პროქსიმა კენტავრი b

**პროქსიმა კენტავრი b** (აგრეთვე **პროქსიმა b**) — მზის უახლოესი ვარსკვლავის, პროქსიმა კენტავრის წითელი ჯუჯა ვარსკვლავის ორბიტაზე, სასიცოცხლო ზონაში მოძრავი ეგზოპლანეტა. მდებარეობს დედამიწიდან 4,3 სინათლის წლის მანძილზე, კენტავრის თანავარსკვლავედში და წარმოადგენს მზის სისტემისათვის დღემდე ცნობილ უახლოეს ეგზოპლანეტას. აღმოჩენისთანავე, ყურადღება მიიპყრო ფაქტმა, რომ ის შესაძლოა სიცოცხლისათვის ვარგისი იყოს. როგორც ამჟამინდელი მონაცემები მეტყველებს,  იგი მისი ზომის სხვა პლანეტებს შორის ნამდვილად არაა საუკეთესო კანდიდატი, პლანეტის განვითარებისა და ფიზიკური მახასიათებლების შესასწავლად საჭიროა კიდევ მეტი ინფორმაცია.

პლანეტა 2016 წლის აგვისტოში ევროპის სამხრეთულმა ობსერვატორიამ აღმოაჩინა. მეცნიერთა ვარაუდით, დედამიწასთან სიახლოვის გამო, არსებობს პლანეტის შესაძლო რობოტული გამოკვლევის შანსი პროექტ Starshot-ის ფარგლებში ან მინიმუმ „უახლოეს საუკუნეებში“. ასაკი 4,85 მილიარდი წელი.  შედარებისათვის, მზის ასაკი 4,6 მილიარდი წელია, ზედაპირის ტემპერატურა კი 5504,85 °C. პროქსიმა კენტავრის სიკაშკაში მზის 0,0015 სიკაშკაშეს უდრის. ვარსკვლავი მდიდარია მეტალებით, რაც არადამახასიათებელია მისი მსგავსი სხვა დაბალმასიანი ვარსკვლავებისათვის. 

მიუხედავად მზესთან სიახლოვისა, დაბალი სიკაშკაშის გამო, პროქსიმა კენტავრის დანახვა შეუიარაღებელი თვალით დედამიწიდან შეუძლებელია. 

პროქსიმა კენტავრი ამოფრქვევადი ვარსკვლავია, რომელშიც მაგნიტური აქტივობების გამო პერიოდულად მიმდინარეობს სიკაშკაშის დრამატული მომატება და ენერგიის გამოყოფა, რაც დიდ ვარკსვლავურ შტორმებს წარმოქმნის; ეს ქარები ეგზოპლანეტის ზედაპირს ძლიერ დაასხივებს, თუ ამ უკანასკნელს არ გააჩნია ძლიერი მაგნიტური ველი ან დამცავი ატმოსფერო.

## ორბიტა
პროქსიმა კენტავრი b თავის დედავარსკვლავის გარსშემოვლას 11,186 დღეს ანდომებს. მისგან დაშორებულია დედამიწასა და მზეს შორის მანძილის ერთი-მეოცედით. პლანეტა თავის ვარსკვლავისგან 65%-ით მეტ რადიაციულ გამოსხივებას იღებს, ვიდრე დედამიწა მზისგან. თუ პლანეტის ორბიტული ექსცენტრიულობა 0-ის ტოლია, ეს შესაძლოა გახდეს სინქრონული მოძრაობის მიზეზი, რაც გულისხმობს ერთ მცხუნვარე მხარეს, რომელიც მუდამ ვარსკვლავისკენაა მიქცეული და მეორე, მუდამ ბნელ და გაყინულ მხარეს. პლანეტის ზუსტი ორბიტული ექსცენტრიულობა უცნობია, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ ეს მაჩვენებელი 0,35-ზე დაბალია — პოტენციურად საკმარისი იმისათვის, რომ ორბიტული რეზონანსი მერკურის მსგავსი ჰქონდეს. ამ შემთხვევაში, მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ნებისმიერი საცხოვრებლად ვარგისი ზონა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, შეზღუდული იქნება სასაზღვრო რეგიონით ორ უკიდურეს მხარეს შორის, რაც როგორც წესი, ტერმინატორის ხაზით გამოიხატება. მხოლოდ აქ შეიძლება იყოს შესაძლებელი თხევადი წყლის არსებობა. შესაძლოა პლანეტის დიდი ნაწილი სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი იყოს, თუკი მას საკმარისი სისქის ატმოსფერო აქვს იმისათვის, რომ ვარსკვლავისგან მიბრუნებულ მხარეზე სათანადო ოდენობის სითბო გაატაროს. შესაძლო აღმოჩენის დასადასტურებლად, 2016 წლის იანვარში ევროპის სამხრეთულმა ობსერვატორიამ პროექტი „მკრთალი წითელი წერტილი“ დაიწყო. 2016 წლის 24 აგვისტოს, ჯგუფმა, რომელსა ლონდინის დედოფალ მარიას უნივერსიტეტის მკვლევარი გილემ ანგლადა-ესკუდე ხელმძღვანელობდა, პლანეტა პროქსიმა კენტავრი b-ს არსებობა დაადასტურა. გაზომვები ჩატარდა ჩილეში მდებარე ლა-სილიის ობსერვატორიის 3,6 მ ტელესკოპითა და Very Large Telescope-ით. 

ასტრონომები თეორიულად უშვებენ პროქსიმა კენტავრის გარშემო სხვა პლანეტების არსებობასაც.

## იხილეთ აგრეთვე
*როს 128 b

## რესურსები ინტერნეტში
* A search for Earth-like planets around Proxima Centauri 
* The habitability of Proxima Centauri b - Pale Red Dot website for future updates  
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგზოპლანეტები