open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შერიფ ისმაილი

**შერიფ ისმაილ მოჰამედი** (&nbsp; დ. 6 ივლისი, 1955 — გ. 4 თებერვალი, 2023) — ეგვიპტელი ინჟინერი. ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრი 2015-2018 წლებში, ნავთობისა და მინერალური რესურსების მინისტრი 2013-2015 წლებში.

## კარიერა 
1978 წელს დაამთავრა აინ შამსის უნივერისტეტი. იკავებდა მენეჯერის პოსტს სხვადასხვა ნატურალური გაზის კომპანიებში.შემდეგ იყო მფლობელი კომპანიის Egyptian holding company for petrochemicals (ECHEM), თანამდებობა დატოვა 2002 წელს, შემდეგ იგი გახდა კომპანიის Egyptian Natural Gas Holdin Company-ს (EGAS) მფლობელი.

მოგვიანებით იგი მუშაობდა გენერალურ დირექტორად კომპანიაში Ganoub El Wadi Petroleum Holding Company (GANOPE). 2013 წლის 16 ივლისს იგი გახდა ნავთობის მინისტრი, მან ჩაანაცვლა შერიფ ჰასან ჰადარა.

დაინიშნა პრემიერ-მინისტრად 2015 წლის 12 სექტემბერს.

2018 წლის 5 ივნისს,მან მისწერა წერილი ქვეყნის პრეზიდენტს გადადგომის თაობაზე, იგი შეცვალა მუსტაფა მადბულიმ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
შრომის მოედანი (სანქტ-პეტერბურგი)

300პქ|მინი|შრომის მოედანი
**შრომის მოედანი** (; 1830-1880-იან წლებამდე ეწოდებოდა **ხარების ქუჩა**, 1918-მდე **ხარების მოედანი**) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მოედანი. მდებარეობს საადმირალოს რაიონის ტერიტორიაზე, ინგლისის სანაპიროსა და საადმირალოს მეორე კუნძულს, ასევე ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ბულვარს, იაკუბოვიჩის ქუჩასა და კრიუკოვის არხის სანაპიროს შორის.

## სახელწოდება
თავდაპირველად სახელწოდება ხარების მოედანი ცნობილი გახდა 1891 წლიდან, რომელიც დაკავშირებული იყო ღვთისმშობლის ხარების ეკლესიასთან. 1918 წელს მიიღო თანამედროვე სახელწოდება, მოედანზე შრომის სასახლის მდებარეობის გამო. 

## ისტორია 
1706 წლის 2 აგვისტოს ამ ადგილზე ააგეს კატორღის ეზო. იგი მოქმედებდა 1740-იან წლებამდე.

1790-იან წლებში საზღვაო ყაზარმების შენობა ააგეს (არქიტექტორი ფიოდორ ვოლკოვი, გადააკეთა არქიტექტორმა ანდრეიან ზახაროვმა), მის ადგილზე 1853-1861 წლებში ააგეს ნიკოლაევსკის სასახლე (1917 წლიდან შრომის სასახლე, საიდანაც მოდის მოედნის თანამედროვე სახელიც). 

1840-იან წლებში მოახდინეს ტერიტორიის რეკონსტრუქცია ხარების ხიდის მშენებლობის გამო, რომელიც მოედანს აკავშირებდა ვასილევსკის კუნძულთან. 

1844 წლისათვის ჩამოყალიბდა მოედნის თანამედროვე სახე. ამ პერიოდში აქვე დაიწყეს ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ხარების ეკლესიის მშენებლობა, არქიტექტორ კონსტანტინ ტონის ხელმძღვანელობით (აქედან ძველი სახელწოდება). ეკლესია შენდებოდა 1844-1849 წლებში, დაანგრიეს 1929 წელს. 

1845-1849 წლებში მოედანზე ააგეს ვ. ა. ვონლიარლიალის საშემოსავლო სახლი ეკლექტიკის სტილში. 1941-1944 წლებში ლენინგრადის ბლოკადის პერიოდში მოედანზე მოქმედებდა დესანტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კვანძი. საარტილერიო დაბომბვის შედეგად მოედნის მიმდებარე ბევრი ნაგებობა დაზიანდა. მათი აღდგენა მიმდინარეობდა 1940-1950-იანი წლების მიჯნაზე. 1970-იან წლებში მოედანზე ააგეს სახლი № 3. № 6 სახლში 1933-1943 წლებში ცხოვრობდა კომპოზიტორი ბორის ასაფევი. 

1907-1997 წლებში მოედანზე ტრამვაის ხაზი მოქმედებდა. 1998 წელს მოედანზე მიწისქვეშა გადასასვლელი ააშენეს, რომელიც გაიხსნა 199 წელს.

## ლიტერატურა 
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 373. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 258—259. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 123. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში
* Энциклопедия СПб 
* Здания, мем. доски, люди,…

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მოედნები
კითერა

**კითერა** () — კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში, პელოპონესის ნახევარკუნძულიდან სამხრეთ ნაპირთან. ეკუთვნის საბერძნეთს ფართობი 281 კვადრატული კილომეტრი. სიმაღლე 507 მეტრამდე. ნაპირები ციცაბოა. გავრცელებულია ბუჩქოვანი მცენარეულობა. განვითარებულია სუბტროპიკული მიწათმოქმედება და თევზჭერა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები
კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მუსა მურტაზალიევი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = მუსა მურტაზალიევი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = მუსა მურტაზალიევი
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ხუნძი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = ხასავიურთი, დაღესტნის ასსრ, სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 176სმ
| წონა         = 86კგ
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = სომხეთი
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = თავისუფალი
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = აბდულრაჰმან მირზაევი,არაიკ ბაღდადიანი
| მედლისთარგები = 

|}
}}
**მუსა მურტაზალიევი** (დ. 26 მაისი, 1988, ხასავიურთი, დაღესტნის ასსრ, სსრკ) — წარმოშობით ხუნძი, სომეხი თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. წარმოშობით არის დაღესტნიდან.

2011 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოიგო ვერცხლის მედალი, 2013 წელს — კიდევ ერთი ვერცხლი. ასპარეზობდა 74 და 84 კილოგრამ წონით კატეგორიებში. 2014 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. დაქორწინებულია.

## ლიტერატურა 
* Մուսա Մուրթազալիեւ. Փորձում եմ ամեն ինչ անել, որպեսզի Հայաստանի պատիվը բարձր պահեմ (in Armenian). sport.news.am. Retrieved 22 March 2013.
* "Russia wins European Championships in freestyle with four champions". TheMat.com. Retrieved 12 November 2012.
* Մուսա Մուրթազալիեւը արծաթե մեդալ նվաճեց Հայաստանի համար (in Armenian). sport.news.am. Retrieved 22 March 2013.
* Մուսա Մուրթազալիեւ. Ուժեղագույն մրցակցի հետ չկարողացա մինչեւ վերջ պայքարել (in Armenian). sport.news.am. Retrieved 22 March 2013.

კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ხუნძები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოსოს ტბა

**პოსოს ტბა** () — ტექტონიკური წარმოშობის ტბა ინდონეზიაში, ცენტრალური სულავესის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 657 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 323 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 450 მ. ინდონეზიაში სიღრმით მესამე ტბაა მატანოსა და ტობის შემდეგ. გარშემორტყმულია ბორცვებითა და ტყეებით. ნაპირებისთვის ჩვეულებრივ, დამახასიათებელია თეთრი ქვიშა. ტბიდან გამოედინება მდინარე პოსო, რომელიც ერთვის მოლუკის ზღვას. ტბის სამხრეთით მდებარეობს ქალაქი პენდოლო, ხოლო ჩრდილოეთით ქალაქი ტენტენა. სიახლოვეს ბევრია სოფელი. მდიდარია თევზით.  

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის ტბების სია
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ფერითი მხედველობა

**ფერითი მხედველობა** — ადამიანისა და ცხოველთა მრავალი სახეობის უნარი, გაარჩიონ საგანთა შეფერილობა ან განსხვავებები სინათლის სპექტრულ შედგენილობაში. თანამედროვე წარმოდგენები ადამიანის ფერით მხედველობაზე ემყარება ტ. იუნგისა და ჰ. ჰელმჰოლცი მიერ XIX საუკუნეში დამუშავებულ ფერთა აღქმის სამკომპონენტიან ანუ ტრიქრომატულ თეორიას, რომლის თანახმადაც, გარკვეული ტალღის სიგრძის მქონე სინათლე სხვადასხვა ძალით ააგზნებს თვალის ბადურაში მოთავსებულ სამი ტიპის ფოტორეცეპტორებს (კოლბებს), რომლებიც ერთმანეთისგან განსხვავდებიან თავიანთი უპირატესი მგრძნობელობით წითელი, მწვანე და ლურჯი სინათლისადმი. მათი აგზნების ხარისხზეა დამოკიდებული ამა თუ იმ ფერის შეგრძნება. რომელიმე ტიპის კოლბის მუშაობის მოშლა იწვევს დარღვევას ფერთა აღქმაში. ადამიანებში ყველაზე ხშირად გვხვდება წითელი და მწვანე ფერის გარჩევის უნარის მოშლა — ეგრეთ წოდებული დალტონიზმი. ძალზედ იშვიათია ფერთა მხედველობის სრული მოშლა — აქრომაზია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მხედველობა
ფილტვის ემფიზემა

**ფილტვის ემფიზემა** ( — *გაბერვა*, *ჰაერით ავსება*) — ფილტვის დაზიანება, რომლის დროსაც ფილტვის ქსოვილის ელასტიკურობის დაქვეითებისა და განლევის შედეგად ფილტვები განიერდება და იქ ჭარბად გროვდება ჰაერი. ფილტვების ემფიზემის განვითარებას ნიადაგს უმზადებს ქრონიკული ბრონქიტი, ბრონქების სპაზმი, ქრონიკული ანთებითი ცვლილებები ფილტვში და სხვა. ფილტვის ემფიზემა შეიძლება იყოს თანდაყოლილი და შეძენილი, შემოფარგლული და დიფუზიური, მწვავე და ქრონიკული. თანდაყოლილ ფილტვების ემფიზემას იწვევს ერთ-ერთი ფერმენტის (a-1 ანტიტრიფსინის) ნაკლებობა. უფრო ხშირად ფილტვის ემფიზემა ქრონიკულად მიმდინარეობს და შუა ხნის მამაკაცებს ემართებათ. ქრონიკული ფილტვების ემფიზემის დროს სუნთქვის დარღვევის შედეგად ვითარდება სისხლის მიმოქცევის მოშლა; ავადმყოფობა რთულდება გულის დაავადებით.

## მკურნალობა
შრომის და დასვენების რეჟიმის მოწესრიგება; ბრონქების გამაფართოებებლი და სუნთქვითი ვარჯიში. ზღვის ჰაერით მკურნალობა. დაავადებულისთვის არასასურველია მძიმე ფიზიკური დატვირთვა, ცივი ჰავა, თამბაქოს მოწევა და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაავადებები
იუნუს-აღა ბოლქვაძე

**იუნუს აღა ბოლქვაძე** — აღა, სოფელ დიდაჭარის მამასახლისი, 1929 წლის ზემო აჭარის გლეხთა აჯანყების მონაწილე, საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლი.

## ბიოგრაფია 
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, მისი გაუაზრებელი პოლიტიკისა და მკაცრი რეჟიმის წინააღმდეგ აჭარის მთის მკვიდრთა შეიარაღებულ აჯანყებას 1929 წელს ალისულთან აღა ბოლქვაძე-არფემინოღლი მეთაურობდა. აჯანყების ჩასახშობად შინაგანი ჯარის თანხლებით, ხულოში ჩამოვიდა ლავრენტი ბერია. აჯანყებულებმა სოფელ სხალთაში გადაინაცვლეს. მათთან მოსალაპარაკებლად ბერიამ მუნიციპალიტეტში დიდი ავტორიტეტის მქონე ძმები იუნუს-აღა ბოლქვაძე და აღალი-აღა ბოლქვაძე-ყადიოღლი გაგზავნა, თუმცა უშედეგოდ, აჯანყებულებმა თან გაიყოლეს იუნუს-აღა და აღალი-აღა ბოლქვაძეები და დროებით თურქეთს შეაფარეს თავი, მთავრობამ სისხლში ჩაახშო ამბოხი. აჯანყებულები სიტუაციის დამშვიდების შემდეგ უკან დაბრუნდნენ (თავად ალისულთან ბოლქვაძე კი 1979 წელს გარდაიცვალა სტამბოლში და იქვეა დაკრძალული). მთავრობამ აჯანყებულების მხარდაჭერა არ აპატია და მოგვიანებით სამივე ძმა აღალი-აღა ბოლქვაძე (სოლოვკის კუნძულებზე), ინუს-აღა ბოლქვაძე (შუა აზიაში) და დურსუნ-აღა ბოლქვაძე დაპატიმრეს და გადაასახლეს.

1916 წელს გაზეთ ,,საქართველოში" აპოლონ წულაძე იხსენებს იუნუს აღასთან შეხვედრის დეტალებს და ახასიათებს მას: ,,ჩემი მეგობარი ახალგაზრდა გახლავს, დიდ აჭარის მამასახლისი (სამმართველო ხულოშია) იუნუს აღა ბოლქვაძე. მაისში მე ის უკვე არჩეული, მაგრამ დაუმტკიცებელი დავტოვე. მე მას ხუთი წელიწადია ვიცნობ, გურიის ხშირი სტუმარი და სიძეა, ქართველ ქრისტიანების დიდი მეგობარი. მამასახლისობას ჩვენის რჩევით დათანხმდა და დაგვპირდა, რასაც მირჩევთ დავიჯერებთო. მისდა სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ ჯერჯერობით ყოჩაღადაც იქცევა: სკოლების გახსნას, გზების გაკეთებას, გაზეთების გავრცელებას და ასეთ კულტურულ საქმეებს ხელს უწყობს (როგორც გადმომცეს)“.

## ლიტერატურა 
*ენვერ ბოლქვაძე, ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგია, ბათუმი, 1998
*გაზეთი “საქართველო” N197. 04/09/1916.

ი
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
ხორენ პაპოიანი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ხორენ პაპოიანი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      =
| სრული სახელი       =
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = სომეხი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = სომხეთი, სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 190 სმ
| წონა         = 101 კგ
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = სომხეთი
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = დინამო გიუმრი
| გუნდი           = სომხეთი
| მწვრთნელი          = აშოტ ნაზარიანი
| მედლისთარგები = 
|}
}}
**ხორენ პაპოიანი** (; დ. 19 მარტი, 1975) —  სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. იასპარეზა 2000 წლის ზაფხულის ილიმპიურ თამაშებზე 97 კგ წონით კატეგორიაში, მაგრამ დანებდა ტრავმის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შედეგები 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ვარშამ ბორანიანი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ვარშამ ბორანიანი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = ვარშამ ბორანიანი
| სრული სახელი       = ვარშამ ბორანიანი
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = სომეხი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = სომხეთი,სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 174სმ
| წონა         = 73კგ
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = სომხეთი
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = არამ გასპარიანი
| მედლისთარგები = 
:  ევროპის ჩემპიონატი 2016, რიგა
|}
}}
**ვარშამ ბორანიანი** (; დ. 4 მარტი, 1988) — სომხეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე, რომელმაც მოიგო ოქროს მედალი 2016 წლის ევროპის ჭიდაობის ჩემპიონატზე.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ვარშამ ბორანიანი საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Acerorhinus

***Acerorhinus*** () — ნამარხი ძუძუმწოვრების გვარი მარტორქისებრთა ოჯახისა, აზიის ენდემი. ცხოვრობდნენ მიოცენში, 13,6—7,0 მილიონი წლის წინათ, დაახლოებით 6,6 მილიონი წლის განმავლობაში.

## ტაქსონომია 
სახელი უწოდა მიკლოშ კრეცოიმ. ნომინალური სახეობაა *Acerorhinus zernowi*. შედის *Aceratherini* (2001) ან *Aceratheriini* ტრიბაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:მარტორქისებრნი
ოვინი უერა

**ოვინი ნუერა ** (დ. 18 იანვარი, 1988) — ნაურუელი ძიუდოისტი.

იასპარეზა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, რომელიც ჩატარდა რიო-დე-ჟანეიროში. მან დაამარცა რენიკ ჯეიმსი, თუმცა მესამე რაუნდში დამარცხდა ვარლამ ლიპარტელიანთან. იყო მედროშე ოლიმპიადის დახურვის ცერემონიაზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ნაურუელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სლედ დოვაბობო

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = სლედ დოვაბობო
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = სლედ დოვაბობო
| სრული სახელი       = სლედ დოვაბობო
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ნაურუ
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = 
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 174
| წონა         = 73
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = ნაურუ
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ძიუდო
| კლუბი           = 
| გუნდი           = ნაურუ
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 
|}
}}
**სლედ დოვაბობო** (დ. 31 მარტი, 1983) — ნაურუელი ძიუდოისტი. იასპარაზა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, მაგრამ პირველ რაუნდშივე დამარცხდა უზბეკ ნავრუზ ჯურაკობილოვთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ნაურუელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფელოპსი

**აფელოპსი** () — ნამარხი ძუძუმწოვრების გვარი მარტორქისებრთა ოჯახისა, ჩრდილოეთ ამერიკის ენდემი. ცხოვრობდნენ მიოცენში 20.43—4.9 მილიონი წლის წინ.

## ტაქსონომია 
სახელი უწოდა რიჩარდ ოუენმა (1845). შედის Aceratheriinae ან Rhinocerotinae ქვეოჯახში.

## სახეობები 
* დიდკბილა აფელოპსი (Aphelops megalodus)
* რბილცხვირა აფელოპსი (Aphelops malacorhinus)
* ურქო აფელოპსი (Aphelops mutilus)

## სქოლიო 
კატეგორია:მარტორქისებრნი
ლევან მურუსიძე

**ლევან მურუსიძე** (დ. 1 მარტი, 1975, თბილისი) — ქართველი მოსამართლე, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი. სანქცირებულია ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ. 

## ბიოგრაფია 
ლევან მურუსიძემ 1991 წელს დაამთავრა 170-ე საშუალო სკოლა. 1998 წელს წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

2000-2004 წლებში მუშაობდა თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის მოსამართლის თანაშემწედ. 2004-2005 წლებში იყო გორის რაიონული პროკურორის თანაშემწე. 2005 წელს იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის მოსამართლე. 2006-2015 წლებში იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე. 2013 წლის 9 ივნისს საქართველოს მოსამართლეთა კონფერენციის რიგგარეშე #10 სხდომაზე არჩეულ იქნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად. 2013 წლის 16 ივნისს საქართველოს მოსამართლეთა კონფერენციის რიგგარეშე #10 სხდომაზე არჩეულ იქნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნად.

ასევე მის სახელს უკავშირდება 2005 წლის დეკემბერში ე.წ „*ოთხი მეამბოხე მოსამართლის*“ უზენაესი სასამართლოდან დათხოვნის საქმე და 2006 წლის ივნისში, კონტროლის პალატის ყოფილი თავმჯდომარის, სულხან მოლაშვილის საქმე. თბილისის საქალაქო სასამართლომ მას თავდაპირველად 9-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა. სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე ლევან მურუსიძემ იგი სამართალდამრღვევად ცნო.

ლევან მურუსიძის გადაწყვეტილებით, ირაკლი ხვადაგიანს 3-დღიანი პატიმრობა უნდა მიესაჯათ. ამადროულად, იმის გათვალისწინებით, რომ ეს სამდღიანი ვადა 24 ივნისის დილის 2 საათზე გადიოდა, ხვადაგიანი დარბაზიდან გაათავისუფლა. პროცესზე ირაკლი ხვადაგიანმა მიმართა ლევან მურუსიძეს: „არ მინდა ჩემი გათავისუფლების საბუთზე თქვენი ხელმოწერა იყოს, დამტოვეთ“.

## სანქცირება ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ
აშშ-ის სახელმწიფო მდივან ენტონი ბლინკენის განცხადებით, ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მოახდინა მიხელ ჩინჩალაძის, ლევან მურუსიძის, ირაკლი შენგელიას და ვალერიან ცერცვაძის საჯარო სანქცირება მნიშვნელოვან კორუფციულ საქმიანობაში მათი ჩართულობის გამო. მოსამართლეებს და მათი ოჯახის წევრებს აეკრძალათ აშშ-ში შესვლა. ლევან მურუსიძის განცხადებით, ეს იყო ამერიკის შეერთებული შტატების მხრიდან საქართველოს სასამართლო სისტემაზე გავლენის მოპოვების მცდელობა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1975 
კატეგორია:ქართველი იურისტები
ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია

thumb|upright|right|150px|WTA-ის ლოგო.
**ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია** იგივე **WTA** () — 1973 წლის ივნისში დაარსებული ორგანიზაცია, რომლის მიზანი იყო ქალი პროფესიონალი ჩოგბურთელების ინტერესების დაცვა. WTA არის ტურის ორგანიზატორი ქალთა ჩოგბურთისთვის.

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს აშშ-ის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. ქალთა ჩოგბურთში WTA-ის მსგავსი ორგანიზაციაა პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია, იგივე ATP.

## WTA-ის ტურის ტურნირები
WTA-ის ტური მოიცავს დიდი სლემის ტურნირებს, WTA-ის ფინალს, პრემიერ ტურნირებს,  საერთაშორისო ტურნირებს და WTA-ის ელიტ ტროფის. WTA ასევე ზედამხედველობს 125K სერიების ტურნირებს, რომლებიც მეორე დონის გათამაშებებია. მესამე დონის ITF-ის ქალთა ტურნირებს ITF, იგივე საერთაშორისო ჩოგბურთის ფედერაცია უწევს ზედამხედველობას. ამ ტურნირებზე მოპოვებული ქულები მოთამაშეებს WTA-ის რეიტინგში ეთვლებათ.

## WTA-ის რეიტინგი
WTA მთელი წლის განმავლობაში ყოველკვირეულად აქვეყნებს მოთამაშეების რეიტინგს. სხვადასხვა ტურნირებზე მონაწილეობით, ჩოგბურთელები აგროვებენ სარეიტინგო ქულებს. აღნიშნული რეიტინგი მნიშვნელოვანია ტურნირებზე მოთამაშეების კვალიფიკაციისთვის და განთესვისთვის როგორც ერთეულთა, ასევე წყვილთა თანრიგში. წლის განმავლობაში 8 უმაღლესი რეიტინგის მოთამაშე და ასევე 8 უმაღლესი რეიტინგის წყვილი, მონაწილეობას მიიღებს WTA-ის ფინალში, რომელიც ოქტომბერში ტარდება. მოთამაშე, რომელიც წლის განმავლობაში ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, წელიწადს მსოფლიოს პირველ ჩოგნად ასრულებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*   
* 
* 

კატეგორია:WTA-ის ტური
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
სამმაგი ხიდი

**სამმაგი ხიდი** () — უნიკალური ხიდების კომპოზიციის არაოფიციალური სახელი. საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ რაიონში და ერთმანეთთან აკავშირებს სამ კუნძულს: პირველი საადმირალოს, ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს.

## მდებარეობა 
ხიდი მდებარეობს იქ სადაც ერთმანეთს უერთდება გრიბოედოვის არხი და მდინარე მოიკა. ხიდი შედგება ერთ წერტილში თავმოყრილი მდინარე მოიკაზე გამავალი მალო-კონიუშენის ხიდის, თეატრალური ხიდისაგან, რომელიც გრიბოედოვის არხზე მდებარეობს და ორ მდინარეს შორის მდებარე საფეხმავლო ხიდისაგან.

უახლოესი მეტროსადგურია (700 მ) „ნევის პროსპექტი“.

## სახელწოდება 
|&nbsp; &nbsp;
|-
| 

თეატრალური ხიდი (შემდეგ წითელი, პერვო-კონიუშენის) ხიდი იყო ერთ-ერთი პირველი ხიდი ეკატერინეს (შემდეგ წითელ) არხზე. 

სახელი თეატრალური მიიღო იმის გამო, რომ მის ახლოს მდებარეობდა ხის თეატრი, თავად თეატრს, რომელიც ააგეს 1770-იან წლებში, ეწოდებოდა ცარიცინის თეატრი. თეატრი არსებობდა 1797 წლამდე, ამ დროს მისი შენობა დაანგრიეს.

მალო-კონიუშენის ხიდმა თავისი სახელწოდება მიიღო ახლოს მდებარე თავლის მოედნის გამო. 

## ისტორია 
პირველი ხის ხიდი თანამედროვე მალო-კონიუშენის ხიდის ადგილზე ააგეს 1716 წელს. შემდეგ იგი განათავსეს ბაღის მეორე ხიდის ახლოს.

ორი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1730-იან წლებში, ანა იოანეს ასულის მეფობის პერიოდში.

XIX საუკუნის დასაწყისში გააგრძელეს პროექტების შემუშავება, რათა ხის ხიდი შეეცვალათ მეტალის ან ქვის ხიდით. პროექტი შეიმუშავეს 1807-1829წლებში არქიტექტორ უილიამ გესტე და ინჟინერ ე. ადამის მონაწილეობით.

ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა ვ. კ. ტრეტერის ხელმძღვანელობით. იგი დაიწყო 1829 წლის 8 ივნისს ე. ა. ადამის პროექტის მიხედვით. პროექტის განხორციელებას კურირებდა სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო გუბერნატორი პავლე გოლენიშჩევ-კუტუზოვი. სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა 1832 წელს. 

XX საუკუნის განმავლობაში არაერთხელ დააპირეს ხიდების გადაკეთება, მაგრამ არცერთი მსგავსი პროექტი არ განხორციელებულა. ხიდებმა თავისი ისტორიული სახე შემოინახეს დღემდე.

## ლიტერატურა 
* Лоханов Г. И., Предыстория строительства Малоконюшенного и Театрального мостов в Ленинграде, в кн.: Вопросы истории, теории и практики архитектуры, Л., 1985, С. 59—65;
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 473—474. — 511 с.
*Бунин М. С., Мосты Ленинграда, Л., 1986, С. 189—193.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 460—461. — 511 с.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 40. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Театральный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ბახვა ბრეგვაძე

**ბახვა ბრეგვაძე** (დ. 17 ივნისი, 1985, თბილისი) —  ქართველი  ტელეწამყვანი, მსახიობი, გამომცემელი, მარკეტერი და რადიოწამყვანი.

## ბიოგრაფია 
ბახვა ბრეგვაძე დაიბადა 1985 წლის 17 ივნისს, ქ. თბილისში. 2007–2010 წლებში სწავლობდა კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში და მოიპოვა საერთაშორისო სამართლის მაგისტრის ხარისხი, შემდეგ სწავლა გააგრძელა სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ინსტიტუტში. 2012–2013 წლებში  სწავლობდა საფრანგეთის ეროვნული კინომატოგრაფიის სკოლაში. ბიზნესსა და მარკეტინგს სწავლობდა კავკასიის ბიზნესის სკოლაში და საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, ასევე Start up and Scale up-ს გამოყენებითი მეცნიერებების ამსტერდამის უნივერსიტეტში.

არის ტელეწამყვანი, მსახიობი, გამომცემელი, მარკეტერი და რადიოწამყვანი. 2007 წლიდან არის   „სარაჯიშვილის“  მარკეტინგისა და საზოგადოებასთან ურთერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი. 2018 წლის ნოემბრიდან, ის სამაუწყებლო კომპანია „იმედის“  ეთერში გადაცემა „დღის იმედის“ წამყვანია. ცნობილია„ბახვას“ კინო-გმირის როლით „ფორმულა კრეატივის“ მიერ გადაღებულ სერიალში „ჩემი ცოლის დაქალები“ და მაღალრეიტინგული მეგა ტელე-შოუებით „ჩვენ ვარსკვლავები ვართ“(Georgian Pop Idol ) და X ფაქტორი (X Factor Georgia). ბახვა, სხვადასხვა ღონისძიებებისა და გალა კონცერტების წამყვანია, ის უძღვებოდა 2018 წლის თბილისის მთავარ საახალწლო გალა კონცერტს.  

### გამომცემელი
2014 წელს პარტნიორებთან ერთად დააფუძნა გამომცემლობა „რედაქცია N3”, რომელიც აერთიანებს ჟურნალებს: კულინART, თორმეტი, Georgia To See და Forbes (Woman). ბახვა ხსენებული ჟურნალების დამფუძნებელი და კრეატიული დირექტორია.

## ფილმოგრაფია
2014 წელს აქტიურად დაინტერესდა სამსახიობო კარიერით და  „ბახვას“ როლი შეასრულა „ფორმულა კრეატივის“ მიერ გადაღებულ მაღალრეიტინგულ ქართულ სერიალში „ჩემი ცოლის დაქალები“  (სეზონი 5, სეზონი 6, სეზონი 7, სეზონი 8, სეზონი 9), რომლის რეჟისორია გიორგი ლიფონავა. 22 წლის ასაკში, რეჟოსორმა არჩილ ქავთარაძემ პირველად გადაიღო კინოფილმში „ სუბორდინაცია“. 2015 წელს რეჟისორმა ნიკა მარიმ გადაიღო ფილმში „აუტანელი არდადეგები“, 2018 წელს დიტო ცინცაძემ ფილმში „ჩასუნთქვა და ამოსუნთქვა“ და კოტე კალანდაძემ ფილმში „დრამერი“, რომელიც 2019 წელს გამოდის.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბახვა ბრეგვაძე - მსახიობი
* [ბახვა ბრეგვაძე ნანუკას შოუში(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A1_%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%A3)]
* ხარ თუ არა მეექვსე კლასელზე ჭკვიანი? სტუმარი: ბახვა ბრეგვაძე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ქართველი მარკეტერები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არუთინ იენოქიანი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = არუთინ იენოქიანი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = არუთინ იენოქიანი
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = სომეხი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = ერევანი, სომხეთის სსრ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 176
| წონა         = 88
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = სომხეთი
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = თავისუფალი ჭიდაობა
| კლუბი           = ურარტუ (სომხეთი)
| გუნდი           = სომხეთი
| მწვრთნელი          = ედიკ ტუნიანსი
| მედლისთარგები = 
|}
}}
**არუთინ იენოქიანი** (, დ. 5 ივლისი, 1985, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე.

იენოქიანმა მონაწილეობა მიიღო 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, 84 კილოგრამ წონით კატეგორიაში. მან შესარჩევში მე-3 ადგილი დაიკავა, მეოთხედფინალში იგი დამარცხდა ქართველ რევაზ მინდორაშვილთან, ამის შემდეგ იენოქიანს ბრინჯაოს მედლის მოგების შანსი მიეცა, თუმცა რეპეშაჟში გერმანიის სახელით მოასპარეზე ქართველ დავით ბიჭინაშვილთან დამარცხდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  5 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია: სომეხი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავსტრალიური რეგვენა

**ავსტრალიური რეგვენა** () — ფრინველი რეგვენასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 84–91 სმ, ფრთის სიგრძე 44–48,5 სმ, ფრთის შლილი 170–200 სმ. იწონის 2-დან 2,8 კგ-მდე. შეფერილია ძირითადად თეთრად, თავი და ყელი ყვითელია. ფრთები ჟანგისფერია, კუდის ცენტრალური ბუმბული — შავი. ნისკარტი მოცისფრო-მონაცრისფროა. ფეხები შავი ან მონაცრისფროა. ახალგაზრდა ფრინველები შეფერილნი არიან მურად. ავსტრალიური რეგვენა ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათია თავის ოჯახში. მობუდარ წყვილთა რაოდენობა 70–75 ათ.-ია. იკვებება უმთავრესად თევზით. საკვებად იყენებს ზღვის ცივ, მაგრამ თევზით მდიდარ რაიონებს. ინკუბაცია 37–50 დღე-ღამე გრძელდება. კრუხობს ორივე მშობელი, უმთავრესად — დედალი. 95–109 დღის შემდეგ ბარტყები ფრენას სწავლობენ.

2008 წლის სექტემბერში, სახეობის კონსერვაციის მიზნით, მობუდარი ავსტრალიური რეგვენები სატყუარებითა და ჩაწერილი ხმებით მიიზიდეს იანგ-ნიკის კონცხზე, სადაც ფრინველებმა მოგვიანებით კოლონია დააარსეს.

## ლიტერატურა 
* 
* Hadoram Shirihai: A Complete Guide to Antarctic Wildlife — The Birds and Marine Mammals of the Antarctic Continent and Southern Ocean, Alula Press, Degerby 2002, ISBN 951-98947-0-5

## სქოლიო
რუსლან დიბირგაჯიევი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = რუსლან დიბირგაჯიევი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      = 
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = 
| დაბადების თარიღი      =        
| დაბადების ადგილი     = 
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 
| წონა         = -70
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = თავისუფალი ჭიდაობა
| სახეობა          = 
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
}}
**რუსლან დიბირგაჯიევი** (, ; დ. 20 ივლისი, 1988, დაღესტნის ასსრ, რსფსრ) — ხუნძური წარმოშობის აზერბაიჯანელი მოჭიდავე. 2014 წლის ევროპის ჩემპიონატზე, 70 კგ წონით კატეგორიაში მან სომეხი გრიგორ გრიგორიანი დაამარცხა და ოქროს მედალი მოიპოვა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  20 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რეგვენა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **რეგვენა** ქართულად აღნიშნავს რეგვენასებრთა ოჯახის ორი გვარის სახელწოდებას:
* Morus
* Sula
ჩამარა რეპიალაგე

**ჩამარა რეპიალაგე** (დ. 10 მაისი, 1992) — შრი-ლანკელი ძიუდოისტი. მან მონაწილეობა მიიღო 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, -73 კგ წონით კატეგორიაში, სადაც მესამე რაუნდში ქართველ ლაშა შავდათუაშვილთან დამარცხდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაქს ნარვაესი

**მაქს ნარვაესი** (დ. 15 ივნისი, 1957) — პარაგვაელი ძიუდოისტი. მან პარაგვაის სახელით მონაწილეობა მიიღო 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ნახევრად-მსუბუქ წონაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ენდრიუ ტომას მლუგუ

**ენდრიუ ტომას მლუგუ **(დ. 12 ნოემბერი, 1995) — ტანზანიელი ძიუდოისტი. იასპარეზა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე 73 კგ წონით კატეგორიაში. მეორე რაუნდში დამარცხდა ჯეიკ ბენსტედთან. იყო ქვეყნის მედროშე ოლიმპიადის გახსნისა და დახურვის ცერემონიებზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონდო მუზაშვილი

**ჯონდო მუზაშვილი ** (დ. 23 ოქტომბერი, 1970, სოფ. გალავანი, ახლანდ. მცხეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ძიუდოისტი და სამბისტი. 

## ბიოგრაფია
მუზაშვილი დიდი ხნის განმავლობაში ყველაზე ტიტულოვანი ქართველი სამბისტი იყო. მსოფლიოს თასის მფლობელი (1996). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონი (1997, -78 კგ) და ვერცხლის პრიზიორი (1996, -78 კგ). სამბოში ევროპის ჩემპიონი (1994, პანევეჟისი, ლიეტუვა) და სამგზის მსოფლიო ჩემპიონი. 1998 წლიდან საბერძნეთის ნაკრების მწვრთნელი სამბოში, ღირსების ორდენის კავალერი. არის ნინო ოძელაშვილის მწვრთნელი.

## მიღწევები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯონდო მუზაშვილი — JudoInside.com
* ჯონდო მუზაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ჯ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰრაჩ ჰოვჰანისიანი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ჰრაჩ ჰოვჰანისიანი
| სურათი          = 
| სურათისზომა      =
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = ჰრაჩ ჰოვჰანისიანი
| სრული სახელი       = ჰრაჩ ჰოვჰანისიანი
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = სომეხი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = სომხეთი,სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 177მ
| წონა         = 83კგ
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = სომხეთი
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = არამ გასპარიანი
| მედლისთარგები = 
|}
}}
**ჰრაჩ ჰოვჰანისიანი** (, დ. 28 მაისი, 1987, სომხეთი) — სომეხი  მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილით).

ჰოვანისიანი იყო სომხეთის გუნდის წევრი 2013 წლის მსოფლიოს თასზე, ნაკრებმა დაიკავა მე-4 ადგილი, ხოლო ჰრაჩმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნისტატინი

250px|მინი|მარჯვნივ|ნისტატინის ქიმიური სტრუქტურა
**ნისტატინი** — სოკოს საწინააღმდეგო სამმკურნალო პრეპარატი ანტიბიოტიკების ჯგუფისა. ნისტატინის ტაბლეტებს იყენებენ კანდიდამიკოზების სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისათვის; გარეგანი ხმარებისათვის ამზადებენ აგრეთვე ნისტატინის მალამოს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები
კატეგორია:ამინები
ოლეგ ზურაბიანი

**ოლეგ ზურაბიანი** (დ. 15 მაისი, 1957) — ქართველი ძიუდოისტი. იასპარეზა 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე საბჭოთა კავშირის სახელით.

;მედლები:
:  ევროპის ჩემპიონატი, კიევი 1976.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიტვა

**ნიტვა** () — ქალაქი რუსეთში, პერმის მხარეში, მდინარე ნიტვის ნაპირზე. ნიტვის რაიონის ცენტრი. ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური. არის მეტალურგიული ქარხანა და ქარხანა „მეტალისტი“.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:პერმის მხარის ქალაქები
საბა გავაშელიშვილი

**საბა გავაშელიშვილი** (დ. 15 დეკემბერი, 1987) — ქართველი ძიუდოისტი. ჭიდაობს 81 კგ წონით კატეგორიაში. არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი, ხოლო 2008 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიოს თასის სერიებში პრაღაში.

გავაშელიშვილმა იასპარეზა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, თუმცა პირველ ეტაპზე დამარცხდა პორტუგალიელ ჯოაო ნეტოსთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იბრაჰიმ ხალაფი

**იბრაჰიმ ხალაფი** (დ. 9 ივლისი, 1986) — იორდანელი ძიუდოისტი.

იასპარეზა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, რომელიც რიო-დე-ჟანეიროშიგაიმართა. მონაწილეობდა 90 კგ წონით კატეგორიაში, მაგრამ პირველი რაუნდში დამარცხდა ჩილელ ტომას ბრიჩენოსთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:იორდანელები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფაიე ნჯიე

**ფაიე ნჯიე** (დ. 23 ნოემბერი, 1993) — გამბიელი ძიუდოისტი. დაიბადა ჰელსინკიში, ფინეთი. ჰყავს ფინელი დედა და გამბიელი მამა.

ნჯიე არის პირველი გამბიელი ძიუდოისტი რომელმაც იასპარეზა ოლიმპიადაზე, ეს მოხდა 2016 წელს, 73 კგ წონით კატეგორიაში სადაც ის დამარცხდა პირველივე რაუნდში, დიდარ ხაზმასთან.

## მედლები
:  აფრიკის თამაშები, ბრაზავილი 2015.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფერმენტოპათია

**ფერმენტოპათია**, **ენზიმოპათია** — დაავადება, რომელსაც იწვევს ნივთიერებათა ცვლის დეფექტი, განვითარებული ფერმენტული სისტემის დარღვევის შედეგად; ასეთი დარღვევა (ფერმენტის სრული უქონლობა, მისი აქტივობის დაქვეითება, კოფერმენტის არასწორი სინთეზი და სხვა), რისი შედეგებიც, ნივთიერებათა ცვლის გარკვეული ანომალიის სახით, ყოველ განსაზღვრულ შემთხვევაში განაპირობებს ფერმენტის კლინიკურ სურათს. განარჩევენ თანდაყოლილ (მემკვიდრეობით) და შეძენილ ფერმენტოპათიას. თანდაყოლილი ფერმენტოპათიის მიზეზია სტრუქტურული გენის მუტაცია (პათოლოგიური პროცესი უვითარდება ჰომოზიგოტური გენის მატარებელს). ძირითადად ვლინდება ახალშობილებსა და ჩვილ ბავშვებში. თანდაყოლილი ფერმენტოპათიის დროს შეიძლება განვითარდეს ცილოვანი (ფენილკეტონურია, ჰომოცისტინურია, ალბინიზმი, ალკაპტონურია და სხვა), ნახშირწყლოვანი (გალაქტოზემია, მუკოპოლისაქარიდოზი, გლიკოგენოზი) და ცხიმოვანი (ჰიპერლიპოპროტეინემია, სფინგოლიპიდოზი) ცვლის მოშლა. უკანასკნელ წლებში გამოყოფენ აგრეთვე ნუკლეინის მჟავებისა და ჰორმონების ბიოსინთეზის მოშლას. საეჭვო შემთხვევაში იკვლევენ სანაყოფე წყლების ფერმენტებს. შეძენილი ფერმენტოპათიის დროს ფერმენტული ცვლილებები ვლინდება მეორეულად, არსებული პათოლოგიური პროცესის (ინტოქსიკაცია, კვების დარღვევა და სხვა) ფონზე. 

## მკურნალობა
მკურნალობა კომპლექსურია. დიდი მნიშვნელობა აქვს დაავადების ადრეულ დიაგნოსტიკას, რომელიც ხშირ შემთხვევაში სპეციალურად შერჩეული დიეტის, ორგანიზმში დეფიციტური ნივთიერების ან ჰორმონის შეყვანის (შენაცვლებითი თერაპია), აგრეთვე მეტაბოლიზმის ჭარბი პროდუქტების ორგანიზმიდან მოცილების გზით ნივთიერებათა ცვლის მოწესრიგების საშუალებას იძლევა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გენური მუტაციები
კატეგორია:გენური დაავადებები
სოფი ფრანგი

**სოფი ფრანგი** (; დ. 27 ივლისი, 1734 — გ. 2 მარტი, 1782), აგრეთვე ცნობილი როგორც **მადამ სოფი** — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და დედოფალ მარია ლეშჩინსკას შუათანა ქალიშვილი. გარდაცვალებამდე ატარებდა საფრანგეთის ქალიშვილისა და ლუვუას ჰერცოგინიის წოდებას, თუმცა გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო. 

## ბიოგრაფია 
სოფი დაიბადა 1734 წლის 27 ივლისს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მარია ლეშჩინსკას მერვე შვილი და მეხუთე ქალიშვილი. იგი მთელი თავისი სიცოცხლის მანძილზე უფროსი დების ჩრდილში იყო და მისმა ცხოვრებამაც უფერულად გაიარა. 1738-50 წლებში სოფი განათლების მისაღებად და სასწავლებლად გააგზავნეს ფონტერვუდის სააბატოში. მასთან ერთად იქ ასევე იყვნენ მისი დები: ვიქტორია, ტერეზა და ლუიზა. 

იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს კათოლიკედ, მისი ნათლია კი იყო მისი უფროსი დის, პარმის ჰერცოგინია ლუიზ ელიზაბეტ ფრანგის მეუღლე, პარმის ჰერცოგი ფილიპე I. 

მისი სუსტი და დამთმობი ხასიათის გამო იგი სასახლეში საერთოდ არ ჩანდა, სადაც დედოფალ მარია ლეშჩინსკას გარდაცვალების შემდეგ აბსოლუტური ძალაუფლება მის დას, მარი ადელაიდა ფრანგს ჰქონდა აღებული. იგი არასდროს გამოირჩეოდა სილამაზითა და გონიერებით. ცნობილია, რომ მას ძალიან ეშინოდა წვიმისა და ჭექა-ქუხილის დროს, რა დროსაც შიშის გასაფანტავად სოფი გაუჩერებლად იწყებდა საუბარს. 

სოფი ყოველთვის თავისი დების მხარეზე იყო და იგი მათთან ერთად აშკარად გამოდიოდა მეფის სამეფო საყვარლების წინააღმდეგ, როგორებიცაა მადამ დე მომპადური და მადამ დიუ ბარი. მან თავიდანვე მიიღო ლუვუას ჰერცოგინიის წოდება და ბელევის ციხესიმაგრე. უფროსი დებისაგან განსხვავებით, მადამ სოფის ახლო ურთიერთობა ჰქონდა თავისი ძმის შვილის ცოლთან, არტუას გრაფინია მარია ტერეზა სავოიელთან, რომელთანაც იგი დიდ დროს ატარებდა. 

სოფი ფრანგი მთელი ცხოვრების მანძილზე, დების მსგავსად კატეგორიულ უარს აცხადებდა გათხოვებაზე, რის გამოც იგი საბოლოოდ მართლაც გასათხოვარი და უშვილო დაიღუპა. იგი გარდაიცვალა 1782 წლის 2 მარტს, 47 წლის ასაკში. სოფი მალევე დაკრძალეს სენ დენის სააბატოში. 

## წინაპრები 

**სოფი ფრანგის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Antonia Fraser, Maria Antonietta, Milano, Mondadori, 2004. ISBN 88-04-51311-X

კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1734
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1782
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ათონელის რეზიდენცია

**ათონელის რეზიდენცია** (ასევე - **ორბელიანების სასახლე**)  — საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია, მდებარეობს დედაქალაქ თბილისში, ძველი თბილისის რაიონში, გიორგი ათონელის ქუჩა № 25-ში. პირველი პრეზიდენტი, რომელიც ორბელიანების სასახლეში შევიდა, არის სალომე ზურაბიშვილი.

2012 წელს კოალიცია „ქართული ოცნების“ საარჩევნო დაპირების მიხედვით, ამ მისამართზე უნდა გადასულიყო საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია, ხოლო ავლაბრის სასახლეში უნდა გახსნილიყო ქართულ-ამერიკული ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი, თუმცა არჩევნების დასრულების შემდეგ გიორგი მარგველაშვილი ახალ რეზიდენციაში არ გადასულა. 

პრეზიდენტ მარგველაშვილის უარის შემდეგ იგეგმებოდა შენობის გასხვისება, აუქციონზე გაყიდვის მცდელობის ჩავარდნის შემდეგ საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით იგი დაუზუსტებელი სახელმწიფო უწყების საკუთრებაში უნდა გადასულიყო. 

ხელოვნებათმცოდნე თამარ ამაშუკელი აღნიშნავს, რომ ათონელის 25-ში მდებარე შენობა XX საუკუნის დასაწყისშია აშენებული და გამოირჩევა ტიპური თბილისური, ეკლექტიკური არქიტექტურით. სასახლის სახელწოდება - *ორბელიანების სასახლე* - იქიდან მომდინარეობს, რომ სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, ამ ადგილზე იდგა სასახლე, რომელიც თეიმურაზ II-ს უჩუქებია თავისი სიძის, დიმიტრი ორბელიანისთვის. სასახლის ბოლო მობინადრე იყო გრიგოლ ორბელიანი, რომლის ხელშიც იმართებოდა ხალხმრავალი ლიტერატურული საღამოები და სხვა სახის ღონისძიებები. XIX საუკუნის მიწურულს თავდაპირველი სასახლე მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა და დაინგრა, თუმცა მის ადგილზე აშენებულ შენობას, დღემდე შემორჩა ორბელიანების სახელი.

საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ შენობაში საბჭოთა საქართველოს სახელმწიფო სტრუქტურები, ხოლო 90-იან წლებში აშშ-ის საელჩო იყო განთავსებული.

## იხილეთ აგრეთვე
* სახელმწიფო ცერემონიების სასახლე

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის არქიტექტურა
კატეგორია:საქართველოს სასახლეები
კატეგორია:ოფიციალური რეზიდენციები
კატეგორია:საპრეზიდენტო რეზიდენციები
ლუიზა ფრანგი

**ლუიზა ფრანგი** (; დ. 15 ივლისი, 1737 — გ. 23 დეკემბერი, 1787) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და დედოფალ მარია ლეშჩინსკას ნაბოლარა ქალიშვილი. თავდაპირველად წლების მანძილზე იყო მონაზონი წმინდა ავგუსტინეს მონასტერში, საბოლოოდ კი სენ დენის აბატისა გახდა. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზა დაიბადა 1737 წლის 15 ივლისს, ვერსალის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ლეშჩინსკას მეათე, ნაბოლარა შვილი და მერვე ქალიშვილი, სწორედ ამიტომ მას მადამ დარნიერს (ფრანგ. Madame Dernière, ანუ უკანასკნელ ქალბატონს) უწოდებდნენ. 1738 წელს თავის სამ უფროს დასთან ერთად სასწავლებლად გაიგზავნა ფონტერვუდის სააბატოში, საიდანაც იგი 1750 წელს დაბრუნდა ვერსალში. 

თავისი ძმის, საფრანგეთის დოფინ ლუი დე ბურბონისა და მისი ცოლის, მარია ჟოზეფა საქსონიელის ნაადრევად გარდაცვალების შემდეგ, მათ შვილებზე მზრუნველობა ლუიზამ და მისმა დებმა იკისრეს, რის გამოც მეტად მორცხვ მეფე ლუი XVI-ს ყოველთვის ძალიან და გამორჩეულად უყვარდა თავისი მამიდები. 

თავისი თითქმის ყველა უფროსი დის მსგავსად (გამონაკლისია მხოლოდ ლუიზა ელიზაბეტი) ლუიზაც არასდროს გათხოვილა. 1770-იანი წლებიდან, ლუიზამ სამუდამოდ დატოვა ვერსალის სამეფო კარი და წმინდა ავგუსტინეს მონასტერში იგი მონაზვნად აღიკვეცა, 1785 წლიდან კი იგი უკვე სენ-დენის აბატისად გვევლინება. 

ლუიზა ფრანგი გარდაიცვალა 1787 წლის 23 დეკემბერს, 50 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალებიდან სულ ორ წელიწადში საფრანგეთში რევოლუცია დაიწყო, რომელმაც მისი ბევრი ოჯახის წევრის სიცოცხლე შეიწირა, ბევრი კი იძულებული გაჰხადა საფრანგეთი დაეტოვებინა. 

## წინაპრები 

**ლუიზა ფრანგის წინაპრები**

## სქოლიო
* Antonia Fraser, Maria Antonietta, Milano, Mondadori, 2004. ISBN 88-04-51311-X

კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1737
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1787
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
გრანდ-ლეიკი (ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი)

**გრანდ-ლეიკი** () — ტბა კანადაში, კუნძულ ნიუფაუნდლენდის დასავლეთ ნაწილში, ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორის პროვინციაში. ზედაპირის ფართობი 358 კმ², კუნძულებთან ერთად 538 კმ². კუნძულის უდიდესი ტბაა და მეოთხეა სიდიდით ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 85 მ სიმაღლეზე. მაქსიმალური სიღრმე 475 მ. საზრდოობს მრავალრიცხოვანი მდინარეებითა და ნაკადულებით. ჩამონადენი ირმის ტბაში 11 კილომეტრიანი ნიუფაუნდლენდის არხით, შემდეგ მდინარე ჰამბერით აილენდსის უბეში. ტბაში არის დაუსახლებელი კუნძული გლოვერი, რომლის ფართობია 178 კმ². არხი — ჰიდროენერგეტიკის დარგში არსებული პროექტის ნაწილია, რომელიც XX საუკუნის 20-იან წლებში განხორციელდა. ჰიდროელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგია გამოიყენება მსხვილი ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატის მიერ კორნერ-ბრუკში, რომელიც ტბიდან 24 კილომეტრშია განლაგებული. პროექტის ნაწილია კაშხალი, რომელიც წყლის დონეს არეგულირებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* კანადის ტბების სია 
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია 

## სქოლიო
კატეგორია:კანადის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ვასკო და გამა (საფეხბურთო კლუბი)

მინი|320x320პქ|გუნდის ფოტო, 1934 წელი
**კლუბ დე რეგატას ვასკო და გამა** () — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი, რომელიც დაარსდა 1898 წლის 21 აგვისტოს (პროფესიული ფეხბურთის დეპარტამენტმა აღიარა 1915 წლის 5 ნოემბერს). იგი შექმნეს პორტუგალიელმა ემიგრანტებმა, რომლებიც ცხოვრობდნენ ბრაზილიაში, რიო დე ჟანეიროს ერთ-ერთ დასახლებაში (უბანში). იგი არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კლუბი ბრაზილიაში, მას ჰყავს 20 მილიონზე მეტი გულშემატკივარი. თავიდან იგი იყო როუვინგის კლუბი, თუმცა მოგვიანებით ფეხბურთის კლუბადაც იქცა.

გუნდის საშინაო სტადიონი არის „საო ჯანუარიო“, რომელიც იტევვს 21 880 კაცს. ეს სტადიონი არის სიდიდით მესამე ბრაზილიაში, მარაკანასა და ენგენჰაოს შემდეგ. გუნდი თამაშობს შავი მაისურებით, თეთრი დიაგონალური ხაზებითა და შავი შორტებით.

კლუბის სახელი ეწოდა პორტუგალიელი მოგზაურის ვასკო და გამას პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
დემიდოვის ხიდი

**დემიდოვის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 20,4 მეტრი, ხოლო სიგანე — 16,09 მეტრი.

## მდებარეობა 
დემიდოვის ხიდი არხს კვეთს გრივცოვის შესახვევის ღერძზე (ადრე დემიდოვის შესახვევი).

დინების ზემოთ მდებარეობს ქვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — სენის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია (150 მ) „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდს სახელი ეწოდა დემიდოვის (ახლა გრივცოვის) შესახვევის მიხედვით, რომლის ღერძეც იგი მდებარეობს. პირველ ხიდს, რომელიც ამ ადგილზე ააშენეს 1739 წელს ერქვა პატარა საარის ხიდი, რადგან მასზე გადიოდა საარის აგარაკისკენ (ცარსკოე-სელოსკენ) მიმავალი გზა. 1844 წელს ფინანსთა მინისტრის ეგორ კანკრინის ინიციატივით ხიდს უწოდეს ბანკის ხიდი და დაუკავშირეს იქვე მდებარე ბანკის შენობას. 1893-1894 წლებში ქალაქის დუმა განიხილავდა ხიდის სახელის გადარქმევის საკითხს. 1895 წელს უწოდეს დემიდოვის ხიდი.

## ისტორია 
1776 წლიდან აქ მოქმედებდა ხის ხიდი. 1834-1835 წლებში ინჟინერ ეგორ ადამის პროექტის მიხედვით და არქიტექტორ პეტრე ბაზენის მონაწილეობით ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი, თაღოვანი. ხიდის დიზაინი მსგავსია სხვა ტიპური თუჯის ტიუბინგების ხიდებისა (მწვანე ხიდი, მომღერლების ხიდი, ლურჯი ხიდი და სხვა). ხიდის დეკორატიული ელემენტები დაამზადეს ალექსანდროვსკის სახაზინო თუჯის ქარხანაში. მოაჯირების ერთ-ერთი ავტორი შესაძლებელია იყოს ანდრეი შტაკენშნეიდერი.

1954-1955 წლებში რესტავრაციის პერიოდში აღადგინეს გაუქმებული ფანარები. სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო ალექსანდრე როტაჩი. 1969 წელს აღადგინეს ხიდის არქიტექტურული დეტალები. 

1998-1999წლებში მიმდინარეობდა კაპიტალური რემონტი ინჟინერ ვ. ვ. ზაიცევის პროექტის მიხედვით.

## ლიტერატურა 
* Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Блэк И., Ротач А. Чугунные арочные мосты в Ленинграде // Архитектурное наследство. — 1955. — № 7. — С. 143—156.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Демидов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Демидов мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ასტროქიმია

**ასტროქიმია** — მეცნიერება რომელიც შეისწავლის მოლეკულების რაოდენობას, მოლეკულურ რეაქციებს და მათ ურთიერთქმედებას რადიაციასთან.  ეს მეცნიერება ასტრონომიის და ქიმიის განშტოებაა. სიტყვა „ასტროქიმია“ მისაღებია როგორც მზის სისტემისთვის ისევე ინტერსტელარული საშვალოებისთვის. მეცნიერება ასევე შეისწავლის ელემენტებსა და იზოტოპებს შორის მზის სიტემის ციურ სხეულებში, როგორებიცაა ასტეროიდები, ამ დარგს ასევე უწოდებენ კოსმოქიმიას, ასევე ამ დარგს მისი შესწავლის საგნების გამო მოლეკულურ ასტროფიზიკასაც უწოდებენ. მოლეკულური გაზის ღრუბლის ქიმიური შედგენლობა, ევოლუცია და ბედი ამ დარგის განსაკუთრებული ინტერესებია იმიტომ რომ ეს გაზის ღრუბლები მზის სისტემასთან ერთად ჩამოყალიბდნენ. 

## ისტორია
როგორც ასტრონომიის და ქიმიის ერთობლივი განშტოება, ამ დარგის ისტორია ერთდროულად მოიცავს როგორც ასტრონომიის ისე ქიმიის ისტორიას. სპექტოსკოპის გამოგონებამ და განვითარებამ უდიდესი როლი ითამაშა ამ დარგის წინსვლაში.

## რესურსები ინტერნებში
* 
* Astrochemistry  division of theInternational Astronomical Union
* The University of Arizona Astrochemistry Group
* Astrophysics & Astrochemistry at Astrochemistry.eu
* The Astrochemistry Lab at NASA Ames Research Center
* The Astrochemistry Lab at NASA Goddard Space Flight Center
* The University of Leiden Laboratory for Astrophysics 
* The astrochemist (Resources for Astrochemists & Interested Bystanders)

კატეგორია:ასტრონომია
კატეგორია:კოსმოლოგია
კატეგორია:ქიმია
𐤑

**𐤑** (**სადე**) — ფინიკიური დამწერლობის მეთვრამეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს პაპირუსს. ქართული შესატყვისია ც, ებრაული ץ და צ, არაბული ض და ص, ბერძნული Ϻ, კირილური Ц, Ч, Џ და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤑 — unicode.org
* Graphemica (𐤑)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
𐤒

**𐤒** (**ქოპ**) — ფინიკიური დამწერლობის მეცხრამეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ნემსის ყუნწს. ქართული შესატყვისია ქ, ებრაული ק, არაბული ﻕ, ბერძნული Ϙ, Ψ (შესაძლ. Ҁ), ლათინური Q, კირილური Ҁ და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤒 — unicode.org
* Graphemica (𐤒)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
ბირთვული რეაქცია

-6-სა და წყალბად-2-ის (დეიტერიუმის) იზოტოპებს შორის ბირთვული რეაქცია, მიიღება ბერილიუმ-8-ის იზოტოპი, რომელიც შემდგომ იშლება ორ ალფა ნაწილაკად (ჰელიუმის ორ ბირთვად)]]
** ბირთვული რეაქცია** ბირთვულ ფიზიკასა და ბირთვულ ქიმიაში მიმდინარეობს მაშინ, როდესაც ატომის შემადგენელი უმცირესი ნაწილაკების (პროტონი, ნეიტრონი და ელექტრონი) ბირთვები იშლება, ნადგურდება და იქიდან წარმოიშვება ნუკლოიდები, იმისათვის რომ ბირთვული რეაქცია განხორციელდეს საჭიროა მინიმუმ 1 ნუკლოიდის ტრანსფორმორება, ჩამოყალიბება. თუ დაშლილი ნაწილაკები რეაქციაში შედიან სხვა ნაწილაკებთან და ატომებთან, მაშინ ეს რეაქცია იქნება უბრალოდ ბირთვული გაფანტვის რეაქცია და არა ბირთვული რეაქცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბირთვული ქიმია
კატეგორია:ბირთვული ფიზიკა
𐤓

**𐤓** (**როშ**) — ფინიკიური დამწერლობის მეოცე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს თავს. ქართული შესატყვისია რ, ებრაული ר, არაბული ﺭ, ბერძნული Ρ, ლათინური R, კირილური Р და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤓 — unicode.org
* Graphemica (𐤓)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
𐤔

**𐤔** (**შინ**) — ფინიკიური დამწერლობის ოცდამეერთე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს კბილს. ქართული შესატყვისია შ, ებრაული ש, არაბული س და ش, ბერძნული Σ, ლათინური S, კირილური С, Ш, Щ და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤔 — unicode.org
* Graphemica (𐤔)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
ქორუხბაღი

**ქორუხბაღი  ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 	1,617  კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
𐤕

**𐤕** (**ტაუ**) — ფინიკიური დამწერლობის ოცდამეორე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ნიშანს. ქართული შესატყვისია ტ, ებრაული ת, არაბული ث და ت, ბერძნული Τ, ლათინური T, კირილური Т და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤕 — unicode.org
* Graphemica (𐤕)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები