open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბიტნიკები

**ბიტნიკები** () — საზოგადოებრივი და ლიტერატურული მოძრაობა XX საუკუნის 40-70-იან წლებში. ტერმინი „Beat Generation“ პირველად 1948 წელს გამოიყენა ჯეკ კერუაკმა რომანისტ ჯონ კლელონ ჰოლმსთან თავის მეგობართა წრეზე ლაპარაკისას. ზედსართავს „Beat“ თავიდან „დაღილილის“ მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ კერუაკმა მას დაუმატა „upbeat“ და „beatific“-ის კონოტაცია.

ბიტნიკები ბოჰემურ ცხოვრებას ეწეოდნენ და თავისუფალი იყვნენ ყოველგვარი საზოგადოებრივი პირობითობებისგან. მათი შემოქმედება სპონტანური, თითქმის ავტომატური იყო. 
ბიტნიკების მთავარი წარმომადგენლები იკრიბებოდნენ ნიუ-იორკში. ესენი იყვნენ: ჯეკ კერუაკი, ალენ გინსბერგი, უილიამ ბაროუზი, მოგვიანებით გრეგორი კორსო. გენსურგი და კერუაკი ერთამანეთს სტუდენტობის დროს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში შეხვდნენ. 1950-იან წლებში ჯგუფს დაემატა სან-ფრანცისკოელი წარმომადგენლები: კენეტ რექსრო, გარი სნაიდერი, ლოურენს ფერლინგეტი, მაიკლ მაკკლარი, ფილიპ უალენი და ლევ უელჩი.

ბიტნიკები უარს ამბობენ ტაბუებზე, ორგანიზებულ და კორუმპირებულ საზოგადოებაზე, ტრადიციულ ღირებულებებზე. მათ სურთ მარტივი, ბუნებრივი ცხოვრება. გამოდიან მატერიალიზმის, ერთფეროვნების, ზედაპირულობის წინააღმდეგ. სურთ შექმნან მარტივი, ყოველგვარი ცრურწმენებისგან თავისუფალი საზოგადოება. ბიტნიკთა სახასიათო ნაწარმოებები არის: კერუაკის *გზაზე* და გინზბერგის *ჰოლი*.

ტერმინი ბიტნიკები, პირველად ჩნდება 1958 წელს, ჰერბ კენის *სან ფრანცისკოს ქრონიკებში.* ტერმინი წარმოქმნილია რუსული სატელიტისგან *სპუტნიკი*, რაც თავიდან დამამცირებელ კონოტაციას ატარებდა და აღნიშნული მიმდინარეობის წარმომადგენლებს კომუნისტებთან აიგივებდა. დღეს კი ტერმინი რჩება ახალგაზრდა, გრძელთმიანი და თავისუფალი ადამიანების ემბლემად. 1967 წელს ლეო ფერე წერს სიმღერას რომლის სახელწოდებაა *გამარჯობა, ბიტნიკო!*

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
ლაჰორი

**ლაჰორი** (პენჯ:لہور; ) — პენჯაბის პროვინციის დედაქალაქი და პაკისტანის სიდიდით მეორე ქალაქი.

## დამეგობრებული ქალაქები 
ლაჰორი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
*  სტამბოლი, თურქეთი, 1975-დან
*  ბოგოტა, კოლუმბია
*  ბუხარა, უზბეკეთი
*  ჩიკაგო, აშშ, 2007-დან
*  კოიმბრა, პორტუგალია
*  კორდობა, ესპანეთი, 1994-დან
*  დუშანბე, ტაჯიკეთი
*  ფესი, კარიკო, 1994-დან
*  ფრესნო, აშშ
*  გლაზგო, შოტლანდია, 2006-დან
*  ჰუნსლოუ, ინგლისი
*  ისპაჰანი, ირანი, 2004-დან
*  კორტრეიკი, ბელგია, 1993-დან
*  კრაკოვი, პოლონეთი
*  მეშჰედი, ირანი, 2006-დან
*  სარივონი, ჩრდილოეთ კორეა, 1988-დან
*  სამარყანდი, უზბეკეთი, 1995-დან
*  ამოლი, ირანი, 2010-დან

## სქოლიო 
კატეგორია:პაკისტანის ქალაქები
იასმინა ხადრა

**იასმინა ხადრა** (ნამდვილი სახელი მუჰამედ მულესეული, დ. 10 იანვარი, 1955, კენადსა, ალჟირი) — ალჟირელი, ფრანგულენოვანი მწერალი. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია 14 ენაზე.

## ბიოგრაფია 
მუჰამედი დაიბადა ალჟირის საჰარაში. მამა ექთანი იყო, დედა კი უბრალო გლეხის ქალიშვილი. 9 წლის მუჰამედი მამამ სამხედრო სკოლაში შეიყვანა იმ იმედით, რომ შვილი ოფიცერი გამოვიდოდა. 1973 წელს მომავალი მწერალი ასრულებს ნოველების პირველ კრებულის, *ურია*, რომელიც 11 წლის შემდეგ გამოიცემა. 1975 წელს მუჰამედი სამხედრო აკადემიაში შედის და 3 წელიწადში უმცროსი ლეიტენანტის წოდებას იღებს. სწავლის დასრულების შემდეგ იგი ალჟირის ომში დასავლეთ ფრონტზე იბრძვის.

36 წლის მუშაობის შემდეგ, გენერლის წოდების მქონე მუჰამედი ტოვებს ჯარს და მთლიანად ლიტერატურას უძღვნის თავს. იგი ცოტა ხანს მექსიკაში ატარებს, შემდეგ კი, 2001 წელს საფრანგეთში, ექს-ან-პროვანსში სახლდება, სადაც დღემდე ცხოვრობს. 
ეს ბიოგრაფიული ელემენტები გვხვდება იასმინა ხადრას ორ ნაწარმოებში: *მწერალი* (სადაც ავტორი სამხედრო სკოლაში ყოფნის პერიოდს ეხება) და *სიტყვების ტყუილი*.

ამერიკის შეერთებულ შტატებში განსაკუთრებული წარმატება მოჰყვა იასმინა ხადრას რომანს *ქაბულის მერცხლები*. მასში დახატულია თალიბანების ბატონობის ქვეშ მყოფ ქალაქში გამფებული .thumb|200px|left| იასმინა ხადრა დამთრგუნველი ატმოსფერო, სადაც ადამიანებს სიცილის უფლებაც კი ჩამორთმეული აქვთ, ქალი სრულიად უუფლებო და დაუცველია, ქალის სიყვარული კი - შეურაცხმყოფელი.
## ფსევდონიმი 
მუჰამედ მულესეულის ფსევდონიმი, იასმინა ხადრა, აღებული აქვს თავისი მეუღლის პირველი ორი სახელისგან. ამით მას სურდა საყვარელი ქალის მიმართ პატივისცემისა და ერთგულების დამტკიცება. დიდი ხნის მანძილზე მკითხველს იასმინა ხადრას რომანები ალჟირელი ქალის ნაწერი ეგონა. მხოლოდ მოგვიანებით, 2001 წელს ავტორი გადაწყვეტს ფარდა ახადოს თავის ნამდვილ ვინაობას, რაც ძალიან დიდი გაკვირვებას იწყევს. პუბლიკა განსაკუთრებით გაკვირვებული რჩება ის ფაქტით, რომ მწერალი, რომელიც ასე კარგად ასახავს ალჟირელი ქალების ცხოვრებას სინამდვილეში სამხედრო პირია.

## ნაწარმოებები 
thumb|200px|*ქაბულის მერცხლების* გარეკანი
* *ურია* (1984)
* *ხიდის გოგო* (1985)
* *El Kahira* (1986)
* *ქალაქის მეორე მხარეს* (1988)
* *ფენიქსის პრივილეგია* (1989)
* *ღვთის კრავები* (1998)
* *მორიტური* (1997)
* *ორმაგი თეთრი* (1998)
* *ქიმერების შემოდგომა* (1998)
* *ვისზე ოცნებობენ მგლები* (1999)
* *მწერალი* (2001)
* *სიტყვათა ტყუილი* (2002)
* *ქაბულის მერცხლები* (2002)
* *ბიძაშვილი კ* (2003)
* *სიკვდილის მხარე* (2004)
* *შეტევა* (2005)
* *ბაღდადის სირენები* (2006)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნაწყვეტი *ქაბულის მერცხლებიდან*, ქართულ ენაზე.
* იასმინა ხადრას ინტერვიუები, კრიტიკა, წიგნები
* იასმინა ხადრას ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ალჟირელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პენჯაბის პროვინცია

მინი|პენჯაბი პაკისტანის რუკაზე
**პენჯაბი** — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ პაკისტანში, ინდისა და მისი შენაკადების აუზში. ფართობი 182 ათ. კმ². მოსახლეობა დაახლ.: 47,1 მილიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი - ქალაქი ლაჰორი.

## ეტიმოლოგია
*პენჯაბი* არის ინდო-ირანული სიტყვების კომბინაცია. *პენჯ* - ხუთი და *აბ* - წყალი, რაც *ხუთი მდინარის ქვეყანას* აღნიშნავს. ეს მდინარეებია ინდის ხუთი შენაკადი: ჩინაბი, პავი, ბიასი, ჯელამი და სატლეჯი.

## სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები
პენჯაბი

საკუთარი სახელი **პენჯაბი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პენჯაბი — შტატი ინდოეთში
* პენჯაბი  — პროვინცია პაკისტანში
ასკანია-ნოვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ასკანია-ნოვა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ასკანია-ნოვა — დაბა უკრაინაში
* ასკანია-ნოვა — ნაკრძალი უკრაინაში
ასკანიური წმინდამატყლიანი ცხვარი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ერკემალი
**ასკანიური წმინდამატყლიანი ცხვარი** — ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია 1925–1934 საბჭოთა მეცნიერის მ. ივანოვის მიერ უკრაინის მეცხოველეობის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში („ასკანია-ნოვა“). ჯიში შეიქმნა „ასკანია-ნოვაში“ მოშენებული მერინოსული ნერბის შეჯვარებით ამერიკულ რამბულიეს ერკემალთან. ასკანიური წმინდამატყლიანი ცხვარი მკვრივი კონსტიტუციისა და კარგი მოყვანილობისაა. გამოირჩევა მატყლისა და ხორცის მაღალი პროდუქტიულობით. ცოცხალი მასა ერკემლისა 110–140 კგ-ია, უდიდესი 180 კგ-მდე, ნერბისა — 60–70 კგ. მატყლი 64-ე ხარისხისაა. სირგძით 7–8 სმ, ნაპარსი: ერკემლისა 10–12 კგ, ნერბისა — 5,5–6 კგ. სუფთა მატყლის გამოსავალი 40–45%. ასკანიური წმინდამატყლიანი ცხვარს ეკუთვნის მატყლის ნაპარსის მსოფლიო რეკორდი — 30,6 კგ. ასკანიური წმინდამატყლიანი ცხვრის მოშენებას ძირითადად მისდევენ უკრაინასა და რუსეთის სამხრეთ რაიონებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ტრანზისტორული რადიომიმღები

thumb|პირველი ტრანზისტორული რადიომიმღების, Regency TR-1-ის პროტოტიპი.

**ტრანზისტორული რადიომიმღები** — მცირე ზომის ტრანზისტორებით აწყობილი რადიოტალღების დამჭერი აპარატი, 540-1600 კილოჰერც AM დიაპაზონში მუშაობს.  ტრანზისტორული რადიომიმღებში ელექტრული სიგნალები ძლიერდება, გარდაიქმნება და დეტექტირდება ნახევრადგამტარიანი ხელსაწყოებით (უმთავრესად ნეხავრადგამტარიანი დიოდით და ტრანზისტორით).

ტერმინი „ტრანზისტორული რადიომიმღები“ გავრცელდა XX საუკუნის 50-იან წლებში. პირველი ტრანზისტორული რადიომიმღებით მიღებულია მხოლოდ ამპლიტუდა-მოდულირებული სიგნალები (კილომეტრული და ჰექტომეტრული ტალღების დიაპაზონში). 60-იან წლების ბოლოს დამზადებული ტრანზისტორული რადიომიმღებით შესაძლებელი გახდა სიხშირე-მოდულირებული რხევების მიღება ულტრამოკლე ტალღების დიაპაზონში. 70-იან წლებში მრეწველობის მიერ გამოშვებული რადიომიმღების უმრავლესობა ტრანზისტორულია. ტრანზისტორების გამოყენება რადიომიმღებების მასისა და გაბარიტის მნიშვნელოვანი შემცირების შესაძლებლობას იძლევა. ამის გამო გავრცელდა პორტატიული, ჯიბისა და მინიატურული ტრანზისტორული რადიომიმღებები. მიკროელექტრონიკის  განვითარების შედეგად შესაძლებელი გახდა დისკრეტულ ნახევრად გამტარებზე დამზადებული ტრანზისტორული რადიომიმღების შეცვლა ისეთი ტრანზისტორული რადიომიმღებით, რომელშიც გამოყენებულია მოდულები და ინტეგრალური სქემები,  ამის შედეგად ამაღლდა ტრანზისტორული რადიომიმღების მუშობის ხარისხი და მისი ექსპლუატაცია უფრო მოხერხებული გახდა.

## ისტორია
1953 წელს ინტერმეტალმა წარადგინა შესაძლოა ისტორიაში პირველი ტრანზისტორული პორტატიული რადიო დიუსელდორფის რადიოგამოფენაზე. პირველი კომერციული ტრანზისტორული რადიომიმღები Regency TR-1 გამოუშვა 1954 წლის 18 ოქტომბერს ინდიანაპოლისის ინდუსტრიული განვითარების საინჟინრო ასოციაციის რეჯენსის განყოფილებამ (მოგვიანებით გადაერქვა ტექსას ინსტრუმენტსი. მისი ფასი იყო $49.99 (2005 წლის ამ. დოლარებში $361-ის ეკვივალენტი) და თითქმის 150.000 ცალი გაიყიდა. რაითეონის და ზენიტის ტრანზისტორული რადიოებიც მალევე გამოვიდა, თუმცა უფრო მეტი ღირდა. პირველი იაპონური მოდელებიც (1957) $30-ზე მეტი ღირდა. შესაბამისად ტრანზისტორულმა რადიომიმღებებმა მასიური პოპულარობა ვერ მოიპოვა 1960-იან წლებამდე, როდესაც ზოგიერთ მოდელზე ფასი $20-მდე დავარდა, შემდეგ კი $10-მდე ჰონკონგიდან იაფფასიანი მოდელების შემოტანით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.jamesbutters.com/  ფოკუსი ისტორიასა და დიზაინზე.
* საინფორმაციო ბიულეტენი პირველი კომერციული ტრანზისტორული რადიომიმღები 18 ოქტომბერი, 1954
* ვებ გვერდი პირველ ტრანზისტორულ რადიომიმღებზე 
* M31 ტრანზისტორული რადიომიმღების გალაქტიკა
* ტრანზისტორული რადიომიმღების ცნობარი.

კატეგორია:რადიო ელექტრონიკა
ასკარიდისებრნი

**ასკარიდისებრნი** (Ascarididae) — მრგვალი ჭიების ოჯახი. პარაზიტობენ ადამიანისა და ხერხემლიანი ცხოველების ნაწლავში. ასკარიდისებრთა შორის ყველაზე გავრცელებულია ღორისა (Ascaris suum) და ადამიანის (Ascaris lumbricoides) ასკარიდა. დედლის სიგრძეა 25 - 40 სმ, მამლისა — 15 - 25 სმ, სხეული თითისტარისებრია. წინა ნაწილზე მოთავსებულ პირს გარს აკრავს სამი ტუჩი, რითაც პარაზიტი კარგად ემაგრება ადამიანის ნაწლავის კედელს. მამლის სხეულის ბოლო ნაწილი მოკაუჭებულია, დედლისა — სწორი. ყოველი დედალი დღე-ღამეში 250 ათასამდე კვერცხს ყრის, რომლებიც განავალთან ერთად გარემოში გამოიყოფა, სადაც ხდება კვერცხის მომწიფება. მომწიფებული კვერცხიდან, რომელიც მასპინძლის ნაწლავში ხვდება საკვებთან ან წყალთან ერთად, იჩეკება ლარვა, იგი ხვრეტს ნაწლავის ლორწოვან გარსს, იჭრება ვენებში და კარის ვენით აღწევს ღვიძლს. აქედან ლარვა გადადის ღრუ ვენაში, გაივლის გულის მარჯვენა პარკუჭს და ფილტვის არტერიით გადადის ფილტვებში. აქ ლარვა ტოვებს სისხლის კაპილარებს, გადადის ფილტვის ალვეოლებში, ბრონქებში, შემდეგ ტრაქეაში და ხორხის ხვრელით ხელმეორედ ხვდება ხახისა და პირის ღრუში. ლარვა ვითარდება და ზრდასრულ პარაზიტად გარდაიქმნება წვრილ ნაწლავებში. 2 - 2,5 თვის შემდეგ დედალი კვერცხის დაყრას იწყებს. ადამიანის ნაწლავში შესაძლებელია ერთიდან რამდენიმე ასეულამდე ასკარიდა იყოს. ადამიანის ასკარიდა ორგანიზმში ბინადრობს 1 - 1,5 წლამდე. 

ასკარიდისებრით გამოწვეულ დაავადებას ასკარიდოზი ეწოდება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მრგვალი ჭიები
ასკილი

**ასკილი**, *ველური ვარდი* () — მცენარის გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი, ზოგჯერ ხვიარა, ეკლიანი ბუჩქებია. აქვთ კენტფრთისებრი ფოთლები. ლამაზი და სურნელოვანი ყვავილები (ვარდისფერი, წითელი, თეთრი, იშვიათად ყვითელი) ცალად ან ქოლგისებრ-საგველა ყვავილედშია თავმოყრილი. ნაყოფი ერთთესლიანი კაკლუჭაა. მომწიფებისას ხორციანი ხდება და იღებს ნარინჯის, წითელ, ზოგჯერ შავ ფერსაც.

ასკილის ბუნებრივი არეალი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროა. ცნობილია 400-მდე სახეობა, საქართველოში - 25, მათგან 5 ენდემურია. ასკილი იზრდება ტყის პირებზე, იშვიათად ქვეტყეში, ბუჩქნარებში, ქვიან და კლდოვან ფერდობებზე, სუბალპურ მდელოებზე და სხვა. ნაყოფი შეიცავს B2, P, K ვიტამინებს, A პროვიტამინს, დიდი რაოდენობით C  ვიტამინს. ნედლი ნაყოფი — შაქარს, სახამებელს და აზოტოვან ნივთიერებებსაც. იჭმება ნედლი და დაკონსერვებული.

ნაყენს ხმარობენ ღვიძლის დაავადებისას. ფესვები მდიდარია მთრიმლავი და საღებავი ნივთიერებებით. ასკილს იყენებენ ბაღის ვარდის საძირედ, ცოცხალ ღობედ და დეკორატიულ მებაღეობაში. ასკილის ვარა ფორმებიდან ძველთაგანვე გამოყვანილია ბაღის ვარდის მრავალი ძვირფასი ჯიში. მაგ., ცნობილი ყაზანლიყური ვარდი (), რომლის გვირგვინის ფურცლებისაგან სურნელოვან ვარდის ზეთს ხდიან, ჩაის ვარდი (), ხვიარა ვარდი () და სხვა.

## გამოყენება 
ხალხში უხსოვარი დროიდან გამოიყენება ასკილის ნაყოფი სხვადასხვა დაავადებათა სამკურნალოდ და გამამაგრებელ საშუალებად, ასკილი გამოიყენება აგრეთვე როგორც ვიტამინური და ნაღველმდენი მცენარე, მისი ნაყოფებიდან ამზადებენ ექსტრაქტებს, პოლივიტამინურ ჩაის და ნაყენებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
ასარხადონი

[მინი|გამარჯვების [სტელა.]]
**ასარხადონი** (აქადური: * აშურ-ახე-იდდინნა* "აშური ძმად მეკუთვნის"; არამეული: ; ; ; ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 680-ძვ. წ. 669 წლებში. გამეფდა სამოქალაქო ომის შედეგად. საშინაო პოლიტიკაში ეყრდნობოდა ვაჭრებს, ქურუმებს. აღადგინა თავისი მამის სინახერიბის მიერ დანგრეული ბაბილონი. მსხვილ სავაჭრო-კულტურულ ცენტრებს დაუბრუნა პრივილეგიები და გადასახადებისაგან გაატავისუფლა. წარმატებით ეწეოდა დაპყრობით პოლიტიკას. ასურეთს კვლავ დაუმორჩილა სირია, პალესტინა, ფინიკია, დაიპყრო ეგვიპტე (ძვ. წ. 675-ძვ. წ. 671). ასარხადონს ბრძოლები ჰქონდა არამეულ, ირანულ და იმიერკავკასიიდან შემოსეულ ტომებთან. პირველი ცნობები ასურეთის ახალი მტრების — კომერიელების და სკვითების შესახებ შემონახულია ასარხადონის წარწერებში. ასარხადონმა თავისი სამფლობელო ორ შვილს გაუყო: ასურეთი ასურბანიფალს არგუნა, ბაბილონი — შამაშმუქუნს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ასურეთის მეფეები

## ლიტერატურა
* Amitai Baruchi-Unna, "Crossing the Boundaries: Literary Allusions to the Epic of Gilgamesh in the Account of Esarhaddon's Egyptian Campaign," in Mordechai Cogan and Dan'el Kahn (eds), ''Treasures on Camels' Humps: Historical and Literary Studies from the Ancient Near East Presented to Israel Eph`al'' (Jerusalem, Magnes Press, 2008),
* Erle Leichty, "Esarhaddon's Eastern Campaign," in Mordechai Cogan and Dan'el Kahn (eds), ''Treasures on Camels' Humps: Historical and Literary Studies from the Ancient Near East Presented to Israel Eph'al'' (Jerusalem, Magnes Press, 2008).

## რესურსები ინტერნეტში 
*A summary of Assyrian kings
*The murderer of Sennacherib
*Vassal treaties and  Esharhaddon's "Letter to the God"
*Esharhaddon’s Syrio-Palestinian Campaign
*Esarhaddon Chronicle 

## სქოლიო 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ასკინკილა

**ასკინკილა** (აღმოსავლეთ საქართველოს მთიან კუთხეებში - „კინკილაობა“, „სალაობა“, „ლიპარიტი“, სვანეთში - „კირინკაჩხვ“, ან „ჭირინჭვა“) — საბავშვო თამაში, ცალ ფეხზე ხტუნვა-სირბილი. ზოგჯერ დაჭერობანას თამაშისას ერთი ბავშვი ასკინკილა დასდევს დანარჩენებს დასაჭერად; ზოგჯერ ორ გუნდს შორის იმართება შეჯიბრება ასკინკილათი სირბილში. თამაშობენ ასეც: მიწაზე დახაზავენ 8 ან 10 უჯრედს და ასკინკილა ხტომით, ფეხის წვერით გადააქვთ ბრტელი ქვა (სალა) ერთი უჯრედიდან („ბოსტნიდან“) მეორეში; თუ ქვა ხაზზე შერჩა, მოთამაშე „ჩაჭრილია“. მოგებულად ის ითვლება, ვინც ბოლომდე „ჩაუჭრელად“ გავა. საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში დამოწმებულია თამაშის სხვა ვარიანტებიც. ცნობილია აგრეთვე ასკინკილას უფრო ძველი სახეობები. ასკინკილათი ხტუნვა ხშირად გამოყენებულია სხვა ქართულ თამაშებშიც - დამარცხებულის „დასჯისას“.

## ლიტერატურა 
* *შიშნიაშვილი, ნ.*, ქართული ხალხური მოძრავი თამაშობები, თბ., 1958, გვ. 65.
* *Гулисов З.*, Об игрушках, играх и разных детских забавах, встречающихся в Грузии, «Сборник материалов для описания местностей и племён Кавказа», 1866, выпуск 5, разд. 2, с. 236 - 237.

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ასკლეპიოსი

[thumb|ასკლეპიოსის ქანდაკება [პერგამონის მუზეუმი|პერგამონის მუზეუმში, ბერლინი]]
**ასკლეპიოსი** () — მკურნალობის ღვთაება ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში. აპოლონის ვაჟი. ასკლეპიოსის კულტი განსაკუთრებით გავრცელდა ძვ. წ. V საუკუნიდან. ასკლეპიოსის კულტის ცენტრი იყო ეპიდავროსი. ძვ. წ. III საუკუნიდან იგი გავრცელდა რომშიც, სადაც ასკლეპიოსს *ეკულაპიუსს* უწოდებდნენ. ასკლეპიოსის სამლოცველოები სამკურნალო ადგილებად ითვლებოდა. ასკლეპიოსის ატრიბუტია კვერთხზე შემოხვეული საღვთო გველი. ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, ასკლეპიოსს ორი ქალიშვილი ჰყავდა – ჰიგეა და პანაცეა, რომლებიც მამის კვალს გაჰყვნენ.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ღმერთები
კატეგორია:მედიცინის ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
არტემიდა

[thumb|right|279პქ|„ვერსალის არტემისი“, ძველბერძნული ქანდაკების რომაული ასლი, [ლუვრი.]]
**არტემიდა** () ასევე **არტემისი** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ქალღმერთი, ზევსისა და ლეტოს ასული, აპოლონის ტყუპის ცალი. თავდაპირველად ცხოველთა მფარველად და მეუფედ ითვლებოდა. მას გამოსახავდნენ ფურირმის ან ძუ დათვის სახით, რომლებიც შემდეგ არტემიდას საკულტო ცხოველებად იქცნენ. უძველეს ხანაში არტემიდა მცენარეებისა და ნაყოფიერების ქალღმერთიც იყო, ამასთანავე ფეხმძიმე ქალებისა და ახალშობილ ბავშვთა მფარველი, ოლიმპიური (ერთიანი ბერძნ.) რელიგიის ჩამოყალიბების ხანაში არტემიდა ნადირობის ქალღმერთი, უფრო გვიან მთვარის ღვთაებაც და სელენესთან იქნა გაიგივებული. არტემიდას კულტი იყო გავრცელებული ბერძნულ სამყაროსა და რომში, სადაც მას შეესაბამება მთვარის ადგილობრივი ღვთაება დიანა. არტემიდას სახელზე აგებულ ტაძართაგან განსაკუთრებით ცნობილი იყო ეფესოს ტაძარი, რომელსაც „სამყაროს შვიდ საოცრებას“ მიაკუთვნებდნენ. ანტიკურ ხელოვნებაში არტემიდა მოკლეკვართიანი, ზურგზე კაპარჭმოგდებული მონადირე ქალის სახითაა გამოსახული.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად:
*ასტეროიდი (105) არტემიდა;
*მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქვეს არტემიდა;
*არტემიდის ხრამი (Artemis Chasma);
*არტემიდის კორონა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები
კატეგორია:მთვარის ქალღმერთები
კატეგორია:ნადირობის ქალღმერთები
კატეგორია:ბუნების ქალღმერთები
კატეგორია:ცხოველთა ქალღმერთები
კატეგორია:შვილიერების ქალღმერთები
კატეგორია:ზევსის შვილები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ასლანი

**ასლანი** (თურქ. aslan - ლომი) — ჰოლანდიური ოქროს მონეტა, დუკატის თურქული სახელწოდება. ასლანი გავრცელებული იყო მახლობელი აღმოსავლეთ სახელმწიფოებსა და საქართველოში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მონეტები
ასლი და ქერემი

**„ასლი და ქერემი“** — XVII-XVIII საუკუნეების აზერბაიჯანული რომანტიკული დასთანი. პოპულარულია ამიერკავკასიის, შუა აზიისა და თურქეთის ფოლკლორში. აღწერს მაჰმადიანი ვაჟისა და ქრისტიანი ქალის სიყვარულს. უპირისპირდება რელიგიურ დოგმებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანული ლიტერატურა
პეტრონასის კოშკები

**პეტრონასის კოშკები** ან **პეტრონასის ტყუპი კოშკები** (მალაიური: *Menara Petronas*, ან *Menara Berkembar Petronas*) — ტყუპი ცათამბჯენი მალაიზიის დედაქალაქ კუალა-ლუმპურში. წარსულში წარმოადგენდა მსოფლიოს ყველაზე მაღალი შენობებს, სანამ 2004 წელს მათ ტაიპეი 101–მა არ გაასწრო. თუმცა ისინი რჩებიან მსოფლიოს ყველაზე მაღალ ტყუპ შენობებად. პეტრონასის კოშკების აშენება 800 მილიონი აშშ დოლარი დაჯდა. ცათამბჯენებში მოთავსებულია ოფისები, საკონფერენციო დარბაზები და გალერეები. ორივე შენობა ერთად იკავებს 40 ჰექტარს. ისინი ერთმანეთთან დახურული ხიდით არიან შეერთებულნი. დღესდღეობით პეტრონასის კოშკებში მუშაობს 10 000 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მსოფლიოს უმაღლესი შენობების სია
*მსოფლიოს უმაღლესი ნაგებობების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური გვერდი 
* Introduction and Overview of the Petronas Towers 
* Design and construction of the Petronas Towers 
* Tourism Malaysia – Petronas Twin Towers 
* Design and construction of the Petronas Towers 

კატეგორია:მალაიზია
კატეგორია:მალაიზიის ცათამბჯენები
ასმაში (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ასმაში** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ასმაში — მწვერვალი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე;
* ასმაში — მყინვარი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოების აღმოსავლეთ კალთაზე;
* ასმაში — უღელტეხილი ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე.
ართურ მილერი

**ართურ მილერი** (; დ. 17 ოქტომბერი, 1915 — გ. 10 თებერვალი, 2005) — ამერიკელი დრამატურგი, ესსეისტი, მწერალი. წამყვანი ფიგურა ამერიკულ ლიტერატურაში და კინემატოგრაფიაში თითქმის 60 წლის განმავლობაში; დაწერილი აქვს დიდი რაოდენობით პიესა, რომლებიც დღემდე ისწავლება და სრულდება მსოფლიოს მრავალ სცენაზე. გახმაურებული საზოგადო ფიგურა იყო ასევე თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობების გამოძიების კომიტეტისთვის ჩვენების მიცემაზე უარის გამო, შემდეგ კი მერილინ მონროზე ქორწინებით 1956 წელს. სიცოცხლის ბოლოს ყველა დროის უდიდეს ამერიკელ დრამატურგად მიიჩნეოდა.

მილერის პირველი წარმატებული პიესა იყო „ბალახი კვლავ იზრდება“. 1944 წელს გამოქვეყნდა მისი ნარკვევების კრებული „ნორმალური ვითარება“ და პირველად დაიდგა პიესა „ყოვლად იღბლიანი კაცი“. მისი აღიარებული პიესებია „ყველა ჩემი ვაჟიშვილი“(1948) და „კომივოიაჟორის სიკვდილი“ (1949, პულიცერის პრემია), „ხედი ხიდიდან“, „ორი ორშაბათის გახსენება“ (ორივე 1954), „ფასი“ (1967) მილერის მოთხრობებია მიუსაფარნი (1961), დაცემის შემდეგ (1964), „შემთხვევა ვიშიში“ (1965).

1967 წელს ჩავიდა თბილისში, სადაც დაესწრო საკუთარი პიესის „სეილემის პროცესის“ დადგმას რუსთაველის თეატრში. მისი სხვა პიესა, „ხედი ხიდიდან“ დადგა გორის თეატრმა 1968 წელს. 

## ლიტერატურა
* Bigsby, Christopher (ed.), *The Cambridge Companion to Arthur Miller*, Cambridge 1997 
* Gottfried, Martin, *Arthur Miller, A Life*, Da Capo Press (US)/Faber and Faber (UK), 2003 
* Koorey, Stefani, ''Arthur Miller's Life and Literature*, Scarecrow, 2000 
* Moss, Leonard. *Arthur Miller'', Boston: Twayne Publishers, 1980.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი ანტიკაპიტალისტები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ასლი

**ასლი**, *წყვილმარცვალა* (Triticum dicoccum) — ერთწლოვანი მცენარე მარცვლოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს მთელ ქვესახეობებსა და კილიანი ხორბლის ფორმებს. 

ასლის თავთავი მტვრევადია, მკვრივი და უმეტესად ფხიანი. მარცვალი ზის ყვავილის კილში. თითოეულ თავთუნში 2 მარცვალია (აქედან სახელწოდება წყვილმარცვალა). 

კულტურაში ცნობილია უძველესი დროიდან — აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ევროპაში. ამჟამად ასლს მცირე ფართობი უჭირავს უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ვოლგისპირა და კავკასიის ზოგიერთ რაიონებში. 

საქართველოში იგი მთიან ზონაშია (ფშავ-ხევსურეთი, სამხრეთი ოსეთი, დმანისის, წალკის, ახალქალაქის, თიანეთის რაიონები) აქა-იქ შემორჩენილია. 

ასლი გვალვაგამძლეა, ჩაწოლა არ ახასიათებს, ჟანგა და გუდაფშუტოვან დაავადებათა მიმართ გამძლეა, იყენებენ ხორბლის სელექციაში, მარცვლისაგან ამზადებენ ფქვილსა და ფურაჟს.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხორბლები
ეფესოს ტაძარი

[მინი|300px|ეფესოს ტაძრის მოდელი, პარკი [მინიატურკი, სტამბოლი, თურქეთი.]]
[thumb|300px|არტემიდას ტაძრის ადგილი [ეფესოში, თურქეთი; რამდენიმე სვეტის ნარჩენის გარდა თავდაპირველი ტაძრისგან არაფერი შემორჩა.]]
**არტემიდას ტაძარი** (ბერძნ. *Artemision*, ლათ. *Artemisium*), ასევე **ეფესოს ტაძარი**, **დიანას ტაძარი** — მსოფლიოს შვიდ საოცრებათაგან ერთ-ერთი, ბერძნული ქალღმერთი არტემიდასადმი მიძღვნილი ტაძარი ეფესოში; აგებულია დაახ. ძვ. წ. 550 წელს სპარსეთის იმპერიის აქამენიდთა დინასტიის მმართველობის პერიოდში. ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზეა.

თავდაპირველი ტაძრისგან დღემდე არაფერი შემორჩენილა. იგი მშენებლობის დამთავრებიდან მალევე განზრახ გადაწვა ჰეროსტრატემ, ზუსტად იმ დღეს როდესაც ალექსანდრე მაკედონელი დაიბადა, მას ასეთი სრულყოფილების განადგურებით თავისი სახელის უკვდავყოფა სურდა. ის დაიჭირეს და სასტიკი წამების შემდეგ სიკვდილით დასაჯეს. ამ ამბის მოყოლა ან მისი სახელის ხსენება ეკრძალებოდა ყველას, მათ შორის ყველა სახის მემატიანეს. რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში, მისი სახელის ხსენება სიკვდილით ისჯებოდა. მაგრამ როგორც ჩანს ჰეროსტრატემ მიზანს მიაღწია, ყოველ შემთხვევაში თავისი ქმედების შემდგომი 25-26 საუკუნის განმავლობაში მაინც.

## ტაძრის აღმოჩენა
1869 წელს ექვსწლიანი ძებნის შემდეგ ჯონ ტურტელ ვუდმა აღმოაჩინა ტაძრის მდებარეობის ადგილი. მას აფინანსებდა ბრიტანეთის მუზეუმი. გათხრები გრძელდებოდა 1874 წლამდე. შემდგომ წლებში (1904-06)დავით ჰოგანის ხელმძღვანელობით ჩატარებული გათხრების დროს აღმოჩნდა მეოთხე საუკუნეში აღდგენილი ტაძრის ნაშთები და უფრო ადრეული ტაძრის მცირე ნაშთები.

დღეისთვის ეს ტერიტორია მიეკუთვნება სელჩუკის გარეუბანს. ტერიტორია აღნიშნულია ცალკე მდგომი, გათხრების დროს აღმოჩენილი სვეტის ფრაგმენტით.

## იხილეთ აგრეთვე
*მსოფლიოს შვიდი საოცრება

## სქოლიო
## ბიბლიოგრაფია
*Anton Bammer, "პერიპტეროსი" *Anatolian Studies 40* (1990), გვ.&nbsp;137–160.
*Lynn R. LiDonnici, "The Images of Artemis Ephesia and Greco-Roman Worship: A Reconsideration" *The Harvard Theological Review 85*. (4 ოქტომბერი, 1992), გვ. 389–415.
*Irene Ringwood Arnold, "Festivals of Ephesus", *არქეოლოგიის ამერიკული ჟურნალი*, გამოცემა. 76, No. (1 იანვარი, 1972), გვ. 17-22.

## რესურსები ინტერნეტში
*ეფესოს ტაძარი  ბრიტანეთის მუზეუმის გვერდი 
*ფლორენც მარი ბენეტი, *ამაზონკებთან დაკავშირებულ რელიგიური კულტები:* (1912): თავი III: ეფესოს ტაძარი
*ჯეიმზ გრანტი: *ეფესოს ტაძარი*
*ეფესოს ტაძარი (W.&nbsp;R.&nbsp;Lethaby, 1908)
*დღევანდელი სურათები

კატეგორია:ძველი ბერძნული არქიტექტურა
კატეგორია:დანგრეული ტაძრები
კატეგორია:მსოფლიო საოცრებები
კარლო გამბინო

**კარლო გამბინო** (; დ. 24 აგვისტო, 1902,  	პალერმო, სიცილია, იტალია — გ. 15 ოქტომბერი, 1976,  მასაპეკუა, ნიუ-იორკის შტატი) — ნიუ-იორკის მაფიის ბოსი, წარმოშობით პალერმოდან, (სიცილია). გამბინოს დანაშაულებრივი ოჯახის ბოსი (1957-1976) წლებში. მისი წინაპრების ოჯახი ე. წ. „ღირსეულთა საზოგადოების“ წევრად ითვლებოდა იტალიაში. ბენიტო მუსოლინის მიერ იტალიიდან მაფიოზთა განდევნის შემდეგ, ერთ-ერთი ამერიკელი-იტალიელი, რომელმაც ყველაზე უკეთ ისარგებლა ახალი, კარგად-ორგანიზებული მაფიით სწორედ კარლო გამბინო იყო. საზოგადოებისთვის სამსახურს მისი წევრების დავალებით მკვლელობების განხორციელებით იწყებს 1921 წლიდან, ხოლო 19 წლის ასაკში საზოგადოების „მიღებული წევრი“ გახდა. 1957 წლის აპალაჩის შეხვედრის შემდეგ, როდესაც ნიუ-იორკის შტატის პატარა ქალაქ აპალაჩიში თავი მოიყარა აშშ-ის იტალიური მაფიის ასობით წევრმა, კარლო გამბინო აშშ-ში იმდროისთვის ყველაზე დიდი გავლენის მქონე პირად გადაიქცა. 1937 წელს გამბინო გადასახადების დამალვისთვის დააპატიმრეს, თუმცა მალე საქმეზე ძიება შეწყდა და იგი გაათავისუფლეს. კარლო გამბინო 1976 წლის 15 ოქტომბერს, მასაპეკუაში მდებარე საკუთარ სახლში, 74 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა. გამბინოს ოჯახის მემკვიდრედ და ახალ ბოსად კი თავისი ბიძაშვილი პოლ კასტელანო დაასახელა, რამაც შემდგომში ოჯახში დიდი არეულობა და სისხლისღვრა გამოიწვია.

## ლიტერატურა
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მაფიოზები
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
ასმაში

**ასმაში** — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარე ენგურის შენაკადის — ტვიბერის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4057 მ. კარგად არის გამოხატული თანამედროვე გამყინვარება. აგებულია ზედაპალეოზოურ-ტრიასული გრანიტოიდებით. მისასვლელი გზა ტვიბერისა და მურყვამის მყინვარებიდან (მდინარე ენგურის აუზი).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
ასმაშის მყინვარი

**ასმაშის მყინვარი** — მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ განშტოების აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის სათავის — ტვიბერის (ენგურის აუზი) სათავეში. უერთდება ტვიბერის მყინვარს. სიგრძე 5,0 კმ. მყინვარი ძლიერ დანაპრალებულია.

## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ასმაშის უღელტეხილი

**ასმაშის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — მულხრის აუზში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3700 მ. აკავშირებს მყინვარ ტვიბერის აუზს და ლეხზირის ხეობას. დაფარულია თოვლითა და მყინვარებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის უღელტეხილები
ასონანსი

**ასონანსი** (ფრანგ. assonance - თანხმობა) — რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:

# სალექსო სტრიქონში ერთი და იმავე ხმოვნის გამეორება. ასონანსი აძლიერებს კეთილხმოვანებას, მაგ,., მზემ დასავლეთი დააიარა (გ. ტაბიძე); 
# არაზუსტი რითმა, რომელშიც ხმოვნები საერთოა, თანხმოვანთა ერთი ნაწილი კი განსხვავებული. ასონანსურ რითმებს ქმნის: მსგავს თანხმოვანთა მონაცვლეობა (მაგ., კვირტი - ზვირთი), განსხვავებულთანხმოვანთა მონაცვლეობა (მაგ., გადამხედია - მტერია), თანხმოვნის დაკლება რითმის ბოლოში (მაგ., ვნახეთ - კახეთს), თანხმოვნის დაკლება რითმის შიგნით (მაგ., მოდებს - ისმოდეს), თანხმოვანთა მეტათეზისი (მაგ., წამსვე - სავსე).

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 1, გვ. 638, თბ., 1975

## რესურსები ინტერნეტში 
* Examples of assonance in poetry. 
* Examples and definition of assonance.

კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
ასპარეზობა

**ასპარეზობა** — ძველ საქართველოში ცხენოსნობა ზოგადი მნიშვნელობით; საბას განმარტებით „მოასპარეზობაჲ არს მჴედართა მიერ ანძათა ისრისა სრევა, ბურთთა ყვანჭსა ცემა, საგანთა სროლა და ეგევითარნი“, მოასპარეზეს კი იგი ასპარეზობაში „წურთილს“ დახელოვნებულს უწოდებს.

ასპარეზობის სახეებიდან საქართველოში გავრცელებული იყო საკუთრივ ცხენოსნობა (დგენა, დოღი, მარულა, ცხენნი, ჯირითი, თარჩია), ბურთაობა (ჩოგანბურთი, გადრი, რადი), საგანთსროლა (ყაბახი, აშფაშაგი), ჩალისობა და სხვა შეჯიბრი, რაც ცხენთან, ცხენოსნობასთან იყო დაკავშირებული. ასპარეზობა ნადირობასთან ერთად ფიზიკურ აღზრდის მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა. თანამედროვე გაგებით ასპარეზობა ყოველგვარი სპორტის შეჯიბრებაა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ასპარუგი

მინი|ასპარუგი
**ასპარუგი**, *ასპავრუკი* — ქართლის მეფის პიტიახში (ერისთავი), რომლის სახელი, გამოსახულება და თანამდებობა ცნობილი გახდა არმაზისხევის ერისთავთა განსასვენებლის პირველი სამარხის გათხრებისას (1940). სამარხში აღმოჩენილ ოქრო-ვერცხლის ბივთთა შორის არის ოქროს დიდი ბეჭედ-საბეჭდავი, რომლის თვალზე ამოკვეთილია მამაკაცის მკერდზედა გამოსახულება. მას გარს შემორტყმული აქვს ბერძნული წარწერა Aspaurukis pitiaxs (ასპარუგ პიტიახში). სამარხი II საუკუნის II ნახევრისაა და შესაძლოა, ეს ასპარუგი იყოს ძე შარაგასის წარწერაში მოხსენიებული ზევახ (ჯავახ) უფლისა, მამა ზევახ (ჯავახ) მცირისა, სერაფიტის მამისა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართლის პიტიახშები
Associated Press

მინი|მარჯვნივ|100პქ

**Associated Press** — აშშ-ის საინფორმაციო სააგენტო. დაარსდა 1848 წელს ნიუ-იორკში. არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მონოპოლია, რომელიც United Press International-თან ერთად კონტროლს უწევს აშშ-ის მთელ საინფორმაციო საქმიანობას. ჰყავს 100 ათასზე მეტი თანამშრომელი. Associated Press-ისგან იღებს ინფორმაციას მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის სააგენტო.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 1, გვ. 638, თბ., 1975

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ფოტო არქივი
* ახალი ამბები 

კატეგორია:აშშ-ის საინფორმაციო სააგენტოები
ასპექტი

**ასპექტი** შეიძლება აღნიშნავდეს: 

* ასპექტი — თვალსაზრისი
* ასპექტი — მცენარეთა თანასაზოგადოების ელფერი
* ასპექტი — გრამატიკული კატეგორია
ასპიდისტრა

**ასპიდისტრა** (Aspidistra) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი შროშანისებრთა ოჯახისა. მცენარე უღეროა, აქვს მარადმწვანე ტყავისებრი ძირის ფოთლები, მოკლეყუნწიანი წვრილი ყვავილები. 

სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიისა და იაპონიის მთებში გავრცელებულია ასპიდისტრის 6 - 8 სახეობა. ყოფილ სსრკ-ში Aspidistra lurida (Aspidistra elatior) კულტივირებულია ორანჟერეებსა და ოთახის პირობებში და "მეგობრული ოჯახი" ჰქვია. ასპიდისტრა ჩრდილის ამტანი მცენარეა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შროშანისებრნი
ასპირატი

**ასპირატი** (ლათ. aspiratio - სუნთქვა, ფშვინვა) — ფშვინვიერი თანხმოვანი ბგერა, მაგ., ქართულში ფ, თ, ქ, ჩ, ც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფონეტიკა
ასპიტისებრნი

**ასპიტისებრნი** (, ) — გველების ოჯახი. ზედა ყბის წინა ნაწილში აქვთ ღარიანი შხამიანი კბილები. ყველა სახეობა ძლიერ შხამიანია. შხამი მოქმედებს ნერვულ სისტემაზე და იწვევს სუნთქვის ცენტრის დამბლას. ოჯახი აერთიანებს 41 გვარს 181 სახეობით. გავრცელებული არიან ავსტრალიაში, სამხრეთ აზიაში, აფრიკაში, სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში, ბინადრობენ მიწაზე. იშვიათად ხეებზე. იკვებებიან ბაყაყებით, ხვლიკებით, პატარა ფრინველებით, მღრღნელებით, აგრეთვე სხვა სახეობის გველებით. ასპიტისებრნთა უმრავლესობა ცოცხლადმშობია. აღსანიშნავია გვარები: კობრა (Naja) — გავრცელებულია აფრიკაში, სამხრეთ აზიაში; გვარი იქედნე (Pseudechis) — გავრცელებულია ავსტრალიაში, კრაიტი (Bungarus) — აზიაში, მამბა (Dendraspis) — აფრიკაში, მარჯნისფერი ასპიტები (Micrurus) — ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ამერიკაში.

## ლიტერატურა
*
ასპრი

**ასპრი** ( — თეთრი, ვერცხლი) — ტრაპიზონული ვერცხლის მონეტა. მოჭრეს კომნენოსებმა XIII საუკუნის 30-იან წლებში და ცნობილია კომნენოსების ან ტრაპიზონული ასპრის სახელწოდებით (წონა — 2,7 - 3 გ). მონეტის შუბლზე გამოსახულია კეისარი, ზურგზე — საკეისროს მფარველი წმ. ევგენიოსი. გამოსახულებებს შესაბამისი ბერძნული ზედწერილები ახლავს. XIV—XV საუკუნეების ასპრმა ტიპოლოგიური ცვლილება განიცადა — მისი წონა 0,5 გრამამდე შემცირდა. საქართველოში ასპრი გავრცელებული იყო XIII-XIV საუკუნეებში (აღმოჩენილია სოხუმში, ტობანიერში, კოპიტნარში, ვარძიაში და სხვა). XIII საუკუნის II ნახევარში მისი მიბაძვით საქართველოში მოიჭრა ვერცხლის ფული — კირმანეული თეთრი. ქართული სიგელ-გუჯრებში ასპრი სისხლის საზღაურად იხსენიება.

## ლიტერატურა
* *აბრამიშვილი თ*., XIII-XIV სს. დასავლურ-ქართული ფული (კირმანეული), თ., 1959;

კატეგორია:მონეტები
ასპასია

[მინი|[მარმარილოს ჰერმა ვატიკანის მუზეუმებში წარწერით *ასპასია*. აღმოაჩინეს 1777 წელს და არის ბერძნუი სტატუის რომაული ასლი და სავარაუდოდ წარმოადგენს ასპასიას საფლავის სტელას]]
**ასპასია** (Aspasia) ( დაახლო. ძვ. წ. 470-401) — ცნობილი ბერძენი (მილეტელი) ქალი, განთქმული სილამაზითა და განათლებით. პერიკლეს მეორე ცოლი, მეგობარი და მრჩეველი.ცცხოვორბდა ქალაქ მილეტოსში. კარგ ოჯახში გაზრდილი გოგონა, რომელიც უკვე 20 წლისა  საცხოვრებლად გადავიდა ათენში, სიჭკვიანის მიუხედავად მამაკაცებმა გაქანება არ მისცეს. მას მოუწია მონობაც და ხარჭობაც.

მას არ ჰქონდა ათენის მოქალაქეობა, რადგან მას არც დედა და არც მამა არ ჰყავდა ათენელი.

ის ანტიკურ საბერძნეთში ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ჰეტერა იყო. ჭკვიანი, ლამაზი და განათლებული – ის არა მარტო იპყრობდა იმ მამაკაცების გულებს, რომლებიც ქვეყნის მმართველობაში პირველები იყვნენ, არამედ მათ თავის კონტროლქვეშ აქცევდა. მასზე შეყვარებულები იყვნენ  ფიდიასი(მოქანდაკე, ძვ.წ490-430) და პერიკლე(ათენის მმართველი,ძვ.წ 494-429). 

მან პერიკლეზე იქორწინა კიდეც (ძვ.წ 449 წელს) . ეს უჭკვიანესი ქალი ტოლს არ უდებდა მეუღლის სწავლულებს. თავად სოკრატე აღფრთოვანებული იყო მისი გონიერებით, როდესაც მის მსჯელობას ისმენდა სხვადასხვა საკითხებზე. მან თავისი განსწავლულობით რიტორიკასა და ფილოსოფიაში მოახერხა, თავისი ქმრის მრჩეველთა მთელი გუნდის ადგილის დაკავება. ის პერიკლეს უწერდა სიტყვას გამოსვლებისთვის, ეხმარებოდა სერიოზული სოციალურ–პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებაში და საყვარელ მეუღლეს ომშიც კი აცილებდა, როგორც ეს მეთაურის მრჩეველს შეეფერებოდა. ეს იყო გამონაკლისი შემთხვევა ანტიკური საბერძნეთის ისტორიაში, როდესაც ფილოსოფოსები და პოლიტიკოსები ქალის რჩევებს მიჰყვებოდნენ. პერიკლემ და ასპაზიამ ერთად მანამდე იცხოვრეს სანამ ათენს აღმოსავლეთიდან მოსული შავი ჭირი არ დაატყდა, მან მმართველის სახლს გვერდი არ აუქცია – ბედნიერი წყვილის ბევრი ნათესავი დაიღუპა, ბოლოს თავად პერიკლეც გარდაიცვალა(ძვ.წ 429წ)...

ასპასია ქვრივად დიდხანს არ დარჩენილა, ქმრის სიკვდილიდან მალევე ის ცოლად გაჰყვა ლისიკლეს(სახალხო ბელადი).

ასპასია რეალურ ცხოვრებაში, არა მარტო წარმატებით იყენებდა საკუთარ ცოდნას კოსმეტოლოგიასა და მაკიაჟის ხელოვნებაში, არამედ მან დაწერა "ტრაქტატი სილამაზის შენარჩუნებაზე" ორ ნაწილად, სადაც გაამხილა გაახალგაზრდავების საიდუმლო – სახისა და თმის ნიღბები და სხეულის მოვლის სხვა საშუალებები.

მის სახლში თავს იყრიდნენ გამოჩენილი მხატვრები, პოეტები, ფილოსოფოსები (ფიდიასი ანაქსაგორა, სოკრატე, პლატონი, ქსენოფონტი და სხვები).

ასპასიას გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია,თუმცა მისი გარდაცვალების თარიღად მიჩნეულია ძვ.წ 401.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Aristophanes, *Acharnians*. See original text in Internet Archive
* Athenaeus, *Deipnosophistae*. Translated by the University of Wisconsin Digital Collections Center
* Cicero, *De Inventione*, I. See original text in the Latin Library.
* Diodorus Siculus, *Library*, XII. See original text in Perseus program.
* Lucian, *A Portrait Study*. Translated in sacred-texts

კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ასპუჭაკასებრნი

**ასპუჭაკასებრნი** () — ფრინველების ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. აერთიანებს მომცრო მგალობელ ფრინველებს. უმეტესად აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში გავრცელებული. ასპუჭაკასებრნი ბინადრობენ ტყეებსა და ბუჩქნარებში, ბუდეს აგებენ მიწაზე, ბუჩქზე, ლერწამსა და ხეზე. მეტწილად დებენ 5 კვერცხს, კრუხობის ხანგრძლივობა 11–12 დღეა. ცნობილი იყო ასპუჭაკასებრნთა 386 სახეობა, თუმცა უკანასკნელი კვლევების მიხედვით სახეობების რიცხვი 70-ს, გვარებისა კი 20-ს შეადგენს. საქართველოში გვხვდება 8 გვარი, რომელშიც შედის 19 სახეობა. ასპუჭაკას (Sylvia) გვარიდან აღსანიშნავია მიმინოსებრი (Sylvia nisoria), რუხი (Sylvia communis), შავთავა (Sylvia atricapilla) და ბაღის (Sylvia borin) ასპუჭაკა. იკვებებიან მწერებით. მავნე მწერების განადგურებით ასპუჭაკასებრნებს მეურნეობისათვის მნიშვნელოვანი სარგებლობა მოაქვს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
ასტამი

**ასტამი** — რკინის პატარა ნიჩაბი. იხმარება პურის ცხობისას. *ვარცლის* ასტამით (ხოწი) ვარცლიდან ცომს ფხეკენ, *თორნის* ასტამით გამომცხვარ პურს თორნიდან იღებენ და მიმწვარს ჩაფხეკენ. *კერის* ასტამით კი კერიდან ღველფს იღებენ და თავდახურულ კეცს აყრიან. ასტამსა და საკეცს „ნაწილიან“ (წმინდა) საგნებად თვლიდნენ და ქალებს მზითვად ატანდნენ. ყოველ ბარბარობას სრულდებოდა ოჯახის ახალი დიასახლისისათვის ასტამ-საკეცის გადაცემის რიტუალი.

ძველი ქართული ენის ლექსიკონში ასტამი განმარტებულია როგორც „ცეცხლის საჩხრეკი“. პირველად ასტამი „შუშანიკის წამებაში“ იხსენიება: „მაშინ იწყო უჯეროსა გინებად ვარსქენ და ფერჴითა თვისითა დასთრგუნვიდა მას [შუშანიკს], და აღიღო **ასტამი** და უხეთქნა მას თავსა, და ჩაჰფლა, და თუალი ერთი დაუბუშტა“.

## ლიტერატურა
** რეხვიაშვილი ნ.*, ქსე, ტ. 1, გვ. 642, თბ., 1975

კატეგორია:საყოფაცხოვრებო ნივთები
ელისეს მინდვრები

**ელისეს მინდვრები** (ბერძნ. Elysion pedion - ველი მოსვლისა, მობრძანებისა), *ელიზიუმი* () — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ღმერთების რჩეულ გმირთა მარადიული სამყოფელი.

ელიზიუმი არის სავანე, ადგილი, რომელმაც დროთა განმავლობაში შეინარჩუნა და დღემდე გადმოგვცა ზოგიერთი ბერძნული რელიგიური და ფილოსოფიური სექტები და კულტები.

ჰომეროსის წარმოდგენით, ელისეს მინდვრები ლამაზი, ბედნიერი ადგილია დედამიწის უკიდურეს დასავლეთში, ოკეანის გაღმა. ცხონებულნი უზრუნველად და ნეტარებაში ატარებენ იქ დროს. მითი ელისეს მინდვრების შესახებ ფართოდ აისახა ლიტერატურაში, განსაკუთრებით ელევსინური და ორფიკული მისტერიების, პლატონისა და პითაგორელების გავლენით. წარმოდგენა ბედნიერ ქვეყანაზე რომაელებშიც გავრცელდა, მათ ნეტართა ეს ადგილი კანარის კუნძულებს („ბედნიერი კუნძულები“) დაუკავშირეს. შემდგომში ეს მითი ქრისტიანულმა რელიგიამ გამოიყენა და მას სამოთხე შეარქვა. ელისეს მინდვრები (შანზ-ელიზე) ჰქვია პარიზის ერთ-ერთ მთავარ გამზირს.

ელისეს მინდვრები იხსენიება, როგორც ნათელი ადგილი სამოთხეში. შანზ-ელიზე დღეს დღეობითაც ინარჩუნებს ამავე სახელწოდებას, რომელიც პირველად XVI საუკუნეში გამოიყენეს. 

## თანამედროვე ცნობები
ტერმინსა და ცნებას ელიზიუმს დიდი მნიშვნელობა და გავლენა ჰქონდა ძველი დროის კულტურის განვითარებში. სიტყვა ელიზიუმი გვხვდება ლიტერატურაში, ხელოვნებაში ფილმებსა და მუსიკაში. იგი მოიცავ ახალ ორლეანს. შანზ-ელიზე ყველაზე ცნობილი ქუჩაა მსოფლიოში.
ელიზიუმი მოხსენებული არის შილერის ლექსებში. ასევე მის შესახებ ცნობებია მოცარტის ცნობილ ოპერაში „ჯადოსნური ფლეიტა“. ამ ადგილის შესახებ კი მრავალი წიგნია დაწერილი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ძველბერძნული რელიგია
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგიის გეოგრაფია
ასტეროიდი

[მინი|ასტეროიდების შედარებითი წარმოდგენა მასშტაბში: [(4) ვესტა, (21) ლუტეცია, (253) მატილდა, (243) იდა და მისი თანამგზავრი (243) დაკტილი, (433) ეროსი, (951) გასპარა, (2867) შტეინსი, (25143) იტიკავა]]
**ასტეროიდი** ( <  და ; 2006 წლამდე საერთო სახელწოდება „მცირე ცთომილი“ ) — მზის სისტემის მცირე სხეული, რომლის ელიფსური ორბიტა მზის სიტემის შიდა ნაწილში მდებარეობს.

*თავისი მასითა და ზომით საგრძნობლად ჩამორჩებიან ჯუჯა პლანეტებს, მაგრამ აღემატებიან მეტეოროიდებს (ასტეროიდის ზომა მერყეობს 30-500 მეტრს შორის)
*არ წარმოადგენენ პლანეტათა თანამგზავრებს
*შესაძლოა გააჩნდეთ საკუთარი თანამგზავრი
*გამოირჩევიან არაწესიერი ფორმებით
*არ გააჩნიათ ატმოსფერო
*იყოფიან სამ კლასად: 
**ხონდრიტები (მზის სისტემაში ყველაზე გავრცელებული და ყველაზე ძველი ობიექტებია. შედგება თიხისა და სილიკატური ქანებისაგან), 
**ქვოვანი (შედგება სილიკატური ქანებისაგან),
**მეტალისებრი  (შედგება ნიკელისა და რკინისაგან).

2006 წლის საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის განსაზღვრებით, ასტეროიდები შედიან მზის სისტემის მცირე სხეულების კატეგორიაში.

მზის სისტემაში ასობით ათასი ასტეროიდია. ასტეროიდების ზომები მერყეობს რამდენიმე მეტრიდან 500 კმ-მდე. ისინი ძირითადად არაწესიერი ფორმის არიან და ხშირად აქვთ კრატერებით დაფარული ზედაპირი. ყინულოვანი კომეტების მსგავსად, ასტეროიდები პრიმიტიული ობიექტებია, რომლებიც შემორჩენილია პლანეტების წარმოქმნის დროიდან, რაც მათ განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ასტრონომებისათვის.

ასტეროიდების უმეტესობა გვხვდება პლანეტა მარსსა და იუპიტერს შორის არსებულ ვრცელ რეგიონში, რომელსაც ასტეროიდთა სარტყელი ეწოდება. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ იუპიტერის გრავიტაციამ ხელი შეუშალა მზის სისტემის ამ ნაწილში კლდოვან ობიექტებს დიდ პლანეტად ჩამოყალიბებაში. პლანეტა იუპიტერის გრავიტაციამ დიდი როლი ითამაშა ობიექტების ასტეროიდების სარტყლიდან ამოგდებაში. 

ათასობით ასტეროიდს აქვს ორბიტა, რომელიც მდებარეობს ასტეროიდთა სარტყლის გარეთ. ზოგიერთ ამ ასტეროიდის ტრაექტორია, კვეთს დედამიწის ორბიტას. ბევრი მეცნიერი ფიქრობს, რომ ასტეროიდმა, რომელიც დედამიწას 65 მილიონი წლის წინ დაეჯახა, დინოზავრების გადაშენება გამოიწვია. იმის გამო, რომ ასტეროიდებს შეუძლიათ საფრთხე შეუქმნან ადამიანებს და სხვა სიცოცხლეს დედამიწაზე, ასტრონომები თვალყურს ადევნებენ ასტეროიდებს, რომლებიც უახლოვდებიან ჩვენს პლანეტას. მეცნიერები ასევე სწავლობენ ასტეროიდის გადახრის ან განადგურების გზებს, რომელიც მომავალში შესაძლოა დაეჯახოს დედამიწას.

## ტერმინოლოგია
ტერმინი ასტეროიდი (ვარსკვლავის მსგავსი) შემოღებული იყო ჰერშელის მიერ იმის საფუძველზე, რომ ისინი ტელესკოპში ვარსკვლავის მსგავსად დაიკვირვება წერტილოვან ობიექტებად, განსხვავებით პლანეტებისაგან, რომლებიც ტელესკოპში დაიკვირვებიან დისკოს სახით.

XX საუკუნეში აღმოჩენილია მხოლოდ 40 კმ-ზე ნაკლებ დიამეტრიანი მცირე ცთომილები. ყველა იმ მცირე ცთომილებს, რომელთა ორბიტა ზუსტადაა გამოთვლილი, საკუთარი სახელი და მუდმივი ნომერი აქვს. ასეთი ცთომილების რიცხვი 2500-ზე მეტია. მათზე ინფორმაცია ყოველწლიურად ქვეყნდება საერთაშორისო გამოცემაში „მცირე ცთომილების ეფემერიდები“ (, ).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , Шустов Б. М. — лекция в Московском планетарии, 19.12.2012

## სქოლიო
ასტეროქსილონი

მინი 
**ასტეროქსილონი** ( - ვარსკვლავი და xylon - ხე) —  უძველესი ნამარხი მცენარე. განეკუთვნება ფსილოფიტებს. მხოხავი ფესურიდან (ფესვი არ ჰქონდა) ამოსული იყო სწორი, 1 სმ-მდე სისქის საჰაერო ღეროები, რომლებზეც მრავალი წვრილი ფოთოლი ესხა. ყლორტის ცენტრალურ ნაწილს განივკვეთზე ვარსკვლავის ფორმა ჰქონდა. აქედან წარმოდგა მცენარის სახელწოდებაც.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ნამარხი მცენარეები
ასტრა

**ასტრა** — ბალახოვანი მცენარეების ორი გვარი – Aster და Callistephus – რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. Aster-ის გვარში გაერთიანებულია მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეები, რომელთაც მორიგეობით განლაგებული ფოთლები და კალათა ყვავილედები აქვთ. ცნობილია 200-მდე სახეობა. ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში, მცირე რაოდენობით - სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკაში, აზიასა და ევროპაში.  

საქართველოში გავრცელებულია 5 სახეობა, მათგან 1 ენდემური. გვხვდება ალპურ მდელოებზე, ტყე-სტეპებსა და სტეპებში ბიცობ და კირიან ნიადაგებზე. მრავალი სახეობა დეკორატიულია. ყირიმსა და კავკასიაში კულტივირებულია Aster alpinus და Aster ammellus. ცნობილია აგრეთვე ასტრის ჯუჯა (15-20 სმ) ფორმები, რომელთაც ბორდიურებისათვის იყენებენ, ჯიშთა უმრავლესობა ყვავის შემოდგომაზე, ზოგი კი გაზაფხულზე (მაისში). მრავლდება ბუჩქის დაყოფით, კალმითა და თესლით. 

Callistephus-ის გვარი შეიცავს მხოლოდ ერთ სახეობას, ე. წ. ბაღის ასტრას ანუ ქრისტესთვალას (ლათ. Callistephus chinensis), რომელიც ველურად იზრდება ჩინეთსა და იაპონიაში და ერთწლოვანი ასტრების წინაპარია. კულტურაში ასტრის 400-მდე ჯიშია ცნობილი. ფორმით, ზომითა და შეფერილობით ეს ჯიშები ერთმანეთისაგან განსხვავდება. ყვავილები იისფერი, წითლი ან თეთრია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ასპერგილუსი

**ასპერგილუსი** () — ობის სოკოების გვარი ჩანთიანი სოკოების კლასისა. მრავლდებიან კონიდიუმებით — უსქესო გამრავლების დროს წარმოქმნილი სპორებით. ბინადრობენ ნიადაგში, საკვებ პროდუქტებზე და აფუჭებენ მათ. ზოგი სახეობა () იწვევს ადამიანისა და ცხოველის მიკოზს, ზოგს () იყენებენ ლიმონის მჟავისა და ყველის წარმოებაში, ხოლო ზოგი სახეობა () წარმოქმნის ანტიბიოტიკებს, რომლებსაც ეფექტურად იყენებენ ფუტკრის ნოზემატოზისა და ამებური დიზენტერიის დროს.
## იხილეთ აგრეთვე 
* ამებიაზი
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
ვესტ-პოინტი (ნიუ-იორკი)

**ვესტ პოინტი** (*ინგლ.*:West Point) — აშშ-ის არმიის ბაზა, ორანჯის საგრაფოში, ნიუ-იორკის შტატში, მდ. ჰუძონის მარცხენა ნაპირზე. ბაზის ტერიტორიაზე არის შეერთებული შტატების სამხედრო აკადემია, რომელსაც ხალხი „ვესტ-პოინტსაც“ ეძახის.

კატეგორია:ნიუ-იორკი (შტატი)
გრამინ ბანკი

thumb|right|მუჰამედ იუნუსი, ბანკის დამფუძნებელი.
**გრამინ ბანკი** (, ბანგლა: গ্রামীণ ব্যাংক) — მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია დაფუძნებული ბანგლადეშში, რომელიც მცირე ზომის სესხებს (მიკროკრედიტი) გასცემს უკიდურესად ხელმოკლე მოსახლეობისთვის თავდების მოთხოვნის გარეშე. სისტემა ემყარება მოსაზრებას, რომ ღარიბ მოსახლეობას გააჩნია უნარ-ჩვევები, რომლებიც მათი ხელმოკლეობის გამო გამოუყენებელი რჩება. მიკროკრედიტების პარალელურად ბანკს გააჩნია სადეპოზიტო ანგარიშები, აწარმოებს სხვა საბანკო ოპერაციებს და მართავს რამდენიმე ადგილობრივი ეკონომიკის განვითარებაზე ორიენტირებულ საწარმოს, მათ შორის საფეიქრო, სატელეფონო და ენერგეტიკულ კომპანიებს. ორგანიზაცია და მისი დამფუძნებელი, მუჰამედ იუნუსი, 2006 წელს ნობელის მშვიდობის პრემიით დაჯილდოვდნენ.

ამ მიკროსაფინანო ორგანიზაციის, ერთ-ერთი გახმაურებული და საკმაოდ წარმატებული პროექტი ითვალისწინებდა, ხურდა ფულის სახით შემოწირულობების მოკრების მიზნით, - ჩვეულებრივი (ნახმარი) ცარიელი, პლასტიკური ბოთლების განთავსებას სხვადასხვა სავაჭრო ცენტრებსა და საზოგადოების შეკრების ადგილებში. ამ გზით, მისმა დამფუძნებელმა მიაღწია მნიშვნელოვანი საკრედიტო რესურსის მობილიზებას, რომელიც შემდგომში მისი განვითარების საფუძველი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Grameen Bank Official Site
* gramBangla, Australian Bangladeshi Community Grameen Support Group
* Grameen Bank: Taking Capitalism to the Poor , Mainsah, E. et al., Chazen Journal of International Business, Columbia Business School, 2004
*  Video by Muhammad Yunus talking about Grameen Bank
* Grameen II: The First Five Years, 2001-2005; Stuart Rutherford et al. for MicroSave, February 2006.
* Grameen Bank History
* The crushing burden of microcredit F24 international report
* Grameen America - Grameen's microfinance operations in the US

კატეგორია:განვითარება
კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:მიკროფინანსები
კატეგორია:ბანგლადეში
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
ირან-კონტრას სკანდალი

**ირან-კონტრას სკანდალი**, მეორე გავრცელებული სახელწოდებაა **ირანგეიტი**, იყო პოლიტიკური სკანდალი, რომელსაც ადგილი ჰქონდა აშშ-ის პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის მმართველობის ჟამს. სკანდალი გახმაურდა 1986 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში.

რეიგანის მთავრობას ბრალი ედებოდათ ირანზე **იარაღის საიდუმლოდ მაყიდვიდან აღებული ფულით** მემარჯვენე-ექსტრემისტული "კონტრას" დაფინანსებაში, რომელთაც უნდა დაემხოთ სანდინისტური მთავრობა ნიკარაგუაში. ერთი მხრივ ეს დაფინანსება ეწინააღმდეგებოდა აშშ-ის კონგრესის დადგენილებას და მეორე მხრივ ფული უნდა გამოეყენებინათ ლიბანში ამერიკელი მძევლების განთავისუფლებისათვის.

საერთაშორისო სასამართლომ ჰააგაში შეერთებული შტატები დამნაშავედ ცნო ნიკარაგუაში თავისი მილიტარისტული და პარამილიტარისტული ქმედებების გამო. მიუხედავად სასამართლოზე თავის წარმომადგენლის გაგზავნისა აშშ-მა განაცხადა, რომ სასამართლოს არავითარი უფლება არ აქვს გაასამართლოს შეერთებული შტატები. გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ თავის რეზოლუციაში მოსთხოვა აშშ-ს ეღიარებინა სასამართლოს განაჩენი. რეზულუციის მიღების წინააღმდეგ გაეროში ხმა მხოლოდ აშშ-მა, ისრაელმა და ჰონდურასმა მისცა. მას შემდეგ რაც ნიკარაგუის მთავრობა ჩამოგდებულ იქნა და აშშ დაემუქრა ქვეყანას ფინანსური დახმარების შეწყვეტით, ნიკარაგუის ახალმა მთავრობამ სასამართლოს განაჩენის მოთხოვნა შეწყვიტა.

იმის დადგენა, თუ რამდენად იყვნენ გახვეული სკანდალში პრეზიდენტი რეიგანი და ვიცე-პრეზიდენტი ბუში დღემდე ვერ მოხერხდა. რეიგანი ამ თემაზე არ საუბრობდა და სულ იმეორებდა, რომ ვერფერს ვერ იხსენებდა. დონალდ რამსფელდი ამ პერიოდში აშშ-ის სპეციალური წარმომადგენელი იყო ახლო აღმოსავლეთში.

სკანდალში გახვეული სხვა მნიშვნელოვანი პირები იყვნენ: ოლივერ ნორთი, ჯონ პოინდექსტერი, რობერტ მაკფარლეინი, დეივიდ ებშაირი, ალი აკბარ ჰაშემი რაფსანჯანი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Asleson, Vern. *Nicaragua: Those Passed By*. Galde Press ISBN 1-931942-16-1, 2004
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
**Time* Article 
*Arms for Hostages 
*Story needs to be told
*The Iran-Contra Affair 20 Years On

კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:აშშ-ის პოლიტიკა
ნორმან შვარცკოპფი

thumb|right|ნორმან შვარცკოპფი
**ნორმან შვარცკოპფი** ('; დ. 22 აგვისტო 1934, ტრენტონი, ნიუ-ჯერსი, აშშ — გ. 27 დეკემბერი, 2012, ტამპა, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე. სპარსეთის ყურის მე-2 ომის დროს იგი აშშ-ის ჯარების მთავარსარდალი და ოპერაცია „უდაბნოს ქარიშხლის“ ხელმძღვანელი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Barbara Walters Interview with General Schwarzkopf, Coalition commander in the Persian Gulf War (Video: ABC, 1991)
* General H. Norman Schwarzkopf, USA, Biography and Interview on American Academy of Achievement
* (includes video footage and tribute)

კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:აშშ-ის გენერლები
კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები