open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვაჭევი

**ვაჭევი** — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ვაჭევი, მელუშეეთი, ღვითორი, ჯოლხეეთი). 

მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდ. კაცხურასა და ღვითორს (ყვირილის აუზი) შორის, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ჭიათურიდან 19 კმ-ში.

## ისტორია
სოფელი წერილობით წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნის I ნახევრის ერთ სიგელში, როგორც ნასოფლარი. XVII-XVIII საუკუნეებში კაცხის მონასტრის საკუთრებაა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 324 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფლის მიდამოებში მდებარეობს რამდენიმე ბუნებრივი მღვიმე: უნდოკლდის, ვარსინის (ვაჭევის), ვარხმელის (კოკოზოურის), ხერგულისკლდის (გულგულისკლდის).  უნდო კლდისა და ხერგულის კლდის მღვიმეებში აღმოჩენილია ქვის ხანის (ზედა და შუა პალეოლითის) ადამიანთა სადგომები. 

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 10.
* ლეჟავა ზ., წიქარიშვილი კ., დვალაშვილი გ., თუშაბრამიშვილი ნ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტის კარსტული მღვიმეები, თბ., 2016. — გვ. 39, 40, 77-78, 94-95. 

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბოდვა

**ბოდვა** — მყარი რწმენა, რომელსაც არაადექვატური საფუძველი აქვს. მასზე არ ზემოქმედებს რაციონალური არგუმენტები და ფაქტები, რომლებიც საპირისპირო ვითარებაზე მიუთითებს. ასეთი რწმენა ატიპიურია მოცემული პიროვნებისთის, რომელსაც გარკვეული სახის განათლება აქვს და გარკვეული კულტურისა და რელიგიის წარმომადგენელია. ამ განსაზღვრების მიზანია  განვასხვაოთ ერთმანეთისაგან ბოდვითი იდეა, რომელიც მძიმე ფსიქიკური აშლილობის ძირიღად სიმპტომს (კონკრეტულად ფსიქოზის სიმპტომს) წარმოადგენს, სხვა ტიპის პათოლოგიური აზრებისაგან და იმ მტკიცედ დამკვიდრებული რწმენებისაგან, რომლებსაც ჯანმრთელ ადამიანებთან ვხვდებით. გარკვეული პრობლემების არსებობის მიუხედავად, მოცემული განსაზღვრება (როგორც ამოსავალი წერტილი) საკმარისია იმისთვის, როომ ბოდვის ფენომენი უფრო დეტალურად განვიხილოთ. ბოდვის კიდევ ერთი დამახასიათებელი თვისება (რომელიც არ შედის მოცემულ განმარტებაში) არის ის, რომ იგი, მტკიცედ დაფიქსირებული ნორმალური რწმენის მსგავსად, მნიშვნელოვნად ზემოქმედებს პიროვნების გრძნობებსა და ქცევაზე. ქცევითი რეაქცია ბოდვაზე შეიძლება თავად იყოს შეუსაბამო და ზოგჯერ უცნაურიც კი. ამის გამო, ხშიად სწორედ ეს ქცევითი რეაქციაა ფსიქიატრის ყურადღების უპირველესი საგანი, რადგან ის ბოდვის გამოვლენის საშუალებას იძლევა. ზოგჯერ ბოდვითი იდეები მცირე ზეგავლენას ახდენს ემოციებსა და ქცევებზე. მაგ: პაციენტს შეიძლება სჯეროდეს, რომ ის სამეფო ოჯახის წევრია და ამავე დროს კმაყოფილი იყოს საერთო საცხოვრებელში ცხოვრებით. ამგვარ გაორებას ორმაგი ორიენტაცია ეწოდება და ის, ჩვეულებრივ, ქრონიკული შიზოფრენიის დროს იჩენს თავს.

განარჩევენ ბოდვას *დარღვეული ცნობიერების დროს*, რომელიც გვხვდება ინფექციური დაავადების განვითარების უმაღლეს სტადიაზე, აგრეთვე შხამებით და ალკოჰოლით მოწამვლის შემთხვევებში, ბოდვას *ნათელი ცნობიერების* დროს. უკანასკნელი უფრო თანამიმდევრული და მყარია. ჩვეულებრივ ახლავს ფსიქიკურ დაავადებებს - შიზოფრენიას, ინვოლუციურ ფსიქოზს, ფსიქოგენურ რეაქციებს და სხვა. ბოდვითი იდეები მთლიანად იპყრობს პიროვნებას, ვერავითარი ფაქტი და არგუმენტი ვერ დაარწმუნებს ავადმყოფს მისი აზრების მცდარობაში. ბოდვას ახასიათებს ლოგიკური აზროვნების დარღვევა, აფექტური დაძაბულობა და ეგოცენტრიზმი.

გუნებ-განწყობილების მიხედვით ბოდვა დეპრესიული ან ექსპანსიურია. სტრუქტურის მიხედვით - სისტემური (გარკვეული თანამიმდევრობითი ჩამოყალიბებული აზრები) და უსისტემო (წყვეტილი, ერთმანეთთან დაუკავშირებელი ცვალებადი აზრები), კონკრეტული შინაარსით კი - დევნის, მოწამვლის, ეჭვიანობის, განდიდების გამოგონების და სხვა.

ბოდვა ფსიქიკური დაავადების ერთ-ერთი არსებითი ნიშანია და მისი უკუგანვითარება ავადმყოფური მდგომარეობის საერთო გაუმჯობესებასთანაა დაკავშირებული.

## სქოლიო
კატეგორია:ფსიქიატრია
კატეგორია:ფსიქოპათოლიგიური სიმპტომები
კატეგორია:სიცრუე
მელუშეეთი

**მელუშეეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ვაჭევის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ბუჯის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ჭიათურიდან 20 კილომეტრი. სოფელში არის მინერალური წყლები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 131 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვაციხე

**ქვაციხე** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბუჯის (ყვირილის აუზი) ნაპირებზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბიღა, რცხილათი, საკურწე). ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი. სოფელში დაიბადა ქართველი პოლიტიკოსი ვალიკო ჩუბინიძე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 451 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სალიეთი

**სალიეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი. სოფელთან მდებარეობს მარმარილოს საბადო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 231 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რგანი

**რგანი** — სოფელი საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი რგანი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, ზღვის დონიდან 750 მეტრი, ჭიათურიდან 8 კილომეტრი. სოფელში დგას XI-XII საუკუნეების წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელსაც გააჩნია რამდენიმე ლაპიდარული წარწერა. სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი და წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1316 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხრეითი

**ხრეითი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ბუჯის (ჩოლაბურის
მარცხენა შენაკადი) ზემოთში, ზღვის დოინიდან 920 მეტრი. ჭიათურიდან — 18 კმ., ქუთაისიდან — 88 კმ., თბილისიდან — 198 კმ. სოფელში მოქმედებს საჯარო სკოლა.

## ეტიმოლოგია
სოფლის სახელში გამოიყოფა დაბოლოება „ითი“ და ფუძე „ხრე“ ანუ „ღრე“, რაც შემორჩენილია სიტყვებში: კლდე-ღრე, ტყე-ღრე. ესე იგი ხრეითი კლდიან, ღორღიან ადგილს ნიშნავს. 

## ისტორია
წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა და მეხილეობა.

## გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ბუჯის (ჩოლაბურის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ჭიათურიდან 18 კილომეტრი. სოფლის ჩრდილოეთით მდებარეობს ჭიათურის მუნიციპალიტეტის უმაღლესი მწვერვალი საწალიკე (1996 მ.).

## დემოგრაფია
სოფელში 1820-იან წლებში ცხოვრობდა 100-120 ადამიანი. მოჰყავდათ სიმინდი, ფეტვი, ქერი, მისდევდნენ მევენახეობას.

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1644 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში არის მთამსვლელების სიმონ, ალიოშა და ალექსანდრა ჯაფარიძეების სახლ–მუზეუმი., ფეოდალური ხანის ორი ციხე-დარბაზი, ზეცხის წმინდა გიორგის ეკლესია, მარიამწმინდის ეკლესია. ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი.

## ლიტერატურა
* *დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ.* და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 10

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯოყოეთი

**ჯოყოეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე კაცხურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 14 კილომეტრი. სოფელთან ახლოს მდებარეობს მარმარილოს საბადო. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ზესტაფონი-საჩხერე და არის რკინიგზის სადგური ზესტაფონი-საჩხერის ხაზზე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რცხილათი

**რცხილათი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ქვაციხის თემი), მდებარეობს მდინარე ბუჯის ზემოთში. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ჭიათურიდან 21 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 450 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნავარძეთი

**ნავარძეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ჭიათურიდან 4 კილომეტრი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის სააგვტომობილო გზა ზესტაფონი-საჩხერე. სოფელში არის საჯარო სკოლა

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 997 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნეში. სოფელში დგას ერთნავიანი დარბაზული ეკლესია – თირის მონასტერი (1708). წყაროებში ასევე მოხსენიებულია ნავარძეთის ციხე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ნავარძეთის ეკლესია
*ნავარძეთის წმინდა გიორგის ეკლესია, გალერეა

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეწერი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** (1937 წლამდე — *ჯვარი-ეწერი*) — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, ზღვის დონიდან 620 მ-ზე, ქალაქ ჭიათურიდან 16 კმ-ის დაშორებით. სოფელში არის საბავშვო ბაღი. სოფელში გადის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ზესტაფონი-საჩხერე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 474 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 21.
## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიღა

**ბიღა** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ქვაციხის თემის ტერიტორიული ორგანო), მდებარეობს მდინარე ბუჯის (ჩოლაბურის მარცხენა მდგენელი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, ჭიათურიდან 23 კილომეტრი, ქუთაისიდან (თერჯოლის გავლით) — 50 კმ., თბილისიდან — 202 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 367 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობა
ბიღას ტერიტორიაზე არის წმ. გიორგის ეკლესია და მცირე ეკლესიის ნანგრევები სოფლის სასაფლაოზე. ასევე აქვეა საელიოს სალოცავი, სადაც მოსახლეობა 2 აგვისტოს აღნიშნავს ელიაობას.

## ლიტერატურა
* *დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ.* და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 16

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
თაბაგრები

**თაბაგრები** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სარქველთუბნის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, ზღვის დონიდან 620 მ-ზე, ქალაქ ჭიათურიდან 9 კმ-ის დაშორებით.

თაბაგრები ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფლის სახელწოდება უნდა მომდინარეობდეს გვარისაგან — თაბაგარი. 1795 წლის ახლო ხანებში თაბაგრებში ყმა-მამულს ფლობდა იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი. 1934 წლამდე სოფელი შედიოდა რგანის სასოფლო საბჭოში, შემდეგ — სარქველთუბნის სასოფლო საბჭოში (შემდგომში თემი, ადმინისტრაციული ერთეული). XX საუკუნის შუა წლებში თაბაგრებს შეერწყა სოფელი კენჭოშვილები (ამჟამად სოფლის ერთ-ერთი უბანია). თაბაგრების მიდამოებში არის მანგანუმის საბადო, რამდენიმე კარსტული მღვიმე. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 586 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
თაბაგრებში მდებარეობს მთავარანგელოზის ეკლესია. სოფლის მიდამოებში რამდენიმე კარსტული მღვიმეა: ჯვარის, ჯუდისის, ღამურების, კალაპოტაკლდის, ზეხას, ღამეწიგნაკას, ნამძვლევიკლდის და სხვ.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ. და სხვ., ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017. — გვ. 29.

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მღვიმევი

**მღვიმევი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (წირქვალის თემი), ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 620 მ, ჭიათურიდან 3 კმ. სოფელში არის საბავშვო ბაღი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 570 ადამიანი.

## მღვიმე
სოფლის ტერიტორიაზე არის კარსტული მღვიმე, რომელიც წარმოადგენს ორსართულიანი კლდოვანი ფარდულებისა და ეხების კომპლექსს. მასში აღმოჩნდა ზედა პალეოლითის შუა საფეხურის მატერიალური კულტურის ნაშთები. სრულად გაითხარა 1944 წელს. ერთ-ერთი ეხის კედელზე შემორჩენილია პირველყოფილი ადამიანის მიერ ამოკვეთილი ხაზოვან-გეომეტრიული გამოსახულება.

## მონასტერი
მღვიმესთან ახლოს მდებარეობს დედათა მონასტერი. მონასტრის ტერიტორიაზე ორი ეკლესია დგას. ერთი მაცხოვრის სახელობისაა და ორნავიან ბაზილიკას წარმოადგენს. ნაგებობის ფასადი შემკულია ძალზედ მდიდრული ჩუქურთმებით. ტაძრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა ხის კანკელია, რომელიც მთლიანადაა მოხატული. ტაძარში შემორჩენილია კედლის ფრესკული მხატვრობაც. მონასტრის კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობა მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია. მისი ჭერი და დასავლეთის კედელი ბუნებრივი კლდეა. ამ ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელზე გამოკვეთილია ვერძის თავის ბარელიეფი, ხოლო სამხრეთის კედლის გარეთა მხარეს გვხვდება ფრესკული მხატვრობა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პერევისა

**პერევისა** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: შუქრუთი, კალაური, სკინდორი, წინსოფელი და ჭილოვანი).

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს, ჭიათურის პლატოზე, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი. სოფელს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქი ჭიათურა, რომლისგანაც მდინარე ყვირილა გამოყოფს. სამხრეთით ესაზღვრება სოფლები: ცხრუკვეთი, სვერი და გუნდაეთი, დასავლეთით — სკინდორი და წინსოფელი, აღმოსავლეთით — შუქრუთი, კალაური და მერევი. პერევისის საერთო ფართობი შეადგენს 700 ჰექტარს. სოფლის ყველაზე დაბალი ადგილია მდინარე წილთოს ხეობა, ხოლო ყველაზე მაღალი — პერევისის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორია — 980 მეტრი ზღვის დონიდან.

სოფლის ტერიტორიაზე არსებული ადგილებია: დევის ნამუხლი (წილთოს ღელეში კლდეზე გამოკვეთილი გზის მონაკვეთი), ნაირმალი, ჭაუჭიახო, საქორიათი, ნატბაური, შარგვეშები, ბარდასოული, შემორევა (წილთოს ღელეში, ციცაბო კლდეებს შორის ჩამომდინარე ჩანჩქერი რომელიც დიდ, ღრმა მორევს ქმნის). სოფელში უხვადაა წყაროები: იფნის წყალი, პირაღია წყარო, ბატონის წყალი, ცხენარის წყალი, ცივწყარო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 851 ადამიანი.

## ისტორიული ძეგლები
პერევისის ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. ტაძარს IX საუკუნეში აქვს საფუძველი ჩაყრილი. შემორჩენილია XI-XIII საუკუნეების კედლის მხატვრობის ფრაგმენტები. ამავე ტერიტორიაზე, XIX საუკუნის ბოლოს, კიდევ ერთი ეკლესია აშენდა. ახალი ეკლესია, ძველთან შედარებით, გაცილებით დიდია და იმ პერიოდის ხუროთმოძღვრული ნაგებობების დახვეწილი სტილით გამოირჩევა. 1920 წლის 7 სექტემბერს პერევისის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, მეცნიერმა ექვთიმე თაყაიშვილმა მოინახულა. იგი ვრცელ ჩანაწერს აკეთებს ამ სალოცავსა და მასში დაბრძანებული ხატების შესახებ.

აღსანიშნავია აგრეთვე ტეხისის სალოცავი. ეს სალოცავი ჯერ კიდევ წინაქრისტიანული ხანიდან იღებს სათავეს. სალოცავი „ტეხისა“ პერევისისა და ახლომახლო სოფლების „ადგილის დედა“ უნდა ყოფილიყო, ტეხისობა კი მისი სადიდებელი დღესასწაული. „ტეხისობას“ ყოველ ახალ კვირას აღნიშნავენ, რამაც მას ქრისტიანული დღესასწაულის იერსახე შესძინა. აქ სალოცავად დადის არა მარტო პერევისისა და მის ახლოს მდებარე სოფლების, არამედ ქალაქ ჭიათურის მოსახლეობაც.

## მღვიმეები
პერევისის სამხრეთით, მდინარე საძალიხევის მარჯვენა სანაპიროზე, მრავლადაა წარმოდგენილი კასტრული მღვიმეები: კლდეკარის გამოქვაბული, ორთვალა კლდე, ცაცას გერამი. ამ უკანასკნელში, გადმოცემის თანახმად, იმალებოდა სტალინი, მას დამალვაში ცაცა წერეთელი ეხმარებოდა, ამიტომაც შემორჩა მღვიმეს ასეთი სახელი.

## განათლება და კულტურა
სოფელში არის ბიბლიოთეკა, კულტსახლი, საექიმო ამბულატორია, საფოსტო განყოფილება. სოფელში არის სკოლა, რომელიც გაიხსნა 1893 წელს. სკოლა, რომელიც თავდაპირველად ორკლასიანი იყო, საშუალო სკოლად 1967 წელს გადაკეთდა. სკოლა გიორგი წერეთლის სახელობისაა. 2006 წლის 12 სექტემბრიდან სოფელში აღინიშნება "პერევისობა". სოფელში ეწყობა საზაფხულო ბანაკი მუნიციპალიტეტში მცხოვრები სოციალურად დაუცველი ბავშვებისთვის.

სოფელში გავრცელებული გვარებია: ჩაჩანიძე, წერეთელი, კვანტალიანი, ცხადაძე, წივილაშვილი, ბარელაძე, ხარაიძე, დევიძე, კურტანიძე, მაქაძე, კუპატაძე, ფხალაძე, ლეთოდიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*სოფელ პერევისას საიტი 
*ინფორმაცია პერევისას შესახებ
*ტეხისის წმინდა გიორგი

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უსახელო (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**უსახელო** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი.

## ზოგადი ინფორმაცია
სოფელი ორ ნაწილად, ქვედა და ზედა უსახელოდ იყოფა. მოსახლეობის უმეტესობა მისდევს მესიმინდეობას, მეცხოველეობას, მევენახეობას და მებოსტნეობას. მოჰყავთ რამდენიმე სახის ბოსტნეული, მათგან აღსანიშნავია პრასი, რომლის სამშობლოდ ითვლებიან ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნები. სოფელში ყველაზე გავრცელებული გვარებია: პაპიძე, ცერცვაძე, სამხარაძე, ტეფნაძე, კუსიანი და წერეთელი. აქ არის ორი ეკლესია: მთავარანგელოზის ეკლესია ქვედა უსახელოში (ფაქტობრივად ნანგრევებად ქცეული), რომელიც წარმოადგენს ერთავიან ბაზილიკას, და წითელი ეკლესია ზედა უსახელოში, რომელიც აღადგინეს 2015-2016 წლებში. სოფელში მდებარეობს ორი საჯარო სკოლა, რომლებიც ქვედა და ზედა უსახელოებზეა გადანაწილებული. სოფლისთვის დამახასიათებელია ზემო იმერეთის მთიანი ნაწილის კლიმატი: ზამთარში უხვი თოვლი, ხოლო ზაფხულში შუადღეს სითბო, საღამოს კი სიგრილე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 952 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია უსახელოს შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დარკვეთი

**დარკვეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ზოდის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ჯრუჭულის (ყვირილის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. ჭიათურიდან დაშორებულია 8 კმ-ით, ქუთაისიდან — 76 კმ-ით, თბილისიდან — 181 კმ-ით. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი, გადის  საჩხერე-ზესტაფონის საავტომობილო გზა.

სოფლის მახლობლად არის დარკვეთის, სამგლეკლდის, ორმოების (კოჟების), სამელეკლდის, ძუძუანას მღვიმეები. სოფელს პირველად იხსენიებს იოჰან გიულდენშტედტი (XVIII ს.).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 887 ადამიანი.

## არქეოლოგია
სოფელ დარკვეთში ეხი გაითხარა 1968-1972 წლებში. გამოვლინდა 5 სხვადასხვა ფენა, რომლებშიც ნაპოვნია კაჟის, რიყის ქვისა და ბაზალტის შრომისა და ბრძოლის იარაღები, სამკაული, ძვლის ნაწარმი, კერამიკა, ჭურჭელი. სოფელში არის X–XI საუკუნეების მიჯნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმ. გიორგის ეკლესია.

## ღირსშესანიშნაობები
დარკვეთში მდებარეობს წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც X–XI საუკუნეების მიჯნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლია. თავდაპირველად იგი ერთნავიანი ყოფილა, შემდეგ გარსშემოსავლელი მიუშენებიათ. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* *დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ.* და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 43
* *ნებიერიძე ლ.*, დასავლეთ ამიერკავკასიის ნეოლითი, თბ., 1972

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბუნიკაური

**ბუნიკაური** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (სარქველთუბნის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ჭიათურიდან 10 კილომეტრი, ქუთაისიდან – 77 კმ., თბილისიდან – 189 კმ. სოფელში იღებენ მანგანუმს. 

სოფელში ძველთაგანვე განვითარებული იყო მეცხოველეობა და მევენახეობა, ითესებოდა ხორბალი და სიმინდი, კარგად იყო განვითარებული მეტალურგიაც და ამაზე სოფლის სახელწოდებაც მიგვანიშნებს.

ბუნიკაურის ტერიტორიაზე მრავლადაა კარსტული ფორმები, მათ შორის აღსანიშნავია: შვილობისას მღვიმე, საქაჯკარის მღვიმე, ჭერულის მღვიმე და ბუნიკაურის კარსტული შახტი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* *დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ.* და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 28

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
საკურწე

**საკურწე** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ქვაციხის თემი), მდებარეობს მდინარე ბუჯის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი. წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნეში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 426 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წირქვალი

**წირქვალი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. თემის ცენტრი (სოფლები: მღვიმევი, ქვედა ჭალოვანი, ხალიფაური). ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ჭიათურიდან 10 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 963 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
*ქართველი ემიგრანტი ჟურნალისტი, რუსთველოლოგი ვიქტორ ნოზაძე.
*ზაქარია გურული – ქართველი სოციალ-დემოკრატების ცნობილი წარმომადგენელი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სკინდორი

**სკინდორი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (პერევისას თემი). მდებარეობს მდინარე საძალიხევის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 540 მ. ჭიათურიდან 10 კმ. სოფლის ჩრდილოეთით მდებარეობს ქვედა პალეოლითის ხანის ნამოსახლარი ბეხნარი და არქეოლოგიური ძეგლი კაჟები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 446 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია სკინდორის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა საზანო

**ზედა საზანო** — სოფელი საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (იმერეთის მხარე), ზედა საზანოს ადმინისტრაციული ერთეული ცენტრი (სოფლები: ზედა საზანო, დელტასუბანი, მუჯირეთი, სკანდე, შიმშილაქედი, ჩიხორი). 

მდებარეობს მდინარე ძუსის (ჩოლაბურის მდგენელი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 320 მ-ზე, თერჯოლიდან 12 კმ-ში. 

## ისტორია
სოფლის ტერიტორია ნაწილი იყო ჭალატყის ნაქალაქარისა, რომელშიც შედიოდნენ ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები ჭალატყე, ზოვრეთი, ქვედა საზანო, ტყლაპივაკე, შიმშილაქედი და ამჟამინდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელი შიმშილაქედი. ლეგენდებში ნაქალაქარი „ბალიასტომად“ მოიხსენიება. სოფლის სასაფლაოზე დგას XIX საუკუნის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის დიდი ზომის დარბაზული ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 260 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რუფოთი

**რუფოთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ტელეფა). მდებარეობს მდინარე ჩხარის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, თერჯოლიდან 4 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1459 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარდიგორა

**ვარდიგორა** — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (თუზის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარეების ძუსისა და ბუჯის (ყვირილის აუზი) წყალგამყოფ სერზე, ზღვის დონიდან 370 მ-ზე, თერჯოლიდან 17 კმ-ში, ზესტაფონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 21 კმ-ში. სოფელში დგას XIX საუკუნის დარბაზული ეკლესია. ვარდიგორის მიდამოებშია ზედაცარცულ შრეებრივ კირქვებში გამომუშავებული სამჭინკას მღვიმე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 416 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალისუბანი

**ალისუბანი** — თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა ალისუბნისა და ქვედა ალისუბნის ძველი სახელწოდება.

ალისუბანი წყაროებში პირველად 1578 წელს იხსენიება. აქ დგას ალავერდის ეკლესია (XVI ს.), რომლის სამშენებლო წარწერა ინახება სოფ. ჩხარის მუზეუმში. წარწერაში მოხსენიებულია ეკლესიის აღმშენებელი სიმეონ ჩხეიძე. ამავე ეკლესიის კედელზე იყო მიტროპოლიტ იოსებ გენათელის წარწერაც, რომელმაც XVIII ს. II ნახევარში ეკლესია მნიშვნელოვნად შეაკეთა და 1762 წელს გელათის მონასტერს დაუბრუნა. ალისუბანი 1773 წელს იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა ქუთაისის საეპისკოპოსო ტაძარს გადასცა.

ამჟამად თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ალისუბნის ადმინისტრაციული ერთეული მოიცავს სოფლებს: ზარნაძეები, ზედა ალისუბანი (ცენტრი), თხილთაწყარო, მაჩიტაური, ქვედა ალისუბანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
მუჯირეთი

**მუჯირეთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში. ზედა საზანოს თემში. მდებარეობს მდინარე ძუსასა და ბუჯას შორის, ზღვის დონიდან 320 მეტრი. თერჯოლიდან 15 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVI საუკუნეში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მორძგვეთი

**მორძგვეთი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ჭიათურიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა და წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია (XIX საუკუნის დამდეგი).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 231 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ ელეფთერ ღვალაძე, - პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე და ვარლამ ღვალაძე, - ბიოქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, პროფესორი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია მორძგვეთის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სკანდე

**სკანდე** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ზედა საზანოს თემი). მდებარეობს მდინარე ჩხარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი. თერჯოლიდან 15 კილომეტრი.

## სკანდის ციხე
განვითარებულ შუა საუკუნეებში წარმოადგენდა იმერეთის მეფეთა საზაფხულო რეზიდენციას. შემორჩენილია ამავე პერიოდის ციხე-სიმაგრის ნანგრევები. მისი უძველესი ფენა IV საუკუნეს მიეკუთვნება.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 434 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თუზი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

**თუზი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: თუზი, ვარდიგორა, თავასა, კაკაბაური, ჯგილათი). მდებარეობს მდინარე ძუსასა და ბუჯას წყალგამყოფზე, თერჯოლიდან 21 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1060 ადამიანი.

## განათლება
სოფელში არის საჯარო სკოლა. სწავლობს 378 მოსწავლე, ასწავლის 62 პედაგოგი. შენობის ფართობია 3587 კვ.მ..

## ეკლესია
სოფელში დგას XI-XII საუკუნეებისა და განვითარებული შუა საუკუნეების ორი ეკლესია. თუზის ეკლესია წმინდა გიორგის სახელობისაა, მასზე შემორჩენილია ძველი ქართული წარწერა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უდაბნო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**უდაბნო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უდაბნო — ლანდშაფტის ტიპი
* უდაბნო — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში
* უდაბნო — მთა გარეჯის ქედზე
* უდაბნო — სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში
* უდაბნო — რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმი
უდაბნოს მონასტერი

**უდაბნო** — ქართული მონასტერი შუა საუკუნეების დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში (თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 60-70 კმ-ზე, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში), ისტორიულ კუხეთში. მდებარეობს დავითის ლავრის სამხრეთ-დასავლეთით აღმართული კლდის სამხრეთ ფერდობზე. ტერიტორია წარმოადგენს დავის საგანს საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის.

## აღწერა
გამოქვაბული მონასტერი მოიცავს მრავალ ეკლესია-სენაკს. ანსამბლის მთავარი ნაგებობა ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელსაც ჩრდილოეთით სამთაღიანი გასასვლელით დაკავშირებული მაღალი და ფართო სადიაკვნე ეკვრის. მონასტერს ჰქონდა აგრეთვე სატრაპეზო და სხვა დანიშნულების სათავსები. უდაბნოს მონასტერში დაცულია მხატვრობა, რომელშიც პირველად აისახა დავით გარეჯელის ცხოვრების ციკლი. მთავარი ეკლესიის მოხატულობის უძველესი ფენა X საუკუნის II ნახევრით თარიღდება. ამავე  ხანას მიეკუთვნება სატრაპეზოს მოხატულობა. სადიაკვნეს მოხატულობა სტილისტური და იკონოგრაფიული ნიშნებით ახლოს დგას ქრისტიანული აღმოსავლეთის ქვეყნების ადრინდელი ხანის მოხატულობის ნიმუშებთან და 856-864 შორის უნდა იყოს შესრულებული. მოხატულობის II ფენა XIII საუკუნეს მიეკუთვნება, ხოლო შემდეგი - XIV საუკუნეს.

## სასაზღვრო დავა
2012 წლის 6 მაისის შემდეგ მონასტრის ტერიტორიაზე ჩადგნენ აზერბაიჯანელი მესაზღვრეები და იქ ტურისტებს არ უშვებდნენ. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის განცხადებით ამის მიზეზი ისაა, რომ მონასტერი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ამჟამად შექმნილია კომისია, რომელიც საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის დადგენაზე მუშაობს, საზღვრის შეთანხმებამდე უდაბნოს მონასტრის მონახულება ნებისმიერ ტურისტს შეუძლია.

## ლიტერატურა
**აბრამიშვილი გ.*, დავით გარეჯელის ციკლი ქართულ კედლის მხატვრობაში, თბ., 1972
**Чубинашвили Г. Н.*, Пещерные монастыри Давид-Гареджи, Тб., 1948

## რესურსები ინტერნეტში
*ბერთუბანი, ღვთისმშობლის ტაძარი (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა
* უდაბნოს მონასტერი wikimapia.org-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩიხორი

**ჩიხორი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ზედა საზანოს თემი). მდებარეობს მდინარე ძუსის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 300 მეტრი. თერჯოლიდან 12 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 398 ადამიანი.

## ისტორია
სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ნაქალაქარის ნაშთები, მათ შორის ხიდი. ჩიხორის ნაქალაქარს აქტიური სავაჭრო კავშირები ჰქონდა ჭალატყის ნაქალაქართან. 1463 წელს სოფლის მიდამოებში გაიმართა ჩიხორის ბრძოლა. ვახუშტი ბატონიშვილის თანახმად: 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტაშისკარის ბრძოლა

{{ინფოდაფა სამხედრო კონფლიქტი 
|სურათი=
|სათაური=
|კონფლიქტი=ტაშისკარის ბრძოლა
|ნაწილი=
|თარიღი= 16 ივნისი, 1609
|მდებარეობა= ტაშისკარი
|no-location-property=yes 
|შედეგი=ქართლის სამეფოს გამარჯვება
|ტერიტორია=
|მხარე1=&nbsp;ქართლის სამეფო
|მხარე2= border|{} ოსმალეთის იმპერია
*  ყირიმის სახანო
|მეთაური1=გიორგი სააკაძე
|მეთაური2= ფერად ფაშა
|ძალა1=
|ძალა2=
|დანაკარგები1=
|დანაკარგები2=}}
**ტაშისკარის ბრძოლა** —  1609 წლის 16 ივნისის ბრძოლა ქართლის სამეფოსა და ოსმალთა და ყირიმელ თათართა ლაშქარს შორის.

## ისტორია
1609 წლის ივნისში ქართლში შეიჭრა ოსმალების მრავალრიცხოვანი ჯარი, რომელმაც რამდენიმე სოფელი ააოხრა და გაძარცვა, მოსახლეობის ნაწილი დაატყვევა და სწრაფად მიადგა მანგლისს. ოსმალებმა აქედან გაჭრა სცადეს სოფ. ცხირეთისაკენ (შიდა ქართლი), სადაც მეფე ლუარსაბ II ეგულებოდათ. თევდორე კვეთელმა მოატყუა მტერი და სხვა მიმართულებით წაიყვანა. ამასობაში ქართველებმა ლაშქარი შეკრიბეს  და გიორგი სააკაძისა და ზაზა ციციშვილის სარდლობით სოფელ ნიაბის (ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი) ბოლოს, სხერტის ჭალაზე, მტერი უკუაქციეს. გორისაკენ გაბრუნებულთ მდინარე მტკვარზე ხიდი აყრილი დახვდათ. მაშინ მათ ახალციხისაკენ იბრუნეს პირი. სოფელ ბრბონასთან მდ. მტკვარი გადალახეს და სოფელ ტაშისკართან (ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი) დაბანაკდნენ. ქართველთა ლაშქარი სოფელ ახალდაბასთან (ახლანდელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტი) მდინარე მტკვარზე გადავიდა და მოწინააღმდეგეს ახალციხისაკენ გასასვლელი გზა გადუჭრა. სამხედრო თათბირზე გიორგი სააკაძის გეგმა მიიღეს და სარდლობაც მასვე დაევალა. ქართველთა ლაშქარი განთიადისას მოულოდნელად დაესხა თავს მტერს და თითქმის მთლიანად გაანადგურა, მხოლოდ მცირე ნაწილმა უშველა გაქცევით თავს. ქართველებს დიდძალი ნადავლი და ტყვე დარჩათ. ამ ბრძოლაში განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი გიორგი სააკაძემ.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბრძოლების სია

## ლიტერატურა
**გუჩუა ვ.,* ქართველი ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისა და პოლიტიკური მთლიანობის აღდგენისათვის XVI საუკუნეში, წგნ.,: საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:ქართლის სამეფო
კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:1609 წლის ბრძოლები
სარქველთუბანი

**სარქველთუბანი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბუნიკაური, ზედა რგანი, თაბაგრები). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 640 მ. ჭიათურიდან 6 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 103 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ურარტუს მეფეების სია

სიაში წარმოდგენილია **ურარტუს მეფეები**. ურარტუს სამეფო არსებობდა ძვ. წ. I ათასწლეულის განმავლობაში. იმასთან დაკავშირებით, რომ ურარტუს ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული ასურეთის იმპერიის ისტორიასთან, სიაში ასევე წარმოდგენილია  ურარტუს მმართველთა თანამედროვე ასურეთის მეფეებიც.

## ურარტუს მეფეების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ურარტუს სამეფო ძვ.წ. IX-VI სს.

## სქოლიო
კატეგორია:ურარტუ
*
კატეგორია:მმართველთა სიები
(1135) კოლხეთი

**1135 კოლხეთი** (), ადრე *1929 TA* — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი. აღმოაჩინა ასტრონომმა გრიგორი ნეუიმინმა 1929 წლის 3 ოქტომბერს სიმეიზის ობსერვატორიაში. საშუალო მანძილი მზიდან 398,8 მლნ. კმ, მზის ირგვლივ გარემოქცევის პერიოდი 4,35 წ. საშუალო ვარსკვლავიერი სიდიდე 15,0.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*JPL Small-Body Database Browser on 1135 Colchis

კატეგორია:ასტეროიდები
ურბნისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ურბნისი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ურბნისი – სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
* ურბნისი – სოფელ ურბნისის ნაქალაქარის ტერიტორია
* ურბნისის სიონი – სამნავიანი ბაზილიკა
ურთა

ტოპონიმი **ურთა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ურთა — ისტორიული სოფელი თურქეთში
* ურთა — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში
* ურთა — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში
* ურთა — მთა ხობის მუნიციპალიტეტში.
უსახელო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **უსახელო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უსახელო — სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტში
* უსახელო — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში

* უსახელო — ალმასი
უქიმერიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **უქიმერიონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უქიმერიონი — გორა ქუთაისში სადაც დგას ბაგრატის ტაძარი.
* უქიმერიონი — ისტორიული ციხესიმაგრე
* უქიმერიონი — ყოველთვიური ჟურნალი
უშბა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **უშბა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უშბა — მწვერვალი;
* უშბა — ჟურნალი;
* უშბა — ლონდონში არსებული ალპინისტთა კლუბი.
შაგრენის ტყავი

250px|მინიატიურა|*შაგრენის ტყავის* 1897 წლის ილუსტრაცია, ადრიან მორო
**შაგრენის ტყავი** () — ფრანგი მწერლის, ონორე დე ბალზაკის რომანი. დაწერილია 1831 წელს.

რომანი მოგვითხრობს ახალგაზრდა მარკიზის, რაფაელ დე ვალენტენის შესახებ, რომელიც დარდიმანდულ ცხოვრებას მისდევს და დროს ფუფუნებასა და მფლანგველობაში ატარებს. მისი მოკრძალებული შემოსავლები მას ამის საშუალებას ბოლომდე არ აძლევს, ამიტომაც იგი, საკუთარი სიცოცხლის სანაცვლოდ, მიდის უჩვეულო გარიგებაზე, თანხმდება თილისმის მიღებაზე, რომელიც მას ყველა სურვილს აუსრულებს. თილისმა თავის მხრივ წარმოადგენს საგანგებოდ გამოყვანილ ტყავს (ე. წ. შაგრენს), რომელიც მორიგი სურვილის შესრულების შემდეგ ვიწროვდება და ამით უფრო ხანმოკლეს ხდის მისი მფლობელის დარჩენილ ცხოვრებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შაგრენის ტყავი პროექტ „გუტენბერგზე“.
* [შაგრენის ტყავი](http://www.archive.org/search.php?query=title%3A(%22La%20Peau%20de%20chagrin%22%20OR%20%22The%20Magic%20Skin%22%20OR%20%22The%20Wild%20Ass%27s%20Skin%22)) Internet Archive-ზე.
*

კატეგორია:ფრანგული რომანები
კატეგორია:1831 წლის რომანები
ფარავანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფარავანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფარავანი — ტბა ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში
* ფარავანი — მდინარე საქართველოში
* ფარავანი — ტერიტორიული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში
* როდიონოვკა — სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი ფარავანი
ურო

**ურო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ურო — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი
*ურო —სატყორცნი იარაღი
*ურო — დარტყმითი მოქმედების მანქანა
*ურო — მარცვლოვანთა ოჯახის მრავალწლოვანი ბალახების 3 გვარი
ფარგალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფარგალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფარგალი — იარაღი, რომლითაც გამოხაზავენ წრეწირისა და მის რკალს;
* ფარგალი — თანავარსკვლავედი.
ფარცხისის ბრძოლა

**ფარცხისის ბრძოლა** — ამ სახელით საქართველოს ისტორიაში ორი ბრძოლაა ცნობილი. შესაძლოა, თქვენ იგულისხმეთ ერთ-ერთი მათგანი:

* 1074 წლის ფარცხისის ბრძოლა 
* 1569 წლის ფარცხისის ბრძოლა
ფარი

** ფარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*  ფარი — აქვს ორი მნიშვნელობა
*  ფარი — თანავარსკვლავედი
*  ფარი — ბაქნის ვრცელი დადებითი სტრუქტურა
*  ფარი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში
*  ფარი — ქართული გაზეთი
*  ფარი — ცივი იარაღისაგან თავდასაცავი საომარი ჭურჭელი
*  ფარი — ჰერალდიკური ელემენტი
ღვანკითი

**ღვანკითი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი), იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ჩოლაბურის (ყვირილის აუზი) მარჯვენა მხარეს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 150 მეტრი, თერჯოლიდან 2 კილომეტრი. სოფლის დასავლეთით დგას დედაღვთისას ეკლესია.

2020 წლის 23 აპრილს, საქართველოში კორონავირუსის პანდემიის დროს, სოფელი საკარანტინო ზონად გამოცხადდა. კორონავირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობის ზრდის გამო ღვანკითი ჩაიკეტა და მოეწყო ხუთი ბლოკსაგუშაგო.  სოფელ ღვანკითში საკარანტინო რეჟიმი 2020 წლის 12 მაისს გაუქმდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1968 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფაწა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ფაწა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ფაწა — მდინარე ჯავის მუნიციპლაიტეტში
*ფაწა — სოფელი ჯავის მუნიციპლაიტეტში
ფედერატები

** ფედერატები** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ფედერატები — აქვს მრავალმნიშვნელობა საფრანგეთში 
* ფედერატები — აქვს მრავალმნიშვნელობა ძველ რომში
სვერი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**სვერი** — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: თვალუეთი, ცხრუკვეთი). სოფელში მოქმედებს 1905 წელს დაარსებული საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი. სოფელთან ახლოს არის მღვიმე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 750 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს სვერის ციხესიმაგრე (VI-VII საუკუნეთა მიჯნა) და იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია (1800 წ.).

## პიროვნებები
სოფელ სვერის მკვიდრნი იყვნენ:
*დავით ღვალაძე - სასულიერო მოღვაწე, დეკანოზი
*არტემ ღვალაძე - მანგანუმის მრეწველი
*ევგენ ღვალაძე - პოლიტიკოსი და ადვოკატი
*თამარ წერეთელი - მომღერალი
*დავით ღვალაძე - პედაგოგი და ჟურნალისტი
*ვლადიმერ წერეთელი - მანგანუმის მრეწველი
*ელენე წერეთელი - მუსიკისმცოდნე
*სიმონ ჯაფარიძე - იურისტი
*ევსევი ღვალაძე - ლოტბარი
*კონსტანტინე ცუცქირიძე - საბჭოთა კავშირის გმირი
*შოთა ცუცქირიძე - თეატრმცოდნე და რეჟისორი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*სვერის ციხე
*სვერის ეკლესია, გალერეა

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
551

## მოვლენები 
* ბიზანტიელებმა აიღეს პეტრა. 
* დვინის საეკლესიო კრებაზე სომხეთის ეკლესიამ ოფიციალურად გამოაცხადა მონოფიზიტობა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
''

*
გიორგობა

thumb|200px|წმ. გიორგის ხატი, XV ს.
**გიორგობა** — ქრისტიანული წმინდანის, გიორგი კაპადოკიელის სახელობის დღეობა. საეკლესიო კალენდრის მიხედვით, დაწესებულია  და . ხალხური გიორგობა სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვა სახელწოდებით იმართებოდა: ქართლში — გერისთობა, უსანეთობა, ატოცობა; კახეთში — ალავერდობა, თეთრი გიორგობა; სამეგრელოში — ილორობა და სხვა.

## ხალხური ლეგენდა 
საქართველოში არსებობდა წმ. გიორგის სახელობის 363 ტაძარი და სამლოცველო (ლეგენდის მიხედვით, წმ. გიორგის სიკვდილის შემდეგ ღმერთმა მისი სხეული დაანაწილა და ქვეყანაზე მიმოაბნია. ყველგან, სადაც ეს ნაწილი მოხვდა, სალოცავები დააწესა). 

## მარქსისტული ეთნოგრაფიის მიდგომა 
ენგელსის კულტურული სტადიალიზმისა და მარქისტულ-ლენინური ეთნოგრაფიული სკოლის მიმდევარ მკვლევართა მოსაზრებით (ივ. ჯავახიშვილი, ვერა ბარდაველიძე და სხვ.), გიორგობას საფუძვლად უდევს მცენარეული სამყაროსა და ნადირთა მფარველი, ფალოური, მოკვდავი და აღდგენადი ღვთაების თაყვანისცემა. მომდევნო ხანაში ამ ღვთაებას ელვისა და ჭექა-ქუხილის გამგებლისა და მსაჯულის ფუნქციაც დაეკისრა, ხოლო იკონოგრაფიულად ცეცხლოვანი ატრიბუტებით აღჭურვილი მეომარი ღვთაების სახით ჩამოყალიბდა.

ამ მკვლევართა აზრით, ძველად საქართველოში ცალკეულ კუთხეებში თაყვანს სცემდნენ ამ ღვთაებებს, რომლებიც მიუხედავად შინაარსობრივი იგივეობისა, სხვადასხვა სახელით იწოდებოდნენ და ამა თუ იმ ტერიტორიული ერთეულის მფარველებად ითვლებოდნენ. აღმოსავლეთ საქართველოში მთაში დღემდე შემორჩენილია ადგილობრივი ღვთაებები, რომელთაც გარდა თავისი სახელისა, გიორგისაც უწოდებდნენ (ლაშარი, ლომისა, ხახმატი და ა. შ.), ბარში კი ძველი წარმართული ღვთაება მთლიანად შეცვალა ქრისტიანულმა წმინდა გიორგიმ. კულტმსახურებისას მიღებული იყო ზვარაკის შეწირვა: კლავენ მამალს, ცხვარს, ხარს. საერთოდ ყველა დღეობა მცირეოდენი განსხვავებით ერთი პრინციპის მიხედვით იყო აგებული.

## ხალხური რიტუალები 
[369x369px|მინიატიურა|[თეთრი გიორგის ეკლესია|აწყურის თეთრი გიორგის ეკლესია]]
კახეთში 14 აგვისტოს იმართებოდა აწყურის თეთრი გიორგის დღეობა: ხალხი სამგზის ან შვიდგზის შემოუვლიდა გალავანს, გუნდი დიდებას გალობდა. ეკლესიის ეზოში ცეკვავდნენ თეთრად მორთული „ხატის მონები“. ზოგი ხატის უღლებითა და მძიმე ჯაჭვით დატვირთული ჩოქვით შემოუვლიდა ტაძარს და კედლებზე ანთებულ სანთელს აკრავდა. კარის ზღურბლზე წვებოდა „ხატის მონა“,  რომელსაც ყველა შემსვლელი ფეხს ადგამდა.  წირვის შემდეგ იკვლებოდა შეწირული საქონელი, ფრინველი, იმართებოდა პურობა, რომელიც ხშირად რამდენიმე დღე გრძელდებოდა. 

სამეგრელოში, სუჯუნის ტაძარში, 23 აპრილის ღამეს ათევინებდნენ საპატიო კაცს, რომელიც მეორე დილით წმინდანის „ნებას“ აცნობდა ტაძართან შეკრებილ მორწმუნეებს.

## ლიტერატურა
* Чурсин Г. Ф. Народные обычаи и верования Кахетии, Тфл., 1905
*ბარდაველიძე ვ., აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის ტრადიციული საზოგადოებრივ-საკულტო ძეგლები, ტ. 1 – ფშავი, თბ., 1974; 
*ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგ. 1, თბ., 1979 (თხზ. თორმეტ ტომად, ტ. 1).

## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
კატეგორია:წმინდა გიორგი
ჯგუფი

**ჯგუფი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯგუფი — ერთ-ერთი ცნება მათემატიკაში
* ჯგუფი — სკალის ქვედანაყოფი
* ჯგუფი — შენაერთებისა და ნაწილების დროებითი გაერთიანება
* ჯგუფი 47 — ლიტერატურული გაერთიანება გერმანიაში

## სხვა მნიშნელობები 
* მუსიკალური ჯგუფი — მუსიკალური კოლექტივი
ჯგუფი (მათემატიკა)

**ჯგუფი** — ეწოდება არაცარიელ სიმრავლეს, რომელშიც განმარტებულია ბინარული ოპერაცია და რომელიც აკმაყოფილებს აქსიომებს (იხ. ქვემოთ).

ჯგუფი ალგებრაში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცნებაა, რომელიც ძირითადად სიმრავლეების კლასიფიკაციისათვის არის შემოტანილი. ალგებრაში შესწავლილია ჯგუფის თვისებები, შესაბამისად ყველა იმ სიმრავლესთან მუშაობა რომელიც იქნება ჯგუფი უკვე ხდება ადვილი და გასაგები. ამის შესწავლას დიდი მნიშვნელობა აქვს, ის აგრეთვე გამოიყენება ისეთი ამოცანების დამტკიცებაში როგორიცაა: ტრისექტრისის გავლება შეუძლებელია ფარგლითა და სახაზავის მეშვეობით, ხუთის ტოლი ან უფრო მეტი ხარისხიანი განტოლებები რადიკალებში არ იხსნება, ზოგიერთი ფუნქციის პირველადები არ გამოისახება ელემენტარულ ფუნქციებში, ეს ყველაფერი პირდაპირ კავშირშია გალუას თეორიასთან.

## მათემატიკური განმარტება 
არაცარიელ სიმრავლეს G რომელშიც განმარტებულია ბინარული ოპერაცია \,*\,\colon G \times G \to G ეწოდება ჯგუფი (G,*) თუ ის აკმაყოფილებს შემდეგ აქსიომებს:
* \forall (a, b, c\in G): (a*b)*c = a*(b*c) ასოციატურობა
* ნეიტრალური ელემენტის არსებობა: \exists e \in G \quad \forall a \in G:(e*a=a*e=a);
* შებრუნებული ელემენტის არსებობა : \forall a \in G \quad \exists a^{-1}\in G: (a*a^{-1}=a^{-1}*a=e)

### შენიშვნები 
ხანდახან ითხოვენ მხოლოდ მარჯვენა ან მარცხენა ნეიტრალური ელემენტის არსებობას. მარტივი დასანახია რომ შებრუნებული ელემენტი ყოველთვი ერთადერთია. 

## მსგავსი განმარტებები 
* კომუტატიურობა, აბელის ჯგუფი
* ჯგუფის ცენტრი
* ქვეჯგუფი
* ნორმალური ქვეჯგუფი
* ჯგუფის რიგი, სიმძლავრე
* რგოლი
* ველი
* იდეალი
 
### მაგალითები 
* მთელ რიცხვთა სიმრავლე ბინარული ოპერაცია შეკრების მიმართ ადგენს ჯგუფს, და რადგანაც კომუტატიურია, შესაბამისად ადგენს აბელის ჯგუფს.
* ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლე ნულის გარეშე ადგენს ჯგუფს გამრავლების მიმართ.
* რაციონალურ რიცხვთა სიმრავლე ნულის გარეშე ადგეს ჯგუფს გამრავლების მიმართ

კატეგორია:ალგებრა
აბსტრაქტული ალგებრა

**აბსტრაქტული ალგებრა** ან **უმაღლესი ალგებრა** — მათემატიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის ალგებრულ სტრუქტურებს, როგორიცაა ვექტორული სივრცე, ჯგუფი, რგოლი, ველი, მოდული, ალგებრა და ა. შ. დღეს როგორც წესი სიტყვა *ალგებრა* იხმარება *უმაღლესი ალგებრის* აღსანიშნავად, ხოლო ეს უკანასკნელი უბრალოდ გამოიყენება თანამედროვე ალგებრის სასკოლო, ელემენტარული ალგებრისგან განსასხვავებლად.

თანამდეროვე მათემატიკის ყველა დარგი დაწყებული მათემატიკური ლოგიკითა და რიცხვთა თეორიით და დამთავრებული მათემატიკური ფიზიკით ფართოდ იყენებს აბსტრაქტული ალგებრის ცნებებს და მეთოდებს. მაგალითად ლის ალგებრები გამოიყენებიან ფიზიკაში.

კატეგორიათა თეორია და უნივერსალური ალგებრა სწავლობენ იმ საერთოს, რაც სხვადასხვა ალგებრულ სტრუქტურებს გააჩნიათ.

საქართველოში ალგებრის განვითარებას სათავე დაუდო გიორგი ჭოღოშვილმა და მისმა მოსწავლემ ხვედრი ინასარიძემ.

## ისტორია 
თანამედროვე ალგებრის განვითარებაზე უზარმაზარი როლი შეასრულა ჯგუფთა თეორიამ და ალგებრულმა რიცხვთა თეორიამ, რომლებიც მართალია მეცხრამეტე საუკუნეში შეიქმნენ, მაგრამ ძირითადად განვითარდნენ მეოცე საუკუნეში. ჯგუფის ცნების სათავეებთან დგანან აბელი, გალუა, გაუსი. კრონეკერმა პირველად მოგვცა აბელის ჯგუფის განსაზღვრა. ის დაინტერესებული იყო ძირითადად ალგებრულ რიცხთა რგოლებში მარტივ ნამრავლებად დაშლის პრობლემით და ვერ შეამჩნია აბელის ჯუფისა და გადანცვლებათა ჯგუფს შორის კავშირი. გადანცვლებათა ჯგუფი გვხდებოდა ალგებრულ განტოლებების რადიკალებში ამოხსნადობის საკითხის შესწავლაში ჯერ ლაგრანჟის, შემდეგ ვანდერმონდის, რუფინის და აბელის შრომებში. საკითხთა ეს წრე დაგვირგვინდა ევარისტ გალუას თეორიით, რომლის შედეგებიც დიდი დაგვიანებით გამუქვეყნდა. გალუას თეორიის გაგებაში და ჯგუფთა თეორიის განვითარების საწყის ეტაპზე განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა კოშის და ჟორდანის შრომებს. სხვა მნიშვნელოვან ცნებებთან ერთად იზომორფიზმის ცნება ჟორდანმა შემოიტანა. აბსტრაქტული ჯუფის ცნება პირველად გამოჩნდა 1854 წელს არტურ კელის შრომებში. მეოცე საუკუნის დასაწყისში ალგებრაისტები უკვე ფლობდნენ ჯგუფის, რგოლის და ველის ცნებებს. ეს ცნებები და მათი უმნიშვნელოვანესი თვისებები ძირითადად დამუშავდა გერმანიაში ერნსტ შტაინიცის, დავიდ ჰილბერტის, ემა ნოეთერის და ემილ არტინის მიერ, რომლებიც ფართოდ ეყრდნობოდნენ ერნსტ კუმერის, ლეოპოლდ კრონეკერის, რიხარდ დედეკინდის უფრო ადრინდელ შრომებს. ახალი დარგის შექმნა ფორმალურად გაფორმდა 1932 წელს როცა გამოქვეყნდა ბართელ ვან დერ ვარდენის ორტომეული სახელწოდებით „თანამედროვე ალგებრა“.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გალუას თეორია
* კომუტატური ალგებრა
* უნივერსალური ალგებრა
* ჯგუფთა თეორია
* ლის ალგებრები

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:აბსტრაქტული ალგებრა
სტეფან მალარმე

**სტეფან მალარმე** (დ. 18 მარტი, 1842, პარიზი — გ. 9 სექტემბერი, 1898, ვალვენი, სენისა და მარნის დეპარტამენტი) — ფრანგი პოეტი, სიმბოლიზმის თვალსაჩინო თეორეტიკოსი და წარმომადგენელი.

## შემოქმედება
ლიტერატურულ ასპარეზზე 1862 წელს გამოვიდა. 1866 წელს მისი 10 ლექსი დაიბეჭდა კრებულში „თანამედროვე პარნასი“. მალარმეს შემოქმედების პირველ ეტაპზე 60–იან წლებში, შეიმჩნეოდა მკვეთრი დეკადენტური გავლენა, მოვლენათა იმპრესიონისტული აღქმა, პოეტური სახის სიმბოლისტური სტრუქტურა, აგრეთვე არსებული სინამდვილისადმი შეურიგებლობა. ამდროინდელი ლექსებიდან აღსანიშნავია „გაზაფხულის მობრუნება“ (1862), „ფანჯრები“ (1863), „ლაჟვარდი“, „სევდა“, „ყვავილები“ (სამივე 1864), „წმინდანი„ (1865), ეკლოგა „ფავნუსის ნაშუადღევის დასვენება“ (1865, გამოქვეყნდა 1876, საფუძვლად დაედო კლოდ დებიუსის სიმფონიურ პრელუდიას), დრამატული პოემა „ჰეროდიადა“ (1867–1869), „მოწყალება“ (1862, საბოლოო ვარიანტი 1887) და სხვ. 70–იანი და განსაკუთრებით 80–იანი წლებიდან მალარმე კიდევ უფრო მეტ ყურადღებას აქცევდა ნაწარმოების ფორმას. ანტიდემოკრატიულ აზრს, რომ პოეზია მხოლოდ რჩეულთა ხვედრია, მალარმე ავითარებს პოემაში „პროზა დეზესენტისათვის“ (1885). ამ პერიოდის ლექსებიდან დამახასიათებელია აგრეთვე „გედი“ (1885), „ლექსები შემთხვევისათვის“ (1880–1898; გამოქვეყნდა 1920), სონეტების ტრიპტიქი (1887) და სხვ. ამ ლექსებში ხშირად დარღვეულია გრამატიკული ნორმები, უარყოფილია პუნქტუაცია. გვხვდება მოულოდნელი ინვერსიები, აქცენტირებულია ლირიკული გმირის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა, სულიერი განწყობილებანი. მალარმეს სტატიები „ლიტერატურის განვითარების თაობაზე“ (1891) „ლექსების კრიზისი“ (1895) „კონფლიქტი“ (1895), „პოეზიის საიდუმლოება“ (1896) ნათელს ჰფენს მისი შემოქმედების ევოლუციას.

მალარმეს პოეზიას საქართველოში საუკუნის დასაწყისშივე იცნობდნენ. მისმა შემოქმედებამ თავისებური გავლენა მოახდინა გალაკტიონ ტაბიძეზე, „ცისფერყანწელებზე“ – ვალერიან გაფრინდაშვილზე, ტიციან ტაბიძეზე, პაოლო იაშვილზე, ჟურნალ „ცისფერ ყანწებში“ ტიციან ტაბიძე წერდა, ევროპული ფუტურიზმი მალარმეს საქმეს აგრძელებსო, ხოლო ლექს „ავტოპორტრეტში“ არ ფარავდა თავის გატაცებას მალარმეს პოეზიით. აღფრთოვანებით მოიხსენიებს მალარმეს პაოლო იაშვილი თავისი ტრიპტიქის პირველ ლექსში „მალარმე“. მალარმეს ლექსებს თარგმნიდნენ შალვა აფხაიძე, ვალერიან გაფრინდაშვილი, კოლაუ ნადირაძე, სანდრო ცირეკიძე. 1919 წელს ქუთაისში „მეოცნებე ნიამორებში“ გამოქვეყნდა მალარმეს ლექსები და პროზაული ნაწარმოებები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
Xerox

**Xerox Corporation** — ამერიკული კორპორაცია, მსოფლიოში ერთ-ერთი წამყვანი ასლგადამღები აპარატურის მწარმოებელი, რომელიც ემსახურება 160-ზე მეტ ქვეყანას მსოფლიოში. კომპანია დაარსდა 1906 წელს ქალაქ როჩესტერში, სახელწოდებით Haloid. თავდაპირველად კომპანიის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენდა ფოტოქაღალდის წარმოება. 1938 წლის 22 ოქტომბერს, ქალაქ ნიუ-იორკში, ჩესტერ კარლსონის მიერ იქნა მიღებული პირველი ქსეროგრაფიული გამოსახულება, თუმცა თავდაპირველად ახალმა გამოგონებამ ვერავითარი პრაქტიკული გამოყენება ვერ ჰპოვა. 1944 წელს გამომგონებელს დაუკავშირდნენ ამერიკული კომპანია Battelle Memorial Institute-ს წარმომადგენელები და შესთავაზეს თანამშრომლობა. ახალ სავაჭრო ნიშნად შერჩეულ იქნა სიტყვა „ქსეროქსი“ (ბერძნული სიტყვა „ქსეროს“ — მშრალი, იგულისხმებოდა საღებავი, რომელიც მშრალი ფხვნილის სახით გამოიყენებოდა ქსეროგრაფიის პროცესში). 1950 წელს გაყიდვაში გამოჩნდა ქსეროგრაფიული ასლგადამღები აპარატის პირველი სერიული მოდელი, რომელმაც მიიღო სახელწოდება Model A. ნახევარი საუკუნის მანძილზე კომპანია ინარჩუნებს ლიდერის სტატუსს მსოფლიო ბაზარზე. 2017 წლის მონაცემებით, კორპორაციის წლიურმა ბრუნვამ 10 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა.

## ლიტერატურა
* David Owen, *Copies in Seconds: How a Lone Inventor and an Unknown Company Created the Biggest Communication Breakthrough Since Gutenberg—Chester Carlson and the Birth of the Xerox Machine*, Simon & Schuster, 2004, ISBN 978-0-7432-5117-4.
* Charles D. Ellis, *Joe Wilson and the Creation of Xerox*, Wiley, 2006, ISBN 978-0-471-99835-8.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:1906 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:1906 წელს დაარსებული ამერიკული კომპანიები