კლიფ ბარტონი

**კლიფორდ ლი ბარტონი** (; დ. 10 თებერვალი, 1962, აშშ — გ. 27 სექტემბერი, 1986, შვედეთი) — ამერიკელი მუსიკოსი, უკეთ ცნობილი როგორც ამერიკული თრეშ მეტალ ჯგუფ მეტალიკის ბასისტი. როგორც ბასისტი, იგი ხშირად იყენებდა დისტორშენსა და ჩვეულებრივი გიტარისთვის დამახასიათებელ სხვა ეფექტებს, რაც ყველაზე უკეთ წარმოჩენილია კომპოზიციაში (Anesthesia) Pulling Teeth.

ბარტონის ადრეული გავლენა არსებითი იყო უნიკალური მუსიკალური სტილის შექმნაში, რითაც მეტალიკა პოპულარული გახდა. კლიფი მეტალიკას 1982 წელს შეუერთდა და ჯგუფის პირველი სამი ალბომის (''Kill 'Em All*, *Ride the Lightning* და *Master of Puppets*) ჩაწერაში მიიღო მონაწილეობა. ყველა მათგანს, განსაკუთრებით კი *Master of Puppets*-ს,  დიდი კომერციული და კრიტიკული წარმატება ხვდა წილად. ბარტონი ცნობილი იყო ბას-გიტარის წამყვანი როლით სიმღერებში, სადაც იგი უკრავდა მელოდიურ, სოლოსებურ პარტიებს, რათა გაემყარებინა ჯგუფის ჰარმონიული და რიტმული ფუძე.

კლიფ ბარტონი 1986 წლის 27 სექტემბერს ავტოკატასტროფაში ტურნეს დროს დაიღუპა . 2009 წლის 4 აპრილს მეტალიკის დანარჩენ წევრებთან ერთად კლიფიც შეიყვანეს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში. სიტყვით მის ნაცვლად მისი მამა რეი ბარტონი გამოვიდა.

## ბიოგრაფია 
### ადრინდელი წლები 
ბარტონი დაიბადა 1962 წლის 10 თებერვალს კალიფორნიაში,  ჯენ და რეი ბარტონების ოჯახში. მას ორი უფროსი და-ძმა ჰყავდა, სკოტი და კონი. გაიზარდა სან-ფრანცისკოს რკინიგზის არის მიდამოებში. კლიფის ინტერესი მუსიკისადმი მაშინ გამძაფრდა, როცა მამამისმა კლასიკურ მუსიკას გააცნო. მას შემდეგ მან დაიწყო ფორტეპიანოს გაკვეთილებზე სიარული.

თინეიჯერობის პერიოდში ბარტონს აინტერესებდა როკ-მუსიკა, კლასიკური და განსაკუთრებით მძიმე მეტალი. ბას-გიტარაზე დაკვრა დაიწყო 13 წლის ასაკში, მისი ძმის გარდაცვალების შემდეგ. მისი მშობლები აღნიშნავდნენ, რომ კლიფი ამბობდა: „მე ვაპირებ გამოვიდე საუკეთესო ბასისტი, ჩემი ძმის გულისთვის.“ ყოველდღე ექვს საათს დაკვრაში ატარებდა. კლასიკური მუსიკისა და ჯაზთან ერთად კლიფის ადრინდელ გავლენაზე იმოქმედა სამხრეთის როკმა, ქანთრიმ და ბლუზმა. EZ-Street იყო ჯიმ მარტინის ჯგუფი და კლიფი იქ თავს მთლად კარგად ვერ გრძნობდა. მისივე თქმით, ისინი იყვნენ რაღაც ბარის ჯგუფის მაგვარი და ძირითადად შემოიფარგლებოდნენ 1970-იანი წლების როკ ქავერების შესრულებით. პრაქტიკული შედეგი კი ის იყო, რომ კლიფი არ იყო დაინტერესებული ამგვარი მუსიკის შექმნით. ბარტონმა და მარტინმა გააგრძელეს ერთად დაკვრა სტუდენტობის პერიოდშიც. მათი მეორე ჯგუფი Agents of Misfortune 1981 წელს შეტანილი იქნა ჰეიუარდის არის შემოქმედებითი დეპარტამენტის „ჯგუფების ბრძოლაში“. ბარტონთან და მარტინთან ერთად ჯგუფში დრამებზე მათი მეგობარი დეივიც უკრავდა.

### მეტალიკა 
მეტალიკა ეძებდა ბას-გიტარისტს რონ მაკგოვნის შესაცვლელად, რომელმაც ჯგუფი დატოვა დეივ მასტეინთან უთანხმოების გამო. 1982 წელს Trauma გაემგზავრა ლოს-ანჯელესში კლუბში Whisky a Go Go გამოსასვლელად. მსმენელებს შორის იყვნენ მეტალიკის წევრები ჯეიმზ ჰეტფილდი და ლარს ულრიხი, რომლებიც სპეციალურად კლიფის მოსასმენად იყვნენ მოსულები. კლიფის დაკრული რომ მოისმინეს, თავდაპირველად ეგონათ, უნიჭიერესი გიტარისტი უკრავდა. ჰეტფილდი იხსენებს:

დაადგინეს რა, რომ მოსმენილი სინამდვილეში იყო კლიფის სოლო ბას-გიტარაზე, შესთავაზეს მას მეტალიკაში გაწევრიანებულიყო. კლიფი მაშინვე არ დათანხმდა. თუმცა წლის ბოლოსთვის, რაც კლიფი დარწმუნდა, რომ „Trauma ცოტათი კომერციული ხდებოდა,“ დათანხმდა წინადადებას, მაგრამ ლოს-ანჯელესში გადასვლის იდეამ დიდად არ მოხიბლა და მეტალიკის წევრებს უთხრა, რომ მხოლოდ იმ შემთხვევაში დაუკრავდა მათთან, თუ ჯგუფი გადაბარგდებოდა სან-ფრანცისკოს მახლობლად, ქ. ელ ქერიტოში.

ბარტონის პირველი ნამუშევარი მეტალიკასთან ერთად იყო *Megaforce Demo*. დემო *No Life 'til Leather*, რომელიც ჯგუფში კლიფის მოსვლამდე ჩაწერეს, ჯონი ზაზულას, Megaforce Records-ის მფლობელის ხელში მოხვდა. ჯგუფი გაემგზავრა ოულდ ბრიჯში, ნიუ-ჯერსი, და სწრაფად გააფორმა კონტრაქტი ჯონის ლეიბლთან. მაგ.: ვაუ პედალის (მანამდე ვაუ პედალს თითქმის ექსლუზიურად მხოლოდ ექვს სიმიანი გიტარისტები იყენებდნენ

მეტალიკის მეორე ალბომში *Ride the Lightning* ჩანს ჯგუფის მუსიკალური ზრდა. ბარტონის სიმღერის წერის შესაძლებლობები იზრდება, ალბომის რვა სიმღერიდან ექვსი მისი დაწერილია.

მუსიკალურმა ზრდამ, რომელსაც წარმოაჩენს *Ride the Lightning*, მრავალი მუსიკალური ლეიბლის ყურადღება მიიქცია. ბარტონი ამ ალბოშიც რამდენიმე სიმღერის დაწერაში მონაწილეობდა, რომელთაგან ყველაზე შესამჩნევია ინსტრუმენტალი Orion, რომელიც კიდევ ერთხელ ასახავს ბარტონის წამყვანი ბასის დაკვრის სტილს. ბარტონის ბასის ხაზი ამ ალბომში უფრო მეტად კომპლექსური და თვალსაჩინო გახდა. ალბომში ასევე შესულია კლიფის საყვარელი მეტალიკის სიმღერა - Master of Puppets. მაგრამ ბოლო კლიფთან ერთად.

ბარტონის ბოლო გამოსვლა მეტალიკასთან ერთად შედგა 1986 წლის 26 სექტემბერს სტოკჰოლმში, შვედეთი.

### სიკვდილი 
right|thumb|კლიფ ბარტონის მემორიალი ლიუნგბაიში, შვედეთი
*Master of Puppets* -ის მხარდამჭერი ევროპული Damage Inc. ტურნეს დროს ჯგუფის წევრები უჩიოდნენ ავტობუსის მოუხერხებელ და უკომფორტო საძინებლებს. 26 სექტემბრის საღამოს გადაწყვიტეს კარტი ეთამაშათ იმის გასარკვევად, ვინ ამოირჩევდა პირველი საძინებელს. კლიფმა მოიგო კარტში ტუზ ყვავით (რომელსაც ასევე „სიკვდილის კარტსაც“ უწოდებენ) და აირჩია კირკის საძინებელი. დილის შვიდ საათს რამდენიმე წუთი ეკლდა, როცა მძღოლმა მართვაზე კონტროლი დაკარგა და ავტობუსი რამდენიმეჯერ ამობრუნდა, მძღოლის ვერსიით, ყინულზე მოცურდა. ამ დროს ყველას ეძინა. ეს მოხდა დორარპის მახლობლად, შვედეთის სამხრეთ აგრარულ ნაწილში, ორი მილით ჩრდილოეთით ლიუნგბაიდან. ჯეიმზმა, ლარსმა და კირკმა უმნიშვნელო დაზიანებები მიიღეს, ხოლო კლიფი ფანჯრიდან გადმოვარდა და ავტობუსის ქვეშ მოყვა. უკვე იყო თუ არა კლიფი მკვდარი, გაურკვეველი რჩება. ამწეს, რომელიც ავტობუსს ეწეოდა, ბაგირი გაუწყდა და ავტობუსი მეორედ დაეცა კლიფს.

ბარტონის სხეულს კრემაცია ჩაუტარდა და ნაცარი გაფანტული იქნა მაქსველის რანჩოში.

მეტალიკის მომდევნო ბასისტი გახდა ჯეისონ ნიუსტედი აუდიენციის შემდეგ. ნიუსტედი ამბობდა, რომ ჯგუფმა იგი ბოლომდე არ ან ვერ მიიღო. ჯეისონი თავის როლს მეტალიკაში ადარებდა გოლიათის ფეხსაცმელების ტარებას, რომლებიც მას წინა პატრონისგან დარჩა. 2001 წელს სწორედ ეს დაასახელა ჯგუფიდან წასვლის ერთ-ერთ მიზეზად, რომ დანარჩენი წევრები მას სრულყოფილ წევრად არ მიიჩნევდნენ.

ალბომის *St. Anger* ჩაწერის დროს ბას-პარტიებს მეტალიკის მუსიკალური პროდიუსერი ბობ როკი ასრულებდა. ჩაწერების დამთავრების შემდეგ მეტალიკამ მოაწყო სამ თვიანი აუდიენცია და ბოლოს ახალ ბასისტად შეარჩიეს რობერტ ტრუჰილო, მანამდე არც თუ ისე უცნობი წევრი ჯგუფებისა Suicidal Tendencies, Black Label Society და ოზი ოსბორნის ბენდი. ჯგუფის ახალი წევრი მხურვალედ იქნა მიღებული. კირკ ჰემეტმა ერთ-ერთ ინტერვიუში ხაზი გაუსვა, რომ რობერტი, განსხვავებით ჯეისონისგან, მედიატორის დახმარების გარეშე უკრავს, ისევე, როგორც კლიფი.

## წვლილის დაფასება 
კლიფს ეძღვნება მეტალიკის პირველი ვიდეო *Cliff 'Em All*, რომელიც 1987 წელს გამოვიდა. ამ ვიდეოთი ჯგუფი ცდილობს გვიჩვენოს კლიფის უნიკალური პიროვნება და სტილი. მასში ნაჩვენებია ის სამწელიწადნახევარი, რომელიც კლიფმა მეტალიკაში გაატარა. ვიდეო ნაკრებში წარმოდგენილია ფანების საკონცერტო ჩანაწერები, ზოგიერთი პროფესიონალურად ჩაწერილი საფილმო და სატელევიზიო ვიდეოები, რომლებიც არასოდეს გამოყენებულა და ასევე კლიფის ზოგიერთი საუკეთესო სოლო, პირადი ფოტოები და ცოცხალი კონცერტები. ვიდეო მთავრდება Orion-ის მელოდიური შესავლით კლიფის ფოტოების ფონზე. ფილმი, გარდა იმისა რომ აშკარად კლიფზეა ფოკუსირებული, აძლევს ფანებს საშუალებას თვალი შეავლონ მეტალიკის ნაკლებად დოკუმენტირებულ ადრეულ კარიერას.

კლიფს ბარტონს ეძღვნება ასევე 1988 წლის ალბომში *...And Justice for All* შესული ინსტრუმენტალი To Live Is To Die. მუსიკა მოიცავს კლიფის მიერ სიკვდილის წინა პერიოდში დაწერილ რიფებს, რომელიც სიმღერებში არ ასახულა. სიმღერის სახელწოდება არის ასევე კლიფის საყვარელი ფრაზა. მიუხედავად იმისა, რომ To Live is to Die ინსტრუმენტალად ითვლება, დასასრულისკენ შეიცავს რამდენიმე წინადადებას ტექსტის სახით, რომელიც დაწერილია კლიფის მიერ. ტექსტს ჰეტფილდი კითხულობს:

ყველაზე უფრო ცნობილი ბარტონისადმი მიძღვნილი სიმღერა, რომელიც მეტალიკას არ ეკუთვნის, არის თრეშ მეტალ ჯგუფ Megadeth-ის In My Darkest Hour. Megadeth-ის დამფუძნებლის დეივ მასტეინის განცხადებით, გაიგო რა ბარტონის გარდაცვალების ამბავი, დაჯდა და დაწერა ეს სიმღერა ერთი ამოსუნთქვით. თუმცაღა ტექსტი არანაირად არ უკავშირდება ბარტონის სიკვდილს. დეივი მეტალიკის გიტარისტი იყო პირველ ხანებში და კლიფს კარგად იცნობდა. მისი შესრულება კლიფთან ერთად დოკუმენტირებულია ფილმში *Cliff 'Em All*, სახლში გადაღებული ვიდეოს სახით.

თრეშ მეტალ ჯგუფმა ანთრაქსმა კლიფს მიუძღვნა მათი ალბომი *Among the Living*, წიგნს კი სახელი კლიფის დაწერილი ბოლო სიმღერის მიხედვით დაარქვეს, რომელიც შესულია კლიფის გარდაცვალების შემდგომ გამოსულ ალბომში ...And Justice for All მერვე ტრეკად.

## სტილი და გავლენა 
ბარტონის დაკვრის სტილი საკმაოდ მრავალფეროვანი იყო მძიმე მეტალის შემსრულებელი ბასისტისთვის, დაწყებული სწრაფი და ტექნიკური პარტიებიდან ვირტუოზული და მელოდიური სოლოებით დამთავრებული. კლიფი არასოდეს ხმარობდა მედიატორს.

ბარტონის დაკვრის სტილის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა იქონიეს ჯგუფის მოუტერჰედის ლიდერმა ლემიმ, გედი ლიმ ჯგუფ რაშიდან, ჯაზის შემსრულებელმა ბასისტმა სტენლი კლარკმა, გიზერ ბატლერმა Black Sabbath-იდან, ჯგუფებმა Blue Öyster Cult მუსიკოსებმა: ჯიმი ჰენდრიქსი, ულრიხ როთი, რუდოლფ შენკერი და ტონი აიომი.)

## საინტერესო ფაქტები 
* 188 სანტიმეტრიანი სიმაღლით კლიფ ბარტონი რჩება მეტალიკის ყველაზე მაღალ წევრად.
* მისი სიკვდილის შემდეგ ყველა ევროპულმა ტურისტულმა ავტობუსებმა დაიწყეს ხის დაფების დამონტაჟება სალონებში, რომელთაც ხელი უნდა შეეშალათ ფანჯრიდან მძინარე კაცის გადმოვარდნისთვის. პირობითად, ამ დაფებს „ბარტონის დაფებს“ უწოდებენ.
* ოფიციალურ ვიდეოში *Cliff 'Em All'' შესაძლოა დავინახოთ, როგორ ეწევა კლიფი მარიხუანას თავის მეგობარ დენი დონატოსა და ლუი მარტინთან ერთად.
* მეტალიკის რეპერტუარიდან კლიფის საყვარელი სიმღერაა Master of Puppets.
* 2009 წლის ივნისში გამოვიდა წიგნი „To live is to die. Life and death of Metallica’s Cliff Burton“ („იცხოვრო, ნიშნავს, მოკვდე. მეტალიკის კლიფ ბარტონის ცხოვრება და სიკვდილი“), რომლის ავტორიცაა მუსიკალური ჟურნალისტი ჯოელ მაკივერი.
* კლიფის საყვარელი ჯგუფი იყო Black Sabbath.

## აღჭურვილობა 
მინი|მარჯვნივ|100პქ|ბას-გიტარა Rickenbacker 4001
### ბას-გიტარები 
* Rickenbacker 4001.
* Aria Pro II SB-1000RI.
* Alembic Spoiler.

### გამაძლიერებლები 
* Mesa/Boogie 4x12".
* თვითნაკეთი 1x15"
* Mesa/Boogie Mesa 400+.

### ეფექტები 
* Chrome Tel-Ray Morley Power Wah Boost (არ გამოდის 1983 წლის შემდეგ).
** იყენებს კომპოზიციებში Seek & Destroy და For Whom the Bell Tolls
* Electro-Harmonix Sovtek Big Muff.
** იყენებს კომპოზიციებში (Anesthesia) Pulling Teeth, Seek & Destroy და For Whom the Bell Tolls
* Electro-Harmonix Bass Balls.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Metallica.com - მეტალიკის ოფიციალური საიტი
* Cliff In Our Minds კლიფის ხსოვნის საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:მეტალიკა
კატეგორია:ამერიკელი ბას-გიტარისტები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები