open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბორის გრიგოლაშვილი

**ბორის არკადის ძე გრიგოლაშვილი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1933, თბილისი — გ. 29 ოქტომბერი, 1993, ქუთაისი, დაკრძალულია თბილისში) — ქართველი სამხედრო მეთაური, გენერალ-მაიორი (1993). 

დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი (1956). მსახურობდა  საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში (1953-1989), ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება (1980), დაჯილდოებულია სსრკ-ის 3 ორდენით და 14 მედლით.

1992 წლიდან თებერვლიდან იყო ქართულ არმიაში: საქართველოს ეროვნული გვარდიის მთავარი სამმართველოს შტაბის უფროსის პირველი მოადგილე, ოპერატიული სამმართველოს უფროსი, 1993 ივლისიდან — საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს I საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი, კორპუსის სარდლის პირველი მოადგილე. 
მინი|სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში სამსახურის დროს (1983)|მარცხნივ
1992-1993 წლებში ბორის გრიგოლაშვილი მონაწილეობდა საომარ მოქმედებებში აფხაზეთსა და სამაჩაბლოში (ცხინვალის რეგიონი). მისი ხელმძღვანელობით დაიგეგმა და წარმატებით განხორციელდა მრავალი სამხედრო ოპერაცია. იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა და გმირულად დაიღუპა ბრძოლაში აფხაზეთის ომში. „ერისა და სამშობლოს წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, თავდადებისა და თავგანწირვისათვის, სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლებში გამოჩენილი გმირული თავდადებისა და მამაცობისათვის, უნარიანი ხელმძღვანელობით უზრუნველყოფილი სამხედრო ნაწილებისა და ქვეგანაყოფების წარმატებისათვის, შემუშავებული და განხორციელებული საბრძოლო ოპერაციებისათვის“ გენერალ-მაიორი ბორის გრიგოლაშვილი საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის 1993 წლის 5 ნოემბრის №229 ბრძანებულებით სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოვდა ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით.

## ლიტერატურა
*  
*  
*   

## რესურსები ინტერნეტში
*ბორის გრიგოლაშვილი — მემატიანე

კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველი გენერალ-მაიორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
სანდრო ბაზაძე

**სანდრო ბაზაძე** (დ. 29 ივლისი, 1993, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ფარიკაობა), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2013), 23 წლამდელებს შორის ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2014, 2016).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სანდრო ბაზაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი ბარბაქაძე

**გიორგი ბარბაქაძე** (დ. 23 იანვარი, 1997, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, სასარი, იტალია, 96 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ბარბაქაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
გურამ გრიგოლია (ისტორიკოსი)

**გურამ კონსტანტინეს ძე გრიგოლია** (დ. 13 მარტი, 1932, თბილისი, — გ. 25 ივნისი, 2020) — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი; ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1992), პროფესორი (1994).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ისტორიის ფაკულტეტი 1955 წელს. 1956-1977 წლებში მუშაობდა იქვე, 1977-1982 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიურო კვლევის ცენტრში, 1984 წლიდან თსუ-ს ლექტორი, ამავე უნივერსიტეტის არქეოლოგიის კათედრის პროფესორი (1992-2006), ჰუმანიტარული მეცნიერების ფაკულტეტის არქეოლოგიის მიმართულების სრული პროფესორი (2007 წლიდან). მისი გამოკვლევები ძირითადად ეძღვნება პირველყოფილი საზოგადოების ისტორიისა და ანტიკური ხანის საისტორიო გეოგრაფიულ პრობლემებს; სადაზვერვო მუშაობის შედეგად გამოავლინა მრავალი სხვადასხვა ხასიათისა და პერიოდის არქეოლოგიური ძეგლი; მისი მონაწილეობით გაითხარა — ბრილის სამაროვანი (1952-1953), ხოვლეგორა (1955-1957), წოფი I (1957-1958), წონისა და ჯრუჭულის (1958-1963), ქვაჭარისა და სვანთა სავანის (1958-1965) მღვიმეები; ენგურის ხეობის ძეგლები (1963-1971); ხორშის ნეოლითური ნამოსახლარი (1966-1981).

## ბიბლიოგრაფია 
* ეგრის-ლაზიკის სამეფოს საისტორიო გეოგრაფიის პრობლემები (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1994. - 153გვ.
* ცენტრალური კოლხეთის ნეოლითი პალური (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1977. - 129გვ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
მიხეილ ბახტიძე

**მიხეილ ბახტიძე** (დ. 10 მარტი, 1997, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, ნალჩიკი, რუსეთი, 91 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ ბახტიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიკოლოზ ბეგაძე

**ნიკოლოზ ბეგაძე** (დ. 18 აგვისტო, 1998, რუსთავი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, ანაპა, რუსეთი, 91 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკოლოზ ბეგაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:რუსთავში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
ზაურ ბერაძე

**ზაურ ბერაძე** (დ. 26 მარტი, 1997, ხარაგაული) — ქართველი სპორტსენი (თავისუფალი ჭიდაობა), 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, ვარნა, ბულგარეთი, 86 კგ), 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ბლაგოევგრადი, ბულგარეთი, 86 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაურ ბერაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
მიხეილ ბექაური

**მიხეილ ბექაური** (დ. 8 ივლისი, 2000, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ზაფხულის XIV ახალგაზრდული ოლიმპიური ფერსტივალის გამარჯვებული (2017, დიორი, უნგრეთი, 90 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2017, ბიელსკო ბიალა, პოლონეთი, 90 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2017, ტულა, რუსეთი, 90 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ ბექაური  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ხვიჩა ბიჩინაშვილი

**ხვიჩა ბიჩინაშვილი** (დ. 28 იანვარი, 1974, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), მსოფლიოს უნივერსიადის ჩემპიონი (1998), ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი (1993). სიდნეის ოლიმპიურ თამაშებზე (2000) იასპარეზა აზერბაიჯანის სახელით.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ხვიჩა ბიჩინაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დავით ბუზიაშვილი

**დავით ბუზიაშვილი** (დ. 6 აპრილი, 1993, ხაშური) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, სოფია, ბულგარეთი, 70 კგ). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის (2013, 66 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ბუზიაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:დაბადებული 1993
ბექა ბუჯიაშვილი

**ბექა ბუჯიაშვილი** (დ. 3 ივნისი, 1993, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, რუსე, ბულგარეთი, 57 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბექა ბუჯიაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რამაზ გაზაშვილი

**რამაზ გაზაშვილი** (დ. 30 ოქტომბერი, 1977, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი), ფინეთისა და ირანის საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული. ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (1997) ახალგაზრდებს შორის.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* რამაზ გაზაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
გრიგოლ მიქელაძე

**გრიგოლ მიქელაძე** (დ. 30 ივლისი, 1954) — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 30 ივლისს. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, სამშენებლო მასალების ნაკეთობათა და კონსტრუქციების საწარმოთა მექანიკური მოწყობილობის სპეციალობით, შემდეგ დაამთავრა ბაქოს პარტიული სკოლა. 1974-1977 წლებში იყო რკინიგზის თბილისის N1 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს მუშა. 1977-1983 წლებში იყო ი. ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო ტექნიკუმის მუშა. 1983 წელს იყო თბილქალაქმშენის მე-14 ტრესტის კომკავშირის კომიტეტის მდივანი. 1983-1984 წლებში — თბილქალაქმშენის მე-14 ტრესტის მეორე სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. 1984-1986 წლებში იყო ბაქოს უმაღლესი პარტიული სკოლის მსმენელი. 1986-1987 წლებში იყო თბილისის კალინინის რაიონის საორგანიზაციო განყოფილების ინსპექტორი. 1987-1989 წლებში — ტრესტინჟმშენის პარტიული კომიტეტის მდივანი. 1989-1991 წლებში — საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამშენებლო-საპროექტო სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1991-1992 წლებში იკავებდა შპს „ტრანსსერვისის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობას. 1992-1996 წლებში იყო საქართველოს რკინიგზის დეპარტამენტის საერთაშორისო გადაზიდვებისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სამსახურის უფროსი, თავმჯდომარის მოადგილე. 1996-2007 წლებში — შპს „საქრკინიგზაექსპედიციის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2003-2016 წლებში იყო შპს „ტრანსსერვისის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.   2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. მაჟორიტარულ არჩევნებში ხმათა 57,63% მიიღო (14 824 ხმა).

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ვლადიმერ (ლადო) გამყრელიძე

**ვლადიმერ გამყრელიძე** (დ. 11 ივნისი, 2001, ამბროლაური) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) ევროპის ჩემპიონატების ვერცხლის პრიზიორი (2017, 54 კგ)

და ბრინჯაოს (2018, 60 კგ)   პრიზიორი ჭაბუკებს შორის.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ვლადიმერ გამყრელიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საფიე აილა

**საფიე აილა** (; დ. 14 ივლისი, 1907 — გ. 14 იანვარი, 1998) — თურქული კლასიკური მუსიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მომღერალი.

## ბიოგრაფია 
საფიე აილა დაიბადა 1907 წლის 14 ივლისს, სტამბოლში. აილას მამა მის დაბადებამდე დაიღუპა, ხოლო დედა მაშინ, როდესაც საფიე 3 წლის იყო. ამის შემდეგ ბავშვთა სახლში, „Çağlayan Darüleytâmı“-ში, სტამბოლის ერთ-ერთ ისტორიულ უბანში „ბებეკში“ გაგზავნეს, სადაც მან დაწყებითი განათლება მიიღო. მასწავლებლობას კოლეჯში სწავლის დროს დაეუფლა, ცოტა ხნის განმავლობაში მუშაობდა როგორც მასწავლებელი, თუმცა ეს საქმიანობა შემდეგ აღარ გაუგრძელებია. 

მან მისი მუსიკალური განათლება დაიწყო როგორც ფორტეპიანოს სტუდენტმა. მოგვიანებით იმ დროისთვის ცნობილ კაზინოებში შემსრულებლად მუშაობდა. მუსიკალური საქმიანობის დროს, იგი ბევრ ცნობილ და მნიშვნელოვან მუსიკოსებთან ერთად მუშაობდა. 1932 წელს გახდა მუსტაფა ქემალ ათათურქის ერთ-ერთი საყვარელი მომღერალი. 

1950 წელს დაქორწინდა ცნობილ არტისტზე, შერიფ მუჰიდან თარგანზე (1892-1967). მისი კონცერტების უმრავლესობა თურქული რადიოს ერთერში გადიოდა, მას მთლიანობაში 500 ჩანაწერი აქვს შექმნილი. 

საფიე აილას წარმატებული კარიერა ჰქონდა, რომელიც გარკვეულწილად დამოკიდებული იყო მის მუსიკალურ სტილზე. მას მუსიკალურ სამყაროში თავის დამკვიდრება არ გასჭირვებია, რადგან მის რეპერტუარში შედიოდა კლასიკური, თანამედროვე და პოპულარული მუსიკა. 

იგი სიკვდილამდე სტამბოლში ცხოვრობდა, მის პატივსაცემად შექმნილია მუსიკალური კონკურსი, რომელიც ნიჭიერ ახალგაზრდებს პოპულარიზაციას უწევს. 

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ედემ ბოლქვაძე

**ედემ ბოლქვაძე** (დ. 15 მაისი, 1997, სამტრედია) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), 23-წლამდელებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ბლაგოევგრადი, ბულგარეთი, 65 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ედემ ბოლქვაძე — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცენტნერი

**ცენტნერი** ( < ; აღნიშვნა: '***, ***' < [*quintal*]) — მასის სისტემის გარეშე ერთეული. უდრის 100 კილოგრამს (0,1 ტონა). 

ინგლისურ საზომთა სისტემაში მისი სახელწოდებაა ცენტალი, რომელიც უდრის 100 ინგლისურ ფუნტს ანუ 43,359 კგ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ხოსე დიასი

**ხოსე დიას რამოსი** (, დ. 3 მაისი 1895, სევილია, ესპანეთი — გ. 20 მარტი 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ესპანეთის პროფკავშირელი მოღვაწე, ესპანელი პოლიტიკოსი, ესპანეთის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი 1932-1942 წლებში. კომუნისტურ პარტიას ხელმძღვანელობდა ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს, არასოდეს ჰკავებია სახელმწიფო თანამდებობები.

## ბიოგრაფია 
ხოსე დიასი დაიბადა სევილიაში 1895 წლის 3 მაისს. ახალგაზრდობიდან იყო ანარქო-სინდიკალისტური პროფკავშირული მოძრაობის, შრომის ეროვნული კონფედერაციის წევრი და სევილიაში მუშათა მოძრაობის აქტიური მონაწილე. არაერთხელ მოხვდა ციხეში. 1926 წელს გაწევრიანდა ესპანეთის კომუნისტურ პარტიაში და სათავეში ჩაუდგა ანდალუსიის პარტიულ ორგანიზაციას. 1932 წელს აირჩიეს პარტიის გენერალურ მდივნად. 

1938 წლის დეკემბერში კუჭის სიმსივნით დაავადებული, სამკურნალოდ გადავიდა საბჭოთა კავშირში. ოპერაცია გაიკეთა ლენინგრადში. დიასი მოსკოვში მუშაობდა კომუნისტური ინტერნაციონალის სამდივნოში. დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ 1941 წლიდან ცხოვრობს თბილისში. 1942 წელს, ავადმყოფობის შეტევის დროს, ტკივილს ვერ გაუძლო და თავი მოიკლა, ფანჯრიდან გადახტომით დაასრულა სიცოცხლე თბილისში.

დიდი პატივით დაკრძალეს ვერის სასაფლაოზე. 2005 წელს კი ესპანეთის მთავრობამ თბილისიდან მისი ცხედარი მშობლიურ ესპანეთში გადაასვენა.

## რესურსები ინტერნეტში
* რა აკავშირებთ ვერის უბანსა და ესპანეთის სამოქალაქო ომს ერთმანეთთან 

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
ჰერცი (ერთეული)

**ჰერცი** (აღნიშვნა: '***, ***') — რხევის სიხშირის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სახელი უწოდეს ჰ. ჰერცის პატივსაცემად.

1 ჰერცი არის იმ პერიოდული რხევის სიხშირე, რომლის დროსაც 1 წამის განმავლობაში პროცესის 1 ციკლი სრულდება. ფართოდ გამოიყენება ჰერცის ჯერადი ერთეულები: კილოჰერცი (10³ ჰც), მეგაჰერცი (10⁶ ჰც) და სხვა.

## ჯერადი და წილობითი ერთეულები
ათჯერადები და ათწილადები იქმნება სტანდარტული სი თავსართების გამოყენებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

## სქოლიო
კატეგორია:რხევის სიხშირის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
კარლო გრიგოლია

მინი|კ. გრიგოლია, „პლასტიკური ფორმა“ (თბილისი, 1985)
**კარლო ბესარიონის ძე გრიგოლია** (დ. 14 მაისი, 1927, სენაკი, — გ. 2014) — ქართველი მოქანდაკე, თანამედროვე აბსტრაქტული ქანდაკების ფუძემდებელი საქართველოში.

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1956 წელს (პედაგოგები — ნიკოლოზ კანდელაკი, შოთა მიქატაძე). იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1991–1992). 1996 წლიდან საქართველოს ავანგარდისტ მხატვართა ასოციაციის პრეზიდენტი. ნამუშევრებში მკაფიოდაა გამოვლენილი მისთვის დამახასიათებელი ინდივიდუალური სახეობრივი აზროვნება, მისწრაფება პლასტიკური ფორმის განზოგადებისაკენ. გრიგოლიას ძირითადი ნამუშევრებია: „მოხუცის პორტრეტი“ (1961), „ქალის პორტრეტი“ (1962), „ბიჭი“ (1964), „დიმიტრი ერისთავის პორტრეტი“ (1969), „პლასტიკური ფორმა“ (მარმარილო; ბიჭვინთა, 1970), „პლასტიკური ფორმა“ (სპილენძი; თბილისი, 1985) და სხვ. მისი ნამუშევრები ინახება საქართველოს კულტურის სამინისტროსა და საქართველოს მხატვართა კავშირის ფონდებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
გურამ გრიგოლია (ჰიდროენერგეტიკოსი)

**გურამ ლუარსაბის ძე გრიგოლია** (დ. 14 ოქტომბერი, 1938, თბილისი) — ქართველი ჰიდროენერგეტიკოსი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1996).  

1961 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ჰიდროტექნიკური მშენებლობის სპეციალობით. მუშაობდა საპროექტო-საძიებო და სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტ „თბილჰიდროპროექტში“, 1965–1972 წლებში — ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, ხოლო 1972–1993 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის ჰიდროლოგიისა და ნიადაგმცოდნეობის კათედრაზე; 1997–2006 წლებში იყო ამავე კათედრის გამგე. შეთავსებით მუშაობდა ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტში კატასტროფულ მოვლენათა სექტორის გამგედ; იქვე, 2009 წლიდან წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი. გრიგოლიას ძირითადი სამეცნიერო შრომები ეძღვნება მდინარის ჩამონადენის პროცესის მათემატიკურ აღწერასა და მოდელირებას, გლობალური დათბობის ზეგავლენას კლიმატზე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2001).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  14 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ჰიდროენერგეტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კონსტანტინე გრიგოლია

**კონსტანტინე გრიგოლის ძე გრიგოლია** (დ. 27 სექტემბერი, 1904, სოფ. ჭითაწყარი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 მაისი, 1982, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966).

1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ისტორიული განყოფილება. 1936-1953 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ხელნაწერთა განყოფილებაში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, შემდეგ გამგედ; ამავე პერიოდში კითხულობდა ლექციებს თბილისისა და ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში; 1942 წლიდან გარდაცვალებამდე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; იკვლევდა ქართველ წყაროთმცოდნეობისა და ისტორიოგრაფიის საკითხებს 

## ბიბლიოგრაფია 
* თამარის კიდევ ერთი მემატიანე-ისტორიკოსი (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1977. - 68გვ.
* რას მოგვითხრობს „ქართლის ცხოვრება“ (ავტორი). - თბილისი, განათლება, 1971. - 203გვ.
* ნარკვევები საქართველოს ისტორიის წყაროთმცოდნეობიდან (ავტორი) // 1 : ახალი ქართლის ცხოვრება. - თბილისი, თბ. სახელმწ. უნ-ტის სტამბა-გამ-ბა, 1954. - 364გვ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
გრიგორაშვილი

საკუთარი სახელი **გრიგორაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ გრიგორაშვილი — მომღერალი
* მიხეილ გრიგორაშვილი — ავიაკონსტრუქტორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ფრიდრიხ დოლმანი

**ფრიდრიხ კარლ ალბერტ დოლმანი** (; დ. 2 თებერვალი, 1882 — გ. 28 ივლისი, 1944) — გერმანელი გენერალ-პოლკოვნიკი. მეორე მსოფლიო ომში ოპერაცია „ნეპტუნისა“ და ოპერაცია „ოვერლორდის“ ადრეულ ფაზებში მეთაურობდა ვერმახტის მეშვიდე არმიას.

არმიას შეუერთდა 1899 წელს. 1939 წელს დაინიშნა ვერმახტის მეშვიდე არმიის მეთაურად. 

გარდაიცვალა 1944 წლის 28 ივლისს.

## ლიტერატურა
* Barnett, Correlli, ed. (2003). *Hitler’s Generals*. New York: Grove Press.
* Boog, Horst, Gerhard Krebs, and Detlef Vogel eds., (2001). *Das Deutsche Reich in der Defensive* (Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg), vol. VII. Stuttgart und München: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH.
* Bradley, Dermot ed. (1994). *Die Generale des Heeres 1921–1945. Die militärischen Werdegänge der Generale, sowie der Ärzte, Veterinäre, Intendanten, Richter und Ministerialbeamten im Generalsrang*. Vol. 3. Osnabrück: Dahlmann–Fitzlaff.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გენერალ-პოლკოვნიკები
კატეგორია:გერმანიის არმიის გენერალ-პოლკოვნიკები (ვერმახტი)
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
ვლადიმერ გეგეშიძე

**ვლადიმერ გეგეშიძე** (დ. 10 თებერვალი, 1985, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). „ოქროს დიდი პრიზის“ გამარჯვებული (2010), ევროპის ორგზის ჩემპიონი ჭაბუკებში (2003, 2004). ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (2002).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ვლადიმერ გეგეშიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პაატა გვასალია

**პაატა გვასალია** (დ. 29 იანვარი, 1973, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). სსრკ ორგზის ჩემპიონი ახალგაზრდებში (1990, 91 კგ), კეთილი ნების თამაშების ჩემპიონი (1994), ევროპის ჩემპიონი ახალგაზდებს შორის (1990). 1994-1998 წლებში გამოდიოდა რუსეთის სახელით.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პაატა გვასალია  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
მირიან გიორგაძე

**მირიან გიორგაძე** (დ. 15 მარტი, 1976, თერჯოლა) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), მსოფლიოს თასის მფლობელი პირად და გუნდურ შეჯიბრებებში (2004), მსოფლიოს ჩემპიონი ახალგაზრდებსა (1995) და ჭაბუკებში (1992). XXVII და XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მირიან გიორგაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მუხრან გოგია

**მუხრან გოგია** (დ. 5 ივლისი, 1971, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), 1995 წელს მსოფლიოს ჩემპიონატში მოიპოვა მცირე ბრინჯაოს მედალი ატაცში. 1995 წელს ევროპის ჩემპიონატში ატაცში მცირე ვერცხლის მედალი მიიღო. ატლანტის (1996) და სიდნეის (2000) ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მუხრან გოგია  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გოგა გოგიბერაშვილი

**გოგა გოგიბერაშვილი** (დ. 28 სექტემბერი, 1990, სამტრედია) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, კიევი, უკრაინა, 66 კგ). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2017, ნოვი-სადი, სერბეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გოგა გოგიბერიშვილი  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
იბნ ალ-კალანისი

**იბნ ალ-კალანისი** (დ. დაახლ. 1073 — გ. 28 მარტი, 1160) — არაბი პოლიტიკოსი და ისტორიკოსი. დამასკოს ცნობილი საგვარეულოს წარმომადგენელი. ეკავა რაის ალ-დივანის (კანცელარიის გამგის) თანამდებობა. არის „დამასკოს ისტორიის დამატების ავტორი“, რომელიც მოიცავს პერიოდს X საუკუნის 70-იანი წლებიდან 1150 წლამდე. თხზულებაში დაცულია ორი საყურადღებო ცნობა საქართველოს შესახებ. ერთი ეხება ქართველების ლაშქრობას განჯაზე 1110 წელს და სამხედრო კონფლიქტს დიდ სელჩუკთა სულთანთან, მეორე კი — დიდგორის ბრძოლას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1160
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კარიბის ანდები

მინი|250პქ|მარჯვნივ
**კარიბის ანდები** —  მთები ვენესუელაში, კარიბის ზღვის ნაპირის გასწვრივ. სიგრძე დაახლოებით 800 კმ. 2765 მეტრამდე სიმაღლის ქედები დანაწევრებულია ტექნიკურ-ეროზიული გასწვრითი ხეობებით. უმთავრესად აგებულია მეზოზოური ასაკის მეტამორფული ქანებით, გრანიტული ინტრუზივებითა და მეზო-კაინოზოური ეფოზიური და დანალექი ქანებით. ხშირია მიწისძვრა. არის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის საბადოები. 900-1000 მეტრამდე ქსეროფიტული ბუჩქნარებია. უფრო მაღლა ფოთოლმცვივანი მარადმწვანე ტყე და ბუჩქოვანი მდელოა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვენესუელის მთები
ბორის ცხოვრებოვი

**ბორის ალექსანდრეს ძე ცხოვრებოვი** (**ცხურბათი**) [დ. 25 აგვისტო (ან 30 ნოემბერი), 1911; სოფ. მსხლები, ახლანდ. ჯავის მუნიციპალიტეტი] — ოსი საბჭოთა თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ დამსახურებული (1954)

დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:ოსი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ბორის
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
ალექსანდრე გრიგოლია (კურორტოლოგი)

**ალექსანდრე ლუკას ძე გრიგოლია** (დ. 3 ნოემბერი, 1879, სოფ. საჭილაო, ახლანდ. სოფ. მარანი (აბაშის მუნიციპალიტეტი) — გ. 25 დეკემბერი, 1976, სოხუმი) — ქართველი თერაპევტ-კურორტოლოგი და საზოგადო მოღვაწე, საკურორტო საქმის ორგანიზატორი აფხაზეთში; პროფესორი (1946), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1957), აფხაზეთის ასსრ დამსახურებული ექიმი (1950).

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე გრიგოლია დაიბადა 1879 წელს ქუთაისის გუბერნიის სოფელ საჭილაოში. 1910 წელს დაამთავრა ტომსკის სამედიცინო უნივერსიტეტი, რის შემდეგ შტატგარეშე ორდინატორად მუშაობდა თბილისში. 1912 წელს გადავიდა სოხუმში, სადაც 1915 წლამდე მუშაობდა სანიტარულ ექიმად. 1913-1915 წლებში ხელმძღვანელობდა საინფექციო საავადმყოფოს. გრიგოლიას თაოსნობით 1914 წელს სოხუმში გაიხსნა ინფექციური საავადმყოფო და ქალაქის II საავადმყოფო, აფხაზეთში ჩატარდა მალარიის საწინააღმდეგო ღონისძიებები (1924–1926), შეიქმნა სამედიცინო დაწესებულებათა ქსელი. 1914-1920 წლებში იყო სოხუმის პირველი საავადმყოფოს დირექტორი, 1921-1928 წლებში — სოხუმის მეორე საავადმყოფოს მთავარი ექიმი და ამავე საავადმყოფოს გინეკოლოგიური და ქირურგიული განყოფილების გამგე.

1924-1928 წლებში ალექსანდრე გრიგოლია იყო წითელი ჯვრის აფხაზეთის საზოგადოების ცეკას თავჯდომარის მოადგილე, 1921-1930 წლებში — აფხაზეთის ასსრ-ის ჯანმრთელობის სახალხო კომისარიატის კოლეგიის წევრი. 1928 წელს დაინიშნა კურორტთა მთავარ სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1937 წლიდან მუშაობდა აფხაზეთის კურორტთა მთავარი სამმართველოს სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოთა ხელმძღვანელად.

1926 წლიდან ალექსანდრე გრიგოლია იყო აფხაზეთის ცაკის და სოხუმის ქალაქის საბჭოს წევრად. ხელმძღვანელობდა აფაზეთის კლიმატურ-ბალნეოლოგიური რესურსების გამოვლენა-შესწავლას. 

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №5 ბერიას საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 

გრიგოლია იყო სოხუმის კურორტოლოგიის ინსტიტუტის დამაარსებელი (1938) და მისი ხელმძღვანელი 1947-1970 წლებში.

მონაწილეობდა აფხაზეთში წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების საქმიანობაში. ალექსანდრე გრიგოლიამ წლების მანძილზე მეცნიერული მუშაობის შედეგად აფხაზეთში აღმოაჩინა და შეისწავლა 70-მდე მინერალური წყარო, დაწერა 30-ზე მეტი ნაშრომი.

## ბიბლიოგრაფია 
* А. Л. Григолия. Гульрипш: Очерк. Л., 1934;
* А. Григолия. Курортные богатства Абхазии. Л., 1934;
* А. Л. Гагрская группа курортов. М., 1956. 

## ლიტერატურა 
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №115 (213), 22 მაისი, 1938
* Кипиани Т. И. Жизнь и деятельность Александра Лукича Григолия. Тб., 1965;

კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:ქართველი კურორტოლოგები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ივანე ცხოვრებოვი

**ივანე დავითის ძე ცხოვრებოვი** [დ. 2 თებერვალი, 1913, სოფ. ალიბარი (ან თიღვა), ახლანდ. თიღვის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 დეკემბერი, 1943] — საბჭოთა კავშირის გმირი, უმცროსი ლეიტენანტი (1943). სკკპ წევრი 1943 წლიდან.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. ეროვნებით ოსი. დაამთავრა 7 კლასი. შემდგომ კოლმეურნეობაში მუშაობდა მოანგარიშედ. 1936–1938 წლებში მსახურობდა წითელ არმიაში. 1939–1941 მუშაობდა ზნაურის საშუალო სკოლაში მასწავლებლად (სამხედრო ხელმძღვანელად).

დიდი სამამულო ომის (1941–1945) ფრონტზე იბრძოდა 1942 წლის ივლისიდან. მეთაურობდა 1118-ე მსროლელი პოლკის (333-ე მსროლელი დივიზია, მე-6 არმია, უკრაინის მე-3 ფრონტი) ოცეულს. 1943 წლის 26 ნოემბრის ღამეს ოცეულთან ერთად პირველმა გადალახა მდინარე დნეპრი სოფელ კანევსკოეს რაიონში (ზაპოროჟიეს რაიონი, ზაპოროჟიეს ოლქი, უკრაინა) და ორი დღის განმავლობაში ეჭირა ხაზი, რითაც უზრუნველყოფდა პოლკის სხვა ქვედანაყოფების მიერ მდინარის გადალახვას. გადალახვის დროს ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისათვის 1944 წლის 22 თებერვალს (სიკვდილის შემდეგ) მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება.

დაიღუპა ბრძოლაში, 1943 წლის 18 დეკემბერს. დაკრძალულია კანევსკოეში.

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით.

## ლიტერატურა 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. стр. 704 — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1913
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
ივანე
მინერალნიე-ვოდი

**მინერალნიე-ვოდი**, *მინერალური წყლები* () — ქალაქი (1920 წლამდე დაბა) რუსეთის ფედერაციის სტავროპოლის მხარეში. მდინარე კუმის ხეობაში. ქალაქში არის რკინიგზა და აეროპორტი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სტავროპოლის მხარის ქალაქები
მიიჩინა

**მიიჩინა** — ქალაქი მიანმარში, მდინარე ირავადის ნაპირზე. კაჩინის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური, მიმდინარეობს ხე-ტყის ხერხვა, ხოლო მის მახლობლად არის ძვრიფასი ქვების ქვიშრობები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მიანმარის ქალაქები
მიხეილ გრიგორიანი

**მიხეილ კარაპეტის ძე გრიგორიანი** (დ. 2 ოქტომბერი, 1940, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე სომეხი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1984).

1965 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1959 წლიდან მუშაობდა თბილისის სომხურ დრამატულ თეატრში მსახიობად, შემდეგ დამდგმელ რეჟისორად და მთავარ რეჟისორად. ძირითადი დადგმებია: ნ. ზარიანის „მშვენიერი არა“, ა. კასონას „ხეები ზეზეურად კვდებიან“, გ. სუნდუკიანის „ხათაბალა“, ა. შირვანზადეს „ავი სული“, ვ. ჰიუგოს „ანჟელო“, ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“, ნ. მაკიაველის „მანდრაგორა“, ნ. დუმბაძის „მარადისობის კანონი“, ევრიპიდეს „მედეა“ და სხვ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).  

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:სომეხი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ვასილი გრიგოროვიჩ-ბარსკი

[მინი|[ესთიგმენის მონასტერი ათონზე. ჩანახატი გრიგოროვიჩ-ბარსკის ხელნაწერიდან (1744).]]
**ვასილი გრიგოლის ძე გრიგოროვიჩ-ბარსკი** (; დ. 1 იანვარი, 1701, კიევი, — გ. 7 ოქტომბერი, 1747, იქვე) — მალოროსიელი მოგზაურ-მომლოცველი, მწერალი. 

სწავლობდა კიევის სასულიერო აკადემიაში, მაგრამ სწავლა ავადმყოფობის გამო შეწყვიტა. 1724 წელს შევიდა ლვოვის იეზუიტთა აკადემიაში მოგონილი გვარით (ბარსკი), მაგრამ, როგორც მართლმადიდებელი ქრისტიანი, გარიცხეს აკადემიიდან. 1724 წლიდან იმოგზაურა და მოილოცა რომი, საბერძნეთი, სირია და პალესტინა. 1735 წელს ანტიოქიის პატრიარქმა სილვესტრმა ბერად აკურთხა ვასილის სახელით. 1747 წელს, უკვე მძიმედ დაავადებული, დაბრუნდა კიევში. გრიგოროვიჩ-ბარსკის მოგზაურობის დროინდელი ჩანაწერები რუსულ ენაზე ცალკეულ ფრაგმენტებად რამდენჯერმე გამოიცა XVIII–XIX საუკუნეებში. აქვს ცნობები იერუსალიმისა და ათონის ქართული სავანეების შესახებ. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში უნახავს ქართველ მეფეთა პორტრეტები. დაწვრილებით აქვს აღწერილა ათონის ივერთა მონასტერი, მისი ისტორია, ქართველთა საქმიანობა, შეისწავლა სავანეში დაცული ძველი საბუთები. ქართველთა ნაკვალევი მან ფილოთეოსის მონასტერშიც შენიშნა.

## ბიბლიოგრაფია
* Первое посещение святой Афонской горы, СПб., 1886; Второе посещение святой Афонской горы, СПб., 1887.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მოგზაურები
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1701
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1747
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
გრივი

**გრივი** — მარცვლეულის საწყაო ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. XV საუკუნემდე გავრცელებული იყო საქართველოშიც. იტევს დაახლ. 100 კგ მარცვლეულს.

## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ივ., ისტორიის მიზანი, წყაროები და მეთოდები წინათ და ეხლა, წგ. 3, ნაკვ. 3 – ქართული საფას-საზომთამცოდნეობა ანუ ნუმიზმატიკა-მეტროლოგია, ტფ., 1925; 
* ჯაფარიძე გ., ნარკვევი ქართული მეტროლოგიის ისტორიიდან (IX–XIX სს.), თბ., 1973. 

კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ვლადიმერ გრივი

**ვლადიმერ დიმიტრის ძე გრივი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1959, ფოთი, — გ. 25 თებერვალი, 1999, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე ინჟინერ-მეტალურგი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი ლითონმცოდნეობის სპეციალობით 1981 წელს. 1981–84 წლებში მუშაობდა ტაგანროგის მეტალურგიულ კომბინატში, 1984 წლიდან გარდაცვალებამდე — საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში მეტალურგიული ფაკულეტეტის მასალათა თვისებების სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიაში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1993 წელს სპეციალისტების ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია „1975-90 წლებში ეკონომიურად ლეგირებული ფოლადებისა და პროგრესული ტექნოლოგიური პროცესების შემუშავება დანერგვისათვის საწარმოო ციკლში ფოლადი — მზა პროდუქცია“. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ლუბა გოლოვინა

**ლუბა გოლოვინა** (დ. 20 აპრილი, 1990, თბილისი) — ქართველი სპორტმენი (ბატუტზე ხტომა), მსოფლიოს ჩემპიონატის გამარჯვებული (2005) და ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (2006). პეკინის XXIX, ლონდონის XXX და რიო-დე-ჟანეიროს XXXI ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლუბა გოლოვინა  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბატუტზე მხტომელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბესარიონ გოჩაშვილი

**ბესარიონ გოჩაშვილი** (დ. 6 თებერვალი, 1983, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ევროპის ორგზის ვიცე-ჩემპიონი  (2009 , ვილნიუსი, ლიეტუვა; 2012, ბელგრადი, სერბეთი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2005, ვარნა, ბულგარეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 115, თბილისი: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაშა გურული

**ლაშა გურული** (დ. 18 ივნისი, 1989, ქუთაისი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. სამბოში საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი (2010, 90 კგ; 2011, 90 კგ; 2014; 2015, 100 კგ). ევროპის ღია პირველობის ვერცხლის პრიზიორი (2013, -100 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლაშა გურული — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ამირან დარბაისელი

**ამირან დარბაისელი** (დ. 29 მაისი, 1999, საგარეჯო) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, 60 კგ) და ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2016, 55 კგ). სამბოში ჭაბუკებს შორის მსოფლიოს და ევროპის ჩემპიონატების ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, 56 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ამირან დარბაისელი — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ჯუმათის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ხატი

[მინი|მიქელ-გაბრიელის ხატი. ([დიმიტრი ერმაკოვი|დ. ერმაკოვის კოლექცია)]]
**ჯუმათის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ხატი** — ტვიფრული მინანქრით ტექნიკით შესრულებული ოქროს ხატი (0,59x0,41) ჯუმათის მონასტრიდან. ამჟამად ხატი დაკარგულია. ხატზე მოხსენიებული არიან XVII საუკუნის ისტორიული პირები: მამია გიორგის ძე გურიელი და მისი მეუღლე თინათინი. 

ხატი აღწერილი აქვს დიმიტრი ბაქრაძეს, ასევე შეტანილი აქვს ნიკოდიმ კონდაკოვს თავის შრომაში. ხატს ამშვენებდა წარწერები:

კონდაკოვის აზრით მინანქრები XIII-XIV საუკუნეებს მიეკუთვნება.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ჯუმათის მონასტერი
კატეგორია:ქართული ხატები
კორონავირუსი

**კორონავირუსები** — მონათესავე ვირუსთა ჯგუფი, რომლებიც ცხოველებსა და ფრინველებში დაავადებებს იწვევენ. ადამიანებში კორონავირუსები იწვევენ სასუნთქი გზების ინფექციებს, რომელთაგან ზოგიერთი შეიძლება იყოს მსუბუქი, მაგალითად, ჩვეულებრივი გაციება, ზოგიერთი კი შეიძლება სასიკვდილოც აღმოჩნდეს — მაგალითად, SARS-ი, MERS-ი და COVID-19. სხვა სახეობებში სიმპტომები სხვადასხვაგვარია: ქათმებში კორონავირუსები იწვევენ ზედა სასუნთქი გზების დაავადებას, ძროხებსა და ღორებში კი დიარეას. ადამიანის კორონავირუსული ინფექციების ვაქცინები ან სამკურნალო ანტივირუსული პრეპარატები ჯერ არ არსებობს.

კორონავირუსები მიეკუთვნება Riboviria-ს სამეფოს Nidovirales-ის რიგის Coronaviridae-ს ოჯახის Orthocoronavirinae ქვეოჯახს. ისინი გარსიანი ვირუსებია დადებითი მნიშვნელობის ცალსპირალური რნმ გენომითა და სპირალური სიმეტრიის ნუკლეოკაპსიდით. კორონავირუსების გენომის ზომა დაახლოებით 27-34 კილოფუძეა და ამ მხრივ უდიდესია რნმ ვირუსებს შორის. სახელი კორონავირუსი მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან კორონა, რაც გვირგვინს ნიშნავს; ელექტრონულ მიკროსკოპში ვირიონების (ვირუსული ნაწილაკები) გარშემო ჩანს მათი ზედაპირიდან წვეტების სახით გამოშვერილი ცილები, რის გამოც ისინი მზის კორონას წააგვანან.

## ეტიმოლოგია
სახელი „კორონავირუსი“ მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „კორონა“, რაც „გვირგვინს“ ნიშნავს. თავის მხრივ, სიტყვა ლათინურში ნასესხებია ბერძნულიდან, κορώνη, სადაც ის ასევე „გვირგვინს“ ნიშნავს. ამ ვირუსებს ეს სახელი ხუან ალმეიდამ და დევიდ ტაირელმა უწოდეს, რომლებიც პირველები დააკვირდნენ კორონავირუსს და შეისწავლეს კიდეც. ბეჭდვით წყაროში, ვირუსთა ახალი ოჯახის აღსაწერად სახელი პირველად 1968 წელს გამოჩნდა ჟურნალ Nature-ში. სახელი აღნიშნავს ვირიონების (ვირუსების ინფექციური ფორმა) სახასიათო ვიზუალს ელექტრონულ მიკროსკოპში, ზედაპირიდან გამოშვერილ დიდ, ფოჩების მსგავს მახასიათებლებს, რომელთა გამოც ის მზის კორონას წააგავს. ეს მორფოლოგია წარმოქმნილია ვირუსის წვეტი პეპლომერების, ანუ მის ზედაპირზე არსებული ცილების მიერ.

## აღმოჩენა
კორონავირუსი პირველად 1930-იან წლებში აღმოაჩინეს, როდესაც დადგინდა, რომ შინაური ქათმების მწვავე რესპირატორული ინფექცია გამოწვეული იყო ინფექციური ბრონქიტის ვირუსით (IBV). 1931 წელს, ჩრდილოეთ დაკოტაში, არტურ შალკმა და მაკ ჰაუნმა პირველად აღწერეს ქათმების რესპირატორული ინფექცია. ახლად გამოჩეკილი წიწილების ინფექცია ხასიათდებოდა მძიმედ სუნთქვითა და მოშვებულობით. წიწილების სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 40-90 პროცენტი იყო. ექვსი წლის შემდეგ, ფრედ ბოდეტმა და შარლ ჰუდსონმა წარმატებით მოახდინეს დაავადების გამომწვევი ინფექციური ვირუსის იზოლირება და კულტივირება. 1940-იან წლებში, მოხდა ცხოველების კიდევ ორი კორონავირუსის იზოლირება — თაგვების ჰეპატიტის ვირუსი (MHV) და გადამდები გასტროენტერიტის ვირუსი (TGEV). იმ დროს მეცნიერებმა არ იცოდნენ, რომ ეს სამი ვირუსი ერთმანეთის მონათესავე იყო.

ადამიანის კორონავირუსები 1960-იან წლებში აღმოაჩინეს. მათი იზოლირება ორი სხვადასხვა მეთოდით შეძლეს გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში.

კატეგორია:ვირუსები
ივეტ გრიმო

**ივეტ გრიმო** (; დ. 29 იანვარი, 1920, ალჟირი, — გ. 19 თებერვალი, 2012) — ფრანგი კომპოზიტორი, პიანისტი და ეთნომუსიკოლოგი, ქართული მუსიკალური ფოლკლორის მკვლევარი.  

დაამთავრა პარიზის კონსერვატორია (ოლივიე მესიანის მოწაფე). ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ლიონისა და პარიზის კონსერვატორიებში. იყო ფრანგი კომპოზიტორის და დირიჟორის — პიერ ბულეზის ნაწარმოების პირველი შემსრულებელი. როგორც ეთნომუსიკოლოგი, იწერდა და იკვლევდა სხვადასხვა ხალხის (ბუშმენების, პიგმეების, კაბილიელი და ალჟირელი ბერბერების, ირანელების, იაპონელების და სხვ.) ფოლკლორს. დაინტერესებული იყო ქართული ხალხური მუსიკით. 1967 წელს ჩამოვიდა საქართველოში და გრიგოლ ჩხიკვაძესთან ერთად მოიარა საქართველოს არაერთი კუთხე, ჩაიწერა 350-ზე მეტი ხალხური სიმღერა. 1989 წელს ამ საექსპედიციო მასალის ნაწილი პარიზში გამოსცა დისკის სახით (Géorgien. Chants de travail, chants religieux). ქართული მუსიკალური ფოლკლორის შესახებ გამოქვეყნებული აქვს სტატიები პარიზის ქართველოლოგიურ ჟურნალში „ბედი ქართლისა“.

## ბიბლიოგრაფია
* Musique traditionelle de Géorgie (1969), «Bedi Kartlisa», vol. 26, P., C. N. R. S.; 
* Musique vocale géorgienne d’Europe orientale (1977), იქვე, vol.25;
* Symboles d’un chant svane (Géorgie d’Europe orientale) (1978), იქვე, vol.36;
* Géorgie. Chants religieux (1970), იქვე, vol.37;
* Note sur le chant géorgien „Orovela“ de Kartl-Kakhete (1980), იქვე, vol.37;
* Géorgie. Chants de travail (1981), იქვე, vol.37.

## ლიტერატურა
* „ივეტ გრიმო და ქართული სიმღერა = Grimaud and Georgian song“ (ქართ., ინგლ.), თბ., 2019.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:ფრანგი პიანისტები
კატეგორია:ფრანგი ქართველოლოგები
ივანე გრიქუროვი

**ივანე (ვანო) სტეფანეს ძე გრიქუროვი** (დ. 5 იანვარი, 1951, ცხინვალი — გ. 27 ნოემბერი, 2021) — სპორტსმენი (ძალოსნობა), მწვრთნელი, საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1991).  

მისი აღზრდილები არიან ოლიმპიური და მსოფლიოს ჩემპიონები კახი კახიაშვილი და გიორგი ასანიძე, ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი შიმონ კოლეცკი და ბრინჯაოს პრიზიორი ანჟეი ცოფალაკი (პოლონეთი). პერიოდულად მოღვაწეობდა საქართველოსა და პოლონეთში. იყო საქართველოს ძალოსანთა ნაკრების მწვრთნელი. გარდაიცვალა 2021 წლის 27 ნოემბერს. დაჯილოდებულია ღირსების ორდენით (2000).

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
WonderSwan Color-ის თამაშების სია

მინი|250პქ|The WonderSwan Color
ეს არის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლის **WonderSwan Color-ის ვიდეო თამაშების სია**, დალაგებული ანბანის მიხედვით. საერთო ჯამში კონსოლზე ხელმისაწვდომი იყო 100 ერთეული თამაში.

## სქოლიო
WonderSwan Color
*
ბერნარდ მონტგომერი

სერ **ბერნარდ ლოუ მონტგომერი**, **ალემეინის პირველი ვიკონტ მონტგომერი** (, მეტსახელად **„მონტი“** და **„სპარტელი გენერალი“**; დ. 1887 წლის 17 ნოემბერი — გ. 1976 წლის 24 მარტი) — ბრიტანეთის არმიის ფელდმარშალი. მონაწილეობდა პირველ და მეორე მსოფლიო ომებში. 

## პირველი მსოფლიო ომი
მონტგომერიმ პირველი ბრძოლა როგორც უმცროსმა ოფიცერმა გადაიხადა უორიკშირის სამეფო პოლკის შემადგენლობაში ყოფნისას მეტერანში, ბელგია-საფრანგეთის საზღვართან ახლოს. ფლანდრიის ბრძოლში ის სნაიპერმა ფილტვში დაჭრა. დასავლეთ ფრონტზე დაბრუნებისას როგორც გენერალური შტაბის ოფიცერმა მიიღო მონაწილეობა არასის ბრძოლაში. მონტგომერიმ ომის დასრულებამდე ასევე ფლანდრიის მესამე ბრძოლაშიც მიიღო მანაწილეობა.

## მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის აგვისტოდან, მეთაურობდა დიდი ბრიტანეთის მერვე არმიას. დიუნკერკის ბრძოლის და ევაკუაციის დროს მეთაურობდა II კორპუსს, სადაც 300 000-ზე მეტი ბრიტანელი სამხედროს ევაკუაცია მოხდა. ელ-ალამეინის მეორე ბრძოლაში, რომელიც დაიწყო 1942 წლის 23 ოქტომბერს და დასრულდა 12 დღის შემდეგ; მონტგომერის ძალებმა დაამარცხეს ერვინ რომელის ძალები. 1943 წელს მონტგომერი კვლავ მერვე არმიას მეთაურობდა, მაგრამ, ამჯერად, სიცილიაში შეჭრისას. 1944 წლის იანვარში მონტგომერი ბრიტანეთში დაბრუნდა, დაინიშნა 21-ე არმიათა ჯგუფის მეთაურად (რომელიც ოპერაცია „ოვერლორდში“ და ოპერაცია „ნეპტუნში“ შემავალ ყველა სახმელეთო დანაყოფს და ფორმირებას მოიცავდა) და ნორმანდიაში შეჭრისთვის მზადება დაიწყო, ამ პერიოდში როგორც ჩერჩილს ასევე ეიზენჰაუერს მონტგომერისთან მუშაობა გაუჭირდათ და მისი სერ სერ  ჰაროლდ ალექსანდერით ჩანაცვლებას განიხილავდნენ, თუმცა ნორმანდიაში შეჭრის შემდეგ ომის დასრულებამდე 21-ე არმიას ბერნარდ მონტგომერი მეთაურობდა.   

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* British Army Officers 1939–1945
* Generals of World War II
* Montgomery and Anglo Polish relations during WWII
* Biography of Montgomery, Jewish Virtual Library website. Retrieved 10 April 2014.
* Profile, desertwar.net. Retrieved 10 April 2014.
* Viscount Montgomery of Alamein interview on BBC Radio 4 *Desert Island Discs*, 20 December 1969

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ფელდმარშალები
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
სერგო გრიგორიანი

**სერგო ვართანის ძე გრიგორიანი** (დ. 21 იანვარი, 1921, თეთრიწყარო, — გ. 4 ოქტომბერი, 1943, სოფ. ანოვკა, დნეპროპეტროვსკის ოლქი) — მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე, საბჭოთა სამედიცინო სამსახურის გვარდიის ლეიტენანტი, საბჭოთა კავშირის გმირი (20 დეკემბერი, 1943).

სწავლობდა თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1942 წლიდან საბჭოთა არმიის რიგებში იყო მსროლელთა ბატალიონის სანიტარული ოცეულის მეთაური. დაიღუპა ბრძოლაში სოფ. ანოვკასთან უკრაინაში. მიღებული აქვს საბრძოლო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
სოციალური გეოგრაფია

**სოციალური გეოგრაფია** — საზოგადოებრივი გეოგრაფიის დარგი, რომელიც იკვლევს სოციალური მოვლენებისა და პროცესების ტერიტორიულ დიფერენციაციას. ტერმინი „სოციალური გეოგრაფია“ გაჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში საფრანგეთში, როგორც ადამიანის გეოგრაფიის სინონიმი. გერმანულენოვან გეოგრაფიულ ლიტერატურაში სოციალური გეოგრაფიის თეორიულ საფუძველში გამოიყენებოდა კულტურულ-ლანდშაფტური მიდგომა, სადაც კულტურის ლანდშაფტი განიხილებოდა როგორც სოციუმისა და ბუნებრივი სივრცის ურთიერთკავშირის შედეგი. თანამედროვე სოციალური გეოგრაფია შეისწავლის მოსახლეობის დემოგრაფიულ და სოციალურ კვლავწარმოებას (მის პირობებს, კანონზომიერებებსა და ტენდენციებს), აგრეთვე სივრცულ სისტემებსა და სტრუქტურებს, რომლებიც უზრუნველყოფს მის კვლავწარმოებას. სოციალური გეოგრაფიის საკვანძო გაგებაა ადამიანთა ტერიტორიული ერთიანობა, სადაც იგულისხმება სოციალური ჯგუფი, რომელიც წარმოიქმნება საერთო ტერიტორიაზე ბინადრობის შედეგად. ტერმინი წარმოიშვა საფრანგეთში, სადაც მას შესაძლოა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად იყენებდნენ ელიზე რეკლიუ და ფრედერიკ ლე პლეს სკოლის სოციოლოგისტები. მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინს აქვს დაახლოებით 100-წლიანი ისტორია, არ არსებობს ერთიანი კონსენსუსი მისი რაობის შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:სოციალური გეოგრაფია
კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
კატეგორია:სოციოლოგიის დარგთაშორისი ქვედარგები
კომენდანტის საათი

ს დროს კუნძულ ჯერზის ოკუპაციის დროინდელი გერმანიის მიერ კომენდანტის საათის გამოცხადების განცხადება.]]
**კომენდანტის საათი**, **საკომენდანტო საათი** — ქუჩასა და საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში მოქალაქეთა ყოფნის აკრძალვა დროის გარკვეულ მონაკვეთში, რომელიც, როგორც წესი, ცხადდება საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს. აკრძალვის აღსრულება, როგორც წესი, ევალება საპოლიციო ან საჯარისო პატრულებს. უმეტეს შემთხვევაში, კომენდანტის საათი ცხადდება საღამოს და ღამის საათებში.

## საქართველო
საქართველოში კომენდანტის საათი რეგულირდება ორი სამართლებრივი დოკუმენტით — საქართველოს კანონი საომარი მდგომარეობის შესახებ და საქართველოს კანონი საგანგებო მდგომარეობის შესახებ. საგანგებო მდგომარეობის შესახებ კანონის მოქმედებისას, კონკრეტულ გარემოებათა მიხედვით, საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოებს, თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად, შეუძლიათ გამოიყენონ კომენდანტის საათი.

მოქალაქეებს კომენდანტის საათის დროს აკრძალული აქვთ ოფიციალურად გაცემული საშვების, მათი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების გარეშე იყვნენ ქუჩაში ან საზოგადოებრივი თავშეყრის სხვა ადგილებში, გამოვიდნენ თავიანთი ბინის ფარგლებს გარეთ. კომენდანტის საათით გათვალისწინებული წესის დამრღვევ პირებს აკავებს პოლიცია ან პატრული კომენდანტის საათის დამთავრებამდე, ხოლო ვისაც თან დოკუმენტები არა აქვს, მათი პიროვნების დადგენამდე, მაგრამ არაუმეტეს 72 საათისა. დაკავებულნი შეიძლება პირადად გაისინჯონ, აგრეთვე — გაუსინჯონ ნივთები. 

იდენტური შეზღუდვები მოქმედებს საომარი მდგომარეობის შემოღების დროს.

### საქართველოს უახლესი ისტორიის განმავლობაში კომენდანტის საათი გამოცხადებული იყო სამჯერ:
# 1989 წლის 9 აპრილს 23:00 საათიდან თბილისში გამოცხადდა კომენდანტის საათი, რომელიც მოსახლეობას ეცნობა 22:15 სთ-ზე. ქალაქის სამხედრო კომენდანტად დაინიშნა საბჭოთა არმიის გენერალი იგორ როდიონოვი.
# 1992 წლის 22 დეკემბრის მოვლენების შემდეგ არაკონსტიტუციურმა გაერთიანებამ საქართველოს სამხედრო საბჭომ ჯაბა იოსელიანის და თენგიზ კიტოვანის მონაწილეობით გამოაცხადა კომენდანტის საათი.
# 2020 წლის 30 მარტს საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ საქართველოში „ფაქტობრივი საყოველთაო კარანტინი“ და „ფაქტობრივი კომენდანტის საათი“ გამოაცხადა კორონავირუსის პანდემიასთან ბრძოლის ღონისძიებების ფარგლებში.

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები