ქამასებრი

**ქამასებრი** () — სოკოს სახეობა აბალაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპასა და აზიას. 

კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი, შემწვარი, ძმარში დამარინადებული და გამხმარი სახით. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, მჟავე და ქვიაშიან ნიადაგზე, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1796 წელს როგორც *Agaricus caperatus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
**  orth. var.
**  
** 
** 
** 
** 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 5-15 სმ, ხორციანი, ნახევარსფეროსებრი ან ჩაჩისებრი, ბრტყლად ამოზნექილი, განიერი დაკბილული კიდეებით, ნაცრისფერ-ყვითელი, ჩალისფერ-ყვითელი ან ჟანგმიწისფერი, კიდეებთან ზოლიანია. ნორჩობაში ქუდი სფეროსებრი ან კვერცხისებრია. ზედაპირი დანაოჭებული, დაფარულია (განსაკუთრებით ცენტრში) ღია ბოჭკოვანი ნაფიფქით. მშრალ ამინდში კიდეები ხშირად იბზარება.

რბილობი — ფხვიერი, რბილი, თეთრი, მოგვიანებით მოყვითალო, სასიამოვნო სუნითა და გემოთი.

ჰიმენოფორი  — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შედარებით მეჩხერი, შეზრდილი, არათანაბარი სიგრძის. ნორჩობაში მოყვითალო, მოგვიანებით 
ჟანგმიწისფერ-ყავისფერი.

ფეხის სიგრძე — 4-12 სმ-მდე, სისქე — 1-3 სმ-მდე, მკვრივი, ცილინდრული, მთლიანი, ძირში გასქელებული, ზედაპირი აბრეშუმისებრ-ბოჭკოვანი. 
საყელოს ზემოთ ფეხი ოდნავ ქერცლოვანია, მოყვითალო, საყელოს ქვემოთ ღია-ჟანგმიწისფერია, ძირში შეიმჩნევა საერთო საბურველის მკრთალ-იისფერი ნარჩენები.

საბურველის ნარჩენები: სოკოს ზედა მხარეს განთავსებულია არათანაბარი, თხელი აფსკისებრი საყელო, რომელიც თავიდან თეთრია, მოგვიანებით მოყვითალო.

სპორების ფხვნილი — ჟანგმიწისფერი, ჟანგისფერ-ყავისფერი. სპორები — ნუშისებრი, მეჭეჭებიანი.

## კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, შემწვარი და ძმარში დამარინადებული. ახასიათებს თხილის სასიამოვნო გემო. გაშრობის შემდეგ იყენებენ წვნიანი კერძების მოსამზადებლად.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Cortinarius armillatus.jpg|*Cortinarius armillatus*
ფაილი:Cortinarius caninus - Lindsey.jpg|*Cortinarius caninus*
ფაილი:Cortinarius.crassus.-.lindsey.jpg|*Cortinarius crassus*
Cortinarius glaucopus group (300459).jpeg|*Cortinarius glaucopus*
ფაილი:Cortinarius percomis a1 (2).JPG|*Cortinarius percomis*
ფაილი:Roetelritterling Violetter1.JPG|*Lepista nuda*
ფაილი:Leucocortinarius bulbiger 42075.jpg|*Leucocortinarius bulbiger*
ფაილი:AD2009Sep19 Phaeolepiota Aurea 07.jpg|*Phaeolepiota aurea*
ფაილი:2007-09-04 Cortinarius traganus (Fr.) Fr 39616.jpg|*Cortinarius traganus* 
ფაილი:Cortinarius.variicolor.-.lindsey.jpg|*Cortinarius.variicolor*
ფაილი:Hebeloma laterinum G3.jpg|*Hebeloma laterinum*
ფაილი:2005-09-25 Entoloma sinuatum cropped.jpg|*Entoloma sinuatum* 
ფაილი:Flaemmling Geflecktbl002.JPG|*Gymnopilus penetrans*
ფაილი:Gymnopilus spectabilis01.JPG|*Gymnopilus spectabilis*
ფაილი:2010-04-27 Inocybe erubescens.jpg|*Inocybe erubescens*
Tricholoma lascivum 25393.jpg|*Tricholoma lascivum*

## ეკოლოგია და გავრცელება 
მიკორიზას ქმნის როგორც წიწვოვან, (ნაძვი, ფიჭვი), ისევე ფოთლოვან ხეებთან (წიფელი, მუხა და არყი). უპირატესობას ანიჭებს ტენიან მჟავე და ქვიშიან ნიადაგს. მთებში გვხვდება ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე. როგორც წესი იზრდება მცირე ჯგუფებად. ხშირად ზიანდება ჭიების მიერ.

სოკო გავრცელებულია ევროპაში, უმეტესად ჩრდილოეთ ევროპის მთელ ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით სკანდინავიაში, თუმცა იშვიათია დანიასა და ისლანდიაში. ნიდერლანდებში გადაშენების პირასაა. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკის  ჩრდილოეთ ნაწილში. აგრეთვე იზრდება აზიის ზომიერ სარტყლებში.

**სეზონი** — ივლისის დასაწყისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე.

## გალერეა

ფაილი:2010-09-04 Cortinarius caperatus (Per.- Fr.) Fr 102560.jpg
ფაილი:2020.08.05 Garkalnes meži - Cortinarius caperatus.jpg
ფაილი:Cortinarius caperatus (31845512414).jpg
ფაილი:Cortinarius caperatus G6 (2).JPG
ფაილი:Колпак кольчатый молодой 01.jpg
ფაილი:Pileo.jpg
ფაილი:Gypsy Mushroom (5037782405).jpg

## ლიტერატურა 
*Грюнерт Г. Грибы / пер. с нем. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2001. — С. 138. — (Путеводитель по природе). — ISBN 5-17-006175-7.
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 87. — ISBN 5-17-020333-0.
*Справочник-определитель: Грибы / отв. за выпуск Ю. Г. Хацкевич. — Мн.: Харвест, 2002. — С. 274. — 480 с. — 7000 экз. — ISBN 985-13-0913-3.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები