ახალგორის მუნიციპალიტეტი

**ახალგორის მუნიციპალიტეტი** (ყოფ. *ახალგორის რაიონი*, *ლენინგორის რაიონი*) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, ადმინისტრაციული ცენტრი — დაბა ახალგორი.

## ისტორია
ახლანდელი ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წლამდე ტფილისის გუბერნიის გორის მაზრაში შედიოდა, 1922-1990 წლებში ლენინგორის რაიონის სახით შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში. 1991 წლიდან ეწოდა ახალგორის რაიონი, ხოლო 2006 წლიდან — ახალგორის მუნიციპალიტეტი. 1995-2008 წლებში შედიოდა მცხეთა-მთიანეთის მხარეში.

საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „ახალგორის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 223238217) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2006 წლის 11 დეკემბერი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2006 წლის 19 დეკემბერი.

2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

## ფლორა და ფაუნა 
### ფლორა 
მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთ ნაწილში გაბატონებულია სუბალპური ტყე მდელოები. ტერიტორიის შუა ნაწილში ძირითადად არის წიფლნარი, სამხრეთ ნაწილში კი მუხნარ-რცხილნარი და სხვა ფართოფოთლოვანი ტყეები. ხარულის ქედის კალთები ტყიანია. თხემი კი შემოსილია მდელოს ბალახეულით. ალევის ქედის მრავალ ადგილში სუბალპური და ალპური მდელოებია. ქვემოთ კი არის ფართოფოთლოვანი ტყეები. ყელის პლატოს მცენარეულობა მკაცრი ჰავის, ინტენსიური მექანიკური გამოფიტვისა და ნიადაგური საფრის სუსტი განვითარების გამო, ღარიბია და წყვეტილი ბალახეული საფრით არის წარმოდგენილი.

ქსნისა და ლეხურას ხეობების ტყეებში ჭარბობს წიფლნარი.

### ფაუნა 
ტყეებში გვხვდება დათვი, ირემი, შველი, ჯიხვი, არჩვი, ციყვი. ყველგანაა კურდღელი, მგელი, მელა და სხვ. ორნითოფაუნას ქმნიან კავკასიური შურთხი, კავკასიური როჭო (სწწ), ჩხიკვი, ქორი, კოდალა, მწყერი, ყვავი, შაშვი დ სხვ.

ახალგორის მუნიციპალიტეტში მდებარე ტბებში იქთიოფაუნა საერთოდ არ მოიპოვება (მაგ.: ყელისა და წითელიხატის ტბები). მდინარეებში არის კალმახი, წვერა, ქაშაპი და ა.შ.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის რიცხოვნობა — 7,7 ათასი კაცი; სიმჭიდროვე — 8 კაცი კვ.კმ-ზე. მუნიციპალიტეტში 117 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი, 116 სოფელი. მუნიციპალიტეტის ძირითადი სოფლებია: იკოთი, კორინთა, ყანჩავეთი, ქვემო ზახორი, წირქოლი, ალევი, ლარგვისი, დორეთკარი, ქარჩოხი.

### აღწერის მონაცემები
## ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტში 68 ადმინისტრაციული ერთეულია: დაბა ახალგორი, ალევი, ახალდაბა, ახმაჯი, ბაზუაანი, ბალაანი, ბეჟანტყევი, გავაზი, გარუბანი, გდუ, გეზევრეთი, გრუ, გუდაწვერი, დადიანეთი, დელკანი, დორეთკარი, ელოიაანი, ერედა, ვაშლოვანი, ზაყორი, ზემო ბოლი, ზოდეხი, თინიკაანი, თოხთა, იკოთი, კარელთკაარი, კორინთა, ლარგვისი, ლოთიაანი, მარტაანი, მახიარეთი, მიდელაანი, მონასტერი, მორბედაანი, მოსაბრუნი, მოჭალიეთი, მსხლები, მუჯუხი, მშველიეთი, ნაგომევი, ნაცარა, ნახიდი, ორჭოსანი, პავლიაანი, სალბიერი, საძეგური, უკანამხარე, უკანუბანი, ქენქაანი, ქვემო ბოლი, ქურთა, ყანჩავეთი, ყველდაბა, ყოჩიაანი, შიუკაანი, ჩანდარი, ჩიტიაანი, ცხავატი, ცხილონი, ძეგლევი, ძუკათკაუ, წინაგარი, წიპტაურიანი, წირი, წირქოლი, წოლდა, ჭორჭოხი, ხარბალი.

## ეკონომიკა 
წამყვანი დარგია სოფლის მეურნეობა, მათ შორის ძირითადია მეცხოველეობა, მისდევენ ასევე მებოსტნეობას, მეხილეობას, საკვები კულტურების მოყვანას. ყანჩავეთი ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტია.

## კულტურა 
მუნიციპალიტეტში 30 სახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 12 ბიბლიოთეკა, 1 თეატრი და 1 მუზეუმი.

## ღირსშესანიშნაობანი 
კაბენის მონასტერი (IX-XIII სს.), ლარგვისის მონასტერი, წირქოლის ციხე (IX ს.), ლომისის, არმაზის, ბიკარის ბაზილიკები, ცხმორის ციხე, ბალაანის კოშკი.

## გალერეა

ფაილი:ახალგორის რაიონი.jpg|ახალგორის რაიონი 1997 წელს

## ლიტერატურა 
* მარუაშვილი ლ., საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია, თბ., 1964.

## რესურსები ინტერნეტში
* ახალგორის მუნიციპალიტეტის საიტი 

## სქოლიო