open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ray of Light

***Ray of Light*** — ამერიკელი პოპ მომღერლის მადონას მეშვიდე სტუდიური ალბომი და მეცამეტე სტუდიური ჩანაწერი. იგი გამოვიდა 1998 წლის 3 მარტს, ლეიბლზე Maverick Records. მას შემდეგ, რაც დაიბადა მადონას შვილი, ლურდესი, მუსიკოსი თანამშრომლობდა პატრიკ ლეონარდთან და უილიამ ორბიტთან. მოგვიანებით ორბიტი იქცა ალბომის ერთპიროვნულ პროდიუსერად. მადონას ალბომს მისმა სტუდიაში მუშაობამ მეტი ელექტრონული ჟღერადობა შესძინა.

განსაკუთრებული წარმატება იქონიეს ალბომის სინგლებმა Frozen და Ray of Light. დისკი წარმატებით გაიყიდა 20 მილიონი ასლის ოდენობით. თანმხლები საკონცერტო ტურნე Drowned World Tour მხოლოდ 2001 წელს გაიმართა.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
*ვოკალები &mdash; მადონა
*დამატებითი ვოკალები &mdash; დონა დე ლორი, ნიკი ჰარისი
*გიტარა &mdash; მარკ მორო
*კლავიშებიანი საკრავები &mdash; მარიუს დე ვრისი
*დასარტყმელი საკრავები &mdash; ფერგუს ჯერანდი
*დასარტყამების პროგრამირება &mdash; სტივ სიდელნიკი
*პერკუსია &mdash; ფერგუს ჯერანდი
*ფლეიტა &mdash; პაბლო კუკი
*სინთეზატორი, გიტარები &mdash; უილიამ ორბიტი
*სიმებიანი ინსტრუმენტების არანჟირება &mdash; კრეიგ არმსტრონგი, პატრიკ ლეონარდი
*დირიჟორი &mdash; სიუზი კატაიამა
*პროგრამირება &mdash; მაიკ ბრედფორდი, მარიუს დე ვრისი
*ხმის ინჟინერი &mdash; მარკ ენდერტი, ჯონ ინგოლდსბი, პატრიკ მაკ-კართი, დეივ რიცასი, მეტ სილვა
*აუდიო მასტერინგი &mdash; ტედ იენსენი
*ფოტოგრაფია &mdash;  მარიო ტესტინო
*მხატვრობა &mdash; კევინ რეიგანი, კეროსინ ჰელო

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტი
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|სინგაპური (RIAS)
|პლატინა
|15,000
|-

## რესურსები ინტერნეტში
*მადონას ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:1998 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Maverick Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
პარკ ჰაიატი (თბილისი)

thumb|250px|პარკ ჰაიატი (პროექტი).
**„პარკ ჰაიატი“** (), მშენებარე სასტუმროს კომპლექსი და ბიზნეს-ცენტრი თბილისში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, ყოფილი რესტორან „არაგვის“ ადგილას.

„პარკ ჰაიატის“ მშენებლობა 2009 წელს დასრულდება. 28 სართულიანი შენობის  კომპლექსი 183 ოთახზე (აპარტამენტების ჩათვლით) არის გათვლილი. მშენებლობა 2007 წლის 14 ივნისს დაიწყო. გეგმით კომპლექსი ხუთ ნაგებობას მოიცავს, რომელშიც განთავსდება ოფისები, საკონფერენციო ცენტრი, სპა და ფიტნეს-ცენტრი და რესტორნები.

პროექტის ღირებულება 200 მილიონი აშშ დოლარია და სასტუმროების ქსელის მმართველი მულტიეროვნული კომპანია ჰაიატი ინტერნეიშენალის პირველი სასტუმროა თბილისში. პროექტის ძირითადი დამფინანსებელი ($150 მილიონი) რუსეთში მცხოვრები ქართველი ბიზნესმენი რომან ფიფიაა.

## რესურსები
*ინფორმაცია პარკ ჰაიატის მშენებლობაზე ჩინეთის საელჩოს ვებგვერდზე 

კატეგორია:მშენებარე ნაგებობები
კატეგორია:თბილისის სასტუმროები
Confessions on a Dance Floor

***Confessions on a Dance Floor*** — ამერიკელი პოპ მომღერლის მადონას გრემის მფლობელი მეათე სტუდიური ალბომი (ჯამში მეთვრამეტე ჩანაწერი). იგი გამოიცა 2005 წლის 15 სექტემბერს. ალბომი გამოუშვა ლეიბლმა Warner Bros.. წარმატება იქონია მისმა ოთხივე სინგლმა: Hung Up (ABBA-ს სიმღერის Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) მელოდიით), Sorry, Get Together და Jump.

## სიმღერების სია 
**სპეციალური გამოცემის დამატებითი სიმღერა**

**ჩამოსატვირთი დამატება ICON-ის წევრებისათვის**

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტი
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
!scope="row"|ჩილე (IFPI Chile)
|ოქრო
|10,000^
|-

!scope="row"|მსოფლიო
|
|12,000,000

## რესურსები ინტერნეტში 
* Confessions on a Dance Floor მადონას ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:2005 წლის ალბომები
კატეგორია:მადონას ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები სტიუარტ პრაისის პროდიუსერობით
კაბალა (იუდაიზმი)

**კაბალა** (ივრითი קַבָּלָה‎ – მიღება) — მოძღვრება იუდაიზმში.

კაბალას მთავარი წყარო სეფერ იეცირა, ზოჰარი და ჰარის (არიზალისა და ჰარის სახელით ცნობილი რაბინ იცხაკ ლურია აშკენაზის ნაშრომები) ტექსტებია. კაბალა ორთოდოქსი ებრაელების დიდი ნაწილისთვის ავტორიტეტული სწავლებაა. სიტყვა კაბალას წარმოშობა დაუდგენელია, თუმცა მის შემოტანას ფილოსოფოსს სოლომონ იბნ გებიროლს (1021-1058 წწ.) და XIII საუკუნის ესპანელ კაბალისტს — ბაჰია ბენ აშერს. ეს ტერმინი ებრაული ეზოთერული ცოდნისა და პრაქტიკების აღსანიშნავად გამოიყენება. მისი მიმდევრების თანახმად, კაბალის საშუალებით ადამიანი სულიერად უფრო უახლოვდება ღმერთს, ამიტომაც თვლიან, რომ კაბალა კაცობრიობას ღვთის ქმნილებების ჭვრეტის საშუალებას აძლევს.

XX საუკუნის უდიდესი კაბალისტი რაბი იეჰუდა აშლაგი – ბაალ სულამი კაბალის ასეთ განმარტებას იძლევა: „კაბალა, არც მეტი და არც ნაკლები, წარმოადგენს უმაღლესი ძალების ზემოდან ქვემოთ დაშვების მიზეზ-შედეგობრივ თანმიმდევრობას, რომელიც აბსოლუტურ და მუდმივ კანონებს ექვემდებარება. ძალების, რომლებიც გაერთიანებული და მიმართულია ერთი უაღრესად მაღალი მიზნის მისაღწევად, რასაც „ადამიანისათვის შემქმნელის ამქვეყნად გამოვლენა“ ეწოდება.

კაბალას უკანასკნელი ასწლეულის არაერთი ებრაული მოძრაობა ეფუძნება — კერძოდ, ისეთი მნიშვნელოვანი, როგორებიცაა ჰასიდიზმი და რელიგიური სიონიზმი.

## ლიტერატურა
ლაკშმი

300px|thumb|right|ლაკშმი სიმდიდრეს და ბედნიერებას წყალობს
**ლაკშმი** (სანსკ. लक्ष्मी lakṣmī „ბედნიერების მომტანი“) — ინდუისტური ბედნიერების ქალღმერთი, ღვთაება ვიშნუს მეუღლე და მარადიული თანამგზავრი.

ლაკშმი მფარველ ღმერთს მუდმივად ფეხთით უზის და მას მაშინაც არ შორდება, როდესაც ვიშნუ თავისი მისიის აღსასრულებლად ქვეყანას ერთ-ერთ ავატარად ევლინება. ლაკშმი მეუღლეს ყოველთვის თან ახლავს: რამასთან იგი სიტაა, კრიშნასთან — რადჰა.

მშვენიერი ქალღმერთი განისვენებს ლოტოსის ყვავილზე და აწეული ხელით ლოცავს თავის თაყვანისმცემლებს, ხოლო უბეში მყოფი ოქროთი სავსე ქოთნიდან მას მონეტები უცვივა.

ლაკშმის ერთგულება და მეუღლის დაუღალავი მსახურება ახლადგათხოვილთათვის მაგალითად მოჰყავთ ინდოეთში, ხოლო მისი უხვად შემკული ტაძრები ყოველთვის სავსეა სიმდიდრის და ბედნიერების მრავალრიცხოვანი მაძიებლებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დევი (ინდუიზმი)

## ლიტერატურა 
*
**Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* (ISBN 81-208-0379-5) by David Kinsley
**Lakshmi Puja and Thousand Names* (ISBN 1-887472-84-3) by Swami Satyananda Saraswati

## რესურსები ინტერნეტში 
* Laksmi Sadhana Vidhi
* Mahalaxmi Temple, Ambabai Temple, Kolhapur 
* MahaLakshmi Puja 

კატეგორია:შაქტიზმი
კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:იღბალის ქალღმერთები
კატეგორია:სიბრძნის ქალღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
თეთრიწყაროს ნასოფლარი

**თეთრიწყაროს ნასოფლარი** — ენეოლითის ბოლოსა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის დასაწყისის (ძვ. წ. IV ათასწლეულის II ნახევარი)  ნამოსახლარი თეთრიწყაროდან 7 კმ-ზე. გაითხარა 1956-1958 (გ. გობეჯიშვილი). შემორჩენილია ქვის მრგვალი და ოთხკუთხა საცხოვრებელი შენობების საძირკვლები, სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა (ქვის იარაღის სახელოსნო, ფარეხი) ნაშთები. არქეოლოგიური მასალის უმეტესობა კერამიკაა. ნასახლარზე დადგენილი 2 არქეოლოგიური ჰორიზონტის მიხედვით წარმოდგენილია სამეთუნეო საქმის განვითარების ორი ერთმანეთზე გადაბმული საფეხური. ქვედა ჰორიზონტის კერამიკა მონაცრისფრო-ცარდისფერია, შემკულია ამოკაწრული სახეებით. ზედა ფენაში ჭარბობს რელიეფური სპირალებით შემკული შავპრიალა და წაბლისფერი ჭურჭელი. ქვის იარაღიდან გვხვდება კაჟის, რწეულას და ობსიდიანის დაკბილული ნამგლის ჩასართები, სატეხები, ისპირისპირები, ფირფიტები, ანატკეცები, ანდეზიტბაზალტის სანაყები, როდინები, ხელსაფქვავები და სხვა.

თეთრიწყაროს ნასოფლარის მასალის უმთავრესი ნაწილი მტკვარ-არაქსის კულტურის საწყისი საფეხურის ძეგლების (დიდუბე, კიკეთი, ოზნი, ბეშთაშენი, სამშვილდე, კოდა, თამარისი და სხვა) მსგავსია.

## ლიტერატურა
* *გობეჯიშვილი გ.*,თეთრი წყაროს ნასოფლარი, თბ., 1978

კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ენეოლითის ხანა
თეთრულასებრნი

**თეთრულასებრნი** () — მწერების ოჯახი ქერცლფრთიანების რიგისა. დღის პეპლებია. მათი ფრთების შლილი 8 სმ აღწევს. აქვთ თეთრი ან ყვითელი, შავი ლაქებით მოფენილი ფრთები. ოჯახში 500-ზე მეტი სახეობაა. ცალკეული გვარები, როგორც წესი, დაკავშირებულია მცენარეთა გარკვეულ ოჯახებთან: თეთრულები (Pieris) — ჯვაროსნებთან, ყვითელანი (Colias) — პარკოსნებთან და ა. შ. თეთრულასებრნს განეკუთვნება სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისა და ხეხილის მავნებლები: კომბოსტოს თეთრულა (Pieris brassicae), თალგამის თეთრულა (Pieris rapae), ხეხილის მავნებელი — კუნლის პეპელა (Aporia crataegi) და სხვა. 

## ლიტერატურა 
*
თეთრმუცელა სელაპი

** თეთრმუცელა სელაპი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნამდვილი სელაპების ოჯახისა. გავრცელებულია კანარისა და მადეირის კუნძულების ზონაში, აღმოსავლეთით — ხმელთაშუა ზღვის გავლით შავ ზღვაში, სადაც მხოლოდ (ისიც იშვიათად) ბულგარეთის სანაპიროებთან გვხვდება. თეთრმუცელა სელაპის სხეულის სიგრძე 3-3,8 მ-ს აღწევს. იკვებება თევზებითა და მსხვილი კიბოსნაირებით. მცირერიცხოვნების გამო სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. 1982 წელს გამოცემულ „საქართველოს წითელ წიგნში“ შეტანილია როგორც მეტად იშვიათი და მცირერიცხოვანი, გადაშენების გზაზე მდგარი, თუმცა ამჟამად საქართველოს სანაპირო წყლებში იგი უკვე გადაშენებულია და 2006 წელს დამტკიცებულ საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ მას მინიჭებული აქვს ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) კატეგორია RE (Regionally Extinct) — გადაშენებული რეგიონულ დონეზე.

## ლიტერატურა
* საქართველოს სსრ წითელი წიგნი. 1982, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი. 
* საქართველოს „წითელი ნუსხა“, დამტკიცებული საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 2 მაისის #303 ბრძანებულებით.

კატეგორია:ფარფლფეხიანები
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
შივა

200პქ|მინი|right|
შივა

**შივა** (სანსკ. शिव śiva „კეთილი“) — ინდუისტური სამების (ტრიმურტი) გამანადგურებელი ღვთაება შემოქმედი ბრაჰმას და მფარველი ვიშნუს გვერდით.

თუ ბრაჰმას ფუქნცია უხსოვარ დროში მსოფლიოს შექმნა იყო, ხოლო ვიშნუს მისია ყოველ საუკუნეში იმაში მდგომარეობს, რომ მან თავის მრავალრიცხოვან ატარებად მანიფესტირებულმა ღვთაებრივი კანონი (დჰარმა) აღადგინოს, *შივას* ბედისწერამ ამდაგვარი ერთმნიშვნელოვანი როლი არ დააკისრა. იგი ინდუიზმის ყველაზე საინტერესო და მრავალფეროვანი მოვლენაა.

*შივა* არა მხოლოდ სიცოცხლის და სიკეთის წყაროა, ჰიმალაების მთებში მედიტაციაში მჯდომი ასკეტური იოგი, იგი კოსმოსური ცეკვის დიადი მეფეცაა (ნატარაჯა). მთელი მსოფლიო მისი ექსტაზის ცეცხლში ნადგურდება და ხელახლა შივას მიერვე ნაყოფიერდება.

შივას კულტი წინააღმდეგობრივია, მასში აღქმულია როგორც ერთის მხრივ დამანგრეველი, მეორეს მხრივ კი მაცოცხლებელი და შემოქმედი. შივაში ვხვდებით კეთილისა და ბოროტი საწყისის სინთეზს. შივას მეუღლეა კალი, დურგას მრისხანე განსახიერება

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლინგამი

## რესურსები ინტერნეტში 
* shaivam.org

კატეგორია:მნგრეველი ღმერთები
კატეგორია:ინდუისტური ღმერთები
კატეგორია:ტამილური ღვთაებები
კატეგორია:სამსახოვანი ღმერთები
კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:შივას განსხეულებები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
კაბალა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კაბალა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კაბალა — ძვ. საქართველოში — იჯარა
* კაბალა — მისტიკური სწავლება
თეთრყვავილა

**თეთრყვავილა** () — მცენარის გვარი ამარილისისებრთა ოჯახისა. პატარა ზომის მრავალწლოვანი ბოლქვიანი მცენარეებია. აქვთ ორი, ხაზური ან მოგრძო ხაზური ფოთლები და რამდენადმე გრძელი საყვავილე ღერძი, რომელზედაც მეტწილად ერთი თავჩაქინდრული თეთრი ყვავილია.

17-18 სახეობა გავრცელებულია მცირე აზიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში. 11 სახეობა კავკასიაშია გავრცელებული, საქართველოში — 9 (ალპური თეთრყვავილა, ლაგოდეხის თეთრყვავილა, ბრტყელფოთოლა თეთრყვავილა, ვორონოვის თეთრყვავილა და სხვ.), რომელიც მთის ტყეებსა და მაღალმთის მდელოებზე იზრდება, მ. შ. საქართველოს ენდემია, ხოლო 1 — კავკასიისა. ადრე გაზაფხულზე ლამაზად მოყვავილე მცენარეებია. ცნობილია მისი ბაღის რამდენიმე ფორმა, მ. შ. ვარაც (ბუთხუზაც). თეთრყვავილას ზოგიერთი სახეობის ფოთლები და ბოლქვები შეიცავს ალკალოიდებს — ლევოინსა და ლევკოციტინს.

## ლიტერატურა 
*
სიტა

[250პქ|მინი|გაძევებული სიტა [რამას შვილებს რამაიანას ასწავლის]]
**სიტა** (,  — „კვალი მიწაში“) — ინდუისტური ღვთაება რამას მეუღლე, ბედნიერების ქალღმერთის ლაკშმის ერთ-ერთი განსახიერება. მისი ცხოვრება აღწერილია ინდურ ეპოსში რამაიანა.

დედამიწიდან დაბადებული სიტა პრინცი რამას ერთგული თანამგზავრია. როდესაც რამას სასახლის დატოვება და ტყეში განდეგილად წასვლა უხდება, სიტა მეუღლეს გასაჭირში არ ტოვებს და მიჰყვება მას.

ტყეში ცხოვრებისას სიტას შრი-ლანკის მეფე რავანა იტაცებს, მაგრამ რამა სიტას ბრძოლით იბრუნებს. სასახლეში დაბრუნების შემდეგ რამა ავ ენებს ჰყვება, სიტას რავანასთან მეუღლეობრივი ერთგულების გატეხვას აბრალებს და ისევ ტყეში აძევებს.

მარტოობაში სიტა ორ ჭაბუკს შობს, ასწავლის მათ რამაიანას და მამასთან აგზავნის, თავად თავის მშობელს — დედამიწას — თავშესაფარის სთხოვს და მასში ბრუნდება. 

სიტას და რამას ეს ლეგენდა ინდოელ ხალხში დღემდე აქტუალურობას არ კარგავს. სიტა ერთგულების, ხოლო რამა მოვალეობის შესრულების სიმბოლოდაა ქცეული.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* სიტა — New International Encyclopedia

კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:რამაიანას პერსონაჟები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
კ2

**კ2** (K2, ასევე **ჩოგორი** — დიდი მთა, გამარტ. ) — დედამიწაზე სიმაღლით მეორე მწვერვალი ევერესტის შემდეგ. მისი სიმაღლე 8611 მეტრია ზღვის დონიდან. მდებარეობს პაკისტანში (ტახკორღანის ტაჯიკური ავტონომიური ოლქი) და ყარაყორუმის მთათა სისტემას ეკუთვნის, ჰიმალაის დასავლეთით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*რვაათასიანები

კატეგორია:ჩინეთის მთები
კატეგორია:პაკისტანის მთები
კატეგორია:ყარაყორუმი
კაბალი

**კაბალი** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 2720 მ, სიგრძე 45 კმ, აუზის ფართობი 391 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, მდგრადი წყალმცირობა — ზამთარში, არამდგრადი — ზაფხულში, წყამოვარდნები — შემოდგომაზე. კაბალის წყლით ირწყვის 2854 ჰა ფართობი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ალაზნის შენაკადები
თეკოიდები

**თეკოიდები** () — ნამარხი ცხოველების კლასი კანეკლიანების ტიპისა. ჰქონდათ სხვადასხვა რაოდენობის მოძრავი ფირფიტებისაგან შემდგარი ჯამის ფორმა, რომლის ძირი ჩვეულებრივ, სუბსტრატზე იყო მიმაგრებული. ჯამის ცენტრში იყო პირი, რომლისკენ მიემართებოდა 5 დაუტოტავი ამბულაკრული სხივი. თეკოიდები  გავრცელებულია ქვედა კემბრიულიდან ქვედა კარბონულ პერიოდამდე. გვხვდებიან იშვიათად. ყველაზე ფართოდ გავრცელებული გვარია   Lepidodiscus. ლენინგრადის ოლქისა და ესტონეთის სილურულ ნალექებში გვხვდება გვარი Cyathocystis.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კანეკლიანები
თეკრაშდუდი

**თეკრაშდუდი** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის ქედზე, მდინარე ტეხურის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2776 მ. თეკრაშდუდი აგებულია იურული ასაკის ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით, აგრეთვე ბაიოსის პორფირიტებით. ფერდობები ციცაბოა და ქარაფოვან-კლდოვანი; ზემოთ შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულობით, ქვემოთ მუქწიწვიანი ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კაბალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კაბალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კაბალი — მდინარე კახეთის მხარეში
* კაბალი — სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში
თეკლას მონასტერი

**თეკლას მონასტერი** — იერუსალიმში, ქართველთა მონასტერი პალესტინაში. დგას იერულასიმში ქრისტეს საფლავის მახლობლად. აშენებულია XV საუკუნის შუა ხანებში იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის წინამძღვრის (ჯვრის მამის) ქრისტეფორე ზედგენიძისა და მისი ნათესავების მიერ. თეკლას მონასტერი იხსენიება იერუსალიმის № 161 ხელნაწერის მინაწერში. XVI საუკუნის II ნახევარსა და XVII საუკუნის დასაწყისს შორის ჯვრის მამას ქაიხოსრო ზედგენიძეს მონასტერში აუშენებია ზღუდე და სენაკი. იერუსალიმის პატრიარქის დოსითეოსის (†  1707) ცნობით, XVII საუკუნის დასაწყისში ქართველებმა თეკლას მონასტერი იერუსალიმის პატრიარქს თეოფანეს († 1646) დაუთმეს, ხოლო მონასტრის მეორე ნახევარი (სამხრეთი) კოპტებისაგან უყიდია პატრიარქ პაისიოსს († 1660) და აღუდგენია ეკლესია, ეზო და ბაღი. 1965 წელს მიაკვლიეს მონასტრის შენობას, რომელზეც ასომთავრულით ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა. 

## ლიტერატურა
* მიქაძე გ., „იერუსალიმის უცნობი ქართული საამშენებლო წარწერა“. «ქართული წყაროთმცოდნეობა», 1971, ტ. 3;

კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები სირია-პალესტინაში
თელავის მაზრა

მინიატიურა|თელავის მაზრის 1843 წლის გერბი
**თელავის მაზრა** — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

1846 წლიდან თბილისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი. შეიქმნა 1801 წელს, მოიცავდა ალაზნის ხეობის ზემო ნაწილს. 1834 წელს დიუბუა დე მონპერეს ცნობით მაზრის მოსახლეობა 47 000 ადამიანი იყო. მონპერესვე ცნობით თელავის მაზრაში განვითარებული იყო მეღვინეობა, ვენახებს ეჭირა 7 ათასი დესეტინა მიწა და ისხმებოდა 31 360 000 პინტა ღვინო. მეღვინეობის საუკეთესო ადგილები იყო კონდოლი, ყვარელი და წინანდალი. 1841 წელს დაიყო თელავის, ყვარლის, სიღნაღის, უკანამხრის, თუშეთისა და ფშავ-ხევსურეთის უბნებად. 1842 წელს თელავის მაზრას ჩამოაშორეს თუშეთისა და ფშავ-ხევსურეთის უბნები და მათგან დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ერთეული შექმნეს. 1844 წელს აღადგინეს სიღნაღის მაზრა, თელავის მაზრა კი თელავისა და ყვარლის უბნებად დაყვეს. 1874 წელს თელავის მაზრას თიანეთის მხარეც ჩამოსცილდა. 1891 წელს თელავის მაზრა იყოფოდა ქალაქ თელავად (11 214 მცხ.), ყვარლისა (20 543 მცხ.) და წინანდლის უბნებად (33 362 მცხ.). სულ მაზრაში შედიოდა ერთი ქალაქი და 61 სოფელი. მისი ტერიტორია შეადგენდა 2523,43 კმ²-ს. თელავის მაზრა გაუქმდა 1930 წელს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თელავის მაზრა
თელა

**თელა** () — მერქნიან მცენარეთა გვარი თელისებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი, ზოგჯერ მარადმწვანე (ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში) ხეებია, იშვიათად ბუჩქები. სიმაღლე 30-40 მ აღწევს. აქვთ წვრილი, კონებად შეკრებილი, უმეტესად ორსქესიანი ყვავილები, ფრთიანი კაკლუჭა ნაყოფი. 

გვარი მოიცავს 50-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი ჰავის ზონაში, ნაწილობრივ სუბტროპიკებისა და ტროპიკების მთებში. კავკასიაში იზრდება 9 სახეობა, საქართველოში — 5; მათგან ერთი — ქართული თელა () საქართველოს ენდემია; იზრდება შირაქის ხევებში, მეტად მშრალ და მეჩხერ ტყეში (სულ რამდენიმე ათეულია). თელის წმინდა კორომები (მცირეც კი) ძალზე იშვიათია. 

საქართველოს ფოთლოვან ტყეებში შერეულია თელადუმა (თელამუში — ), რომელიც აღწევს სუბალპურ სარტყელს და თელა („კარაღაჯი“ — ), რომელიც გავრცელებულია მთის ტყეების შუა სარტყლამდე. თელა ყინვაგამძლე და ჩრდილის ამტანია, ეტანება ნოტიერ და ტენიან ნიადაგს, თუმცა ბევრი გვალვასა და სუსტად დამლაშებულ ნიადაგსაც ეგუება. ყვავილობს (ფოთლის გაშლამდე) და ნაყოფს ისხამს ადრე გაზაფხულზე, ზოგი აღმოსავლეთაზიური სახეობა — შემოდგომით. ცოცხლობს 200-400 წელს. 

ნაყოფმსხმოიარობას იწყებს 15-40 წლის ასაკში. მრავლდება თესლით, მყრობითა და ფესვის ნაბარტყით. უხვად ივითარებს ძირკვის ამონაყარს. ღრმად განვითარებული გვერდითი ფესვების გამო ქარი ვერ აქცევს. იყენებენ ბაღ-პარკებისა და მინდორსაცავი ზოლების გასაშენებლად. ქუჩებისა და გზების გასამწვანებლად. ამ მხრივ განსაკუთრებით გამოირჩევა გვალვაგამძლე შუა აზიის ენდემი — „ლალბანდი“ (). თელის მერქანი გამძლე და მაგარია, ძვირფასი საავეჯე მასალაა (განსაკუთრებით ლამაზი ნუჟრების გამო). იყენებენ მშენებლობაშიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თელისებრნი
ოლიმპია

thumb|240px|მხატვრის დანახული ოლიმპია

**ოლიმპია** (ბერძნ. Ολυμπία) — ძველი ბერძნული ქალაქი ელიდაში (პელოპონესის ჩრდილოეთ-დასავლეთი ნაწილი), რელიგიური ცენტრი, ზევსის კულტისა და მისდამი მიძღვნილი ოლიმპიური თამაშების ჩასატარებელი ადგილი. არქიტექტურული ანსამბლი ჩამოყალიბდა ძვ. წ. VII—IV საუკუნეებში. დაეცა ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ. ოლიმპიის შემდეგ შემონახულია პელოპის სამლოცველოს (ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრული), ჰერას (ძვ. წ. VII საუკუნის დასასრული ან VI საუკუნის დასაწყისი), პრაქსიტელეს ქანდაკება „ჰერმესი ჩვილი დიონისეთი“ (მარმარილო, დაახლოებით ძვ. წ. 340) დაცულია ოლიმპიის მუზეუმში. ზევსის (ძვ. წ. 468—456, არქიტექტორი ლიბონი; ფრონტების ადრინდელი კლასიკური ქანდაკება და პეონიოსის „ნიკეს“ ქანდაკება დაცულია ოლიმპიის მუზეუმში). ღმერთების დედის (მეტროონი, ძვ. წ. IV საუკუნის I ნახევარი), ზევს სოსიპოლისისა და ილითიას (ძვ. წ. 363-ის შემდეგ) ტაძრების, 12 საგანძურისა და სხვა ნაგებობათა ნაშთები. წმინდა ადგილის ფარგლებს გარეთ ბულევტერიონის (ძბ. წ. VI—V სს.), კლასიკური ეპოქის სტადიონის, ე. წ. ლეონიდაიონის (ძვ. წ. IV ს., არქიტ. ლეონიდე) და სხვ. ნაგებობათა ნაშთები. ოლომპიას მუზეუმი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
თელა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თელა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თელა — მერქნიან მცენარეთა გვარი
* თელა — სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში
დომენური სახელი

**დომენური სახელი** () — კონკრეტული სერვერი ან საიტი, რომელშიც მოთავსებულია საძიებო დოკუმენტი. ის შედგება ორი ნაწილისაგან, რომლის პირველი ნაწილი არის სერვერის სახელი, ხოლო ბოლო ნაწილი ჩვეულებრივად არის დომენის სახელი. ზოგიერთ URL-ს დომენის სახელის შემდეგ მიეწერება სერვერის პორტი, მაგრამ ამას ადგილი აქვს არასტანდარტული პორტის შემთხვევაში. არსებობს 6 სამი სიმბოლოსაგან შემდგარი ძირითადი დომენის სახელი, რომელიც აღწერს შეერთებული შტატების დომენური სახელების სისტემას: 

* edu (education) — განათლების სისტემის;
* mil (military) — სამხედრო სისტემის;
* org (organization) — არაკომერციული ორგანიზაციების;
* gov (government) — სამთავრობო;
* com (commercial) — კომერციული ორგანიზაციების
* net (network) — ქსელური რესურსების.

მათ დაემატა კიდევ ექვსი, ხუთი, ოთხი ან სამი სიმბოლოსაგან შემდგარი დომენის სახელი: 

* arts — კულტურა და გართობა;
* firm — ბიზნესი;
* store — ვაჭრობა;
* web — ვებ-საქმიანობა;
* rec — დასვენება;
* info — საინფორმაციო სამსახურები. 

გარდა ამისა, არსებობს ასამდე ორი სიმბოლოსაგან შედგენილი დომენის სახელი, რომელიც წარმოადგენს სხვადასხვა ქვეყანას, რეგიონს ან კონტინენტს, მაგ.:

* uk — დიდი ბრიტანეთი;
* ca — კანადა;
* ru — რუსეთი;
* ua — უკრაინა;
* ge — საქართველო, და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დომენური სახელების სისტემა
კატეგორია:ინტერნეტი
კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმები
კატეგორია:ქსელური ჟარგონები
სერვერი (კომპიუტერი)

thumb|right|200px|სერვერის მაგალითი

**სერვერი** ან **ჰოსტი** (host) — დიდი კომპიუტერი, რომლის გამოყენება შეუძლია ერთდროულად ბევრ მომხმარებელს. მასში შეიძლება ინახებოდეს სხვადასხვა პროგრამების, ფაილებისა და მონაცემთა ბაზების ძალიან დიდი რაოდენობა. სიტყვა „სერვერი“ გამოიყენება ორი მნიშვნელობით: სერვერი (server) არის კომპიუტერი, რომლის გამოყენება ქსელში ბევრ მომხმარებელს შეუძლია. ნებისმიერი ჰოსტი შეიძლება იყოს სერვერი, პირიქით კი არა. სერვერი (server) არის პროგრამა, რომელიც ემსახურება სხვა პროგრამებს — კლიენტებს. ინტერნეტი შედგება სერვერებისგან ორივე მნიშვნელობით. მაგალითად, თუ რომელიმე კომპიუტერი ინტერნეტში ინახავს ვებ-დოკუმენტებს, მაშინ ის არის ვებ-სერვერი და მან უნდა შეძლოს მასში მოთავსებული ვებ-დოკუმენტების მიწოდება კლიენტებისათვის, რომლის როლსაც ასრულებს ბრაუზერი. საზოგადოდ, კლიენტი (client) არის პროგრამა ან კომპიუტერი, რომელსაც ქსელში ემსახურება სხვა პროგრამა ან კომპიუტერი.

კატეგორია:კომპიუტერი
კატეგორია:ინტერნეტი
კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმები
კატეგორია:ქსელური ჟარგონები
ჰიპერტექსტი

მინი|დოკუმენტები, რომლებიც ერთმანეთთან ჰიპერბმულითაა დაკავშირებული
**ჰიპერტექსტი** () ანუ **ჰიპერტექსტური სისტემა** — სხვადახსვა ტიპის დოკუმენტების სისტემა, რომელშიც ყოველი დოკუმენტი დაკავშირებულია რომელიმე სხვა დოკუმენტთან ამავე სისტემიდან. კავშირი (link) ჰიპერტექსტურ სისტემაში არის ერთი დოკუმენტის მეორე დოკუმენტზე გადასვლის საშუალება. კავშირს ჰიპერტექსტურ დოკუმენტში ზოგჯერ ჰიპერკავშირს (hyperlink) უწოდებენ. კავშირზე მაუსის ერთხელ დაწკაპებით (click) ხდება ჰიპერტექსტურ სისტემაში დაკავშირებული დოკუმენტების გამოძახება კომპიუტერის ეკრანზე. ჰიპერტექსტური დოკუმენტი (hypertext document) არის ისეთი დოკუმენტი ჰიპერტექსტური სისტემიდან, რომელშიც ერთი კავშირი (link) მიანც არსებობს ამავე სისტემის სხვა დოკუმენტთან, როგორიც არ უნდა იყოს ის: ტექსტი, ნახატი, ხმა, კომპიუტერული პროგრამა, ხმაური, ანიმაცია, ვიდეო სხვადასხვა ტიპის დოკუმენტების ერთ სისტემაში დაკავშირების შესაძლებლობის გამო ჰიპერტექსტურ სისტემას უწოდებენ აგრეთვე ჰიპერმედიურს (hypermedia). „მსოფლიო აბლამუდა“ (world wide web) არის ჰიპერტექსტური სისტემა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰიპერტექსტი 

კატეგორია:ჰიპერტექსტი
კატეგორია:ელექტრონული ლიტერატურა
კატეგორია:ინტერნეტის ისტორია
ათენგენობა

მინიატიურა|წმ. ათინოგენე სებასტიელი (მინიატურა ივერთა მონასტრიდან)
**ათენგენობა** — ქრისტიანული დღესასწაული; დაუწესებიათ III-IV საუკუნეების მიჯნაზე წამებული ბერძენი მღვდელმოძღვრის ათენეგე (ათინოგენე) სებასტიელის მოსახსენიებლად. ათენგენობა ფართოდ ყოფილა გავრცელებული საქართველოში და სომხეთში. განეკუთვნებოდა მოძრავ დღესასწაულთა ციკლს. იმართებოდა ივნის-ივლისში, აღდგომიდან 98-ე დღეს ("დღესა ვარდობასა"). ამჟამად შემორჩენილია აღმოსავლეთ საქართველოს მთაში. ხევსურეთში და ხევში მას ათენგენობას ეძახიან, თუშეთში - ათნიგენობას, ზოგან კი იმ ხატის სახელს, სადაც დღეობა იმართება (ლაშარობა, თამარობა, სერობა და ა. შ.). მთაში ქრისტიანობის პაგანიზების (გახალხურება) შედეგად მთიელთა ათენგენობას სახელწოდების გარდა თითქმის აღარაფერი აქვს საერთო ქრისტიანულ დღესასწაულთან. ეს არის ტიპობრივი ხალხური დღესასწაული, რომელიც იმართება ივნისის II ნახევარში სხვადასხვა დღეს. ათენგენობის დღესასწაულზე ხალხი შესაწირავითა და სათანადო რიტუალის შესრულებით ცდილობდა ხატის მფარველობა დაემსახურებინა. 

## ლიტერატურა 
* *კეკელიძე კ.,* ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 1, თბ. 1956;

კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
კატეგორია:გარდამავალი მართლმადიდებლური დღესასწაულები
მიქელანჯელო ანტონიონი

**მიქელანჯელო ანტონიონი** (; დ. 29 სექტემბერი, 1912 — გ. 30 ივლისი, 2007) — იტალიელი კინორეჟისორი.

## ბიოგრაფია
ანტონიონი დაიბადა ქალაქ ფერარაში. დაამთავრა ბოლონიის უნივერსიტეტი ეკონომიკის ბაკალავრის ხარისხით. 1939 წელს მუშაობა დაიწყო რომში. რეჟისორული დებიუტი ანტონიონიმ 1942 წელს დოკუმენტური ფილმით „ადამიანები მდინარე პოდან“ დაიწყო. მისი პირველი გამორჩეული ფილმი იყო „მეგობრები“, რომელიც 1955 წელს ვერცხლის ლომით დაჯილდოვდა.

მის შემოქმედებას ეკუთვნის ეგზისტენციალისტური ტეტრალოგია: „თავგადასავალი“, „ღამე“, „დაბნელება“, „წითელი უდაბნო“. ფილმი „ღამე“ ოქროს დათვით დაჯილდოვდა, ხოლო თავად ანტონიონიმ დავიდ დი დონატელოს პრემია მიიღო საუკეთესო რეჟისორისთვის.

ანტონიონის ეკუთვნის ასევე „ზაბრისკი პოინტი“, რომლის მუსიკა Pink Floyd-ს ეკუთვნის და „პროფესია რეპორტიორი“ ჯეკ ნიკოლსონის მონაწილეობით. ფილმი „წითელ უდაბნო“ 1964 წელს ვენეციის კინოფესტივალზე ოქროს ლომით დაჯილდოვდა, ხოლო ფილმი ფოტოგადიდება კანის კინოფესტივალის ოქროს პალმის რტოს მფლობელი გახდა.

კინორეჟისორი ყურადღებას ყოველთვის ადამიანებს შორის კომუნიკაციის პრობლემაზე ამახვილებდა. მისი მუზა მსახიობი მონიკა ვიტი იყო. ამ უკანასკნელს რამდენიმე მთავარი როლი აქვს შესრულებული ანტონიონის ფილმებში.

## ფილმოგრაფია 
* 1955 — დაქალები / *Le amiche*
* 1957 — ყვირილი / *Il grido*
* 1960 — თავგადასავალი / *L’avventura*
* 1961 — ღამე / *La notte*
* 1962 — დაბნელება / *L’eclisse*
* 1964 — წითელი უდაბნო / *Il deserto rosso*
* 1966 — ფოტოგადიდება / *Blowup*
* 1970 — ზაბრისკი პოინტი / *Zabriskie Point*
* 1975 — პროფესია: რეპორტიორი / *Professione: reporter*
* 1980 — ობერვალდის საიდუმლო / *Il mistero di Oberwald*
* 1982 — ქალის იდენტიფიკაცია / *Identificazione di una donna*
* 1995 — ღრუბლებს მიღმა (ვიმ ვენდერსთან ერთად) / *Par Dela Les Nuages*
* 2004 — ეროსი (ეპიზოდი «საგნების საშიში კავშირი») / *Eros* (*Il filo pericoloso delle cose*)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*მიქელანჯელო ანტონიონი — 90, გიორგი გვახარია
* მიქელანჯელო ანტონიონი
*ფოტოგალერეა
* ინტერვიუების კრებული (ინგლისური)
* ანტონიონის ესსე „ნიუ-იორკის ხმა"

კატეგორია:იტალიელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:იტალიურენოვანი კინორეჟისორები
თელავის დრამატული თეატრი

** თელავის ვაჟა-ფშაველას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი** — ქართული დრამატული თეატრი. პირველი წარმოდგენები თელავში მეფე ერეკლეს დროს იმართებოდა. სპექტაკლების ჩვენება განახლდა XIX საუკუნის II ნახევარში. 1866 წელს პირველ სპექტაკლად უჩვენეს გიორგი ერისთავის „გაყრა“. იმავე წელს დაიდგა ზურაბ  ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“. რევოლუციამდე თეალავის თეატრში გამოდიოდნენ ქართული სცენის გამოჩენილი ოსტატები ნატო გაბუნია-ცაგარელი, მაკო საფაროვა-აბაშიძე, ნ. ჩხეიძე, ლადო ალექსი-მესხიშვილი, ვასო  აბაშიძე, ვალერიან  გუნია, ალექსანდრე იმედაშვილი და სხვა. პროფესიული თეატრი თელავში გაიხსნა 1931-1932 სეზონში. ხელმძღვანელად რეჟისორი ვახტანგ გარიკი (ვაჩნაძე). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*თელავის დრამატული თეატრი
*ქართული თეატრის ელექტრონული არქივი

კატეგორია:საქართველოს თეატრები
კატეგორია:დრამატული თეატრები
კატეგორია:თელავი
თელავის ისტორიული მუზეუმი

thumb|250px| ერეკლეს სასახლე
**თელავის ისტორიული მუზეუმი**, ყოფ. გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის თელავის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი — ისტორიული მუზეუმი ქალაქ თელავში. დაარსდა 1927 წელს, როგორც მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 8 წლის განმავლობაში მუზეუმი საზოგადოებრივ საწყისებზე მუშაობდა. 1935 წელს გადაკეთდა ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმად. მუზეუმი მოთავსებულია მეფე ერეკლე II-ის ყოფილი სასახლის რამდენიმე დარბაზში. აქვს სხვადასხვა პერიოდები განყოფილებები. 

სამუზეუმო კომპლექსში „ბატონის ციხის“ სახელწოდებით  შედის: „კახთ მეფეთა სასახლე“ (XVIII საუკუნე), მეფის კარის ეკლესიები, ერეკლეს მიერ XVIII საუკუნის 50-იან წლებში დაარსებული ფილოსოფიურ-საღვთისმეტყველო სკოლის ნაგებობის ნაშთები, მეფის  აბანო და სასახლის ტერიტორიაზე გაყვანილი გვირაბი, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხარის უნიკალური კარიბჭეები,  აგრეთვე ყოფილი წმინდა ნინოს სახელობის სასწავლებლის, ქეთევან იაშვილის სახელობის სამხატვრო გალერეისა და ადმინისტრაციული კორპუსები.

მეფე ერეკლეს მემორიალური ნივთების გარდა, მუზეუმში დაცულია: ნუმიზმატიკური მასალა, ადრეფეოდალური ხანის სარკოფაგი, გვიანი შუა საუკუნეების აბჯარი, XVII-XIX საუკუნეების სპილენძის საოჯახო ნივთების, საბრძოლო იარაღის, ხევსურული სამოსელის კოლექციები. ქეთევან იაშვილის სახელობის სამხატვრო გალერეაში დაცულია ქეთევან იაშვილის მიერ მუზეუმისათვის საჩუქრად გადაცემული კერძო კოლექციის 187 ექსპონატი. მათ შორის XIX საუკუნის ნიდერლანდური, ფრანგული, გერმანული, რუსული (ივანე აივაზოვსკის, ივანე კრამსკოისა და „პერედვიჟნიკების“ პერიოდის სხვა მხატვართა ნაწარმოებები) მხატვრობისა და მცირე პლასტიკის საინტერესო ნიმუშები, აგრეთვე ქართველ მხატვართა (ელენე ახვლედიანის, ლადო გუდიაშვილის, ჯემალ ხუციშვილისა და სხვათა) ნამუშევრები.

არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, ნუმიზმატიკის, ტექსტილის, ხელნაწერთა და ფერწერული ტილოების კოლექციების გარდა მუზეუმში არსებობს სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, რომელიც 5000 მეტ წიგნად ფონდს ითვლის, ფოტოფონდი (ალექსანდრე როინაშვილი, ვასილ როინაშვილი, დიმიტრი ერმაკოვი, შარკანოვი, ბარკალაია, სოსნოვი, ტორი, სიმონოვი და სხვა ფოტოხელოვანთა) ქალაქ თელავის შესანიშნავი ხედებით, ყოფა-ცხოვრების ამსახველი 7000-ზე მეტი ფოტომასალით.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
## გალერეა 

სურათი:Telavi2009.jpg|ერეკლე მეფის კარის ეკლესია
სურათი:Erekles samefo taxti.jpg|ერეკლეს სამეფო ტახტი
სურათი:Telavis saxelmwifo muzeumi.jpg|მუზეუმის შესასვლელი
სურათი:Qetevan iashvilis saxelobis galerea.jpg|ქეთევან იაშვილის სახელობის სამხატვრო გალერეა
სურათი:Rafiel ertisTavis saflavi.jpg|რაფიელ ერისთავის საფლავი მუზეუმის ეზოში
სურათი:Giorgi chubinishvilis biusti.jpg| გიორგი ჩუბინაშვილის ბიუსტი მისივე სახელობის თელავის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის ეზოში
სურათი:Barbare jorjadze.jpg|ბარბარე ჯორჯაძის საფლავი მუზეუმის ეზოში
სურათი:Ioseb daviTashvili.jpg|იოსებ დავითაშვილის საფლავი მუზეუმის ეზოში

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
კატეგორია:1927 წელს დაარსებული მუზეუმები
დევი (ინდუიზმი)

მინი|დურგა კლავს დემონს
**დევი** (სანსკ. देवी devī „ქალღმერთი“) — ინდუიზმის უძველესი ნაყოფიერების ქალღმერთი.

საუკუნეების განმავლობაში მას ყველა მდედრ ღვთაებათა ფუნქცია დაეკისრა. დევის მანიფესტაციები მრავალია — ლაკშმი, სარასვატი, მაგრამ ყველაზე მეტად იგი გაიგივებულია შივას მეუღლე დურგასთან, რომელსაც თავის მხრივ დევის, როგორც მდედრი საწყისის, საპირისპირო ბუნების ფორმები მიეცა — მრისხანე კალი და ლმობიერი პარვატი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მანტრა
*დევი

## ლიტერატურა 
* Aurobindo, Sri. *"The Mother"*. ISBN 0-941524-79-5.
* Kinsley, David. *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions*. Motilal Banarsidass, New Delhi, India. ISBN 81-208-0379-5.
* Pattanaik, Devdutt. *The Mother Goddess: An Introduction*. ISBN 81-87111-45-3.
* Pintchman, Tracy (1994). *The Rise of the Goddess in the Hindu Tradition*. SUNY Press, New York, USA. ISBN 0-7914-2112-0.
* Sen, Ramprasad (1720–1781). *Grace and Mercy in Her Wild Hair: Selected Poems to the Mother Goddess*. ISBN 0-934252-94-7.
* Wangu, Madhu Bazaz (2003). *Images of Indian Goddesses: Myths, Meanings, and Models*. Abhinav Publications, New Delhi, India. ISBN 81-7017-416-3.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Devi: The Great Goddess, An Exhibit  
* Hindu Goddess worship
* Shrimad Devi Bhagavatam 

კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:დედა-ქალღმერთები
კატეგორია:შაქტიზმი
სარასვატი

200px|thumb|right|სარასვატი
**სარასვატი** (სანსკ. सरस्वती sarasvatī „წყლებით მდიდარი“) — ინდუისტური სიბრძნის ქალღმერთი, ღვთაება ბრაჰმას მეუღლე. 

სარასვატი მოიხსენიება რიგვედაში, სადაც იგი მდინარეთა და ტბათა მფარველი ღვთაებაა. მოგვიანებით იგი უკვე ძირითადად ხელოვან ადამიანთა ნიჭის მწყალობელი ქალღმერთია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Vasant Panchami, a celebration of Goddess Saraswati 
* Saraswati Jayanti Festival

კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:ცოდნის ქალღმერთები
კატეგორია:ხელოვნების ქალღმერთები
კატეგორია:რიგვედას ღვთაებები
კატეგორია:ზღვის და მდინარის ქალღმერთები
კატეგორია:შაქტიზმი
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
თელავის სემინარია

**თელავის სემინარია**, გაიხსნა 1782 წელს მეფის სასახლის სკოლის ბაზაზე. სასწავლო-ორგანიზაციულ მხარეს ხელმძღვანელობდა ანტონ კათოლიკოსი, რომელსაც მხარში ედგნენ დოსითეოზ ჩერქეზიშვილ-ნეკრესელი, ფილიპე ყაითმაზაშვილი, გაიოზ და დავით რექტორები. თელავის სემინარია სახელმწიფო კმაყოფაზე იყო და სწავლება კლერიკალურ-სქოლასტიკურ პრინციპს ემყარებოდა. მოსწავლეებს იღებდნენ წოდებრივი განსხვავების მიუხედავად. ასწავლიდნენ გრამატიკას, რიტორიკას, ფილოსოფიას, მათემატიკას, ღვთისმეტყველებას. ხშირად ეწყობოდა მოსწავლეთა დეკლამაციები და დისპუტები. სემინარიის მასწავლებლებისა და მოსწავლეების მაღალი აკადემიური დორნის მაჩვენებელია საჯარო პაექრობის ტექსტი. დისპუტი მოეწყო თელავის სემინარიის მსმენელთა შემოწმების მიზნით სემინარიის არსებობის ერთი წლის თავზე 1783 წლის 28 მაისს თემაზე „მოკლედ ცხადჰყოფისათვის საღრამატიკოთა ჰაზრთა სარგებლობისა“; გაიოზ რექტორს წარუდგენია 12-მუხლიანი თეზისები. იმის მიხედვით, თუ როგორ განმარტავდნენ სემინარისტები თითოეულ თეზისს, მოწმდებოდა მათი ცოდნა. თელავის სემინარიამ 1801 წლამდე იარსება.

## ლიტერატურა
* *გამსახურდია ს.,* ქსე, ტ. 4, გვ. 647, თბ., 1979

კატეგორია:სასულიერო სასწავლებლები
კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:თელავი
ვერძი (ასტროლოგია)

**thumb|right|ვერძი

**ვერძი** (**''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით პირველი ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. დასავლური ასტროლოგიის მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 20 (ან 21) მარტიდან 20 აპრილამდე. ვერძის ზოდიაქო განსხვავდება ვერძის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 19 აპრილიდან 13 მაისამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, ვერძის მმართველი პლანეტაა — მარსი. ვერძის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ —  მზე, „დაცემულია“ — სატურნი, „გამოძევებულია“ — ვენერა. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, ვერძის ძირითადი მინერალია: იასპი. მას ასევე შეესაბამება: ალმასი, ალმანდინი, ონიქსი, ტოპაზი, ქარვა, ძოწი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
სატი

250px|thumb|right|სატის რიტუალი, XIX საუკუნის გრავიურა
**სატი** (სანსკ. सती satī ”ჭეშმარიტი”) — ინდუისტურ მითოლოგიაში ღვთაება შივას საცოლე, რომელმაც ჩაშლილი ქორწინების გამო თავი სამსხვერპლო კოცონზე დაიწვა.

ინდოეთში მითოლოგიური სატის სახელით საუკუნეების განმავლობაში საყოველთაოდ ცნობილი არაადამიანური ქვრივთა გარდაცვლილ მეუღლეებთან ერთად ცოცხლად დაწვის ადათი გავრცელდა, რომელიც ინგლისის კოლონიურმა მთავრობამ 1829 აკრძალა.

## ლიტერატურა 
*
*Mani, L. (1987). Contentious traditions: the debate on sati in colonial India. Cultural Critique, (7), 119-156.

კატეგორია:ქალთა უფლებები რელიგიურ ტრადიციებში
კატეგორია:დაკრძალვის ტრადიციები
ქალწული (ასტროლოგია)

thumb|upright|ქალწული

**ქალწული** ('''''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეექვსე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 23 აგვისტოდან 22 (ან 23) სექტემბრამდე. ქალწულის ზოდიაქო განსხვავდება ქალწულის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 16 სექტემბრიდან 30 ოქტომბრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, ქალწულის მმართველია — მერკური. ქალწულის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — მერკური, „დაცემულია“ — ვენერა, „გამოძევებულია“ — ნეპტუნი და იუპიტერი. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, ქალწულის ძირითადი მინერალია: სარდიონი. მას ასევე შეესაბამება: ლაზურიტი, ნეფრიტი, იასპი, ვეფხვის თვალი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975;
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005;
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
ღრიანკალი (ასტროლოგია)

**thumb|right|ღრიანკალი

**ღრიანკალი** (**''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მერვე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 22 (ან 23) ოქტომბრიდან 22 (ან 23 ) ნოემბრამდე. ღრიანკალის (მორიელის) ზოდიაქო განსხვავდება მორიელის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 23 ნოემბრიდან 29 ნოემბრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, მორიელის მმართველია — პლუტონი. თანამმართველია — მარსი. მორიელის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — ურანი, „დაცემულია“ — მთვარე, „გამოძევებულია“ — ვენერა. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, მორიელის ძირითადი მინერალია: ბივრილი. მას ასევე შეესაბამება: ოპალი, მარჯანი, ობსიდიანი, სერდოლიქსი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975;
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005;
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
თელავისხევი

**თელავისხევი**, **თელავისრიყე** — პერიოდული მდინარე თელავის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 21 კმ, აუზის ფართობი 50 კმ². სათავეს იღებს გომბორის ქედის აღმოსავლეთ განშტოება კაცებისღვედზე, ზღვის დონიდან 1900 მ-ზე. ჩამოუდის ქალაქ თელავს. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე იცის წყალმოვარდნა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ალაზნის შენაკადები
თელეთი

250px|thumb|
**თელეთი** — გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო თელეთისა და ქვემო თელეთის ძველი სახელწოდება. წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნის I ნახევარში, თელეთის ბრძოლასთან (1522) დაკავშირებით. ვახუშტი ბატონიშვილი ასახელებს ოთხ თელეთს — ხატის თელეთი, მუხრან თელეთი (შემდგომში გაერთიანდა ზემო თელეთად), მირზოანთ თელეთი (იგივე ქურთი თელეთი) და თელეთი (შემდგომში გაერთიანდა ქვემო თელეთად): „არს თელეთები და ეკლესია წმიდის გიორგისა სასწაულთმოქმედი“. თელეთი 1791 წლის დავთარში მოხსენიებულია როგორც საამილახვროს კუთვნილი სოფელი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სასწორი (ასტროლოგია)

**thumb|right|სასწორი

**სასწორი** (**''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეშვიდე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 22 (ან 23) სექტემბრიდან 22 (ან 23) ოქტომბრამდე. სასწორის ზოდიაქო განსხვავდება სასწორის  თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 31 ოქტომბრიდან 22 ნოემბრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, სასწორის მმართველია — ვენერა. სასწორის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — სატურნი, „დაცემულია“ — მზე, „გამოძევებულია“ — მარსი. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, სასწორის ძირითადი მინერალია: ქრიზოლითი. მას ასევე შეესაბამება: აქვამარინი, გიშერი, ნეფრიტი, როდონიტი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975;
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005;
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
პარვატი

200px|thumb|right|პარვატი, XII საუკუნის ქანდაკება
**პარვატი** (სანსკ. पार्वती pārvatī „მთისა“) — ინდუისტური ქალღმერთი დურგას, დამანგრეველი ღვთაება შივას მეუღლის, „ლმობიერი“ მანიფესტაცია, მრისხანე კალის საპირისპირო სახე. ინდუიზმში იგი ბრწყინვალებას, სათნოებას და სილამაზეს განასახიერებს. 

ინდოეთში პარვატის ძირითადად გასათხოვარი ქალიშვილები სცემენ თაყვანს და უხვი მსხვერპლშეწირვებით (ყვავილებით და ხილით) მდიდარ და ლამაზ საქმროს ინაღდებენ.

კატეგორია:პარვატის განსხეულებები
კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:შაქტიზმი
კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
კალი

200პქ|მინი|right|მრისხანე ”დედა” - კალი მა
**კალი**, კალი მა (სანსკ. काली kālī ”შავი”) — ინდუისტური ქალღმერთი დურგას მრისხანე განსახიერება, ღვთაება შივას მეუღლე. მისი ლმობიერი ფორმაა პარვატი.

ინდუიზმის მიმდევრებისთვის იგი განასახიერებს ბოროტებასთან მარადიულ ბძოლას. მრისხანე ”დედა”, მა ჭეშმარიტების მისაღწევად რთულ გზაზე მოსიარულეთა მფარველია.

## ლიტერატურა 
* *Sri Ramakrishna (The Great Master)*, Swami Saradananda, Ramakrishna Math,1952
* *Devi Mahatmyam*, Swami Jagadiswarananda, Ramakrishna Math, 1953
* *The Art of Tantra*, Philip Rawson, Thames & Hudson, 1973
* *Hindu Gods & Goddesses*, Swami Harshananda, Ramakrishna Math, 1981
* *Sri Ramakrishna: The Spiritual Glow*, Kamalpada Hati, P.K. Pramanik, Orient Book Co., 1985

კატეგორია:მნგრეველი ქალღმერთები
კატეგორია:დროის და ბედისწერის ქალღმერთები
კატეგორია:დედა-ქალღმერთები
კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:მაჰავიდიასი
კატეგორია:შაქტიზმი
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
დურგა

მინი|გამარჯვების და ღმერთების ქალღმერთი
**დურგა** (სანსკ. दुर्गा durgā ”ძნელად შესაცნობი”) — ინდუიზმის ყველაზე მთავარი ქალღმერთი, გამანადგურებელი ღვთაება შივას მეუღლე.

დურგა არა მხოლოდ ყველა სულიერის დედაა, იგი თვით ღმერთების მშობელიცაა. ავ სულთა შემმუსვრელი და გასაჭირში მყოფთა მფარველი ქალღმერთის კულტი ძლიერ გავრცელებულია ინდუიზმის მიმდევრებს შორის, დურგასი ეშინიათ და უყვართ იგი. ყველა სხვა ღვთაებათა თაყვანისცემამდე მას როგორც „მშობელ დედას“ (მა) ეთაყვანებიან.

## ლიტერატურა 
**Durga Puja: Yesterday, Today and Tomorrow*, Sudeshna Banerjee, Rupa and Co, Calcutta, 2004. (ISBN 81-291-0547-0)
**Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions*, David Kinsley. (ISBN 81-208-0379-5)
* *Mother Goddess Durga*, Pranab Bandyopadhyay, United Writers, Calcutta 1993 ISBN 81-85328-13-7
**Grace and Mercy in Her Wild Hair : Selected Poems to the Mother Goddess*, Ramprasad Sen (1720–1781). (ISBN 0-934252-94-7)
**Durga Puja Beginner*, Swami Satyananda Saraswati, Devi Mandir, 2001. (ISBN 1-887472-89-4)
*"Chandi Path", Swami Satyananda Saraswati, Devi Mandir (ISBN 1-877795-52-6)
*"Chandi Path: Study of Chapter One", Swami Satyananda Saraswati, Devi Mandir (ISBN 1-877795-58-5)
*"Chandi Path: Study of Chapter Two", Swami Satyananda Saraswati, Devi Mandir (ISBN 1-877795-60-7)

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official Website of Kanaka Durgamma Temple 
*Durga Puja at NetGlimse.com 
*Durga Puja (calcuttaweb.com) 
*
*108 names of Durga 

კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები
კატეგორია:შაქტიზმი
კატეგორია:ომის ქალღმერთები
კატეგორია:ინდუისტური დღესასწაულები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
თხის რქა (ასტროლოგია)

**thumb|right|თხის რქა

**თხის რქა** (**''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეათე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 21 დეკემბრიდან 20 იანვრამდე. თხის რქის ზოდიაქო განსხვავდება თხის რქის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 20 იანვრიდან 15 თებერვლამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, თხის რქის მმართველია — სატურნი. თანამმართველია — ურანი. თხის რქის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — მარსი, „დაცემულია“ — იუპიტერი და ნეპტუნი, „გამოძევებულია“ — მთვარე. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, თხის რქის ძირითადი მინერალია: ქრიზოპრაზი. მას ასევე შეესაბამება: ქალცედონი, აქატი, ლაზურიტი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975;
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005;
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
მშვილდოსანი (ასტროლოგია)

thumb|right|მშვილდოსანი

**მშვილდოსანი** ('''''') — ზოდიაქოს ნიშანი. იგი არის რიგით მეცხრე ასტროლოგიური ნიშნების სისტემაში. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ამ ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 22 ნოემბრიდან 21 დეკემბრამდე.

მშვილდოსნის ზოდიაქო განსხვავდება მშვილდოსნის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 18 დეკემბრიდან 19 იანვრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, მშვილდოსნის მმართველია — იუპიტერი. თანამმართველია — ნეპტუნი. მშვილდოსნის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — კეტუ (მთვარის დაღმავალი კვანძი), „დაცემულია“ — რაჰუ (მთვარის აღმავალი კვანძი), „გამოძევებულია“ — მერკური. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, მშვილდოსნის ძირითადი მინერალია: ტოპაზი. მას ასევე შეესაბამება: სარდონიქსი, ქარვა, ობსიდიანი, სარდიონი.

## ლიტერატურა
* ეტლთა და შვიდთა მნათობთათვის (ასტროლოგიური თხზულება XII საუკუნისა), თბილისი, 1975;
* ვიკტორ ნოზაძე, „ვეფხისტყაოსნის ვარსკვლავთმეტყველება“, თბილისი, 2005;
* ზაურ ქოქრაშვილი, „ბიბლიურ პატიოსან ქვათა და ეტლთა შესახებ“, თბილისი, 2005.

კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
ინდრა

thumb|200px|
ღმერთების მეფე ინდრა ძველი მინიატიურა

**ინდრა** ( — indra — „ხელმწიფე“) — ინდუისტური უძველესი ვედური ღვთაება, წვიმის მწირავი და ღმერთთა მეფე. ძველ ინდოეთში ინდრას კულტი ძლიერად იყო გავრცელებული, რომელიც შემდგომში ტრიმურტით და სხვა უფრო პოპულარული ღვთაებებით შეიცვალა. ბუდიზმში ის არის მფარველი ღვთაება. ჯაინიზმში უმაღლესი ზეცის მეფე სახელად - *საუდდჰარმაკალპა*  მისი მითოლოგია და ძალები შეესაბამება ევროპული მითოლოგიის ისეთ გმირებს როგორიცაა: ზევსი, იუპიტერი, პერუნი, თორი და ოდინი.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Indra and Skanda deities in Korean Buddhism
*Indra, Lord of Storms and King of the Gods' Realm 
*Indra wood idol – 13th century

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდუისტური ღმერთები
კატეგორია:რიგვედას ღვთაებები
კატეგორია:ცის და ამინდის ღმერთები
კატეგორია:ჭექა-ქუხილის ღმერთები
კატეგორია:ადიტიები
კატეგორია:ომის ღმერთები
კატეგორია:ლოკაპალა
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
თევზები (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თევზები** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თევზები — წყლის ხერხემლიანი ცხოველები
* თევზები — თანავარსკვლავედი
* თევზები — ზოდიაქოს ნიშანი
ტრიმურტი

right|300პქ|მინი|ტრიმუტის გამოსახულება ჰოისალესვარას ტაძარზე
thumb|300px|ტრიმურტი
thumb|right|300px|ტრიმურტი
**ტრიმურტი** (სანსკ. त्रिमूर्ति trimurti „სამი სახე“) — სამი ღმერთის-ბრაჰმას, ვიშნუს და შივას (იგივე რუდრას) ერთიანობა, ერთება ტრიმურტი არის ერთი და იმავე ღვთაების სამი გამოვლინება, სამი სხვადასხვა ფორმა, სამი გვამი. მაჰაბჰარატას დამატებაში-გარივანშაში ვკითხულობთ: „ის, ვინც არის ვიშნუ, არის იმავდროულად შივა; ის, ვინც არის შივა, არის ბრაჰმა. არსებით ერთია, მაგრამ სამი ღმერთია: შივა, ვიშნუ, ბრაჰმა.“ ტრიმურტი აერთიანებს სამ კოსმიურ პრინციპს-შემოქმედებას, ნგრევას და შენარჩუნებას. შემოქმედია ბრაჰმა, დამანგრეველი-შივა, ხოლო მცველი ანუ შემნარჩუნებელი-ვიშნუ. სამივე არსებობს ერთ ღვთაებაში და თითოეული სამებაში. ტრიმურტს გამოსახავენ სამთავიან არსებად: შუაში ბრაჰმა, მარჯვნივ ვიშნუ და მარცხნივ შივა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Le dieu Phra Trimurti (พระตรีมูรติ) en Thaïlande

კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
კატეგორია:ღმერთის სახელები
კატეგორია:სამსახოვანი ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
თელეთობა

**თელეთობა** — ქრისტიანული დღესასწაული, რომელიც იმართებოდა თბილისის მახლობლად, სოფ. თელეთში, წმინდა გიორგის ეკლესიის კარზე ამაღლების დღეს. აქ შესაწირავითა და ღამის თევით მოდიოდნენ თელეთელები და კახეთიდან ჩამოსული მლოცველები, აგრეთვე თბილისელი და ახლომახლო რაიონების სომხები. თელეთობა თავისი საწყისებით დაკავშირებულია წინაქრისტიანული ხანის დღეობასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
თელეთის ქედი

**თელეთის ქედი** — ქედი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში და თბილისში. წარმოადგენს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ შტოქედს. აღმოსავლეთით მტკვრის ხეობამდე ეშვება, სამხრეთიდან საზღვრავს თბილისის ქვაბულს. ქედს განედური მიმართულება აქვს და გადაჭიმულია 13-14 კმ-ზე. დაბალმთიანია (1100 მ-მდე). თელეთის ქედზეა მწვერვალი შავნაბადა და აზეულა. აქვს მოსწორებული თხემი და მშრალი ხევებით დანაწევრებული კალთები. აგებულია შუაეოცენური ვულკანოგენური ქანებით. შემოსილია უმეტესად ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით. კალთების ქვემო ნაწილში ხელოვნურადაა გაშენებული ტყეები, მ. შ. ფიჭვნარი. ქედის დასავლეთ თხემურ ნაწილში მდებარეობს სოფ. ტაბახმელა, სამხრეთ კალთაზე — სოფლები ახალწყარო, ზემო თელეთი, მუხრან-თელეთი, ქვემო თელეთი და წალასყური.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქედები
კატეგორია:თბილისის ქედები
თელისებრნი

**თელისებრნი** () — ორლებლიან  მცენარეთა ოჯახი. ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ხეები და ბუჩქებია. მორიგეობით განლაგებული ფოთლები ასიმეტრიული, დაკბილული ან კიდემთლიანია. ქარით მტვერია ყვავილები ერთ- ან ორსქესიანია, შეკრებილია კონებად ან მჭადასებრ ყვავილედებად. ყვავილსაფარი მარტივი და ჯამისებრია; ნაყოფი — ფრთიანი კაკლუჭა ან კურკიანა. 

ოჯახი აერთიანებს 15-მდე გვარს და 150-ზე მეტ სახეობას, რომლებიც ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ტროპიკულ ზონაში, ნაწილობრივ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ მთებში. მნიშვნელოვანი გვარებია თელა,ძელქვა, ტრემა (), გირონიერა () და სხვა. საქართველოში ველურად იზრდება 2 გვარი: თელა (5 სახეობა) და ძელქვა (1 სახეობა). 

სახეობათა დიდი ნაწილი მშრალი და უტყეო რაიონების გასამწვანებლად გამოიყენება. ინტროდუცირებულია აღმოსავლეთ-აზიური 2 თითოსახეობიანი გვარი. მერქანს იყენებენ მშენებლობისა და საავეჯე წარმოებაში. თელისებრნი ევოლუციურად ერთ-ერთი უძველესი ოჯახია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თელისებრნი
თემი (გაზეთი)

**„თემი“** — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა 1911-1915 წლებში თბილისში. რედაქტორია — გ. დიასამიძე (1911-დან 1912 წლის 6 ივლისამდე), ს. მგალობლიშვილი (1912 წლის 6 ივლისიდან 10 სექტემბრამდე), შემდეგ — ისევ გ. დისამიძე, რომელიც „თემის“ გამომცემელიც იყო. 1912-1913 წლებში გაზეთს ჰქონდა ამავე სახელწოდების სურათებიანი ლიტერატურული დამატება; 1914 წელს „თემის“ გამოცემა დროებით შეწყვეტის გამო რედაქცია უშვებდა ცალკე ფურცლებს — „დღიურებს“. „თემში“ გამოქვეყნებული თარგმანებიდან აღსანიშნავია არტურ ლაისტის მოგონებანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები