open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო

**საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო** — საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო საქართველოს სსრ-ის არსებობის ბოლოს და მეორე რესპუბლიკის საწყის პერიოდში, 1990-1992 წლებში.

## ისტორია
1989 წელს შეტქნილ იქნა ცვლილება საქართველოს სსრ-ის კონსტიტუციაში და საქართველოს სსრ-ის უმაღლეს საბჭოს ეწოდა უზენაესი საბჭო. მისი არჩევნები დაგეგმილი იყო 1990 წლის მარტში, თუმცა ოპოზიციური პარტიების ბოიკოტის გამო გადადებულ იქნა შემოდგომაზე. ამის შემდეგ მოხდა განხეთქილება საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში, რომელიც დაიყო ზვიად გამსახურდიასა და გიორგი ჭანტურიას მომხრეებად. ჭანტურიას ირგვლივ გაერთიანებულმა არ მიიღეს მონაწილეობა ოფიციალურ არჩევნებში, ხოლო გამსახურდიას ბლოკმა „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“ 1990 წლს 28 ოქტომბერს გამართულ არჩევნებში დაამარცხა მმართველი კომუნისტური პარტია და მოიპოვა უმრავლესობა უზენაეს საბჭოში. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა თითქმს 70%-მა, თუმცა ძალიან დაბალი მონაწლეობა დაფიქსირდა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიებში.

უზენაესი საბჭო, მიუხედავად კაპიტალიზმზე ეტაპობრივი გადასვლის მხარდაჭერისა, იქცა ქართული ნაციონალიზმის ორგანოდ.  უზენაესმა საბჭომ 1990 წლის დეკემბერში გააუქმა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი. 1991 წლის 9 აპრილს აღადგინა საქართველოს დამოუკიდებლობა. 1991 წლის 14 აპრილს უზენაესმა საბჭომ შემოიღო საქართველოს პრეზიდენტის თანამდებობა და ამ თანამდებობაზე აირჩია უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე ზვიად გამსახურდია. ამის შემდეგ საბჭოს თავმჯდომარე გახდა აკაკი ასათიანი. 1991 წლის აგვისტოში უზენაესმა საბჭომ აკრძალა საქართველოს კომუნისტური პარტია და გაუუქმა მანდატი ამ პარტიიდან არჩეულ საბჭოს 64 დეპუტატს.

იმოქმედა უზენაესი საბჭოს მხოლოდ პირველმა მოწვევამ 1990 წლის 14 ნოემბრიდან 1992 წლამდე. 1992 წლის იანვარში სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ უზენაესი საბჭო დათხოვნილ იქნა სამხედრო საბჭოს გადაწყვეტილებით 1992 წლის 2 იანვარს. სამხედრო საბჭომ 1992 წლის 21 თებერვალს აღდგენილად გამოაცხადა 1921 წლის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია და 1992 წლის 4 ნოემბერს დანიშნა საპარლამენტო არჩევნები. ახალი წარმომადგენლობითი ორგანო — საქართველოს პარლამენტი — არჩეულ იქნა 1992 წლის ნოემბერში.

## თავმჯდომარეები
* ზვიად გამსახურდია  (14 ნოემბერი, 1990 — 14 აპრილი, 1991)
* აკაკი ასათიანი (18 აპრილი, 1991 — 2 იანვარი, 1992)

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს პარლამენტი
* საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო
* საქართველოს უზენაესი საბჭოს არჩევნები
* საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები

## ლიტერატურა 
*
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ხელისუფლება
კატეგორია:საქართველოს სსრ
ავსტრიის რეფერენდუმი ანშლუსის შესახებ (1938)

thumb|right|250px|ბიულეტენი
**რეფერენდუმი ავსტრიაში გერმანიასთან მიერთებაზე** ჩატარდა 1938 წლის 10 აპრილს. ანალოგიური რეფერენდუმი ჩატარდა გერმანიაში. ნაცისტური გერმანიის მოთხოვნის გამო, ბიულეტენებზე რგოლის «მომხრე» ზომა ორჯერ დიდი იყო, ვიდრე «წინააღმდეგი». გამოცხადებული შედეგების მიხედვით, საერთო ხმების 99,73 %-მა მხარი დაუჭირა გერმანიასთან მიერთებას. ამომრჩეველთა აქტივობა იყო 99,71 %.

## შედეგები 
## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნე ავსტრიაში
კატეგორია:1938 წლის რეფერენდუმები
კატეგორია:რეფერენდუმები ავსტრიაში
ბორის სიჭინავა

**ბორის სიჭინავა** (დ. 28 ოქტომბერი, 1936, ზუგდიდი, საქართველოს სსრ — გ. 17 მაისი, 2011, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა როგორც მცველის, ისე ნახევარმცველსა და თავდამსხმელის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1957), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978).

1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.

## ბიოგრაფია
თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში ჩაატარა 240 მატჩი და გაიტანა 6 გოლი. პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებსა და დინამოს ახალგაზრდულ გუნდს (1994–1995).

1996 წლის 16 დეკემბერს საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის საფეხბურთო კლუბ „ნორჩი დინამოელის“ მთავარი მწვრთნელი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი ბორის სიჭინავა ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

გარდაიცვალა 2011 წლის 17 მაისს თბილისში.

## მიღწევები 
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი: 1964
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1959, 1962, 1967
; საბჭოთა კავშირის თასი 
* ფინალისტი: 1960
### ინდივიდუალური 
; 
* №2: 1964

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 

## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბორის სიჭინავა — 84 — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაქოს ნეფთჩის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
ალფონსო კუარონი

**ალფონსო კუარონი** ( დ. 28 ნოემბერი, 1961, მეხიკო) — მექსიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. მიღებული აქვს ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები. მისი ძმა კარლოსი და შვილი ხონასი აგრეთვე რეჟისორები და სცენარისტები არიან.

## ფილმოგრაფია
* 1995 - პატარა პრინცესა *(A Little Princess)*
* 2001 - და დედაშენიც *(Y tu mamá también)*
* 2004 - ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე *(Harry Potter and the Prisoner of Azkaban)*
* 2006 - ძენი ადამისანი *(Children of Men)*
* 2013 - გრავიტაცია *(Gravity)*
* 2018 - რომა *(Roma)*

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მექსიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:მექსიკელი სცენარისტები
კატეგორია:მექსიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შოთა შავგულიძე

**შოთა შავგულიძე** (დ. 10 მარტი, 1912, გალი, რუსეთის იმპერია — გ. 22 იანვარი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მცველი. 1931–1940 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საკავშირო ჩემპიონატების გათამაშების ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1939, 1940) და მესამე პრიზიორი (1936), საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის ფინალისტი (1936, 1937) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1941). საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი (1937). ქართველ ფეხბურთელთა შორის პირველად შოთა შავგულიძეს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება და დაჯილდოვდა საპატიო ნიშნის ორდენით. საკავშირო ჩემპიონატზე თბილისის „დინამოს“ პირველი კაპიტანი. დინამოელთა მიერ საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებული პირველი მატჩის მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1923 წლიდან. თამაშობდა ჯერ ზუგდიდის, ხოლო შემდეგ გალის გუნდში. 1925 წლიდან 1929 წლამდე თამაშობდა თბილისის „დინამოს“ III–II და I გუნდებში. 1935–1940 თბილისის „დინამოს“ ოსტატ ფეხბურთელთა გუნდშია. 1936–1940 წლებში იყო „დინამოს“ კაპიტანი. საკავშირო ჩემპიონატების უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 85 მატჩი.

თბილისის, საქართველოს და ამიერკავკასიის ნაკრები გუნდების მოთამაშე (1933–1939). მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში (1932, 1935), სადაც 6 მატჩი ჩაატარა. 

ამიერკავკასიის ჩემპიონი (1934, 1935). ამიერკავკასიის ნაკრებთან ერთად იყო სკანდინავიაში 1935 წელს. 1937 წელს ჩაატარა 3 მატჩი ბასკეთის ნაკრებთან. 15 საერთაშორისო შეხვედრის მონაწილე.

თბილისის „დინამოს“ პირველი თაობის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოთამაშე. გამოირჩეოდა მოედანზე სწრაფი ორიენტირების შესანიშნავი უნარით და დამაჯერებელი მოქმედებებით. იყო საიმედო პარტნიორი. 

1945–1946 წლებში იყო თბილისის „დინამოს“ მწვრთნელი, 1961–1962 წლებში გუნდის უფროსი. 1947–1962 წლებში თბილისის „დინამოს“ სტადიონის დირექტორი.

მისი გარდაცვალების წელს (1963) დაწესდა მისი სახელობის თასი, რომლის გათამაშებაშიც მხოლოდ საქართველოს საფეხბურთო გუნდები მონაწილეობდნენ. თასის პირველი მფლობელი გახდა რუსთავის „მეტალურგი“.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
;  დინამო თბილისი
; ამიერკავკასიის ჩემპიონატი  
* ჩემპიონი: 1934, 1935
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ვიცე-ჩემპიონი: 1939, 1940
* მესამე ადგილი: 1936 
; საბჭოთა კავშირის თასი
* ფინალისტი: 1936, 1937

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## პერიოდიკა
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქართული სპორტი · საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი 
* FootballFakts.ru · dinamo-tbilisi.ru

## კომენტარები
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი  
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ტადრარტი

**ტადრარტი** — ქალაქი და სასოფლო გაერთიანება მაროკოში, სუს-მასა-დრაას აგადირ-იდა-უ-ტანანეს პრეფექტურაში. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5703 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*მაროკოს ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
კატეგორია:აგადირ-იდა-უ-ტანანეს პრეფექტურა
კეთლინ ტერნერი

**კეთლინ ტერნერი** (; დ.  19 ივნისი, 1954) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ორი ჯილდო და ოსკარის ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რობერტ ზემეკისი

**რობერტ ზემეკისი** ( დ. 14 მაისი, 1952, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. ცნობილი გახდა 1980-იან წლებში ფილმების სერიით „უკან მომავალში“. საკუთარ ფილმებში ხშირად იყენებს სპეც-ეფექტებს.

## ფილმოგრაფია
* 1984 - რომანი ქვასთან *(Romancing the Stone)*
* 1985 - უკან მომავალში *(Back to the Future)*
* 1989 - უკან მომავალში II *(Back to the Future Part II)*
* 1990 - უკან მომავალში III *(Back to the Future Part III)*
* 1994 - ფორესტ გამპი *(Forrest Gump)*
* 2000 - გარიყული *(Cast Away)*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
* The Art of Robert Zemeckis - French PDF (40 Mo) 
* ზემეკისის საუკეთესო ფილმების სია

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რობერტ ოლტმენი

**რობერტ ოლტმენი** ( დ. 20 თებერვალი, 1925, კანზას-სიტი — გ.  20 ნოემბერი, 2006) — ამერიკელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. იყო ახალი ჰოლივუდის მიმდინარეობის წარმომადგენელი. მიღებული აქვს ოსკარის ხუთი ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია
* 1970 - სამხედრო ჰოსპიტალი *(MASH)*
* 1973 - ხანგრძლივი დამშვიდობება *(The Long Goodbye)*
* 1975 - ნეშვილი *(Nashville)*
* 1978 - ქორწილი *(A Wedding)*
* 1992 - მოთამაშე *(The Player)*
* 1993 - ხანმოკლე მონტაჟი *(Short Cuts)*
* 2001 - გოსფორდ პარკი *(Gosford Park)*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* რობერტ ოლტმანი - Criterion Collection
* 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კაპიტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

* კაპიტანი — ოფიცრის ერთ-ერთი ჩინი, სხვადასხვა ქვეყნის არმიაში
* კაპიტანი — საზღვაო გემის ან საფრენი აპარატის უფროსი, მეთაური
* კაპიტანი — სპორტული გუნდის უფროსი მოთამაშე, რომელიც შეჯიბრების დროს არის მისი წარმომადგენელი და ხელმძღვანელი, გუნდისთავი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ტრიონიქსისებრნი

**ტრიონიქსისებრნი** () — ოჯახი რბილტყავა კუთა რიგისა. მოიცავს 7 გვარსა და 22 სახეობას.  მათი სხეულის სიგრძე 1 მ აღწევს. ბრტყელია და დაფარულია რბილიკანით. თავზე ხორთუმი აქვთ, რომელიც ნესტოებით ბოლოვდება; თათებზე გადაკრული აქვთ საცურაო აპკი. შეუძლიათ თავისა და კისრის შეწევა ფარის ქვეშ. გავრცელებულია აზიის, აფრიკისა და ჩრდილოეთ ამერიკის მდინარეებში.  ტრიონიქსისებრნი  მეტად მოძრავი მტაცებლები არიან, დამატებითი სუნთქვის ორგანოების (ხახის ლორწოვანი გამონაზარდები) მეშვეობით წყალქვეშ დიდხანს დარჩენის საშუალება ეძლევათ. ტრიონიქსისებრნი კანითაც სუნთქავენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კუები
საფი (მაროკო)

**საფი** (ბერბერული: ⴰⵙⴼⵉ, *Asfi*, , პორტუგალიური: *Safim*) — ქალაქი დასავლეთ მაროკოში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. შავიდუკალა-აბდას რეგიონის ცენტრი. 2004 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 282,227 ადამიანს. 1488 - 1541 წლებში ქალაქი წარმოადგენდა პორტუგალიის იმპერიის პროტექტორატს. იქ დღემდე პორტუგალიური მმართველობაა. საფი არის ქვეყნის თევზჭერის ინდუსტრიის მთავარი ქალაქი, ასევე დიდი როლი უჭირავს ფოსფატის, ტექსტილის და კერამიკული ნაწარმის ექსპორტში. მეორე მსოფლიო ომში ოპერაცია ჩირაღდანის ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Entry in Lexicorient 

## სქოლიო 
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
კენიტრა

**კენიტრა** ( , თარგმანი: *პატარა ხიდი*) — ქალაქი მაროკოში. 1932–1956 წლებში ეწოდებოადა *პორტ-ლიაუტეი*. ის არის პორტი მდინარე სებუზე. მისი მოსახლეობა 2004 წლის აღწერის მიხედვით შეადგენს 359,142 ადამიანს. კენიტრა წარმოადგენს გარბ-შრარდა-ბენი-ჰსენის რეგიონის ცენტრს. ცივი ომის პერიოდი კენიტრას პორტი გამოიყენებოდა ამერიკის საზღვაო ძალების მიერ, როგორ მომსახურების ცენტრი ჩრდილოეთ აფრიკაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* First site for the City of  Kenitra 
* Premier Portail d'information de La ville de Kenitra 
* Entry in Lexicorient 
* BTS Genie Informatique Lycee Technique Ibn Sina 
* Association Nationale des Professeurs Agreges du Maroc - ANAPAM - 
* Pictures of U.S. Naval base facilities in Kenitra 
* Histoire de Kenitra / Port-Lyautey en images de 1911 au 1956

## სქოლიო 
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
ომარ თეთრაძე

**ომარ თეთრაძე** (დ.13 ოქტომბერი, 1969, ველისპირი, როგორც ომარ ოსიპოვი) — ქართულ–ბერძნული წარმოშობის ფეხბურთელი, ამჟამად ყაზახური „ჟეტისუს“ მწვრთნელი.

## ადრეული წლები
18 წლის ასაკამდე ცნობილი იყო როგორც ომარ ოსიპოვი, პროფესიონალურ ფეხბურთში წასვლის შემდეგ გადაწყვიტა შეეცვალა გვარი. საბჭოთა კავშირის დანგრევას გეზი ჰქონდა აღებული და საქართველოში ნაციონალური აზროვნება საკმაოდ ძლიერად იყო განვითარებული, რაც ახალგაზრდა მოთამაშის კარიერაზე ზეგავლენას მოახდენდა. ამის გამო ომარიმ დედის მხრიდან ბებიის გვარი მიიღო — თეთრაძე. შემდეგ მან გადაწყვიტა ძველი გვარის დაბრუნება, მაგრამ ეს ბევრ პრობლემას შეუქმნიდა.

## კარიერა 
### საკლუბო 
საკლუბო დონეზე თამაშობდა თბილისის „დინამოში“, მოსკოვის „დინამოში“, ვლადიკავკაზის „ალანიაში“ (რომელთან ერთადაც მოიგო რუსეთის პრემიერ ლიგა 1995 წელს), „რომაში“ და თესალონიკის „პაოკში“.

### სანაკრებო 
თამაშობდა რუსეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში, რომელთან ერთადაც მონაწილეობდა 1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და ევრო 96–ზე. ამ უკანასკნელში ითამაშა სამი შესანიშნავი მატჩი, მიუხედავად რუსეთის ნაკრების ცუდი შედეგებისა თეთრაძე დაასახელეს ჩემპიონატის საუკეთესო მარჯვენა მცველად.

### სამწვრთნელო 
2005 წელს, სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ მუშაობდა მწვრთნელის თანაშემწედ სამარის „კრილია სოვეტოვში“. მოგვიანებით იყო მაჰაჩყალის „ანჟის“ მწვრთნელი. 2008 წლის სექტემბერში „ბელგოროდთან“ 1–0 წაგების შემდეგ მას დაემუქრა მწვრთნელობიდან მოხსნა, თუმცა მან შეინარჩუნა პოსტი. საბოლოოდ „ანჟი“ დაბრუნდა რუსეთის პრემიერ ლიგაში, მას შემდეგ რაც რუსეთის პირველ დივიზიონში პირველი ადგილი დაიკავა. 2010 წლის 19 მარტს თეთრაძემ დატოვა „ანჟი“.

### სათამაშო კარიერა 
* – თამაშების და გოლების რაოდენობა

## პირადი ცხოვრება 
ადრეულ 1990–იან წლებში თეთრაძემ მიიღო საბერძნეთის მოქალაქეობა, თუმცა შემდეგ უარი თქვა მასზე. თეთრაძე თვლის რომ ეთნიკურად ბერძენია, თუმცა ამბობს რომ მისი სამშობლო საქართველოა.

## მიღწევები 
### მოთამაშე 
* რუსეთის პრემიერ ლიგა გამარჯვებული: 1995
* რუსეთის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი: 1994, 1996.
* რუსეთის პრემიერ ლიგა მესამე ადგილი: 1992, 1993, 2004.
* საბერძნეთის თასი გამარვეჯბული: 2001
* საქართველოს უმაღლესი ლიგა გამარჯვებული: 1990.
* რუსეთის თასი ფინალისტი: 2004.

### მწვრთნელი 
;„ანჟი“ მაჰაჩყალა
* რუსეთის პირველი დივიზიონი გამარჯვებული: 2009 
* რუსეთის პირველი დივიზიონი საუკეთესო მწვრთნელი: 2009.
;„ვოლგა“ ნიჟნი ნოვგოროდი
* რუსეთის პირველი დივიზიონი მეორე ადგილი: 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Soccerway-ზე  
* პროფილი Transfermarkt-ზე  
* პროფილი Rusteam.permian.ru-ზე  
* პროფილი „კრილია სოვეტოვის“ ოფიციალურ საიტზე   

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ოზურგეთის მერცხალის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:სალონიკის პაოკის ფეხბურთელები
კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები
კატეგორია:კრილია სოვეტოვის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის მწვრთნელები
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
À Fond Les Formes !

**À Fond Les Formes !** — ფრანგული სტუდია Menoboy-ს 2012 წლის გეი პორნოგრაფიული ფილმი. ფილმის რეჟისორია ლუდოვიკ პელტიე.

## სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება ვითარდება სხვადასხვა სიტუაციებში. სექსუალური სცენები მიმდინარეობს სატრენაჟორო დარბაზში, ჩოგბურთის კორტზე, ავტობუსის გაჩერებაზე, საკალთბურთო მატჩის შემდეგ სპორტდარბაზსა და ბუნების წიაღშიც კი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფილმი Menoboy-ს საიტზე

კატეგორია:გეი პორნოგრაფიული ფილმები
ტრიპანოსომა

მინიატიურა
**ტრიპანოსომა** () — უმარტივესების გვარი შოლტოსნების კლასისა, ადამიანისა და ცხოველების სისხლისა და ქსოვილის პარაზიტები. მათი თითისტარისებრი სხეულის ზომა 15—30 მკმ აღწევს, უფერულია. იკვებება დიფუზურად ორგანულიი  ნივთიერებებით. სისხლში გამოყოფენ ერითროციტების დამშლელ შხამიან ნივთიერებებს. მრავლდებიან სიგრძივი გაყოფით.  

ადამიანისა და ხერხემლიან ცხოველთა ორგანიზმში ხვდებიან გადამტანი მწერების მეშვეობით, რომელთაც ტრიპანოსომა ან  მექანიკურად გადააქვთ მჩხვლეტავი პირის ნაწილებით, ან მათ ორგანიზმში მიმდინარეობს გამრავლება, რომელსაც თან ახლავს მორფოლოგიური ფორმათა (კრითიდიული და ლეპტომონადური) ცვლა. ადამიანისათვის პათოგენურია  და  (იწვევს ძილის დაავადებას). გავრცელებულია ცენტრალურ აფრიკაში, გადამტანია ბუზიცეცე. შინაურ მსხვილფეხა რქოსან საქონელში პარაზიტობს  (იწვევს დაავადება ნაგანას)  (იწვევს დაავადება სურას) და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უმარტივესები
ანდაუს ხიდი

მინი|ანდაუს ხიდი დღეს
მინი|
მინი
**ანდაუს ხიდი** ( ) — პატარა ხიდი აინზერკანალის შემდეგ (), (), პატარა მდინარეზე, რომელიც ითვლება ავსტრიასა და უნგრეთს შორის საზღვრის ნაწილად. ხიდი მდებარეობს კომუნა ანდაუს (ბურგენლანდი, ავსტრია) ახლოს.

## ისტორია 
ყველაფერი იწყება 1956 წლის ზაფხულიდან, როცა უფრო და უფრო მეტმა უნგრელმა დაიწყო დასავლეთისკენ, ავსტრიის საზღვრისკენ გაქცევა. წარმოუდგენელია, რომ ამ პატარა მდინარეზე გადებულმა ხიდმა 70 000 უნგრელს გაუწია დახმარება უნგრეთის აჯანყების დროს.

1956 წლის 21 ნოემბერს ხიდი საბჭოთა ჯარებმა ააფეთქეს.

## დღეს 
1996 წელს, უნგრეთის აჯანყების 40 წლის თავის აღსანიშნავად ხიდი აღადგინეს, როგორც ტოლერანტობისა და დახმარების სიმბოლო.

## ლიტერატურასა და კინოში 
თავისუფლების ნამდვილი სიმბოლოს სახით, ჯეიმზ მიჩენერმა არა მხოლოდ თავის წიგნს, ანდოს ხიდს მისცა ხიდის სახელი, არამედ გახადა მსოფლიოში ცნობილი მემორიალი. მიჩენერის წიგნის დამატებაში ხიდი ასევე გვევლინება Der Bockerer III-ის თემად, ავსტრიულ ფილმში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* «Der Bockerer III» IMDB-ზე 
* ჯეიმზ მიჩენერი Кругосвет-ში 
* http://home.pages.at/pibuk/andau/andau.htm 

კატეგორია:XX საუკუნე ავსტრიაში
ტრიტიკალე

**ტრიტიკალე** () — ხორბლისა და ჭვავის შეჯვარებით მიღებული ახალი მარცვლეული კულტურა. ტრიტიკალე აერთიანებს ორივე მცენარის დადებით ნიშან-თვისებებს, კერძოდ, ადვილად ეგუება არახელსაყრელ ნიადაგურ-კლიმატურ პირობებს, მისი ფორმები გამოირჩევა ზამთარგამძლეობით, უხვმოსავლიანობით. დაავადებებისადმი კომპლექსური იმუნიტეტით და სხვა. 

ამჟამად ცნობილია ტრიტიკალეს სამარცვლე და საკვები მიმართულების ჯიშები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ალპებისა და დუნაის რაიხსგაუ

**ალპებისა და დუნაის რაიხსგაუ** (), **აღმოსავლეთ მარკის რაიხსგაუ** () — იმ რაიხსგაუების საერთო სახელწოდება, რომლებიც შეიქმნა ავსტრიის ტერიტორიაზე მესამე რაიხის მიერ.

## ავსტრიის მესამე რაიხთან მიერთება 
ავსტრია მიუერთდა გერმანიის იმპერიას მიწის ხარისხში. 1938 წლის 13 მარტსა და 1938 წლის 14 ოქტომბერს სახელი შეეცვალა ისტორიულ სახელმწიფოს, აღმოსავლეთ მარკს (ოსტმარკი, ). ეს ასუსტებდა ავსტრიელთა ეროვნულ თვითშეგნებას ერთიან გერმანელ ერთა ჩარჩოში. ჩეხოსლოვაკიის საბოლოო დაყოფის შემდეგ, 1938 წელს, მიუნხენის ხელშეკრულების თანახმად, ზემო და ქვემო ავსტრიის ნაწილები მიუერთდნენ  ბოჰემიის სასაზღვრო ოლქს და სახმრეთ მორავიას.

## ადმინისტრაციული რეფორმები
thumb|206px|ავსტრიის თანამედროვე ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|380px|ალპებისა და დუნაის რაიხსგაუ 1941 წელს
1938 წლის 1 ოქტომბრის კანონით (ძალაში შევიდა 15 ოქტომბერს) ავსტრიის ტერიტორიაზე გატარდა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმა, რომელმაც შედეგად მოგვცა რამდენიმე ადმინისტრაციული ცვლილება:
* აღმოსავლეთ ტიროლი გადავიდა კარინთიას შემადგენლობაში.
* მიწა ბურგენლანდი გაქრა, ხოლო მისი ტერიტორია გაიყვეს ქვემო ავსტრიამ და შტირიამ.
* ზემო ავსტრია გადაეცა კომუნა ბად აუაზეს (შტირია) და ბეჰამბერგს (ქვემო ავსტრია).
* ვენა გაფართოვდა ქვემო ავსტრიის რაიონების მიერთებით.
* კომუნები: იუნგჰოლცი (ტიროლი) და მითელბერგი (ფორარლბერგი) გადაეცა ბავარიას.

ვენის ტერიტორია გაფართოვდა ქვემო ავსტრიის რაიონების მიერთებით. ამის შემდეგ ვენა გახდა უდიდესი ფართობის მიხედვით და მეორე დიდი ბერლინის შემდეგ მოსახლეობის რაოდენობით გერმანიის იმპერიაში.

ავსტრიის ბოლო ადმინისტრაციული ცვლილებები გამოწვეული იყო მიწების გაუქმებით. აღმოსავლეთ მარკის მართვის კანონით () 1939 წლის 14 აპრილიდან ვენის ტერიტორიაზე არსებობდა შვიდი რაიხსგაუ:

# რაიხსგაუ ვენა — მიწა ვენის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ვენა.
# რაიხსგაუ კარინთია — მიწა კარინთიას ტერიტორიაზე, ცენტრი — ქლაგენფურტი.
# რაიხსგაუ ქვემო დუნაი — მიწა ქვემო ავსტრიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — დუნაის კრემსი.
# რაიხსგაუ ზემო დუნაი — მიწა ზემო ავსტრიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ლინცი.
# რაიხსგაუ ზალცბურგი — მიწა ზალცბურგის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ზალცბურგი.
# რაიხსგაუ შტირია — მიწა შტირიის ტერიტორიაზე, ცენტრი — გრაცი.
# რაიხსგაუ ტიროლი — მიწა ტიროლის ტერიტორიაზე, ცენტრი — ინსბრუკი.

მიწა ფორალბერგის ტერიტორია წარმოადგენდა თვითმმართველ ადმინისტრაციულ მხარეს, რომელიც, ერთიმხრივ, «შემდეგ მითითებებამდე» ექვემდებარებოდა რაიხსგაუ ტიროლს.

კატეგორია:XX საუკუნე ავსტრიაში
კატეგორია:მესამე რაიხის ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფა
ტრიქინა

**ტრიქინა**, *ტრიქინელა* () — ადამიანის, ღორის, მღრღნელების, მტაცებელი და მწერიჭამია ძუძუმწოვრების ძლიერ საშიში პარაზიტული მრგვალი ჭია. მისი სქესმწიფე ფორმა პარაზიტობს ამ ცხოველთა წვრილ  ნაწლავში, ხოლო ლარვები — განივზოლიან კუნთებში. დასნებოვნებულ   ხორცთან ერთად მასპინძლის კუჭნაწლავში მოხვედრილი ლარვები თავისუფლდებიან კაფსულისაგან და ცხოვრობენ წვრილ  ნაწლავში. აქ ისინი გადაიქცევიან სქესმწიფე ფორმად. განაყოფიერების შემდეგ დედალი ტრიქინა იჭრება ნაწლავის ლორწოვან გარსში და შობს 1000-მდე ლარვას. ლიმფური სისტემის გზით ლარვები ხვდებიან სისხლში და ვრცელდებიან მთელ სხეულში, შეიჭრებიან განივზოლიან კუნთებში და ეხვევიან სპირალურად. მათ გარშემო წამოიქმნება შემაერთებელქსოვილოვანი კაფსულა. ამ მდგომარეობაში ლარვები 20 წლამდე ცოცხლობენ. სქესმწიფე პარაზიტად გარდასაქმნელად აუცილებელია სხვა ცხოველის ორგანიზმში მოხვედრა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მრგვალი ჭიები
შავი პარასკევი

მინიატიურა|მარჯვნივ|„შავი პარასკევი“ ამერიკის ერთ-ერთ მაღაზიაში
**შავი პარასკევი** — მადლიერების დღის მეორე დღე აშშ-ში. დღე, რომელიც ხშირად მიიჩნევა საშობაო ვაჭრობის დასაწყისად. აშშ-ში მრავალი მაღაზია ამ დღეს აწყობს მასშტაბურ ფასდაკლებებს და აქციებს სხვადასხვა პროდუქციაზე. ზოგიერთ შტატში ითვლება დასვენების დღედ. მთელი წლის განმავლობაში, ვაჭრობის მხრივ, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული დღე ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ამ დღეს ფასდაკლებების მოწყობის ტრადიცია ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში იღებს სათავეს, თუმცა ტერმინი „შავი პარასკევი“ 1966 წლიდან დამკვიდრდა. ტერმინის სამშობლოა ფილადელფიის შტატი და თავდაპირველად გამოიყენეს გზებზე დიდი საცობების აღსანიშნავად, მადლიერების დღის მეორე დღეს. „შავი პარასკევი“ ხვდება 23-იდან 29 ნოემბრამდე შუალედში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის დღესასწაულები
კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკა
T.E.V.I.N.

***T.E.V.I.N.*** — ამერიკელი რიტმ-ენდ-ბლუზურ მომღერალ ტევინ კემპბელის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1991 წლის 19 ნოემბერს. 1994 წელს მას პლატინის სტატუსი მიენიჭა.

## სიმღერების სია
#Round and Round - 4:54
#Interlude/Over The Rainbow And On To The Sun - 0:49
#Tell Me What You Want Me to Do - 5:00
#Lil' Brother - 4:25
#Alone With You - 5:07 
#Strawberry Letter 23 - 4:07
#One Song - 4:23
#Just Ask Me To - 4:38
#Goodbye - 4:10
#Perfect World (ბეიკერი, კრელი) - 4:27
#Confused - 4:30
#Look What We'd Have (If You Were Mine) - 4:36
#She's All That - 4:50

## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
* T.E.V.I.N. Discogs-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ტევინ კემპბელის ალბომები
კატეგორია:Qwest Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები კუინსი ჯოუნსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები პრინსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ნერადა მაიკლ უოლდენის პროდიუსერობით
ტრიქოგრამა

**ტრიქოგრამა** () — კვერცხიჭამია მხედრების გვარი სიფრიფანაფრთიანების რიგისა. პატარა (0,3—0,6 მმ) მწერებია, ყვითელი ან ლითონისებრ-მწვანეა. 215-ზე მეტი სახეობის ტრიქოგრამა  მწერების კვერცხების პარაზიტებია. იყენებენ ბიოლოგიური ბრძოლის დროს. ყოფილ სსრკ-ში სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს ჩვეულებრივ ტრიქოგრამას (Trichogramma evanescens), რომელიც პარაზიტობს პეპლების 100-მდე სახეობაზე (მათ შორის ვაშლის ნაყოფჭამიაზე, კომბოსტოს და ზამთრის ხვატარებზე, სიმინდის ფარვანაზე და სხვა). Trichogramma cacoecia და Trichogramma emhryophagum ასენიანებენ ნაყოფჭამიების და ფოთოლხვევიების კვერცხებს. Trichogramma euproctidis პარაზიტობს ხვატარებზე, ყურძნის ჭიაზე, კომბოსტოს თეთრულაზე და სხვა. მასპინძლობს კვერცხის ზომის მიხედვით ტრიქოგრამა მასზე ათავსებს თავის 1—40-მდე კვერცხს. ოპტიმალურ პირობებში ტრიქოგრამის განვითარება 2 კვირას გრძელდება. საქართველოში ძირითადად გავრცელებულია Trichogramma evanescens და Trichogramma cacoecia pollida.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სიფრიფანაფრთიანები
ერნა სულბერგი

**ერნა სულბერგი** (, დ. 24 თებერვალი 1961, ბერგენი) — ნორვეგიელი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, კონსერვატიული პარტიის ლიდერი 2004 წლიდან. ნორვეგიის 28-ე პრემიერ-მინისტრი.

დაიბადა ბერგენში 1961 წელს. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ბერგენის უნივერსიტეტში, რომელიც 1986 წელს სოციოლოგიისა და პოლიტოლოგიის სპეციალობით დაამთავრა. 

1989 წლიდან ნორვეგიის პარლამენტის სტორტინგის წევრია. 2001 წელს შევიდა ხიელ მაგნე ბუნევიკის მთავრობაში და დაიკავა კომუნალური მეურნეობის მინისტრის თანამდებობა. 2013 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ოთხ პარტიასთან  ალიანსში მიიღო ხმების უმრავლესობა და 16 ოქტომბერს დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*"Erna Solber prevented Vanunu's asylum"
*"Vanunu - Hope that Norway will give me asylum" 
*"Vanunu's friends furious - politicians mute" 

კატეგორია:ნორვეგიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნორვეგიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯეი ოლკატ სენდერსი

**ჯეი ოლკატ სენდერსი** (; დ.  16 აპრილი, 1953)  — ამერიკელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. მოღვაწეობს ნიუ-იორკის საჯარო თეატრში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Jay O. Sanders Audiography
*eBooks and/or Audio Books by Jay O. Sanders 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი გავაშელი

'''გიორგი 'გოჩა' გავაშელი''' (დ. 18 თებერვალი, 1947, გაგრა, საქართველოს სსრ — გ. 25 დეკემბერი, 1997, ურენგოი, რუსეთი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თამაშობდა ნახევარმცველისა და თავდამსხმელის პოზიციაზე. იყო თბილისის „ლოკომოტივისა“ და „დინამოს“ წევრი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1968).

## საკლუბო კარიერა
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 1966 წელს თბილისის „ლოკომოტივში“, სადაც არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 1967 წელს გადავიდა თბილისის „დინამოში“, ჩაატარა 183 მატჩი და მოწინააღმდეგის კარი 48-ჯერ აიღო. 1968 წლის საკავშირო პირველობაზე გატანილი 22 გოლით საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა ბომბარდირის სახელი დაიმკვიდრა საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში. 1976 წელს გახდა საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი, გარდა ამისა მან ჩაატარა 4 მატჩი და 1 გოლი გაიტანა უეფა-ს თასის 1973–74 წლების გათამაშების პირველი წრის (1/32 ფინალი) მატჩში სოფიის „სლავიის“ წინააღმდეგ. 1968 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატის წოდება.

## მიღწევები 
### საკლუბო 
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ბრინჯაოს პრიზიორი (4): 1967, 1969, 1971, 1972 
; საბჭოთა კავშირის თასი 
* ფინალისტი: 1970 
### ინდივიდუალური 
* საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1968 (22 გოლი)

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი 
* ქართველი სპორტსმენები: ბიოგრაფიული ლექსიკონი 
* dinamo-tbilisi.ru · FootballFacts.ru · КЛИСФ

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
ტროგონისნაირნი

**ტროგონისნაირნი** () — ფრინველთა რიგი. მოიცავს 1 ოჯახის (ტროგონისებრნი) 8 გვარში გაეთიანებულ 40-მდე სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე 23—34 სმ, მასა  60—200 გ აღწევს. აქვთ გრძელი კუდი, მოკლე სუსტი ფეხები; I და II თითები მიმართულია უკან, III და IV — წინ. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის ტროპიკულ ტყეებში, ანთროპოგენურ ლანდშაფტში. ბუდობენ ტერმიტების  მიტოვებულ ბუდეებსა და ფუღუროებში.  მონოგამებია. დებენ 2—3 (იშვიათად 4) კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 17—20 დღე-ღამე. კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებებიან მწერებით; წვრილი  უხერხემლოებით, ქვეწარმავლებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფრინველები
ტრიქომონასი

მინიატიურა
**ტრიქომონასი**  () — უმარტივესთა გვარი შოლტოსანთა კლასისა, მათი მსხლისებრი სხეული სიგრძე აღწევს 15—20 მკმ. წინა ნაწილში აქვს ციტოსტომი, ოვალური ბირთვი და 4 შოლტი. მე-5 შოლტი მიმართულია უკან და პელიკულის გამონაზარდთან ქმნის ტალღისებურ აპკს; 

მთელ სხეულს სიგრძეზე მიყვება აქსოსტილი. ტრიქომონასი იკვებებიან ბაქტერიებით, მრავლდებიან გასწვრივი გაყოფით.  ადამიანში პარაზიტობს , რომელიც იწვევს ტრიქომონოზს. -ისა (გვხვდება პირის ღრუში) და -ის (პარაზიტობს წვრილი ნაწლავის სანათურში) პათოგენურობა სადავოა. Trichomonas foetus  პარაზიტობს მსხვილ რქოსან საქონლის სასქესო ორგანოებში, იწვევს აბორტს და ნაადრევ მშობიარობას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უმარტივესები
სერჟ თანქიანი

**სერჟ თანქიანი** ( ; დ. 21 აგვისტო, 1967) — სომეხი-ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი, მულტიინსტრუმენტალისტი, პროდიუსერი, პოეტი და პოლიტიკური აქტივისტი. ცნობილია როგორც ალტერნატიური-მეტალ ჯგუფის System of a Down სოლისტი. მისი მუსიკალური კარიერის დროს მან გამოუშვა ხუთი ალბომი „System of a Down“-ის ჩათვლით, ერთი Arto Tunçboyacıyan-სთან ერთად და ასევე სამი სოლო ალბომი „Elect the Dead“, „Imperfect Harmonies“ და „Harakiri“. მის მუსიკას ძირითადად პოლიტიკური დატვირთვა აქვს.

თანქიანი დაიბადა ბეირუთში, ლიბანში. ხუთი წლის ასაკში სერჟ თანქიანი გადავიდა თავის მშობლებთან ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია. ის დადიოდა Alex Pilibos-ის სომხურ ორენოვან სკოლაში, სადაც ასევე სწავლობდნენ მისი მომავალი ბენდის System of a down წევრები დარონ მალაქიანი და შავო ოდაჯიანი. თანქიანი მიიღეს კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში Northridge-ში. ეს ეს იყო ადგილი, სადაც მან ისწავლა ინსტრუმენტებზე დაკვრა და დაწერა პირველი სიმღერები.

## რესურსები ინტერნეტში
*Serj Tankian's official website
*Serjical Strike official website
*Brazilian Fan Site 
*System of a Down's official website
*

კატეგორია:სომეხი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბეირუთში დაბადებულები
ნილტონ სანტოსი

**ნილტონ დოს სანტოსი** (; დ. 16 მაისი, 1925, რიო-დე-ჟანეირო — გ. 27 ნოემბერი, 2013, იქვე) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი. თამაშობდა „ბოტაფოგოში“. ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშა 75-ჯერ და 3 გოლი გაიტანა.

ნილტონ სანტოსი მსოფლიოს 2-გზის ჩემპიონი (1958, 1962) და ვერცხლის პრიზიორია (1950). ასევე არის სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონი და 3-გზის ვერცხლის პრიზიორი. „ბოტაფოგოსთან“ ერთად არის რიო-დე-ჟანეიროს 4-გზის ჩემპიონი, რიო-სან-პაულოს ტურნირის 2-გზის გამარჯვებული; მოგებული აქვს სხვა ტიტულებიც. „ბოტაფოგოს“ რეკორდსმენი ჩატარებული თამაშების რაოდენობის მიხედვით. პირველი ფეხბურთელი, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ოთხ გათამაშებაში მიიღო მონაწილეობა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 22-ე ადგილზე დასახელდა. ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი.

## მიღწევები
### ინდივიდუალური
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004

## რესურსები ინტერნეტში 
*  .
*ნილტონ სანტოსი, ფიფა .

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოტაფოგოს ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
ტრიცერატოფსი

**ტრიცერატოფსი** (; ბერძნ. tri-, რთულ სიტყვებში — სამი, keras — რქა, ops — სახე) — ნამარხი ქვეწარმავლების გვარი რქიანი დინოზავრების ქვერიგისა. ცხოვრობდნენ გვიანდელ ცარცულ პერიოდში. მათი სხეული სიგრძე 6 მ აღწევდა. თავზე ჰქონდათ 3 რქა: ერთი მოკლე — ცხვირისა და ორი გრძელი — შუბლისა. ჰქონდათ 4 მასიური კიდური. გარეგნულად მარტორქას წააგავდნენ. იკვებებოდნენ მცენარეული საკვებით. ტრიცერატოფსის ნაშთები ნაპოვნია ჩრდილოეთ ამერიკის ცარცულ ნალექებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დინოზავრები
გულიმიმი

**გულიმიმი** () — ქალაქი სამხრეთ მაროკოში. ხშირად უწოდებენ *უდაბნოს კარიბჭეს*. ის არის გულიმიმ-ეს-სმარა რეგიონის ცენტრი. მისი მოსახლეობა 2006 წლის მიხედვით შეადგენს 117 000 ადამიანს, რითიც ის რეგიონის უმსხვილეს ქალაქს წარმოადგენს.  N1 და N12 გზატკეცილები გულიმიმს აკავშირებს მეზობელ სუს-მასა-დრაას რეგიონან.

მოსახლეობის უმეტესობა შეადგენს შარავებს და საუბრობენ ჰასანიას დიალექტზე. 

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Lexicorient 

კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
ტროპიკული თვე

**ტროპიკული თვე** — დედამიწის ირგვლივ მთვარის გარემოქცევის პერიოდი, ათვლილი გაზაფხულის ბუნიობის წერტილის მიმართ. შეიცავს 27,321582 საშუალო მზისიერ დღე-ღამე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მთვარე
კატეგორია:დრო
პარაფირება

**პარაფირება** (ფრანგ. paraphe — შემოკლებით ხელმოწერა) — საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ცალკეული მუხლების წინასწარი დამოწმება ხელშემკვრელი მხარეების რწმუნებულთა მიერ თავ-თავიანთი ინიციალებით. პარაფირების დანიშნულებაა იმის ფიქსაცია, რომ საერთაშორისო ხელშეკრულების მოცემული ტექსტი საბოლოოდ შეთანხმებულია, მაგრამ პარაფირება არ ნიშნავს ხელის მოწერას და ვერ შეცვლის მას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დიპლომატია
ტროპი (მკერდი)

**ტროპი**, *ქედი* —  მკერდის ძვლის გასწვრის ამაღლებული ნაწილი, რომლის დანიშნულებაა დამატებითი ფართობის წარმოქმნა ხერხემლიანი ცხოველების ძლიერი მკერდის კუნთებისათვის. მისი განვითარება დამოკიდებულია წინა კიდურების მოძრაობის ხასიათზე. ტროპი აქვს ზოგიერთ მთხრელ ძუძუმწოვარს (თხუნელა), აგრეთვე მცურავ (პინგვინები) და მფრინავ ფორმებს (გადაშენებული მფრინავი ხვლიკები, ფრინველები, ხელფრთიანები). განსაკუთრებით კარგად არის განვითარებული ტროპიანებში. არამფრინავ ფორმებში ტროპი სულ არ არის ან სუსტადაა განვითარებული. ზოგიერთი ფრინველის (წერო, გედი) მკერდის ძვალი და ტროპი შეიცავს ტრაქეის ნახვევებს, რომლებიც რეზონატორების როლს ასრულებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია
ტროპიანები

**ტროპიანები**, *მფრინავი ფრინველები* (Carinatae ანუ Volantes) — ფრინველთა ქვეკლასი, რომელსაც განეკუთვნება ფრინველთა უმრავლესობა (უპირისპირებენ უტროპოებს ანუ მორბენალ ფრინველებს და მოცურავეებს ანუ პინგვინებს). ტროპიანების მკერდის ძვალს გასწვრივ გასდევს ძვლიანი ქედი — ტროპი. მათ უმრავლესობას შეუძლია ფრენა (ზოგიერთმა ეს უნარი დაკარგა), კარგად აქვთ განვითარებული მომქნევი და საჭის ბუმბულები. სახელწოდება „ტროპიანები“   დღევანდელ სისტემატიკაში თითქმის აღარ იხმარება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრინველები
გივი სისაური

**გივი სისაური** (დ. 15 აპრილი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — კანადაში მოღვაწე ქართველი მოჭიდავე. 

დაიბადა თბილისში (საქართველოს სსრ) ჭიდაობა 10 წლის ასაკში დაიწყო. 

სისაურს 57 კგ. წონით კატეგორიაში მოგებული აქვს ვერცხლის მედლები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე, და 1995 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ატლანტაში. 58 კგ-ში, 2001 წელს, მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი სოფიაში (ბულგარეთი), 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე თეირანში (ირანი) კი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

მან კიდევ ერთი ბრინჯაო 1997 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კრასნოიარსკი (რუსეთი) მოიხვეჭა. მოგებული აქვს 2002 წლის თანამეგობრობის თამაშებიც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი CAWA-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველები კანადაში
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორეკა

**კორეკა** () — სასოფლო დასახლება იტალიაში, კალაბრიის რეგიონში, კოზენცის პროვინციის ამანტეის კომუნაში. მდებარეობს კამპორა-სან-ჯოვანის მოსაზღვრედ.

## ტერიტორია და საზღვრები 
დასავლეთით და სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა, სამხრეთით ქალაქი ამანტეა, სადაც იწყება საზღვარი კამპორა-სან-ჯოვანისთან. ტერიტორია ძირითადად შედგება კლდოვან ფორმაციებისგან. იგი ასევე მოიცავს მთიანი ადგილებსა და ფართო პლაჟებს. ჰავა რბილია.

## ეკონომიკა 
კორეკის ეკონომიკის ძირითადი წყაროა ტურიზმი, რაც ასევე ასევე ყვავის მიმდებარე სოფელ კამპორა-სან-ჯოვანიში. ტურიზმისა და სასტუმრო სექტორის წარმატების მიზეზი ძირითადად სანაპიროს სილამაზეა. ასევე არსებობს კვების მრეწველობისა და მექანიკის რამდენიმე მცირე ქარხანა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კამპორა-სან-ჯოვანი

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
1927 წლის ივლისის აჯანყება

**ივლისის აჯანყება** () — შეტაკება ერთი მხრივ მაპროტესტებლებისა და შუცბუნდისა და მეორე მხრივ პოლიციასა და ჰეიმვერის შორის, მოხდა 1927 წლის 15 ივლისს ვენაში, რომლის დროსაც დაიღუპა 89, ხოლო დაიჭრა 600-ზე მეტი ადამიანი.

## ლიტერატურა
* Norbert Leser, Paul Sailer-Wlasits: *1927 - Als die Republik brannte. Von Schattendorf bis Wien.* Wien/ Klosterneuburg 2002, ISBN 3-85167-128-7.
* Heinrich Drimmel: *Vom Umsturz zum Bürgerkrieg.* Amalthea, Wien 1985, ISBN 3-85002-206-4.
* Josef Hindels: *15. Juli 1927.* 1977, OCLC 914676699

## სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნე ავსტრიაში
კატეგორია:1927
კატეგორია:XX საუკუნის აჯანყებები
ტროპიკული ოლქი

**ტროპიკული ოლქი** — მსოფლიო ოკეანის ზოოგეოგრაფიული ოლქი, რომელიც მოიცავს იმ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონებს, სადაც წყლის ზედაპირის ტემპერატურა 20°C-ზე ნაკლები არ არის. ტროპიკული ოლქის დასავლეთ საზღვარი გადის ჩრდილოეთ და სამხრეთ განედების 35°C-ზე, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში — რამდენადმე ახლოს. ტროპიკული ოლქისპელაგიალისათვის დამახასიათებელია ზვიგენები, თინუსები, იალქნოსნები, ზღვის კუები: ბენთალშია მარჯნის რიფები, სანაპიროს მანგროს ბარდები, ცხრაფეხები, დიდტანიანი მუცელფეხიანი და ორსაგდულიანი მოლუსკები და სხვა. პელაგიალში ბევრია ირგვლივტროპიკული გავრცელების სახეობები.

ტროპიკული ოლქი წარმოადგენს ტროპიკულ სამეფოს, რომელსაც ყოფენ 3, ზოგჯერ 4 ან 5 ოლქად: ინდოეთ- დასავლეთწყნაროკეანური, ცენტრალურამერიკული (ზოგჯერ გამოყოფილია დასავლეთატლანტური და აღმოსავლეთწყნაროკეანური) და აღმოსავლეთატლანტური.  ოლქები, რომლებიც გამოყოფილია ფსკერის ფაუნათა გავრცელების საფუძველზე, განცალკავებულიი არიან ზოოგეოგრაფიული ბარიერებით: ხმელეთის  — ძველი და ახალი ქვეყნების კონტინენტებით, და ოკეანური — შუაატლანტური და აღმოსავლეთწყნაროკეანური, რომლებსაც გადალახავს მეზობელი ფაუნის შემადგენლობის მხოლოდ 10%. ინდოეთ-დასავლეთწყნაროკეანური ფაუნა უძველესი და მდიდარია, ახასიათებს მაღალი ენდემიზმი.

მეორე ადგილზეა დასავლეთატლანტური ფაუნა. ამ უკანასკნელთან შედარებით აღმოსავლეთწყნაროკეანური ფაუნა ბევრად უფრო ღარიბია. სახეობათა სიღარიბით გამოირჩევა აღმოსავლეთატლანტური ფაუნა. ცენტრალურამერიკული ოლქის ზოგიერთი გვარი (ცხრაფეხები, ზღვის ზღარბები, მთელი რიგი თევზები) მოიპოვრბა აღმოსავლეთწყნაროკეანურ და დასავლეთატლანტურ წყალთხელებში, მაგრამ არ გვხვდება სხვა რაიონებში. ასეთი გავრცელება აიხსნება თანამედროვე ცენტრალური ამერიკის ადგილას წარსულში (მიოცენში — ქვედა პლიოცენში) საუტის არსებობით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოკეანოლოგია
ჯარჯი ფხოველი

**ჯარჯი ფხოველი** (დ. 18 ოქტომბერი, 1943, არახიჯა, დუშეთის რაიონი, საქართველოს სსრ) – ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და მწერალი.

## ბიოგრაფია
ჯარჯი ფხოველი (დავით ციგროშვილი) დაიბადა 1943 წლის 18 ოქტომბერს, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არახიჯაში. საშუალო სკოლა იქვე დაამთავრა, ხოლო შემდეგ  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

მისი პირველი ლექსები დაიბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“ 1966 წელს.

1968–1977 წლებში მუშაობდა გამომცემლობებში, ჟურნალის რედაქციაში.

მუშაობას მალე თავი მიანება. ბოლო 10 წელიწადია თავის მშობლიურ კუთხეს, ფშავს დაუბრუნდა და მოღვაწეობას იქიდან განაგრძობს. მისი ბოლო წიგნი, რომელსაც სახელად „უდაბნოს წიგნი" ჰქვია, სწორედ ამ პერიოდში შექმნილი პოეზიია შესული.

— ამბობს პოეტი ამ წიგნის შესავალში.

ჯარჯი ფხოველს უზარმაზარი წვლილი მიუძღვის ქართული ფოლკლორის, პოეზიისა და მთარგმნელობითი ხელოვნების წინაშე. მან შეძლო სოციალისტური რეალიზმის კლიშეებს გაქცეოდა, ის ვერლიბრის ერთ-ერთი ფუძემდებელია.

## წიგნები
* *ლექსები*, თბ. საბჭ. საქართველო, 1971
* *კვირადღე* (ლექსები) / ჯარჯი ფხოველი (ციგროშვილი დავით, თბ. ნაკადული, 1973
* *43 ლექსი : 1 პოემა*, თბ. მერანი, 1974
* *დუმილის ტყე*, თბ. საბჭ. საქართველო, 1975
* *მკურნალი მიწა*, თბ. მერანი, 1977
* *სამი წელიწადი*, თბ. მერანი, 1980
* *ძველი წიგნებიდან ამოკრებილი ლექსები*, თბ. საბჭ. საქართველო, 1982
* *ჩაძირული არქიპელაგი და სხვა ლექსები*, თბ. მერანი, 1984
* *ლექსები*, თბ. საბჭ. საქართველო, 1986
* *გული ყველაფერს ხედავს*, თბ. მერანი, 1987
* *ჭრილობები*, თბ. მერანი, 1990
* *ლოცვა გულის გადასარჩენად*, თბ. საქართველო, 1992
* *ლირიკა, 1989-1997*, რედ. ზვიად რატიანი ; მხატვ. ჯემალ ზენაიშვილი, თბ. მერანი, 1998
* *მარტოობის მზე*, რედ.: ზაურ კალანდია ; მხატვ.: გოგი წერეთელი, თბ. მერანი, 2002, ISBN 99928-946-1-X
* *ფურცლები* (პროზა), რედ. ზაურ კალანდია, თბ. ჯისიაი, 2005, ISBN 99940-17-59-4
* *დილის არაყი* რედ. ლერი ალიმონაკი; მხატვ. გოგი წერეთელი, თბ. ჯისიაი, 2005, ISBN 99940-17-56-X
* *100 ლექსი*, შემდგ. ზაურ კალანდია, თბ. ინტელექტი, 2012, ISBN 978-9941-440-16-8
* *შავი რვეული* რედ. ბაღათერ არაბული; მხატვ. გიორგი წერეთელი, თბ. მერანი, 2012, ISBN 978-9941-9269-8-3
* *უდაბნოს წიგნი*, რედ. ილო ფხოველი, თბ. საუნჯე, გამომცემელი ვაჟა წოწკოლაური, 2013, ISBN 978-9941-442-72-8

### თარგმანი
* *ყვავილი სარკეში* (ძვ. ჩინური პოეზიის მცირე ანთოლოგია), მხატვარი გოგი წერეთელი, თბ. მერანი, 1990

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯარჯი ფხოველი 
* (ფურცელი მწარედ ამოიკვნესებს...) 
* ჯარჯი ფხოველს 70 წელი შეუსრულდა 
* ჯარჯი ფხოველის გვერდი სოციალური ქსელში

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
ჩილეს საპრეზიდენტო არჩევნები (2013)

**ჩილეს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013** — ჩილეს პრეზიდენტის არჩევნები, რომელიც გაიმართა 2013 წლის 17 ნოემბერს. იმავე დღეს გაიმართა ჩილეს საკანონმდებლო ორგანოსა და რეგიონული არჩევნები. არჩევნების პირველ ტურში პრეზიდენტობის ვერცერთმა კანდიდატმა ხმათა 50% ვერ მიიღო, შედეგად დაინიშნა მეორე ტური 15 დეკემბერს. მეორე ტურში მონაწილეობდნენ მიშელ ბაჩელეტი და ეველინ მატეი. ხმათა 62,7%-ით მეორე ტურში არჩეულ იქნა ბაჩელეტი.

## საპრეზიდენტო კანდიდატები
ყოფილი პრეზიდენტი, სოცილისტური პარტიის წევრი მიშელ ბაჩელეტი კოალიცია „ახალ უმრავლესობის“ კანდიდატია. კოალიციამ გაიმარჯვა უკანასკნელი ხუთი არჩევნებიდან 4-ში. ბაჩელეტი იყო ჩილეს პრეზიდენტი 2006-2010 წლებში. შემდგომში იგი გაეროს ქალთა ორგანიზაციის ხელმძღვანელი იყო. მიშელ ბაჩელეტი ქალთა და სექსუალურ უმცირესობათა უფლებებისთვის იბრძვის. ამასთან იგი უფასო განათლებას, ჯანდაცვის დაფინანსების ზრდას და აბორტის ლეგალიზაციას უჭერდა მხარს. წინასაარჩევნო გამოკითხვებში  ბაჩელეტი 20 პროცენტით უსწრებდა მთავარ კონკურენტს, მატეის.

ეველინ მატეი პარტია დამოუკიდებელი დემოკრატების წევრია და პრეზიდენტობის კანდიდატად მემარჯვენე კოალიცია „ალიანსმა“ წარადგინა. მატეის პრეზიდენტ სებასტიან პინიერას მთავრობაში შრომის მინისტრის თანამდებობა ეკავა. მისი მინისტრობის პერიოდში უმუშევრობის დონე 7.3 პროცენტიდან 5.7-მდე შემცირდა. მატეის წინასაარჩევნო პროგრამა ბიზნესის ხელშეწყობას და ეკონომიკურ ზრდას ითვალისწინებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Election results from 1989 to 2012 (Servel)

კატეგორია:ჩილეს არჩევნები
კატეგორია:2013 წლის არჩევნები
ავსტრიის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია

[right|thumb|300px|[ავსტრიის საოკუპაციო ზონები, 1945—1955]]
[thumb|right|300px|[ვენა|ვენის საოკუპაციო სექტორები, 1945—1955]]

**ავსტრიის სახელმწიფო ხელშეკრულება** () ან **დეკლარაცია ავსტრიის დამოუკიდებლობაზე**, რომლითაც ავსტრია სუვერენულ სახელმწიფოდ გამოცხადდა. მას ხელი მოეწერა 1955 წლის 15 მაისს ვენაში, ბელვედერის სასახლეში, მოკავშირეთა საოკუპაციო ჯარებსა (საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, შტატები და საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი) და ავსტრიის მთავრობას შორის. ოფიციალურად ძალაში შევიდა 1955 წლის 15 მაისს.

ხელშეკრულების სრული სახელია — „სახელმწიფო ხელშეკრულება დამოუკიდებლობის აღდგენისა და დემოკრატიული ავსტრიის შესახებ, ხელმოწერილი ვენაში 1955 წლის 15 მაისს“ ().

## საერთო მდგომარეობა და სტრუქტურა 
ხელშეკრულებამ აღადგინა თავისუფალი, სუვერენული და დემოკრატიული ავსტრია.

ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა მოკავშირეთაგან: საგარეო საქმეთა მინისტრები: ვიაჩესლავ მოლოტოვი (საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი), ჯონ ფოსტერ დალესი (ამერიკის შეერთებული შტატები), ჰაროლდ მაკმილანი (დიდი ბრიტანეთი), ანტუან პინე (საფრანგეთი) და ავსტრიიდან ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრ ლეოპოლდ ფიგლისგან და ასევე საოკუპაციო ძალების ოთხი უმაღლესი კომისარისგან : ივან ილიჩევის (საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი), ჯეფრი არნლოდ უოლინგერის (დიდი ბრიტანეთი), ლეველინ ტომპსონისა (ამერიკის შეერთებული შტატები) და როჟე ლაპუეტისგან (საფრანგეთი).

ხელშეკრულება შედგებოდა რამდენიმე ნაწილისაგან:
* პრეამბულა
* პოლიტიკური და ტერიტორიული პირობები
* პირობები შეიარაღებულ ძალებზე
* რეპარაცია
* კანონმდებლობა და ინტერესები
* ეკონომიკური ურთიერთობები
* მოლაპარაკებების წესები
* ეკონომიკური პირობები

## ხელშეკრულების სხვა მდგომარეობები 
აგრეთვე ხელშეკრულებით დარეგულირდა უმცირესობათა უფლებები — სლოვენიელებისა და ხორვატთა. ანშლუსი (პოლიტიკური კავშირი) ახალ გერმანიასთან, როგორც ეს იყო 1938 წელს, აიკრძალა. ნაცისტური და ფაშისტური ორგანიზაციებიც აიკრძალა.

ამის გარდა ავსტრია ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ აცხადებდა მუდმივ ნეიტრალიტეტს. სსრკ-ს გაუჩნდა იმედი, რომ საბჭოთა ჯარების გამოსვლის შემდეგ ნეიტრალიტეტის შესახებ განცხადება ნიშნავდა ავსტრიის არშესვლას ნატოში. ტექსტის ორიგინალში არაფერი იყო ნახსენები ავსტრიის ნეიტრალიტეტზე, მაგრამ მოგვიანებით ავსტრიის პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება ამის ხელშეკრულებაში ჩართვაზე.

## შედეგი 
მიღწეული შეთანხმების შედეგად მოკავშირეებმა 1955 წლის 25 ოქტომბერს დატოვეს ავსტრიის ტერიტორია. 1965 წლამდე 26 ოქტომბერი აღინიშნებოდა, როგორც ეროვნული დღესასწაული (ეწოდებოდა დროშის დღე). შეცდომით ითვლებოდა, რომ დღესასწაული იყო მოკავშირეთა ჯარების გასვლის აღსანიშნავად, მაგრამ სინამდვილეში აღინიშნებოდა ავსტრიის დეკლარაცია ნეიტრალიტეტის შესახებ, რომელიც მიღებულ იქნა 1955 წლის 26 ოქტომბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავსტრია Кругосвет-ის ენციკლოპედიაში
* ავსტრია პროექტში ВМС
* ავსტრია XX საუკუნეში
* დამოუკიდებლობის იუბილეები

ხელშეკრულება დამოუკიდებლობის შესახებ
კატეგორია:ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:აშშ-ის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:1955 წელი ავსტრიაში
კატეგორია:ცივი ომის ხელშეკრულებები
ჰოვარდ ჰოუქსი

**ჰოვარდ ჰოუქსი** (; დ.  30 მაისი, 1896 — გ. 26 დეკემბერი, 1977)  — ამერიკელი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. მოღვაწეობდა ჰოლივუდის კლასიკურ პერიოდში. გადაღებული აქვს სხვადასხვა ჟანრის ფილმები.

## ფილმოგრაფია
*1936 - მოდი და წაიღე *(Come and Get It)*
*1938 - ბავშვის აღზრდა *(Bringing Up Baby)*
*1940 - მისი გოგონა პარასკევა *(His Girl Friday)*
*1941 - სერჟანტი იორკი *(Sergeant York)*
*1943 - სამხედრო-საჰაერო ძალები *(Air Force)*
*1944 - ქონა არ ქონა *(To Have and Have Not)*
*1946 - ღრმა ძილი *(The Big Sleep)*
*1953 - ჯენტლმენები ირჩევენ ქერებს *(Gentlemen Prefer Blondes)*
*1940 - რიო ბრავო *(Rio Bravo)*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული  30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
ფოლინგუოტერი

thumb|250px|ფოლინგუოტერი
**ფოლინგუოტერი** ან **კაუფმანის რეზიდენცია** () — არქიტექტორ ფრენკ ლოიდ რაიტის მიერ 1935 წელს დაპროექტებული სახლი, რურალურ სამხრეთ-დასავლეთ პენსილვანიაში, პიტსბურგიდან 69 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სახლი ნაწილობრივ მდინარე „ბეარ რან“-ის ჩანჩქერზე ააშენეს, ალეგანის მთიანეთის ლაურელის ზეგანზე.

შენობის დამთავრებიდან მალევე, ჟურნალ „ტაიმ“-ის მიერ ვრაითის „საუკეთესო ნამუშევრად“ წოდებული ნაგებობა , შესულია ჟურნალ „სმიტსონიან“-ის 28 ადგილის სიაში „რომელიც აუცილებლად უნდა ნახო სანამ ცოცხალი ხარ“. 1966 წელს ის მიჩნეულ იქნა ეროვნულ ისტორიულ ღირსშესანიშნაობად. 1991 წელს, ამერიკის არქიტექტურის ინსტიტუტის წევრებმა ის „ამერიკული არქიტექტურის ყველა დროის საუკეთესო ნამუშევრად“ დაასახელეს, ხოლო 2007 წელს ის ოცდამეცხრე ადგილზე გავიდა ამერიკის ფავორიტი არქიტექტურული ნაგებობების სიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:პენსილვანიის მუზეუმები
ჯეიმი ლი კერტისი

**ჯეიმი ლი კერტისი** ( დ. 22 ნოემბერი, 1958) — ამერიკელი მსახიობი და ავტორი. მიღებული აქვს მეტსახელი „ყვირილის დედოფალი“, რადგან მონაწილეობდა საშინელებათა ჟანრის ფილმებში. მიღებული აქვს ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* for Jamie Lee Curtis & Laura Cornell books
*
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები