14 თებერვალი

**14 თებერვალი** — გრიგორიანული კალენდრის 45-ე დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 320 დღე (ნაკიან წელში - 321).

## დღის მოვლენები 
* 1779 : მოგზაური და მკვლევარი ჯეიმზ კუკი მოკლულ იქნა სენდვიჩის კუნძულების ადგილობრივი აბორიგენების მიერ.
* 1797 : ადმირალმა ჯეონ ჯერვისმა და ჰორაციო ნელსონმა გაერთიანებული სამეფოს ფლოტს გამარჯვება მოაპოვებინეს ესპანელების წინააღმდეგ წმინდა ვინსენტის კონცხთან ბრძოლაში, გიბრალტართან ახლოს.
* 1804 : სერბების პირველი აჯანყება ოსმალეთის წინააღმდეგ.
* 1859 : ორეგონი გახდა აშშ-ის 33-ე შტატი.
* 1879 : წყნარი ოკეანის ომი დაიწყო მას შემდეგ, რაც  ჩილეს შეიარაღებულმა ძალებმა ბოლივიური საპორტო ქალაქის, ანტოფაგასტას ოკუპაცია მოახდინეს.
* 1912 : არიზონა გახდა აშშ-ის 48-ე შტატი.
* 1918 : სსრ კავშირში მიღებულ იქნა გრიგორიანული კალენდარი.
* 1924 : კორპორაცია აი-ბი-ემი დაფუძნდა.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი : დონის როსტოვი გათავისუფლდა.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი : იავაში მოხდა ანტი-იაპონური აჯანყება.
* 1945 : მეორე მსოფლიო ომი : ბრიტანეთისა და ამერიკის საჰაერო ძალები ბომბავენ დრეზდენს.
* 1945 : ჩილე, ეკვადორი, პარაგვაი და პერუ უერთდებიან გაეროს.
* 1949 : ისრაელის პარლამენტის კნესეტის პირველი სხდომა.
* 1961 : აღმოჩენილ იქნა ქიმიური ელემენტი ლორენციუმი (ელემენტი 103) კალიფორნიის უნივერსიტეტში.
* 1989 : დედამიწის საშუალო ორბიტაზე გლობალური ნავიგაციის სისტემის (GPS) პირველი თანამგზავრი გაუშვეს.
* 2005 : მოკლულ იქნა ლიბანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი რაფიკ ჰარირი, რაც დასაბამი გახდა „კედრების რევოლუციის“ (დამოუკიდებლობის ინტიფადა).
* 2009 : იაპონიის ეროვნულმა ასტრონომიულმა ობსერვატორიამ მთვარის პიველი ტოპოგრაფიული რუკა დაასრულა.
* 2016 : ფოსტენ არშანჟ ტუადერა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2018 : ფლორიდის ქალაქ პარკლენდის სკოლაში მომხდარი შეიარაღებული თავდასხმის შედეგად, 17 ადამიანი დაიღუპა და 15 დაშავდა.
* კორუფციაში დადანაშაულების შემდეგ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ჯეიკობ ზუმა თანამდებობიდან გადადგა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1483 : ბაბური — თემურიდი, ინდოეთის მმართველი, მხედართმთავარი
* 1545 : ლუკრეცია დე’ მედიჩი   — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი
*1602 : ფრანჩესკო კავალი  — იტალიელი კომპოზიტორი 
*1817 : ანა პეტროვა — რუსი მომღერალი (კონტრალტო).
* 1855 : ვსევოლოდ გარშინი   — რუსი მწერალი
*1867 : სოურარინ სორლაუქსონი   — ისლანდიელი მხატვარი.
* 1868 : ედუარდ აბოლი  —  ქართველი  ფარმაკობოტანიკოსი. 
* 1872 : ლუარსაბ ანდრონიკაშვილი   — ქართველი მეცნიერი 
*1894 : ვაღარშ ვაღარშიანი  — სომეხი მსახიობი
* 1902 : ალექსანდე აბუში   — გერმანელი პუბლიცისტი
*1904 : ჰერტა კუუსინენი  — ფინეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე
*1906 : ალექსანდრე პენი  — ებრაელი პოეტი
*1908 : ბორის პიოტროვსკი  — საბჭოთა მეცნიერი, არქეოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე.
* 1909 : მაყვალა მრევლიშვილი  — ქართველი პოეტი
* 1928 : სერგეი კაპიცა  — რუსი და საბჭოთა მეცნიერი
* 1928 : გურამ პატარაია  — ქართველი კინორეჟისორი
* 1930 : დურსუნ ბალაძე  — ქართველი მათემატიკოსი.
*1930 : დავით ტვილდიანი   — ქართველი ექიმი.
* 1935 : გრიგორე ვიერუ  — მოლდოველი მწერალი და პოეტი.
*1936 : ანა გერმანი   — პოლონელი მომღერალი 
*1939 : იუჯინ ფამა — ამერიკელი ეკონომისტი.
*1940 : ვახტანგ გოგუაძე   — ქართველი პოლიტიკოსი
*1941 : თენგიზ კუბლაშვილი   — ქართველი ფსიქოლოგი
* 1942 : მაიკლ ბლუმბერგი   — ქალაქ ნიუ-იორკის მერი 2002–2013 წლებში
*1944 : ალან პარკერი —   ინგლისელი რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი და მსახიობი
*1953 : სერგეი მირონოვი  — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე
*1955 : ბილი   მილიგანი  —  ამერიკელი მოქალაქე, როგორც უიშვიათესი ფსიქოლოგიის მქონე.
*1967 : მარკ რიუტე  — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი.
*1969 : მეთ ოლმსტიდი  — ამერიკელი მწერალი და პროდიუსერი.
* 1975 : ნიკოლოზ გილაური  — საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2009–2012 წლებში
*1983 : ბაკარი სანია — ფრანგი ფეხბურთელი
*1987 : ედინსონ კავანი  — ურუგვაელი ფეხბურთელი
*1987 : მაკა საგაიპოვა   — ჩეჩენი მომღერალი და მოცეკვავე. 
*1992 : კრისტიან ერიქსენი   —  დანიელი  ფეხბურთელი.
*1992 : ფრედი ჰაიმორი  —  ინგლისელი მსახიობი
*1993 : საბა თავაძე   — ქართველი ფეხბურთელი
*1993 : ლაშა პარუნაშვილი   — ქართველი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1779 : კაპიტანი კუკი — ინგლისელი მოგზაური და მკვლევარი.
* 1943 : ჰილბერტი, დავიდ — გერმანელი მათემატიკოსი
* 1961 : ბელიაშვილი, აკაკი — ქართველი მწერალი
* 1970 : ალექსიძე, ნიკოლოზ —  ქართველი ენტომოლოგი
* 1975 : ჰაქსლი, ჯულიან სორელ — ინგლისელი ბიოლოგი, ფილოსოფოსი
* 2021 : კარლოს მენემი — არგენტინის ყოფილი პრეზიდენტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგ წმინდანთა ხსენების დღეს:
** წმინდა მოწამე ტრიფონი
** წმიდა მოწამეების პერპეტუას, სატირის, რევოკატის, სატორნილეს, სეკუნდისა და ფილაციტატა 
** პეტრე გალატელი
** ღირსი ვენდიმიანი

* კათოლიკური ეკლესია:
** წმინდა კირილესა და მეთოდეს ხსენების დღეს.

*ანგლიკანური და ლუთერანული ეკლესიები:
** წმინდა ვალენტინის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

0214