open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რეჯებ ნიჟარაძე

**რეჯებ დედიაღის ძე ნიჟარაძე**, *რეჯებ-ბეგ ნიჟარაძე* (დ. 1873 — გ. 1937) — ქართველი იურისტი და საზოგადო მოღვაწე, ქართველ მაჰმადიანთა ერთ-ერთი პოლიტიკური ლიდერი.

დაიბადა ქობულეთის მხარის მემამულის დედე-აღას (ნიჟარაძე) ოჯახში. 1888 წელს ილია ჭავჭავაძის დახმარებით გახდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიის ერთ-ერთი პირველი მოსწავლე სამუსლიმანო საქართველოდან. უმაღლესი განათლება ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე მიიღო. იურისტად მუშაობდა თბილისსა და ბაქოში. აქ მან მონაწილეობა მიიღო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბაქოს სექციის, ქართული დაწყებითი 2-კლასიანი სკოლის, სამკითხველოს, წიგნის მაღაზიისა და გაზეთ „მარცვალის“ დაარსებაში. 1911 წელს გადასახლდა ბათუმში, სადაც არჩეული იყო ქალაქის საბჭოს წევრად (ხმოსნად) და ქალაქის მმართველობის წევრად. ზრუნავდა მაჰმადიანი ქართველების განათლებასა და მათ ქართულ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ინტეგრაციაზე. I მსოფლიო ომის ბოლოს იყო სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი, 1918 წელს — სამუსლიმანო საქართველოს წარმომადგენელი საქართველოს ეროვნულ საბჭოში, ქობულეთის მაზრის უფროსი. თურქეთთან ურთიერთობის საკითხზე საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობასთან კონფლიქტი მოუხდა, რის გამოც ერთი პერიოდი დაპატიმრებული იყო. 

1921 წლის მარტში საქართველოში წითელი არმიის შემოჭრის შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლების სამსახურში ჩადგა. იყო ბათუმის რევოლუციური კომიტეტის წევრი, შემდეგ აჭარის ასსრ იუსტიციის სახალხო კომისარი; მონაწილეობდა აჭარის პირველი კონსტიტუციის და კანონმდებლობის შედგენაში. 1924 წელს აირჩიეს აჭარის ადვოკატთა კოლეგიის თავმჯდომარედ. 1930-იან წლებში იყო აჭარის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. 2019 წელს მისი სახელი მიენიჭა ერთ-ერთ ქუჩას ბათუმში.

## ლიტერატურა
* კომახიძე მ. საბჭოთა ადვოკატურის 50 წელი. თბ., 1974;
* სურმანიძე რ. ტრაგედია ბათუმში (1937-1938 წლები). თბ., 2014;
* მისირელი გ. გუარი ესე, რომელ არს ნიჟარაძე. თბ., 2005;
* შარაძე გ. მემედ აბაშიძე 1873-1937. თბ.-ბათუმი, 1995;
* წულუკიძე ვ. განათლების ისტორიისათვის აჭარაში. ბათუმი, 2002; 
* სურმანიძე რ. თავადაზნაურობა და მათი ოჯახები ბათუმის ოლქში 1912 წ. თბ., 2016.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის (პიროვნებები, არქიტექტურული ძეგლები, ეთნოგრაფიული ნიმუშები, ხელნაწერები, ხედები, რუკები და სხვა) აღწერილობა.  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა;
* რეჯებ ნიჟარაძე (1873-1937). აჭარის ტელევიზია. 2017.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე

**კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე** — კომბოსტოს სოკოვანი დაავადება. მისი გამომწვევია სოკო *Sclerotinia sclerotiorum*. ვეგეტაციის დროს დაავადების გაჩენისას ზიანდება ფესვის ყელი და ქვედა ფოთლები. დაზიანებული ქსოვილები უფერულდება, სველდება და მათ ზევით ყალიბდება სოკოს ხავერდისებრი თეთრი მიცელიუმები. თეთრი სიდამპლე განსაკუთრებით სახიფათოა შენახვის პერიოდში. დაზიანება კომბოსტოს თავის გარეთა ფოთლებზე იწყება, განსაკუთრებით, წვიმიანი ამინდებში. კომბოსტოს თავზე ფოთლები იწყებს ლპობას, ხდება ლორწოვანი და მათ შორის ვითარდება მიცელიუმი, საიდანაც ჩნდება სკლეროციები. დაავადებულ კომბოსტოსთან კონტაქტის შედეგად დაავადება ადვილად გადადის საღ კომბოსტოებზეც. საწყობებში თეთრი სიდამპლის გავრცელებას ხელს უწყობს შენახვის რეჟიმის დარღვევა და მაღალი ტენიანობა.

 საწყობების დეზინფექცია, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შენახვის ოპტიმალური პირობების დაცვა, შესაბამისი წამლობების განხორციელება.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
კომბოსტოს რიზოქტონიოზი

**კომბოსტოს რიზოქტონიოზი** — კომბოსტოს დაავადება. იწვევს სოკო *Rhizoctonia solani*. რიზოქტონიოზის დამახასიათებელი მთავარი სიმპტომია კომბოსტოს ფურცლების ლპობა. დაზიანებული ქსოვილი სველდება და იღებს ღია ყავისფერი შეფერილობის. მათ ზედაპირზე შეინიშნება მოთეთრო ფერის მიცელიუმი. მოგვიანებით ლაქაც და მიცელიუმიც მუქი ხდება. ფოთლის ცენტრალური ძარღვის გასწვრივ ჩნდება მუქი ყავისფერი გლუვი სკლეროციები. გარკვეული დროის შემდეგ გარეთა ფურცლები ყვითლდება და ხმება.

 საწყობების დეზინფექცია, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შენახვის ოპტიმალური პირობების დაცვა, შესაბამისი წამლობების განხორციელება.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
დედე-აღა ნიჟარაძე

**დედე-აღა ნიჟარაძე**, *დედი-აღა ბასილოღლი* (დ. 1837, სოფ. ალამბარი, ახლანდ. ქობულეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1905, იქვე) — მუსულმანი ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე.

ქობულეთის მხარის მემამულეთა წარმომადგენელი. იყო ოსმალეთის სამხედრო და ადმინისტრაციულ სამსახურში, ბათუმის სანჯაყის მეჯლისის წევრი. რუსეთ-თურქეთის ომის (1877-1878) დროს რუსეთის მხარეს გადავიდა და რამდენიმე ასეულ ქობულეთელთან ერთად ქართული მილიციის რიგებში ჩადგა. თავად გურიელის რაზმში ალამბრის ასეულს მეთაურობდა. მინიჭებული ჰქონდა შტაბს-კაპიტნის წოდება. გულო კაიკაციშვილთან ერთად იყო ქობულეთში პირველი ქართული სკოლის გახსნის ინიციატორი. მისი შვილი იყო იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე რეჯებ ნიჟარაძე.

## ლიტერატურა
* ქობულეთი, 13 სექტემბერს / ზ.ჭ. [ფსევდ.] // ივერია : საპოლიტიკო და სალიტერატურო ყოველდღიური გაზეთი. - თბილისი, 1893. - 17 სექტემბერი. - №198. - გვ.1-2.
* მისირელი გ. გუარი ესე, რომელ არს ნიჟარაძე.-თბ.,2005; 
* შარაძე გ. მემედ აბაშიძე: 1873-1937.-თბ.-ბათუმი,1995;
* სურმანიძე რ. თავადაზნაურობა და მათი ოჯახები ბათუმის ოლქში 1912 წ.-თბ.,2016.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის (პიროვნებები, არქიტექტურული ძეგლები, ეთნოგრაფიული ნიმუშები, ხელნაწერები, ხედები, რუკები და სხვა) აღწერილობა.  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 1905
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ქურთისტანის უნივერსიტეტი

**ქურთისტანის უნივერსიტეტი** (; **UOK**) —  სახელმწიფო უნივერსიტეტი ირანში. უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსი ქალაქ სანანდაჯში მდებარეობს. უნივერსიტეტი აერთიანებს 8 ფაკულტეტს.

## ფაკულტეტები 
*ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი 
*ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი
*მეცნიერების ფაკულტეტი
*ინჟინერიის ფაკულტეტი
*სოფლის მეურნეობის ფაკულტეტი
*ბუნებრივი რესურსების ფაკულტეტი
*ხელოვნებისა და არქიტექტურის ფაკულტეტი
*მეცნიერებისა და ინჟინერიის ფაკულტეტი (ქალაქ ბიჯარში მდებარეობს)

## გალერეა 

ფაილი:Diari Gulan.jpg|კამპუსი
ფაილი:Univesity of Kurdistan.jpg|კამპუსი
ფაილი:UOK Central Library.jpg|ცენტრალური ბიბლიოთეკა
ფაილი:UOK Humanities.jpg|ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი 

## რესურსები ინტერნეტში 
*UOK ოფიციალური გვერდი
*UOK ოფიციალური ინგლისურენოვანი გვერდი 

კატეგორია:ირანის უნივერსიტეტები
კომბოსტოს მოზაიკა

250პქ|მინი|მარჯვნივ|კომბოსტოს მოზაიკა
**კომბოსტოს მოზაიკა** — კომბოსტოს (თავიანი, ყვავილოვანი, ბროკოლი) ვირუსული დაავადება. გამომწვევია *Turnip yellow mosaic virus*. დაავადების სიმპტომები ჩნდება ჩითილის გადარგვიდან 4–5 კვირის შემდეგ. დაავადებული მცენარის ფოთლების ძარღვები იღებს ღია შეფერილობას, შემდეგ მათ ირგვლივ ფორმირდება მუქი მწვანე არშია. ძარღვების ზრდის შეწყვეტის გამო ფოთლები განიცდის დეფორმაციას. ზოგჯერ დაავადებულ ფოთლებზე შეინიშნება მცირე ზომის ნეკროზული ლაქები. დაავადება ასევე აზიანებს კომბოსტოს სათესლე მცენარეებს. ამ დროს შეინიშნება ფოთლების, ღეროსა და ჭოტის დაფაცხავება. ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში შესაძლებელია წარმოიქმნას ნეკროზული ლაქები და ფოთლები ნაადრევად დაცვივდეს.

 საღი სათესლე-სარგავი მასალის გამოყენება, დაინფიცირებული მცენარეების ნაკვეთიდან მოცილება და განადგურება, სარეველების წინააღმდეგ ბრძოლა, ბრძოლა ბუგრების და ვირუსის გადამტანი სხვა მავნებელი მწერების წინააღმდეგ.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
ოსტატი ჰაროლდი...და ბიჭები (2010 წლის ფილმი)

**ოსტატი ჰაროლდი...და ბიჭები** () — 2010 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია ატოლ ფუგარდის ამავე სახელწოდების პიესაზე, ხოლო გადაღებულია რეჟისორ ლონი პრაისის მიერ.  ფილმში მონაწილეობენ ფრედი ჰაიმორი და ვინგ რეიმსი.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება პორტ-ელიზაბეთში, სამხრეთ აფრიკაში, ადრეულ აპართეიდულ წლებში. ამბავი ჩვიდმეტი წლის ჰალის (ფრედი ჰაიმორი) შესახებაა. ის არის სამხრეთ აფრიკელი თეთრკანიანი ბიჭი, რომელსაც ცუდი ურთიერთობა აქვს საკუთარ ბიოლოგიურ მამასთან. ჰალი დილემის წინაშეა მამამისისა და შემცვლელი მამების, ფერადკანიანი ოფიციანტების, სახელად სემის (ვინგ რეიმსი) და უილის (პატრიკ მოფოკენგი) მოლოდინებისა და შეხედულებების გამო. ახალგაზრდა ჰალი ვალდებულია გაიცინოს მამამისის რასისტულ ხუმრობებზე და შეასრულოს დამამცირებელი სამუშაოები, როგორიცაა ღამის ქოთნების დაცლა. ამისდა მიუხედავად, სემი ჰალის არაერთი დადებითი გამოცდილების შეძენაში ეხმარება. მას შემდეგ, რაც საკუთარმა მამამ დაამცირა, სემი ჰალის ფრანის გაკეთებასა და ფრენაში დაეხმარება, რითაც აჩვენებს, თუ როგორ იამაყოს საკუთარი მიღწევებით.

ერთ დღეს ჰალი იგებს, რომ მისი რეალური მამა, რომელიც მოძალადე და ალკოჰოლიკია, საავადმყოფოში დიდ ხნიანი მუშაობის შემდეგ სახლში ბრუნდება. ამ ამბით აღშფოთებული ჰალი ჯავრს თავის ორ ფერადკანიან მეგობარზე იყრის.

## წარმოება
ფილმის გადაღება დაიწყო კეიპტაუნში, სამხრეთ აფრიკაში, 2009 წლის იანვრის შუა ხანებში და გრძელდებოდა ხუთი კვირის განმავლობაში. ორი საერთაშორისო მსახიობისა (ფრედი ჰაიმორი და ვინგ რეიმსი) და ამერიკელი რეჟისორის, ლონი პრაისის გამოკლებით, ეს ფილმი სრულიად სამხრეთ აფრიკულია. ფილმი წარმოებულია Waterfront Post-ის მიერ Spier Films-ის საავტორო უფლებებით. მუსიკა დაწერილია ფილიპ მილერის მიერ.

## გამოსვლა
„ოსტატი ჰაროლდი...და ბიჭები“ აშშ-ში DVD-სა და Blu-ray-ზე გამოვიდა 2011 წლის 5 ივლისს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2010 წლის დრამატული ფილმები
კატეგორია:1950-იან წლებში მიმდინარე ფილმები
კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
თეთრი სიდამპლე

**თეთრი სიდამპლე** — კულტურულ მცენარეთა სოკოვანი დაავადება. *Sclerotinia sclerotiorum* იწვევს სტაფილოსა და კომბოსტოში, *Coniothyrium diplodiela* — ვაზში (ყურძენში), *Sclerotinia libertiana* — მზესუმზირაში.
* ვაზის თეთრი სიდამპლე
* კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე
* მზესუმზირის თეთრი სიდამპლე

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიდამპლე
* ნაცრისფერი სიდამპლე
* შავი სიდამპლე
* ფესვის სიდამპლე
* ნაყოფის სიდამპლე
სველი სიდამპლე

**სველი სიდამპლე** — მცენარეთა ბაქტერიული დაავადება. ავადდებიან კულტურული მცენარეები (კიტრი, კომბოსტო, კარტოფილი). გამომწვევია ძირითადად *Erwvinia*-ს და *Pseudomonas*-ს გვარის სახეობები.
* კომბოსტოს სველი სიდამპლე
* კიტრის სველი სიდამპლე

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიდამპლე
* მშრალი სიდამპლე
ქარცივაძე

საკუთარი სახელი **ქარცივაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ამირან ქარცივაძე — ფიზიკოსი
* გიორგი ქარცივაძე — ინჟინერი
* დავით ქარცივაძე — რევოლუციონერი, პოეტი
* ილია ქარცივაძე — რევოლუციონერი
* მელიტონ ქარცივაძე — პოლიტიკური მოღვაწე
* ნიკოლოზ ქარცივაძე — პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე
* ნოდარ ქარცივაძე — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
სიდამპლე

**სიდამპლე** — ბიოქიმიური პროცესი. მიმდინარეობს წყლის თანაობისას, ამიტომ, სიდამპლე გვხვდება ძირითადად წყლითა და საკვები ნივთიერებებით მდიდარ ორგანოებში: ძირხვენებში, ტუბერებში, ნაყოფებში და სხვ. არსებობს ორი სახის სიდამპლე: სველი და მშრალი. სველი სიდამპლის დროს პარაზიტი შლის უჯრედის გარსს, რის შედეგადაც წყლის ნაწილი გარეთ გამოდის, ნაწილს კი პარაზიტი შეითვისებს. ამ დროს დამპალი ზედაპირი ტენიანია, „სველია“. სველ სიდამპლეს იწვევენ ბაქტერიები, აგრეთვე სოკოების გარკვეული ჯგუფი. მშრალი სიდამპლის დროს პარაზიტი არ შლის უჯრედის გარსს. იგი მისაწოვრებს ჩაუშვებს უჯრედში და ისე იღებს წყალს და საკვებ ნივთიერებებს, წყლის ნაწილი კი შეუმჩნევლად ორთქლდება ისე, რომ ამ დროს ტენის გამოყოფას არ შეინიშნება. მშრალი სიდამპლე ვითარდება, მაგალითად, კარტოფილის ფუზარიოზული სიდამპლის შემთხვევაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თეთრი სიდამპლე
* ნაცრისფერი სიდამპლე
* შავი სიდამპლე
* ნაყოფის სიდამპლე
* ფესვის სიდამპლე

## სქოლიო 
კატეგორია:მცენარეთა დაავადებები
კატეგორია:ბიოქიმია
გიორგი ქარცივაძე

**გიორგი ნიკოლოზის ძე ქარცივაძე** (დ. 1 იანვარი, 1916, თბილისი, — გ. 8 მაისი, 1977) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, მეცნიერი ნაგებობათა სეისმომედეგობის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949), პროფესორი (1970). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1964).

დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი 1939 წელს. მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა სამეცნიერო-კვლევით და საპროექტო დაწესებულებაში, აგრეთვე სამშენებლო ორგანიზაციებში: თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში (1944-1959), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში (1949-1060), საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1959-1977; 1960 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ხიდებისა და რკინაბეტონის კონსტრუქციების კათედრის გამგე). მისი პროექტით აგებულია თბილისში 300 არაგველის (ორთაჭალჰესის) ხიდი (1954),  ჩუღურეთის ხიდი (1962, რეკონსტრუქცია), ბარათაშვილის ხიდი (1966) და სხვ. მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია (სიკვდილის შემდეგ, 1979; მონოგრაფიისათვის „გზის ხელოვნურ ნაგებობათა სეისმომედეგობა“).   

## ლიტერატურა
; 
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. - თბ., 2017.-გვ.558-559.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
დავით ქარცივაძე

**დავით ერდიშხანის ძე ქარცივაძე** (ფსევდონიმი: მეჩონგურე; დ. 1881 — გ. 1924) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, პოეტი.

დაამთავრა თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი. ამ დროიდან თანაუგრძნობდა მემარცხენე რევოლუციურ მოძრაობას. 1898 წლიდან „მეჩონგურის“ ფსევდონიმით თანამშრომლობდა სოციალ-დემოკრატიული მიმართულების ჟურნალ-გაზეთებთან. მისი ლექსები იბეჭდებოდა გაზეთ „ივერიაშიც“. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს ელიზავეტპოლის 156-ე ქვეითი პოლკის პოდპორუჩიკი ქარცივაძე სარიყამიშში დააპატიმრეს ჯარში პოლიტიკური აგიტაციისთვის. ოქტომბრის ამნისტიის შემდეგ გაათავისუფლეს და დაუბრუნდა რევოლუციურ მოღვაწეობას. იყო 1905 წლის დეკემბრის გამოსვლების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი დასავლეთ საქართველოში. 1905-1906 წლებში კიდევ ორჯერ იყო დაპატიმრებული. 1907 წელს აჰყარეს ოფიცრის წოდება და 4 წლით კატორღა მიუსაჯეს. 

1917 წლის რევოლუციამ ირკუტსკის ოლქში მიუსწრო და ქარცივაძე სამშობლოში დაბრუნდა. 1918-1921 წლებში პოდპოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა საქართველოს სამხედრო სამინისტროში, იყო კულტურულ-საგანმანათლებლო სექციის უფროსი და ჟურნალ „მხედარის“ რედაქტორი, საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ იყო ახალი რეჟიმის ოპოზიციაში. 1922-1923 წლებში ორჯერ დააპატიმრეს. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დაწყების შემდეგ დახვრიტეს. სიკვდილით დასაჯეს ასევე მისი სიძე (დის ქმარი) მიხეილ საბაშვილი, ძმა — ივანე, იმხანად პრაღის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი, სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ (1927) საზღვარზე დააპატიმრეს და 1930-იან წლებში რამდენჯერმე იყო გადასახლებაში.

## ლიტერატურა
* მაჩაბლის №13-ის ნახევარი ცხოვრება : ლოკალურ-ისტორიული ნარკვევი / ხარბედია, მალხაზ // ტერორის ტოპოგრაფია : საბჭოთა თბილისი : კრებული. - თბ., 2011. - გვ.82-128.

## რესურსები ინტერნეტში
* დავით ერდიშხანის ძე ქარცივაძე — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927 წლებში (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).

კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
მიხეილ საბაშვილი (პოლიტიკოსი)

**მიხეილ (მიხა) სამსონის ძე საბაშვილი** (დ. 1890, სოფ. შემოქმედი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი.

დაიბადა შემოქმედელი მეფ­სალ­მუ­ნის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია. 1904 წლიდან იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (მენშევიკი). რევოლუციური საქმიანობისთვის 1913 წელს ად­მი­ნის­ტრა­ცი­ული წე­სით გა­და­ას­ახ­ლეს ქა­ლაქ ას­ტრა­ხან­ში. 1914 წელს კვლავ და­აპ­ატ­იმ­რეს და ორ თვე­ში გა­ათ­ავ­ის­უფ­ლეს. პარტიულ და საზოგადოებრივ საქმიანობას ოზურგეთში ეწეოდა. 1916 წელს იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ოზურგეთის განყოფილების დაარსების ინიციატორი და მისი გამგეობის მდივანი. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ მცირე ხნით დაპატიმრებული იყო. მონაწილეობდა წინააღმდეგობის იატაკქვეშა მოძრაობაში: იყო სო­ცი­ალ-დე­მოკ­რა­ტი­ული პარ­ტი­ის ბათუ­მის კო­მი­ტე­ტის თავმჯდომარე (1922 წლიდან), ბათუმის პარიტეტული კომიტეტის თავ­მჯდო­მა­რე, ხელმძღვანელობდა სამ­ხედ­რო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ას აჭარაში. 1924 წლის 27 აგვისტოს „ჩეკამ“ თანაპარტიელ დე­ომ­იდე გე­გი­აძ­ეს­თან ერთად დააპატიმრა. 30 აგვისტოს მიესაჯა სიკვდილით დასჯა (ქონების კონფისკაციით). დახვრიტეს აჭარის ანტისაბჭოთა ოპოზიციის სხვა 22 წარმომადგენელთან ერთად 1924 წლის 1 სექტემბერს. ამავე პერიოდში დახვრიტეს მისი ცოლის ძმაც — პოდპოლკოვნიკი დავით ქარცივაძე. 

## ლიტერატურა
* აჭარის ანტისაბჭოთა ორგანიზაცია და 23 დახვრეტილი / ყიფშიძე, ნინო // „საარქივო მოამბე“, №19, - 2018; გვ. 13-21.

## რესურსები ინტერნეტში
* მიხეილ სამსონის ძე საბაშვილი — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927 წლებში (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).

კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
ირმის რქა (მთა)

**ირმის რქა** — მთა, არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფელ არალისა და წარბასთუმნის მიმდებარედ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე.

არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, რომელსაც საქართველოს ეროვნული მუზეუმი ახორციელებს (ხელმძღვანელი გიორგი ჩილინგარაშვილი) აღმოჩენილია სადგრის ფრაგმენტები, თიხის ჭურჭელი, ხელსაფქვავები, თიხის მცირე ზომის ფიგურები, ობსიდიანის, კაჟისა და ქალცედონისაგან დამზადებული ნამგლის ჩასართები და ისრის პირები.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნამოსახლარზე ძვ. წ. III ათასწლეულის დასასრულით დათარიღებული ე. წ. ბედენური კულტურის ნამოსახლარის აღმოჩენა, რაც ამ კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა სამცხის ამ ნაწილში

## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ირმის რქა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **ირმის რქა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ირმის რქა — დეკორატიული მცენარე ცოცხმაგარასებრთა ოჯახისა.
* ირმის რქა — მთა, არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ასიმი გოიტა

**ასიმი გოიტა** (; დ. 1983) — მალელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე,  ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელი ქვეყანაში მომხდარი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ.

## ბიოგრაფია
გოიტა მსახურობდა მალის შეიარაღებული ძალების სპეცდანიშნულების ქვედანაყოფში პოლკოვნიკად. 2020 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დანიშნეს ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელად. კომიტეტს ევალება ახალი არჩევნების მომზადება.

## სქოლიო
კატეგორია:მალის პრეზიდენტები
კატეგორია:მალის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კომბოსტოს ბლეკროტი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ბლეკროტი კომბოსტოს ფოთოლზე
**კომბოსტოს ბლეკროტი** ( — „შავი სიდამპლე“) — კომბოსტოს ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია *Xanthomonas campestris*. დაავადების პირველი ნიშნები ჩნდება კომბოსტოს ჩითილის გადარგვიდან 3–4 კვირის შემდეგ. კომბოსტოს როზეტის განვითარების პირველ ეტაპზე ქვედა ფოთლების კიდეებზე ჩნდება ადგილობრივი შავი ფერის ლაქები, რომლებზეც კარგად ჩანს გაშავებული ჭურჭლების ბადეები. ღეროს გადანაჭერზე შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს გაშავებული ჭურჭლები. ფოთლის ძარღვები შავდება, მათ შორის მოთავსებული ქსოვილი კი ყვითლდება. დაზიანებული ქსოვილები ხმება და თხელდება. დაავადების სიმპტომები ასევე ვლინდება ფოთლის კიდეების გაყვითლების სახით. ღეროს დაავადების დროს გამომწვევის მიერ გამოყოფილი წებო აზიანებს ჭურჭლოვან სისტემას. ჭურჭლები შავდება, ხმება და ვეღარ ასრულებს საჭირო ფუნქციას. დაავადებული მცენარე ხშირად ვერ ახდენს თავის ფორმირებას; თუ მაინც მოხერხდა, თავი განუვითარებელი რჩები.

 საღი სათესლე მასალის გამოყენება, დაზიანებული მცენარეების მოცილება ნაკვეთებიდან, კულტურათა მონაცვლეობა, დაინფიცირებული ნიადაგების გამოცვლა ან დეზინფექცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
შავი სიდამპლე

[200პქ|მინი|მარჯვნივ|შავი სიდმპლე [ქლიავი (გვარი)|ქლიავის გვარის წარმომადგენელზე — *Prunus serotina*-ზე.]]
**შავი სიდამპლე**, *ბლეკროტი*, *შავი ლაქიანობა* — კულტურულ მცენარეთა დაავადება. იწვევენ სოკოები და ბაქტერიები.
* კომბოსტოს ბლეკროტი — კომბოსტოსა და მისი ნათესავი კულტურების დაავადება. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში და ძირითადად მცენარის ზედა ნაწილებს აზიანებს. ვლინდება თავიან, ჩინურ, ყვავილოვან კომბოსტოში, ბროკოლში, მდოგვში, ბოლოკში და სხვ.
* თამბაქოს ფესვების შავი სიდამპლე.
* კარტოფილის ბლეკროტი — კარტოფილის ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია *Erwinia atroseptica*.
* ბადრიჯნის ნაყოფების შავი სიდამპლე — გამომწვევია *Alternaria solani*.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიდამპლე
* ნაცრისფერი სიდამპლე
* თეთრი სიდამპლე

## სქოლიო 
კატეგორია:მცენარეთა დაავადებები
კომბოსტოს ალტერნარიოზი

250px|მინი|მარჯვნივ|დაზიანებული კომბოსტოს თავი
**კომბოსტოს ალტერნარიოზი**, *შავი ლაქიანობა* — კომბოსტოს სოკოვანი დაავადება. გამომწვევია *Alternaria brassicae*. აავადებს თავიან, ყვავილოვან და ბრიუსელის კომბოსტოს, თალგამურას, ბროკოლს, ტურნეფსს, მდოგვს, ხუჭუჭა კომბოსტოს (კალეს).

თეთრთავიანი კომბოსტოს შემთხვევაში პირველ წელს ალტერნარიოზის სიმპტომები ვლინდება მცირე ზომის შავი ფერის ლაქების სახით ქვედა ფოთლებსა და კომბოსტოს ნაყოფის კედლებზე. ლაქები დაფარულია წვრილი ხავერდოვანი ნაფიფქით, რომელიც შედგება მოყავისფრო მიცელიუმისა და კონიდიამტარისაგან. მეორე წლის მცენარეებზე დაავადება ხშირად კომბოსტოს ნაყოფებზე, უფრო სწორად კი, პარკის (ჭოტის) კედლების მთელ სიგრძეზე ვითარდება. ასეთი ნაყოფები შავი ლაქებით იფარება. წვერთან განვითარებული ლაქა ტოტს ხსნის ისე, რომ ის ჰგავს გახსნილ მაკრატელს.

 ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, სათესლე მასალის დეზინფექცია, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
Panasonic Q

**Panasonic Q** () — მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი, GameCube-ის ჰიბრიდული ვერსია, რომელიც აღჭურვილი იყო DVD-დამკვრელი მოწყობილობით. სისტემას Nintendo-სთან თანამშრომლობით აწარმოებდა კომპანია Panasonic. კონსოლი ოფიციალურად გამოვიდა 2001 წლის 13 დეკემბერს და ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ იაპონიის ბაზრისთვის.

GameCube-ს, PlayStation 2-სა და Xbox-ისაგან განსხვავებით არ გააჩნდა DVD-დამკვრელი მოწყობილობა, რაც ნაკლებ კონკურენტუნარიანს ხდიდა მის თანამედროვე კონსოლებთან შედარები. სწორედ ეს გახდა Panasonic Q-ის გამოშვების მთავარი მიზეზი.

კონსოლი მოიხმარდა Gekko-ს 486 მჰც ტაქტური სიხშირის ცენტრალურ პროცესორს, 24 მბ ოპერატიულ მეხსიერებასა და Dolphin OS-ის ოპერაციული სისტემას. კომპლექტში მოყვებოდა GameCube-ის სათამაშო კონტროლერი, დისტანციური მართვის პულტი და AV-კაბელი. კორპუსზე დატანებული ჰქონდა მცირე ზომის LCD ეკრანი. ის თავსებადი იყო GameCube-ის თითქმის ყველა მოწყობილობასთან. მისი თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 439 აშშ დოლარს.

კონსოლმა ვერ დატოვა შესამჩნევი კვალი ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაზე, ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი მისი მაღალი ფასი გახდა. საერთო ჯამში გაიყიდა კონსოლის 100,000-მდე ეგზემპლარი, შედეგად, 2003 წლის 18 დეკემბერს Panasonic-მა შეწყვიტა კონსოლის წარმოება.

## რესურსები ინტერნეტში
*Panasonic Q  — Video Game Console Library
*
*IGN Panasonic GameCube Q-ის მიმოხილვა — IGN

*Panasonic Q — Panasonic-ს ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:Nintendo GameCube
კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:Panasonic-ის პროდუქტები
კატეგორია:2001 წლის კომპიუტერთან დაკავშირებული სიახლეები
კატეგორია:2001 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
დართლოს სამაროვანი

**დართლოს სამაროვანი** — ადრინდელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, სოფელ დართლოში (ახმეტის მუნიციპალიტეტი, ისტორიული თუშეთი), იახსრის მთაზე. 

სამარხების ჯგუფი გათხარეს 1932 წელს (ხელმძღვ. გიორგი ჩიტაია); ქვის ერთ სამარხში მიცვალებულის ჩონჩხთან ერთად აღმოჩნდა ორნამენტირებული ბალთა. აღნიშნული სამარხის ქვეშ, მიწაში, ნაპოვნია სასანური ხანის სარდიონის ინტალიო საბეჭდავი, ბრინჯაოს საყურე, ბეჭედი, სამაჯურის ფრაგმენტები, ბალთები, აბზინდა, ჯაჭვის ფრაგმენტები, ქვისა და მინის მძივები და სხვ. სოფელში გათხრილია აგრეთვე გვიანდელი შუა საუკუნეების ქვის სამარხი, რომელშიც აღმოჩნდა მიცვალებულისათვის ჩატანებული საყურეები, ბრინჯაოსა და რკინის სამაჯურები, ბალთები, სარკეები, სარდიონისა და მინის მრავალგვარი მძივები. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში. 

## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე
* დართლოს აკლდამები

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:დართლო
დარიჯელი

**დარიჯელი** — ისტორიული ციხე თბილისში, იხსენიება XI საუკუნის „მატიანე ქართლისას“ ცნობაში, როდესაც საქართველოს მეფე ბაგრატ IV 1046 წელს დაეუფლა თბილისის ბასტიონებს — დარიჯელის, წყალყინისისა და თაბორის ციხეებს. ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია.

## ლიტერატურა
*  
* 

კატეგორია:თბილისის ციხესიმაგრეები
კომბოსტოს ჭრაქი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჭრაქით დაავადებული [თავიანი კომბოსტო]]
**კომბოსტოს ჭრაქი**, *კომბოსტოს პერენოსპოროზი* — კომბოსტოს დაავადება. გამომწვევია ოომიცეტი *Hyaloperonospora brassicae* (იგივე *Peronospora brassicae*). განსაკუთრებით ძლიერ აზიანებს ბროკოლს, ყვავილოვან კომბოსტოს, ტურნეფსს, თალგამურას, შედარებით ნაკლებად — თავიან და ბრიუსელის კომბოსტოს, რაფსს.

ჩითილის გამოყვანის პერიოდში დაავადებულ მცენარეებს ლებანფოთლების და ფოთლების ზედაპირზე უჩნდებათ ღია ყვითელი ან ყვითელი არასწორი ფორმის ლაქები. ჰაერის მაღალი შეფარდებითი ტენიანობის პირობებში, დაზიანებულ ფოთლებზე არსებული ლაქების ქვედა მხარეს წარმოიქმნება ფხვიერი ნაღები, რომელიც შედგება კონიდიათმტარებისა და კონიდიოსპორებისაგან. თავდაპირველად ლაქები მცირე ზომისაა, შემდეგ კი დაავადების განვითარების პარალელურად იზრდება, იღებს მუქ შეფერილობას და შესაძლებელია დაფაროს ფოთლის მთელი ზედაპირი. ძლიერად დაზიანებული მცენარე ლპება და რამდენიმე დღეში იღუპება. შენახვის პერიოდში დაავადება ასევე ვრცელდება კომბოსტოს თავებზე. ამ დროს გარეთა ფოთლებზე ვითარდება მონაცრისფრო ლაქები, რომლებიც შემდეგ მუქდება და იწვევს კომბოსტოს ლპობას.

 კულტურათა მონაცვლეობა, ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
კვინიტაძე

საკუთარი სახელი **კვინიტაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი კვინიტაძე — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი
* ივანე კვინიტაძე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი

კატეგორია:ქართული გვარები
Genesis Nomad

**Genesis Nomad** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **Sega Nomad**) — მეოთხე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Sega-ს მიერ 1995 წლის ოქტომბერში ჩრდილოეთ ამერიკაში. Nomad არის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლის, Sega Genesis პორტატიული ვერსია (ჩრდილოეთ ამერიკის გარეთ ცნობილი როგორც Sega Mega Drive). Nomad Sega-ს მიერ გამოცემული უკანასკნელი პორტატიული კონსოლია.

Genesis-სა და Mega Jet-ის მსგავსად, Nomad მოიხმარდა 16/32-ბიტიან Motorola 68000-ის მიკროპროცესორს და ექვს ცალ AA-ბატარეებს ორიდან სამ საათამდე ხანგრძლივობით. მასში ჩაშენებული იყო 3,25-დიუმიანი ფერადი ეკრანი, ასევე გააჩნდა სტანდარტულ ტელევიზორზე მიერთების ფუნქცია.

კონსოლი ექსკლუზიურად იყიდებოდა ჩრდილოეთ ამერიკაში და ოფიციალურად არსდროს გამოსულა სხვა რეგიონში, გარდა ერთი შემთხვევისა, როდესაც იაპონიაში კონსოლი გამოიცა შეზღუდული რაოდენობით, თუმცა ვერ ჰპოვა სათანადო წარმატება. მასზე არათავსებადი იყო Genesis-ის პერიფერიბი, მათ შორის Power Base Converter, Sega CD და 32X.

საგულისმხმო ის არის, რონ Sega Nomad-ს არ გააჩნდა თამაშების საკუთარი ბიბლიოთეკა, ამის ნაცვლად მასზე თავსებადი იყო Genesis-ის თამაშები. გამოსვლისთანავე მასზე ხელმისაწვდომი იყო 500-მდე თამაში. მას აგრეთვე შეეძლო Genesis-ისთვის შექმნილი არალიცენზირებული Hombrew და მეკობრული თამაშების გაშვება.

კონსოლმა ვერ შეძლო პოპულარობის მოპოვება მომხმარებლებში. ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ამისა იყო ის, რომ ბაზარზე დომინირებდა Nintendo-ს პორტატიული კონსოლი Game Boy, ხოლო ვიდეო თამაშის „Pokémon Red and Blue“-ის გამოსვლის შემდეგ Game Boy-ს პოზიციები კიდევ უფრო გაძლიერდა, რამაც უარყოფითად იმოქმედა Nomad-ის გაყიდვებზე, აქედან გამომდინარე, 1999 წელს Nomad თავდაპირველ ფასთან შედარებით სამჯერ ნაკლებ ფასად იყიდებოდა. საბოლოო ჯამში, იმავე წელს კომპანია Sega-მ შეწყვიტა კონსოლის წარმოება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Genesis Nomad Sega Retro
* Nomad — Retro Pixl
* Genesis Nomad-ის 10 საუკეთესო თამაში — Retro Gamer

## სქოლიო
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1995 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:1995 წელი ვიდეო თამაშებში
Nomad
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
სვეტის ციხე

**სვეტის ციხე** — ისტორიული ციხე თურქეთში, ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, შავშეთში 

## ისტორია 
სვეტის ციხე ისტორიული წყაროებში მხოლოდ ერთხელ იხსენიება XI საუკუნის მოვლენების აღწერისას. „მატიანე ქართლისას“ მიხედვით ეს ციხე ააგო საბა მტბევარმა დაახლოებით 1027-1028 წლებში. ციხე საქართველო-ბიზანტიის ომი დროს შავშეთის დასაცავად იქნა აგგებული, რადგან შავშეთის სხვა სიმაგრები, წეფთისა და გარყლობის სიმაგრეები ბიზანტიელებს ჰქონდათ დაკავებული.  სვეტის ციხე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ამ ომის დროს. ბიზანტიელებმა სცადეს მისი აღება, თუმცა უშედეგოდ.

## არქიტექტურა
ციხესიმაგრე ტბეთის ეკლესიის მახლობლად იყო აგებული, ამ ეკლესიიდან 5-6 კილომეტრის დაშორებით მდებარე სოფელ ციხისძირში. ციხე სამი მხრიდან მიუვალია. მ,ისადგომი ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობიდან აქვს. ციხე მომცრო ზომისაა, გალავანი რელიეფს მიუყვება. ნაგებია საშუალო ზომის ქვებით.

## ლიტერატურა
**სამუშია, ჯ.* „სვეტის ციხის ლოკალიზაციისთვის“, საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები IX ტ. გვ. 115-121 — თბილისი, „უნივერსალი“, 2008

## რესურსები ინტერნეტში
* მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ტაო-კლარჯეთში კვირის პალიტრა

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ამირან ქარცივაძე

**ამირან ილიას ძე ქარცივაძე** (დ. 21 იანვარი, 1920, თბილისი, — გ. 14 მაისი, 1989, იქვე) — ქართველი გეოფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1967).

დაიბადა პედაგოგების — ილია ქარცივაძის (რეპრესირებულია 1938 წელს) და ივლიტა ფურცელაძის (ანტონ ფურცელაძის ქალიშვილი) ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი 1948 წელს. 1954 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტში (1972 წლიდან ატომური ფიზიკის სექტორის ხელმძღვანელია). 1966-1983 წლებში ხელმძღვანელობდა აგრეთვე საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სეტყვასაწინააღმდეგო სამსახურს, 1984 წლიდან — საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიის და გარემოს კონტროლის სამმართველოს. 1982 წლიდან იყო თელავის რაიონის დეპუტატთა საბჭოს წევრი. 

ქარცივაძის შრომები ძირითადად ეხება ატომური ფიზიკის საკითხებს. მიღებული ჰქონდა სსრკ სახელმწიფო პრემია (1969, სეტყვის საწინააღმდეგო რაკეტებისა და ჭურვების გამოყენებით სეტყვასთან ბრძოლის მეთოდებისა და საშუალებების დამუშავებისა და დანერგვისათვის) და სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემია (1985). დაჯილდოებული იყო საპატიო ნიშნის, ლენინის და შრომის წითელი დროშის ორდენებით. 

## ლიტერატურა
;
* Глонти Н.Я., Дарахвелидзе Л.К., Цинцадзе Т.Н. Амиран Ильич Карцивадзе. К 95-летию со дня рождения. მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტი, შრომები, ტ. LXVI; Институт геофизики им. М. З. Нодиа, Труды, т. LXVI; Mikheil Nodia Institute of Geophisics, Transactions, vol. LXVI; ISSN 1512-1135, თბილისი, 2016, გვ. 5-13.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გეოფიზიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი

**კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი**, *კომბოსტოს სველი სიდამპლე* — კომბოსტოს ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია სხვადასხვა სახეობის ბაქტერიები: *Erwinia carotovora*, *Erwvinia aroideae*, *Pseudomonas* . დაავადების პირველი სიმპტომები მცენარეზე შესაძლოა ლებანფოთლის ფაზაში დაფიქსირდეს. ამ დროს ლებანფოთლებზე ჩნდება ზეთოვანი ლაქები, რის შედეგადაც მცენარის განვითარება ფერხდება ან მცენარე იღუპება. დაავადება მასობრივად ვრცელება ვეგეტაციის მეორე ნახევარში. ამ დროს დაავადებული კომბოსტოს თავების გარე ფურცლები მუქდება, ტენიან ამინდებში ხდება ლორწოვანი და ლპება. დროთა განმავლობაში დაავადება მთლიანად ვრცელდება კომბოსტოს თავზე, რომელიც სრულად ლპება და სცილდება ღეროს. ამ პროცესს თან ახლავს უსიამოვნო სუნი. აღსანიშნავია, რომ თუ კომბოსტოს თავის ზედა ფურცლები დაზიანებულია დაავადებით და ამ პერიოდს მშრალი ამინდები დაემთხვა, დაზიანებული უბნები ხმება, თხელდება და ხდება გამჭირვალე.  ასეთ დროს კომბოსტოს თავზე შესაძლებელია დაავადების გავრცელების ლოკალიზება. ხანდახან დაავადების განვითარება იწყება კომბოსტოს მურკიდან, ამ დროს ის რბილდება, წყდება კომბოსტოს თავების ფორმირების პროცესი და ცვივა. კომბოსტო, რომელიც დაავადებულია და დათვალიერებისას არ აღენიშნება სიმპტომები, მაგრამ შეინახება 3–4&nbsp;°C-იან საწყობში, იწყებს ლპობას. დაავადება ადვილად გადადის დაავადებულიდან საღ კომბოსტოზე და მასაც აავადებს.

 დაზიანებული მცენარეების მოცილება ნაკვეთებიდან, კულტურათა მონაცვლეობა, შენახვის ოპტიმალური პირობების დაცვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
ნიკოლოზ ქარცივაძე

**ნიკოლოზ იოთამის ძე ქარცივაძე** (დ. 1884,. სოფ. გოგიეთი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 ივლისი, 1937) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
1904 წლიდან იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. ეკუთვნოდა „ალიონელ-ავტონომისტთა“ ჯგუფს. არჩეული იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად (1917-1918). იყო საქართველოს რესპუბლიკის ელჩი აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 1920 წელს იკავებდა საგარეო საქმეთა მინისტრის ამხანაგის (მოადგილის) პოსტს.  

საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ აქტიურად იყო ჩართული ანტისაბჭოთა არალეგალურ საქმიანობაში. იყო საქართველოს საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის წევრი (1922) და თავმჯდომარე (1923-1924). დაპატიმრებული იყო ჩეკას მიერ (1923, 1924). 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია. 1934 წლამდე იყო გადასახლებული. მესამედ დააპატიმრეს 1937 წლის იანვარში. დაპატიმრებისას მუშაობდა საქართველოს სსრ ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარიატის საგეგმო სექტორის უფროს ეკონომისტად. საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს სპეციალურმა სესიამ გაასამართლა 58-ე მუხლით და მიუსაჯა დახვრეტა. მისი მეუღლე თამარ შარაშიძე (ქრისტინე შარაშიძის და) შუა აზიაში გადაასახლეს. რეაბილიტირებული იყო 1958 წელს.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს ელჩები აზერბაიჯანში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ხორას მონასტერი

250px|მინი
**ხორას მონასტერი** — ბიზანტიური ეპოქის მონასტერი სტამბოლში. 1948 წლიდან გახსნილია ტურისტებისათვის. შედის სტამბოლის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

ამჟამად არსებული ეკლესია აგებულია 1077-1081 წლებში მარია დუკას მიერ, რომელიც იყო იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის სიდედრი. ნახევარი საუკუნის შემდეგ, სავარაუდოდ მიწისძვრის გამო, ეკლესიის კამარა ჩამოიშალა და იმპერატორ ალექსის უმცროსმა შვილმა მისი სარესტავრაციო სამუშაოები დააფინანასა. 

1315-1321 წლებში ხორას მონასტერი კიდევ ერთხელ გადააკეთეს პალეოლოგოსების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ. ტაძრის ქტიტორი იყო თეოდორე მეტოხიტი, რომელმაც თავისი ცხოვრების უკანასკნელი წლები გაატარა მონასტერში, როგორც უბრალო ბერმა. მონასტრის მოზაიკა და ფრესკები არის პალეოლოგოსების რენესანსის მხატვრული მიღწევა. 

1453 წელს, კონსტანტინოპოლის ალყის დროს ტაძარში დააბრძანეს ღვთისმშობლის ხატი ოდიგიტრია. ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ოსმალებმა თეთრად გადაღებეს ბიზანტიური პერიოდის მხატვრობა და ტაძარი 1511 წელს მეჩეთად გადააკეთეს.

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მეჩეთები
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:სტამბოლის ეკლესიები
რომან მკურნალი

**რომან კონსტანტინეს ძე მკურნალი** (დ. 1887 — გ. 1947) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი.

ცნობილი ქუთაისელი პედაგოგის, ბერძნული წარმოშობის კონსტანტინე (კოწია) მკურნალის (დ. 1856 — გ. 1918) შვილი. 1908 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი და მიიღო რუსეთის არმიის პოდპორუჩიკის წოდება. მსახურობდა მე-20 მსროლელთა პოლკში (სუვალკი, პოლონეთი), შემდეგ ხარკოვის გუბერნიის ჟანდარმერიის სამმართველოს ადიუტანტად. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III ხარისხის ორდენით (1915). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის გენერალური შტაბის სადაზვერვო განყოფილებაში, პოდპოლკოვნიკი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ პოლიტიკური ემიგრანტი. ცხოვრობდა ბერლინში. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1933 წელს მონაწილეობა მიიღო „ქართველ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის“ დაარსებაში. თანამშრომლობდა ქართველი ნაციონალისტების გაზეთ „კლდესთან“ (რედაქტორი — შალვა ქარუმიძე, 1934-1936). აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს (მ. შ. ფსევდონიმებით: ბს., ხ., კ., რ. მ., რ. მ-ლი და სხვ.). მათ შორის აღსანიშნავია 1934 წელს „კლდეში“ (№4-5) დაბეჭდილი „მიზეზნი ჩვენი დამარცხებისა“, რომელშიც 1918-1921 წლების საქართველოს სინამდვილის ფართო სურათია ასახული. გარდაიცვალა იტალიაში. 

## ლიტერატურა
* კონსტანტინე მკურნალი (1856-1918) // წერილები / ვ. ქაჯაია. - თბ., 1974. - გვ.230-234;
* ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია. ტ. 6 / გ. შარაძე. - თბ., 2005.
* New Materials Concerning Secret Operations of the “Caucasian Group” in 1938-1939 / Lali Tsomaia // Pro Georgia. Journal of Kartvelological Studies, №27, - 2017. - 279-290.

კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
Virtual Boy

**Virtual Boy** () — მეექვსე თაობის 32-ბიტიანი ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 1995 წლის 21 ივლისს იაპონიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში იმავე წლის 14 აგვისტოს.

რეკლამირებული იყო როგორც პირველი კონსოლი, რომელსაც შეეძლო სტერეოსკოპული 3D გრაფიკის გამოსახვა.  Virtual Boy იძლევა ილუზიის ზუსტი მოცულობის შექმნის შესაძლებლობას პარალაქსის ეფექტის მეშვეობით. ის გამოიყენებდა ვირტუალური რეალობის სათვალის ტექნოლოგიას — მოთამაშე ათავსებს თავს მოწყობილობის ოკულარში, სადაც აღიქვამს მონოქრომულ გამოსახულებას.

კონსოლზე მუშაობამ ოთხ წელზე მეტს გასტანა. მისი კოდური სახელი იყო **VR32**.  Nintendo-მ ხელი მოაწერა შეთანხმებას ამერიკულ კომპანია Reflection Technology-სთან ოკულარული 3D LED ტექნოლოგიის გამოყენების შესახებ. გარდა ამისა, ჩინეთში აშენდა ქარხანა სპეციალურად Virtual Boy-ის წარმოებისთვის. რაც შეეხება მესამე მხარის დეველოპერების მხარდაჭერას, ამ მხრივ,  წინამორბედ პლატფორმებთან შედარებით მეტად შეზღუდული იყო.

კონსოლი უარყოფითად მიიღეს კრიტიკოსებმა. მისი წარუმატებლობა გამოწვეული იყო რიგი მიზეზებით, მათ შორის მაღალი ფასით, მონოქრომული ეკრანითა და არაშთამბეჭდავი 3D ეფექტებით. საგულისხმოა, რომ მისი ხშირი გამოყენება საფრთხეს უქმნიდა მომხმარებლის ჯანმრთელობას. ასევე კონსოლი პოზიციონირებდა, როგორც პორტატიული კონსოლი, თუმცა მისი ზომა და წონა ეჭქვეშ აყენებდა მის პორტატიულობას. საბოლოოდ, იგი გამოიცა დაუმთავრებელი ფორმით, რადგანაც კომპანიამ მთელი თავისი რესურსი მიმართა მომდევნო სახლის კონსოლის Nintendo 64-ის წარმოებაზე.

ფასის მუდმივი კლების მიუხედავად, მიჩნეულია კომერციულ ჩავარდნად,  საერთო ჯამში კონსოლის გაყიდვების რაოდენობა შეადგენს 770,000 ეგზემპლარს. სტერეოსკოპული ტექნოლოგია მოგვიანებით წარმატებით დაინერგა 
ახალი თაობის კონსოლებში, მათ შორის Nintendo-ს პორტატიულ კონსოლ 3DS-ში. Nintendo-მ Virtual Boy-ის წარმოება შეწყვიტა 1996 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Virtual Boy — Nintendo.com (დაარქივებული —Internet Archive Wayback Machine)
*Virtual Boy-ს თამაშების სია — GameFAQs
*
*Virtual Boy-ს აპარატული მახასიათებლები  — Planet Virtual Boy
*Virtual Boy Programming Documentation  —Planet Virtual Boy
*Virtual Boy-ს მიმოხილვა  — GBAtemp.net

## სქოლიო

კატეგორია:1995 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1995 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:ვირტუალური რეალობა
წითელი ბაღლინჯო

**წითელი ბაღლინჯო**, *ჯარისკაცა* () — ნახევრადხეშეშფრთიანების რიგის წითელი ბაღლინჯოების ოჯახის (*Pyrrhocoridae*) ტიპური წარმომადგენელი. მისი სხეულის სიგრძეა 7–12 მმ. ზევიდან შეფერილია ღია წითლად, აყრია შავი ლაქები, ქვედა ნაწილი შავია. ჩვეულებრივ, ზედა ფრთები მოკლეა, ქვედები არ აქვს. ფართოდაა გავრცელებული შუა და სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, დასავლეთ აზიაში. ძირითადად ცხოვრობს ნათელ ტყეებსა და პარკებში.

## სქოლიო 
კატეგორია:წითელი ბაღლინჯოები
კომბოსტოს გაზაფხულის ბუზი

**კომბოსტოს გაზაფხულის ბუზი** () — მწერი ყვავილის ბუზების ოჯახისა. ზრდასრული დედალი ბუზი ღია ნაცრისფერია. მუცელზე გასდევს ვიწრო ლაქებად დაყოფილი მურა ზოლი. მამალი ამავე ფერისაა. მკერდზე ზურგის მხარეს გასდევს სამი მუქი ფერის ზოლი. ბუზის სხეულის სიგრძე 6–6,5 მმ-ია. მატლი ცილინდრისებრი ფორმისაა, თეთრი ან მოყვითალო ფერის. მისი სიგრძე 7–8 მმ შეადგენს. მავნებელი მწერია. ძირითადად აზიანებს კომბოსტოს (თავიანი, ყვავილოვანი, ბროკოლი) საადრეო ჯიშებს, მატლები აზიანებენ კომბოსტოს ფესვებს, რის შედეგადაც მცენარე ან იღუპება, ან მისი განვითარება ფერხდება. მავნეა გაზაფხულზე და ზაფხულში.

 კომბოსტოს მოსავლის აღების შემდეგ დარჩენილი მცენარეული ნარჩენების განადგურება, სარეველების წინააღმდეგ ბრძოლა, ქიმიური წამლობები (მალათიონის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდები).

## სქოლიო 
კატეგორია:ყვავილის ბუზები
კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები
გიორგი მაჩაბელი (რევოლუციონერი)

მინი|გიორგი მაჩაბელი
**გიორგი ზაალის ძე მაჩაბელი** (დ. 16 სექტემბერი, 1879, ქურთა, გორის მაზრა, ახლანდ. ქურთის მუნიციპალიტეტი, — დ. 19 მარტი, 1918, ცხინვალი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, რევოლუციონერი.

დაამთავრა თბილისის ქართული გიმნაზია. იყო თავადური საგვარეულოს წარმომადგენელი და გორის მაზრის შეძლებული მემამულე. მიუხედავად წოდებრივი წარმოშობისა, რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს მაჩაბელი აქტიურად მონაწილეობდა შიდა ქართლის გლეხთა მოძრაობაში. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, თუმცა მისი საქმიანობა ვიწრო პარტიულ ინტერესებს სცდებოდა; მაგალითად, მაჩაბელს პარიზიდან ჩამოჰქონდა და ხალხში ავრცელებდა ეროვნულ-დემოკრატების გაზეთ „საქართველოს“ ნომრებს. ზურაბ (ზუბიკო) აბდუშელიშვილის მიერ გორის მაზრაში კონტრრევოლუციური თავადაზნაურული მილიციის („შავი რაზმის“) შექმნის შემდეგ მაჩაბელმა მას „წითელი რაზმი“ დაუპირისპირა. 1906 წელს მაჩაბელი დააპატიმრეს და რამდენიმე წლით ციმბირის კატორღაში გაგზავნეს.  

1915 წლიდან მაჩაბელი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მაჩაბელი კვლავ დაუბრუნდა პოლიტიკურ საქმიანობას. მონაწილეობა მიიღო ქართული წითელი გვარდიის (შემდგომში სახალხო გვარდია) შექმნაში. მაჩაბელი იყო გორის მაზრის კომისარი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გორის კოლექტივის და მუშათა დეპუტატების საბჭოს თავმჯდომარე, ასევე გორის ქალაქის საბჭოს წევრი. 1918 წელს ხელმძღვანელობდა გორის ქართული პოლკის ამბოხებული ჯარისკაცების განიარაღებას, შემდეგ მონაწილეობდა გვარდიის ექსპედიციაში ბორჯომ-ახალციხის მხარეში.  

1918 წლის მარტში ბოლშევიკების ხელმძღვანელობით ოსების აჯანყების დაწყების შემდეგ გიორგი მაჩაბელი გორის გვარდიით დაბა ცხინვალში გაემართა. ამბოხებულებთან უშედეგო მოლაპარაკებების შემდეგ მაჩაბელი სათავეში ჩაუდგა ცხინვალის დაცვას. პირადად იბრძოდა გვარდიის პოზიციებზე ტყვიამფრქვევით. დაიჭრა და გადაიყვანეს ცხინვალის საავადმყოფოში, სადაც ხიშტებით მოკლეს შენობაში შეჭრილმა ამბოხებულებმა. ცხინვალის ქუჩებში დაიღუპნენ ასევე მაჩაბლის თანამებრძოლები — ვეტერანი სოციალ-დემოკრატი ალექსანდრე (სანდრო) კეცხოველი და ოსი კოსტა ყაზიევი. მაჩაბლის მკვლელობამ ქართულ საზოგადოებაში საყოველთაო აღშფოთება გამოიწვია. მისი ცხედარი დიდი პატივით წაასვენეს თბილისში და დაკრძალეს წმინდა ნინოს ეკლესიის ეზოში. ჰყავდა ცოლი — ალექსანდრა ილიას ასული ხარაშვილი და ქალიშვილი — დარეჯანი.

## ლიტერატურა
* გაზ. „ერთობა“, №67, - 23 მარტი, 1918, - გვ. 2;
* გაზ. „ერთობა“, №69, - 25 მარტი, 1918, - გვ. 2;
* გაზ. „ერთობა“, №72, - 29 მარტი, 1918, - გვ. 2.

კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ალექსანდრე ოდიშელიძე

**ალექსანდრე ილიას ძე ოდიშელიძე** (დ. უცნობია — გ. 10 მაისი, 1933, პარიზი) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, გენერალ ილია ოდიშელიძის შვილობილი.

სწავლობდა ნოვოჩერკასკის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, რომელიც არ დაუმთავრებია I მსოფლიო ომში რუსეთის იმპერიის არმიის რიგებში მოხალისედ წასვლის გამო. მსახურობდა პორუჩიკად 1-ლ საავტომობილო მეტყვიამფრქვეველთა ასეულში, შემდეგ შტაბს-კაპიტნად 1-ლ ჯავშნოსან ავტომობილთა დივიზიონში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1915 წელს პოლონეთში, ქალაქ პულტუსკთან ბრძოლაში. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV, წმ. სტანისლავის III (ორივე 1915) და წმ. გიორგის IV ხარისხის (1916) ორდენებით. 1917 წელს შტაბს-კაპიტნის წოდებით გადაიყვანეს დვინსკის სამხედრო ოლქის შტაბის რეზერვში. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს უცხოეთის მოქალაქის სტატუსით ცხოვრობდა დონის როსტოვში (განზრახული ჰქონდა ნოვოჩერკასკის ინსტიტუტის დამთავრება). ირიცხებოდა თეთრი მოძრაობის ე. წ. დონის არმიაში. 1919 წლიდან პოდპოლკოვნიკი, პოლკოვნიკი. შემდეგ ემიგრაციაში ცხოვრობდა საფრანგეთში.

## ლიტერატურა
* С.В. Волков. База данных «Участники Белого движения в России» на январь 2016. Буква О.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კომბოსტოს ღეროს მალულხორთუმა

**კომბოსტოს ღეროს მალულხორთუმა** () — მწერი ცხვირგრძელასებრთა ოჯახისა. ზრდასრული ხოჭოს სხეულის სიგრძეა 25–32 მმ. სხეული შავი ფერისაა, ზედა მხარე დაფარულია ბეწვებით და ნაცრისფერი ქერცლით. ხორთუმი მოღუნულია. მატლი მოყვითალო-თეთრია, აქვს ყავისფერი თავი. ჭუპრი მოყვითალო შეფერილობისაა. მავნებელი მწერია. ზიანს აყენებს თავიან კომბოსტოს, ყვავილოვან კომბოსტოს, ბროკოლს. ახლადგამოჩეკილი მატლები მცენარეში (ყუნწში და ღეროში) აკეთებენ ხვრელებს, ჭამენ ღეროს გულგულს და ავსებენ მას ექსკრემენტებით. საბოლოოდ მატლები ღეროს ფესვის ყელამდე გამოღრღნიან და ისე ჩადიან მიწაში. ამ სახით დაზიანებული მცენარე შესაძლოა დაიღუპოს, ან როგორც მინიმუმ, დაუქვეითდეს პროდუქტიულობა. მავნეა გაზაფხულზე, ზაფხულში და შემოდგომაზე. გავრცელებულია ევროპაში.

 კომბოსტოს მოსავლის აღების შემდეგ დარჩენილი მცენარეული ნარჩენების განადგურება, სარეველების წინააღმდეგ ბრძოლა, ქიმიური წამლობები (დელტამეტრინის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდები).

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები
კატეგორია:ცხვირგრძელასებრნი
კომბოსტოს ხვატარი

**კომბოსტოს ხვატარი** () — მწერი ხვატრისებრთა ოჯახისა. მავნებლის ზრდასრული მატლის სიგრძე დაახლოებით 50 მმ-ია, პეპლის ფრთების შლილიც 50 მმ-მდეა. შეფერილობა ძალზე ცვალებადია, დაწყებული ღია-მწვანიდან, დამთავრებული შავით. ფრთები მუქი შეფერილობისაა, გარეთა კიდეზე გასდევს ტალღისებრი მოყვითალო-თეთრი ხაზი. მავნებელი მწერია. მისი მატლები ღრღნიან კომბოსტოს ფოთოლს და აკეთებენ დიდი ზომის ხვრელებს. როდესაც კომბოსტო თავს გაიკეთებს, მავნებლის უფროსი ხნოვანების მატლები იჭრებიან კომბოსტოს თავში და ღრღნიან მასაც. წარმოშობილი ხვრელებიდან მცენარეში ჩადის წვიმის წყალი და იწვევს კომბოსტოს ლპობას. მავნეა გაზაფხულზე და ზაფხულში.

 მზრალად ხვნა კულტივაციით, მცენარეული ნარჩენების განადგურება, ქიმიური წამლობები (დელტამეტრინის, ლამბდაციგალოტრინის, მალათიონის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდები).

## გალერეა 

ფაილი:Mamestra brassicae01.jpg|ჭუპრი და ზრდასრული
ფაილი:Kooluil Mamestra brassicae op boerenkool (Curly kale).jpg|მუხლუხი
ფაილი:Groene savooiekool schade van kooluil (Mamestra brassicae damage).jpg|დაზიანებული კომბოსტო
ფაილი:(2154) Cabbage Moth (Mamestra brassicae) - Flickr - Bennyboymothman.jpg

## სქოლიო 
კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები
კატეგორია:ხვატრისებრნი