5 ივნისი

**5 ივნისი** — გრიგორიანული კალენდრის 156-ე დღე (ნაკიან წლებში – 157-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 209 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 70 : ტიტუსმა და მისმა ლეგიონერებმა იერუსალიმის შუა კედელი გაარღვიეს.
* 1783 : ძმებმა მონგოლფიერებმა მშობლიურ ქალაქ ანონეში (საფრანგეთი) 500 მეტრის სიმაღლეზე გაუშვეს პირველი საჰაერო ბურთი.
* 1806 : ლუი ბონაპარტმა გამოაცხადა ჰოლანდიის სამეფოს შექმნა.
* 1832 : პარიზის სტუდენტების აჯანყება დაიწყო.
* 1837 : ტეხასის რესპუბლიკაში ქალაქი ჰიუსტონი დაარსდა.
* 1849 : დანია კონსტიტუციური მონარქია გახდა.
* 1873 : ინგლისის დაჟინებული მოთხოვნით გაუქმდა მსოფლიოში ყველაზე დიდი მონათა ბაზარი ზანზიბარში.
* 1900 : ბოერთა მეორე ომი: ბრიტანეთმა პრეტორია აიღო.
* 1915 : დანიაში ქალებს ხმის უფლება მისცეს.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ისტორიაში უდიდესო ორი მოიერიშე ფლოტილია კვეთს მსოფლიოს ორ მოპირდაპირე მხარეს. ხომალდების უმრავლესობა აშშ-ს ეკუთვნოდა.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ათასზე მეტმა ბრიტანულმა ბომბდამშენმა გერმანულ ყუმბართმშენებს 5000 ტონიანი ბომბები დაუშინა ნორმანდიის სანაპიროსთან.
* 1945 : მოკავშირეთა კონტროლის საბჭო ფორმალურად ხდება გერმანიის სამხედრო ოკუპაციის მმართველობითი ორგანო.
* 1947 : მარშალის გეგმა: ჰარვარდის უნივერსიტეტში წარმოთქმულ სიტყვაში აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჯორჯ მარშალი მოუწოდებს მთავრობას ომით დანგრეული ევროპისთვის ეკონომიკური დახმარების გაწევას.
* 1953 : აშშ-ს სენატმა უარყო ჩინეთის წევრობა გაეროში.
* 1959 : სინგაპურის სახელმწიფოს პირველი მთავრობის ინაუგურაცია მოხდა.
* 1967 : ექვსდღიანი ომი დაიწყო: ისრაელის საჰაერო ძალები ერთბაშად იერიშს იღებს ეგვიპტის, იორდანიისა და სირიის საჰაერო ძალებზე.
* 1968 : კალიფორნიაში, ლოს-ანჟელესში  წინასწარ საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ მძიმედ დაჭრეს და მომდევნო დღეს გარდაიცვალა სენატორი რობერტ კენედი. მკვლელი სერხან ბიშარა სერხანი პოლიციამ ადგილზე დააკავა.
* 1969 : საერთაშორისო კომუნისტური კონფერენცია ჩატარდა მოსკოვში.
* 1975 : სუეცის არხი გაიხსნა პირველად ექვსდღიანი ომის შემდეგ.
* 1975 : დიდ ბრიტანეთში პირველად (დღემდე ერთადერთხელ) ჩატარდა რეფერენდუმი ევროპის ეკონომიკურ თანამეგობრობაში დარჩენის თაობაზე.
* 1977 : სეიშელის კუნძულებზე მთავრობის გადატრიალება მოხდა.
* 1977 : გაყიდვაში გამოვიდა პირველი პერსონალური კომპიუტერი ეიფლ II „Apple II“.
* 1981 : აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის მეცნიერებმა პირველად იქნა აღმოჩენილი და აღწერილი ადამიანის იმუნოდეფიციტის სინდრომის ვირუსი (შიდსი).
* 2000 : მიწისძვრამ კუნძულ სუმატრაზე 100-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა.
* 2002 : მოზილა 1.0, პირველი ოფიციალური ვერსია, გამოვიდა.
* 2006 : სერბეთი დამოუკიდებლობას აცხადებს სერბეთ-მონტენეგროს კავშირიდან.
* 2012 : XXI საუკუნეში უკანასკნელად განხორციელდა პლანეტა ვენერას ტრანზიტი.
* 2017 : 
**რამდენიმე ქვეყანამ, მათ შორის საუდის არაბეთმა, აგს-მა, ბაჰრეინმა და ეგვიპტემ, კატართან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა.
** მონტენეგრო ნატოს 29-ე წევრი გახდა.
* 2019 : დანიის საპარლამენტო არჩევნებში მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მეტე ფრედერიკსენის ხელმძღვანელობით იმარჯვებენ.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1723 : სმითი, ადამ — შოტლანდელი ეკონომისტი (გ. 1790)
* 1883 : კეინსი, ჯონ მეინარდ — ინგლისელი ეკონომისტი (გ. 1946)
* 1898 : გარსია ლორკა, ფედერიკო — ესპანელი პოეტი და დრამატურგი.
* 1935 : კახი კავსაძე — ქართველი კინომსახიობი.
* 1941 : მარტა არხერიჩი — არგენტინელი პიანისტი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1017 : სანჯო — იაპონიის 67-ე იმპერატორი (დ.976)
* 1316 : ლუი X — საფრანგეთის მეფე (დ.1289)
* 1906 : ჰარტმანი, ედუარდ — გერმანელი ფილოსოფოს-იდეალისტი 
* 1910 : ო. ჰენრი — ამერიკელი მწერალი (დ.1862)
* 1975 : ასტვაცატუროვი, არკადი — საბჭოთა ეპოქის მეცნიერი
* 2004 : რეიგანი, რონალდ — აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტი (დ.1911)

## მსოფლიო მნიშვნელობის თარიღი 
* გაერო: გარემოს საერთაშორისო დღე.

## მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
* აზერბაიჯანი: მელიორატორის დღე.
* დანია: კონსტიტუციის დღე (ნაციონალური დღე)
* დანია: მამის დღე.
* ირლანდია: ივნისის დღესასწაული.
* ყაზახეთი: ეკოლოგის დღე.
* კოლუმბია: მადლიერების დღე
* რუსეთი: ეკოლოგის დღე.
* სეიშელის კუნძულები: განთავისუფლების დღე
* ბელარუსი: ეფროსინია პოლოცკაიას ხსოვნის დღე

## საეკლესიო დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **დამიანე – დემეტრეყოფილი**
** მარიამ კლეოპასი
** მიქაელ აღმსარებელი
** ღირსმოწამე მიქაელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0605