open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნაღველა

**ნაღველა**  () — მცენარეთა გვარი ნაღველასებრთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახია. მისი ლურჯი, ცისფერი ან ყვითელი, მილისებრი ან ზარისებრი ყვავილები მარტოულია ან შეკრებილია ნახევრად ქოლგა ყვავილედად, ნაყოფი კოლოფია. 

აერთიანებს 400-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ძირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. ტყის, სუბალპური და ალპური მცენარეებია.

საქართველოში იზრდება 20-მდე სახეობა. საქართველოს ენდემია უცნაური ნაღველა (), რომელიც აფხაზეთში გვხვდება. იშვიათი დეკორატიული სახეობებიდან აღსანიშნავია ლაგოდეხის ნაღველა ().

## გალერეა

ფაილი:ნაღველა Gentiana asclepiadea Schwalbenwurzenzian.JPG|ნაღველა Gentiana asclepiadea Schwalbenwurzenzian
ფაილი:ნაღველა გაზაფხულის Gentiana verna Frühlingsenzian.JPG|ნაღველა გაზაფხულის Gentiana verna Frühlingsenzian
ფაილი:Gentiana clusii a2.jpg|ნაღველა დიდყვავილა Gentiana clusii Enzian
ფაილი:KochscherEnzian.jpg|ნაღველა უღერო Gentiana acaulis stengelloser Enzian

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაღველასებრნი
ნაღველასებრნი

**ნაღველასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ძირითადად ბალახებია, იშვიათად ბუჩქები. 

ოჯახში 70-მდე გვარის 1000-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან ძირითადად ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში 5 გვარის 27-მდე მხოლოდ ბალახოვანი სახეობაა. ისინი ტყისა და მდელოს მცენარეებია. ნაღველასებრნი განსაკუთრებით ბევრია მთაში. ყველაზე მრავალრიცხოვანია ნაღველას გვარი.

## ლიტერატურა 
*
Lovers in Japan

**Lovers in Japan**— ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა და მეოთხე სინგლი 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან *Viva la Vida or Death and All His Friends*.

სიმღერის სინგლის ვერსია, "Osaka Sun Mix" ასევე შეტანილია ჯგუფის 2008 წლის EP დისკში ''Prospekt's March*. "ჩვენ მას უფრო უკეთ ვუკრავთ ცოცხლად, ვიდრე ჩანაწერზე. ასე რომ საკონცერტო ვერსიებით შთაგონებულებმა ჩავწერეთ Osaka Sun ვერსია, რომელიც უფრო ცოცხლად ჟღერს”, ახსენა კრისმა  განსხვავება ორ ვერსიას შორის შეიმჩნევა დაახლოებით 1:46-ზე, სადაც ჟღერს დამატებითი ვოკალები, ხოლო 2:59-ზე ასევე შეიმჩნევა განსხვავება. ალბომში *Viva la Vida* ეს სიმღერა უერთდება მეორე კომპოზიციას, "Reign of Love".

## სიმღერების სია 
*Lovers in Japan&nbsp;– 3:57 (ალბომის ვერსია)
**Lovers in Japan/Reign of Love&nbsp;– 6:51 (ალბომის ვერსია)
*Lovers in Japan (აკუსტიკური ვერსია)&nbsp;– 3:44 (სპეციალური დამატება, მხოლოდ წინასწარ შეკვეთის შემთხვევაში)
*Lovers in Japan (Osaka Sun Mix)&nbsp;– 3:58 (შეცვლილი ვერსია, უფრო სწრაფი ტემპით, ასევე შეტანილია დისკში *Prospekt's March'' EP)

;პრომო დისკი
*Lovers in Japan (Osaka Sun Mix)&nbsp;– 3:57

## მუსიკალური ვიდეო 
მინი|მარცხნივ|230პქ
სიმღერის მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია მეტ უაიტკროსი. ვიდეო გადაღებული იქნა ლონდონში და გამოვიდა 2008 წლის 31 ოქტომბრიდან 1 კვირის განმავლობაში უფასოდ ვრცელდებოდა სერვისის iTunes აშშ და კანადის წარმომადგენლობების მეშვეობით.

კლიპის პირველ ნაწილში ჯგუფი უკრავს სხვადასხვა ადგილებში და ეკრანზე წერს ტექსტებს სიმღერიდან. მისამღერის დროს კამერა ტრიალებს, ხოლო დასასრულს ჯგუფზე იყრება ქაღალდის კონფეტი.

## ჩარტებში 
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Coldplay.com
* Coldplaying.com 

კატეგორია:2008 წლის სინგლები
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები
კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
Electric Arguments

{{ინფოდაფა ალბომი
| სახელწოდება        = Electric Arguments
| ტიპი = studio
| შემსრულებელი      = The Fireman
| გარეკანი     = Electric Arguments album.jpg
| გამოცემის თარიღი   = 24 ნოემბერი, 2008
| ჩაწერის თარიღი    = 2007-2008
| ჟანრი       = ექსპერიმენტული როკი, ემბიენტი, ელექტრონიკა, ნეო-ფსიქოდელია, ალტერნატიული როკი
| ხანგრძლივობა      = 63:05
| ლეიბლი       = One Little Indian, ATO (აშშ)
| პროდიუსერი    = The Fireman
| წინა_სახელწოდება = Liverpool Sound Collage
| წინა_წელი  = 2000
| შემდეგი_სახელწოდება =
| შემდეგი_წელი  =
| სხვადასხვა       =

***Electric Arguments*** — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის და პროდიუსერ Youth-ის პროექტ The Fireman-ის 2008 წლის სტუდიური ალბომი. ალბომის გამოცემაზე ცნობილი გახდა, 2008 წლის 29 სექტემბერს, პოლის ოფიციალური საიტიდან. დისკი გამოვიდა 24 ნოემბერს. ეს არის პროექტის პირველი ალბომი, სადაც მაკ-კარტნის სახელი ღიად არის გამოცხადებული და აღნიშნულია დისკის ბუკლეტზე.

ალბომი ჩაწერილია 13 დღის, მთელი წლის განმავლობაში.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* პოლ მაკ-კარტნი - Fireman  - ოფიციალური საიტი
* ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის ალბომები
კატეგორია:The Fireman-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
კატეგორია:One Little Indian Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები მარტინ გლოვერის პროდიუსერობით
კატეგორია:ATO Records-ის ალბომები
სასტვენა

**სასტვენა** () — ყვავილოვან მცენარეთა გვარი მიხაკისებრთა ოჯახისა. ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია. მოპირისპირე ფოთლები და ორსქესიანი ან ერთსქესიანი ყვავილები აქვთ. 

გვარში 100-მდე სახეობაა, რომლებიც ორივე ნახევარსფეროშია გავრცელებული. ამათგან, საქართველოში 6 სახეობაა ცნობილი. იზრდება ნახევრად უდაბნოებისა და ტყის სარტყელში მშრალ, ღორღიან ფერდობებზე, ტყისპირებზე, ტყეებში, დასარეველიანებულ ადგილებში, ნათესებში. ზოგიერთ სახეობას დეკორატიულ  მებაღეობაში იყენებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მიხაკისებრნი
ნენთა ავტონომიური ოკრუგი

მინი|ნენთა ავტონომიური ოკრუგი
**ნენთა ავტონომიური ოკრუგი** (ნენ. Ненёцие автономной ӈокрук) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი (არხანგელსკის ოლქის შემადგენლობაშია), ჩრდილოეთ-დასავლეთის ფედერალურ ოკრუგის შედადგენლობაში შედის. ქ. ნარიან-მარი — ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრია. ოკრუგს სამხრეთით ესაზღვრება კომის რესპუბლიკა, სამხრეთ-დასავლეთით — არხანგელსკის ოლქი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი. ოკრუგი შეიქმნა 1929 წლის 15 ივლისს.

## გეოგრაფიული მდებარეობა 
ნენთა ავტონომიური ოკრუგი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ოკრუგის შემადგენლობაშია კუნძულები კოლგუევი და ვაიგაჩი, ნახევარკუნძული კანინი. ოკრუგს აკრავს ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის თეთრი, ბარენცის, პეჩორისა და კარის ზღვები. 
## ლიტერატურა
კატეგორია:ნენთა ავტონომიური ოკრუგი
Jingle Bells

„**Jingle Bells**“, „**One Horse Open Sleigh**“ — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საშობაო სიმღერა. სიმღერა გამოიცა 1857 წლის 16 სექტემბერს ჯეიმზ ლორდ პიერპონტის მიერ. სიმღერა თარგმნილია უამრავ ენაზე.

## სიმღერის ტექსტი 
:Dashing through the snow
:In a one horse open sleigh
:O'er the fields we go
:Laughing all the way
:Bells on bob tails ring
:Making spirits bright
:What fun it is to laugh and sing
:A sleighing song tonight
:
:Oh, jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh
:Jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh
:
:A day or two ago
:I thought I'd take a ride
:And soon Miss Fanny Bright
:Was seated by my side
:The horse was lean and lank
:Misfortune seemed his lot
:We got into a drifted bank
:And then we got upsot
:
:Oh, jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh
:Jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh yeah
:
:Jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh
:Jingle bells, jingle bells
:Jingle all the way
:Oh, what fun it is to ride
:In a one horse open sleigh

## რესურსები ინტერნეტში
* Search result for recordings — AllMusic

## სქოლიო
კატეგორია:შობა
კატეგორია:საშობაო სიმღერები
ამე-ნო უძუმე

[thumb|250px|right|ამე-ნო-უძუმეს დაფა შინტოისტურ ტაძარში, [ტაკაჩიჰო, იაპონია.]]
**ამე-ნო-უძუმე-ნო-მიკოტო** () — განთიადის, ბედნიერებისა და სიხარულის შინტოისტური კამი, ქალღმერთი. ცნობილია მზის ქალღმერთ ამატერასუს ისტორიაში მთავარი როლით.

ამატერასუს ძმამ, ქარიშხლის ღმერთმა სუსანოომ, შებღალა მისი წმინდა შენობები და მოკლა ერთ-ერთი ქალწული, რადგან მის ნდობაზე უარი თქვა. ამატერასუს მისი რისხვის იმდენად შეეშინდა, რომ გამოქვაბულ ამე-ნო-ივატოში () დაიმალა. სამყარო უმზისშუქოდ ჩაბნელდა. ონები გამოვიდნენ ბნელ სამყაროში; ღმერთებს არ შეეძლოთ ამატერასუს გამოქვაბულიდან გამოყვანა.

ჭკვიანმა უძუმემ აიღო პატარა ნავი, გამოქვაბულის შესასვლელთან ამოაყირავა და მასზე დაიწყო ცეკვა. სხვა კამებიც უყურებდნენ და იფიქრეს, იმდენად სასაცილო იყო, რომ მხიარულად სიცილი დაიწყეს. ამატერასუმ გაიგო ხმები და გარეთ გამოიხედა სანახავად, თუ რატომ იცინოდნენ. როდესაც გამოქვაბული გააღო, უძუმეს მიერ ხეზე დადებულ სარკეში მისი მშვენიერი ანარეკლი დაინახა და ნელა გამოვიდა გამოქვაბულიდან. ამ დროს, კამი ამე-ნო-ტაჯიკარავომ () მის უკან გამოქვაბული დაკეტა და ამატერასუს უკან შესვლა აღარ შეეძლო. სხვა კამიმ შესასვლელს ჯადოსნური თოკი შემოავლო. ამე-ნო-კოჲანემ () მზის ქალღმერთს თხოვა სხვა კამებს გაყოლოდა. ისიც დათანხმდა და დედამიწაზე კვლავ დაბრუნდა სინათლე.

უძუმეს დღესაც ცემენ თაყვანს. ამე-ნო-უძუმე ნიშნავს *დიდ დამთანხმებელს*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* A substantial article on this subject 
* A one-paragraph glossary entry in Italian 

კატეგორია:იაპონური მითოლოგია
კატეგორია:მატყუარა ღმერთები
კატეგორია:იაპონური ღმერთები
ანატი

**ანატი** - დასავლეთსემიტურ მითოლოგიაში ნადირობის და ომის ქალღმერთი, ანტიმეომარი, გარდაცვლილი და აღმდგარი ღმერთის, ბალუს და და შეყვარებული. იგი ეხმარბოდა ბალუს მისი ომების დროს სიკვდილის ღმერთთან მუტუ და ზღვის ღმერთთან იამასთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Entsprechender Fachartikel in: Bauks, M. / Koenen, K. (Hgg.), Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet / AT, 2007ff., http://www.wibilex.de; 

კატეგორია:აღმოსავლური მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
სასჯულო სამრებლო

**სასჯულო სამრებლო** - სასამართლო უწყება და ოლქი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მოხსენიებულია დავით აღმაშენებლის 1123 წლის ანდერძში შიომღვიმისადმი. საბუთიდან ირკვევა, რომ საეკლესიო მსახურთა და ყმათა ერთობლიობა საკათალიკოსო სასჯულო სამრებლოს შეადგენდა (საქართველოს სახელმწიფოს მოსახლეობის უმრავლესობა სამეფო სასამართლოებს ექვემდებარებოდა). შიომღვიმისადმი კათალიკოსს სასამართლო შეუვალობა მიუნიჭებია და ამით იგი თავისი სასჯულო სამრებლოდან ამოუღია. 

## ლიტერატურა
**ჯავახიშვილი ივ.*, ქართული  სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ., 1929;

კატეგორია:საქართველოს ისტორია
თავისუფლების მონუმენტი

საკუთარი სახელი „**თავისუფლების მონუმენტი**“ შეიძლება აღნიშნავდეს:

*თავისუფლების მონუმენტი (თბილისი) — ქ. თბილისის ცენტრალური მოედანზე არსებული წმ. გიორგის მონუმენტი;
*თავისუფლების მონუმენტი (ბათუმი) — ქ. ბათუმში „ევროპის მოედანზე“ არსებული მონუმენტი;
*თავისუფლების მონუმენტი (რიგა) — მონუმენტი ლატვიის დედაქალაქ რიგაში, „თავისუფლების ბულვარში“.
თავისუფლების მონუმენტი (თბილისი)

[260px|მინიატიურა|მონუმენტი განთავსებულია [თავისუფლების მოედანი|თავისუფლების მოედნის ცენტრში]]

**თავისუფლების მონუმენტი** — ქალაქ თბილისის ცენტრალურ მოედანზე 2006 წლის 23 ნოემბერს აღმართული წმინდა გიორგის ქანდაკება. მონუმენტის საერთო სიმაღლე, მოედნის ნიშნულიდან, 35 მეტრია, აქედან ქანდაკებისა 5,6 მ. ჩამოსხმულია ბრინჯაოში და იწონის 27 ტონას, მის მოოქროვებაზე 2 კგ ოქრო დაიხარჯა. ქანდაკების ავტორია მხატვარი და მოქანდაკე ზურაბ წერეთელი, რომელმაც სკულპტურა ქალაქს საჩუქრად გადასცა, ხოლო მონუმენტის პროექტისა - საპროექტო ორგანიზაცია „დიზაინსტუდია - ზურაბ წერეთელი“. საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის ინიციატივით, ქანდაკების გახსნა საგანგებოდ დაემთხვა 23 ნოემბერს - გიორგობის დღესასწაულსა და „ვარდების რევოლუციის“ 3 წლისთავს. მონუმენტის გახსნა საზეიმოდ აღინიშნა კონცერტებით. 

მონუმენტს საფუძველი ერთი წლით ადრე, 2005 წლის 23 ნოემბერს საზეიმოდ ჩაეყარა, როდესაც ოთხი ქვეყნის - საქართველოს, რუმინეთის, უკრაინისა და ესტონეთის  პრეზიდენტებმა, სპეციალურ კაფსულაში მოთავსებული „თავისუფლების მემორანდუმი“  მონუმენტის საძირკველში მოათავსეს. პრეზიდენტებთან ერთად, მემორანდუმს ხელი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ ნინო ბურჯანაძემ და ადამიანის უფლებების დამცველმა ანატოლი შარანსკიმ მოაწერა. მონუმენტის გახსნა თავიდან 2006 წლის 26 მაისს იგეგმებოდა, თუმცა მშენებლობის გაჭიანურების გამო გადაიდო.

## გალერეა 

ფაილი:Freedom Square (Tbilisi) 2007.jpg| მონუმენტის ხედი რუსთაველის გამზირიდან, 2007 წელი.
ფაილი:Independence Day celebrations.jpg| დამოუკიდებლობის დღის აღნიშვნა, 2022 წელი.
ფაილი:Tavisidupleba Square in Tbilisi.jpg| მონუმენტი ღამით
ფაილი:Constructing St. George Monument.jpg| ძეგლის მშენებლობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*თავისუფლების მონუმენტი
*თავისუფლების მოედანზე ოთხი ქვეყნის პრეზიდენტმა თავისუფლების მონუმენტს საფუძველი ჩაუყარა ;
*თავისუფლების მონუმენტი საზეიმოდ გაიხსნა;

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის მონუმენტები
ელტურა

**ელტურა** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (ბელოთის ადმინისტრაციული ერთეული). 

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ელტურის (პატარა ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1160 მ-ზე, ერედვიდან 11 კმ-ის, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ-ის დაშორებით. ელტურას არქიტექტურული ძეგლიდან აღსანიშნავია სოფლის სასაფლაოზე მდგარი ქვაჯვარა, რომელიც გვიან შუა საუკუნეებით თარიღდება.

## ისტორია
1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში. 1989 წლის აღწერით იყო 52 მცხოვრები, ძირითადად ოსები. 1991 წლიდან სოფელი საქართველოს ხელისუფლების კონტროლის მიღმაა (ოფიციალურად შედიოდა ჯერ გორის, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში). 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lizard (ალბომი)

***Lizard*** () — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1970 წლის 11 დეკემბერს. ეს იყო რიგით მეორე ალბომი რომელიც ჩაიწერა ისეთი შემადგენლობით, რომელიც არ გამოსულა კონცერტებით. გორდონ ჰასკელი და ენდი მაკკალოკი მხოლოდ ამ ალბომზე ჩნდებიან ჯგუფის ოფიციალური წევრების სახით.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:King Crimson-ის ალბომები
კატეგორია:1970 წლის ალბომები
კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:E.G. Records-ის ალბომები
ადოლფ ადანი

**ადოლფ შარლ ადანი** ( დ. 24 ივლისი, 1803, პარიზი — გ. 3 მაისი, 1856, იქვე) — ფრანგი კომპოზიტორი და კრიტიკოსი. ოპერისა და ბალეტის კომპოზიტორი, საყოველთაოდ ცნობილი ბალეტით ჟიზელი (1844) Le Corsaire (1856, მისი ბოლო ნამუშევარი), Le postillon de Lonjumeau (1836), ტორეადორი (1849) და Si j'étais roi (1852, აღიარებული როგორც ერთ-ერთი მისი საუკეთესო ნაწარმოები) და მისი ოპერა (O Holy Night) (1847). ადამი აგრეთვე იყო ნიჭიერი მასწავლებელი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული   24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:გარდაცვლილი 1856
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
რაფსოდია პაგანინის თემაზე

**რაფსოდია პაგანინის თემაზე** (რუს.:Рапсодия на тему Паганини) სერგეი რახმანინოვის 20-25 წუთიანი ნაწარმოები დაწერილი ორკესტრისა და სოლო ფორტეპიანოსათვის.

## ვარიაციები
* შესავალი: Allegro vivace - ვარიაცია I (Precedente)
* თემა: L'istesso tempo
* ვარიაცია II: L'istesso tempo
* ვარიაცია III: L'istesso tempo
* ვარიაცია IV: Più vivo
* ვარიაცია V: Tempo precedente
* ვარიაცია VI: L'istesso tempo
* ვარიაცია VII: Meno mosso, a tempo moderato
* ვარიაცია VIII: Tempo I
* ვარიაცია IX: L'istesso tempo
* ვარიაცია X: L'istesso tempo
* ვარიაცია XI: Moderato
* ვარიაცია XII: Tempo di minuetto
* ვარიაცია XIII: Allegro
* ვარიაცია XIV: L'istesso tempo
* ვარიაცია XV: Più vivo scherzando
* ვარიაცია XVI: Allegretto
* ვარიაცია XVII: Allegretto
* ვარიაცია XVIII: Andante cantabile
* ვარიაცია XIX: A tempo vivace
* ვარიაცია XX: Un poco più vivo
* ვარიაცია XXI: Un poco più vivo
* ვარიაცია XXII: Un poco più vivo (Alla breve)
* ვარიაცია XXIII: L'istesso tempo
* ვარიაცია XXIV: A tempo un poco meno mosso

კატეგორია:ვარიაციები
კატეგორია:მუსიკა დაწერილი რახმანინოვის მიერ
ჩარლზ-ვალენტინ ალკანი

მარჯვნივ|მინი|ჩარლზ-ვალენტინ ალკანი
**ჩარლზ-ვალენტინ ალკანი** (; დ. 30 ნოემბერი 1813 — გ. 29 მარტი 1888)  — ფრანგი კომპოზიტორი და ვირტუოზი პიანისტი. მისი ებრაული წარმომავლობა აისახა როგორც მის ნაწარმოებებზე, ასევე მის ცხოვრებაზე. 6 წლის ასაკში იგი შეიყვანეს პარიზის კონსერვატორიაში და რამდენიმე წელიდაწდში უკვე აღიარებული პიანისტი გახდა, ხოლო შემდგომში კი იყო კომპოზიტორი და მასწავლებელი. იგი იყო გამოჩენილი ფრანგი მხატვტვრის ეჟენ დელაკრუას ახლო მეგობარი. ასევე ფერენც ლისტის და ფრედერიკ შოპენის თანამოღვაწე და მეგობარი. ჩარლზ ალკანი მოღვაწეობდა და გარდაიცვალა პარიზში, საფრანგეთში. დასაფლავებულია მონმარტრის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* Rimm R. The composer-pianists: Hamelin and The Eight. Portland: Amadeus Press, 2002
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ებრაელები
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:ებრაელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
Leptotyphlopidae

:***ძირითადი სახელწოდება:** ვიწროპირიანი გველები, ტანადი გველბრუცები, ძაფისებრი გველები.*

**Leptotyphlopidae** — გველების ოჯახი, გველბრუცების ინფრარიგისა, გავრცელებულნი ჩრდილო და სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკასა და აზიაში. წარმოადგენენ მთხრელ ფორმებსა. იკვებებიან ტერმიტებით, ჭიანჭველებითა და სხვა პატარა მწერებით. ოჯახი შეიცავს 2 გვარს, 87 სახეობით.

## აღნაგობა 
წამოადგენენ წვრილ, 30 სანტიმეტრამდე სიგრძის ჭიაყელასმსგავს გველებს. გარეგნულად ძლიერ ჰგვანან გველბრუცასებრნს, თუმცა შინაგანი აგებულებით განსხვავდებიან მათგან. კერძოდ ზედა ყბაზე არ გააჩნიათ კბილები, სამაგიეროდ ქვედა ყბაზე აქვს ორმწკრივად განლაგებული წვრილი, თუმცა მაგარი კბილები. წვრილი ცილინდრისებური სხეული დაფარული აქვთ 14 სიგრძივი ქერცლებით. თვალები ჩამალულია თვალის უბეებში. გველბრუცებისაგან განსხვავებით, ვიწროპირიან გველებს ერთსულოვნად მიაკუთვნებენ გველებს, ვინაიდან ზოგი მეცნიერი  Typhlopidae ოჯახის წარმომადგენლებს ხვლიკების ქვერიგში აერთიანებს. ოჯახში შედის მხოლოდ 2 გვარი - leptotyphlops ანუ Glaucomia და Rhinoleptus. 

## გავრცელების არეალი 
გავრცელებულნი არიან აფრიკაში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. 

## აღსანიშნავი სახეობები 
ოჯახის ყველაზე დიდი წარმომადგენელია leptotyphlops albifions, რომელიც ტროპიკულ ამერიკაში ბინადრობს და სიგრძეში 37 სანტიმეტრს აღწევს მაშინ, როდესაც ოჯახის დანარჩენ სახეობათა სიგრძე 15-20 სანტიმეტრს არ აღემატება. ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში გავრცელებულია leptotyphlops cairi, სიგრძით 20 სანტიმეტრამდე, წითელი შეფერილობით. გვხვდება ქვების ქვეშ, ნიადაგში, ასევე მიწის ზედაპირზე, ბალახებში. ყველაზე ჩრდილოეთით გავრცელებულია ტეხასური ვიწროპირიანი გველი (leptotyphlops dulcis), დასავლური ვიწროპირიანი გველი (leptotyphlops humilis) კი ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთით ბინადრობს.

## ცხოვრების წესი 
მათი ცხოვრების წესი, გველბრუცებთან შედარებით უკეთაა შესწავლილი. დროის უმეტეს ნაწილს ქვების ქვეშ ან ნიადაგში ატარებენ. ღამით, სიბნელეში კი მიწის ზემოთ ამოდიან, ასეთ დროს ისინი ხშირად გვხვდებიან გზებზე და იღუპებიან ავტომობილების გადავლით. 

## საკვები 
ვიწროპირიანი გველები უმეტესად იკვებებიან ტერმიტებით, რომლებსაც ამოწოვენ შიგნეულს, ასევე ჭიანჭველებით და სხვა პატარა მწერებით.

## გამრავლება 
მდედრი დებს 4-მდე მოგრძო კვერცხს.

## გვარები 
T) ტიპური გვარი.

კატეგორია:გველები
ედუარდ ფრანსუა ანდრე

**ედუარდ ფრანსუა ადნრე** ფრანგ.Édouard François André (დ. 1840 წლის 17 ივლისს — გ. 1911 წლის 25 ოქტომბერს) — IX საუკუნის ფრანგი ართკულტურისტი და ლანდშაფტის არქიტექტორი. ცნობილი მონტე კარლოს და მონტევიდოს პარკების და ნაკრძალების ლანდშაფტების დაგეგმარებით.

კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 1911
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
მელანი ბონისი

**მელანი ელენე ბონისი** (), ცნობილი მეტსახელად: **მელ ბონისი** დ. 21 იანვარი, 1858 — გ. 18 მარტი 1937) — ფრანგი კომპოზიტორი. მელანი ბონისმა შექმნა 300-ზე მეტი კომპოზიცია ფორტეპიანოსათვის,  სოლო და ოთხი ხელის შესრულებით, ნაწარმოებები ორღანისათვის, სიმღერები გუნდისათვის, მრავალი მელოდიები და აგრეთვე საორკესტრო ნაწარმოებები.

## რესურსები ინტერნეტში
* The website dedicated to Mel Bonis
* Biography of Mélanie Bonis run by her descendant Contains a list of her compositions and a discography.

კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
ანდრე მარი ამპერი

**ანდრე მარი ამპერი** (; დ. 20 იანვარი, 1775 — გ. 10 ივნისი, 1836) — ფრანგი ფიზიკოსი და მათემატიკოსი ელექტრომაგნეტიზმის ფუძემდებელი და აღმომჩენი. იყო სამეფო საზოგადოების წევრი. ელექტროენერგიის საზომი ერთეული ამპერი მის პატივსაცემად დაერქვა.

## მეცნიერული მოღვაწეობა 
ამპერს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ჩატარებული მათემატიკაში, მექანიკასა და ფიზიკაში. მისი ძირითადი ფიზიკური ნაშრომები შესრულებულია ელექტროდინამიკის სფეროში. 1820 წელს მან დაადგინა მაგნიტურ ისარზე მაგნიტური ველის მოქმედების მიმართულების განსაზღვრის წესი, რომელიც დღეს ამპერის კანონის სახელითაა ცნობილი; ჩაატარა მრავალი ცდა მაგნიტსა და ელექტრულ დენს შორის ურთიერთქმედების გამოსაკვლევად; ამ მიზნებისთვის მან შექმნა მრავალი ხელსაწყო; ამპერმა აღმოაჩინა, რომ დედამიწის მაგნიტური ველი გავლენას ახდენს დენის მოძრავ გამტარებზე. იმავე წელს მან აღმოაჩინა ურთიერთქმედება ელექტრულ დენებს შორის, მოახდინა ამ მოვლენის ფორმულირება (ამპერის კანონი), განავრცო მაგნეტიზმის თეორია, შემოგვთავაზა ელექტრომაგნიტური პროცესების გამოყენება სიგნალთა გადაცემისთვის.

1822 წელს ამპერმა აღმოაჩინა სოლენოიდის (დენიანი კოჭას) მაგნიტური ეფექტი, საიდანაც მომდინარეობდა  სოლენოიდის ეკვივალენტობის იდეა მუდმივი მაგნიტისთვის. აგრეთვე მან შემოგვთავაზა მაგნიტური ველის გაძლიერების იდეა რკინის ფულარის მეშვეობით, რომელიც მოთავსებული იქნებოდა სოლენოიდის შიგნით. ამპერმა თავისი იდეები გადმოსცა ნაშრომებში „ელექტროდინამიკური დაკვირვებების კრებული“ (, პარიზი, 1822), „ელექტროდინამიკური მოვლენების თეორიის მოკლე კურსი“ (, პარიზი, 1824), „ელექტროდინამიკური მოვლენების თეორია“ (). 1826 წელს მან დაამტკიცა მაგნიტური ველის ცირკულაციის თეორემა. 1829 წელს ამპერმა გამოიგონა ისეთი ხელსაწყოები, როგორებიცაა კომუტატორი და ელექტრომაგნიტური ტელეგრაფი.

მექანიკაში მას ეკუთვნის ტერმინ „კინემატიკის“ ფორმულირება.

1830 წელს მეცნიერულ მიმოსვლაში შემოიღო ტერმინი „კიბერნეტიკა“.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ მთას დაარქვეს ამპერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანდრე მარი ამპერი // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი: 86 ტომად (82 ტ. და 4 დამ.). — სანქტ-პეტერბურგი., 1890—1907.
* ამპერის ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
მარსელ ბუსაკი

მინი
**მარსელ ბუსაკი ** ფრანგ. Marcel Boussac (17 აპრილი, 1889 – 21 მარტი, 1980) ფრანგი მრეწველი. საყოველთაოდ ცნობილი როგორც კრისტიან დიორის დამფუძნებელი და მწარმოებელი. აგრეთვე ყველაზე ცნობილი წმინდა სისხლის დოღის  ცხენების  ფერმის მფლობელი ევროპის ტერიტორიაზე.

კატეგორია:ფრანგი მრეწველები
კატეგორია:ფრანგი ბიზნესმენები
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
ვიქტორ ბრაუნერი

მინი|155პქ|ვ. ბრაუნერი, შტამპი
[მინი|ვიქტორ ბრაუნერის საფლავი [მონმარტრის სასაფლაოზე]]
**ვიქტორ ბრაუნერი** (, დ. 15 ივნისი, 1903 — გ. 12 მარტი, 1966) — რუმინელი ებრაული წარმოშობის ფრანგი მხატვარი და გრაფიკოსი. მხატვრობის სტილი ავანგარდისტული იყო. პარიზის სიურრეალიზმის აქტიური წევრი 1932 წლიდან.

გარდაიცვალა 1966 წელს. დაკრძალულია მონმარტრის სასაფლაოზე. ბრაუნერის საფლავის ქვაზე ამოტვიფრულია მისივე სიტყვები „მხატვრობა სიცოცხლეა, ნამდვილი სიცოცხლე, ჩემი სიცოცხლე“ ().

## რესურსები ინტერნეტში
* ვიქტორ ბრაუნერის ბიოგრაფია  (რუმინულად)
* ბიოგრაფია — გუგენჰეიმის მუზეუმისგან 
* მეტროპოლიტენის მუზეუმი ვიქტორ ბრაუნერის გვერდი
*  ვიქტორ ბრაუნერი

კატეგორია:რუმინელი მხატვრები
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული  15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ლილი ბულანჟე

**ლილი ბულანჟე** (; სრული სახელი **მარი-ჯულიეტა ოლგა ლილი ბულანჟე**; დ. 21 აგვისტო, 1893 — გ. 15 მარტი, 1918) — ფრანგი კომპოზიტორი, გამოჩენილი მომღერლის და კომპოზიტორის ნადია ბულანჟეს უმცროსი და.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Lili Boulanger at Find a Grave
* Free scores by Lili Boulanger at the International Music Score Library Project (IMSLP)

კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
ვაცლავ ბროჟიკი

**ვახლავ ბროზიკი ** () (დ. 5 მარტი, 1851 — გ. 15 აპრილი, 1901) — ჩეხი მხატვარი.

1868 წლიდან იგი სწავლობდა პრაღის სამხატვრო აკადემიაში, დრეზდენის სამხატვრო სკოლაში და მიუნჰენის სამხატვრო აკადემიაში. 1879 წელს ვახლავ ბროზიკი გაემგზავრა ნიდერლანდებში სამოგზაუროდ და სასწავლებლად. იმავე წელს დაქორწინდა მდიდარი პარიზელი ხელოვნების დილერის ქალიშვილ ჰერმინა სედელმაიერზე.

მისი ჯანმრთელობა 1984 წლიდან გაუარესდა და 1901 წელს მოულოდნელად გულის შეტევით გარდაიცვალა, დაკრძალულია მონმარტრზე.
## გალერეა 

Jan Hus-Council of Constance.jpg|იან ჰუსი (1883)
Brozik, Vaclav - Prvni krucky (1882).jpg|პირველი ნაბიჯები (1882)
Brozik, Vaclav - Pasacka hus.jpg|ბატების მწყემსი
Václav Brožík l Columbus and Isabella.JPG|კოლუმბის ფიცი დედოფალ ელიზაბეტას
Vaclav Brozik Porträt einer Dame.jpg|ქალის პორტრეტი
Alexandr Brandejs Brozik.jpg|ალექსანდრ ბრანდეისის პორტრეტი
"On a Walk" by V. Brožík (1880s).jpg|გასეირნება (1880-იანები)
Brozik, Vaclav - J.A. Komensky ve sve pracovne v Amsterodamu (1891).jpg|იან კომენსკი თავის სახელოსნოში, ამსტერდამში (1891)
Brozik Vaclav 017.jpg|პოლიკსენა ლიუბოვიცკიდან
Brozik, Vaclav - Bretanska krajina s pasackou (ca 1890).jpg|ბრესტონის პეიზაჟი (დაახ. 1890)
Brozik Vaclav 010.jpg|დამჯდარი ქალბატონი
Brozik, Vaclav - Portret francouzske divky.jpg|ფრანგი გოგნას პორტრეტი
Brozik, Vaclav - Portret madame Christiane Fuller.jpg|ქრისტინა ფულერის პორტრეტი
Brozik Vaclav - A Portrait of the Artist’s Son Maurice 008.jpg|მორისის პორტრეტი
Brozik Vaclav 012.jpg|სტუმრები სახელოსნოში
Brozik, Vaclav - portret Karoliny, hrabenky Nosticzove, rozene Chotkove.jpg|კეროლინას პორტრეტი

## ლიტერატურა 
**Osobnosti - Česko : Ottův slovník* (Well-known Czechs from Otto's encyclopedia) Ottovo nakladatelství, Prague (2008) ISBN 978-80-7360-796-8
* Vošahlíková, Pavla: *Biografický slovník českých zemí*, Libri, Prague (2007) ISBN 978-80-7277-248-3

## რესურსები ინტერნეტში 
* Slovensko-Česky Klub: Brožík Retrospective
* Novinky: Brožíkův návrat na výsluní (Brožik's Comeback) by Peter Kováč 
* Radio Prague: Pražská výstava obrazů Václava Brožíka končí už příští týden (Brožík's Retrospective Ends Next Week) by Evelina Himalová (2003)

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩეხი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული  5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1851
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
Army of Lovers

**Army of Lovers** — შვედური ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1987 წელს ჯგუფის *Barbie* 3 დარჩენილი წევრის მიერ. ეს წევრები იყვნენ — ალექსანდერ ბარდი, ჟან-პიერ ბარდა და კამილა ჰენემარკი.

ევროპულ ჩარტში ჯგუფს მთლიანობაში ჰქონდა 20 ჰიტ-სინგლი, მათ შორის — „Crucified“. მათ მიერ გაყიდული ალბომების რაოდენობა 7 მილიონამდე ასლს შეადგენს.

## დისკოგრაფია 
* *Disco Extravaganza* (1990)
* *Massive Luxury Overdose* (1991)
* *Massive Luxury Overdose (U.S. Edition)* (1992)
* *The Gods of Earth and Heaven* (1993)
* *Glory, Glamour and Gold* (1994)
* *Sexodus* (2023)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*

## სქოლიო 
კატეგორია:შვედური პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:ევროდენს ჯგუფები
კატეგორია:1987 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
ალფრედ არტიურ ბრუნელ დე ნევილი

**ალფრედ არტიურ ბრუნელ დე ნევილი** (), დაიბადა პარიზში, 1852 წელს. პირველი გამოფენა მოაწყო 1879 წელს პარიზში. მისი ფერწერისათვის დამახასიათებელია ნატურმორტები და ცხოველების გამოსახულებანი. 1907 წლიდან შეუერთდა საფრანგეთის მხატვრების საზოგადოებას. გარდაიცვალა 1941 წელს, დაკრძალულია მონმარტრის სასაფლაოზე, პაზირში. მისი ნამუშევრები ინახება ლუვრში, ბეზიერის მუზეუმში, ბრესტის და შატო-თიერის მუზეუმებში.

კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1852
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პაულინე გარსია-ვიარდო

**პაულინე მიშელ ფედინანდ გარსია-ვიარდოთი** (; დ. 18 ივლისი, 1821 — გ. 18 მაისი, 1910) — მე-19 საუკუნის ესპანელი-ფრანგი მეცო-სოპრანო, კომპოზიტორი და პედაგოგი, ესპანელი მომღერლის და პედაგოგის, მანუელ გარსია უფროსის ქალიშვილი და მოსწავლე, მარია მალიბარნის და მანუელ პატრისიო გარსიას და. ვიარდო გამოდიოდა ევროპის ბევრ თეატრში და განთქმული იყო ფიდესის („წინასწარმეტყველი“, ჯაკომო მეიერბერი), ორფეოსის („ორფეოსი და ევრიდიკე“, გლუკი) და როზინის („სევილიელი დალაქი, ჯოაკინო როსინი) პარტიების შესრულებით.

## ლიტერატურა
* FitzLyon, April (1964). *The Price of Genius: A Life of Pauline Viardot*. London: Calder.
* Harris, Rachel M. (2005). *The Music Salon of Pauline Viardot: Featuring her Salon Opera *Cendrillon. Ph.D. thesis. Baton Rouge: Louisiana State University. Electronic copy .
* Kendall-Davies, Barbara (2003). *The Life and Work of Pauline Viardot-Garcia. Vol. 1, The Years of Fame, 1836–1863*. Amersham: Cambridge Scholars. .
* Kendall-Davies, Barbara (2012). *The Life and Work of Pauline Viardot-Garcia. Vol. 2, The Years of Grace, 1863–1910*. Amersham: Cambridge Scholars. .

## რესურსები ინტერნეტში
* *წერილები მადამ  ვიარდოთის*, ივანე ტურგენევი - პროექტი გუტენბერგი
* 
* პაულინე გარსია-ვიარდოთი

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:ესპანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
Firth of Fifth

**Firth of Fifth**  — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სიმღერა 1973 წლის ალბომიდან *Selling England by the Pound*. სიმღერის სახელწოდება არის მდინარე ფორთის (შოტლანდია) პაროდირება, რომელსაც ასევე უწოდებენ Firth of Forth

სიმღერა იწყება კლასიკური სტილის ფორტეპიანოს პარტიით (ტონი ბენქსი), შემდეგ კი ტემპი იცვლება და ჟღერს პიტერ გებრიელის ვოკალი, რომელსაც უერთდება დასარტყმელი საკრავები და აკორდების პროგრესია (ორგანი). შუალედში ჟღერს სოლო ფლეიტაზე, რომელსაც მოჰყვება სინთეზატორზე შესრულებული სოლო - იგი, თავის მხრივ, იმეორებს ფორტეპიანოს შესავლის მელოდიას. სტივ ჰეკეტი უკრავს ფლეიტის მელოდიის ინტერპრეტაციას, იყენებს რა მისთვის დამახასიათებელ ტონს. შემდეგ სიმღერაში კვლავ ჟღერს ტექსტი, ბოლოს კი - ისევ ბენქსის პარტია ფორტეპიანოზე.

სიმღერის ხანგრძლივობაა 9 წუთზე მეტი და იგი კარგად წარმოადგენს ჯგუფის იმ პერიოდს, როდესაც იგი ჯერ კიდევ პროგრესულ როკს უკრავდა. ეს აგრეთვე არის ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კომპოზიცია ძველი სიმღერებიდან, რომელიც შეტანილია კრებულში *Platinum Collection* (2004).

მიუხედავად იმისა, რომ Firth of Fifth დასახელებულია, როგორც მთლიანი ჯგუფის ნამუშევარი, ტონი ბენქსი ამტკიცებდა, რომ იგი მისი იდეებიდან წარმოიშვა. ბენქსსა და მაიკ რაზერფორდს ეკუთვნის სიმღერის ტექსტი. ბენქსის თქმით, ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი ტექსტი, რაც დაუწერია.

1975 წლის შემდეგ ფორტეპიანოს შესავალი ამოღებული იქნა საკონცერტო გამოსვლებიდან - სცენაზე ტონი იყენებდა RMI-ს ელექტრონულ ფორტეპიანოს, რომლის ჟღერადობაც სიმღერის შესავალს არ უხდებოდა.

ინსტრუმენტული სახით სიმღერა სრულდებოდა 1992 წლის ტურნეში ''We Can't Dance* და 1998 წლის ტურნეში *Calling All Stations*, ასევე 2007 წლის ტურნეში *Turn It On Again*. ინსტრუმენტული ვერსია ასევე უერთდებოდა სიმღერას „I Know What I Like (In Your Wardrobe)“. სიმღერის მცირე ნაწილი შევიდა ტურნეში The Last Domino? Tour.

სიმღერა ასევე შეტანილია სტივ ჰეკეტის სოლო-ალბომში *Watcher of the Skies: Genesis Revisited'', სადაც ჟღერს ჯენესისის სიმღერების ჰეკეტისეული ინტერპრეტაციები (1997).

კატეგორია:1973 წლის სიმღერები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
ჯოაკინო როსინი

thumb|200px|ჯოაკინო როსინი
**ჯოაკინო ანტონიო როსინი** (დ. 29 თებერვალი, 1792 — გ. 13 ნოემბერი, 1868) — იტალიელი კომპოზიტორი. მან დაწერა 39 ოპერა, ასევე საკრალური და კამერული მუსიკა. მისი მსოფლიოში განთქმული ოპერაა „სევილიელი დალაქი“ (Il barbiere di Sivigli).

## ბიოგრაფია 
thumb|left
ჯოაკინო ანტონიო როსინი დაიბადა იტალიის ქალაქ პეზაროში, მუსიკალურ ოჯახში. მამამისი ჯუზეპე ვალტორნაზე უკრავდა, ხოლო დედამისი ანა — მომღერალი იყო. ჯოაკინო მუსიკალურ განათლებას ადრეული ასაკიდან იღებდა. 6 წლის — მამის ორკესტრში სამკუთხედზე უკრავდა. ნაპოლეონის მხარდაჭერის გამო, 1796 წელს ციხეში ჩასვეს, დედამისმა პატარა ჯოაკინო ბოლონიაში წაიყვანა.
შვიდი წლის ასაკში მან ბოლონიის ცნობილ კაპელმეისტერთან დაიწყო სწავლა და რვა წლის უკვე წამყვან პარტიებს ასრულებდა ბოლონიის საეკლესიო გუნდებში. ლიცეუმში მან ისწავლა კლავესინზე დაკვრა, დაეუფლა კომპოზიციას. როსინიმ, როგორც მომღერალმა, ისეთი პოპულარობა მოიხვეჭა, რომ მას იტალიის ყველაზე უფრო ცნობილი მომღერლის მომავალს უწინასწარმეტყველებდნენ.
ამასთან მან საოპერო სპექტაკლების დირიჟორობაც სცადა, 14 წლისამ კი პატარა კომიკური ოპერების შექმნით გაითქვა სახელი. პირველდაწყებითი სწავლა როსინიმ ბოლნიის საქალაქო სასწავლებელში, სადაც შევიდა 1807 წელს, ამავე დროს იგი მეცადინეობდა მუსიკის სხვადასხვა პედაგოგებთან. 14 წლის როსინი მუშაობას იწყებს ჯერ ორკესტრში მამასთან ერთად, ხოლო შემდეგ კი, როგორც მომღერალი და კონცერტმეისტერი.
200პქ|thumb|right
1810 წელს როსინი შეუდგა საოპერო მოღვაწეობას და თავისი ერთტაქტიანი კომიკური ოპერებით იტალიაში დიდი პოპულარობა მოიპოვა.
[thumb|left|ჯოაკინო როსინი, [1865.]]
როსინი გარდაიცვალა 1868 წელს პარიზში, მისი გარდაცვალების შემდეგ დარჩა ძალზე დიდი ქონება, რომლის ნაწილი მისი ანდერძის თანახმად გამოყოფილი იყო მშობლიურ ქალაქ პეზაროში კონსერვატორიის დაარსებისათვის. დაარსებული იყო აგრეთვე ყოველწლიური პრემია საუკეთესო ოპერისა და ლიბრეტოს შექმნისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gioachino Rossini biography 
* Fondazione G. Rossini
* List and text of the songs on the website of the *German Rossini Society*
* Rossini Opera Festival
* Rossini in Wildbad  – Belcanto opera festival
* The Center for Italian Opera Studies : Rossini critical edition

კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1792
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1868
ჯულიან შნაბელი

**ჯულიან შნაბელი** (; დ. 26 ოქტომბერი, 1951, ბრუკლინი) — ამერიკელი ხელოვანი, კინორეჟისორი; ოქროს გლობუსის ლაურეატი. მის ყველაზე განთქმულ ფილმთა შორისაა „სანამ დაღამდება“, რომელიც ხავიერ ბარდემის წარმატების საწინდარი გახდა, მის მიერ შესრულებული როლისთვის ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოს ნომინაციით, და „სკაფანდრი და პეპელა“, რომელიც ოსკარზე იყო წამოყენებული ოთხ სხვადასხვა კატეგორიაში.

## ფილმოგრაფია 
*2000 - სანამ დაღამდება (*Before Night Falls *) 
*2007 - სკაფანდრი და პეპელა (*The Diving Bell and the Butterfly *)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
თეოფილ გოტიე

**პიერ ჟული თეოფილ გოტიე** (; დ. 30 აგვისტო, 1811 — გ. 23 ოქტომბერი, 1872) — ფრანგი პოეტი, დრამატურგი, ნოველისტი, ჟურნალისტი, და ლიტერატურული კრიტიკოსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Works by or about Theophile Gautier](https://archive.org/search.php?query=mediatype%3A(texts)%20-contributor%3Agutenberg%20AND%20(subject%3A%22Gautier%2C%20Theophile%201811-1872%22%20OR%20creator%3A%22Gautier%2C%20Theophile%2C%201811-1872%22%20OR%20creator%3A%22Theophile%20Gautier%22%20OR%20title%3A%22Theophile%20Gautier%22%20OR%20description%3A%22Theophile%20Gautier%22%20OR%20subject%3A%22Gautier%2C%20The%CC%81ophile%2C%201811-1872%22%20OR%20creator%3A%22Gautier%2C%20The%CC%81ophile%2C%201811-1872%22%20OR%20creator%3A%22The%CC%81ophile%20Gautier%22%20OR%20title%3A%22The%CC%81ophile%20Gautier%22%20OR%20description%3A%22The%CC%81ophile%20Gautier%22)) at Internet Archive (scanned books original editions color illustrated)
*  (plain text and HTML)
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1811
კატეგორია:გარდაცვლილი 1872
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:ფრანგი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი პოეტები
კატეგორია:ფრანგი თეატრის კრიტიკოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი ჟურნალისტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჯორჯიან ბიზნეს კონსალტინგი

## ისტორია 
საინფორმაციო სააგენტო "ჯორჯიან ბიზნეს კონსალტინგი" 2006 წელს შეიქმნა და შედის მედია ჰოლდინგი "საქართველოს მედიის გაერთიანების" შემადგენლობაში.

## საქმიანობა 
საინფორმაციო სააგენტო GBC საკუთარ საიტზე ყოველდღიურ რეჟიმში ათავსებს საქართველოს, სამხრეთ კავკასიის, დსთ-ის და მსოფლიოს მნიშვნელოვან ეკონომიკურ სიახლეებს, ანალიტიკურ სტატიებს, რეიტინგებს, ინტერაქტიული გამოკითხვის შედეგებს.

კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ჟან-ლეონ ჟერომი

მინი|ჟან-ლეონ ჟერომი
**ჟან-ლეონ ჟერომი** (, დ. 11 მაისი, 1824 — გ. 20 იანვარი, 1904) — ფრანგი მხატვარი და სკულპტორი აკადემიზმის მიმდევარი. მისი ნახატებიდან აღსანიშნავია ისტორიული ნახატები, ბერძნულ მითოლოგიური ნახატები, ორიენტალიზმი, პორტრეტები და სხვადასხვა ჟანრის აკადემიური სურათები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟან-ლეონ ჟერომი 

კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:ფრანგი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
აუტინგი

**აუტინგი** () — ადამიანის გენდერული ან სექსუალური კუთვნილების შესახებ ინფორმაციის გავრცელება მისი ნებისა და თანხმობის გარეშე. აუტინგი საპირისპიროა კამინგ-აუტისა, რაც ნებაყოფლობით აღიარებას ნიშნავს. აუტინგი შეიძლება შეფასდეს, როგორც კანონდარღვევა. ასეთი ქმედების შედეგად შეიძლება გამოაშკარავებული ადამიანის მიმართ პროფესიული და ჰუმანური დამოკიდებულება შეიცვალოს. აუტინგს, როგორც წესი, ადამიანის კომპრომენტირებისთვის იყენებენ, ან კიდევ საზოგადოებაში რეპუტაციის შელახვის მიზნით. 

ხშირია აუტინგის გამოყენება პოლიტმიზნებისთვისაც, რაც იგივე აზრის მატარებელია, თუმცა, სახელისუფლო ნომენკლატურაში და საზოგადოების თვალში კონკრეტული პირის „ვარგისიანობის“ არასწორად საჩვენებლადაა მიმართული.

## რესურსები ინტერნეტში
* აუტინგი  

კატეგორია:ლგბტ 
კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ნაყავიჩო

**ნაყავიჩო**, **პაკლეჩო** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მაკრატელას ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონედან 3015 მ. აგებული ქვედაიურული ასპიდური ფიქლებით. ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, სამხრეთი — დამრეცი. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, ზედა — სუბალპური და ალპური მდელობით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთები
პიესა

მინი|პიესა ბავშვების შესრულებით
**პიესა** — ლიტერატურული ფორმა; დიალოგებზე აწყობილი დრამატული ნაწარმოები, როგორც წესი, კლასიკური სტილის, შექმნილი თეატრალური დადგმისთვის.

## ისტორია
უძველესი ჩვენამდე მოღწეული ცნობა თეატრალური ღონისძიების შესახებ თარიღდება ძვ. წ. 2000 წლით — ძველეგვიპტურ მისტიურ ვნებათა დადგმების სახით. ღმერთი ოსირისის ისტორია ყოველწლიური ფესტივალის პერიოდში იდგმებოდა მთელი ცივილიზაციის განმავლობაში, რამაც დასაბამი დაუდო ხანგრძლივ ურთიერთობას თეატრსა და რელიგიას შორის.

დასავლურ კულტურაში პიესა სათავეს იღებს ძველ საბერძნეთში და პოპულარული იყო რომის პერიოდის ჩათვლით. პეისების პოპულარობა ჩაცხრა XVI საუკუნემდე, როდესაც ეს ჟანრი შექსპირმა ააღორძინა. მისი გავლენა ამ ლიტერატურულ ფორმასა და ზოგადად ინგლისურ ენაზე დღემდე საგრძნობია. სავარაუდოდ, შექსპირის შეტანილია ეს ფორმა ინგლისში, ვინაიდან 1500-იან წლებამდე ინგლისში პიესები საერთოდ არ დადგმულა და მხოლოდ მოხეტიალე ჯამბაზები ასრულებდნენ სცენებს აქაიქ.

აღმოსავლეთში პიესის ისტორია ძვ. წ. 1000 წლიდან იწყება ძველი ინდური თეატრის სანსკრიტის დრამატურგიით. ჩინური თეატრის უძველესი პიესები დაახლოებით ამავე პერიოდით თარიღდება. კაბუკის, ნოსა და კიოგენის იაპონური ფორმები XVII საუკუნით თარიღდება. შუასაუკუნეების ისლამურ სამყაროში ყველაზე პოპულარული პიესები იყო ვნებები, ცნობილი როგორც „თაზიია“, სადაც მსახიობები მაჰმადიანთა ისტორიის ეპიზოდებს დგამდნენ. შიითი მაჰმადიანების პიესები ალის ვაჟების ჰასან იბნ ალისა და ჰუსეინ იბნ ალის წამებას ასახავდა ყველაზე ხშირად. ცოცხალი საერო პიესები ცნობილი იყო, როგორც „ახრაია“, კარგად აღწერილი შუასაუკუნეების არაბულ ლიტერატურაში, თუმცა ისინი „თაზიიაზე“ ნაკლებად გავრცელებული იყო.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დრამა
*დრამატურგი
*თეატრი
*მიუზიკლი

*
კატეგორია:თეატრი
კატეგორია:ლიტერატურული ფორმები
ქოჩარი

**ქოჩარი** (; ; ; ; ლაზ.: Koçari; ) — ფოლკლორული ცეკვა თურქეთის ყარსისა და ართვინის პროვინციებიდან. თურქეთის ეს კულტურული რეგიონი მრავალი საუკუნის განმავლობაში პონტოს, სომხეთის, იმერეთის სამეფოს და სხვა სახელმწიფოთა ნაწილი იყო.

ქოჩარის ნაწილებად ასევე ითვლება ჰალაი და გოვანდი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* **მუსიკა ქოჩარისთვის**: პონტური ჰანგები ´ სომხური ჰანგები , ასურული ჰანგები , თურქული ჰანგები 
*** ქოჩარის ცეკვა**: პონტური ვარიანტი , Armenian variant,აზერბაიჯანული ვარიანტი

კატეგორია:ცეკვები
ნაყოფედი

200px|მინი|მარჯვნივ|ნაყოფედი
**ნაყოფედი** () — ნაყოფების კრებული, რომელიც წარმოქმნილია ყვავილედის რამდენიმე ყვავილისაგან  განვითარებული ნაყოფების შეზრდით და ერთი მთლიანი ნაყოფის  შთაბეჭდილებას ტოვებს. აქვს ლეღვს, ანანასს, ჭარხალს, თუთას და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნაყოფის მორფოლოგია
ოსური მითოლოგია

**ოსი ხალხის მითოლოგია** მოიცავს რამდენიმე ზებუნებრივ არსებას, რომელთაც ხშირად ღმერთებს უწოდებენ. რელიგიას წარმოშობით სარმატულად მიიჩნევენ, თუმცა მასში გვიანდელი ქრისტიანობის ელემენტებიც არის შემოსული და ოსური ღმერთები ხშირად გაიგივებულია ქრისტიანულ წმინდანებთან. ღმერთები დიდ როლს თამაშობენ ნახევრადღმერთი გმირები ნართების რასის განთქმულ თქმულებებში.

*ჰუწაუ (ოს.: Хуцау). ღმერთების მთავარი. გაიგივებულია ქრისტიანულ (ან მუსლიმ) ღმერთთან.
*უასტირჯი (Уастырджи; "წმინდა გიორგი"). მამაკაცთა და მოგზაურთა მფარველი, და ფიცის გარანტი. ჩრდ. ოსეთი - ალანიის მთავარი მფარველი წმინდანი.
*უაცილა (Уацилла; "წმინდა ელია"). ჭექა-ქუხილისა და მოსავლის ღმერთი.
*საფა (Сафа). დედაბოძის ღმერთი. ყველაზე მნიშვნელოვანი შინაური ღმერთი ოსებისთვის.
*დონბეტირი (Донбеттир). წყლების ღმერთი. მისი სახელი არის ოსური "დონ" (წყალი) და წმინდა პეტრეს შერწყმის შედეგი. მას მრავალი უმშვენიერესი ქალიშვილი ჰყავს, რომლებიც სლავურ მითოლოგიაში ქალთევზებს ჰგვანან. XIX საუკუნემდე მის დღეს ახალგაზრდა გოგონები აღნიშნავდნენ აღდგომის მომდევნო შაბათს.
*ტუტირი (Тутыр). მგლების ღმერთი. გაიგივებულია წმინდა თედორესთან.
*ფელვერა (Фæлвæра). სახელი სავარაუდოდ მიღებულია წმინდა ფლორასა და ლაურას შერწყმით. ცხვრის დამცველი. მას მხოლოდ ერთი თვალი აქვს. ის ხშირად ტუტირის მტერია.
*აფსატი (Æфсати). გარეული ცხოველების დამცველი, განსაკუთრებით ირმის, ტახისა და გარეული თხისა.
*კურდალეგონი (Курдалæгон). ციური მჭედელი. ნართების ახლო მეგობარი.
*სათანა (Сатана). ქალღმერთი, ნართების დედა.
*საუბარაგი (Саубараг ან Сау бараджи дзуар, "შავი მხედარი"), სიბნელისა და ქურდების ღმერთი, გაიგივებულია სატანასთან.
*ჰიუენდონ ალდარი (Хуыæндон Æлдар ). თევზების მეუფე. დიდი ჯადოქარი და სული, რომელიც მიწიერი ქურდის (ალდარი) მსგავსად იქცევა. მისი სახელი ნიშნავს "დინების მეუფეს".
*ბარაშტირი (Варастыр). მიწისქვეშეთის მეუფე.
*ამინონი (Аминон). მიწისქვეშეთის კარიბჭის მცველი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ქართული მითოლოგია
*სკვითების მითოლოგია

კატეგორია:მითოლოგია
*
კრიმინალისტიკა

**კრიმინალისტიკა** — სასამართლო მტკიცებულებების შეგროვების, ფიქსაციის, მოკვლევისა და გამოყენების მეთოდების, სხვა სპეციალური საშუალებების შემსწავლელი იურიდიული მეცნიერების დარგი. მისი უმნიშვნელოვანესი მიზანია ოპერატიულ-სამძებრო და წინასწარი გამოძიების ორგანოების შეიარაღაბა დანაშაულის სწრაფი, სრული გახსნა, დანაშაულის აღკვეთისა და თავიდან აცილებისათვის. საჭირო სპეციალური სამეცნიერო-ტექნიკური ხერხებითა და საშუალებებით, ტაქტიკური ხერხებითა და ცალკეული სახის დანაშაულთა გახსნის მეთოდიკის გამოსაყენებელი რეკომენდაციიებით. კრიმინალისტიკის საგანს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.

სოციალურ მეცნიერებას კანონზე უფრო ხშირად აქვს შეხება დანაშაულის გამოწვევასთან, გასწორებასთან და მის არიდებასთან. იმის მიუხედაბად, რომ ეს არის სპეციალობა, კრიმინალისტიკა არ არის ცალკე მეცნიერული დარგი; იგი აერთიანებს სტატისტიკოსების, ფსიქიატრების, სოციოლოგების, იურისტების, პოლიციის ჩინოსნების, სასჯელ-აღსრულების დეპარტამენტის წარმომადგენლებისა და ბოლო დროს ბიოლოგების ძალებს. დანაშაულის შემსწავლელ საგანს პოლიციის აკადენიაში შეისწავლიან, თუმცა უფრო დაწვრილებით იგი შეისწავლება უნივერსიტეტში.

დანაშაულთა გახსნის სასწავლო-სამეცნიერო და მეთოდოლოგიური რეკომენდაციების გარდა იგი შეისწავლის და ქმნის, აგრეთვე დანაშაულის გახსნისა და თავიდან აცილებისათვის გამოსაძიებელ საქმეზე სჭირო მტკიცებულებათა აღმოჩენის, მათი გამოკვლების სპეციალურ ხერხებსა და სამეცნიერო-ტექნიკურ საშუალებებს. ამავე მიზნებისათვის კრიმინალისტიკა  აქტიურად იყენებს საბუნებისმეტყველო და ჰუმანიტარული დარგის მეცნიერებების მიღწევებს, მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის საჭირო მაღალმგრძნობიარე კვლევის უახლეს სამეცნიერო-ტექნიკურ ხერხებსა და საშუალებებს.

## გამოსწორება
კრიმინალისტიკის მთავარი მიზანი და ინტერესი არის გამოსწორება: რა უნდა გაუკეთდეს დამნაშავეს, მისი დაჭერის, გასამართლების და სასჯელის მისჯის შემდეგ. მეცხრამეტე საუკუნემდე, დასჯა ითვალისწინებდა საზოგადო დამცირებას, ცემას და/ან წამებას, სიკვდილს, ჯარიმასა და ქონების კონფისკაციას. დაპატიმრება, როგორც სასჯელი იწყება მხოლოდ XVI საუკუნიდან, ისიც, მხოლოდ ნაკლებად საშიში დანაშაულისთვის. მხოლოდ XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაპატიმრება გახდა ყველაზე გავრცელებული დასჯა. ამაში უდიდესი წვლილი მიუძღვის კრიმინალისტებს, რომლებმაც დაარწმუნეს საზოგადოება დასჯის სხვა ხერხების არაეფექტურობაში. თანდათანობით დაპატიმრების მიზანი გახდა დამნაშავეების გამოსწორება მათი გათავისუფლების შემდეგ. სატუსაღოები ახალგაზრდა დამნაშავეებისთვის, დაფუძნდა 1876 ელმირაში, ნიუ-იორკის შტატი და ეწოდებოდა რეფორმატორია. მათი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო სატუსაღოში მყოფთა განათლება.

## სქოლიო
კატეგორია:კრიმინალისტიკა
უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***უკრაინის სსრ*** () — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი კიევი. 

შეიქმნა 1917 წლის 25 დეკემბერს. სსრკ-ის შექმნის შემდეგ, 1922 წლის 30 დეკემბერს, შევიდა მის შემადგენლობაში როგორც მოკავშირე რესპუბლიკა. 

მდებარეობდა სსრკ ევროპის ნაწილის სამხრეთ-დასავლეთში. რესპუბლიკის დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით გადიოდა სსრკ სახელმწიფო საზღვარი სოციალისტურ ქვეყნებთან: პოლონეთთან, ჩეხოსლოვაკიასთან, უნგრეთთან, რუმინეთთან. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა ბელორუსიის სსრ, აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით — რსფსრ, სამხრეთ-დასავლეთით - მოლდავეთის სსრ; სამხრეთით აკრავს შავი და აზოვის ზღვები. უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკას ფართობის მიხედვით III (რსფსრ და ყაზახეთის სსრ შემდეგ) და მოსახლეობის მიხედვით II (რსფსრ შემდეგ) ადგილი ეჭირა მოკავშირე რესპუბლიკათა შორის. ფართობი 603,7 ათ. კმ², მოსახლეობა 50,5 მლნ. კაცი (1983 მონაცემებით). დედაქალაქი — კიევი. რესპუბლიკაში 25 ოლქი, 479 რაიონი, 417 ქალაქი და 908 დაბა იყო.

## ლიტერატურა 
*
ნაყოფიერება

**ნაყოფიერება** — ცხოველთა ევოლუციის პროცესში ჩამოყალიბებული ყოველი სახეობისათვის დამახასიათებელი უნარი ნამატის მოცემისა, რაც ნორმალურ პირობებში ბუნებრივი სიკვდილიანობის კომპენსაციას ახდენს. სხვადასხვა სახეობისათვის გამრავლების სხვადასხვა ტიპია დამახასიათებელი. მონოციკლური ცხოველები სიცოცხლეში ერთხელ მრავლდებიან და მრავალრიცხოვან შთამომავლობას იძლევიან, ხოლო პოლიციკლური ცხოველები - რამდენიმე თაობას და ნაკლებნაყოფიერი არიან.  ხანგრძლივად მცხოვრები ცხოველები 1-2 ნაშიერს შობენ და ისიც არა ყოველ წელს. ხანმოკლედ მცხოვრები ცხოველები წელიწადში რამდენიმეჯერ მრავლდებიან. ნაყოფიერება ცვალებადობს ასაკის, სეზონის, წლის, საკვებით უზრუნველყოფის, კლიმატური პირობებისა და სხვა ფაქტორების შესაბამისად.

ნაყოფიერება დამახასიათებელია სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებისთვისაც, მაგ. ფური და ფაშატი ერთნაყოფიანი ცხოველებია (ფურს ტყუპი უჩნდება შემთხვევათა 1-3 %-ში, ხოლო ფაშატს 1-1,5 %-ში; რეგისტრირებულია ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ფურმა მოიგი 3-7 ხბოხოლო ფაშატმა 4 კვიცი); ღორი, იმის მიხედვით, თუ რა ჯიშისაა, ერთ დაყრაზე საშუალოდ 6-12 გოჭს შობს (განსაკუთრებით ნაყოფიერები - 17-20, ზოგჯერ 30-მდე); ცხვარი, ისე როგორც თხა, ჩვეულებრივ საშუალო 1-2 ბატკანს იძლევა, იმერული ცხვარი, რომანოვული, ფინური ლანდრასი და ზოგიერთი სხვა ჯიშის ცხვარი -  საშუალოდ შობენ 5-6 (18-მდე) ბაჭიას; გალიური გამრავლების პირობებში მელა იძლევა - 4, სიასამური - 3, ყარსაღი - 11, წაულა - 5 ლეკვს. ცხოველთა გამრავლებისათვის ბუნებრივ-ფიზიოლოგიური შესაძლებლობათა მაქსიმალური გამოყენება მეცხოველეობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოცანესი პრობლემა და აუცილებელი პირობაა ჯოგის გაფართოებული მომრავლებისათვის.

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:ზოოლოგია
კატეგორია:რეპროდუქცია
გრიგოლ ქათამაძე

**გრიგოლ ქათამაძე** (დ. 12 აგვისტო, 1961, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი. 2009 წლის 1 იანვრიდან 2013 წლის 22 იანვრამდე იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინაში.   

## ბიოგრაფია 
1985 წელს დაამთავრა კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 

1985-1993 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიაში (უფროსი მასწავლებელი, კათედრის გამგის მოადგილე, კათედრის გამგე);
1993-1994 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში, საგარეო-ეკონომიკურ ურთიერთობათა დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ; 1995-1998 წლებში იყო უკრაინაში საქართველოს საელჩოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი; 1998-2000 წლებში საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე.

2000-2007 წლებში უკრაინაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი; 2001-2003 წლებში უკრაინაში, მოლდოვას რესპუბლიკასა და რუმინეთში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი; 2007-2008 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე; 2009-2013 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინაში. 

გრიგოლ ქათამაძე არის მთელი რიგი სამეცნიერო შრომების ავტორი. დაქორწინებულია. ჰყავს ორი შვილი. 

მიღებული აქვს ჯილდოები: შინაგან საქმეთა სამინისტროს მედალი წარჩინებული მუშაობისთვის (1988), წმინდა სტანისლავის ორდენის III ხარისხის სარდლის ჯვარი (2001), წმინდა გიორგის მედალი „პატივი, დიდება, შრომა“ (2002), უკრაინის ღირსების ორდენი (უკრაინის პრეზიდენტის 2006 წლის 19 აპრილის ბრძანებულების საფუძველზე), იაროსლავ ბრძენის ორდენი (უკრაინის პრეზიდენტის 2007 წლის 7 სექტემბრის ბრძანებულების საფუძველზე).

## რესურსები ინტერნეტში
* გრიგოლ ქათამაძე

კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ქათამაძეები