open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ ქაშაკაშვილი

**ნიკოლოზ ქაშაკაშვილი** (დ. 12 ივნისი, 1888, ბაღდათი — გ. 21 თებერვალი, 1967) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა პეტერბურგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი.

დასაქმებული იყო სხვადასხვა მეტალურგიულ საწარმოში. 1943-1953 წლებში რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში მთავარი ინჟინრის პოზიცია ეკავა, ხოლო 1953-1967 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის შავი ლითონების მეტალურგიული კათედრაზე პროფესორად. 1947-1948 წლებში ჩატარებული კვლევებით დაადასტურა, რომ ტყიბულისა და ტყვარჩელის საბადოების ნახშირის გამდიდრება და კოქსის წარმოება ეკონომიკურად გამართლებული იყო რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში მისი გამოყენებისთვის.

## ჯილდოები
* 1958 - საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* ლენინის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი (2 ორდენი)

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია: ტ.10-თბ., 1986 გვ. 495

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ახალი ათონის რაიონი

**ახალი ათონის რაიონი** (1952-1953) — ადმინისტრაციული ერთეული აფხაზეთის ასსრ-ში. ადმინისტრაციული ცენტრი — დაბა ახალი ათონი.

## ისტორია
1952 წლის 13 დეკემბერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი პრეზიდიუმმა დაამტკიცა, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ახალი ათონის რაიონის შექმნის თაობაზე. ახალი ათონის რაიონი ფორმირდა, გუდაუთის რაიონიდან დაბა ახალი ათონისა და სასოფლო საბჭოების: ააცის, აბღარხუქის, აჭანდარის, ანუხვის, ყულანურხვის, მეორე ანუხვის, მწარის, ფსირცხისა და სანაპიროს გამოყოფის შედეგად.

1953 წლის 29 ოქტომერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ დაადგინა, დამტკიცებულიყო 1953 წლის 24 სექტემბერის საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს ბრძანებულება ახალი ათონის რაიონის გაუქმების შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ
აქთაში (შენქაიის რაიონი)

**აქთაში** () — სოფელი შენქაიის რაიონში, ერზურუმის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ერზურუმიდან 130 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ შენქიიდან 50 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 63 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:შენქაიის რაიონის სოფლები
დეივიდ ჯეიმზი

**დეივიდ ჯეიმზი** (დაბ. **დეივიდ ბელასკო**, დ. 1839 — გ. 2 ოქტომბერი,1893) — ინგლისელი კომიკოსი, მსახიობი, ლონდონის ვოდევილის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 

დეივიდი დაიბადა ლონდონში, სეფარდების ოჯახში.  მისი დებიუტი შედგა ბავშვობაში, ლონდონის პრინცესის თეატრში, რომელსაც მაშინ ჩარლზ კინი მართავდა. ახალგაზრდობაში ის სხვადასხვა ბურლესკში გამოჩნდა. მისი ერთ-ერთი საუკეთესო როლი იყო პერსონაჟი მერკური, ფრენსის ბერნანდის სპექტაკლში *„იქსიონი“*, რომელიც მან 1863 წლის პრემიერაზე, სამეფოთა თეატრში შეასრულა.

1870 წელს ის შეუერთდა ჰენრი ჯეიმზ მონტეგს და თომას თორნს.  1875 წელს გახდა გახსნილი ვოდევილის თეატრის პირველი მენეჯერი. მისი უდიდესი წარმატება იყო პერკინ მიდლვიკის როლი, ჰენრი ჯეიმზ ბაირონის ნაწარმოებში „*ჩვენი ბიჭები“*, რომლის პრემიერაც 1875 წლის 16 იანვარს გაიმართა და რომელიც 1300-ზე მეტჯერ ითამაშა დასმა. მან ვოდევილის თეატრი 1881 წელს დატოვა, რომ ჰეიმარკეტის თეატრში ემუშავა, რასაც ლიცეუმის თეატრში მოღვაწეობა მოჰყვა. 1886 წელს ის გახდა ჩარლზ ვინდამის ჯგუფის წევრი კრიტერიონის თეატრში. მსახიობის სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, 1893 წელს, მისი როლის გულისათვის, *„ჩვენი ბიჭები"* კიდევ ერთხელ დააბრუნეს რეპერტუარში.  მისი ვაჟი, ასევე მსახიობი, თავადაც დეივიდ ჯეიმზის სახელით მუშაობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
მარკუს ნონიუს მაკრინუსი

მარჯვნივ|მინი| წარწერა (CIL V, 4343)
**მარკუს ნონიუს მაკრინუსი** () — რომაელი სენატორი და გენერალი ანტონინუს პიუსის, ლუციუს ვერუსის და მარკუს ავრელიუსის მმართველობის დროს. მაკრინიუსი იყო კონსული 154 წლის აპრილ-ივნისის *ნუნდინიუმში*, როგორც [პრიფერნიუს?] პაეტუსის კოლეგა.

მისი საფლავის წარწერების მიხედვით, წარმოშობით იყო ბრეშადან (ბრიქსია). იყო მარკუს ავრელიუსის მრჩეველი. მარკუს ნონიუს მაკრინუსი მსახურობდა ქვემო (დაახლ. 152 – დაახლ. 154) და ზემო პანონიის ლეგატად (დაახლ. 159 – დაახლ. 162), აზიის პროვინციის პროკონსულად (170/171).

## ოჯახი 
წარწერებზე დაყრდნობით, მის ცოლს შესაძლოა ერქვა არია (მეორე სახელად მოიაზრება ფლავია ან მანლია).

## საფლავი 
2008 წლის ოქტომბერში, არქეოლოგებმა მდინარე ტიბრის ნაპირებზე, ფლამინიუსის გზის მახლობლად, რომის ჩრდილოეთით აღმოაჩინეს ნონიუს მაკრინუსის საფლავი. 2012 წლის დეკემბერში რეკონსტრუქციის დაფინანსების ნაკლებობის გამო მისი საფლავი ხელახლა დაფლეს მყიფე მარმარილოს შესანარჩუნებლად.

## პოპულარულ კულტურაში 
მარკუს ნონიუს მაკრინუსის ცხოვრებით შთაგონებულია რასელ კროუს პერსონაჟი მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი 2000 წლის მხატვრულ ფილმში *„გლადიატორი“*. მარკუს ნონიუს მაკრინუსი და გამოგონილი მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი ერთი და იმავე პერიოდიდან არიან. გარდა ამისა, მარკუსსაც და მაქსიმუსსაც კარგად იცნობს მარკუს ავრელიუსი და ორივე მისი მოწონებით სარგებლობს. თუმცა მარკუს ნონიუს მაკრინუსმა წარმატებული კარიერა გააგრძელა და გარდაიცვალა მდიდარი, ხოლო მაქსიმუს დეციმუს მერიდიუსი კარგავს ოჯახს და მას მონად ყიდიან.

## სქოლიო 
კატეგორია:II საუკუნის რომაელები
თუთმაჩი (ოლთუს რაიონი)

**თუთმაჩი** () — სოფელი ოლთუს რაიონში, ერზურუმის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ერზურუმიდან 84 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ოლთუდან 30 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 233 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:ოლთუს რაიონის სოფლები
ნადირობა ცხვარზე

**ნადირობა ცხვარზე** (იაპ. 羊をめぐる冒険, Hitsuji o meguru bōken) — იაპონელი მწერლის, ჰარუკი მურაკამის მესამე ნოველა. იაპონიაში პირველად გამოიცა 1982 წელს, ინგლისური თარგმანით-1989 წელს. წარმოადგენს ნაწარმოების „პინბოლი, 1973“ გაგრძელებას, „ვირთხის ტრილოგიაში“ მესამე და ოფიციალურად ბოლო წიგნია. დაჯილდოებულია 1982 წლის ნომას ლიტერატურული ახალბედის ჯილდოთი.

როდესაც ნაწარმოების „ნადირობა ცხვარზე“ თავდაპირველი სიუჟეტი 1970-იან წლებში ვითარდებოდა, მთარგმნელებსა და რედაქტორს სურდათ სიუჟეტი, რომელიც იქნებოდა გათანამედროვებული და მიმზიდველი ამერიკელი მკითხველებისთვის. მურაკამის ნოველაში ამერიკული და ინგლისური ლიტერატურის ელემენტები შერწყმულია იაპონურ კონტექსტებთან, გვხვდება მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი იაპონური კულტურული ვინაობა. წიგნი წარმოადგენს როგორც მისტიკურ, ასევე მაგიურ რეალიზმს, პოსტმოდერნიზმის მახასიათებლებით.

„ნადირობა ცხვარზე“ ხშირად იწოდება როგორც იუკიო მიშიმას „ნაცუკოს თავგადასავლის“ (夏子の冒険, Natsuko's Adventure) პაროდიული ნაწარმოები. 

## რესურსები ინტერნეტში
* „ჰარუკი მურაკამი და თარგმნის ეთიკები“, უილ სლოქომბი: https://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1232&context=clcweb
* „ვის კითხულობთ ჰარუკი მურაკამის კითხვისას“, როვან ჰისაიო: https://www.theatlantic.com/culture/archive/2020/09/haruki-murakami-translators-david-karashima-review/616210/

კატეგორია:XX საუკუნის ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონური ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონელი მწერლები
დაფნისი

[ალტ=დაფნისის ძეგლის ჩვენი წელთაღრიცხვით მეორე საუკუნეში შექმნილი რომაული ასლი, რომელიც დაცულია ბელგიის დედაქალაქ ბრიუსელში მდებარე ჩინკვანტენეირის მუზეუმში|მინი|დაფნისი, რომაული ასლი, ჩვენი წელთაღრიცხვით მე-2 საუკუნე. დაცულია სენკანტენერის პარკის მუზეუმში, [ბრიუსელი|ბრიუსელში]]
**დაფნისი** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ლეგენდარული სიცილიელი მწყემსი (სხვა ვერსიით ფრიგიელი მომღერალი და პოეტი), რომელსაც მიეწერება მწყემსური სიმღერების შექმნა. გადატანითი მნიშვნელობით, დაფნისი ნიშნავს საოცარი სილამაზის ჭაბუკს.

## მითოლოგია 
მითის მიხედვით, დაფნისი დაიბადა ერთ-ერთი ფერიისა და ჰერმესის კავშირის შედეგად. მშობლების მიერ მიტოვებული ახალშობილი ფერიებმა გაზარდეს და მისგან დადგა გამორჩეული სილამაზის ყმაწვილი. პანმა მას სალამურზე დაკვრა ასწავლა. დაფნისის ცხოვრების აღწერა ითვლებოდა საუკეთესო სიუჟეტად მწყემსურ პოეზიაში. სხვა ვერსიით, დაფნისი კლდედ იქცა და მისი დაღუპვის ადგილას ჰერმესმა წყარო გააჩინა. გვიანდელი ვარიანტის მიხედვით იგი შეეწირა ცალმხროვ, უიმედო სიყვარულს. აგრეთვე არსებობს სხვა მითი, რომლის თანახმადაც დაფნისმა უარყო აფროდიტეს მიერ მიგზავნილი ქალი, რის გამოც ეს უკანასკნელი გაჯავრდა და დაფნისი სიკვდილით დასაჯა.

## ხელოვნება 
დაფნისის მითმა შთააგონა მრავალი ხელოვანი (თეოკრიტე, ვერგილიუსი, ფრანსუა რაბლე და ა.შ).

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ბოშა (1975 წლის ფილმი)

**„ბოშა“** () — 1975 წლის ფრანგულ-იტალიური კრიმინალური დრამა, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია ჟოზე ჯოვანი და ეფუძნება მისსავე რომანს „გიჟური ისტორია“.

## სიუჟეტი
ჰიუგო სენარი, მეტსახელად „ბოშა“, ახლახან გაიქცა ციხიდან. ის ამხედრებულია საზოგადოების წინააღმდეგ, რომელიც, მისი თქმით, „ბოშებს ბავშვობიდან ციხეში ათავსებს“. თუ ის თავის ორ თანამზრახველს სასტიკად ექცევა და თუ უმოწყალოდ სჯის მათ, ვინც „ღალატობს“, საკუთარ თავსზეც მძიმე ხვედრი ირგუნა: სძულს ფუფუნება, იქამდე, რომ კოსტიუმი არასდროს ჩაუცვამს და მხოლოდ წყალს სვამს. დივიზიონის კომისარ ბლოტის თქმით, ის „მარტოხელა მგელია, რომელიც თავისი ხროვისთვის  ნადირობს“.

იან კუკი ასევე გამოცდილი განგსტერია, მაგრამ სულ სხვა ტიპის: მაღალი კლასის ქურდია, კომფორტული ცხოვრების წესით. მისი თავდასხმები ყოველთვის საგულდაგულოდ არის მომზადებული, რის გამოც ეს გამოცდილი სეიფების გამხსნელი თითქმის არასოდეს ყოფილა ნასამართლევი.

ერთ დღეს, დილით ადრე, როდესაც იანი დაბრუნდა საიუველირო მაღაზიის ძარცვიდან, ცოლს ეკამათა, რადგან გაიგო, რომ ის პოლიციელთან ღალატობს. კამათისას ქალი აივნიდან გადმოვარდა და დაიღუპა. იანმა იცის, რომ პოლიცია უდავოდ დააკავშირებს ორ ინციდენტს. ის გადაწყვეტს გაქრეს გარკვეული ხნით. ის იმავე სასტუმროში იმალება, სადაც „ბოშა“ აფარებს თავს. კომისარი ბლოტი ერთდროულად მიჰყვება ორი განგსტერის კვალს.

კომისარი იწყებს ფართომასშტაბიან ოპერაციას - შამპინი-სურ-მარნი.

## როლებში
* ალენ დელონი — ბოშა ჰიუგო სენარი
* რენატო სალვატორი — მოკრივე ჟო
* ანი ჟირარდო — ნინა
* პოლ მიორისი — იან კუკი
* მორის ბარიე — ჟაკ ელმანი
* მარსელ ბოზუფი — კომისარი ბლოტი
* ბერნარ ჟიროდო — ინსპექტორი მორეი
* მიშელ ფორტინი — მარსელი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:იტალიური დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1975 წლის ფილმები
კატეგორია:ჟოზე ჯოვანის ფილმები
ჩაოს მეჩეთი

**ჩაოს მეჩეთი** — ხის მეჩეთი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფელ ჩაოში (ხულოს მუნიციპალიტეტი).

## ისტორია 
აშენებულია 1909–1912 წლებში ბათუმელი ოსტატების მიერ. 1993–1995 წლებში აღადგინეს. მეჩეთის პირველი მინარეთი საბჭოთა ხელისუფლების ბრძანებით 1936 წელს დაანგრიეს. იმავე წელს მეჩეთი გადაკეთდა საწყობად, მეჩეთის გვერდით მდებარე მედრესე კი საზოგადოებრივ კლუბად. მეჩეთის ინტერიერს ამშვენებს სიმინდის ღეროთა მოტივებით შექმნილი ფრესკები. მეჩეთის სიმაღლე 4,3 მეტრია, სიგრძე 9,2 მეტრი, სიგანე 7,5 მეტრი. მეჩეთის გოფრირებული ლითონის მოსაპირკეთებელი მასალა ჩამოტანილია თურქეთიდან, ხალიჩები კი ბათუმიდან.

## ცნობები 
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის მეჩეთები
სიმაღლებრივი სარტყლურობა

250პქ|მინი|მყარი სხეულების გათბობის ტემპერატურა მზის პირდაპირი ზემოქმედებით და ჩრდილში, სხვადასხვა სიმაღლებრივ სარტყელზე
**სიმაღლებრივი სარტყლურობა**, *სიმაღლებრივი ზონალურობა*, *ვერტიკალური ზონალურობა* — მთავარი გეოგრაფიული კანონზომიერება, რომელიც გულისხმობს მთებში სიმაღლესთან ერთად ბუნებრივი პირობებისა და ლანდშაფტების ცვალებადობას. ძირითადად განპირობებულია აბსოლუტური სიმაღლის ზრდის მიხედვით სითბოსა და ტენიანობის პირობების ცვლილებით. ამ ცვლილებათა მიზეზები, ინტენსივობა და მიმართულობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება გეოგრაფიული განედის მიხედვით მომხდარი შესაბამისი ცვლილებებისგან. სიმაღლის მატებასთან ერთად მცირდება ჰაერის სიმკვრივე, იკლებს მასში წყლის ორთქლისა და მტვრის შემცველობა, ეს ამცირებს ატმოსფერულ წნევას, შედეგად კი ზრდის მზის პირდაპირი რადიაციის ინტენსივობას. მაგრამ დედამიწის ზედაპირის საკუთარი გამოსხივება უფრო სწრაფად ძლიერდება, რის შედეგადაც სიმაღლესთან ერთად ხდება ჰაერის ტემპერატურის მკვეთრი შემცირება (საშუალოდ 0,5–0,65°C ყოველ 100 მეტრზე). ნალექების რაოდენობა მთების ბარიერული ეფექტის გამო იზრდება გარკვეულ სიმაღლემდე (მშრალ რაიონებში, ჩვეულებრივ, ეს ნიშნული უფრო მაღლაა), შემდეგ კი მცირდება.

სიმაღლის მიხედვით კლიმატური პირობების სწრაფ ცვლილებას თან ახლავს ნიადაგების, მცენარეულობის, ჩამონადენის პირობების, თანამედროვე ეგზოგენური პროცესების ნაკრებისა და ინტენსივობის, რელიეფის ფორმებისა და მთლიანად ბუნებრივი კომპლექსის ცვლა. ეს იწვევს სიმაღლებრივი ზონების ფორმირებას, რომლებიც გამოიყოფა ლანდშაფტის გაბატონებული ტიპის მიხედვით (მთა-ტყის, მთა-სტეპის). მათში ლანდშაფტის გარკვეული ქვეტიპის გაბატონების მიხედვით გამოყოფენ სიმაღლებრივ სარტყლებს, ანუ სიმაღლებრივ ქვეზონებს (მაგალითად, მთა-ტყის ზონის შერეული, ფართოფოთლოვანი ან მუქწიწვოვანი ტყეების სარტყლები). სიმაღლებრივ ზონებსა და სარტყლებს სახელს არქმევენ გაბატონებული მცენარეულობის ტიპის, ლანდშაფტების ყველაზე თვალსაჩინო კომპონენტისა და დანარჩენი ბუნებრივი პირობების ინდიკატორის მიხედვით.

განედური ლანდშაფტური ზონებისა და ქვეზონებისგან სიმაღლებრივი ზონები და სარტყლები განსხვავდება ნაკლები გავრცელებით, სპეციფიკური ეგზოგენური პროცესების გამოვლენით ძლიერდანაწევრებული და ციცაბოფერდობებიანი რელიეფის პირობებში, რაც არ არის დამახასიათებელი ვაკის ლანდშაფტებისთვის (ზვავები, ღვარცოფები, მეწყრები და სხვა); ასევე ნიადაგების ღორღიანობით, მცირე სისქით და სხვა. ზოგიერთ სიმაღლებრივ ზონასა და სარტყელს არ აქვს ვაკური ანალოგები (მაგალითად, მთა-მდელოს ზონა სუბნივალური, ალპური და სუბალპური სარტყლებით).

## სქოლიო 
კატეგორია:ბუნებრივი ზონები და ბუნებრივი ტერიტორიული დაყოფა
კატეგორია:კლიმატი
თექეთაში (შენქაიის რაიონი)

**თექეთაში** () — სოფელი შენქაიის რაიონში, ერზურუმის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ერზურუმიდან 171 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ შენქიიდან 16 კილომეტრში. 2022 წლის მონაცემებით სოფელში 120 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:შენქაიის რაიონის სოფლები
ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა

**ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა** (, დ. 23 იანვარი, 1909, ბრატისლავა — გ. 7 აგვისტო, 2005, ლიპტოვსკი-მიკულაში, ჟილინას რეგიონი) — სლოვაკი მხატვარი და დეკორატორი, რომელიც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მუშაობდა სცენის დიზაინსა და ჟურნალისტიკაში. მას ხშირად უწოდებდნენ სლოვაკეთის მხატვრობის პირველ ლედის.

## ბიოგრაფია
ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა დაიბადა, როგორც ესთერ ფრიდრიკოვა. პირველი ქორწინების შემდეგ მისი სრული სახელი იყო ესთერ ფრიდრიხ-შიმეროვა, ხოლო მეორე ქორწილის შემდეგ ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ წავიდა პარიზში, სადაც სწავლობდა მხატვრობას ორ აკადემიაში: ფრანგი მხატვრის როდოლფ ჟულიანის აკადემიაში და უკრაინელი მხატვრის ალექსანდრა ექსტერის კერძო სკოლაში.

1952 წელს იგი იძულებული გახდა ქმართან ერთად გადასულიყო ბრატისლავიდან სოფელ ლიპტოვსკის-მიკულაშთან ახლოს. 1954 წლიდან ისინი ცხოვრობდნენ ლიპტოვსკის-მიკულასში, სიცოცხლის ბოლომდე.

1966 წელს მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება. გამოფენები აქვს მოწყობილი მრავალ გალერეაში პოლონეთსა და მის ფარგლებს გარეთ და მიღებული აქვს სხვადასხვა ჯილდოები. ესთერ შიმეროვა-მარტინჩეკოვამ შექმნა კოლაჟების შედარებით დიდი რაოდენობა, განსაკუთრებით ბაღის და ნატურმორტის მოტივებით. გარდა მხატვრობისა, მან შექმნა თეატრალური კოსტიუმები ბრატისლავაში „ახალი სცენისთვის“.

## ჯილდოები
*1966 — მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება.
*1984 — მიიღო ლიპტოვსკის პრემია ლიპტოვსკი-მიკულასში.
*1987 — ჩეხოსლოვაკიის ფოსტამ გამოაქვეყნა ნახატის „ტიტების“ რეპროდუქცია საფოსტო მარკის სახით.
*1991 — დაჯილდოვებულია ტომას გარიგე მასარიკის მე-4 ხარისხის ორდენით (პრაღაში).
*1992 — მიიღო მარტინ ბენკას ჯილდო.
*1998 — მიიღო მილოშ ბაზოვსკის პრემია სახვითი ხელოვნების ფონდისგან.
*2001 წელი — მიღებული აქვს „Tatra Bank Foundation“-ის ჯილდო თავისი საქმიანობისთვის.
*2001 წელი — დაჯილდოვებულია ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენით (უმაღლესი წოდება).
*2002 — დაჯილდოებულია ლუდოვიტ შტურის I ხარისხის ორდენით.
*2016 წელი — სლოვაკეთის ფოსტამ გამოაქვეყნა ნახატის „ჭადრაკის კომპოზიცია“ რეპროდუქცია.

## სქოლიო
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
დიმიტრი ქართველიშვილი

**დიმიტრი ლევანის ძე ქართველიშვილი** (დ. 23 დეკემბერი, 1927, თბილისი — გ. 2009) — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, ინჟინერი, მეცნიერი. სკკპ წევრი 1956 წლიდან.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1951-1971 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ავტოქარხანაში სხვადასხვა საინჟინრო თანამდებობებზე. ამ პერიოდში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით დამუშავებული და წარმოებაში დანერგილი იქნა მრავალი ახალი ტიპის ორიგინალური სამანქანო ნაწილი და საავტომობილო მექანიზმი; 1971-1975 წლებში იყო ქუთაისის საქალაქო საბჭოს თავმჯდომარე; 1975-1979 წლებში მუშაობდა პარტიულ და აღმასრულებელ თანამდებობებზე; 1979-1982 წლებში იყო მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 1982-1986 წლებში საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე; თავმჯდომარის პოსტიდან წასვლის შემდეგ სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა, მათ შორის, იყო სსრკ სახსტანდარტის საქართველოს სამმართველოს უფროსი. 

იყო სსრკ კავშირის X და XI მოწვევებისა და საქართველოს სსრ-ის IX და X უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ჯილდოები დამედლები
*სამი შრომის წითელი დროშის ორდენი;
*1997 - ღირსების ორდენი;
*საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი.

## ლიტერატურა
*მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები, თბ., 2012, გვ.143; 
*ყიფიანი თ. (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., წიგნი ღირსებისა: ტ. 2, თბ., 2001, გვ.198.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
მარგარეტ უიტმენი

**მარგარეტ „მეგ“ უიტმენი** (, დ. 4 აგვისტოს, 1956, ქოლდ-სპრინგ-ჰარბორი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მეწარმე და პოლიტიკური აქტივისტი. კალიფორნიის გუბერნატორის რესპუბლიკური კანდიდატი 2010 წლის არჩევნებში. ის იყო eBay-ის კომპანიის პრეზიდენტი და აღმასრულებელი დირექტორი (1998–2008), შემდეგ Hewlett-Packard Corporation (2011–2015) და Hewlett Packard Enterprise–ის აღმასრულებელი დირექტორი (2015 წლის ბოლოდან).

2016 წელს ჟურნალმა Forbes-მა მეგ უიტმენი მე-9 ადგილზე დაასახელა მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ქალთა სიაში.

## ბიოგრაფია
მარგარეტ უიტმენი დაიბადა 1956 წლის 4 აგვისტოს ნიუ-იორკში. მან ბაკალავრის ხარისხი ეკონომიკაში პრინსტონის უნივერსიტეტიდან 1977 წელს მიიღო, ხოლო 1979 წელს MBA ჰარვარდის ბიზნეს სკოლაში. მას ეკავა მმართველი პოზიციები Procter & Gamble-ში, Bain & Company-ში, The Walt Disney Company-ში და ხელმძღვანელობდა Florists' Transworld Delivery-ს (ყვავილების მსხვილი სავაჭრო კომპანია).

1998 წლიდან 2008 წლამდე უიტმენი იყო eBay-ის აღმასრულებელი დირექტორი და პრეზიდენტი და მსახურობდა მის დირექტორთა საბჭოში. 2011 წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა Hewlett-Packard Corporation-ის აღმასრულებელ დირექტორად.

2010 წლის მდგომარეობით, იგი კალიფორნიის უმდიდრესი ქალების სიაში მეოთხე ადგილზე იყო, 1,3 მილიარდი დოლარის პირადი ქონებით.

2015 წლის ბოლოდან იგი ხელმძღვანელობს Hewlett Packard Enterprise-ის მენეჯმენტს.

2017 წლის აპრილში იგი შეუერთდა ახლადშექმნილ DXC Technology Corporation-ის დირექტორთა საბჭოს, რომელიც შეიქმნა HPE Enterprise Services განყოფილებისა და კომპიუტერული მეცნიერებების კორპორაციის აქტივების შერწყმის შედეგად.

2017 წლის ნოემბერში მეგ უიტმენმა განაცხადა, რომ 2018 წლის 1 თებერვლიდან აპირებს გადადგეს Hewlett Packard Enterprise-ის აღმასრულებელი დირექტორის პოსტიდან , თუმცა ის დარჩება კომპანიის დირექტორთა საბჭოს წევრად.

## რესურსები ინტერნეტში
* Биография на сайте Hewlett Packard Enterprise.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები აშშ-ში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ჰარვარდის ბიზნესის სკოლის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
სუფეტი

**სუფეტი** (, მრ. რ. su(f)fetes < ) — უმაღლესი არჩევითი თანამდებობის პირი ფინიკიურ ქალაქებში. სუფეტის ხელისუფლება შესაძლებელი იყო თანაარსებობაში ყოფილიყო სამეფო ხელისუფლებასთან, ან ერთპიროვნულად ემართა სახელმწიფო (მაგ., ტვიროსში მონარქიის დამხობის პერიოდში ძვ.წ. 560–550-იან წლებში, კართაგენში ამავე პერიოდიდან მის დაცემამდე). კართაგენში სუფეტის ძალაუფლება ანტიკური ავტორების მიერ გათანაბრებული იყო რომაელი კონსულების ძალაუფლებასთან (სუფეტები კონსულების მსგავსად წარმოადგენდნენ ორკაციან კოლეგიას და აირჩეოდნენ ერთი წლის ვადით).

## სქოლიო 
კატეგორია:სახელმწიფოს მეთაურები
კატეგორია:ფინიკია
ასლანჰანეს მეჩეთი

**ასლანჰანეს მეჩეთი** () — XIII საუკუნის მეჩეთი თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში.

## მდებარეობა
ასლანჰანეს მეჩეთი მდებარეობს ანკარის ძველ კვარტალში, ანკარის ციხის გვერდით, 947 მეტრის სიმაღლეზე, რომელიც გადაჰყურებს თურქეთის დედაქალაქს.

## ისტორია
მეჩეთი აშენდა 1290 წელს, რუმის სელჩუკთა სულთნის მასუდ II-ის დროს. ეს არის ერთ-ერთი უძველესი შემორჩენილი მეჩეთი თურქეთში. მისი არქიტექტორი იყო ებუბეკირ მეჰმედი. იგი შეუკვეთეს აჰი საძმოს ორმა ლიდერმა, სახელად ჰუსამეთტინმა და ჰასანედდინმა. 1330 წელს იგი აღადგინა აჰის სხვა ლიდერმა, სახელად შერაფეტინმა, რომლის სახელიც მეჩეთს ეწოდა. კიდევ რამდენიმე მცირე რესტავრაციის გავლის შემდეგ, მეჩეთი აღადგინა მთავრობის ფონდების გენერალურმა დირექტორატმა 2010-2013 წლებში.

## შენობა
შენობას აქვს კვადრატული ფორმა და იკავებს 400 მ² ფართობს. ხის სახურავი ეყრდნობა 24 დიდი ხის სვეტს. მეჩეთს აქვს ერთი მინარეთი, სამი კარიბჭე და 12 სარკმელი.

## გალერეა

Aslanhane_Mosque.jpg|მეჩეთის პორტალი
Ankara_Arslanhani_Camii_Innen.JPG|მეჩეთის ინტერიერი
Ankara Aslanhane Camii Columns in 2014 15.jpg|მეჩეთის ინტერიერი
Ankara Aslanhane Camii Ceiling in 2014 01.jpg|მეჩეთის ჭერი
Arslanhane_Mosque_-_Mihrab_01.jpg|მიჰრაბი
Ankara Aslanhane Camii Mihrab in 2014 05.jpg|მიჰრაბის დეტალი
Arslanhane_Mosque_01.jpg|მეჩეთის ხედი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მეჩეთები
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი შედის სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 30 თემი და 58 სოფელი. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან აბასთუმნის, ანაკლიის, ახალი აბასთუმნის, ახალკახათის, ახალსოფლის, განარჯიის მუხურის, ალერტკარის, დარჩელის, დიდი ნეძის, ერგეტის, ინგირის, კახათის, კოკის, კორცხელის, ნარაზნის, ოდიშის, ორსანტიის, ორულუს, ოქტომბრის, რიყის, რუხის, ურთის, ყულიშკრის, შამგონის, ჩხორიის, ცაიშის, ჭაქვინჯის, ჭითაწყრის, ჭკადუაშისა და ჯიხასკარის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ფართობია 670.6 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 62 511 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 93.2 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ზუგდიდი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის ინგირი (4 049 ადამიანი), ზუგდიდიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი თიქორი (36 კმ.) და ნაჭკადუ (36 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
პლეიადები

ალტ=პლეიადები|მინი|პლეიადები
**პლეიადები** () — ატლანტისა და პლეიონეს შვიდი ქალიშვილი.

## მითოლოგია 
ერთ-ერთი მითის თანახმად ერთი დის — ჰიადის გარდაცვალების გამო დამწუხრებულმა დებმა თავი მოიკლეს, რის შემდეგაც ღმერთებმა ისინი თანავარსკვლავედად აქციეს. სხვა ვერსიით, ორიონის მიერ მათი დევნით გაწამებულმა დებმა ღმერთებს დახმარება შესთხოვეს. ღმერთებმა ისინი აქციეს ჯერ მტრედებად, ხოლო შემდეგ ვარსკვლავებად. დოდონაში, სადაც მტრედები ითვლებოდნენ წმინდა ფრინველებად, ასეთი ვარიანტიც არსებობდა: მტრედებად ქცეული პლეიადები ზევსს ამბროსიას უზიდავდნენ. ერთხელ მათ ამბროსია მიჰქონდათ და სიმპლეგადებს შორის გადაიფრინეს. ამ დროს ერთ-ერთი მათგანი კლდეებს შორის მოყვა და დაიღუპა. ზევსმა ეს უკანასკნელი სხვა მტრედით შეცვალა. მოგვიანებით პლეიადები მიჩნეულ იქნენ ციურ ფერიებად და მათთან გააერთიანეს მაია, ელექტრა და ტაიგეტე.

თანავარსკვლავედის შვიდი ვარსკვლავიდან მეშვიდე სხვა ვარსკვლავებთან შედარებით ფერმკრთალი ჩანს, რის ახსნასაც ცდილობს მეშვიდე პლეიადის შესახებ არსებული მითი. ერთი მითის მიხედვით, მეშვიდე ვარსკვლავი დედამიწიდან კარგად არ ჩანს, რადგან დაღუპული მტრედი ზევსმა სხვა მტრედით ჩაანაცვლა. სხვა ვერსიით, ეს გამოწვეულია იმით, რომ მეშვიდე პლეიადი ცოლად გაჰყვა მოკვდავს და ის სირცხვილის გამო იმალება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კიპარისოსი

[ალტ=აპოლონი და კიპარისოსი|მინი|[აპოლონი და კიპარისოსი]]
**კიპარისოსი** () — კუნძულ კეოსის მეფის — ტელეფოსის ვაჟი, აპოლონის საყვარელი პიროვნება.

## მითი 
კიპარისოსთან დაკავშირებულია შემდეგი მითი: კუნძულ კეოსზე იყო ფერიებისადმი შეწირული ირემი, რომელიც ადამიანებთან შეჩვეული იყო. ირემი გამოირჩეოდა უჩვეულო სილამაზით — მოოქროვილი რქებით, ყელზე შემოვლებული მარგალიტის სამკაულებითა და ყურებზე ძვირფასი საყურეებით. კუნძულზე ირემი ყველას უყვარდა, განსაკუთრებით კი კიპარისოსს.

ერთ ზაფხულის ცხელ დღეს ირემი შეეფარა ხის ჩრდილს. ამ დროს კიპარისოსი ნადირობდა. ამ უკანასკნელს თავისი ირემი შეეშალა და სასიკვდილოდ დაჭრა. როცა კიპარისოსმა იცნო ირემი, გამწარებულმა თავის მოკვლა დააპირა, თუმცა აპოლონმა მას ამის ნება არ დართო. მაშინ მან აპოლონს მარადიული მწუხარების მინიჭება სთხოვა. აპოლონმა იგი კვიპაროსის ხედ აქცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
მაიკლ ანაგნოსი

300px|მინი|ჰელენ კელერთან ერთად
**მაიკლ ანაგნოსი** (, დ. 7 ნოემბერი, 1837 — გ. 29 ივნისი, 1906) — უსინათლო და ყრუ-მუნჯი ბავშვების განათლების სპეციალისტი, პერკინსის სკოლის მეორე დირექტორი.

## ბიოგრაფია
მაიკლ ანაგნოსი დაიბადა პაპინგოში, პატარა სოფელი ეპირუსში (იმ დროს ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი), მდიდარი გლეხის ოჯახში, ნამდვილი სახელით ანაგნოსტოპულოსი.

დაამთავრა იოანინის საშუალო სკოლა და ათენის უნივერსიტეტი, შემდეგ 3 წელი სწავლობდა სამართალს.

1862 წელს შეუერთდა ყოველდღიური გაზეთ „ეთნოფილაქსის“ რედაქციას და საბოლოოდ გახდა მისი მთავარი რედაქტორი. პოლიტიკური მიზეზების გამო 1866 წელს გადადგა. იმავე წელს იგი გახდა დოქტორ სამუელ გრიდლი ჰოუის პირადი მდივანი, რომელიც, როგორც ფიელინელი კაცი, ახალგაზრდობაში იბრძოდა ბერძნულ მხარეზე და 1866 წელს საბერძნეთში უკანასკნელად გაემგზავრა, თან ახლდა ბერძენი ლტოლვილებისთვის შეგროვებული დახმარება კრეტას კუნძულიდან, კრეტას რევოლუციის დროს. 1868 წელს ჰოუსთან ერთად ანაგნოსი გაემგზავრა ბოსტონში.

როდესაც ჰოუმ დააარსა პერკინსის უსინათლოთა სკოლა, იქ ასწავლიდა ლათინურსა და ბერძნულს. შემდეგ მუშაობდა ბერძნული ენის მასწავლებლად სხვადასხვა კოლეჯში. 1870 წლის დეკემბერში იგი დაქორწინდა სამუელ ჰოუეს ქალიშვილზე, ჯულიაზე (იგ 1886 წელს გარდაიცვალა, შვილი არ ჰყავდა).

მან შეცვალა თავისი სიმამრი პერკინსის სკოლის დირექტორად მისი მოგზაურობის დროს და დაიკავა ეს თანამდებობა 1876 წლის იანვარში, სამუელ ჰოუის გარდაცვალების შემდეგ.

1882 წელს გამოსცა წიგნი „Education of the Blind: Historical Sketch of Its Origin, Rise and Progress“ (უსინათლოთა განათლება: მისი წარმოშობის, აღმავლობისა და პროგრესის ისტორიული ჩანახატი).   რამდენიმე წლის განმავლობაში აგროვებდა შემოწირულობებს უსინათლოთა და ყრუთა საბავშვო ბაღის გასახსნელად და ასეთი საბავშვო ბაღი 1888 წელს გაიხსნა.

1906 წელს იგი გაემგზავრა ათენში ოლიმპიურ თამაშებზე. გარდაიცვალა იმავე წლის 29 ივნისს რუმინეთში მოგზაურობისას. დაკრძალულია ეპიროსში.

## ნაშრომები
*ბრმათა განათლება მისი წარმოშობის, აღზევებისა და პროგრესის ისტორიული ესკიზი 1882 წ.
*უსინათლოთა საბავშვო ბაღი და დაწყებითი სკოლა მეორე მიმართვა მისი დაარსებისა და დაფინანსებისთვის 1884 წ.
*უსინათლოთა განათლება ამერიკის შეერთებულ შტატებში მისი პრინციპები, განვითარება და შედეგები. ორი მისამართი 1904 წ

## ლიტერატურა
* Burgess, Thomas (1913). Greeks in America: An Account of Their Coming Progress Customs, Living and Aspirations. Sherman, French & Company 1913.
* Sanborn, Franklin Benjamin (1907). Michael Anagnos, 1837-1906. Boston, MA: Wright and Potter Printing Company.
* https://tlib.gbs.spb.ru/dl/collections/9/2020_rdef_blind%20men.pdf/download/2020_rdef_blind%20men.pdf
* https://ahepahistory.org/biographies/Michael-Anagnos-Anagnostopoulos-1837-1906.html

## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ბერძნები
პერკინსის უსინათლოთა სკოლა

200px|მინი
**პერკინსის უსინათლოთა სკოლა** , ასევე ) —  ამერიკის შეერთებული შტატების უძველესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც ეძღვნება უსინათლო ბავშვებს. სკოლა დაარსდა 1829 წელს დოქტორ ჯონ დიქს ფიშერის მიერ.

## დაარსება
ჯონ დიქს ფიშერი, პერკინსის უსინათლოთა სკოლის დამფუძნებელი, დიდი ხანი მუშაობდა ექიმად. იმ დროს შეერთებულ შტატებში ითვლებოდა, რომ უსინათლო ადამიანები ვერ გახდებოდნენ საზოგადოების ღირსეული წევრები. უსინათლოთა სწავლების მცდელობის იდეა ფიშერს მას შემდეგ გაუჩნდა, რაც მან მოინახულა მსოფლიოში პირველი უსინათლოთა სკოლა, რომელიც დააარსა ფილანთროპმა ვალენტინ ჰაუიმ 1784 წელს.
200px|მინი|ჯონ დიქს ფიშერი, სკოლის დამფუძნებელი
ფიშერმა სკოლის დირექტორად დანიშნა თავისი მეგობარი სამუელ გრიდლი ჰოუ. თავდაპირველად, პირველი ექვსი მოსწავლისთვის გაკვეთილები ტარდებოდა ჰაუის სახლში, მაგრამ მოგვიანებით ამ მიზნებისთვის დაიწყო თომას განდასიდ პერკინსის ფულით დაქირავებული სპეციალური ოთახის გამოყენება. სკოლას მოგვიანებით მისი სახელი ეწოდა.

ექვს წელიწადში სტუდენტების რაოდენობა სამოცამდე გაიზარდა. სკოლა გადავიდა უოთერთაუნში, სადაც მნიშვნელოვანი დახმარება მიიღო ელიზა ფარნემისგან, რომელიც მანამდე „სინგ-სინგის“ ციხეში ქალთა განყოფილების ხელმძღვანელი იყო.

## აქტივობა
პერკინსის უსინათლოთა სკოლა აქტიურად არის ჩართული დებატებში უსინათლო ადამიანების უფლებების გაფართოების შესახებ. 

2010 წლის ოქტომბერში დირექტორი სტივენ  როტშტეინი დაესწრო ბარაკ ობამას მიერ კანონზე ხელმოწერას, რომელიც უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების შესაძლებლობას სრულად მიიღონ მონაწილეობა საზოგადოებრივ საქმიანობაში ახალი ციფრული საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამოყენებით.

2012 წლის ივნისში, პერკინსის უსინათლოთა სკოლა, ჰელენ კელერის ეროვნულ ცენტრთან და კავშირგაბმულობის ფედერალურ კომისიასთან ერთად, შეირჩა უსინათლოთა აღჭურვილობის ეროვნული პროგრამის ხელშეწყობისთვის.

## ცნობილი სტუდენტები
*ლორა ბრიჯმენი (1829-1889) — ამერიკელი პოეტი და პირველი ცნობილი ყრუ-ბრმა ადამიანი, რომელმაც ლაპარაკი ისწავლა და მიიღო განათლება.
*ჰელენ ადამს კელერი (1880–1968) — ყრუ-ბრმა ამერიკელი მწერალი, მასწავლებელი და სოციალური აქტივისტი.
*ენ სალივანი (1866–1936) — ამერიკელი განმანათლებელი, რომელიც ცნობილია როგორც ჰელენ კელერის მასწავლებელი.

## სქოლიო
კატეგორია:სკოლები ქვეყნების მიხედვით
მსუსხავნი

**მსუსხავნი**, *კნიდარიები* () — წყლის უხერხემლო ცხოველების ტიპი ნაწლავღრუიანების ჯგუფისა.

ცნობილია გვიანი პროტეროზოული დროიდან (ე.წ. ვენდი); მრავალრიცხოვანნი იყვნენ ორდოვიციულ პერიოდში. ზომები მერყეობს 1 მმ-ზე ნაკლებიდან 2 მ-მდე (არქტიკული მედუზას *Cyanea capillata* ქოლგის დიამეტრი) და მეტიც (სიფონოფორები). სხეული რადიალურ-სიმეტრიულია, ორშრიანი: გარე შრე (ექტოდერმა) შიდა შრისგან (ენტოდერმა) გამოყოფილია ჟელატინისებრი შუაშრით (მეზოგლეა). ზოგიერთ მსუსხავს აქვს ჩონჩხისებრი ელემენტები, რომლებიც შედგება ქიტინის ან კალციუმის კარბონატისგან. დამახასიათებელია ექტოდერმაში კნიდოციტების — მსუსხავი უჯრედების არსებობა (აქედან სახელწოდება), რომელთა ორგანელებს (ნემატოცისტები) შეუძლია ეკლიანი, წებოვანი ან მოსაჭიდებელი ძაფის გასროლა, რასაც ხშირად თან ახლავს ტოქსიკური ნივთიერებების გამოყოფა. კნიდოციტებს იყენებენ თავის დასაცავად და მსხვერპლის (ძირითადად პლანქტონური ცხოველების) დასაჭერად. საკვების მონელება ხდება გასტროვასკულარულ სისტემაში. საკვები პირში ხვდება მის გარშემო არსებული საცეცების დახმარებით, მისი მეშვეობითვე გამოიდევნება მოუნელებელი ნარჩენები. ნერვული სისტემა დიფუზური ტიპისაა.

ცნობილია დაახლოებით 12&nbsp;000 ამჟამად არსებული და 20 ათასი გადაშენებული სახეობა (იხ. § კლასიფიკაცია). გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში, ძირითადად ზღვებში; ცალკეული სახეობები ბინადრობენ მტკნარ წყალსატევებში (მაგალითად, ჰიდრები).

*Medusozoa*-ის წარმომადგენლებისათვის დამახასიათებელია მეტაგენეზი: სასიცოცხლო ციკლში შეინიშნება უსქესო (პოლიპები) და სქესობრივი (მედუზები) თაობის ინდივიდების მონაცვლეობა. პოლიპების დაუსრულებელი დაკვირტვის შედეგად კნიდარიების უმეტესი სახეობები ქმნიან კოლონიებს. იშვიათად პოლიპები მრავლდებიან სქესობრივი გზით (მარჯნის პოლიპები). განაყოფიერება უფრო ხშირად გარეგანია; ყველა კნიდარიის ლარვა (პლანულა) დაფარულია წამწამებით. ზოგიერთი სახეობა საშიშია ადამიანისთვის.

Image:Cerianthus filiformis.jpg|*Cerianthus filiformis* (*Ceriantharia*)
Image:Haeckel Actiniae.jpg|ზღვის ანემონები (*Hexacorallia*)
Image:Hertshoon.jpg|მარჯანი *Acropora muricata* (*Hexacorallia*)
Image:Gorgonia ventalina, Bahamas.jpg|ზღვის მარაო *Gorgonia ventalina* (*Octocorallia*)
Image:Carybdea branchi9.jpg|კუბომედუზა *Carybdea branchi* (*Cubozoa*)
Image:Portuguese Man-O-War (Physalia physalis).jpg|სიფონოფორა *Physalia physalis* (*Hydrozoa*)
Image:Fdl17-9-grey.jpg|*Myxobolus cerebralis* (*Myxozoa*)
Image:Polypodium hydriforme.jpg|*Polypodium hydriforme* (*Polypodiozoa*)
Image:Phyllorhiza punctata macro II.jpg|მედუზა *Phyllorhiza punctata* (*Scyphozoa*)
Image:Haliclystus antarcticus 1B.jpg|*Haliclystus antarcticus* (*Staurozoa*)

## კლასიფიკაცია 
* **მსუსხავნი** (*Cnidaria*)
** მარჯნის პოლიპები (*Anthozoa*) — მარჯნები და ზღვის ანემონები
*** რვასხივიანი მარჯნის პოლიპები (*Hexacorallia*)
*** ექვსსხივიანი მარჯნის პოლიპები (*Octocorallia*)
*** *Ceriantharia*
** *Endocnidozoa*
*** *Myxozoa*
**** *Malacosporea*
**** მიქსოსპორიდიები (*Myxosporea*)
*** *Polypodiozoa* (ზოგიერთი წყაროთი შედის *Medusozoa*-ში)
** *Medusozoa* — მედუზები და ჰიდროიდულნი
*** კუბომედუზები (*Cubozoa*)
*** ჰიდროიდულნი (*Hydrozoa*)
*** სციფოიდურნი (*Scyphozoa*)
*** *Staurozoa*

### კლადოგრამა 
## სქოლიო
2 თებერვლის მიტინგის დახვრეტა

**2 თებერვლის მიტინგის დახვრეტა** — 1992 წლის 2 თებერვალს მომხდარი მოვლენები, როდესაც ექსპრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას მხარდამჭერებს, რომლებიც ვაგზლის მოედნიდან მთავრობის კანცელარიისკენ მიემართებოდნენ, ცეცხლი გაუხსნეს. 2 თებერვალს დაღუპულთა ვინაობისა და რაოდენობის შესახებ დღემდე მხოლოდ ფრაგმენტული ცნობებია.

1992 წლის 6 იანვარს პრეზიდენტმა ზვიად გამსახურდიამ და მისი მთავრობის წევრებმა, რუსთაველის გამზირზე, ორკვირიანი შეიარაღებული დაპირისპირების შემდეგ, საქართველო დატოვეს. დედაქალაქში გამსახურდიას მხარდამჭერების — „ზვიადისტების“ სპონტანური საპროტესტო გამოსვლები დაიწყო. რამდენიმე დიდი მიტინგი დროებითმა მთავრობამ — კიტოვანი-სიგუა-იოსელიანის სამეულმა — იანვარშივე დაარბია. თავდაპირველად აქციის მონაწილეებს ხელკეტებითა და წყლის ჭავლით შლიდნენ, 2 თებერვალს კი ცეცხლი გაუხსნეს. 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია
ჰიმალიის ჯგუფი

**ჰიმალიის ჯგუფი** — იუპიტერის პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრების ჯგუფი, რომლებიც მიჰყვებიან ჰიმალიის მსგავს ორბიტებს და ითვლება, რომ მათ აქვთ საერთო წარმოშობა.

სკოტ შეპარდის მიერ 2017 წელს აღმოჩენილი კიდევ ორი ​​შესაძლო თანამგზავრი, სავარაუდოდ, ჰიმალიის ჯგუფის ნაწილი იყო, მაგრამ ისინი ძალიან მკრთალლები იყვნენ (ვარსკვლავიერი სიდიდე > 24) თვალყურის სადევნებლად და დასადასტურებლად, როგორც თანამგზავრების.

საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი გამოაყოფს სახელებს იუპიტერის თანამგზავრებისათვის, რომლებიც ბოლოვდება -ა-ზე (ლედა, ჰიმალია და ასე შემდეგ) ამ ჯგუფის თანამგზავრებისათვის, რათა მიუთითოს ამ სხეულების პროგრადული მოძრაობა იუპიტერთან, მათ გრავიტაციულად ცენტრალურ ობიექტთან მიმართებაში.

## ფიზიკური და ორბიტალური მაჩვენებლები
## მახასიათებლები და წარმოშობა
ჰიმალიის ჯგუფის ობიექტებს აქვთ დიდი ნახევრღერძები 11.10-დან 12.30 მლნ კმ დიაპაზონში, დახრილობა 27.2°-დან 29.1°-მდე და ექსცენტრიულობა 0.11-დან 0.24-მდე. ყველას ორბიტა პროგრადული მიმართულებისაა. ფიზიკურად, ჯგუფი ძალიან ერთგვაროვანია, ყველა თანამგზავრს აქვს ნეიტრალური ფერები (ფერების ინდექსები B−V = 0.66 და V−R = 0.36) მსგავსია C ტიპის ასტეროიდების. ორბიტალური პარამეტრები შეზღუდული დისპერსიისა და სპექტრული ჰომოგენურობის გათვალისწინებით, ვარაუდობენ, რომ ჯგუფი შეიძლება იყოს ასტეროიდის დაშლის ნარჩენი ასტეროიდების მთავარი სარტყლიდან. თავდაპირველი ასტეროიდის რადიუსი ალბათ დაახლოებით 89 კმ იყო, მხოლოდ ოდნავ აღემატება ჰიმალიის რადიუსს, რომელიც ინარჩუნებს საწყისი სხეულის მასის დაახლოებით 87%-ს. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ასტეროიდი დიდად არ დაშლილა.

რიცხობრივი ინტეგრაციები აჩვენებს შეჯახების მაღალ ალბათობას პროგრადის ჯგუფის წევრებს შორის მზის სისტემის სიცოცხლის ხანგრძლივობის განმავლობაში (მაგ. საშუალოდ 1.5 შეჯახება ჰიმალიასა და ელარას შორის). გარდა ამისა, იგივე სიმულაციებმა აჩვენა პროგრადულ და რეტროგრადულ თანამგზავრებს შორის შეჯახების საკმაოდ მაღალი ალბათობა (მაგ. პასიფაეს და ჰიმალიას 4.5 მილიარდ წელიწადში შეჯახების 27%-იანი ალბათობა აქვთ). შესაბამისად, ვარაუდობენ, რომ ამჟამინდელი ჯგუფი შეიძლება იყოს უფრო უახლესი, ხშირი შეჯახების შედეგი პროგრადულ და რეტროგრადულ თანამგზავრებს შორის, ვიდრე პლანეტის ჩამოყალიბებისას კარმესა და ანანკეს ჯგუფების დამოუკიდებლად გამოყოფისა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიმალიის ჯგუფის თანამგზავრები
მაასდამი

მინი|250პქ
**მაასდამი** —  ემენტალის ტიპის ნიდერლანდური ყველი. მზადდება ძროხის რძისგან და მწიფდება მინიმუმ ოთხი კვირის განმავლობაში. იგი უფრო სწრაფად მწიფდება, ვიდრე ნიდერლანდებში დამზადებული სხვა ყველი. მაასდამს აქვს შიდა სიცარიელეები, ანუ ხვრელები დამწიფების პროცესიდან გამომდინარე და გლუვი, ყვითელი ქერქი. ეს ყველი შეიქმნა შვეიცარულ ემენტალურ ყველთან კონკურენციისთვის, რადგან უფრო იაფი და სწრაფად საწარმოებელია. შვეიცარული ყველის მსგავსი კომპონენტების მქონე ყველის წარმოების პროცესში, ჰოლანდიელებმა მიიღეს ყველი, რომელიც არის თხილის გემოთი და ტკბილი, მაღალი ტენიანობის შემცველობის გამო. აღნიშნული სტილი 1984 წელს შემოიღო Baars კომპანიამ სასაქონლო ნიშნის მქონე Leerdammer-ის ყველის სახით, თუმცა ახლა მას სხვა ჰოლანდიური კომპანიებიც აწარმოებენ სახელწოდებით „Maasdammer“. ეს სახელი შეირჩა სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციაში მდებარე სოფელ მაასდამის პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდური ყველი
თაღლითობა

**თაღლითობა** — ეკონომიკური დანაშაული, რომელიც გულისხმობს მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით სხვისი ნივთის დაუფლება და/ან ქონებრივი უფლებების მიღებას მოტყუებით. ის მოიაზრებს დაზარალებულის ქონებრივ ზიანს. სწორედ მოტყუება არის თაღლითობის, როგორც დანაშაულის მთავარი წყარო. 

დანაშაული ჩადენილად მიიჩნევა მაშინ, როდესაც მოხდება ნივთის (ქონების) მესაკუთრისა ან მფლობელისგან ნივთის ან ქონებრივი უფლების მოტყუებით მიღება; არ აქვს მნიშვნელობა, შეძლო თუ არა დამნაშავემ საბოლოო მიზნის მიღწევა.

თაღლითობა შეიძლება ჩადენილი იყოს როგორც აქტიური, ისე პასიური მოტყუებით. აქტიური მოტყუებაა, როდესაც პირის შეცდება ცრუ ინფორმაციის წინასწარი შეტყობით, პასიური მოტყუება კი გულისხმობს იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტების დაფარვას, რომლის დაზარალებულისთვის შეტყობინება სავალდებულო იყო.

საქართველოს კანონმდებლობით თაღლითობა ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ასსამოცდაათიდან ორას საათამდე, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე, ან ტუსაღობით ვადით სამ თვემდე, ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე. უფრო მკაცრად ისჯება თაღლითობა, ჩადენილი დამამძიმებელ გარემოებებში: არაერთგზის, დიდი ოდენობით, ორგანიზებული ჯგუფის მიერ და ა.შ.

## ქურდობა და თაღლითობა
ქურდობა გულისხმობს რამე ფასეულობის მიღებას ძალისმიერი გზით. მისგან განსხვავებით, თაღლითობა მოიცავს მზაკვრული გზით მოპოვებულ მესაკუთრეობას. ეს უკანასკნელი განზრახ ჩადენილი დანაშაულია. მის განხორციელებისას აუცილებელია, რომ ჩამდენს შეგნებული ჰქონდეს ქმედების შედეგი და უნდა აცნობიერებდეს, რომ ატყუებს მესაკუთრეს [ანუ ვოლუნტატიური (ნებელობა) და კოგნიტიური (ცოდნა)-ელემენტები, ეს 2 ნიშანი მას ამოძრავებს] ან მის კანონიერ მფლობელს და მას ცრუ ფაქტებს აწვდის ან უმალავს სიმართლეს იმ მიზნით, რომ დაეუფლოს მის ნივთსა თუ ქონებას.

## მოტყუებით დადებული გარიგება და თაღლითობა
მთავარი განსხვავება ამ ქმედებებს შორის განხორციელების მიზეზია. მოტყუებით დადებული გარიგების შემთხვევაში, მოტყუება ხდება გარიგების დადების მიზნით, თაღლითობას კი სოციალურად უფრო მეტი საშიშროების შემცველი მიზანი აქვს. იმ შემთხვევაში, როცა პირს ტყუილით სარგებლის მიღება და მეორე მხარისთვის ზიანის მიყენება სურს, ესეიგი საქმე თაღლითობასთან გვაქვს, ხოლო, როცა პირის მიზანი არაა მეორე მხარისთვის ზიანის მიყენება და მხოლოდ სარგებლის მიღება სურს გარიგების დადებით, აქ ცალსახად მოტყუებით დადებულ გარიგებასთან გვაქვს საქმე.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინტერნეტთაღლითობა

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*თაღლითობა // ურიდია ს., „მოხელის სამაგიდო ლექსიკონი“, თბ., 2004, გვ. 483, ISBN 99940-0-063-2
*თაღლითობის ცნება, არსი, მნიშვნელობა — advokat.ge

## სქოლიო
ჯო უილსონი

**ადისონ გრეივზ „ჯო“ უილსონი** (; დ. 31 ივლისი, 1947, ჩარლსტონი, სამხრეთი კაროლინა, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და ადვოკატი, 2001 წლიდან არის აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი სამხრეთ კაროლინის მე-2 ოლქიდან. რესპუბლიკური პარტიის წევრი. მისი საარჩევნო ოლქი გადაჭიმულია კოლუმბიიდან ჯორჯია-სამხრეთ კაროლინის საზღვრამდე. 1985-2001 წლებში იყო სამხრეთ კაროლინის შტატის სენატის წევრი 23-ე ოლქიდან.

უილსონი წარმომადგენელთა პალატის რესპუბლიკური პარტიის პოლიტიკური კომიტეტის წევრია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის არმიის ოფიცრები
კატეგორია:ვაშინგტონისა და ლის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კალამაზუ

**კალამაზუ** () — ქალაქი აშშ-ში, მიჩიგანის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. მოსახლეობა დაახლოებით 73 ათასი ადამიანი. არის სარკინიგზო კვანძი. განვითარებულია ქაღალდის და ფარმაცევტული მრეწველობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Kalamazoo Regional Chamber of Commerce
* Discover Kalamazoo Michigan

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
ფერდი თაიფური

**ფერდი თაიფური თურანბაიბურთი** (; დ. 15 ნოემბერი, 1945, ადანა, თურქეთი – გ. 2 იანვარი, 2025, ანთალია, თურქეთი) — თურქი მომღერალი, კომპოზიტორი, სიტყვების ავტორი, კინორეჟისორი და მსახიობი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:თურქი მომღერლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კალამე

**კალამე** — ქალაქი და ნავსადგური საბერძნეთში, მესენიის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში, მესინიაკოსის ყურის ნაპირზე. ნაწილში. მოსახლეობა დაახლოებით 73 ათასი ადამიანი.  განვითარებულია აბრეშუმის და კვების მრეწველობა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
გერასიმე კალანდარიშვილი

**გერასიმე კალანდარიშვილი**, (4 მარტი, 1836, ნიგოითი; — 27 იანვარი, 1874) — ქართველი პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია
1862 წელს დაამთავრა კიევის სასულიერო აკადემია, დაბრუნდა სამშობლოში და დაიწყო მუშაობა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში ზედამხედველად. მნიშვნელოვანი საქმე გასწია ქართული პედაგოგიური აზროვნების განვითარებისთვის. არის მრავალი პუბლიცისტური და პოლემიკური წერილის ავტორი. შეადგინა სხვადასხვა სახელმძღვანელოები.

## ნაშრომები
*რუსულის ენის დაწყებითი პრაქტიკული კურსი ქართველთათვის (ავტორი). - Тифлис, тип. Меликова и К., 1868
*სახელმძღვანელო რუსული ენის სასწავლებლად ქართველ ახალ მოსწავლე ყმაწვილებისათვის (ავტორი). - Тифлис, тип. Меликова и Ко, 1865

## ლიტერატურა
*ცაიშვილი ს., გერასიმე კალანდარიშვილი, 1947

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ოთარ კალანდარიშვილი

**ოთარ კალანდარიშვილი**, (16 ივლისი, 1925, თბილისი; — 18 სექტემბერი, 2003) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1967), დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

## ბიოგრაფია
1950 დაამთავრა თბილისის სა­ხელმწიფო სამხატვრო აკადემია. 1951–2003 წლებში მუ­შა­ობ­და „თბილქალაქპროექტში" არქიტექტორად, პროექტის მთ. არქი­ტექტორად, არქიტექტურის სახელოსნოს ხელმძღვანელად. 1955-1977 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტზე.

## ნამუშევრები
მისი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია მოსწავლე-ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის ბაღის ჭედური ღობე (1952; დ. მორბედაძესთან ერთად); ინდივიდუალური სააგარაკო სახლები დაბა წყნეთში (1953); ოქტომბრის ქუჩის რეკონსტრუქციის პროექტი (1954), მეტროს სადგურ „რუსთაველის მოედნის" ზედა პავილიონი (1965); სასტუმრო „ივერია" თბილისში (1967; თანაავტორი ი. ცხომელიძე, სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემია, 1972); ნუცუბიძის ფერდობების განაშენიანება თბილისში – საცხოვრ. კომპლექსი „შატილი" (1974–1976; გ. ფოცხიშვილთან ერთად); მემორიალი ქუთაისში (1978; მოქანდაკე მ. ბერძენი­შვი­ლი); რესპუბლიკის (ამჟამად პირველი რესპუბლიკის) მოედანი და სამსართულიანი სავაჭრო-საზოგადოებრივი ცენტრი თბილისში (1982; არქიტ. გ. ფოცხიშვილთან ერთად); დავით აღმაშენებლის ძეგლი თბილისში (1998; მოქანდაკე მ. ბერძენი­შვილი). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები
იური უნგიაძე

**იური გედევანის ძე უნგიაძე** (დ. 7 ივლისი, 1928 — გ. 2006) — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 

1953-1958 წლებში იყო საამქროს ოსტატი, განყოფილების უფროსი, ტექნიკური განყოფილების უფროსი, მინსკის საკისრების ქარხნის საამქროს უფროსის მოადგილე; 1958-1963 წლებში — №5 ტრესტის მექანიზაციის განყოფილების მთავარი ინჟინერი, უფროსი; 1963-1975 წლებში — ბათუმის ელექტრომექანიკური ქარხნის დირექტორი; 1975-1977 წლებში — საქართველოს კომპარტიის აჭარის სამხარეო კომიტეტის მეორე მდივანი; 1977-1986 წლებში — აჭარის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე; 1986 წლიდან 20 წლის მანძილზე სქართველოს ტექნიკური ზედამხედველობის სახელმწიფო ინსპექციის აჭარის სამმართველოს უფროსი.

იყო საქართველოს სსრ-ის X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. სკკპ XXVI და XXVII ყრილობების დელეგატი.

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით, მინიჭებული ჰქონდა „საპატიო ბათუმელის“ წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულება, ი. უნგიაძისა და ლ. ჩუბინიძის მემორიალური დაფების განთავსების თაობაზე 

კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
აჭარის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე

**აჭარის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე**

## თავმჯდომარეთა სია
#27 მარტი, 1946 — ოქტომბერი, 1947 - ისმაილ ხასანის ძე ფუტკარაძე
#ოქტომბერი, 1947 — 1953 - მამია ალექსის ძე (მამუდ ალის ძე) გოგოლიშვილი (1912-)
#1953 — იანვარი, 1954 - დავით მიხეილის ძე მამულაძე (1910-)
#იანვარი, 1954 — 14 მარტი, 1961 - ალექსანდრე დურსუნის ძე თხილაიშვილი (1914-)
#14 მარტი, 1961 — 25 ივნისი, 1975 - ლევან მიხეილის ძე დავითაძე (დ. 15 სეტქემბერი, 1916 -)
#25 ივნისი, 1975 — 17 აგვისტო, 1977 - ირაკლი აზიზის ძე ჯაში 
#17 აგვისტო, 1977 — სტქტემბერი, 1986 - იური უნგიაძე (1928-)
#30 სექტემბერი, 1986 — 1991 - გურამ ეგორის ძე ჩიგოგიძე (დ. 1935 — გ. 16 თებერვალი, 2019)

## რესურსები ინტერნეტში
*Исполнительные и распределительные органы государственной власти АССР Аджаристан - Аджарской АССР - Аджарской Автономной Республики

## სქოლიო
დანიელ ჩესტერ ფრენჩი

**დანიელ ჩესტერ ფრენჩი** (), დ. 20 აპრილი, 1850, ექსიტერი, ნიუ-ჰემფშირი — გ. 7 ოქტომბერი, 1931, სტოკბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი მოქანდაკე, აბრაამ ლინკოლნის ცნობილი ქანდაკების ავტორი აშშ-ს დედაქალაქ ვაშინგტონში.

## ცხოვრება და შემოქმედება
დანიელ ჩესტერ ფრენჩი დაიბადა იურისტების ოჯახში. ჯერ კიდევ ბავშვობაში ავლენდა ხატვის ნიჭს. მან განათლება მიიღო მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში კემბრიჯში (მასაჩუსეტსი). მან ბრუკლინში ნათესავებთან სტუმრობისას გაიცნო ფრანგი მოქანდაკე ჯონ უორდი და ერთი თვე მუშაობდა მის სახელოსნოში. 1873 წელს ფრენჩმა მიიღო შეკვეთა ქალაქ კონკორდისგან, რათა შეექმნა ქანდაკება ლექსინგტონისა და კონკორდის ბრძოლის 100 წლისთავისთვის. ეს ქანდაკება The Minute Man საზეიმოდ გაიხსნა 1875 წლის 19 აპრილს. შემდეგ ფრენჩმა ერთი წელი გაატარა ფლორენციაში, სადაც მოქანდაკე თომას ბურთის ხელმძღვანელობით გააუმჯობესა თავისი უნარები. სამშობლოში ხანმოკლე ყოფნის შემდეგ, ფრენჩი ისევ ევროპაში მიემგზავრება სასწავლებლად პარიზის სახვითი ხელოვნების ეროვნულ სკოლაში, შემდეგ კი მან რამდენიმე წელი გაატარა ტოსკანაში. დანიელ ფრენჩი თავისი ნამუშევრებისთვის მოდელად ხშირად იყენებდა ცნობილ მოდელს და მსახიობს ოდრი მანსონს.

1917 წელს შეერთებულ შტატებში პირველად დაარსდა პულიცერის პრემია ჟურნალისტიკაში და  ფრენჩს დაევალა მისი ოქროს მედლის დიზაინის დამზადება. მოქანდაკე ჩესტერვუდის სახლში, სტოკბრიჯში, რომელიც მისი მეგობრის, არქიტექტორ ჰენრი ბეკონის მიერ არის დაპროექტებული, ახლა განთავსებულია დენიელ ფრენჩის მუზეუმი.

## აღიარება
*1893 სკულპტორთა ეროვნული საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი
*1893 ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი
*1901 დიზაინის ეროვნული აკადემიის წევრი
*1904 ამერიკის მხატვართა და მწერალთა აკადემიის წევრი
*ნიუ-იორკის არქიტექტურული ლიგის წევრი
*რომის წმინდა ლუკას აკადემიის წევრი
*1940 აშშ საფოსტო ოფისი გამოსცემს საფოსტო მარკას D.C. French-ის პატივსაცემად

## გალერეა

Minute_Man,_Daniel_Chester_French,_Concord_MA.jpg|The Minute Man
Lincoln_statue,_Lincoln_Memorial.jpg|ლინკოლნის ქანდაკება
Thomas_and_Alice,_Gallaudet_University.jpg|თომასი და ალისა (1889)
Chesterwood_(Stockbridge,_MA)_-_studio_interior.JPG|სკულპტორის სტუდია ჩესტერვუდში
Washington_Irving_Memorial_Irvington.jpg|ვაშინგტონ ირვინგის მემორიალი
DCF-US_Stamp_09_16_1940.jpg|აშშ საფოსტო მარკა (1940)
Ruth_Anne_Dodge_Memorial.jpg|რუთ ენ დოჯის მემორიალი (1916)

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:მოქანდაკეები
კატეგორია:მოქანდაკეები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით