ-ს. შეფერილია მორუხო-ყვითლად; თხემი მამლებს ნარინჯისფერი, დედლებს კი ყვითელი გვერდებზე შავი ზოლებით აქვს. ბინადრობს ნაძვიან ან ფიჭვიან ტყეებში. ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიის მრავალ რეგიონში, მათ შორის აზორისა და კანარის კუნძულებზე. საქართველოშიც მრავლად გვხვდება. თითქმის მრგვალ ბუდეს ხეების ზედა ტოტებზე იკეთებს, რომელშიც 5–10 კვერცხს დებს. ზამთარში მომთაბარეობს გუნდებად, ხშირად გვხვდება წივწივებთან ერთად. იკვებება მწერებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ნარჩიტა
ტალალ ალ-ენეზი

**თალალ ალ-ენეზი** (; დ. 28 დეკემბერი, 1985) — ქუვეითელი ძიუდოისტი, რომელიც ასპარეზობდა ნახევრად-მძიმე წონაში. მან წარადგინა ქვეყანა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში პეკინში. სადაც იასპარეზა 100 კილოგრამ წონით კატეგორიაში.  იგი დამარცხდა ყაზახ ასხატ ჟიტკეიევთან. თუმცა ყაზახმა დოპინგ ტესტი ვერ გაიარა, ამიტომ ენეზის ბრინჯაოს მოგების საშუალება მიეცა, იგი დამარცხდა რეპეშაჟში ბოსნიელ ამელ მეკიჩთან, რომელმაც იგი იპონით დაამარცხა, შეხვედრა გაგრძელდა 3 წუთსა და 34 წამს.

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი (Judoinside.com
*

კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ქუვეითელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნაიიბ ბუკელე

**ნაიიბ არმანდო ბუკელე ორტესი** (, დ. 24 ივლისი 1981, სან-სალვადორი, სალვადორი) — სალვადორელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, 2019 წლის 1 ივნისიდან სალვადორის პრეზიდენტი. 2012–2015 წლებში იყო ნუევო-კუსკატლანი მერი; 2015 წლის 30 მაისიდან 2018 წლის 30 აპრილამდე — სან-სალვადორის მერი. მისი ამჟამინდელი პარტიის იდეოლოგია სოციალ-კონსერვატიზმი და ეკონომიკური ლიბერალიზმია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ბიოგრაფია .

## სქოლიო 
კატეგორია:სალვადორელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:სალვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იახტენის ხიდი

**იახტენის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე დიდ ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პრიმორსკის რაიონის სამხრეთ სანაპიროსა და კრესტოვსკის კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროს. ყველაზე გრძელი და ყველაზე მაღალი საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში.  

ხიდი არ იხსნება. მისი სიგრძეა 940 მეტრი, ხოლო სიგანე — 17 მეტრი. აქვს საფეხმავლო ტროტუარი, რომლის სიგანეა 2.25 მეტრი, ველოსიპედის გზა — 3,5 მეტრი სიგანის და ასევე 2 ხაზი საავტომობილო მოძრაობისათვის, განკუთვნილი მხოლოდ სპეციალური ტრანსპორტისათვის. ასევე აქვს ორი დასათვალიერებელი მოედანი ფინეთის ყურის მხარეს, ზომებით 9,2×3,25 მ.

ხიდი არის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მთავარი ელემენტი, რომელიც აუცილებელი იყო 2017 წლის კონფედერაციის თასისა და 2018 წლის ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის გასამართად. ამის გამო ხიდის დაპროექტება დაიწყო 2012 წელს. პირველ ეტაპზე პროექტირებას უნდა გადაეწყვიტა ნაოსნობის საკითხი, რადგან ამ მონაკვეთზე გადიოდნენ დიდი გემები და მცირე სასეირნო იახტები. ამისათვის საპროექტო ორგანიზაცია განიხილავდა 46 მეტრი სიგანის გასახსნელ მალას, ხოლო თავად ხიდის სიგრძე იქნებოდა 500 მეტრი და გაივლიდა წყლის დონიდან 15 მეტრზე, ხიდს ექნებოდა საფეხმავლო და ველოსიპედის ტრასები, ასევე ტრანსპორტის ერთი ზოლი სამსახურებრივი მანქანებისთვის. ქალაქის ბიუჯეტის თანხების არ ქონის გამო ხიდის გეგმა გადაამუშავეს. სხვადასხვა მიზეზით, მშენებლობისათვის ინვესტორის მოზიდვა შეუძლებელი გახდა. დაიწყო ახალი კონცეფციის შემუშავება — ვარაუდობდნენ, რომ ხიდი გახსნილი ყოფილიყო ავტოტრანსპორტისათვისაც, მაგრამ გასვლა ფასიანი ყოფილიყო, ფასი 300-500 რუბლი. ამის გამო დამპროექტებლებს მოუწიათ ხიდის პროექტის გადამუშავებამ, დაამატეს კიდევ ერთი სავალი ნაწილი. ქალაქის ხელისუფლებამ ახლაც ვერ შეძლო შეთანხმება ინვესტორებთან. 

იმის შიშით, რომ შეჯიბრი არ გადაეტანათ სხვა ქალაქში, სანქტ-პეტერბურგის ხუთმა უმსხვილესმა საგზაო კომპანიამ გადაწყვიტა საკუთარი სახსრებით აეშენებინათ ხიდი და შემდგომში საჩუქრად გადაეცა ქალაქისთვის. ამის შემდეგ 2016 წლის 25 თებერვალს დაიწყო ხიდის მშენებლობა. ამავე წლის 20 დეკემბერს დასრულდა ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები, ხოლო შემდეგი დამხმარე სამუშაოები, როგორიცაა განათება, კეთილმოწყობა და სხვა დასრულდა 2017 წლის დეკემბერში.  ხიდის ოფიციალური გახსნა მოხდა  2017 წლის 27 მაისს.

## ლიტერატურა 
*Безручко И. Самый патриотичный мост // Дороги. Инновации в строительстве : журнал. — СПб.: ТехИнформ, 2016. — № 55. — С. 89—91.
*Алыбин В. Мост достижений // Дороги. Инновации в строительстве : журнал. — СПб.: ТехИнформ, 2017. — № 62. — С. 42—44.
*Горюнов А. Е., Семенов В. С., Солодовникова И. И. Яхтенный мост — самый высокий и самый протяжённый пешеходный мост Петербурга // Вестник. «Зодчий. 21 век» : журнал. — СПб.: Зодчий, 2017. — № 2 (63). — С. 49—51. — ISSN 2070-6774.
*Постановление Правительства Санкт-Петербурга от 29.03.2018 № 230 (PDF). Правительство Санкт-Петербурга (2018). Проверено 30 января 2019.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ლაზარევის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

**ლაზარევის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პატარა ნევკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და კრესტოვსკის კუნძულებს.  ხიდის სიგრძეა 163 მეტრი, ხოლო სიგანე — 22,5 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს პიონერისა და სპორტის ქუჩებს.

დინების ქვემო მიმართულებით მდებარეობს დიდი კრესტოვსკის ხიდი, ზემო მომართულებით კი — დიდი პეტროვსკის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „ჩკალოვსკაია“.

## სახელწოდება 
თავდაპირველად ხიდს ერქვა კოლტოვსკის ხიდი, რომელიც წარმოიქმნა მიმდებარე ტერიტორიის ძველი სახელწოდებისაგან. 1952 წელს ხიდს უწოდეს  ლაზარევსკის ხიდი, ადმირალ მიხეილ ლაზარევის პატივისცემის ნიშნად. ასევე კოლტოვსკის სანაპიროს უწოდეს ადმირალ ლაზარევის სანაპირო.

## ისტორია 
ამ ადგილზე ხიდის აგების აუცილებლობა დაკავშირებულია კიროვის სახელობის სტადიონის მშენებლობასთან, რომელიც მდებარეობს პრიმორსკის გამარჯვების პარკში, კრესტოვსკის კუნძულის დასავლეთ ნაწილში. 

1947-1949 წლებში ააგეს ტრამვაი-საფეხმავლო ხიდი „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინერის ვ. ვ. ბლაჟევიჩის პროექტის მიხედვით. ხიდი შედგებოდა 11 მალისაგან. მალების კონსტრუქცია მეტალისა იყო, შუა გასახსნელი მალა ერთფრთიანი იყო. ბურჯები ხისა და მეტალისა. ხიდის სიგრძე იყო 141,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 11,3 მ.1976 წელს მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი, რომლის ფარგლებშიც გარკვეული ხის კონსტრუქცია გამოიცვალა მეტალის კონსტრუქციით. 1998 წელს კივევ ერთი კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა. ტრამვაის ხაზი ხიდზე არსებობდა 2002 წლამდე. ტრამვაის ხაზის აყრის შემდეგ იგი გამოიყენებოდა მხოლოდ ფეხით მოსიარულეებისათვის.

2008-2009 წლებში მიმდინარეობდა ხიდის სრული რეკონსტრუქცია. სამუშაოების დამკვეთი იყო სანქტ-პეტერბურგის ადმინისტრაციის კეთილმოწყობისა და საგზაო მეურნეობის კომიტეტი. რეკონსტრუქციის პროექტის ავტორები იყვნენ ინჟინრები: ა. ა. სტანევიჩი, ტ. ი. გურევიჩი, ი. ი. კრილოვი, ლ. ა. კუდრიავცევა, მ. ვ. დიუბა, ა. ე. გორიუნოვი და ი. ე. სერებრენიკოვი. 

2009 წელს სანქტ-პეტერბურგის გუბერნატორ ვალენტინა მატვიენკოს მონაწილეობით შედგა გარემონტებული ხიდის საზეიმო გახსნა. ახალი ხიდის გარემონტების საერთო ღირებულებამ შეადგინა 1,2 მლრდ რუბლი. 

რეკონსტრუქციის შემდეგ ხიდი გახდა ერთმალიანი და ჯაჭვის, გამოიყენებოდა როგორც ფეხით მოსიარულეებისათვის ასევე საავტომობილო მოძრაობისათვის.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 13. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*ЗАО «Институт «Стройпроект». История в проектах, 1990 – 2010. — СПб., 2010. — 116 с.
*Гуревич Т. Ю., Крылов Ю. Ю. Проект Лазаревского моста через Малую Невку в Санкт-Петербурге // Вестник мостостроения. — М., 2009. — № 1. — С. 12—15.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Лазаревский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Лазаревский мост через Малую Невку //ЗАО «Институт «Стройпроект»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ასპუჭაკა

**ასპუჭაკა** () — ფრინველთა გვარი ბაღურასნაირთა რიგის ასპუჭაკასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 12–15 სმ. შეფერილობაში შეხამებულია რუხი, თეთრი, შავი და მოწითურო ტონები. რამდენიმე სახეობის მამრის შეფერვა მდედრისაგან განსხვავდება. აერთიანებს 27–28 სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან ევროპაში, დასავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში; საქართველოში გვხვდება მიმინოსებრი, რუხი, შავთავა და ბაღის ასპუჭაკები.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
ყარანა

**ყარანა**, **ყვითელმუცელა** () — ფრინველთა გვარი ყარანასებრთა ოჯახისა. მათ სხეულის სიგრძეა 10–14 სმ, იწონიან 5–12,5 გ-ს. შეფერილობა მურა ან მომწვანოა, სხეულის ქვედა ნაწილი როგორც წესი ყვითელია, რამდენიმე სახეობას თვალების ზემოთ ღია ფერის „წარბი“ აქვს. გავრცელებული არიან ევროპასა და აზიაში; 1 აზიური სახეობა ალასკამდეც აღწევს. ბინადრობენ სხვადასხვა განედებში — ბუჩქნარიანი ტუნდრიდან მუქწიწვოვან ტაიგამდე. ბუდობენ მიწაზე, ხეებზე ან ბუჩქებზე. ბუდე დახურულია, აქვს გვერდითი შესასვლელი. დებენ 4–8 წინწკლებიან ღია ფერის კვერცხს. კრუხობს უმთავრესად დედალი. ინკუბაცია 12–13 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებებიან ობობებით, მწერებით, შემოდგომაზე ზოგჯერ კენკრითაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ყარანასებრნი
ბერდოვის ხიდი

**ბერდოვის ხიდი** () —  საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 31 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,25 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი წარმოადგენს ხორცის ქუჩის გაგრძელებას მდინარე პრიაჟკაზე. 

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს აბანოს ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — სათვალთვალო ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია“ (2,6 კმ) და „ადმირალტეიტსკაია“ (3 კმ).

## სახელწოდება 
ხიდის სახელწოდება დაკავშირებულია XVIII საუკუნეში მოღვაწე მრეწველის ჩარლზ ბერდის სახელთან, რომლის მეტალის გადამამუშავებელი ქარხანა XIX საუკუნის დასაწყისში იყო ერთ-ერთი უდიდესი ქარხანა სანქტ-პეტერბურგში. მცირე საფეხმავლო ხიდი პირდაპირ ქარხანასთან გადიოდა (ამჟამად ამ ადგილზე განთავსებულია ქარხანა „საადმირალოს ვერფი“). XVIII საუკუნის დასასრულიდან ეწოდება თუჯის ხიდი, ხოლო 1830-იანი წლებიდან „მჭედლის ხიდი“. 1849 წლიდან ხიდს თანამედროვე სახელი ეწოდება. მოსახლეობაში ასევე გავრცელებულია სახელწოდება „ნასტინის ხიდი“.

## ისტორია 
XVIII საუკუნის ბოლოს ააგეს ხის სამმალიანი ხიდი. იგი ააშენეს ჩარლზ ბერდის ქარხნის პირდაპირ და აკავშირებდა მას ხორცის კუნძულთან. 

1805-1806 წლებში იგი გადააკეთა უილიამ გესტემ. გადაკეთებული ხიდი წარმოადგენდა ერთ-ერთ პირველ მეტალის ხიდს სანქტ-პეტერბურგში. 

თანამედროვე ხიდი ააგეს 1852 წელს ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვის პროექტის მიხედვით. თანამედროვე ხიდი სამმალიანია და დგას მეტალის საყრდენებზე.

## ხიდი ლიტერატურაში 
რუსმა მწერალმა კონსტანტინე სტანიუკოვიჩმა ბერდოვის ხიდთან დაასახლა რომან „ერთი ცხოვრების ისტორიის“ გმირი ა. ი. ოპოლევი.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 26. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Бердов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ურალის ხიდი

**ურალის ხიდი** () —  საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 24,6 მეტრი, ხოლო სიგანე — 31 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხიდი აკავშირებს ვასილევსკის კუნძულის მერვე და მეცხრე ხაზებს ურალის ქუჩასთან.

დინების ქვემო მიმართულბით მდებარეობს სმოლენსკის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია „ვასილეოსტროვსკაია“.

## სახელწოდება 
1829 წლიდან ხიდს ეწოდება ღვინის ხიდი, ახლოს მდებარე ღვინის დასახლების გამო: ეს არის თხრილებით შემოვლებული ტერიტორია, სადაც განთავსებულია ღვინის მარნები. ასევე არსებობს ვერსია, რომ ღვინის დასახლებას XVIII საუკუნეში უწოდებდნენ საპყრობილეს, სადაც ლოთობის გამო გასამართლებული პატიმრები იხდიდნენ სასჯელს. თანამედროვე სახელი კი ცნობილია XX საუკუნის დასაწყისიდან და მიენიჭა ურალის ქუჩის მიხედვით.

## ისტორია 
პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზე არსებობდა უკვე 1716 წელს. XIX საუკუნეში ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს: 1841, 1877 და 1883 წლებში. 1902 წელს ქალაქის საბჭო განიხილავდა ხის ხიდის შეცვლას რკინა-ბეტონის ხიდით, თუმცა გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. 1916 წელს ხიდი გადააკეთეს. 1928 წელს ხიდი გააძლიერეს ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით. ამ დროისათვის ხიდის სიგრძე იყო 26,2 მ, ხოლო სიგანე – 22,4 მ. 

ამჟამად არსებული რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1973-1974 წლებში ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. სამშენებლო სამუშაოების დროს ხიდის გვერდით ფუნქციონირებდა ხის ხიდი, რომელზეც დადიოდა ტრამვაი.

2002 წელს ტრამვაის მოძრაობის შეწყვეტის გამო ხიდიდან აყარეს ტრამვაის გზა და განაახლეს გზის საფარი.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 389. — 511 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — С. 85—86. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 269. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Уральский мост // СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ჭრიჭინა მეჩალია

**ჭრიჭინა მეჩალია** () — ფრინველთა გვარი ჭრიჭინა მეჩალიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 12–16 სმ. შეფერილია მურა ან ზეთისხილისფერ ტონებში, მკერდი და ზურგი ზოგჯერ აჭრელებული აქვს. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიასა (სამხრეთი ნაწილის გარდა) და ჩრდილოეთ აფრიკაში. იზამთრებენ აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში. ბინადრობენ ტყისპირების ბუჩქნარებში და მაღალ ბალახში, უმეტესად ნესტიან ადგილებში. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე ან ბუჩქებზე ძალიან დაბლა. დებენ 4–6 წინწკლებიან თეთრ ან ვარდისფერ კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, ობობებით. ზოგიერთი სახეობის გალობა წააგავს ჭრიჭინის ან კუტკალიის ხმას (აქედან სახელწოდება).

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
სმოლენსკის ხიდი

**სმოლენსკის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 30,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 27 მეტრი.

## მდებარეობა 
მდებარეობს ვასილევსკის კუნძულის მე-16 და მე-17 ხაზების დასაწყისში. ხიდთან ახლოს მდებარეობს სმოლენსკის სასაფლაო.

დინების ზემო მიმართულბით მდებარეობს ურალის  ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულენით — ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „პრიმორსკაია“.

## სახელწოდება 
1798 წლიდან 1844 წლამდე ხიდს ერქვა სომხური ხიდი, ახლოს მდებარე სომხური სასაფლაოს გამო ასევე მოქმედებდა სახელწოდება გერმანული ხიდი, ახლოს მდებარე სმოლენსკის ლუთერანული სასაფლაოს გამო. 

თანამედროვე სახელწოდება ცნობილია 1829 წლიდან და მიენიჭა სმოლენსკის მართლმადიდებლური სასაფლაოს გამო.

## ისტორია 
ხის ძელებიანი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1750-იან წლებში, რათა დაკავშირებოდნენ ლუთერანულ სასაფლაოს. XIX საუკუნეში ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს: 1841, 1873 და 1885 წლებში. 1902 წელს ქალაქის საბჭო განიხილავდა ხის ხიდის შეცვლას რკინა-ბეტონის ხიდით, თუმცა გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. 1916 წელს ხიდი გადააკეთეს. 1913 წელს ხიდი გადააკეთეს მე-16 და მე-17 ხაზზე ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით. 1930 წელს ხის ბურჯები შეცვალეს მეტალის ძელებით. 

ამჟამად მოქმედი ხიდი ააგეს 1959-1961 წლებში ინჟინერ ა. დ. გუტცაიტისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. 

2002 წელს ტრამვაის მოძრაობის შეწყვეტის გამო ხიდიდან აყარეს ტრამვაის გზა და განაახლეს გზის საფარი.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 389. — 511 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 269. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Смоленский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
მიხაილ ავაქიანი

**მიხაილ (მიქაელ) ავაქიანი** ( დ. 19 აპრილი, 1957, ბუღაშენი, საქართველოს სსრ — გ. 6 მარტი, 1994, ჰორადიზი, აზერბაიჯანი) — სომეხი მებრძოლი, ყარაბაღის ომის მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
მიხაილ ავაქიანი დაიბადა საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუღაშენში. სოფლის 8-წლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა სომხეთში, ქალაქ რაზდანის ტექნიკურ სასწავლებელში გააგრძელა. სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, ჩააბარა სვერდლოვსკის შინაგან საქმეთა სასწავლებელში, ხოლო შემდეგ აფხაზეთში დაიწყო მუშაობა შინაგან საქმეთა ორგანოებში. მოგვინებით გადასახლდა სოფელ აღბულაგში, სადაც დაქორწინდა კიდეც.

როდესაც ომი დაიწყო მთიან ყარაბაღში, მონაწილეობდა სამხედრო მოქმედებებში ჰორადიზში, ხოჯალში, ჰადრუთსა და ფიზულში. ცნობილი იყო მეტსახელით „კობრა“, რადგან იცოდა აზერბაიჯანული, რაც მას სადაზვერვო საქმიანობაში ეხმარებოდა. მიხაილ ავაქიანი სასიკვდილოდ დაჭრა სნაიპერმა ჰორადიზის ხიდთთან ბრძოლაში და გარდაიცვალა საავადმყოფოსკენ მიმავალ გზაზე 1994 წლის 6 მარტს 36 წლის ასაკში. 2019 წლის 20 იანვარს შედგა რესტავრირებული ძეგლისა და მისი სახელობის საბავშვო მოედნის საზეიმო გახსნა, თუმცა ამას საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი რეაქცია მოჰყვა. 20 იანვარს ძეგლის გახსნის ცერემონიალს ადგილობრივებთან ერთად დაესწრნენ: საქართველოს პარლამენტის წევრები — ენზელ მკოიანი და სამველ მანუკიანი, სომხეთის ელჩი საქართველოში რუბენ სადოიანი, ახალქალაქის საკრებულოს თავმჯდომარე და ახალქალაქის მერი იურიკ უნანიანი. აღსანიშნავია, რომ ბიუსტი ავაქიანის ნათესავმა საკუთარი ფინანსებით აღადგინა. 

2019 წლის 8 თებერვალს ყარაბაღის ომის მონაწილის ძეგლის აღების მოთხოვნით პარლამენტის ყოფილ შენობასთან აქცია გაიმართა; თბილისის პარალელურად, ეთნიკურად სომეხი ახალგაზრდების საპროტესტო აქცია გაიმართა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუღაშენშიც, მიხეილ ავაქიანის ძეგლის მიმდებარე ტერიტორიაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი

**ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი** () —  საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ვასილეოსტროვსკის რაიონში, მდინარე სმოლენკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს ვასილევსკისა და დეკაბრისტების კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 30 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3 მეტრი.

## მდებარეობა 
დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს სმოლენსკის  ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულენით — ნაღდი ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „პრიმორსკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდის აგების პერიოდისათვის ქალაქში უკვე არსებობდა ანდრეევსკის ხიდი. ორი მსგავსი ტოპონიმის თავიდან აცილების მიზნით, მდინარე სმოლენკაზე არსებულ ხიდს უწოდეს ნოვო-ანდრეევსკის ხიდი, აღნიშნული დადგენილება მიიღეს 2010 წლის 28 ივლისს.

## ისტორია 
პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1960-იან წლებში, ჯერ კიდევ მაშინ, როცა დეკაბრისტების კუნძულის განაშენიანება ახალი დაწყებული იყო. ახლოს მდებარე სახლების მაცხოვრებლებმა შეაგროვეს თანხა და ააგეს აუცილებელი გადასასვლელი. ამის შემდეგ ხიდს უწოდეს კოოპერატიული ხიდი, ან რკინის ხიდი. ასევე არსებობდა სახელწოდება ანდრეევსკის ხიდი, რომელიც ეწოდა ხიდის შემქმნელის იგორ ანდრეევის გვარის მიხედვით.  ანდრეევი იყო ბალტიის ქარხნის ინჟინერი, რომელმაც ხიდი ააგო პრაქტიკულად თვითნებურად, ამისათვის მიიღო საკუთარი ქარხნის არასაჭირო მეტალის ძელები და დაუკვეთა მისი ტრანსპორტირება და დამონტაჟება. 

2005 წლის გაზაფხულზე გავრცელდა განცხადება, რომ ხიდი დაიკეტებოდა სამი თვით სმოლენკის კალაპოტის გასუფთავების მიზნით, ხოლო მოხდებოდა ხიდის დემონტაჟი.  სანაპირო ზოლის გაწმენდისა და მშენებლობის სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ხიდი არ დუმონტაჟებიათ და 2006 წლის შემოდგომაზე დაიკრაგა. იგი არ ირიცხებოდა „ხიდტრესტის“ ბალანსზე.

2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ხიდი აღედგინათ. მშენებლობა დაიწყო 2009 წლის სექტემბრის დასაწყისში. ხიდი ოფიციალურად გაიხსნა 2009 წლის 17 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ново-Андреевский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Через Смоленку начинают строительство пешеходного моста. — Карповка.нет. — 8 сентября 2009.
* Ново-Андреевский мост через Смоленку откроется 15 декабря. — Карповка.нет. — 2 декабря 2009.
* Ново-Андреевский мост через Смоленку построен. — Карповка.нет. — 12 декабря 2009.

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები