ქედის მუნიციპალიტეტი

**ქედის მუნიციპალიტეტი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია
ქედის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის შუა წელზე. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მიედინება მდ. აჭარისწყლის დიდი ნაწილი (42 კმ.), აღსანაიშნავია ასევე მდ. მერისი. ქედის მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთით ქობულეთის, აღმოსავლეთით — შუახევის, დასავლეთით — ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტები ესაზღვრება, სამხრეთით კი თურქეთის 17 კილომეტრიანი საზღვარი აკრავს. ქედის მუნიციპალიტეტს სამხრეთით მიუყვება შავშეთის ქედი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით მესხეთის ქედი, ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ქობულეთ-ჩაქვის ქედი.

მუნიციპალიტეტის საერთო ფართობი 452 კვ კმ-ია. მოსახლეობის რაოდენობა – 16 760 (2014). ადმინისტრაციული ცენტრი დაბა ქედაა, რომელიც ზღვის დონიდან 256 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ყველაზე მაღალი მწვერვალია ღომა (2441 მეტრი).

### ბუნება
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარე აჭარისწყლის ხეობაში გავრცელებულია კოლხური ტიპის მცენარეულობა. ფერდობებზე უხვადაა წიფლნარ-წაბლნარი. კარგადაა განვითარებული ქვეტყე (შქერი, იელი, თხილი, მოცვი, წყავი). დამახასიათებელია გარეული მსხალი, ვაშლი, კაკალი, ბალი, ზღმარტლი, ხურმა, ტყემალი. ზემოთ ვრცელდება შერეული ტყეები და წიწვოვნები, მცირე მონაკვეთზე სუბ-ალპური და ალპური მცენარეულობა. ტყიანობის მიხედვით ქედის მუნიციპალიტეტი ერთ-ერთი პირველია საქართველოში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე დღემდე გვხვდება წითელ წიგნში შეტანილი და გადაშენების პირას მისული მცენარეები. აღსანიშნავია ქედის მუნიციპალიტეტში სოფ. ქვედა მახუნცეთის ტერიტორიაზე ჯგუფურად გავრცელებული მესამეული პერიოდის იშვიათი რელიქტი – ურთხელი და კოლხური ბზა. წიფლნარ და წაბლნარ ტყეებში გვხვდება გარეული ღორი, კავკასიური ირემი, ევროპული შველი, კავკასიური მურა დათვი, მგელი, ტურა, მელა, მაჩვი, ზღარბი, გველებიდან ანკარა და ცხვირრქოსანი გველგესლა; მრავალფეროვანია ფრინველთა სამყარო: ბულბული, ტოროლა, შაშვი, ძერა, კაჭკაჭი. მდინარეებში გვხვდება წვერა, კალმახი, ღორჯო.

ნალექების წლიური რაოდენობა წელიწადში 1500 მმ. კლიმატი მიახლოებულია სუბტროპიკულთან.

## ადგილობრივი თვითმმართველობა
### ადმინისტრაციული ერთეულები 
ქედის მუნიციპალიტეტში შედის 11 ადმინისტრაციული ერთეული (1 სადაბო და 10 სასოფლო თემია) და 64 დასახლებული პუნქტი (1 დაბა და 63 სოფელი).

1) **დაბა ქედის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლება: დაბა ქედა

2) **ქედის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: ქედა, არსენაული, აქუცა, გულები, ზენდიდი, კორომხეთი, ორცვა, შევაბური, ცხემნა, ძენწმანი, ხუნკუდა.

3) **დანდალოს ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: დანდალო, ბალაძეები,  გოგიაშვილები, მოსიაშვილები, ტაკიძეები, ხარაულა, ჯალაბაშვილები.

4) **დოლოგნის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: დოლოგანი, ჭალახმელა, ჭინკაძეები.

5) **ზვარეს ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: ზვარე, ვაიო, ზესოფელი, კვაშტა, სირაბიძეები.

6) **მახუნცეთის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: ზედა მახუნცეთი, ქვედა მახუნცეთი, ზედა ბზუბზუ, ქვედა ბზუბზუ, ზუნდაგა, მილისი, ნამლისევი, უჩხითი, ქოსოფელი.

7) **მერისის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: მერისი, გარეტყე, გუნდაური, ინაშარიძეები,  ნამონასტრევი,  სილიბაური სიხალიძეები.

8) **ოქტომბრის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: ოქტომბერი, აგოთა, გოგინიძეები, კუჭულა, მეძიბნა.

9) **პირველი მაისის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: პირველი მაისი, ზედა აგარა, ქვედა აგარა, კოლოტაური.

10) **ცხმორისის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: ცხმორისი, ახო, გეგელიძეები, გობრონეთი, კოკოტაური, ჩეტკიძეები.

11) **წონიარისის ადმინისტრაციული ერთეული.**

დასახლებები: წონიარისი, აბუქეთა, ვარჯანისი, კანტაური, საბადური, ტიბეთა.

### საკრებულო 
## დემოგრაფია
### მოსახლეობა 
### ეთნიკური ჯგუფები 
### რელიგია 
## ეკონომიკა 
სოფლის მეურნეობაში წამყვანი საქმიანობებია მეთევზეობა, მებოსტნეობა, მეთამბაქოეობა, მევენახოება, მეთხილეობა და მეფუტკრეობა. ქედის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მოიპოვება გვხვდება ფერადი ლითონების სპილენძ-პოლიმეტალების საბადოები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მერისის სპილენძისა და ტყვიის საბადო, ოქროს შემცველი ქანები.

## ღირსშესანიშნაობანი
;ციხე-სიმაგრეები:
ცივასულას ციხე, გულების ციხე, საღორეთის ციხე, კავიანის ციხე, ზენდიდის ციხე.

;ქვისთაღოვანი ხიდები:
დანდალოს ხიდი, მახუნცეთის ხიდი, მიწის ხიდი, ჯაიმელას ხიდი.

;მუზეუმები:
ქედის ისტორიული მუზეუმი, ქვედა მახუნცეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

;ეკლესიები:
2025 წლისთვის მუნიციპალიტეტში სამი მოქმედი ეკლესიაა: ქედის წმ. ნიკოლოზის, ზვარის წმ. გიორგის და ზესოფლის წმ. სერაფიონ საროველის. 

;ასევე:
ქვის უძველესი საწნახელები

## გალერეა

ფაილი:Dandalo bridge, Adjara, Georgia.jpg|დანდალოს ხიდი
ფაილი:მახუნცეთის ხიდი (G.N. 2011).jpg|მახუნცეთის ხიდი
ფაილი:აჭარისწყალი (G.N. 2011)-2.jpg|გეგელიძის მთა
ფაილი:Adjaris-Tsqali (G.N. 2011).jpg|მდინარე აჭარისწყალი
ფაილი:Waterfall in Mtirala National Park.JPG|ჩანჩქერი მტირალას ეროვნულ პარკში

## სქოლიო
*