open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვლადიმერ მარღანია

**ვლადიმერ მარღანია** (დ. 8 თებერვალი, 1928, დრანდა, აფხაზეთის სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ, სსრ კავშირი — გ. 6 სექტემბერი, 1958, აძუბჟა, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე.  სხვადასხვა დროს იცავდა სოხუმის „დინამოს“, სტალინოს „შახტიორის“, თბილისის „დინამოს“ და საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1952). 

## ბიოგრაფია 
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1945 წელს. თბილისში გადმოსვლამდე თამაშობდა სოხუმის „დინამოსა“ და სტალინოს „შახტიორის“ შემადგენლობაში. თბილისის „დინამოში“ ასპარეზობისას (1947–1958) ჩაატარა საკავშირო ჩემპიონატის 212 შეხვედრა. არის საბჭოთა კავშირის პირველობის ორგზის ვერცხლისმედალოსანი 1951, 1953 წლებში და 1950 წლის გათამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი. სამჯერ შეიყვანეს საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელთა სიაში. ჰელსინკის XV ოლიმპიური თამაშების მონაწილე საბჭოთა კავშირის ოლიმპიურ ნაკრებთან ერთად. ვლადიმერ მარღანია 30 წლის ასაკში ავტოკატასტროფაში დაიღუპა.

## ფაქტები 
სამჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.

გამოირჩეოდა სანიმუშო რეაქციითა და ეფექტური ნახტომებით. ითვლება თავისი დროის ერთ-ერთ უძლიერეს მეკარედ.

1956 წლის პირველ სექტემბერს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით საქართველოს სს რესპუბლიკაში ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და 1956 წლის სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის ვლადიმერ ჩიჩინოს ძე მარღანია დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

1968 წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე ვლადიმერ მარღანია 380 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: ვლადიმერ მარღანია; მცველები: ვლადიმერ ელოშვილი, ნიაზ ძიაპშიპა, მურთაზ ხურცილავა, გივი ჩოხელი; ნახევარმცველები: გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე; თავდამსხმელები: სლავა მეტრეველი, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, მიხეილ მესხი.

## მიღწევები 
thumb|right|230პქ|გაზ. „ლელო“, 12 ოქტომბერი, 1951
### საკლუბო 
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ვიცე-ჩემპიონი: 1951, 1953
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1950
### სანაკრებო 
;  საქართველოს სსრ ნაკრები
; 
* ვიცე-ჩემპიონი: 1956
### ინდივიდუალური 
; 
* №3: 1950, 1951, 1953

## ლიტერატურა 
* 

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
* საქართველოს სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:სოხუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ვლადიმერ
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
მერაბ ჟორდანია

**მერაბ ჟორდანია** (დ. 3 სექტემბერი, 1960, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, რომლის კარიერაც 1980-1992 წწ. მოიცავს. კარიერის დასრულების შემდეგ იყო საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. 2010 წლიდან კი ჰოლანდიური ვიტესის პრეზიდენტი იყო, სანამ გუნდის აქციების სამართავი პაკეტი არ გაყიდა.

მან თავისი ბომბარდირული თვისებები მთლიანად წარმოაჩინა ლანჩხუთის გურიაში, საიდანაც შემდეგ ევროპულ გუნდში სცადა გადასვლა, მოსკოველი მეგობრების მეშვეობით, მან მიმართა ისლანდიურ კლუბს, რომელსაც ჰოლანდიელი მეპატრონეები ჰყავდა, სამ თვიანი სინჯების შემდეგ საბოლოოს კუნძულელებმა მისი დატოვება გადაიფიქრეს.

1992-1998 წწ. იგი დინამოს პრეზიდენტი იყო. ხოლო 1998 წლის ბოლოსათვის მან სფფ-ის პოსტზე ნოდარ ახალკაცი შეცვალა, რომელიც 1990 წლიდან მოყოლებული იყო დაკავებულ თანამდებობაზე. 2002 წელს ხელმეორედ იქნა არჩეული ფედერაციის პრეზიდენტად.

რამდენიმეჯერ დაკავებული იქნა საეჭვო ფინანსური მაქინაციების გამო (2002-2003 წ.წ.), თუმცა 700 000 ლარის გადახდის შემდეგ ის ციხიდან გაათავისუფლეს. 2005 წელს ის დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა.

## ვიტესი 
2010 წელს შეიძინა ნიდერლანდების ერედივიზიონის კლუბი ვიტესი. კლუბს მიზნად საჩემპიონო და ევროსარბიელის ამბიცია დაუსახა. თუმცა მედიასაშუალებებლი აქტიურად წერდნენ იმაზე, რომ სინამდვილეში კლუბი რომან აბრამოვიჩის მიერ იქნა შეძენილი და ჟორდანია უბრალოდ პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. იმავე წელს ნათელი გახდა, რომ ვიტესი ჩელსის ფარმ-კლუბი იქნებოდა, სადაც ახალგაზრდა ფეხბურთელები დახვეწდნენ საკუთარ შესაძლებლობებს.

2013 წლის ოქტომბრის ბოლოს მან კლუბი წარმოშობით ქუთაისელ რუს-ებრაელს, ჩიგრინსკის მიყიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი დემეტრაძე

**გიორგი დემეტრაძე** (დ. 26 სექტემბერი, 1976, ლანჩხუთი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. პირველი და ერთადერთი ქართველი ფეხბურთელი, რომელმაც მოახერხა ორი უცხო ქვეყნის ბომბარდირობა და პირველი და ერთადერთი ქართველი ვინც ორჯერ გახდა უცხო ქვეყნის ბომბარდირი.

## საკლუბო კარიერა 
გიორგიმ 1994 წელს  კონტრაქტი გააფორმა თბილისის „დინამოსთან“, მას შემდეგ რაც 2 სეზონი გაატარა თელავის „კახეთში“. „დინამო“ შემადგენლობაში გახდა უმაღლესი ლიგის ბომბარდირი.

1997 წელს დემეტრაძე გადავიდა როტერდამის „ფეიენორდში“, სადაც ტრავმამ შეზღუდა მისი სათამაშო დრო, ნიდერლანდებში გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ გადავიდა რუსულ კლუბ ვლადიკავკაზის „ალანიაში“, რომელთან ერთადაც 1999 წელს გახდა რუსეთის პრემიერ ლიგის ბომბარდირი. 2000 წელს გადავიდა კიევის „დინამოში“ და გახდა უკრაინის ჩემპიონი. ამ პერიოდში მან ხელიდან გაუშვა აშკარა საგოლე მომენტი „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ ჩემპიონთა ლიგაში, რასაც ინგლისელების შეჯიბრიდან გამოთშვა შეიძლებოდა მოყოლოდა.

2006 წელს, „რეალ სოსიედადში“ გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ გიორგი დბრუნდა რუსეთში, სადაც ნახევარი სეზონი გაატარა მოსკოვის „ლოკომოტივში“, ხოლო მეორე ნახევარი „ალანიაში“.

2003 წელს დაბრუნდა ისევ უკრაინაში და თამაში განაგრძო დონეცკის „მეტალურგში“, სადაც 2,5 სეზონი გაატარა, მეორე სეზონში კი ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 18 გატანილი ბურთით, ამ შედეგით იგი შეიქმნა პირველი ქართველი ფეხბურთელი, რომელმაც მოახერხა 2 უცხო ქვეყნის ბომბარდირობა და ასევე პირველი ქართველი, ვინც ორჯერ გახდა უცხო ქვეყნის ბომბარდირი. 2005 წლის შუაში იგი გადავიდა „ალანიაში“ მესამედ. ალანიის უმაღლესი ლიგიდან დაქვეითების შემდეგ კონტრაქტი გააფორმა თელ-ავივის „მაკაბთან“. 2005 წელს მას მოუწია სამ სხვადასხვაენოვან გუნდში თამაში. 2007 წელს იგი დაბრუნდა უკრაინაში, ამჯერად კიევის „არსენალში“. ერთი წლის შემდეგ გააფორმა ერთწლიანი კონტრაქტი საფეხბურთო კლუბ „ბაქოსთან“.

## კარიერის დასასრული 
2010 წლის ივლისში დემეტრაძე დააკავეს ქართველმა სამართალდამცველებმა, ქურდულ სამყაროსთან კავშირის გამო. 2013 წლის 13 იანვარს მან ციხე პოლიტპატიმრის სტატუსით დატოვა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### ინდივიდუალური
* უმაღლესი ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 1996–97 (26 გოლი)

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი Transfermarkt-ზე 
*პროფილი Soccerway-ზე 
*პროფილი national-football-teams.com-ზე 
*დემეტრაძე ესპანეთში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თელავის კახეთის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:რეალ სოსიედადის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თელ-ავივის მაკაბის ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:სკ ბაქოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეთრი გემი

***თეთრი გემი*** (, ) — გემი, რომელიც ჩაიძირა ინგლისის არხში 1120 წლის 25 ნოემბერს ნორმანდიის სანაპიროსთან ახლოს. ხომალდზე დაახლოებით 300 მგზავრი იმყოფებოდა, თუმცა მხოლოდ ერთი ადამიანი გადარჩა. დაღუპულთა შორის იყო უილიამ ადელინი, ჰენრი I-ის ერთადერთი კანონიერი ვაჟი და ინგლისის ტახტის მემკვიდრე. ადელინის სიკვდილმა გამოიწვია სამოქალაქო ომი ინგლისში, რომელიც ანარქიის სახელითაა ცნობილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Wreck of the White Ship  - Britannia.com

კატეგორია:ინგლისის ისტორია
ტრაპერი

**ტრაპერი** () — ჩრდილოეთ ამერიკაში ბეწვიან ნადირზე მონადირე; ტრაპერები უპირატესად ხაფანგებით ნადირობენ.

## ისტორია 
ევროპელების მიერ ჩრდილოეთი ამერიკის ათვისებიდან მეცხრამეტე საუკუნის შუა ხანებამდე ბეწვიან ნადირზე ნადირობა განსაკუთრებულად იყო განვითარებული, რადგან ძვირფასი ბეწვი ვაჭრობასა და ექსპორტში ძირითად მასალას წარმოადგენდა.

მართალია, ბეწვეულის მოპოვება პროფესიად მიიჩნევა, ტრაპერთათვის ნადირობა შემოსავლის ერთადერთი წყარო არ ყოფილა. ეს განპირობებული იყო შინაური ცხოველების კონკურენციითა და ძვირფასი ბეწვის მქონე ნადირის იშვიათობით. ნადირის არაერთი სახეობა ლამის ბოლომდე განადგურდა, ამიტომაც ჩვენს დროში ბევრ ჯიშზე ნადირობა სასტიკად აკრძალულია. ეს მეტწილად მტაცებელ მხეცებს ეხება, ძირითადად კი ჟღალ ფოცხვერს, რომლის პოპულაციაც იმდენად შემცირებულია, რომ ნადირის და ნადავლის ბუნებრივი თანაფარდობა ირღვევა. 

ცხოველთა დაცვის საზოგადოება მსგავსი ნადირობის წინააღმდეგ გამოდის, განსაკუთრებით კი ხაფანგებით ნადირობისა.
## ლიტერატურა 
* Dietmar Kuegler: *In der Wildnis die Freiheit – Trapper, Mountain Men, Pelzhändler – Der amerikanische Pelzhandel.* Verlag für Amerikanistik, Wyk 1989, ISBN 3-924696-33-0

კატეგორია:ნადირობა
ალბინიზმი

მინიატიურა|ნეგროიდული წარმოშობის ალბინოსი ბავშვი
**ალბინიზმი** (. — „თეთრი“; ასევე უწოდებენ *აქრომიას*, *აქრომაზიას* და *აქრომატოზს*) — კანის, თმის, თვალის ფერადი გარსის პიგმენტაციის თანდაყოლილი არქონა ადამიანებსა და ცხოველებში; მცენარეებში — მწვანე შეფერილობის უქონლობა, ზოგჯერ მხოლოდ ცალკეულ მონაკვეთებზე (ჭრელფოთლობა).

განარჩევენ სრულ და ნაწილობრივ ალბინიზმს. პიგმენტაციის ნაწილობრივ ან სრულად არმქონე ადამიანს ან ცხოველს ალბინოსი ეწოდება.
## წარმოქმნის პრინციპები 
დღესდღეობით მიიჩნევა, რომ ალბინიზმის მიზეზად ფერმენტ თიროზინაზის არქონა (ბლოკადა) გვევლინება, რომელიც მელანინის — ქსოვილის შეფერილობაზე პასუხისმგებელი განსაკუთრებული ნივთიერების — ნორმალური სინთეზისთვის არის აუცილებელი.

## ლიტერატურა 
* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 46, 2007

კატეგორია:პიგმენტაციის დარღვევა
კატეგორია:მუტაცია
ბრიტანეთის საადმირალო

right|200px|border
**ბრიტანეთის საადმირალო** — დიდი ბრიტანეთის სამხედრო-საზღვაო უწყება; აგრეთვე — შენობების კომპლექსი უაიტჰოლზე, ლონდონში, სადაც ტრადიციულად მდებარეობს ბრიტანეთის საადმირალო.

## თანამედროვე სტრუქტურა 
საადმირალო (1964 წლიდან) არ არის დამოუკიდებელი უწყება. თანამედროვე საადმირალო კომიტეტი შედის დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის საბჭოს შემადგენლობაში, რომლის თავმჯდომარეც არის თავდაცვის სახელმწიფო მდივანი () — თავდაცვის სამინისტროს თავკაცი (). მასში შედიან, როგორც მოქალაქე პირები — მინისტრები, რომლებიც ამავდროულად სხვა ტიპის შეიარაღებული ძალების კომიტეტებშიც არიან გაწევრიანებულები, ასევე პროფესიონალი სამხედროები. ფორმალურად იკრიბებიან წელიწადში ორჯერ.

ყოველდღიურ საქმეებს აგვარებს სამხედრო-საზღვაო კომიტეტი, რომელშიც მინისტრები არ შედიან.

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანეთის საადმირალო
გურამ ცხოვრებოვი

**გურამ ცხოვრებოვი** (დ. 14 ივლისი, 1938, ცხინვალი, საქართველოს სსრ — გ. 1998, ცხინვალი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. იყო თბილისის „დინამოს“ (1957, 1964–1970), ქუთაისის „ტორპედოსა“ და საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი. საბჭოთა კავშირის ნაკრებში ჩაატარა 7 მატჩი, საბჭოთა კავშირის უმაღლეს ლიგაში — 208 (6 გოლი). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1964), მესამე პრიზიორი (1967) და თასის გათამაშების ფინალისტი (1970). იყო ცხინვალის „სპარტაკის“ მთავარი მწვრთნელი (1973–1974). საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1960).

1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.

1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის გურამ ცხოვრებოვი ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

გარდაიცვალა 1998 წელს. დაკრძალულია სოფელ ტბეთში.

## სანაკრებო კარიერა 
ცხოვრებოვის დებიუტი საბჭოთა კავშირის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 1967 წლის 28 ივლისს, 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის საკვალიფიკაციო ეტაპზე პოლონეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ. ასევე იასპარეზა 1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე, სადაც სსრ კავშირის ნაკრებმა მეოთხე ადგილი დაიკავა.

## მიღწევები 
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი: 1964
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1967
; საბჭოთა კავშირის თასი
* ფინალისტი: 1970 

## ლიტერატურა 
* 

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* გურამ ცხოვრებოვი — 81 — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო

კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ცხინვალის მწვრთნელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
გურამ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
ედუარდ ადრიან უილსონი

**ედუარდ ადრიან უილსონი** (დ. 23 ივლისი, 1872, მონპელიე-ტერაცი, ჩელტენჰემი — გ. 29 მარტი, 1912, როსის შელფური მყინვარი, ანტარქტიდა) — ბრიტანელი პოლარეთის მკვლევარი, მეცნიერი-ზოოლოგი, ორნითოლოგი და ექიმი-ფიზიოლოგი, მხატვარი. რობერტ სკოტის ორი ანტარქტიკული ექსპედიციის მონაწილე. მისი ილუსტრაციები ჰამილტონის წვლილზე *A History of British Mammals* კლასიკურად ითვლება.

## „ტერა-ნოვას“ ექსპედიცია 
[მარცხნივ|მინი|250px|სკოტის გუნდი სამხრეთ პოლუსზე, [1912 წლის 18 იანვარი. დგანან: უილსონი, სკოტი, ოტსი. სხედან: ბაუერსი, ე. ევანზი. ეს არის სკოტის გუნდის მიერ გადაღებული უკანასკნელი ფოტოსურათი.]]

სკოტის ეროვნულ სამხრეთპოლარულ ექსპედიციაში უილსონი დანიშნეს სამეცნიერო რაზმის მეთაურად და დაავალეს მისი პერსონალის დაკომპლექტება. უილსონი იმყოფებოდა საექსპედიციო ხომალდის გემბანზე მისი კარდიფიდან გაცურვიდანვე, 1910 წლის 15 აგვისტოს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Biography of Edward Wilson უილსონის ფერწერისა და გრაფიკის მაგალითები

კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კატეგორია:ბრიტანელი მოგზაურები
კატეგორია:პოლარეთის მკვლევრები
ბრიტანეთის ანტარქტიკული ექსპედიცია (1901-1904)

**ბრიტანეთის ეროვნული ანტარქტიკული ექსპედიცია 1901—1904 წლებში** (), ასევე ცნობილია სახელით **ექსპედიცია „დისკავერი“** () — რიგით მეორე ბრიტანული ექსპედიცია ანტარქტიდაში, რომელიც შედგა 60-წლიანი შესვენების შემდეგ. განკუთვნილი იყო თითქმის უცნობი კონტინენტის შესასწავლად. ექსპედიციის ხელმძღვანელი — რობერტ ფოლკონ სკოტი. ექსპედიციაში ასევე მონაწილეობა მიიღეს ანტარქტიკის მომავალმა დიდმა მკვლევარებმა — ერნესტ ჰენრი შეკლტონმა და ედუარდ ადრიან უილსონმა. ექსპედიციის მსვლელობისას გამოკვლეულ იქნა ანტარქტიდის სანაპიროები როსის ზღვის რაიონში. ექსპედიციამ მოიპოვა ფართო სამეცნიერო შედეგები ფიზიკური გეოგრაფიის, ბიოლოგიის, გეოლოგიის, მეტეოროლოგიისა და ზამთრის მაგნიტიზმის შესახებ. აღმოაჩინეს ანტარქტიკული ოაზისები, ასევე პინგვინების კოლონიები კროზიეს კონცხზე. სკოტმა, შეკლტონმა და უილსონმა მიაღწიეს 82°&nbsp;11’ ს.გ.-ს სამხრეთპოლარული ლაშქრობის დროს. „დისკავერიზე“ ექსპედიციამ ბრიტანეთის ანტარქტიდაში შეღწევის ისტორიაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. ამ ექსპედიციის გაგრძელებას წარმოადგენდა სკოტის ექსპედიცია „ტერა-ნოვა“.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ექსპედიციის წევრების მიერ გადაღებული ფოტოსურათები — Scott Polar Research Institute

კატეგორია:ანტარქტიკული ექსპედიციები
სუსხი

**„სუსხი“**  — ქართულ ლიტერატურულ–მხატვრუული კარიკატურებიანი ყოველკვირეული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1913–1914 წლებში „ჭინჭრის“ შემდეგ და „ბეშტიას ჭინჭრის“ პარალელურად. სულ გამოიცა 9 ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — მ. ლელაშვილი. კარიკატურები ეკუთვნის ვ. კილაძეს, შ. სანდროს (ს. შანშიაშვილი) და სხვა. „სუსხის“ გამოცემა აიკრძალა თბილისის სასამართლო პალატის გადაწყვეტილებით.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ვიქტორიას მიწა

{{სურათის წარწერა დაიწყე|სურათი=ანტარქტიდა.JPG|width={}|float={}}} 
{{Image label small|x=15|y=17.5|scale={}|text=◯}}

**ვიქტორიას მიწა** () — ანტარქტიდის რაიონი, რომელიც შემოსაზღვრულია აღმოსავლეთიდან როსის ზღვითა და როსის შელფური მყინვარით, დასავლეთიდან — უილკსის მიწით. მდებარეობს 142° и 170° ა. გ.-ს შორის და გადაჭიმულია სამხრეთით 78° ს. გ.-მდე. დასავლეთი ნაწილი წარმოადგენს მთიან პლატოს 4025 მ-მდე მწვერვალებით (ლისტერის მთა). ყინულის სიმძლავრე ვიქტორიას მიწის ცენტრალურ ნაწილში აღემატება 2000—2500 მ-ს.

ვიქტორიას მიწა 1841 წლის იანვარში აღმოაჩინა ჯეიმზ კლარკ როსის ექსპედიციამ და სახელი ეწოდა დედოფალ ვიქტორიას პატივსაცემად. 1911–1914 წლებში რეგიონი გამოიკვლია დაგლას მოუსონის ექსპედიციამ.

რეგიონს ეკუთვნის ტრანსანტარქტიკული მთები და მაკ-მერდოს მშრალი ველები. ვიქტორიას მიწის ნაწილი განეკუთვნება როსის ტერიტორიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვიქტორიას მიწა დსე-ში
* VIVOS VOCO: М. А. Преображенская, Л. М. Саватюгин, «…Женские имена на карте Антарктики» 

*
კატეგორია:ანტარქტიდის მიწები
ვახტანგ ძიძიგური

**ვახტანგ ძიძიგური** (დ. 10 ივნისი, 1945) — ქართველი ფეხბურთელი სამტრედიიდან. ცნობილი გახდა ლანჩხუთის „გურიაში“ და ამ კლუბის ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირია, რომლის ანგარიშზე 147 გატანილი გოლია. მას კლუბთან ერთად არაერთი ჯილდო აქვს მოგებული. ძიძიგური კლუბში იმ პერიოდში მოხვდა, როდესაც გუნდი სერიოზული მიზნებისთვის მიიწევდა და ამ მიზანს კლუბმა 1980-იანი წლებისთვის მიაღწია. ამაში ვახტანგ ძიძიგურის ღვაწლი ფასდაუდებელია.

ვახტანგ ძიძიგური გარდაიცვალა 2003 წლის 20 აპრილს, 57 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული

[thumb|230px|[ანტარქტიკა|ანტარქტიკის რუკა. ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული განსაზღვრულია როსის შელფური მყინვარის მარცხენა კუთხით.]]
**ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული**, ან **ედუარდ VII-ის მიწა**, ან **მეფე ედუარდ VII-ის მიწა** — მსხვილი, ყინულით დაფარული ნახევარკუნძული ანტარქტიდაში, რომელიც აღმოაჩინეს 1902 წელს.

## გეოგრაფიული მდებარეობა 
ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული ადგილმდებარეობა: 

ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული წარმოადგენს მერი ბერდის მიწის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს და გამოყოფილია როსის ზღვაში ზულცბერგერის ყურესა და როსის შელფური მყინვარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეს შორის. ედუარდ VII-ის ნახევარკუნძული სამხრეთ-დასავლეთით შემოსაზღვულია როსის შელფური მყინვარით, დასავლეთით — ოკუმის ყურით, აღმოსავლეთით — ზულცბერგერის ყურითა და საუნდერსის სანაპიროთი; ყველა მათგანი ძირითადად როსის ზღვასა და სამხრეთ ოკეანეშია მოქცეული.

ნახევარკუნძულის დასავლეთი სანაპირო — შირაზეს სანაპირო (). ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით მდებარეობს სუინბერნის შელფური მყინვარი.

## რესურსები ინტერნეტში  
* 
*
ჯეკ უორდენი

**ჯეკ უორდენი** (; დ. 18 დეკემბერი, 1920 ნიუარკი, აშშ — გ. 19 ივლისი, 2006) — ამერიკელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი   19 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ოსკარის 51-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 51-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 51-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1979 წლის 9 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1978 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტი, 5 ჯილდო მიიღო მაიკლ ჩიმინოს ფილმმა „ირმებზე მონადირე“.

## ლაურეატები
### საპატიო ოსკარი
*ლოურენს ოლივიე
*Walter Lantz
*კინგ ვიდორი
*Museum of Modern Art Department of Film

### Medal of Commendation
*Linwood G. Dunn, Loren L. Ryder and Waldon O. Watson

### Jean Hersholt Humanitarian Award
*Leo Jaffe

## ნომინაციები და ჯილდოები
ნომინაციათა რაოდენობა

**9* *ირმებზე მონადირე*, *ზეცას შეუძლია დაელოდოს*
**8* *შინ დაბრუნება*
**6* *შუაღამის ექსპრესი*
**5* *Interiors*
**4* *Days of Heaven*, *Same Time, Next Year*, *The Wiz*
**3* *ბიჭები ბრაზილიიდან*, *The Buddy Holly Story*, *California Suite*, *სუპერმენი*, *An Unmarried Woman*
**2* *შემოდგომის სონატა*

გამარჯვებათა რაოდენობა

**5* *ირმებზე მონადირე*
**3* *შინ დაბრუნება*
**2* *შუაღამის ექსპრესი*

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ლევ სუხოვი

**ლევ ალექსანდრეს ძე სუხოვი**  (დ. 12 სექტემბერი, 1912 — გ. 7 ივლისი, 1981, თბილისი)  — საბჭოთა ოპერატორი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966). 1936 წელს დაამთავრა „სახკინმრეწვთან“ არსებული ოპერატორის ასისტენთა კურსები და ამავე წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. გადაიღო ფილმები „მაგდანას ლურჯა“ (1956), „მამლუქი“ (1958), „განაჩენი“ (1959), „უდიპლომო სასიძო“ (1961), „აბესალომ და ეთერი“ (1966), „განგაში“ (1968). გადაღებული აქვს დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმები.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*[ http://www.kino-teatr.ru/kino/operator/sov/39641/bio/   Сухов Лев Александрович]

კატეგორია:ქართველი ოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
რობერტ პირი

**რობერტ ედვინ პირი** (; 6 მაისი 1856, კრესონი, პენსილვანია — 20 თებერვალი 1920) — ამერიკელი არქტიკის მკვლევარი. 1909 წელს განაცხადა ჩრდილოეთ პოლუსის დაპყრობის შესახებ, რამაც მთელი რიგი დისკუსიები გამოიწვია. ოფიციალურად ითვლება პირველ ადამიანამად, რომელმაც მიაღწია ჩრდილოეთ პოლუსს პაკის გავლით.

## ლიტერატურა
* Карпов Г. В. Роберт Пири. — М.: Географгиз, 1956. — 40 с. — (Замечательные географы и путешественники).

## რესურსები ინტერნეტში 
* NY Times, April 6, 1909, *Peary Discovers the North Pole After Eight Trials in 23 Years*
* NY Times, September 7, 2009, *A Clash of Polar Frauds and Those Who Believe*
* Works by Robert E. Peary at Project Gutenberg
* Audiobook «The North Pole»
* Peary at Findagrave

კატეგორია:ამერიკელი მოგზაურები
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:პოლარეთის მკვლევრები
ერეკლე კილაძე

**ერეკლე კილაძე** (დ. 17 იანვარი, 1990,  {{ფაქტი|{}|7|10|2020}} )  — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. უთამაშია ფინურ „კპვ“-ში, „გურიაში“, ბათუმის „დინამოში“, „იმერეთში“, „ბორჯომში“, „გაგრასა“ და „რუსთავში“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:კოკოლას კპვ-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
ერეკლე
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
მამუკა ტორონჯაძე

**მამუკა ტორონჯაძე**  (დ. 13 მაისი, 1986, ოზურგეთი) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ ნახევარმცველი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*პროფილი Transfermarkt-ზე 
*პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ოზურგეთის მერცხალის ფეხბურთელები
კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
სუჯები

**სუჯები**  — ჰერული მოდგომის ტომი. ქართული, სომხური და ანტიკური წყაროებით (ლეონტი მროველი, „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“, დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსი, მოვსეს ხორენაცი, ეღიშე, უხტანესი, მხითარ აირივანელი, პლინიუსი). სუჯები მოსახლეობდნენ მდინარე ივრის შუა დინების აუზში. ანტიკური ხანის მწერლების მიერ მოხსენიებული „სოდები“ (Sodi) და სომხური წყაროების „წოდები“ ქართული წყაროების „სოჯები“ ან „სუჯები“  უნდა იყვნენ. სუჯების პოლიტიკური და კულტურულ-ეთნიკური შერწყმა აღმოსავლურ ქართულ ტომებთან — ქართებთან და კახებთან — ძალზე ადრე დაიწყო. განსაკუთრებით ინტენსიური გახდა  ეს პროცესი ძვ. წ. III საუკუნის დასაწყისიდან. ამ დროს წარმოიქმნა ქართლის (იბერია) სახელმწიფო, რომელიც მონათესავე და უშუალოდ მოსაზღვრე ჰერული მოდგმის ტომებს თავისი გავლენის სფეროში აქცევდა. ახ. წ. IV საუკუნისთვის ეს პროცესი ძირითადად დასრულდა. ქართ-კახებთან კულტურულ-ეთნოგრაფიული  პოლიტიკური შერწყმა განსაკუთრებით განამტკიცა ჰერეთის ტერიტორიაზე ქრისტიანობისა და ქართული ეკლესიის გავლენის გავრცელებამ.

## ლიტერატურა
**პაპუაშვილი თ.,* ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970, გვ. 66-71

კატეგორია:ქართული ტომები
Doggy Dogg World

„**Doggy Dogg World**“ — სნუპ დოგი დოგის მესამე სინგლი სადებიუტო სოლო ალბომიდან *Doggystyle*. იგი გამოვიდა 1994 წლის 26 ივნისს, ბრიტანეთში. ეს არის რეპერის პირველი მხოლოდ ევროპაში გამოსული სინგლი, რომლის ვიდეო ამავე დროს ამერიკულ ტელეეთერში გადაიცემოდა. სიმღერა ჩაწერილია The Dramatics-ის, Kurupt-ისა და Daz Dillinger-ის ვოკალებით. ბექ-ვოკალს ასრულებს ნენსი ფლეტჩერი. სიმღერაში გამოყენებულია რიჩარდ „დიმპლზ“ ფილდზის სიმღერის "If It Ain't One Thing, It's Another" სემპლი.

### პოზიცია ჩარტებში
## სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის სინგლები
კატეგორია:1993 წლის სიმღერები
კატეგორია:სნუპ დოგის სიმღერები
Gin and Juice

**„Gin and Juice“** — სნუპ დოგის მეორე სინგლი სადებიუტო ალბომიდან „Doggystyle“. გამოვიდა 1994 წლის 15 იანვარს. მისი პროდიუსერია Dr. Dre. 1994 წლის ბოლოს იგი ბილბორდის ცხელ ასეულში 52-ე პოზიციაზე იმყოფებოდა.

## სიმღერების სია
#Gin and Juice (Radio Version (No Indo))
#Gin and Juice (Radio Version)
#Gin and Juice (Laid Back Remix)
#Gin and Juice (Laid Back Radio Mix)

### პოზიცია ჩარტებში
## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის სინგლები
კატეგორია:სნუპ დოგის სიმღერები
კატეგორია:1993 წლის სიმღერები
დავით მაისაშვილი

**დავით მაისაშვილი** (დ. 18 თებერვალი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, ცენტრალური ნახევარმცველი, რომელსაც ასევე შეუძლია დაცვის ცენტრში თამაში. ამჟამად იცავს ცხინვალის „სპარტაკის“ ღირსებას.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2008/2009
* საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2009/2010
* საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2009/2010
* საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2010/2011

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
ბერნარდ კორნუელი

**ბერნარდ კორნუელი** (, დ. 23 თებერვალი, 1944) — ინგლისელი მწერალი ისტორიული რომანების ჟანრში. ის ყველაზე მეტად ცნობილია წიგნების სერიით ნაპოლეონის ომების პერიოდის ინგლისელ ჯარისკაცზე, რიჩარდ შარპზე. წიგნების მიხედვით შეიქმნა სატელევიზიო ფილმების სერია, რომელშიც მთავარ როლს შონ ბინი თამაშობს. კორნუელის სხვა ისტორიული რომანები ეხება ისეთ პერიოდებს, როგორიცაა ართურისა და ალფრედის ბრიტანეთი, ასევე ასწლიანი ომი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
მაკ-მერდოს სრუტე

[thumb|right|255px|მაკ-მერდოს სრუტე, [ანტარქტიდა]]

**მაკ-მერდოს სრუტე** () — სრუტე ანტარქტიდაში, რომლის ყინულით დაფარული წყლებიც იჭიმება 55 კმ-ზე სიგრძესა და სიგანეში. ჩრდილოეთიდან სრუტე ჩაედინება როსის ზღვაში. სრუტის დასავლეთ სანაპიროზე აღმართულია სამეფო საზოგადოების ქედი, რომლის სიმაღლეც ზღვის დონიდან 4205 მეტრია, სამხრეთიდან კი სრუტე მთავრდება მაკ-მერდოს შელფური მყინვარით. აღმოსავლეთ საზღვარს წარმოადგენს როსის კუნძული — მრავალი ადრეული ანტარქტიკული ექსპედიციის გასაგზავნი წერტილი. კუნძულზე მდებარეობს მოქმედი ვულკანი ერებუსი, რომლის სიმაღლეც 3794 მეტრია, სამხრეთ მხარეს კი განლაგებულია ანტარქტიდის უდიდესი სამეცნიერო ბაზები: მაკ-მერდოს ბაზა (აშშ) და სკოტ-ბეისი (ახალი ზელანდია). მაკ-მერდოს სრუტის სანაპირო ზოლის 10% ყინულისგან თავისუფალია. სრუტე მდებარეობს სამხრეთ პოლუსიდან 1300 კმ-ში.

## სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის სრუტეები
კატეგორია:წყნარი ოკეანის სრუტეები
ფოლკერ შლონდორფი

**ფოლკერ შლონდორფი** ( დ. 31 მარტი, 1939) — გერმანელი კინორეჟისორი. 1960-იანი და 70-იანი წლების გერმანული ახალი ტალღის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდა გერმანიაში, აშშ-სა და საფრანგეთში.

## ფილმოგრაფია
*1979 - თუნუქის დოლი *(Die Blechtrommel)*
*1986 - კომივოიაჟორის სიკვდილი *(Death of a Salesman)*

## რესურსები ინტერნეტში
* Volker Schlöndorff  Faculty Website @ European Graduate School. Biography and bibliography.
* 
* Volker Schlöndorff's Cinématon - A 4 minutes online portrait by Gérard Courant
* Volker Schlöndorff Collection  at Deutsches Filminstitut, Frankfurt (German)

კატეგორია:გერმანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კავიტაცია

thumb|250პქ|წევის ხრახნის კავიტაციური კვალი
**კავიტაცია** (-დან — სიცარიელე) — თხევადი მასის დინებაში ორთქლის წარმოშობისა და ჰაერის ბუშტების შემდგომი კონდენსაციის პროცესი, რომელსაც თან სდევს ხმაური და ჰიდრავლიკური დარტყმები. სითხეში კავიტაციური ბუშტების, ან კავერნების წარმოქმნა, თვითონ ამ თხევადი მასის ორთქლისგანვე. კავიტაცია წარმოიქმნება სითხეში ადგილობრივად წნევის დაცემის შედეგად, რომელიც ხდება ან მისი სიჩქარის გაზრდით (ჰიდროდინამიკური კავიტაცია), ან დიდი ინტენსივობის აკუსტიკური ტალღის გავლის დროს. ასევე არსებობენ ამ ეფექტის წარმოქმნის სხვა მიზეზებიც. დინებასთან ერთად მაღალი წნევის არეალში ან შეკუმშვის ნახევარპერიოდის დროს, კავიტაციური ბუშტი სკდება, რის დროსაც დარტყმით ძალას გამოსცემს.

## სქოლიო 
კატეგორია:კოროზია
კატეგორია:ჰიდროდინამიკა
Daily Mail

**Daily Mail** — ინგლისური ყოველდღიური გაზეთი. გამოდის 1896 წლიდან. ტირაჟის სიდიდით მეორე ყოველდღიური გაზეთია დიდ ბრიტანეთში (*The Sun*-ის შემდეგ).

წარმოადგენდა ერთ-ერთ პირველ ბრიტანულ გაზეთს საშუალო კლასისთვის და დღესდღეობით ითვლება ერთადერთ გაზეთად, რომლის მკითხველთა 50 %-ზე მეტიც ქალები არიან. იყო პირველი გაზეთი, რომელიც მილიონიანი ტირაჟით გაიყიდა ერთ დღეში. ჰქონდა რამდენიმე „ეროვნული“ ვერსია — ირლანდიური, შოტლანდიური, ინდური. 1975 წლიდან გამოიცემა კომპაქტურ ფორმატში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს გაზეთები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები
სერგო კუტივაძე

**სერგო კუტივაძე** (დ. 16 ოქტომბერი, 1944, ალმათი, ყაზახეთის სსრ — გ. 7 ივნისი, 2017, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, პოზიციით ნახევარმცველი. თამაშობდა ქუთაისის „ტორპედოსა“ (1962–1966) და თბილისის „დინამოში“ (1967–1973), ასევე წვრთნიდა ორივე გუნდს. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1965), საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1976).

## საკლუბო კარიერა
სერგო კუტივაძე 1944 წლის 16 ოქტომბერს ალმათიში დაიბადა. უძლიერესი დარტყმებით გამორჩეული ნახევარმცველი თამაშობდა ქუთაისის „იმერეთსა“ და „ტორპედოში“, თბილისის „დინამოში“. საკავშირო ჩემპიონატების სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი და თასის გათამაშების ფინალისტი, „ენძელას“ თასის მფლობელი. ქვეყნის ჩემპიონატებში გამართულ 247 შეხვედრაში გაიტანა 22 გოლი, მათ შორის თბილისის „დინამოში“ — 119 (13), ხოლო ქუთაისის „ტორპედოში“ — 128 (9).

## სანაკრებო კარიერა
კუტივაძემ საბჭოთა კავშირის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში ჩაატარა მხოლოდ ერთი, ამხანაგური მატჩი, 1965 წლის 4 სექტემბერს იუგოსლავიის წინააღმდეგ.

## სამწვრთნელო კარიერა
სხვადასხვა დროს მუშაობდა თბილისის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელის თანაშემწედ (1974–1982, 1984), კლუბის დირექტორად (1983) და მთავარ მწვრთნელად (ნოემბერი 1994 – თებერვალი 1995). რეგულარულად ესწრებოდა თანამეგობრობის თასის მატჩებს. 1997 წლის სექტემბრიდან ნოემბრამდე ასრულებდა ქუთაისის „ტორპედოს“ მთავარი მწვრთნელის მოვალეობას. 2007 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციაში.

## მიღწევები 
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი: 1964
* ბრინჯაოს პრიზიორი: 1967, 1969, 1971
; საბჭოთა კავშირის თასი 
* ფინალისტი: 1970

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ფაქტები
2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს“ სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — სერგო კუტივაძეს საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის „დინამოს“ ოფიციალურ საიტზე
* dinamo-tbilisi.ru · rusteam.permian.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
კროზიეს კონცხი

[thumb|კროზიეს კონცხი [როსის კუნძულის უკიდურესი აღმოსავლეთი წერილია, ანტარქტიდა]]
**კროზიეს კონცხი** — როსის კუნძულის უკიდურესი აღმოსავლეთი წერტილი ანტარქტიდაში. იგი აღმოაჩინეს 1841 წელს ჯეიმზ კლარკ როსის ექსპედიციის დროს ხომალდ HMS *Erebus*-სა და HMS *Terror*-ზე. სახელი ეწოდა HMS *Terror*-ის კაპიტან ფრენსის კროზიეს პატივსაცემად.

## ლიტერატურა 
* http://www.scar.org/publications/bulletins/150/aspa124/ 
* http://skimountaineer.com
* http://wwwnhm.ac.uk
* Edward Wilson: *Diary of the Discovery Expedition*, Blandford Press 1966
* ''Scott's Last Expedition* Vol 1, Smith, Elder & Co 1913
* Apsley Cherry-Garrard: *The Worst Journey in the World*, Penguin Travel Library edition 1983
* George Seaver: *Edward Wilson of the Antarctic'', John Murray 1940 edition

კატეგორია:როსის კუნძული
ჩარლზ დერნინგი

**ჩარლზ დერნინგი** () — ამერიკელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მირებული 200-ზე მეტ ფილმში, სატელევიზიო შოუსა და სპექტაკლში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Location of Charles Durning's grave at Find A Grave

კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერები
კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე

***„ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“*** () — პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ერთ-ერთი ნახატი, რომელიც ქალაქ არლს გამოსახავს; ამჯერად — ღამით. ინახება ორსეის მუზეუმში, პარიზში. ნახატი გამოსახავს ფეხით ორი წუთის სავალ ადგილს ყვითელი სახლიდან, ლამარტენის მოედანზე, რომელსაც ვან გოგი გარკვეული პერიოდი ქირაობდა. ღამის დრო , ვარსკვლავური სინათლის ეფექტები და ფარნების სინათლე ამ ნახატს მხატვრის სხვა შემოქმედებებთან ანათესავებს — „კაფეს ტერასა საღამოს“-თან (ნახატ „ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“ ერთი თვით ადრე დახატული) და უფრო გვიანდელ „ვარსკვლავებიან ღამე“-სთან.

## ნახატის ისტორია 
ნახატის მონახაზი ვან გოგმა თავის მეგობარს ეჟენ ბოშს 1888 წლის 2 ოქტომბერს წერილთან ერთად გაუგზავნა. 

ტილო პირველად 1889 წელს იქნა გამოფენილი დამოიკუდებელი მხატვრების სალონის გამოფენაზე პარიზში, ნახატ „ზამბახებთან“ ერთად. უკანასკნელის გამოფენას აძალებდა თეო, ვან გოგის ძმა.

## ლიტერატურა 
* Boime, Albert: Vincent van Gogh: Starry Night. A history of matter, a matter of history
* Dorn, Roland: Décoration: Vincent van Gogh's Werkreihe für das Gelbe Haus in Arles, Georg Olms Verlag, Hildesheim, Zürich & New York 1990

## სქოლიო 
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1888 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
დისენტისი

**დისენტისი** () — თემი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1130 მ სიმაღლეზე. პირველად მოიხსენიება 765 წელს დესერტინის სახელწოდებით. კურორტი. განვითარებულია ზაფხულის ტურიზმი. არის ღირსშესანიშნაობები. 2010 წლის მონაცემებით დისენტისში ცხოვრობდა 2,045 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:შვეიცარიის თემები
გურიის ქედი

**გურიის ქედი**, **გურიის სერი**, **ნიგოითის სერი** — ქედი საქართველოში, მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ განშტოება. განფენილია ლანჩხუთის, ოზურგეთის, ჩოხატაურის და სამტრედიის მუნიციპალიტეტებში. მდებარეობს კოლხეთის დაბლობის სამხრეთ კიდეზე და აღმოსავლეთისაკენ გრძელდება სამხრეთ იმერეთის მთისწინა სერში. გარღვეულია ორი გამკვეთი ხეობით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს ქედების სია
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## სქოლიო 
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქედები
კატეგორია:გურიის მხარის ქედები
სციტამინალეები

**სციტამინალეები** (Scitaminales) — ერთლებნიან მცენარეთა რიგი. მაღალი მრავალწლოვანი ბალახებია. მათი დიდი ფოთლები დანაწევრებულია ხალთად, ყუნწად და ფირფიტად. ყვავილი ზიგომორფული ან ასიმეტრიულია: ყვავილსაფარი შედგება 3-წევრიანი ჯამისა და გვირგვინისაგან, იშვიათად ერთგვაროვანია, გვირგვინისებრი. სციტამინალეების მხოლოდ მცირე ნაწილს აქვს 6 ნორმალური მტვრიანა, უმრავლესობას კი ერთი ნორმალური მტვრიანა გააჩნია, დანარჩენი 5 გადაქცეულა დიდ, მკვეთრად შეფერილ, გვირგვინის ფურცლის მსგავს  სტამინოდიუმებად. 

კანასებრთა და მარანტისებთა ოჯახებში ამ ერთადერთი მტვრიანას მხოლოდ ერთი ნახევარი ივითარებს ორბუდიან სამტვრეს, მეორე ნახევარი გარდაქმნილია ფურცლისებრ სტამინოდიუმად. ნასკვი ქვედაა, ნაყოფი კოლოფი ან კენკრისებრია. სციტამინალეები აერთიანებს 4 ოჯახს (800-მდე სახეობას): ბანანისებრნი, ჯანჯაფილისებრნი, კანასებრნი  და მარანტასებრნი. იზრდებიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ერთლებნიანები
სციფოიდურნი

**სციფოიდურნი** () — ზღვის ცხოველების კლასი ნაწლავღრუიანთა ტიპისა. აქვთ პოლიპის ან მედუზის ფორმა. ახასიათებთ რადიალური სიმეტრია. ნაწლავი სიგრძეზე რადიალური ტიხრებით დაყოფილია ცენტრალურ ნაწილად და გვერდით ჯიბეებად. დამახასიათებელია თაობათა მორიგეობა: კვერცხიდან იჩეკება ლარვა — პლანულა, რომელიც სუბსტრატს, რმაგრება და გარდაიქმნება პოლიპოიდურ თაობად — სციფისტომად. ეს უკანასკნელი დაკვირტვით წარმოქმნის თავისსავე მსგავს პოლიპება, ხოლო განივი დაყოფისას გამოყოფს სციფომედუზების ლარვებს (ეფირებს). ზოგიერთი სახეობა (ფესვპირიანები) მსუსხავია. ზოგიერთი სციფომედუზის შხამი სასიკვდილოა ადამიანისთვისაც. ცნობილია სციფოიდურთა 200-მდე სახეობა, რომლებიც გავრცელებული არიან ყველა ოკეანეში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაწლავღრუიანები
სუსხიანი ჭინჭარი

**„სუსხიანი ჭინჭარი“**   — ქართული საოხუნჯო ალმანახი. გამოდიოდა თბილისში 1913 წელს „ახალი ჭინჭრის“ შემდეგ. სულ გამოიცა 2 ნომერი. გამომცემელი — მ. ლელაშვილი. დაბეჭდილია სატირულ-იუმორისტული ნაწარმოებები და კარიკატურები. კარიკატურები ეკუთვნის შ. ქიქოძეს, ოსკარ შმერლინგსა და გ. ზაზიაშვილს. „სუსხიანი ჭინჭრის“ შემდეგ გამოიცა „შხამიანი ჭინჭარი“.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ალმანახები
სხალთა (ისტორიული სოფელი)

**სხალთა**  — ისტორიული  სოფელი სამხრეთ საქართველოში, ახლანდელი სოფელი მაჭატიის (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი) ახლოს. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნეში.

## ლიტერატურა
**ჯიქია ს.,* გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წიგნი 3, თბ., 1958

კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ტენდი

**ტენდი**, **ტენდე** (, ) — ქალაქი საფრანგეთში, ზღვისპირა ალპების დეპარტამენტში. მდებარეობს მდინარე როიის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 552-2920 მ სიმაღლეზე. 1947 წლამდე მოქცეული იყო იტალიის ფარგლებში. 2008 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 2025 ადამიანი. განვითარებულია ტურიზმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქი ტენდი  

კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ოქროს გლობუსის მე-14 დაჯილდოება

**ოქროს გლობუსის მე-14 დაჯილდოება** გაიმართა 1957 წლის 28 თებერვალს.

## კინო 
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ოქროს გლობუსი
სხალნარი

**სხალნარი**  — ისტორიული სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ძველი გომარეთისხევის მარჯვენა მხარეს. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნეში.
## წყარო
*ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ., 1—2, ტფ., 1935
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
სხაპვა

**სხაპვა**, *პარირა* — სატრფიალო ხასიათის ქართული (მეგრული) ხალხური ცეკვა. სრულდებოდა ქალ-ვაჟთა წყვილის მიერ. მუსიკალური ზომა 4/4.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
იულ ბრინერი

**იულ ბრინერი** (  დ. 11 ივლისი, 1920 — გ. 10 ოქტომბერი, 1985) — რუსული წარმოშობის ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. სცენაზე შესრულებული აქვს 4625 როლი.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
მოდანი

**მოდანი** ( ) — კომუნა სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში, რონა-ალპების რეგიონში, სავოიის დეპარტამენტში. 1860 წლამდე იყო სარდინიის სამეფოს ნაწილი. იმყოფება ფრეჟიუსის სარკინიგზო გვირაბისა და ფრეჟიუსის საგზაო გვირაბის ადგილას. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 3,882 ადამიანი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საფრანგეთის კომუნები
ოსკარის 29-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 29-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 29-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.

## ლაურეატები
## ნომინაციები და ჯილდოები
ნომინაციათა რაოდენობა

**10* *გიგანტი*
**9* *მეფე და მე*
**8* *ოთხმოცი დღე დედამიწის გარშემო*
**7* *ათი მცნება*
**6* *მეგობრული რწმენა*
**4* *თოჯინა*, *The Bad Seed*, *The Eddy Duchin Story*, *სიცოცხლის წყურვილი*
**3* *მამაცი*, *ვიღაცას იქ ზემოთ ვუყვარვარ*, *ომი და მშვიდობა*, *Written on the Wind*
**2* *ანასტასია*, *The Bold and the Brave*, *The Dark Wave*, *High Society*, *Julie*, *გზა*, *The Proud and Profane*, *The Rainmaker*, *შვიდი სამურაი*, *The Solid Gold Cadillac*, *Teenage Rebel*

გამარჯვებათა რაოდენობა

**5* *ოთხმოცი დღე დედამიწის გარშემო*, *მეფე და მე*
**2* *ვიღაცას იქ ზემოთ ვუყვარვარ*

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
Hamann Motorsport

**Hamann Motorsport** — გერმანული ავტო ტიუნინგის კომპანია, რომელიც დაარსდა 1986 წელს ლაუპჰეიმში რიჰარდ ჰამანის მიერ. თავდაპირველად კომპანია მხოლოდ BMW-ს მოდელის ავტომობილებზე მუშაობდა, თუმცა მოგვიანდებით სხვა მარკის ავტომობილების ტიუნინგიც დაიწყეც, როგორებიცაა: Ferrari, Lamborghini, Mercedes-Benz, Porsche, Fiat, Maserati, Aston Martin, Rolls-Royce, Mini, Land Rover, Bentley, Audi და McLaren. 

2013 წლიდან კი Hamann Motorsport-ი აწყობს ექსკლუზიურ მოტოციკლებს. თავდაპირველად კომპანია შეიქმნა მხოლოდ გერმანულ ავტომობილებთან სამუშაოდ, თუმცა შემდგომში ბიზნესის გაფართოებასთან ერთად კომპანია სხვადასხვა ქვეყნის მოდელებზე დაიწყო მუშაობდა, მაგ: Lamborghini, Ferrari და სხვა. 

კომპანია მომხმარებელ სთავაზობს როგორც ავტომობილის კოსმეტიკურ დამუშავებას, რაშიც იგულისხმება ავტომობილის ვიზუალური ცვლილებები ასევე მისი ძრავის გაუმჯობესებას. ავოტომობილის ტიუნინგი ითვალისწინებს სხვადასხვა როგორ პატარა ისე დიდი დეტალის ცვლილებას, მაგალითად ავტომობილის მიწასთან დაშორების მანძილის შემცირება, ჩვეულებრივი საბურავების სარბოლო საბურავებით შეცვლა, ძველი ძრავის გაუმჯობესება ან უფრო ძლიერით ჩანაცვლება და სხვა. 

Hamann Motorsport-ის მიერ შექმნილი პირველი ავტომობილი იყო BMW M3 (E30), რომელიც აღჭურვილი იყო 2.3ლ R4 ძრავით (ტურბოჩარჯერით). მოდელი 60 მილი/საათს 5.1 წმ-ში ავითარებდა, ხოლო მისი მაქსიმალური სიჩქარე იყო 170 მილი/საათში (273 კმ/სთ). 

## გალერეა 

 ფაილი: BMW X6 customised by Hamann.jpg | BMW X6 Hamann
 ფაილი: BMW X6 M Hamann Tycoon EVO M interior.jpg | BMW X6 Hamann-ის ინტერიერი
 ფაილი: BMW Z8 Hamann Motorsport at the Moscow International Motor Show (MIMS) 2003 - Flickr - SergeyRod.jpg | BMW Z8 Hamann
 ფაილი: | 

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:გერმანული ავტო კომპანიები
კატეგორია:ავტო ტიუნინგ კომპანიები
კატეგორია:BMW
კატეგორია:Ferrari
კატეგორია:Porsche
კატეგორია:Lamborghini
დილა მშვიდობისა, ვიეტნამო

**დილა მშვიდობისა, ვიეტნამო** () — რეჟისორ ბარი ლევინსონის 1987 წლის ფილმი. ფილმი წარმოადგენს ვიეტნამის ომის შესახებ გადაღებულ სამხედრო კომედიას. ის დაფუძნებულია რადიოს დიჯეის ედრიენ კრონაუერის გამოცდილებაზე. რობინ უილიამსი კრონაუერის როლის შესრულებისთვის დაჯილდოვდა ოქროს გლობუსით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* Good Morning Vietnam  at The Numbers

კატეგორია:1987 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ვიეტნამის ომის შესახებ
კატეგორია:ბარი ლევინსონის ფილმები
სხვავა

**სხვავა** — სოფელი საქართველოში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე), სხვავის ადმინისტრაციულ ერთეულის ცენტრი (სოფლები: სხვავა, ფუტიეთი). აერთიანებს ყოფილ სოფლებს: ზემო სხვავასა და შუა სხვავას.

მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე კრიხულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ზემოწელში, ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე, ამბროლაურიდან 9 კმ-ში.

## ისტორია 
სხვავა წერილობით წყაროებში პირველად ალექსი იევლევისა და ნიკიფორე ტოლოჩანოვის 1650-1652 წლების ელჩობის აღწერილობაში იხსენიება. ვახუშტი ბატონიშვილი იცნობს „სხოვის“ სახელით (იქვე მოხსენიებულია „ციხე კუარასი“). XVIII საუკუნის შუა წლებისთვის სხვავა რაჭის ერისთავთა მფლობელობაში იყო. 1789 წელს სხვავის მიდამოებში იმერთა მეფე დავით II-მ დაამარცხა განდგომილი ბერი წულუკიძე და წერეთელი, რომლებიც ლეკთა და თურქთა რაზმებს მოუძღოდნენ. XX საუკუნეში სხვავა იყოფოდა ზემო, ქვემო და შუა სხვავად. მოსახლეობისგან დაცლილი სოფელი შუა სხვავა 1955 წელს გაუქმდა. 2014 წლიდან ზემო სხვავა და შუა სხვავა გაერთიანდა სხვავას სახელით.

სოფელ სხვავაში (შუა სხვავას სასაფლაოზე) დგას XIX საუკუნის II ნახევრის ჯვარგუმბათოვანი „ძელიცხოვლის“ ეკლესიის ნანგრევები (დაინგრა 1991 წლის მიწისძვრის დროს). სოფლის აღმოსავლეთ კიდეზე, ქვათაძეების უბანში, მაღალი კლდის თხემზე შემორჩენილია XI საუკუნის „კვარას ციხის“ ნანგრევები. სოფელში არის ასევე ზემო სხვავის სამების ეკლესიის (აკურთხეს 1907 წელს) და შუა სხვავის წმ. გიორგის (XIX საუკუნე, დაანგრიეს 1924 წელს) ეკლესიების ნანგრევები. სხვავის სამხრეთით, დაახლ. 10 კმ-ზე, მთაზე მდებარეობს ველტყევის ნამონასტრალი.

სხვავის სამხრეთით, 4 კმ-ზე მდებარეობის ბუნებრივი გამოქვაბული — სხვავის საყინულე.

## ლიტერატურა 
* ბოჭორიძე გ. რაჭა-ლეჩხუმის ისტორიული ძეგლები და სიძველეები. თბ., 1994. — გვ.186-190.

## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სხივი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სხივი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*სხივი — გეომეტრიული ოპტიკისა და გეომეტრიული აკუსტიკის ცნება;
* სხივი  — ქართული გაზეთი
*სხივი — ქართული ჟურნალი
ჰელენ ჰეიზი

**ჰელენ ჰეიზი** ( დ. 10 ოქტომბერი, 1900 — გ. 17 მარტი, 1993) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ჰქონდა თითქმის 70-წლიანი კინოკარიერა.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი  17 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ვაშინგტონში დაბადებულები
სხერტის ჭალა

**სხერტის ჭალა**, *სხერტა* —  ისტორიული პუნქტი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქართლში, მდინარე თეძმის ხეობაში, სოფელ ნიაბის (კასპის მუნიციპალიტეტი) ბოლოს. 1609 წლის ივლისში ქართლში მოულოდნელად შემოიჭრა ოსმალეთის არმია. მათ გამოიარეს ჯავახეთი, თრიალეთი, მიადგნენ მანგლისს და დაარბიეს მოსახლეობა. ამ დროს ქართლის მეფე ლუარსაბი მცირე ამალით ცხირეთში იმყოფებოდა. მტერს მეფის ტყვედ ჩაგდება ჰქონდა განზრახული. სოფელ კველთაში ოსმალებმა მღვდელი თევდორე შეიპყრეს და მეგზურობა მოსთხოვეს. მღვდელმა მტერს გზა აუბნია და ოსმალები ცხირეთს დააშორა. გაწბილებულმა ოსმალებმა მღვდელი სასტიკად აწამეს. 

გიორგი სააკაძის გეგმის თანახმად მეფე ცხირეთში გამაგრდა. სააკაძემ შიკრიკები აფრინა მუხრანბატონთან, ამილახვართან და ერისთავთან. ახლომდებარე სოფლებში 400 კაცი შეკრიბა და ზაზა ციციშვილთან ერთად მტერს სწორედ სხერტის ჭალაში ეკვეთა. ბრძოლაში ქართველებმა გაიმარჯვეს. 

## ლიტერატურა
* გვრიტიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიდან, ტ. 2, თბ., 1965, გვ. 280-282
* ჯამბურია გ., გიორგი სააკაძე, თბ., 1964, გვ. 59-61

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტი
ჯეისონ შვარცმანი

**ჯეისონ შვარცმანი** (; 26 ივნისი, 1980)  — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარი ანტუანეტი (1938 წლის ფილმი)

**მარი ანტუანეტი** () — 1938 წლის ამერიკული შავ-თეთრი ბიოგრაფიული დრამა. ფილმი ასახავს საფრანგეთის სკანდალური დედოფლის მარი ანტუანეტის ცხოვრებას. ეს იყო ირვინ თელბერგის უკანასკნელი პროექტი, რომელიც თელბერგის გარდაცვალების შემდეგ ბოლომდე მიიყვანა მისმა ქვრივმა, ნორმა შირერმა. დაახლოებით 2 მლნ აშშ დოლარის ბიუჯეტით ის იყო მისი დროის ერთ-ერთი უძვირესი ფილმი. ფილმი ოსკარის ოთხ ნომინაციაზე იყო წარდგენილი.

## როლებში
*ნორმა შირერი - მარი ანტუანეტი
*ტაირონ პაუერი - აქსელ ფონ ფერსენი
*ჯონ ბერიმორი - ლუი XV
*რობერტ მორლი - ლუი XVI
*ანიტა ლუისი - მარია ტერეზა სავოიელი 
*ჯოზეფ შილდკრაუტი - ლუი ფილიპ II 
*გლედის ჯორჯი - მადამ დიუ ბარი
*ჰენრი სტივენსონი - ფლორიმონ კლოდი
*ბარი ფიცჯერალდი - პედლერი

## იხილეთ აგრეთვე
*მარი ანტუანეტი (2006 წლის ფილმი)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1938 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ბიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ვან დაიკის ფილმები