ლეონიდ ლეონიდოვი

**ლეონიდ მირონის ძე ლეონიდოვი** (, ნამდვილი სახელი - **ლეონიდ მეიერის ძე ვოლფენზონი**; დ. 22 მაისი [ 3 ივნისი ], 1873, ოდესა - გ. 6 აგვისტო, 1941, მოსკოვი) — რუსი და საბჭოთა მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1936). ლენინის ორდენის კავალერი (1937). ხელოვნების ისტორიის დოქტორი (1939).

## ბიოგრაფია
### ოჯახი, ბავშვობა
[მარცხნივ|მინი| ლეონიდოვი ლოპახინის როლში ([ალუბლის ბაღი|„ალუბლის ბაღი“). კ.ფიშერის ფოტო]]
ლეონიდ ვოლფენსონი დაიბადა ოდესაში, მდიდარ ებრაულ ოჯახში. მამა - მეიერ ვენიამინის ძე ვოლფენსონი (1838-1911), იყო ბროკერი ოდესაში. მისი მეუღლე სოფია მაქსიმილიანის ასული ექსელბირტი (1850-იანი წლების დასაწყისი - 1910), მისი დის შვილი იყო. ამრიგად, მომავალი არტისტის დედა მისი ბიძაშვილიც იყო. ასეთ მჭიდროდ დაკავშირებულ ქორწინებას ცნობილი შედეგები მოჰყვა: ლეონიდის ორ უფროს ძმას თანდაყოლილი დეფექტები ჰქონდათ და გაიზარდნენ სპეციალურ სამედიცინო დაწესებულებაში. როგორც თავად ლეონიდოვი წერს: „მათ ასწავლეს ლაპარაკი, მაგრამ მათი საუბარი მძიმე შთაბეჭდილებას ახდენდა მათზე, ვინც პირველად მოისმენდა. ხმა გუგუნით, ყელიდან რაღაც ღრიალით გამოდის. მათ ტუჩების მოძრაობით ესმოდათ სხვების საუბარი… ასე ჩამომიყალიბდა კარგი დიქცია ჩემს ყრუ-მუნჯ ძმებთან ურთიერთობისას“.

ლეონიდოვის უმცროსი ძმა, იაკობი, სასცენო ფსევდონიმით - ვოლკოვი, მოგვიანებით გახდა რსფსრ დამსახურებული არტისტი. მისი შემოქმედებითი მოღვაწეობის 45 წლის იუბილე 1946 წელს მოსკოვის სატირის თეატრში აღინიშნა. ამასთან დაკავშირებით მათი დედა ირონიით ამბობდა: „რა უბედურებაა: ორი შვილი ყრუ-მუნჯი და ორი მსახიობი“.

### შემოქმედება
რიშელიეს გიმნაზიაში სწავლისას (1883-1889 წლებში, არ დაუმთავრებია) სამოყვარულო თეატრით დაინტერესდა. ის იყო ოდესის საქალაქო სათათბიროს სახვითი ხელოვნების საზოგადოების (1889-1892) და ქალაქის სახალხო აუდიტორიის (რეჟისორი გ. ი. მატკოვსკი; 1894-1895) სამოყვარულო დასების მსახიობი, რომელიც ძირითადად თამაშობდა მუშებისთვის. ამ დროს მან მიიღო ფსევდონიმი ლეონიდოვი.

1892-1894 წლებში მსახურობდა სამხედრო სამსახურში - ოდესის მე-14 მსროლელი პოლკის მე-8 ასეულში მოხალისედ.

1895 წელს, ნიკოლაი სოლოვცოვის დასში შესვლის წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ, იგი გაემგზავრა მოსკოვში, საიმპერატორო თეატრალურ სკოლაში (ახლანდელი შჩეპკინის სახელობის უმაღლესი თეატრალური სასწავლებელი) სწავლის პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო მცირე თეატრის სპექტაკლებში, ითამაშა (მილონოვი) სკოლის გამოსაშვებ სპექტაკლში - ალექსანდრე ოსტროვსკის „ტყე“, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ დატოვა სასწავლებელი და დაბრუნდა ოდესაში. აქ ის მსახურობდა ნ. სოლოვცოვის ჯგუფში, რომელიც გამოდიოდა კიევსა და ოდესაში (1896-1901), კერძოდ, ითამაშა ერთ-ერთ საუკეთესო წარმოდგენაში, ანტონ ჩეხოვის პიესაში „სამი და".

1901 წელს გადავიდა მოსკოვის კორშის თეატრში (რეჟისორი ნ. ნ. სინელნიკოვი ), ხოლო ორი წლის შემდეგ, ნემიროვიჩ-დანჩენკოს მიწვევით - მოსკოვის სამხატვრო თეატრში, სადაც მსახურობდა 38 წლის განმავლობაში (სიცოცხლის ბოლომდე). მოღვაწეობდა რეჟისურაშიც. სტანისლავსკი მსახიობს მიიჩნევდა „ერთადერთ რუს ტრაგიკულ მსახიობად“. 

სამხატვრო თეატრში ეკავა საპასუხისმგებლო თანამდებობები: 1921-1922 წლებში იყო დასის და რეპერტუარის ხელმძღვანელი, 1927-1928 წლებში - თეატრის დირექტორის მოადგილე, იყო საბჭოში (1932 წლიდან, ვასილ კაჩალოვთან და ივან მოსკვინთან ერთად), რომელიც. ხელმძღვანელობდა თეატრს ხელმძღვანელების არყოფნის პერიოდში, 1939 წლიდან იყო მოსკოვის სამხატვრო თეატრის სამხატვრო საბჭოს წევრი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო.

1918 წლიდან თამაშობდა ფილმებში. მუშაობდა რადიოში. 1920-იან წლებში ასწავლიდა ფ. ი. შალიაპინის სახელობის დრამატულ სტუდიაში. იგი მუშაობდა ახალგაზრდებთან სტანისლავსკის ოპერის და დრამის სტუდიაში (ახლანდელი სტანისლავსკის ელექტროთეატრი). სიცოცხლის ბოლო წლებში ასწავლიდა თეატრალურ ხელოვნებას ა. ვ. ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტში (ГИТИС). 1935 წლიდან იყო სამსახიობო განყოფილების დეკანი, 1939 წლიდან - ინსტიტუტის სამხატვრო ხელმძღვანელი; ხელოვნების ისტორიის დოქტორი (1939), პროფესორი (1939). ავტორია სტატიებისა თეატრალური ხელოვნების თეორიაზე.

ლეონიდოვი გარდაიცვალა 1941 წლის 6 აგვისტოს მოსკოვში. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე.

### ოჯახი
* ვაჟი - იური ლეონიდოვი (1917-1989), მსახიობი, რსფსრ სახალხო არტისტი (1968)
* ქალიშვილი - ანა ლეონიდოვა, მსახიობი (მოსკოვის სტანისლავსკისა და ნემიროვიჩ-დანჩენკოს სახელობის მუსიკალური თეატრი).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1925 : რსფსრ დამსახურებული არტისტი
* 1928 : რსფსრ სახალხო არტისტი
* 1936 : სსრკ სახალხო არტისტი
* 1937 : ლენინის ორდენი - *რუსული თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში გამორჩეული წვლილისთვის.*
* 1938 : შრომის წითელი დროშის ორდენი - *მ.გორკის სახელობის მოსკოვის სამხატვრო თეატრის 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.* 
* 1939 : ხელოვნების ისტორიის დოქტორი

## შემოქმედება
### ფილმოგრაფია
#### სამსახიობო მოღვაწეობა
* 1918 - პური (მოკლე ფილმი) - *საცხობის მფლობელი*
* 1918 - უფლისწული ალექსი - *მეფე პეტრე I*
* 1919 - მოციქული
* 1919 - რკინის ქუსლი - *ვიქსონი*
* 1926 - ყმის ფრთები - *მეფე ივანე მრისხანე*
* 1927 - მისი აღმატებულება - *გუბერნატორი ფონ უოლ* / *ძველი რაბინი*
* 1929 - ქალაქში შესვლა არ შეიძლება - *პროფესორი კოჩუბეი*
* 1932 – კეთილდღეობა – *ვერნერ როსკე*
* 1933 - მარიონეტები - *HOLDING THE THREAD, სამხედრო ინდუსტრიის კონცერნის ხელმძღვანელი*
* 1936 - გობსეკი - *გობსეკი*

#### რეჟისორი 
* 1919 — რკინის ქუსლი
* 1926 — ყმის ფრთები  

## ლიტერატურა
*Энциклопедический словарь. Т. 2. — М. «Большая Советская энциклопедия», 1954. — С. 250.

## რესურსები ინტერნეტში
*Они оставили след в истории Одессы - Леонидов Леонид Миронович
*ЛЕОНИДОВ, ЛЕОНИД МИРОНОВИЧ
*ЛЕОНИДОВ, ЛЕОНИД МИРОНОВИЧ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ოდესაში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:რუსი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები