ეკლებიანი ლეპიოტა

**ეკლებიანი ლეპიოტა** () — სოკოს სახეობა ლეპიოტას გვარისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ავსტრალიაში.

ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1793 წელს როგორც *Agaricus asper*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1886 წელს. უფრო თანამედროვე წყაროები მას *Echinoderma*-ს გვარში აერთიანებენ. საკმაოდ ხორციანი, ნორჩობაში კვერცხისებრი, ზარისებრი, მოყვითალო ან ნარინჯისფერ-მოყავისფრო: ზრდასრული ეგზემპლარები — ფართოდ ამოზნექილი, გაშლილი, მშრალი, დაფარულია წვრილი, პირამიდისებურად წაწვეტებული ყავისფერ-მურა ხორკლებით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი, მეტად ხშირი, თხელი, არათანაბარი, თეთრი.

ფეხის სიგრძე — 8-12 სმ, სისქე — 1-1,5 სმ, ცილინდრული, ძირში ბოლქვისებურად გასქელებული, მშრალი, საყელოს ზემოთ გლუვია, ღია, რთულად შესამჩნევი ზოლებით. საყელოს ქვემოთ მოყვითალო ან ჟანგმიწისფერ-ყავისფერია, ბოჭკოვან-ქერცლოვანი, ძირისკენ ხშირად მურა ქერცლებით. საყელო — მყარი, განიერი, თეთრი.

რბილობი — თეთრი, ბოჭკოვანი, მეტად არასასიამოვნო სუნითა და მომწარო გემოთი.

სპორების მტვერი — თეთრი ან მოყვითალო. სპორები —  6,5-11х2-5 მკმ, წაგრძელებულ-ელიფსისებრი, გლუვი, უფერული.

## მსგავსი სახეობები

Agaricus augustus The Prince.JPG|*Agaricus augustus*
2006-10-14 Amanita ceciliae crop.jpg|*Amanita ceciliae*
Amanita pantherina 2007.JPG|*Amanita pantherina*
2011-07-30 Amanita rubescens 1.jpg|*Amanita rubescens*
Lepiota boudieri 171002wa.JPG|*Lepiota boudieri*
Lepiota castanea 70848.jpg|*Lepiota castanea*
Lepiota clypeolaria (33190302862).jpg|*Lepiota clypeolaria* 
2011-12-01 Lepiota cristata (Bolton) P. Kumm 186612.jpg|*Lepiota cristata* 
2012-08-30 Lepiota eriophora 256736.jpg|*Lepiota eriophora* 
Lepiota felina (Pers.) P. Karst 678523.jpg|*Lepiota felina* 
Lepiota aspera Strypemonde 01.jpg|*Lepiota hystrix*
Lepiota magnispora 39264.jpg|*Lepiota magnispora*
Echinoderma perplexum - Haagse Bos, The Hague, South Holland, NL - (Knudsen) Bon 516210.jpg|*Lepiota perplexa*
20161005Macrolepiota procera5.jpg|*Macrolepiota procera*

## ეკოლოგია და გავრცელება 
საპროტროფია. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში, ერთეულებად ან ჯგუფებად.

გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას (აშშ, მექსიკა, კანადა), სამხრეთ ამერიკას (არგენტინა, პარაგვაი) ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (ალჟირი, მაროკო) და ავსტრალიას.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## კვებითი ღირებულება 
არასასიამოვნო სუნისა და მომწარო გემოს გამო ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად, რომელიც იწვევს, თავბრუსხვევას, ღებინებასა და დიარეას.

ეკლებიანი ლეპიოტა წააგავს ამანიტასა და ლეპიოტას გვარების რამდენიმე ძლიერ შხამიან წარმომადგენელს (მაგ., ), რომელიც შეიცავს ტოქსიკურ ნივთიერება ამატოქსინს.

## გალერეა

ფაილი:Spitzschuppiger Schirmling-1.jpg|ილუსტრაცია
ფაილი:2012-10-03 Lepiota aspera (Pers.) Quél 268378 crop.jpg
ფაილი:Lepiota aspera 20070928w.JPG
ფაილი:Lepiota acutesquamosa.jpg
ფაილი:Spitzschuppiger Schirmling (Lepiota aspera, syn. Echinoderma asperum) - hms(1).jpg
ფაილი:Spitzschuppiger Schirmling-2006-09-23-01.jpg
ფაილი:Echinoderma aspera Eestis.JPG
ფაილი:Lepiota aspera 2011-09-03.jpg

## ლიტერატურა 
* „Грибы“. Справочник. / пер. с итал. Ф. Двин — Москва: АСТ. Астрель, 2004. — 303 с. (стр. 63)
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ლეპიოტა
კატეგორია:შხამიანი სოკოები