open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ზემო როკის სასახლე

**ზემო როკის სასახლე** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო  ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო როკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

სასახლე ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. გადარჩა მხოლოდ გარეთა კედლები სამი სართულის დონეზე. წყობაში დატანებულია სარკმლები და სათოფურები. კარი დატანებულია აღმოსავლეთით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები
შუა ერმანის მეორე აკლდამა

**შუა ერმანის მეორე აკლდამა** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან  შუა საუკუნეებში.

ტიპური, გეგმით ოთხკუთხა აკლდამა ნაგებია დამუშავებული ფლეთილი ქვით. ნაგებობა უკანა მხრით შეჭრილია მიწაში. კვადრატული ღიობი სამხრეთითაა.

## ლიტერატურა 
*შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჯვრის ეკლესია

**ჯვრის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ გულიანთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ძველი ეკლესიიდან შემორჩა მხოლოდ რამდენიმე ტუფისა და რიყის ქვა. გეგმა არ იკითხება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხოძის მეოთხე კოშკი

**ხოძის მეოთხე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

კოშკი დგას ბორცვზე. ნაგებობა დაზიანებულია, ჩამონგრეულია ჩრდილოეთი კედელი. ინტერიერი ამოვსებულია მიწით და ქვით. შემორჩენილ დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ნიშია. 

სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი, ვულკანური წარმოშობის წითელი ქვა და კირის დუღაბი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
წრუს სამების ეკლესია

**წრუს სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრუში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.

დარბაზული ტიპის ეკლესია სამხრეთი მინაშენით, ნაგებია ადგილობრივი წარმოშობის თლილი ქვითა და დუღაბით. გამოყენებულია აგრეთვე წითელი ტუფის ქვა. ეკლესია აღმოსავლეთით ნალისებრი აბსიდით სრულდება. საკურთხეველში არქიტრავული სარკმელია გაჭრილი. წყვილი პილასტრი დარბაზს ანაწევრებს ორ თანაბარ მონაკვეთად. სამხრეთ კედელში მოწყობილია არქიტრავული შესასვლელი. ნაგებობა მნიშვნელოვნად არის დაზიანებული. გადახურვა მთლიანად ჩამონგრეულია. კედლები შემორჩენილია ორი მეტრის სიმაღლეზე. დარბაზი ამოვსებულია მიწითა და ქვით.მინაშენი გეგმით მართკუთხაა. სამხრეთი კედელი და გადახურვა ჩამონგრეულია. აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს დატანებული. იატაკი ამოვსებულია მიწითა  და ქვით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხარდისარის ნაეკლესიარი

**ხარდისარის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხარდისარში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ძველი ეკლესიიდან მხოლოდ სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვები შემორჩა. გათხრისა და გაწმენდის გარეშე ეკლესიის გეგმის დადგენა ვერ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო როკის პირველი კოშკი

**ზემო როკის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო როკაში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

კოშკი ძლიერაა დანგრეული. შემორჩენილია სამხრეთისა და აღმოსავლეთის კედლები ორი სართულის დონეზე. ნაგებია ფლეთილი ქვით დუღაბზე.
კოშკი შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
წრუს გუმბათიანი ეკლესია

**წრუს გუმბათიანი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრუში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ძეგლი წარმოადგენს ჯავის რაიონისთვის დამახასიათებელ ტიპურ გუმბათიან ეკლესიას. ნაგებია ძირითადად ფლეთილი ქვით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია ფიქალი და შირიმი. აბსიდი შვერილწახნაგოვანია. გუმბათის ყელის სხვა წახნაგებში ოთხი სარკმელია. კარები გაჭრილია სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. დასავლეთით შემორჩა კარიბჭე, რომელიც კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევს.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყემულთის კოშკი

**ყემულთის კოშკი** — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყემულთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ნაგებია ფლეთილი ქვით. კოშკი დანგრეულია და ამოვსებულია მიწით. აქა-იქ შეიმჩნევა დუღაბის კვალი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გალერგავდანის ეკლესია

**გალერგავდანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გულიანთის მიდამოებში, ტყეში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. 

ძეგლი სოფელ გულიანთიდან 2-3 კმ-ზე ჩრდილოეთით, ტყიან ბორცვზე მდებარეობს. ეკლესია აუფეთქებიათ და ამჟამად დაფარულია ხშირი მცენარეულობით. აზომვა არ ხერხდება. გადარჩენილია რამდენიმე ქვა რელიეფური ორნამენტით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხარდისარის ნაეკლესიარი (კაუთა)

**ხარდისარის ნაეკლესიარი (კაუთა)** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხარდისარში, ადგილი კაუთა. აგებულია შუა საუკუნეებში.

საშუალო ზომის დარბაზული ეკლესია ნაგები ყოფილა დიდი ზომის ფლეთილი ქვით. ნაგებობა მთლიანად დანგრეულია და დაფარულია მცენარეებით. ტერიტორიის გაწმენდის გარეშე გეგმის გამოვლენა შეუძლებელია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა როკის მეორე კოშკი

**შუა როკის  მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკაში, აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი დაზიანებულია შემორჩენილია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი, ორი სართულის დონეზე. კოშკის ირგვლივ მიწის დონე აწეულია, ყრია ჩამონაშალი ქვა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ყემულთის ნაეკლესიარი

**ყემულთის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყემულთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ნაგებობის გეგმა არ იკითხება. ეკლესიის ქვებისაგან მოწყობილია სალოცავი ნიში. ნიშის ირგვლივ შემორჩენილია ადრეული პერიოდის სამარხები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო როკის მეორე კოშკი

**ზემო როკის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო როკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით. წყობა მშრალია. შემორჩა ორი სართულის დონე. არქიტრავული კარი სამხრეთითაა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
წრუს სალოცავი ქვა-ხატი

**წრუს სალოცავი ქვა-ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრუში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

კოშკიდან რამდენიმე მეტრის დაშორებით დგას მასიური ოთხკუთხა ფორმის ქვა, რომელზეც ორი ნიშია გამოკვეთილი. სავარაუდოდ ქვა ძველი ეკლესიის ადგილზე დგას. 

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები
ხოძის ხატი

**ხოძის ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ორი მეტრის სიმაღლის გეგმით კვადრატული ნაგებობა ფლეთილი დიდი ზომის ქვითაა აშენებული. მოსახლეობა ამ ადგილს სალოცავად იყენებს.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რაღ ჯუარის ნაეკლესიარი

**რაღ ჯუარის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხახეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

სოფლის განაპირას, შემაღლებულ ბორცვზე შემორჩენილია ეკლესიის ნაშთი. ირგვლივ მიმობნეულია კარგად დამუშავებული ქვის კვადრები. ეკლესიის გეგმა არ იკითხება, ტერიტორია დაფარულია მიწითა და მცენარეებით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წრუს პირველი კოშკი

**წრუს პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრუში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

გეგმით კვადრატული ნაგებობა შემორჩენილია ორი სართულის სიმაღლეზე. მეორე სართულზე, სამხრეთ კედელში გაჭრილია გარედან თაღოვანი და შიგნიდან არქიტრავული შესასვლელი. კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით და დუღაბით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ზემო როკის მესამე კოშკი

**ზემო როკის მესამე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი,  საფორტიფიკაციო  ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო როკაში.  აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა. შემორჩენილია ექვსი სართულის დონეზე. პირველი სართული ამოვსებულია ქვით. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში არქიტრავული შესასვლელია გაჭრილი. ყველა კედელში დატანებულია სათოფურები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ყოლის ნაეკლესიარი

**ყოლის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყოლაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

რუხი ფლეთილი ქვით ნაგები ეკლესია ფრაგმენტულად არის შემორჩენილი. იკითხება ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე 1,5 მეტრის სიმაღლეზე. დანარჩენი მიწით არის დაფარული. სქემატური გეგმის შედგენა შეუძლებელია გაწმენდის გარეშე.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა როკის მესამე კოშკი

**შუა როკის მესამე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.
 
კოშკი აგებულია ფლეთილი ქვით და კირის დუღაბით. კოშკი ძალიან არის დანგრეული, სამი სართულსი დონეზე შემორჩენილია დასავლეთის კედელი ხოლო  ჩრდილოეთით და სამხრეთით მხოლოდ მცირედი ფრაგმენტებია შემორჩენილი. კოშკის ირგვლივ მიწის დონე  აწეულია, ყრია ჩამონაშალი ქვა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა ერმანის მეოთხე აკლდამა

**შუა ერმანის მეოთხე აკლდამა** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ტიპური, გეგმით ოთხკუთხა აკლდამა ნაგებია დამუშავებული ფლეთილი ქვით. ნაგებობა ჩრდილოეთი კედლით შეჭრილია მიწაში. კვადრატული ღიობი გახსნილია სამხრეთით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფადიევის კოშკი

**ფადიევის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ მსხლებში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

დიდი ზომის ფლეთილი ქვით ნაშენი კოშკი შემორჩენილია ხუთი სართულის დონეზე. ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე მთლიანად დანგრეულია. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. შეინიშნება დუღაბის კვალი. სამხრეთ ფასადის მეხუთე სართულზე შვერილი სალოდეა შემორჩენილი. კოშკი ავსებულია მიწითა და ჩამონაშალი ქვით. 

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
წრუს მეორე კოშკი

**წრუს მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი,  საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრუში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

ფლეთილი  ქვით ნაგები კოშკი შემორჩენილია ორი სართულის სიმაღლეზე. პირველი სართული ამოვსებულია მიწით და ქვით. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი.კედლები დაბზარულია, კოშკის გარშემო მიწის დონე აწეულია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ედისის ეკლესია

**ედისის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ედისაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა სახისა და ზომის ქვით. გამოყენებულია ტუფი და შირიმი.

გეგმით ჯვარ-გუმბათოვან ნაგებობას აღმოსავლეთით შვერილი, წახნაგოვანი აბსიდი აქვს. ეკლესიის შიდა გეგმა გარე მასებშია განმეორებული. რვაწახნაგა გუმბათის ყელი ჯვრის მკლავების გადამკვეთ კუთხეებს ეყრდნობოდა.

ინტერიერი განათებულია ჯვრის ოთხივე მკლავში და გუმბათის ოთხ წახნაგში დატანებული სარკმლებით.

ფასადები სადაა, კედლების მძიმე ფორმებს არავითარი დეკორატიული აქცენტები არ გააჩნიათ.

ეკლესიას სამივე მკლავში დატანებული აქვს ფართო კარი. ჩრდილოეთით და სამხრეთით კარს ორივე მხრიდან კედლის ნახევარპილასტრი აუყვება. ძეგლი დაზიანებულია, ჩამოქცეულია გუმბათის გადახურვა. კედლებზე და სახურავზე ამოსულია ხე-მცენარეები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 14-15

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა ერმანის მეხუთე კოშკი

**შუა ერმანის მეხუთე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. მეორე სართულზე აღმოსავლეთით გაჭრილია თაღოვანი კარი. კოშკი შემორჩა ოთხი სართულის დონეზე. დასავლეთი კედელი თითქმის მთლიანად დანგრეულია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხოძის აკლდამა

**ხოძის აკლდამა** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

აკლდამა წარმოადგენს ფლეთილი და ვულკანური ქვით ნაგებ ოთხკუთხა ნაგებობას, რომელიც ჩრდილოეთის კედლით მიწაშია შეჭრილი. ბანური სახურავი ეყრდნობა შეისრულ კამარას. წყობაში ალაგ-ალაგ შეიმჩნევა დუღაბი. აკლდამაში ყრია ძვლები.  

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სარიტათის ეკლესია

**სარიტათის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ  სარიტათაში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა დარბაზული ტიპისაა. აღმოსავლეთიდან დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. საკურთხეველში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი, რომლის ორსავე მხარეს თითო, მაღალი, გეგმით ნახევარწრიული, თაღოვანი ნიშია. კამარა ჩამონგრეულია. კონქზე დაშენებულია კედელი, რომელშიც არქიტრავული სარკმელია დატანებული. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრი. ეკლესია ნაშენია ფლეთილი ქვით. მარკანტულ ნაწილებში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული შირიმის ქვა. აღმოსავლეთ კედლის ფასადზე ჩატანებულია მოჩუქურთმებული კვადრები.
ძეგლს დაკარგული აქვს თავდაპირველი სახე. ჩუქურთმიანი ქვების სხვადასხვა ფრაგმენტები უსისტემოდაა ჩალაგებული კედლებში.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 
* მეგრელიძე ი. „ლიახვის ხეობის წარწერები და სხვა სიძველეები“, მაცნე (ენის... სერია), #2, გვ 61-64, 1976.
* მეგრელიძე ი. „სიძველეები ლიახვის ხეობაში“, თბ., „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 235-238, 1984.

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯრიის ეკლესია

**ჯრიის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯრიაში. აგებულია XIX-XX საუკუნეებში.
დიდი ზომის შვერილაბსიდიანი დარბაზული ეკლესია ნაგებია ფლეთილი ქვითა და ქართული აგურით.
 
გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა აღმოსავლეთით დასრულებულია ღრმა ნახევარწრიული ფორმის აბსიდით. მასში სამი მაღალი, ფართო თაღიანი სარკმელია დატანებული, აქეთ-იქით კი თითო სწორკუთხა ნიშია მოთავსებული. ფასადთა სიბრტყეები დანაწევრებულია კარ-სარკმელთა ღიობებით. კარი ორია - დასავლეთით და სამხრეთით. დასავლეთი კედლის კეხზე შედგმულია სამრეკლო.

ეკლესიის თაღ-კამარა და სამრეკლოს ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია.
## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
სარიტათის პირველი კოშკი

**სარიტათის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარიტათაში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

კოშკი დანგრეულია. შემორჩენილია ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე ორი სართულის დონეზე. ნაგებია ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე.

კოშკის ირგვლივ მიწის დონე აწეულია. ინტერიერში ყრია ჩამონაშალი ქვა და მიწა.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა როკის მეოთხე კოშკი

**შუა როკის მეოთხე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

კოშკი აგებულია მოწითალო ფერის  ფლეთილი ქვით, დღეს-დღეობით  ხუთი სართულია შემორჩენილი. პირველი სართული ამოვსებულია ქვით, მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილია  თაღოვანი შესასვლელი. შეინიშნება დუღაბის კვალი, კოშკის ირგვლივ მიწის დონე აწეულია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ზემო როკის მეოთხე კოშკი

**ზემო როკის მეოთხე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი,  საფორტიფიკაციო  ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო როკაში.  აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაშენი კოშკი შემორჩენილია ექვსი სართულის დონეზე. თაღოვანი შესასვლელი მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი. დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში დატანებულია თითო არქიტრავული სათოფური. პირველი სართული ამოვსებულია ქვებით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა როკის მეხუთე კოშკი

**შუა როკის  მეხუთე  კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკში,  აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკის კედლები ასიმეტრიულია. შემორჩენილია ოთხი სართული, პირველი სართული ამოვსებულია ქვით.  არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ყველა კედელში დატანებულია სათოფური. ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე მთლიანად ჩამონგრეულია. შეინიშნება დუღაბის კვალი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004
 
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სარიტათის მეორე კოშკი

**სარიტათის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარიტათაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. შემორჩა მხოლოდ სამი-ოთხი სართულის დონე. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების ნაწილი დანგრეულია. კარი არ ჩანს. ინტერიერში სართულებს შუა შეინიშნება ხის კოჭის ბუდეები. კოშკის გარშემო მიწის დონე აწეულია.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა ერმანის მეოთხე კოშკი

**შუა ერმანის მეოთხე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია კედლის მცირე ნაწილი. ქვა ფლეთილია. აზომვა ხერხდება მხოლოდ ნაწილობრივ.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საულოხთიყაუს პირველი კოშკი

**საულოხთიყაუს პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ საულოხთიყაუში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა. ჩრდილოეთი კედელი შემორჩენილია ექვსი სართულის დონეზე. დანარჩენი კედლები მთლიანად დანგრეულია. აქა-იქ შეინიშნება დუღაბის კვალი. პირველი სართული ამოვსებულია ჩამოცვენილი ქვით. ყველა სართულზე დატანილია სათოფურები.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხოძის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ხოძის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია XIX-XX  საუკუნეებში.

ეკლესია ნაშენია ფლეთილი ქვით. ძეგლი წარმოადგენს მცირე ზომის ოთხკუთხა ნაგებობას, რომლის საკურთხეველი აღმოსავლეთით მინიშნებულია პატარა ნიშითა და თაროთი. კარი გახსნილია დასავლეთით. ეკლესიას გარს ერტყმის მშრალი წყობის მომცრო გალავანი. სავარაუდოა, რომ ეკლესია მოსახლეობამ ააგო ნაეკლესიარზე.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ჯავის დედაღვთისას ეკლესია

**ჯავის დედაღვთისას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის დაბა ჯავაში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესიიდან ნანგრევი შემორჩა, საშენად გამოყენებულია შირიმის და რიყის ქვა. წყობა დუღაბზე. სიგრძე დაახლოებით 8 მ., სიგანე 5 მ. აზომვა არ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 7

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა როკის მეექვსე კოშკი

**შუა როკის  მეექვსე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკში,  აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

ხუთსართულიან კოშკზე საცხოვრებელი სახლებია მიშენებული. კოშკი ნაგებია ზედაპირულად დამუშავებული ფლეთილი ქვითა და დუღაბით.
კოშკში შესვლა და გეგმის აზომვა ვერ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საულოხთიყაუს მეორე კოშკი

**საულოხთიყაუს მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ საულოხთიყაუში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი გეგმით კვადრატს უახლოვდება. შემორჩენილია ოთხი სართული. პირველი სართული ამოვსებულია ქვით, მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. ყველა კედელში დატანებულია სათოფურები.

კოშკს ჩრდილოეთიდან ჰქონია მინაშენი, რომლის მცირე ფრაგმენტები იკითხება.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საულოხთიყაუს ხატი

**საულოხთიყაუს ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ საულოხთიყაუში. შექმნილია შუა საუკუნეებში.

მდინარე ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ბორცვზე მცირე ზომის ფლეთილი ქვით ნაშენი ხატია შემორჩენილი.

სავარაუდოა, რომ იგი აგებულია ძველი კოშკის ადგილზე.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა სბის ეკლესია ოქროს ჯვარი

**შუა სბის ეკლესია ოქროს ჯვარი** - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა სბაში.  აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.
 
შუა სბას მიდამოებში ძველ ნაეკლესიარზე მოსახლეობას დაუდგამს მცირე ზომის ხის ნაგებობა, რომელიც ეკლესიის მაგივრობას ასრულებს.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხოძის კოშკი

**ხოძის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში.

კოშკი ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვითა და დუღაბით. შემორჩენილია ოთხი სართულის დონე. კარი გაჭრილია სამხრეთით, საიდანაც მიდგმულია წაგრძელებული მართკუთხა ფორმის ორსართულიანი ნაგებობა. კოშკის სართულშუა გადახურვები ჩაქცეულია. შეიმჩნევა მხოლოდ კოჭის ბუდეები. მინაშენის სამხრეთი სარკმლის ქვემოთ ამოკაწრულია მზის სიმბოლური გამოსახულება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მსხლების ნაეკლესიარი

**მსხლების ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ მსხლებში.  აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ნაეკლესიარზე მიწის პატარა ბორცვია წარმოქმნილი. ჩანს მხოლოდ წყობის რამდენიმე ფლეთილი ქვა. აზომვა არ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯავის ეკლესია

**ჯავის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის დაბა ჯავაში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
ძეგლი ნაშენია ფლეთილი ქვით. ჩანს მხოლოდ დასავლეთი კედლის წყობის ფრაგმენტი. ძირითადი ნაწილი დაფარულია მიწითა და მცენარეებით. აზომვა არ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 8

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა სბის პირველი კოშკი

**შუა სბის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა სბაში, აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი აგებულია ფლეთილი ქვით, შემორჩენილია სამი სართულის  დონეზე. ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე მთლიანად დანგრეულია. პირველი სართული ამოვსებულია მიწითა და ჩამონაშალი ქვით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქობეთის კოშკი

**ქობეთის კოშკი** — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ედისაში. აგებულია ადრე შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვით. ნაგებობა შემორჩა ორი სართულის დონეზე. აღმოსავლეთ კედელი ჩანგრეულია, თუმცა აღიქმევა კოშკის ზურგი. არქიტრავული კარი გაჭრილია დასავლეთ კედელში, მეორე სართულის დონეზე.

კოშკი შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 16

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხოძის პირველი კოშკი

**ხოძის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები კოშკი დაზიანებულია. კედლები სამი სართულის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობის მოცულობა ზემოთ ვიწროვდება. კოშკის გარშემო და შიგნით მიწის დონე აწეულია, ყრია ჩამონაშალი ქვა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ტბაუაცილის ეკლესია

**ტბაუაცილის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ედისაში. აგებულია XX საუკუნეში. 
დარბაზული ტიპის, გეგმით ოთხკუთხა ეკლესია ნაგებია მცირე ზომის ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. შესასვლელი კარი დასავლეთიდანაა. სარკმელი აღმოსავლეთით აქვს. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ნიშაა. გადახურულია შიფერით.

სავარაუდოა, რომ ნაგებობა აგებულია აქ არსებული ძველი ეკლესიის ადგილზე.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 17

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
სინაგურის წმინდა გიორგის ეკლესია

**სინაგურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სინაგურში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.

სოფელ სინაგურში დგას დიდი ზომის დარბაზული ეკლესია თანადროული სამხრეთ-დასავლეთი მინაშენით. სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში კედლის პილასტრისა და თაღის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. სამხრეთი მინაშენი აღმოსავლეთიდან დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. მინაშენი თითქმის დანგრეულია. კედლები შემორჩენილია 1,5-2,5 მ სიმაღლეზე, დასავლეთი მინაშენი კი ფრაგმენტულად. ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე 8-10 მ. სიმაღლისაა.

დიდი ზომის თლილი ქვით ნაგებ ეკლესიაზე სოფლის მოსახლეობას ჩაუტარებია სარემონტო სამუშაოები, რამაც ძეგლს დაუკარგა თავდაპირველი სახე.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯავის დედაღვთისას ეკლესია (XIX-XX საუკუნეები)

**ჯავის დედაღვთისას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტის დაბა ჯავაში. აგებულია XIX-XX საუკუნეებში. დიდი ზომის დარბაზული, შვერილაბსიდიანი ეკლესია ნაგებია ფლეთილი და რიყის ქვით, აგრეთვე ქართული აგურით. კედლებზე შიგნიდანაც და გარედანაც შეიმჩნევა ნალესობა. საკურთხეველში სამი სარკმელი და ორი დიდი ნიშია. გრძივ კედლებში ფართე, მაღალი სარკმელია გაჭრილი. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ კედელს ეკვრის კარიბჭე — სამრეკლო; ფასადთა დეკორატიულობა შექმნილია პილასტრებითა და სარკმლის სადა თავსართებით. ნაგებობის აღმოსავლეთი ფასადის გარშემო შეინიშნება კუთხოვანი ფორმის საძირკვლის ნაშთი. სავარაუდოა ძველი ეკლესიის არსებობა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004, გვ. 8-9

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
სხალნარის ეკლესია

**სხალნარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სინაგურში, სხალნარში. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.

სოფელ სინაგურში აგებულია დარბაზული ტიპის ეკლესია სამხრეთის და დასავლეთის მინაშენებით. ნაგებია შირიმით, ქვიშაქვითა და ფლეთილი ქვით. საკურთხეველი ბრტყელი აქვს. მის მომიჯნავე კედლებზე თაღებია. ქუსლებიდან იწყება ტრომპები, რომლებსაც ეყრდნობოდა კოლოფა აბსიდის კონქი. გრძივ კედლებზე შეწყვილებული თაღედია თითო პილასტრით შუაში. ეკლესიას აქვს ორი შესასვლელი — სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ნაგებობის კედლები ალაგ-ალაგ გარღვეულია, სახურავი ჩამოქცეულია. მინაშენების კვალი ფრაგმენტულად იკითხება.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ჩასავალის ეკლესია

**ჩასავალის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა სოფელ ჩასავალში. აგებულია XIX-XX  საუკუნეებში. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული ფორმის აბსიდით დასრულებული. მასში სარკმლის მარცხნივ ორი, ხოლო მარჯვნივ ერთი სწორკუთხა ნიშია მოთავსებული. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა და კირის დუღაბი. კარ-ფანჯრების დიდი ღიობები XIX-XX საუკუნეებისთვისაა დამახასიათებელი.

## სოფელი ჩასავალი
სოფელი ჩასავალი ჯერ რაჭის მაზრაში შედიოდა, შემდეგ ჯავის რაიონში, 1991 წელს ჩასავლის სასოფლო საბჭო გადაეცა ონის რაიონს. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბილისი, 2004 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ჯალაბეთის ეკლესია (ქომუ ჯუარი)

**ჯალაბეთის ეკლესია (ქომუ ჯუარი)** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯალაბეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ნაგებობა მნიშვნელოვნადაა დაზიანებული. შემორჩენილია ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლები სამი მეტრის სიმაღლეზე. ნაშენია ფლეთილი ქვით.
ეკლესიის გეგმის დადგენა გათხრა-გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნადარბაზევის ეკლესია (ნურთაზაბთანი)

**ნადარბაზევის ეკლესია „ნურთაზაბთან“** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადარბაზევში. აგებულია X საუკუნეში.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფლის სამხრეთ განაპირას. ძეგლის სამხრეთით შემორჩენილია მრავალი რელიეფური და ორნამენტული ქვა, აგრეთვე, დიდი ზომის ტუფის კვადრები. ქვის გროვის ქვეშ იკითხება სამეკლესიანი ბაზილიკის გეგმა.

შემორჩენილი ფრაგმენტები საშუალებას გვაძლევს წარმოვიდგინოთ ძეგლის პირვანდელი სახე. იგი დიდი ზომის, მდიდრულად მორთული ნაგებობა უნდა ყოფილიყო, რომელიც აშენებულია თლილი, ღვინისფერი ქვის კვადრებით. დეკორატიული მორთულობა გამოირჩევა ფორმათა მარტივი მოდელირებით და მასიურობით.
ეკლესიის კედლების გაფორმებისას გამოყენებულია ფერადოვანი ეფექტები, რაც კარგად ჩანს შემორჩენილი ორნამენტული ფრაგმენტებიდან და რელიეფებიდან.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ვანელის ჯვრის ეკლესია

**ვანელის ჯვრის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანელში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ძეგლი განეკუთვნება ჯავის რაიონისათვის დამახასიათებელ გუმბათოვან ეკლესიათა რიგს. აღმოსავლეთი მკლავი საგრძნობლად წაგრძელებულია, მასში მოთავსებულია საკურთხეველი. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა ხდება ტრომპების საშუალებით. რვაწახნაგა გუმბათის ყელში გაჭრილია ოთხი სარკმელი. საკურთხევლის  სატრიუმფო თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. აბსიდა შვერილწახნაგოვანია. დასავლეთიდან კარს მიდგმული აქვს კარიბჭე. გრძივ კედლებზე, კარის ორსავე მხარეს მიდგმულია ნახევარსვეტები.  1983 წელს ძეგლზე ჩატარდა სარემონტო სამუშაოები. კედლები შიგნიდან და გარედან გალესილია.
	
## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სინაგურის წმინდა ნინოს ეკლესია

**სინაგურის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სინაგურში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

სოფელში შემორჩენილია მცირე დარბაზული ეკლესიის ნაშთი. იკითხება მხოლოდ დასავლეთ კედლის ნაწილი და სხვა მცირე ფრაგმენტები. აღმოსავლეთით ეკლესიის კედელი მიწაშია ჩაფლული (ჩანს კონქის მომრგვალებული ნაწილი).

გეგმის დადგენა გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია. ნაეკლესიარზე ამოსულია ხშირი ბუჩქნარი.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭელიათის აკლდამა

**ჭელიათის აკლდამა** - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭელიათაში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

ორსართულიანი აკლდამა აგებულია ფლეთილი ქვით და კირის დუღაბით. გადახურვა ორქანობიანია, დანაწევრებული ფიქალის თაროებით. ორივე სართულის ღიობი სამხრეთ კედელშია მოწყობილი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სოხთის ეკლესია

**სოხთის ეკლესია** — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ სოხთაში. აგებულია X-XI საუკუნეებში.

„საყდარო დიდებისაო შეიწყალე თეოდორე... სულსა გიორგისა განუსვენე. წმიდაო ეკლესიაო შეიწყალე ივანე კალატოზი“ - ასომთავრული წარწერა ფილაზე.
აღწერა: ძეგლი წარმოადგენდა მოზრდილ დარბაზულ ეკლესიას, რომელიც ნაგები იყო ძირითადად შირიმის ქვით. ამჟამად შემორჩა ეკლესიის რამდენიმე კედლის ფრაგმენტი. ნაეკლესიართან ყრია მრავალი ქვა რელიეფებითა და ორნამენტული მოტივებით. აღსანიშნავია ქვის ფილა ასომთავრული წარწერით, რომელიც X საუკუნით თარიღდება. სხვა ქვები არ არის ერთი და იმავე დროის, ზოგი X საუკუნისაა, ზოგი XI. აღსანიშნავია, რომ ეკლესიას ჰქონდა სხვადასხვა მინაშენი, შესაძლებელია ყოფილიყო კოშკიც.

## ლიტერატურა
* Меписашвили Р., Цинцадзе В. Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии - Шида Картли. Тбилиси. 1975.
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია: ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
შუა ერმანის მეხუთე აკლდამა

**შუა ერმანის მეხუთე აკლდამა** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან  შუა საუკუნეებში. ეს აკლდამა, სხვა აკლდამებისგან განსხვავებით, მაღალია. ნაგებია ფლეთილი და ვულკანური ქვის წყობით. ქვემო ნაწილი დუღაბზე, ზემო მშრალი წყობით. ღიობი და თარო სამხრეთიდან აქვს. გადახურულია მაღალი პროპორციების ორფერდა საფეხუროვანი სახურავით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004. 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მიდართის კოშკი

**მიდართის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანელში, ნასოფლარ მიდართის ტერიტორიაზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

კოშკი ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. შემორჩა ორი სართულის დონე მხოლოდ სამხრეთ კედელზე. დანარჩენი კედლები დანგრეულია. კოშკი შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჯრიის კოშკი

**ჯრიის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯრიაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი მთლიანად დანგრეულია. გადარჩენილია მხოლოდ სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე ორი სართულის დონეზე. სამშენებლო მასალად გამოყენებული იყო ფლეთილი და რიყის ქვა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა კოზის გიორგობის ეკლესია

**შუა კოზის გიორგობის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა კოზში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ძეგლი შემორჩენილია ნანგრევის სახით. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა და შირიმი. დუღაბი სქელია. გეგმა არ იკითხება. ნანგრევებიდან მოშორებით მოწყობილია სალოცავი ნიში, რომლის წყობაში ჩატანებულია ეკლესიის სარკმლის სამმაგლილვიანი სათაურის ნაწილი და დეკორატიული კვადრი. ნიში ძირითადად ნაგებია შირიმის ქვით. სავარაუდოა, რომ ნანგრევი წარმოადგენს ძველი ეკლესიის კედლების შემავსებელ ფენას, ხოლო შირიმის კვადრები, რომლითაც ნიშია აგებული, ეკლესიის საპირე ქვას. ანალოგების საფუძველზე ძეგლი შეიძლება გარდამავალ პერიოდს მივაკუთვნოთ.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა ერმანის ეკლესია

**შუა ერმანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
მცირე ზომის უაბსიდო, გეგმაში ოთხკუთხა დარბაზული ეკლესია ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვით. თაღოვანი კარი გაჭრილია დასავლეთით. ჩრდილოეთ ფასადზე ამოღებულია პატარა ნიში. აღმოსავლეთით, ერთი მეტრის მოშორებით მიჰყვება კედლის ნანგრევი. კედლებს შორის დაკიდებულია ზარი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია: ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნადარბაზევის კოშკი

**ნადარბაზევის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადარბაზევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. გეგმით ოთხკუთხაა. აზომვა არ ხერხდება. გადარჩა მხოლოდ ერთი სართულის დონე.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა ერმანის მესამე კოშკი

**შუა ერმანის მესამე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. შემორჩენილია ოთხი სართული. კარი გაჭრილია სამხრეთით, მეორე სართულზე. გეგმაში კოშკი არაწესიერი ოთხკუთხედია. ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე ჩამონგრეულია. კოშკის სამხრეთ-დასავლეთ კედელს მიჯრილი აქვს იგივე მასალით ნაშენი გალავანი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა ერმანის პირველი კოშკი

**შუა ერმანის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან  შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. გეგმაში ოთხკუთხაა. შემორჩენილია ოთხი სართული. სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე ჩამონგრეულია. სამხრეთით, მეორე სართულზე გაჭრილია თაღოვანი კარი. კოშკის გარშემო ყრია ჩამონაშალი ქვა და იკითხება კედლის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია: ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ნაზიგინის კოშკი

**ნაზიგინის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაზიგინაში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

კოშკი შემორჩა ორი სართულის დონეზე. ნაგებია ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. წყობა არეულია. თაღოვანი კარი მეორე სართულზე სამხრეთ კედელშია. დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლები ჩაქცეულია, აღმოსავლეთისა ნაწილობრივ.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა ერმანის მეორე კოშკი

**შუა ერმანის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან  შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვით და კირის დუღაბით. დუღაბი კარგად შეიმჩნევა ორი სართულის სიმაღლეზე. შემორჩენილია ოთხი სართული. ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე ჩამონგრეულია. აღმოსავლეთ კედელში მეორე სართულზე დატანებულია კარი. კოშკის გარშემო მიწის დონე აწეულია, იქვე, ჩრდილოეთი კედლის ახლოს, შემორჩენილია კედლის ფრაგმენტი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია: ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
პატარა გუფთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**პატარა გუფთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო  ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა გუფთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

დიდი ზომის დარბაზული ეკლესია ნაგებია ფლეთილი, რიყის და ტუფის ქვით კირის დუღაბზე. გადახურვა ჩაქცეულია, გადარჩა საკურთხევლის სატრიუმფო თაღი. კარი დასავლეთი და სამხრეთით. ჩრდილოეთ კარი გადიოდა მინაშენში.

## ლიტერატურა 
*მეგრელიძე ი. "ლიახვის ხეობის წარწერები და სხვა სიძველეები", მახნე (ენის... სერია), 1976, #2, გვ. 58- 61.
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქეშელთის ეკლესია

**ქეშელთის ეკლესია** - ტაძარი ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქეშელთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 
ძეგლი განეკუთვნება ჯავის რაიონისათვის დამახასიათებელ გუმბათოვან ეკლესიათა რიგს. ნაგებია ძირითადად ფლეთილი ქვით. ექსტერიერისა და ინტერიერის დიდი ნაწილი გალესილია. აბსიდი შვერილწახნაგოვანია. სამხრეთის, დასავლეთის და ჩრდილოეთის მოკლე მკლავებში თითო კარია გაჭრილი. დასავლეთის კარს ეკვრის კარიბჭე. კარიბჭეები უნდა ყოფილიყო დანარჩენ ორ კართანაც. გუმბათის რვაწახნაგა ყელში ოთხი სარკმელია გაჭრილი. 70-იანი წლების ბოლოს მოსახლეობას ეკლესია შეუკეთებია. ნაგებობა გადახურულია თუნუქით.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პატარა გუფთის კოშკი

**პატარა გუფთის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა გუფთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ციხის ტერიტორიაზე შემორჩა კოშკის ნანგრევი, რომელიც დგას ბორცვის ქიმზე. ნაგებია რიყის ქვით. კედლები მოპირკეთებულია ფლეთილი ქვით. აღმოსავლეთი კედელი ჩაქცეულია. კოშკის სამხრეთით პლატოზე ნაგებობათა კვალია. ძეგლის გაზომვა ვერ მოხერხდა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საგილზაზის ნაეკლესიარი

**საგილზაზის ნაეკლესიარი** - არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგილზაზში. აგებულია გვიან შუა  საუკუნეებში. 

ძეგლი წარმოადგენდა საშუალო ზომის დარბაზულ ეკლესიას სამხრეთის ვიწრო, თანადროული მინაშენით. ეკლესია ძირითადად შირიმის კარგად გათლილი კვადრებით იყო ნაგები. შენობა მთლიანადაა დანგრეული. კედლების სიმაღლე ზოგან 1,5-2 მეტრამდე აღწევს. გეგმა კარგად იკითხება. მნიშვნელოვანი არქიტექტურული დეტალები არ შეინიშნება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შუა ერმანის მერვე კოშკი

**შუა ერმანის მერვე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

კოშკი ნაგებია საშუალო ზომის ფლეთილი ქვით. შემორჩენილია ხუთი სართული. შედარებით კარგადაა შემონახული დასავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლები. აღმოსავლეთით, მეორე სართულზე გაჭრილია კარი. მეხუთე სართულზე დასავლეთით და ჩრდილოეთით შვერილი ქვის სარკმლებია. კოშკს გარშემო მიშენებული აქვს თანამედროვე საცხოვრებელი და სხვა საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნაგებობები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქეშელთის მეორე კოშკი

**ქეშელთის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქეშელთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. პირველი სართული ამოვსებულია ქვით, ჩრდილოეთის კედელი ჩამონგრეულია. აქა-იქ შეინიშნება დუღაბის კვალი. გეგმის აზომვა არ ხერხდება.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო ერმანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ქვემო ერმანის წმინდა გიორგის ეკლესია** - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებიბა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ნიში წარმოადგენს ფლეთილი ქვითა და ფიქალით ამოყვანილ მცირე მართკუთხა მშრალ წყობას. სავარაუდოდ ნიში აგებულია ძველი ეკლესიის ადგილზე.
## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვემო ერმანის კოშკი

**ქვემო ერმანის კოშკი** - არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ერმანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით. გადარჩა სამი სართული, მაგრამ გეგმის აზომვა ვერ ხერხდება. კოშკის დარჩენილი ნაწილი ამოვსებულია მიწითა და ქვა-ღორღით.
## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო კოშკის მეორე კოშკი

**ქვემო კოშკას მეორე კოშკი** - არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო კოშკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
გადარჩენილია კოშკის ჩრდილო-დასავლეთი კუთხე კარის თაღის ნაწილით დასავლეთ კედელში. ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო კოშკის კოშკი

**ქვემო კოშკას კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო კოშკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

კოშკი გეგმით კვადრატს უახლოვდება. ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით. შემორჩენილია სამი სართული. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. ყველა კედელში მოწყობილია სათოფურები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო როკის ეკლესია

**ქვემო როკას ეკლესია** — არიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო როკაში. აგებულია XIX საუკუნეში.
ძეგლი განეკუთვნება ჯავის რაიონისათვის დამახასიათებელ ტიპურ ჯვარ-გუმბათოვან ეკლესიას შვერილი აბსიდით. აღმოსავლეთი მკლავი საგრძნობლად წაგრძელებულია; მასში მოთავსებულია საკურთხეველი. გუმბათის ყელი ტრომპებს ეყრდნობა. ყელში ოთხი სარკმელია გაჭრილი. საკურთხევლის სატრიუმფო თაღი შირიმისაა. ასეთივე ქვა გამოყენებულია სამივე შესასვლელი კარის თაღების ამოსაყვანად. გუმბათის ყელი ფიქალის სარტყელითაა გარშემოვლებული. ზოგან ფლეთილი ქვაა გამოყენებული. ფასადები სადაა და შეულესავი. დასავლეთი კარიბჭე კედელს თითქმის მთელ სიგრძეზე გაუყვება, ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან კი მხოლოდ საბრჯენებია. დასავლეთი კარიბჭის თავზე ნიშია მოთავსებული. გუმბათი ნაწილობრივ ჩამოქცეულია. ძეგლზე ამოსულია დიდი ზომის არყის ხეები.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ქვემო როკის კოშკი

**ქვემო როკას კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო როკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი შემორჩენილია ხუთი სართულის დონეზე. ქვის წყობა მშრალია. ჩრდილოეთ კედელში, მეორე სართულზე გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. სამხრეთი და დასავლეთი კედლები მთლიანად დანგრეულია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო როკის მეორე კოშკი

**ქვემო როკის მეორე კოშკი** - არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო როკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაშენია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით. წყობა მშრალია. სამხრეთი კედელი მთლიანად დანგრეულია, აღმოსავლეთი და დასავლეთი კედლები ნაწილობრივ. გადარჩენილი ნაწილი ხუთი სართულის დონეზეა.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004 

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შუა როკის პირველი კოშკი

**შუა როკის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა მდებარეობს ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა როკაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია ფიქალითა და ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. სულ შემორჩა ოთხი სართული. კარი მეორე სართულზეა ჩრდილოეთით. დასავლეთი კედელი მთლიანად დანგრეულია.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004.

კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჯალაბეთის ეკლესია

**ჯალაბეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯალაბეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
თითქმის დანგრეული ეკლესიიდან შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთი კედელი 4 მეტრის სიმაღლეზე. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმის ქვა. გეგმის დადგენა გათხრა-გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია.

ეკლესიის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია შემორჩენილი.

## ლიტერატურა 
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კობეთის ეკლესია-კოშკი

**კობეთის ეკლესია-კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ კობეთში, მიდამოები ყეფსელთა. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ნაგებობა ძლიერაა დაზიანებული. შემორჩენილია ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლების ფრაგმენტები სამი სართულის დონეზე. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია გარედან შეისრულთაღოვანი და შიგნიდან არქიტრავული შესასვლელი. კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით დუღაბზე.

## ლიტერატურა
* შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის კოშკები