open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დოლი

მინი|დოლი
**დოლი** — ქართული დასარტყმელი საკრავი. დოლი გავრცელებულია საქართველოს ბარის კუთხეებში. 

დოლი წარმოადგენს ხის პატარა ცილინდრულ კორპუსს, რომლის ორივე მხარეზე გადაკრულია ტყავი. ტყავი დამაგრებულია თასმებით და მასში გაყრილია რკინის რგოლები, რომლებითაც იჭიმება ტყავი. დოლის სიმაღლე ისე შეეფარდება ჟღერადი ზედაპირის დიამეტრს, როგორც 3:1. დოლზე (უფრო მეტად) უკრავენ ხელებით ან ჯოხებით. ზოგჯერ ჯოხს გაგანიერებული ბოლო აქვს. დოლი უჭირავთ მარცხენა იღლიის ქვეშ ან ჩამოკიდებული აქვთ. უკრავენ მჯდომარე მდგომარეობაში. ზოგჯერ მედოლე თვითონაც ცეკვავს. დოლზე ჯოხებით დაკვრისას, ერთი ჯოხით ურტყამენ ცალ მხარეს (ტყავზე), მეორეთი — მეორე მხარეს. ჯოხებს აქვთ ყულფები, რომლებითაც ჯოხები შემსრულებელს ხელებზე აქვს მიმაგრებული. დოლზე მიიღწევა ტრელები, ტრემოლო, ფორშლაკები. როდესაც  ფორტეს ეფექტის მიღწევა სურთ, უკრავენ შუა ადგილას, ხოლო პიანოს დროს — დოლის ნაპირებზე. დოლის კორპუსი კეთდება ხისაგან. მისცემენ ცილინდრის ფორმას და გადააკრავენ ტყავს, რომელსაც ამაგრებენ თოკით ან თასმით. 

დოლზე უკრავენ ძირითადად მამაკაცები; ცეკვის დროს დოლი ხაზს უსვამს ცეკვის რიტმს. დოლთან ერთად ხშირად ხდება სხვა ერთი რომელიმე საკრავის გაერთიანება ანსამბლად, მაგალითად ჩონგურის ან ჭიბონის, ზურნის, დუდუკების და იშვიათად სალამურის.
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა“, თბ., 1970 

კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები
კატეგორია:დასარტყმელი საკრავები
კომორის პრეზიდენტი

**კომორის პრეზიდენტი** — კომორის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.

## კომორის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* კომორის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:კომორის კუნძულები
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
საქართველოს ეროვნული რაგბის ლიგის გუნდი

**საქართველოს ეროვნული რაგბის ლიგის გუნდი** — რაგბის ლიგის საქართველოს ეროვნული ნაკრები, რომელმაც პირველი საერთაშორისო შეჯიბრი 2005 წელს ითამაშა. გუნდი წითელი მაისურებით თამაშობს მკერდზე თეთრი ჯვრით. მატჩის დაწყებამდე გუნდელებს საკუთარი ჰაკა - "ფერხული" - აქვთ.

## თამაშების შედეგები
კატეგორია:საქართველოს რაგბის გუნდები
კატეგორია:ეროვნული რაგბის გუნდები
ჰელე

[thumb|right|200px|[ფრიქსე და ჰელე]]
**ჰელე** — ათამანტისა და ნეფელეს ასული, ფრიქსეს და. როდესაც ნეფელე გაუჩინარდა, დედინაცვალმა ინომ გერები შეიძულა და ქალებს მოელაპარაკა, რომელთაც თესლი მოხალეს და ქვეყანა შიმშილმა მოიცვა. შემდეგ ინომ მოსყიდული ორაკული დაიმოწმა და ქმარს დააჯერა, რომ ფრიქსე და ჰელე მსხვერპლად უნდა შეეწირა. მსხვერპლშეწირვის აღსრულების დროს გამოჩნდა ნეფელე, რომელმაც შვილები ჰერმესის ნაჩუქარ ოქროს ვერძზე შესვა და კოლხეთში გაისტუმრა. ჰელემ ღრუბლებში თავი ვერ შეიმაგრა და ზღვაში გადავარდა, რომელსაც ჰელეს ზღვა ანუ ჰელესპონტი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 506, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ფრიქსე

[მინი|მარჯვნივ|200პქ|ფრიქსე და [ჰელე]]
**ფრიქსე** — ათამანტისა და ნეფელეს ვაჟი, ჰელეს ძმა. როდესაც ათამანტმა შეირთო ინო, ნეფელე გაუჩინარდა. ინომ თავიდანვე შეიძულა გერები და მზაკვრულ გეგმებს აწყობდა მათ დასაღუპავად. ამ მიზნით ის ქალებს მოელაპარაკა, თესლი ჩუმად მოხალეს, არ გაღვივდა და ქვეყანას შიმშილი დაატყდა. ინომ მოსყიდული ორაკული დაიმოწმა და ქმარს დააჯერა, რომ ფრიქსე და ჰელე მსხვერპლად უნდა შეეწირა. კიდეც დაუპირეს და-ძმას მსხვერპლად შეწირვა, მაგრამ გადამწყვეტ მომენტში ნეფელემ იხსნა შვილები. მათ ოქროს ვერძი მოუვლინა და კოლხეთში გაისტუმრა, მაგრამ ჰელემ ვერძძე თავი ვერ შეიმაგრა და ზღვაში გადავარდა, რომელსაც ჰელეს ზღვა – ჰელესპონტი ეწოდა. ფრიქსე კი კოლხეთში ჩავიდა, სადაც ჰელიოსის ვაჟმა აიეტმა მიიღო და თავისი შვილი ქალკიოპე მიათხოვა ცოლად. ფრიქსემ ოქროს საწმისი აიეტს გადასცა, რომელმაც ის არესის ველზე მუხაზე დაკიდა და მცვეად გველეშაპი მიუჩინა. ფრიქსეს ქალკიოპესაგან ჰყავდა ოთხი შვილი: არგოსი, მელასი, ფრონტოსი, და კიტისორე. ისინი მამის ქონებისათვის მიემგზავრებოდნენ, როდესაც გემი ჩაეძირათ და არესის კუნძულზე გაირიყნენ. შემდეგ ისინი არგონავტებმა გადაარჩინეს და კოლხეთში დააბრუნეს. არგონავტებს თვითონაც ეხმარებოდნენ ოქროს საწმისის მოპარვასა და მედეას მოტაცებაში.

## ლიტერატურა 
* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 506, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ლიბერიის პრეზიდენტი

thumb|150px|ლიბერიის დროშა**ლიბერიის პრეზიდენტი** - ლიბერიის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 6 წლის ვადით.

## ლიბერიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ლიბერიის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ლიბერია
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ორღული

**ორღული** — საჩხერის მუნიციპალიტეტის  სოფლების ზედა ორღულისა და ქვედა ორღულის ძველი სახელწოდება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ორწვერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ორწვერი**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ორწვერი — მყინვარი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.
*ორწვერი — მთა მყინვარწვერის მასივის სამხრეთ ნაწილში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.
*ორწვერი — მთა ახმეტის მუნიციპალიტეტში.
მარსელის ტარო

**მარსელის ტარო** () — ტაროს კარტის განსაკუთრებული ისტორიული დიზაინის განზოგადოებული სახელწოდება. პირველად ეს სახელწოდება ბერჭდვით წყაროში პაპიუსმა მოიხსენია წიგნში „ბოშური ტარო“ (1889). თუმცა მას შემდეგ კიდევ დიდი დროის განმავლობაში ევროპელი ოკულტისტები ამ დიზაინს „იტალიურს“ უწოდებდნენ, ვინაიდან მასში იტალიური ნიშნები ფიგურირებს და, სავარაუდოდ, ის იტალიიდან არის წარმოშობით. საფრანგეთში ამ კარტებს ბეჭდავდნენ XVII საუკუნიდან არა მხოლოდ მარსელში, არამედ სხვა ქალაქებშიც. საბოლოოდ ეს ტერმინი „მარსელის ტარო“ პოლ მარტომ დაამკვიდრა. 1930 წელს მან გამოსცა დასტა „უძველესი მარსელის ტარო“, რომელიც ნიკოლა კონვერის ვარიანტს ეფუძნებოდა და ამჟამად ფართოდ არის ცნობილი მთელი მსოფლიოსთვის ფირმის გრიმო (Grimaud/France Cartes) რეპროდუქციებით. 1949 წელს მარტომ გამოაქვეყნა წიგნი „მარსელის ტარო“, რომელშიც დეტალურად აქვს აღწერილი ყველა 78 კარტის სიმბოლური მნიშვნელობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მარსელის ტაროს ისტორია 

კატეგორია:ტაროს კარტი
ვლადიმერ ნიკოლაევი

**ვლადიმირ ნიკოლოზის ძე ნიკოლაევი** (; დ. 10 ოქტომბერი, 1973, ვლადივოსტოკი) — რუსი პოლიტიკოსი, ქალაქ ვლადივოსტოკის მერი 2004-2008 წლებში.

ვლადიმირ ნიკოლაევი რუსეთის ყოფილი პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინის მმართველი პარტიის „ერთიანი რუსეთი“ წევრი იყო და თევზისა და ხორცის რეწვის, ასევე ხის გადამმამუშავებელ საწარმოებს ფლობს. ნიკოლაევი ვლადივოსტოკის მერი გახდა მას შემდეგ, რაც მისი ოპონენტი ამ უკანასკნელის ოფისის შესასვლელთან დადებულმა ნაღმმა იმსხვერპლა. ქალაქ ვლადივოსტოკის სასამართლობა ნიკოლაევი მერის პოსტიდან გადააყენა 2008 წელს. ამ გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ნიკოლაევმა პრეს-კონფერენცია გამართა, სადაც ამ ბრალდებას ვიღაცის შეკვეთით მის წინააღმდეგ გამართული ბინძური კამპანია და სრული ფალსიფიკაცია უწოდა. თავდაპირველად პრიმორსკის მხარემ მასზე კრიმინალური გამოძიება სახელმწიფო ხაზინის განიავების ბრალდებით დაიწყო, რის გამოც ქალაქის სასამართლოს გადაეცა მოთხოვნა მისთვის მერის უფლებამოსილების ჩამორთმევაზე.

## რესურსები ინტერენტში
* ვლადიმერ ნიკოლაევი 
* ერთი მერის ისტორია

კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალის დედაღვთისა

thumb|250px|ალის დედაღვთისა
**ალის დედაღვთისა** — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ჩრდილოეთით 800 მეტრზე, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია (9X6,2 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ერთი სარკმელი საკურთხეველშია, მეორე - ჩრდილოეთ კედელში. ნახევარწრიული აფსიდი დარბაზის სიგანისაა და მისგან გამოყოფილია პილასტრებზე დაყრდნობილი თაღით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ორყურასებრნი

**ორყურასებრნი** () —  ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბუჩქბალახები ან ბუჩქები, ზოგჯერ ხეები და ბალახებია. აქვთ მოპირისპირედ ან უფრო იშვიათად მორიგეობით განწყობილი ფოთლები, ხვეულებად, მტევნებად ან დიქაზიუმებად შეკრებილი 4- ან 5- წევრიანი ყვავილები. 

ოჯახი აერთიანებს 25 გვარის 290 მ-მდე სახეობას. მათგან საქართველოში 5 გვარის (მარიამსაკმელა,  ორყურა — , კუროსთავი — ) 5 სახეობაა. მრავალი ორყურასებრნი აბეზარი სარეველაა, ზოგიერთი — შხამიანია. ფილოგენეზურად უძველესი ოჯახია. 

ორყურასებრნი  გავრცელებულია კავკასიაში, წინა, შუა და ცენტრალურ აზიაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთამერიკაში, სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილსა და ავსტრალიაში.

## ლიტერატურა
*
რბონის წმინდა გიორგის ეკლესია

**რბონის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ რბონაში. დგას სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 300-400 მეტრზე. აგებულია 1893 წელს ალექსანდრე გვარამაძის მიერ. აღმოსავლეთის კედელი და გრძივი ფასადები მიწაყრილითაა დაფარული.

ეკლესია დარბაზულია (6,35X4,56 მეტრი) ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. მისი აღმოსავლეთი ნაწილი მთის ფერდობშია შეჭრილი. დასავლეთით სწორკუთხა შესასვლელი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის კედლები უშუალოდ ერწყმის გრძივ კედლებს. საკურთხეველში სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში, აფსიდთან ახლოს თაღოვანი ნიშია. ერთადერთი სარკმელი დასავლეთითაა. დარბაზი ხის კამარითაა გადახურული, საკურთხეველი - ხის კონქით. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელის არქიტრავზე გამოსახულია შეღრმავებული ჯვარი. არქიტრავის მარჯვნივ სამსტრიქონიანი სამშენებლო წარწერაა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის  მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
ალის კვირაცხოვლის ეკლესია

thumb|300px|ალის კვირაცხოვლის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
thumb|300px|სამშენებლო წარწერა ეკლესიის კედელზეჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ალის კვირაცხოვლის ეკლესია** - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ცენტრში. აგებულია 1810-1820 წლებში. 1977 წელს მოსახლეობას შეუკეთებია. 

ეკლესია გუმბათოვანია (14,35X10,62 მეტრი), ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. სამხრეთ-დასავლეთით მიშენებული აქვს ეგვტერი და სამრეკლო. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთით, კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის შიდა სივრცეს ჯვრის ოთხი მკლავი და მათ გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათი ქმნის. ჯვრის მკლავები სხვადასხვა სიღრმისაა: სამხრეთი და ჩრდილოეთი მკლავები მოკლეა, დასავლეთისა შედარებით ღრმაა, აღმოსავლეთისა კი აფსიდითა და ბემით მთავრდება. გუმბათქვეშა კვადრატი საკურთხევლის შვერილებსა და დასავლეთის ორ ბოძს ეყრდნობა. გრძივი კედლების ნახევარწრიული თაღები პილასტრების იმპოსტებსა და გუმბათქვეშა ბურჯებზე გადადის. აფსიდში და სამივე მკლავში თითო სარკმელია, გუმბათის ყელში - 12. აფსიდში სარკმლის ორივე მხარეს ღრმა თაღოვანი ნიშებია. საკურთხევლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით პატარა სწორკუთხა სათავსებია - სადიაკვნე და სამკვეთლო. სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთისაში - მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. სადიაკვნის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთისაში პატარა ნახევარწრიული ნიშია. ამ სათავსში აღმოსავლეთით ერთი თაღოვანი სარკმელია. ორივე სათავსი დასავლეთის კედელში გაჭრილი სწორკუთხა კარით ეკლესიის დარბაზს უკავშირდება.

ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე დიდი რელიეფური ჯვარია გამოსახული, დასავლეთ ფასადზე, კედელში დატანებული ქვიშაქვის კვადრებზე - რელიეფური ხელი. აქვეა მხედრული სამშენებლო წარწერაც „წელსა ჩყი/1810/ ეკლესია აშენებულია და უწოდებიათ კვირაცხოველი“. ცილინდრული გუმბათის ყელი თორმეტწახნაგაა. წახნაგებს შორის თაღოვან შეღრმავებებში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმლები. წახნაგების წიბოებს ერთმანეთთან თაღებით დაკავშირებული მსხვილი ლილვები დაუყვება. თაღებს ზემოთ შემორჩენილია ორი რელიეფური ჯვარი.

ეგვტერის (6,7X3,88 მეტრი) აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი შესასვლელი უსწორო თაღით არის გადახურული. შიგნით ეკვტერი შელესილი და შეთეთრებულია. დასავლეთის კედელში განიერი სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთის კედელში - ვიწრო თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთ კედელს მთელ სიგრძეზე საფეხური (სიმაღლე 0,4 მეტრი) გასდევს.

სამრეკლო (3,45X2,33 მეტრი) ორსართულიანია, ნაგებია აგურით. იგი ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეზეა მიდგმული. I სართული სამ მხარეს გახსნილია თაღოვანი მალებით. თაღები ეგვტერის დასავლეთ კედელსა და ორ თავისუფლად მდგომ სვეტს ეყრდნობა. II სართული ოთხივე მხარეს გახსნილია თაღებით და გადახურულია პირამიდული სახურავით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ორფრთიანები

**ორფრთიანები** () — მწერების რიგი. საშუალო ზომის მწერებია. წყვილი სიფრიფანა ფრთა აქვთ. მეორე წყვილი ფრთა გადაქცეულია საბზუილედ. გვხვდება უფრთო ფორმებიც. ორფრთიანებს აქვთ წყვილი, ფასეტური, ზოგჯერ 3 მარტივი თვალი, სასიარული ფეხები, ზოგჯერ გრძელი (კოღოები). ახასიათებთ სრული მეტამორფოზი. მატლები ჭიისებურია, უფეხო, იშვიათად ცრუფეხებიანი. ვითარდებიან ლეშში, ექსკრემენტში და სხვაგან ან პარაზიტობენ და მტაცებლობენ უხერხემლო (მწერები, მოლუსკები) და ხერხემლიან (რეპტილიები, ფრინველები, ძუძუმწოვრები) ცხოველებზე. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში. რიგში 120-130 ოჯახის 85 ათასი სახეობაა, რომელთაგან საქართველოში 20-მდე ოჯახის 500-მდე სახეობაა. ორფრთიანების მრავალი წარმომადგენელი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებლებია, ხოგი ინფექციურ დაავადებათა გამომწვევებისა და ჰელმინთების კვერცხების მექანიკური გადამტანია, ბევრი პარაზიტია, ნაწილი საწყობებში ბინადრობს და საკვებ პროდუქტებს აზიანებენ, სისხლმწოვი ფორმები კი ზიანს აყენებენ ადამიანს, შინაურ პირუტყვს, რითაც აქვეითებენ სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა პროდუქტიულობას. საქართველოში გავრცელებული მავნე სახეობებია ალუბლის ბუზი, ჰესენის ბუზი, ხახვის ბუზი, მწვანეთვალა ბუზი, შვედური ბუზი, ზეთისხილის ბუზი, ხახვის ჩუხჩუხა, ნესვის ბუზი, მალარიის ჩვეულებრივი კოღო, ოთახის პატარა ბუზი, ხორცის ლურჯი ბუზი და სხვა.
## ლიტერატურა 
*
მზიური (პარკი)

**მზიური** — ბავშვთა ქალაქი, დასვენებისა და კულტურის პარკი ქალაქ თბილისში, მდინარე ვერეს ხეობაში. გასული საუკუნის 1970-იანი წლების მიწურულს პრესაში გამოქვეყნდა ქართველი მწერლის ნოდარ დუმბაძის სტატია „ოცნებას კაცი არ მოუკლავს“. სტატიაში მწერალი მდინარე ვერეს ხეობაში ბავშვთა ქალაქის მშენებლობაზე ოცნებობდა. პარკის პროექტზე არქიტექტორთა მთელი ჯგუფი მუშაობდა. გაიხსნა 1982 წელს. პარკი მოწყობილია ნოდარ დუმბაძის ნაწარმოებთა სიუჟეტის მიხედვით.

2015 წლის 13 ივნისის მდინარე ვერეს ხეობაში მომხდარი წყალდიდობის შედეგად, დაზიანდა პარკის ქვედა ნაწილი, რომელიც უშუალოდ მდინარის ნაპირზე იყო გაშენებული. 2019–2020 წლებში პარკს ჩაუტარდა რეაბილიტაცია, რის დროსაც აღადგინეს 2015 წელს განადგურებული პარკის ქვედა ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები
კატეგორია:დასვენებისა და კულტურის პარკები
ხარის თვალი (საფოსტო მარკა)

thumb
**ხარის თვალი** () — პირველი ბრაზილიური მარკა, რომელიც გამოიცა 1843 წლის 1 აგვისტოს ბრაზილიაში. მარკა გამოვიდა სამი ნომინალის სახით: 30, 60 და 90 რეის ღირებულების. ბრაზილია იყო მეორე ქვეყანა მსოფლიოში ბრიტანეთის შემდეგ და პირველი ამერიკის კონტინენტზე, რომელმაც გამოუშვა საფოსტო მარკა ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე გამოყენებისათვის (სხვა ქვეყნებში გამოცემული პირველი მარკები ლოკალური გამოყენებისა იყო.) პირველი დიდი ბრიტანული მარკის მსგავსად, **ხარის თვალზე** არ ყოფილა წარწერილი ქვეყნის სახელი.

პირველი ბრაზილიური მარკის ასეთი უჩვეულო სახელი დაკავშირებულია თავად მარკის დიზაინთან: ფურცელზე წყვილად განლაგებული მარკები და ნათელ ფონზე მუქი ფერის ოვალში ორნამენტული ციფრებით გამოსახული ნომინალი ძალიან ჰგავდა ხარის თვალებს. 

ბრაზილიური მარკების ასეთი დასახელება შენარჩუნდა შემდგომშიც, როდესაც მოგვიანებით გამოიცა მსგავსი დიზაინის მაგრამ უფრო მცირე ზომის, მართკუთხა ფორმის ახალი მარკები სახელწოდებით «გველის თვალები», «თხის თვალები» (ლურჯი) და «კატის თვალები» (შავი).

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფოსტო მარკების კატალოგი

კატეგორია:ლეგენდარული მარკები
კატეგორია:ბრაზილიის მარკა
კატეგორია:მარკა 1843
მზიური (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **მზიური** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*მზიური — ბავშვთა ქალაქი თბილისში;
*მზიური — საბავშვო მუსიკალური ანსამბლი.
*მზიური — 1973 წლის მხატვრული ფილმი
მესხეთი ახალციხე (საფეხბურთო კლუბი)

**საფეხბურთო კლუბი მესხეთი** — ქალაქ ახალციხის საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 2005 წელს. ამავე წლიდან თამაშობდა საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის პირველ ლიგაში. 2007 წელს გადავიდა უმაღლეს ლიგაში. 

## შემადგენლობა 2008/09 
*2009 წლის 22 მარტისათვის.*

 

## მესხეთის ბომბარდირები 
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ორწვერი (მთა)

**ორწვერი** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივის სამხრეთ ნაწილში, მყინვარ გერგეთისა და მდინარე ქესიის სათავეების მყინვართა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4222 მ. ახასიათებს კლდოვანი „გუშაგები“. აგებულია ზედაპლიოცენური ლავებით, რომლებიც ქმნიდა მყინვარწვერის ძველი, ამჟამად დანგრეული კალდერის სამხრეთ კიდეს. ორწვერზე პირველად ავიდნენ 1913 წელს (მ. გალკინი და კ. ფიცხელაური). პირველი საბჭოთა ასვლა მოეწყო 1930 წელს (დ. მიქელაძე ჯგუფით).

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ავიამოდელიზმი

thumb|225px|რადიომართვადი ავიამოდელი
**ავიამოდელიზმი**, *ავიამოდელირება* — საფრენ აპარატთა მოდელების კონსტრუირება და აგება ტექნიკური ან სპორტული მიზნით. 

ტექნიკური ავიამოდელიზმის მიზანია საფრენი აპარატების შესაქმნელად საჭირო სამეცნიერო-ტექნიკური ექსპერიმენტის უმნიშვნელოვანეს ამოცანათა გადაწყვეტა თანამედროვე საფრენ აპარატთა აგება შეუძლებელია მათი მოდელების აეროდინამიკურ მილში გამოუცდელად. 

სპორტული ავიამოდელიზმი სპორტის ერთ-ერთი მასობრივ-ტექნიკური სახეა. სსრკ-ში ავიამოდელიზმის პირველი წრეები ჩამოყალიბდა 1923 წელს მოსკოვში, ლენინგრადში, თბილისში, ორენბურგსა და სხვა ქალაქებში. 

მომდევნო წლებში მრავალი ქალაქისა და სოფლის პიონერთა სახლებში, სკოლებში, ნორჩ ტექნიკოსთა სადგურებსა და აეროკლუბებში შეიქმნა ავიამოდელიზმის წრეები, სექციები, კაბინეტები და ლაბორატორიები. ავიამოდელისტთა პირველი შეჯიბრება გაიმართა საფრანგეთში 1905 წელს, რუსეთში — 1910 წელს. 1926 წლიდან ავიამოდელისტთა საკავშირო შეჯიბრება ყოველწლიურად ტარდება. 1936 წლიდან სსრკ-ის ავიამოდელიზმის ცენტრალური სპორტული კლუბი ავიაციის საერთაშორისო ფედერაციის (ფაი) წევრია. 

მიღებულია ორი სახის სპორტული ავიამოდელები სპორტულ შეჯიბრებათა მოდელები და სარეკორდო მოდელები. ფრენის ხასიათის მიხედვით ორივე სახე შეიცავს მოდელების სამ კატეგორიას: ა) თავისუფლად მფრინავი მოდელები (პლანერი, რეზინისძრავიანი და ტაიმერული დგუშისძრავიანი თვითმფრინავები შვეულმფრენი, მფრინავი ფრთა, ოთახში საფ რენი და ექსპერიმენტული მოდელები); ბ) კორდული მოდელები (ჩქარული, სარბოლი, საპი ლოტაჟო, საჰაერო ბრძოლისა, თვითმფრინავის კოპიო-მოდელი); გ) რადიო სამართი მოდელები (თვითმფრინავის რადიომოდელი, პლანერის რადიომოდელი). 

სსრკ-ში ავიასამოდელო სპორტს ხელმძღვანელობდა არმიის ავიაციისა და ფლოტის ხელშემწყობი საკავშირო ნებაყოფლობითი საზოგადოება (დოსააფ) და სსრკ-ის ავიასამოდელო სპორტის ფედერაცია. დოსააფი 1950 წლიდან გამოსცემდა ჟურნალ «Крыля Родины», 1966 წლიდან სამეცნიერო ტექნიკური ჟურნალი «Моделист-конструктор». 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამოდელო სპორტი
* ავიაცია

## ლიტერატურა
*
*„მეთოდური სახელმძღვანელო ავია სამოდელო დარგში“, დამუშ. ბ. კრასლავსკის ხელმძღვ., თბ., 1954;
*ქვლივიძე გ., „მექანიკურძრავიანი ავიამოდელი და მისი აგება“, თბ., 1955; 
*Ермаков А. М., «Авиамодельный спорт», М., 1969.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:სამოდელო სპორტი
კატეგორია:ჰობი
ორწყვილფეხიანები

**ორწყვილფეხიანები**  (Diplopoda) — ტრაქეებიან ფეხსახსრიანთა კლასი. სეგმენტირებული აქვთ სხეული. სეგმენტების უმრავლესობაზე 2-2 წყვილი ფეხია. თავზე აქვთ 1 წყვილი დაუტოტავი მოკლე ანტენა და 2 წყვილი სუსტი ყბა; თავის გვერდებზე მარტივი თვალები ან მათი ჯგუფებია განლაგებული. კლასში 750-მდე სახეობაა, რომელთაგან ყოფილ სსრკ-ში 200-მდე გვხვდება. ხმელეთის ცხოველებია, ბინადრობენ ტენიან ადგილებში. სუნთქავენ ტრაქეებით, გამომყოფი ორგანოა წყვილი მალპიგის მილი. იკვებებიან წვნიანი მცენარეული ნარჩენებით, იშვიათად ცოცხალი მცენარეული ქსოვილებით. სასარგებლო ცხოველებია, ხელს უწყობენ მკვდარი ნარჩენების მინერალიზაციას, გუმიფიკაციას და ნიადაგ-წარმოქმნას. ზოგი აზიანებს ბოსტნეულს, კენკროვან მცენარეებს.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 7, გვ. 588, თბ., 1984

კატეგორია:ფეხსახსრიანები
ალბერტო ფუხიმორი

**ალბერტო კენია ფუხიმორი** (, ; დ. 28 ივნისი 1938, ლიმა, პერუ — გ. 11 სექტემბერი, 2024) – პერუს პრეზიდენტი და დიქტატორი 1990–2000  წლებში.

## ბიოგრაფია 
ალბერტო ფუხიმორი დაიბადა 1938 წელს ლიმაში, იაპონელი ემიგრანტების ოჯახში, პროფესიით აგრონომია, 1960 წელს დაამთავრა პერუს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტი, 1984 წელს კი მისი რექტორი გახდა. იგი სწავლობდა ასევე აშშ–სა და საფრანგეთის უნივერსიტეტებში. 1988 წლიდან მიჰყავდა სატელევიზიო შოუ პერუს სახელმწიფო არხზე. 

## საპრეზიდენტო კარიერა 
1990 წელს საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში დაამარცხა ცნობილი მწერალი მარიო ვარგას ლიოსა და საკუთარ დაბადების დღეზე დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 1995 წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ამ არჩევნებში დაამარცხა გაეროს ყოფილი გენერალური მდივანი ხავიერ პერეს დე კუელიარი. 2000 წლის გაყალბებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს მოჰყვა საპროტესტო აქციები, 13 ნოემბერს ფუხიმორი გაემგზავრა ბრუნეიში ასეანის ყრილობაზე და ქვეყანაში აღარ დაბრუნებულა. სულ მალე ჩავიდა იაპონიაში, სადაც გადადგომის შესახებ განაცხადა.

## დაპატიმრება 
2005 წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2005 წლის 7 ნოემბერს გაემგზავრა ჩილეში, სადაც დააპატიმრეს და 2007 წლის 23 სექტემბერს მოახდინეს მისი ექსტრადირება პერუში. 2007 წლის 11 დეკემბერს პერუს სასამართლომ გამოუტანა განაჩენი 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა და 92 ათასი დოლარის ჯარიმა. მისმა ქალიშვილმა კეიკო ფუხიმორიმ, პერუს პარლამენტის ყოფილმა წევრმა მკაცრად გააკრიტიკა აღნიშნული გადაწყვეტილება. 2009 წლის აპრილში კი ალბერტო ფუხიმორის ადამიანის უფლებების დარღვევებისთვის 25-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

იაპონურის გარდა ლაპარაკობს ესპანურად, ინგლისურად, ფრანგულად და გერმანულად.

გარდაიცვალა 2024 წლის 11 სექტემბერს 86 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Biography and tenure by CIDOB Foundation 
* The Fall of Fujimori on *POV* at *PBS*, 2006
* State of Fear  a documentary of Peru's war on terror based on the findings of the Peruvian Truth and Reconciliation Commission

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პერუელები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
წმინდა მარინე

**წმიდა დიდმოწამე მარინე** — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძვ. სტილით 17 ივლისი, ახ. სტილით – 30 ივლისი. ანტიოქიელი წმინდანი.

წმინდა დიდმოწამე მარინე პასიდიის ანტიოქიაში მცხოვრები წარმართი ქურუმის ოჯახში დაიბადა. დედით ადრეულ სიყმაწვილეშივე დაობლებულ შვილზე ზრუნვა მამამ ძიძას მიანდო. კეთილმსახურმა გამზრდელმა ქრისტიანული სარწმუნოების ერთგულებით აღზარდა ნეტარი. 

ამასობაში იმპერატორმა დიოკლეტიანემ (284-305) ქრისტიანების სასტიკი დევნა დაიწყო. მართლმორწმუნეთა დასასჯელად ანტიოქიაში მიმავალი ეპარქი ოლიმბრი გზად თხუთმეტი წლის მარინეს გადაეყარა, მოიხიბლა მისი მშვენიერებით და ვინაობა და წარმომავლობა ჰკითხა. სათნო ქალწული თავმდაბლად პასუხობდა შეკითხვებზე, არ დაუმალავს ისიც, რომ ქრისტიანი იყო, ემზადებოდა ნათლობისათვის და ქრისტესთვის აპირებდა ცხოვრების მიძღვნას. ეს რომ შეიტყო, ოლიმბრმა თანმხლებ მეომრებს მისი შეპყრობა და ქალაქისკენ გაყოლიება უბრძანა, თან ფრთხილად ეპყრობოდა ასულს, იმედი ჰქონდა, რომ დაიყოლიებდა რწმენის უარყოფაზე და ცოლადაც შეირთავდა. 

მეორე დღეს წმინდანი სამსჯავროზე წარადგინეს. ეპარქმა ურჩია, კერპებისთვის მსხვერპლი შეეწირა, მაგრამ ვერც პირფერობამ გაჭრა და ვერც მუქარამ.

საპყრობილეში გამომწყვდეული ქალწული დაუდუმებლად ლოცულობდა და მაცხოვარმაც წყალობის თვალით მოხედა თავის მსასოებელს: ღამით მარტვილის თავს ზემოთ მანათობელი ჯვარი გაბრწყინდა, ჯვარს თეთრი მტრედიც დაადგა და ზეგარდმო გაისმა: *„გიხაროდენ, მარინე, ქრისტეს გონიერო მტრედო! რამეთუ დათრგუნე მხდომის სივერაგე; გიხაროდენ, რამეთუ მალე ბრძენ ქალწულთა თანა ღირს იქმნები შესვლად ქორწილსა შინა სიძისა შენისასა, უკვდავისა მეუფისა ზეცათასა!“* მადლმოსილი სიტყვებით გამხნევებულმა მოწამემ იგრძნო, რომ წყლულებიც უმთელდებოდა, გული სიხარულით აევსო, ადიდა უფალი და მეორე დღეს სულით და ხორცით ახოვანქმნილი წარდგა მსაჯულის წინაშე. 

მომხდარი სასწაული ეპარქმა კერპებს მიაწერა და მარინეს კვლავ მათი თაყვანისცემა მოსთხოვა, მაგრამ ნეტარმა აღმსარებელმა ისევ და ისევ ერთი ჭეშმარიტი ღმერთი ადიდა. უღმრთოებმა ახალ-ახალი სატანჯველები დაატეხეს წმიდანს, ბოლოს კი წყლით სავსე უზარმაზარ კოდში ჩააგდეს. დასახრჩობად განწირული მარინე ღვთაებრივმა ნათელმა გააცისკროვნა, საკვრელები თავისით შეეხსნა და, კვლავ ცოცხალი დარჩა. საკვირველმა სახილველმა განცვიფრებაში მოიყვანა ხალხი. ბევრმა ირწმუნა და ადიდა ჭეშმარიტი ღმერთი, ეპარქი კი გააფთრდა და ბრძანა, ამოეჟლიტათ ყველა, ვინც ქრისტეს აღიარებდა. მაშინ ათასხუთასი ქრისტიანი ეწამა. წმინდა მარინეს თავი მოჰკვეთეს.

ჯვაროსნების მიერ 1204 წელს კონსტანტინოპოლის აღებამდე წმინდა მარინეს უხრწნელი ნაწილები პანტეპონტის მონასტერში იმყოფებოდა. სხვა ცნობებით, 908 წლამდე ისინი ანტიოქიაში ესვენა, აქედან კი იტალიაში გადააბრძანეს. ათონზე, ვათოპედის მონასტერში დაცულია დიდმოწამის პატიოსანი მკლავი; მეორე მკლავი კი საქართველოში, ზუგდიდის ისტორიულ-არქიტექტურულ მუზეუმში ინახება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* წმინდა მარინემ ბერძნების ოჯახს ბავშვი გადაურჩინა

## სქოლიო
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 304
ორწვერი (ახმეტის მუნიციპალიტეტი)

**ორწვერი** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, თელავის მუნიციპალიტეტისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების სტორისა და ალაზნის (ზემო დინების) წყალგამყოფ დიდგვერდი-ნაქერალის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2988 მ. აგებულია ლიასური ასპიდური ფიქლებით და თიხაფიქლებით, აგრეთვე ქვიშაქვებით. კალთები დამრეცია, შემოსილია ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
ორხელა

**ორხელა**, *ოქოქა*, *აჩაჩა*, საქართველოში გავრცელებული, ორსახელურიანი, მოკლემხრიანი სახვნელის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც საქართველოს ცალკეულ კუთხეში თავისებურად იყო აგებული. შედგებოდა მხარის, ქუსლის, ორხელის (ერქვანის), კოკოშის, სახნისა და საკვეთლისაგან. ორხელაში 2-იდან 5 უღლამდე ხარსა და კამეჩს აბამდნენ. უღელზე ამაგრებდნენ ხის კვანტებით ან ტყავის ღვედით. აჭრილი ბელტის უკეთ დაფშვნა-დანაწევრებისათვის უკეთებდნენ მოკლე ფრთას (ქართლი) ან ყურებიან ქუსლს, რომელსაც იყენებდნენ როგორც ბარში, ისე მთის ზოლში (მთიულეთ-გუდამაყარი, ქსნის ხეობა, კახეთი, ქართლი, რაჭა, ზემო იმერეთი).

ორხელას მოდგამში ალოები ნაწილდებოდა გამწევ ძალასა და მოდგამის წევრებზე. ინვენტარს ალო არ ეძლეოდა.

## ლიტერატურა
**ბრეგვაძე ნ.*, მთის მიწათმოქმედება დასავლეთ საქართველოში, თბ., 1969;
**ჩიტაია გ.,* ქსნური მთის გუთანი, «ენიმკის მოამბე», 1940, ტ. 5-6;
**ჯავახიშვილი ივ.,* საქართველოს ეკონომიური ისტორია, წგნ. 1, ტფ., 1930;
**ჯალაბაძე გ.*, აღმოსავლეთ საქართველოს სამიწათმოქმედო იარაღების ისტორიიდან, თბ., 1960;
**ჯალაბაძე გ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 588, თბ., 1984

კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო იარაღები
სკანია

thumb|სკანიის ტერიტორია კ. ბორნჰოლმის ჩათვლით
**სკანია** (სკონელანდი; შვედ Skåneland, Skånelandskapen; ლათ Terra Scania ან Terra Scaniae; ინგ Scanian Provinces; დან Skånelandene) — ისტორიული რეგიონი შვედეთის სამხრეთით, შედგებოდა დანიის ძველი სამი პროვინციისგან: სკონე, ჰალანდი და ბლეკინგე. 1658 წლამდე დანიის შემადგენლობაში შედიოდა აღმოსავლეთის პროვინციების სახელწოდებით. კუნძული ბორნჰოლმი, იმხანად შვედეთის შემადგენლობაში გადასული, მერე კი ისევ დანიისთვის დაბრუნებული, პერიოდულად სკანიის რეგიონში შედიოდა ხოლმე.

ენობრივი თვალსაზრისით, სკანია დანარჩენი შვედეთისგან საგრძნობლად განსხვავდება, რადგან, ადგილობრივი მოსახლეობა უფრო მეტად დანიური ენაკავით საუბრობს, ვიდრე შვედურად.

კატეგორია:შვედეთი
კატეგორია:სკანდინავია
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
ორჯონიკიძის პიკი

**ორჯონიკიძის პიკი** — მწვერვალი პამირში, ტაჯიკეთში. მისი სიმაღლეა 6346 მეტრი. მდებარეობს ისმაილ სამანის პიკის აღმოსავლეთით, მეცნიერებათა აკადემიის ქედის აღმოსავლეთ შტოქედზე. კალთებზე თოვლისა და ფირნის ველებია. სახელი ეწოდა სერგო ორჯონიკიძის პატივსაცემად. პირველად ავიდა საბჭოთა ალპინისტების ჯგუფი 1937 წელს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტაჯიკეთის მთები
ოსაკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ოსაკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ოსაკა — ქალაქი იაპონიაში
* ოსაკა — პრეფექტურა იაპონიაში
იონ ილიესკუ

**იონ ილიესკუ** (, 3 მარტი, 1930, ოლტენიცა, რუმინეთი — გ. 5 აგვისტო, 2025, ბუქარესტი, რუმინეთი) —  რუმინელი პოლიტიკოსი, სენატორი სოციალ–დემოკრატიული პარტიიდან და ქვეყნის პრეზიდენტი 1990–1996 და 2000–2004 წლებში.

## ბიოგრაფია 
*  დაიბადა 1930 წლის 3 მარტს.
* 1954 წელი – დაამთავრა მოსკოვის ენერგეტიკული ინსტიტუტი
* 1956–1960 წლები – რუმინეთის სტუდენტური ასოციაციების კავშირის თავმჯდომარე.
* 1960–1965 წლები – რუმინეთის კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის განათლებისა და ჯანდაცვის განყოფილების გამგის მოადგილე. 
* 1965–1967 წლები – აგიტაციისა და პროპაგანდის განყოფილების გამგე.
* 1967–1971 წლები – ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი.
* 1971 წელი – რუმინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი იდეოლოგიის დარგში.
* 1971–1974 წლები – პარტიის ტიმიშოარას  სამაზრო კომიტეტის მდივანი.
* 1974–1979 წლები – იასის სამაზრო კომიტეტის I მდივანი.
* 1979–1984 წლები – რუმინეთის წყალთა მეურნეობის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარე.
* 1984–1989 წლები – ტექნიკური გამომცემლობის დირექტორი.
* 1989–1990 წლები – ნიკოლაე ჩაუშესკუს წინააღმდეგ შექმნილი რუმინეთის ეროვნული ხსნის ფრონტის თავმჯდომარე.
* 1990–1996 წლები –  რუმინეთის პრეზიდენტი.

1992 წელს მან მეორედ კენჭი იყარა პრეზიდენტის თანამდებობაზე. ეს იყო პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები, რომლებიც ჩატარდა ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე. იგი თავის ხალხს დაპირდა: 

* 2000–2004 კვლავ რუმინეთის პრეზიდენტი.

## ოჯახი 
იონ ილიესკუ ქორწინებაშია 1951 წლიდან. მისი მეუღლე ელენა შერბანესკუ არის ინჟინერი, მეცნიერი მეტალების კოროზიის (დაჟანგვის) სფეროში.

## გარდაცვალება
ილიესკუ გარდაიცვალა ორთვიანი ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ, 2025 წლის 5 აგვისტოს, 95 წლის ასაკში. მის სიკვდილს დასცინოდა მმართველი პარტიის „რუმინეთის გადარჩენის კავშირის“ რამდენიმე თანამდებობის პირი, მათ შორის კატალინ დრულა, რომლებიც ილიესკუს პატივსაცემად ეროვნული გლოვის დღის გამოცხადებას ეწინააღმდეგებოდნენ. მსგავსი პოზიცია დაიკავა „რუმინელთა კავშირის ალიანსის“ წარმომადგენლებმაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
გალიცია

thumb
**გალიცია**, *გალიჩინა* (, , , ) — ისტორიული მხარე ცენტრალურ ევროპაში; სხვადასხვა დროს შედიოდა (სრულად ან ნაწილობრივ) კიევის რუსეთის, ლიტვის დიდი სამთავროს, რეჩ პოსპოლიტასა, ავსტრო-უნგრეთისა და უკრაინის სსრ-ის შემადგენლობაში. 

დღესდღეობით გაყოფილია პოლონეთსა და უკრაინას შორის.

უმსხვილესი ქალაქებია — ლვივი, კრაკოვი, ტერნოპილი.

## ისტორია 
* http://www.jewishgalicia.net 


კატეგორია:უკრაინა
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
რუმინეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|რუმინეთის პრეზიდენტის დროშა
**რუმინეთის პრეზიდენტი** — რუმინეთის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. 

## რუმინეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* რუმინეთის პრეზიდენტების სია

 
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
აბულფაზ ელჩიბეი

**აბულფაზ ელჩიბეი** (; დ. 24 ივნისი, 1938, ნახჭევანი, აზერბაიჯანი — გ. 22 აგვისტო, 2000, ანკარა, თურქეთი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე და ყოფილი საბჭოთა დისიდენტი. აზერბაიჯანის პირველი არჩეული, არა-კომუნისტი პრეზიდენტი. 1989 წლიდან აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის თავმჯდომარე.

## ბიოგრაფია 
აბულფაზ ელჩიბეი ალიევი დაიბადა 1938 წელს, ნახჭევანში, ორდუბადის რაიონის სოფელ კელეკში. 1957 წელს შევიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე არაბული ფილოლოგიის სპეციალობით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ 1963–1964 წლებში თარჯიმნად მუშაობდა ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკაში. 1965–1968 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ისტორიის სპეციალობით, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, რის შემდეგაც 1969–1974 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას უნივერსიტეტში. 1975 წელს დააპატიმრეს ანტისაბჭოთა მოღვაწეობისათვის საბჭოთა წყობილებაზე ცილისწამების ბრალდებით. საპატიმროში დაჰყო 2 წელი, გათავისუფლების შემდეგ კი მუშაობა დაიწყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტში სადაც მუშაობდა წამყვან მეცნიერ–თანამშრომლად მანამ, ვიდრე 1992 წელს არ აირჩიეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტად. 1993 წლის 1 სექტემბერს სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დატოვა თანამდებობა და წავიდა ემიგრაციაში.

გარდაიცვალა თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში 2000 წლის 22 აგვისტოს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აბულფაზ ელჩიბეის ბიოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:აზერბაიჯანის პრეზიდენტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ნაციონალისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ანტიკომუნისტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
ახალი გალერეა (ნიუ-იორკი)

thumb|250px|ახალი გალერეის მიმდინარე ბინა მეხუთე ავენიუზე
**ახალი გალერეა** () — XX საუკუნის გერმანული და ავსტრიული ხელოვნების მუზეუმი მანჰეტენის ე.წ. "მუზეუმების მილზე", ნიუ-იორკი, 86-ე ქუჩისა და მეხუთე ავენიუს კუთხეში.

მუზეუმი 1968 წელს დააარსა ხელოვნების ნიმუშებით მოვაჭრე სერჟ საბარსკიმ და მისმა ახლო მეგობარმა საქმოსანმა და ფილანტროპმა რონალდ ლაუდერმა. მუზეუმს "სერჟ საბარსკის გალერეა" დაარქვეს და თავდაპირველად ის #987 მედისონ ავენიუზე მდებარეობდა. 1994 წელს მათ შეისყიდეს შენობა, სადაც მუზეუმი ამჟამად მდებარეობს.

ახალი გალერეის კოლექცია ორ ნაწილად არის გაყოფილი. შენობის პირველი სართული ეთმობა XX საუკუნის დასაწყისის ავსტრიულ ხელოვნებას და მოიცავს გუსტავ კლიმტის, ეგონ შილეს, ოსკარ კოკოშკის ნამუშევრებს. მეორე სართულზე გერმანული ექსპრესიონიზმის ნიმუშებია: პაულ კლეეს, ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის, ოტო დიკსის, ჟორჟ გროსის, ლიონელ ფეინინგერის, ვასილი კანდინსკის ნამუშევრები.

2006 წელს ბ-ნა ლაუდერმა ახალი გალერეისთვის $135 მილიონად შეიძინა გუსტავ კლიმტის ტილო "ადელ ბლოხ ბაუერის პორტრეტი I". იმავე წლის ნოემბერში მან $38,1 მილიონად ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის "ბერლინის ქუჩის სცენა" შეიძინა.

კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები
კატეგორია:გერმანული ხელოვნება
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
სავანა

thumb|250პქ|სავანების გავრცელების აერალი
**სავანა** (ესპ. sabana, ნასესხებია კარიბის ინდიელთა ენიდან) — ტროპიკული და სუბტროპიკული მცენარეულობის ტიპი. შექმნილია ქსეროფილური ბალახნარით (ბალახოვანი სავანა), რომლის ფონზე ეულად ან ჯგუფურად გაფანტულია უპირატესად ფოთოლმცვივანი მერქნიანი მცენარეები — ხეები (ხეებიანი სავანა) და ბუჩქები (ბუჩქებიანი სავანა). სავანის მცენარეები შეგუებულია ხანგრძლივ გვალვას – ფოთლები უხეშია, შებუსული, ხშირად რედუცურებული, ხეების ქერქი სქელია და სხვა. ბალახებს შორის ჭარბობს მარცვლოვანები, რომელთა სიმაღლე ზოგჯერ 3-5 მ აღწევს. ხეები სავანაში მეტწილად ტანდაბალია, ქოლგისებური ვარჯი აქვთ. ზოგიერთი მათგანი (ბაობაბი, ბოთლის ხე და სხვა) წყალს ღეროში იმარაგებს. სამხრეთ ამერიკაში სავანას კამპოსს (ბრაზილია, არგენტინა, პარაგვაი, ურუგვაი) და ლიანოსს (უმთავრესად ორინოკოს აუზი) უწოდებენ.

 
File:Tropical savannah (Top End).jpg|ტროპიკული სავანა ავსტრალიაში
File:La Gran Sabana.jpg|სავანა ვენესუელაში
File:1632x1224 sertaoe rio grande do norte landscape panorama brasil.jpg|სავანა ბრაზილიაში
File:Tarangire-Natpark800600.jpg|სავანა ტანზანიაში

## ლიტერატურა
კატეგორია:კლიმატური ზონები
კატეგორია:ტროპიკები
კატეგორია:ეკოსისტემა
კაპრიჩიო №13 (პაგანინი)

**კაპრიჩიო №13** მეტსახელად „ეშმაკის სიცილი“ — ერთ-ერთი ნიკოლო პაგანინის 24 კაპრიჩიოდან. ნაწარმოები იწყება საშუალო ტემპით (მოდერატო), მეორე ნაწილი გადადის ალეგრეტოში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Youtube - შლომო მინცი უკრავს პაგანინის მე-13 კაპრიჩიოს
*Youtube - იაშა ხეფეცი უკრავს პაგანინის მე-13 კაპრიჩიოს

პაგანინის კაპრიჩიო №13
კაპრიჩიო №13
ტესინთა სასახლე

thumb|ტესინთა სასახლე
**ტესინთა სასახლე** ბაროკოს ტიპის მამულია გამლა სტანში, სტოკჰოლმის ძველ უბანში; შვედეთი.  აშენებულია სამეფო სასახლის გვერდით. 

კერძო სახლი დაახლოებით 1694-1700 წლებს შორისაა აგებული არქიტექტორ ნიკომედუს ტესინ უმცროსის მიერ. სასახლეში არქიტექტორის ვაჟი გუსტაფ ტესინი დაბინავდა, თუმცა, 1750 წელს, ფინანსური მიზეზით,  მამულის გაყიდვა მოუწია . სასახლე მოგვიანებით სამეფო ოჯახმა შეიძინა და სტოკჰოლმის საგრაფოს გუბერნატორის საცხოვრისად გამოიყენებოდა ხოლმე. 

კატეგორია:შვედეთის სასახლეები
კატეგორია:სტოკჰოლმი
ბონდეს სასახლე

მინი|250პქ|ბონდეს სასახლე განთავსებული რაინდთა სახლის მარჯვნივ, ამჟამად, შვედეთის უმაღლესი სასამრთლოს შენობა
**ბონდეს სასახლე** (შვედ Bondeska palatset) — სასახლე, რომელიც მდებარეობს სტოკჰოლმის ისტორიულ უბან გამლა სტანში,  შვედეთში. სასახლე განთავსებულია რაინდთა სახლსა (Riddarhuset) და კანცელარიას (Kanslihuset) შორის და შვედეთის იმპერიის პერიოდის (1611-1718) შესაძლოა ყველაზე გამოჩენილ ნაგებობად მივიჩნიოთ. აგებულია არქიტექტორ ნიკომედუს ტესინ უმცროსისა და ჟან დე ლა ვილას მიერ 1662-1667 წლებში ლორდ გუსტაფ ბონდეს კერძო მამულად. სასახლე დღემდე ბონდეს სახელს ატარებს იმის მიუხედავად, რომ მე-18 საუკუნიდან სტოკჰოლმის, ხოლო 1949 წლიდან შვედეთის უმაღლესი სასამართლოა შენობაში განთავსებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* Supreme Court of Sweden 
* National Property Board 

კატეგორია:შვედეთის სასახლეები
კატეგორია:სტოკჰოლმი
ძინჯოუ

thumb
**ძინჯოუ** — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში, ლიაონინის პროვინციაში, მდინარე სიაოლინხეს ნაპირზე, იმ ადგილის მახლობლად, სადაც მდინარე სიაოლინხე ერთვის ლიაოდუნის ყურეს (ყვითელი ზღვა).
ქალაქში განვითარებულია ნავთობგადამუშავება და მანქანათმშენებლობა (მათ შორის, სამთომომპოვებითი და ქაღალდის მრეწველობა, მოწყობილობების, ჩარხების დამზადება), ქიმიური, საფეიქრო, კვების მრეწველობა; საწარმოები ფეროშენადნობების, საშენ მასალათა და ფაიფურის წარმოება. 
ძინჯოუზე გადის ნავთობსდადენი დაცინ-პეკინი.
## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 11, გვ. 275, თბ., 1987

კატეგორია:ლიაონინის ქალაქები
კაპრიჩიო №5 (პაგანინი)

**კაპრიჩიო №5** — ვირტუოზი მევიოლინე ნიკოლო პაგანინის მიერ მე-18 საუკუნეში დაწერილი ერთ-ერთი ნაწარმოები 24 კაპრიჩიოდან სოლო ვიოლინოსათვის. ნაწარმოები განთქმულია სიჩქარით და ტექნიკური სიძნელით. არსებობს მოსაზრება, რომ პაგანინის ერთ სიმზე შეეძლო მისი დაკვრა, თუმცა არ არსებობს არცერთი არგუმენტი, რომელიც ამ თეორიას ან უარყოფდა, ან გაამყარებდა.

## სხვა ინსტრუმენტებზე 
შეიქმნა ამ კაპრიჩიოს სხვადასხვა ვერსიები: ფორტეპიანოსთვის, ჩელოსთვის, აკორდეონისთვისა და გიტარისთვის. სტივ ვაის დაკრული ვარიაცია ამ თემაზე ჟღერდა ფილმში „გზაჯვარედინი“. 24-ვე კაპრიჩიოს პირველი ფიქსირებული ჩანაწერი კლასიკური გიტარისთვის ეკუთვნის ელიკტ ფისკს.
## გავლენა თანამედროვე მუსიკაზე 
მიუხედავად იმისა, რომ დაწერილი იყო ვიოლინოსთვის, კაპრიჩიო №5 პოპულარული გახდა გიტარისტებს შორისაც, განსაკუთრებულად მისი პროფესიონალური მიდგომების გამო შრედ გიტარისადმი, როგორც ჯეისონ ბეკერის ელექტრო-გიტარის ვერსიაში ჩანს. ამ ნაწარმოებმა დიდი გავლენია იქონია როკ-გიტარისტ ინგვი მალმსტინის სწრაფი დაკვრის ტექნიკაზე. გამოყენების მაგალითები თანამედროვე მუსიკაში:
* რეპერ Busdriver-ის სიმღერის Imaginary Places-ის შესვენების ადგილი.
* მაიკლ ანჯელო ბატიოს სიმღერა No Boundaries მისი ამავე სახელწოდების 1995 წელს გამოსული სადებიუტო ალბომიდან შეიცავს ფრაგმენტებს ამ ნაწარმოებიდან.
* ფინურ ნეო-კლასიკურ მეტალ ჯგუფ Virtuocity-ს ვარიაციები მეხუთე კაპრიჩიოდან გამოყენებული აქვს სიმღერაში Eye for an Eye მათი სადებიუტო ალბომიდან *Secret Visions*.
* გერმანული მძიმე მეტალ ჯგუფი Domain აგრეთვე იყენებს ვარიაციებს სოლოსთვის სიმღერაში Warpath ალბომიდან *The Sixth Dimension*.
* ჯო სტამპი იყენებს ელემენტებს ნაწარმოებიდან სიმღერაში Paganini's Revenge ალბომიდან *Guitar Dominance*.
* კომპოზიციის პირველი ნოტები გამოყენებულია ამერიკული როკ-ჯგუფის The Faint ალბომში *Wet From Birth* პირველი ტრეკის დასაწყისიდან, Desperate Guys.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნეიტ რობინსონი უკრავს მეხუთე კაპრიჩიოს ვიოლინოზე
* ჯეისონ ბეკერი უკრავს მეხუთე კაპრიჩიოს
* ინგვი მალმსტინის დაწერილი რიფები გიტარაზე.

პაგანინის კაპრიჩიო №5
კაპრიჩიო №5
ევგენი კისინი

[მინი|**ევგენი კისინი (2011)**

**დაიბადა:**       10 ოქტომბერი, 1971, 

[მოსკოვი, რსფსრ.

**ეროვნება:**       რუსი, ბრიტანელი, ისრაელელი

**საქამიანობა:**   მუსიკოსი

]]
**ევგენი კისინი** (რუს. Евгений Игоревич Кисин; დ. 10 ოქტომბერი, 1971) — რუსი კლასიკოსი პიანისტი. 2002 წლიდან დიდი ბრიტანეთის მოქალაქე, 2013 წლიდან ისრაელის მოქალაქე. ფართო საზოგადოებისთვის ის ცნობილი გახდა, როგორც გენიოსი ბავშვი. მას აქვს საკმაოდ ფართო რეპერტუარი და თუმცა ყველაზე მეტად ცნობილია რომანტიზმის ერის ნაწარმოებების ინტერპრეტაციით, განსაკუთრებით ფრიდერიკ შოპენის, სერგეი რახმანინოვის და ფერენც ლისტის. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მოსკოვში. 1 წლის ასაკში დაიწყო სმენით მღერა, 2 წლიდან ფორტეპიანოზე დაკვრა. 6 წლის შევიდა გნესინების სახელობის მუსიკალურ სკოლაში. პირველი და ერთადერთი მასწავლებელი - ანა კანტორი.

10 წლის ასაკში კისინს ჰქონდა დებიუტი ულიანოვკის სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად, სადაც შეასრულო მოცარტის საფორტეფიანო კონცერტი No. 20 D მინორში. კისინის ტალანტი საერთაშორიშო მასშტაბით 1984 წელს გახდა ცნობილი, 12 წლის ასაკში, როდესაც მან დაუკრა და ამავდროულად ჩაწერა შოპენის საფორტეპიანო კონცერტი მოსკოვის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში. კისინის პირველი დებიუტი რუსეთს გარეთ იყო 1985 წელს აღმოსავლეთ ევროპაში, მას მოჰყვა პირველი ტური იაპონიაში 1986 წელს. 1987 წელს, 16 წლის ასაკში მან ჩაატარა პირველი კონცერტი დასავლეთ ევროპაში, კერძოდ ბერლინის ფესტივალზე, ამავდროულად დიდ ბრიტანეთში დირიჟორ ვალერი გერგიევთან და მევიოლინე მაქიმს ვენგეროვ და ვადიმ რეპინთან ერთად ლიჩფილდის ფესტივალზე. 1990 წელს კისინს ჰქონდა დებიუტი ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც დაუკრა შოპენის ორი საფორტეპიანო კონცერტი. ნიუ-იორკის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად ზუბინ მეჰთას თანხლებით და პირველი კონცერტი კარნეგის დარბაზში.

1988 წელს კისინი გავიდა საახალწლო კონცერტზე, სადაც ჰერბერტ ფონ კარაიანის დირიჟორობით, ბერლინის ფილარმონიის ორკესტრთან ერთად შესრულდა პეტრე ჩაიკოვსკის პირველი საფორტეპიანო კონცერტი.

90-იანი წლების დასაწყისში ოჯახი ოფიციალურად გადადის აშშ-ში.

2017 წლის 10 მარტს კისინი დაქორწინდა კარინა არზუმანოვაზე, ბავშვობის მეგობარზე, პრაღაში. 

## პრემიები და პრიზები 
* მუსიკალური აკადემია "Chigiana"-ს პრემია — წლის საუკეთესო პიანისტი (იტალია, 1991)
* ჟურნალი "Musical America"-ს პრემია — წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი (1994)
* პრემია "Триумф" — (რუსეთი, 1997)
* შოსტაკოვიჩის სახელობის პრემია — (რუსეთი, 2003)
* კარაიანის სახელობის პრემია — (გერმანია, 2005)
* გრემის ჯილდო — "საუკეთესო კლასიკური მუსიკის შესრულება სოლო ინსტრუმენტზე" სკრიაბინის, მატნერის და სტრავინსკის ნაწარმოებების შესრულებისთვის. (აშშ, 2006)
* ბენედეტი მიკელანჯელის სახელობის პრემია (იტალია, 2007)
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი პიანისტები
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
უცხოელები

**უცხოელები** — ამა თუ იმ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მყოფი სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეობის მქონე პირები. უცხოელების რეჟიმი რეგულირდება შინასახელმწიფოებრივი კანონებითა და საერთაშორისო სამართლებრივი სახელშეკრულებო და ჩვეულებრივი ნორმებით. ყოველი სახელმწიფო თვითონ განსაზღვრავს თავის ტერიტორიაზე მყოფი უცხოელების უფლებრივ სტატუსს; ამასთან ერთად საერთაშორისო სამართალში არსებობს უცხოელების რეჟიმის საყოველთაოდ აღიარებული ზოგადი პრინციპები. უცხოელებზე ვრცელდება ან ეროვნული რეჟიმი ანუ მათ უფლებრივ სტატუსს უთანაბრებენ ადგილობრივი მოქალაქეების უფლებებს ანდაც უმეტესი ხელშეწყობის რეჟიმი. არსებობს აგრეთვე სპეციალური რეჟიმი — განსაზღვრულ, ზუსტად დადგენილ უფლებთა ერთობლიობა. უცხოელები მოვალენი არიან დაიცვან მათი ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს კანონები და სხვა ნორმატიული აქტები. კანონიერების დარღვევის შემთხვევაში, ისინი პასუხს აგებენ ადგილობრივი მართლმსაჯულების წინაშე (ეს წესი არ ვრცელდება დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე უცხოელებზე).

## რესურსები ინტერნეტში
*Resident Alien Information 
*Aliens (Encyclopedic Entry) 

კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
უძილობა

**უძილობა**, ინსომნია, აგრიპნია, ძილის მოშლა — ახასიათებს ღამის ძილის პერიოდის შემცირება, დაძინების გაძნელება, ზერელი წყვეტილი ძილი და ნაადრევი გაღვიძება (ზოგჯერ დილით გაღვიძების გაძნელება); ხშირად დაერთვის მოუსვენრობა, მომეტებული აგზნებადობა და სხვა.
მძინარეებების გარეშე ხშირად მოსდევს დღის ძილის აუცილებლობა, ძალის დაქვეითება, გაღიზიანება და დეპრესიული განწყობა.
 უძილობის დროს მცირდება ღრმა ძილის პერიოდი, ირღვევა ურთიერთობა ძილის (სიზმრებიანი და უსიზმრო) ფაზებს შორის.
მძინარეებები შესაძლოა იყოს დროებითი, ან ხანგრძლივი. მაგრამ მიუხედავად იმისა, რამდენ ხანს მოუწევს მასთან ბრძოლა, იგი არასოდეს მოგიტანს სიამოვნებას.
უძილობა ძირითადად ვითარდება ნევროზის, ფსიქოზის, ტვინის ორგანული დაავადების (ნეიროინფექცია, თავის ტვინის ღეროს ანთებითი, სისხლძარღვოვანი, ტრავმული დაზიანება), გულ-სისხლძარღვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, აგრეთვე ისეთი სომატური დაავადების შემთხვევაში, როდესაც დაავადების რაიმე გამოვლინება (ქოშინი, ხველა, ტკივილი, კუჭის აშლილობა და სხვა) ხელს უშლის თავის ტვინის ძილის მარეგულირებელი მექანიზმის დროულ ჩართვას ძილში. ჯანმრთელი ადამიანის უძილობა შეიძლება გამოიწვიოს ფიზიკურმა ან\და ფსიქოლოგიურმა გადაძაბვამ, ღრმა განცდებმა და ა.შ. 

მძინარეებები შეიძლება წარმოიშვას დამოუკიდებლად ან სხვა პრობლემის შედეგად. პაციენტები, რომლებსაც სძინავთ საწყისში მძიმედ, ხშირად განიცდიან ღამის সময়ে გაღვიძებას და ძილის გაგრძელების სიძნელეებს.

## მკურნალობა 
კოგნიტურ-პოვеденციური თერაპია ვითვლება პირველ რიგის თერაპიად.

შრომისა და დასვენების რეჟიმის დაცვა; გამაღიზიანებელი ფაქტორების თავიდან აცილება; უძილობის გამომწვევი დაავადების მკურნალობა; ნევროზის დროს — ფსიქოთერაპია, ტრანკვილიზატორები, ძილის წინ სეირნობა, წყლის პროცედურები, ფიზიკური ვარჯიში: ზოგჯერ საძილე საშუალებანი; 

საძილე ტაბლეტები შეიძლება გააუმჯობესოს ძილი, თუმცა ზოგი მათგანი დაკავშირებულია დაცემებთან, კოგნიტურ დარღვევებთან და დამოკიდებულებასთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნერვული სისტემის ფიზიოლოგია
კატეგორია:ძილი
კატეგორია:ნევროლოგიური დარღვევები
ალბანეთის პრეზიდენტი

**ალბანეთის პრეზიდენტი** — ალბანეთის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც პარლამენტი ირჩევს 5 წლით.

## ალბანეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ალბანეთის პრეზიდენტების სია
* ალბანეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ალბანეთი
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ავსტრიის პრეზიდენტი

thumb|150px|ავსტრიის დროშა**ავსტრიის პრეზიდენტი** – ავსტრიის ფედერალური სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 6 წლით.

## ავსტრიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ავსტრიის პრეზიდენტების სია

*
ბელარუსის პრეზიდენტი

**ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტი** () — არის სახელმწიფოს მეთაური, ბელარუსის რესპუბლიკის კონსტიტუციის გარანტი, ასევე ბელარუსის მოქალაქის უფლებებისა და თავისუფლების გარანტი. ის წარმოადგენს ბელარუსს სხვა სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობაში.

ბელარუსის პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს მოქალაქე (დაბადებით ბელარუსში), მინიმუმ 35 წლის, ასევე ხმის მიცემის უფლების მქონე, რომელიც ცხოვრობს მინიმუმ ათი წელი არჩევნებამდე ბელარუსში.

ბელარუსის პრეზიდენტი აირჩევა 5 წლით.

## ისტორია 
1990-1991 წლებში, ბელარუსის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტი განიხილავდა იდეას, სადაც უნდა შემოეღოთ ბელარუსში პრეზიდენტის პოსტი.

პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები ბელარუსში ჩატარდა 23 ივნისს (პირველი ტური) და 10 ივლისს 1994 წელს (მეორე ტური), ამავე დროს შევიდა პირველი ცვლილება კონსტიტუციაში, სადაც ნებადართულ იქნა არჩევნებში მონაწილეობა მიეღოთ 35 წლის კანდიდატებს (ადრე 40). არჩევნებში მონაწილეობას იღებდა 6 კანდიდატი. პირველ ტურში სამივე ლიდერმა გაიმარჯვა ალექსანდრე ლუკაშენკო — 44,82%, ვიაჩესლავ კებიჩი — 17,32%, ზენონ პოზნიაკი — 12.82%. მეორე ტურში ხმების 80%-ით მოიგო ალექსანდრე ლუკაშენკომ.

## ბელარუსის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბელარუსის პრეზიდენტების სია
## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები

პრეზიდენტები
ომი და მშვიდობა (1968 წლის ფილმი)

**ომი და მშვიდობა** () — 1966-67 წლების საბჭოთა მხატვრული ფილმი ოთხ ნაწილად, რომელიც გადაღებულია ლევ ტოლსტოის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ინფლაციის გათვალისწინებით ფილმი კინემატოგრაფიის ისტორიაში ყველაზე მაღალბიუჯეტიანი ფილმია. ფილმში მრავლადაა ბატალური სცენები. ფილმმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1966 წლის ფილმები
კატეგორია:1967 წლის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:რუსულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ისტორიული ფილმები
კატეგორია:მოსფილმის ფილმები
კატეგორია:რუსული ფილმები
ბულგარეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|ბულგარეთის დროშა**ბულგარეთის პრეზიდენტი** — ბულგარეთის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლით. 

## ბულგარეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბულგარეთის პრეზიდენტი 

კატეგორია:ბულგარეთი
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
პორტუგალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**პორტუგალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები** — ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. მათი ისტორიაში პირველი თამაში შედგა 1935 წელს თავიანთი მეზობლების ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ. მატჩი დამთავრდა ესპანელების გამარჯვებით ანგარიშით 6-5. დღეისათვის პორტუგალიის ეროვნული ნაკრები მონაწილეობას იღებს ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში. რაგბის კავშირს პორტუგალიაში მართავს პორტუგალიის რაგბის ფედერაცია. 2007 წელს პორტუგალიამ მოიპოვა მათთვის პირველი კვალიფიკაცია მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე პორტუგალიის ნაკრები თამაშობდა C ჯგუფში ახალ ზელანდიასთან, იტალიასთან, რუმინეთთან და შოტლანდიასთან ერთად, სადაც მათ ყველა თამაში წააგეს და მხოლოდ ერთი ბონუს-ქულა მოიპოვეს. პორტუგალიის ნაკრების მეტსახელია *Os Lobos*, ანუ „მგლები“.

2000-იანი წლების დასაწყისში პორტუგალიის რაგბი აქტიურად ვითარდებოდა. 2003/04 წლების სეზონში პორტუგალიის ეროვნულმა ნაკრებმა სიურპრიზი შემოგვთავაზა, მან გაიმარჯვა ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში, ხოლო 2005/06 წლების სეზონში პორტუგალიელები მესამე ადგილზე გავიდნენ. პორტუგალიის ნაკრები ასევე მაღალ დონეს აჩვენებს შვიდკაცა რაგბის თამაშის დროსაც. 2006 წელს პორტუგალიის სარაგბო ინსტიტუტებმა მიიღეს გრანტი მსოფლიო რაგბის საბჭოდან. ვარაუდობდნენ, რომ დაფინანსება დაეხმარებოდა პორტუგალიას მიეღო IRB-ს მეორე დონის ნაკრების სტატუსი. ახალი კლასიფიკაციის თანახმად, პორტუგალიის ნაკრები შედის «პერფომანსის» იმ ქვეყნების კატეგორიაში, რომლებსაც აქვთ მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოსვლის გამოცდილება, მაგრამ ჯერ არ არიან მსოფლიო რაგბის ლიდერები.

2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის დამთავრების შემდეგ პორტუგალიის ნაკრები ერთბაშად დატოვა რამდენიმე ძლიერმა და წამყვანმა მოთამაშემ, რომლებსაც ღირსეული შემცვლელი ვერ მოეძებნა. ნაკრების დონეც თანდათან უკან წავიდა და 2015/16 წლების სეზონზე პორტუგალიას სხვების გარდა გერმანიის ნაკრებმაც მოუგო, რის შედეგადაც პორტუგალიელებმა A ჯგუფი დატოვეს და B ჯგუფში ჩამოქვეითდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ევროპის ერთა თასი

კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები