open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია**, *ქვემო ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია*, — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი, მდებარეობს თბილისში, ქინძმარაულის შესახვევში, წმინდა ბარბარეს სასაფლაოზე.

ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია პირველად 1779 წელს მოიხსენიება. ეკლესია სოფელ ნავთლუღის მფლობელთა და მეპატრონეთა, თავადი სუმბათაშვილების საგვარეულო საძვალეც იყო. მათი შთამომავლები დღეისათვის საფრანგეთში ცხოვრობენ. 

მოსე ჯანაშვილი წერს: „ტაძარი წმინდა ბარბარესი ქვემო ნავთლუღში, აგებული ძველ დროს, დიდი თაყვანის-საცემელია, დღეობას აქ იკრიბება დიდძალი მლოცველი, წმინდა ბარბარეს მოსალოცად აქ მუდამ მოჰყავთ სახადით მოსარჩენალი ბავშვები“. თბილისში არსებობდა უძველესი ტრადიცია, ყველა ოჯახს ბავშვი ამ ეკლესიაში მიჰყავდა დასალოცად და წმინდა ბარბარეს მამალსაც სწირავდა. 

1880-1883 წლებში ეკლესია შეაკეთა და განაახლა მღვდელმა თეოფანე ჩიჯავაძემ. ამჟამად ტაძრის მოძღვრის მამა იესე არხოზაშვილის ინიციატივით ტაძარი იხატება დავით იმერლიშვილის მიერ. 

თბილისის წმინდა ბარბარეს ქვემო ეკლესიაში დასვენებულია წმინდა ბარბარეს XVI-XVII საუკუნის სასწაულმოქმედი ხატი, რომელსაც სამი შარავანდედი ადგას თავზე. ასევე აქ დასვენებულია XVI საუკუნის ყოველთა წმიდათას აღდგომის ხატი და სხვა ხატები.

წმინდა ბარბარეს (ქვემო) ეკლესია წარმოადგენს ერთნავიან შენობას, რომლისთვისაც მინაშენი მეფე ერეკლეს XVIII საუკუნეში გაუკეთებია. 1903 წლის გაზეთი ”ივერია” წერდა, რომ: ”4 იანვარს, ნავთლუხში, ნავთლუხის წმინდა ბარბარეს ეკკლესიის მღვდელის მამა იოსებ ჩიჯავაძის მოთავეობით გამართული იქნება საქველმოქმედო საღამო მუსიკალური განყოფილებით. შემოსავალი ამ საღამოსი გაეგზავნებათ ქალაქ ანდიჯანში მიწისძვრისაგან დაზარალებულთ შესაწევრად”. ამ სტატიის მიხედვით, შეიძლება წარმოვიდგინოთ, რამდენად ფართო იყო ამ ეკლესიის საქმიანობის ფარგლები. 

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 98-101

## იხილეთ აგრეთვე
* ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
კაცი ფუტლარში

**კაცი ფუტლარში** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1898 წლის მაის-ივნისში დაიწერა. პირველად 1898 წელს ჟურნალ „Русская мысль“-ის მე-7 ნომერში გამოქვეყნდა. პატარა ტრილოგიის პირველი ნაწილი.

## შექმნის ისტორია 
ამ სერიის შექმნა ჩეხოვს აზრად ზაფხულში მოუვიდა. სამი მოთხრობისაგან: „კაცი ფუტლარში“, „ხურტკმელი“ და „სიყვარულის შესახებ“ შემდგარი სერია „პატარა ტრილოგია“, არ უნდა დამთავრებულიყო მოთხრობით „სიყვარულის შესახებ“. მოთხრობების წერის დროს შემოქმედებითი აქტივობის დაცემა მოხდა, მოგვიანებით კი ტუბერკულოზით დაავადებამ გადაიტანა ყურადღება.
მოთხრობაზე ჩეხოვი 1898 წლის მაის-ივნისში მელიხოვოში მუშაობდა. 1989 წლის ივნისის დასაწყისში მოთხრობა დასაბეჭდათ მზადდებოდა, ხოლო 1989 წლის 15 ივნისს ხელნაწერი ჟურნალში გაიგზავნა.
ამ მოთხრობის შესახებ ჩეხოვი თავის უბის წიგნაკში წერდა:
 „კაცი ფუტლარში: მას ყველაფერი ფუტლარში აქვს. როდესაც კუბოში იწვა, თითქოს იცინოდა: იპოვა თავისი იდეალი“

## პროტოტიპი 
ბელიკოვის ზუსტი პროტოტიპი უცნობია. ზოგიერთი თანამედროვე (მათ შორის ვლადიმერ ბოგორაზი და მიხეილ ჩეხოვი) თვლიდნენ, რომ „კაცი ფუტლარში“-ს პროტოტიპი ტაგანროგის გიმნაზიის ინსპექტორი ალექსანდრე დიაკონოვი გახდა, სხვები კი დიაკონოვის ხასიათის ისეთ ეპიზოდებს აღწერდნენ, რომ პირველების მოსაზრებას აბათილებდნენ. ასე აღწერდა დიაკონოვის გულუხვობას პაველ ფილევსკი და წერდა: „მე კი ვამტკიცებ, რომ „კაცს ფუტლარში“ და დიაკონოვს საერთო არაფერი აქვთ და ანტონ ჩეხოვის ამ ნაწარმოებში ვერცერთი ადგილობრივი კოლორიტის მოძებნა ვერ მოხერხდება“.

სობოლევი ვარაუდობდა, რომ ჩეხოვის გმირის პროტოტიპი შეიძლება ყოფილიყო ცნობილი პუბლიცისტი მიხეილ მენშიკოვი. თავის ერთ-ერთ დღიურში ჩეხოვი მასზე წერდა: „მშრალ ამინდში კალოშით დადის, დააქვს ქოლგა, რატა მზის დარტყმისგან არ დაიღუპოს, ცივი წყლით ბანაობის ეშინია, უჩივის გულის მიყუჩებას“თუმცა, მენშიკოვსა და ბელიკოვს შორის მხოლოდ გარეგნული მსგავსებაა.

ამფაქტებიდან გამომდინარე შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ბერძნული ენის მასწავლებლის, ბელიკოვის სახე კრებითია.

მოთხრობის გმირების მემორიალი იუჟნო-სახალინსკში, სახალინსკის საერთაშორისო თეატრალური ცენტრის სკვერში 2013 წელს დაიდგა.

## ეკრანიზაცია 
* „კაცი ფუტლარში“ — მხატვრული ფილმი, 1939 წელი.
* „კაცი ფუტლარში“ — მულტიპლიკაციური ფილმი, 1983 წელი.

## ლიტერატურა
* *А. П. Чехов* Собрание сочинений в 8 томах — Издательство «Правда», 1969 წელი, 3600 გვერდი.
* *З. С. Паперный* Записные книжки Чехова — Москва: «Советский писатель», 1976 წელი, 389 გვერდი.
* * А. Л. Бокшицкий* Наивный антропос (А. П. Чехов и «Человек в футляре») .

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
სეიდის ღვთისმშობლის ეკლესია

**სეიდის ღვთისმშობლის ეკლესია** — მართლმადიდებლური ტაძარი თბილისში, აწ დანგრეული.

## ისტორია
თბილისის აღწერისას ვახუშტი ამბობს: „ხოლო აწ უწოდებენ ოთხთავ ქალაქთა აწ ტფილისს და განაყოფით: კალას-ტფილისსა, ტფილისს-სეიდაბადს, და ისნს-ავლაბარს, დაგარეთუბანი არს ტფილისისა. მსახლობელნი არიან ციხესა და სეიდაბადს სპარსნი მოჰმადიანნი“, „აქ დასხნა შასეფიმ სეიდნი, მის გამო სპარსნი უწოდებენ სეიდაბადს...“. XVII საუკუნის 30-იან წლებში როსტომ მეფის მიერ სეიდების ჩამოსახლების გამო თბილისის ტერიტორიაზე სეიდების დასახლება გაჩნდა და უბანსაც სეიდების უბანი, ანუ „სეიდაბადი“ დაერქვა. პლატონ იოსელიანი თავის სიძველეთა აღწერაში ვახუშტის ეთანხმება, მაგრამ საკუთარ ვარაუდსაც გვამცნობს: „... ამ დროს კი დასახლებაში — სეიდაბადი ჩაგვესმის სეიდნეი, დამახინჯებული სახელწოდება ძველი სიდონისა, თავისი კლდოვანი მიდამოთი და ქრისტიანული განწყობით ანტილიბანონის ძველი ხალხისა ჩვენებური სეიდაბადის გარემოს რომ ჰგავს. 

ბერძნებს ძველად აქ სეიდნეის ანუ სეიდის ღმრთისმშობლის ეკლესია ჰქონიათ. ფინიკიის სიდონში სეიდის დედაღვთის მონასტერი ახლაც სახელოვანია. ფრანგი მწერალი მიშო ძველი მწერლების თხზულებებზე დაყრდნობით მოგვითხრობს ჯვაროსნული ლაშქრობების ისტორიას, საიდანაც ვიგებთ, რომ იუსტინიანე იმპერატორმა ამ სეიდის ეკლესიას მის მიერ ოდესღაც დატყვევებული 300 ქართველი მიართვა და რომ ახლანდელი სეიდის ყველა მცხოვრები რიცხვით 30000 სული, მათი ჩამომავლები არიან. ამ დასახლებას იქაც, როგორც აქ სეიდ-აბადი ჰქვია. 

სეიდაბადის მთელს მიდამოებში არსებული ეკლესიები ქრისტეს სარწმუნოების მტრებმა ააოხრეს. ბოლო ორი საუკუნე აქ მუსლიმები დამკვიდრნენ, ციხის გარნიზონის დანაშთნი, ნასახლარებზე კიბაღები გააშენეს, რომელთაც სეიდაბადი ეწოდა... “. თუ პლატონ იოსელიანის ამ მოსაზრებას გავითვალისწინებთ, მაშინ ეს ეკლესია, სავარაუდოდ, ქალაქ სიდონის დაქცევამდე, ე. ი. XII საუკუნემდე უნდა აშენებულიყო. სხვა ცნობები სეიდის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ბერძნული ეკლესიის შესახებ არმოგვეპოვება.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 114-115

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
კატეგორია:დანგრეული ტაძრები
სტივენ თომას ერლეუაინი

**სტივენ თომას „ტომ“ ერლეუაინი** (, დ. 18 ივნისი, 1973, ენ-არბორი, მიჩიგანი) — ამერიკელი მუსიკალური კრიტიკოსი, AllMusic-ის მთავარი რედაქტორი. იგი არაერთი მუსიკოსის ბიოგრაფიის და AllMusic-ის მიმოხილვების ავტორია, ისევე, როგორც თავისუფალი მწერალი, რომელიც ხშირად წიგნების ანოტაციებს ამზადებს. აგრეთვე არის ენ-არბორული ჯგუფ Who Dat?-ის ლიდერი და გიტარისტი.

სტივენი არის AllMusic-ის დამაარსებელ და ყოფილ მუსიკოს მაიკლ ერლეუაინის ძმისშვილი. განათლება მიჩიგანის უნივერსიტეტში მიიღო, სადაც ძირითად მიმართულებად ინგლისური ენა აირჩია. 1993–1994 წლებში იყო *The Michigan Daily*-ს რედაქტორი მუსიკის სფეროში, შემდეგ კი - ამავე გამოცემის სამხატვრო ხელმძღვანელი (1994–1995). წვლილი აქვს შეტანილი მრავალ წიგნში, როგორიც არის *All Music Guide to Rock: The Definitive Guide to Rock, Pop, and Soul* და *All Music Guide to Hip-Hop: The Definitive Guide to Rap & Hip-Hop*.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Pitchfork-ზე
* Rolling Stone-ზე 
* ჟურნალ New York-ში 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:AllMusic
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური კრიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ჟურნალისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მიჩიგანში დაბადებულები
მეტეხისუბნის წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია

**მეტეხისუბნის წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი, მდებარეობს ქალაქ თბილისში, ვიქტორ ჯორბენაძის ქუჩის №1–ში.

## ისტორია
### წმინდა მარინეს ეკლესია
თბილისის მეტეხის უბანი თავისი ადგილმდებარეობის გამო ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული დასახლება იყო ქალაქის ტერიტორიაზე. გადმოცემით, ვახტანგ I-მა გორგასალმა აქ ციხე-სიმაგრე აღმართა, რომელიც, აგრეთვე, მეფის რეზიდენციის ფუნქციას ასრულებდა. ამ ისტორიულ უბანში მეტეხის ტაძრის აღმოსავლეთით VII-X საუკუნეებში აშენებული ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია იდგა, რომელიც საეკლესიო გადმოცემის თანახმად, წმინდა მარინეს სახელობაზედ იყო ნაკურთხი. სავარაუდოდ, იგი 1235 წლის მონღოლთა შემოსევას შეეწირა. 

უცნობია მისი შემდგომი ბედი, მაგრამ მართლმადიდებლებით დასახლებულ უბანში აუცილებლად მოხდებოდა დაზიანებული ეკლესიის აღდგენა. 1795 წელს თბილისს მორიგი უბედურება დაატყდა თავს, ერეკლე II-ს კრწანისში დამარცხების შემდეგ აღამაჰმად-ხანმა თბილისი აიღო და მთლიანად დაანგრია, მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ამოჟლიტა, 22 ათასი ადამიანი, მეტწილად ქალები და ბავშვები, ტყვედ წაიყვანა. თბილისი ისევ დაცარიელდა ქართული მოსახლეობისაგან. 

### სურბ გევორქის ეკლესია
XVIII საუკუნის მიწურულს და XIX საუკუნის დასაწყისში ავლაბარში სომეხი მოსახლეობა მრავლდება. ისევე როგორც ბევრი ქართული ეკლესია, წმინდა მარინეს ეკლესიაც სომხების ხელში გადადის და იგი სურბ გევორქის სახელზე აკურთხეს, მას ასევე „ძორაბაშის ეკლესიასაც“ ეძახდნენ. 1837 წლით დათარიღებულ ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში — „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში” სურბ გევორქის ეკლესიის შესახებ ვკითხულობთ: „ავლაბრის მარჯუნივ აღმართს ასავალსა თავსათანა გარდასახედავსა მტკვრისა და ბაღებისასა, პირისპირ მეტეხის ციხის დიდის კარებისა, არს საყდარი მცირე გუმბათიანი წმიდისა გიორგისა სახელსა ზედა, ხით დახურვილი, აღშენებული სურბნშანის დეკანოზის ტერ-ოჰანნეს ზარაფოვის სახელსაგან წელსა 1775-სა“. უკვე სომხური სურბგევორქის ეკლესია საბჭოთა პერიოდში დაანგრიეს. 

### წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია
1997 წელს დაიწყო დანგრეული ტაძრის ადგილას ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესიის საძირკველი დეკანოზმა თევდორემ (ამბროლაძე) აკურთხა. 2001 წლის 11 ოქტომბერს ახლადაშენებული ტაძარი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ წმინდა დავით წინასწარმეტყველის სახელზედ აკურთხა. ტაძარი შვერილაბსიდიანი ცალნავიანი ეკლესიაა, გალერეით მტკვრის მხარეს. წმინდა დავით წინასწარმეტყველის ეკლესია ძეგვის ბუნებრივი ფლეთილი ქვით და ძველი ქართული აგურით აშენდა. ნაგებობის გადახურვა ასევე ძველი ქართული კრამიტით შესრულდა. ეკლესიის სამრეკლო ქუჩის მხარეს დგას და მის ქვეშ გალავნის შესასვლელია მოწყობილი. პროექტის ავტორია არქიტექტორი რევაზ ჯანაშია.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I,   გვ. 108-113, თბ., 2010

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
გუბერნატორი

**გუბერნატორი** ( — „მმართველი“) — თანამედროვე სახელმწიფოებში ამა თუ იმ ტერიტორიული ერთეულის უმაღლესი თანამდებობის პირი. მაგ., ამერიკის შეერთებულ შტატებში არის შტატის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური — ირჩევს მოსახლეობა. გაერთიანებულ სამეფოში გუბერნატორი არის ტერიტორიის მმართველი, რომელსაც ნიშნავს მთავრობა. რუსეთის იმპერიაში გუბერნატორი იყო უმაღლესი მოხელე გუბერნიაში, რომელიც ადმინისტრაციულ, საპოლიციო და სამხედრო ფუნქციებს ახორციელებდა.

საქართველოში 1995 წლიდან დე-ფაქტო მხარეებში გაჩნდა გუბერნატორის ინსტიტუტი, რომელსაც ჯერ სახელმწიფო რწმუნებული — გუბერნატორი ეწოდებოდა, ხოლო 2019 წლიდან სახელმწიფო რწმუნებული ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*გენერალ-გუბერნატორი
*გუბერნატორი (აშშ)
*გუბერნია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წოდებები
კატეგორია:სახელმწიფო მოხელეები
კატეგორია:თანამდებობები რუსეთის იმპერიაში
შემგროვებლობა (მეურნეობის დარგი)

**შემგროვებლობა** — პრეისტორიული საზოგადოების ერთ-ერთი ძირითადი საქმიანობა, ე.წ. მითვისებითი მეურნეობის ერთ-ერთი დარგი. შემგროვებლობა პირველყოფილი ადამიანის წარმოშობისთანავე გაჩნდა და საკმაოდ დიდხანს გაგრძელდა.

თითქმის მთელი ქვის ხანის პერიოდში და კიდევ უფრო გვიან ადამიანის ძირითადი საქმიანობა დაკავშირებული იყო საკვების მოპოვებასთან. ეს ხდებოდა ნადირობით, თევზჭერით ან შემგროვებლობით.

ქვის ხანის ადამიანებმა კარგად იცოდნენ შემგროვებლობა, ჰქონდათ ათვისებული გარკვეული სივრცე, საკუთარი ტერიტორია. საკვების მოპოვების პროცესში მთელი ჯოგი მომთაბარეობდა. გარკვეულ პუნქტში ჯოგის ხანგრძლივ დგომას საკვები რესურსების – შეგროვილისა და ნანადირევის სიუხვე განპირობებდა. შემგროვებლობა დამოკიდებული იყო კლიმატურ პირობებზე, საარსებო რესურსებზე, შესაბამისი იარაღის ფლობაზე.

საკვების მოპოვებისათვის პირველყოფილი ადამიანები იყენებდნენ ქვის და ხის იარაღებს — ხელცულებს, საჩიჩქნებს, წვეტანებს, დანებსა და შუბებს. ტექნიკური მიღწევებიდან, აღსანიშნავია, ბუმერანგები.

პირველი ადამიანები აგროვებდნენ ქერქს, ფესვებს, ბალახს, ტყის ნაყოფს და სხვ., რაც კი საკვებად ვარგისი და გამოსადეგი იყო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიანის საქმიანობა
შემგროვებლობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**შემგროვებლობა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* შემგროვებლობა — დაავადებას, ფსიქიკური აშლილობის ერთ-ერთ სახეს. 
* შემგროვებლობა — პრეისტორიული ხანის ადამიანთა სამეურნეო საქმიანობას.
კოჰეზია

[მინი|[წყალი|წყლის წვეთის კოჰეზიური ხასიათი აშკარად შესამჩნევია]]
**კოჰეზია** () — მოლეკულების (ატომების, იონების) შეჭიდულობა, გამოწვეული მიზიდვის ძალებით. ეს არის მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედებისა და ქიმიური ბმის ძალები. ამ ურთიერთქმედებით არის განპირობებული ფიზიკური და ფიზიკურ-ქიმიური თვისებების ერთობლიობა — აგრეგატული მდგომარეობა, ხსნადობა, აქროლადობა. კოჰეზიური ძალები მცირე მანძილზე მოქმედებს (მანძილის გადიდებისას სწრაფად ეცემა). ამიტომ კოჰეზია ძლიერია მყარ და თხევად სხეულებში, სადაც მანძილი ატომებსა და მოლეკულებს შორის მცირეა. აირებში კოჰეზია მეტად უმნიშვნელოა.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*კოჰეზია - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი www.nplg.gov.ge
* The Bubble Wall (audio slideshow from the National High Magnetic Field Laboratory explaining cohesion, surface tension and hydrogen bonds)
* "Adhesion and Cohesion of Water." USGS.gov. US Geological Survey, n.d. Web.

კატეგორია:მოლეკულური ფიზიკა
ჰერერო

**ჰერერო** (თავდაპირველად, მბანდუ) — სამხრეთ აფრიკის ნაწილში მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფი. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ნამიბიაში, მცირე ნაწილი ბოტსვანასა და ანგოლაში. 2013 წლის მონაცემებით, მათი რაოდენობა შეადგენს 250 ათას ადამიანს. ისინი საუბრობენ ბანტუს ჯგუფის ჰერერო ენაზე. 

რელიგიურად მოსახლეობის ნაწილი პროტესტანტია, ნაწილი მისდევს ტრადიციულ ხალხურ რწმენა-წარმოდგენებს. 

მათი ძირითადი საქმიანობაა მესაქონლეობა, თუმცა  ნამიბიაში, უმრავლეს შემთხვევაში, ისინი საქმიანობენ ფერმებში და ვაჭრობენ, ქალაქებში ძირითადად მისდევენ ვაჭრობასა და ხელოსნობას. ანგოლაში ჰერერო ხალხი მისდევს, ძირითადად, მესაქონლეობას. ნამიბიის ტერიტორიაზე ჰერეროები ცხოვრობენ ტომობრივ ჯგუფებად კაოკოლენდეში, სადაც მათ სიახლოვეს ცხოვრობს ჰიმბას ტომის ხალხი. 

1904—1907 წწ. აჯანყების დაცემის შემდეგ გერმანული ჯარების მიერ განადგურებული იქნა 65 000 (ტომების 80%) ადამიანი ჰერეროს ტომიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
ნამიბიის ისტორია
## რესურსები ინტერნეტში
*ეტიმოლოგია
*ჰერერო ხალხი - ფოტოგრაფია და დამატებითი ინფორმაციები 
კატეგორია:აფრიკის დემოგრაფია
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კრეატინი

**კრეატინი** ( – ხორცი) — N-მეთილგუანიდინძმრის მჟავა, მისი მოლეკულური მასა არის 113.12 გ/მოლი, დნობის ტემპერატურა კი — 300°C. კარგად იხსნება ცხელ წყალში, ცუდად — სპირტში, არ იხსნება ეთერში. კრეატინი შედის ყველა ხერხემლიანის კუნთებში კრეატინოფოსფორმჟავას სახით. მცირე რაოდენობით გვხვდება ნერვულ ქსოვილებში, სისხლში, ღვიძლში და თირკმელებში. ორგანიზმში კრეატინი წარმოიქმნება ამინომჟავა გლიცინისა და არგინინისაგან.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Creatinine at Lab Tests Online  
* Creatinine: analyte monograph  - The Association for Clinical Biochemistry and Laboratory Medicine 

კატეგორია:მეტაბოლიზმი
ჰერერო ენა

**ჰერერო ენა** — ჰერერო ხალხის ენა. გავრცელებულია, ძირითადად,  ნამიბიაში. აგრეთვე, ანგოლასა და ბოტსვანაში. ეს არის ეთნიკური ჯგუფების საურთიერთობო ენა. 1999 წლის მონაცემებით, ამ ენაზე საუბრობდა 150 ათასი ადამიანი. 

ჰერერო ენა — ბანტუს ჯგუფის ერთ-ერთი ენაა. მალკოლმ გათრის კლასიფიკაციით (1967—1971) გააჩნია R.31. გააჩნია რეგიონული დიალექტები (კაოკოლენდე და მბანდერუ ნამიბიაში, მაჰალეპიე  ბოტსვანაში).

ფონეტიკური მახასიათებლები: მოკლე და გრძელი ხმოვნების არსებობა, ღია მარცვალი, ყრუ და მჟღერი კბილთაშორისი თანხმოვნები, ხმოვანი და თანხმოვანი ბგერების ჰარმონია (სინჰარმონიზმი), მახვილი ბოლოსწინა მარცვალზე და სხვ.

სიტყვების წარმოქმნა ფართოდ არის შესაძლებელი პრეფიქსებისა და სუფიქსების დახმარებით, ასევე, სიტყვათწყობის საშუალებით. ლექსიკა მოიცავს სიტყვებს აფრიკაანსიდან, კოისანური ენებიდან, კერძოდ ნამა ენადან, გერმანული და ინგლისური ენებიდან. ჰერერო ენა აქტიურად ივსება ახალ-ახალი ტერმინოლოგიით. 

არის ახლასამწერლობო ენა. დამწერლობა შეიქმნა XX ს. დასაწყისში. დაფუძნებულია ლათინური ენის ანბანზე.
## ლიტერატურა 
* Meinhof C. Die Sprache der Herero in Deutsch-Süd-West Afrika. B., 1909;
* Vedder H. Einführung in die Hererosprache. Namibib, 1956;
* Damman E. Herero-texte. D., 1983;
* Ohly R. Herero. Academic handbook. Windhoek, 1995. P. 1-3;
* idem. A grammatical sketch of Herero. Warsaw, 1999.
ლექსიკონი:
* Irle J. Deutsch-Herero Wörterbuch. Hamb., 1917.
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხთა ენები
კატეგორია:ენები
კატეგორია:ენები და დიალექტები
კატეგორია:დიალექტები
კატეგორია:ენები და დიალექტები ანბანზე
კოისანური ენები

**კოისანური ენები** (ნამადან „'khoi“  (ადამიანი) და სანიდან („ბუშმენი“) — სამხრეთ აფრიკის ავტოქტონი ნე-ბანტუ ენების და ასევე, ტანზანიის ორი (სანდავე და ჰაძა) იზოლირებული ენის პირობითი სახელწოდება. მრავალი კოისანური ენა გაქრობის საფრთხის ქვეშაა და მრავალიც უკვე გაქრა. ამ ენაზე მოსაუბრეთა საერთო რიცხვი 370 ათასამდეა. მათი გავრცელების არეალია კალაჰარის უდაბნოს მიმდებარე რეგიონი.

ამ ენაში არსებობს ეგრეთ წოდებული "შიშინა" თანხმოვნები. თვითონ ტერმინი "კოისანი" კოისანური ენის ერთ-ერთი დიალექტისგანაა ნაწარმოები, "კოი"-ადამიანს ნიშნავს, ხოლო "სან"-ბუშმენს. თავდაპირველად ეს ტერმინი აღნიშნავდა ამ ხალხების ფიზიკურ-რასობრივ ტიპს და მხოლოდ ამერიკელმა ლინგვისტმა ჯოზეფ გრინბერგმა გამოიყენა ის ენის სახელწოდებად. ცოტა ხნის წინ მეცნიერმა გენეტიკოსებმა დაამტკიცეს, რომ კოისანის ხალხები ოდითგანვე მოწყვეტილნი იყვნენ ცივილიზაციას და გარესამყაროსთან არანაირი კავშირი არ ჰქონდათ, უფრო მეტიც კალაჰარის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მცხოვრები ტომები იზოლორებული იყვნენ ერთმანეთისაგან 30 ათასზე მეტი წლის განმავლობაში, რამაც განაპირობა ამ ენის თავისებურებანი. 
## იხილეთ აგრეთვე
ენათა ოჯახები
## რესურსები ინტერნეტში
*კოისანური ენები 
*ათი ყველაზე რთულად შესასწავლი ენა მსოფლიოში
*ყველა კოისანური ენა
*კოისანური ენები
*კოისანური ენების რუკები
*კოისანური ენების ლინგვონიმების მაჩვენებელი
*მაკროკოისანური ეტიმოლოგიურა ბაზა
*კოისანური ენის მასალა
*კოისანური ენების რუკა 
*აფრიკული ენების ელექტრონული ბიბლიოგრაფია 

კატეგორია:კოისანური ენები
Psychic TV

**Psychic TV** (ხოლმე ცნობილი, როგორც **Psychick TV**) ან **PTV** — ინგლისური ექსპერიმენტული ვიდეო არტის და მუსიკალური ჯგუფი, რომლის დამაარსებლები არიან ჯენესის ბრაიერ პი-ორიჯი და ვიდეო-რეჟისორი პიტერ კრისტოფერსონი. პროექტი დაარსდა Throbbing Gristle-ის დაშლის შემდეგ. ჯგუფის ჟღერადობა მოიცავს ექსპერიმენტული, ეისიდ-ჰაუსის, ინდასტრიალის, ფსიქოდელიური და პოსტ-პანკის ჟანრებს.

## დისკოგრაფია
**Force the Hand of Chance* (1982)
**Themes* (1982)
**Dreams Less Sweet* (1983)
**A Pagan Day* (1984)
**Those Who Do Not* (1984)
**Mouth of the Night* (1985)
**Themes 2* (1985)
**Themes 3* (1986)
**The Magickal Mystery D Tour EP* (1986)
**Allegory and Self* (1988)
**Jack the Tab - Acid Tablets Volume One* (1988)
**Tekno Acid Beat* (1988)
**Kondole* (1989)
**At Stockholm* (1990)
**Jack the Tab/Tekno Acid Beat* (1990)
**Towards Thee Infinite Beat* (1990)
**Beyond Thee Infinite Beat* (1990)
**Direction Ov Travel* (1991)
**Ultrahouse The L.A. Connection (1991)
**Cold Dark Matter* (1992)
**Peak Hour* (1993)
**A Hollow Cost* (1994)
**AL - OR - AL* (1994)
**Electric Newspaper Issue One* (1994)
**Cathedral Engine* (1994)
**Sugarmorphoses* (1994)
**Ultradrug* (1994)
**Sirens* (1995)
**Electric Newspaper Issue Two* (1995)
**Breathe* (1995)
**Electric Newspaper Issue Three* (1995)
**Trip Reset* (1996)
**Cold Blue Torch* (1996)
**Hell is Invisible... Heaven is Her/e* (2007)
**Mr. Alien Brain Vs. the Skinwalkers* (2008)
**Snakes* (2014)
**Alienist'' 2016

## რესურსები ინტერნეტში
* Discogs.com-ზე
* ისტორია 

კატეგორია:TVT Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ინგლისური პოსტ-პანკ ჯგუფები
კატეგორია:ინგლისური ჰაუს ჯგუფები
კატეგორია:ეისიდ-ჰაუს ჯგუფები
კატეგორია:ბრიტანული ინდასტრიალ-ჯგუფები
კატეგორია:ინგლისური ექსპერიმენტული ჯგუფები
კატეგორია:1982 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:Wax Trax! Records-ის შემსრულებლები
The Way We Walk

***The Way We Walk – Live in Concert*** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის საკონცერტო ვიდეო, რომელიც გამოიცა 1993 წელს, ხოლო 2001 წელს — ორმაგი DVD-ის ფორმატში. განსხვავებით საკონცერტო ალბომიის ვერსიისგან, ვიდეოში შეტანილია უშუალოდ 1992 წლის ერლს კორტის კონცერტი.

### სიმღერების სია
;დისკი 1
# Land of Confusion
# No Son of Mine
# Driving the Last Spike
# Old Medley
# Fading Lights
# Jesus He Knows Me
;დისკი 2
# Dreaming While You Sleep
# Home by the Sea
# Hold On My Heart
# Domino
# Drum Duet
# I Can't Dance
;დამატებითი სიმღერები
# Tonight, Tonight, Tonight
# Invisible Touch
# Turn It On Again

### ფაქტები 
* წინა ტურნეებისგან განსხვავებით, Turn It On Again სრულდებოდა ორიგინალური სახით, თუმცა დამატებული იმპროვიზაციის დროს ხალხი მღეროდა ჯენესისთან ერთად.
* Turn It On Again -ის დროს კოლინზი მღერის მაიკ რაზერფორდის ჯგუფის Mike & The Mechanics პოპულარულ სიმღერებს All I Need is a Miracle და Silent Running
* ტიტრების დროს ჟღერს სიმღერების Way of the World და Living Forever ინსტრუმენტული ვერსიები, რომლებიც არც ერთ ალბომში არ არის შეტანილი.
* ფილმის დასაწყისში გამოყენებული სიმღერის I Can't Dance განსხვავებული მიქსი სახელად Sex Mix, რომლის ავტორებიც არიან ჰოვარდ და ტრევორ გრეი. იგი შეტანილია 1991 წლის სინგლზე I Can't Dance და კრებულში *Genesis Archive #2 1976-1992*.
* სიმღერაში Invisible Touch  ფილ კოლინზი იყენებს სიტყვას fuck, მაგრამ ბრიტანულ მაღაზიებში ამ გამოცემის ყიდვა ნებისმიერი ასაკის მყიდველზე იყო დაშვებული.

## პერსონალი 
* ტონი ბენქსი – კლავიშებიანი საკრავები, დამატებითი ვოკალი
* მაიკ რეზერფორდი – გიტარები, ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ფილ კოლინზი – წამყვანი ვოკალი, დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია
;დამატებითი მუსიკოსები
* დერილ სტერმერი – გიტარები, ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი
* ჩესტერ თომპსონი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

## სქოლიო
კატეგორია:ჯენესისის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:ჯენესისის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1992 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1993 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1993 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2001 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2001 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Atlantic Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Atlantic Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნიკ დეივისის პროდიუსერობით
გრიგორი და აქსინია (ძეგლი)

**გრიგორი და აქსინია** () — რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, სკულპტურული კომპოზიცია სტანიცა ვიოშენსკაიის ცენტრში მდინარე დონის სანაპიროზე. 

## აღწერა 
სკულპტურული კომპოზიცია ასახავს მიხეილ შოლოხოვის რომანის წყნარი დონის ერთ-ერთ ეპიზოდს. ძეგლი დგას მდინარე დონის მაღალ სანაპიროზე. აქსინიას აცვია გრძელი კაბა და მიემართება ხუტორის მიმართულებით და მხარზე მხარიხე აქვს გადებული, რომელზეც ვედროებია დაკიდებული. გზად მას ხვდება ცხენზე ამხედრებული გრიგორი. განდაკებაში ასახულია მომენტი, როდესაც გრიგორს აქვს მეგობრული საუბარი მეზობელ აქსინიასთან და ხუმრობით გადაუღობავს გზას. 

ძეგლის სიმაღლეა 6,5 მეტრი.

## ისტორია 
ძეგლის პროექტი შექმნა 1957 წელს მოქანდაკე ნ. ვ. მოჟაევმა. მასთან ერთად ძეგზე მუშაობდნენ ე. მ. მოჟაევა, ვ. გ. დესიატიჩნუკი, ვ. ი. ვოლოშინი და გ. ხოლოდნი. 

ესკიზი აჩვენეს წყნარი დონის ავტორს მიხეილ შოლოხოვს. მწერალმა რამდენიმე ცვლილება შეიტანა კომპოზიციაში, ურჩია შეეცვალათ კონუსური ვედრები ცილინდრულით და არაული ცხენი დონური ჯიშის ცხენით. პროექტი რეალურად განახორციელეს 26 წლის შემდეგ. ძეგლი აღმართეს დონის როსტოვში სამდინარო სადგურის მოპირდაპირე მხარეს 1983 წელს. 1995 წელს შოლოხოვის რომანის გმირების ქანდაკება საერთო მასით 12 ტონა, გადაიტანეს სოფელ ვიოშენსკაიაში, სადაც ვითარდება რომანის პერიპეტიები.

## იხილეთ აგრეთვე
* გრიგორი და აქსინია ნავში (ძეგლი)

## სქოლიო 
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
კონსტანტინე (მელიქიძე)

**კონსტანტინე (მელიქიძე)** (დ. 19 თებერვალი, 1925 — გ. 20 ივლისი, 2000) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი კონსტანტინე, ერისკაცობაში დიმიტრი სიმონის ძე მელიქიძე, დაიბადა 1925 წლის 19 თებერვალს ბორჯომის რაიონის სოფელ ბალანთაში. 1961–1966 წლებში სწავლობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა მეტყევე-ინჟინრის კვალიფიკაციით. 1972 წლის 3 დეკემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის დავით V-ის ლოცვა-კურთხევით სიონის საპატრიარქო ტაძარში იკურთხა დიაკვნად, 1973 წლის 21 ოქტომბერს კი - მღვდლად და დაინიშნა ურბნისის ეპარქიის სოფელ ატოცის წმიდა გიორგის ეკლესიის წინამძღვრად. 1974–1978 წლებში მსახურობდა ხაშურის წმ. იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წინამძღვრად. 1978 წლის 20 ოქტომბერს იგი აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად კონსტანტინე, 22 ოქტომბერს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში და გამორჩეულ იქნა ურბნისის ეპარქიის ეპისკოპოსად. არქიმანდრიტ კონსტანტინეს ეპისკოპოსად ხელდასხმა შესრულდა 1978 წლის 29 ოქტომბერს. 1980 წელს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის მიერ აყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის პატივში და დაინიშნა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად. 1984 წელს ებოძა მიტროპოლიტობა. 1984 წლის 19 სექტემბრიდან ვიდრე 1992 წლამდე მიტროპოლიტი კონსტანტინე ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის მმართველია.

1992 წლიდან 2000 წლამდე მიტროპოლიტი კონსტანტინე განაგებდა მარგვეთის ეპარქიას. იგი დაჯილდოებული იყო საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი ჯილდოებით, მინიჭებული ჰქონდა სკუფიაზე ბრილიანტის ჯვრის ტარების, მეორე პანაღიის ტარების უფლება. 

მეუფე კონსტანტინე გარდაიცვალა 2000 წლის 20 ივლისს. დაკრძალულია თბილისის სიონის საკათედრო ტაძრის ეზოში.

## ლიტერატურა
*სერგო ვარდოსანიძე. ქართველი მღვდელმთავრები (XX-XXI საუკუნეები). გამომცემლობა ,,ნათლისმცემელი", თბილისი, 2010, გვ. 243-248.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
მაიდუგური

**მაიდუგური** () — ქალაქი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ბორნოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა 1907 წელს, როგორც დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლების სამხედრო და ადმინისტრაციული ფორპოსტი ნიგერიის ჩრდილოეთში. შემდგომში იგი გახდა ბორნოს სულთნის რეზიდენცია, ძველი დედაქალაქების — კუკავას და დიკვას მაგივრად. 1960-იანი წლების შუა პერიოდიდან დაწყებული ქალაქი არაერთხელ იყო ეთნიკურ და რელიგიურ ნიადაგზე წარმოშობილი სისხლიანი ძალადობის აქტების მოწმე. სხვადასხვა რელიგიური ჯგუფების მასობრივი შეჯახებები აღინიშნა 1982 და 2001 წლებში.

2006 წლის თებერვალში ქალაქში ადგილი ჰქონდა მუსულმანური მოსახლეობის მასობრივ მღელვარებებს, რომელიც გამოიწვია ერთ-ერთ დანიურ გაზეთში წინასწარმეტყველ მაჰმადის კარიკატურების გამოქვეყნებამ. მღელვარება გადაიზარდა ქრისტიანული საცხოვრებელი კვარტლების განადგურებაში. მოკლული იქნა 15 ადამიანი, დაიწვა 12 ეკლესია. 2013 წლის 14 მაისს ნიგერიის პრეზიდენტმა გუდლაკ ჯონათანმა ისლამური დაჯგუფების — ბოკო ჰარამის მოღვაწეობის გამო მაიდუგურის რაიონში და ქვეყნის ჩრდილოეთის მთელ რიგ სხვა რაიონებში შემოიღო საგანგებო მდგომარეობა. დაახლოებით ერთი წლის განმავლობაში ქალაქში შედარებით წყნარი სიტუაცია იდგა, მაგრამ 2014 წლის 4 ივნისს ქალაქის შემოგარენში, მაიდუნგის უნივერსიტეტის სიახლოვეს არსებულ სოფელ ბარდერში ბოკო ჰარამის ბოევიკები თავს დაესხნენ ადგილობრივ მოსახლეობას და მოკლეს დაახლოებით 45 ადამიანი.

## გეოგრაფია და კლიმატი 
ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, მდინარე ნგადის ნაპირზე, დაახლოებით 100 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ჩადის ტბიდან. ქალაქში ფუნქციონირებს უნივერსიტეტი, ქალაქის მუზეუმი. 1964 წლიდან მაიდუგურთან გაყვანილია ტრანსნიგერიული სარკინიგზო ხაზი, რომელიც ქალაქს აკავშირებს გვინეის ყურის (პორტ-ჰარკორტამდე) სანაპიროსთან. არსებობს საერთაშორისო აეროპორტი.

მაიდუგურის კლიმატი ხასიათდება, როგორც ცხელი ნახევრადარიდული. რეკორდულად მაღალი ტემპერატურა (47 °C) აღინიშნა 1983 წლის 28 მაისს, ხოლო რეკორდულად დაბალი (5 °C) — 1979 წლის 26 დეკემბერს.

## მოსახლეობა 
2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 197 497 ადამიანს. მათი უმრავლესობა მიეკუთვნება ჰაუსას ხალხს, მაიდუგურში ასევე ცხოვრობენ კანურის ტომის ხალხი და ბაგარები. უნივერსიტეტში ასწავლიან ინგლისურ ენაზე. ყველაზე უფრო მეტად გავრცელებული რელიგიაა ისლამი, ასევე ცხოვრობს ქრისტიანული უმცირესობა. ქალაქი მაიდუგური ჩრდილოეთ ნიგერიის ტრადიციული სავაჭრო ცენტრია. მაიდუგურში ცხოვრების დონე უფრო მაღალია, ვიდრე საშუალოდ ნიგერიაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები
ილორინი

**ილორინი** () — ქალაქი ნიგერიის დასავლეთში, მდინარე ნიგერის მარჯვენა შენაკადზე. ნიგერიის ერთ-ერთი მსხვილი ქალაქი, კვარის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2007 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 847 582 ადამიანს.

ქალაქი ილორინი 1450 წელს დააარსეს იორუბას ხალხის წარმომადგენლებმა (ნიგერიის სამი ყველაზე უფრო მსხვილი ეთნიკური ჯგუფიდან ერთ-ერთმა).

ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი (XX საუკუნის დასაწყისი) იძლევა ასეთ ინფორმაციას: «70 000 მაცხოვრებელი, უპირატესად იორუბას ტომი; ამას გარდა აქ ცხოვრობენ ტომები: ნულა, ფულა, ჰაუსა და კანიკა. ისინი ქმნიან რესპუბლიკას, რომელმაც, ფულბეს ტომის ხელმძღვანელობით შეინარჩუნა საკუთარი დამოუკიდებლობა მეზობელი სახელმწიფოებისაგან, თუმცა პერიოდულად ხარკს უხდის განდოს ტომის ხალხს».

## რესურსები ინტერნეტში
* A picture of Ilorin
* Ilorin Emirate
* Ilorin Journal of Education

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები
ასტერიქსი და კარდალა

„**ასტერიქსი და კარდალა**“ () — რიგით მეცამეტე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი -  ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში *Pilote* (1968-1969, გამოშვებები 469-491), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1969 წელს, გამომცემლობის Dargaud მიერ.

ამ ნაწილში გალები მეთაურ მორალლასტიქსის თხოვნით გალები იცავენ მონეტებით სავსე კარდალას, მაგრამ მას იპარავენ და ასტერიქსი ობელიქსთან ერთად მის საძიებლად მიემართება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები
კატეგორია:1969 წლის წიგნები
კატეგორია:1969 წლის კომიქსები
ასტერიქსი ესპანეთში

„**ასტერიქსი ესპანეთში**“ () — რიგით მეთოთხმეტე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი -  ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში *Pilote* (1969, გამოშვებები 498-519), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა იმავე წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ.

შეიტყობენ რა, რომ იბერიელთა ერთ-ერთი სოფელი არ ემორჩილება რომაელებს, იულიუს კეისარი და მისი ლაშქარი იტაცებენ ადგილობრივი მეთაურის შვილს და გალებს მძევლის სახით გადასცემენ. ასტერიქსი და ობელიქსი ბავშვს იტაცებენ და სოფელში შეიფარებენ. თუმცა, მისი ოინების გამო გადაწყდება, რომ ბიჭუნა შინ უნდა დააბრუნონ. ისინი იბერიაში მოგზაურობენ, გზად კი რომაელებს ხვდებიან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ასტერიქსისადმი მიძღვნილი ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები
კატეგორია:1969 წლის წიგნები
კატეგორია:1969 წლის კომიქსები
თაბორის ფერისცვალების ეკლესია

მინი|თაბორის ფერისცვალების მამათა მონასტერი
**თაბორის ფერისცვალების მონასტერი** — ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი თბილისში, თაბორის ქედზე, მდ. წავკისისწყლის მარჯვენა მხარეს. ამჟამინდელი ეკლესია აგებულია 1995–2001 წლებში (არქიტექტორები გია ცხადაია, ლევან ლომიძე).

## ისტორიული ეკლესია 
თაბორის ისტორიულ ეკლესიას ჩვენამდე არ მოუღწევია. მის შესახებ წერილობით წყაროებშიც მწირი ცნობებია შემორჩენილი. პირველად ნახსენებია 1392 წელს შედგენილ საბუთში: „... ტფილისის იქით ლეღვის ხევი, ჩამოვარდება თაბორის ეკლესიის ჩამოსწვრივ წყლისპირამდისინ...“ ის იხსენიება 1429 წლის საქართველოს მეფის ალექსანდრე I-ის გუჯარშიც. აღნიშნულია ვახუშტი ბატონიშვილის 1735 წლის გეგმაზეც (№49, „მთაბორი“).  

პლატონ იოსელიანის ცნობით: „ციხე თაბორისა ანუ ყორჩი-ყალა ტფილისის სამხრეთით არსებულა და იცავდა ქალაქის სამხრეთ ანუ განჯის კარს. დიდების დროსა იგი ქვის კედლებით იყო შემორაგული, მის ბრტყელ მწვერვალზე კი უფლის ფერისცვალების ეკლესია იყო აშენებული. ერთიცა და მეორეც 1618 წელს შაჰაბას დიდმა ააოხრა. როსტომ მეფის აღდგენილი, ის ნადირშაჰმა დაანგრია, რომელიც ტფილისს 1735 წელს დაეუფლა. 1743 წელს ეს ეკლესია, მისივე ბრძანებით კვლავ ააშენეს. 1759 წელს მეფე ერეკლემ განდევნა იქიდან მასში გამაგრებული აბდულა-ბეგი და იქვე დიდი ზომის ზარბაზნები დააყენა. აღამაჰმად ხანმა ეს სიმაგრეც ააოხრა და დაშლილი ეკლესიის ნაშთებიც. ამ ცხოველ ხატულ მთაზე შენობების არსებობის რაიმე კვალიც არ ჩანს. ასე უჩინარდება თვით ნანგრევებიც!“. თაბორის ეკლესიის ნანგრევებს იხსენიებენ ასევე 1898 წლის „საქართველოს საექსარხოსოს სასულიერო მოამბეში“ და ისტორიკოსი მოსე ჯანაშვილი.

## თანამედროვე ეკლესია 
თაბორის მთაზე ფერისცვალების ახალი ეკლესია გუმბათიანი „ნახევრადთავისუფალი ჯვრის“ გეგმის მქონე ნაგებობაა. მისი მშენებლობა საქართველოს საპატრიარქოს დაკვეთითა და არქიტექტორების გია ცხადაიასა და ლევან ლომიძის პროექტით 1995 წელს დაიწყო (საძირკველი აკურთხა კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ 1996 წლის 19 აგვისტოს, ფერისცვალების დღესასწაულზე) და 2001 წელს დასრულდა.  

1995 წელს საპატრიარქოს დაკვეთით თაბორის მთაზე დაიწყო ახალი ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიის მშენებლობა. არქიტექტორები - გია ცხადაია და ლრვან ლომიძე. ახალი, „ნახევრადთავისუფალი ჯვრის“ გეგმის მქონე ტაძრის საძირკველი 1996 წელს ფერისცვალების დღესასწაულზე 19 აგვისტოს აკურთხა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ. თაბორის მთაზე ახალი ფერისცვალების მამათა მონასტრის მშენებლობა 2001 წელს დამთავრდა. თაბორის სამონასტრო კომპლექსში ფერისცვალების მთავარი ტაძრის გარდა შედის მოსესა და ილიას სახელობის ეკლესია და მოციქულების სახელობის მცირე ეკლესია. მონასტერთან 2005 წელს დაარსდა ნარკოდამოკიდებულ პირთა ფსიქო-სოციალური სარეაბილიტაციო ცენტრი „თაბორი“.

## ლიტერატურა
* ქუთათელაძე მ., თბილისის ტაძრები, ტ. I, თბ., 2010. — გვ. 116-119.

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ახვლედიანები

მინი|282x282პქ|ახვლედიანების გერბი.
**ახვლედიანები** — ლეჩხუმის ერთ-ერთი საგვარეულო. ახვლედიანები ლეჩხუმის მკვიდრნი იყვნენ. ამ გვარისანი სამი სოციალური კატეგორიის (თავადი, აზნაური, გლეხი) წარმომადგენლები იყვნენ. ახვლედიანების შესახებ ყველაზე ადრინდელი საისტორიო საბუთები XVII საუკუნიდან მოიპოვება. მაგალითად, 1639-1659 წლების დოკუმენტით გიორგი ახვლედიანისათვის და მისი სახლიკაცისათვის ხოსიასათვის ალექსანდრე მეფეს უწყალობებია ღვირიშის ციხე, სოფელი ცხუკუშერი და ტვიშში მცხოვრები გლეხები: ნემსიწვერიძე და სვანიძე (პალ 1991: 205). 

XVII საუკუნეში ახვლედიანები გადასახლდნენ აღმოსავლეთ საქართველოში. 1683 წლის საბუთით თამაზ ახვლედიანი სვეტიცხოვლისათვის შეუწირავთ (პალ 1991: 205). 1759 წელს სოლომონ პირველისათვის სხვა თავადაზნაურებთან ერთად ახვლედიანებსაც მიუციათ პირობა ტყვის გაუსყიდველობის თაობაზე (ქსძ 1977: 713). 1755 წლის წყალობის წიგნში მოწმედ დასახელებულია დათუნა ახვლედიანი (ბურჯანაძე 1958: 99). 1904 წლის საარქივო მონაცემებით ლე ხუმში თავადი ახვლედიანები ყმა-მამულს ფლობდნენ შემდეგ სოფლებში: ალპანა, აჭარა, ზოგიში, ცაგერა, ღვარდია. 
საგვარეულოს მთავარი ცენტრი იყო სოფელი დეხვირი.

ახვლედიანები ზარაგულას კოპალიანებთან ერთად გადაემტერნენ და დაუპირისპირდნენ ლეჩხუმში დამკვიდრებულ დადიანებს მიემხრნენ იმერლებს და ეს მათ თქმულებებშიც აღიბეჭდა. ამ ურჩობის გამო დადიანებმა ზოგიერთი დიდგვარვანი ახვლედიანი შეიპყრეს და მურის ციხეშიც კი გამოკეტეს. დადიანები მხოლოდ სასულიერო ფენას ვერ შეეხნენ. გაბრაზებულმა დადიანებმა ერთ ხანს ახვლედიანების ნაწილს ჩამოართვეს წოდებები და ყიფიანების გვარის ყმებად აქციეს. 

დეხვირის ციხისთავად და მფლობელად ხოსია ახვლედიანის დანშვნის შემდეგ გვარი უზომოდ გაძლიერდა და ერთ ხანს ისინი ლეჩხუმის მოურავებიც გახდნენ. დადიანს ეს წყალობა ხოსიასათვის იმიტომ გაუცია, რომ მას დადიანისთვის შეუტყობინებია ლეჩხუმში ოსმალოს არმიის მოულოდნელ შეჭრაზე და გადაურჩენია მხარე აოხრებას. ეს გვარი პოლიტიკურად ყველაზე კარგ ურთიერთობაში იყო სილაგაძეების, კოპალიანების და მუშკუდიანების საგვარეულოებთან  

ახვლედიანების ზოგიერთმა წარმომადგენელმა მიაღწია ლეჩხუმის მმართველობამდეც. 

განსახლებული იყვნენ: კენაშში, სანორში, აღვში, ნაკურალეში, ნასპერში, ლასხანაში, ლესინდში, დეხვირში, ჩხუტელში. ახვლედიანები შემდგომში დიდი როლი ითამაშეს ლეჩხუმის მაზრის პერიოდში მიმდინარე პროცესებში, ამ გვარდიდან გამოვიდა ბევრი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. 

დღეს საქართველოში ოთხი ათასამდე ახვლედიანი ცხოვრობს. ლეჩხუმში იგი რაოდენობით მესამე გვარია. ასევე ცხოვრობენ თბილისში, ქუთაისსა და ზუგდიდში.  

## ლიტერატურა 
* დავით კოპალიანი, „ნარკვევები ლეჩხუმის წარსულიდან“ ქუთაისი, 2002 წ. 
* ემილ კოპალიანი, „კოპალიანები“ გვარის ისტორია. თბილისი. გამომცემლობა „არტე“, 2017 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ახვლედიანები-გვარის ისტორია და თქმულებები
* ახვლედიანთა გვარის ისტორია
* გვარები ლეჩხუმში-ახვლედიანები

*
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
გრიგორი და აქსინია ნავში (ძეგლი)

**გრიგორი და აქსინია ნავში** () — სკულპტურული კომპოზიცია მდებარეობს მდინარე დონის მარჯვენა სანაპიროზე ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლზე მუშაობდა მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია, რომელმაც იგი შექმნა მიხეილ შოლოხოვის რომანის წყნარი დონის მოტივების მიხედვით. კომპოზიცია აღმართეს 2013 წელს. იგი გახდა რიგით მესამე ქანდაკება დონის როსტოვში რომელიც შექმნილია წყნარი დონის მოტივების მიხედვით.

## აღწერა 
სკულპტურული კომპოზიცია ასახავს რომან წყნარი დონის ერთ-ერთ ეპიზოდს. წიგნის გმირები, შეყვარებულები გრიგორი მალახოვი და აქსინია ასტახოვა გამოსახულნი არიან ნიჩბიან ნავში მსხდომნი დონზე გასეირნების მომენტში. აქსინიას აცვია ელეგანტური კაბა,რომელიც გაფორმებულია მანჟეტებითა და მაქმანებით და ხელში უკავია პატარა თაიგული. გრიგორი ზის კიჩოზე და გამოწყობილია სამხედრო უნიფორმაში.

მიხეილ შოლოხოვის რომანის გმირების ბრინჯაოს ქანდაკებები ნატურალურ ზომებშია გამოსახული. ქანდაკებებე შოის გრძელი სკამია, რომელსაც ხშირად იყენებენ ტურისტები ნავში ჩასხდომის დროს ფოტოების გადასაღებად. 

ნავის ის მხარე, რომელზეც ზის აქსინია აწეულია და დგას ქვების გროვაზე. ნავის ცენტრალურ ნაწილზე დამონტაჟებულია ნიჩბები.

მოსახლეობის ნაწილი აკრიტიკებს კომპოზიციას იმის გამო, რომ მიხეილ შოლოხოვის რომანის აღნიშნულ ეპიზოდს არანაირი კავშირი არ აქვს ქალაქ დონის როსტოვთან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გრიგორი და აქსინია (ძეგლი)

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ძეგლები
მებრძოლი ანგელოზი

**მებრძოლი ანგელოზი** () — ჩეხოსლოვაკიელი სამხედრო ტყვეების ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ქალაქის ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე.

## აღწერა 
1918 წელს ტაგანროგის რუსულ-ბალტიურ ქარხანაში („კომბაინების ქარხანა“) მუშაობდა 1 700 ჩეხი და  სლოვაკი, რომლებიც ტყვეებად ჩავარდნენ პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში. მუშათა დიდი ნაწილი დაიღუპა სამოქალაქო ომის დროს, რომლებიც იბრძოდნენ ბოლშევიკების მხარეს. მათი ხსოვნისადმი პატივის მისაგებად, 1927 წელს წითელი ქვიშაქვისაგან დაამზადეს ძეგლი ი. ნავრატის პროექტის მიხედვით. საფლავის ფილაზე დგას მებრძოლი ანგელოზი, რომელსაც ერთი ფრთა მოტეხილი აქვს. 

კვარცხლბეკზე რევოლუციური რომანტიზმის სტილში ამოტვიფრულია ტექსტი რუსულად და ჩეხურად. 

რომლის მხოლოდ ნაწილია შემორჩენილი. დაკარგულია ანგელოზის თავის ნაწილიც, რბილი ქვიშაქვა გაანადგურა, თოვლის დნობამ ზამთრის შემდეგ. ძეგლი დროებით დაკონსერვებულია, რის გამოც დამახინჯებულია ძეგლის ფერი, აუცილებელია სასწრაფო აღდგენითი სამუშაოები. 

2009 წლის მდგომარეობით საკონსერვაციო მასალისაგან არარაფერი იყო დარჩენილი და მხატვარმა-ენთუზიასტებმა მოხატეს ვარდისფერ ფერებში. 2010 წელს და მომდევნო წლებში გადაღებეს თეთრად. 2016 წელს რუსული ტექსტის ადგილზე დაამონტაჟეს შავი მარმარილოს დაფა ტექსტის რეპლიკით.

## ლიტერატურა 
* Городская скульптура // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2.
* Энциклопедия Таганрога / Гл. ред. В. И. Тимошенко. — 2-е изд., перераб. и доп. — Ростов н/Д: Ростиздат, 2003. — 510, [1] с. : ил., [4] л. ил., портр., карт. — 3000 экз. — ISBN 5-7509-0662-0

კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
კორი ტეილორი

მინი

**კორი ტოდ ტეილორი** (, დ. 8 დეკემბერი, 1973) — ამერიკელი მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი, ვოკალისტი, მსახიობი და მწერალი, ცნობილი, როგორც ნიუ-მეტალ ჯგუფ Slipknot-ის და ალტერნატიული მეტალ ჯგუფ Stone Sour-ის წამყვანი ვოკალისტი და ტექსტების ავტორი.

ტეილორი Slipknot-ს შეუერთდა 1997 წელს და ჩაენაცვლა ორიგინალურ ვოკალისტ ანდერს კოლსეფნის. ჯგუფთან ერთად მან ხუთი სტუდიური ალბომი ჩაწერა, თუმცა თანამშრომლობდა სხვა შემსრულებლებთანაც, რომელთა შორის აღსანიშნავია Junk Beer Kidnap Band, კორნი, Disturbed, Apocalyptica, ანთრაქსი, აარონ ლუისი (Staind) და Soulfly. Hit Parader-ის „ყველა დროის 100 საუკეთესო მეტალ-ვოკალისტი სიაში ტეილორს 86-ე ადგილი უკავია.“  *NME*-მ იგი მძიმე-მეტალ ჯგუფების ყველა დროის ლიდერებს შორის მეშვიდე ადგილზე დაასახელა. ცნობილია, რომ მას თანამედროვე მუსიკაში აქვს დიაპაზონის მხრივ რიგით მეორე ვოკალი, რომელიც ხუთნახევარ ოქტავად მოიცავს (მას მხოლოდ მაიკ პეტონი, ექვსი ოქტავით უსწრებს).

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*Slipknot 
*Stone Sour

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ამერიკელი ბარიტონები
კატეგორია:ამერიკელი მძიმე მეტალ მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ნიუ-მეტალ მომღერლები
კატეგორია:Roadrunner Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Slipknot-ის წევრები
კატეგორია:Stone Sour-ის წევრები
კატეგორია:ალტერნატიული მეტალ-გიტარისტები
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დონის მეკავშირეებს (ძეგლი)

**დონის მეკავშირეებს** () — ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი მდებარეობს ნიკოლაი სოტროვსკის სახელობის კულტურისა და დასვენების პარკის შესასვლელთან. მისი საზეიმო გახსნა გაიმართა 2016 წლის 9 სექტემბერს. ძეგლის ავტორია არქიტექტორი ვალენტინ კოსტევი. საზეიმო გახსნა გაიმართა ქალაქის დღესთან დაკავშირებით, ასევე პირველი სამოქალაქო რადიოკავშირის დამყარების 115-ე წლისთავის დღეს.

## ისტორია 
2016 წლის აპრილში ქალაქ დონის როსტოვში გაიმართა სახალხო გამოკითხვა, რომლის შედეგადაც უნდა გარკვეულიყო ძეგლის საუკეთესო მაკეტი, რომელზე დაფუძნებითაც მომავალში შეიქმნებოდა ქანდაკება „დონის მეკავშირეებს“. გამოკითხვაში პირველი ადგილი 40 %-ით დაიკავა მაკეტმა, რომელიც შექმნა ცენტრალური ფედერალური ოლქის რადიოსიხშირის ცენტრის კოლექტივმა. მაკეტისათვის ძეგლის სახის მისაცემად მოქანდაკედ აირჩიეს ვალენტინ კოსტევი. ძეგლის დასამონტაჟებელი თანხები მოსახლეობის შემოწირულობებითა და მცენატების მიერ გაღებული საქველმოქმედო თანხებით მოხდა. 

ძეგლის დასამონტაჟებლად აირჩიეს  ნიკოლაი სოტროვსკის სახელობის კულტურისა და დასვენების პარკის შესასვლელი, ადგილი სადაც ერთმანეთს გადაკვეთს 14 ხაზის ქუჩა და შოლოხოვის პროსპექტი.

სკულპტურული კომპოზიციის გახსნის ცერემონიას, რომელიც გაიმართა 2016 წლის 9 სექტემბერს, ესწრებოდნენ როსტოვის ოლქის გუბერნატორის მოადგილე ვასილი რუდოი, როსტოვის ადმინისტრაციის მეთაური სერგეი გორბანი, ადამიანები, რომლებმაც თავისი წვლილი შეიტანეს პროექტის რეალიზაციაში და კავშირის ოპერატორების წარმომადგენლები.

## აღწერა 
სკულპტურული კომპოზიციის ცენტრალური ფიგურაა გლობუსი. იგი მდებარეობს კვარცხლბეკზე ისრებს შორის. ქანდაკების ავტორებმა მოიფიქრეს ელემენტები, რომლებიც დამახასიათებელია ტელეკომუნიკაციების, საფოსტო კავშირისა და თანამგზავრული კავშირგაბმულობისათვის. ამ თვალსაზრისით ისრები ასოცირდება ელექტროკავშირთან, მტრედი ნისკარტში კონვერტით — საფოსტო კავშირთან, ხოლო თანამგზავრულ კავშირგაბმულობასთან ასოცირდება ორბიტა, რომელიც დედამიწის გარშემო მდებარეობს. ქანდაკების სიმაღლე 6 მეტრია. კვარცხლბეკზე დამაგრებულია სამახსოვრო დაფა, რომელზეც ჩამოთვლილია პროექტის მეცენატების სახელები. სკულპტურის ახლოს არის Wi-Fi, დამონტაჟებულია კამერა, რომელიც დაკავშირებულია „უსაფრთხო ქალაქის“ სისტემასთან.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ძეგლები
Live at Wembley (ბიონსე ნოულსის ალბომი)

***Live at Wembley*** — ამერიკელი მომღერლის ბიონსეს DVD და ალბომი. გამოვიდა 2004 წელს. გამოცემულია ლეიბლზე Columbia Records.

## სიმღერების სია 
# Baby Boy – 4:58
# Naughty Girl – 4:12
# Fever – 5:57
# Hip Hop Star – 4:31
# Yes – 4:11
# Work It Out – 3:47
# Gift from Virgo – 3:15
# Be with You – 3:58
# Speechless – 5:00
# DC Medley – 10:43
## Bug a Boo
## No, No, No Part 2
## Bootylicious
## Jumpin' Jumpin'
## Say My Name
## Independent Women Part I
## '03 Bonnie & Clyde
## Survivor
# Me, Myself and I – 5:14
# Summertime – 5:30
# Dangerously in Love – 8:34
# Crazy in Love – 8:03
# Credits (Naughty Girl) – 1:45

## DVD-ს დამატებები 
# Backstage – 8:38
# Staging/Choreography – 5:51
# Beyoncé's Dressing Room – 5:48
# Show Favorites – 3:06
# Beyoncé - Solo Artist – 3:25
# A Day in London – 4:58
# Meet the Fans backstage – 2:58
# A Conversation with Beyoncé – 16:26
# Crazy in Love - ბრიტანული მუსიკის დაჯილდოების ცერემონიიდან – 3:42
# L'Oréal Commercial – 0:31
# Destiny's Child Update – 0:17

## CD 
# Wishing on a Star – 4:09
# What's It Gonna Be – 3:37
# My First Time – 4:25
# Krazy in Luv – 6:28
# Baby Boy – 9:38
;იაპონური გამოცემის დამატებები
# Naughty Girl – 3:51
# Naïve (რემიქსი) – 3:40

## სქოლიო 
კატეგორია:ბიონსეს საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2004 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2004 წლის საკონცერტო ალბომები
ფრენკ ანდერვუდი (ბანქოს სახლი)

**ფრენსის „ფრენკ“ ანდერვუდი** () — გამოგონილი პერსონაჟი, სერიალ „ბანქოს სახლის“ ამერიკული ადაპტაციის მთავარი გმირი და პროტაგონისტი. პერსონაჟი დაფუძნებულია „ბანქოს სახლის“ ბრიტანული ვერსიის მთავარ გმირ ფრენსის არქართზე. ფრენკ ანდერვუდი დაქორწინებულია კლერ ანდერვუდზე (რობინ რაიტი). მიუხედავად ამისა, პირველ სეზონში მას ჰქონდა სექსუალური ურთიერთობა ზოი ბარნსთან (კეიტ მარა). ანდერვუდის პერსონაჟი სერიალი პირველივე სერიაში გამოჩნდა.

მისი მშობლიური შტატია სამხრეთი კაროლინა, გაფნის ოლქი. მან დაამთავრა სენტინელის სამხედრო აკადემია (სამხ. კაროლინას სამხედრო კოლეჯის, ციტადელის ანალოგი) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მთელი სერიალის განმავლობაში, ანდერვუდი არაერთხელ ანგრევს ე.წ. „მეოთხე კედელს“. ორიგინალურ გახმოვანებაში, ფრენკს სამხრეთული აქცენტი აქვს. პირველ სეზონში, ანდერვუდი წარმომადგენელთა პალატაში დემოკრატიული პარტიის უმრავლესობის პარტიული ორგანიზატორია, მეორე სეზონში — ახლადდანიშნული ვიცე-პრეზიდენტი. მეოთხე სეზონში, პრეზიდენტ გარეტ უოკერის გადადგომის შემდეგ, 2014 წელს, პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. 2016 წლის არჩევნებში იგი თავის ოპონენტს, უილ კონვეის ამარცხებს და კიდევ 4 წლით იკავებს ოვალურ კაბინეტს. მეხუთე სეზონში იგი პრეზიდენტის თანამდებობას ტოვებს. 

სეიალში ანდერვუდის პერსონაჟი ნაჩვენებია, როგორც მანიპულატორი, მიმნებებლი, უსინდისო, ფსიქოფატი და ზოგჯერ ბოროტიც. სერიალის განმავლობაში, სხვადასხვა გზით, იგი „მიწასთან ასწორებს“ რამდენიმე ადამიანს, მათ შორის იმათაც, ვისაც იგი თავის მეგობრებს უწოდებდა. პირადად ფრენკმა მოკლა სამი ადამიანი, „შეუკვეთა“ მკვლელობა და ხელი შეუწყო სამოქალაქო პირის მკვლელობას პოლიტიკური მიზნებისთვის.

როლის შესრულებისთვის კევინ სპეისიმ დადებითი შეფასება მიიღო კრიტიკოსებისგან და მაყურებლებისგან. გარდა ამისა, იგი ნომინირებული იქნა არაერთ ჯილდოზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კაზიმირუ-დი-აბრეუ (რიო-დე-ჟანეირო)

**კაზიმირუ-დი-აბრეუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 17 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშადას-ლიტორანეასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბასია-დი-დან-ჟუანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 347 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 76.71 კმ²-ზე. ფართობი 460 771 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
პარტიული მუშაკების ობელისკი

**პარტიული მუშაკების ობელისკი** () — ობელისკი ქალაქ ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

## ისტორია 
1941 წლის ოქტომბერში ფაშისტურმა გერმანიამ დაიკავა სსრკ-ის სამხრეთი ნაწილი.  მათ სურდათ აეღოთ ქალაქი  ტაგანროგი. ოქტომბრის დასაწყისში ბრძოლა უკვე ქალაქის მისადგომებთან მიმდიონარეობდა. 1941 წლის სექტემბერში ქალაქის მოსახლეობა და ხელმძღვანელობა ყაზარმულ მდგომარეობაზე გადავიდა. ამ პერიოდში ტაგანროგში ჩავიდა საოლქო პარტიული მუშაკების ჯგუფი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პარტიის როსტოვის საოლქო კომიტეტის მდივნები მ. ბოგდანოვი და გ. იაგუპევი. მათი ამოცანა იყო მოეხდინათ ორგანიზაციებისა და ადამიანების ევაკუაცია ქალაქიდან. პორტში აღჭურვილობის დატვირთვის ადგილზე მუშაობდა პარტიის საქალაქო კომიტეტის მდივნები ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო და სხვა ხელმძღვანელები. მ. რამაზანოვმა, ვ. ნატალევიჩმა და ს. მოროზოვმა მოსახლეობას დაურიგეს ქალაქის საწყობში დაცული ხორბლის მარაგი, რათა იგი არ ჩავარდნილიყო გერმანელების ხელში. 

1941 წლის 17 ოქტომბერს გამანადგურებელი ბატალიონი ჩაერთო ფაშისტური გერმანიის წინააღმდეგ ქალაქის ჩრდილოეთ კვარტალში მიმდინარე ბრძოლაში. 11 საათში პარტიული და საბჭოთა მუშაკების ჯგუფმა ნავსადგურში გადაინაცვლა. ორ საათში გერმანული დივიზია „ადოლფ ჰიტლერი“ შეიჭრა ქალაქში. 1941 წლის 17 ოქტომბერს ტაგანროგი დაიკავა ვერმახტის ჯარმა. 

ხელმძღვანელობამ უკანასკნელებმა დატოვეს ქალაქი. ნავსადგურთან გაიმართა ბრძოლა, რომელშიც მძიმედ დაიჭრა კონტრ-ადმირალი სერგეი ბელოუსოვი, დაიღუპნენ მ. ბოგდანოვი, ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო, მ. რამაზანოვი, ვ. ნატალევიჩი და სხვ. მათ შორის იყო როსტოვის საოლქო კომიტეტის მდივანი გ. იაგუპევი. აღნიშნული პარტიული ლიდერები გასდაასვენეს აზოვში და იქ დაკრძალეს, მოგვიანებით მათი ნეშტი გადაასვენეს დონის როსტოვში. 1944 წელს ტაგანროგის პარტიის საქალაქო კომიტეტმ მიიღო გადაწყვეტილება  ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო, მ. რამაზანოვი და ვ. ნატალევიჩი დაეკრძალათ ტაგანროგში.  1944 წლის 27 აგვისტოს ისინი დაკრძალეს კომკავშირის ბულვარში მდებარე საძმო სასაფლაოზე.

1946 წელს საძმო სასაფლაოზე აღმართეს ობელისკი დაღუპულთა პატივისცემის ნიშნად.

## აღწერა 
1941 წლის 17 ოქტომბერს დაღუპულთა მემორიალს აქვს სხვა სახელიც  — პარტიული მუშაკების ობელისკი. ძეგლი არის ობელისკის სახის, რომელიც აგებულია მუქი მწვანე მარმარილოს მასალით. იგი დგას საძმო საფლავზე აღმართულ კვარცხლბეკზე. ობელისკზე მიმაგრებულია ორი მემორიალური დაფა. ზედა დაფაზე არის წარწერა:   ქვემო დაფაზე კი არის შემდეგი წარწერა: 

ობელისკის მიმდებარე ტერიტორია კეთილმოწყობილია.

## ლიტერატურა 
* Киричек М. С. Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 86. — ISBN 978-5-9901455-3-5.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Памятник погибшим 17 октября 1941 
* Они исполнили долг до конца.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები