open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2020

**აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი 2020** () — შეჯიბრი, რომელიც ჩატარდა 2020 წლის 26-დან 29 ოქტომბრამდე. პანდემიის გამო, ტურნირი ჩატარდა ონლაინ პლატფორმაზე lichess.

ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა დიდოსტატი უესლი სო, რომელმაც 11 შესაძლებლიდან 9 ქულა დააგროვა. ეს შედეგი აშშ-ის ჩემპიონატების ისტორიაში მესამე საუკეთესო მაჩვენებელია (ბობი ფიშერის 1964 წლის 11/11 და 1966 წლის 9½/11 შედეგების შემდეგ).

## რეგლამენტი 
* **სისტემა**: წრიული, 11 ტური.
* **დროის კონტროლი**: 25 წუთი პარტიის ბოლომდე, ყოველ სვლაზე 5 წამის დამატებით (სწრაფი ჭადრაკი).
* **მთავარი არბიტრი**: კრის ბერდი.
* **ადგილების განაწილება თანაბარი ქულების შემთხვევაში**:
# ურთიერთშორის შეხვედრა;
# შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობა;
# კოიას სისტემა;
# ბერგერის კოეფიციენტი;
# მოგებების რაოდენობა;
# რეიტინგი.

## მონაწილეები 
მონაწილეთა რეიტინგი მოცემულია 2020 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით.

## საპრიზო ფონდი 
საერთო საპრიზო ფონდი შეადგენდა 150 000 აშშ დოლარს. თანაბარი ქულების შემთხვევაში თანხა იყოფოდა მოთამაშეებზე (გარდა პირველი ადგილისა).

* 1-ლი ადგილი: 40 000 $
* მე-2 ადგილი: 25 000 $
* მე-3 ადგილი: 16 000 $
* მე-4 ადგილი: 13 000 $
* მე-5 ადგილი: 11 000 $
* მე-6 ადგილი: 9 000 $

## ტურების მიმოხილვა 
### პირველი დღე 
| valign="top" |

| valign="top" |

|}

### მეორე დღე 
| valign="top" |

| valign="top" |

|}

### მესამე დღე 
| valign="top" |

| valign="top" |

|}

### მეოთხე დღე 
| valign="top" |

|}

## მდგომარეობა ტურების მიხედვით 
## საბოლოო სატურნირო ცხრილი 
**შენიშვნა:** უჯრის ფერი აღნიშნავს ფიგურების ფერს კონკრეტულ პარტიაში: &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; — თეთრი, &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; — შავი.

## რეპორტაჟები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტურნირის ოფიციალური გვერდი
* უესლი სო — აშშ-ის 2020 წლის ჩემპიონი (Chess.com)

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:2020 წელი ჭადრაკში
ბრენდონ ჯეი მაკლარენი

**ბრენდონ ჯეი მაკლარენი** (დ. 15 ოქტომბერი, 1982) — კანადელი მსახიობი. მისი დებიუტი ეკრანზე 2002 წელს, ტელესერიალში *„Just Cause“* შედგა. ის ცნობილია თავისი მთავარი და მეორეხარისხოვანი როლებით ისეთ შოუებში, როგორიცაა: *„Graceland“*, *„Power Rangers S.P.D.“*, *„Ransom“*, ''„Harper's Island“*, *„The Rookie“* და *„Slasher“*. მას ასევე შესრულებული აქვს როლები მხატვრულ ფილმებში: *„She's the Man“*, *„Tucker & Dale vs. Evil“* და *„Dead Before Dawn“*. 

2005 წელს მაკლარენმა პოპულარობა მოიპოვა ჯეკ ლენდორსის, წითელი რეინჯერის მთავარი როლით სერიალში *„Power Rangers S.P.D.“*. მას შემდეგ მან მრავალფეროვანი როლები შეასრულა სხვადასხვა ფილმსა თუ ტელესერიალში.

## ადრეული ცხოვრება
მაკლარენი ირასა და დენის მაკლარენების ოჯახში დაიბადა. მან დაამთავრა ჯონსტონ ჰაიტსის საშუალო სკოლა სურეიში (ბრიტანეთის კოლუმბია, კანადა), მოგვიანებით კი ნიუ-ორკში მდებარე ოლბანის უნივერსიტეტის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ადამიანის ბიოლოგიის სპეციალობით. მაკლარენი უნივერსიტეტში სპორტული სტიპენდიით სწავლობდა და სასწავლებლის *NCAA*-ის პირველი დივიზიონის საფეხბურთო გუნდის წევრი იყო.

## კარიერა
მაკლარენი მოწვეული მსახიობის სტატუსით გამოჩნდა სერიალის — *„Blade: The Series“* ეპიზოდში სახელწოდებით *„Bloodlines“*. გარდა ამისა, ის მონაწილეობდა ტელესერიალის — *„The Best Years“* პირველ სეზონში, სადაც განასახიერა დევონ სილვერი — მთავარი გმირის, სამანტა ბესტის შეყვარებული. ის ასევე კარგად არის ცნობილი კანადელი მაყურებლისთვის ლენინის, სემის შეყვარებულის როლით პოპულარულ შოუში *„Being Erica“*. გარდა ამისა, მან განასახიერა ჯამილ დექსტერი (პერიოდული როლი) TNT-ის სერიალში *„Falling Skies“*. ის ასევე მონაწილეობდა ისეთ როლებში, როგორიცაა: აშშ-ის საბაჟო აგენტი დეილ ჯეიკსი სერიალში *„Graceland“*, მარკო — *„Girlfriends' Guide to Divorce“*, დენი ბუკერი — *„Chicago Fire“* და ბენეტ აჰმედი — *„The Killing“*. მან ასევე შეასრულა ქსავიერ უილსონის როლი Disney+-ის სერიალში *„Turner & Hooch“*.

## პირადი ცხოვრება
მაკლარენი ადრე მიეკა ტენენტზე იყო დაქორწინებული. ისინი 2014 წელს განქორწინდნენ.

## ჯილდოები
2015 წელს მაკლარენს გადაეცა *Golden Maple* ჯილდო ნომინაციაში „საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი აშშ-ში ტრანსლირებულ ტელესერიალში“, სერიალში *„Graceland“'' შესრულებული როლისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:მსახიობები
კატეგორია:კანადელები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები
ზურაბ ზურაბაშვილი

**ზურაბ ავლიპის ძე ზურაბაშვილი** (დ. 13 აპრილი, 1938, თბილისი) — ქართველი ფსიქიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1978).

დაიბადა ავლიპ ზურაბაშვილისა და ელენე ზურაბაშვილ-ლუნდის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ახლანდ. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, თსსუ) სამკურნალო ფაკულტეტი 1962 წელს. 1965 წლიდან მუშაობდა მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ. შ. 1996 წლიდან ხელმძღვანელობდა ფუნქციური დიაგნოსტიკის ლაბორატორიას. ზურაბაშვილის სამეცნიერო შრომები ეხება ფსიქიატრიის აქტუალურ საკითხებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
პავლე ზურაბიანი

**პავლე ალექსანდრეს ძე ზურაბიანი** (დ. 27 იანვარი, 1874, ქ. შუშა, ყოფ. ელიზავეტპოლის გუბერნია, ახლანდ. აზერბაიჯანი, — გ. 21 თებერვალი, 1942, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე არქიტექტორი, ეროვნებით სომეხი.

დაამთავრა პეტერბურგის სამოქალაქო ინჟინერთა ინსტიტუტი (1898). მუშაობდა თბილისის თვითმმართველობაში არქიტექტორად. მისი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: ყოფ. სომხური სემინარიის შენობა არსენალის მთაზე, პაატა სააკაძის ქ. №1 (1910–1911, არქიტექტორ მიხეილ ნეპრინცევთან ერთად), IV სამმართველოს სამკურნალო კომბინატი, ილია ჭავჭავაძის გამზირი №5 (1937, არქიტექტორ პავლე უშენინთან ერთად; დაანგრიეს 2012 წელს, შემორჩენილია შენობის ფასადის მხოლოდ მცირე ფრაგმენტი), საცხოვრებელი სახლები (კოჯრის ქ. №3, ვ. სარაჯიშვილის ქ. №3ა, მ. წინამძღვრიშვილის ქ. №39). ზურაბიანმა შეადგინა აგრეთვე ეკონომიკურად მცირე შეძლების მცხოვრებთათვის საცხოვრებელი სახლის ტიპობრივი პროექტი (თბილისი, 1910).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1942
კატეგორია:სომეხი არქიტექტორები
კატეგორია:თბილისელები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
რიჩოლის ნაპრალები

**რიჩოლის ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-18, LAC-73). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ რიჩოლის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). რიჩოლის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-18
მესინის გონზაგას ციხესიმაგრე

**მესინის გონზაგას ციხე**, ასევე ცნობილი როგორც **კასტელ გონზაგა** — ციხესიმაგრე მესინაში, სიცილიაში. აშენდა მე-16 საუკუნის შუა ხანებში და სამხედროების მიერ 1973 წლამდე გამოიყენებოდა. დღეს ციხე კარგ მდგომარეობაშია.

## ისტორია
1540-იან წლებში, მზარდი ოსმალეთის იმპერიის შიშით, მესინის თავდაცვითი ნაგებობების მოდერნიზაცია მიმდინარეობდა. ფორტე გონზაგა ქალაქის კედლებს გარეთ, მონტეპიზელის ბორცვზე აშენდა. მას შეეძლო დაეცვა ქალაქისკენ მიმავალი მთიანი სახმელეთო გზები და ასევე გადაჰყურებდა მესინის სრუტეს. ციხესიმაგრე ბერგამოელმა სამხედრო ინჟინერმა, ანტონიო ფერამოლინომ დააპროექტა. მას დახმარებას უწევდა მესინელი ფრანჩესკო მაუროლიკო. ციხესიმაგრეს სახელი სიცილიის ვიცე-მეფის, დონ ფერანტე გონზაგას პატივსაცემად ეწოდა და მისი მშენებლობა 1545 წელს დასრულდა.

1571 წელს ლეპანტოს ბრძოლაში კათოლიკეების გამარჯვების შემდეგ ოსმალეთის საფრთხე შემცირდა და ციხესიმაგრის მნიშვნელობამაც კლება დაიწყო. იგი გამოიყენებოდა 1674–1678 წლების აჯანყების დროს ესპანური მმართველობის წინააღმდეგ. საბოლოოდ, ესპანეთმა სიცილია 1713 წელს დაკარგა, თუმცა ხუთი წლის შემდეგ, ოთხთა ალიანსის ომის დროს, კუნძულზე შეიჭრა. ამ შემოჭრისას ციხესიმაგრეს დიდი წინააღმდეგობა არ გაუწევია და იგი ესპანელმა გენერალმა ლუკა სპინოლამ აიღო.

ციხესიმაგრე მეორე მსოფლიო ომშიც გამოიყენებოდა: თავდაპირველად მას გერმანული და იტალიური ძალები იყენებდნენ მოკავშირეთა შემოჭრამდე, ხოლო შემდგომში ამერიკელი მოწინავე დამკვირვებლები იყენებდნენ საარტილერიო ცეცხლის კორექტირებისთვის იტალიაში შეჭრის დროს. იგი სამხედრო ობიექტად რჩებოდა 1973 წლამდე, სანამ იტალიის არმიამ იგი მესინის მუნიციპალიტეტს არ გადასცა.

## დაგეგმარება 
ციხესიმაგრეს აქვს ვარსკვლავისებური ფორმა რამდენიმე ბასტიონით. მთელ სტრუქტურას გარს აკრავს თხრილი. ციხესიმაგრის ტერასაზე მდებარეობს მცირე სამლოცველო.

## სქოლიო
კატეგორია:მესინა
კატეგორია:ციხესიმაგრეები
ზიგურდ ზურაბაშვილი

**ზიგურდ ავლიპის ძე ზურაბაშვილი** (დ. 23 მარტი, 1936, ლენინგრადი, — გ. 5 მაისი, 2013, თბილისი) — ქართველი ჰისტოლოგი და ემბრიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1988). 

დაიბადა ავლიპ ზურაბაშვილისა და ელენე ზურაბაშვილ-ლუნდის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ახლანდ. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, თსსუ) სამკურნალო ფაკულტეტი 1961 წელს. 1970 წელს იყო მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თავის ტვინის პათომორფოლოგიის განყოფილების გამგე, 1988 წლიდან — ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიისა და ემბრიოლოგიის კათედრის გამგე, 2004 წლიდან — ამავე ინსტიტუტის ფუნდამენტური მედიცინის კათედრის ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიისა და ემბრიოლოგიის სექციის ხელმძღვანელი. 2006 წლიდან იყო თსსუ-ის ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიისა და ემბრიოლოგიის კათედრის კონსულტანტი. მისი შრომები ეხება თავის ტვინის პათომორფოლოგიის აქტუალურ საკითხებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2013
კატეგორია:ქართველი ჰისტოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
ოლე რემერი

**ოლე კრისტენსენ რემერი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1644, ორჰუსი — გ. 19 სექტემბერი, 1710, კოპენჰაგენი) — დანიელი ასტრონომი, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პროფესორი (1681 წლიდან). 1675 წელს იუპიტერის თანამგზავრებზე დაკვირვებით განსაზღვრა სინათლის სიჩქარე. გამოიგონა მერიდიანული წრე, ეკვატორიალი და სხვა ასტრონომიული ინსტრუმენტები, რომელთა საშუალებით განსაზღვრა 1000-ზე მეტი ვარსკვლავის დახრილობა და პირდაპირი აღვლენა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს რემერი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დანიელი ასტრონომები
მატეგრიფონი

მინი|მატეგრიფონის ციხესიმაგრე (*როკა გელფონია*)
**მატეგრიფონი**, ასევე ცნობილი, როგორც **მატაგრიფონე**, **მატეგრიფონე** ან **როკა გელფონია** — შუა საუკუნეების ციხე მესინაში, სიცილიაში, რომელიც მდებარეობდა დღევანდელი პრინციპე უმბერტოს ქუჩაზე. მისი სტრატეგიული მდებარეობა კლდოვან ბორცვზე, ისტორიული ქალაქის ცენტრთან ახლოს, ნავსადგურისა და მესინის სრუტის შთამბეჭდავ ხედს იძლეოდა. მე-19 საუკუნეში ის ციხედ გადაკეთდა. 1908 წლის მიწისძვრის შედეგად დანგრევამდე შედგებოდა კვადრატული საპყრობილისგან, რომელსაც ჰქონდა გალავნები და გამაგრებული იყო მრავალკუთხა კოშკებით. მხოლოდ რვაკუთხა კოშკი შემორჩა და ის მე-20 საუკუნის ქრისტე მეფის სალოცავის ეკლესიაშია ინტეგრირებული, რომელიც მესინის თვალსაჩინო ღირსშესანიშნაობაა და დომინირებს მის ჰორიზონტზე.

სახელი „მატაგრიფონი“ „ბერძენ მკვლელებს“ ან „მკვლელ ბერძნებს“ გულისხმობს, რადგან მესინის მოსახლეობა ძირითადად ბერძნული წარმოშობის იყო.

## ისტორია
### შუა საუკუნეები 
მატეგრიფონის ციხესიმაგრე თავდაპირველად აიგო როგორც ხის ციხესიმაგრე 1061 წელს ნორმანი ლორდ რობერტ გუისკარის მიერ. 1190 წელს იგი განაახლა ინგლისის მეფე რიჩარდ I-მა „ლომგულმა“ მესინაში ყოფნისას, როდესაც იგი მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის ფარგლებში წმინდა მიწისკენ მიემართებოდა. მანვე ბრძანა ციხესიმაგრის ნაწილობრივი დემონტაჟი 1191 წელს კვიპროსის დასაპყრობად გამგზავრებამდე.
1240 წელს საღვთო რომის იმპერატორმა ფრიდრიხ II შტაუფენმა ბრძანა ციხესიმაგრის ხელახლა აშენება კირქვით. იმ პერიოდის დოკუმენტებში იგი მოხსენიებულია როგორც *Castrum novum* (ახალი ციხესიმაგრე). მოგვიანებით იგი ანჟუს დინასტიის ხელში გადავიდა.

სიცილიური სერობის შემდეგ, სამეფო ვიკარი ერბერტ ორლეანელი ოჯახთან და მეფე შარლ I ანჟუელის მომხრეებთან ერთად ციხესიმაგრეში გაიხიზნა, რომელსაც ალაიმო და ლენტინის მეთაურობით განრისხებული მესინელები გარს შემოეხვივნენ და დააზიანეს. თუმცა, მათ მისცეს უსაფრთხოდ წასვლის უფლება, რის შემდეგაც ციხესიმაგრე შეკეთდა. მას შემდეგ, რაც ანჟუელები სიცილიიდან განდევნეს, მატაგრიფონე ახალი მმართველი დინასტიის — არაგონის სახლის კონტროლის ქვეშ გადავიდა. XIII საუკუნის ბოლოს იგი არაგონის მეფე პედრო III-ის მეუღლის, დედოფალ კონსტანციას რეზიდენცია გახდა.

XV საუკუნის ბოლოს ციხესიმაგრე გააფართოვა მეფე ფერდინანდ II არაგონელმა, რომლის ლათინური წარწერა (1496) დღემდე შემორჩენილი კოშკის აღმოსავლეთ მხარესაა ამოკვეთილი.
შემდგომი საუკუნეების განმავლობაში იგი მესინის მოსახლეობის მიერ ესპანელი მმართველების წინააღმდეგ მოწყობილი არაერთი აჯანყების ეპიცენტრი იყო.

მატაგრიფონე თითქმის სრულად განადგურდა 1908 წლის 28 დეკემბრის კატასტროფული მიწისძვრის შედეგად.
მასზე დამონტაჟებულია 13 ტონიანი ზარი, რომელიც 1935 წელს მტრის ზარბაზნების გადამდნარი ბრინჯაოსგან ჩამოასხეს. იმავე წელს ციხესიმაგრის ნანგრევებზე აშენდა „ქრისტე მეფის“ ტაძარი (Sacrario di Cristo Re) და ომის მემორიალი, რომლის შემადგენლობაშიც მოექცა შემორჩენილი კოშკი.

## იმავე სახელწოდების ადგილები 
მატეგრიფონი ასევე იყო პელოპონესში მდებარე აკოვას ციხესიმაგრის ალტერნატიული სახელწოდება, რომელიც XIII-XIV საუკუნეებში აქაიის სამთავროში აკოვას ბარონიის რეზიდენციას წარმოადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:მესინა
კატეგორია:ციხესიმაგრეები
ალი ჰუსეინ კაფი

**ალი კაფი** ( დ. 7 ოქტომბერი, 1928 — გ. 16 აპრილი, 2013) — ალჟირელი პოლიტიკოსი, რომელიც იკავებდა სახელმწიფო უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარისა და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობას 1992 წლიდან 1994 წლამდე.

## ადრეული წლები
ალი კაფი დაიბადა ელ-ჰარუშში 1928 წელს. იგი თავმჯდომარედ მუჰამედ ბუდიაფის მკვლელობის შემდეგ აირჩიესs და მართავდა ქვეყანას მანამ, სანამ მას ლიამინ ზერუალი ჩაანაცვლებდა.

## გარდაცვალება და დაკრძალვა
კაფი 84 წლის ასაკში, 2013 წლის 16 აპრილს, შვეიცარიის ქალაქ ჟენევაში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ელ-ალიას სასაფლაოზე,

## ჯილდოები
### ეროვნული ჯილდოები
* ეროვნული ღირსების ორდენის დიდოსტატი

## იხილეთ აგრეთვე
*ალჟირის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი
კატეგორია:ალჟირის პრეზიდენტები
კატეგორია:ალჟირელი პოლიტიკოსები
საიდ მოჰამედ ჯაფარი

**საიდ მოჰამედ ჯაფარი** (  ), სრული სახელი **საიდ მოჰამედ ჯაფარ ელ ამჯადი** (დ. 14 აპრილი, 1918, კომორის კუნძულები — გ. 22 ოქტომბერი, 1993), — კომორის კუნძულების (État comorien) მეორე პრეზიდენტი 1975 წლის 3 აგვისტოდან 1976 წლის 3 იანვრამდე, ასევე კომორის კუნძულების მთავრობის მთავარი მინისტრი 1972 წლის ივლისიდან დეკემბრამდე.

## პოლიტიკური კარიერა
1975 წლის 3 აგვისტოს ექვსი პოლიტიკური პარტიის კოალიციამ, რომელიც ცნობილია როგორც გაერთიანებული ეროვნული ფრონტი, დაამხო აჰმედ აბდალაჰის მთავრობა უცხოელი დაქირავებული მებრძოლების დახმარებით, რომელთაც ბობ დენარი ხელმძღვანელობდა.

საიდ მოჰამედ ჯაფარი მხარს უჭერდა მომრიგებლურ მიდგომას საფრანგეთისა და მაიოტის საკითხის მიმართ. 1975 წლის ნოემბერში, გაერთიანებულ ერების ორგანიზაციაში კომორის სახელმწიფოს მიღების დროს, საიდ მოჰამედ ჯაფარმა სიტყვით მიმართა ასამბლეას. 1976 წლის იანვარში ჯაფარმა ძალაუფლება გადასცა რადიკალ მემარცხენე ლიდერს ალი სუალიჰს.

საფრანგეთში ემიგრაციაში მყოფი საიდ მოჰამედ ჯაფარი 1973 წელს აირჩიეს საფრანგეთის სენატში.

საიდ მოჰამედ ჯაფარი იყო საიდ ათუმანის ბიძა. ათუმანი ხელმძღვანელობდა ხანმოკლე დროებით მთავრობას, რომელიც კომორის კუნძულებს მართავდა მას შემდეგ, რაც 1978 წლის მაისში ალი სუალიჰი გადატრიალების შედეგად ჩამოაგდეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კომორის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Discours Said Mohamed Djafar - ONU 1975 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
საიდ ატუმანი

**საიდ ატუმანი** — კომორელი პოლიტიკოსი, რომელიც კომორის კუნძულების მეოთხე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1978 წლის 13 მაისიდან 23 მაისამდე. იგი იყო ქვეყნის პირველი და მეორე პრეზიდენტების აჰმედ აბდალასა და საიდ მოჰამედ ჯაფარის დისშვილი.

## პოლიტიკური კარიერა
იგი მსახურობდა კომორის სახელმწიფოს (État Comorien) შინაგან საქმეთა მინისტრად მცირე ხნით 1975 წელს, როდესაც კომორის კუნძულებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს, თუმცა ეს თანამდებობა დაკარგა მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებაში ალი სუალიჰი მოვიდა. 1978 წლის 13 მაისს ატუმანი დაეხმარა იმ გადატრიალების მოწყობას, რომლის შედეგადაც სუალიჰი დაამხეს.

1978 წლის 23 მაისამდე ატუმანი სათავეში ედგა ხანმოკლე დროებით მთავრობას და ხელმძღვანელობდა პოლიტიკურ-სამხედრო დირექტორატს, რომელმაც კომორის სახელმწიფო ჩაიბარა. გადატრიალებიდან ათი დღის შემდეგ, პარიზის ემიგრაციიდან მორონიში დაბრუნდა ორი პიროვნება, რომლებმაც დააფინანსეს ეს გადატრიალება: ყოფილი პრეზიდენტი აჰმედ აბდალაჰი (რომელიც თავად იყო 1975 წლის გადატრიალების მსხვერპლი) და ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი მოჰამედ აჰმედი. მას შემდეგ, რაც ატუმანმა მათ ფორმალურად გადასცა ძალაუფლება, მათ თავი ერთობლივ პრეზიდენტებად გამოაცხადეს და სახელმწიფოს სახელი შეუცვალეს, სახელმწიფოს ეწოდა „კომორის ფედერაციული ისლამური რესპუბლიკა“ (*République Fédérale Islamique des Comores*). მალევე ამის შემდეგ აბდალა ერთპიროვნულ მმართველად დასახელდა.

ატუმანის შესახებ სხვა ინფორმაცია ნაკლებად არის ცნობილი, გარდა იმისა, რომ მისი ოჯახის კიდევ რამდენიმე წევრი იყო პოლიტიკოსი. იგი იყო საიდ მოჰამედ ჯაფარის დისშვილი, რომელიც 1975 წლის აგვისტოდან 1976 წლის 3 იანვრამდე კომორის ეროვნული აღმასრულებელი საბჭოს მე-10 და მე-11 თავმჯდომარე იყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*კომორის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯეროლამო სერსალე

**ჯეროლამო სერსალე** (; დ. 1584, ნეაპოლი — გ. 1 დეკემბერი, 1654, იქვე) — იტალიელი იეზუიტი ასტრონომი და სელენოგრაფი, ასევე ცნობილი ლათინური სახელწოდებით **ჰიერონიმუს სირსალისი** ().

მისი გვარი ნეაპოლიტანური დიდგვაროვანი ოჯახიდან იყო, რომელიც სორენტოდან წარმოიშვა. ქალაქი სერსალე, კომუნა სამხრეთ იტალიის პროვინცია კატაზაროში, 1620 წელს დაარსდა. იეზუიტმა მღვდელმა, სერსალემ, საკმაოდ ზუსტი რუკა დახატა 1650 წლის 13 ივლისის სავსემთვარეობისა. რუკა 1651 წელს გამოაქვეყნეს. მას სწავლობდა არაერთი ასტრონომი, როგორებიც იყვნენ გრიმალდი, ხოლო რიჩოლიმ თავის „Almagestum novum“-სა და „Astronomia reformata“-ში ას დადებითი შეფასება მისცა. დღეს მისი ნახვა ესპანეთის ქალაქ კადიზში, სან-ფერნანდოს საზღვაო ობსერვატორიაშია შესაძლებელი. თავისი ტელესკოპით, იეზუიტმა მამა დანიელე ბარტოლიმ 1644 წელს ნეაპოლში მარსზე ორი ლაქა დააფიქსირა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს სირსალისი.

## სქოლიო
მოჰამედ თაკი აბდულქარიმი

**მოჰამედ თაკი აბდულქარიმი** ( დ. 20 თებერვალი, 1936 — გ. 6 ნოემბერი, 1998) — კომორის კუნძულების მეექვსე პრეზიდენტი 1996 წლის 25 მარტიდან მის გარდაცვალებამდე, 1998 წლის 6 ნოემბრამდე.

## ცხოვრება
იგი დაიბადა მბენიში, ნგაზიჯაში და სარგებლობდა საგვარეულო პრივილეგიებით. ის იყო ჯუმბე ფუმუს შთამომავალი ბა ვაზირის კლანიდან, რომელიც სულთან ბოინა ჰაჯის საგვარეულოს განეკუთვნება. ბავშვობაში იგი მადაგასკარზე სწავლობდა, შემდეგ კი განათლების გასაგრძელებლად საფრანგეთში გაემგზავრა, სადაც მოიპოვა საინჟინრო ხარისხი საზოგადოებრივ სამუშაოებში. გრანდ-კომორზე დაბრუნების შემდეგ, საიდ მოჰამედ შეიხმა იგი ნძუანზე საზოგადოებრივ სამუშაოებზე პასუხისმგებელ პირად დანიშნა, სადაც მან აჰმედ აბდალაჰი გაიცნო.

## კარიერული პოზიციები
*1970: განვითარების მინისტრი საიდ იბრაჰიმ ბენ ალის მეორე მთავრობაში.
*1971: განათლების მინისტრი.
*1972: სოფლის მეურნეობის განვითარების მინისტრი საიდ მოჰამედ ჯაფარის მთავრობაში.
*1973: სპეციალური დაგეგმარების მინისტრი აჰმედ აბდალაჰის მმართველობისას.
*1975: შინაგან საქმეთა მინისტრი.მოგვიანებით მან გაწყვიტა კავშირი აბდალაჰთან და 1984 წლის დეკემბრიდან 1990 წლის იანვრამდე საფრანგეთში იმყოფებოდა დევნილობაში.

## შემდგომი პოლიტიკური კარიერა
1990 წელს თაკი ქვეყანაში დაბრუნდა და აბდალაჰის გარდაცვალების შემდეგ გამართულ 1990 წლის არჩევნებში პრეზიდენტობის კანდიდატი გახდა. თუმცა, არჩევნებში საიდ მოჰამედ ჯოჰარმა გაიმარჯვა. ამის შემდეგ თაქიმ კვლავ საფრანგეთს შეაფარა თავი 1990 წლის მარტიდან 1991 წლის ნოემბრამდე. იგი იკავებდა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას 1992 წლის 7 იანვრიდან 15 ივლისამდე, ხოლო 1995 წლის 2 ოქტომბრიდან 5 ოქტომბრამდე იყო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. 1996 წლის 25 მარტს იგი აირჩიეს კომორის კუნძულების პრეზიდენტად, რომელ თანამდებობასაც 1998 წლის 6 ნოემბრამდე, გარდაცვალებამდე იკავებდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კომორის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიგელ მარია პორასი

**მიგელ მარია პორასი** (დ. 29 სექტემბერი, 1816 — გ. 15 ივნისი, 1887) — კოსტა-რიკის დროებითი პრეზიდენტი 1849 წლის 15 ნოემბრიდან 26 ნოემბრამდე, რის შემდეგაც მან ძალაუფლება თავის უფროს ძმას, ხუან რაფაელ მორა პორასს გადააბარა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
სიკინოსი

**სიკინოსი** (ბერძნ.: *Σίκινος*) — საბერძნეთის კუნძული და  მუნიციპალიტეტი კიკლადის კუნძულებში. ის მდებარეობს იოსისა და ფოლენგდროს კუნძულებს შორის. სიკინოსი თირას რეგიონალური ერთეულის ნაწილია.

ძველ საბერძნეთში იგი ცნობილი იყო როგორც **ოენოე** ან **ოინოე** (ძველ ბერძნულად: Οἰνόη, ღვინის კუნძული). ის განსხვავდება ახლომდებარე კუნძულებისგან, როგორიცაა იოსი, მშვიდი და შედარებით ნაკლებად განვითარებული ხასიათით. სამხრეთ ზღვის სანაპიროზე ორი სოფელია: *„ალოპრონია“*, რომელიც პორტია, ხოლო მთებში უფრო მაღლა მდებარე კიდევ ერთი სოფელი - ხორა. მთებში მდებარე ხორა შედგება ორი ერთმანეთის მიმდებარე დასახლებისგან: დასავლეთით *„კასტრო“* და აღმოსავლეთით *„ხორიო“.* ხორასა და ნავსადგურში რამდენიმე ტავერნაა. ნავსადგურის სანაპირო კუნძულის ორი დიდი ქვიშიანი პლაჟიდან ერთ-ერთია. კუნძულზე რამდენიმე უძველესი ნანგრევია, თუმცა ზოგიერთი მათგანი მოშორებითაა. სამი მოასფალტებული გზაა, ერთი აშენებულია ვერტოდრომთან დასაკავშირებლად, მეორე კი ქვიშიან სანაპიროზე, ასევე არის რამდენიმე კარგად მოვლილი მიწის გზა და შვიდი რუკაზე დატანილი საფეხმავლო ბილიკი. კუნძულის დიდი ნაწილი ძალიან რთულია მისადგომად რელიეფის გამო. კუნძულის თითქმის მთელი ტერიტორია დაფარულია ტერასებით, რომლებიც ოდესღაც ფართოდ გამოიყენებოდა სოფლის მეურნეობისთვის. ახლა კუნძულზე მხოლოდ რამდენიმე გამოიყენება, რომელთა უმეტესობა სახელმწიფო სუბსიდიებით ფუნქციონირებს. 2021 წლის აღწერის მონაცემებით, მუნიციპალიტეტში 253 მცხოვრები იყო. იგი მოიცავს დაუსახლებელ კუნძულ კარდიოტისას და სხვა დაუსახლებელ კუნძულებს. მისი საერთო ფართობი 42,507 კვადრატული კილომეტრია (16,412 კვ. მილი).

ანტიკურ ხანაში კუნძულზე ამავე სახელწოდების ქალაქი იყო.  ამბობენ, რომ თავდაპირველად მას ვაზის მოყვანის გამო ოენოე ერქვა, მაგრამ თოასისა და ოენოეს ვაჟის საპატივცემულოდ სიცინოსი ეწოდა. ის, სავარაუდოდ, იონიელების მიერ იყო კოლონიზებული. სხვა ბერძნული კუნძულების მსგავსად, ის ბერძენ-სპარსეთის ომებში ქსერქსე I-ს დაემორჩილა თუმცა შემდგომში ათენის საზღვაო იმპერიის ნაწილი გახდა. უძველესი ქალაქის ნაშთები მაღალ და ციცაბო მთაზეა განლაგებული.

ასევე დღემდე შემორჩენილია პითიელი აპოლონის უძველესი ტაძარი, რომელიც ამჟამად ეპისკოპოსის (ἡ Ἐπισκοπή) ეკლესიად არის გადაკეთებული. ის მთების მთავარ ქედსა და მარცხნივ მდებარე მწვერვალს შორის ჩაღრმავებაში დგას, რომელზეც უძველესი ქალაქის ნანგრევებია. როსის მიერ იქ ნაპოვნი წარწერიდან ვიგებთ, რომ ეს პითიელი აპოლონის ტაძარი იყო. ეს ადგილი ბრიტანელმა მკვლევარმა თეოდორ ბენტმა და მისმა მეუღლემ 1884 წლის იანვარში მოინახულეს. 2022 წელს კიკლადების სიძველეთა ეფორატს მიენიჭა ევროპა ნოსტრას ჯილდო ძეგლის გათხრებისა და აღდგენისთვის, რომელიც ამჟამად რომაულ 
მავზოლეუმად და მოგვიანებით ბიზანტიურ ეკლესიად ითვლება.

## რესურსები ინტერნეტში
ეს სტატია მოიცავს ტექსტს ამჟამად საჯარო დომენში არსებული პუბლიკაციიდან: სმიტი, უილიამი, რედ. (1854–1857). „სიცინოსი“. ბერძნული და რომაული გეოგრაფიის ლექსიკონი. ლონდონი: ჯონ მიურეი.https://www.loebclassics.com/view/strabo-geography/1917/pb_LCL049.485.xml
## რესურსები ინტერნეტში
*Official website 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთი
კატეგორია:ბერძნული ენა
კატეგორია:ძველბერძნული კულტურა
კატეგორია:კუნძულები
ხესის ხიმენეს სამორა

**ხესის ხიმენეს სამორა** (დ. 8 თებერვალი, 1823 — გ. 30 სექტემბერი, 1897) — კოსტა-რიკელი ექიმი და პოლიტიკოსი, რომელიც კოსტა-რიკის მე-4 და მე-6 პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1863-დან 1866 წლამდე და 1868-დან 1870 წლამდე.

იგი სახალხო კენჭისყრით აირჩიეს 1863 წელს, თუმცა უფლებამოსილების დაწყებიდან ორ თვეში კონგრესი დაითხოვა. მისი პრეზიდენტობის დროს მან თავშესაფარი მისცა ელ-სალვადორის ყოფილ პრეზიდენტს, გენერალ ხერარდო ბარიოსს, რის გამოც ცენტრალური ამერიკის დანარჩენმა ოთხმა მთავრობამ კოსტა-რიკასთან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა.

1866 წელს, მანდატის დასრულების შემდეგ, მან პრეზიდენტის თანამდებობა დემოკრატიულად გადააბარა ხოსე მარია კასტრო მადრისს, თუმცა ორი წლის შემდეგ იგი სახელმწიფო გადატრიალების გზით დაამხო და პრეზიდენტის თანამდებობა მეორედ დაიკავა. ეს მეორე ვადა, თავის მხრივ, 1870 წლის 27 აპრილს მომხდარი გადატრიალებით დასრულდა.

ხესის ხიმენესი იყო სამგზის პრეზიდენტის, რიკარდო ხიმენეს ორეამუნოს მამა.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
ანისეტო ესკიველ საენსი

**ანისეტო ესკიველ საენსი** (დ. 18 აპრილი, 1824 — გ. 22 ოქტომბერი, 1898) — კოსტა-რიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც კოსტა-რიკის მე-9 პრეზიდენტად იყო 1876 წლის მაისიდან ივლისამდე, სანამ მას სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხობდნენ.

იგი დაიბადა 1824 წლის 18 აპრილს კარტაგოში (კოსტა-რიკა). მონათვლისას მას ანისეტო დელ კარმენი დაარქვეს. მისი მშობლები იყვნენ ნარსისო ესკიველ ი სალასარი და ურსულა საენს ულოა. 1856 წლის 29 თებერვალს, სან-ხოსეში, მან ჯვარი დაიწერა ანა ისაურა კარაზო პერალტაზე, მანუელ ხოსე კარაზო ბონილიასა და მარია ტორიბია პერალტა ი ეჩავარიას ქალიშვილზე. ამ ქორწინებიდან ცამეტი შვილი შეეძინათ: ხულია, ხორხე ადოლფო, მატილდე ადელა (და მარია კარიდად დე სიონი), რობერტო, პაულინა, სარა, ალფრედო, ადრიანა, ისაურა, ანისეტო და როზა ესკიველ კარაზოები.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
ვისენტე ერერა სელედონი

**ვისენტე ერერა სელედონი** (დ. 8 თებერვალი, 1821 — გ. 30 სექტემბერი, 1888) — კოსტა-რიკელი იურისტი, მოსამართლე და პოლიტიკოსი, რომელიც კოსტა-რიკის მე-7 პრეზიდენტად იყო 1876 წლიდან 1877 წლამდე. იგი ხელისუფლებაში მოვიდა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად, რომელმაც პრეზიდენტი ანისეტო ესკიველი დაამხო, მომდევნო წელს კი თანამდებობიდან გენერალ ტომას გვარდიას სასარგებლოდ გადადგა.

## ბიოგრაფია
იგი იყო ხოსე კლეტო ერერა სალასარისა (1798–1880) და ანტონია სელედონ მასისის (დაბ. 1854) ვაჟი. 1839 წელს მან დაამთავრა ფილოსოფიის ფაკულტეტი სან-ხოსეს წმინდა თომას სასწავლებელში, ხოლო 1846 წლის მაისში გაემგზავრა გვატემალაში, სადაც 1849 წელს სან-კარლოს ბორომეოს უნივერსიტეტში სამართლის დოქტორის ხარისხი მიიღო. კოსტა-რიკაში ადვოკატის სტატუსი 1850 წლის 20 მაისს მოიპოვა.

1853 წლის 18 დეკემბერს მან ჯვარი დაიწერა გვადალუპე გუტიერეს გარსიაზე, რომელიც იყო ატანასიო გუტიერეს ი ლისაურსაბალის (კოსტა-რიკის უმაღლესი სასამართლოს პრეზიდენტი 1832-1833 წლებში) ქალიშვილი. მათ სამი შვილი შეეძინათ: ანჟელიკა, ვისენტე და მერსედეს ერერა გუტიერესები.

## იდეოლოგია
მისი იდეოლოგია ხასიათდებოდა კონსერვატიული და დოქტრინალური პოზიციებით, რომლებიც დაკავშირებული იყო კათოლიკური ეკლესიის ხედვებთან, განსაკუთრებით განათლების სფეროში. იგი იყო სან-ხოსეს საქველმოქმედო საბჭოს პრეზიდენტი, საეკლესიო კურიის მთავარი ნოტარიუსი და კოსტა-რიკის ეპარქიის კაბილდოს (საბჭოს) მდივანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
ასენსიონ ესკიველ იბარა

**ასენსიონ ესკიველ იბარა** (დ. 10 მაისი, 1844 — გ. 15 აპრილი, 1923) — ნიკარაგუაში დაბადებული იურისტი, პროფესორი და პოლიტიკოსი, რომელიც კოსტა-რიკის მე-17 პრეზიდენტად იყო 1902-დან 1906 წლამდე. ესკიველმა კოსტა-რიკის მოქალაქეობა 1869 წელს მიიღო.

საპრეზიდენტო ვადის დასრულების შემდეგ, იგი 1917 წლიდან 1920 წლამდე კოსტა-რიკის უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტი იყო.

## კოსტა-რიკის პრეზიდენტი
მან კენჭი საპრეზიდენტო არჩევნებში პირველად 1889 წელს იყარა, თუმცა ხოსე ხოაკინ როდრიგესთან დამარცხდა. მან კვლავ მიიღო გამოწვევა 1901 წლის არჩევნებში, სადაც გაიმარჯვა. ეს მისი მეორე საპრეზიდენტო მცდელობა იყო და 1902 წელს დაიწყო მისი ერთადერთი პრეზიდენტობა.

მის მთავრობას მოუწია სუსტი და ნაკლებად განვითარებული ეკონომიკის მქონე ერის მართვა; მიუხედავად ამისა, მისმა ადმინისტრაციამ მოახერხა წყნარი ოკეანის მიმართულებით რკინიგზის მშენებლობის წინ წაწევა და ეროვნული ჰიმნის ტექსტის დამტკიცება.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
რიკარდო ხიმენეს ორეამუნო

**რიკარდო ხიმენეს ორეამუნო** (დ. 6 თებერვალი, 1859 — გ. 4 იანვარი, 1945) — კოსტა-რიკელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც სამჯერ მსახურობდა კოსტა-რიკის პრეზიდენტად: 1910–1914, 1924–1928 და 1932–1936 წლებში. კოსტა-რიკის ლიბერალური პოლიტიკის თვალსაჩინო ფიგურა, იგი ასოცირებული იყო „რესპუბლიკურ პარტიასთან“, მოგვიანებით კი „ეროვნულ რესპუბლიკურ პარტიასთან“. საპრეზიდენტო ვადების გარდა, ხიმენესი სამჯერ აირჩიეს კონსტიტუციურ კონგრესში. მას ასევე ეკავა საკვანძო პოზიციები აღმასრულებელ და სასამართლო შტოებში: 1889-1890 წლებში იყო საგარეო საქმეთა მდივანი, ხოლო 1890-1892 წლებში უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტი.

ორგზის პრეზიდენტის, ხესუს ხიმენეს სამორას ვაჟი, რიკარდო ხიმენესი იყო ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი იურისტი და ლიბერალი პოლიტიკოსი კოსტა-რიკის ისტორიაში. მან დაამთავრა წმინდა თომას უნივერსიტეტი და შექმნა კარიერა, რომელიც ხელისუფლების რამდენიმე შტოს მოიცავდა.

1910 წელს, მისი პირველი საპრეზიდენტო ვადის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, კარტაგოს პროვინციას თავს დაატყდა გამანადგურებელი მიწისძვრა, რომელმაც ქალაქის დიდი ნაწილი დაანგრია და ასობით მსხვერპლი გამოიწვია. ვინაიდან კარტაგო იმ დროს ქვეყნის უდიდესი ქალაქი იყო, ხიმენესის პირველი ადმინისტრაციის ერთ-ერთი ცენტრალური გამოწვევა მისი რეკონსტრუქციის ზედამხედველობა გახდა. კატასტროფის საპასუხოდ, მისმა მთავრობამ აკრძალა ალიზით (adobe) მშენებლობა, რაც მიწისძვრის დროს განსაკუთრებით მოწყვლადი აღმოჩნდა. მისი პირველი ვადის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო კოსტა-რიკის საგარეო ვალის რესტრუქტურიზაცია და კონსოლიდაცია, მათ შორის საფრანგეთის წინაშე არსებული ფინანსური ვალდებულებების დიდი ნაწილის დაფარვა.

ხიმენესი პრეზიდენტად მეორედ 1923 წელს აირჩიეს. მეორე ვადის განმავლობაში (1924–1928) იგი ხელმძღვანელობდა არაერთ ინსტიტუციურ და ინფრასტრუქტურულ პროექტს. მნიშვნელოვან მიღწევებს შორის იყო ეროვნული სადაზღვევო ბანკის (Banco Nacional de Seguros), იპოთეკური საკრედიტო ბანკისა (Banco de Crédito Hipotecario) და სოფლის მეურნეობის სკოლის (Escuela de Agricultura) დაარსება. მან ასევე დააფუძნა ჯანდაცვის სამინისტრო, რაც მნიშვნელოვანი წინ გადადგმული ნაბიჯი იყო საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მართვაში. ინფრასტრუქტურის კუთხით, მისმა ადმინისტრაციამ დაიწყო წყნარი ოკეანის რკინიგზის სისტემის ელექტრიფიკაცია და ხელი შეუწყო პუნტარენასის პორტის განვითარებას. ვადის დასრულების შემდეგ, ხიმენესი ოთხი წლით დროებით ჩამოშორდა პოლიტიკურ ცხოვრებას.

კონსტიტუციური გზით ხიმენესი თავის ბოლო საპრეზიდენტო ვადაზე 1932 წელს აირჩიეს. ამ პერიოდში მისი ადმინისტრაცია ფოკუსირებული იყო ქვეყნის ინფრასტრუქტურისა და საგანმანათლებლო სისტემის გაუმჯობესებაზე. აშენდა რამდენიმე დიდი სასკოლო შენობა, ხოლო საგზაო ქსელები მთელ კოსტა-რიკაში გაფართოვდა და განახლდა. გარდა ამისა, მისმა მთავრობამ შექმნა წყალსადენი სისტემა, რომელიც იწყებოდა ცენტრალურ ველზე, ოხო დე აგუაში და აღწევდა წყნარ ოკეანემდე, პუნტარენასამდე. მისი ვადის მნიშვნელოვან ინფრასტრუქტურულ პროექტებში ასევე შევიდა ხიდის მშენებლობა, რომელიც აკავშირებს ფილადელფიასა და ლიბერიას, ასევე ძველი ეროვნული თეატრის მშენებლობა.

რიკარდო ხიმენესი გარდაიცვალა სან-ხოსეში 1945 წლის 4 იანვარს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პრეზიდენტები
See You in My Nightmares (სიმღერა)

**See You in My Nightmares** — ამერიკელი რეპერ კანიე უესტის სიმღერა, რომელშიც მონაწილეობს ლილ უეინი. სიმღერა შედის უესტის მეოთხე სტუდიურ ალბომში 808s & Heartbreak (2008). სიმღერის ავტორები არიან უესტი, No I.D., ჯეფ ბჰასკერი და ლილ უეინი, პროდიუსერები კი-პირველი ორი. მისი გამოშვება ალბომის მესამე სინგლად 2009 წლის 10 მარტს იყო დაგეგმილი, თუმცა საბოლოოდ გაუქმდა „Amazing“-ის სასარგებლოდ. ეს არის კლუბური ნომერი ელექტრონული რიტმით, რომელიც ეფუძნება სიმებიან ინსტრუმენტებსა და სინთეზატორებს. ტექსტის მიხედვით უესტი და ლილ უეინი ურთიერთობის პრობლემებზე საუბრობენ.

სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო, რომლებიც ლილ უეინის ნაწილთან დაკავშირებით ძირითადად ორად გაიყვნენ. კრიტიკული კომენტარები ძირითადად რეპერის ვოკალურ სტილზე იყო ფოკუსირებული, ზოგიერთი მიმომხილველი კი მის ტექსტურობაზე უარყოფითად იყო განწყობილი. 2008 წელს სიმღერა *„See You in My Nightmares“* აშშ-ის Billboard Hot 100-ის ჩარტში 21-ე ადგილზე, აშშ-ის Pop 100-ის ჩარტში 27-ე ადგილზე მოხვდა, ხოლო კანადის Hot 100-ის ჩარტში 22-ე ადგილზე გავიდა. მას შემდეგ სიმღერამ ამერიკის ხმის ჩამწერი ინდუსტრიის ასოციაციის (RIAA) მიერ შეერთებულ შტატებში ოქროს სტატუსი მიიღო. უესტმა ის 2009 წლის თებერვალში შეასრულა თავისი მეორე ცოცხალი ალბომისთვის, VH1 Storytellers (2010). 
## კომპოზიცია და ტექსტი
მუსიკალურად *„See You in My Nightmares“* არის პოპ-ნომერი ელექტრონული რიტმით. აქ *808s & Heartbreak*-ის სხვა ტრეკების კომპოზიციისგან განსხვავებით, დასარტყამი ინსტრუმენტების ხმა არ არის. სიმღერაში გამოყენებულია სიმებიანი ინსტრუმენტები და ელექტრონული სინთეზატორები. სიმებიანი ინსტრუმენტების ინჟინერია ჯეფ ჩესტეკი, რომელმაც კომპოზიცია რიკ ფრიდრიხის, მონტეს რობერტსის და ჯონ სტალის დახმარებით შექმნა. ფონზე სიმღერაში ჩელო, ალტები, ბასი და ვიოლინოებია გამოყენებული. კომპოზიციაში ასევე შედის კლავიშებიანი ინსტრუმენტები, რომლებიც ბჰასკერის წვლილია. მთელი სიმღერის განმავლობაში უესტის ხმა Auto-Tune-ის ტიპისაა, რადგან ის აგრესიული ტონით მღერის. ლილ უეინი Auto-Tune-ში რეპს ასრულებს, თავადვე ახმოვანებს ჰუკს და ლექსს. 

სიმღერის ტექსტში უესტი და ლილ უეინი ყოფილ შეყვარებულებთან ურთიერთობის პრობლემებს ეხებიან. სიმღერის ბოლოს, ეს უკანასკნელი დაშორებაზე რეპავს: „მე მაქვს უფლება ვიჩხუბო, არა იმიტომ, რომ შუქი გამორთე, არამედ, დღეს ღამით მხედველობა გამიუმჯობესდა და შეიძლება ჩემს კოშმარში გნახო“. უესტი შესრულების დროს ყოფილ შეყვარებულს უარყოფს და ამტკიცებს, რომ მასზე გონება დაკარგა.

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით
კატეგორია:კანიე უესტი
კატეგორია:კანიე უესტის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ჟანრის და შემსრულებლის ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები კანიე უესტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ელექტროპოპი
კატეგორია:პოპ-რეპი
კატეგორია:სიმღერები No I.D.-ის პროდიუსერობით
Coldest Winter (სიმღერა)

**Coldest Winter** — ამერიკელი რეპერ კანიე უესტის სიმღერა მისი მეოთხე სტუდიური ალბომიდან, 808s & Heartbreak (2008). სიმღერის პროდიუსერია უესტი, თანაპროდიუსერები არიან No I.D. და ჯეფ ბჰასკერი. პროდიუსერები იყვნენ სიმღერების ავტორები როლანდ ორზაბალთან ერთად, რომელმაც მიიღო ავტორობის ტიტული, რადგან ტრეკში მის მიერ დაწერილი მუსიკაა გამოყენებული. 2008 წლის ოქტომბერში სიმღერა წინასწარ იქნა წარმოდგენილი Power 106-ის მიერ. ელექტროპოპ სიმღერაში ჩასმულია Tears for Fears-ის *„Memories Fade“*. ტექსტში კანიე გლოვობს დედის, დონდა უესტის გარდაცვალებას.

„*Coldest Winter*“-მა მუსიკალური კრიტიკოსებისგან ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო, რომლებიც ხშირად აქებდნენ მის კომპოზიციას. ზოგიერთმა მოიწონა უესტის შესრულება, ხოლო მრავალმა კრიტიკოსმა სიმღერა ალბომის მთავარ მომენტად აირჩია. ის ზამთრის თემასთან დაკავშირებული საუკეთესო სიმღერების სიებში მრავალი გამოცემის მიერ დასახელდა, მათ შორის NME-სა და *The Arizona Republic*-ის მიერ. კანიე უესტმა სიმღერა ცოცხლად შეასრულა 2013 წელს **The Yeezus Tour**-ის დროს. თანმხლები მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა 2010 წლის 22 თებერვალს შედგა, რომლის საუნდტრეკიც განახლებული ვერსიაა. ვიდეოს განმავლობაში პატარძალს ტყეში Grim Reaper-ის სტილის პერსონაჟები მისდევენ. კრიტიკოსებმა ძირითადად დადებითად შეაფასეს ვიზუალური მხარე, ზოგიერთმა მათგანმა მისი ბნელი სტილი დააფასა. 

## კომპოზიცია და ტექსტი 
მუსიკალურად „*Coldest Winter*“ მინიმალისტური ელექტროპოპ ნომერია. სიმღერის პროდიუსინგი აგებულია Tears for Fears-ის „*Memories Fade*“-ზე, რომლის ავტორიც ორზაბალია, ხოლო უესტი თავის ვოკალურ სტილს იყენებს რეფრენში. სიმღერაში გამოყენებულია ტომობრივი დასარტყამი ინსტრუმენტები, რომლებიც შეიქმნა Roland TR-909 დასარტყამი აპარატის გამოყენებით და ასევე ისმის რეფრენში. ის შეიცავს სინთეზატორებს, რომლებიც ძირითადად თან ახლავს სტროფებს. ასევე ჩართულია კლავიშებიანი ინსტრუმენტები, რომლებიც ბჰასკერმა გამოიყენა, უესტი კი მთელი სიმღერისთვის იყენებს Auto-Tune-ს.

ტექსტურად „*Coldest Winter*“ კანიე უესტის გრძნობებს აღწერს დონდასადმი, მას შემდეგ, რაც ის მისი გარდაცვალების შემდეგ დეპრესიაში ჩავარდა. როდესაც უესტი მღერის გარკვეულ სტრიქონებს, მაგალითად, ''„On lonely nights, I start to fade / Her love's a thousand miles away“* ზარი და პასუხი ჩნდება. ვესტი ასევე იხსენებს მოგონებებს, რომლებიც მან „ყველაზე ცივ ზამთარში“ შექმნა. საგუნდოში ის სამჯერ იმეორებს წყვილს *„მშვიდობით, მეგობარო, კიდევ შევიყვარებ?“.* სიმღერის დასასრულში, უესტი ბოლო სტრიქონს ცვლის: *„მე აღარასდროს შევიყვარებ“.''
## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები შემსრულებლის მიხედვით
კატეგორია:კანიე უესტი
კატეგორია:კანიე უესტის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ჟანრის და შემსრულებლის ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:სიმღერები კანიე უესტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ელექტროპოპი
რაბაჰ ბიტატი

**რაბაჰ ბიტატი** (; დ. 19 დეკემბერი, 1925 – გ. 10 აპრილი, 2000) — ალჟირელი ნაციონალისტი და პოლიტიკოსი.

იგი ასრულებდა ალჟირის პრეზიდენტის მოვალეობას 1978 წლიდან 1979 წლამდე, ჰუარი ბუმედიენის გარდაცვალების შემდეგ.

## კარიერა
ბიტატი დანიშნული იყო ალჟირის ვიცე-პრეზიდენტად აჰმედ ბენ ბელას კაბინეტში 1962 წლის სექტემბრიდან 1963 წლის სექტემბრამდე. 1977 წლის აპრილიდან 1990 წლის ოქტომბრამდე იგი იკავებდა ეროვნული სახალხო ასამბლეის თავმჯდომარის თანამდებობას, ხოლო 1978 წლის 27 დეკემბრიდან 1979 წლის 9 თებერვლამდე იყო ალჟირის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი[3] ჰუარი ბუმედიენის მოულოდნელი გა რდაცვალების შემდეგ და შადლი ბენჯადიდის არჩევამდე. იგი იყო „ეროვნული განთავისუფლების ფრონტის“ (Front de Libération Nationale) წევრიც.

## გარდაცვალება
ბიტატი გარდაიცვალა პარიზში 2000 წლის 10 აპრილს.

## პირადი ცხოვრება
მას დარჩა მეუღლე ზოჰრა დრიფი, რომელიც ერის საბჭოს (ალჟირის პარლამენტის ზედა პალატა) წევრია. ბიტატსა და დრიფს სამი შვილი შეეძინათ და დღეისათვის ხუთი შვილიშვილი ჰყავთ. ისინი დაქორწინებულნი იყვნენ ბიტატის გარდაცვალებამდე 2000 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ალჟირის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აპრილი
კატეგორია:ალჟირის პრეზიდენტები
კატეგორია:ალჟირელი პოლიტიკოსები
სამუხრუჭე პოზიცია

[thumb|სიჩქარის მარეგულირებელი მართვის კოშკურაზე. ([ჩიკაგო. 1943 წელი)]]
**სამუხრუჭე პოზიცია** — დამხარისხებელი გორაკის ლიანდაგის მონაკვეთი, რომელზეც ხორციელდება ჩახსნილი ვაგონების რეგულირებადი დამუხრუჭება გადაჭარბებული სიჩქარით მოძრაობისას.

## კლასიფიკაცია 
განასხვავებენ შემდეგ სამუხრუჭე პოზიციებს:
* ხელის (სამუხრუჭე ბუნიკების დახმარებით)
* მექანიზირებული (ვაგონის შემანელებლების დისტანციური მართვის საშუალებით).

დამახარისხებელ გორაკებზე ჩახსნისას გამოიყენება სამპოზიციური სიჩქარის რეგულირება. პირველი (ზედა) და მეორე (კონური) სამუხრუჭე პოზიციები ეწყობა გორაკის დამშვებ ნაწილში, მესამე (პარკული) — დამხარისხებელი ლიანდაგების თავში.

## დანიშნულება 
სამუხრუჭე პოზიცია ახორციელებს ინტერვალურ რეგულირებას დაგორებულ ჩახსნილ ვაგონებს შორის მათ ისრულ გადამყვანებსა და ქვემდებარე სამუხრუჭე პოზიციაზე დაყოფისათვის და მიზნობრივი რეგულირება, რომელიც უზრუნველყოფს დაგორებული ჩახსნილი ვაგონების შეერთებას საპარკო ლიანდაგებზე დაგროვილ ვაგონების ჯგუფთან სიჩქარით არაუმეტეს 5 კმ/სთ-სა. ზედა და კონური სამუხრუჭე პოზიციები უზრუნველყოფენ ინტერვალურ რეგულირებას. რეგულირებად ზონაში მოძრავ ჩახსნილ ვაგონებს შორის ინტერვალის არსებობისას კონური სამუხრუჭე პოზიციის დახმარებით ხორციელდება მიზნობრივი რეგულირება. პარკული სამუხრუჭე პოზიცია ახორციელებს მხოლოდ მიზნობრივ რეგულირებას.

## მახასიათებლები 
სამუხრუჭე პოზიციის ძირითადი მახასიათებლები განისაზღვრება მისი სიგრძით, ვაგონის შემანელებელის ამუშავების დროთი, საანგარიშო ენერგეტიკული სიმაღლით, რომელიც ქრება ვაგონების დამუხრუჭებისას. ზედა და კონურ სამუხრუჭე პოზიციებზე ყენდება ორ-ორი შემანელებელი ერთ-ერთი მათგანის რემონტის შემთხვევაში მისი მუშაობის უზრუნველსაყოფად.

## ლიტერატურა
* Тормозная позиция // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 451. — ISBN 5-85270-115-7.

კატეგორია:სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა
კატეგორია:დამუხრუჭება
ჩიჩაგოვას კუნძული

**ჩიჩაგოვას კუნძული** (: О*стров Чичагова*) ან ***Shee Kaax*** — ალექსანდრეს არქიპელაგში, ალასკაზე. კუნძულის სიგრძე 121 კმ-ია, სიგანე — 80 კმ, ხოლო მიწის ფართობი შეადგენს 5,305.9 კვადრატულ კილომეტრს, რაც მას ამერიკის შეერთებულ შტატებში მეხუთე ყველაზე დიდ კუნძულად აქცევს და მსოფლიოში 109-ე ადგილზეა. სანაპიროს სიგრძე 742 მილია. 2000 წლის აღწერით,  მოსახლეობა 1,342 ადამიანს შეადგენს. ჩიჩაგოვას კუნძული ერთ-ერთი ABC-ის კუნძულია ალასკაში. ჩიჩაგოვას კუნძულზე დედამიწაზე არსებულ ნებისმიერ სხვა ადგილთან შედარებით დათვების ყველაზე მაღალი პოპულაციაა ერთ კვადრატულ მილზე.

ჩიჩაგოვას კუნძული მდებარეობს ბარანოფის კუნძულის ჩრდილოეთით, ხოლო ორ კუნძულს პერილის სრუტე ყოფს. ის შემოსაზღვრულია ჩათამის სრუტით აღმოსავლეთიდან, აისის სრუტით ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, კროს სოუნდით ჩრდილო-დასავლეთიდან და ალასკის ყურეთი დასავლეთიდან.

250px|მინი|აიდაჰოს შესასვლელი ჩიჩაგოვას კუნძულზე, 2011 წლის აგვისტო.
ჰუნას, პელიკანი, ტენაკი სპრინგსისა და ელფინ კოუვის დასახლებები ყველა მდებარეობს ჩიჩაგოვას კუნძულის ჩრდილოეთ ნახევარში, ჰუნა-ანგუნის რაიონში. კუნძულის სამხრეთ ნახევარი მოიცავს ქალაქისა და სიტკას რაიონის ჩრდილოეთ ნაწილებს. ყველა ამ დასახლების ძირითადი ეკონომიკური წყაროა ჩიჩაგოვას კუნძული ან მის გარშემო არსებული წყლები. კომერციული თევზჭერა, სანადირო ტურები გიდებთან ერთად, ჩარტერული თევზჭერა და ხე-ტყის ჭრა ადგილობრივი ეკონომიკის უმნიშვნელოვანესი დარგებია.

კუნძულს სახელი ეწოდა ადმირალ ვასილი ჩიჩაგოვის, რუსი არქტიკის მკვლევრის პატივსაცემად, რომელიც არასდროს ყოფილა ალასკაზე.  მთლიანი კუნძული ტონგას ეროვნული ტყის ტერიტორიაზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Names Information System, "Chichagof Island", 

## სქოლიო
კატეგორია:კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ალასკა
კატეგორია:ალასკის გეოგრაფია
მესინის ციტადელი

**მესინის ციტადელი** — ციხესიმაგრე მესინაში, სიცილიაში, სამხრეთ იტალიაში. ციტადელი აშენდა 1680-1686 წლებში ესპანეთის იმპერიის მიერ და ითვლებოდა ხმელთაშუა ზღვის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს გამაგრებად. ციხესიმაგრის უმეტესი ნაწილი XX საუკუნეში დაანგრიეს, მაგრამ ზოგიერთი ნაწილი დღემდეა შემორჩენილი.

## ისტორია 
### წინაპირობები და მშენებლობა
ციტადელი ააგო ესპანეთის იმპერიამ (რომელიც იმ დროს სიცილიის სამეფოს აკონტროლებდა) 1680-დან 1686 წლამდე პერიოდში. მისი დანიშნულება იყო მესინის პორტის დაცვა, თუმცა ის ასევე გამიზნული იყო ქალაქში ძლიერი გარნიზონის განსათავსებლად, რათა მოსახლეობის აჯანყება აღეკვეთათ, როგორც ეს რამდენიმე წლით ადრე, 1674 წელს მოხდა.

ციტადელის მშენებლობისთვის საჭირო ადგილის გამოსათავისუფლებლად საჭირო გახდა 8000 ადამიანით დასახლებული უბნის, ბენედიქტელთა მონასტრისა და რამდენიმე ეკლესიის დემონტაჟი.

### XVIII და XIX საუკუნეები
ესპანელებმა სიცილიაზე კონტროლი 1713 წელს დაკარგეს. 1718 წელს, ოთხმაგი ალიანსის ომის დროს, ისინი კუნძულზე შეიჭრნენ და ციტადელი ესპანელ გენერალ სპინოლას ჩაბარდა. ერთი წლის შემდეგ იგი ავსტრიელმა გრაფმა კლოდ ფლორიმონ დე მერსიმ დაიბრუნა. პოლონეთის მემკვიდრეობისათვის ომის დროს, 1735 წელს, ციტადელი კვლავ ბურბონმა კარლოს III-მ (ესპანეთის მეფე) ჩაიგდო ხელში.

ციხესიმაგრის აღების შემდეგ მესინის მოსახლეობა მის დემონტაჟს ითხოვდა, თუმცა ახალმა მთავრობამ მისი სტრატეგიული მნიშვნელობა გაითვალისწინა და 1848-1849 და 1860-1861 წლების ალყების დროს მიყენებული ზიანი აღადგინა. ციხესიმაგრე აქტიურ სამხედრო ობიექტად რჩებოდა 1908 წლის მიწისძვრამდე, რის შემდეგაც იგი საწყობად გადაკეთდა.

## დაგეგმარება 
ციტადელი იყო ხუთკუთხა ვარსკვლავისებრი ციხესიმაგრე და წარმოადგენდა XVII საუკუნის სამხედრო არქიტექტურის ტიპურ ნიმუშს. მას ჰქონდა ხუთი კუთხის ბასტიონი (სახელწოდებებით: ნორიმბერგა, სან-ფრანჩესკო, სან-კარლო, სან-სტეფანო და სან-დიეგო), რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო კედლებით. თითოეულ ბასტიონზე განთავსებული იყო კავალიერი (ამაღლებული საარტილერიო პლატფორმა).

გარდა ამისა, ციხესიმაგრეს ჰქონდა რამდენიმე გარე ნაგებობა, მათ შორის რაველინი, ლუნეტები, კონტრგარდიები და ფოსბრეები.

## სქოლიო
კატეგორია:მესინა
კატეგორია:ციხესიმაგრეები
კააბი ელ-იაშრუტუ მოჰამედი

**კააბი ელ-იაშრუტუ მოჰამედი** (დ. 1949) — კომორელი პოლიტიკოსი. იგი იყო ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი 2002 წლის მაისიდან 2006 წლის 27 თებერვლამდე. მან თანამდებობა დატოვა, რათა მონაწილეობა მიეღო კავშირის მე-19 პრეზიდენტის ასარჩევად გამართულ მომავალ არჩევნებში. იგი აღნიშნული არჩევნების პირველივე ტურში გამოეთიშა ბრძოლას.

## ბიოგრაფია
იგი იყო კომორის განვითარების ბანკის გენერალური დირექტორი 1982 წლიდან 1992 წლამდე, როდესაც პრეზიდენტმა საიდ მოჰამედ ჯოჰარმა იგი ფინანსთა მინისტრად დანიშნა. თუმცა, მან ეს ტანამდებობა 1993 წელს დაკარგა. მოგვიანებით, იგი იკავებდა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას 1995 წლის 29 აპრილიდან 1996 წლის 27 მარტამდე, ხოლო 1995 წლის 5 ოქტომბრიდან 1996 წლის 26 იანვრამდე იყო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.

იგი ასევე მუშაობდა ინდოეთის ოკეანის კომისიის გენერალურ მდივნად. მოგვიანებით, იგი ნძუანის პრეზიდენტის, მოჰამედ ბაქარის მხარდამჭერი გახდა. 2008 წლის მარტში, ნძუანში განხორციელებული ინტერვენციიდან რამდენიმე დღეში, რომელმაც ბაქარის რეჟიმი დაამხო, კააბი ელ-იაშრუტუ დააპატიმრეს. მანამდე მან თავადაც გამოთქვა კომორის არმიასთან ჩაბარების სურვილი.

2024 წლის ნოემბერში მან მხარდაჭერა გამოუცხადა პალესტინას ღაზის სექტორში მიმდინარე ომის დროს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კომორის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:კომორის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
ტაჯიდინ ბენ საიდ მასუნდე

**ტაჯიდინ ბენ საიდ მასუნდე** ( დ. 1928 — გ. 2004) — კომორელი პოლიტიკოსი.[1]

იგი დაიბადა 1928 წელს ნძუანზე, ქალაქ დომონიში.[2] აჰმედ აბდალაჰი მისი სიძე (დის ქმარი) იყო.[2] 1978 წლიდან ტაჯიდინი სახელმწიფო ხაზინაში ფინანსურ დირექტორად მუშაობდა.[2] 1988 წელს იგი გახდა მთავარი მოლარე (paymaster-general) და ამ თანამდებობას 1990 წლის მარტამდე იკავებდა. პრეზიდენტმა საიდ მოჰამედ ჯოჰარმა იგი ფინანსთა და ბიუჯეტის მინისტრად დანიშნა.[2]

პრეზიდენტმა მოჰამედ თაკი აბდულქარიმმა თაჯიდინი პრემიერ-მინისტრად დანიშნა, სადაც იგი 1996 წლის 27 მარტიდან 27 დეკემბრამდე მსახურობდა. 1998 წლის 6 ნოემბერს პრეზიდენტ თაკის გარდაცვალების შემდეგ, იგი პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა.[3] მისი მთავრობა 1999 წლის 30 აპრილს დაამხო პოლკოვნიკ აზალი ასუმანის მიერ მოწყობილმა სამხედრო გადატრიალებამ.

იგი გარდაიცვალა 2004 წლის 29 თებერვალს.[2]

## იხილეთ აგრეთვე
*კომორის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
ანგიდი ჩეტიარი

**ანგიდი ვერია ჩეტიარი** (დ. 29 აპრილი, 1928 – გ. 15 სექტემბერი 2010) — მავრიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც ორჯერ იკავებდა მავრიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას 2010 წლის სექტემბერში გარდაცვალებამდე.[1]

## ადრეული ცხოვრება
ანგიდი ჩეტიარი დაიბადა არუპუკოტაიში, ინდოეთის ტამილნადუს შტატის ვირუდუნაგარის რაიონში. იგი მავრიკში 10 წლის ასაკში ჩამოვიდა. მისი ოჯახი ვაჭრობით იყო დაკავებული.

## პოლიტიკური კარიერა
მთელი თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში ანგიდი ჩეტიარი იყო მავრიკის ლეიბორისტული პარტიის ერთგული წევრი. იგი პარტიას 50 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ემსახურებოდა და რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მისი ხაზინადარი იყო. ვიცე-პრეზიდენტად დანიშვნამდე ჩეტიარი მრავალი წლის განმავლობაში საკანონმდებლო ასამბლეის წევრი იყო. იგი იკავებდა მთავრობის მთავარი რწმუნებულის, ხოლო 1980-დან 1982 წლამდე  პრემიერ-მინისტრ სერ სივუსაგურ რამგულამის მთავრობის მინისტრის თანამდებობას.

იგი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე პირველი ვადით 1997-დან 2002 წლამდე მსახურობდა, ხოლო 2002 წელს, კასამ უტიმის გადადგომის შემდეგ, მცირე ხნით პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა. თუმცა, ჩეტიარი რამდენიმე დღეში თავადაც გადადგა მას შემდეგ, რაც უარი თქვა საკამათო ანტიტერორისტულ კანონპროექტზე ხელმოწერაზე. მან განაცხადა, რომ აღნიშნული კანონპროექტი მუსლიმთა მიმართ დისკრიმინაციული იყო. ამის შემდეგ, მემკვიდრეობითობის წესით, პრეზიდენტის უფლებამოსილება და მოვალეობები უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე არირანგა პილაის გადაეცა.

მავრიკის ლეიბორისტული პარტიის ამჟამინდელი ლიდერის, ნავინ რამგულამის ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ, პრეზიდენტმა ანერუდ ჯაგნოტმა 2007 წელს ჩეტიარი მეორე ვადით დანიშნა მავრიკის ვიცე-პრეზიდენტად.

იგი 2010 წლის 15 სექტემბერს, ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა.[2] გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვის განმავლობაში მას ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა. მას დარჩა ოთხი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. კიდევ ერთი ვაჟი მანამდე გარდაიცვალა.

## ჯილდოები
*:
** ინდოეთის ოკეანის ვარსკვლავისა და გასაღების ყველაზე გამორჩეული ორდენის დიდი ოფიცერი **(GOSK)**
*:
** ბრიტანეთის იმპერიის ყველაზე ბრწყინვალე ორდენის კომანდორი **(CBE)**

## იხილეთ აგრეთვე
*მავრიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:მავრიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:მავრიკის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კომანდორები