open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დრაკონული თვე

**დრაკონული თვე** — დროის შუალედი, რომელსაც გაივლის მთვარე საკუთარ ორბიტაზე ერთსა და იმავე (მთვარისა და ეკლიპტიკის გადაკვეთის აღმავალ ან დაღმავალ) კვანძზე ორ თანმიმდევრულ გავლას შორის. დრაკონული თვის ხანგძლივობა 1900 წლის დასაწყისისათვის შეადგენდა 27,2122 204 საშუალო მზისიერ დღე-ღამეს (27 დღე-ღამე, 5 სთ, 5 წთ, 35,84 წმ). ყოველ 100 წელიწადში დრაკონული თვის ხანგრძლივობა იზრდება 0,0035 წმ-ით. 

რადგანაც ეკლიპტიკის მიმართ დახრილი (საშუალოდ 5,145°) მთვარის ორბიტისათვის დამახასიათებელია კვანძების ხაზის პრეცესია (ერთი სრული ბრუნი 18,6 წელიწადში), ამიტომ მთვარის დრაკონული თვე სიდერულზე (27,321661 საშუალო მზისიერი დღე-ღამე) ოდნავ მცირეა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დრაკონული წელიწადი

## ლიტერატურა
კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები
კავაკის ხიდი

**კავაკის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, აიდერის ხეობის დასაწყისიდან 150 მეტრში. იგი ერთ თაღიანი  ნაგებობაა. თაღის მრუდი წრის 1/3 სეგმენტია. მისი ფუძეები ორივემხარეს კლდოვან ქანზე დაშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა. წყობაში გამოყენებულია დუღაბი.  ბურჯები არ შეიცავს საპლათფორმო ბუდეებს.

ხიდის საერთო სიგრძე — 28 მეტრია, სიგანე ბორდიურების ჩათვლით — 2,80 მეტრი, საკუთრივ სავალი ბილიკის სიგანე — 2,10 მეტრი ხოლო  ხიდის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან — 8,60 მეტრია, ფუძეებს შორის მანძილი — 17,50 მეტრი. 

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 76 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
სუჩათის პირველი ხიდი

**სუჩათის პირველი ხიდი** — ხიდი თურქეთში, სოფელ სუჩათში. ხიდი მოზრდილი, ტიპური ერთმალიანი ხიდების მსგავსია, ნახევარწრიული თაღის ბოლოები ორივე მხარეს კლდოვან ქანში ნაკვეთ სივრცეში ამოშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა. 

მისი ორივე მხარის საპირე რკალის წყობაში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვების ერთი რიგი. ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა  მიწყობილი და ნაგებობის ორივე ნაპირს მთელს სიგრძეზე გასდევს. მათ შორის სივრცე შევსილია კირდუღაბის თხელი ფენით. ხიდს აქვს მოაჯირი. იგი  კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვებითაა გამართული. 

ხიდის სიგრძე — 28 მეტრია, სიგანე  — 2,30 მეტრი. ხიდის ბურჯებში ორივე მხარეს დატანილია 4-4 ფოსო. იქვე განთავსებული აბრიდან ჩანს, რომ ხიდის  განახლება მოხდა 2007-2008 წლებში. განახლების კვალი განსაკუთრებით კარგად ემჩნევა სავალი ნაწილის ქვის მოაჯირებს.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 77 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
სუჩათის მეორე ხიდი

**სუჩათის მეორე ხიდი** — ხიდი თურქეთში, სოფელ სუჩათში.  სოფელში მდებარე ამ და მეორე ხიდს შორის მანძილი 700 მეტრია. ხიდი თავისი ფორმით ამავე  სოფელში არსებული პირველი ხიდის მსგავსია. მისი ნახევარწრიული თაღის ბოლოები პირველისაგან განსხვავებით ბურჯებს ეყრდნობა. თაღის მზიდი კამარა  აქაც ერთმაგი მოგრძო ფორმის კარგად დამუშავებული ქვებითაა გადაყვანილი. ამ ხიდსაც აშკარად ემჩნევა მოგვიანო პერიოდში შეკეთების კვალი. ბურჯებში ორივე მხარეს დატანილი აქვს ორ-ორი ფოსო.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 78 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
რომან ბაბოვალი

**რომან ბაბოვალი** (დ. 2 სექტემბერი, 1950, ლიეჟი ― გ. 15 ივნისი, 2005, ლიეჟი) ― უკრაინელი-ფრანგი პოეტი და მთარგმნელი ბელგიიდან. პოეტების ნიუ-იორკის ჯგუფის წევრი. წერდა უკრაინულ და ფრანგულ ენებზე.

## ბიოგრაფია
რომან ბაბოვალი 1950 წლის 2 სექტემბერს, ლიეჟში, ბელგია, დაიბადა. 

დაამთავრა ლიუვენის კათოლიკური უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. მიიღო მედიცინის დოქტორის ხარისხი. ცხოვრობდა ბელგიაში. იყო PEN-International-ისა და უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირის წევრი. 

60-იანი წლების ბოლოდან უკრაინულ და ფრანგულ ენებზე აქვეყნებდა ლექსებსა და თარგმანებს. 70-იან წლებში ნიუ-იორკის ჯგუფს შეუერთდა.

ბაბოვალომა ფრანგულ ენაზე თარგმნა და ორ ტომად გამოაქვეყნა იგორ კალინცის ლექსების კრებული „Le couronnement de l'épouvantail“. თანამედროვე უკრაინელი მწერლების ნაშრომებს ფრანგულ ენაზე, ხოლო ფრანგული და იტალიური ენებიდან უკრაინულ ენაზე თარგმნიდა.  
 
## სქოლიო
[კატეგორია:დაბადებული 1950
[კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები
კატეგორია:უკრაინელი მთარგმნელები
კატეგორია:ბელგიელი პოეტები
კატეგორია:ბელგიელი მთარგმნელები
მიხაილ დრაგომანოვი

**მიხაილ პეტრეს ძე დრაგომანოვი** (; დ. 18 სექტემბერი, 1841, გადიაჩი — გ. 2 ივლისი, 1895, სოფია) — უკრაინელი პოლიტიკის თეორეტიკოსი, ეკონომისტი, ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი, ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე კიევში. 

## ბიოგრაფია
მიხაილ დრაგომანოვი დაიბადა კაზაკური წარმომავლობის დიდგვაროვნის, პეტრე იაკიმოვიჩ დრაგომანოვის ოჯახში. დაწყებითი განათლება სახლში მიიღო, შემდეგ გადიაჩის სკოლაში, პოლტავის უფროსთა სკოლასა და კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნულ უნივერსიტეტში სწავლობდა. იგი უკრაინელი პოეტის, ლარისა კოსაჩის (ლესია უკრაინკა) ბიძა და ოლგა დრაგომანოვა-კოსაჩის ძმა იყო. ბიძამისი, იაკივ დრაგომანოვი, დეკაბრისტთა მოძრაობის მონაწილე და გაერთიანებულ სლავთა საიდუმლო საზოგადოებასთან თანამშრომლობის გამო პოლიტიკური პატიმარი იყო. მისი ცოლი, ლუდმილა დრაგომანოვა, ცნობილი მსახიობი იყო. წყვილს ერთი ქალიშვილი, ლიდია შიშმანოვა ჰყავდა.

1870-1875 წლებში დრაგომანოვი კიევის უნივერსიტეტში ლექციებს კითხულობდა, მაგრამ უკრაინული მოძრაობის წინააღმდეგ მიმართული რეპრესიების გამო, რომელმაც პიკს 1876 წელს ემსის უკაზის გამოცემისას მიაღწია, დრაგომანოვი იძულებული გახდა, რუსეთის იმპერია დაეტოვებინა და ჟენევაში გადასახლდა. ემიგრაციის პერიოდში მან პოლიტიკური, კვლევითი და საგამომცემლო საქმიანობა გააგრძელა. 1885-1895 წლებში სოფიის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. დრაგომანოვს ეკუთვნის უკრაინის ეროვნული მოძრაობისთვის შედგენილი პირველი სისტემატური პოლიტიკური პროგრამა. თინეიჯერობის წლებში მასზე დიდი გავლენა იქონია სოციალისტურმა ლიტერატურამ. იგი მის პოლიტიკურ შეხედულებებს „ეთიკურ სოციალიზმს“ უწოდებდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography of Drahomanov at the Encyclopedia of Ukraine
*“Mykhaylo Drahomanov: A Symposium and Selected Writings”, ed. Ivan L. Rudnytsky, *The Annals of the Ukrainian Academy of Arts and Sciences in the U.S.*, Vol. II, Spring, 1952.
*Bibliography of Writings by and on Mykhaylo Drahomanov—nearly comprehensive 
*Biography of Drahomanov and his writings (in Ukrainian)
*The Orthodox Nationalist: Mykhailo Drahomanov audio

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:სოფიას უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:უკრაინელი ანარქისტები
კატეგორია:უკრაინელი ეთნოგრაფები
კატეგორია:უკრაინელი ნაციონალისტები
კატეგორია:უკრაინელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:უკრაინელი სოციალისტები
პიტოგო (კესონი)

**პიტოგო** (ოფიციალურად **პიტოგოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 798 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 39 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Pitogo Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ბაშობის ხიდი

**ბაშობის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, სოფელ ბაშობაში. მაღალი, ვერტიკალური ბურჯები კლდეზეა ამოყვანილი. ხიდი მთლიანად თლილი ქვითაა ქვეხაზური ნაგები (გარდა გვიან შექმნილი ბურჯებისა). შემაკავშირებლად კირხსნარია გამოყენებული. სავალი ნაწილი ფილებითაა მოგებული. 

სტატისტიკური მონაცემები: სიგრძე — 12 მ., სიგანე — 2,25 მ., ბორდიურის სიმაღლე — 55 სმ., ხოლო სიგანე — 24 სმ., ბურჯებს შორის მანძილი — 9,20 მ., ხიდის სიმაღლე ბორდიურის ჩათვლით — 6,70 მ.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 65-66.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
ჟიკნოლაღის ხიდი

**ჟიკნოლაღის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, ქალაქ ხოფაში, ხოფისწყლის მარცხენა შენაკად სუნდურაზე (ჟიკნოღალი) გადებულია მომცრო ზომის ხიდი. ის საკმაოდ კარგადაა შემონახული. თაღის გვერდითი საპირე ქვები ტრაპეციული მოყვანილობისანი არიან. ხიდს ერთგვარად არქაულობის იერი დაჰკრავს. იგი არ შეიცავს თაღის დამატებით ვიწრო სარტყელს, რაც თითქმის ყველა სხვა შემთხვევაში დასტურდება. სტატისტიკური მონაცემები: ხიდის სიგრძე — 6,5 მ., სიგანე — 2,25 მ., სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან — 1,90 მ., ბურჯებს შორის მანძილი — 5,30 მ. თაღის ქუსლები ვერტიკალურ ბურჯებს ეყრდნობა. ამჟამად მათ მთლიანად ფარავს ეკალ-ბარდი.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 66.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
ჯამლიჰემშილის ხიდი

**ჯამლიჰემშილის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, ფორტუნას და აიდერის ხეობების შესართავიდან 200 მეტრში, ზილ-კალესაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს. არდაშენიდან ხიდამდე 21,7 კმ-ია. ამ ხიდს ადგილობრივი მოსახლეობა კონაკლარის ხიდსაც უწოდებს. ხიდის დიდი ნაწილი განახლებულია. მისი თაღი ნახევარწრიულია, ბოლოები საგულდაგულოდ ამოყვანილ ბურჯებზეა დასმული. საკუთრივ ბურჯები კი კლდოვან ქანზეა დაშენებული. ხიდის თაღის საპირე ქვები კარგადაა დამუშავებული. ემჩნევა, რომ ხიდის მოაჯირი ბოლო პერიოდშია განახლებული. მისი საერთო სიგრძე 30 მ-ია, სიგანე 2,40 მ., სასიარულო დონე — 2 მ., ხიდის სიგრძე ბურჯიდან ბურჯამდე 18,5 მ-ია. სიმაღლე წყლის დონიდან თაღის ზედაპირამდე — 8,70 მ.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 73-74.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
ვასილი ეროშენკო

**ვასილი იაკოვლევიჩ ეროშენკო** ( ) (დ. 12 იანვარი, 1890 ― 23 დეკემბერი, 1952) ― ბრმა მწერალი, მთარგმნელი, ესპერანტისტი, ლინგვისტი, მოგზაური, პოეტი და მასწავლებელი. წერდა ესპერანტოსა და იაპონურ ენებზე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. ოთხი წლის ასაკში წითელას შედეგად დაბრმავდა. 1899-1908 წლებში მოსკოვის უსინათლო ბავშვთა სკოლაში სწავლობდა. მოსკოვის უსინათლოთა ორკესტრში ვიოლინოზე უკრავდა. ამ პერიოდშივე სწავლობდა ესპერანტოსა და ინგლისურ ენებს. 1912 წელს ბრიტანეთში იმოგზაურა, სადაც უსინათლოთა სკოლაში სწავლობდა. აქვე ანარქისტ პეტრე კროპოტკინთან შეხვედრამ დიდი გავლენა იქონია მის ანარქისტულ შეხედულებებზე. მოგვიანებით პარიზის გავლით მოსკოვში დაბრუნდა და ორკესტრში მუშაობას დაუბრუნდა. აქვე დაიწყო იაპონური ენის შესწავლა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:რუსი პედაგოგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ისმაილ შიხლი

**ისმაილ შიხლი** (; დაბადებით ისმაილ ყაჰრამან-ოღლუ შიხლი; ; დ. 22 მარტი, 1919, სოფ.
იქინჯი-შიხლი — გ. 26 ივნისი, 1995, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მწერალი, სცენარისტი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (1984), აზერბაიჯანის კომკავშირის პრემიის ლაურეატი (1976), ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1954), აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს წევრი (1986, 1990), მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის პრემიის ლაურეატი.

## ბიოგრაფია 
ისმაილ შიხლი დაიბადა 1919 წლის 22 მარტს ელისაბედპოლის გუბერნიაში (ამჟამად აზერბაიჯანის ყაზახის რაიონი), ყაზახის მაზრის სოფელ იქინჯი-შიხლში მასწავლებლის ოჯახში.
იგი შიხლინსკების ცნობილი გვარის წარმომადგენელი, გენერალ ჯავად ბეგ შიხლინსკის ძმის შვილი იყო.

1941 წელს აზერბაიჯანის პედაგოგიური უნივერსიტეტის ლიტერატურის ფაკულტეტი დაამთავრა.

1942 წლის სექტემბრიდან მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. იყო მე-19 მოტორიზებული პონტონ-ხიდების ბატალიონში პონტონიორად. იბრძოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე, საზღვაო არმიაში და  ბელორუსიის მე-3 ფრონტზე. მონაწილეობდა ბრძოლაში კავკასიისათვის, ყირიმის განთავისუფლებასა და აღმოსავლეთ-პრუსიის ოპერაციაში.

ომის დამთავრების შემდეგ ყაზახის რაიონის სოფელ ქოსალარში საშუალო სკოლაში სასწავლო ნაწილის გამგედ მუშაობდა. 1946–1949 წლებში იყო ასპირანტი, მასწავლებელი, უფროსი მასწავლებელი, ხოლო მოგვიანებით საზღვარგარეთის ქვეყნების ლიტერატურის კათედრის გამგე აზერბაიჯანის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 1949 წლიდან იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი.
ბოლო ხანს იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქტორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი, სსრკ მწერალთა კავშირის მდივანი.

ავტორია რომანების: „გზები იყრება“ (1957), „მშფოთვარე მტკვარი“ (1967), „ჩემი გარდაცვლილი სამყარო“ (1995). არის მრავალი კინოსცენარის ავტორი. რომანი „მშფოთვარე მტკვარი“, რომელზეც ისმაილ შიხლი ათი წელი მუშაობდა მრავალი ლიტერატორის მიერ აღიარებულია, როგორც გარდამტეხი ნაწარმოები აზერბაიჯანულ პროზაში, რომელმაც ახალ მიმართულებას - ნეორეალიზმს დაუდო სათავე. 1969 წელს რომანის მოტივებზე გადაღებულ იქნა მხატვრული ფილმი „დაუცხრომელი მტკვარი“.   

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ცაცხვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ცაცხვი** შეიძლება იყოს:

* ცაცხვი —  ფოთოლმცვენი ხე
* ცაცხვი — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში
სარიაია

**სარიაია** (ოფიციალურად **სარიაიის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 161 868 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 43 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Sariaya Profile at PhilAtlas.com
*Local Governance Performance Management System
*CSTC - College of Sciences, Technology and Communication, Inc. (Sariaya)

## სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
რაფაელ ჰუსეინოვი

**რაფაელ ბაბა-ოღლუ ჰუსეინოვი** (;  დ. 12 აგვისტო, 1955) — აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნე, საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მთარგმნელი, ტექსტოლოგი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი, დეპუტატი, ნიზამი განჯევის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტრატურის ეროვნული მუზეუმის დირექტორი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი (2014), პროფესორი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2005).

## ბიოგრაფია 
რაფაელ  ჰუსეინოვი  დაიბადა ქალაქ ქურდამირში, იქვე დაამთავრა მე-12 საშუალო სკოლა (1971). განათლება აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე მიიღო „სპარსული ფილოლოგიის“ სპეციალობით (1971 – 1976).

შრომითი საქმიანობა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიისა და სამართლის ინსტიტუტში ისტორიის განყოფილებაში დანიშვნით დაიწყო (1976 – 1978).
ეკავა უმცროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობა ირანული ფილოლოგიის განყოფილებაში (1978 – 1982), უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობა შუა საუკუნეების აღმოსავლეთის წერილობითი წყაროების კვლევისა და პუბლიკაციის განყოფილებაში (1976 -1978).

1980 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია.

ხელმძღვანელობდა განყოფილებას ნიზამის სახელობის ლიტერატურის მუზეუმში. ამჟამად არის ნიზამი განჯევის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის ეროვნული მუზეუმის დირექტორი.
ლიტერატურული მოღვაწეობა 1957 წელს ქალაქ ქურდამირში, ადგილობრივ გაზეთ „ირელიში“ ლექსების პუბლიკაციით დაიწყო. მისი ლექსები პერიოდულად იბეჭდებოდა პრესის ფურცლებზე. 
არის ყოველკვირეულ გადაცემათა ციკლის - „სიმღერისადმი მიძღვნილი ცხოვრების“ და „საღამოს შეხვედრების“ ავტორი. ეს გადაცემები აზერბაიჯანის ეროვნულ მუზეუმსა და მის გამოჩენილ წარმომადგენლებს შეეხება.

არის პუბლიცისტური სტატიების „უხილავ თვალთა სინათლის“, „მთავარია ის, რომ თქვენ ხალხს უყვარხართ“, „განშორების მატარებელის“ და სხვათა ავტორი.
რაფაელ ჰუსეინოვი არის 30-ზე მეტი ნაშრომის ავტორი ლიტერატურათმცდონეობაში. ამ ნაშრომთა უმეტესობა შუა საუკუნეების სპარსულ და თურქულენოვან პოეზიას შეეხება.
1992 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ბაბა ტაირ ურიანი და მისი პოეტური მემკვიდრეობა“. ჰუსეინოვმა შეადგინა კრებულები -  „მაჰსეთი განჯევის რობაიები“, მემუარები რასულ რზასა და ნიჰიარ რაფიბეილის შესახებ - „ორი ცხოვრების ნათება“ (1987).

ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში ასწავლიდა „სპარსულ ლიტერატურას“ (1987 – 1989), კონსერვატორიაში „კულტურის ისტორიას“ (1990 – 1991), ხაზარის უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობდა „აზერბაიჯანული ფილოლოგიისა და აღმოსავლეთმცოდნებობის“ კათედრას (1995 – 1998).

## სქოლიო
კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
ფარმაქსიზქოფრუს ხიდი

**ფარმაქსიზქოფრუს ხიდი** — ხიდი თურქეთში, ამავე სახელწოდების სოფლის ჯამესთან. ხიდი დაზიანებულია.

ამ ხიდიდან საკმაოდ ახლოს არის ხეობის სათავეში მდებარე დაბა ჰემშილი. ადგილობრივთა  გადმოცემით, დაბიდან ცოტათი ქვემოთ, ჰემშილდერეს მარცხენა შენაკადზე კიდევ ორი თაღოვანი ხიდის ნანგრევებია. ქვის თაღოვანი ხიდები არის აღმოსავლეთ ჭანეთის უფრო დასავლეთით არსებულ მდინარეთა ხეობებშიც, თუმცა მათი რაოდენობა მკვეთრად მცირდება. ამავე რეგიონში, ტრაპიზონთან ახლოს, დეღრიმენდერეს ხეობაში გვხვდება  არქაული, სავარაუდოდ რომაული პერიოდის ერთადერთი ხიდი.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 78-79 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
ქადიქოის ხიდი

**ქადიქოის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, არდაშენიდან 19,5 კილომეტრის დაშორებით. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ოზენკიტის   ხიდის სახელითაც მოიხსენიებს.

ხიდი ორმალიანია. მისი ზედა ნაწილი, მოაჯირი და სავალი ბილიკი მთლიანად მოგვიანებით ჩანს განახლებული. შეკეთება-განახლების კვალი ემჩნევა ხიდის შუა მზიდ ბურჯსაც, რომელიც მდინარის შუა წელზე ბუნებრივად არსებულ დიდი ზომის კლდოვან ქანზეა დაშენებული. ხიდის მარჯვენა მხარის  თაღი ძირითადია და ზომითაც დიდი. რკალი ნახევარწრიული ფორმისაა. მისი მარჯვენა ბოლო სანაპიროს კლდოვან რელიეფს ეფუძვნება, ხოლო  მარცხენა მდინარის კლდოვან ქანზე დაშენებულ ბურჯს. მარცხენა მხარის თაღი შედარებით მცირე ზომისაა, ისიც ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. მისი  ერთი ბოლო მარცხენა სანაპიროს კლდოვან ქანშია შეჭრილი, ხოლო მეორე მდინარის შუა წელის კლდოვა ქანზე დაშენებულ ბურჯშია ჩასმული. ხიდის  თაღების საპირე რკალისათვის ორივე მხარეს წყობაში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვები. საპირე ქვები  ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი.

დიდი თაღის სიმაღლე წყლის ზედაპირამდე — 12,5 მეტრია. თაღების გამყოფი ბურჯის სიმაღლე კლდის დონემდე — 6,70 მეტრია. პატარა თაღის სიმაღლე წყლის დონემდე კი — 6 მეტრია.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 74 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
თერაზილერის ხიდი

**თერაზილერის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, დეღრიმენდერეს ხეობაში, ზღვის სანაპირო ზოლიდან დაახლოებით 8 კილომეტრში.

ეს ხიდი უძველესია ყველა იმხიდს შორის, რომელიც ექსპედიციამ მოიხილა და შეისწავლა. შეიძლება ითქვას, რომ იგი რომაელთა ბატონობის ხანას განეკუთვნება. ხიდის ბურჯები პირდაპირ კლდეს ეფუძნება. ისინი უზადოდ დამუშავებულ ქვიშაქვის კვადრებითაა ნაგები, რომელსაც კარნიზი აბოლოებს.  კარნიზი სამ ფასციადაა დაყოფილი და იონურ ტრადიციას მოგვაგონებს. იგი იმდენადაა წინ გამოზიდული, რომ სამშენებლო ბაქანის კოჭებისათვის კრონშტეინის ფუნქცია შეუსრულებია. უკანასკნელ ხანს ხიდი აღუდგენიათ ბეტონის  ხსნარით. ხიდის თაღის რკალს არ ახლავს თავსართი სარტყელის სახით. სარტყელი, როგორც ჩანს, შედარებით გვიანდელი დანამატია. რომაულ ხიდებს ისინი არ აქვთ.

ხიდი მიუდგომელია იმისათვის, რომ ზუსტი ანაზომი შექმნილიყო. მისი ძირითადი სტატისტიკური მონაცემებია: მალის  სიგრძე — 11 მეტრი, სასიარულო  არეს სიგრძე — 32 მეტრი, სავალი ნაწილის სიფართე — 2,5 მეტრი. ბურჯების სიმაღლე კარნიზის ჩათვლით — 1,30 მეტრი.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 81 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ხიდები
მაიკლ ონდააჩი

**ფილიპ მაიკლ ონდააჩი** (; დ. 12 სექტემბერი, 1943, კოლომბო, შრი-ლანკა) — წარმოშობით შრილანკელი, კანადელი პოეტი, პროზაიკოსი და ესეისტი.

ონდააჩი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი თანამედროვე კანადელი ავტორია. ლიტერატურული კარიერა 1967 წელს პოეტური კრებულის გამოქვეყნებით დაიწყო. მას მოჰყვა პოემა „The Collected Works of Billy the Kid“ 1970 წელს, რომელმაც კრიტიკული აღიარება დაიმსახურა. ონდააჩის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია რომანი „ინგლისელი პაციენტი“ (1992), რომელმაც მას საერთაშორისო წარმატება მოუტანა. რომანისთვის 2018 წელს ონდააჩმა ოქროს ბუკერის პრემია მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში
*On Michael Ondaatje's late style, in the Literary Review of Canada, 
*"Ondaatje wins St. Louis Literary Award"
* 
* 
*"I came from a tussle with the sea": An interview with Michael Ondaatje 
*Full text of *The Dainty Monsters*
*"Adventures in the Skin Trade"
*Profile. Emory University 
*Order of Canada Citation
*Interview With Ondaatje

## სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი მწერლები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი პოეტები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი რომანისტები
კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინგლისელი პაციენტი

***ინგლისელი პაციენტი*** (მშობლიური სახელი ) — მაიკლ ონდააჩის 1992 წელის რომანი.

ნაწარმოებში მოქმედება მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, იტალიაში, ფლორენციის მახლობლად, მიტოვებულ ვილაში ხდება, სადაც ოთხი ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული ადამიანი იყრის თავს: ერთიანად დამწვარი და სასწაულებრივად გადარჩენილი მამაკაცი, სათაურში ნახსენები პაციენტი, რომელიც, სავარაუდოდ ინგლისელია; ახალგზარდა კანადელი სამხედრო ექთანი, რომელიც მას უვლის; სიქი ბრიტანული არმიის გამნაღმველი; და კანადელი ქურდი. რომანი აღწერს პაციენტის მდგომარეობას და იმ ემოციურ ეფექტს, რომელსაც მისი ავადმყოფობა მის გარშემომყოფ ადამიანებზე ახდენს. 

ონდააჩმა რომანისთვის 1992 წელს ბუკერის პრემია, ხოლო 2018 წელს ოქროს ბუკერის პრემია მიიღო.

რომანის მიხედვით 1996 წელს ფილმი გადაიღეს, რომელმაც რვა ოსკარის ჯილდო დაიმსახურა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Michael Ondaatje discusses *The English Patient* on the BBC
* The writings of László Almásy, available in English translation.

## სქოლიო
კატეგორია:კანადური რომანები
კატეგორია:წიგნები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
კატეგორია:1992 წლის რომანები
სიუ მონკ კიდი

**სიუ მონკ კიდი** (დ. 12 აგვისტო, 1948) — ამერიკელი მწერალი. ცნობილია რომანით *„ფუტკრების საიდუმლო ცხოვრება“* (2001).

## შემოქმედება
კიდის სადებიუტო და ამავდროულად, მისი ყველაზე გახმაურებული წიგნია, *„ცუტკრების საიდუმლო ცხოვრება“* (2001), რომელმაც კრიტიკული აღიარება დაიმსახურა და The New York Times-ის ბესტსელერი გახდა. ნაწარმოებში, რომლის მთავარი თემა მოზარდის სულიერი ჩამოყალიბების პროცესია, მოქმედება ამერიკის სამოქალაქო უფლებების მოძრაობის პერიოდში ხდება. მთავარი პერსონაჟი თოთხმეტი წლის ლილი ოუენსია, იგი შავკანიან მსახურ ქალთან ერთად სახლიდან გარბის, რომელიც თავის დებთან ერთად მეფუტკრეობას მისდევს. 2008 წელს წიგნის მიხედვით ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლს დაკოტა ფენინგი ასრულებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მემუარისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტაგკავაიანი

**ტაგკავაიანი** (ოფიციალურად **ტაგკავაიანის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 54 003 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 45 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Tagkawayan Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*Unofficial Site of the Municipality of Tagkawayan, Quezon 

## სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ფრედერიკ ბაკმანი

**ფრედერიკ ბაკმანი** (დ. 2 ივნისი, 1981) — შვედი მწერალი, ბლოგერი და მესვეტე. მის ცნობილ რომანებს შორისაა: *„კაცი, სახელად უვე“* (2012), *„ბებიამ მთხოვა, თქვენთვის მეთქვა, რომ ბოდიშს იხდის“* (2013). ბაკმანის წიგნები ოცდახუთზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Fredrik Backman's Website 
* 
* Fredrik Backman on Twitter
* Fredrik Backman on Instagram 
* Fredrik Backman on Facebook

## სქოლიო
კატეგორია:შვედი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:შვედი ჟურნალისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის შვედი მწერლები
კატეგორია:შვედი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბასკო (ბატანესი)

**ბასკო** (ოფიციალურად **ბასკოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის ხეობის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 517 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 6 ბარანგაის. მდებარეობს კუნძულ ბატანზე, რომელიც მეორე უდიდესი კუნძულია *ბატანესის კუნძულებს* შორის. 

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ბატანესის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
ბერნჰარდ შლინკი

**ბერნჰარდ შლინკი** (დ. 6 ივლისი, 1944) — გერმანელი იურისტი, აკადემიკოსი და რომანისტი. ცნობილია რომანით *„წამკითხველი“*, რომელიც 1995 წელს გამოქვეყნდა და საერთაშორისო ბესტსელერი გახდა. 

## კარიერა
შლინკმა სამართალი ჰაიდელბერგისა და ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტებში შეისწავლა, რის შემდეგაც დარმშტადტის, ბიელეფელდისა და ფრაიბურგის უნივერსიტეტებში კვლევით ასისტენტად მუშაობდა. იგი სამართლის პროფესორი იყო ბონის უნივერსიტეტსა და ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტში, 1992 წელს კი ბერლინის ჰამბოლდტის უნივერსიტეტეში დაიწყო მუშაობა. 

### სამწერლო კარიერა
შლინკმა სამწერლო კარიერა დეტექტიური ჟანრის რომანებით დაიწყო. 1995 წელს მან გამოაქვეყნა „წამკითხველი“, რომელმაც კრიტიკული აღიარება მოიპოვა. რომანის სიუჟეტი მოგვითხრობს თხუთმეტი წლის ბიჭის ურთიერთობაზე ოცდათექვსმეტი წლის ქალთან, რომელსაც იგი ყოველი შეხვედრისას სხვადასხვა წიგნს უკითხავს; მათი ურთიერთობა განშორებით მთავრდება, თუმცა გარკვეული დროის შემდეგ, ბიჭი, რომელიც უკვე სამართლის სტუდენტია, ყოფილ საყვარელს სასამართლო დარბაზში ხვდება, სადაც ქალს სასტიკი დანაშაულისთვის ასამართლებენ. რომანი გერმანელთა ომის შემდგომი თაობის ომის თაობისადმი ურთიერთმიმართების საკითხს იკვლევს. ნაწარმოები გერმანიასა და აშშ-ში ბესტსელერი გახდა და 39 ენაზე ითარგმნა. *„წამკითხელი“* პირველი გერმანული წიგნია, რომელმაც The New York Times-ის ბესტსელერების სიაში პირველია ადგილი დაიკავა. 2007 წელს სატელევიზიო გამოკითხვაში *„წამკითხველი“*  გერმანელი მკითხველების 100 საყვარელ წიგნს შორის მე-14 ადგილზე დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bernhard Schlink titles available from Orion Books
* *Guaranteeing truth, and avoiding it*
* Bernhard Schlink delivers the keynote address at the 2009 Melbourne Writers Festival 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი რომანისტები‎
კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მწერლები‎
კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ათათურქის ძეგლი (ბაქო)

thumb|250px|right

**მუსტაფა ქემალ ათათურქის ძეგლი** () — თურქეთის რესპუბლიკის ფუძემდებლის, თურქეთის ეროვნული მოძრაობისა და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ლიდერის ძეგლი, რომელიც 2010 წლის 17 მაისს ბაქოში დაიდგა.

## ძეგლის დადგმა 
თურქეთის რესპუბლიკის ფუძემდებლის მუსტაფა ქემალ ათათურქის ძეგლი 2010 წლის 17 მაისს ბაქოში, ნასიმინის რაიონში, აზერბაიჯანში თურქეთის საელჩოს წინ დაიდგა. გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღეს — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა და მისმა მეუღლემ მეჰრიბან ალიევამ და თურქეთის იმდროინდელმა პრემიერ-მინისტრმა რეჯეფ თაიპ ერდოღანმა და მისმა მეუღლემ — ემინე ერდოღანმა. ამ დღის აღსანიშნავად აზერბაიჯანისა და თურქეთის დროშებით გამშვენებულ პარკში საპატიო ყარაული მოეწყო. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი, აზერბაიჯანის სამხატვრო აკადემიის რექტორი ომარ ელდაროვი.

## სქოლიო
კატეგორია:2010 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ბაქოს ძეგლები
ევა გონსალესი

**ევა გონსალესი**  (დ. 19 აპრილი, 1849 – გ. 6 მაისი, 1883) — ფრანგი იმპესიონისტი მხატვარი. 

## ადრეული ცხოვრება 
ევა მამამისმა - მწერალმა ემანუელ გონსალესმა სახელვნებო წერეებში ადრეულ ასაკში წარადგინა. 1865 წელს 16 წლის ასაკში მან დაიწყო პროფესიულ დონეზე მხატვრობის შესწავლა და იღებდა ხატვის გაკკვეთილებს პორტრეტის შარლ ჯოშუა შაპლინთან. მამის კავშირების დახმარებით, რომელიც იყო *Société des gens de lettres*-ის (საფრანგეთის მწერალა ხალხთა საზოგადოება) დამფუძნებელი ის პარიზის კულტურული ელიტის წარმომადგენლებს ხვდებოდა და ადრეული ასაკიდან ეცნობოდა იმ დროის ლიტერატურის და ხელოვნების თანამედროვე იდეებს.

## ედუარ მანეს სტუდენტი 
ევა ცნობილია იმით, რომ 1869 წლის თებერვლიდან ის გახდა ედუარ მანეს მოსწავლე. ამ ურთიერთობი საფუძველი გახდა ცუდი მიმოხილვა რომელიც მანემ მისი სალონის ნამუშევრების შესახებ მიიღო. ეს იყო გამოწვავა რამაც აიძულა მისი ნამუშევრის შესახებ ღია დისკუსია ქონოდა. არსებობს მოსაზრება, რომ მანემ მაშინვე დაიწყო ევას პორტრეტის ხატვა, რომელიც 1870 წელს დაასრულა და იმავე წელს *Mlle E.G*-ს სახელით იყო წარმოდგენილი პარიზის სალონში. სამწუხაროდ, ევას ვამუშევრების დებიუტი, რომელიც იმავე დროს იყო წარმოდგენილი იმავე სალონში მანეს ნამუშევარმა დაჩრდილა. თავის ნამუშევარსი ევა ხატვის პროცესში ყავს გამოსახული, თუმცა მისი მკაცრი პოზა და ძვირადღირებული კაბა არ შეესაბამება სამუშაო პროცესს. ამ ნამუშევრის გამო ზოგიერთმა კრიტიკოსმა ის უბრალოდ აღიქვა ახალგაზრდა მოდელად რომელიც უკვე სახელოვან მხატვართან მუშაობს. ევა მანეს ერთადერთი ოფიციალური მოსწავლე და ასევე იმპრესიონისტული სკოლის რამდენიმე წარმომადგენლის მოდელიც იყო.

ევას სტილი ძალიან გავს მასეს ესპანურ პერიოდს, მისმა სტილმა წლების განმავლობაში მხოლოდ მცირე ცვლილებები განიცადა. მისი ნახატების ძირითადი თამ ყოველდღიური ცხოვრების სცენები იყო.

1871 წელს მანემ იმპრესიონისტების სკოლაში უფრო კაშკაშა ფერების და აქტიური ზედაპირის გამოყენებას ახალისებდა. ამის საპირისპიროდ ევა ინარჩუნებდა ნეიტრალურ ფერებს და 60-იანელებისთვის დამახასიათებელ მკვეთრ კონტურებს.

## კარიერა 
გონსალესის მოყვარულები მას აფასებენ მისი განსაკუთრებული შემოქმედებითი ინტუიციის და უმაღლესი ტექნიკის გამო.

1879 წელს სამ წლიანი ნიშნობის სემდეგ ის გრაფიკოს ჰენრი გერარდზე დაქორწინდა. მას შეეძინა ვაჟი რომელიც მისმა მამამ და და ჯენიმ (რომელიც მოგვიანებით გერარდის მეორე ცოლი გახდა) გაზარდეს. გარდაცვალების შემდეგ მოეწყო მისი შემდეგი გამოფენები: La Vie Moderne (1885), the Salon d'Automne (1907) და კიდევ პარიზის რამდენიმე გალერეაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Olga's Gallery
*Spaightwood Galleries

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი   6 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1883
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ბადურა აფგანლი

**ბადურა მელიქ-ყიზი აფგანლი** (; ქალიშვილობის გვარია **აგამალოვა**) — ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი თეატრალური მხატვარი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი (1974), აზერბაიჯანის სსრ კულტურის დამსახურებული მოღვაწე (1949).
აფგანლის მრავალი ნამუშევარი აზერბაიჯანის თეატრის სახელმწიფო მუზეუმსა და მოსკოვის ხელოვნების ცენტრალურ მუზეუმში ინახება. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენითა და მედლებით.
ბადურა აფგანლი 2002 წლის 7 მაისს გარდაიცვალა.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბჭოთა სცენოგრაფები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ოდრი ნიფენიგერი

**ოდრი ნიფენიგერი** (დ. 13 ივნისი, 1963) — ამერიკელი მწერალი და აკადემიკოსი. 2003 წელს გამოაქვეყნა სადებიუტო რომანი *„დროში მოგზაურის ცოლი“*, რომელიც ბესტსელერი გახდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Interview with Audrey Niffenegger
*
* Printworks Gallery
*
*Interview with Writer Unboxed 3/06 
*Feature-length radio interview
* Audrey Niffenegger Papers
* Audrey Niffenegger on Meet The Writers

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დროში მოგზაურის ცოლი

***დროში მოგზაურის ცოლი*** () — ამერიკელი მწერლის, ოდრი ნიფენიგერის, სადებიუტო რომანი, რომელიც 2003 წელს გამოქვეყნდა.

წიგნი ჰენრისა და კლერის სასიყვარულო ისტორიის შესახებ მოგვითხრობს. ჰენრის გენეტიკური დაავადება აქვს, რაც მის დროში მოლოდნელ გადაადგილებებს იწვევს, მას ხშირად უწევს კლერთან განშორება, მათი შეხვედრები კი საკმაოდ ხანმოკლეა. ავტორისთვის რომანი საკუთარი წარუმატებელი სასიყვარულო ურთიერთობების მეტაფორას წარმოადგენს. რომანი, როგორც სასიყვარულო, ასევე სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრს მიეკუთვენება, მისი მთავარი თემებია: სიყვარული, დანაკარგი და თავისუფალი არჩევანი. რაც შეეხება დროში მოგზაურობას, მისი საშუალებით ავტორი ურთიერთობებში ადამიანებს შორის არასწორ კომუნიკაციას, დისტანციას და სხვა ღრმა ეგზისტენციალურ საკითხებს იკვლევს. 

მრავალი კრიტიკოსი დროში მოგზაურობის შესახებ ავტორის უნიკალური პერსპექტივით მოიხიბლა. მოწონება დაიმსახურა პერსონაჟების დახასიათებამ და მათმა ემოციურმა სიღრმემ, ზოგიერთმა კრიტიკოსმა კი მწერლის სტილი მელოდრამატულად, სიუჟეტი კი ემოციურად ბანალურად მიიჩნია. 

2009 წელს წიგნის ეკრანიზაცია გამოვიდა, რომელშიც მთავარ როლებს რეიჩელ მაკადამსი და ერიკ ბანა ასრულებენ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკული რომანები
კატეგორია:2003 წლის რომანები
საოცარი ახალი სამყარო

***საოცარი ახალი სამყარო*** () — ინგლისელი ავტორის, ოლდოს ჰაქსლის, ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის დისტოპიური რომანი. დაიწერა 1931 წელს, ხოლო გამოქვეყნდა 1932 წელს. მას ხშირად ადარებენ ჯორჯ ორუელის რომანს „1984“ (1949) და რეი ბრედბერის რომანს 451º ფარენჰაიტით (1953), თუმცა „საოცარი ახალი სამყარო“ ორივეს წინ უსწრებს ქრონოლოგიურად. ის სხვადასხვა დროსა და ქვეყანაში აკრძალული იყო. 

„საოცარი ახალი სამყარო“ ჩაფიქრებული იყო, როგორ პაროდია ჰერბერტ უელსის დისტოპიურ რომანზე „ადამიანები, როგორც ღმერთები“. კრიტიკამ თავდაპირველად უარყოფითად მიიღო რომანი. მწერალს დაუწუნეს სიუჟეტი, ზედაპირული სტრუქტურა და პერსონაჟები

1999 წელს ამერიკული თანამედროვე ბიბლიოთეკის XX საუკუნის საუკეთესო წიგნების ასეულში „საოცარი ახალი სამყარო“ მეხუთე ადგილზე მოხვდა, ხოლო 2003 წელს The Observer-ს სიაში „ყველა დროის 100 საუკეთესო რომანი“ 53-ე ადგილზე დასახელდა.

## სათაური
რომანის სათაური მომდინარეობს შექსპირის პიესიდან „ქარიშხალი“:

შექსპირი ამ სიტყვებს ირონიული მიზნით იყენებს, რამდენადაც მთხრობელი საკუთარი გულუბრყვილობის გამო კუნძულის სტუმართა ბოროტ ბუნებას ვერ აცნობიერებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დისტოპიური რომანები
კატეგორია:ფუტურისტული რომანები
კატეგორია:სატირული რომანები
კატეგორია:1932 წლის რომანები
კატეგორია:ოლდოს ჰაქსლი
კატეგორია:ინგლისური რომანები
ალისია (ისაბელა)

**ალისია** (ოფიციალურად **ალისიას მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 73 874 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 34 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Local Government of Alicia Isabela
*[Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](https://web.archive.org/web/20170702091835/http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=Alicia%20(IA))
*Alicia at the Isabela Government Website
*Local Governance Performance Management System
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
იური კონდრატიუკი

**იური ვასილის ძე კონდრატიუკი** (ნამდვილი სახელი და გვარია **ალექსანდრე იგნატეს ძე შარგეი**; ; ; დ. 21 ივნისი, 1897 ― გ. თებერვალი 1942) ― უკრაინელი და საბჭოთა ინჟინერი და მათემატიკოსი. ასტრონავტიკისა და კოსმოსური გაფრენის პიონერი და თეორეტიკოსი. პირველმა შეიმუშავა დედამიწიდან მთვარეზე ხომალდის გაფრენისა და უკან დაბრუნების ძირითადი კონცეფცია. Lor (Lunar Orbit Rendezvous) შემდეგში აპოლოს პროგრამაში გამოიყენეს. მის კვლევებში კოსმოსური გაფრენისა და კოსმორუსი კვლევა-ძიების სხვადასხვა ასპექტია გამოკვლეული.

## ლიტერატურა
*Georgiy Stepanovich Vetrov, ''S. P. Korolyov and space. First steps. — 1994 M. Nauka,  .

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:საბჭოთა ინჟინრები
ალექსანდრე ფონ ბუნგე

**ალექსანდრე გეორგ ფონ ბუნგე** (; ; დ. 6 ოქტომბერი, 1803 ― გ. 18 ივლისი, 1890) ― რუსი ბოტანიკოსი. ცნობილია სამეცნიერო ექსპედიციებით აზიაში, განსაკუთრებით, ციმბირში. 

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე ბუნგე რუსეთის იმპერიაში მცხოვრები გერმანელების ოჯახში დაიბადა. მამა, ანდრეას თეოდორი, გეორგ ფრიდრიხ ბუნგეს, XVIII საუკუნეში აღმოსავლეთ პრუსიიდან რუსეთში ემიგრირებული ფარმაცევტის ვაჟი იყო. ტარტუს უნივერსიტეტში მედიცინას სწავლობდა, მოგვიანებით კი ყაზანში ბოტანიკის პროფესორად მუშაობდა. 1835 წელს ტარტუში დაბრუნდა, სადაც 1867 წლამდე ბოტანიკას ასწავლიდა. ბუნგე თანამშრომლობდა მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტის პროფესორთან, დიდერიხ ფრანც ლეონარდ ფონ შლეხტენდალთან. ტარტუში 1881 წლამდე დარჩა, სადაც ბოლო პერიოდში ესტონეთის ფლორას იკვლევდა.

1826 წელს კარლ ფრიდრიხ ფონ ლედებურთან და კარლ ანტონ ფონ მეიერთან ერთად ყაზახეთის სტეპსა და ალთაის მთიანეთში იმოგზაურა. 1830-1831 წლებში ციმბირის გავლით პეკინში იმოგზაურა და მონღოლური ფლორა გამოიკვლია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:ესტონელი ბიოლოგები
კატეგორია:ესტონელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:ესტონელი მკვლევრები
კატეგორია:ესტონელი ზოოლოგები
კატეგორია:ციმბირის მკვლევრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესტონელები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ზოოლოგები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ივანა (ბატანესი)

**ივანა** (ოფიციალურად **ივანას მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის ხეობის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 407 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 4 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ბატანესის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე პოტებნია

**ალექსანდრე პოტებნია** (; ; დ. 22 სექტემბერი, 1835 ― გ. 11 დეკემბერი, 1891) ― რუსი და უკრაინელი ლინგვისტი, ფილოსოფოსი და პანსლავისტი. ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტის ლინგვისტიკის პროფესორი. ცნობილია, როგორც რუსული ფონეტიკის ევოლუციის სპეციალისტი.

შეიმუშავა ენისა და ცნობიერების თეორია, რომელმაც მოგვიანებით მის თანამემამულეზე, ფსიქოლოგ ლევ ვიგოტსკიზე იქონია გავლენა. მისი მთავარი ნაშრომია „აზრი და ენა“ (1862). რამდენიმე ნაშრომი გამოაქვეყნა რუსული გრამატიკის, რუსული ენის ბგერათა ისტორიისა და სლავური ხალხური პოეზიის შესახებ. უკრაინულ ენაზე თარგმნა ჰომეროსის ოდისეის მცირე ფრაგმენტი. იყო სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის კორესპონდენტი წევრი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:უკრაინელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:უკრაინელი ლინგვისტები
კატეგორია:ხარკოვის ეროვნული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:უკრაინელი მამაკაცი მწერლები
შატოდუნის დინასტია

**ანჟუ-შატოდუნის დინასტია** იყო შუა საუკუნეების დინასტია, რომელიც ოდესღაც ფლობდა ანჟუს საგრაფოს, შატოდუნის ვიკონტის დაიერუსალიმის სამეფოს .

## შატოდუნის დინასტიის წარმოშობა 
შატოდუნის დინასტია წარმოიშვა გაუზფრედ I-ისგან (ან ჯეფრი I), რომელიც გრაფმა თეობალდ I ბლუასმა 956 წელს შატოდუნის ვიკონტად გამოაცხადა. უახლესი კვლევები მას აქცევს ფრანკთა ოჯახ როგონიდების პირდაპირი ხაზის აგნატიკური მემკვიდრეა.

## შატოდუნის დინასტიის განშტოებები 
შატოდუნის დინასტია იყოფა ცალკეულ განშტოებებად. ფულკუიხის შთამომავლები, ალბათ გაუზფრედ I-ის მეორე ვაჟი, იყვნენ:

* 1217 წლისთვის გადაშენებული პერშეს გრაფთა საგვარეულო უილიამ II
* შატოდუნის ვისკონტების ხაზი, გადაშენებული 1249 წელს, ჯეფრი VI
* ანჟუს გრაფთა შთამომავლობა, რომელმაც მიწა შეიძინა ფულკუას შვილიშვილის, გრაფი ჯეფრი II გატინელის ქორწინებით ერმენგარდა ანჟუს, ინგელგერის სახლის მემკვიდრე, რომლისგანაც წარმოიშვნენ პლანტაგენეტები .

## გენეალოგია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* საფრანგეთი ბალადე :
** les vicomtes de Châteaudun
** les comtes du Perche
* შუა საუკუნეების გენეალოგიის ფონდი :
** Vicomtes de Châteaudun
** Comtes du Perche, Comtes de Mortagne

კატეგორია:საფრანგეთის დინასტიები
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს13

**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი — [ს 13] (ახალქალაქი-კარწახი-თურქეთი)** — საქართველოს ერთ–ერთი უმთავრესი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება ახალქალაქთანდა მიემართება დასავლეთით კარწახის გავლით თურქეთის საზღვრამდე. მისი სიგრძე 36 კილომეტრია და მთლიანად მდებარეობს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს გზები
რეიჰან თოფჩუბაშოვა

**რეიჰან იბრაჰიმ ყიზი თოფჩუბაშოვა** () — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მხატვარი.  აზერბაიჯანის სსრ-ს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
რეიჰან იბრაჰიმ ყიზი ახუნდოვა 1905 წლის 15 დეკემებერს ქ. ყუბაში დაიბადა. 1931-1935 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო ტექნიკუმში სწავლობდა. 1943 წლიდან 1945 წლამდე აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარის მოადგილე იყო.

ქმნიდა პორტრეტებს („მ. ა. საბირი“, „გ. ალმასზადე“ და სხვ.), ფერწერულ ტილოებს ყოფით თემებზე („ძველი ბაზარი“, „ქორწილი“, „„ქუჩა“ და სხვ.), პეიზაჟებს („ქალწულის კოშკი“, „ზღვა“, „ხედი მარდაკიანზე“ და სხვ.), აგრეთვე სიუჟეტურ კომპოზიციებს („ჰანლარის საფლავზე“, „1920 წლის ბაქოს საბჭოს სადღესასწაულო შეკრება“ და სხვ.) და ნატურმორტებს. თოფჩუბაშოვას პეიზაჟებში განსაკუთრებული ადგილი აფშერონის ნახევარკუნძულის ბუნებას უკავია. იგი სიმღერისა და ცეკვის ხალხური ანსამბლებისათვის ესკიზებს ქმნიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მხატვრები
კატეგორია:საბჭოთა მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
აიდა მაჰმუდოვა

**აიდა მაჰმუდოვა** (; დ. 1982 წლის 10 იანვარი, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, თანამედროვე ხელოვნების სივრცის YARAT-ის დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია 
აიდა მაჰმუდოვა 1982 წლის 10 იანვარს ბაქოში დაიბადა. 2006 წელს მან ლონდონში წმინდა მარტინის სახელობის ხელოვნებისა და დიზაინის ცენტრალური კოლეჯის ნატიფი ხელოვნების ფაკულტეტი დაამთავრა, ხოლო 2009 წელს კონტინენტთაშორისო ამერიკული უნივერსიტეტი მოდის სფეროში მარკეტინგის განხრით.

2011 წელს მაჰმუდოვამ ახალგაზრდა მსახიობთა სამხატვრო საქმიანობის მხარდაჭერის მიზნით დააფუძნა თანამედროვე ხელოვნების სივრცე YARAT. 2012 წლიდან იგი განაგებდა თანამედროვე ხელოვნების მუზემს ბაქოში და იყო მისი დირექტორი. იგი სხვა მხატვრებთან ერთად მონაწილეობას იღებდა გამოფენებში. მისი ნამუშევრები წარდგენილი იყო საერთაშორისო დონეზე.

პირველი პერსონალური გამოფენა „გვერდის ავლით“ აშშ-ში 2015 წელს LeilaHellerGallery-ში გამართა. მისი ნაწარმოებები წარდგენილი იყო 2013 წელს 55-ე ვენის ბიენალეზე გამართულ გამოფენაზე «LoveMe, LoveMeNot» და 2015 წელს 56-ე ვენის ბიენალეს ფარგლებში გამართულ გამოფენაზე «VITA VITALE».

მეორე პერსონალური გამოფენა PASTPRESENTSFUTURE 2021 წელს აშშ-ში შედგა ორგანიზაცია SaparContemporaryGallery+Incubator-ის მხარდაჭერით. აიდა მაჰმუდოვა ცენტრალური აზიისა და კავკასიის რეგიონში ხელოვნების სფეროში მოღვაწე გავლენიან ქალთა რიგებში შედის.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ოლივია კიოლბასა

**ოლივია კიოლბასა** (; დ. 26 აპრილი, 2000, ავგუსტოვი, პოლონეთი) — პოლონელი მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატი ქალთა შორის (2016). ევროპის ქალთა ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2021)  

## ბიოგრაფია
ოლივია კიოლბასა 2000 წლის 26 აპრილს ქალაქ ავგუსტოვში დაიბადა. ჭადრაკის თამაში ადრეულ ასაკში ისწავლა და სხვადასხვა ასაკობრივ კატეგორიაში ქვეყნის პირველობაზე რამდენიმე მედალი მოიპოვა. 
2008 წელს პოლონეთის 8 წლამდელ გოგონებში ვერცხლის მედალი მოიგო. 2010 წელს 10-წლამდელ გოგონებს შორის ქვეყნის ჩემპიონი გახდა. მომდევნო წელს 12 წლამდელებში ბრინჯაო დაიმსახურა. 2012-ში ამავე ასაკობრივ კატეგორიაში ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2013 წელს 16 წლამდელებში დაიმსახურა მესამე ადგილი, 2015 წელს კი 18 წლამდელ გოგონებში გახდა ჩემპიონი. 

წარმატებით ასპარეზობდა საერთაშორისო შეჯიბრებებზე. 2010 წელს ბათუმში ევროპის 10 წლამდელ გოგონათა ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა და ქალთა შორის ფიდეს ოსტატის წოდებაც მიიღო.  
2011 წელს ალბენაში ევროპის 12 წლამდელთა ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიგო. 
2014 წელს დურბანში 14 წლამდელთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე კანადელ ციუი ჩოუსთან ერთად პირველ ადგილზე გავიდა, თუმც დამატებითი მაჩვენებლებით მეორე ადგილი მიაკუთვნეს. 
2016 წლის აპრილში კრაკოვიაში, მანდილოსანთა საერთაშორისო ტურნირზე ქალ დიდოსტატის ნორმა შეასრულა. 
2018 წელს რიგაში ევროპის 18 წლამდელთა ჩემპიონატზე მე-2 ადგილზე გავიდა. 

2021  წლის აგვისტოს, იასში, ევროპის ქალთა ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მან 11 პარტიიდან 7 მოიგო, 2 წააგო, 2 კი ყაიმით დაასრულა და ჩემპიონს ერთი ქულით ჩამორჩა. 
წლის ბოლოს ვარშავაში მსოფლიოს ჩემპიონატზე, სწრაფ და ელვისებურ ჭადრაკში, იასპარეზა. სწრაფში 6 მოიგო, 4 წააგო, ერთი კი ყაიმით დაასრულა და 102 მონაწილეს შორის 29-ე ადგილი ხვდა წილად. ბლიცში 7 მოიგო, 6 წააგო, 4 ყაიმით დაასრულა და 105 მონაწილეს შორის მე-40 ადგილზე გავიდა.  
## პოლონეთის ნაკრები
ეროვნულ ნაკრებში 2013 წელს, 13 წლისას ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე უხმეს. გათამაშებას პოლონეთმა უმასპინძლა და კიოლბასამ მეორე ნაკრების, (რომელსაც „პოლონეთის მომავლის“ ნაკრები ერქვა) ღირსება დაიცვა. იგი მეოთზე დაფაზე იჯდა და 5 პარტია ითამაშა, საიდანაც 3 მოიგო, ერთი წააგო და ერთი ყაიმით დაასრულა. 

სამჯერ იასპარეზა ევროპის 18-წლამდელთა გუნდურ ჩემპიონატზე (2015, 2016, 2017) და სამივეზე პირველ დაფაზე გამოვიდა. 
2015 და 2016 წლებში ინდივიდუალურში ბრინჯაო მოიგო, ხოლო ნაკრები მეორეზე გავიდა. გუნდური ოქრო მოიპოვა 2017 წელს, თუმც ინდივიდუალურში უმედლოდ დარჩა. 

2021 წელს თერმე-ჩატეჟში ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე იასპარეზა, მესამე დაფაზე იჯდა და ნაკრების მსგავსად, ინდივიდუალურშიც მეშვიდეზე გავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://ratings.fide.com/profile/1154613
* https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=148087
* https://www.365chess.com/players/Oliwia_Kiolbasa
* http://www.olimpbase.org/playersu/jvprh5jg.html
* https://players.chessbase.com/en/player/kiolbasa_oliwia/128387
* https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=148087

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:პოლონელი ქალი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სენდი პაპასი

**სანდრა ლ. «სენდი» პაპასი** (ინგლ. *Sandra L. «Sandy» Pappas*; 15 ივნისი  1949, ხიბინგი, მინესოტა, ამერიკის შეერთებული შტატები) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, მინესოტას საბჭოს პრეზიდენტი (2013—2017) და წევრი   (1991 წლიდან), მინესოტას წარმომადგენელთა პალატის წევრი (1985—1991). დემოკრატიულ-ფერმერულ-ლეიბორისტული პარტიის (DFL) წევრი. ბერძნული მსოფლიო საპარლამენტთაშორისო ასოციაციის ხაზინადარი (2007-2009), ორგანიზაცია «Women’s Legislators Lobby»-ის ვიცე-პრეზიდენტი, ორგანიზაცია «World Without Genocide»-ის დირექტორთა ორგანიზაციის ვიცე თავმჯდომარე, პრეზიდენტი ორგანიზაციისა «Forward Global Women». 

## ადრეული წლები და განათლება 
სენდი პაპასი დაიბადა ბერძნული წარმოშობის ამერიკულ ოჯახში. მისი ბაბუა ვასილიოს პანაგოპოლისი ემიგრაციაში წავიდა სოფელ კაცაროსიდან (მესინი, პელოპონესი, საბერძნეთი), დასახლდა მინესოტაში, სადაც, როგორც იმ პერიოდის მრავალი ემიგრანტი, მუშაობდა რკინის მადნის მაღაროში. მოგვიანებით ის დაკავდა სარესტორნო ბიზნესით და პოლიტიკით. 1967-1969 წლებში სწავლობდა მინესოტას უნივერსიტეტში. დაამთავრა მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტი  ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხით სახელმწიფო პოლიტიკის დარგში (1986) და ჰარვარდის უნივერსიტეტთან არსებული  ჯონ ფიცჯერალდ კენედის სახელობის  მენეჯმენტის სკოლა  საჯარო ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხით (1994).

1994 წლიდან და 20 წლის განმავლობაში ასწავლიდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტში.

## მერის არჩევნები 
სენდი პაპასმა წარუმატებელი კამპანია ჩაატარა სენტ-პოლის მერის პოსტზე მოქმედი ნორმ კოლმენის წინააღმდეგ 1997 წელს..

## მინესოტას სენატი 
პაპასი პირველად 1990 წელს აირჩიეს მინესოტას სენატში და მას შემდეგ ყოველ  ყოველ მომდევნო არჩევნებში ღებულობდა მონაწილეობას. იგი მუშაობდა კაპიტალური ინვესტიციების, კომერციის, საფინანსო, რეგულაციებისა და ადმინისტრაციის კომიტეტებში, ასევე სახელმწიფო და ადგილობრივი მმართველობის კომიტეტებში. გახლდათ უმაღლესი განათლების კომიტეტის თავმჯდომარე 2007-2011 წლებში და განათლების კომიტეტის თავმჯდომარე 2001-2003 წლებში. 2003 წლიდან 2007 წლამდე იყო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. მას შემდეგ, რაც დემოკრატიულ-ფერმერულ-ლეიბორისტულმა პარტიამ 2012 წლის არჩევნებში უმრავლესობა დაიბრუნა, პაპასი მინესოტას სენატის პრეზიდენტად აირჩია მისმა ფრაქციამ  2013 წლის იანვრიდან. პაპასი სენატში ხელახლა აირჩიეს 2016 და 2020 წლებში.

2018 წელს, მინესოტას სენატმა და წარმომადგენელთა პალატამ მიიღეს სანდრა პაპასის და სხვა კოლეგების მიერ წარდგენილი  რეზოლუცია მსოფლიო საპატრიარქოს რელიგიური თავისუფლების მხარდასაჭერად. რეზოლუცია, რომელიც 2006 წლის წმინდა ანდრიას ორდენის მიერ ინიცირებული Religious Freedom Resolutions პროექტის ნაწილია, მოუწოდებს თურქეთის მთავრობას პატივი სცეს ბერძენი მართლმადიდებლური უმცირესობის უფლებებს და რელიგიურ თავისუფლებას, განსაკუთრებით მუსლიმურ ქვეყანაში მრავალწლოვანი იურიდიული დავის,  ქონების კონფისკაციის და 1971 წელს თურქეთში ერთადერთი მართლმადიდებლური სასულიერო სემინარიის—ჰალკის სასულიერო სემინარიის დახურვის შემდეგ. 

## პირადი ცხოვრება 
დაქორწინებულია ნილ გოსმანზე. წყვილს ჰყავს სამი ქალიშვილი, რომლებიც ცხოვრობენ საფედში (ისრაელი).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები