open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გიორგი გორდელაძე

**გიორგი ერასტის ძე გორდელაძე** (დ. 17 თებერვალი, 1912, თბილისი — გ. 11 თებერვალი, 1990, იქვე) — ქართველი გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1965). 

## ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. მისი პედაგოგები იყვნენ ი. შარლემანი, ს. ქობულაძე, ვ. გრიგოლია. იქვე ეწეოდა პედ. მოღვაწეობას (1968 წლიდან, 1988 წლიდან — პროფესორი). სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1944 წლიდან. იყო ნაყოფიერი გრაფიკოს-ილუსტრატორი, გამომცემლობა „სახელგამის“ (1933-1968) და „ნაკადულის“ (1968-1970) მთავარი მხატვარი. მაღალმხატვრულად გააფორმა წიგნები: „დედაენა“ (1955), გ. ჩუბინაშვილის „ქართული ოქრომჭედლობა“ (ალბომი), „ვეფხისტყაოსნის დასურათება“ (ორ წიგნად), ა. ანტონოვსკაიას „დიდი მოურავი“, დ. გურამიშვილის „დავითიანი“, რ. დანიბეგაშვილის „თვრამეტი წელი აზიის ქვეყნებში“, მ. ჯავახიშვილის „არსენა მარაბდელი“, ა. ფურცელაძის „მაცი ხვიტია“, ზღაპარი „ნაცარქექია“ და სხვ. წარმატებით მუშაობდა დაზგურ გრაფიკასა და ფერწერაში. შექმნა ისტორიულ პირთა პორტრეტები. მნიშვნელოვანი ნამუშევრები: „ჭიდაობა ანანურში“ (1957), „ცხრა ძმა ხერხეულიძე“ (1964), „დავით აღმაშენებელი“ (1980), „მეფე ერეკლე II“ (1982), „თამარ მეფე ვარძიაში“ (1987) და სხვ. საერთო აღიარება მოიპოვა მხატვრის მიერ შექმნილმა პლაკატებმა: „ტელეხედვა სვანეთში“, „ოცნება და სინამდვილე“, „ტყე ჩვენი სიმდიდრეა“ და სხვ. გორდელაძე წლების მანძილზე მუშაობდა ქართულ შრიფტზე. ავტორია ქართული, რუსული და ლათინური შრიფტის ორიგინალური ნიმუშებისა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი
გიორგი
დავით გორდელაძე

**დავით გიორგის ძე გორდელაძე** (დ. 3 მარტი, 1946, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1997); 

## ბიოგრაფია
1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1980-1997 წლებში იყო თსსი-ის სამკურნალო ფაკულტეტის შინაგან დაავადებათა კათედრის თანამშრომელი (1995-1997 — კათედრის პროფესორი), 1997-2005 წლებში — ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შინაგან დაავადებათა კათედრის გამგე, 2000-2005 წლებში — მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი. 2004 წლიდან საქართველოს თერაპევტთა ასოციაციის პრეზიდენტია. გორდელაძის სამეცნიერო ინტერესების სფერო: მინერალთა ცვლა, ლაზეროთერაპია, ჰეპატოლოგია, გასტროენტეროლოგია, გულის კუნთის მორფოლოგია, თერაპიის სწავლების მეთოდოლოგია, ბიოეთიკა, სამედ. სამართალი. გორდელაძე არის სამეცნიერო შრომებისა და 1 მონოგრაფიის ავტორი. მიღებული აქვს საავტორო მოწმობა 2 გამოგონებაზე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).

## ბიბლიოგრაფია
*გულის მორფოლოგია სიკვდილის სხვადასხვა მექანიზმის დროს, თბ.,1976. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
დავით
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ირაკლი გორდელაძე

**ირაკლი ერმალოს ძე გორდელაძე** (დ. 23 ივლისი, 1921, თბილისი — გ. 29 აგვისტო, 1998, იქვე) — ქართველი გრაფიკოსი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1967). 

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. მისი პედაგოგები იყვნენ ს. ქობულაძე, ს. ნადარეიშვილი, კ. სანაძე. 1969 წელს აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1958 წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში. გორდელაძე ძირითადად ქმნიდა პლაკატებს, რომელთაგან აღსანიშნავია ისტორიულ და პოლიტიკურ თემებზე შექმნილი: „თბილისის 1500 წელი“ (1957), „საშიში ბუდე“ (1964), „ქალთა საერთაშორისო დღე“ (1975), „ფრთხილად, დედამიწაა!“ (1982) და სხვ. საყურადღებოა ასევე თეატრის სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის შექმნილი აფიშები: „რიჩარდ III“ (1957, სხვა ავტორებთან ერთად), „მამლუქი“ (1958), „მაია წყნეთელი“ (1962). გ. ნაყოფიერად მუშაობდა წიგნის ილუსტრატორად. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ირაკლი
თეიმურაზ გორდელაძე

**თეიმურაზ დიმიტრის ძე გორდელაძე** (დ. 12 აგვისტო, 1925, თბილისი — გ. 1 ივლისი, 2017) — ქართველი პათოლოგანატომი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972), ღირსების ორდენის კავალერი (1999).

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1971-1978 წლებში მუშაობდა იქვე პათოლოგიური ანატომიის კათედრის პროფესორად. 1979-1998 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის სასამართლო მედიცინის კათედრის გამგე, 1998 წლიდან არის ამ კათედრის პროფესორი, პარალელურად 1993 წლიდან — ი. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის პათოლოგიის კათედრის პროფესორი. გორდელაძემ ექსპერიმენტულად შეისწავლა სიმსივნეებისა და მათ ირგვლივ მდებარე ქსოვილების ინერვაციის საკითხები, ზოგიერთი ძუძუმწოვარი ცხოველის ვირუს-პოლიომა 2510 By შტამით გამოწვეული სიმსივნეების პათოლოგიური ანატომია და სხვ. გორდელაძე მრავალი სამეცნიერო შრომის, მათ შორის 2 მონოგრაფიისა და 4 სახელმძღვანელოს („სასამართლო მედიცინა“: 1995, 1998, 2001, 2008) ავტორია. 1974-1980 წლებში გორდელაძე იყო პათოლოგანატომთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის წევრი, საკავშირო სამედიცინო ჟურნალი „Судебная медицинская экспертиза“-ს სარედაქციო საბჭოს წევრი (1980-1990) და სხვ. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ღირსების ორდენი (1999).

## ბიბლიოგრაფია
*შუა ტვინის დაზიანებანი ქალატვინის მძიმე ტრავმის დროს, «თბილ. სახელმწ. სამედ. უნ-ტის შრომათა კრებული», 1997, ტ. 33; 
*Гистохимия и электронная микроскопия в клинической и экспериментальной медицине, М., 1975 (თანაავტ.). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:ქართველი პათოლოგანატომები
თეიმურაზ
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
გორდის ნამოსახლარი

**გორდის ნამოსახლარი** — ქვედა პალეოლითის ხანის (ძვ. წ. 100 ათ. – 40 ათ. წწ.) სახელოსნო-ნამოსახლარი. აღმოჩენილია (ექსპედიციის ხელმძღვ. კ. კალანდაძე) 1982 წელს სოფელ ზედა გორდში, დადიანების საზაფხულო რეზიდენციის ეზოში. ზედაპირულად აიკრიფა კაჟის იარაღი (საფხეკები, დანალამელები, ნუკლეუსი და წარმოების ნაშთები). იქვე, ზეგანზე, გამოდის კაჟის ე. წ. ძარღვები, რითაც ამ იარაღს ამზადებდნენ.

## ლიტერატურა
* Каландадзе К. С., Бердзенишвили Н. З., Работы Цхалтубской археологической экспедиции, «Полевые археологические экспедиции в 1982 году», Тб., 1985. 

კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შალვა გორდელაძე

**შალვა გიორგის ძე გორდელაძე** (დ. 20 ოქტომბერი, 1905, სოფ. ხვარბეთი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 იანვარი, 1973, კიევი) — ქართველი ასტროფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1965). 

## ბიოგრაფია
1936-1940 წლებში იყო აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის დირექტორის მოადგილე, 1940-1973 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა კიევის უნივერსიტეტსა და პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იკვლევდა ახალი ვარსკვლავების ატმოსფეროში იონიზაციას, ტემპერატურის ცვლილებებს ანთებამდე და ანთების შემდეგ, აგრეთვე ანთების პროცესში სხვადასხვა სახით გამოყოფილ ენერგიას. პირველმა განსაზღვრა ახალი ვარსკვლავის აფეთქების შედეგად ამოფრქვეული ნივთიერების მასა. ვ. ამბარცუმიანთან ერთად ჩამოაყალიბა ახალი თვალსაზრისი გალაქტიკაში ვარსკვლავთშორისი შთანთქმის დისკრეტულობის შესახებ. უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის მთავარ ასტრონომიულ ობსერვატორიაში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით გამოიცა 28000 მკრთალი ვარსკვლავის ფოტომეტრიული მონაცემების კატალოგი. ავტორია მრავალი სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომისა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ასტროფიზიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შ
ოთარ გორდელი

მინი|372x372პქ|ოთარ გორდელი
**ოთარ მიხეილის ძე გორდელი** (დ. 18 ნოემბერი, 1928, თბილისი — გ. 6 დეკემბერი, 1994, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966). 

## ბიოგრაფია
ზაქარია ფალიაშვილის და ნადეჟდა ბუზოღლი-აბაშიძის შვილი. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია კომპოზიციისა (ი. ტუსკიას კლასი) და ფორტეპიანოს (ა. ვირსალაძის კლასი) სპეციალობით, 1955 წელს — მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა კომპოზიციის განხრით (ხელმძღვ. ს. ბოგატირიოვი). 1959 წლიდან იყო თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი (პოლიფონია), 1982 წლიდან — პროფესორი, 1967-1987 წლებში — საქართველოს მუსიკალურ-ქორეოგრაფიულ საზოგადოების თავმჯდომარე, 1968-1973 წლებში — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი. ნაწარმოებები: კანტატა „წელიწადის დრონი“ (1954), ვოკალურ-სიმფონიური პოემა „რაზედ ბუტბუტებს მტკვარი“ (1961), „ახალგაზრდული უვერტიურა“ (1956), სიმფონია (1964), 2 სიუიტა (1965, 1968), „პასაკალია“ (1964), ცეკვა „ქართული“ სიმფონიური ორკესტრისათვის (1958), კონცერტი ფორტეპიანოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1952), კონცერტი ფლეიტისა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1958); კამერულ-საკრავიერი (მათ შორის საფორტეპიანო კვინტეტი — 1950), კამერულ-ვოკალური და საგუნდო ნაწარმოებები და სხვ.; ოპერეტები „ნატვრის თვალი“ (1980), „ჩემი საყვარელი ბიძა“ (1983), საესტრადო მუსიკა; მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი
ოთარ
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
გორდუენე

მინი|კორდუენე ახლო აღმოსავლეთის რუკაზე ძვ. წ. I საუკუნეში (უ. შეპერდის „ისტორიული ატლასი“, 1923)
**გორდუენე** — (ანტ. წყაროებში — გორდიენე და გორდიეა; ძვ. სომხ. კორდუქი) — მთაგორიანი ქვეყანა ახლანდელი ქურთისტანის მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში. გორდუენეს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრებოდა მდ. კენტრიტი (ახლანდელი ბოტან-ჩაი), დასავლეთით — მდ. ტიგროსი, ხოლო სამხრეთით — კარდუხების, იგივე გორდიების მთები (ე. ი. ამ მიმართულებით საზღვარი თანამედროვე ქ. ჯიზრეს მიდამოებამდე აღწევდა). 

გორდუენეს ეტიმოლოგიაზე სამეცნიერო ლიტერატურაში აზრთა სხვადასხვაობაა. ერთნი ვარაუდობენ, რომ ასურულ წყაროებში გორდუენე მოხსენიებულია „კატმუხის“ ან „კუტმუხის“ ფორმით. სხვათა თვალსაზრისით, ტოპონიმი გორდუენე დაკავშირებულია ქართველთა თვითსახელწოდებასთან „ქართველი“. ასეთი კავშირი აიხსნება მუშქი-მესხების ქართველური ტომების ინფილტრაციით აღნიშნულ რეგიონში ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულს. 

ძვ. წ. VI-V საუკუნეების გორდუენე სპარსული იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო. ძვ. წ. V საუკუნის მიწურულს კი — დამოუკიდებელი ქვეყანა. სპარსელთა ცდა, კვლავ შეეერთებინათ გამდგარი ქვეყანა, მარცხით დამთავრდა. ძვ. წ. I საუკუნეში გორდუენე დაიპყრო დიდი სომხეთის მეფე ტიგრან II-მ (ძვ. წ. 95–56), მოგვიანებით კი — რომაელთა სარდალმა პომპეუსმა. გამარჯვებულმა რომაელებმა თავდაპირველად გორდუენე სოფენესთან ერთად სამმართველოდ გადასცეს ტიგრან II-ის ვაჟს ტიგრანს, ხოლო შემდეგ — კაპადოკიის მეფე არიობარზანეს (ძვ. წ. 95-63). ძვ. წ. I საუკუნის 50-იან წლებში გორდუენესა და სოფენეს კვლავ დიდი არმენიის მეფეები დაეუფლნენ. ამის შემდეგ გორდუენე სომხეთის ორგანულ ნაწილად იქცა. გორდუენეს დასახლებულ პუნქტთა შორის ცნობილია შემდეგი ქალაქები: სარისა, სატალკა, პინაკა.

## ლიტერატურა
*მიქელაძე თ., ქსენოფონტის "ანაბასისი", თბ., 1967; 
*Меликишвили Г. А., К истории древней Грузии, Тб., 1959.

კატეგორია:ქურთისტანის ისტორია
კატეგორია:ანატოლიის ისტორიული რეგიონები
რომან გორელაშვილი

**რომან მიხეილის ძე გორელაშვილი** (დ. 14 ნოემბერი, 1936, თბილისი — გ. 22 ნოემბერი, 2022) — ქართველი პიანისტი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967).

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფ. ანასტასია ვირსალაძე|ანასტასია ვირსალაძის კლასი). 1957 წლიდან (სტუდენტობის დროს) დაიწყო საშემსრულებლო მოღვაწეობა. 1962 წლიდან (ხანგამოშვებით) მუშაობდა თბილისის კონსერვატორიაში (1980-1990 წლებში საფორტეპიანო ფაკულტეტის დეკანია, 1975 წლიდან — პროფესორი). პედაგოგად მიიწვიეს ვაიმარში (გდრ), ფერენც ლისტის სახელობის უმაღლეს სამუსიკო სკოლაში, 1977 წლიდან — პრაღის კონსერვატორიაში. გორელაშვილის შესრულების მანერა გამოირჩევა ტექნიკური სრულყოფილებით. მის რეპერტუარში დიდი ადგილი უჭირავს ფერენც ლისტის, სერგეი რახმანინოვის, ჯორჯ გერშვინისა და სხვათა ნაწარმოებებს. ავტორია მრავალი საფორტეპიანო ტრანსკრიფციისა და პარაფრაზისა (მათ შორის ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტეს“ თემებზე). 

1980-1984 წლებში ფირმა „მელოდიამ“ გამოუშვა ფირფიტები გორელაშვილის ჩანაწერებით. მისი რედაქციით გამოვიდა ქართველ კომპოზიტორთა საფორტეპიანო ნაწარმოებები. გორელაშვილი ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობას საქართველოსა და სსრკ სხვადასხვა ქალაქში. შემდგომში ცხოვრობდა ფილადელფიასა (აშშ, 2004-დან) და ისრაელში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
რომან
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ხრისოკეფალოსის ეკლესია

**პანაგია ხრისოკეფალოსის ეკლესია** (, სიტყვ. „*ოქროსთავიანი ღვთისმშობელი*“) — ყოფილი ბიზანტიური მართლმადიდებლური ეკლესია თურქეთში, ქალაქ ტრაპიზონში, რომელიც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ (მმართ. 1444–1481) მეჩეთად (; **ფატიჰის მეჩეთი**) გადააკეთა, რადგან ეს იყო ადგილი სადაც მან ქალაქის დაპყრობის შემდეგ პარასკევის ნამაზი (ლოცვა) შეასრულა.

## ისტორია 
მინი|322x322პქ|ქალაქ ტრაპიზონის გეგმა, შუა საუკუნეები|ალტ=
ეკლესია დგას ძველი ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, ორტაჰისარის (შუა ციხის) უბანში. მისი ეპითეტი „ოქროს-თავი“ სავარაუდოდ ღვთისმშობლის მოოქროვილი ხატისგან მომდინარეობს, რომელიც დასვენებული იყო ეკლესიაში. ისტორიული ტრადიციის თანახმად ამ ადგილას ტაძარი რომალემა იმპერატორმა ჰანიბალიანუსმა ააშენებინა მეოთხე საუკუნის დასაწყისში. X საუკუნეში აქ საეპიკოპოსო ტაძარი იდგა, ხოლო XIII საუკუნეში ის ხელახლა აშენდა. განახლების შემდეგ ტაძარი წარმოადგენდა სამნავიან ბაზილიკას, გარშემო გალერეებით, სადაც კორონაციის რიტუალები იმართებოდა. 1228 წელს კეისარმა ანდრონიკემ ზავი დადო რუმის სასულთნოსთან ტრაპიზონისადმი თავდაუსხმელობის შესახებ. ღვთისადმი მადლობის ნიშნად მან ტაძარს ოქროსთავიანი წმინდა მარიამის ხატი შესწირა, საკურთხეველი მარმარილოთი, ხოლო საკურთხევლის იატაკი მოზაიკით მოაპირკეთა. მოზაიკა ამჟამად ხის იატაკითა და ხალიჩებითაა დაფარული. 1339-1351 წლებში მოანგრიეს ორი წყვილი სვეტებისა, რაცა საკურთხევლის წინ მოზრდილი კვადრატული ფორმის სივრცე შექმნილიყო. ასე ტაძარი გადაკეთდა ჯვარ-გუმბათოვან ეკლესიად. ტრაპიზონის ოსმალების მიერ დაპყრობის შემდეგ, 1468 წელს გადაკეთდა მეჩეთად. მეჩეთის გათეთრებულ კედლებში, სავარაუდოდ, ფრესკები უნდა იყოს შემორჩენილი.

ეკლესიაში დაკრძალულია სხვადასხვა გამოჩენილი პირები, როგორიცაა იმპერატორი იოანე II მეგას კომნენოსი (მმართ. 1280–1297), მიტროპოლიტი ნიფონი (გ. 1364), იმპერატორი ალექსი IV მეგას კომნენოსი (მმართ. 1417–1429) და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აია-სოფიას ტაძარი (ტრაპიზონი)
* ტრაპიზონის წმინდა ევგენიოსის ეკლესია

## გალერეა 

Khrysokephalos interior.JPG|ინტერიერი
Khrysokephalos dome.JPG|გუმბათი
Khrysokephalos stained glass.JPG|ვიტრაჟი
Khrysokephalos window.JPG|სარკმელი

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში
* Panayia Chrysokephalos (Golden-Headed) church, Trabzon

კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურა
კატეგორია:ბიზანტიური არქიტექტურა
კატეგორია:თურქეთის მეჩეთები
კონსტანტინე გორეცკი

მინი|საფლავის ქვა
**კონსტანტინე ეფიმის ძე გორეცკი** (; დ. 18 დეკემბერი, 1870, ქუთაისი, — გ. 5 მარტი, 1947, მოსკოვი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1914). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, შემდეგ 1888 წელს თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1890 წლიდან მსახურობდა ჯარში. დაამთავრა გენერალური შტაბის საინტენდანტო კურსები. იყო 1904-1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე, 1908 წლიდან — პოლკოვნიკი, 1911 წლიდან — შეიარაღებული ძალების მთავარი ინტენდანტი. 1918 წლიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. 1928 წლის 7 სექტემბერს მიენიჭა შრომის გმირის წოდება. 1928 წლიდან გავიდა პენსიაზე. 1940 წელს იყო წითელი არმიის მთავარი საინტენდანტო სამმართველოს სამეცნიერო კონსულტანტი. დაჯილდოებულია წმინდა ანას, წმინდა ვლადიმირის და წმინდა სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. დაკრძალულია მოსკოვში, ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია: ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
დარიშხანის ტრიბრომიდი

**დარიშხანის ტრიბრომიდი** — არაორგანული ნაერთი ფორმულით AsBr3. ეს პირამიდული მოლეკულა არის ერთადერთი ბინარული ნაერთი დარიშხანის ტრიბრომიდის. არის კრისტალური ძლიერ დიამაგნიტური ნაერთი, რომელიც ტენიან ჰაერზე იწვის.

## მიღება
დარიშხანის ტრიბრიდი შეიძლება მიღებული იქნას დარიშხანის ფხვნილზე ბრომის მოქმედებით. 

ალტერნატიული გზით დარიშხანის (III) ოქსიდი გოგირდის თანაობით, შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც წინამორბედი ნაერთი მის მისაღებად: 
:2 As2O3  +  3 S  +  6 Br2   →   4 AsBr3  +  3 SO2

## უსაფრთხოება
დარიშხანის ტრიბრომიდი ტოქსიკურია, ისევე როგორც უმრავლესი დარიშხანის ნაერთები.

## სქოლიო 
კატეგორია:დარიშხანი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
პერისტერეოტას მონასტერი

**პერისტერეოტას მონასტერი** (; ) მდებარეობს მაჩხის ოლქში, ტრაპიზონის პროვინციაში, (თურქეთი), ქალაქ ტრაპიზონიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 30 კილომეტრის დაშორებით.  

## ისტორია 
დაარსდა 752 წელს. მონასტერი წმინდა გიორგი პერისტერეოტას სახელს ატარებს. სახელი მომდინარეობს ბერი პერისტერეოტისიდან (პერისტერი ბერძნულად მტრედს ნიშნავს). გადმოცემის თანახმად სურმენეს ტყეში მობინადრე მტრედების ჯგუფი გაუძღვა სამ ბერს, რომლებმაც წმინდა გიორგის სახელობის ხატი მოაბრძანეს ისეთ ადგილში, სადაც მოგვიანებით მონასტერი აღიმართა.  

აღმავლობის პერიოდში მონასტერი შედგებოდა 187 ოთახისა და დიდი ბიბლიოთეკისაგან, სადაც 7000-მდე ხელნაწერი ინახებოდა. 1203 წლიდან მონასტერი დაცარიელდა. 1396 წელს, ტრაპიზონის იმპერატორის, მანუელ III-ის (მმართ. 1390–1417) ხელშეწყობით მონასტერი ისევ აღსდგა. მას შემდეგ მონასტერს წინამღოლობდნენ: თეოფანე ლაზი (1393-1426), ბარნაბა ლაზი (1426-49) და მეთოდიოს სურმენელი (1448 წლიდან). 1462 წელს მონასტერი ყაჩაღებმა დაარბიეს და გაძარცვეს. 1483 წელს მონასტერი ცეცხლის ალში გაეხვა. 1501 წლისთვის კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს იურიდიქციაში მოექცა. 1906 წლის ცეცხლის შემდეგ, მონასტერი ისევ აღადგინეს. საბოლოოდ 1923 წელს გაუკაცრიელდა, როდესაც მონასტრის უკანასკნელი ბერები და მისი ქრისტიანი მრევლი ოსმალებმა საბერძნეთში გადაასახლეს. შემდგომ ამავე სახელობის მონასტერი გაიხსნა ქალაქ ნაუსაში, საბერძნეთში. ეს არის ადგილი, სადაც პერისტერეოტას ყოფილი ბერები არიან დაკრძალულები. დღესდღეობით მონასტერი მიტოვებულია და მხოლოდ ნანგრევებიღაა შემორჩენილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვაზელონის მონასტერი

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Website of the monastery
* Kustul and Vazeolon monasteries of Trabbzon (en)
* Monasteries of Trabzon
* Saint George Peristereotas

კატეგორია:ბერძნული მონასტრები თურქეთში
კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურა
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
ამერიციუმის ტრიბრომიდი

**ამერიციუმის ტრიბრომიდი** ან **ამერიციუმ(III)-ის ბრომიდი** — ქიმიური ნივთიერება. შედგება ამერიციუმისა და ბრომისგან. მისი ქიმიური ფორმულაა  AmBr3. ნაერთში ამერიციუმს აქვს +3 ჟანგვის ხარისხი. არის მყარი კრისტალური ნივთიერება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ლითიუმის ბრომიდი

**ლითიუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნივთიერება. შედგება ლითიუმისა და ბრომისგან. მისი ქიმიური ფორმულაა LiBr. მისი ექსტრემალური ჰიგიროსკოპიული თვისების გამო, გამოიყენება  ჰაერის კონდიცირების გარკვეულ სისტემებში..

## წარმოება და თვისებები
ლითიუმის ბრომიდი მიიღება ლითიუმის კარბონატზე ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით. მარილი წარმოქმნის რამდენიმე კრისტალურ ჰიდრატს, სხვა ტუტე მეტალის ბრომიდებისგან განსხვავებით. ამ მარილის ანჰიდრიტი ქმნის კუბურ კრისტალებს, რომლებიც ჩვეულებრივი მარილის (ნატრიუმის ქლორიდი) მსგავსია.

ლითიუმის ჰიდროქსიდისა და ბრომწყალბადმჟავასგან (წყალბადის ბრომიდის წყალხსნარი) მიიღება ლითიუმის ბრომიდი:
:LiOH + HBr → LiBr + H2O

## გამოყენება
ლითიუმის ბრომიდი გამოიყენება ჰაერის კონდიცირების სისტემებში, როგორც დესიკანტი (წყალწამრთმევი), მაცივრებში, ორგანულ სინთეზსა და ფარმაცევტიკაში.

## უსაფრთხოება
ლითიუმის მარილები ფსიქოაქტიურია და გარკვეულწილად კოროზიულიც. წყალში გახსნისას კი სწრაფად გამოყოფენ სითბოს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლითიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე

**გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე** — არასამეწარმეო, არაკომერციული იურიდიული პირი, ექვემდებარება გორის მუნიციპალიტეტს. 

## ისტორია
დაარსდა 1938 წელს როგორც გორის კულტურის სახლის განყოფილება; თავდაპირველად ფუნქციონირებდა მხოლოდ მხატვრული წრეები. 1966 წლიდან პიონერთა სახლს გამოეყო შენობა ლენინის (ახლანდელი სამეფოს) ქუჩაზე; 1971 წლის 8 ოქტომბერს პიონერთა სახლს სასახლის სტატუსი მიენიჭა; გაფართოვდა წრეების ქსელი, დამყარდა კონტაქტები სსრკ-ის სხვა ქალაქების, აგრეთვე ჩეხეთის, პოლონეთის პიონერთა სასახლეებთან. 1990 წელს საქართველოში გაუქმდა ბავშვთა და მოზარდთა პოლიტიკური ორგანიზაციები, რის გამოც პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეს მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე ეწოდა. 2010 წლის 1 იანვრისთვის სასახლე გორის მუნიციპალიტეტის დაქვემდებარებაშია. გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში, რომელიც ემსახურება ოთხასზე მეტ ბავშვს, ფუნქციონირებს: ლიტერატურის, მხატვრული, საბუნებისმეტყველო და სხვა წრეები. მისი პრიორიტეტია საქართველოს კონფლიქტური რეგიონებიდან იძულებით გადაადგილებულ (დევნილ) ბავშვებთან მუშაობა. გორის მუნიციპალიტეტის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე თანამშრომლობს თბილისისა და ბათუმის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეებთან. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეები
კატეგორია:გორის არქიტექტურა
გორის 202-ე ქვეითი პოლკი

**გორის 202-ე ქვეითი პოლკი** — რუსეთის იმპერიის არმიის სამხედრო შენაერთი, რომელიც გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკის ბაზაზე ჩამოყალიბდა. 1908 წლის 30 დეკემბერს გორის 259-ე სარეზერვო ქვეითი პოლკი გადაკეთდა გორის 259-ე ქვეით პოლკად. 1910 წელს შეუცვალეს ნუმერაცია და უწოდეს გორის 202-ე ქვეითი პოლკი. 

შედიოდა 51-ე ქვეითი დივიზიის (შტაბ-ბინა ქ. ქუთაისი) შემადგენლობაში. პირველი მსოფლიო ომის დროს მონაწილეობდა ბრძოლებში გალიციის, ლიეტუვისა და აღმოსავლეთ პრუსიის ტერიტორიებზე (1915). 1918 წელს პოლკი გაუქმდა.

სხვადასხვა დროს პოლკში მსახურობდნენ კონსტანტინე ერისთავი (პოლკის მეთაური 1890-1896 წლებში), მიხეილ მაჭავარიანი (პოლკის მეთაური 1897-1899 წლებში), ილია ჯაიანი (პოლკის მეთაური 1907-1909 წლებში), ვასილ კარგარეთელი, მიხეილ ლევანდოვსკი, აბელ მაყაშვილი და სხვ.

## ლიტერატურა
*Хроника кавказских войск в 2-х частях, сост. А. Л. Гизетти, Тфл., 1896.

## რესურსები ინტერნეტში
* 202-й пехотный Горийский полк — Портал «Памяти героев Великой войны 1914–1918 годов».

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ქვეითი პოლკები
კატეგორია:სამხედრო ნაწილები და ფორმირებები, შექმნილი 1908 წელს
კატეგორია:გორის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
გორის სავიკარიო

**გორის სავიკარიო** () — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი სავიკარიო 1811-1917 წლებში. 

## ისტორია
შეიქმნა 1811 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, 1812 წლის 30 იანვარს, რუსეთის სინოდის განკარგულებით. იგი შედიოდა მცხეთისა და ქართლის ეპარქიის შემადგენლობაში, რომელთა მმართველი საქართველოს ეგზარქოსი იყო. გორის ეპისკოპოსი საქართველოს ეგზარქოსის ვიკარ-ეპისკოპოსად ითვლებოდა. რუსეთის სინოდის გადაწყვეტილებით გორის ვიკარ-ეპისკოპოსად დაინიშნა დოსითეოსი (ფიცხელაური), რომელიც 1811-1814 წლებში პეტერბურგში იმყოფებოდა და საქართველოს საეგზარქოსოს გარდაქმნის პროექტზე მუშაობდა; რუსეთის სინოდის მითითებით დოსითეოსმა შეიმუშავა საქართველოს 121 საეკლესიო მოწყობის ახალი დებულება, რომელიც 1814 წლის 30 აგვისტოს რუსეთის იმპერატორმა დაამტკიცა. დოსითეოსს მთავარეპისკოპოსის წოდება მიენიჭა და დაინიშნა ახალდაარსებული „ოსეთის სასულიერო კომისიის“ ხელმძღვანელად.

გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები ძირითადად ცხოვრობდნენ თბილისში და ეგზარქოსს ეხმარებოდნენ ეპარქიის მართვაში. გორის სავიკარიოს ტერიტორიაზე არსებობდა გორის სასულიერო სასწავლებელი, რომლის კურსდამთავრებულები სწავლას თბილისის სასულიერო სემინარიაში აგრძელებდნენ. გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები იყვნენ: 
*დოსითეოსი (ფიცხელაური) (1812-1814);
*გერვასი (მაჭავარიანი) (1814-1817); 
*სტეფანე (ჯორჯაძე) (1818-1839); 
*ნიკიფორე (ჯორჯაძე) (1844-1851); 
*იოანე (ავალიანი) (1852-1858); 
*გაბრიელი (ქიქოძე) (1859-1860); 
*გერმანე (პაპიტაშვილი) (1862-1869). 
**ვაკანტური* (1869 წლის 30 მაისიდან - 1898 წლის 20 მარტამდე); 
*ალექსანდრე (ოქროპირიძე) (1881-1886);
*ლეონიდე (ოქრიპირიძე) (1898-1900); 
*კირიონ (საძაგლიშვილი) (1900-1902); 
*ბენიამინ (ბორნუკოვი) (1902-1905); 
*ეფთვიმე (ელიაშვილი) (1905-1906); 
*პეტრე (კონჭოშვილი) (1907-1909);
*ანტონი (გიორგაძე) (1912-1917). 

საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ გორის სავიკარიო გაუქმდა.

## ლიტერატურა
*Кирион (Садзагелов), Краткий очерк истории Грузинской Церкви и Экзархата за XIX ст., Тфл., 1901.

კატეგორია:რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ყოფილი ეპარქიები
კატეგორია:გორის ისტორია
გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკი

**გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკი** — ამიერკავკასიის მკვიდრი მოსახლეობის ახალწვეულთაგან დაკომპლექტებული სამხედრო შენაერთი, დაარსდა 1887 წლის 12 ივლისს. თავდაპირველად ეწოდებოდა კავკასიის I ადგილობრივი სარეზერვო (კადრის) რაზმი (დრუჟინა). 1889 წლის 20 სექტემბრიდან (სხვა მონაცემებით 1890 წლის 26 ივლისი) გადაკეთდა პოლკად.

## ლიტერატურა
*Хроника кавказских войск в 2-х частях, сост. А. Л. Гизетти, Тфл., 1896.

კატეგორია:სამხედრო ნაწილები და ფორმირებები, შექმნილი 1887 წელს
კატეგორია:გორის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი

[მინი|მუსიკოს [ქეთი მელუა|ქეთი მელუასა და გორის ქალთა კამერული გუნდის ერთობლივი კონცერტი მიუნხენში 2018 წელს.]]
**გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი** — მუსიკალური კოლექტივი. დაარსდა 1970 წელს სასწავლებლის დირექტორის, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის ა. კაჭარავას თაოსნობით. გუნდის შემოქმედებითი სახე განსაზღვრა მისმა უცვლელმა სამხატვრო ხელმძღვანელმა და მთავარმა დირიჟორმა, საქართველოს სახელმწიფო არტისტმა შ. მოსიძემ. რეპერტუარშია მსოფლიო კლასიკური მუსიკა და ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებები. გუნდმა წარმატებით შემოიარა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა (გერმანია, ესპანეთი, ირლანდია, საფრანგეთი, უნგრეთი, ჩეხოსლოვაკია, მალტა, რუსეთი, სომხეთი და სხვ.). 

გუნდი 1989 წელს მიწვეული იყო პარიზში, ადამიანის უფლებათა დაცვის დეკლარაციის 200 წლისთავის აღსანიშნავ ზეიმზე, არის ახალგაზრდული საერთაშორისო საგუნდო ფედერაციის „ევროპაკანტატის“ წევრი (1989). უცხოელი სპეციალისტები გუნდს „მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესოდ“ მიიჩნევენ, ხოლო მის ხელმძღვანელს შ. მოსიძეს „ბგერის ჯადოქარს“ უწოდებენ. გუნდის საშემსრულებლო ხელოვნება გამოირჩევა ფართო დიაპაზონით, ხავერდოვანი დაბალი რეგისტრით, დინამიური ექსპრესიულობით, ჟღერადობის ორკესტრული ფერადოვნებით (გუნდის სოლისტია საქართველოს დამსახურებული არტისტი მ. აბულაძე). გუნდის არსებობამ განაპირობა 1985 წელს საგუნდო ზეიმის მოწყობა გორში, რასაც მოჰყვა საგუნდო მუსიკის გორის საერთაშორისო ფესტივალის დაარსება (1986, 1988, 1990, 1996), რომლის მონაწილენი იყვნენ საგუნდო კოლექტივები ევროპისა და აზიის ქვეყნებიდან (რუსეთი, საფრანგეთი, იაპონია, ესპანეთი და სხვ.). იაპონურმა ფირმა „სონიმ“ გამოუშვა გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდის ორი კომპაქტ-დისკი (1995-2003), რომელზეც ჩაწერილია ქართული მუსიკა. 1997 წელს საქართველოს ტელეფილმმა გადაიღო ფილმი „შალვა მოსიძე“. 2003 წლის ოქტომბერში გუნდმა ანსამბლ „რუსთავთან“ ერთად კონცერტი გამართა ლონდონის საგუნდო ფესტივალზე „როიალ-ჰოლში“.

## ლიტერატურა
*წურწუმია რ., გორის სამუსიკო სასწავლებლის გოგონათა გუნდი, «საბჭოთა ხელოვნება», 1974, #11.

კატეგორია:საქართველოს მუსიკალური კოლექტივები
კატეგორია:გორი
ნატრიუმის ბრომიდი

**ნატრიუმის ბრომიდი** — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება ფორმულით  NaBr. არის მაღალი დნობის ტემპერატურის მქონე თეთრი, კრისტალური მყარი ნივთიერება, რომელიც ჰგავს ნატრიუმის ქლორიდს. იგი წარმოადგენს ბრომიდის იონის წყაროს და აქვს მრავალი დანიშნულება.

## სინთეზი, სტრუქტურა და რეაქციები
NaBr კრისტალიზდება იმავე კუბური ფორმით, როგორც NaCl, NaF და NaI. მარილის ანჰიდრიტი კრისტალიზდება 50,7 ° C- ზე ზემოთ.

NaBr იწარმოება ნატრიუმის ჰიდროქსიდზე წყალბადის ბრომიდის მოქმედებით.

ნატრიუმის ბრომიდი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ელემენტ ბრომის მისაღებად, ამისათვის ნატრიუმის ბრომიდის ხნსარში ატარებენ აირად ქლორს:
:2 NaBr + Cl2 → Br2 + 2 NaCl

## უსაფრთხოება
NaBr-ს აქვს ძალიან დაბალი ტოქსიკურობა,  მისი LD50, ვირთხებისთვის  შეფასებულია როგორც 3.5 გ / კგ.  

## სქოლიო 
კატეგორია:ნატრიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები

## რესურსები ინტერნეტში
* Information about NaBr.
* Bromide Poisoning in Angola
ცეზიუმის ბრომიდი

**ცეზიუმის ბრომიდი** — ცეზიუმისა და ბრომის იონიური ნაერთი ქიმიური ფორმულით CsBr. არის თეთრი ან გამჭვირვალე მყარი, მაღალი დნობის ტემპერატურის მქონე (636 ° C), წყალში ადვილად ხსნადი ნივთიერება.

## სინთეზი
ცეზიუმის ბრომიდის სინთეზი შესაძლებელია შემდეგი რეაქციების საშუალებით:
* ნეიტრალიზაცია:
: CsOH (ხს.) + HBr (ხს.) → CsBr (ხს.) + H2O (თხ.)
: Cs2(CO3) (ხს.) + 2 HBr (ხს.) → 2 CsBr (ხს.) + H2O (თხ.) + CO2 (აირ.)
* პირდაპირი სინთეზი:
: 2 Cs (მყ.) + Br2 (აირ.) → 2 CsBr (მყ.)
მაღალი ღირებულების გამო, ეს რეაქცია არ გამოიყენება მისი სინთეზისთვის.

## გამოყენება
ცეზიუმის ბრომიდი ზოგჯერ გამოიყენება ოპტიკაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ცეზიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
გორიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|250პქ|გორიჯვრის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
**გორიჯვრის წმინდა გიორგის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია, მდებარეობს გორის მახლობლად მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს მაღალ გორაკზე. ნაგებია ქვით. აგების თარიღი უცნობია, მაგრამ კახეთის მეფის ალექსანდრე II-ის (1574– 1605) დროს იგი უკვე კარგადაა ცნობილი. 

ხალხური თქმულებით, თამარ მეფის აგებულია. ეკლესიის შესახებ ცნობებს გვაწვდიან მ. ბროსე, დ. ბაქრაძე, ე. თაყაიშვილი. პ. უვაროვას აზრით, როგორც ეკლესია, ისე მისი გალავანი უძველესი დროისაა. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, „... გორის პირისპირ არს ეკლესია წმიდის გიორგისა, მაღალს გორასა ზედა ნაშენი, სასწაულთმოქმედი. თავი წმიდის გიორგისა მდებარეობს ჯუარსა შინა, უწოდებენ გორიჯუარს“. ამ ეკლესიაში ინახებოდა კანკელის წინ დასადგმელი ჯვარი (ამჟამად საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შ. ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმის მუდმივ ექსპოზიციაშია). ჯვარი ხისაა და შეჭედილია ვერცხლის ფირფიტებით, რომლებზეც გამოსახულია წმინდა გიორგის ცხოვრებისა და წამების სცენები. შუაში მოთავსებულია ჯვარცმა, იქვეა ღვთისმშობლისა და იოანეს გამოსახულებები. ჯვრის კონუსისებრი ქუდიც ვერცხლით არის შეჭედილი, მასზე წმინდანები არიან გამოსახული. ჯვრის კონუსური ქუდი გ. ჩუბინაშვილმა XIII ს-ით დაათარიღა, ხოლო თავად ჯვრის დათარიღების შესახებ გამოთქმულია ორი თვალსაზრისი. ერთი მოსაზრებით (თ. საყვარელიძე), ჯვარი მდიდრული დეკორისა და მისი მოჭედილობის მიხედვით XVI ს. მიეკუთვნება. ასევე მიაჩნდა გ. ჩუბინაშვილსაც. განსხვავებული მოსაზრებით (ვ. თუთბერიძე), ჯვრის წარწერიდან გამომდინარე, იგი XV საუკუნით შეიძლება დათარიღდეს. 

ხალხს სჯეროდა ეკლესიის სასწაულთმოქმედი ძალისა. ამიტომ იგი დიდძალ მლოცველს იზიდავდა. აქ ძველთაგანვე იმართება გორიჯვრობა — წმ. გიორგის სახელობის დღეობა. 
ეკლესიის მიდამოებში წყალი არ იყო. 1712 წელს ვახტანგ VI-ის მეუღლეს, ჩერქეზთ ბატონის ასულ რუსუდანს, იგი ბურეთის მთიდან გამოუყვანია. 1920 წლის მიწისძვრის დროს დანგრეული ეკლესია ამჟამად აღდგენილი (1988, არქიტ. გ. ციციშვილი) და მოქმედია. ტერიტორია კეთილმოწყობილია.

## ლიტერატურა
* 
*საყვარელიძე თ., XIV–XIX საუკუნეების ქართული ოქრომჭედლობა, თბ., 1987; 
*

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რუბიდიუმის ბრომიდი

**რუბიდიუმის ბრომიდი** — რუბიდიუმის და ბრომის ნაერთი ფორმულით RbBr. აქვს  NaCl-ის კრისტალური სტრუქტურა, 685 პიქომეტრის კონსტანტით.

## სინთეზი
*რუბიდიუმის ბრომიდის სინთეზის რამდენიმე მეთოდი არსებობს. მათში შედის რუბიდიუმის ჰიდროქსიდის რეაქცია ბრომწყალბადმჟავასთან:

:RbOH + HBr → RbBr + H2O

*სხვა მეთოდი მდგომარეობს რუბიდიუმის კარბონატის ნეიტრალიზაციაში ბრომწყალბადმჟავით

:Rb2CO3 + 2HBr → 2RbBr + H2O + CO2

რუბიდიუმის მეტალი პირდაპირ გზით რეაგირებს ბრომთან, იქმნება RbBr-ი, მაგრამ ეს არ არის გონივრული წარმოების მეთოდი, ვინაიდან ლითონი რუბიდიუმი არსებითად უფრო ძვირია ვიდრე მისი კარბონატი ან ჰიდროქსიდი; უფრო მეტიც, რეაქცია მიმდინარეობს აფეთქბით.

## სქოლიო 
* WebElements. URL accessed March 1, 2006.

კატეგორია:რუბიდიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
დიგოგირდის დიბრომიდი

**დიგოგირდის დიბრომიდი** — არაორგანული ნაერთი, ქიმიური ფორმულით S2Br2. ეს არის ყვითელ-ყავისფერი სითხე, რომელიც ჰაერთან შეხებისას იწვის. იგი მზადდება ელემენტების პირდაპირი რეაქციით, ხოლო მისი გაწმენდა ხდება ვაკუუმური დისტილაციით. ნაერთს არ აქვს განსაკუთრებული გამოყენება, გოგირდთან დაკავშირებული სხვა ნაერთისგან განსხვავებით.

მოლეკულური სტრუქტურა იგივეა, რაც დიგოგირდის დიქლორიდში (S2Cl2). BrSSBr- ის კუთხეა 84 °, ხოლო Br-S-S კუთხე - 107 °. S-S მანძილი არის 1.980 Å, ca. 0.050 Å-ით უფრო მოკლეა ვიდრე S2Cl2-ის.

## სქოლიო 
კატეგორია:გოგირდი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ბერილიუმის ბრომიდი

**ბერილიუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნაერთი ფორმულით BeBr2. არის ძალიან ჰიგროსკოპული და კარგად იხსნება წყალში. ნაერთი არის პოლიმერი, ტეტრაედრული Be-ს ცენტრით.

## მიღება და რეაქციები
ბერილიუმის ბრომიდი მიიღება ლითონი ბერილიუმისა და ელემენტ ბრომისგან 500 °C-დან 700 °C-მდე ტემპერატურის პირობებში:
:Be  +  Br2  &rarr;  BeBr2

ბერილიუმის ბრომიდი ასევე ფორმირდება, ბერილიუმის ოქსიდზე ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით.
:BeO  +  2 HBr  &rarr;  BeBr2  +  H2O

ნაერთი ნელა ჰიდროლიზდება წყალში: BeBr2 + 2 H2O → 2 HBr + Be(OH)2

## უსაფრთხოება
ბერილიუმის ნაერთები ტოქსიკურია, ჩასუნთქვისა და გადაყლაპვის შემთხვევაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერილიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
მის მარპლი

**მის მარპლი** () — აგატა კრისტის კრიმინალური მოთხრობებისა და რომანების გამოგონილი პერსონაჟი. ჯეინ მარპლი არის ხანში შესული ასაკოვანი გაუთხოვარი ქალატონი, რომელიც ცხოვრობს სოფელ სენტ მარი მედში და საკუთარ დროს უთმობს დეტექტივად მუშაობას. მის მარპლი არის აგატა კრისტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პერსონაჟი, რომლის არაერთი ეკრანიზაცია არსებობს. პირველად იგი გამოჩნდა მოკლე მოთხრობაში „სამშაბათის ღამის კლუბი“, რომელიც გამოქვეყნდა  *სამეფო ჟურნალში* 1927 წლის დეკემბერში. ეს მოთხრობა მოგვიანბეით გახდა 1932 წელს გამოცემული *ცამეტი პრობლემის* პირველი თავი.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი კერძო დეტექტივები
კალციუმის ბრომიდი

**კალციუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნაერთი ფორმულით CaBr2(H2O)x. ცალკეულ ნაერთებში შედის როგორც ანჰიდრიტი (x = 0), ჰექსჰიდრატი (x = 6),  იშვიათად კი დიჰიდრატი (x = 2). ყველა მათგანი არის თეთრი ფხვნილები, რომლებიც წყალში იხსნებიან და ამ წყალხსნარებიდან კრისტალიზდება ჰექსჰიდრატი. მისი ჰიდრატები ძირითადად გამოიყენება ზოგიერთ საბურღ სითხეში.

## სინთეზი, სტრუქტურა და რეაქციები
მისი მიღება ხდება, კალციუმის ოქსიდის ან კალციუმის კარბონატის რეაქციით ბრომწყალბადმჟავასთან. სხვაგვარად ლითონი კალციუმის რეაქციით ელემენტ ბრომთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:კალციუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები

## რესურსები ინტერნეტში
* Calcium bromide at WebElements
* MSDS
სტრონციუმის ბრომიდი

**სტრონციუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნივთიერება ფორმულით SrBr2. ოთახის ტემპერატურაზე არის თეთრი, უსუნო, კრისტალური ფხვნილი. სტრონციუმის ბრომიდი წვის დროს ალს ფერავს წითლად, ასევე აქვს გარკვეული ფარმაცევტული გამოყენებები.

## მიღება
*სტრონციუმის ბრომიდი მიიღება, სტრონციუმის ჰიდროქსიდზე ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით
:\mathrm{Sr(OH)_2 + 2\ HBr \longrightarrow SrBr_2 + 2 \ H_2O} 
*ალტერნატიული მეთოდი მდგომარეობს სტრონციუმის კარბონატის გამოყენებაში, როგორც სტრონციუმის წყარო.
:\mathrm{SrCO_3 + 2 \ HBr \longrightarrow SrBr_2 + H_2O + CO_2 \uparrow}
ეს რეაქციები იძლევა SrBr2- ის ჰექსჰიდრატს, რომელიც იშლება დიჰიდრატად 89 ° C ტემპერატურაზე. 180 ° C ტემპერატურაზე კი მიიღება SrBr2-ის ანჰიდრიტი.

## სქოლიო 
* http://www.webelements.com

კატეგორია:სტრონციუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
სტიბიუმის ტრიბრომიდი

**სტიბიუმის ტრიბრომიდი** — ქიმიური ნაერთი ფორმულით SbBr3. ნაერთი შეიცავს სტიბიუმს +3 ჟანგვის მდგომარეობაში.

## წარმოება
მისი მიღება შესაძლებელია სტიბიუმის რეაქციით, ელემენტ ბრომთან, ან სტიბიუმის ტრიოქსიდის რეაქციით ბრომწყალბადმჟავასთან.

სხვა ხერხით, მისი მიღება შესაძლებელია ბრომის მოქმედებით სტიბიუმის სულფიდისა და სტიბიუმის ტრიოქსიდის ნაზავზე 250 ° C ტემპერატურაზე.

## გამოყენება
მისი დამატება შესაძლებელია პოლიმერებზე, მაგალითად როგორიცაა პოლიეთილენი, იყენებენ როგორც ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებას. ის ასევე გამოიყენება სხვა სტიბიუმის ნაერთების მისაღებად, ქიმიურ ანალიზში და ასევე საღებავებში.

## ქიმიური თვისებები
სტიბიუმის ტრიბრომიდს აქვს ორი კრისტალური ფორმა და ორივე მათგანს აქვს ერთნაირი გეომეტრიული ფორმა. თბილი SbBr3-ის  ნახშირბადის დისულფიდის ხსნარში სწრაფად გაგრილდებით, α-SbBr3 ნელა გარდაიქმნება უფრო სტაბილურ β ფორმად. 

ანტიმონი ტრიბროდი ჰიდროლიზდება წყალში და მიიღება სტიბიუმის ტრიოქსიდის და ბრომწყალბადმჟავა:
: 2 SbBr3 + 3 H2O → Sb2O3 + 6 HBr

## სქოლიო 
კატეგორია:სტიბიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ქართული ტელესერიალების სია

აქ წარმოდგენილია ქართული ტელესერიალების სია საუკუნეებისა და ათწლეულების მიხედვით.

## XX საუკუნე 
### 1970-იანი წლები 
### 1980-იანი წლები 
### 1990-იანი წლები 
## XXI საუკუნე 
### 2000-იანი წლები 
### 2010-იანი წლები 
### 2020-იანი წლები 

კატეგორია:ქართული სერიალები ათწლეულების მიხედვით
ტრიჰალიდი

**ტრიჰალოიდი** — ქიმიაში  არის ორგანოჰალოიდი, სადაც სამი ჰალოიდის ატომი,  უკავშირდებიან ერთ ატომს ან ნაერთს. ტრიჰალიდის მაგალითია ქლოროფორმი.

ტრიჰალომეთანები უმარტივესი ტრიჰალოიდები არიან, რადგან ნახშირბადს მხოლოდ ერთი წყალბადი უკავშირდება. 1,1,1-ტრიქლოროეთანი არის ეთანის ერთ-ერთი ტრიჰალიიდი.

## სქოლიო
კატეგორია:ქიმიური შენაერთები
კატეგორია:ჰალოგენალკანები
ბარიუმის ბრომიდი

**ბარიუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნაერთი ფორმულით BaBr2. ბარიუმის ქლორიდის მსგავსად, ის კარგად იხსნება წყალში და ტოქსიკურია წყალხსნარში.

## მიღება
ბარიუმის ბრომიდი მიიღება ბარიუმის სულფიდზე ან ბარიუმის კარბონატზე, ბრომწყალბადმჟავას მოქმედებით (მიიღება ბარიუმის ბრომიდის ჰიდრატი). რეაქცია მიმდინარეობს მოკლე დროში.
:BaS  +  2HBr  →  BaBr2  +  H2S
:BaCO3  +  2HBr  →  BaBr2  +  CO2 +  H2O
ბარიუმის ბრომიდი შეიძლება კრისტალიზირდეს ხსნარის გარეთ მისი დიჰიდრატის ფორმით, BaBr2·2H2O, რომელიც  120 ° C- მდე გაცხელებისთანავე გარდაიქმნება ანჰიდრიტად.

## გამოყენება
ისტორიულად, ბარიუმის ბრომიდი გამოიყენებოდა რადიუმის გასაწმენდად მარი კიურის მიერ. რადიუმის ნალექები ძირითადად ბარიუმის ბრომიდის ხსნარში შეჰყავს, ნალექში რადიუმის და ბარიუმის შეფარდება უფრო მაღალი იქნება, ვიდრე ხსნარში. 

## უსაფრთხოება
ბარიუმის ბრომიდი, წყალში ხსნად სხვა ბარიუმის მარილებთან ერთად, ტოქსიკურია და შეუძლია გამოიწვიოს მძიმე მოწამვლა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ბარიუმის ნაერთები
აბელიანის ეკლესია

300px|მინი
300პქ|მინი|აბელიანის ეკლესიის წარწერა
**აბელიანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ აბელიანში. ეკლესია აგებულია 1250-1259 წლების პერიოდში.

ეკლესიაზე არსებული სამშენებლო წარწერა საშუალებას იძლევა ძეგლი დათარიღდეს 1250-1259 წლებში. მასში მოხსენიებულნი არიან „მეფენი ჩუენნი დავით (ნარინი) და დავით (ულუ), დედოფალი თამარ-ხათუნ და ძენი მათი გიორგი...“ ტექსტის ავტორია მანგლელი მთავარეპისკოპოსი არსენ მშვიდობაიძე.

შენობის ინტერიერი მოპირკეთებულია კარგად თლილი დიაბაზის (ე. წ. ალგეთის ქვა) კვადრებით. კედლებს ეტყობა შელესვისა და ფრესკული ფერწერის კვალი. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლებზე აქცენტს მხოლოდ სარკმლის მორთულობა ქმნის. კარნიზის პროფილი წრეთარგის, თაროსა და ლილვისაგან შედგება. ეკლესიის სახურავი ორკალთიანია. ეკლესიის სატრიუმფო თაღის ქვედა რეგისტრში საინტერესო დეკორატიული მოტივია გამოყენებული. არქიტრავის ქვის ორივე მხარეს მძლავრი კრონშტეინებია ორნამენტულად შემკული, რომელზედაც სავარაუდოდ სამხრეთის მინაშენის თაღები გადადიოდა. აღდგენილია 2006 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აბელია (სოფელი)

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2019

**საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი 2019** — საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასის გათამაშება რომელიშიც ერთმანეთს „საბურთალო“ (ეროვნული ლიგის გამარჯვებული) და ქუთაისის „ტორპედო“ (საქართველოს თასის გამარჯვებული) დაუპირისპირდნენ. მატჩი გაიმართა 2019 წლის 24 თებერვალს, თენგიზ ბურჯანაძის სტადიონზე გაიმართა.

## მატჩი
|valign="top" width="50%"|

|}

## რესურსები ინტერნეტში
* შეხვედრის მიმოხილვა

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი
ბუსირისი

**ბუსირისი** (ძველ ბერძნულად: Βούσιρις) — ეგვიპტის მეფე, პოსეიდონის (ან ეგვიპტოსის) ძე.

როდესაც ეგვიპტის თებეს მეუფე იყო ბუსირისი, ქვეყანაში 9 წლის განმავლობაში მძვინვარებდა გვალვა. კვიპროსიდან მოსულმა მისანმა, თრასიასმა, უწინასწარმეტყველა მეფეს, რომ შეწყდებოდა ეს უბედობა, თუკი ყოველწლიურად ზევსს შესწირავდნენ თითო უცხოელს. ბუსირისმა ეს მსხვერპლშეწირვა თრასიასით დაიწყო და გააგრძელა მანამ, ვიდრე მის ქვეყანას არ ეწვია ჰერაკლე, რომელიც ჰესპერიდების ბაღისკენ მიეშურებოდა. სხვა უცხოელთა მსგავსად იგიც შეიპყრეს და ზევსის საკურთხეველთან მიიყვანეს. ჰერაკლემ თავი გაითავისუფლა, იქვე განგმირა ბუსირისი, მისი ძეცა და ყველა ქურუმი, ვინც კი მსხვერპლშეწირვას უნდა დასწრებოდა.

ამ მითოსში აისახა უძველეს წარსულში არსებულ ადამიანთა მსხვერპლად შეწირვის ადათი.

## ლიტერატურა
*ტონია, ნანა. მითოლოგიური ენციკლოპედია: ყმაწვილთათვის

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:მითური მეფეები
დარდანოსი

(ყვითელად) თავის სახელს იღებს დარდანოსისგან.]]
**დარდანოსი** () — ზევსისა და პლეადა ელექტრას ძე, დარდანიდების მამამთავარი.

დარდანოსი ფრიგიაში, იდას მთის მისადგომებთან მოსახლე ხალხს განაგებდა. მოგვიანებით ამ ადგილს რამდენიმე სახელით მოიხსენიებდნენ: დარდანია, ტროა, ილიონი. ასე შეერქვა მას დარდანოსის ჩამომავალ მეფეთა სახელების მიხედვით (დარდანოსი, ტროსი, ილოსი) და რამდენადაც რომაელთა მოდგმის ფუძემდებლად ენეასს მიიჩნევდნენ, დარდანოსს რომშიც სცემდნენ პატივს, როგორც შორეულ წინაპარს.

**დარდანიდები**: დარდანოსი — ერიხთონიოსი — ტროსი — ილოსი — ანქისესი — ენეასი.

## ლიტერატურა
*ტონია, ნანა. მითოლოგიური ენციკლოპედია: ყმაწვილთათვის

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:მითური მეფეები
კატეგორია:ზევსის შვილები
ახალსოფლის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ახალსოფლის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელში. აგებულია X-XI საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია კარგად გათლილი, რუხი ფერის ბაზალტის ქვის ფოროვანი კვადრებით. დეკორატიული აქცენტები ძირითადად გადატანილია ნაგებობის ფასადზე. გვხვდება სამ და ორ ფიგურიანი სიუჟეტური კომპოზიციები. ადამიანთა ფიგურების გამოსახულებასთან ერთად არის ცხოველთა, ფრინველთა და მცენარეთა გამოსახულებანი. ფასადები დასრულებულია ჩუქურთმიანი ლავგარდნით. ეკლესია გამოირჩევა თავისი აზიდული პროპორციებით, ლაპიდარული წარწერებითა და რელიეფებით.  სამხრეთ ფასადზე მტრედებისა და ქტიტორთა რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთ ფასადიც მორთულია ცხოველთა და ადამიანთა ფიგურებით. კარნიზი გეომეტრიულორნამენტიანია. 

ეკლესიის გარშემო ბევრი ძველი საფლავის ქვაა. ეკლესიის იატაკი მოჩუქურთმებულია. ეკლესიას ეტყობა XIX საუკუნის შეკეთების კვალი. იატაკზე დაგებულია ქვის ფილები, რომელთა შორის ჩუქურთმიანი ქვებია ჩაყოლებული. ინტერიერის კედლები შელესილია.  

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
გიორგი ყრუაშვილი

**გიორგი ყრუაშვილი** (დ. 29 მაისი, 1986) — ქართველი საფეხბურთო მსაჯი.

## კარიერა
ყრუაშვილი დაიბადა 1986 წლის 29 მაისს. 2012 წელს იმსაჯა პირველი ოფიციალური შეხვედრა. 2015 წლიდან არის ფიფას მიერ ლიცენზირებული მსაჯი. კარიერის მანძილზე იმსაჯა 117 შეხვედრა. ნამსაჯები აქვს 2019 წლის საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი და 2015—16 წლის საქართველოს თასის ფინალი. 2 შეხვედრა იმსაჯა ევროტურნირებზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:ქართველი საფებურთო მსაჯები
ამონიუმის ქრომატი

**ამონიუმის ქრომატი** — მარილი ქიმიური ფორმულით (NH4)2CrO4. არის ყვითელი ფერის და აქვს მონოკლინური კრისტალური ფორმა. მიიღება ამონიუმის ჰიდროქსიდისა და ამონიუმის დიქრომატისგან. იგი წყალში ხსნადია. შეიძლება გამოიწვიოს თვალის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანება, ასევე სასუნთქი გზების. ხანგრძლივი შეხების შემდეგ კი კანის გაღიზიანება. ასევე ცნობილია, რომ ის არის კანცეროგენული (კიბოს გამომწვევი) ნივთიერება, შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლისა და თირკმელების დაზიანება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამონიუმის ნაერთები
კატეგორია:ქრომატები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ნანული სარაჯიშვილი

**ნანული სარაჯიშვილი** (დ. 13 იანვარი, 1948, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1990), საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2003).

დაიბადა 1948 წლის 13 იანვარს თბილისში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1971 წელს.

1971 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის აკადემიური თეატრის მსახიობი იყო. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია მანანა („მანანა““, 1958), ტურფა („ვერის უბნის მელოდიები“, 1973), ვარდო („უჩინმაჩინის ქუდი“, 1976), მარო („გარიგება", 1993) და სხვა. 1993 წელს შავი ზღვის აუზის ქვეყნების საერთაშორისო კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა „ოქროს არწივით“ ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის.

## ფილმოგრაფია
## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია „თბილისი“, გვ. 788, თბ., 2002

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:13 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ახალსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ახალსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელში. აგებულია IX-X საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ბაზალტის ქვის უხეშად გათლილი კვადრები. აღმოსავლეთი სარკმლის სათაური შემკულია გეომეტრიული ხასიათის რომბისებრი დეკორატიული მოტივით. დასავლეთი სარკმლის სათაური ორმაგია, შუა აღმართული გოლგოთის მცირე ჯვარი. იატაკზე ქვის ფილებია დაგებული.საკურთხეველში დგას მოჩუქურთმებული ქვის ტრაპეზი. ნაგებობა საინტერესოა თავისი ხუროთმოძღვრული გადაწყვეტით და მხატვრული მიდგომით. ეკლესია აღდგენილია 2010 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
შაპურ II

**შაპურ II** (ახალი სპარსული : , *Šāpur*), ცნობილი როგორც **შაპურ II დიდი** — ირანის მეათე სასანური მეფე (შაჰი). მისი მმართველობა ირანის ისტორიაში შესულია, როგორც ყველაზე გრძელვადიანი მმართველი, იგი მეფობდა მთელი 70 წლის განმავლობაში 309 წლიდან 379 წლამდე. ის იყო ჰორმზდ II-ის  ვაჟი (დაბ. 302–309). 

მისი მეფობის დროს დაიწყო ქვეყნის სამხედრო აღორძინება და ტერიტორიის გაფართოება, რაც აღნიშნა, როგორც პირველი სასანური ოქროს ხანის დასაწყისი. ამრიგად, იგი შაპურ I- სთან, კავად I- თან და ხოსრო I- სთან ერთად ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო სასანური მეფეა. თავის მხრივ, მისი სამი პირდაპირი მემკვიდრე ნაკლებად წარმატებული იყო. 

შაპურ II ატარებდა მკაცრ რელიგიურ პოლიტიკას. მისი მეფობის პერიოდში შეიკრიბა ავესტას უძველესი წიგნები, ზოროასტრიზმის წმინდა ტექსტები. ერეტიკოსებს სასტიკად სჯიდა, ხოლო ქრისტიანებს დევნიდა. ეს უკანასკნელი იყო რეაქცია კონსტანტინე დიდის მიერ რომის იმპერიაში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადების წინააღმდეგ. შაპურ II, ისევე როგორც შაპურ I, იყო გულმოწყალე ებრაელების მიმართ, რომლებიც ცხოვრობდნენ შედარებით თავისუფლებაში და სარგებლობდნენ ბევრი პრივილეგიებით. შაპურის გარდაცვალების დროს სასანური იმპერია იყო ძლიერი , ვიდრე ოდესმე, მისი მტრები აღმოსავლეთით სრულად დამარცხებულნი იყვნენ, ხოლო სომხეთი სრულად ემორჩილებოდა ირანს. 

## ლიტერატურა 
* 
*
* 
*
* 

კატეგორია:IV საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 379
ზირბითის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ზირბითის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზირბითში. აგებულია VIII-X საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადების ნაწილი კარგად გათლილი კვადრებით იყო დაფარული. შესასვლელი სამხრეთიდან, კედლის შუაში აქვს. კარი გარედან სწორკუთხაა დიდი არქიტრავის ქვით დასრულებული, შიგნიდან კი თაღოვანია. არქიტრავზე კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარია გამოსახული, რომლის მარცხნივ მხედარია გამოსახული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის სამხრეთ ნაწილში თაღოვანი ნიშია. სარკმლის ქვეშ ქვის ტრაპეზია. ტრაპეზის წინა მხარეს დადაბლებულ არეში წრეებით მოჩარჩოებული ჯვარია მოცემული. აფსიდა დარბაზისგან მხრებითაა გამოყოფილი, რომელიც კაპიტელებითაა დასრულებული. კაპიტელები რელიეფური ორნამენტითაა დაფარული. 

გრძივი კედლების შუაში ნახევარწრიული კამარის საბჯენი შეკიდული თარის საბჯენი რელიეფური კრონშტეინებია ჩასმული. ტაძრის აღმოსავლეთი სარკმლის თავსართი რელიეფითაა შემკული - გამოსახულია გოლგოთის სამი ჯვარი, რომელთაგან ქრისტეს ჯვარი აყვავებულია. სამხრეთის მინაშენი გალერეა ყოფილა. სამხრეთით ორმაიანი თაღით გახსნილი. თაღების საბჯენი სვეტის თავი ერთიან ქვაშია გამოკვეთილი და შემკულია რელიეფით. მინაშენის კამაროვანი გადახურვა სამხრეთი კედლის შვერილს ებჯინებოდა. ტაძარი შემკული ყოფილა სხვადასხვა სახის რელიეფით. კედელში უნდა ყოფილიყო ჩართული ტახტზე დაბრძანებული ღვთისმშობლის ყრმით რელიეფური გამოსახულებაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ცეზიუმის ქრომატი

**ცეზიუმის ქრომატი** — ქრომმჟავას ცეზიუმის მარილი ქიმიური ფორმულით Cs2CrO4. იყენებენ ცეზიუმის ორთქლის მისაღებად, რომელსაც შემდგომ იყენებენ ვაკუუმური მილების შექმნის ბოლო ეტაპზე. ცეზიუმის ორთქლი რეაგირებს დარჩენილ აირებთან, მათ შორის აზოტთან და ჟანგბადთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ცეზიუმი
კატეგორია:ქრომატები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
საგარეჯოს კოშკი

**საგარეჯოს კოშკი** — არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით შვიდიოდე კილომეტრზე, კოშკისგორად წოდებულ პატარა გორაკზე. თარიღდება XVIII საუკუნით.

კოშკი გეგმით კვადრატულია. გარედან ყველა კუთხეში ჩართული აქვს მომრგვალებული, ზემოთ თანდათან შევიწროებული შვერილები, კოშკი მთლიანად რიყის ქვითა და დუღაბითაა ნაშენები. კოშკის სართულებშუა გადახურვა ხისა ყოფილა, შემორჩენილია ძელების ბუდეები. შენობის პირველი სართულის შემორჩენილ კედლებს არავითარი ღიობის კვალი არ ეტყობა. დანამდვილებით მხოლოდ იმის თქმაა შესაძლებელი, რომ მას აღმოსავლეთიდან კარი არ ჰქონია. კოშკის მეორე სართულის აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სარკმელია. მესამე სართულის შემორჩენილ კედლებს კი რაიმე საბრძოლო ელემენტის კვალი არ ემჩნევა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის კოშკები