open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალექსანდრია (პეტერგოფი)

[300px|მინი|ალექსანდრიის პარკში მდებარე ეკლესია [კაპელა (პეტერგოფი)|კაპელა.]]
**ალექსანდრია** () — სასახლეებისა და პარკების ანსამბლი პეტერგოფში, სანქტ-პეტერბურგის გარეუბანში. რუსეთის იმპერატორების ერთ-ერთი რეზიდენცია 1830 წლიდან 1917 წლამდე. სახელწოდება მიიღო იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის ცოლის იმპერატრიცა ალექსანდრა თედორეს ასულის პატივისცემის ნიშნად.  პარკი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში.

## ისტორია 
ტერიტორია, რომელზედაც მდებარეობს ალექსანდრია, ეკუთვნოდა ოთხ მფლობლებს, რომლებმაც იგი მიიღეს პეტრე I-საგან სააგარაკედ. ჩანაწერების თანახმად ეს იყო ალექსანდრე იაკოვლევის, დანიელ ჩევკინის, იაკობ ბრიუსისა და პეტრე მოშკოვის მიწის ნაკვეთები. მფლობელები შეიცვალნენ 1725 წელს. 

რამდენიმე მონაცემის მიხედვით ეს მიწები 1725-1726 წლებში ეკუთვნოდა ალექსანდრე მენშიკოვს და დაიწყო სასახლის მშენებლობა. მშენებლობა არ დასრულებულა. 

1733 წელს აღნიშნული ადგილი ეკუთვნოდა იმპერატრიცა ანა იონეს ასულის მფლობელობაში. 

1825 წელს ამ მიწის მფლობელი გახდა ნიკოლოზ I, რომელმაც ტახტზე ასვლის შემდეგ საკუთარი ცოლის სახელი უწოდა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთს. ამის შემდეგ აგარაკს ეწოდა „მისი უდიდებულესობის პირადი აგარაკი ალექსანდრია“. 1826 წელს დაიწყო სასახლის მშენებლობა, რომელიც გაგრძელდა 1829 წლამდე და ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ადამ მენელასი. სასახლე იყო ორსართულიანი და ააგეს გოთიკურ სტილში. იმისათვის, რომ იდილიური ხასიათი მიეცათ სასახლისათვის, მის ახლოს ააშენეს ფერმა ძროხებისთვის, სადაც ასევე იყო მწყემსების ოთახი, სამზარეულო და საკუჭნაო. 

კოტეჯის მშენებლობასთან ერთად ხდებოდა რომანტიკული პარკის ფორმირებაც. მის შექმნაზე 20 წელი მუშაობდა ბაღების ხელოსანი პეტრე ერლერი. მისი ცხედარი გადაასვენეს ალექსანდრიაში და დაკრძალულია ფერმერების სამხრეთი შესასვლელის ახლოს. 

ალექსანდრიის ერთ-ერთი ყველაზე ორიგინალური და საინტერესო ნაგებობაა გოთიკური კაპელა — სამეფო ოჯახის კარის ეკლესია, რომელიც აგებულია ალექსანდრე ნეველის სახელზე. 

1920-1930-იან წლებში ალექსანდრია ნელ-ნელა გადაიქცა მუსიკალურ კომპლექსად. 1932 წელს კაპელაში გახსნეს ალექსანდრიის კომპლექსის ისტორიის მუზეუმი. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს ფერმერთა სასახლე მნიშვნელოვნად დაზიანდა, მისი ავეჭი განადგურდა და ომის შემვეგ იგი საერთო საცხოვრებლად გადააკეთეს. ომის დროს პარკი საბრძოლო მოქმედებების ეპიცენტრი გახდა.  ასევე ძლიერ დაზიანდა ე. წ ქვედა აგარაკი. 1960-იან წლებში ავარიულობის გამო დაანგრიეს. 

ფერმერთა სასახლის რესტავრაცია დასრულდა სანქტ-პეტერბურგის 300 წლისთავთან დაკავშირებით, მაგრამ 2005 წლის ხანძარმა ძლიერ დააზიანა შენობა. 2006 წლისთვის კვლავ მიმდინარეობდა რესტავრაცია. ამავე წელს მორიგი რესტავრაციის შემდეგ კვლავ გაიხსნა გოთიკური კაპელა. 

2010 წლის 19 ივნისს რესტავრაციის შემდეგ ფერმერთა სასახლე გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* «Дворцово-парковый ансамбль „Александрия“» 
* «Коттедж» , 
* «Фермерский дворец» 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
პეტერგოფის პეტრე-პავლეს ეკლესია

**პეტერგოფის პეტრე-პავლეს ეკლესია** () — ამჟამად დანგრეული მართლმადიდებლური ტაძარი პეტერგოფში. აგებული იყო 1836-1839 წლებში. მდებარეობდა ახალ პეტერგოფში, მოედანზე, რომელიც ჩამოყალიბდა ნიკოლსკის, მარინსკისა და ალექსანდროვსკის ქუჩების გადაკვეთისას (ამჟამად ავროვის მოედანი). 

## ისტორია 
ტაძრის მშენებლობას საფუძველი ჩაუყარეს 1836 წლის 11 ივლისს პეტრესა და პავლეს ხსენების დღეს. მშენებლობა მიდიოდა სახელმწიფო ფინანსებით და არქიტექტორ კონსტანტინ ტონის პროექტის შესაბამისად.

ტაძრის კურთხევა გაიმართა 1839 წლის 11 ივლისს, ასევე პეტრესა და პავლეს ხსენების დღეს. კურთხევა შეასრულა იმპერატორის მოძღვარმა, პროტოპრესვიტერმა ნიკოლოზ მუზოვსკიმ, ცერემონიალს ესწრებოდა თავად იმპერატორი ნიკოლოზ I და მისი მეუღლე ალექსანდრე თედორეს ასული.

ტაძარი თავდაპირველად იყო ეპარქიის დაქვემდებარებაში. 1876 წლის იანვარში ეკლესია გადაეცა მისი უდიდებულესობის ლეიბ-გვარდიას. აღნიშნულის შედეგად ტაძრის სამრევლო შტატი გაერთიანდა პოლკთან, ხოლო 1877 წელს გადავიდნენ სამხედროების დაქვემდებარებაში. ტაძრის სამრევლოს საზღვრები მსგავსი ქმედებების გამო არ შეცვლილა. 

1890 წელს მოხდა ტაძრის რესტავრაცია და გადააკეთეს არქიტექტორ ივან შაპოშნიკოვის პროექტის მიხედვით და ნიკოლაი ნიკონოვის მონაწილეობით. ეკლესიას მიაშენეს უფლის ამაღლების ეგვტერი, რომლის შემდეგაც 17 ივნისს იგი კვლავ აკურთხა სამხედრო და საზღვაო ფლოტის პროტოპრესვიტერმა ალექსანდრე ჟელობოვსკიმ მისი უდიდებულესობის მონაწილეობით.

საბჭოთა ხელისუფლების დამარების შემდეგ 1922 წელს ეკლესია დახურეს, 1930 წლის 31 ოქტომბერს კი დაანგრიეს. 

## ლიტერატურა 
*Историко-статистические сведения о С.-Петербургской епархии. — СПб., 1885. — Т. 10. — С. 18—21.
*Петропавловская церковь в Новом Петергофе // Лавры, монастыри и храмы на Святой Руси. Санкт- Петербургская епархия. — СПб., 1908. — Т. V. — С. 29—32.
*М. И. Путеводитель по Петергофу, СПб, 1909, сс. 234—236
*Цитович Г., свящ. Храмы армии и флота: Историко-статистическое описание. В двух частях. — Пятигорск: Типо-литография б. А. П. Нагорова, 1913. — С. 83—85.
*Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства и мирян Петергофа в годы испытаний. — СПб., 2005. — С. 13—18.

კატეგორია:პეტერგოფის ტაძრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის დაკარგული ტაძრები
სამინისტროს მეორე სახლი

**სამინისტროს მეორე სახლი** () — ისტორიული შენობა პეტერგოფში. აგებულია 1836-1841 წლებში. შენობა არის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი. მდებარეობს გაყრისის ქუჩაზე, სახლი 3, სამხრეთიდან ესაზღვრება გაყრის მოედანი.

## ისტორია 
სამინისტროს მეორე სახლიააშენეს არქიტექტორ იოსებ შარლემანის პროექტის მიხედვით. პროექტი დაამტკიცეს 1836 წელს. სახლს მშენებლობის პერიოდში უწოდეს კავალერიის სახლი (იხილეთ კავალერიის სახლი). სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა 1839 წლის ივნისში, ხოლო ცალკეული სამუშაოები — 1841 წელს.

საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში სახლი საცხოვრებლად გადააკეთეს. 1988-2012 წლებში მასში ასევე განთავსებული იყო სანქტ-პეტერბურგის პეტროდვორეცის რაიონული სასამართლო.

## არქიტექტურა 
სამინისტროს მეორე სახლის ცოკოლი მოპირკეთებულია პუტილოვის კირქვის ფილებით. კედლები შელესილია. სახლი სრულდება კბილანებიანი კარნიზით. პირველი სართულის ფანჯრები შედარებით მაღალია და სრულდება მომრგვალებული სანდრიკებით. მეორე სართულის ფანჯრები ბევრად პატარა ზომებისაა და კვადრატული ფორმებისაა. აღმოსავლეთი ფასადი პილასტრებითა და ატიკით შებრუნებულია დიდი ეზოს მხარეს. სახლი სრულდება ბაროკოს ელემენტებით. 

სამინისტროს მეორე სახლის ფასადის გამოძერწილი დეტალები ეკუთვნის ავტორთა დუეტს ტ. დილიოვისა და ი. კოსოლაპოვის შემადგენლობით. შენობა შედის გაყრის მოედნის ანსამბლში სამინისტროს პირველ სახლთან და ფლიგელ-ადიუტანტის სახლთან ერთად. განსხვავებით სამინისტროს მეორე სახლისაგან, სიმეტრიულად მდებარე სამინისტროს პირველ სახლს აქვს მაღალი ცოკოლის სართული, სართულების განსხვავებული დაგეგმარება და განსხვავებები აღმოსავლეთის ფასადის დეკორში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
შარლ III (ბურბონის ჰერცოგი)

**შარლ III დე ბურბონი** (; დ. 17 თებერვალი, 1490 — გ. 6 მაისი, 1527) — ბურბონთა დინასტიის გვერდით შტოს წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგინია სიუზენის თანამმართველი 1505-21 წლებში და შემდგომში უკვე ბურბონის დამოუკიდებელი ჰერცოგი 1521-37 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
შარლი დაიბადა 1490 წლის 17 თებერვალს საფრანგეთში. იგი იყო მონტესპიერის გრაფ გილბერტის ვაჟი, რომელიც თავის მხრივ ბურბონის ჰერცოგ ჟან I-ის შვილიშვილი იყო. 1496 წელს შარლი მონტესპიერის ჰერცოგი ხდება, 1505 წელს კი ცოლად ირთავს თავის ბიძაშვილ სიუზენ დე ბურბონს, რომელიც ოვერნისა და ბურბონის ჰერცოგინია იყო. ამის შემდეგ შარლ III მისი თანამმართველი გახდა. 1515 წელს მეფე ფრანსუა I-თან ერთად იბრძოდა იტალიურ ომებში. 1517 წელს შეეძინა პირველი და უკანასკნელი შვილი, რომელიც ძალიან სუსტი იყო და მალევე დაიღუპა. 1521 წელს კი მისი მეუღლე, სიუზენი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც იგი ბურბონის ერთპიროვნული მმართველი ხდება, თუმცა მეორედ აღარ დაქორწინებულა. 1524 წლიდან მოყოლებული აქტიურად იბრძოდა საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ის წინააღმდეგ ლომბარდიაში. ასევე იგი მუშაობდა პაპ კლემენტ VII-ისა და მეფე ფრანსუას შორის მოლაპარაკებებზე, თუმცა 1527 წელს, 37 წლის ასაკში, უშვილოდ დაიღუპა.

## ლიტერატურა 
* Duruy, Victor, Martha Ward Carey, and John Franklin Jameson, A history of France, (Thomas Y. Crowell and Co.:Boston, 1889)
* Pardoe, Julie, The Court and Reign of Francis the First, King of France, (Lea and Blanchard:Philadelphia, 1849)
* Treat, James, The Catacombs of Rome, (The Old Corner Bookstore Inc.: Boston, 1907)
* Louis Rousselet, "The Son of the Constable of France", (Gilbert & Rivington: London 1892)
* Grece, Michel de, "Le Rajah Bourbon",(Lattes: Paris 2007)

კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1490
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1527
კატეგორია:ბურბონები
იქინჯი-ალიჯანლი

**იქინჯი-ალიჯანლი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 	372  კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
სიუზენ დე ბურბონი

**სიუზენ დე ბურბონი** (; დ. 10 მაისი, 1491 — გ. 28 აპრილი, 1521) — ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ პიერ II-ისა და ანა ვალუას ქალიშვილი. ბურბონისა და ოვერნის დე იურე ჰერცოგინია 1503-21 წლებში, რომელსაც თანამმართველად ჰყავდა თავისი ქმარი შარლ III.

## ბიოგრაფია 
სიუზენი დაიბადა 1491 წლის 10 მაისს, საფრანგეთში. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ პიერ II-ისა და მისი მეუღლის, საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ისა და დედოფალ შარლოტა სავოიელის უფროსი ასულის, ანა დე ვალუას ერთადერთი ქალიშვილი და შესაბამისად მათი მემკვიდრე. 1498 წლამდე იგი მშობლებთან ერთად სამეფო კარზე იზრდებოდა, თუმცა ბიძამისის მეფე შარლ VIII-ის დაღუპვისა და ტახტზე ლუი XII-ის ასვლის შემდეგ სამეფო კარზე სიტუაცია ძალიან აირია, რის გამოც ანა და პიერი სიუზენთან ერთად ქალაქგარეთ გადასახლდნენ, საკუთარ რეზიდენციაში. 

1501 წელს სიუზენი დანიშნეს ალანსონის ჰერცოგ შარლ IV, რომელსაც წესით უნდა უზრუნველეყო მისი მემკვიდრეობა ბურბონში. საფრანგეთში მოქმედი სალიკური კანონის თანახმად, ქალს ტახტზე ასვლა არ შეეძლო, მის მშობლებს კი მისი ტახტზე დასმა სურდათ, თუმცა მის შესანარჩუნებლად სიუზენს ძლიერი მეუღლე სჭირდებოდა, რათა გამკლავებოდა უამრავ მტერს. 1503 წელს პიერ II გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ჰერცოგინია სიუზენი გახდა. მალევე, მან შარლთან არსებული ნიშნობა ჩაშალა. შარლ ალანსონელმაც არ დააყოვნა და სასწრაფოდ იქორწინა მარგარიტა ანჟულიმელზე. 

1505 წელს სიუზენი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ შარლ დე ბურბონ-მონტესპიერზე, რომელიც მან საკუთარ თანამმართველად დაინიშნა. მცირეწლოვანების გამო, ქორწინების რამდენიმე წლის მანძილზე, წყვილს შვილები არ ჰყავდა. 

1515 წელს საფრანგეთის ტახტზე სიუზენის ყოფილი საქმროს, შარლ ალანსონელის ცოლის ძმა, ფრანსუა I ადის, რომელთანაც სიუზენის ქმარს ძალიან კარგი ურთიერთობა იყო და მასთან ერთად იბრძოდა კიდევად წარსულში. 1517 წელს სიუზენმა პირველი და უკანასკნელი ვაჟი გააჩინა, რომელსაც შარლი დაარქვეს და კლერმონის გრაფის წოდებაც უბოძეს, თუმცა იგი ძალიან სუსტი იყო და მალევე დაიღუპა. ამის შემდეგ, სიუზენს შვილი აღარ გაუჩენია, რამაც ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტოს შეწყდომა გამოიწვია. 

სიუზენი გარდაიცვალა 1521 წლის 28 აპრილს, 29 წლის ასაკში. დედამისი, ანა დე ვალუა ამ ამბიდან სულ ერთ წელიწადში, 1522 წელს გარდაიცვალა. სიუზენის გარდაცვალებით კი ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტო სამუდამოდ შეწყდა, თუმცა ბურბონდა ვენდომური განშტოება არსებობას განაგრძობდა, რომლის თვალსაჩინო წარმომადგენელიცაა ანრი IV და მისი შთამომავლები. 

## წინაპრები 

**სიუზენ დე ბურბონის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Élodie Lequain, « La maison de Bourbon, « escolle de vertu et de perfection ». Anne de France, Suzanne de Bourbon et Pierre Martin », Médiévales, printemps 2005, p. 39-54. (ფრანგულად)

კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1491
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1521
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ქალი მმართველები
ალექსანდრეს პარკი (პეტერგოფი)

300px|მინი
**ალექსანდრეს პარკი** () — პეიზაჟური პარკი პეტერგოფის ტერიტორიაზე. პარკი განთავსებულია ალექსანდრიის პარკის სამხრეთით სანქტ-პეტერბურგის პროსპექტისა და სანქტ-პეტერბურგ–კალიშჩეს რკინიგზის ხაზს შორის. 

პარკის ფართობია 144 ჰა. იგი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში.

## ისტორია 
პარკი დაარსდა 1734 წელს როგორც სამეფო სანადირო ადგილ-მამული და ეწოდებოდა დიდი ან ირმის სამხეცე. 

1832-1836 წლებში ადამ მენელესისა და იოსებ შარლემანის პროექტის მიხედვით ბაღების დიდოსტატმა პეტრე ერლერმა გააკეთა სადრენაჟე სისტემა და ამოაშრო ტერიტორია. გათხარა თვალწარმტაცი ხელოვნური ჭაობი სამი კუნძულით. დააგო ხრეშიანი გზები, გააშენეს არყის ხის კორომი, ასევე მუხის, ნაძვისა და ფიჭვის კორომები.  კუნძუებზე დაამონტაჟეს თუჯის მოაჯირები და შვეიცარიული სახლი (არაა შემონახული დღემდე). ჩვენს ეპოქამვე მოაღწია მხოლოდ ორმა საყარაულოს შენობამ, რომელიც აგებულია XIX საუკუნეში. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ უწოდეს პროლეტარიატის პარკი. დიდი სამამულო ომის პერიოდში მნიშვნელოვნად დაზიანდა მწვანე საფარი, ხოლო პარკის დაგეგმარება უცვლელადაა შემონახული. 

ამჟამად პარკი ქალაქის მაცხოვრებლების დასვენების და ფიზიკური ვარჯიშის ადგილს წარმოადგენს. პარკში იმართება ქალაქის სპორტული ღონისძიებები და ასევე გამარჯვების დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიებები.

## ლიტერატურა
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.
*Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.
*Горбатенко С. Б. Петергофская дорога: Историко-архитектурный путеводитель. — СПб.: Европейский Дом, 2001. — 448 с. — 3000 экз. — ISBN 5-8015-0113-4.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:პეტერგოფის პარკები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ალექსანდრეს პარკი

ტერმინი **ალექსანდრეს პარკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ალექსანდრეს პარკი (სანქტ-პეტერბურგი)
* ალექსანდრეს პარკი (ცარსკოე-სელო)
* ალექსანდრეს პარკი (პეტერგოფი)
ჭიაური (მთა)

**ჭიაური** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის ქედის ჭიაურის შტოქედის სამხრეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2018 მ. აგებულია ზედაცარცული ქვიშაქვებითა და კირქვებით. აქვს გუმბათის მოყვანილობა, დამრეცი კალთები. წვერი შემოსილია მეორეული სუბალპური ბალახეულით, კალთები — შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ჭიაურისწყალი

**ჭიაურისწყალი** — მდინარე საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს მდინარე ივრის მარცხენა შენაკადს. სიგრძე 18,4 კმ, აუზის ფართობი 73,6 კმ². სათავე აქვს კახეთის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1815 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,62 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ივრის შენაკადები
ალექსანდრეს სასახლე

**ალექსანდრეს სასახლე** () — ცარსკოე-სელოს (ამჟამად ქ. პუშკინი) ერთ-ერთი საიმპერატორო სასახლე. აგებულია პალადიანური კლასიციზმის სტილში 1792-1796 წლებში. სასახლე ააშენეს ეკატერინე II-ის ბრძანებით, მისი შვილიშვილის ალექსანდრე I-ის ქორწინების აღსანიშნავად. სასახლის პროექტის ავტორია ჯაკომო კვარნეგი. 

სასახლე მდებარეობს ალექსანდრეს პარკში. იგი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში.

XX საუკუნის დასაწყისში იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის დროს სასახლე გახდა საიმპერატორო ოჯახის ძირითადი რეზიდენცია: იმპერატორი აქ ღებულბდა ელჩებს, აქ აღნიშნეს რომანოვების სამასწლიანი მმართველობა და ცარსკოე-სელოს 200 წლის იუბილე. 

## ისტორია 
სასახლე ააშენეს ეკატერინე II-ის ბრძანებით, მისი შვილიშვილის ალექსანდრე პავლეს ძის ქორწინების აღსანიშნავად. 1796 წლის 12 ივნისს დიდი თავადი ალექსანდრე მეუღლესთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ახალ სასახლეში. 

სასახლეში სტუმრობა უყვარდა ასევე იმპერატორ ნიკოლოზ I-ს. იგი აქ მოდიოდა ოჯახის წევრებთან და ნათესავებთან ერთად. აქ დაიღუპა მისი ქვრივი ალექსანდრა თედორეს ასული. ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილის ალექსანდრე III-ისათვის ალექსანდრეს სასახლე ძირითადი რეზიდენცია გახდა. მისი აპარტამენტები სასახლის მარჯვენა ფლიგელში იყო განთავსებული. 

ნიკოლოზ II-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ სასახლე გადააკეთეს. 1905 წლის რევოლუციის შემდეგ ალექსანდრეს სასახლე იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის მთავარი რეზიდენცია გახდა. თავისი იმპერატორობის 12 წელი ამ სასახლეში გაატარა რუსეთის უკანასკნელმა იმპერატორმა. აქ იმყოფებოდა იმპერატორის ოჯახი თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მათი დაპატიმრების მომენტისათვის. 1917 წლის 14 აგვისტოს სწორედ ამ სასახლის ნახევარწრიული დარბაზიდან რომანოვების ოჯახი გააგზავნეს ციმბირში გადასახლებაში, საიდანაც ისინი ეკატერინბურგში გადაიყვანეს, სადაც შემდეგ დახვრიტეს. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1918 წელს ალექსანდრეს სასახლე გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის, როგორც სახელმწიფო მუზეუმი. 1918 წელს სახალხო კომისარ ანატოლი ლუნაჩარსკის ინიციატივით სასახლის ბაზაზე შეიქმნა ახალგაზრდა კომუნარების ბავშვთა სახლი.

დიდი სამამულო ომის პირველივე თვეებში სასახლიდან გაიტანეს ძვირფასი ნივთები, ხოლო სასახლის ავეჯის დიდი ნაწილი დარბაზებში დატოვეს. ოკუპაციის პერიოდში სასხლეში განთავსებული იყო გერმანელთა შტაბი და გესტაპო, ხოლო სარდაფში — ციხე. 

ომის დასრულების შემდეგ სასახლე დააკონსერვეს და გადასცეს საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიას. 1947-1951 წლებში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები. 

2009 წლის ოქტომბრიდან სასახლე გადავიდა ცარსკოე-სელოს მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. ამ მომენტიდან დაიწყო ალექსანდრეს სასახლის ფასადისა და ინტერიერის მასშტაბური სარესტავრაციო სამუშაოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Фотографии и информация про Александровский дворец на сайте Pushkin.ru
* Александровский дворец на сайте Rusarh.ru 

კატეგორია:რუსეთის მონარქების რეზიდენციები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ჭიაური (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჭიაური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჭიაური — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში;
*ჭიაური — მთა საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭიაურის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭიაურაში;
*ჭიაურისწყალი — მდინარე საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში.
ალექსანდრეს პარკი (ცარსკოე-სელო)

300px|მინი
**ალექსანდრეს პარკი** () — პარკი ცარსკოე-სელოს სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, სანქტ-პეტერბურგი. XVIII-XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. ალექსანდრეს პარკი იყოფა ორ ნაწილად ახალი ბაღი და პეიზაჟური ბაღი.

პარკის ფართობია 200 ჰა. იგი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში.

## ისტორია 
შვედურ პერიოდში (1609-1702 წწ.) ალექსანდრეს პარკის ტერიტორიაზე არსებობდა შვედი მაგნატის აგარაკი „სარსკაია“. ეს იყო მცირე აგარაკი, რომელიც შედგებოდა ხის სახლის, სამეურნეო ნაგებობისა და მასზე მიბმული ბაღისაგან. ისტორიულ წყაროებში აღნიშნუი სამფლობელო მოიხსენიება 1501 წელს. ბორის გოდუნოვისათვის შედგენილ რუკაზე მას „სარიცა“ ეწოდება. მოგვიანებით კი რუსულის გავლენით ეწოდა „საარის სოფელი“ (), საბოლოოდ კი ცარსკოე-სელო. 

შვედების განდევნის შემდეგ პეტრე I-მა ეს მიწა აჩუქა ალექსანდრე მენშიკოვს, ხოლო მოგვიანებით საარის მიზა აჩუქა მარტა სკავრონსკაიას, რომელიც შემდეგ მისი მეუღლე გახდა ეკატერინე ალექსის ასულის სახელით. 1718-1724 წლებში აქ ააშენეს მცირე ორსართულიანი სასახლე იოჰან ბრაუნშტეინის პროექტის მიხედვით. 

ელისაბედ I-ის მეფობის პერიოდში ცარსკოე-სელო გახდა იმპერატორის რეზიდენცია. 1740-1750 წლებში, ეკატერინე I-ის მოკრძალებული სასახლე მდიდარ საზაფხულო რეზიდენციად გადააკეთეს. 

1792 წელს არიქიტექტორი დ. კვარნეგი აგრძელებდა სასახლის მშენებლობას, რომელსაც შემდეგ ალექსანდრეს სასახლე ეწოდა. 

1918 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ სასახლეებისა და პარკების კომპლექსის ნაციონალიზაცია მოხდა. მასში განათავსეს მუზეუმი. 1918 წლის 9 ივნისს ეკატერინეს სასახლე გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის. 1919 წლის განმავლობაში მუზეუმს ესტუმრა 64 ათასი ადამიანი, ხოლო 1920 წლის მხოლოდ ზაფხულში კი 56 ათასი ადამიანი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს დაზიანდა არა მხოლოდ სასახლე, არამედ პარკის პავილიონების უმრავლესობა, ძეგლები, ხიდები და ღობეები. მათი აღდგენა ჯერ კიდევ ომის წლებში დაიწყო. 1946 წელს ალექსანდრეს პარკი გაიხსნა ვიზიტორებისათვის. 1983 წელს სასახლეებისა და პარკების ანსამბლმა მიიღო მუზეუმ-ნაკრძალის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Карта-схема Александровского парка
* Путеводитель по паркам Царского Села 
* Официальный сайт музея-заповедника «Царское село»
* Текст экскурсии Царское село
* «Энциклопедия Царского Села» 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ჭობარეთისთავი

**ჭობარეთისთავი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭობარეთის ქედზე, ახალქალაქის პლატოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ჭობარეთის ზემო წელში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2278 მ. აქვს კონუსური ფორმა. აგებულია შუაეოცენური პორფირიტებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-კონგლომერატებით. მთა და მისი შემოგარენი შემოსილია მთის სტეპის მცენარეებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ჭიაკოკონობა

**ჭიაკოკონობა** — უძველესი ქართული რიტუალი — ცეცხლით განწმენდის დღეობა. დამყარებულია უძველეს წარმოდგენაზე ცეცხლის, როგორც ავი სულების საწინააღმდეგო და ყოველგვარი უწმინდურებისაგან განმწმენდ ძალაზე. ჭიაკოკონობა სხვადასხვა ხალხში წელიწადის სხვადასხვა დღეს აღინიშნებოდა: ყველიერის ორშაბათს, დიდმარხვის პირველი ან უკანასკნელი კვირის შაბათს, ივანობას და ა.შ. საქართველოში ჭიაკოკონობა დიდ ხუთშაბათს ან დიდი ხუთშაბათის წინასაღამოს იცოდნენ. ეზოში კოცონს გააჩაღებდნენ, ახალგაზრდები ცეცხლის გარშემო დარბოდნენ, ცეკვავდნენ, ზედ ახტებოდნენ და გაიძახოდნენ „არული კუდიანებსაო“. გადმოცემის თანახმად, კოცონზე გადახტომის დროს ადამიანი ავი სულებისგან იწმინდება. ჭიაკოკონას ანთება და მასზე გადახტომა ძირითადად იმის საწინდარი იყო, რომ კუდიანები ვერავის ავნებდნენ და დილაც მშვიდობიანად გათენდებოდა. კუდიანების, ავი სულების დასაფრთხობად და განსადევნად ისროდნენ თოფებს. ხალხის წარმოდგენით კუდიანები ამ ან მომდევნო ღამეს გარკვეულ ადგილას იკრიბებოდნენ და ზეიმს მართავდნენ. მსგავსი ჩვეულება გავრცელებული იყო საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში. ხევსურეთში ჭიაკოკონობას „კუდიან წუხრას“ უწოდებდნენ, რაც აშკარად მიუთითებს ამ დღეობის უშუალო კავშირზე ბოროტ ძალებთან. „ჭიაკოკონა“/ჭიაკოკოლა სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, ჩალით დანთებულ დიდ ცეცხლს ნიშნავს.

## ლიტერატურა
* ბარდაველიძე ვ., ქართველთა უძველესი სარწმუნოების ისტორიიდან (ღვთაება ბარბარ-ბაბარ), თბ., 1941. 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული რიტუალები
კატრინ ვენდომელი

**კატრინ ვენდომელი** (; დ. 1354 — გ. 1412) — ვენდომის გრაფ ჟან VI-ის ასული. ვენდომისა და ლა მარშის გრაფინია როგორც ჟან I-ის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
კატრინი დაიბადა 1354 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ვენდომის გრაფ ჟან VI-ისა და მისი მეუღლის, ჟანა დე პუატიეს ასული. 1464 წელს ცოლად გაჰყვა ლა მარშის გრაფ ჟან I-ს. ქორწინებიდან რამდენიმე წელიწადში კატრინის ძმა უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ვანდომის საგრაფო კატრინსა და მის ქმარს დარჩათ. 

1393 წელს კატრინის მეუღლე გარდაიცვალა, რის გამოც ლა მარშის გრაფი მათი უფროსი ვაჟი, ჟაკ II გახდა, ხოლო კატრინმა ვანდომი თავის მეორე ვაჟს, ლუი I-ს გადასცა, რომელთან ერთადაც მართავდა მას 1403 წლამდე. იგი გარდაიცვალა 1412 წელს. 

## შვილები 
1364 წლის 28 სექტემბერს ცოლად გაჰყვა ლა მარშის გრაფ ჟან I-ს, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი:
# ჟაკ II (1370-1438), ლა მარშის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბეატრის ნავარელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ნეაპოლის დედოფალი ჯოვანა II, თუმცა მემკვიდრე ვერ დატოვა;
# იზაბელი (1373-?), მონაზონი და პუასუს აბატისა;
# ლუი I (1376-1446), ვენდომის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბლანშ დე რუა, შემდეგ კი ჟანა დე ლავალი, რომელთანაც შეეძინა ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი;
# ჟანი (1378-1457), კრესის ლორდი, ცოლად შეირთო კატრინ არტუელი, რომელთანაც შვილები არ ჰყოლია, თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა ჟანა დე ვენდომუაზე, რომელმაც მას ორი გოგონა გაუჩინა;
# ანა (1380-1408), პირველად ცოლად გაჰყვა მონტპენსიერის გრაფ ჟან ბერელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ VII-ზე;
# მარი (1386-1463), ცოლად გაჰყვა ბრენკურის ბარონ ჟან დე კრუას;
# შარლოტი (1388-1422), ცოლად გაჰყვა კვიპროსის, კილიკიის სომხეთისა და იერუსალიმის მეფე იან I-ს.

## ლიტერატურა 
* Broad, Jacqueline and Karen Green, Virtue, liberty, and toleration: political ideas of European women, 1400-1800, (Springer, 2007).

კატეგორია:დაბადებული 1354
კატეგორია:გარდაცვლილი 1412
ლუი I (ვენდომის გრაფი)

**ლუი I დე ბურბონი** (; დ. 1376 — გ. 21 დეკემბერი, 1446) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და კატრინ ვენდომელის შუათანა ვაჟი. ვენდომის გრაფი. 

## ბიოგრაფია და შვილები 
ლუი დაიბადა 1376 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და მისი მეუღლის, კატრინ ვენდომელის შუათანა ვაჟი. მამის გარდაცვალების შემდეგ მის უფროს ძმას, ჟაკ II-ს ლა მარშის გრაფობა, ხოლო ლუის ვენდომის გრაფობა ერგო. 

ლუი იყო ძლევამოსილი ორლეანის ჰერცოგის მომხრე და მისი მხარდამჭერი, რის გამოც ჰერცოგმა მას საფრანგეთის სამეფო საბჭოში ადგილი მისცა. მას შემდეგ, რაც ბურგუნდიელებსა და არმანიაკებს შორის სამოქალაქო ომი დაიწყო, ლუი ორივე მხარეს უჭერდა მხარს. 1414 წელს მან ცოლად შეირთო ბლანშ დე რუსი, თუმცა მომდევნო წელს იგი ინგლისელებს ტყვედ ჩაუვარდა აზენკურის ბრძოლაში და არც თუ ისე მცირე დრო გაატარა ტყვეობაში. მას ბლანშთან შვილები არ ჰყოლია, რადგან ბლანში 1421 წელს დაიღუპა, ლუი კი 1423 წელს გაანთავისუფლეს. 

1424 წელს მან ცოლად შეირთო ჟანა დე ლავალი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი:
# კატრინი (1425-?);
# გაბრიელი (1426-?);
# ჟან VIII (1425-1477), ვენდომის გრაფი, ცოლად შეირთო იზაბელ დე ბევე;

მრავალწლიანი ინგლისური ტყვეობის დროს, ლუის ერთ-ერთ ინგლისელ ქალთან, სიბილა ბოსტუმთან შეეძინა უკანონო შვილი:
# ჯონი (1420-1496), ვენდომის ბასტარდი;

იგი იბრძოდა ლეგენდარული ჟანა დ'არკის მხარდამხარ 1429 ორლეანთან და დაესწრო შარლ VII-ის მეფედ კურთხევას რეიმსში. იგი გარდაიცვალა 1446 წლის 21 დეკემბერს. 

## ლიტერატურა 
* Askins, William (2000). "The Brothers Orleans and their Keepers". In Arn, Mary-Jo. Charles D'Orléans in England, 1415-1440. D.S. Brewer.
* Grammit, David (2010). "Battle near Crevant". In Rogers, Clifford J. The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology. Vol. 1. Oxford University Press.
* Henneman, John Bell (1995). "Bourbon". In Kibler, William W. Medieval France: An Encyclopedia. Routledge.

კატეგორია:დაბადებული 1376
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1446
კატეგორია:ბურბონები
კუპიშკისი

**კუპიშკისი** — ქალაქი ლიეტუვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, კუპიშკისის რაიონის დედაქალაქი. კუპიშკისის გარეუბანში მუშას შენაკადები ლევუო და კუპა მოედინება. ქალაქის დასახელება სწორედ ამ უკანასკნელის სახელიდან მომდინარეობს. ქალაქი ექვს ნაწილად იყოფა.

## ისტორია 
არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ ქრისტეს შობამდე მე-3, მე-2 საუკუნეებში კუპიშკისის ტერიტორიაზე ხალხი ცხოვრობდა. ამის მიუხედავად, არ არსებობს დაზუსტებული ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როდის დაარსდა უშუალოდ ეს დასახლება.

1529 წელს კუპიშკისი საისტორიო წყაროებში პირველად ჩნდება. ის სიგიზმუნდ I-ის, ლიტვის დიდი სამთავროს მმართველის საკუთრება იყო. 1561-1565 ის პატარა სამმართველოების, ჯერ უპიტას, შემდეგ კი უკმერგეს ცენტრი იყო. ამავე პერიოდში მთავარი გზა ვილნიუსიდან რიგამდე კუპიშკისაზე გადიოდა.

1616 წელს ქალაქში კათოლიკური ტაძარი ააშენეს. 1781 წელს კი კუპიშკისში პირველი სკოლა გაიხსნა.

## მოსახლეობა 
ლიეტუვის სტატისტიკის დეპარტამენტის 2005 წლის 1-ელი იანვრის მონაცემებით ქალაქში 8 243 ადამიანი ცხოვრობს. 2001 წლის ამავე აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგია: 
* 23,965 (97.3%) ლიეტუველები 
* 430 (1.7%) რუსები 
* 64 (0.3%) პოლონელები 
* 49 (0.2%) უკრაინელები 
* 38 (0.2%) ბელარუსიელები 
* 82 (0.3%) სხვა ეროვნების წარმომადგენლები

## რესურსები ინტერნეტში
* Kupiškis district municipality official site   
* Kupiskis JewishGen ShtetLinks site  
* Kupiškis City photos on Miestai.net 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ჟაკ II (ლა მარშის გრაფი)

**ჟაკ II დე ბურბონი** (; დ. 1370 — გ. 1438) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და კატრინ ვენდომელის უფროსი ვაჟი. ლა მარშის გრაფი. 

## ბიოგრაფია 
ჟაკი დაიბადა 1370 წელს, იგი იყო ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და მისი მეუღლის, კატრინ ვენდომელის პირველი შვილი. მან მონაწილეობა მიიღო ოსმალთა წინააღმდეგ მიმართულ ჯვაროსნულ ლაშქრობასა და ნიკოპოლის ბრძოლაში. საფრანგეთში დაბრუნებისთანავე, ჟაკი აქტიურად ჩაება ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1403 წელს ფრანგულ ფლოტს გაუძღვა ბრძოლაში, რომელიც ჯერ კიდევ ბრძოლამდე გაანადგურა ქარიშხალმა 1404 წელს. 

საფრანგეთში ატეხილ ბურგუნდიელ-არმანიაკთა ომის დროს, იგი ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ის ერთგული მოკავშირე და არმანიაკების მოსისხლე მტერი იყო. 1415 წელს, პირველი დაქვრივების შემდეგ, ჟაკმა საფრანგეთი დატოვა, ჩავიდა იტალიაში და ასევე დაქვრივებული ნეაპოლის დედოფალი ჯოვანა II შეირთო ცოლად. ამის შემდეგ იგი აქტიურად ებრძოდა დედოფლის მტრებს — მილანელ სფორცებსა და ტარანტოელ ალოპოებს. 1416 წელს სფორცასა და ალოპოს გაერთიანებულმა არმიამ სასტიკად დაამარცხა ჟაკი, რაც 1419 წელს მისი და ჯოვანას განქორწინებით დაგვირგვინდა. 

განქორწინების შემდეგ იგი საფრანგეთში დაბრუნდა და კვლავ ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლას მიჰყო ხელი. 1428 წელს საფრანგეთის მეფე შარლ VII-მ ერთგული სამსახურისათვის ჟაკი ლანგედოკის გუბერნატორად დანიშნა. 

ჟაკი გარდაიცვალა 1438 წელს ბეზანსონის ალყისას. 

## შვილები 
ჟაკს შვილები მხოლოდ თავის პირველ ცოლთან, ბეატრის ნავარელთან ჰყავდა:
# იზაბელი (1408-1445), მონაზონი და ბეზანსონის აბატისა;
# მარი (1410-1445), მონაზონი და ამიენის აბატისა;
# ალიენორი (1411-1464), ცოლად გაჰყვა პარდიაკის გრაფ ბერნარ არმანიაკს.  

## ლიტერატურა 
* Kenneth Meyer Setton, The Papacy and the Levant, 1204-1571: The thirteenth and fourteenth centuries, Vol. I, (American Philosophical Society, 1976), 345.
* The Cambridge Medieval History, Vol. 8, ed. John Bagnell Bury, Henry Melvill Gwatkin and James Pounder Whitney, (Cambridge University Press, 1959), 365
* Elena Woodacre, The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274-1512, (Palgrave Macmillan, 2013), 91.

კატეგორია:დაბადებული 1370
კატეგორია:გარდაცვლილი 1438
კატეგორია:ბურბონები
ჟან VIII (ვენდომის გრაფი)

**ჟან VIII დე ბურბონი** (; დ. 1425 — გ. 6 იანვარი, 1477) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ვენდომის გრაფ  ლუი I-ის ვაჟი. მეფე შარლ VII-ის ბრძანებით იბრძოდა ინგლისელთა წინააღმდეგ და დაიბრუნა ნორმანდია და გიენი. იყო მეფე ლუი XI-ის ფავორიტი და ვენდომის გრაფი. 

## შვილები 
1454 წელს ცოლად შეირთო პროვანსის მარშალ ლუი დე ბოვოსა და მარგარიტა დე შამბრეის ქალიშვილი იზაბელ დე ბოვო, რომელთანაც შეეძინა რვა შვილი:
# ჟანა, ცოლად გაჰყვა გრანდპრეს გრაფ ლუის;
# კატრინი, ცოლად გაჰყვა შაბანის გრაფ გილბერტს;
# ჟანა, პირველად ცოლად გაჰყვა ბურბონის ჰერცოგ ჟან II-ს, შემდეგ კი ოვერნის ჰერცოგ ჟან III-ს, მისი შვილი იყო საფრანგეთის დედოფალი ეკატერინე მედიჩი;
# რენე, ფონტევრუდის აბატისა;
# ფრანსუა, ვენდომის გრაფი, ცოლად შეირთო მარი ლუქსემბურგელი, მისი შვილთაშვილი იყო საფრანგეთისა და ნავარის მეფე ანრი IV;
# ლუი, ლა როშე-სურ-იონის პრინცი;
# შარლოტი, ცოლად გაჰყვა ნევერის გრაფ ენგელბერტს;
# იზაბელი, ტრენტის აბატისა;

გარდა ამისა, ჟანს საყვარლისაგან ჰყავდა ორი უკანონო ვაჟი:
# ლუი, ავრანშის ეპისკოპოსი;
# ჟაკი, ვალუას გუბერნატორი, იგი იყო კატრინ დე ბურბონისა, რომელიც იყო ანრი IV-ის საყვარლის, გაბრიელ დესტრეს ბებია.

## ლიტერატურა 
* Du Tillet, Jean (1994). Brown, Elizabeth A. R., ed. Jean Du Tillet and the French wars of religion: five tracts, 1562-1569. Binghamton University Press.
* Potter, David (1995). Keen, Maurice, ed. A History of France, 1460–1560: The Emergence of a Nation State. Macmillan.
* Ward, A.W.; Prothero, G.W.; Leathes, Stanley, eds. (1911). The Cambridge Modern History. Cambridge University Press.

კატეგორია:დაბადებული 1425
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1477
კატეგორია:ბურბონები
ამერიკული ტბის კუ

**ამერიკული ტბის კუ** () — კუს სახეობა ჭაობის კუების ოჯახისა. გავრცელებულია აშშ-სა და კანადაში. დიდ ინტერესს იწვევს ის ფაქტი, რომ ამერიკულ ტბის კუზე არ მოქმედებს დაბერების პროცესი და შთამომავლობას მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ტოვებს. მისი სხეულის სიგრძეა 18–27 სმ. კარაპაქსი ზეთისხილისფერია წვრილი ღია ლაქებით, პლასტრონი კი — ყვითელი. ბინადრობს მცირედ გამდინარე წყალსატევებში. ძირითადად იკვებება კიბოსნაირებითა და მწერებით, უმნიშვნელოდ — თევზითა და მცენარეებით. სქესობრივ სიმწიფეს 14–20 წლის ასაკში აღწევს. წყვილდებიან მარტიდან ოქტომბრამდე. დედალი დებს 6–12 კვერცხს, საიდანაც გამოჩეკილი კუები გაზაფხულამდე მიწის ქვეშ რჩებიან. ცოცხლობენ 77 წელზე მეტს. ამერიკული ტბის კუს ხორცი საჭმელად ვარგისია.

## ლიტერატურა 
* Маккой C. J. 1973. Emydoidea, E. blandingii. Catalogue of American Amphibians and Reptiles (136): 1—4.
* Obst F. J. 2003. Sumpfschildkröten. Draco 4(13): 4—18.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ტბის კუ
ჟან I (ლა მარშის გრაფი)

**ჟან I დე ბურბონი** (; დ. 1344 — გ. 11 ივნისი, 1393) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ლა მარშის გრაფ ჟაკ I-ის ვაჟი. ლა მარშისა და ვენდომის გრაფი. 

## ბიოგრაფია 
ჟანი დაიბადა 1344 წელს. იგი იყო ლა მარშის გრაფ ჟაკ I-ისა და ჟანა დე შატილონის მეორე ვაჟი. იგი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც პუატიეს ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა. 

სულ რამდენიმე წელიწადში, გარდაიცვალა ჯერ მამამისი, ხოლო მას შემდეგ, რაც ბრინუას ბრძოლაში მისი ძმა მოკლეს, ჟან I ლა მარშის გრაფი გახდა. 

ჟანი აქტიურად ერეოდა ასწლიანი ომის მსვლელობაში. იგი საფრანგეთის ჯარებს სარდლობდა ლიმუზენის ინგლისისაგან გაწმენდის დროს. 1366 წელს, ბერნარ დუ გესკლინთან ერთად იბრძოდა კასტილიაში. 1374 წელს მისი ცოლის ძმა, ვენდომის გრაფი ბუშარ VII უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ჟანი, როგორც მისი უახლოესი ნათესავი ვენდომის გრაფი გახდა. 

1382 წელს იგი საფრანგეთის მეფე შარლ VI-თან ერთად იბრძოდა ფლანდრიაში, 1392 წელს კი ბრეტანში. იგი გარდაიცვალა 1393 წელს, ბრეტანის ლაშქრობისას. 

## შვილები 
1364 წლის 28 სექტემბერს ცოლად შეირთო ვენდომის გრაფ ჟან VI-ის უფროსი ასული კატრინ ვენდომელი, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი:
# ჟაკ II (1370-1438), ლა მარშის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბეატრის ნავარელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ნეაპოლის დედოფალი ჯოვანა II, თუმცა მემკვიდრე ვერ დატოვა;
# იზაბელი (1373-?), მონაზონი და პუასუს აბატისა;
# ლუი I (1376-1446), ვენდომის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბლანშ დე რუა, შემდეგ კი ჟანა დე ლავალი, რომელთანაც შეეძინა ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი;
# ჟანი (1378-1457), კრესის ლორდი, ცოლად შეირთო კატრინ არტუელი, რომელთანაც შვილები არ ჰყოლია, თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა ჟანა დე ვენდომუაზე, რომელმაც მას ორი გოგონა გაუჩინა;
# ანა (1380-1408), პირველად ცოლად გაჰყვა მონტპენსიერის გრაფ ჟან ბერელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ VII-ზე;
# მარი (1386-1463), ცოლად გაჰყვა ბრენკურის ბარონ ჟან დე კრუას;
# შარლოტი (1388-1422), ცოლად გაჰყვა კვიპროსის, კილიკიის სომხეთისა და იერუსალიმის მეფე იან I-ს.

## ლიტერატურა 
* Famiglietti, R. C. (1992). Tales of the Marriage Bed from Medieval France (1300-1500). Picardy Press.
* Potter, David (1995). Keen, Maurice, ed. A History of France, 1460–1560: The Emergence of a Nation State. Macmillan.

კატეგორია:დაბადებული 1344
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1393
კატეგორია:ბურბონები
ფრანსუა I (ვენდომის გრაფი)

**ფრანსუა I დე ბურბონი** (; დ. 1470 — გ. 30 ოქტომბერი, 1495) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. გრაფ ჟან VIII-ის ვაჟი და ვენდომის გრაფი. 

## ბიოგრაფია და შვილები 
ფრანსუა დაიბადა 1470 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ვენდომის გრაფ ჟან VIII-ისა და იზაბელ დე ბუვოს ვაჟი. მამის გარდაცვალების შემდეგ, შვიდი წლის ფრანსუა ვენდომის გრაფი ხდება. სრულწოვანებამდე, მის მაგივრად ადმინისტრაციულ მოვალეობებს ბიძამისი ასრულებდა. 

ფრანსუა იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-ისა და მისი რეგენტის, ანა ვალუას უერთგულესი ქვეშევრდომი. 

1487 წელს ფრანსუამ ცოლად შეირთო სუასონის გრაფ პიერ II-ისა და მარგერიტა სავოიელის უფროსი ქალიშვილი, რომონის გრაფ ჟაკ სავოიელის ქვრივი მარი ლუქსემბურგელი. მას მზითვში მოჰყვა უამრავი საოცარი სასახლე და ადგილ-მამული, რომელთა შორისაც იყო სენ-პოლის, სუასონისა და პიკარდიის საგრაფოები და ასევე კონდეს სასახლე. სწორედ ამ კონდეს სასახლიდან წამოვიდა ბურბონთა განშტოება — კონდეები, რომელიც ფრანსუას შვილიშვილმა დააარსა. 

ფრანსუასა და მარის სულ ექვსი შვილი ჰყავდათ:
# შარლ IV (1489-1537), ვენდომის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფრანსუაზ ალანსონელი, რომელთანაც შეეძინა ნავარის მეფე ანტუან დე ბურბონი;
# ჟაკი (1490-1491), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ფრანსუა (1491-1545), ესტუტენვილის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# ლუი (1493-1557), სენის არქიეპისკოპოსი;
# ანტუანეტი (1493-1575), ცოლად გაჰყვა გიზის ჰერცოგ კლოდ დე გიზს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიის დედოფალი მარი დე გიზი;
# ლუიზი (1495-1575), ფონტერვუდის აბატისა;

გარდა ამისა, ფრანსუას ჰყავდა ერთი უკანონო ვაჟი:
# ჟაკ დე ბურბონი, ვენდომის ბასტარდი;

ფრანსუა დაიღუპა 1495 წლის 30 ოქტომბერს, 25 წლის ასაკში, ჩრდილო იტალიურ ქალაქ ვერჩილში, ბრძოლისას. 

## ლიტერატურა 
* Busby, Keith; Freeman, M.J.; Houppermans, Sjef; Pelckmans, Paul, eds. (1993). Les Manuscrits de Chrétien de Troyes. Vol. 2. Rodopi.
* Potter, David (1993). War and Government in the French Provinces, Picardy 1470-1560. Cambridge University Press.
* Ward, A.W.; Prothero, G.W.; Leathes, Stanley, eds. (1911). The Cambridge Modern History. Cambridge University Press.

კატეგორია:დაბადებული 1470
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1495
კატეგორია:ბურბონები
ინგლისის სანაპირო

**ინგლისის სანაპირო** () — სანაპირო სანქტ-პეტერბურგის საადმირალოს რაიონში. სიგრძე 1 260 მეტრი. მდებარეობს მდინარე დიდი ნევის სანაპიროზე სენატის მოედანსა და ახალი საადმირალოს არს შორის. 1918-1994 წლებში ეწოდებოდა წითელი ფლოტის სანაპირო.

## ისტორია 
სანაპირო დააარსეს XVIII საუკუნის დასაწყისში მდინარე დიდი ნევის ქვემო დინებაში. აქედან მომდინარეობს მისი ძველი სახელწოდება „Береговая Нижняя набережная улица“. ისააკის ტაძრისაგან, რომელიც აღმართულია ბრინჯაოს მხედრის სიახლოვეს, წარმოიშვა მისი მეორე სახელწოდება „ისააკის სანაპირო“. მისი მესამე სახელწოდება გალერის სანაპირო, წარმოიქმნა მას შემდეგ, რაც ახალ საადმირალო არხზე ააშენეს გალერების ასაშენებლი ქარხანა. XVIII საუკუნეში აქ დასახლება დაიწყეს ინგლისელმა ვაჭრებმა და გაიხსნა იესო ქრისტეს ანგლიკანური ეკლესია (სახლი № 56) — საიდანაც წარმოსდგება მისი მეოთხე და ამჟამინდელი სახელწოდება.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1918 წელს უწოდეს წითელი ფლოტის სანაპირო, რომელიც მას 1994 წლამდე ერქვა. აღნიშნული სახელი ბალტიის ფლოტის მეზღვაურების პატივისცემის ნიშნად უწოდეს, რომლებმაც აქტიური მონაწილეობა მიიღეს ოქტომბრის რევოლუციაში. სანაპიროს ქუჩაზე № 44 სახლის ახლოს დგას სტელა, რომლითაც მონიშნულია კრეისერ „ავრორას“ სადგომი ადგილი 1917 წლის 7 ნოემბერს. სტელა დაამონტაჟეს 1939 წელს არქიტექტორ ალექსანდრე გეგელოს პროექტის მიხედვით. ინგლისის სანაპიროს ისტორიული სახელწოდება დაუბრუნდა 1994 წელს სანქტ-პეტერბურგში დიდი ბრიტანეთის დედოფლის, ელისაბედ II-ის ვიზიტისთვის მზადების პერიოდში. 

## ლიტერატურა
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 182—183. — 511 с.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 22. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Соловьёва Т. А. К причалам Английской набережной. СПб., 1998.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.

## რესურსები ინტერნეტში
* Английская набережная на сайте о Петербурге.
* Энциклопедия Санкт-Петербурга. 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სანაპიროები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ინგლისური სასახლე

300px|მინი|სასახლე კ. შულცის XIX საუკუნის ლითოგრაფიაზე
**ინგლისური სასახლე** () *ახალი პეტერგოფის სასახლე* () — სასახლე პეტერგოფის სამხრეთით, მდებარეობს ინგლისურ პარკში. აგებულია იმპერატორ ეკატერინე II-ის დაკვეთით არქიტექტორ ჯაკომი კვარნეგის პროექტის მიხედვით 1781-1789 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში განადგურდა გერმანიის ფეხოსანთა 291-ე დივიზიის საარტილერო დარტყმის შედეგად. 

## ისტორია 
ახალი სასახლე პეტერგოფში, რომელსაც მოგვიანებით ინგლისური სასახლე უწოდეს, ჯაკომო კვარნეგის პირველი ნამუშევარია რუსეთში. ისევე როგორც მისი ყველა შემდეგი ნაგებობა, ინგლისური სასახლეც სამსართულიანი შენობაა, მრავალკოლონიანი ფრონტონით. 
thumb|240px|left|მემორიალური ქვა სასახლის ადგილზე (2011)
მთავარი შესასვლელი მდებარეობდა მეორე სართულზე, რომელსაც აუყვებოდა ფართო გრანიტის კიბე. კიბე სრულდებოდა რვაკოლონიანი კორინთული ორდენის პორტიკით და სამკუთხა ფრონტონით. დასავლეთ ფასადს ჰქონდა ლოჯი ექვსი კოლონით. ცოკოლის სართული მოპირკეთებული იყო გრანიტით. ინგლისური სასახლის მშენებლობა გაგრძელდა 15 წელი და დასრულდა 1796 წელს. 

სასახლის დამკვეთი ეკატერინე II ფიქრობდა აქ გაეტარებინა სასახლის კარისაგან განსხვავებული ცხოვრების წლები. პავლე I-ის დროს სასახლემ სხვა სასახლეების ბედი განცადა:გადააკეთეს ყაზარმებად. მოგვიანებით ალექსანდრე I-ის მეფობის პერიოდში (1802-1825 წწ.), კვარნეგის პირდაპირი ზედამხედველობის ქვეშ, სასახლე მთლიანად გარემონტდა; ამავე წელს დასრულდა ინტერიერის გაფორმება კლასიციზმის სტილში.

თებერვლის რევოლუციამდე ინგლისურ სასახლეში იკრიბებოდნენ უცხოელი დიპლომატები და სხვა სტუმრები. აქ იმართებოდა საზოგადოებრივი ღონისძიებები, გამოფენდნენ ნახატებს. 

რევოლუციის შემდეგ მოქმედებდა როგორც სანატორიუმი. დიდი სამამულო ომის დროს, 1942 წელს სასახლე დაინგრა. ომის შემდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ აღარ აღედგინათ სასახლე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Английский дворец

კატეგორია:პეტერგოფის სასახლეები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ანეგრეტ კრამპ-კარენბაუერი

**ანეგრეტ კრამპ-კარენბაუერი** *დაბ.* კრამპი (; დ. 9 აგვისტო 1962, ვიოლკლინგენი, ზაარბრიუკენი, ზაარლანდი) — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე, 2011 წლის 10 აგვისტოდან 2018 წლის 28 თებერვლამდე ზაარლანდის მხარის მინისტრ-პრეზიდენტი, 2018 წლის 26 თებერვლიდან 2018 წლის 7 დეკემბრამდე ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის გენერალური მდივანი, 2018 წლის 7 დეკემბრიდან არის ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის თავმჯდომარე. გერმანიის თავდაცვის მინისტრი 2019 წლის 17 ივლისიდან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანეგრეტ კრამპ-კარენბაუერი

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1994-1998)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანტუანეტ დე ბურბონი

**ანტუანეტ დე ბურბონი** (; დ. 25 დეკემბერი, 1494 — გ. 22 იანვარი, 1583) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ის ქალიშვილი. გიზის ჰერცოგინია როგორც კლოდ დე გიზის მეუღლე. შოტლანდიის დედოფალ მარი დე გიზისა და გიზის ჰერცოგ ფრანსუას დედა. 

## ბიოგრაფია 
ანტუანეტი დაიბადა 1494 წლის 25 დეკემბერს შატო დე ამში, ქალაქ სომში, პიკარდიეში, საფრანგეთში. იგი იყო ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ისა და მარი ლუქსემბურგელის ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ ვენდომის გრაფი ჟან VIII და იზაბელ დე ბუვო, ხოლო დედის ხაზით სენ-პოლის გრაფი პიერ II და მარგერიტა სავოიელი. 

ანტუანეტი აღწერილია როგორც შესანიშნავი ქალი, რომელშიც გაერთიანებული იყო სიამაყე, იუმორის გრძნობა და ინტელექტი. მან აგრეთვე გამოავლინა საოცარი ნიჭი ეკონომიკურ და პოლიტიკურ დარგებში. 1513 წელს ანტუანეტი ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან II-ის ვაჟს, გიზის ჰერცოგ კლოდ დე გიზს. მისი და კლოდის უფროსი ასული, მარი დე გიზი შოტლანდიის დედოფალი გახდა, ხოლო მისი ქალიშვილი მერი I სტიუარტი შოტლანდიის დედოფალი, რომელიც საფრანგეთში იზრდებოდა, როგორც დოფინ ფრანსუა დე ვალუას საცოლე. მერის აღზრდას კი თავად ანტუანეტი აკონტროლებდა. სწორედ მან გაუწია ორგანიზება 1558 წელს ფრანსუასა და მერის ქორწინების ცერემონიას.  

ანტუანეტი გარდაიცვალა 1583 წლის 22 იანვარს, 89 წლის ასაკში, იგი დაკრძალეს წმინდა პიერი სახელობის სააბატოში, იონვილში. 

## შვილები 
# მარი (1515-1560), ცოლად გაჰყვა შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ V-ს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალი მერი I, რომლის ვაჟიც იყო შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ VI;
# ფრანსუა (1519-1563), გიზის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფერარას ჰერცოგის ასული ანა დ'ესტე, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი;
# ლუიზი (1520-1542), ცოლად გაჰყვა არშოს ჰერცოგ შარლ I-ს;
# რენე (1522-1602), სენ პიერის აბატისა;
# შარლი (1524-1574), შევრეზის ჰერცოგი, რეიმსის არქიეპისკოპოსი და კარდინალი;
# კლოდი (1526-1573), ომალის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე ბრიზი, საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის საყვარელ დიანა დე პუატიეს ასული, რომელთანაც შეეძინა 11 შვილი;
# ლუი (1527-1578), კარდინალი;
# ფილიპი (1529), გარდაიცვალა ჩვილი;
# პიერი (1530), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ანტუანეტი (1531-1561), ფარემუტიეს აბატისა;
# ფრანსუა (1534-1563), მალტის ორდერის დიდი პრიორი;
# რენე (1536-1566), ელბოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე რიუ, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი. 

## ლიტერატურა 
* Carroll, Stewart (2011). Martyrs and Murderers: The Guise Family and the Making of Europe. Oxford University Press.
* Antonia Fraser (1969). Mary, Queen of Scots. George Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-17773-9.
* Ward, A.W.; Prothero, G.W.; Leathes, Stanley, eds. (1911). The Cambridge Modern History. Cambridge University Press.
* Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.

კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1494
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1583
კატეგორია:ბურბონები
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი

**პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი** () — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის დასავლეთი დამხმარე საფორტიფიკაციო ნაგებობა, რაველინი სანქტ-პეტერბურგში. იგი ესაზღვრება ტრუბეცკოისა და ზოტოვის ბასტიონებს და ვასილევსკის კარბიბჭეს. რაველინი აგებულია 1733 წელს იმპერატრიცა ანას ბრძანებით.

## სახელწოდება 
სახელწოდება მიიღო პეტრე I-ის მამის ალექსი მიხეილის ძის პატივსაცემად. მიუხედავად გავრცელებული ვერსიისა, სახელწოდება არ უკავშირდება ალექსი პეტრეს ძის სახელს (რომელიც იმყოფებოდა ტრუბეცკის ბასტიონში).

## ციხე 
1769 წელს რაველინში ააგეს ხის საპატიმრო, რომელიც 1797 წელს, პავლე I-ის ბრძანებით ხის საპატიმრო შეცვალეს ქვის ციხით რომელსაც 20 კამერა ჰქონდა — საიდუმლო ოთახით. რაველინის პატომრებს შორის იყვნენ დეკაბრისტები (მათ შორის პ. ი. პესტელი, კ. ფ. რილევი, პ. გ. კახოვსკი), პეტრაშევცები (მ. ვ. პეტრაშევსკი, ფ. მ. დოსტოევსკი...), ხალხოსნები (1884 წლამდე; უმეტესი მათგანი გარდაიცვალა მარტობაში 1882-1884 წლებში), ასევე პოლონეთის 1830-1831 წლის აჯანყების რამდენიმე მონაწილე. 

1884 წელს რაველინის საპატიმროს პატიმრები გადაიყვანეს შლისელბურგის ციხესიმაგრეში, რის შემდეგაც ალექსეევკის რაველინს საპატიმროს ფუნქციით აღარ იყენებდნენ. 

1895 წელს ალექსეევკის რაველინის ციხესიმაგრე დაანგრიეს და ნევის შენეკადი, რომელიც კუნძულს ქმნიდა ამოავსეს მიწით. 

## ლიტერატურა 
*Фроленко М. Ф. «Милость»: Изъ воспоминаний об Алексеевском равелине. — М., 1925. — 28 с. — (Дешевая библиотека журн. «Каторга и ссылка»; № 6-7).

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კლოდ დე გიზი

**კლოდ დე გიზი** (; დ. 20 ოქტომბერი, 1496 — გ. 12 აპრილი, 1550) — გიზის დინასტიის წარმომადგენელი. ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ის ვაჟი. გიზის ჰერცოგი და ამავე დინასტიის დამაარსებელი. შოტლანდიის დედოფალ მარი დე გიზისა და გიზის ჰერცოგ ფრანსუას მამა. 

## ბიოგრაფია 
კლოდი დაიბადა 1496 წლის 20 ოქტომბერს. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ისა და ფილიპა გელდერელის ვაჟი. მან განათლება საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის სამეფო კარზე მიიღო, 1513 წელს კი სამეფო ოჯახთან ალიანსის შექმნის მიზნით, ჩვიდმეტი წლის კლოდმა ცოლად შეირთო მეფის გარე ბიძაშვილი, ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ის ასული ანტუანეტ დე ბურბონი. 

1515 წელს იბრძოდა მარინიანოს ბრძოლაში, 1521 წელს კი დედა-დედოფალ ლუიზა სავოიელს ახლდა ფუენტერაბიაში, ნავარის სამეფო ოჯახთან მოლაპარაკებების დროს. 1523 წელს კლოდი ხდება ბურგუნდიისა და შამპანის გუბერნატორი. 1525 წელს გერმანიის გლეხთა ომის დროს იბრძოდა ანაბაპტისტების წინააღმდეგ, იგი კონკრეტულად ლოთარინგიაში, ლუპშტეინსა და სავერნში იბრძოდა. 1528 წელს, სამშობლოში დაბრუნებულ კლოდს მეფე ფრანსუამ უბოძა გიზის ჰერცოგის წოდება. სწორედ ამ დროს დააარსა კლოდმა საკუთარი გიზების დინასტია. იგი გარდაიცვალა 1550 წელს, 53 წლის ასაკში.  

## შვილები 
# მარი (1515-1560), ცოლად გაჰყვა შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ V-ს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალი მერი I, რომლის ვაჟიც იყო შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ VI;
# ფრანსუა (1519-1563), გიზის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფერარას ჰერცოგის ასული ანა დ'ესტე, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი;
# ლუიზი (1520-1542), ცოლად გაჰყვა არშოს ჰერცოგ შარლ I-ს;
# რენე (1522-1602), სენ პიერის აბატისა;
# შარლი (1524-1574), შევრეზის ჰერცოგი, რეიმსის არქიეპისკოპოსი და კარდინალი;
# კლოდი (1526-1573), ომალის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე ბრიზი, საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის საყვარელ დიანა დე პუატიეს ასული, რომელთანაც შეეძინა 11 შვილი;
# ლუი (1527-1578), კარდინალი;
# ფილიპი (1529), გარდაიცვალა ჩვილი;
# პიერი (1530), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ანტუანეტი (1531-1561), ფარემუტიეს აბატისა;
# ფრანსუა (1534-1563), მალტის ორდერის დიდი პრიორი;
# რენე (1536-1566), ელბოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე რიუ, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი. 

## ლიტერატურა 
* Bell, Susan G. (2004). The Lost Tapestries of the City of Ladies. University of California Press.
* Spangler, Jonathan (2009). The Society of Princes: The Lorraine-Guise and the Conservation of Power and Wealth in Seventeenth-Century France. Ashgate Publishing Limited.
* Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.

კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1496
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1550