open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტრიანგულაციის პუნქტი

მინი|ტრიანგულაციის პუნქტი
**ტრიანგულაციის პუნქტი**, **ტრიგონომეტრიული პუნქტი**, **გეოდეზიური ნიშანი** — გეოდეზიური პუნქტი, რომლის მდებარეობა დედამიწის ზედაპირზე განსაზღვრულია ტრიანგულაციით, ხოლო სიმაღლე ზღვის დონიდან — გეომეტრიული ან ტრიგონომეტრიული ნიველებით. საკუთრივ, ტრიანგულაცია ეწოდება საყრდენი გეოდეზიური პუნქტების ქსლის შექმნის ერთ-ერთ მეთოდს. 

ჩვეულებრივ, ტრიანგულაციის პუნქტების კოორდინატების განსაზღვრისათვის მანძილები მიღებულია 20–30 კილომეტრი, იშვიათ შემთხვევაში 200–300 კილომეტრს აღწევს, ხოლო საგანგებო მიზნებისათვის პირდაპირი და შებრუნებული ამოცანების ამოხსნა საჭირო ხდება 20000 კილომეტრამდე. 

გეოდეზიური კოორდინატები, შვეულის გადახრები საჭიროა ვიცოდეთ რედუქციასთან დაკავშირებული შესწორებების და სიმაღლეების გამოთვლისათვის, ხოლო ასტრონომიულ პუნქტებზე შვეულის გადახრის ცოდნა საჭიროა მათი გეოდეზიური კოორდინატების განსაზღვრისათვის. 

ტრიანგულაციის პუნქტი სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებული სახელწოდებით არის ცნობილი, მაგალითად, ჩრდილოეთ ამერიკაში ეწოდება ტრიგონომეტრიული სადგური ან ტრიანგულაციის სადგური, დიდ ბრიტანეთში ტრიგოპუნქტი, ირლანდიაში ტრიგოსვეტი, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში ტრიგოსადგური, სამხრეთ აფრიკაში ტრიგოშუქურა და ა.შ.

## ლიტერატურა
* ნიკოლოზ თევზაძე, საინჟინრო გეოდეზია : 10 ნაწილად : ნაწილი II, თბ: განათლება, 1974.

კატეგორია:გეოდეზია
ნიკოლოზ თევზაძე

**ნიკოლოზ არტემის ძე თევზაძე** (დ. 9 მაისი, 1908 — გ. 24 იანვარი, 1985) — ქართველი გეოდეზისტი და მარკშაიდერი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1962), სა­­ქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1967). 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი (1930) და საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1936). 1941–85 წლებში იყო სპი-ის (ამჟამად სტუ) საინჟინრო გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის კათედრის გამგე. კითხულობდა ლექციებს თსუ-ში, სოხუმისა და ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში.

თევზაძის შრომები ეხება უმაღლესი გეოდეზიის, გეოდეზიური ასტრონომიის, გეოდეზიური გრავიმეტრიის, ტოპოგრაფიის, გეოდეზიურ და სამარკშაიდერო განაზომთა მათემატიკური დამუშავების თეორიულ საფუძვლებს. ავტორია საინჟინრო გეოდეზიის ათტომიანი სახელმძღვანელოსი (1974–85), რომელშიც მოცემულია გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის ძირითადი საკითხები. ამ ნაშრომისათვის თევზაძეს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1988). 

თევზაძის შრომების საფუძველზე ჩამოყალიბდა ახალი ­სპეციალობა — საინჟინრო გეოდეზია. ხელმძღვანელობდა და უშუალოდ მონაწილეობდა რთული გეოლოგიური პირობების მქონე თბილისის მეტროპოლიტენის, სპორტის სასახლის და მსოფლიოში უნიკალური ენგურჰესის თაღოვანი კაშხლის გეოდეზიური საფუძვლის პროექტირებასა და მის განხორციელებაში. წლების განმავლობაში იყო სსრ კავშირის სახმშენის სამეცნიერო-ტექნიკური საბჭოს, ასტრონომიულ-გეოდეზიური საზოგადოების საქართველოს განყოფილების პრეზიდიუმის, სა­ქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დედამიწის ქერქის კომპლექსური გამოკვლევის სამეცნიერო საბჭოს, ბუნების დაცვის საზოგადოების რესპუბლიკური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი; საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ახალი კორპუსების მშენებლობის პირველი მთავარი ინჟინერი საზოგადოებრივ საწყისებზე. 

1973–85 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა რედაქციის გეოდეზიის სექციის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სა­ხელმწიფო ჯილდოები.

## თხზულებები 
* განაზომთა შეცდომების თეორია, ნაწ. 1, თბ., 1957; 
* განაზომთა ალბათობის თეორია და მათემატიკური სტატისტიკა, თბ., 1960;
* უმცირეს კვადრატთა მეთოდი, თბ., 1964; საინჟინრო გეოდეზია, [ტ.] 1–10, თბ., 1974–85.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გეოდეზისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კრისტინ კანგალუ

**კრისტინ კანგალუ** (; დ. 1 დეკემბერი, 1961, სან-ფერნანდო, ტრინიდადი და ტობაგო) — ტრინიდადელი პოლიტიკოსი, ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტი 2023 წლის 20 მარტიდან. ტრინიდადი და ტობაგოს სენატის პრეზიდენტი 2015-2023 წლებში. ერთადერთი ადამიანია, რომელიც იყო სენატის როგორც პრეზიდენტი, ასევე ვიცე-პრეზიდენტი. პირველი ქალი სენატის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე. სენატის მესამე პრეზიდენტი ქალი და ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი ქალი. 

კანგალუ იყო ოპოზიციონერი სენატორი, პრემიერ-მინისტრის ოფისის ხელმძღვანელი, იურიდიულ საკითხთა მინისტრი, მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და უმაღლესი განათლების მინისტრი სახალხო ნაციონალური მოძრაობის მთავრობებში.

## ბიოგრაფია
კრისტინ კაგალუ დაიბადა პრესვიტერიანელების ინდო-ტრინიდადულ ოჯახში. მან დაამთავრა ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტი და ჰიუ ვუდინგის იურიდიული სკოლა და მიიღო ხარისხი სამართლის სფეროში. 2001 წლის 12 იანვარს პირველად გახდა პარლამენტის წევრი. შემდეგ იგი იკავებს სენატის ვიცე-პრეზიდენტის, ხოლო 2002 წელს პრემიერ-მინისტრის კანცელარიის ხელმძღვანელის თანამდებობას. 2005 წელს დანიშნეს იუსტიციის მინისტრად.

2007 წელს საყოველთაო არჩევნების დროს იგი აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატის წევრად სახალხო ნაციონალური მოძრაობის რიგებიდან და დაიკავა მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და უმაღლესი განათლების მინისტრის თანამდებობა. 2015 წლის 23 სექტემბერს აირჩიეს სენატის პრეზიდენტად, ხოლო 2023 წლის 20 მარტს დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტები
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინკასატორის ჩანთა

**„ინკასატორის ჩანთა“** () — საბჭოთა დეტექტიური მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია 1977 წელს კინოსტუდია „ლენფილმში“ და პირველ შემოქმედებით გაერთიანებაში ლიტველი რეჟისორის, აუგუსტ ბალტრუშაიტისის მიერ.

ფილმის პრემიერა სსრკ-ში შედგა 1979 წლის აპრილში. გადაღებების უმეტესი ნაწილი ყირიმსა და სიმფეროპოლში მიმდინარეობდა.

## სიუჟეტი
სსრკ-ის პროკურატურის საგამოძიებო ჯგუფს დაევალა ავტომანქანაში დამწვარი ინკასატორების საქმის გამოძიება, რომლებსაც აეროპორტის შემოსავალი გადაჰქონდათ. გამოძიებამ დაადგინა, რომ მანქანა იდგა, როცა ცეცხლი გაჩნდა, ფული მანქანიდან ცეცხლის გაჩენამდე იქნა წაღებული და არ დამწვარა. ინკასატორების სპეციალური ინსტრუქციებით კი დაუშვებელი იყო მანქანის გაჩერება და მასში უცხო პირის ჩასმა. მანქანის გაჩერების შემთხვევაში კი საინკასატორო სამსახურში სპეციალური სიგნალი უნდა გაეგზავნათ, მაგრამ ასე არ მომხდარა. იპოვეს ასევე თვითნაკეთი პოროტექნიკის კვალი. ექსპერტიზამ აჩვენა, რომ მანქანაში მსხდომი ინკასატორების პარალიზებისთვის სპეციალური გაზი გამოიყენეს. გამოძიებას ართულებს ისიც, რომ დამნაშავეს კვალის ასარევად სპეციალურად სხვადასხვა ქმედებები აქვს ჩატარებული, რითაც ეჭვი სხვებზე უნდა აიღონ.

## როლებში
* გიორგი ბურკოვი — ალექსანდრე სანინი 
* დონატას ბანიონისი — ალექსეი ტულიაკოვი
* ელენა ნაუმკინა — მარგარიტა უსტინოვა
* ვიტაუტას ტომკუსი — იური ბორისოვი
* ნატალია ფატეევა — ქსენია კოვალიოვა
* ანატოლი სოლონიცინი — ივან ტროფიმეს ძე
* იგორ ერელტი — იგორ პეშეხონოვი
* მიხეილ სვეტინი — ჩებოტარიოვი, მოლარე
* გია კობახიძე — ნორაკიძე
* მ. სიზოვი — ექსპერტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1977 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლენფილმის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:დეტექტიური ფილმები
ერკინისის ციხე

**ერკინისის ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ისტორიული ტაოს და კლარჯეთის საზღვარზე, კლარჯეთის პროვინციის, თუხარისის ტერიტორიაზე. 

## შესწავლის ისტორია 
ბუბა კუდავა ერკნისის ციხეს მიიჩნევს ციხე-ქალაქ თუხარისად. თუმცა არც იმას გამორიცხავს, რომ ხოდის ხეობაშიც შეიძლება მისი ძებნა, რადგან ციხე იქაც არის და ბერთას სახარების მინაწერი სწორედ ხოდის ხეობის ტოპონიმებს იხსენიებს. მისი აზრით, შესაძლოა გარკვეულ პერიოდში მოხდა ადმინისტრაციული ცენტრის გადატანა ერკინისიდან ხოდის ხეობაში.

ერკინისის ძველ თუხარისთან გაიგივების სასარგებლო მონაცემებია: მეგალითური ნაქალაქარის არსებობა ციხის დაბლა, აქ გადიოდა შუა საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი გზები (იშხნის, ოხურის, ტაოსკარის ხევებიდან), მდ. ჭოროხიდან არ არის დაშორებული დიდი მანძილით, აქ მდებარეობს ადრეშუასაუკუნეების ეკლესია. თანამედროვე ართვინის რაიონის სოფელ დიქმენლის სამხრეთ-დასავლეთით 3 კმ-ზე მდ. ხოდისწყლის ჭოროხთან შესართავიდან 1,2 კმ-ზე, მდინარე ჭოროხის მარჯვენ ნაპირზე, კლდოვანი მთის თავზე შემორჩნილია ციხის ფრაგმენტები. ციხე ძლიერაა დაზიანებული, შემორჩნილია რამდენიმე ნაგებობის კედლის ფრაგმენტები. 

ერკინისის ციხე სტრატეგიული მდებარეობით გამოირჩევა, ის კლარჯეთის პროვინცია თუხარისის  გზებს აკონტროლებს. 

## ტოპონიმი 
ტოპონიმი ერკინისი „რკინისას“ ნიშნავს სავარაუდოდ ამ რეგიონისთვის დამახასიათებელი ლითონების, მათ შორის რკინის წიაღისეულის სიმრავლეს შეიძლება უკავშირდებოდეს. ერკინისის პირდაპირ თარგმანს უნდა წარმოადგენდეს მიმდებარე დაბის თანამედროვე სახელწოდება — დემირკენტი.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები, ტ. 2, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
სად არის შენი ბედნიერება, მზია?

**„სად არის შენი ბედნიერება, მზია?“** — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1959 წლის კინოფილმი, რეჟისორი — კონსტანტინე პიპინაშვილი. ფილმი გადაღებულია გრიგოლ ჩიქოვანის მოთხრობის — „სიყვარულის“ მიხედვით. პრემიერა გაიმართა 1961 წელს.

## სიუჟეტი
თანაკლასელები ელგუჯა და მზია სკოლის დამთავრების შემდეგ სამუშაოდ სოფელში დარჩენას გადაწყვეტენ, მაგრამ მზია იძულებული ხდება დედას დაუჯეროს და უმაღლესში ჩასაბარებლად ქალაქში გაემგზავროს. ბიძის აგარაკზე ის ახალგაზრდა ინჟინერს, ლადო ჩხეტიანს გაიცნობს.

## როლებში
* ლეილა აბაშიძე — მზია
* ოთარ ხატიაშვილი — ლადო
* გოჩა აბაშიძე — ელგუჯა
* აკაკი ხორავა — შალვა
* დუდუხანა წეროძე — ვერიკო
* დავით ძიგუა — გიორგი
* ირაკლი უჩანეიშვილი — ავთანდილი
* თინათინ სეფერთელაძე — ნათელა
* ციცინო გელოვანი — ნინუკა
* მერი ლომიძე — მიმი
* ირინე მაღალაშვილი — რაისა
* რამაზ ჩხიკვაძე — აგრონომი
* ნოდარ პიპინაშვილი — თეიმურაზი
* ნინო (ჩიტოლია) ჩხეიძე — ტასო
* მიხეილ ურუშაძე — ივანე
* თენგიზ ამირანაშვილი — ნიკო

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1959 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:კონსტანტინე პიპინაშვილის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქართულ მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
საიუბილეო მედალი ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად

**საიუბილეო მედალი „ვლადიმერ ილიას ძე ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად“** () — სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1969 წლის 5 ნოემბრის ბრძანებულებით დაწესებული ჯილდო. მედლის ავტორები იყვნენ სსრკ-ის სახალხო მხატვარი ნიკოლოზ სოკოლოვი (ავერსი) და ალექსანდრე კოზლოვი (რევერსი)

## ისტორია
საიუბილეო მედალი გაიცემოდა 2 მიმართულებით: 
* „მამაცური შრომისათვის. ვლადიმერ ილიას ძე ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად“
* „საბრძოლო მამაცობისათვის. ვლადიმერ ილიას ძე ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად“

საიუბილეო მედლით — „მამაცური შრომისათვის (საბრძოლო მამაცობისათვის), ვლადიმერ ილიას ძე ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავად“ ჯილდოვდებოდნენ:
* მოწინავე მუშები, კოლმეურნეები, სახალხო მეურნეობის სპეციალისტები, სახელმწიფო დაწესებულებებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების მუშაკები, მეცნიერებისა და კულტურის მოღვაწეები, რომლებმაც შრომის მაღალი შეფასებები დაიმსახურეს ლენინის იუბილესთვის მზადების პერიოდში.
* პირები, რომლებმაც აქტიური მონაწილეობა მიიღეს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისათვის ბრძოლაში.
* საბჭოთა არმიის, საზღვაო ფლოტისა და სსრკ შსს-ს შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებმაც ლენინის იუბილესთვის მზადების პერიოდში მიაღწიეს მაღალ მაჩვენებლებს სამხედრო და პოლიტიკურ მომზადებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Юбилейная медаль "За доблестный труд (За воинскую доблесть). В  ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина"

კატეგორია:სსრკ-ის მედლები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ჩიტათა

**ჩიტათა** — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ჩიტათა

## სქოლიო
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სიონის მთა

**სიონის მთა** (, Har Ṣīyyōn; , ჯაბალ საჰიუნი) — ბორცვი იერუსალიმში, ძველი ქალაქის კედლების სიახლოვეს. სიმაღლე 765 მ. ტერმინი „სიონის მთა“ მოხსენიებულია ებრაულ ბიბლიაში ჯერ დავითის ქალაქის, ხოლო მოგვიანებით ტაძრის მთის აღსანიშნავად, მაგრამ მისი მნიშვნელობა შეიცვალა და დღეს განიხილება როგორც ძველი იერუსალიმის დასავლეთი ბორცვის სახელწოდება. უფრო ფართო გაგებით, ტერმინი სიონი აგრეთვე გამოიყენება როგორც მთლიანად ისრაელის მიწის სახელწოდება. „სიონის“ (Zion) ეტიმოლოგია გაურკვეველია. 

მოიხსენიება ბიბლიაში, კერძოდ, სამოელის წიგნში (2 სამოელი 5:7) როგორც მეფე დავითის მიერ დაპყრობილი იევუსელთა ციხესიმაგრის სახელწოდება.

ეპიფანე კვიპრელის ცნობით, იმპერატორმა ადრიანემ დანგრეულ იერუსალიმში, სიონის მთაზე, ნახა პატარა ეკლესია, რომელშიც სულიწმინდის მოფენა მოხდა. ევსები კესარიელის ცნობით, აქ მან იხილა იერუსალიმის პირველი ეპისკოპოსის — იაკობის კათედრა (ტახტი). სხვადასხვა ცნობების მიხედვით, სიონის ეკლესია მოციქულთა აგებულია და აქ მოხდა სულიწმინდის გადმოსვლა მოციქულებზე. თბილისის ღვთისმშობლის მიძინების საპატრიარქო ტაძარი სიონია. მისი აშენება ქართლის ერისმთავრებმა VI საუკუნის II ნახევარში დაიწყეს.

## სქოლიო
კატეგორია:იერუსალიმის ისტორიული ადგილები
სალაჰადდინ ხალილოვი

**სალაჰადინ ხალილოვი** ( *Səlahəddin Sədrəddin oğlu Xəlilov*; ფსევდონიმი: **აბუ თურხანი** ; დ. 22 თებერვალი, 1952, მარნეული) — ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, 2007 წლიდან აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაირამი

**მაირამი** — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (ქეშელთის თემი). მდებარეობს ჯავის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქეშელთის (ფაწის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზ. დ. 1800 მ, ჯავიდან 30 კმ, ცხინვალიდან 35 კმ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სალარ-დე-არისარო

**სალარ-დე-არისარო** () — მარილიანი ქვაბული ჩრდილო-დასავლეთ არგენტინაში, სალტის პროვინციაში. მდებარეობს ანდებში, პუნა-დე-ატაკამის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 3460 მ სიმაღლეზე. მაქსიმალური სიგრძე 100 კმ, სიგანე 50 კმ, ფართობი 1600 კმ². სალარ-დე-არისარო ფართობით მარილიან ქვაბულებს შორის მსოფლიოში რიგით მე-6 ადგილზეა. სამხრეთ განაპირა ნაწილში აღმართულია იდეალური ფორმის მქონე კონუსი კონო-დე-არიტა (147 მ). სალარ-დე-არისაროს ფარგლებში მოიპოვება მადნეული და არამადნეული წიაღისეული, მათ შორის მარილი, მარმარილო, რკინა, სპილენძი და ონიქსი. სიახლოვეს მდებარეობს სხვა მარილიანი ქვაბულები: სალარ-დე-ანტოფალია, სალარ-დე-ომბრე-მუერტო, პოტიკოსი და სალინას-გრანდესი. მარილიან ქვაბულს შუა ნაწილში კვეთს სალტა–ანტოფაგასტის რკინიგზა.

## გალერეა 

ფაილი:Cono de Arita (Argentina).jpg
ფაილი:Cono de Arita, Salta. (Argentina).jpg
ფაილი:Salar de Arizaro - Ruta Montevideo Lima - panoramio.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის მარილიანი ქვაბულები
შეტაკებები ცხინვალის რეგიონში (2004)

**შეტაკებები ცხინვალის რეგიონში (2004)** —  მიმდინარეობდა საქართველოსა და სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის, 2004 წლის ივლის-აგვისტოში. იგი 2004 წლის 19 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებით დასრულდა. საბრძოლო მოქმედებების დროს დაიღუპა 12 ქართველი ჯარისკაცი.

## იხილეთ აგრეთვე
* რუსეთ–საქართველოს ომი (2008)

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია
კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტი
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2024

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2024 - რიგით 68-ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსია.2024 წლის ევროვიზია შვედეთის ქალაქ მალმეშია დაგეგმილი, რომელმაც მასპინძლობის უფლება 2023 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, ლორინის სიმღერის "Tatto"-ის საშუალებით მოიპოვა.ევროპის მაუწყებელთა კავშირის და მასპინძელი შვედური მაუწყებლის Sveriges Television-ის (SVT) ორგანიზებით, კონკურსი Malmö Arena-ზე გაიმართება. ევროვიზია 2024-ის პირველი ნახევარფინალი 7 მაისს, მეორე ნახევარფინალი 9 მაისს, ხოლოს ფინალი 11 მაისს გაიმართება.ქალაქი მალმე უკვე მესამედ მასპინძლობს ევროვიზიას, 1992 და 2013 წლის შემდეგ. 

## ლოკაცია
ევროვიზია 2024 მალმე არენაში გაიმართება. საერთო ჯამში შვედეთი უკვე მეშვიდედ მასპინძლობს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსს: 1975, 1985, 1992, 2000, 2013 და 2016 წელს.
მალმე არენა მრავალფუნქციური დარბაზია, რომელიც 15 500 ადგილიანია. აღნიშნულმა არენამ 2013 წელს უკვე უმასპინძლა ევროვიზიის სიმღერის კონკურს.

## მონაწილე ქვეყნების დროებითი სია
იმისათვის რომ ქვეყანამ მონაწილეობა მიიღოს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, ის EBU-ის(ევროპის მაუწყებელთა კავშირის გაერთაინება) აქტიური წევრი უნდა იყოს. მონაწილეობის შესახებ მოსაწვევს, მაუწყებელთა კავშირი ყველა ქვეყნისთვის გასცემს. 
2024 წლის კონკურსისთვის უფლებამოსილ ქვეყნებს მონაწილეობის დასადასტურებლად ვადა 2023 წლის 15 სექტემბრამდე ჰქონდათ, რათა გაეგზავნათ EBU-თვისს დადასტურება მათი მონაწილეობის შესახებ. 
ბოლო მონაცემებით ევროვიზია 2024-ზე 35-მა ქვეყანამ დაადასტურა მონაწილეობა. მათ შორისსაა ლუქსემბრუგი, რომელიც დიდხნიანი პაუზის შემდეგ კონკურსს უბრუნდება. ლუქსემბურგი კონკურსში ბოლოს 1993 წელს წარდგა.ჩრდილოეთ მაკედონიაც ერთწლიანი პაუზის შემდეგ უბრუნდება ევროვიზიის სიმღერის კონკურსს.

## სქოლიო
კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
ყაზახ-თოუზის ეკონომიკური რეგიონი

მინი|251x251პქ|ყაზახ-თოუზის ეკონომიკური რეგიონი
**ყაზახ-თოუზის ეკონომიკური რეგიონი** () — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს აღსტაფას, გედაბაის, ყაზახის, შამქორისა და თოუზის ადმინისტრაციულ რეგიონებს.

1991 წლიდან 2021 წლამდე ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული ოლქების ტერიტორია, ქალაქ განჯასა და ნაფთალანთან ერთად, აგრეთვე დაშქესანის, გორანბოის, გოიგოლის, სამუხის ადმინისტრაციულ რეგიონებთან ერთად, განჯა-ყაზახის ეკონომიკური რეგიონის ნაწილი იყო (ახლანდელი განჯა- დაშქესანის ეკონომიკური რეგიონი).

ყაზახ-თოუზის ეკონომიკური რეგიონი შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2021 წლის 7 ივლისის ბრძანებულებით „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
ბაქოს ეკონომიკური რეგიონი

**ბაქოს ეკონომიკური რეგიონი** () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური ცენტრი, რომლის ფართობია 2140 კმ².

1991 წლიდან 2021 წლამდე ქალაქ ბაქოს ტერიტორია აფშერონის ეკონომიკური რეგიონის ნაწილი იყო.

ბაქოს ეკონომიკური რეგიონი შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2021 წლის 7 ივლისის ბრძანებულებით „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ“.

ძირითადი განვითარებადი ინდუსტრიები მოიცავს ნავთობგადამამუშავებელ მრეწველობას, საერთაშორისო ვაჭრობას, საინჟინრო, ქიმიურ, კვების და ტექსტილის მრეწველობას.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
ბაქოს ნავთობისა და გაზის რეგიონი

მინი|261x261პქ
**ბაქოს ნავთობისა და გაზის რეგიონი** — აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ნავთობისა და გაზის მარაგებისა და წარმოების დიდი ტერიტორია.

რეგიონის ნავთობის საბადოები მდებარეობს სამხრეთ კასპიის ნავთობისა და გაზის აუზში, აფშერონის ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე და კასპიის ზღვის მიმდებარე წყლებში. ნავთობისა და გაზის საბადოები განლაგებულია სხვადასხვა ფორმის ანტიკლინურ ნაოჭებში და გუმბათებში, ქვიშის, ქვიშაქვის, სილქვისა და თიხის ფენებში 1000-დან 3400 მ-მდე სისქით. ნავთობისა და გაზის საბადოები მდებარეობს 4500 მ-მდე სიღრმეზე.

რეგიონის სამრეწველო განვითარება დაიწყო XIX საუკუნის ბოლო მესამედში. 1870 წლიდან მოყოლებული 2 მილიარდ ტონაზე მეტი ნავთობი იქნა წარმოებული. ამ ტერიტორიაზე პირველად სსრკ-ში დაიწყო ნავთობის განვითარება ზღვის ზონაში.

ბაქოს ნავთობისა და გაზის რეგიონი მოიცავს 80-ზე მეტ ნავთობისა და გაზის საბადოს. ძირითადი საბადოები: შაჰ-დენიზი, აზერი-ჩირაგ-გიუნაშლი, ნავთობის კლდეები, ბაჰარის, სანგაჩალის ზღვა, ბიბი-ჰეიბათი, სურახანი, ყარაჩუხური, ყარადაგი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის საბადოები
ბაქოს გემთმშენებელი ქარხანა

**ბაქოს გემთმშენებელი ქარხანა** () —  ქარხანა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. ყველაზე დიდი გემთმშენებელი ქარხანა კასპიის ზღვის ეკვატორიაში.

ქარხანა დააპროექტა ბრიტანულმა კომპანია Royal Haskoning-მა. ის აღჭურვილია ფინეთში, ნიდერლანდებში, გერმანიაში, ჩეხეთში, დიდ ბრიტანეთში, სამხრეთ კორეასა და სინგაპურში წარმოებული აღჭურვილობით.

მშენებლობას აზერბაიჯანის საინვესტიციო კომპანია, სოკარი და სინგაპურის კომპანია Keppel-ი ერთობლივად ახორციელებდნენ.

ქარხანაში გარდა ახალი გემების მშენებლობისა, მიმდინარეობს გემების სარემონტო სამუშაოები.

## ისტორია 
ბაქოს გემთმშენებელი ქარხანის მშენებლობა დაიწყო 2010 წლის მარტში და დასრულდა 2013 წლის მესამე კვარტალში. ღირებულებამ შეადგინა 470 მილიონი დოლარი.

კასპიის ზღვაში ტვირთების გადაზიდვის მოცულობის გაზრდის გათვალისწინებით, მეორე ეტაპზე ქარხანაში აშენდა ტანკერები 60 - 70 ათასი ტონა წელიწადში.

2017 წლის 9 თებერვალს ხომალდ “ლაჩინის” მშენებლობა უკრაინელი ინჟინრების პროექტით განხორციელდა. ტანკერის სიგრძეა 141 მ, სიგანე -16,98 მ, ნაკადი - 4,54 მ/3,6 მ. მშენებლობა დასრულდა 2019 წლის დეკემბერში. ტანკერი შედიოდა 2019 წელს მსოფლიოში საუკეთესო გემების TOP 50-ის რეიტინგში, ბრიტანეთის საზღვაო ინჟინრების სამეფო საზოგადოების RINA-ს მიხედვით.

2017 წელს წყალქვეშა სამშენებლო გემი „ხანკენდი“ ექსპლუატაციაში შევიდა. გემი განკუთვნილია შაჰ-დენიზის ველზე სამუშაოდ შაჰ-დენიზ-2 პროექტისთვის.

2021 წლის სექტემბერში ექსპლუატაციაში შევიდა ტანკერი „ქალბაჯარი”.

2022 წლის 28 აპრილს დაიწყო Ro-Pax საბორნე გემის „ზარიფა ალიევას“ მშენებლობა.

ქარხანას შეუძლია წელიწადში 80-100 გემის შეკეთება. ქარხნის დასაქმებულთა რაოდენობა 2000 ადამიანს აჭარბებს.

წარმოების მოცულობა წელიწადში 25 ათასი ტონა ლითონის კონსტრუქციაა. საწარმოს საერთო ფართი 620 ათასი კვადრატული მეტრია.

## სქოლიო 
კატეგორია:გემთმშენებელი კომპანიები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
ოგარიოვის 6

**„ოგარიოვის 6“** () — საბჭოთა მძაფრსიუჟეტიანი დეტექტიური მხატვრული ფილმი, გადაღებული 1980 წელს გორკის სახელობის კინოსტუდიაში რეჟისორ ბორის გრიგორიევის მიერ. ფილმი გადაღებულია იულიან სემიონოვის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით.

## სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება ხდება 1980 წელს ლენინგრადში. გაქურდვის მიზნით, საძილე საშუალების გადაჭარბებული დოზით, მოკლულია კოლმეურნე კიკნაძე, რომელიც ავტომობილის შესაძენად ჩავიდა დიდ ქალაქში. ანალოგიური შემთხვევა ხდება მოსკოვშიც, მაგრამ მსხვერპლი გადარჩა და საავადმყოფოდან გარბის. გამოძიებას დიდი ძალისხმევა სჭირდება დამნაშავის დასაჭერად.

## როლებში
* ვასილი ლანოვოი — ვლადისლავ კოსტენკო, სამძებრო სამსახურის პოლკოვნიკი 
* გიორგი იუმატოვი — ალექსეი სადჩიკოვი, სამძებრო სამსახურის პოლკოვნიკი  
* ევგენი გერასიმოვი — ვალენტინ როსკიაკოვი
* ვსევოლოდ კუზნეცოვი — ვიქტორ პიმენოვი, საიუველირო ფაბრიკის დირექტორი
* დიმიტრი ჯაიანი — ვიქტორ კაჟაევი
* გია ბადრიძე — სერგო სუხიშვილი, სამძებრო სამსახურის პოლკოვნიკი
* ვსევოლოდ ლარიონოვი — იური პროსკურიაკოვი, სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის თანამშრომელი
* ნოდარ ბექაური — ვახტანგ მორაძე, ინსტრუქტორი
* ნოდარ მგალობლიშვილი — ირაკლი ნალბანდოვი, საიუველირო ფაბრიკის ტექნიკური სამსახურის უფროსი
* მიხეილ ჩუბინიძე — მიხეილ დიმიტრის ძე
* ივან რიჟოვი — ივან კოსიხი, მკერავი
* იან იანაკიევი — გავრილ პოპკოვი, უნივერსამის დირექტორი
* რიტა გლადუნკო — ბუფეტის დირექტორი
* ინა ვიხოდცევა — ირინა პეტრეს ასული, გამომძიებელი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1980 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ლიტერატურაზე დაფუძნებული ფილმები
ოქროპირ მაგრაქველიძე

**ოქროპირ მაგრაქველიძე**  (დ. 1948) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის სპეციალობით.

1972-1977 წლებში იყო სამშენებლო-სარემონტო ტრესტ „საქკომუნრემმშენის“ სპეციალიზებული სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს ბრიგადირი. 1977-1978 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის“ საინჟინრო ნაგებობათა სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად. 1978-1986 წლებში ჟინვალის ჰიდროენერგოსადგურის მშენებლობაზე სამშენებლო უბნის ოსტატად და უფროსად. 1987-1993 წლებში იყო სსრ კავშირის სატრანსპორტო მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „კავგვირაბმშენის“ N23 საგვირაბო რაზმის (სამმართველოს) უფროსის მოადგილე, სამშენებლო ტრესტ „საქგვირაბმშენის“ N25 საგვირაბო რაზმის მთავარი ინჟინერი, ამავე რაზმის უფროსი. 1993-1995 წლებში იყო დახურული ტიპის სს „N2 საგვირაბო რაზმის“ გენერალური დირექტორი. 1995-2001 წლებში სააქციო საზოგადოება „N44 საგვირაბო რაზმის“ მოსკოვის N2 ფილიალის დირექტორი. 2001 წლიდან შპს სამშენებლო სამმართველო „ხიდებისა და გვირაბების“ გენერალური დირექტორია. ხელმძღვანელობდა კავკასიონის ქედის ზონაში საუღელტეხილო რკინიგზის, ქალაქი მოსკოვისა და მისი შემოგარენის მაგისტრალურ გზებზე ხელოვნურ ნაგებობათა მშენებლობას, ასევე, მოსკოვის მეტროპოლიტენის სასადგურო კვანძების მშენებლობას.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ., 2017, გვ. 359

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
დამიანო დავიდი

**დამიანო დავიდი** (დ.8 იანვარი 1999.) იტალიელი მომღერალი და კომპოზიტორი. ის როკ ჯგუფ Måneskin-ის სოლისტია, რომელმაც სანრემოს მუსიკალური ფესტივალი 2021 და შემდგომში 2021 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი სიმღერით "Zitti e buoni" მოიგო.

## კარიერა
დავიდი რომში დანიელ დევიდისა და როზა სკოგნამილიოს ოჯახში დაიბადა, ორივე მშობელი ბორტგამცილებელია. 17 წალმდე ის კალათბურთს ადგილობრივ კლუბ ევრობასკეტ რომაში თამაშობდა.
დავითმა სიმღერა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო.
მან გაიცნო ვიქტორია დე ანჯელისი და თომას რაგი, ვისთან ერთადაც შექმნა ბენდი Måneskin.მან არ დაამთავრა საშუალო სკოლა, მაგრამ თავი მუსიკალურ კარიერას მიუძღვნა, რაზეც მას მშობლების მხარდაჭერა ჰქონდა. ჯგუფი ჩამოყალიბდა 2016 წელს და თავდაპირველად უკრავდა რომის ქუჩებში, მაგრამ 2017 წელს მათ მალევე მოიპოვეს პოპულარობა, მას შემდეგ, რაც მეორე ადგილი დაიკავეს იტალიურ X Factor-ის მეთერთმეტე სეზონში.სტუდიური ალბომით Il ballo della vita და ტურით 2018 და 2019 წლებში ბენდმა პოპულარობა მოიპოვა. 2021 წელს გამოვიდა მათი მეორე სტუდიური ალბომი Teatro d'ira: Vol.
2021 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე გამარჯვების შემდეგ მას ცრუ ბრალი დასდეს, თითქოს ფინალურ შოუზე ნარკოტიკი ჰქონდა მიღებული. კონკურსის შემდეგ დავიდმა საკუთარი ინიციატივით ნარკოტესტი გაიარა, რომელიც უარყოფითი აღმოჩნდა.
ჯგუფმა ევროვიზია 2021 524 ქულით მოიგო.

## პირადი ცხოვრება
დავიდი დაახლოებით ხუთი წლის განმავლობაში იმყოფებოდა ურთიერთობაში იტალიელ მოდელთან ჯორჯია სოლერთან. წყვილი 2023 წლის ივნისში დაშორდა.
იტალიურის გარდა, დავიდი თავისუფლად ფლობს ინგლისურს და შეუძლია ესპანურად და ფრანგულად საუბარი. ის რასობრივი და ლგბტქ უფლებების დამცველია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
დეკრეტული დრო

**დეკრეტული დრო** — ერთი საათით წინ გადაწეული ზოლური დრო. თავდაპირველად შემოღებულ იქნა რსფსრ-ში 1919 წლის 18 თებერვლის დეკრეტით, ხოლო სსრკ-ში სახკომსაბჭოს 1930 წლის 16 ივნისის დაადგენილებით დღის სინათლისა და ელექტროენერგიის რაციონალურად გამოყენების მიზნით. დეკრეტული დროის III სასაათო ზოლი, რომელშიც მოთავსებული იყო საქართველო მთლიანად, 4 საათით უსწრებდა მსოფლიო დროს. 

## ისტორია
1919 წლის 1 აპრილიდან 18 თებერვლის დეკრეტის საფუძველზე რსფსრ-ის ტერიტორიაზე ამოქმედდა სპეციალური ზოლური დრო. 1930 წლიდან აღნიშნული დრო ამოქმედდა სსრკ-ს ტერიტორიაზეც.

1981 წელს დამატებით შემოღებული იყო საზაფხულო დრო. მარტის ბოლო კვირადღიდან სექტემბრის ბოლო კვირადღემდე საათი იწეოდა კიდევ 1 საათით, რაც ფაქტობრივად ორმაგ საზაფხულო დროს შეესაბამებოდა და კიდევ მეტ ეკონომიკურ ეფექტიანობას იძლეოდა. 

ამგვარად, სსრ კავშირის ყოველი დასახლებული პუნქტის მოსახლეობა ცხოვრობდა არა იმ ზოლოს დროით, რომელშიც აღებული პუნქტი მდებარეობდა, არამედ ყოველი წლის 1 ოქტომბრიდან - 1 აპრილამდე მეზობელი, აღმოსავლეთით მდებარე პირველი ზოლის დროით, ხოლო 1 აპრილიდან - 1 ოქტომბრამდე — აღმოსავლეთით მდებარე მეორე ზოლის დროით. 

## ლიტერატურა
*ხარაძე ე., „ასტრონომიის საფუძვლები“ : 2 ტომად : ტომი I, 1991, გვ. 120-122

## სქოლიო
კატეგორია:დროის გაზომვა
სერგო მაზმიშვილი

**სერგო მაზმიშვილი** (დ. 1934 — გ. 2006) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი, მეტალურგი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი.

მუშაობა დაიწყო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში „შავი ლითონების მეტალურგიის“ კათედრაზე ასისტენტად. მისი მეცნიერული და პედაგოგიური მოღვაწეობა მთლიანად პოლიტექნიკურ ინსტიტუტს უკავშირდება. 1961-1969 წლებში რაზმის მომზადებისა და გადამუშვების პრობლემური ლაბორატორიის მთავარი ინჟინერი. 1969-1972 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი და „შავი ლითონების მეტალურგიის“ კათედრის დოცენტი. 1972-1974 წლებში აღნიშნული ლაბორატორიის სექტორის გამგე. 1977 წლიდან გარდაცვალებამდე — ლაბორატორიის ხელმძღვანელი და კათედრის პროფესორი. გამოქვეყნებული აქვს 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მას ეკუთვნის ფუნდამენტური გამოკვლევები სამხრეთ საქართველოში არსებული მანგანუმის საბადოს ირგვლივ.

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი
* ღირსების მედალი
* გიორგი ნიკოლაძის სახელობის მედალი

## ლიტერატურა
*  გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული/შემდგ.: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე [და სხვ.]. თბ., 2012, გვ. 103

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მეტალურგები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1957)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გუმბათის ქვეშ

ტერმინი **გუმბათის ქვეშ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გუმბათის ქვეშ — ამერიკული ტელესერიალი;
* გუმბათის ქვეშ — ამერიკელი მწერლის სტივენ კინგის რომანი.
კონსტანტინე მაკოვსკი

**კონსტანტინე მაკოვსკი** (; დ. [20 ივნისი] (2 მაისი), 1839, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 17 (30) სექტემბერი, 1915, პეტროგრადი) — რუსი მხატვარი, პერედვიჟნიკების ამხანაგობის წევრი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1839 წლის 20 ივნისს (2 ივლისს) მოსკოვში, ცნობილი რუსი ხელოვნების მოღვაწის იგორ ივანეს ძე მაკოვსკის ოჯახში. ის იყო მხატვრების — ალექსანდრა, ნიკოლოზ და ვლადიმირ მაკოვსკების ძმა. მათი უმცროსი და, მარია მაკოვსკაია მსახიობი იყო. 

1851 წელს შევიდა მოსკოვის ხელოვნების სასწავლებელში, სადაც პირველი სტუდენტი გახდა და ყველა შესაძლო ჯილდო მოიპოვა. 

1858 წელს სწავლა დაიწყო სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში. 1860 წლიდან მონაწილეობდა აკადემიის გამოფენებში. 

მოგვიანებით კონსტანტინე მაკოვსკი შეუერთდა პერედვიჟნიკების შემოქმედებით გაერთიანებას და მონაწილეობდა მათ გამოფენებში.

კონსტანტინე მაკოვსკის სტილში შესამჩნევი ცვლილებები შევიდა 1870--იან წლებში ეგვიპტესა და სერბიაში მოგზაურობის შემდეგ. მისი სოციალური და ფსიქოლოგიური პრობლემების ინტერესები შეიცვალა ფერისა და ფორმის მხატვრული პრობლემებით.

1880-იან წლებში მაკოვსკიმ პოპულარობა მოიპოვა როგორც პორტრეტებისა და ისტორიული სურათების მოდურმა ავტორმა და იმ დროისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი რუსი მხატვარი გახდა. 1889 წლის მსოფლიო გამოფენაზე პარიზში მან დიდი ოქროს მედალი დაიმსახურა თავისი სურათებისთვის.

1915 წელს, იმ პერიოდის ბევრ სხვა მხატვართან ერთად, მონაწილეობდა „მხატვრული რუსეთის აღორძინების საზოგადოების“ ჩამოყალიბებაში. იმავე წლის სექტემბერში უბედური შემთხვევის მსხვერპლი (მის ეკიპაჟს ტრამვაი დაეჯახა) გახდა და 17 (30) სექტემბერს პეტროგრადში გარდაიცვალა. დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრის ნიკოლსკის სასაფლაოზე

## გალერეა

ფაილი: Konstantin_Makovsky_-_Children_running_from_a_thunderstorm_-_1872.jpg|
ფაილი: Konstantin Makovsky. Portrait of Princess Volkonskaya.jpg | 
ფაილი: MakovskyK_Boyaryshnya5216.jpg|
ფაილი: MakovskiyK_PtMariiFedorIRK.jpg|იმპერატრიცა მარიას პორტრეტი
ფაილი: S.L.Stroganova_by_K.Makovsky_(1864).jpg|გრაფინია სოფია სტროგანოვას პორტრეტი
ფაილი: Makovsky_False_Dmitrys_agents_murdering_Feodor_Godunov_and_his_mother_1862.jpg|დიმიტრი თვითმარქვიას აგენტები კლავენ ფიოდორ გოდუნოვს. 1862
ფაილი: The_Drama;_its_history,_literature_and_influence_on_civilization_(1903)_(14779457424).jpg | ივანე მრისხანეს სიკვდილი
ფაილი: К_Е_Маковский_Боярский_свадебный_пир_в_xvii_веке_1883.jpg| საქორწილო წვეულება. 1883
ფაილი: Konstantin_Makovsky_Gadanie.jpg | მკითხაობა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:XIX საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:პერედვიჟნიკები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ტოკიოს შურისმაძიებლები

**ტოკიოს შურისმაძიებლები** () — იაპონურ მანგათა სერია. მხატვარი — კენ ვაკუი. გამოუშვა გამომცემლობა „Kodansha“-მ ყოველკვირეულ ჟურნალში „Weekly Shonen Magazine“, 2017 წლის მარტიდან 2022 წლის ნოემბრამდე.

ისტორია მოგვითხრობს 26 წლის ჰანაგაკი ტაკემიჩიზე, რომელიც გაიგებს რომ მისი ყოფილი შეყვარებული ტაჩიბანა ჰინატა გარდაიცვალა და მის სიკვდილში ტოკიოს მანჯის ბანდაა გარეული. მომდევნო დღეს, სამსახურიდან დაბრუნებისას, ტაკემიჩის ვიღაც დაეჯახება და იგი მეტროს ბაქნიდან გადავარდება. მატარებლის დაჯახებამდე წამებით ადრე უეცრად თორმეტი წლით უკან დროში მოგზაურობს და ხვდება იმ წელში, როდესაც ის და ჰინატა ერთმანეთს ხვდებოდნენ. როცა ამ ყველაფერს ტაკემიჩი გაანალიზებს, გადაწყვეტს, რომ ყველაფერი გააკეთოს ჰინატას სიკვდილის ასაცილებლად.

მანგის მიხედვით შექმნეს ანიმე, რომელიც „Liden Films“-მა გადაიღო. 2021 წლის აპრილში ანიმე ოფიციალურად გამოვიდა ეკრანებზე. მეორე სეზონი 2023 წლის იანვარში გამოვიდა, ხოლო აპრილში დასრულდა. მესამე სეზონი 2023 წლის ოქტომბერში დაიწყო. ანიმესა და მანგას მიხედვით გადაღებული ფილმი იაპონიაში გამოვიდა 2021 წლის ივლისში. ფილმის მეორე ნაწილი გამოვიდა 2023 წლის აპრილში.

2022 წლის დეკემრბრისთვის გამოცემული იყო მანგის 70 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი, რითაც „ტოკიოს შურისმაძიებლები“  ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესოდ გაყიდვად მანგად ითვლება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მანგის ოფიციალური საიტი 
* ანიმეს ოფიციალური საიტი 
* ფილმის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:მანგას სერიები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ანიმე და მანგა
კატეგორია:ანიმე და მანგა ახალგაზრდებისთვის
პრომეთე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **პრომეთე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*პრომეთე — ტიტანი. იაპეტისა და ოკეანიდ აზიის (ზოგი ვარიანტით კლიმენეს, თემიდას) ვაჟი;
*პრომეთე — 2012 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი (აშშ, გაერთიანებული სამეფო);
*პრომეთე — პლანეტა სატურნის შიდა თანამგზავრი;
*პრომეთე — 1918 წელს თბილისში გამომავალი ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული, სამეცნიერო და პოლიტიკური ჟურნალი.
The Future Bites

***The Future Bites*** — ინგლისელი მუსიკოს სტივენ უილსონის მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2021 წლის 29 იანვარს ლეიბლზე Caroline International. მისი გამოცემა თავდაპირველად იგეგმებოდა იმავე წლის 12 ივნისისთვის, თუმცა გამოცემის თარიღზე გავლენა მოახდინა COVID-19-ის პანდემიამ. ლონდონში ჩაწერილი ალბომის პროდიუსერები არიან უილსონი და დეივიდ კოსტენი.

## სიმღერების სია
ალბომის თავდაპირველ ანონსებში წარმოდგენილი იყო სიმღერების განსხვავებული სია, სადაც „Man of the People“ წინ უსწრებდა „Personal Shopper“-ს, ხოლო „Anyone But Me“ იყო ალბომის საბოლოო სიმღერა. მოგვიანებით ამოღებულ ამ სიმღერას ჩაენაცვლა „Count of Unease“. „Anyone But Me“ მოგვიანებით გამოიცა ცალკეული სინგლის სახით. შეზღუდული რაოდენობით გამოცემულ ბოქს-სეტში შეტანილია CD დამატებითი 10 კომპოზიციით. მათ შორის არის ალბომის ჩაწერის შემდეგ დარჩენილი ექვსი გამოუყენებელი სიმღერა.

## პერსონალი
Discogs-ის შესაბამისად.

;მუსიკოსები
*სტივენ უილსონი – ვოკალები, გიტარები, კლავიშებიანი საკრავები, სემპლერი, ბასი, პერკუსია, დაპროგრამება
*დეივიდ კოსტენი - დაპროგრამება, სინთეზატორები, გუგუნი „Count of Unease“-ში
*მაიკლ სპერმენი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია
*ნიკ ბეგზი – ბას-გიტარა „Personal Shopper“-ში, სტიკი „Eminent Sleaze“-ში
*ადამ ჰოლცმანი – კლავიშებიანები საკრავები „Eminent Sleaze“-ში და „Follower“-ში
*რიჩარდ ბარბიერი – სინთეზატორები „Self“-ში
*ჯეისონ კუპერი - თეფშები და პერკუსია „King Ghost“-ში
*ბლეინ ჰარისონი, ჯეკ ფლენაგანი - ბეკ-ვოკალი „12 Things I Forgot“-ში
*ელტონ ჯონი – საუბარი „Personal Shopper“-ში
*ბობი გორდონი, კრისტალ უილიამსი, ვენდი ჰერიოტი, ფაიფ დენჯერფილდი, რუ რეინოლდსი, როტემ უილსონი – ბეკ-ვოკალები
*ლონდონის სესიური ორკესტრი – „Eminent Sleaze“-ში

;დამატებითი პერსონალი
*დეივიდ კოსტენი – პროდიუსერი, დაპროგრამება, ხმის მიქსი, ინჟინერი
*ენდრიუ ჰობზი – ალბომის გარეკანის ფოტოსურათი
*საიმონ მური – მხატვრული გაფორმება

## ჩარტები
## სქოლიო
კატეგორია:2021 წლის ალბომები
კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები
კატეგორია:Caroline Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები Faultline-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები სტივენ უილსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:COVID-19-ის გამო გადადებული ალბომები
Voyage (ABBA-ს ალბომი)

***Voyage*** — შვედური პოპ-ჯგუფის ABBA-ს მეცხრე და საბოლოო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2021 წლის 5 ნოემბერს. ჩაწერილი ბენი ანდერსონის და ბიორნ ულვეუსის პროდიუსერობით, ორმოცწლიანი შუალედით, ეს არის პირველი ალბომი ჯგუფის ახალი მუსიკალური მასალით. იგი აგრეთვე არის ABBA-ს პირველი ალბომი რუტგერ გუნარსონის და ოლა ბრუნკერტის მონაწილეობის გარეშე.

## სიმღერების სია
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:2021 წლის ალბომები
კატეგორია:ABBA-ს ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბენი ანდერსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ბიორნ ულვეუსის პროდიუსერობით
კატეგორია:Polar Music-ის ალბომები
საკონცერტო ფილმი

'' (2023) არის ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიანი საკონცერტო ფილმი.]]

**საკონცერტო ფილმი** — ფილმი, რომელშიც ნაჩვენებია საკონცერტო გამოსვლა. როგორც წესი, ის გადმოცემულია კონცერტზე დამსწრე პირის თვალთახედვით. ჩანაწერი ხშირად მოიცავს კონცერტის ვრცელ ჩანაწერს ან კომედიურ გამოსვლა.

## სქოლიო
ქორეისუბანი

**ქორეისუბანი**, *ქორეის უბანი* — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების ადმინისტრაციული ერთეული). წარსულში ქორეისუბანი იყო ახლანდელი სოფ. ვაზისუბნის სახელწოდება. 

მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე ხევისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანანა ცხოვრებოვა

**მანანა ცხოვრებოვა** (დ. 31 ოქტომბერი, 1952, სოფელი რუსთავი, ცხინვალის რაიონი — 15 ივნისი, 1993, მოსკოვი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

## ბიოგრაფია
სამსახიობო განათლება არ მიუღია. გადასაღებ მოედანზე სკოლის მერხიდან მივიდა. პოპულარობა მოუტანა მთავარმა როლებმა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: „ცისკრის ზარები“ (მაწისა, 1967) და „განგაში“ (ციცინო, 1968). „ქართული ფილმის“ ფილმების გარდა გადაღებულია სსრ კავშირის სხვა რესპუბლიკების კინოსტუდიების ფილმებშიც.

## ფილმოგრაფია
* 1967 — ცისკრის ზარები (მაწისა)
* 1968 — განგაში (ციცინო)
* 1970 — იყო შაშვი მგალობელი (ეპიზოდი)
* 1971 — გათენების წინ (სალომე)
* 1975 — თეთრი სახლები (პიანისტი)
* 1980 — თბილისი, პარიზი, თბილისი (ეპიზოდი)
* 1982 — მიიღეთ გამოწვევა სენიორებო (ეპიზოდი)
* 1984 — ამბავი სურამის ციხისა (ეპიზოდი)
* 1984 — ზოგი ჭირი მარგებელია (ლელა)
* 1984 — ოლგა და კონსტანტინე (მანანა, კონსტანტინეს და)
* 1985 — შეხვედრა ირმის ნახტომში (სამხედრო ექიმი) 
* 1992 — ვალსი პეჩორაზე

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მანანა ცხოვრებოვა — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ხელსაყრელი კონტრაქტი

**ხელსაყრელი კონტრაქტი** () — რეჟისორ ვლადიმერ საველიევის 4-სერიიანი სატელევიზიო მხატვრული ფილმი. გადაღებულია 1979 წელს სსრკ სახელმწიფო ტელე-რადიო კომიტეტის დაკვეთით დოვჟენკოს სახელობის კინოსტუდიაში.

## სიუჟეტი
ერთი შეხედვით უბრალო შემთხვევის გამოძიება, რომელიც ოდესაში ფილმის გადაღებაზე ჩასულ მსახიობ ნიკიტინზე თავდასხმით დაიწყო, სერიოზული დანაშაულის კვალზე გაიყვანს მილიციას. ხოლო როცა ნავსადგურში მყვინთავები უცნობი მამაკაცის გვამს აღმოაჩენენ უცხოური ვალუტით სავსე ჩანთით, საქმეში სახელმწიფო უშიშროების სამსახური ერთვება.
 
## როლებში
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1979 წლის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კინტანილია-დე-ონსონია

**კინტანილია-დე-ონსონია** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის პარამოს-ვალიესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 51,06 კმ². მოსახლეობა — 181 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* პალენსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კინტანილია-დე-ონსონიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
ცისკრის ზარები

მინი|კადრი ფილმიდან

**„ცისკრის ზარები“** — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1967 წლის ფილმი. ფილმის რეჟისორია ყარამან (გუგული) მგელაძე.

## სიუჟეტი
ახალგაზრდა მასწავლებელი — ლადო იაშვილი სვანეთის ერთ-ერთი სოფლის სკოლაში იწყებს მუშაობას. სოფელი თავისი ადათ-წესებით ცხოვრობს, რომელთა დარღვევა დაუშვებელია. თავისი სიყვარულის დასაცავად ლადოს დიდი გამოცდა ელის.

## როლებში
*გრიგოლ წიტაიშვილი (ლადო)
*მანანა დაშნიანი (ქეთუ)
*ზურაბ ქაფიანიძე (ჩოფე)
*სპარტაკ ბაღაშვილი (ჯანყვათი)
*კოტე დაუშვილი (გიორგი)
*გიორგი გოცირელი (თემრაზი)
*კონსტანტინე (კოტე) თოლორაია (ჯოტო)
*ზინაიდა კვერენჩხილაძე (ტერო)
*მანანა ცხოვრებოვა (მაწისა)
*თამაზ თოლორაია (კოსტა)
*იუსუფ ზოიძე (ვანო)
*ბაადურ წულაძე (ჰამლეტა)
*ნუნუ მაჭავარიანი (მგზავრი ავტობუსში)
*ნინო ხომასურიძე
*ვაჟა (სულთან) კვიტაიშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1967 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გუგული მგელაძის ფილმები
კვარცხანის ციხე

**კვარცხანის ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ისტორიული კლარჯეთის ჩრდილოეთ პროვინციის ლიგანისხევის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჭოროხის მარჯვენა სანაპიროზე შეფენილ მაღალ მთებს შორის. კვარცხანის ციხე ლიგანის ქვეყნის ციხეებს შორის გამორჩეულია სტრატეგიული მდებარეობით, დანიშნულებით და მასშტაბით.

## შესწავლის ისტორია 
კვარცხაის ციხის შესახებ წყაროების სიმცირის მიუხედავად, მისი მდებარეობიდან გამომდინარე, ციხე საკმაოდ ხშირად ექცეოდა მოგზაურთა თუ მეცნიერათა ხედვის არეში.  დევი ბერძენიშვილი V ექსპედიციის დღიურში კვარცხანის ციხის შესახებ წერდა: 

ეთერ ბერიძე კვარცხანის ციხის შესახებ აღნიშნავს: 

## მდებარეობა
კვარცხანის ციხეს აქვს სტრატეგიული მდებარეობა. ის გადაჰყურებს მდინარე ჭოროხს, მის შენაკად ხატილასწყალს, ხატილას ხეობას და მთლიანად ლიგანის ხევს. ამასთან ციხე უყურებს შავშეთიდან და მთიანი აჭარიდან გადმომავალ გზებს. სავარაუდოდ ის განსაკუთრებით წამყვანი ციხე იქნებოდა ფეოდალური ომების პერიოდში. კვარცხანის ციხე სპილენძ-ბრინჯაოს მეტალურგიის ერთი უძველესი კერა იყო ჭოროხის აუზში, რასაც XX საუკუნის დასაწყისშიც კი ჰქონდა გამოყენება. 
 
სამეცნიერო თუ სამოგზაურო ლიტერატურაში ციხის სახელწოდებად ხშირად გვხვდება სინკოთი. რაც დაკავშირებულია კვარცხანისა და ნიგალს შორის, მდინარე ჭოროხის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარე სოფელთან.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები, ტ. 2, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ნუნუ მაჭავარიანი

**ნუნუ მაჭავარიანი** (დ. 27 თებერვალი, 1898, თბილისი — 18 ოქტომბერი, 1975) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1955).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1898 წლის 27 თებერვალს თბილისში. სწავლობდა თბილისის წმინდა ნინოს სახელობის სასწავლებელში, რომელიც არ დაუმთავრებია. 1913–15 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში. 1915 წელს სწავლა განაგრძო კიევის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომლის სრული კურსი არ დაუმთავრებია. 1917 წელს დაბრუნდა თბილისში და სწავლობდა ქართული დრამატული საზოგადოების დრამატულ კურსებზე. 1920, 1924 და 1926–29 წლებში მუშაობდა ქუთაისის თეატრში, 1921 წელს – დუშეთის დრამწრის, 1922 წელს – ჭიათურის მუშათა, 1923 წელს – ბათუმის, 1925 წელს – თბილისის მუშათა თეატრებში. 1929–31 წლებში რუსთაველის თეატრის მსახიობია, ხოლო 1931–36 წლებში – მარჯანიშვილის თეატრის. 1937–55 წლებში მოღვაწეობდა ხულოს, თელავის, ახალციხის და გორის თეატრებში. 1955 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე კი მოღვაწეობდა ცხინვალის თეატრის მსახიობად. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში. ძირითადად თამაშობდა სახასიათო ეპიზოდურ როლებს.

## ფილმოგრაფია
* 1945 — ჭირვეული მეზობლები
* 1955 — მაგდანას ლურჯა (თებრო)
* 1959 — წარსული ზაფხული
* 1959 — დღე უკანასკნელი, დღე პირველი (ბებია)
* 1961 — ერთი ცის ქვეშ 
* 1961 — კეთილი ადამიანები (მობინადრე)
* 1962 — არდადეგებზე
* 1963 — პალიასტომი (ეპიზოდი)
* 1964 — ჯარისკაცის მამა (ეპიზოდი)
* 1966 — შეხვედრა მთაში
* 1967 — ცისკრის ზარები (მგზავრი ავტობუსში)
* 1967 — ვიღაცას ავტობუსზე აგვიანდება
* 1968 — არაჩვეულებრივი გამოფენა (ნუნუ მასწავლებელი)
* 1970 — დიდოსტატის მარჯვენა
* 1971 — მოიტაცეს თამარ ქალი (ეპიზოდი)
* 1971 — მყუდრო სავანე (ეპიზოდი)
* 1972 — გაზაფხულის საღამო (ეპიზოდი)  
* 1972 — მშვიდობით, ინესა! (ეპიზოდი)

## ჯილდოები და აღიარება
* 1955 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ნუნუ მაჭავარიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* დასჯას გადარჩენილი მსახიობი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
დეიტრონი

**დეიტრონი**, *დეიტონი* (; აღნიშვნა: ^2H, D ან d) — წყალბადის იზოტოპის — დეიტერიუმის ატომის ბირთვი, რომლის მასური რიცხვი A=2. შეიცავს 2 ნუკლონს (1 პროტონსა და 1 ნეიტრონს). დეიტრონის მასა (m_d) ტოლია .

რადგან დეიტრონი მარტივი ბირთვია, მისი თვისებების შესწავლამ საშუალება მოგვცა შეგვეფასებინა ბირთვული ძალების მოქმედების რადიუსი და დაგვედგინა, რომ ნეიტრონისა და პროტონის ურთიერთქმედებას არაცენტრალური ხასიათი აქვს და დამოკიდებულია მათი სპინების ურთიერთორიენტაციაზე. დეიტრონში ნუკლონთა სპინები პარალელურია. პროტონბისაგან განსხვავებით, დეიტრონი სუსტად შთანთქავს ნეიტრონებს და ამავე დროს, დეიტრონისა და ნეიტრონის  მასათა სიახლოვის გამო, კარგად ანელებს მათ. დეიტრონებს ფართოდ იყენებენ ექსპერიმენტულ ბირთვულ ფიზიკაში როგორც დამბომბავ ნაწილაკებს და როგორც სამიზნებელს (ბირთვული რეაქციების გამოკვლევისას).

## იხილეთ აგრეთვე
*პროტონი
*ტრიტონი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*deuteron

## სქოლიო
ფანძინგშანი

**ფანძინგშანი** () ან **მთა ფანგძინგი** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი თუნგჭენში, კუეიჭოუს პროვინციაში. ვულინგის მთების უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში (2570 მ). **ფანძინგშანის ეროვნული ნაკრძალი** დაარსდა 1978 წელს, 1986 წელს იუნესკოს ბიოსფერულ ნაკრძალად გამოცხადდა. ფანძინგშანი მთა ჩინურ ბუდიზმში არის წმინდა, რომელიც ითვლება ბუდა მაიტრეას ზეშთაგონების ადგილად. 2018 წელს იგი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. 

## სახელი 
მთის სახელი „ფანძინგ“ არის *ფანთიენ ძინგთუს* აბრევიატურა (, ან „ბრაჰმას წმინდა მიწა“). *ფანთიენ* არის ბუდისტი ზეციური მეფის ბრაჰმას ჩინური სახელი, ხოლო *ძინგთუ* ჩინურად ნიშნავს „სუფთა მიწას“. 

## მდებარეობა და გარემო 
ფანძინგშანი მდებარეობს ტონგჟენში, კუეიჭოუს პროვინციაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში. მისი რელიეფის სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრიდან 2570 მეტრამდე.

ფანძინგშანის ეროვნული ნაკრძალი დაარსდა 1978 წელს და 1986 წელს გამოცხადდა იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალად.

სურათი:Buddhist temple on Red Clouds Golden Summit, Mount Fanjing, 31 March 2020h.jpg|ბუდისტური ტაძარი წითელი ღრუბლის ოქროს მწვერვალზე
სურათი:A view over Cheng'en Temple, Mount Fanjing, 31 March 2020b.jpg| ჩენგ'ენის ტაძარი
სურათი:Dharma Hall, Cheng'en Temple, Mount Fanjing, 31 March 2020b.jpg|ჩენგ'ენის ტაძრის დარბაზი

## აღიარება 
ასტეროიდ 215021 Fanjingshan-ს, რომელიც აღმოაჩინეს 2005 წელს PMO NEO კვლევის პროგრამის ასტრონომებმა, ეწოდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სახელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობა ანბანის მიხედვით
ვლადიმერ ხამაშურიძე

**ვლადიმერ ხამაშურიძე** (დ. 31 მარტი, 1903, ქუთაისი — გ. ?) — ქართველი საოპერო მომღერალი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943).

დაამთავრა ქუთაისის ვაჟთა გიმნაზია და მუსიკალური სასწავლებელი. 1925–1928 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში (ვოკალური), 1928 წლიდან ლენინგრადის კონსერვატორიაში (ვოკალური).

მღეროდა კ. მაღრაძის გუნდში. 1926–1972 წლებში იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი (ბანი). მის რეპერტუარში იყო: ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილი „დაისი“, „ლატავრა“), მაკარი (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე“), მგოსანი (დ. არაყიშვილი „თქმულება შოთა რუსთაველზე“), როსტომ–ბრძენი (გრ. კილაძე „ბახტრიონი“, 1936, პრემიერა), ნაკაშიძე–ვეზირი, მეფე გიორგი (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან–ცბიერი“), ალისკანტი (ი. გოკიელი „პატარა კახი“, 1943, პრემიერა), მამამზე, როსტევანი (შ. მშველიძე „დიდოსტატის მარჯვენა“, „ამბავი ტარიელისა“), ამილახვარი (გრ. კილაძე „ლადო კეცხოველი“), ალმასხანი (ა. ბალანჩივაძე „მზია“, 1949, პრემიერა), მინდია (შ. აზმაიფარაშვილი „ხევისბერი გოჩა“), არწივი (ა. ანდრიაშვილი „ჩხიკვთა ქორწილი“, 1954, პრემიერა), მახრების მეფე (ა. ბუკია „დაუპატიჟებელი სტუმრები“), მეფე (ვერდი „აიდა“, 1934, ქართულ ენაზეც), კარდინალი (ჰალევი „რახილი“), მარსელი (მეიერბერი „ჰუგენოტები“), ვარლაამი (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი“, 1945).

## ჯილდოები და აღიარება
*1937: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1943: საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები