open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ევროპის XII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**ევროპის XII გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის** გაიმართა  1999 წლის 27 - 8 დეკემბერს,  ბათუმში (საქართველო).

ბოლო ტურის წინ სომხები ერთი ქულით უსწრებდნენ უნგრელებს და ქულანახევრით გერმანელებს. ბოლო ტურში მათ ფრედ ითამაშეს გერმანელებთან, ხოლო უნგრელებბმა მხოლოდ 2,5 ქულის აღება შეძლეს ბულგარელებთან და მეორე ადგილს დასჯერდნენ. სუსტად გამოვიდნენ ქართველები. 

**ტექნიკური  შედეგები**
*1. - 22,5 ქულა
*2. - 22 ქულა
*3. - 21 ქულა
*4. - 20,5 ქულა
*5. - 20,5 ქულა
*6. - 20,5 ქულა
*7. - 20,5 ქულა
*8. - 20,5 ქულა
*9. - 20 ქულა
*10. - 19,5 ქულა
*19,5 ქულა
11., 12., 13., 14., 15.,
*19 ქულა
16., 17.,
*18,5 ქულა
18., 19., 20., -2, 21.,
*18 ქულა
22., 23., 24.,
*17,5 ქულა
25.,
*17 ქულა
26., 27.,
*16,5 ქულა
28., 29.,
*16 ქულა
30.,
*15,5 ქულა
31., 32.,
*15 ქულა
33.,
*6,5 ქულა
34.,
*5,5 ქულა
35..

**ჩემპიონის  შემადგენლობა**

სმბატ ლპუტიანი 5,5 (+3=5-1), არტაშეს მინასიანი 4,5 (+2=5=2), აშოტ ათანასიანი 6,5 (+4=5-0), ლევონ არონიანი 6 (+4=4-1), არშაკ პეტროსიანი 0 (+0=0-0).

**საუკეთესო  პერფორმანსი**
ვესელინ ტოპალოვი  - 2778

**დაფებზე  საუკეთესონი**

! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|ალექსეი შიროვი
|
|6
|8
|75,0
|-----
|2
|კირილ გეორგიევი
|
|6,5
|9
|72,2
|----
|3
|აშოტ ათანასიანი
|
|6,5
|9
|72,2
|---
|4
|ლევ ფსახისი
|
|5,5
|7
|75,0
|----
|სათ
|დიმიტრი რეინდერმანი
|
|6
|8
|75,0
|----
|}

კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ლიუკ პლამონდონი

მინი|250პქ|ლიუკ პლამონდონი 2015 წელს
**ლიუკ პლამონდონი** (; დაიბადა 1942 წლის 2 მარტი, სან-რაიმონდი, კვებეკი) — ფრანკო-კანადელი მუსიკალური ტექსტების ავტორი. ღვაწლმა და დამსახურებამ მუსიკის წინაშე მას შესძინა ტიტული *ფრანკოფონიის ყველაზე წარმატებული და დიდი ლირიცისტი*.

## ცხოვრება
პლამონოდონს მუსიკალური ტექსტები დაწერილი აქვს არაერთი ცნობილი კვებეკელისათვის: ბრუნო პელეტიე, დაიან დიუფრესნე, რობერტ შარლებუა, სელინ დიონი, გინეტ რენო, მარტინ სტ. კლერი, გარუ, ასევე ფრანგებისთვის: ჟულიენ კლერკი, ნიკოლ კრუასილი, ჯონი ჰოლიდეი, მუსიკოსებისთვის. აგრეთვე, იგი არის თანაავტორი რამდენიმე მიუზიკლისა, როგორებიცაა, სტარმანია და პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი (რიკარდო კოჩანტესთან ერთად).  პლამონდონი არის კვებეკის თავისუფლების მოძრაობის წევრი და ინტერნეტ-მეკობრეობის წინააღმდეგი.

## ჯილდოები
*1990, კანადის ეროვნული ორდენის რაინდი.  
*2002, კანადის ორდენის კავალერი.
*2003, გააწევრიანეს კანადის დიდების ხეივანში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლიუკ პლამონდონი კანადის დიდების ხეივანის ოფიციალური საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:კანადელი მუსიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უჩაშონა

**უჩაშონა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფელის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 150 მეტრი, ზუგდიდიდან 7 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 315 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფალაზონი

**ფალაზონი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ჯიხაშკარის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჭანისწყლის ნაპირას, ზღვის დონიდან 110 მეტრი, ზუგდიდიდან 17 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 389 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძველი ნარაზენი

**ძველი ნარაზენი** (2025 წლის 17 სექტემბრამდე *შამადელა*) — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ნარაზენის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 120 მეტრი, ზუგდიდიდან 24 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 493 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყულიშკარი

**ყულიშკარი** (ყოფ. ორჯონიკიძე) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ყულისწყლის (ჯუმის მარცხენა შენაკადი), ზუგდიდიდან 10 კმ. სოფელში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1305 ადამიანი.

## ყულიშკარის ეკლესია
სოფლის ახლოს მდებარეობს  გუმბათოვანი ეკლესია. ეკლესია დაახლოებით XVIII საუკუნისაა. მასში ინახებოდა ადგილობრივი მოსახლეობის რწმენით სასწაულთმოქმედი ჯვარი. ჯვარი სვანეთიდან სამეგრელოში ჩაიტანა გლეხმა ეგნატე როგავამ, რომელიც გაექცა სვანეთის მთავარს, დადეშქელიანს და დასახლდა ყულიშკარში. როგავამ ააშენა პატარა ეკლესია და კოშკი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცვანე

**ცვანე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში (ერგეტის ადმინისტრაციული ერთეული). 

ცვანე მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 6 მ-ზე, ზუგდიდიდან 27 კმ-ის დაშორებით. 2018 წელს სოფლის ტერიტორიაზე არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რევაზ პაპუაშვილი) შეისწავლა ნამოსახლარი ბორცვი (ე. წ. დიხაგუძუბა), რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული არქეოლოგიური ობიექტია ენგურ-რიონის ორმდინარეთში. გამოვლენილია 4 კულტურული ფენა, ძვ.წ. მეორე ათასწლეულის შუა ხანებიდან ძვ.წ. III-I საუკუნეებამდე. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 394 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხურჩა

**ხურჩა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, კოკის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 8 მეტრი, ზუგდიდიდან 16 კმ, ინგირიდან 18 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 535 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჩინო

საკუთარი სახელი **საჩინო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*საჩინო — ისტორიული მხარე იმერეთში;
*საჩინო — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში;
*საჩინო — სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში;
*საჩინო — სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.
რიკარდო კოჩანტე

**რიკარდო კოჩანტე** (დ. 20 თებერვალი, 1946) — იტალიურ-ფრანგული წარმოშობის მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი. იგი წერს იტალიურ, ფრანგულ და ესპანურ ენებზე, ზოგიერთი მათგანი კი ამ სამივე ენაზეა შექმნილი.

## ცხოვრება
კოჩანტე დაიბადა საიგონში, ფრანგულ ინდოჩინეთში, დღევანდელ ხოშიმინში (ვიეტნამი).  მამამისი იყო იტალიელი, დედა კი-ფრანგი. 11 წლისა იგი ჩავიდა რომში და სასწავლებლად შევიდა სკოლაში. რომშივე დაიწყო მუსიკალური კარიერის შექმნა, 1972 წლისთვის კი პოპულარობასაც მიაღწია. იგი აგრეთვე ცხოვრობდა შეერთებულ შტატებსა და ირლანდიაში. 1976 წელს ჩაწერა The Beatles-ის „Michelle“-ის ქავერ-ვერსია.

1991 წელს მან გაიმარჯვა სან-რემოს ფესტივალში, სიმღერით „Se stiamo insieme“. 1997 წლის შობას კი ესპანელმა ტენორმა და მისმა მეგობარმა პლასიდო დომინგომ მიიწვია თავის ყოველწლიურ კონცერტზე „შობა ვენაში“, სარა ბრაიტმანთან და ჰელმუტ ლოტისთან ერთად.

2008 წლისთვის კოჩანტე იყო ავტორი სამი მიუზიკლისა, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილი იყო „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“.

## დისკოგრაფია
* *Mu* (1972)
**Poesia*  (1973)
**Anima*  (1974)
*''L'alba*  (1975)
**Richard Cocciante* [*Anima*-ს ინგლისურენოვანი ვერსია] (1976)
**Concerto per Margherita* (1976)
**Riccardo Cocciante*  (1978)
**...E io canto* (1979)
**Cervo a primavera*  (1980)
**Q Concert* (1981)
**Cocciante* (1982)
**Sincerità* (1983)
**Il mare dei papaveri* (1985)
**Quando si vuole bene* (1986)
**La grande avventura* (1988)
**Viva! * (1988)
**Cocciante* (იგივე *Se stiamo insieme*; 1991)
**Eventi e mutamenti * (1993)
**Il mio nome è Riccardo* (1994)
**Un uomo felice* (1994)
* *Je Chante* (1995)
**Innamorato* (1997)
**Istantanea* (1998)
**Notre-dame de Paris live Arena di Verona*  (2002)
**Songs* (2005)

## მიუზიკლები
**პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი* (2001; ლიუკ პლამონდონის ტექსტი)
**რომეო და ჯულიეტა* (2007; პასკალ პანელას ტექსტი)
**პატარა უფლისწული''  (2007; ელისაბედ ანაისის ტექსტი)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* Coccianteworld 
* cocciante.net 
* რიკარდო კოჩანტეს ბიოგრაფია 
* რიკარდო კოჩანტეს ბიოგრაფია 
*AyerHoy.com 

კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ფრანგი მომღერლები
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საჩინო (მხარე)

**საჩინო** — ისტორიული მხარე ქვემო იმერეთში. მოიცავდა მდინარეების ყუმურისა და სულორის ხეობებს, აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა მდინარე კორისწყალი, დასავლეთით საჯავახოს მხარის მთები. იყოფოდა ზემო საჩინოდ და ქვემო საჩინოდ. მთლიანად მოიცავდა ამჟამინდელი ვანის მუნიციპალიტეტს და ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ როხს. საჩინოს სხვადასხვა დროს ფლობდნენ ჯერ ქვაბულისძეთა, შემდეგ ჩიჯავაძეთა ფეოდალური საგვარეულოები. ქობულიძეები საჩინოსთან ერთად ფლობდნენ საჯავახოსაც, სანამ ეს უკანასკნელი ჭილაძეების გახდებოდა.

## ლიტერატურა
**ვახუშტი ბატონიშვილი – აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. წგნ, ქართლის ცხოვრება ს. ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ 4, თბილისი, 1973 წ.*

## რესურსები ინტერნეტში
* საჩინო — ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
კატეგორია:იმერეთი
საგვიჩიო

საკუთარი სახელი **საგვიჩიო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*საგვიჩიო – სოფელი ხობის მუნიციპალიტეტში.
*საგვიჩიო – სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში.
მუხური (სენაკის მუნიციპალიტეტი)

**მუხური** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ზემო ჭალადიდის თემის ცენტრი (სოფლები: მუხური, საგვიჩიო, სირიაჩქონი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 15 მ. სენაკიდან 13 კმ, ქვალონის რკინიგზის სადგურიდან 4 კმ. აქ დაიბადა და დაკრძალულია პოეტი გიორგი ჭალადიდელი (ქოჩაქიძე).

## ისტორია
XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ეთერზეთოვანი კულტურების მეურნეობა და ქარხანა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 377 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭალადიდი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სადადიანო სვანეთი

**სადადიანო სვანეთი** – დადიანების ფეოდალური საგვარეულოს კუთვნილი ტერიტორია შუა საუკუნეებში. შედგებოდა ლენტეხის, ჩოლურის და ლაშხეთის თემებისგან.
## იხილეთ  აგრეთვე
*სვანეთი
## ლიტერატურა
*ქსე, ტ. 8, გვ. 620, თბ., 1984

კატეგორია:სვანეთი
სალხინო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **სალხინო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*სალხინო —  სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში.
*სალხინო — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში
*სალხინო —  სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში.
*სალხინო —  სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.
*სალხინო — ქართული ცეკვა
უმაღლესი ლიგა 2009—2010

**უმაღლესი ლიგა 2009-2010** — უმაღლესი ლიგის ოცდამეერთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა რუსთავის „ოლიმპი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – „ზესტაფონი“.

## ცვლილებები 
### სტრუქტურული ცვლილებები 
წინა სეზონისგან განსხვავებით, ლიგის მონაწილე გუნდთა რიცხვი 11-დან 10-მდე შემცირდა.

### აღზევებულები და დაქვეითებულები 
საფეხბურთო კლუბი ბორჯომი პირველ ლიგაში დაქვეითდა, ვინაიდან უმაღლესი ლიგის 2008-09 სეზონზე იგი ბოლო, მეთერთმეტე ადგილზე გავიდა. გაურკვეველი მიზეზების გამო უმაღლეს ლიგაში ვერ იასპარეზეს ზუგდიდის მგლებმა და ახალციხის მესხეთმა. ამის გამო წინა სეზონში ოფიციალურად დაქვეითებულებმა გაგრამ და სპარტაკი ცხინვალმა ამ სეზონშიც უმაღლეს ლიგაში იასპარეზეს.

ოფიციალურად კი უმაღლესი ლიგის 2009-10 წლების სეზონში მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს 2008-09 პირველი ლიგის გამარჯვებულმა სამტრედიამ და მეორეადგილოსანმა ბაიამ. უმაღლეს ლიგაში მონაწილეობაზე უარი განაცხადა თბილისის ამერმა.

## მონაწილე გუნდები 
კლუბები გაგრა და სპარტაკი ცხინვალი თავიანთ საშინაო მატჩებს თბილისში გამართავენ იმ მიზეზის გამო, რომ მათი საშინაო არენები რუსეთის მიერ კონტროლირებად საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარეობს.

## ცხრილი 
## შედეგები 
მომავალ ლიგაში ათი მონაწილე გუნდი ერთმანეთთან ოთხჯერ ითამაშებს. საერთო ჯამში თითო გუნდი 36 შეხვედრას გამართავს. პირველ წრეში თითო გუნდი დანარჩენ გუნდებს ორჯერ დაუპირისპირდება (შინ და გარეთ). იგივე გამეორდება მეორე წრეზეც.

### პირველი ნახევარი 
### მეორე ნახევარი 
 შეწყდა2
 
 
 
 
 

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს თასი 2009-2010
* პირველი ლიგა 2009-2010

## სქოლიო 
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
კატეგორია:2009 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:2010 წელი ფეხბურთში
სამესხიო

**სამესხიო** — სოფელი საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ობუჯის თემი (სოფლები: ობუჯი, სამესხიო, ჯაღირა). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. ჯვრიდან 20 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 333 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაღმა პირველი ხორგა

**გაღმა პირველი ხორგა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემში (სოფლები: ახალსოფელი, გაღმა პირველი ხორგა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. სენაკიდან 19 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 727 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში

**ევროპის ჩემპიონატი ჭადრაკში** — ყოველწლიური საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც იმართება ევროპის საჭადრაკო კავშირის (ECU) ორგანიზებით. იგი დაარსდა 2000 წელს.

გარდა ევროპის ჩემპიონების გამოვლენისა (ღია და ქალთა კატეგორიებში), ტურნირის შედეგები გამოავლენს იმ მოთამაშეებს, რომლებიც მონაწილეობას მიიღებენ ფიდეს მსოფლიო თასსა და ქალთა მსოფლიო თასზე.

## ისტორია და ქართველების შედეგები 
2000 წელს ფიდეს ევროპულმა კომისიამ მიიღო გადაწყვეტილება, ჩაეტარებინა ევროპის ჩემპიონატი მოჭადრაკე ვაჟთა და ქალთა შორის. ტურნირი შვეიცარიული სისტემით ტარდება (საჭიროების შემთხვევაში იმართება ტაი-ბრეიკი).

2003 წლის ჩემპიონატში, რომელიც სტამბოლში ჩატარდა, გამარჯვება მოიპოვა ზურაბ აზმაიფარაშვილმა. გარდა ამისა, აზმაიფარაშვილმა 2001 წელს მესამე ადგილი დაიკავა. 2009 წელს მესამე, ხოლო 2010 და 2017 წლებში მეორე ადგილზე გავიდა ბაადურ ჯობავა.

ქალთა შორის ქართველ მოჭადრაკეებს განსაკუთრებული წარმატებები აქვთ. ევროპის ჩემპიონები სხვადასხვა დროს გახდნენ: ნანა ძაგნიძე (2017) და მერი არაბიძე (2023). ბრინჯაოს მედლები მოპოვებული აქვთ მაია ჩიბურდანიძეს, ქეთევან არახამიას, სალომე მელიას და ლელა ჯავახიშვილს. ვერცხლის პრიზიორი გახდა ნინო ბაციაშვილი. აღსანიშნავია, რომ თეა ლანჩავამ 2006 წელს ვერცხლის მედალი ნიდერლანდების სახელით მოიპოვა.

## შედეგები (ღია ტურნირი) 
## შედეგები (ქალთა ტურნირი) 
## იხილეთ ასევე 
* ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში
* ევროპის საკლუბო თასი ჭადრაკში

## რესურსები ინტერნეტში 
სრული ცხრილებისა და შედეგების სანახავად იხილეთ ვებგვერდი *The Week in Chess*:

* 2000: კაცთა შედეგები (მხოლოდ 1–60 ადგილები) ქალთა შედეგები ქალთა ფინალური მატჩი
* 2000: კაცთა სრული შედეგები Russchess.com
* 2001: კაცთა შედეგები ქალთა შედეგები
* 2002: კაცთა შედეგები ქალთა შედეგები
* 2003: კაცთა და ქალთა შედეგები
* 2004: კაცთა შედეგები ქალთა შედეგები
* 2005: კაცთა შედეგები ქალთა შედეგები
* 2006: კაცთა და ქალთა შედეგები
* 2007: კაცთა შედეგები
* 2008: კაცთა და ქალთა შედეგები
* ევროპის საჭადრაკო კავშირის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საჭადრაკო ტურნირები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონატები ჭადრაკში
რუსული ტვირთმზიდი ცხენი

მინი|250პქ|რუსული ტვირთმზიდი ცხენი 
**რუსული ტვირთმზიდი ცხენი** — ტანმორჩილი ტვირთმზიდი (საჯაგავი) ცხენის ჯიში. გამოიყვანეს რუსეთში XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში ადგილობრივი შესაბმელი ცხენების ბელგიურ არდენებთან და სხვა ტვირთმზიდ ცხენებთან განდევნითი შეჯვარების გზით. რუსული ტვირთმზიდი ცხენი მასიურია, ჰარმონიულად აგებული, მაგარი კონსტიტუციის, ფერად თაფლა, სისვი, იშვიათად ქურანა, ზოგჯერ ლურჯა და გიშერა. 

საშუალო განაზომებია (სმ): აჯილღისა — სიმაღლე მინდაოში 150, ტანის ირიბი სიგრძე 158,3, გულმკერდის ირგვლივი 194, ნების ირგვლივი 22; საშუალო ცოცხალი მასა 590 კგ, ფაშატისა — 560 კგ.  

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხენის ჯიშები
ზემო ბია

**ზემო ბია** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტის ბიის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 100 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. სოფელში, ადგილ ოხვამეფერდზე დგას მთავარანგელოზთა სახელობის დარბაზული ეკლესია (1847 წ.).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დღვაბა

**დღვაბა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში (თორსა-დღვაბის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე დღვაბის (ჭურიის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 6 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. ხეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 7 კმ-ით. 

სოფლის ტერიტორიაზე, უბან სუჯუნათში 1980-იან წლებში აღმოჩენილი იქნა ძველკოლხური სამაროვანი (არქეოლოგი რევაზ პაპუაშვილი). 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნოჯიხევი (ხობის მუნიციპალიტეტი)

**ნოჯიხევი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ნოჯიხევი, კუთხენოჯიხევი, ზენი, ნაფოშტუ, დასახლება).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 30 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 3,5 კილომეტრით.

სოფელში დგას XII საუკუნის ხობის მონასტერი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 996 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხობის მონასტერი

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თორსა

**თორსა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თორსა-დღვაბის თემი (სოფლები: დღვაბა, თორსა, საბუკიო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. ხეთიდან 3 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 535 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქირიო

**საქირიო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხამისკურის თემი (სოფლები: საკუკავო, საქირიო, ხამისკური). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ურთის მთის კალთაზე, ზღვის დონიდან 65 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით, ხეთიდან 14 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საღვამიჩავო

**საღვამიჩავო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ჭალადიდის თემში (სოფლები: საბაჟო, საქორქიო, საღვამიჩავო, საჭოჭუო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 4 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით, საბაჟოდან 6 კმ, ჭალადიდის რკინგზის სადგურიდან 3 კილომეტრით.

## ისტორია
XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 285 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჭოჭუო

**საჭოჭუო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ჭალადიდის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: საბაჟო, საქორქიო, საღვამიჩავო, საჭოჭუო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 3 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით, ჭალადიდიდან (უახლოესი რკინგზის სადგური) 4 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 310 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საბაჟო (ხობის მუნიციპალიტეტი)

**საბაჟო ** (*ყოფილი* ***ჭალადიდი***) — სოფელი საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტში, ჭალადიდის თემის ცენტრი (სოფლები: საქორქიო, საღვამიჩავო, საჭოჭუო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 3 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

სოფელში გადის სენაკი–ფოთის სარკინიგზო ხაზი და მდებარეობს რკინიგზის სადგური — ჭალადიდი. ასევე სოფელზე გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა, ლიმონათის ქარხანა, საავადმყოფო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1448 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჩინო (წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)

**საჩინო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა საჩინო, კუხეში, ნაგურუ). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 8 კილომეტრი, ჯვრიდან 7 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 838 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საალანიო-საფაჩულიო

**საალანიო–საფაჩულიო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ზემო ქვალონის თემი (სოფლები: ზემო ქვალონი, საალანიო-საფაჩულიო, სახოჭოლავო).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 99 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საკვიკვინიო

**საკვიკვინიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ბულიწყუს თემში (სოფლები: ბულიწყუ, საკვიკვინიო, ჭიხუ). მდებარეობს ურთის მთის კალთაზე, ზღვის დონიდან 100 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, ხეთიდან 2 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა პირველი მაისის სასოფლო საბჭოში, მოქმედებდა კირის ქარხანა, მესიმინდეობის კოლმეურნეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 704 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეგოგიე-ნასაჯუ

**ლეგოგიე-ნასაჯუ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ფოცხოს თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ლეგოგიე-ნასაჯუ, მეორე მოხაში, მოხაში, ფოცხო). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე გურძემის (ტეხურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 140 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 280 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საბუკიო

**საბუკიო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თორსა-დღვაბის თემი (სოფლები: დღვაბა, თორსა, საბუკიო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 8 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. ხეთიდან 7 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 186 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საოდიშარიო

**საოდიშარიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოსირის თემი (სოფლები: ნოსირი, საბესელიო, საკილასონიო, საოდიშარიო, შუა ნოსირი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის ხეობაში, ზღვის დონიდან 30 მ. სენაკიდან 5 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 430 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჩიქობავო

**საჩიქობავო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ძველი სენაკის თემი (სოფლები: ზედა სორტა, კოტიანეთი, პირველი ნოსირი, საჩიქობავო, ქვედა სორტა, ძველი სენაკი). მდებარეობს ეკის მთის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 220 მ. სენაკიდან 5 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 40 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საშურღაიო

**საშურღაიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ზანის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ეწერი, ზანა, საესებუო, სატყებუჩავო, საშურღაიო). მდებარეობს მდინარე ცივის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 160 მ. სენაკიდან 14 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 199 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საცხვიტაო

**საცხვიტაო**,*საცხვიტავო* — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ეკის თემი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი). მდებარეობს მდინარე ცივის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 160 მ. სენაკიდან 15 კმ, ეკიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 160 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საადამიო

**საადამიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ეკის თემი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 100 მ. სენაკიდან 12 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 121 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საწულეისკირიო

**საწულეისკირიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მენჯის თემი (სოფლები: ბათარია, პერტული, საგაბესკირიო, საწულეისკირიო, სახარბედიო, სკურია). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 120 მ. სენაკიდან 8 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საგაბესკირიო

**საგაბესკირიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მენჯის თემი (სოფლები: ბათარია, პერტული, საგაბესკირიო, საწულეისკირიო, სახარბედიო, სკურია). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცივის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 50 მ. სენაკიდან 7 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საგვარამიო

**საგვარამიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თეკლათის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: გოლასკური, თეკლათი, რეკა, საგვარამიო, ტყირი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცივის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 20 მ. სენაკიდან 3 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 481 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საგუნიო

**საგუნიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ეკის თემი. მდებარეობს მდინარე ცივის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 120 მ. სენაკიდან 18 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჭითაწყარი

**ჭითაწყარი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარცხენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 60 მეტრი, ზუგდიდიდან 4 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3293 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რუსუდანის მონეტები

300პქ|მინი|რუსუდანის მონეტები
**რუსუდანის მონეტები**, საქართველოს მეფის რუსუდანის სახელით მოჭრილი   სპილენძისა და ვერცხლის მონეტები.  სპილენძის მონეტების წონა სხვადასხვაა. შუბლზე ასომთავრულით გამოსახულია რუსუდანის დაქარაგმებული სახელი. მის გარშემო ორნამენტული სახის წნულია, რომლის ხვეულებში მხედრულით და მთავრულით წერია რუსუდანის სახელი. იქვე დაქარაგმებული მხედრულით აღნიშნულია — ქორონიკონსა 447 (1227). ზურგზე ოთხსტრიქონიანი არაბული ლეგენდა: „დედოფალი მეფეთა და დედოფალთა, დიდება ქვეყნისა, სამეფოსა და სარწმუნოებისა რუსუდან, ასული თამარისა, მესიის თაყვანისმცემელი. განადიდებს ღმერთი ძლევას მისას“ რუსუდანის ვერცხლის მონეტები 3 ტიპისაა და ორ ნომინალად (დრამად და ნახევარდრამად) იყოფა: I ტიპის დრაპის შუბლზე მოთავსებულია მაცხოვრის წელზევითი გამოსახულება. გვერდებზე ბერძნულად აწერია „იესო ქრისტე“, გარშემო ასომთავრულით — „სახელითა ღვთისათა იჭედა ქორონიკონსა 450“ (1230). ზურგზე — ორნამენტული ჩარჩო გადაბრუნებულ შუბისპირს მოგვაგონებს. მის შიგნით წერია რუსუდანი, გარშემო არაბულად — „დედოფალი დედოფალთა, დიდება ქვეყნისა და სარწმუნოებისა, რუსუდან, ასული თამარისა, მესიის თაყვანისმცემელი“. — II ტიპის ვერცხლის მონეტის წონაა 2,50 გ. შუბლზე გამოსახულია მაცხოვარი. რუსუდანის შარავანდედის გარშემო ლეგენდაა: „სახელითა“ ღვთისათა იჭედა ვერცხლი ქორონიკონსა 450“ (1230), ზურგზე — შუბისპირის მსგავსი ორნამენტული ჩარჩო, გარშემო — I ტიპის მონეტისნაირნი ზედწერილი და ასომთავრულით — რუსუდანის სახელი.

## ლიტერატურა
**ბარნაველი თ.,* ფიგურული ნიშნები განვითარებული შუასაუკუნეების ქართულ მონეტებზე «მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1974, № 3;
**დუნდუა გ.,* ქსე, ტ. 8, გვ. 516, თბ., 1984

კატეგორია:საქართველოს მონეტები
საკილასონიო

**საკილასონიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოსირის თემი (სოფლები: ნოსირი, საბესელიო, საკილასონიო, საოდიშარიო, შუა ნოსირი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის სანაპირო, ზღვის დონიდან 40 მ. სენაკიდან 4 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 355 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რუსული ჩორთმავალი

მინი|250პქ|რუსული ჩორთმავალი 
**რუსული ჩორთმავალი** — მსუბუქშესაბელი ცხენის ჯიში. გამოყვანილია ყოფილ სსრკ-ში ორლოვისა და ამერიკული ჩორთმავლების საახალჯიშე შეჯვარების გზით. ჯიში დამტკიცებულია 1949 წელს. რუსული ჩორთმავალი მაგარი კონსტიტუციითა და კარგად განვითარებული მუსკულატურით. ფერად უპირატესად ქურანაა, იშვიათად გიშერა, თაფლა ან ლურჯა. აჯილღის საშუალო განაზომებია (სმ): სიმაღლე მინდაოში 161,6, ტანის ირიბი სიგრძე 162,5, გულმკერდის ირგვლივი 184, ნების ირგვლივი 20. ყველა აბსოლუტური რეკორდი, რომელიც რეგისტირებულია 1975 წელს სსრკ-ში. ეკუთვნის რუსული ჩორთმავალს: 1600 მ-ზე —  1 წთ. 58,8 წმ (კოლჩედანი), 2400 მ-ზე — 3 წთ 03 წმ (პავლინი), 3200 მ-ზე — 4 წთ 06,1 წმ (პავლინი). 

რუსული ჩორთმავალი ძვირფასი სანაშენე და სპორტული ცხენია. იყენებენ ადგილობრივი შებმელი ცხენის გასაუმჯობესებლად და საცხენოსნო-სპორტულ შეჯიბრებებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენის ჯიშები
საესებუო

**საესებუო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ზანის თემი (სოფლები: ეწერი, ზანა, საესებუო, სატყებუჩავო, საშურღაიო). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 120 მ. სენაკიდან 20 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 133 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაჭედილი

**გაჭედილი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გაჭედილი, პირველი ბალდა, მეორე ბალდა, მესამე ბალდა, პატარა თამაკონი, სკურდი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 240 მეტრი, მარტვილიდან 8 კმ, სენაკიდან 48 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 427 ადამიანი.

## კანიონი 
სოფელ გაჭედილის კანიონი მდებარეობს მდინარე აბაშაზე. კანიონის სიგრძეა 2400 მ, ხოლო ჩაჭრის სიღმე – 20-40 მ. კანიონის შუა ნაწილში 12 მ სიმაღლის ჩანჩქერია.

კანიონში ინახება 75 მილიონი წლის წინ დედამიწაზე მცხოვრები ცხოველების გაქვავებული ძვლები, რითაც ის მსოფლიოში მესამე აღმოჩენაა, რომლის ტერიტორიაზეც პრეისტორიული ხანის ცხოველების ნაშთები ერთად დიდი რაოდენობთაა წარმოდგენილი. ეს აღმოჩენა 2010 წლის ივლისში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტის სტუდენტთა და მაგისტრანტთა საველე-სასწავლო პრაქტიკის დროს გაკეთდა. აგვისტოში ილიას უნივერსიტეტმა საველე დაზვერვითი ექსპედიცია მოაწყო, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს პალეონტოლოგებმა ვიაჩესლავ ჩხიკვაძემ და ვასილ გაბუნიამ. ამ ექსპედიციების შემდეგ გაკეთდა განცხადება, რომ გაჭედილში, მდინარე აბაშის ხეობაში დინოზავრის ორი ნატერფალი აღმოჩნდა. სოფელ გაჭედილის კანიონი 2010 წლის 4 ოქტომბერს ნაკრძალად გამოცხადდა. 2011 წელს ილიას უნივერსიტეტმა ხელმეორედ მოაწყო რამდენიმე საკვლევი ექსპედიცია გაჭედილის კანიონში. კანიონის ზოგიერთ მღვიმეში აღმოჩნდა უძველესი ადამიანის არსებობის ნაშთები, მათი ძვლები, ნასუფრალი. გარდა ამისა, ნაპოვნია ცხოველთა გადაშენებული სახეობების ძვლებიც, მათ შორის მღვიმის დათვისა და ბიზონის ნაშთები. ექპედიიციის ერთ-ერთი მონაწილის, ვასილ გაბუნიას თქმით, კანიონში აღმოჩენილი ნაკვალევი დინოზავრის ნაფეხურების მსგავსია, თუმცა ამაზე გადაჭრით საუბარი ძნელია, მანამ, სანამ არ მოხდება კვლევა და შესწავლა აღმოჩენილი მასალებისა.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ჭყონი

**დიდი ჭყონი** — სოფელი საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, დიდი ჭყონის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დიდი ჭყონი, ლედგებე, ნამიკოლავო მეორე, ოჩე, ჟინოთა). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, აბაშა–დიდი ჭყონის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, მარტვილიდან 15 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ჩაის მეურნეობა და ფაბრიკა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 454 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დობერაზენი

**დობერაზენი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული კურზუ). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 380 მ-ზე, მარტვილიდან 29 კმ-ში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 217 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დღვანა

**დღვანა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში (კურზუს ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდ. ჭოღის (ოჩხომურის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში, ზღვის დონიდან 360 მ-ზე, მარტვილიდან 27 კმ-ში. სოფელში არის XVII საუკუნის ეკლესიის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 253 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სახოჭოლავო

**სახოჭოლავო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ზემო ქვალონის თემი (სოფლები: ზემო ქვალონი, საალანიო-საფაჩულიო, სახოჭოლავო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 70 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 298 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ინჩხური

**დიდი ინჩხური** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ინჩხურის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დიდი ინჩხური, ლებაჩე, პატარა ინჩხური). 

მდებარეობს ასხის მასივის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე აბაშის მარცხენა სანაპიროზე, აბაშა-დიდი ჭყონის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 250 მ-ზე, მარტვილიდან 3 კმ დაშორებით. მის ტერიტორიაზეა აბაშის ჰიდროელექტროსადგური (აბჰესი), ინჩხურის მღვიმე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 607 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვედიდკარი

**ვედიდკარი** — სოფელი საქართველოში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე), მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ვედიდკარი, ლეფოჩხუე, მახათი, მუხურჩა, ორქა). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, მარტვილიდან 14 კმ-ში, აბაშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 20 კმ-ში.

სოფელი მდებარეობის ოდიშის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ რეგიონში. ისტორიულად დაკავშირებული იყო ბანძის თემთან, სადაც XVIII საუკუნეში ფაღავების სათავადოს ცენტრი იყო. ვედიდკარის მთავარანგელოზთა ეკლესია წარმოადგენდა ფაღავების საგვარეულო საძვალეს (შემორჩენილია მხოლოდ ქვების გროვა, ამჟამინდელი ეკლესია ახალია). თვით სოფლის სახელწოდება „ვედიდკარი“, გადმოცემით, უკავშირდება აქ მოწყობილ საჯარითო-საბურთაო მოედანს („დიდი ველი, ველდიდი“).
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 713 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ხუნწი

**ზემო ხუნწი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტის ხუნწის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, მარტვილიდან 8 კმ-ში. 

სოფელი სამეგრელოს (ოდიშის) ისტორიული დასახლების ხუნწის ნაწილია. ზემო ხუნწის სასაფლაოს ტერიტორიაზე დგას ღვთისმშობლის შობის სახელობის (ზოგიერთი აღწერილობით, წმ. ნინოს სახელობის) დარბაზული ეკლესია, რომელიც განვითარებულ შუა საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული, სამხრეთის სარკმლის მხედრული წარწერა „ჩყნ“ (1850) კი აღდგენის თარიღს უნდა მიუთითებდეს. ეკლესია რესტავრირებულია 2005 წელს. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით შემორჩენილია ხუნწის ციხის ნანგრევები. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 381 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2008-2009

**საქართველოს თასი 2008-2009** — საქართველოს თასის მეცხრამეტე  გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, რომელმაც ფინალში რუსთავის „ოლიმპი“ დაამარცხა თერთმეტმეტრიანების სერიაში.

## შედეგები 
### პირველი რაუნდი 
#### დასავლეთი ზონა 
|}

#### აღმოსავლეთი ზონა 
|}

### მერვედფინალი 
ამ რაუნდში თამაშის უფლება მოიპოვეს წინა რაუნდში გამარჯვებულებმა, მათ შეუერთდათ უმაღლესი ლიგის წინა გათამაშების პირველ, მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები: „დინამო“, „ვიტ ჯორჯია“ და „ზესტაფონი“.

*პირველი თამაშები ჩატარდა 30 და 31 აგვისტოს, საპასუხო – 16 და 17 სექტემბერს.*

|}

### მეოდხედფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 2008 წლის 12 ნოემბერს, საპასუხო – 26 ნოემბერს.*

|}

### ნახევარფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 2009 წლის 14 აპრილს, საპასუხო – 29 აპრილს.*

|}

### ფინალი 
მინი|გუნდები მატჩის დაწყების წინ

## იხილეთ აგრეთვე 
* უმაღლესი ლიგა 2008-2009

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო თასი
ნაჯახავო

**ნაჯახავო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაგებერავო, ნაჯახავო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 110 მეტრი, მარტვილიდან 13 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1054 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნაჯახავოს ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეწერი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში (ტალერის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს მდინარე ტეხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის  დონიდან 340 მ-ზე, მარტვილიდან 25 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 494 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვახა

**ვახა** — სოფელი საქართველოში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე), მარტვილის მუნიციპალიტეტში (სალხინოს ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ასხის მასივის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ტეხურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 340 მეტრზე, მარტვილიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 280 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ერისი (მითოლოგია)

**ერისი** ( — „ბრძოლა, შერკინება, ჩხუბი“) — ბერძნულ მითოლოგიაში უთანხმოების ქალღმერთი, ნიქტის ქალიშვილი, ქაოსის შვილიშვილი.

მიუხედავად იმისა, რომ ერიდას გაჩენელია შიმშილი, გლოვა, ქიშპი, მკვლელობა, უთანხმოება, უკანონობა, მისი შექმნილია შრომაც. ამგვარად ერისს ორი სახე აქვს, ერთი ომსა და უთანხმოებას ბადებს და ხალხს ძულს, მეორე კი — ხალხისთვის სასარგებლოა და აიძულებს მათ შრომაში შეეჯიბრონ ერთმანეთს.

ერიდა გახდა აფროდიტეს, ათენასა და ჰერას შორის უთანხმოების მიზეზი (რამაც ტროას ომი გამოიწვია), პელევსისა და თეტისის ქორწილში ზევსის სურვილით ვაშლი ჩააგდო წარწერით „უმშვენიერესს“ (უთანხმოების ვაშლი), ვინაიდან ზევსმა ის ამ ქორწილზე არ მოიწვია.

მისი ანალოგი რომაულ მითოლოგიაში დისკორდიაა.

ერისის სახელი ჰქვია მზის სისტემის ერთ-ერთ ჯუჯა პლანეტას - ერისი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ერისი

## რესურსები ინტერნეტში 
*Goddess Eris at Theoi.com, ancient texts and art
*Hesiod’s Works And Days
*Hesiod’s Theogony
*Homer’s Iliad
*Homer's Iliad at Gutenberg

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები
კატეგორია:ომის ქალღმერთები
საადანაიო

**საადანაიო** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ხორშის თემი (სოფლები: დიდი ხორში, პატარა ზანა, საადანაიო, საგუგუნავო, შუა ხორში, ციზეთი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცივის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 150 მ. სენაკიდან 12 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაღმა ქარიატა

**გაღმა ქარიატა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ქარიატის თემში (სოფლები: გამოღმა ქარიატა, გაღმა ქარიატა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 6 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. ჭალადიდიდან 8 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა ინჩხური

**პატარა ინჩხური** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ინჩხურის თემი (სოფლები: დიდი ინჩხური, პატარა ინჩხური, ლებაჩე). მდებარეობს მდინარე აბაშის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 270 მეტრი, მარტვილიდან 6 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 295 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა ჟინოთა

**პატარა ჟინოთა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სალხინოს თემი (სოფლები: ვახა, ლეგულორდავე, ლესხულუხე, ლეცავე, პატარა ჟინოთა, სალხინო, წაჩხური). მდებარეობს მდინარე ტეხურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 240 მეტრი, მარტვილიდან 13 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 249 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეგულორდავე

**ლეგულორდავე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სალხინოს თემი (სოფლები: ვახა, ლეგულორდავე, ლესხულუხე, ლეცავე, პატარა ჟინოთა, სალხინო, წაჩხური). მდებარეობს ასხის მასივის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე წაჩხურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 310 მეტრი, მარტვილიდან 18 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ცურვის საერთაშორისო ფედერაცია

thumb|ფედერაციის ლოგო
**ცურვის საერთაშორისო ფედერაცია** (Federation Internationale de Natation — FINA) 1908 წლის 19 ივლისს ლონდონში დაარსდა. დამფუძნებელი ქვეყნები იყვნენ: ბელგია, გერმანია, დანია, ინგლისი, ირლანდია, საფრანგეთი, უელსი, უნგრეთი, ფინეთი და შვედეთი. 

ფედერაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლოზანაში. სამუშო ენებია ინგლისური და ფრანგული. ფედერაცია აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ და არის საერთაშორისო სპორტული ფედერაციების გენერალური ასოციაციის წევრი. 

ფედერაციის პრეზიდენტი 2009 წლიდან არის ურუგვაელი ხუან ცეზარ მაგნიოლე.

ამჟამად ფედერაცია აერთიანებს 201 ქვეყანას.

ფედერაციის უმაღლესი ორგანოა კონგრესი, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ იკრიბება. კონგრესებს შორის მმართველი ორგანოა ბიურო, რომლის შემადგენლობაში შედიან: პრეზიდენტი, 4 ვიცე-პრეზიდენტი, საპატიო მდივანი, ხაზინადარი და 7 არჩეული წევრი. ბიუროს წევრები ირჩევიან კონგრესზე 4 წლის ვადით. გარდა ბიუროსა, ფედერაციაში შექმნილია ცურვის, წყალში ხტომის, წყალქვეშ ცურვის, სინქრონული ცურვის და წყალბურთის (შეიქმნა 1926 წელს) კომიტეტები, რომლებიც ხელმძღვანელობენ სპორტის თავის სახეობებს. 

შექმნილია სამედიცინო კომიტეტიც. კომიტეტები შედგება 12 არჩეული წევრისაგან და მათაც ირჩევენ 4 წლის ვადით. 

ფედერაციის უმთავრესი ტურნირებია მსოფლიოს ჩემპიონატები ცურვაში, წყალში ხტომაში, წყალქვეშა ცურვაში, სინქრონულ ცურვაში და მსოფლიოს ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა შორის, მსოფლიოს თასი ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის და მსოფლიოს ლიგა ვაჟთა და ქალთა შორის. 
 
ფედერაციაში შედიან ცალკეული კონტინენტალური კონფედერაციები, რომლებიც FINA-ს თან შეთანხმებით ხელმძღვანელობენ სპორტის ამ სხეობების განვითრებას თავიანთ კონტინენტებზე და ატარებენ კონტინენტალურ ჩემპიონატებს. 

ცურვის საერთაშორისო ფედერაციის წევრები არიან:

## ზონალური (კონტინენტალური) კომიტეტები და მისი წევრი ქვეყნები 
## ლიტერატურა 
* სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006
* МОК и международные спортивные обьединения. Москва. изд. „ФиС“ 1979

## რესურსები ინტერნეტში 
* fina.org - Official FINA website

კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები
კატეგორია:ცურვა
ლედგებე

**ლედგებე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, დიდი ჭყონის თემი (სოფლები: დიდი ჭყონი, ლედგებე, ნამიკოლავო მეორე, ოჩე, ჟინოთა). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ჩხოუშის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 280 მეტრი, მარტვილიდან 20 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 697 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯულია ორმონდი

**ჯულია კერინ ორმონდი** (; დ.4 იანვარი, 1965, ეპსომი, ინგლისი) — ინგლისელი მსახიობი. მონაწილეობს ფილმებში, სერიალებსა და სპექტაკლებში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ბიოგრაფია.

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კლოპენ ტრუიეფუ

[მინი|კლოპენი ანიმაციურ ფილმში „[კუზიანი ნოტრ-დამიდან (1996 წლის ფილმი)|კუზიანი ნოტრ-დამიდან“.]]

**კლოპენ ტრუიეფუ** (, Clopin Trouillefou) — ლიტერატურული პერსონაჟი ვიქტორ ჰიუგოს რომანიდან „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“. 

## ვიქტორ ჰიუგოს რომანში 
ნაწარმოებში კლოპენი პიერ გრენგუარს ჩაუშლის პიესას, როდესაც დააყაჩაღებს მაყურებლებს. იმავე ღამით კი გრენგუარი მიეჭრება "საოცრებათა სასახლეში", სადაც კლოპენი წარმოჩნდება არა როგორც ქურდბაცაცა, არამედ უსახლკაროების მეფე. 

კლოპენი გრენგუარს საზღვრის დარღვევის გამო ("საოცრებათა სასალეში" შესვლა პატიოსან ადამიანებს ეკრძალებოდათ) ჩამოხრჩობას მიუსჯის, თუმცა მშვენიერი ესმერალდა მას სიკვდილისგან იხსნის, იმით რომ ფორმალურად ცოლად გაჰყვება. ნაწარმოების ბოლოს კი, კლოპენი გებულობს ესმერალდას სასიკვდილო განაჩენის შესახებ, კაპიტან ფებუსის მოკვლის მცდელობის ბრალდებით. მისი გადარჩენის მიზნით, კლოპენი თავისი ხალხით გარს შემოარტყამს პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარს, რათა კათედრალზე იერიში მიიტანოს და გამოიხსნას ესმერალდა, რომელიც კვაზიმოდოს ჰყავს შეფარებული. იერიშის საპასუხოდ კვაზიმოდო თავს იცავს ქვებით, კუნძებით და გამდნარი ტყვიით. საბოლოოდ, ავტორი აღნიშნავს, რომ კლოპენი მამაცურად დაიღუპა ტაძარზე თავდასხმის დროს.

## ადაპტაციები 
## დისნეის ანიმაციური ფილმი
კლოპენი აგრეთვე წარმოჩენილია უოლტ დისნეის ფილმში „კუზიანი ნოტრ-დამიდან“, სადაც იგი არის ბოშა. ფილმში კლოპენი ჰიუგოსეულ კლოპენტან შედარებით არის მეტად მხიარული და ნაკლებად ავბედითი. მის პერსონაჟს ახმოვანებს პოლ კანდელი. 

კატეგორია:პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის პერსონაჟები
ლებაჩე

**ლებაჩე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ინჩხურის თემი (სოფლები: დიდი ინჩხური, პატარა ინჩხური, ლებაჩე). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრი, მარტვილიდან 5 კმ. სოფლის ტერიტორიაზეა აბჰესი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 238 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კურმანბეკ ბაკიევი

thumb|right|კურმანბეკ ბაკიევი
**კურმანბეკ ბაკიევი** (; დ. 1 აგვისტო, 1949) — ყირგიზეთის პრეზიდენტი. ყირგიზეთის უზენაესმა საბჭომ ყაყაჩოების რევოლუციის პერიოდში გადაყენებული ასკარ აკაევის ნაცვლად დანიშნა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად 2005 წლის 24 მარტს. პრეზიდენტად მოსვლამდე იყო ყირგიზეთის სახალხო მოძრაობის ლიდერი. მისი ძირითადი მომხრეები არიან ქვეყნის სამხრეთში. 

2010 წლის 15 აპრილს, სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ ოფიციალურად დატოვა პრეზიდენტის პოსტი და ემიგრაციაში წავიდა ოჯახთან ერთად. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ყირგიზეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუკ მერვილი

**ლუკ მერვილი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1967,  პორტ-ო-პრენსში, ჰაიტი) — ჰაიტელ-კანადელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი.  იგი ცნობილი არის კვებეკის დამოუკიდებლობის მხარდამჭერი და დასახელებული იყო წლის პატრიოტად სან-ჟან-ბაპტისტის საზოგადოების მიერ 2005 წელს.

მერვილი არის სტუდიების თანამშრომლობის საერთაშორისო კანადური ცენტრის წევრი.

## ფილმოგრაფია
### ფილმი
### ტელევიზია
## რესურსები ინტერნეტში
*  Quebec Info Musique: ლუკ მერვილი 
*  Chronique du Mercredi: ლუკ მერვილი , 10 ნოემბერი 2004
* 

კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:კანადელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბორნმუთი

**ბორნმუთი** () — ქალაქი ინგლისში, გაერთიანებული სამეფო, დორსეტის საგრაფოში, თუმცა ამ საგრაფოსგან დამოუკიდებელია. მდებარეობს ლა-მანშის ნაპირზე. მოსახლეობა შეადგენს 163.5 ათას ადამიანს (2004). დაარსდა 1810 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსი მიიღო 1890 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
რქანისკარტასებრნი

**რქანისკარტასებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. აერთიანებს 8 გვარის 14 სახეობას, რომელთაგან 2 გვარის 4 სახეობა გავრცელებულია აფრიკაში, ხოლო 6 გვარის 10 სახეობა — სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ტიპური ტყის ფრინველებია, ცხოვრობენ ხის კენწეროზე; ქსოვენ ჩანთისებურ ბუდეს თავისი „შესასვლელით“. ბუდე წვრილ ტოტზე კიდია. დედალი 2-6 კვერცხს დებს, რომელთა ზომა 13-27 სმ, მასა 20-150 გ აღწევს. რქანისკარტასებრნი იკვებებიან მწერებით, ხილით, მსხვილი ფორმები — ბაყაყებით, ხვლიკებით. რქანისკარტასებრნი გარდამავალი რგოლია ბეღურასნაირთა და ყაპყაპისნაირთა შორის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
რქაფოთოლა

**რქაფოთოლა** () — მცენარეთა გვარი რქაფოთოლასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი წყალში რესურსული ბალახებია. გვარში 10-მდე სახეობაა, რომელიც გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. 

საქართველოში რქაფოთოლას მხოლოდ 2 სახეობაა Ceratophyllum demersum და Ceratophyllum submersum. მათგან პირველი მხოლოდ აფხაზეთშია და ქართლის დაბლობების ტბებში, არხებსა და მდოვრე წყლებში გვხვდება, მეორე ყველა რაიონშია გავრცელებული.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რქაფოთოლასებრნი
ცოტნე დადიანის უფსკრული

**ცოტნე დადიანის უფსკრული** — კარსტული უფსკრული ყვირის მასივზე, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 1580 მეტრზე, გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. გამოკვლეული ნაწილის სიღრმე 52 მ, ჯამური სიგრძე 300 მეტრი. სხვადასხვა დონეზე ივითარებს მშრალ დარბაზებს, სადაც არის სტალაქტიტ–სტალაგმიტური ნაღვენთები. გვხვდება ნგრეული მასალა. ჰაერის ტემპერატურა 5.5ºC.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს უფსკრულები
რქაფოთოლასებრნი

**რქაფოთოლასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი წყლის მრავალწლოვანი უფესვო ერთსახლიანი მცენარეებია. მ

ქრქალი, მრავალგზის განკვეთილი და რგოლურად განწყობილი ფოთლები აქვთ. მათი ერთსქესიანი, მარტივყვავილსაფრიანი ყვავილები ფოთლის იღლიებში მარტოულადაა განლაგებული, ნაყოფი ერთთესლიანი კაკლუჭაა, ეკლისებრი ან ქიცვისებრი გამონაზარდები აქვს შეიცავს მხოლოდ ერთ გვარს — რქაფოთოლას.

## ლიტერატურა 
*