open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aespa (ჯგუფი)

**Aespa** ( კორ. 에스파; სტილიზებული ყველა პატარა ასოთი ან æspa) —  სამხრეთ კორეული გოგონების ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა SM Entertainment-ის მიერ. ჯგუფი შედგება ოთხი წევრისგან: Karina, Giselle, Winter და Ningning. ჯგუფი ცნობილია მეტავერსის კონცეფციისა და ჰიპერპოპ მუსიკის პოპულარიზაციით K-pop-ში.

Aespa დადებიუტდა 2020 წლის 17 ნოემბერს სინგლით „შავი მამბა", რომელმაც მიაღწია ყველაზე მაღალ ნახვათა რაოდენობას 24 საათში K-pop ჯგუფის დებიუტის ვიდეოსთვის. მათმა მესამე სინგლმა, „შემდეგი დონე", გამოიშვა 2021 წლის მაისში ფართო კომერციული და კრიტიკული წარმატებით, მწვერვალს აღწევდა ციფრული რეიტინგის მეორე ადგილზე და მოიპოვა დაესანგი[a] წლის საუკეთესო სიმღერისთვის 19-ე კორეული მუსიკის დაჯილდოვებაზე. იმავე წლის ოქტომბერში, Aespa-მ გამოუშვა თავისი პირველი გაფართოებული ალბომი (EP) Savage, რომელიც გახდა ყველაზე მაღალრეიტინგული სადებიუტო ალბომი K-pop გოგონების ჯგუფის მიერ აშშ-ს Billboard 200 ჩარტში, 20-ე ადგილზე,, ხოლო მისი სათაურის სიმღერა კორეაში მეორე ადგილზე გავიდა.

2022 წლის ივლისში Aespa-მ გამოუშვა მეორე EP Girls, რომელმაც დაამყარა რეკორდი, როგორც ყველაზე გაყიდვადი ალბომი K-pop გოგონების ჯგუფის ისტორიაში და გახდა პირველი, რომელმაც გაყიდვების პირველ კვირაში მილიონი ეგზემპლარი გაყიდა. მათი მესამე EP, My World, გამოვიდა 2023 წლის მაისში, ორ მილიონზე მეტი გაყიდვით და გახდა მათი მეორე ალბომი, რომელიც მოხვდა Billboard 200-ის ათეულში. ჯგუფმა გამოუშვა თავისი პირველი სტუდიური ალბომი, Armageddon, 2024 წლის მაისში. მას წინ უძღოდა კომერციულად წარმატებული წამყვანი სინგლი „Supernova“, რომელიც თერთმეტი კვირის განმავლობაში იყო Circle Digital Chart-ის სათავეში და მოიგო წლის სიმღერის ჯილდო 2024 წლის MAMA Awards-ზე და 2024 წლის Melon Music Awards-ზე. 2024 წლის ოქტომბერში, Aespa-ს მეხუთე EP-ის Whiplash სათაურიანი სიმღერა გახდა მათი პირველი ჰიტი Billboard Global 200-ის ათეულში და მოხვდა მერვე ადგილზე.

## სახელი 
მარჯვნივ|257x257პქ
ჯგუფის სახელწოდება, Aespa, აერთიანებს ინგლისურ ინიციალებს „ავატარი“ და „გამოცდილება“ (Avatar X Experience) ინგლისურ სიტყვასთან „ასპექტთან“, რაც „ორ მხარეს“ ნიშნავს და სიმბოლურად გამოხატავს „სხვა მესთან შეხვედრისა და ახალი სამყაროს განცდის“ იდეას.

## წევრები 
*Karina (카리나) – ლიდერი, მოცეკვავე, რეპერი, ვოკალისტი
*Giselle (지젤) – რეპერი, ვოკალისტი
*Winter (윈터) – ვოკალისტი, მოცეკვავე

## სქოლიო
კატეგორია:კორეული მუსიკა
კატეგორია:სამხრეთკორეული მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2020 წელი მუსიკაში
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
ჩეხეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკა

300px|მინი
**ჩეხეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკა** () — ჩეხეთის ცენტრალური ბიბლიოთეკა. ხელმძღვანელობს კულტურის სამინისტრო. ბიბლიოთეკის მთავარი შენობა მდებარეობს ისტორიულ კლემენტინუმის შენობაში პრაღის ცენტრში, სადაც ინახება მისი წიგნების დაახლოებით ნახევარი. კოლექციის დანარჩენი ნაწილი ინახება ჰოსტივარის რაიონში. ეროვნული ბიბლიოთეკა არის ჩეხეთის უდიდესი ბიბლიოთეკა, რომელიც შეიცავს დაახლოებით 6 მილიონ დოკუმენტს. ბიბლიოთეკას ამჟამად ჰყავს 20 627 რეგისტრირებული მკითხველი. მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადად ჩეხურ ტექსტებს შეიცავს, ბიბლიოთეკა ასევე ინახავს ძველ მასალებს თურქეთიდან, ირანიდან და ინდოეთიდან. ბიბლიოთეკა ასევე ინახავს წიგნებს პრაღის კარლის უნივერსიტეტისთვის.

## ისტორია
XIII საუკუნეში პრაღის ძველ ქალაქში დომინიკელთა მონასტერში დაარსდა სკოლა Studium generale . ეს სკოლა, ბიბლიოთეკის ჩათვლით, XIV საუკუნეში შეუერთდა უნივერსიტეტს.

1556 წელს იეზუიტთა ორდენის ბერებმა დომინიკელთა მონასტრის ნანგრევებზე ააგეს პანსიონი, რომელსაც კლემენტინუმი ეწოდა. 1622 წლიდან იეზუიტები ასევე მართავდნენ კარლის უნივერსიტეტს და მათი ყველა ბიბლიოთეკა კლემენტინუმში იყო განთავსებული.

იეზუიტების დამხობის შემდეგ, უნივერსიტეტი 1773 წელს სახელმწიფო ინსტიტუცია გახდა, ხოლო 1777 წელს მარია ტერეზიამ ბიბლიოთეკა „იმპერიულ-სამეფო საზოგადოებრივ და უნივერსიტეტულ ბიბლიოთეკად“ გამოაცხადა. 1882 წელს უნივერსიტეტის ჩეხურ და გერმანულ უნივერსიტეტებად გაყოფის შემდეგაც კი, ბიბლიოთეკა საერთო ინსტიტუციად დარჩა.

1918 წელს საზოგადოებრივი და უსანივერსიტეტო ბიბლიოთეკა გადაეცა ახლად დაარსებული ჩეხოსლოვაკიის მთავრობას. 1924 წელს დაარსდა სლავური ბიბლიოთეკა (Slovanská knihovna) და 1929 წელს გადაიტანეს კლემენტინუმში; ის ჯერ კიდევ ეროვნული ბიბლიოთეკის ავტონომიური ნაწილია. 1935 წელს ბიბლიოთეკას უწოდეს „ეროვნული და საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკა“ (Národní a univerzitní knihovna). იმავე წელს შემოიღეს კანონი სავალდებულო საცავი ეგზემპლარის შესახებ, ეს პრაქტიკა 1781 წლიდან მოდის, როდესაც პრაღელი მბეჭდავები ვალდებული იყვნენ თავიანთი ნაბეჭდი მასალის სავალდებულო ეგზემპლარები ბიბლიოთეკისთვის ჩაებარებინათ.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩეხური უნივერსიტეტები და კოლეჯები 1939 წელს ჩეხოსლოვაკიის გერმანული ოკუპაციის შემდეგ დაიხურა, ბიბლიოთეკა აგრძელებდა მუშაობა „მუნიციპალური და საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკის“ (Zemská a univerzitní knihovna) სახელით.

1958 წელს პრაღის ყველა დიდი ბიბლიოთეკა შეერთდა ერთ ცენტრალიზებულ ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას (Státní knihovna CSR).

1990 წელს ბიბლიოთეკას უწოდეს დღევანდელი სახელი: ჩეხეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკა. ახალი საცავი შენობა, ცენტრალური საცავი ჰოსტივარში, გაიხსნა 1996 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ეროვნული ბიბლიოთეკები
კატეგორია:პრაღის არქიტექტურა
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
გაეროს აფრიკის სახელმწიფოთა ჯგუფი

**გაეროს აფრიკის სახელმწიფოთა ჯგუფი** — გაეროს ხუთი რეგიონული ჯგუფის ერთ-ერთი ნაწილი, რომელიც აფრიკის კონტინენტის 54 წევრი სახელმწიფოსგან შედგება. აფრიკის ჯგუფი უდიდესი რეგიონალური ჯგუფია და გაეროს წევრთა 28%-ს შეადგენს.

სხვა რეგიონული ჯგუფების მსგავსად, მას არავალდებულო ხასიათი აქვს და განიხილება რეგიონული და საერთაშორისო დონის საკითხები. გარდა ამისა, ჯგუფი მუშაობს გაეროს ორგანოებში ადგილების განაწილებაზე რეგიონიდან კანდიდატების წარდგენით.

## როლი 
ჯგუფი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს რეგიონის ინტერესების დაცვაში. ის წევრ სახელმწიფოებს სთავაზობს ფორუმს საერთაშორისო საკითხებზე მოსაზრებების გასაცვლელად, საერთაშორისო ორგანიზაციებში განხილული თემების შემდგომი რეაგირებისთვის, კომპლექსურ საკითხებზე საერთო პოზიციების ჩამოყალიბებისა და ჯგუფის ერთობლივი პოზიციის ამსახველი განცხადებების მომზადებისთვის.

თუმცა, რაც მთავარია, ჯგუფი გაეროს სხვადასხვა ორგანიზაციებში რეგიონის კანდიდატების მხარდაჭერის განხილვისა და კოორდინაციის საშუალებას იძლევა.

## წევრი სახელმწიფოები 
აფრიკის ჯგუფის წევრი სახელმწიფოებია:

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## წარმომადგენლობა 
### უშიშროების საბჭო 
აფრიკის ჯგუფს ამჟამად უშიშროების საბჭოში სამი ადგილი უჭირავს, ყველა არამუდმივი. ჯგუფიდან უშიშროების საბჭოს ამჟამინდელი წევრები არიან:

### ეკონომიკური და სოციალური საბჭო 
აფრიკის ჯგუფს ამჟამად გაეროს ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოში 14 ადგილი უჭირავს. ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

### ადამიანის უფლებათა საბჭო 
აფრიკის ჯგუფს ამჟამად გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოში 13 ადგილი უჭირავს. ადამიანის უფლებათა საბჭოს ამჟამინდელი წევრები ჯგუფიდან არიან:

### გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარეობა 
ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ, 4 და 9 რიცხვებით დამთავრებულ წლებში, აფრიკის ჯგუფს უფლება აქვს აირჩიოს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი.

ქვემოთ მოცემულია ჯგუფის პრეზიდენტების სია 1963 წელს მისი ოფიციალური შექმნიდან:

## სქოლიო 
კატეგორია:გაერო
კატეგორია:გაეროს რეგიონული ჯგუფები
სტამბოლის კამერა მუზეუმი

**სტამბოლის კამერა მუზეუმი** () — კერძო მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთში, რომელსაც ფლობს ჰილმი ნაქიფოღლუ, გამოფენს კამერებს.

1997 წელს დაარსებული მუზეუმი მდებარეობს ოსმანიეს ქუჩა 18B-ში, გონებრივად უნარშეზღუდულ პირთა სკოლის მე-4 სართულზე, ბაქირქიოიში, სტამბოლში. იგი მოიცავს დაახლოებით 900 სხვადასხვა ტიპის კამერას, რომლებიც თარიღდება 1896 წლიდან დღემდე და ასევე აქსესუარებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*მალათიის ფოტოკამერის მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1997 წელს დაარსებული მუზეუმები
ჰემიციკლი

**ჰემიციკლი**—ნახევარწრიული, ან ნალის ფორმის, საკანონმდებლო ორგანო სადებატო პალატა, სადაც წევრები სხედან თავიანთი საქმეების განსახილველად და ხმის მისაცემად. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად უძველესი ბერძნული ფესვები აქვს, ტერმინი და თანამედროვე დიზაინი მომდინარეობს ფრანგული პოლიტიკიდან და პრაქტიკიდან.
მინი

## გამოყენება
წრიული ფორმა შექმნილია პოლიტიკურ პარტიებს შორის კონსენსუსის წასახალისებლად და არა დაპირისპირებისკენ, მაგალითად, ვესტმინსტერის სასახლეში, სადაც მთავრობა და ოპოზიციური პარტიები ერთმანეთს საპირისპირო სკამებზე უპირისპირდებიან. დიზაინი გამოიყენება ევროპის ქვეყნების უმეტესობაში (და შესაბამისად, მიღებულია ევროპის პარლამენტის) და ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ.

გაერთიანებული სამეფო, რომელიც ვესტმინსტერის სისტემის შემქმნელია, არ იყენებს ნახევარციკლს. თუმცა, სამი დეცენტრალიზებული საკანონმდებლო ორგანოდან ორი, შოტლანდიის პარლამენტი და სენედ (უელსის პარლამენტი), იყენებს, ხოლო ჩრდილოეთ ირლანდიის ასამბლეა ჰიბრიდული „ნალის ფორმის“ ფორმატია.

## განლაგება
ავსტრალიის შემთხვევაში (სურათზე ქვემოთ), ორი უდიდესი პარტია კვლავ ერთმანეთის პირისპირ დგას, მაშინ როდესაც შოტლანდიის პარლამენტის ნახევარწრიულში ყველაზე დიდი პარტია შუაშია. თუმცა, ზოგიერთი ნახევარწრიული მკაცრ მემარცხენე-მემარჯვენე განლაგებას მიჰყვება, მაგალითად, მემარცხენე მმართველი პარტია მარცხენა მხარესაა, ხოლო მემარჯვენე ოპოზიცია მარჯვენა მხარეს. ამ შემთხვევებში არჩევნების შედეგები ხშირად ნახევარწრიულში აისახება, რათა აჩვენოს მემარცხენე ან მემარჯვენე კოალიციების შედეგები (ცენტრში 50%-ს აღწევს, სადაც ცენტრისტული მესამე პარტიები არიან განლაგებული) უმრავლესობის ფორმირებისთვის.

## ვარიაციები
დიდი ბრიტანეთის გარეთ ზოგიერთ ვესტმინსტერის სისტემა ქვეყანაში, როგორიცაა ინდოეთი, ახალი ზელანდია და ავსტრალია, კონფრონტაციული სკამებია, მაგრამ ბოლო სეგმენტი მოხრილია ნაწილობრივი ნახევარწრილის შესაქმნელად; მაშინ როცა სხვა ქვეყნებში, როგორიცაა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა, სცენისკენ მიმართული სკამების ერთი კომპლექტი აქვთ (რაც იქ მოქმედ ერთპარტიულ სისტემას ასახავს).

File:Ybae12LB.jpg|ნახევარწრიული სიამბრ Senedd (უელსის პარლამენტი)
File:Parliament debating chamber 2.jpg|შოტლანდიის პარლამენტში დებატების დარბაზი
File:Old House of Commons chamber, F. G. O. Stuart.jpg|ბრიტანეთის თემთა პალატა ვესტმინსტერის სტილის სკამებით (ნაჩვენებია ძველი დარბაზი)
File:AustHouseOfReps.jpg|ავსტრალიის წარმომადგენელთა პალატა, ჰიბრიდული ფორმატით
File:GreatHall auditorium.jpg|ჩინეთის ეროვნული სახალხო კონგრესი, სცენისკენ მიმართული სკამებით

## იხილეთ აგრეთვე
*დებატების პალატა
*არჩევნების განაწილების დიაგრამა
*ევროპარლამენტის ადგილსამყოფელი სტრასბურგში

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
ჰემიციკლის განმარტება

კატეგორია:საკანონმდებლო ორგანოები
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
კატეგორია:შენობები და ნაგებობები ფორმის მიხედვით
სტამბოლის რკინიგზის მუზეუმი

**სტამბოლის რკინიგზის მუზეუმი** () — რკინიგზის მუზეუმი ისტორიული სტამბოლის სირქეჯის ტერმინალში, ფათიჰის რაიონის სირქეჯის უბანში, თურქეთი. 2005 წლის 23 სექტემბერს გახსნილი მუზეუმი ეკუთვნის და იმართება თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზების (TCDD) მიერ.

მუზეუმში, რომელიც განთავსებულია 1888 წელს აშენებულ და 1890 წელს გახსნილ სარკინიგზო ტერმინალში, გამოფენილია დაახლოებით 300 ისტორიული ნივთი.

## შესვლა
მუზეუმი ღიაა ყოველდღე კვირისა და ორშაბათის გარდა, 9:00-დან 17:00-მდე. შესვლა უფასოა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩამლიქის რკინიგზის მუზეუმი იზმირის პროვინციაში
*ორთქლმავლების ღია ცის ქვეშ მუზეუმი ანკარაში
*ათათურქის რეზიდენცია და რკინიგზის მუზეუმი

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2005 წელს დაარსებული მუზეუმები
პორტ-კემპბელის ეროვნული პარკი

**პორტ-კემპბელის ეროვნული პარკი** () — დაცული ბუნებრივი ტერიტორიაა ავსტრალიის ვიქტორიას შტატში, ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. იგი განლაგებულია ოკეანის სანაპიროზე ვიწრო ზოლად და მოიცავს დაახლოებით 17.5 კვადრატულ კილომეტრს.

## აღწერა 
პარკი გეოგრაფიულად ესაზღვრება რამდენიმე სხვა დაცულ ტერიტორიას, მათ შორის დიდი ოტვეის ეროვნულ პარკს და კუნძულების ყურის სანაპირო პარკს. მის ტერიტორიაზე გადის ცნობილი ტურისტული მარშრუტი — დიდი ოკეანის გზა, რაც პარკს  ტურისტულად გამოარჩევს.

უახლოესი დასახლებები გარშემო მოიცავს პატარა ზღვისპირა ქალაქებს: პორტ კემპბელს ცენტრალურ ნაწილში, პიტერბოროს დასავლეთით და პრინსთაუნს აღმოსავლეთით, რომლებიც მნიშვნელოვანი საწყისი წერტილებია პარკის მონახულებისთვის.

პარკის ფლორა წარმოდგენილია ისეთი ადგილობრივი სახეობებით, როგორებიცაა მზისა და ობობას ორქიდეები, ლეიკოპოგონი, ტეტრაგონია იმპლექსიკომა, ოლეარია აქსილარისი, დოგვუდი და ადგილობრივი ჩაის ხე.

ფაუნა მრავალფეროვანია, განსაკუთრებით ფრინველთა თვალსაზრისით. ფართოდ არიან გავრცელებული თაფლისმჭამელები, ჭინჭრის ფრინველები, შევარდენები, პელიკანები, იხვები და შავი გედები; სანაპიროს გასწვრივ ბინადრობენ პინგვინები, ალბატროსები და ქვირითის ფრინველები. ძუძუმწოვრებიდან აღსანიშნავია პატარა ბანდიკუტი, პატარა ჩანთოსანი თაგვი და ექიდნა.

პარკის მართვას უზრუნველყოფს ორგანიზაცია ვიქტორიას პარკები, რომელიც ზრუნავს ბუნებრივი ეკოსისტემების დაცვაზე და ვიზიტორთათვის უსაფრთხო და საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფაზე.

## ღირსშესანიშნაობები 
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილია თორმეტი მოციქულის კლდეების ჯგუფი - დიდებული კირქვის სვეტები, რომლებიც ოკეანიდან სანაპიროს გასწვრივ ამოდის. ეს წარმონაქმნები ათასწლეულების განმავლობაში მიმდინარე ეროზიის შედეგად ჩამოყალიბდა და მიუხედავად იმისა, რომ დღეს თორმეტზე ნაკლები სვეტია შემორჩენილი, სახელი ამ ბუნებრივი საოცრების სიმბოლურია.

აქედან არც ისე შორს არის კიდევ ერთი შთამბეჭდავი წარმონაქმნი, ლონდონის თაღი, რომელიც 1990 წლამდე ლონდონის ხიდის სახელით იყო ცნობილი. ის ოდესღაც მატერიკთან დაკავშირებული ბუნებრივი ორთაღიანი ხიდი იყო, მაგრამ ერთ-ერთი თაღი ჩამოინგრა და წყლით გარშემორტყმული შთამბეჭდავი იზოლირებული კლდე დატოვა.

ასევე ახლოს მდებარეობს ლოხ არდის ქედი, რომელსაც სახელი გემ „ლოხ არდის“ მიხედვით დაერქვა, რომელიც ამ სანაპიროზე 1878 წელს ჩაიძირა. ახლოს მდებარეობს გიბსონის საფეხურების კლდეები.

განსაკუთრებით საინტერესოა ასევე ტე გროტოს კარსტული ძაბრი, თვალწარმტაცი კლდის თაღი პატარა ყურითა და გამოქვაბულით. ეს სანაპიროზე ერთ-ერთი ყველაზე რომანტიკული ადგილია. განსაკუთრებით ლამაზია მზის ჩასვლისას.
ფაილი:Apostles 3 GOR.JPG|თორმეტი მოციქული
ფაილი:Londonbridge, victoria 02.JPG|ლონდონის ხიდი
ფაილი:Loch Ard Gorge 2012-01-08 - 4.JPG|ლოხ-არდი
ფაილი:The-Grotto-Australia-2008.jpg|ტე-გროტო

## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრალიის ეროვნული პარკები
თორმეტი მოციქული (ავსტრალია)

**თორმეტი მოციქული** () — კირქვის წარმონაქმნების ჯგუფია ავსტრალიის ვიქტორიას შტატში, პორტ კემპბელის ეროვნული პარკის საზღვაო ზონაში, ეგრეთ წოდებული დიდი ოკეანის გზის მიმდებარედ. კლდეები განლაგებულია ოკეანეში ერთმანეთთან მცირე მანძილით, რაც მათ განსაკუთრებულ ვიზუალურ ეფექტს აძლევს და ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად აქცევს.

## აღწერა 
კლდეების სიმაღლე დაახლოებით 45 მეტრს აღწევს. თავდაპირველად ეს ადგილი ცნობილი იყო სახელწოდებით „ღორი და გოჭები“ () — სადაც  **„**ღორი**“** აღნიშნავდა კუნძულს, ხოლო **„**გოჭები**“** — მის გარშემო განლაგებულ ცალკე მდგომ კლდეებს. 1950-იან წლებში ტოპონიმი შეიცვალა და სახელწოდება „თორმეტი მოციქული“ მიიღო, მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდში მხოლოდ 9 კლდე იყო.

კლდეები მოქცეულნი არიან ძლიერ ეროზიულ პროცესებში. 2005 წელს ერთ-ერთი კლდე ჩამოიშალა და ამჟამად 8 სტალაგმიტური სტრუქტურაა შემორჩენილი. ისინი მდებარეობენ პორტ კემპბელსა და პრინსთაუნს შორის, სანახაობრივად გამორჩეულ უბანზე, რაც ამ ადგილს ტურისტულ ობიექტად აქცევს.

2000-იანი წლების დასაწყისში ტურიზმის მზარდი ნაკადის დასაკმაყოფილებლად აშენდა ვიზიტორთა ცენტრი, ხოლო ტერიტორიაზე ვერტმფრენით ფრენა ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი აქტივობაა.

1964 წელს თორმეტი მოციქულის კლდეები ოფიციალურად გახდა პორტ კემპბელის ეროვნული პარკის ნაწილი, რომლის მიზანია უნიკალური კირქვის ლანდშაფტების დაცვა. პარკის დღევანდელი ფართობი შეადგენს დაახლოებით 17.5 კმ²-ს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრალიის ღირსშესანიშნაობები
ზურაბ ბეგიაშვილი

**ზურაბ ბეგიაშვილი** (დ. 3 თებერვალი, 1980 — გ. აგვისტო, 2008) — ქართველი ექიმი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
ზურაბ ბეგიაშვილი დაიბადა 1980 წლის 3 თებერვალს, გარდაბნის მუნიციპალიტეტ სოფელ კუმისში. გარდაიცვალა 2008 წლის აგვისტოში.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.

უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ, ლეიტენანტი ზურაბ ბეგიაშვილი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების მე-4 ქვეითი ბრიგადის 42-ე ბატალიონში ექიმად მსახურობდა. 2008 წელს, რუსეთ-საქართველოს ომში გმირულად დაიღუპა. 2008 წლის 3 დეკემბერს, დნმ-ის ანალიზის დადებითი პასუხის საფუძველზე, მუხათგვერდის საძმო სასაფლაოდან მშობლიურ სოფელ კუმისში გადაასვენეს. 2013 წელს გარდაბნის რაიონის სოფელ კუმისის საჯარო სკოლას ზურაბ ბეგიაშვილის სახელი მიენიჭა, თბილისში და სოფელ კუმისში არის მისი სახელობის ქუჩა. სამედიცინო სამსახურის უმცროსი ლეიტენანტი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ტინ ჰინანი

**ტინ ჰინანი** — IV საუკუნის ტუარეგი დედოფალი. შენობა, რომელიც მის აკლდამად ითვლება, საჰარაში, ალჟირის აჰაგარის რეგიონის ქალაქ აბალესაში მდებარეობს.
## აჰაგარის დედოფალი
### ლეგენდები
ტინ ჰენანს ხანდახან „აჰაგარის დედოფალს“ უწოდებენ, ტუარეგების შერქმეულ *„ტამენოკალტთან“* ერთად, რომელიც ასევე „დედოფალს“ აღნიშნავს. სახელი პირდაპირ „კარვების ქალად“ ითარგმნება,

ადგილობრივი ლეგენდების მიხედვით ტინ ჰინანი „გაქცეული პრინცესა“ იყო, რომელიც დაახლოებით ახ. წ. მეოთხე საუკუნეში ცხოვრობდა. საჰარის ჩრდილოეთიდან წამოსული ჰინანი და მისი მხლებლების ქარავანი გარდაუვალ სიკვდილს ელოდა, როდესაც შემთხვევით უდაბნოს ჭიანჭველების ბუდეებში მარცვლეულს წააწყდა. ერთ-ერთ ისტორიაში ტინ ჰინანს ქალიშვილი (ან შვილიშვილი) ჰყავდა, სახელად კელა, ხოლო ვინმე ტახმატს ორი ქალიშვილი შესძენოდა - ეს ბავშვები აჰაგარის ტუარეგების წინაპრებად მიიჩნევიან. ნარატივის სხვა ვერსიით თავად დედოფალს ჰყავდა სამი ქალიშვილი (რომელთაც უდაბნოს ცხოველების ტოტემური სახელები ერქვათ) რომლებიც ამ ტომის ფუძემდებელნი იყვნენ.
### ტინ ჰინანის აკლდამა
მეოცე საუკუნის პირველი ნახევრისათვის ტინ ჰინანის ლეგენდები უკვე მოძველებულად და არასანდოდ მიიჩნეოდა, მაგრამ 1925 წელს მკვლევრებმა მისი აკლდამა აღმოაჩინეს, რითიც მისი არსებობაც დაამტკიცეს. ალჟირში, აბალესას ოაზისის მახლობლად, ქალაქ ალჟირიდან დაახლოებით 1550 კმ (1000 მილის) დაშორებით, დაახ. 38 მეტრის (125 ფუტი) სიმაღლის მომრგვალებულ ბორცვზე, რომელიც ორი უადის გადაკვეთის ადგილთან მდებარეობს, გვხვდება დასაკრძალი შენობა, რომელსაც მსხლის ფორმა აქვს და რომელშიც 11 ოთახია გამოყვანილი.

ტინ ჰინანის სამარხი ბაირონ ხუნ დე პორორკმა 1925 წელს, საფრანგეთის არმიის მხარდაჭერით გახსნა, და არქეოლოგებმა უფრო ღრმა კვლევები 1933 წელს ჩაატარეს. მასში ნაპოვნი იქნა ქალის ჩონჩხი (სავარაუდოდ ახ. წ. მეოთხე საუკუნეში დამარხული) რომელიც ხის ბალდახინზე, ზურგზე იწვა, ხოლო თავი აღმოსავლეთისაკენ ჰქონდა მიმართული. აკლდამაში ჩაყოლებული ჰქონდა მძიმე ოქროსა და ვერცხლის სამკაული, რომელთაგან ზოგიერთიც მარგალიტით იყო მოოჭვილი. მარჯვენა მკლავზე ეკეთა 7 ვერცხლის, ხოლო მარცხენა მკლავზე 7 ოქროს სამაჯური. სხეულთან ახლოს იპოვნეს კიდევ ერთი ვერცხლის სამაჯური და ერთი ოქროს ბეჭედი. ყელზე საკმაოდ დატვირთული და აღმოჩენისას უკვე ნაწილებად დაშლილი ოქროსა და მარგალიტის ყელსაბამი უნდა ჰკეთებოდა.

აკლდამაში დაკრძალვის სარიტუალო საგნებიც იქნა აღმოჩენილი. მათში შედიოდა „ვენერას“ ქანდაკება, შუშის თასი (დაიკარგა მეორე მსოფლიო ომში), შვერილებიანი რკინის ისრის თავები, რკინის დანა და ოქროს კილიტა, რომელზეც კონსტანტინე I-ის 308-დან 324 წლამდე გამოცემული მონეტის ანაბეჭდი იყო დატანილი. ლეგენდებში თქმული მეოთხე-მეხუთე საუკუნის თარიღი ემთხვევა ხის ბალდახინის რადიონახშირბადული დათარიღების შედეგებს, ასევე თიხის ჭურჭლისა და აკლდამის სხვა ავეჯის სტილს (გვხვდება მესამე საუკუნის სტილის რომაული თიხის ლამპა). კედლებზე ტიფინაგით შესრულებულ წარწერებს ვხედავთ. თავად აკლდამა საჰარაში გავრცელებულ სამშენებლო სტილთან თანხვედრაშია.

ნეშტის ანთროპოლოგიურმა გამოკვლევამ დაადგინა რომ სხეული მაღალი, საშუალო ასაკის ბერბერი ქალისა უნდა ყოფილიყო.
## ლიტერატურა
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი IV საუკუნე
ალმისრას ხელშეკრულება

**ალმისრას ხელშეკრულება** — მესამე ოფიციალური შეთანხმება კასტილიისა და არაგონის სამეფოებს შორის, რომელიც მიზნად ისახავდა ალ-ანდალუსის ტერიტორიაზე მათი ექსპანსიის საზღვრების განსაზღვრასა და ორ ქრისტიანულ სამეფოს შორის კონფლიქტების პრევენციას.

## შინაარსი და მნიშვნელობა 
ხელშეკრულების თანახმად, განსაზღვრეს კასტილიისა და არაგონის გავლენის საზღვრები, განსაკუთრებით *ვალენსიის სამეფოს* ტერიტორიაზე. შეთანხმება ადგენდა, რომ ბიარ-ბუსო-ვილახოიოსას ხაზის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიები კასტილიას უნდა გადასცემოდა.

დოკუმენტს არაგონის მეფე ხაიმე I დამპყრობელი ხელს აწერდა 1244 წლის 26 მარტს, ხოლო კასტილიის მომავალმა მეფე ალფონსო X ბრძენმა, შეთანხმება მოგვიანებით დაადასტურა.

აღნიშნული ხელშეკრულება წარმოადგენდა პასუხს ორივე მხარის მიერ ადრე დადებული შეთანხმებების — ტუდილენის (1151) და კასორლას (1179) ხელშეკრულებების — დარღვევებზე. დარღვევათა მაგალითებად მოიხსენიება ხაიმე I-ის მიერ კაუდეტის, ვილენასა და საქსის ოკუპაცია, რომლებიც ბიარის პორტს ეკუთვნოდნენ და კასტილიის სამეფოს ტერიტორიად ითვლებოდნენ, ხოლო ალფონსო ინფანტმა თავის მხრივ დაიკავა ხატივა, რომელიც არაგონის სამფლობელო იყო.

ხელშეკრულების არსებობა პირველად ფიქსირდება ხაიმე I-ის ავტობიოგრაფიულ ქრონიკაში — *Llibre dels feits* — მეორე თავში. თუმცა შეთანხმების სრული ტექსტი საჯაროდ პირველად 1905 წელს გამოქვეყნდა, როკე ჩაბასის მიერ, რომელმაც მისი ასლი არაგონის გვირგვინის არქივში აღმოაჩინა.

ხელშეკრულება გაფორმდა თანამედროვე ესპანეთის კამპო დე მირას მუნიციპალიტეტში (ალიკანტეს პროვინცია), რომელიც ისტორიულად ცნობილია ალმისრას სახელით. ამ ადგილის მნიშვნელობა ოფიციალურად დადასტურდა 1926 წლის 8 ივლისის სამეფო ისტორიის აკადემიის მოხსენებაში, რომელშიც ნათქვამია, რომ ზავის დადება მოხდა ალმისრას ციხესიმაგრეში.

მოგვიანებით, 1977 წელს, ამ ისტორიული მოვლენის აღსანიშნავად ქალაქში აღმართეს მემორიალური ძეგლი, ხოლო ყოველწლიურად, 25 აგვისტოს, ამ დღის აღსანიშნავად თეატრალიზებული აღლუმი იმართება.

ხელშეკრულებაში განსაზღვრული ციხესიმაგრეების მდებარეობის ანალიზი აჩვენებს, რომ კასტილია იღებდა დაბლობის ციხესიმაგრეებს, ხოლო არაგონი — მთიანეთის ციხესიმაგრეებს, რაც საშუალებას აძლევდა არაგონს გაეკონტროლებინა სტრატეგიული წვდომა სამხრეთის ტერიტორიებზე.

1296 წელს დაიწყო ახალი კონფლიქტი კასტილიასა და არაგონს შორის. არაგონის მეფე ხაიმე II დაიპყრო მურსიის სამეფო. შედეგად, რეგიონი ორად გაიყო, ხოლო მისი ჩრდილოეთ ნაწილები — *შუა და ქვემო ვინალოპო*, *კამპო დე ალიკანტე* და *კოსტა ბლანკა* — შემოიერთა ვალენსიის სამეფომ, რაც ოფიციალურად დადასტურდა ტორელასისა (1304) და ელჩეს (1305) ხელშეკრულებებით.

## სქოლიო 
კატეგორია:რეკონკისტა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
ენდოკარდიტი

**ენდოკარდიტი** —  წარმოადგენს გულის შიდა ამომფენი გარსის (ენდოკარდიუმი) ინფექციას.

ენდოკარდიტი ვითარდება ძირითადად მაშინ, როდესაც ბაქტერია ან ინფექციის სხვა წყარო სხეულის ნებისმიერი წერტილიდან, როგორიცაა მაგალითად პირის ღრუ, გადადის სისხლში და ხვდება გულის დაზიანებულ ადგილას. სამედიცინო ჩარევის გარეშე ენდოკარდიტს შეუძლია დააზიანოს გულის სარქველები და გამოიწვიოს სიცოცხლისთვის საშიში გართულებები. ენდოკარდიტის მკურნალობა მოიცავს ანტიბიოტიკებს და ზოგიერთ შემთხვევაში ქირურგიულ ჩარევას.

ენდოკარდიტი იშვიათია ჯანმრთელი გულის მქონე პაციენტებში. ენდოკარდიტის რისკი იმატებს დაზიანებული სარქვლების, ხელოვნური სარქვლების ან გულის სხვა დაავადებების პირობებში.

## გამომწვევი მიზეზები 
ნორმალურ პირობებში სისხლში ბაქტერიები არ უნდა არსებობდეს. თუმცა, კანის, პირის ღრუს ამომფენი გარსის ან ღრძილების დაზიანებამ (რომელიც ზოგჯერ ღეჭვის ან კბილების გახეხვის დროსაც კი ვითარდება) შეიძლება ბაქტერიების სისხლში მოხვედრა გამოიწვიოს. ბაქტერიების სისხლში შეღწევა მოსალოდნელია ინფექციური გინგივიტის (ღრძილების ანთება), მცირე ზომის კანის ინფექციის ან სხეულის რომელიმე ნაწილის ინფექციის დროს.

ბაქტერიის სისხლში გადასვლა შესაძლებელია გარკვეულმა ქირურგიულმა, სტომატოლოგიურმა და სამედიცინო პროცედურებმაც გამოიწვიოს. იშვიათად, გულზე ღია ოპერაციის ან გულის სარქვლების შეცვლის დროს, ბაქტერია შეიძლება პირდაპირ გულში მოხვდეს. დაუზიანებელი გულის სარქვლების მქონე ჯანმრთელ პირებში სისხლის თეთრი უჯრედები (ლეიკოციტები) და იმუნური სისტემა ებრძვის და ანადგურებს ბაქტერიებს. პათოლოგიური სარქვლების შემთხვევაში, ბაქტერია შეიძლება დაზიანებული სარქვლის ზედაპირზე გაიჭედოს, შემდეგ ენდოკარდიუმზე „დასახლდეს“ და გამრავლება დაიწყოს. სეფსისის დროს, რომელიც სისხლის მძიმე ინფექციას წარმოადგენს, სისხლის ნაკადში დიდი რაოდენობით ბაქტერიები ხვდება. როდესაც სისხლში ბაქტერიების რაოდენობა გარკვეულ დონემდე იზრდება, შეიძლება ენდოკარდიტი განვითარდეს, მათ შორის ნორმალური სარქვლების მქონე პირებში.

თუ ინფექციური ენდოკარდიტის განვითარების მიზეზი ნარკოტიკული ნივთიერებების ვენაში  ინექცია ან ვენის კათეტერის ხანგრძლივი გამოყენებაა, უმეტესად სამკარიანი სარქველი ზიანდება (რომელიც იხსნება მარჯვენა წინაგულიდან მარჯვენა პარკუჭში). ენდოკარდიტის სხვა შემთხვევებში, როგორც წესი, მიტრალური სარქველი, ან აორტული სარქველი ინფიცირდება.

## ენდოკარდიტის სიმპტომები 
* დაღლილობა
* შეცვლილი ან ახალი გულის შუილი, რომელიც წარმოადგენს გულის ტონს, რომელსაც სისხლი გულში გავლისას წარმოქმნის
* შეშუპება ფეხებში, მუცელში ან ტერფებში
* ბაქტერიული ენდოკარდიტი
* კუნთების და სახსრების ტკივილი
* არანორმალური გულისცემა
* ქოშინი
* გრიპის მსგავსი სიმპტომები, როგორიცაა შემცივნება და ცხელება
* მკერდის ტკივილი სუნთქვისას

## რესურსები ინტერნეტში
*ენდოკარდიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
ადმინისტრაციული ცენტრი

[300px|მინი|[ევიან-ლე-ბენი, ევიან-ლე-ბენის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ზემო სავოია, საფრანგეთი]]
**ადმინისტრაციული ცენტრი** — რეგიონული ადმინისტრაციისა თუ ადგილობრივი მთავრობის ადგილსამყოფელი, ან საოლქო ქალაქი, ან ის ადგილი, სადაც რეგიონის ცენტრალური ადმინისტრაცია მდებარეობს.

იმ ქვეყნებში, სადაც ფრანგული ადმინისტრაციული ენაა, როგორიცაა ბელგია, ლუქსემბურგი, შვეიცარია და მრავალი აფრიკული ქვეყანა, chef-lieu (სიტყვასიტყვით „მთავარი ადგილი“ ან „ძირითადი ადგილი“) არის ქალაქი, რომელიც ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ყველაზე მნიშვნელოვანია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ადმინისტრაციული ცენტრის განმარტება

კატეგორია:ადმინისტრაციული დაყოფა
ნანოსფერო

**ნანოსფერო** — ნანოსტრუქტურის ტიპი ან კლასი, რომელიც შედგება პოლიმერული მასალისგან დამზადებული მატრიცისგან - რაც გავრცელებულია როგორც ორგანულ, ასევე არაორგანულ მასალებში. ისინი არ არიან აუცილებლად სფერული ფორმის.  ნანოინჟინერიის კონტექსტში, ისინი ზოგადად იყოფა ორ კატეგორიად: მაგნიტური ნანოსფეროები და იმუნური ნანოსფეროები, და მათი ზომა შეიძლება მერყეობდეს 10-დან 200 ნმ-მდე.
## სტრუქტურა 
მაგნიტური ნანოსფეროები ძირითადად არაორგანულია და მათი მანიპულირება მაგნიტური ველის გამოყენებით მარტივია. მათი მასის გათვალისწინებით, მათ აქვთ ძალიან მაღალი ზედაპირის ფართობი და გაჯერების მაგნიტიზაცია. ეს ნიშნავს, რომ მათ აქვთ პოტენციალი, გამოიყენონ სხვადასხვა გზით, მათ შორის იონური გაცვლის გამოყოფით, წამლების მიწოდებით, მიზნობრივი გენოთერაპიისა და მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიით.  ისინი შეიძლება იყოს ღრუ და შევსებული მოლეკულებით - მაგალითად, სიმსივნეს საწინააღმდეგო პრეპარატებით - ორგანიზმში ნემსის ან სხვა საშუალებებით შესაყვანად. მიწოდების ეს მეთოდი თავიდან აგაცილებთ გაცილებით ინვაზიურ ქირურგიას, ხოლო ნანოსფეროებში არსებული ფორები საშუალებას აძლევს მათ ეფექტურად მიაწოდონ უჯრედები ან იმოქმედონ როგორც მიკრორეაქტორები.

იმუნური ნანოსფეროები შექმნილია იმუნური პასუხის გამოსაწვევად, როგორც ადაპტური, ასევე თანდაყოლილი, ორგანიზმში სპეციფიკური ნუკლეოტიდების, მაგალითად, CpG ოლიგოდეოქსინუკლეოტიდების მიწოდებით. შესაძლოა, ისინი გაძლიერებული დისპერსიულობითა და ხსნადობით იყოს შექმნილი.
## ბუნებაში 
ნანოსფეროები ბუნებაში გვხვდება, მაგალითად, კბილის მინანქრის ამელოგენინის ცილებში და ზოგიერთ მცენარეში, მაგალითად, ედელვაისის ფოტონურ კრისტალებში.
## ლიტერატურა 
*
* 
* 
* 
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:ნანოტექნოლოგია
360 (სიმღერა)

**360** — ინგლისელი მომღერალ ჩარლი XCX-ის სიმღერა. იგი გამოვიდა 2024 წლის 10 მაისს, Atlantic Records-ის მეშვეობით, როგორც მისი მეექვსე სტუდიური ალბომის, **"Brat"**, მეორე სინგლი. მინიმალისტური ელექტროპოპის და ჰაიპერპოპის სტილში შექმნილი (პროდიუსერები A. G. Cook და Cirkut) სიმღერის ქედმაღალი, ირონიული ტექსტი ეხება შემსრულებლის მუსიკალურ კარიერას, მის მნიშვნელობას მუსიკალურ ინდუსტრიაში, ასევე საუბრობს მის მეგობრებზე - ჯულია ფოქსი და გაბრიეტი. სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში  მონაწილეობენ ინტერნეტ-სელიებრიტები, მოდელები და მსახიობები, მათ შორის ჯულია ფოქსი, გაბრიეტი, რეიჩელ სენოტი და კლოე სევინი. ვიდეო იწყება სცენით, სადაც ისინი ვახშმობენ და ეძებენ "ახალ ცეცხლოვან ინტერნეტ გოგონას".

"360" კრიტიკოსების მიერ აღიარებული იქნა ჰარმონიულობის და მემორაბილური ფრაზების გამო (მათ შორის, ''"I'm so Julia"*, რომელიც ინტერნეტ-მიმებსა და მერჩენდაიზინგში გამოიყენებოდა). სიმღერა ნომინირებული იყო გრემის ჯილდოზე "წლის ჩანაწერის" კატეგორიაში. მისმა მუსიკალურმა ვიდეომ მიიღო *UK Music Video Award* "წლის ვიდეოს" ნომინაციაში, ასევე იყო ნომინირებული *MTV Video Music Awards, MTV Europe Music Awards'' და გრემიზე "საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოსთვის". "360" მოხვდა ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის #11 პოზიციაზე, ირლანდიის ჩარტში #11-ად და Billboard Hot 100-ში #41-ად.

## იხილეთ აგრეთვე
* Brat (ალბომი)
* Charli XCX
## რესურსები ინტერნეტში
* The 10 best songs of 2024
* Charli XCX Shares New Song '360': Listen
* Charli XCX Finds a New 'Hot Internet Girl' in '360' Video with Chloë Sevigny, Julia Fox, Gabbriette and More

კატეგორია:მუსიკალური ნაწარმოებები
კატეგორია:ინგლისური მუსიკა
კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში
კატეგორია:სინგლები
კატეგორია:სინგლები თარიღის მიხედვით
კატეგორია:სინგლები წლის მიხედვით
კატეგორია:Atlantic Records-ის სინგლები
კატეგორია:სინგლები ლეიბლის მიხედვით
Talk Talk (სიმღერა)

**Talk Talk** — ინგლისელი მომღერალი ჩარლი XCX-ის სიმღერაა. იგი პირველად 2024 წლის 7 ივნისს გამოვიდა, როგორც მისი მეექვსე სტუდიური ალბომის *Brat*-ის მეხუთე კომპოზიცია და დაწერილია მისი მეუღლის, ჯორჯ დენიელის შესახებ. სიმღერის ბალეარიკ ჰაუსის სტილში განახლებული რემიქსი, რომელშიც ავსტრალიელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი, ტროი სივანი მონაწილეობს, და ჟღერს დუა ლიპას ვოკალი, 2024 წლის 12 სექტემბერს სინგლის სახით გამოვიდა ალბომიდან - ''Brat and It's Completely Different but Also Still Brat*. ეს ჩარლი XCX-ისა და სივანის მესამე თანამშრომლობაა.

**Brat**-ზე არსებული *„Talk Talk“''-ის თავდაპირველი ვერსია დაწერილია ჩარლი XCX-ის, პროდიუსერების, A. G. Cook-ისა და Hudson Mohawke-ის მიერ და ალბომთან ერთად გამოცემულია Atlantic Records-ის მეშვეობით, 2024 წლის 7 ივნისს. ორიგინალი აღწერილია, როგორც სინთპოპ და ევროდენს ჟანრის ტრეკი. 

## ჩარტები 
### კვირის განმავლობაში 
### თვის განმავლობაში 
## იხილეთ აგრეთვე
* Brat (ალბომი)
* Charli XCX
## რესურსები ინტერნეტში
* Track Review: Talk Talk // Charli XCX ft. Troye Sivan and Dua Lipa

## სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ნაწარმოებები
კატეგორია:ინგლისური მუსიკა
კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში
კატეგორია:სინგლები
კატეგორია:სინგლები თარიღის მიხედვით
კატეგორია:სინგლები წლის მიხედვით
კატეგორია:Atlantic Records-ის სინგლები
კატეგორია:სინგლები ლეიბლის მიხედვით
იავნანა (რომანი)

**იავნანა** '*( ფრანგ. *Chanson douce;'''* *აშშ-ში გამოიცა სათაურით ,,იდეალური ძიძა" **)*** - მაროკოული წარმოშობის ფრანგი მწერლის, ლეილა სლიმანის, მეორე რომანი. გამოქვეყნდა 2016 წელს და ამავე წელს მოიპოვა საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო, **გონკურის პრემია**. 

ნაწარმოები ეფუძნება რეალურ ისტორიას. 

## სიუჟეტი 
(ყურადღება! ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები).

მირიამი, ორი მცირეწლოვანი შვილის დედა, ქმრის სურვილის საწინააღმდეგოდ გადაწყვეტს თავისი კარიერის გაგრძელებას იურიდიულ ფირმაში. შესაბამისად, შეძლებულ პარიზელ წყვილს სასწრაფოდ ესაჭიროება ძიძა. ისინი ხვდებიან ლუიზს, ერთი შეხედვით, მოკრძალებულ, მშვიდ, თავაზიან ქვრივს, რომელსაც ბავშვების მიმართ უცნაური სიყვარული აქვს. ის ყოველგვარი ჩივილის გარეშე მუშაობს გვიანობამდე, იდეალურად ალაგებს სახლს, ბავშვების დაბადების დღეებზე არაჩვეულებრივ წვეულებებს აორგანიზებს... მაგრამ მალე პოლისა და მირიამის ოჯახური იდილია ირღვევა. 

სლიმანის თქმით, ნაწარმოები შთაგონებულია 2012 წელს ნიუ-იორკში ძიძის მიერ მოკლული მცირეწლოვანი ბავშვების, ლეო და ლუსია კრიმების, რეალური შემთხვევით. 
## ფონი 
*„იავნანა* “ სლიმანის მეორე რომანია.    2018 წლის იანვრისთვის ის 18 ენაზე იყო თარგმნილი და კიდევ 17 ენაზე იგეგმება თარგმნა.   ნაწარმოების ორიგინალი სახელწოდებაა *„Chanson douce“*, დიდ ბრიტანეთში ითარგმნა, როგორც *„იავნანა“*, ხოლო აშშ-ში *- ,,იდეალური ძიძა.*   კრიტიკოსებმა ის *'გილიან ფლინის                   „*გაუჩინარებულ ქალს“*'''  შეადარეს. ლუსი სქოულზმა ნაწარმოები აღწერა, როგორც „ფსიქოლოგიური თრილერი, რომელიც მკითხველის გაოცებას გამოიწვევს“. 

## ეკრანიზაცია 
2019 წელს რეჟისორმა ლუსი ბორლეტომ გადაიღო წიგნის ეკრანიზაცია, რომელშიც მთავარ როლებს კარინ ვიარი, ლეილა ბეკთი და ანტუან რენარცი ასრულებენ.  

## ბიბლიოგრაფია 
https://www.goodreads.com/book/show/35437614-lullaby https://www.goodreads.com/book/show/35437614-lullaby

https://sulakauri.ge/wignebi/iavnana/
აფრიკული ფრანკი

[მინი|450px|გამოყენება:  [დასავლეთაფრიკული ფრანკი (XOF)  ცენტრალურაფრიკული ფრანკი (XAF)]]
**აფრიკული ფრანკი** — ორი ვალუტის სახელწოდება, რომელსაც იყენებს 210 მილიონი ადამიანი (2023 წლის მონაცემებით) თოთხმეტ აფრიკულ ქვეყანაში: დასავლეთი აფრიკის ფრანკი, რომელიც გამოიყენება რვა დასავლეთ აფრიკულ ქვეყანაში, და ცენტრალური აფრიკის ფრანკი, რომელიც გამოიყენება ექვს ცენტრალურ აფრიკულ ქვეყანაში. ISO ვალუტური კოდებია XOF დასავლეთ აფრიკული ფრანკისთვის და XAF ცენტრალურ აფრიკული ფრანკისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ვალუტას ჩვეულებრივ აფრიკულ ფრანკს უწოდებენ და (ამჟამად) აქვთ ერთნაირი ღირებულება, ისინი ურთიერთშეცვლადი არ არის. ამიტომ ეს არ არის საერთო მონეტარული ზონა, არამედ არის ორი დაკავშირებული ზონა.

ორივე ფრანკს აქვს ფიქსირებული გაცვლითი კურსი ევროსთან, რაც გარანტირებულია საფრანგეთის მიერ: €1 = 655.957 ფრანკს. ამ კონვერტაციის გარანტიის უზრუნველსაყოფად, წევრი ქვეყნები ვალდებული იყვნენ თავიანთი სავალუტო რეზერვების ნახევარი ჩაეტანათ საფრანგეთის ხაზინაში, მაგრამ ეს მოთხოვნა გაუქმდა 2019 წელს (ძალაში შევიდა 2021 წელს) დასავლეთ აფრიკული ფრანკისთვის. ეს მოთხოვნა უცვლელი რჩება ცენტრალურ აფრიკული ფრანკისთვის, რომელიც არ განახლდა 2019 წელს (რეფორმა შეეხებოდა მხოლოდ დასავლეთ აფრიკულ ფრანკს). ამ ვალუტებს აკრიტიკებენ აფრიკელი წევრი სახელმწიფოების სუვერენიტეტის შეზღუდვისთვის, რაც ფაქტობრივად მათ მონეტარულ პოლიტიკას ევროპის ცენტრალური ბანკის ხელში აქცევს. სხვები კი ამტკიცებენ, რომ აფრიკული ფრანკის მომხმარებელი ქვეყნები ყველა თანასწორია და რომ ფრანკი „ხელს უწყობს ფრანკის ზონის წევრი ქვეყნების ეროვნული ვალუტების სტაბილიზაციას და მნიშვნელოვნად აადვილებს ექსპორტისა და იმპორტის ნაკადებს საფრანგეთსა და წევრ ქვეყნებს შორის“.

2019 წლის 22 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ დასავლეთ აფრიკული ვალუტა განახლდებოდა და შეიცვლებოდა დამოუკიდებელი ვალუტით, რომელსაც ეკო დაერქმეოდა. 2020 წლის მაისში საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეა დათანხმდა დასავლეთ აფრიკული ფრანკში საფრანგეთის ჩართულობის დასრულებას, მათ შორის სავალუტო რეზერვების ჩატანების მოთხოვნების გაუქმებას, რაც ხელს შეუწყობდა ეკოზე გადასვლას. მიუხედავად 2020 წლის ბოლოს მონეტარული კავშირის შექმნის პირველადი გეგმებისა, შეფერხებებმა, მათ შორის COVID-19-ის პანდემიამ, გლობალურმა გეოპოლიტიკურმა განუსაზღვრელობამ და კრიტერიუმების დაუკმაყოფილებლობამ გამოიწვია არაერთხელ გადადება, მეხუთე გაშვების სამიზნე თარიღი კი 2027 წლის ივლისშია დანიშნული.

## იხილეთ აგრეთვე
*დასავლეთაფრიკული ფრანკი
*ცენტრალურაფრიკული ფრანკი

## რესურსები ინტერნეტში
***History of the CFA franc**
*Franc zone information at Banque de France  
*Decision of the Council of Europe on 23 November 1998 regarding the CFA and Comorian francs
*"For better or worse: the euro and the CFA franc", Africa Recovery, Department of Public Information, United Nations (April 1999)

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ეკონომიკა
2I/ბორისოვი

**2I/ბორისოვი** (), ყოფილი *C/2019 Q4 (Borisov)*, *gb00234* — პირველი დაკვირვებული მოხეტიალე კომეტა და მეორე ოფიციალურად დადასტურებული ვარსკვლავთშორისი ობიექტი ომუამუას შემდეგ.  ის აღმოაჩინა ყირიმელმა მოყვარულმა ასტრონომმა და ტელესკოპების შემქმნელმა გენადი ბორისოვმა 2019 წლის 29 აგვისტოს UTC (ადგილობრივი დროით 30 აგვისტო).

2I/ბორისოვს აქვს ჰელიოცენტრული ორბიტალური ექსცენტრისიტეტი 3.36 და არ არის დაკავშირებული მზესთან. კომეტამ მზის სისტემის ეკლიპტიკა გაიარა 2019 წლის ოქტომბრის ბოლოს და მზესთან ყველაზე ახლოს მივიდა 2 ასტრონომიული ერთეულით ოდნავ მეტ მანძილზე 2019 წლის 8 დეკემბერს. კომეტამ დედამიწასთან ყველაზე ახლოს 2019 წლის 28 დეკემბერს გაიარა. 2019 წლის ნოემბერში იელის უნივერსიტეტის ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ კომეტის კუდი დედამიწაზე 14-ჯერ დიდი იყო და განაცხადეს: „დიდების გრძნობაა იმის გაცნობიერება, თუ რამდენად პატარაა დედამიწა სხვა მზის სისტემიდან ჩამოსული ამ სტუმრის გვერდით“.

## სქოლიო
002
Sympathy Is a Knife (სიმღერა)

**Sympathy Is a Knife** — ინგლისელი მომღერალ ჩარლი XCX-ის სიმღერა, რომელიც მის მეექვსე სტუდიურ ალბომში *Brat* შევიდა. ალბომი Atlantic Records-ის მიერ გამოვიდა. ჩარლი XCX-მა სიმღერა ფინ კეანთან ერთად დაწერა, ხოლო ჯონ შეივმა დამატებითი სიმღერის ტექსტი შექმნა. ეს სინთპოპ-ტრეკი სინთეზატორებით და ვოკოდერით დამუშავებული ვოკალით ხასიათდება და თემატურად თვითშედარებას, პარანოიას, უსაფრთხოების ნაკლებობასა და სუიციდალურ აზრებს ეხება.

სიმღერის გამოშვების შემდეგ, ფანებმა დაიწყეს ვარაუდები რომ იგი ტეილორ სვიფტზე და მის ურთიერთობაზე  იყო დაწერილი, *The 1975*-ის წევრ მეტი ჰილისთან. ეს ვარაუდები განსაკუთრებით გაძლიერდა, როდესაც ტეილორმა თავისი ალბომის, *The Tortured Poets Department (2024),* გახსნიდან ერთი კვირის შემდეგ ბრიტანეთში ხელახლა გამოუშვა, რამაც *Brat*-ს ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში პირველ ადგილზე ასვლაში ხელი შეუშალა. ამის შემდეგ, ჩარლი XCX-ის დიჯეის სეტის მსმენელებმა სან-პაულუში "Taylor is dead!" („ტეილორი მკვდარია!“) დაიძახეს, რაც მომღერალმა გააკრიტიკა. მოგვიანებით მან უარყო სიმღერის ტეილორ სვიფტთან დაკავშირებული თეორიები და განმარტა, რომ იგი შფოთვას, გაურკვევლობასა და სიტუაციურ თვითეჭვზე იყო დაფუძნებული. შემდეგში, სვიფტმა ჩარლი XCX *Vulture*-თან ინტერვიუში შეაქო.

2024 წლის 11 ოქტომბერს გამოვიდა სიმღერის რემიქსი არიანა გრანდესთან ერთად, რომელიც ''Brat and It's Completely Different but Also Still Brat* რემიქსების ალბომში შევიდა. ორიგინალისგან განსხვავებით, რემიქსი საზოგადოების თვალში ყოფნის სირთულეებს ეხება. რემიქსმა, ისევე როგორც ორიგინალმა, კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა. მრავალმა გამოცემამ რემიქსი ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ნამუშევრად მიიჩნია, ხოლო ორიგინალი *Consequence*-ის 2024 წლის საუკეთესო სიმღერების სიაში მოხვდა. ორივე ვერსიამ სხვადასხვა ქვეყნის ჩარტებში მოიპოვა ადგილი, ხოლო ორიგინალმა Music Canada (MC)-სგან ოქროს სერტიფიკატი მიიღო. ჩარლი XCX-მა სიმღერა 2024-2025 წლების თავის *Sweat* ტურნეს სეტლისტში ტროი სივანთან ერთად შეიტანა, ხოლო 2024 წლის ნოემბერში იგი *Saturday Night Live''-ზე შეასრულა.
## იხილეთ აგრეთვე
* Brat (ალბომი)
* Charli XCX
## რესურსები ინტერნეტში
* Sounds Like Charli XCX Wasn't Rooting for Taylor and Matty
* Grande and Charli XCX's "Sympathy Is a Knife" Remix Is a Response to Public Scrutiny
* Charli XCX's New Album 'Brat': Everything To Know, Including The Release Date, Tracklist & More
## სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ნაწარმოებები
კატეგორია:ინგლისური მუსიკა
კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში
კატეგორია:სინგლები
კატეგორია:სინგლები თარიღის მიხედვით
კატეგორია:სინგლები წლის მიხედვით
კატეგორია:Atlantic Records-ის სინგლები
კატეგორია:სინგლები ლეიბლის მიხედვით
დასავლეთაფრიკული ფრანკი

**დასავლეთაფრიკული ფრანკი** () —  ვალუტა, რომელსაც იყენებს რვა დამოუკიდებელი სახელმწიფო დასავლეთ აფრიკაში, რომლებიც ქმნიან დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკურ და სავალუტო კავშირს (UEMOA): ბენინი, ბურკინა-ფასო, კოტ-დ'ივუარი, გვინეა-ბისაუ, მალი, ნიგერი, სენეგალი და ტოგო. ამ რვა ქვეყანას 2014 წელს ჰყავდა 105,7 მილიონი მოსახლეობა და კომბინირებული მთლიანი შიდა პროდუქტი შეადგენდა 128,6 მილიარდ აშშ დოლარს 2018 წლის მდგომარეობით.

აბრევიატურა CFA ნიშნავს Communauté Financière Africaine (აფრიკული ფინანსური საზოგადოება). ვალუტას უშვებს დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ცენტრალური ბანკი, რომელიც მდებარეობს დაკარში, სენეგალი. ფრანკი ნომინალურად იყოფა 100 სანტიმად, მაგრამ არცერთი მონეტა ან ბანკნოტი სანტიმებში არ გამოუშვებულა. CFA ფრანკის ბანკნოტების წარმოებას შამალიერში საფრანგეთის ბანკი 1945 წელს მისი დაარსების დღიდან ახორციელებს.

ცენტრალურაფრიკული ფრანკი ტოლფასიანია დასავლეთ აფრიკის CFA ფრანკისა და მიმოქცევაშია რამდენიმე ცენტრალურ აფრიკულ სახელმწიფოში. ორივეს ჩვეულებრივ CFA ფრანკად ან აფრიკულ ფრანკად მოიხსენიებენ.

2019 წლის დეკემბერში გამოცხადდა, რომ დასავლეთ აფრიკის CFA ფრანკი რეფორმირდება, რაც მოიცავს მისი სახელის შეცვლას (უწოდებენ ეკოს) და საფრანგეთის როლის შემცირებას ვალუტაში. დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ფართო ეკონომიკური თანამეგობრობა (ECOWAS), რომლის წევრებიც არიან UEMOA-ს წევრები, გეგმავს საკუთარი საერთო ვალუტის დანერგვას წევრი ქვეყნებისთვის, რომლისთვისაც სახელწოდებად ეკო ფორმალურად მიიღესი. მეხუთე სამიზნე დაწყების თარიღად განისაზღვრა 2027 წლის ივლისი.

## იხილეთ აგრეთვე
* აფრიკული ფრანკი
* ცენტრალურაფრიკული ფრანკი

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ეკონომიკა
ფრანცისკო მარტინესი (ანთროპოლოგი)

მინი|ფრანცისკო მარტინესი
**ფრანცისკო მარტინესი** (დ. 1982, მურსია) — ესპანელი ანთროპოლოგი. მუშაობს მატერიალური კულტურის თანამედროვე საკითხებზე ეთნოგრაფიული კვლევის საშუალებით. მის კვლევას მიენიჭა სოციალურ ანთროპოლოგთა ევროპული ასოციაციის „ადრეული კარიერის პრიზი“. ცნობილია კრიტიკული შეხედულებებითა და ექსპერიმენტული სტილით.

მარტინესს აქვს ესტონეთში, საქართველოსა და პორტუგალიაში პოლიტიკური ურთიერთობების სწავლის 15-წლიანი ეთნოგრაფიული გამოცდილება. ამჟამად მუშაობს მურსიის უნივერსიტეტში.

არის ოთხი მონოგრაფიის, რომანის, რამდენიმე რედაქტირებული ქვეთავისა და ჟურნალის სტატიების ავტორი.

მონაწილეობს სხვადასხვა საერთაშორისო საბჭოებში; მისი ეთნოგრაფიული კვლევის ფარგლებში, მისივე კურატორობით, მოეწყო რამდენიმე გამოფენა.

ჰყავს ვაჟი, რეი და ცხოვრობს ესტონეთსა და ესპანეთში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანელი ანთროპოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1981
3I/ATLAS

მინი|3I/ATLAS
**3I/ATLAS**, *C/2025 N1 (ATLAS)*, ყოფილი *A11pl3Z* — ვარსკვლავთშორისი ობიექტი, რომელიც აღმოჩენილ იქნა 2025 წლის 1 ივლისს, ტელესკოპების სისტემა ATLAS-ის სადგურის მიერ რიო ჰურტადოში, როდესაც ის მზიდან 4.5 ასტრონომიული ერთეულით (670 მილიონი კმ) იყო დაშორებული და მოძრაობდა 61 კმ/წმ ფარდობითი სიჩქარით. ის მზის გარშემო მოძრაობდა ჰიპერბოლურ ტრაექტორიაზე 6.11±0.09 ორბიტალური ექსცენტრისიტეტით. ეს არის მესამე ვარსკვლავთშორისი ობიექტი, რომელმაც დადასტურებულად გაიარა მზის სისტემაში, 1I/ოუმუამუას და 2I/ბორისოვის შემდეგ.

3I/ATLAS-ის ბირთვის ზომა გაურკვეველია, რადგან ის აქტიური კომეტაა, რომელიც გარშემორტყმულია ამრეკლავი მტვრის გარსით. 3I/ATLAS პერიჰელიონში მოვა 2025 წლის 29 ოქტომბერს, მზიდან 1.35 ± 0.01 ასტრონომიული ერთეულის (202.0 ± 1.5 მილიონი კმ) მანძილზე.
}}

## სქოლიო
003
ცენტრალურაფრიკული ფრანკი

**დასავლეთაფრიკული ფრანკი** () — ვალუტა ექვს დამოუკიდებელ ცენტრალური აფრიკაის სახელმწიფოში: კამერუნი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა, ჩადი, კონგოს რესპუბლიკა, ეკვატორული გვინეა და გაბონი. ამ ექვს ქვეყანას 2020 წელს ჰყავდა 55,2 მილიონი მოსახლეობა და კომბინირებული მთლიანი შიდა პროდუქტი იყო 100 მილიარდ აშშ დოლარზე მეტი (2021 წლის მდგომარეობით).

CFA თავდაპირველად ნიშნავდა Colonies françaises d'Afrique („საფრანგეთის კოლონიები აფრიკაში“); ამ სახელმწიფოების დამოუკიდებლობის შემდეგ, მისი სახელი შეიცვალა Communauté financière africaine-ად („აფრიკული ფინანსური საზოგადოება“). ვალუტას ცენტრალური აფრიკის ეკონომიკური და ვალუტური თანამეგობრობის (CEMAC; Communauté Économique et Monétaire de l'Afrique Centrale) წევრებისთვის უშვებს ცენტრალური აფრიკის ქვეყნების ბანკი (BEAC; Banque des États de l'Afrique Centrale), რომელიც მდებარეობს იაუნდეში, კამერუნი. ფრანკი ნომინალურად იყოფა 100 სანტიმად, მაგრამ სანტიმის ღირებულების მონეტები არ გამოუშვებულა. CFA ფრანკის ბანკნოტების წარმოება შამალიერში, საფრანგეთის ბანკის მიერ, ხორციელდება მისი შექმნის დღიდან 1945 წლიდან.

რამდენიმე დასავლეთ აფრიკულ სახელმწიფოში მიმოქცევაშია დასავლეთაფრიკული CFA ფრანკი, რომელიც ტოლფასია ცენტრალური აფრიკის CFA ფრანკისა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* აფრიკული ფრანკი
* დასავლეთაფრიკული ფრანკი

## რესურსები ინტერნეტში
* [https://web.archive.org/web/20100310151637/http://www.cemac.int/ ]  (Official Site of the Economic and Monetary Community of Central Africa)
* Central African CFA franc Banknotes

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ეკონომიკა
პომპონიო ამიდანო

**ჯულიო ჩეზარე ამიდანო** ( 1560-იანები —  1630) — იტალიელი მხატვარი, მუშაობდა გვიანდელი რენესანსის სტილში. ხანდახან მოიხსენიება **პომპონიო ამიდანოს** სახელით (სავარაუდოდ იმიტომ, რომ ის ან პომპონიო ალეგრიში ეშლებათ, ან ამ უკანასკნელის მოსწავლე იყო). სხვა თეორიების თანახმად მას ფრანჩესკო მაცოლა (პარმიჯანინო) ასწავლიდა. მისი ბიოგრაფიის დიდი ნაწილი დაკარგულია. სავარაუდოდ პარმაში დაიბადა და იქვე, შავი ჭირით დაიღუპა.

## სქოლიო
*

კატეგორია:დაბადებული 1560-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1630
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი მხატვრები
ჰექსაგონი

მინი|წესიერი ექვსკუთხედი (ჰექსაგონი)
**ექვსკუთხედი** ან **ჰექსაგონი** ( და ) — მრავალკუთხედი, რომლის გვერდების რიცხვია ექვსი. სწორი ექვსკუთხედის შიდა კუთხეების ჯამი 720°-ია.

:  \sum {\alpha =}(n - 2) \cdot 180^\circ = 4 \cdot 180^\circ = 720^\circ

## რესურსები ინტერნეტში
*Hexagon — polytope.miraheze.org

კატეგორია:მრავალკუთხედები
ტომასო ბონა

*, სალოს ეკლესია.]]
**ტომასო ბონა** (XVI საუკუნის მეორე ნახევარი) — რენესანსის პერიოდის იტალიელი მხატვარი, უმეტესად მუშაობდა ბრეშაში. 

შეასრულა *„მაგდალინელი“* ბრეშას ხარების ეკლესიისათვის; ნამუშევრის სტილში ტინტორეტოს გავლენა იგრძნობა. 1577 წელს, პიეტრო მარონესთან ერთად, სან-პიეტროს ძველი კათერდალის ნეფი მოხატა. ასევე იმუშავა *პალაცო-დელა-ლოჯიას* *სალა-დე-კონსიგლიროში'' (ხელმოწერილია 1588 წლის 18 ივლისს). მოხატა სანტა-მარია-დეი-მირაკოლის ეკლესია, ბრეშაში. გარდაიცვალა იმავე ქალაქში, 1614 წელს.
## ლიტერატურა
*
## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1614
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ნოპალა-დე-ვილიაგრანი

**ნოპალა-დე-ვილიაგრანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 948 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 341.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 49.7 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1826 წლის 15 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ნოპალა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13044.

## იხილეთ აგრეთვე
*იდალგოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იდალგოს შტატის მუნიციპალიტეტები
პაკულა

**პაკულის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იდალგოს შტატში, მექსიკის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 748 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 385.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 12.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იდალგოს შტატის შემადგენლობაში 1869 წლის 16 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პაკულა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 13047.

## იხილეთ აგრეთვე
*იდალგოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იდალგოს შტატის მუნიციპალიტეტები
დელტოიდი

thumb|250px|დელტოიდის თვისებები
thumb|right|300px|ნახაზზე მაცხნივ ამოზნექილი დელტოიდია, მარცხნივ — არაამოზნექილი
**დელტოიდი** () — ოთხკუთხედი, რომელშიც ორი მიმდებარე გვერდი ტოლია (პარალელოგრამისგან განსხვავებით, რომელშიც მოპირდაპირე გვერდები ტოლია); თუ მიმდებარე გვერდების უფრო დიდი წყვილი ზემოთ არის დახატული, ფიგურის კონტური წააგავს დიდი ბერძნული ასო Δ-ს. ადრეულ ლიტერატურაში მას ზოგჯერ რომბოისს უწოდებდნენ, მაგრამ თანამედროვე სიბრტყის გეომეტრიაში რომბოიდი ჩვეულებრივ განიხილება, როგორც პარალელოგრამი, რომელიც არ არის მართკუთხედი ან რომბი.

თუ დელტოიდის მოპირდაპირე გვერდების წყვილი ტოლია, მაშინ ის რომბია. თუ მოპირდაპირე გვერდების წყვილი და დელტოიდის ორივე დიაგონალი ტოლია, მაშინ დელტოიდი კვადრატია.

დელტოიდის დიაგონალები ურთიერთპერპენდიკულარულია. დიაგონალების გადაკვეთის წერტილი ერთ-ერთ მათგანს შუაზე ყოფს, ხოლო მეორე დიაგონალი არის კუთხის ბისექტრისა. ერთი დიაგონალი დელტოიდს ორ თანაბარ სამკუთხედად ყოფს, მეორე — ორ ტოლფერდა სამკუთხედად, თუ ის ამოზნექილია, და ასრულებს მას ტოლფერდა სამკუთხედით, რომელიც ტოლფერდა სამკუთხედამდე მიდის, თუ ის არაამოზნექილია.

ოთხკუთხედი, რომლის წვეროები ემთხვევა დელტოიდური გვერდების შუა წერტილებს, არის მართკუთხედი, რომლის გვერდები პარალელურია დელტოიდური დიაგონალების. კერძოდ, თუ ეს მართკუთხედი კვადრატია, მაშინ დელტოიდური დიაგონალები ტოლია, ხოლო საპირისპირო გვერდების შუა წერტილების დამაკავშირებელი სეგმენტები ერთმანეთის პერპენდიკულარულია.

წრე შეიძლება ჩაიწეროს ნებისმიერ ამოზნექილ დელტოიდში. გარდა ამისა, ამოზნექილი დელტოიდისთვის შეიძლება აგებული იყოს წრე, რომელიც ეხება ოთხივე გვერდის გაგრძელებას. თუ დელტოიდი არაამოზნექილია, მაშინ შეიძლება აგებული იყოს წრე, რომელიც ეხება ორ უფრო დიდ გვერდს და ორი პატარა გვერდის გაგრძელებას, და წრე, რომელიც ეხება ორ უფრო პატარა გვერდს და ორი დიდი გვერდის გაგრძელებას.

დელტოიდის ფართობი შეიძლება გამოისახოს დიაგონალების მეშვეობით
d_1 და d_2:
: S = \dfrac{d_{1}d_{2}}{2},
ანუ არათანაბარი გვერდების სიგრძეებით
\alpha:
: S={a b \sin\alpha},
ანუ არათანაბარი გვერდების სიგრძეებით და თანაბარ გვერდებს შორის კუთხეებით
\varphi_1 и \varphi_2:
: S = \dfrac{1}{2}a^2\sin \varphi_1 + \dfrac{1}{2}b^2\sin \varphi_2.
ფართობის ფორმულა არათანაბარი გვერდების სიგრძისა და ჩახაზული წრის რადიუსის გამოყენებით
r:
: S = \left(a+b\right)r.
ტარიგი:ღუზათუ დელტოიდის არათანაბარ გვერდებს შორის კუთხე სწორია, მაშინ მის გარშემო შეიძლება წრის (ჩახაზული დელტოიდის) აღწერა. ჩახაზული დელტოიდი თანაბარი დიაგონალებით არის კვადრატი.

## იხილეთ აგრეთვე
* მართკუთხა დელტოიდი

## რესურსები ინტერნეტში
* Kite — polytope.miraheze.org

## სქოლიო
კატეგორია:ოთხკუთხედები