რბილობწითელა წეროსწვივა

**რბილობწითელა წეროსწვივა** (, ადრე — *Macrolepiota rhacodes*) — ქლოროფილუმის გვარის სოკო ქამასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთის ზომიერ სარტყლებში.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, გამშრალი და დაკონსერვებული. მოხმარებამდე საჭიროა ქერცლების მოცილება. იზრდება ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად ნათელ ტყეებში, ველობებზე და ტყის პირებში, ნაკაფიან ადგილებში, ბაღებში, პარკებში, მდელოებზე და ა.შ.

სოკო პირველად აღწერა იტალიელმა მიკოლოგმა 
კარლო ვიტადინიმ 1835 წელს როგორც *Agaricus rachodes*. 2002 წლამდე სოკო ერთიანდებოდა წეროსწვივას გვარში. ქლოროფილუმის გვარში გადაიტანა ამერიკელმა მიკოლოგმა ელზა ველინგამ.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*  
* 
* 
* 
* 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 10-20 სმ, თავიდან სფეროსებრი, შემდგომში ზარისებრი, ბრტყელი, ქოლგისებრამდე. განიერი, გლუვი ბორცვაკით ცენტრში, ბოჭკოვან-დახეთქილი ზედაპირით. კიდეები შეკეცილი, მოგვიანებით გაშლილი. ზედაპირი ბეჟი, ნაცრისფერ-კრემისფერამდე, ცენტრში უფრო მუქია, დაფარულია მსხვილი ბოჭკოვანი ქერცლებით.

ქუდის რბილობი ფაფუკია, ფეხის — უხეში, თეთრი, გაჭრისას იღებს წითელ-ყავისფერ შეფერილობას (განსაკუთრებით ფეხზე). სუნი მძაფრი და სასიამოვნო, მცირედ გამოხატული სასიამოვნო გემოთი.

ფეხის სიგრძე — 10-15 (25) სმ-მდე, სისქე — 1-2 სმ, ცილინდრული ან ზევით შევიწროებული, გლუვი, ძირში გამსხვილებული, ადვილად ძვრება ქუდს. ფეხის ზედაპირი გლუვი, იშვიათად — წვრილი ბოჭკოებით, თეთრიდან ყავისფერამდე, ასაკთან ერთად მუქდება. საყელო თეთრი ან მურა, ვოლვის გარეშე.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი, 1,5-სმ-მდე სისქის, თეთრი ან კრემისფერი, ხშირი, ფეხთან მიმაგრების ადგილას შეერთებულია რგოლით (კოლარიუმით). ადვილად სცილდება ფეხს, დაჭერისას იღებს ნარინჯისფერ-წითელ ფერს.

სპორების მტვერი — თეთრი ან კრემისფერი. სპორები — 9-12×6-7 მკმ, ელიფსისებრი, გლუვი, უფერული, მეტაქრომატული, ფსევდოამილოიდური. ფირფიტების ტრამა სწორი. ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, გურზისებრი, 32-40×12-14 მკმ. ჰეილოცისტიდები სხვადასხვა ფორმის, თხელკედლიანი, უფერული, 30-36×12-15 მკმ.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
საპტროტროფია. იზრდება ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად ნაყოფიერ ნეშომპალიან ნიადაგზე, ნათელ ტყეებში, ველობებზე და ტყის პიირებში, ნაკაფიან ადგილებში, ბაღებში, პარკებში, მდელოებზე და ა.შ. ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“.

ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ზომიერ სარტყლებში — ევროპა, აზია  (თურქეთი, სამხრეთი კავკასია, ციმბირი (ალთაის მხარე, კრასნოიარსკის მხარე) ჩინეთი, იაპონია), ჩრდილოეთი ამერიკა (კანადა, აშშ), სამხრეთი ამერიკა (ჩილე), ავსტრალია, ახალი ზელანდია, ჩრდილოეთი აფრიკა (ალჟირი, მაროკო).

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:A Chlorophyllum brunneum mushroom at Tirumala Hills 01.JPG|*Chlorophyllum brunneum*
ფაილი:Chlorophyllum molybdites (G. Mey.) Massee 601041.jpg|*Chlorophyllum molybdites*
ფაილი:Echinoderma asperum20061022wa.jpg| *Lepiota aspera* 
ფაილი:Lepiota clypeolaria a1 (3).JPG|*Lepiota clypeolaria*
ფაილი:Lepiota ignivolvata 161110w.JPG|*Lepiota ignivolvata*
ფაილი:Macrolepiota clelandii 14635.jpg|*Macrolepiota clelandii*
ფაილი:Belle-Ile - Champignon (6).JPG|*Macrolepiota excoriata*
ფაილი:Macrolepiota mastoidea BMa5 (1).JPG|*Macrolepiota mastoidea*
ფაილი:Macrolepiota procera P20.jpg|*Macrolepiota konradii*
ფაილი:Macrolep procera 031026w.jpg|*Macrolepiota procera*
ფაილი:Safranschirmling Chlorophyllum 2816.jpg|*Macrolepiota venenata*
ფაილი:Leucoagaricus nympharum.jpg|*Leucoagaricus nympharum*

## კვებითი ღირებულება 
საჭმელი სოკოა, საჭმელად გამოიყენება ახალი, მხოლოდ ქუდი, ფეხი უხეშია. მომზადებამდე აუცილებელია ქერცლების მოცილება. შესაძლებელია გახმობა და დასკონსერვება. ასევე იყენებენ სუნელად.

იშვიათ შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს კუჭის მომნელებელი სისტემის უმნიშვნელოდ მოშლა და ალერგიული რეაქცია კანზე გამონაყარის სახით.

ზოგიერთი სახელმძღვანელო გამოუცდელ მესოკოვეებს ურჩევს თავი შეიკავონ მისი შეგროვებისაგან, რადგანაც მეტად წააგავს რამდენიმე შხამიან სახეობას, განსაკუთრებით მისივე გვარის წარმომადგენელ *Chlorophyllum molybdites*-ს.

## გალერეა

ფაილი:2011-05-01 Chlorophyllum rachodes (Vittadini) Vellinga 144047 crop.jpg
ფაილი:Chlorophyllum rhacodes LC0093.jpg
ფაილი:3 stadia of growing of Macrolepiota rachodes (GB= Shaggy Parasol, D= Gemeine Safranschirmling, F= Lépiote déguenillée, NL= Knolparasolzwam) at Schaarsbergen Hoge Erf - panoramio.jpg
ფაილი:Chlorophyllum rachodes (30191298347).jpg
ფაილი:Chlorophyllum rhacodes (Vittadini) Vellinga 183363.jpg
ფაილი:Champignon Route Planons - Saint-Cyr-sur-Menthon (FR01) - 2020-11-16 - 1.jpg
ფაილი:Knolparasolzwam (Chlorophyllum rhacodes) (d.j.b.) 01.jpg
ფაილი:Shaggy Parasol (Chlorophyllum rhacodes) (4933553658).jpg

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
*Справочник-определитель: Грибы / отв. за выпуск Ю. Г. Хацкевич. — Мн.: Харвест, 2002. — С. 262. — 480 с. — 7000 экз. — ISBN 985-13-0913-3.
*Хардинг П. Грибы / Перевод с англ. Д. С. Щигеля. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2002. — С. 24. — ISBN 5-17-011765-5.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ქლოროფილუმი