სომხეთის ცენტრალური ფინანსური ინსტიტუცია

**სომხეთის ცენტრალური დეპოზიტარიუმი** (CDA) (,) — სომხეთის ცენტრალური დეპოზიტარიუმი, რომელიც დაარსდა 1996 წელს. CDA წარმოადგენს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ერთ-ერთ უძველეს ინსტიტუტს ქვეყანაში და მისი მთავარი ოფისი მდებარეობს ერევანში. სომხეთის ცენტრალური ბანკი არის CDA-ს რეგულატორი. CDA არის ევრაზიის საფონდო ბირჟების ფედერაციის სრულუფლებიანი წევრი.
## ისტორია 
სომხეთის ცენტრალური დეპოზიტარიუმი დაარსდა 1996 წლის 1 ოქტომბერს. თავდაპირველად მას ეწოდებოდა „ეროვნული ცენტრალიზებული რეესტრი“, ხოლო 1999 წლის  აპრილში გადაერქვა სომხეთის ცენტრალურ დეპოზიტარიუმად.

2000 წლის აგვისტოში CDA გახდა სავსუფლებიანი წევრი ბირჟების საერთაშორისო ასოციაციისა, რომელშიც შედის დსთ-ს წევრი სახელმწიფოების 20 ორგანიზაცია.

2007 წლის ნოემბერში შვედურმა საფონდო ბირჟების ოპერატორმა OMX-მა და სომხეთის ცენტრალურმა ბანკმა დადეს შეთანხმება CDA-სა და სომხეთის საფონდო ბირჟის აქციების შეძენის შესახებ. 2008 წელს ამერიკულმა კომპანია Nasdaq, Inc.-მა შეიძინა CDA. 2008 წლის იანვარში მოლაპარაკებები დასრულდა და CDA სრულად გადავიდა Nasdaq, Inc. OMX ჯგუფის მფლობელობაში.

2009 წლის ივნისში სომხეთის ცენტრალური დეპოზიტარიუმი (CDA) გახდა ეროვნული ნომრის მინიჭების სააგენტოების ასოციაციის (ANNA) პარტნიორი წევრი. 2014 წელს CDA გახდა ANNA-ს სრულუფლებიანი წევრი.

2009 წელს სომხეთის საფონდო ბირჟამ შეიძინა CDA-ს სრული მფლობელობა.

2010 წლის დეკემბერში CDA შეუერთდა SWIFT-ის საერთაშორისო სისტემას. 2011 წელს CDA-მ ხელი მოაწერა თანამშრომლობის შეთანხმებას რუსეთის ეროვნულ გამსწორებელ დეპოზიტარიუმთან. ასევე 2011 წელს, CDA-მ ერევანში ორგანიზება გაუწია ერთობლივ კონფერენციას ევროპის ცენტრალური ფასიანი ქაღალდების დეპოზიტარიუმების ასოციაციასა და დსთ-ს ქვეყნების ბირჟების საერთაშორისო ასოციაციას შორის. ეს იყო პირველი ერთობლივი ღონისძიება ამ ორი რეგიონული ასოციაციის ფარგლებში.

2016 წლის ივლისში Clearstream-მა გახსნა პირდაპირი კავშირი სომხეთის ბაზართან, რითაც სომხეთი გახდა 56-ე შიდა ბაზარი კომპანიის გლობალურ ქსელში. კომპანიამ განაცხადა, რომ ეს გაფართოება კავკასიის რეგიონისთვის მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო.

2016 წელს CDA-მ გააფორმა თანამშრომლობის შეთანხმება ბელარუსის ცენტრალურ დეპოზიტარიუმთან, ხოლო 2019 წელს ხელი მოაწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს ყირგიზეთის ცენტრალურ დეპოზიტარიუმთან.

2019 წელს სომხეთის საფონდო ბირჟამ და სომხეთის ცენტრალურმა დეპოზიტარიუმმა მიიღეს ISO 9001:2015 და ISO/IEC 27001:2013 სერთიფიკატები. 2022 წელს მათ წარმატებით გაიარეს ამ სერთიფიკატების ხელახალი გადამოწმება.

2020 წლის სექტემბერში ერევანში ჩატარდა ევრაზიის ცენტრალური ფასიანი ქაღალდების დეპოზიტარიუმების ასოციაციის საერთაშორისო კონფერენცია.

2021 წლის ივნისში სომხეთის ცენტრალურმა დეპოზიტარიუმმა დაიწყო „CDA Online“-ის აპლიკაციის მოქმედება, რაც ინვესტორებს შესაძლებლობას აძლევს, ისარგებლონ დეპოზიტარიუმის სერვისებით ონლაინ რეჟიმში. 2021 წლის აგვისტოში, სწორედ CDA Online აპლიკაციის მეშვეობით, გაიმართა აკბა ბანკის პირველი აქციონერთა შეხვედრა და ელექტრონული კენჭისყრა.
## მომსახურება 
CDA სთავაზობს აქციონერებს რეესტრის წარმოების მომსახურებებს წილობრივ საზოგადოებებსთვის, ასევე ფასიანი ქაღალდების ანგარიშების გახსნისა და მომსახურების სერვისებს როგორც კორპორატიულ, ისე ფიზიკურ პირებისთვის. CDA-ს მთავარი მიზანია გახდეს ეფექტური კლირინგისა და გრძელდასახსნელი სისტემის ცენტრი, საერთაშორისო საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვით სომხეთის ბაზარზე, ასევე უზრუნველყოს საზღვარგარეთული ფინანსური სერვისები და იმოქმედოს როგორც კავშირი რეგიონალურ ეკონომიკებს შორის.
## ლიდერობა 
ვაჰან სტეპანიანი (Vahan Stepanyan) სომხეთის ცენტრალური დეპოზიტარიუმის (CDA) აღმასრულებელი დირექტორია 2006 წლის აპრილიდან. მისი ხელმძღვანელობით CDA-მ განიცადა მნიშვნელოვანი განვითარება, მათ შორის იყო საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა, ციფრული სერვისების განვითარება და რეგიონალურ პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება.
## სქოლიო
კატეგორია:ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით