open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გურამ გურგენიძე

**გურამ ვლადიმერის ძე გურგენიძე** (დ. 30 ნოემბერი, 1929, თბილისი, — გ. 7 იანვარი, 2003, იქვე) — ქართველი ექიმი, ალერგოლოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1996). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1966), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1988), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1995).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1954). 1963–1974 წლებში იყო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის პროფესორი და ალერგოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი; 1974 წლიდან — იყო მისივე თაოსნობით სსრკ-ში პირველად ჩამოყალიბებული ალერგოლოგიის კათედრის, ხოლო 1978 წლიდან — ა. ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყოფილების გამგე და რესპუბლიკის ალერგოლოგიური ცენტრის ხელმძღვანელი; 1975–1986 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1970–1980 წლებში — თბილისის ალერგოლოგთა ასოციაციის, ხოლო 1980 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე; 1990 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი. აქვს შრომები ალერგიულ დაავადებათა ეტიოპათოგენეზის, კლინიკის, მკურნალობისა და პროფილაქტიკის, ბრონქული ასთმის ცალკეული კლინიკური ფორმის იმუნოლოგიური თავისებურებების და მკურნალობის მეთოდების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

## ბიბლიოგრაფია 
* კვებითი ალერგია, თბ., 1980 (თანაავტ. კ. კაველაძე); 
* Материалы к патогенезу бронхиальной астмы, Тб., 1960; 
* Аллергология, Тб., 1987.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ალერგოლოგები
ნინო კალანდაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნინო კალანდაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ნინო კალანდაძე —  ერთ-ერთი პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი
*ნინო კალანდაძე — საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრი

კატეგორია:კალანდაძეები
ვლადიმერ გურგენიძე (ინჟინერი)

**ვლადიმერ მიხეილის ძე გურგენიძე** (დ. 16 ნოემბერი, 1894, თელავი, — გ. 15 სექტემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი რკინიგზების დაპროექტების, მშენებლობისა და ექსპლუატაციის დარგში, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1956).

დაამთავრა ლენინგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1926). მუშაობდა თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმსა და ამიერკავკასიის სატყეო–ტექნიკურ ინსტიტუტში (1926-1930), ამიერკავკასიის, შემდგომ თბილისის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში (1930-1959), საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში რკინიგზის სადგურებისა და კვანძების დაპროექტების, მშენებლობისა და ექპულატაციის კათედრის გამგედ (1944-1978). 1978 წლიდან იყო ამავე კათედრის პროფესორ–კონსულტანტი. მისი ძირითადი სამეცნიერო შრომები ეხება რკინიგზის ექპულატაციის საკითხებს

## ბიბლიოგრაფია 
* Улавливающие тупики. Основы проектирования и эксплуатации, М., 1953; 
* Железнодорожные станции с сортировочными устройствами на уклонах, Тб., 1961.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
დიმიტრი გურგენიძე

**დიმიტრი ხარიტონის ძე გურგენიძე** (დ. 5 მაისი, 1918, სოფ. ბუკისციხე, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ნოემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1954), პროფესორი (1980), საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1956), საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1981).

დაამთავრა სამასწავლებლო ინსტიტუტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1937). მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. 1947 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში. იყო რედაქტორი ჟურნალისა „დაწყებითი სკოლა და სკოლამდელი აღზრდა“. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. დიდი წვლილი მიუძღვის დიდაქტიკის აქტუალური პრობლემების მეცნიერულ კვლევასა და იაკობ გოგებაშვილის პედაგოგიური მემკვიდრეობის შესწავლასა და გამოქვეყნებაში. დაჯილდოებულია ი. გოგებაშვილის მედლით (1979).

## ბიბლიოგრაფია 
* კორნელი ქაცარავა, თბ., 1971; 
* დიდაქტიკის საკითხები, თბ., 1973; 
* მარიამ ორახელაშვილი, თბ., 1978 (თანაავტ.); 
* ივანე ჯავახიშვილის მოღვაწეობა სახალხო განათლების დარგში და მისი პედაგოგიური შეხედულებანი, თბ., 1979.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
მიხეილ გურგენიძე

**მიხეილ გიორგის ძე გურგენიძე** (დ. 1842 — გ. 1885) — ქართველი ხალხოსანი ჟურნალისტი, პუბლიცისტი.

სწავლობდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ინსპექტორად განაწესეს ოდიშის სასულიერო სასწავლებელში. 1881-1883 წლებში იყო ჟურნალ „იმედის“ რედაქტორი. პერიოდულ პრესაში სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს და მკაცრად აკრიტიკებდა ცარიზმის პოლიტიკას, მიუთითებდა გლეხთა მძიმე ეკონომიკურ და სოციალურ მდგომარეობაზე, დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ლიტერატურას და ხალხის ფართო მასებში განათლების შეტანას. მისი სიტყვით, მწერლობამ უნდა ამხილოს ცხოვრებისეული ნაკლოვანებანი და უჩვენოს მათგან გათავისუფლების გზა.

## ლიტერატურა
**ანთელავა ი.*, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოძრაობისა და საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან საქართველოში, თბილისი, 167

კატეგორია:დაბადებული 1842
კატეგორია:გარდაცვლილი 1885
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
ოთარ გურგენიძე

**ოთარ სოფრომის ძე გურგენიძე** (დ. 3 ოქტომბერი, 1928, თბილისი, — გ. 21 აპრილი, 2007, იქვე) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (1955). სტუდია „მემატიანეში“ გადაღებული აქვს სამეცნიერო–პოპულარული და დოკუმენტური ფილმები: „სეინერები ზღვაში გადიან“ (1961), „დაუმთავრებელი დღიური“ (1962, ბ. კრეფსთან ერთად), „ალვანელი მეცხვარეები“ (1964), „ვარძია“ (1967), „კლდის ვეფხვი“ (1968), „სანდრო ახმეტელი“ (1969), „ქართული ჭიდაობა“ (1971; საპატიო დიპლომი კორტინა-დ’ამპეცოში სპორტ. ფილმების XXVIII საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1972), „მონოლოგები პროფესიაზე“ (1974), „საგარეჯოელი ფალავანი“ (1974), „შემოქმედების სიმფონია“ (1975), „სერგო ქობულაძე“ (1977), „სულხან ცინცაძე“ (1979), „თავკაცი“ (1980), „ენგურის ეპოპეა“ (1982; სახელმწიფო პრემია „ხუთწლედის მატიანე“, 1982), „მეორე შტურმი“ (1985), „ქალის პორტრეტი“ (1987) და სხვ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
გიორგი გურგენიძე

**გიორგი გურამის ძე გურგენიძე** (დ. 14 ივლისი, 1963, თბილისი) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (2000).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი (1985). მუშაობდა იმავე ინსტიტუტის ალერგოლოგიისა და შინაგან სნეულებათა კათედრებზე. 2003 წლიდან აკად. ო. ღუდუშაურის სახელობის ეროვნული სამედ.იცინო ცენტრის თერაპიული სამსახურის უფროსი, შემდეგ — ამავე ცენტრის შინაგან სნეულებათა დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. მისი სამეცნიერო შრომების ძირითადი თემებია კონსტიტუციური თავისებურებების (ანომალიების) შესწავლა ატოპიურ დაავადებათა დროს და მათი კორეგირების გზები, სტეროიდ-რეზისტენტული ბრონქული ასთმით დაავადებულთა კლინიკურ-იმუნოლოგიური თავისებურებების გამოვლენა, მათი კორექციის გზების ძიება და სხვ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ლევან მენაბდე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლევან მენაბდე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ლევან მენაბდე — ლიტერატურათმცოდნე
*ლევან მენაბდე — საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრი
ლიპოვა-დოლინის რაიონი

**ლიპოვა-დოლინის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, სუმის ოლქში. მისი ფართობია 900 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 18 792 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 20,9 კაცს კმ²-ზე. ლიპოვა-დოლინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლიპოვა-დოლინა.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:სუმის ოლქის რაიონები
ბჟედუღები

**ბჟედუღები** — ადიღეელთა ერთ-ერთი ტომი. ცხოვრობენ ადიღეს ავტონომიურ ოლქში (ძირითადად თეუცეჟის ოლქში). მორწმუნე ბჟედუღები მუსულმანი სუნიტები არიან. შემოინახეს ბჟედუღური დიალექტი. მთავარი საქმიანობა მიწათმოქმედება და მესაქონლეობაა. საბჭოთა ხანაში მოხდა ბჟედუხების ეთნიკური კონსოლიდაცია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბჟედუღები
ემილ გურევიჩი

**ემილ (სამუილ) იაკობის ძე გურევიჩი** (დ. 9 მაისი, 1913, კიევი, — გ. 23 მარტი, 1981, თბილისი) — უკრაინელი პიანისტი და პედაგოგი, ხანგრძლივად მოღვაწეობდა საქართველოში; პროფესორი (1968), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა კიევის კონსერვატორია (1935). ეწეოდა საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას კიევში. 1936-1939 წლებში რამდენჯერმე საგასტროლოდ ეწივა თბილისს, თამაშრომლობდა ევგენი მიქელაძესთან და სხვა ქართველ დირიჟორებთან. 1952 წლიდან თბილისში გადმოსახლდა. გარდაცვალებამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. აღზარდა მრავალი ცნობილი მუსიკოსი: პიანისტები პ. დიმიტრიადი, ნ. ქათამაძე, დირიჟორი ვ. მაჭავარიანი, კომპოზიტორი გ. ჩლაიძე და სხვ., კონსულტაციას უწევდა გამოჩენილ პიანისტებს: ა. თორაძესა და ე. ლეონსკაიას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:უკრაინელი პიანისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კოალიციური მთავრობა

**კოალიციური მთავრობა** (ლათ. coalitio — გაერთიანება) — მთავრობა, რომელიც შექმნილია პარლამენტის არჩევნებში გამარჯვებული სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლებისაგან.

ასეთი ტიპის მთავრობები, როგორც წესი, გვხვდება საპარლამენტო მმართველობის სისტემებში, როდესაც აღმასრულებელი ხელისუფლების დაკომპლექტება ევალება პარლამენტს. 

კოალიციური მთავრობა იქმნება მაშინ, როდესაც საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ვერც ერთი პარტია ვერ იღებს საკმარისი ხმებისა და, შედეგად, საკმარისი მანდატების რაოდენობას იმისათვის, რომ ერთპიროვნულად გაიტანოს კანონპროექტები და / ან დააკომპლექტოს მთავრობის შემადგენლობა. შედეგად, ვერ იქმნება საპარლამენტო უმრავლესობა და შეუძლებელი ხდება ერთპარტიული მთავრობის შექმნა.

შესაბამისად, მოსალოდნელი პოლიტიკური კრიზისის თავიდან აცილების მიზნით, ორი ან მეტი პარტია აყალიბებს კოალიციას, რომელიც საპარლამენტო უმრავლესობის ადგილს იკავებს და აყალიბებს კოალიციურ მთავრობას.  

კოალიციური მთავრობის გამორჩეული თავისებურებაა ის, რომ მინისტრთა კაბინეტის წევრი სხვადასხვა მინისტრები კოალიციის წევრი სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლები არიან. 

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:მთავრობა
კატეგორია:პოლიტიკა
ბერეჟანის რაიონი

**ბერეჟანის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ტერნოპილის ოლქში. მისი ფართობია 661 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 20 722 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 31,35 კაცს კმ²-ზე. ბერეჟანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბერეჟანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ტერნოპილის ოლქის რაიონები
საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები

**საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის დეპუტატები** — საქართველოს პარლამენტის წევრები 2016-2020 წლებში.

## დეპუტატების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს პარლამენტის მეცხრე მოწვევის წევრები 

*
კონცერნი

**კონცერნი** () — სხვადასხვა დამოუკიდებელი სამრეწველო, საფინანსო და სავაჭრო საწარმოს გაერთიანება, რომლებიც, მართვის ფუნქციების გარკვეული ცენტრალიზაციის საფუძველზე, ეწევიან ერთობლივ საქმიანობას.

საქართველოს კანონმდებლობით, კონცერნი იქმნება იმ შემთხვევაში, თუ ერთი საწარმო სხვა საწარმოში მონაწილეობს ოცდახუთ პროცენტზე მეტი წილით. იმავდროულად, კონცერნი არ სარგებლობს იურიდიული პირის უფლებით. 

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:ბიზნესი
კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:ფინანსები
კატეგორია:ტერმინები
რევაზ გურგენიძე (ოფთალმოლოგი)

**რევაზ ვლადიმერის ძე გურგენიძე** (დ. 24 ოქტომბერი, 1931, თბილისი, — გ. 9 მარტი, 2005, იქვე) — ქართველი ექიმი, ოფთალმოლოგი, საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1996). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1969).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1954). 1958-1978 წლებში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე მუშაობდა თბილისის კლინიკური და ექსპერიმენტული ნევროლოგიის ინსტიტუტში, 1978-2005 წლებში იყო ოფთალმონევროლოგიის სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის ხელმძღვანელი. მისი მუშაობის ძირითადი სფერო იყო ოფთალმოლოგიური სიმპტომებისა და სინდრომების მნიშვნელობის შესწავლა თავის ტვინის სისხლძარღვოვანი და სიმსივნური დაზიანების დიაგნოსტიკისა და დიფერენციული დიაგნოსტიკისთვის, აღნიშნული სიმპტომოკომპლექსების პათოგენეზური მექანიზმების ახსნა, მხედველობის გზის მსვლელობის და მისი სტრუქტურის დაზუსტება. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).   

## ბიბლიოგრაფია 
* მხედველობის გზის კლინიკური ანატომია, თბ., 2001 (თანაავტ. ი. ბერაძე); 
* თვალის მამოძრავებელი აპარატი და მისი დაზიანების სემიოლოგია, თბ., 2002.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კრიზისი

**კრიზისი** ( — გადამწყვეტი, გარდატეხის მომენტი) — მძიმე, გაჭირვებული მდგომარეობა; დიდი გარდატეხა, მკვეთრი ცვლილება, მძიმე გარდამავალი პერიოდი, რისამე მწვავე ნაკლებობა (განსაკუთრებით ითქმის მოხმარების საგნებზე, პროდუქტებზე).

კრიზისით ხშირად მოიხსენიებენ საზოგადოებაში მიმდინარე ისეთ პროცესებს, რომლებიც იწვევენ ეკონომიკური კავშირების და ურთიერთობების მოშლას, რასაც თან სდევს როგორც მოსახლეობის ფართო ფენების, ასევე ბიზნესისა და მეწარმეების ცხოვრების დონის მკვეთრი გაუარესება, უმუშევრობა და სხვა. 

# მედიცინაში: მიმდინარეობაში გარდატეხის მომენტი, რომელსაც მოსდევს ავადმყოფის მდგომარეობის გაუმჯობესება ან გაუარესება.
# საბაზრო ეკონომიკაში: საქონლის პერიოდული ჭარბწარმოება, რომელსაც თან სდევს წვრილ მწარმოებელთა გაკოტრება, წარმოების შეკვეცა და უმუშევრობის ზრდა.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
კატეგორია:უშიშროება
კატეგორია:სტრატეგიული მენეჯმენტი
*
ირაკლი ბერაია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ირაკლი ბერაია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ირაკლი ბერაია  —  საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი
*ირაკლი (დაჩი) ბერაია   —  საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი
გიორგი გურიელი

მინი|ოსმალების მიერ შეკვეთილის აღება (1853).
**გიორგი ლევანის ძე გურიელი** (დ. წ. უცნობია, სოფ. ჩოჩხათი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 ნოემბერი, 1853, სოფ. შეკვეთილი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1853). 

მონაწილეობდა რუსეთ-ირანისა (1826-1828) და რუსეთ-ოსმალეთის (1828-1829) ომებში. დაიღუპა ყირიმის ომის (1853–56) დასაწყისშივე, ოსმალების მიერ შეკვეთილის ციხის აღების დროს მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1853
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:გურიელები
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბრძოლო მოქმედებებში დაღუპული სამხედრო მოღვაწეები
გურია-სამეგრელოს ეპარქია

**გურია-სამეგრელოს ეპარქია** — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის საქართველოს საეგზარქოსოს ერთ-ერთი ეპარქია საქართველოში 1885-1917 წლებში.

შეიქმნა რუსეთის სინოდის 1885 წლის 12 ივნისს გადაწყვეტილებით, რის შედეგადაც გურიისა და სამეგრელოს ეპარქიები გაერთიანდა. კათედრად გამოცხადდა ქ. ფოთი. გაუქმდა 1917 წელს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ (მის ტერიტორიაზე დაარსდა ორი ეპარქია: ჭყონდიდის ეპარქია და ბათუმ-შემოქმედის ეპარქია). ეპარქიის ტერიტორიაზე არსებობდა 2 სასულიერო სასწავლებელი, 141 საეკლესიო-სამრევლო და 4 სამონასტრო სკოლა. XX საუკუნის დასაწყისში კავკასიაში ეკლესიის რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით რუსეთის ცარიზმს სურდა გურია-სამეგრელოს ეპარქიიდან სვანეთის გამოყოფა და მისი შეერთება სოხუმის ეპარქიასთან, მაგრამ ხალხის წინააღმდეგობის გამო ეს პროექტი ვერ განხორციელდა.

ეპარქიის მმართველები იყვნენ:
* 1886-1898 — გრიგოლი (დადიანი),
* 1898-1903 — ალექსანდრე (ოქროპირიძე),
* 1903-1905 — დიმიტრი (აბაშიძე),
* 1905-1908 — გიორგი (ალადაშვილი),
* 1908-1918 — ლეონიდე (ოქროპირიძე). 

## ლიტერატურა
* Иоселиани П., Краткая история Грузинской церкви, СПб., 1843; 
* [Епископ Кирион], Краткий очерк истории Грузинской церкви и экзархата за XIX столетие, Тфл., 1901;

კატეგორია:საქართველოს საეგზარქოსო
კატეგორია:საქართველოს ყოფილი ეპარქიები
ნოდარ გურეშიძე

**ნოდარ ვარლამის ძე გურეშიძე** (დ. 10 მარტი, 1927, სოფ. მარანი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ოქტომბერი, 2004, თბილისი) — ქართველი პოეტი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1950). იყო მარჯანიშვილის თეატრის დირექტორი (1966-1967), საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის მდივანი (1971-1973), მწერალთა კავშირის ლიტერატურული ფონდის დირექტორი (1987–1989), საქართველოს საავტორო უფლებათა სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარე (1989–2001), საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილე (2001-2003). ლექსებს აქვეყნებდა 1946 წლიდან. გურეშიძე ავტორია პოეტური კრებულებისა: „ჩემი გაზაფხული“ (1955), „შინ და გარეთ“ (1959), „მიწა და ვარსკვლავები“ (1962), „ლექსები“ (1965, 1967, 1974, 1984), „გუშინ, დღეს, ხვალ“ (1974), „გზა“ (1985), „სამადლობელი“ (1986), „კი და არა“ (1989) და სხვ.; პროზაული ნაწარმოებებისა: „მეგობრობის თვალით“ (1956), „დღეები და ქალაქები“ (1964). თარგმნა უცხოელ ავტორთა ნაწარმოებები, მ. შ. უნგრელი მწერლის იმრე მადაჩის დრამატული პოემა „ადამიანის ტრაგედია“ (1984). მისი ლექსები თარგმნილია უცხოურ ენებზე. 1985 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ლობი

**ლობი**, *ლობირება* ( — ვესტიბიული, შენობის შესასვლელი ნაწილი, პარლამენტის კულუარი) — ამა თუ იმ ინტერესთა ჯგუფის გამომხატველი ორგანიზებული გუნდი, რომელიც მუშაობს საკანონმდებლო და წარმომადგენლობით ხელისუფლებასთან დამკვეთი ჯგუფის სასარგებლოდ.

ლობირების მიზანი შეიძლება იყოს რაიმე საკანონმდებლო აქტის მიღება ან რაიმე სხვა კონკრეტული გადაწყვეტილება დამკვეთის ინტერესების შესაბამისად. ამ ტერმინით ასევე აღინიშნება ეკონომიკურად და პოლიტიკურად ძლიერი სტრუქტურების წარმომადგენელთა ჯგუფი, რომელიც ზეგავლენას ახდენს სახელმწიფო პოლიტიკაზე.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:ტერმინები
კატეგორია:პოლიტიკა
მაგისტრატი მოსამართლე

**მაგისტრატი მოსამართლე** – რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს მოსამართლე, რომელიც თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულში. საქართველოში მაგისტრატი მოსამართლის სამოქმედო ტერიტორია და რაოდენობა განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით. მაგისტრატი მოსამართლეების შემადგენლობას რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში განსაზღვრავს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო.

საქართველოში სისხლის სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლის კომპეტენციას მიეკუთვნება ადამიანის კონსტიტუციური უფლების შეზღუდვისა და იძულებით ღონისძიებასთან დაკავშირებული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შესახებ სასამართლოს განჩინების გამოტანა, ბრალდებულის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების საკითხის გადაწყვეტა, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გამომძიებლის ან/და პროკურორის უკანონო ქმედების გამო საჩივრის გადაწყვეტა, ასევე სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელება.

სამოქალაქო სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლეები განიხილავენ: ქონებრივ დავებს, თუ სარჩელის ფასი არ აღემატება 5 000 ლარს; ზოგიერთ კატეგორიის უდავო და გამარტივებული წარმოების საქმეებს, თუ მოთხოვნის ან ქონების ღირებულება აღემატება 5 000 ლარს; საოჯახო-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე დავებს (გარდა შვილად აყვანის, მშობლის უფლების ჩამორთმევის, მამობის დადგენის და განქორწინების საქმეებისა, თუ მეუღლეებს შორის არსებობს დავა ბავშვის მიკუთვნების თაობაზე).

ადმინისტრაციული სამართლის საქმეებზე მაგისტრატი მოსამართლეები განიხილავენ: ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეებს; სახელმწიფო სოციალური დაცვის საკითხის თაობაზე საქმეებს; სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულებასთან დაკავშირებით წარმოშობილ დავებს; საჯარო სამსახურში შრომითი ურთიერთობიდან წარმოშობილ დავებს; მეწარმის საქმიანობის შემოწმების შესახებ მაკონტროლებელი ორგანოს შუამდგომლობის საფუძველზე ბრძანების გამოცემის თაობაზე საქმეებს; არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების შესახებ ფსიქიატრიული დაწესებულების ან პენიტენციური დაწესებულების მიმართვებს; ტუბერკულოზის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით პირის არანებაყოფლობითი იზოლაციის თაობაზე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ადგილობრივი ერთეულის მიმართვას; პირის შესახებ მონაცემების აზარტულ ან/და მომგებიან თამაშობებზე დამოკიდებულ პირთა სიაში შეტანასთან დაკავშირებით განცხადებას.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

## სქოლიო 
კატეგორია:მოსამართლეები
კატეგორია:სასამართლოები
გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი

**გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი** — რუსეთის იმპერიის არმის ერთ-ერთი ქვედანაყოფი. დაარსდა 1863 წლის 6 ნოემბერს გურიის ქვეითი პოლკის სახელწოდებით. 1864 წლის 25 მარტს ეწოდა გურიის 159-ე ქვეითი პოლკი. 1879 აპრილიდან პოლკი შედგებოდა 4 ბატალიონისაგან. მისმა ჯარისკაცებმა და ოფიცრებმა თავი ისახელეს 1877–78 რუსეთ-ოსმალეთის ომში. II და III ბატალიონებს უბოძეს გიორგის დროშა წარწერით: „ყარსის აღებისათვის 1877 წლის 6 ნოემბერს“. განთავსებული იყო მოგილიოვში, შემდეგ სამარაში.

## ლიტერატურა
* Хроника кавказских войск, в 2-х частях, сост. А. Л. Гизетти, Тфл., 1896;
* Военная энциклопедия / Под ред. В. Ф. Новицкого и др. — СПб.: т-во И. В. Сытина, 1911—1915;

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:გურიის ისტორია
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
გურიის ქვეითი რაზმი

მინი|გურიის ქვეითი რაზმის მებრძოლები.
**გურიის ქვეითი რაზმი** — რუსეთის იმპერიის არმიის არარეგულარული დანაყოფი („დრუჟინა“). დაარსდა 1815 წლის 28 დეკემბერს როგორც გურიის მილიციის ასეული. მის რიგებში ირიცხებოდა 110 ქვეითი მეომარი. ასეულს ევალებოდა დაეცვა ოზურგეთის მაზრის საზღვარი ოსმალეთთან. 

1877 წელს გადაკეთდა გურიის I ქვეით რაზმად, რომლის პირადი შემადგენლობა 400 კაცამდე გაიზარდა. თავი ისახელა 1877–78 რუსეთ-ოსმალეთის ომში, რისთვისაც ებოძა გიორგის დროშა წარწერით: „წარჩინებისათვის 1877 და 1878 წლების ოსმალეთის ომში“. გურიის ქვეითი რაზმი ომის დამთავრების შემდეგ უწოდეს. 1877 წელს მის საფუძველზე შეიქმნა კავკასიის მკვიდრი მოსახლეობის მესამე მსროლელთა რაზმი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხუცუბანში არის გურიის დრუჟინის მებრძოლთა საძმო სასაფლაო.

## ლიტერატურა
* Хроника кавказских войск, в 2-х частях, сост. А. Л. Гизетти, Тфл., 1896;

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
კატეგორია:გურიის ისტორია
არჩილ გურიელი–ჭყონია

**არჩილ გურიელი–ჭყონია** (დ. 18 თებერვალი, 1895, ქუთაისი, — გ. 21 ნოემბერი, 1955, ნიუ-იორკი) — ქართველი მრეწველი, ბიზნესმენი, პოლიტიკური ემიგრანტი.

1917 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. მონაწილეობდა 1921 წლის თებერვალში წითელ არმიასთან ბრძოლებში. ემიგრაციაში იყო საფრანგეთში (1922-1937), შემდეგ ამერიკის შეერთებული შტატებში. 1937 წელს ცოლად შეირთო ცნობილი ბიზნესმენი და კოლექციონერი ელენე რუბინშტეინი. მათ ამერიკაში დააფუძნეს პარფიუმერიის სამრეწველო და სავაჭრო ქსელი „Gourielli Apothecary“. გურიელი–ჭყონია ასევე იყო პარფიუმერული წარმოება „Prince Matchabelli“-ის თანადამფუძნებელი. მონაწილეობდა ემიგრანტების საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო აშშ-ში ქართული ასოციაციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, 1945-1947 წლებში — თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ბორშჩივის რაიონი

**ბორშჩივის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ტერნოპილის ოლქში. მისი ფართობია 1 006 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 65 731 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 65,3 კაცს კმ²-ზე. ბორშჩივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბორშჩივი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ტერნოპილის ოლქის რაიონები
ვასილ გურიელი

**ვასილ ლევანის ძე გურიელი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1861 — გ. 1919) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), გენერალ-ლეიტენანტ ლევან გურიელის ვაჟი.

1871-1881 წლებში იყო იმპერატორ ალექსანდრე II-ის კარის პაჟი. დაამთავრა საკავალერიო სასწავლებელი. სხვადასხვა დროს მსახურობდა 45-ე დრაგუნთა პოლკში, კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბში. 1914–1917 წლებში იყო განსაკუთრებულ დავალებათა გენერალი კავკასიის მეფისნაცვალთან. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:გურიელები
ბერბენკი (ქლიავის ჯიში)

**ბერბენკი** — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1883 წელს იაპონიიდან მიღებული ქლიავის კურკის დათესვით. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ საკოლექციო ნარგავებში.

ხე ძლიერ გამძლე, მოსავლიანი და საღია. ნაყოფი სხვა იაპონურ ქლიავის ჯიშებთან შედარებით, საუკეთესო გემოსია. ხე ხასიათდება ბრტყელი გაშლილი ვარჯით. ფოთოლი განიერ-ლანცეტისებრია, ძალიან წააგავს ატმის ფოთოლს. ახასიათებს ადრეული ყვავილობა. ნაყოფი მწიფდება ივლისის ბოლო რიცხვებში; საშუალო ზომისაა (4🞩4,5 სმ), მრგვალი ფორმის. კანი თხელია, მაგრამ მკვრივი. ძირითადი ფერი ყვითელია და დაფარულია წითელი შეფერვით. კანზე ემჩნევა მრავალი მსხვილი ყომრალი ფერის წერტილი. რბილობი მუქი ყვითელი ფერისაა, წვნიანი, ნაზი, მკვრივი, ტკბილი და სურნელოვანი. კურკა არ ეცლება რბილობს, წვრილია, მომრგვალო, ოვალური ფორმის. ნაყოფი კარგად იტანს ტრანსპორტირებას და დიდხანს ინახება.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
დიდი ჰერცოგი (ქლიავის ჯიში)

**დიდი ჰერცოგი** — ქლიავის ჯიში. მიეკუთვნება უნგრულების ჯგუფს. გამოყვანილია 1876 წელს ინგლისში, თომას რივერსის მიერ, შემოდგომის კომპოტის კურკიდან. საქართველოს რაიონებში ხშირად გვხვდება.

ლამაზი, მსხვილი, ტრანსპორტირებისადმი გამძლე ნაყოფის გამო დიდი ჰერცოგი სამრეწველო ჯიშად ითვლება. მსხმოიარობა კარგი იცის, კარგად ეგუება გარემო პირობებს. თუმცა, ნაყოფი გემოთი მდარეა და არ გამოიყენება საჩირედ ან კომპოტისათვის. ხე საშუალო ზრდისაა, მაღალი, ვიწრო ვარჯით, ხშირი დატოტვით. ფოთოლი მსხვილი, მუქი მწვანე და ბრჭყვიალა. ყვავილობა ადრეულა აქვს. თვითსტერილია.

ნაყოფი მსხვილია (5,2🞩4 სმ), საშუალო მასა 41,6 გრამს უდრის. უკუკვერცხისებრი ფორმისაა, ფუძესთან ემჩნევა ამობურცული რგოლი, გვერდები არათანასწორია. ნაყოფის კანი მუქი მოწითალო-ლურჯი ფერისაა, ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ნაფიფქი. რბილობი მკვრივია, მოყვითალო, ტკბილი გემოსი. კურკა არ სცილდება რბილობს. მწიფდება აგვისტოს ბოლო რიცხვებში, სექტემბრის დასაწყისში. ნაყოფი ნაკლებად ზიანდება სიდამპლით, მხოლოდ ნაყოფიჭამია აზიანებს მოსავალს.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ეკატერინე (ქლიავის ჯიში)

**ეკატერინე** — საფრანგეთში ფართოდ გავრცელებული ძველი შავი ქლიავის ჯიში. აშშ-ში კატალოგში უკვე 1862 წელს იყო შეტანილი. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული ქართლის რაიონებში, ხშირად იტალიური ან აჟანის უნგრულის სახელწოდებით (გორი, მერეთი). ჯიშისათვის საუკეთესო პირობები ქართლშია. ქართლისა და კახეთის პირობებში ქლიავის ჯიში ხასიათდება უხვი მოსავლიანობით, ნაყოფის მაღალი ღირსებითა და გარემო პირობებისადმი მცირე მოთხოვნილებით, რის გამოც შეტანილია საოჯახო და სამრეწველო ჯიშთა ასორტიმენტში.

ხე კარგად იზრდება და უხვ მოსავალს იძლევა, საშუალოდ 35 ცენტნერს ერთი ჰექტარიდან. ნაყოფისაგან მზადდება საუკეთესო ჩირი, რომელიც შაქრიანობით იტალიურ უნგრულიდან დამზადებულ ჩირს არ ჩამოუვარდება, მხოლოდ სიმსხოსა და ფერის მხრივ ვერ შეედრება მისგან დამზადებულ ჩირს. ეკატერინე ნაკლებად მომთხოვნია გარემო პირობებისადმი. ხასიათდება უკუპირამიდული ფორმის ვარჯით, ხშირად დატოტვით. ერთწლიანი ყლორტები მოწითალო ფერისაა. ფოთოლი წვრილია, უკუკვერცხისებრი ფორმის, წვრილად დაკბილული კიდეებით. ყვავილობა ადრეული იცის. ჯიში თვითფერტილია.

ნაყოფი წვრილი ან საშუალო ზომისაა, ფორმით მოკლე ბოთლისებრი. კანი მკვრივი და სქელი, არ სცილდება რბილობს, მომწვანო-ყვითელია, შეფერვა ვარდისფერი; ემჩნევა უფრო მუქი წითელი წინწკლები, ზევიდან გადაჰკრავს ცვილისებრი ნაფიფქი, რომელიც ნაყოფს მოლურჯო ფერს აძლევს. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, მკვრივი, წვნიანი, ძლიერ ტკბილი. კურკა რბილობს არ სცილდება. მწიფდება სექტემბრის დასაწყისში.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ემზარ გელაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ემზარ გელაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ემზარ გელაშვილი — ველომბრბოლელი
*ემზარ გელაშვილი — საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრი
მორის რაველის ნაწარმოებების სია

thumb|upright|230px|მორის რაველი, დაახლოებით 1925 წელი

ქვემოთ მოცემულია **მორის რაველის ნაწარმოებების სრული სია**, რომელიც კატეგორიზებულია ჯერ ჟანრის, ხოლო ჟანრის შიგნით ქრონოლოგიურად, დასრულების წლების მიხედვით. **M** ღილაკზე დაკლიკება მთლიან სიას დასრულების თარიღების მიხედვით დაალაგებს (ხელახლა დაკლიკება შეაბრუნებს მიმდევრობას, ხოლო ჟანრების მიხედვით დალაგებაზე დასაბრუნებლად გვერდი გადატვირთეთ).

კატალოგის ნომრები (**M**) მინიჭებულია მუსიკათმცოდნე მარსელ მარნას მიერ, კომპოზიციის დასრულების თარიღების მიხედვით. რაველის საკუთარი ნაწარმოებების არანჟირებებს მინიჭებული აქვს ორიგინალი ვერსიის **M** ნომერი, რომელსაც მოჰყვება ლათინური ანბანის ასო (a, b, c და ასე შემდეგ). რაველის მიერ გაკეთებულ სხვა კომპოზიტორების ნაწარმოებთა ან „ტრადიციული“ მუსიკის არანჟირებებს მინიჭებული აქვს განსხვავებული  **MA** ნომერი და დალაგებულია არანჟირების თარიღის მიხედვით.

## ნაწარმოებების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*მარნას მორის რაველის ნაწარმოებების კატალოგი (ფრანგულ ენაზე)

კატეგორია:მორის რაველის ნაწარმოებები
ისპოლინური

**ისპოლინური**, *ჯაიენტი*, *პრიუნი* — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1890-იან წლებში აჟანის უნგრულასა და პონტის შორის შეჯვარების შედეგად. ჯიში გვხვდება სხვადასხვა რაიონში ცალკე მდგომი ხეების სახით. მის დადებით მხარეს შეადგენს მსხვილი ლამაზი ნაყოფი, უხვი მოსავლიანობა და ადრეულა ნაყოფიერება. თვითფერტილია.

ხე საშუალო ზრდისაა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი უკუკვერცხისებრია, სუსტად შებუსვილი ქვედა მხარეზე. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში (ქართლი). მსხვილია (4,6🞩3,4🞩3,7 სმ), საშუალო მასა 45,7 გრამს უდრის. ფორმით უკუკვერცხისებურია, ოდნავ შებრტყელებული გვერდებიდან და შევიწროებული ფუძესთან. კანი საშუალო სისქისა და სიმკვრივისაა. მოწითალო ფერის, ზევიდან გადაკრული აქვს ცვილისებრი თხელი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ წვნიანი, ძარღვიანი, მკვრივი, მოტკბო, გემრიელი. კურკა ნახევრად სცილდება ტბილობს. ბაღის მოყვარულთათვის განსაკუთრებით საინტერესო ჯიშია.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
პეტრე ჩხატარაისძე

**პეტრე ჩხატარაისძე** (გ. 1725) — ქართველი სასულიერო პირი და მწერალი, მოღვაწეობდა XVIII საუკუნის I ნახევარში. 

## ბიოგრაფია
წარმოშობით იყო გურიიდან, ქობულეთიდან. აღიზარდა და ადრეული წლებიდანვე ბერად აღიკვეცა ტრაპიზონში. ეწეოდა ლიტერატურულ და პედაგოგიურ საქმიანობას, სწავლობდა ალექსანდრე მაკედონელის ისტორიას. დაწერა გიორგი IV გურიელის ხოტბა და „მოთხრობა ქრისტიანობისა ქობულეთისა კერძოთა შინა“. 1713-1724 წლებში გალექსა არჩილ II-ის მიერ რუსულიდან თარგმნილი „ალექსანდრიანი“, შექმნა მისი ახალი რედაქციაც. მოღვაწეობდა ზუგდიდში, ბეჟან I დადიანის კარზე.

## ლიტერატურა
**მენაბდე, ლ.* „ძველი ქართული მწერლობის კერები“, ტ. 1 ნაკვეთი 2, თბილისი, 1962
**ბარამიძე, ა.* „ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან“, ტ. 2, თბილისი, 1940
*

## რესურსები ინტერნეტში
*უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:ქართველი ბერები
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1725
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ბაირაღი

**ბაირაღი** *(ალამი, დროშა)* — ტარზე დამაგრებული ქსოვილის ფართო ნაჭერი. სახელმწიფოს, ეკლესიის ან რაიმე ორგანიზაციის სიმბოლო. ეკლესიის წმიდა დროშა, მაცხოვრის, ღვთისმშობლის, განსაკუთრებით პატივდებული წმინდანთა გამოსახულებით. ჩვეულებრივ ინახება მარჯვენა და მარცხენა კლიროსების ახლოს, საიდანაც დიდ დღესასწაულებზე ჯვრით მსვლელობის დროს გამოაქვთ. ბაირაღი სიმბოლურად მართლმადიდებლობის ამქვეყნად გამარჯვებას მოასწავებს. ასეთი დროშის მატარებელს **ბაირახტარი** ჰქვია.

ბაირაღს საქართველოს მთიანეთის ზოგ კუთხეში, ხატობის ან სხვა რამ შემთხვევის დროს, გამოასვენებდნენ ხოლმე ტარზე დამაგრებულ ქსოვილს ერთი დიდი ან რამდენიმე პატარა ნაჭრით, რომელზეც წამოცმული იყო ზანზალაკები. ინახებოდა სალოცავში.

## ლიტერატურა
* *„საქართველოს ეკლესიის კალენდარი“* 2005.
* *„მართლმადიდებლის მცირე ლექსიკონი“* 2002.
* *საქართველოს ეთნოგრაფიული ლექსიკონი*
* *აკაკი მეგრელიშვილი,* „მწუხრისა და ცისკრის ლოცვათა და წირვის განმარტებანი“, თბ. 2003

## რესურსები ინტერნეტში
* საეკლესიო ტერმინთა მცირე განმარტებითი ლექსიკონი

კატეგორია:საეკლესიო ნივთები
ბაღდადი (საეკლესიო ნივთი)

**ბაღდადი** — მეწამული ფერის, ოთხკუთხა აბრეშუმის ქსოვილის ნაჭერი, რომელიც ზიარების დროს მნათეს უჭირავს მაზიარებლის ნიკაპთან. გამოიყენება ქრისტეს წმინდა სისხლისა და წმინდა ხორცის შემთხვევით ძირს დავარდნისაგან დასაცავად. ასევე სტიქაროსნის მიერ ზიარების შემდეგ მაზიარებლის ბაგეს მოსაწმენდად.

## ლიტერატურა
* *მართლმადიდებლის მცირე ლექსიკონი*
* *აკაკი მეგრელიშვილი*, „მწუხრისა და ცისკრის ლოცვათა და წირვის განმარტებანი“, თბ. 2003

## რესურსები ინტერნეტში
* საეკლესიო ტერმინთა მცირე განმარტებითი ლექსიკონი

კატეგორია:საეკლესიო ნივთები
ანდრო დოლიძე

**ანდრო გიგოს ძე დოლიძე** (დ. 1878, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი რევოლუციონერი, საბჭოთა პარტიული მოღვაწე, ფინანსთა სახალხო კომისარი 1926-1929 წლებში.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის საფერშლო სკოლაში. სწავლის პერიოდში დაუახლოვდა მესამე დასის წევრებს. თანამშრომლობდა გაზეთ „კვალში“. 1899 წელს სამხედრო სამსახურში ყოფნის დროს ავრცელებდა პროკლამაციებს ჯარისკაცთან შორის. 1905 წელს ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას გურიის გლეხობაში, მონაწილეობდა გურიის გლეხთა მოძრაობაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში ბაქოში თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ გაზეთ „გუდოკში“. 1913 წელს გადაასახლეს ასტრახანში, საიდანაც 1915 წელს გაიწვიეს ჯარში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუცის შემდეგ ჩავიდა თბილისში და მუშაობდა ბოლშევიკურ გაზეთ „ბრძოლაში“. 1918 წელს მონაწილეობდა სოხუმში ბოლშევიკური გადატრიალების მცდელობაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921-1923 წლებში იყო ოზურგეთის მაზრის აღმასკომის თავმჯდომარე. 1924 წელს საქართველოს კომპარტიის III ყრილობაზე აირჩიეს ცკ-ს საკონტროლო კომისიის თავმჯდომარედ. ამავდროულად დაინიშნა მუშგლეხინის სახალხო კომისრად. აგვისტოს აჯანყების დროს დროებით დაპატიმრებული ჰყავდათ აჯანყებულებს გურიაში.  სხვადასხვა დროს იყო ამიერკავკასიის ცაკ-ის მდივანი, საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარი, რესპუბლიკის პროკურორი, საქართველოს კომერციული ბანკის მმართველი. 1937 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს და მალევე დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.

## ლიტერატურა
. ანდრო დოლიძე. წერილები (1923 - 1928). სახელგამი. ტფილისი, 1929 წ. 202 გვ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პროკურორები
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ანდრო
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
არჩილ დოლიძე

**არჩილ (როსტომ) ბიჭიას ძე დოლიძე** (დ. 1870, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1918) — ქართველი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
1900 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია,სადაც ხელმძღვანელობდა არალეგალურ მარქსისტულ წრეს. 1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. არაერთხელ დააპატიმრეს პარტიული მუშაობისთვის. პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ბათუმში, ქუთაისში, რაჭასა და ლეჩხუმში. 1906-1907 წლებში იყო თბილისის არალეგალურ მუშათა წრეების ლექტორ-პროპაგანდისტი.  მონაწილეობდა ლეგალური ბოლშევიკური გაზეთის გამოცემაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში იყო თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიუროს წევრი. დაეუფლა ექიმ-სტომატოლოგის პროფესიას. პირველი მსოფლიო ომის დროს ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას ჯარისკაცთა შორის, ხოლო 1917 წლიდან კი — გურიის გლეხობაში. იყო რუსეთის დამფუძნებელი კრების დეპუტატი კავკასიიდან. 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ დააპატიმრა ანტისახელმწიფოებრივი მუშაობის გამო და ქუთაისის ციხეში ჩასვა. ციხეში დაავადდა და გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
არჩილ
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
ნიკოლოზ დოლიძე

**ნიკოლოზ ბესარიონის ძე დოლიძე** (დ. 1872, ამაღლება, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1933) — ქართველი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა ბათუმში, მანთაშევის ქარხანაში. 1892 წელს მუშათა გაფიცვაში მონაწილეობისთვის სამსახურიდან დაითხოვეს. 1893 წლიდან მუშაობდა თბილისში სხვადასხვა საწარმოებში. 1900 მონაწილეობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარი სახელოსნოების და დეპოს მუშების აგვისტოს გაფიცვაში. 1902 წელს მონაწილეობდა ბაქოს მუშათა დემონსტრაციაში. შემდეგ დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში და ჩაერთო გლეხთა მოძრაობაში. 1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. ამავე წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს ყუბანის ოლქში, საიდანაც მალე გაიქცა. მუშაობდა ნოვოროსიისკის ცემენტის ქარხანაში, სადაც, ასევე, რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა. ამისთვის დააპატიმრეს, მაგრამ გაიქცა. 1905 წელს მონაწილეობდა გურიის გლეხთა მოძრაობაში. სტოლიპინის რეაქციის წლებში არალეგალურად მუშაობდა თბილისში. 1909-1911 წლებში სამჯერ გადაასახლეს, მაგრამ სამჯერვე მოახერხა გაქცევა. 1911 წელს იყო სოხუმის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ნიკოლოზ
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
გიორგი ჭელიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი ჭელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გიორგი ჭელიძე  — კინოოპერატორი
*გიორგი ჭელიძე  — საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრი
დიმიტრი დოლიძე

**დიმიტრი ევსევის ძე დოლიძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1908, ასკანა, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 1 ივნისი, 1976) — ქართველი ინჟინერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1962), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი და იქვე დაიწყო მუშაობა. 1938 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრის გამგე. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება სამშენებლო კონსტრუქციების გაანგარიშებასა და დაპროექტების საკითხებს. ავტორი და თანაავტორია სხვადასხვა სახელმძღვანელოებისა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დიმიტრი
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
იოსებ დოლიძე

**იოსებ მალაქიას ძე დოლიძე** (დ. 24 თებერვალი, 1903, ნიგოითი, ოზურგეთის მაზრა, — გ. 23 ნოემბერი, 1985) — ქართველი მეცნიერი, აბრეშუმის ტექნოლოგი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1963). 1964 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის აბრეშუმის ტექნოლოგიის კათედრის გამგე. მისი შრომები ეხება აბრეშუმის პარკის პირველადი დამუშავების ტექნოლოგიასა და აბრეშუმმცოდნეობას. ავტორია წიგნისა „აბრეშუმის პარკის დამზადებისა და პირველადი დამუშავების ტექნოლოგია“ (1964).

## ჯილდოები
* 1963 - საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე
* რესპუბლიკის დამსახურებული გამომგონებელი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
იოსებ
კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
დავით გურიელი

**დავით მამიას ძე გურიელი** (დ. 1818 — გ. 23 აგვისტო, 1839) — გურიის უკანასკნელი მთავარი (ფორმალურად, 1826-1829), მამია V გურიელისა და სოფიო წულუკიძის ვაჟი.

## ბიოგრაფია
გურიის მთავრად მამამისის, მამია V გურიელის გარდაცვალების შემდეგ გამოცხადდა 1826 წელს. დავითის მცირეწლოვანების გამო სამთავროს რეგენტთა საბჭო მართავდა დედამისის, სოფიოს თავმჯდომარეობით. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1828-1829) დროს დედამ ოსმალეთის ტერიტორიაზე, ჯერ ქობულეთში, შემდეგ კი ტრაპიზონში გადაიყვანა. ამ პერიოდში რუსეთმა გურიის სამთავროს ავტონომია გააუქმა. 1829 წლის 9 სექტემბერს რუსეთის მთავრობამ დავითი გადაყენებულად გამოაცხადა, გურია კი იმპერიას უშუალოდ შეუერთა. 

დავითს და მის დას, ეკატერინეს სამშობლოში დაბრუნების უფლება სოფიოს გარდაცვალების შემდეგ მისცეს, რადგან საზღვარგარეთ წასვლისას მცირეწლოვნები იყვნენ. დაბრუნების შემდეგ, 1832 წელს დავითი პეტერბურგში მიავლინეს პაჟთა კორპუსში სასწავლებლად. 1838 წელს კორნეტის ჩინით ჩაირიცხა ლაიბ-გვარდიის კაზაკთა პოლკში და გაიგზავნა კავკასიელ მთიელებთან ომში. 1839 წელს დაიღუპა შამილის ჯართან ბრძოლაში აულ ახულგოსთან.

## ლიტერატურა
*
* Утверждение русского владычества на Кавказе: К столетию присоединения Грузии к России. 1801-1901; Том III: Часть 2: Время Алексея Петровича Ермолова 1816―1826 годы / Под руководством начальника штаба Кавказского военного округа генерал-лейтенанта Н.Н. Белявского; Под ред. генерал-майора Потто . - Тифлис: тип. Я.И. Либерман: 1904, — გვ. 537–538;
* Утверждение русского владычества на Кавказе: К столетию присоединения Грузии к России. 1801-1901; Том IV: Часть 2: Время Паскевича. Турецкая война 1828—1829 годы / Под руководством начальника штаба Кавказского военного округа генерал-лейтенанта Н.Н. Белявского; Под ред. генерал-майора Потто . - Тифлис: тип. Я.И. Либерман: 1908, — გვ. 130–140;
* Думин С. В., Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. — გვ. 41.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1818
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1839
კატეგორია:გურიის მთავრები
ვიქტორ დოლიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვიქტორ დოლიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვიქტორ დოლიძე  —  პირველი ქართული კომიკური ოპერის ავტორი
*ვიქტორ დოლიძე  —  საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრი
საქართველოს მეგობრები

**საქართველოს მეგობრები** — საქაველმოქმედო ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 2018 წლის 24 დეკემბერს და საქმიანობს საქართველოს ტერიტორიაზე.

## ცნობები 
ფონდი მიზანია თავშესაფრების და მიუსაფარი ცხოველების პრობლემის გადაწყვეტაში მოსახლეობის შეზიდვა; მიუსაფარი ცხოველების ოდენობის შემცირება ჰუმანური ხერხებით (გამოჭრა, სტერილიზაცია, ოჯახებში მოწყობა ან ჰაბიტატის ადგილზე დაბრუნება); თავშესაფრების, რომლებსაც ფონდი მხარს უჭერს, ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალურ სტრუქტურებთან ერთად პროექტებში მონაწილეობა.

ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს საქველმოქმედო ორგანიზაციებთან, სახელმწიფო სტრუქტურებთან და მოხალისეებთან საქართველოში.

„საქართველოს მეგობრები“ ახორციელებს მუშაობას საქართველოს ცხოველების და ზოოდამცველების მიმართულებით რამდენიმე სახით. ეხმარება ზოოდამცველებს და კატების და ძაღლების კერძო თავშესაფრებს. მუშაობის ფარგლებში ფონდი აფინანსებს ცხოველების სტერილიზაციას და ვაქცინაციას და ასევე არიგებს სამედიცინო პრეპარატებს ცხოველებისთვის. ასევე შეგროვებული საშუალებებით ფონდი ახორციელებს ცხოველებისთვის საკვების დარიგებას, ტრანსფერს და სამედიცინო დახმარების დაფინანსებას. ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს თბილისის ცხოველების მონიტორინგის სააგენტოსთან და ახორციელებს საერთო პროექტებს.

ამ პროექტების შედეგად იყო დადგმული რამდენიმე ათეული კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. ასევე ხორციელდება დაყენებული კერების ადგილებზე საკვების რეგულარული დარიგება.

2020 წლის 5 აპრილს მუშაობა დაიწყო ფონდის საიტმა, სადაც ნებისმიერ მსურველს შეუძლია განთავსოს საკუთარი პროექტი ცხოველების დასახმარებლად და შეაგროვოს საშუალებები მის განსახორციელებლად. აღნიშნული პროექტი არის მიმართული ადამიანებისთვის ცხოველების მოვლის გასამარტივებლად და მათ შესახებ ინფორმაციის გასავრცელებლად. 

2020 წლის გაზაფხულისთვის ფონდი „საქართველოს მეგობრები“-ს ღონისძიებების ჩატარების შედეგად გამოვიდა: 70 კატა და ძაღლის ოპერაციების დაფინანსება.

განხორციელებულია 2000 კგ. საკვების დარიგება მცირეშემოსავლიანი ზოოდამცვენებისთვის. დადგმულია 41 კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. განხორციელებულია ცხოველების 50 ტრანფერზე მეტი. დარიგებულია 35 Bravecto-ს პრეპარატი ცხოველების პატრონებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქველმოქმედო ფონდი „საქართველოს მეგობრები“-ს გვერდი და მათი აქციები
* თბილისში და საქართველოს მიდამოებში ცხოველების გადაყვანა გამარტივდა
* საქართველოს დედაქალაქში 20-ზე მეტი კერა დაიდგა
* თბილისში მიუსაფარი ცხოველებისთვბის კერები დაიდგმევა

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
საქართველოს პარლამენტის მერვე მოწვევის დეპუტატები

**საქართველოს პარლამენტის მერვე მოწვევის დეპუტატები** — საქართველოს პარლამენტის წევრები 2012–2016 წლებში, მე-8 მოწვევის პარლამენტში.

## დეპუტატების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს პარლამენტის მერვე მოწვევის წევრები 

*
სალომე ორბელიანი

**სალომე ორბელიანი** (დ. 1795 — გ. 1847) — ქართველი დიდგვაროვანი ორბელიანების საგვარეულოდან. ალექსანდრე ჭავჭავაძის მეუღლე. სამეგრელოს დედოფალ ეკატერინე ჭავჭავაძის დედა.

## ბიოგრაფია 
სალომე ორბელიანი დაიბადა 1795 წელს ქართველი დიდებულის, ივანე დავითის ძე ორბელიანის ოჯახში. დედამისის ვინაობა უცნობია.

1812 წლის 19 თებერვალს იგი დაქორწინდა ასევე დიდგვაროვან ალექსანდრე ჭავჭავაძეზე, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა. ცნობილია, რომ იგი აქტიურად ეწეოდა საქველმოქმედო საქმეს. ქმართან შეთანხმებით იგი შემოწირულობების სახით გასცემდა ნივთებსა და ფულს. როგორც დიდი ჰუმანისტი, სალომე აფინანსებდა უამრავ პროექტსაც.

ცნობილია, რომ იგი თავისი დროის ერთ-ერთი ცნობილი ქალბატონი იყო. სალომე ორბელიანი თბილისის რეზიდენციაში ხშირად აწყობდა სალონურ შეხვედრას, სადაც მსჯელობდნენ სოციალურ, პოლიტიკურ, ლიტერატურულ საკითხებზე და ხელოვნების, მუსიკისა და ბიზნესის პრობლემებსაც განიხილავდნენ. მისი თანამედროვეები სალომეს იცნობდნენ, როგორც მომხიბლავ ქალს, რომელიც რამდენიმე პოეტისათვის შთაგონების წყაროდაც კი გადაიქცა და მასზე ლექსებსაც წერდნენ.

1846 წლის 6 ნოემბერს ალექსანდრე ჭავჭავაძე გარდაიცვალა, რაც დიდი დარტყმა იყო სალომესთვის. მიუხედავად ამისა, მან დიდი ძალისხმევა მოახმარა ქმრის კუთვნილი საარქივო მასალების შეგროვებასა და შენახვას. ამ მასალებში პირადი მიმოწერის გარდა,თავმოყრილი იყო ქართველი მწერლებისა და საზოგადო მოღვაწეების ხელნაწერები. სამწუხაროდ, ამ მასალის უდიდესი ნაწილი 1854 წელს წინანდლის მამულზე შამილის თავდასხმის შედეგად განადგურდა, რომლის დროსაც ბატონიშვილი ანა ჭავჭავაძე, მისი და, ბატონიშვილი ელენე ორბელიანი, მათი შვილები და მსახურები გაიტაცეს.

სალომე ორბელიანმა ქმრის დაკარგვა რთულად გადაიტანა, რის გამოც იგი სულ ერთ წელიწადში, 1847 წელს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია თბილისში, მთაწმინდაზე, მამადავითის ეკლესიაში.

## შვილები 
# ნინო (1812-1857), დაქორწინდა ალექსანდრე გრიბოედოვზე, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
# ეკატერინე (1816-1882), ცოლად გაჰყვა სამეგრელოს მთავარ დავით დადიანს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა;
# დავითი (1817-1884), ცოლად შეირთო ანა ბაგრატიონ-გრუზინსკი, რომელთანაც თერთმეტი შვილი შეეძინა;
# სოფიო (1833-1862), ცოლად გაჰყვა ალექსანდრე ნიკოლაის, რომელთანაც ერთი გოგონა შეეძინა;

ფაილი:Griboedova Nina Alexandrovna.jpg|ნინო
ფაილი:Екатерина Чавчавадзе Дадиани.jpg|ეკატერინე
ფაილი:General David Chavchavadze.jpg|დავითი
ფაილი:სოფიო ჭავჭავაძე.jpg|სოფიო

## რესურსები ინტერნეტში 
* პიროვნება:სალომე ორბელიანი
* სალომე ორბელიანი

კატეგორია:დაბადებული 1795
კატეგორია:გარდაცვლილი 1847
სალომე
კატეგორია:ჭავჭავაძეები
კატეგორია:ქართველი დიდებულები