საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 2025

საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების 2025 წლის არჩევნები გაიმართა 4 ოქტომბერს. 9 ოპოზიციურმა პარტიამ, მათ შორის ორმა მსხვილმა ოპოზიციურმა ბლოკმა „კოალიციამ ცვლილებისთვის“ და „ერთიანობა – ნაციონალურმა მოძრაობამ“, არჩევნებს ბოიკოტი გამოუცხადეს, რადგან მათი მტკიცებით 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნები გაყალბდა და შესაბამისად, ხელისუფლებას არ ჰქონდა ლეგიტიმაცია,

## წინაისტორია
### საარჩევნო სისტემა
2024 წლის დეკემბერში მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“ აღმასრულებელმა მდივანმა, მამუკა მდინარაძემ განაცხადა, რომ 2025 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 2017 წლის არჩევნების წესებით ჩატარდებოდა. მდინარაძის თქმით, პარლამენტი „საარჩევნო კოდექსში“ საჭირო ცვლილებებს დაჩქარებული წესით მიიღებდა.

2017 წლის 21 ოქტომბერს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 4%-იანი ბარიერით ჩატარდა. ამომრჩევლებმა თანამდებობის პირები ოთხი წლის ვადით აირჩიეს, მათ შორის:

* 59 თვითმმართველი თემისა და ოთხი თვითმმართველი ქალაქის მერი, მათ შორის თბილისის მერი.
* თბილისის საკრებულოს 50 წევრი, რომელთაგან 25 არჩეულ იქნა ერთმანდატიანი მაჟორიტარული ოლქებიდან და 25 პროპორციული წესით.
* თვითმმართველი ქალაქებისა (თბილისის გარდა) და თვითმმართველი თემების 63 საკრებულოს 2008 წევრი, რომელთაგან 945 პროპორციული და 1063 მაჟორიტარული სისტემით იქნა არჩეული.

2021 წლის ადგილობრივი ორგანოების არჩევნებისთვის საარჩევნო სისტემა გადაიხედა, რამაც პროპორციული და მაჟორიტარული წესებით არჩეული საკრებულოს წევრების თანაფარდობა შეცვალა. ამომრჩევლებმა 64 საკრებულოს 2068 წევრი და 64 მერი აირჩიეს, მათ შორის თვითმმართველი ქალაქების ხუთი მერი. ამ ცვლილებებმა ასევე გამოიწვია ოლქების საზღვრებისა და ადმინისტრაციის კორექტირება. მაჟორიტარული ოლქებისთვის ორრაუნდიანი სისტემა იყო შემოღებული 40%-იანი ბარიერით. გარდა ამისა, პროპორციული სისტემის საარჩევნო ბარიერმა თბილისში  2.5%-მდე და სხვა ოლქებში 3%-მდე დაიწია.

## დებატები ბოიკოტზე
2025 წლის მარტის მონაცემებით, 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ბარიერგადალახული ოთხი ოპოზიციური კოალიციიდან არცერთს არ განუცხადებია ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობის განზრახვა. მათ თქვეს, რომ არჩევნებში მონაწილეობას მხოლოდ იმ შემთხვევაში განიხილავდნენ, თუ დაკმაყოფილდებოდა მიმდინარე საპროტესტო აქციების მოთხოვნები, მათ შორის ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება და „ყველა პოლიტიკური პატიმრის გათავისუფლება“. 2025 წლის მაისსა და ივნისში „ლელომ საქართველოსთვის“ მოუწოდა სხვა ოპოზიციურ პარტიებს, განეხილათ „თვითმმართველობის არჩევნებისადმი სტრატეგიული მიდგომა“, რითაც მიუთითა დედაქალაქში, თბილისში გამარჯვების დიდ შანსზე, აქ 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ოპოზიციის გამარჯვების ფონზე. „ლელომ“ ეს შეაფასა, როგორც „ქართული ოცნებისთვის“ პოტენციური დარტყმა. მანამდე, „საქართველოსთვის“ პარტიამაც მიანიშნა არჩევნებში შესაძლო მონაწილეობაზე. მეორე მხრივ, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკოსმა ზვიად კუპრავამ 2025 წლის ადგილობრივ არჩევნებს „რუსეთის სპეცოპერაცია“ უწოდა. 30 ივნისს რვა ოპოზიციურმა პარტიამ: „თავისუფლების მოედანმა“, „ევროპულმა საქართველომ“, „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“, „სტრატეგია აღმაშენებელმა“, „ახალმა“, „გირჩი - მეტი თავისუფლებამ“, „დროამ“ და „ფედერალისტებმა“ ხელი მოაწერეს განცხადებას, რომლითაც ადგილობრივი არჩევნების ბოიკოტი გამოაცხადეს. საპირისპიროდ, „ძლიერმა საქართველომ“ 5 ივლისს ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებდა, ჯამში, ადგილობრივი არჩევნებისთვის 12 პარტია დარეგისტრირდა.

### პარტიები
*  „ქართული ოცნება“: „ჩვენ ვგეგმავთ როგორც მერის, ასევე საკრებულოს არჩევნებში გამარჯვებას 64-ვე მუნიციპალიტეტში და სრული დამაჯერებლობითა და მიზანდასახულობით შემიძლია ვთქვა, რომ ორივეში დიდი უპირატესობით გავიმარჯვებთ“, - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ. პარლამენტის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის თავმჯდომარემ, რატი იონათამიშვილმა, აღნიშნა, რომ ადგილობრივი არჩევნები „რადიკალური ოპოზიციის“ მოსაშორებლად გადამწყვეტი იქნებოდა.

*  „კოალიცია ცვლილებისთვის“: ერთ-ერთმა ლიდერმა, ნიკა გვარამიამ, განაცხადა, რომ საარჩევნო რბოლაში მონაწილეობა ნიშნავდა „ან ხალხის ნების უგულებელყოფას, ან ბიძინას აგენტობას“, ამიტომაც მან იმედი გამოთქვა, რომ არცერთი ოპოზიციური პარტია არ მიიღებდა მონაწილეობას არჩევნებში „არანაირი მოტივით“.

*  „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“: ერთ-ერთმა ლიდერმა, გიორგი ვაშაძემ განაცხადა, რომ „ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობა გამორიცხულია ჩემთვის, ჩვენი პარტიისთვის და იმ ადამიანების აბსოლუტური უმრავლესობისთვის, ვისთანაც მე ვისაუბრე. წელს ჯერ ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს, შემდეგ კი ადგილობრივი არჩევნები. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა სცენარი უნდა განვიხილოთ, პრიორიტეტია, რომ ჯერ საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდეს ახალი წესებითა და პირობებით, შემდეგ კი ადგილობრივი არჩევნები. ჩვენ მტკიცედ ვართ განწყობილნი, რომ არსებული ვითარების გათვალისწინებით, ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობა გამორიცხულია.“

*  „ძლიერი საქართველო-ლელო“: 13 მარტს, „ძლიერი საქართველოს“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ბადრი ჯაფარიძემ, განაცხადა, რომ ისინი არ დაიცავდნენ „ქართული ოცნების“ დღის წესრიგს და რომ მათი მთავარი აქცენტი ახალი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებაზე რჩებოდა. „ადგილობრივი არჩევნების ჩატარება მხოლოდ მაშინ იქნება შესაძლებელი, როდესაც შეიქმნება სათანადო სისტემა და სამართლიანი საარჩევნო გარემო“, - თქვა ჯაფარიძემ. კოალიციის სხვა წევრმა, სალომე სამადაშვილმა, ხაზგასმით აღნიშნა: „საკითხი ის კი არ არის, თუ ვინ მიიღებს მონაწილეობას არჩევნებში, არამედ ის, არსებობს თუ არა საერთოდ არჩევნები ქვეყანაში. დასავლეთი გვეუბნება, რომ არჩევნები გაუქმებულია.“ თუმცა, მოგვიანებით, „ლელომ“ მოუწოდა სხვა ოპოზიციურ პარტიებს, განეხილათ არჩევნებში მონაწილეობა. პარტიის ლიდერმა, მამუკა ხაზარაძემ, განაცხადა, რომ საარჩევნო ბოიკოტი, როგორც წესი, წარუმატებელია და სხვებს მიმართა, გადაემოწმებინათ აღნიშნული ინფორმაცია ChatGPT-ის ან სხვა ნებისმიერი ხელოვნური ინტელექტის საშუალებით. მან განაცხადა, რომ არჩევნებში მონაწილეობაზე უარის თქმა „კაპიტულაციას“ ნიშნავდა. „ლელოს“ გენერალურმა მდივანმა, ირაკლი კუპრაძემ, აღნიშნა, რომ ოპოზიციას შეეძლო გაემარჯვა თბილისში, როგორც ეს უკვე მოახერხა 2024 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში, რასაც მან „ქართული ოცნებისთვის“ დიდი დარტყმა უწოდა.

*  „საქართველოსთვის“: ერთ-ერთმა წევრმა, თეონა აქუბარდიამ, განაცხადა: „ივანიშვილის რეჟიმის ფოკუსი ადგილობრივ არჩევნებზე საპარლამენტო არჩევნების დღის წესრიგიდან გადაწევას ემსახურება. ჩვენ ახალი საპარლამენტო არჩევნებისთვის ვემზადებით“. თუმცა, პარტიის ლიდერმა, გიორგი გახარიამ, არ გამორიცხა შესაძლო მონაწილეობა არჩევნებში და თქვა, რომ პარტიას ამ საკითხთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება ჯერ არ ჰქონდა მიღებული.

*  „ხალხისთვის“: 24 ივლისს პარტიის ლიდერმა ანა დოლიძემ განაცხადა, რომ „ხალხისთვის“ არ მიიღებდა მონაწილეობას მომავალ ადგილობრივ არჩევნებში და აღნიშნა, რომ „გაუმართლებელი“ იქნებოდა მხარდამჭერების „ამგვარ მსხვერპლზე წაყვანა“.

*„თავისუფლების მოედანი“: „ჩვენი პარტია მიიჩნევს, რომ პოლიტიკურმა აქტორებმა და ამომრჩევლებმა უნდა გამოაცხადონ მომავალი მუნიციპალური არჩევნების სრული ბოიკოტი, თუ ახალი საპარლამენტო არჩევნები არ დაინიშნება, სინდისის პატიმრები არ გათავისუფლდებიან და საარჩევნო გარემო ხარისხობრივად არ გაუმჯობესდება“, - განაცხადა პარტიის ლიდერმა, ლევან ცუცქირიძემ.

*  „ფედერალისტები“: „ფედერალისტებმა“ მონაწილეობა არ მიიღეს ადგილობრივ არჩევნებში. პარტიის ლიდერის, თამარ ჩერგოლეიშვილის თქმით, ვერცერთი პარტია ვერ გაბედავდა ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობას, რადგან საზოგადოების მოთხოვნა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები იყო. „ქვეყნის წინაშე არსებული კრიზისი არ შექმნილა პოლიტიკური პარტიების მიერ, ის შეიქმნა ქართველი ხალხის, საპროტესტო ამომრჩევლის მიერ. მათი მოთხოვნაა ხელახალი არჩევნები და ვერცერთი პოლიტიკური პარტია ვერ გაბედავს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობას, სანამ ხელახალი არჩევნების მოთხოვნა ძალაშია. ასე რომ, არა, ჩვენ ამას არ ვაპირებთ“, - განაცხადა ჩერგოლეიშვილმა.

* „კონსერვატორები საქართველოსთვის“: 2025 წლის 22 აპრილს, მოძრაობა „ალტ-ინფომ“ დაარეგისტრირა ახალი პოლიტიკური პარტია, „კონსერვატორები საქართველოსთვის“. პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა, კონსტანტინე მორგოშიამ, დაადასტურა პარტიის განზრახვა, მონაწილეობა მიეღოთ მომავალ არჩევნებში, მათ შორის პოტენციურ ვადამდელ საპარლამენტო და ადგილობრივ არჩევნებში.

## კამპანია
### ქართული ოცნება
2025 წლის 20 აგვისტოს მოქმედმა მერმა, კახა კალაძემ გამოაცხადა ტრამვაის ხაზის პროექტი, რომელიც დიდ დიღომსა და „დიდუბის“ მეტროსადგურს დააკავშირებდა, რითაც ქალაქში დაბრუნდებოდა ტრამვაის სისტემა 35 წლის შემდეგ.

### ძლიერი საქართველო და საქართველოსთვის
18 სექტემბერს, ოპოზიციის ერთობლივი კანდიდატი ირაკლი კუპრაძე ბრიუსელის მერს, ფილიპ კლოუზს შეხვდა. მათ განიხილეს თბილის-ბრიუსელის მომავალი პარტნიორობა, მათ შორის ერთობლივი ინფრასტრუქტურული და საგანმანათლებლო პროექტები. ფილიპ კლოუზმა სრული მხარდაჭერა გამოუცხადა კუპრაძის კანდიდატურას.

## 2025 წლის თბილისის მერის არჩევნები
4 ოქტომბერს თბილისის საკრებულოს არჩევნების პარალელურად თბილისის მერის არჩევნებიც ჩატარდა.

### კანდიდატები
#### ქართული ოცნება
20 მარტს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ინტერვიუში განაცხადა, რომ კახა კალაძის კანდიდატურას თბილისის მერის პოსტზე „ალტერნატივა არ ჰქონდა“ და დასძინა: „ვნახოთ, რა გადაწყვეტილებას მიიღებს პარტია“. თუმცა, არსებობდა ვარაუდები, რომ „ქართულ ოცნებას “ შესაძლოა კანდიდატად წარედგინა ბიზნესმენი ნოშრევან ნამორაძე. საბოლოოდ, პარტიამ კახა კალაძე თავის კანდიდატად დაამტკიცა.

#### ძლიერი საქართველო და საქართველოსთვის
14 ივლისს, „ძლიერმა საქართველომ“ და „საქართველოსთვის“ გამოაცხადეს ალიანსის შესახებ ერთობლივი, უპარტიო მერობის კანდიდატის წარსადგენად. „ძლიერი საქართველოს“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ალეკო ელისაშვილმა, მზადყოფნა გამოთქვა, საზოგადოების მხარდაჭერის შემთხვევაში, მერის პოსტზე კენჭი ეყარა, თუმცა მან ასევე უარყო ალიანსის მიერ მისი ნომინაციის შესახებ გავრცელებული ჭორები. გარდა ამისა, „საქართველოსთვის“ პარტიის წევრი გიორგი შარაშიძეც განიხილებოდა თბილისის მერობის კანდიდატად.

საბოლოოდ, ალიანსმა ერთობლივად წარადგინა ირაკლი კუპრაძე, „ლელოს“ გენერალური მდივანი. განცხადება ცერემონიაზე გაკეთდა, სადაც ელისაშვილმა კუპრაძე ოფიციალურად წარადგინა. ორივე პარტია 4 ოქტომბრის მუნიციპალურ არჩევნებში საერთო სლოგანით იღებდა მონაწილეობას: „ერთად დავიბრუნოთ ჩვენი ქალაქები და სოფლები“.

#### ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი
„გირჩის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ალექსანდრე რაქვიაშვილმა, განაცხადა, რომ შესაძლებელი იყო პარტიას სხვა ოპოზიციურ პარტიებთან ერთად ერთობლივი კანდიდატი წარედგინა. მოგვიანებით პარტიამ განაცხადა, რომ თბილისის მერობის კანდიდატს შიდა პრაიმერის გზით შეარჩევდა. „ჩვენ მზად ვართ მივიღოთ მონაწილეობა ადგილობრივ არჩევნებში - ყველა თანამდებობისთვის, მათ შორის ჩავატაროთ პრაიმერი თბილისის მერობის კანდიდატის შესარჩევად“, - განაცხადა პარტიის ლიდერმა ვახტანგ მეგრელიშვილმა. საბოლოო ჯამში, პარტიის კანდიდატი გახდა მისი თავმჯდომარე, იაგო ხვიჩია, რომელიც 2025 წლის 26 აგვისტოს წარადგინეს.

#### კონსერვატორები საქართველოსთვის
აგვისტოში, „კონსერვატორებმა საქართველოსთვის“ ადგილობრივ არჩევნებში თბილისის მერობის კანდიდატად ზურაბ მახარაძე დაასახელეს. მახარაძემ განაცხადა, რომ მისი საარჩევნო კამპანია ქვეყნის ყველაზე მწვავე პრობლემების, მასობრივი იმიგრაციისა და მძიმე დემოგრაფიული კრიზისის მოგვარებაზე იქნებოდა ორიენტირებული. მან შესთავაზა საზოგადოებას ისეთი ზომები, როგორიცაა მიწის ნაკვეთების გამოყოფა დიდი ოჯახებისთვის, როგორც საქართველოს დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების პროგრამის ნაწილი. მახარაძემ აღნიშნა, რომ ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოები მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებს უნდა ასაქმებდნენ მუნიციპალური სამუშაოებისთვის და ტენდერის შესასრულებლად.

#### პატრიოტთა ალიანსი
10 სექტემბერს „პატრიოტთა ალიანსმა“ თბილისის მერობის კანდიდატად დიპლომატი ოთარ ჭითანავა, ხოლო თბილისის საკრებულოს სიის პირველ ნომრად – ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი ირმა ცხორაგაული წარადგინა.

### დებატები
2025 წლის 2 ოქტომბერს, საქართველოს საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა უმასპინძლა დებატებს თბილისის მერობის კანდიდატებს შორის. მათ შორის წარმოდგენილნი იყვნენ „ქართული ოცნების“ კანდიდატი კახა კალაძე, „ძლიერი საქართველოს“ კანდიდატი ირაკლი კუპრაძე, „კონსერვატორები საქართველოსთვის“ კანდიდატი ზურაბ მახარაძე, „პატრიოტთა ალიანსის“ კანდიდატი ოთარ ჭითანავა, „თავისუფალი საქართველოს“ კანდიდატი კახა კუკავა, „გირჩის“ კანდიდატი იაგო ხვიჩია და სხვები.

### შედეგები
## საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები
## შედეგები
### პროპორციული არჩევნების შედეგები მუნიციპალიტეტების მიხედვით
**მუქი შრიფტით** — პარტიები, რომლებმაც მოიპოვეს მანდატები აღნიშნულ მუნიციპალიტეტებში.

 თვითმმართველი ქალაქები.
### მანდატების გადანაწილება საკრებულოებში
## დაგეგმილი რევოლუცია
2025 წლის ივნისიდან მსოფლიო ბანმა პაატა ბურჭულაძემ 4 ოქტომბრის ადგილობრივი არჩევნების დღეს საპროტესტო აქციების გამართვის წინადადება წამოაყენა „მმართველობის მშვიდობიანი გზით ხელში აღების“ მიზნით. „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა ლევან ხაბეიშვილმა 23 ივნისს აღნიშნული გეგმისადმი მხარდაჭერა გამოხატა და განაცხადა, რომ 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციაზე „ასობით ათასი ქართველი უნდა გამოვიდეს ქუჩებში და ძალაუფლება ხალხს დაუბრუნოს“. 20 აგვისტოს ხაბეიშვილმა დაგეგმილი აქცია დაახასიათა როგორც „მშვიდობიანი დამხობა, მშვიდობიანი რევოლუცია“. თუმცა, ხაბეიშვილი დააკავეს 11 სექტემბერს მომიტინგეების მხარეს გადასვლის სანაცვლოდ პოლიციის თანამშრომლებისთვის ფულის საჯაროდ შეთავაზების ბრალდებით.

2025 წლის 4 ოქტომბერს პაატა ბურჭულაძემ „4 ოქტომბრის საორგანიზაციო კომიტეტი“ წარადგინა, რომელშიც შედიოდნენ: ყოფილი მთავარი პროკურორი მურთაზ ზოდელავა, „სტრატეგია აღმაშენებლის“ გენერალური მდივანი პაატა მანჯგალაძე, თბილისის საკრებულოს დეპუტატი ირაკლი ნადირაძე და პოლკოვნიკი ლაშა ბერიძე. 4 ოქტომბრის საღამოს ოცი ათასმა ადამიანმა გამართა მიტინგი თბილისში და მოისმინა მსოფლიო ბანის, პაატა ბურჭულაძის განცხადება, რომლითაც მან ხელისუფლების გადაბარება გამოაცხადა. განცხადების შემდეგ, მოხდა ორბელიანის სასახლის, პრეზიდენტის რეზიდენციის შტურმი, თუმცა მომიტინგეები უსაფრთხოების ძალებმა წყლის ჭავლითა და ცრემლსადენი გაზით მოიგერიეს.

## შენიშვნები
## აგრეთვე იხილეთ
*საქართველოს ადმინისტრაციული დაყოფა
*ადგილობრივი თვითმმართველობა საქართველოში
*თბილისის საკრებულო
*ბათუმის საკრებულო
*ქუთაისის საკრებულო
*ფოთის საკრებულო
*რუსთავის საკრებულო
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ადგილობრივი არჩევნები
კატეგორია:2025 წლის არჩევნები