ალინა რომანენკო

**ალინა რომანენკო** — მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, უკრაინის სამედიცინო მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი და უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, ესპანეთის სამეფო სამედიცინო აკადემიის უცხოელი წევრი, უკრაინის სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიის უროლოგიის ინსტიტუტის პათომორფოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. პათოლოგიის საერთაშორისო აკადემიის უკრაინული განყოფილების დამფუძნებელი და პრეზიდენტი, ევროპის პათოლოგთა საზოგადოების (ESP) სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი. უკრაინის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, უკრაინის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
ალინა რომანენკო დაიბადა 25 ივლისს 1938 წელს კიევში. მამა — მიხაილ ერნესტის ძე გარფი, ცნობილი კონსტრუქტორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, ტანკ T-34-ისა და მთვარის მზვერავის ერთ-ერთი ავტორი, მუშაობდა უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის მექანიკის ინსტიტუტში. დედა — ირინა ვიქტორის ასული ლისოვეცკაია — ექიმი-კარდიოლოგი, აკადემიკოს ნ.დ. სტრაჟესკოს სახელობის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. დაამთავრა კიევის სამედიცინო ინსტიტუტი (1961).
ალინა რომანენკო არის უკრაინაში და მის ფარგლებს გარეთ ცნობილი მეცნიერი — ონკოპათოლოგი, ასევე კლინიკური პათოლოგი — უროლოგიისა და ნეფროლოგიის სფეროში უკრაინული ონკოპათოლოგიის სამეცნიერო სკოლის დამფუძნებელი. მისი სამეცნიერო კვლევები ეხება ონკოპათოლოგიას, მათ შორის საშარდე-სასქესო სისტემის კიბოსწინა მდგომარეობებისა და ადრეული ფორმების კლასიფიკაციას, ადრეულ დიაგნოსტიკას, პროგნოზირებასა და მკურნალობას, მამაკაცთა უშვილობის პრობლემებს, ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ავარიის შედეგად ადამიანების საშარდე-სასქესო ორგანოებში მოლეკულურ-გენეტიკური ცვლილებების შესწავლას.

## სამეცნიერო წვლილი
ალინა რომანენკო არის 400-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათ შორის 14 მონოგრაფიის, რომელთაგან 7 შექმნილია უცხოელ კოლეგებთან თანამშრომლობით. მის უმნიშვნელოვანეს ნაშრომებს შორისაა: „ახალი მორფოლოგიური მეთოდები ონკოლოგიაში“, „კლინიკური მორფოლოგია უროლოგიასა და ნეფროლოგიაში“ (1990), „სათესლე ჯირკვლის გერმინაციული სიმსივნეები“ (1991), „შარდის ბუშტის კიბოსწინა მდგომარეობა“ (1994), „შარდის ბუშტის უროთელიალური სიმსივნეების კლინიკური მიმდინარეობის პროგნოზირება“ (1998), „ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე ავარიის სამედიცინო შედეგები“ (2000), „ჩერნობილის ავარიის ჯანმრთელობაზე ზემოქმედება, საუკუნის მეოთხედის შემდეგ“ (2011).
მისი ხელმძღვანელობით მომზადდა 15 მეცნიერებათა დოქტორი და 33 მეცნიერებათა კანდიდატი. ის არის უროლოგიის სფეროში ონკოპათოლოგიის სამეცნიერო სკოლის დამფუძნებელი.

## საერთაშორისო თანამშრომლობა
ალინა რომანენკო არის ევროპის პათოლოგთა საზოგადოების წევრი და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციასთან (ჯანმო) არსებული საშარდე-სასქესო ორგანოების სიმსივნეების შემსწავლელი საერთაშორისო ცენტრის ექსპერტი, სადაც მონაწილეობდა ადამიანის შარდის ბუშტისა და სათესლე ჯირკვლის სიმსივნეების ჯანმოს ორი ახალი საერთაშორისო ჰისტოლოგიური კლასიფიკაციის შექმნაში.
ბოლო 30 წლის განმავლობაში აქტიურად თანამშრომლობს მეცნიერებთან ოსაკის (იაპონია), მალმოს (შვედეთი), ვალენსიის (ესპანეთი), ბუდაპეშტის (უნგრეთი), პოზნანის (პოლონეთი) უნივერსიტეტებიდან. იაპონელ, შვედ და ესპანელ კოლეგებთან ერთად მან ჩაატარა პიონერული კვლევები შარდის ბუშტში, თირკმელში, წინამდებარე ჯირკვალში ჰისტოგენეზისა და კანცეროგენეზის მოლეკულური თავისებურებების შესახებ, რომლებიც გამოწვეულია მცირე დოზის მაიონიზებელი გამოსხივების ქრონიკული ხანგრძლივი ზემოქმედებით იმ პირებში, რომლებიც ცხოვრობენ უკრაინის რადიონუკლიდებით დაბინძურებულ რეგიონებში. აღნიშნულ პრობლემასთან დაკავშირებული სამუშაოების კომპლექსისთვის 2007 წელს ალინა რომანენკო დაჯილდოვდა უკრაინის სახელმწიფო პრემიით.
მის მიერ მიღებული კვლევის შედეგები გამოქვეყნებულია აშშ-ის, ევროპისა და იაპონიის ონკოლოგიის, უროლოგიისა და პათოლოგიის ჟურნალებში („Cancerogenesis“, „Cancer Research“, „J. Urology“, „Virchow Archiv“, „Int. J.Cancer“ და სხვა).

## ჩერნობილის კვლევები
პროფესორ რომანენკოს კვლევების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ავარიის შედეგად გამოწვეული სამედიცინო შედეგების შესწავლა. მისი კვლევები აჩვენებს, რომ რადიაციის მცირე დოზებმაც კი შეიძლება გამოიწვიოს საშარდე-სასქესო სისტემაში მოლეკულურ-გენეტიკური ცვლილებები, რამაც შეიძლება გაზარდოს სიმსივნური პათოლოგიების განვითარების რისკი. ეს კვლევები იძლევა საფუძველს პრევენციული ღონისძიებებისა და ადრეული დიაგნოსტიკის მეთოდების შემუშავებისთვის.

## სამედიცინო განათლების განვითარება
პროფესორი რომანენკო აქტიურად მონაწილეობს უკრაინაში პათოლოგიური ანატომიისა და ონკოლოგიის სფეროში განათლების განვითარებაში. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა უროლოგიისა და ნეფროლოგიის სფეროში ონკოპათოლოგიის სამეცნიერო სკოლა, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს უკრაინაში ამ მიმართულების განვითარებაში. მის მიერ მომზადებული სპეციალისტები წარმატებით მუშაობენ უკრაინის სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებაში.

## ჯილდოები
*უკრაინის სსრ მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1990).
*უკრაინის პათოლოგთა ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1993 წლიდან).
*პათოლოგიის საერთაშორისო აკადემიის უკრაინული განყოფილების პრეზიდენტი (1995).
*სამკერდე ნიშანი „დამსახურებისათვის“ (1999).
*უკრაინის უმაღლესი რადას საპატიო სიგელი (2003).
*ორდენი „დამსახურებისათვის“ III ხარისხის (2003).
*ორდენი „დამსახურებისათვის“ II ხარისხის (2013).
*მინხის სახელობის მედალი (2013).

მისი მოღვაწეობა წარმოადგენს მნიშვნელოვან წვლილს უკრაინული და მსოფლიო მედიცინის განვითარებაში, განსაკუთრებით უროლოგიისა და ონკოლოგიის სფეროში. მისი კვლევები არა მხოლოდ თეორიული მნიშვნელობისაა, არამედ პირდაპირ გავლენას ახდენს კლინიკურ პრაქტიკაზე და პაციენტთა მკურნალობის გაუმჯობესებაზე.

## ლიტერატურა
* www.oncodome.narod.ru
* Dose Response. 2014;12(3):404–414 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4146332/

## რესურსები ინტერნეტში
* Романенко Аліна Михайлівна
* Народилася Романенко Аліна Михайлівна
* База патентів 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:მეცნიერები პერიოდის მიხედვით
კატეგორია:მეცნიერები მიმართულების მიხედვით
კატეგორია:უკრაინელი მედიკოსები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები