open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლარნაკის მარილიანი ტბა

**ლარნაკის მარილიანი ტბა** (, ) — წარმოადგენს ოთხი სხვადასხვა ზომის მარილიანი ტბის (რომელთაგან 3 ურთიერთდაკავშირებულია) რთულ ქსელს ქალაქ ლარნაკის დასავლეთით. მათგან უდიდესია ალიკის ტბა, რომელსაც მოჰყვება ორფანის, სოროსისა და სპირონის ტბები. ისინი ქმნიან კვიპროსის სიდიდით მეორე მარილიან ტბას ლიმასოლის მარილიანი ტბის შემდეგ. ტბების საერთო ზედაპირის ფართობი 2,2 კვ.კმ-ს შეადგენს. ვინაიდან ტბა ლარნაკის საერთაშორისო აეროპორტისკენ მიმავალი გზის პირას მდებარეობს, იგი ამ მხარის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ღირსშესანიშნაობაა. იგი მიიჩნევა კვიპროსის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ჭარბტენიან ტერიტორიად და გამოცხადებულია რამსარის კონვენციის ძეგლად, Natura 2000-ის ზონად, ბარსელონის კონვენციით გათვალისწინებულ სპეციალურად დაცულ ტერიტორიად და ფრინველთა მნიშვნელოვან არეალად. ტბა გარშემორტყმულია ჰალოფიტური (მარილიანი ნიადაგის მოყვარული) ბუჩქნარით, ხოლო მის ნაპირზე მდებარეობს ჰალა სულთან თექეს მეჩეთი — ოსმალეთის იმპერიის ერთ-ერთი უწმინდესი სალოცავი. აქ განთავსებულია უმ ჰარამის, მუჰამედის „გამზრდელის“, საფლავი.

თავისი თვალწარმტაცი სილამაზის გარდა, ტბა 85 სახეობის წყლის ფრინველის თავშესაფარია, რომელთა საერთო პოპულაცია, სავარაუდოდ, 20 000-დან 38 000-მდე მერყეობს. იგი კვიპროსის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიგრაციული დერეფანია. სახეობებს შორის არის 2 000–12 000 ფლამინგო (Phoenicopterus roseus), რომლებიც აქ ზამთრის თვეებს ატარებენ და არტემიით (Artemia salina) — მარილიან წყალში მცხოვრები კიბოსნაირებით იკვებებიან. ბოლო მონაცემები მიუთითებს, რომ ადრინდელი მოსაზრებისგან განსხვავებით, ვარდისფერი ფლამინგო (Phoenicopterus roseus) ამ ჭარბტენიან ტერიტორიაზე არა მხოლოდ ჩერდება, არამედ მრავლდება კიდეც.

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ტბები
კატეგორია:რამსარის ძეგლები კვიპროსში
პატრისიო ესკობარი

**პატრიციო ესკობარ კასერესი** (დ. 17 მარტი, 1843  – გ. 19 აპრილი, 1912) — პარაგვაელი სამხედრო მოღვაწე და პოლიტიკოსი, პარაგვაის პრეზიდენტი 1886 წლიდან 1890 წლამდე.

## ბიოგრაფია
პატრისიო ესკობარი დაიბადა სან ხოსე დე ლოს აროიოსში, 1843 წლის 17 მარტს, ხოსე ესკობარისა და დონა ანა ბელა კასერესის ოჯახში. თავდაპირველად იგი დაქორწინებული იყო იგნასია გარსეტაზე, ხოლო შემდეგ ესტალასიონ ესკობარზე. გენერალი ესკობარი სამმაგი ალიანსის ომის გამორჩეული გმირი იყო.

1867 წელს პატრისიო ესკობარი მსახურობდა მარშალ ლოპესის თანაშემწედ პასო პუკუს გენერალურ შტაბში. მონაწილეობდა მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციებში, სანამ სერუ-კორაში პოლკოვნიკის წოდებას არ მიაღწევდა. რთული მისიების შესრულების წყალობით, ესკობარი ჩამოყალიბდა მშვიდ, წინდახედულ და გონიერ ლიდერად.  სამხედრო და პოლიტიკური მოვალეობების შესრულების შემდეგ, იგი პენსიაზე გავიდა და გარდაიცვალა 1912 წლის 19 აპრილს.

## პარაგვაის პრეზიდენტი
პატრისიო ესკობარმა პრეზიდენტის თანამდებობა 1886 წლის 25 ნოემბრიდან 1890 წლის 25 ნოემბრამდე დაიკავა. გენერალმა ესკობარმა თავისი ადმინისტრაცია სამი სამხედრო ოფიცრით და ორი მშვიდობიანი მოქალაქით დაიწყო.

მისი მმართველობის დროს დაარსდა ტრადიციული პოლიტიკური პარტიები, როგორიცაა დემოკრატიული ცენტრი (მოგვიანებით ლიბერალური პარტია) 1887 წლის 10 ივლისს; და ეროვნული რესპუბლიკური ასოციაცია, ანუ კოლორადოს პარტია, იმავე წლის 11 სექტემბერს. 1887 წლის 24 ოქტომბერს შეიქმნა ეროვნული განათლების საბჭო. მიიღეს კანონი სავალდებულო დაწყებითი განათლების შესახებ; ქვეყანაში დაბრუნდა პარაგვაელი მასწავლებელი დონ ათანასიო რიერა, კორიენტესის კურსდამთავრებული და „ზოგადი განათლების შესახებ პირველი მემუარების“ ავტორი. ასევე, 1887 წელს ბოლივიასთან ხელი მოეწერა აშევალ-ტამაიოს ხელშეკრულებას; დაარსდა სასოფლო-სამეურნეო ბანკი; მიღებულ იქნა კანონი პრეზიდენტის სარტყლის გამოყენების შესახებ; და შეიქმნა ოფიციალური გაზეთი. 1888 წლის 20 ივნისს იურიდიული ფაკულტეტი ხელახლა გაიხსნა, ხოლო 11 სექტემბერს გარდაიცვალა პროფესორი, მწერალი და არგენტინის ყოფილი პრეზიდენტი დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო, რომელმაც ახალი საგანმანათლებლო გეგმების შემუშავებაში მიიღო მონაწილეობა. 1890 წელს დები ადელა და სელსა სპერატები გადასახლებიდან დაბრუნდნენ და ქალი მასწავლებლებისთვის სკოლა დააარსეს.

გენერალმა ესკობარმა ხაზი გაუსვა განათლების განვითარების მნიშვნელობას, როგორც ქვეყანაში პროგრესის ნიშანს. 1889 წლის 24 სექტემბერს დაარსდა ეროვნული უნივერსიტეტი, ხოლო ორი წლით ადრე - ეროვნული ბიბლიოთეკა. პარაგვაიმ მონაწილეობა მიიღო ამერიკის სახელმწიფოების პირველ საერთაშორისო კონფერენციაში, რომელიც ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქში გაიმართა და დაარსდა პარაგვაის ბანკი. მიღებულ იქნა კანონი, რომელიც ადგენდა საშუალო განათლების მიზნებსა და პირობებს, ხოლო ეროვნული კოლეჯები დაარსდა ვილა-რიკაში, ენკარნასიონში, პილარსა და კონსეფსიონში. რკინიგზის ხაზი პარაგუარიდან ვილა-რიკამდე გაგრძელდა ფირმა „პატრი, ტრავასოს ი სიას“ დაკვეთით, რომელიც მოგვიანებით ინგლისურ კომპანიას გადაეცა; ასევე ჩატარდა პირველი ელექტრო სამონტაჟო სამუშაოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Biography
* Eintrag in *Biografías y Vidas*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:პარაგვაელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები
ლიანდაგში ჩავარდნა

[thumb|მატარებელი EC 107-ის ([პრაღა-ვარშავა) ლიანდაგში ჩავარდნა პრაღაში 2007 წლის 17 თებერვალს. დიდი ხედით ნაჩვენებია გოგორწყვილი. ჩანს გოგორწყვილის მიერ დაზიანებული შპლები.]]
**ლიანდაგში ჩავარდნა** — სატრანსპორტო შემთხვევა რკინიგზის ტრანსპორტზე, რომლის დროსაც მოძრავი შემადგენლობის გოგორწყვილები რელსებს სცილდება და ლიანდაგში ვარდება. ასევე ჩავარდნისას შესაძლებელია იყვნენ დაზარალებულები და მსხვერპლი.

## მიზეზები 
გოგორწყვილები რელსებზე მყარად დგანან ქიმების დახმარებით, რომლებიც ეყრდნობიან რელსის თავის შიგა წახნაგებს და ეწინააღმდეგებიან გოგორწყვილების გადაადგილებას რელსების მოძრავი ზედაპირიდან. ლიანდაგში ჩავარდნა შეიძლება მოხდეს  გოგორწყვილის მთლიანობის დარღვევისას (ბორბლის დისკის დამტვრევისას, გოგორწყვილის ქიმის ამონატეხი), რელსის სავალი ზედაპირის უწყვეტობა (რელსის გატეხვა, სარელსო პირაპირების შეერთების დარღვევა), რელსის გადაადგილება მისი ნორმალური მდგომარეობიდან (რელსის გადაბრუნება, ლიანდაგის პროფილის დარღვევა), გოგორწყვილების ქიმების გადატრიალება (ქიმის დეფექტი, სიჩქარის ან დინამიური დატვირთვების გადაჭარბება, ძალიან მცირე მოხვევის რადიუსი). ლიანდაგში ჩავარდნა ასევე შეიძლება ხელოვნურად იქნას გამოწვეული არასანქცირებულად მოძრავი მოძრავი შემადგენლობის სხვა მატარებლების მოძრაობის მარშრუტებზე გასვლის თავიდან ასაცილებლად; ამისათვის გამოიყენება ჩამგდები ისრები (ჩამგდები კალმები) ან ჩამგდები ბუნიკები. მოძრავი შემადგენლობების შეჯახებები ასევე ხშირად იწვევენ ლიანდაგში ჩავარდნას.

ლიანდაგებში ჩავარდნილი მოძრავი შემადგენლობის რელსებზე დაყენება ხორციელდება ან ამღდგენი მატარებლების ამწე კრანების დახმარებით, ან, უბრალოდ, გაფართოებული  ბუნიკის *(„ბაყაყი“)* დახმარებით. ლიანდაგში ჩავარდნისას სავსებით დასაშვებია მოძრავი შემადგენლობის სავალი ნაწილების დაზიანება, რისთვისაც აუცილებელია მისი რევიზია.

ზოგიერთ სამრეწველო რკინიგზებზე (ხე-ტყის და ტორფის გამომზიდი) დროებით დაგებული ლიანდაგების ხარისხი იმდენად დაბალია, რომ ლიანდაგებში ჩავარდნა ხდება საკმაოდ ხშირად და პრაქტიკულად ჩვეულებრივი მოვლენაა; ასეთ შემთხვევებში ჩავარდნილი ვაგონების რელსებზე დაყენება ჩვეულებრივ ხორციელდება გაფართოებული  ბუნიკების და ჯალამბრების დახმარებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* კონტრრელსი

## ლიტერატურა
* Huimin Wu and Nicholas Wilson, Railway Vehicle Derailment and Prevention, in Handbook of Railway Vehicle Dynamics

კატეგორია:უსაფრთხო მოძრაობა რკინიგზაზე
კატეგორია:სარკინიგზო კატასტროფები
აკვილეო პარა

**ხოსე ბონიფაციო აკვილეო ელიას პარა და გომეს დე ლა ვეგა** (დ. 12 მაისი , 1825 — გ. 4 დეკემბერი , 1900 ) — კოლუმბიელი ჯარისკაცი, ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი. ის იყო კოლომბიის პრეზიდენტი 1876-1878 წლებში.

## ბიოგრაფიული მონაცემები
აკვილეო პარა დაიბადა ბარიჩარაში, სანტანდერში, 1825 წლის 12 მაისს. გარდაიცვალა პაჩოში, კუნდინამარკაში, 1900 წლის 4 დეკემბერს. პარა გახდა კოლუმბიის პირველი და ერთადერთი პრეზიდენტი სანტანდერიდან.

პარა კოლუმბიის პრეზიდენტად 1876 წლის 1 აპრილს დაინიშნა. სამი თვის შემდეგ მას მოუხდა იმ მოვლენებთან გამკლავება, რომლებმაც XIX საუკუნის ყველაზე სისხლიან სამოქალაქო ომამდე მიიყვანა ქვეყანა. ლიბერალური პარტია ორ ჯგუფად გაიყო: პარას ერთგული „რადიკალები“ ​​და რაფელ ნუნიესის ერთგული „დამოუკიდებლები“.
ერთი ჯგუფად გაერთიანებულებმა, კონსერვატორებმა სამხედრო შეტევა დაიწყეს ანტიოკიისა და კაუკის შტატებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Memorias de Aquileo Parra .

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:კოლომბიის პოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკოსები
მარტირ-დე-კუილაპანი

**მარტირ-დე-კუილაპანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18,613 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 617.32 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 30.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია აპანგო. სახელი ეწოდა გენერალ ვისენტე გერეროს პატივსაცემად, რომელიც კუილაპანში მოკლეს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12042.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
მეტლატონოკის მუნიციპალიტეტი

**მეტლატონოკის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18,859 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 0.6 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 603.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 31.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1837 წლის 27 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მეტლატონოკი. სახელწოდებ შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ლითონის ფილთაქვა“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12043.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ნიუუ-სავი

**ნიუუ-სავის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,099 ადამიანს შეადგენს. შტატის დედაქალაქ ჩილპანსინგოდან 85 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 2021 წლის 31 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კოაპინოლა. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „წვიმის სოფელი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12084.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრანსნეპტუნური ობიექტი

**ტრანსნეპტუნური ობიექტი** (ტნო) — მზის სისტემის ნებისმიერი მცირე პლანეტა, რომლის ორბიტალური დიდი ნახევარღერძი ნეპტუნისაზე უფრო დიდია (მეტია 30.1 ასტრონომიულ ერთეულზე).

როგორც წესი, ტრანსნეპტუნური ობიექტები იყოფა კოიპერის სარტყლის კლასიკურ და რეზონანსულ ობიექტებად, გაფანტულ დისკოდ და განცალკევებულ ობიექტებად, რომელთაგან სედნოიდები ყველაზე შორეულია. 2025 წლის თებერვლის მონაცემებით, მცირე პლანეტების კატალოგი შეიცავს 1006 დანომრილ და 4000-ზე მეტ დაუნომრავ ტრანსნეპტუნურ ობიექტს.

## სქოლიო
უმბერტო ალბორნოსი

**უმბერტო ალბორნოს სანჩესი** (დ. 1894 — გ. 1959) — ეკვადორის დროებითი სამთავრობო ხუნტის როტაციული თავმჯდომარე 1926 წლის 10 იანვრიდან 10 მარტამდე. ხუნტაში მას ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები
ფრანსისკო ანდრადე მარინი

**ფრანსისკო იხინიო ანდრადე მარინი** ( დ. 15 ნოემბერი, 1841 – გ. 6 სექტემბერი, 1935) — ეკვადორელი პოლიტიკოსი. 1894 წელს იგი იკავებდა ფინანსთა მინისტრის პოსტს. 1911 წელს იყო დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტი (თავმჯდომარე), ხოლო 1912 წლის 6 მარტიდან 10 აგვისტომდე ასრულებდა ეკვადორის პრეზიდენტის მოვალეობას.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები
ნიკოლას ლივერპული

**ნიკოლას ჯოზეფ ორვილ ლივერპული** (დ. 9 სექტემბერი 1934 — გ. 1 ივნისი 2015) — დომინიკელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც მსახურობდა დომინიკის მეექვსე პრეზიდენტად 2003 წლის 2 ოქტომბრიდან 2012 წლის 17 სექტემბრამდე

## ბიოგრაფია
1957 წელს ნიკოლას ჯოზეფ ორვილ ლივერპული ჩაირიცხა ჰალის უნივერსიტეტში, სადაც 1960 წელს მიიღო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი. 1961 წელს ნიკოლას ლივერპული ადვოკატად იქნა დაშვებული ინერ ტემპლში. 1965 წელს შეფილდის უნივერსიტეტში მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი.

კარიბის რეგიონში დაბრუნების შემდეგ, ნიკოლას ჯოზეფმა 18 წელი იმუშავა სამართლის ლექტორად ვესტ ინდიის უნივერსიტეტში, ბარბადოსში, ხოლო 1992 წელს გახდა სამართლის ფაკულტეტის დეკანი. ლივერპული მსახურობდა რეგიონულ მოსამართლედ, შემდეგ კი სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლედ კარიბის რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის ბელიზსა და გრენადაში. ასევე იყო უმაღლესი სასამართლოს მოსამართლე ანტიგუა და ბარბუდასა და მონსერატიში. ნიკოლასი მონაწილეობდა სამართლებრივი რეფორმის არაერთ ტრიბუნალსა და კომისიაში. 2002 წელს ნიკოლას ლივერპული იყო გრენადას კონსტიტუციური გადახედვის კომისიის თავმჯდომარე. 

2011 წლის ივლისში ჰალის უნივერსიტეტმა ლივერპულს მიანიჭა სამართლის დოქტორის ხარისხი. ნიკოლას ჯოზეფ ორვილ ლივერპული 1998 წლის მარტში დაინიშნა ელჩად ამერიკის შეერთებული შტატებში და ამ თანამდებობაზე მსახურობდა 2001 წლამდე.

პრეზიდენტად არჩევის იმავე წელს ლივერპულს მიენიჭა დომინიკის უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდო — დომინიკის ღირსების ორდენი. 2002–2003 წლებში 
მინი|პრეზიდენტი ბარაკ ობამა და პირველი ლედი მიშელ ობამა ფოტოს იღებენ ნიუ-იორკში, მეტროპოლიტენის მუზეუმში გამართულ მიღებაზე პრეზიდენტ ნიკოლას ჯ. ო. ლივერპულთან და მის მეუღლესთან, ქალბატონ ვერნა ლივერპულთან ერთად.
ნიკოლასი ასევე იყო იუნესკოს მმართველი საბჭოს წევრი. 2008 წლის ივლისში, პირველი ვადის ამოწურვის შემდეგ, ორვილ ლივერული დათანხმდა პრეზიდენტის მეორე ვადით მსახურებას, რაც განხორციელდა პრემიერ-მინისტრ რუზველტ სკერიტისა და ოპოზიციის ლიდერ ერლ უილიამსის ერთობლივი ნომინაციის საფუძველზე.

ნიკოლას ლივერპული გარდაიცვალა 2015 წლის 1 ივნისს მაიამი, ფლორიდაში, სადაც სამედიცინო მკურნალობას გადიოდა. გარდაცვალებისას ნიკოლას ჯოზეფ ორვილ ლივერული 80 წლის იყო.

## ეროვნული ჯილდოები
*დომინიკის ღირსების ორდენი 

## უცხოური ჯილდოები
*იტალია
*ორთა სიცილიის სამეფო ოჯახის მიერ მინიჭებული წმინდა გიორგის ორთა სიცილიის სამეფო სამხედრო კონსტანტინეს ორდენის განსაკუთრებული კლასის რაინდი დიდი ჯვარი 

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:დაბადებული  1934
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილები
კატეგორია:პოლიტიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის პრეზიდენტები
გიუსტავ ადორი

**გიუსტავ ადორი** (დ. 23 დეკემბერი, 1845 - გ. 31 მარტი, 1928)  — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, 1919 წელს კონფედერაციის პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია
### წარმოშობა
გიუსტავ ადორი ჟენევის მუნიციპალიტეტ კოლონიში დაიბადა. ადორი ვოდან (Vaud) ემიგრირებული ჟან პიერ ადორის შვილიშვილი გახლდათ, რომელმაც ჟენევის მოქალაქეობა 1814 წელს მიიღო. ადორმა სამართალი ჟენევის აკადემიაში (ამჟამად უნივერსიტეტი) შეისწავლა, 1868 წელს კი ადვოკატი გახდა.

### ადრეული პოლიტიკური კარიერა
1871 წელს, გიუსტავ ადორმა პოლიტიკური კარიერა კოლონის თემის საბჭოს წევრობით დაიწყო და ორჯერ, 1878-1879 და 1883-1885 წლებში, მერის პოსტს იკავებდა. ადორი კანტონალური პარლამენტის წევრი 1874-1876 წლებში, აგრეთვე 1878-დან 1915 წლამდე უწყვეტად გახლდათ, 1902 წელს მომხდარი მოკლე შესვენების გარდა. 1878-1879 წლებში გიუსტავ ადორი ჟენევას შვეიცარიის შტატების საბჭოში მუშაობდა. მოგვიანებით ადორი ჟენევის კანტონის აღმასრულებელი ხელისუფლების წევრი გახდა და იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტს ჩაუდგა სათავეში. 1880 წელს, არახელსაყრელი არჩევნების შემდეგ, გიუსტავ ადორი გადადგა, თუმცა 1885 წელს კვლავ დაუბრუნდა კანტონალურ ავლობაში კანტონის ფინანსებს განაგებდა.

### ეროვნული საბჭო
1889 წელს გიუსტავ ადორი შვეიცარიის ეროვნული საბჭოს წევრი გახდა და ამ პოზიციაზე 1917 წლამდე დარჩა, ხოლო 1901 წელს გიუსტავ ადორი შვეიცარიის ეროვნული საბჭოს პრეზიდენტად აირჩიეს. ადორი კანტონალურ აღმასრულებელ ხელისუფლებას 1890, 1892 და 1896 წლებში ხელმძღვანელობდა. 1894 წელს გიუსტავ ადორმა შვეიცარიის არმიის ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდება მიიღო.

გიუსტავ ადორი წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის პრეზიდენტად 1910 წლიდან 1928 წლამდე მსახურობდა. 1914 წელს ადორმა ჟენევაში დააფუძნა ასოციაცია სამხედრო ტყვეებსა და ჟენევის ცენტრალურ სააგენტოს შორის კომუნიკაციის გასამარტივებლად და  მოახერხა ამ წამოწყებისთვის დიდი მნიშვნელობისა და ფართო მასშტაბების მინიჭება.

### ფედერალური საბჭო
არტურ ჰოფმანის იძულებითი გადადგომის შემდეგ, „ანტანტის“ დასამშვიდებლად, [[]]1917 წლის 26 ივნისს ფედერალური საბჭოს წევრი გახდა. ადორს საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი მიენდო. 1918 წლის ბოლოს პარლამენტმა გიუსტავ ადორი 1919 წლის შვეიცარიის პრეზიდენტად აირჩია, თუმცა ადორი აღმასრულებელი ხელისუფლებიდან საპრეზიდენტო ვადის დასრულებისთანავე, 1919 წლის 31 დეკემბერს გადადგა.

ფედერალური საბჭოს წევრობის პერიოდში, საგარეო საქმეთა დეპარტამენტის (1917) გარდა, მოგვიანებით გიუსტავი შინაგან საქმეთა დეპარტამენტსაც (1918–1919) ხელმძღვანელობდა. ადორი „ლიბერალურ პარტიასთან“ იყო აფილირებული.

### ბრიუსელის კონფერენცია
1920 წელს გიუსტავ ადორი ბრიუსელის საერთაშორისო ფინანსურ კონფერენციას (Brussels International Financial Conference) თავმჯდომარეობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Fondation Gustave Ador 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:შვეიცარიელები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის შვეიცარიელები
კატეგორია:გარდაცვლილები
საიდ მოჰამედ ჯოჰარი

**საიდ მოჰამედ ჯოჰარი** ( დ. 22 აგვისტო, 1918 - გ. 22 თებერვალი, 2006) — კომორელი პოლიტიკოსი, 1989 წლიდან 1995 წლამდე კომორის კუნძულების მეხუთე პრეზიდენტი.

## გზა ძალაუფლებისკენ
1918 წლის 22 აგვისტოს მაჯუნგაში (Majunga), მადაგასკარზე დაბადებული საიდ მოჰამედ ჯოჰარი კომორის სოციალისტი პრეზიდენტის, ალი სუალიჰის ნახევარძმა გახლდათ, რომელიც ხელისუფლებაში ბობ დენარის მიერ ორგანიზებული სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მოვიდა. 1960-იან წლებში ჯოჰარი საჯარო სამსახურის, შრომის, ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრის პოსტს იკავებდა. 1972 წლის ივნისიდან ოქტომბრამდე საიდ მოჰამედ ჯოჰარი დეპუტატთა პალატის (Chamber of Deputies) პრეზიდენტი გახლდათ. მას შემდეგ, რაც დენარმა პრეზიდენტის პოსტზე აჰმედ აბდალა დააბრუნა, ჯოჰარის პოლიტიკურმა მისწრაფებებმა სერიოზული უკანდახევა განიცადა. ამ პერიოდში საიდ მოჰამედ ჯოჰარი უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე გახდა. დენარსა და აბდალას შორის არსებულმა კონფლიქტმა ჯოჰარს ახალი შესაძლებლობა მისცა და 1989 წლის 27 ნოემბერს, აბდალას მკვლელობის მეორე დღეს, საიდ მოჰამედ ჯოჰარი დროებითი მთავრობის ლიდერი გახდა. ჯოჰარი პრეზიდენტად 1990 წლის სადავო არჩევნების შედეგად აირჩიეს.

## დაცემა
1995 წლის სექტემბრის მიწურულს, ბობ დენარმა და დაქირავებულთა რაზმმა კომორის კუნძულების მთავრობა კვლავ დაამხეს (ოპერაცია „კასკარი“), რის შედეგადაც საიდ მოჰამედ ჯოჰარი რამდენიმე დღის განმავლობაში სამხედრო ყაზარმებში პატიმრობაში იმყოფებოდა. საფრანგეთის მთავრობამ საიდ მოჰამედ ჯოჰარი „სამედიცინო მკურნალობისთვის“ რეუნიონზე გადააყვანინა და 1996 წლის იანვრამდე კომორის კუნძულებზე დაბრუნების უფლებას არ აძლევდა. დაბრუნების შემდეგ, საფრანგეთის მიერ განხორციელებული ოპერაცია „აზალეს“ (Operation Azalee) შედეგად, ჯოჰარი პრეზიდენტის პოსტზე აღადგინეს. საიდ მოჰამედ ჯოჰარმა თანამდებობა 1996 წლის მარტში დატოვა, მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მოჰამედ თაკი აბდულკარიმმა გაიმარჯვა.

საიდ მოჰამედ ჯოჰარი 2006 წლის 22 თებერვალს, დედაქალაქ მორონის გარეუბანში მდებარე საკუთარ სახლში გარდაიცვალა 87 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 2006
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
კატეგორია:გარდაცვლილები
ხულიან ტრუხილიო ლარგაჩა

**ხულიან ტრუხილიო ლარგაჩა** (დ. 28 იანვარი, 1828 — გ. 18 ივლისი, 1883) — კოლუმბიელი იურისტი, სახელმწიფო მოღვაწე, არმიის გენერალი და კოლუმბიის პრეზიდენტი 1878 წლიდან 1880 წლამდე.

## ბიოგრაფია
ტრუხილიო დაიბადა 1828 წლის 28 იანვარს ქალაქ პოპაიანში, კაუკის დეპარტამენტში.

ტრუხილიო სწავლობდა იურისპრუდენციას და 1849 წელს იურისტის კვალიფიკაცია მიიღო.

ლიბერალური პარტიის ორივე ფრთა - რადიკალები და დამოუკიდებლები - ტრუხილიოს კანდიდატურის მხარდასაჭერად გაერთიანდა. ტრუხილიო პრეზიდენტად კონსერვატიული პარტიის მხრიდან ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე აირჩიეს, რადგან ომში დამარცხებულმა კონსერვატორებმა ამ საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობაზე უარი თქვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Julián Trujillo Largacha biography (ესპანურ ენაზე)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1828
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1883
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:იურისტები
კატეგორია:გენერლები
მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი ჭადრაკში

**მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ახალგაზრდებს შორის** () — საჭადრაკო ტურნირი 20 წლამდე ასაკის მოთამაშეებისთვის (მოთამაშეები უნდა იყვნენ 20 წლამდე ასაკის შეჯიბრის წლის 1 იანვრის მდგომარეობით), რომელიც ორგანიზებულია ფიდეს მიერ.

იდეა ეკუთვნოდა უილიამ რიტსონ-მორის, რომელმაც 1951 წელს მოაწყო პირველი ტურნირი ბირმინგემში. შემდგომში ის 1973 წლამდე ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ იმართებოდა, მოგვიანებით გადაწყდა მისი ყოველწლიურად ჩატარება. 1983 წელს დაარსდა ცალკე ტურნირი გოგონებისთვის.

## გამარჯვებულები (ვაჟები/ღია სექცია) 
## გამარჯვებულები (გოგონები) 
## მედლების ცხრილი 
2025 წლის მონაცემებით (62 ვაჟი და 41 გოგონა)

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
*  (შედეგები 1985 წლამდე)

კატეგორია:საჭადრაკო ტურნირები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატები ჭადრაკში
კბილებიანი რკინიგზა

thumb|კბილებიანი რკინიგზა.
**კბილებიანი რკინიგზა** — რკინიგზის ტრანსპორტის განსაკუთრებული სახეობა, რომელიც ჩვეულებრივისგან განსხვავდება კბილებიანი ლარტყის (რელსის) ქონით. კბილებიანი რელსი იგება ჩვეულებრივ ორი ჩვეულებრივი  (სავალი) რელსებს შორის შუაში. შესაბამისად, ასეთი რკინიგზების მოძრავი შემადგენლობა აღჭურვილია კბილებიანი ბორბლებით, რომლის მუშაობის პრინციპის საფუძველს წარმოადგენს ლარტყოვანი გადაცემის პრინციპი.

კბილებიანი რკინიგზის მატარებლებს შეუძლიათ გადალახონ გაცილებით უფრო დიდი აღმართები, ვიდრე ჩვეულებრივ რკინიგზებზე. მსოფლიოში ყველაზე უფრო ციცაბო კბილანიანი რკინიგზაა — Pilatusbahn, რომელიც ადის მთა პილატუსის მწვერვალზე (შვეიცარია, ლუცერნის გვერდზე). ამ გზის ქანობი აღწევს 48 %-ს.

## ტიპები 
არსებობს კბილებიანი რკინიგზების რამდენიმე სხვადასხვა ტიპი. კბილებიანი მოჭიდების ყველაზე უფრო გავრცელებული კონსტრუქციები, რომლებიც მათზე გამოიყენება — სისტემები Marsh, Abt, Locher, Riggenbach, Strub და Von Roll.

## გავრცელება 
[thumb|[კბილებიანი რკინიგზა ბუდაპეშტში|კბილებიანი რკინიგზის მატარებელი ბუდაპეშტში]]
კბილებიანი რკინიგზები არსებობენ ბევრ ქვეყანაში. ყველაზე უფრო მეტია შვეიცარიაში (ორ ათეულზე მეტი). ასეთი რკინიგზებიდან ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ცნობილი და ძველი რკინიგზაა (მოქმედებს 1884 წლიდან) კორკოვადოს მთაზე, ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში არსებული კორკოვადოს რკინიგზა. მაგალითად საბერძნეთში არსებობს დიაკოპტონი — კალავრიტა. ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე კლასიკური კბილებიანი რკინიგზები არ არსებობენ, მაგრამ მოცემული პრინციპი — სპეციალური კბილებიან-სარელსო კონსტრუქციების გამოყენება — რეალიზირებულია კრასნოიარსკის ჰესის გემთამწევში და სანქტ-პეტერბურგის წყალდიდობისგან დამცავი ნაგებობების კომპლექსის გემგამშვები ნაგებობა С-1-ის ბატოპორტების გადამყვან მექანიზმში. ადრე მესამე კბილებიანი რელსი ასევე გამოიყენებოდა ნიჟნი-ნოვგოროდის ფუნიკულიორებზე 1896—1930 წლებში.

## გამოყენების სფეროები 
[thumb|ელმავალ [HGe 4/4 II-ს მიყავს მატარებელი კბილებიან რკინიგზაზე ბრიენცის ტბის ნაპირას]]
ბევრ კბილებიან რკინიგზას აქვს ძირითადად ტურისტული მნიშვნელობა, რადგან მათ მიყავთ სტუმრები (ტურისტები, მოთხილამურეები, ბუნებაში სეირნობის მოყვარულები და ა. შ.) მთების მწვერვალებზე და ფერდობებზე. მაგრამ არსებობენ უფრო უტილიტარული კბილებიანი რკინიგზები. მაგალითად, შტუტგარტში ერთ-ერთი მარშრუტის ტრამვაის (მარშრუტი № 10) ტრასა აგებულია, როგორც კბილებიანი რკინიგზა. საქალაქო საზოგადოებრივი ტრანსპორტის როლის შემსრულებელი კბილებიანი რკინიგზები არსებობენ სხვა ქალაქებშიც, მაგალითად ციურიხში (Dolderbahn) და ბუდაპეშტში.

thumb|ელმავალი-„მული“ პანამის არხზე
პანამის არხზე გემების გადაადგილებისას გამოიყენება ცნობილი, როგორც „მულები“ ელმავლები-„ბარჟის მზიდები“ ან „მებადურები“, რომლებიც მოძრაობენ კბილებიან რკინიგზაზე.

[thumb|[ისრული გადამყვანი კბილებიან რკინიგზაზე (:sk:Štrbské Pleso, სლოვაკეთი)]]

## იხილეთ აგრეთვე
* ფუნიკულიორი

## რესურსები ინტერნეტში
* Zahnradbahnen in Deutschland
* Зубчатые локомотивы в Панамском канале
* Монсеррат. Зубчатая железная дорога. Фоторепортаж.

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
კატეგორია:კბილებიანი რკინიგზები
ელუიდ უილიამსი

**ელუიდ თადეუს უილიამსი** (დ. 21 აგვისტო, 1948) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2012 წლიდან 2013 წლამდე დომინიკის მეშვიდე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა.

## ცხოვრება და კარიერა
ელუიდ უილიამსი დაიბადა 1948 წელს დომინიკაში. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ მან პოლიტიკაში დაიწყო მოღვაწეობა.

1985 წლიდან 1987 წლამდე იგი დანიშნული იყო კოოპერატივების კომისრად. მოგვიანებით მან მუშაობა საჯარო სამსახურში განაგრძო და რამდენიმე სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა. 1995 წელს მან დასავლეთ ინდოეთის უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი მიიღო.

იგი იყო ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მუდმივი მდივანი 1992 წლიდან 1996 წლამდე, შემდეგ კი სოფლის მეურნეობისა და გარემოს დაცვის სამინისტროს მუდმივი მდივანი 2000 წლამდე. საჯარო სამსახურში ყოფნისას, 1996 წლიდან 2000 წლამდე, იგი ხელმძღვანელობდა მთავრობის პროექტს „სოფლის მეწარმეობა“ (Rural Enterprise project).

2004 წელს იგი გახდა აღმოსავლეთ კარიბის ტელეკომუნიკაციების ორგანოს (ECTEL) გენერალური დირექტორი და ამ თანამდებობას 2008 წლამდე იკავებდა. შემდეგ მან მუშაობა განაგრძო კომუნიკაციების, სამუშაოებისა და ბინათმშენებლობის სამინისტროში 2008 წლამდე.[1] პარალელურად, 2004 წლიდან 2008 წლამდე, იგი იყო კომპანია „WHITCO Inc“-ის უფროსი კონსულტანტი ბიზნესის დაგეგმარების სფეროში.

პრეზიდენტ ნიკოლას ლივერპულის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გადადგომის და მოგვიანებით გარდაცვალების)შემდეგ, ელუიდ უილიამსი დომინიკის ლეიბორისტული პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატი გახდა. იგი პარლამენტმა 2012 წლის 18 სექტემბერს აირჩია. აღსანიშნავია, რომ არჩევნებს ბოიკოტი გამოუცხადა მთავარმა ოპოზიციურმა, „გაერთიანებულ მუშათა პარტიამ“, რომელიც ამტკიცებდა, რომ პროცესი არაკონსტიტუციური იყო.

ელუიდს ჰყავს ძმა, სინიორე ჟოზეფ უილიამსი, რომელიც 1960-იანი წლების ბოლოს საცხოვრებლად აშშ-ის ვირჯინიის კუნძულებზე, კერძოდ სენტ-კრუაში გადავიდა, 1980 წელს კი საცხოვრებლად უშუალოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადაინაცვლა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Official site of the President's Office, Commonwealth of Dominica

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბეტი ჰოჰლერი

**ბეტი ჰოჰლერი** (დ. 25 ივნისი, 1981) — სლოვენიელი მოსამართლე, რომელიც 2024 წლის მარტიდან მსახურობს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს (ICC) მოსამართლედ.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ჰოჰლერი დაიბადა 1981 წლის 25 ივნისს.

2024 წლის 25 ოქტომბერს ჰოლერი დაინიშნა სამმოსამართლიან პალატაში, რომელიც პასუხისმგებელია ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს, თავდაცვის მინისტრ იოავ გოლანი და ჰამასის ლიდერ მოჰამედ დეიფის წინააღმდეგ დაკავების ორდერების მოთხოვნის განხილვაზე, ღაზის ომში ომის დანაშაულებისა და ადამიანურობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების სავარაუდო ფაქტებთან დაკავშირებით. მან შეცვალა რუმინელი მოსამართლე იულია მოტოკი, რომელმაც საქმე ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო დატოვა. მისი დანიშვნის შემდეგ, ისრაელის მთავრობამ გამოთქვა შეშფოთება პროკურატურის ოფისში მის წარსულ საქმიანობასთან დაკავშირებით და ეჭვქვეშ დააყენა მისი მიუკერძოებლობა. 2024 წლის 11 ნოემბერს ისრაელმა ოფიციალურად მოითხოვა განმარტება ICC-სგან ინტერესთა შესაძლო კონფლიქტის შესახებ.

## აშშ-ის სანქციები 
2025 წლის ივნისში, მოსამართლე ჰოჰლერი აღმოჩნდა ICC-ის იმ ოთხ მოსამართლეს შორის, რომელთაც სანქციები დაუწესა ტრამპის ადმინისტრაციამ. იგი სანქცირებული იქნა როგორც წინასწარი განხილვის პალატის ერთ-ერთი მოსამართლე, რომელმაც დაადასტურა ისრაელის ოფიციალური პირების, პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და თავდაცვის ყოფილი მინისტრ იოავ გოლანის, დაკავების ორდერები, რაც ICC-ის პროკურორმა კარიმ ხანმა და მისმა ოფისმა მოითხოვეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლეები
კატეგორია:სლოვენები
მოპერტიუის ნაპრალები

**მოპერტიუის ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-04, LAC-12). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ მოპერტიუის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). მოპერტიუის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-04
პუნგარაბატოს მუნიციპალიტეტი

**პუნგარაბატოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38,482 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.9 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 126.72	 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 303.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1831 წლის 10 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სიუდად-ალტამირანო. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „ბუმბულიანი ბორცვი“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12050.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
სან-ნიკოლასის მუნიციპალიტეტი (გერერო)

**სან-ნიკოლასის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს შტატის დედაქალაქ ჩილპანსინგოდან 165 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 2021 წლის 31 აგვისტოს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სან-ნიკოლასი. სახელი ეწოდა წმინდა ნიკოლოზის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12083.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
მენელაე ალექსანდრიელი

**მენელაე ალექსანდრიელი** (; დ. 70, ალექსანდრია — გ. 140, რომი) — ძველი ბერძენი ასტრონომი და მათემატიკოსი. ავტორი ნაშრომებისა სფერულ ტრიგონომეტრიაში, რომელსაც იგი გამოჰყოფდა გეომეტრიისა და ასტრონომიისაგან (დაწერა 6 წიგნი ქორდების გამოთვლის შესახებ და 3 წიგნი „სსფერიკები“). არაბ ავტორთა გადმოცემით მენელაეს ნაშრომები ჰქონდა ჰიდროსტატიკაშიც.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს მენელაე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტრონომები
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
მილკა პლანინცი

**მილკა პლანინცი** (დ. 21 ნოემბერი, 1924 – გ. 7 ოქტომბერი, 2010) — ხორვატი კომუნისტი პოლიტიკოსი, 1982 წლიდან 1986 წლამდე იუგოსლავიის პრემიერ-მინისტრი. პირველი და ერთადერთი ქალი, რომელსაც აღნიშნული თანამდებობა ეკავა. აგრეთვე პირველი მთავრობის მეთაური ქალი ევროპის დიპლომატიურად აღიარებულ სოციალისტურ სახელმწიფოებს შორის. პლანინცმა უარყო დუბაიჩის ბრალდებები და მათ პოლიტიკური სპეკულაცია უწოდა. თავად პლანინცი გამოდიოდა ინიციატივით, რომ აღნიშნული დანაშაულები გამოძიებულიყო, ასევე სასამართლო და სამეცნიერო დონეზე დამუშავებულიყო.

1950 წელს მილკა პლანინცი ინჟინერ ზვონკო პლანინცზე დაქორწინდა. პლანინცი ხორვატიის კომუნისტთა ლიგის ლიდერად 1982 წლამდე დარჩა. 

1980 წელს, ტიტოს გარდაცვალების შემდეგ, ლიდერმა დატოვა გეგმა როტაციული პრეზიდენტობის შესახებ, რომლის მიხედვითაც ხელმძღვანელი რიგრიგობით თითოეული ფედერალური ერთეულიდან უნდა წარდგენილიყო. 1982 წლის 29 აპრილს იუგოსლავიის მშრომელი ხალხის სოციალისტური ალიანსის ფედერალურმა კონფერენციამ მილკა პლანინცის მიერ წარდგენილი მინისტრთა სია დაამტკიცა, ხოლო 1982 წლის 15 მაისს ეროვნული ასამბლეის ორი პალატის ერთობლივ სხდომაზე მილკა ფედერალური აღმასრულებელი საბჭოს ხელმძღვანელად დასახელდა; ამგვარად, პლანინცი პრემიერ-მინისტრად მოგვევლინა. მილკა პლანინცი პირველ ქალს წარმოადგენდა, რომელმაც ქვეყნის 64-წლიან ისტორიაში მსგავსი მაღალი თანამდებობა დაიკავა. 1986 წლის 12 თებერვალს მილკა პლანინცის მთავრობამ საერთაშორისო სავალუტო ფონდს გაძლიერებული ზედამხედველობის მოთხოვნით მიმართა.  აღნიშნული თხოვნა ერთ თვეში დამტკიცდა. მილკა პლანინცის უფლებამოსილების ვადა 1986 წლის მაისში ამოიწურა, რის შემდეგაც მილკა მალევე იუგოსლავიის კომუნისტთა ლიგის ცენტრალური კომიტეტის წევრი გახდა.

## შემდგომი წლები
მილკა პლანინცმა ცხოვრების დარჩენილი ნაწილი ევროპაში კომუნიზმის კოლაფსისა და იუგოსლავიის ომების პერიოდში გაატარა. 1993 წელს პლანინცის მეუღლე გარდაიცვალა, ხოლო 1994 წელს მილკა პლანინცის ვაჟმა, ზორანმა, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

1990-იანი წლების მიწურულიდან გარდაცვალებამდე, მილკა პლანინცი ეტლით გადაადგილდებოდა და საკუთარ სახლს იშვიათად ტოვებდა.  პლანინცი ზაგრებში ცხოვრობდა 2010 წლის 7 ოქტომბრამდე, სანამ 85 წლის ასაკში გარდაიცვლებოდა. მილკა პლანინცი ზაგრების მიროგოის სასაფლაოზე (Mirogoj Cemetery) დაკრძალეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ხორვატები
კატეგორია:ხორვატი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილები
ბარკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბარკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბარკა — ხის ბრტყელძირიანი სატვირთო გემი;
* ბარკა — ანტიკური ბერძნული კოლონია ჩრდილოეთ აფრიკაში, ახლანდელი ელ-მარჯის სიახლოვეს;
* ბარკა — სეზონური მდინარე ერიტრეასა და სუდანში;
* ბარკა — ქალაქი ომანში;
* ბარკა — კირენაიკის არაბული სახელწოდება;
* ბარკა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბარკები — კართაგენის სახელმწიფო მოღვაწეთა დინასტია
** ჰამილკარ ბარკა
** ჰანიბალ ბარკა
ლარნაკის რაიონის არქეოლოგიური მუზეუმი

**ლარნაკის რაიონის არქეოლოგიური მუზეუმი** — მუზეუმი კვიპროსში, ქალაქ ლარნაკაში, სადაც წარმოდგენილია ექსპონატები, რომლებიც ასახავს ქალაქ კიტიონისა და ზოგადად ლარნაკის რეგიონის ისტორიულ განვითარებას. მუზეუმი 1969 წელს გაიხსნა და ადრე ლარნაკის რაიონული არქეოლოგიური მუზეუმი ერქვა. მუზეუმს სიძველეთა დეპარტამენტი განაგებს.

კიტიონი-ბამბულას არქეოლოგიური ძეგლი მუზეუმიდან დაახლოებით 100 მეტრით ჩრდილოეთით მდებარეობს. ინფორმაცია ამ ძეგლის შესახებ მუზეუმის ტერიტორიაზეა განთავსებული. მუზეუმში შესვლის საფასური 1,70 ევროს შეადგენს (2013 წლის მონაცემებით), ხოლო ბამბულას ძეგლის დათვალიერებია უფასოა.

მუზეუმიდან ასევე 500 მეტრითაა დაშორებული კიტიონ-კათარის არქეოლოგიური ძეგლი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Red polished ware III (Early Cypriote III - Middle Cypriote I) 
*Black polished ware 
*Base ring-, white slip-, proto-white painted ware, and Mycenaean pottery

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის მუზეუმები
კატეგორია:კვიპროსის ღირსშესანიშნაობები
ლორენსო სეპედა

**ლორენსო სეპედა** იყო სალვადორის პრეზიდენტი 1858 წლის 1-დან 8 თებერვლამდე. ის ისტორიაში შევიდა, როგორც სალვადორის რესპუბლიკის ერთ-ერთი პრეზიდენტი უკიდურესად მოკლე ვადით, რადგან მაშინდელი პრეზიდენტის, მიგელ სანტინ დელ კასტილიოსა და მოქმედი ვიცე-პრეზიდენტის, ეუფრასიო გუსმანის არყოფნის გამო, მას მოუწია მმართველობის საკუთარ თავზე აღება.

## ბიოგრაფია
1848 წელს ლორენსო აირჩიეს მეტაპანის ოლქის დეპუტატის შემცვლელად, ხოლო მარიანო ერნანდესი იყო ძირითადი წარმომადგენელი.

1857 წლის დეკემბერში იგი აირჩიეს სენატორად სანტა-ანას სამართავად. მისი აღმასრულებელი ხელისუფლება გარდამავალი იყო და მან თანამდებობა დონ რაფაელ კამპოსგან ჩაიბარა, სადაც იგი გაიგზავნა სამსახურისთვის პრეზიდენტის დედაქალაქში არყოფნის პერიოდში.

1858 წლის 7 თებერვალს მან მთავრობა გადააბარა არჩეულ პრეზიდენტს, გენერალ მიგელ სანტინ დელ კასტილიოს. როდესაც სანტინმა ივნისში თავის მამულებში წასვლა გადაწყვიტა, აღმასრულებელი ხელისუფლების ჩასაბარებლად ვიცე-პრეზიდენტს მოუხმეს. მას შემდეგ, რაც ვიცე-პრეზიდენტმა თანამდებობაზე უარი განაცხადა, მიიწვიეს სეპედა, რომელმაც ასევე უარი თქვა თავისი პროგრესირებადი დაავადების გამო.

## სქოლიო
კატეგორია: სალვადორელი პოლიტიკოსების ესკიზები
კატეგორია:სალვადორის XIX საუკუნის პრეზიდენტები
კატეგორია:ხალხი სონსონატედან
ვერნონ შოუ

**ვერნონ ლორდენ შოუ** (დ. 13 მაისი, 1930 – გ. 2 დეკემბერი 2013) — დომინიკის მეხუთე პრეზიდენტი, შოუ თანამდებობას იკავებდა 1998 წლიდან 2003 წლამდე.

ვერნონმა განათლება მიიღო დომინიკის გრამატიკულ სკოლაში, ხოლო შემდეგ დაამთავრა ტრინიტის უნივერსიტეტი ოქსფორდში.  ფარული კენჭისყრის შედეგად ხმები განაწილდა 18–13-ზე პარტიული ნიშნით. ვერნონ ლორდენმა პრეზიდენტის თანამდებობა ოფიციალურად 1998 წლის 6 ოქტომბერს დაიკავა, მას შემდეგ რაც წინა პრეზიდენტის, კრისპინ სორჰაინდოს, ერთჯერადი ხუთწლიანი ვადა ამოიწურა.

შოუმ თანამდებობა დატოვა 2003 წლის 1 ოქტომბერს. შოუს შემცვლელი გახდა ნიკოლას ლივერპული. ვერნონ ლორდენ შოუ გარდაიცვალა 2013 წლის 2 დეკემბერს, 83 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  1930
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:გარდაცვლილები
კატეგორია:პოლიტიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის პრეზიდენტები
ხოსე მარია სან მარტინი

**ხოსე მარია სან მარტინი** ( დ. 29 მარტი, 1811 — გ. 12 აგვისტო, 1857) — ცენტრალურამერიკელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, სალვადორის პრეზიდენტი 1852 წელს ხოლო მეორედ 1854 – 1856 წლებში.

## ადრეული ცხოვრება
დაიბადა კრეოლების ოჯახში ნაკაომეში, ჰონდურასი. იყო ხოაკინა ფუგონისა და კონსერვატორი პოლიტიკოსის, ხოაკინ დე სან-მარტინ ი ულოას ვაჟი, რომელიც ასევე იყო სალვადორის მეთაური. ბავშვობაში მისი ოჯახი სალვადორის ქალაქ ჩალატენანგოში გადავიდა საცხოვრებლად. იგი ფილოსოფიას სწავლობდა გვატემალის სან-კარლოსის უნივერსიტეტში (Universidad de San Carlos de Guatemala), თუმცა სწავლა არ დაუსრულებია. ამის ნაცვლად, 1829 წელს დაბრუნდა სალვადორში, სადაც მოგვიანებით დაქორწინდა ისაბელ გარსია დე მაჩონზე.

## პოლიტიკური კარიერა
1832 წელს იგი გახდა სალვადორის პროვინციის პარლამენტის დეპუტატი. იმავე წელს აირჩიეს სალვადორის დეპუტატად. 1834 წელს კი შეუერთდა არმიას, იმავე დროს, როდესაც ხოაკინ დე სან-მარტინმა გამოაცხადა სალვადორის შტატის გამოყოფა ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკიდან. ფრანსისკო მორასანმა, რომელიც მაშინ მართავდა ფედერაციულ რესპუბლიკას, გაგზავნა ჯარები ხოაკინ დე სან-მარტინზე თავდასხმისთვის მდინარე ხიბოაზე (Jiboa River) 1834 წლის ივნისში. მორასანის გამარჯვების შემდეგ სან-მარტინის ოჯახი მექსიკაში გადასახლდა.

ხოსე სალვადორში 1840 წელს დაბრუნდა და გაიწვიეს შტატის არმიაში ვიცე-პოლკოვნიკის ჩინით. 1842 წელს მან უხელმძღვანელა შეიარაღებულ აჯანყებას გენერალ ფრანცისკო მალესპინის, შტატის სამხედრო ლიდერის წინააღმდეგ. ეს ამბოხი ჩავარდა და სან-მარტინი ჰონდურასში გადაასახლეს.

სან-მარტინი სალვადორში 1845 წელს დაბრუნდა. 1846 წლის 16 მაისს პრეზიდენტმა ეუხენიო აგილარმა იგი ფინანსთა მინისტრად და, ამავდროულად, თავდაცვის მინისტრად დანიშნა. სან-მარტინი ამ თანამდებობაზე 1847 წლის 19 სექტემბრამდე იყო. 1850 წელს აირჩიეს სენატორად, ასევე იყო მოწვევის თავმჯდომარე (1851-1853). იგი მსახურობდა ქვეყნის დროებით პრეზიდენტად 1852 წლის 30 იანვრიდან 1 თებერვლამდე. 1853 წლის ბოლოს აირჩიეს სალვადორის პრეზიდენტად და თანამდებობა დაიკავა 1854 წლის 15 თებერვალს.

1854 წლის 16 აპრილს მიწისძვრამ მთლიანად გაანადგურა ქალაქი სან-სალვადორი. იმავე წლის 27 აპრილს მთავრობამ შექმნა კომისია ქალაქისთვის შესაფერისი ახალი ადგილის მოსაძებნად. 8 მაისს პრეზიდენტი სან-მარტინი გაემგზავრა კოხუტეპეკედან რეკომენდებული ადგილის შესამოწმებლად, თუმცა მან ვერ დააკმაყოფილა მისი სტანდარტები. შედეგად, მან შექმნა ახალი კომისია რამდენიმე ინჟინრის შემადგენლობით და 4 ივნისს მათ აირჩიეს სანტა-ტეკლა.

1855 წლის 14 თებერვალს მან გამოსცა დეკრეტი ჩალატენანგოს დეპარტამენტის შექმნის შესახებ. ისიდრო მენენდესმა გასცა მითითება სალვადორის შესაბამისი კანონების ამოქმედების შესახებ. გვატემალაში ხოსე რაფაელ კარერა ტურსიოსის კონსერვატიულ მთავრობასთან შედარებით, იგი მშვიდობიანად იქცეოდა. მისი მემკვიდრის, პრეზიდენტ რაფაელ კამპოს კაბინეტში, ხოსე მარია სან-მარტინი 1856 წელს ომის მინისტრი იყო.

## გარდაცვალება
1857 წლის 12 აგვისტოს სან-მარტინი გარდაიცვალა ქოლერისგან (cholera morbus) თავის რანჩოში, სან-კრისტობალში. ინფექცია გავრცელდა ნიკარაგუადან დაბრუნებული ჯარისკაცების მიერ ხერარდო ბარიოსთან ერთად, რომელმაც არ შეასრულა პრეზიდენტ კამპოს ბრძანება ნიკარაგუაში დარჩენის შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1811
კატეგორია:გარდაცვლილი 1857
ტეპეკოაკუილკო-დე-ტრუხანოს მუნიციპალიტეტი

**ტეპეკოაკუილკო-დე-ტრუხანოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30,806 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 1.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 855.63 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 36 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1826 წელს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტეპეკოაკუილკო-დე-ტრუხანო. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „მოხატულ გველთა ბორცვზე“. სახელი ასევე ეწოდა გენერალ ვალერიო ტრუხანოს (1767-1812) პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12059.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ტლალისტაკილია-დე-მალდონადო

**ტლალისტაკილია-დე-მალდონადოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7,602 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 7.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 117.83 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 64.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1944 წლის 13 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტლალისტაკილია. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „თეთრი მიწა“. სახელი ასევე ეწოდა გუბერნატორ კარიტინო მალდონადო პერესის (1915-1971) პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12065.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ანტონინო ზიკიკი

**ანტონინო ზიკიკი** (; დ. 15 ოქტომბერი, 1929, ტრაპანი, იტალია, — გ. 9 თებერვალი, 2026, ლოზანა, შვეიცარია) — იტალიელი ფიზიკოსი, ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის სპეციალისტი.

დაამთავრა პალერმოს უნივერსიტეტი. 1955 წლიდან მუშაობდა ბირთვული კვლევების ევროპულ ცენტრში (ცერნი). 1981 წელს იტალიის მთავრობის მიერ წარდგენილი იყო ცერნის გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე, თუმცა არ აირჩიეს. 1963 წლიდან იყო ბოლონიის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1977–1982 წლებში არჩეული იყო იტალიის ბირთვული ფიზიკის ეროვნული ინსტიტუტის, 1978–1980 წლებში — ევროპის ფიზიკის საზოგადოების პრეზიდენტად.

გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო შრომა ელემენტარული ნაწილაკების თვისებებსა და ბუნებაში არსებულ ფუნდამენტურ ძალებზე. მას ეკუთვნის ჰადრონული  ურთიერთქმედების პროცესში წარმოქმნილი ლეპტონური წყვილების შესწავლის ახალი მეთოდი, ე. წ. „ეფექტური ენერგიის“ მეთოდი ორი სხეულის ურთიერთქმედების შესასწავლად, აგრეთვე იდეა მძიმე ლეპტონის არსებობის შესახებ. შემუშავებული აქვს ექსპერიმენტული მეთოდი ზემოაღნიშნული ლეპტონის აღმოსაჩენად e–e+ ანიჰილაციებში. 1965 წელს ექსპერიმენტატორთა ჯგუფმა მისი ხელმძღვანელობით ცერნ-ში მიიღო პირველი ანტიდეიტრონი. ზიკიკს შემოთავაზებული აქვს გრიგორიანული კალენდრის დაზუსტების სქემა. არის ღირსების ორდენების კავალერი, წმ. პაპის სილვესტერის ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი (ვატიკანი, 1985), მიღებული აქვს სხვა ჯილდოებიც. არის მრავალი ქვეყნის ქალაქის საპატიო მოქალაქე. 1996 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრად.

## ბიბლიოგრაფია 
* L’Infinito, publ. by Rizzoli Bur, 7 ed., 1994.
* Scienza ed Emergenze Planetarie, «Il Paradosso dell’ Era Moderna», publ. by Rizzoli, 5 ed., March, 1997.
* Tra Féde e Scièn za. Da Giovanni Paolo II a Benedetto XVI, il Saggiatóre.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* Antonino Zichichi (1929 – 2026) — CERN.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფიზიკოსები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრები
ვილჰელმ მათიას ნეფი

მინი|მარჯვნივ|ვილჰელმ მათიას ნეფი
**ვილჰელმ მათიას ნეფი** (დ. 19 თებერვალი, 1802 – გ. 21 იანვარი, 1882) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს იმ პირველ შვიდ წევრს შორის ერთ-ერთი, რომლებმაც ქვეყნის მართვა 1848 წელს დაიწყეს. ნეფი აღნიშნულ თანამდებობაზე 1875 წლამდე მოღვაწეობდა.

ვილჰელმ მათიას ნეფი რაინის ხეობის ძველ და დამკვიდრებულ ოჯახში, ალტშტეტენში დაიბადა.  ნეფის მამა გავლენიან ვაჭარს წარმოადგენდა. ნეფმა სამართალი ჰაიდელბერგში (გერმანია) შეისწავლა, ხოლო შვეიცარიაში დაბრუნების შემდეგ, წმინდა გალენის კანტონის მთავრობაში აირჩიეს. ვილჰელმი ფართოდაა ცნობილი იმით, რომ პრინციპულად არ ერეოდა ლიბერალებსა და კონსერვატორებს შორის არსებულ კონფლიქტში, რომელიც იმ პერიოდში შვეიცარიაში დომინირებდა. რაინის ხეობა ლიბერალების საყრდენ პუნქტს წარმოადგენდა, რის გამოც ნეფს მხარდამჭერების იმედი მუდმივად ჰქონდა.

ვილჰელმ მათიას ნეფი „შვიდეულის ჯგუფის“ (Siebnergruppe) წევრი გახლდათ. აღნიშნულმა შვიდკაციანმა ჯგუფმა ნაპოლეონის ოკუპაციის შემდეგ შვეიცარიის კონფედერაციის 1848 წლის კონსტიტუცია შეიმუშავა, რომელიც ქვეყნის ამჟამინდელი კონსტიტუციის საფუძველს წარმოადგენს. 1848 წლის 16 ნოემბერს ვილჰელმ მათიას ნეფი, როგორც წმინდა გალენის წარმომადგენელი, შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში აირჩიეს. ვილჰელმ მათიას ნეფი აღნიშნულ პოსტზე 27 წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა, რაც იმ დროის სხვა კოლეგების მმართველობის ვადას მნიშვნელოვნად აღემატებოდა.

მართალია, ხანგრძლივი მმართველობის პერიოდში ნეფმა გავლენა თანდათან დაკარგა და „უსარგებლო მოღვაწის“ (deadhead) რეპუტაციაც კი შეიძინა. ვილჰელმ მათიას ნეფის ხელახალი არჩევა მხოლოდ მცირე უპირატესობით ხერხდებოდა. 1875 წლის 31 დეკემბერს ნეფი საბოლოოდ გადადგა. ვილჰელმ მათიას ნეფი შვეიცარიის თავისუფალ დემოკრატიულ პარტიასთან (ლიბერალ-დემოკრატები/რადიკალები) იყო აფილირებული.

ხანგრძლივი მმართველობის პერიოდში ვილჰელმ მათიას ნეფი შემდეგ დეპარტამენტებს (სამინისტროებს) ხელმძღვანელობდა:

*ფოსტისა და მშენებლობის დეპარტამენტი (1848–1852)
*პოლიტიკური დეპარტამენტი (1853)
*ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1854)
*ფოსტისა და მშენებლობის დეპარტამენტი (1855–1859)
*ფოსტის დეპარტამენტი (1860–1866)
*ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1867–1872)
*რკინიგზისა და ვაჭრობის დეპარტამენტი (1873)
*ფინანსთა დეპარტამენტი (1873–1875)

1853 წელს ვილჰელმ მათიას ნეფი კონფედერაციის პრეზიდენტს წარმოადგენდა და საბჭოს თავმჯდომარეობდა. თანამდებობიდან 1875 წლის 31 დეკემბერს გადადგა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1802
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
კატეგორია:შვეიცარიელები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:XIX საუკუნის შვეიცარიელები
ალფრედო გონსალეს ფლორესი

**ალფრედო გონსალეს ფლორესი** (დ. 15 ივნისი, 1877 – გ. 28 დეკემბერი, 1962) — კოსტა-რიკის პრეზიდენტის პოსტს 1914-დან 1917 წლამდე იკავებდა. მან ვერ შეძლო საპრეზიდენტო ვადის ბოლომდე დასრულება 1917 წლის 27 იანვრის სახელმწიფო გადატრიალების გამო, რომელსაც მისივე სამხედრო და საზღვაო მინისტრი, ფედერიკო ტინოკო ხელმძღვანელობდა.

## ადრეული ცხოვრება
გონსალესი დაიბადა ერედიაში (კოსტა-რიკა), 1877 წლის 15 ივნისს, დომინგო გონსალეს პერესისა და ელემბერტა ფლორეს სამორას ოჯახში. 1896 წელს მან დაამთავრა კოსტა-რიკის ლიცეუმი (Liceo de Costa Rica), ხოლო 1903 წელს სამართლის ხარისხი მიიღო.

## პოლიტიკური მოღვაწეობა
250px|მინი
1914 წლის 8 მაისს იგი კონგრესმა პრეზიდენტად დანიშნა. ეს იყო ორი ძირითადი პოლიტიკური ძალის — „რესპუბლიკური პარტიისა“ და „დურანისტების პარტიის“ — შეთანხმების შედეგი, რადგან არჩევნებში მონაწილე სამი პარტიიდან ვერცერთმა ვერ მოიპოვა აბსოლუტური უმრავლესობა. პოლიტოლოგი ჯეიმს ლ. ბიუზი მას „კომპრომისულ, მოულოდნელ კანდიდატს“ (dark horse candidate) უწოდებდა.

თავისი მმართველობის პერიოდში მან დააარსა ერედიას ნორმალური სკოლა (1915), ეროვნული ელექტროენერგიის კაბინეტი და კოსტა-რიკის საერთაშორისო ბანკი (ამჟამინდელი კოსტა-რიკის ეროვნული ბანკი). მან ასევე შექმნა სასოფლო-სამეურნეო საკრედიტო საბჭოები, რამაც ხელი შეუწყო ქვეყნის ეკონომიკური, კომერციული და ინდუსტრიული საქმიანობის გამოცოცხლებას. მანვე დაამკვიდრა საერთო საწყობების სისტემა, პირდაპირი დაბეგვრის მეთოდი და საქველმოქმედო გადასახადის შესახებ კანონი.

მისი მმართველობა დაემთხვა პირველ მსოფლიო ომს, რის გამოც მას სერიოზულ ფინანსურ სირთულეებთან გამკლავება მოუხდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:კოსტა-რიკის ვიცე-პრეზიდენტები
ჯესი ჯექსონი

**ჯესი ლუის ჯექსონი** (; ნამდვილი გვარი — ბერნზი, Burns; დ. 8 ოქტომბერი, 1941, გრინვილი, სამხრეთი კაროლინა, აშშ, — გ. 17 თებერვალი, 2026, ჩიკაგო) — ამერიკელი სამოქალაქო აქტივისტი, ადამიანის უფლებათა დამცველი, ბაპტისტური ეკლესიის მღვდელი.

განათლება მიიღო ჩრდილოეთ კაროლინის აგრონომიულ და ტექნიკურ უნივერსიტეტში სოციოლოგიის მიმართულებით და ჩიკაგოს სასულიერო სემინარიაში. 1968 წელს ბაპტისტური ეკლესიის მღვდლად აკურთხეს. 
1960-იანი წლებიდან ჩართული იყო სამოქალაქო უფლებებისთვის მოძრაობაში, რომელსაც მარტინ ლუთერ კინგი ხელმძღვანელობდა. ჯექსონის მიერ დაარსებული ორგანიზაციები 1971 წელს Rainbow/PUSH-ის სახელით კოალიციად გაერთიანდა. 

ჯექსონი ცნობილი იყო სექსუალური უმცირესობების უფლებათა დაცვით, რესპუბლიკური პარტიის და რონალდ რეიგანის ადმინისტრაციის პოლიტიკის, ძალგადამეტებული პოლიციური მეთოდების კრიტიკით. 1984 და 1988 წლებში, როგორც აშშ საპრეზიდენტო კანდიდატი, მონაწილეობდა დემოკრატიული პარტიის საარჩევნო პრაიმერებში. 1991–1997 წლებში ჯექსონი არჩეული იყო კოლუმბიის ოლქის „ჩრდილოვან დელეგატად“ და „ჩრდილოვან სენატორად“. 1992–2000 წლებში კომპანია „სი-ენ-ენის“ ეთერში მიჰყავდა გადაცემა „ორივე მხარე ჯესი ჯექსონთან ერთად“. ჯექსონი მიჩნეულია თავისი დროის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან აფროამერიკელ პოლიტიკურ აქტივისტად.

## ბიბლიოგრაფია 
* Jackson, Jesse L. Jr.; with Frank E. Watkins (2001). A More Perfect Union: Advancing New American Rights. New York: Welcome Rain Publishers. ISBN 1-56649-186-X.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკური აქტივისტები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელების სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტები