open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ენდრიუ ტანენბაუმი

**ენდრიუ სტიუარტ ტანენბაუმი** (; დ. 16 მარტი, 1944) — ჰოლანდიელ-ამერიკელი პროფესორი კომპიუტერული მეცნიერების განხრით, ნიდერლანდების მეცნიერებისა და ხელოვნების სამეფო აკადემიის წევრი, 
რომელიც მოღვაწეობს ამსტერდამის თავისუფალ უნივერსიტეტში.

დაიბადა ნიუ-იორკში, ებრაულ ოჯახში. 1971 წელს, კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი) დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფიზიკის დარგში. მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა ნიდერლანდებში.

ტანენბაუმი ყველაზე მეტად ცნობილია როგორც Unix-ის სგავსი ოპერაციული სისტემის MINIX-ის ავტორი — უფასო ოპერაციული სისტემა, რომელიც სასწავლო მიზნებისთვისაა გათვლილი. იგი აგრეთვე არის რამდენიმე წიგნის ავტორი.

## ლიტერატურა
* Glyn Moody: *Die Software-Rebellen: die Erfolgsstory von Linus Torvalds und Linux.* Verl. Moderne Industrie, Landsberg/Lech 2001, ISBN 3-478-38730-2

## რესურსები ინტერნეტში
* ენდრიუ ტანენბაუმი — გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა
* 
* Minix Article in Free Software Magazine
* The MINIX 3 Operating System MINIX Official Website 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:პოლიტიკური მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები
კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნიდერლანდების მეცნიერებისა და ხელოვნების სამეფო აკადემიის წევრები
კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ვითა თბილისი (საკალათბურთო კლუბი)

**„ვითა თბილისი“** — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს თბილისში. საშინაო თამაშებს კლუბი ატარებს თბილისის სპორტის სასახლეში. კლუბი ამჟამად ასპარეზობს A ლიგაში, საქართველოს მეორე დონის საკალათბურთო ჩემპიონატში.

## ისტორია
1990-იან წლებში ვითა თბილისი საქართველოს სუპერლიგაში დომინირებდა: 1993-1998 წლებში 6-ჯერ მოიგო აღნიშნული ჩემპიონატი. 2015-16 წლების სეზონში იგი შეუერთდა VTB გაერთიანებულ ლიგას.

## მიღწევები
* საქართველოს სუპერლიგა
** 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1997–98

## რესურსები ინტერნეტში
*  (დაარქივებული)
* Eurobasket.com-ის პროფილი
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საკალათბურთო კლუბები
იამზე დოლაბერიძე

**იამზე დოლაბერიძე** (დ. 7 დეკემბერი, 1939, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე, ბალეტის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1971), ღირსების ორდენის კავალერი (1996).

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა ოპერისა და ბალეტის თეატრთან არსებული ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, მოგვიანებით, 1972 წელს — თბილისის სამხატვრო აკადემიის მოდელირების ფაკულტეტი.

1958-1960 წლებში იყო ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასის მოცეკვავე; 1960-1975 წლებში ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის წამყვანი მოცეკვავეა, აგრეთვე ანსამბლ „რუსთავის“ სოლისტი და მხატვარი.

იამზე დოლაბერიძე ქმნიდა მოცეკვავეთა სამოსის ესკიზებს. 1979-2010 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა სხვადასხვა ქორეოგრაფიულ სტუდიებში, ასევე მისივე დაარსებულ ქორეოგრაფიულ ანსამბლ „იამზეში“; ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლში წარმატებით შეასრულა სოლო პარტიები ცეკვებში: „აჭარული“, „ხევსურული“, „ყარაჩოხელი“; ოპერისა და ბალეტის თეატრში ასრულებდა ქართულ ცეკვებს ოპერებში, მათ შორისაა „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ქეთო და კოტე“; აგრეთვე ცეკვავდა ბალეტებში: „ექიმი აიბოლიტი“, „ოტელო“, „მშვიდობისათვის“, „გორდა“.

2015 წლის 10 ივნისს ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ გაიხსნა იამზე დოლაბერიძის ვარსკვლავი.

## ჯილდოები 
* 1971 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1996 — ღირსების ორდენი „ქართული ქორეოგრაფიული ხელოვნების განვითარებისა და მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი დიდი წვლილისათვის“
* 2023 — თბილისის საპატიო მოქალაქე

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2023)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია

**საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია** — კალათბურთის ეროვნული მმართველი ორგანო საქართველოში.

დაარსდა 1991 წლის 4 ივნისს. საერთაშორისო კალათბურთის ფედერაციას (FIBA) შეუერთდა 1992 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები
* საქართველოს სუპერლიგა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კალათბურთი
კატეგორია:საქართველოს სპორტული ორგანიზაციები
კატეგორია:ეროვნული საკალათბურთო ფედერაციები
საქართველოს 17 წლამდე კალათბურთელთა ნაკრები

**საქართველოს 17 წლამდე კალათბურთელთა ნაკრები** წარმოადგენს საქართველოს მსოფლიოს საკალთბურთო ახალგაზრდულ ჩემპიონატებში, რომელსაც მართავს საქართველოს კალათბურთის ფედერაცია. იგი ქვეყანას წარმოადგენს 16 და 17-წლამდელთა საერთაშორისო საკალათბურთო ჩემპიონატებში.

გუნდი უკანასკნელად გამოჩნდა ფიბა-ს 2016 წლის ევროპის 16-წლამდელთა ჩემპიონატის B დივიზიონში.

## ასპარეზობის ჩანაწერები
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები
* საქართველოს 19 წლამდე კალათბურთელთა ნაკრები

## რესურსები ინტერნეტში
*Georgia Basketball Records  — FIBA Archive

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები
საქართველოს ქალთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

**საქართველოს ქალთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები** წარმოადგენს საქართველოს საერთაშორისო საკალათბურთო ჩემპიონატებში. მას მართავს საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია.

გუნდმა რანდენჯერმე სცადა ქალთა ევრობასკეტზე მოხვედრა, თუმცა უშედეგოდ.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ქალთა ეროვნული 19-წლამდელთა საკალათბურთო ნაკრები
* საქართველოს ქალთა ეროვნული 17-წლამდელთა საკალათბურთო ნაკრები

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის საიტი 
* Georgia Basketball Records  — FIBA Archive

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სპორტული ნაკრებები
ოგიუსტ როდენის ქუჩა

**ოგიუსტ როდენის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ვერა); პეტრე მელიქიშვილის ქუჩიდან გიორგი ქუჩიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს. თბილისის 1897 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც წყნეთის შესახვევი. 1925 წელს იაკობ ნიკოლაძის წინადადებით ოგიუსტ როდენის სახელი დაერქვა. №6-ში გახსნილია იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი.

## ლიტერატურა 
როდენი
საქართველოს ქალთა ეროვნული ფრენბურთის ნაკრები

**საქართველოს ქალთა ეროვნული ფრენბურთის ნაკრები** — გუნდი რომელიც წარმოადგენს საქართველოს საერთაშორისო ქალთა ფრენბურთის ჩემპიონატებსა და მეგობრულ თამაშებში.

## შედეგები
### ევროპის ჩემპიონატი
### ევროპის ფრენბურთის ლიგა
## რესურსები ინტერნეტში
* FIVB profile

კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სპორტული ნაკრებები
რატი იონათამიშვილი

**რატი იონათამიშვილი** (დ. 9 ივნისი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი და პოლიტიკოსი.  
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 9 ივნისს. 2002 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2002-2003 წლებში იყო გამომცემლობა „სანის“ ლიტმუშაკი. 2004 წელს იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი. 2005-2014 წლებში — კოალიცია „დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის“ პოლიტიკური პროექტების დირექტორი. 2008-2011 წლებში იყო ინკლუზიური განათლების პროექტის პიარ მენეჯერი. 2014-2015 წლებში იყო თბილისის მერის მრჩეველი, შშმ პირთა საბჭოს აღმასრულებელი მდივანი. 2015-2016 წლებში — თბილისის საკრებულოს წევრი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გიორგი თოთლაძე

**გიორგი თოთლაძე** (დ. 10 თებერვალი, 1983, ქარელი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის წევრი 2016 წლიდან 2020 წლამდე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1983 წლის 10 თებერვალს. დაამთავრა გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2008-2009 წლებში იყო ქარელის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებული. 2009-2010 წლებში იყო ქარელის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე. 2013-2015 წლებში — „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ ქარელის საოლქო ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 2014-2015 წლებში შიდა ქართლის გუბერნატორის პირველი მოადგილე. 2016 წლიდან „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ გორის საოლქო ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 52,29% მიიღო (12 331 ხმა).

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
გიორგი
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სამართლიანობისთვის

**სამართლიანობისთვის** — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომელიც 2019 წლის 20 ივნისს დაფუძნდა. პარტიის ლიდერია ეკა ბესელია.

## ისტორია
„ქართული ოცნებიდან“ ეკა ბესელიას წამოსვლის შემდეგ, 2019 წლის 27 მაისს დაანონსდა პარტიის დაარსების შესახებ. 2020 წლის 20 ივნისს „გავრილოვის დღეს“ დაფუძნდა პარტია „სამართლიანობისთვის“.

## რესუსრები ინტერნეტში
* პარტიის გვერდი Facebook-ზე

კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2019 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
გიორგი კოპაძე

**გიორგი კოპაძე** (დ. 28 თებერვალი, 1960, ახალციხე) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. 
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1960 წლის 28 თებერვალს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1981-1985 წლებში იყო ახალციხის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმის სანერგე მეურნეობის აგრონომი. 1991-1995 წლებში იყო ახალციხის საკრებულოს გამგეობის თავმჯდომარე. 1996-1999 წლებში — ახალციხის ტელეკომპანია „მე-9 არხის“ დირექტორი. 2014-2016 წლებში ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხისა და ადიგენის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.  
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ვასილი მოლოკოვის ქუჩა

**ვასილი მოლოკოვის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი). იწყება ჯავის II შესახვევიდან. წარმოიქმნა  XX საუკუნის 30-იან წლებში. 40-იან წლებამდე ჯავის III ქუჩა ერქვა, შემდეგ ვასილი მოლოკოვის სახელი ეწოდა. აქვს ერთი გასასვლელი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
მტკვრის ქუჩა

**მტკვრის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ორბელიანთუბანი); გიორგი ათონელის ქუჩიდან ზვიად გამსახურდიას სანაპირომდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 30-იან წლებში. ის მტკვრისკენ მიმავალი ერთ-ერთი გზა იყო და სახელიც მას უკავშირდება. ამ ქუჩით თულუხჩები მტკვრიდან ეზიდებოდნენ სასმელ წყალს მოსახლეობისათვის. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მცირე წყალსაზიდი ქუჩა, 1900 წლის გეგმაზე — როგორც მტკვრის ქუჩა. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
ლეო დავითაშვილის ქუჩა

**ლეო დავითაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს სამგორის რაიონში (აეროპორტის დასახლება); უსახელო ქუჩიდან იაკობ ხვედელიანის ქუჩამდე. აეროპორტის დასახლების II ქუჩას ლეო დავითაშვილის სახელი ეწოდა 1981 წელს. 

## ლიტერატურა 
დავითაშვილი
ნოე ხომერიკის ქუჩა

**ნოე ხომერიკის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (საბარგოს დასახლება); ჯორჯ ბუშის ქუჩიდან ყვარლის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე საბარგოს ქუჩა (საბარგოს დასახლების I ქუჩა) ერქვა, 70-იან წლებში ვლადიმერ მიქელაძის სახელი ეწოდა. 2018 წლის 25 მაისს ნოე ხომერიკის ქუჩა დაერქვა.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
ხომერიკი
მუკუზნის გასასვლელი

**მუკუზნის გასასვლელი** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი). მდებარეობს მუკუზნის შესახვევიდან მაჭრის შესახვევამდე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
ვლადიმერ ვეკუას ქუჩა

**ვლადიმერ (ვოვა) ვეკუას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ორბელიანთუბანი); ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქუჩიდან გიორგი ათონელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე რუსის ქუჩა ერქვა. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ვლადიმერ ვეკუას სახელი ეწოდა 1991 წელს. ქუჩაზე დგას „პირიმზის“ შენობა (1971, არქიტექტორი თომა ფოცხიშვილი). შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.

## ლიტერატურა
ვეკუა
კარლო მორეტის ქუჩა

**კარლო მორეტის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს გლდანის რაიონში (გლდანის მასივი); იპოლიტე ვართგავასა და სამამულო ომის გმირების ქუჩებს შორის. ადრე იური გაგარინის ქუჩა ერქვა. 1981 წლიდან კარლო მორეტის სახელი ჰქვია. აქვს ორი შესახვევი.

## ლიტერატურა
მორეტი
ადამ მიცკევიჩის ქუჩა

**ადამ მიცკევიჩის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); პეკინის გამზირიდან ტანძიის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 50-იან წლებში ადამ მიცკევიჩის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.

## ლიტერატურა
მიცკევიჩი
მუკუზნის შესახვევი

**მუკუზნის შესახვევი** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან მდინარე მტკვრამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. აქვს 1 გასასვლელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
თეოფანე დავითაიას ქუჩა

**თეოფანე დავითაიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში; (ვაზისუბანი); I–II და III–IV მიკრორაიონებს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 70–80-იან წლებში. ქუჩას თეოფანე დავითაიას სახელი ეწოდა 1983 წელს.

## ლიტერატურა
დავითაია
ეფრემ მცირის ქუჩა

**ეფრემ მცირის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ორთაჭალა); ნიკოლოზ (კარლო) ჩხეიძის (ყოფილი მირ ვეზიროვის) ქუჩიდან დეკაბრისტების მოედნამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც დილიჯანის შესახვევი, თბილისის ქუჩების 1940 წლის ცნობარში — როგორც დილიჯანის ქუჩა. 1960 წელს ქუჩას ეფრემ მცირის სახელი დაერქვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
რაფიელ ერისთავის ქუჩა

**რაფიელ ერისთავის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ვაკე); ილია ჭავჭავაძის გამზირიდან მრგვალ ბაღამდე (ყოფილ ვაკის სკვერამდე). წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში და რაფიელის ქუჩა უწოდეს, 40-იან წლებში რაფიელ ერისთავის სახელი დაერქვა. ქუჩაზე განთავსებულია გაეროს სახლი საქართველოში.

## ლიტერატურა
ერისთავი
ევროპის მოედანი

**ევროპის მოედანი** — მოედანი თბილისში, ისნის რაიონში (რიყე); მეტეხისა და ღვინის აღმართებს, ნოე ჟორდანიას სანაპიროსა და მეტეხის ხიდს შორის. 

რიყის სამხრეთ ნაწილში წარმოქმნილ მოედანს ევროპის მოედანი ეწოდა 2005 წელს. მოედანზე დგას დავით სარაჯიშვილის ძეგლი (მოქანდაკე თენგიზ კიკალიშვილი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის მოედნები
იროდიონ ევდოშვილის ქუჩა

**იროდიონ ევდოშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე); რკინიგზიდან დავით ყიფიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. 1890 წლიდან ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვის სახელი ერქვა. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. 1923 წელს იროდიონ ევდოშვილის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა
ევდოშვილი
ვაშლოვანის ქუჩა

**ვაშლოვანის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერა); მერაბ კოსტავას ქუჩიდან გიორგი ახვლედიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია ვასილი სლეპტოვის სახელით. ვაშლოვანის ქუჩა 1923 წელს დაერქვა. შემონახულია XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლი №6, სადაც 2003 წელს გაიხსნა ექვთიმე თაყაიშვილის სამლოცველო ბინა-მუზეუმი.

=ლიტერატურა=

კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
შოთა მიქატაძის ქუჩა (ნაძალადევი)

**შოთა მიქატაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); ცოტნე დადიანის ქუჩიდან ავთანდილ მანაგაძის ქუჩამდე, წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. 1958 წლამდე ყორღნის, შემდეგ ნიკოლოზ კიკნაძის სახელი ერქვა. 1995 წელს შოთა მიქატაძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.

## ლიტერატურა
მიქატაძე
ნიკოლოზ მუსხელიშვილის ქუჩა

**ნიკოლოზ (ნიკო) მუსხელიშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ვაზისუბანი); დავით კვაჭანტირაძის ქუჩიდან თეოფანე დავითაიას ქუჩამდე. ვაზისუბნის დასახლებაში გამავალ ცენტრალურ უსახელო ქუჩას ნიკოლოზ მუსხელიშვილის სახელი ეწოდა 1982 წელს.

## ლიტერატურა 
მუსხელიშვილი
ელდარის ქუჩა

**ელდარის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (ვარკეთილი); კახეთის გზატკეცილიდან კალოუბნის ქუჩამდე. ყოფილ „ე“ ქუჩას ელდარის ქუჩა დაერქვა XX საუკუნის 70-იან წლებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამგორის რაიონის ქუჩები
ია ეკალაძის ქუჩა

**ია ეკალაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერა); მერაბ კოსტავას ქუჩიდან გიორგი ახვლედიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ჯერ ოლღას შესახვევი იყო, შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. 1923 წელს ლენინის შესახვევი დაერქვა, 60-იან წლებში ია ეკალაძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა
ეკალაძე
ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას ქუჩა

**ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვარდისუბანი). დასაწყისი ძმები კაკაბაძეების ქუჩიდან. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე გრიგოლ არწრუნის სახელი ერქვა (შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში), 1922-იდან — ტასო (ანასტასია) აბაშიძის, 30-იანი წლებიდან — ანასტასია ხოშტარია-ერისთავის. 50-იან წლებში ანასტასია ერისთავ-ხოშტარიას სახელი დაერქვა. აქვს ერთი ჩიხი (1903 წლის სიაში — ყარსის შესახვევი).

## ლიტერატურა
ერისთავ-ხოშტარია
ზაქარია ვეშაპურის ქუჩა

**ზაქარია ვეშაპურის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია). დასაწყისი ცოტნე დადიანის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე დაპროექტებული II ქუჩა ერქვა. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ყუბანის ქუჩა, 1923 წლიდან — ნატალია ლელაშვილის, 1938 წლიდან გიორგი ლელაშვილის სახელი ერქვა. 1995 წელს ზაქარია ვეშაპურის სახელი ეწოდა. აქვს 1 გასასვლელი, 1 შესახვევი და 1 ჩიხი.

## ლიტერატურა
ვეშაპური
დავით გარეჯელის ქუჩა

**დავით გარეჯელის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); მუხრანის ქუჩიდან თიანეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 44–47-ე ქუჩებს 50-იან წლებში ივანე  ჩერნიახოვსკის სახელი დაერქვა, 1990 წელს — დავით გარეჯელის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ერეკლე II-ის ქუჩა

**ერეკლე II-ის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი); ერეკლე II-ის მოედნიდან სიონის ქუჩამდე. ადრინდელი სიონის ქუჩის მონაკვეთი. 1900 წელს ერეკლე II-ის პატივსაცემად დაერქვა ირაკლის ქუჩა. ასეა დატანილი თბილისის 1902 და 1934 წლების გეგმებზე. 1948 წელს ერეკლე II-ის ქუჩა ეწოდა. იგი ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩაა. XVII-XVIII საუკუნეებში ქუჩის დასაწყისში განლაგებული იყო სავაჭრო რიგები — რასტაბაზარი. 1795 წელს, აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს, შენობათა დიდი ნაწილი განადგურდა. XIX საუკუნეში ხელმეორედ განაშენიანდა. ქუჩაზე შემორჩენილ ნაგებობათა შორის აღსანიშნავია სახლი №11, რომელიც 1896 წელს არქიტექტორმა ალექსანდრე ოზეროვმა დავით სარაჯიშვილისთვის ააშენა, სადაც გამოყენებულია ქართული ხუროთმოძღვრული მოტივები. აგურით ნაგები სახლის მეორე სართულის შუა ნაწილი მთლიანად უჭირავს ხის აივანს, მას საკმაოდ ლამაზი ჩუქურთმა ამშვენებს. სახლი №21 კი გამოირჩევა რკინის აჟურული აივნით. მოპირდაპირე მხარეს, ერეკლე II-ის ქუჩასა და ერეკლე II-ის შესახვევს შორის იყო ქარვასლა, რომელშიც შემდეგ კომუნალური ბინები განათავსეს. შემონახულია XIX საუკუნის მეორე ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. აქვს ერთი შესახვევი და ორი ჩიხი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ექიმის გასასვლელი

**ექიმის გასასვლელი** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღი); დასაწყისი სოლომონ დოდაშვილის ქუჩიდან უშანგი (შმაგი) სოფრომაძის I შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ადრე აგრეთვე მოიცავდა მონაკვეთს ნავთლუღის ქუჩიდან სოლომონ დოდაშვილის ქუჩამდე. 2017 წელს ამ მონაკვეთს და ჰოსპიტლის ქუჩას ვლადიმერ ლობჟანიძის სახელი ეწოდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
ელიას მთა

**ელიას მთა** — მთა საქართველოში, თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი). აქ დგას წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი ასევე ივერიის ღვთისმშობლის და წმინდა ილია თეზბიტელის (წინასწარმეტყველის) ეკლესიები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის მთები
ილო მოსაშვილის ქუჩა

**ილო მოსაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ვაკის რაიონში (ვაკე). ნიკო ბერძენიშვილის ქუჩიდან არჩილ მიშველაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. 1954 წლამდე საპროექტოს III ქუჩა ერქვა. შემდეგ ილო მოსაშვილის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა სააქციო საზოგადოება „საქართველოს წყალპროექტი“.

## ლიტერატურა
მოსაშვილი
ველისციხის ქუჩა

**ველისციხის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ზღვისუბანი), 67-ე ქუჩიდან ჩარგლის ქუჩამდე. ადრე თემქის დასახლების 58-ე ქუჩა ერქვა. 1968 წელს ველისციხის ქუჩა ეწოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
დიდიმ მირცხულავას ქუჩა

**დიდიმ მირცხულავას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ვაკე); ილია ჭავჭავაძის გამზირიდან ირაკლი აბაშიძის ქუჩამდე. ყოფილი ზაქარია ფალიაშვილის II შესახვევი. დიდიმ მირცხულავას სახელი 2001 წელს ეწოდა.

## ლიტერატურა
მირცხულავა
დაისის გასასვლელი

**დაისის გასასვლელი** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობდა ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); დაისისა და კნოლევის ქუჩებს შორის (ამჟამად აღარ არსებობს, ჩაიკარგა ახალ განაშენიანებაში).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თბილისის ყოფილი ქუჩები
გიორგი ერისთავის ქუჩა

**გიორგი ერისთავის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში  (ახალი კუკია); გიორგი ჩიტაიას ქუჩიდან რკინიგზამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ერისთავის ქუჩა. 1923 წლიდან გიორგი ერისთავის სახელი ჰქვია.

## ლიტერატურა
ერისთავი
ნატო ვაჩნაძის და ნიკოლოზ შენგელაიას ქუჩა

**ნატო ვაჩნაძის და ნიკოლოზ შენგელაიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი); ლადო გუდიაშვილის ქუჩიდან რევაზ თაბუკაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის დასაწყისში. ქუჩა შედგება ორი მონაკვეთისაგან. ერთ მონაკვეთს ერქვა გრაფის ქუჩა (შეტანილია 1841 წელს შედგენილ თბილისის შედგენილ ქუჩების სიაში), მეორეს — ნიკოლოზის შესახვევი. 1827 წელს გენერალმა ივანე პასკევიჩმა ერევნის აღებისათვის გრაფის წოდება მიიღო და ქუჩის სახელიც აქედან მომდინარეობს, ნიკოლოზის შესახვევის სახელწოდებით კი — იქვე მდებარე ყოფილი ნიკოლოზის მოედნიდან. გაერთიანებულ ქუჩას 1922 წელს მუზეუმის ქუჩა დაერქვა, 1953 წელს კი ნატო ვაჩნაძის სახელი ეწოდა. 2015 წელს სახელი კვლავ შეეცვალა და ნატო ვაჩნაძის და ნიკოლოზ შენგელაიას ქუჩა დაერქვა. შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
ვაჩნაძე და შენგელაია
ევგენი მიქელაძის ქუჩა

**ევგენი მიქელაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიღმის მასივი); აკაკი ბელიაშვილის ქუჩასა და დავით აღმაშენებლის ხეივანს შორის. ქუჩას ევგენი მიქელაძის სახელი ეწოდა 1963 წელს.

## ლიტერატურა
მიქელაძე
ენისლის ქუჩა

**ენისლის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); კაჭრეთის ქუჩიდან დიმიტრი ჟღენტის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ექიმის ქუჩა

**ექიმის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (დირსიჭალა); ბერი გაბრიელ სალოსის გამზირიდან მანავის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ექიმის ქუჩა და ექიმის მოედანი შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ქუჩის სახელი დაკავშირებულია აქ მდებარე სამხედრო ჰოსპიტალსა და სამხედრო-საფერშლო-სკოლასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
ფრიდრიხ ენგელსის ქუჩა

**ფრიდრიხ ენგელსის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (თეთრიხევის ჰესის დასახლება). დასაწყისი თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩიდანაა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამგორის რაიონის ქუჩები
ექიმის შესახვევი

**ექიმის შესახვევი** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ნავთლუღი); დასაწყისი ვლადიმერ ლობჟანიძის ქუჩიდან (ადრე ექიმის გასასვლელიდან). წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
შალვა მიქელაძის ქუჩა

**შალვა მიქელაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (დელისი); ვაჟა-ფშაველას გამზირსა და შალვა ნუცუბიძის ქუჩას შორის. ვაჟა-ფშაველას V შესახვევს შალვა მიქელაძის სახელი ეწოდა 1981 წელს. 

## ლიტერატურა
მიქელაძე
მოსე ხონელის შესახვევი

**მოსე ხონელის შესახვევი** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ხარფუხი); სოღანლუღის შესახვევსა და მოსე ხონელის ჩიხს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც სოღანლუღის ჩიხი. ასევე დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ენგურჰესის ქუჩა

**ენგურჰესის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (საქჰიდროენერგომშენის დასახლება); გუმათჰესის ქუჩიდან ბესარიონ ჭიჭინაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნეში. სახელი დაერქვა 70-იან წლებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამგორის რაიონის ქუჩები
აკაკი ვასაძის ქუჩა

**აკაკი ვასაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (გლდანის მასივი); ქერჩისა და ომარ ხიზანიშვილის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 70-იან წლებში. „ა“ და „ბ“ ქუჩას აკაკი ვასაძის სახელი დაერქვა 1978 წელს.

=ლიტერატურა=

ვასაძე
კონსტანტინე ერისთავის ქუჩა

**კონსტანტინე ერისთავის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ვარდის მოედნიდან რკინიგზამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე ხოჯავანქის ქუჩა ერქვა. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. 1923 წელს რაბადის ქუჩა დაერქვა (დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე), შემდეგ იან ფაბრიციუსის სახელი ეწოდა, 2001 წელს კი — კონსტანტინე ერისთავის. აქვს ერთი შესახვევი და ერთი ჩიხი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰამლეტ გონაშვილის ქუჩა

## ლიტერატურა
ერისთავი
ერწოს ქუჩა

**ერწოს ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); დასაწყისი დავით გურამიშვილის გამზირიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 50-იან წლებში მე-4 ქუჩას ერწოს ქუჩა დაერქვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ერევნის ქუჩა

**ერევნის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ლადო მესხიშვილის ქუჩიდან სამრეკლოს ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
ნუგზარ ენდელაძის მოედანი

**ნუგზარ ენდელაძის მოედანი** — მოედანი თბილისში, ვაკის რაიონი (ვაკე); ქაიხოსრო (ქაქუცა) ჩოლოყაშვილის გამზირსა და ქართული ხალხური ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის სახელმწიფო მუზეუმისა და კუს ტბისკენ მიმავალ საავტომობილო გზას შორის. ნუგზარ ენდელაძის სახელი ეწოდა 1994 წელს. 

## ლიტერატურა
ენდელაძე
ხვანჭკარის ქუჩა

**ხვანჭკარის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ზღვისუბანი). უსახელო ქუჩიდან შატილის ქუჩამდე. ადრე ერქვა თემქის დასახლების 63-ე ქუჩა. ხვანჭკარის ქუჩა დაერქვა XX საუკუნის 70-იან წლებში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია ამავე სახელწოდების ქუჩა, რომელიც მდებარეობდა ახალქალაქისა და ახლანდელი ცოტნე დადიანის ქუჩებს შორის, გაუქმდა მიმდებარე ტერიტორიის რეკონსტრუქციის შედეგად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ლეჩხუმის ქუჩა

**ლეჩხუმის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); წმინდა მელქისედეკ I-ის ქუჩაიდან გომარეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში. აქვს სამი შესახვევი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
იაკობ ხვედელიანის ქუჩა

**იაკობ ხვედელიანის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს სამგორის რაიონში (აეროპორტის დასახლება). დასახლების უსახელო ქუჩიდან ბესარიონ ქებურიას IV ქუჩამდე.

## ლიტერატურა
ხვედელიანი
მნათობის ქუჩა

**მნათობის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი). დასაწყისი დიღომბარის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. აქვს ერთი შესახვევი და ერთი ჩიხი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
იპოლიტე ხვიჩიას ქუჩა

**იპოლიტე ხვიჩიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); არჩილ სულაკაურისა და ალექსანდრე ქუთათელის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. ადრე ალვანის ქუჩა ერქვა. 1925–1926 წლების ცნობათა წიგნში „მთელი ტფილისი“ შეტანილია საბურთალოს ახალი ქუჩების სიაში. 30-იან წლებში წითელი პარტიზანების ქუჩა დაერქვა. 1991 წელს იპოლიტე ხვიჩიას სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა
ხვიჩია
ლვოვის ქუჩა

**ლვოვის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რიონში (საბურთალო); სოფრომ მგალობლიშვილის ქუჩიდან ბუდაპეშტის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში და ლვოვის ქუჩა დაერქვა. 1992 წელს ვასილ ყუშიტაშვილის სახელი ეწოდა. 2006 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელი — ლვოვის ქუჩა. აქვს ორი შესახვევი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
იაკობ ხვედელიანის ჩიხი

**იაკობ ხვედელიანის ჩიხი** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (აეროპორტის დასახლება); დასახლების უსახელო ქუჩიდან ბესარიონ ქებურიას IV ქუჩამდე.

## ლიტერატურა
ხვედელიანი
გროზნოს ქუჩა

**გროზნოს ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); ოთარ ქინქლაძის ქუჩიდან თეთნულდის ქუჩამდე. წამორიქმნა XIX  საუკუნის ბოლოს. გროზნოს ქუჩა შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩათა სიაში. 1923 წელს სამუელ ბუაჩიძის სახელი ეწოდა, 1950-იან წლებში ისევ გროზნოს ქუჩა დაერქვა. აქვს 1 შესახვევი (ყოფილი თემრუკის შესასვლელი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
ლესია უკრაინკას ქუჩა

**ლესია უკრაინკას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა); შოთა რუსთაველის გამზირიდან ზურაბ ჟვანიას ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც გიმნაზიის შესახვევი (სახელწოდება უკავშირდება თბილისის კლასიკურ გიმნაზიას), 1923 წელს მაქსიმ გორკის სახელი დაერქვა, შემდეგ — სახ-კომსაბჭოს ქუჩა (ასეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე). 50-იანი წლებიდან ლესია უკრაინკას სახელი ჰქვია. ლესია უკრაინკა თბილისში პირველად 1903 წელს ჩამოვიდა და ამ ქუჩის მახლობლად ცხოვრობდა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
კოჯრის ახალი გზა

**კოჯრის ახალი გზა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი); მისასვლელი მარო მაყაშვილის აღმართიდან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
აბელ ენუქიძის ქუჩა

**აბელ ენუქიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (ნავთლუღი); ჟან ჟორესის ქუჩიდან ბესარიონ ჭიჭინაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნეში. თავდაპირველად იყო უსახელო მონაკვეთი. ქუჩას აბელ ენუქიძის სახელი დაერქვა 1977 წელს. 

## ლიტერატურა
ენუქიძე
ბუ

**ბუ**, **რუხი ბუ**, **ტყის ბუ**, ან **ჩვეულებრივი ტყის ბუ** () — ფრინველი ბუსნაირთა რიგისა.

საშუალო სიდიდისაა, მისი სხეულის სიგრძეა 38 სმ-მდე; ფრთის შლილი 95–105 სმ; მასა 420–590 გრამი, დედალი ზომით უფრო დიდია. ფრენის დროს კარგად უჩანთ ფართო გრძელი ფრთები და საკმაოდ მოკლე კუდი. საერთო შეფერილობა ჟანგმიწოვან-მორუხო (მოყვითალომდე) ან ჟანგმიწოვან-წითურია; სხეულის ქვედა ნაწილი უფრო ღია ფერისაა; გვხვდება მელანისტი ეგზემპლარებიც. ჯდომისას, ისივე როგორც ფრენისას, მხრებსა და ფრთის მფარავ ბულბულზე ემჩნევა თეთრი ზოლები. ზურგზე ბაცი და მკვეთრი ლაქები აყრია. მკერდზე გასდევს გრძივი ფართო მუქი ლაქები. თვალები დიდი ზომის და ახლო-ახლო განლაგებული, ფერად შავი. ნისკარტი ყვითელი, მოკლე და ვიწროა; იგი მაგარი წვერით მთავრდება; ზედა ნაწილში ნესტოებია განლაგებული. თავზე არ აქვს წაგრძელებული ბუმბულის კონები, ე. წ. „ყურები“. ძლიერი თითები ბასრი ბრჭყალებით ბოლოვდება.

გავრცელებულია ევრაზიასა (ატლანტის ოკეანიდან ურალის მთებამდე და მდინარე იშიმამდე, კავკასიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ავღანეთში, ჩრდილოეთ პაკისტანში და სხვ.) და ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში. საქართველოში მობინადრეა. ბინადრობს შერეულ ან ფართოფოთლოვან მაღალტანიან ტყეებში, პარკებსა და ბაღებში. ვერტიკალურად ადის ზღვის დონიდან 2400 მეტრამდე.

სქესობრივ სიმწიფეს 1 წელში აღწევს. მონოგამური ფრინველია. ბუდეს ხის ფუღუროში, პირდაპირ ხეზე, სხვა ფრინველის მიტოვებულ ბუდეში ან სახლის სხვენზე იკეთებს, იშვიათად — კლდის ნაპრალში. კვერცხმდებლობა მარტის ნახევრიდან აპრილის ნახევრამდე მიმდინარეობს, დებს საშუალოდ 2–4 (6-მდე) თეთრი ფერის მომრგვალებულ კვერცხს. ინკუბაცია 30 დღემდე გრძელდება; ბარტყები ფრენას 35–39 დღეში იწყებენ.

იკვებება წვრილი მღრღნელებით, ნადირობს ფრინველებზე, ბაყაყებსა და უხერხემლოებზეც. ველურ ბუნებაში 5 წლამდე ცოცხლობს, ტყვეობაში — 21 წელზე მეტს.

## ლიტერატურა 
* 
* *დარჩიაშვილი გ.*, საქართველოს არიდული და სემიარიდული ეკოსისტემების ფრინველთა სარკვევი, გვ. 72, თბ., 2002.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტყის ბუ
კოჯრის გზატკეცილი

**კოჯრის გზატკეცილი** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში. მარო მაყაშვილის აღმართიდან კოჯორში მიმავალი გზატკეცილი. №1-ში განთავსებულია ნიკოლოზ კეცხოველის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
ფშავის ქუჩა

**ფშავის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთისა და ისნის რაიონებში (ელია); რკინიგზის ლიანდაგსა და თამარ მუჯირიშვილის ქუჩას შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე კიბალჩიჩის ხევი ერქვა. 1953 წელს ფშავის ქუჩა ეწოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
სატრანსპორტო ცილები

უჯრედის მემბრანები განვლადია სპეციფიკური იონებისა და სხვადასხვა პოლარული მოლეკულების მიმართ. ამ ჰიდროფილურ ნივთიერებებს, **სატრანსპორტო ცილების** გავლით, რომლებიც მემბრანას კვეთს, შეუძლიათ თავიდან აიცილონ კონტაქტი ლიპიდის ორმაგ შრესთან. 

ზოგიერთი სატრანსპორტო ცილა, რომელთაც არხის ცილები ეწოდებათ ჰიდროფილური არხის საშუალებით ფუნქციონირებს, რომელსაც ცალკეული მოლეკულები ან ატომური იონები გამოიყენებენ როგორც გვირაბს მემბრანაში. ცალკეულ უჯრედებში წყლის მოლეკულების გავლას მემბრანაში ხელს უწყობს არხის ცილები, რომელთაც აქვაპორინები ეწოდება. სხვა სატრანსპორტო ცილები, რომელთაც მატარებელი ცილები ეწოდება, თავიანთ თანამგზავრებს მიემაგრება და ფორმას უცვლის, ისე რომ მათ მემბრანაში გავლა შეძლონ. 

ორივე შემთხვევაში, სატრანსპორტო ცილები სპეციფიკურია იმ ნივთიერების მიმართ, რომლის ტრანსლოკაციასაც ახდენს:  მხოლოდ გარკვეულ ნივთიერებას აძლევს მემბრანის გადაკვეთის საშუალებას. მაგალითად, გლუკოზა, რომელიც სისხლშია და სისხლის წითელ უჯრედებს უჯრედული აქტივობისთვის ესაჭიროება, პლაზმური მემბრანის სპეციფიკური სატრანსპორტო ცილების საშუალებით ამ უჯრედებში სწრაფად შედის. გლუკოზის ტრანსპორტერი ისევე სელექტიურია, როგორც მატარებელი ცილა, რომელიც გლუკოზის სტრუქტურულ იზომერ ფრუქტოზასაც კი უკუაგდებს. ამრიგად, მემბრანის სელექტიური განვლადობა დამოკიდებულია როგორც ლიპიდური ორმაგი შრის, ასევე მემბრანაში ჩაშენებული სპეციფიკური სატრანსპორტო ცილების განმასხვავებელ ბარიერზე. 

## ლიტერატურა 
* ნილ კემპბელი, ჯეინ ბ. რისი, „ბიოლოგია“, VII გამოცემა, გვ. 165, თბ., 2009 წელი.

კატეგორია:ბიოლოგია
ნიკო ნიკოლაძის ქუჩა

**ნიკო ნიკოლაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ვერა); ლეო ქიაჩელისა და მერაბ კოსტავას ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თავდაპირველად დაპროექტებული ქუჩა ერქვა. 1903 წელს თბილისის გამგეობის მიერ შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ღვთისმეტყველის ქუჩა („ბოგოსლოვსკაია“). სახელწოდება უკავშირდება იქვე მდგარ იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესიას (აკურთხეს 1901 წელს). 30-იან წლებში კომუნისტური პარტიის კომიტეტის ერთ-ერთი წევრის, ანდრე მარტის სახელი ეწოდა. ასეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. 50-იან წლებში კი ნიკო ნიკოლაძის სახელი დაერქვა. აღსანიშნავია საცხოვრებელი სახლი №3, (აგებულია 1949 წელს, არქიტექტორ ალექსი მიმინოშვილის მიერ).

## ლიტერატურა
ნიკოლაძე
იაკობ ნიკოლაძის ქუჩა

**იაკობ ნიკოლაძის ქუჩა** —  ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ვერა); მერაბ კოსტავას ქუჩიდან პეტრე მელიქაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. დაიგეგმა XIX საუკუნის 90-იან წლებში. 1899 წელს, ალექსანდრე პუშკინის იუბილესთან დაკავშირებით, ქუჩის მცხოვრებლებმა თხოვნით მიმართეს ქალაქის გამგეობას, რომ ქუჩისთვის პუშკინის II ქუჩა ეწოდებინათ, თუმცა მოთხოვნა არ დააკმაყოფილეს და დუშეთის ქუჩა ეწოდა. შეტანილია 1903 წელს თბილისის გამგეობის მიერ შედგენილი ქუჩების სიაში. 1992 წელს დღევანდელი სახელწოდება, იაკობ ნიკოლაძის ქუჩა ეწოდა. ქუჩაზე დგას იაკობ ნიკოლაძის ბიუსტი (მოქანდაკე თენგიზ ღვინიაშვილი, არქიტექტორი კ. ნახუცრიშვილი).

## ლიტერატურა
კატეგორია: მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
გიორგი ნიორაძის ქუჩა

**გიორგი ნიორაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი); გუთნისა და თელავის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ასეა  თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილი როგორც სალიანის შესახვევი. 1960 წლის ცნობარში — როგორც გიორგი ნიორაძის ქუჩა. აქვს 1 შესახვევი და 1 ჩიხი (ყოფილი სალიანის გასასვლელი და ჩიხი).

## ლიტერატურა
ნიორაძე
Kali Linux

**Kali Linux** — Debian-ზე დაფუძნებული ლინუქსის დისტრიბუტივი, რომელიც შექმნილია კიბერუსაფრთხოებისა და პენეტრაციული ტესტირებებისათვის. იგი შეიმუშავა და ფინანსურად უზრუნველყო „Offensive Security“-მა.

## ხელსაწყოები 
კალი ლინუქსს ჩაშენებული აქვს კიბერუსაფრთხოებისთვის განკუთვნილი 600-ზე მეტი ხელსაწყო, მათ შორისაა:
* Aircrack-ng
* Armitage
* Burp suite
* Cisco Global Exploiter
* Ettercap
* John the Ripper
* Kismet
* Maltego
* Metasploit
* Nmap
* OWASP ZAP
* Social engineering
*Sqlmap
* Wireshark
*Hydra
* Reverse Engineering
* Binwalk
* Foremost
* Volatility 

## იხილეთ აგრეთვე 
* Parrot OS
* BlackArch Linux

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:Linux
კატეგორია:დისტრიბუტივები Debian-ის ბაზაზე
კატეგორია:X86-64-იანი Linux-ის დისტრიბუტივები
კატეგორია:ARM ოპერაციული სისტემები
ვახტანგ ნინუას ქუჩა

**ვახტანგ ნინუას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); ზესტაფონის ქუჩიდან ეკა ბეჟანიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში და ტრიკოტაჟის ქუჩა ეწოდა, რაც ამ ქუჩაზე მდებარე ტრიკოტაჟის კომბინატიდან მომდინარეობს. დღევანდელი სახელწოდება, ვახტანგ ნინუას ქუჩა კი 2007 წელს დაერქვა. 

## ლიტერატურა
ნინუა
ნიზამი განჯევის ქუჩა

**ნიზამი განჯევის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ხარფუხი). მდებარეობს გიორგი მერჩულისა და თელეთის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნის დასასრულს. XX საუკუნის 30-იან წლებში ცნობილი იყო როგორც ნიზამი განჯევის შესახვევი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ნიაღვრის ქუჩა

**ნიაღვრის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა); პავლე ინგოროყვას ქუჩასა და შიო ჩიტაძის ჩიხს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. სასწავლებლის ქუჩის სახელწოდებითაა დატანილი 1884 წლის თბილისის გეგმაზე, რადგან აქვე მდებარე წმინდა ნინოს კეთილშობილ ქალთა სასწავლებლელს თითქმის მთელი კვარტალი ეკავა. შემდეგ მას მთის IV ქუჩა ერქვა. 1900 წელს ეწოდა ნიაღვრის ქუჩა (ასეა დატანილი ამავე წლის გეგმაზე). მთაწმინდის ფერდობებიდან ჩამონადენი ნიაღვრის დიდი ნაწილი ამ ქუჩაზე მოედინებოდა და სახელიც აქედან ეწოდა. 2014 წელს ეწოდა ბათუ კრავეიშვილის სახელი. 2021 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება. ქუჩაზეა ლეო დავითაშვილის სახელობის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტი. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები.

## სქოლიო 
კატეგორია: მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
ნიაბის ქუჩა

**ნიაბის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ელია). მოქცეულია საინგილოს ქუჩასა და მთის ფერდობს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. აქვს 5 შესახვევი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
იახია სალიხოვი

**იახია სალიხოვი** (; დ. 1893 — გ. 27 ნოემბერი, 1937) — ბაშკირი პოლიტიკური მოღვაწე, ბაშკირთა ეროვნული მოძრაობის წევრი.

## ბიოგრაფია 
იახია შარაპის ძე სალიხოვი დაიბადა 1893 წელს, სამარის გუბერნიის ბუზულუკსკის მაზრის სოფელ ყიზილ-მეჩეთში (დღეს ორენბურგის ოლქის ტოცკის რაიონი). ეროვნებით ბაშკირი.

ქალაქ ბუზულუკში დაასრულა დაწყებითი განათლების სასწავლებელი და 1916 წელს დაასრულა ნოვო-ალექსანდროვსკის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტი.

1916-1917 წლებში, რუსული არმიის შემადგენლობაში მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, მსახურობდა პოდპორუჩიკის წოდებით. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობდა ბუზულუკის მაზრის ერობაში. ბაშკირთა II ყურულთაიზე განიხილეს დამფუძნებელი კრების დეპუტატთა კანდიდატები, სადაც სამარის გუბერნიიდან წარადგინეს ბაშკირ-ფედერალისტთა სია, სადაც რეკომენდებული იყო ხ. იუმაგულოვი და ი. სალიხოვი. სალიხოვი ტაშკენტში გაემგზავრა.“ 1918 წელს ორენბურგის აღების შემდეგ, როგორც ცენტრალური შუროს სხვა წევრები, სალიხოვი დაბრუნდა ქალაქში. 1919 წლის მაისიდან იყო ბაშკირეთის ასსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისარი, ამავე დროს ასრულებდა ბაშკირეთის *სოვნარხოზის* (ეროვნული მეურნეობის საბჭოები) თავმჯდომარის მოვალეობას. 1919 წლიდან მუშაობდა ბაშკირეთის ასსრ-ის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარის თანამდებობაზე.

მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა მოსკოვში. 1930-იან წლებში მუშაობდა სტეპანე რაზინის სახელობის ლენინგრადის ლუდსახარშ ქარხნაში, სადაც იყო ქერის ხარისხის შემმოწმებელი.

რეპრესირებული იყო, როგორც „ბაშკირი ნაციონალისტი“. 1937 წლის 14 აგვისტოს დააკავეს, ხოლო 27 ოქტომბერს დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1991 წლის 18 ოქტომბერიდან.

## ლიტერატურა
* Ярмуллин А. Ш. Автономиялы Башҡортостан байрағы аҫтында. Башҡорт милли-азатлыҡ эшмәкәрҙәре хаҡында ҡыҫҡаса биографик очерктар. — Өфө, 2009. — 174 б.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაშკირეთის ეროვნული მოძრაობის წარმომადგენლები
გიზო ნიშნიანიძის ქუჩა

**გიზო ნიშნიანიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი); ლადო ასათიანის ქუჩიდან ამაღლების გასასვლელამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. გზა მიემართებოდა კოჯრისაკენ და სათავეს იღებდა თბილისში კოჯრის კართან. XIX საუკუნის 40-იან წლებში გზის საწყის მონაკვეთს ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩამდე ეწოდა ალექსი ველიამინოვის სახელი (ახლანდელი შალვა დადიანის ქუჩა), ქუჩის შუა ნაწილს — ბაღის ქუჩა (ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩა), ხოლო ბოლო მონაკვეთს შერჩა გავრცელებული სახელწოდება — კოჯრის გზა. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კოჯრის ქუჩა. ქუჩაზე შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. 2015 წლის 30 ოქტომბერს მიენიჭა გიზო ნიშნიანიძის სახელი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
ნიშნიანიძე
NBA-ის ყველა დაცვითი გუნდი

**NBA-ის ყველა-დაცვითი გუნდი** — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოველ წლიური წოდებაა ლიგის საუკეთესო დაცვით-მოთამაშეებს შორის, რომელიც 1968-69 წლებიდან, სეზონის დასრულების შემდეგ სახელდება. ყველა-დაცვითი გუნდი ძირითადად შედგება 10 მოთამაშისაგან რომელიც ორ ნაწილად, პირველ და მეორე გუნდად იყოფა. გუნდების არჩევანი ხდება 123 სპორტული სტატიების მწერლისა და ტელე-წამყვანების მიერ. 2013-14 წლების სეზონის დაწყებამდე ხმის მიცემა შეეძლოდ NBA-ის მწვრთნელებსაც, თუმცა საკუთარი გუნდის მოთამაშისთვის არ იყო ნებადართული. მოთამაშეებს პირველ გუნდში ასარჩევად შეეძლოთ მიეღოთ ორი ქულა, ხოლო მეორე გუნდში - ერთი. ყველაზე მეტი ქულის მქონე ხუთეული პირველ გუნდში ხვდებოდა, ხოლ შემდეგი ხუთი - მეორეში. თუ მეხუთე პოზიციაზე ორ მოთამაშეს ქულების თანაბარი რაოდენობა ექნება მაშინ გუნდი ფართოვდება. თუ პირველი გუნდი შედგება ექვსი მოთამაშისაგან მაშინ მეორე გუნდში კვლავ ხუთი მოთამაშე აირჩევა; იგივე პრინციპით შესაძლებელია მეორე გუნდის გაფართოებაც. გუნდის გაფართოების შემთვევა რამდენიმეჯერ მოხდა; ბოლოს აღნიშნული შემთხვევა 2013 წელს მოხდა, როდესაც ტაისონ ჩენდლერმა და ჯოაკიმ ნოამ ხმების ერთნაირი რაოდენობა რაოდენობა მიიღეს.

ტიმ დანკანი დღემდე ფლობს ყველაზე მეტ - 15 არჩევანს. მას მოყვება კობი ბრაიანტი და კევინ გარნეტი 12-არჩევით, ხოლო შემდგომია კარიმ აბდულ-ჯაბარი 11 არჩევით. ყველა-დაცვითი პირველი გუნდის არჩევაში რეკორდულ მაჩვენებელს (ცხრა არჩევა) იზიარებენ მაიკლ ჯორდანი, გარი პეიტონი, გარნეტი და ბრაიანტი. სკოტი პიპენი, ბობი ჯონსი და დანკანი პირველ გუნდში რვაჯერ აირჩნენ. პირველ გუნდში შვიდჯერ მოხვდნენ შემდეგი მოთამაშეები: უოლტ ფრეზიერი, დენის როდმანი და კრის პოლი.

## გამარჯვებულები
## ყველაზე მეტჯერ არჩეული
მიმდინარე ცხრილში შესულია ის მოთამაშეები, რომლებიც ყველაე მეტჯერ შეირჩნენ ყველა-დაცვით გუნდებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი

**ლუიზ ადელაიდა ორლეანელი** (; დ. 13 აგვისტო, 1698 — გ. 10 თებერვალი, 1744) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზ ადელაიდა დაიბადა 1698 წლის 13 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მისი ცოლის, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის შუათანა ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I და ელიზაბეტ შარლოტა კურპფალცელი, ხოლო დედის ზახით საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და მისი საყვარელი, მადამ დე მონტესპანი იყვნენ. 

ლუიზ ადელაიდა დასთან, შარლოტ აგლაესთან ერთად იზრდებოდა შელის სააბატოში, სადაც დაუახლოვდა სასულიერო ცხოვრებას. იგი აღწერილია ლამაზი ქალბატონი, რომელიც დებისაგან განსხვავებით უფრო მეტად იყო დაინტერესებული განათლებით, კერძოდ კი თეოლოგიითა და ქირურგიით. როგორც ცნობილია, მას ინგლისის მეფე ჯეიმზ II-ის ვაჟზე, პრინც ჯეიმზ ედუარდ სტიუარტზე დაქორწინება შესთავაზეს, მაგრამ უარი განაცხადა. 1716 წელს იგი თავისი სურვილით დაინიშნა ფრანგ დიდგვაროვან ლუი ავგუსტ დე ბურბონზე, რომელიც ამავე წელს მოულოდნელად გარდაიცვალა ნადირობისას ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად. მისი მშობლები აღშფოთებულნი იყვნენ, რომ ლუიზ ადელაიდას ასეთი დაბალი წარმოშობის მამაკაცზე დაქორწინება სურდა, მისმა დაღუპვამ კი შეიძლება ითქვას, რომ ისინი გაახარა. პარალელურად, ლუიზ ადელაიდამ საყვარელი მამაკაცის გარდაცვალება იმდენად განიცადა, რომ ქორწინებაზე საერთოდ უარი განაცხადა, რის გამოც მონასტერში წასვლა გადაწყვიტა. 

1717 წლიდან იგი შელის სააბატოში ცხოვრობდა როგორც მონაზონი, 1719 წელს კი იგი მისი აბატისა გახდა. როგორც ცნობილია, მისი მმართველობის პერიოდში სააბატო გარემონტდა და გაიყვანეს წყალი. გარდა ამისა, იგი აფინანსებდა ღარიბი გოგონებისათვის განკუთვნილ თავშესაფრებს. ლუიზ ადელაიდა გარდაიცვალა 1744 წლის 10 თებერვალს ყვავილით, პარიზში, 44 წლის ასაკში.

## წინაპრები 

**ლუიზ ადელაიდა ორლეანელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Letters from Liselotte: Elizabeth-Charlotte, Princess Palatine and Duchess of Orléans
* The Memoirs of Reign of Louis XIV: Elizabeth-Charlotte of The Palatinate
* "Pleasure, beauty, youth, honors, glory, power; Ambitious hope allowed by birth; At the feet of the Lamb were by her offered in sacrifice."
* Montgomery-Massingberd, Hugh. Burke's Royal Families of the World, Volume 1: Europe & Latin America. London, U.K.: Burke's Peerage Ltd, 1977.

კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1698
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1744
კატეგორია:ორლეანები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
ოთარ ჯანელიძე

**ოთარ ჯანელიძე** (დ. 24 მაისი, 1954) — ქართველი ისტორიკოსი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1954 წლის 24 მაისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიასა და გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იკვლევს საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორიის პრობლემებს, ქართული კულტურის, საზოგადოებრივი აზროვნების, ემიგრაციის, საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობათა საკითხებს.

1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „უკრაინის უნივერსიტეტების ქართველი სტუდენტობა 1900-1917 წლებში“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1999 წელს - „საქართველოს ეროვნული-დემოკრატიული პარტიის ისტორია 1917-1923 წწ.“

არის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატი, 120-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 12 მონოგრაფიის, საქართველოს ისტორიაში სასკოლო და საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოების ავტორი და თანაავტორი. მისი სამეცნიერო პუბლიკაციები დაბეჭდილია გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ, ბულგარულ, რუსულ და უკრაინულ ენებზე.

2026 წლის 29 იანვარს მიენიჭა საქართველოს ეროვნული პრემია ავტორტა ჯგუფთან ერთად სამეცნიერო მონოგრაფიული ნაშრომისათვის „კავკასიის ისტორია“ (ორტომეული).

## ბიბლიოგრაფია 
*ნოე რამიშვილი - საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პირველი პრემიერი, თბ., პეტიტი, 2015, ISBN 978-9941-9422-6-6
*პოსტსაბჭოთა სინამდვილის ორი დისკურსი: წარსულის პოლიტიზება და ისტორიისინსტრუმენტალიზაცია, თბ., მწიგნობარი, 2014, ISBN 978-9941-450-60-0
*ნარკვევები საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., საარი, ISBN 978-9941-427-76-3
*უკანასკნელი თერგდალეული : ნიკო ნიკოლაძე, თბ., უნივერსალი,  ISBN 978-9941-17-147-5
*საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორია : მე-19 ს. დამდეგიდან დღემდე, თბ., უნივერსალი, 2009, ISBN 978-9941-12-545-4
*ნარკვევები საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ისტორიიდან, თბილისი, მეცნიერება, 2002, ISBN 99928-962-0-5
*ნიკო ნიკოლაძე : ბიოგრაფიიდან ამოხეული ფურცლები, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1998, ISBN 5-511-00895-8
*საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სათავეებთან, თბ., ნიკე, 1997.
*„26 მაისიდან 25 თებერვლისაკენ“, თბ., „ცოდნა“ 1990

## ლიტერატურა
* გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“, 2014 წ., 23 მაისი-5 ივნისი, № 19, გვ. 11;
* გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, ისტორიისა და არქეოლოგიის ცენტრი, შრომათა კრებული, № 19, თბ., 2020, გვ. 671-673

## რესურსები ინტერნეტში
* ოთარ ჯანელიძის ბიოგრაფია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ო