open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რაიმონ IV ტრიპოლელი

**რაიმონ IV ტრიპოლელი** () — ტრიპოლის გრაფი 1187-1189 წლებში და ანტიოქიის რეგენტი 1193-1194 წლებში.

1187 წელს რაიმონ III უმემკვიდროდ გარდაიცვალა და ტახტი მის ნათლულ რაიმონს დაუტოვა. ორი წლის შემდეგ მამამისმა, ანტიოქიის მთავარმა ბოემონდ III-მ ტრიპოლის ტახტზე თავისი მეორე ვაჟი — ბოემონდ IV (ტრიპოლისათვის ბოემონდ I) აიყვანა, ხოლო ლევონ II-ის მიერ მისი დატყვევების შემდეგ რაიმონი გახდა ანტიოქიის რეგენტი.

1195 წელს რაიმონმა იქორწინა ალისა სომეხზე — ლევონ II-ის ძმისშვილზე და რუბენ III-ის ქალიშვილზე, რის შედეგადაც მათ შორის მშვიდობა დამყარდა. რაიმონდის გარდაცვალების შემდეგ, მისი შვილი რაიმონ რუპენი იბრძოდა მამამისის მემკვიდრეობისთვის.

## ლიტერატურა
* René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire de la Question d'Orient, Paris, Payot, coll. « Bibliothèque historique », 1949 (réimpr. 1979), 648 p. (ISBN 2-228-12530-X)

კატეგორია:ტრიპოლის გრაფები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1199
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
TRAPPIST-1e

მინი|250პქ|TRAPPIST-1e, მხატვრის წარმოსახვა
**Trappist-1E** (აგრეთვე ცნობილი როგორც 2MASS J23062928-0502285E) — სავარაუდოდ კლდოვანი ეგზოპლანეტა, რომელიც ბრუნავს ულტრაცივი ჯუჯა ვარსკვლავის Trappist 1-ის დასახლებად ზონაში. პლანეტის აღმოჩენა მოხერხდა ტრანზიტული მეთოდით. Trappist-1E არის ერთ-ერთი იმ შვიდი ეგზოპლანეტიდან, რომელიც აღმოაჩინეს სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის მეშვეობით. აღსანიშნავია, რომ პლანეტა დასახლებად ზონაში მდებარეობს. Trappist-1E არის დედამიწის ზომის პლანეტა, რაც იმას ნიშნავს რომ მისი მასა და რადიუსი მიახლოებულია დედამიწის ანალოგიურ მაჩვენებელთან. მისი წონასწორობის ტემპერატურა ახლოსაა დედამიწის წონასწორობის ტემპარატურასთან და შეადგენს 251,3 K (-22&nbsp;°C; -7&nbsp;°F). მისი რადიუსია დაახლოებით 0.92 R⊕, მასა 0.62 M⊕. აღნიშნული იძლევა საშუალებას დადგინდეს მისი გრავიტაცია, რაც დედამიწის გრავიტაციის 74 % შეადგენს პლანეტის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით 6 დღეა. ეგზოპლანეტა გამოცხადდა დასახლებად ზონაში მბრუნავ პლანეტად, რადგან ის თავის დედა ვარსკვლავისგან დაშორებულია ისეთ მანძილზე, სადაც სხვა პირობების და ატმოსფერული თვისებების არსებობის შემთხვევაში, მის ზედაპირზე შეიძლება არსებობდეს წყალი თხევად მდგომარეობაში. პლანეტის რადიუსი რომელიც 0.92 დედამიწის რადიუსია, მეცნიერებს ავარაუდებინებს რომ ეს კლდოვანი პლანეტაა.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგზოპლანეტები
პეტრე I-ის ძეგლი (ტაგანროგი)

**პეტრე I-ის ძეგლი** () — რუსეთის იმპერატორის პეტრე I დიდის ძეგლი ტაგანროგში. ამჟამინდელი ძეგლი აღმართულია 1903 წელს და მისი ავტორია მოქანდაკე მარკ ანტოკოლსკი. არის ერთადერთი დღემდე შემორჩენილი სრული ზომის ეგზემპლარი, რომელიც უშუალოდ ავტორის მიერაა შესრულებული. 

ძეგლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## აღწერა 
ძეგლის სკულპტურული ნაწილის ავტორია ცნობილი რუსი მოქანდაკე მარკ ანტოკოლსკი.

პეტრე I-ის ბრინჯაოს ფიგურის სიმაღლეა 3,44 მეტრი, სულ — 1 232 კგ. იგი ავტორის უშუალო მონაწილეონით ჩამოსხმული ერთადერთი ჩვენამდე მოღწეული ძეგლია. თაბაშირის მცირე ზომის მოდელი, რომლის მიხედვითაც შემდეგ ჩამოასხეს იმპერატორის ძეგლი, ინახება რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმში.

## ისტორია 
პეტრე I-ის ძეგლზე, რომელიც ჩაიფიქრეს რუსეთში, ანტოკოლსკი მუშაობდა რომში. 1871 წელს ანტოკოლსკი წერდა ვ. სტასოვს, რომ უკვე მზადაა დაიწყოს ძეგლის ჩარჩოს დამზადება. ქანდაკებაზე მუშაობის პერიოდში ავტორს დასჭირდა კოსტიუმის დეტალები. ვლადიმირ სტასოვი აქტიურად ეხმარებოდა მას და გაუგზავნა მას პეტრე პირველის ფოტოები პროფილში და ანფასში. ასევე პრეობრაჟენის პოლკის სამხედრო მუნდირის ფოტო. სტასოვის თხოვნით მხატვარმა ივან კრამსკოიმ შექმნა პეტრე I-ის ბიუსტის ფოტო პროფილში და გაუგზავნეს მოქანდაკეს რომში.

1872 წელს ძეგლი დაასრულეს. მოაქციეს თაბაშირში (სიმაღლე 2,5 მ.) და გააგზავნეს მოსკოვის გამოფენაზე, რომელიც ეძღვნებოდა პეტრე I-ის დაბადებიდან 200 წლის იუბილეს. ამჟამად ეს ნამუშევარი ინახება რუსეთის მხატვართა აკადემიის მუზეუმში, სანქტ-პეტერბურგში. ზოგიერთი მონაცემებით თაბაშირის ეს ასლი დაკარგულია.

### ტაგანროგის ძეგლის შექმნის ისტორია 
ქალაქის დამაარსებლის პეტრე I-ის ძეგლის დადგმა გადაწყდა ქალაქის დაარსების 200 წლისთავზე. ქალაქის საბჭომ გადაარჩია შემოთავაზებული პროექტები და დაიწყო შემოწირულობების შეგროვება. ძეგლის დადგმის საკითხს მუდმივად განიხილავდა ანტონ ჩეხოვთან თავის მიმოწერაში პავლე იორდანოვი. ძეგლის ასაგებად თვით ანტონ ჩეხოვმა გაიღო თანხები. მარსელიდან იგი გემით „დესპინა“ გააგზავნეს  ფეოდოსიაში. 21 ივლისს კი ძეგლი გააგზავნეს ტაგანროგში. 

ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 1903 წლის 14 მაისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Памятник Петру I на сайте **А. П. Чехов** 
* Памятник Петру I на сайте **www.taganrog.su** 
* Памятник Петру I в Таганроге на сайте **www.таганрог.su** 
* Бронзовая скульптура «Петр I» на сайте аукционного дома «Кристис». Апрель 2011 г.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
გიშის ეკლესია

**გიშის ეკლესია** () — ქართული ქრისტიანული ტაძარი ისტორიულ ჰერეთში, საინგილოში. მდებარეობს მდინარე გიშისწყლის ხეობაში, სოფელ გიშში, რომელიც ქალაქ შაქიდან 4-5 კილომეტრითაა დაშორებული.

საყდარი კუპელჰალეს ტიპისაა და სოფელ გიშის აღმოსავლეთით, ყველაზე ამაღლებულ ადგილას დგას. მას გარშემო ქვის დიდი გალავანი ჰქონია შემოვლებული. საყდრისა და გალავნის შემოგარენში სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთები შეინიშნება.

მნიშენელოვან ცნობებს გვაწვდის სოფელ გიშისა და მისი საყდრის შესახებ ვახუშტი:

როგორც ჩანს, გიშის ღვთისმშობლის საყდარი ვახუშტის მოხსენიებული აქვს გუმბათოვან დიდ ეკლესიად.

გიშის საყდრის მთელი ნაგებობა და კარვისებური რვაწახნაგოვანი პირამიდული ფორმის გუმბათი დღემდე კარგადაა შემონახული. როგორც ირკვევა, გიშის საყდრის გუმბათი და ზოგიერთი სხვა ელემენტი უკანასკნელად აღდგენილ და გადაკეთებულ იქნა XIX საუკუნის პირველ ნახევარში. გ. ჩუბინაშვილის აზრით, შესაძლებელია გარჩევა იმ ძლიერ დანგრეული უძველესი ეკლესიის ნაშთების, რომელიც XI საუკუნეში აუშენებიათ. ჩუბინაშვილი იქვე შენიშავს, რომ ეს პატარა ეკლესია თავისი უტყვი არქიტექტურით არ შეიძლება მივიღოთ ეპისკოპოსთა იმ კათედრად, რომელიც არსებობდა ჯერ კიდევ VI საუკუნეში, სახელდობრ, „გიშელთა“ კათედრად; ასევე მისი აზრით, ეკლესიის შესასვლელი (კარიბჭე) გადაკეთებულია XIX საუკუნის შუა წლებში.

ძეგლის აგებისა და ნგრევა-განახლების პირველ პერიოდად შეიძლება ჩაითვალოს VI-XI საუკუნეები, ხოლო მეორე პერიოდი გრძელდება XVII საუკუნიდან XIX საუკუნის მეორე ნახევრამდე. ამჟამად ტაძარში მუზეუმია მოწყობილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გიში | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები
* გიშის ეკლესია (საინგილო) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:გიშის საეპისკოპოსო
მამრუხის ტაძარი

**მამრუხის ტაძარი** () — ეკლესია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ზაქათალის რაიონის სოფელ მამრუხის სიახლოვეს, რომელიც ამჟამად ლეკებითაა დასახლებული. იგი აღმართულია უღრანი ტყით დაფარული არმატაის მთის წვერზე. ძეგლის კედლები მეტწილად სუროს ლიანებითაა დაფარული და მხოლოდ აღმოსავლეთის მხარეა ნაწილობრივ შემორჩენილი.
მარცხნივ|frameless|146x146პქ|რეკონსტრუქცია, მაკეტი.
ტაძარი წარმოადგენს ორიგინალური ფორმის ნაგებობას, რომელთა მშენებლობა გარდამავალი ხანისთვის მიღებული პრაქტიკა იყო და სავარაუდოდ VIII-IX საუკუნეებს უნდა განეკუთვნებოდეს. წრიული ფორმის ტაძარს სამი მხრიდან – ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს კარი გაჭრილი, რომელთაგან ჩრდილოეთისას და სამხრეთისას მცირე სათავსები აკრავთ აღმოსავლეთისკენ მიმართული. ცენტრალურ სივრცეში ოთხი მძლავრი ბურჯია რომელზეც გუმბათი იყო დაყრდნობილი. აღმოსავლეთით წრიულად შვერილი აფსიდის გარდი-გარდმო, ასევე წრიული ფორმის სამკვეთლო და სადიაკვნეა განლაგებული, რომლებიც ნახევარსფერული გადახურვებითაა დასრულებული. მათში ორ-ორი სარკმელი და თითო ღრმა ნიშია განთავსებული. ტაძრის კუთხეები და კონსტრუქციული ნაწილები ნაგებია შირიმის ქვის კარგად თლილი კვადრებით.

ძეგლის გარშემო სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა კვალია, რომლებიც შესწავლას საჭიროებენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

* მამრუხი | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ნოვოჩერკასკის ღვთისმშობლის მიძინების კათოლიკური ეკლესია

**ნოვოჩერკასკის ღვთისმშობლის მიძინების კათოლიკური ეკლესია** () — კათოლიკური ეკლესია როსტოვის ოლქის ქალაქ ნოვოჩერკასკში. 

ადმინისტრაციულად განეკუთვნება სარატოვის წმინდა კლიმენტის ეპარქიის როსტოვის დეკანატს, რომელსაც ხელმძღვანელობს ეპისკოპოსი კლიმენტი პიკელი. 

## ისტორია 
ნოვოჩერკასკში პირველი კათოლიკური თემი, ჩამოაყალიბეს პოლონელმა ლტოლვილებმა რომლებიც გადმოსახლებულნი იყვნენ დონზე პოლონეთში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ჩახშობის შემდეგ XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. მრევლის მეორე მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდნენ სომეხი კათოლიკეები, რომლებიც XVIII საუკუნიდან ცხოვროვდნენ ქალაქში.

ტაძრის მშენებლობა  1902 წელს დაიწყო  და 1906 წელს  არქიტექტორმა ბ. ს. როგუნსკიმ დაასრულა. 1907 წელს ტაძარი აკურთხეს. 1917 წელს ეკლესიის კათოლიკური მრევლი 4 231 ადამიანს შეადგენდა.

1929 წელს საბჭოთა ხელისუფლების ანტირელიგიური  კამპანიის პერიოდში ტაძარი დახურეს და გამოიყენებოდა, როგორც ნოვოჩერკასკის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის სასადილო. 1937 წელს მასში განათავსეს სპორტული დარბაზი და საცხოვრებელი ოთახები, ასევე საბავშვო ბაგა. მღვდელი, იოან ლანგი, რომელიც ემსახურებოდა მრევლს გააძევეს 1941 წელს და გარდაიცვალა გადასახლებაში 1944 წელს.

1994 წელს ტაძარი გადაეცა კათოლიკე მრევლს, რომელიც ერთი წლით ადრე იყო დარეგისტრირებული.

## წინამძღვრები 
* იაროსლავ ვიშნევსკი (1993)
* ედვარდ მაცკევიჩი (1993-1996 და 2000-2002)
* ეჟი კროლიაკი (1996-1998)
* ტომაშ ვიოსნა (2002-2013)
* ალექსეი პოლისკო (2013-2014)
* მაცეი რუსეცკი (2014 - დღემდე)

## ლიტერატურა
* Католическая энциклопедия, т. 3., М., изд. Францисканцев, 2007, стр. 910, ISBN 978-5-91393-016-3

## სქოლიო
კატეგორია:ნოვოჩერკასკის ეკლესიები
კატეგორია:რუსეთის კათოლიკური ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ბუღდაშენი

**ბუღდაშენი** ― მდინარე საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ფარავნის მარცხენა შენაკადი. გამოედინება ბუღდაშენის ტბის ჩრდილო-დასავლეთიდან და უერთდება მდინარე ფარავანს სოფელ ოროჯოლარის მიდამოებში. მდინარის აუზის ფართობია 236 კმ², წყლის საშუალო ნაკადი 1520 ლ/წ, ჩამონადენის მოდული 6,35 ლ/წმ.

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ფარავნის შენაკადები
რიჩი კოული

**რიჩი კოული** ( დ. 29 თებერვალი, 1948 — გ.  2 მაისი, 2020 ) — ამერიკელი ჯაზ-ალტო საქსოფონისტი, კომპოზიტორი და არანჟირების ავტორი.

## ბიოგრაფია 
კოული დაიბადა ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ ტრენტონში. ალტო საქსოფონზე დაკვრა კოულმა 10 წლის ასაკში დაიწყო. დაამთავრა ნიუ-ჯერსის ივინგის საშუალო სკოლა.

სონი როლინსის და ჩარლი პარკერის გავლენასთან ერთად არსებულმა ნიჭმა და მუსიკისადმი ერთგულებამ, კოულს სრული სტიპენდიის მოპოვებაში შეუწყო ხელი. ჟურნალ „Downbeat Magazine“-ის სტიპენდიის წყალობით ის ბოსტონში არსებული ბერკლის სამუსიკო სკოლაში მოეწყო. 

1969 წელს იგი შეუერთდა დრამერ ბადი რიჩის ბიგ ბენდს. ლაიონელ ჰემპტონის და დოკ სევერინსენის ბიგ ბენდებთნ მუშაობის შემდეგ, მან საუთარი კვინტეტი ჩამოაყალიბა და მსოფლიო ტურნე წამოიწყო, რომლის დროსაც ხელს უწყობდა ბიბოპის და საკუთარი „Alto Madness“-ის სტილის პოპულარიზებას 1970-იანი წლების მიწურულსა და 80-იანების დასაწყისში. 1990 წელს მან ჩამოაყალიბა ორკესტრი „Alto Madness“.

კოულმა არაერთი სიმღერა ჩაწერა ისეთ შემსრულებლებთან როგორებიცაა: ედი ჯეფერსონი, ნენსი უილსონი, ტომ უეიტსი, მენჰეტენ ტრანსფერი, ბობი ენრიკესი, ფრედი ჰაბარდი, სონი სტიტი, არტ პეპერი და ბუტს რენდოლფი.

მას ჩაწერილი აქვს 50-ზე მეტი ალბომი, მათ შორის მისი ყველაზე პოპულარული ალბომი „Hollywood Madness“ (Muse Records, 1979) და ლეონარდ ბენრშტაინისადმი მიძღვნილი ალბომი — „Richie Cole Plays West Side Story“ (Musical Heritage Society, 1997).

2005 წელს მას მიენიჭა კალიფორნიის შტატის კონგრესის სერტიფიკატი ცხოვრებისეული მიღწევისთვის ჯაზის სფეროში, ჯილდო ტემეკულას ჯაზის საზოგადოების სახელით გაიცა. რიჩი კოული ამჟამად პენსილვანიის შტატის ქალქ პიტსბურგში ცხოვრობს და მოღვაწეობს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ამერიკელი საქსოფონისტები
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები
ლიბანის დროშა

**ლიბანის დროშა** () — ლიბანის სახელმწიფოს ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1943 წელს. შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან. ზევიდან ქვევით: წითელი, თეთრი და წითელი. თეთრ ზოლზე გამოსახულია ლიბანური კედარი. იგი ეხება ორივე წითელ ზოლს და მისი სიგრძე დროშის სიგრძის ერთი მესამედია.

## ლიტერატურა 
* Cromer, G. (2004). *A war of words: political violence and public debate in Israel*. Cass series on political violence. Frank Cass. ISBN 978-0-7146-5631-1.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიბანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
მნელნიკი

**მნელნიკი** – ქალაქი ჩეხეთში, ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, პრაღიდან ჩრდილოეთით 30 კმ-ის მანძილზე, არის მნელნიკის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს მდ. ლაბეს მარჯვენა ნაპირზე, ვლტავის შესართავის საპირისპირო მხარეს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი გაშლილია შემაღლებულ ადგილზე და მას კვეთს მდ. პშოვკა.
დღევანდელი მნელნიკის ტერიტორია ჯერ კიდევ ნეოლითის პერიოდში იყო დასახლებული. ძველი ისტორიოგრაფული მოსაზრებების მიხედვით მნელნიკი IX-X სს წარმოადგენდა სლავური ტომის, პშოველების ცენტრს - დაახლოებით დღევანდელი სასახლის ადგილზე მდებარეობდა ციხე პშოვი.
## მოსახლეობა
მცხოვრებთა რაოდენობის ცვლილების შემდეგი ცხრილი ეფუძნება ქ. მნელნიკის სტრატეგიული დაგეგმვის 2012 წლის მარტში გამოქვეყნებულ მონაცემებს, რომელიც თავის მხრივ ემყარება ჩეხეთის სტატისტიკის დეპარტამენტის მონაცემებს.

### მოსახლეობის სტრუქტურა 
მცხოვრებთა ასაკობრივი შემადგენლობა 2009 წლისთვის, ეფუძნება ჩეხეთის სტატისტიკის დეპარტამენტის მონაცემებს.

## ფოტოგალერეა 

File:Zámek Mělník.jpg|მნელნიკის სასახლე - ხედი თვითმფრინავიდან
File:Melnik - zamek.jpg|მნელნიკის ხედი (სასახლე და ეკლესია) ლაბეს მეორე ნაპირიდან
File:Mělník_-_zámek_(Svatováclavská).JPG|მნელნიკის სასახლე წმ. ვაცლავის ქუჩიდან
File:Mělník_kostel_sv._Petra_a_Pavla_zezadu.JPG|წმ. პეტრე და პავლეს ეკლესია აღმოსავლეთიდან
File:Mělník_-_kostel_14_sv._pomocníků.JPG|14 წმინდა მოწყალეს კაპუცინური ეკლესია
File: Melnik zam portal DSC00651.JPG|სასახლე, შუა საუკუნეების კარიბჭე
File:Evangelicky_kostel_Melnik.jpg|მნელნიკის ევანგელისტური ეკლესია
File:Melnik castle above the confluence of the rivers Vltava and Labe, Czech Republic.JPG|სასახლე ვლტავისა და ლაბეს შესართავსზემოთ
File:The confluence of the rivers Vltava and Labe near Melnik castle, Czech Republic.JPG|ვლტავისა და ლაბეს შესართავი

## წყარო
### ლიტერატურა
* MIKOVEC, Ferdinand Břetislav. Starožitnosti a Památky země České.. Ilustrace Josef Vojtěch Hellich, Vilém Kandler. Praha : Kober a Markgraf, [1860]. Dostupné online. - kapitola Zámek Mělnický, s. 201-209.
* E. Poche (vyd.), Umělecké památky Čech 2. Praha: Academia 1978.
### რესურსები ინტერნეტში
* მნელნიკის ოფიციალური საიტი 
* მნელნიკის ტურისტული პორტალი 
* მნელნიკის დამოუკიდებელი სათემო საინფორმაციო პორტალი
* ადგილობრივი მუზეუმი
* ქალაქის აერო ფოტოები
კატეგორია:ცენტრალური ბოჰემიის მხარის ქალაქები
რიპტაიდი (მარველის კომიქსი)

**რიპტაიდი** ( ნამდვილი სახელი ჯეისონ ქუესტედი) — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსის წიგნებიდან. რიპტაიდი პირველად გამოჩნდა კომიქსში Uncanny X-Men #210 (ოქტომბერი 1986 წელი). შემქმნელია დან გრენი. რიპტაიდის პერსონაჟი გამოჩნდა ფილმში იქს ადამიანები: პირველი კლასი. რიპტაიდი ასევე იყო მუტანტი სებასტიან შოუს ერთ-ერთი მებრძოლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* რიპტაიდი

კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ლიბანის გერბი

**ლიბანის გერბი** () — ლიბანის ეროვნული სიმბოლო. გერბი წარმოადგენს წითელ ფარს თეთრი სარტყელით, რომელზეც ლიბანური კედარია გამოსახული. იგი ძალიან ჰგავს ლიბანის დროშას.

## ლიტერატურა
*Society for Creative Anachronism. "Modest Proposal Initial List". Retrieved January 26, 2007.

კატეგორია:ლიბანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ლუქსემბურგის პოლიტიკური სისტემა

**ლუქსემბურგის პოლიტიკური სისტემა** — საპარლამენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის მქონე მონარქია, სადაც ლუქსემბურგის პრემიერ-მიონისტრი წარმოადგენს მთავრობის ხელმძღვანელს. აღმასრულებელი ხელისუფლება მოქმედებს 1868 წლის ონსტიტუციის მიხედვით. როგორც წესი, პრემიერ-მინისტრი ირჩევა პარლამენტში უმრავლესობის მქონე პარტიიდან ან კოალიციიდან. საკანონმდებლო ხელისუფლება განაწილებულია პარლამენტსა და მთავრობას შორის. იურისდიქცია პარლამენტისგან და აღმასრულებელი ხელისუფლებისგან დამოუკიდებელია.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

კატეგორია:ლუქსემბურგის პოლიტიკა
ბარასინგა

**ბარასინგა**, ასევე **ჭაობის ირემი** () — ირმის ერთ-ერთი სახეობა. გავრცელებულია ინდოეთის სუბკონტინენტზე. მისი პოპულაცია ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ინდოეთში. ორი იზოლირებული პოპულაცია შემორჩა ნეპალში. ბარასინგა პაკისტანსა და ბანგლადეშში გადაშენდა.

## ლიტერატურა
* M. Acharya, M. Barad, S. Bhalani, P. Bilgi, M. Panchal, V. Shrimali, W. Solanki, D.M. Thumber. *Kanha Chronicle*. Centre for Environment Education, Ahmedabad in collaboration with the United States National Park Service

## სქოლიო
კატეგორია:ირმისებრნი
კატეგორია:ინდოეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ნეპალის ძუძუმწოვრები
სვიმეონ სპარსელის ეკლესია

**სვიმეონ სპარსელის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური კარის ეკლესია ნოვოჩერკასკში. მდებარეობს ატამანის სასახლესთან. ეკლესიას ასევე ეწოდება **მღვდელმოწამე სვიმეონ სპარსთა ეპისკოპოსის ეკლესია** ან **ატამანის სასახლის სვიმეონ სპარსელის კარის ეკლესია**.

## ისტორია 
ატამანის სასახლე აშენებული იყო და მუშაობა დაიწყო 1863 წელს. 1867 წლის 29 ივლისს სასახლის მარცხენა ნაწილში იყო ჩაშენებული კარის ეკლესია, რომელიც 1869 წლის ნოემბერში, მშენებლობის დამთავრებისას, აკურთხა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პლატონმა სვიმეონ სპარსელის სახელზე. 

ეკლესიის ორსართულიანი შენობა მიშენებული იყო სასახლეზე ძირითადი შენობის სტილში მთავარ ფასასდთან შეფარდებით იგი მდებარეობდა უფრო ღრმად - ამ საშუალებით არქიტექტორმა ივან ვალპრედემ შეინარჩუნა სასახლის შენობის სიმეტრია მოედნის მხრიდან. ეკლესიის დაბლა სართულზე განთავსებული იყო მოსამსახურეთა სადგომი. თვითონ კარის ეკლესია მდებარეობდა მეორე სართულზე და წარმოადგენდა 120 კვარდრატულ მეტრ ფართობს დარბაზს პარკეტიანი იატაკით და 7 მეტრი სიმღლის ჭერით. სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადებში მდებარეობდა  სამი დიდი ფანჯარა. ანტრასოლის სართულზე იყო აშენებული აივანი გუნდისათვის. ეკლესიას არ ჰქონდა გუმბათი. მისი სახურავის ნაპირზე იყო დამაგრებული პატარა ბარაბანი ბოლქვისებური დაბოლოებით, ხოლო სამხრეთ ფასადზე იყო ატიკური ტიპის ძერწილი მორთულობის ჯვარი.

კარის ეკლესიაში გზავნიდნენ საჭიროების შემთხვევაში საჯარისო ატამანებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ იქ, როგორც ოჯახის წევრები. იქვე ტარდებოდა პანაშვიდი. როდესაც XX საუკუნის დასაწყისში სასახლის ქუჩაზე აშენდა ჯერძო გიმნაზია. მათ მოსწავლეებს ნება ჰქონდათ დართული საჭიროების შემთხვევაში შესულიყვნენ კარის ეკლესიაში.

სასახლის შენობა იყო გამოყენებული ქალაქის ადმინისტრაციიის მიერ. ყოფილი კარის ეკლესიის შენობაში განთავსებული იყო ფინანსური განყოფილების გამგის კაბინეტი. ამჟამად იქ მიმდინარეობს ქალთა ეკლესიის აღდგენა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт храма
* Симеоновская домовая церковь при Атаманском дворце

## სქოლიო
კატეგორია:ნოვოჩერკასკის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
მწვანე გობლინი

**მწვანე გობლინი** ანუ **ნორმან ოსბორნი** — მარველის კომიქსების ერთ-ერთი პერსონაჟი, რომელიც შექმნა მწერალმა სტენ ლიმ. პირველად ნორმან ოსბორნი გამოჩნდა The Amazing Spider-Man #14 (July 1964), სადაც ის იყო მწვანე გობლინი, შემდეგ ის ადამიანი ობობას პირველი მტერი ხდება, თავიდან ნორმან ოსბორნი იყო მწვანე გობლინი, შემდეგ კი ის გახდა რკინის პატრიოტი. ნორმან ოსპორნის პერსონაჟი ჩნდება ფილმში ადამიანი ობობა სადაც ნორმან ოსბორნის როლს ასრულებს უილემ დეფო. 2009 წელს, ნორმან ოსბორნმა საიტ IGN-ის კომიქსის სუპერბოროტმოქმედებში მე-13 ადგილი დაიკავა.

## ბიოგრაფია 
ნორმანი და მისი შვილი ჰარის პერსონაჟები მონაწილეობენ კომიქსში Ultimate Spider-Man.

### ორიგინალური ვერსია 
ორიგინალური ვერსიით, პიტერი უნიკალური ნიჭით დაჯილდოებული ნიუ-იორკელ მოზარდს ერთხელ უკბინა რადიოაქტიურმა ობობამ და პიტერის ორგანიზმმა დაიწყო გარდაქმნა. აღმოაჩინა რა საკუთარ თავში ობობისათვის დამახასიათებელი თვისებები (კედლებზე ცოცვა, აბლაბუდის ქსოვა), პიტერმა დაიწყო ბრძოლა ნიუ-იორკის კრიმინალურ სამყაროსთან. მისმა მთავარმა მტერმა, მწვანე გობლინმა შეიტყო, რომ პიტერის საყვარელია გვენ სტეისი. მან მოკლა გვენი. სულიერი ტრავმის შემდეგ პიტერი დაქორწინდა მერი ჯეინ უოტსონზე, ხოლო გამოცემაში Civil War (#2, 2006) მთელ მსოფლიოს გამოუტყდა, თუ ვინ იყო სინამდვილეში. პირველად სწორედ აქ გამოჩნდა მწვანე გობლინი. შემდეგ კი მწვანე გობლინი პიტერს ურიგდება, რადგან ოსბორნმა შექმნა რკინის პატრიოტის კოსტიუმი და ადამიანი ობობა და რკინის პატრიოტი დაამარცხებენ დოქტორ ოქტოპუსს.

### სხვა კომიქსები 
ზოგიერთი კომიქსის მიხედვით, როცა ადამიანი ობობა კლავს ნორმან ოსბორნს, გობლინი ხდება ნორმანის ვაჟი ჰარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მწვანე გობლინი
* მწვანე გობლინი

კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:ადამიანი ობობა
ტვიროსის ალყა (1187)

**ტვიროსის ალყა** — კონფლიქტი აიუბიდებსა და ჯვაროსნებს შორის. მიმდინარეობდა 1187 წლის 12 ნოემბრიდან 1188 წლის 1 იანვრამდე. მოიერიშეებს მეთაურობდა სალადინი, ხოლო ქალაქს იცავდა კონრად მონტფერატელი. ორ თვიანი სისხლისმღვრელი ბრძოლის შემდეგ, სალადინმა უკან დაიხია და აკრაში გამაგრდა.

## წინაპირობები
ჰატინის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ, სალადინმა დაიპყრო ჯვაროსანთა უამრავი ქალაქი, მათ შორის იერუსალიმი. უამრავმა ქრისტიანმა თავი შეაფარა ტვიროსს, რომელიც ჯვაროსანთა მთავარი დასაყრდენი იყო. ტვიროსი ებარა რეინალდ სიდონელს, რომელიც აპირებდა სალადინთან შეთანხმებს, მაგრამ კონრადის და მისი არმიის ჩამოსვლამ მოლაპარაკებები ჩაშალა. ამის შემდეგ რეინალდმა ტვიროსი დატოვა და ჯვაროსანთა მეთაური კონრადი გახდა. მან ქალაქს შემოარტყა ღრმა თხრილი და გაამაგრა თავდაცვითი ნაგებობები. მუსლიმანური არმია ქალაქს 12 ნოემბერს მიადგა და დაიწყო ალყა.

## ალყა
ბრძოლა რთული იყო. სალადინის არმიას ჰქონდა 17 საალყო მანქანა, რომლებიც გამუდმებით ისროდნენ ლოდებს ქალაქის მიმართულებით. ჯვაროსნების ჰყავდათ ბევრი მშვილდოსანი და არბალეტის მსროლელი გემებზე.

სალადინის ყველა შეტევა წარუმატებელი აღმოჩნდა. ჯვაროსნები ხშირად თავს ესხმოდნენ მოალყეებს ესპანელი რაინდის — სანჩო მარტინის მეთაურობით, რის შედეგადაც ალყა გაიწელა. იარაღის შეფერილობის გამო, სანჩო ასევე ცნობილია როგორც „მწვანე რაინდი“. მისი ბრძოლით აღტაცებულები იყვნენ არა მარტო ქრისტიანები, არამედ მუსლიმებიც. სალადინმა ბევრჯერ შესთავაზა მას მიეღო ისლამი და ებრძოლა მუსლიმთა მხარეს, მაგრამ სანჩომ უარი განაცხადა და განაგრძო მუსლიმთა წინააღმდეგ თავდასხმები.

## ლიტერატურა
* Helen Nicholson, David Nicolle(2005),God's Warriors: Knights Templar, Saracens and the Battle for Jerusalem
* George Payne Rainsford James(1854), A history of the life of Richard Coeur-de-Lion, King of England, Vol. 2
* Jaroslav Folda(2005), Crusader art in the Holy Land: from the Third Crusade to the fall of Acre 1187–1291
* Stanley Lane-Poole(1985), Saladin and the Fall of the Kingdom of Jerusalem

## სქოლიო
კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
კატეგორია:1187 წლის ბრძოლები
კატეგორია:1188 წლის ბრძოლები
ტვიროსის ალყა

ტერმინი **ტვიროსის ალყა** შეიძლება ნიშნავდეს:

* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 724-720)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 701)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 671)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 663)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 586-573)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 332)
* ტვიროსის ალყა (ძვ. წ. 315-314)
* ტვიროსის ალყა (996-998)
* ტვიროსის ალყა (1111-1112)
* ტვიროსის ალყა (1124)
* ტვიროსის ალყა (1187)
ფაინა რანევსკაიას ძეგლი

**ფაინა რანევსკაიას ძეგლი** () — საბჭოთა მსახიობის ფაინა რანევსკაიას ძეგლი ტაგანროგში. ძეგლი აღიმართა 2008 წელს მის მშობლიურ ქალაქში. 

## ძეგლი 
ძეგლის ავტორია როსტოველი მოქანდაკე დავიდ ბეგალოვი და არქიტექტორი - სერგეი რიაბოშტანოვი. ძეგლი აღმართულია ტაგანროგში ფრუნზეს ქუჩაზე, იმ სახლის წინ სადაც ბავშვობა და ახალგაზრდობა გაატარა მსახიობმა და რომელშიც უკვე მერამდენე წელია ქალაქის ხელისუფლება გეგმავს ფაინა რანევსკაიას მუზეუმის გახსნას. ბრინჯაოს ძეგლი ფაინა რანევსკაიას გამოსახავს ლიალიას როლში ფილმიდან „მიგდებული ბავშვი“. ძეგლის სიმაღლეა  215 სმ. ბრინჯაოს ქანდაკება დგას დაბალ კვარცხლბეკზე, რომელიც გაფორმებულია წითელი გრანიტით. კვარცხლბეკის ზურგის მხარეს არის წარწერა მისი მეცენატებისა და არქიტექტორ-მოქანდაკეების შესახებ.

## ისტორია 
ძეგლის იდეა და თავდაპირველი ვერსიის პროექტი ეკუთვნის ტაგანროგელ მოქანდაკეს ალა ვინევსკაიას, მაგრამ მოგვიანებით მიიღეს გადაწყვეტილება გაემართათ კონკურსი. მასში მონაწილეობდნენ ალა ვინევსკაია (ტაგანროგი), ვლადიმირ დმიტრიევი (ტაგანროგი), დავიდ ბეგალოვი (დონის როსტოვი). კონკურსის გამარჯვებულად გამოცხადდა დონის როსტოველი არქიტექტორი დავიდ ბეგალოვი. მსახიობის ძეგლი საკუთარი ხარჯით დაამზადა ტაგანროგის ქარხანამ „Красный котельщик“, რისთვისაც გამოჰყვეს 1 200 000 რუბლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* В Таганрог вернулась Фаина Раневская 
* Первый памятник Фаине Раневской появился в России
* Евгений Стеблов: Памятник Раневской станет настоящим украшением Таганрога

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
ადამიანი ჩირაღდანი

**ადამიანი ჩირაღდანი** () — Marvel Comics-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი. ის შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. ადამიანი ჩირაღდანის პერსონაჟი მონაწილეობს ფილმებში: „ფანტასტიკური ოთხეული“, „ფანტასტიკური ოთხეული: ვერცხლის სერფერის აღზევება“ და 2015 წლის „ფანტასტიკურ ოთხეულში“.

ადამიანი ჩირაღდანი პირველად გამოჩნდა კომიქსში „ფანტასტიკური ოთხეული #1“ (1961 წლის ნოემბერი). გუნდში აგრეთვე მონაწილეობს მისი და სიუზან შტორმი.

განსაკუთრებულ შემთხვევებში პერსონაჟი ცეცხლის ალში ეხვევა და ამის წყალობით შეუძლია იფრინოს დიდი სიჩქარით ან თავად წარმოქმნას ცეცხლის ალი და გამოუშვას იგი ხელებიდან.

ჯონ შტორმი კოსმოსში გაემგზავრა, რადგან უნდა გამოეკვლია დედამიწასთან მოახლოებული კოსმოსური ღრუბელი, მაგრამ მისი ხომალდი ამ ღრუბელში მოჰყვა. როდესაც დედამიწაზე დაბრუნდა, შეიტყო, რომ ჰქონდა ცეცხლის ძალა. მასთან ერთად კოსმოსში იყვნენ რიდ რიჩარდსი, სიუზან შტორმი და ბენ გრიმი. მათაც მიეცათ ზეადამიანური ძალები და ამის შემდეგ შეკრეს გუნდი „ფანტასტიკური ოთხეული“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ადამიანი ჩირაღდანი

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:ფანტასტიკური ოთხეული
მისტერ ფანტასტიკი

**მისტერ ფანტასტიკი** () — Marvel Comics-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი. ის შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. პირველად გამოჩნდა კომიქსში „ფანტასტიკური ოთხეული #1“ (1961 წლის ნოემბერი).

მისტერ ფანტასტიკს აქვს გენიოსის დონის ინტელექტი და არის ძალიან ელასტიური. მას შეუძლია სხეულის ნებისმიერი ადგილის დაგრძელება.

ქიმიკოსი რიდ რიჩარდი გაემგზავრა კოსმოსში, რადგან უნდა გამოეკვლია დედამიწასთან მოახლოებული კოსმოსური ღრუბელი, მაგრამ მისი ხომალდი მოჰყვა ამ ღრუბელში. როდესაც დედამიწაზე დაბრუნდა, დაადგინა, რომ ჰქონდა ელასტიური ძალა. მასთან ერთად კოსმოსში იყვნენ სიუზი შტორმი, ჯონი შტორმი და ბენ გრიმი. მათაც მიეცათ ზეადამიანური ძალები. ამის შემდეგ შეკრეს გუნდი, რომელსაც „ფანტასტიკური ოთხეული“ ეწოდა.

პერსონაჟი ჩნდება ფილმებში „ფანტასტიკური ოთხეული“ (2005), „ფანტასტიკური ოთხეული: ვერცხლის სერფერის აღზევება“ (2007) და 2015 წლის „ფანტასტიკურ ოთხეულში“.

## რესურსები ინტერნეტში
*მისტერ ფანტასტიკის ბიოგრაფია Marvel.com-ზე

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:ფანტასტიკური ოთხეული
საგანი (კომიქსები)

**საგანი** () — Marvel Comics-ის პერსონაჟი. ის შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. საგანის პერსონაჟი მონაწილეობს ფილმებში „ფანტასტიკური ოთხეული“, „ფანტასტიკური ოთხეული: ვერცხლის სერფერის აღზევება“ და 2015 წლის „ფანტასტიკურ ოთხეულში“. იგი პირველად გამოჩნდა კომიქსში „ფანტასტიკური ოთხეული #1“ (1961 წლის ნოემბერი).

ყველა კოსმონავტმა საოცარი ძალა მიიღო, მაგრამ ბენ გრიმს საოცარ ძალასთან ერთად დიდი სიმახინჯეც ერგო, იგი ქვისსახიან ურჩხულად იქცა, რომელიც ასეთი დიდი ტრავმის შემდეგ თავის მეგობრებთან ერთად მაინც განაგრძობს ბრძოლას ერთად ბოროტების წინააღმდეგ.

ბენ გრიმი კოსმოსში გაემგზავრა, რადგან უნდა გამოეკვლია დედამიწასთან მოახლოებული კოსმოური ღრუბელი, მაგრამ მისი ხომალდი ამ ღრუბელში მოჰყვა. როდესაც დედამიწაზე დაბრუნდა, მან შეიტყო, რომ ჰქონდა ქვის კანის ძალა. მასთან ერთად კოსმოსში იყვნენ რიდ რიჩარდსი, სიუზან შტორმი და ჯონი შტორმი. მათაც მიეცათ ზეადამიანური ძალები და ამის შემდეგ შეკრეს ფანტასტიკური ოთხეული.

## რესურსები ინტერნეტში
* [საგანი](http://marvel.com/universe/Thing_(Ultimate))
*

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:ფანტასტიკური ოთხეული
კატეგორია:Marvel Comics-ის მუტანტები
უჩინარი ქალი

**უჩინარი ქალი** (), იგივე **სიუზან „სიუ“ შტორმ-რიჩარდსი**, მანამდე ცნობილი, როგორც **უჩინარი გოგონა** — Marvel Comics-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი, ფანტასტიკური ოთხეულის წევრი.  

პერსონაჟი შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. იგი მონაწილეობს ფილმებში „ფანტასტიკური ოთხეული“, „ფანტასტიკური ოთხეული: ვერცხლის სერფერის აღზევება“ და 2015 წლის „ფანტასტიკურ ოთხეულში“. 

პერსონაჟი პირველად გამოჩნდა კომიქსში „ფანტასტიკური ოთხეული #1“ (1961 წლის ნოემბერი). ფანტასტიკურ ოთხეულში აგრეთვე შედის მისი ძმა ჯონი შტორმი.

სიუზან შტორმი კოსმოსში გაემგზავრა, რადგან უნდა გამოეკვლია დედამიწასთან მოახლოებული კოსმოსური ღრუბელი, მაგრამ მისი ხომალდი ღრუბელში მოჰყვა. როდესაც სიუზანი დედამიწაზე დაბრუნდა, აღმოაჩინა, რომ მაგნიტურ ძალას ფლობდა. კოსმოსში მასთან ერთად იმყოფებოდნენ რიდ რიჩარდსი, ჯონი შტორმი და ბენ გრიმი. მათაც მიეცათ ზეადამიანური ძალები და ამის შემდეგ შეკრეს გუნდი.

## რესურსები ინტერნეტში
* უჩინარი ქალი
*

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:ფანტასტიკური ოთხეული
ედი რედმეინი

**ედი რედმეინი** ( 6 იანვარი 1982) — ინგლისელი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

პირველი როლი მიიღო ფილმებში „ფიქრების წაკითხვით“ და „ცრუ ცდუნება“ (ორივე 2006), ხოლო მოგვიანებით გამოჩნდა ფილმებში: „ველური ხიბლი“, „ელისაბედი: ოქროს ხანა“ (ორივე 2007) და „კიდევ ერთი ბოლეინის გვარიდან“ (2008). პირველი მნიშვნელოვანი როლი მიიღო ბიოგრაფიულ ფილმში „ჩემი ერთი კვირა მერილინთან“, სადაც რეჟისორ კოლინ კლარკის სახე განასახიერა (2011) და ფილმში „საბრალონი“ (2012), სადაც შეასრულა მარიუს პონმერსის როლი. 2014 წელს მოირგო ფიზიკოს სტივენ ჰოუკინგის როლი ფილმში „ყველაფრის თეორია“, რისთვისაც მოიპოვა ოსკარი, ოქროს გლობუსი და BAFTA. მომდევნო წელს განასახიერა ლილი ელბეს სახე ფილმში „გოგონა დანიიდან“. 2016 წელს გამოჩნდა ფანტასტიკურ ფილმში „ჯადოსნური ცხოველები და სად ვიპოვოთ ისინი“. 2015 წელს ბრიტანეთის გაერთიანებული სამეფოს დედოფალმა ელისაბედ II-მ ედი რედმეინი ბრიტანეთის იმპერიის ორდენით დააჯილდოვა. რედმეინმა ჯილდო დრამატული როლების შესრულებისთვის მიიღო. დაჯილდოების საზეიმო ცერემონიალი უინძორის სასახლეში გაიმართა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

 

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ბატალია (პიაუი)

**ბატალია** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბაიშუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.

2020 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 300 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.22 კმ²-ზე. ფართობი 1 588 901 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პიაუი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

## სქოლიო
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
შლაგბაუმი (ძეგლი)

**შლაგბაუმი** () — სტელა ტაგანროგში, სიმბოლურად გამოხატავს ძველი ქალაქის საზღვარს.

## ისტორია 
1770-იან წლებში, ტაგანროგის აყვავების პერიოდში,იმ ადგილზე სადაც გადიოდა მრავალი გზა, არსებობდა ტროიცკის ციხესიმაგრე, სადაც განთავსებული იყო საყარაულო ოთახი და შლაგბაუმი. ჯარისკაცები იცავდნენ აღნიშნუ ტერიტორიას და მოგვიანებით აქ იკრიბებოდა ბაჟი გზის მშენებლობისათვის. ქალაქის შლაგბაუმის ახლოს ჩამოყალიბდა ე. წ. შესასვლელი მოედანი. 
[200px|მინი|მარცხნივ|შლაგბაუმი [1900 წელს.]]
ქალაქის ქვის შლაგბაუმი ააგეს ნაპოლეონზე გაარჯვების აღსანიშნავად და გახსნეს 1814 წლის 27 სექტემბერს. ეს იყო საინჟინრო ხელოვნების იშვიათი მაგალითი, რომელიც შესრულებული იყო კლასიციზმის სტილში. პროექტის ავტორი უცნობია. გზის ორივე მხარეს იდგა ერთმანეთის მსგავსი ორი, მაღალი, ოთკუთხა, აგურით ნაგები სტელა, აგებული პირამიდის სტილში, რომელიც სრულდებოდა უზარმაზარი სპილენძის სფეროთი, რომელსაც თავზე ადგა რუსეთის იმპერიის სიმბოლო - ორთავიანი არწივი. პირამიდული სტელის ოთხივე მხარეს დამაგრებული იყო ქალაქის გერბი, რომელიც იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა მიუძღვნა ტაგანროგს.

ასი წლის შემდეგ ქალაქის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ჩაეტარებინა სტელის კაპიტალური რემონტი. ბურთი და ორთავიანი არწივი მოხსნეს და ხელახლა მოაქროვეს. ქვის კოლონები შელესეს ბეტონით.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ძეგლიდან ყველა ჰერალდიკური ნიშანი ჩამოხსნეს.

შლაგბაუმის ორი სტელა იდგა 1969 წლამდე. იმ მოტივით, რომ სტელები ხელს უშლიდა მანქანების მოძრაობას, 1969 წლის 19 ოქტომბრის ღამით ისინი დაანგრიეს. 

1974 წელს პეტროვისა და ძერჟინსკის ქუჩების კუთხეში გახსნეს რეკონსტრუირებული სკვერი „შლაგბაუმთან“. ქალაქის სტელების სამახსოვროდ ააგეს ძველი სტელის შემცირებული ზომის კოპიო. შემორჩენილი ფოტოების მიხედვით პროექტის ავტორია ე. ბრონზოვა. სკვერის მოწყობასა და გაფორმებაში მონაწილეობდა ტაგანროგის ორჯონიკიძის რაიონის მრავალი საწარმო. მეტალის ბურთი, რომელიც სტელის თავზეა მოთავსებული დაამზადა ქარხანამ „Красный гидропресс“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Городской шлагбаум на сайте «Исторический Таганрог» 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
ბიდეიზის საყდარი

**ბიდეიზის საყდარი** () — ნატაძრალი ისტორიული ჰერეთის (გვიანდელი პერიოდის საინგილოს) უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთში, დღევანდელ აზერბაიჯანში. ნაშთები აღმართულია შაქის რაიონის სოფელ ბიდეიზის მახლობლად.

დარბაზული ტიპის საყდარს მკვეთრად გამოხატული ნალისებრი აფსიდი აქვს. უნაოთხალო კარებები დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა გაჭრილი. ნაგებია მოზრდილი ქვის კვადრებით და კონსტრუქციულ ადგილებში შირიმის ქვებია გამოყენებული. კედლის პერანგი ჰორიზონტალურ წყობაშია გამოყვანილი. ყოველივე ეს ფაქტორი ნათლად მიუთითებს ძეგლის აგების ადრეულ ხანაზე, სავარაუდოდ VIII საუკუნეზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიდეიზი | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
მონღოლეთის დემოკრატიული რევოლუცია

**მონღოლეთის დემოკრატიული რევოლუცია** ()  — 1990 წელს მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკაში მიმდინარე მოვლენა. მიტინგებისა და დემონსტრაციების მთელი რიგი მონღოლეთის დედაქალაქ ულან-ბატორში, რომელსაც შედეგად მოჰყვა მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის მთავრობის გადადგომა, მრავალპარტიული საარჩევნო სისტემის დანერგვა და ახალი კონსტიტუციის მიღება. რევოლუცია ატარებდა აბსოლუტურად მშვიდობიან ხასიათს.

## წინაპირობები 
მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის ხელისუფლება ქვეყანაში დამყარდა 1921 წლის სახალხო რევოლუციის შედეგად. მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში პოლიტიკურად და ეკონომიკურად მონღოლეთმა მჭიდრო ურთიერთობები დაამყარა სსრკ-სთან და ეკონომიკური ურთიერთდახმარების საბჭოსთან. 1984 წელს მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის ცკ-ის გენერალური მდივნის იუმჟაგიინ ცედენბალის გადადგომის შემდეგ მისი თანამდებობა დაიკავა ჟამბინ ბატმუნხმა დაიწყო სახელმწიფო რეფორმების გატარება საბჭოთა მოდელის მიხედვით.

## მოვლენების მსვლელობა 
### საჯარო გამოსვლები 
[200px|მინი|მარცხნივ|დემოკრატიული რევოლუციის ლიდერი [სანჟაასურენგიინ ზორიგი]]
პირველი საჯარო გამოსვლა გაიმართა 1989 წლის 10 დეკემბერს ულან-ბატორში, ახალგაზრდობის სასახლის პირდაპირ, როდესაც ცაჰიაგინ ელბეგდორჟმა გამოაცხადა მონღოლეთის დემოკრატიული კავშირის შექმნის შესახებ. დემონსტრანტებმა მოუწოდეს მთავრობას, რომ გაჰყოლოდნენ სსრკ-ში მიმდინარე გარდაქმნისა და საჯაროობის პოლიტიკას და ქვეყანაში ჩაეტარებინათ მრავალპარტიული არჩევნები. მათი იდეების მხარდაჭერა გაიზარდა, როგორც ქალაქში ასევე სოფლის მოსახლეობაშიც.

### რეფორმები 
1990 წლის 7 მარტს სუხე-ბატორის მოედანზე გაიმართა მრავალათასიანი შიმშილობა. მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის პოლიტბიურო წავიდა მოლაპარაკებებზე დემოკრატიული მოძრაობის ლიდერებთან. 9 მარტს პრემიერ-მინისტრმა ჟამბინ ბატმუნხმა დაშალა პოლიტბიურო და გადადგა თანამდებობიდან, რის შემდეგაც მონღოლეთში გამოცხადდა პირველი მრავალპარტიული არჩევნები, რომელიც დაინიშნა ივლისისათვის.

მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციურმა პარტიამ პარლამენტში უმრავლესობა შეინარჩუნა. მათ უდიდესი მხარდაჭერა მიიღეს ქვეყნის სოფლის მეურნეობის რაიონებში. პარტიამ მიიღო 357 ადგილი დიდ ხურალში და 31 ადგილი (51-დან) მცირე ხურალში. 

მიუხედავად ამისა დემოკრატიული რეფორმები გრძელდებოდა. 1992 წლის 12 თებერვალს მიიღეს ახალი კონსტიტუცია,რომლის მიხედვითაც მონღოლეთი გადავიდა საბაზრო ეკონომიკის პრინციპებზე. ეკონომიკურმა რეფორმებმა გამოიწვია საბჭოთა კავშირიდან საბჭოური ინვესტიციების შეწყვეტა. რთულ პირობებში დაიწყო საწარმოების მასობრივი დახურვა და ინფლაცია.

მონღოლეთის პირველი პრეზიდენტი გახდა პუნსალმაგიინ ოჩირბატი, რომელიც ქვეყანას მეთაურობდა 1997 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მონღოლეთის ეროვნული რევოლუცია
* მონღოლეთის სახალხო რევოლუცია
* მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა

## სქოლიო
კატეგორია:1989 წელი მონღოლეთში
კატეგორია:1990 წელი მონღოლეთში
კატეგორია:დეკომუნიზაცია
კატეგორია:მონღოლეთის ისტორია
დამსჯელი

**დამსჯელი** ( ნამდვილი სახელი **ფრენკ კასლი**) — „Marvel Comics“-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი, ნიუ-იორკში (ჯოჯოხეთის სამზარეულოში) მცხოვრები ფრენკ კასლი.

დამსჯელის შესახებ გადაღებულია ორი ფილმი. 2017 წელს გამოვიდა ტელესერიალი „დამსჯელი“, რომელიც ეკუთნის Marvel-ის კინოსამყაროს. მანამდე ეს პერსონაჟი გამოჩნდა სერიალ „თავზეხელაღებულში“.

ფრენკი თავდაპირველად იბრძოდა ერაყში. იქიდან დაბრუნებული, დახვეწილი იყო ბრძოლაში. ფრენკს ოჯახი დაუხოცეს, ამიტომ დაიწყო მკვლელის ძებნა. ამასობაში ის ნიუ-იორკის ბანდიტების კლანებს ებრძვის (ჩინელებს, ადგილობრივ ამერიკელებს, რუსებს, იაპონელებს და ირლანდიელებს). ბანტიტებმა ფრენკს შეარქვეს **დამსჯელი**. გაიცნო რა თავზეხელაღებული, მასთან გაერთიანდა ბანდიტებთან ბრძოლაში.

არის სამხედრო ექსპერტი და პარტიზანული ტაქტიკოსი, შეუძლია შეღწევა ნებისმიერ ვითარებაში, ნგრევა და სპეციალური ოპერაციების მომზადება ისე რომ ყოველთვის გაიმარჯვოს.

## რესურსები ინტერნეტში
* [დამსჯელი](http://marvel.com/universe/Punisher_(Frank_Castle))
* 

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
იემენის დროშა

**იემენის დროშა** () — იემენის ეროვნული დროშა, რომელიც შემოიღეს ჩრდილოეთ და სამხრეთ იემენის გაერთიანების შემდეგ, 1990 წლის 22 მაისს. ეს დროშა არსებითად იყო არაბთა განმათავისუფლებელი დროშა 1952 წელს და შემდეგ შემოღებული იქნა ეგვიპტის რევოლუციის დროს 1952 წელს, როდესაც არაბული ნაციონალიზმი იყო დომინანტური თემა. იემენის დროშა ძალიან ჰგავს ეგვიპტის, სუდანის, ერაყის და სირიის დროშებს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იემენის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
დარვინი (კომიქსები)

**დარვინი** ( ნამდვილი სახელი: **არმანდო მუნიოსი**) — „Marvel Comics“-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი. დარვინის პერსონაჟი მონაწილეობს ფილმში „იქს-ადამიანები: პირველი კლასი“.

მის სხეულს გააჩნია გარემო პირობებთან სწრაფი ადაპტაციის უნარი, რაც მუტანტს საშუალებას აძლევს, იარსებოს ნებისმიერ გარემოში. მაგალითად, სიბნელეში ყოფნისას მას უვითარდება ღამის მხედველობა, წყალში ყოფნისას — ლაყუჩები, კოსმოსში ყოფნისას არ საჭიროებს ჟანგბადს, ცეცხლში მოხვედრისას ცეცხლგამძლე ხდება.

მას აგრეთვე შეუძლია საკუთარი სხეულის ენერგიად გარდაქმნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* დარვინის ბიოგრაფია
* დარვინი Marvel.com-ზე

კატეგორია:Marvel Comics-ის მუტანტები
კატეგორია:1975 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
გალაქტიკის მცველები (2008 წლის გუნდი)

**გალაქტიკის მცველების** 2008 წლის გუნდი — Marvel Comics-ის პერსონაჟების გაერთიანება, რომელთა დებიუტი შედგა კომიქსით „Annihilation: Conquest #6“ (აპრილი, 2008). გუნდის შესახებ აგრეთვე გამოსულია Marvel-ის კინოსამყაროს სერიის ფილმები „გალაქტიკის მცველები“ და „გალაქტიკის მცველები: ნაწილი 2“

## წევრების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* გალაქტიკის მცველები
* 

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ეგვიპტური პირამიდა (ძეგლი)

**ეგვიპტური პირამიდა** () — სკულპტურული კომპოზიცია ტაგანროგში. კომპოზიცია შექმნა დიმიტრი ლინდინმა ანტონ ჩეხოვის ნაწარმოების „კაშტანკას“ მოტივებზე. 

## სკულპტურული კომპოზიცია 
სკულპტურული კომპოზიცია ჩამოსხმულია ბრინჯაოსაგან მრგვალი ფორმით. წარმოადგენს ანტონ ჩეხოვის ნაწარმოების „კაშტანკას“ ერთ-ერთ ეპიზოდს — საცირკო ნომერს „ეგვიპტური პირამიდა“: ღორი ხავრონია ივანეს ასული, ბატი ივან ივანეს ძე, კატა ფიოდორ ტიმოთეს ძე და თავად კაშტანკა (წაბლა) - ძაღლი. კომპოზიცია დამაზდებული ბრინჯაოსაგან. კომპოზიცია დგას დაბალ მრგვალ პოსტამენტზე, რომლის გარშემოც დაგებულია ფერადი ფილები, რომელიც განასახიერებს ცირკის მრგვალ არენას. სულპტურულ კომპოზიციაში დაცულია უსაფრთხოების მაქსიმალური ზომები, რათა ბავშვებმა მასზე თამაშის დროს არაფერი დაიზიანონ. 

კომპოზიცია დგას კიროვის სახელობის კულტურისა და დასვენების პარკის შესასვლელთან მდებარე მოედანზე.

## ისტორია 
სკულპტურული კომპოზიციის „ეგვიპტური პირამიდა“ გახსნა მოხდა 2008 წლის 1 სექტემბერს ცოდნის დღესთან დაკავშირებით. კომპოზიციის ავტორია როსტოველი მოქანდაკე დიმიტრი ლინდინი.

## საინტერესო ფაქტები 
* ტაგანროგელები იმხელა ინტერესს გამოხატავდნენ  დიმიტრი ლინდინის ნამუშევართან დაკავშირებით, რომ თავად ქალაქის მერი ნიკოლაი ფედიანინი ეწვია ლინდინის სახელოსნოს, დაათვალიერა თუ როგორ მიმდინარეობდა მუშაობა პროექტზე, რომელშიც მან გაიმარჯვა.
* კომპოზიციის დადგმის დღესვე ტაგანროგელებში დაიბადა ტრადიცია: „სურვილებს ასრულებისათვის“ ღორის ღია დრუნჩში ყრიდნენ მონეტებს. მოგვიანებით პატარა ვანდალებმა მავთულითა და სახვადასხვა საშუალებებით მოახდინეს მცდელობა ღორის დრუნჩიდან ამოეღოთ მონეტები.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
კაცი ფუტლარში (ძეგლი)

**კაცი ფუტლარში** () — სკულპტურული კომპოზიცია ტაგანროგში. კომპოზიცია შექმნა დავიდ ბეგალოვმა ანტონ ჩეხოვის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მოტივების მიხედვით.

## სკულპტურული კომპოზიცია 
სკულპტურული კომპოზიცია ასახავს ანტონ ჩეხოვის ამავე სახელწოდების მოთხრობას და გამოსახავს ადამიანს (მასწავლებელი ბელიკოვი), რომელიც ცდილობს გაექცეს წვიმასა და ქარს, ასევე საკუთარ ტანჯვასა და შიშს.  კომპოზიცია დგას ტაგანროგის ვაჟთა კლასიკური გიმნაზიის შენობის მარცხენა მხარეს კუთხის ფასადის წინ, სწორედ იმ სკოლის წინ, სადაც სწავლობდა ანტონ ჩეხოვი და სადაც მუშაობდა ნაწარმოების „კაცი ფუტლარში“ მთავარი მოქმედი გმირის, ბელიკოვის პროტოტიპი.

ბელიკოვის ზუსტი პროტოტიპი უცნობია. რამდენიმე თანამედროვე ადამიანი (მათ შორის ვლადიმირ ბოგორაზი და მიხეილ ჩეხოვი) თვლიდა, რომ ნაწარმოების „კაცი ფუტლარში“ მთავარი გმირის, ბელიაკოვის პროტოტიპი იყო ტაგანროგის ვაჟთა გიმნაზიის ინსპექტორი და ძველი ბერძნული ენის მასწავლებელი ალექსანდრე დიაკონოვი. ზოგიერთი აღწერს დიაკონოვის თვისებებს, რათა გააქარწყლონ პირველთა ნააზრევი. პავლე ფილევსკი წერდა: 

ბიუჯეტის ხარჯებიდან ძეგლის დასამზადებლად და დასამონტაჟებლად გამოიყო 723 802 რუბლი. ძეგლი წარმოადგენს მუნიციპალიტეტის საკუთრებას.

## ისტორია 
ქალაქ ტაგანროგის ადმინისტრაციამ ჩეხოვის იუბილესთან დაკავშირებით გამოაცხადა კონკურსი კომპოზიციის შესაქმნელად, რომელშიც გაიმარჯვა დავიდ ბეგალოვმა. ძეგლი საზეიმოდ გაიხსნა 2010 წლის 27 იანვარს, ა. ჩეხოვის 150 წლის იუბილესთან დაკავშირებული ღონისძიებების ფარგლებში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
ბოეთანის ეკლესია

**ბოეთანის დარბაზული ეკლესია** — ქართული ტაძარი და ხუროთმოძღვრების ძეგლის კახეთის გაღმა მხარეში, ისტორიულ ქალაქი ბოეთანში (დღევანდელი ბოსტან-ქალაქის ნაქალაქარი). ტერიტორია დღესდღეობით აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შემადგენლობაშია.

ბოეთანში, რომელიც საფიქრებელია, რომ ჯერ კიდევ ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში სამეფო ქალაქი იყო, გვხვდება ნაეკლესიარი. იგი ნაშენები იყო აგურით. ეკლესიას გარედან მთელ პერიმეტრზე თაღები გასდევდა. ძეგლის პირველი მკვლევრის ლ. ჭილაშვილის ვარაუდით, ეკლესია XVI საუკუნეში უნდა ყოფილიყო აგებული, მაგრამ არქიტექტურული დეტალები, სარკმლის ფორმა და დეკორი საშუალებას იძლევა, ძეგლი VIII-IX საუკუნეებით დათარიღდეს. ბოეთანი ყიზილბაშთა შემოსევების დროს განადგურდა. შენობიდან დღეისთვის მხოლოდ საკურთხეველია გადარჩენილი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოეთანი

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ალექსანდრეს სამლოცველო

**ალექსანდრეს სამლოცველო** () — ყოფილი მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში. ააგეს რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ზე 1866 წლის 4 აპრილის თავდასხმის შემდეგ მისი გადარჩენის აღსანიშნავად. მდებარეობდა ბერძნების ქუჩისა და ვორონცოვის აღმართის გადაკვეთაზე.

## ისტორია 
პირველი თავდასხმა რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ზე (1818-1881 წწ.) მოხდა 1866 წლის 4 აპრილს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. ტავდასხმა განახორციელა რუსმა რევოლუციონერ-ტერორისტმა დიმიტრი კარაკოზოვმა (1840-1866 წწ.). კარაკოზოვს მიაჩნდა, რომ მეფის მკვლელობით მოსახლეობას სოციალურ რევოლუციამდე მიიყვანდა. 

1866 წელს ტაგანროგის ქალაქისთავის გადაწყვეტილებით წინამძღვარმა თევდორე პოკროვსკიმ, ისე, რომ სასულიერო ზემდგოი ორგანოებიდან არ მიუღია ბრძანება, აკურთხა ეკლესიის მშენებლობის სავარაუდო ადგილი. ამის გამო წინამძღვარი პოკროვსკი გადააყენეს მიძინების ტაძრის წინამძღვრის თანამდებობიდან, მაგრამ 1867 წელს მას დანაშაული მოუხსნეს და დააბრუნეს მიძინების ტაძარში. 

ტაგანროგის მოსახლეობამ ალექსანდრე II-ის სიცოცხლის გადარჩენის აღსანიშნავად 1866 წელს დაიწყეს ვორონცოვის აღმართის მარჯვენა მხარეს დაიწყეს ქვის სამლოცველოს მშენებლობა. წინამძღვარმა თევდორე პოკროვსკიმ აკურთხა მშენებლობის ადგილი. ტაძარი იყო გუმბათიანი და მასზე გამოსახული იყო ჯვრები. 

ყოველი წლის 4 აპრილს, ალექსანდრე II-ის სიცოცხლის გადარცენის აღსანიშნავად იმართებოდა ფართო მასების საზეიმო მსვლელობა. სამლოცველოში აღევლინებოდა ლოცვა.

1881 წელს ტერორისტული აქტის შედეგად იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მკვლელობის შემდეგ ტაძარში ღვთისმსახურება შეწყდა. დროტა განმავლობაში შენობა მიატოვეს და მასში დასახლდნენ უსახლკაროები. ტაგანროგელებმა არაერთხელ სცადეს მიექციათ ზემდგომთა ყურადღება და გადაერჩინათ ეკლესია, მაგრამ უშედეგოდ. 

1929 წელს ადგილობრივ ვაჭრებს შესთავაზეს ალექსანდრეს სამლოცველო გაეხსნათ წიგნების მაღაზია, მაგრამ მოუვლელობისაგან ეკლესიის შენობის მდგომარეობა გაუარესდა. 1929 წელს ეკლესია დაანგრიეს. ეკლესიის ადგილზე კი ააშენეს ათსართულიანი საცხოვრებელი სახლი.

## ლიტერატურა 
* Орлов Г.Н. Памятники архитектуры, истории и культуры Таганрога на старых открытках и фотографиях / Орлов Г.Н., Найговзин Л.И., Цымбал А.А. – Таганрог: «Лукоморье», 2004. – 192 с. ISBN 5-901565-11-8
* Энциклопедия Таганрога.  Гл. ред. В. И. Тимошенко, 1998. Изд.: Антон. ISBN: 588040174

## რესურსები ინტერნეტში
* Александровская кампличка 
* Памятники архитектуры, истории и культуры Таганрога на старых открытках и фотографиях 
* Таганрог. Часовня Александра Невского

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ვიტამინი F

**ვიტამინი F** — ცხიმში ხსნადი ვიტამინი,  რომელიც საკვებიდან მიიღება. პოლიუჯერი ცხიმოვანი მჟავების ამ ჯგუფს მიეკუთვნება არაქიდონის, ლინოლენისა და ლინოლის მჟავები. F ვიტამინის ძირითადი წყაროა ზეითუნის, სელის, კანაფისა და ყაყაჩოს ზეთები, თევზის ქონი, ზოგიერთი მცენარის თესლი, ხმელი ხილი, მიწის თხილი, სოია, ნუში, ავოკადო. F ვიტამინის დაცვისა და მისი მოქმედების გასაძლიერებლად ის ანტიოქსიდანტებთან, B6 ვიტამინსა და თუთიასთან ერთად მიიღება. თავად F ვიტამინი აძლიერებს A, B, D, E ვიტამინების მოქმედებას. ნახშირწყლების ჭარბი მიღება ხელს უშლის F ვიტამინის ათვისებას.

## ისტორია
1928 წელს  ამერიკელმა ბიოლოგმა ჰერბერტ ევანზმა „ვიტამინი F“ აღმოაჩინა..

## დადებითი თვისებები
ვიტამინი F – არეგულირებს კანის ჯანმრთელობას. მას აქვს უამრავი დადებითი მოქმედება: სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესება, უჯრედების მდგომარეობის ნორმალიზება, მათი სწრაფი რეგენერაცია, ხელს უწყობს წონის დაკლებას, წვავს ნაჯერ ცხიმებს. კანი იძენს ჯანმრთელ იერსახეს და ხდება უფრო ელასტიური. 

## ნაკლებობა
F ვიტამინის ნაკლებობა იწვევს იმუნური სისტემის დარღვევას, მხედველობის პრობლემას, ქოლესტერინის დონის აწევას, გულის დაავადებებს, თმების და კანის ხარისხის გაფუჭებას, გამონაყარის და ალერგიული რეაქციების გამოვლენას.

 
## სქოლიო 
კატეგორია:ვიტამინები
კატეხის ეკლესია

**კატეხის ეკლესია** () — ისტორიული ეკლესია საინგილოში, თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ბელაქნის რაიონის სოფელ კატეხში, მდინარე მაწეხის ხეობაში. აშენებული უნდა იყოს 697 წლამდე. უცნობია ქტიტორის ვინაობა. სავარაუდებელია, რომ აგებული იყოს ერისმთავარისა და მოწამის, არჩილის მიერ და მიმდებარე მამულებითურთ შეწირული მცხეთის ეკლესიისადმი. X საუკუნეში, ჰერეთის სამეფოს გაძლიერების შემდგომ, ეს პუნქტი მხარის სხვა ზოგიერთ ადგილთან ერთად წაერთვა კახეთის საქორეპისკოპოს და ჰერეთს მიუერთდა. კატეხი აოხრებული იყო 697 წლის არაბი ალი ამირის შემოსევის შემდეგ, ვიდრე 1040 წლამდე, მანამ სანამ იგი განაახლა და აღადგინა კათოლიკოსმა მელქისედეკმა და სთხოვა მეფე ბაგრატ IV-ს მისი ეკლესიის საკუთრებად დამტკიცება:

## რესურსები ინტერნეტში 
*კატეხის ტაძარი - ვიდეო

## ლიტერატურა 
**დიმიტრი ჯანაშვილი (ინგილო ჯანაშვილი)* — გეოგრაფიული და ისტორიული აღწერა ჰერეთისა // მოგზაური. - 1901. - N10. - გვ.937-945

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში