open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოტორი 3D

**მოტორი 3D** — ინფორმატიკული პროგრამის ნაწილი, რომელიც იტვირთება ტრანსფორმაციის გამოთვლებიდან ვირტუალურ სამგანზომილებიან სივრცეში (ჩვეულებისამებრ 3x3 ან 4x4 ან კვატერნული(მათემატიკური მატრიცა) გამოყენებით), იმისათვის, რომ საბოლოოდ ვაჩვენოთ გამოთვლებიდან მიღებული პასუხი 2D სიბრტყეზე, ეკრანზე საჩვენებლად.

მოტორი 3D ჩვეულებისამებრ მანიპულირებს ობიექტებს რომლებიც შენახულები არიან მრავალკუთხა სამკუტხედების ერთობლიობის ფორმით.ყოველი სამკუთხედი შექმნილია სამი წერტილისაგან და ყოველი წერტილი თავის მხრივ წარმოდგენილია სამი კომპონენტით X,Y და Z წარმოადგენენ თავის კოორდინატებს სამგანზომილებიან სივრცეში.

1996 წლიდან მოყოლებული მოტორი 3D საზოგადოებამ დაიწყო მოგების მიღება ახალი გრაფიკული ჩიპის ფუნქციონირებიდან,რომელიც შესაძლებელს ქმნიდა საჭირო გამოთვლების ნაწილების მართვას 3D გამოსახვისათვის,მაშინ როდესაც Intel-მა გამოუშვა თავისი პირველი პროცესორი,რომლებიც ეკიპირებულები იყვნენ ინსტრუქციის თამაშით MMX-ით გათვალისწინებული PC-ის მაჩვენებლის გასაუმჯობესებლად მატრიცის გამრავლების დარგში.

იმისათვის რომ შეაღწიო მოტორი 3D-ს მიერ ნებადართულ სერვისებში ჩვეულებისამებრ გამოიყენება პროგრამირების ინტერფეისი ან API.
პროგრამისტი ირჩევს შესაძლებელ გრაფიკულ API-ებს შორის ერთ-ერთს რომ შექმნას აჩქარებული **მოტორი 3D**.ყველაზე უფრო ჩქარები არიან:
* DirectX შექმნილი Microsoft-ის მიერ და გამოყენებული მხოლოდ Windows-ის პლატფორმებზე,
* OpenGL მიძღვნილი Silicon Graphics (SGI) *GL* სახელით,გამოყენებულია დიდი რაოდენობის არქიტექტურისათვის.

რამდენიმე მოტორი 3D:
* Truevision3D (არაკომერციული გამოყენებისათვის უფასოა)
* Crystal Space (LGPL-ით)
* Ogre 3D (LGPL-ით)
* Irrlicht (zlib/libpng-ით შეცვლილი ლიცენზიით)
* Revolution3D
* Quest3D (კომერციული პროგრამული უზრუნველყოფა)
* Rubytech (კომერციული *Middleware*)
* HellHeaven (კომერციული *Middleware*)

### რესურსები ინტერნეტში
* Tutoriels, bibliothèques, livres, ressources pour le développement 3D  ფრანგილ ენაზე
*Base de données contenant un grand nombre de moteurs et leurs spécification   ინგლისურ ენაზე
**Middleware* HellHeaven Technology 

კატეგორია:ვიდეო თამაშების ლექსიკა და ცნებები
*
კატეგორია:ციფრული სურათი
ერისწყალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ერისწყალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ერისწყალი — მდინარე საქართველოში
* ერისწყალი — მუშათა დასახლება წალენჯიხის რაიონში
JPEG

**Joint Photographic Experts group** (აკრონიმი JPEG; გართიანებულ ფოტოფრაფიულ ექსპერტთა ჯგუფი) — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გრაფიკული ფორმატი.

1986 წელს დაარსებული კომიტეტის სახელი შეიქმნა სხვადასხვა სურათის ინდუსტრიის სპეციალისტების ჯგუფების შეერთებით. ამ კომიტეტმა თავისი სახელი მისცა გახსნილ, შემცირებულ ციფრულ გამოსახულებას jpeg-ს ნორმაში. შემდეგ ამ ნორმამ მისცა სახელი თავისი ფორმატის განსაზღვრულ მონაცემებსა და ფაილებს.

საერთოდ jpeg ირჩევს jpeg კომპრესიის ნორმას, ფორმალურად iSO/CEI 10918-1 ან UIT-T Recommandation T.81. ეს ნორმა აღწერს კომპრესიის მეთოდს, რომელიც შექმნილია DCT, რომელიც განსაზღვრულია ევროპული პროექტით ESPRIT PICA (Photographic Image Coding algorithm). ის სპეციალიზებულია მხოლოდ სურათის (image brute)-ის ბიტის ბოლიოთ გადაქცევისთვის.
 
Jpeg ფორმატი ინახავს და იცავს ბევრ ფერად ინფორმაციას. დრეკადი შემცირება იძლევა JPEG ფაილის ზომის შემცირების საშუალებას და ეს მის ხარისხს არ ეხება.

JPEG ნორმის პატენტი განთავსებული იყო საწარმო Forgent-ის მიერ. მაგრამ ის პოტენციურად გადახედილი იქნა ამერიკული პატენტების ოფისის მიერ, რომელმაც ამოიღო 19-46 კომპონენტი წერტილებიდან The Public Patent Foundation-ის საჩივრის საპასუხოდ, რომელიც განიხილავდა ამ არანამდვილ პატენტს.

JPEG სტანდარტული ფაილური გამოსახულების ფორმატი იყენებს ათვლის სისტემა IPTC (IPTC CORE).

## იხილეთ აგრეთვე 
* JPEG-ს კომპრესია
* JPEG File Interchange Format
* JPEG 2000
* MPEG
* მატრიცული გამოსახულება
* GIF
* PNG
* TIFF

## რესურსები ინტერნეტში 
* Site officiel du « Joint Photographic Experts Group » et du « Joint Bi-level Image Experts Group »
* Page de présentation des travaux d'un étudiant sur le JPEG (niveau technique moyen)
* CVISION PdfCompressor
* Formats graphiques pour le Web  Page du site Lookimage  qui présente les différents formats graphiques utilisés sur Internet.

კატეგორია:კომპიუტერული გრაფიკა
ერკემალი

**ერკემალი** — ვერძი, მწარმოებელი ცხვარი. მწარმოებლად იყენებენ წლინახევრიდან 7-8 წლამდე. მწარმოებელი უნდა იყოს ჯიშისათვის ტიპური, მაგარი კონსტიტუციის კარგი აგებულებია, ჯანმრთელი, ენერგიული, შეეძლოს შთამომავლობისათვის ძვირფას თვისებათა გადაცემა. მწარმოებლის გამოსაზრდელად არჩევენ საუკეთესო მშობლების ნაშიერს. ინდივიდუალური ბონიტირების საშუალებით გადარჩევას ატარებენ დაბადებიდანვე, 3½-4 თვისა და 1 წლის ასაკში. წლინახევრის ერკემალს აწყვილებენ 50-100 ნერბს და ამის შემდეგ აფასებენ შთამომავლობის ხარისხის მიხედვით. თითოეული ერკემლის დატვირთვა დღეში 3-4 გოლვაა. ხელოვნური დათესლვისას დაგრიალების სეზონზე (დაახლოებით 45 დღე) ერთი მწარმოებლის სპერმით ანაყოფიერებენ 200-500, ხოლო მოწინავე მეურნეობაში — 3 ათასამდე ნერბს. ერკემალი უნდა შევინახოთ სანაშენე კონდიციაში, დაგრილების სეზონზე ჩვეულებრივზე უკეთ უნდა ვკვებოთ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეცხოველეობა
ერკერი

thumb|300px|ერკერები სან-ფრანცისკოში
**ერკერი** () — კედლის სიბრტყიდან გამოწეული ნახევარწრიული, სამკუთხა ან წახნაგოვანი შემინული ნაწილი. ხშირად ასდევს რამდენიმე სართულს, ზოგჯერ - მთელ ფასადსაც (პირველი სართულის გარდა). ერკერი ზრდის ძირითადი სათავსის ფართობს, აუმჯობესებს მის განათებასა და ინსოლაციას. ერკერში ყველაზე ხშირად გამოყენებული 90, 135 და 150 გრადუსის კუთხეები. 

ერკერებს ხშირად ვიქტორიანულ არქიტექტურას უკავშირებენ. ისინი პირველად პოპულარული გახდა 1870-იანებში.

ამგვარი ფანჯრები ძირითადად ოთახის სივრცელის ილუზიის შესაქმნელად გამოიყენება. ბუნებრივი განათების გაზრდასთან ერთად ერკერში უკეთ ჩანს გარე ხედი, რაც ჩვეულებრივი ფანჯრიდან ნაკლებად შესაძლებელი იქნებოდა. შესაძლოა სწორედ ამიტომ გახდა ერკერი სან-ფრანცისკოს არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტი - ამ ქალაქში საცხოვრებელი ფართის სიმცირის გამო.

საბჭოთა კავშირში ერკერები შემადგენელი ნაწილი გახდა სტალინისტურ არქიტექტურაშიც, ასევე საცხოვრებელი ფართის სივრცის ვიზუალური ეფექტის შესაქმნელად და ფუფუნების ელემენტად ითვლებოდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ერმაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ერმაკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ერმაკი — კაზაკთა ატამანი
* ერმაკი — ქალაქი ყაზახეთში
* „ერმაკი“ — ყინულმჭრელი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ერმანი

**ერმანი** — ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების შუა ერმანისა და ქვემო ერმანის საერთო ისტორიული სახელწოდება.

ერმანი მდებარეობს მდ. დიდი ლიახვის სათავეში, ისტორიულ მაღრან-დვალეთში. ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანე „ძეგლი ერისთავთა“ (XIV ს.) სოფელს უწოდებს „ერემანის“, ხოლო გერმანელი მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი (XVIII ს.) – „ერემას“. შუა საუკუნეებში ერმანი მაღრან-დვალეთთან ერთად შედიოდა ქსნის საერისთავოს შემადგენლობაში. შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების ოთხკუთხა გეგმით ნაგები კოშკები. ერმანის მიდამოები მდიდარია მინერალური წყლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ერმანის ქედი

**ერმანის ქედი** — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. მდებარეობს ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების პატარა ლიახვისა და ერმანისწყლის (დიდი ლიახვის სისტემა) წყალგამყოფი. სიგრძე 10 კმ. 

აგებულია ზედაიურული კირქვებით, მერგელებითა და მერგელიანი ფიქლებით. ერმანის ქედის კალთებზე შემორჩენილია მეოთხეული გამყინვარების ნიშნები: ცირკები, ტროგები და მორენები. კალთები და თხემი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ქედები
ერისწყალი

**ერისწყალი**, *დიდი ერისწყალი* — მდინარე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში, ოქუმის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 75 კმ, აუზის ფართობი 296 კმ². იწყება ოხაჩქუეს კარსტული მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთის ძირში, ზღვის დონიდან 560 მ-ზე. 

საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა კარსტული წყლებით, გაზაფხულზე იცის ხანმოკლე წყალდიდობა, წელიწადის სხვა დროს — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 12,0 მ³/წმ. ერისწყლის შენაკადია რთომისწყალი, პატარა ერისწყალი და სხვა. ერისწყალზე, სოფელ რეჩხთან, აგებულია გალის წყალსაცავი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ერკეთი

**ერკეთი** — ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ერკეთისა და ქვემო ერკეთის ძველი სახელწოდება. ამჟამად ერკეთი წარმოადგენს თემს, რომელშიც გაერთიანებულია სოფლები: ქვემო ერკეთი, ზემო ერკეთი, შუბანი, ქვემო ონჭიქეთი და ზემო ონჭიქეთი.

## ისტორია
ტოპონიმ ერკეთის წარმომავლობა ერთი ვერსიით უკავშირდება საგეოგრაფიო სახელ „ერგეს“: ერგე > ერკე > ერკეთი. სახელი ერგე ჯერ კიდევ გვხვდება XVIII საუკუნის დამდეგამდე: .  ადრე ანტიკურ ხანაში (ძვ. წ. VI-V სს) ერგეს ეკონომიკურ ცენტრად ბუკისციხის ანტიკური პერიოდის, გალავნიანი  ქალაქი უნდა ჩაითვალოს.

სოფელი ერკეთი იხსენიება 1839 წელს. ერკეთის სასოფლო საზოგადოება ოზურგეთის მაზრაში შეიქმნა XIX საუკუნის შუაში. მასში შედიოდა 14 სოფელი:  ერკეთი, ნაბეღლავი, ონჭიქეთი, საყვავისტყე, ციხე, შუბანი, იანეული, ხევი, ქვაბღა, ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი, თავპანტა, ბუკისციხე, გაგამერია. სოფელში გავრცელებული იყო არყის წარმოება, მეფუტკრეობა, მეთამბაქოეობა, მეაბრეშუმეობა. 1880-იან წლებში ერკეთში 8-15 ნოემბერს იმართებოდა ბაზრობა. 1893 წელს სოფელში დაიბადა პლატონ კეშელავა.

## მოსახლეობა
## გალერეა

Kvemo Erketi -1f.jpg|ქვემო ერკეთი
Kvemo Erketi School and Collage.jpg|ერკეთის ყოფილი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი
Erketi church.JPG|ერკეთის ეკლესია, ექსტერიერი
Interior, Erketi Church.jpg|ერკეთის ეკლესია, ინტერიერი
Shubani church1.jpg|შუბანის ეკლესია
Zemo Erketi.jpg|ზემო ერკეთი

## ლიტერატურა
* უჯმაჯურიძე ა., სოფელ ერკეთის ისტორიიდან (1861–1905 წწ.), «თსუ შრომები», 1982, ტ. 227.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:გურიის თემები
ერმანისწყალი

**ერმანისწყალი** — მდინარე საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში, დიდი ლიახვის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 16 კმ, აუზის ფართობი 75 კმ². იწყება ხარულისა და ერმანის ქედების შესაყართან, ერთვის დიდ ლიახვს სოფელ ზღუბირთან. 

მდინარე საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის მაის-ივნისში, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,16 მ³/წმ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები
კატეგორია:დიდი ლიახვის შენაკადები
ეროვნული მუზეუმი (ვარშავა)

მინი|რედაქტირება ეროვნული მუზეუმი
**ეროვნული მუზეუმი** (ვარშავა) (Muzeum Narodowe) — პოლონეთის უდიდესი მუზეუმი. დაარსდა 1862 (1916 წლამდე ეწოდებოდა ნატიფი ხელოვნების მუზეუმი; შენობა ააგეს 1926-1938 წლებში; არქიტექტორი ტ. ტოლვინსკი). 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Muzeum Narodowe w Warszawie – Google Art Project
* Site of the Cooperation Program with the Kerch Museum 
* Site of the Polish Archaeological Mission "Tyritake" 

მუზეუმი
კატეგორია:პოლონეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ერობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ერობა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ერობა — ადგილობრივი თვითმმართველობა რუსეთის იმპერიაში;
*ერობა — ქართული ჟურნალი.
ერობა (ჟურნალი)

**„ერობა“** — ქართული ორკვირეული ჟურნალი, ერობათა კავშირის ორგანო; გამოდიოდა თბილისში 1920-1921 წლებში, სულ გამოვიდა 16 ნომერი. ჟურნალში დაბეჭდილია სტატიები აგრონომიასთან, ვეტერინარიასთან, მედიცინასთან, სასკოლო სტატისტიკასთან, ეკონომიკასთან და ერობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე; „საერობო თვითმმართველობის კანონპროექტი“ და ცალკეული სამაზრო ერობათა ანგარიშები. „ერობის“ № 1-2 გამოსცა სარედაქციო კოლეგიამ, შემდეგ რედაქტორები იყვნენ გ. ლორთქიფანიძე და პ. საყვარელიძე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ეროვნული გალერეა (ლონდონი)

thumb|300px|ეროვნული გალარეა ტრაფალგარის მოედნიდან.
**ეროვნული გალერეა** () — ლონდონის მუზეუმი, მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო კოლექცია, სადაც თავმოყრილია დასავლეთ ევროპის ფერწერის 2000-ზე მეტი ნიმუში. მნახველთა რაოდენობით მეხუთეა მსოფლიოს მუზეუმებს შორის. დაარსდა 1824 წელს ჯონ ჯულიუს ენგერსტაინის კოლექციის ბაზაზე. მდებარეობს ტრაფალგარის მოედანზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეროვნული გალერეა

კატეგორია:ლონდონი
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ეროვნული მუზეუმი (შვედეთი)

350px|thumb|მთავარი შენობა.
**ეროვნული მუზეუმი** (სტოკჰოლმი) (Nationalmuseum), შვედეთის უდიდესი სამხატვრო მუზეუმი. დაარსდა 1792 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეროვნული მუზეუმის საიტი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სტოკჰოლმი
კატეგორია:შვედეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ეროვნული გალერეა (პრაღა)

thumb|300px|მთავარი შესასვლელი.
**ეროვნული გალერეა** (Narodni galerie) — ჩეხეთის უდიდესი სამხატვრო მუზეუმი, მდებარეობს პრაღაში. შეიქმნა 1949 წელს ხელოვნების პატრიოტ მეგობართა საზოგადოების კოლექციის (დაარსდა 1796), თანამედროვე ხელოვნების გალერიის (დაარსდა 1901) და ეროვნული მუზეუმისა და უნივერსიტეტის ბიბლიოთკის გრაფიკული კოლექციების ბაზაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პრაღა
კატეგორია:ჩეხეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ნაცრისფერი ფერის დონე

**ნაცრისფერი ფერის დონე** ბეჭდვაში მისაქსელი წერტილების კონცენტრაციას წარმოადგენს და ასევე პირდაპირ დამოკიდებულებაშია სურათის დაბრუნებასთან. ნაცრისფერი ფერის დონე დაგადასხვაფერდება თეთრიდან შავში. ეს არის ერთნაირად მისაღები ყველა სხვა ფერისათვის ყვითელი მწვანე-ლურჯ წითლით, გადასხვაფერდება ასევე ფერის სიმკვრივე.
რიცხვობრივი სურათის შემთხვევაში, ნაცრისფერი ფერის დონე წარმოადგენს პიქსელის წერტილის ნათელ სიმკვეთრეს, როდესაც ფერის შემადგენელი კომპონენტები ნათელი სიმკვეთრის იდენტურია.
  
## ფერადი სურათის გარდაქმნა ნაცრისფერის დონეში 
ფერადი სურათისათვის, პიქსელი განკარგავს ძირითადად 3 კომპონენტს წმც (წითელი, მწვანე, ცისფერი). ნაცრისფერ პიქსელს აქვს 3 იდენტური მნიშვნელობა წმც. ფერადი სურათის ნაცრისფერი ფერის დონეში გარდაქმნა არის მარტივი მეთოდი, სადაც უნდა მოხდეს ამ სამი კომპონენტის, წმც-ს საშუალო არითმეტიკულის გამოთვლა და მისი მნიშვნელობის გამოყენება თითოეული კომპონენტისათვის.
   
::ნაცრისფერი=(წითელი+მწვანე+ცისფერი)/3

განათების საერთაშორისო კომისია გვთავაზობს ნათელ პიქსელზე,ინფორმაციის დახასიათება (ნაცრისფერი ფერის მნიშვნელობა) ორი ფორმულით. 
* თავის 709-ე რეკომენდაციაში, რომელიც ეხება "ნამდვილ" ან ნატურალურ ფერებს. 
ნაცრისფერი =0,2125*წითელი +0,7154+ნწვანე +0,0721*ცისფერი.
* თავის 601-ე რეკომენდაციაში, არა -სიგრძივი ფერისათვის,გულისხმობს ელფერის შეცვლით:ნაცრისფერი =0,299*წითელი+0,587*მწვანე+0,114*ცისფერი. 

ეს ფორმულები ანგარიშს აბარებს იმ მანერით, რომელიც 3 კომპონენტის წითელისმ მწვანისა და ცისფერის აღქმა შეუძლია ადამიანის თვალს. 

თითოეული მათგანისათვის 3 კოეფიციენტის ჯამი იქნება 1. აღინიშნება მათ შორისარსებული ძლიერი მკვეთრად, ვიდრე მწვანე ნათურა გამოჩნდება უფრო მკვეთრად, ვიდრე წითელი ნათურა და კიდევ უფრო ვიდრენათლად ცისფერი ნათურა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფერადი სურათის ტექნიკური ტექნიკური სტატია, შავთეთრში გარდაქმნის სხვადასხვა მეთოდები ადობი ფოტოშოპი (Adobe Photoshop)

კატეგორია:კომპიუტერული გრაფიკა
გულადი (1994 წლის ფილმი)

***გულადი*** () — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის 50 წუთიანი კონცეპტუალური ფილმი, რომლის რეჟისორი არის სტენლი კლარკი. იგი ეფუძნება ჯგუფის 1994 წლის ალბომს *Brave*.

ფილმში ნაჩვენებია ახალგაზრდული ცხოვრება. ისტორია ვითარდება მოზარდი გოგონას (ჯოზი ეიერსი) ირგვლივ, რომელსაც ამნეზია აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი ეფუძნება რეალურ მოვლენებს, მასში მოთხრობილი მოვლენების დიდი ნაწილი მოგონილი ისტორიებიდან არის აღებული. ფილმს დამატების სახით აგრეთვე აქვს დართული 30 წუთიანი დოკუმენტური ფილმი, რომელშიც მოთხრობილია მის გადაღებაზე.

2004 წელს ფილმი ოფიციალურად გამოიცა DVD ფორმატში.

## სიმღერები 
# Bridge
# Living with the Big Lie
# Runaway
# Goodbye to All That
## The Opium Den
## The Slide
## Standing in the Swing
# Hard as Love
# The Hollow Man
# Alone Again in the Lap of Luxury
# Brave
# The Great Escape (Spiral Remake)
# The Great Escape (ორკესტრული ვერსია)
# The Making of Brave (დოკუმენტური ფილმი გადაღებების შესახებ)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია ფილმის შესახებ ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე 
*

კატეგორია:Marillion-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1994 წლის ფილმები
ტექსტურა

სურათის სინთეზის სფეროში **ტექსტურა** არის ორ განზომილებიან სისტემაში, პიქსელების ერთობლიობა, რომელსაც თან დაურთავენ ზედაპირს და 3-განზომილებიან სისტემის მოცულობას. გამარტივებისას შეიძლება დაამსგავსონ პლასტიკურ და დრეკად ფურცელს, რომელსაც გამოიყენებენ 3-განზომილებიან სივრცეში გეომეტრიული გარდაქმნის აღწერისას, რომელსაც განიცდის ფურცლის თითოეული პიქსელი, რათა თანდაურთონ 3-განზომილებიანი სივრცის სურათის ელემენტზე. ამგვარად 3-განზომილებიან სივრცეში დამუშავებული პიქსელს ჰქვია texel.

ტექსტურა შეიძლება ალგორითმის საშუალებით იყოს ანალიტიკურად განსაზღვრული (პროცედურული სტრუქტურა) ან იყოს შედგენილი პიქსელების ცხრილით (მაგ., სურათი bitmap). ხშირად ის  აუცილებელია გაფილტვრის ალგორითმის ან გაფილტრული ტექსტურის (mipmap) გამოყენების ვიზუალური მიზეზებისათვის, რომლებივ სურათის დაგლუვების საშუალებას იძლევიან.
 
## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.in-texture.com 

კატეგორია:კომპიუტერული გრაფიკა
ეროვნული სამხატვრო გალერეა (სოფია)

thumb|350px|ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფასადი, ყოფილი სამეფო სასახლე.
**ეროვნული სამხატვრო გალერეა** (სოფია) (Национална художествена галерия) — ბულგარეთის უდიდესი სამხატვრო მუზეუმი. დაარსდა 1948 წელს სახალხო არქეოლოგიური მუზეუმის, სოფიის საქალაქო გალერეის, სახალხო განათლების სამინისტროსა და ბულგარეთის სახალხო ბანკის კოლექციათა ბაზაზე.
 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ფოტოების გალერეა

კატეგორია:სოფია
კატეგორია:ბულგარეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ნიალის ბრძოლა

**ნიალის ბრძოლა ** — ბრძოლა თამარ მეფის ერთგულ ლაშქარსა და გიორგი რუსის გამეფების მოსურნე დიდებულებს შორის. გაიმართა 1191 წელს. თამარის მოწინააღმდეგე დიდებულების ნაწილი ვარდან დადიანის მეთაურობით სამცხე-ჯავახეთში გადავიდა. პირველმა ბრძოლამ მტკვართან, „ხიდსა ზედა“, ვერ გამოავლინა გამარჯვებული. მეამბოხეებმა უკან დაიხიეს და გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა ნიალის ველზე, ხანრისწყალთან. თამარის პირველი ისტორიკოსის ცნობით, მეფის ერთგულმა ჯარმა ამბოხებულები სასტიკად დაამარცხა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ერუშეთი
კატეგორია:1191 წლის ბრძოლები
ეროვნული მუზეუმი (კრაკოვი)

მინი|300პქ|მთავარი შენობა
**ეროვნული მუზეუმი** (კრაკოვი) () — პოლონეთის ერთ-ერთი დიდი სამხატვრო მუზეუმი. დაარსდა 1879 წელს (მთავარი შენობა აგებულია 1936-1950 წლებში). მუზეუმში თავმოყრილია პოლონეთის XIV-XX საუკუნეების სახვითი ხელოვნებისა და დეკორატიული-გამოყენებითი ხელოვნების, აგრეთვე შორეული აღმოსავლეთისა და ევროპის ფერწერის, გრაფიკის ნიმუშები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* .

კატეგორია:კრაკოვი
კატეგორია:პოლონეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ერუშეთის მთიანეთი

**ერუშეთის მთიანეთი** — ტექტონიკურ-ვულკანური მთიანეთი საქართველოს სამხრეთი მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში. ვრცელდება თურქეთის ტერიტორიაზეც. საქართველოს ფარგლებში შემოზღუდულია ჩრდილოეთიდან ახალციხის ქვაბულით, დასავლეთიდან არსიანის ქედით, აღმოსავლეთიდან ზემო მტკვრის ხეობით, ხოლო სამხრეთიდან სახელმწიფო საზღვრით. ჯავახეთის ზეგანს გამოეყოფა ზემო მტკვრის ხეობით.

საერთო მორფოლოგიური თვისებებით ერუშეთის მთიანეთი წარმოადგენს შუალედურ ოროგრაფიულ ერთეულს ქედსა და მთიანეთს შორის. ქედებთან მას აკავშირებს მთავარი წყალგამყოფის საკმაოდ მკაფიო გამოვლენება, ფერდობების ხშირი და ღრმა ეროზიული დანაწევრება; მთიანეთის ნიშნები გამოხატულია ზედა ჰიფსომეტრიული სარტყლების სიფართოვეში — მაღლა მდებარე დამრეც, სუსტად დანაწევრებულ ტალღოვან ზედაპირებში, რომლებიც მდინარეთაშუეთს ქმნიან.

ერუშეთის მთიანეთის ჰიფსომეტრიულ განვითარებასთან ერთად მკაფიოდ იკვეთება ლანდშაფტური ზონალობა, სადაც მისი ტყიანი სარტყელი 2000–2200-მდე ადის. ეს საშუალო სიმაღლის მთიანი პლატო-მასივის ზედაპირი დანაწევრებულია ღრმად ჩაჭრილი ხეობებით, თუმცა მათი წყალგამყოფების მორფოლოგია მთლიანობაში წარმოგვიდგება პლატოსებური ზედაპირით, გართულებული ცალკეული გუმბათისებური ამაღლებებით. მათ მაღალი ჰიფსომეტრიული დონეებით რელიეფი გართულებულია მეოთხეულის გამყინვარების ფორმებით. თხემური ზონა სუბალპურ და ალპურ მდელოებს და მდელო-სტეპებს უკავია. მთიანეთის ფარგლებშია რამდენიმე დასახლებული პუნქტი. აქვე 2021 წელს შეიქმნა ერუშეთის ეროვნული პარკი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს ქედების სია

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ქედები
კატეგორია:თურქეთის ქედები
ერქომაიშვილები

**ერქომაიშვილები** — გურული ხალხური სიმღერების მომღერალ-მგალობელთა ტრადიციული ოჯახი. ცხოვრობდნენ სოფელ მაკვანეთში. განსაკუთრებით გამოირჩევა გიგო ერქომაიშვილის სამი ვაჟი - არტემი, ანანია, ვლადიმერი და არტემის შვილიშვილი ანზორი.

## ისტორია
ერქომაიშვილები თავდაპირველად ასკანაში ცხოვრობდნენ. გიორგი ერქომაიშვილი ადრე გარდაიცვალა და დარჩა მისი შვილი თომა მეუღლით და მცირეწლოვანი ივანეთი. ივანეს იშვიათი, „გამყივანი“ ხმა ჰქონდა. ივანე ამღერეს მისი ბატონის, ტელემაკ ასათიანის ქალისა და აკეთელი სოფრომ მგელაძის ქორწილში. მისმა ნამღერმა ასკნანლებს აკეთლებზე გაამარჯვებინა. ქორწილის შემდეგ ტელემაკ ასათიანმა ივანე თავის სიძეს აჩუქა. 

ივანე აკეთში დაოჯახდა და ეყოლა სამი შვილი, რომელთაგან ორი, ბეგლარი და მიხეილი, სახადით ადრე გარდაიცვალა. ჩქარა მათ ივანე და მისი მეუღლე მიჰყვნენ და დარჩა მხოლოდ გიგო. გიგო ერქომაიშვილი ნათლია სოფრომ მგელაძემ თავის და ჯაჯიკს მისცა აღსაზრდელად მაკვანეთში. გიგო მაკვანეთში დაოჯახდა, ცოლად შეირთო ცნობილი მომღერლის, გიორგი ბაბილოძის და ეგვიტი. ეყოლა ათი შვილი, მათგან ცნობილი გახდა სამი: არტემი, ანანია და ვლადიმერი. გიგო ერქომაიშვილმა შექმნა გუნდი სოფელში. გიგოს გუნდი სოფლის ეკლესიაში გალობდა 1860-70-იან წლებში.

## გიგო ერქომაიშვილის გუნდი
გიგო ერქომაიშვილის ჩანაწერები ერთ-ერთი უძველესი ჩანაწერებია. მისი გუნდის მიერ ნამღერი 50 სიმღერა 1907 წელს ჩაწერეს გერმანელებმა თბილისში. გიგო ერქომაიშვილის გუნდში მღეროდნენ გიორგი ბაბილოძე, ივლინე კეჭაყმაძე, ერმილე მოლარიშვილი, გიორგი იობიშვილი, ნანიკო ბურძგლა, ლუკა თოიძე და არტემ ერქომაიშვილი. მომღერლების თბილისში დაბინავების ხარჯები ლიხაურელმა მასიკო სალუქვაძემ გაიღო. მომღერლები შეხვდნენ აკაკი წერეთელს.

## არტემ ერქომაიშვილის გუნდი
1927 წელს არტემ ერქომაიშვილმა ქუთაისში ჩატარებულ I რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე ბათუმის გუნდი გაიყვანა. გუნდში მღეროდნენ გიგო, არტემ, დავით, ანანია და ვლადიმერ ერქომაიშვილები. ჟიურიმ გუნდს I ადგილი და უმაღლესი ჯილდო მიაკუთვნა. 1929 წელს გუნდი გამოვიდა თბილისში II რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე. 1930 წელს კი მონაწილეობა მიიღო თბილისში, რუსთაველის თეატრში გამართულ გამარჯვებული გუნდების კონცერტში. ამის შემდეგ არტემ ერქომაიშვილის გუნდი მიიწვიეს ლენინგრადში, მოსკოვსა და ხარკოვში.

## ცნობილი ერქომაიშვილები
* გიგო ერქომაიშვილი
* არტემ ერქომაიშვილი
* ანანია ერქომაიშვილი
* ვლადიმერ ერქომაიშვილი
* ანზორ ერქომაიშვილი

## ლიტერატურა
** გეგეჭკორი ვ.,* ქართული ხალხური სიმღერის ოსტატები, წგნ. 1—3, თბ., 1954—1966;
*ჟურნალი „ოზურგეთი“, გვ. 3, 24 — 2001

* *ანზორ ერქომაიშვილი*, „შავი შაშვი ჩიოდა“ — „ნაკადული“, თბილისი, 1988

*
ანანია ერქომაიშვილი

**ანანია ერქომაიშვილი** (დ. 3 იანვარი, 1891, მაკვანეთი ― გ. 31 იანვარი, 1977, თბილისი) — ქართველი მომღერალ-მგალობელი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი.

## ბიოგრაფია
ანანია ერქომაიშვილი, ერქომაიშვილთა მომღერალი ოჯახის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, არტემ ერქომაიშვილის მოწაფე იყო. მისი ხელმძღვანელობით შეისწავლა ანანიამ სიმღერა-გალობის საფუძვლები.

ანანია ერქომაიშვილი 1918 წელს არტემ, ვლადიმერ და გიგო ერქომაიშვილებთან, ასევე გიორგი ბაბილოძესთან ერთად მონაწილეობდა თბილისში გურული სიმღერების ნოტებზე ჩაწერაში. 1936 წლამდე ანანია ერქომაიშვილი არტემ ერქომაიშვილის გუნდის წევრი იყო, ხოლო 1936 წლიდან კირილე პაჭკორიას ინიციატივით ის დასავლეთ საქართველოს ეთნოგრაფიული გუნდის სოლისტი გახდა. ის მონაწილეობდა 1937 წელს მოსკოვში გამართულ დეკადაზე.

1968 წელს ანანია თბილკვებვაჭრობის ანსამბლ „მეგობრობის" სოლისტი გახდა. 1977 წელს საქართველოს რადიოში ანანია ერქომაიშვილისაგან ჩაწერეს გურული სიმღერების სამივე ხმა. დაკრძალულია თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე.

ჰქონდა მოქნილი, ფართო დიაპაზონის ხმა, ოსტატურად ასრულებდა ტესიტურისა და ხასიათის მხრივ განსხვავებულ ხმებს ბანი, წვრილი, კრიმანჭული. ანანია ერქომაიშვილს ქართულ ფოლკლორისტიკაში შეტანილი წვლილისათვის საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება მიენიჭა.

## ლიტერატურა 
* * გეგეჭკორი ვ.,* ქართული ხალხური სიმღერის ოსტატები, წიგნი 1—3, თბილისი, 1954—1966

## რესურსები ინტერნეტში
*ანანია ერქომაიშვილის აუდიო ჩანაწერები

კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ანანია
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ვარჰამერ 40000

**ვარჰამერ 40000** (, არაოფიც. **W40K**) — სამაგიდო თამაში, შექმნილი კომპანია „Games Workshop“-ის მიერ 1987 წელს.

სამხედრო-ტაქტიკურ თამაშში, რომელიც ამ სამყაროში მიმდინარეობს ხორციელდება ბატალიები 41-ე ათასწლეულის გამოგონილი მსოფლიოს არმიებს შორის. გამოყენებულია ფუტურისტული ჯარისკაცების, მონსტრების და სამხედრო ტექნიკის მინიატურული ფიგურები.

Warhammer 40,000 წარმოადგენს თავდაპირველი „ვარჰამერის“ სამეცნიერო ფანტასტიკურ ალტერნატივას, თუმცა სამყარო არ შემოიფარგლება მკაცრი სამეცნიერო ფანტასტიკით და ტექნოფანტასტიკისკენ იხრება.

ამ მსოფლიოს მთავარი რასები არიან: ადამიანები, ქაოსის დემონები და კულტისტები, ორკები, ელდარები, ბნელი ელდარები, ნეკრონები, ტ'აუ და ტირანიდები. ყოველ რასას საკუთარი დამახასიათებელი თვისებები და ბრძოლის ტაქტიკა აქვს, საკუთარ ისტორიასთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:მინიატურული თამაშები
He Knows You Know

**He Knows You Know** — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის სინგლი ალბომიდან Script for a Jester's Tear. სიმღერაში საუბარია ნარკოტიკების მომხმარებლებზე. გამოცემიდან ერთი კვირის შემდეგ სინგლი მოხვდა დიდი ბრიტანეთის ჩარტის 35-ე ადგილზე.

## სიმღერები 
### 7" ვერსია
# He Knows You Know (მოკლე ვერსია) - 3:33
#  Charting the Single - 4:53

### 12" ვერსია
# He Knows You Know - 5:07
# He Knows You Know (მოკლე ვერსია) - 3:33
# Charting the Single - 4:53

## მუსიკალური ვიდეო 
ლეიბლის EMI თხოვნით გადაღებული იქნა სიმღერის მუსიკალური ვიდეო, სადაც უკვე აღარ მონაწილეობდა მიკ პოინტერი. ფიში ამ კლიპში ასრულებს სიმღერის მთავარი გმირის, მარკ კელი და სტივ როზერი - ფსიქიატრიული საავადმყოფოს ექიმების, ხოლო პიტ ტრევავასი  - ალბომზე გამოსახული მასხარას როლს. ამის გარდა, კლიპში ჩანს მარკ კელის ახლად დაბადებული შვილი ფრეია (რომელიც იმ დროისთვის სულ 3 კვირის ასაკის იყო). საგულისხმოა, რომ ფიში ამ ვიდეოში მაყურებლის წინაშე პირველად გამოჩნდა გრიმის გარეშე.

კატეგორია:Marillion-ის სიმღერები
კატეგორია:1983 წლის სიმღერები
ვლადიმერ ერქომაიშვილი

**ვლადიმერ (ლადიმე) ერქომაიშვილი**  (დ. 23 თებერვალი, 1895, მაკვანეთი  — გ. 27 აპრილი, 1982, მახარაძე) — ქართველი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი, ლოტბარი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1951).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა სოფლის ორკლასიანი სასწავლებელი. ოჯახის ხელმოკლეობის გამო სწავლა ვერ გააგრძელა. ერქომაიშვილმა ოჯახში, უფროსი და-ძმისგან შეისწავლა გურული სიმღერების სამივე ხმა ოჯახში, დედისგან კი ჩონგურზე დაკვრა ისწავლა. სიმღერა 1905 წლიდან დაიწყო. 1914 წელს ის მამის ანსამბლში ჩაირიცხა. ოცი წლისამ მასწავლებლობა დაიწყო. 1923 წელს მიიწვიეს აჭარის სახელმწიფო კაპელაში მომღერლად და ხალხური სიმღერების მასწავლებლად. მოგვიანებით აჭარის ნავსადგურის მტვირთავი მუშების გურულ-აჭარულ გუნდში გადავიდა, სადაც წლების მანძილზე სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო.

მოღვაწეობა დაიწყო არტემ ერქომაიშვილის გუნდში. 1937-1950 წლებში ხელმძღვანელობდა მახარაძის რაიონის კულტურის სახლის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლს. მისი ხელმძღვანელობით ანსამბლი 1955 წელს, რესპუბლიკურ ფესტივალზე, საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით დაჯილდოვდა, 1956 წელს კი მეექვსე მსოფლიო ფესტივალის საპატიო სიგელი დაიმსახურა. 1977 წელს ამავე ანსამბლმა ხალხური სიმღერის საკავშირო ფესტივალზე ოქროს მედალი მოიპოვა.

1968 წელს მისი ქალაქ ოზურგეთში დაარსდა სიმღერების შემსწავლელი ოთხწლიანი სკოლა. ის თავად იყო ამ სკოლის პედაგოგი გიორგი სალუქვაძესთან და დომენტი ქარჩავასთან ერთად. სკოლა 1972 წელს დაიხურა. 1979-81 წლებში ვლადიმერ ერქომაიშვილი გურული სიმღერების შემსწავლელი ბავშვთა სტუდიების კონსულტანტი იყო. 1979 წლიდან სიცოცხლის ბოლომე ხელმძღვანელობდა ანსამბლ „ელესას". 1980 წელს თბილისში აღინიშნა მისი 85 წლის იუბილე.

## ლიტერატურა
** გეგეჭკორი ვ.,* ქართული ხალხური სიმღერის ოსტატები, წიგნი 1—3, თბილისი, 1954—1966;

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები  
ვლადიმერ
ანზორ ერქომაიშვილი

**ანზორ ერქომაიშვილი** (დ. 10 აგვისტო, 1940, ბათუმი, საქართველოს სსრ — გ. 31 მარტი, 2021, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი, პოლიტიკოსი, ფოლკლორისტი, ხელოვნების მუშაკი, საგუნდო დირიჟორი, ხალხური სიმღერების შემკრები. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1969), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2014).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა დავით ერქომაიშვილისა და ეთერ გორდელაძის ოჯახში. იყო თვითნასწავლი მომღერლის, არტემ ერქომაიშვილის შვილიშვილი. არტემისვე რჩევით მიიღო უმაღლესი მუსიკალური განათლება, ჩააბარა კულტურულ-საგანმანათლებლო სასწავლებელში, შემდეგ კი თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, რომელიც 1969 წელს დაამთავრა. ჯერ კიდევ სტუდენტმა დაიწყო გურული საგალობლებისა და ხალხური სიმღერების გადატანა ნოტებზე. კონსერვატორიაში დააარსა ამ სიმღერების შემსწავლელი ვოკალური ანსამბლი „გორდელა“.

1968 წლიდან იყო ვოკალურ ანსამბლ „რუსთავის“ ხელმძღვანელი. ანსამბლთან ერთად საგასტროლოდ გაემგზავრა საზღვარგარეთის მრავალ ქვეყანაში. 1972–1975 წლებში რუსთავის სამუსიკო სკოლის დირექტორი. გამოცემული აქვს მის მიერვე ჩაწერილი და გაშიფრული 7 ქართული (გურული) ხალხური სიმღერა (1972, მოსკოვი). გამოსაცემად მოამზადა კრებული „გურული ხალხური სიმღერები“.

2008 წელს გახდა საქართველოს პარლამენტის წევრი ოზურგეთის საარჩევნო ოლქიდან ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წარდგინებით. 2009 წლიდან შეწყვიტა საკანონმდებლო საქმიანობა და გახდა ფოლკლორის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი. 2014 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება, დაჯილდოვდა ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით (2020).

ავტორია წიგნებისა „ხმა უცნაური“, „ბაბუა“ (1980), „შავი შაშვი ჩიოდა“ (1988).

გარდაიცვალა 2021 წლის 31 მარტს, პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში, COVID-19-ით გამოწვეული გართულებების შედეგად.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2020: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი ქართული საგუნდო მუსიკის, ფოლკლორის განვითარებისა და პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის, ნაყოფიერი პედაგოგიური, საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა და ქვეყნის წინაშე აღმატებული ღვაწლისათვის
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია
* შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
* ილია ჭავჭავაძის სახელობის პრემია
* ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის პრემია
* იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია
* ალბერტ შვაიცერის სახელობის პრემია

## ლიტერატურა 
* * გეგეჭკორი ვ.,* ქართული ხალხური სიმღერის ოსტატები, წგნ. 1-3, თბ., 1954–1966;

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2014)
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები
ერწო

საკუთარი სახელი **ერწო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ერწო — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე საქართველოში
* ერწო — უღელტეხილი საქართველოში
* ერწო — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში
* ერწო — ტბა ჯავის მუნიციპალიტეტში
* ერწოს ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში
ერწახვი

**ერწახვი**, **ერცახუ** — მწვერვალი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, საქართველოსა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე, მდინარე აქსაუთის (ყუბანის სისტემა) სათავეებში, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3910 მ. 

აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებით. ჩრდილოეთი კალთა დამრეცია, სამხრეთი — ციცაბო. ერწახვის სამხრეთი კალთის 2 მყინვარი ასაზრდოებს მდინარე ჩხალთის მარცხენა შენაკადებს. დამახასიათებელია სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
ერქვანი

მინი|ფშაური გუთანი
**ერქვანი** — ერთ-ერთი უძველესი სახვნელი იარაღი; იყენებდნენ ანეულის გადასახნავად. შედგება მხრის, ხელნის, კბილას, ხმალასა და სახნისაგან. გავრცელებული იყო უმთავრესად აღმოსავლეთ საქართველოში. ეთნიკურ ყოფაში შემოინახა ქვემო ქართლში, ჯავახეთსა და მესხეთში.

თუშეთში, იმერეთსა და გურიაში ერქვანს უწოდებდნენ გუთნის ხელნა-სახელურს, რაზედაც ხვნის პროცესში გუთნისდედას ხელი ეკიდა და მართავდა გუთანს. 

სულხან-საბა ორბელიანი განმარტავს შემდეგნაირად:

## ლიტერატურა
* *ჩიტაია გ.,* ეთნოგრაფიული მოგზაურობიდან აღბულადის რაიონში, «საქართველოს მუზეუმის მოამბე», 1928, ტ., 4;
**ჯალაბაძე გ.,* აღმოსავლეთ საქართველოს სამიწათმოქმედო იარაღების ისტორიიდან, თბ., 1960;

## სქოლიო
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო იარაღები
ერწოს უღელტეხილი

**ერწოს უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის ქედზე, მდინარეების ფაწისა (ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) და ყვირილის სათავეებთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1790 მ. 

უღელტეხილის მიდამოები აგებულია მეზოზოური და მესამეული ინტენსიურად დანაოჭებული მასიური რიფული კირქვებით, მერგელებითა და ბაიოსური პორფირიტებით. შემოსილია სუბალპური მცენარეულობით (წიფელი და არყი; დეკა და სუბალპური მდელოები). ერწოზე გადადის გორი-ონის საავტომობილო გზა. ერწოს უღელტეხილი იკეტება მცირე დროით უხვთოვლიან ზამთარში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები
ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი (ნეაპოლი)

მინი|300პქ|ალექსანდრე მაკედონელის მოზაიკის ფრაგმენტი (პომპეი)
**ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი** () — ანტიკური ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი სამხრეთ იტალიაში. დაარსდა XVIII საუკუნეში. მუზეუმში თავმოყრილია ფარნეზეს, ბორჯას და სხვა ოჯახთა კოლექციები, აგრეთვე სამხრეთ იტალიაში (ძირითადად პომპეიში და ჰერკულანუმში) არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ძეგლები, ქანდაკების (უმთავრესად რომის), ფერწერის (ფრესკები, მოზაიკები), დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების, ნუმიზმატიკის მდიდარი კოლექციები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*  

კატეგორია:იტალიის მუზეუმები
კატეგორია:ნეაპოლი
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი (პარიზი)

**თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი** (პარიზი) (Musée National d'Art Moderne) — XX საუკუნის დასაწყისში ევროპისა და ამერიკის სახვითი ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი. გაიხსნა 1947 წელს. განთავსებულია პომპიდუს ცენტრში.

მუზეუმში განსაკუთრებით ფართოდაა წარმოდგენილი ფოვიზმი (ანრი მატისი, რაულ დიუფი), კუბიზმი (პაბლო პიკასო, ჟორჟ ბრაქი), სიურრეალიზმი (სალვადორ დალი), აბსტრაქციონიზმი (ვასილი კანდინსკის, რ. დელონეს, ა. მანესიეს, პ. სულაჟის, ჟ. მატიეს ფერწერა; ა. კოლდერის ქანადაკება), კონსტრუქტივიზმი (ნ. გაბოსა და ა. პევზნერის ქანდაკება), აგრეთვე მოქანდაკე ო. ცადკინის, ფერმწერთა ჟ. რუისა და ა. მოდილიანის შემოქმედება.

## გალერეა 

File:Robert Delaunay, c.1906, Paysage au disque solaire, oil on canvas, 54 x 46 cm, Musée National d'Art Moderne.jpg|რობერ დელონე, *Paysage au disque*, 1906
File:Robert Delaunay, 1910, La ville no. 2, oil on canvas, 146 x 114 cm, Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|რობერ დელონე, *La ville no. 2*, 1910–11
File:With One Voice - Wassily Kandinsky, Pompidou.jpg|ვასილი კანდინსკი, *უცხო ხმისკენ*, 1916
File:Peinture pure (1920) - Theo van Doesburg (Musée national d'art moderne).jpg|თეო ვან დუსბურგი, *წმინდა ხატვა*, 1920

## იხილეთ აგრეთვე
*პომპიდუს ცენტრი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ონლაინ კოლექცია 
* Official მუზეუმის გვერდი 
* მუზეუმის ოფიციალური გვერდი
* მუზეუმის პროვინციული ფილიალის ოფიციალური გვერდი 

კატეგორია:პარიზის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
პეკინის უნივერსიტეტი

**პეკინის უნივერსიტეტი** (; გამარტ. ჩინური: 北京大学; Běijīng Dàxué), კოლოქვიალურად ცნობილი ჩინეთში როგორც **ბეიდა** — წამყვანი კვლევითი უნივერსიტეტი ჩინეთში. დაარსდა 1898 წელს და ჩინეთში ერთ-ერთი უძველესია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*   
*  ]
* Peking University Alumni Association
* Shenzhen Graduate School of Peking University, Chinese Homepage 

კატეგორია:ჩინეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:პეკინი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
პი (რიცხვი)

thumb|360px|right|როცა წრეწირის დიამეტრი ერთია, მისი სიგრძე π-ის ტოლია
**პი** ან '''''' — ნამდვილი ტრანსცენდენტური (და ამიტომ ირაციონალური) რიცხვი, რომელიც დაახლოებით 3.14159-ს უდრის და წრეწირის სიგრძის მის დიამეტრთან შეფარდების ტოლია.

## სქოლიო 
კატეგორია:მათემატიკური მუდმივები
კატეგორია:ტრანსცენდენტური რიცხვები
ავარაირის ბრძოლა

**ავარაირის ბრძოლა** (,   აგრეთვე ცნობილი როგორც **ვარტანანცის ბრძოლა**, ) — სომხეთის ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი ბრძოლა (26 მაისი, 451).

ბრძოლა წარმოებდა ავარაირის ველზე ვასპურაკანში სომეხ აჯანყებულებსა და მათ სასანიანთა მმართველებს შორის. სომხებს წინამძღოლობდა ვარდან მამიკონიანი, სპარსელებს — მუშკან ნისალავურტი. მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლაში სპარსელებმა გაიმარჯვეს, სომხებმა რელიგიური აღმსარებლობის თავისუფლება მოიპოვეს.

## ლიტერატურა 
*Elishe: History of Vardan and the Armenian War, transl. R.W. Thomson, Cambridge, Mass. 1982
*Visions Of Ararat: Writings On Armenia By Christopher J. Walker; Page 3
* Dr. Abd al-Husayn Zarrin’kub "*Ruzgaran:tarikh-i Iran az aghz ta saqut saltnat Pahlvi*" Sukhan, 1999. ISBN 964-6961-11-8
*Modern Armenia: People, Nation, State By Gerard J. Libaridian
*Vahan Kurkjian - Period of the Marzbans — Battle of Avarair

## რესურსები ინტერნეტში 
* Summary of the battle from A History of Armenia by Vahan M. Kurkjian
* Battle of the Avarayr Field
* Vartan Mamikonian's biography in Brockhaus-Efron

კატეგორია:V საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
კატეგორია:სასანიანთა ბრძოლები
კატეგორია:451 წლის ბრძოლები
ნესტორ ხერგიანი

მინი|230პქ|ნესტორ ხერგიანი ამარცხებს მეტოქეს

|}
**ნესტორ ხერგიანი** (დ. 20 ივლისი, 1975, მესტია) — ქართველი ძიუდოისტი. ღირსების ორდენის კავალერი.

ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (2004, ათენი), მსოფლიოს ჩემპიონი (2006, პარიზი, გუნდური; 2008, ტოკიო, იაპონია, გუნდური). მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (2002, ბაზელი, შვეიცარია, გუნდური; 2007, რიო დე ჟანეირო, ბრაზილია). მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1999, ბირმინგემი, ინგლისი). ევროპის ჩემპიონი (1998, ოვიედო, ესპანეთი; 2002, მარიბორი, სლოვენია, გუნდური; 2003, დიუსელდორფი, გერმანია; 2003, ლონდონი, ინგლისი, გუნდური; 2007, მინსკი, ბელარუსი, გუნდური). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1996, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი, გუნდური); 1999, ბრატისლავა, სლოვაკეთი; 2000, ვროცლავი, პოლონეთი; 2001, პარიზი, საფრანგეთი; 2002, მარიბორი, სლოვენია; 2006, ბელგრადი, სერბეთი, გუნდური; 2007, ბელგრადი, სერბეთი; 2008, ლისაბონი, პორტუგალია; 2009, თბილისი). მსოფლიო უნივერსიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (1999, მალიორკა, ესპანეთი). საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი (2003, მოსკოვი, რუსეთი; 2003, თბილისი; 2005, თბილისი; 2007, ბუქარესტი, რუმინეთი; 2008, სტამბოლი, თურქეთი). საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი (1997, მოსკოვი, რუსეთი; 1997, თბილისი; 1998, ლეონდინგი; 1999, მიუნხენი, გერმანია; 2000, თბილისი; 2000, მაგნიტოგორსკი, რუსეთი, გუნდური; 2003, ჰამბურგი, გერმანია; 2006, ბაქო, აზერბაიჯანი; 2009, თბილისი). საერთაშორისო ტურნირების ბრინჯაოს პრიზიორი (2002, თბილისი; 2002, მოსკოვი, რუსეთი; 2002, ბუქარესტი, რუმინეთი; 2005, პარიზი, საფრანგეთი; 2006, პრაღა, ჩეხეთი; 2007, ერევანი, სომხეთი; 2009, ვარშავა, პოლონეთი). ოლიმპიური სოლიდარობის სტიპენდიატი 2001 წლის აგვისტოდან. 2004 წლის ათენის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი.

ნესტორ ხერგიანის შედეგები 2004 წელს, ათენის ოლიმპიადაზე:
:1/16: კენჯი უემაცუ (ესპანეთი) — მოგება
:1/8: ბაზარბეკ დონბაი (ყაზახეთი) — მოგება
:1/4: ევგენი სტანევი (რუსეთი) — მოგება
:1/2: მასუდ ჰაჯი ახონზადე (ირანი) — მოგება
:ფინალი: ტადაჰირო ნომურა (იაპონია) — წაგება

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნესტორ ხერგიანი  — JudoInside.com
* ნესტორ ხერგიანი — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
* ნესტორ ხერგიანი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
TIFF

**Tagged Image File Format (TIFF)** — ციფრული გამოსახულების ფაილის ფორმატი.

## გამოყენება 
TIFF ფირმატი არის არა კომპრისირებული და წაკითხვადი ყველა პროგრამის მიერ რომელიც შეეხება მატრიცულ სურათებს

TIFF-ის მრავალგანხრიანი ფორმატი:
* ის საშუალებას გვაძლევს მრავალოქტეტიანი მონაცემები ჩაიწეროს big endian და little endian ფორატში
* ის საშუალებას გვაძლევს განვახორციელოთ მრავალი ტიპის შეკუმშვა, მონაცემების დაკარგვით ან დაუკარგავად: brut, PackBits, LWZ, CCITT Fqx 3 და 4, JPEG.
* ის საშუალებას გვაძლევს გამოვიყენოთ მრავალი ტიპის შეკუმშვას მონაცემების დაკარგვით და დაუკარგავად. ის შეიცავს პიქსელების სხვადასხვა ტიპის კოდირებას 1-დან 64-მდე ბიტამდე. მონიშნული ან მოუნიშნავი ისევე როგორც მოძრავმძიმიანი ფორმატი 32 და 64 ბიტები განსაზღვრული IEEE-ში. 
* იგი შეიცავს ბევრ ფერთა შეხამებას თეთრსა და შავს,მონოქრომულს, ნებისმიერი ზომის ფერად პოლიტრას RVB, YCbCR, CMJN, CIELab 
* ის შეიცავს ბევრ შემკრელ ინფორმაციას ფერთა შეხამებისთვის ფერად ხელსაწყოებზე: correction gamma და ა.შ
* ის შეიცავს როგორც დაფიქსირებულ ასევე დაუფიქსირებელ სურათებს ყუთში,ალტერნატიულ სურათებს, სურათს ფაილში და ასიმეტრიულ ფორმებს ტექსტში.

ამ მრავალგანხრიანი მეთოდით ხორციელდება TIFF-ის გამოყენება განსხვავებულ ფორმატში, ციფრული აპარატების სკანერებში ამობეჭდვის გავლით. ეს უპირატესობა გააჩნია TIFF-ს, რომ სხვა პროგრამებს არ ძალუძს ამ სურათების აფიშირება. შესაძლებელია შეიქმნას საკუთარი და ფარული გაფართოებები TIFF-ში.

## სტრუქტურა 
TIFF ფაილი იწყება ASCII-ის ორი სიმბოლოთი: MM big endian-ით და II little endian-ით.

## ისტორია 
TIFF განვითარდა Microsoft-ისა და Aldus-ის მიერ. Aldus-ი გამოსყიდულ იქნა Adobe Systems-ების მიერ. ის ფლობს ტექსტის სპეციფიკაციებზე უფლებებს. დათარიღებულია 1992 წლის 3 ივნისით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მატრიცული სურათი
* JPEG
* PNG
* GIF

## რესურსები ინტერნეტში 
* TIFF-ის 6.0 ვერსიით (http://partners.adobe.com/public/developer/tiff/index.html  (სპეციფიკაცია)
* LibbTIFF (http://www.remotesensing.org/libtiff/ ) Open Source library
* The Unofficial TIFF Home Page (http://www.awaresystems.be/imaging/tiff.html )
* CVISION PdfCompressor (http://www.cvisiontech.com/pdf_compressor_31.html)

კატეგორია:ციფრული გამოსახულება
კატეგორია:გრაფიკული ფაილების ფორმატები
ფათჰ ალ-ისლამი

**ფათჰ ალ-ისლამი** () — სუნისტური რადიკალური ტერორისტული დაჯგუფება, დაფუძნებული დამასკოში მოქმედი პალესტინური ორგანიზაცია ფათჰ-ინტიფადას ყოფილი წევრების მიერ. მოძრაობაში, რომელსაც შაქერ ალ-აბსი წინამძღოლობს, ამჟამად 200-მდე გამოცდილი ბოევიკი ჰყავს, რომლებიც ჩრდილოეთ ლიბანის ლტოლვილთა დასახლება ნაჰრ ელ-ბარიდში არიან დაბანაკებული. 

კატეგორია:ისლამური ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
დოუ-ჯონსის სამრეწველო ინდექსი

მინიატიურა|lang=ka
**დოუ-ჯონსის სამრეწველო ინდექსი** (ინგლ. Dow Jones Industrial Average, NYSE: DJI, ასევე DJIA, Dow 30, ან არაფორმალურად Dow industrials, Dow Jones ან The Dow) — ერთ-ერთი უოლ სტრიტ ჯორნალის რედაქტორისა და დოუ ჯონს & კომპანის თანადამფუძნებელი ჩარლზ დოუს მიერ შექმნილ სააქციო ბაზრის ინდექსთაგან. დოუმ ინდექსი შექმნა ამერიკის საფონდო ბაზრების სამრეწველო კომპონენტის ანალიზისთვის. იგი აშშ-ში უწყვეტად მოქმედი საბაზრო ინდექსთაგან უძველესია, დოუ ჯონსის სატრანსპორტო ინდექსთან ერთად, რომელიც ასევე დოუს შექმნილია.

ამჟამად ეს ინდექსი აშშ-ის 30 უმსხვილესი და ყველაზე დივერსიფიცირებულ საზოგადო კომპანიებს მოიცავს. სახელში „ინდუსტრიული“ ნაწილი უმეტესწილად ისტორიულ ფუნქციას ატარებს — 30 თანამედროვე კომპონენტთაგან უმეტეს წილს მძიმე მრეწველობასთან კავშირი თითქმის არ აქვს.

მიუხედავად იმისა, რომ DJIA არის აქციების ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე პოპულარული ინდექსი, ბევრი პროფესიონალი მიიჩნევს, რომ იგი არაადეკვატურად ასახავს აშშ-ის საერთო საფონდო ბაზარს სხვა უფრო ფართო საბაზრო ინდექსებთან შედარებით, როგორიცაა S&P 500 ან ინდექსი Russell 2000.

ინდექსის ყველაზე დიდი ვარდნა მოხდა 1987 წლის „შავ ორშაბათს“, როდესაც დოუ-ჯონსმა დაკარგა 22,6 %.

## გაანგარიშება და შერჩევის კრიტერიუმები 
ამჟამად ეს ინდექსი აშშ-ის 30 უმსხვილესი და ყველაზე დივერსიფიცირებულ საზოგადო კომპანიებს მოიცავს. სახელში „ინდუსტრიული“ ნაწილი უმეტესწილად ისტორიულ ფუნქციას ატარებს — 30 თანამედროვე კომპონენტთაგან უმეტეს წილს მძიმე მრეწველობასთან კავშირი თითქმის არ აქვს. არც ერთი თავდაპირველი სამრეწველო საწარმო არ დარჩა ინდექსში.

თავდაპირველად ინდექსი იანგარიშებოდა როგორც მოცული კომპანიების აქციების ფასის საშუალო არითმეტიკული. ახლა გაანგარიშებისათვის ყველა (30) აქციის ჯამს ყოფენ დოუ-ჯონსის კოეფიციენტზე. 2021 წლის 4 ნოემბრიდან დოუ-ჯონსის კოეფიციენტი შეადგენს 0,15172752595384. კოეფიციენტი იცვლება ყოველთვის, როდესაც დამფუძნებელი კომპანია ექვემდებარება აქციების დაყოფას, ასე რომ აქციების დაყოფა არ ახდენს გავლენას ინდექსის მნიშვნელობაზე.

## ინვესტირების მეთოდები 
ინვესტიცია დოუ-ჯონსის ინდექსში შესაძლებელია ინდექსის ფონდების და აგრეთვე წარმოებული ინსტრუმენტების, როგორიცაა ოპციური კონტრაქტები და ფიუჩერსული კონტრაქტები, მეშვეობით.

ოპციონების ჩიკაგოს ბირჟა უშვებს ოპციური კონტრაქტებს Dow-ზე ფესვური სიმბოლოს მეშვეობით DJX.

ETF, რომელიც იმეორებს ინდექსის მაჩვენებლებს, გამოიშვება State Street Corporation-ის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*Dow Jones Industrial Average at NASDAQ
*Dow Jones Industrial Average at NYSE Euronext 
*Dow Jones Industrial Average at the Chicago Board Options Exchange
*Dow Jones Industrial Average Component Quotes at Yahoo! Finance

## სქოლიო 
კატეგორია:საფონდო ინდექსები
კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკა
SN 2006gy

thumb|300px|ზეახალი ვარსკვლავი და მშობლიური გალაქტიკის ბირთვი რენტგენის შუქში ჩანდრას ობსერვატორიიდან.
**SN 2006gy** — განსაკუთრებით მძლავრი ზეახალი ვარსკვლავი, ზოგჯერ მოხსენიებული როგორც ჰიპერახალი ან კვარკული ახალი ვარსკვლავი, რომელიც 2006 წლის 18 სექტემბერს იქნა აღმოჩენილი. პირველი დამკვირვებლები იყვნენ რ. კუიმბი და პ. მონდოლი, შემდეგ კი — ასტრონომთა რამდენიმე ჯგუფი ჩანდრას, ლიკისა და კეკის ობსერვატორიებიდან. 2007 წლის 7 მაისს ნასამ და რამდენიმე ასტრონომმა ამ ზეახალი ვარსკვლავის პირველი დეტალური ანალიზი გამოაქვეყნეს, უწოდეს რა მას „ოდესმე დაფიქსირებული ყველაზე კაშკაშა ციური აფეთქება“. 2007 წლის ოქტომბერში კუიმბიმ გამოაცხადა, რომ SN 2005ap ზეახალმა ვარსკვლავმა SN 2006gy-ის რეკორდი, ოდესმე დაფიქსირებული ყველაზე კაშკაშა ზეახალი ვარსკვლავი, ჩამოართვა. ჟურნალმა ტაიმმა SN 2006gy-ის აღმოჩენას მესამე ადგილი არგუნა სიაში „2007 წლის ათი უდიდესი მეცნიერული აღმოჩენა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* დღის სურათი ასტრონომიაში, 10 მაისი, 2007
* გიგანტური ზეახალი ვარსკვავის აფეთქების სიკაშკაშე ჩრდილავს მისი წინამორბედების სიკაშკაშეს (CNN.com)
* სტატია SN 2006gy-ის შესახებ საიტზე Space.com
* *ვასკვლავი იღუპება უკაშკაშეს ზეახალში*, BBC, სამშაბათი, 8 მაისი, 2007, 03:35 GMT

## სქოლიო 
კატეგორია:ზეახალი ვარსკვლავები
კატეგორია:პერსევსის თანავარსკვლავედი
ალბერიკ კლემანი

**ალბერიკ კლემანი**, სენიორი დე მეზი () (დ. დაახ.  1165 — გ. 3 ივლისი,  1191, აკრი) —  პირველი საფრანგეთის მარშალი.

## ბიოგრაფია 
ალბერიკი რობერ III კლერმანის 6 შვილიდან უფროსი იყო. იგი მამაპაპეულ ციხესიმაგრეში იზრდებოდა გატინეს რეგიონში. 1180 წლიდან ალბერიკი საფრანგეთის მეფის ფილიპ II ოგიუსტის მრჩეველი და მინისტრი გახდა. 1190 წელს ფილიპ II-ემ ალბერიკ კლემანისათვის დააარსა სამხედრო წოდება საფრანგეთის მარშალი და იგი პირველი პირი იყო ვინც ამ რანგში აიყვანეს. ალბერიკი ფილიპ II-ეს ახლდა III ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. 1191 წლის 3 ივლისს ქალაქ აკრის აღებისას ალბერიკ კლემანი მტრის მრავალრიცხოვან მებრძოლებთან შეტაკებაში დაიღუპა.
 
1204 წელს ალბერიკის ძმა ანრი I კლემანი საფრანგეთის მარშალი გახდა. სულ კლემანთა საგვარეულომ საფრანგეთს 4 მარშალი მისცა.

კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები
კატეგორია:დაბადებული  1165
კატეგორია:გარდაცვლილი   3 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი   1191
ლომბარდიის რკინის გვირგვინი

მინი|რკინის გვირგვინი
**რკინის გვირგვინი** (; ) — მნიშვნელოვანი რელიკვია და ერთ-ერთი უძველესი სამეფო გვირგვინი ევროპაში. დაცულია მონცას საკათედრო ტაძარში მილანთან, თანამედროვე ლომბარდიის დედაქალაქში.

## ანტიკურობა 
მინი|მონცას საკათედრო ტაძარი
რკინის გვირგვინის სახელწოდება წარმოდგება მასში ჩასმული დაახ. 1 სმ-ის სიგანის რკინის სარტყლისგან, რომელიც გადმოცემით იესო ქრისტეს ჯვარცმისას გამოყენებული ერთ-ერთი ლურსმნისგან არის გამოჭედილი. ტრადიციის მიხედვით, ეს ლურსმანი პირველად იმპერატორ კონსტანტინე I-ს დედამისმა მისცა, რომელმაც თავის მხრივ ეს ჯვარი აღმოაჩინა.

თუ როგორ ჩაუვარდა ეს ლურსმანი ლომბარდის მეფეებს, ჩრდილოეთ იტალიის გერმანელ დამპყრობლებს, გაურკვეველია. ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად მის აღმოჩენასთან დაკავშირებულია თეოდელინდა, ლანგობარდთა დედოფალი. შემდგომში ეს გვირგვინი ლომბარდიის მეფეთა, მოგვიანებით კი შუასაუკუნეების იტალიის სამეფოს სიმბოლო გახდა.

გვირგვინის გარე სარტყელი ექვსი ჭედური ოქროსა და მინანქრის სეგმენტისგან შედგება, რომელიც გარშემო ძვირფასი ქვებითაა მოჭედილი ჯვრებისა და ყვავილების რელიეფური ფორმებით. სარტყლები ერთმანეთზე მცირე ზომის ანჯამებითაა დამაგრებული.

გვირგვინის მცირე ზომა და ანჯამური კონსტრუქცია მიანიშნებს იმაზე, რომ თავდაპირველად იგი გაცილებით დიდი უნდა ყოფილიყო. მკვლევარების ვარაუდით გვირგვინის ორი სეგმენტი დაკარგული უნდა იყოს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* La Corona Ferrea 
* Le gemme della Corona Ferrea
* Order of the Iron Crown 
* Coat-of-Arms of Napoleonic Kingdom of Italy, 1805–1815, with the Iron Crown on an escutcheon 

კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:ლომბარდია