open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შალვა გორგასლიძე

**შალვა თეოფილეს ძე გორგასლიძე** (დ. 23 სექტემბერი, 1917, სოფ. უსახელო, ახლანდელი ცაგერის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 აგვისტო, 1991, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მოკრივე). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1951); საკავშირო კატეგორიის (1959) და საბჭოთა კავშირის საპატიო მსაჯი (1969) კრივში. საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1967).

## ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი. კრივში ვარჯიში დაიწყო 1932 წელს (პირველი მწვრთნელი — თ. ფურცელაძე, შემდეგ გ. გასპარიანი და ა. გოლდშტეინი). 1937 წელს იყო საქართველოს ნაკრების წევრი, 1945 წელს კვლავ საქართველოს ნაკრების წევრი გახდა; მოიპოვა საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონობა. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1944, მსუბუქ წონაში); 1937, 1938 და 1945 წლებში საბჭოთა კავშირის პირველობის მესამე პრიზიორი. საქართველოს 13-გზის ჩემპიონი. რინგზე ჩაატარა 149 ორთაბრძოლა, მოიგო 132, აქედან 24 ნოკაუტით.

წლების მანძილზე ამზადებდა საქართველოს ნაკრებს საერთაშორისო შეჯიბრებებისათვის. 17 წლის მანძილზე მუშაობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტის ფიზიკური აღზრდის კათედრის გამგედ.

## ლიტერატურა
## პერიოდიკა 
* 
* *ნოზაძე, ოთარ*. ჩვენებურია, თბილისელი... // გაზ. „კავკასიონი“, 16 სექტემბერი, 1995, № 164 (233), გვ. 11.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
შ
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
დავით ულუს აჯანყება

**დავით VII ულუს აჯანყება** — საქართველოს მეფის აჯანყება მონღოლთა ბატონობის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა 1260 წელს. საბოლოოდ აჯანყებულები დამარცხდნენ და 1262 წელს გაემგზავრნენ ურდოში, რათა პატიება ეთხოვათ.

## წინაპირობები 
მულჰიდების სახელმწიფოს განადგურების შემდეგ ჰულაგუ-ყაენმა გადაწყვიტა დასავლეთ საქართველოც დაემორჩილებინა და დაეხარკა. 1259 წლის ზაფხულში დავით ნარინის წინააღმდეგ დიდი ჯარი გამოგზავნა, რომელიც მონღოლი და მუსლიმი მოლაშქრეებისგან შედგებოდა. აქვე გაემართა თავისი ჯარით არღუნ ამირაც (არღუნ-აღა). მათ შესახვედრად დასავლეთ საქართველოს ჯარით გადმოვიდა დავით ნარინი. ბრძოლა უკომპრომისო და სასტიკი იყო. ორივე მხარემ დიდი ზარალი განიცადა. საბოლოოდ მონღოლებმა ვერ შეძლეს დასავლეთ საქართველოში გადასვლა. არღუნი იძულებული იყო უკან გაბრუნებულიყო და არღუნ-ყაენს ხლებოდა თავრიზში. მან ყაენს მოახსენა აქართველოში შექმნილი მდგომარეობა და ახალი დამხმარე ძალები ითხოვა. ილხანმა ბრძანება გასცა შეეკრიბათ ლაშქარი როგორც მონღოლთაგან, ისე ერაყიდან და საქართველოს დამორჩილებული ნაწილიდან. ქართველ დიდებულებს და დავით ულუს ებრძანათ თავიანთი ლაშქრით გადმოსულიყვნენ არღუნ-ყაენის დროშის ქვეშ. მაგრამ საქართველოში ჩამოსულ არღუნ-აღას დავით ულუც აჯანყებული დახვდა.

## აჯანყება 
დავით ულუს განდგომა და აჯანყება იმანაც გააბედინა, რომ სწორედ ამ ხანებში დავით ნარინმა ფაქტობრივად შეძლო მონღოლების დამარცხება. როგორც ჩანს, მონღოლები ითვალისწინებდნენ დავით ულუს  შესაძლო შეყოყმანებას დავით ნარინის წინააღმდეგ ბრძოლაში მონაწილეობის მიღების თაობაზე, ამიტომ მათ ოფიციალურად მოსთხოვეს ჯარის გამოყვანა, თითქოსდა ეგვიპტეში გასალაშქრებლად.

დავით ულუმ წინასწარ თადარიგი დაიჭირა. მან თავისი მეუღლე — დედოფალი გვანცა და ახალ შეძენილი ვაჟი, დიმიტრი ბიჯნისის ციხეში შეაფარა, თვითონ კი ქართველთა ლაშქრით ჯავახეთისკენ გაემართა. აქ მან მოიწვია დიდებულთა თათბირი და შეკრებილთ აცნობა თავისი გადაწყვეტილება, რომ მონღოლებს აღარ დაემორჩილებოდა. მან დიდებულებს თავისუფალი მოქმედების უფლება მისცა. სხვანაირად მას, ალბათ არც შეეძლო. სადუნ მანკაბერდელის რჩევით, სარგის ჯაყელმა მიზეზი შემდეგნაირად წარმოაჩინა: მონღოლი მოხელენი, მეტადრე კი გადასახადების ამკრებნი, საქართველოში დიდ უსამართლობას სჩადიოდნენ, ისინი ატყუებდნენ თვით ყაენსაც. საქართველოს მხარეს მონღოლთა მოხელეების ამ უსამართლო მოქმედებისგან თავდაცვის არავითარი საშუალება არ გააჩნდა, რადგან მათ ქრთამით ჰქონდათ შეკრული ყაენის კარი და საჩივარი ყაენის ყურამდე ვერ აღწევდა. ამის გამო თითქოს სხვა გზა, გარდა აჯანყებისა, არ არსებობდა რომ ყაენს მათთვის ყურადღება მიექცია. ჰულაგუმ ეს დაიჯერა. ამავე დროს მას აცნობეს, რომ ჩრდილოეთიდან ოქროს ურდოს ლაშქარი, თვით ბერქა ყაენის მეთაურობით ილხანთა სამფლობელოებისაკენ მოემართებოდა. ჰულაგუ-ყაენმა შეწყვიტა სასამართლო გამოძიება და დავით ულუს უბრძანა სასწრაფოდ შეეკრიბა ქართველთა ლაშქარი და თავისი ლაშქრით მასთან გამოცხადებულიყო.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
Milton Bradley Company

**Milton Bradley Company ** — სამაგიდო თამაშების მწარმოებელი ამერიკული კომპანია, დაარსებული მილტონ ბრედლის მიერ 1860 წელს სპრინგფილდში, მასაჩუსეტსში. 1920 წელს მან შთანთქა კომპანია McLoughlin Brothers, რომელიც აშშ-ში ითვლებოდა თამაშების უმსხვილეს მწარმოებლად. 

1978 წელს კომპანიამ გამოსცა რალფ ბაერის და ჰოვარდ მორისონის მიერ შექმნილი ელექტრონული თამაში „Simon“. 1979 წელს შექმნა პირველი პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი Microvision.

1984 წელს Milton Bradley შეიძინა Hasbro-მ. 1998 წელს Milton Bradley-მ როგორც კომპანიამ არსებობა შეწყვიტა. ის 2009 წლამდე რჩებოდა Hasbro-ს სავაჭრო ნიშნად.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:1860 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:თამაშების მწარმოებლები
ტოლვაიარვის ბრძოლა

**ტოლვაიარვის ბრძოლა** — 1939 წლის 12 დეკემბერს გამართული ბრძოლა ფინეთისა და სსრკ-ის სამხედრო ძალებს შორის. ეს იყო ფინური ძალების პირველი დიდი გამარჯვება ზამთრის ომის განმავლობაში.

## წინარე ისტორია 
ომის გამოცხადების შემდეგ 30 ნოემბერს ფინეთის არმიამ ლადოგის ტბის ჩრდილოეთიდან დაიწყო უკანდახევა. შეუძლებლად ითვლებოდა, რომ სსრკ დიდი რაოდენობის ჯარს განათავსებდა ამ თითქმის უგზო ოლქში, თუმცა ამ რეგიონში სუოიარვისა და ტოლვაიარვის შორის განთავსდა მთელი დივიზია. წითელი არმია IV ფინური კავშირგაბმულობის ბატალიონისათვის საფრთხის შემცველი აღმოჩნდა. საფრთხის წინააღმდეგ ფინელებმა შექმნეს „ტალველას ჯგუფი“ პოლკოვნიკ პაავლო ტალველას მეთაურობით.

## ბრძოლა 
ჩრდილოეთის ჯგუფი, რომელიც შედგებოდა ორი ბატალიონისაგან, მალევე წააწყდა საბჭოთა არმიის წინააღმდეგობას. ისინი შეხვდნენ სსრკ-ის 718-ე პოლკს, რომელიც მზად იყო დარტყმა განეხორციელებინა ფინური არმიის ფლანგზე. შუადღისაკენ ფინეთის ჯარები თავიანთ ხაზებს დაუბრუნდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს თავდასხმა წარუმატებელი აღმოჩნდა, მან ხელი შეუშალა 718-ე არმიას, რომ შეტევა განეხორციელებინა ფინეთის ფლანგზე. ფინელებს არ დაუკარგავთ კონტროლი სიტუაციაზე, მიიღეს საარტილერიო დახმარება და გადავიდნენ შეტევაზე. საბჭოთა ძალების ალყაში მოსაქცევად ფინელებმა გამოიყენეს რეზერვი. 139-ე საბჭოთა დივიზია დაამარცხეს და მოგვიანებით (20-22 დეკემბერს) დაამარცხეს იაგლიაიარვისთან.

## შედეგები 
ფინეთის არმიამ დაკარგა 100 ადამიანი, 250 კი დაიჭრა. წიტელმა არმიამ დაკარგა 1 000-ზე მეტი ადამიანი, დაახლოებით 20 ტანკი და 60 ქვემეხი. მორალური თვალსაზრისით ომი მეტად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ფინელებისათვის. 

გენერალი ნიკოლაი ბელიაევი მეორე დღეს გადააყენეს თანამდებობიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ბრძოლები
კატეგორია:სსრკ-ის ბრძოლები
კატეგორია:1939 წლის კონფლიქტები
კატეგორია:1939 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი

thumb|300px|მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთის რუკა.
**მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთი მეზორეგიონი** () — ადმინისტრაციულ -სტატისტიკური მეზორეგიონი ბრაზილიაში, შედის მინას-ჟერაისის შტატში. მოსახლეობა შეადგენს 2 438 611 ადამიანს (2010 წელი). ფართობი — 49 576,148 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 49,19 ად./კმ².

## დემოგრაფია 
გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის (IBGE) მიერ შეგროვებული 2010 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად მეზორეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს:

## სტატისტიკა 
* *მთლიანი შიდა პროდუქტი* 2003 წლისთვის შეადგენს 16 288 607 550,00 რეალს (მონაცემები: ბრაზილიის გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი).
* *მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე* 2003 წლისთვის შეადგენს 6907,68 რეალს (მონაცემები: ბრაზილიის გეოგრაფიის და სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი).
* *ადამიანის განვითარების ინდექსი* 2000 წლისთვის შეადგენს 0,785 (მონაცემები: გაეროს განვითარების პროგრამა).

## მეზორეგიონის შემადგენლობა 
მეზორეგიონში შედიან შემდეგი მიკრორეგიონები:
# ალფენასი
# ანდრელანდია
# იტაჟუბა
# პასუსი
# პოზუ-ალეგრი
# პოსუს-დი-კალდასი
# სანტა-რიტა-დუ-საპუკაი
# სან-ლორენსუ
# სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუ
# ვარჟინია

კატეგორია:მინას-ჟერაისი
კატეგორია:ბრაზილიის მეზორეგიონები
ილია გოპაძე

**ილია ზურაბის ძე გოპაძე** (დ.  20 იანვარი [ძვ. სტ. 8 იანვარი], 1853, ქუთაისი — გ. 29 მარტი, 1932, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, ფთიზიატრი, სამხედრო ექიმი. მედიცინის დოქტორი (1886). სამედიცინო სამსახურის გენერალ-მაიორი (1917).

## ბიოგრაფია
დაიბადა რუსეთის არმიის მაიორის ზურაბ ივანეს ძე გოპაძის (გ. 1889) ოჯახში. 1878 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია. 1888 წელს ბერლინში იმაღლებდა კვალიფიკაციას მასაჟისა და სამკურნალო ტანვარჯიშის დარგში. 1888–1894 წლებში მუშაობდა პეტერბურგის ჰოსპიტალურ თერაპიულ კლინიკაში. 

1894–1909 წლებში იყო აბასთუმნის სამხედრო ჰოსპიტლის მთავარი ექიმი, 1898 წლიდან — აბასთუმნის მინერალური წყლების დირექტორი. აბასთუმნის, როგორც ტუბერკულოზის სამკურნალო დაწესებულების, დამაარსებელი, რუსეთის საიმპერატორო ტახტის მემკვიდრის, ნიკოლოზ II-ის უმცროსი ძმის, ტუბერკულოზით დაავადებული დიდი მთავრის — გიორგი ალექსანდრეს ძის პირადი ექიმი (ლაიბ მედიკოსი 1904 წლამდე). ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი (1913), საიდუმლო მრჩეველი (1917); მე-2 საარმიო კავკასიური კორპუსის ექიმი (1913), შემდეგ — კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო-სანიტარული ინსპექტორი. 1917 წელს თადარიგში გავიდა.

1921 წლიდან იყო კურორტ აბასთუმნის კონსულტანტი. აქტიურად მონაწილეობდა კურორტის კეთილმოწყობასა და მშენებლობაში. შეისწავლა მისი კლიმატური და ბალნეოლოგიური ფაქტორების როლი ტუბერკულოზისა და სხვა დაავადებათა მკურნალობაში. იყო კავკასიაში ტუბერკულოზის წინააღმდეგ მებრძოლი საზოგადოების გამგეობისა და ქართველ ექიმთა და ბუნებისმეტყველთა საზოგადოების წევრი, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების სამეცნიერო ტერმინოლოგიის საექიმო წრის პირველი თავმჯდომარე.

მიღებული ჰქონდა წმ. ანდრიას, წმ. ანას და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენები. ცოლად ჰყავდა მარია სიმონის ასული მარიშევა-გოპაძისა, ჰყავდა რამდენიმე შვილი, მ. შ. ილარიონი (დ. 1899 — გ. 1962) და ლევანი (დ. 1902 — გ. 1972) 1922 წლიდან ემიგრაციაში იყვნენ აშშ-ში. ილარიონ გოპაძე მუშაობდა სამხედრო მისიაში ანკარაში, ემიგრაციაში დაამთავრა ვისკონსინის უნივერსიტეტი და მოღვაწეობდა ექიმად ფილადელფიაში. ლევან გოპაძე იყო აშშ საიდუმლო სამსახურის ოფიცერი, ხელმძღვანელობდა ნიკიტა ხრუშჩოვის უსაფრთხოებას მისი ამერიკაში ვიზიტის დროს (1959). ილია გოპაძის ქალიშვილი ქეთევანი ცოლად ჰყავდა ბიოქიმიკოსს ვლადიმერ ასათიანს.

## თხზულებები
* Влияние массажа на азотистый обмен и усвоение азотистых веществ, СПб., 1886 (дисс.);
* Абастуман как климатическая станция и бальнеологический курорт, Тфл., 1930.

## ლიტერატურა
* წულუკიძე ა., მეცხრამეტე საუკუნის ქართველი ექიმები, თბ., 1961

კატეგორია:დაბადებული  20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1853
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
ი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
ევგენი ჩაზოვი

**ევგენი ივანეს ძე ჩაზოვი** (; დ. 10 ივნისი, 1929, ნიჟნი-ნოვგოროდი, რსფსრ, სსრკ — გ.  12 ნოემბერი,  2021) — საბჭოთა თერაპევტი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი 1979, სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1971) და პრეზიდიუმის წევრი (1972). სოციალისტური შრომის გმირი (1978). 1953 წელს დაამთავრა კიევის სამედიცინო ისნტიტუტი. 1965 წლიდან სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის თერაპიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1968 წლიდან სსრკჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე. 1987-1990 წლებში სსრკ ჯანდაცვის მინისტრი. ამავდროულად ა. მიასნიკოვის სახელობის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის გადაუდებელი კარდიოლოგიის განყოფილების გამგე. სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის კარდიოლოგიური ცენტრის ორგანიზატორი (1976) და გენერალური დირექტორი. ევგენი ჩაზოვის ძირითადი შრომები ეძღვნება თრომბოზს, მიოკარდიუმის ინფარქტს, მიოკარდიუმის მეტაბოლიზმს და სხვ. კარდიოლოგთა საკავშირო საზოგადოების თავმჯდომარე (1975). უცხოეთის მრავალი სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრი, საერთაშორისო მოძრაობის „მსოფლიოს ექიმები ატომური ომის წინააღმდეგ“ თანათავმჯდომარე. მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1969, 1976), ლენინური პრემია (1982). სსრკ ცკ წევრი 1982-1990 წლებში (1981 წლიდან კანდიდატი. სსკპ IX-XI მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, სხვა ორდენებითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი თერაპევტები
კატეგორია:სსრკ ჯანდაცვის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი  11 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი   2021
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გონიოს ტბა

**გონიოს ტბა** — ტბა საქართველოში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გონიოსთან. ტბის ქვაბული მოქცეულია ზღვის სანაპირო დიუნებს შორის, ზღვის დონიდან 0,5 მ სიმაღლეზე. წაგრძელებულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ზედაპირის ფართობი 0,06 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 1,3 მ, წყლის მოცულობა 5,4 ათ. მ³. გონიოს ტბა უმთავრესად საზრდოობს წვიმის წყლით. მინიმალური დონე ზაფხულში აქვს, მაქსიმალური — შემოდგომაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჩათახი

**ჩათახი** — მთა საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე კეჩუთისხევის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2630 მ. აგებულია ზედაპლიოცენურ-შუამეოთხეული დიაბაზული, ბაზალტური და ანდეზიტური ლავებით. ჩათახის ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, დანარჩენი — დამრეცი. შემოსილია მაღალმთის მდელოს მცენარეულობით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მთები
გონიოს განძი

**გონიოს განძი** — II-III საუკუნეების ოქროს ნივთები. აღმოაჩინეს 1974 წელს აჭარაში, გონიოს ციხის აღმოსავლეთით, მთაზე. 

## აღწერა
ლითონის ჭურჭელში მოთავსებული იყო 60-მდე ოქროს ნივთი და ნივთების ფრაგმენტები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია: ფიალა, ბოლოგახსნილი სამაჯურები (2 ცალი), ჭედური, თვალედი გარსაკრავი, მედალიონი (მამაკაცის ჭედური, რელიეფური ბიუსტი), თვალედი ბალთები (4 ცალი), რომლებიც დამაგრებული ყოფილა ტყავის სარტყელზე; ცვარათი შემკული მძივები (2 ცალი), წნული სარტყელი (ან ძეწკვი, 2 ცალი), შტანდარტის თავი, ჭაბუკის ქანდაკებასაკიდი, რომელიც თავსამკაულისა და ქლამიდის მიხედვით, ანტიკური მითოლოგიის ერთ-ერთი პერსონაჟი [დიოსკური (კაბირი) კორიბანტი] უნდა იყოს. სარმატული ცხოველსახოვანი ძეგლების წრეს მიეკუთვნება გარსაკრავი, რომელზეც ცხოველთა ბრძოლის სცენაა გამოსახული. გონიოს განძი საქართველოს სხვა ადგილებში (არმაზისხევი, თაგილონი, ურეკი, ბანძა, კლდეთა და სხვ.) აღმოჩენილი ოქრომჭედლური ნაწარმის ანალოგიურია. იგი უნდა ეკუთვნოდეს საქართველოს მმართველი საზოგადოების ერთ უცნობ წრეს, რომელიც განაგებდა კონკრეტულ ადმინისტრაციულ ერთეულს, ცენტრით ციხე-ქალაქ აფსარუნტში (გონიო). გონიოს განძში სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო მდიდრული სამარხის ინვენტარი, რომელიც მძარცველებს ადრევე უპოვიათ და გადაუმალავთ.

## ლიტერატურა
* ლორთქიფანიძე ო., მიქელაძე თ., ხახუტაიშვილი დ., „გონიოს განძი“, თბ., 1980

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
მიხეილ გონიკიშვილი

**მიხეილ გიორგის ძე გონიკიშვილი** (დ. 28 დეკემბერი, 1924, სოფ. ზეკოტა, ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი — გ. 16 იანვარი, 2020) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1999). 

## ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1954 წლიდან მუშაობდა საქართველოს კპ ცკ-თან არსებულ რესპუბლიკურ პარტიულ სკოლაში. 1959 წლიდან მუშაობდა ივ. ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში სხვადასხვა სამეცნნიერო 99 თანამდებობებზე. გონიკაშვილის კვლევის ძირითადი მიმართულებაა საქართველოს ბაგრატიონთა სამეფო გვარის საქმიანობა. მისი კვლევები ეძღვნება როგორც რუსეთის მიერ საქართველოს დაპყრობამდე პერიოდს, ისე შემდგომ ხანას. რამდენიმე ნაშრომი მიუძღვნა ჩრდილოეთ კავკასიის ხალხთა ისტორიას. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სტატია და 5 მონოგრაფია. გონიკიშვილი არის II მსოფლიო ომის ვეტერანი, მინიჭებული აქვს საქართველოს დამსახურებული ბიბლიოგრაფის წოდება (1971), იაკობ გოგებაშვილის სახელმწიფო პრემია (2006). დაჯილდოებულია საბრძოლო ორდენებით.

## თხზულებები
* იმერეთის სამეფო XVIII–XIX სს. მიჯნაზე, თბ., 
* 1964; საგლეხო-საადგილმამულო რეფორმა თერგის ოლქში, თბ., 1984; 
* ბაგრატიონთა გადასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, ნაწ. I, თბ., 1986, ნაწ. II, თბ., 2002 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
მ
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
მ
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
გონდაური

საკუთარი სახელი **გონდაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გონდაური, დავით ბაქარის ძე — მათემატიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* გონდაურები
დავით გონდაური (პედაგოგი)

**დავით ბაქარის ძე გონდაური** (დ. 23 იანვარი, 1921, თბილისი, სდრ — გ. 9 მარტი, 2002, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი. საქართველოს სახალხო მასწავლებელი (1990). 

## ბიოგრაფია
1937–1941 წლებში სწავლობდა თსუ-ის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1941 წლიდან მუშაობდა მათემატიკის მასწავლებლად სკოლაში, რომელსაც იმხანად მე-4 სანიმუშო საშუალო სკოლა ერქვა, შემდეგ იგი გადაკეთდა ჯერ ვაჟთა 24-ე, შემდეგ 77-ე სკოლად, ხოლო 1990 წლიდან — გ. კობახიძის სახ. მე-5 გიმნაზიად. 1970–1990 წლებში ატარებდა ტელეგაკვეთილებს (გადაცემათა რუბრიკები: „მათემატიკა მოსწავლეთათვის“ და „მასწავლებლის საათი“), კითხულობდა ლექციებს მათემატიკასა და მათ. სწავლების მეთოდიკაში. „წლის საუკეთესო მასწავლებლის“ კონკურსებში მრავალგზის გამარჯვების გამო ეს წოდება მუდმივად მიენიჭა.

## თხზულებები
* ვექტორები გეომეტრიის სასკოლო კურსში, კრ.: მათემატიკის სწავლების საკითხები სკოლაში, თბ., 1967; 
* საზრიანობა და ხარვეზები მოსწავლეთა პასუხებსა და წერით ნამუშევრებში, თბ., 1985.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1996 — ღირსების ორდენი
*1990 — საქართველოს სახალხო მასწავლებელი

## ლიტერატურა
* ალავერდაშვილი გ., პედაგოგიური შრომის ოსტატები, თბ., 1966. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
დ
Destroyer (Kiss-ის ალბომი)

***Destroyer*** — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1976 წლის 15 მარტს, ლეიბლზე Casablanca Records. იგი იყო ჯგუფის რიგით მესამე ყველაზე წარმატებული ალბომი, რომელიც აშშ-ში #40 ადგილზე მოხვდა, ისევე, როგორც პირველი, რომელიც გერმანიაში და ახალ ზელანდიაში ჩარტებში მოხვდა. 1976 წლის 22 აპრილს მას მიენიჭა ოქროს, ხოლო 11 ნოემბერს – პლატინის სტატუსი. წინა სამი ალბომისგან განსხვავებით, ამ დისკზე უფრო რბილი ჟღერადობაა წარმოდგენილი.

## სიმღერების სია
* „Rock and Roll Party“ შეტანილია როგორც დამალული სიმღერა ორიგინალურ გრამფირფიტაზე. იგი იწყება „Do You Love Me?“-ს შემდეგი, რამდენიმე წამიანი პაუზის ინტერვალით.

### *Destroyer: Resurrected* (2012 წლის რემიქსი)
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:Kiss-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები კენ კელის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:Electric Lady Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბობ ეზრინის პროდიუსერობით
მედეა გონგლიაშვილი

**მედეა სიმონის ასული გონგლიაშვილი** (დ. 10 იანვარი, 1933, თბილისი — გ. 23 თებერვალი, 2012, იქვე) — ქართველი პიანისტი, ესტრადის კონცერტმაისტერი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1984). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1998).

## ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელმწიფო ცენტრალური სამუსიკო სკოლა. 1956 წელს — თსუ-ის ფიზიკის ფაკულტეტი (გეოფიზიკოსის სპეციალობით). 1956–1968 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ფიზიკის კათედრაზე. პარალელურად, როგორც პიანისტი, უკრავდა ამავე ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრში (ხელმძღვ. ი. ტუღუში ). 1961 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა საესტრადო მომღერალთან კონცერტმაისტერად. 1968 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის კონცერტმაისტერია. ძირითადად მუშაობდა ნანი ბრეგვაძესთან. მასთან ერთად საგასტროლოდ იმოგზაურა სსრკ ქალაქებში და საზღვარგარეთ. მისი შესრულება გამოირჩევა მაღალი პროფესონალური კულტურით, რბილი, ფაქიზი ჟღერადობით, ნაწარმოების არსში ღრმა წვდომით, მომღერალთან სანიმუშო თანახმიერებით. ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა მოსკოვის VI მსოფლიო ფესტივალის ლაურეატი (1957). 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1972 : საქართველოს დამსახურებული არტისტი 
* 1984 : საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1998 - ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მ
ჩათირდაღი

[300პქ|მინი|მარჯვნივ|[ეკლიზი-ბურუნი — ჩათირდაღის უმაღლესი მწვერვალი]]
**ჩათირდაღი** (, ) — პლატოსებრი მასივი ყირიმის მთებში, მთა ალუშტის ჩრდილო-დასავლეთით. სიმაღლე 1527 მ-მდე. აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. კალთები შემოსილია წიფლის, რცხილისა და ფიჭვის ტყით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყირიმის მთები
კატეგორია:ჩათირდაღი
Kiss (Kiss-ის ალბომი)

***Kiss*** — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1974 წლის 18 თებერვალს. მასში შეტანილი მასალის დიდი ნაწილი დაწერილია ჯიმ სიმონსის და პოლ სტენლის მიერ, ჯგუფ Wicked Lester-ის წევრობის პერიოდში. სიმონსი ამბობდა, რომ ჩაწერა გაგრძელდა სამ კვირას, თუმცა თანაპროდიუსერი რიჩი უაიზი ამტკიცებდა, რომ სესიები მხოლოდ 13 დღეს გაგრძელდა.

## სიმღერების სია
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:1974 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:Kiss-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯოელ ბროდსკის გარეკანის დიზაინით
ჩათყალის ქედი

**ჩათყალის ქედი** — ქედი დასავლეთ ტიან-შანში, ყირგიზეთსა და უზბეკეთში. ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება ფერღანის ველს. სიგრძე დაახლოებით 200 კმ. საშუალო სიმაღლე 3500 მ, მაქსიმალური — 4503 მ. აგებულია ფიქლებით, კირქვებითა და გრანიტებით. ქედის ჩრდილოეთი კალთა მოკლე და ციცაბოა, სამხრეთი — უფრო დამრეცია და შემოსილია კაკლის, ტიან-შანის ნაძვის, სოჭისა და ღვიის რაყებით, ზევით მდელოა.

## ლიტერატურა 
მდელოა
კატეგორია:უზბეკეთის ქედები
ტიან-შანის ნაძვი

**ტიან-შანის ნაძვი** () — წიწვოვანი მცენარე ფიჭვისებრთა ოჯახისა. შრენკის ნაძვის ქვესახეობა, ტიან-შანის ენდემი.

გავრცელების ძირითადი და ბუნებრივი არეალია ცენტრალური აზია, ტიან-შანის მთათა სისტემა და იმიერილის ალათაუ ყირგიზეთისა და ყაზახეთის ტერიტორიაზე (აღმოსავლეთი ტიან-შანი, ბასკარკარის მთები). ვერტიკალურად ვრცელდება 1300-3600 მ-მდე ზღვის დონიდან.

## ლიტერატურა 
* Род 39. Ель — Picea // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М.—Л. : Изд-во АН СССР, 1934. — Т. I / ред. тома М. М. Ильин. — С. 142—153. — 302, XVI с. — 5000 экз.
Проскурякова Г. Тянь-шанская ель  // Наука и жизнь. — 1988. — № 1.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაძვი
რიჩარდ ტალერი

**რიჩარდ ტალერი** (12 სექტემბერი, 1945) — ამერიკელი ეკონომისტი ჩიკაგოს უნივერსიტეტსა და ბუთის ბიზნეს სკოლაში. 2015 წელს ტალერი იყო ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტი.

ტალერი დანიელ კანემანთან და სხვა მეცნიერებთან ქცევითი ეკონომიკის კვლევისათვის თანამშრომლობდა.

2017 წელს დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით ეკონომიკის დარგში ქცევით ეკონომიკაში შეტანილი წვლილისათვის. მის დაჯილდოებას შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემია გამოეხმაურა შემდეგი კომენტარით:

## პირადი ცხოვრება
ტალერი დაიბადა ნიუ ჯერსიში 1945 წელს. დედამისი როსლინი (მელნიკოფი, 1921–2008), იყო მასწავლებელი, ხოლო მამა, ალან მორის ტალერი (1917–2004), დაიბადა ტორონტოში და მუშაობდა „Prudential Financial“-ში. მისი ოჯახი იყო ებრაული. ტალერი გაიზარდა ორ უმცროს ძმასთან ერთად. ტალრი დაქორწინებულია ფრენსი ლესლერზე, მარკეტინგის ყოფილ პროფესორზე. პირველი ქორწინებიდან ჰყავს სამი შვილი.
## ნობელის პრემია
2017 წელს ტალერს გადაეცა ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში. ნობელის პრემიის წარმომადგენლების თქმით, ტალერის კველევით, შესაძლებელი გახდა ეკონომიკის ფსიქოლოგიის გაგება — თუ როგორ გავლენას ახდენს ადამიანის ფსიქოლოგია სხვადასხვა ეკონომიკურ გადაწყვეტილებაზე.

მას შემდეგ, რაც ტალერმა პრემიის მიღების შესახებ გაიგო განაცხადა, რომ მისი ყველაზე დიდი აღმოჩენა იყო, „რომ ეკონომიკური აგენტები ადამიანები არიან და ეკონომიკური მოდელები უნდა ითვალისწინებდეს ამას“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Curriculum Vitae
* Faculty home page at U of Chicago 
* Article: Deal or No Deal
* Nudge web page 
* Misbehaving book web page and blog 
* 
* IMDB Profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სერგეი გლაზენაპი

**სერგეი პავლეს ძე გლაზენაპი** (; დ. 25  სექტემბერი [ძვ. სტ. 13 სექტემბერი], 1848, სოფ. პავლოვსკოე, ტვერის გუბერნია — გ. 12 აპრილი, 1937, ლენინგრადი) — რუსი  ასტრონომი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1929). შრომის გმირი (1932).

## ბიოგრაფია
1870 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი. 1870-1878 წლებში კვალიფიკაცია სრულყო პულკოვოს ასტრონომიის ობსერვატორიასა და გერმანიაში. 1877 წლიდან მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში (1885-1924 – პროფესორი). გამოიკვლია (1871-1982) იუპიტერის თანამგზავრთა მოძრაობა, დააზუსტა აბერაციის მუდმივა, აკვირდებოდა და ითვლიდა (1882-1997) ორჯერად ვარსკვლავებს. XIX საუკუნის 80-იან წლების დასასრულს, როგორც რუსეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრის გიორგი ალექსანდრეს ძის აღმზრდელი, იმყოფებოდა აბასთუმანში, სადაც მცირე ზომის ტელესკოპით აკვირდებოდა მჭიდრო ვარსკვლავთა წყვილებს მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით აშენებული კოშკიდან (ე. წ. „გიორგისეული კოშკი“, შემდგომში – „გლაზენაპის კოშკი“). გამოქვეყნებულ შედეგებს ყურადღება მიაქციეს სპეციალისტებმა და აბასთუმნი კლიმატი, ასტრონომიული კვლევისათვის ხელსაყრელი ატმოსფეროს პირობების თვალსაზრისით, მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესოდ აღიარეს. გლაზენაპი წლების განმავლობაში იყო რუსეთის ასტრონომიული საზოგადოების ერთ-ერთი ორგანიზატორი და მისი თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*როგავა ა., ქეროლაინ ჰერშელი — ლეგენდარული ასტრონომი ქალი : „ასტრონომიული კალენდარი“, თბილისი, 2022, გვ. 117-130

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:რუსი ასტრონომები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ჰერმა

**ჰერმა**  ( იგივე **ჰერმა ფილოსოფოსი** — III საუკუნის ქრისტიანი აპოლოგეტი. სახელის გარდა მის შესახებ არაფერია ცნობილი. დაწერილი აქვს თხზულება „წარმართი ფილოსოფოსების დაცინვა“ (*Διασυρμός των έξω φιλοσόφων*), მოკლე პაროდია ბერძნული ფილოსოფიის საკითხებზე (სხეულის ბუნება, სული, სამყარო). პავლეს სიტყვებზე: „*რამეთუ სიბრძნე ამის სოფლისაჲ სიცოფე არს წინაშე ღმრთისა...*“ (I კორ 3:19) დაყრდნობით აცხადებს, რომ ყოველი ფილოსოფიური მიმართულება წარმოიშვა ანგელოზთაგან განდგომის შედეგად და შესაბამისად, არასწორია და სასაცილო. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* Patrologia Graeca
* აპოლოგეტიკა
* ორიგენე
* კლიმენტი ალექსანდრიელი 
* ეპიფანე კვიპრელი
* ათენაგორა ათენელი

## ლიტერატურა 
* Χρήστου Π., Ελληνική Πατρολογία, τομ. Β. εκδ. Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 2005 
* Παπαδόπουλος Σ., Πατρολογία τομ. Α' ,εκδ. Παρουσία, Αθήνα, 1997, σελ.253-254
* Derision of Gentle Philosophers, The Writings of the Early Christians of the Second Century, namely Athenagoras, ... Hermias ... (1857) pp. 193-199, http://www.tertullian.org/fathers/hermias_1_satire.htm 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:აპოლოგეტები
კატეგორია:პატრისტიკა
სექსტ იულიუს აფრიკანუსი

**იულიუს აფრიკანუსი** (ბერძნ. *Ιούλιος Αφρικανός*, ), ან **სექსტ იულიუს აფრიკანუსი** (დ. 160, იერუსალიმი — გ.  240) — II საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის ქრისტიანი მოგზაური და ისტორიოგრაფი. დიდი გავლენა იქონია ევსები კესარიელზე. ცნობილია მისი მიმოწერა ორიგენესა და არისტიდესთან ბიბლიოლოგიურ საკითხებთან დაკავშირებით.

## შემოქმედება 
იულიუს აფრიკანუსმა დაწერა ხუთი ტომისგან შედგენილი „ქრონოგრაფია.“ ნაშრომი მოიცავს ქრონოლოგიას დაბადების წიგნიდან ახ. წ. 221 წლამდე. გამოთვალა პერიოდი „დაბადებიდან“ ქრისტეს შობამდე, რამაც 5500 წელი შეადგინა „ქრონოგრაფიის“ ისტორიას, რასაც აპოლოგეტური მიზანი ჰქონდა, ჩვენამდე სრული სახით არ მოუღწევია. ფრაგმენტებადაა შემონახული ევსები კესარიელის „ეკლესიის ისტორიაში“. ევსებიმ მისი  თხზულება გამოიყენა ადრეული პერიოდის ეპისკოპოსთა სიის შედგენისას. აფრიკანუსის თხზულებებს იყენებენ ასევე გიორგი სინგელოსი, გიორგი კედრენე და სხვა ავტორები. 

იულიუს აფრიკანუსი ორიგენესა და არისტიდესთან დაახლოებული პირი იყო და შემოგვრჩა მისი ორი წერილი მათთან. ორიგენესთან გაგზავნილ წერილში ამტკიცებს, რომ დანიელის წიგნში არსებული სუსანას ამბავი გვიანდელი ინტერპოლაციის შედეგია, ხოლო არისტიდეს ეკამათება იესო ქრისტეს გენეალოგიის შესახებ (არისტიდეს ეს წერილი ფრაგმენტებად, ევსები კესარიელის თხზულებაშია შემონახული).
## იხილეთ აგრეთვე 
* Patrologia Graeca
* ისტორიოგრაფია
* ბიზანტიის იმპერია
* ორიგენე
* ევსები კესარიელი
* ათენაგორა ათენელი

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიბიელი ფილოსოფოსები
ჩათვლა

**ჩათვლა** — ცოდნის შემოწმების ფორმა; როგორც წესი, ჩათვლით თავდება სტუდენტებისა და საშუალო სპეციალისტური სასწავლებლების მოსწავლეთა მიერ ჩატარებული მუშაობა პრაქტიკულებზე და სემინარებზე, სასწავლო და საწარმოო პრაქტიკა, საკურსო პროექტების დაცვა. სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული ყველა ჩათვლა (არაუმეტეს 6-ისა) სემესტრის ბოლოს აუცილებელი პირობაა გამოცდებზე დასაშვებად. ე. წ. დიფერენციული ჩათვლის დროს ისმება ცოდნის შეფასების ნიშანი, ხოლო ასეთი ჩათვლისთვის განკუთვნილი სასწავლო დისციპლინების სიას ამტკიცებს უმაღლესი სასწავლებლის (ან ფაკულტეტის) და საშუალო სპეციალისტური სასწავლებლის პედსაბჭო.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პედაგოგიკა
ტრიენტის საეკლესიო კრება

**ტრიენტის საეკლესიო კრება** ასევე ცნობილი როგორც ***ტრიდენტის*** — კათოლიკური ეკლესიის XIX მსოფლიო საეკლესიო კრება, რომელიც მოიწვიეს რომის პაპ პავლე III-ის ინიციატივით 1545 წლის 13 დეკემბერს ტრიდენტის (ტრენტოს) საკათედრო ტაძარში და აქვე დაიხურა 1563 წლის 4 დეკემბერს რომის პაპ პიუს IV-ის მიერ. იყო კათოლიკური ეკლესიის ისტორიაში ერთ-ერთი უმთავრესი და უმნიშვნელოვანესი კრება. მისი მიზანი იყო რეფორმაციისათვის პასუხის გაცემა. ითვლება კონტრრეფორმაციის საწყის წერტილად.

საკათედრო ტაძარში, სხვა საქმეებთან ერთად, დაადასტურეს, ნიკეის რწმენის სიმბოლო, დაამტკიცეს ბიბლიის ლათინური თარგმანი,  მიიღეს ტრიდენტის კატეხიზმო. სულ მიიღეს 16 დოგმატური დადგენილება, რომლებიც კათოლიკური დოგმატიკის უმთავრესი შემადგენელი ნაწილია. ეკლესიის მამების რაოდენობა პირველ სესიაზე იყო 34, ხოლო 25-ე და უკანასკნელზე — 215 (მათ შორის 4 პაპის ლეგატი, 2 კარდინალი, 3 პატრიარქი, 25 მთავარეპისკოპოსი, 167 ეპისკოპოსი, 7 აბატი და 7 სასულიერო ორდენის გენერალი).

## ლიტერატურა 
*История средних веков. Т. 2 / Под ред. З. В. Удальцовой, С. П. Карпова. — М.: Высшая школа, 1991. — 400 с. — ISBN 5-06-000012-5..
*Филиппсон М.  Религиозная контрреволюция в XVI веке. Тридентский собор. 2-е изд. — М.: Либроком, 2011. — 424 с. — (Академия фундаментальных исследований: история). — ISBN 978-5-397-01939-2.

## რესურსები ინტერნეტში
* Concilio de Trento — Статья на сайте Enciclopedia católica online

## სქოლიო
კატეგორია:საეკლესიო კრებები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ისტორია
ზვუკი მუ

„**ზვუკი მუ**“ () — საბჭოთა და რუსული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1980-იანების დასაწყისში  პეტრე მამონოვის მიერ. მის სიმღერებში აღსანიშნავია ყოფითი თემატიკა, ხოლო ჟღერადობა ცვალებადია – სხვადასხვა პერიოდში ექსპერიმენტული როკის (1983—1987), ფსიქოდელიური როკის (1988—1991), პოსტ-პანკის (1993—1997) და lo-fi-ს (1998—2005) სახით.

„ზვუკი მუს“ შემადგენლობა არაერთხელ შეცვლილა (ხოლმე მასში მხოლოდ მამონოვიც შედიოდა), დაშლილა და შეკრებილა. 2005 წელს პროექტის უკანასკნელი ალბომი გამოვიდა. 2015 წელს მამონოვმა გამოაცხადა ახალი პროექტის „Совершенно новые Звуки Му“ შექმნის შესახებ.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* 1988 — *Простые вещи*
* 1988 — *Крым*
* 1989 — *Zvuki Mu*
* 1991 — *Транснадёжность*
* 1992 — *Мамонов и Алексей*
* 1995 — *Грубый закат*
* 1996 — *Жизнь амфибий, как она есть*
* 2000 — *Шоколадный Пушкин*
* 2002 — *Электро Т*
* 2003 — *Мыши 2002*
* 2003 — *Зелёненький*
* 2003 — *Великое молчание вагона метро*
* 2005 — *Сказки братьев Гримм*

;სხვა ალბომები, კომპილაციები
* 1995 — *Инструментальные вариации*
* 1995 — *Грубый закат. Dance Mix*
* 1996 — *П. Мамонов 84—87*
* 1997 — *Легенды русского рока (Звуки Му)*
* 1999 — *Шкура неубитого*
* 2000 — *Набрал хороших на один компакт*
* 2002 — *Шкура неубитого 2*

;ვიდეო
* 2003 — *Пётр Мамонов. Земля-Воздух*
* 2005 — *Есть ли жизнь на Марсе?*
* 2005 — *Шоколадный Пушкин*
* 2006 — *Мыши, мальчик Кай и Снежная королева*
* 2008 — *Грубый закат в Киеве*
* 2008 — *Алексей in USA / МА — Cutz*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ჯგუფის ადრეული შემოქმედების მიმოხილვა საიტზე mopinion.ru

## სქოლიო
კატეგორია:რუსული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:საბჭოთა როკ-ჯგუფები
კატეგორია:მოსკოვის როკ-ლაბორატორია
კატეგორია:1983 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფები
კატეგორია:ექსპერიმენტული როკ-ჯგუფები
იან შელჰაასი

**იან რასელ შელჰაასი** (, დ. 11 მარტი, 1948, ლივერპული, ინგლისი) — ინგლისელი მუსიკოსი, Caravan-ის და Camel-ის კლავიშისტი.

კარიერა დაიწყო ბას-გიტარაზე დაკვრით. 1968 წელს გამოუშვა სინგლი Bernie & the Buzz Band-ის სახელით, შემდეგ კი გადაერთო კლავიშებიან საკრავებზე. უკრავდა National Head Band-თან, რომელმაც 1971 წელს ედი ოფორდის პროდიუსერობით ჩაწერა და გამოსცა შემდგომში წარუმატებელი სადებიუტო ალბომი  *Albert One*. ამის შემდეგ შელჰაასი გერი მურთან მუშაობდა, ალბომ *Grinding Stone*-ის ჩაწერისას. 1973 წელს დაუკრა  Thin Lizzy-ს ალბომზე *Vagabonds of the Western World*.

1975 წლის ივლისში შელჰაასი შეუერთდა Caravan-ს (მას შემდეგ, რაც უკანასკნელ დეივ სინკლერმა დატოვა). მათთან ერთად იანმა ჩაწერა სამი ალბომი *Blind Dog at St. Dunstans* (1976), *Better by Far* (1977) და *Cool Water* (რომელიც მხოლოდ 1994 წელს გამოვიდა) და იმოგზაურა კონცერტებით. 1978 წელს, როდესაც Caravan-მა შეისვენა, შელჰაასი Camel-ის წევრი გახდა და მასში 1981 წლამდე უკრავდა. 

2002 წელს იანი დაბრუნდა Caravan-ში და მასთან ერთად ჩაწერა *The Unauthorized Breakfast Item*. იგი დღემდე ჯგუფის წევრია.

2008 წელს გამოუშვა პირველი სოლო-ალბომი *Dark Ships*, ხოლო 2017 წელს – მეორე, *Living on a Little Blue Dot*.

## რესურსები ინტერნეტში
* მუსიკოსის წვლილი სხვადასხვა ალბომზე საიტზე Discogs.com

კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:ინგლისელი კლავიშისტები
კატეგორია:Camel-ის წევრები
კატეგორია:Caravan-ის წევრები
კატეგორია:The Gary Moore Band-ის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სოლო: ვარსკვლავური ომების ამბავი

„**სოლო: ვარსკვლავური ომების ამბავი**“ (ქართულ გაქირავებაში ***ვარსკვლავური ომები: სოლო***) ან უბრალოდ „**სოლო**“ — ამერიკული ფილმი, რომლის მთავარი პერსონაჟია ჰან სოლო, „ვარსკვლავური ომების“ ფრენჩაიზიდან. იგი გადაღებულია Lucasfilm Ltd.-ის მიერ, ლოურენს და ჯონ კესდენების სცენარის მიხედვით, ხოლო დისტრიბუტორია Walt Disney Studios Motion Pictures. ეს არის რიგით მეორე სურათი „ვარსკვლავური ომები“ ანთოლოგიური ფილმების სერიაში, 2016 წლის „განდგომილი ერთის“ შემდეგ.

სურათი ცალკე ამბავს აღწერს, რომელიც 1977 წლის ორიგინალური ფილმის მოვლენებამდე მიმდინარეობს. სოლოს როლს ასრულებს ოლდენ ერენრაიქი, სხვა როლებს კი – ვუდი ჰარელსონი, ემილია კლარკი, დონალდ გლოვერი, თენდი ნიუტონი, ფიბი უოლერ-ბრიჯი და იონას სუოტამო. სიუჟეტი აღწერს ჰანის და ჩუბაკას თავგადასავლებს, ისევე, როგორც მათ მიერ ლენდო კალრისიანის გაცნობას.

ფილმის გადაღებები დაიწყო 2017 წლის იანვარში, ფილ ლორდის და კრისტოფერ მილერის მიერ. ძირითადი გადაღებები დაიწყო თებერვალში, Pinewood Studios-ში. ორივემ პროექტი დატოვა 2017 წლის ივნისში, Lucasfilm-თან შემოქმედებითი უთანხმოებების გამო. ახალ რეჟისორად დაინიშნა რონ ჰოვარდი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2018 წლის 10 მაისს, ხოლო 2015 წლის 15 მაისს — ჩვენება კანის კინოფესტივალის ფარგლებში. მსოფლიო კინოგაქირავებაში იგი გამოვიდა 2018 წლის 25 მაისს, RealD 3D, IMAX-ის და IMAX 3D-ის ფორმატებში. კრიტიკოსებმა იგი ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს რა მსახიობთა თამაში (განსაკუთრებით — ერენრაიქის და გლოვერის), ვიზუალური მხარე, მუსიკალური თანხლება და მოქმედებითი სცენები, თუმცა ზოგიერთის აზრით, სიუჟეტი პროგნოზირებადი იყო „ვარსკვლავური ომების!“ კინოფილმების ისტორიაში იგი პირველი ნამუშევარია, რომელიც კინოგაქირავებაში ჩავარდა, მოუტანა რა შემქმნელებს მხოლოდ 393 მილიონი აშშ დოლარი. ამასთან, იგი აკადემიის 91-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იყო საუკეთესო ვიზუალური ეფექტების კატეგორიაში.

## როლებში
* ოლდენ ერენრაიქი – ჰან სოლო, ცინიკოსი კონტრაბანდისტი.
* ვუდი ჰარელსონი – ბეკეტი, დამნაშავე და ჰანის მრჩეველი.
* ემილია კლარკი – კირა  
* დონალდ გლოვერი – ლენდო კალრისიანი, ქურდი.
* თენდი ნიუტონი
* ფიბი უოლერ-ბრიჯი
* იონას სუოტამო – ჩუბაკა

## შენიშვნები
## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე 
*  საიტზე 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2018 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები
კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი ფილმები
კატეგორია:რონ ჰოვარდის ფილმები
კატეგორია:Lucasfilm-ის ფილმები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ფილმები
ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები (ფილმი)

„**ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები**“ () — 2008 წლის 3D ანიმაციური კოსმოსური ოპერის ჟანრის ფილმი. მისი მოქმედება მიმდინარეობს „ვარსკვლავური ომების“ სამყაროში. ფილმი არის ამავე სახელწოდების ტელესერიალის წინარეისტორია. მასში მოთხრობილია ფილმის II და III ეპიზოდებს შორის განვითარებული მოვლენების შესახებ. ფილმის დისტრიბუტორია Warner Bros. Pictures, რომელიც ასევე ფლობს უფლებას სერიალის პირველ ხუთი სეზონზე.

ფილმის პრემიერა გაიმართა ჰოლივუდში 2008 წლის 10 აგვისტოს. ავსტრალიის კინოგაქირავებაში იგი გამოვიდა 14, ხოლო აშშ-ში, ბრიტანეთში და კანადაში – 15 აგვისტოს. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის კრიტიკული შეფასებები უარყოფითი იყო, მან კომერციულ წარმატებას მიაღწია და 8.5 მილიონი აშშ დოლარის ბიუჯეტით მსოფლიოში 68.3 მილიონი შეაგროვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  საიტზე 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:Lucasfilm-ის ანიმაციური ფილმები
Zodiaks

**Zodiaks** — ლატვიური სპეის-დისკო ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1980 წელს, საბჭოთა კავშირის პერიოდში. კოლექტივი უფრო მეტად პოპულარული იყო საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე. კრიტიკოსების აზრით, ჯგუფი წარმოადგენდა იმავე პერიოდში პოპულარული ფრანგული „სპეისის“ საბჭოთა ანალოგს.

## დისკოგრაფია
* *Disco Alliance* (1980)
* *Mūzika izplatījumā* (1982)
* *Music From the Films* (1985)
* *In Memoriam* (1989)
* *Mākoņi* (1991)
* *Dedication* (1996)
* *Mirušais gadsimts* (2006)
* *Best* (2008)
* *Pacific Time* (2015)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* არხი YouTube-ზე
* Facebook-ზე
* Soundcloud-ზე
* რუსულენოვანი საიტი
* არაოფიციალური საიტი (რუს.)

კატეგორია:ლატვიური როკ-ჯგუფები
კატეგორია:საბჭოთა როკ-ჯგუფები
კატეგორია:სინთპოპ ჯგუფები
კატეგორია:ელექტრონული ჯგუფები
კატეგორია:1980 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ნაუტილუს პომპილიუსი

**ნაუტილუს პომპილიუსი** () — საბჭოთა და რუსული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1982 წელს სვერდლოვსკში (დღევანდელი ეკატერინბურგი), ვიაჩესლავ ბუტუსოვის მიერ. 1982 წლიდან ჯგუფის შემადგენლობა მრავალჯერ შეიცვალა, ისევე, როგორც მისი მუსიკალური სტილი.

## დისკოგრაფია 
*1983 — *Переезд*
*1985 — *Невидимка*
*1986 — *Разлука*
*1989 — *Князь тишины*
*1991 — *Родившийся в эту ночь*
*1992 — *Чужая земля*
*1994 — *Титаник*
*1994 — *Наугад* (ჩაწერილია 1990 წელს)
*1995 — *Человек без имени* (ჩაწერილია 1989 წელს)
*1996 — *Крылья*
*1997 — *Яблокитай*
*1997 — *Атлантида*

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* 
* დისკოგრაფია
* ვრცელი დისკოგრაფია 
* გრამფირფიტების დისკოგრაფია

კატეგორია:რუსული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:საბჭოთა როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1982 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ჩაი (გვარი)

**ჩაი** () — მარადმწვანე, მრავალწლოვანი ტროპიკული მცენარის ყოფილი გვარი ჩაისებრთა ოჯახისა. 

გვარში 2 სახეობა იყო. ჩინური ჩაი () და ასამური ჩაი (), დღეისთვის პირველი გაერთიანებულია კამელიას გვარში, ხოლო მეორე ჰიბრიდათაა გამოცხადებული. 

დღეისთვის ჩაი მოიაზრება როგორც ტრიბა Theeae-ის ქვეგვარი. ჩაი პირველად კარლ ლინემ აღწერა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  Thea sinensis em Linnaean specimens 
*  The Tea Plant 
*  Camellia Britannica.com
*  Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* PPP-Index 
* USDA Plants Database

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩაისებრნი
Vectrex

**Vectrex** — 8 ბიტიანი მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი Technologies/Smith Engineering-ის მიერ. თავდაპირველად მასზე ლიცენზია მოიპოვა General Consumer Electronics-მა, ხოლო 1983 წელს — Milton Bradley Company-მა. კონსოლი ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოვიდა 1982 წლის ივნისში, ევროპაში — 1983 წლის მაისში, ხოლო იაპონიაში **Vectrex Kousokusen**-ის სახელწოდებით გამოიცა კომპანია Bandai-ს მიერ 1983 წლის ივნისში.

Vectrex-ის უნიკალურობა მდგომარეობს იმაში, რომ ის არის ერთადერთი სათამაშო სისტემა, რომელიც გამოიყენებდა ვექტროულ მონიტორს. მისი თავდაპირველი ფასი 199 აშშ დოლარს შეადგენდა. მოგვიანებით ფასი 150 დოლარამდე დაეცა, 1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისამდე ცოტა ხნით ადრე ფასმა 100 დოლარამდე დაიწია, ხოლო კრიზისის შემდეგ კონსოლის ფასი 49 დოლარი გახდა. მასში განთავსებული იყო Motorola 6809-ის ცენტრალური პროცესორი 1.5 მჰც ტაქტური სიხშირით, 1 კბ ოპერატიული მეხსიერება და General Instrument AY-3-8910-ის ხმის ჩიპი. ტელევიზორზე მიერთებადი სხვა სათამაშო კონსოლებისგან განსხვავებით, Vectrex გააჩნდა საკუთარი, ჩაშენებული მონიტორი, რომელიც გამოსახავდა ვექტორულ გრაფიკას. მონიტორი იყო მონოქრომული (შავ-თეთრი), მაგრამ თამაშის დროს ეკრანზე თავსდებოდა სხვადასხვა სახის გამჭვირვალე, ფერადი, პლასტიკური გადასაფარებლები ფერების სიმულაციითვის. იმ დროში, ბევრი არკადული თამაშები გამოიყენებდნენ ვექტორულ გრაფიკას, შედეგად, არკადული თამაშების მწარმობელ Cinematronics-ისგან ლიცენზიის მიღების შემდეგ Vectrex-ზე ხელმისაწვდომი შეიქმნა თამაშები „Space Wars“ და „Armor Attack“. 

კონსოლი თამაშების ბიბლიოთეკა საკმაოდ მწირია. თამაშების უმეტესობა მოიცავდა არკადული თამაშების პორტებს. კონსოლს კოპლექტში მოყვებოდა თამაში „Mine Storm“, რომელიც 13-ე საფეხურზე გამოდიოდა მწყობრიდან, გამომდიანრე აქედან, კომპანია დაზარალებულ მომხმარებლებს ფოსტით უგზავნიდა თამაშის განახლებულ ვერსიას, „MineStorm II“. თუმცა ძალიან ცოტა თუ მიმართავდა კომპანიას ჩივილით, ვინაიდან 13-ე საფეხურამდე ასვლა დიდ სიძნელეს წარმოადგენდა. გაზეთ „Byte-მა დაახასიათა როგორც „იმ წლების ყველაზე საუკეთესო ვიდეო თამაშების კონსოლი“. 1983 წლის კრიზისის გამო Milton Bradley-მა დიდი ფინანსური კრახი განიცადა. 1984 წელს Milton Bradley შეერწყა კომპანია Hasbro-ს, ხოლო რამდენიმე თვის შემდეგ Vectrex-ის წარმოება შეწყდა. კონსოლის გაუქმებამდე, Milton Bradley-ის დაგეგმილი ჰქონდა ფერადი კონსოლის გამოშვება.

## თამაშები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
*  Old-Computers-ზე
*  ვიდეო თამაშების კონსოლების ბიბლიოთეკაში

## სქოლიო
კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
კატეგორია:1982 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:Milton Bradley Company-ის თამაშები
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
სოზიგენე ალექსანდრიელი

**სოზიგენე ალექსანდრიელი** () — ბერძენი ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელმაც შეადგინა იულიუსის კალენდარი. მოღვაწეობდა ძვ. წ. I საუკუნეში.

## იულიუსის კალენდარი
თავდაპირველად რომში გამოიყენებოდა რომაული კალენდარი. მისი უზუსტობა ყოველდღიურად დიდ სირთულეებს ქმნიდა, რის გამოც ძვ.წ. 46 წელს რომის მმართველმა, იულიუს კეისარმა, კალენდრის რეფორმირება გადაწყვიტა. ამ საქმის შესასრულებლად მან მოიწვია ბერძენი ასტრონომი სოზიგენე ალექსანდრიიდან. კალენდრის რეფორმირებისას სოზიგენე დაეყრდნო ძველეგვიპტურ კალენდარს, რომლის მიხედვით წელიწადი 365 დღისა და 6 საათისგან შედგება. სოზიგენეს შედგენილ კალენდარში წელიწადი  365 დღით განისაზღვრა და 12 თვედ დაიყო, ოთხ წელიწადში ერთხელ კი წელიწადს ერთი დღე ემატებოდა. რეფორმირებულ კალენდარს იულიუსის კალენდარი უწოდეს. მიუხედავად იმისა, რომ სიზუსტით იგი ბევრად აღემატებოდა მის წინამორბედ სისტემას, ზუსტ წელიწადს იულიუსის კალენდრის წელიწადი მაინც აღემატებოდა 11 წუთითა და 14 წამით, რაც 128 წელიწადში ერთ დღიან ცდომილებას ქმნიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი ასტრონომები
კატეგორია:ბერძენი მათემატიკოსები
General Instrument AY-3-8910

მინი|250პქ|AY-3-8910 განთავსებული DIP 40-ის პლასტმასის კორპუსში
მარჯვნივ

**AY-3-8910** — მიკროსქემა, რომელიც წარმოადგენს ხმის სამ არხიან გენერატორს. შეიქმნა 1978 წელს კომპანია General Instrument-ის მიერ. AY-3-8910 და მისი ვარიანტები ფართოდ გამოიყენებოდნენ არკადულ ავტომატებში, სათამაშო კონსოლებსა (Intellivision, Vectrex, Amstrad GX4000) და სახლის კომპიუტერებში (Amstrad CPC, ZX Spectrum, MSX, Apple II). მოგვიანებით ჩიპს და მის ვარიანტებს აწარმოებდნენ სხვა კომპანიებიც, მათ შორის: Yamaha, Micrel, Microchip Technology და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე DMOZ
* 
* 

კატეგორია:ხმის ჩიპები
კატეგორია:MSX
კატეგორია:Atari ST
კატეგორია:ZX Spectrum
The Village Voice

**„The Village Voice“** („გრინვიჩ-ვილიჯის ხმა“) — ნიუ-იორკის ყოველკვირეული გაზეთი, რომელიც უპირატესად აშუქებს აშშ-ის უდიდესი ქალაქის კულტურული ცხოვრების მოვლენებს.

დაარსდა 1955 წელს ნორმან მეილერის მონაწილეობით კერძო ბინაში გრინვიჩ-ვილიჯზე.

1956 წლიდან „Obie Award-ის“ პრემიით აჯილდოებს იმ თეატრალურ დადგმებს, რომლებიც Tony Awards-ის თვალსაწიერის გარეთ რჩებიან. სხვადასხვა დროს გაზეთში იბეჭდებოდა ისეთი დიდი ლიტერატორები, როგორებიც არიან ეზრა პაუნდი, ედვარდ ესტლინ კამინგსი, ალენ გინზბერგი, ტომ სტოპარდი. გამოცემის ჟურნალისტები სამჯერ დაჯილდოვდნენ პულიცერის პრემიით.

Village Voice-ის კინომიმომხილველებს დიდი ხნის მანძილზე წარმოადგენდნენ „ამერიკული კინოავანგარდის ნათლიმამა“ ჯონას მეკასი და ენდრიუ სარისი — ომისშემდგომი დროის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო გავლენიანი კინოკრიტიკოსები.

დღეისათვის კინოზე წერენ ჯიმ ჰობერმანი და მაიკლ ეტკინსონი.

## რესურსები ინტერნეტში
* გამოცემის ქსელური ვერსია 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის გაზეთები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები
Vectrex-ის თამაშების სია

250პქ|მინი|Vectrex კონტროლერთან ერთად
ეს არის ვიდეო თამაშების კონსოლის, **Vectrex-ის თამაშების სია**. Vectrex არის 8 ბიტიანი მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი Technologies/Smith Engineering-ის მიერ. თავდაპირველად მასზე ლიცენზია მოიპოვა General Consumer Electronics-მა, ხოლო 1983 წელს — Milton Bradley Company-მა.

ის არის ერთადერთი სათამაშო სისტემა, რომელიც გამოიყენებდა ვექტროულ მონიტორს. მისი თავდაპირველი ფასი 199 აშშ დოლარს შეადგენდა. მოგვიანებით ფასი 150 დოლარამდე დაეცა, 1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისამდე ცოტა ხნით ადრე ფასმა 100 დოლარამდე დაიწია, ხოლო კრიზისის შემდეგ ფასი 49 დოლარი გახდა.

კონსოლი თამაშების ბიბლითეკა საკმაოდ მწირია. თამაშების უმეტესობა მოიცავდა არკადული თამაშების პორტებს. კონსოლს კოპლექტში მოყვებოდა თამაში „Mine Storm“, რომელიც 13-ე საფეხურზე გამოდიოდა მწყობრიდან, გამომდიანრე აქედან, კომპანია დაზარალებულ მომხმარებლებს ფოსტით უგზავნიდა თამაშის განახლებულ ვერსიას, „MineStorm II“. თუმცა ძალიან ცოტა თუ მიმართავდა კომპანიას ჩივილით, ვინაიდან 13-ე საფეხურამდე ასვლა დიდ სიძნელეს წარმოადგენდა.

## თამაშები
* „3D Crazy Coaster“ (1983)
* „3D Narrow Escape“
* „AnimAction“
* „Armor Attack''
* „Art Master“
* „Bedlam“
* „Berzerk“
* „Blitz!“
* „Clean Sweep“
* „Cosmic Chasm“
* „Fortress of Narzod“ (1982)
* „Heads Up“ 1983
* „Hyperchase Auto Race“ (1982)
* „Melody Master“ (1983)
* „MineStorm“ (1982)
* „Mine Storm II“ (1982)
* „Polar Rescue“ (1983)
* „Pole Position“
* „Rip-Off“ (1982)
* „Scramble“
* „Solar Quest“
* „Space Wars“ (1982)
* „Spike“ (1983)
* „Spinball“ (1983)
* „Star Castle“ (1983)
* „Star Trek: The Motion Picture“
* „Starhawk“ (1982)
* „Web Wars“ (1983)

; გამოუცემელი
* „Mail Plane“ (1983)
* „Test Cart“ (1982) 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიები პლატფორმების მიხედვით
ქანწილი

**ქანწილი**, იგივე **წილქანი** — ჯვრის ფორმის პირობითი ნიშანი ქართულ ხელნაწერებში, რომელიც დაისმოდა ტექსტის დასაწყისში. მონოგრამა  მიღებულია ქართული ასომთავრული „Ⴕ“ და „Ⴜ“ ასოების გრაფიკული შეერთების შედეგად. ხელნაწერებში გვხვდება რამდენიმე სახესხვაობით, რომელთაგანაც ყველაზე გავრცელებულია:  ⳩ და 31x31პქ . ამგვარი ნიშნები გავრცელებული იყო როგორც ქართულ ხელნაწერებში, ისე — მთელ ქრისტიანულ სამყაროში. ქანწილის პირველი გამოყენების ფაქტი დასტურდება სინურ მრავალთავში (864 წელი) და აქედან მოყოლებული თითქმის ყველა ოთხთავში გამოიყენება. გვხვდება როგორც ტექსტის დასაწყისში, ისე ტექსტის შიგნით, ცალკეული მუხლების გამოსაყოფად. ტრადიციულად, შესრულებულია სინგურით. იწერება ტექსტის მარცხენა კიდეზე, ზოგჯერ შეიძლება საზედაო ასოს თავზე იყოს მოთავსებული. ქანწილი ოთხთავის ხელნაწერებში საკითხავების დასაწყისებს აღნიშნავს. თვეების მიხედვით განლაგებული საკითხავები ოთხთავს ბოლოს აქვს დართული. ტექსტი მუხლებად არის დაყოფილი და საკითხავის მოძებნა შეიძლება მუხლის რიცხვის საშუალებით. ამასთან, მკითხველის თვალსაჩინოებისათვის გადამწერი საკითხავთან 31x31პქ ნიშანსაც სვამდა. ქართულ ხელნაწერთა ანდერძ-მინაწერების მიხედვით 31x31პქ ნიშანს ქანწილი ეწოდება. ტერმინი „ქანწილი“, ან „წილქანი“, როგორც მოხსენიებულია ხელნაწერში A-38, წერილობით ძეგლებში X საუკუნიდან გვხვდება. უფრო მოგვიანებით მას „ჯვარსაც“ უწოდებენ:  „ზანდუკი საწელიწდოჲ გამოკრებული სახარებისაჲ, საძიებელი ესრედ სახედ. სადაცა *წითელი ჯუარი* ჯდეს ესეთი 31x31პქ, მუნ სახარებისა თავი არს და სადაცა *ჯუარვარსკულავი* ჯდეს ესრეთი > სახარებისა ბოლოჲ არს...“ქანწილი, როგორც ჩანს, ბერძნულის გავლენით გავრცელდა სხვადასხვა ქრისტიანულ კულტურებში. იგი დასაწყისის აღსანიშნავად დადასტურდა კოპტურსა და ძველ ბულგარულ წარწერებში. ასევე, ქართულშიც ბერძნულის საფუძველზე დამკვიდრდა. 

## ლიტერატურა 
* ჯავახიშვილი ივ., ქართული პალეოგრაფია, 1949, გვ. 147
* ჟორდანია თ., ქრონიკები I, 1892, გვ. 94
* Гранстрем Е.,*О происхождении глаголической азбуки*, Труды отдела древнерусской литературы, институтрусской литературы, XI, М. 1955
* Groningen B., Short Manual of Greek Paleography, 2-nd edition, Leiden, 1955

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხელნაწერები
კატეგორია:ქართული პალეოგრაფია
პოლონეთის საფეხბურთო თასი

**პოლონეთის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება პოლონეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს პოლონეთის ფეხბურთის ასოციაცია. გათამაშება პირველად ჩატარდა 1925 წელს. გამარჯვებული გუნდი კვალიფიკაციას გადის პოლონეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ვარშავის „ლეგია“, რომელსაც 19-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული. მოქმედი გამარჯვებულია ლეგია.

## ფინალები 
right|thumb|თასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Poland - List of Cup Finals

კატეგორია:პოლონეთის ფეხბურთი
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები