open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბენინი 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბენინმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბენინი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Biagio Antonacci

***Biagio Antonacci*** — იტალიელი მომღერალ და მუსიკოს ბიაჯო ანტონაჩის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1994 წელს ლეიბლზე Universal. ამ ახალი ნამუშევრით ბიაჯომ გაამყარა წინა ალბომის, *Liberatemi*-ის წარმატება. ალბომზე მუშაობაში მას კვლავ ეხმარებოდა მაურო მალავასი, სტივ დე მაიოსთან ერთად.

## სიმღერების სია 
#Non è mai stato subito 4:39
#Se io, se lei 4:53
#È finita la guerra 4:33
#Lo conosco poco 4:14
#C'è ancora qualcuno 4:47
#Fino all'amore 4.22
#Non serve 3:53
#Sei 5:05
#Vigile 3:41
#Si incomincia dalla sera 3:31
#Lavorerò 4:47
#Un giorno un sogno 4:57
#Desiderio 4:07

## სქოლიო
კატეგორია:პოპ-ალბომები
კატეგორია:ბიაჯო ანტონაჩის ალბომები
კატეგორია:1994 წლის ალბომები
ანა (საკუთარი სახელი)

**ანა** (, ) — სახელი, რომელიც წარმოდგება ძველი ბერძნული და ებრაული სახელებიდან, რაც ქართულად „სასურველს“, „სანდომიანს“, „საამოს“ ნიშნავს. ღვთისმშობელ მარიამის დედის სახელია. ამასთანავე, ეს სახელი ერქვა უამრავ სხვა წმინდანსა და დედოფალს.

საკუთარ სახელ **ანას** სხვადასხვა ვარიაცია მთელ მსოფლიოში ფართოდაა გავრცელებული, როგორებიცაა, მაგალითად, **Anne** – ფრანგულად, **Ann** – ინგლისური დაწერილობით, **Anni** – ესტონურად, ფინურად, გერმანულად და შვედურად. თუმცა, ყველაზე ფართოდ სახელის ვარიანტებიდან გვხვდება **Anna** – ბულგარულად, კატალანურად, მალაიალამის ენაზე, ჩეხურად, დანიურად, ნიდერლანდურად, ინგლისურად, ესტონურად, ფინურად, გერმანულად, ბერძნულად, უნგრულად, ისლანდიურად, იტალიურად, იაპონურად, ლატვიურად, ნორვეგიულად, პოლონურად, რუსულად, სლოვაკურად და შვედურად.
გაბუნიები

**გაბუნიები** — მეგრული წარმოშობის ქართული გვარი, გავრცელებულია სამეგრელოსა და იმერეთის რეგიონში. გაბუნიები იყვნენ ოდიშის აზნაურები. საქართველოში სულ ცხოვრობს 5218 გაბუნია, მათ შორის ქალაქ თბილისში 1047, ქალაქ ზუგდიდში — 176, ხოლო ქალაქ ქუთაისში — 1028. 

## სქოლიო
*
სინათლე (ჟურნალი)

**„სინათლე“** — საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. საქართველოს სსრ უსინათლოთა საზოგადოების ორგანო. გამოდიოდა 1966 წლიდან ქართულ ენაზე. ჟურნალში მასალები დაბეჭდილია ბრაილის შრიფტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
ვირტუალური რეალობა

right|thumb

**ვირტუალური რეალობა** — კომპიუტერული გამოსახულებებითა და ხმებით სამყაროს მოდელირების (ხელახლა შექმნის) ხერხი. ამ ვირტუალურ სამყაროში შესასვლელად საგანგებო ჩაფხუტი უნდა დაიხუროთ, რომელიც მომცრო ზომის ტელეეკრანებზე სამგანზომილებიან გამოსახულებებს გიჩვენებთ, ხოლო ყურსასმენებში ხმებს გასმენიებთ. ვირტუალური რეალობა ისეთ შეგრძნებას იწვევს, თითქოს კომპიუტერის მიერ შექმნილ სამყაროში იმყოფებით. ვირტუალურ რეალობას ჩინებულად იყენებენ წვრთნისა და სწავლებისთვის. მას შეუძლია თითქმის ნებისმიერი ვითარების მოდელირება მოახდინოს. მაგალითად, ვირტუალური თვითმფრინავი მფრინავებს საწვრთნელად გამოიყენება, ხოლო ვირტუალური ავტომანქანა — მძღოლებისა. ვირტუალური წრვთნა რეალურ პირობებში მეცადინეობაზე უფრი იაფი და უსაფრთხოა.

მეცნიერებმა შექმნეს პროგრამები, რომლებიც ეკრანზე გვიჩვენებს, როგორ წარმოიქმნება ქიმიური შენაერთები უზარმაზარო ზომის ატომებისგან. მწარმოებლებს შეუძლიათ ავტომანქანის სერიული წარმოების დაწყებამდე ვირტუალური ავტომანქანა შექმნან, რომელსაც გამოცდა ჩაუტარდება.

## ვირტუალური სამყაროს შექმნა 
ვირტუალურ სამყაროს ნებისმიერ სისტემას მძლავრი კომპიუტერი აქვს, რომელიც სწრაფად ხატავს სამგანზომილებიან სურათებს. კომპიუტერს ჩაფხუტი და ხელის მანიპულატორი უერთდება. კომპიუტერის მეხსიერებაში დამახსოვრებული მონაცემები ვირტუალური სამყაროს თითოეული ობიექტის ფორმას, ზომას, ფერსა და მდებარეობას აღწერს. ამ მონაცემებზე დაყრდნობით, კომპიტერში ვირტაულური სამყარო იქმნება. და ბოლოს, კომპიუტერული პროგრამა განსაზღვრავს, რა მოვლენები ხდება ასეთ სამყაროში.

## ლიტერატურა 
* *ოქსფორდის დიდი საბავშვო ენციკლოპედია, ქართული გამოცემა შევსებული და განახლებული 2011 წელს, ISBN 978-99940-34-47-5*

კატეგორია:ვირტუალური რეალობა
სათამაშო

**სათამაშო** — ნივთი, რომელიც გამოიყენება გართობისთვის (თამაშისთვის).

სათამაშოები გამოიყენება ბავშვთა გართობისთვის, სათამაშოები ბავშვს ეხმარება სამყაროს გაცნობიერებისათვის და შესწავლისთვის, ასევე ის მას უნვითარებს ფიქრის, მეხსიერების, მეტყველების და ემოციების გამოხატვის უნარს. სათამაშოები იყოფა 3 კატეოგორიად: 1 წლამდე ბავშვებისთვის, 1-იდან 3 წლამდე ბავშვებისთვის (ამ დროიდან უკვე გამოიყოფა ბიჭთა და გოგოთა სათამაშოები), და 5 წლიდან ბავშვებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვაჭრობის მუზეუმი რუსეთში - სათამაშოები 

კატეგორია:გართობა
სინამაქის ფოთოლი

[მინი|[Senna alexandrina]]
**სინამაქის ფოთოლი** — კასიას გვარის ზოგიერთი სახეობის (, Cassia angustifolia, Cassia obovata და სხვა) ფოთოლაკები, რომელსაც ხმარობენ მედიცინაში. სინამაქი იზრდება ტროპიკებში. სახეობების რაოდენობა ითვლის 260-დან 350-მდე. სინამაქის დაახლოებით 50 სახეობის კულტივაცია ხდება.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Genus *Senna*. Version 10.01, November 2005. Retrieved 2007-DEC-22.
**Senna*. 

## სქოლიო 
კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები
ბიტლომანია

**ბიტლომანია** ()  — ტერმინი, რომელიც წარმოიშვა 1960-იან წლებში და აღნიშნავდა ჯგუფ The Beatles-ს მიმართ განსაკუთრებულ და მანიაკალურ სიყვარულს.

## ისტორია 
ბიტლომანიის წარმოშობის დღედ ითვლება 1963 წლის 13 ოქტომბერი. ამ დღეს The Beatles კონცერტით წარდგა ლონდონის დარბაზ პალადიუმში (ინგ. *Palladium*). მიუხედავად იმისა, რომ კონცერტი ინგლისის მასშტაბით გადაიცემოდა პროგრამით «კვირა დღე ლონდონის ”პალადიუმში”» (ინგ. *Sunday Night At The London Palladium*), ათასობით თაყვანისმცემელმა (ძირითადად მოზარდებმა) დაიკავეს საკონცერტო დარბაზის მიმდებარე ქუჩები იმის იმედით, რომ თუ კონცერტზე ვერ მოხვდებოდნენ, საკუთარი თვალით მაინც დაინახავდნენ ”The Beatles-ის” წევრებს. მთელი კონცერტის მანძილზე დარბაზში ისმოდა გამაყრუებელი ხმაური, რომელიც მუსიკასაც კი ფარავდა. კანცერტის დასრულების შემდეგ, როდესაც მუსიკოსები ტოვებდნენ დარბაზს, ქუჩაში მყოფმა თაყვანისმცემელთა ბრბომ  თავიანთ კერპთა ნახვის წყურვილით მოაწყო ჭყლეტვა. The Beatles-მა მანქანამდე მიაღწია მხოლოდ პოლიციის დაცვით. ორი დღის შემდეგ, 1963 წლის 15 ოქტომბერს, გაზეთ *The Daily Mirror*-ში დაიბეჭდა სტატია ”The Beatles-ის” მიერ ჩელტნემში ჩატარებული კონცერტის შესახებ. თაყვანისმცემელთა მოქმედების აღწერისას გამოყენებულ იქნა სიტყვა ”ბიტლომანია”. ეს ტერმინი აიტაცეს სხვა მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებმაც.

თუმცა ბიტლომანია წარმოიშვა უფრო ადრე. „The Beatles-ის“ 1963 წლის საგაზაფხულო კონცერტებზე მათი თაყვანისმცემლები (უფრო მდედრობითი სქესის სიმრავლით) ჯგუფს ყიჟინითა და ისტერიული შეძახილებით ხვდებოდნენ, რომელიც ხშირად გულის წასვლითა და გონების დაკარგვითაც სრულდებოდა.

მას შემდეგ, რაც The Beatles 1964 წლის თებერვალში საგასტროლოდ გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ყველასათვის ნათელი გახდა, რომ ბიტლომანიამ გადაკვეთა ოკეანე. მალე კი ბიტლომანიამ მოიცვა ევროპაც და საბჭოთა კავშირიც კი.

## ბიტლომანიის გავლენა მსოფლიო კულტურაზე 
ბიტლომანიამ უდიდესი გავლენა იქონია როგორც მსოფლიო მუსიკალურ კულტურაზე, ასევე კონკრეტულ შემსრულებლებზეც. ჩამოყალიბდა ბევრი ჯგუფი, რომელიც განასახიერებს The Beatles-ს.

ჯგუფის მოყვარულები იყვნენ ან არიან ცნობილი მუსიკოსები, მაგალითად, Queen-ის ლიდერი ფრედი მერკური, ჯგუფ ნირვანას ლიდერი კურტ კობეინი, ჯგუფ Electric Light Orchestra-ს ლიდერი ჯეფ ლინი და სხვები. აურაცხელია The Beatles-ის სიმღერების სხვა ცნობილ თუ არაცნობილ შემსრულებელთა მიერ ჩაწერილი და კონცერტებზე შესრულებული ვერსიების რაოდენობა. მრავლადაა გამოცემული ასევე სხვადასხვა შემსრულებლის მიერ მთლიანი ალბომებიც კი, გაჯერებული მხოლოდ The Beatles-ის სიმღერებით (ჯორჯ ბენსონის *Abbey Road*, ერიკ ფრემპტონისა და ბი ჯიზის „Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band“). ჯერ მარტო 1970-იანი წლების ბოლოსთვის არსებობდა სიმღერის „Yesterday“ ათასზე მეტი ვერსია, ჩაწერილი ამა თუ იმ შემსრულებლების მიერ.

## სქოლიო 
## ლიტერატურა
* ანდრე მილარი, *Beatlemania: Technology, Business, and Teen Culture in Cold War America.* ბალტიმორი, Johns Hopkins University Press, 2012.

კატეგორია:The Beatles-ის ისტორია
ბერმუდის კუნძულები 1948 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბერმუდის კუნძულებმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1948 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1948 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბერმუდის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
პროგრამისტი

**პროგრამისტი** — სპეციალისტი, რომელიც დაკავებულია კომპიუტერული პროგრამების წერით, ანუ პროგრამირებით. პროგრამისტები იყენებენ ისეთ კომპიუტერულ ენებს როგორიცაა C++, Java, Lisp, Python და სხვა. პროგრამირების როგორც საქმიანობის და პროფესიის ჩამოყალიბების დათარიღება რთულია. პირველი პროგრამირებული მოწყობილობა იყო ჟაკარდის მანქანა, რომელიც შეიქმნა 1804 წელს. პირველი მაღალი დონის ენა შექმნა გერმანელმა ინჟინერმა, კონრად ცუზემ. 

ტერმინოლოგიის სტანდარტები სფეროების მიხედვით ჯერ-ჯერობით არ არის ჩამოყალიბებული, რის გამოც პროგრამისტი და ინჟინერ-პროგრამისტი სხვადასხვა ორგანიზაციაში შეიძლება ერთი და იმავე ფუნქციის შემსრულებელი იყოს. როგორც წესი, პროგრამისტი და პროგრამული უზრუნველყოფის სპეციალისტი ერთნაირ მოვალეობებს ასრულებენ.  ზოგიერთ კომპანიაში ინჟინერ-პროგრამისტებს შეიძლება  უფრო მრავალმხრივი და მაღალი სტანდარტების მოვალეობები ეკისრებოდეთ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* როგორ გავხდეთ პროგრამისტი — სახელმძღვანელო  
* პროგრამისტთა დღე  

## სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:პროფესიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კომპიუტერული პროფესიები
For You Blue

**For You Blue** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა, დაწერილი ჯორჯ ჰარისონის მიერ, 1968 წლის ბოლოს. იგი გამოვიდა სინგლზე The Long and Winding Road (აშშ) და შეტანილია ალბომში  *Let It Be* (1970).

სიმღერა სრულდებოდა ჰარისონის მიერ, 1974 წლის ტურნეში „Dark Horse Tour“ (ჩრდილოეთ ამერიკა).

## რესურსები ინტერნეტში
* The Beatles Bible - ინფორმაცია ჩანაწერებზე

## სქოლიო 
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები
კატეგორია:1970 წლის სიმღერები
კატეგორია:1970 წლის სინგლები
სინაპი

**სინაპი** — ვაშლის ჯიშების ჯგუფი ყირიმული წარმოშობისა. ყველაზე ძველ სინაპად მიჩნეულია სარი (ყვითელი) სინაპი, რომლის წინაპარი შემოტანილი უნდა იყოს სინოპიდან (თურქეთი). ვარაუდობენ, რომ ყველა ყირიმული სინაპი (კანდილი, სირლი, თეთრი, საბლი და სხვა) წარმოშობილია სარი სინაპის თესლით გამრავლებით. სინაპის ხე ძლიერ მზარდია, ახალგაზრდა ვარჯი პირამიდულია, მსხმოიარობის პერიოდში გადაიშლება. ნაყოფს იძლევა მე-12, მე-15 წელს. მეწლეა. უხვად მსხმოიარობს. ნაყოფი ცილინდრულია, დიდხანს ინახება, ტრანსპორტაბელურია.

საქართველოში გავრცელებული იყო სარი სინაპი და კანდილი სინაპი. ამჟამად დარაიონებულია და ფართოდაა გავრცელებული ქართული სინაპი (ადგილობრივი ხალხური სელექციის ჯიში)  და გორული სინაპი (გამოყვანილია თ. ცერცვაძის მიერ).
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*კანდილი სინაპი 

კატეგორია:ვაშლის ჯიშები
სიმპლონის უღელტეხილი

**სიმპლონის უღელტეხილი** (, , ) — უღელტეხილი ალპებში, პენინისა და ლეპონტის ალპების შესაყარზე, შვეიცარიაში. სიმაღლე 2005 მ. გადასასვლელი ერთანეთთან აკავშირებს შვეიცარიის ქალაქ ბრიგს იტალიის ქალაქ დომოდოსოლასთან. XX საუკუნის დასაწყისში უღელტეხილის სიახლოვეს გაიხსნა სიმპლონის გვირაბი, რომელიც ემსახურება სარკინიგზო მიმოსვლას ორ ქვეყანას შორის (შვეიცარია—იტალია). დასავლეთით 500 მეტრის მოშორებით მდებარეობს უსახელო უღელტეხილი (სიმაღლე 1994 მ). უნაგირის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 2028 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა როტელზეე.

სიმპლონის უღელტეხილი ცნობილი იყო რამდენიმე ასწლეულის მანძილზე, თუმცა ჰქონდა მხოლოდ ლოკალური მნიშვნელობა. საერთაშორისო მნიშვნელობა მოიპოვა ნაპოლეონის ომების შემდეგ. 1801 წლიდან 1805 წლამდე ნაპოლეონ 1-ის ბრძანებით უღელტეხილის გავლით გაიხსნა გზა, რომელიც ემსახურებოდა არტილერიის ტრანსპორტირებას. მოგვიანებით ამ გზაზე განვითარდა საფოსტო ეტლის მიმოსვლა, რომელიც შემდგომ შეიცვალა საფოსტო ავტობუსებით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
ბერმუდის კუნძულები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბერმუდის კუნძულებმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბერმუდის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დაჰომეა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დაჰომეამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დაჰომეა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი

**დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი** (, ) — უღელტეხილი ალპებში, შვეიცარიისა და იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 2469 მ. მდებარეობს პენინის ალპების დასავლეთ ნაწილში, მონბლანიდან აღმოსავლეთით. გადადის საავტომობილო გზა დორა-ბალტეის ხეობიდან (ქალაქი აოსტა იტალიაში) რონის ხეობაში (ქალაქი მარტინი შვეიცარიაში). რომის იმპერიის დროს აქ გადადიოდა მთავარი გზა, რომელიც ერთანეთთან აკავშირებდა ჩრდილოეთ იტალიას ცენტრალურ ევროპასთან. 1800 წელს ნაპოლეონის არმიამ უღელტეხილის გავლით მოახერხა გადასვლა იტალიაში. გადასასვლელთან, ზღვის დონიდან 1900 მ სიმაღლეზე არის 5.8 კმ-ის სიგრძის საავტომობილო გზა, რომელსაც დიდი სენ-ბერნარის გვირაბი ეწოდება.

## იხილეთ აგრეთვე
* მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
კატეგორია:იტალიის უღელტეხილები
კრისტალური ფიქლები

მინი|260პქ|კრისტალური ფიქალი
**კრისტალური ფიქლები** — მეტამორფული ქანების დიდი ჯგუფის საერთო სახელწოდება. ახასიათებს შემადგენელი მინერალების ორიენტირებული განლაგება. კრისტალური ფიქლები ერთი (ქლორიტი ან მუსკოვიტი), უფრო ხშირად კი რამდენიმე მინერალისაგან (ქლორიტი, მუსკოვიტი, ალბიტი და სხვ.) შედგება. ფიქლების მეტამორფიზმის ხარისხი საშუალო ან მაღალია. განარჩევენ *ორთოფიქლებს*, რომლებიც წარმოიქმნება მაგმური ქანების მეტამორფიზმის შედეგად, და *პარაფიქლებს* (მეტაფიქლებს), რომლებიც წარმოიქმნება დანალექი ქანების მეტამორფიზმის შედეგად. 

კრისტალური ფიქლების კლასიფიკაცია ეფუძნება მათ მინერალოგიურ და ქიმიურ შედგენილობას. გამოიყოფა შემდეგი კრისტალური ფიქლები: გნაისები (აგრეთვე გარანულიტები), ფილიტები, კვარციტები და სხვ. მსოფლიოს მრავალი გეოლოგიური ერთეული აგებულია კრისტალური ფიქლებით, რომელიც ხშირად გრანიტთან ან გნაისთან ერთად არის წარმოდგენილი. მაგ., ცენტრალური კავკასიონი (კავკასიონის მთავარი ქედის მონაკვეთი) წარმოადგენს მასიური კრისტალური ქანების ერთობლიობას, რომელშიც ჭარბობს გრანიტი, გნაისი და სხვადასხვა კრისტალური ფიქლები. ფართოდ არის გავრცელებული ციმბირში, ურალში, კავკასიაში და სხვ.  

კრისტალური ფიქლები იგივეა რაც *ასპიდური ფიქლები*.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფიქალი 

## რესურსები ინტერნეტში
* კრისტალური ფიქლები – ინფორმაცია 
* კრისტალური ფიქლები – ინფორმაცია  

კატეგორია:მეტამორფული ქანები
კარლ ჩერნი

მარჯვნივ|მინი|კარლ ჩერნი
**კარლ ჩერნი** (; დ. 21 თებერვალი, 1791 — გ. 15 ივლისი, 1857) —ჩეხური წარმოშობის ავსტრიელი კომპოზიტორი და პიანისტი. დაიბადა ქალაქ ვენაში და სიცოცხლის ბოლომდე იქ ცხოვრობდა.

კარლ ჩერნი საუკეთესო მუსიკის მასწავლებლად ითვლებოდა და იმისათვის, რომ ბავშვვები უკეთ დაუფლებოდნენ პორტეფიანოს, ის  თავის ეტიუდებსაც იყენებდა. მას შექმნილი აქვს 800-ზე მეტი ეტიუდი, სწორედ ამან გაუთქვა მას სახელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარლ ჩერნი, ბიოგრაფია და ფოტოგალერეა. bach-cantatas.com
* კარლ ჩერნი, ბიოგრაფია. imdb.com

კატეგორია:ავსტრიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1857
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
სან-ბერნარდინოს უღელტეხილი

**სან-ბერნარდინოს უღელტეხილი** () — უღელტეხილი ალპებში. სიმაღლე 2065 მ. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, შვეიცარიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ლეპონტის ალპებში. ერთმანეთთან აკავშირებს რაინვალდის ხეობას მეისონის ხეობასთან. პირველად მოიხსენიება 941 წელს და როგორც ფიქრობენ, უღელტეხილი იყო პრეისტორიული დროიდან მოყოლებული ექსპლუატაციის ქვეშ. 1770 წელს გადასასვლელის გავლით გაიხსნა ბორბლებიანი გადასაზიდი საშუალებები. 1821-1823 წლებში აღნიშნული გზა შესამჩნევად გააუმჯობესეს, რომელსაც ნაწილობრივ სარდინიის სამეფო აფინანსებდა. ამრიგად, ცდილობდნენ სავაჭრო გზის განვითარებას, რომელიც აკაშირებდა გენუასა და პიემონტს შვეიცარიის გრაუბიუნდენთან. სან-ბერნარდინოს უღელტეხილის სამხრეთით მდებარეობს სოფელი სან-ბერნარდინო, რომელიც წარმოადგენს საკურორტო ადგილს მთელი წლის განმავლობაში. 

უღელტეხილის ქვეშ, 1967 წელს დასრულდა 6 კილომეტრიანი სიგრძის საავტომობილო გვირაბის მშენებლობა (სან-ბერნარდინოს საავტომობილო გზა). გადასასვლელს სახელი ეწოდა წმინდა ბერნარდინის პატივსაცემად, რომელიც აქ XV საუკუნეში ქადაგებდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სან-ბერნარდინოს უღელტეხილი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
ბერმუდის კუნძულები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბერმუდის კუნძულებმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბერმუდის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰილარი დაფი

**ჰილარი დაფი** (; დ. 28 სექტემბერი, 1987) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მწერალი.

## ბიოგრაფია 
ჰილარი დაფი 1987 წლის 28 სექტემბერს მაღაზიათა ქსელის მეპატრონის ოჯახში დაიბადა. ოჯახი ტეხასის ქალაქ ჰიუსთონში ცხოვრობდა. მოგვიანებით მომავალი მომღერალი დედასთან და დასთან ერთად კალიფორნიაში გადავიდაა საცხოვრებლად, სადაც აქტიურ მუშაობას შეუდგა.

პირველი სასცენო გამოცდილება ჰილარიმ 6 წლის ასაკში ბალეტ „მაკნატუნაში“ მონაწილეობისას შეიძინა. კალიფორნიაში გადასახლების შემდეგ იგი ხელოვნების გზას დაადგა.

პირველი მთავარი როლი ჰილარი დაფმა 1998 წელს ფილმში „კასპერი ხვდება უენდის“ შეასრულა. ჰილარი პროდიუსერებმა შეამჩნიეს. ერთი წლის თავზე ეკრანებზე ჰილარის მონაწილეობით „სულების შემგროვებელი“.  ელის როლის შესრულებისთვის ნომინაციაში „საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლი“ 12 წლის ჰილარიმ ახალგაზრდა მსახიობის ჯილდო მიიღო.

ჰილარი დაფმა დიდი პოპულარობა დისნეის არხის მეშვეობით დაიმსახურა და ემის ჯილდოზე იყო წარდგენილი სერიალ „ლიზი მაკ-გუაიერში“ მონაწილეობისთვის, სადაც იგი თინეიჯერის როლს ასრულებს. 2003 წლის მაისში დაფმა იგივე როლი სერიალის ფართოეკრანიან ვერსიაში შეასრულა. ჰილრიჯის სკოლის დამთავრებისთანავე ლიზი და მისი მეგობრები იტალიაში მიემგზავრებიან, სადაც ჰილარის გმირს ადგილობრივ როკ-ვარსკვლავ იზაბელას მიამსგავსებენ. იქ ლიზი საზიზღარ თინეიჯერისგან ლამაზმან პოპ-მომღერლად იქცევა და ნამდვილი მეგობრობით და სიყვარულით დატკბება.

## ფილმოგრაფია
## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* *Santa Claus Lane* (2002)
* *Metamorphosis* (2003)
* *Hilary Duff* (2004)
* *Dignity* (2007)
* *Breathe In. Breathe Out* (2015)

## დამატებითი ლიტერატურა
* 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზოოპარკი

[300პქ|მინი|მარჯვნივ|[ვეფხვი თბილისის ზოოპარკში]]
**ზოოპარკი**, *ზოოლოგიური პარკი* — სამეცნიერო-საგანმანათლებლო დაწესებულება, სადაც ვოლიერებში ან გალიებში, ან ბუნებრივ გარემოს მიმსგავსებულ დიდ ფართობებზე სადემონსტრაციოდ, სამეცნიერო მიზნით ან გასამრავლებლად ჰყავთ გარეული ცხოველები. ზოგიერთ ზოოპარკში შინაური ცხოველებიც არიან. ზოოლოგიური ბაღისაგან განსხვავებით ზოოპარკი დიდი ტერიტორიითა და ცხოველების მრავალრიცხოვანი კოლექციით განსხვავდება. ზოოპარკებში სწავლობენ ცხოველთა ბიოლოგიას, სამეურნეო მნიშვნელობას, პროპაგანდას უწევენ მათ დაცვას, გარდა ამისა, დიდი ყურადღება ექცევა გადაშენების გზაზე მდგომი ცხოველების დაცვასა და მოშენებას. მაგ., ზოოპარკის პირობებში გადაურჩა ამოწყვეტას პრჟევალსკის ცხენი (მისი ერთი ეგზემპლარი დღეს თბილისის ზოოპარკშიც ჰყავთ), ჰავაიური ღერღეტი და სხვ. ზოოპარკებში ტარდება ექსკურსიები, ეწყობა ლექციები და სხვ.

ზოოპარკების წინამორბედად ითვლება სამხეცეები. დიდი ზოოპარკები ჰქონდათ ძველ ეგვიპტეში ჯერ კიდევ 3500 წლის წინათ. 3000-ზე მეტი წლის წინათ ჩინეთში იყო ზოოპარკი, რომელსაც „ცოდნის ბაღს“ უწოდებდნენ. 2010 წლის მონაცემებით მსოფლიოში დაახლოებით 1300 ზოოპარკია, რომელთა ნახევარი ევროპაში, ხოლო 20% ჩრდილოეთ ამერიკაში მდებარეობს. ევროპაში უძველესია ვენის ზოოპარკი (1752), შემდეგ მადრიდის (1774), პარიზის (1793), ლონდონის (1828), ამსტერდამის (1838), ბერლინის (1844), ჰამბურგის (1863), მოსკოვის (1864), სანქტ-პეტერბურგის (1865), ნიუ-იორკის (1865), ბუდაპეშტის (1887) და სხვ. ზოგიერთ ქალაქში რამდენიმე ზოოპარკია.

## საქართველო 
[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[თეთრი მარტორქა თბილისის ზოოპარკში]]
### თბილისის ზოოპარკი 
საქართველოში პირველი — თბილისის ზოოპარკი 1927 წლის 10 თებერვალს დაარსდა. თავდაპირველად ამისათვის გამოიყო 70 ჰა მიწის ნაკვეთი, ხოლო შემდგომ ხანებში 120-მდე გაფართოვდა. მისი პირველი დირექტორი იყო გ. ა. ჰანსონი. 90-იან წლებში სახეობათა რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა ეკონომიკური და პოლიტიკური კრიზისის გამო.

2015 წლის 13 ივნისის წყალდიდობამ მეტწილად დატბორა ზოოპარკის ტერიტორია, რამაც ცხოველების ზოოპარკის ტერიტორიიდან გაქცევა გამოიწვია. თბილისის ქუჩებში 5 ლომი, 6 ვეფხვი, 6 დათვი და 13 მგელი აღმოჩნდა. გმირთა მოედანზე შენიშნეს ბეჰემოთი. საპატრულო პოლიცია იძულებული გახდა, რამდენიმე მტაცებელი ცეცხლსასროლი იარაღით მოეკლა, ცხოველების უმრავლესობის წინააღმდეგ დასაძინებელი სპეციალური საშუალებები გამოიყენეს. მოკლეს ვეფხვი, ლომი, აფთარი.

სტიქიის შემდეგ თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორიაზე ახალი ზოოპარკის მშენებლობა დაიწყო. მისი დირექტორის, ზურა გურიელიძის განცხადებით, ზოოპარკის სრულყოფილად ასაშენებლად საჭიროა 50 მილიონამდე ლარი, რაზეც მოლაპარაკებები მიდის მერიასთან და სხვადასხვა ფონდებთან.

დღეისათვის თბილისის ზოოპარკში 200-დან 300-მდე სახეობის ცხოველია თავმოყრილი, მათ შორის ბუნებაში იშვიათი სახეობები. მიმდინარეობს საფრთხეში მყოფი სახეობების კოსერვაციისა და ველურ ბუნებაში დაბრუნების აქტიური სამუშაოები.

### სხვა 
[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[სვავი გორის ზოოპარკში]]
წლების წინ ზოოპარკი ფუნქციონირებდა ქალაქ რუსთავში. მცირე ზომის ზოოპარკი (ზოოლოგიური ბაღი) მდებარეობს ქალაქ გორში, ბათუმში — ზოოპარკი და დელფინარიუმი.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 

კატეგორია:ცხოველთა უფლებები
კატეგორია:ცხოველთა დაცვა
კატეგორია:ზოოლოგია
მექანიკური ფორთოხალი (ფილმი)

**მექანიკური ფორთოხალი** () — სტენლი კუბრიკის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ენტონი ბერჯესის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

## ჯილდოები 
;BAFTA 
#საუკეთესო ფილმი
#საუკეთესო მონტაჟი: ბილ ბატლერი
#საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ალკოტი
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: სტენლი კუბრიკი
#საუკეთესო მუსიკა: უოლტერ კარლოსი

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 
* 
* A Clockwork Orange  - MalcolmMcDowell.net-ზე
* მალკოლმ მაკდაუელის შეფასება

კატეგორია:1971 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:სტენლი კუბრიკის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:მექანიკური ფორთოხალი
კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები)
დავით ქართველიშვილი

**დავით ქართველიშვილი** (დ. 6 ივლისი, 1976, თბილისი) — ქართველი პროზაიკოსი და ესეისტი. ყურადღება მიიქცია პირველივე მოთხრობების კრებულით „*პოპური*“ (2001, პრემია წინანდალი 2001, წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მწერალი). ამ პერიოდისათვის მისი ნაწარმოებები სტილისტურად ახლოს იყო აკა მორჩილაძის ნაწარმოებებთან და შეიცავდა პოსტმოდერნისტული ესთეტიკის ელემენტებს, თუმცა მისი შემდგომი ნაწარმოებები უკვე თვისობრივად განსხვავებული იყო. ქართველიშვილის რომანი „იყო საღამო იყო დილა“ 2006 წელს გამოსცა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ, ეს ნაწარმოები დღემდე რჩება მის ყველაზე პოპულრაულ ტექსტად. ავტორია რომანებისა: „სიყვარული და მსხალი“ (2009), „მოცემულობა“ (2011), „ათი ქალწული“ (2012). ქართველიშვილის წიგნების უმრავლესობა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობაშია დაბეჭდილი (მათ შორის — კრებული „6 სიზმარი“). 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს პენ-ცენტრის დროებითი პრეზიდენტი.

## ჯილდოები
*2008 — „საბა” საუკეთესო პროზაული კრებულისთვის „ოთხი მოთხრობა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* დავით ქართველიშვილი — ქართველი ავტორები

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დაბადებული 1976
დ
აღმოსავლეთი ჯანღა

**აღმოსავლეთი ჯანღა**, **აღმოსავლეთი ჯანგითაუ** — მწვერვალი საქართველოს მესტიის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის ყაბარდო-ბალყარეთის სახელმწიფო საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონზე, ჯანღასა და შოთა რუსთაველის პიკს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 5034 მ.

## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის მთები
ნათება (ფილმი)

**ნათება** () — სტენლი კუბრიკის ფილმი, რომელიც გადაღებულია სტივენ კინგის  ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით. „ნათება“ პირველი იყო კინგის ნაწარმოებთაგან, რომლის ეკრანიზაციაც მოხდა. ფილმში სპეციალური ოპერატორული ეფექტების მისაღწევად კუბრიკმა გამოიყენა მოწყობილობა „სტედიკამი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* კინგი "ნათების" გაგრძელებას წერს  24 საათი 26.11.09
*ფილმები, რომლებსაც სჭირდება ახსნა: ნათება

კატეგორია:1980 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:სტენლი კუბრიკის ფილმები
კატეგორია:სტივენ კინგის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
ფართოდ დახუჭული თვალებით

**ფართოდ დახუჭული თვალებით** () — სტენლი კუბრიკის უკანასკნელი ფილმი, რომელიც გადაღებულია არტურ შნიცლერის ნაწარმოების მიხედვით. კუბრიკი გარდაიცვალა ფილმის მონტაჟის დასრულებიდან 4 დღეში.

## სიუჟეტი 
ცოლ-ქმარი ბილი და ელისი ბედნიერი წყვილის შთაბეჭდილებას ტოვებს. მაგრამ მათი წყნარი და მშვიდი ცხოვრების მიღმა იმალება პრობლემები, ეჭვიანობა, დაუკმაყოფილობა. ბილი მეგობრის მეშვეობით ჩაერთვება ანონიმურ საიდუმლო ორგიებში. მაგრამ საბოლოოდ ის მაინც ოჯახის სასარგებლოდ გააკეთებს არჩევანს.

## როლებში 
* ტომ კრუზი — უილიამ ჰარფორდი
* ნიკოლ კიდმანი — ელის ჰარფორდი
* სიდნი პოლაკი — ვიქტორ ციგლერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* ფილმში გამოყენებული ნიღბები 

კატეგორია:1999 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:სტენლი კუბრიკის ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
Il mucchio

***Il mucchio*** — ბიაჯო ანტონაჩის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც 1996 წლის 16 სექტემბერს გამოვიდა ლეიბლზე Polygram. ალბომში შესული ყველა სიმღერის ტექსტისა და მუსიკის ავტორი ბიაჯო ანტონაჩია, გარდა სიმღერისა "*Happy family*", რომელიც ლუკა კარბონისა და ანტონაჩის ერთობლივი ნამუშევარია.

## სიმღერების სია 
# Rumori - (0:45)
# Se è vero che ci sei - (4:36)
# Il mucchio - (3:43)
# Così presto no - (4:44)
# Lasciami andare via - (4:41)
# In una stanza quasi rosa - (4:49)
# Happy family - (3:43) (ლუკა კარბონისთან ერთად)
# Non parli mai - (3:57)
# Potere - (3:48)
# Pago il conto - (4:43)
# Giocare - (3:48)
# Dove il cielo è più sereno - (5:24)

## პერსონალი 
*ბიაჯო ანტონაჩი – ვოკალი, (ფორტეპიანო სიმღერებში "Se è vero che ci sei" და "Dove il cielo è più sereno")
*პაოლო კოსტა – ბას გიტარა
*მელ გაინორი – დრამი
*ფაბიო კოპინი – ფორტეპიანო
*მასიმო ვარინი – აკუსტიკური გიტარა და ელექტრონული გიტარა
*პაოლო ჯორდანო – სლაიდ გიტარა (სიმღერაში "Se è vero che ci sei")
*ალბერტო სტანიოლი – ვიოლინო
*ლელე ლეონარდი – აკუსტიკური გიტარა (სიმღერაში "Cosi' presto no")

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია Discogs-ზე

კატეგორია:პოპ-ალბომები
კატეგორია:ბიაჯო ანტონაჩის ალბომები
კატეგორია:1996 წლის ალბომები
სენ-გოტარდის უღელტეხილი

**სენ-გოტარდის უღელტეხილი** (, , ) — უღელტეხილი ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 2106 მ. 

გადაჭიმულია დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთიდან აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ და მიუყვება შვეიცარიის კანტონებს: ვალეს, ურის, გრაუბიუნდენისა და ტიჩინოს საზღვრებს. უღელტეხილის სიგრძეა 32-48 კმ, სიგანე 10-12 კმ, ხოლო ფართობი დაახლოებით — 440 კმ². უღელტეხილზე გადადის სავტომობილო გზა, ხოლო მის ქვეშ გაჭრილია გოტარდის სარკინიგზო გვირაბი (სიგრძე 15 კმ), რომელიც აშენდა 1872-1881 წლებში. 

1980 წელს სენ-გოტარდის უღელტეხილზე გაიხსნა იმ დროისათვის მსოფლიოში უდიდესი სენ-გოტარდის საავტომობილო გვირაბი (სიგრძე 16,4 კმ). ამჟამად აღნიშნული გვირაბი სიგრძით მესამე ადგილზეა. 

სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი — დახრილი. არის მყინვარები. გოტარდის გვირაბის ფართო ტრანშეა გადასასვლელს ჰყოფს ორ ნაწილად: დასავლეთ — შედარებით მაღალ და მყინვარებით შემოსილსა და აღმოსავლეთ — უფრო კლდოვან ნაწილებად. 

ალექსანდრე სუვოროვის შვეიცარიაში ლაშქრობის დროს (1799 წლის 13 (24) სექტემბერი) რუსულმა ჯარმა (დაახლოებით 20 ათასი კაცი), რომელიც იტალიიდან შვეიცარიაში მიემართებოდა, ბრძოლით გადალახა სენ-გოტარდის უღელტეხილი. მიუდგომელი პოზოციები უღელტეხილთან და მის ზურგში სოფელ ურზერნთან ეკავა ფრანგთა 2 ბრიგადას. 

სუვოროვმა სენ-გოტარდის შემოვლით გაგზავნა 6-ათასიანი რაზმი, ხოლო მთავარი ძალებით (სამ კოლონად) შეუტია სენ-გოტარდს ფრონტიდან და ორივე ფლანგიდან. გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ დღის ბოლოს რუსული ჯარი უღელტეხილს დაეუფლა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პანიქსის უღელტეხილი

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
ტივტივა

**ტივტივა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ტივტივა  — ფრინველთა გვარი
*ტივტივა  —  მოწობილობა, რომელსაც ჩაყურსულ მდგომარეობაში ახასიათებს ტივტივადობა და ამწევი ძალა.
სიპინი

**სიპინი**  (Sepia) — თავფეხიანების გვარი ათფეხიანთა რიგისა. აქვს მოგრძო (25 სმ-მდე) სხეული, გვერდებზე ფარფლებით. მანტიის ქვეშ მოთავსებულია ნიჟარა, აქვს დიდი სამელნე ჯირკვალი, რომლის სეკრეტსაც საშიშროების დროს წყალში გამოისვრის „მელნის ყუმბარის“ სახით. „ყუმბარა“ ფორმით თვითონ საპინს წააგავს, რაც მტრის დეზორიენტავიას ახდენს, შეხებისას კი იგი ფეთქდება და ქმნს „ბოლის ფარდას“. სიპინი ფარფლებით ნელა ცურავს მანტიიდან წყლის გამოსროლით (რეაქტიული მოძრაობა) კი — სწრაფად. ბინადრობს ტროპიკულ და თბილ ზღვებში. მისი ხორცი იჭმევა. სამელნე ჯირკვლის სეკრეტს იყენებენ ფერწერაში, როგორც მუქ ყავისფერ საღებავს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თავფეხიანები
სიპინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სიპინი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*სიპინი — ცხოველი
*სიპინი — ქალაქი ჩინეთში
სიპუნკულიდები

**სიპუნკულიდები** (Sipunculida) — ზღვის ჭიების ტიპი ან კლასი. მათი სხეულის სიგრძე 50 სმ აღწევს, დაუნაწევრებელია. წინა ხორთუმისებრ ნაწილზე პირი შემოსაზღვრულია მოკლე საცეცების გვირგვინით. აქვთ ცელომი. გამომყოფი სისტემა შედგება 3 (უფრო ხშირად 1) წყვილი მეტანეფრიდიისაგან. სისხლის მიმოქცევისა და ნერვული სისტემა მარტივია. ცალსქესიანები არიან. ბინადრობენ გრუნტში. იკვებებიან წვრილი ცხოველებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პირველადპირიანები
ასპერგილოზი

მინი|ასპერგილოზი
**ასპერგილოზი** — დაავადება, რომელსაც იწვევს ასპერგილუსის (Aspergillus) სახეობის სოკო.

## ეტიოლოგია და პათოგენეზი
ასპერგილები ბუნებაში ფართოდ გავრცელებული საპროფიტებია, რომლებიც მთელი წლის განმავლობაში გამოყოფენ სპორებს. დაავადებას იწვევს ასპერგილების სპორების დიდი რაოდენობით შესუნთქვა, მაგალითად, ლპობით თივასთან, კომპოსტთან მუშაობისას.

## სიმპტომები და მიმდინარეობა
გამოყოფენ ფილტვ-ბრონქის ასპერგილოზის ოთხ ფორმას:
* მსუბუქი ფორმა მიმდინარეობს როგორც სწრაფად გარდამავალი მწვავე ტრაქეობრონქიტი. 
* ალერგიული ბრონქული ასპერგილოზისათვის დამახასიათებელია ფილტვის ტრანზიტორული ინფილტრატები, ეოზინოფილია, ცხელება, ბრონქოსპაზმი; ნახველს შესაძლოა ჰქონდეს მოყავისფერო ელფერი; ხასიათდება ხანგრძლივი განმეორებითი გამწვავებებითა და მძიმე ბრონქული ასთმის განვითარებით. 
* ასპერგილომა შესაძლოა მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდ, მაგრამ ხშირად აღინიშნება ხველა ნახველის გამოყოფით, სისხლიანი ხველა, წონაში დაკლება (კახექსიამდე), მაღალი ტემპერატურა, ტკივილები გულმკერდში, მდგომარეობის პროგრესული გაუარესება. 
* ფილტვის ასპერგილოზის ნეკროზული ფორმა მიმდინარეობს გამოხატული ინტოქსიკაციით, ცხელებით. 
დიაგნოსტიკაში გამოიყენება რენტგენოლოგიური გამოკვლევები, ნახველის დათესვა, სეროლოგია მეთოდები.

## ლიტერატურა
* დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. „ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია“. თბილისი, 2005. „ტექინფორმის“ დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
* დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; „ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია“. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი „ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა“. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
* Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство „Советская энциклопедия” – 1988

კატეგორია:სასუნთქი სისტემის დაავადებები
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
დავიწყებულები

**დავიწყებულები** () − ლუის ბუნიუელის 1950 წლის ფილმი.

## ჯილდოები
*კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* *დავიწყებულები*     ITESM-ზე 
* *დავიწყებულები*    *IberoAmericanMovies.com* -ზე
* *დავიწყებულების ალტერნატიული დასასრული*   Google Videos-ზე ინგლისური სუბტიტრებით
* *დავიწყებულები* კადრების გალერეა
* André Bazin – “Cruelty and Love in Los Olvidados” (Luis Buñuel)
* Ernesto R. Acevedo-Muñoz – “Los olvidados: Luis Buñuel and the Crisis of Nationalism in Mexican Cinema”

კატეგორია:1950 წლის ფილმები
კატეგორია:ესპანურენოვანი ფილმები
კატეგორია:მექსიკური ფილმები
კატეგორია:ლუის ბუნიუელის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია

**ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია** — ინგლისური და მოგვიანებით (1707 წელს, კავშირის ხელშეკრულების გაფორმებიდან) ბრიტანული სააქციო საზოგადოება. კომპანია შეიქმნა ოსტინდოეთიდან ვაჭრობის ხელშესაწყობად, თუმცა ის ძირითადად საქმიანობას ინდოეთის სუბკონტინენტზე ეწეოდა.

კომპანიას 1600 წელს სამეფო ქარტია ებოძა, რითს ის მსგავს სხვა ევროპულ კომპანიებში უძველესია. კომპანიის აქციებს ფლობდნენ უმდიდრესი ვაჭრები და არისტოკრატები. მთავრობა არ ფლობდა აქციებს და ჰქონდა მხოლოდ არა პირდაპირი კონტროლი. კომპანია ასევე ფლობდა საკუთარ ჯარს, რისი მეშვეობითაც აკონტროლებდა ინდოეთის უდიდეს ნაწილს.

კომპანია ძირითადად ვაჭრობდა ბამბით, აბრეშუმით, ჩაით, ინდიგოთი, კალიუმის ნიტრატით და ოპიუმით. კომპანია ასევე ახორციელებდა ინდოეთის სამხედრო და პოლიტიკურ კონტროლს. კომპანიის მმართველობა ინდოეთში დაიწყო 1757 წელს პლესის ბრძოლიდან და გრძელდებოდა 1858 წლამდე, როდესაც ინდოეთის 1857 წლის აჯანყების შემდეგ ბრიტანეთმა მიიღო ინდოეთის უკეთესი მართვის აქტი, რითიც ინდოეთი ბრიტანეთის გვირგვინის პირდაპირი მმართველობის ქვეშ გადავიდა. კომპანიამ არსებობა 1874 წელს ოსტინდოეთის საფონდო დივიდენდების გაცემის აქტით დაასრულა.

## დროშები 

File:British East India Company Flag from Downman.jpg|დოუმანი (1685)
File:British East India Company Flag from Lens.jpg|ლენსი (1700)
File:British East India Company Flag from Rees.jpg|რეესი (1820)
File:British East India Company Flag from Laurie.jpg|ლაური (1842)
File:NatGeog1917EastIndiaCompanyFlag.jpg|ნეიშენალ ჯეოგრაფიკი (1917)
File:British East India Company flag.svg| 1707 წლის უნიის აქტამდე
File:Flag of the British East India Company (1707).svg|1707 წლიდან
File:Flag of the British East India Company (1801).svg|1801 წლიდან

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Twilight of the East India Company: The Evolution of Anglo-Asian Commerce and Politics, 1790-1860 
* From Trade to Colonization
* Seals and Insignias of East India Company
* The Secret Trade 
* Trading Places 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანეთის ინდოეთი
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
ბარი ლინდონი

**ბარი ლინდონი** () — 1975 წლის ბრიტანულ-ამერიკული დრამა, რომლის სცენარისტი, პროდიუსერი და რეჟისორია სტენლი კუბრიკი. გადაღებულია უილიამ თეკერეის რომან „ბარი ლინდონის იღბალის“ მიხედვით. მონაწილეობენ რაიან ო'ნილი, მარისა ბერენსონი, პატრიკ მეგი, ჰარდი კრუგერი და სხვები. ფილმში კუბრიკმა პირველად გადაიღო სცენები სანთლის შუქზე, სპეციალური ფილტრების გამოყენებით. ოსკარის 48-ე დაჯილდოებაზე, მიიღო 4 ოსკარი.

„ბარი ლინდონი“ რეჟისორ მარტინ სკორსეზეს საყვარელი ფილმია.

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: კენ ადამი, როი უოკერი, ვერნონ დიქსონი
#საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: მილენა კანონერო, ულა-ბრიტ სოდერლუნდი
#საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ოლკოტი
#საუკეთესო მუსიკა: ლეონარდ როზენმანი

**BAFTA**
#საუკეთესო რეჟისურა: სტენლი კუბრიკი
#საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ ოლკოტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფილმის ტრეილერი

კატეგორია:1975 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:გერმანულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:სტენლი კუბრიკის ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ინდოეთის აჯანყება (1857)

**ინდოეთის 1857 წლის აჯანყება,** *1857 წლის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა, ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის პირველი ბრძოლა, დიდი აჯანყება, 1857 წლის რევოლუცია, სიპაების აჯანყება და სიპაების ამბოხი* — 1857 წლის 10 მაისს, ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიის არმიაში მოსამსახურე სიპაების, ქალაქ მერატხში ამბოხებით დაიწყო, რომელიც მალევე ზემო განგეტიკში და ცენტრალურ ინდოეთში გავრცელდა. ძირითადი დაპირისპირებები ხდებოდა დღევანდელი უტარ-პრადეშის, ბიჰარის, მადჰია-პრადეშის და დელის რეგიონებში. აჯანყებულებმა ამ რეგიონში კომპანიის გავლენას მნიშვნელოვანი დარტყმა მიაყენეს. აჯანყება 1858 წლის 20 ივნისს გვალიორის დაცემით დასრულდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანეთის ინდოეთი
კატეგორია:ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია
კატეგორია:აჯანყებები ინდოეთში
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
კარავანკე

**კარავანკე** (, ) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში. ქმნის ბუნებრივ საზღვარს ავსტრიასა და სლოვენიას შორის. მაქსიმალური სიმაღლე აღწევს 2238 მ-ს (მთა სტოლი). ჩრდილოეთიდან შემოიფარგლება მდინარე დრავის ხეობით, ხოლო სამხრეთით აღწევს მდინარე სავის ხეობამდე. სიგრძე დაახლოებით 100 კმ. კარავანკეს შემადგენლობაშია მთის მასივი მეჟაკლა. ჩრდილოეთ მთისძირში მდებარეობს ალპური ტბა ფაკერ-ზეე (ფართობი 2,2 კმ²). აგებულია უმეტესწილად კირქვებითა და დოლომიტებით. თხემი ძლიერ დანაწევრებულია, ავსტრიის მხარეს მიქცეული კალთები ციცაბო და კლდოვანია, ხოლო სლოვენიური მხარე შემოსილია ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყით. დანაწევრებულია ტროგული ხეობებით. 

განვითარებულია კარსტი. ზღვის დონიდან 1700-1800 მ სიმაღლეზე გვხვდება ბუჩქნარები და ალპური მდელოები. ქედის დასავლეთ ნაწილში გადის სარკინიგზო და საავტომობილო გვირაბი კარავანკე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ქალაქებს ფილახსა (ავსტრია) და ესენიცეს (სლოვენია). განვითარებულია ალპინიზმი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ალპები 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები
კატეგორია:ავსტრიის ქედები
კატეგორია:სლოვენიის ქედები
სირაჯი

**სირაჯი** — ღვინისა და არყის გამყიდველი ვაჭარი. ამ ჯგუფის ვაჭართა გაჩენა გამოიწვია საქართველოში XIX საუკუნის II ნახევარში სავაჭრო მეღვინეობის განვითარებამ. სირაჯი დამახასიათებელია აღმოსავლეთ საქართველოს ქალაქებისათვის (თბილისი, თელავი, სიღნაღი, გურჯაანი, გორი, ცხინვალი, დუშეთი). დიდ ქალაქებში (თბილისი) სირაჯები ცალკე ამქარს (ორგანიზაცია) ქმნიდნენ, შედარებით პატარა ქალაქებში (მაგ., სიღნაღი) და სხვა ვაჭრული ელემენტებითურთ ერთ ამქარში ერთიანდებოდნენ.

თბილისში მათი ძირითადი ცენტრი „სირაჯხანა“ იყო. თბილისელ სირაჯებს ღვინო და არაყი კახეთიდან, ქართლიდან, სომხეთიდან და აზერბაიჯანიდან შემოჰქონდათ. სირაჯები ღვინოს სოფლად შემოდგომით ყიდულობდნენ, ახალდაწერულ ღვინოს კი „იბევებდნენ“  — ქვევრს ბეჭედს დაარტყამდნენ.  სირაჯები ღვინით ამარაგებდნენ ქალაქებს, დაბებს, ასევე სოფლებსა და სხვადასხვა ადგილში გაბნეულ სასადილოებს, დუქნებსა და სამიკიტნოებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ღვინო
ჩანდრაგუპტა მაურია

მინი|250პქ|ჩანდრაგუპტას იმპერია მისი ძლიერების პიკში.
**ჩანდრაგუპტა მაურია** () — ძველი ინდოეთის მმართველი ძვ. წ. 317–293 ან ძვ. წ. 324–300 წლებში, მაურიების დინასტიის (IV–II საუკუნეები) დამაარსებელი. ისარგებლა დასავლეთ ინდოეთში ანტიმაკედონური აჯანყებებით, აღმოსავლეთში ნანდების არაპოპულარული დინასტიის წინააღმდეგ სახალხო მღელვარებით  და კონტროლი დაამყარა ჩრდილოეთ ინდოეთის თითქმის მთელ ტერიტორიაზე. 305 წელს იბრძოდა სელევკიდების მეფის სელევკე I ნიკატორის წინააღმდეგ, რომელთანაც ბოლოს ზავი გააფორმა. სელევკეს ელჩმა, მეგასთენემ თავის ჩანაწერებში („ინდიკა“) შემოინახა ცნობები დედაქალაქ პატალიპუტრაში ყოფნის შესახებ; მათში ავტორი ჩანდრაგუპტა მაურიას სახელმწიფოს ცენტრალიზებულ და კარგად მართულ იმპერიად ახასიათებს. ჩანდრაგუპტას მრჩეველი კაუტილია (ჩანაკია) ავტორია თეორიული ნაშრომისა „ართაშასტრა“ („პოლიტიკის ხელოვნება“), რაც წარმოდგენას ქმნის ინდოეთის მართვის იმდროინდელ მეთოდებზე. ჯაინისტური წყაროების თანახმად, 24-წლიანი მმართველობის შემდეგ ჩანდრაგუპტა მაურიამ, როგორც ღვთისმოსავმა ჯაინმა, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა (უარი თქვა ჭამაზე).

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 298
კატეგორია: მაურიების დინასტია
კატეგორია:დამფუძნებელი მონარქები
დასავლეთი ალპები

**დასავლეთი ალპები** (  ) — ალპების მთათა სისტემის ნაწილი ევროპაში. ვრცელდება ბოდენის ტბიდან (ჩრდილოეთით) კომოს ტბამდე (სამხრეთით). მოქცეულია იტალიის, საფრანგეთისა და შვეიცარიის ფარგლებში. სიგრძე დაახლოებით 500 კმ, სიგანე ადგილ-ადგილ დაახლოებით 130 კმ. წარმოადგენს ალპების ყველაზე მაღალი ქედებისა და მასივების ერთობლიობას. უმაღლესი მწვერვალია მონბლანი (4808 მ), რომელიც არის დასავლეთი ევროპის უმაღლესი მწვერვალი. ჭარბობს 4000-იანი მწვერვალები, რომელთაგან აღსანიშნავია მონტე-როზა (4634 მ), დომი (4545 მ), ვაისჰორნი (4506 მ), მატერჰორნი (4478 მ), დან-ბლანში (4357 მ), გრან-კომბენი (4314 მ), ფინსტერაარჰორნი (4274 მ), გრანდ-ჟორასი (4208 მ), რიმპფიშჰორნი (4199 მ), ალეჩჰორნი (4195 მ), იუნგფრაუ (4158 მ), გრან-პარადიზო (4061 მ) და სხვა. 

განვითარებულია მთის-მყინვარებიანი რელიეფის ფორმები, განაპირა და გრძივი ღრმა ხეობები, მსხვილი მყინვარები. აღმოსავლეთ ალპებთან შედარებით გამოირჩევა ნაკლები სიგანით, მკვეთრად გამოყოფილი თაღოვანი განფენილობით, ხშირი და ღრმა ტექტონიკურ-მდინარეული დანაწევრებით, ჩრდილოეთი რაიონების დიდი სინესტით, სადაც ფართოდ არის განვითარებული მაღალი სარტყლის სუბალპური და ალპური ლანდშაფტები, ხოლო სამხრეთი ქედების ფერდობების ქვედა მონაკვეთებზე გაბატონებულია ხმელთაშუაზღვიური ლანდშაფტები. პადანის დაბლობისკენ მიქცეული მონაკვეთი ციცაბოკალთებიანია. დასავლეთი ალპების შემადგენლობაშია: ლიგურიის ალპები, ზღვისპირა ალპები, პროვანსის ალპები, კოტის ალპები, დოფინეს ალპები, გრაის ალპები, ბერნის ალპები, პენინის ალპები, ლეპონტინის ალპები, გლარნის ალპები. დასავლეთი ალპებში ერთიანდება აგრეთვე მთის მასივები: პელვუ, ვერკორი და სხვა. 

დასავლეთი ალპები აგებულია ძირითადად კრისტალური ქანებით, პერიფერიები უმეტესად დანალექი ქანებით. გაბატონებულია მთა-ტყის ლანდშაფტი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ალპები
* აღმოსავლეთი ალპები 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები
კატეგორია:ალპების ქედები
კატეგორია:იტალიის ქედები
კატეგორია:საფრანგეთის ქედები
კატეგორია:შვეიცარიის ქედები
ფალგუ

**ფალგუ** () — მდინარე ინდოეთში, ბიჰარის შტატში, გადაკვეთს ქალაქ გაიას, წარმოადგენს წმინდა მდინარეს ინდუსებისათვის. 

წარმოიქმნება ბოდჰ-გაიას სიახლოვეს, ორი პატარა ნაკადულის შერწყმის შედეგად. ხშირად მას ნირანჯანას უწოდებენ. წარმოქმნილი დინება მიემართება ჩრდილოეთით და კვეთს ქალაქ გაიას. 

მუსონების სეზონში ფალგუს წყალდიდობა ახასიათებს, მაგრამ მშრალ სეზონზე იგი უმნიშვნელო, ქვიშის ფართო ნაპირებიანი დინებაა.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
ოთხასი დარტყმა

**ოთხასი დარტყმა** () — ფრანსუა ტრიუფოს პირველი ფილმი, ფრანგული ახალი ტალღის ერთ-ერთი ნიმუში. ფილმი ნახევრად ავტობიოგრაფიულია და პირველია იმ ფილმებს შორიც, რომლებიც გამოგონილი პერსონაჟის, ანტუან დუანელის ცხოვრებას ეხება. ანტუანის როლს ფრანგი მსახიობი ჟან-პიერ ლეო თამაშობს, რომელიც შემდგომში დუანელის შესახებ ტრიუფოს სხვა ფილმებშიც თამაშობდა.  ფილმის სახელწოდება პირდაპირი თარგმანია ფრანგული იდიომისა,  რომელიც შფოთვის გამოწვევას ნიშნავს.

## სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება 1950-იანი წლების მეორე ნახევარში მიმდინარეობს. 13 წლის ბიჭის, ანტუან დუანელის, ბავშვური, თავისუფალი ბუნება ვერ ეგუება არსებულ სოციალურ ჩარჩოებს. მას გამუდმებით კონფლიქტი მოსდის სკოლის მასწავლებლებთან, დედასთან, მამინაცვალთან. ანტუანს დააკავებენ მამინაცვლის საბეჭდი მანქანის ქურდობისთვის. ამის შემდეგ მშობლები მის რთულად აღსაზრდელ ბავშვთა იზოლირებულ დაწესებულებაში გადაყვანას გადაწყვეტენ. ანტუანი ვერ ეგუება კოლონიის მკაცრ აღმზრდელობით რეჟიმს და ერთ დღესაც, ფეხბურთის თამაშისას, გაძვრება კოლონიის გარშემო შემოვლებულ მავთულხლართში და გაიქცევა. ფილმის დასკვნით სცენაში გათავისუფლებული ანტუანი ხვდება გაშლილი ზღვის სანაპიროზე.

## როლებში
*ჟან-პიერ ლეო - ანტუან დუანელი
*ალბერ ლემი - ჟულიენ დუანელი
*კლერ მაურიე - ჟილბერტ დუანელი
*პიერ რეპი - ინგლისურის პედაგოგი
*ლუკ ანდრიუ - ფიზკულტურის პედაგოგი
*დენიელ კუტურიე - ბერტრან მორისეტი

## ჯილდოები
ტრიუფომ მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისათვის. ფილმი ოსკარების 32-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იყო საუკეთესო ორიგინალური სცენარის ჯილდოზე. მიღებული აქვს ნიუ-იორკის კინოკრიტიკოსთა ჯილდო.

ბრიტანეთის კინოინსტიტუტის სიაში — „50 ფილმი, რომელიც 14 წლამდე უნდა ნახო“ — „ოთხასი დარტყმა“ 10 საუკეთესო ფილმს შორის დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1959 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანსუა ტრიუფოს ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
ალტორი

**ალტორი** ( ) — ტბა კუნძულ კორსიკაზე. მდებარეობს ჩრდილოეთ კორსიკის დეპარტამენტში, ზღვის დონიდან 2050 მ სიმაღლეზე, მდინარე გოლოს აუზში. გენეზისი — მყინვარული. გარშემორტყმულია შიშველი მთებით. ტბის სიახლოვეს 2035 მ სიმაღლეზე განლაგებულია წვრილი ტბა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.geoportail.gouv.fr

კატეგორია:საფრანგეთის ტბები
სონი (მდინარე)

**სონი** () — მდინარე ინდოეთში, განგის უდიდესი სამხრეთ შენაკადი. სიგრძე — 780 მ, აუზის ფართობი — 71 900 კმ². 

სათავეს იღებს ჩჰოტა-ნაგპურის პლატოზე. მისი ზემო დინება, დაახლოებით 480 კმ ვიწრო ხეობაში მიედინება, კაიმურის მთების სამხრეთ კალთებთან. 

მუსონების პერიოდში, სონის ქვემოწელი ხშირად ტბორავს მიმდებარე ველებს. ზამთრობით კი იგი წყალმარჩხ, ვიწრო მდინარედ იქცევა. 

ნაოსნობა მხოლოდ ქვემო დინებაშია შესაძლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში
*[მდინარე სონი, დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია](http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A1%D0%BE%D0%BD%20(%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B0%20%D0%B2%20%D0%98%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B8)/)

კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
განდაკი

**განდაკი** ან **კალი-განდაკი** — ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მდინარე ნეპალში და განგის მარცხენა შენაკადი ინდოეთში. ნეპალში მას ასევე **კრიშნა-განდაკის** უწოდებენ. ამ ქვეყანაში იგი ცნობილია თავის ღრმა ხეობით ჰიმალაის მთებში და უზარმაზარი ჰიდროელექტრული პოტენციალით. აუზის მთლიანი ფართობი 46 300 კმ²-ია, რომლის უდიდესი ნაწილიც ნეპალში მდებარეობს. აუზი ამავე დროს მოიცავს მსოფლიოში სულ არსებული 14 ისეთი მწვერვალიდან სამს, რომელთა სიმაღლეც 8 000 მეტრზე მეტია; ესენია — დჰაულაგირი, მანასლუ და ანაპურნა. ამათგან უმაღლესია დჰაულაგირი. 

მდინარე სათავეს იღებს ნეპალში, ტიბეტის საზღვართან, ზღვის დონიდან 6 268 მეტრზე, მუსტანგის რეგიონში.

## გალერეა

ფაილი:Kali-gandaki.jpg|განდაკი ნეპალში
ფაილი:GandakiKagbeni.JPG|
ფაილი:GandakiPineForest.JPG|

## რესურსები ინტერნეტში
* Map of the river at Trekking  site.
* Hydroelectric Power Plants in India - Other States 
* Thulagi Glacier and Lake 
* WILD LIFE SANCTUARIES AND NATIONAL PARKS 
* Valmiki Tiger Reserve 
* http://www.guardian.co.uk/international/story/0,,2072736,00.html
* http://www.nepalnews.com.np/archive/2006/others/feature/sep/news_feature01.php 
* GMR energy to acquire 80% stake in Nepal's Himtal Power 
* GANDAK BARRAGE 
* The India-Nepal Treaty 
* http://www.bshpcltd.com/Commissioned.htm 
* Ministry of Water Resources 

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის მდინარეები
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
სირენები

**სირენები** (Sirenia) — ზღვის ძუძუმწოვრების რიგი, რომელშიც გაერთიანებულია 3 ოჯახი: ლამანტინისებრნი (3 სახეობა), დიუგონისებრნი (1 სახეობა დიუგონი) და ზღვის ძროხისებრნი (1 სახეობა — ზღვის ძროხა, რომელიც ამოწყდა XVIII საუკუნეში). ცხოვრობენ ზღვაში, ხმელეთზე არ გამოდიან. აქვთ მობლაგვებული თავი, რომლის წვერზე ნესტოებია. აქვთ მასიური წინა ფარფლები, მოძრავი და მოკლე კისერი, ორლაპოტიანი კუდი, რომელიც ძირითადი სამოძრაო ორგანოა. იკვებებიან წყლის მცენარეებით, ლამანტინის მაკეობა გრძელდება 5-6 თვემდე, დიუგონისა — 11 თვემდე. შობენ თითო ნაშიერს. სირენების რაოდენობა ყველგან კლებულობს და საჭიროებს საყოველტაო დაცვას.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
კარნის ალპები

**კარნის ალპები** (, ) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში. ვრცელდება ავსტრიისა და იტალიის საზღვარზე. სიგრძე 120 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 2782 მ (მთა ჰოე-ვარტე). გადაჭიმულია მდინარე პიავეს ხეობიდან (დასავლეთით) მდინარე გაილიცის ხეობამდე (აღმოსავლეთით). მდებარეობს აღმოსავლეთ ტიროლის, კარინტისა და ფრიულის ტერიტორიებზე. სამხრეთ-დასავლეთით შემოფარგლულია დოლომიტის ალპებით, ჩრდილოეთით მდინარე გაილის ხეობით, აღმოსავლეთით კარავანკის ქედით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით იულიუსის ალპებით. ზაფხულის კურორტები და ზამთრის სპორტული ცენტრები მდებარეობს თვალწარმტაც ადგილებში. კარნის ალპები აგებულია უმთავრესად კრისტალური ფიქლებითა და კირქვებით. აქვს ვიწრო თხემი და ციცაბო კალთები. შემოსილია ფართოფოთლოვანი (მუხა, წიფელი) და წიწვოვანი (ნაძვი, სოჭი, ფიჭვი) ტყით.

სახელი ეწოდა ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონის — კარნიის მიხედვით. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ალპები 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები
კატეგორია:ავსტრიის ქედები
კატეგორია:იტალიის ქედები
ალგეის ალპები

**ალგეის ალპები** () — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში, გერმანიასა და ავსტრიაში. ვრცელდება ბოდენის ტბასა (დასავლეთით) და მდინარე ლეხს (აღმოსავლეთით) შორის. სიგრძე დაახლოებით 75 კმ, სიგანე 50 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 2656 მ (გროსერ-კროტენკოპფი). დამახასიათებელია მცენარეებით შემოსილი ციცაბო კალთები, ღრმად დანაწევრებული ფერდობები, მრავალფეროვანი ფლორა. ალგეის ალპები არის დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული ქედების ერთობლიობა. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ალპების მთისწინეთი. არის მთის წვრილი ტბები, ხეობებში შედარებით მოზრდილი ტბებია. უმთავრესად აგებულია მეზოზოური ასაკის კირქვებით. აქვს წაწვეტილი მწვერვალები. არის თანამედროვე გამყინვარება. დამახასიათებელია კარსტული რელიეფის ფორმები. 

შემოსილია მთის ტყეებითა და მდელოებით. საბაგირო გზების ხშირი ქსელი. განვითარებულია ტურიზმი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ალპები

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები
კატეგორია:გერმანიის ქედები
კატეგორია:ავსტრიის ქედები