open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოსტოინსკა-იამა

**პოსტოინსკა-იამა** (  იგივეა რაც **პოსტოინის მღვიმე**, **ადელსბერგის მღვიმე**) — კარსტული მღვიმე სლოვენიაში, კარსტის პლატოზე. მდებარეობს დინარის კარსტში, ქალაქ პოსტოინის სიახლოვეს. წარმოადგენს დარბაზებისა და დერეფნების რთულ სისტემას, რომელთა საერთო სიგრძეა 20,570 მ; სიღრმე 115 მ. შესასვლელი ზღვის დონიდან 554 მ სიმაღლეზეა. კეთილმოწყობილია. ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ობიექტი. არის განათება; გაყვანილია რკინიგზა. განთქმულია ეხების, სტალაქტიტებისა და სტალაგმიტების სილამაზით. მღვიმეში 800 მ სიგრძეზე გაედინება მდინარე პივკა. პოსტოინსკა-იამა პირველად აღწერა ისტორიკოსმა ივან ვარკჰარდ ვალვასორმა XVII საუკუნეში. დეტალურად გამოიკვლია და ახალი ადგილები აღმოაჩინა ლუკა ჩეხმა 1818 წელს. 1884 წელს გაკეთდა ელექტროგანათება. 1872 წელს გაიყვანეს მსოფლიოში პირველი მღვიმური რკინიგზა. მთელი წლის განმავლობაში ჰაერის ტემპერატურა აქ დაახლოებით 10°С-ის ტოლია. ცნობილია 1213 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* ოფიციალური საიტი 
* პოსტოინსკა-იამა 

კატეგორია:სლოვენიის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
მარინიანოს ბრძოლა

[250px|მინიატიურა|[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I ბრძოლოს დროს.]]
**მარინიანოს ბრძოლა** — იტალიური ომების (1494-1559 წწ.) ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის არმიასა და მილანის ჰერცოგ მაქსიმილიან სფორცას შვეიცარიელ დაქირავებულ ჯარს შორის. ბრძოლა გაიმართა 1515 წლის 13-14 სექტემბერს ქ. მარინიანოს (თანამედროვე მელინიანო, ჩრდილოეთი იტალია, მილანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 16 კმ.) რაიონში. ორდღიანი გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ, აქამდე დაუმარცხებლად ცნობილი შვეიცარიელთა ქვეითი ჯარი განადგურებულ იქნა, ფრანგები ლობარდიაში დროებით დამკვიდრდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიური ომების ბრძოლები
კატეგორია:შვეიცარიის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1515 წლის ბრძოლები
ინდონეზიის ქალაქების სია

სტატიაში მოცემულია **ინდონეზიის ოფიციალური ქალაქების სია**, ძირითადი კუნძულებისა და რეგიონების მიხედვით. მოსახლეობის მონაცემები ეყრდნობა 2005 წლის სტატისტიკას.

]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
პივკა

**პივკა** () — კარსტული მიწისქვეშა მდინარე სლოვენიაში, სიგრძე 27 კმ. სათავე აქვს სოფელ ზაგორიეს მახლობლად, ზღვის დონიდან 555 მ  სიმაღლეზე. გაედინება კარსტულ მხარეებში, კვეთს პოსტოინსკა-იამას 800 მ სიგრძეზე. მიწის ქვეშ ქმნის ჩქერებსა და სიფონებს. ბოლოს პოულობს პლანინის მღვიმეში, სადაც ერთვის რაკს. ევროპის ერთ-ერთი უდიდესი მიწისქვეშა მდინარეა. წყალუხვია იანვარში და მაისში, ჩამონადენის სიმცირე შეინიშნება აგვისტოსა და ოქტომბერში. მდინარის ქვემო წელში გაშენებულია სლოვენიის დედაქალაქი ლიუბლიანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სლოვენიის მდინარეების სია  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვენიის მდინარეები
მარკომანები

**მარკომანები** — ძველ გერმანელთა ტომი. ძვ. წ. I ათასწლეულის II ნახევარში სახლობდნენ თანამედროვე საქსონიისა და თიურინგიის ტერიტორიაზე. ძვ. წ. II საუკუნის დამლევს - I საუკუნის დამდეგს შუა და ზემო მაინისკენ წაიწიეს. ვარაუდობენ, რომ ძვ. წ. I საუკუნის დასაწყისში მარკომანები შედიოდნენ არიოვისტის ხელმძღვანელობით შექმნილ ტომთა კავშირში. ძვ. წ. 8 წელს რომაელების მიერ ჩრდილოეთ გერმანიის დაპყრობის შემდეგ გადასახლდნენ ახლანდელი ჩეხეთის ტერიტორიაზე, სადაც მარობოდის მიერ შექმნილ ტომთა კავშირში შევიდნენ, როდესაც მარობოდი ხერუსკების ბელადმა არმინიუსმა დაამარცხა (ახ. წ. 17 წელი), მარკომანებმა დუნაისკენ დაიხიეს. I-II საუკუნეებში მარკომანები და კვადები ხშირად ერთად უქმნიდნენ საფრთხეს რომაელებს დუნაის საზღვარზე, რასაც 166-180 წლებში მარკომანთა ომი მოჰყვა. IV საუკუნეში ხალხთა დიდი გადასახლების ტალღას შეუერთდნენ, ხოლო V საუკუნეში ახლანდელი ბავარიის ტერიტორიაზე დასახლდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარკომანთა ომი
*ბავარები

## რესურსები ინტერნეტში
* მარკომანები ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:გადაშენებული ერები
ბორუტ პაჰორი

**ბორუტ პაჰორი** (, დ. 2 ნოემბერი,  1963) — სლოვენი პოლიტიკოსი; სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი 2008-2012 წწ. სლოვენიის პრეზიდენტი   2012 წლის 22 დეკემბრიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Borut Pahor
*Office of the Slovenian Prime Minister

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატასტროფა

[მინი|270პქ|[სან-ფრანცისკოში მომხდარი მიწისძვრის შემდეგ. 1906 წელი.]] 
**კატასტროფა** ( — გადატრიალება, ჩამოგდება, სიკვდილი) — ბუნებრივი ან ტექტოგენური საგანგებო მდგომარეობის შედეგად წარმოქმნილი მოვლენები, რომელსაც თან სდევს ადამიანთა მსხვერპლი ან რაიმე გამოუსწორებელი შედეგი ამა თუ იმ ობიექტის ისტორიაში. ტერმინი კატასტროფა მეცნიერებაში დაამკვიდრა ფრანგმა მათემატიკოსმა რენე ტომმა. განისაზღვრება როგორც ტრაგიკული მოვლენა, რომელიც მიწისძვრის, წყალდიდობის, კატასტროფული ავარიის, ხანძრისა და აფეთქების შემდეგ გამომდინარეობს. ეს ცნება ასე განისაზღვრება: ობიექტის ხარისხობრივი ცვლილება ამ ობიექტზე მოქმედი პარამეტრების თანაბარი, თანდათანობითი ცვლილებებისას. ჟორჟ კიუვიემ განავითარა „კატასტროფების თეორია“ — ცოცხალი ორგანიზმების ფორმების ცვალებადობის ახსნა გლობალური კატასტროფებითა და ახალი ღვთაებრივი შემოქმედებითი აქტებით. არსებობს გაგება ეკოლოგიური კატასტროფა, რომელიც გულისხმობს 1) ბუნებრივ ანომალიას; 2) ატომური ელექტროსადგურის, ტანკერის და სხვა ავარიას; 3) სასიცოცხლო გარემოში ანთროპოგენურ საზიანო ჩარევას. ფართოდ არის ცნობილი მაგალითად ჩერნობილის კატასტროფა.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Disaster Roundtable  
* UN-SPIDER  
## სქოლიო
კატეგორია:კატასტროფები
ალექსი I

**ალექსი I** შეიძლება იყოს:

*ალექსი კომნენოსი — ბიზანტიის იმპერატორი (1056–1118)
*ალექსი I — ტრაპიზონის იმპერიის პირველი იმპერატორი (1181–1222)
*ალექსი I — რუსეთის ცარი (1629–1676)
როლანდო ბიანკი

**როლანდო ბიანკი** ( დ. 15 თებერვალი, 1983, ბერგამო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს სერია ა-ს კლუბ ტორინოში.

## საკლუბო კარიერა 
როლანდომ კარიერა ატალანტაში დაიწყო, სადაც დიდი ვერაფრით გამოირჩა. იგი ერთი სეზონით სერია ბ-ს გუნდ კალიარიში გაანათხოვრეს, სადაც მან თავისი წვლილიც შეიტანა იმაში რომ სარდინიული კლუბი სერია ა-ში დაბრუნდა. 2005 წელს როლანდო რეჯინაში გადავიდა, სადაც კარიერა ცუდად დაეწყო, რადგან მან სერიოზული ტრავმა მიიღო და მხოლოდ სეზონის ბოლოს შეუერთდა გუნდს. მომდევნო სეზონი კი როლანდოსთვის უფრო უკეთ აეწყო და რეჯიოელთა დამრტყმელი ძალა გახდა. მისმა კარგმა თამაშმა ინგლისური მანჩესტერ სიტი მოხიბლა და სეზონის ბოლოს 13 მილიონ ევროდ იგი ქალაქელი გახდა.

მანჩესტერ სიტიში კარიერა თითქოს კარგად დაეწყო, დებიუტშივე მან ვესტ ჰემის კარში გოლი გაიტანა და ასევე კარლინგის თასის გათამაშებაზე ბრისტოლ სიტის კარიც დალაშქრა. მართალია როლანდო თითქოს გუნდს მოერგო, მაგრამ სვენ-გორან ერიქსონი სხვა არზე იყო და მან განუცხადა როლანდოს რომ მას შეეძლო ახალი გუნდი მოენახა. ზამთარში როლანდო იჯარით რომის ლაციოში გადავიდა, სადაც დებიუტშივე მოედნიდან გაძევებული იქნა. სადებიუტო გოლი კი მან თავის ყოფილ კლუბს რეჯინას გაუტანა. მთლიანობაში რომის გუნდში როლანდო კარგად მოერგო და მას იმედი ჰქონდა რომ რომაელები მას გამოისყიდნენ, თუმცა მისი რომაული ოცნება არ გამოდგა ნამდვილი და მანჩესტერ სიტიში დაბრუნდა. ზაფხულს კი როლანდო ტორინოში იქნა გაყიდული 7.3 მილიონ ევროდ.

ტურინული კარიერა როლანდოსთვის კარგად დაიწყო, დებიუტშივე მან გოლის გატანა შეძლო ლეჩეს კარში. ნელ-ნელა როლანდო ტურინული კლუბისთვის იდოლი ხდებოდა და მალევე მას კაპიტნის საკმკლაურიც გადასცეს. იგი არ იყო ერთი რიგითი ფეხბურთელი ტორინოში, იგი უკვე ლეგენდა იყო კლუბის და მისმა კარგმა თამაშმა და ბრწყინვალე გოლებმა ტორინო ძალზედ ძლიერ გუნდათ გახადა, თუმცა ეს მხოლოდ სერია ბ-ში და 2011/12 სეზონში როგორც იქნა ასრულდა ტურინული ოცნება და ტორინო სერია ა-ს დაუბრუნდა, რაშიც როლანდომაც დიდი წვლილი შეიტანა. ახალ 2012/13 სეზონში როლანდოს ჯერჯერობით 4 გოლი აქვს გატანილი და რაც მთავარია გუნდის ნამდვილი კაპიტანია.

## სანაკრებო კარიერა 
მართალია თითქმის ყველა ასაკობრივი მოიარა როლანდომ, მაგრამ მთავარ ნაკრებში თამაში ჯერ არ მოუწია. საუკეთესო წლები ახალგაზრდულ ნაკრებში კი U21-ის გუნდში ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო ნაკრების.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინდონეზიის პროვინციები

**ინდონეზიის პროვინციები** წარმოადგენს ინდონეზიის უმსხვილეს ადმინისტრაციულ ერთეულს. თითოეულ პროვინციას ჰყავს საკუთარი მთავრობა და საკანონმდებლო ორგანო. ადგილობრივი მთავრობები ირჩევა საყოველთაო არჩევნების გზით, ხუთი წლით. ინდონეზიას აქვს 33 პროვინცია, რომელთაგან 7 1999 წლის შემდეგ შეიქმნა, ხოლო 5-ს აქვს სპეციალური სტატუსი. პროვინციები თავის მხრივ იყოფა სარეგენტოებად და ქალაქებად. 
  

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბი

(დ. 25 ივნისი 1936 , პარე-პარე, ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთი — გ. 11 სექტემბერი, 2019, ჯაკარტა) — ინდონეზიელი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. სუჰარტოს გადადგომის შემდეგ ეკავა  ინდონეზიის პრეზიდენტის თანამდებობა 1998-1999 წწ.  

1998 წელს აზიის ფინანსური კრიზისის შედეგად ინდონეზიაში სწრაფად გაუარესდა ეკონომიკური მდგომარეობა. ამავე პერიოდში სუჰარტო მეშვიდედ აირჩიეს პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1998 წლის მარტში ჰაბიბი დანიშნეს ვიცე-პრეზიდენტად. ქვეყანაში განვითარებული მასობრივი მღელვარებების გამო 21 მაისს სუჰარტო იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო, იმავე დღეს ჰაბიბი გახდა ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი. 

ახალი პარლამენტის არჩევის შემდეგ პრეზიდენტ ჰაბიბის პარტიამ მიიღო ხმების მხოლოდ 20 %. 1999 წლის 20 ოქტომბერს პარლამენტმა ახალ პრეზიდენტად აირჩია ისლამური ოპოზიციის ცნობილი ლიდერი აბდურაჰმან ვაჰიდი. ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბი გადადგა თანამდებობიდან. თანამდებობის დატოვების შემდეგ დიდი ხნის მანძილზე ცხოვრობდა გერმანიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Archived version of Habibie's homepage while he served as the State Minister of Research and Technology
* The Habibie Center, an NGO founded by Habibie

კატეგორია:ინდონეზიელები
კატეგორია:ინდონეზიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:ინდონეზიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
ვინი პუჰი

[მინი|მარჯვნივ|[ერნესტ შეპარდის ილუსტრაცია]]
[მინი|ვინი პუჰი — უაიტ-რივერი, [ონტარიო]]
**ვინი პუჰი** (, აგრეთვე ცნობილი როგორც **დათუნია ვინი**, Winnie-the-Pooh) — მწერალ ალან მილნის წიგნების პერსონაჟი წიგნებიდან „ვინი პუჰი“ (1926) და „სახლი პუჰის კუთხეში“ (1928). პუჰის შესახებ ლექსი მილნმა აგრეთვე გამოაქვეყნა საბავშვო წიგნში „როდესაც ძალიან პატარები ვიყავით“ (1924) და უფრო მეტი — წიგნში „ახლა ექვსი წლის ვართ“. ოთხივე წიგნის ილუსტრატორია ერნესტ შეპარდი.

პუჰის შესახებ ისტორიები ნათარგმნია მრავალ ენაზე. არსებობს მისი თავგადასავლების ეკრანიზაციები. ძირითადად ცნობილია უოლტ დისნეის სტუდიების ფილმები და სატელევიზიო სერიალები და თედორე ხიტრუკის მიერ გადაღებული სამი მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.

დათუნია ვინიმ თავისი სახელი, ისევე როგორც პერსონაჟების უმეტესობამ, ალან მილნის ვაჟიშვილის — კრისტოფერ რობინ მილნის სათამაშოებისაგან მიიღო (გამონაკლისები არიან  ბუ და კურდღელი). თავად ალანის ვაჟიშვილი კი, კრისტოფერ რობინის პერსონაჟის პროტოტიპი იყო. ამჟამად კრისტოფერ რობინის სათამაშო დათვი გამოფენილი არის ნიუ იორკის საჯარო ბიბლიოთეკის მთავარ ფილიალში.

## შენიშვნები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ორიგინალური დათვი
* ნამდვილი ადგილები წიგნიდან, ეშდაუნის ტყიდან  
* ვინი პუჰი ნიუ-იორკის საჯარო ბიბლიოთეკაში

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:ვინი პუჰი
კატეგორია:ბრიტანული საბავშვო ლიტერატურა
ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი

მინი|270პქ|ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი. საერთო ხედი. 
**ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი** () — საწარმოო საქმიანობა რუსეთის ქალაქ ბაიკალსკში. მდებარეობს ირკუტსკის ოლქში, ბაიკალის ტბის სანაპიროზე. კომბინატის მშენებლობა დაიწყო 1961 წლის 17 აპრლის. აქციის 49 % ეკუთვნის სახელმწიფოს, ხოლო 51 % საინვესტიციო კომპანია „კონტინენტალინვესტს“. 2008 წლის შემოდგომამდე ძლიერ აბინძურებდა ბაიკალის წყლებს. გრინპისის ცნობით, ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატს ყოველწლიურად ტბაში შეჰქონდა 100 ათ. მ³ ბინძური წყალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი. ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ბაიკალი
კატეგორია:ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა
ლისტვიანკა

**ლისტვიანკა** () — დაბა რუსეთში, ირკუტსკის ოლქში. მდებარეობს მდინარე ანგარის ნაპირებზე, ბაიკალის ტბის სანაპიროსთან. სახელი მიიღო მცენარე ლარიქსისაგან (), რომელიც იზრდება ამ დასახლების შემოგარენში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ლისტვიანკაში ცხოვრობდა 1 834 ადამიანი. პირველად იხსენიება 1772 წელს. 1934 წლიდან აქვს ქალაქის ტიპის დასახლების სტატუსი. ეკონომიკას განსაზღვრავს ტურიზმი. ვაჭრობენ ბაიკალის ომულითა და სხვადასხვა სუვენირებით. არის ეკლესიები; სასტუმროები. დამუშავების პროექტშია „ბაიკალ-სიტი“. სახმელეთო და სანაოსნო გზით უკავშირდება ქალაქ ირკუტსკს. არის მრავალი ღირსშესანიშნავი ობიექტი. აღსანიშნავია ბაიკალის ლიმნოლოგიური მუზეუმი, ბაიკალის ასტროფიზიკური ობსერვატორია.  

## რესურსები ინტერნეტში
* ლისტვიანკა – ცნობები 
* ლისტვიანკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

კატეგორია:ირკუტსკის ოლქი 
კატეგორია:ბაიკალი
თედორე ხიტრუკი

მინი|მარჯვნივ
**თედორე ხიტრუკი** (; 18 აპრილი (1 მაისი), 1937 — 3 დეკემბერი, 2012) — რუსი ანიმატორი, რეჟისორი, სცენარისტი, პედაგოგი და მთარგმნელი. იყო სსრკ-ის სახალხო არტისტი (წოდება მიენიჭა 1987 წელს). აგრეთვე სსრკ-ის ორი სახელმწიფო პრემიის  (1976, 1982) და გდრ-ის ეროვნული პრემიის ლაურეატი. 1949 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.

ხიტრუკი ცნობილია, როგორც მთელი რიგი საბჭოთა ანიმაციური ფილმების რეჟისორი. მათ შორის არის „ერთი დანაშაულის ამბავი“, „ბონიფაციუსის არდადეგები“, „ფილმი, ფილმი, ფილმი“, „ვინი პუჰი“, „ლომი და ხარი“ და სხვა.

## ფილმოგრაფია
### რეჟისორი
* 1962 — *ერთი დანაშაულის ამბავი*
* 1964 — *ტოპტიჟკა*
* 1965 — *ბონიფაციუსის არდადეგები*
* 1966 — *ადამიანი ჩარჩოში*
* 1967 — *ოტელო-67*
* 1968 — *ფილმი, ფილმი, ფილმი*
* 1969 — *ვინი პუჰი*
* 1970 — *ყმაწვილი ფრიდრიხ ენგელსი*
* 1971 — *ვინი პუჰი სტუმრად მიდის*
* 1972 — *ვინი პუჰი და საზრუნავის დღე*  
* 1973 — *კუნძული*
* 1974 — *გჩუქნი ვარსკვლავს*
* 1976 — *იკაროსი და ბრძენები*
* 1982 — *ოლიმპიელები*
* 1983 — *ლომი და ხარი*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ანიმატორები
კატეგორია:რუსი სცენარისტები
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:რუსი რეჟისორები
კატეგორია:რუსი პედაგოგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ვინი პუჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვინი პუჰი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* **ვინი პუჰი** — ალან მილნის წიგნების მთავარი პერსონაჟი.

* *ვინი პუჰი* — ალან მილნის წიგნი
* დისნეის ანიმაციური ფილმები:
***ვინი პუჰის თავგადასავლები* — Walt Disney Productions-ის 1977 წლის ფილმი.
***ვინი პუჰი* —  უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების 2011 წლის ფილმი.
* საბჭოთა ანიმაციური ფილმების სერია:
***ვინი პუჰი* (1969)
***ვინი პუჰი სტუმრად მიდის* (1971)
***ვინი პუჰი და საზრუნავის დღე* (1972)
მარნის ბრძოლა

ტერმინი **მარნის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს მდინარე მარნის ნაპირზე გამართულ პირველი მსოფლიო ომის დროინდელ შემდეგ ბრძოლებს:

* მარნის ბრძოლა  — გერმანიისა და ინგლის-საფრანგეთის ბრძოლა 1914 წელს;
* მარნის ბრძოლა  — გერმანიისა და ინგლის-აშშ-საფრანგეთის ბრძოლა 1918 წელს.
სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო

**სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო** (დ. 9 სექტემბერი 1949, პაჩიტანი, ინდონეზია) — ინდონეზიელი პოლიტიკური მოღვაწე. ინდონეზიის მეექვსე და ხალხის მიერ პირდაპირ არჩეული პირველი პრეზიდენტი 2004-2014 წლებში.  

2009 წლის 8 ივლისს ხელმეორედ აირჩიეს პრეზიდენტად და შეუდგა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობის შესრულებას მეორე საპრეზიდენტო ვადით. 

## საინტერესო ცნობები
სხვა მრავალი ინდონეზიელის მსგავსად, მას არ გააჩნია გვარი „სუსილო ბამბანგ იოდჰოიონო“ მისი სახელია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* President of Indonesia, Dr. H. Susilo Bambang Yudhoyono

კატეგორია:ინდონეზიელები
კატეგორია:ინდონეზიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ინდონეზიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარნის ბრძოლა (1914)

მინი|გერმანელი სამხედროები მარნის ბრძოლაში.
**მარნის ბრძოლა**, *ბრძოლა მარნაზე* — დიდი ბრძოლა მდინარე მარნაზე ინგლის-საფრანგეთის და გერმანიის ჯარებს შორის. გაიმართა 1914 წლის 5-12 სექტემბერს პირველი მსოფლიო ომის დროს; დამთავრდა გერმანიის ჯარების დამარცხებით. მარნის ბრძოლაში ორივე მხრიდან მონაწილეობდა 117 დივიზია, სულ 2 მლნ. კაცი, 6 600-ზე მეტი ქვემეხი. გერმანელთა დამარცხების მთავარი მიზეზები იყო ძალთა თანაფარდობის შეცვლა ფრონტის დასავლეთ ფრთაზე ანტანტის სასარგებლოდ, გერმანული რეზერვის უკმარისობა, აღმოსავლეთ პრუსიაში რუსული ჯარების გადამწყვეტი შეტევა, რომელმაც აიძულა გერმანელთა სარდლობა დასავლეთი ფრონტიდან აღმოსავლეთ ფრონტზე გადაესროლა 2 საარმიო კორპუსი და ერთი კავალერიის დივიზია. 

მარნის ბრძოლაში დამარხების შედეგად გერმანელებს ჩაეფუშათ ომის წარმოების საერთო გეგმა, რომელიც ეფუძნებოდა სწრაფ გამარჯვებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ბრძოლები
კატეგორია:გერმანიის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1914 წლის ბრძოლები
ხე-ტყის დაცურება

[მინი|ხე-ტყის დაცურება მდინარე [კოსტრომა (მდინარე)|კოსტრომაზე, ქალაქ ბუისთან.]] 
**ხე-ტყის დაცურება** — ტყის ტრანსპორტირების სახეობა წყალზე; ხის მასალის მდინარეებით გადატანა შეტივტივებულ მდგომარეობაში; ხე-ტყის გადასაზიდი ყველაზე გავრცელებული და მასობრივი საშუალება. დაცურება შეიძლება როგორც ცალკეული მორებისა, ისე ტივებად შეკრული ან სპეციფიკური მოტივტივე გადამღობი მორებით შემოფარგლული შეუკრავი მასალისა, რომელსაც თბომავალი ეწევა. როგორც ტექნოლოგიური პროცესი შედის ხე-ტყის დამზადების სამუშაოების შემადგენლობაში. ხე-ტყის დამზადება ეწოდება ხეების მოჭრას, სამანქანო გზამდე გადაზიდვასა და დახარისხებას. ხე-ტყის მრეწველობა წარმოადგენს მრეწველობის იმ დარგების ერთობლიობას, რომელთა დანიშნულებაა ხე-ტყის დამზადება მისი დამუშავება და გადამუშავება.

## სქოლიო
კატეგორია:წყლის ტრანსპორტი
მასტაბა

250px|მინიატიურა|მასტაბის სქემა
**მასტაბა** (, სიტყვასიტყვით **ქვის მერხი**) — ადრინდელ (ძვ. წ. დაახლ. 3000-2800 წწ.) და ძველ (ძვ. წ. დაახლ 2 800-2250 წწ.) სამეფოთა პერიოდის ძველი ეგვიპტური სამარხების თანამედროვე სახელწოდება. მასტაბა შედგება ერთმანეთთნ ვერტიკალური შახტით დაკავშირებული, გეგმით სწორკუთხა, დამრეცკედლებიანი მიწისზედა ნაგებობისა და მიწისქვეშა სამარხი სათავსისაგან. ადრინდელი სამეფოს პერიოდის მასტაბა გარედან მოპირკეთებული იყო აგურით (I დინასტია) ან ქვით (II დინასტია). ძველი სამეფოს მასტაბის მიწისზედა ნაგებობის კედლები გლუვია, შიდა დაგეგმარება — რთული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები
ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა

**ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა** — მრეწველობის დარგი, რომელიც ამზადებს სხვადასხვა სახეობის ქაღალდსა და მუყაოს და სხვადასხვა ნაწარმს მათგან, აგრეთვე ცელულოზას, საიზოლაციო ბოჭკოვან და მყარ მერქანბოჭკოვან ფილებს. დარგის თანაპროდუქტებია: ეთილის სპირტი, საკვები საფუარი, კანიფოლი, სკიპიდარი და ცხიმიანი მჟავები. ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა სახალხო მეურნეობის უძველესი დარგია. ევროპაში ქაღალდი პირველად გაჩნდა XI-XII საუკუნეებში, რომელმაც შეცვალა პაპირუსი და პერგამენტი. საქართველოში ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობის ძირითადი საწარმოა ენგურის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი, რომელიც მდებარეობს ზუგდიდში, მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქაღალდი
კატეგორია:ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა
ინდონეზიის გერბი

250px|მინიატიურა|ინდონეზიის გერბი
**ინდონეზიის სახელმწიფო გერბი** () — ინდონეზიის ერთ–ერთი ეროვნული სიმბოლო. მისი ძირითადი ნაწილი უჭირავს მითოლოგიურ ფრინველ გარუდას ჰერალდიკური ფარითა და ფეხებით დაჭერილი გრაგნილით. ფარის ხუთი ემბლემა განასახიერებს პანჩასილას — ინდონეზიის ეროვნული ფილოსოფიის ხუთ ძირითად პრინციპს. გარუდას ბრჭყალებით უჭირავს თეთრი ლენტის გრაგნილი, რომელზეც ინდონეზიის სახელმწიფო დევიზი *Bhinneka Tunggal Ika* წერია შავი ტექსტით, რაც დაახლოებით ითარგმნება როგორც „ერთიანობა მრავალფეროვნებაში“. გერბის ავტორია პონტიანაკის უკანასკნელი სულთანი ჰამიდ II. იგი მოწონებულ იქნა სუკარნოს მიერ, რომელმაც ის 1950 წლის 11 თებერვალს სახელმწიფო გერბად დაამტკიცა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის დროშა
* ინდონეზიის ჰიმნი

## წყარო
* Department of Information, Republic of Indonesia (1999) *Indonesia 1999: An Official Handbook* (No ISBN)

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები არწივის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხარის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ჯაჭვის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
პანტიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**პანტიანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ პანტიანში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, ერთ კილომეტრზე, პანტიანის ხევის მარჯვენა ფერდობზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8 X 5,15 მ), ნაგებია რიყის ქვით. რიგებს შუა წყობაში ჩართულია ქვიშაქვის ნატეხი ქვებიც. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდი გადახურულია დადაბლებული კონქით, რომელიც დარბაზის მხარეს შემოფარგლულია კოლოფა თაღით. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის მრუდხაზოვან გადახურვას გარედან, ხვრელობთან პატარა „შუბლი“ აქვს. სარკმლის მარცხნივ პატარა ნიშია, რომელსაც ორსაფეხურიანი გადახურვა აქვს. სამხრეთ კედელში (შემორჩენილია მხოლოდ ქვედა ნაწილი) ერთი სარკმელია. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელს აქვს ქვიშაქვის მრგვალი არქიტრავი, რომელზეც გამოსახულია წრეში ჩასმული რელიეფური ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
პროპაგანდა ფიდე

250px|მინიატიურა|შტაბ–ბინა რომში
**პროპაგანდა ფიდე** (ლათ. სრული დასახელება Sacra Congregatio de Propaganda Fide, რწმენის პროპაგანდის წმინდა კონგრეგაცია) — რომის კათოლიკური ეკლესიის სამისიონერო ორგანიზაცია. შეიქმნა რომის პაპის გრიგოლ XV-ს 1622 წლის 22 ივნისის ბულას საფუძველზე. 1988 წელს პაპმა იოანე პავლე II-მ მოახდინა კონგრეგაციის რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც იგი გადაკეთდა ხალხთა ევანგელიზაციის კონგრეგაციად (Congregatio pro Gentium Evangelizatione).

## პროპაგანდა ფიდე საქართველოში 
XVII საუკუნის 20-ანი წლებიდან საქართველოში კათოლიკე მისიონერები იწყებენ ჩამოსვლას. მათ აგზავნიდა „პროპაგანდა ფიდე“, რომელიც მოწოდებული იყო კათოლიციზმის ქადაგებით გაეზარდათ რომის პოლიტიკური გავლენა ახლოაღმოსავლეთის ქვეყნებში და ადგილზე შეესწავლათ ირანთან დამაკავშირებელი სავაჭრო მარშრუტები. მისიონერებმა თავდაპირველად გორში დაიდეს ბინა, მაგრამ ქართლში როსტომის გამეფების შემდეგ ოდიშში გადაინაცვლეს, სადაც ლევან II დადიანი მათ საუკეთესო პირობებს ჰპირდებოდა. მისიის ოდიშში გადატანის იდეა, როგორც ჩანს, ნიკიფორე ჩოლაყაშვილს ეკუთვნოდა.

„პროპაგანდა ფიდეს" არქივში უამრავი მასალაა დაცული საქართველოს შესახებ. მისიონერები ჰყვებიან ქართულ კულტურაზე, გეოგრაფიაზე, პოლიტიკაზე. საცავში ინახება ქართველი მეფეებისა და რომის პაპის მიმოწერა, არსებობს 1600 წლით დათარიღებული ხის დაფა ქართული დამწერლობის ნიმუშით და კიდევ უამრავი მასალა, 1633 წლიდან მოყოლებული 1900-იან წლებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Sacred Congregation of Propaganda
* The Sacred Congregation de Propaganda Fide (1622-1922)
* ლევან II დადიანი და კათოლიკე მისიონერები
* წმინდა ნინო წმინდა პეტრეს ტაძარში

კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ორგანიზაციები
გევინ ჰარისონი

**გევინ ჰარისონი** (; დ. 1963) — ბრიტანელი დრამერი და პერკუსიონისტი.  ცნობილია, როგორც ჯგუფების Porcupine Tree  და კინგ კრიმსონი წევრი. მასზე დიდი გავლენა იქონია სტივ პორკაროსა და ჯეფ გედის მუსიკამ.

## დისკოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*გევინის გვერდი საიტზე Drummerworld.com
*კითხვები დრამერობის შესახებ 

## სქოლიო 
კატეგორია:Porcupine Tree-ს წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ინგლისელი დრამერები
კატეგორია:King Crimson-ის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიჩარდ არმიტიჯი

მინი|მარჯვნივ
**რიჩარდ კრისპინ არმიტიჯი** (, დ. 22 აგვისტო, 1971) — ინგლისელი მსახიობი. ცნობილია ჯონ თორნტონის როლით სატელევიზიო სერიალში „ჩრდილოეთი და სამხრეთი“. პიტერ ჯექსონის ფილმების სერიაში „ჰობიტი“ ასრულებს თორინ მუხისფარის როლს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ლგბტ მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინდონეზიის დროშა

[250px|მინიატიურა|[ინდონეზია|ინდონეზიის დროშა]]
**ინდონეზიის ეროვნული დროშა** ( – *წმინდა თეთრი და წითელი*) ეფუძნება აღმოსავლეთ იავაზე XIII საუკუნეში არსებულ მაჯაპაჰიტის იმპერიის დროშას. აღნიშნული დროშა საზოგადოების წინაშე წარდგა და სახალხოდ აღიმართა ინდონეზიის დამოუკიდებლობის დღის ცერემონიალზე 1945 წლის 17 აგვისტოს. დროშის მონახაზი იგივე დარჩა და არასდროს შეცვლილა.

მონახაზი მოიცავს უბრალო ორი თანაბარი ზომის ზონარს, მაღლა წითელსა და დაბლა თეთრს შეფარდებით 2:3. ინდონეზიის დროშა პოლონეთისა და სინგაპურის დროშების მსგავსია. იდენტურია ჰესენისა (გერმანიის მხარე) და მონაკოს დროშებისა, განსხვავება მხოლოდ პროპორციაშია. წითელი განასახიერებს მამაცობას, თეთრი კი ყოველმხრივ სიწმინდეს.

ინდონეზიის ფლოტი იყენებს საზღვაო დროშას.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის გერბი
* ინდონეზიის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში
* Indonesia at Flags of the World

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
Grace for Drowning

***Grace for Drowning*** — სტივენ უილსონის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი. გამოიცა 2011 წლის 26 სექტემბერს. გრემის 54-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იქნა საუკეთესო მოცულობითი ჟღერადობის ალბომის კატეგორიაში.

## სიმღერების სია 
## სქოლიო 
კატეგორია:2011 წლის ალბომები
კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები
კატეგორია:ალბომები სტივენ უილსონის პროდიუსერობით
გაეტანო დ’აგოსტინო

'''გაეტანო დ'აგოსტინო** ( დ. 3 ივნისი, 1982, პალერმო, იტალია) — ყოფილი იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბ ვირტუს ფრანკავილას მწვრთნელი. უკანასკნელად თამაშობდა იტალიურ კლუბ ლუპა-რომაში.

## საკლუბო კარიერა 
გაეტანომ კარიერა მშობლიურ პალერმოში დაიწყო, სადაც ბრწყინვალედ გამოდიოდა, რის გამოც დედაქალაქიდან შეამჩნიეს და რომაში წაიყვანეს, თუმცა მისი რონაული ოცნება ვერ ასრულდა, რადგან იქ თითქმის უსაქმოდ იყო, ამიტომაც იგი მალევე სერია ბ-ს კლუბ ბარიში გადავიდა, სადაც უკეთესად მოერგო. ორი სეზონის შემდეგ იგი ისევ დედაქალაქში დაბრუნდა და ამჯერადაც ამაო აღმოჩნდა მისი რომაში დაბრუნება, სადაც ორი სეზონი თითქმის უსაქმოდ იყო ისევ, მანამ სანამ მესინაში არ გადავიდა. სიცილიაზე მან ერთი ბრწყინვალე სეზონი ჩაატარა და დონით უფრო მაღალი გუნდისგან უდინეზესგან მოუვიდა შეთავაზება და ის რა თქმა უნდა დათანხმდა. 

ფრიულის გუნდში გაეტანომ ძალიან ძლიერი ცენტრი შექმნა გიოკხან ინლერის ტანდემთან ერთად. ხოლო 2008/09 სეზონში ის სერია ა-ს ერთ-ერთი საუკეთესო ნახევარმცველიც იყო, რის გამოც მას შანსი ჰქონდა რომ ან ტურინის იუვენტუსში ანდაც მადრიდის რეალში გადასულიყო, თუმცა იმის გამო რომ უდინეზემ მაღალი ფასი დაადო მის გადმობირებაზე უარი განაცხადეს. თითქოს ამ ყველაფერს გაეტანო უნდა გაეტეხა, მაგრამ მან ინტერვიუში განაცხადა რომ იდი კმაყოფილია რათა უდინეზეში დარჩა.

2010 წელს მან მაინც დატოვა ფრიული და ფლორენციას ჩააკითხა, სადაც ფიორენტინას ფეხბურთელი გახდა. მან ერთი კარგი სეზონი ითამაშა ფლორენციულ კლუბში, თუმცა გუნდმა რატომღაც უარი განაცხადა მის დატოვებაზე და იგი ისევ ფრიულის დაუბრუნდა. 2011 წელს კი სიენას ფეხბურთელი გახდა.

## სანაკრებო კარიერა 
გაეტანოს ყველაზე კაი სანაკრებო კარიერა U21-თან ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო გუნდის. პირველი დიდი გამოძახება კი 2009 წლის 9 ივნისს ამხანაგურ თამაში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ მოუწია.

## მიღწევები 
**საკლუბო**

* სერია ა (2000-2001)

**სანაკრებო'''

* ევროპის ჩემპიონი U21 (2004)

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა football.it-ზე 

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
We Lost the Skyline

***We Lost the Skyline*** (აგრეთვე ცნობილი როგორც ***Transmission 7.1***) — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოიცა 2008 წლის 18 თებერვალს. ჩაწერილია ორლანდოში (ფლორიდა), 200 მსმენელის თანდასწრებით.   დისკი გამოცემულია ჯგუფის სახელით, მაგრამ კონცერტზე უკრავდნენ მხოლოდ სტივენ უილსონი და ჯონ უესლი.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Progarchives

## სქოლიო
კატეგორია:Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2008 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Transmission-ის ალბომები
Atlanta (ალბომი)

***Atlanta*** — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოიცა 2010 წლის 29 ოქტომბერს. ჩაწერილია ატლანტაში (აშშ),  იმავე დღეს. ვრცელდებოდა მხოლოდ ჩამოსატვირთი აუდიოჩანაწერის სახით.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Progarchives

## სქოლიო 
კატეგორია:Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2010 წლის საკონცერტო ალბომები
ნინო ქაჯაია

**ნინო ქაჯაია** შეიძლება იყოს:

*ნინო ქაჯაია — მსახიობი
*ნინო ქაჯაია — ჟურნალისტი
*ნინო ქაჯაია — მთარგმნელი

ნ
ჯუჯა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯუჯა** შეიძლება იყოს:

*ჯუჯები — კაცუნა მითებსა და თქმულებებში
*ჯუჯა (შუახმელეთი) — რასა ჯ. რ. რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში
ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

სტატიაში მოცემულია **ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია**. ქვეყანაში არსებული 50 ეროვნული პარკიდან 6 იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული, 6 ბიოსფერულ ნაკრძალთა მსოფლიო ქსელში, 3 მათგანი კი ჭარბტენიანი ტერიტორიაა და რამსარის კონვენციით მინიჭებული აქვს საერთაშორისო მნიშვნელობა. 9 პარკი საზღვაოა.   

ინდონეზიის ეროვნულ პარკთა პირველი ჯგუფი 1980 წელს შეიქმნა. ეს რიცხვი გამუდმებით იზრდება და 2003 წელს 41 შეადგინა. 2004 წელს მოხდა მნიშვნელოვანი გაფართოება და შეიქმნა კიდევ 9 პარკი, შედეგად, მათმა საერთო რიცხვმა 50-ს მიაღწია.

## იავა
]]
]]
]]

## კალიმანტანი
]]
]] 

## მცირე ზონდის კუნძულები
]]
]]

## მალუკუ და პაპუა
]]
]]

## სულავესი
]]
]]

## სუმატრა
]]

## რესურსები ინტერნეტში
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების ოფიციალური სია
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების ოფიციალური გეოგრაფიული მდებარეობა 
*Lestari Hutan Indonesia (LHI) , NGO dedicated for nature conservation and community development
*UNEP-WCMC: World Database on Protected Areas. List of National Parks in Indonesia

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
ინდონეზიის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ინდონეზია** იყოფა **პროვინციებად** (), პროვინციები შედგება **სარეგენტოებისგან** () და **ქალაქებისგან** (). პროვინციებს, რეგენტობებს და ქალაქებს ყავთ საკუთარი მთავრობები და პარლამენტი.

ადგილობრივი მთავრობების შესახებ 1999 წლის კანონის მიხედვით (კანონის გადახედვა მოხდა 2004 წელს), ადგილობრივ მთავრობებს აქვთ მინიჭებული ფართო უფლება მოსილებები. თუმცა: საერთაშორისო უფლებების, თავდაცვა, საკანონმდებლო სისტემა და მონეტარულ სისტემა ექვემდება ცენტრალურ მთავრობას. 2005 წლიდან ადგილობრივი მმართველები ირჩევიან პირდაპირი არჩევნების წესით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ინდონეზიის სარეგენტოები

მინი|ჯავანესის რეგენტი საზეიმო უნიფორმაში, (დაახლ. 1900 წ.)

**სარეგენტო** () — ინდონეზიის პროვინციის პოლიტიკური ერთეული. ტერმინი ხანდახან ითარგმნება როგორც მუნიციპალიტეტი ან რაიონი. სარეგენტოები და ქალაქები არის ერთი დონის ადმინისტრაციული ერთეულები, თუმცა თითოეულ სარეგენტოს აქვს დედაქალაქი. სარეგენტოები იყოფა უბნებად ().

ტერმინი წარმოიშვა ნიდერლანდური მმართველობის პერიოდში, როდესაც ქვეყანას რეგენტები განაგებდნენ, ისინი იყვნენ იავას ადგილობრივი ფეოდალები. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ევროპის ხალხები

მინი|300პქ|ევროპის უდიდესი ენების განაწილება.
**ევროპის ხალხები** — ანთროპოლოგია ევროპაში განასხვავებს ასამდე ეთნოსს. *Pan* და *Pfeil*-ის 2002 წლის მნონოგრაფიის *Minderheitenrechte in Europa* მიხედვით, ევროპაში 87 ერია, რომელთაგან 33 შეადგენს მინიმუმ ერთი სუვერენული სახელმწიფოს მოსახლეობის უმეტესობას, ხოლო დანარჩენი 54 წარმოადგენს ეროვნული უმცირესობას. უმცირესობის წარმოამადგენლების სრული რაოდენობა დაახლოებით შეადგენს 105 მილიონს, რაც ევროპის მთლიანი მოსახლეობის 14%-ია. 

## ევროპის ერთა სია 
კონტინენტზე ძირითადი მოსახლეობა ინდო-ევროპელები, თურქი ხალხები, ფინკო-უნგრელები და კავკასიელებია. ევროკავშირის უდიდესი ერი გერმანელები (82 მ.) არიან, ხოლო მთელი ევროპის მასშტაბით - რუსები 90 მილიონი (რუსეთის აზიის ნაწილის გარეშე).

1-რუსები (95 მ.) (მხოლოდ ევროპული ნაწილი)

2-გერმანელები (82 მ.)

3-ფრანგები (60 მ.)

4-ბრიტანელები (60 მ.)

5-იტალიელები (55 მ.)

6-ესპანელები (50 მ.)

7-უკრაინელები (38–55 მ.)

8-პოლონელები (38 მ.)

## იხილეთ აგრეთვე 
* სლავები
* თურქულენოვანი ხალხები
* ირანული ენები
* გერმანიკული ენები
* ინდოევროპული ენები

## სქოლიო
კატეგორია:დემოგრაფია
კატეგორია:ევროპა
ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში 2012

**VII ტურნირი ნოკაუტ-სისტემით.**

**9 ნოემბერი - 3 დეკემბერი 2012 ხანტი-მანსიისკი რუსეთი**

2012 წელს 64 მოჭადრაკე რუსეთის ჩრდილოეთში მდებარე პატარა ქალაქ ხანტი-მანსიისკში შეიკრიბა, რათა ნოკაუტ-სისტემით გაერკვიათ მსოფლიოს უძლიერესი მოჭადრაკე ქალის ვინაობა. ტურნირში 4 ქართველი მოჭადრაკე ჩაება. ვერცერთმა მათგანმა ჩემპიონობისათვის ბრძოლა ვერ შესძლეს. ჩემპიონობა მოულოდნელად უკრაინელმა ანა უშენინამ მოიპოვა, რომელმაც ფინალში ტაი-ბრეიკში მოუგო ბულგარელ ანტუანეტა სტეფანოვას.

ქართველების შედეგები:

პირველი ეტაპი
* ბელა ხოტენაშვილი - მარიტა არიბას-რობანია 1,5-2,5
* ლელა ჯავახიშვილი - ანასტასია ბოდნარუკი 3,5-2,5
* სოფიკო ხუხაშვილი - ელენე დანიელიანი 2-4
* ნინო ხურციძე - ელენა დემბო 1,5-0,5

მეორე ეტაპი
* ლელა ჯავახიშვილი - კატერინა ლაჰნო 1,5-0,5
* ნინო ხურციძე - ქსიუ ჟაო 1,5-2,5

მესამე ეტაპი
* ლელა ჯავახიშვილი - ჰარიკა დრონოვალი 0-5-1,5

ტექნიკური შედეგები (მეოთხედფინალიდან)

მეოთხედფინალი

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ანგარიში
|-----
|1
|ანა უშენინა
|
|ნადეჟდა კოსინცევა
|
|1,5 - 0,5
|-----
|2
|ჰარიაკ დრონოვალი
|
|ქსიუ ჟაო
|
|2,5 - 1,5
|-----
|3
|ანტუანეტა სტეფანოვა
|
|მარია სებაგი
|
|3 - 1
|----
|4
|ჟე ვენჯუნი
|
|ჰუანგ ჰუანგი
|
|3,5 - 2,5
|----
|}

ნახევარფინალი

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ანგარიში
|-----
|1
|ანტუანეტა სტაფანოვა
|
|ჰარიკა დრონოვალი
|
|1,5 - 0,5
|----
|2
|ანა უშენინა
|
|ჟე ვენჟინი
|
|2,5 - 1,5
|----
|}

ფინალი

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ანგარიში
|-----
|1
|ანა უშენინა
|
|ანტუანეტა სტეფანოვა
|
|2 - 2, 1,5 - 0,5
|----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
Insurgentes (ალბომი)

***Insurgentes*** — სტივენ უილსონის სადებიუტო სტუდიური სოლო-ალბომი. გამოიცა 2008 წლის 26 ნოემბერს.  უილსონის თქმით, ალბომში შეტანილი ყველაზე ექსპერიმენტული სიმღერები, რაც კი მას ჩაუწერია.

## სიმღერების სია 
### დამატებითი დისკი 
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:2008 წლის ალბომები
კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები
კატეგორია:ალბომები სტივენ უილსონის პროდიუსერობით
ემა თომასი

**ემა თომასი** ( დ. ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ინგლისელ-ამერიკელი კინოპროდიუსერი. ხშირად თანამშრობლობს თავის მეუღლესთან, — ჰოლივუდის კინორეჟისორ  კრისტოფერ ნოლანთან. სხვადასხვა დროს პროდიუსირება გაუწია ფილმებს: „ბეტმენი: დასაწყისი“ (2005), „პრესტიჟი“ (2006), „ბნელი რაინდი“ (2008), „დასაწყისი“ (2010), „ბნელი რაინდი: აღზევება“ (2012) და სხვა. სწავლობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, სადაც გაიცნო კრისტოფერ ნოლანი. ერთობლივად დააარსეს კინოკომპანია სახელწოდებით Syncopy Films. ამჟამად ცხოვრობს მეუღლესთან კრისტოფერ ნოლანთან და ოთხ შვილთან ერთად ქალაქ ლოს-ანჯელესში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ემა თომასი 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ინგლისელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ქედას წმინდა თევდორეს ეკლესია

**ქედას წმინდა თევდორეს ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჭალაში. მდებარეობს სოფლის ზემოთ, ორ კილომეტრზე, სამხრეთ-დასავლეთით. თარიღდება XVIII საუკუნის პირველი ნახევრით.

ეკლესია დარბაზულია (8,5×5,6), ნაგებია რიყის ქვით. გამოყენებულია ქვიშაქვა და შირიმიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია, მის გვერდებზე თითო მოზრდილი ნიში. თითო სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. დარბაზის იატაკიდან ერთი საფეხურით ამაღლებული საკურთხევლის წინ სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც თაროსებრ შვერილებზე დადგმულ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. შვერილები და კაპიტელები მარტივია. ეკლესია შიგნით შელესილი ყოფილა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
დენპასარი

**დენპასარი** () — ქალაქი ინდონეზიაში, ბალის პროვინციის დედაქალაქი. მისი მოსახლეობა საკმაოდ სწრაფად იზრდება და 2010 წელს ეს მაჩვენებელი 788 445 ადამიანს შეადგენდა. მიმდებარე მეტროპოლიური არეალის მოსახლეობა 2 მილიონამდეა.

## ისტორია
1958 წელს დენპასარი ბალის დედაქალაქი გახდა. წინა საუკუნეებში ის ბადუნგის პროვინციის დედაქალაქი იყო. მის არქიტექტურაზე იგრძნობა მრავალი კულტურის გავლენა, იავური, ჩინური თუ ევროპული. ჩინური ტრადიციები განსაკუთრებით თვალშისაცემია ქალაქის ცენტრში. XIX საუკუნეში მოსულმა ჰოლანდიელმა კოლონისტებმა ძეგლებზე ასევე დატოვეს თავისი კვალი. მიუხედავად ბოლო წლებში მიმდინარე სწრაფი სწრაფი მშენებლობებისა, დენპასარი მაინც ინარჩუნებს პროვინციულ იერსახეს. ტაძრებისა და სახლების სიახლოვეს ჯერ კიდევ შესაძლებელია ბრინჯის მინდვრების ხილვა. ადმინისტრაციული შენობები გზატკეცილების გასწვრივაა განლაგებული. თანამედროვე არქიტექტურასთან შერწყმულია ტიური სასოფლო სტრუქტურები.

## ეკონომიკა
დენპასარის ეკონომიკის სტრუქტურა თანდათან იცვლება და სულ უფრო მეტად დამოკიდებული ხდება მზარდ ტურიზმზე.

## დაძმობილებული ქალაქები
* პალემბანგი, ინდონეზია
* ვერაკრუსი, მექსიკა
* გრან-კანარია, ესპანეთი
* პჰუკეტი, ტაილანდი
* ხაიკოუ,  ჩინეთი

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
თბომავალი (გემი)

მინი|270პქ|Queen Mary 2
**თბომავალი** — გემი, რომელიც შიგაწვის ძრავათი მუშაობს; თვითმავალი გემის ყველაზე გავრცელებული სახეობა. გემის მთავარი ძრავიდან სიმძლავრე მაძრავს გადაეცემა უშუალოდ ან რედუქტორის, ზოგჯერ კი მექანიკური, ჰიდრავლიკური ან სხვა სახის შემაერთებელი ქუროს მეშვეობით. თბომავალს აგრეთვე უწოდებდნენ დიზელელექტრომავალს ანუ დიზელის ძრავიან გემებს. პირველი თბომავალი (ტანკერი „ვანდალი“) ააგეს რუსეთში 1903 წელს. ჰქონდა 3 ძრავა, რომელიც გამოიმუშავებდა 120 ცხ. ძ. თბომავალზე მთავარ ძრავად იყენებენ ორ- და ოთხტაქტიან, მცირე-, საშუალო- და მაღალბრუნიან შიგაწვის ძრავებს. გემის შიგაწვის ძრავების სრულყოფამ ხელი შეუწყო ორთქლის მანქანიანი გემების განდევნას. 

## რესურსები ინტერნეტში
* თბომავალი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სატრანსპორტო საშუალებანი
ქვემო ჭალის ეკლესია

**ქვემო ჭალის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჭალაში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, თარიღდება XVIII საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. აქვს ორი შესასვლელი — დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელია. დასავლეთით, კარზე წარწერაა:  წარწერაში არ ჩანს მყიდველის ვინაობა, მაგრამ ალბათ ეს რომელიმე ამილახვართაგანი უნდა იყოს. თავისთავად 454 კაცის დასახლება იმ დროსთვის მეტად მნიშვნელოვანი ფაქტი იყო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
მატარამი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **მატარამი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მატარამი — ქალაქი ინდონეზიაში.
* მატარამი — სასულთნო ინდონეზიაში.
* მატარამი — შუა საუკუნეების სახელმწიფო ინდონეზიაში.
მატარამი

[250px|მინიატიურა|მატარამის ტაძარი [პრამბანანის მახლობლად.]]
**მატარამი** — შუა საუკუნეების სახელმწიფო ინდონეზიაში,  კ. იავაზე. არსებობდა 732-1043 წლებში. წარმოიქმნა ყოფილი კალინგის სახელმწიფოს საუფლისწულო მამულის ადგილზე. 

მატარამი იყო ადრინდელი ფეოდალური ტიპის სახელმწიფო, რომელსაც აშკარად გამოხატული აღმოსავლეთის დესპოტიის ნიშნები ჰქონდა. მისი გამგებელი ერთდროულად სახელმწიფოს საერო და სასულიერო მეთაური იყო. მართავდნენ ინდუისტური დინასტიები (მხოლოდ VIII-IX საუკუნეებში სახელმწიფოს მართავდა ბუდისტური დინასტია).

XI საუკუნის 40-იან წლებში მატარამის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ორი სახელმწიფო - კედირი და ჯანგალა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
მატარამის სასულთნო

300px|მინიატიურა|მატარამის სასულთნოს დროშა.
**მატარამი** —  სახელმწიფო ინდონეზიაში,  კ. იავაზე. არსებობდა 1575-1755 წლებში. წარმოიქმნა ხანგრძლივი ფეოდალური შინაომების შედეგად, რომელიც მოჰყვა მაჯაპაჰიტის დაშლას და პორტუგალიელების შემოსევის შედეგად ზღვისპირა ქალაქ-სახელმწიფოების დასუსტებას. მატარამის სასულთნო განვითარებული ფეოდალური სახელმწიფო იყო, რომელსაც განაგებდა მუსლიმანური დინასტია. სასულთნოს გამგებლებმა (სენაპატი 1575-1601 წწ., აგუნგი 1613-1645 წწ.) გააერთიანეს ცენტრალური და აღმოსავლეთი იავა, მოსპეს უკანასკნელი ინდუისტური სახელმწიფოები იავაზე.  1641 წელს აგუნგმა სულთნის ტიტული მიიღო. XVII საუკუნის 70-იან წლებში ჰოლანდიელებმა სასულთნოს ტახტზე დასვეს თავისი კაცი, რომელმაც ჰოლანდიის ოსტინდოეთის კომპანიას მატარამის უმნიშვნელოვანესი ტერიტორია დაუთმო. იმავე წლებში იფეთქა ანტიჰოლანდიურმა აჯანყებამ სურაპატის მეთაურობით. აგრეთვე ომებმა ტახტის მემკვიდრეობისათვის (3 ომი: 1703-1705 წწ., 1719-1723 წწ., 1749-1755 წწ.), რომლებშიც აქტიურად ჩაებნენ ჰოლანდიელები. მატარამმა დაკარგა თავისი სამფლობელოების დიდი ნაწილი და კომპანიის ვასალი გახდა. 1755 წელს გაიყო ჰოლანდიელებზე დამოკიდებულ 2 სახელმწიფოდ და ჩამოყალიბდა  ჯოკიაკარტის სასულთნო და სურაკარტის სასულთნო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
მაჯაპაჰიტი

250px|მინიატიურა|მაჯაპაჰიტი 1450 წელს.
**მაჯაპაჰიტი** — ინდონეზიის იმპერია, ცენტრი კ. იავა. არსებობდა 1293-1520 წლებში.  აერთიანებდა ინდონეზიის ფეოდალურ სახელმწიფოთა დიდ ნაწილს. მაჯაპაჰიტის დამაარსებელმა ვიჯაიამ აღადგინა ყოფილი იავური სახელმწიფოს სინგასარის ტერიტორია, გააფართოვა და განამტკიცა მისი საერთაშორისო, პოლიტიკური და ეკონომიკური ურთიერთობანი. ვიჯაიასა და მისი შვილის ჯაიანეგარის წინააღმდეგ აჯანყდნენ იავის ფეოდალები (რანგა ლავოს აჯანყება – 1295 წ., სორის – 1298-1300 წწ., ნამბის – 1309-1316 წწ. და კუტის – 1319 წ.). სეპარატისტ ფეოდალებთან ბრძოლაში დაწინაურდა გაჯა მადა, რომელიც მაჯაპაჰიტის ფაქტობრივი მმართველი გახდა (1364 წლამდე). 1331 წლიდან უკანასკნელ ფეოდალურ ამბოხებათა ჩახშობის შემდეგ, მაჯაპაჰიტი იქცა ძლიერ ცენტრალიზებულ სახელმწიფოდ. განმტკიცდა მიწაზე სახელმწიფო საკუთრება, მოწესრიგდა მეთემე გლეხობის გადასახადებით ექსპლუატაციის სისტემა, შემუშავდა მსახურეული ფეოდალებისათვის მიწების ბოძების წესი, კანონთა ახალი კრებული.

მაჯაპაჰიტის შემადგენლობაში შევიდა მთელი იავა, კ. ბალი, მადურის, სუმატრის, სუმბავის, კალიმანტანის, სულავესის ყველაზე განვითარებული ოლქები, მოლუკის კუნძულისა და მალაკის ნახევარკუნძულის ცალკეული რაიონები, XIV საუკუნე იყო იავის კულტურის აყვავების ხანა. ამ დროს შეიქმნა ისტორიული პოემა „ნაგარაკერტაგამა“, გაძლიერდა ტაძრების მშენებლობა, მაღალ დონეს მიაღწია სახვითმა ხელოვნებამ. XV საუკუნის შუა წლებში დაიწყო მაჯაპაჰიტის დაცემა. მან დაკარგა ტერიტორიის დიდი ნაწილი. დაახლ. 1520 წლისათვის მაჯაპაჰიტი რამდენიმე სამთავროდ დაიშალა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
კატეგორია:მალაიზიის ისტორია
ლუდარის კონცხი

მინი|250პქ|ლუდარის კონცხი
**ლუდარის კონცხი** () — კონცხი ბაიკალის ტბის ჩრდილოეთით, სოფელ ბაიკალსკოეს სიახლოვეს. წარმოადგენს დაკბილული ფრიალო კლდის ჩრდილოეთ დაბოლოებას, რომელიც ციცაბოდ ეშვება ხმელეთისაკენ. კონცხზეა ზვირთცემის შედეგად წარმოქმნილი მღვიმე, სადაც აღმოჩენილია კერამიკული ჭურჭლის ნატეხები. 1974-1976 წლებში მღვიმე გამოიკვლიეს ირკუტსკის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ბაიკალი 
კატეგორია:რუსეთის კონცხები
პანტიანის ჯვარპატიოსნის ეკლესია

300პქ|მინი
**პანტიანის ჯვარპატიოსნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ პანტიანში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ერთ კილომეტრზე. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

თავდაპირველად ეკლესია სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენდა. მოგვიანებით, XV-XVII საუკუნეებში გადააკეთეს. ეკლესია (12,8 X 12 მ) ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. იგი თავდაპირველად სვეტზე დაყრდნობილ ორთაღიან ღიობს წარმოადგენდა. ნავები ერთმანეთისგან გეგმით ჯვაროვანი სვეტების ორი წყვილითა და მათზე დაყრდნობილი თაღებით იყო გამოყოფილი. სამხრეთის ნავი აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი სარკმლიდან ნათდებოდა. შუა ნავი გვერდითებზე სიგანით ორჯერ მეტი იყო და აღმოსავლეთით ნალისებრი, გარედან შვერილი აფსიდით მთავრდება. აფსიდში გაჭრილი იყო ორი სარკმელი. სიგანით ნავზე ნაკლები აფსიდი მისგან ბრტყელი მხრებით იყო გამოყოფილი. ჩრდილოეთ ნავსაც აღმოსავლეთით ჰქონდა აფსიდი, რომლის ღერძზე გაჭრილი იყო ერთი სარკმელი. ნავები გადახურული იყო ცილინდრული კამარით. გადაკეთების შედეგად სამნავიანი ბაზილიკის სტრუქტურა მთლიანად დაირღვა; ამჟამად ორთაღიანი შესასვლელის ჩრდილოეთ ნაწილი მთლიანად ამოშენებულია, ხოლო მეორე ნაწილში არქიტრავით გადახურული სწორკუთხა კარია გაჭრილი. სამხრეთის ნავში ამოშენებულია სამი თაღით გახსნილი ღიობის ნაწილი. კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში კი გაჭრილია შუა ნავთან დასაკავშირებელი საკმაოდ განიერი შეისრულთაღიანი გამოსასვლელი. მნიშვნელოვნად შეცვლილია შუა ნავი. აფსიდი ნავისგან საკმაოდ მასიური ქვის კანკელითაა გამოყოფილი. ჩრდილოეთ კედლის მთელ სიგრძეზე და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილზე 0,4 მეტრის სისქის კედელია მიშენებული. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში დატოვებულია ვიწრო კარი ჩრდილოეთ ნავში გასასვლელად. სამხრეთის ნავი კარიბჭედ გამოიყენეს. ლილვითა და წრეთარგით შედგენილი ლავგარდნის ფრაგმენტი მხოლოდ აღმოსავლეთ ფასადზე, საკმაოდ მასიურ შვერილ აფსიდზეა შემორჩენილი. გადაკეთებისას ეკლესიას სამხრეთიდან მიაშენეს მცირე ზომის სწორკუთხა სათავსი.

ეკლესიის სამხრეთით დგას ორსართულიანი სამრეკლო (5,6 X 5,6 მ). თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. პირველი სართულის ოთხივე კედელში აგურის ნახევარწრიული თაღით დასრულებული ღიობებია. ეს სართული ცილინდრული კამარით იყო გადახურული. გუმბათოვანი მეორე სართული გეგმით რვაკუთხედია. მის წახნაგებში თითო შეისრულთაღიანი მაღალი სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
შამან-ქვა

მინი|250პქ|შამან-ქვა 
**შამან-ქვა** () — კლდე ბაიკალის ტბაში, მდინარე ანგარის სათავესთან. წარმოადგენს ბაიკალისპირეთის ეროვნული პარკის ბუნების ძეგლს. ირკუტსკის ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ მდინარე ანგარის წყლის დონემ მოიმატა და ამჟამად კარგი ამინდის პირობებში მოჩანს კლდის მხოლოდ 1-1,5 მ მონაკვეთი. ბაიკალის სიმბოლოა. შამან-ქვის სიგანე 863 მ აღწევს. ზამთარში გვხვდება ფრინველთა დიდი რაოდენობა. შამან-ქვა არ უნდა აგვერიოს შამანკის კლდესთან, რომელიც კუნძულ ოლხონზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* შამან-ქვა baikaler.ru  

## სქოლიო
კატეგორია:ბაიკალი
მეგარონი

მინი|მეგარონის გეგმა. 1: ფოიე, 2: დარბაზი, 3: კოლონები
ში]]
**მეგარონი** ( — დიდი +  — დარბაზი) — ეგეოსის კულტურის (ძვ. წ. III-II ათასწლეულები) ეპოქაში ჩამოყალიბებული საცხოვრებელი შენობის სახეობა. მეგარონი იყო გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, რომელსაც ტორსულ ფასადზე ანტებიანი პორტიკი ჰქონდა. მთავარი დარბაზის შუაში მდებარეობდა  კერა, ხოლო სახურავში დატანებული იყო საკვამური - ღიობი. ამ სახის მეგარონი ნაპოვნია ტროაში, ტირინთში, მიკენესა და სხვა ქალაქებში. მეგარონი საფუძვლად დაედო ჰომეროსის ეპოქის ძველ ბერძნულ ტაძრებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძნული არქიტექტურა
ქვემო ჭალის წმინდა გიორგის საყდარი

**ქვემო ჭალის წმინდა გიორგის საყდარი** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ჭალაში. მდებარეობს სოფლის მიდამოებში, ნასოფლარ ძველ კუდუხანსა და ნასოფლარ მონასტერს შორის, გორაკზე. თარიღდება X-XI საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 7,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, კარის წირთხლი თლილი ქვისაა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. საკურთხეველი ოთხკუთხაა და დარბაზისგან გამოყოფილია პილასტრებით. საკურთხეველიც და დარბაზიც გადახურულია კამარით. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. აღმოსავლეთ კედლის სარკმლის ქვეშ, ცენტრში ერთი ნიშია. თითო მომცრო ნიში გვერდით კედლებშია, ერთი სწორკუთხა ნიში - დარბაზის სამხრეთ კედელში. ეკლესიას სწორკუთხა პროფილირებული ლავგარდანი აქვს. სახურავი ორფერდაა. გადახურული ყოფილა ორიგინალური ფორმის კრამიტით, რომელზეც ჯვარია გამოსახული.

ეკლესიას სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ჰქონია ოდნავ მომრგვალებული კამარით გადახურული მინაშენი, რომელსაც აღმოსავლეთ კედელში ჰქონდა ერთი სარკმელი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ქვემო ჭალის წმინდა გიორგის საყდარი

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ბოტისის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ბოტისის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრზე, ნასოფლარ ბოტისის სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,7 X 4,5 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
წინარეხის ელიას ეკლესია

**წინარეხის ელიას ეკლესია** —  ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში. მდებარეობს სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყეში, ჩადრისთავის მიდამოებში, მთის ფერდობზე. თარიღდება სავარაუდოდ X-XI საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7 X 5 მ), ნაგებია საკმაოდ მოზრდილი კლდის ლოდებით. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია. კარი გადახურულია ქვის დიდი ლოდით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები