open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოლითეიზმი

[მინი|ეგვიპტური ღმერთების გამოსახულებები [კარნეგის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმი|კარნეგის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმში]]
**პოლითეიზმი** (ბერძნ. πολυ — ბევრი; θεός — ღმერთი) — რელიგიური მოძღვრება, რომელიც მრავალღმერთიანობას აღიარებს. პოლითეისტურ რელიგიებში ღმერთები ძირითადად გამოსახავენ ბუნების ძალებს ან სახელოვან წინაპრებს, რომლებიც შექმნილია ერთი აბსოლუტური ღმერთისგან (მონისტიკურ რელიგიებში) ან  წარმოადგენენ ერთიანი სამყაროს განუყოფელ ნაწილებს (პანთეისტურ რელიგიებში).

## ლიტერატურა 
* Greer, John Michael; *A World Full of Gods: An Inquiry Into Polytheism*, ADF Publishing (2005), ISBN 0-9765681-0-1
* Iles Johnston, Sarah; *Ancient Religions*, Belknap Press (September 15, 2007), ISBN 0-674-02548-2
* Paper, Jordan; *The Deities are Many: A Polytheistic Theology*, State University of New York Press (March 3, 2005), ISBN 978-0-7914-6387-1
* Penchansky, David, *Twilight of the Gods: Polytheism in the Hebrew Bible* (2005), ISBN 0-664-22885-2.
* Swarup, R., & Frawley, D. (2001). The word as revelation: Names of gods. New Delhi: Voice of India.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Association of Polytheist Traditions  
* International Year Of Polytheism 
* Integrational Polytheism 

## სქოლიო 

კატეგორია:თეოლოგია
კაპიტოლიუმი (ვაშინგტონი)

thumb|300px|კაპიტოლიუმი
**კაპიტოლიუმი** (United States Capitol) — შენობა, რომელშიც მოთავსებულია აშშ-ის კონგრესი. კაპიტოლიუმი არის ვაშინგტონის ყველაზე მაღალი შენობა, მშენებლობა დაიწყო 1793 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც მის საძირკველში პირველი ქვა დადო ქვეყნის პირველმა პრეზიდენტმა ჯორჯ ვაშინგტონმა. შენობა აგებულ იქნა მოყვარული არქიტექტორის უილიამ თორთონის მიერ. კაპიტოლიუმის დღე 18 სექტემბერს აღინიშნება.

კონგრესის პირველი სხდომა ამ შენობაში შედგა 1800 წლის 21 ნოემბერს. შენობაში 540 ოთახია, აქ არის როგორც სენატის, ასევე წარმომადგენელთა პალატის ადგილსამყოფელი. გუმბათის საერთო სიგრძე 89 მეტრი, ხოლო მისი დიამეტრი 11 მეტრია. გუმბათი დგას მძლავრ 36 კოლონაზე (36 კოლონა წარმოადგენდა იმ დროისთვის შტატების რაოდენობას). კაპიტოლიუმის შენობიდან პირდაპირ მიემართება მოლი, რომელიც წააგავს სახელგანთქმულ ელისეს მინდვრებს პარიზში. მოლის მეორე ბოლოში დგას დედაქალაქის მნიშვნელოვანი ორიენტირი — ვაშინგტონის მონუმენტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* კაპიტოლიუმის ვიზიტორთა ცენტრი.
* კაპიტოლიუმის არქიტექტურა.

კატეგორია:ვაშინგტონი (ქალაქი)
კატეგორია:აშშ-ის არქიტექტურა
მარტოობის ასი წელიწადი

მინიატიურა|ორიგინალური გამოცემის გარეკანი

„**მარტოობის ასი წელიწადი**“ () — კოლუმბიელი მწერლის, ნობელის პრემიის ლაურეატის, გაბრიელ გარსია მარკესის, 1967 წლის რომანი. რომანში უხვად არის გამოყენებული უძველესი კულტურული სიმდიდრე: კლასიკური მითოლოგიური თემები, ხალხური ზღაპრული სახეები. რომანის ქართული თარგმანი ეკუთვნის ელზა ახვლედიანს.

ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც გარსია მარკესი თვრამეტი წლის იყო, სურდა დაეწერა რომანი, რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა თავის პაპა-ბებიის სახლის ამბებზე, სადაც ის გაიზარდა. იგი მტკიცედ განაგრძობდა ბრძოლას აზრებთან, ფიქრობდა წერის ხელსაყრელ სტილსა და იდეაზე. ერთ დღესაც, მან ამ ყველაფერზე პასუხი მაშინ მიიღო, როდესაც ოჯახთან ერთად მანქანით აკაპულკოსკენ მიემართებოდა. მარკესმა მანქანა გზიდან მოატრიალა და ოჯახი სახლში დაბრუნდა, რათა მას წერა დაეწყო. ავტომობილიც გაყიდა, რადგან იმ პერიოდში, როცა ის წერით იქნებოდა დაკავაბული, ოჯახს საარსებოდ ფული ესაჭიროებოდა. მაგრამ რომანმა იმაზე მეტი დრო წაიღო, ვიდრე ის ვარაუდობდა, თვრამეტი თვის მანძილზე მარკესი ყოველდღე წერდა. მისი მეუღლე საკვებს ნისიად იღებდა, ბინის მეპატრონისთვის კი ცხრა თვის ქირა დაუგროვდათ გადასახდელი. 

თხრობის ფორმა, როგორც თავად მწერალი აღნიშნავს ერთ-ერთ ინტერვიუში, „სწორხაზოვანი, თანმიმდევრული და რამდენადმე ზედაპირულია“.

## სიუჟეტი 
ტრაგიკული და, ამავე დროს, სასაცილომდე უცნაურია ბუენდიების გვარის ამბავი. სიუჟეტი აღწერს ბუენდიების ოჯახის რამდენიმე თაობის ქრონიკებს, იმ დროიდან, რაც მათ ფიქციური სამხრეთამერიკული სოფელი მაკონდო დააარსეს, მათ ცხოვრებას და სირთულეებს, ინცესტის მაგალითებს, დაბადებებსა და გარდაცვალებებს. ბუენდიები უმეტესად ძლიერი ვნებებისა და რკინის ნების ადამიანები იყვნენ: უყვარდათ, სძულდათ, შრომობდნენ, ომობდნენ, ერთ დღეს კი თავს დაატყდათ სტიქია და პირისაგან მიწისა აღიგავა მაკონდო და ბუენდიების უკანასკნელი ნაშიერი.

## კრიტიკა
კრიტიკოსების მიერ მაკონდო ხშირად განზოგადებულია ლათინური ამერიკის სასოფლო დასახლებებთან ან მარკესის მშობლიურ ქალაქ არაკატაკასთან. რომანმა საყოველთაო პოპულარობა მოიპოვა, ავტორს კი 1972 წელს ნობელისა და რომულო გალიეგოსის პრემიები მოუტანა. რომანს ამერიკელი მწერალი უილიამ კენედი უწოდებდა „პირველ ლიტარატურულ ნაწარმოებს, ბიბლიის ერთ-ერთი წიგნის, „დაბადების“ შემდეგ, რომელიც მთელმა კაცობრიობამ უნდა წაიკითხოს“. „მარტოობის ასი წელიწადის“ საპასუხოდ გამოქვეყნდა ლიტერატურული კრიტიკის ასობით სტატია და წიგნი. მიუხედავად იმისა, რომ წიგნმა მრავალი აღიარება მოიპოვა, გარსია მარკესს მის წარმატებაში მაინც ეჭვი ეპარებოდა. ერთხელ მან შენიშნა: „ბევრ კრიტიკოსს ავიწყდება, რომ ისეთი რომანი, როგორიცაა „მარტოობის ასი წელიწადი“, სულ მცირედითაა ოხუნჯობა, მაგრამ სავსეა ახლო მეგობრობის სიგნალებით; აქედან გამომდინარე, წიგნის შეფასებასთან ერთად, ისინი იღებენ მისი შიგთავსის გაშიფვრის პასუხისმგებლობას და საკუთარი თავების გასულელების რისკს.

აშშ-ის პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა მარკესის აშშ-ში შესვლაზე აკრძალვა მოხსნა და „მარტოობის ასი წელიწადი“ თავის საყვარელ რომანად დაასახელა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:გაბრიელ გარსია მარკესის ნაწარმოებები
კატეგორია:1967 წლის რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
Talkie Walkie

***Talkie Walkie*** — ფრანგული ელექტრონული დუეტ Air-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს.

ამ ალბომში შეტანილი კომპოზიცია „Alone in Kyoto“ მოხვდა 2003 წლის ფილმში „თარგმანში დაკარგული“. „Run“ ჟღერს ტელესერიალ „ვერონიკა მარსის“ ეპიზოდში „Nobody Puts Baby in a Corner“, ისევე, როგორც 2004 წლის ფრანგულ ფილმში „ლილა ამბობს“.

ფრანგულად „Talkie-walkie“ იგივე, რაც ინგლისურში „walkie-talkie“ - რაციის სინონიმი.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის ალბომები
კატეგორია:Air-ის ალბომები
კატეგორია:Astralwerks-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
მოხეტიალე ნიღბის მეთოდი

**მოხეტიალე ნიღბის მეთოდი** — კომბინირებული კინოგადაღების მეთოდი, რომლის გამოყენების დროს ფილმის ყოველი კადრის გამოსახულების ნაწილ-ნაწილ შედგენა ხდება სპეციალური (სანიღბე) კინოფირის მეშვეობით. ჩვეულებრივ და სანიღბე კინოფირებზე ერთდროული გადაღების შემდეგ უკანასკნელის გამჟღავნებით იღებენ მოძრავი მსახიობის ან რომელიმე ობიექტის გაუმჭვირ სილუეტს (მოხეტიალე ნიღაბს). შემდგომ სანიღბე კინოფირს ისეთნაირად დაადებენ ზემოდან გაუმჟღავნებელ ჩვეულებრივ კინოფირს, რომ მსახიობის სილუეტურ და ნეგაფიური გამოსახულებები ერთმანეთს დაემთხვეს, და განმეორებით იღებენ გასათამაშებელი სცენის სასურველ ფონს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კინო
Barneys New York

მინი|კომპანიის ლოგო
**ბარნის ნიუ იორკი** () — 1932 წელს დაარსებული ამერიკული უნივერმაღების ქსელი. მისი სათავო ოფისი ნიუ-იორკში მდებარეობს. უნივერსმაღში იყიდება ისეთი დიზაინერების ტანსაცმელი, როგორებიცაა ჯორჯო არმანი, მანოლო ბლანიკი, ფენდი, ჟივანში, მარკ ჯეკობსი, პრადა, ჯილ სანდერი, დაიან ფონ ფურშტენბერგი და ერმენეჯილდო ძენია.

## რესურსები ინტერნეტში
* სავაჭრო ქსელის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:1923 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:აშშ-ის უნივერმაღები
მოჭრილი გორა

**მოჭრილი გორა** — ძვ. წ. II-I ათასწლეულის მიჯნისა და I ათასწლეულის დასაწყისში სამოსახლო გორა სოფელ ჩალაუბნის (გურჯაანის რაიონი) დასავლეთ განაპირა უბანში. ამ ხანაში გარე კახეთში მოსახლეობამ მთის ფერდობიდან საცხოვრებლად ხელოვნურ ბორცვებზე გადაინაცვლა. მოჭრილი გორა წარმოადგენს დაბალ, ბუნებრივ, 50 მ სიგრძის ბექობს, რომელსაც თავდასაცავი ღრმა, საფეხურებიანი თხრილი ჰქონდა შემოვლებული. თხრილიდან ამოყრილი მიწა გამოყენებულია გარე ძრუდისთვისაც და თვით სამოსახლოსათვისაც. მიწა შეზვინებულია 2 მ-ზე და ქმნის 1000 მ2 ფართობს. თხრილს ნასახლარის მხარეს საფეხურებიანი შვეული კედლები აქვს, ყრილის მხარეს კი ისეთივე დამრეცი კედლები ისეა გათვალისწინებული, რომ მომსვლელი რაც შეიძლება მეტხანს ყოფილიყო სამოსახლოზე მყოფი ადამიანი ხედვით არეში. 

მოჭრილი გორა წარმოადგენს ორფენიან სამოსახლოს. ქვედა ფენის (ძვ. წ. II-I ათასწლეულის მიჯნა) სიმძლავრეა 2 მ. იგი შეიცავს ქვის საძირკვლებისა და თიხის კედლების ნაშთებს, ბანური გადახურვის ნანგრევებს. სათავსებში მცირე რაოდენობით აღმოVნდა ამოღარული კონცენტრული ზოლებით შემკული თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ზედა ფენის (ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისი) მშენებლებს გამოუყენებიათ ქვედა ნამოსახლარის მასალა. კულტურული ფენის სიმძლავრე 0,5-0,7 მ. ზედა ნამოსახლარს თხემის კიდეზე დაჰყვება რიყის დიდი ქვების ზღუდე. ამავე ფენაში გამოვლინდა მრავალი სათავსი და პურის საცხობი თონე.

ნამოსახლარის უეცარ მიროვებაზე მიგვითითებს იატაკზე აღმოჩენილი მრავალი ჭურჭელი და ბრინჯაოს ნივთი (ცული, ისრისპირი და სხვა ნივთები), ხოლო ზედა შრეებში ბრინჯაოს ე. წ. „სკვითური“ ორფრთიანი ისრისპირების აღმოჩენა საშუალებას იძლევა დადგინდეს ნამოსახლარის განადგურების თარიღი (ძვ. წ. VII საუკუნის დასასრული - VI საუკუნე) და მტრის ვინაობა.

## ლიტერატურა
**ფიცხელაური კ.,* აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII საუკუნეები), თბ., 1973;
**ფიცხელაური კ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 158, თბ., 1984

კატეგორია:გურჯაანის  მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლიმოჟი

**ლიმოჟი** () — ქალაქი და კომუნა, ზემო ვიენის დეპარტამენტისა და ლიმუზენის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 139,026 კაცს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* ლიმოჟის უნივერსიტეტი

კატეგორია:ახალი აკვიტანიის რეგიონის ქალაქები
კატეგორია:საფრანგეთის კომუნები
მოხისი

**მოხისი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მოხისი — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში
*მოხისი — სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
მოჯამაგირის ხმა

**„მოჯამაგირის ხმა“** — სოფლის მეურნეობისა და ტყის მუშაკთა კავშირის ცენტრალური გამგეობის ორკვირეული ორგანო. გამოდიოდა 1927–1930 წლებში თბილისში. 1930 წლიდან „სასოფლო და ტყის მეურნეობის მუშა“ ერქვა. სცემდა „ახალი სოფლის“ რედაქცია (№ 1— № 10), შემდეგ სოფლის მეურნეობისა და ტყის მუშაკთა კავშირი. იბეჭდებოდა კორესპონდენციები და სპეციალური სტატიები პროფკავშირულ საკითხებზე, მიმდინარე პოლიტიკისა და სოფლის მეურნეობის შესახებ. სულ გამოვიდა 135 ნომერი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
მჟაველა

**მჟაველა** () — მცენარეთა გვარი მჟაველასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახია, ზოგჯერ  ბუჩქბალახია. აქვს სამყურა ან თათისებრ რთული ფოთოლი, კოლოფი ნაყოფი. 800-მდე სახეობა უმეტესად გავრცელებულია სამხრეთ აფრიკაში, სამხრეთ ამერიკასა და მექსიკაში. საქართველოში 5 სახეობაა. ტენიან წიწვოვან ტყეებში ხშირად გვხვდება ჩვეულებრივი მჟაველა (Oxalis acetosella). პატარა უღერო ბალახია. ღამით და მოღრუბლულ ამინდში მისი ფოთლის ფოთოლაკები იკეცება. ფოთოლი შეიცავს  C  ვიტამინსა და მჟაუნმჟავას. ზოგიერთი აფრიკისა და ამერიკის სახეობა საჭმელი ბოლქვების გამო კულტივირებულია დასავლეთ ევროპაში, ბევრი სახეობა დეკორატიულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მჟაველასებრნი
მრავალბორცვიანები

**მრავალბორცვიანები** () — უძველესი ნამარხი ძუძუმწოვრების რიგი. ჰქონდათ მრავალბორცვიანი ძირითადი კბილები და კარგად განვითარებული საჭრელები. მეზოზოურ ძუძუმწოვართა შორის მრავალბორცვიანები გამოირჩევიან სიდიდით. ზოგიერთის აზრით, ხეზე მცოცავნი უნდა ყოფილიყვნენ. იკვებებოდნენ მცებარეთა ნაყოფით. გავრცელებული იყვნენ დასავლეთ ევროპაში, ცენტრალურ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცხოვრობდნენ იურულიდან შუა ეოცენამდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
მჟაუნა

**მჟაუნა** () — მრავალწლოვანი ორსახლიანი ბალახოვანი მცენარე მატიტელასებრთა ოჯახისა. აქვს სწორი ღერო, რომლის სიმაღლე 30-100 სმ აღწევს, მოგრძო ისრისები ფოთოლი და მუქი ყავისფერი პრიალა კაკლუჭა ნაყოფი. 

საქართველოში იზრდება ბუჩქნარებში, ნატყევარ მდელოებსა და ტყის პირებზე თითქმის სუბალპურ სარტყლამდე. საადრეო ბოსტნეულია, ფოთოლი შეიცავს მჟაუნმჟავას, A და C ვიტამინებს. 

მდიდარია რკინითა და კალიუმით. მჟაუნას ჯიშებიდან კულტურაშია ბელვილური, ოდესური 17, მაიკოპური 10 და ფართოფოთლიანი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მატიტელასებრნი
კატეგორია:ბოსტნეული
კატეგორია:მხალი
მოხნეჭილა

**მოხნეჭილა** — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, ხარაგაულისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ ტოტზე, მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადების — ლაიშურისა და საკრაულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1721 მ. აგებულია ეოცენური ვულკანური წყებებით. მთა მოხნეჭილის კალთები შემოსილია ფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
მოჯალაბე

**მოჯალაბე** — ყმა გლეხთა უმდაბლესი სოციალური კატეგორია XVII-XIX საუკუნეების დასავლეთ საქართველოში. დოკუმენტებში მოჯალაბე ზოგჯერ იწოდება მესადგომედ ან მოსახლედ (). მოჯალაბე იყო ტყვე, ნამზითი ან ნასყიდი ადამიანი. მას საკუთარი მიწა და კარ-მიდამო არ გააჩნდა, თავისი ოჯახით მებატონის კარზე ცხოვრობდა, მის სრულ განკარგულებაში იყო და ყველაზე მძიმე და სათაკილო სამუშაოებს ასრულებდა (ღორის მწყემსვა, შეშის დამზადება, ღომის ცეხვა). ბატონს შეეძლო მოჯალაბის ოჯახის წევრები ცალ-ცალკე გაეყიდა. მოჯალაბეს ქალიშვილის გათხოვებაც ეკრძალებოდა. იგი თითქმის მონურ მდგომარეობაში იყო იმ განსხვავებით, რომ ბატონს მისი მოკვლის უფლება არ ჰქონდა. გლეხის გადაყვანა მოჯალაბის კატეგორიაში სასჯელის ერთ-ერთ უმძიმეს ზომად ითვლებოდა. მოჯალაბე ყმობიდან განთავისუფლდა სხვა გლეხებთან ერთად საგლეხო რეფორმის დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
სამეხი

framed|სამეხ
**სამეხი** — მეთხუთმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „ს“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 60

## სქოლიო
კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
აინი

framed|აჲინ
**აინი** (აჲინი) — მეთექვსმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც „ჸ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 70

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
იგელის სვეტი

thumb|250px|იგელის სვეტი
thumb|იგელის სვეტი
**იგელის სვეტი**, რომელიც სოფელ იგელში მდებარეობს, მაინცის ქვასთან ერთად წარმოადგენს მოზელის ნაპირზე მიწის ზედაპირზე შემორჩენილ ანტიკური ხანის რომაულ ძეგლს, რომელიც საინტერესო იმითაცაა, რომ იმ ადგილას დგას, სადაც თავის დროზე დაუდგამთ. ძეგლი რომის იმპერიის დაცემის შემდგმომ მხოლოდ იმიტომ გადაურჩა დანგრევას, რომ შუა საუკუნეებში ძეგლზე გამოსახული მთავარი მოტრაპეზე ფიგურები კონსტანტინე I და წმ. ელენე ეგონათ.

იგელის სვეტი 1986 წელს ტრირის სხვა რამდენიმე შენობა-ნაგებობასთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო კულტურის მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## ლიტერატურა 
[thumb|left|იგელის სვეტი ([უილიამ პარსის მონახაზის მიხედვით 1783 წელს შესრულებული) ედვარდ როკერის გრავიურა.]]

* Heinz Cüppers: *Arbeiten und Beobachtungen an der Igeler Säule*. In: *Trierer Zeitschrift für Geschichte und Kunst der Trierer Landes und seiner Nachbargebiete* 31 Jg. (1968), S. 222-226.
* Hans Dragendorff, Emil Krüger: *Das Grabmal von Igel*. Lintz, Trier 1924.
* Friedrich Drexel: *Die Bilder der Igeler Säule*. In: *Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Römische Abteilung*. Bd. 25, 1920, S. 84–142
* Andreas Mehl: *Wirtschaft, Gesellschaft, Totenglauben. Die "Igeler Säule" bei Trier und ihre Grabherrn*. In: *Laverna*. Bd. 8, 1997, S. 59ff.
* Eberhard Zahn: *Die neue Rekonstruktionszeichnung der Igeler Säule*. In: *Trierer Zeitschrift für Geschichte und Kunst der Trierer Landes und seiner Nachbargebiete* 31 Jg. (1968), S. 227-234.
* Eberhard Zahn: *Die Igeler Säule in Igel bei Trier*. 5. Aufl. Neusser Dr. u. Verl., Neuss 1982.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეტი ინფორმაცია და სურათები იხილეთ სოფელ იგელის გვერდზე  

კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ტრირი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
მრავალთავი

250px|thumb|მრავალთავი
**მრავალთავი**, ძველი ქართული ლიტურგიკული კრებული, სადაც თავმოყრილია საუფლო და წლის დიდი საეკლესიო დღესასწაულებისათვის განკუთვნილი საკითხავები. სახელწოდება, რომელიც პირველად დადასტურებულია „სინურ მრავალთავში“ (864), შეერქვა „ოთხთავის“ ანალოგიით. მრავალთავის ბერძნული მოდელია „პანეგირიკონი“, რომელიც თითქმის ყოველთვის შეიცავს ქრისტესა და ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილ ჰომოლიებს. მოგვიანებით ქართული მრავალთავი გამდიდრდა ჰაგიოგრაფიული მასალითაც.

ჩვენამდე მოღწეულია  მრავალთავის 10 ხელნაწერი, მათ შორის აღსანიშნავია უძველესი მრავალთავის ფრაგმენტები (ხელნაწერი S-3902, ა. შანიძემ, 1927), „სინური მრავალთავი“ (გამოსცა ა. შანიძემ, 1959), „უდაბნოს მრავალთავი“ (ხელნაწერი A -1109), „სვანური მრავალთავი“ (X საუკუნე, ხელნაწერი A-19), „პარხლის მრავალთავი“ (X საუკუნე, ხელნაწერი A-95), „კლარჯული მრავალთავი“ (ხელნაწერი A-144) და სხვა. მრავალთავის ყველა ნუსხა ნაკლულია. სავარაუდოა, რომ მრავალთავი თავდაპირველად შეიცავდა 228 დასახელების 480 ტექსტს. ი. აბულაძისა და აკაკი შანიძის გამოკვლევების მიხედვით, მრავალთავის საკითხავთა კოლექცია ეკუთვნის ქართულ თარგმანთა უძველეს ფენას. მრავალთავი თარგმნილია ბერძნულიდან, ნაწილი სომხურიდან, უფრო მცირე ნაწილი — სირიულიდან და არაბულიდან. მრავალთავების ენობრივ-ტექსტოლოგიური ანალიზი და ვარიანტთა დიდი სახესხვაობა მოწმობს, რომ VI-VII საუკუნეებში საქართველოში  დიდი რაოდენობით უნდა ყოფილიყო გავრცელებული ამ ტიპის კრებულები. ქართულმა მრავალთავებმა რიგ შემთხვევაში ბერძნულზე უკეთ შემოგვინახა ორიგინალის სახე, ზოგჯერ კი მხოლოდ ქართული ძეგლების მიხედვით შეიძლება დაკარგული ბერძნული მოდელის აღდგენა (მაგ., პეტრე იერუსალიმელის, ბარნაბა  იერუსალიმელის, ეპიფანე კვიპრელის, იუსტინე კეისრის, კირილე იერუსალიმელის, იოანე ოქროპირის საკითხავები, წინდა ნინოს სახელით ცნობილია ჰომილიები და სხვა). კრებულის იერუსალიმურ წარმომავლობას გვიდასტურებს როგორც საკითხავების ავტორთა ვინაობა, ისე მრავალთავებში დაცული ლიტურგიკული წელიწადის რიგი, რომელიც დიდ მსგავსებას ავლენს უძველესი ქართულ იადგარების, ლექციონარისა და იოანე-ზოსიმეს კალენდრებთან. ჩანს, V საუკუნეში არსებობდა ერთიანი იერუსალიმური კალენდარული წესი, რომელიც აისახა ძველ ლიტურგიკული ძეგლების ქართულ ტარგმანებში უახლესი გამოკვლევების მიხედვით, მრავალთავების ქართულად თარგმნისა და გავრცელების ხანად ვახტანგ გორგასლის ეპოქა უნდა ვივარაუდოთ და, ამდენად, თვით მრავალთავი ქართული თარგმნით ლიტერატურის ერთ-ერთ უძველეს ძეგლად მივიჩნიოთ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* კლარჯული მრავალთავი

კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
კატეგორია:მრავალთავები
ქოფი

framed|ქოფი
**ქოფი** — მეცხრამეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც ქართული „ქ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 100

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
რეში

framed|რეშ
**რეშ** — მეოცე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის როგორც რ. რიცხვითი მნიშვნელობა — 200

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
სენტ-ლუისი

**სენტ-ლუისი** () — ქალაქი აშშ-ში, მისურის შტატში. მდებარეობს შტატის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების მისურისა და მისისიპის შესართავთან. სახელი დაარქვეს ფრანგმა კოლონიზატორებმა საფრანგეთის მეფე ლუი IX-ის პატივსაცემად. 

## იხილეთ აგრეთვე
*აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები
კატეგორია:მისური
ჱ

**ჱ**, **ⴡ**, **Ⴡ**, **Ჱ** (**ეჲ**, **ეი**, ზოგჯერ „**ე-მერვეს**“ უწოდებენ) — ქართული ანბანის ასო, რომელიც დღეს თანამედროვე ქართულ ენაში აღარ გამოიყენება. ძველ ქართულ ანბანში იგი რიგით მერვე იყო და რიცხვითი მნიშვნელობაც 8 ჰქონდა. აქედან მოდის მისი სახელწოდებაც — ე-მერვე. ძველ ქართულ ენაში იხმარებოდა „ეჲ“ კომბინაციის ნაცვლად. მაგალითად:
: ქრისტ**ეჲ** — ქრისტ**ჱ**
: მთვარ**ეჲ** — მთვარ**ჱ**

XIX საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ქართული ანბანიდან ამოიღეს.

## მოხაზულობა 
ჱ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში რკალისა და ხაზის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ჱ ნუსხურში ოთხ ხაზში იწერებოდა. მხედრულში მისი მოხაზულობა ზედა სამ ხაზში არის მოთავსებული. ხელნაწერი ტექსტების მოსართავად აღნიშნული ასო ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჱ სიტყვას არ იწყებს.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჱ)
* Graphemica (ⴡ)
* Graphemica (Ⴡ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
მოხეური

**მოხეური** — მთიულური ცეკვების ჯგუფის ერთ-ერთი სახეობა. აქვს გარკვეული შინაარსი (დაძმობილება, ქალ-ვაჟის ტრფიალი, ნადირობა), ძირითადად მთიულურისთვის დამახასიათებელი მოძრაობები სრულდება. მუსიკალური ზომა 5/8.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართული ცეკვები
ჳ

**ჳ**, **ⴣ**, **Ⴣ**, **Ჳ** (**ჳე**) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეორე ასო. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ოთხასს (400), იგი შეესაბამება ბერძნულ იფსილონს.

## სულხან-საბას ლექსიკონი
„ლექსიკონი ქართულში“ სულხან-საბა ასო „ჳ“-ზე გვაწვდის შემდეგ ინფორმაციას:

## მოხაზულობა 
ჳ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზისა და წრის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. VII საუკუნეში წრიული ნაწილი ზემოთკენ იხსნება. ნუსხურში ჳ ოთხ ხაზში იწერება, მხედრულში კი — ქვედა სამ ხაზში. იგი ხელნაწერებში მხატვრული ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჳ იშვიათი ხმარების უცხოურ სიტყვებს იწყებს მხოლოდ.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჳ)
* Graphemica (ⴣ)
* Graphemica (Ⴣ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ადრიან გრენიე

**ადრიან გრენიე** ( დ. 10 ივლისი, 1976) — ამერიკელი მსახიობი, მუსიკოსი და რეჟისორი; ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი მთავარი როლით HBO-ს ტელესერიალში „ანტურაჟი“, ვინსენტ ჩეიზის როლში.

გრენიე დაიბადა და გაიზარდა ბრუკლინში, ნიუ-იორკი, დედასთან. მისი დედ-მამა ერთმანეთს 1970-იან წლებში კომუნაში შეხვდნენ, თუმცა არასდროს დაქორწინებულან. გარნიე წარმოშობით აპაჩის ტომის ადგილობრივი ინდიელისა და ევროპელის ნაზავია. დაამთავრა ფიორელო ლაგარდიას საშუალო სკოლა, შემდეგ კი ბარდის კოლეჯში სწავლობდა დრამატურგიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პე

framed|პე
framed|პე სიტყვის ბოლოში
**პე** (פא) — მეჩვიდმეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „პ“, ან „ფ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 80

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
ჴ

**ჴ**, **ⴤ**, **Ⴤ**, **Ჴ** (**ჴარი**) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეთხუთმეტე ასო. გამოითქმის, როგორც ფარინგალური ხ. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა შვიდიათასს (7000). გამოიყენება სვანურ ენაში.

XIX საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამოაზრეებმა ჴარი ქართული ანბანიდან ამოიღეს.

## მოხაზულობა 
ჴ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. იგი ნუსხურსა და მხედრულში ქვედა სამ ხაზში იწერება.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჴ)
* Graphemica (ⴤ)
* Graphemica (Ⴤ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
კატეგორია:სვანური ასოები
ჵ

**ჵ**, **ⴥ**, **Ⴥ**, **Ჵ** (**ჰოე**) — ძველი ქართული ანბანის ოცდამეთვრამეტე ასო. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა ათიათასს (10000). ჵ ზოგ შემთხვევაში გამოითქმის როგორც გრძელი ო და შეესაბამება ბერძნულ ომეგას, მაგრამ უფრო ხშირად გამოიყენებოდა შორისდებულების — ჰოი! ოი! ჰაი! აღსანიშნად, მაგალითად:

XIX საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ქართული ანბანიდან ამოიღეს.

## მოხაზულობა 
ჵ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზისა და წრეების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს.

ჵ საუკუნეების მანძილზე მხოლოდ მხატვრული ინიციალების სახით გვხვდება.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჵ)
* Graphemica (ⴥ)
* Graphemica (Ⴥ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ჶ

**ჶ**, **Ჶ** (**ჶი**) — დამატებითი ასო ქართულ ანბანში. გამოითქმის როგორც ლათინური f და კირილური ф. მეოცე საუკუნეში გამოიყენებოდა უცხოურიდან შემოსულ სიტყვებში, მაგალითად: ჶილოსოჶია, ჶილმი და სხვა, მაგრამ იგი ქართულ ენაში ვერ დამკვიდრდა და დღეს მის ნაცვლად იხმარება ფ ან ვ. 

დღეს ქართველური ენებიდან მას იყენებს ლაზური ენა, უცხოურიდან შემოსული სიტყვებისთვის.

ჶ ქვედა სამ ხაზში იწერება.

## ისტორია
დიმიტრი ბაქრაძე თავის „მოგზაურობაში“ გვაწვდის ინფორმაციას, რომ აღნიშნული ასო ქართულ ანბანში პირველად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ანტონ I-მა შეიტანა.

სულხან-საბა ორბელიანი „ლექსიკონი ქართულში“ ასო „ჶ“-ზე გვაწვდის შემდეგ ინფორმაციას:

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჶ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
კატეგორია:ლაზური ასოები
აიაჩო

**აიაჩო** () — ქალაქი კუნძულ კორსიკაზე. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, ხმელთაშუა ზღვის ულამაზეს უბეში. რკინიგზის სადგური. მოსახლეობა 58 ათ. მცხოვრები (2000). განვითარებულია სუბტროპიკული მეხილეობა, გემთმშენებლობა, თევზჭერა, მარჯნის მოპოვება. გააქვთ ზეითუნის ზეთი, ღვინო, კორპი. არის ზღვისპირა კურორტი და ტურიზმის ცენტრი. აიაჩოში დაიბადა ნაპოლეონ ბონაპარტი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ტურისტული საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
თავი (ებრაული ასო)

framed|თავ
**თავ** — ოცდამეორე, ბოლო ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „თ“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 400

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
მრავალმჭრელიანები

**მრავალმჭრელიანები** (Polyprotodontia), ძუძუმწოვრების ქვერიგი ჩანთოსნების რიგისა. უმთავრესად ხორცისმჭამელი ცხოველებია. ზედა ყბის თითოეულ მხარეზე ჩვეულებრივ 5-4 საჭრელი კბილი აქვთ, ქვედაზე — 4-3. ზოგიერთ მრავალმჭრელიანებს ჩანთა არ უვითარდება. ასეთი სახეობები მეტი ნაყოფიერებით გამოირჩევიან (ზოგჯერ 10-ზე მეტ ნაშიერს შობენ). გავრცელებული არიან ავსტრალიაში და მოსაზღვრე კუნძულებზე, აგრეთვე ამერიკაში. მრავალმჭრელიანების ქვერიგში გაერთიანებულია 5 ოჯახი: ამერიკული ოპოსუმისებრნი, მტაცებელი ჩანთოსნები, ჩანთოსანი ჭიანჭველიჭამიასებრნი, ჩანთოსანი თხუნელისებრნი და ავსტრალიური ბანდიკუტისებრნი.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 7, გვ.162, თბ., 1984

კატეგორია:ჩანთოსნები
ცადე

framed|ცადე
framed|ცადე სიტყვის ბოლოში
**ცადე** (צדי) — მეთვრამეტე ასო ებრაულ დამწერლობაში. გამოითქმის, როგორც ქართული „ც“. რიცხვითი მნიშვნელობა — 90

კატეგორია:ებრაული დამწერლობა
ჲ

**ჲ**, **ⴢ**, **Ⴢ**, **Ჲ** (**იოტა**) — ძველი ქართული ანბანის მეთხუთმეტე ასო. მისი სახელია ჲოტა. გამოითქმის, როგორც მოკლე ი. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ სამოცს (60). ჲოტა ერთადერთი ასო იყო ქართულ ანბანში, რომელიც სიტყვას არ იწყებდა. იგი ძირითადად სიტყვის ბოლოში იდგა და სახელობითი ბრუნვის ნიშანი იყო ხმოვანფუძიანი სიტყვებისთვის:
: დედა**ჲ**, მამა**ჲ**.

დღეს იგი გამოიყენება ლაზურსა და სვანურ ენებში. XIX საუკუნეში ილია ჭავჭავაძემ და მისმა თანამებრძოლებმა ეს ასო ანბანიდან ამოიღეს.

## მოხაზულობა 
ჲ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში გახსნილი წრეა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ჲ ნუსხურსა და მხედრულში შუა ორ ხაზს შორის იწერება. ხელნაწერი ტექსტების მოსართავად აღნიშნული ასო ინიციალების სახით არ გვხვდება, რამდენადაც ჲ სიტყვას არ იწყებს.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჲ)
* Graphemica (ⴢ)
* Graphemica (Ⴢ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
კატეგორია:სვანური ასოები
რა (ღვთაება)

200px|thumb|რა
 
**რა** (რე) — ძველეგვიპტური მზის ღვთაება ქალაქ ჰელიოპოლისიდან. ის ასევე იყო ძველი ეგვიპტის პირველი ფარაონი. მისი სახელი (R`) ეგვიპტურ ენაზე ნიშნავს „მზეს“. ძველეგვიპტური წარმოდგენით რა ცაზე ორჩხომელით მოგზაურობს, დილით ჰორიზონტიდან ამოდის და საღამოთი „სულთა სამეფოში“ ესვენება. რას კულტი ოფიციალურად სახელმწიფო კულტად გამოცხადდა V დინასტიის დროს (ძვ.წ. XXVI-XXV სს). რას თაყვანს სცემდნენ, როგორც ღვთაებათა მამას და მეფეს, ფარაონი მის ძედ იყო გამოცხადებული და ფარაონის სახელს წინ რა ემატებოდა. შუა სამეფოს ხანიდან რა ამონთან გაიგივდა და შეიქმნა ამონ-რა.რას საკულტო ცენტრი იყო ქალაქი ჰელიოპოლისი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტური მითოლოგია
კატეგორია:ეგვიპტური ღვთაებები
კატეგორია:შემოქმედი ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ჰელიოპოლისი

მინი|ჰელიოპოლისის ყველაზე დიდი გადარჩენილი მონუმენტი
**ჰელიოპოლისი** ( — მზის ქალაქი; ძვ. ეგვიპტ. *იუნუ*; ბიბლიაში მოხსენიებულია, როგორც *ონ*) — ანტიკური ქალაქი ძველ ეგვიპტეში ძველი სამეფოს პერიოდიდან, დღევანდელი კაიროს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ცამეტი ეგვიპტური ნომის ცენტრი. ჰელიოპოლისი დღეს წარმოადგენს ნანგრევებს და არქეოლოგიური გათხრების მნიშვნელოვანი ობიექტია.

## ლიტერატურა 
*Allen, James Paul. 2001. "Heliopolis". In *The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt*, edited by Donald Bruce Redford. Vol. 2 of 3 vols. Oxford, New York, and Cairo: Oxford University Press and The American University in Cairo Press. 88–89
*Redford, Donald Bruce. 1992. "Heliopolis". In *The Anchor Bible Dictionary*, edited by David Noel Freedman. Vol. 3 of 6 vols. New York: Doubleday. 122–123
* Bilolo, Mubabinge. 1986. ''Les cosmo-théologies philosophiques d'Héliopolis et d'Hermopolis. Essai de thématisation et de systématisation'', (Academy of African Thought, Sect. I, vol.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Windows Live Local: The Site of ancient Heliopolis
*Obelisk of Psametik II from Heliopolis, removed and  reerected by Augustus in Rome

კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები
ანკორიჯი

**ანკორიჯი** () — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ალასკის შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობა 286 184 კაცი (2009).

უდიდესი ქალაქია ალასკის შტატში. შტატის მოსახლეობის 42 %-ზე მეტი ანკორიჯში ცხოვრობს.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  დარვინი (), ავსტრალია
*  ინჩონი (), სამხრეთი კორეა
*  მაგადანი, რუსეთი
*  ტრომსე (), ნორვეგია
*  უიტბი (), გაერთიანებული სამეფო
*  ტიტოსე (), იაპონია

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Municipality of Anchorage
* The Anchorage Convention and Visitors Bureau

კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ალასკა
ჯუნო (ალასკა)

**ჯუნო** () — ქალაქი აშშ-ში, ალასკის შტატის დედაქალაქი. ნავსადგური გასტონის სრუტეში, ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დაარსდა 1880 წელს. ქალაქში არის აეროპორტი. მისდევენ თევზჭერას. განვითარებულია ხე-ტყის ხერხვა, თევზ-საკონსერვო წარმოება, ტურიზმი. სახელი ეწოდა ჯოზეფ ჯუნოს პატივსაცემად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
კატეგორია:ალასკა
ნოვოსიბირსკი

**ნოვოსიბირსკი** () — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ნოვოსიბირსკის ოლქისა და ციმბირის ფედერალური ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსკოვისა და სანქტ-პეტერბურგის შემდეგ, მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მესამე უდიდესი ქალაქია რუსეთში.

## სქოლიო 

კატეგორია:ნოვოსიბირსკის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის ოლქების დედაქალაქები
თეოდორ ბეგუელი

**თეოდორ „ტი-ბეგ“ ბეგუელი** () — ციხიდან გაქცევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პერსონაჟი. მას განასახიერებს ამერიკელი მსახიობი რობერტ ნეპერი.

„ტი-ბეგი“ ფოქს რივერის გამოსასწორებელი ციხის ერთ-ერთი პატიმარია, რომელსაც მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა არასრულწლოვანი ბავშვების გაუპატიურებისათვის და შემდეგ მათი მკვლელობისთვის. პერსონაჟი თავისი მოქმედებებით გამორჩეულია რასიზმით და დაუნდობლობით. იგი გაქცეულთაგან ერთ-ერთია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* თეოდორ „ტი-ბეგ“ ბეგუელის ბიოგრაფია 

კატეგორია:ციხიდან გაქცევის პერსონაჟები
მრავალსახლიანი მცენარეები

**მრავალსახლიანი მცენარეები**, *პოლიგამიური მცენარეები* — ყვავილოვანი მცენარეები, რომელთაც ორსქესიან ყვავილებთან ერთად ცალსქესიანი ყვავილებიც უვითარდებათ. ერთსა და იმავე მცენარეზე შეიძლება იყოს ორსქესიანი და მამრობითი ყვავილები (ანდრომონეცია) ან ორსქესიანი და მდედრობითი ყვავილები (გინომონეცია). ზოგჯერ ერთ ეგზემპლარზე ვითარდება ორსქესიანი ყვავილები, სხვებზე —  მამრობითი (ანდროდიეცია) ან მდედრობითი (გინოდიეცია). ორსქესიანი, მამრობითი და მდედრობითი ყვავილები შეიძლება სხვადასხვა მცენარეზეც განვითარდეს (ტრიეცია). აღნიშნულ ტიპებს შორის დადგენილია გარდამავალი ფორმებიც. მრავალსახლიანობა ხელს უწყობს მცენარეთა ჯვარედინ დამტვერვას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ISO 9984

**ISO 9984**-ის საერთაშორისო სტანდარტი ქართული ასოების ლათინური ასოებით წარმოდენის საშუალებას იძლევა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რომანიზაციის ქართული ეროვნული სისტემა

კატეგორია:ქართული დამწერლობა
კატეგორია:რომანიზაცია
კატეგორია:ISO რომანიზაცია
#09984
მრავალნაყოფიანები

**მრავალნაყოფიანები** (Polycarpicae) — ორლებნიანთა კლასის ფურცლებგანცალკევებულ მცენარეთა რიგი. აერთიანებს 20-ზე მეტ ოჯახს. მ. შ. ძირითადია: მაგნოლიისებრნი, ანონისებრნი, ჯავზისებრნი, დაფნისებრნი, კოწახურისებრნი, ბაიისებრნი და სხვა. ამ რიგის ხეებს, ბუჩქებს, ბალახებს (იშვიათად ლიანებს ან წყლის მცენარეებს) აქვთ ორსქესიანი, სიმეტრიული, სპირალური (აციკლური), იშვიათად ნახევარწრიული (ჰემიციკლური) ან წრიული (ციკლური) ყვავილები, მრავალი მტვრიანა და ბუტკო, თავისუდალი, ჩვეულებრივ მრავალი ნაყოფფოთოლი. 

მრავალნაყოფიანების უძველეს წარმომადგენლებს მარტივი ანატომიური აგებულება აქვთ. სისტემატიკოსთა ნაწილი მრავალნაყოფიანებს განიხილავს ფარულთესლოვანთა პრიმიტიულ ჯგუფად, რომელიც ახლოს დგას ფარულთესლოვანთა წინაპრებთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი
ემილი ბლანტი

**ემილი ოლივია ლორა ბლანტი** ( დ. 23 თებერვალი, 1983) — ოქროს გლობუსის მფლობელი ინგლისელი მსახიობი, განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში „ჩემი სიყვარულის ზაფხული“ და „ეშმაკი ატარებს პრადას“. მან მოიპოვა ოქროს გლობუსი, როგორც საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელმა ქალმა მსახიობმა, BBC-ის ტელე-ფილმისათვის „გიდეონის ქალიშვილი“ და ამავე დაჯილდოების ცერემონიალზე იყო ნომინირებული ფილმისათვის „ეშმაკი ატარებს პრადას“.

## ბიოგრაფია 
ემილი ბლანტი არის როჰამპტონიდან (ლონდონი, ინგლისი). ის ერთ-ერთია ოთხი დედმამიშვილიდან, რომლებიც ადვოკატი მამისა და მასწავლებელი დედის ოჯახში დაიბადნენ. მისი ბიძა არის კრისპინ ბლანტი, კონსერვატორი, პარლამენტის წევრი. 16 წლის ასაკში ბლანტმა ჩააბარა ექვსწლიან კოლეჯში — ჰარტვუდ ჰაუსში, რომელიც ცნობილია თავისი ხელოვნებისათვის მზადების პროგრამებით. სწორედ ამ კოლეჯში მოხიბლა მან ერთ-ერთი აგენტი.

ემილი ცხოვრობს ლონდონსა და ვანკუვერში. ის თავის მეგობარ ბიჭთან, კანადელ მომღერალ მაიკლ ბუბლეისთან ერთად ცხოვრობს, რომელსაც ის პირველად მელბურნში, ავსტრალიის სატელევიზიო დაჯილდოებაზე შეხვდა 2005 წელს. როცა ისინი შეხვდნენ მაიკლს ბლანტი სატელევიზიო პროდიუსერი ეგონა. მოგვიანებით ემილიმ ბეკ-ვოკალი ჩაწერა ბილი პოლის სიმღერის „*Me and Mrs. Jones*“-ის მაიკლისეული ქავერ-ვერსიისათვის, რომელიც შევიდა ალბომში სახელწოდებით „*Call Me Irresponsible*“.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* მსახიობის ინტერვიუ ჟურნალ Empire-სთვის
* ემილი ბლანტის რუსული ფან-საიტი 

კატეგორია:ინგლისელი ტელემსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი თეატრის მსახიობები
ფერნანდო ტორესი

**ფერნანდო ხოსე ტორეს სანსი** (; დ. 20 მარტი, 1984, ფუენლაბრადა, ესპანეთი), მეტსახელად „ელ ნინიო“ (El Niño - ბიჭუნა) — ესპანელი ფეხბურთელი, მადრიდის „ატლეტიკოს“ თავდამსხმელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მრავალჟამიერი

**მრავალჟამიერი** — ქართული  ხალხური სამხმიანი სუფრული სიმღერა და სასულიერო საგალობელი. სუფრული მრავალჟამიერი ორგვარია — სოფლური და ქალაქური. არის აგრეთვე გრძელი და მოკლე მრავალჟამიერი. 

გრძელ მრავალჟამიერს ვხვდებით ქართლურ და კახურ სასიმღერო შემოქმედებაში. იგი ფორმის, ფაქტურის, სტრუქტურის დახვეწილობით, მხატვრული გამომსახველობის საშუალებათა სიმდიდრით ქართული მუსიკალური ფოლკლორის მშვენებაა. ამ სიმღერის ლაღად გაშლილ ჰანგს ამთავრებს 2 ზემოთა ხმა, რომლებიც გაბმული ბანის ფონზე ერთიმეორეს ხან ენაცვლებიან, ხან პარალელურად მოჰყვებიან და ქმნიან კონტრაპუნქტულ შეხამებებს. საყურადღებოა მეტრის ცვალებადობა, კილოური გადასვლები, სამოდულაციო ხერხები, რომელთა საშუალებით მრავალჟამიერი ყოველ გამეორებისას თითო საფეხურით მაღლდება, ემოციური ზემოქმედება მატულობს და სიმღერა საზეიმო ხასიათს იღებს. მრავალჟამიერის პოეტური ტექსტი ნებისმიერია, ხშირად მიმართავენ აფორიზმებს. 

მოკლე მრავალჟამიერი კუპლეტური ფორმისაა. მას არ გააჩნია პოეტური ტექსტი, შემოფარგლულია მიმართვით იმისდამი, ვისი სადღეგრძელოც შეისვა — „მრავალჟანიერ ღმერთმან ინებოს თქვენი სიცოცხლე“, რომელსაც მისდევს სამადლობელი — „მადლობელი ვარ სადღერგრძელოსთვის“. აღმოსავლეთ საქართველოში მას ხმათა ჰომოფონიურობა ახასიათებს, დასავლეთ საქართველოში — პოლიფონიური შეხამება. 

ქალაქური მრავალჟამიერი წარმოიშვა XIX საუკუნეში ევროპული მუსიკისა და რუსული საეკლესიო გალობის ზეგავლენით. ამას ადასტურებს მრავალჟამიერის პოპულარული სახელწოდებები „ცეტური“, რომელიც მომდინარეობს გერმანული სამუსიკო ტერმინისაგან „ცე დურ“ (დო მაჟორი) და „ცერკოვნი“, რომელიც ცხადია, მომდინარეობს რუსული „церковный“-დან. სხვა ქალაქური მრავალჟამიერებიც მსგავს მუსიკალურ მასალაზეა აგებული. 

სასულიერო მრავალჟამიერი  საზეიმო ხასიათის საგალობელია, სრულდება ეკლესიაში, რომელიმე პიროვნების ან მოვლენისადმი მიძღვნილი პარაკლისის დროს. ტექსტი შედგება მხოლოდ ერთი სიტყვისაგან — „მრავალჟამიერ“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
სიმღერა

[მინი|300პქ|ამერიკელი ჯაზის მომღერალი [ბილი ჰოლიდეი, 1947 წ.]]
**სიმღერა** — მუსიკალური კომპოზიცია, რომელიც შეიცავს ტექსტს.

სიმღერის შექმნის ბევრი გზა არსებობს. ზოგი ადამიანი სხვებთან ერთად ქმნის ჯგუფს, თხზავს და წერს სიმღერას რათა ფული იშოვოს. აგრეთვე არსებობს ხალხური სიმღერა. ხალხური სიმღერები თაობიდან თაობას ზეპირად გადაეცემიან, ამიტომ ისინი ხშირად იცვლებიან, ვრცელდება მათი რამდენიმე ვარიანტი და ავტორის ვინაობა უცნობი რჩება.სიმღერის კიდევ ერთი გავრცელებული ფორმაა პაროდია. პაროდიის ავტორები ხშირად ცვლიან ტექსტს, მაგრამ მელოდიას უცვლელს ტოვებენ. ამდაგვარი ტიპის სიმღერები იქმნება ხალხის გასამხიარულებლად. 
 
სიმღერას ხშირად ეძახიან ისეთ მუსიკალურ კომპოზიციასაც რომელიც ტექსტს არ შეიცავს და მხოლოდ ინსტრუმენტების ხმითაა გაჯერებული.

### სიმღერის სახეობები 
* ჰიმნი
* ქანთრი
* კარაოკე
* ხალხური
* საესტრადო
* როკი
* რომანსი
* რეპი
* პაროდია

## ლიტერატურა 
*Marcello Sorce Keller (1984), "The Problem of Classification in Folksong Research: a Short History", Folklore, XCV, no. 1, 100- 104.


კატეგორია:მუსიკა
სონას ფედერალური გამოსასწორებელი ციხე

262პქ|მინი|ფედერალური სონას გამოსასწორებელი ციხე
**სონას ფედერალური გამოსასწორებელი ციხე** (ინგლ. The Federal Penitentiary of Sona) არის გამოგონილი ციხე, რომელიც გვხვდება ამერიკულ ტელესერიალ ციხიდან გაქცევაში. ციხე გადაღებულია პანამაში და იგი ძირითადად გვხვდება მესამე სეზონში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფოქს რივერ სტეიტის გამოსასწორებელი ციხე

სონა
კატეგორია:ციხიდან გაქცევა
სპაიდერვიკის ქრონიკები (ფილმი)

„**სპაიდერვიკის ქრონიკები**“ () — 2008 წლის ფენტეზის ჟანრის ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ჰოლი ბლეკისა და ტონი დიტერლიზის ამავე სახელწოდების ბესტსელერი წიგნების სერიის ადაპტირებულ ვარიანტს. თავგადასავალი ვითარდება ჯარედ გრეისის და მისი ოჯახის გარშემო, როდესაც აღმოაჩენენ წიგნს, რომელსაც ისინი ფერიებთან, ავ სულებთან - ე.წ. გობლინებთან და სხვა ზღაპრულ ქმნილებებთან მიჰყავს. ფილმის რეჟისორია მარკ უოტერსი.

ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ფრედი ჰაიმორი, სარა ბოლჯერი, მარტინ შორტი, ნიკ ნოლტი და სეთ როგენი. შექმნილია Nickelodeon Movies-ის მიერ, ხოლო დისტრიბუციას უწევს Paramount Pictures. ფილმი 2008 წლის 14 თებერვალს გამოვიდა, ხოლო ამავე წლის 24 ივნისს DVD-ზე და ე.წ. Blu-ray დისკზე გამოიცა აშშ-ში.

ფილმის შესამოსავალმა 162,839,667 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
დრამის თეორია

**დრამის თეორიის** მთავარი საკვლევი საკითხი არის ის, თუ რამდენად შეეფერება კონკრეტულ დრამას კონკრეტული შინაარსი, სტრუქტურა და ფორმა და აქედან გამომდინარე დრამის თეორია ცდილობს შეიმუშავოს დრამის წერისა თუ რეციპიენტზე ზემოქმედების ზოგადი პრინციპები, რომლებიც თეორიებად ყალიბდება. ამგვარი დრამის  თეორიები სხვადასხვა ავტორებმა, დრამატურგებმა სხვადასხვა დროს შეიმუშავეს. ამ თეორიებს შორის მრავალი განსხვავება შეინიშნება, მაგრამ ძირითადი განსხვავება კი ისაა, რომ ანტიკური და კლასიკური გუსტავ ფრაიტაგის დეფინიციის თანახმად (იხ. დრამის პირამიდალური აგება) დრამა ე.წ. დახურული დრამებს მიეკუთვნება, ხოლო კლაისტიდან მოყოლებული ბიუხნერი და ბრეხტი ღია დრამებს წერდნენ.

## არისტოტელისეული დრამა 
ეს თეორია არისტოტელემ (ჩვენი წელთაღრიცხვის 384–322) ანტიკური ბერძნული თეატრისთვის შეიმუშავა თავისი დროის პოეტთა  ტრაგედიის გაგების მიხედვით. ეპოსისაგან განსხვავებით ტრაგედიაში მოქმედების წარმოსახვა (მიმესისი) უნდა იყოს სამეტყველო ფორმაში გადმოცემული და გამოტახული, ანუ გათამაშებული და არა უბრალოდ შეტყობინებული, ან მონათხრობი. მოქმედების სცენიურ წარმოდგენას მიმდინარეობისას უნდა ახასიათებდეს გარკვეული აღმავლობა და ვარდნა, რათა თანაგანცდა, ელეოსი (*ბერძნულად* ≈ ‛ვაება’) და ფობოსი (*ბერძნულად* ≈ ‛ჟრუანტელი’) გამოიწვიოს და ამ აფექტების საშუალებით შედგეს კათარსისი, ანუ ბერძნულიდან ქართულად ≈ ‛წმენდა’, ‛განწმენდა’, ‛თვითგანწმენდა’. 

გარდა მისა, არისტოტელე დრამისათვის ადგილის, (მოქმედების ადგილი არ უნდა იცვლებოდეს) დროისა (მოქმედება უნდა სრულდებოდეს ერთი დღე–ღამის განმავლობაში) და მოქმედების ერთიანობას მოითხოვს. ავტორის თანახმად, (არისტოტელე) თეატრალური პიესაში მთავარ მოქმედებას დასრულებული სახე უნდა ჰქონდეს; მოქმედების დასაწყისი, მოქმედების შუა ნაწილი, ანუ ცენტრი და მოქმედების დასასრული. ყოველივეს კი გამჭოლ ხაზად უნდა გასდევდეს ერთი მთავარი ამბავი, ანუ მთელი მოქმედების განმავლობაში ერთი და მთავარი მოსახდენი უნდა  ჩაისახოს, ან დაიწყოს, განვითარდეს და დასრულდეს დროსა და სივრცეში. დრამატურგის მიერ მოქმედებაში შემოტანილი ყოველი ახალი ელემენტი აუცილებლად უნდა მსახურებდეს მთავარი მოქმედების განვითარებას და განავრცობდეს მას რაღაც სიახლით, ანუ ყოველი შემოტანილი სიახლე მოქმედების მდინარებას უნდა ჰმატებდეს რამეს. რადგან, რასაც ფუნქცია არ გააჩნია, არისტოტელეს აზრით, არაა ერთი მთლიანის ნაწილი და ამდენად ზედმეტი და უსარგებლოა.

მრავალი ავტორი XIX საუკუნის მიწურულამდე ცდილობდა დრამები არისტოტელისეული კრიტერიუმების თანახმად ეწერა და ცდილობდა არისტოტელესთან შესაბამისობაში გაემართლებინა, ან ლეგიტიმურ–ეყო საკუთარი ხშირად არც თუ ისე კარგი პიესა. 

დღესაც კი მრავალი დრამის თეორია არისტოტელის თეორიის ანალიზს ეფუძნება .

## კორნელისეული დრამა 
პიერ კორნელიმ (1606–1684) შეიმუშავა დრამის თეორია ბაროკოს მოწამეთა დრამაზე დაყრდნობით. მოწამეთა ტრაგედიებისთვის დამახიასიათებელია მოქმედ პირთა პოლარული კონსტელაციები:  ერთი მხრივ „გმირები“ იმდენად არიან დარწმუნებული თავიანთ სიწმინდეში, რომ  „კატასტროფა“ არც უნდა მოხდეს. მეორე მხრივ კი „გმირთა“ მოწინააღმდეგენი იმდენად ბოროტნი არიან, რომ „გმირის დაცემა“ მაყურებლისათვის წინასწარვე არის ცხადი.

## იხილეთ აგრეთვე 
კატეგორია:დრამა
Blond Ambition Tour

**Blond Ambition Tour** — ამერიკელ მომღერალ მადონას რიგით მესამე ტურნე, რომელიც გაიმართა 1990 წელს და შეიცავდა 57 შოუს 27 ქალაქში, იაპონიაში, ჩდ. ამერიკასა და ევროპაში. ის ოთხ თვეს გაგრძელდა და დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია თავისი რელიგიური და სექსუალური დატვირთვის გამო. ჟურნალმა „როლინგ სტოუნმა“ მას „ქორეოგრაფიულად დამუშავებული, სექსუალურად პროვოცირებული ახირებულობა“ უწოდა და 1990 წლის საუკეთესო ტურნედ აღიარა.

## სიმღერების სია 
# Express Yourself (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Everybody)
# Open Your Heart
# Causing a Commotion
# Where's The Party
# Like a Virgin
# Like a Prayer (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Act of Contrition)
# Medley:
## Live to Tell
## Oh Father
# Papa Don't Preach
# Sooner or Later
# Hanky Panky
# Now I'm Following You
# Material Girl
# Cherish
# Into the Groove (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Ain't Nobody Better)
# Vogue
# Holiday (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Do the Bus Stop)
# Keep It Together (შეტანილია ნაწყვეტები სიმღერიდან Family Affair)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია ტურნეს შესახებ მადონას ოფიციალურ გვერდზე 

კატეგორია:მადონას ტურნეები
კატეგორია:1990 წლის საკონცერტო ტურნეები
მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები

[მინი|[ველური *Caenorhabditis elegans*-ის მოლეკულები, განათებული ფერადი შუშის ფონზე.]]
**მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები** —  ცხოველები და მცენარეები, რომელთა სხეული შედგება მრავალი უჯრედისა და მათი წარმოებულებისაგან (უჯრედშორისო ნივთიერება). მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების სხეულის შემქმნელი უჯრედები თვისებრივად განსხვავებული და დიფერენცირებულია და გაერთიანებულია ქსოვილებად., ორგანოებად. მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების ონტოგენეზი უმეტეს შემთხვევაში (ვეგეტატიური გამრავლების გარდა) იწყება ერთი უჯრედის (გამეტის, სპორისა და სხვა) გაყოფითა და დიფერენცირებით. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ერთუჯრედიანი ორგანიზმები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ორგანიზმები
მრავალფარფლიანები

**მრავალფარფლიანები** () — თევზების გვარი მრავალფარფლიანისებრთა ოჯახისა. აქვთ 14-16 ფარფლი, წაგრძელებული სხეული (სიგრძე 120 სმ-მდე), გვერდებიდან ოდნავ შებრტყელებული, სხეული დაფარულია ქერცლით. საცურაო ბუშტი ასრულებს „ფილტვის“ როლს. მრავალფარფლიანები წყლის ზედაპირზე ამოდიან და ჰაერს ყლაპავენ. ატმოსფერული ჰაერის გარეშე 2-3 საათში იღუპებიან. გვარში 10 სახეობაა. ბინადრობენ აფრიკის მდინარეთა წყნარ ყურეებსა და ტბების ლაგუნებში. იკვებებიან წვრილი თევზებით და უხერხემლო ცხოველებით. მცირე სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ. ხორცი გემრიელია. ზოგი სახეობა სააკვარიუმოა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სხივფარფლიანი თევზები
შარლოტ გოლდენბლატი

**შარლოტ იორკ-გოლდენბლატი** (; დაბადებისას **იორკი**; ყოფილილი **იორკ-მაკდუგალი**) — გამოგონილი პერსონაჟი HBO-ს სერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“. მას მასახიობი — კრისტინ დეივისი განასახიერებს.

კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში (პერსონაჟები)
კატეგორია:გამოგონილი პერონაჟები
ელონგაცია

** ელონგაცია** (ლათ. elongo — ვშორდები) მნათობისა:

* ქვედა პლანეტის ისეთი მდებარეობა ცის სფეროზე, როდესაც პლანეტა მზიდან მაქსიმალურად დაშორებული მოჩანს. მზის მიმართ პლანეტის მდებარეობის მიხედვით ელონგაცია შეიძლება იყოს აღმოსავლეთისა ან დასავლეთისა;
* პლანეტის თანამგზავრის უდიდესი კუთხური დაშორება პლანეტის ცენტრიდან;
* ვარსკვლავის ისეთი მდებარეობა ცაზე, როდესაც მისი აზიმუტის აბსოლუტური სიდიდე უდიდეს მნიშვნელობას აღწევს.
## ლიტერატურა
შეერთება (ასტრონომია)

thumb|270px|მთვარისა და ვენერის ახლო შეერთების სამი თანმიმდევრული დღე
**პლანეტების შეერთება** (აგრეთვე *პლანეტების მწკრივი*, *კონფიგურაციები*) ასტრონომიაში — ორი ან მეტი მზის სისტემის ობიექტების განლაგება ერთ ხაზზე, ან ერთმამეთთან ახლოს.

კონფიგურაციები ასტრონომიაში არის მზის, მთვარის, პლანეტებისა და მზის სისტემის სხვა სხეულთა განსაკუთრებული ურთიერთმდებარეობანი ცის სფეროზე. ქვედა პლანეტებისათვის, რომელთა ორბიტები დედამიწის ორბიტის შიგნითაა, განასხვავებენ ზედა და ქვედა შეერთებებს მზესთან (ამ დროს პალნეტისა და მზის ეკლიპტიკური გრძედები თანატოლია) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ ელონგაციებს (პლანეტიდან მზემდე ხილული კუთხური მანძილი უდიდესია). ზედა შეერთებისას პლანეტა მზის მიღმაა და მის სხივებშია გაუჩინარებული, ქვედა შეერთებისას კი შეიძლება გამოჩნდეს მისი გავლა მზის დისკოზე. ორბიტათა ელიფსურობის გამო პლანეტის კუთხური მანძილი მზიდან ელონგაციების დროს ცვალებადობს. მერკურისათვის იგი აღწევს 28°, ვენერისათვის კი — 48°.

ზედა პლანეტებისათვის (მათი ორბიტები დედამიწის ორბიტის გარეთაა) განასხვავებენ ზედა შეერთების (მზისა და პლანეტის ეკლიპტიკური გრძედებითანატოლია), პირისპირდგომას (გრძედთა სხვაობა 180°) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ კვადრატურებს (გრძედთა სხვაობა 90°-ია). ამ პლანეტების დამზერა ყველაზე უკეთ შეიძლება პირისპირდგომის დროს.

ანალოგიურად განიმარტება მთვარის, მცირე ცთომილების, კომეტების, კოსმოსური ზონდებისა და სხვა სხეულთა კონფიგურაციები. მაგ., მთვარის კონფიგურაციები შეესაბამება მთვარის ფაზებს. მთვარისა და პლანეტების კონფიგურაციების ცხრილები ყოველწლიურად ქვეყნდება ასტრონომიულ წელიწდეულებში.

## პლანეტების კონფიგურაციები 2008 — 2020 წლებში
### 2008
### 2009
### 2010
### 2011
### 2012
### 2013
### 2014
### 2015
### 2016
### 2017
### 2018
### 2019
### 2020
კატეგორია:ასტრონომიული მოვლენები
კატეგორია:მზის სისტემა
კენდის ბერგენი

thumb|კენდის ბერგენი
**კენდის პატრისია ბერგენი** (; დ. 9 მაისი, 1946) — კინოაკადემიის ჯილდოზე ნომინირებული და ემის ჯილდოს მფლობელი ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. ცნობილია თავისი როლებისთვის ტელევიზიასა და სიტკომებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შეერთება

**შეერთება** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* შეერთება — სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში
* შეერთება — მილების ბოლოების შეერთება
* შეერთება — მანქანათა ნაწილების შეერთება
* შეერთება — ასტრონომიაში, პლანეტების მწკრივში განლაგება.
ნატიფ ხელოვნებათა სკოლა (პარიზი)

thumb|240px|შესასვლელი ბონაპარტის ქუჩიდან.

**ნატიფი ხელოვნების სკოლა** ( ფრანგ. École des Beaux-Arts) მიუთითებს რამდენიმე გავლენიან სკოლაზე საფრანგეთში. მათგან ყველაზე განთქმულია **ნატიფი ხელოვნების ეროვნული უმაღლესი სკოლა**, რომელიც ამჟამად პარიზის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს, ლუვრის მოპირდაპირედ, მე-6 რაიონში. სკოლის ისტორია 350 წელს ითვლის და ევროპის მრავალი გამოჩენილი ხელოვანი ჰყავს გაზრდილი. ე.წ. "ბოზ-არტის" სტილი ეყრდნობოდა კლასიკურ "ატიკურობას" და მიზნად ისახავდა ამ იდეალიზებული ფორმების შენახვასა და ამ სტილის მომავალი თაობებისთვის გადაცემას. როგორც სენის სანაპიროზე მდებარე ეკლესია  1991 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

კატეგორია:ბოზ-არტი
კატეგორია:განათლება საფრანგეთში
კატეგორია:საფრანგეთის არქიტექტურული სკოლები
კატეგორია:საფრანგეთის სამხატვრო სკოლები
კატეგორია:პარიზი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში