სუძუმი ტონეგავა

**სუძუმი ტონეგავა** (ასევე **სუსუმუ ტონეგავა**, , ; გვარი. 1939 წლის 6 სექტემბერი, ნაგოია, იაპონია )  — იაპონელი გენეტიკოსი, მეცნიერი,  მოლეკულური ბიოლოგი, 1987 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში „ ანტისხეულების მრავალფეროვნების ფორმირების გენეტიკური პრინციპის აღმოჩენისთვის“. ბოლო დროს ის გადავიდა მეხსიერების ფორმირების უჯრედული მექანიზმების კვლევაზე. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
სუძუმი ტონეგავა დაიბადა 1939 წლის 6 სექტემბერს ნაგოიაში ( იაპონია ). დაამთავრა პრესტიჟული სკოლა ტოკიოში ( *ჰიბიას საშუალო სკოლა* ), ხოლო 1963 წელს — კიოტოს უნივერსიტეტი ( კიოტო ). მან დაიცვა სადოქტორო ხარისხი კალიფორნიის უნივერსიტეტში სან დიეგოში და მუშაობდა სოლკის ინსტიტუტში ( სან დიეგო ) 1975 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატის რენატო დულბეკოს ლაბორატორიაში. შემდეგ დაკავებული იყო  იმუნოლოგიური კვლევებით ბაზელის იმუნოლოგიის ინსტიტუტში  ( ბაზელი ).  ატარებდა ექსპერიმენტებს, რამაც აღმოჩენამდე მიიყვანა. 1981 წელს იგი გახდა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი, სადაც დააარსა  Picower Institute for Learning and Memory.

1992 წელს მეცნიერმა ხელი მოაწერა გაფრთხილებას კაცობრიობისადმი.  

## სამეცნიერო წვლილი 
ტონეგავა უფრო მეტად ცნობილი გახდა ადაპტაციურ იმუნურ სისტემაში გენეტიკური მექანიზმის აღმოჩენით. ორგანიზმის დასაცავად დიდი რაოდენობით შესაძლო ანტიგენებისგან  იმუნურ სისტემას შეუძლია წარმოქმნას მილიონობით სხვადასხვა ანტისხეული .  თითოეული ანტისხეული რომ ერთი გენით იყოს კოდირებული, საჭირო იქნებოდა მილიონობით გენი. ტონეგავამ გადაჭრა ეს პარადოქსი. ექსპერიმენტებში, რომელიც მან 1976 წელს დაიწყო, მეცნიერმა აჩვენა, რომ გენეტიკური მასალის შერწყმა შეიძლება ისე, რომ მან შეძლოს წარმოქმნას შესაძლო ანტისხეულების უზარმაზარი მასივი. თაგვის ემბრიონებიდან და ზრდასრული თაგვებიდან B უჯრედების დნმ-ის (ანტისხეულების სინთეზირებადი ლიმფოციტების ) შედარებით, მან აღმოაჩინა, რომ ზრდასრული B უჯრედების გენები გადაადგილდებიან,  ახდენდნენ რეკომბინირებას და იკვეთებიან, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ანტისხეულების ვარიაბელური ნაწილის დიდი მრავალფეროვნება (რაიონი, რომელიც სპეციალურად ცნობს და აკავშირებს  უცხო პროტეინს). შედეგად, იმუნურ სისტემას შეუძლია მოძებნოს ანტისხეულის აუცილებელი ვერსია, რომელიც დააკავშირებს ანტიგენს და დაიწყებს მის სინთეზს იმ რაოდენობით იწყებს, რაც აუცილებელია ორგანიზმში მოხვედრილი ინფექციის ჩასახშობად.

## პირადი ცხოვრება 
სუძუმი ტონეგავა  ცხოვრობს ბოსტონის მიდამოებში მეუღლესთან მაიუმი იოშინარი ტონეგავასთან ერთად, რომელიც მუშაობდა რეჟისორად/ინტერვიუერად NHK-ში (იაპონიის სამაუწყებლო კორპორაცია), ამჟამად არის თავისუფალი სამეცნიერო მწერალი. ტონეგავას ჰყავს სამი შვილი: ჰიდე ტონეგავა, ჰანა ტონეგავა და სატო ტონეგავა (გარდაცვლილი).

სუძუმი ტონეგავა ბოსტონ რედ სოქსის (Boston Red Sox)  გულშემატკივარია და  2004 წლის მსოფლიო სერიების ჩემპიონატზე გახსნა თამაში.  გამოვიდა მოედანზე და  გააკეთა სასტარტო დარტყმა. 

## Ჯილდოები 
* 1978 — Cloetta Prize 
* 1981 — ასახის პრემია
* 1982 — ლუიზა გროს ჰორვიცის პრემია
* 1983 — გაირდნერის საერთაშორისო პრემია *«For his discovery that antibody diversity is produced by somatic recombination and mutation of genes»* 
* 1984 — კულტურის ორდენი
* 1986 — რობერტ კოხის პრემია
* 1987 — ალბერტ ლასკერის პრემია ფუნდამენტური სამედიცინო კვლევებისთვის.
* 1987 — ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
* 1991 — სინტოსის გამოცემის სამეცნიერო პრემია 
* 2007  —  სამეცნიერო კვლევების უმაღლესი საბჭოს ოქროს მედალი.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კულტურის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები