open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იუსიფ სამადოღლუ

**იუსიფ სამადოღლუ** (; ნამდვილი გვარი ვეკილოვი; 25 დეკემბერი, 1935, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ - 17 აგვისტო, 1998, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა პროზაიკოსი, სცენარისტი, რედაქტორი. საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი, მასწავლებელი. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1958 წლიდან). აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (1998), აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1979), აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს ეროვნების საბჭოს დეპუტატი (1990-1995).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა აზერბაიჯანის სსრ პირველი სახალხო პოეტის, სამად ვურგუნის ოჯახში. აზერბაიჯანის სახალხო პოეტის ვაგიფ სამადოღლუს ძმა.

დაამთავრა ლიტერატურული ინსტიტუტი მოსკოვში. 1957-1958 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე.

მუშაობდა ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქციაში, 1960-1965 წლებში ხელმძღვანელობდა ჟურნალის ლიტერატურულ განყოფილებას. მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა ჟურნალებს „ულდუზ“ და „აზერბაიჯანი“, მუშაობდა სცენარისტად კინოსტუდიაში „Azerbaijanfilm“ და იყო სტუდიის სცენარის სარედაქციო კოლეგიის წევრი (1965-1969).

ავტორია არაერთი სცენარის ცნობილი აზერბაიჯანული მხატვრული და დოკუმენტური ფილმებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ჰუსეინ იბრაჰიმოვი

**ჰუსეინ იბრაჰიმოვი** (; დ. 23 მაისი, 1919, შახტახტი, ნახიჩევანის რაიონი - 2008 წლის 10 აპრილი, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1919 წლის 23 მაისს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის სოფელ შახტახტიში (ამჟამად სოფელი აზერბაიჯანის ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის კენგერლის რაიონში). სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ნახიჩევანის პედაგოგიურ კოლეჯში. 1958 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.
სადარაკის სოფლის სკოლაში მასწავლებლის კარიერა დაიწყო.
მუშაობდა სსრკ-ს პერიოდში სხვადასხვა სამთავრობო თანამდებობებზე.
რომანებისა და მოთხრობების ავტორი. ლიტერატურული მოღვაწეობა პოეზიით დაიწყო 1940-იან წლებში. მისი პირველი მოთხრობები გამოქვეყნდა 1952 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გილმან ილქინი

**გილმან ილქინი** (; დ. 28 აპრილი, 1914 , ბაქო, რუსეთის იმპერია — გ. 6 ნოემბერი, 2009, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მწერალი, მასწავლებელი, ჟურნალისტი, ომის კორესპონდენტი. აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (2003).

## ბიოგრაფია 
გილმან ილკინი დაიბადა 1914 წლის 28 აპრილს ბაქოს სოფელ მარდაკანში. დაამთავრა პედაგოგიური კოლეჯი, შემდეგ აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტი. მან კარიერა დაიწყო ხაჩმაზის რაიონის ახმედობინის სოფლის სკოლაში დირექტორად და მასწავლებლად, შემდეგ მუშაობდა გაზეთ „განჯ იშჩიში“, ასევე გამომცემლობა „უშაგიანჯნეშრში“.

დიდი სამამულო ომის დროს გილმან ილკინი იყო ომის კორესპონდენტი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტებზე, ასევე ირანში, სადაც მუშაობდა თავრიზში გაზეთ Veten Yolunda-ს რედაქციაში. ომის შემდეგ იყო ნიზამის 800 წლისთავის აღსანიშნავად საიუბილეო კომიტეტის სამეცნიერო მდივანი, აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უფროსი ლექტორი, "აზერნეშრის" მთავარი რედაქტორი და დირექტორი, ჟურნალ "აზერბაიჯანის" მთავარი რედაქტორი.

მისი ერთ-ერთი რომანის, "გალადა უსიანის" მიხედვით გადაიღეს მხატვრული ფილმი "დაუპყრობელი ბატალიონი" და მისი პიესები, როგორიცაა "ჯარაჰლარი", "ტაიგა ნაგილი" და "გერიე იოლ იოხდური" გახდა სატელევიზიო სპექტაკლების თემა. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახალხო მწერლები
ვაჰიდ აზიზი

**ვაჰიდ აზიზი** (; დ. 23 ნოემბერი, 1945) — აზერბაიჯანელი პოეტი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირისა და აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია 
აზიზი დაიბადა სომხეთის სსრ სოფელ ჰერჰერში.
კარიერა 1967 წელს დაიწყო გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებაში“ გამოქვეყნებული პირველი ლექსით. აზიზს 200-ზე მეტი პუბლიკაცია აქვს. მისი ლექსების საფუძველზე 40-ზე მეტი სიმღერაა შექმნილი.

კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მთარგმნელები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვაკო კირკიტაძე

**ვაკო კირკიტაძე** — ქართველი კინოპროდიუსერი და რეჟისორი. დაიბადა ცნობილი ქართველი ხელოვანების ოჯახში, 1989 წელს. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში, სადაც გადაიღო რამდენიმე ფილმი, მათ შორის „სექტემბერი“, რომელიც ნომინირებული იყო სტუდენტურ ოსკარზე. ფილმის წარმატებული საფესტივალო ჩვენებების შემდეგ სწავლა განაგრძო ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში, სადაც გადაიღო ფილმი „ოჯახი“, რომელმაც ნიუ-იორკის ფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო ფილმის ჯილდო. სწავლის პერიოდში მუშაობდა კომპანიებში Sony Pictures Entertainment და HBO. 2013 წელს დააარსა კინო საპროდიუსერო კომპანია Film Asylum და აწარმოებს ფილმებს, სერიალებს და რეკლამებს. 

## ფილმოგრაფია
* 2009: „სექტემბერი“
* 2012: „რეზუს უარყოფითი“
* 2012: „ამერიკა ოთახიდან“
* 2013: „უცნაური გამოფენა“
* 2014: „ფეხშიშველი“
* 2014: „ოჯახი“
* 2015: „გოგონა საწამლავით“
* 2019: „გაბანა“
* 2021: „ბათუმს და ყველა ტბილ მოგონებას“
* 2021: „მეხდარტყმული“ 
* 2022: „ზამთრის დეპრესია“
* 2023: „უხერხემლო“ 
* 2023: „იხვებზე ნადირობა“
* 2023: „ზამთრის პირის სევდა“
* 2023: „ბოლო სეზონი“

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:ქართველი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1989
კრის მიდლტონი

**კრის მიდლტონი** (; დ. 12 აგვისტო, 1991, ჩარლსტონი, სამხრეთი კაროლინა) — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის გუნდის, მილუოკი ბაქსის პროფესიონალი კალათბურთელი.

კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:ამერიკელი სპორტსმენები
კატეგორია:დაბადებულები 1991
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ურგუფი

**ურგუფი** (, ) — ქალაქი და რაიონი თურქეთის ცენტრალურ ნაწილში, ნევშეჰირის პროვინციის ტერიტორიაზე.

ქალაქი მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრის ქალაქ ნევშეჰირის აღმოსავლეთით დაახლოებით 14 კილომეტრის დაშორებით. ამდებარეობს ზღვის დონიდან 1043 მეტრზე. რაიონის ფართობია 563 კმ².

თურქეთის სტატისტიკის ინსტიტუტის მონაცემებით, ურგუფის მოსახლეობა 2012 წელს შეადგენდა 19 116 ადამიანს, საიდანაც მამაკაცები შეადგენდნენ 49,4 %-ს, ხოლო ქალები — 50,6 %. 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
შემახის გუბერნია

**შემახის გუბერნია** (;  — ) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — შემახა.

1846 წლის 14 დეკემბერს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით შეიქმნა შემახის გუბერნია.

1859 წლის 27 მაისს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად საგუბერნიო ქალაქი შემახა სრულიად დაინგრა. 1859 წლის 6 დეკემბრის უმაღლესი განკარგულებით გუბერნიის ადმინისტრაციული ცენტრი შემახიდან ბაქოში გადავიდა, რის გამოც გუბერნიას ბაქოს გუბერნია ეწოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გუბერნიები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ზარხუფი

**„ზარხუფი“** () — ამერიკელი მწერლისა და პოეტის სილვია პლათის მიერ დაწერილი ერთადერთი რომანი. 1963 წელს რომანი გამოქვეყნდა „ვიქტორია ლუკასის“ ფსევდონიმით. რომანი სავარაუდოდ ნახევრად ავტობიოგრაფიულია, სადაც შეცვლილია ადგილებისა და ადამიანების სახელები. წიგნის მთავარი გმირის ფსიქიკური დაავადება ახლოს დგას ავტორის ნამდვილ მდგომარეობასთან (კლინიკური დეპრესია და ბიპოლარული აშლილობა). დიდ ბრიტანეთში რომანის გამოქვეყნებიდან ერთი თვის შემდეგ სილვია პლათმა თავი მოიკლა. 1967 წელს რომანი პირველად გამოიცა სილვია პლათის სახელით. წიგნი ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1971 წლამდე არ გამოქვეყნებულა, პლათის მეუღლის, ტედ ჰიუზისა და მისი დედის სურვილის შესაბამისად. რომანი ითარგმნა ათეულობით ენაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგზისტენციალისტური რომანები
კატეგორია:1963 წლის ამერიკული რომანები
თმოგვის ქუჩა

**თმოგვის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი, ღრმაღელე); ეკა ბეჟანიშვილის ქუჩიდან ღრმაღელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. ადრე ელმავლის I შესახვევი ერქვა.

აქვს 1 ჩიხი და 1 გასასვლელი:
* თმოგვის I გასასვლელი — თმოგვის ქუჩიდან სერგო ქსოვრელის II გასასვლელამდე;

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ახალგორის ქუჩა

**ახალგორის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); დასაწყისი თმოგვის ქუჩიდან. ყოფილ თმოგვის II გასასვლელს ახალგორის სახელი ეწოდა 2024 წელს. აქვს 1 ჩიხი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
დერბენტის გუბერნია

**დერბენტის გუბერნია** (;  — ) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — დერბენტი.

1846 წლის 14 დეკემბერს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით შეიქმნა დერბენტის გუბერნია, რომელიც წარმოიქმნა გაუქმებული კასპიის ოლქის დერბენტისა და ყუბის მაზრებს, ასევე მიერთებულ სამურისა და დარგის ოკრუგებსა და დაპყრობილ დაღესტნის სხვა ტერიტორიებს.

1860 წლის 5 აპრილს დერბენტის გუბერნია გაუქმდა, ხოლო მისი ტერიტორიის დიდი ნაწილი შევიდა ახლადშექმნილ დაღესტნის ოლქში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ДЕРБЕ́НТСКАЯ ГУБЕ́РНИЯ

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გუბერნიები
ეკატერინე კატო შარიქაძე

**ეკატერინე კატო შარიქაძე** (დ. 14 ივლისი, 1986, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი და მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
ეკატერინე კატო შარიქაძე დაიბადა 1986 წლის 14 ივლისს, თბილისში. მამამისი მერაბ შარიქაძე მოზარდ მაყურებელთა თეატრის ცნობილი მსახიობია.

2007 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი, დრამის მსახიობის სპეციალობით.

2012 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის დრამის სარეჟისორო სპეციალობის მაგისტრატურა (პედაგოგი: ავთანდილ ვარსიმაშვილი).

2007 წლიდან მუშაობს თბილისის ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში.

## როლები
### მოზარდ მაყურებელთა თეატრში განსახიერებული უმთავრესი როლები
* ოლღა გურამიშვილი, ეკატერინეს დედა ნატალია - მაია შენგელია „დავით სარაჯიშვილი“, რეჟისორი მაია შენგელია
* ჟირაფი - რადიარდ კიპლინგი „ავაზას ლაქები“, რეჟისორი კოტე მირიანაშვილი
* ვიოლა - ნოდარ დუმბაძე „მე, ბებია, ბაბუა და ჭინკები“ რეჟისორი გიორგი თავაძე
* პანტერა - დიმიტრი ხვთისიაშვილი „საახალწლო ნაძვის ხე“, რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი
* ლაურა, ავრორა - ასტრიდ ლინდგრენი „პეპი გრძელიწინდა“ რეჟისორი გიორგი თავაძე
* ტყის ბინადარი - ვაჟა-ფშაველა „შვლის ნუკრის ნაამბობი“, რეჟისორი ნიკოლოზ საბაშვილი
* ბაგირა - რედიარდ კიპლინგი „მაუგლი“, რეჟისორი ნიკოლოზ საბაშვილი
* მაყვალა – ნოდარ დუმბაძე, გიგა ლორთქიფანიძე „მე ვხედავ მზეს“, რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი
* სარკე – ძმები გრიმები „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი
* მართა – გიორგი ნახუცრიშვილი „ნაცარქექია“, რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი
* ბელინა – მორის მეტერლინკი „ნიშნობა“, რეჟისორი გოგა თავაძე
* წერო – კორნეი ჩუკოვსკი „ტელეფონი“, რეჟისორი მიხეილ ანთაძე
* თოვლის დედოფალი – ევგენი შვარცი, „თოვლის დედოფალი“, რეჟისორი თამარ თუხარელი

### შიშველი თეატრი
* ჯულიეტა – უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტას“ მიხედვით „იყო და...რა?!“, რეჟ: ნანა კვასხვაძე
* თამარ მეფე – ლადო ასათიანის „ბასიანის ბრძოლის“ მიხედვით „ძველად აქ ჯარებს უხმობდნენ“, რეჟ: ნანა კვასხვაძე
* სოფიო – „შერისხულ მსხვერპლთა ვნებანი“ დავით კლდიაშვილის „შერისხვა“, „უბედურება“, „მსხვერპლის“ მიხედვით რეჟ: ნანა კვასხვაძე

## დადგმები
**ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული თეატრი**
* ნოდარ კეკელიძე — „იღბლიანი მკითხავი“, 2011
* ლივანოვი, ენტინი — „ბრემენელი მუსიკოსები“ 2012
* ეკატერინე კატო შარიქაძე — „თერთმეტი“, 2019
* ჰანს ქრისტიან ანდერსენი — „წითელი ფეხსაცმელები და კალის ჯარისკაცი“, ინსცენირების ავტორი ეკატერინე კატო შაქრიქაძე, 2022
* მიხო მოსულიშვილი — „ჟიკჟიკობა ღამე“, ინსცენირების ავტორი ეკატერინე კატო შარიქაძე, 2024

**თავისუფალი თეატრი**
* ანა სანაია — „მარტოკინა“, 2021

## რესურსები ინტერნეტში 
* „ჟიკჟიკობა ღამე“ – სპექტაკლი ომზე, ოკუპაციაზე და დიდ ტკივილზე | ინტერვიუ ეკატერინე (კატო) შარიქაძესთან 
* სპექტაკლი ღმერთის როლ-მორგებული საზოგადოებისთვის
* "წითელი ფეხსაცმელები და კალის ჯარისკაცი" ჰანს ქრისტიან ანდერსენი 
* ეკატერინე კატო შარიქაძე 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
ვალეჰ ქერიმოვი

**ვალეჰ სეიფულა ოღლუ ქერიმოვი** (; დ. 20 მარტი, 1944, მიანე, აღმოსავლეთ აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2000).

## ბიოგრაფია 
ვალეჰ ქერიმოვი დაიბადა 1944 წლის 20 მარტს მიანში, აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში, ირანში. 1969 წელს, დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის დრამისა და კინოს მსახიობის ფაკულტეტი, მან სამუდამოდ დაუკავშირა თავისი სამსახიობო კარიერა სუმგაითის თეატრს. მან ამ თეატრში 70-მდე პერსონაჟი შექმნა და რეჟისორის რანგში რამდენიმე სპექტაკლი დადგა.

1990 წლიდან არის აზერბაიჯანის თეატრის მუშაკთა კავშირის წევრი.
2015 წლიდან მუშაობს განჯის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში მსახიობად და რეჟისორად. 2023 წლის მარტში მან დაიწყო მუშაობა მინგეჩევირის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში მსახიობად და რეჟისორად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახალხო არტისტები
ოთარ ტაბიძე

**ოთარ ტაბიძე** (დ. 30 მარტი, 1925, სოფელი ივანდიდი, წულუკიძის რაიონი, საქართველოს სსრ —  გ. 8 ივნისი, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფილოსოფოსი, ფსიქოლოგი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. 

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
ოთარ ტაბიძის პირველი საჭადრაკო ამოცანა 1939 წელს დაიბეჭდა. მას მოპოვებული ჰქონდა სხვადასხვა ჯილდო საერთაშორისო და ადგილობრივ კონკურსებში. 1947 წელს მისმა ორმა ამოცანამ საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის კომიტეტის გამოცხადებულ კონკურსზე I-II პრიზები გაიყო, ხოლო 1957 წელს მან გაიმარჯვა საქართველოს საჭადრაკო კომპოზიტორთა პირველ ჩემპიონატში (სამსვლიანი ამოცანების განყოფილება). 1960-იან წლებში მან ამოცანების მთელი სერია გამოაქვეყნა იუგოსლავიის ჟურნალ "პრობლემში". ამავე ჟურნალის მიერ გამოცხადებულ სამსვლიანი ამოცანების კონკურსში მისმა ერთ-ერთმა ნაწარმოებმა პირველი პრიზი მოიპოვა.

## რჩეული ამოცანები 
**ამოხსნა:**

**1. კc5**
აქ ორი ვარიანტი იქმნება:
**1. ... მფa4**
**2. ეb6 მფa5**
**3.კd4 მფa4** 
**4.კc3 მფa3** 
**5.ეa8#**

**1. ... მფa6**
**2.მფb4 მფa5**
**3.a4 მფa6** 
**4.ეb8 მფa5** 
**5.ეa8#** 
აღნიშნულ ამოცანაში შესრულებულია ექო-შამათები.

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
ტატიანა აბრამიშვილი

**ტატიანა აბრამიშვილი** (დ. 15 ოქტომბერი, 1916, თბილისი — გ. 2005, თბილისი) — რუსულენოვანი პოეტი, მოჭადრაკე. თბილისისა და საქართველოს პირველობების მონაწილე, 1944-1945 წლებში თბილისის ჭადრაკის კლუბის დირექტორი. მისი ოთხი პოეტური წიგნის („კოსმოდრომზე“, 1962; „კოსმოსში“, 1964; „შეკაზმული ჰერმესი“, 1966; „ღრუბლების იქით“, 1970) გმირები ჭადრაკის ფიგურები არიან. 

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ტატიანა
სპასპეტი

**სპასპეტი** (საშუალო სპარსული spāhbed — „მხედართმთავრი“) — უმაღლესი რანგის სამხედრო მოხელე ძველ საქართველოში.   

„ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, სპასპეტის სახელო ქართლის სამეფოს იერარქიაში პირველ მეფეს ფარნავაზს შემოუღია. სპასპეტი მეფის შემდეგ მეორე პირს წარმოადგენდა და საერთო სარდლობას უწევდა ერისთავებს, მისი სამოხელეო ტერიტორია კი სტრატეგიულად უმნიშვნელოვანესი რეგიონი — შიდა ქართლი იყო. ამავე სტატუსით იხსენიებს სპასპეტს ჯუანშერის „ცხოვრება და მოქალაქეობა ვახტანგ გორგასლისა“: „მპყრობელი შიდა ქართლისა და მპყრობელი ყოველთა ერისთავთა“. 

გვიანანტიკურ და ადრეფეოდალურ ქართლში სპასპეტები სამეფო ოჯახთან ბუნებრივი ან ხელოვნური („მამამძუძეობით“) ნათესაობით იყვნენ დაკავშირებულნი. ისინი, მხედართმთავრობასთან ერთად, ითავსებდნენ მსაჯულისა და უფლისწულის აღმზრდელის მოვალეობებს (მაგალითად, ვახტანგ გორგასლის მამამ, მეფე მირდატმა თავისი ძე სპასპეტ საურმაგს მისცა აღსაზრდელად). მომდევნო საუკუნეებში ქართლში სამეფო ხელისუფლების დასუსტების და ერისთავთა გამთავრების პირობებში სპასპეტის ინსტიტუტი დაკნინდა. საქართველოს გაერთიანების შემდგომ (XI საუკუნე) იგი შინაარსობრივად ანალოგიურმა სპასალარის სახელომ ჩაანაცვლა.

## ლიტერატურა
* კლდიაშვილი დ., ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში: ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2017, გვ. 302.

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
ნინო თავბერიძე

**ნინო თავბერიძე** (დ. 21 სექტემბერი, 1952) — ქართველი ექიმი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1974 წელს.

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თვალის სნეულებათა კათედრის კლინიკური ორდინატორი (1974–1976). მუშაობდა მე–3 სამედიცინო სასწავლებელში (1976–1978).  რესპუბლიკურ ცენტრალურ საავადმყოფოში ექიმ–ორდინატორი (1976–1978). იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თვალის სნეულებათა კათედრის ასპირანტი (1978–1981), 1998 წლიდან კი – დოცენტი. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომის, ხელმძღვანელობს სტუდენტთა სამეცნიერო თემათა დამუშავებას. ექიმი–ოფთალმოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა -"თვალის წინა მონაკვეთის ფლუროესცენანგიოგრაფიული გამოკვლევები ეპისკლერალურ და ზოგად ვენურ წნევასთან შეპირისპირებაში ავადმყოფებში პირველადი ღია კუთხიანი გლაუკომით", დაიცვა 1983 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 115

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
რუდი ერებარა

**რუდი ერებარა** – ალბანელი მწერალი და მთარგმნელი, დაიბადა 1971 წელს. სანამ ჟურნალისტი გახდებოდა, ის სწავლობდა ტირანის უნივერსიტეტში სახვით ხელოვნებას. 

1995 წელს ტირანაში სახვითი ხელოვნების აკადემიის დასრულების შემდეგ, მან დაიწყო პოლიტიკური ანალიტიკოსის, ჟურნალისტისა და მწერლის კარიერა. ის არის ავტორი ორი პოეტური კრებულისა, Fillon Pamja გამოშვებული 1994 წელს და Lêng Argjendi გამოშვებული 2013 წელს. ის ასევე არის ორი რომანის ავტორი, Vezët e thëllezave 2010 წელს და Epika e yjeve te bučiniti 2016 წელს.

მან გამოაქვეყნა პოეზიის ნაწარმოებები და რამდენიმე რომანი, კერძოდ, Vezët e thëllëzave 2010 წელს და Epika e yjeve të mëngjesit 2016 წელს. 2017 წელს მიენიჭა ევროკავშირის პრიზი ლიტერატურის დარგში.

## მცირე შინაარსი
Epika e yjeve të mëngjesit (დილის ვარსკვლავების ეპოსი), არის ალბანეთის დედაქალაქის სახელმწიფო დეკორაციის კომპანიაში დასაქმებული ალბანელი მხატვრის სულეიმანის ბედის ჩვენება. ტექნიკური საკითხი, რომელიც მოხდა 1978 წლის 16 ოქტომბერს, ალბანეთის დიქტატორის ენვერ ხოჯას დაბადების დღეს, მას სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურებმა მიაწერენ. დაახლოებით ამ დროს, ალბანეთი აპირებს გაწყვიტოს ურთიერთობა მაოს კომუნისტურ ჩინეთთან. ასევე 1978 წლის 16 ოქტომბერს, იოზეფ ვოიტილა, მღვდელი კომუნისტური პოლონეთიდან, ხდება პაპი იოანე პავლე II ვატიკანში. 16 ოქტომბრის გვიან საღამოს, ძლიერი შხაპი ჩამორეცხავს სახელმწიფო დეკორაციის კომპანიის მიერ ღრმა წითელ ფერში დაწერილი ლოზუნგების ასოებს, რომლებიც სიმბოლოა კომუნისტი მებრძოლების მიერ თავისუფლებისთვის ომის დროს დაღვრილი სისხლისა. სულეიმანი არის ადამიანი, რომელიც ცნობილია, როგორც მმართველი კომუნისტების მიერ ჩაფიქრებული და ფანატიკურად განხორციელებული კლასობრივი ომის თხრილის მეორე მხარეს მდგარი. იმის გამო, რომ სულეიმანი გრძნობს, რომ მას მსხვერპლად გამოყოფენ, ის ცდილობს სახელის შეცვლას. ის ასევე აკეთებს ნახატს, სადაც ჩანს რამდენიმე პარტიზანი ცეცხლის გარშემო. ეს განიხილება საკმარის მიზეზად, რომ სულეიმანი დასაჯონ.
## სქოლიო
კატეგორია:ალბანელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რაშიდ იუსიფოვი

**რაშიდ ალიმამედ ოღლუ იუსიფოვი** ( დ. 1 სექტემბერი, 1900, ალგეთი, მარნეულის რაიონი — გ. 25 თებერვალი, 1982, ბაქო) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ცირკის არტისტი, ათლეთი, პროფესიონალი მოჭიდავე. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1980).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1900 წლის 1 სექტემბერს მარნეულის რაიონის სოფელ ალგეთში.

1919 წლიდან გამოდიოდა სხვადასხვა ცირკის ჯგუფში. 1946–68 წლამდე მუშაობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ცირკში, გამოდიოდა სსრკ-ის სხვადასხვა ქალაქში და მის ფარგლებს გარეთ. 1926 წელს გახდა კრასნოდარში ჩატარებული კლასიკური სტილის პროფესიონალ მოჭიდავეთა ტურნირის გამარჯვებული. მეგობრობდა ივანე პოდუბნისთან.

1957 წლიდან იუსიფოვი იყო რესპუბლიკური მნიშვნელობის პენსიონერი. 1980 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტის წოდება.

გარდაიცვალა 1982 წლის 25 თებერვალს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
გოგი მარგველაშვილი

**გიორგი (გოგი) მარგველაშვილი** (დ. 25 მარტი, 1958, ქუთაისი) — ქართველი რეჟისორი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (1980). იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 2014–2020 წლებში იყო ინსტიტუტის სამართალმემკვიდრის, შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი, 2023 წლიდან კი — რექტორის მოადგილე.

2001–2005 წლებში მარგველაშვილი იყო მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მთავარი რეჟისორი, 2005–2009 წლებში — ამავე თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, 2009–2024 წლებში — ა. გრიბოედოვის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მთავარი რეჟისორი. 2024 წლის მარტში დაინიშნა თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად.

## ჯილდოები 
* 1994 — თეატრის მოღვაწეთა კავშირის პრემია რეჟისორული ნამუშევრისათვის
* 1996 — რუსთავის თეატრალური ფესტივალის პრემია საუკეთესო რეჟისურისათვის
* 2001 — საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის პრიზი საუკეთესო რეჟისორული ნამუშევრისათვის
* 2004 — პრიზი საუკეთესო ექსპერიმენტული რეჟისურისათვის (რუსთავის საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალი)
* 2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2024)
გახლეჩილი აპრილი

***გახლეჩილი აპრილი*** — ალბანელი მწერლის ისმაილ კადარეს რომანი. 1978 წელს გამოქვეყნებული წიგნი იკვლევს კადარეს ერთ-ერთ განმეორებად თემას: როგორ მოქმედებს წარსული აწმყოზე. რომანი ეხება 1930-იან წლებში ჩრდილოეთ ალბანეთის მაღალმთიანეთში სტუმართმოყვარეობის, სისხლის შუღლისა და მკვლელობის მრავალსაუკუნოვან ტრადიციას. იგი ინგლისურად თარგმნა ჯონ ჰოჯსონმა "New Amsterdam Books"-ისთვის 1990 წელს.

## შინაარსი
ქვეყნის მაღალ პლატოზე მცხოვრები 26 წლის ალბანელი ჯორგ ბერიშა იძულებულია ჩაიდინოს მკვლელობა „კანუნის“ მიხედვით, რათა შური იძიოს თავისი ძმის მკვლელობისათვის. ამ მკვლელობის გამო მას მოსაკლავად დაედევნება მოწინააღმდეგე ოჯახის წევრი. 
„გახლეჩილი აპრილის“ კითხვისას ადვილი გასაგებია, რატომ და რა ძალით არის გატაცებული ისმაილ კადარე ტრაგედიით და მისი ორი გამორჩეული წარმომადგენლის, შექსპირისა და ესქილეს მიმართ. „მეგობრობა, ერთგულება და მტრობა უძველესი ტრაგედიის მექანიზმის ბორბლებია და მათ მექანიზმში შესვლა ნიშნავს ტრაგედიის შესაძლებლობის დანახვას“.

## ადაპტაცია
2001 წელს, გახლეჩილი აპრილის ფილმის ადაპტაცია, სახელწოდებით მზის უკან, გადაიღეს ბრაზილიაში. ის გადაიღო კინორეჟისორმა უოლტერ სალესმა. მოქმედება ვითარდება 1910 წელს ბრაზილიაში და როდრიგო სანტოროს მონაწილეობით, ნომინირებული იყო BAFTA-ს ჯილდოზე საუკეთესო არაინგლისური ფილმისთვის და ოქროს გლობუსის ჯილდოზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის რომანები
ლაბრგვილ

**ლაბრგვილი**, *ლიბურგიელ* (ლაბრგვილ) — სვანეთში გავრცელებული ჭიდაობის სახეობა. როგორც სხვა კუთხეებში, აქაც უმეტესწილად ორთაბრძოლები სხვადასხვა დღესასწაულებზე იმართებოდა. სვანეთში მამაკაცები  თავისუფალ დროსაც ეჭიდებოდნენ ერთმანეთს. ჭიდაობის ამ სახეობისთვის დამახასიათებელი ჩაცმულობა იყო სვანური შალის ხალათი, რომელზეც აუცილებლად შემოჭერილი იყო ქამარი. ქამარში ხელის ჩავლება დაშვებული იყო. ლაბრგვილისთვის დამახასიათებელი იყო ქართული ჭიდაობის სხვადასხვა ელემენტები : გარეკაური, შუაკაური, მოგვერდი და სხვ. ძლიერი მოჭიდავეები ნაკლებად იყენებდნენ ფეხს. ეს იმითაც იყო გამოწვეული, რომ ფეხის გამოყენებისას მოჭიდავე შეიძლებოდა თავისივე ილეთს წამოგებოდა. სვანური ჭიდაობის ამ სახეობაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა სისწრაფეს. მოულოდნელობის თავიდან ასაცილებლად მოჭიდავეები ერთმანეთს ესალმებოდნენ. აქ ქართული ხასიათიც ვლინდება -  ჩუმად მიპარვა და მოტყუებით გამარჯვება მიუღებელი იყო. წაქცეულად ითვლებოდა ბეჭზე დაცემული მოწინააღმდეგე, თუმცა ერთხელ წაქცევა საკმარისი არ იყო, წაქცეულს უფლება ჰქონდა მოეთხოვა ჭიდაობის გაგრძელება, ჭიდაობის გაგრძელებაზე უარის თქმა სირცხვილად ითვლებოდა. ჩოქზე დაცემა სამჯერ წაქცევად ითვლებოდა. თუ ჭიდაობა დიდხანს გაგრძელდებოდა, მაშინ ხალხი მოჭიდავეებს გააშველებდა. სვანეთში ჭიდაობა ზამთარშიც იმართებოდა მიცვალებულთა მოხსენიების დღეს.

## ლიტერატურა
* *ელაშვილი. ვ.,* „ქართული ჭიდაობა“ — თბილისი, 1975; გვ.  22
* თოფჩიშვილი რ, „საქართველოს ეთნოგრაფია / ეთნოლოგია ", თბილისი, გამომცემლობა „უნივერსალი“, 2010, გვ.641

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
აპიმონდია

**აპიმონდია** (Apimondia) — მეფუტკრეთა ასოციაციების საერთაშორისო ფედერაცია, რომელიც ხელს უწყობს მეფუტკრეობის სამეცნიერო, ეკოლოგიურ, სოციალურ და ეკონომიკურ განვითარებას ყველა ქვეყანაში, ასევე მეფუტკრეთა ასოციაციების, სამეცნიერო ორგანოებისა და მეფუტკრეობაში ჩართული ინდივიდების თანამშრომლობას მთელ მსოფლიოში. სახელწოდება აპიმონდია ორი სიტყვისგან შედგენილი რთული სიტყვაა: „აპი“ ნიშნავს ფუტკრის თაფლს, „მონდია“ — მსოფლიოს.

ფედერაცია გამოსცემს ჟურნალს „Apiacta“.

1897 წლიდან ყოველ მეორე წელს აპიმონდია აწყობს მეფუტკრეთა კონგრესებს, რომელსაც მასპინძლობს სხვადასხვა ქვეყანა.

აპიმონდია აწარმოებს შვიდ სამეცნიერო და ხუთ რეგიონულ კომისიას მეფუტკრეობის შემდგომი მეცნიერული გაგებისა და ინფორმაციის გაცვლის ხელშეწყობის მიზნით.

## სამეცნიერო კომისიები
*მეფუტკრეობის ეკონომიკა
*ფუტკრის ჯანმრთელობა
*ფუტკრის ბიოლოგია
*დამტვერვა და ფუტკრის ფლორა
*მეფუტკრეობის ტექნოლოგია და ხარისხი
*აპითერაპია
*მეფუტკრეობა სოფლის განვითარებისთვის
## კონგრესების სია
კატეგორია:მეფუტკრეობა
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით

## სქოლიო
დეივი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი დეივი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ქიმიკოსის, ფიზიკოსისა და გეოლოგის, ჰამფრი დეივის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება გვიანიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.

## აღწერა
კრატერ დეივის დასავლეთით მდებარეობს კრატერი კუნდტი; კრატერი პალისა — ჩრდილოეთით; კრატერი პტოლემეოსი — ჩრდილო-აღმოსავლეთით; კრატერი ალფონსი სამხრეთ-აღმოსავლეთით; კრატერი ალ-ბიტრუჯი — სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კრატერი ლასელი — სამხრეთით. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 33.94 კმ, სიღრმე — 2.09 კმ.

კრატერს რთული მრავალკუთხა ფორმა აქვს და ზომიერად განადგურებულია. ზვინულის კიდე გარკვეულწილად გალეულია, ზვინულის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი დაფარულია სატელიტური კრატერით — დეივი A. ზვინულის შიდა ფერდობზე შემორჩენილია ტერასული სტრუქტურის კვალი. ზვინულის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის მიმართ აღწევს 960 მ, კრატერის მოცულობა დაახლოებით 800 კმ³. თასის ფსკერი გადაკვალულია, მის პერიმეტრზე მდებარეობს ზვინულის მიმართ კონცენტრირებული ღარების ჯაჭვები. კრატერს ცენტრალური მწვერვალი არ გააჩნია, თუმცა თასის ცენტრში შეინიშნება მცირე სიმაღლეები.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Davy
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19
გრიგოლ პოტიომკინი

მინი|თავადი გ. ა. პოტიომკინ-ტავრიდელი (მხატვარი ჯ.-ბ. ლამპი-უფროსი, 1780-იანი წლები)
**გრიგოლ ალექსანდრეს ძე პოტიომკინი** () (დ. 13 სექტემბერი, 1739, სოფ. ჩიჟოვო, ახლანდ. სმოლენსკის ოლქი, რუსეთი, — გ. 5 ოქტომბერი, 1791, ქ. იასის რ-ნი, რუმინეთი) — რუსი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, დიპლომატი, გენერალ-ფელდმარშალი (1784). 

დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. პოტიომკინმა ეკატერინე II-ის ყურადღება პეტრე III-ის წინააღმდეგ 1762 წლის სასახლის გადატრიალების დროს მიიპყრო, მალე მისი ფავორიტი და ნდობით აღჭურვილი პირი გახდა. თავი გამოიჩინა რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომში. ეკატერინე II-თან პირადმა სიახლოვემ და ადმინისტრატორულმა ნიჭმა პოტიომკინი რუსეთში ყველაზე გავლენიან პიროვნებად აქცია. 1774 წელს ორგანიზაცია გაუკეთა დამსჯელ ღონისძიებებს ემელიან პუგაჩოვის გლეხთა აჯანყების წინააღმდეგ. 1775 წელს მისი ინიციატივით გაუქმდა ზაპოროჟიეს სეჩი, რომელსაც რუსეთის ცენტრალური ხელისუფლება კაზაკთა მღელვარებების ერთ-ერთ წყაროდ მიიჩნევდა. 
მინი|პოტიომკინის „ტავრიდის სასახლე“ პეტერბურგში (არქიტეტორი ივან სტაროვი, 1783-1789)
1776 წელს პოტიომკინი დაინიშნა ნოვოროსიის, ასტრახანისა და აზოვის გენერალ-გუბერნატორად. რუსეთის იმპერიის ამ სამხრეთ გუბერნიებში ის ფაქტობრივად შეუზღუდავი ძალაუფლებით სარგებლობდა. 1783 წელს პოტიომკინმა განახორციელა თავისი პროექტი ყირიმის რუსეთთან შეერთებისა და ამისთვის მიენიჭა ტავრიდელი თავადის ტიტული. იმავე წელს მისი აქტიური მონაწილეობით ხელი მოაწერეს რუსეთ-საქართველოს გეორგიევსკის ტრაქტატს. პოტიომკინის ინიციატივითა და ხელშეწყობით დაარსდა ქალაქები ხერსონი, ნიკოლაევი, სევასტოპოლი და ეკატერინოსლავი, გაიზარდა შავი ზღვის სამხედრო და სავაჭრო ფლოტი. 1784 წელს დაინიშნა სამხედრო კოლეგიის პრეზიდენტად. რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 წლების ომში მთავარსარდალი იყო, ხელმძღვანელობდა ოჩაკოვის ალყას (1788). გარდაიცვალა ქ. იასიში, ოსმალეთთან საზავო მოლაპარაკების დროს.

თანამედროვეები პოტიომკინს აღწერენ, როგორც ხორციელი სიამეების, აზარტული თამაშებისა და ფუფუნების მოყვარულ ადამიანს. რუსეთის სამხრეთში მისი მმართველობა ხშირად ასოცირდება „პოტიომკინის სოფლებთან“, რომლებიც პოტიომკინმა თითქოსდა ყირიმში დაარსებული ახალშენების მოჩვენებითი კეთილდღეობის გამოსახატავად მოაწყო. პოტიომკინის ინიციატივით და შეკვეთით რუსეთის იმპერიის ტერიტორიაზე ააგეს არაერთი მნიშვნელოვანი ისტორიული შენობა, მათ შორის, ტავრიდის სასახლე პეტერბურგში.

## ლიტერატურა
* Брикнер А. Г. Потёмкин. — СПб.: Издание К.Л. Риккера, 1891.
* Потемкин, Григорий Александрович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Montefiore, Simon Sebag. Catherine the Great and Potemkin: The Imperial Love Affair. Phoenix, 2001.
* 

კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1739
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1791
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსი სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას ორდენის კავალრები
რუსეთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნები 2024

რუსეთის არჩევნები 2024 წელს გაიმართა და ვლადიმერ პუტინმა ხმების 87,12 % მოიპოვა, ხოლო სხვა ოპოზიციონერებმა კი დაბალი შედეგები მოიპოვეს. რუსეთში არჩევნები წესრიგის დაცვით მიმდინარეობდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნები
ვალერიან ზუბოვი

მინი|გრაფი ვ. ა. ზუბოვი (მხატვარი ი. გრასი, 1793)
**ვალერიან ალექსანდრეს ძე ზუბოვი** () (დ. 28 ნოემბერი, 1771 — გ. 6 ივნისი, 1804, სანქტ-პეტერბურგი) — გრაფი (1793), რუსი სამხედრო მოღვაწე, ინფანტერიის გენერალი (1800).

დაიბადა მცირე შეძლების მემამულის ოჯახში. მსახურობდა ოფიცრად. დაწინაურდა თავისი უფროსი ძმის პლატონის იმპერატორ ეკატერინე II-თან სიახლოვის წყალობით. თავი გამოიჩინა რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 წლების ომის დროს იზმაილის ციხე-სიმაგრის იერიშში (1790). პოლონეთში ტადეუშ კოსციუშკოს წინამძღოლობით მოწყობილი გამათავისუფლებელი აჯანყების ჩახშობისას (1794) გენერალ-მაიორი ზუბოვი მძიმედ დაიჭრა და ფეხი დაკარგა. 1796 წელს დაინიშნა ირანის წინააღმდეგ პლატონ ზუბოვის ინიციატივით მოწყობილი ლაშქრობის მთავარსარდლად; დერბენტის ციხე-სიმაგრის აღებისთვის გენერალ-ანშეფის წოდება უბოძეს. ამ ექსპედიციის დროს მიმოწერა ჰქონდა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-თან.   

ეკატერინეს გარდაცვალების და პავლე I-ის გამეფების შემდეგ (1796) ძმები ზუბოვები შერისხულები იყვნენ. ორივე ძმა აქტიურად მონაწილეობდა პავლე I-ის წინააღმდეგ შეთქმულების და მისი მკვლელობის ორგანიზებაში (1801). პავლეს მემკვიდრის ალექსანდრე I-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ დაინიშნა იმპერატორის მუდმივი საბჭოს წევრად და კადეტთა II კორპუსის დირექტორად. აქტიურად უჭერდა მხარს საქართველოს ანექსიას და მისი ტერიტორიის რუსეთის აღმოსავლეთში ექსპანსიისთვის პლაცდარმად გადაქცევას. გარდაიცვალა 1804 წელს, 32 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* Зубовы // [Елисавета Петровна — Инициатива]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1912. — С. 550—553. — (Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. К. И. Величко … [и др.] ; 1911—1915, т. 10).
* К. Кудряшов. Зубов, Платон Александрович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб., 1897. — Т. 7: Жабокритский — Зяловский. — С. 526—546.
* Авалов З. Присоединение Грузии к России.-Санкт-Петербург, 1901.
* Ковалевский П. Кавказ.-т.2: история завоевания Кавказа.-СПб.,1915.-с.49. 
* Gvosdev, Nikolas K. Imperial policies and perspectives towards Georgia: 1760–1819. Basingstoke: Macmillan, 2000.
* გურული ვ. მეფე ერეკლე და რუსეთი: ქართლ-კახეთის სამეფოს ურთიერთობა რუსეთის იმპერიასთან (1783-1798).-თბ.,2018.-გვ.253.

კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1771
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1804
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
ბეჭდების მბრძანებელი: როჰირიმთა ომი

***ბეჭდების მბრძანებელი: როჰირიმთა ომი*** () — კენძი კამიამას მომავალი ანიმაციური ფენტეზი ფილმი, დაფუძნებული ფიბი გიტინზის და არტი პაპაგეორგიუს სცენარზე და ჯ. რ. რ. ტოლკინის რომანზე „ბეჭდების მბრძანებელი“. მას ამზადებენ Warner Bros. Animation და New Line Cinema, ხოლო ანიმაციურ ნაწილს — Sola Entertainment. ეს არის ფილმ „ბეჭდის საძმოს“ მოვლენებამდე 261 და „ჰობიტის“ მოვლენებამდე დაახლოებით 200 წლით ადრე განვითარებული ამბავი. ფილმში ბრაიან კოქსი ახმოვანებს ჰელმ მუშტჩაქუჩას, როჰანის ლეგენდარულ მეფეს. მირანდა ოტო ახმოვანებს ეოვინს.

ფილმის შემუშავება დაიწყო 2021 წლის ივნისში, კამიამას, ფილიპა ბოიენსის („ბეჭდების მბრძანებლის“ დამატებითი სცენარისტის) და ჯეფრი ედისის და უილ მეთიუზის მიერ. ანიმაციურ სეგმენტებზე მუშაობისას შთაგონების წყარო იყო პიტერ ჯექსონის „ბეჭდების მბრძანებლის“ ტრილოგია. გიტინზი და პაპაგეორგიუ 2022 წლის თებერვლისთვის სცენარზე მუშაობდნენ. ფილმს Warner Bros. Pictures აშშ-ში გამოუშვებს 2024 წლის 13 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2024 წლის ფილმები
კატეგორია:2020-იანი წლების ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2024 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებელზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
ელიაჰუ უოშბერნი

**ელიაჰუ ბენჯამინ უოშბერნი** (; დ. 23 სექტემბერი, 1816 – გ. 22 ოქტომბერი, 1887) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. უოშბერნების ოჯახის წევრი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რესპუბლიკური პარტიის ჩამოყალიბებაში. აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს მსახურობდა კონგრესში. იყო პრეზიდენტ აბრაამ ლინკოლნისა და გენერალი (შემდგომში პრეზიდენტი) ულის გრანტის პოლიტიკური მოკავშირე. გრანტის პრეზიდენტობის დროს, 1869 წელს მცირე დროის მონაკვეთში იყო სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე. 1869 წლიდან 1877 წლამდე იყო აშშ-ის ელჩი საფრანგეთში.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი დიპლომატები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1887
კატეგორია:დაბადებული 1816
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
მაია ჰოუკი

**მაია რეი თურმან ჰოუკი** (; დ. 8 ივლისი, 1998) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მოდელი. ჰოლივუდის მსახიობების, ითან ჰოუკისა და უმა თურმანის ქალიშვილი. დაიწყო სამოდელო კარიერით, ეკრანზე პირველად გამოჩნდა 2017 წელს, BBC-ის ადაპტაციაში პატარა ქალები, სადაც ითამაშა ჯო მარჩის როლი.

აღიარება მოიპოვა რობინ ბაკლის როლით Netflix-ის სამეცნიერო ფანტასტიკურ სერიალში *უცნაური ამბები* (2019–2025). გადაღებულია ფილმებში *ერთხელ ჰოლივუდში* (2019), *შიშის ქუჩა ნაწილი პირველი: 1994* (2021), *შური იძიე* (2022) და სხვ.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
GeForce 16 სერიის ვიდეოდაფები

**GeForce 16 სერია** — Nvidia-ს გრაფიკული დამუშავების ერთეულების ოჯახი. შექმნილია Turing მიკროარქიტექტურით. მე-16 სერია გამოცხადდა 2019 წლის თებერვალში, 20 სერიის პარალელურად. Nvidia-ს მიზანი ბაზრის საწყისი და საშუალო დონის ვიდეოდაფებით შევსება იყო. შედეგად, მივიღეთ ვიდეოდაფების ოჯახი, რომელსაც მედია AMD-ის Radeon RX 500 სერიის ვიდეოდაფებს ადარებს.

## არქიტექტურა
GeForce 16 სერიის ვიდეოდაფები შექმნილია Turing არქიტექტურით, მე-20 სერიის მსგავსად. ვიდეოდაფებში შენარჩუნებულია მთელ და წილად ტიპებზე თანმიმდევრული ოპერაციების შემსრულებელი,. და ამოღებულია Tensor (ხელოვნური ინტელექტი) და სხივის მიმკვლევი (RT) ბირთვები. 2019 წლის აპრილში Nvidia-მ დრაივერი განაახლა, რომლითაც 16 სერიის ყველა და 10 სერიის რამდენიმე ვიდეოდაფებს სხივის მიკვლევის ფუნქცია დაუმატა. ეს უკანასკნელი ამ მომენტამდე ექსკლუზიური იყო მხოლოდ RTX სერიებისთვის.

## პროდუქტები
GeForce 16 სერია ჩაეშვა 2019 წლის 23 თებერვალს, GeForce GTX 1660-ის გამოცხადებით. ვიდეოდაფა, ცენტრალურ პროცესორს, TSMC-ს 12 ნანომეტრი პროცესით დამუშავებული, PCIe 3.0 x16 ინტერფეისით უკავშირდება. 2019 წლის 22 აპრილს, GTX 1650-ის გამოცხადებასთან ერთად, გასაჯაროვდა ინფორმაცია ახალი ლეპტოპების შესახებ, ჩაშენებული GTX 1650 ჩიპსეტით. TU117 გრაფიკულ პორცესორი იყენებს Volta-ს NVENC მშიფვრელს, თუმცა არ აქვს Nvidia Optical Flow-ს მხარდაჭერა, რაც მაღალი სიხშირის მონიტორებს ეხმარება ნამდვილ კადრებს შორის გენერირებული კადრის წარმოქმნა-გამოსახვაში.

## ვერსიები
### GTX 1630
GTX 1630 2022 წლის ივნისში გამოუშვეს,

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Ოფიციალური ვებ - გვერდი
* თეთრი ქაღალდი NVIDIA TURING GPU ARCHITECTURE
ნიაზ ზოსიძე

**ნიაზ ზოსიძე** (დ. 20 დეკემბერი, 1962) — მწერალი, ჟურნალისტი, გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტის პროფესორი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, მოგვიანებით — ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტურანტურა ლიტერატურის განხრით.

1989-1994 წლებში მუშაობდა გაზეთ „აჭარის“ კორესპონდენტად, 1994-1999 წლებში აჭარის უმაღლესი საბჭოს პრესსამსახურის სპეციალიტად, შემდეგ კი პრესსამსახურის უფროსად. 1999 წელს გახდა აჭარის ჟურნალისტთა კავშირის თავმჯდომარე და 1999-2002 წლებში გაზეთ „აჭარის“ რედაქტორი.

2002-2003 წლებში მუშაობდა შუახევის რაიონის გამგებლად, 2008-2012 წლებში იყო აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე.

ავტორია 17 წიგნის, მათ შორის „იერუსალიმში“, „რა დამავიწყებს“, „აჭარა - ფარი საქართველოისა“, „ნეტაი, ადრე მოსულიყავით...“, „თან მეცინება, თან მეტირება“,  „გომარჯოს ფერეიდანს“, „ცრემლს ნუ გამატან“, „ახლა სიკვდილი არ შეიძლება“, „სულერთია ოცდაათის მერე?“, „ჩემი სამარადჟამო“, „ყაჭო“, „გურჯულ სიზმრებში ვარ“ „ღმერთო გამახსენე“ „სიკვდილი გაადვილდა“, „ქაშუეთური ჩანაწერები“, „ჩემი გული გურჯისტანშია“, „რა შავქვად მინდა წიგნი“.

1989 წლიდან არის საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის, 2019 წლიდან კი — საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით“ ქართული ჟურნალისტიკის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის. არის ფრიდონ ხალვაშის პრემიის ლაურეატი. 2022 წელს მიენიჭა საპატიო შუახეველის წოდება, 2024 წელს საპატიო ჯაბნიძეებელის წოდება.

დაბადებიდან 60 წლისთავის საიუბილეოდ, 2022 წლის 20 დეკემბერს აჭარის მწერალთა სახლმა მას მიანიჭა „რჩეული შემოქმედის“ წოდება. 2022 წლის დეკემბერში, ქალაქ ბათუმის მერიის კონკურსის შედეგად, ნიაზ ზოსიძე აღიარეს, როგორც „წლის ხელოვანი“.

## ჯილდოები
*„ღირსების ორდენი“
*„ფრიდონ ხალვაშის პრემია“
*„საპატიო შუახეველი“
*„რჩეული შემოქმედი“
*„წლის ხელოვანი“
*„საპატიო ჯაბნიძეებელი“

## ბიბლიოგრაფია
*„იერუსალიმში“
*„რა დამავიწყებს“
*„აჭარა - ფარი საქართველოისა“
*„ნეტაი, ადრე მოსულიყავით...“
*„თან მეცინება, თან მეტირება“
*„გომარჯოს ფერეიდანს“
*„ცრემლს ნუ გამატან“
*„ახლა სიკვდილი არ შეიძლება“
*„სულერთია ოცდაათის მერე?“
*„ჩემი სამარადჟამო“
*„ყაჭო“
*„გურჯულ სიზმრებში ვარ“
*„ღმერთო გამახსენე“
*„სიკვდილი გაადვილდა“
*„ქაშუეთური ჩანაწერები“
*„ჩემი გული გურჯისტანშია“
*„რა შავქვად მინდა წიგნი“

## ლიტერატურა
*საინფორმაციო ცნობარი აჭარაში მოღვაწე მწერალთა შესახებ, ბათუმი, 2019, გვ. 42.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*გადაცემის სტუმარი-ფილოლოგი, პროფესორი და მწერალი ნიაზ ზოსიძე
*„ღმერთო გამახსენე“ - ნიაზ ზოსიძის ახალი წიგნი

კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ორკარის კანიონი

**ორკარის კანიონი** — კანიონი ლანჩხუთის  მუნიციპალიტეტის სოფელ მოედანის ( ჩოჩხათის თემი) მიდამოებში. ლანჩხუთიდან 28 კმ, სუფსიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 7 კმ; შრომისუბნიდან (უახლოესი სკოლა) 1,5 კმ. 

კანიონი მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში. კანიონის  სიგრძე დაახლოებით  1 კილომეტრია. კანიონისკენ მიმავალი გზა უსწორმასწორო და ქვაღორღიანია. საწყისი მონაკვეთის გავლა  მანქანითაც შეიძლება, ძირითად ნაწილში კი   გზა ველურ ბუნებაში შედის,  ნელ-ნელა ვიწროვდება და დაბრკოლებების გადალახვა უკვე ფეხით გიწევს. რაც უფრო უახლოვდები კანიონს, მით უფრო გრილდება ჰაერი, ამიტომაც აქ მოგზაურობისთვის ზაფხული საუკეთესო დროა.  დაახლოებით 700 მეტრის გავლის შემდეგ კანიონი ორ ნაწილად იყოფა.  ასე აიხსნება  მისი სახელიც - **ორკარი**.  უნდა აღინიშნოს, რომ მარჯვენა მხარეს გაცილებით რთული მარშრუტია და მის გასავლელად  სპეციალური ეკიპირებაა საჭირო.  ზოგიერთ მონაკვეთში მეჩხერ წყალში გავლაა საჭირო. მარცხენა მხრიდან კი  კანიონის მოვლა არავითარ სიძნელეს არ წარმოადგენს.  ამ გზის ბოლოს ულამაზესი ჩანჩქერი დაგხვდებათ, სადაც სპეციალური კიბეა დამონტაჟებული.  ორკარის კანიონი განსაკუთრებით მიმზიდველია საფეხმავლო ტურიზმის მოყვარულებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლანჩხუთი.სოფ მოედანი. ორკარის კანიონი. მდ სუფსა.
* ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ღირსშესანიშნაობები

კატეგორია:საქართველოს კანიონები
ანა ჩხიკვაძე

მინი|ანა ჩხიკვაძე
[thumb|250პქ|კუკიის სასაფლაო. შუაში ა. ჩხიკვაძე მეუღლესთან არქიტექტორ [მიხეილ ჩხიკვაძე|მ. ჩხიკვაძესთან ერთად]]
**ანა ესტატეს ასული ჩხიკვაძე-ენა** (; დ. 1910, მაკეევკა — გ. 5 ოქტომბერი, 1988, თბილისი) — საბჭოთა მხატვარი, დეკორატორი. საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია
1935 წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტზე. 1938 წელს იგი სწავლას აგრძელებს მოსკოვის საფეიქრო ინსტიტუტისნსამხატვრო ფაკულტეტზე. ოჯახური პირობების გამო და მოსკოვის ევაკუაციასთან დაკავშირებით მხატვარი იძულებული იყო სწავლა შეეწყვიტა. 1960 წლიდან იწყება ა. ჩხიკვაძის ინტენსიური შემოქმედებითი მოღვაწეობა დეკორატიულ-გამოყენებით ხელოვნებაში. მისი პალიტრა — ბუნებრივი  მასალაა, რომელსაც მხატვარი აგროვებდა ყველგან. შეგროვილი მასალა მხატვრის ხელში გარდაიქმნებოდა, ცოცხლდებოდა და აგრძელებდა სიცოცხლეს ბრწყინვალე მინიატურებში.

ა. ჩხიკვაძის ნამუშევრები იქცევდნენ ყურადღებას თავისი განუმეორებელი გამომსახველობით, კომპოზიციის ორიგინალობით, სიუჟეტისა და ჟანრის მრავალფეროვნებით. მხატვარმა ნამუშევრები მიუძღვნა ყოფით თემებს — („გოგონა დოქით“, „უხვი მოსავალი“, „მრთველები“, „ბოლო ჩართვა“, „წყაროსთან“, „იყიდეთ გეთაყვა“ და სხვა); ხელოვნებას, მუსიკას, ცეკვას („მზიური“, „ოქროს სიმები“, „ცეკვა“, „ცეკვა მარაოთი“, „კარმენი“ და სხვა); პორტრეტის ჟანრს („ჯარისკაცის მამა“, ფიროსმანი“, „გურულები“, „კვაზიმოდო“, „მოხუცი კაპიტანი“, „ოცნება“, „არაბი მწერალი“, „მოსე“, „მოლა-ნასრედინი“, „ბატონი — ორი სოკო“ და სხვა).

მხატვარი ა. ჩხიკვაძე სიტემატურად მონაწილეობდა რესპუბლიკურ და საკავშირო სამხატვრო გამოფენებზე. 1967 წელს ქ. თბილისში მოეწყო მხატვრის ნამუშევართა პირველი პერსონალური გამოფენა — „ბუნება და ფანტაზია“. 1973 წელს ბუნების დაცვის სრულიადრუსეთის საზოგადოების მიწვევით ა. ჩხიკვაძემ მონაწილეობა მიიღო გამოფენაში ქ. მოსკოვში. ამავე წელს იქვე მოეწყო მისი ნამუშევრების მეორე პერსონალური გამოფენა. იგი მონაწილეობდა აგრეთვე ბუნების დაცვის სრულაიდრუსეთის საზოგადოების 50 წლისთვისადმი მიძღვნილ გამოფენაში. 1979 წელს მონაწილეობდა ბუნების დაცვის ლენინგრადის ორგანიზაციის მიერ მოწყობილ გამოფენაზე „ბუნება და მხატვარი“. 1980 წელს საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის მიერ მოწყობილ გამოფენაში „მხატვარი და ბუნება“, ექსპონირებული იყო მხატვრის მინიატურებიც.

მხატვარი ა. ჩხიკვაძე არაერთხელ იყო დაჯილდოვებული დიპლომებით, საპატიო სიგელებით, სამახსოვრო სამკერდე ნიშნებითა და ფულადი პრემიებით. გამოცემულია მხატვარ ა. ჩხიკვაძის მინიატურების ფერადი ღია ბარათების 3 ბუკლეტი.

გარდაიცვალა 1988 წლის 5 ოქტომბერს. დაკრძალულია თბილისში კუკიის სასაფლაოზე.

ანა ჩხიკვაძე (საბჭოთა ხელოვანი).pdf|ბუკლეტი „ანა ჩხიკვაძე“. *pdf*

## ლიტერატურა
*გიორგობიანი ლ., „ანა ჩხიკვაძე“, თბილისი, 1996
*გაზ. „თბილისი“ № 230  (9338), 6 ოქტომბერი, 1988

კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები
მემკვიდრეობის ბილიკი

**მემკვიდრეობის ბილიკები** — საფეხმავლო ბილიკები და სამანქანო მარშრუტები ქალაქებსა და სოფლებში, რომლებიც აღჭურვილია სპეციალური ნიშნებითა და მითითებულია სახელმძღვანელოებში, როგორც კულტურულ მემკვიდრეობასთან დაკავშირებული მარშრუტი. მემკვიდრეობა შეიძლება იყოს აგებული არქიტექტურული ძეგლი, ან შეიძლება იყოს კულტურული მემკვიდრეობის ნარატივი. უმეტეს შემთხვევაში ის განლაგებულია საჯარო სივრცეშია.

ბილიკი შეიძლება იყოს სარგებლის მომტანი საზოგადოების განვითარების, საზოგადოების ჩართულობის და კულტურული ძეგლის აღმოჩენის თვალსაზრისით.

მემკვიდრეობის ბილიკი ხელს უწყობს, ურბანული კონსერვაციის საქმიანობისადმი ინტერესის გაზრდის და ადგილობრივი საზოგადოების ჩართულობის გზით. ასევე ხელს უწყობს ქალაქის ისტორიისა და დამახასიათებელი ნიშნების განვითარებას. ბილიკებს შეუძლია ადამიანები წაახალისოს, რომ მათ მხარი დაუჭირონ პროექტებს, როგორიცაა ისტორიული ძეგლების კონსერვაცია და დაცვა, მათ შესახებ ავთენტური ინფორმაციის შეგროვებისა და სხვადასხვა მედია სივრცეში მათი გამოქვეყნების საშუალებით. მემკვიდრეობის ნაწილია გამოჩენილი მოქალაქეების საცხოვრებელი სახლები. სოციალური თვალსაზრისით, მემკვიდრეობის ძეგლებს აქვთ პოტენციალი, წვლილი შეიტანონ არეალის სიცოცხლისუნარიანობასა და იდენტობის შენარჩუნებაში. ხშირ შემთხვევაში, ეს არის საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები, როგორიცაა ადმინისტრაციული შენობები, სკოლები, რელიგიური ადგილები და პარკები.

## სქოლიო
კატეგორია:ტურისტული ღონისძიებები
კატეგორია:ტურიზმის სახეობები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობა
დავით კვიცარიძე

**დავით კვიცარიძე** (დ. 2 მაისი, 1920, ქუთაისი — გ. 1998) — ქართველი მწერალი, პოეტი, დრამატურგი, საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
დავით კვიცარიძე დაიბადა ქუთაისში, 1920 წლის 2 მაისს. დიდი სამამულო ომის დროს (1941-1943 წლებში) იყო ბელორუსიაში მოქმედი ერთ-ერთი პარტიზანული რაზმის დაზვერვის უფროსი და რაზმის მეთაურის მოადგილე. 1943 წელს, ბრძოლაში მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად დაბრუნდა სამშობლოში. 1957-1989 წლებში იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის ქუთაისის განყოფილების პასუხისმგებელი მდივანი. მისი პირველი ლექსი 1947 წელს გამოაქვეყნა, პირველი პროზაული წიგნი (მოთხრობა პარტინაზებზე) „ორდიშევის ტყეში“ — 1957 წელს. ლექსების პირველი კრებული „გზა“ 1959 წელს გამოსცა. ავტორია ლექსისა „ქუთაისო“ (შენთან არის გული ჩემი), რომელზეც შექმნილია კომპოზიტორ ნუნუ დუღაშვილის პოპულარული სიმღერა. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ, ბელარუსულ, სომხურ, ოსურ, აფხაზურ და პოლონურ ენებზე.

გარდაიცვალა 1998 წელს 77 წლის ასაკში. დაკრძალულია ქუთაისში, მწვანეყვავილას მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ჯილდოები და აღიარება
*1995 - ღირსების ორდენი ქართული ლიტერატურის განვითარების საქმეში მნიშვნელოვანი წვლილისა და ნაყოფიერი საზოგადოებრივი მოღვაეწობისათვის
*საპატიო ნიშნის ორდენი
*წითელი ვარსკვლავის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* დავით კვიცარიძე, მწვანე ქალაქი. ქუთაისი. „საბჭოთა საქართველო“. 1979. 374 გვ.
* დავით კვიცარიძე, ძეგლები მიწას არ ამძიმებენ. თბილისი. „საბჭოთა საქართველო“. 1977. 454 გვ.
* დავით კვიცარიძე, ძებნილი. ქუთაისი. „მოწამეთა“. 527 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:მწვანეყვავილას პანთეონში დაკრძალულები