open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანტონიო ალვეს დოს სანტუსი

**ანტონიო ალვეს დოს სანტუსი** (პორტ. Antônio Alves dos Santos) იგივე ვოლტა სეკა (Volta Seca) (დ. წელი უცნობია, სოფ. საკო ტორტო, იტაბაიანა, სერჟიპი — გ. 2 თებერვალი, 1997, ლეოპოლდინა) — ბრაზილიელი ყაჩაღი და მუსიკოსი.

## ბიოგრაფია 
ანტონიო ალვეს დოს სანტუსის ადრეული ბიოგრაფია ბურუსითაა მოცული, რასაც, მოგვიანებით, თავადაც უწყობდა ხელს სხვადასხვა მითების გავრცელების მეშვეობით. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია. ერთი ვერსიით, იგი 1911 წელს, ხოლო სხვა ცნობებით-1918 წელს დაიბადა, სერჟიპის შტატში. ბავშვობა სოფელში გაატარა. 11-12 (სხვა ვერსით-14) წლის ასაკში, დედინაცვლის მხრიდან სასტიკი მოპყრობის გამო, სახლიდან გაიქცა და შეუერთდა კანგასეირუების ბანდას, ლამპიანის მეთაურობით. არსებობს ვერსია, რომ იგი რაზმში თავად ლამპიანმა მიიწვია, კარგად სიმღერის გამო. სანტუსი რაზმის ყველაზე პატარა წევრი იყო. ერთხანს მას მხოლოდ ცხენების მოვლა და მსუბუქი საქმეები ებარა, მაგრამ, სულ რაღაც 1 წელიწადში  სრულუფლებიანი კანგასეირუ გახდა-საკუთარი ცხენით, იარაღით და ამუნიციით.

უცნობია, თუ როდის, ან რატომ მიიღო სანტუსმა მეტსახელი "ვოლტა სეკა", რაც პორტუგალიურად "ხმელზურგას" ან "გაძვალტყავებულს" ნიშნავს. მუსიკალური ნიჭის და კარგად სიმღერის გამო იგი გუნდში პოპულარობით სარგებლობდა. სიმღერების ნაწილს სანტუსი თავადვე თხზავდა-როგორც მელოდიას, ისე-ტექსტს,  ხან კი, უკვე არსებულს აკეთებდა თავისი გემოვნების შესაბამისად.

1932 წელს, ლამპიანთან უთანმოების გამო, სანტუსმა რაზმი მიატოვა, მაგრამ, ქალაქ გლორიასთან ახლოს, ჩასაფრებაში მოჰყვა და დააპატიმრეს. სასამართლომ თავდაპირველად 145 წელი მიუსაჯა, მაგრამ, შემდეგ შეუმოკლეს 30 წლამდე. 20 წლიანი პატიმრობის შემდეგ იგი პრეზიდენტმა ჟეტულიუ ვარგასმა შეიწყალა.

ციხიდან გამოსვლის შემდეგ სანტუსი დაოჯახდა. ჰყავდა 7 შვილი. 1953 წელს კონსულტაცია გაუწია რეჟისორ ლიმა ბარეტუს, ფილმისათვის "კანგასუები". შემდეგ ლეოპოლდინაში გადასახლდა და რკინიგზაზე მუშაობდა. გარდაიცვალა 1997 წლის 2 თებერვალს, იქვე. დასაფლავებულია ესტრელა დალვაში.

## მუსიკალური მოღვაწეობა 
1957 წელს ხმის ჩამწერმა სტუდიამ Todamerica გამოსცა სანტუსის სიმღერების ფირფიტა Cantigas de Lampião (ლამპიანის სიმღერები), რომელშიც ლამპიანის რაზმის 8 სიმღერა შევიდა, მათ შორის "Acorda Maria Bonita" და კანგასეირუების ჰიმნად აღიარებული "Mulher Rendeira". მისმა შემოქმედებამ გავლენა მოახდინა სხვა მუსიკოსებზე, მათ შორის, ლუის გონზაგაზეც.

## ვოლტა სეკა პოპულარულ კულტურაში 
ექსცენტრული ბიოგრაფიის წყალობით, სანტუსმა ჯერ კიდევ დაპატიმრებისთანავე მიიპყრო საზოგადოების ყურადღება. იგი გახდა იგივე მეტსახელის მქონე პერსონაჟის პროტოტიპი ჟორჟი ამადუს რომანში "ქვიშის კაპიტნები".  მოგვიანებით ჟურნალისტმა რობერიო სანტუსმა გამოსცა მისი ბიოგრაფიული წიგნი "ვოლტა სეკას ოთხი ცხოვრება".

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ბრაზილიელები
ლაშარის ჯვარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **ლაშარის ჯვარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლაშარის ჯვარი — ფშავის მთავარი სალოცავი.
* ლაშარის ჯვარი (ახმეტა) — სალოცავი სოფელ ჩიღოში.
* ლაშარის ჯვარი (საგარეჯო) — არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ საგარეჯოში.
კუსთაფას ნამოსახლარი

**კუსთაფას ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს სამხრეთით 2 კილომეტრზე. მდინარე თვალთხევის ორ ტოტს შორის, რკინიგზის მახლობლად, გორაზე. ნამოსახლარი ამ რეგიონის ძვ. წ. II და I ათასწლეულების მიჯნის ნამოსახლარების მსგავსია და სავარაუდოდ სწორედ ამ პერიოდს მიეკუთვნება. 

ძეგლი აღმოჩნდა შემთხვევით, მაღალი ძაბვის ანძის დადგმის დროს. ნამოსახლარი განლაგებულია თხემმოსწორებულ, მაღალ ბორცვზე, რომელსაც ტერასა შემოსდევს. ტერასას გარშემო მცირე შემაღლება აქვს, რომელიც გალავნის ნაშთის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ბორცვი დაუზიანებელია, რის გამოც ზედაპირული მასალის შეკრება არ მოხერხდა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლაშარის ჯვარი (საგარეჯო)

**ლაშარის ჯვარი** — ეკლესია ქალაქ საგარეჯოს ჩრდილო-დასავლეთით 2 კილომეტრზე. მდინარე თვალთხევის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. წყობაში ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ქვა. გარეთა კუთხეების მოგვიანებით განახლებული ნაწილები აგურისგანაა ამოყვანილი.

ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა. აფსიდში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა, ოთხკუთხა ნიშაა. მსგავსი სარკმელია დასავლეთის კედელშიც. საკურთხეველში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. საკურთხეველი კონქითაა გადახურული. დარბაზი კი — ცილინდრული კამარით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თეთრიწყაროს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

**თეთრიწყაროს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროში. ეკლესია XIX საუკუნის ბოლოს რუს კოლონიზატორებს აუგიათ. 

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანია, ნაგებია ბაზალტის კვადრებით. გუმბათის ყელი თუნუქის პერანგშია ჩასმული. აღმოსავლეთ მკლავის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში, წყობის პირველ რიგში ჩატანებულია ძველი ეკლესიის სარკმლის სათაურის ქვა რელიეფით-გადაყვანილი ლილვით. ტაძარი ნათდება სარკმელების სიმეტრიული რიგით. რვაწახნაგა გუმბათი დაბალი ყელით ეყრდნობა ჯვრის მკლავების კედლების გადაკვეთის კუთხეებს. ეკლესია მოქმედია. ეკლესიის გვერდით, ადრეული ეკლესიის ნანგრევია.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ადელაიდა დე ლუვენი

**ადელაიდა დე ლუვენი** (), აგრეთვე ცნობილია როგორც **ადელიზა დე ლუვენი** () და **ადელა** (; დ. 1103 — გ. 23 აპრილი, 1151) — ინგლისის დედოფალი 1121-1135 წლებში როგორც მეფე ჰენრი I-ის მეორე ცოლი. გრაფ გოდფრუა I ლუვენელის ქალიშვილი. ინგლისის დედოფალ მატილდას დედინაცვალი.

## ბიოგრაფია 
ადელაიდა დაიბადა 1103 წელს ლუვენში, ბრაბანტის საჰერცოგოში, თანამედროვე ბელგიის ტერიტორიაზე. იგი იყო ფრანგი დიდებულის, ლუვენის გრაფ გოდფრუა I-ისა და მისი მეუღლის, იდა ნემურელის ქალიშვილი. 

1121 წლის 24 იანვარს, სილამაზით ცნობილი ადელაიდა უესტმინსტერის სააბატოში დაქორწინდა ინგლისის მეფე ჰენრი I-ზე. მეფე ამ დროს უკვე დაქვრივებული იყო, რადგანაც მისი მეუღლე, დედოფალი მატილდა შოტლანდიელი 1118 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მისგან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი დარჩა და ვაჟის გასაჩენად მეორედ იქორწინა. რეალურად, ადელაიდას მთავარ მოვალეობას ვაჟის გაჩენა წარმოადგენდა, თუმცა ეს ვერ მოახერხა. მეფე ჰენრის დედოფალ მატილდასგან ერთი ვაჟი ჰყავდა, რომელიც 1120 წელს უშვილოდ დაიღუპა. მისი და ადელაიდას 13 წლიანი ქორწინებიდან ბავშვი არ დაბადებულა. მეფე 1135 წლის 1 დეკემბერს გარდაიცვალა საფრანგეთში, ქალაქ რუანის მახლობლად. 

ჰენრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა დისწულმა სტეფან ბლუელმა დაიკავა, დაქვრივებული ადელაიდა კი სამეფო კარს გაეცალა. იგი ლონდონიდან შორს, სალისბურის სააბატოში გადასახლდა, რა დროსაც იგი ჯერ კიდევ ახალგაზრდა და ლამაზი ქალი იყო. 1139 წელს, ადელაიდა მეორედ დაქორწინდა არუნდელის ერლ უილიამ დ'ობინიზე. ბედის ირონიით, ადელაიდას სწორედ მასთან შეეძინა შვიდი შვილი, მათ შორის მომავალი ერლიც. აღსანიშნავია, რომ დედოფალ ადელაიდას შთამომავლები იყვნენ ინგლისის ორი დედოფალი: ანა ბოლეინი და კათრინ ჰოვარდი, რომლებმაც მეტად ტრაგიკულად დაასრულეს ცხოვრება. 

სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ადელაიდამ დატოვა ინგლისი და მშობლიურ ბრაბანტში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1151 წელს, 48 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა 
* Nolan, Kathleen. Capetian Women. New York: Palgrave Macmillan, 2003.
* O’Donnell, Thomas, Matthew Townend, and Elizabeth M. Tyler. "European literature and eleventh-century England", The Cambridge History of Early Medieval English Literature. 1st ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2012. 607–636.Cambridge Histories Online. doi:10.1017/CHO9781139035637.028.
* Strickland, Agnes. Lives of the Queens of England: From the Norman Conquest. N.p., 1840–1848. 7 Dec. 2013.

კატეგორია:დაბადებული 1103
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1151
კატეგორია:ინგლისის დედოფლები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
კონსტანტინე ლუკიტი

**კონსტანტინე ლუკიტი** (), ასევე ცნობილი როგორც **ლიკიტისი** () — XIV საუკუნის ბიზანტიელი პოეტი და ტრაპიზონის იმპერიის პოლიტიკური მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ლუკიტის დაბადების თარიღი უცნობია. ისტორიკოსი ე. ბრაიერის მოსაზრებით ის წარმოშობით ხალდიიდან იყო, თუმცა არსებობს სხვა მოსაზრებაც, რომლის თანახმადაც ის მაკედონიიდან უნდა ყოფილიყო. ცხოვრების ადრეული პერიოდი კონსტანტინეპოლში გაატარა, აქვე მიიღო უმაღლესი განათლება; მისი მასწავლებელი თეოდორე ჰირტაკენოსი იყო. 1301 წელს დაბრუნდა ტრაპიზონში და იმავე წელს იმპერატორი ალექსი II-ის (მმართ. 1297–1330) მიერ ამიტიოტების (თურქმანები — დიარბაქირის, იგივე ამიდის საამირო) წინააღმდეგ ორგანიზებულ ლაშქრობაში მიიღო მონაწილეობა, რომლებიც ტრაპიზონის იმპერიის საზღვრებში შემოიჭრნენ და იმპერიის მეორე უმნიშვნელოვანესი ქალაქი კერასუნტი (თანამედროვე გირესუნი) მოარბიეს.

ტრაპიზონში ის დაუახლოვდა კომნენოსებთან დაკავშირებულ ადგილობრივ სამეცნიერო ელიტას, რაც აისახება იმ ფაქტზეც რომ ე.წ. „*ტრაპიზონის ჰოროსკოპში*“ მისი სახელი მოიხსენიება იმპერატორის სახელის შემდგომ. იმპერატორმა ლუკიტეს *პროტონოტარიოსის* და *პროვესტარიოსის* თანამდებობა უწყალობა. ტრაპიზონში ყოფნისას კონტაქტებს ინარჩუნებდა იოანე ლაზაროპულოსთან და ნიკიფორე გრიგორასთან. აღსანიშნავია მისი მიმოწერები თეოდორე ჰირტაკენოსთან და ასტრონომ გიორგი ხონიადესთან, რომელმაც საკუთარი ბიბლიოთეკის ნაწილი ნიკეტას უანდერძა.
ტრაპიზონში ასწავლიდა მათემატიკას და ასტრონომიას. არსებული წყაროების თანახმად ლუკიტესი ასტრონომიას ასწავლიდა წმ. ევგენიოსის და წმ. სოფიას მონასტერებში. გარდაიცვალა 1340 წელს. დაკრძალულია წმინდა სოფიას ტაძარში, 

## ლიტერატურა
* Χρύσανθος Φιλιππίδης, μητροπολίτης Τραπεζούντος, «*Η Εκκλησία Τραπεζούντος*», Αρχείον Πόντου, 4/5, 1933, 1-1070
* Οικονομίδης Ν., «*Σημείωμα περί των επιστολών του Γρηγορίου Χιονιάδου*», Αρχείον Πόντου, 20 , 1955, 40-44
* Παπαδόπουλος Ι., «*Γρηγορίου Χιονιάδου του Αστρονόμου Επιστολαί*», Επιστημονική Επετηρίς Φιλοσοφικής Θεσσαλονίκης, 1 ,1927, 151—206
* Λουκίτης Κωνσταντίνος, *Εγκώμιον εις τον άγιον μεγαλομάρτυρα του Χριστού Ευγένιον και τους συνάθλους αυτού Κανίδιον, Ουαλεριανόν και Ακύλαν, τους εν Τραπεζούντι μαρτυρήσαντας*, Papadopoulos-Kerameus, Α. (επιμ.), Fontes Historiae Imperii Trapezunti, St. Petersburg 1897
* Λουκίτης Κωνσταντίνος, *Κωνσταντίνου του πρωτονοταρίου και πρωτοβεστιαρίου του Λουκίτου επιτάφιον εις τον εν βασιλεύσιν αοίδιμον εκείνον και τρισμακάριστον κύριον Αλέξιον τον Κομνηνόν*, Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, Α., Ανάλεκτα Ιεροσολυμιτικής Σταχυολογίας Ι, St. Petersburg 1891
* Νικηφόρος Γρηγοράς, *Επιστολαί*, Leone, P.A.M. (επιμ.), Nicephori Gregorae Epistulae, I- ΙI, Matino 1982
* Λαμπάκης Σ., Σαββίδης Α., *Γενική Βιβλιογραφία περί του βυζαντινού Πόντου και του κράτους των Κομνηνών της Τραπεζούντας*, Αθήνα 1992
* Λαμπάκης Σ., «*Μακεδονική δυναστεία και Μεγαλοκομνηνοί. Σχόλια σχετικά με τα ιστορικά στοιχεία στα „Θαύματα του αγίου Ευγενίου του Ιωάννη-Ιωσήφ Λαζαρόπουλου*“», Σύμμεικτα, 8, 1989, 319—334
* Vathi Theodora, "Constantine Loukites", *Encyclopaedia of the Hellenic World, Asia Minor*

## სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიელები
94 (რიცხვი)

**ოთხმოცდათოთხმეტი** — ოთხმოცდამეცთოთხმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაცამეტის მომდევნო და ოთხმოცდათხუთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **94**. 94 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათოთხმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და თოთხმეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ოთხი ერთეულით მეტი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 94 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
ჯოან ინგლისელი

**ჯოან ინგლისელი** შეიძლება იყოს:

* ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ჰენრი II-ის ასული, სიცილიის მეფე გულიელმო II-ის მეუღლე;
* ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლოს ასული, შოტლანდიის მეფე ალექსანდრე II-ის მეუღლე;
* ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის ასული, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჯოან აკრელი, გლოსტერის გრაფ გილბერტ დე კლარის მეუღლე;
* ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ II-ის ასული, შოტლანდიის მეფე დეივიდ II-ის მეუღლე;
* ჯოან ინგლისელი — ინგლისის მეფე ედუარდ III-ის ასული;
წვერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **წვერი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* წვერი — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.
* წვერი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში.
დიდი კლდეისის ღვთისმშობლის ეკლესია

**დიდი კლდეისის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდ კლდეისში.  მდებარეობს სოფლის ცენტრში. აგებულია X-XI საუკუნეებში. 

ეკლესია დარბაზულია. აქვს ორი მინაშენი. ეკლესია ძალზე დაზიანებულია. კედლები და სახურავი ჩამოშლილია. სამხრეთის მინაშენი მთლიანად დანგრეულია, მთავარი ეკლესიის კედლებია შემორჩენილი. ორივე მინაშენს ჩაქცეული აქვს კამარა. კედლები ზოგან კარნიზამდეა. სამხრეთ კარის ტიმპანში გეომეტრიული და მცენარეული ორნამენტებია გამოსახული. კომპოზიციის ცენტრში არწივის თავზე აღმართულია აყვავებული ჯვარი, რომლის გარშემოც ასომთავრული წარწერებია. ჩრდილოეთის მინაშენიც დანგრეულია და მცენარეებითაა დაფარული. აღმოსავლეთის ფასადზეც ასომთავრული წარწერებია.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
წვერის წმინდა გიორგის ეკლესია

**წვერის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. ეკლესია აგებულია XI საუკუნეში. 

ეკლესია დარბაზულია. დგას კლდოვან კონცხზე. ნაგებია შერეული სამშენებლო წყობით. სამშენებლო მასალას აგური, ქვა და დუღაბი წარმოადგენს. საბურველი თუნუქისაა. აფსიდი ნახევარწრიულია, ერთი ან ორი საფეხურით ამაღლებული. მასში განთავსებულია ტრაპეზეს ქვა. საკურთხევლის ნიშა თაღოვანია. კედლებზე შემორჩენილია ფრესკა. შიდა გადახურვა ცილინდრულია, აფსიდისა კი - კონქი. იატაკი კერამიკულია. 

ფასადის მორთულობას ერთსაფეხურიანი ცოკოლი და აგურის ლავგარდანი წარმოადგენს. ნაოთხალიანი კარი სწორკუთხა ანუ არქიტრავულია. სარკმელი - თაღოვანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
ლუიზა მეი ოლკოტი

**ლუიზა მეი ოლკოტი** ( დ. 29 ნოემბერი, 1832 — გ. 6 მარტი, 1888) — ამერიკელი ავტორი, რომანისტი, მოთხრობების ავტორი და პოეტი, ცნობილი გახდა როგორც ავტორი რომანისა პატარა ქალები (1868), ასევე შემდგომი რომანის პატარა კაცების (1871) და ჯოს ბიჭების (1886). იგი  გაიზარდა ახალ ინგლისში, ტრანსენდენტალისტი მშობლების აბიგაელ ოლკოტის და ამოს ბრონსონ ოლკოტის ოჯახში. ის აღიზარდა იმ დროისათვის ცნობილ მოაზროვნესთა წრეში. 

ოლკოტების ოჯახი ფინასურად მძიმე მდგომარეობაში იმყოფებოდა, ამიტომ ლუიზას ადრეული ასაკიდან უწევდა მუშაობა ოჯახის დასახმარებლად. მუშაობის პარალელურად ის მაინც წერდა და გამოსავალს მწერლობაში ეძებდა. მისმა ერთ-ერთმა პირველმა ნამუშევარმა 1860 წელს, კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა. თავდაპირელად იგი ა. მ. ბერნანდის ფსევდონიმით წერდა.
  
1868 წელს პატარა ქალების გამოქვეყნებამ დიდი წარმატება მოუტანა მწერალს. წიგნი დაფუძნებული იყო ლუიზას ოჯახის რეალურ ამბებზე, მისი და მისი სამი დის ბავშვობის ისტორიებზე. წიგნი კარგად მიიღო იმ დროინდელმა საზოგადოებამ და დღესაც საკმაოდ პოპულარული საბავშვო რომანია.

ოლკოტი იყო ფემინისტი, აბოლიტანისტი მწერალი. იგი არასოდეს გათხოვილა. ლუიზა მამის გარდაცაებიდან ორი დღის შემდეგ გარდაიცვალა დამბლისგან ბოსტონში, 1888 წელის 6 მარტს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლუიზა მეი ოლკოტი
* ბიოგრაფია:  ლუიზა მეი ოლკოტი

## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები
კატეგორია:ამერიკელი სუფრაჟისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:ბოსტონელი მწერლები
კატეგორია:პენსილვანიელი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:ფილადელფიელი მწერლები
კატეგორია:მასაჩუსეტსელი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
95 (რიცხვი)

**ოთხმოცდათხუთმეტი** — ოთხმოცდამეთხუთმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდათოთხმეტის მომდევნო და ოთხმოცდათექვსმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **95**. 95 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათხუთმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და თხუთმეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ხუთი ერთეულით მეტი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 95 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
სკანდიუმის ბრომიდი

**სკანდიუმის ბრომიდი** —  ქიმიური ნივთიერება ფორმულით  ScBr3. არის ტრიჰალიდი, ჰიგროსკოპული, წყალში ხსნადი ნაერთი. შედგება სკანდიუმისა და ბრომისგან.

## წარმოება და თვისებები
*სკანდიუმის ბრომიდი მიიღება ლითონი-სკანდიუმის აირად ბრომში დაწვისას.
:\mathrm{2 \ Sc + 3 \ Br_2 \longrightarrow 2 \ ScBr_3}

*ასევე მიიღება სკანდიუმის ოქსიდზე და ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით.:
:\mathrm{Sc_2O_3 + 6 \ HBr + 9 \ H_2O \longrightarrow 2 \ ScBr_3 \cdot 6 \ H_2O}

## გამოყენება
სკანდიუმის ბრომიდი გამოიყენება მაგალითად Sc19Br28Z4-ის მისაღებად, ( სადაც Z=Mn, Fe, Os ან Ru). მსგავსი ნაერთები საინტერესოა მათი სტრუქტურისა და მაგნიტურობის გამო.

## სქოლიო 
კატეგორია:სკანდიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ვაკის ეკლესია

**ვაკის ეკლესია** — განვითარებული შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაკეში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე. 
## არქიტექტურა 
ეკლესია დარბაზული ტიპისა. გეგმაში წარმოადგენს სწორკუთხედს (7,6 X 3,9 მ), აღმოსავლეთით ნალისებური ფორმის კონქით დამთავრებული ღრმა აფსიდით, რომელსაც ძირში დაბალი და ვიწრო საფეხური გასდევს. შესასვლელი მოთავსებულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან არქიტრავული. განათების წყაროს სამი ვიწრო თაღოვანი სარკმელი შეადგენს, რომლებიც განლაგებულია აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და დასავლეთის კედლებზე. ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესიის გარეთა კედლები შემოსილია თლილი კვადრატებით. ფასადები მარტივია. ერთასფეხურიან ცოკოლზე მდგომი ბრტყელი კედლები პროფილის მქონე უჩუქურთმო კარნიზით მთავრდება. სამი სარკმლიდან მხოლოდ აღმოსავლეთისაა მორთული ორიგინალური წნული მოჩარჩოებით. ქვის კანკელისაგან ეკლესიის ინტერიერში მხოლოდ ფრაგმენტებიღაა დარჩენილი, იგი ეკლესიის აგების თანადროული უნდა იყოს. ინტერიერი შელესილი და მოხატული იყო.
## წარწერა 
ვაკის ეკლესიის აღმოსავლეთი სარკმლის თავზე ამოკვეთილია ცხრასტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა, რომელიც ძლიერ დაზიანებულია. წარწერაში მოხსენიებულია ტაძრის ქტიტორი ასფან სვიერელის ასული და „მეფეთა მეფე აფხაზთა, ქართუელთა, კახთა, რანთა და სომეხთა“ (სახელი რთულად განირჩევა), რომლის მეფობის 27-ე ინდიქტიონსაც აუგიათ ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზე. წარწერა 1950 წელს გამოაქვეყნა პარმენ ზაქარაიამ, რომელმაც ეკლესია სტილისტური ნიშნებით XIV საუკუნის დასაწყისს მიაკუთვნა, წარწერაში მოხსენიბულია მეფე გიორგი V ბრწყინვალედ მიიჩნია და, ამდენად, ტაძარი 1341 წლით დაათარიღა. 2020-იან წლებში წარწერის ხელახალი შესწავლის შემდეგ მიიჩნიეს, რომ ეკლესია აუგიათ წმ. იოანე ნათლისმცემლის სახელზე დავით IV აღმაშენებლის დროს, 1117/1118 წელს:

## ლიტერატურა
* ზაქარაია პ., XIV საუკუნის ხუროთმოძღვრული ძეგლი სოფ. ვაკეში (თეთრიწყარო), «მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1950, № 3. — გვ. 195-202.

* ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი (ხელმძღვ. — თ. გოგოლაძე), თბ., 2022.
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰაფნიუმის ტეტრაბრომიდი

**ჰაფნიუმის ტეტრაბრომიდი** — არაორგანული ნივთიერება ფორმულით  HfBr4. არის უფერო, დიამაგნიტური, ტენიანობის მიმართ მგრძნობიარე მყარი ნივთიერება. ჰაფნიუმის ტეტრაბრომიდი ჰაფნიუმის ყველაზე გავრცელებული ბრომიდია. მისი მოლეკულის სტრუქტურა, ძალიან ჰგავს ცირკონიუმის ტეტრაბრომიდის სტრუქტურას, სადაც ტეტრაედრის ცენტრში მოთავსებულია Hf(ჰაფნიუმის ატომი), განსხვავებით ჰაფნიუმის ტეტრაქლორიდისგან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰაფნიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ჩხიკვთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ჩხიკვთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხიკვთაში. მდებარეობს სოფლის დასავლეთით. აგებულია X საუკუნეში. 

ეკლესია გამოირჩევა მაღალი პროპორციებით. ცილინდრული კამარის მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. კონქი კარგად გათლილი კვადრებითაა გადაყვანილი. დარბაზის გრძივი თაღები შედარებით პატარა ზომის ქვებითაა ნაშენი. საბჯენი თაღები ბაზალტის კრონშტეინებს ეყრდნობა. სამხრეთ ფასადზე რელიეფური ჯვარი და ასომთავრული წარწერაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
იტრიუმის ტრიბრომიდი

**იტრიუმის ტრიბრომიდი** ან **იტრიუმ(III)-ის ბრომიდი** — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება ფორმულით YBr3. შედგება იტრიუმისა და ბრომისგან.

## მიღება
იტრიუმის ტრიბრომიდი მიიღება მეტალური იტრიუმის ელემენტ ბრომთან რეაქციით.
:\mathrm{2 \ Y + 3 \ Br_2 \longrightarrow 2 \ YBr_3}

## სქოლიო 
კატეგორია:იტრიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
სერჯო გორი

**სერჯო გორი** (; დ. 24 თებერვალი, 1946, მილანი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. 1970 წლის მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

 რიგებში. 1969]]

## კარიერა 
### საკლუბო კარიერა 
საკლუბო დონეზე სხვადასხვა დროს იცავდა იტალიური საფეხბურთო კლუბების: მილანის „ინტერნაციონალეს“, „ვიჩენცას“, „კალიარის“, „იუვენტუსის“, „ვერონასა“ და „სანტ-ანჯელოს“ ღირსებას. 

### სანაკრებო კარიერა 
1970 წელს იტალიის ეროვნული ნაკრების რიგებში სამი შეხვედრა ითამაშა.
### მსოფლიო ჩემპიონატზე 
სერჯო გორიმ 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა მექსიკის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.

## მიღწევები
### საკლუბო
; ინტერნაციონალე 
* სერია A: 1964–65, 1965–66
* ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1964–65
* საკონტინენტთაშორისო თასი: 1965
; კალიარი 
* სერია A: 1969–70
; იუვენტუსი 
* სერია A: 1976–77 
* უეფა-ს თასი: 1976–77
### სანაკრებო
; იტალია
; მსოფლიო ჩემპიონატი
* ვიცე-ჩემპიონი: 1970

## რესურსები ინტერნეტში
* სერჯო გორი — EU-football.info
* სერჯო გორი — FIFA.com 
* სერჯო გორი — National Football Teams
* სერჯო გორი — Transfermarkt

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია C-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიჩენცის ფეხბურთელები
კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ელას ვერონის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
თულიუმის ტრიბრომიდი

**თულიუმის ტრიბრომიდი** ან **თულიუმ(III)-ის ბრომიდი** — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება, რომლის მოლეკულაშიც თულიუმის ატომი უკავშირდება სამ ბრომის ატომს. ოთახის ტემპერატურაზე არის მყარი ფხვნილი.. არის ჰიგროსკოპული ნაერთი.

## მიღება
თულიუმის ტრიბრომიდი მიიღება თულიუმის ბრომწყალბადმჟავასთან რეაქციით.
:\mathrm{2 \ Tm + 6 \ HBr \longrightarrow 2 \ TmBr_3 + 3 \ H_2}

## სქოლიო 
კატეგორია:თულიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
არაორგანული ნივთიერებები

[250px|right|thumb|არაორგანული ნივთიერება [ბრომწყალბადი|წყალბადის ბრომიდი]]
**არაორგანული ნივთიერებები** — ქიმიური ნაერთები რომლებიც არ შეიცავენ  C-H ბმებს, ისინი არიან ნივთიერებები რომლებსაც არ აქვთ ისეთი თვისებები როგორც ორგანულ ნივთიერებებს სწორედ ეს განასხვავებთ მათ ერთმანეთისგან.

დედამიწის ქერქის უმეტესი ნაწილი სწორედ არაორგანული ნივთიერებებისგან შედგება, თუმცა დღესაც მიმდინარეობს დედამიწის მანტიის სიღრმეების კვლება.

ნაერთები, რომლებიც შეიცავენ ნახშირბადს ყოველთვის არ არიან ორგანულები, მაგალითად ნახშირბადშემცველი არაორგანული ნივთიერებებია: ნახშირბადის მონოქსიდი, ამონიუმის ციანატი, ალუმინის კარბიდი და ა.შ. ფუნქციური ჯგუფებიდან ციანატები, ციანიდები, კარბონატები,კარბიდები და თიოციანატები.

## სქოლიო 
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
იტერბიუმის ტრიბრომიდი

**იტერბიუმის ტრიბრომიდი** ან  **იტერბიუმ(III)-ის ბრომიდი** — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება ფორმულით YbBr3. შედგება იტერბიუმისა და ბრომისგან.

## თვისებები
გაცხელებით იტერბიუმის ტრიბრომიდი იშლება და გამოიყოფა იტებიუმის დიბრომიდი და ბრომის მოლეკულა.
:\mathrm{2\ YbBr_3\ \xrightarrow []{\Delta\ T}\ 2\ YbBr_2\ +\ Br_2}

## სქოლიო 
კატეგორია:იტერბიუმი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
გია გულუა

**გიორგი (გია) აბიბოს ძე გულუა** (დ. 20 თებერვალი, 1956, ზუგდიდი — გ. 20 აპრილი, 1994, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი, აფხაზეთის ომის მონაწილე. ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალერი (1994).

## ბიოგრაფია
დაიბადა  1956 წლის 20 თებერვალს ზუგდიდში. დაამთავრა ხარკოვის სახანძრო ტექნიკური სასწავლებელი 1976 წელს; 1986 წელს — სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. 1992 წლის იანვრიდან — შსს-ის თბილისის სამმართველოს უფროსი. მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში (1992-1993). 1992 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 4 დეკემბრიდან იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე და სატრანსპორტო პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1994 წელს დაჯილდოვდა ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით.

1994 წლის 20 აპრილს, გია გულუა ორ თანმხლებ პირთან ერთად, თბილისში, ნუცუბიძის პლატოზე, საკუთარ სახლთან რამდენიმე შეირაღებულმა პირმა ჩაცხრილეს.

დარჩა მეუღლე — ნუცა და ორი ვაჟი: სანდრო და დავითი. 

თბილისში, კერძოდ, კრწანისის რაიონში ერთ-ერთი ქუჩა გია გულუას სახელს ატარებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
გუმაჩი

**გუმაჩი**, **გუმაჩიბაში** () — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია საქართველოს — სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარისა და რუსეთის — ყაბარდო-ბალყარეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3805 მ. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონზე, მდინარე ადილსუს ზემოთებიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მწვერვალებს ჩეგეთაუ-ჩანასა და ჯანთუგანს შორის. მწვერვალიდან ჩრდილოეთით იწყება ადილსუს ქედი, რომელიც ყოფს მდინარეების ადილსუსა და ადირსუს ხეობებს და რომელზედაც აღმართულია გუმაჩის უღელტეხილი. კალთებიდან ეშვება მყინვარი გუმაჩი და ჯანყუათი. ყარაჩაი-ბალყარული ენიდან მწვერვალის სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „ტილოთი ჩამოკიდებული მწვერვალი“.

## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის მთები
ყუბის ეკონომიკა

**ყუბის ეკონომიკა** — მოიცავს ისეთ სფეროებს, როგორიცაა სოფლის მეურნეობა, მშენებლობა, მრეწველობა და ტრანსპორტი.

2013 წლის სექტემბერში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას „ყუბის რაიონის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების დაჩქარების დამატებითი ზომების შესახებ“.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2004 წლის 11 თებერვლის #24 დადგენილებით, რატიფიცირებული იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა (2004-2008). პროგრამის თანახმად, ყუბის რაიონის განვითარების განსახორციელებლად 81-მდე ღონისძიება იქნა ჩატარებული.

ყუბა-ხაჩმაზის ეკონომიკური ზონის მეწარმეებისთვის კონცესიური სესხები 1,2 მილიონი მანათით გასცა ეროვნული მეწარმეობის დახმარების ფონდმა.

## სოფლის მეურნეობა 
ბოსტნეულისა და ხილის წარმოება ყუბაში სოფლის მეურნეობის ძირითადი ნაწილია. მოსახლეობა დაკავებული აგრეთვე ხორბლის მოყვანით და მესაქონლეობით.

რეგიონში გავრცელებულია ისეთი კულტურები, როგორიცაა მზესუმზირა, კარტოფილი, ყურძენი, მარცვლეული, შაქრის ჭარხალი, თხილი, ბროწეული, ზეითუნის ზეთი და სხვ. ვაშლის ყოველწლიური ფესტივალი ტარდება ქალაქში ყოველ შემოდგომაზე.

ყუბაში იზრდება ცხვრის სპეციალური ჯიშები, მათი ბამბა ადგილობრივი ბეწვის ინდუსტრიისთვის გამოიყენება.

2011 წელს ძირითადი პროდუქციის წარმოების ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 213,183.0 ათასი მანატი, 2012 წელს 259,659.5 ათასი მანატი, 2013 წელს 226,257.9 ათასი მანათი,  226,425.3 ათასი მანათი კი 2014 წელს, ხოლო  191418, 5 ათასი მანათი 2015 წელს.

4 წლის განმავლობაში, 2011 წლიდან 2015 წლამდე, სოფლის მეურნეობის პროდუქტების, სატყეო და თევზჭერის პროდუქტების საერთო ღირებულება გაიზარდა 17.4% -ით.

ხორციელდება პროექტი ახალი ელექტროსადგურების მშენებლობის შესახებ, მოსახლეობის ელექტროენერგიის საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად.

## მრეწველობა 
ყუბის ინდუსტრიის ბირთვი არის მსუბუქი ინდუსტრია და კვების მრეწველობა. ელექტროსადგურები მძიმე ინდუსტრიის განუყოფელი ნაწილია.

მსუბუქი ინდუსტრია წარმოდგენილია ხალიჩების დამზადებით და ადგილობრივი კერვის ქარხნებით. რეგიონში ხალიჩების დამზადება კვლავ დიდ ადგილს იკავებს, როგორც ტრადიციაა.

## ტრანსპორტი 
რუსეთთან ბაქო-ყუბას მაგისტრალის სიგრძეა 208 კმ, ხოლო მთლიანი ღირებულება 493.3 მილიონი აშშ დოლარია. გზის მშენებლობა დაიწყო 2018 წლის ზაფხულში, აზერბაიჯანული კომპანია AzVirt– ის მხარდაჭერით.

ყუბა-გონაგქენდის გზაზე ხიდების მშენებლობა გრძელდება.

ყუბა-ხაჩმაზის ეკონომიკურ რეგიონში გადის მაგისტრალები, სატელეკომუნიკაციო ხაზები, ნავთობისა და გაზსადენების მიწოდება. აზერბაიჯანის რუსეთის ფედერაციასთან დამაკავშირებელი საკომუნიკაციო ხაზები გადის ამ რეგიონში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონი
* ყუბა
* ყუბის რაიონი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
კატეგორია:ყუბა
ხელისუფლების დანაწილება

**ხელისუფლების დანაწილება** (მეორენაირად *ხელისუფლების დანაწილების პრინციპი*) — პოლიტიკურ-სამართლებრივი თეორია და პრაქტიკა, რომლის თანახმადაც ტირანიის თავიდან ასაცილებლად, სახელმწიფო ხელისუფლება რამდენიმე ერთმანეთისგან დამოუკიდებელ შტოს შორის უნდა გადანაწილდეს. ხელისუფლების დანაწილების იდეა ძველი რომიდან იღებს სათავეს და შუა საუკუნეების ევროპაში კვლავ აქტუალური გახდა სამეფო ძალაუფლების აბსოლუტიზმის თავიდან აცილების გზების ძიებაში. თანამედროვე სახით დოქტრინა ჩამოაყალიბეს ინგლისელმა ფილოსოფოსმა ჯონ ლოკმა (1632-1704) და შემდგომ ფრანგმა განმანათლებელმა, ფილოსოფოსმა და ადვოკატმა შარლ ლუი დე მონტესკიემ (1689-1755).

დემოკრატიულ ქვეყნებში დღესდღეობით  ხელისუფლების დანაწილება ორი მიმართულებით ხორციელდება - ჰორიზონტალურად და ვერტიკალურად. პირველი გულისხმობს საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლების შტოების გამოყოფას და დამოუკიდებელ ლეგიტიმაციას, ხოლო მეორე – ცენტრალურ, რეგიონულ და მუნიციპალურ ხელისუფლებას (ცენტრალურ, ადგილობრივ მმართველობასა და თვითმმართველობას) შორის უფლებამოსილებათა გადანაწილებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*აღმასრულებელი ხელისუფლება
*საკანონმდებლო ხელისუფლება
*სასამართლო ხელისუფლება

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ხელისუფლების დაყოფა
კატეგორია:ხელისუფლება
აღჯაბადის რაიონი

**აღჯაბადის რაიონი** () — ადმინისტრაციული ერთეული ცენტრალურ აზერბაიჯაში. ცენტრი — ქალაქი აღჯაბადი.

რაიონი ჩამოყალიბდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. 1963 წლის 4 იანვარს ლიკვიდირებულ იქნა და შეუერთდა აღდამის რაიონს. 1965 წლის 6 იანვარს კვლავ აღდგა მისი სტატუსი.

რაიონში არის 1 ქალაქი და 45 სოფლის მუნიციპალიტეტი.

## ეტიმოლოგია 
რაიონის სახელწოდება გამომდინარეობს რაიონული ცენტრიდან, ქალაქ აღჯაბადიდან. ტოპონიმი აღჯაბადი გამომდინარეობს თურქული სიტყვებიდან „აღჯა“ (რუხი) და „ბად“ (ბორცვი). მოცემული ინფორმაცია მტკიცდება რელიეფითა და რაიონის ხედებით. 

## გეოგრაფია და ბუნება 
ტერიტორია ესაზღვრება ჩრდილო-დასავლეთით ბარდას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ზარდაბს, აღმოსავლეთით ბეილაგანს, სამხრეთით კი ფიზულის, სამხრეთ-დასავლეთის ხოჯავენდს და დასავლეთის მხრიდან აღდამის რაიონებს.

აღჯაბადის რაიონი მდებარეობს მტკვარ-არაქსის და ყარაბაღის დაბლობებზე. რაიონის რელიეფი დაბალია, თანდათანობით იზრდება ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით. აღჯაბადის რაიონის ტერიტორიაზე გავრცელებულია ნაცრისფერ-მდელოური, ნაცრისფერი, მდელოს-რუხი ნიადაგები. ცენტრალურ ნაწილში გვხვდება მარილიანი ნიადაგები. საბჭოთა პერიოდში, რეგიონში მიმდინარეობდა მიწის აღდგენა და სანიაღვრე სამუშაოები. გვხვდება სტეპური და ნახევრად უდაბნოს ტიპის მცენარეები. პეიზაჟები ძირითადად ნახევრად უდაბნოსია. რეგიონის ტერიტორიაზე მყოფი ცხოველებიდან ცხოვრობენ  მგლები, გარეული ღორი, მელა, კურდღლები და სხვები. ფრინველთაგან - მტრედი, ხოხობი და სხვა. ტერიტორიაზე მდებარეობს აღ-გიოლის ეროვნული პარკი, რომელშიც 15 სახეობის ცხოველია, თევზის 20 სახეობაა და მცენარეების 40 სახეობა. 

კლიმატი ზომიერია, მშრალი, სუბტროპიკული. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 1.2 - 1.7 ° C, ივლისში - 25 ° C. საშუალო წლიური ნალექი 300-500 მმ.

## რაიონის ეკონომიკა 
საბჭოთა პერიოდში, რეგიონში ვითარდებოდა ძირითადად სოფლის მეურნეობა, ბამბის, პირუტყვის (ძირითადად ცხვრის) და საერთო მეურნეობის გაზრდილი ბრუნვა.

## კულტურა, განათლება და ჯანმრთელობა 
1932 წლიდან რაიონში გამოიცემოდა სოციალური და პოლიტიკური გაზეთი „არანი“. 1936 წელს რაიონში დაიწყო რადიო მაუწყებლობა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
შაღლაქიუჩა

**შაღლაქიუჩა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3,873 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ბენო ჰუვე

**ბენო ჰუვე** (; დ. 9 მაისი, 1946, ენსხედე, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, მცველი. თამაშობდა ასევე, ნახევარმცველის პოზიციაზეც. იცავდა „ენსხედესა“ და „ტვენტეს“ ღირსებას.

## კარიერა 
ფეხბურთის თამაში 1964 წელს, საფეხბურთო კლუბ „ენსხედეში“ დაიწყო. 1965 წლიდან „ტვენტეს“ რიგებშია. გუნდის შემადგენლობაში პირველად როტერდამის „სპარტას“ წინააღმდეგ გამართულ ნიდერლანდების უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის — ერედივიზიის კალენდარულ მატჩში, 1966 წლის 13 მარტს გამოდის მოედანზე. შეხვედრა როტერდამელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 4–0 მთავრდება.

იმავე წელს „ტვენტეს“ მთავარი მწვრთნელის პოსტზე კეს რაივერსი ინიშნება. ახალი მწვრთნელის მოსვლის შემდეგ ბენო ჰუვე მალევე იმკვიდრებს გუნდის ძირითად შემადგენლობაში ადგილს. 1966–67 წლების საფეხბურთო სეზონზე „ტვენტეს“ მაისურით 25 შეხვედრას თამაშობს და ერთი ბურთი გააქვს. 

1972 წლის 13 და 27 სექტემბერს მონაწილეობა მიიღო თბილისის „დინამოსა“ და „ტვენტეს“ შორის გამართულ უეფა-ს თასის გათამაშების 1/32 ფინალის ორივე შეხვედრაში. პირველი მატჩი თბილისში, „ლოკომოტივის“ სტადიონზე გაიმართა და „დინამოელთა“ გამარჯვებით, ანგარიშით 3–2 დასრულდა. ხოლო საპასუხო შეხვედრა, რომელიც ენსხედეს „დიკმანის“ სტადიონზე შედგა, მასპინძლებმა მოიგეს ანგარიშით 2–0 და შემდეგ ეტაპზე გავიდნენ.

ბენო ჰუვე ნიდერლანდების ეროვნული ჩემპიონატის ფარგლებში გამართულ თავის ბოლო ოფიციალურ შეხვედრას „ტვენტეს“ შემადგენლობაში 1973 წლის 22 აპრილს, ჰერტოგენბოსის „დენ ბოსხის“ წინააღმდეგ ატარებს. ხოლო უკანასკნელად კლუბის ღირსებას უეფა-ს თასის გათამაშების ფარგლებში, იმავე წლის 22 აპრილს, მიონხენგლადბახის „ბორუსიასთან“ გამართულ ნახევარფინალურ შეხვედრაში იცავს.

#### საკლუბო სტატისტიკა
## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბენო ჰუვე — FC Twente.net
* ბენო ჰუვე — FC Twente.nl
* ბენო ჰუვე — FC Twente Statistieken
* ბენო ჰუვე — Huis aan Huis
* ბენო ჰუვე — Sport.de
* ბენო ჰუვე — Transfermarkt

## კომენტარები 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტვენტეს ფეხბურთელები
ბრომიდი

**ბრომიდი** ან **ბრომის ანიონი** — ქიმიური ნივთიერება, რომელიც შეიცავს ბრომის იონს ან ლიგანდს. ეს არის ბრომის ატომი, რომლის იონური მუხტი −1 (Br−) ტოლია. მაგალითისთვის, ცეზიუმის ბრომიდი შედგება, ცეზიუმის კატიონისა (Cs+) და ცეზიუმის ანიონისგან (Br−), რაც ქმნის ელექტრულად ნეიტრალურ იონურ ნაერთს CsBr-ს.

## სქოლიო
კატეგორია:ბრომი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
მცირე გეზე

**მცირე გეზე** — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად გაწოლილია საქართველოს რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის — ონის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის — ჩრდილოეთ ოსეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3558 მ. მდებარეობს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასონზე, მწვერვალ დიდი გეზეს აღმოსავლეთით. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით.

## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის მთები
გონგაძე

საკუთარი სახელი **გონგაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თენგიზ გონგაძე — სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი
* მამუკა გონგაძე — არქიტექტორი, მხატვარი, ჰერალდიკოსი
* ნიკოლოზ გონგაძე — ფარმაკოლოგი


კატეგორია:ქართული გვარები
ფოსფორის პენტაბრომიდი

**ფოსფორის პენტაბრომიდი** — ქიმიური ნივთიერება ფორმულით PBr5. მიეკუთვნება ბრომიდებს. არის აქტიური, ყვითელი ფერის მყარი ნივთიერება.

## რეაქციები
*გახურების შედეგად იშლება და წარმოქმნის ფოსფორის ტრიბრომიდს და ბრომს:
:PBr5  →  PBr3  +  Br2

*წყალთან რეაქციისას წარმოქმნის ფოსფორმჟავას და წყალბადის ბრომიდი.
:PBr5 + H2 O →  H3PO4 + HBr

## სქოლიო 
კატეგორია:ფოსფორი
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:ფოსფორის არაორგანული ნაერთები
საბირი

**საბირი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
დიდი გეზე

**დიდი გეზე** — პლატოსებრი მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე. ადმინისტრაციულად გაწოლილია რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე, მწვერვალ მცირე გეზეს დასავლეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4009 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დიდი გეზეს ციცაბო კალთებიდან სამხრეთით ეშვება მყინვარები ზოფხიტო და დიდი ედენა, ჩრდილოეთით — თერგის აუზის მყინვარები.

## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ურანის ტეტრაბრომიდი

**ურანის ტეტრაბრომიდი** — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება, ფორმულით UBr4. შედგება ურანისა და ბრომისგან, ნაერთში ურანის ჟანგვის ხარისხი +4-ის ტოლია.

## სინთეზი
*ურანის ტეტრაბრომიდი მიიღება ურანის და ბრომის რეაქციით.
:U + 2 Br2 -> UBr4

*პირველ ეტაპზე ურან(III)-ის ჰიდრიდის წყალბადის ბრომიდთან რეაქციისას, მიიღება ურანის ტრიბრომიდი და წყალბადი. მეორე ეტაპზე ურანის ტრიბრომიდი რეაქციაში შედის ბრომთან და მიიღება ურანის ტეტრაბრომიდი.
:UH3 + 3 HBr -> UBr3 + 3 H2
:2 UBr3 + Br2 -> 2 UBr4

*მისი მიღება სხვა ხერხით, შესაძლებელია ურან(IV)-ის ოქსიდის რეაქციით ნახშირბადთან და ბრომთან:
:U3O8 + 4 C + 6 Br2 -> 3 UBr4 + 4 CO2

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ურანი (ელემენტი)
ბეატრის ინგლისელი

**ბეატრის ინგლისელი** (, ; დ. 24 ივნისი, 1242 — გ. 24 მარტი, 1275) — პლანტაგენეტთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჰენრი III-ისა და დედოფალ ელეანორ პროვანსელის ქალიშვილი. ბრეტანის ჰერცოგ ჟან II-ის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
ბეატრისი დაიბადა 1242 წლის 24 ივნისს ბორდოში, საფრანგეთში. იგი იყო ინგლისის მეფე ჰენრი III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეანორ პროვანსელის შუათანა ქალიშვილი. მიუხედავად იმისა, რომ საკუთრივ ბეატრისის ცხოვრებისა და საქმიანობის შესახებ ცოტა რამაა ცნობილი, მან დიდი სარგებელი მოუტანა ინგლისს. 1260 წელს, მისი ქორწინება ბრეტანის ჰერცოგ ჟან II-ზე, დაეხმარა ინგლისს საფრანგეთთან ალიანსის შექმნაში, რამაც რიჩმონდის ოლქი ინგლისის გვირგვინში შეიყვანა. 

ბეატრისისა და ჟანის ქორწინება მამამისს, მეფე ჰენრი III-ს დაეხმარა ინგლისის სამხრეთში გაემყარებინა პოზიციები და ანგევინების იმპერიის აღდგენისათვის დაეწყო ბრძოლა. იგი ჟან II-თან ერთად იბრძოდა პუატუს შემომტკიცებისათვის, მაგრამ დამარცხდა. ბეატრისმა ასევე დიდი როლი ითამაშა ბარონთა აჯანყებისას სიმონ დე მონფორის დამარცხების საქმეში. მისმა დაუღალავმა შრომამ შედეგი გამოიღო და ანგევინთა იმპერიამ არსებობა მამამისის გარდაცვალებამდე, ანუ 1272 წლამდე განაგრძო. 

ბეატრისი გარდაიცვალა 1275 წლის 24 მარტს ლონდონში, 32 წლის ასაკში. მის შემდეგ ჟანს მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. 

## შვილები 
ბეატრისსა და ჟანს სულ ექვსი შვილი შეეძინათ:
# არტურ II (1261-1312), ბრეტანის ჰერცოგი, იქორწინა ორჯერ და შეეძინა მომავალი ჰერცოგი ჟან III;
# ჟანი (1266-1334), რიჩმონდის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# მარი (1268-1339), ცოლად გაჰყვა სენ-პოლის გრაფ გი IV-ს;
# პიერი (1269-1312), ლეონის ვიკონტი, გარდაიცვალა უცოლ-შვილოდ;
# ბლანში (1271-1327), ცოლად გაჰყვა გრაფ ფილიპ არტუელს;
# ალიენორი (1275-1342), ფონტევროლის აბატისა;

## ლიტერატურა 
* Boutell, Charles (1914). The Handbook to English Heraldry. Míchigan: University of Michigan, p. 138.
* Cannon, John y Ralph Griffiths (1988). The Oxford Illustrated History of the British Monarchy. Nueva York: Oxford University Press, p. 147.
* Crawford, Anne (2002). Letters of Medieval Women. Grand Rapids: Sutton, p. 35.
* French, George R. (1869). Shakespeareana Genealogica. Boston, Massachusetts: Macmillian, pp. 5-30.
* Richardson, Douglas (2004). Plantagenet Ancestry : A Study in Colonial and Medieval Families. Boston: Genealogical Company, Incorporated, pp. 13-18.
* The Yorkshire Archaeological Society (1905). The Yorkshire Archaeological Journal. Yorkshire: Yorkshire Archaeological Society, p. 163.

კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1242
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1275
კატეგორია:პლანტაგენეტები
კატეგორია:ინგლისის პრინცესები
კატეგორია:XIII საუკუნის ფრანგი ქალები
ურანის პენტაბრომიდი

**ურანის პენტაბრომიდი** — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით UBr5. შედგება ურანისა და ბრომისგან. არის მუქი ყავისფერი, ჰიგროსკოპული, კრისტალური მყარი მარილი.
:2 U + 5 Br2 -> 2 UBr5

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრომიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ურანი (ელემენტი)
მარგარეტ ინგლისელი

**მარგარეტ ინგლისელი** (; დ. 29 სექტემბერი, 1240 — გ. 26 თებერვალი, 1275) — პლანტაგენეტთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჰენრი III-ისა და დედოფალ ელეანორ პროვანსელის ქალიშვილი. შოტლანდიის დედოფალი 1251-1275 წლებში როგორც მეფე ალექსანდრე III-ის პირველი მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
მარგარეტი დაიბადა 1240 წლის 29 სექტემბერს უინძორის სასახლეში, ლონდონში. იგი იყო ინგლისის მეფე ჰენრი III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეანორ პროვანსელის უფროსი ქალიშვილი. უკვე 1244 წელს, მამამისმა იგი შოტლანდიის მეფე ალექსანდრე III-ზე დანიშნა. 1251 წლის 26 დეკემბერს, იორკში შედგა მარგარეტისა და ალექსანდრე III-ის ქორწინება, რის შემდეგაც იგი შოტლანდიის დედოფალი გახდა. აღსანიშნავია, რომ მის მზითვს 5,000 მარკი შეადგენდა. 

მათი ქორწინება მეტად უიღბლო აღმოჩნდა, რის გამოც მთელი ცხოვრება მშობლებს უჩიოდა, რომ არ შეეძლო ქმრის გვერდით ცხოვრება და რომ იგი თითქმის ტყვე იყო. ამის გამო, მარგარეტმა რამდენჯერმე თქვა დედასთან ვიზიტზე უარი. 1255 წელს ინგლისის მეფემ თავად გადაწყვიტა პირადად ჩასულიყო შოტლანდიაში და საკუთარი ქალიშვილისათვის უკეთესი პირობების შექმნა მოეთხოვა. მეფე ჰენრისთან ერთად, მარგარეტს ასევე ესტუმრნენ დედამისი ელეანორი და მისი უმცროსი და, ბეატრის ინგლისელი. ამის შემდეგ იგი რეგულარულად ჩადიოდა ხოლმე ინგლისში. 1257 წელს იგი დაესწრო თავისი ძმის, ედუარდ I-ის მეფედ კურთხევას. 

ალექსანდრე III მას ნებას რთავდა, რომ როდესაც მოესურვებოდა ჩასულიყო ინგლისში, რის გამოც მან თავისი პირველი შვილი, მარგარეტი 1261 წელს სწორედ ლონდონში, უინძორის სასახლეში გააჩინა. 

1275 წელს დედოფალი მარგარეტი დასნეულდა და ამავე წლის 26 თებერვალს გარდაიცვალა კუპარის სასახლეში, შოტლანდიაში, 34 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისი ქმარი მეორედ დაქორწინდა ფრანგ დიდგვაროვანზე. 

## შვილები 
# მარგარეტი (1261-1283), ცოლად გაჰყვა ნორვეგიის მეფე ერიკ II-ს, რომელთა ქალიშვილი მარგარეტიც გახდა შემდეგში შოტლანდიის პირველი ქალი მონარქი;
# ალექსანდრე (1264-1284), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# დეივიდი (1272-1281), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;

## ლიტერატურა 
* Ashley, Mike (2002). British Kings & Queens. Carroll & Graf. ISBN 0-7867-1104-3. pgs 485 & 492
* Tibballs, Geoff (2005). Royalty's Strangest Characters: Extraordinary But True Tales from 2,000 Years of Mad Monarchs and Raving Rulers. Chrysalis Books.
* Marshall, Rosalind, Scottish Queens, 1034–1714
* Richard Oram: The Kings and Queens of Scotland
* Timothy Venning: The Kings and Queens of Scotland
* Mike Ashley: British Kings and Queens
* Elizabeth Ewan, Sue Innes and Sian Reynolds: The Biographical Dictionary of Scottish Women
* Mike Ashley, The Chronicle of Lanercost 1272–1346

კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1240
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1275
კატეგორია:პლანტაგენეტები
კატეგორია:ინგლისის პრინცესები
კატეგორია:შოტლანდიის დედოფლები
ბორითის სავანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ბორითის სავანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბორითის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე ძირულის მარცხენა ნაპირზე, სასაფლაოზე. თარიღდება X საუკუნით, მოგვიანებით სამივე მხრიდან მინაშენით.

## ძეგლის აღწერა
ეკლესია ძირითად ნაგებია კარგად დამუშავებული ქვის კვადრებით კირის დუღაბზე, დასავლეთით ფასადის ქვედა ნაწილში გამოყენებულია დაუმუშავებელი ქვები.ეკლესიას ეტყობა გადაკეთების კვალი. გეგმაში ეკლესია მართკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევრად წრიული აბსიდით, რომლის სარკმლის ქვეშ თაღოვანი ნიშია, რომლის წინ დგას საკურთხევლის ქვა. ასევე ნიშებია ჩრდილოეთით ორი, ხოლო სამხრეთით ერთი. იატაკი ქვის ფილებით არის მოგებული, კამარა სხმულია ქარგილზე. ინტერიერი მთლიანად მოხატულია, მხატვრობას რესტავრაცია ჩაუტარდა სამიოდე წლის წინ. გარედან, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან შესასვლელი არქიტრაულია, შიგნიდან კი თაღოვანი. სამხრეთის კედლის მთელს სიგრძეზე მიუყვება კარნიზი, რომლის ქვემოთ, შესასვლელის მარცხნივ შემორჩენილია მხატვრობის კვალი, ასევე სამხრეთის ფასადზე ზედა ნაწილში მე-20 საუკუნის 80-იან წლებში ჩატარდა მცირედი სარესტავრაციო სამუშაოები. დასავლეთის ფასადის ფრონტონის ზედა კუთხეში წყობაში ჩართულია ცხვრის ქანდაკაბა. დარბაზი ნათდებოდა სამხრეთის, დასავლეთისა და აღმოსავლეთის სარკმლებით. დასავლეთისა და სამხრეთის სარკმლები ვიწრო თაღოვანია, ხოლო აღმოსავლეთით, რომელიც ერთ ქვაშია ამოკვეთილი, ოვალური ფორმისაა.

## გალერეა

ფაილი:Boriti_Savane_St._George_church_(2).jpg|ცხვრის თავის ქანდაკება დასავლეთ ფასადზე
ფაილი:Boriti_Savane_St._George_church_(3).jpg|ასომთავრული წარწერები
ფაილი:Boriti_Savane_St._George_church_(4).jpg|ასომთავრული წარწერები
ფაილი:Boriti Savane St. George church 1 (1).jpg|ეკლესიის ფრესკები
ფაილი:Boriti Savane St. George church 1 (2).jpg|ეკლესიის ფრესკები
ფაილი:Boriti Savane St. George church 1 (5).jpg|ეკლესიის ფრესკები

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
იოდიდი

**იოდიდი** — იოდის ანიონი (უარყოფითად დამუხტული იონი), ფორმულით **I-**. მისი ჟანგვის ხარისხი **−1**-ის ტოლია. იოდიდი ყოველდღიურ ცხოვრებაში გამოიყენება იოდიზირებულ მარილში, როგორც მარილის დანამატად, ვინაიდან მისი ნაკლებობა ორგანიზმში იწვევს გონებრივ ჩამორჩენას.

## სქოლიო 
კატეგორია:იოდი
კატეგორია:იოდიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ანიონები
კატეგორია:დიეტური ანტიოქსიდანტები
ქლორიდი

**ქლორიდი** — ქლორის ანიონი (უარყოფითად დამუხტული იონი), ფორმულით **Cl-**. ის წარმოიქმნება, როდესაც ქლორის ატომი მიიღებს დამატებით ელექტრონს და დაიმუხტება უარყოფითად, მაგალითად ნატრიუმის ქლორიდის წყალში (პოლარულ გამხსნელში) გახსნისას. ქლორიდის მარილები, როგორიცაა ნატრიუმის ქლორიდი, წყალში კარგად ხსნადი ნივთიერებებია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლორი
კატეგორია:ქლორიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ანიონები
სეფარადი (ლენქორანი)

**სეფარადი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —  3,173 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
მირელა კუმბარო

**მირელა კუმბარო ფურჯი** (დ. 4 მარტი, 1966 ტირანა) — ალბანელი პოლიტიკოსი ქალი. დაინიშნა ალბანეთის კულტურის მინისტრი 2013 წლიდან.

1988 წელს დაასრულა ტირანას უნივერსიტეტის უცხო ენების ფაკულტეტი. ეწევა თარჯიმნის, გამომცემლის და საერთაშორისო ექსპერტის საქმიანობას საერთაშორისო კულტურული პროექტებისა და საუნივერსიტეტო კვლევითი პროგრამების სფეროში, რომელთაც ატარებენ საერთაშორისო ორგანიზაციები, როგორიცაა ევროკავშირი და ფრანკოფონია.

2012 წლიდან ტირანის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია. 2009 წელს ამავე უნივერსიტეტში დაიცვა მეცნიერებათა დოქტორის დისერტაცია თარგმნათმცოდნეობის სფეროში. 1994 წელს პარიზის სორბონის უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი თარგმნისა და კულტურათაშორისი ურთიერთობების სფეროში.

2017 წლის არჩევნებში ალბანეთის პარლამენტის მანდატი მოიპოვა გიროკასტრის ოლქიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ალბანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ალბანელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მწერლები
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზემაკური

**ზემაკური**, *ზებეყური* — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხარულის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2119,4 მ. მოხსენიებულია ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაში“:

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ტახტა

**ტახტა**, **თოხთა** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2439,3 მ (ან 2444 მ).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
თოხთა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თოხთა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* თოხთა — სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში;
* თოხთა — მთა ახალგორისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე.
გიორგი ვადაჭკორია

**გიორგი ვადაჭკორია** (დ. 8 ივნისი, 1977) — ქართველი საფეხბურთო მსაჯი.

## კარიერა
სამსაჯო კარიერა დაიწყო 2010 წელს. ნამსაჯი აქვს 214 შეხვედრა. იმსაჯა 2018 წლის საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასის ფინალი. ევროტურნირებზე ნამსაჯი აქვს 10 შეხვედრა.
### სტატისტიკა
* მატჩი: 214
* ყვითელი ბარათი(ები): 750
* წითელი ბარათი(ები): 18
* დანიშნული პენალტები: 57

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
გიორგი
კატეგორია:ქართველი საფებურთო მსაჯები
მიდაგრაბინი

**მიდაგრაბინი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთში. გაწოლილია ცენტრალურ კავკასიონზე, ხოხის ქედის ჩრდილო კალთაზე. იწყება მწვერვალ ჯიმარის ჩრდილო-დასავლეთ კალთიდან, ზღვის დონიდან 4200 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ბოლო 2950 მ სიმაღლეზეა. თოვლის ხაზის სიმაღლეა 3700 მ. სიგრძე 7,8 კმ, ფართობი 9,2 კმ². მყინვარის ბოლოდან სათავეს იღებს მდინარე გიზელდონის ერთ-ერთი მდგენელი მიდაგრაბინდონი.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
ჯამსეტი ტატა

**ჯამსეტი ტატა** (, ; დ. 3 მარტი, 1839; ნავსარი, ბრიტანეთის ინდოეთი – გ. 19 მაისი, 1904; ბად-ნაუჰეიმი, პრუსიის სამეფო) — ინდოელი პიონერი ინდუსტრიალისტი. ინდოეთის უდიდესი კონგლომერატული კომპანია Tata Group-ის დამფუძნებელი. დაიბადა ნავსარიში, ზოროასტრულ ოჯახში.

## ლიტერატურა 
* 
* n

## რესურსები ინტერნეტში 
*TataGroup/Jamsetji official biography webpage 
*"Jamsetji Tata: A Profile" 
*"Jamsetji Nusserwanji Tata A Centenary Tribute"

კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
კატეგორია:ინდოეთის ეკონომიკა
კატეგორია:ინდოელები
ფთორიდი

**ფთორიდი** — ფთორის ანიონი (უარყოფითად დამუხტული იონი). ფორმულა **F-**
(ასევე წერენ როგორც **[F]-**). მისი მარილების უმეტესობა თეთრი ან უფეროა, აქვთ მწარე გემო და არ აქვთ სუნი. ფთორიდებს გააჩნიათ სუსტი ტუტე თვისებები, წყალში ნაწილობრივ დისოცირდებიან, კონცენტრირებული ფთორიდი კოროზიულია და კანზე მოხვედრისას იწვევს მის დაზიანებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფთორი
კატეგორია:ფთორიდები
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
კატეგორია:ანიონები
საფნაქერანი

**საფნაქერანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —  1,481 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები