open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საფუტკრე

]]
**საფუტკრე**   — მეფუტკრეობის ფერმის საწარმოო ერთეული, რომელსაც შეადგენს მიწის ნაკვეთზე განლაგებული ფუტკრის ოჯახები და ფუტკრის მოვლა-პატრონობისათვის საჭირო ნაგებობანი. საფუტკრე შეიძელება იყოს სტაციონატული ან მომთაბარე. სტაციონარული საფუტკრე მთელი სეზონის განმავლობაში ერთ ადგილზეა. მომთაბარეს შეიძლება რამდენიმე საღალე ადგილი გამოეცვალოს. 

საქართველოში ძირითადად მომთაბარე საფუტკრეებია. საფუტკრედ არჩევენ თბილს, უქარო ადგილა, ჭაობების, წყალსატევების, ცხოველთა სადგომების, საკონსერვო ქარხნებისა და საკონდიტრო ფაბრიკებისაგან მოშორებით. საფუტკრესთვის კარგია ისეთი ტერიტორიის გამოყოფა, სადაც ნარგავებია და 2 კმ რადიუსით ბევრი  თაფლოვანი მცენარეა.  საფუტკრის შერჩევისას უნდა გაითვალისწინონ მისადგომი გზები, სტიქიური საშიშროებანი (ნიაღვარი, ზვავი), მაღალი ძაბვის ელექტროგაყვანილობა და სხვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:მეფუტკრეობა
ფლორენცია (კუბა)

**ფლორენცია** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დასავლეთ ნაწილში, ქალაქ ჩამბასის სამხრეთით. 

მუნიციპალიტეტის ტერიტორია მთიანია, გამოირჩევა ულამაზესი მდინარეებით, ტყეებით და მიწისქვეშა მდინარეებიანი მღვიმეებით. 1991 წელს აშენდა უზარმაზარი ჰიდრავლიკური კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს ფლორენციისა და ტამარინდოს ნახოფიერ ხეობებში. პროვინციის სხვა მუნიციპალიტეტებისგან განსხვავებით, ფლორენცია ერთადერთია რომლის ეკონომიკაც თამბაქოს ემყარება. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 811 ადამიანს შეადგენდა. 286 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 69,3 ადამიანი კმ²-ზე. ამჟამად შემიჩნევა მოსახლეობის უარყოფითი ზრდის ტემპი, რომელიც 2004 წელს -4,59 იყო. ეს კი წინააღმდეგობაში მოდის მთლიანად პროვინციასტან მიმართებაში, როდესაც მისი მთლიანი მოსახლეობის ზრდის ტემპი ყველაზე მაღალია მთელს ქვეყანაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ბარაკოა

**ბარაკოა**  () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. გარშემორტყმულია მაღალი კლდოვანი მთებით, რის გამოც ქალაქი იზოლირებული იყო ქვეყნის დანარჩენი ნაწილისაგან. 1960-იან წწ. მთების გავლით გაიხსნა გზა, რომლის მეშვეობით ბარაკოა დაუკავშირდა ქალაქ გუანტანამოს. 

2004 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 81,794 ადამიანი. 1492 წელს ბარაკოას თანამედროვე ადგილი პირველად მოინახულა ქრისტეფორე კოლუმბმა. ქალაქი დაარსდა 1511 წელს ესპანელი კონკისტადორის დიეგო ველასკესის მიერ. 1518–1522 წლებში ბარაკოა იყო კუბის დედაქალაქი. 

მოჰყავთ კაკაო, ქოქოსი და ბანანი. ბარაკოა კუბაში შოკოლადის წარმოების მთავარი ცენტრია. განვითარებულია ტურიზმი. მიმდინარეობს თევზჭერა. ქალაქიდან დასავლეთით 10 კილომეტრში მდებარეობს მაგიდა მთა — ელ-იუნკე, ხოლო ჩრდილოეთით 20 კილომეტრში ალექსანდერ ჰუმბოლდტის ეროვნული პარკი. ქალაქში არის აეროპორტი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* გუსტავო რისოს აეროპორტი  

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
კუბური ნიანგი

**კუბური ნიანგი** () — ქვეწარმავალი ნამდვილი ნიანგების ოჯახიდან. გავრცელებულია კუბის რამდენიმე კუნძულზე. 

## გარეგნობა
ზრდასრული ნიანგის საშუალო სიგრძე 2,4 მეტრია, ხოლო ზოგიერთის სიგრძე 3,5 მეტრსაც აღწევს. მდედრები, როგორც წესი მამრებზე უფრო პატარა ზომის არიან. სახე საკმაოდ მოკლე და განიერი აქვს. კბილების რაოდენობა 60-68 ერთეულს შეადგენს. უკანა კბილები წინასთან შედარებით უფრო განიერი აქვს, რაც საშუალებას აძლევს ადვილად გატეხოს კუს ბაკანი.

კუბურ ნიანგს გააჩნია სხვა ნიანგებისაგან განმასხვავებელი რამდენიმე მახასიათებელი: უფრო ღია ფერის შეფერილობა, გრძელი და ძლიერი ფეხები, დაფარულია დიდი ზომის ქერცლით, ის გაცილებით დიდ დროს ატარებს ხმელეთზე და შეუძლია კოლექტიური მოქმედება. ყვითელი და შავი ლაქებით, სხეულის მისთვის დამახასიათებელი მოხატულობის გამო, ამ სახეობას ხშირად *მარგალიტის ნიანგებს* უწოდებენ.

კუბურ ნიანგს შეუძლია სიამის და ამერიკულ ნიანგებთან შეჯვარება. ჰიბრიდებმა შეიძლება მემკვიდრეობით ორივე მშობლისთვის დამახასიათებელი შეფერილობა მიიღონ. მათ ასევე შეუძლიათ გამრავლებაც. 

## ცხოვრების წესი
კუბური ნიანგი ბუნებრივ პირობებში გვხვდება კუნძულ ხუვენტუდსა და საპატის ჭაობში. ეს გავრცელების ყველაზე მცირე არეალია ნიანგების ყველა სახეობებს შორის. ადრე გავრცელებული იყო კაიმანისა და ბაჰამის კუნძულებზეც. უპირატესობას ანიჭებს მტკნარ წყალსატევებს, თუმცა მარილიან წყალშიც შეუძლია ცხოვრება. 

ამ სახეობის ნიანგები ძირითადად იკვებებიან თევზებით, კუებით, პატარა ძუძუმწოვრებით, ახალგაზრდა ასაკში აგრეთვე კიბოსნაირებით და მწერებით. ნადირობისას მათ ზოგიერთი სახეობის ალიგატორის მსგავსად საკმაოდ მაღალ სიმაღლეზე შეუძლიათ ახტომა. 

მათი შეწყვილების პერიოდი გრძელდება მაისიდან-აგვისტომდე. მდედრი ნიანგი როგორც წესი დებს 30-40 კვერცხს. ბუნებრივ პირობებში კვერცხებისათვის თხრის ორმოს, თუმცა ტყვეობაში დაფიქსირებულა ბუდის მშენებლობის შემთხვევაც, რაც განპირობებული უნდა იყოს გარემო პირობებით.

## პოპულაცია
ამჟამად სახეობის პოპულაცია მოიცავს 3000-6000 ერთეულს. 1950-1960-იან წლებში გავრცელებული იყო ნიანგების მოსაშენებელი ფერმები, რომლებიც მათ ხორცისა და ტყავის მისაღებად იყენებდნენ. ამის გამო მოხდა რამდენიმე ჰიბრიდული ჯიშის გამოყვანა, რომელთა ძირითადი სახეობისაგან იზოლაციაც იგეგმება. კუბური ნიანგი შეტანილია წითელ წიგნში, როგორც გადაშენების პირას მყოფი სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიანგები

## რესურსები ინტერნეტში
* crocodilian.com: *Crocodylus rhombifer*  
* კუბური ნიანგი zooclub.ru-ზე 
* Crocodylus rhombifer

კატეგორია:ნიანგები
ბოკერონი

მინი|200პქ|გუანტანამოს ყურე, სადაც მოჩანს ბოკერონი
**ბოკერონი** (Boquerón) — პატარა დასახლება კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ გუანტანამოს სიახლოვეს, ზღვის დონიდან დაახლოებით 28 მ სიმაღლეზე. წარმოადგენს პატარა პორტსა და მეთევზეთა დასახლებას. ჰაერის საშუალოწლიური ტემპერატურა უტოლდება 25,6°C-ს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოკერონი — ინფორმაცია 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის დასახლებული პუნქტები
მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისი

**მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისი** (მგი) — ინტერფეისის ტიპი, რომელიც აძლევს მომხმარებელს საშუალებას ჰქონდეს ურთიერთობა ელექტრონულ მოწყობილობასთან სურათებით, ნაცვლად ტექსტური ბრძანებებისა. მგი გამოიყენება კომპიუტერებში, ხელით სამართავ მოწყობილობებში, როგორიცაა მპ3 დამკვრელი, პორტაბელური მედია დამკვრელები ან სათამაშო მოწყობილობა. მგი ინფორმაციასა და განხორციელებად ფუნქციებს გრაფიკული ხატულებისა და ვიზუალური ინდიკატორების საშუალებით წარმოადგენს. ფუნქციების გააქტიურება, ჩვეულებრივ, პირდაპირ გრაფიკული ელემენტების მანიპულირებით ხდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Evolution of Graphical User Interface in last 50 years
* The men who really invented the GUI
* Graphical User Interface Gallery
* Marcin Wichary's GUIdebook

კატეგორია:მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისი
Animals

**Animals** (ინგლისურად: ცხოველები) შესაძლოა აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ქვემოთ მოცემულთაგან:
* The Animals — 1960-იან და 1980-იან წლებში მოღვაწე ბრიტანული ჰარდ როკ ჯგუფი;
* *Animals* — პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის 1977 წლის სტუდიური ალბომი.
მღვიმური დათვი

**მღვიმური დათვი** () — დათვის პრეისტორიული სახეობა (ან მურა დათვის ქვესახეობა), რომელიც ცხოვრობდა ევრაზიაში შუა და გვიან პლეისტოცენში. გადაშენდა დაახლოებით 15 000 წლის წინ. გაჩნდა დაახლოებით 300 000 წლის წინ, სავარაუდოდ, ეტრუსკული დათვის (Ursus etruscus) ევოლუციის შედეგად. სახელწოდება „მღვიმის“ (spelaeus) მიიღო იმის გამო, რომ მისი ძვლები მრავლად მოიპოვება მღვიმეებში. განსაკუთრებით ბევრია მისი გაქვავებული ძვლების ნაშთები მთისა და ბარის კარსტებში. კერძოდ, რუმინეთში, Peştera Urşilor-ს (დათვის მღვიმე) მღვიმეში, სადაც 1983 წელს ამ სახეობის დათვის 140 ჩონჩხი აღმოჩნდა. 

ენათესავება მურა დათვს. პირველად მღვიმური დათვი ერთ-ერთ ნაშრომში აღწერა იოჰან ფრიდრიხ ესპერმა 1774 წელს, რომელიც თვლიდა, რომ მღვიმური დათვი არის თეთრი დათვის მონათესავე სახეობა. ოცი წლის შემდეგ ლაიფციგის უნივერსიტეტის ანატომმა იოჰან როზენმიულერმა სახეობას მისცა ბინომიალური სახელწოდება. პირველი მსოფლიო ომის დროს მღვიმური დათვის ძვლები გამოიყენებოდა როგორც ფოფსატების წყარო. მღვიმური დათვის ჩონჩხი მოიპოვება ევროპის მრავალ მღვიმეში, მათ შორის დიდი ბრიტანეთის, ბელგიის, გერმანიის, რუსეთის, ესპანეთის, იტალიის და სხვ. მღვიმეებში. 

განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით მოიპოვება ავსტრიაში, შვეიცარიაში, სამხრეთ გერმანიაში, სამხრეთ იტალიაში, ჩრდილოეთ ესპანეთში, ხორვატიაში, უნგრეთსა და რუმინეთში. სამხრეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში მოპოვებულმა უხვი რაოდენობით მღვიმური დათვის ძვლებმა მკვლევარებს აფიქრებინა, რომ ევროპა ოდესღაც მღვიმური დათვის დიდი ჯოგი იყო. მღვიმური დათვის ძვლები ცოტად თუ ბევრად აღმოჩენილია საქართველოს კარსტულ მღიმეებშიც. მღვიმური დათვი მიკვლეულია მღვიმევის, გვარჯილის კლდის, საკაჟიის,

## სქოლიო 
კატეგორია:დათვი
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
საქართველო-ბიზანტიის ომი (1028)

**საქართველო-ბიზანტიის ომი** — ომი, რომელიც მიმდინარეობდა ბიზანტიასა და საქართველოს შორის 1028 წელს ისტორიული სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაკავებლად.

ბასილი II-მ 1025 წელს ბიზანტიაში მძევლად მყოფი ბაგრატი პირობისამებრ საქართველოში გამოისტუმრა. იმავე წელს კეისარი გარდაიცვალა და ახალმა იმპერატორმა კონსტანტინე VIII-მ სცადა ბაგრატის უკან დაბრუნება, მაგრამ უფლისწულმა საქართველოს ფარგლებში შეასწრო. 1027 წელს ახალგამეფებულ ბაგრატ IV-ს უღალატეს ტაოელმა აზნაურებმა და ბიზანტიის მხარეზე გადავიდნენ.

1028 წელს იმპერატორმა საქართველოს წინააღმდეგ დიდძალი ჯარი გამოგზავნა. ბიზანტიის ჯარმა კვლავ მოაოხრა არტაანი, ჯავახეთი, თრიალეთში შეიჭრა და კლდეკარის ციხის აღება სცადა, მაგრამ ერისთავ ლიპარიტ ლიპარიტის ძემ შეძლო თავისი რეზიდენციის დაცვა. მდგომარეობა გაართულა იმ გარემოებამ, რომ ბაგრატს კვლავ უღალატეს ადგილობრივმა აზნაურებმა და თავიანთი ციხეები მტერს გადასცეს. ასევე მტრის მხარეზე გადავიდნენ შავშეთის აზნაურებიც. მაგრამ ამ მხარეში შემოსეულ მტრის წინააღმდეგ ბრძოლა ითავა ტბეთის ეპისკოპოსმა საბამ და შავშეთი დაიცვა. მაშინ ბიზანტიის სარდალმა სცადა ბაგრატ IV-თვის დაეპირისპირებინა ბაგრატიონთა გვარის ერთ-ერთი წარმომადგენელი — ბიზანტიაში გადახვეწილი დემედტრე გურგენის ძე და მოსყიდვითა და დაპირებებით, „წვრილი ერის”, ე. ი. მწარმოებელი მოსახლეობის გადაბირებაც კი შეძლო. მდგომარეობა ძალზე გართულდა, მაგრამ ამ დროს გარდაიცვალა კონსტანტინე VIII, ხოლო ახალმა იმპერატორმა რომანოზმა სხვა პოლიტიკური გეზი აირჩია და საქართველოდან ჯარი გაიწვია. 1029-1030 წლებში კონსტანტინეპოლს გაემგზავრა ბაგრატის დედა მარიამ დედოფალი და ბიზანტიასთან  სამშვიდობო ურთიერთობას მიაღწია.

## წყარო
*მატიანე ქართლისა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც. ტ. 1, თბ., 1955;
**სუმბატ დავითის ძე*, ცხოვრება და უწყება ბაგრატონიანთა, იქვე;
**არისტაკეს ლასტივერტეცი,* ისტორია, ე. ცაგარეიშვილის გამოც. თბ., 1974;
**გიორგი კედრენე,* წგნ., გეორგიკა, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 5, თბ., 1963;
**იაჰია ანტიოქიელი, მ*ატიანის გაგრძელება, წგნ.: Розен В. Р., Император Василий Болгаробойца, СПб., 1883;

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორია, ტ. 1, თბ., 2008;
**კოპალიანი ვ.,* საქართველოსა და ბიზანტიის პოლიტიკური ურთიერთობა 970—1070 წლებში, თბ., 1969;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ., 2, თბ., 1965;

კატეგორია:XI საუკუნის ომები
კატეგორია:საქართველოს ომები
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერიის ომები
სიეგო-დე-ავილა

**სიეგო-დე-ავილა** (a) — ქალაქი კუბის ცენტრალურ ნაწილში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციის დედაქალაქი. მისი მოსახლეობა  86 100 ადამიანია. 

ქალაქი კარეტერა-სენტრალის ავტომაგისტრალზე, მთავარ რკინიგზაზე მდებარეობს. მისი ნავსადგური, ხუკარო მდებარეობს 24 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით, კარიბის ზღვაზე, ანა-მარიას ყურესთან. ქალაქი ჰავანადან აღმოსავლეთით, 460 კმ-ის დაშორებითაა გაშენებული, 110 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს ქალაქი კამაგუეი. 1976 წლამდე ის კამაგუეის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, როდესაც ფიდელ კასტროს მთავრობამ ის ახლადშექმნილ სიეგო-დე-ავილის პროვინციიის დედაქალაქად გამოაცხადა. 

## ისტორია
სიეგო-დე-ავილა 1840 წელს დაარსდა და ამ დორისთვის მისი მოსახლეობა 263 ადამიანს შეადგენდა. 1877 წელს შეიქმნა მუნიციპალური მთავრობა და სიეგო-დე-ავილა ქალაქ მორონისგან დამოუკიდებელი გახდა. მისი მნიშვნელობა განსაკუთრებით მაშინ გაიზარდა, როდესაც ესპანეთის არმიამ ტროჩა-დე-ხუკარო-ა-მორონის სახელით ცნობილი გამაგრებული სამხედრი ხაზი ააშენა, რომლის მიზანიც კუბის დამოუკიდებლობისთვის პირველი ომის მეამბოხეთათვის გადაადგილების ხელშეშლა იყო (1868-1878). „ტროჩა“საკმარისად ძლიერი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ შეეჩერებინა კუბელთა ძალები, მაგრამ უძლური აღმოჩნდა გენერალ მაქსიმო გომესისა და მისი რამდენიმე ასეული მებრძილის წინაშე. სიეგო-დე-ავილის ბევრი ესპანური კოლონიური შენობა ანხელა ერნანდეს ვიუდა დე ხიმენესმა ააშენა — მდიდარმა სოციალისტმა, რომელიც თავის მშობლიურ ქალაქში კულტურის მექის შექმნისათვის იბრძოდა. ხშირად ამ ქალბატონს ქალაქის დამაარსებლადაც კი მოიხსენიებენ. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 135 736 ადამიანს შეადგენდა. 445 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 305 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Ciego de Ávila 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
საქართველოს აგიტატორი

**„საქართველოს აგიტატორი“** — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორკვირეული ჟურნალი. გამოდიოდა 1963 წლიდან თბილისში (1943 წელს დაარსდა „აგიტატორის ბლოკნოტის“ სახელწოდებით და 1973 წლამდე იყო საქართველოს კპ ცკ-ის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების ჟურნალი). 1977 წლის ივნისიდან ჰქვია „პარტიული სიტყვა“.

## იხილეთ აგრეთვე
* აგიტატორ გრუზიი

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
იკაკოსის ნახევარკუნძული

მინი|მარჯვნივ|230პქ|იკაკოსის ნახევარკუნძული
**იკაკოსის ნახევარკუნძული** (Peninsula de Hicacos) — ნახევარკუნძული კუბის ჩრდილოეთ ნაწილში, მატანსასის პროვინციაში. სიგრძე 18 კმ, სიგანე 0,5 კმ-იდან 2,5 კმ-მდე. მთავარი ქალაქია ვარადერო, რომელიც საკურორტო მნიშვნელობისაა. სახელწოდება წარმოსდგება კაქტუსების სახეობიდან. ვრცელდება კარდენასის ყურესა და ნიკოლასის სრუტეს შორის. ნახევარკუნძულზე წარმოდგენილია კუბის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილი. სანაპიროებზე განვითარებულია მარჯნის რიფები. პლაჟი ქვიშიანია. სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან არის პატარა ნავმისადგომები და დელფინარიუმი. 

იკაკოსის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ამავე სახელწოდების პარკი (ფართობი 3,12 კმ²), სადაც თავმოყრილია ბუნების ულამაზესი ძეგლები, მღვიმეები, ტბები და სხვ. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. 

ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობების გამო განვითარებულია ტურიზმი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვარადერო 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ნახევარკუნძულები
კარდენასის ყურე

**კარდენასის ყურე** () — ყურე ატლანტის ოკეანეში, კუბის ჩრდილოეთ ნაწილში. 
ფართობი 250 კმ². ახასიათებს მცირე სიღრმეები. ვრცელდება კუბის სანაპიროს გასწვრივ, ნიკოლასის სრუტის დასავლეთ ნაწილში, ხოლო ჩრდილოეთიდან ჩაკეტილია იკასოსის ნახევარკუნძულით. ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არის მარჯნის რიფები და არქიპელაგი საბანა. სამხრეთ-აღმოსავლეთით ყურეს ესაზღვრება წყალ-ჭაობიანი ტერიტორიები. მთავარი ქალაქია კარდენასი, რომელიც საპორტო მნიშვნელობისაა. ხელოვნური სანავიგაციო არხი კარდენასის ყურეს აკავშირებს ფლორიდის სრუტესთან. განვითარებულია კიბოსნაირების ჭერა. სამხრეთ სანაპიროსთან მოიპოვება ნავთობი. 

1898 წლის 11 მაისს ყურე იყო კარდენასის ბრძოლის ადგილი.

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ყურეები
ნიკოლასის სრუტე

**ნიკოლასის სრუტე** () — სრუტე ატლანტის ოკეანეში, კუბის ჩრდილოეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან. კუბის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს აღმოსავლეთით 140 კილომეტრში. გაწოლილია საბანის არქიპელაგის ჩრდილოეთით, მისგან დასავლეთით არის სანტარენისა და ძველი ბაჰამის სრუტეები. ნიკოლასის სრუტე ყოფს კუბას ბაჰამის კუნძულების უკიდურესი სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*The Columbia Gazetteer of North America (2000). Nicholas Channel 

## სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის სრუტეები
საქართველოს არქივი

„**საქართველოს არქივი**“ — სამეცნიერო ჟურნალი, რომელსაც სცემდა საქართველოს სსრ ცენტრალური არქივი 1926–1927 წლებში „საისტორიო მოამბის“ პირველი სერიის შემდეგ, რედაქტორი — ალ. წერეთელი. ჟურნალში გამოქვეყნებულია მასალები საარქივო საქმის თეორიულ საკითხებზე, არქივის ორგანიზაციის, ფონდების დაცვა-მოწესრიგების, მასალების დამუშავების მეთოდოლოგიურ საკითხებზე. ამასთან ერთად დაბეჭდილია გამოკვლევები საქართველოს ისტორიის, ქართული ენისა და ლიტერატურის და საერთოდ ქართული კულტურის ისტორიის ცალკეულ საკითხებზე.

სულ გამოვიდა 3 წიგნი (I — 1926, II და III — 1927). I წიგნში დაბეჭდილია საბჭოთა მთავრობის დეკრეტი საარქივო საქმის რეორგანიზაციის შესახებ, არქივის სხვადასხვა ქვეგანაყოფის მუშაობის ინსტრუქციები და წესები. II და III წიგნი ძირითადად მეცნიერულ გამოკვლევებს შეიცავს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეცნიერო ჟურნალები
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტი

**„საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტი“**  — რესპუბლიკის კომკავშირული ორგანიზაციის უმაღლესი ორგანო. ყრილობებს შორის პერიოდში ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი ორგანიზაციების მთელ მუშაობას, ამოწმებდა მათ საქმიანობას და სისტემატურად ისმენდა საოლქო, რაიონული, საქალაქო კომიტეტების ანგარიშებს. წარმოადგენდა კომკავშირს სახელმწიფო, საზოგადოებრივი დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში. ირცევდა საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს, ცკ-ის მდივნებს. ამტკიცებდა ალკკ ცკ-ის განყოფილებათა გამგეებს, „კომკავშირული პროჟექტორის“ რესპუბლიკური შტაბის თავმჯდომარეს, კომკავშირული გაზეთების „ახალგაზრდა კომუნისტის“, „მოლოდიოჟ გრუზიის“, „ნორჩი ლენინელის“ , ჟურნალების „ცისკრის“, „პიონერის“ , „დილას“ მთავარ რედაქტორებს. საქართველოს ალკკ ცკ-ს ირჩევდა საქართველოს კომკავშირის ყრილობა, საქართველოს ალკკ XXXII ყრილობამ 1982 წლის აპრილში აირჩია საქ. ალკკ ცკ, საქ. ალკკ ცკ-ის პირველი მდივანი იყო ვაჟა ლორთქიფანიძე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ორგანიზაციები
კატეგორია:კომკავშირი
ბაიამო

**ბაიამო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გრანმის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა დაახლოებით 150 ათასი ადამიანი.

ბაიამო დაარსებულია ესპანელი კონკისტადორის დიეგო ვალესკეს დე კუელიარის მიერ 1513 წლის 5 ნოემბერს. XVI საუკუნეში ბაიამო იყო სოფლის მეურნეობის და ვაჭრობის ცენტრი კუბაში. დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს 1868—1878 წლებში აჯანყებულების მნიშვნელოვანი ცენტრი. ქალაქი ითვლება კუბის ჰიმნის „ბაიამესას“ სამშობლოდ.

ქალაქში განვითარებულია კვების მრეწველობა, ბაიამოს სიახლოვეს მოიპოვება მანგანუმის მადანი. ბაიამოს უნივერსიტეტი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი უნივერსიტეტია კუბაში. ქალაქის ცენტრში დაცულია მრავალრიცხოვანი კოლონიური პერიოდის არქიტექტურული ძეგლები.

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Página Principal de La Provincia Granma 
* Emisora de la ciudad de Manzanillo 
* Radio Bayamo
* La demajagua , periódico de la provincia de Granma
* Portal de la Cultra en Granma.
* Portal de los Joven Club de Computación y Electrónica en Granma. 
* Cuba Junky (enlace externo en inglés, no pertenece a Bayamo)

კატეგორია:კუბის ქალაქები
ბარტოლომე-მასო

**ბარტოლომეო-მასო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გრანმის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ ნაწილში. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა  53 024 ადამიანს შეადგენდა. 629 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 84.3 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მორონი (კუბა)

**მორონი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. მორონი უახლოესი ქალაქია ტურისტულ კურორტ კაიო-კოკო და კაიო-გილერმომდე. 

## გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტი მდებარეობს ქალაქ სიეგო-დე-ავილის ჩრდილოეთით, აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბოლივიის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთით — ჩამბასის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთით — ბუენა-ვისტას უბე და ხარდინეს-დელ-რეის არქიპელაგი, სამხრეთით კი სირო-რედნონდოს მუნიციპალიტეტი. რელიეფი ძირითადად ვაკიანია, ჩრდილოეთში არსებული პატარა ბორცვებით, რომლებიც მარილის გუმბათებისგან წარმოიქმნება. 

მორონში მდებარეობს კუბის უდიდესი ბუნებრივი წლის მარაგი — ლაგუნა-დე-ლეჩეს ტბა (67,2 კმ²). ქალაქზე გაივლის ჩრდილოეთის ავტომაგისტრალი (კარეტერა-დელ-ნორტე). 

წარსულში მუნიციპალიტეტი ბევრად დიდი იყო და მიეკუთვნებოდა კამაგუეის პროვინციას. 

## ეკონომიკა
მთავარი ეკონომიკური საქმიანობაა სოფლის მეურნეობა და ტურიზმი. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 60 612 ადამიანს შეადგენდა. 615 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 98,6 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
სანტა-კლარას უბე

**სანტა-კლარა** (Bay of Santa Clara) — უბე კარიბის ზღვაში. მდებარეობს კუბის ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ, ნიკოლასის სრუტესა და მატანსასის და ვილია-კლარას პროვინციებს შორის. ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაპირებში ვრცელდება მარჯნის რიფები და საბანა-კამაგუეის ვრცელი არქიპელაგი, სამხრეთი სანაპიროები არის წყალ-ჭაობიანი, სადაც განვითარებულია ტროპიკული ტყე. 

დასავლეთით სანტა-კლარას უბე ისაზღვრება კარდენასის ყურით.

## რესურსები ინტერნეტში
* სანტა-კლარას უბე  
* [სანტა-კლარას უბე — რუკა](http://travelingluck.com/North+America/Cuba/Cuba+(general)/_3537894_Bah%C3%ADa+de+Santa+Clara.html#local_map)  

კატეგორია:კუბის ყურეები
საქართველოს ბუნება (ჟურნალი)

**საქართველოს ბუნება** — საქართველოს სსრ სატყეო მეურნეობის სამინისტროსა და საქართველოს სსრ ბუნების დაცვის სახელმწიფო კომიტეტის ყოველთვიური სამეცნიერო-საწარმოო-პოპულარული ილუსტრირებული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1959 წლიდან. იბეჭდებოდა სამეცნიერო-პოპულარული ხასიათის წერილები ბუნების დაცვის საკიტხებზე, მხატვრული ნაწარმოებები (მოთხრობები, ლექსები, ჩანახატები და სხვა), ბუნების დამცველთა შრომისამსახველი სტატიები, მასალები ბუნების ძეგლებზე, რეცენზიები და სხვა. ტირაჟი 36 ათ. (1980)

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ნუევიტასი

**ნუევიტასი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, კამაგუეის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა  44 882 ადამიანს შეადგენდა. 415 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 108.1 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
აბრეუსი

**აბრეუსი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1840 წელს, 1910 წლიდან კი მუნიციპალიტეტის სტატუსი აქვს. 

## დემოგრაფია 
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 330 ადამიანს შეადგენდა. 564 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 53,8 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:კუბის ქალაქები
აგუადა-დე-პასახეროსი

**აგუადა-დე-პასახეროსი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში. მუნიციპალიტეტი დაყოფილია ბარიოებად (barrio — გარეუბანი). 

## დემოგრაფია 
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 687 ადამიანს შეადგენდა. 680 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 46,6 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:კუბის ქალაქები
საქართველოს ბუნების დაცვის მუზეუმი

**„საქართველოს სსრ ბუნების დაცვის საზოგადოების საქართველოს ბუნების დაცვის მუზეუმი“**  — კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც მიზნად ისახავდა მოსახლეობის ფართო მასებისთვის გაეცნო საქართველოს ცოცხალი და არაცოცხალი ბუნება, ამასთან პროპაგანადასა და პოპულარიზაციას  უწევდა ბუნების დაცვას. შეიქმნა 1965 წლის 25 აპრილს ვასილ გულისაშვილისა და ნიკო კეცხოველის თაოსნობით, არჩილ ჯანაშვილის, ვ. მირზაშვილის, ლ. აზმაიფარაშვილისა და სხვების მონაწილეობით. 

მუზეუმში იყო 6  განყოფილება: ჰავის, წყლების, ნიადაგების, საძოვრების, ტყეებისა და ფაუნის. პირველ დარბაზში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ჰავის ყველა ძირითადი ელემენტების მაჩვენებელი, მათი ნაირგვარობა  ვერტიკალური სარტყლების მიხედვით, მდინარეთა წყლიანობა, ზედაპირული ჩამონადენი, წყალსატევები, თერმული და მინერალური წყლები.  მეორე დარბაზში ექსპონირებული იყო საქართველოს —ნახევრად უდაბნოს, ველის,სუბალპური მარალბალახეულობისა და ალპური მდელოს ნიადაგთა ნიმუშები.

მესამე დარბაზი ეთმობოდა საქართველოს ტყეს. ყოველი ვერტიკალური სარტყლისათვის ექსპონირებულია შესატყვისი სამუზეუმო მასა (მერქნის, თესლებისა და ფოთლების ნიმუშები, სათანადო ცხრილები, დიაგრამები, ფოტოები და სხვა). 

მეოთხე დარბაზი წარმოადგენდა საქართველოს ფაუნას (ძუძუმწოვრები და ფრინველები).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მუზეუმები
კუმანაიაგუა

**კუმანაიაგუა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციულ დედაქალაქ სიენფუეგოსიდან 23 კმ-ით აღმოსავლეთით. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 435 ადამიანს შეადგენდა. 1 099 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 46,8 ადამიანი კმ²-ზე.

## ეკონომიკა
ეკონომიკის ძირითადი დარგია სოფლის მეურნეობა. მოყავთ ციტრუსები და ყავა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
კარდენასი (კუბა)

**კარდენასი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. ქვეყნის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს აღმოსავლეთით დაახლოებით 175 კილომეტრში. საპორტო ქალაქია, რომელიც გაშენებულია კარდენასის ყურის სანაპიროზე, იკაკოსის ნახევარკუნძულთან, მთებსა და ზღვას შორის. 

კარდენასი დაარსდა 1828 წელს. 1861 წლისათვის ქალაქში ცხოვრობდა 12,910 ადამიანი. 1841 წელს დასრულდა რკინიგზის მშენებლობა, რამაც გამოიწვია ქალაქის სწრაფი ურბანიზაცია. აგრეთვე დააშრეს ჭაობები. კარდენასში ძირითადად არის ვიწრო ქუჩების ქსელი. 1898 წელს აქაურ ტერიტორიებზე გაიმართა ესპანეთ-ამერიკის ომი. XX საუკუნის დასაწყისში კარდენასი იყო ქვეყანაში შაქრის ერთ-ერთი მთავარი ექსპორტიორი. არის შაქრის ქარხნები. 1907 წლისათვის ქალაქის მოსახლეობამ მიაღწია 24,280 ადამიანს. კარდენასის მუნიციპალიტეტის ფართობია 566 კმ². 2007 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 103,087 ადამიანი. 

კარდენასიდან დაახლოებით 12 კილომეტრში მდებარეობს საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი ვარადერო.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქი კარდენასი 
* კარდენასი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
პალმირა (კუბა)

**პალმირა** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში.

დაარსდა 1879 წელს სახელით *ლას-კასასი.*სახელი პალმირა მხოლოდ 1940 წელს ეწოდა. 

მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ქალაქ პალმირადან 12 კმ-ში მდებარეობს წყლის კურორტი *სიეგო-მონტერო* და ამავე სახელწოდების წყალჩამომსხმელი ფაბრიკა. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 153 ადამიანს შეადგენდა. 318 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 104,3 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
შვეიცარიის ტბების სია

, გერმანული ან იტალიური)]]

## შვეიცარიის უდიდესი ტბები
შვეიცარიაში 16 ტბაა 10 კმ²-ზე მეტი ფართობით:
*ჟენევის ტბა (Lac Léman, Lac de Genève) - 581.3 კმ² (საფრანგეთთან ერთად)
*ბოდენის ტბა (Bodensee) - 541.1 კმ² (გერმანიასთან და ავსტრიათან ერთად)
*ნევშატელის ტბა (Lac de Neuchâtel, Neuenburgersee) - 218.3 კმ²
*ლაგო-მაჯორე (Lago Maggiore) - 212.3 კმ² (იტალიასთან ერთად)
*ფირვალდშტეტის ტბა (Vierwaldstättersee) - 113.7 კმ² 
*ციურიხის ტბა (Zürichsee) - 90.1 კმ²
*ლუგანოს ტბა (Lago di Lugano, Ceresio) - 48.7 კმ² (იტალიასთან ერთად)
*თუნის ტბა (Thunersee) - 48.4 კმ²
*ბილის ტბა (Lac de Bienne, Bielersee) - 39.6 კმ²
*ცუგის ტბა (Zugersee) - 38.3 კმ² 
*ბრიენცის ტბა (Brienzersee) - 29.8 კმ²
*ვალენის ტბა (or Walensee, Lake Walenstadt) - 24.1 კმ² 
*მურტენის ტბა (Lac Morat, Murtensee) - 23.0 კმ²
*ზემპახის ტბა (Sempachersee) - 14.36 კმ²
*შიცის ტბა (Sihlsee) - 10.72 კმ²
*ჰალვილის ტბა (Hallwilersee) - 10.21 კმ²

## ტბები 1 კმ²-ზე მეტი ფართობით 
შენიშვნა:
:↑ ხელოვნური ტბები
: ბუნებრივი ტბები, გამოიყენება როგორც წყალსაცავი

## რესურსები ინტერნეტში 
* შვეიცარიის ტბები

კატეგორია:შვეიცარიის ტბები
ალბერტო ერერა ი ფრანჩი

**ალბერტო ერერა ი ფრანჩი** (; დ. 1 სექტემბერი, 1874, სან-ანტონიო, კუბა — გ.  18 მარტი, 1954, ჰავანა, კუბა) — კუბელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1933 წლის 12-13 აგვისტოს.  

პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა სახელმწიფო გადატრიალების დროს ორი დღით, ხერარდო მაჩადოს ქვეყნიდან გაქცევის შემდეგ. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა 
* Argote-Freyre, Frank.  *Fulgencio Batista: Volume 1, From Revolutionary to Strongman.*  Rutgers University Press, Rutgers, New Jersey.  ISBN 0-8135-3701-0.  2006. 
* Chester, Edmund A. *A Sergeant Named Batista.*  Holt. 1954.
* 

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
ვარადერო

**ვარადერო** () — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. წარმოადგენს კარიბის ზღვის აუზის ერთ-ერთ უმსხვილეს საკურორტო ზონას. ქალაქს ეწოდება აგრეთვე პლაია-ასული, რაც ესპანურად „ცისფერ პლაჟს“ ნიშნავს. ვარადერო მდებარეობს იკაკოსის ნახევარკუნძულზე, კარდენასის ყურესა და ფლორიდის სრუტეს შორის. ქვეყნის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს აღმოსავლეთით 140 კილომეტრში, ვია-ბლანკას გზატკეცილის აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. ნახევარკუნძულის უდიდესი სიგანე მხოლოდ 2,5 კილომეტრია, რომლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე წარმოდგენილია ნაკრძალი და პირველყოფილი ტყეები პლაჟებთან ერთად. იკაკოსის პარკის ფართობია 3,12 კმ², შეიქმნა 1974 წელს. ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში არის აეროპორტი. პირველად ვარადერო მოიხსენიება 1555 წელს. 1872 წლიდან მოქმედებს როგორც კურორტი. XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან დაიწყო ქალაქის ინტენსიური განვითარება. სანაპირო თეთრი ფერის ქვიშის პლაჟია. 1870-იან წლებში პირველად მოინახულეს როგორც კურორტი, ხოლო 1915 წელს აშენდა პირველი სასტუმროები. კურორტს არაერთი ცნობილი ადამიანი სტუმრობდა, მათ შორის იყო მაგალითად ალ კაპონე. ფართობი 32 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით ვარადეროში ცხოვრობდა 20,000 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
როდასი

**როდასი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში. 

ქალაქი დაარსდა 1859 წელს სახელით *ლეჩუსო*. ამჟამინდელი სახელი 1879 წელს ეწოდა გენერალ კაბალიერო დე როდასის პატივსაცემად. 
## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 477 ადამიანს შეადგენდა. 552 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 60,6 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
კაიმანერა

**კაიმანერა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, გუანტანამოს პროვინციაში. წარმოადგენს სათევზაო დასახლებასა და ნავსადგურს, რომელიც გუანტანამოს უბის დასავლეთ ნაწილშია აგებული, აშშ-ის საზღვაო ფლოტის ბაზისგან ოდნავ ჩრდილოეთით და პროვინციულ დედაქალაქ გუანტანამოსგან სამხრეთით. გემებს ძირითადად შაქრის ლერწამი და ყავა გადააქვთ.

ამ შორეული ქალაქის მცხოვრებლები უახლოესი მეზობლები არიან აშშ-ის სამხედრო ბანაკისა და ამჟამად საპატიმროსთვის, სადაც სასჯელს ავღანეთის ომში მებრძოლები იხდიან. მეთევზეთა და მარილის მომპოვებელთა საზოგადოება აქ XX საუკუნის დასაწყისში ყვაოდა, რაც ბაზის მშენებლობით იყო გამოწვეული. ის მაგნიტივით იზიდავდა მუშებსა და უბრალო მნახველებს, რომელთა შორისაც იყვნენ კუბის კუნძულებისა და უახლოესი ქვეყნების, მაგალითად იამაიკის მოსახლეობა.

ქალაქს სახელი ეწოდა ალიგატორისგან (ნიდ. Kaaiman), რომლებიც ერთ დროს მანგროვან ლაბირინთებსა და უბის ზემო ნაწილში ბინადრობდნენ. ამჟამად მათი რიცხვი საგრძნობლად შემცირებულია.

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 562 ადამიანს შეადგენდა. 366 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 28,9 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* კუბის მუნიციპალიტეტები
* კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
საქართველოს განათლების მუშაკი

„**საქართველოს განათლების მუშაკი**“ — საქართველოს განათლების მუშაკთა კავშირის ცენტრალური გამგეობის ყოველთვიური პროფესიულ-პედაგოგიური ჟურნალი. გამოდიოდა 1923–1929 წლებში თბილისში (1925 წლიდან 1928 წლამდე — 2 კვირაში ერთხელ). 1923–1924 წლებში გამოსცემდა განათლების მუშაკთა სახლი, 1925 წლიდან — განათლების მუშაკთა კავშირი. აშუქებდა სახალხო განათლებისა და პედაგოგიურ, აგრეთვე პოლიტიკურ და ეკონომიკურ საკითხებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ელ-სალვადორი (კუბა)

**ელ-სალვადორი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციულ დედაქალაქ გუანტანამოსგან ოდნავ ჩრდილოეთით. კლიმატი ტროპიკულია. რელიეფის 75% მთიანია. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 662 ადამიანს შეადგენდა. 637 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 71,7 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მაისი (კუბა)

**მაისი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში.

მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს კუბის უკიდურესი აღმოსავლეთი წერტილი *პუნტა-მაისი*, რომელსაც კოლუმბამდელ ხანაში ადგილობრივი ტაინოს ხალხი *ბაიტიკირის* უწოდებდა. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 276 ადამიანს შეადგენდა. 525 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 53,9 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
გუანტანამო

**გუანტანამო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი. მუნიციპალიტეტის ფართობია 741 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 244,603 ადამიანი. 

განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. გუანტანამოს მახლობლად არის შაქრის ლერწმის პლანტაციები, მოჰყავთ აგრეთვე ყავა, რომლებიც შეადგენენ ეკონომიკის ტრადიციულ სფეროს. მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთი ნაწილი მთაგორიანია, სადაც აღმართულია სიერა-მაესტრას შტოქედები. ქალაქიდან დაახლოებით 15 კილომეტრის მოშორებით მდებარეობს გუანტანამოს უბე, სადაც განლაგებულია აშშ-ის კონტროლირებადი გუანტანამოს დიდი სამხედრო-საზღვაო ბაზა (საიჯაროა 1903 წლიდან). გუანტანამო დაარსდა 1819 წელს. 

საავტომობილო გზით უკავშირდება ქალაქ ბარაკოასა და სანტიაგო-დე-კუბას.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქი გუანტანამო 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
იმიასი

**იმიასი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს კუბის სამხრეთ სანაპიროზე. სამხრეთით ესაზღვრება გაბატონებული ქარების კოროდორი, ატლანტის ოკეანისა და კარიბის ზღვის ნაპირები. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 959 ადამიანს შეადგენდა. 524 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 40 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
კარლოს ევია

**კარლოს ევია ი რეიეს-გავილანი** (; დ. 21 მარტი, 1900, ჰავანა, კუბა — გ. 2 აპრილი, 1964, ლანტანა, აშშ) —  კუბელი პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი  3 დღით 1934 წლის 15-18 იანვარს. მას შემდეგ, რაც ფულხენსიო ბატისტამ დაამხო რამონ გრაუს ხელისუფლება.  იგი შეცვალა მანუელ მარკეს სტერლინგმა.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა 
* *Fulgencio Batista, From Revolutionary to Strongman* (Rutgers University Press, 2006, ISBN 978-0-8135-3701-6)
* 

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
სან-ანტონიო-დელ-სური

**სან-ანტონიო-დელ-სური** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს კუბის სამხრეთ სანაპიროზე, სამხრეთით ესაზღვრება გაბატონებული ქარების კორიდორი. 

## გეოგრაფია
ტერიტორიის 88% მთიანია, რაც ეკონომიკური საქმიანობების დიდ შესაძლებლობებს არ იძლევა. კლიმატი ცხელია, წელიწადის განმავლობაში არ განირჩევა სეზონები, გარდა პურიალის მთისა.

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 509 ადამიანს შეადგენდა. 585 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 45,3 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ნისეტო-პერესი

**ნისეტო-პერესი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ გუანტანამოდან 10 კმ-ით დასავლეთით. სამხრეთით გააჩნია მცირე გასასვლელი კარიბის ზღვასა და ატლანტის ოკეანეზე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება სანტიაგო-დე-კუბის პროვინცია, ჩრდილოეთით — ელ-სალვადორი, ჩრდილო-დასავლეთით გუანტანამო და ჩრდილო-აღმოსავლეთით კაიმანერის მუნიციპალიტეტი. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 783 ადამიანს შეადგენდა. 640 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 27,8 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მაისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი **მაისი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მაისი – გრიგორიანული კალენდრის მე-5 თვე
* მაისი – ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში
*მაისი — სსოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონი
ღორების ყურე

**ღორების ყურე** () — ყურე კუბის სამხრეთ სანაპიროზე, კარიბის ზღვაში. 
მინი|მარცხნივ|155პქ|ღორების ყურე1910 წლიდან მიეკუთვნება სანტა-კლარას პროვინციას, ხოლო 1976 წლიდან მატანსასის პროვინციის შემადგენლობაშია. ქმნის საპატის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ განაპირა მხარეს. ხაგუეი-გრანდედან სამხრეთით მდებარეობს 30 კილომეტრში, სიენფუეგოსიდან დასავლეთით 70 კილომეტრში, ჰავანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 150 კილომეტრში. ყურის დასავლეთ ნაწილში არის მარჯნის რიფები, რომელიც ესაზღვრება საპატის ჭაობებს. აღმოსავლეთ ნაწილში წარმოდგენილია მანგროვიანები და ჭაობების მძლავრი მასივები. 

ღორების ყურის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს სოფელი ბუენა-ვენტურა.
ყურის ესპანური სახელწოდება *Bahía de Cochinos* უკავშირდება არა ღორებს, არამედ (სავარაუდოდ) თევზის სახეობას — *Orangeside triggerfish* (, ).

1961 წელს აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს დაფინანსებით საგანგებოდ გაწვრთნილ კუბელ ემიგრანტთა ჯგუფი ღორების ყურის გავლით გადასხდა კუნძულზე, რათა მოეხდინათ ახლად არჩეული პრემიერ-მინისტრის ფიდელ კასტროს გადაყენება. 

## ლიტერატურა
*Rodriguez, Juan Carlos. 1999. Bay of Pigs and the CIA. Ocean Press. Melbourne. ISBN 1875284982
*Wyden, Peter. 1979. Bay of Pigs - The Untold Story. Simon and Schuster. New York. ISBN 0671240064 ISBN 0224017543 ISBN 978-0671240066

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ყურეები
იატერასი

**იატერასი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მუნიციპალური ცენტრი მდებარეობს ქალაქ პალენკეში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის — ალექსანდერ ჰუმბოლდტდის ეროვნული პარკის გარკვეული ნაწილი. 

## გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ოლგინის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბარაკოის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სან-ანტონიო-დელ-სური, სამხრეთ-დასავლეთით — მანუელ-ტამესი, დასავლეთით კი გუანტანამოს უბე. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 358 ადამიანს შეადგენდა. 664 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 30,7 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მანუელ-ტამესი

**მანუელ-ტამესი** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გუანტანამოს პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ გუანტანამოდან 15 კმ-ით აღმოსავლეთით. 

მუნიციპალიტეტი 1964 წელს შეიქმნა და სახელი ეწოდა 1958 წლის კუბის რევოლუციის მებრძოლის, სიმონ მანუელ ტამეს გერას პატივსაცემად. 

## დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 200 ადამიანს შეადგენდა. 526 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 27 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი

**სსრკ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი** — შეიქმნა საქართველოს ცენტრალური ზოოტექნიკური სადგურის (1927), საქართველოს ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის (1929) და საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტის (1932) ბაზაზე 1959 წელს. ამზადებდა ზოოინჟინრებსა და ვეტექიმებს. ინსტიტუტში ტარდებოდა სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა მეცხოველეობის, ვეტერინარიის და საკვებწარმოების დარგში.ინსტიტუტში იყო 5 ფაკულტეტი:  ზოოსაინჟინრო, სავეტერინარო, დაუსწრებელი სწავლების, კვალიფიკაციია ამაღლებისა საზოგადოებრივი პროფესიათა. ფუნქციონირებდა 2 სამეცნიერო სექტორი: ზოოტექნიკისა და სავეტერინარო. აგრეთვე სახელშეკრულებო თემატიკის სამეცნიერო-კვლევითი სექტორი.  მეცნიერების კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მიმნიჭებელი საციალიზებული 2 სამეცნიერო საბჭო. ასპირანტურა, 24 კათედრა, 29 განყოფილება — ლაბორატორია, 4 კაბინერი, ბიბლიოთეკა (347 ათ-ზე მეტი წიგნადი ფონდი), 3 მუზეუმი, სპორტული კომპლექსი, გლდანის ექსპერიმენტული ბაზა. სამტრედიის, გულრიფშისა და წითელ წყაროს (ამჟამად დედოფლისწყარო) საყრდენი პუნქტები; ქიმიო-თერაპიული და ბიოლოგიური პრეპარატების ექსპერიმენტული ქარხანა. სასწავლო-ექსპერიმენტული მეურნეობა (1,5 ათ ჰა-მდე სახნავი ფართობი, 1250 მსხვილ რქოსანი საქონელი. მათ შორის 350 ფური, 7500 ცხვარი, 400 ღორი, 20 ათ. ფრთა ფრინველი). არსებობის მანძილზე ინსტიტუტმა მოამზადა 4501 ზოოინჟინერი, 3978 ვეტექიმი. ინსტიტუტი უშვებს „სამეცნიერო შრომებს“. 1983 წელს ინსტიტუტი დაჯილდოვდა „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. 1999 წელს ეწოდა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო აკადემია, 2003 წელს — საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტი. 2011 წელს გარდაიქმნა საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები
კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
საქართველოს ეკონომისტი

**„საქართველოს ეკონომისტი“** —  ქართული ყოველთვიური პოლიტიკურ-ეკონომიკური ჟურნალი. გამოდიოდა 1925 წლიდან. 1974 წლიდან გამოდიოდა „ეკონომისტის“ სახელწოდებით.  

1974 წლიდან საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ჟურნალი. გამოდიოდა სხვადასხვა სახელწოდებით: „ეკონომისტი“ (1925-1926), „საქართველოს ეკონომისტი“ (1926–1931), „საქართველოს სოციალისტური მეურნეობა“ (1931–1941), „საქართველოს სახალხო მეურნეობა“ (1967–1973). 1941 წელს ჟურნალის გამოცემა შეწყდა, განახლდა 1958 წელს. 

სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი ეკონომიკური საბჭოსა და საქართველოს ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტთან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის, საქართველოს სსრ სახელმწიფო საგეგმო კომისიისა და მიწსახკომის, საქართველოს სსრ სახკომსაბჭოსთან არსებული სახელმწიფო საგეგმო კომისიის, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო საგეგმო კომისიის, საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის საბჭოსა და საქართველოს სსრ მეცნიერების აკადემიის ეკონომიკური ინსტიტუტის, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის ორგანო.  

ჟურნალს რედაქტორობდნენ: ს. ჩიხლაძე, ვ. ავაქოვი, ა. კვირიკაძე, რ. მელაძე, კ. თარგამაძე, პ. გუგუშვილი, ს. ინწკირველი, თ. გოქსაძე, ი. კრავცოვი (1976 წლიდან). ჟურნალის ფურცლებზე იბეჭდებოდა როგორც მარქსისტულ-ლენინური ეკონომიკური თეორიის, ისე სამეურნეო მშენებლობის, განსაკუთრებით საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის წინაშე მდგარი აქტუალური საკითხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კოლონის სასაფლაო

მინი|250პქ|სასაფლაოს ერთ-ერთი მავზოლეუმი
**კოლონის სასაფლაო**, ***ქრისტეფორე კოლუმბის სახელობის სასაფლაო*** () — სასაფლაო კუბის დედაქალაქ ჰავანაში. მდებარეობს ჰავანის ისტორიულ რეგიონ ვედადოში, ესპადის ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე, ფართობი 57 ჰა. დაარსდა 1876 წელს. 

სასაფლაო ცნობილია საფლავის ქვების სკულპტურებით და ძეგლებით, რომელთა რიცხვი 500-ს აჭარბებს.

1898-1899 სასაფლაოზე განისვენებდა ამერიკელი მეზღვაურების ნეშტი, რომლებიც დაიღუპნენ კრეისერ მენის აფეთქების შედეგად. შემდეგ მათი ნეშტი გადასვენებულ იქნა არლინგტონის ეროვნულ სასაფლაოზე.

## სასაფლაოზე დაკრძალული ცნობილი ადამიანები
*ხოსე რაულ კაპაბლანკა (1888-1942) — მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში
*ხოსე მიგელ გომესი  (1858-1921) — კუბის პრეზიდენტი
*ხოსე ლესამა ლიმა  (1910-1976)  — მწერალი, პოეტი
*დულსე მარია ლოინასი (1902-1997) — მწერალი, პოეტი
*კარლოს სესპედესი  (1871-1939) — კუბის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*
* სასაფლაოს პანორამული ფოტოები 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის სასაფლაოები
კატეგორია:კუბის ღირსშესანიშნაობები
წითელი ხიდი

მინი|300პქ|წითელი ხიდი
**წითელი ხიდი**, *გატეხილი ხიდი* () — ხიდი მდინარე ხრამის ნაპირზე, თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, საქართველოსა და აზერბაიჯანის საზღვარზე. ხიდი ქართული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ძეგლია, აშენებულია ქართლის მეფის, როსტომის მიერ XVII საუკუნის შუა წლებში. ხიდი დღიდან აშენებისა არასოდეს არ დანგრეულა და არც ჩატეხილა, თუმცა მას მაინც შერჩა „გატეხილი ხიდის“ სახელი. ამის მიზეზი არის დღეს არსებული ხიდიდან იქვე 95 მეტრის მოშორებით მდინარე ხრამის ორივე ნაპირზე მდებარე ძველი, უფრო ადრინდელი ხიდის ნაშთები, რომლისაგან საყრდენი ბურჯებიღაა შემორჩენილი.

X საუკუნის სომეხი ისტორიკოსის მოსე კალანკატუელის ცნობების მიხედვით, მის დროს აღნიშნული ხიდი უკვე დანგრეული იყო. X-XVII საუკუნეებში ამ ადგილებში ხიდი არ არსებობდა, რის გამოც ხალხის მეხსიერებაში დარჩა „გატეხილი ხიდის“ სახელი. თანამედროვე ხიდი წითელი აგურითაა ნაშენი, რის გამოც მას მეფის რუსეთის დროს „წითელი ხიდი“ შეარქვეს.
 
ხიდის სიგრძე 175 მეტრია, სიგანე შუა წელში 4,3 მ., სიმაღლე კი 10 - 12 მეტრია. ხიდის ბურჯებში არის სხვადასხვა სახის სათავსოები, რომლებიც შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო საბაჟოდ, სადარაჯოდ ან  ქარავნების დასასვენებლად.

ხიდზე გადიოდა თბილისიდან წინა აზიის ქვეყნებისაკენ მიმავალი საქარავნე გზა, საიდანაც შემდეგ აზიისა და ევროპის ქვეყნებში შეიძლებოდა გასვლა. ხიდს საქართველოს ეკონომიკური და პოლიტიკური მდგომარეობისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა.

ხიდის მიდამოებში ხშირი იყო სახვადასხვა ბრძოლები და შეტაკებები, რომლებსაც საქართველოსათვის დამცველობითი მნიშვნელობა ჰქონდა. 1795 წლის 7 სექტემბერს, აღა-მაჰმად-ხანის მრავალრიცხოვან არმიას აქ დაუპირისპირდა ერეკლე II–ის მებრძოლთა 200 კაციანი ჯგუფი, რომლებიც ხიდის დასაცავად იყვნენ დატოვებული. ხიდის დამცველებმა ვერ გაუძლეს მრავალათასიანი მტრის რაზმების შემოტევას და დიდი დანაკარგით უკან დაიხიეს. 1921 წლის თებერვალში, ამ მიდამოებში გაიმართა ბრძოლა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მებრძოლებსა და ბოლშევიკური, წითელი არმიის ნაწილებს შორის. ბოლშევიკების არმიის ცენტრალურმა დაჯგუფებამ, მიუხედავად ქართველთა წინაამღდეგობისა, წითელი ხიდი აიღო და თბილისს შეუტია.

ხიდს თავისი ფუნქცია დღესაც შენახული აქვს. 2012 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ.IV. თბ., 1973 წ.
**თეიმურაზ პეტრიაშვილი,* კრწანისი, დოკუმენტური მოთხრობა, ჟურნალი "მნათობი", 2007 წ. N 3. გვ 58-79.
**იასე ცინცაძე*, აღა-მაჰმად–ხანის თავდასხმა საქართველოზე, თბ., 1969 წ.
*თბილისის აღება აღა–მაჰმად–ხანისაგან 1795 წელს (მოთხრობა თვალით მნახველისა), ჟურნალი ივერია, თბ., 1885 წ.N 2.
*

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ხიდები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სანტა-კლარას პროვინცია

მინი|300პქ|კუბის ადმინისტრაციული დაყოფა 1910 წლისათვის - სანტა-კლარას პროვინცია მდებარეობს ცენტრში.
**სანტა-კლარას პროვინცია** ( 1940 წლიდან ცნობილია როგორც ***ლას-ვილიასი***) — ისტორიული პროვინცია კუბაში. ვრცელდება ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. 1976 წელს დაიყო ვილია-კლარას, სიენფუეგოსისა და სანქტი-სპირიტუსის პროვინციებად. 

პროვინციის დედაქალაქი იყო ქალაქი სანტა-კლარა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipios de Las Villas 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
ხაგუეი-გრანდე

**ხაგუეი-გრანდე** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. მდებარეობს საპატის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით, ღორების ყურის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 135 მ სიმაღლეზე.  

## დემოგრაფია
ფართობი 882 კმ². 2007 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 87,771 ადამიანი. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე 65,5 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ფომენტო

**ფომენტო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სანქტი-სპირიტუსის პროვინციაში. დაყოფილია 3 რაიონად: Fomento, Güinia de Miranda და Jíquimas.

## ისტორია
ფომენტო დაარსდა 1864 წელს  471 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 71.2 ადამიანი კმ²-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუბის მუნიციპალიტეტები
*კუბის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
საქართველოს თამბაქოს მრეწველობა

**საქართველოს თამბაქოს მრეწველობა**   „საქთამბაქომრეწვი“ — რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს სამრეწველო გაერთიიანება, რომელშიც შედიოდა თამბაქოს საფერმენტაციო ქარხნები (5), თამბაქოს ფაბრიკები (4)  და მარნეულის თამბაქოს დამზადების კანტორა. ქართული თამბაქო („აფხაზური“, „სამსუნი“ და „ტრაპეზუნდი“) თავისი საგემოვნო თვისებებითა და არომატულობით ცნობილი იყო არა მარტო სსრკ-ში, არამედ მის ფარგლებს გარეთ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მრეწველობა საქართველოში
პლაია-ხირონი

**პლაია-ხირონი** () — პლაჟი კუბის სამხრეთ სანაპიროზე, ღორების ყურეში. ტურისტული და ისტორიული ცენტრი. პლაია-ხირონი მდებარეობს საპატის ჭაობების ტერიტორიაზე. 1961 წლის აპრილში აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს დაფინანსებით საგანგებოდ გაწვრთნილ კუბელ ემიგრანტთა ჯგუფი ღორების ყურის გავლით გადასხდა კუნძულზე (პლაია-ხირონის რაიონში), რათა მოეხდინათ ახლად არჩეული პრემიერ-მინისტრის ფიდელ კასტროს გადაყენება. 

პლაია-ხირონში არსებობს მუზეუმი, რომელიც ეხება 1961 წლის მოვლენებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ღორების ყურე 

## რესურსები ინტერნეტში
* პლაია-ხირონი   

კატეგორია:კუბის გეოგრაფია
მანუელ მარკეს სტერლინგი

**მანუელ მარკეს სტერლინგი** (; დ. 28 აგვისტო, 1872, ლიმა, პერუ — გ. 9 დეკემბერი, 1934, ვაშინგტონი, აშშ) — კუბელი პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი. კუბის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი რამდენიმე საათის განმავლობაში 1934 წლის 18 იანვარს. მან შეცვალა კარლოს ევია. მის შემდეგ კი კარლოს მენდიეტა გახდა პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა 
* *Fulgencio Batista: Volume 1, From Revolutionary to Strongman*, Argote-Freyre, Frank (Rutgers, New Jersey: Rutgers University Press, 2006) ISBN 0-8135-3701-0  
* http://www.vitral.org/vitral/vitral51/cent.htm 
* http://www.endgame.nl/wfairs.htm 
*  (Spanish)

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კარლოს მენდიეტა

**კარლოს მენდიეტა** (; დ. 4 ნოემბერი, 1873, ვილია-კლარა, კუბა — გ. 27 სექტემბერი, 1960, ჰავანა, კუბა) — კუბელი პოლიტიკური მოღვაწე. კუბის პრეზიდენტი დროებით 1934 წლის 18 იანვარიდან, 1935 წლის 11 დეკემბრამდე. მან შეცვალა მანუელ მარკეს სტერლინგი. მის შემდეგ კი ხოსე აგრიპინო ბარნეტი გახდა პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა 
*  (Spanish)

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
ხოსე აგრიპინო ბარნეტი

**ხოსე აგრიპინო ბარნეტი** (; დ. 23 ივნისი, 1864, ბარსელონა, ესპანეთი —  გ. 18 სექტემბერი, 1945, ბარსელონა, ესპანეთი) — კუბელი პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი. კუბის პრეზიდენტი 1935 წლის 11 დეკემბრიდან, 1936 წლის 20 მაისამდე. მან შეცვალა კარლოს მენდიეტა. მის შემდეგ კი მიგელ მარიანო გომესი გახდა პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუბის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა 
*  (Spanish)

კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945