open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრიგოლ ხერხეულიძე

**გრიგოლ (ქიცა) ხერხეულიძე** (დ. 7 დეკემბერი, 1916, თბილისი — გ. 22 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973). 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. იკვლევდა უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიას და ქართული პოეზიის აქტუალურ პრობლემებს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „გიორგი ლეონიძე“ (1959), „თანამედროვეობა და პოეზია“ (1965), „თანამედროვე ქართული პოეზია“ (1977) და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ხერხეულიძეები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კენდელ შმიდტი

**კენდელ ფრენსის შმიდტი** (ინგლ.Kendall Francis Schmidt) დ.2 ნოემბერი 1990 წელი, კანზასი) — პოპულარული ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი. ცნობილო გახდა Nickelodeon-ის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული თინეიჯერული ტელესერიალით *Big Time Rush*, *"წინ წარმატებისკენ"*

## ფილმოგრაფია 
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ექვთიმე (კერესელიძე)

**ექვთიმე**, ერისკაცობაში — **ესტატე სოლომონის ძე კერესელიძე** (დ. 1865, სოფ. სადმელი, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1944, ზედაზნის მონასტერი, ახლანდ. მცხეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მესტამბე-გამომცემელი, ზედაზნის მონასტრის იღუმენი (1929 წლიდან). დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული საეკლესიო საგალობლების გადარჩენის საქმეში. 2003 წელს საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესიამ იღუმენი ექვთიმე წმინდანად შერაცხა ღირსი ექვთიმე აღმსარებლის სახით. მისი ხსენების დღეა 20 იანვარი (ახ. სტ. 2 თებერვალი).
## ბიოგრაფია 
1880-იან წლებში მაქსიმე შარაძესთან ერთად თბილისში დააარსა უფასო „საღმრთო წიგნთ-საკითხავი“, რომლის მიზანი იყო ძველი ქართული საეკლესიო გალობის შესწავლა და გავრცელება. 1890 წელს მათ გამართეს სტამბა, სადაც ძირითადად სასულიერო შინაარსის ლიტერატურაში იბეჭდებოდა, 1891 წელს კი მუსიკოს ფილიმონ ქორიძესთან თანამშრომლობით დაიწყეს ქართული საგალობლების სანოტო სისტემაზე გადატანა და გამოცემა. შარაძის გარდაცვალების შემდეგ (1908), კერესელიძემ სტამბა და ხელნაწერები ჟურნალ „შინაური საქმეების“ რედაქტორის, მღვდელ სიმონ მჭედლიძის დახმარებით ქუთაისში გადაიტანა.  

1912 წელს ესტატე კერესელიძე ეპისკოპოს გიორგის (ალადაშვილი) კურთხევით გელათის მონასტერში ბერად აღიკვეცა ექვთიმეს სახელით. 1913 წელს ის ნოტებზე გადატანილი საგალობლების სისტემატიზებას და ტიპიკონის მიხედვით გაწყობას შეუდგა. 1913 წელს ხელდასმულ იქნა დიაკვნად, 1917 წელს — მღვდელმონაზვნად. 1921 წელს ქუთაისში საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლისთანავე დააპატიმრეს, მაგრამ მალე გაათავისუფლეს. 1925 წელს განაწესეს სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში, სადაც ფარულად გადმოიტანა და გადამალა საეკლესიო გალობის იშვიათი ხელნაწერები. სვეტიცხოველში მან მიაკვლია ძლისპირთა უძველეს ნევმირებულ კრებულს და ეს საგალობლებიც ხუთხაზიან სანოტო სისტემაზე გადმოიტანა. 

1929 წელს ექვთიმე ზედაზენის მონასტრის იღუმენად განაწესეს. იქვე მან რკინის ყუთებში საიმედოდ დაცული ქართული საგალობლების ხელნაწერები მიწაში დაფლა. 1935-1941 წლებში ექვთიმემ ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმს გადასცა 5532 საგალობლის ხელნაწერი და სასულიერო შინაარსის 34 სანოტო კრებული. გარდაიცვალა ზედაზნის მონასტერში 1944 წელს. დაკრძალულია იქვე. მისი ხელნაწერების ნაწილი, მათ შორის 1941 წელს დაწერილი „ისტორია ქართულ საეკლესიო საგალობლების ნოტებზე გადაღებისა“ (Q 840), დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში.  

## ლიტერატურა
* ვინ არის ესტატე კერესელიძე?, ჟურნ. «შინაური საქმეები», 1909, № 21. — გვ. 2-3.
* ქართველ წმინდანთა ცხოვრებანი, შემდგ.: დეკანოზი ზაქარია მაჩიტაძე, მანანა ბუკია და მაკა ბულია; რედ.: ავთანდილ მიქაბერიძე, თბ.–ათენი, 2003. — გვ. 28-31.
* თავბერიძე ი., XIX საუკუნის ქართველი მოღვაწეები და საეკლესიო გალობა, თბ., 2010. — გვ. 66-80, 123-199.

## რესურსები ინტერნეტში
* ისტორია ქართული საეკლესიო გალობის ნოტებზე გადაღებისა. ექვთიმე სოლომონის ძე კერესელიძის ხელნაწერის მიხედვით.

კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:XX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი მესტამბეები
ილემის ეკლესია

**ილემის ეკლესია**, *შემოქმედი* — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა ილემში. თარიღდება შუა საუკუნეებით.

## არქიტექტურა
ეკლესია "შემოქმედი" აშენებულია XI-XII საუკუნეებში. ეკლესია ბაზილიკის ტიპისაა. თაღი დაბჯენილია ოთხ სვეტზე და ოთხ ნახევარსვეტზე. ნაშენია თლილი მოთეთრო ფერის ქვისა და კირისაგან. მისი დასავლეთი კედელი გადაკეთებულია 1899 წელს, როდესაც ეკლესიისათვის გაფართოების მიზნით დასავლეთით შენობა მიუმატებიათ, ძველი ეკლესია საკურთხევლად გაუხდიათ, მიშენებული ნაწილი შუა ეკლესიად, ამავე დროს ტრაპეზი და სამკვეთლოც ახალი გაუმართავთ. ეკლესია მოხატულია, წარწერები მხატვრობას ასომთავრულად აქვს, ეკლესიაში არის საერო პირთა გამოსახულებებიც. ეკლესიას 1993-98 წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია.

## ლიტერატურა
* *ბოჭორიძე გ.* იმერეთის ისტორიული ძეგლები, გვ.170-184, თბილისი, 1995

კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
მადარის ცხენოსანი

**მადარის ცხენოსანი** (ბულგ. Мадарски конник) — ადრეული შუა საუკუნეების კლდეზე ამოკვეთილი ვრცელი რელიეფი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში, მადარის პლატოზე, სოფელ მადარის სიახლოვეს. 

მონუმენტი ახ. წ. 710 წლით თარიღდება და შექმნილია ბულგარეთის ხანის, ტერველის ზეობის პერიოდში. ერთი ვერსიით, რელიეფზე თვით ტერველია გამოსახული, მეორე ვერსიით კი ის უფრო ადრე, ძველი თრაკიელების მიერაა შექმნილი და გამოსახულია მათი ღმერთი. გამოსახულების სიმაღლე 23 მეტრია, სიგრძე 100 მ. 

მადარის ცხენოსანი გამოსახულია 1999-2000 წლებში გამოშვებულ ბულგარულ მონეტებზე (1 და 50 ნომინალი), უფრო ადრე კი, 1979 წელს იგი იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Text of all Madara Rider inscriptions

კატეგორია:ბულგარეთის ისტორიული ძეგლები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:შუმენის ოლქი
წევის ეკლესია

**წევის ეკლესია** - წმინდა გიორგის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ზედა წევაში, (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი).

## არქიტექტურა
ეკლესია მდებარეობს ზღვის დონიდან 547 მეტრის სიმაღლეზე. ადგილობრივები ეკლესიის აშენებას თამარ მეფეს უკავშირებენ. ეკლესია 1863 წელს გადაუკეთებიათ.  ეკლესია აშენებულია თლილი ქვისა და კირისაგან, არის ბაზილიკის ტიპის. ეკლესიაში შემორჩენილია XVI-XVII  საუკუნეების მოხატულობა. ეკლესიის აბსიდის მარცხენა ნახევარზე იატაკიდან 13 მეტრის სიმაღლეზე ქვიშაქვის კვადრზე შემორჩენილია სამსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა, რომლის ასოთა უმრავლესობა სტილიზებულია. საკურთხეველს და ნაწილობრივ შუა ეკლესიას შემორჩენილი აქვს ფრესკები. საკურთხევლის პილიასტრზე და მის კამარაზე დახატულია ნაწილობრივ დაზიანებული წმინდანები.

## ლიტერატურა
* *ბოჭორიძე გ.* იმერეთის ისტორიული ძეგლები, გვ. 145-146, თბილისი, 1995

## რესურსები ინტერნეტში
*ზედა წევას ეკლესის ადგილმდებარეობა

კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კაზანლიკის თრაკიული აკლდამა

**კაზანლიკის თრაკიული აკლდამა** (ბულგ. Казанлъшка гробница) — აგურით ნაგები, კამაროვანი აკლდამა ცენტრალურ ბულგარეთში, ქალაქ კაზანლიკის მახლობლად. 

აკლდამა დიდი, თრაკიული ნეკროპოლისის შემადგენელი ნაწილია. მოიცავს ვიწრო კორიდორსა და მრგვალ, დასაკრძალ ოთახს. ორივე მათგანი მორთულია ფრესკებით, სადაც გამოსახულია წყვილი, რომელიც დაკრძალვის ნადიმობაზე იმყოფება. მონუმენტი ძვ.წ. IV საუკუნით თარიღდება. 1979 წელს, ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ნახატები ელინისტური პერიოდის ხელოვნების ნამდვილი შედევრებია და საუკეთესოდ შემონახული მთელი ბულგარეთის მასშტაბით.

აკლდამა ძველი თრაკიის დედაქალაქის, სევტოპოლისის მახლობლად მდებარეობს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* *„The Thracian Tomb in Kazanluk“* 

კატეგორია:ბულგარეთის ისტორიული ძეგლები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:ბულგარეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქი
ზედა საქარის ეკლესია

**ზედა საქარის ეკლესია**, *გულბანდიანის კონწოლია* - წმინდა გიორგის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ზედა საქარაში, თავაძეების უბანში (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი).

## არქიტექტურა
"გულბანდიანის კონწოლია" აშენებულია IX-X საუკუნეებში. ეკლესია გუმბათიანი ჯვრის ტიპისაა, აშენებულია თლილი ქვითა და კირით. გუმბათი შიგნიდან მრგვალია, გარედან - წახნაგოვანი, აქვს რვა სარკმელი. შიგნით ეკლესია მოხატულია, მხატვრობა შემონახულია ნაწილობრივ, საკურთხევლის კონქში დახატულია მაცხოვარი, ღვთისმშობელი და ნათლისმცემელი. ეკლესია გარედან მოხატულია ქართული ორნამენტებით, სახურავი ქვის ფილებისაა. გუმბათი შიგნით ზეთოვანი საღებავითაა შეღებილი, რომელიც შემდგომ დაუზიანებიათ და გაუძარცვავთ. ეკლესიის ჩრდილოეთის მხარეზე არის ხუცურად შესრულებული წარწერა, ხოლო კარის ზემოთ მდებარე ქვაზე ამოკვეთილია ხელი, რაც შემდგომ პერიოდში უნდა იყოს მოხატული. ეკლესია ბერძნების მიერ ყოფილა აშენებული. ეკლესიას რესტავრაცია 1951 და  2005 წლებში ჩაუტარდა.

## ლიტერატურა
* *ბოჭორიძე გ.* იმერეთის ისტორიული ძეგლები, გვ.185-186, თბილისი, 1995

კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა

მინი|255პქ|აკლდამის შისასვლელი

**სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა** (ბულგ. Свещарска гробница), მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში, რაზგრადის ოლქში, სოფელ სვეშტარახის სიახლოვეს.

აკლდამა აღმოჩენილ იქნა 1982 წელს, მიწაყრილში და მიეკუთვნება ძვ. წ. III საუკუნეს. ესაა თრაკიული სამარხი, რომელიც წარმოაჩენს თრაკიული საკულტო ნაგებობების ძირითად სტრუქტურას. სამარხის არქიტექტურული დეკორაციები უნიკალურადაა მიჩნეული, წარმოდგენილია მრავალი ხელოვნების ნიმუში, მათ შორის ნახევარადამიანები, კარიატიდები და კედლის მხატვრობა. ცენტრალური ოთახის კედლებზე ამოკვეთილია ქალის ათი ფიგურა, რომლებიც ამ ტიპის თრაკიული ხელოვნების უნიკალურ ნიმუშებს წარმოადგენენ, რომლებიც თრაკიის მიწიდან ასე შორს მდებარეობენ.

1985 წელს,  იუნესკომ აღნიშნული აკლდამა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბულგარეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:რაზგრადის ოლქი‎
სრებირნის ნაკრძალი

**სრებირნის ნაკრძალი** (ბულგ. Природен резерват Сребърна) — ბუნების ნაკრძალი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. მდებარეობს სოფელ სრებირნის სიახლოვეს, ქალაქ სილისტრიდან 18 კმ-ით დასავლკეთით და მდინარე დუნაიდან 2 კმ-ით სამხრეთით. 

ნაკრძალი მოიცავს სრებირნის ტბასა და მის შემოგარენს, ასევე ვია-პონტიკას — გადამფრენ ფრინველთა გზას ევროპასა და აფრიკას შორის. 

ნაკრძალი წარმოადგენს 6 კმ² ფართობის დაცულ ტერიტორიას და 5,4 კმ² ბუფერულ ზონას, შეიქმნა 1948 წელს. აქ ბინადრობს 100 სახეობის ფრინველი, რომელთაგან ზოგიერთი საფრთხეში მყოფადაა მიჩნეული, დაახლოებით 80 სახეობის ფრინველი კი ტბასთან ზამთრის გადაფრენისას ჩერდება. მათ შორის აღსანიშნავია დალმატინური ვარხვი, თეთრი ყანჩა, იბისი, ჟერო. 

ტბაში ბინადრობს 6 სახეობის თევზი და 35 სახეობის ამფიბია. 

ნაკრძალის სიახლოვეს მდებარეობს მუზეუმი, სადაც გამოფენილია აქ გავრცელებული სახოებები. 

1983 წელს, სრებირნის ნაკრძალი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Official UNESCO website entry
* Lake Srebarna - virtual tour 
* Pelican Lake Environmental Project Centre 
* Life in Srebarna

კატეგორია:სილისტრის ოლქი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:ბულგარეთის ნაკრძალები
ივანოვოს გამოქვაბულის ეკლესიები

**ივანოვოს გამოქვაბულის ეკლესია** (ბულგ. Ивановски скални църкви) — მონოლითური ეკლესიების, სამლოცველოების და მონასტრების ჯგუფი ბულგარეთში, სოფელ ივანოვოს მახლობლად. ეკლესიები კლდეშია გამოკვეთილი და სრულიად განსხვავდება ბულგარეთის სხვა სამონასტრო კომპლექსებისაგან. გამოირჩვეა შუა საუკუნეების პერიოდის საუკეთესოდ შემონახული ფრესკებით. განლაგებულია მდინარე რუსენსკი-ლომის სანაპიროზე. 

კომპლექსი ბერების მიერ ათვისებულ იქნა XIII საუკუნეში. სამონასტრო ცხოვრების ზენიტში, აქ მდებარეობდა 40 სამლოცველო და ეკლესია, ასევე 300-მდე სამონასტრო კელია. XVII საუკუნეში, ეს ტერიტორია ხალხით დასახლდა, რის გამოც მონასტრების უმრავლესობა დაზიანდა. 

1979 წელს, ივანოვოს გამოქვაბულის ეკლესიები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Rock-Hewn Churches of Ivanovo at whc.unesco.org
*Velmans, Tania. Les Fresques d'Ivanovo et la peinture byzantine à la fin du Moyen Âge. - Journal des savants. 1965, N°1. pp. 358-412

კატეგორია:ბულგარეთის მონასტრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:რუსეს ოლქი
ნიუკასლ-აპონ-ტაინი

**ნიუკასლ-აპონ-ტაინი** () ან უბრალოდ **ნიუკასლი** — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, მდინარე ტაინის ნაპირზე, ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისის რეგიონის და ტაინის და უირის საგრაფოს დედაქალაქი. მოსახლეობა — 273 600, ხოლო მეტროპოლიის 879 996 ადამიანი.
## სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
შპაიერის ტაძარი

**შპაიერის საკათედრო ტაძარი** () — იმპერიული ტაძარი გერმანიის ქალაქ შპაიერში, რომანულ-კათოლიკური ეკლესიის შპაიერის საეპისკოპოსოს ცენტრი. აგებულია ღვთისმშობლისა და წმინდა სტეფანეს სახელზე. 1925 წელს, რომის პაპმა პიუს XI-მ, ტაძარი კათოლიკური ეკლესიის მცირე ბაზილიკის რანგში აიყვანა.

ტაძარი აშენდა 1030-1061 წლებში, საღვთო რომის იმპერიის დროს. მშენებლობის ინიციატორი იყო კაიზერი კონრად II, მისი გარდაცვალების შემდეგ, საქმე მისმა ვაჟმა, ჰენრიხ III-მ გააგრძელა, დასრულებით კი მისი შვილიშვილის, ჰერიხ IV-ის დროს დამთავრდა. იმ დროსიათვის, შპაიერში 500-მდე ადამიანი ცხოვრობდა, ტაძარი კი მაშინდელი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ნაგებობა იყო. ამ ფაქტს დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რადგან ის კაიზერის ძალაუფლებას უსვამდა ხაზს.

წლების განმავლობაში, ტაძრის ფორმა და სტრუქტურა იცვლებოდა, მაგრამ ყველაზე დიდი უბედურება 1689 წელს დაატყდა თავს, როდესაც საფრანგეთის მეფე ლუდოვიკო XIV-ის არმიამ ტაძარი მთლიანად დაანგრია, მისგან თითქმის აღარაფერი დარჩა, ჯარისკაცებმა შებღალეს საფლავებიც კი. 1772-1784 ტაძარი აღადგინეს, მაგრამ სულ მალე იგი ფრანგებმა კვლავ გაანადგურეს. 1846-1853  წლებში, ტაძარი ამჯერად ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-მა აღადგინა, ეკლესია შეიმკო ბრწყინვალე ფრესკებითა და დეკორაციებით.

1981 წელს, იუნესკომ ტაძარი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა როგორც „საღვთო რომის იმპერიის მნიშვნელოვანი რომანული არქიტექტურის ძეგლი“.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* იმპერიული ტაძრები
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

Image:Speyrer Dom 1061.png|1061
Image:Speyrer Dom 1135.png|1106
Image:Speyrer Dom 1754.png|1689
Image:Speyrer Dom 1756.png|1756
Image:Speyrer Dom 1854.png|1778
Image:Speyrer Dom 1967.png|1858 

## რესურსები ინტერნეტში
*Rhineland-Palatinate website for Speyer Cathedral (German)
*Dombauverein Speyer   
*Speyer.de  
*ოფიციალური საიტი 
*Speyer, cathedral, chapter library 

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
ტაინ-უირის დერბი

**ტაინ-უირის დერბი** არის ინგლისური საფეხბურთო დაპირისპირება ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისის რეგიონში, ტაინის და უირის მეტროპოლიურ საგრაფოში. დერბის მონაწილეები არიან საფეხბურთო კლუბები ნიუკასლ იუნაიტედი და სანდერლენდი, რომლებიც შესაბამისად საგრაფოს სიდიდით პირველი და მეორე ქალაქების, ერთმანეთიდან თხუთმეტი კილომეტრით დაშორებული ნიუკასლ-აპონ-ტაინის და სანდერლენდის წარმომადგენლები არიან. პირველი დაპირისპირება კლუბებს შორის 1883 წელს შედგა და მას შემდეგ სხვადასხვა რანგის ტურნირებზე კიდევ 51 მატჩი გამართეს. 

 

The first meeting between the two took place in 1883, with the first competitive fixture, an FA Cup tie in 1888. The first league meeting took place at Roker Park on Christmas Eve, 1898. Newcastle drew first blood in a 3-2 victory.

კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო დერბები
კატეგორია:სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)
ავაჩის სოპკა

**ავაჩის სოპკა** () — სომა-ვეზუვის ტიპის მოქმედი სტრატოვულკანი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კამჩატკაზე, ქალაქ პეტროპავლოვსკ-კამჩატკის მახლობლად. სიმაღლე 2741 მ. მწვერვალი კონუსისებრია. აგებულია ბაზალტებითა და ანდეზიტური ლავებით, ტუფებითა და შლაკით. კრატერის დიამეტრი უდრის 400 მეტრს. ვულკანს გააჩნია
მრავალრიცხოვანი ფუმაროლები. ხშირია ამოფრქვევა.

ვულკანის უმაღლეს ნაწილებში მდებარეობს 10 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 10,2 კმ². ქვედა კალთები შემოსილია მასიური ტყით. 1000 მ სიმაღლეზე ვულკანოლოგიური სადგურია. აღსანიშნავია, რომ ამოფრქვევები უმეტესად XX საუკუნის პირველ ნახევარში მიმდინარეობდა (მ. შ. 1901, 1909, 1926, 1927, 1938, 1945 წწ.). უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1991 წელს.

სურათი:Avachinsky Volcano.jpg
სურათი:Avacha1.jpg
სურათი:The Avachinsky volcano and my town.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია ვულკანის შესახებ  
* Avachinsky at Global Volcanism Program 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
კოსიგუინა

**კოსიგუინა** () — სტრატოვულკანი ცენტრალურ ამერიკაში, ნიკარაგუაში. სიმაღლე 872 მ. მდებარეობს ნიკარაგუის დასავლეთ ნაწილში, ფონსეკის ყურის ერთ-ერთ ნახევარკუნძულზე. კოსიგუინა სომას ტიპის ვულკანია. აღმოსავლეთ კალთებზე არის ცხელი წყაროები. კრატერში მდებარეობს ტბა. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1859 წელს. 2002 წელს მოხდა მცირე მიწისძვრა. კოსიგუინა მძინარე ვულკანია, რის გამოც იგი მონახულებისათვის ღიაა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* კოსიგუინა  

კატეგორია:ნიკარაგუის ვულკანები
აახენის ტაძარი

**აახენის ტაძარი** (), ხშირად მოხსენიებული როგორც „**იმპერიული ტაძარი**“  — რომანულ-კათოლიკური ტაძარი გერმანიის ქალაქ აახენში. ტაძარი უძველესია მთელ ჩრდილოეთ ევროპაში. შუა საუკუნეებში მას იცნობდნენ როგორც „**აახენის ღვთისმშობლის სამეფო ეკლესია**“. 600 წლის მანძილზე, 936 - 1531 წლებში, ტაძარი წარმოადგენდა გერმანელ მეფეთა კორონაციის ადგილს, ამ დროის განმავლობაში, აქ გერმანიის 30 მეფე და 12 დედოფალი ეკურთხა. ამჟამად ტაძარი აახენის ეპარქიის ცენტრია. 

თავდაპირველად, ამ ადგილას პატარა სამლოცველო 792 წელს კარლოს დიდმა ააშენა.  805 წელს კი მის ადგილას ლეო III-მ ააშენა ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზე. თითქმის მთლიანად განახლდა X საუკუნეში. ასევე ფართო რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1881 წელს. დღეს კარლოს დიდის სამლოცველო ტაძრის შუაგულშია მოქცეული. 

გოთიკურ პერიოდში, პილიგრიმთა უზარმაზარი ნაკადების გამო, ტაძარს დაემატა მგალობელთა დარბაზი, კარლოს დიდის გარდაცვალებიდან 600 წლისთავზე კი ორნაწილიანი კაპელა. 

1978 წელს, იუნესკომ ტაძარი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, როგორც პირველი გერმანული და ერთ-ერთი სამი პირველი ევროპული ისტორიული ანსამბლიდან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*კათედრალის გზამკვლევი 
*Aachen Cathedral website (in German)
*Cathedral Music
*12 pictures of the Cathedral 
*panorama from Peter Braatz 

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ტეიდე

**ტეიდე** () — მოქმედი ვულკანი კუნძულ ტენერიფეზე. წარმოადგენს ესპანეთის უმაღლეს წერტილს (ზღვის დონიდან 3718 მ). შედგება უძველესი კალდერისა და შედარებით ახალგაზრდა შიდა კონუსისაგან. იკავებს კუნძულის 2/3-ს. მწვერვალზე მდებარეობს მცირე ზომის კრატერი, ხოლო ფერდობებზე პარაზიტული კონუსია. ნაპრალებიდან გამოიყოფა გავარვარებული აირები. 

ტეიდე ერწყმის ვულკან პიკო-ვიეხოს (3103 მ) კონუსს, სადაც მდებარეობს მოზრდილი კალდერა ლა-კანიადასი. დაახლოებით 150 ათ. წლის წინ წარმოიქმნა უძლიერესი აფეთქებითი ამოფრქვევა, რომელსაც ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000 მ-ზე მოჰყვა მსხვილი კალდერის წარმოქმნა. თანადროულ დროში ტეიდე მიძინებულ ვულკანად მიიჩნევა, უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1909 წელს. შედარებით მცირე ზომის ამოფრქვევა გამოვლინდა 1704 და 1705 წწ. 1706 წლის ამოფრქვევამ გაანადგურა ქალაქი და ნავსადგური გარაჩიკო და ასევე რამდენიმე მომცრო სოფელი. 

ტეიდე წარმოადგენს მსხვილ ტურისტულ ობიექტს. აქვე მდებარეობს ეროვნული პარკი (ფართობი 18,990 ჰა), რომელიც იუნესკომ 2007 წლის 28 ივნისს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა.

## გალერეა 

Image:Tenerife (82).jpg|
Image:Teide from north 2006.jpg|
Image:Teide2.jpg|
Image:Teide Tenerife3.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში 
*UNESCO World Heritage Site datasheet
* Teide National Park - Official Website 
* Teide Webcam
* Cable car 
*  Description of the ascent of Mount Teide

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის მთები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ილარიონ თუალელი

**ილარიონ თუალელი**, *ღირსი ილარიონ თუალელი*/*თვალოელი* (დ. დაახ. 970, სამხრეთი საქართველო — გ. 1041) — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი. ხსენების დღეა 6 აგვისტო (ძველი სტილით 24 ივლისი).

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
დაიბადა სამხრეთ საქართველოში 970 წლის ახლო ხანებში. ილარიონის შესახებ ცნობები ძალიან მწირადაა შემონახული. გიორგი მცირე წმიდა „გიორგი მთაწმინდელის ცხოვრებაში“ აღნიშნავს რომ, 1020 წელს, როდესაც ათი წლის გიორგი ხახულის მონასტერში მიიყვანეს, იგი აღსაზრდელად ჩააბარეს იმ დროისათვის ხახულში მოღვაწე წმიდა ილარიონ თუალელს.

ღირსმა ილარიონმა აღზარდა ხახულის მონასტერში მიყვანილი ყრმა გიორგი მთაწმინდელი. 
 

ილარიონისაგან ისწავლოა გიორგი მთაწმინდელმა 

წმიდა ილარიონმა აღკვეცა მონაზვნად გიორგი მთაწმინდელი. „ქართლის ცხოვრება“ ღირს ილარიონ თუალელს მოიხსენიებს როგორც სახელგანთქმულ მთარგმნელსა და მწიგნობარს. მიხეილ საბინინის ცნობით, ღირსი ილარიონი აღესრულა 1041 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქართველი წმინდანები

## ლიტერატურა 
* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე). „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბილისი, 2007 წ.
* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება“, თბილისი, 2004 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდა ილარიონ თუალელი (XI) – orthodoxy.ge

კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ებეკო

**ებეკო** () — მოქმედი ვულკანი რუსეთში, კუნძულ პარამუშირზე (კურილის კუნძულები). სიმაღლე 1156 მ. რთული სტრატოვულკანია. ცენტრალური კონუსის მწვერვალზე მერიდიანული მიმართულებით გაჭიმულია სამი ურთიერთდაკავშირებული ვულკანური კრატერი, რომელთა დიამეტრი 250-350 მ, ხოლო სიღრმე 70-100 მ-ია. კრატერში განთავსებულია ცხელი ტბები, თერმული წყაროები და სოლფატარები. ვულკანი ებეკო აგებულია ანდეზიტებითა და ბაზალტებით. მოქმედი აპარატის ასაკი განისაზღვრება 2400 წლით. 

ებეკო კურილის კუნძულების ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ვულკანია. ცნობილი ამოფრქვევები დაფიქსირებულია 1793, 1859, 1934-1935, 1963, 1967, 1987-1990, 1998, 2007 წწ. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 2009 წელს. 

1859 წლის სექტემბრის ამოფრქვევის დროს გამოიყო გოგირდოვანი ორთქლი, რომელიც ფართოდ გავრცელდა მეზობელ კუნძულ შუმშუზე, რამაც ადგილობრივ მოსახლეობაში გულისრევა და თავის ტკივილი გამოიწვია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კურილის ჩრდილოეთი ვულკანები. ებეკო 
* კურილის კუნძულების აქტიური ვულკანები. მოკლე აღწერა 
* Global Volcanism Program — Ebeko 

კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
კრისტინა იანდა

**კრისტინა იოლანტა იანდა** (; დ. 18 დეკემბერი, 1952) — პოლონელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, პროზაიკოსი და კინორეჟისორი. მონაწილეობს დრამებსა და მელოდრამებში.

## ბიოგრაფია
1975 წელს ვარშავაში დაამთავრა უმაღლესი თეატრალური სკოლა. 1976 წელს შედგა მისი დებიუტი ერთ-ერთ სასცენო კომედიაში. გამოდიოდა ევრიპიდეს, რასინის, ჩეხოვის, ტენესისა და სხვათა პიესებში. იღებდნენ გერმანიაში, საფრანგეთში, ბულგარეთში.

თანამშრომლობდა არაერთ ცნობილ რეჟისორთან (ანჯეი ვაიდა, ქშიშტოფ ზანუსი, ქშიშტოფ კეშლოვსკი, ანჯეი ჟულავსკი, იშტვან საბო და სხვა). 1982 წელს ითამაშა რიშარდ ბუგაისკის გახმაურებულ კრიმინალურ კინოდრამაში „დაკითხვა“. ამ როლისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. მონაწილეობა აქვს მიღებული ასევე ფილმში „დეკალოგი“. იანდა 1981 წელს დაქორწინდა კინოოპერატორ ედვარდ კლოსინსკიზე (1943-2008). ჰყავს სამი შვილი. 
ცხოვრობს ქალაქ ვარშავის სიახლოვეს.

კრისტინა იანდამ ბოლო წლებში მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „აირი“ და „რევერსი“. 2001 წლიდან მოყოლებული იგი გადაიღეს რამდენიმე სარეკლამო რგოლში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კრისტინა იანდა / filmpolski.pl
* კრისტინა იანდა  

კატეგორია:პოლონელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:კანის კინოფესტივალის ჯილდოს მფლობელები საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიურცბურგის რეზიდენცია

**ვიურცბურგის რეზიდენცია** () — ბაროკოს სტილის არქიტექტურული კომპლექსი გერმანიის ქალაქ ვიურცბურგის ცენტრში. აშენებულია  1719 - 1744 წლებში ვიურცბურგის ეპისკოპოსის კარის არქიტექტორის -  ბალთაზარ ნეიმანის მიერ. შიდა ინტერიერის დეკორირება 1780 წლამდე გრძელდებოდა, გამოირჩევა ფრესკებით, რომლებიც ვენეციელ მხატვარ ჯოვანი ბატისტა ტიეპოლოს ეკუთვნის. გრანდიოზული ინტერიერი მოიცავს დიდ კიბეებს, დიდ მისაღებსა და სამლოცველოს. 

სასახლე ევროპული ბაროკოს სტილის ნამდვილი შედევრია და მას ვენის შენბრუნის სასახლისა და ვერსალის გვერდით აყენებენ. 

კომპლექსი მნიშვნელოვნად დაზიანდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. 1981 წელს კი იუნესკომ ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Page in Bavarian Castles and Gardens
*Virtual-Tour through the Residence of Würzburg
*Pictures of the Würzburg Residence 

კატეგორია:გერმანიის სასახლეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
შახვეტილას მთა

**შახვეტილას მთა** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტისა და მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კახეთის ქედის სამხრეთ ნაწილის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარეების ანისხევისა (ხევგრძელის მარცხენა შენაკადი) და ილტოს წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1324 მ. აგებულია ზედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და თიხებით. მთას მობრტყელებული მწვერვალი და ძლიერ დახრილი კალთები აქვს. შემოსილია შერეული ფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
პალეოკლიმატოლოგია

**პალეოკლიმატოლოგია** (ბერძნ. palaios – ძველი და კლიმატოლოგია) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის დედამიწის გეოლოგიური წარსულის ჰავასა და მის ცვალებადობას. პალეოკლიმატოლოგიას მეცნიერული საფუძვლები ჩაეყარა XIX საუკუნის 80-იან წლებში. ძველი ეპოქების ჰავის აღდგენა ემყარება ლითოლოგიურ, პალეონტოლოგიურ, აგრეთვე გეოქიმიურ და გეოფიზიკურ მაჩვენებლებს.

*ლითოლოგიური* მაჩვენებლებიდან პალეოკლიმატოლოგიისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ინფორმაციას გამოფიტვის პროცესების ინტენსიურობისა და ხასიათის, დანალექი დიფერენციაციის ხარისხისა და აუტიგენური მინერალთწარმოქმნის შესახებ. 

*პალეონტოლოგიური* მაჩვენებლების (ქანებში განამარხებული მცენარეებისა და ცხოველების სახეობრივი შედგენილობა, ეკოლოგიური თავისებურებები, მორფოლოგია და სხვ.) საშუალებით შესაძლებელია ვიმსჯელოთ პალეოკლიმატური ზონალურობის შესახებ. 

*გეოქიმიური* მაჩვენებლების (განამარხებულ ზღვის ორგანიზმთა ნიჟარებში ჟანგბადის იზოტოპების შეფარდება o18/o16, კარბონატულ ნალექებში აგრეთვე — ca/mg და ca/sr და სხვ.) საშუალებით გამოითვლება ძველი ზღვის წყლის ტემპერატურა. 

*გეოფიზიკური* მაჩვენებლები (პალეომაგნეტიზმის მეთოდების საშუალებით დადგენილი პალეოგანედები) გვაძლევს დამატებით ინფორმაციას პალეოკლიმატოლოგიური ზონალურობის შესახებ. 

ყველაზე სრულად პალეოკლიმატოლოგიური რეკონსტრუქციის საშუალებას იძლევა ყველა ჩამოთვლილი მაჩვენებლების კომპლექსური გათვალისწინება აქტუალიზმის მეთოდის გამოყენებით. პალეოკლიმატოლოგიას დიდი თეორიული და პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს. დედამიწის კლიმატური ისტორიის შესწავლა აფართოებს ჩვენს წარმოდგენებს წარსულში მიმდინარე გამოფიტვის, ნალექთდაგროვების პროცესებისა და მათთან დაკავშირებული სასარგებლო წიაღისეულის წარმოქმნის შესახებ, გვიჩვენებს წარსული გეოლოგიური ეპოქების მცენარეთა და ცხოველთა არსებობის პირობებს, იძლევა აგრეთვე ჰავის შეცვლის პროგნოზირების საშუალებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლიმატის ისტორიის შესახებ 
* პალეოკლიმატოლოგია   
* პალეოკლიმატოლოგია და კლიმატის დინამიკა  
* პალეოკლიმატოლოგია XXI საუკუნეში  
* კლიმატის ცვლილება და პალეოკლიმატოლოგია   
* პალეოკლიმატოლოგია საიტი  
* კლიმატის სწრაფი ცვლილება   
* კლიმატის მოკლე ისტორია  

## ლიტერატურა 
* Брукс К., Климаты прошлого, пер. с англ., М., 1952;
* Синицын В. М., Древние климаты Евразии, ч. 1—3, Л., 1965—70;
* Проблемы палеоклиматологии, пер. с англ., М., 1968; 
* Schwarzbach М., Das Klima der Vorzeit, 2 Aufl., Stuttg., 1961: Bowen R., Paleotemperature analysis, Amst.— L.— N. Y., 1966.

კატეგორია:პალეოკლიმატოლოგია
აუგუსტუსბურგისა და ფალკენლუსტის სასახლეები

thumb|left|250px|ფალკენლუსტის სასახლე

**აუგუსტუსბურგისა და ფალკენლუსტის სასახლეები** (), მდებარეობს გერმანიის ქალაქ ბრიულში. 1984 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. სასახლეები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ვრცელი ბაღებით.

სასახლეები XVIII საუკუნის დასაწყისში, კიოლნის არქიეპისკოპოს კლემანს ავგუსტ ბავარიელის მიერ აიგო. აუგუსტუსბურგის სასახლის მთავარ ნაწილს U-ს ფორმა აქვს და შედგება სამი სართულისა და ორდონიანი სხვენისგან. საუცხოო კიბეები ბალთაზარ ნეიმანის მიერაა დაპროექტებული. ბაღები დააპროექტა დომინიკ გირარდმა.

ფალკენლუსტის სასახლე 1729 - 1740 წლებში, ამალიენბურგის სანადირო სახლის სტილში აიგო.

მეორე მსოფლიო ომიდან მოყოლებული 1994 წლამდე, აუგუსტუსბურგის სასახლე გერმანიის პრეზიდენტის მიერ სტუმრების მისაღებად გამოიყენებოდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:გერმანიის სასახლეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
ჰილდესჰაიმის წმინდა მარიამის ტაძარი

**ჰილდესჰაიმის წმინდა მარიამის ტაძარი** () — შუა საუკუნეების კათედრალი გერმანიის ქალაქ ჰილდესჰაიმში. 1985 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

კათედრალი 1010—1020 წლებში რომანულ სტილში აშენდა. მნიშვნელოვანი განახლება გაფართოება მოხდა XI, XII, XIV საუკუნეებში, ხოლო 1945 წელს, საჰერო დაბომბვებისას მთლიანად დაინგრა. ფაქტობრივად ხელახლა აშენდა 1950—1960 წლებში.

კათედრალი ცნობილია ხელოვნების მრავალი ნიმუშით. მათ შორისაა XI საუკუნის ბრინჯაოს კარი, ამავე საუკუნის ბრინჯაოს სვეტი, წმინდა გოტარდის სარკოფაგი და ა. შ. შიდა ეზოში მდებარეობს 1321 წელს აშენებული გოთიკური სამლოცველო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დაბომბვებისას თითქმის დაუზიანებელი გადარჩა.

კათედრალს გააჩნია მუზეუმი, რომელიც ფლობს შუა საუკუნეების საგანძურის ერთ-ერთ უდიდეს კოლექციას მთელ ევროპაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* More information about St. Mary's Cathedral  
* Pictures  
* Homepage of the Cathedral Museum

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
შველი

**შველი** () — წყვილჩლიქოსან ცხოველთა გვარი ირმისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 150 სმ, მამლის მასა 55 კგ აღწევს, დედალი მომცროა. შველს აქვს მსუბუქი, მოხდენილი სხეული, გრძელი და წვრილი ფეხები, მოკლე კუდი, რქები 3 (ზოგჯერ 4) მორჩით (მამალს), დედალი ურქოა. გავრცელებულია ევროპაში, წინა აზიის დასავლეთით, კავკასიაში, ცენტრალურ აზიაში, აგრეთვე სამხრეთ ციმბირის მთებში, მონღოლეთსა და შორეულ აღმოსავლეთში. უპირატესობას ანიჭებს მეჩხერ ფოთლოვან ან შერეულ ტყეებსა და კარგად განვითარებულ ქვეტყეს.

იკვებება მცენარეული საკვებით. მაკეობა 9 თვემდე გრძელდება, შობს 1-2 ნუკრს, რომლის სხეული სწორხაზოვნად განლაგებული თეთრი ხალებითაა დაფარული. შველი ნადირობის ობიექტია. კარგად ეგუება ადამიანისაგან შეცვლილ ბუნებრივ პირობებს. მომრავლება მრავალ ადგილას არის შესაძლებელი და დიდი სარგებლობა მოაქვს. იყენებენ ხორცს, ტყავსა და რქებს. 

შველის სახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ევროპული შველი () და ციმბირული შველი ().

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ირმისებრნი
ლორშის მონასტერი

**ლორშის სააბატო** () — ყოფილი საიმპერატორო სააბატო გერმანიის ქალაქ ლორშში. წარმოადგენს კაროლინგების იმპერიის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ მონასტერს.

ბენედიქტური მონასტერი წმინდა პეტრეს სახელობისაა და 764 წელს დაარსდა. შუა საუკუნეების განმავლობაში, ის მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრი იყო, ფლობდა უდიდეს ბიბლიოთეკას. ეკლესიის დარბაზი რომანული არქიტექტურამდელი უმნიშვნელოვანესი ძეგლია მთელ გერმანიაში და IX საუკუნით თარიღდება. 1991 წელს ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

თანამედროვე კათედრალის ადგილას თავდაპირველად ხის ნაგებობები მდებარეობდა. ეკლესიის მშენებლობა 774 წელს დაიწყო. დროთა განმავლობაში ის სხვადასხვა მფლობელის ხელში გადადიოდა. 1564 წელს მონასტერი დაიშალა, 1621 წელს კი ესპანელთა შემოსევისას დაიწვა.

მონასტერში არაერთი ღირებული დოკუმენტი შეიქმნა. მათ შორისაა სახარებები, კოდექსი და ა. შ.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* Codex Laureshamensis, volume 1–3 
*Interactive map of the property of abbey Lorsch 

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ბოიანის ეკლესია

**ბოიანის ეკლესია** (ბულგ. Боянска църква) — შუა საუკუნეების ეკლესია ბულგარეთში. მდებარეობს დედაქალაქ სოფიადან 8 კმ-ში, სოფელ ბოიანაში. ვიტოშას მთის ძირში. 1979 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

თავდაპირველად, ამ ადგილას X საუკუნეში აშენდა წმინდა ნიკოლოზისა და წმინდა პანტელეიმონის პატარა ეკლესია. XIII საუკუნეში, სევასტოკრატ კალოიანას ბრძანებით, მის ადგილას უფრო დიდი, ორსართულიანი ეკლესია ააშენეს, რომელიც ფრესკებით მოხატეს (დასრულდა 1259 წელს). ერთ-ერთ კედელზე შემორჩენილია წარწერა:

შემომწირველის პატივსაცემად, ეკლესიას კალოიანოვა უწოდეს. XIX საუკუნეში ანსამბლს მესამე შენობა დაუმატეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## გალერეა

Image:Boyana Angel.jpg|წმინდა ნიკოლოზის ფრესკა
Image:Boyana Church ship.jpg|
Image:Konstantin i Irina.jpg|
Image:Boyana IS XS 11.JPG
Image:Boyana-church-Young-Jesus-in-the-Temple.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website of the Boyana Church
* Boyana Church at whc.unesco.org
* The Boyana Church — virtual tour 
* Photos of the Boyana Church

კატეგორია:ბულგარეთის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში
კატეგორია:სოფია
პოტსდამისა და ბერლინის სასახლეები და პარკები

**პოტსდამისა და ბერლინის სასახლეები და პარკები** — სასახლეებისა და პეიზაჟური ბაღების კომპლექსი გერმანიის დედაქალაქ ბერლინსა და ქალაქ პოტსდამში. ამ ტერმინით აღნიშნავენ იმ კულტურულ ანსამბლს, რომელიც 1990 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ძეგლი აღიარებულ იქნა პრუსიის მონარქიული იდეების კონტექსტში დაპროექტებული უნიკალური ბაღების მაგალითად.

1730 - 1916 წლებში ტერიტორია მოიცავდა 500 ჰექტარსა და 150 შენობასა და ბაღს.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
დონი (მდინარე)

**დონი** () — რუსეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე. სათავეს იღებს ქალაქ ნოვომოსკოვსკის სიახლოვეს, ტულადან 60 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მდინარის სიგრძე 1 950 კმ-ია, ჩაედინება აზოვის ზღვაში. შესართავთან წარმოქმნის 540 კმ² ფართობის დელტას. გეოგრაფიულად დონი დაბლობის მდინარეა. ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის დასაწყისში მისი წყალი იყინება და ყინულით დაფარული რჩება 140 დღე ზემო დინებაში და 30-90 დღე ქვემო დინებაში.

ანტიკურ ხანაში, ძველი ბერძენი გეოგრაფების მიერ, დონი მიიჩნეოდა საზღვრად ევროპასა და აზიას შორის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მდინარე დონი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ტულის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:რიაზანის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ლიპეცკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ვორონეჟის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ვოლგოგრადის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:დონის როსტოვის მდინარეები
პატარა გომარეთი

**პატარა  გომარეთი** — ყოფილი სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში, გომარეთის პლატოზე. 

სოფელი პატარა გომარეთის სახელწოდებით ცნობილია XVIII საუკუნიდან. საბჭოთა პერიოდში ის შედიოდა გომარეთის სასოფლო საბჭოში (ცენტრი — სოფ. დიდი გომარეთი). აქ ფუნქციონირებდა გომარეთის სასუქი მეურნეობის კომპლექსი, კირის ქარხანა, პროფტექნიკური სასწავლებელი, რვაწლიანი სკოლა, ბიბლიოთეკა. ყოფილი სოფლის განაპირას აღმართულია XI საუკუნის ძეგლი — დარბაზული ეკლესია, რომელიც სამშენებელო წარწერის მიხედვით აგებულია XI საუკუნის I ნახევარში ლიპარიტ ერისთავთერისთავის მიერ. 1999 წელს სოფლები დიდი და პატარა გომარეთი ადმინისტრაციულად გაერთიანდა გომარეთის სახელწოდებით; გეოგრაფიულად მათ ერთმანეთისგან მხოლოდ პატარა ხევი ყოფთ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჰილდესჰაიმის წმინდა მიქაელის ტაძარი

**ჰილდესჰაიმის წმინდა მიქაელის ტაძარი** () — ადრეული რომანული არქიტექტურული სტილის ეკლესია გერმანიის ქალაქ ჰილდესჰაიმში. 1985 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 

წმინდა მიქაელის სააბატო ეკლესია 1001 - 1033 წლებში აშენდა ეპისკოპოს ბერნვარდ ჰილდესჰაიმელის მიერ, როგორც მისი ბენედიქტური ეკლესიის კაპელა. მშენებარე ტაძარს ის მიქაელ მთავარანგელოზს უძღვნიდა, მაგრამ 1022 წელს ეპისკოპოსი გარდაიცვალა და მშენებლობა გაჭიანურდა კიდევ 11 წლით. 

რეფორმაციის ეპოქაში, 1542 წელს, ტაძარი ლუთერანულად გადააკეთეს, მაგრამ ბენედიქტური სამონასტრო გადმონაშთები კვლავ რჩებოდა 1803 წლამდე, სანამ ტაძრის სეკულარიზაცია მოხდებოდა. ამჟამად ეკლესია კათოლიკურია. 

მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, 1945 წლის 22 მარტს, წმინდა მიქაელის ეკლესია საჰაერო დაბომბვების შედეგად დაინგრა, მაგრამ კვლავ აღადგინეს 1950 - 1957 წლებში.

ტაძარი 1985 იუნესკომ  მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში ჰილდესჰაიმის წმინდა მარიამის კათედრალთან ერთად შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Introduction to the Michaeliskirche (Hornemann Institut) 
* Pictures (Raymond Faure's Website) 
* Official Website of the parish St. Michael (German) 

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
პატარა დმანისი

**პატარა დმანისი** — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (დიდი დმანისის თემი), მდებარეობს მდინარეების ფინეზაურისა და მაშავერის შესართავის მახლობლად. ზღვის დონიდან 900 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. სოფლის მახლობლად მდებარეობს დმანისის სიონი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 169 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „პატარა დმანისი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Мал. Думаниси“ სახით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ორმაშენი

**ორმაშენი** — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (იფნარის თემი), მდებარეობს ლუკუნის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1320 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 206 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „თათრული ორმაშენი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Ормашенъ татар.“ სახით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რამელსბერგის მაღაროები

**რამელსბერგი** () — მთა გერმანიაში, ჰარცის მთის მასივის სამხრეთ კიდეზე, ქვემო საქსონიის მხარის ქალაქ გოსლარის სიახლოვეს. მისი სიმაღლე 635 მეტრია. მთაზე მდებარეობდა ერთადერთი მაღაროები მსოფლიოში, რომლებიც 1000 წლის მანძილზე, 1988 წლამდე უწყვეატდ მუშაობდა. 1992 წელს, იუნესკომ მთა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

მაღაროებში თავიდან ვერცხლს მოიპოვებდნენ, მოგვიანებით სპილენძს, ხოლო ბოლოს ტყვიას. 1000 წლის მანძილზე, სულ მოპოვებულ იქნა დააალოებით 30 მლნ ტონა მადანი. დოკუმენტი, რომელიც მაღაროს მუშაობას ისტროიულად ადასტურებს, 968 წელს მიეკუთვნება, მაგრამ ბოლოდროინდელი არქეოლოგიური აღმოჩენები იძლევა იმის ვარაუდის შესაძლებლობას, რომ ამ ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში არსებობდა მაღაროები.

1988 წლის 30 ივნისს მაღარო მადნის ამოწურვის გამო დაიხურა. დღეს მის ადგილას სამრეწველო მუზეუმია გახსნილი, სადაც მნახველებს სხვადასხვა ეპოქაში, მოპოვებით საქმიანობაში გამოყენებული იარაღების დათვალიერება შეუძიათ.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Gold Mining in Germany : History and Future Potential 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
ბერთა (წალკის მუნიციპალიტეტი)

**ბერთა** (2010 წლის 16 ნოემბრამდე — *„ოლიანგი“* ან *გოლიანქი*, ისტ. სახელწ. — *მაჩვთა*) — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ბერთა). 

მდებარეობს წალკის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1550 მ, წალკიდან 26 კმ. 

## ისტორია
სოფელს წარსულში, როგორც ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) რუკიდან ჩანს, მაჩვთა ერქვა. თურქეთიდან XIX საუკუნის I ნახევარში გადმოხვეწილმა და აქ დასახლებულმა ბერძნებმა შეარქვეს გოლიანქი (ნიშნავს ტბის, გუბის ეკლესიას). შედიოდა კუშჩის სასოფლო საბჭოში. 2010 წელს ეწოდა ბერთა. 

სოფელში შემონახულია შუა საუკუნეების ეკლესია. თლილი ქვით შემოზღუდული გუბურის ნაწილი ეკლესიის ქვეშაა მოქცეული; მიწიდან ამოსული ნაკადული ეკლესიის ქვეშ გროვდება, შემდეგ გადმოდის ღია ნაწილში (გუბურა სავსეა კალმახებით, რის გამოც ეკლესიას „კალმახის საყდარსაც“ უწოდებენ). გუბურაზე დადგმული, გეგმით მართკუთხა, თლილი ქვით ნაშენი ეკლესია ფორმის მიხედვით ადრინდელი ქრისტიანული ხანის ძეგლებს ჰგავს. თრიალეთის მოსახლეობის რწმენით, კალმახი წმინდა თევზად ითვლება, მას დიდი მოწიწებით ეპყრობიან, სჯერათ ავადმყოფებზე მისი სასწაულებრივი ზემოქმედებისა და ხშირად მაგიურ თვისებებსაც მიაწერენ. ამჟამად აქ მამათა მონასტერია. ეკლესიიდან დაახლ. 200 მ-ზე, მეორე კალმახიანი გუბურაცაა, მის ირგვლივ ძველი ნაგებობის ნანგრევებია.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
* ჩიქოვანი თ., თრიალეთი, თბ., 1976; 
*Такайшвили Е. С., Археологические экскурсии, разыскания и заметки, в.4, Тфл., 1913 

## სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პანტიანი (დმანისის თემი)

**პანტიანი** (1949 წლის 12 ივლისამდე — *„არმუთლო“*) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (დმანისის თემი), მდებარეობს დმანისის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1410 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 11 კაცი. ადგილობრივ მოსახლეობაში სოფელი ცნობილია სახელწოდებით *არმუდლუ*.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „ორმუთლი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Ормутлы“ სახით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მინსაზქენდი

**მინსაზქენდი** — ნასოფლარი წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1760 მეტრი, წალკიდან 19 კილომეტრი, არჯევან-სარვანიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა, შედიოდა ჯერ ბაშქოის, ხოლო 1978 წლიდან არჯევან-სარვანის სასოფლო საბჭოში. ამჟამად სოფელი ათწლეულებია დაცლილია.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ოზნი

**ოზნი** — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წალკის ქვაბულში. მდინარე ქციის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1600 მეტრი, წალკიდან 29 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 754 კაცი. შედიოდა კუშჩის სასოფლო საბჭოში. სოფელში აღმოჩენილია ენეოლითის ხანის არქეოლოგიური ნაშთები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 485 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა ირაგა

**პატარა ირაგა** — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში ირაგის თემის ცენტრი (სოფლები: ალექსეევკა, დიდი ირაგა, ვიზიროვკა, ივანოვკა, მენქალისი, ნავთიანი, ჯიგრაშენი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა კლდეისი

**პატარა კლდეისი** (ყოფ. ქვეშელა) — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (კლდეისის თემი). მდებარეობს ბედენის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კლდეისისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1370 მეტრი, თეთრიწყაროდან 35 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვისის ეკლესია

**ვისის ეკლესია** () — როკოკოს სტილის ოვალური ეკლესია, რომელიც 1740-იან წლებში გერმანელმა არქიტექტორმა დომინიკუს ზიმერმანმა ააშენა. მდებარეობს გერმანიაში, ალპების მთისწინეთში, ბავარიის შტაინგადენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვისში.

1738 წელს, შენიშნეს, რომ ქრისტეს გამათრახების სცენის ამსახველ ერთ-ერთ ხის ფიგურას ცრემლები სდიოდა. ამ სასწაულმა უამრავი პილიგრიმის მოზიდვა გამოიწვია. 1740 წელს, ფიგურის დასაბრძანებლად პატარა სამლოცველო ააშენეს, რომელიც აურაცხელ პილიგრიმს ვერ იტევდა, ამიტომ შტაინგადენის სააბატომ განცალკევებული სამლოცველოს აშენება დააფინანსა. საკურთხეველში დაბრძანებული ქანდაკების წინაშე მრავალი ავადმყოფი იკურნებოდა სნეულებათაგან, რამაც ეკლესია უდიდეს პილიგრიმულ ცენტრად აქცია.

1983 წელს, იუნესკომ ეკლესია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, 1985 - 1991 წლებში კი ფართო რესტავრაცია ჩაუტარდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wieskirche: home page
* UNESCO: Wies

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ბამბერგი

**ბამბერგი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბავარიაში. მდებარეობს ზემო ფრანკონიის მხარეში, მდინარე რეგნიცისა და მაინის შერწყმის ადგილზე. ბამბერგი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე გერმანულ ქალაქს შორის, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს არ დანგრეულა და ხელუხლებლად შეინარჩუნა ისტორიული მემკვიდრეობა. ამის მიზეზი მის სიახლოვეს მდებარე საარტილერიო ქარხანაა, რომელიც გამანადგურებლებს ქალაქის დაბომბვის საშუალებას არ აძლევდა.  მოსახლეობა 2009 წლის მონაცემებით 69 827 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 7 000 უცხოური წაერმოშობისაა, მათ შორისაა აშშ-ის არმიის 4 100 წევრი.

ბამბერგი რომის მსგავსად 7 ბორცვზე მდებარეობს, ამიტომ შუა საუკუნეებში მას „გერმანულ რომს" ეძახდნენ. ქალაქის კათედრალში დაკრძალულია რომის პაპი კლემენტ II, ერთადერთი პაპი, რომელიც ალპების ჩრდილოეთით განისვენებს.

1647 წელს, ქალაქში დაარსდა ბამბერგის უნივერსიტეტი, რომელსაც იმ დროისთვის *ბამბერგის აკადემია* ეწოდებოდა.

1993 წელს,  იუნესკომ ქალაქი  მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* info for visitors 
* Schlenkerla Brewery website
* Bamberg travel information 
* Bamberg beer, official website 
* Bamberg beer guide
* US Army garrison Bamberg 
* Description on the UNESCO World Heritage website
* Images from Bamberg

## გალერეა

Image:Bamberg BW 2013-06-19 17-17-19.JPG|ძველი ქალაქის დარბაზი
Image:Bamberg-altes-rathaus.jpg|ძველი ქალაქის დარბაზი და ხიდი
Image:Bamberg Klein-Venedig I.jpg|„პატარა ვენეცია"
Image:Bamberg Klein Venedig.jpg|„პატარა ვენეცია"
Image:Pfarrkirche St. Martin.jpg|წმინდა მარტინის ტაძარი და მწვანე ბაზარი
Image:Rose Garden 2.JPG|წმინდა როზას ბაღი და ნეუს რეზიდენცია
Image:Bamberg-NeueResidenz1-Asio.JPG|წმინდა როზას ბაღი
Image:Bamberg-Jakobskirche.JPG|წმინდა იაკობის ეკლესია
Image:Bamberg Rooftops.JPG|ხედი წმინდა როზას ბაღიდან
Image:Bamberg-StMichael1-Asio.JPG|მიხაელსბერგის სააბატო

კატეგორია:ბავარიის  ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
პატარა დურნუკი

**პატარა დურნუკი** — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, დურნუკის თემში). მდებარეობს მდინარე ალგეთის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, თეთრიწყაროდან 19 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*დურნუკი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პანტიანი (გომარეთის თემი)

**პანტიანი** — სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში, გომარეთის თემში. მდებარეობს მდინარე ხრამის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, წალკიდან 38 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
მაულბრონის მონასტერი

**მაულბრონის მონასტერი** () — საუკეთესოდ შემონახული, შუა საუკუნეების ცისტერციანული სამონასტრო კომპლექსი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქ მაულბრონში.

მონასტერი დაარსდა 1147 წელს, რომის პაპ ევგენი III-ის დეკრეტის საფუძველზე. მთავარი ტაძარი, რომელიც რომანულიდან გოთიკურში გარდამავალ სტილშია ნაგები, 1178 წელს აშენდა. კომპლექსს სხვა ნაგებობებო XIII საუკუნეში მიემატა. დასავლეთის, აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის შენობები, ასევე თავდაცვითი ნაგებობა და შადრევანი XIV საუკუნეს მიეკუთვნება.

რეფორმაციის შემდეგ, 1504 წელს, მონასტერი ვიურტემბერგის ჰერცოგმა ულრიხმა დაიპყრო და და სანადირო ნაგებობად გადააკეთა. ამის შემდეგ, კომპლექსი მალევე გაიძარცვა.

1630 წელს, შეიარღებული არმიის დახმარებით, ცისტერციანელებმა მონასტერი დაიბრუნეს.

1993 წელს, იუნესკომ მონასტერი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, 2013 წლისთვის კი, სამახსოვრო, 2 ევროიან გერმანულ მონეტაზე იგეგმება მისი გამოსახვა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:გერმანიის ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
კვედლინბურგი

**კვედლინბურგი** ( ) — ქალაქი გერმანიაში. მდებარეობს ჰარცის მთების ჩრდილოეთით, საქსონია-ანჰალტის მხარეში. 1994 წელს, XIII საუკუნის მოედანი და ქალაქის ძველი ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.  2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23 220 ადამიანს.

კვედლინბურგი X საუკუნეში დაარსდა და თავის სილამაზით, სულ მალე მოიპოვა გერმანიის იმპერატორების კეთილგანწყობა, რისი წყალობითაც, განვითარების მაღალ დონეს მიაღწია. გამორჩეულია ქალაქის არქიტექტურა, სასახლეების დიდი ნაწილი რომანულ არქიტექტურულ სტილშია ნაგები.

დღეისათვის, კვედლინბურგი მნიშვნელოვანი ტურისტული ქალაქია.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* UNESCO page on Quedlinburg 
* a lot of pictures and informations about timber frame homes in Quedlinburg 
* The Quedlinberg Art Affair
* 207 recent photos from Quedlinburg 

კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში