open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ზაქარია გაბაშვილი

**ზაქარია გაბაშვილი** (დ. დაახლოებით 1705 ― გ. დაახლოებით 1780) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი. მამა ბესიკ გაბაშვილისა.
## ბიოგრაფია
გაბაშვილი ქართლის მეფის თეიმურაზ II-ის კარის მოძღვარი იყო. როგორც ქართული ეკლესიის ორთოდოქსული ფრთის მეთაური, კათოლიკოს ანტონ I-ს დაუპირისპირდა. კონფლიქტის საბაბად ანტონის კათოლიკობისადმი  მისწრაფება იქცა. გაბაშვილის თაოსნობით საეკლესიო კრებამ (1755)  ანტონი თანამდებობიდან გადააყენა და 1756 წელს იგი რუსეთში გააძევეს. თეიმურაზ II-ის გარდაცვალების (1762) შემდეგ სამეფო კარზე  გაბაშვილის გავლენა შემცირდა. ერეკლე II-მ ანტონი საქართველოს ეკლესიის მეთაურად აღადგინა (1764). გაბაშვილმა ანტონ I-ისა და ერეკლე II-ის წინააღმდეგ ბრძოლა გააჩაღა, რის გამოც იგი დააპატიმრეს. საეკლესიო კრებამ გაბაშვილი სარწმუნოების „გამრყვნელად“ გამოაცხადა, შეაჩვენა და მღვდლობიდან განკვეთა. გაბაშვილი პატიმრობიდან გაიპარა და 1767 ჩავიდა ყიზლარში. 1768-1770 წლებში გაბაშვილი მოსკოვსა და პეტერბურგში იმყოფებოდა. აქ ის ბრალს სდებდა ანტონ I-ს სარწმუნოების ღალატში, მაგრამ სინოდმა მას მხარი არ დაუჭირა. იმედგაცრუებული გაბაშვილი 1771 წელს იმერეთში დაბრუნდა. მალე გაბაშვილის მთელმა ოჯახმა სოლომონ I-ის კარზე მოიყარა თავი. გაბაშვილი ქუთაისსა და გელათში ცხოვრობდა.

გაბაშვილი განათლებული და ძველ ქართულ მწერლობაში განსწავლული პიროვნება იყო. მას ეკუთვნის პოეტური თხზულება, ვახტანგ VI-ის ძის, გიორგი ბატონიშვილის შესხმა „ლექსი ეტლზე, რომელ არიან ზოდიაქნი ბურჯნი“ და სხვა. არსებობს მოსაზრება, რომ მასვე ეკუთვნის სატირული პოემა „კატისა და თაგვების ომი“. გაბაშვილი 1750-1751 წლებში მიუწვევიათ ერეკლე II-ის სტამბაში, სადაც მან ლიტერატურულად გამართა „კონდაკის“ ტექსტი. გაბაშვილი გელათის კალიგრაფიული სკოლის ფუძემდებელი იყო.

## ლიტერატურა
* *ბარამიძე ა.,* ბესარიონ გაბაშვილი, წგნ.: ბესიკი, თხზულებანი, თბ., 1962;
**კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958;
**ლეონიძე გ.,* გამოკვლევები და წერილები, თბ., 1959;
**მისივე,* ძიებანი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან ტ. 1, თბ., 1949;
**ცაიშვილი ს.,* ბესარიონ გაბაშვილი, წგნ.: ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1966;
**მაჭარაძე ვ.,* ქსე, ტ. 2, გვ. 603, თბ., 1977

კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1705
კატეგორია:გარდაცვლილი  1780
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
ზაქარია
გაბრიელ I (კათოლიკოსი)

**გაბრიელ I** — ქართლის კათოლიკოსი VI საუკუნის დასაწყისში. იხსენიება აბრაამ სომეხთა კათოლიკოსის მესამე ეპისტოლეში (VII საუკუნის დასაწყისი) კირონ ქართლის კათოლიკოსისადმი. ამ წყაროს თანახმად, გაბრიელ I ყოფილა დვინის საეკლესიო კრების (506) მონაწილე, ქართული ეკლესიის დელეგაციის ხელმძღვანელი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## წყარო
*ეპისტოლეთა წიგნი, ზ. ალექსიძის გამოც., თბ., 1968
## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები
გაბრიელ II (კათოლიკოსი)

**გაბრიელ II** — ქართლის კათოლიკოსი IX საუკუნის 30-50-იან წლებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა 
*ქსე, ტ. 2, გვ. 607, თბ., 1977
* 

კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები
გაბრიელ (ჯიბრაელ) ბატონიშვილი

მინიატიურა|გაბრიელ (ჯიბრაელ) ბატონიშვილი
**გაბრიელ (ჯიბრაელ) ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) (დ. 13 აგვისტო, 1788 — გ. 29 თებერვალი, 1812, პეტერბურგი) — გიორგი XII-სა და მარიამ დედოფლის ვაჟი (ნამდვილი სახელი — ჯიბრაელი, რუსეთში ეძახდნენ გაბრიელს).

ზოგიერთი ცნობით 1803 წლის აპრილში სამეფო სახლის წევრთა რუსეთში გადასახლების საკითხთან დაკავშირებით განაწყენებული გაბრიელი დაეხმარა დედას გენერალ ლაზარევის მოკვლაში. 1803 გაბრიელი დედასა და ძმებთან ერთად გადაასახლეს რუსეთში. ცხოვრობდა პეტერბურგში. დასაფლავებულია  ალექსანდრე ნეველის ლავრაში. 
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1788
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1812
კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
გაბრიელი (ქორეპისკოპოსი)

**გაბრიელი** (გ. 881) — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი), გარდაბნელ დონაურთა საგვარეულოდან. ვახუშტის ცნობით გაბრიელი კახეთის რიგით მეოთხე მთავარი იყო. მისი მმართველობის დროს (861—881 წლებში) თბილისის ამირამ გაბულოცმა კახეთის სამთავროს წაართვა გარდაბანი, თუმცა მისი ქორეპისკოპოსობისას არაბთა რაიმე მნიშვნელოვანი შემოსევა არ ყოფილა და კახეთში სიმშვიდე სუფევდა.

## ლიტერატურა 
* მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი - „საქართველოს მეფეები“, 2007 წ.

კატეგორია:კახეთის მთავრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 881
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
აბესა ბოლქვაძე

**აბესა ბოლქვაძე** (დ. სამღვთო — გ. 2 სექტემბერი, 1841, ოზურგეთი) — 1841 წლის გურიის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, საბატონო აზნაური. 

1841 წლის 9 აგვისტოს აჯანყებულთა ერთმა რაზმმა ბოლქვაძის მეთაურობით დაამარცხა აჯანყების ჩასაქრობად გაგზავნილი პოლკოვნიკი ბრუსილოვის ჯარის ნაწილი გოგორეთის ბრძოლაში. იმავე საღამოს გამარჯვებულთა ერთი ჯგუფი თავს დაესხა ჩოლოქის საგუშაგოს, მეორე — გურიანთისკენ მიმავალ ტრანსპორტს. 20-23 აგვისტოს ბოლქვაძე მონაწილეობდა ბრძოლაში ოდიშის მთავრის დავით დადიანის მილიციის წინააღმდეგ გრიგოლეთთან. სექტემბრის დამდეგს ოზურგეთთან ბრძოლის დროს იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა და მეორე დღეს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა 
* *სიხარულიძე ი.,* გლეხთა აჯანყება გურიაში 1841 წელს, ბათუმი, 1956;
* *ხაჭაპურიძე გ.,* გურიის აჯანყება 1841 წელს, ტფ., 1931;

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
აბესა
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გაბრიელ მაიორი

**გაბრიელ მაიორი** (გ. სექტემბერი, 1795) — ქართველი დრამატურგი, მსახიობი, თეატრალური და სამხედრო მოღვაწე. მისი გვარი უცნობია. რუსეთში ახლდა ერეკლე II-ის ელჩს პაატა ანდრონიკაშვილს. იქ შეისწავლა საარტილერიო საქმე და სამშობლოში მაიორის ჩინით დაბრუნდა. მსახურობდა ერეკლე II-ის ჯარში. თბილისში დგამდა წარმოდგენებს, წერდა პიესებს, მსახიობობდა. მისი მონაწილეობით წარმოდგენები გამართულა თელავშიც. დაიღუპა კრწანისის ბრძოლაში, აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ქართული თეატრის სათავეებთან — კვირის პალიტრა

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1795
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი არტილერისტები
გაბრიელი (X საუკუნე)

**გაბრიელი** — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა შატბერდის მონასტერში, სადაც 936 ვინმე გრიგოლ მირდატის ძის შეკვეთით გადაწერა სახარება, რომელიც ცნობილია ჯრუჭის I ოთხთავის სახელით (საქართველოს მეცნიერებათა აკედემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1660). ჯრუჭის I ოთხთავი ნაწერია ეტრატზე, ორ სვეტად, მრგლოვნად, ყავისფერ-მოყვითალო მელნით. ასოები მსხვილია, სქელკონტურიანი, კვადრატული, ოდნავ შემაღლებული პროპორციებისა, უსამკაულო; ზოგი ასო ძალიან ჩამოგრძელებულია, რაც იმას მოწმობს, რომ ამ დროს უკვე ჩნდება დეკორატიული გაფორმების სურვილი. ეს ხერხი, სინგურის გამოყენებასთან ერთად, თვალსაჩინო დეკორაციულ ეფექტს ახდენს. 940 ჯრუჭის ოთხთავი კამარებითა და მინიატიურებით შეუმკიათ (თევდორე, „კამარათა მწერალი“).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
როკფელერის ცენტრი

thumb|250px|ჯენერალ ელექტრიკის შენობა.
thumb|250px|პრომეთეს ქანდაკება როკფელერის ცენტრის მოედანზე 
**როკფელერის ცენტრი** () — 19 კომერციული შენობისგან შემდგარი კომპლექსი ნიუ-იორკში 48-ე და 51-ე ქუჩებს შორის. მდებარეობს მიდთაუნ მანჰეტენის ცენტრში, V და VIს ავენიუების კვარტალში.

დღევანდელი როკფელერის ცენტრი ძირითადად შენობათა ორი კომპლექსის კომბინაციაა: ძველი არტ-დეკო საოფისე შენობები, რომლებიც 1930-იან წლებში აშენდა და ოთხო საერთაშორისო სტილის ცათამბჯენები აგებული ამერიკის ავენიუს გასწვრივ 1960-1970-იან წლებში.

როკფელერის ცენტრს სახელი ჯონ როკფელერიის შვილის, ჯონ როკფელერ უმცროსის პატივსაცემად დაერქვა. როკფელერ უმცროსმა ეს ადგილი 1928 წელს  კოლუმბიის უნივერსიტეტისგან ლიზინგით მიიღო და განავითარა იგი 1939-1940 წლებში. როკფელერი თავდაპირველად ამ ადგილზე მეტროპოლიტენ-ოპერის კომპანიისთვის საოპერო თეატრის მშენებლობას გეგმავდა, თუმცა აზრი შეიცვალა 1929 წელს სააქციო ბირჟის კრახისა და მეტის პროექტიდან გამოსვლის გამო. არტ-დეკო სტილის ნაგებობების მშენებლობა დაიწყო 1931 წელს. კომპლექსის მთავარი არქიტექტორი იყო რეიმონდ ჰუდი, რომლის ჯგუფში ასევე იყო ახალგაზრდა უოლას ჰარისონი.

ამერიკის უდიდესი დახურული თეატრი - **რადიო სიტი მიუზიკ ჰოლი** - მდებარეობს როკფელერის ცენტრის კომპლექსში. ამ კომპლექსის ერთ-ერთი პირველი ბინადართაგანი იყო ამერიკის რადიოს კორპორაცია, საიდანაც მომდინარეობს სახელები "რადიო სიტი" და "რადიო სიტი მიუზიკ ჰოლი".

როკფელერის ცენტრის მთავარი მონუმენტური შენობაა 71 სართულიანი, 872 ფუტის სიმაღლის ჯენერალ ელექტრიკის შენობა (30 როკფელერ პლაზა, უწინ *არ-სი-ეი ბილდინგი*), რომელიც შადრევნებიანი მოედნის უკან, კომპლექსის ცენტრშია განთავსებული. ცათამბჯენში ამჟამად ენ-ბი-სი ტელესტუდიის შტაბ-ბინაა მოთავსებული. აქვეა მისი განთქმული "სტუდია 8H" - "შაბათის ღამის შოუს" (Saturday Night Live) ბინა. 1930-იანი წლების სხვა არტ-დეკო შენობებისგან განსხვავებით გენერალ ელექტრიკის კოშკი ბრტყელი სახურავით აიგო. აქ ამჟამად ცენტრის სათვალთვალო ტერასაა განთავსებული, საიდანაც ნიუ-იორკის შესანიშნავი პანორამა იშლება. რესტორანი "რეინბოუ რუმ" (ცისარტყელას ოთახი) განლაგებულია 65-ე სართულზე.

1989 წელს როკფელერის ცენტრის მთელი კომპლექსი შესყიდულ იქნა კორპორაცია მიცუბიშის მიერ. ათი წლის შემდეგ *ტიშმან სპეიერ პროპერტის ლ.პ.*-მ მიცუბიშისგან გამოისყიდა ისტორიული არტ-დეკო შენობები.

კომპლექსის ტერიტორიაზე გამოფენილ ხელოვნების ნიმუშთა შორის ყველაზე ცნობილია პოლ მანშიპის პრომეთეს ქანდაკება, რომელსაც ადამიანთათვის ცეცხლი მოაქვს. ის დგას ქვედა ზონის მოედნის თავზე, რომელსაც ზამთარში საციგურაო მოედნად იყენებენ. მოქანდაკემ ლი ლოურიმ კომპლექს დაუთმო რამდენიმე საკუთარი ნამუშევარი, მათ შორის ფრესკები და ატლასის ქანდაკება. მექსიკელი სოციალისტი მხატვარი დიეგო რივერას მიერ შესრულებულია მიურალები, თუმცა მისი ნამუშევარი "ადამიანი გზის გასაყართან" მალევე მოხსნილ იქნა, ვინაიდან მასზე ლენინის პორტრეტი იყო გამოსახული. ქუჩის დონეზე მოედანზე 200 დროშის ანძაა აღმართული, რომელზეც სეზონურად ან გაეროს წევრი ქვეყნების დროშებია, ან აშშ-ის შტატების და ტერიტორიების, ან კიდევ, დღესასწაულებზე მხოლოდ აშშ-ს დროშები ფრიალებს.

კატეგორია:ნიუ-იორკის არქიტექტურა
კატეგორია:არტ-დეკო
ჩიკაგო

**ჩიკაგო** (აგრეთვე ცნობილი როგორც „მეორე ქალაქი“ ან „ქარის ქალაქი“, პოტავატომის ტომის ინდიელები, რომლებიც ამ ადგილას სახლობდნენ თეთრკანიანი ახალმოსახლეების გამოჩენამდე ამ ადგილას „ჩეეკაგუ“-ს უწოდებდნენ) — მოსახლეობით მესამე უდიდესი ქალაქი აშშ-ში ნიუ-იორკისა და ლოს-ანჟელესის შემდეგ.  ჩიკაგო მდებარეობს შუა-დასავლეთის შტატ ილინოისში მიჩიგანის ტბის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროს გასწვრივ. გარეუბნებსა და გარშემო მდებარე საგრაფოების ჩათვლით ჩიკაგოლენდის დიდი მეტროპოლია 10 მილიონამდე მოსახლეს ითვლის.

1833 წელს დაფუძნებული მცირე სასაზღვრო დასახლება ოლდ-ნორზვესტიდან ქალაქი გაიზარდა და განვითარდა მსოფლიოს ერთ-ერთ მსხვილ აგლომერაციად და დღეს ჩიკაგო მსოფლიოს „ალფა“ (ყველაზე გავლენიანი) ქალაქების ათეულშია. ჩიკაგო იყო ადგილი, სადაც მსოფლიოში პირველი ცათამბჯენი აშენდა და დღეისთვის იგი შუადასავლეთის ფინანსური, სატრანსპორტო და კულტურული დედაქალაქია. ქალაქი ასევე ცნობილია მისი ეთნიკური მრავალფეროვნებით. ჩიკაგოს ცათამბჯენები, ადგილობრივი სამზარეულო, პოლიტიკური ტრადიციები და სპორტული გუნდები მისი ყველაზე ცნობილი სიმბოლოებია.

## ლიტერატურა 
*
გაბრიელ ოჩოპენტრეს ძე

**გაბრიელ ოჩოპენტრეს ძე** — X საუკუნის II ნახევრის ქართველი სამხედრო მოღვაწე, დავით III დიდის (კურაპალატის) სარდალი. მეთაურობდა 998 წელს ტაოს ასაოხრებლად წამოსულ ადარბადაგანის ამირა მამლანისა და სხვა ამირების შეერთებული ლაშქრის წინააღმდეგ გაგზავნილ ტაოელთა მხედრობას. მოხსენიებული ჰყავს XI საუკუნის სომეხ ისტორიკოს ასოლიკს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ოჰაიოს ოლქი

thumb|250px|ოჰაიოს ოლქი
**ოჰაიოს ოლქი** (ხშირად მოიხსენიება როგორ **ოჰაიოს ტერიტორია**) — ამ სახელით XVIII საუკუნეში მოიხსენიებოდა ტერიტორია რომელიც მოქცეულია აპალაჩის მთების დასავლეთით, მდინარე ოჰაიოს ზეგანზე, ტბა ერის სამხრეთით. ეს რეგიონი ფარავდა დღევანდელ ოჰაიოს, ინდიანას აღმოსავლეთ და პენსილვანიის დასავლეთ ნაწილს, ასევე დასავლეთ ვირჯინიის სამხრეთ დასავლეთს.

კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ტერიტორიები
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
რობერტ დინვიდი

მინი|რობერტ დინვიდი

**რობერტ დინვიდი** (დ. 1693 — გ. 27 ივლისი, 1770) — კოლონიალური ვირჯინიის გუბერნატორი 1751–1758 წლებში.

დინვიდი იბრძოდა ოჰაიოს ოლქზე უფლებების მოსაპოვებლად, რომლის დასაკავებლადაც ასევე იღვწოდნენ ფრანგები. 1753 წელს დინვიდიმ შეიტყო რომ ფრანგებმა ტბა ერის მახლობლად ფორტი ააგეს. მან 8 კაციანი რაზმი გააგზავნა ფრანგებთან ულტიმატუმის გადასაცემად, დინვიდი ითხოვდა ფრანგების მხრიდან ტერიტორიის დატოვებას, რაზეც ფანგებმა უარი განაცხადეს, ამ ფაქტს მოყვა ფორტ ნესესითის მოვლენები.

დინვიდის მოღვაწების პერიოდში მას მუდმივი უთანხმოება ჰქონდა ფინანსურ უწყებებთან. 1758 წელს ის გაიწვიეს ვირჯინიიდან და სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა ინგლისში.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ენციკლოპედია „ვირჯინია“

კატეგორია:დაბადებული 1693
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1770
კატეგორია:კოლონიალური ვირჯინიის გუბერნატორები
ფორტი ნესესითი

**ფორტ ნესესითი** (*ფორტ ნესესისთის ეროვნული ბრძოლის ველი*) მდებარეობს პენსილვანიაში ქალაქ ფარმინგტონის მახლობლად. ამ ადგილას გაიმართა ფრანგებისა და ინდიელების ომის პირველი ბრძოლა. პარკი დაარსებულია 1931 წლის კონგრესის აქტით, მისი ფართობია  4 კმ² (900 აკრი). აქ ჯორჯ ვაშინგტონის 400 კაციანი რაზმი შეებრძოლა ფრანგებს. ბრძოლა რომელიც ცნობილია დიდი მდელოების ბრძოლის სახელით გაიმართა 1754 წლის 3 ივლისს. ეს ბრძოლა არის ერთად ერთი რომელშიც ჯორჯ ვაშინგტონი დანებდა.

კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
გაბრიელ მცირე

**გაბრიელ მცირე** (გ. 1802) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი და კალიგრაფი. ქართველი საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 30 მარტი (17 მარტი). ბერად იყო დავითგარეჯის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერში, სადაც 30 წელი გაატარა. მოთარეშე ლეკებმა თავი მოჰკვეთეს. დასაფლავებულია იმავე მონასტერში. 

ღირსი გაბრიელ მცირე თბილისელი იყო და თავს კერვით ირჩენდა. მაღალი სულიერებითა და პატიოსნებით გამორჩეული კაცისათვის ძნელი იყო ქალაქის მშფოთვარე ცხოვრება. ერთ დღეს მან ყველაფერი დატოვა, წავიდა დავით-გარეჯში, ნათისმცმლის უდაბნოში და ბერად აღიკვეცა.

მონასტერში ღირსმა მამამ მწიგნობრულ საქმიანობას მიჰყო ხელი, მისმა სამწერლო მოღვაწეობამ სათანადო კვალი დააჩნია ქართულ სასულიერო მწერლობას. მან შეადგინა რამდენიმე ლიტურგიკულ-ზნეობრივი ხასიათის კრებული, გადმოკეთებული ცნობილ თეოლოგთა თხზულებიდან, შექმნა ორიგინალური სასულიერო თხზულებანიც, მათ შორის: 1) მღდველმთავრისა ლიტურღიისა განმარტებაჲ სახისმეტყუელებითი, ვითარებად ყოველსავე მღვდელმოქმედებასა მისსა საიდუმლოებით ძალი უპყრიეს; 2) მეექვსე მსოფლიო კრების სჯულის კანონისათვის; 3) სულიერნი თხრობანი სულთა ღმრთისმოყვარეთანი; 4) ცხოვრება და მოღვაწეობა ღირსისა მამისა ჩვენისა საქმოსან ონოსიფორესი; 5) მოკლე მოთხრობა პროფირისათვის.

გაბრიელ მცირეს ორიგინალური მემუარული თხზულებანი თავმოყრილია ხელნაწერ კრებულში, რომელსაც „ჯვარშემოსილი“ ეწოდება (დაცულია ბოდლის ბიბლიოთეკაში, მარჯორი უორდროპის ფონდში). მათგან მნიშვნელოვანია ჰაგიოგრაფიული ძეგლი „ონოსიფორეს ცხოვრება“, „მღვდელმთავრისა ლიტურღიისა განმარტება“, მემუარული „თხრობანი“ და სხვა. გაბრიელ მცირეს ეკუთვნის აგრეთვე ასკეტიკურ-ჰომილეტიკური კრებულები: 1892-1894 გამოცემული „გვირგვინი“, „სამოთხის ყვავილი“ (1895), „ოქროს წყარო“ (1905), „სუფევა“, „კლიტე“, „სამასეული“, „მანანა“ და სხვა. მათში თავმოყრილია ბასილი დიდის, იოანე ოქროპირის, მაქსიმე აღმსარებლის, იოანე მოსხისა და სხვა თხზულებათაგან გამოკრეფილი მასალა. ყოველი კრებულის სათაურსა და შემადგენელი თავების რაოდენობას სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს.

მოუკლებელ მოღვაწეობაში, მარხვასა და ლოცვაში მყოფი ღირსი მამა ძმებისადმი საოცარი სიყვარულითა და მსახურებითაც გამოირჩეოდა, ყველას ეხმარებოდა, უვლიდა, ამხნევებდა.

ერთხელ, დიდმარხვის დღეებში, ნათლისმცემლის უდაბნოში თბილისელი მთავარდიაკონი ჩამოვიდა სამოღვაწეოდ. რამდენიმე ხანში დიაკონს ოჯახი მოენატრა, მონასტერში ვეღარ გაჩერდა და თბილისში დაბრუნება გადაწყვიტა. ღირსმა გაბრიელმა გამოაცილა, მაგრამ გზაში ლეკები დახვდნენ და გაბრიელი მოკლეს.

ძმებმა ნეტარი მამის წმნიდა ცხედარი მონასტერში გადმოასვენეს და იქვე დაფლეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქართველი წმინდანები

## ლიტერატურა 
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1802
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
უილიამ ჰოუი

**სერ უილიამ ჰოუი** (; დ. 10 აგვისტო, 1729 — გ. 12 ივლისი, 1814) — ინგლისელი გენერალი, ბრიტანეთის არმიის მთავარსარდალი ამერიკის რევოლუციის დროს. იგი რაინდად აკურთხეს 1774 წელს.

უილიამი დაიბადა ინგლისში, ოჯახში იყო მესამე შვილი, მშობლები იყვნენ ემანუელ ჰოუი და მერი-სოფია ჰოუი, მეფე ჯორჯ I-ის ნახევარდა. სამეფო ოჯათან ასეთი ახლო კავშირი რა თქმა უნდა დაეხმარა ძმებს თავიანთი კარიერის განვითარებაში, თუმცა ისინი ისედაც ნიჭიერი ოფიცრები იყვნენ.

1780 წლის 20 მაისს იგი გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან და დაბრუნდა სამშობლოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მთავარსარდლები
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1729
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1814
ვიქტორ გაბესკირია

**ვიქტორ იპატის ძე გაბესკირია** (დ. 11 თებერვალი  [ ძვ. სტ. 29 იანვარი], 1903, ფოთი — გ.  27 აგვისტო, 1964, თბილისი) — ქართველი პოეტი და დრამატურგი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება მიიღო სოფელ ყულევში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა ფოთის გიმნაზიაში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1927). მისი პირველი ლექსები 1922 გამოქვეყნდა გაზეთ "ბახტრიონში", ლექსთა პირველი კრებული გამოიცა 1929 წელს. გაბესკირია რედაქტორობდა ფოთის გაზეთ "პონტოსს" (1922), შემდეგ ბათუმის ჟურნალ "ისპირს" (1924). მუშაობდა გაზეთების "წითელარმიელის", "კომუნისტისა" და "მუშის" რედაქციებში. გაბესკირიას ლექსთა მომდევნო კრებულში (1939) შეპირისპირებულია ძველი და ახალი საქართველო, ხოლო 1949-ის კრებულის ძირითადი თემაა მეორე მსოფლიო ომი. "ერთტომეულში" (1955) ლირიკული ლექსების გარდა შევიდა პოემები "ქეთევან წამებული", "შემთხვევა პიონერთა ბანაკში", "ნონია მესხი" და თარგმანები(ა. პუშკინი, მ. ლერმონტოვი, ნ. ნეკრასოვი, ა. მიცკევიჩი, ლესია უკრაინკა და სხვა). 

ქართულ სცენაზე წლების განმავლობაში იდგმებოდა გაბესკირიას პიესები "ლაქაშებს შორის" (1929), "მათი ამბავი" (1938), "მარტოხელა" (1948-1949), "უფსკრულთან" (1953-1954), "გურიის მთები დაუთოვია" (1958), "შრიალებენ ვერხვები" (1960) და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. არსებობს მისი სახელობის მოედანი და ქუჩა.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 94, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
ვიქტორ გაბესკირია
 

კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული  1903
კატეგორია:გარდაცვლილი  1964
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
გაბრიელ პატარაი

**გაბრიელ პატარაჲ** — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა სამხრეთ საქართველოს ერთ-ერთ სავანეში, შესაძლოა პარხალში.

ცნობილია მის მიერ გადაწერილი რამდენიმე წიგნი: ა) პარხლის მრავალთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, A-95), უზარმაზარი ხელნაწერი (1310 გვერდი, ზომა 45,5x34 სმ), რომელშიც შესულია ქართული მწერლობის უძველესი ძეგლების — შუშანიკისა და აბო თბილელის მარტვილობათა ტექსტები. კრებული ნაწერია ყავისფერი მელნით, ორ სვეტად, ლამაზი, მკაფიო ნუსხურით, ასოები მსხვილია, სამკაულები არ აქვს. საზედაო ასოების უმეტესობა შესრულებულია მელნით, ნაწილი — სინგურით. XVI საუკუნეში კრებული ჯერ კიდევ პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა, XVII საუკუნეში კი თურქეთიდან გამოიხსნა და განაახლა დადიანის ასულმა დედოფალთ დედოფალმა მარიამმა.

ბ) პარხლის II ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, S-4927).

გ) საკითხავი და სიტყვები წმ. მამათა (იქვე, A-144). ეს დიდი ფორმატის წიგნი ძლიერ დაზიანებულია. შესრულებულია სინგურით, ზოგი ასოს მოხაზულობაში შეტანილია ოდნავ შესამჩნევი ორნამენტულობა, მაგრამ მთლიანად ხელნაწერის მორთულობა ზომიერია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
გაბრიელ საფარელი

**გაბრიელ საფარელი** — X-XI საუკუნეების ქართველი ოქრომჭედელი. მისი ნამუშევრებიდან შემონახულია საფარის მონასტრის საწინამძღვრო ჯვარი (მოოქრული ვერცხლი, 52,5x44,5 სმ. როგორც ჩანს, ჯვარი მოგვიანებით ბრეთის ეკლესიაში გადმოუტანიათ. იგი სამეცნიერო ლიტერატურაში ბრეთის ჯვრის სახელითაა ცნობილი).

ჯვრის ცენტრში გამოსახულია ჯვარცმული ქრისტე, მკლავების ბოლოებში — ღვთისმშობლისა და იოანე მახარებლის ფიგურები (შესრულებულია გაბრიელ საფარელის თანაშემწის მიერ) და ორი მედალიონი (ანგელოზი და წვეროსანი წმინდანი). ყველა ფიგურა ცალკე ფირფიტაზეა ნაჭედი და შემდეგ ჯვარზე დაკრული. ჯვრის ზურგზე და ტარზე ფორლოვანი ორნამენტებია. წარწერებში, გარდა ოსტატისა, მოხსენიებულია ბაგრატ III, მისი მამა მეფეთ მეფე გურგენი და მართა დედოფალი. მათი ტიტულატურის მიხედვით ჯვრის შესრულების თარიღი უნდა იყოს 994-1001. 

გაბრიელ საფარელი თავისი დროის მოწინავე ოსტატი იყო. მას აინტერესებდა ადამიანის გამოსახვა. იმავე დროს თვალდახუჭული ქრისტეს სახე, გამხდარი, დაძაბული სხეული უაღრესად ექსპრესიულია. დიდ დახელოვნებას მოწმობს ორნამენტის შესრულებაც.
## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 2, გვ. 608, თბ., 1977

კატეგორია:ქართველი ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოქრომჭედლები
გაგიკი

**გაგიკი** — კახეთ-ჰერეთის მეფე (დაახლოებით 1039-1058 წწ.), დავით უმიწაწყლოს შვილი, კვირიკე III დიდის დისწული და შვილობილი. 1039-1040 წწ. გაგიკი საქართველოს მეფე ბაგრატ IV-ს ეხმარებოდა თბილისისათვის ბრძოლაში, შემდეგ კი ებრძოდა ბაგრატ IV-ს, რომელიც კახეთ-ჰერეთის დაპყრობას ცდილობდა. ბრძოლა მოხდა მიქელ-გაბრიელის მთასთან (მისი მდებარეობა დაუდგენელია). გაგიკი დამარცხდა. ბაგრატმა დაატყვევა კახეთ-ჰერეთის ერისთავები, გადავიდა თიანეთში და გადაწვა ბოდოჯის სასახლე. კახეთ-ჰერეთის სამეფომ დაკარგა ჰერეთი, რომელიც შემდეგში ხან გაგიკის ხელში იყო, ხან კი ბაგრატისა. 1044-1045წწ. გაგიკი ბაგრატ IV-ის მოწინააღმდეგე ლიპარიტ ბაღვაშის მოკავშირე გახდა.  დაახლოებით 1045-1046 წლებში, როდესაც ბაგრატ IV თბილისში შევიდა და ისნის გასათავისუფლებლად იბრძოდა, გაგიკი მის მხარეზე გადავიდა, მაგრამ მალე (1046-1047 წწ.), როდესაც ლიპარიტი კვლავ განუდგა საქართველოს მეფეს, გაგიკმა ისევ ლიპარიტის მხარე დაიჭირა. ასეთი მოქნილი პოლიტიკის წყალობით, გაგიკმა მოახერხა კახეთ-ჰერეთის პოლიტიკური დამოუკიდებლობის შენარჩუნება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთ-ჰერეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
იონა (გედევანიშვილი)

**იონა გედევანიშვილი** (ერისკაცობაში — *ივანე*; დ. 1737 ― გ. 1821) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მოგზაური და მწერალი.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
დაიბადა 1737 წელს. ბერად აღიკვეცა 16 წლის ასაკში. 1756 რუსეთში გაჰყვა თავის აღმზრდელს ანტონ I-ს. რუსეთიდან დაბრუნებულმა ანტონმა მცხეთის ჯვრის არქიმანდრიტად აკურთხა. 1775-1780 წლებში იყო რუისის მიტროპოლიტი იყო. 

1780 წელს სამეფო კართან პირადი კონფლიქტის გამო, ერეკლე II-ის განჩინებით საეკლესიო კრებამ ეპარქია ჩამოართვა და იძულებით გააწესა დავითგარეჯის უდაბნოში. გედევანიშვილი იმერეთში გაიპარა. მაგრამ არ შეიწყნარეს და თბილისში დააბრუნეს. აქედან ის ახალციხეს გაიქცა, კონსტანტინოპოლში ჩავიდა და შემოიარა აღმოსავლეთის ქვეყნები. აღმოსავლეთის ეკლესიათა პატრიარქებს მისთვის მღვდელმთავრის ხარისხი აღუდგინეს. გედევანიშვილმა იმოგზაურა ევროპაში, 1790-1793 წლებში ცხოვრობდა ისტორიული მოლდოვის რეგიონში, სადაც ორი წლის განმავლობაში წინამძღვრობდა პანგერაცის მონასტერს. აღნიშნულ პერიოდში იგი პოტიომკინის კარზე დიპლომატიური მისიით ჩასულ ქართველ მოღვაწეებს შეხვდა. გედევანიშვილი აქტიურად ჩაება რუსეთის კულტურულ ცხოვრებაში, იყო სასულიერო წიგნების გამომცემელი საზოგადოების წევრი. ეკატერინე II-მ რუსეთის წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისათვის დიდი პენსია დაუნიშნა. 1792-იდან ცხოვრობდა კიევში, 1795-დან მოსკოვში, სადაც 1821 წელს გარდაიცვალა.

თავისი მოგზაურობა (1805-1810) გედევანიშვილმა აღწერა თხზულებაში „მიმოსულა ანუ მგზავრობა იონა რუისის მიტროპოლიტისა“. ნაწარმოებში აღწერილია კონსტანტინოპოლი, ათონის ივერთა მონასტერი, იერუსალიმი, ალექსანდრია, სინის მთა, ვენა, პოლონეთის, მოლდავეთისა და რუსეთის ქალაქები, ხალხთა ზნე-ჩვეულებები, ვაჭრობა-მრეწველობა და სხვა. მეცნიერული თვალთახედვისა და ერუდიციის წყალობით გედევანიშვილის ნაშრომს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მოგზაურული ჟანრის თხზულებათა შორის.

## მოვლენები
2021 წლის 1 ივლისს რუმინეთში საქართველოს საელჩოს ინიციატივითა და მოლდოვისა და ბუკოვინის სამიტროპოლიტოს ხელშეწყობით, რუმინეთის ნეამცის ოლქის პანგერაცის მონასტერში XVIII-XIX საუკუნეებში მოღვაწე ცნობილი ქართველი მიტროპოლიტის, მწერლისა და მოგზაურის, იონა გედევანიშვილის მემორიალური დაფა გაიხსნა.

Iona Gedevanishvili (1).jpg|მემორიალური დაფა
Iona Gedevanishvili (2).jpg|მემორიალური დაფა
Iona Gedevanishvili (3).jpg|მემორიალური დაფის გახსნის ცერემონიალი
Iona Gedevanishvili (4).jpg|მემორიალური დაფის გახსნის ცერემონიალი

## ლიტერატურა
**კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;

## რესურსები ინტერნეტში
* Иона (Гедеванов). Посещение Новороссийского края Ионою, митрополитом Руисским (в Грузии) : отрывок из полного его Путешествия по Востоку и России, с 1790 по 1799 год, изданного на грузинском языке, с нужными примечаниями, по приказанию его светлости наместника Кавказского, князя Михаила Семеновича Воронцова, Платоном Иосселианом / пер. Н. Берзенова. - Тифлис : Тип. канцелярии Наместника Кавк., 1852. - 26 с. - На авантит. : Из кн. графа А. Уварова ; Перепеч. из №№ 28 и 32 Закавк. вестника за 1852 г.

## სქოლიო
კატეგორია:მროველი მღვდელთმთავრები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1737
კატეგორია:გარდაცვლილი  1821
კატეგორია:ქართველი მოგზაურები
ალექსანდრია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ალექსანდრია** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგ ქალაქებს:

* ალექსანდრია — ქალაქი ეგვიპტეში
* ალექსანდრია — საგუბერნატორო (მუჰაფაზა) ეგვიპტეში
* ალექსანდრია — ქალაქი ვირჯინიის შტატში, აშშ
* ალექსანდრია — ქალაქი უკრაინაში
გედეონ II

**გედეონ II გენათელი** — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1717-1733, რაჭის ერისთავის პაპუნა II-ის ძე. მონაწილეობდა შინაფეოდალურ ომებში — გამოდიოდა იმერეთის მეფის ალექსანდრე V-ის წინააღმდეგ და მხარს უჭერდა თავის ძმას შოშიტა III-ს, რაჭის ერისთავს. დაახლოებით 1733 ალექსანდრე V-მ თავის მხარეზე გადაიბირა და ბარში საერისთავო მამული უბოძა. გედეონ II-მ თავი დაანება მღვდელმთავრობას და ამის შემდეგ ბარის ერისთავად იწოდებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გელათის მღვდელთმთავრები
კატეგორია:რაჭის ერისთავები (საგვარეულო)
გედეონ I

**გედეონ I გენათელი**  (ლორთქიფანიძე; გ. 1682) — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1660-1682, დაახლოებით 1660-1664 იყო ნიკორწმინდის ეპისკოპოსიც. გედეონ I-მა შეძლო ოსმალთა ბატონობის შედეგად დაკნინებული გელათის საეპისკოპოსოს მეურნეობის ნაწილობრივ აღდგენა, გელათს შეუძინა თავისუფალი მიწები და იქ გლეხები დაასახლა, 1668 მდინარე ჭიშურაზე ააგო ხიდი. შეუდგა მეორე ხიდის აგებას მდინარე წყალწითელაზე, მაგრამ ვერ დაამთავრა.

1669 გედეონ I ბაგრატ IV-მ ელჩად გაგზავნა რუსეთში მეფე ალექსი მიხეილის ძესთან. მოსკოვში გედეონ I-ს, როგორც ბაგრატ IV-ის პოლიტიკის დამცველს, დაუპირისპირდა ტახტის მოცილე დარეჯან დედოფლის მომხრე ქართველი ბატონიშვილი ნიკოლოზი (შემდგომში ერეკლე I), რომელმაც შეძლო გედეონ I-ის პიროვნების კომპრომეტირება რუსეთის მეფის თვალში.

1672 წლის დეკემბერში გედეონ I კირილეს მონასტერში გადაასახლეს, საიდანაც 1676 სექტემბერს დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა. გედეონ I-ის მწიგნობრული მოღვაწეობიდან შემონახულია მხოლოდ ერთი ხელნაწერი სახარება-სამოციქულო, რომელიც მისი დაკვეთით გადაუწერიათ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გელათის მღვდელთმთავრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1682
ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა

thumb|ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა, XIX საუკუნის სტილიზებული გრავიურა
**ალექსანდრიის სამეფო ბიბლიოთეკა** — ძველი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა. მდებარეობდა ალექსანდრიაში. დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში, პტოლემეების სამეფოს მეფის პტოლემე II-ის დროს. ბიბლიოთეკის დაარსებაში მონაწილეობდნენ პერიპატეტიკოსები დემეტრიუს ფალერელი და სავარაუდოდ სტრატონ ლამპსაკელიც. სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ბიბლიოთეკაში 400-დან 700 ათასამდე პაპირუსის გრაგნილი ინახებოდა. ზოგიერთი თანამედროვე მეცნიერი კი შედარებით მცირე ციფრს ასახელებს — 10-დან 50 ათასამდე გრაგნილი. ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა აკადემია უფრო იყო, ვიდრე უბრალოდ წიგნსაცავი; აქ ცხოვრობდნენ და მუშაობდნენ მეცნიერები, რომლებიც დაკავებული იყვნენ, როგორც კვლევითი სამუშაოებით, ისე მასწავლებლობით. ბიბლიოთეკაში ასევე არსებობდა წიგნის გადამწერთა შტატი.

ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის პირველი მცველები იყვნენ ზენოდოტ ეფესელი (ძვ.წ 234 წლამდე), მის შემდეგ ერატოსთენე (ძვ.წ 236-დან 195-მდე), არისტოფანე ბიზანტიონელი (მიახლოებით ძვ.წ 185—180 წლები). ასევე მუშაობდნენ ელინიზმის ეპოქის სხვა გამოჩენილი მეცნიერებიც, მათ შორის ევკლიდე.

ძვ.წ 48-47 წლებში იულიუს კეისარი იბრძოდა ეგვიპტეში, კლეოპატრასა და მისი ძმის, პტოლემე XIII–ის შორის არსებულ დინასტიურ ომში. საბრძოლო მოქმედებების შედეგად, კერძოდ ქალაქის აღების დროს, ხანძარი გაჩნდა და ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში არსებული წიგნების ნაწილი დაიწვა. მოგვიანებით ბიბლიოთეკის შენობა აღადგინეს და ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, მისი წიგნების საცავი მარკუს ანტონიუსმა შეავსო პერგამონის ბიბლიოთეკიდან გადატანილი წიგნებით.

## თანამედროვე მდგომარეობა
2002 წელს ალექსანდრიაში, ძველი ბიბლიოთეკის ადგილას, აშენდა ახალი, თანამედროვე ტიპის ბიბლიოთეკა ალექსანდრინა (ახალი ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა). ბიბლიოთეკით სარგებლობა ყველა მსურველს შეუძლია. ბიბლიოთეკის მშენებლობის შედეგად ეგვიპტეში შეიქმნა ახალი საგანმანათლებლო სისტემა, მთავრობისგან დამოუკიდებელი საჯარო საგანმანათლებლო ორგანიზაცია.

2011 წლის ეგვიპტის რევოლუციის დროს, ალექსანდრიის მცხოვრებლებმა ცოცხალი ჯაჭვი შემოარტყეს ბიბლიოთეკას, რათა იგი მაროდიორთა შეტევისგან დაეცვათ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა — *ენციკლოპედია ბრიტანიკა*
* ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტოლოგია
კატეგორია:ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ეგვიპტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
ალექსანდრიის შუქურა

მინი|ალექსანდრიის შუქურა
მინი|არქეოლოგიური გათხრების შედეგად შექმნილი ნახატი
**ალექსანდრიის შუქურა** (აგრეთვე ცნობილი როგორც *ფაროსი*, ბერძ. Φάρος - შუქურა) მდებარეობდა ალექსანდრიაში, ეგვიპტე, აშენდა ძვ.წ. 279 წელს მე-3 საუკუნეში და მსოფლიოს შვიდ საოცრებათაგან ერთ-ერთად მიიჩნევა. მან ფუნქციონირება შეწყვიტა და თითქმის სრულიად დაინგრა მე-14 საუკუნეში მომხდარი ორი ძლიერი მიწისძვრის შედეგად. მისი ნარჩენები ნაპოვნი იქნა მყვინთავების მიერ 1994 წელს, შემდეგ კი სატელიტური ფოტოებით შუქურის დანარჩენი ნაწილები აღმოაჩინეს. შუქურის კოშკი სავარაუდოდ 134 მეტრის სიმაღლის იყო და იმ დროისთვის, დედამიწაზე არსებულ, ადამიანის მიერ აგებულ ყველაზე მაღალ ნაგებობათა სიაში, მეორე ადგილას უნდა ყოფილიყო ხეოფსის პირამიდის შემდგომ.

თეთრი ქვის ბლოკებით ნაგები კოშკი სამი ნაწილისგან შედგებოდა: ქვედა მართკუთხა პლატფორმა ცენტრალური ფუნდამენტით, შუა ოქტაგონური სექცია და მაღლა კი, მრგვალი სექცია. შუქურის თავში დიდი სარკე იყო დამონტაჟებული, რომელიც დღის განმავლობაში მზეს ირეკლავდა და მისი შუქი 100 კილომეტრზე აღწევდა, ღამე კი ცეცხლს ანთებდნენ. როგორც ალექსანდრიის ზარაფხანის რომაულ მონეტებზეა აღბეჭდილი, შუქურის პლატფორმის ოთხივე კუთხეში ტრიტონის ქანდაკებები იდგა. ასევე, რომაულ პერიოდში, კოშკის თავზეც უნდა მდგარიყო ერთი ქანდაკება. მოგვიანებით, მრავალი ადრეული ისლამური მეჩეთის მინარეთთა დიზაინი ფაროსის მსგავსი სამ-სექციანი პროექტით იქმნებოდა, რაც შუქურის დიდ არქიტექტურულ ზეგავლენაზე მეტყველებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ჰერკულესის კოშკი

## ლიტერატურა 
*Harris, William V., and Giovanni Ruffini. 2004. *Ancient Alexandria Between Egypt and Greece*. Leiden: Brill.
*Jordan, Paul. 2002. *The Seven Wonders of the Ancient World*. Harlow: Longman.
*Polyzōidēs, Apostolos. 2014. *Alexandria: City of Gifts and Sorrows: From Hellenistic Civilization to Multiethnic Metropolis*. Chicago: Sussex Academic Press, 2014.
*Thompson, Alice. 2002. *Pharos*. London: Virago.
*Tkaczow, Barbara, and Iwona Zych. 1993. *The Topography of Ancient Alexandria: An Archaeological Map*. Warszawa: Zaklad Archeologii Śródziemnomorskiej, Polskiej Akadmii Nauk.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ancient History Encyclopedia – Lighthouse of Alexandria
*Description of Alexandria and the Pharos 

კატეგორია:ანტიკური არქიტექტურა
კატეგორია:მსოფლიო საოცრებები
ალექსანდრია

thumbnail|300px|ანტიკურობა და თანამედროვეობა გვერდიგვერდ დგას ეგვიპტის ამ მთავარ ხმელთაშუაზღვისპირა პორტზე

**ალექსანდრია** (, , ) — ქალაქი ეგვიპტეში.  სახელი მისი დამფუძნებლის, ალექსანდრე დიდის პატივსაცემად დაერქვა და როგორც ეგვიპტის პტოლემეური მმართველების სატახტო ქალაქი, მყისვე გახდა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი ელინისტურ სამყაროში - ჩამორჩებოდა რა მხოლოდ რომს მისი სიდიდითა და სიმდიდრით ანტიკურობის ხანის განმავლობაში. თუმცა ეგვიპტის შუა საუკუნეების მაჰმადიანი მმართველების მიერ კაიროს დაფუძნების შემდეგ ალექსანდრიის სტატუსი, როგორც ქვეყნის დედაქალაქისა, მალევე დასრულდა. ამან დასაბამი მისცა მის დაღმასვლას და ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში ის უკვე იმდენად დაკნინდა, რომ მხოლოდ მცირე მეთევზეთა სოფლადღა მოიხსენიებოდა.
ანტიკურ ხანაში ალექსანდრია ცნობილია იყო მისი შუქურით (მსოფლიოს შვიდ საოცრებათა შორის ერთ-ერთი) და ბიბლიოთეკით (მსოფლიოში უდიდესი). ალექსანდრიის მიდამოების არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1994 წელს, რამაც ალექსანდრიის პტოლემეოსის დინასტიის პერიოდის მრავალი დეტალი გამოავლინა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ბრატისლავა, სლოვაკეთი
*  ოდესა, უკრაინა
*  კლივლენდი, აშშ
*  კონსტანცა, რუმინეთი
*  კაზანლიკი, ბულგარეთი
*  დურბანი, სამხრეთ აფრიკა
*  სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი
*  შანჰაი, ჩინეთი
*  ბალტიმორი, აშშ

## კლიმატი 
## იხილეთ აგრეთვე
*ეგვიპტის ქალაქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website
* Expatriates in Alexandria 
* British Council's Lawrence Durrell Celebration in Alexandria
* Richard Stillwell, ed. *Princeton Encyclopedia of Classical Sites*, 1976:  “Alexandria, Egypt”
* Hidden Egyptian City Found Beneath Alexandria 
* Alexandria in the First Century

## სქოლიო 
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი რომის ქალაქები
კატეგორია:ალექსანდრიის მუჰაფაზა
გერმანე (XVIII ს.)

**გერმანე** — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე. დავითგარეჯის მონასტრის არქიმანდრიტი 1769-1781 წლებში, თბილისის მიტროპოლიტი 1781-დან XVIII საუკუნის მიწურულამდე, ქართლის სამეფო კართან დაახლოებული პირი. მიტროპოლიტობის დროს იყო დიკასტერიის (საკათოლიკოსოსთან არსებული ადმინისტრაციულ-სასამართლო ორგანო) წევრი.
## ლიტერატურა
* ლომინაძე ბ., ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, [ტ.] 1, თბ., 1966.

კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
გიორგი ქსნის ერისთავი

**გიორგი ქსნის ერისთავი** — ქსნის ერისთავი 1774-1777 წლებში, ყულარაღასი. ხშირად ეურჩებოდა ერეკლე II-ს და ლეკთა დაქირავებული რაზმით არბევდა ქართლის სოფლებს. ცოლად ჰყავდა ერეკლე II-ის ასული.

1777 აჯანყდა. ერეკლე II-მ  შესარიგებლად მოციქულები გაუგზავნა, მაგრამ გიორგი ქსნის ერისთავი არ დაემორჩილა. მაშინ მეფემ გიორგი და ლევან ბატონიშვილების მეთაურობით ჯარი გაგზავნა საერისთავოში. მათ საერისთავოს ციხეები აიღეს, ერისთავი შეიპყრეს და თბილისში ჩაიყვანეს (1777 დეკემბერი). ერეკლე II-მ გიორგი ქსნის ერისთავს შეუნარჩუნა, მაგრამ საერისთავო გააუქმა, მისი დიდი ნაწილი  სახასოდ გამოაცხადა და გიორგი და იულონ ბატონიშვილებს გადასცა. ერისთავის შვილებს დარჩათ მცირე მამული გვერდისძირზე და შიდა ქართლში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქსნის ერისთავები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
გვანცა დედოფალი

**გვანცა დედოფალი** (გ. დაახლოებით 1262) — საქართველოს დედოფალი, ჯერ ავაგ ათაბაგის, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ (1250 წ.) დავით VII ულუს მეუღლე, რაჭის ერისთავის — კახაბერის ასული. მონღოლთა წინააღმდეგ დავით ულუს აჯანყების გამო გვანცა დედოფალი და მისი მცირეწლოვანი შვილი დემეტრე (შემდეგში დემეტრე II თავდადებული) მონღოლებმა შეიპყრეს. ჰულაგუ-ხანმა დედოფალი სიკვდილით დასაჯა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გიორგი არაგვის ერისთავი

**გიორგი არაგვის ერისთავი** (გ. 1723) — არაგვის ერისთავი 1688-1696, 1703-1723, ძე ოთარ არაგვის ერისთავისა.

1688 იგი ერეკლე I-ს მიემხრო გიორგი XI-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამის გამო გიორგი მეფის ლაშქარი არაგვის საერისთავოში შეიჭრა, აიღო და გადაწვა დუშეთი და მისი შემოგარენი, მაგრამ თვითონაც დიდი ზიანი ნახა და იძულებული გახდა საერისთავო დაეტოვებინა. 1691 არაგვის ერისთავმა გიორგი XI-ს დაუჭირა მხარი და ახლა ერეკლე I-მა დაარბია არაგვის საერისთავო. 1695 ერეკლე I-მა ირანელთა დამხმარე ჯარით დაამარცხა გიორგი XI და გიორგი არაგვის ერისთავი. ეს უკანასკნელი ჯერ იმერეთში, შემდეგ დვალეთში გადავიდა, სადაც მისმა ვასალებმა შეიპყრეს და ერეკლე I-ს მიჰგვარეს. ერეკლე I-მა გიორგი არაგვის ერისთავი ირანში გაგზავნა (1695), მან იქ 1703-მდე დაჰყო. ირანში მყოფი გიორგი XI-ის შუამდგომლობით გიორგი არაგვის ერისთავი საქართველოში დააბრუნეს და კვლავ არაგვის ერიათავად დანიშნეს. ერთხანს იგი ვახტანგ VI-ის ერთგული იყო, მაგრამ ვახტანგი რომ გაძლიერდა, გადაუდგა და დათუნა ქსნის ერისთავთან ერთად შაჰს ვახტანგის გადაყენება და იასეს მეფედ დანიშვნა სთხოვა. შემდეგ შეურიგდა ვახტანგს, მაგრამ 1723, როდესაც კახეთის ხანმა კონსტანტინეს II-მ თბილისი აიღო და დაარბია, კვლავ განუდგა მას და კონსტანტინეს მიემხრო, რის გამოც ბაქარმა გიორგი არაგვის ერისთავი (თავისივე სიმამრი) შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა.

## ოჯახი 
*რომანოზი (ერისთავი) — შვილი

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაგვის ერისთავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1723
ჩარლზ კორნუოლისი

thumb|200px|ჩარლზ კორნუოლისი
**ჩარლზ კორნუოლისი** (; დ. 31 დეკემბერი, 1738, ლონდონი — გ. 5 ოქტომბერი, 1805) — ინგლისელი სამხედრო მეთაური და კოლონიალური გუბერნატორი. მონაწილეობდა ამერიკის რევოლუციაში.

კორნუოლისების ოჯახი ერთ-ერთი წარჩინებული და მდიდართაგანი იყო და ბარონის წოდებას ატარებდა. ჩარლზის ბიძა იყო კანტენბერის ეპისკოპოსი. დედა — ჩარლზ თაუნსჰენდის ქალიშვილი; დედის ბიძა კი — პრემიერ მინისტრი, რობერტ უოლპოლი. ჩარლზმა განათლება კემბრიჯსა და იტონში მიიღო.

შვიდ-წლიანი ომის პერიოდში კორნუოლისი მუშაობდა გერმანიაში სხვა და სხვა პოსტებზე. 1759 წელს, მინდენის ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის მიენიჭა კაპიტნის წოდება.

1760 წლის იანვარში პარლამენტის წევრი გახდა. 1761 წელს კორნუოლისი ისევ გააგზავნეს გერმანიაში, სადაც ვიცე პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭეს.

## ამერიკის რევოლუცია 
left
ამერიკის რევოლუციის დასაწყისისთვის, ჩარლზ კორნუოლისმა ომში მონაწილეობის სურვილი გამოთქვა. 1776 წლის 1 იანვარს მას გამგზავრების უფლება მისცეს. იმავე წლის მარტში ის 2 500 კაციან რაზმთან ერთად გაემგზავრა ნიუ-იორკში, რათა გენერალ მაიორ ჰენრი კლინტონთან ემსახურა.

1777 წლის 2 იანვრიდან 4 იანვრამდე კორნუოლისი ებრძოდა ამერიკის კონტინენტალურ არმიას, პრინსტონთან, რომელსაც გენერალი ჯორჯ ვაშინგტონი მეთაურობდა. ამ ბრძოლაში ინგლისელთა ჯარს ამერიკელებმა საკმაოდ დიდი ზიანი მიაყენეს.

1780 წელს კორნუოლისი ბრიტანეთის არმიას გაუძღვა კაროლინებისკენ, სადაც უნდა შებრძოლებოდა ნათანიელ გრინს. 1781 წელს კორნუოლისის არმიამ გაიმარჯვა გილფორდის ბრძოლაში თუმცა მნიშვნელოვნად დაზარალდა და ამიტომ იძულებული გახდა დაეტოვებინა კაროლინები. 1781 წლის 19 ოქტომბერს, იორკთაუნის ბრძოლისას, ამერიკელების და ფრანგების გაერთიანებულმა ძალებმა გადამწყვეტი იერიში მიიტანეს კორნუოლესის ჯარზე. კორნუოლისი დანებდა და ბრიტანეთმა ომი წააგო.

## ინდოეთი 
კორნუოლისი გადაყვანილი იქნა ინდოეთში, სადაც მან უორენ ჰასტინგსი შეცვალა. მისი გენერალურ გუბერნატორად ოფიციალური დანიშვნა მოხდა 1786 წელს.

1793 წელს მისი პირველი ვადა ამოიწურა და იგი ინგლისში დაბრუნდა და ირლანდიის მმართველი გახდა. მან 1789 წლის ირლანდიის აჯანყების დროს რეპრესიაში მოაქცია „გაერთიანებული ირლანდიელები“.  1805 წელს კორნუოლისი ინდოეთში დაბრუნდა და ხელმეორედ დაინიშნა გენერალურ გუბერნატორად. ჩამოსვლიდან ცოტა ხანში ვარანაშის მახლობლად, გაზიპურში მას ციებ-ცხელება შეეყარა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალეს მდინარე განგის მახლობლად; მის მემორიალი დღემდე არსებობს და მას ინდოეთის მთავრობა უვლის.

კატეგორია:ბრიტანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1738
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1805
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გიორგი დოდისი

**გიორგი დოდისი** — XII საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ხუცესმონაზონი. 

1156 გადაუწერია სვინაქსარი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, H–1661). ხელნაწერი შესრულებულია ნუსხურით, ერთ სვეტად, წერილი, ლამაზი, თანაბარი ასოებით. უხვადაა გამოყენებული სინგური (საზედაო ასოები, ცალკეული სტრიქონები), რაც ფურცლებს დეკორატიულ და სადღესას წაულო იერს ანიჭებს. წიგნის დასაწყისში გამოსახულია ქართული ორნამენტებიან თაღოვან ჩარჩოში ჩასმული ჯვარი, ბოლოში მოხსენებულია გადამწერის სახელი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:XII საუკუნის ქართველები
გიორგი ხუცესმონაზონი

**გიორგი ხუცესმონაზონი** — XII საუკუნის დასასრულისა და XIII საუკუნის დასაწყისის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა შიომღვიმის მონასტერში.

გადაუწერია შიომღვიმის ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, H-1344) და ტიბიკონი (H-1349). ორივე წიგნი დაწერილია ნუსხურით, ლამაზი, გაწაფული ხელით. ოთხთავში ოთხი მახარებლის ოსტატურად შესრულებული სურათია ჩართული (ყავისფერ და მომწვანო ოქროსფერ ფონზე მხატვარს კაშკაშა წითელი ფერი გამოუყენებია). განვითარებული სახის კამარები (სვეტისთავებით, ანტაბლემენტში ჩართული თაღებით, ჩიტებით, ყვავილებით, ჭაღებით და სხვა) დახვეწილი და ფერადოვანია, უმთავრესია ლურჯი და ოქროსფერი, აქა-იქ სოსანიც. დაუდგენელია მინიატურებიც გიორგი ხუცესმონაზონის შესრულებულია თუ არა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:XII საუკუნის ქართველები
კატეგორია:XIII საუკუნის ქართველები
ჯეიმზ გოსლინგი

thumb|ჯეიმზ გოსლინგი
**ჯეიმზ გოსლინგი** (დაიბადა: 19 მაისი, 1955, ქ. კალგარიში, ალბერტას საგრაფო, კანადა). იგი ცნობილია როგორც ჯავა პროგრამირების ენის ავტორი.

## განათლება და კარიერა 
1977 წელს ჯეიმზ გოსლინგმა დაამთავრა კალგარის უნივერსიტეტის ბაკალავრიატი კომპიუტერულ მეცნიერებათა განხრით. 1983 წელს მიენიჭა ფილოსოფიის დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი (კომპიუტერულ მეცნიერებებში) კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში (აშშ). სადოქტოროზე მუშაობის პერიოდში გოსლინგი მონაწილეობდა ცნობილი ტექსტური რედაქტორის იმაქსის შექმნაში იუნიქსთან თავსებადი ოპერაციული სისტემებისთვის. სან მიკროსისტემზ-ში მუშაობის დაწყებამდე მან შექმნა უნიქსის რამდენიმე მულტიპროცესორული ვერსია. ასევე - რამდენიმე კომპილატორი და მეილის (ფოსტის) ტრანსფერის აგენტი.

1984 წლიდან მოყოლებული, გოსლინგი სან მიკროსისტემზში მუშაობს. დღესდღეობით (2006 წლისთვის) გოსლინგი სანის პროგრამირების პროდუქტთა ჯგუფის უფროსი ტექნიკური ოფიცერია (CTO).

## პროგრამირება 
ცნობილია, რომ გოსლინგი უმეტესად ეპლის პაუერბუკს იყენებს პროგრამირებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Short bio from java.net 
* James Gosling's weblog
* James Gosling and other Java Blogs 
* A profile of James on apple.com

კატეგორია:პროგრამისტები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი ჩორჩანელი

[thumb|ზარზმის წარწერა: „ერისთავთერისთავი გრიგოლ ჩორჩანელი“. [ექვთიმე თაყაიშვილი|ე. თაყაიშვილი, 1905 წ.]]
**გიორგი ჩორჩანელი** — VIII-IX საუკუნეების დიდი აზნაური სამცხეში, ჩორჩანელების საგვარეულოს წარმომადგენელი.

ბასილი ზარზმელი მას დიდ მთავარს უწოდებს. გიორგი ჩორჩანელის სამფლობელო სამცხეში ყველაზე ვრცელი და ერმრავალი იყო. ჰქონდა ტაძრები და სასახლეები ზანავსა და ჩორჩანში (ახლანდელი ადიგენის მუნიციპალიტეტი), აქედან მოდის ჩორჩანელის გვარიც. მეზობელი ხევების მცირე თუ მსხვილი ფეოდალები გიორგი ჩორჩანელის ვასალები („საკუთარნი“, „წინაშემდგომელნი“) იყვნენ.

ქვრივმა და შვილმკვდარმა გიორგი ჩორჩანელმა თავისი უძრავ-მოძრავი ქონება უანდერძა დას ლატავრს (სამცხის დიდი ფეოდალის მირიან ბაჰლაუნდის ქვრივს) და მის შვილებს — სულას, ბეშქენსა და ლაკლაკს. ამგვარად გაერთიანდა სამცხის ამ ორი დიდი ფეოდალური სახლის სამფლობელოები. გიორგი ჩორჩანელმა დიდძალი სიმდიდრე დაუტოვა ზარზმის მონასტერსაც, რომელიც მისი ხელშეწყობით ააშენეს სერაპიონ ზარზმელის მეთაურობით სამცხეში ჩასულმა ბერებმა.

გიორგის სიკვდილის შემდეგ მის მემკვიდრეებს შორის ატყდა შინაომი. დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც ლაკლაკს მისმა დისწულმა მამულის ნაწილი მოსთხოვა, ლაკლაკმა კი ის მოკლა. არეულობა მთელს სამცხეს მოედო და დასრულდა სამი წლის შემდეგ გიორგი მაწყვერელის ჩარევის შედეგად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
კატეგორია:ჩორჩანელები
გიორგი მაწყვერელი

**გიორგი მაწყვერელი** — აწყურის ეპისკოპოსი დაახლოებით IX-X საუკუნეებში (პ. ინგოროყვას აზრით, გიორგი მაწყვერელი  VI საუკუნის II ნახევარში ცხოვრობდა). საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 15 აპრილი (2 აპრილი). მოხსენებულია ბასილი ზარზმელის „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებასა“ და გიორგი მერჩულეს „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“.

გიორგი მაწყვერელი ყოფილა შუარტყლის ხევიდან (კლარჯეთი), წარჩინებული ოჯახიშვილი. საეკლესიო აღზრდა-განათლება მიუღია ოპიზის მონასტერში. იცნობდა მიქაელ პარეხელს და სერაპიონ ზარზმელს და დასწრებია ამ უკანასკნელის დაკრძალვას. სერაპიონის შესახებ შემდეგ ცნობები მიუწოდებია ბასილი ზარზმელისათვის. გიორგიმ აწყურის კათედრა დაიკავა სამცხის დიდი ფეოდალის, გიორგი ჩორჩანელის გარდაცვალების მეოთხე წელს, როდესაც ჩორჩანელთა სახლეულობაში, და საერთოდ, მთელ სამცხეში დიდი მღელვარება და შინაომი იყო გაჩაღებული მისი მემკვიდრეობის გამო. ამ განუკითხაობის ჟამს გიორგი მაწყვერელმა „ხელთიდვა განგებაჲ სამცხისაჲ“ და „დააწყნარა ყოველი საბრძანებელი თჳსი“, ვითარცა წეს იყო და დაიპყრა ყოველი მამული და ეკლესიანი პირველთა მათ მეშფოთეთანი“. კორნელი კეკელიძის აზრით გიორგი მაწყვერელი თავისი დროისთვის ცნობილი მწერალი უნდა ყოფილიყო, თუმცა მის თხზულებათაგან ჩვენამდე არაფერი შემონახულა. 
 
## ლიტერატურა
* „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბ., 2004 წ.
*კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960.

## სქოლიო
კატეგორია:მაწყვერელი მღვდელთმთავრები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
გიორგი ოსტატი

მინი|კოშკი ვაშლოვანში
**გიორგი ოსტატი** — XVIII საუკუნის დასასრულისა და XIX საუკუნის დასაწყისის ქართველი ოსტატი.

1811 სოფ. ვაშლოვანში (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) აუგია კოშკი (მოხსენებულია კოშკის წარწერაში). გეგმით წრიული, სამსართულიანი კოშკი ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. ყოველ სართულზე თითო ოთახია. საგანგებოდ არის დამუშავებული სამხრეთი (სოფლისაკენ მიმართული) მხარე. აგურით ნაშენ შვერილ ნაწილში ორი ღრმა თაღია. ქვედაში შესასვლელია, ზედაში კი დატანებულია დარბაზის აივნის კარი. კარს ზემოთ ორბელიანების გერბიანი ყვითელი ქვა არის ცასმული. კოშკის გარეგანი სახე, პროპორციები, ტექნიკური შესრულების მაღალი დონე მოწმობს, რომ კოშკის აშენებული გვიანფეოდალური ხანის ხუროთმოძღვრულ ტრადიციებზე აღზრდილი და დახელოვნებული ოსტატი ყოფილა.

## ლიტერატურა
*ბერიძე ვ., ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967; 
*რჩეულიშვილი ლ., „კოშკი სალხინოდ ნაგები“, «საქ. სსრ მეცნ. აკად. მოამბე», 1958, ტ. 21, #1.

კატეგორია:ქართველი ოსტატები
ბრანდიუაინის ბრძოლა

thumb|250px|
**ბრანდიუაინის ბრძოლა** გაიმართა 1777 წლის 11 სექტემბერს, ამერიკის რევოლუციის დროს, ჩედს ფორდის მახლობლად, ბრადიუაინის ხევში (დელავერის ოლქი, პენსილვანია). ამ ბრძოლაში გაიმარჯვეს ბრიტანელებმა და აიღეს ქალაქი ფილადელფია. 

ბრიტანელები: 
* მეთაური: უილიმ ჰოუი.
* არმია: 17 000
* მსხვერპლი: 89 დაღუპული, 487 დაჭრილი

ამერიკელები:
* მეთაური: ჯორჯ ვაშინგტონი
* არმია: 11 000
* მსხვერპლი: 250 დაღუპული, 750 დაჭრილი, 400 ტყვე.

კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1777 წლის ბრძოლები
გიორგი რაჭის ერისთავი

**გიორგი რაჭის ერისთავი** (გ. 1787) — რაჭის ერისთავი 1785-1787 წლებში, როსტომ რაჭის ერისთავის ძე.

1769 წელს, როდესაც სოლომონ I-მა რაჭის საერისთავო გააუქმა და როსტომ ერისთავი და მისი შვილები დასაჯა, გიორგი რაჭის ერისთავი ცალი თვალით დააბრმავეს და დაპატიმრეს. იმავე წელს საპყრობილიდან გაიქცა და სტამბოლს შეაფარა თავი. აქ ის სულთნის სამსახურში ჩადგა „ქიორ-ბეგის“ სახელით. 1784 წელს სულთნის მხარდაჭერით დაიმედებული იმერეთში გამეფებას შეეცადა, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია. 1785 წელს იმერეთის მეფემ დავით II-მ გიორგი რაჭის ერისთავი ოსმალეთიდან მოიწვია და ახლად აღდგენილი რაჭის საერისთავოს ერისთავად დასვა.

## ლიტერატურა
* სოსელია ო. ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973

კატეგორია:რაჭის ერისთავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1787
კატეგორია:რაჭის ერისთავები (საგვარეულო)
გიორგი მცირე

**გიორგი მცირე**, *ხუცესმონაზონი* (გ. XI საუკუნის 80-იან წლებში) — ქართველი მწერალი, გიორგი მთაწმიდლის მოწაფე. 

თან ახლდა თავის მოძღვარს ანტიოქიაში, შავ მთაზე, იერუსალიმში, კონსტანტინოპოლში, ათონზე. გიორგი მთაწმიდლის ნეშტის კონსტანტინოპოლიდან ათონის მთაზე გადასვენების შემდეგ  გიორგი მცირე სამუდამოდ იქ დამკვიდრდა. 1066-1068 წლებში მან გიორგი შეყენებულისა და იოანე ჭყონდიდელის დავალებით აღწერა გიორგი მთაწმინდელის ცხოვრება და სასულიერო-სამწერლო მოღვაწეობა. გიორგი მცირის თხზულების ენა სადა და ხატოვანია, თხრობა — შთამბეჭდავი, ზოგი პასაჟი გიორგი მთაწმინდელის „იოანე და ექვთიმე ათონელების ცხოვრების“ მიბაძვით არის დაწერილი. გიორგი მცირე არ გადმოგვცემს თარიღებს, არ გვაწვდის გიორგი მთაწმინდელის თხზულებათა სრულ ნუსხას. „ცხოვრებაში“ გვხვდება ზოგიერთი უზუსტობაც, მიუხედავად ამისა, გიორგი მცირის თხზულება ქართული ჰაგიოგრაფიული მწერლობის ბრწყინვალე ნიმუშია. 

ავტორი ამჟღავნებს ღრმა განსწავლულობასა და დახვეწილ ლიტერატურულ გემოვნებას. ძეგლში საყურადღებო ცნობებია ბაგრატ IV-ის მეფობისა და საქართველო-ბიზანტიის მაშინდელ ურთიერთობათა შესახებ. ტექსტი შეტანილია ათონის ივერთა მონასტრის კრებულში (1074), პირველად გამოსცა მიხეილ საბინინმა (კრებული „საქართველოს სამოთხე“, 1882). ლათინურად თარგმნა პაულ პეეტერსმა (1923).

## ლიტერატურა
*აფციაური ჯ., გიორგი მცირის გიორგი მთაწმიდელის ცხოვრება (მონოგრაფია), თბ., 1980; 
*კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ.1, თბ., 1960; 
*ჯავახიშვილი ივ., თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 8, თბ., 1977.

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი მცირე (ხუცეს მონაზონი) - ცხორებაჲ და მოქალაქობაჲ წმიდისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისა გიორგი მთაწმიდელისაჲ

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:XI საუკუნის ქართველები
გოგოლაური

**გოგოლაური** — ყიზილბაში დამპყრობლების წინააღმდეგ კახეთის აჯანყების (1659) გმირი. ხალხური პოეზიის მიხედვით გოგოლაური ფშაველთა რაზმის მეთაური ყოფილა, მონაწილეობდა კახეთში ჩამოსახლებული თურქმანებისაგან ბახტრიონის ციხის გათავისუფლებაში (ბახტრიონის ბრძოლა) და ალვანის  ველზე გამართულ ბრძოლაში, რომელიც აჯანყებულთა გამარჯვებით დამთავრდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სახალხო გმირები
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები