open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მიხეილ ლომონოსოვის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

**მიხეილ ლომონოსოვის ძეგლი** () — რუსი ბუნებისმეტყველის მიხეილ ლომონოსოვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ რაიონში, ლომონოსოვის მოედანზე, მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე.

## ისტორია 
1890 წლის მარტში სანქტ-პეტერბურგის საქალაქო დუმამ გადაწყვიტა დაედგათ მიხეილ ვასილის ძე ლომონოსოვის ძეგლი მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე სკვერში, ამჟამინდელი ლომონოსოვის ხიდის ახლოს. ძეგლის ავტორი გახდა რუსი მოქანდაკე და აკადემიკოსი პარმენ პეტრეს ძე ზაბელო, რომელმაც სანქტ-პეტერბურგის საქალაქო დუმას არქიტექტორად შესთავაზა ნიკოლოზ ლეონტის ძე ბენუა. ძეგლის კვარცხლბეკის პროექტი შეიმუშავა არქიტექტორმა ანტონინ სერგის ძე ლიტკინმა. 

ლომონოსოვის ბიუსტი და ბარელიეფი, რომელიც კვარცხლბეკზეა განთავსებული ჩამოასხეს ა. მორანის ბრინჯაოს ჩამომსხმელ ქარხანაში. თავად კვარცხლბეკი დაამზადეს მოქანდაკე კ. ო. გვიდის სახელოსნოში ნაცრისფერი გრანიტისაგან, კვარცხლბეკის სადგამი კი პიუტერლახის წითელი გრანიტისაგან არის დამზადებული. ქანდაკების წინა მხარე შემკულია ბარელიეფით, რომელზეც გამოსახულია წიგნის მკითხველი სოფლელი ბიჭი - ეს ლომონოსოვის სახეა ბავშვობაში.

ბარელიეფზე არსებული ტექსტის პროექტი შეიმუშავა ქალაქის დუმის წევრმა ი. ი. დომონტოვიჩმა. ბარელიეფის წინა მხარეზე არის შემდეგი წარწერა:

МИХАИЛЪ ВАСИЛЬЕВИЧЪ
ЛОМОНОСОВЪ

РОДИЛСЯ БЛИЗЪ Г. ХОЛМОГОРЪ
ВЪ 1711 ГОДУ
СКОНЧАЛСЯ В С. ПЕТЕРБУРГѣ
4 АПРЕЛЯ 1765 ГОДА

ძეგლის უკანა მხარეს ამოკვეთილია ალექსანდრე პუშკინის ლექსი:

Неводъ рыбакъ разстилалъ
ЛОМОНОСОВЪ

по брегу студенаго моря
Мальчикъ отцу помогалъ
Отрокъ, оставь рыбака
Мрежи иныя тебя ожидаютъ
иныя заботы
Будешь умы уловлять
будешь помощникъ Царямъ!

Пушкинъ

Воздвигнутъ въ 1892 году
Петербургскимъ городскiмъ
Общественнымъ Управленiемъ

ბრინჯაოს ბიუსტის სიმაღლეა 1,45 მეტრი, კვარცხლბეკის სიმაღლე კი 2,75 მეტრია. 

ძეგლი გაიხსნა 1892 წლის 24 სექტემბერს. 2000-იანი წლების დასაწყისში ძეგლი გაარემონტეს და 2002 წლის 31 ოქტომბერს აღმართეს ძველ ადგილზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მაიორდომი

**მაიორდომი**   (გვიანდელი  — სახლის უფროსი) —  უმაღლესი თანამდებობის პირი მეროვინგების (V  საუკუნის დასასრულსა და VIII საუკუნის შუა წლები)   ფრანკთა სახელმწიფოში. თავდაპირველად მაიორდომს მეფე ნიშნავდა, იგი სათავეში ედგა  სასახლის მმართველობას.  ფეოდალიზაციის პროცესში სამეფო ხელისუფლების დასუსტების შედეგად მაიორდომის ფუნქციები გაფართოვდა. VII საუკუნეში მაიორდომმა — ქვეყნის უმსხვილესმა მიწათმფლობელებმა — ფაქტობრივად ხელთ იგდეს სახელმწიფო ძალაუფლება. განსაკუთრებით აღზევდნენ მაიორდომები პიპინიდების საგვარეულოდან. ერთმა მათგანმა, პიპინ მოკლემ, 731 ხელთ იგდო სამეფო ტახტი და საფუძველი ჩაუყარა კაროლინგების დინასტიას.

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:წოდებები
ჰოლეშოვიცე

2007 წელს]]

**ჰოლეშოვიცე** () — პრაღის ერთ-ერთი უბანი. პრაღას შეუერთდა 1884 წელს. მდებარეობს ვლტავის მარცხენა სანაპიროზე. ჰოლეშოვიცეს ეკუთვნის ბუბნი და ლეტნა.

## ლიტერატურა
* ŠUBERT, František Adolf. Čechy. Ilustrace Karel Liebscher. Svazek 3. Praha: Otto, [po r. 1880]. Dostupné online. Kapitola Holešovice - Bubny, s. 397-402.
* heslo Praha - popis města, Holešovice Bubny. In: kolektiv autorů. Ottův slovník naučný. Praha: Jan Otto, 1903. ISBN 80-7203-007-8. Svazek XX. S. 479-480.
## რესურსები ინტერნეტში 
* Archivní mapy  na webu ČÚZK [cit. 2018-05-10]
* Václav Kostlán: Holešovice – povídání o holešovických ulicích a domech 

კატეგორია: პრაღის უბნები
ლარი (კატა)

**ლარი** (; დ. იანვარი, 2007, დიდი ბრიტანეთი) — კატა, რომელსაც უფროსი მეთაგვის პოზიცია უკავია დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციაში, დაუნინგის ქუჩის 10-ში. 

ლარის გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის კაბინეტის უფროსი მეთაგვის პოზიცია 2011 წლის 15 თებერვლიდან უკავია. ამ დროს იგი 4 წლის იყო. ამ დროისათვის იგი უკვე მესამე პრემიერ-მინისტრს, კონსერვატორ ბორის ჯონსონს ემსახურება. ლარის წინამორბედი იყო სიბილი, რომელიც აღნიშნულ პოზიციას 2007-2009 წლებში იკავებდა.

## გალერეა 

სურათი:Larry the Cat - May 2011.jpg|ლარი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრ დევიდ ქემერონთან და აშშ-ს პრეზიდენტ ბარაკ ობამასთან ერთად
სურათი:10 Downing Street. MOD 45155532.jpg|დაუნინგის ქუჩა 10

## სქოლიო
კატეგორია:კატები
კატეგორია:დაბადებული 2007
კატეგორია:ცხოველები პოლიტიკაში
კატეგორია:გამოჩენილი კატები
გურამ გოგიაშვილი

**გურამ სოლომონის ძე გოგიაშვილი** (დ. 19 ივლისი, 1934, თბილისი, — გ. 25 ივნისი, 2023) — ქართველი ჟურნალისტი, მთარგმნელი; საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1984).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის განხრით (1958). 1954 წლიდან პრესაში აქვეყნებს წერილებსა და ნარკვევებს. 1965–80 წლებში იყო გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქტორის მოადგილე, 1980 წლიდან — ჟურნალ „პარტიული სიტყვის“ (შემდგომში „საზრისი“) მთავარი რედაქტორი, 1991 წელს — გამომცემლობა „სამშობლოს“ დირექტორის მოადგილე, 1992–96 წლებში — გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის“ მთავარი რედაქტორი, 1996 წლიდან — ამავე გაზეთის მთავარი რედაქტორის მოადგილეა. 60–70-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ქართ. ემიგრაციისათვის განკუთვნილ გაზეთ „სამშობლოს“. 

გოგიაშვილს ეკუთვნის ნიკოლას გილიენის, ალექსანდრე ბლოკის, რაინერ მარია რილკეს, იანის რაინისის, ჟაკ პრევერის, ჯანი როდარის, სამუილ მარშაკის, ანტონ ჩეხოვის, კონსტანტინე პაუსტოვსკის, ალექსანდრე ოსტროვსკის, ვასილი შუქშინის, ედუარდ რაძინსკის, ერაზმ როტერდამელის, პაულო კოელიოს და სხვ. ნაწარმოებების თარგმანები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფრანსუა რაბლეს „გარგანტუა და პანტაგრუელის“ თარგმანი (1972–2000). გოგიაშვილი არის ივანე მაჩაბლის (1990) და ვაჟა-ფშაველას (1994) პრემიების ლაურეატი. დაჯილდოებულია ღირსებისა (1996) და ვახტანგ გორგასლის მესამე ხარისხის (2003) ორდენებით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
გურამ
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივნისი
კანგ დე სონგი

**კანგ დე სონგი** (დ. 26 აპრილი, 1989, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი და კომპოზიტორი, მსახიობი, ტელეწამყვანი. დე სონგი დაიბადა და გაიზარდა იტჰევონის რაიონში, სეულში, სამხრეთი კორეა. იყო მუდმივი წამყვანი ისეთ პოპულარული შოუებისა, როგორებიცაა „ოჯახური დასვენება“ და „ღამე ღამის შემდეგ“. მონაწილეობდა მსოფლიოში განთქმულ კორეულ დადგმაში „კატები“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ორი მხიარული ბატი

**„ორი მხიარული ბატი“** () — მოკლემეტრაჟიანი ნახატი მულტფილმი, სამსიუჟეტიანი მულტიპლიკაციური ალმანახის — „მხიარული კარუსელის“ (№ 2) მესამე სიუჟეტი. გადაღებულია 1970 წელს სტუდია სოიუზმულტფილმის მიერ. რეჟისორი — ლეონიდ ნოსირიევი.

ეფუძვნება უკრაინული ხალხური ხელოვნების ნიმუშად ჩათვლილ იუმორისტულ უკრაინულ ხალხურ სიმღერას (სხვა წყაროებით — რუსულს)..

სახელით „ორი მხიარული ბატი“ გამოიცა რამდენიმე წიგნი ბავშვებისათვის, რომლებშიც შესული იყო ეს სიმღერა. „ორი მხიარული ბატი“ ითვლება   იმ წიგნთა რიცხვში, რომლებიც არამხედველი ბავშვებისთვისაა რეკომენდებული, მათთვის გამოვიდა სპეციალური გამოცემა, რომლის გვერდებზეც პლასტიკური ზედდებებია.

ამ სიმღერაზე დაიდგა საბავშვო აუდიტორიაზე გათვლილი სპექტაკლები, აგრეთვე საბავშვო თოჯინების წარმოდგენები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* „მხიარული კარუსელი“ № 2. ორი მხიარული ბატი Аниматор.ру-ზე
* „ორი მხიარული ბატი“ საიტზე „Энциклопедия отечественного кино“
* ლეონიდ ნოსირიევი — ტექსტები — Энциклопедия отечественного кино
* უყურეთ მულტფილმს  MULTDOM.COM-ზე
* სიმღერის სრული ტექსტი — რუსული ვიქსიკონი

## სქოლიო 
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
საქართველოს კომუნისტური პარტია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**საქართველოს კომუნისტური პარტია** შეიძლება აღნიშვნადეს:

*საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1920 წელს, როგორც რსდმპ ბოლშევიკური ფრთის გაგრძელება და სატელიტური ორგანიზაცია საქართველოში და გაუქმებული 1991 წელს;
*საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1992 წელს, როგორც *საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის* სამართლამემკვიდრე.
*საქართველოს კომუნისტური პარტია – დაფუძნებული 1992 წელს, როგორც საქართველოს სოციალისტური შრომის პარტია;
*საქართველოს აღორძინებული კომუნისტური პარტია  – დაფუძნებული 1998 წელს, გაუქმებული 1999 წელს.
*საქართველოს ახალი კომუნისტური პარტია  – დაფუძნებული 2001 წელს.

კატეგორია:საქართველოს კომუნისტური პარტია
სიონისტური საოკუპაციო მთავრობა

**სიონისტური საოკუპაციო მთავრობა** (; აბრევიატურა — **ZOG**) — ანტისემიტური კონსპირაციული თეორია, რომლის თანახმადაც „ებრაელი აგენტები“ საიდუმლოდ აკონტროლებენ დასავლეთის ქვეყნების მთავრობებს. ზოგჯერ გამოიყენება ვარიანტი „ებრაული საოკუპაციო მთავრობა“..

ტერმინი გამოიყენება რადიკალური მემარჯვენე ან ანტისემიტური ჯგუფების მიერ შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში, ულტრანაციონალისტების (ჯგუფი „Память“) მიერ რუსეთის ფედერაციაში და სხვადასხვა რადიკალური მემარჯვენე ორგანიზაციების („Freemen“, „Identity Christians“, „ოდინისტები“ და „კუ კლუქს კლანი“) მიერ.

„სიონისტურ საოკუპაციო მთავრობას“ არ აქვს არაფერი საერთო სიონიზმთან, რომელიც გამოხატავს მხარდაჭერას ისრაელის ტერიტორიაზე ებრაული სახელმწიფოს არსებობის მიმართ. ამ კონტექსტში, სიტყვა სიონისტი მოკლებულია ტრადიციულ მნიშვნელობას და განიზრახავს, წარმოაჩინოს ებრაელები როგორც შეთქმულები, რომელთაც სურთ მსოფლიოს კონტროლი (როგორც ნათქვამია „სიონისტ ბრძენთა პროტოკოლში“).

## რესურსები ინტერნეტში 
*  .
* .
* .

## სქოლიო 
კატეგორია:შეთქმულების თეორიები
კატეგორია:ანტისემიტიზმი
ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავის ძეგლი

**ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავის ძეგლი** () — ძეგლი რუსი კომპოზიტორის ალექსანდრე დარგომიჟსკის საფლავზე სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ხელოვნების ოსტატთა სასაფლაოზე ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტერიტორიაზე. ძეგლის ავტორია მოქანდაკე ანდრეი ხაუსტოვი.

## ისტორია 
ძეგლი ჩამოასხეს ბრინჯაოსაგან და წარმოადგენს გლეხის მწყემსი ბიჭის ფიგურას, რომელსაც ხელში სალამური უჭირავს. ფიგურა ნატურალურ ზომებშია შექმნილი. ძეგლის მოდელად გამოიყენეს ხაუსტოვის სადიპლომო ნაშრომი - კომპოზიტორ ალექსანდრე დარგომიჟსკის ძეგლი, რომელიც დაიცვა 1958 წელს ა. ლ. შტიგლიცის სახელობის სანქტ-პეტერბურგის სამხატვრო-სამრეწველო აკადემიაში. იშვიათი მოვლენა იყო XX საუკუნეში რუსული სახვითი ხელოვნების ისტორიაში, როდესაც სადიპლომო ნაშრომს დგამდნენ ძეგლად. 

ა. ხაუსტოვმა უარყო ფართოდ გავრცელებული, ტიპური საფლავის ქვის დადგმის ტრადიცია, რომელიც ყველაზე ხშირად კვარცხლბეკზე აღმართული ბიუსტის სახით იყო წარმოდგენილი და მან გარდაცვლილის ფიგურა აღმართა მთელი ტანით. მწყემსი ბიჭის ფიგურა ცოცხალია, დინამიურია, ჩამოჰგავს ალექსანდრე ოსტროვსკის პიესა-ზღაპრის გმირს. 

1958 წელს ა. ხაუსტოვის სადიპლომო ნაშრომის შესახებ რუსეთში გამომავალი ჟურნალი „ხელოვნება“ წერდა: 

## ლიტერატურა
*Калинин В. Молодые монументалисты // Искусство. 1958, № 11. С.13.
*Ленинград. Путеводитель / Составитель Серпокрыл С. М.. — Л.: Лениздат, 1973.
*Нетунахина Г. Д. Музей городской скульптуры. — Л.: Лениздат, 1981.
*Сморгон Л. Разговор с Репиным. — СПб.: Герань, 2006.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Федотов Н. Памяти Андрея Хаустова. — 2010

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
გალმა

**გალმა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.      მოსახლეობის რაოდენობა — 	 2,142  კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
როდერიკი

მინი|250პქ|XVIII საუკუნის გრავიურა
**როდერიკი** (, ; ან **როდრიგო**) (გ. 711)  — ვესტგუთების მეფე 709–711 წლებში. მის შესახებ ცნობები უფრო მეტად ლეგენდარულია, ვიდრე დანამდვილებითი. უდავოდ ისაა ცნობილი, რომ მის დროს დაიწყო არაბთა დაპყრობითი ომები ესპანეთში.

710 წლამდე იყო ბეტიკისა და ლუზიტანიის ჰერცოგი. მეფე ვიტიცას გარდაცვალების შემდეგ არისტოკრატებმა მეფედ არა მისი ვაჟები, არამედ როდერიკი აირჩიეს. VIII საუკუნის დასაწყისში არაბებმა მთელი ჩრდილოეთი აფრიკა დაიკავეს. 710 წელს ოთხი ხომალდით, აბუ ზურა ტარიფის მეთაურობით გადალახეს გიბრალტარის სრუტე და ვესტგოთების ქალაქი ალხესირასი გაძარცვეს და დიდი სიმდიდრით უკან დაფრუნდნენ. 711 წელს ტარიქ იბნ ზიადის ხელმძღვანელობით არაბები (სულ რაღაც 300-მდე კაცი) და ბერბერები (7000 კაცი) შეიჭრნენ ესპანეთში. მათ დაიკავეს ბევრი ციხესიმაგრე, ქალაქი და ლაგო-დე-ლა-სანდას ტბას მიაღწიეს. ისინი სევილიაზე გალაშქრებისათვის იყვნენ მზად, როდესაც გაიგეს, რომ როდერიკი დიდი არმიით მიემართებოდა მათკენ (ზოგი წყაროთი 70 000–100 000). როდესაც ეს შეიტყვეს, არაბებმა დამხმარე ძალას მოუხმეს. საბოლოოდ ბრძოლა გაიმართა გვადალეტესთან, სადაც ვესტგუთები დამარცხდნენ, როდერიკი ბრძოლაში დაიღუპა.

## ლიტერატურა 
* Ахмед ибн Мохаммед аль-Маккари. История мусульманских династий в Испании. Кн. 4. Гл. 1-2.
* Хроника Альфонсо III.
* Мосарабская (Мозарабская) хроника 754 г.// Wolf, Kenneth Baxter. Conquerors and Chroniclers of Early Medieval Spain. — Liverpool University Press, 1999. — ISBN 0-85323-554-6.

## რესურსები ინტერნეტში
* როდერიკის მონეტები

კატეგორია:ვესტგუთების მეფეები
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 711
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (2018)

**ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში** 2018 წლის 9 დეკემბერს  ჩატარდება. სომხეთში პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის გადადგომის შემდეგ 2018 წლის 16 ოქტომბერს ორ კვირიან ვადაში ეროვნულ ასამბლეას არ აურჩევია ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი.

აღსანიშნავია, რომ მომავალი არჩევნები იქნება პირველი საერთო არჩევნები სომხეთში მომხდარი 2018 წლის რევოლუციის შემდეგ, რის შედეგადაც ხელისუფლება გადადგა.

## საარჩევნო სისტემა 
ეროვნული ასამბლეის 101 წევრი ირჩევა პარტიული სიით პროპორციული წარმომადგენლობის მიხედვით. ადგილები გამოყოფილია დჰონდის მეთოდის გამოყენებით. პარტიებისთვის გამოყოფილია საარჩევნო ბარიერის 5% და 7% მრავალპარტიული ალიანსებისთვის. აღსანიშნავია, რომ სულ ცოტა 3 პოლიტიკური ძალა შედის პარლამენტში არჩევნების შედეგების მიხედვით.

საარჩევნო ბიულეტენები იყოფა ორ სექციად - ერთში მოთსებულია კანდიდატთა დახურული სია ეროვნულ დონეზე და მეორეში კანდიდატთა ღია სია. ამომრჩეველი ხმას აძლევს პარტიას ეროვნულ დონეზე, ასევე შეუძლია უპირატესობა მიანიჭოს რომელიმე კანდიდატს ერთი და იმავე პარტიის რაიონულ სიაში. ადგილები გამოყოფილია პარტიების მიერ მათი ნაციონალური წილის გამოყენებით. ნახევარი ხვდება ეროვნული სიიდან და ნახევარი იმის მიხედვით თუ რამდენ ხმას მიიღებს რაიონულ სიაში. ოთხი ადგილია გამოყოფილი ეროვნული უმცირესობებისთვის (ძირითადი წარმომადგენლები რომლისაც არაინ ასურელები, ქურთები, რუსები და იეზიდები), დახურული სიებისა და სატელევიზიო დებატების დანერგვას. 

რამდენიმე დღის შემდეგ კანონპროექტი პარლამენტში მეორედ იქნა შეტანილი, თუმცა ისევ ხმების ნაკლებობის გამო იგი არ დამტკიცდა.

## კრიტიკა 
პოლიტიკოსებისა და ანალიტიკოსების გარკვეულმა ნაწილმა გააკრიტიკა არჩევნების თარიღი, იმის გამო, რომ ცვლილებების შეტანა საარჩევნო კოდექსი პარლამენტმა არ მიიღო. ეროვნული თვითმმართველობის გაერთიანებისა და ეროვნული დემოკრატიის ლიდერები თვლიან, რომ არჩევნები „არადემოკრატიული“ იქნება და არ მიაჩნიათ, რომ ნაჩქარევი არჩევნები ხელს შეუწყობს სტაბილური პოლიტიკური სფეროს შექმნას.

ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევს, რომ მოქმედი კანონმდებლობა წინა საპარლამენტო არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკური პარტიისთვის უფრო ხელსაყრელი იყო. ქვეყნის ყოფილმა მმართველმა პარტიამ არჩევნებამდე უმრავლესობა ეროვნული კრებაში დანიშნა და თავდაპირველად მოუწოდა არჩევნების ჩატარებას 2019 წლის ზაფხულში, რათა მხარეებმა დროულად შეძლონ არჩევნებისთვის მომზადება და სომხეთის საარჩევნო კოდექსში ცვლილებების შეტანა.

## მონიტორინგი 
ეუთო და ODIHR ფართომასშტაბიან სადამკვირვებლო მისიას განახორციელებს. არჩევნებში ასევე 200 მოკლევადიანი დამკვირვებელი იქნება. მონიტორინგის პროცესში მონაწილეობას მიიღებენ რუსეთის პარლამენტის ოთხივე ფრაქციის დამკვირვებლები.

სომხეთში ევროკავშირის მუდმივი დელეგაციის ხელმძღვანელმა, პიოტრ სვიტალსკიმ განაცხადა, რომ სომხეთმა შეძლო და სიტყვის თავისუფლების უმაღლეს სტანდარტებს მიაღწია ხავერდოვანი რევოლუციის შემდეგ.

## პარტიები და ალიანსები 
9 პარტია და 2 ალიანსი მიიღებს მონაწილეობას არჩევნებში

* სომხეთის რესპუბლიკური პარტია
* მოქალაქეების გადაწყვეტილება
* სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია
* ალიანსი „ჩემი ნაბიჯი“
* გაბრწყინებული სომხეთი
* ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია
* „ორინოტ იერკერი“
* აყვავებული სომხეთი

## სქოლიო 
კატეგორია:არჩევნები
კატეგორია:საპარლამენტო არჩევნები სომხეთში 2018
ჰილდერიხი

**ჰილდერიხი** (; დ. დაახლ. 460 — გ. 533, კართაგენი, ვანდალთა სამეფო) — ვანდალების მეფე 523–530 წლებში. ჰუნერიხისა და ევდოკიას ვაჟი, გაიზერიხისა და დასავლეთ რომის იმპერატორ ვალენტინიანე III-ის შვილიშვილი.

ჰილდერიხი, სავარაუდოდ მისი აღზრდის გამო, ცდილობდა თავისი გავლენა გაეზარდა ბიზანტიის სამეფო კართან მჭიდრო კავშირის მეშვეობითა და კათოლიკურ ეკლესიასთან დათმობებით. ჯერ კიდევ ტახტზე ასვლამდე მან გადასახლებიდან დააბრუნა ეპისკოპოსები და ვაკანტური ადგილების შევსების ბრძანებაც გასცა. აღსანიშნავია, რომ ამ დროის ვანდალურ მონეტებზე იუსტინიანე I-ის პორტრეტებია გამოსახული, რაც ვანდალთა სამეფოს სიმბოლურ დამოკიდებულებას აღნიშნავდა ბიზანტიისადმი. პროკოპი კესარიელის მიხედვით, ჰილდერიხი და იუსტინიანე ჯერ კიდევ ამ უკანასკნელის იმპერატორად გახდომამდე იყვნენ ახლო მეგობრები; იუსტინიანე იუსტინე I-ის სიბერეში ასრულებდა სახელმწიფო მმართველის მოვალეობას.

ქვრივი დედოფალი ამალაფრიდა (თრასამუნდის ცოლი), რომელიც ოსტგუთების მეფის, თეოდორიხ დიდის და იყო, ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ გამოვიდა. მას და მის მხარდამჭერ ოსტგუთებს ბრალი დასდეს სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობაში და სიკვდილით დასაჯეს. შურისძიების მიზნით თეოდორიხმა დაიწყო მზადება კართაგენზე გასალაშქრებლად. მალევე ააგეს ფლოტი. სულ ცოტა ათასამდე ხომალდს 526 წლის 13 ივნისს უნდა დაეტოვებინა იტალიის სანაპირო, მაგრამ თეოფორიხი ავად გახდა და ამავე წლის 30 აგვისტოს გარდაიცვალა.

ამ დროს კონსოლიდაცია განიცადეს ბერბერებმა, რომლებმაც რამდენიმე ბრძოლაში დაამარცხეს ვანდალები. ჰილდერიხმა განსაკუთრებული მარცხი განიცადა ბიზაკიაში მცხოვრებ ტომებთან, მათ მეთაურობდა ბელადი ანტალა. გარკვეული დროის განმავლობაში ვანდალთა სამეფოს მთელ ტერიტორიაზე ბერბერთა ძალაუფლება ვრცელდებოდა.

ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელიც ბიზანტიასთან დაახლოებას ითვალისწინებდა, 530 წელს გამოვიდა სამეფო ოჯახის ერთ-ერთი ჯგუფი თავის მხარდამჭერებთან ერთად. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა გელიმერი. მან დიდგვაროვანი ვანდალები დაარწმუნა, რომ ჰილდერიხი ბრძოლისუუნარო მეფე იყო და დააზარალებდა მათ ინტერესებს ბერბერებისაგან და ბიზანტიელებისგან. ჰილდერიხი ნათესავებთან ერთად შეიპყრეს და კართაგენის ციხეში გამოკეტეს. იუსტინიანეს ჰქონდა მისი გათავისუფლების მცდელობები, თუმცა უშედეგოდ.

როდესაც 533 წელს ბიზანტიელები აფრიკაში შეიჭრნენ რათა უზურპატორი გელიმერი ჩამოეგდოთ და ძველი მეფე გაეთავისუფლებინათ, გელიმერმა თავის ძმას უბრძანა ჰილდერიხი სიკვდილით დაესაჯა.

## ლიტერატურა 
* *ისიდორე სევილიელი*. ვანდალთა ისტორია
* *იორდანი*. გეტების წარმოშობისა და მოქმედების შესახებ
* *პროკოპი კესარიელი*. ომი ვანდალებთან
* დასავლეთი ევროპა, მსოფლიოს მმართველები. ქრონოლოგიურ-გენეალოგიური ცხრილები მსოფლიოს ისტორიაში 4 ტომად, ავტორ-შემდგენელი ვ. ვ. ერლიხმანი. — ტ. 2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Foundation for Medieval Genealogy: Spain: Vandals, Suevi & Visigoths 

კატეგორია:დაბადებული 460
კატეგორია:გარდაცვლილი 533
კატეგორია:ვანდალთა მეფეები
კატეგორია:მოკლული მონარქები
Electrosvit Ambasador

**Electrosvit Ambasador** — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ჩეხოსლოვაკიური წარმოების კონსოლური ტიპის გარე განათების სანათი. არსებობს მისი რამდენიმე მოდიფიკაცია, რომლებიც განსხვავდება სიმძლავრით (150W, 250W, 400W) და დიზაინით, რაც ოდნავ განსხვავებულია ბოლო წლების გამოშვებებში.
## კონსტრუქცია
Electrosvit Ambasador-ის კორპუსი შედგება ორი ძირითადი ნაწილისგან: ზედა კოლოფში მოთავსებულია ნახევარგამტარი მოწყობილობები: დროსელი, სანთებელა და კონდენსატორი, ხოლო ქვედა ნაწილში ალუმინის ამრეკლი, პატრონა და დამცავი შუშა. კორპუსი დამზადებულია მინაბოჭკო-ეპოქსიდის კომპოზიტისგან. Electrosvit Ambasador განკუთვნილია მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებისთვის.

## მწარმოებელი
აღნიშნული ტიპის სანათები იწარმოებოდა სლოვაკეთის ქ. ნოვე-ზამკიში, „ელექტროსვიტის“ საწარმოში.

## ისტორია
Electrosvit Ambasador პირველი პროტოტიპი შეიქმნა 1980 წელს და სერიულ წარმოებაში ჩაეშვა 1981 წელს. მისი პირველი მოდიფიკაციები გამოირჩევოდა დიდი ზომებით და მიუხედავად იმისა, რომ მისი კორპუსი მინაბოჭკო-ეპოქსიდის კომპოზიტით მზადდებოდა, ეს სანათები საკმაოდ მძიმეა (400W სანათი დაახლ. 17კგ იწონის). მოგვიანებით, 1990-2010 წლებში გამოშვებული სანათების ამოცნობა შეიძლება მისი შედარებით მომცრო ზომის ზედა ნაწილით.  
1980-იან წლებში ამ ტიპის სანათების ექსპორტი დიდი რაოდენობით ხდებოდა სსრკ-ს ქვეყნებში და მათ შორის საქართველოშიც. დაახლოებით 2010 წლისთვის ამ ტიპის სანათების წარმოება შეწყდა.

## წყარო
2317 «Ambasador» (Electrosvit) 
### რესურსები ინტერნეტში
ანთებული Electrosvit Ambasador-ის ვიდეო
კატეგორია: გარე განათების მოწყობილობები
მემარცხენეობა

**მემარცხენეობა** — ტერმინი თანამედროვე პოლიტიკურ მეცნიერებასა და ცხოვრებაში, რომელიც ვიწრო გაგებით აღნიშნავს პოლიტიკური კურსის გამოხატვის რადიკალურ ან პროგრესულ გზას, ხოლო ფართო გაგებით – პოლიტიკურ იდეოლოგიას, რომელიც ესწრაფვის სოციალურ თანასწორობასა და სოლიდარობას, სოციალური იერარქიის საწინააღმდეგოდ. ტერმინს *მემარცხენეობა* თავდაპირველად პირდაპირი მნიშვნელობა ჰქონდა, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდიდან მოდის და მემარჯვენეობასთან ერთად გაჩნდა, როგორც 1789 წელს მოწვეული გენერალური შტატების კრებაზე წარმომადგენელთა სხდომის ადგილის აღმნიშვნელი (კრებაზე მეფისგან მარჯვნივ ისხდნენ თავად-აზნაურობა და სამღვდელოება, რომლებიც მონარქიას უჭერდნენ მხარს, ხოლო მარცხნივ – ბურჟუაზია და რიგითი მოქალაქეები, რომლებიც რევოლუციის, რესპუბლიკის შექმნისა და სეკულარიზმის მხარდამჭერები იყვნენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:პოლიტიკური სპექტრი
ჟან დე ვალუა (1398-1417)

**ჟან დე ვალუა** (; დ. 31 აგვისტო, 1398 — გ. 5 აპრილი, 1417) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VI-ისა და დედოფალ იზაბელა ბავარიელის ვაჟი. საფრანგეთის დოფინი 1415-17 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
ჟან დე ვალუა დაიბადა 1398 წლის 31 აგვისტოს. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VI-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ იზაბელა ბავარიელის უმცროსი ვაჟი. 1406 წელს მცირეწლოვანი ჟანი დააქორწინეს მის ასევე მცირეწლოვან ბიძაშვილზე, ჰოლანდიის, ფრიზიის, ზელანდიისა და ენოს გრაფინია ჟაკლინ ენოელზე. სანამ ჟაკლინი და ჟანი სრულწლოვანები გახდებოდნენ, ამ საგრაფოებს ჟანის სიდედრი, მარგარიტა ბურგუნდიელი მართავდა. საქორწინო კონტრაქტის მიხედვით კი ზემოთ აღნიშნული საგრაფოები ჟანისა და ჟაკლინის გარდაცვალების შემდეგ მათი შვილისა და საფრანგეთის მფლობელობაში გადავიდოდა. 1415 წლის დეკემბერში ჟანის უფროსი ძმა, საფრანგეთის დოფინი (ანუ ტახტის მემკვიდრე), ლუი დე ვალუა გარდაიცვალა, რის შემდეგაც დოფინი თავად ჟანი ხდება. თუმცა, მას ტახტზე ასვლა არასდროს ჰღირსებია, რადგან 1417 წელს იგი მოწამლეს. ჟანი გარდაიცვალა მოწამვლის შედეგად, 18 წლის ასაკში, უშვილოდ, რის გამოც ჟაკლინს კვლავ მოუწია გათხოვება, დოფინი კი ჟანის უმცროსი ძმა ხდება. 

## ლიტერატურა 
*  Ernest van Bruyssel, Histoire du commerce et de la marine en Belgique, 1863, p. 66., A. Janse, Een Pion voor een Dame (2009).

კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1398
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1417
კატეგორია:ვალუები
კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
კატეგორია:საფრანგეთის დოფინები
ვახტანგ ძაბირაძე

**ვახტანგ ძაბირაძე** (დ. 6 თებერვალი, 1953,  სოფელი  კლდეეთი, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტოლოგი და კონსტიტუციონალისტი, პუბლიცისტი და მესამე მოწვევის საქართველოს პარლამენტის წევრი, წარსულში ეროვნული მოძრაობის აქტიური მონაწილე და პოლიტიკოსი. სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, დაამთავრა  ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი. პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობით, პროფესიული მოღვაწეობის სფერო დაუკავშირა პოლიტოლოგიას და პუბლიცისტიკას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვახტანგ ძაბირაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ქართველი პოლიტიკის მეცნიერები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
პეტრე I-ის ძეგლი (მიხაილოვის სასახლე)

**პეტრე I-ის ძეგლი** () — რუსეთის იმპერატორ პეტრე I დიდის ბრინჯაოს ძეგლი. მდებარეობს მიხაილოვის სასახლის წინ სანქტ-პეტერბურგში.

## ისტორია 
იტალიელმა მოქანდაკემ ბარტოლომეო კარლო რასტრელიმ ძეგლის მოდელი ჯერ კიდევ პეტრე I-ის სიცოცხლეში დაამზადა, მაგრამ იგი დაასრულეს მხოლოდ 1747 წელს, როდესაც ალესანდრო მარტელიმ ჩამოასხა იგი ბრინჯაოსაგან. ლიტერატურაში აღნიშნული ძეგლის შექმნის ისტორია მთლად ნათელმოფენილი არ არის. კაზიმირ ვალიშევსკი აღნიშნავს, რომ რასტრელის ქანდაკება დაუმთავრებელი დარჩა, ხოლო ალესანდრო მარტელმა საკუთარი პროექტი წარადგინა, რომელიც ეკატერინე II-ს არ მოეწონა. თუმცა ვალიშევსკის არ დაუსახელებია არანაირი ავტორიტეტული წყარო და არც ადგილობრივი სპეციალისტების მტკიცებულებები არ არსებობს მარტელის პროექტის შესახებ. გარდა ამისა, აღნიშნული აღწერა სრულიად ეთანხმება ბრინჯაოს მხედრის ძეგლს, რომელიც ეტიენ მორის ფალკონეს ნამუშევარია და რომლის კონცეფციის განხილვაში მონაწილეობა მიიღო თავად იმპერატრიცამ.

XVIII საუკუნის განმავლობაში განიხილებოდა ძეგლის განტავსების სხვადასხვა ვარიანტები: პოლტავაში, კრონშტადტში, მაგრამ საუკუნის ბოლომდე იგი დარჩა სამების ხიდის ქვეშ ხის სათავსოში. 

1800 წელს ძეგლი საბოლოოდ აღმართეს კვარცხლბეკზე, რომელიც დაამზადეს ფიოდორ ვოლკოვის ნახაზების მიხედვით. გრანიტის კვარცხლბეკი მოპირკეთებულია თეთრი მარმარილოს ფილებით, ასევე მორთულია ორი ბარელიეფით რომელიც გადმოგვცემს პოლტავისა და განგუტის ბრძოლების ამბავს. ბარელიეფებზე მუშაობდნენ მოქანდაკეები: ივან ტერებენიოვი, ვასილი დემუტ-მალინოვსკი, ი. ე. მოისეევი მიხეილ კოზლოვსკის ხელმძღვანელობით. 

იმპერატორ პავლე I-ის ბრძანებით კვარცხლბეკზე გააკეთეს წარწერა „Прадеду — правнук“, აშკარად ბრინჯაოს მხედრის წარწერის „Петру Первому Екатерина Вторая“ საწინააღმდეგოდ.

ლენინგრადის ბლოკადის დროს ძეგლი ჩამოიღეს კვარცხლბეკიდან და გადამალეს. 1945 წელს ძეგლი დაუბრუნეს ადგილს.

## ლიტერატურა 
* Валишевский К. Вокруг трона / Пер. с фр. А.Ф. Гретман. - М., 1989. - С. 277.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Павел I Екатерине II: история одного памятника
* Конный памятник Петру I работы Растрелли (1710-40-е)

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კუტუზოვისა და ბარკლაი-დე-ტოლის ძეგლები

**კუტუზოვისა და ბარკლაი-დე-ტოლის ძეგლები** () — რუსი სამხედრო მეთაურების  მიხეილ კუტუზოვისა და მიხეილ ბარკლაი-დე-ტოლის ძეგლი, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში ნევის პროსპექტის, ყაზანის მოედანზე.

## ისტორია 
250px|მინი|მარცხნივ|მიხელ ბარკლაი-დე-ტოლის ძეგლი
1813 წელს მიხეილ კუტუზოვის და 1818 წელს მიხეილ ბარკლაი-დე-ტოლის გარდაცვალების შემდეგ იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა გადაწყვიტა მათი პატივისცემის ნიშნად აღემართა მათი ძეგლები ყაზამის ტაძრის წინ სანქტ-პეტერბურგში, რის გამოც 1818 წლის 23 სექტემბერს გამოიცა მეფის ბრძანება. 

ხელოვნების საიმპერატორო აკადემიის მოქანდაკეებმა უარი თქვეს ძეგლების პროექტის შექმნის კონკურსში მონაწილეობაზე, რადგან აუცილებელი წინაპირობა იყო სამხედრო პირები გამოესახათ თანამედროვე სამხედრო ფორმებში და არა ანტიკურ მანტოებში, როგორც ეს მანამდე  ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. ამის გამო  კონკურსის გამოცხადებიდან ნახევარი წლის შემდეგაც კი არიყო არცერთი ესკიზი წარდგენილი. ძეგლების მოდელები შექმნა გერმანელმა მოქანდაკემ ედუარდ შმიდტ ფონ დერ ლაუნიცმა, თუმცა მისი ნამუშევარი არ მიიღეს, რადგან მან ვერ შექმნა რუსი სამხედრო მეთაურების დამაჯერებელი იმიჯი. 1829 წელს იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა გამართა ახალი კონკურსი კუტუზოვისა და ბარკლაი-დე-ტოლის ძეგლების შესაქმნელად, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს რომიდან დაბრუნებულმა მოქანდაკეებმა ბორის ორლოვსკიმ და სამუილ გალბერგმა. არჩევანი შეაჩერეს ბ. ორლოვსკის ესკიზზე და მან 1830 წლის იანვარში დაიწყო მუშაობა ძეგლებზე. 

ოგიუსტ მონფერანის წინადადებით კვარცხლბეკის დამზადებას აპირებდნენ წითელი გრანიტისაგან და შეამკობდნენ ვერცხლისფერი ბარელიეფებით. ორლოვსკის წინადადებით უნდა გამოეყენებინათ  ჩრდილოეთის გრანიტი. საბოლოოდ იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა მიიღო არქიტექტორ ვასილი სტასოვის ვარიანტი. კვარცხლბეკი შეასრულეს სამსონ სუხანოვის ხელმძღვანელობით 1837 წლის გაზაფხულზე. მონფერანმა შესთავაზა კვარცხლბეკზე წარწერა გაეკეთებინათ ვერცხლისფერი ასოებით, მაგრამ ორლოვსკის წინადადებით ასოები ამოკვეთეს კვარცხლბეკზე. 

ძეგლების მოდელები დაასრულეს 1831 წელს. ქანდაკებები ჩამოასხა ცნობილმა ხელოსანმა ვასილი ეკიმოვმა  1832 წელს კუტუზოვის ქანდაკება, ხოლო 1836 წელს ბარკლაი-დე-ტლის ქანდაკება. 

არქიტექტორ კონსტანტინ ტონის ხელმძღვანელობით 1837 წლის 30 მაისს აღმართეს მიხეილ კუტუზოვის, ხოლო 1837 წლის 15 ივნისს მიხეილ ბარკლაი-დე-ტოლის ქანდაკებები. გახსნის საზეიმო ცერემონია გაიმართა 1837 წლის 25 დეკემბერს, სამამულო ომში გამარჯვების 25 წლისთავთან დაკავშირებით. 

დიდი სამამულო ომის განმავლობაში ორივე მხედართმთავრის ძეგლი კვლავ განაგრძობდა საკუთარ კვარცხლბეკებზე დგომას. 

ქანდაკებები არაერთხელ გაარემონტეს: 1945, 1972 და 2002 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
წეკელდის ქედი

**წეკელდის ქედი** — ანტიკლინური სერი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის, იმერეთის მხარის ხონისა და სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტებში. მდებარეობს ასხის კარსტულ მასივზე, ქვიბიას გაუდინარი ქვაბულის სამხრეთ მხარეს, ლეჩხუმ-იმერეთ-ოდიშის საზღვარზე. მიმართულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ. აგებულია ცარცული კირქვებით და ტერიგენული ქანებით. კირქვული ნაწილი დაკარსტულია, ქედის დასავლეთი ნაწილი ტყითაა შემოსილი, აღმოსავლეთ ნაწილის თხემურ ზოლში ალპური ლანდშაფტია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქედები
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ქედები
რადეგონდ დე ვალუა

**რადეგონდ დე ვალუა** (; დ. აგვისტო, 1428 — გ. 19 მარტი, 1445) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის უფროსი ასული. დანიშნული იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ სიგიზმუნდ ჰაბსბურგზე. 

## ბიოგრაფია 
რადეგონდი დაიბადა 1428 წლის აგვისტოში, საფრანგეთის ქალაქ შინონში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. როდესაც იგი დაიბადა, დედოფლის მატიანემ ასეთი ჩანაწერი გააკეთა: "ჩვენმა შესანიშნავმა დედოფალმა, ქალაქ შინონში, გააჩინა მადამ რადეგონდ დე ვალუა".

პატარა პრინცესას სახელი წმინდა რადეგონდ თიურინგიელის პატივსაცემად დაარქვეს, ვინაიდან მეფე შარლი მიიჩნევდა, რომ სწორედ ის იყო ასწლიან ომში ფრანგების მფარველი. ეს სახელი იმდენად იშვიათი იყო და არის, რომ არსებობს კიდევ სხვა უამრავი პოლიტიკური და რელიგიური ახსნა იმის შესახებ, თუ რატომ დაარქვეს მაინც და მაინც რადეგონდი. სრულიად საფრანგეთის ისტორიაში, ის ერთადერთი პრინცესაა, ვისაც რადეგონდი ერქვა. 

1430 წლის 22 აპრილს საფრანგეთის მეფე შარლ VII-სა და ავსტრიის ერცჰერცოგ ფრიდრიხს შორის გაფორმდა საქორწინო კონტრაქტი, რომლის მიხედვითაც, რადეგონდი ცოლად მიჰყვებოდა მასზე ერთი წლით უფროს ფრიდრიხის ვაჟს, ტიროლის გრაფ სიგიზმუნდ ჰაბსბურგს. 

გათხოვებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1445 წელს რადეგონდი ტურში მძიმედ დაავადდა. იგი საფრანგეთის მასშტაბით მოგზაურობდა დედასთან ერთად და ფრანგულ სიწმინდეებს ათვალიერებდა, რა დროსაც მის ავადმყოფობას ფეხის მოტეხვაც დაერთო. რადეგონდი გარდაიცვალა 1445 წლის 19 მარტს, 16 წლის ასაკში. 1449 წელს, სიგიზმუნდმა მის ნაცვლად ცოლად შეირთო ელეონორა სტიუარტი, შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I-ის ასული. 

## ლიტერატურა 
* du Fresne de Beaucourt, Gaston (1882). Histoire de Charles VII. Vol. II : Le roi de Bourges, 1422-1435 (in French). Paris: Librairie de la Société bibliographique. p. 187.
*  Christian de Mérindol, « Le culte de sainte Radegonde et la monarchie française à la fin du Moyen Âge », dans Les Religieuses dans le cloître et dans le monde, des origines à nos jours, Actes du deuxième colloque international du C.E.R.C.O.R., Poitiers, 29 septembre-2 octobre 1988, Saint-Étienne, Publications de l'Université de Saint-Étienne, 1994, p. 792.
*  Robert Favreau, « Le culte de sainte Radegonde à Poitiers au Moyen Âge », dans Les religieuses dans le cloître et dans le monde des origines à nos jours: Actes du deuxième colloque international du C.E.R.C.O.R., Poitiers, 29 septembre-2 octobre 1988, Saint-Étienne, Publications de l'Université de Saint-Étienne, 1994, p. 107.
*  P.L Carrez, Étude sur le château de Sarry, ancienne campagne des évêques de Châlons-sur-Marne, imp. Martin Frères, Châlons, 1899.

კატეგორია:დაბადებული 1428
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1445
კატეგორია:ვალუები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
ნიკოლოზ I-ის ძეგლი

**ნიკოლოზ I-ის ძეგლი** () — რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის ძეგლი. მდებარეობს ისააკის მოედანზე, მარიის სასახლისა და ისააკის ტაძარს შორის. ძეგლის მშენებლობა დაიწყეს 1856 წელს იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ არქიტექტორ ოგიუსტ მონფერანის პროექტის მიხედვით და გახსნეს 1859 წლის 7 ივლისს.

## აღწერა 
ძეგლი წარმოადგენს ნიკოლოზ I-ის ექვსმეტრიან გამოსახულებას, რომელიც არის პეტრე კლოდტის ნამუშევარი და დგას კვარცხლბეკზე. იმპერატორი გამოსახულია სააღლუმე ფორმაში ცხენზე ამხედრებული.

ძეგლის კვარცხლბეკზე მუშაობდა ოგიუსტ მონფერანი და იგი დამზადებულია შოკშის კვარციტისა და თეთრი იტალიური მარმარილოსაგან. ცოკოლი შესრულებულია ნაცრისფერი გრანიტისაგან. 
 
ძეგლის კვარცხლბეკზე გამოსახულია ოთხი ალეგორიული ქალის ფიგურა, რომელზეც მუშაობდა რობერტ ზალემანი. ისინი განასახიერებენ „ძალას“, „სიბრძნეს“, „სამართლიანობასა“ და „რწმენას“. ქალთა ფიგურების თავები გამოსახავს იმპერატრიცა ალექსანდრა ფიოდორეს ასულს და ნიკოლოზ I-ის სამ ქალიშვილს, მარიას, ალექსანდრასა და ოლღას. 

ძეგლის ოთხი ბარელიეფი, რომელიც განთავსებულია კვარცხლბეკის კედლებზე, მოგვითხობს ნიკოლოზ I-ის მმართველობის მნიშვნელოვან ამბებზე.

ძეგლის აღმართვა დაჯდა 753 ათასი რუბლი ვერცხლით. მის ჩამოსხმაზე დაიხარჯა 1 300 ფუთი მეტალი. ძეგლის პირველი ჩამოსხმა წარუმატებელი იყო, რადგან ფორმა დაკარგა.

თავისი დროისათვის ძეგლი ითვლებოდა საინჟინრო სასწაულად: ეს იყო ევროპაში პირველი ძეგლი ცხენთან ერთად, რომელიც იდგა ორ წერტილზე (ცხენის ორ უკანა ფეხზე). პირველად აღნიშული მეთოდი გამოიყენეს პრეზიდენტ ენდრიუ ჯექსონის ძეგლის აღმართვისას ვაშინგტონში თეთრი სახლის წინ.

## ძეგლი საბჭოთა პერიოდში 
[thumb|280px|[ლენინგრადის ბლოკადა|ბლოკადის დროს 1942 წელს ძეგლს კამუფლაჟი გაუკეთეს]]
1917 წლის მარტში თებერვლის რევოლუციიდან ძალიან მალევე პუბლიცისტმა, დეკაბრისტების ხსოვნის საზოგადოების თავმჯდომარემ ლონგინ პანტელეევმა განაცხადა, რომ ძეგლი ახალი ხელისუფლებისათვის შეუფერებელია და წამოაყენა წინადადება მის კვარცხლბეკზე დაემონტაჟებინათ 1825 წლის 14 დეკემბრის აჯანყების მონაწილეთა ძეგლი. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ არაერთხელ დადგა საკითხი ძეგლის დანგრევის შესახებ, მაგრამ თავისი უნიკალური არქიტექტურის გამო (ძეგლის ორ საყრდენზე დგომა) იგი აღიარეს საინჟინრო შედევრად და არ დაუნგრევიათ თვით საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდშიც კი. 1930-იან წლებში მხოლოდ ძეგლის გარშემო მდებარე პატარა ღობის დემონტაჟი მოახდინეს. 1992 წელს ღობე აღადგინეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Памятник Николаю I на сайте электронной энциклопедии Санкт-Петербурга 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
საქართველოს პარლამენტის წევრი

**საქართველოს პარლამენტის წევრი** — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი და სრულიად საქართველოს წარმომადგენელი. თავისი მოვალეობის შესრულებისას იგი შეზღუდული არ არის ამომრჩეველთა და მისი წარმდგენი პოლიტიკური გაერთიანების განაწესებითა და დავალებებით, სარგებლობს თავისუფალი მანდატით და მისი პარლამენტიდან გაწვევა დაუშვებელია. *პარლამენტის წევრი* შეიძლება გაწევრიანდეს ფრაქციაში, უმრავლესობაში, უმცირესობაში, ხოლო სხვა შემთხვევაში ითვლება დამოუკიდებელ პარლამენტის წევრად და აქვს საკანონმდებლო ინიციატივის უფლება.

*პარლამენტის წევრის* უფლებამოსილების ვადა იწყება მის მიერ ფიცის დადებისთანავე და მთავრდება ახალარჩეული *პარლამენტის* პირველი შეკრებისთანავე. *პარლამენტის წევრის* სტატუსთან სამეწარმეო საქმიანობის ან საჯარო სამსახურში რაიმე თანამდებობის შეთავსება დაუშვებელია. ასეთი შემთხვევები განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით.

*პარლამენტის წევრი* იმავდროულად შეიძლება ეწეოდეს სამეცნიერო, პედაგოგიურ, სახელოვნებო საქმიანობას, თუ ასეთი საქმიანობა არ ითვალისწინებს ადმინისტრაციული ფუნქციების შესრულებას და ასევე, შეიძლება ეწეოდეს პარტიულ საქმიანობას, ეკავოს რაიმე თანამდებობა პარტიულ ორგანიზაციაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:საქართველოს პარლამენტი
კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის წევრები
შარლ დე ვალუა (1446-1472)

**შარლ დე ვალუა** (; დ. 26 დეკემბერი, 1446 — გ. 24 მაისი, 1472) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის ვაჟი. 

## ბიოგრაფია 
შარლი დაიბადა 1446 წის 26 დეკემბერს ტურში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის უმცროსი ვაჟი. 1456 წლიდან, მისი უფროსი ძმა, დოფინი ლუი მამასთან ერთად ბურგუნდიის სამეფო კარზე ცხოვრობდა, რის გამოც დროებით საფრანგეთს შარლი მართავდა. 1461 წელს კი გარდაიცვალა მეფე შარლ VII, მეფე კი ლუი XI ხდება. 

ლუი XI თავისი უმცროსი ძმისადმი კეთილად იყო განწყობილი, რის გამოც, ტახტზე ასვლისთანავე მას ბერის ჰერცოგის წოდება უბოძა. 1465 წლის მაისში შარლმა "სახალხო აჯანყების" ლიგა ჩამოაყალიბა უამრავ გამოჩენილ დიდგვაროვანთან ერთად, როგორებიც არიან ბურგუნდიის ჰერცოგი შარლ გულადი, ბრეტანის ჰერცოგი ფრანსუა II და ა.შ. ლიგამ მალევე წამოიწყო ე.წ. "შეშლილი ომი", რაც საბოლოოდ ამავე წლის ოქტომბერში კონფლანის ზავით დასრულდა. 

ზავის პირობებით, შარლმა მიიღო აკვიტანიის ჰერცოგობა. ახალი წოდების მიღებასთან ერთად შარლმა ჯარების შეგროვება დაიწყო, რათა მეამბოხე ბრეტანის საჰერცოგო დაეპყრო. ჰერცოგმა ფრანსუა II-მ, ამის საპასუხოდ ალიანსი შეკრა ბურგუნდიის ჰერცოგთან და ომი განაახლა, რომელიც 1468 წლის სექტემბერში ანსენის ზავით დაგვირგვინდა. ამავე 1468 წელს, გამოჩენილი ერთგულებისათვის, მეფე ლუიმ შარლს ნორმანდიის ჰერცოგობა უბოძა. 

ამ პერიოდში შარლმა ბურგუნდიის სამეფო კართან მოლაპარაკებები გააჩაღა. მას სურდა, რომ დიდი ალიანსის შესაქმნელად ცოლად შეერთო ჰერცოგ შარლ გულადის ერთადერთი ასული მარია ბურგუნდიელი. საქორწინო მოლაპარაკებები დიდი წარმატებით დასრულდა და ეს კავშირი, თვით რომის პაპმა პავლე II-მაც კი დალოცა. ქორწინებისა და შარლ გულადის გარდაცვალების შემდეგ, შარლ დე ვალუა ბურგუნდიის ჰერცოგი უნდა გამხდარიყო, რასაც ბურგუნდიის საფრანგეთთან მიერთება მოჰყვებოდა. 

1472 წლის მაისში შარლი ქალაქ ბორდოში ჩავიდა რათა მარიაზე დაქორწინებულიყო, თუმცა სანამ საპატარძლო ჩავიდოდა, სასიძოს ტუბერკულოზი შეეყარა და 1472 წლის 24 მაისს გარდაიცვალა კიდეც. 

## ლიტერატურა 
* Jacques Heers, Louis XI : le métier de roi, Paris, Perrin, 1999, 430 p. ISBN 2-262-01233-4.
* Paul Murray Kendall (trad. Éric Diacon), Louis XI : « l'universelle araigne » [« Louis XI: The Universal Spider »], Paris, Fayard, 1974, XXVIII-584 p. ISBN 2-213-00038-7.
* Jean Favier, Louis XI, Paris, Fayard, 2001, 1019 p. ISBN 2-213-61003-7.

კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1446
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1472
კატეგორია:ვალუები
ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

**ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი** () — რუსი მოგზაურის, გეოგრაფის, ცენტრალური აზიის მკვლევარისა და ბუნებისმცოდნის ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის საადმირალოს რაიონში, ალექსანდრეს ბაღში.

## ისტორია 
რუსი მოგზაურის, გეოგრაფისა და ცენტრალური აზიის მკვლევარის ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი აღმართეს იმ პროექტის მიხედვით, რომელიც შეიმუშავა მისმა მეგობარმა გენერალ-მაიორმა ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბილდერლინგმა და რომელიც დაამტკიცეს 1891 წლის 13 ივნისს. ძეგლის მოდელი დაამზადა მოქანდაკე აკადემიკოსმა ივან ნიკოლოზის ძე შრედერმა. ძეგლის აღსამართავად შეარჩიეს ალექსანდრეს ბაღი. ძეგლის აღმართვისათვის ფინანსები გაიღო რუსეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ. ივან შრედერის მოდელის მიხედვით ბრინჯაოს ქანდაკება ჩამოასხეს კ. ბრეტოს ქარხანაში, ხოლო კვარცხლბეკი, რომელსაც გრანიტის კლდის ფორმა აქვს დაამზადეს რობერტ იოჰანეს ძე რუნებერგის ფირმაში „Бюро Вега“. 

ძეგლი წარმოადგენს ნიკოლოზ პრჟევალსკის ბრინჯაოს ბიუსტს, რომელიც დგას გრანიტის კვარცხლბეკზე. კვარცხლბეკთან მდებარეობს აქლემის ბრინჯაოს ფიგურა, რომელსაც ხურჯინი აქვს გადაკიდებული. კვარცხლბეკზე შემდეგი წარწერაა გაკეთებული:

ПРЖЕВАЛЬСКОМУ
первому изслѣдователю
природы
ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗIИ

ძეგლის სიმაღლე შეადგენს 1,5 მეტრს, კვარცხლბეკის სიმაღლე კი — 3,3 მეტრს. ძეგლი გაიხსნა 1892 წლის 20 ოქტომბერს.  

თანამედროვე ეპოქაში ძეგლი წარმოადგენს სტუმრობისა და ფოტოგრაფირების პოპულარულ ადგილს. ზოგჯერ, გარეგნული მსგავსების გამო პრჟევალსკის ძეგლი მნახველებს იოსებ სტალინის ძეგლი ჰგონიათ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოგზაურთა ძეგლები
სანქტ-პეტერბურგის პანტელეიმონის ეკლესია

**სანქტ-პეტერბურგის პანტელეიმონის ეკლესია** () —   მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს პესტელის ქუჩისა და სოლიანის შესახვევის გადაკვეთაზე. აგებულია XVIII საუკუნეში. 

ეკლესიისაგან სახელი მიიღო მის სიახლოვეს მდებარე პანტელეიმონის ხიდმა. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
1718 წელს გემთმშენებელი ქარხნის მუშებისათვის მდინარე ფონტანკის შესართავთან საზაფხულო ბაღის პირდაპირ პეტრე I-მა ააგებინა წმინდა პანტელეიმონის სახელობის სამლოცველო. წმინდა პანტელეიმონის ხსენების დღეს 1714 წელს, ძველი სტილით 27 ივლისს რუსულმა ფლოტმა გამარჯვება მოიპოვა შვედეთის ფლოტზე განგუტთან და 1720 წელს კუნძულ გრენგამთან. 

1735-1739 წლებში ააგეს ახალი, ქვის ეკლესია, რომელიც შემკული იყო ტოსკანური პილასტებით. პროექტის ავტორი იყო ივან კორბოვი. ახალ ეკლესიას ჰქონდა სამრეკლო და ერთი ხის გუმბათი.

ახალი ეკლესია აკურთხა ვოლოგდის ეპისკოპოსმა ამბროსიმ ტაძრის დღესასწაულზე 1739 წლის 7 აგვისტოს. ეკლესია იყო ცივი და 1764 წელს მიაშენეს თბილი ეგვტერი დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე, სადაც 1783 წელს გადაიტანეს სატრაპეზო. 

1765 წელს ეკლესია საადმირალო-კოლეგიიდან გადავიდა ეპარქიის  შემადგენლობაში. 1833-1834 წლებში ეკლესიის პირდაპირ ცხოვრობდა ალექსანდრე პუშკინი, რომელიც ზოგჯერ მსახურებას ესწრებოდა. 

1834-1835 წლებში ეკლესია გადააკეთეს ამპირის სტილში არქიტექტორ ბიკენტი ბერეტის პროექტის მიხედვით, ხოლო 1840-იან წლებში ტაძრის ფასადი შეამკეს ბარელიეფებით, რომელიც მოქანდაკე ალექსანდრე ლოგანოვსკის ნამუშევრები იყო. ეკლესია არაერთხელ გააფართოვეს.

ტაძარში დაცულია განსაკუთრებულად სასწაულმოქმედი წმინდა პანტელეიმონის ხატი, რომელიც XVIII საუკუნეს განეკუთვნება. 1906 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს სანქტ-პეტერბურგში პირველი საეკლესიო-სამრევლო საბჭო. 

1912 წელს წარიმართა ტაძრის რესტავრაცია. 1914 წელს რუსეთის საიმპერატორო სამხედრო-ისტორიული საზოგადოების ინიციატივით ტაძრის ფასადზე მიამაგრეს მარმარილოს მემორიალური დაფა განგუტისა და გრენგამის ბრძოლების სამახსოვროდ. 

1922 წლიდან დახურვამდე ეკლესია ეკუთვნოდა ობნოვლენცების მოძრაობას. 1936 წლის 9 მაისს ეკლესია დახურეს. 

1991 წელს ეკელსია დაუბრუნდა ეპარქიას. 1994 წელს კურთხევის შემდეგ აღესრულა ღვთისმსახურება. 2002-2003 წლებში მიმდინარეობდა ფასადისა და გუმბათის სარესტავრაციო სამუშაოები. 2007 წელს დაიწყო ტაძრის მოხატულობის რესტავრაცია.

## ლიტერატურა
*Гусаров А.Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб, 2010. — ISBN 978-5-93437-363-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* Энциклопедия Санкт-Петербурга / В. В. Антонов 
* Статья на архитектурном сайте Citywalls 
* Пантелеимоновская церковь на сайте «Русские церкви» 
* На сайте Соборы.ру
* На «Глобусе митрополии» (в том числе расписание, контакты)
* Яндекс-панорама
* Яндекс-панорама с воздуха

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
მიხალ დავიდი

**მიხალ დავიდი** (), ნამდვილი სახელი **ვლადიმირ შტანცლი** ( დ. 14 ივლისი, 1960, პრაღა) — ჩეხი მომღერალი, კომპოზიტორი და შოუ-ბიზნესმენი. წარმოშობით არის კლუდსკების ცირკის მსახიობთა ოჯახიდან. მისი დედა ედიტა კლუდსკა იყო მიმი (პანტომიმის მსახიობი), ხოლო დეიდა დაგმარა კლუდსკა არის მწერალი და კარტით მკითხავი. ის ასევე არის კოჩკების ოჯახის ნათესავი, რომლებსაც აქვთ მოხეტიალე კარუსელების ბანაკი.

## ცხოვრება
სწავლობდა პრაღის მუსიკალურ კონსერვატორიაში, 1976 წელს დააარსა ჯაზ-კვარტეტი „ოთხი“ და 1978 წელს მიიღო ჯილდო „წლის მუსიკოსი“ პრაღის ჯაზის დღეებზე. მოგვიანებით შეუერთდა ფრანტიშეკ იანეჩკას ჯგუფ „ნაბიჯებს“ (), სადაც უკრავდა და მღეროდა იანა კრატოხვილოვასთან ერთად. მუსიკალურ ფესტივალ ინტერტალანტზე გაიმარჯვა სიმღერით „ნუ მკარნახობ“ () და გახდა ახალი პოპმუსიკის კუმირი. პირველი სოლო ალბომი გამოსცა 1980 წელს და მისი სიმღერები ჟღერს ფილმებში „ქარი ჯიბეში“, „სიყვარული პასაჟიდან“, „მეგობარი წვიმაში“, „დისკოთავგადასავალი“ და „სიყვარულის დეციბილები“. მან ყველაზე დიდ წარმატებებს სწორედ 1980-1987 წლებში მიაღწია.

### ოჯახი
მიხალ დავიდი ქორწინებაშია ყოფილ ჩოგბურთელ მარცელა სკუჰერსკასთან (1961). ჰყავს ორი შვილი, კლარა (1989) და კიდევ ქორწინების გარეშე თავის ერთ-ერთ ფანთან პეტრა (1982). უმცროსი შვილი მიხაელა ლეიკემიით დაეღუპა (1990-2000). მიხალ დავიდი ცხოვრობს პრაღის უბან კრჟესლიცეში და სახლში აქვს საკუთარი პატარა ხმისჩამწერი სტუდია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website 

კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ჩეხი მუსიკოსები
კატეგორია:ჩეხი სიმღერების ავტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შაქის ჰალვა

მინი**შაქის ჰალვა ან ფახლავა** () — დესერტი, რომელიც დამახასიათებელი აზერბაიჯანის შაქის რაიონისთვის.

## წარმოშობა 
შაქის ჰალვას გააჩნია საკუთარი რეცეპტი. არსებობს ჰალვის წარმოშობის სხვადასხვა ვერსია. ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით, ჰალვა მომზადებული იყო შაქის ხანის მზარეულების მიერ, რის შემდეგაც ის ძალიან პოპულარული გახდა ამ რეგიონში. სხვა ცნებების მიხედვით, ჰალვა წარმოიშვა თავრიზიდან. თავრიზელი ვაჭარი მაშადი ჰუსეინი ჩამოვიდა თავრიზიდან შაქიში და ჰალვის რეცეპტი გაავრცელა.

## მომზადება 
შაქის ჰალვის მომზადების ბევრი რეცეპტი არსებობს. ჰალვის მომზადების საიდუმლოებები მხოლოდ იმ მზარეულებმა იციან, რომელთა ოჯახებიც საუკუნეების მანძილზე ამზადებდნენ მას. ამ ადამიანებს „ჰალვაჩის" უწოდებენ. ისინი რეცეპტებს არავის უხილავენ.

შაქის ჰალვა შედგება სამი ძირითადი ნაწილისაგან - რიშტუ, შიგთავსი და სიროფი. ძირითადი ინგრედიენტებია ბრინჯის ფქვილი, შაქარი, თხილი, ქინძის თესლი, კარდამონი და ზაფრანა. შექის ჰალვას ერთ-ერთი სპეციალური მოთხოვნა არის ბრინჯის ფქვილის გამოყენება.

რიშტუს იღებენ თხევადი ცომისგან და ერთი წუთის მანძილზე აცხობენ. მას ზედ აყრიან თხილს, დაჭრილი კარდამონებსა და ქინძის თესლს. ამის შემდეგ მას ემატება შიგთავსი, რომელსაც რიშტის 5-10 ფენით ფარავენ.

ზედა ფენა ზაფრანითაა მორთული კვადრატული ფორმით.  მომზადების შემდეგ მას ზედ შაქარს ან თაფლს ასხავენ. მეორე დღეს, ჰალვა ყველაფერს იწოვს და ამის შემდეგ იძენს თავის ცნობილ თვისებებს და მზად არის საჭმელად.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
გენადი სელეზნიოვი

მინი|გენადი სელეზნიოვი
**გენადი სელეზნიოვი** (; დ. 6 ნოემბერი, 1947, სეროვი, სვერდლოვსკის ოლქი, რსფსრ, სსრკ — გ. 19 ივლისი, 2015, მოსკოვი, რუსეთის ფედერაცია) — საბჭოთა და რუსი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი 1990-1991 წლებში, რუსეთის ფედერაციის ფედერალური კრების სახელმწიფო დუმას მეორე და მესამე მოწვევის თავმჯდომარე 1996-2003 წლებში, რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმას პირველი ოთხი მოწვევის დეპუტატი 1993-2007 წლებში. მემარცხენე პოლიტიკური პარტიის, „რუსეთის აღორძინების“ დამფუძნებელი, მოსკოვის ოლქის ბანკის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე 2009-2014 წლებში, საერთაშირისო ტელეკინოფორუმის „Вместе“ თავმჯდომარე. რუსეთის საცხენო სპორტის ფედერაციის პრეზიდენტი.. Президент Федерации конного спорта России (2005—2010)

1980-1993 წლებში იყო გაზეთების „Правда“, „Комсомольская правда“ და „Учительская газета“ მთავარი რედაქტორი.

პოსტკომუნისტურ რუსეთში გენადი სელეზნიოვი იყო ყველაზე მაღალი თანამდებობის კომუნისტი, თითქმის 8 წლის განმავლობაში იკავებდა მნიშვნელობით მეოთხე პოსტს სახელმწიფო იერარქიაში, ამასთან ერთად იყო რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი 1996-2002 წლებში. გავრცელებული შეფასებების თანახმად, შეიტანა არსებითი წვლილი რუსული პარლამენტარიზმის ჩამოყალიბებაში.

## ბიოგრაფია 
### პოლიტიკაში 
1993 წლის დეკემბერში აირჩიეს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური კრების სახელმწიფო დუმას პირველ მოწვევაში, რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის ფედერალური სიიდან (იყო მეცრე ნომერი), როგორც დეპუტატი, შედიოდა კომუნისტური პარტიის ფრაქციაში, 1993 წლიდან 1995 წლის დეკემბრამდე იყო სახელმწიფო დუმას საინფორმაციო პოლიტიკის და კავშირის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.

1995 წლის 22 იანვარს აირჩიეს რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად, ხოლო შემდეგ ჩატარებულ ცენტრალური კომიტეტის პლენუმზე აირჩიეს ცენტრალური კომიტეტის მდივნად და ცენტრალური კომიტეტის საინფორმაციო პოლიტიკის კომისიის თავმჯდომარედ (დატოვა ეს თანამდებობები 1996 წელს, სახელმწიფო დუმას თავმჯდომარედ არჩევის შემდეგ).

1999 წლის აპრილიდან 2004 წლამდე იყო რუსეთის ფედერაციის უშიშროების საბჭოს წევრი.

1999 წლის დეკემბერში სელეზნიოვი კენჭს იყრიდა მოსკოვის ოლქის გუბერნატორობაზე, მოიგო პირველი ტური, თუმცა მეორე ტურში დამარცხდა ბორის გრომოვის წინააღმდეგ.

1999 წლის 19 დეკემბერში კვლავ აირჩიეს მესამე მოწვევის სახელმწიფო დუმას დეპუტატად, კვლავ რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის სიიდან (სელეზნიოვი კვლავ იყო კომპარტიის ფრაქციის წევრი). 2000 წლის 19 იანვარს გენადი სელეზნიოვი აირჩიეს ფედერალური კრების მესამე მოწვევის სახელმწიფო დუმას თავმჯდომარედ.

2003 წელს დატოვა რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმას თავმჯდომარის პოსტი, გააგრძელა საპარლამენტო მოღვაწეობა რიგითი დეპუტატის რანგში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Биография Геннадия Селезнева

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები