open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დიდი ჩვამა

**დიდი ჩვამა** () — ფრინველი ჩვამასებრთა ოჯახისა. დიდი ზომის წყალმცურავი ფრინველია. მისი სხეულის სიგრძეა 80–100 სმ, ფრთის შლილი 130–160 სმ. გამრავლების პერიოდში თითქმის მთლიანად მბზინავი შავი შეფერილობისაა. მხოლოდ კისერი, კეფა, ბარძაყზე არსებული ხალი და ჩიჩახვის წინა ნაწილია თეთრი. ზამთარში ჩიჩახვის გამოკლებით ეს ადგილებიც შავდება. ახალგაზრდა ფრინველი მოყავისფროა, მოთეთრო-მოყავისფრო სხეულის ქვედა ნაწილით. მცირე გუნდების სახით დიდი ჩვამების ნახვა ხშირად შეიძლება წყლიდან ამოშვერილ კლდეებსა თუ ხელოვნურ პლატფორმებზე. ცურვის დროს ტანი ღრმად იძირება წყალში, კისერი სწორად უჭირავს, თავი კი ოდნავ ზემოთა აქვს მიმართული. წყლიდან ამოსვლის შემდეგ ფრინველები ფრთებს შლიან და იშრობენ. ფრენისას გუნდი ერთ ხაზზე მწკრივდება ან V-ს ფორმას იღებს. გვხვდება წყალსაცავებში და ტბებში, ასევე მდინარეებში. საქართველოში მობინადრეა.

## ლიტერატურა 
* *დარჩიაშვილი გ.*, საქართველოს არიდული და სემიარიდული ეკოსისტემების ფრინველთა სარკვევი, გვ. 10, თბ., 2002.

კატეგორია:ჩვამა
მცირე ჩვამა

**მცირე ჩვამა** () — ფრინველი ჩვამასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 46–51 სმ, ფრთის შლილი 85–90 სმ. გამრავლების დროს ტანი და ფრთები ელვარე შავია, ყავისფერი თავი და კისერი კი თეთრადაა დაწინწკლული. ახალგაზრდა ფრინველი ზრდასრულისგან გამოირჩევა მოთეთრო მუცლითა და ღია ყავისფერი მკერდით. ზამთარში წინწკლები ქრება და ყელი თეთრ შეფერილობას იღებს. ფრენის სილუეტი ხასიათდება პროპორციულად მოკლე კისრითა და თავით და გრძელი კუდით. დიდ ჩვამასთან შედარებით, ფრთებს უფრო ხშირად იქნევს. ბინადრობს მრავალგვარი ტიპის წყალსატევში. მრავლდება კოლონიურად. შეტანილია საერთაშორისო წითელ ნუსხაში. საქართველოში მობინადრეა.

## ლიტერატურა 
* *დარჩიაშვილი გ.*, საქართველოს არიდული და სემიარიდული ეკოსისტემების ფრინველთა სარკვევი, გვ. 10, თბ., 2002.

კატეგორია:მცირე ჩვამა
კატეგორია:ევროპის ფრინველები
დიდი წყლის ბუღა

**დიდი წყლის ბუღა**, **წყლის ბუღა**, **დიდი ყარაულა** () — ფრინველი ყანჩისებრთა (ლაკლაკისნაირთა) ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 70–80 სმ, ფრთის შლილი 125–135 სმ.

შეფერილობით მოწითურო-მურაა, მუქი გასწვრივი და გარდიგარდმო ზოლები დასდევს. სხვა ყანჩებისაგან განსხვავდება სქელი კისრითა და წითური შეფერილობით. არის გადამფრენი ფრინველი. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში.

საქართველოში ბინადრობს დაჭაობებულ მინდვრებში, ტბებზე, აგრეთვე ჭაობებში, სადაც ხშირი ლერწამი ხარობს. აპრილ-მაისში კორდზე დებს 3–5 კვერცხს, ინკუბაცია გრძელდება 25–26 დღე-ღამე. საშიშროებისას თავს მაღლა სწევს და ინაბება ლერწნარში (აქედან მოდის სახელწოდება ყარაულა). გაზაფხულზე, გამრავლების პერიოდში, მამალი ბუღის მსგავს ხმას გამოსცემს (აქედან მომდინარეობს სახელწოდება წყლის ბუღა). იკვებება წყლის მწერებით, ლოკოკინებით, ჭიებით, უფრო იშვიათად – თევზით, ბაყაყებით, მღრღნელებით.

## ლიტერატურა 
* *დარჩიაშვილი გ.*, საქართველოს არიდული და სემიარიდული ეკოსისტემების ფრინველთა სარკვევი, გვ. 12, თბ., 2002.

კატეგორია:ყანჩისებრნი
კატეგორია:საქართველოს ფაუნა
პლატონ სართანია

**პლატონ სართანია** (დ. 1886, ლედგებე — გ. 24 ოქტომბერი, 1918, ზუგდიდი მაზრა) — ქართველი სცენისმოყვარე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, წერა-კითხვა თავისით შეისწავლა, ასევე მეწაღეობა და სურათების გადაღება. სხვა განათლება არ გააჩნდა. 1905 წლის სენაკის ხელოსნებთან ერთად მონაწილეობდა პოლიტიკურ გამოსვლებში, ამიტომ წელიწადნახევრით რუსეთის ჩრდილოეთში გადაასახლეს. საქართველოში დაბრუნებული წერა-კითხვას ძლივს ახერხებდა, თუმცა ამხანაგებს სცენაზე გამოსვლას თხოვდა, რადგან ხალხისთვის ხმა სცენიდან მიეწვდინა. მსახურობდა ზუგდიდის სცენაზე. მისი შესრულებული როლებია: სესია „ბატონი და ყმაში“, პეტუა „ციმბირელში“ და სხვა. ამავე დროს იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის აქტიური წევრი. 1918 წლის 24 ოქტომბერს გარდაიცვალა. მის გარდაცვალებას გამოეხმაურა იმდროინდელი სახელოვნებო ჟურნალი „თეატრი და ცხოვრება“. 1919 წელს ზუგდიდის სცენისმოყვარე ამხანაგებმა განსვენებულის წლის თავზე დადგეს „ბატონი და ყმა“. შემოსავლის ნაწილი ჟურნალს „თეატრი და ცხოვრება“ გადაეცა, ნაწილი კი მისი ქვრივი დის ოჯახს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი სცენისმოყვარეები
აკაკი დვალიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**აკაკი დვალიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*აკაკი დვალიშვილი — ქართველი   კალათბურთელი
* აკაკი დვალიშვილი  — ქართველი ფეხბურთელი
*აკაკი დვალიშვილი  — ქართველი რეჟისორი
ლოქისწყალი

**ლოქისწყალი** — მდინარე ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ბოლნისისწყლის მარცხენა შენაკადი. ლოქისწყლის უმნიშვნელო ნაწილი დმანისის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს.

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
ყასიმ-ჟომართ თოყაევი

**ყასიმ-ჟომართ ქემელის ძე თოყაევი** (; დ. 17 მაისი, 1953, ალმა-ათა) — ყაზახი პოლიტიკოსი, 2019 წლის 20 მარტიდან ყაზახეთის პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია
ყასიმ-ჟომართ თოყაევი დაიბადა 1953 წლის 17 მაისს. მამამისი, ქემელ თოყაევი (1923—1986) მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანი იყო, ხოლო დედა — ცნობილი ყაზახი მწერალი ტურარ შაბარბაიევა (1931–2000).

1970 წელს თოყაევი ჩაირიცხა მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტში. 1975 წელს გააგზავნეს ჩინეთის საელჩოში ექვს თვიანი პრაქტიკისათვის. ამავე წელს იგი მუშაობას იწყებს სსრკ-ის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1983 წელს იგი გაემგზავრა პეკინში, სადაც გადიოდა ჩინური ენის კურსებს. იგი პეკინში დარჩა 1991 წლამდე. 1992–2002 წლებში იყო ყაზახეთის რიგით მე-4 პრემიერ-მინისტრი. 2013-2019 წლებში იყო ყაზახეთის სენატის თავმჯდომარე, ასევე 13 წლის განმავლობაში იყო ყაზახეთის მაგიდის ჩოგბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი.

### პრეზიდენტობა 
მინი|მარცხნივ|ყასიმ-ჟომართ თოყაევისა და ვლადიმერ პუტინის შეხვედრა კრემლში, 2019 წლის 4 აპრილი
2019 წლის 19 მარტს ნურსულთან ნაზარბაევი გადადგა თანამდებობიდან, 20 მარტს ყაზახეთის დროებით პრეზიდენტად დაინიშნა თოყაევი, მან ნაადრევი არჩევნები 2019 წლის 9 ივნისს დანიშნა, მმართველმა პარტიამ — „ნურ ოტანმა“ კი იგი პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა მიიწვია იგი კრემლში. თოყაევი მოსკოვში 4 აპრილს ოფიციალური ვიზიტით ჩავიდა და რუსეთის პრეზიდენტს შეხვდა, პრეზიდენტობის პირველ თვეში მან 4 ქვეყნის ლიდერთან გამართა შეხვედრა. 2019 წლის 14 აპრილს იგი უზბეკეთში ვიზიტით ჩავიდა პრეზიდენტ შავკათ მირზიიოევთან. გარდა ამისა იგი შეხვდა სამხრეთ კორეის პრეზიდენტ მუნ ჯაე-ინსა და უნგრეთის პრემიერ-მინისტრ ვიქტორ ორბანს. 2019 წლის 9 ივნისს გამართული ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების პირველივე ტურში გამარჯვება (70,76%) მოიპოვა.

## პირადი ცხოვრება
ფლობს ყაზახურ, რუსულ, ინგლისურ, ჩინურ და ფრანგულ ენებს. დაქორწინებულია და ჰყავს ერთი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყაზახეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი
* ყაზახეთის პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ყაზახეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:ყაზახი პოლიტიკოსები
კატეგორია: მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფარი ენა

**აფარი**, *აფარი ენა*, *აფარული ენა* (თვითსახელწოდება — ) — აფრაზიულ ენათა მაკრო ოჯახის, ქუშიტური ენათა ოჯახის, აღმოსავლეთ-ქუშიტური ჯგუფის, საჰო-აფარი ქვეჯგუფის ენა. გავრცელებულია ქვეყნებში: ჯიბუტში, ერიტრეასა და ეთიოპიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Qafar
*აფარი ენის სასწავლო ვებ გვერდი
*Omniglot - Afar (ʿAfár af)

კატეგორია:აფარი ენა
კატეგორია:ჯიბუტის ენები
კატეგორია:ერიტრეას ენები
კატეგორია:ეთიოპიის ენები
ბორის ანტონოვი

**ბორის ანტონოვი** (დ. 24 ოქტომბერი, 1924, თბილისი, საქართველოს სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). სსრკ-ის ორგზის ჩემპიონი (1955, 1957), ორგზის მეორე (1954, 1956) და მესამე (1957) პრიზიორი. მსოფლიოს და ევროპის ჩემპიონი (1958,1955). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 163, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბორის ანტონოვი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი მსროლელები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ზურაბ იაკობიშვილი

**ზურაბ იაკობიშვილი** (დ. 4 თებერვალი, 1992, ყვარელი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). 23 წლამდელთა შორის ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (2015, -65 კგ).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზურაბ იაკობიშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ყვარელში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უშანგი კუზანაშვილი

**უშანგი კუზანაშვილი** (დ. 9 ივლისი, 1984, საგარეჯო, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). მსოფლიოს ჩემპიონი (2007), მეორე (2011) და ორგზის მესამე (2006, 2009) პრიზიორი. ევროპის ხუთგზის ჩემპიონი (2007, 2009, 2010, 2011, 2012) და ორგზის მეორე (2006, 2008) პრიზიორი. ღირსების ორდენის კავალერი.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 295, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უშანგი კუზანაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საგარეჯოში დაბადებულები
არბერეში ენა

**არბერეში**, *არბერეში ენა* (თვითსახელწოდება — ) — ინდოევროპულ ენათა ჯგუფის, ალბანური ენის დიალექტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Babiniotis, Georgios (1985): *Συνοπτική Ιστορία της ελληνικής γλώσσας με εισαγωγή στην ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία.* ["A concise history of the Greek language, with an introduction to historical-comparative linguistics*] Athens: Ellinika Grammata.
*Babiniotis, Georgios (1998), *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας* ["Dictionary of Modern Greek"]. Athens: Kentro Lexikologias.
*Breu,  Walter (1990): "Sprachliche Minderheiten in Italien und Griechenland." ["Linguistic minorities in Italy and Greece"]. In: B. Spillner (ed.), *Interkulturelle Kommunikation.* Frankfurt: Lang. 169-170.
*GHM (=Greek Helsinki Monitor) (1995): "Report: The Arvanites". Online report 
*Hammarström, Harald (2005): Review of *Ethnologue: Languages of the World, 15th Edition*. *LINGUIST List* 16.2637 (5 Sept 2005). Online article  Vol. II. Livadia: Exandas, 1999 PDF .
**Η Καινή Διαθήκη στα Αρβανίτικα: Διάτα ε Ρε'' ['The New Testament in Arvanitika']. Athens: Ekdoseis Gerou. No date.
*Kloss, Heinz (1967): "Abstand-languages and Ausbau-languages". *Anthropological linguistics* 9.
*Salminen, Tapani (1993–1999): *Unesco Red Book on Endangered Languages: Europe.* http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_report.html#Arvanitika.
*Strauss, Dietrich (1978): "Scots is not alone: Further comparative considerations". *Actes du 2e Colloque de langue et de littérature écossaises* Strasbourg 1978. 80-97.
*Thomason, Sarah G. (2001): *Language contact: An introduction.* Washington: Georgetown University Press. Online chapter
*Trudgill, Peter (2004): "Glocalisation [sic] and the Ausbau sociolinguistics of modern Europe". In: A. Duszak, U. Okulska (eds.), *Speaking from the margin: Global English from a European perspective*. Frankfurt: Peter Lang. Online article

კატეგორია:არბერეში ენა
შალვა ქარდავა

**შალვა ქარდავა** (დ. 20 ივნისი, 1989) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო). საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (2008, 2010, 2013; -66 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, -66 კგ). ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2008, -66 კგ) და მსოფლიო თასის გამარჯვებული (2010, -66 კგ).  მსოფლიო ჩემპიონი (2014, ჩელიაბინსკი, რუსეთი) და ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2012, ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2010, ვენა, ავსტრია).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* შალვა ქარდავა — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი მაუწყებელი

**იჯითიმაი ტვ** (, „საზოგადოებრივი ტელევიზია“) — აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი არხი, მაუწყებლობა დაიწყო 2005 წლის 29 აგვისტოს. არხმა გააშუქა „ევროვიზია 2011“, რომელიც აზერბაიჯანმა მოიგო; 2012 წლის „ევროვიზიას“ ამ ტელევიზიამ უმასპინძლა. გარდა ტელევიზიისა კომპანია ფლობს რადიოს სახელწოდებით „İctimai Radio“. მისი ძველი დასახელებაა „AzTV 2“. ტელევიზიის შენობა მდებარეობს ბაქოში. მისი მფლობელია „საზოგადეობრივი რადიოსა და ტელევიზიის მაუწყებლობა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული აზერბაიჯანის ტელე და რადიო საბჭო
* არხის ოფიციალური ვებ გვერდი

კატეგორია:სატელევიზიო არხები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტელეარხები
ნინო ოძელაშვილი

**ნინო ოძელაშვილი** (დ. 30 დეკემბერი, 1990, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), სამბოში მსოფლიო ჩემპიონი (2018, ბუქარესტი, რუმინეთი), ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2017, მინსკი, ბელარუსი; 2016, ყაზანი, რუსეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნინო ოძელაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქალები სპორტში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პაატა ღვინიაშვილი

მინი
**პაატა ღვინიაშვილი** (დ. 18 მაისი, 1987, გორი, საქართველოს სსრ) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონი (2015, -90 კგ), ოთხგზის ვერცხლისა (2010, 2012, -81 კგ; 2013, 2014, -90 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2011, -81 კგ) და  ევროპის ჩემპიონი (2016, ყაზანი, რუსეთი). სამბოში მსოფლიო ჩემპიონი (2016, სოფია, ბულგარეთი). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პაატა ღვინიაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
იდეალური დედა (ტელესერიალი)

***„იდეალური დედა“*** — ქართული მოკლემეტრაჟიანი ტელესერიალი, რომელიც სტუდია TV11-მა გადაიღო 2019 წელს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დაკვეთით. სერიალი დაფუძნებულია 2013 წელს გადაღებული იტალიური სერიალის Una Mamma Imperfectta-ს სცენარზე. სერიალი ყოველდღიური რეჟიმში გადაიცემა საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველ არხზე. იტალიურ ვერსიაში სერიალის სახელწოდება არის „არაიდეალური დედა“, თუმცა ქართულ ვერსიაში იდეალური დედა არის ბრჭყალებში ჩასმული და გულისხმობს, დედის პრობლემებს როგორც სახლში, ისე სამსახურში და მათი გადაჭრის გზებს, რათა გახდეს იდეალური დედა.

## გადაღება
სერიალის გადაღება მიმდინარეობს თბილისში რამდენიმე ლოკაციაზე და სხვადასხვა პავილიონებში.

## ეპიზოდები
სერიალი 4 სეზონსა და 144 ეპიზოდს მოიცავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იდეალური დედა — ახალი ქართული სერიალი პირველ არხზე
* 
* 

კატეგორია:2010-იანი წლების ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:პირველი არხი
კატეგორია:საზოგადოებრივი მაუწყებელი
გალინა შარაბიძე

**გალინა შარაბიძე (მინაიჩევა)** (; დ. 29 დეკემბერი, 1929, მოსკოვი, რუსეთის სფსრ, საბჭოთა კავშირი - გ. 28 იანვარი, 2025) — საბჭოთა სპორტული ტანმოვარჯიშე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1952), ღირსების ორდენის კავალერი (1997).  

## ბიოგრაფია
1952 წლის ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში, მეორე და მესამე პრიზიორი საგნით ჯგუფურ ვარჯიშსა და ბჯენით ხტომებში, მსოფლიოს ჩემპიონი გუნდურ შეჯიბრებაში და მეორე პრიზიორი საგნით ჯგუფურ ვარჯიშში (1954), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი დვირზე ვარჯიშში (1953), საერთაშორისო ტურნირებში მრავალგზის გამარჯვებული. 1953 წლამდე გამოდიოდა მოსკოვის სახელით.1958 წელს დაამთავრა საქართველოს სსრ ფიზკულტურის ინსტიტუტი.

## ძირითადი შედეგები 
## მიღწევები
* ოლიმპიური ჩემპიონი — 1952 (ჰელსინკი; გუნდური)
* ოლიმპიური თამაშების ვიცე-ჩემპიონი — 1952 (ჰელსინკი; საგნით ჯგუფური ვარჯიში)
* ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი — 1952 (ჰელსინკი; ბჯენით ხტომა)
* მსოფლიოს ჩემპიონი — 1954 (რომი, იტალია; გუნდური)
* მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი — 1954 (რომი, იტალია; თავისუფალი ჯგუფური ვარჯიში)
* სსრკ ჩემპიონი — 1953 (დვირზე ვარჯიში)

## ლიტერატურა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* გალინა შარაბიძე (მინაიჩევა) — ქართული სპორტი
* გალინა შარაბიძე — ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
* Минаичева (Шарабидзе) Галина Яковлевна — gymnast.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ალბანური სიმღერები ფრონტზე მებრძოლი ჯარისკაცებისთვის

**ალბანური სიმღერები ფრონტზე მებრძოლი ჯარისკაცებისთვის** (: Këngë Kreshnikësh or Cikli i Kreshnikëve) — ალბანური ტრადიციული ციკლის სიმღერების ნაწილი, მათ თავიანთი განსაზღვრება XVII - XVIII საუკუნეებში მიიღეს ალბანელი ბარდებიდან ზეპირი წყაროებით. სიმღერები პირველად ჩაწერილი იქნა XX საუკუნის პირველ ათწლეულში ფრანცისკანების მიერ. სიმღერები ინგლისურად თარგმნა რობერტ ელისმა, და გამოსცა 2004 წელს. 

## ისტორია
ეს სიმღერები წარმოიშვა სამხრეთ სლავურ ქვეყნებში და მორგებული იყო იქაურ გარემოს, შემდგომში ორენოვანმა მომღერლებმა ეს სიმღერები გადააკეთეს და მოარგეს ალბანურ გარემოს, გამოკვლევები გვიჩვენებს რომ სიმღერები XVII - XVIII საუკუნეებში წარმოიშვა და გადაკეთებული იქნა ალბანელი ბარდების მიერ.

### მეორე მსოფლიო ომამდელი გამოკვლევები
ფრანცისკანის მღვდელი შტეიფენ გჯეკოვი, რომელიც ალბანურ ქუნუს წერილობითი შემადგენლობით პირველი იყო, ასევე დაიწყო ალბანელი ჯარისკაცების სიმღერების და ლეგენდების შეგროვება და ჩაწერა, ასევე დაიწყო იმ ალბანური სიმღერების შეგროვებაც რომელიც ფრონტზე მებრძოლი ალბანელებისათვის იყო განკუთვნილი და მათი ჩაწერა დაიწყო. 1919 წლიდან გჯეკოვმა მუშაობა განაგრძო მეუფე ბერნანინინ პალაჯმასთან ერთად. ფრონტზე მებრძოლი ჯარისკაცების სიმღერები და ლეგენდები (:*Këngë Kreshnikësh dhe Legenda*)(: Songs of Frontier Warriors and Legends) პირველად პუბლიცირებული იქნა 1937 წელს, გჯეკოვის გარდაცვალების შემდეგ ის ჩაიწერა წიგნში :Visaret e Kombit ().

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ajkuna's Lament: Ajkuna Cries for her Lost Son, Omer

კატეგორია:ალბანეთი
ნერინგის მუნიციპალიტეტი

**ნერენგის მუნიციპალიტეტი** () — კლაიპედის მაზრის მუნიციპალიტეტი ლიეტუვის უკიდურეს დასავლეთით, ის მოსახლეობის მხრივ ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია ქვეყანაში. 

2015 წელს ნენერის საშუალო ხელფასი იყო 12,000$ (გადასახადამდე) და 10,000$ (გადასახდის შემდეგ), ამ მაჩვენებლით ნენერის მუნიციპალიტეტი ქვეყანაში პირველი ადგილის მფლობელია. 

ნემერია მიეკუთვნებოდა ყოფილ კურშულ ლანდშაფტებს *პილსატენს* და *ლამოტინას*. 1252 წლიდან ეს რეგიონი გერმანული კონტროლის ქვეშ იყო — ჯერ პრუსიის, ხოლო შემდეგ გერმანიის. უკვე 1569 წელს დაიწყო „ენების დაბნეულობა“ და გამოიყო ისეთი ენები როგორიცაა: გერმანული, ლიეტუვური, ლატვიური და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Annaberger Annalen 
* Neringa on Litauen Netz 
* Neringa.tel - Mobile directory with basic information about Neringa 
* NeringaTour - Neringa Town Virtual Guide 
* NeringaTours - Tours, Taxi, TukTuk in Neringa 

კატეგორია:ლიეტუვის მუნიციპალიტეტები
ბაგრატ მიკირტუმოვი

**ბაგრატ მიკირტუმოვი** (დ. 1869, სოფ. შინიხი) — სოციალ-დემოკრატი ინტერნაციონალისტი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. 1903-1916 წლებში მუშაობდა ქართულ გამომცემლობათა ამხანაგობის სტამბაში, სადაც ისწავლა ქართული წერა-კითხვა, აქედანვე ჩაერთო პოლიტიკურ საქმიანობაში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სასარგებლოდ. მისივე აღნიშვნით, სტამბაში მუშაობამ მის მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინა. 1907-1917 წლებში მუშაობდა პარტიის სახალხო უნივერსიტეტის გამგეობის სამეურნეო სექციაში და სხვადასხვა პარტიულ კომისიებში. 1912 მონაწილეობდა სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნებში თბილისის გუბერნიის მუშების ამომრჩევლად. არჩევნებში მუშათა ხმა მისცა კარლო ჩხეიძეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში ეწეოდა აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. შედიოდა ეროვნული საბჭოს სოციალ-დემოკრატთა ფრაქციაში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ ცნობები არ მოიპოვება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:სომეხი სოციალ-დემოკრატები
ამამლოსწყალი

**ამამლოსწყალი**, *ყარასუ* — მდინარე დმანისის მუნიციპალიტეტში, მოშევნის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 15 კმ.

## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
მაიკლ სალივანი

**მაილკ სალივანი** (; დ.17 სექტემბერი, დეტროიტი, 1961 — ამერიკელი მწერალი. მისი ყველასათვის ნაცნობი სადებიუტო სერია *რაიარიას განცხადებანი* (The Riyria Revelations) ნათარგმნია 14 ენაზე.

## კარიერა 
სალივანმა წერა დაიწყო თავისი შვილის გამო, რომელსაც დისლექსია ტანჯავდა. მას სურდა თავის შვილს კითხვის სწავლაში დახმარებოდა.

სალივანის შემოქმედება მოიცავს სამ სერიას. *რაიარიას განცხადებანი* და *რაიარიას ქრონიკები* (The Riyria Chronicles) გამოცემულია „Orbit Books“-ის მიერ, ხოლო მისი მესამე სერია *პირველი იმპერია* (The First Empire) გამოქვეყნდა „Del Rey Books“-ის მიერ. *რაიარიას განცხადებანი* არის ექვსი წიგნისაგან შემდგარი ფენტეზის ჟანრის სერია. მისი გაგრძელებაა *რაიარიას ქრონიკები*. რაიარიას სამყაროში მიმდინარე მოვლენებს აღწერს ასევე სალივანის ხუთ წიგნიანი სერია *პირველი იმპერია*. პირველი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ნოველა გამოქვეყნდა „Tachyon Publications“-ის მიერ 2014 წლის აპრილში.

## შემოქმედება 
რაიარიას განცხადებანი
# *ხმლების ქურდობა* მოიცავს *შეთქმულებები გვირგვინისთვის* და *ავემპართა*, ISBN 978-0-316-18774-9 (2011)
# *Rise of Empire* მოიცავს *Nyphron Rising* და *The Emerald Storm*, ISBN 978-0-316-18770-1 (2011)
# *Heir of Novron* მოიცავს *Wintertide* და *Percepliquis*, ISBN 978-0-316-18771-8 (2012)

რაიარიას ქრონიკები
# *The Crown Tower* (2013)
# *The Rose and the Thorn* (2013)
# „*The Jester*“ (2014)
# „*Professional Integrity*“ (2015)
# *The Death of Dulgath* (2015)
# *The Disappearance of Winter’s Daughter* (2017)
# *Drumindor* (Release Date TBD)

პირველი იმპერია
# *Age of Myth* (6/28/2016)
# *Age of Swords* (7/25/2017)
# *Age of War* (7/3/2018)
# *Age of Legend* (4/2019)
# *Age of Death* (10/2019)
# *Age of Empire* (4/2020)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Blog
* Official website
* Michael J. Sullivan at Fantastic Fiction 
* Interview  
* Michael J. Sullivan at the Internet Speculative Fiction Database
* Michael J. Sullivan at Library of Congress Authorities, with 7 catalog records

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:დეტროიტელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მიჩიგანელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უკრაინის ომი დამოუკიდებლობისთვის

**უკრაინის ომი დამოუკიდებლობისთვის** — პერიოდი ომის მსგავსი კონფლიქტისა რომელიც 1917 წლიდან 1921 წლამდე გრძელდებოდა და შედეგად უკრაინის რესპუბლიკის ჩამოყალიბება გამოიწვია, შემდეგში სსრკ-ის შემადგენელი ნაწილი როგორც უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა (1922 - 1991). ომმა გამოიწვია დაპირისპირებების სერიები პოლიტიკურ და მილიტარისტულ ძალებს შორის. ომში ჩართულები აღმოჩდნენ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა, დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა, გერმანიის იმპერია, ავსტრია-უნგრეთი, უკრაინელი ნაციონალისტები, ბოლშევიკები, პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა, თეთრი არმია და ანარქისტები. ყოველი მათგანი ცდილობდა უკრაინაზე საკუთარი კონტროლის დაწესებას თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. ომის შემდეგ ეს ტერიტორია განაწილდა ჩეხოსლოვაკიას, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკას, ბოლშევიკებსა და პოლონეთს შორის (მცირე ტერიტორიები მიიღო რუმინეთმაც). ეს ომი იყო რუსეთის რევოლუციისა და პირველი მსოფლიო ომის აღმოსავლეთ ფრონტის ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*პირველი მსოფლიო ომი
*რუსეთის რევოლუცია
*თებერვლის რევოლუცია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* *Der Vormarsch der Flieger Abteilung 27 in der Ukraine*  (The advances of Flight Squadron 27 in the Ukraine). This portfolio, comprising 263 photographs mounted on 48 pages, is a photo-documentary of the German occupation and their military advances through southern Ukraine in the spring and summer of 1918.

კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომი
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
ახა (მდინარე)

**ახა** — მდინარე დმანისის მუნიციპალიტეტში, შავწყაროსწყლის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
Warrior (ნინა სუბლატის სიმღერა)

„**Warrior**“ — ქართველი მომღერლის, ნინა სუბლატის სიმღერა, რომლითაც წარადგინა ქვეყანა 2015 წლის ევროვიზიაზე.

სიმღერის თანაავტორი და თანაპროდიუსერია შვედი მუსიკოსი და კომპოზიტორი ტომას გ:სონი, რომელსაც სხვადასხვა დროს შექმნილი აქვს სიმღერები ევროვიზიის სხვა მონაწილეებისთვის, მათ შორისაა 2012 წლის ევროვიზიის გამარჯვებული სიმღერა „Euphoria“.

2015 წლის 11 მარტს გამოვიდა სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*სიმღერის ტექსტი — Eurovision.tv

## სქოლიო
კატეგორია:2015 წლის სიმღერები
კატეგორია:2015 წლის სინგლები
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები
მაია გუბიევა

**მაია გუბიევა** (დ. 12 მარტი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). საქართველოს ჩემპიონი და თასის მფლობელი კაცებს შორის (1989). ევროპის ჩემპიონი გუნდურ და მესამე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1990). მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი გუნდურ შეჯიბრებაში (1990), ევროპის ჩემპიონი გუნდურ და მესამე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1990). ღირსების მედლის კავალერი.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 165, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაია გუბიევა — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი მსროლელები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ერეკლე გურჩიანი

**ერეკლე გურჩიანი** (დ. 7 აპრილი, 1966, სოფ. ეცერი, მესტიის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. საქართველოს სამგზის აბსოლუტური ჩემპიონი მკლავჭიდში. 1997 წელს საქართველოს 10 საუკეთესო სპორტმენთა შორის დასახელდა წლის საუკეთესო სპორტსმენად. ევროპის რვაგზის და მსოფლიო სამგზის ჩემპიონი. 2010 წელს აირჩიეს მკლავჭიდის ფედერაციის პრეზიდენტად.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერენეტში 
* ერეკლე გურჩიანი — ქართული სპორტი

კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
სიბილა კლეველი

**სიბილა კლეველი** (; დ. 17 იანვარი, 1512 — გ.  21 თებერვალი, 1554) — ლა მარკთა დინასტიის წარმომადგენელი. კლევის ჰერცოგ იოჰან III-ის უფროსი ასული. ინგლისის დედოფალ ანა კლეველის უფროსი და. საქსონიის კურფიურსტი 1532-47 წლებში როგორც იოჰან ფრიდრიხ I-ის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
სიბილა დაიბადა 1512 წლის 17 იანვარს ქალაქ დიუსელდორფში. იგი იყო კლევის ჰერცოგ იოჰან III-ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია მარია იულიხ-ბერგელის პირველი შვილი. მას სამი უმცროსი და-ძმა ჰყავდა: ანა (შემდგომში ინგლისისა და ირლანდიის დედოფალი), ვილჰელმი (შემდგომში იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგი) და ამალია. 

1526 წლის სექტემბერში სიბილა საქსონიის კურფიურსტ იოჰან ფრიდრიხ I-ზე დაინიშნა. ხანგრძლივი საქორწინო მოლაპარაკებების შემდეგ, იოჰანისა და სიბილას საქორწინო ცერემონიალი 1527 წლის 9 თებერვალს შედგა ქალაქ ტორგაუში. ოცწლიანი ქორწინებიდან წყვილს სულ ოთხი ვაჟი შეეძინა, რომელთაგან სამმა მიაღწია სრულწლოვანებამდე და სამივე მათგანი გახდა საქსონიის მონარქი. 

1532 წელს მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ, იოჰან ფრიდრიხი საქსონიის კურფიურსტი ხდება და სიბილა საქსონიის ყველაზე გავლენიან ქალად გვევლინება.

შმალკადენის ომების დროს კათოლიკეებმა სიბილას ქმარი ტყვეობაში ჩაიგდეს, მისი გამოსყიდვა კი ძლივს მოახერხეს. მისი არ ყოფნისას მმართველობის მთელი სიმძიმე სიბილას დააწვა კისერზე. სწორედ ამ დროს მოხდა სატახტო ქალაქ ვიტენბერგის კაპიტულაცია. თავისი ცოლისა და ვაჟების გამოსახსნელად, ახლად განთავისუფლებულმა იოჰან ფრიდრიხმა მალევე დიდი ჯარები შეკრიბა და მორის საქსონიელის მეთაურობით ალყა შემოარტყა ვიტენბერგს, თუმცა თავად კვლავ ტყვედ ჩავარდა, ხელისუფლება კი მორისმა ჩაიგდო ხელში. 

1552 წელს, ხუთწლიანი ტყვეობის შემდეგ განთავისუფლებულმა საქსონიის სამეფო ოჯახმა გაერთიანება მოახერხა, თუმცა ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა. 1554 წელს გარდაიცვალა იოჰან ფრიდრიხ I, სიბილა კი მასზე დარდმა შეიწირა და სულ ერთ თვეში თავადაც აღესრულა. ისინი ერთად დაკრძალეს, ქალაქ ვაიმარის საკათედრო ტაძარში. 

## შვილები 
# იოჰან ფრიდრიხ II (1529-1595), საქსონიის კურფიურსტი, პირველად იქორწინა აგნესა ჰესენელზე, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ელიზაბეთ სიმერნ-სპონჰეიმელზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები. 1565 წელს იგი მისმა ძმამ, იოჰან ფრიდრიხ III-მ ტახტიდან ჩამოადგო და ავსტრიაში გააძევა;
# იოჰან ვილჰელმი (1530-1573), საქსონიის, თიურინგიისა და საქსენ-ვაიმარის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო დოროთეა სიუზენ სიმერნელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# იოჰან ერნესტი (1535), გარდაიცვალა ჩვილი;
# იოჰან ფრიდრიხ III (1538-1565) საქსონიის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი და უშვილო, რის გამოც ტახტზე მისი ძმა იოჰან ვილჰელმი ავიდა. 

## ლიტერატურა 
* Faith and Power: Saxony in Europe during the Reformation period, Dresden 2004, p. 149.
* Joachim Bauer/Dagmar Blaha: The deaths of John Frederick and his wife Sibylle, in: Sächsische Heimatblätter 50 (2004), vol. I, pp. 78–84.
* Carl August Hugo Burkhardt: Letters of Sybille of Jülich-Cleves-Berg to her husband John Frederick the Magnanimous, Elector of Saxony, in: Journal of the Berg Historical Society, vol. V, 1868, pp. 1–184.

კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1512
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1554
ხაშარხოტა

**ხაშარხოტა** (თვითსახელწოდება — ხოჩარხოტა, ) — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ბეჟიტელებით. 2018 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 486 ადამიანი. 

## სქოლიო
კატეგორია:წუნტის რაიონის სოფლები
ბეჟიტა

**ბეჟიტა** (, ) — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ბეჟიტელებით. 2010 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 3502 ადამიანი. 

## ლიტერატურა
* *Лугуев С.А., Магомедов Д.М.* Бежтинцы (капучинцы, хьванал) в XIX – нач. XX вв. (историко-этнографический очерк). – Махачкала: ДНЦ РАН, Институт истории, археологии и этнографии, 1994.
* *Комри Бернард, Халилов М.Ш., Халилова З.М.* Грамматика бежтинского языка (Фонетика. Морфология. Словообразование). – Лейпциг-Махачкала: Институт эволюционной антропологии им. Макса Планка, 2015.
* *Халилов М.Ш*. Словарь бежтинского языка. – Махачкала: ДНЦ РАН, Институт языка, литературы и искусства, 2015.
* *Халилов М.Ш.* Язык, фольклор и этнография бежтинцев. – М.: Институт перевода Библии, 2017.

## სქოლიო
კატეგორია:წუნტის რაიონის სოფლები
ნანა კიკილაშვილი

**ნანა კიკილაშვილი** (დ. 12 აგვისტო, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (აკრობატიკა). 1985 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1980) და  მსოფლიოს აბსოლუტური ჩემპიონი (1980). სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1979, 1980, 1981) და სსრკ თასის სამგზის მფლობელი (1980, 1981, 1982). მსოფლიოს თასის გათამაშების მეორე პრიზიორი (1981) და მეორე პრიზიორი (1979). მოსწავლეთა XV სპარტაკიადის მეორე პრიზიორი (1978) და სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1979).

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* ენციკლოპედია „თბილისი“, გვ. 595, თბ., 2002.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნანა კიკილაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ქართველი აკრობატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქალები სპორტში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
ბეჟიტელები

**ბეჟიტელები**, *კაპუჭელები* (საკუთარი სახელწოდება ბეჟტ'ას სუკო ან კაპუჭას სუკო) ანთროპოლოგიურად ევროპეიდულ რასაში შემავალ წინააზიური რასის კავკასიურ ვარიანტს მიეკუთვნებიან. 

სხვა დიდოელ ხალხებთან (ცეზიები, ჰინუხელები, ხვარშილიელები) შედარებით შავგვრემანი იერსახით გამოირჩევიან, საშუალო სიმაღლისანი არიან, აქვთ მაღალი და ვიწრო სახე. ძირითადად გაბატონებულია მონოგამია, თუმცა გვხვდება პოლიგამიის ფაქტები, რაც ყიდვითი ქორწინების შედეგია. შეინიშნება აგრეთვე ლევირატისა და სორორატის გადმონაშთები. ქორწინება მეტწილად სოფლის (თემის) შიგნით ხდება. ფესვგადგმულია სისხლის აღების ძველთაძველი ადათი.

ბეჟიტიელთა ოჯახები მეტწილად მრავალშვილიანია. საყურადღებოა ის ფაქტი რომ საკუთრივ ბეჟიტიელების რიცხვი 1868 წლიდან XX საუკუნის 10-იანი წლების ბოლომდე თითქმის 2,5-ჯერ 1700-დან 4050 სულამდე გაიზარდა.

1926 წლის საკავშირო აღწერის შემდეგ ბეჟიტიელები, სხვა ანდიელ-დიდოელთა ანალოგიურად, ოფიციალურად ხუნძებად აღირაცხებოდნენ, რაც ართულებს მათ ზუსტი ოდენობის დადგენას.

## განსახლების არე
ბეჟიტელ-ჰუნზიბელი ხალხის განსახლების არეალი დაღესტნის მაღალმთიანეთში — მდინარე ხვანორის და მის პატარა შენაკადების ხეობებში მდებარეობს ზღვის დონიდან 1600-2200 მეტრზე. აღნიშნული ტერიტორია მოქცეულია კავკასიონის წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთებსა და მიჩიტლის ქედს შორის. მათ ყვარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელს 50-მდე კმ-ით აშორებს, ხოლო დაღესტნის დედაქალაქ მაჰაჩყალას — 293 კმ.

ბეჟიტელ-ჰუნზიბელთა ძირითადი ნაწილი კომპაქტურად ცხოვრობს წუნტის რაიონში, თავის ისტორიულ მიწა-წყალზე. ბეჟიტელების განსახლების არეალი შემოიფარგლება სამი აულით: ბეჟიტა, ხაშარხოტა და ტლადალი. ჰუნზიბელებიც სამ სოფელში ცხოვრობენ: ჰუნზიბში, ნაჰადასა და ღარბუთლში.

## ლიტერატურა
* *ნ. არდოტელი*, „ბეჟიტური ენა“, გვ. 25–26, თბ., 2014.

კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:ინდოევროპელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ხვარში

**ხვარში** — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუმატის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ხვარშიელებით. 2010 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 335 ადამიანი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:წუმადის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ინხოყვარი

**ინხოყვარი** — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუმადის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ხვარშიელებით. 2010 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 254 ადამიანი. 

## სქოლიო 
კატეგორია:წუმადის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ბესიმ ბოშკი

**ბესიმ ბოშკი** (; დ. 12 ნოემბერი, 1930 — გ. 16 აგვისტო, 2014) — ალბანელი პოეტი. კოსოვოს მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის პრეზიდენტი 2008—2011 წლებში. 

1945 წელს ის კვლავ გიაკოვაში დაბრუნდა და ელგრადის უნივერსიტეტში განაგრძო სწავლა ალბანოლოგიის კათედრაზე. 1961—1963 წლებში გიაკოვას სკოლაში ასწავლიდა ალბანურ ენას და ასევე იყო დირექტორიც. 1967—1973 წლებში მუშაობდა გიაკოვას მაღალ პედაგოგიურ სკოლაში და ასევე იყო მისი დირექტორი 1967—1971 წლებში.

ბესიმ ბოშკი გარდაიცვალა 2014 წლის 16 აგვისტოს.

## სქოლიო
კატეგორია:კოსოვოელი პოეტები
კატეგორია:კოსოვოელი ლინგვისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სომხეთის ისტორია (წიგნი)

**სომხეთის ისტორია** () — წიგნში მოთხრობილია ლეგენდები სომეხი ხალხის შესახებ, ასევე სომხეთის ურთიერთობა ბიზანტიის, სასანიანთა და არშაკუნიანთა იმპერიებთან V საუკუნეში. მიეწერება მოვსეს ხორენაცს.

წიგნი შეიცავს უძველეს სომხურ ლეგენდებს, აგრეთვე ინფორმაციას მეზობელი ქვეყნების კულტურისა და მათი ჩამოყალიბების შესახებ. მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია სომხურ ისტორიოგრაფიაზე.

## ცვლილებები და თარგმანები
## რესურსები ინტერნეტში
*მოვსეს ხორენაცი, „სომხეთის ისტორია“ (სომხურად)
*არმენოლოგიის კვლევითი ცენტრი (სომხურად)
*მოვსეს ხორენაცი, „სომხეთის ისტორია“ (რუსულად)
*Movsēs Xorenac'i, "Storia della Grande Armenia" (იტალიურად)

კატეგორია:შუა საუკუნეების ლიტერატურა
კატეგორია:სომხური ლიტერატურა
გამარჯვების დღე (თურქეთი)

**გამარჯვების დღე** ასევე ცნობილი როგორც **შეიარაღებული ჯარების დღე** — ეროვნული დღესასწაული თურქეთში. აღინიშნება 30 აგვისტოს, თურქეთის დამოუკიდებლობის ომში გამარჯვების პატივსაცემად 1922 წელს. ის ოფიციალურ დღესასწაულად გამოცხადდა 1935 წელს, და პირველად აღნიშნეს 1923 წლის 30 აგვისტოს. ის აღიიშნება ჩრდილოეთ კვიპროსში და თურქეთში, თურქეთის არმიის და თურქეთის რესპუბლიკის მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია
კატეგორია:1935 წელი თურქეთში
გიორგი ნაკაშიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი ნაკაშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გიორგი ნაკაშიძე — ქართველი მსახიობი
*გიორგი ნაკაშიძე   — პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე
ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია

**ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია** — ხორვატიის ეროვნული აკადემია. დაარსდა 1866 წელს. არის ყველაზე ძველი აკადემია სამხრეთ ევროპაში.

]]
ხორვატიის მეცნიერების და ხელოვნების აკადემია დაარსდა ხორვატიის ეპისკოპოსის — იოსებ იურაი სტროსმაიერის პატრონაჟით, იუგოსლავიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის სახელით, მისი დაარსებიდან ჰქონდათ ამბიცია, რომ ეს აკადემია სამხრეთ სლავების ცენტრალური აკადემია ყოფილიყო. დღეს მისი მთავარი მიზანია წაახალისოს და ორგანიზირება გაუწიოს მეცნიერულ ნაშრომებები და განავითაროს მხატვრული და კულტურული აქტივობები ხორვატიის ფარგლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*   
* Zakon o Hrvatskoj akademiji znanosti i umjetnosti 
* 
* Intelektualna krema pred vratima HAZU-a  
* VIJENAC 80 - Svjeza krv u Akademiji 
*

კატეგორია:ხორვატიის კულტურული ორგანიზაციები
მილიგრამი (ჯგუფი)

**მილიგრამი** — სერბული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 2009 წელს. ჯგუფს სახელი დაერქვა მისი დამაარსებლისა და მოქმედი წევრის ალექსანდრ მილიჩის გამო. ჯგუფის ბოლო ალბომი „მილიგრამ ჰიტ-ტრიპი“ გამოვიდა 2018-2019 წლებში.

## კონცერტები
ჯგუფმა თავისი მესამე ალბომით „ლუდი პეტაკი“, გამართა კონცერტები, 2014 წლის 12 აპრილს მეიდან არენაზე ტუზლაში, ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში, ხოლო 2014 წლის 29 ნოემბერს ბელგრადში, სერბეთში.

## დისკოგრაფია
**სტუდიური ალბომები:**
* *Милиграм* (2009)
* *Милиграм 2* (2012)
* *Луди петак* (2013)
* *Magnetic* (2015)

**სტუდიური ალბომები, სესა და მილიგრამ მიუზიკი:**
**Ceca - Fatalna Ljubav* (1995)
**Ceca - Emotivna Luda* (1996)
**Ceca - Maskarada* (1998)
**Ceca* (2000)
**Ceca - Decenija* (2001)
**Ceca - Gore Od Ljubavi* (2004)
**Ceca - Idealno Loša* (2006)
**Ceca - Ljubav Zivi* (2011)
**Ceca - Poziv* (2013)
**Ceca - Autogram* (2016)

**სინგლები:**
* Булевари (2014)
* Ја сто посто (2016)
* Погрешна ноћ (2017)
* Аманет (2017)
* Вампир (2018)
* Од лета до лета (2018)
* Марихуана (2018)
* Плаћам парама (2019)

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯგუფის ოფიციალური ვებ-გვერდი

კატეგორია:2009 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:სერბული ფოლკლორული ჯგუფები
ანარქოლი

**ანარქოლი** () — ტბა ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. სადგურ ანარიდან 2 კმ-ით დასავლეთით სოფელ დონეცკოემდე.

მისი ფართობია 5,25 კმ², მოცულობა 15,75 მლნ. მ³, საშუალო სიღრმე 3 მ. ტბის აუზი თიხოვანია. სანაპიროებზე იზრდება ლერწამი. ფრინველებიდან აღსანიშნავია ბატი, იხვი, გედი, მელოტა. წყალში ბინადრობს ლოქორია, ოქროსფერი კარჩხანა და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანარქოლი — Wikimapia

კატეგორია:არშალის რაიონის ტბები
ხველიანდრო

**ხველიანდრო** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხოდაშნისს თემი).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჟაყანქოლი

**ჟაყანქოლი** () — ტბა ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში, მდინარე იშიმის აუზში. რკინიგზის სადგურ სარიობადან 5 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. დიდი სარიობის ტბის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 382 მ-ზე.

ტბის ფართობია 1,2 კმ², სიგრძე 1,5 კმ, სიგანე 1,2 კმ; სანაპირო ხაზის სიგრძე 4 კმ.

სანაპირო სწორია. იყინება ნოემბერში, ხოლო აპრილისთვის ლღვება. დაფარულია ლერწმითა და ლაქაშის გროვებით. წყალი მტკნარია. იყენებენ მეცხოველეობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟაყანქოლი — geoview.info

კატეგორია:არშალის რაიონის ტბები
შალვა მიქელაძე

**შალვა ანტონის ძე მიქელაძე** (დ. 17 სექტემბერი, 1884, ქუთაისი — გ. 1938, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 

## ბიოგრაფია
ქუთაისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ შევიდა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაასრულა 1907 წელს. ჯერ დაბა ხონში მუშაობდა ექიმად ორი წლის განმავლობაში, ხოლო 1910 წლიდან თბილისში გადმოვიდა „ქალაქის ექიმად“. 1911 წლიდა იყო ქართული დრამატული საზოგადოების წევრი, 1911—1914 წლებში ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი. 1904 წელს შალვა მიქელაძე საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიის წევრი გახდა. 1909 წლიდან თანამშრომლობდა „სახალხო გაზეთსა“ და ფედერალისტური პრესის სხვა ორგანოებში. 1910-იანი წლებიდან იგი იყო სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის ხელმძღვანელ ბირთვში, იყო პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი. 1917 წლისის 22 ნოემბერს შალვა მიქელაძე საქართველოს ეროვნულ ყრილობაზე არჩეული ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატად დაასახელეს. 1918 წლის 29 მაისს ის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) გაფართოებულ შემადგენლობაში შევიდა. თანამშრომლობდა სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის გაზეთ „სახალხო საქმეში“. 

საქართველოს ძალისმიერი გასაბჭოების შემდეგ შალვა მიქელაძე პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოსცილდა. 1924 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1926-1930 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის კერძო პათოლოგიისა და თერაპიის, ხოლო 1930—1935 წლებში თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის შინაგან სნეულებათა დიაგნოსტიკის კათედრის გამგე. 1935—1938 წლებში განაგებდა ამავე ინსტიტუტის პროპედევტიკისა და ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის კათედრებს. იყო პირველი ქართული საექიმო ჟურნალის „ექიმი“ რედაქტორი (ს. ვირსალაძესთან ერთად); აგრეთვე, ჟურნალ „თანამედროვე მედიცინის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
აკაკი გოგია

**აკაკი გოგია** (; დ. 18 იანვარი 1992, რუსთავი, საქართველო) — ქართული წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი, თამაშობს გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის საფეხბურთო კლუბ „უნიონ ბერლინში“.

ახალგაზრდული კარიერა დაიწყო 2001 წელს, ხოლო პროფესიონალური — 2009 წელს კლუბ ვოლფსბურგ II-ში. მისი ზედმეტსახელია „ენდი“. 9 წლამდე იგი ოჯახთან ერთად რუსთავში, საქართველოში ცხოვრობდა, შემდეგ მისი ოჯახი ჰალეში გადავიდა, მოგვიანებით კი ჰანოვერში, ბოლოს კი აუგსბურგში. ამან განაპირობა მისი კლუბის გამოცვლა.
## ტიტულები 
### ჰალეშერი 
* საქსონია-ანჰალტის თასი: 2014-15
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* აკაკი გოგია — Soccerbase
* აკაკი გოგია  fc-union-berlin.de-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:ქართული წარმომავლობის გერმანელები
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის მესამე ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰანოვერ 96-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:აუგსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანქტ-პაულის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰალეშერის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრენტფორდის ფეხბურთელები
კატეგორია:დრეზდენის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:უნიონ ბერლინის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Azad Azərbaycan

***აზად აზერბაიჯან ტვ*** () — აზერბაიჯანის კერძო სამაუწყებლო არხი. მაუწყებლობა დაიწყო 2000 წლის 25 დეკემბერს. არხზე თავდაპირველად გადაიცემოდა ფილმები და მუსიკალური ვიდეობი. მოგვიანებით დაემატა საინფორმაციო გადაცემები და ტელეშოუები. ბოლო წლებში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული არხია აზერბაიჯანში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტელეკომპანიები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტელეარხები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებულები აზერბაიჯანში
Qütb TV

**Qütb TV** — აზერბაიჯანული რეგიონული ტელეკომპანია რომელიც მაუწყებლობდა 1995-2015 წლებში, ამ ტელევიზიის გამგრძელებლად ითვლება Günəş TV რომელიც 2015 წელს შეიქმნა. ტელევიზია გაუქმდა 2015 წლის 31 მარტს.

## ისტორია 
რადიო-ტელე კომპანია დაარსდა 1995 წელს, მისი სამაუწყებლო ზონა იყო ჩრდილოეთ აზერბაიჯანი, ამ რეგიონში არხი 27-ე იყო ტელევიზორებში. ტელევიზია დაფუძნა მაჰირ ორუჯოვმა. ყოველკვირეულ გადაცემების მოცულობა ჯამში 126 საათი იყო. მაუწყებლობის 25% შედგებოდა აზერბაიჯანული გადაცემებისა და რეკლამებისაგან, ხოლო 52% უცხოურისაგან, 23% კი პერსონალური იყო. 

2015 წელს არხი  გაუქმდა და მის მაგივრად გაეშვა Günəş TV. 

## რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი

კატეგორია:აზერბაიჯანის ტელეკომპანიები
მუღანის სოციალისტური რესპუბლიკა

**მუღანის სოციალისტური რესპუბლიკა** — მცირე დროით არსებული პრო-ბოლშევიკური სოციალისტური რესპუბლიკა თანამედროვე აზერბაიჯანის სამხრეთ ნაწილში. დედაქალაქი — ლენქორანი. რესპუბლიკა ჩამოყალიბდა იმ ადამიანთა ჯგუფის მიერ ვინც იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მოწინააღმდეგე.

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა

## ლიტერატურა
*Дарабади П. Военные проблемы политической истории Азербайджана начала XX века. — Баку: Элм, 1991. — С. 123—124.
*Дарабади П. Военно-политическая история Азербайджана (1917 — 1920 годы). — Баку: Изд. дом «Кавказ», 2013.
*Ермоленко Т. Ф., Морозова О. М. Погоны и буденовки: Гражданская война глазами белых офицеров и красноармейцев. — М.: РГНФ, 2013. — 356 с.
*Кадишев А. Б. Интервенция и гражданская война в Закавказье. — М.: Воениздат, 1960.

კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
ისლამი რუსეთში

მინი| მუსლიმანური ობლასტები რუსეთში
მინი| ქოლშარიფის მეჩეთი არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სუნიტური მეჩეთი რუსეთში
[მინი|[ნურდ-კამალის მეჩეთი ნორლისკში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე მეჩეთია მსოფლიოში]]
**ისლამი** — მეორე ყველაზე ფართოდ გავრცელებული რელიგია რუსეთში. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მონაცემებით, მუსლიმების საერთო რაოდენობა 14 220 000-ს ანუ მთელი მოსახლეობის 10%-ს შეადგენს. თუმცა, რუსეთის ორ ფედერალურ სუბიექტში (ჩეჩნეთი და ინგუშეთი), სადაც მუსლიმები უმრავლესობას წარმოადგენენ, არსებული სოციალური არეულობის გამო შეუძლებელია მუსლიმთა ზუსტი რაოდენობის დადგენა და შესაბამისად მონაცემები შესაძლოა განსხვავებული იყოს. მუსლიმთა შორის 6 700 000, ანუ მთელი მოსახლეობის 4,6% არ მიეკუთვნება არცერთ ისლამურ სკოლას ან მის განხრას.

კანონითა და რუსეთის პოლიტიკური ლიდერების მიერ ისლამი აღიარებულია ერთ-ერთ ტრადიციულ რელიგიად და ითვლება რუსეთის ისტორიული მემკვიდრეობის განუყოფელ ნაწილად.

## ისლამის ისტორია რუსეთში 
მეშვიდე საუკუნეში, მუსლიმთა მიერ ირანის დაპყრობის შემდეგ, ამ რელიგიამ დაიწყო გავრცელება კავკასიაში, რომელიც მოგვიანებით რუსეთის ნაწილი გახდა. პირველი კავკასიელი მუსლიმები დაღესტანში მცხოვრები ერები გახდნენ. საბჭოთა პერიოდში, ათეიზმის მიუხედავად, მუსლიმთა გარკვეულ რაოდენობას ჰქონდა უფლება მოელოცა მექა.

### დემოგრაფია 
მუსლიმ რუსთა უმრავლესობა სუნიტია, 10%-ს ანუ 2 მილიონზე მეტს შეადგენენ შიიტები. მუსლიმთა ძირითადი დასახლების არეალია ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ისლამი საბჭოთა კავშირში
* ისლამი თათრეთში
* რუსეთის მეჩეთების ჩამონათვალი
* რელიგია რუსეთში

## სქოლიო 
კატეგორია:ისლამი ქვეყნების მიხედვით
ვიტორიო ორლანდო

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ვიტორიო ორლანდო
**ვიტორიო ორლანდო** (დ. 19 მაისი, 1860, პალერმო — გ. 1 დეკემბერი, 1952, რომი) — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის სამეფოს პრემიერ-მინისტრი. იტალიის ლიბერალური პარტიის ლიდერი. 

## ბიოგრაფია
იურიდიული განათლება პალერმოს უნივერსიტეტში მიიღო. ადრეული ასაკიდან ჩაერთო პოლიტიკაში. 1897 წელს აირჩიეს იტალიის პარლამენტის წევრად. სხვადასხვა წლებში იყო იტალიის ლიბერალური მთავრობის წევრი, იკავებდა განათლების, იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტებს. 1915 წელს ლონდონის პაქტის შემდეგ, იტალია პირველი მსოფლიო ომიში ჩაება ანტანტის მხარეს. 1917 წელს როდესაც იტალიის არმიამ სამხედრო კატასტროფა განიცადა ავსტრია-უნგრეთთან, ლიბერალი პრემიერ-მინისტრი პაოლო ბოსელი პოსტზე ვიტორიო ორლანდომ შეცვალა. საბოლოოდ მოკავშირეებთან ერთად იტალიამ მსოფლიო ომში გაიმარჯვა, ხოლო ორლანდოს ზედმეტ სახელად „გამარჯვების პრემიერი“ შეარქვეს. იტალიამ, მიუხედავად იმისა, რომ პირველ მსოფლიო ომში ნომინალური გამარჯვება მოიპოვა მოკავშირეებთან ერთად, რეალურად ომის შედეგებით, პოლიტიკურ-ეკონომიკური ნადავლის გაყოფისას ყველაზე ნაკლები სარგებელი ნახა. პრემიერმა ორლანდომ 1919 წელს მოკავშირეთა ლიდერებთან, ლოიდ ჯორჯთან, კლემანსოსა და უილსონთან, ერთად გახსნა პარიზის სამშვიდობო მოლაპარაკებები. 

ორლანდო ცდილობდა მანდატის მიღებას ადრიატიკისა და ხმელთაშუა ზღვაზე, თუმცა უშედეგოდ. 1919 წლის დასაწყისში, მაშინ როდესაც ბრიტანეთს ერთმნიშვნელოვნად გადაწყვეტილი ჰქონდა ამიერკავკასიის დატოვება, პრემიერ-მინისტრმა, ლოიდ ჯორჯმა, ამიერკავკასიის მანდატი იტალიას შესთავაზა. იტალიისათვის ამიერკავკასია მიმზიდველი იყო ეკონომიკური თვალსაზრისით, ბუნებრივი რესურსების დიდი მარაგის გამო. გარდა ამისა, მისთვის ორნალდო ვიტორიო სხვა ალტერნატივა ახალ სივრცეზე მანდატის მოპოვებისა არ ჩანდა. მიუხედავად ბრიტანეთისა და იტალიის მთავრობის წევრების წინააღმდეგობისა, პრემიერ-მინისტრების დონეზე ამიერკავკასიის მანდატის იტალიაზე მინიჭების საკითხი თითქმის გადაწყდა. საბოლოოდ იტალიის სამხედრო ძალების მეთაურმა, გენერალმა დიასმა, კავკასიის შესასწავლად 18-კაციანი ექსპედიცია გამოგზავნა პოლკოვნიკ გაბბას მეთაურობით. ექსპედიციის მისიის დასრულების შემდეგ გაბბა მხარს უჭერდა იტალიის მხრიდან კავკასიაზე მანდატის აღებას. ეს ფაქტორი აძლიერებდა ორლანდოს და უფრო მყარად იცავდა მანდატის აღების აუცილებლობის პოზიციას. თუმცა, ეკონომიკური კრიზისის გამო, 1919 წლის ივნისში პარლამენტმა ორლანდოს მთავრობა გადააყენა.

ახალ პრემიერ-მინისტრად ნიტი აირჩიეს, რომელმაც უარი თქვა კავკასიაზე სამხედრო-პოლიტიკური მანდატის აღებაზე და მხოლოდ ეკონომიკური საკითხებით დაინტერესდა. 1919 წლის დეკემბერში იტალიის პარლამენტის პრეზიდენტად აირჩიეს. იტალიის ხელისუფლებაში ბენიტო მუსოლინის მოსვლის შემდეგ მხარს უჭერდა მის პოლიტიკას, 1925 წლიდან პოლიტიკურ აქტივობას თავი დაანება. 30-იან წლებში გახდა ნაციონალისტი. მხარს უჭერდა მუსოლინის მარშს ეთიოპიაში. 1944 წლიდან დაბრუნდა პოლიტიკაში. გახდა ეროვნულ დემოკრატიული კავშირის, აირჩიეს პარლამენტის, საკონსტიტუციო ანსამბლეისა და სენატის წევრად (სიცოცხლის ბოლომდე).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1860
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იტალიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:იტალიის ლიბერალური პარტიის ლიდერები
არტურ ფაირუზოვი

**არტურ ალბერტის ძე ფაირუზოვი** (; დ. 29 იანვარი, 1994) — რუსი ფეხბურთელი, ბოლოს თამაშობდა „აკადემია ტოლიატში“.

## საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის მეორე დივიზიონში „აკადემია ტოლიატის“ რიგებში „ვოლგა ულიანოვსკის“ წინააღმდეგ, 2012 წლის 24 მაისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* არტურ ფაირუზოვი — რუსეთის ფეხბურთის კავშირი

კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
ვიქტორ ბოგარატოვი

**ვიქტორ მიხეილის ძე ბოგარატოვი** (; დ. 11 იანვარი, 1990) — რუსი ფეხბურთელი, ბოლოს თამაშობდა „ოქტან პერმში“.

## საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის მეორე დივიზიონში „ოკტან პერმის“ რიგებში „ნეფტეხმიკ ნიჟნეკამსკის“ წინააღმდეგ, 2011 წლის 4 აგვისტოს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვიქტორ ბოგარატოვი  — რუსეთის ფეხბურთის კავშირი

კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები