ორჰუსის კონვენცია

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ევროპის ეკონომიკური კომისიის **კონვენცია გარემოსდაცვით საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის, გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობისა და ამ სფეროში მართლმსაჯულების საკითხებზე ხელმისაწვდომობის შესახებ**, ასევე ცნობილი, როგორც **ორჰუსის კონვენცია** ― კონვენცია, რომელსაც 1998 წლის 25 ივნისს მოეწერა ხელი დანიის ქალაქ ორჰუსში. კონვენცია ძალაში შევიდა 2001 წლის 30 ოქტომბერს. 2017 წლის 16 ოქტომბრის მონაცემებით, კონვენციას 47 მხარე ჰყავს: 46 სახელმწიფო და ევროპის კავშირი. კონვენცია რატიფიცირებულია ევროპისა და ცენტრალური აზიის სახელმწიფოების მიერ. ევროპის კავშირმა ორჰუსის ტიპის პრინციპების დანერგვა საკანონმდებლო დონეზე დაიწყო, რომელთა შორის ყველაზე მეტად ცნობილი „Water Framework Directive“. ლიხტენშტაინსა და მონაკოს კონვენციაზე ხელი მოწერილი აქვთ, თუმცა რატიფიცირებული ― არა. 

## შინაარსი
ორჰუსის კონვენცია მრავალმხრივი გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებაა, რომლის მეშვეობითაც მოქალაქეთა მიერ გარემოსდაცვით ინფორმაციაზე წვდომის შესაძლებლობები იზრდება და გამჭვირვალობისა და სანდრო რეგულირების პროცედურა დაცულია. ორჰუსის კონვენცია უფლებებზე დაფუძნებული მიდგომით ხასიათდება: საზოგადოებას, როგორც დღევანდელ, ისე მომავლა თაობებს, ჯანსაღ გარემოში ცხოვრების უფლება აქვს.

### სამი სვეტი
#ინფორმაციაზე თავისუფალი წვდომა: ყოველ მოქალაქეს გარემოსდაცვით ინფორმაციაზე მარტივი და ფართო წვდომის უფლება უნდა ჰქონდეს. საჯარო სექტორმა უნდა შეაგროვოს და გაავრცელოს მოთხოვნილი ინფორმაცია დროულად და გამჭვირვალედ. ინფორმაციაზე წვდომის შეზღუდვა მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაშია დაშვებული (მაგალითად, ეროვნული უსაფრთხოებისთვის).
#საზოგადოებრივი მონაწილეობა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში: საზოგადოება ინფორმირებული უნდა იყოს შესაბამისი პროექტების შესახებ და გადაწყვეტილების მიღებისა და საკანონმდებლო პროცესში მონაწილეობის უფლება უნდა ჰქონდეს. გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს ხალხის ცოდნისა და ექსპერტიზის გამოყენება შეუძლიათ, რაც გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებების ხარისხის გაუმჯობესების შესაძლებლობას იძლევა. 
#სამართლიანობის უფლება: მხარის მიერ გარემოსდაცვითი კანონისა და კონვენციის პრინციპების დარღვევის შემთხვევაში საზოგადოებას სასამართლოსა და სხვა პროცედურების მეშვეობით სამართლიანობის მიღების უფლება აქვს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* UNECE Aarhus Convention website
* UNECE Aarhus Convention Clearinghouse website
* Case Law of the Aarhus Convention Compliance Committee (2004–2008) 
* 2nd Edition of the Case Law of the Aarhus Convention Compliance Committee (2004–2011) 
* For the Second Meeting of the Parties to the Aarhus Convention. 2005 
* For the Third Meeting of the Parties to the Aarhus Convention. 2008 
* For the Fourth Meeting of the Parties to the Aarhus Convention. 2011
* For the Fifth Meeting of the Parties to the Aarhus Convention. 2014
* The Aarhus Convention: A Legal Guide

## სქოლიო
კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
კატეგორია:ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ხორვატიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კვიპროსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩეხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:დანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ესტონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ფინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გერმანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საბერძნეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უნგრეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ისლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ირლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იტალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ყაზახეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლატვიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლიეტუვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლუქსემბურგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მონტენეგროს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიდერლანდების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნორვეგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პოლონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პორტუგალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მოლდოვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუმინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სერბეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სლოვაკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სლოვენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ესპანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შვედეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შვეიცარიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტაჯიკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:თურქმენეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უკრაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ყირგიზეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები