open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
69

## მოვლენები 
* რომში ეგრეთ წოდებული 4 იმპერატორის წელი. ნერონის სიკვდილის შემდეგ ზედიზედ იმპერატორები გახდნენ გალბა, ოტონი, ვიტელიუსი და ვესპასიანე ფლავიუსი. პირველი სამი მოკლეს.
*ტრაპიზონში დიდი აჯანყება მოხდა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
*15 იანვარი : გალბა — რომის იმპერატორი (დ. ძვ. წ. 3)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
*16 აპრილი: ოტონი — რომის იმპერატორი (დ. 32)

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
*22 დეკემბერი : ვიტელიუსი — რომის იმპერატორი (დ. 15)
### თარიღი უცნობია 
*
აფხაზეთის უშიშროების ზონა

thumb|250px|უშიშროების ზონა მოსკოვის შეთანხმების თანახმად.
1994 წლის მოსკოვის შეთანხმების თანახმად, **უსაფრთხოების ზონაში** არ უნდა იყოს შეიარაღებული ძალები ან მძიმე სამხედრო ტექნიკა. მოსკოვის შეთანხმების თანახმად, შეზღუდული შეიარაღების ზონაში არ უნდა იყოს მძიმე სამხედრო ტექნიკა (18 მილიმეტრზე მეტი კალიბრის არტილერია და ნაღმმტყორცნი, ტანკები და ჯავშანმანქანები).

კატეგორია:აფხაზეთი
სტავროპოლი

**სტავროპოლი** () — ქალაქი რუსეთის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. სტავროპოლის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 433,577 ადამიანს. 

## დამეგობრებული ქალაქები 
სტავროპოლი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
* დე-მოინი, აიოვა, აშშ
* ბეზე, საფრანგეთი
* პაზარჯიკი, ბულგარეთი
* ჩჟენძიანგი, ჩინეთი

## სქოლიო 
კატეგორია:სტავროპოლის მხარის ქალაქები
იბნ რუშდი

[მინი|250px|იბნ რუშდი, ერთ-ერთი პირველი ფილოსოფოსი, რომელმაც [ყოვლისშემძლეობის პარადოქსი წამოაყენა.]] 
**იბნ რუშდი**, ცნობილი როგორც **ავეროესი** (დ. 1126, კორდობა, ესპანეთი — გ. 10 დეკემბერი, 1198, მარაქეში, მაროკო) — ანდალუზიელი არაბი ფილოსოფოსი და ექიმი, ფილოსოფიის, ისლამური კანონის, მათემატიკისა და მედიცინის მაგისტრი. მისი ფილოსოფიური სკოლა ცნობილია სახელით ავეროიზმი.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* Glasner, Ruth. ''Averroes' Physics: A Turning Point in Medieval Natural Philosophy'' (Oxford, Oxford University Press, 2009).

კატეგორია:არაბები
კატეგორია:არაბი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1126
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1198
ჩიკაგოს აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი

right|thumb|220px|ინსტიტუტის არტ-დეკო შესასვლელი
right|thumb|220px|ხარის თავი, რომელიც ერთ დროს პერსეპოლისის ასსვეტიანი ტაძრის შესასვლელს იცავდა
**აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი** — ჩიკაგოს უნივერსიტეტთან არსებული არქეოლოგიური მუზეუმი და უძველესი ახლო აღმოსავლეთის შესწავლის კვლევითი ცენტრი.

ინსტიტუტი განლაგებულია უჩვეულო არტ-დეკო/გუთური სტილის შენობაში უნივერსიტეტისა და 58-ე ქუჩების გადაკვეთაზე, რომლის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტურულ ფირმას მეიერს მიუერ ენდ ფილიპი. მუზეუმში ინახება ეგვიპტეში, ისრაელში, სირიაში, თურქეთში, ერაყსა და ირანში გათხრების დროს ნაპოვნი ისტორიული ნივთები. მნიშვნელოვან ნიმუშთა შორისაა განთქმული მეგიდოს სპილოსძვლის სამკაულები, პერსეპოლისის განძეული, უზარმაზარი 40-ტონიანი ადამიანისთავიანი ფრთიანი ხარი ხორსაბადიდან, სარგონ II-ის სასახლიდან, და ყველაზე მნიშვნელოვანი — მეფე ტუტანჰამონის მონუმენტი.

ინსტიტუტში აქტიური კვლევითი სამუშაოები მიმდინარეობს უძველეს ახლო აღმოსავლეთის თემებზე. სხვა მნიშვნელოვან პროექტთა შორის ინსტიტუტის მკვლევრები ამჟამად მუშაობენ 21-ტომიან ასირიულ, ჰიტიტურ და დემოტურ ლექსიკონებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინსტიტუტის საიტი .
* პროფ. კლემენს რაიჩელის შექმნილი მონაცემთა ბაზა — დოკუმენტური მასალით ერაყის მუზეუმიდან 2003 წლის აპრილში დაკარგულ ისტორიულ ნივთებზე.

კატეგორია:ჩიკაგო
კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ისტორია
კატეგორია:ილინოისის მუზეუმები
კატეგორია:1919 წელს დაარსებული მუზეუმები
ინგლისის ბანკი

**ინგლისის ბანკი** (Bank of England) — გაერთიანებული სამეფოს ცენტრალური ბანკი, მეტსახელად „თრედნიდლ სტრიტის მხცოვანი ლედი“ ან უბრალოდ „მხცოვანი ლედი“ (The Old Lady of Threadneedle Street).

ის ასრულებს ცენტრალური ბანკის ყველა ფუნქციას — ფასთა სტაბილურობის შენარჩუნება, და შესაბამისად, მისი უდიდებულესობის მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მხარდაჭერა — ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობისთვის. 

სტაბილური და ეფექტიანი ფინანსური სიტუაციის შენარჩუნების მიზნით ბანკს ორი ძირითადი დანიშნეულება აქვს:

# მონეტარული სტაბილურობა, რაც ნიშნავს სტაბილურ ფასებს და ვალუტის სიმყარე. სტაბილური ფასები განისაზღვრება მთავრობის საინფლაციო ზღვარით, რომელსაც ბანკი ცდილობს მიაღწიოს მონეტარულ პოლიტიკის კომიტეტში საპროცენტო განაკვეთებზე გადაწყვეტილებებით.
# ფინანსური სტაბილურობა, რომელიც მოიცავს ფინანსური სისტემისთვის შესაძლო საშიშროებების დადგენა და მათი ეფექტის შემცირება. ამგვარი საშიშროებების აღმოჩენა ხდება ბანკის ზედამხედველობისა და საბაზრო დაზვერვის ფუნქციებით. ნეგატიური ეფექტის შემცირება ხდება ფინანსური და სხვა ოპერაციებით, შინ და საზღვარგარეთ, და უკიდურეს შემთხვევებში, სესხის გაცემითაც.

ორივე დანიშნულების განხორციელებისთვის ბანკი მჭიდროდ თანამშრომლობს:
* სხვა ცენტრალურ ბანკებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან — საერთაშორისო მონეტარული სისტემის გაუმჯობესებისთვის.
* მისი უდიდებულესობის ხაზინასთან და ფინანსური მომსახურების გამგებლობასთან, 1997 წლის ურთიერთგაგების მემორანდუმის პირობების თანახმად, ფინანსური სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად.

## რესურსები ინტერნეტსში 
* ინგლისის ბანკის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ცენტრალური ბანკები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ბანკები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა
კატეგორია:ლონდონი
გორან ბრეგოვიჩი

**გორან ბრეგოვიჩი** (Горан Бреговић, დ. 22 მარტი, 1950, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, სარაევო) — ბოსნიელი და სერბი მუსიკოსი და კომპოზიტორი, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი თანამედროვე კომპოზიტორი ბალკანეთიდან.

სახელი მოიხვეჭა გიტარისტობით საკუთარ როკ ჯგუფში Bijelo Dugme, რომელშიც ბოსნიის სამივე ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები იყვნენ გაერთიანებული - მუსლიმები, ხორვატები და სერბები. საერთაშორისო მასშტაბით მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრები მისი თანამოძმის ემირ კუსტურიცას ფილმებს უკავშირდება („ბოშების დრო“, „არიზონას ოცნება“, „დედოფალი მარგო“, „მიწისქვეშეთი“).

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:სერბი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ემირ კუსტურიცა

**ემირ კუსტურიცა** (; დ. 24 ნოემბერი, 1954, სარაევო) — სერბი კინორეჟისორი; მსახიობი და მუსიკოსი. მას ბალკანელ ფელინის უწოდებენ. საერთაშორისო აღიარება მოუტანა ფილმებმა „ბოშათა დრო“, „როცა მამა საქმეზე იყო წასული“, „არიზონას ოცნება“ და „მიწისქვეშეთი“. „არიზონას ოცნება“ იყო მისი პირველი ინგლისურენოვანი ფილმი, რომელიც ჰოლივუდში გადაიღო ამერიკელი მსახიობების მონაწილეობით. მისმა 1998 წლის ფილმმა „შავი კატა, თეთრი კატა“ 1998 წლის ვენეციის კინოფესტივალზე სამი ჯილდო მოიპოვა.

## ფილმოგრაფია 
* *გერნიკა*, 1978, მოკლე
* *გახსოვს დოლი ბელი?* (*Sjećaš li se, Dolly Bell*), 1981
* *როცა მამა საქმეზე იყო წასული* (*Otac na službenom putu*), 1985
* *ბოშათა დრო* (*Dom za vešanje*), 1988
* *არიზონას ოცნება*, (*Arizona Dream*) 1993
* *მიწისქვეშეთი*, (*Underground*) 1995
* *შავი კატა, თეთრი კატა* (*Crna mačka, beli mačor*), 1998
* *სუპერ 8 ისტორია*, 2001, დოკუმენტური
* *ცხოვრება საოცრებაა* (*Život je čudo*), 2004
* *მარადონა*, 2008, დოკუმენტური
* *ანდერძი* (*Zavet*) 2007

## ჯილდოები
* *გერნიკა*, 1-ლი პრემია სტუდენტურ კინოფესტივალზე კარლოვი ვარიში, (1978)
* *გახსოვს დოლი ბელი?*, ოქროს ლომი ვენეციის კინოფესტივალზე, (1981)
* *როცა მამა საქმეზე იყო წასული*, ოქროს პალმის რტო კანის კინოფესტივალზე, ფიპრესის ჯილდო, ნომინაცია ოსკარისთვის საუკეთესო უცხოენოვან ფილმზე, (1985) 
* *ბოშათა დრო*, კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი, (1989)
* *არიზონას ოცნება*, ვერცხლის დათვი ბერლინის კინოფესტივალზე, (1993)
* *მიწისქვეშეთი*, ოქროს პალმის რტო კანის კინოფესტივალზე, (1995)
* *ცხოვრება საოცრებაა*, საფრანგეთის განათლების სისტემის კინოპრემია კანის კინოფესტივალზე (2004)  
::საუკეთესო ევროგაერთიანების კინოფილმი სეზარის დაჯილდოებაზე, (2005)
* ხისქალაქი (Drvengrad), ფილიპ როტიეს ევროპული არქიტექტურის ჯილდო, (2005)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* სრულყოფილი ინფორმაცია კუსტურიცას სესახებ : kustu.com 
* No Smoking Orchestra 

კატეგორია:სერბი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სასაზღვრო კულტურა

საზღვარი, საყოველთაოდ მიღებული მნიშვნელობით, აღნიშნავს მიჯნას ორ მთელს ან მთელის ორ ნაწილს შორის. სწორედ ასე ითარგმნება ლათინური limes - *საზღვარი, ზღვარი*. ძველ რომში, პრაქტიკულ სიტყვათხმარებაში, limes აღნიშნავდა არა საზღვარს, არამედ გარდამავალ ზონას.

საზღვარს სამი ძირითადი ფუნქცია აქვს: 1. ბარიერული (კავშირის გამაძნელებელი, დამაბრკოლებელი), 2. კონტაქტური (დამაკავშირებელი) და 3. ფილტრაციული (გაცხრილვის, გადარჩევის) ფუნქციები.

კულტურის გეოგრაფიაში საზღვარი განიხილება როგორც წარმოსახვითი გეოგრაფიული მიჯნა. არსებითად, ესაა მენტალური კატეგორია, რომელიც მოიცავს რეალურ გეოგრაფიულ სივრცეს და წარმოადგენს უნიკალური კულტურული გამოცდილების წარმოქმნის ადგილს.

სასაზღვრო კულტურათა მახასიათებლებად მიჩნეულია: სტრუქტურირების დაბალი დონე; შინაგანი დაძაბულობა და წინააღმდეგობანი, როგორც მუდმივი კონსტიტუციური ფაქტორი; სინკრეტული დომინანტის არსებობა; 
სხვადასხვა ისტორიული ქრონოლოგიის ფენომენთა თანაარსებობა; არქაულ ფენომენთა მუდმივი აქტივიზაცია;თვითიდენტიფიკაციის პრობლემის განსაკუთრებული აქტუალობა და მტკივნეულობა. კიდევ ერთ მახასიათებლად მიჩნეულია სასაზღვრო კულტურის მიერ მედიაციური ფუნქციის შესრულების უნარი, მისი თვისება - გადავიდეს ახალ მდგომარეობაში და, ამავე დროს, რჩებოდეს თარჯიმნად კულტურებს შორის. სასაზღვრო კულტურები შეიძლება განვიხილოთ როგორც ბუნებრივ-ისტორიული ხიდები დასავლეთსა და აღმოსავლეთს, ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის.

სასაზღვრო კულტურის მნიშვნელოვან თვისებად ითვლება მისი ამბივალენტურობა. ამ კულტურის მატარებელი ადამიანი არ ეკუთვნის სრულად არც ერთ კულტურულ სივრცეს.

მკვლევართა ნაწილი საუბრობს არა სასაზღვრო კულტურებზე, არამედ სასაზღვრო ცივილიზაციებზე. ამ შემთხვევაში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს თვისებრივად განსხვავებულ ტრადიციათა ურთიერთქმედების მომენტი.

კლასიკურ ცივილიზაციებს ერთიანი, მთლიანი ფუნდამენტი აქვთ, უპირველეს ყოვლისა, სულიერ-რელიგიური. სასაზღვრო ცივილიზაციებში უპირატესია (თუმცა არა აბსოლუტური) მრავალფეროვნების საწყისი, არ არსებობს ფუნდამენტის მთლიანობა; მათი კონსტრუქცია არაერთგვაროვანია. ამ თვალსაზრისის მომხრენი კლასიკურ ცივილიზაციებს განიხილავენ როგორც კულტურული სინთეზის მეტნაკლებად დასრულებული პროცესის შედეგს, სასაზღვრო ცივილიზაციებს კი - როგორც კულტურათა ურთიერთქმედების სამი ტიპის (კონფრონტაცია, სიმბიოზი, სინთეზი) ურთულეს კვანძს, რომლის მუდმივი მახასიათებელია სინთეზის დაუსრულებლობა. მათში ერთმანეთს დაეშრევება და ეჯახება კულტურათა კონტაქტის სამივე ტიპი.

საზღვრულობა ეტაპი კი არა, განსაკუთრებული ისტორიულ-კულტურული თვისებაა, დამახასიათებელი ლოკალურ ცივილიზაციათა გარკვეული სახეობისათვის. საზღვრულობა მოიაზრება როგორც ცივილიზაციური პროცესის განსაკუთრებული ტიპი. ეს პროცესი დროში გაჭიმულია და შეიძლება რამდენიმე ათასწლეულსაც კი მოიცავდეს. ამდენად, საზღვრულობა დროებითი კი არა, კონსტანტური მდგომარეობაა.

სასაზღვრო ცივილიზაციებად სამეცნიერო ლიტერატურაში დასახელებულია იბერო-ამერიკული, ბალკანური და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევრაზიული ცივილიზაციები, რომელთა დამახასიათებელ ნიშნებად განიხილება ჰეტეროგენულობა, მრავალკულტურულობა, ლაბილურობა, ღიაობა, ელასტიურობა, ”სხვისი” გამოცდილების სწრაფი ათვისების უნარი. მკვლევართა აზრით, სასაზღვრო ცივილიზაციებს მეტი შესაძლებლობა აქვთ, წინააღმდეგობა გაუწიონ არახელსაყრელ საგარეო ფაქტორებსა და შინაგან კონფლიქტებს.

კატეგორია:კულტურა
მუხის გვირგვინი

thumb|მუხის გვირგვინი
**მუხის გვირგვინი** - ძველ რომში სამხედრო ჯილდო. ეძლეოდა მეომარს სხვა რომაელი მეომრის გადარჩენისთვის. რატომ აირჩიეს ამისთვის მუხა უცნობია. რესპუბლიკის პერიოდში ამ გვირგვინით დაჯილდოვებულნი გვირგვინით დადიოდნენ საჯარო კრებებზე. ხოლო იმპერიის პერიოდში მუხის გვირგვინის ტარება იქცა იმპერატორთა პრეროგატივად.

კატეგორია:რომაული ჯილდოები
კატეგორია:გვირგვინები
სუბკულტურა

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|[კიბერ გოთები]]
**სუბკულტურა** — კულტურული ქვეჯგუფი, რომელიც გამოირჩევა თავისი სტატუსით, ეთნიკური ერთობით, განსახლების არეალით, რელიგიითა თუ რწმენა-წარმოდგენებით ან სხვა ფაქტორით, რაც მათ კრავს ერთ კოლექტიურ ჯგუფად. სხვაგვარი განმარტებით, სუბკულტურა — ესაა გარკვეული სოციოკულტურული ჯგუფისათვის (ახალგაზრდობა, დამნაშავეთა სამყარო, ამა თუ იმ ქვეყანაში მცხოვრები სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფი, რელიგიური უმცირესობანი და სხვ.) დამახასიათებელი თვისებების მყარი *მთლიანობა*. გამოყოფენ, მაგალითად, ახალგაზრდულ, კრიმინალურ, ეთნიკურ, რელიგიურ, პროფესიულ, სოციალურ და სხვა სუბკულტურებს. 

მაგალითად, საქართველოსთან მიმართებაში შეიძლება იყოს საუბარი ეთნიკური (ქურთების, ეზიდების, ბერძნების და ჩვენში მცხოვრები სხვა ეთნოსების), რელიგიური (პროტესტანტული, კათოლიკური, სექტანტური და სხვ.), კრიმინალური („საძმოები“, „კანონიერი ქურდები“ და სხვ.) და ა.შ. სუბკულტურების არსებობაზე. 

სუბკულტურას გაბატონებული კულტურისაგან განსხვავებული ფასეულობები და ნორმები აქვს, მაგრამ იგი არ უარყოფს, არ უპირისპირდება გაბატონებულ კულტურას, არ გამოდის მის წინააღმდეგ, არამედ არსებობს მის პარალელურად. სუბკულტურის წარმომადგენლები არ იბრძვიან იმისათვის, რომ საკუთარი ფასეულობანი, იდეები თუ შეხედულებები საყოველთაოდ აქციონ. პირიქით, ისინი დაინტერესებული არიან საკუთარი განსხვავებულობის შენარჩუნებით.

## ლიტერატურა
* 
* Gelder, Ken (2007). * Subcultures: Cultural Histories and Social Practice* (Routledge, March 2007; softcover ISBN 0-415-37952-0)
* Hebdige, Dick (1979). *Subculture: The Meaning of Style* (Routledge, March 10, 1981; softcover ISBN 0-415-03949-5). Cited in Negus, Keith (1996). *Popular Music in Theory: An Introduction*. Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6310-2.

## რესურსები ინტერნეტში
*სუბკულტურა სამოქალაქო განათლების ლექსიკონში
*სუბკულტურა საქართველოში Intermedia.ge-ზე
*სუბკულტურა – საფრთხე თუ პროგრესი?  Mastsavlebeli.ge-ზე

*
კორიოლი

**კორიოლი** (Coriolae) — ვოლსკების უძველესი ქალაქი ლაციუმში. რომაული ისტორიული წყაროების მიხედვით დაინგრა ძვ. წ. 493 წელს. პლინიუს უფროსს მოხსენებული აქვს როგორც ლაციუმის დაკარგული ქალაქი.

კატეგორია:ძველი რომის ქალაქები
განაპირა კულტურა

**განაპირულობა** კულტუროლოგიური ცნებაა და მიუთითებს ამა თუ იმ რეგიონის კულტურულ სპეციფიკაზე. იგი გულისხმობს ცვლილებებსა და ტრანსფორმაციებს „დიდი“ კულტურის სისტემის ფარგლებში. იქმნება კულტურის ელემენტთა ახალი კომბინაციები, ახალი აქცენტები, იცვლება ელემენტთა ურთიერთქმედების ფორმები; რაღაც აქტუალიზდება, რაღაც უკანა პლანზე გადადის, მაგრამ ყველაფერი ეს ხდება „დიდი“ კულტურის პრინციპების, კანონზომიერებათა და ტენდენციათა ჩარჩოებში. შესაბამისად, „განაპირულობა“ არ დაიყვანება მხოლოდ სივრცით-გეოგრაფიულ ფაქტორზე.

მკვლევართა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ტერმინი „განაპირა კულტურა“, რომელიც მოკლებულია შეფასებით დატვირთვას, ორიენტირებულია განაპირა კულტურის კავშირზე მის წარმომშობ კულტურასთან და აქცენტს აკეთებს მათი ერთობის მომენტზე, წარმატებით შეიძლება გამოვიყენოთ „სასაზღვრო“, „პერიფერიული“, „მარგინალური კულტურის“ ნაცვლად, რომლებსაც იგი მოიცავს კიდეც.

ა. ჯ. ტოინბით დაწყებული დღემდე, მკვლევრები არაერთხელ აღნიშნავდნენ, რომ ზოგჯერ, ცივილიზაციის მთელი სისტემის კრიზისის დროს, შეიძლება, „განაპირა“ ტიპის კულტურამ უფრო მკაფიოდ გამოხატოს ამ სისტემის არსი, კანონზომიერებანი და ტენდენციები, ვიდრე „ბირთვმა“, ცენტრმა. „დიდი“ ცივილიზაციების ისტორიის კრიზისულ პერიოდებში მისმა ცენტრებმა შეიძლება „განაპირას“ გადაინაცვლოს.

განარჩევენ განაპირა კულტურის რამდენიმე ქვეტიპს: 1) „ახალგაზრდა“ კულტურები, თავის დროზე „გამოტანილი“ „დიდი“ კულტურის თავდაპირველი სივრციდან, მეტროპოლიათა ყოფილი კოლონიური ვარიანტები (მაგალითად, ლათინურამერიკული და ჩრდილოამერიკული კულტურები); 2) „განაპირა“ კულტურები ძველი ავტოქტონური ტრადიციით (მაგალითად, ესპანური კულტურა).

ფ. ბროდელი მიუთითებდა „განაპირა“, „სასაზღვრო“ კულტურათა შესწავლის მნიშვნელობაზე. იგი თვლიდა, რომ ასეთი კულტურების მეშვეობით ცივილიზაციათა საზღვრები იხსნება სხვებთან კონტაქტისათვის, მათში მჟღავნდება ცივილიზაციათა კომუნიკაციური შესაძლებლობანი. დენ დაინერი აღნიშნავს, რომ ცივილიზაციათა თვითიდენტიფიკაცია სწორედ მათ პერიფერიაზე ყალიბდება, სხვა ცივილიზაციებთან დაპირისპირების შედეგად.

კატეგორია:კულტურა
რეგილის ტბასთან ბრძოლა

**რეგილის ტბასთან ბრძოლა** ტიტუს ლივიუსის ცნობით მოხდა ტიტუს ებუტიუსის და გაიუს ვეტურისის კონსულობის დროს, რომის დაარსებიდან 255 წელს. ომის მიზეზი გახდა რომისა და ლაციუმის 30 ქალაქის გაერთიანებას შორის მეტოქეობა. ლათინური ქალაქების გაერთიანჯებას ოქტავიანე მამილიუსი ედგა სათავეში.

ომისთვის მზადება ჯერ კიდევ ძვ. წ. 499 წელს დაიწყო, ძვ. წ. 496 წელს რომაული ჯარები დიქტატორი ავლუს პოსტუმიუსის და ტიტუს ებუციუსის მეთაურობით რეგილის ტბასთან შეხვდნენ მტრის ჯარს. ლათინური ჯარის ერთ-ერთი მეთაური იყო რომიდან განდევნილი მეფე ლუციუს ტარკვინიუს სუპერბუსი, ხოლო მეორე მეთაური იყო  ოქტავიუს მამილიუსი, სუპერბუსის ნათესავი. ლათინებთან ერთად რომიდან განდევნილი მეფის მომხრეების იბრძოდნენ, ლუციუს ტარკვინიუსის ვაჟის, ტიტუს ტარკვინიუსის მეთაურობით. ძალიან სასტიკი ხელჩართული ბრძოლა გაიმართა, ტარკვინიუსი გაემართა დიქტატორისკენ, პოსტუმიუსმა სძლია მას და დაჭრა ფერდში. მისმა მომხრეებმა ტარკვინიუსი უსაფრთხო ადგილას გადაიყვანეს.

მეორე ფლანგზე კი მხედრების მეთაური ებუციუსი შეებრძოლა მამილუსს, ეს უკანასკნელი მკერდში დაიჭრა, ხოლო ებუციუსი ხელში. ტარკვინიუსები გააფთრებულნი იბრძოდნენ და თავიდან სძლიეს კიდეც რომაელებს, მაგრამ შემდეგ რომის დიქტატორმა მოუწოდა ჯარს შეტევისკენ და ალყაში მოაქციეს რომიდან დევნილი მეფის მომხრეები. მძიმე ბრძოლაში ორივე მხარეს დიდი დანაკარგები ჰქონდათ, მამილუსიც დაიღუპა. დიქტატორმა ავლუს პონტუმიუსმა შეამჩნია რომ რომაელი ქვეითები უკვე დასუსტდნენ და ვეღარ იბრძვიან, ამიტომ მოუწოდა მხედრებს რომ ცხენების გარეშე, ქვეითების მხარდამხარ ებრძოლათ.

ამის შემდეგ რომაელებმა სძლიეს ლათინებს და დაიკავეს მტრის ბანაკი. დიქტატორი და მხედრების მეთაური ქალაქში ტრიუმფით დაბრუნდნენ.

## რესურსები
*ტიტუს ლივიუსი "რომის ისტორტია ქალაქის დაარსებიდან" II წიგნი 18-20

კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. V საუკუნის ბრძოლები
მარგინალური კულტურა

**მარგინალობის** *(ლათ. margin)* ცნებით, ჩვეულებრივ, აღინიშნება ის ინდივიდები თუ ჯგუფები, რომელთა ფასეულობები და ქცევის მოდელები ზუსტად და მკაფიოდ არ თავსდება რომელიმე კულტურულ სივრცეში, არამედ ქმნის გარდამავალ საფეხურს ამ სივრცეებს შორის.

კულტურული მარგინალობის პრობლემის შესწავლა დაიწყო ამერიკულ სოციოლოგიაში XX საუკუნის 20-იან წლებში, როდესაც ჩიკაგოს სკოლის წარმომადგენლის რობერტ ე. პარკის მიერ შემოთავაზებულ იქნა ტერმინი „მარგინალური პიროვნება“ - იმიგრანტთა კულტურული სტატუსისა და თვითშეგნების აღსანიშნავად. 30-იან წლებში ე. სთოუნკვისტმა საგანგებო გამოკვლევები მიუძღვნა კულტურული მარგინალობის საკითხებს ეთნიკურ უმცირესობათა მაგალითზე, რომლებიც მარგინალურ მდგომარეობაში არიან როგორც დომინირებად კულტურასთან (რომელშიც სრულად არ არიან ჩართული), ისე მათთვის მშობლიურ, საწყის კულტურასთან მიმართებაში. შემდგომში დიდი ყურადღება ექცეოდა მარგინალური სუბკულტურების (ეთნიკური, კონფესიური და სხვ.) შესწავლას.

ევროპულ ლიტერატურაში ტერმინ „მარგინალურის“ გამოყენება XX სს. 60-70-იანი წლებიდან იწყება. აქ იგი რამდენადმე სხვა დატვირთვას იძენს, მისი სემანტიკა ლათინურ სიტყვას მარგინალის (განაპირა, კიდეზე მდებარე) უკავშირდება, რომელიც აღნიშნავდა შენიშვნებს ან ნახატებს წიგნის მინდვრებზე. თანდათან ტერმინი გასცდა სოციოლოგიისა და ლიტერატურათმცოდნეობის ფარგლებს და კულტუროლოგიური მნიშვნელობა შეიძინა.

დღეისათვის სამეცნიერო ლიტერატურაში აქტიურად გამოიყენება „მარგინალური კულტურის“ ცნება, თუმცა მისი შინაარსი მკაფიოდ განსაზღვრული არ არის. ხშირად მას განიხილავენ მარგინალური ინდივიდის ან სუბკულტურის ანალოგიით. ასეთ შემთხვევაში ტერმინი ნეგატიურ დატვირთვას იძენს; აქცენტი კეთდება მარგინალური კულტურის „გაორებულ“, „კულტურათშორის“ ხასიათზე, კულტურული თვითიდენტიფიკაციის პროცესის სირთულეზე, თვითშემეცნების მთლიანობის დარღვევაზე, აქედან გამომდინარე შინაგან დისკომფორტსა და მის შესაბამის ქცევის ფორმებზე, ფასეულობით და ნორმატულ ამბივალენტურობაზე, სტრუქტურულ მახასიათებელთა ეკლექტურობაზე. მარგინალურობა მიიჩნევა გარდამავალ მდგომარეობად კულტურისათვის, რომელიც მთავრდება კულტურული სახის გამოკვეთითა და კულტურული თვითიდენტიფიკაციის პრობლემის გადაჭრით, თუმცა არსებობს სხვაგვარი თვალსაზრისიც. მარგინალობა გაიაზრება არა ამა თუ იმ ჯგუფის „ფიქსირებულ“ მახასიათებლად, არამედ ურთიერთობათა გარკვეულ ტიპად, რომელიც გულისხმობს განსაზღვრულ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ კულტურის ფასეულობებისადმი.

„მარგინალური კულტურის“ ცნება განსაკუთრებით საინტერესოა ცივილიზაციათა მიჯნებზე მცხოვრები ხალხებისა და ქვეყნებისათვის, რომლებიც ცალსახად ვერ განსაზღვრავენ თავიანთ ცივილიზაციურ კუთვნილებას და რომელთა კულტურის სახის აღსანიშნავად გამოიყენება აგრეთვე „განაპირულობის“, „პერიფერიულობისა“ და სხვა ცნებები.

მარგინალური ზონის ნიმუშად დასახელებულია, მაგალითად, მაღრიბის ქვეყნები. ამ რეგიონში ძველთაგანვე იკვეთებოდა მრავალი კონფესიური, პოლიტიკური და კულტურული სამყარო. იგი კულტურათა დიალოგში ხიდის როლს ასრულებდა. მრავალი საწყისის თანაარსებობამ ჩამოაყალიბა მაღრიბელთა თავისებური მენტალობა, „ღიაობა“, მრავალი საწყისისაკენ სწრაფვა და მათი ორგანული ათვისების უნარი.

კატეგორია:სოციოლოგია
სამეცნიერო ლიტერატურა

**სამეცნიერო ლიტერატურა** — კვლევითი-ანალიტიკური სახის, ემპირიული და თეორიული ხასიათის გამოქვეყნებულ წერილობით მასალა. კვლევის შედეგების გამოქვეყნება მისი ღირებულების შეფასების, შინაარსის გარშემო სამეცნიერო საზოგადოების განსჯის ერთ-ერთი წინაპირობაა. 

## სამეცნიერო პუბლიკაციების ნაირსახეობანი 
სამეცნიერო ლიტერატურად ითვლება:

* სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული სამეცნიერო სტატიები. 
* საბუნებისმეტყველო დარგებთან დაკავშირებული პატენტები.
* ერთი ან რამდენიმე, სხვადასხვა მეცნიერთა საერთო ავტორობით გამოცემული წიგნები ან მონოგრაფიები.
* სამეცნიერო კონფერენციებზე წარმოდგენილი თეზისები, ნაშრომები, გამოსვლები, ლექციების სტენოგრამები.
* ინტერნეტში გამოქვეყნებული კვლევები/კვლევების შედეგები.

## ხარისხი 
არსებობს გარკვეული კრიტერიუმები, რომელსაც სამეცნიერო ლიტერატურა უნდა აკმაყოფილებდეს. ესენია: სამეცნიერო აპარატის გამართულობა, აკადემიური წერის კულტურა, ნაშრომის/პუბლიკაციის ფორმატი, რომელიც ბიბლიოთეკის რეჟიმისთვის არის გათვალისწინებული, მისით სარგებლობის (წაკითხვა, ციტირება და ა.შ.) შეუზღუდავი შესაძლებლობა. ნაშრომი უნდა ეყრდნობოდეს შესაბამის დარგში ან დარგებში, სამეცნიერო დისციპლინებში მიღწეულ გამოცდილებებს, როგორც ემპირიულ, ისე თეორიული მიდგომებს. 

სამეცნიერო პუბლიკაციის/ნაშრომის დამაკმაყოფილებელი აკადემიური ხარისხის და ვარგისიანობის რევიზიისათვის პრაქტიკაში დამკვიდრებულია რეცენზირების ფორმა.

## ლიტერატურა
* Robert G. Bartle (1990) "A brief history of the mathematical literature"  from American Mathematical Society.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურა

კატეგორია:საინფორმაციო მეცნიერება
კონტრკულტურა

**კონტრკულტურა** — სუბკულტურის ფორმა, რომელიც ეწინააღმდეგება კულტურის დომინირებულ ფასეულობებსა და ნორმებს.

კონტრკულტურის ცნებას ხშირად აიგივებენ 1960-იანი წლების ჩრდილოეთ ამერიკისა და დასავლეთ ევროპის ახალგაზრდულ ამბოხთან, რაც თანამედროვე კულტურისადმი კრიტიკული დამოკიდებულებისა და მისი, როგორც „მამების კულტურის“ უარყოფის გამოხატულება იყო.

## ტერმინი 
ტერმინი „კონტრკულტურა“ დასავლურ ლიტერატურაში 1960-იან წლებში გაჩნდა და იგი პირველად ჰიპებისა და ბიტნიკების ლიბერალურ შეფასებას ასახავდა. ტერმინი ეკუთვნის ამერიკელ სოციოლოგს თეოდორ როზაკს (Th. Rozzack. The Making of a Counter Culture. Garden City, 1969), რომელიც შეეცადა იმ პერიოდის ამერიკულ საზოგადოებაში არსებული გაბატონებული კულტურის საწინააღმდეგო მიმართულებები (სხვადასხვა ფორმით გამოხატული პროტესტი ტრადიციული კონსერვატიული ნორმების, რასობრივი დისკრიმინაცის, ცივი ომის პერიოდის პოლიტიკური კონსერვატიზმის, ვიეტნამის ომის და ა.შ. წინააღმდეგ) გაეერთიანებინა მეტ-ნაკლებად მთლიან ფენომენში — კონტრკულტურაში.

## მნიშვნელობა 
კონტრკულტურის ნებისმიერი ინტერპრეტაცია გულისხმობს, რომ ეს არის გაბატონებულ კულტურასთან კონფლიქტში მყოფი კულტურა. მისი ფასეულობები და ნორმები ეწინააღმდეგება უმრავლესობის კულტურის ძირეულ ფასეულობებსა და ნორმებს. ეს წინააღმდეგობა სუბკულტურასა და გაბატონებულ კულტურას შორისაც შეიძლება არსებობდეს. მაგალითად, რომელიმე კულტურაში შეიძლება არსებობდეს ეთნიკური სუბკულტურა, რომელიც თავისი ფასეულობებითა და ნორმებით წინააღმდეგობაში იქნება გაბატონებულ კულტურასთან, მაგრამ იგი ვერ ჩაითვლება კონტრკულტურად, რადგან: 

# კონტრკულტურის ანტიფასეულობები იქმნება როგორც უმრავლესობის კულტურის ოპოზიცია, და არა ტრადიციებიდან გამომდინარე (როგორც, მაგალითად, ეთნიკურ სუბკულტურაში), 
# კონტრკულტურა შეიძლება შექმნას მხოლოდ გაბატონებული კულტურის წარმომადგენლებმა, რადგან ეს არის სწორედ დომინირებული კულტურის წარმომადგენელთა პროტესტი საკუთარი კულტურის წინააღმდეგ და 
#სუბკულტურისაგან განსხვავებით, იგი იბრძვის იმისათვის, რომ დაიკავოს გაბატონებული კულტურის ადგილი.

კონტრკულტურა გაცილებით იშვიათი და სპეციფიკური მოვლენაა, ვიდრე სუბკულტურა. მისი წარმოშობის მიზეზები მთლიანად სულიერ (და არა, ვთქვათ, სოციალურ, პოლიტიკურ თუ ეკონომიკურ) სფეროშია საძიებელი. კონტრკულტურა არის სულიერი კრიზისი, რომელსაც განიცდის არა მთელი საზოგადოება, არამედ მხოლოდ მისი ნაწილი, რომლის ცნობიერება, მსოფლმხედველობა შეუთავსებელია გაბატონებულ კულტურასთან. უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთ სულიერ შეუთავსებლობას ყოველ ეპოქაში ვხვდებით, ოღონდ ეს საზოგადოების მხოლოდ უმცირესი ნაწილის - შემოქმედთა და ინტელექტუალთა - ხვედრი თუ პრივილეგიაა.

კონტრკულტურა ვერ იქნება ისეთი მდგრადი, როგორც სუბკულტურა: დაძაბულობა, რომელიც არსებობს მასსა და გაბატონებულ კულტურას შორის, დიდხანს ვერ გაგრძელდება და უნდა მოიხსნას. ეს არ ნიშნავს, რომ კონტრკულტურის ფასეულობები ქრება, მათ შეიძლება კონტრკულტურული ხასიათი დაკარგონ. ამ გარემოებას რამდენიმე ფაქტორით ხსნიან: ყველაზე მნიშვნელოვანი მათ შორის უნდა იყოს კონტრკულტურაზე საზოგადოების რეაქციის შეცვლა, თავად გაბატონებული მსოფლმხედველობის შეცვლა კონტრკულტურის გავლენით, აგრეთვე საკუთრივ კონტრკულტურაში მომხდარი ცვლილებები.

## სქოლიო 
კატეგორია:სუბკულტურები
დისიდენტი

**დისიდენტი** (, ნათ. ბრ. ) — პიროვნება, რომელიც ეწინააღმდეგება დამყარებულ მოსაზრებებს, პოლიტიკას ან სისტემას. უფრო ხშირად გამოიყენება ავტორიტარული რეჟიმების წინააღმდეგ მებრძოლი **პოლიტიკური დისიდენტების** აღსაწერად.

თავდაპირველად აღნიშნავდა ერეტიკოსს, მწვალებელს, ადამიანს, ვინც საეკლესიო მოძღვრების, ღვთისმსახურების ან ეკლესიის მოწყობის საკითხებში განუდგა გაბატონებული კონფესიის ოფიციალურ თვალსაზრისს. 

1960-იანი წლებიდან ტერმინი გამოიყენებოდა სსრ კავშირსა და სოციალური ბანაკის სხვა ქვეყნებში იმ პირთა აღსანიშნავად, ვინც არ ეთანხმებოდა გაბატონებული იდეოლოგიის პოლიტიკურ დოგმატიკას. დისიდენტების ბრძოლის ფორმები მშვიდობიანი იყო. ისინი ღიად, დაუფარავად გამოთქვამდნენ თავიანთ შეხედულებებს. რამდენადაც ამის გაკეთება ტოტალიტარულ სისტემებში სახელმწიფოს მიერ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებზე მონოპოლიის გამო უმრავლეს შემთხვევაში შეუძლებელი იყო, ამდენად დისიდენტები მიმართავდნენ პოლიტიკური ხასიათის ლიტერატურის გავრცელებას თვითგამოცემების სახით. მერაბ კოსტავას და ზვიად გამსახურდიას მიერ ცივი ომის პერიოდში გამოცემული „ჯვარი ვაზისა“ სწორედ ამ სახის ლიტერატურას უნდა მივაკუთვნოთ. დისიდენტობა არ არსებობს იქ, სადაც არსებობს რელიგიური და პოლიტიკური პლურალიზმი, სინდისისა და აღმსარებლობის თავისუფლება და შემწყნარებლობა. შესაბამისად, ყოფილ საბჭოთა კავშირში დისიდენტმა ფუნქცია დაკარგა იმ პროცესების შემდეგ, რომლებიც თან მოჰყვა გორბაჩოვის მიერ „პერესტროიკისა“ და „პლურალიზმის“ გამოცხადებას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* დისიდენტის განმარტება სამოქალაქო განათლების ლექსიკონში

კატეგორია:დისიდენტები
ფუძიამა

**ფუძიამა**, ან რომაჯის მიხედვით აგრეთვე **ფუჯის მთა** (იაპ. **富士山** ) — მოქმედი სტრატოვულკანი იაპონიაში. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლე 3776.24 მეტრია და მდებარეობს ქვეყნის მთავარ კუნძულ ჰონსიუზე, ტოკიოს ჩრდილოეთით, იამანასისა და სიძუოკის პრეფექტურების საზღვარზე. ფუძიამა წარმოადგენს იაპონიის ერთ-ერთ მთავარ ეროვნულ სიმბოლოს. ფუძიამა იაპონიის უმაღლესი წერტილია. 

## ეტიმოლოგია 
[thumb|left|upright=.66|[ჰოკუსაი|კაცუშიკა: ფუძიზე დამდგარი ურჩხული (ნახატი)]]

თანამედროვე იაპონური დამწერლობით, ფუძი შედგება შემდეგი კანჯისაგან  (*ჶუ*, უხვი, მდიდარი),  (*ძი*, მეომარი, მებრძოლი) და  (*სან*, მთა), მაგრამ სავარაუდოდ პირველი ორი ნიშანი მხოლოდ იმიტომ შეარჩიეს, რომ მათი წარმოთქმა სიტყვა მთის წარმოთქმას ედრება.

სახელის წარმოშობა უცნობია. მისი წარმოშობის შესახებ არსებობს მრავალი ლეგენდა თუ ვარაუდი, მაგალითად ამგვარი;  (*ჶუჯინ*, უსასრულო, უსრულო). იაპონელმა ონომასიოლოგმა კანჯი კაგამიმ თეზა წამოაყენა, რომ მთის სახელს იგივე ფუძე აქვს, როგორც ყვავილს გლიცინიას და ცისარტყელას (*იაპონურად* **ნიჯი** ან / თუ **ფუჯი**) და მისი (მთის) „გრძივი და თანაბარი კალთებისაგან“ მომდინარეობს.

## „ფუძისან“, „ფუძიამა“ თუ „ფუჯიამა“? 
„ფუძისან“, „ფუძიამა“, „ფუჯიამა“ — ამ ფორმათა ფონეტიკურად უფრო მიახლოებული გადმოცემა შეიძლება შემდეგნიარად; „ჶუჯისან“, „ჶუჯიჲამა“ და „ჶუძიჲამა“.

დასავლეთში ხშირად არასწორად გამოიყენება სახელი **„ფუძიამა“** (*Fujiyama*), რაც ნიშან „-ის“ (მთა) მცდარი წაკითხვითაა გამოწვეული. ეს ნიშანი კუნიომის მიხედვით კი წამოითქმის, როგორც **-ჲამა**, მაგრამ კომპოზიტებში იგი წესითა და რიგით, ონიომის მიხედვით უნდა წავიკითხოთ, როგორც **-სან**.

**მაშასადამე;** იაპონელთა ამ ერთ-ერთი მთავარი ეროვნული სიმბოლოს სახელის მართებული ფორმა იაპონურად არის **„ფუძი-სან“**-ი, ანუ ქართულად **ფუძის მთა**.

ზოგიერთი იაპონოლოგის მოსაზრებით სჯობდა მონბლანისა და ჯომოლუნგმას დარად **ფუძის მთა**საც **ფუძისანი** რქმეოდა.

## რომაჯი ვერსუს პოლივანოვის სისტემა 
არსებული სტატიის თავდაპირველ ვარიანტში იაპონური სახელების ქართულად გადმოტანისას კრიტერიუმი იყო არა ტრანსკრიბირების რუსული ტრადიცია, არამედ **რომაჯი** (**ローマ字**), რომელიც წარმოადგენს იაპონურ სიტყვების სხვა, ლათინურანბანოვან ენებზე გადატანის საერთაშორისო სტანდარტს, შესაბამისად სტატიის თავდაპირველი ვარიანტი ემხრობოდა  არა უკვე დამკვიდრებულ ფუ**ძ**ის, არამედ ფორმა ფუ**ჯ**ის დამკვიდრებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონიის მთები
კატეგორია:წმინდა მთები
კატეგორია:იაპონიის ვულკანები
კომუნიზმი

**კომუნიზმი** — საზოგადოებრივ-ეკონომიკური წყობა, დაფუძნებული წარმოების საშუალებების საერთო საკუთრებაში ფლობაზე. კომუნისტური საზოგადოება ემყარება პრინციპს: „თითოეულისაგან — მისი უნარის მიხედვით, თითოეულს — მოთხოვნილების მიხედვით“. კომუნიზმი მიიღწევა სოციალური კლასების, ფულისა და სახელმწიფოს გაუქმებით.

მე-19 საუკუნის გერმანელმა ფილოსოფოსებმა კარლ მარქსმა და ფრიდრიხ ენგელსმა ჩამოაყალიბეს ფილოსოფიური და იდეოლოგიური მიმართულება, რომელსაც შემდგომ მარქსიზმი ეწოდა. მარქსმა და ენგელსმა ისტორია განიხილეს როგორც საზოგადოებრივი-ეკონომიკური ფორმაციების კანონზომიერი ცვლილება. მათი აზრით, კომუნიზმის დამყარების წინაპირობას უშუალოდ კაპიტალიზმის პირობებში არსებული წინააღმდეგობები და კლასობრივი ანტაგონიზმი წარმოშობს. როდესაც კაპიტალიზმი მიაღწევს თავისი განვითარების უმაღლეს სტადიას — იმპერიალიზმს — პროლეტარიატი აჯანყდება ბურჟუაზიის წინააღმდეგ და დაამხობს მის ბატონობას, რის შემდეგაც ძალაუფლება გადავა მშრომელი ხალხის ხელში.  

მარქსის მიხედვით კაპიტალისტური სისტემიდან კომუნიზმში გადასვლა ხორციელდება თანმიმდევრულად, გარდამავალი პერიოდის გავლით, რომელსაც სოციალიზმი ეწოდება. ამ დროს შენარჩუნებულია ფული და სახელმწიფო, თუმცა ახალ საზოგადოებრივ-ეკონომიკურ ფორმაციაში ისინი ახალ დანიშნულებას იძენენ. სოციალიზმის განვითარების პროცესის პარალელურად ქრება აუცილებლობა ფულისა და სახელმწიფოს არსებობაში, რის შემდეგაც საზოგადოება გადადის განვითარების ახალ საფეხურზე — სრული კომუნიზმი.

რუსმა ფილოსოფოსმა პეტრე კროპოტკინმა ჩამოაყალიბა იდეოლოგია, რომელსაც ანარქო-კომუნიზმი ეწოდა. კროპოტკინი სახელმწიფოს განიხილავდა როგორც ძალადობრივ ინსტიტუტს, ამიტომაც აუცილებლად მიიჩნევდა მის გაუქმებას და კომუნიზმის დამყარებას ყველანაირი გარდამავალი ეტაპის გარეშე.

მე-20 საუკუნეში კომუნისტური პოლიტიკური ძალები ხელისუფლებაში იყვნენ მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საბჭოთა კავშირში, რომელიც ცივი ომის დროს იყო სოციალისტური ბანაკის მეთაური და ამერიკასთან ერთად ითვლებოდა ერთ-ერთ ზესახელმწიფოდ. 1980-იანი წლებისთვის მსოფლიოს მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მესამედი სოციალისტურ სახელმწიფოში ცხოვრობდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ კომუნიზმის პოზიციები მსოფლიოში მკვეთრად შესუსტდა. ერთ-ერთი ბოლო ვინც კომუნისტურ იდეოლოგიაზე უარი თქვა, ჩრდილოეთ კორეა იყო, სადაც 2009 წელს, კონსტიტუციიდან ოფიციალურად ამოიღეს კომუნიზმი, როგორც სახელმწიფო იდეოლოგია.

კომუნისტებმა გარკვეულ სიძლიერეს მიაღწიეს დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. ევროკომუნიზმი არის ტერმინი რომელიც 1970–იანი წლებიდან გამოიყენებოდა ევროპელი კომუნისტების მისამართით, რომლებიც მთლიანად ან ნაწილობრივ ემიჯნებოდნენ საბჭოთა კავშირს. კომუნისტური მოძრაობა ასევე საკმაოდ ძლიერია ლათინურ ამერიკაში.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ეკონომიკური თეორიები
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები
ტურ დე ფრანსი

მინი|220პქ|მარჯვნივ|ლოგო

**ტურ დე ფრანსი** (ფრანგ. Le Tour de France - საფრანგეთის ტური), ხშირად წოდებული როგორც La Grande Boucle ან Le Tour — ყველაზე განთქმული და პრესტიჟული საგზაო ველორბოლაა მსოფლიოში. პირველი და მეორე მსოფლიო ომების შეფერხებების გარდა ეს ველორბოლა ყოველწლიურად ტარდება 1903 წლიდან. ეს არის შორი დისტანციის რბოლის შეჯიბრი პროფესიონალი ველოსიპედისტების გუნდებისთვის, რომლის მარშრუტი მოიცავს საფრანგეთსა და მის მეზებელ ქვეყნებს და მიმდინარეობს სამი კვირის განმავლობაში ყოველ ივლისს. გამარჯვებულია ინდივიდუალური მრბოლი, რომელიც დაასრულებს მარშრუტს ყველაზე მოკლე ჯამურ დროში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტურ დე ფრანსის ჩემპიონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვერბგვერდი

კატეგორია:საფრანგეთის სპორტი
კატეგორია:ველოსპორტი
კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები
ბატალიონი

**ბატალიონი** — სამხედრო ქვედანაყოფი, რომელიც შედგება რამდენიმე ასეულისგან და რომელსაც მეთაურობს კაპიტანი, ან მაიორი. ბატალიონის სტრუქტურა და საშტატო ერთეულთა რაოდენობა იცვლება ქვეყნების მიხედვით. თუ სატანკო ბატალიონში 330-450 სამხედრო მოსამსახურეა, ქვეით ბატალიონში 500-დან 1000-ს შორის მერყეობს.

ბატალიონი, როგორც წესი, არის პოლკის, ოპერატიული ჯგუფის ან ბრიგადის ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს არმიის საიტი

კატეგორია:სამხედრო ტერმინები
ევროპოცენტრიზმი

**ევროპოცენტრიზმი** იდეოლოგიური კონცეფციაა, რომლის თანახმად, ევროპა თავისი უნიკალური სულიერი წყობით მსოფლიო კულტურისა და ცივილიზაციის ცენტრს წარმოადგენს; მან წამყვანი როლი ითამაშა თანამედროვე ცივილიზაციისა და კულტურის განვითარებაში.

## ევროპოცენტრიზმის ისტორია 
ძველ საბერძნეთში დასავლეთისა და აღმოსავლეთის გამიჯვნა ნიშნავდა „ბარბაროსისა“ და „ელინის“, როგორც ველურისა და ცივილიზებულის დაპირისპირებას. ასეთ დაყოფას მკაფიოდ გამოხატული ფასეულობრივი დატვირთვა ჰქონდა. ბარბაროსული საწყისი უარყოფილი იყო, ელინური კი - განდიდებული, რაც ტრადიციად ჩამოყალიბდა და შემდგომი პერიოდის ევროპას მემკვიდრეობით გადაეცა. ევროპოცენტრისტულ შეხედულებები ევროპულ ცნობიერებაში საუკუნეების მანძილზე ფიქსირდება. ჯვაროსნული ლაშქრობები, დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები, ახალი მიწების ათვისება და კოლონიური სისტემის ჩამოყალიბება - ეს, ფაქტობრივად, ისტორიულ ფაქტებში განხორციელებული ევროპოცენტრისტული შეხედულებებია, რომლის მიხედვით ევროპა, თავისი ისტორიით, პოლიტიკით, რელიგიით, კულტურითა და ხელოვნებით, წარმოადგენს *ერთადერთსა და უდავო* ფასეულობას, რომელიც უპირისპირდება აღმოსავლური სამყაროს „უმართებულობასა“ და „განუვითარებლობას“.

ადრე შუასაუკუნეებში, როდესაც ევროპის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული კავშირები დანარჩენ გარესამყაროსთან სუსტი და ზედაპირული იყო, აღმოსავლეთი აღიქმებოდა როგორც შორეული და ეგზოტიკური სამყარო. განმანათლებლობის ეპოქაში კი, როდესაც გამყარდა შეხედულება ისტორიაზე, როგორც სწორხაზოვან პროცესსზე, პროგრესი განიხილებოდა როგორც ევროპული ცივილიზაციის თანდათანობითი შეღწევა მსოფლიოს ყველა რეგიონში. თუ ჰერდერი აღმოსავლურ სამყაროს განიხილავდა პატრიარქული, იდილიური საწყისის განხორციელებად, ჰეგელი უკვე ცდილობდა დაესვა კითხვა, თუ რატომ დასცილდნენ აღმოსავლური ერები ადამიანურ საწყისებს და, გარკვეულწილად, ასცდნენ ისტორიის მაგისტრალურ გზას. საზოგადოებრივი განვითარების ასეთი შეფასება შემდეგ „პროგრესისტულ“ კონცეფციაში გადაიზარდა, მისთვის დამახასიათებელი წარმოდგენით მეცნიერებაზე (შემდეგ კი ტექნიკასა და ინფორმატიკაზე) როგორც ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრის ოპტიმალურ საშუალებაზე.

## ტრივია 
* ევროპოცენტრიზმი არ არის იგივე ევროპატრიოტიზმი.  

* ევროპის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ შემუშავებულ სასწავლო პროგრამებში, რომლის ობიექტია კაცობრიობის ფილოსოფიური აზრის განვითარება, საუბარია არისტოტელეზე, თომა აკვინელზე, იმანუელ კანტზე, კარლ მარქსზე და სხვა დასავლელ მოღვაწეებზე, თუმცა უგულებელყოფილია კონფუცის, ბუდას, იბნ სინას და მრავალი აღმოსავლელი ფილოსოფოსის და მოაზროვნის მემკვიდრეობა, რაც ევროპოცენტრიზმის ერთ-ერთი გამოხატულებაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*აფროცენტრიზმი
*ამერიკული ექსცეპციონალიზმი
*ანთროპოცენტრიზმი
*ეთნოცენტრიზმი
*ევროპატრიოტიზმი
*ფენოცენტრიზმი
*ორიენტალიზმი
*სინოცენტრიზმი

## რესურსები ინტერნეტში
*ევროცენტრიზმი მათემატიკაში 

კატეგორია:სოციოლოგია
კატეგორია:ეთნოცენტრიზმი
კატეგორია:ცრუ შეხედულებები
კატეგორია:პოლიტიკური ნეოლოგიზმები
ალფრედ კრებერი

**ალფრედ ლუის კრებერი** (დ. 11 ივლისი, 1876, ჰაბოკენი, ნიუ-ჯერსი ― გ. 5 ოქტომბერი, 1960, პარიზი) —  XX საუკუნის ანთროპოლოგიის ამერიკული სკოლის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი. 

## ბიოგრაფია 
კრებერი დაიბადა ჰაბოკენში, ნიუ-ჯერსის შტატში. 1901 წელს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ფრანც ბოასის ხელმძღვანელობით მიიღო მაგისტრის ხარისხი. სამაგისტრო ნაშრომი არაპაჰოს ტომის საველე კვლევით ექსპედიციის შედეგებს ეყრდნობოდა. კრებერმა თავისი კარიერის უმეტესი ნაწილი კალიფორნიის უნივერსიტეტში გაატარა.

მისი სახელი უკავშირდება არა მარტო კულტურული ანთროპოლოგიის ამერიკული სკოლის განვითარებას, არამედ მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ექსპედიციებსაც (სამხრეთ ამერიკაში). კრებერმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ინტერდისციპლინური მეთოდიკის დანერგვაში, დარგთაშორისი ბარიერების დაძლევაში, არქეოლოგიის კულტურის კვლევებთან დაკავშირებაში. მას ეკუთვნის კულტურული გარემოს და კულტურის კონფიგურაციის კონცეფციის შემუშავება (.

კრებერის სახელმძღვანელო „ანთროპოლოგია“ (1923, 1948) წლების განმავლობაში სამაგიდო წიგნად ითვლებოდა აღნიშნულ დარგში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* ალფრედ კრებერი — კონგრესის ბიბლიოთეკა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:ამერიკელი ანთროპოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი არქეოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ეთნოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ფოლკლორისტები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
1453

## მოვლენები 
* 29 მაისი : დაეცა კონსტანტინოპოლი და მასთან ერთად ბიზანტიის იმპერია.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
კლაიდ კლაკჰონი

**კლაიდ კეი მაბენ კლაკჰონი**  *(Clyde Kay Maben Kluckhohn)* (1905–1960) — ამერიკელი ანთროპოლოგი. დაიბადა ლემარსში, აიოვას შტატში.

თავდაპირველად სწავლობდა პრინსტონის უნივერსიტეტში, თუმცა 1923 წელს, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო მიატოვა სწავლა. იმავე წლის ზაფხული მან ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში გაატარა. ადგილობრივმა კულტურამ და ტრადიციებმა მასში სამეცნიერო ინტერესი გააღვიძა. კლაკჰონი დაინტერესდა არქოლოგიით, სოციალური ანთროპოლოგიით, ხელოვნებით, ფსიქიატრიით, რელიგიისა და ენის კვლევით. კლაკჰონი, როგორც კულტურული ანთროპოლოგიის სკოლის წარმომადგენელი, დიდი ყურადღებას უთმობდა კულტურასა და ინდივიდის კვლევას. მისი წარმოდგენით, აუთენტურ კულტურებს შორის სპეციფიკური განსხავებების საფუძვლები ინდივიდის (personality) ფსიქოლოგიის ინტერესის საგანი უნდა ყოფილიყო. კლაკჰონი ცნობილია ნავახოს ტომის კულტურის კვლევით.

## განათლება და კარიერა
*1928 წელს დაამთავრა უისკონსინის უნივერსიტეტი
*1932 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტში მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი
*1936 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო.    
*1932-1934 წლებში ასწავლიდა ნიუ მექსიკოს უნივერსიტეტში, 1935-1960 წლებში - ჰარვარდის უნივერსიტეტში.

## მნიშვნელოვანი შრომები 
**To the Foot of the Rainbow* (1927)
**Beyond the Rainbow* (1933)
**The Navaho* (1946)
**Mirror for Man* (1949)
**Culture. A Critical Review of Concepts and Definitions* (თანაავტორი: ალფრედ კრიობერი, 1952). 
**Personality in Nature, Society, and Culture* (თანაავტორი: ჰენრი ა. მიურეი და დევიდ მ. შნაიდერი, 1953)

კატეგორია:ამერიკელი ანთროპოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
ზღარბისებრნი

**ზღარბისებრნი** () — ძუძუმწოვრების ოჯახი მწერიჭამიების რიგისა. ოჯახში 8 გვარის 20 სახეობაა, რომლებიც გაერთიანებულია 2 ქვეოჯახში: ვირთაგვასებრი ზღარბები (Echinosoricinae) და ნამდვილი ზღარბები (Erinaceinae). ნამდვილ ზღარბებს აქვთ მოკლე კუდი, ზურგზე ეკლები, კანქვეშა რგოლური კუნთები, რომელთა შეკუმშვის შედეგად სხეული მრგვალდება. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიის ზომიერ სარტყელში, ინდოეთსა და აფრიკაში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება ჩვეულებრივი ანუ ევროპული ზღარბი (Erinaceus europaeus), იკვებება მწერებით, ჭიებით, პატარ-პატარა ხერხემლიანებით (ხვლიკებით, გველებით და სხვა), სასარგებლო ცხოველებია, ანადგურებენ მავნე მწერებს.

ზღარბისებრნი არიან მონოფილეტურები. სხვა მწერიჭამიებიდან მათთან ყველაზე ახლოს დგანან ბიგასებრნი. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ზღარბები
მშველიეთი

**მშველიეთი** (ძვ. *შველიეთი*) — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში. განლაგებულია მდინარეების ქსნისა და ჭურთის გამყოფი ქედის (მთის) დასავლეთ კალთაზე. სახელწოდება სავარაუდოდ წარმოსდგება სიტყვისგან "შველი". როგორც ჩანს, ამ ადგილებში უწინ ბევრი შველი და ირემი უნდა ყოფილიყო. შველიეთში ძირითადად ორი გვარი მოსახლეობდა: შერმადინები და რუსიტაშვილები. ამჟამად სოფელში მხოლოდ სამი ოჯახია დარჩენილი. სოფელში მდებარეობს წმინდა გიორგის სახელობის საყდარი და კიდევ ერთი საყდარი, სადაც ლომისობის წინა შაბათს, ივნისის თვეში ხალარჯობის დღესასწაული აღინიშნება. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.

კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბათიაშვილი

საკუთარი სახელი **ბათიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ბათიაშვილი — ქართველი არქიტექტორი
* გურამ ბათიაშვილი — ქართველი დრამატურგი
* დიმიტრი ბათიაშვილი — ქართველი კინორეჟისორი
* თამაზ ბათიაშვილი — ქართველი მევიოლინე და პედაგოგი
* ირაკლი ბათიაშვილი — ქართველი ენტომოლოგი
* ირაკლი ბათიაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი
* ლიზა ბათიაშვილი — ქართველი მევიოლინე
* ოთარ ბათიაშვილი — ქართველი ფთიზიატრი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ირაკლი ბათიაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელით **ირაკლი ბათიაშვილი** ცნობილია რამდენიმე პიროვნება:

* ირაკლი ბათიაშვილი — ქართველი აგრონომი
* ირაკლი ბათიაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი
ჟანგბადი

**ჟანგბადი** (; ქიმიური სიმბოლო — O) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეორე პერიოდის, მეთექვსმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეექვსე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 8, ატომური მასა — 15.999.

მეორე ყველაზე გავრცელებული ელემენტია დედამიწაზე, შეადგენს დედამიწის ქერქის მასის დაახ. 49%-ს და სრული მასის 28%-ს; მესამე ყველაზე გავრცელებული ელემენტია სამყაროში. დედამიწაზე ჟანგბადი კოვალენტურად ან იონურად ებმის სხვა ელემენტებს. ცალკე ჟანგბადი (მოლეკულური ორჟანგი O2, დიატომური მოლეკულა) პირველად დიდი რაოდენობით დედამიწაზე გაჩნდა პელოპროტეროზოულ ერაში (დაახ. 2,5-1,6 მილიარდი წლის წინა პერიოდში), როგორც ადრეული ანაერობების (არქეა და ბაქტერია) მეტაბოლური ურთიერთქმედების შედეგი. თავისუფალი ჟანგბადის დიდი რაოდენობით გაჩენამ იმდროინდელი ორგანიზმების უმრავლესობის გადაშენება გამოიწვია. ატმოსფერული თავისუფალი ჟანგბადის სიუხვე გვიანდელ გეოლოგიურ ეპოქებში დღემდე გამოწვეულია ფოტოსინთეზური ორგანიზმების - ოკეანეებში ფიტოფლანქტონისა და ფოთლოვანი მცენარეებით ხმელეთზე - არსებობით. ჩვეულებრივ პირობებში ჟანგბადის მოლეკულა ორატომიანია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰიპოქსია
* ლამბდა სენსორი
* ბნელი ჟანგბადი

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Oxidizing Agents > Oxygen
* Oxygen (O2) Properties, Uses, Applications
* Roald Hoffmann article on "The Story of O" 
* WebElements.com&nbsp;– Oxygen
* Chemistry in its element podcast

## სქოლიო
კატეგორია:ჟანგბადი
ლადინო

**ლადინო** (სეფარდული, ჯუდეკო, სპანიოლი, ჟუდეზმო, ხებრონეო) — ესპანელ ებრაელთა ენა. მიეკუთვნება რომანული ენების იბერო–რომანულ ქვეჯგუფს. მიახლოებულია ესპანურ ენასთან.

## ლიტერატურა
* Socolovsky, Jerome. "Lost Language of Ladino Revived in Spain", *Morning Edition*, National Public Radio, March 19, 2007. http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=8989551
* lad.wikipedia.org, La Vikipedya en Judeo-Español, לה בֿיקיפידייה אין גֿודיו־איספאנײל

კატეგორია:რომანული ენები
კატეგორია:ებრაელთა ენები
სეფარდები

[მინი|1506 წლის გამოსახულება, [ლისაბონის ხოცვა-ჟლეტა]]
**სეფარდები** (ებრ. ספרדים *სფარადიმ*) — ებრაელთა შთამომავლები, რომლებიც განდევნილ იყვნენ XV საუკუნეში ესპანეთსა (1492 წ.) და პორტუგალიიდან, ან რომლებმაც დატოვეს პირენეის ნახევარკუნძული მოგვიანებით (XVI—XVIII სს.). ტრადიციულად სარგებლობდნენ ლადინო (სეფარდული) ენით, რომელიც მიახლოებულია ესპანურთან. ცხოვრობენ ჩრდილოეთ აფრიკისა და მცირე აზიის ქვეყნებში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ასევე ისრაელში. ტერმინი *სეფარდი* მომდინარეობს *სფარად*–იდან, რაც ივრითზე *ესპანეთს* ნიშნავს. სეფარდებს უწოდებენ აგრეთვე სპანიოლებს.

## ნობელის ლაურეატები 
*ნილს ბორი — 1922
*სალვადორ ედუარდ ლურია — 1969 
*ელიას კანეტი — 1981 

## იხილეთ აგრეთვე 
* აშქენაზები 
* საბრა

## ლიტერატურა 
* Ashtor, Eliyahu, *The Jews of Moslem Spain, Vol. 2*, Philadelphia: Jewish Publication Society of America (1979)
* Assis, Yom Tov, *The Jews of Spain: From Settlement to Expulsion*, Jerusalem: Hebrew University of Jerusalem|The Hebrew University of Jerusalem (1988)
* Baer, Yitzhak. *A History of the Jews of Christian Spain*. 2 vols. Jewish Publication Society of America (1966).

კატეგორია:ებრაელთა ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
44

## მოვლენები 
*მავრიტანია რომის პროვინცია გახდა.
*რომაელმა გეოგრაფმა პომპონიუს მელამ დაწერა „De situ orbis“.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*აგრიპა I — იუდეის მეფე (დ. ძვ. წ. 10)
*ვუ ხანი — ხანის დინასტიის მხედართმთავარი

*
აშქენაზები

მინი|ებრაელები ცენტრალურ ევროპაში, 1881 წ.
**აშქენაზები** ( *აშქენაზიმ*) — ებრაელების სუბეთნიკური ჯგუფი, შუასაუკუნეების გერმანიიდან გადმოსახლებულთა შთამომავლები. შეადგენენ ევროპისა და ამერიკის ებრაელობის უდიდეს ნაწილს, ისრაელის ებრაული მოსახლეობის ნახევარს. საუბრობენ იდიშზე.

## ლიტერატურა 
* Predrag Bukovec: *Aschkenasische Juden im Europa der Frühen Neuzeit*, in: Europäische Geschichte Online, hrsg. vom Institut für Europäische Geschichte (Mainz), 2010 Zugriff am: 14.Juni.2012.
* Fritz Reuter: *Warmaisa. 1000 Jahre Juden in Worms.* 2. Auflage. Jüdischer Verlag bei Athenäum, Frankfurt am Main 1987, ISBN 3-610-00405-3. auszugsweise online

## რესურსები ინტერნეტში 
* "Analysis of genetic variation in Ashkenazi Jews by high density SNP genotyping"
* Nusach Ashkenaz, and Discussion Forum 
* Ashkenaz Heritage

კატეგორია:ებრაელთა ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჯორჯ ბერნარდ შოუ

**ჯორჯ ბერნარდ შოუ** (; დ. 26 ივლისი, 1856, დუბლინი ― გ. 2 ნოემბერი, 1950, ეიოტსენტლორენსი) — ირლანდიელი დრამატურგი, კრიტიკოსი, პოლემიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე. ეკუთვნის სამოცზე მეტი პიესა, მათ შორის გამორჩეულია „პიგმალიონი“ (1913) და „წმინდა იოანა“ (1923). თავისი შემოქმედებით, რომელიც როგორც თანამედროვე სატირას, ასევე ისტორიულ ალეგორიას მოიცავდა, შოუ თაობის წამყვანი დრამატურგი გახდა. 1925 წელს გადაეცა ნობელის პრემია ლიტერატურაში. 

დაიბადა დუბლინში, 1976 წელს გადავიდა ლონდონში. 1880-იანი წლების შუა პერიოდში პატივცემული თეატრისა და მუსიკის კრიტიკოსის სახელი მოიპოვა. იგი ფაბიანელთა საზოგადოებას შეუერთდა და მისი ყველაზე გამოჩენილი პამფლეტერი გახდა. როგორც დრამატურგმა, პირველი წარმატება 1894 წელს მოიპოვა. იგი ჰენრიკ იბსენის ძლიერი გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა და სურდა ინგლისურენოვან დრამატურგიაში ახალი რეალიზმი შემოეტა, იყენებდა რა თავის პიესებს, როგორც პოლიტიკური, სოციალური და რელიგიური იდეების გამავრცელებელ საშუალებას. 

შოუ გამოირჩეოდა თავისი საკამათო შეხედულებებით. იგი ემხრობოდა ევგენიკასა და ანბანის რეფორმას და ეწინააღმდეგებოდა ვაქცინაციასა და ორგანიზებულ რელიგიას. შოუ იზიარებდა არაპოპულარულ შეხედულებას, რომელიც პირველ მსოფლიო ომში ორივე მხარეს თანაბრად დამნაშავედ ცნობდა და მიუხედავად იმისა, რომ რესპუბლიკელი იყო, იგი გმობდა ომის შემდგომ პერიოდში დიდი ბრიტანეთის პოლიტიკას ირლანდიაში. 

1938 წელს შოუმ „პიგმალიონის“ ეკრანიზაციისთვის სცენარი დაწერა, რისთვისაც ოსკარის ჯილდო მოიპოვა. 

არაერთი კრიტიკოსისთვის ბრიტანელ დრამატურგებს შორის შექსპირის შემდეგ შოუ მეორე ადგილზე დგას. 

## შემოქმედება 
* ეშმაკის მოციქული, 1897
* პიგმალიონი, 1913

## ჯილდოები 
*1925 — ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში
*1938 — ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის

## რესურსები ინტერნეტში 
* შემოქმედება Lib.ge-ზე

## შენიშვნები 
## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი პოეტები
კატეგორია:ირლანდიელი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ბრიტანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი დრამატურგები
კატეგორია:XIX საუკუნის ირლანდიელი დრამატურგები
კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ბრიტანელი მუსიკის კრიტიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი სოციალისტები
კატეგორია:კლასიკური მუსიკის კრიტიკოსები
კატეგორია:ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ირლანდიელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ირლანდიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ირლანდიელი მუსიკის კრიტიკოსები
კატეგორია:ირლანდიელი სოციალისტები
კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი
კატეგორია:ფაბიანური საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
50

## მოვლენები 
*რომის იმპერატორმა კლავდიუსმა იშვილა ნერონი.
* 21 დეკემბერი : სომხური გადმოცემის მიხედვით,   მრავალგვარი წამების შემდეგ პიტაზის ოლქში მახვილით მოჰკვეთეს თავი თადეოზს.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*აბგარ V — ოსროჰენის მეფე

*