open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ივო ბობული

**ივო ბობული** (ნამდვილი სახელი — **ივან ვასილიევიჩ ბობული** ;  ; დ. 17 ივნისი, 1953, ტერებლეჩე, ჩერნივცის რაიონი ) — საბჭოთა და უკრაინელი მომღერალი. უკრაინის სახალხო არტისტი (1998).

## ბიოგრაფია 
ივო ბობული პროფესიონალურ სცენაზე 1980 წელს გამოჩნდა, როგორც ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლ  „ჩერემოშის“ წევრი  ჩერნოვცის ფილარმონიის სცენაზე (მანამდე მღეროდა რესტორანში), ერთი წლის შემდეგ გადავიდა „ჟივა ვოდაში“ (სადაც სცენაზე შეცვალა მისი მომავალი მეუღლე ლილია სანდულესა). 1983 წელს მომღერლით დაინტერესდა ფილარმონიის ახალი დირექტორი ლევკო დუტკივსკი  და მისთვის სიმღერების ციკლი  დაწერა („ვარსკვლავური ღამე “,  „თუ გიყვარს, გიყვარს“,  „მე ვხედავ მთებს“,  „ჩემი მიწა“). ეს სიმღერები მალევე გამოუშვა ფირმა „ მელოდიამ“.
[მარცხნივ|მინი|240x240პქ| ივო ბობული შვილთან და [ლეონიდ კუჩმა|ლეონიდ კუჩმასთან ერთად, 2010 წელი]]
ამის შემდეგ დიდი ხნის განმავლობაში ივო ბობულის შესახებ არაფერი ისმოდა — მომღერალი მუშაობდა ტერნოპოლის ფილარმონიაში და მხოლოდ რეგიონალური პოპულარობით სარგებლობდა. იგი უკრაინულ აუდიტორიას მხოლოდ 1990 წელს დაუბრუნდა ოსტაპ გავრიშის პოპულარული სიმღერით На Україну повернусь.  ივო ბობული კომპოზიტორმა ალექსანდრე მოროზოვმა  მიიწვია ჩერკასში საკუთარ მუსიკალურ ცენტრში. ივო ბობული ტრადიციულ პოპ შემსრულებლებს შორის წინა პლანზე წამოწია  სიმღერებმა: „ძველი წყარო“, „მშობლიური სახლი“, „ლურჯი წყალი“, „მთვარის ბორბალი.“ შემსრულებლის პირველი ვიდეო ალბომი „გაზაფხულის სულები“ გადაიღეს ჩერკასში. 1991 წელს ივო დაბრუნდა ჩერნივციში. იქ უკვე გამოდიოდა დუეტში ლილია სანდულესთან ერთდ.1998 წლის დასაწყისში ივო ბობულს მიენიჭა უკრაინის სახალხო არტისტის წოდება.  

ივო ბობული პოპულარული გახდა ახალგაზრდებში, როდესაც ჯგუფმა Tanok na maidani Kongo  შექმნა სარკასტული სიმღერა Ivo Bobul, სადაც მომღერალი სუპერგმირად არის წარმოდგენილი. 2015 წელს მათ სიმღერა ერთად შეასრულეს კონცერტზე ჯგუფის დაბადების დღის აღსანიშნავად. 2010 წლიდან უჩანის ინტერნეტ-საზოგადოებამ აირჩია ბობული თავის თილისმად.

2016 წლიდან ის იყო უკრაინის უმაღლესი რადის სახალხო დეპუტატის მიკოლა ფედორუკის (ფრაქცია „სახალხო ფრონტი“) თანაშემწე საზოგადოებრივ საწყისებზე.  

2016 წლის გაზაფხულზე ის შეუერთდა პატრიოტულ ფლეშმობს #IloveMyCountry, სადაც ვიდეო მესიჯში ყვებოდა, რატომ უყვარს უკრაინა. 

2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებში წარდგენილი იყო სახალხო დეპუტატობის კანდიდატად პოლიტიკური პარტია „პატრიოტიდან“ სიის მე-5 ნომერად.   .2020 წლის კიევის მერისარჩევნებში  მან მხარი დაუჭირა ალექსანდრე პოპოვის კანდიდატურას. 

## წოდებები და ჯილდოები 
* უკრაინის დამსახურებული არტისტი (1995) 
* უკრაინის სახალხო არტისტი (1998) 
* პრინც იაროსლავ ბრძენის ორდენი, V ხარისხი (2003) 
* ღირსების ორდენი III ხარისხის (2013) 

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:უკრაინის სახალხო არტისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მომღერლები
კატეგორია:საბჭოთა მომღერლები
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უილიამსბურგი (ვირჯინია)

**უილიამსბურგი** () — დამოუკიდებელი ქალაქი (ანუ არ შედის რომელიმე ოლქში) აშშ-ის ვირჯინიის შტატში. 2020 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენდა 15425 კაცს. ვირჯინიის ნახევარკუნძულზე მდებარე უილიამსბურგი მდებარეობს ჰემპტონ როუდის მეტროპოლიტენის ჩრდილოეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ჯეიმს სიტის ოლქი დასავლეთიდან და სამხრეთით და იორკის ოლქი აღმოსავლეთიდან.

უილიამსბურგი დააარსეს ინგლისელმა ახალმოსახლეებმა 1632 წელს, როგორც გამაგრებული დასახლება (Middle Plantation) მაღალ ადგილზე მდინარეებს ჯეიმსსა და იორკს შორის, მათი შტაბ-ბინა ჯეიმსთაუნიდან მოშორებით. ქალაქი ფუნქციონირებდა როგორც ვირჯინიის კოლონიისა და თანამეგობრობის დედაქალაქი 1699 წლიდან 1780 წლამდე და გახდა ვირჯინიის პოლიტიკური მოვლენების ცენტრი, რომელიც გამოიწვია ამერიკის რევოლუცია. 1693 წელს დაარსებული უილიამისა და მერის კოლეჯი არის მეორე უძველესი უმაღლესი სასწავლებელი შეერთებულ შტატებში. აშშ-ს ცხრა კოლონიური კოლეჯიდან ის ერთადერთია, რომელიც მდებარეობს ამერიკის სამხრეთ ნაწილში. მის კურსდამთავრებულებს შორისაა აშშ-ს სამი პრეზიდენტი, ისევე როგორც მრავალი სხვა მნიშვნელოვანი პიროვნება ისტორიის დასაწყისში.

ქალაქის ეკონომიკა დაფუძნებულია ტურიზმზე — კოლონიური უილიამსბურგით, ქალაქის აღდგენილი ისტორიული ტერიტორია. ახლომდებარე ჯეიმსთაუნთან და იორკთაუნთან ერთად, უილიამსბურგი წარმოადგენს ისტორიული სამკუთხედის ნაწილს, რომელიც ყოველწლიურად იზიდავს ოთხ მილიონზე მეტ ტურისტს. თანამედროვე უილიამსბურგი ასევე არის საუნივერსიტეტო ქალაქი, დასახლებული დიდწილად უილიამისა და მერის სტუდენტებით, პროფესორ-მასწავლებლებითა და პერსონალით.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვირჯინიის შტატის ქალაქები
ვირჯინიის ნახევარკუნძული

**ვირჯინიის ნახევარკუნძული** ( ან ) — ნახევარკუნძული აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე.

## გეოგრაფია
ნახევარკუნძული მდებარეობს ვირჯინიის შტატში, ჩესაპიკის ყურის სანაპიროზე. ჩრდილოეთით მდინარე იორკი გამოყოფს ვირჯინიის ნახევარკუნძულს შუა ნახევარკუნძულისგან, ხოლო სამხრეთით მდინარე ჯეიმსი გამოყოფს ნახევარკუნძულს მატერიკიდან.

ნახევარკუნძული ამჟამად შეიცავს ოთხ დამოუკიდებელ ურბანულ არეალს (ჰემპტონი, ნიუპორტ ნიუსი, პოკუსონი და უილიამსბურგი) და ორ ოლქს (ჯეიმს სიტი და იორკი).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:აშშ-ის ნახევარკუნძულები
აჯანყება და რევოლუცია (მემორიალური პარკი)

[300px|მინი|სახელიანი ქვები, მემორიალური პარკი „აჯანყება და რევოლუცია“, [გრახოვო (ნიკშიჩი)|გრახოვო, მონტენეგრო]]
**მემორიალური პარკი „აჯანყება და რევოლუცია“** () — მემორიალური პარკი უმაცის მახლობლად, გრახოვოში, მონტენეგრო. კომპლექსი ააგეს 1977-1978 წლებში.

## აღწერა
მემორიალურ პარკში ცენტრალური შენობა არის ფიგურული სკულპტურული კომპოზიცია მოძრავი სვეტის ფორმით, რომელსაც სათავეში უდგას სავა კოვაჩევიჩის ფიგურა. კომპოზიცია დამზადებულია ბრინჯაოსგან და არის 7 მეტრი სიმაღლის. მისი ავტორია მოქანდაკე მიოდრაგ ჟივკოვიჩი. ხალხის გმირი სავა კოვაჩევიჩი დაიბადა ახლომდებარე სოფელ ნუდოში და 1941 წლის 13 ივლისს მან უხელმძღვანელა გრახოვოს პარტიზანებს ოკუპანტ ძალებზე თავდასხმისას და განაიარაღა მტრის კოლონა.

უფრო ფართო სივრცობრივი კონცეფცია შეიცავს სკულპტურულ ელემენტებს, კერძოდ 272 კუბს, რომლებზეც აღნიშნულია იმ რეგიონის დაცემული პარტიზანი მებრძოლების სახელები.

## სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს მემორიალური ძეგლები
ლალაზარის ხიდი

**ლალაზარის ხიდი** () — ხიდი და ისტორიული არქიტექტურული ძეგლი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონის სოფელ ალიქულუუშაღში.

## ისტორია 
ლალაზარის ხიდის მშენებლობა დაახლოებით 1867 წელს დასრულდა. თუმცა, ზოგიერთი წყარო მიხედვით ხიდი უფრო ადრე, XVIII საუკუნეში აშენდა. ხიდი კვეთს მდინარე ბაზარჩაის და არის ერთთაღოვანი, სადაც ქვედა ნაწილი ოვალურია, ხოლო ზედა — ბრტყელი. აზერბაიჯანის მრავალი სხვა ისტორიული ხიდის მსგავსად, ხიდი აშენებულია ბუნებრივი ქვის გამოყენებით. ხიდის სიგანე შეადგენს 2,8 მეტრს, ხოლო სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან 4,5 მეტრია. 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
რომულუსის კედელი

300px|მინი
300px|მინი
**რომულუსის კედელი** () მურუს რომული (ლათინურად „რომულუსის კედელი“) — სახელწოდება კედლისა, რომელიც აშენდა პალატინის ბორცვის დასაცავად, რომის შვიდი ბორცვიდან ცენტრალურისა, რომის ქალაქის ერთ-ერთ უძველეს ნაწილში. უძველესი ტრადიციის თანახმად, ეს კედელი ააშენა რომაული კულტურის გმირმა რომულუსმა.

## ტრადიციული ცნობები
მურუს რომული, როგორც მას ძველი ისტორიკოსები იხსენებენ, აღწერილია როდოლფო ლანჩიანის მიერ:
ტექსტი, რომელიც ყველაზე ხშირად ციტირდება მურუს რომულისთან დაკავშირებით, არის ტაციტუსის ტექსტი, რომლის მიხედვითაც გმირის მიერ გავლებული კვალი — სულკუს პრიმიგენიუსი — იწყებოდა ფორუმ ბოარიუმის წერტილიდან, რომელიც გვიანდელ პერიოდში აღნიშნული იყო მირონის ბრინჯაოს ხარით; და მიჰყვებოდა ხეობას პალატინსა და ავენტინს შორის კონსუსის საკურთხევლამდე, ხეობას პალატინსა და კელიუმს შორის კურიე ვეტერესამდე, ბორცვის აღმოსავლეთ ფერდობს საცელუმ ლარუმამდე. იგივე ისტორიკოსი ამბობს, რომ ჰერკულესის არა მაქსიმა მოქცეული იყო კვალის შიგნით, ხოლო დიონისიუსი აცხადებს, რომ ვესტას ტაძარი იყო მის გარეთ. კვალი მიჰყვებოდა პალატინის კლდეების ან ფერდობების ძირს, მისი მსვლელობა აღნიშნული იყო ქვის ციპებით. სხვები ამტკიცებენ, რომ რომულუსის ქალაქი იყო კვადრატული (τετράγωνος — რომა კვადრატა). სიმართლე ისაა, რომ არც რომულუსის კედლები და არც პომერიუმი არ შეიძლება ითქვას, რომ კვადრატს ქმნიდნენ; რომ ხაზი, გავლებული არა მაქსიმადან არა კონსიმდე, არ შეიძლება ითქვას, რომ მიდიოდა „პალატინის კლდეების ძირის გასწვრივ“ (პერ იმა მონტის პალატინი); რომ იმ დროს ხეობა დაფარული იყო წყლით, საკმარისად ღრმა, რომ ნავებით ენაოსნათ, ასე რომ, ვერც კვალი გაივლებოდა მასში და ვერც ქვის ციპები დაიდგმებოდა კვალის ხაზის აღსანიშნავად. გარდა ამისა, იგივე ჭაობები ვრცელდებოდა სამხრეთ-აღმოსავლეთით კურიე ვეტერესამდე, ჩრდილო-დასავლეთით კი ვესტას ტაძრამდე; და პალატინის კედლების ფორმა უფრო ტრაპეციისებრი იყო, როგორც პოს ხეობის ტერამარასი, ვიდრე კვადრატული, როგორც ეტრუსკული ტემპლუმი; და ბოლოს, სახელი რომა კვადრატა არ ეკუთვნოდა ქალაქს ბორცვზე, არამედ საკურთხეველს, რომელიც აღწერილია წიგნში წარმართული და ქრისტიანული რომი, გვ. 70, რომელიც იდგა აპოლონის ტაძრის წინ.

მიუხედავად იმისა, რომ მას უმეტესად წმინდა მითიურ ფიგურად მიიჩნევენ, ზოგიერთი მეცნიერი, როგორიცაა ანდრეა კარანდინი, თვლის, რომ რომულუსი რეალური ისტორიული პიროვნება იყო.

## თანამედროვე არქეოლოგია
1988 წელს, პალატინის ბორცვის ჩრდილოეთ ფერდობზე აღმოაჩინეს ადრეული თავდაცვითი კედლის ნაშთები. ამ ადგილას მომუშავე არქეოლოგები ამტკიცებდნენ, რომ კედელი და სხვა ახლომდებარე აღმოჩენები მიუთითებს, რომ რომი ჩამოყალიბდა როგორც დინამიური საზოგადოება სულ მცირე ძვ.წ. VII და VI საუკუნეებში, მნიშვნელოვნად ადრე, ვიდრე მანამდე იყო გამოთვლილი. 2010-იანი წლების მდგომარეობით, ამ ტერიტორიაზე დასახლების ყველაზე ადრეული მტკიცებულებები თარიღდება დაახლოებით ძვ.წ. 1000 წლით, ხოლო მასშტაბური ორგანიზების მტკიცებულებები გამოვლინდა ესკვილინის ბორცვის ნეკროპოლის დაარსებითა და პალატინის ბორცვის ძირას არსებული თიხისა და ხის კედლით, რომელიც თარიღდება ძვ.წ. VIII საუკუნის შუა პერიოდით. მიმდებარე ჭაობიანი ტერიტორიები არ დაშრობილა ძვ.წ. VII საუკუნის შუა პერიოდამდე.

## ლიტერატურა
### Citations
## ბიბლიოგრაფია
* .

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
ბრიტანი რაიმონდი

**ბრიტანი ლინ რაიმონდი** (; დ. 24 თებერვალი, 1995) — კანადელები მსახიობი და მოცეკვავე. იგი ცნობილია რაილის როლით Family Channel-ის სერიალში „The Next Step“ და კორი როსის როლით USA Network-ის სერიალში, „Dare Me“.

## კარიერა 
2013 წლიდან 2017 წლამდე მან ითამაშა საოჯახო არხის სერიალში „The Next Step“, რომელიც ასახავდა რაილის როლს. სერიების პრომოუშენის ფარგლებში, ის გამოდიოდა კანადაში, გაერთიანებულ სამეფოში, ავსტრალიაში, და ახალ ზელანდიაში. 2019 წელს მან გაიმეორა რაილის როლი „The Next Step Christmas Special“-ისთვის, რომელიც გავიდა CBBC Gem-ზე და დაიწყო გამოჩენა USA Network-ის სერიალში „Dare Me“, როგორც კორი როსი. მშობლების, პაულა და ჯონ რეიმონდების ოჯახში, უფროს დასთან სამანტასთან ერთად. დედამისი წარმოშობით პორტუგალიელია. ცეკვავდა ჯოან ჩაპმენის ცეკვის სკოლაში, სადაც დაეუფლა თავის ხელოვნებას. იგი გადავიდა ჯორჯთაუნში, ონტარიოში, როდესაც მან დაჯავშნა „The Next Step“ 17 წლის ასაკში ექვსი წლის ასაკიდან შეჯიბრებით ცეკვის შემდეგ.

2016 წლის ბოლოს მას კრონის დაავადების დიაგნოზი დაუსვეს, სადაც ნაწლავის ნაწილის ამოღების ოპერაცია მოუწია. ამჟამად ის რემისიაშია. ამ ხნის განმავლობაში მან უფრო მეტი ქსოვა და წერა დაიწყო. ის ხვდება ბენჯამინ დანლოპს, ფოტოგრაფს ბრისბენიდან, ავსტრალიიდან, მას შემდეგ, რაც ისინი შეხვდნენ მე-5 კანადის ეკრანის დაჯილდოებაზე 2017 წელს, როდესაც მან მოიპოვა ჯილდო საუკეთესო შესრულებისთვის საბავშვო ან ახალგაზრდულ პროგრამაში ან სერიალში მისი როლისთვის რაილის როლისთვის „The Next Step“-ში. და მე-5 კანადის ეკრანის დაჯილდოებაზე 2017 წელს „The Next Step“. მან ჯილდო მოიგო 2017 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:კანადელი ქალი ტელემსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაქოს საგარეუბნო რკინიგზა

**ბაქოს საგარეუბნო რკინიგზა** () ან **აფშერონის წრიული ხაზი** () — 91 კმ-ის სიგრძის სამგზავრო სარკინიგზო ტრანსპორტი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც ოპერირება დაიწყო 2019 წელს.

## ისტორია 
პირველი ე.წ. „ელექტრიჩკა“ საბჭოთა აზერბაიჯანში 1926 წლის 6 ივლისს გამოჩნდა და ბაქო-საბუნჩის ხაზზე დადიოდა.

2016 წელს აზერბაიჯანის რკინიგზის თავმჯდომარემ, ჯავიდ გურბანოვმა დაადასტურა, რომ ბაქოს მთავარ სადგურსა და ჰეიდარ ალიევის საერთაშორისო აეროპორტის დამაკავშირებელ 25 კმ სარკინიგზო ხაზზე მუშაობა მიმდინარეობდა.

2018 წელს პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა გამოაცხადა ბაქოს საგარეუბნო სარკინიგზო მაგისტრალის მშენებლობის დაფინანსება. 100 მილიონი მანათის პროექტი მოიცავდა ბაქოსა და სუმგაითს შორის არსებული სარკინიგზო მაგისტრალის განახლებას ბილაჯარის გავლით, ასევე დაფინანსდებოდა არამოქმედი მარშრუტი, რომელიც აკავშირებს ორ ქალაქს საბუნჩუსა და ფირშაღის გავლით. გეგმები მოიცავდა მარშრუტზე 23 სადგურის გახსნას, სადაც ასევე ექნებოდა სადგურები დიუბანდისა და მაშთაღაში, ხოლო აეროპორტის სადგური აშენდებოდა შემდგომ ფაზაში.

სარკინიგზო მომსახურების საწყისი ფაზა ამოქმედდა 2019 წლის მაისში, რომელიც აკავშირებდა ბაქოს ცენტრალურ სადგურს საბუნჩუსთან, ოთხი შუალედური სადგურის მეშვეობით. 2020 წლისთვის ხაზი გაფართოვდა სუმგაითამდე, რომელიც დაუკავშირდა არსებულ ბაქო-სუმგაითის სარკინიგზო ხაზს და ამით შეიქმნა წრიული ხაზი.

## სადგურები 
2019 წელს, გახსნისას, საგარეუბნო სარკინიგზო ხაზს შვიდი სადგური გააჩნდა. 2020 წელს მას შვიდი სადგური დაემატა და შესაბამისად სადგურების რაოდენობა ჯამში 14-მდე გაიზარდა.

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო ხაზები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ბაქოს რკინიგზა
ევგენი მალოლეტკა

**ევგენი  მალოლეტკა** ( ) — უკრაინელი ფოტოგრაფი, რომელმაც ფართო აღიარება მოიპოვა ფოტორეპორტაჟით მარიუპოლის ბლოკადის შესახებ  2022 წლის მარტში უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

## ბიოგრაფია 
ევგენი მალოლეტკა დაიბადა ბერდიანსკში და 2010 წელს დაამთავრა კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინრის სპეციალობით.

2009 წელს დაიწყო მუშაობა  Evolution Media ჯგუფში შემავალ ფოტოსაინფორმაციო სააგენტოში Fotolenta (PHL).

2012 წელს ჰოლდინგის რეორგანიზაციის  შემდეგ, ევგენიმ დაიწყო მუშაობა სრულ განაკვეთზე ჟურნალისტად სააგენტო UNIAN - ში.  

2013-2014 წლებში ევრომაიდანის დროს ევგენი მალოლეტკა ცნობილი გახდა მოვლენების ამსახველი ნათელი ფოტოებით და გადაწყვიტა დამოუკიდებლად ემუშავა. მან თავისუფალი ფოტოჟურნალისტის რანგში მოაწერა ხელი კონტრაქტებს  მთავარ ფოტო სააგენტოებთან Associated Press, Al Jazeera, Der Spiegel და სხვა.

### ევრომაიდანი 
2013-2014 წლებში მალოლეტკა აშუქებდა კიევში მიმდინარე საპროტესტო აქციებს, რომლის შედეგად მოხდა პრეზიდენტ იანუკოვიჩის გადაყენება.

2013 წლის 1 დეკემბერს ბანკოვას ქუჩაზე პრეზიდენტის ადმინისტრაციის  შენობასთან მიმდინარე გადაღებების დროს ბერკუტის თანამშრომლებმა ფოტოჟურნალისტს ხელი მოტეხეს და დაუმსხვრიეს კამერა.   

### მარიუპოლი 
2022 წლის 24 თებერვლის ღამეს, რუსული ჯარების შეჭრის მოლოდინში, მარიუპოლში ჩავიდნენ Associated Press-ის ჟურნალისტი ევგენი მალოლეტკა და ვიდეოჟურნალისტი მსტისლავ ჩერნოვი. 

მომდევნო დღეებში ისინი იღებდნენ ქალაქის დაბომბვით გამოწვეულ შედეგებს და სამედიცინო პერსონალის მუშაობას საავადმყოფოებში.  

2022 წლის 9 მარტს მალოლეტკამ გადაიღო მარიუპოლის მე-3 საქალაქო საავადმყოფოს და სამშობიაროში მყოფი პაციენტების მდგომარეობა რუსული ავიაიერიშების შემდეგ.     დაბომბილი სამშობიაროს განყოფილების  ფოტოები გახდა ომის ერთ-ერთი სიმბოლო.   

ჟურნალისტებმა მარიუპოლი დატოვეს 2022 წლის 15 მარტს კოლონასთან ერთად ჰუმანიტარული დერეფნის გახსნის შემდეგ.    ჩერნოვისა და მალოლეტკას მარიუპოლის ნამუშევრებმა მიიღო არაერთი პროფესიული ჯილდო, მათ შორის World Press Photo of the Year და პულიცერის პრემია საჯარო სამსახურისთვის. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:უკრაინელი ჟურნალისტები
კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სლოვენიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (1990)

**სლოვენიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი** — სლოვენიის რესპუბლიკაში 1990 წლის 23 დეკემბერს გამართული დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი. როგორც მმართველი ცენტრისტულ-მემარჯვენე კოალიცია, ასევე მემარცხენე ოპოზიცია მხარს უჭერდნენ რეფერენდუმს და მოუწოდებდნენ ამომრჩევლებს დაეჭირათ მხარი სლოვენიის დამოუკიდებლობისთვის.

ამომრჩევლებს დაუსვეს შეკითხვა:  სლოვენიის პარლამენტმა დააწესა ზღვარი პლებისციტის ვალიდურობისთვის - რეგისტრირებული ამომრჩევლების 50 % პლუს ერთი.

არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ჰქონდა 1 499 294 ადამიანს. თუმცა 42 274 ადამიანს არ შეეძლო ხმის მიცემა, რადგან ისინი მუშაობდნენ საზღვარგარეთ ან ჩართულნი იყვნენ სამხედრო სამსახურში ან სამხედრო წვრთნებში, რამაც ამომრჩეველთა რაოდენობა შეამცირა 1 457 020-მდე. პოტენციური ამომრჩევლების 7 %-მა არ მიიღო მონაწილეობა არჩევნებში.

ბუჩარის განცხადებამ სლოვენიის ხელისუფლებას დააკისრა ვალდებულება, ექვსი თვის განმავლობაში გამოეცხადებინა ქვეყნის დამოუკიდებლობა. 1991 წლის 25 ივნისს მიიღეს სლოვენიის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობისა და სუვერენიტეტის შესახებ ძირითადი კონსტიტუციური ქარტია და დამოუკიდებლობა გამოცხადდა მომდევნო დღეს, რამაც გამოიწვია ათდღიანი ომი.

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიის ისტორია
კატეგორია:დამოუკიდებლობის რეფერენდუმები
მიხაილო სტარიცკი

[მინი|250x250პქ| უკრაინის ფოსტის მხატვრული კონვერტი, რომელიც ეძღვნება მიხაილ სტარინსკის  დაბადებიდან 170 წლისთავს. [2010|2010 წელი]]
**მიხაილო სტარიცკი** (  ; დ. ტრადიციული ვერსიის მიხედვით 2 [ 14 ] დეკემბერი 1840 ან ახალი მონაცემებით 2 [ 14 ] ნოემბერი 1839 , კლეშჩინცი — გ.  14 [ 27 ] აპრილი 1904, კიევი ) — უკრაინელი მწერალი, დრამატურგი და თეატრალური მოღვაწე. წერდა უკრაინულ და რუსულ ენებზე.

## ბიოგრაფია 
მიხაილო სტარიცკი დაიბადა 2 (14) დეკემბერი 1840 წელს პოლტავას რაიონის ზოლოტონოშას მაზრის   სოფელ კლეშჩინცში (ამჟამად უკრაინის ჩერკასის ოლქის ჩერნობაევსკის რაიონი) მიწის წვრილი მესაკუთრის ოჯახში.

1851 წლიდან 1856 წლამდე სწავლობდა გიმნაზიაში პოლტავაში. 8 წლის ასაკში მან დაკარგა მამა — გადამდგარი უფროსი ობერ-ოფიცერი,  ხოლო 1852 წელს დედა გარდაიცვალა და მიხეილი დაობლდა. მასზე ზრუნავდა ბიძა ვიტალი  ლისენკო (დედის ბიძაშვილი), მომავალი კომპოზიტორის ნ.ვ. ლისენკოს მამა.

1858 წელს მიხაილომ სწავლა განაგრძო ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, შემდეგ ხარკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, 1860 წლიდან 1867 წლამდე შეფერხებით სწავლობდა კიევის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე (არ დაუმთავრებია).

1864 წელს მიხაილო სტარიცკიმ დაიწყო თამაში თეატრალურ ჯგუფებში. 1882 წელს მ. კროლივნიცკისთან ერთად ჩამოაყალიბა პირველი უკრაინული პროფესიული თეატრალური დასი. 1885 წლიდან 1891 წლამდე ხელმძღვანელობდა საკუთარ დასს. 1892-1897 წლებში  იყო ნ. სადოვსკის დასის რეჟისორი და დირექტორი. 1898 გახდა ი.ნაიდას დასის დირექტორი, შემდეგ დატოვა თეატრი.

1868 წლიდან კითხულობდა ლექსებს.  1883 წლიდან წერდა პიესებს.1881 წლიდან აქტიურად აქვეყნებდა  ისტორიული რომანებს და მოთხრობებს. შეიტანა წვლილი უკრაინული ენის განვითარებაში.
მინი| მიხაილ სტარიცკის საფლავი|მარცხნივ
მიხაილო სტარიცკი  გარდაიცვალა 1904 წლის 14 (27) აპრილს . დაკრძალულია კიევში ბაიკოვის სასაფლაოზე.

## ოჯახი 
* ქალიშვილი ლუდმილა დაიღუპა ციხეში.
** შვილიშვილი ვერონილა დახვრიტეს.
* ქალიშვილი ოქსანა  სტეშენკო (1875-1942) — საბავშვო მწერალი, დაქორწინებული ი. სტეშენკოზე; დააკავეს დასთან ერთად, გარდაიცვალა პატიმრობაში.
** შვილიშვილი იაროსლავ სტეშენკო (1904-1937) — ბიბლიოგრაფი, გარდაიცვალა ციხეში.
** შვილიშვილი ირინა —  მსახიობია.

## ხსოვნა 
2020 წელს  მწერლის პატივსაცემად. გამოიცა  მარკა (No1867)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები
კატეგორია:კიევის ტარას შევჩენკოს ეროვნული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:უკრაინელი დრამატურგები
კატეგორია:უკრაინულენოვანი მწერლები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჰონდურას-დე-ლა-სიერა

**ჰონდურას-დე-ლა-სიერის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიაპასის შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 650 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 200 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 58.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია შტატის შემადგენლობაში 2018 წლის 15 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჰონდურას-დე-ლა-სიერა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 07125.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიაპასის მუნიციპალიტეტები
K2-18b

**K2-18b**, აგრეთვე ცნობილი, როგორც **EPIC 201912552 b** — ეგზოპლანეტა, რომელიც წითელ ჯუჯა ვარსკვლავ K2-18-ის გარშემო მოძრაობს, ჩვენგან 124 სინათლის წლის მანძილზე. მიეკუთვნება სუბნეპტუნის ტიპის პლანეტების კატეგორიას; აქვს დედამიწის რადიუსზე 2,6-ჯერ დიდი რადიუსი და თავისი ვარსკვლავის გარშემო სასიცოცხლო ზონაში მოძრაობს. ერთ გარშემოვლას 33 დღეს ანდომებს. ვარსკვლავისგან დაახლოებით იმდენივე სინათლეს იღებს, რამდენსაც დედამიწა მზისგან. თავდაპირველად კეპლერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა აღმოაჩინა, შემდეგ კი ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპი დააკვირდა, რათა მისი ატმოსფერო შეესწავლა.

2023 წელს K2-18b-ის ატმოსფეროში წყლის ორთქლი დააფიქსირეს, რამაც დიდი სამეცნიერო ყურადღება მიიპყრო. 2019 წელს ჯეიმს ვებმა მის ატმოსფეროში ნახშირორჟანგი და მეთანი დააფიქსირა. ვების მონაცემთა საფუძველზე ასტრონომებმა დაასკვნეს, რომ ის მთლიანად წყლის ოკეანით დაფარული პლანეტაა და აქვს წყალბადით მდიდარი ატმოსფერო. K2-18b სიცოცხლისათვის პოტენციურად ხელსაყრელ პლანეტად მიიჩნევა, თუმცა, ტემპერატურას თუ არ ჩავთვლით, უფრო ჩვენი მზის სისტემის ყინულის გიგანტებს — ურანსა და ნეპტუნს ჰგავს, ვიდრე დედამიწას.

2025 წელს K2-18b-ის ატმოსფეროში დააფიქსირეს დიმეთილსულფიდი (DMS) — ქიმიური ნივთიერება, რომელიც ეგზოპლანეტისთვის შეიძლება ბიომარკერად ჩაითვალოს; იქ ეს ნაერთი 20-ჯერ უფრო მეტია, ვიდრე დედამიწაზე. ვინაიდან ეს მოლეკულა საკმაოდ მალე იშლება, ასეთი მაღალი კონცენტრაცია ძლიერ მიმანიშნებელია იმისა, რომ დიმეთილსულფიდის მარაგი იქ მუდმივად ივსება. ზოგიერთი მეცნიერი ასეთ განცხადებებს აკრიტიკებს და მიუთითებენ ლაბორატორიულ ექსპერიმენტებზე, რომლებშიც შესაძლებელია დიმეთილსულფიდის წარმოქმნა სიცოცხლის გარეშე.

## დედავარსკვლავი
K2-18 წარმოადგენს M3V სპექტრული კლასის M-ტიპის ჯუჯა ვარსკვლავს ლომის თანავარსკვლავედის მიმართულებით, მზიდან 38.025 ± 0.079 პარსეკის (124.02 ± 0.26 სინათლის წელი). ეს ვარსკვლავი მზეზე უფრო გრილი და პატარაა, მისი ტემპერატურა 3457 კელვინია (3184 °C), რადიუსი კი მზის რადიუსის 45 პროცენტს შეადგენს. დედამიწიდან შეუიარაღებელი თვალით არ ჩანს. მისი ასაკი 2,4 მილიარდი წელია და აქვს ზომიერი ვარსკვლავური აქტივობა. უცნობია, აქვს თუ არა ვარსკვლავური ლაქები, რომლებმაც შეიძლება ცრუ სიგნალი წარმოქმნან, როცა პლანეტა მათ ფონზე ჩაივლის. K2-18-ის გარშემო, პლანეტა K2-18b-ს ორბიტის შიგნით, მეორე პლანეტა — K2-18c-ც მოძრაობს, რომელიც შეიძლება K2-18b-ზე მოქცევითად ურთიერთქმედებდეს.

მკვლევართა შეფასებით, M-ტიპის ჯუჯა ვარსკვლავთა დაახლოებით 80 პროცენტს სასიცოცხლო ზონებში პლანეტები აქვს; მათ შორისაა ვარსკვლავები: LHS 1140, პროქსიმა კენტავრი და TRAPPIST-1-იც. ასეთ ვარსკვლავთა მცირე მასის, ზომისა და დაბალი ტემპერატურის გამო, მათი პლანეტების დახასიათება მარტივია. მეორე მხრივ, ამ ვარსკვლავთა დაბალი სიკაშკაშე ართულებს პლანეტების სპექტროსკოპიულ ანალიზებს; ამას გარდა, ამ ვარსკვლავებს ახასიათებს ხშირი აქტიური ამოფრქვევები და არაჰომოგენური ზედაპირი, რამაც პლანეტების კვლევისას შეიძლება წარმოქმნას ხარვეზიანი სპექტრული სიგნალები.

## ფიზიკური მახასიათებლები
## სქოლიო
G8-ის 36-ე სამიტი

**G8-ის 36-ე სამიტი**, *დიდი რვიანის ოცდამეთექვსმეტე სამიტი* (; 25-26 ივნისი, 2010) — რვა უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა კანადის ქალაქ ჰანსტვილში, დირჰარსთ რიზორთში.

დიდი შვიდიანის (G7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს).  1997 წელს ჯგუფს დაემატა ახალი წევრი რუსეთის სახით, რის გამოც მან მიიღო ახალი სახელი — დიდი რვიანი (G8). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (G6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

## ლიდერები სამიტზე
მინი|სამიტის მონაწილეები
G8 არის არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი კანადის, ევროკომისიის, საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

## განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად.

## გალერეა

File:Stephen Harper by Remy Steinegger Infobox.jpg|'***სტივენ ჰარპერი, პრემიერ-მინისტრი
File:Nicolas Sarkozy in 2010.jpg|****ნიკოლა სარკოზი, პრეზიდენტი
File:Angela Merkel 2019 cropped.jpg|****ანგელა მერკელი, კანცლერი
File:Berlusconi-2010-1.jpg|****სილვიო ბერლუსკონი, პრემიერ-მინისტრი
File:Naoto Kan 20071221.jpg|****ნაოტო კანი, პრემიერ-მინისტრი
File:Дмитрий Медведев (08-04-2022).jpg|****დიმიტრი მედვედევი, პრეზიდენტი 
File:David Cameron official.jpg|****დევიდ კამერონი, პრემიერ-მინისტრი
File:President Barack Obama, 2012 portrait crop.jpg|****ბარაკ ობამა, პრეზიდენტი 

File:José Manuel Barroso (cropped).jpg|****ჟოზე მანუელ ბაროზუ, ევროკომისიის პრეზიდენტი 
File:Herman Van Rompuy 675.jpg|***'ჰერმან ვან რომპეი, საბჭოს პრეზიდენტი 

## რესურსები ინტერნეტში
* Reinalda, Bob and Bertjan Verbeek. (1998). *Autonomous Policy Making by International Organizations.* London: Routledge.  ; ; 
* Canada's G8 website n.b., no official website is created for any G7 summit prior to 1995 -- *see* the 21st G7 summit.
* G7 Research Group - G7 Information Centre
* *Globe and Mail* - G8/G20 website
* Canadian Government - G8/G20 Twitter site
* G8 Special Report guardian.co.uk

## სქოლიო
036
რომის კინოფესტივალი

მინი|2015 წლის კინოფესტივალის ნომინანტები
**რომის საერთაშორისო კინოფესტივალი** (**Festa del Cinema di Roma**) — ფესტივალი, რომელიც იმართება რომში, ოქტომბრის თვეში. 2022 წლიდან ფესტივალი ოფიციალურად იქნა აღიარებული კონკურენტუნარიან და პროფესიონალურ ფესტივალად კინოპროდიუსერების ასოციაციების საერთაშორისო ფედერაციის მიერ. მისი მე-17 სეზონი, რის შემდეგაც იგი გახდა კონკურენტუნარიანი, გაიმართა და მიმდინარეობდა 2022 წლის 13-დან 23 ოქტომბრამდე, მე-18 სეზონი გაგრძელდა 2023 წლის 18-დან 29 ოქტომბრამდე
, ხოლო მე-19 2024 წლის 16-დან 27 ოქტომბრამდე „Auditorium Parco della Musica“-ში.

## სექციები 
რომის კინოფესტივალის ოფიციალური პროგრამა დაყოფილია რამდენიმე ნაწილად. ამ ნაწილებში ხდება:

### Cinema d'Oggi 
მხატვრული ფილმების ჩვენება, ყოველი ჩვენების ბოლოს მაყურებელი ხმას აძლევს საუკეთესო ფილმს და გამარჯვებულს ჯილდო ენიჭება. 

### გალა 
ევროპული ან მსოფლიო ფილმების პრემიერების მასპინძლობა. 

### Mondo Genere 
სხვადასხვა ჟანრის ფილმების ჩვენება და განხილვა, სხვა სექციებისგან განსხვავებით, აქ არ კონცენტრირდებიან ერთ კონკრეტულ ჟანრზე

### Prospettive Italia 
მხოლოდ იტალიური ფილმების პრემიერები, მსჯელობენ ახალ იტალიურ ჟანრებზე.

### Alice nella Città 
ხდება მხოლოდ საბავშვო ფილმების ჩვენებები. 

## ჯილდო 
რომის კინოფესტივალის ჯილდო არის ვერცხლის ქანდაკება, რომელიც შექმნილია რომის იმპერატორი მარკუს ავრელიუსის ქანდაკების იმიტაციით. 

## სტრუქტურა 
რომის კინოფესტივალის პროდიუსერია „Cinema per Roma Foundation“, რომლის პრეზიდენტია ლაურა დელი კოლი. გენერალური მენეჯერია ფრანჩესკა ვია, ხოლო ფესტივალის სამხატვრო ხელმძღვანელია ანტონიო მონდა.

## გამარჯვებული ფილმები 
* 2006: ***Playing the Victim;***
* 2007: ***Juno;***
* 2008: ***Opium War;*** 
* 2009: ***Broderskab;*** 
* 2010: ***Kill Me Please;*** 
* 2011: ***Un cuento chino;***
* 2012: ***Marfa Girl;*** 
* 2013: ***Tir;*** 
* 2022: ***January;***
* 2023: ***Toll;***
* 2024: ***Bound in Heaven.***

## საუკეთესო კაცი მსახიობები 
* 2006: ჯორჯო კოლანჯელი;
* 2007: რადეჯ სერბეჯია;
* 2008: ბოჰდან სტუპკა;
* 2009: სერხიო კასტელიტო;
* 2010: ტონი სერვილო;
* 2011: გიომ კანე; 
* 2012: ჯერემი ელკაიმი; 
* 2013: მეთიუ მაკკონაჰი; 
* 2024: ელიო გერმანო.

## საუკეთესო ქალი მსახიობები 
* 2006: არიან ასკარიდი 
* 2007: ჯიანგ ვენლი 
* 2008: დონატელა ფინოკიარო 
* 2009: ჰელენ მირენი 
* 2010: ყველა მსახიობი ქალი 
* 2011: ნუმი რაპასი 
* 2012: იზაბელა ფერარი 
* 2013: სკარლეტ იოჰანსონი 
* 2024: ანჯელა მოლინა 

## წყაროები ინტერნეტში 
* კინოფესტივალის ოფიციალური საიტი
* filmfreeway.com

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კინოფესტივალები
კატეგორია:დაჯილდოებები წლების მიხედვით
კატეგორია:იტალიური კინო
კატეგორია:საერთაშორისო ფესტივალები
მილიციის კოშკი

მინი|მილიციის კოშკი
**მილიციის კოშკი** () — კოშკი რომში. მდებარეობს რომული ფორუმის სამხრეთ-დასავლეთით. კოშკს შეერქვა პოპულარული მეტსახელი „ნერონის კოშკი“, რადგან არსებობდა მითი, რომ მისი აივნიდან იმპერატორი ნერონი უყურებდა რომის დიდ ხანძარს.

## ისტორია 
კოშკის  მშენებლობა სავარაუდოდ თარიღდება რომის პაპ ინოკენტი III-ის (1198–1216 წწ.) დროით. აგებულია არეტინოს ოჯახის სახსრებით. XIII საუკუნის ბოლოს კოშკი ეკუთვნოდა ძლევამოსილ ანიბალდის ოჯახს, რომელსაც მოჰყვა პრეფეტი დი ვიკო და კაეტანები, პაპი ბონიფაციუს VIII-ის ოჯახი. კაეტანის მფლობელობის დროს, კოშკი გაფართოვდა და გაძლიერდა და კონკურენციასაც კი უწევდა რომის მთავარ ციხეებს.

XIII საუკუნის ბოლოს, როდესაც ჰენრი VII ლუქსემბურგელი ჩავიდა რომში საღვთო რომის იმპერატორად კორონაციისთვის (1312 წლის მაისი-ივნისი), მან აირჩია სწორედ მილიციის კოშკი, როგორც ბაზა თავისი მომხრეებისთვის. ოცი წლის შემდეგ კოშკი გადაეცა კონტებს. კონტიმ კოშკი შეინარჩუნა 1619 წლამდე, თუმცა მოგვიანებით იგი შეიძინეს მეზობელი მონასტრის მონაზვნებმა. 

1911 წელს კოშკი გამოცხადდა იტალიის ეროვნულ ძეგლად.

## არქიტექტურა 
კოშკი აგებულია კვადრატული ფორმით, მისი გვერდები ითვლის 10,5 მეტრს × 9,5 მეტრზე. მისი თავდაპირველი სიმაღლე გაურკვეველია, მაგრამ 1348 წლის მიწისძვრის შემდეგ, ზედა ორი სართული დაანგრიეს, რითაც სტრუქტურა შემცირდა და გახდა მისი დღევანდელი სიმაღლე, დაახლოებით 50 მეტრი. 1348 წლის მიწისძვრამ ასევე გამოიწვია სტრუქტურის მცირე დახრილობა.

## ლიტერატურა
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* tripadvisor.com
* walksinrome.com
*

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
ბაქოს ფუნიკულიორი

**ბაქოს ფუნიკულიორი** () — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მოქმედი ფუნიკულიორი, რომელიც წარმოადგენს ერთადერთ ფუნიკულიორს ქვეყანაში.

## ისტორია 
ბაქოს ფუნიკულიორი ალიშ ლამბარანსკის ინიციატივით აშენდა და 1960 წლის 5 მაისს გაიხსნა. საბჭოთა კავშირის დროს ფუნიკულიორის მატარებლები სპეციალურად უკრაინაში, ხარკივში დაამზადეს და ჩამოიტანეს.

## სადგურები 
ფუნიკულიორს სულ ორი სადგური გააჩნია, სადაც ერთი „ბაჰრამ გური“ და მეორე „შაჰიდების ხეივანია“. სადგურებს შორის მანძილი 455 მეტრია. ფუნიკულიორი, რომელიც მხოლოდ 2 ვაგონით მოძრაობს, წამში 2,5 მეტრ სიჩქარეს ავითარებს და ერთი სადგურიდან მეორემდე 4 წუთში ჩადის. ვაგონებს შორის ინტერვალი 10 წუთს, მგზავრობის ღირებულება კი ამჟამად 1 მანათს შეადგენს. 2012-2017 წლებში ფუნიკულიორი 4 უფასოდ ემსახურებოდა მგზავრებს. ფუნიკულიორს საათში საშუალოდ 2 ათასი მგზავრის გადაყვანა შეუძლია.

## განახლება 
ბაქოს ფუნიკულიორი სხვადასხვა დროს რამდენჯერმე განახლდა.

1980-იანი წლების ბოლოს, ავარიულ მდგომარეობაში ყოფნის მოტივით იგი დაიხურა და 2001 წლის ბოლოს გაიხსნა. 2001-2007 წლებში იგი ორჯერ საფუძვლიანად რეკონსტრუქცია გაიარა. 2007 წლის განახლების შემდეგ, ვაგონების მოძრაობისას წარმოქმნილი ხმაური მინიმუმამდე იქნა დაყვანილი. 2011 წლის აპრილში იგი კვლავ რეკონსტრუქციისთვის დაიხურა. 2012 წლის 23 მაისს, კაპიტალური რემონტისა და რეკონსტრუქციის შემდეგ კვლავ გაიხსნა. 2018 წლის ნოემბერში სარემონტო ღონისძიებების გამო კვლავ დაიხურა. 2020 წლის მარტში კი პანდემიის გამო 21 თვით ფუნქციონირება შეაჩერა. ამჟამად მუშაობს.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ტრანსპორტი
მოგორიელო

300px|მინი
**მოგორიელო** () — რომაული *villa rustica* (სოფლის ვილა), რომელიც თარიღდება ახ. წ. IV საუკუნის დასაწყისით. ის მდებარეობს ბორცვზე მდინარეებს ტრებიჟატსა და ნერეტვას შორის, ჩაპლინადან 5 კმ-ის სამხრეთით, გაბელასკენ მიმავალი გზის გასწვრივ, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. ეს ტერიტორია ამჟამად სახელმწიფოს მიერ დაცულია, როგორც ეროვნული ძეგლი.

## ისტორია
მოგორიელოს ტერიტორიაზე იტალიელმა მოსახლემ I საუკუნის შუა ხანებში ააშენა კერძო მამულის კომპლექსი სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის. მან განათავსა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გადამამუშავებელი შენობა (villa rustica fructuaria) ბორცვის წინ წამოწეულ ნაწილზე (ვილის გეგმა მდებარეობს მოგვიანებით აშენებული კედლების ჩრდილოეთ ან მთავარი ჭიშკრის ახლოს), ხოლო საცხოვრებელი შენობა (villa rustica habitatoria) - მზისკენ მიმართულ სამხრეთ ფერდობზე. ახლომდებარე ცხენოსნობის კლუბი დაარსდა 2004 წელს და ყოველწლიურად 300 000-ზე მეტ ვიზიტორს იზიდავს.

## გალერეა

File:Mogorjelo3.jpg|დეტელი მოგორიელოდან
Image:Mogorjelo_Villa_Rustica.jpg|Villa Rustica, IV საუკუნე, ჩაპლინა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა
Image:Mogorjelo1.jpg|Villa Rustica, IV საუკუნე, ჩაპლინა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა
File:Mogorjelo01.jpg|ქუჩა

## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის არქეოლოგიური ძეგლები
ტრასტევერეს მუზეუმი (რომი)

**ტრასტევერეს რომის მუზეუმი** — რომის ერთ-ერთი მუზეუმი. დაარსდა 1977 წელს სანტ-ეჯიდიოს კარმელიტების რესტავრირებულ მონასტერში. თავდაპირველად ის ცნობილი იყო როგორც „*ფოლკლორისა და რომაული დიალექტის პოეტების მუზეუმი*“. დახურვის მცირე პერიოდის შემდეგ, 2000 წელს ის თავისი ამჟამინდელი სახელით ხელახლა გაიხსნა.  რომის თანამედროვე კულტურასთან დაკავშირებული მუდმივი კოლექციის გარდა, მუზეუმში ასევე იმართება დროებითი გამოფენები, მათ შორის ყოველწლიური World Press Photo გამოფენა. ის რომის მუზეუმის ნაწილს შეადგენს.
## ისტორია 
ექსპოზიციაში წარმოდგენილი მასალა მოიცავს ე.წ. „რომაულ სცენებს“,  ნატურალური ზომის მოდელებს, რომლებიც ადრე პალაცო ბრასკის რომის მუზეუმში იყო გამოფენილი. იმ მუზეუმში ამ ექსპონატებისათვის შეზღუდული სივრცის არსებობის გამო, მიზანშეწონილად ჩაითვალა მათი გადატანა ტრასტევერეში, რომის იმ ნაწილში, სადაც რომაული ხალხური კულტურა კვლავ ძლიერად არის შენარჩუნებული.
## ექსპონატები 
მუზეუმის მუდმივი გამოფენა ფოკუსირებულია რომაულ ცხოვრებაზე გვიან მეთვრამეტე და მეცხრამეტე საუკუნეებში. მთავარი თემებია სამოსი, ხალხური ცეკვები, დღესასწაულები და ხელობა. კოლექცია მოიცავს ნახატებს, ანაბეჭდებს, ნახაზებს და აკვარელის ნამუშევრებს, მათ შორის ეტორე როესლერ ფრანცის (1845-1907) სერიას - „გამქრალი რომი“, და ყოველდღიური ცხოვრების ნატურალური ზომის რეპრეზენტაციებს, ცნობილს როგორც „რომაული სცენები“. ფრანცის აკვარელების გამოფენის ექსპონატები დროდადრო ერთმანეთს ანაცვლებენ, მათი კონსერვაციის მიზნით. სხვა წარმოდგენილი მხატვრები არიან სამუელ პრაუტი, ბარტოლომეო პინელი, ადრიანო ტროიანი, გიიომ ფრედერიკ რონმი და არნოლდო კორროდი. ასევე არის ფოტოგალერეაც. „რომაული სცენები“ გვიჩვენებს აფთიაქს, ოთახს სადაც ღვინის ურიკა ინახება, სასტუმროს ეზოს სადაც ცეკვა იდგმება, სასტუმროს შიდა სივრცეს, მოედანს, და ორ მესტვირეს ვოტივის კიოსკის წინ.

მუზეუმში დაცულია რომაული დიალექტის პოეტის, ჯუზეპე ჯოაკინო ბელის რამდენიმე ხელნაწერი, ასევე გვხვდება სხვა იტალიელი რომაული დიალექტის პოეტის, ტრილუსას (1871-1950) პირადი ნივთები, რომლებიც მისი გარდაცვალების შემდეგ რომს გადაეცა. „ტრილუსას ოთახის“ გამოფენა შედგება ვიდეო ინსტალაციისგან, ნახატებისა და პოეტის კუთვნილი სხვა ნივთებისგან.
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის მუზეუმები
კატეგორია:რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:1977 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
შემოქმედის ღვთისმშობლის ხატის კარედი

მინი|შემოქმედის ღვთისმშობლის ხატის კარედი
**შემოქმედის ღვთისმშობლის ხატის კარედი** — ჭედური ტრიპტიხი შემოქმედის მონასტრის საგანძურიდან. სიმაღლე 0.38, ძირი ფრთების — 0.13 და შუახატის — 0.21. გაშლილ მდგომარეობაში კარედის ძირი 0.47-ია. შუახატი წარმოდგენილა ღვთისმშობელი და ჩვილი ქრისტეთი ხელში მთელი ტანით. 1890 წელს ნიკოდიმ კონდაკოვს ხატი გაძარცვული დახვდა და აკლდა ქვედა წარწერა, ასევე შუახატს 26 ძვირფასი ქვა. კარებებზე ვედრების მდგომარეობაში გამოსახული იყვნენ: ზევით მოციქულები პეტრე და პავლე, ხლო ქვევით მთავარანგელოზები მიქაელ და გაბრიელი.

კიოტის ზევით მის შიდა ნაწილზე იყო შემდეგი წარწერა: .

## ლიტერატურა
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 124-128, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 124-128, 1890г.

კატეგორია:შემოქმედის მონასტერი
კირიაკულის მავრომიხალისი

**კირიაკულის მავრომიხალისი** (, დ. 6 აგვისტო, 1765, ლიმენიონი, საბერძნეთი — გ. 4 ივლისი, 1822, საბერძნეთი) — ბერძენი სამხედრო ლიდერი და 1821 წლის საბერძნეთის რევოლუციის გმირი.

## ბიოგრაფია
კირიაკულის მავრომიხალისი დაიბადა 1765 წლის 6 აგვისტოს, მანის ნახევარკუნძულზე, ცნობილ მავრომიხალისთა საგვარეულოში, რომელმაც საბერძნეთს მრავალი გამოჩენილი სამხედრო მეთაური აჩუქა.

რუსეთის ფლოტის პირველი არქიპელაგის ექსპედიცია
ბიძგი გახდა საბერძნეთის აჯანყებისთვის, რომლის დროსაც ალბანელებთან ბრძოლაში დაიღუპა მისი მამა — პიეროს მავრომიხალისი. კირიაკულის უფროსი ძმა, პეტროსი (პეტრობეი), 1821 წლის იყო აჯანყების ერთ-ერთი მთავარი ხელმძღვანელი  მესენიის რეგიონში. მანიელთა რაზმის სათავეში მდგომმა კირიაკულისმა თავი გამოიჩინა კალამეს გათავისუფლებისას, კორონის ალყისას, ვალტეცის ბრძოლაში, სადაც იგი ბერძნულ ძალებს ხელმძღვანელობდა,  და ასევე ტრიპოლის ალყისას (ტრიპოლიცის ალყა). მოგვიანებით, თავისი დისშვილის — ილიას მავრომიხალისისთან ერთად, კირიაკულისმა განახორციელა ლაშქრობა ატიკის რეგიონსა და ევბეის კუნძულზე, სადაც ილიასი გმირულად დაიღუპა.

1822 წლის ზაფხულში ალექსანდროს მავროკორდატოსმა ეპირის მიმართულებით ექსპედიცია დაგეგმა, რომლის მიზანიც იყო ალბანელი ხურშიტ-ფაშას მიერ ალყაში მოქცეული სულიოტებისთვის დახმარების გაწევა. ამ ექსპედიციას კირიაკულის მავრომიხალისი ხელმძღვანელობდა — ის მეთაურობდა 500 მანიელსა და მცირე რაოდენობის ფრანგ (ნაპოლეონ ბონაპარტის ყოფილი ჯარისკაცები) და იტალიელ ფილელინებს. იგი ქალაქ კაიაფასკენ მიემართებოდა, როდესაც კირიაკულისმა სოფელ მურტუსთან თურქული ავანგარდი დაამარცხა და დიდი რაოდენობით თურქი ტყვედ აიყვანა. ტყვეები პელოპონესზე გააგზავნა, თუმცა მათ თანხლებაში გამოყოფილმა რაზმმა კიდევ უფრო შეამცირა ისედაც მცირე ძალები, რომლითაც კირიაკულისი მოქმედებდა.

სპარტელი წინაპრების ტრადიციების გაგრძელებით, მანიელთა რაზმი (და მცირერიცხოვანი ფილელინები) 450 მებრძოლით 1822 წლის 4 ივლისს ყოყმანის გარეშე შეერკინა 3,000-იან თურქ-ალბანურ ძალას ფანარის მიდამოებში, მან შეძლო პოზიციების გამაგრება, რითიც ახალ ძალებს მისცა შესაძლებლობა, წარმატებით მოეგერიებინათ თურქთა შეტევა. სწორედ აქ დაეცა ბრძოლის ველზე კირიაკულის მავრომიხალისი. კირიაკულისი პატივით დაკრძალეს ქალაქ მესოლონგიონში. მისი გარდაცვალება აღინიშნა იმ დროის სახალხო სიმღერაში (გოდებაში):

მისი შვილიშვილი, ასევე კირიაკულის მავრომიხალისი, 50 წლის შემდეგ საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა.

მანის რეგიონში დღესაც არსებობს მისი სახელობის ქუჩები. ბერძნული კინემატოგრაფია მას ხშირად ასახავს როგორც „რომანტიკულ მოწამეს“

## პირადი ცხოვრება
წყაროები ნაკლებ ინფორმაციას ინახავს მისი პირადი ცხოვრების შესახებ, მაგრამ ცნობილია, რომ კირიაკულისი დაქორწინდა კირიაკაინაზე (), რომელიც ასევე არისტოკრატიული ოჯახიდან იყო. მათ ჰყავდათ მინიმუმ ორი შვილი (სახელები ისტორიაში არ შემორჩენილა). მესოლონგიონის დაცემის შემდეგ (1826 წლის 10 აპრილი), ოსმალებმა დაიწყეს მოსახლეობის ხოცვა-ჟლეტა. კირიაკაინა მცირე ჯგუფთან ერთად გაქცევით გადაურჩა სიკვდილს.

## ლიტერატურა
* «Δημοτικά Τραγούδια» Ν. Πολίτης (επανέκδοση 2001) σ.43
* «Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη»,τόμος 17ος,σελ 231 (1928)

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნები საქმიანობისა და საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:საბერძნეთის რევოლუციის მონაწილეები
მედიის ადვოკატირების კოალიცია

**მედიის ადვოკატირების კოალიცია (MAC)** — მედიის საკითხებზე მომუშავე ჩვიდმეტი არასამთავრობო ორგანიზაციის გაერთიანება. შეიქმნა 2011 წელს სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის ინიციატივით. კოალიციის მიზანი საქართველოში თავისუფალი მედიაგარემოს შექმნის ხელშეწყობაა. 

მისი ძირითადი საქმიანობა მოიცავს ჟურნალისტებისა და მედიამფლობელების ინტერესებისა და უფლებების დაცვას, მედიაგარემოს ანალიზს, საკანონმდებლო ცვლილებების ადვოკატირებასა და თავისუფალი მედიის მნიშვნელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლებას. 

## საქმიანობა
მედიაკოალიციის ლიდერობით და ადვოკატირების პროცესში მონაწილეობის შედეგად განხორციელდა რამდენიმე საკანონმდებლო ცვლილება. კოალიციის ძალისხმევით, აჭარის ტელევიზია საზოგადოებრივ მაუწყებლად გარდაიქმნა და მას დაემატა რადიო; წინასაარჩევნო პერიოდში საკაბელო ოპერატორები ვალდებული გახდნენ, პაკეტში ჩაერთოთ საერთო მაუწყებლობის მქონე ტელევიზიები და ის არხები, რომლებიც ხელმისაწვდომია მოსახლეობის არანაკლებ 20%-ისთვის, რის შედეგადაც უზრუნველყოფილ იქნა მოქალაქეების წვდომა კრიტიკულ და დამოუკიდებელ მედიებზე. აგრეთვე, ორგანიზაციის ინიციატივით, აიკრძალა მაუწყებლის დაფინანსება ოფშორიდან, რის შედეგადაც ოფშორულ კომპანიებს აღარ აქვთ სამაუწყებლო ლიცენზიის ფლობის უფლება. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩვენ შესახებ — ისტორია და მიზნები
* ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი MAC-ის შესახებ

კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები
კატეგორია:კომუნიკაციები და მედია ორგანიზაციები
ანდრეას ლოვერდოსი

**ანდრეას ლოვერდოსი** (, დ. 15 მაისი, 1956, პატრა) — ბერძენი პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა საბერძნეთის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრად (2009-2010), ჯანმრთელობის მინისტრად (2010-2012) და განათლებისა და რელიგიური კულტების მინისტრად (2014-2015).

## ბიოგრაფია
ანდრეას ლოვერდოსი დაიბადა 1956 წელს ქალაქ პატრაში. მან იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა სალონიკის არისტოტელეს სახელობის უნივერსიტეტში. შემდეგ მიიღო მაგისტრის ხარისხი ევროპულ სამართალში ბრიუსელის ევროპის კვლევათა ინსტიტუტში. ასევე, დაიცვა დოქტორის ხარისხი სალონიკის არისტოტელეს სახელობის უნივერსიტეტში.

1973 წელს ანდრეას ლოვერდოსი გახდა სტუდენტური ორგანიზაციის ΑΝΤΙ-ΕΦΕΕ წევრი, რომელიც „შავი პოლკოვნიკების“ დიქტატურის წინააღმდეგ იბრძოდა. 1975-1976 წლებში იგი იყო სალონიკის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტური ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1981-1982 წლებში — ბელგიაში მცხოვრები ბერძენი სტუდენტების ასოციაციის პრეზიდენტი.

ანდრეას ლოვერდოსმა თავისი პროფესიული კარიერა 1987 წელს დაიწყო, როგორც უნივერსიტეტ „პანთეონის“ ლექტორმა ათენში. 1992-1995 წლებში იგი მუშაობდა კონსტიტუციური სამართლის პროფესორის ასისტენტად. 1993-1995 წლებში იყო უნივერსიტეტ „პანთეონის“ ფაკულტეტების ასოციაციის მართვის საბჭოს წევრი. ანდრეას ლოვერდოსი არის ბევრი სტატიის ავტორი, რომლებიც გამოქვეყნდა პოლიტიკური და სამართლებრივი თემების შესახებ სამეცნიერო ჟურნალებსა და წიგნებში.

1996 წლიდან 1997 წლის დეკემბრამდე ანდრეას ლოვერდოსი იყო შიდა საქმეების, სახელმწიფო ადმინისტრაციისა და დეცენტრალიზაციის სამინისტროს გენერალური მდივანი. 2000 წლის აპრილში იგი პირველად აირჩიეს საბერძნეთის პარლამენტის დეპუტატად საბერძნეთის მემარჯვენე ცენტრისტული პოლიტიკური პარტიიდან (, ПАСОК). შემდგომში იგი მუშაობდა როგორც სახელმწიფო მდივანი (2002-2004) და შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრი (2009–2010). 2010 წელს იგი დაინიშნა საბერძნეთის ჯანმრთელობის მინისტრად. იგი დარჩა ლუკას პაპადიმოსის კაბინეტში, სანამ 2012 წლის მაისში დროებით მთავრობაზე პანაიოტის პიკრამენოსის მიერ მისი ჩანაცვლება არ მოხდა.

ანდრეას ლოვერდოსი გარიცხული იქნა პარტია „პასოკის“ პარლამენტური ფრაქციიდან და 2013 წლის აპრილში ყოფილი „რიკსის“ (სოციალისტური მოძრაობის შემაერთებელი ცენტრის) ბაზაზე დააფუძნა ახალი პარტია „შეთანხმება ახალი საბერძნეთისთვის“ ().

2014 წლის 10 ივნისს იგი კვლავ შეუერთდა საბერძნეთის მთავრობას, ხოლო 22 აგვისტოს განახლდა მისი წევრობა „პასოკის“ პარლამენტურ ჯგუფში. იგი დაინიშნა  განათლებისა და რელიგიური საქმეთა მინისტრად და ამ თანამდებობაზე მას დაევალა უნივერსიტეტების ადმინისტრაციის სრული რეფორმირება და იმ ათასობით „მარადიული სტუდენტის“ გარიცხვა, რომლებმაც ვერ შეძლეს პირველი ხარისხის 10-წლიან ვადაში დიპლომის მიღება.

2021 წლის იანვარში ლოვერდოსი იქნა გათავისუფლებული „ცვლილებებისთვის მოძრაობის“ საპარლამენტო ლიდერის პოსტიდან. 2023 წლის 5 ივლისს ლოვერდოსმა დატოვა „ცვლილებებისთვის მოძრაობა“. ოფიციალურ განცხადებაში მან აღნიშნა, რომ პარტია პოლიტიკური მიზეზებით დატოვა და წარმატება უსურვა მათ ბრძოლაში.

ანდრეას ლოვერდოსი არის დაქორწინებული და მას ჰყავს ვაჟი და ქალიშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальная страница
* http://www.ana-mpa.gr/gr/biogr/loverdos_andreas.html Биография на сайте

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პარლამენტის წევრები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალდერი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ალდერი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ქიმიკოსის, კურტ ალდერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 82.12 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

კრატერის შიდა ფერდობზე ოდნავ ტერასული სტრუქტურაა, ფერდობის ძირში შეინიშნება კლდის ჩამონგრევის ნიშნები. ზვინულის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 1.37 კმ-ია, კრატერის მოცულობა 6294.4 კმ³-ია. კრატერის თასის აღმოსავლეთ ნაწილში კრატერის ცენტრიდან იწყება რამდენიმე დაბალი ქედი. შიდა ფერდობის აღმოსავლეთ ნაწილში მცირე კრატერია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-24
უცნობი ჯარისკაცის საფლავი (იტალია)

**უცნობი ჯარისკაცის საფლავი** () — ომის მემორიალი, რომელიც მდებარეობს რომში, ღვთაება რომას ქანდაკების ქვეშ, ვიტორიო ემანუელე II-ის ძეგლთან. ეს არის *საცელუმი*, რომელიც ეძღვნება ომში დაღუპულ და უგზო-უკვლოდ დაკარგულ იტალიელ ჯარისკაცებს.

აქ იმართება ოფიციალური ცერემონიები ყოველწლიურად იტალიის განთავისუფლების დღეს (25 აპრილი), იტალიის რესპუბლიკის დღეს (2 ივნისი) და ეროვნული ერთიანობისა და შეიარაღებული ძალების დღეს (4 ნოემბერი), როდესაც იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტი და სახელმწიფოს უმაღლესი თანამდებობის პირები პატივს მიაგებენ უცნობი ჯარისკაცის სამლოცველოს დაფნის გვირგვინის დადებით ომებში დაღუპული და უგზო-უკვლოდ დაკარგული იტალიელების ხსოვნის პატივსაცემად.
## ისტორია 
### სხეულის არჩევა 
იტალიელი უცნობი ჯარისკაცის სხეული შეირჩა 1921 წლის 28 ოქტომბერს, აკვილიას ბაზილიკაში, მარია ბერგამასის მიერ, რომელიც ანტონიო ბერგამასის (იტალიელი ირედენტისტი მოხალისე იტალიის სამეფო არმიაში) დედა გახლდათ. მარია შეირჩა იმ მიზეზის გამო, რომ მისი ვაჟის სხეული პირველი მსოფლიო ომის დროს დაკარგულიყო. მარია ბერგამასმა აირჩია სხეული იტალიის შეიარაღებული ძალების იმ 11 უცნობი პიროვნების სხეულებს შორის, რომელთა ნეშტიც ფრონტის სხვადასხვა რაიონებიდან გამოიგზავნა. აკვილიაში დარჩენილი დანარჩენი ათი სხეული სამხედრო სასაფლაოზე დაიკრძალა. უცნობი ჯარისკაცის საფლავის გვერდს, რომელიც გასცქერის ალტარე დელა პატრიას, ყოველთვის იცავს საპატიო ყარაული და ცეცხლი, რომლებიც მუდმივად იწვის გვერდითა ბრაზიერებში.

მუდმივად მწველი ცეცხლის ალეგორიული მნიშვნელობა დაკავშირებულია მის საკუნოვან სიმბოლიზმთან, ვინაიდან მას ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში აქვს ფესვები (განსაკუთრებით მიცვალებულთა კულტში). მარადიულად მწველი ცეცხლი სიმბოლოა ხსოვნისა, ამ შემთხვევაში, პატრიოტული სიყვარულით შთაგონებული უცნობი ჯარისკაცის მსხვერპლისა და მისი მარადიული ხსოვნისა იტალიელთა შორის, მათ შორის იმათთვისაც, ვინც შორსაა თავიანთი ქვეყნისგან: არ არის შემთხვევითი, რომ უცნობი ჯარისკაცის საფლავის გვერდით არსებულ ორ მარადიულ ბრაზიერზე დადებულია ფირფიტა, რომლის ტექსტში წერია „იტალიელები სამშობლოსთვის სამშობლოს გარეთ“, იმ შემოწირულობების ხსოვნის პატივსაცემად, რომლებიც გააკეთეს იტალიელმა ემიგრანტებმა XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში ვიტორიანოს მშენებლობისთვის.
## ლიტერატურა
* 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:მემორიალური ნაგებობები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომი
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი

**პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი** **(IPI)**  — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანი პრესის თავისუფლებისა და ჟურნალისტური საქმიანობის პოპულარიზება და დაცვაა. ინსტიტუტი 1950 წელს 15 ქვეყნის წარმომადგენელი 34 რედაქტორის მიერ კოლუმბიის უნივერსიტეტში დაარსდა. 

2006 წელს ტელევიზიის ეროვნულმა აკადემიამ ორგანიზაციას პრესის თავისუფლებაში გაწეული ღვაწლისთვის საერთაშორისო ემის პრემია გადასცა. 

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ევსებიოსის კანონები

**ევსებიოსის კანონები** — კანონების ორიგინალური სისტემა. შექმნა ევსებიოს კესარიელმა, რომ დახმარებოდა მკითხველს ოთხთავში პარალელური პასაჟების მოძებნაში. მისი სისტემა აღმოჩდა ძალიან პროდუქტიული  მოსახმარი, რადგან ეს სისტემა დართული აქვს ოთხთავების არა მხოლოდ ბერძნულ, არამედ ლათინური, სირიული, კოპტური, გოთური, სომხური და ქართული თარგმანების ძალიან დიდ ნაწილს. 

ეს სისტემა შედგენილია შემდეგი პრინციპით: თითოეული სახარება დაყოფილია გრძელ ან მოკლე თემატურ ნაწილებად. ეს ნაწილები დანომრილია ზედმიწევნით ოთხივე სახარებაში (355 – მათესთან, 233 – მარკოზთან, 342 – ლუკასთან, 232 – იოანესთან). ევსებიოსმა შექმნა კანონების ათი ტაბულა. პირველი შეიცავს დანომრილ პარალელებს ოთხივე სახარების მიხედვით. მეორე კანონში - მათეს, მარკოზისა და ლუკას საერთო პასაჟები. მესამე კანონში - მათეს, ლუკასა და იოანეს საერთო პასაჟები და ასე გრძელდება ყველა შესაძლო კომბინაცია. ბოლო ტაბულა გვაძლევს მითითებებს თითოეული სახარების თავისებურების შესახებ. ეს რიცხვებით აღნიშნული (ნუმერირებული) პასაჟების ტაბულები, დაწერილი სვეტებად, ოთხთავს წინ აქვს დართული. ოთხთავის ტექსტის გასწვრივ არშიებზე დაწერილია ამა თუ იმ პასაჟის ნომერი, რის მიხედვითაც შესაძლებელია მისი მოძებნა. მაგალითად, იოანეს სახარებაში წერია: „თავადი იესო წამებდა, ვითარმედ: წინაწარმეტყუელსა თჳსსა სოფელსა პატივი არა აქუს" (იოვ. 4. 44). პარალელის საპოვნელად არშიაზე ამ მუხლის გასწვრივ ვნახავთ ნომერს 35. შემდეგ ჩახედავთ კანონების პირველ ტაბულას, იოანეს სახარების ვერტიკალურ სვეტში ვიპოვით 35 და ჰორიზონტალურად მის გასწვრივ აღმოვაჩენთ, რომ იგივე პასაჟი გვაქვს მათესთან – 142, მარკოზთან – 51, ლუკასთან – 21. 

ზოგიერთ ხელნაწერში წარმოდგენილია ტაბულების გამარტივებული ვარიანტი. ტაბულებში მოცემული ინფორმაციის გამოყენებით გადამწერები ფურცლის ქვედა ნაწილში წერდნენ იმ გვერდზე აღწერილი ნაწყვეტის პარალელს სხვა სახარებასთან. ევსებიოსმა განმარტა თავისი ორიგინალური სისტემა ეპისტოლეში კარპიანოსის მიმართ, ამ წერილის ასლი დართული აქვს ბევრ სახარებას კანონების წინ. 

XX საუკუნეში გამოცემულ რამდენიმე სახარებაშიც არის წარმოდგენილი ევსებიოსის კანონები, რაც საშუალებას აძლევს თანამედროვე მკითხველს, გაეცნოს კანონების მოხმარების წესს.
## ლიტერატურა
*კვირველია 2019: კვირკველია ე., სადოქტორო დისერტაცია „სახარების XI საუკუნის ქართული ხელნაწერების კოდიკოლოგიურ-ტექსტოლოგიური ანალიზი და ოთხთავის გიორგი მთაწმინდლისეული რედაქციის ჩამოყალიბების ისტორია“, 2019 წელი.

კატეგორია:ქართული ხელნაწერები
კატეგორია:სახარებები