open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საგურამოს ღვთისმშობელი

**საგურამოს ღვთისმშობელი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგურამოში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 300-400 მეტრზე, სასაფლაოზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9,6 X 5,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კუთხეებში და კარ-სარკმლების წირთხლებად შირიმის ქვაა გამოყენებული. მოგვიანებით ეკლესია შეუკეთებიათ: გადაუხურავთ ხის ნახევარწრიული კამარით, აღუდგენიათ კედლების ზედა ნაწილები, ლავგარდანი, გადაუკეთებიათ გრძივი კედლების სარკმლები, დასავლეთ კედელში გაუჭრიათ მრგვალი სარკმელი. შეკეთების დროს ნახმარია კვადრატული აგური. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთ ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ჩრდილოეთით პატარა სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთით, კედლის სისქეში - პატარა სადიაკვნე, რომელსაც აღმოსავლეთით პატარა თაღოვანი სარკმელი აქვს. თითო სარკმელია ეკლესიის დასავლეთ და გრძივ კედლებში. ინტერიერი შელესილია. შელესილობის ქვეშ მოხატულობის კვალი შეიმჩნევა.

ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან გვიანდელი მინაშენია. მისი სამხრეთ-აღმოსავლეთის კუთხე მომრგვალებულია, დანარჩენი კუთხეები სხვადასხვა დახრილობისაა. მინაშენის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ფართო თაღოვანი გასასვლელი, ხოლო სამხრეთ კედელში - ვიწრო შესასვლელი და მცირე სწორკუთხა სარკმელი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* საგურამოს ღვთისმშობელი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მესამე მაკედონური ომი

**მესამე მაკედონური ომი** — ომი მაკედონიასა და რომის იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 171-168 წლებში.

ძვ. წ. 179 წელს ფილიპე V-ის  სიკვდილის შემდეგ მისი ძე პერსევსი რომთან საომრად მზადებას შეუდგა. ჩაახშო მაკედონელ დიდებულთა ოპოზიცია, გააძლიერა ქვეყანა, შექმნა 40 ათას კაციანი ლაშქარი და კავშირი დაამყარა რომისადმი მტრულად განწყობილ ქვეყნებთან (მ. შ. კართაგენთანაც). რომის სენატმა ბრალი დასდო პერსევსს ზავის პირობების დარღვევაში და დაიწყო მესამე მაკედონური ომი, რომელიც თავდაპირველად მაკედონელების წარმატებებით მიმდინარეობდა, მაგრამ ბოლოს, 168 წელს პიდნასთან რომაელებმა მაკედონელები გაანადგურეს, პერსევსი გაიქცა, შემდეგ კი ტყვედ ჩავარდა. რომმა მაკედონიის ოკუპაცია მოახდინა, გააუქმა სამეფო ხელისუფლება და ქვეყანა 4 ოლქად დაყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუნიკური ომები
*მაკედონური ომები
*პირველი მაკედონური ომი
*მეორე მაკედონური ომი
*მეოთხე მაკედონური ომი

## ლიტერატურა
* Livy, History of Rome from Its Foundation: Rome and the Mediterranean (Books 42-45), Penguin Classics, Reprint edition, 1976; ISBN 978-0140443189
* Plutarch, Parallel Lives, The life of Aemilius, Loeb Classical Library, Vol 6, 1989; ISBN 978-0674991095

კატეგორია:მაკედონური ომები
ბიჭი ჩიბუხით

thumb|ბიჭი ჩიბუხით
**ბიჭი ჩიბუხით** () — უცნობი პარიზელი ბიჭის პორტრეტი, რომელიც დახატა 24 წლის პიკასომ *ბატო-ლავუარის* საერთო საცხოვრებელში 1905 წელს. ტილო ასახავს ბიჭს, რომელსაც მარცხენა ხელში ჩიბუხი უჭირავს, თავზე კი ყვავილებისგან დაწნული გვირგვინი ადევს. ის პიკასოს *ვარდისფერი პერიოდის* ერთ-ერთი უძვირფასესი ნიმუშია, რომელიც 2004 წელს სოთბის აუქციონზე იმ დროისთვის რეკორდულ ფასად - 104 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა ანონიმურმა მყიდველმა.  „ბიჭი ჩიბუხით“ შესრულებულია ზეთის საღებავით.

## სქოლიო 
კატეგორია:პაბლო პიკასოს ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1905 წლის ნახატები
სტეფან ელ შაარავი

**სტეფან ელ შაარავი** (; დ. 27 ოქტომბერი, 1992, სავონა) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს ჩინეთის სუპერლიგის გუნდ შანხაის „შენჰუაში“.

## საკლუბო კარიერა 
[thumb|მარცხნივ|ელ შაარავი (მარცხნივ) რობინიოსთან ერთად, [2012 წლის აგვისტო]]
სტეფან ელ შაარავი, მამა ეგვიპტელი, დედა იტალიელი. ფეხბურთით ლეჯინოს აკადემიაში დაკავდა, თუმცა მალევე ჯენოას ახალგაზრდულს შეუერთდა. მისი დებიუტი გენუის კლუბში 2008 წლის 21 დეკემბერს შედგა კიევოს წინააღმდეგ, რომელიც 1:0 მოიგეს. თუმცა მაგ სეზონში შაარავი მეტს აღარ გამოდიოდა მთავარ გუნდში და ახალგაზრდულ გუნდში გაუშვეს, სადაც ერთ-ერთი საუკეთესო იყო. 

2010 წელს იგი პადოვაში იჯარით გადავიდა სერია ბ-ში, სადაც თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი გაიტანა რეჯინას კარში.

2011 წლის ივნისს შაარავი მილანის ფეხბურთელი გახდა, თუმცა სეზონის სტარტზევე მუხლის ტრავმა მიიღო. მისი დებიუტი კი სან-პაულუზე ნაპოლის წინააღმდეგ შედგა, თუმცა მარცხით. პირველი გოლი მან მილანის ფორმით უდინეზეს გაუტანა, რომელშიც მისმა გუნდმა 1:1 ითამაში, იგი კი შეცვლაზე ალეშანდრო პატოს ნაცვლად გამოვიდა. 

2012-13 სეზონში შაარავიმ თავისი პირველი დუბლი შეასრულა კალიარის კარში. 3 ოქტომბერს კი პირველი გოლი გაიტანა ჩემპიონთა ლიგაზე ზენიტის კარში და ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა მილანის ისტორიაში რომელმაც ჩემპიონთა ლიგაზე გოლი გაიტანა.

27 ოქტომბერს თავის დაბადების დღეზე მან გოლი თავის ყოფილ კლუბს ჯენოას გაუტანა, რითაც გამარჯვება მოუტანა მილანელებს. ეს მისი მე-7 გოლი იყო ამ სეზონში. სეზონის სტარტზე მილანის კაპიტანი მასიმო ამბროზინი შეპირდა, რომ 7 გოლზე მეტის გატანის შემთხვევაში ზაფხულში  არდადეგებს დაუფინანსებდა. 

17 ნოემბერს სან-პაულუზე ნაპოლის წინააღმდეგ მან დუბლი შეასრულა და თავის გუნდს ქულა მოუტანა. 21 ნოემბერს კი ჩემპიონთა ლიგაზე მან ანდერლეხტის კარში გოლი გაიტანა და გუნდს გამარჯვებაში დაეხმარა.

## სანაკრებო კარიერა 
იტალიის 17 წლამდელ ნაკრებთან ერთად შაარავიმ 2009 წელს ევროპის ჩემპიონატი და მსოფლიო ჩემპიონატი ითამაშა. იტალიის 21 წლამდელებში კი დებიუტი უნგრეთის ნაკრებთან ჰქონდა. მთავარ გუნდში შაარავი 2012 წლის 15 აგვისტოს გამოჩნდა ინგლისთან ამხანაგურ მატჩში, ხოლო სადებიუტო გოლი კი მან საფრანგეთის ნაკრებს გაუტანა.

## მიღწევები 
### საკლუბო
;მილანი
* იტალიის სუპერთასი: 2011
;შანხაი შენჰუა
* ჩინეთის საფეხბურთო თასი: 2019

### სანაკრებო
;იტალია 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა FIGC-ზე 
* სტატისტიკა football.it-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი
კატეგორია:უეფა-ს კონფერენს ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფედერიკო მარკეტი

**ფედერიკო მარკეტი** (); დ. 7 თებერვალი, 1983, ბასანო დელ გრაპა, იტალია) — იტალიელი მეკარე, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიის სერია A-ს კლუბ „ჯენოასა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

## საკლუბო კარიერა 
მარკეტიმ პროფესიონალური კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ ტორინოში, თუმცა აქ ადგილი ვერ დაიმკვიდრა და იჯარით თამაშობდა სხვადასხვა კლუბებში.

2006/07 სეზონის დასაწყისში იგი სერია B-ს კლუბ ალბინოლეფეში გადავიდა, სადაც გუნდის მთავარი მეკარე გახდა. სამი სეზონი მარკეტიმ კარგად ჩაატარა ბერგამოს კლუბში, თუმცა 2009 წელს იგი ჯერ იჯარით გაუშვეს „კალიარიში“, შემდეგ კი 5 მილიონ ევროდ მიყიდეს. სარდინიულ კლუბში მარკეტი წამყვან მეკარედ იქცა და დიდ წილად მისი დამსახურებაა, რომ გუნდი ქვედა დივიზიონში არ დაქვეითებულა, ეს შეუმჩნელი არც ნაკრების ხელმძღვანელობას დარჩა და ნაკრებშიც მიიწვიეს. 

2011-12 სეზონში „კალიარიმ“ მარკეტი მე-3 მეკარედ გადაიყვანა, რადგან მას სარდინიიდან წასვლა სურდა. იმავე სეზონში, ფერნანდო მუსლერას წასვლის შემდეგ „ლაციო“ ახალ მეკარეს ეძებდა. არჩევანი მარკეტიზე შეჩერდა. ფედერიკო ლაციომ 5.2 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეიძინა. პირველი სეზონში ლაციოში ფედერიკომ დამაჯერებლად იმეკარევა.

2012-13 სეზონი მარკეტიმ კარგად დაიწყო, თუმცა ტრავმის გამო დროებით ჩამოშორდა ფეხბურთს. დაბრუნებისთანავე მარკეტიმ განაგრძო მეკარეობა. აღსანიშნავია 17 ნოემბერს გამართული მატჩი „იუვენტუსის“ წინააღმდეგ.

## სანაკრებო კარიერა 
2009 წელს „კალიარიში“ გამორჩეული სეზონის ფონზე ის მარჩელო ლიპიმ გამოიძახა ნაკრებში ჩრდილოეთ ირლანდიასთან ამხანაგურ შეხვედრაში. 

მსოფლიო ჩემპიონატი 2010-ზე ჯანლუიჯი ბუფონის ტრავმის გამო ძირითადში მოხვდა. მიუხედავად იმისა, რომ პირველი ორი შეხვედრა დამაჯერებლად ჩაატარა, სლოვაკეთის ნაკრებთან წინააღმდეგ მატჩში მან ბევრი შეცდომა დაუშვა, რაც ნაკრებს ძვირად დაუჯდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა  football.it-ზე
* პროფილი  championat.com-ზე 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლაციოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ტრევიზოს ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ალბინოლეფეს ფეხბურთელები
კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები
კატეგორია:კროტონეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ჯენოას ფეხბურთელები
კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ტრევიზოს ფეხბურთელები
კატეგორია:პრო ვერჩელის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სასხორის მთავარანგელოზის ეკლესია

მინი|მთავარანგელოზის ეკლესიის ხედი სამხრეთ-დასავლეთიდან
**სასხორის მთავარანგელოზის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთით (ნასოფლარში). შესასვლელის თავზე მოთავსებული წარწერის მიხედვით ეკლესია 1704 წელს აუგია ნიკოლოზ მაღალაძეს თავისი დის ხვარაშანის საფლავზე.

ეკლესია დარბაზულია (7 X 5,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით და აგურით. აქა-იქ წყობაში თლილი ქვაც არის ჩართული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი შიგნიდან შეისრულია, ხოლო გარედან კედლის ჩაღრმავებით მიღებულ სწორკუთხა ჩარჩოში ზის. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, სწორკუთხა ნიშებია, თითო სწორკუთხა ნიში საკურთხევლის ორივე მხართანაა. დარბაზის დასავლეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო შეისრული სარკმელია. გრძივ კედლებზე თითო შეისრული დეკორატიული თაღია. ინტერიერში შემორჩენილია ეკლესიის თანადროული მოხატულობის ფრაგმენტები. საკურთხევლის მხატვრობა მოწითალო-ყავისფერი ხაზით ოთხ რეგისტრად იყოფა. კონქში მანდორლის ფრაგმენტია, რომლის გარშემო მედალიონში ჩასმულია წმინდანთა ფიგურები. მომდევნო რეგისტრში გამოსახულია მოციქულთა ზიარება. ქვედა რეგისტრი მთლიანად ჩამორეცხილია. საკურთხევლის მხატვრობა დასრულებულია ორნამენტის (მარმარილოს იმიტაცია) ფართო ზოლით. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებზე გამოსახულია მახარობლები. ამავე კედლების თაღებში მხატვრობა დაყოფილია ორ რეგისტრად: სამხრეთის კედელზე, ზემოთ წმ. თევდორე სტრატილატის და წმ. თეოდორას წელზედა გამოსახულებებია, ქვემოთ - წმ. პეტრესა და წმ. პავლესი ეკლესიის მოდელით ხელში; ჩრდილოეთ კედელზე, გამოსახულია: ზემოთ - ხატი მანდილისაი, ქვემოთ - ახალგაზრდა წმინდანი მთელი ტანით და მისკენ მობრუნებული ორი ფიგურა. დასავლეთ კედლის მხატვრობა ოთხი რეგისტრისგან შედგება. სარკმლის ორივე მხარეს, ზემოთ, მედალიონებში ჩასმულია ორი წმინდანის ფიგურა; ქვემოთ პეიზაჟის ფონზე გამოსახულია რამდენიმე ფიგურა და მინიატურული ზომის ცხვრები. მომდევნო რეგისტრი მედალიონებში ჩასმულ წმინდანთა წელზედა გამოსახულებებს უკავია; უკანასკნელ რეგისტრში, მარცხნივ წარმოდგენილია წმ. დიმიტრი, მარჯვნივ - წმინდა გიორგის მიერ ყრმის ტყვეობიდან დახსნის სასწაული. ეკლესიის თაღები და წმინდანთა შორის დარჩენილი თავისუფალი არე შემკულია მცენარეული ორნამენტით. ყველა გამოსახულებას ახლავს თეთრი საღებავით შესრულებული ბერძნული წარწერა. მხატვრობა შესრულებულია მუქი ლურჯი, ყვითელი, მოწითალო-ყავისფერი, თეთრი და შავი საღებავებით.

ეკლესიის დასავლეთის ფასადზე, სარკმლის თავზე ჩაღრმავებული ჯვარია გამოსახული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
სასხორის იოანე მახარებლის ეკლესია

მინი|ეკლესიის ხედი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან
**სასხორის იოანე მახარებლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. ეკლესია დგას სოფლის  სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,2 X 5,7 მ), ნაგებია დიდი ზომის რიყის ქვითა და ქვიშაქვით, გამოყენებულია აგურიც. ფასადებზე საპირე ქვები ალაგ-ალაგ ამოცვენილია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. დასავლეთის კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. ფასადები მოპირკეთებულია ირეგულარულად ნაწყობი რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის წირთხლის ქვაზე მხედრული წარწერაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პიერ-ავუა

**პიერ-ავუა** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს საქსონის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია მდინარე რონისა და ბანის მუნიციპალიტეტის ხეობებს შორის.

უახლოესი დასახლებაა ვერბიე, საიდანაც მწვერვალისკენ რამდენიმე საფეხმავლო ბილიკი მიემართება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pierre Avoi on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სასხორის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|ეკლესიის ხედი ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან
**სასხორის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, მთავარი გზიდან 200 მეტრზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (9,48 X 5,26 მ), ნაგებია ქვიშაქვით. ეკლესია დგას წინასწარ მომზადებულ სუბსტრუქციაზე. აქვს ორი შესასვლელი - დასავლეთით და სამხრეთით. დასავლეთის შესასვლელი სწორკუთხაა, სამხრეთისა თაღოვანი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. ორი თაღოვანი სარკმელი სამხრეთის კედელშია. დარბაზის კამარის საბჯენი თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. პილასტრებიდან ორივე მხარეს დეკორატიული თაღები გადადის. ეკლესიის სამხრეთ მინაშენს აღმოსავლეთით აფსიდი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გიურგალეჩი

**გიურგალეჩი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ხურვალდენის მუნიციპალიტეტსა და სოფელ ჩირჩენს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gürgaletsch on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სასხორის წმინდა გიორგის ეკლესია

**სასხორის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 500 მეტრზე, მთაზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,65 X 5,55 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით; შიგნიდან შეისრულთაღოვანი, გარედან კი სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდის ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ქვემოთ სატრაპეზო ქვა დგას. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლებში, აფსიდის მხართან სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთით და დასავლეთით ეკლესიას მიშენებული აქვს სწორკუთხა სათავსები; ორივეს აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. ეკლესიის სამხრეთის ფასადზე, კარის ზემოთ მარმარილოს ქვაზე მხედრული წარწერაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ქასური გიორგის ეკლესია

**ქასური გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგურამოში. მდებარეობს საგურამოს სამხრეთით, ზედაზნის მონასტრისაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, მთა ზედაზნის ფერდზე, ტყეში. აგებულია VI საუკუნეში.

ქასური წმინდა გიორგის ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა (10,5 X 12,9 მ, ნაგებია ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ეკლესიის ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია და პატარა ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებში წყვილ-წყვილი პილასტრია. სამხრეთ ეკლესიაში აღმოსავლეთით კვადრატული სათავსია, რომელიც ეკლესიას კარით უკავშირდება. ამავე ეკლესიაში დასავლეთით მდებარე სათავსი მისგან თაღითაა გამოყოფილი. ჩრდილოეთ ეკლესია განივი კედლით გაყოფილია ორ ნაწილად. დასავლეთ ნაწილი ორჯერ აღემატება აღმოსავლეთისას. ორივეს ცალ-ცალკე შესასვლელი აქვს შუა ეკლესიიდან. აღმოსავლეთის სათავსს აღმოსავლეთით ერთი სარკმელი აქვს, ხოლო ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში — თითო ნიში. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელს მარტივი თავსართი აქვს. ეკლესიის დასავლეთ კედლები დასრულებულია ლავგარდნით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები
ლ’არჟანტინი

**ლ’არჟანტინი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვოს კანტონში. აღმართულია გრიონის მუნიციპალიტეტის თავზე. მთამსვლელთათვის იგი ცნობილია ჩრდილო-დასავლეთ კალთით, რომელიც „სარკესავით“ გლუვია. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 422 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Miroir d'Argentine on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გუფელშტოკი

**გუფელშტოკი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსის კანტონში; გადაჰყურებს ყოფილ მუნიციპალიტეტ შვანდენს. გლარუსისა და სანქტ-გალენის კანტონების საზღვარი გაივლის მთის ჩრდილოეთ ძირთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gufelstock on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
უკუღმა ეკლესია

მინი|ჩრდილოეთი ფასადი
მინი|უკუღმა ეკლესია
**უკუღმა ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასხორში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, ციცაბო ფერდობზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,5 X 4,8 მ), ნაგებია ღია ფერის კირქვისა და ქვიშაქვის სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ქვებით. ეკლესია სამხრეთით კლდოვან ფერდობშია შეჭრილი, ამიტომ შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. აქედან მომდინარეობს სახელწოდებაც - „უკუღმა ეკლესია“. შესასვლელი სწორკუთხაა, შიგნიდან არქიტრავით გადახურული. აღმოსავლეთით მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ფართო სარკმელია გაჭრილი. მის ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშია. შენობა დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე, რომლის ფრაგმენტები შემორჩენილია ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* უკუღმა ეკლესია

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ბრიზენი

**ბრიზენი** () — მთა ურნერის ალპებში. მდებარეობს ცენტრალურ შვეიცარიაში, ნიდვალდენისა და ურის კანტონების საზღვარზე, ოდნავ მაღალ მწვერვალ ჰოჰ-ბრიზენის გვერდით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Brisen on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გოროვნის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|ღვთისმშობლის ეკლესია
**გოროვნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოროვანში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, წარწერის თანახმად აგებულია 1830 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (10,14 X 5,43 მ), ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთის მხარესაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც მარტივი ფორმის პილასტრებზე დაყრდნობილ ორ თაღსა და დასავლეთის კედელს ეყრდნობა. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში ორ-ორი სარკმელია გაჭრილი. მოგვიანებით ორივე კედელზე ერთი სარკმელი გადაუკეთებიათ, ხოლო მეორე ამოუშენებიათ. ეკლესია შიგნიდან შელესილია. აფსიდის კონქში შემორჩენილია XX საუკუნის მხატვრობა.

დასავლეთის ფასადზე, შესასვლელის არქიტრავზე ჯვარია ამოკვეთილი. არქიტრავის ზემოთ ქვისთაღიანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს ჩასმულია თეთრი ქვის სწორკუთხა ფილები მხედრული წარწერით, რომელშიც აღნიშნულია ეკლესიის აგების თარიღი და მოხსენიებულია ხუროთმოძღვარი (თედო). ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადებზე 0,12 მ სიღრმის სამ-სამი ნიშია. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელი თაღოვანია. ეკლესიას აგურის ლავგარდანი აქვს. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით. მოგვიანებით ეკლესიისათვის დასავლეთ მხარეს მცირე ზომის სამრეკლო დაუშენებიათ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
კორნეტ-დე-ბიზი

**კორნეტ-დე-ბიზი** () — მთა შაბლეს ალპებში. გადაჰყურებს ჟენევის ტბას. ზღვის დონიდან 2 432 მეტრი სიმაღლით, იგი პას-დე-მორჟენის უღელტეხილიდან ჟენევის ტბამდე გადაჭიმული ქედის უმაღლესი მწვერვალია. მდებარეობს შვეიცარია-საფრანგეთის საზღვარზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Cornettes de Bise on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:საფრანგეთის მთები
ლისის წმინდა გიორგის ეკლესია

მინი|წმინდა გიორგის ეკლესია
**ლისის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთით, ძველ სასაფლაოზე, თარიღდება XIX საუკუნის 40-იანი წლებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,7 X 7 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, ფასადები მოპირკეთებულია თლილი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდაში ერთი სწორკუთხა სარკმელი და მის ორივე მხარეს თითო ღრმა, მრუდხაზოვანი ნიშია. ერთი სარკმელი დასავლეთის კედელშია. ეკლესიაში დაკრძალული არიან თარხან-მოურავთა საგვარეულოს წარმომადგენლები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ქასრ-ბენ-ღაშირი

**ქასრ-ბენ-ღაშირი** () — ქალაქი ლიბიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ელ-მარღაბის რაიონში. მდებარეობს ტრიპოლიტანიაში, ზღვის დონიდან 71 მ სიმაღლეზე, დედაქალაქ ტრიპოლიდან სამხრეთით 34 კილომეტრში. სიახლოვეს განლაგებულია ტრიპოლის საერთაშორისო აეროპორტი. მოსახლეობა დაახლოებით 7000 ადამიანი. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქის ტერიტორიაზე განთავსებული იყო ბანაკები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია (მცხეთა)

**ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 200-300 მეტრზე, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნაგებია რიყის ქვით. აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველი ყოფილა. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ფულ-ბერგი

**ფულ-ბერგი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ქალაქ კურის აღმოსავლეთით. აღმართულია ქედზე, რომელიც პრეტიგაუს ხეობასა და პლესურის რაიონს ყოფს ერთმანეთისაგან, მდინარე რაინის აღმოსავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ful Berg on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ლისის წმინდა ესტატეს ეკლესია

მინი|წმინდა ესტატეს ეკლესია
**ლისის წმინდა ესტატეს ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება XIII-XIV საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (9,65 X 5,35 მ), ნაგებია ნატეხი ქვის არასწორი რიგებით, ფასადები მოპირკეთებულია თლილი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთ ფასადში ერთი სწორკუთხა სარკმელი და მის ორივე მხარეს თითო ღრმა ნახევარწრიული (სიმაღლე 2 მ) და თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. დასავლეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე შემორჩენილია პილასტრები, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
იოან გურკუფი

**იოან მიგელ გურკუფი** (; დ. 11 ივლისი, 1986, პლემო, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად ფრანგულ ლიონში თამაშობს.ის არის შემტევი ნახევარმცველი და მას აკისრია გამთამაშებლის როლი. მისი შთამბეჭდავი ტექნიკის გამო, მას ფრანგ ფეხბურთელს ზინედინ ზიდანს ადარებდნენ, თუმცა ჯერჯერობით მან ვერ შეძლო ამის გამართლება. მისი მამა, კრისტიან გურკუფი, ამჟამად ლორიენის მწვრთნელია. სწორედ აქ დაიწყო იოანმა თავისი კარიერა. გურკუფის კარიერა ძალიან კარგად წარიმართა. მან საფრანგეთის 19 წლამდე ნაკრებთან ერთად ევროპის ჩემპიონატი მოიგო 2005 წელს. მისით იტალიური მილანი დაინტერესდა და ის მალე იტალიურ კლუბში აღმოჩნდა, სადაც არც თუ ისე კარგად მოექცნენ. თვითონაც დიდი შთაბეჭდილება ვერ დატოვა. 2008 წელს ის იჯარით ფრანგულ ბორდოში გადავიდა, სადაც შესანიშნავი სეზონი ჩაატარა. კლუბთან ერთად ლიგა 1 და ლიგის თასის მოპოვება შეძლო.ამ ყველაფერთან ერთად ის წლის საუკეთესო ფრანგი ფეხბურთელი გახდა და წლის საუკეთესო გოლი გაიტანა საფრანგეთის ჩემპიონატში.მან ბორდოსთან ერთად დიდ წარმატებას მიაღწია. გუნდი 2009-2010 წლის სეზონში, ჩემპიონთა ლიგის 1/4 ფინალამდე გავიდა. მეორე ფრანგულმა კლუბმა, ლიონმა შეძლო მათი შეჩერება.სწორედ იმ ლიონმა, სადაც გურკუფი ამჟამად ირიცხება.

## სანაკრებო კარიერა 
გურკუფი საფრანგეთის ნაკრებში 2008 წლის 11 აგვისტოს გამოიძახეს შვედეთის წინააღმდეგ ის 92 წუთზე გამოვიდა მოედანზე, ის მატჩი ფრანგებმა 3-2 მოიგეს. იოანმა პირველივე ოფიციალურ თამაშში რუმინეთის წინააღმდეგ ბრწყინვალე გოლი გაიტანა დაახლოებით 35 მეტრიდან. გურკუფი თითქმის სულ ხვდებოდა ნაკრებში. 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გურკუფმა დიდი შთაბეჭდილება ვერ მოახდინა,თუმცა ამას წინ უძღვოდა სკანდალი, რომელიც საფრანგეთის ნაკრებში მოხდა, რის გამოც საფრანგეთმა ჯგუფში უკანასკნელი ადგილი დაიკავა. ამის შემდეგ საფრანგეთის ნაკრების მწვრთნელი მოხსნეს.

ნაკრებში ლორან ბლანის მოსვლის შემდეგ გურკუფი კვლავ დაუბრუნდა ნაკრებს და იგი გამოძახებული იქნა რუმინეთის და ლუქსემბურგის ნაკრების წინააღმდეგ. რუმინეთთან იგი შეცვლაზე შემოვიდა და გოლის გატანაც მოახერხა, ფრანგებმა კი 2:0 იმარჯვეს. ლუქსემბურგთან კი მან "სტარტერად" დაიწყო და ქარიმ ბენზემას ასისტიც დაუდო, ეგ თამაშიც ფრანგებმა 2:0 მოიგეს.

## მიღწევები 
**საკლუბო:**

**რენი**

* გამბარდელას თასი (2003)

**მილანი**

* ჩემპიონთა ლიგა (2006)
* უეფას სუპერ თასი (2007)
* ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი (2007)

**ბორდო**

* ლიგა 1 (2008-09)
* ლიგის თასი (2008-09)
* ჩემპიონთა თასი (2): (2008, 2009))

**ლიონი**

* საფრანგეთის თასი (2011-12)
* ჩემპიონთა თასი (2012)

**სანაკრებო**

* ევროპის ჩემპიონი U19-ში (2005)

**პირადი**

* ლიგა 1-ის წლის ფეხბურთელი (2008-09)
* ლიგა 1-ის წლის გუნდი (2): (2008-09, 2009-10)
* ლიგა 1-ის წლის გოლი (2008-09)
* საფრანგეთის წლის ფეხბურთელი (2009)
* UNFP-ის თვის ფეხბურთელი (2): (მარტი 2006, აპრილი 2009)

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა lfp.fr-ზე 

კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იალქნოსნისებრნი

**იალქნოსნისებრნი** () — თევზების ოჯახი ქორჭილასნაირთა რიგისა. წაგრძელებული ფორმის სხეული აქვთ. დამახასიათებელია შუბისებრი დინგი და გრძელი უხეში ზურგის ფარფლი. სწრაფად დაცურავენ. მათი გადაადგილების სიჩქარეა 110 კმ/სთ. მათი სხეული სიგრძე აღწევს 5 მ-ს, ხოლო წონა 818 კგ. სპორტული თევზჭერის პოპულარული ობიექტია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იალქნოსნისებრნი 
* იალქნოსნისებრნი 

კატეგორია:იალქნოსნისებრნი
თაჯარჰი

**თაჯარჰი** () — ოაზისი და სოფელი სამხრეთ ლიბიაში. მდებარეობს საჰარაში, მარზუკის რაიონში. ფეცანის რეგიონის სამხრეთით მდებარე სოფელია. 1819 წელს ეს ადგილი აღწერა ჯორჯ ლიონმა; მოიხსენია როგორც წყლით მდიდარი ოაზისი და ფინიკის პალმებით მდიდარი ტერიტორია. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1,496 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ოაზისები
ჯადუ

**ჯადუ** () — ქალაქი დასავლეთ ლიბიაში, ტრიპოლიტანიაში, ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბის რაიონში. მდებარეობს ნაფუსის მთებში, ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 6,013 ადამიანი. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს ჯადუს ტერიტორიაზე განთავსებული იყო საკონცენტრაციო ბანაკი. 1942 წელს ლიბიაში მცხოვრები დაახლოებით 2 ათასი ებრაელი ჯადუს საკონცენტრაციო ბანაკში მოათავსეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
კასტელვერდე (ლიბია)

**კასტელვერდე** () — ქალაქი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ტრიპოლიტანიაში, ტრიპოლის რაიონში. 1995 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 34,584 ადამიანი. მდებარეობს ქალაქებს ტრიპოლსა და ელ-ხუმსს შორის არსებულ მთავარ გზაზე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 33 მ სიმაღლეზე. დაარსდა როგორც იტალიის ლიბიის კოლონიური დასახლება. ქალაქზე გადის ლიბიის რკინიგზის ხაზი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ვილანი

**ვილანი** () — მთა რეტიკონის ქედზე, ალპებში. მდებარეობს შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში, მალანსის მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთით. აღმართულია ფალკნისის მთის სამხრეთით, მდინარე რაინისა და ტაშინასის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Vilan on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნახშირგორის ეკლესია

**ნახშირგორის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მსხალდიდში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 5-7 კილომეტრზე, სასაფლაოზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ეკლესიაში შეიმჩნევა ორი სხვადასხვა დროის სამშენებლო ფენა: პირველი ფენა განვითარებული ფეოდალური ხანისაა, ხოლო მეორე ფენა გვიანდელი ფეოდალური ხანის. ეკლესია ნაგებია კარგად გათლილი ქვიშაქვის ქვით. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში შეკეთების დროს აგური გამოუყენებიათ.

ეკლესია დარბაზულია (13,8 X 7,3 მ). შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან არქიტრავითაა გადახურული. სწორკუთხა საკურთხეველი გამოყოფილია წყვილი ბურჯით, რომლებსაც სამი თაღი ეყრდნობა. შუა თაღი სხვებთან შედარებით ფართო და მაღალია. თაღედის წინ არდაბაგია გვერდებზე ორსაფეხურიანი კიბეებით. საკურთხევლის შუა ნაწილი გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით ხოლო სამკვეთლო და სადიაკვნე ცილინდრული კამარით. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ ნიშია. საკურთხევლის სამხრეთ გასასვლელი ნიშისმაგვარადაა ამოშენებული . სამკვეთლოს და სადიაკვნეს თითო სარკმელი აქვს და მცირე თაღოვანი გასასვლელებით ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში შექმნილ კამაროვან უბეებს უკავშირდებიან. ჩრდილოეთ უბის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი შესასვლელი (ამოქოლილია) ყოფილა. კარს ზემოთ თაღოვანი სარკმელია. ასეთივე სარკმელი სამხრეთ უბის კედელშიც არის. ამ სარკმლის ქვემოთ თაღოვანი ნიშია. დარბაზის შეისრული კამარა უშუალოდ კედლებს ეყრდნობა. სამხრეთ, ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია.

აღმოსავლეთის ფასადზე, ფრონტონში, საკურთხევლის სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობაში ჩასმულ ქვაზე გამოსახულია რელიეფური [ჯვარი. დასავლეთ კედელი ამოყვანილია ორსაფეხურიან ცოკოლზე, რომლის ქვედა საფეხური სწორკუთხაა, ზედა - ლილვს წარმოადგენს. სამხრეთის და ჩრდილოეთის ფასადებზე საკურთხევლის ნაწილი რამდენადმე წინ წამოწეულია. სამხრეთის ფასადზე კარის არქიტრავის ზემოთ, აგურის წყობაში ჩასმულია წარწერიანი ქვა. მის ზემოთ პატარა თაღოვანი ნიშია. ქვასა და ნიშს შეწყვილებული ლილვით შედგენილი თაღი აქვს. ეკლესიას შემოვლებული აქვს აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდანი. სახურავი ორფერდაა და გადახურულია კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მუსაიდი

**მუსაიდი** () — ქალაქი აღმოსავლეთ ლიბიაში, ელ-ბუტნანის რაიონში. მდებარეობს ლიბია-ეგვიპტის საზღვარზე, ქალაქ ტობრუკიდან დაახლოებით 150 კილომეტრში. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 7,139 ადამიანს. ლიბია-ეგვიპტის ომის დროს მუსაიდი იყო ბრძოლის ადგილი. ომის შემდეგ ორ ქვეყანას შორის დაწესდა ემბარგო, რის გამოც გაუარესდა ქალაქის ეკონომიკა, ამასთანავე შემცირდა მოსახლეობაც.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მუსაიდი 

კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ბინ-ჯავადი

**ბინ-ჯავადი** () — ქალაქი ლიბიაში, სურთის რაიონში. მდებარეობს სიდრის ყურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მ სიმაღლეზე. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 10,000 ადამიანი. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს 2011 წლის 5 მარტს ქალაქი ამბოხებულებმა დაიკავეს, თუმცა 6 მარტს სამთავრობო ჯარების მეშვეობით მოხერხდა ქალაქის განთავისუფლება. 27 მარტს ამბოხებულებმა კვლავ დაიკავეს ქალაქი, ხოლო 29 მარტს კადაფის მომხრეებმა ისევ განდევნეს ისინი ქალაქიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
პიკ-შოსი

**პიკ-შოსი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვოს კანტონში; გადაჰყურებს ლე-დიალბერეტის მუნიციპალიტეტს. მთის დასავლეთით მდებარეობს ლიოზონის ტბა. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 351 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pic Chaussy on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მენლიხენი

**მენლიხენი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში.

სოფელ ვენგენიდან მწვერვალისკენ მიემართება საბაგირო გზა. ფეხით ასვლა შესაძლებელია 15 წუთში. პოპულარულია თხილამურებით სრიალის მოყვარულთა შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
*Männlichen on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კრუა-დე-ფე

**კრუა-დე-ფე** () — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიის ვალეს კანტონში. გადაჰყურებს ტრიანის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია ტეტ-დე-ბალმისა და ლ’აროლეტის მთების ჩრდილოეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 343 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Croix de Fer on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ტეტ-დიუ-პორტაილი

**ტეტ-დიუ-პორტაილი** () — მთა ბერნის ალპების უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში, შვეიცარიის ვალეს კანტონში. აღმართული ქალაქ მარტინისა და ფიულის მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთით.

სახელი ეწოდა ბუნებრივი თაღის, პორტაილ-დე-ფიულისგან, რომელიც მწვერვალისგან დასავლეთით, 2 290 მ სიმაღლეზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Tête du Portail on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მსხალდიდის ეკლესია

მინი|მსხალდიდის ეკლესია
**მსხალდიდის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მსხალდიდში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით. მიეკუთვნება გვიანდელ ფეოდალურ ხანას.

ეკლესია დარბაზულია (11,2 X 7,35 მ), ნაგებია აგურით, ცოკოლი — სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ქვიშაქვის ქვით. აქვს ორი შესასვლელი, დასავლეთით და სამხრეთით. აღმოსავლეთ ნახევარწრიულ აფსიდში ორი მაღალი თაღოვანი სარკმელია. მარცხენა სარკმლის გვერდით სწორკუთხა ნიშია. თითო თაღოვანი ნიში აფსიდის ფართო მხრებშია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო მასიური პილასტრია, რომლებსაც შეისრული კამარის შეისრული საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. კამარა ქუსლების დონეზე გამოზნექილი ზედაპირით გადადის შესაბამის კედელზე. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში ორი, ხოლო სამხრეთისაში ერთი მაღალი თაღოვანი სარკმელია.

ეკლესიას დასავლეთით ეკვრის გეგმით სწორკუთხა კარიბჭე (4,29 X 2,92 მ), რომელსაც დასავლეთით თაღოვანი შესასვლელი აქვს. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედელში მაღალი თაღოვანი სარკმლებია. ფასადებზე შემორჩენილია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნიზენი

**ნიზენი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. გადაჰყურებს თუნის ტბას; ხშირად უწოდებენ შვეიცარიის პირამიდას.

მთის მწვერვალზე (2362 მ) ასვლა ადვილადაა შესაძლებელი დასახლება მიულენენიდან მიმავალი საბაგირო გზით. მისი მშენებლობა 1910 წელს დასრულდა. ასევე მიემართება საფეხურებიანი საფეხმავლო გზა, რომელიც მსოფლიოში უგრძესი საფეხურებიანი გზაა (11 674 საფეხური). საზოგადოებისთვის ის წელიწადში მხოლოდ ერთხელაა ღია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 
* The Niesen Stair Run (in German)
* Niesen on Hikr
* Current weather data and forecast for Niesen-Kulm 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბარდია (ქალაქი)

**ბარდია** () — ქალაქი და ნავსადგური აღმოსავლეთ ლიბიაში, ელ-ბუტნანის რაიონში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 26 მ სიმაღლეზე. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 9,149 ადამიანს. რომაულ ეპოქაში ცნობილი იყო როგორც *პეტრას-მაიორი*. პირველი მსოფლიო ომის დროს რამდენიმე გერმანული წყალქვეშა ნავი გაჩერდა ბარდიის ნავსადგურში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრძოლის ადგილს წარმოადგენდა. იმავე პერიოდში შეიქმნა ეგრეთ წოდებული ბარდიის ფრესკა — ტურისტების პოპულარული ადგილი. არის მეჩეთი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ბარდია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბარდია** შეიძლება ნიშნავდეს: 

* ბარდია — სპარსეთის მეფე 
* ბარდია — ქალაქი ლიბიაში
ბრინცერ-როთორნი

**ბრინცერ-როთორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ლუცერნის, ბერნისა და ობვალდენის კანტონების საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2 350 მ სიმაღლით იგი ბრიუნიგის უღელტეხილის დასავლეთით მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია. 

## გალერეა

Image:5938 - Brienz - Brienz Rothorn Bahn.JPG|
Image:5940 - Brienz - Brienz Rothorn Bahn.JPG|
Image:5978 - Brienz - View from Rothorn.JPG|
Image:BrienzerRothornBahn.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
*Brienzer Rothorn on Hikr
*A 360 degree 'virtual reality' panorama from the Brienzer Rothorn Restaurant 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნატახტრის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

**ნატახტრის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნატახტარში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში, აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.

ეკლესია დარბაზულია (12,9 X 7,5 მ), ნაგებია აგურით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. სწორკუთხა საკურთხეველში ერთი სარკმელია. საკურთხევლის წინ არდაბაგია. დარბაზის გრძივ კედლებზე სამ-სამი ფართო სწორკუთხა სარკმელი და წყვილი პილასტრია. პილასტრებს კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. განივი კედლები დასრულებულია კუთხის პილასტრებზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. ფასადებზე პილასტრები ხაზგასმულია აგურის წყობაში ამოყვანილი მაღალი, ვიწრო ნიშებით. პილასტრების ორსაფეხურიანი კაპიტელები გაერთიანებულია სარტყლით. სარტყლებს აგურის საპირე აქვს. ეკლესიის თაღოვან კარიბჭეზე დაშენებულია სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ვანილ-ნუარი

**ვანილ-ნუარი** () — მთა ბერნის ალპებში. მდებარეობს დასავლეთ შვეიცარიაში, ფრიბურისა და ვოს კანტონების საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2 389 მეტრი სიმაღლით იგი ფრიბურის კანტონის უმაღლესი მწვერვალია.

უახლოესი დასახლებებია გრანვილარი და შატო-დ'ე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Vanil Noir on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნატახტრის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ნატახტრის კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნატახტარში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით. თარიღდება ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,1 X 4,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კუთხეებში და სარკმლებთან ურო დიდი ზომის ქვებია გამოყენებული. კედლებში მთელ სიგრძეზე ხის ძელები ყოფილა დატანებული. შიგნიდან და გარედან ტიმპანით დასრულებული შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ნალისებრ აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. ასეთივე ნიშია ჩრდილოეთის კედელში, აფსიდის მხართან. გრძივ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კარლ ტროლი

**კარლ ტროლი** ( დ. 24 დეკემბერი, 1899, გაბერზეე, გერმანია, — გ. 21 ივლისი, 1975, ბონი, გერმანია) — გერმანელი გეოგრაფი და პედაგოგი. ბოტანიკოს ვილჰელმ ტროლის ძმა. კარლ ტროლი იყო ბერლინისა (1930) და ბონის (1938) უნივერსიტეტების პროფესორი. 1919-1922 წლებში მიუნხენის უნივერსიტეტში სწავლობდა ბიოლოგიას, ქიმიას, გეოლოგიას, გეოგრაფიასა და ფიზიკას. 1921 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი ბოტანიკის დარგში, ხოლო 1925 წელს მოიპოვა ჰაბილიტირებული დოქტორის ხარისხი გეოგრაფიაში. 1922-1927 წლებში მიუნხენში გეოგრაფიის ინსტიტუტში ასისტენტად მუშაობდა. 1926 წლიდან მონაწილეობას იღებდა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკასა და ცენტრალური აზიის მთიან რაიონებში ჩატარებულ ექსპედიციებში. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა რელიეფის, კლიმატის, მცენარეულობისა და მათი ურთიერთკავიშირის საკითხებს. იკვლევდა მთიანი მხარეების ეკოლოგიისა და გეოგრაფიის საკითხებს; 1926-1929 წლებში სამეცნიერო კვლევების მიზნით გაემგზავრა სამხრეთი ამერიკის ანდებში, სადაც მოინახულა შემდეგი ქვეყნები: ჩრდილოეთი ჩილე, ბოლივია, პერუ, ეკვადორი, კოლუმბია და პანამა. 1933-1934 წლებში მისი სამეცნიერო ინტერესი მიმართული იყო აღმოსვლეთი და სამხრეთი აფრიკისადმი; 1937 წელს ეთიოპიაში იმყოფებოდა, ხოლო 1954 წელს მოინახულა მექსიკა. კარლ ტროლმა 1939 წელს შემოიღო ტერმინი ლანდშაფტების ეკოლოგია, ხოლო 1966 წელს დაამკვიდრა ტერმინი გეოეკოლოგია. 1956-1960 და 1964-1968 წლებში იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1960-1964 წლებში საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტი. 1947 წელს დააარსა სამეცნიერო ჟურნალი „Erdkunde“, სადაც თავის პირველივე სტატიაში აკრიტიკებდა მესამე რაიხში არსებული გეოგრაფიული მეცნიერების მეთოდებს. 1949 წელს სათავეში ედგა გერმანიის საკვლევ ფონდს, ხოლო 1950 წლიდან მაინცის მეცნიერებათა აკადემიისა და ლიტერატურის სამეცნიერო კვლევების კომისიას. 1957-1959 წლებში შედიოდა ბონის საქალაქო კავშირის შემადგენლობაში გერმანიის ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის პარტიიდან. 1960-1961 წლებში ბონის უნივერსიტეტში ეკავა რექტორის თანამდებობა. 1966 წელს პენსიაზე გავიდა. 1937  წლიდან იყო ლეოპოლდინას წევრი, 1942 წლიდან ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1943 წლიდან პრუსიის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1950 წლიდან მაინცის მეცნიერებათა აკადემიისა და ლიტერატურის წევრი, 1955 წლიდან ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, ხოლო 1965 წლიდან დანიის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. კარლ ტროლი გარდაიცვალა 1975 წლის 21 ივლისს გულის უკმარისობით. დაკრძალულია პოპელსდორფის სასაფლაოზე ქალაქ ბონში. 

## თხზულება
* Ausgewählte Beiträge, [Bd] 1-3, Wiesbaden, 1966.

## რესურსები ინტერნეტში
* კარლ ტროლი // ცნობები  
* კარლ ტროლი // ცნობები 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
ზასაუნა

**ზასაუნა** () — მთა რეტიკონის ქედზე, ალპებში. შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს შიერსის მუნიციპალიტეტს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sassauna on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ზონკარის წყალსაცავი

**ზონკარის წყალსაცავი** — კომპლექსური დანიშნულების წყალსაცავი აღმოსავლეთ საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა შენაკადის — პატარა ლიახვის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1209 მ სიმაღლეზე. წაგრძელებული ფორმისაა. წყლის ზედაპირის ფართობი 1,4 კმ², წყლის საერთო მოცულობა 40,0 მლნ. მ³, სასარგებლო მოცულობა 39,0 მლნ. მ³. კაშხლის სიმაღლეა 78 მ. სპეციალისტთა შეფასებით, თუ წყალსაცავზე აღიმართება ჰიდროელექტროსადგური შესაძლებელი იქნება გამომუშავდეს 8 მეგავატი ელექტროენერგია. 2009 წელს თავიდან აიცილეს შესაძლო სტიქიური უბედურება, რომლის შედეგადაც დაიტბორებოდა ახლომდებარე მრავალი სოფელი. იგი აბრკოლებს აგრეთვე კალმახის მიგრაციას პატარა ლიახვის სათავეებში. წყალსაცავი გამოყენებულია საირიგაციოდ და მელიორაციის მიზნით; აგრეთვე რეგიონისთვის როგორც სასმელი წყლის მომწოდებელი წყარო. სანაპიროსთან გაშენებულია სოფლები: ზემო ზონკარი, ქვემო ზონკარი და აწრისხევი.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს წყალსაცავები

## სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის წყალსაცავები
შილტი

**შილტი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსის კანტონში. აღმართულია სიველენის მთის სამხრეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Schilt on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მუტერიშტოკი

**მუტერიშტოკი** () — მთა გლარნის ალპებში, ზღვის დონიდან 2 295 მეტრზე, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსისა და შვიცის კანტონების საზღვარზე; გადაჰყურებს ვეგიტალერზეეს წყალსაცავსა და კლენტალერზეეს ტბას. მისი მწვერვალი უმაღლესია პრაგელის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე ქედზე. მთის კალთებზე გაშიშვლებულია ქვიშაქვები.

## რესურსები ინტერნეტში
*Mutteristock on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ლე-რიუბლი

**ლე-რიუბლი** () — მთა ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვოს კანტონში, ბერნის კანტონთან საზღვრის სიახლოვეს. გადაჰყურებს ქალაქ რუჟმონტს. მთის კალთები ციცაბოა და დასალაშქრად შედარებით რთულია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Le Rubli on Hikr
*La Vidémanette – Gstaad Dolomites - MySwitzerland.com
*Rougemont - a via ferrata for all iron route enthusiasts - MySwitzerland.com

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დან-დე-სავინი

**დან-დე-სავინი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვოსა და ფრიბურის კანტონების საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2 252 მ სიმაღლით იგი ფრიბურის კანტონის ერთ–ერთი უმაღლესი მწვერვალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dent de Savigny on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ციხისძირის ეკლესია

**ციხისძირის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისძირში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, იმ მთის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობზე, რომელზეც ქსნის ციხეა აღმართული. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,05 X 4,55 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, აქა-იქ რიყის ქვაც არის გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ნიშებია. დარბაზი გადახურულია კამარით, რომლის საბჯენი თაღი მარტივ კონსოლებს ეყრდნობა. თითო სარკმელი დასავლეთ (კამარის კეხზეა მიბჯენილი) და სამხრეთ კედლებშია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ციხისძირის ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რაუტშპიცი

**რაუტშპიცი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსის კანტონში; გადაჰყურებს ნეტსტალის დასახლებას. აღმართულია ობერზეესა და კლენტალერზეეს ტბებს შორის, ზღვის დონიდან 2 283 მეტრზე. მისი მწვერვალისკენ ბილიკები მიემართება დასავლეთ კალთაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Rautispitz on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ძველი ქანდის ეკლესია

**ძველი ქანდას ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ ქანდაში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, თბილისი-გორის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, გაშლილ მინდორზე. აგებულია გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში. 

ეკლესია დარბაზულია (6,2 X 4,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით, გამოყენებულია აგურიც. მაღალი და ვიწრო, კარვად გამოყვანილი აგურის ნახევარწრიული თაღიანი შესასვლელი დასავლეთ კედლის ცენტრშია გაჭრილი. კვადრატული დარბაზი გადახურულია კირხსნარით დაბეტონებული ოდნავ შეისრული კამარით. კირხსნარის მასაში ერთმანეთისაგან თანაბრად დაშორებული აგურის მწკრივებია დატანებული. დარბაზის დასავლეთ, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სარკმელია. ნახევარწრიული აფსიდის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მაღალი ნიშებია, რომლებიც კედელში დატანებულ, ნახევარწრიული კამარებით გადახურულ ვიწრო სამკვეთლოში და სადიაკვნეში გადის. ამ სათავსების აღმოსავლეთ მონაკვეთებში მინიშნებულია საკურთხეველი და თითო სარკმელია გაჭრილი. აღმოსავლეთ ფასადის შუა სარკმლის ზევით მწვანედ მოჭიქული აგურებით გამოსახულია ჯვარი, რომლის ქვედა მკლავი წაგრძელებულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მაროდიშის ეკლესია

**მაროდიშის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ ქანდაში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, თბილისი-გორის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, გაშლილ მინდორზე. ეკლესია გვიანდელ ფეოდალურ ხანაშია აგებული.

ეკლესია დარბაზულია (7,8 X 5,8 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო სარკმელია, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში - ოთხკუთხა ნიში. ოდნავ შეისრული სატრიუმფო თაღი მძლავრადაა ამოწეული კამარიდან. კვადრატული დარბაზი გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით. დასავლეთ კედელში ერთი ვიწრო სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. ეკლესიას ორრიგად კბილანებად დალაგებული აგურის ლავგარდანი აქვს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* მაროდიშის ეკლესია

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზირთის წმინდა გიორგის ეკლესია

300px|მინი
**ზირთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 10 კილომეტრზე, ნასოფლარ ზირთაში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6 X 3 მ), ნაგებია რიყისა და კლდის ქვით. დაზიანებულია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დებციხის ეკლესია

**დებციხის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, 3 კილომეტრზე, მდინარე თეძმის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება IX-X საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (8 X 5 მ), ნაგებია ლოდებით. დასავლეთ კედელი ამოყვანილია დაახლოებით 1,5 მეტრის სიმაღლის კედლის ტერასაზე. შესასვლელი სამხრეთიდან, კარიბჭიდან აქვს. ყოველ კედელში თითო სარკმელია. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ბრტყელი ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
ახალუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ახალუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალუბანში. ეკლესია დასავლეთის კარის თავზე მოთავსებული დაზიანებული მხედრული წარწერის თანახმად აგებულია 1692 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (10,44 X 9,2 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. სამხრეთის კედელში ორი კარია. დასავლეთით მდებარე კარს კარიბჭე აქვს მიშენებული. მეორე კარი გაჭრილია მოგვიანებით. აფსიდში და დასავლეთის კედელში თითო სარკმელია, აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიში. ერთი ნიში ჩრდილოეთის კედელშიც არის, აფსიდის მხართან. კამარის საბჯენი თაღი კონსოლებს ეყრდნობა. ფასადები დასრულებულია აგურის სამრიგიანი თაროსებრი ლავგარდნით. ღრმა კარიბჭე გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც კონსოლებზე დაყრდნობილ თაღს ემყარება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVII  საუკუნის ეკლესიები
მარტუბა

**მარტუბა** () — ქალაქი აღმოსავლეთ ლიბიაში, დარნის რაიონში. მდებარეობს ქალაქ დარნიდან სამხრეთით 27 კილომეტრში. სოფელ ლამლუდას უკავშირდება ორი გზით. ქალაქის ტერიტორიაზეა ავიაბაზა. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 7,730 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
საბოლიის ეკლესია

**საბოლიის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, 7 კილომეტრზე, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7 X 4,6 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. საკურთხევლის სარკმლის ქვეშ, კედელთან მიდგმულია სატრაპეზო ქვა, ხოლო სარკმლის მარჯვენა მხარეს ნიშია. სარკმლები აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებშიც არის აგრეთვე. ეკლესია შიგნიდან შელესილია. ეკლესიის მცირე ეზო შემოფარგლულია გალავნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უცხო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**უცხო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უცხო - ალბერ კამიუს რომანი 
* უცხო - 1967 წლის ფილმი, გადაღებული ალბერ კამპიუს რომანის მიხედვით
* უცხო - ფანტასტიკური ჟანრის ფილმების ფრენჩაიზი 
* უცხო - ფანტასტიკური ჟანრის ფილმების, წიგნებისა და კომიქსების პერსონაჟი
* უცხო - 1979 წლის ფანტასტიკური ჟანრის ფილმი
ბორჩხა

**ბორჩხა**, *ფორჩხა* — ქალაქი თურქეთში, ართვინის პროვინციაში, ბორჩხის რაიონის ცენტრი. 

მდებარეობს ისტორიულ ნიგალში, მდინარე ჭოროხის ნაპირას. მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ეთნიკური ქართველები არიან. ქალაქში არის შუა საუკუნეების მოზრდილი გოდოლი — ბორჩხას ციხე, რომელსაც ბოლო დროს ჩაუტარდა რესტავრაცია. ქალაქთან ახლოს მდებარეობს XVI საუკუნის მამაწმინდის ეკლესია 

XIX საუკუნეში ბორჩხაში მზადდებოდა კრამიტი, რომელსაც სახურავად იყენებდა ართვინიდან ბათუმამდე მხარის მოსახლეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ადმინისტრაციის საიტი
* მუნიციპალიტეტის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
თეკნელას წმინდა გიორგის ეკლესია

**თეკნელას წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთში. მდებარეობს ნასოფლარ თეკნელაში, ტყეში. თარიღდება XI-XIII საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7 X 4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდის ღერძზე სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო პატარა ნიში. ქვემოთ, კედელთან სატრაპეზო ქვაა მოდგმული. მეორე უფრო მცირე სარკმელი სამხრეთ კედელშია. ინტერიერში შეიმჩნევა მოხატულობის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
მისაქციელის ღვთისმშობლის ეკლესია

**მისაქციელის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის მისაქციელში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით. აგებულია XIX საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია (12,4 X 7,5 მ), ნაგებია აგურით. ადგილ-ადგილ რიყის ქვაცაა გამოყენებული. შესასვლელი დასავლეთით მიშენებული კარიბჭიდანაა. სწორკუთხა საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია წყვილი პილასტრით. საკურთხეველში, აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე ერთი ფართო, შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა სარკმელია. ასეთივე სამ-სამი სარკმელია გრძივ კედლებში. გრძივ კედლებზე ორი წყვილი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღები. შესასვლელის ზემოთ სამრეკლოს მეორე სართულზე ასასვლელი თაღოვანი ხვრელობია. იატაკი მოსწორებულია ცემენტის ხსნარით. შიგნიდან ეკლესია შელესილია.

ეკლესიას დასავლეთით მიშენებული აქვს სამრეკლო, რომელიც სამ მხარეს ნახევარწრიული თაღებითაა გახსნილი. თაღები ორ თავისუფლად მდგომ ბოძსა და ეკლესიის კედლის ორ პილასტრს ეყრდნობა. 

ეკლესიის ფასადები ძირითადად მორთულია სწორკუთხა შეღრმავებებითა და ჯვრებით. გრძივ ფასადებზე პილასტრებია, რომელთა შორის, თითო სწორკუთხა შეღრმავებაში თითო სარკმელია. ეკლესიას შემოვლებული აქვს აგურის საფეხურიანი ლავგარდანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* მისაქციელის ღვთისმშობლის ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები