open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თაღიევი: ნავთობი (ფილმი)

**თაღიევი: ნავთობი** () — აზერბაიჯანული მხატვრული ფილმი, რომელიც აზერბაიჯანელი მილიონერისა და ფილანტროპის, ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას ეძღვნება.

ფილმის მთავარი პროდიუსერია არზუ ალიევა, პროდიუსერი — ორმან ალიევი, რეჟისორი — ზაურ გასიმლი. სცენარის ავტორები არიან ისმაილ იმანი, ასიფ ისგანდერლი და ზაურ გასიმლი. ოპერატორი — ვლადიმერ არტემიევი, დამდგმელი მხატვარი — საბუჰი ათაბაბაევი, კოსტიუმების დიზაინერი — ვუსალ რაჰიმი, კომპოზიტორი — ეთიბარ ასადლი. ფილმი გვითხრობს მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბაქოსა და აზერბაიჯანის სხვადასხვა რეგიონში მიმდინარე მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენებს.

ფილმის გადაღების იდეა დაემთხვა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის გარდაცვალებიდან ასი წლისთავს, რაც 2024 წელს ოთხნაწილიანი სერიის შექმნის სტიმულად იქცა. პროექტის მიზანია აზერბაიჯანის ისტორიის ამ პერიოდის შესწავლა და ეროვნული ღირებულებების პოპულარიზაცია. სიუჟეტი დეტალურად აღწერს მის წინაშე მდგარ გამოწვევებს, მიღებულ გადაწყვეტილებებს, საზოგადოების მხარდაჭერასა და განათლების სფეროში განხორციელებულ მნიშვნელოვან ინიციატივებს.

ფილმში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის წვლილს აზერბაიჯანის ნავთობის ინდუსტრიის განვითარებაში, ბაქოს ინფრასტრუქტურის ჩამოყალიბებაში, აგრეთვე მის როლს საგანმანათლებლო სფეროში, მათ შორის მუსლიმურ აღმოსავლეთში გოგონების პირველი სკოლის დაარსებაში.

## ფილმის შესახებ 
მხატვრული ფილმის პრემიერა 2024 წლის 4 აპრილს გაიმართა ჰეიდარ ალიევის ცენტრში. წარმოების მასშტაბის გათვალისწინებით, ფილმი აზერბაიჯანული კინოს ისტორიაში მნიშვნელოვან მოვლენად მიიჩნევა.

გადაღებები 76 სხვადასხვა ლოკაციაზე მიმდინარეობდა. მასობრივ სცენებში მონაწილეობდა 2500-ზე მეტი ადამიანი. ისტორიული ეპოქის რეალისტურად წარმოსაჩენად შეიქმნა 300-ზე მეტი დეკორაცია. თაღიევის ცხოვრების პერიოდის ავთენტურად ასახვის მიზნით, ფუნქციონირებდა სპეციალური სამკერვალო სახელოსნო, სადაც დამზადდა ტანსაცმლის მრავალრიცხოვანი ნიმუშები, აქსესუარები, სამკაულები და სპეციალური რეკვიზიტი.

ფილმი გადაიღო ბაქოს მედია ცენტრმა ჰეიდარ ალიევის ფონდის, აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროსა და კინოსააგენტოს მხარდაჭერით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი ფილმები
ალაბამის შექსპირის ფესტივალი

**ალაბამის შექსპირის ფესტივალი** — მსოფლიოში ათ უდიდეს შექსპირის ფესტივალს შორისაა. ფესტივალი მუდმივად იმართება ალაბამას შტატის ქალაქ მონტგომერიში, კეროლინ ბლაუნტის თეატრში.

ალაბამის შექსპირის ფესტივალი ყოველწლიურად 6-9 წარმოდგენას დგამს, რომლებიც, როგორც წესი, უილიამ შექსპირის სამ ნაწარმოებს მოიცავს. სხვა პიესები სხვადასხვა ჟანრისა და დრამატურგის ნიმუშებს წარმოადგენს, როგორც კლასიკურ, ასევე თანამედროვე ნაწარმოებებს, ზოგჯერ სამხრეთულ ნაწარმოებებზე აქცენტით. ალაბამის შექსპირის ფესტივალის „სამხრეთელი მწერლების პროექტი“ ხელს უწყობს ახალი პიესების შექმნას, რომლებიც სამხრეთულ თემებს ასახავს. ფესტივალი ყოველწლიურად 400-ზე მეტ წარმოდგენას დგამს, რომლებიც 300 000-ზე მეტ ვიზიტორს იზიდავს მთელი შეერთებული შტატებიდან და 60-ზე მეტი ქვეყნიდან.

## ისტორია
ალაბამის შექსპირის ფესტივალი 1972 წელს ენისტონში ზაფხულის თეატრალური პროექტის სახით დაიწყო. მისი პირველი წარმოდგენა ენისტონის საშუალო სკოლის აუდიტორიაში შედგა, ერთი კრიტიკოსისა და მისი მეუღლის წინაშე; კრიტიკოსმა წარმოდგენა ძალიან უხარისხოდ მიიჩნია და იწინასწარმეტყველა, რომ ალაბამის შექსპირის ფესტივალი ვერ გადარჩებოდა. თუმცა, პროექტი გაგრძელდა, არაერთი ინოვაციური წარმოდგენით - მათ შორის „ჭირვეულის მორჯულება“, რომლის მოქმედებაც 1950-იანი წლების ნიუ-იორკში ვითარდება. საბოლოოდ, შექსპირის ფესტივალი გაიზარდა და კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა, თუმცა არ ჰქონდა ფინანსური მხარდაჭერა არსებობისთვის. 1985 წლის დეკემბერში, ალაბამის შექსპირის ფესტივალი მონტგომერიში გადავიდა, ბატონი და ქალბატონი უინტონ ბლაუნტების 21,5 მილიონი დოლარის ღირებულების საშემსრულებლო ხელოვნების კომპლექსის 250 ჰექტარის (1 კმ²) ლანდშაფტურ პარკში, უინტონ მ. ბლაუნტის კულტურულ პარკში გადასვლის შედეგად. კეროლაინ ბლაუნტის თეატრში განთავსებულია 792 ადგილიანი ფესტივალის სცენა და 225 ადგილიანი ოქტაგონის თეატრი.

2020 წლის სეზონი არ ყოფილა.

## განათლება
2009 წლამდე, ალაბამას უნივერსიტეტის თეატრისა და ცეკვის დეპარტამენტთან თანამშრომლობით, ალაბამის შექსპირის ფესტივალი ახორციელებდა პროფესიონალი მსახიობების მომზადების პროგრამას, რომელიც იწვევდა მაგისტრის ხარისხის მოპოვებას. ტონის ჯილდოს მფლობელი მსახიობი ნორბერტ ლეო ბუცი და ემის პრემიის მფლობელი მსახიობი მაიკლ ემერსონი პროგრამის ორი ყველაზე წარმატებული კურსდამთავრებული იყვნენ. 2008 წლის 25 აპრილს, ალაბამის შექსპირის ფესტივალმა გამოაცხადა, რომ ალაბამას უნივერსიტეტთან მისი ურთიერთობა ეტაპობრივად შეწყდებოდა 2009 წლის აგვისტოში ბოლო კურსის დამთავრების შემდეგ.

## იხილეთ აგრეთვე
*მონტგომერის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ასევე მდებარეობს მონტგომერის ბლაუნტის კულტურულ პარკში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Alabama Shakespeare Festival website
*ASF Graduate Programs

## სქოლიო
კატეგორია:1972 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ფესტივალები
კატეგორია:ფესტივალები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფესტივალები დაარსების წლების მიხედვით
კატეგორია:ფესტივალები კონტინენტებისა და ქვეყნების მიხედვით
აპოლონიოსის ნაპრალები

**აპოლონიოსის ნაპრალები** () — ნაპრალები მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის აღმოსავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-13, LAC-62). სახელი ეწოდა ნაპრალის ირგვლივ არსებული, კრატერ აპოლონიოსის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

აპოლონიოსის ნაპრალები გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 89.64 კმ-ზე, ხოლო მათი საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია: .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-13
თაღიევი: ცარი (ფილმი)

**„თაღიევი: ცარი“** () — ოთხნაწილიანი მხატვრული ფილმების სერიის *„თაღიევის“* მეორე ნაწილია, რომელიც აზერბაიჯანელი დიდი მეცენატის, მრეწველისა და განმანათლებლის, ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას ეძღვნება. ფილმის პრეზენტაცია 2025 წლის აპრილში გაიმართა. სერიის პირველი ნაწილი — *„თაღიევი: ნავთობი“* — 2024 წელს გამოვიდა.

*„თაღიევი: მეფე“* ბიოგრაფიული ოთხნაწილიანი ფილმის მეორე ნაწილია. სერიის პირველი ნაწილი — *„თაღიევი: ნავთობი“* — 2024 წელს გამოვიდა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის გარდაცვალებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად. ფილმი გადაღებულია ბაქოს მედია ცენტრის მიერ, ჰეიდარ ალიევის ფონდის, აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროსა და კინოსააგენტოს მხარდაჭერით.

ფილმის მთავარი პროდიუსერია არზუ ალიევა, პროდიუსერი — ორმან ალიევი, რეჟისორი — ზაურ გასიმლი. სცენარის ავტორები არიან ისმაილ იმანი, ასიფ ისგანდარლი და ზაურ გასიმლი. ოპერატორი — ვლადიმერ არტემიევი, დამდგმელი მხატვარი — საბუჰი ათაბაბაევი, კოსტიუმების მხატვარი — ვუსალ რაჰიმი, კომპოზიტორი — ეთიბარ ასადლი.

ფილმში მონაწილეობენ ფარვიზ მამედრაევი, სახალხო არტისტი გურბან ისმაილოვი, ასევე დამსახურებული არტისტები რასიმ ჯაფარი, ელშან რუსტამოვი და სხვები.

## შინაარსი 
ფილმის მოქმედება 1888 წლის შემოდგომაზე იწყება, როდესაც ბაქო რუსეთის იმპერატორის, ალექსანდრე III-ის ვიზიტისთვის ემზადებოდა. ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი, უკვე ცნობილი მილიონერი და ფილანტროპი, ბაქოს საქალაქო დუმის წევრად აირჩიეს. იგი აქტიურად იბრძვის საზოგადოებაში გავლენისა და პოზიციის გასამყარებლად და ქალაქის ადმინისტრაციასთან რთულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ დავებში ერთვება.

ნამუშევარი ასევე ეხება მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბაქოსა და მის მიმდებარე რეგიონებში განვითარებულ მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენებს.

ფილმის მიზანია ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის მოღვაწეობის ღრმა გააზრება და მისი როლის წარმოჩენა აზერბაიჯანის ისტორიულ განვითარებაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
* თაღიევი: ნავთობი (ფილმი)

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი ფილმები
ისმაილ ოსმანლი

**ისმაილ ოსმან ოღლი ოსმანლი** (; დ. 11 აპრილი, 1902, ნუხა — გ. 22 ივნისი, 1978, ბაქო) — საბჭოთა, აზერბაიჯანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1982). სსრკ სახალხო არტისტი (1974).

## ბიოგრაფია
ოსმანლი ისმაილი დაიბადა 1902 წლის 11 აპრილს, ნუხაში (ახლანდელი შაქი) ღარიბ ოჯახში.

1922 წლიდან მონაწილეობდა დრამატული კლუბების წარმოდგენებში ნუხასა და განჯაში. 1928 წელს მუშაობდა ტფილისის აზერბაიჯანულ თეატრში.

1929 წლიდან გახდა მსახიობი მ. აზიზბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანულ დრამატულ თეატრში (ბაქო), სადაც გარდაცვალებამდე დარჩა.

გარდაიცვალა 1978 წელს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის II ხეივანში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1940 — აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1949 — აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი
* 1959 — მედალი „შრომითი წარჩინებისათვის“
* 1974 — სსრკ სახალხო არტისტი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* სხვადასხვა მედლები

## რესურსები ინტერნეტში
* Ismayıl Osmanlı

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ბაქოს საპატიო დაკრძალვის II ხეივანში დაკრძალულები
გამარჯვების აღლუმი (ბაქო)

**გამარჯვების აღლუმი** () — სახელმწიფო სამხედრო ღონისძიებაა, რომელიც მიეძღვნა აზერბაიჯანის მეორე ყარაბაღის ომში გამარჯვების ხუთი წლისთავს.

აღლუმს ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი და შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი ილჰამ ალიევი, ასევე მოწვეული მაღალი რანგის უცხოელი სტუმრები — თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი და პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი მუჰამედ შეჰბაზ შარიფი.

ღონისძიების საერთო ხელმძღვანელობას ახორციელებდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე და შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსი, გენერალ-პოლკოვნიკი ქერიმ ვალიევი.

## აღლუმის მიმდინარეობა 
სამხედრო აღლუმის დაწყებამდე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრმა, გენერალ-პოლკოვნიკმა ზაქირ ჰასანოვმა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს ოფიციალური ანგარიში წარუდგინა.

აღლუმი გაიხსნა სამხედრო ქვედანაყოფების საზეიმო მსვლელობით. შემდგომ მაყურებლის წინაშე წარმოდგენილი იყო აზერბაიჯანის სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და სანაპირო დაცვის კუთვნილი ტექნიკა, მათ შორის გემები და ნავები. ღონისძიების ფარგლებში ასევე გაიმართა სამხედრო ავიაციის საჩვენებელი ფრენები.

აღლუმში მონაწილეობდნენ უცხო ქვეყნების შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლებიც. თურქეთის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურეთა ქვედანაყოფი, რომელიც ორი კოლონისგან შედგებოდა, ლეიტენანტ-პოლკოვნიკ უღურ ალანის ხელმძღვანელობით გამოვიდა. გარდა ამისა, პირველად მიიღო მონაწილეობა პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის არმიის აღლუმის რაზმმა, რომელსაც მაიორი საჰიბ ალამი ხელმძღვანელობდა; აღნიშნულმა ქვედანაყოფმა აზადლიღის (თავისუფლების) მოედნის ტრიბუნის წინ საზეიმო მსვლელობა განახორციელა.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხედრო აღლუმები
რევაზ სოხაძე

**რევაზ სოხაძე** (დ. 14 ნოემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს ინფრასტრუქტურის მინისტრი 2025 წლის 24 აპრილიდან. 2017–2021 წლებში იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს VI და VII მოწვევის წევრი.

## ბიოგრაფია
რევაზ სოხაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი და ამავე უნივერსიტეტში მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი საბანკო საქმესა და ფინანსებში, 1998–2005 წლებში. 2004–2005 წლებში სწავლობდა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში (GIPA-ში), მენეჯმენტის სპეციალობით.

### პოლიტიკური საქმიანობა
2017 წელს აირჩიეს თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრად. 2017-2024 წლებში იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს VI და VII მოწვევის მაჟორიტარი (ვარკეთილი) დეპუტატი და საკრებულოში ხელმძღვანელობდა ურბანული დაგეგმარებისა და საქალაქო მეურნეობის კომისიას. იყო საკრებულოს არაერთი კომისიისა და საბჭოს წევრი.

2025 წლის 24 აპრილს დაინიშნა საქართველოს ინფრასტრუქტურის მინისტრად.

### საქმიანობა კერძო სექტორში
რევაზ სოხაძე კერძო სექტორში საქმიანობისას ხელმძღვანელობდა სხვადასხვა კომერციულ ორგანიზაციას: იყო კომპანია „ბადაგის“ აღმასრულებელი დირექტორი, „IMG Development“-ის დირექტორი, „კრწანისი ვილა რეზიდენსი“ და „Flexi Construction“-ის აღმასრულებელი დირექტორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბიოგრაფია — საქართველოს ინფრასტრუქტურის სამინისტრო 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:საქართველოს ინფრასტრუქტურის მინისტრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვილჰელმ ფონ ბიელა

**ვილჰელმ ფონ ბიელა** (; დ. 19 მარტი, 1782, როსლა — გ. 18 თებერვალი, 1856, ვენეცია) — გერმანელ-ავსტრიელი ასტრონომი.

## ბიოგრაფია
ავსტრიელი პოლკოვნიკის რანგში, ის მონაწილეობდა 1805 და 1809 წლების კამპანიებსა და განმათავისუფლებელ ომებში. 1826 წლის 27 აპრილს მან აღმოაჩინა ბიელას კომეტა. მალევე აღმოჩნდა, რომ ეს კომეტა მზის გარშემო ელიფსისებურად ბრუნავდა ყოველ 6 3/4 წელიწადში ერთხელ. როდესაც კომეტა ბიელი 1846 წელს დაბრუნდა, ის ორ ნაწილად გაიყო და 1852 წელს შემდეგი გამოჩენის დროს ორმაგი კომეტის სახით გამოჩნდა. მას შემდეგ ის აღარ დაფიქსირებულა. თუმცა, 1872 წელს, როდესაც ამ კომეტის გამოჩენას ელოდნენ, მოხდა ვარსკვლავთცვენის ბრწყინვალე წვიმა და გამოთვლებმა აჩვენა, რომ მეტეორების ჯგუფი, რომელსაც ეს ვარსკვლავთცვენის ვარსკვლავები ეკუთვნოდა, კომეტა ბიელის გზაზე მოძრაობდა. ამრიგად, ვარსკვლავთცვენასა და კომეტებს შორის სავარაუდო კავშირი კიდევ უფრო დადასტურდა. ბილევას კომეტას ხშირად გამბარტის კომეტას უწოდებენ, განსაკუთრებით ფრანგულ სამეცნიერო სივრცეში.

ვილჰელმ ფონ ბიელა გარდაიცვალა ვენეციაში 1856 წელს.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბიელა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Die zweite grosse Weltenkraft, nebst Ideen über einige Geheimnisse der physischen Astronomie, oder Andeutungen zu einer Theorie der Tangentialkraft

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
იგნასიო კერედა

**იგნასიო კერედა ლავინია** (დ. ) — ესპანელი საფეხბურთო მწვრთნელი, რომელიც 1988–2015 წლებში ხელმძღვანელობდა ესპანეთის ქალთა ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს.

## სათამაშო კარიერა
კერედა დაიბადა მადრიდში, თუმცა გაიზარდა ბადახოსში, მისი ოჯახი მაშინ გადავიდა, როცა ის მხოლოდ ორი კვირის იყო. იგი თამაშობდა მარჯვენა ვინგერის პოზიციაზე მადრიდის „რეალის“ ახალგაზრდულ გუნდებში და წარმოადგენდა ესპანეთის გამარჯვებულ სტუდენტურ ნაკრებებს 1973 და 1975 წლების მსოფლიო უნივერსიადებზე.
სამწვრთნელო ლიცენზიის მიღების შემდეგ, 1979 წლის მსოფლიო უნივერსიადაზე ის ესპანეთის ნაკრების ასისტენტ მწვრთნელად მუშაობდა, შემდეგ კი გარკვეული დროით ხელმძღვანელობდა ტერსერა დივიზიონის კლუბ „CD მოუსტოლესს“.

## სამწვრთნელო კარიერა
ესპანეთის სამეფო საფეხბურთო ფედერაციამ (RFEF) კერედა ქალთა ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელად 1988 წელს დანიშნა. ამ პოზიციას ის 2015 წლამდე იკავებდა, რაც მას ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივად მომუშავე საფეხბურთო მწვრთნელად აქცევს. სწორედ ამ ხანგრძლივობამ გამოიწვია კრიტიკა RFEF-ის მიმართ — ქალთა ნაკრებისადმი გულგრილობის გამო.
მისი ხელმძღვანელობით ესპანეთის ქალთა ნაკრებმა ევროპის ჩემპიონატზე გასვლა შეძლო 1997 და 2013 წლებში. 2014 წელს კი გუნდმა ისტორიაში პირველად მოიპოვა ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობა, მას შემდეგ რაც საკვალიფიკაციო ეტაპზე რუმინეთი 2–0 დაამარცხა.
კერედამ ასევე მიიყვანა ესპანეთის 19-წლამდელთა ნაკრები გამარჯვებამდე 2004 წლის UEFA-ს ქალთა 19-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე.

2011 წლის მაისში ლაურა დელ რიომ — ფორვარდმა, რომელმაც ესპანეთის ნაკრებში 39 მატჩში 40 გოლი გაიტანა — განაცხადა, რომ აღარასოდეს ითამაშებდა ეროვნულ ნაკრებში, სანამ კერედა მთავარი მწვრთნელი იქნებოდა. მისი თქმით, მსგავსი გადაწყვეტილება ბევრ სხვა ფეხბურთელსაც ჰქონდა მიღებული.

როგორც RFEF-ის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, 2009 წელს კერედამ წამოიწყო საკამათო რეფორმა ქალთა სუპერლიგაში, რომლის მიხედვითაც ჩემპიონატი 16 გუნდიდან 24 გუნდამდე გაიზარდა და ორეტაპიან, სამჯგუფიან ფორმატზე გადავიდა — მიუხედავად გუნდებისა და ფეხბურთელების უმრავლესობის წინააღმდეგობისა. ეს რეფორმა ორი წლის შემდეგ გაუქმდა.

2015 წელს კერედამ ესპანეთის ქალთა ნაკრები პირველად მიიყვანა FIFA-ს ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე. თუმცა კანადაში გამართულ ტურნირზე წარუმატებელი გამოსვლისა და ადრეული გამოვარდნის შემდეგ, 23-ვე ფეხბურთელმა საჯაროდ მოითხოვა მისი გადაყენება.
კერედას გადადგომა ოფიციალურად დადასტურდა 2015 წლის 30 ივლისს — 139 ჩატარებული მატჩის შემდეგ (მოგებების მაჩვენებელი: 38.13%).

მისი წასვლის შემდეგ არაერთმა ფეხბურთელმა მოგვიანებით ისაუბრა კერედას მხრიდან ძალადობისა და დისკრიმინაციის ფაქტებზე. ეს ჩვენებები გაერთიანდა დოკუმენტურ ფილმში „Breaking The Silence“ („დუმილის დარღვევა“).

## რესურსები ინტერნეტში
*Ficha del entrenador en Uefa.com

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ესპანელი სპორტსმენები
კატეგორია:ფეხბურთელები
კატეგორია:ფეხბურთელები ეროვნების მიხედვით
ლიანდაგის ზედნაშენი

thumb|რკინიგზის ლიანდაგის ზედნაშენი
**ლიანდაგის ზედნაშენი** — რკინიგზის ლიანდაგის ნაწილი, რომლის დანიშნულებაა საკუთარ თავზე აიღოს დატვირთვა რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის გოგორწყვილებისგან (ბორბლებისგან) და იგი გადასცეს მიწის ვაკისს, ასევე გოგორწყვილებისათვის მოძრაობის მიმართულების მიცემა ლიანდაგის სიგანის მიხედვით.

## შემადგენლობა 
ლიანდაგის ზედნაშენს მიეკუთვნება:
* რელსები — საკუთარ თავზე იღებს მოძრავი შემადგენლობის დატვირთვას და მას გადაცემს შპლებს;
* რელსქვეშა საფუძველი (შპლები, განძელები, პლიტები) — საკუთარ თავზე იღებს რელსების დატვირთვებს და მას გადაცემს ბალასტის ფენას;
* სამაგრი ნაწილები (საშუალედო, პირაპირების);
* პირაპირის სამაგრი ნაწილები;
thumb|სალიანდაგო ბაზაში შეკერილი სარელსო-საშპლე რგოლები და მოტანილი ტრამვაის ლიანდაგების შესაცვლელად
რკინიგზის ლიანდაგის რელსების კომპლექტს, უკვე მიერთებულს შპლებთან, თავის ყველა სამაგრ ნაწილებთან ერთად, რგოლებად აწყობილებს და მიწის ვაკისზე დაგებულებს, ეწოდებათ **სარელსო-საშპლე რგოლი**.
* ბალასტის ფენა — საკუთარ თავზე იღებს შპლების დატვირთვას და მას გადასცემს მიწის ვაკისის ძირითად მოედანს;
* ქვიშის ბალიში.
* დამატებითი მასალები (წარეკვწინაღები, კონტრრელსები, ამრეკლი ძელები და სხვები).

## ლიტერატურა
* რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. - Москва. Железнодорожный транспорт : Энциклопедия

კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა

**რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა** — სარელსო სატრანსპორტო საშუალება, რომელის დანიშნულებაა რკინიგზის ტვირთების გადაზიდვის და მგზავრთა გადაყვანის უზრუნველყოფა და რკინიგზის ინფრასტრუქტურის მუშაობა.

რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა სასადგურე სარკინიგზო ლიანდაგებზე უნდა ჩაეტიოს რკინიგზის ლიანდაგის სასარგებლო სიგრძის ფარგლებში.

**მოძრავი შემადგენლობა** მოიცავს ლოკომოტივებს, სატვირთო ვაგონებს, სალოკომოტივო წევის სამგზავრო ვაგონებს, მოტორვაგონების მოძრავ შემადგენლობას, ასევე სხვადასხვა სპეციალურ მოძრავ შემადგენლობას. სარკინიგზო მოძრავი შემადგენლობის ერთეულად ითვლება ცალკეული ლოკომოტივი, ვაგონი, მოტორვაგონი, დრეზინა, მოტომავალი, ავტომოტრისა.

სადგურის ლიანდაგებზე ლოკომოტივის გარეშე მდგარი მატარებელთა შემადგენლობები, ვაგონები და სპეციალური სარკინიგზო მოძრავი შემადგენლობა საიმედოდ უნდა იყვნენ დაგორებისგან დაცულები სამუხრუჭე ბუნიკებით, ვაგონების დამაგრების სადგურის მოწყობილობებით, ხელის მუხრუჭებით ან დამაგრების სხვა საშუალებებით.

მოძრავი შემადგენლობა აუცილებლობას წარმოადგენს ტვირთის გადასატანად და მგზავრთა გადასაყვანად. ის დაყოფილია *წევის*, რომელიც დამოუკიდებლად გადაადგილდება, და *არაწევის* — მასზე მიბმული ვაგონები.

## მოძრავი შემადგენლობის კლასიფიკაცია 
thumb|ვაგონი
მუშაობის სახეობის მიხედვით:

* მაგისტრალური: სამგზავრო და სატვირთო ლოკომოტივები;
* სამანევრო ლოკომოტივები;
* სამრეწველო ელმავლები;
* საავტომობილო-სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებები.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო
*
წარეკვწინაღი

thumb|წარეკვწინაღი (რელსების დამაგრება ხის შპლებზე)
**წარეკვწინაღი** — რკინიგზის ლიანდაგის ზედნაშენის ერთ-ერთი ელემენტი ხის შპლებზე და ომბოხიან სამაგრ ნაწილებზე.

## დანიშნულება 
წარეკვწინაღი ემსახურება ლიანდაგის წარეკვის თავიდან აცილებას, ანუ მუშაობს რელსის გრძივი გადაადგილების წინააღმდეგ რკინიგზის შემადგენლობის მოძრაობისას.

## კონსტრუქცია 
წარეკვწინაღის ნებისმიერი კონსტრუქციის აუცილებელი პირობაა ჩაღუნული ღერძი, რომელიც ემსახურება დაძაბულობის მკვეთრი კონცენტრაციის კონსტრუქციის ზონების შექმნას და კონსტრუქციის ზამბარისებული თვისებების ამაღლებას. ამასთან წარეკვწინაღებისთვის დამზადების განივ კვეთს შეიძლება ქონდეს სხვადასხვა ფორმა:
* ტრაპეციული
* კვადრატული
*thumb|წარეკვწინაღი (რელსების დამაგრება ხის შპლებზე)მართკუთხა
* Т-ს მსგავსი
* П-ს მსგავსი
ასევე განასხვავებენ ზამბარიან და თვითჩამკეტ წარეკვწინაღებს, რომელთაგან ზამბარიანი უფრო თანამედროვე კონსტრუქციაა.

## დამაგრება 
ზამბარიანი წარეკვწინაღები მაგრდება ქვემოდან რელსის ძირზე ისე, რომ წარეკვწინაღის „კბილი“ მდებარეობდეს ლიანდაგის შიგნით. აშკარად გამოხატულ ცალმხრივი სატვირთო მოძრაობის ერთლიანდაგიან უბნებზე წარეკვწინაღები მაგრდება ხის შპლების მხოლოდ ერთი მხრიდან, ისევე როგორც ორლიანდაგიან უბნებზე. არასატვირთო მოძრაობის სამუხრუჭე დაღმართები მაგრდება ორივე მხრიდან. თითოეულ რგოლზე, სიგრძით 25 მ მაგრდება 18-დან 44-მდე წარეკვწინაღი.

კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
იუნიუს ბასუსის სარკოფაგი

300px|მინი|იუნიუს ბასუსის სარკოფაგი
**იუნიუს ბასუსის სარკოფაგი** — ადრეული ქრისტიანული ხანის მარმარილოს სარკოფაგი, რომელშიც 359 წელს, წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში, დაკრძალეს გამოჩენილი რომაელი მოხელე იუნიუს ბასუსი. სარკოფაგი მიჩნეულია ადრექრისტიანული რელიეფური სკულპტურის უმნიშვნელოვანეს ნიმუშად. ამჟამად იგი გამოფენილია წმინდა პეტრეს ტაძრის მიწისქვეშა მუზეუმში (Grotte Vaticane).

იუნიუს ბასუსი (317-359) რომაული არისტოკრატიის უმაღლეს ფენას განეკუთვნებოდა. გარდაცვალების მომენტში მას ქალაქის პრეფექტის (დედაქალაქის გუბერნატორი) თანამდებობა ეკავა, მამამისი კი პრეტორიუმის პრეფექტი იყო. სიკვდილის წინ ბასუსი ქრისტიანობაზე მოექცა, რის გამოც მის სარკოფაგზე ძველი და ახალი აღთქმის სიუჟეტებია გამოსახული.

აღმოსავლეთიდან რომში დამკვიდრებულ ტრადიციაზე დაყრდნობით, სარკოფაგის მთელი ზედაპირი იარუსებად დაყოფილ ბიბლიურ სცენებს უკავია, რომლებიც ერთმანეთისგან კოლონებითაა გამოყოფილი. კონსტანტინეს თაღის ბარელიეფებისგან განსხვავებით, აქ პერსონაჟთა სახეები ინდივიდუალურია, თუმცა თავების პროპორციები სხეულთან შედარებით დიდია. მიცვალებულის პორტრეტი სარკოფაგზე არ გვხვდება, თუმცა მის თავსახურზე ამოკვეთილია წარწერა, რომელიც იუნიუს ბასუსის ღირსებებს განადიდებს.

სარკოფაგზე ქრისტე გამოსახულია იმ პერიოდის იკონოგრაფიისთვის დამახასიათებელი სახით — უწვერო, მოკლედ შეკრჭილი ჭაბუკის სახით. ძველი აღთქმის სცენები (მაგალითად, აბრაამის მსხვერპლშეწირვა) შერჩეულია იმგვარად, რომ ისინი მოასწავებენ ქრისტეს მიერ გაღებულ მსხვერპლს. ადრექრისტიანული ხანის ხელოვანები ერიდებოდნენ თხრობითი თვალსაზრისით კულმინაციური სცენების (მაგალითად, ქრისტეს ჯვარცმის) გამოსახვას.

იუნიუს ბასუსის სარკოფაგის რელიეფებში ასახულია ძველი რომაული იკონოგრაფიისა და ჩასახვის პროცესში მყოფი ქრისტიანული ხელოვნების სიმბიოზი. წარმართული მხატვრული ტრადიციის გავლენა აქ კვლავ თვალსაჩინოა: ეს გამოიხატება როგორც ალეგორიულ ფიგურებში (მაგალითად, ცელიუსი), ისე სარკოფაგის გვერდებზე გამოსახულ პუტიებში, რომლებიც მოსავალს აგროვებენ. შემორჩენილ ძეგლთაგან, იუნიუს ბასუსის სარკოფაგის გვერდით მხოლოდ პიო-კრისტიანოს მუზეუმში დაცული „ორი აღთქმის სარკოფაგი“ შეიძლება დადგეს.

## ლიტერატურა
*Elizabeth Struthers Malbon. The Iconography of the Sarcophagus of Junius Bassus. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1990.

კატეგორია:სარკოფაგები
კატეგორია:ბატალური ხელოვნების ნიმუშები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
სიკვდილით დასჯა ირანში

**სიკვდილით დასჯა** — ლეგალური სასჯელი ირანში. სიკვდილით ისჯება შემდეგი დანაშაულები: მკვლელობა; გაუპატიურება; ბავშვზე სექსუალური ძალადობა; ჰომოსექსუალობა; ნარკოტიკით ვაჭრობა; შეიარაღებული ძარცვა; გატაცება; ტერორიზმი; პირადი საკუთრების ძარცვა; ინცესტი; მრუშობა (როგორც ღალატი, ასევე დაუქორწინებელ პირებს შორის სექსუალური კავშირი); სოდომია; სექსუალური შევიწროება; პროსტიტუცია; ისლამური მთავრობის ჩამოგდების დაგეგმვა; პოლიტიკური დისიდენტობა; დივერსია; ხანძრის გამიზნულად გაჩენა; აჯანყება; აპოსტაზია; მკრეხელობა; გამოძალვა; გაყალბება; კონტრაბანდის გავრცელება; ალკოჰოლის რეციდივულად მიღება; ისეთი საჭმლის, სასმლის, კოსმეტიკისა და საწმენდი საშუალებების წარმოება/მომზადება, რომლებიც გამოყენების ან მიღებისას სიკვდილს იწვევს; პორნოგრაფიის გადაღება/გამოქვეყნება; პორნოგრაფიის მეშვეობით სექსუალური ურთიერთობის დამყარების მცდელობა; ცრუ ჩვენების მიცემა; რეციდივული ქურდობა; ზოგი სამხედრო დანაშაული (მაგ. სიმხდალე, მოწინააღმდეგის დახმარება); „ღვთის წინააღმდეგ ბრძოლა“; „დედამიწაზე ბოროტების გავრცელება“; შპიონაჟი და სახელმწიფოს ღალატი. ირანმა, წლების მიხედვით ჩაატარა: 2015 წელს — სულ ცოტა 977 სიკვდილით დასჯა; 2016 წელს — სულ ცოტა 567 სიკვდილით დასჯა;  2017 წელს — სულ ცოტა 507 სიკვდილით დასჯა; 2018 წელს — სულ ცოტა 249 სიკვდილით დასჯა; 2019 წელს — სულ ცოტა 273 სიკვდილით დასჯა; 2020 წელს — სულ ცოტა 246 სიკვდილით დასჯა; 2021 წელს — სულ ცოტა 290 სიკვდილით დასჯა; 2022 წელს — სულ ცოტა 553 სიკვდილით დასჯა; 2023 წელს — ირანში შედგა მსოფლიოში ჩატარებული სიკვდილის დასჯების 74% — სულ ცოტა 834; გაერთიანებული ერების თანახმად, 2024 წლის მხოლოდ ერთ კვირაში სულ ცოტა 40 სიკვდილით დასჯა განხორციელდა, ამავე წელს, *Amnesty International*-ის მიხედვით ირანში შედგა მსოფლიოში ჩატარებული სიკვდილით დასჯების 64%.  

მიუხედავად მისი გათავისუფლების მოთხოვნებისა, ირანის მთავრობამ 2023 წლის იანვარში სიკვდილით დასაჯა ბრიტანელ-ირანელი ალირეზა ახბარი, ირანის თავდაცვის მინისტრობის დეპუტატი. ეს სასჯელი გააკრიტიკეს გაერთიანებულმა სამეფომ და პრემიერ-მინისტრმა რიში სუნაკმა, რომელმაც ამ ქმედებას „პოლიტიკურად მოტივირებული“ და „ბარბაროსული რეჟიმის მიერ“ ჩადენილი „სასტიკი და მხდალი საქციელი“ უწოდა.

მთავრობის მიერ დამტკიცებულმა სიკვდილით დასჯებმა ძალიან მოიმატა 2023 წელს. ამ წლის მაისში ეს განაჩენი გამოუტანეს სულ ცოტა 142 პიროვნებას, რაც თვეში მსგავსად დასჯილთა უმაღლესი რაოდენობა იყო 2015 წლის შემდეგ. ამ ადამიანთაგან სულ ცოტა 30 მაინც სუნიტი სისტანი და ბელუჯისტანის ოსტანელი იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ ირანი ამტკიცებს, რომ ადამიანის უფლებათა დაცვის ორგანიზაციების მიერ გავრცელებული რიცხვები „გაბერილი“ და „მცდარია“ და მსგავსი განაჩენი მხოლოდ „გრძელი სასამართლო პროცესების“ შედეგია, ქვეყანა საშუალოდ ყველაზე მეტ ადამიანს სჯის სიკვდილით. ირანის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ ისინი „მასშტაბურ ნარკო-დაჯგუფებებს ებრძვიან აღმოსავლეთ საზღვრებზე, და ნარკობარონებისა და კონტრაბანდისტების რაოდენობის გაზრდა სიკვდილით დასჯილთა რიცხვსაც ზრდის.“ BBC-ის მიხედვით, ირანი „ყველაზე მეტ ადამიანს კლავს მსოფლიოში, ჩინეთის გარდა.“
## სქოლიო
კატეგორია:სიკვდილით დასჯა ირანში
კატეგორია:მკვლელობა ირანში
კატეგორია:ირანის სამართალი
იუნიუს ბასუსი

**იუნიუს ბასუსი** (; მეტსახელად თეოტეკნიუსი, დ. 317 — გ. 25 აგვისტო, 359) — IV საუკუნის შუა პერიოდის რომის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, რომის პრეფექტი 359 წელს.

იუნიუს ბასუსი დაიბადა 317 წელს. მამამისი, იუნიუს ანიუს ბასუსი, 331 წელს კონსული გახდა, ხოლო 318-331 წლებში იტალიის პრეტორიუმის პრეფექტის თანამდებობა ეკავა.

კარიერის განმავლობაში იუნიუს ბასუსს ეკავა კომიტისა და რომის ვიკარიუსის პოსტები. 359 წელს იგი რომის პრეფექტად დაინიშნა, თუმცა ამ თანამდებობაზე დიდხანს არ ყოფილა — იგი იმავე წლის 25 აგვისტოს, 42 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ბასუსმა ქრისტიანობა, როგორც ჩანს, უშუალოდ სიკვდილის წინ მიიღო (წარწერაში იგი მოხსენიებულია როგორც „ნეოფიტი“). იგი დაკრძალეს წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში მდებარე სარკოფაგში, რომელმაც ჩვენს დრომდე მოაღწია. ძირითადი ინფორმაცია ბასუსის შესახებ სწორედ სარკოფაგზე არსებული წარწერებიდანაა ცნობილი; მასზე ასევე ამოკვეთილია მისდამი მიძღვნილი ლექსები.

ამიანე მარცელინუსი ბასუსის მმართველობას ქალაქში შემდეგნაირად ახასიათებდა:

## ლიტერატურა
*Corpus Inscriptionum Latinarum 06, 32004
*Аммиан Марцеллин. История.
*Jones A. H. M. Iunius Bassus 15 // Prosopography of the Later Roman Empire (англ.) / A. H. M. Jones, J. R. Martindale, J. Morris. —  [2001 reprint]. — Cambridge: Cambridge University Press, 1971. — Vol. I: A.D. 260–395. — P. 155. — ISBN 0-521-07233-6.

## სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერიის პიროვნებები
კატეგორია:რომის კონსულები
სიხიო

**სიხიო** () — ნახონ რაჩისიმას პროვინციის დასავლეთ რაიონი (*ამპხე*) ტაილანდში.
## ისტორია
თავდაპირველად ცნობილი *მუეანგ* ნახონ ჩანტუეკის სახელით, სიხიო ანტიკური სასაზღვრო ქალაქი იყო ტაილანდურ ჩაო პრაიას ველსა და ლაოსურ ხორატის პლატოს შორის. ის პირდაპირ სიამის ცენტრიდან იმართებოდა.

1898 წლის 1 აპრილს ნახონ ჩანტუეკი ნახონ რაჩისიმას პროვინციის დაქვემდებარების ქვეშ შევიდა და მისი *მუეანგი* გახდა. რაიონის ცენტრი ჯერ ბან ნონგ ბუაში (1901), შემდეგ კი ბან სიხიოში (1906) გადაიტანეს, რადგან რეგიონში მალარია მძვინვარებდა.

1939 წელს რაიონს სახელი შეეცვალა და ჩანტუეკის ნაცვლად სიხიო დაერქვა.

სიხიოს ტერიტორიაზე ადამიანები უხსოვარი დროიდან ცხოვრობდნენ. ადგილობრივ გორაკზე, ხაო ჩან ნგამზე, ერთ-ერთ გამოქვაბულში ნაპოვნი კედლის მხატვრობა 4000 წლით, გვიანდელი პრეისტორიული ხანით, თარიღდება. მიუხედავად ორმოცი საუკუნისა, გამოსახულებები ძალიან კარგადაა შემონახული. ისინი შესრულებულია კაუჩუკისა და მიწის ნაზავით, და ზოგიერთი მათგანი დაფხვნილი ჰემატიტითაც კი შეიძლება იყოს დახატული, რაც, კაუჩუკთან შერევისას, წითელი შეფერილობის „საღებავს“ იძლევა.  
## გეოგრაფია
რაიონი დონგ ფაია იენის მთათა სისტემაშია მოქცეული.

მეზობელი რაიონებია (ჩრდილოეთიდან, საათის ისრის მიმართულებით): დან ხუნ ტოტი, სუნგ ნოენი და პაკ ჩონგი — ნახონ რაჩასიმას პროვინციიდან; მუაკ ლეკი — სარაბურის პროვინციიდან; ლამ სონთი — ლოპბურის პროვინციიდან;
## ადმინისტრაცია
რაიონი 12 ქვე-რაიონადაა (*ტამბონები*) დაყოფილი, რომლებიც, თავის მხრივ, 170 სოფლად (*მუბანებად*) იყოფიან. ქალაქი სიხიო (*თესაბან მუეანგი*) მიტრაპაპისა და სიხიოს *ტამბონების* ნაწილებს მოიცავს. აგრეთვე არსებობს ოთხი სხვა ქვე-რაიონული მუნიციპალიტეტი (*თესაბან ტამბონები*): ლატ ბუა ხაო — მოიცავს *ტამბონ* ლატ ბუა ხაოს ნაწილებს; ხლონგ ფაი — მოიცავს *ტამბონ* ხლონგ ფაის, *მუაენგ* სიხიოს ნაწილებს; *ტამბონ* სიხიოს ის ნაწილი, რომელიც ქალაქ სიხიოში არ შედის, და ნონგ ნამ საი, თავისი იმავე სახელის მქონე ქვე-რაიონით. ვიცნობთ კიდევ 10 *ტამბონ* ადმინისტრაციულ ორგანიზაციას (ტაო/TAO).

## რესურსები ინტერნეტში
*amphoe.com
## სქოლიო
კატეგორია:ნახონ რაჩისიმას პროვინციის რაიონები
ნათხემის ჯვარედინი დიაშიზი

მინი|ნათხემის ჯვარედინი დიაშიზის მქონე პაციენტის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება. სურათზე ჩანს დიდი ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს (ზემოთ) და, შესაბამისად, ნათხემის მარჯვენა ჰემისფეროს (ქვემოთ) ატროფია.
**ნათხემის ჯვარედინი დიაშიზი** — ნათხემის ერთი ჰემისფეროს ფუნქციის, მეტაბოლიზმისა და პერფუზიის დაქვეითება, გამოწვეული დიდი ტვინის (ცერებრუმი) საპირისპირო (კონტრალატერალური) ჰემისფეროს პათოლოგიით, უმეტესად — ინფარქტით. 

მექანიზმის მთავარი საფუძველია ის, რომ ნათხემის ჰემისფეროები ინფორმაციას იღებს დიდი ტვინის საპირისპირო ნახევრიდან, დიდი ტვინის დაზიანებისას კი ნათხემის კონტრალატერალური ჰემისფერო ვეღარ იღებს ინფორმაციას, რის შედეგადაც ვითარდება მისი ფუნქციების დაქვეითება. დიაგნოზის დასმა შეიძლება რადიოლოგიური კვლევების (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) საშუალებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Crossed cerebellar diaschisis - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ლერმიტ-დუკლოსის დაავადება

[მინი|ნათხემის დისპლაზიური განგლიოციტომას მქონე პაციენტის მაგნიტურ-რეზონანსული და [პოზიტრონ ემისიური ტომოგრაფია|PET კვლევების გამოსახულებები.]]
**ლერმიტ-დუკლოსის დაავადება** (ასევე ცნობილი, როგორც **ნათხემის დისპლაზიური განგლიოციტომა**) — ნათხემის კეთილთვისებიანი სიმსივნე (ჰამარტომა). გამოხატულია ნათხემის ქერქის შესქელება, ვინაიდან ადგილი აქვს მისი უჯრედების დისორგანიზაციას სივრცეში. სიმპტომები უმეტესად ვლინდება სიცოცხლის პირველ ან მეორე ათწლეულში. აღსანიშნავია, რომ განგლიოციტომა უმეტესად ვითარდება ნათხემის მარცხენა ჰემისფეროში. რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) ახასიათებს ზოლიანი შესახედაობა, რაც განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების T2 რეჟიმზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dysplastic cerebellar gangliocytoma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
მწვავე ცერებელიტი

მინი|ცერებელიტი. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება.
**მწვავე ცერებელიტი** (ლათ. Cerebellitis acuta. ასევე ცნობილი, როგორც **ნათხემისმიერი მწვავე ატაქსია**) — ნათხემში მიმდინარე ანთებითი პროცესი, რის შედეგადაც ვითარდება მისი დისფუნქცია. უმეტესად გვხვდება 6 წლამდე ბავშვებში და გამოწვეულია ვირუსით ინფიცირებით, იშვიათად კი წარმოადგენს პოსტ-ვაქცინაციურ რეაქციას. ძირითადი გამომწვევებია კოქსაკის ვირუსი, ექოვირუსი, ენტეროვირუსები, ეპშტეინ-ბარის ვირუსი, A ჰეპატიტის ვირუსი, წითელას, წითურას, ყბაყურას ვირუსები და ა.შ. ანთებითი დაზიანებები უმეტესად გამოხატულია ნათხემის ორივე ჰემისფეროზე სიმეტრიულად, თუმცა, იშვიათად შეიძლება იყოს ცალმხრივი (უნილატერალური). გართულებები მოიცავს შიდაქალის წნევის მომატებასა და ოკლუზიურ ჰიდროცეფალიას, ნათხემის ნუშების (ტონზილი) თიაქარს, ნათხემის მძიმე ატროფიას. დიაგნოზის დასასმელად გამოიყენება მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება - უმეტესად T2 რეჟიმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Acute cerebellitis - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
საპროტესტო გამოსვლები ირანში (2025-2026)

2025 წლის 28 დეკემბერს, ირანის რამდენიმე ქალაქში, ქვეყნის ეკონომიკური კრიზისისა და ისლამური რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ ხალხში გამოწვეული უკმაყოფილების საპასუხოდ, საპროტესტო გამოსვლები დაიწყო. სხვადასხვა წყაროები ამ აქციებს 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ უდიდეს დემონსტრაციებად მიიჩნევენ. ხელისუფლება ქუჩებში გამოსულ ხალხს ძალადობრივად გაუსწორდა, და, ალი ხამენეის პირადი ბრძანებით, პროტესტის მონაწილეებს ცეცხლიც გაუხსნეს. დემონსტრაციებს ათასობით ადამიანი შეეწირა, რამაც ეს აქციები თანამედროვე ირანის ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს ხოცვა-ჟლეტად აქცია.

რეკორდულად მაღალი ინფლაციით, საკვების სიძვირითა და ვალუტის გაუფასურებით გამოწვეული პროტესტი სწრაფად გადაიზარდა რეჟიმის საწინააღმდეგო აჯანყებაში. თეირანის გრანდ-ბაზარში დაწყებული (ვაჭრებისა და მაღაზიების მეპატრონეების) ანტი-სახელმწიფოებრივი მუხტი უნივერსიტეტის სტუდენტებზე, შემდეგ კი ჩვეულებრივ მოსახლეობაზე, ქალაქებზე, რაიონებზე და სოფლებზე გადავიდა. ხალხმა ხელისუფლებისა და ისლამური რევოლუციური მცველთა დივიზიის სიმბოლოების განადგურება და მმართველთა საწინააღმდეგო სლოგანების გავრცელება დაიწყო. ლიდერის გარეშე მიმდინარე ძლიერმა პროტესტებმა 8 იანვარს ახალ სტადიას მიაღწია, როდესაც რეზა ფეჰლევმა, ირანის პრინცმა და ირანის ქურთისტანის შვიდი პოლიტიკური პარტიიდან ერთ-ერთმა მოქალაქეებს აქტიურობისაკენ მოუწოდა. გამოსულთა დიდი რაოდენობა პრინცის ირანში დაბრუნებას ითხოვდა.  თავად ფეჰლევმა ირანის მომავალი პოლიტიკური სისტემის გადასაწყვეტად მშვიდობიანი მორიგება და რეფერენდუმი მოითხოვა. თეირანისა და შირაზის საავადმყოფოები ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრილი მოქალაქეებით გადავსებული იყო. ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა დაამოწმა, რომ სპეცძალები ნამდვილად იარაღს იყენებდნენ გამოსულთა საწინააღმდეგოდ, რამაც ირანელ ადამიანთა უფლებების ირგვლივ საერთაშორისო შეშფოთება გამოიწვია. ამავდროულად, სასტიკი ჩახშობის დროს, ათასობით პროტესტის მონაწილე დააკავეს. 2026 წლის 10 იანვარს, ინტერნეტისა და სატელეფონო ქსელის გათიშვის მიუხედავად, *The Guardian*-მა მოიპოვა რამდენიმე წყაროს ჩვენება, რომლებიც ქუჩებში გამეფებულ ძალადობას აღწერდნენ. ერთ-ერთის მიხედვით თეირანის მასშტაბით „ასობით გვამი იყო მიმოფანტული“. 11 იანვარს *Time*-მა განაცხადა, რომ ექსპერტთა ჯგუფი, საავადმყოფოებიდან წამოსული ინფორმაციის საფუძველზე, გარდაცვლილების რაოდენობას 6000-მდე მიიჩნევდა (თუმცა ამ ანგარიშში არ ითვლებოდა მორგში წაღებული სხეულები, რომლებიც საავადმყოფოში არ მოხვდნენ). 13 იანვარს *Iran International*-მა დაწერა, რომ 12 000 ადამიანზე მეტი დაღუპულიყო საპროტესტო გამოსვლებში; იმავე დღეს, *CBS News*-ის მიხედვით, ირანული აქტივისტთა ჯგუფები სულ ცოტა 12 000, ხოლო სავარაუდოდ 20 000 მსხვერპლს ვარაუდობდნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:საპროტესტო გამოსვლები ირანში
კატეგორია:2025 წელი ირანში
კატეგორია:2025 წლის პროტესტები
კატეგორია:2026 წელი ირანში
კატეგორია:2026 წლის პროტესტები
კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:ირანის ისლამური რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:რეფორმატორული მოძრაობა
ბოდლისეული ბიბლიოთეკა

**ბოდლისეული ბიბლიოთეკა** (ასევე **ბოდლის ბიბლიოთეკა**, ) — ოქსფორდის უნივერსიტეტის მთავარი კვლევითი ბიბლიოთეკაა. ევროპის ერთ-ერთი უძველესი ბიბლიოთეკა 1602 წელს სერ თომას ბოდლიმ დაარსა. წიგნსაცავი შეიცავს 13 მილიონზე მეტ ბეჭდურ ერთეულს. წიგნების რაოდენობით ბოდლისეულ ბიბლიოთეკას ბრიტანეთში მხოლოდ ბრიტანეთის ბიბლიოთეკა უსწრებს. 

[left|მინი|[რედკლიფის კამერა, ბიბლიოთეკის ერთ-ერთი წიგნსაცავი.]]
2003 წლის აქტის თანახმად, ბიბლიოთეკა შედის 6 სავალდებულო წიგნსაცავში, რომელშიც წიგნის გამოცემისას ეგზემპლარის გაგზავნა სავალდებულოა. ირლანდიის კანონმდებლობით, ბიბლიოთეკას უფლება აქვს მოითხოვოს ირლანდიის რესპუბლიკაში გამოცემული ნებისმიერი წიგნის ასლი. 

ოქსფორდის მეცნიერებისთვის ცნობილია **ბოდლი** () ან **ბოდ** () შემოკლებით. წიგნსაცავი ფუნქციონირებს როგორც საცნობარო ბიბლიოთეკა, სამკითხველო დარბაზებიდან წიგნების გატანა აკრძალულია. 2000 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტის რამდენიმე ბიბლიოთეკა გაერთიანდა და ახლადშექმნილ სტრუქტურას თავდაპირველად *ოქსფორდის უნივერსიტეტის საბიბლიოთეკო სერვისები (OULS)* დაერქვა, მაგრამ 2010 წლიდან სახელი შეიცვალა და ბოდლისეული ბიბლიოთეკები დაერქვა. 

ოქსფორდის უნივერსიტეტის ყველა კოლეჯს აქვს საკუთარი ბიბლიოთეკა, რომელთა დიდი ნაწილი ბოდლისეული ბიბლიოთეკის დაარსებამდე შეიქმნა და ყველა მათგანი რჩება ბოდლისეული ბიბლიოთეკისგან სრულიად დამოუკიდებელი; ამავდროულად, ყველა ბიბლიოთეკა არის SOLO-ს (Search Oxford Libraries Online) სისტემის წევრი. ბიბლიოთეკის წიგნსაცავის დიდი ნაწილი გაციფრულდა და ინტერნეტში 2015 წელს განთავსდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
ატლანტის ნაპრალები

**ატლანტის ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-05, LAC-27). სახელი ეწოდა კრატერ ატლანტის მიხედვით, რომლის ფსკერზე — 46.80 კმ-ზეცაა განლაგებული (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). ატლანტის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-05
ჰომანის გარდამავალი ორბიტა

thumb|ჰომანის გარდამავალი ორბიტა (ყვითელი) დაბალი წრიული ორბიტიდან (მწვანე) უფრო მაღალ წრიულ ორბიტაზე (წითელი). Δ*v* და Δ*v** — ძრავის პირველი და მეორე წვა აჩქარებისთვის.
**ჰომანის გარდამავალი ორბიტა*' — ცის მექანიკაში, ელიფსური ორბიტა, რომელიც გამოიყენება, კოსმოსური აპარატის ერთი პლანეტარული ორბიტიდან მეორე პლანეტარულ ორბიტაზე გადასაყვანად. მარტივ შემთხვევაში, ის კვეთს ამ ორ ორბიტას აპოცენტრი და პერიცენტრის წერტილებში. გარდამავალი ორბიტალური მანევრი შედგება ძრავის ორი იმპულსისაგან — ერთი ჰომანის გარდამავალი ორბიტაზე შესასვლელად და მეორე მისგან გამოსვლელად. აღნიშნულ მანევრს სახელი ეწოდა გერმანელი მეცნიერის, ვალტერ ჰომანის, საპატივცემულოდ, რომელმაც ის აღწერა 1925 წელს თავის წიგნში. ვ. ჰომანზე დიდი გავლენა მოახდინა სამეცნიერო ფანტასტიკის მწერალმა კურდ ლასვიცმა თავისი 1897 წლის წიგნით „ორ პლანეტაზე“. იგივე ტრაექტორია დამოუკიდებლად შემოგვთავაზეს საბჭოთა მეცნიერებმა ვლადიმერ ვეტჩინკინმა და ფრიდრიხ ცანდერმა.

ჰომანის გარდამავალი მანევრი ეს ყველაზე ნაკლებად ენერგოტევადი ვარიანტია და როგორც წესი შედგება ორი იმპულსისაგან. პირველი — დამაჩქარებელი იპულსი, რომელსაც კოსმოსური აპარატი წრიული ორბიტიდან აჰყავს ჰომანის ელიფსურ ორბიტაზე, მეორე — შემნელებელი იმპულსი, რომლითაც კორექტირდება ჰომანის ელიფსური ორბიტა და დაიყვანება სამიზნე წრიულ ორბიტაზე.

ჰომანის ტრაექტორიისთვის კუთხური დიაპაზონი (კუთხე O წერტილიდან ტრაექტორიის საწყის და საბოლოო წერტილებამდე მიმავალ სხივებს შორის) 180°-ია. თუ ის 180°-ზე ნაკლებია, ტრაექტორიას ეწოდება პირველი ნახევარ-ორბიტის ტრაექტორია, ანუ ტიპი 1, ხოლო თუ უფრო დიდია, მას ეწოდება მეორე ნახევარ-ორბიტის ტრაექტორია, ანუ ტიპი 2.

ჰომანის გარდამავალი ორბიტები საწვავის წვის ყველაზე ეკონომიური — ორ-იმპულსური მანევრებია, მაგრამ ისინი არ უზრუნველყოფენ გადაადგილების დროის მინიმუმამდე შემცირებას. გარდასვლის ვადის შესამცირებლად გამოიყენება ენერგოინტენსიური ჰიპერბოლური მანევრები.

საწყის და საბოლოო ორბიტებს შორის პარამეტრების გარკვეული თანაფარდობისთვის (ნახევარღერძიანი ღერძები განსხვავდება 12-ჯერ ან მეტით), არსებობს ოდნავ უფრო საწვავის ეკონომიური (Δv ბიუჯეტის მხოლოდ მცირე პროცენტით) სამ-იმპულსური ორბიტალური მანევრი, რომელიც თანმიმდევრულად იყენებს ორ ელიფსურ გადამცემ ორბიტას. თუმცა, ეს მანევრი მნიშვნელოვნად უფრო ხანგრძლივია და მნიშვნელოვანი დანაზოგის მისაღწევად (მაგალითად, დედამიწიდან გარე პლანეტებამდე ფრენისთვის რამდენიმე ათასი წელი, ჰომანის ორბიტისთვის ათეულ წლებთან შედარებით) ჰომანის ორბიტაზე ორჯერ მეტ დროს მოითხოვს.

ჰომანის გარდამავალი ორბიტა ფართოდ გამოიყენება ქვედა დედამიწისახლო ორბიტიდან გეოსტაციანურ ორბიტაზე კოსმოსური აპარატების გადასაყვანად, ასევე პლანეტათშორისი ფრენებისას.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ასტროდინამიკა
ჰიპოფიზის აპოპლექსია

მინი|ჰიპოფიზის აპოპლექსიის მქონე პაციენტის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება.
**ჰიპოფიზის აპოპლექსია** — სისხლჩაქცევა ჰიპოფიზში, უმეტესად კი მასში არსებულ სიმსივნეში (ძირითადად - ადენომა). აღსანიშნავია, რომ ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ იმ პაციენტებთან მიმართებით, რომელთაც აღენიშნებათ კლინიკური სიმპტომები, მაგალითად: თავის ტკივილი, მხედველობის დაქვეითება, გონებრივი სტატუსის ცვლილებები. მოგვიანებით შესაძლოა გამოვლინდეს ჰორმონების ნაკლებობისათვის დამახასიათებელი სიმპტომები, განსაკუთრებით - თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა. დიაგნოზის დასმა ხდება მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების მეშვეობით. მკურნალობა უმეტესად მოიცავს პათოლოგიური მასის ქირურგიულ რეზექციას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pituitary apoplexy - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
აკაიუკანი (მუნიციპალიტეტი)

**აკაიუკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ოლმეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 815 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 655.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 123.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 27 სექტემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აკაიუკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30003.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები
კოაცაკოალკოსის მუნიციპალიტეტი

**კოაცაკოალკოსის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ვერაკრუსის შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ოლმეკის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 310 698 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 311.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 996.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში 1881 წლის 22 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კოაცაკოალკოსი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 30039.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები
კრანიოფარინგეალური არხი

მინი|კრანიოფარინგეალური არხის მქონე 3 თვის ბავშვის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება.
**კრანიოფარინგეალური არხი** — ქალას ფუძის თანდაყოლილი დეფექტი, რომელიც აკავშირებს ჰიპოფიზის ფოსოსა და ცხვირ-ხახას ერთმანეთთან. შესაძლოა თან ერთვოდეს ენცეფალოცელე. როდესაც არხის დიამეტრი 1.5 მმ-ზე ნაკლებია, ეწოდება ჰიპოფიზეალური არხი, ხოლო როდესაც 1.5 მმ-ზე მეტია - კრანიოფარინგეალური ან ტრანსსფენოიდური არხი. დეფექტი უმეტესად არ იწვევს კლინიკურ გამოვლინებებს, თუმცა, იშვიათად შეიძლება გამოვლინდეს ლიქვორის რინორეა, ჰიპოფიზის დისფუნქცია, მენინგიტი. დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევებით (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება). კრანიოფარინგეალური არხი აღენიშნება მოსახლეობის 0.4%-ს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Persistent hypophyseal canal - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
პიტუიციტომა

მინი|პიტუიციტომა. მაგნიტურ-რეზონანსული კვლევა კონტრასტით.
**პიტუიციტომა** — უკანა ჰიპოფიზის (ნეიროჰიპოფიზი) ან ჰიპოფიზის ძაბრის კეთილთვისებიანი სიმსივნე. უმეტესად ვითარდება ზრდასრულ პაციენტებში (40-დან 60 წლამდე) და იწვევს თავის ტკივილს, მხედველობის დარღვევასა და ენდოკრინულ დისფუნქციას. პიტუიციტომას ზომა მერყეობს რამდენიმე მილიმეტრიდან რამდენიმე სანტიმეტრამდე. საბოლოო დიაგნოზის დასმა ხდება ჰისტოლოგიური კვლევის საფუძველზე. მკურნალობა მოიცავს ქირურგიულ რეზექციას, რაც უმეტესად კეთილსაიმედოა. არ ვრცელდება თურქულ კეხზე, რითაც შეიძლება დიფერენცირება ჰიპოფიზის მიდამოს სხვა სიმსივნეებისგან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pituicytoma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
არტურ შნიცლერი

**არტურ შნიცლერი** (; დ. 15 მაისი, 1862 ― გ. 21 ოქტომბერი, 1931) ― ავსტრიელი ავტორი და დრამატურგი. ითვლება ვენური მოდერნიზმის ერთ-ერთ თვალსაჩინო წარმომადგენლად. შნიცლერის ნაშრომებში, რომლებიც ფსიქოლოგიურ დრამებსა და ნარატივებს მოიცავს, სიღრმისეულადაა აღწერილი XX საუკუნის დასაწყისის ვენის ბურჟუაზიის ცხოვრება. შნიცლერის ებრაული აღზრდისა და ნაშრომებში ასახული სექსუალური შინაარსის გამო ავტორი და მისი ნაწარმოებები საკამათო ან აკრძალული იყო მის სიცოცხლეშიც და შემდგომაც.

## რჩეული ნაშრომები
### პიესები 
* *ანატოლი* (1893)
* *ფლირტი* (*Liebelei* – 1895)
* *ფერხული* (1897)
* *Die Gefährtin* (1899)
* *პარაცელსი* (1899)
* *მწვანე კაკადუ* (*Der grüne Kakadu* – 1899).
* *მარტოხელა გზა* (*Der einsame Weg* – 1904)
* *ინტერმეცო* (*Zwischenspiel* – 1904)
* *Der Ruf des Lebens* (1906)
* *Der junge Medardus* – 1910
* *პროფესორი ბერნჰარდი* (1912)
* *შეცდენის კომედია* (*Komödie der Verführung* – 1924)
* *სიტყვათა კომედიები და სხვა პიესები* (1917)

### რომანები 
* *Der Weg ins Freie* (1908)
* *ტერეზა ― ქალის ცხოვრების ქრონიკა* (Therese. Chronik eines Frauenlebens; 1928)

### მოთხრობები და ნოველები 
* *სიკვდილი* (*Sterben* – 1895)
* *ლეიენანტი გუსტლი* (*Leutnant Gustl* – 1900)
* *ბერტა გარლანი* (1900)
* *უსინათლო ჯერონიმო და მისი ძმა* (*Der blinde Geronimo und sein Bruder* – 1902)
* *წინასწარმეტყველება* (*Die Weissagung* – 1905)
* *კაზანოვას დარუნება* (*Casanovas Heimfahrt* – 1918)
* *ფროილაინ ელზე* (*Fräulein Else*; 1924)
* *რაფსოდია* (*Traumnovelle* – 1925/26), მოგვიანებით მოთხრობის მიხედვით სტენლი კუბრიკმა გადაიღო ფილმი ფართოდ დახუჭული თვალებით
* *თამაში გარიჟრაჟიზე* (*Spiel im Morgengrauen* – 1926)
* *ფრენა წყვდიადში* (*Flucht in die Finsternis* – 1931)
* *დაგვიანებული დიდება* (2014, დაიწერა დაახ. 1894-1895 წლებში)

### არამხატვრული 
* *ჩემი ახალგაზრდობა ვენაში* (*Jugend in Wien*), ავტობიოგრაფია, გამოქვეყნდა გარდაცვალების შემდეგ, 1968 წელს
* *დღიური: 1879–1931*

## დამატებითი ლიტერატურა
* J. G. Huneker, *Ivory, Apes, and Peacocks* (New York, 1915)
* Ludwig Lewisohn, *The Modern Drama* (New York, 1915)
* Theodor Reik, *Arthur Schnitzler als Psychologe* (Minden, 1913)
* H. B. Samuel, *Modernities* (London, 1913)
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* Additional works by Arthur Schnitzler (eLibrary Projekt – eLib)
* Schnitzler Archive, a research institution at the german Freiburg University which holds a copy of Schnitzler's literary estate such as drafts of his works and some unpublished works
* PushkinPress.com English editions of works by Pushkin Press
* Schnitzler’s paper in the Cambridge University Library, digitized microfilms
* Schnitzler’s Diary online (German)
* Schnitzler's Correspondence with Fellow Writers online (German)

## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ავსტრიელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის მემუარისტები
კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ებრაელი დრამატურგები
მორავსკე-ბუდეიოვიცე

**მორავსკე-ბუდეიოვიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ტრჟებიჩის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
*მორავსკე-ბუდეიოვიცე
*იაცკოვი
*ლაჟინკი
*ვესცე
*ვრანინი

მინი|ქალაქის მერია 
მინი|რკინიგზის სადგური
## გეოგრაფია
მორავსკე-ბუდეიოვიცე რაიონულ ცენტრ ტრჟებიჩიდან სამხრეთით, დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო იჰლავიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 41 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალიტეტი იევიშოვიცეს მთიანეთშია. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია შპიტაკლას გორა, რომლის სიმაღლე 519 მეტრია ზღვის დონიდან. 

მორავსკე-ბუდეიოვიცეში მიედინება მდინარე როკიტკა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე რამდენიმე სათევზაო ტბორია დაგუბებული.

## ისტორია
მორავსკე-ბუდეიოვიცე XII საუკუნეში დაარსდა. ის ისტორიულ წყაროებში პირველად 1231 წელს არის მოხსენიებული, ხოლო 1406 წელს პირველად გამოიყენეს სახელი მორავსკე („მორავიული“) ბუდეიოვიცე, რათა იგი ბოჰემიაში მდებარე ჩესკე-ბუდეიოვიცესგან განესხვავებინათ. მორავსკე-ბუდეიოვიცემ ქალაქის სტატუსი 1498 წელს მიიღო.

ქალაქი თეთრი მთის ბრძოლამდე ყვაოდა. 1648 წელს ის შაუმბურკების ოჯახმა შეიძინა. ისინი ქალაქის მოსახლეობას პატივს არ სცემდნენ და მათ უფლებებს ხშირად უგულებელყოფდნენ, რაც მორავსკე-ბუდეიოვიცეს ეკონომიკური პრობლემების მიზეზი გახდა. გარდა ამისა, 1673 წელს ქალაქის ნახევარი დიდმა ხანძარმა გაანადგურა. 

1736 წელს გაღარიბებული მორავსკე-ბუდეიოვიცე ვოლისების ოჯახმა შეიძინა. მათი მმართველობის დროს ქალაქი ნელ-ნელა აღდგა და განვითარდა.

ქალაქის ისტორიულ ცენტრში რამდენიმე ძვირფასი ბურგერული სახლია. აღსანიშნავია ქალაქის მერიის შენობა, რომელიც ნეოკლასიკური ელემენტებით დატვირთული რენესანსული ნაგებობაა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები