13 თებერვალი

**13 თებერვალი** — გრიგორიანული კალენდრის 44-ე დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 321 დღე (ნაკიან წელში - 322). 

## დღის მოვლენები 
* 1258 : ბაღდადი მონღოლებმა აიღეს, აბასიანთა სახალიფო დაეცა.
* 1542 : ინგლისის მეფე ჰენრი VIII-ის მეხუთე ცოლი კათრინ ჰოვარდი ქმრის ღალატის ბრალდებით სახალხოდ სიკვდილით დასაჯეს.
* 1633 : გალილეო გალილეი რომში ჩადის ინკვიზიციის სამსჯავროზე დასასწრებად.
* 1668 : ესპანეთმა პორტუგალია ცნო როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო.
* 1689 : უილიამი და მერი ინგლისის თანამმართველებად გამოაცხადეს.
* 1866 : ჯესი ჯეიმზი და მისი თანამზრახველები პირველ ბანკს ძარცვავენ მშვიდობიან პერიოდში აშშ-ის ისტორიაში (ქ. ლიბერტი, მისური).
* 1880 : თომას ედისონი ედისონის ეფექტს აკვირდება.
* 1894 : ძმები ლუმიერები სინემატოგრაფს აპატენტებენ, რომელიც კინოკამერისა და პროექტორის კომბინაციას წარმოადგენს.
* 1934 : საბჭოთა თბომავალი „ჩელიუსკინი“ ჩაიძირა არქტიკის ოკეანეში.
* 1940 : მიხეილ ბულგაკოვმა დაასრულა რომანი „ოსტატი და მარგარიტა“.
* 1945 : მეორე მსოფლიო ომი — წითელი არმიის ჯარები ბუდაპეშტს, ვერმახტის ძალებისგან ათავისუფლებენ.
* 1960 : საფრანგეთმა პირველი ბირთვული ბომბის გამოცდა მოაწყო.
* 1974 : ნობელის პრემიის ლაურეატი ალექსანდრე სოლჟენიცინი საბჭოთა კავშირიდან გააძევეს.
* 1984 : სკკპ-ის გენერალური მდივნის თანამდებობაზე იური ანდროპოვს კონსტანტინ ჩერნენკო ცვლის.
* 1990 : გერმანიის გაერთიანება - მხარეები შეთანხმდნენ ორეტაპიან გეგმაზე.
* 2009 : მაქს პლანკის ევოლუციური ანთროპოლოგიის ინსტიტუტმა ნეანდერტალელის გენომის გაშიფვრის პირველი ეტაპი დაასრულა.
* 2021 : მარიო დრაგი იტალიის პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* 2022 : ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერი გერმანიის პრეზიდენტად მეორე ვადით აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1599 : ალექსანდრე VII — რომის პაპი    1655–1667 წლებში.
* 1705 : ფრანციშკა ურშულა რაძივილოვა   — მწერალი და სცენარისტი
* 1768 : ედუარ მორტიე — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
* 1769 : ივანე კრილოვი — რუსი მწერალი
*1805 :   პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე  — გერმანელი მათემატიკოსი
* 1849 : რენდოლფ ჩერჩილი  — ბრიტანელი პოლიტიკოსი
*1850 : იოსებ ბაქრაძე  ― ქართველი პოეტი 
* 1879 : ოლღა ბახუტაშვილ-შულგინა   — ქართველი მომღერალი (სოპრანო). 
* 1883 : ნიკოლოზ ლეჟავა   — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი.
* 1883 : თედორე შალიაპინი   —  რუსი საოპერო მომღერალი. 
* 1898 : ბარბარე ალექსი-მესხიშვილი  — ქართველი მსახიობი
* 1899 : მიამოტო იურიკო  — იაპონელი მწერალი ქალი.
* 1900 : პოლიკარპე მურღულია   — ქართველი თეატრალური მოღვაწე, რეჟისორი.
* 1900 : როი ჰაროდი  — ინგლისელი ეკონომისტი
* 1901 : ნიკოლოზ თოხაძე  — ქართველი სამხედრო მოღვაწე
* 1903 : გიორგი ბერიევი — ქართველი  ავიაკონსტრუქტორი
* 1903 : ჟორჟ სიმენონი — ბელგიელი მწერალი
*1913 : ხალიდი  — საუდის არაბეთის მეფე 1975–1982 წლებში
* 1933 : მურთაზ ბაკურია — ქართველი ფილოსოფოსი
* 1934 : ჯორჯ სიგალი  — ამერიკელი   მსახიობი. 
* 1937 : რუპია ბანდა — ზამბიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 
* 1950 : პიტერ გებრიელი — ინგლისელი  მუსიკოსი
* 1953 : ლიუპჩო იორდანოვსკი — მაკედონიის პოლიტიკური მოღვაწე. 
* 1956 :  ალია ბინტ ჰუსეინი — იორდანიის მეფის შვილი.
* 1961 : დავით გომართელი — ქართველი მომღერალი.
* 1970 : ტარიელ ხეჩიკაშვილი   — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი (2015–2017)
* 1972 : ზაქარია ქუცნაშვილი   — ქართველი პოლიტიკოსი
* 1974 : რობი უილიამსი — ინგლისელი მომღერალი
* 1980 : სებასტიან   კელი  — გერმანელი ფეხბურთელი
* 1984 : შოთა ლომია   — ქართველი ფეხბურთელი
* 1994 : მემფის დეპაი — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1883 : რიხარდ ვაგნერი — გერმანელი კომპოზიტორი.
* 1952 : ალფრედ აინშტაინი — გერმანელი მუსიკის ისტორიკოსი და კრიტიკოსი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** წმიდანი საკვირველმოქმედნი, უვეცხლონი, კვიროს და იოანე და მათთანა მოწამე ათანასია და ასულნი მისნი თეოდოტია, თეოქსისტა და ევდოქსია
** მოწამენი: ვიქტორინა, ვიქტორი, ნიკიფორე, დიოდორე, კლავდიუსი, სერაფიონი და პაპი 
** რიფენე კვიზიკელი
** ილია არდუნისი
** ათანასე მეთონელი  
** ნიკიტა ნოვგოროდელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:** 
* 

0213