ირმა რატიანი

**ირმა რატიანი** (დ. 19 ივლისი, 1967, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და მთარგმნელი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2003), პროფესორი (2004), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (2006).

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და ამავე უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ასპირანტურა, ლიტერატურის თეორიის სპეციალობით. 1994 წელს გახდა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი, ხოლო 2003 წელს — ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 2004 წლიდან 2006 წლამდე იყო შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ლიტერატურის თეორიის განყოფილების ხელმძღვანელი, ხოლო 2006 წლიდან დღემდე — ამ ინსტიტუტის დირექტორია.
2004-2006 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორი, ხოლო 2006 წლიდან დღემდე — ამავე უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის, ზოგადი და შედარებითი ლიტერატურათმცოდნეობის მიმართულების ხელმძღვანელი და სრული პროფესორია. 

ირმა რატიანმა სამგზის მიიღო JSPS (მეცნიერების მხარდამჭერი იაპონური საზოგადოება)-ის სტიპენდია და მუშაობდა ოსაკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ენებისა და კულტურის ფაკულტეტზე. 2005 წელს, აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტის საგანმანათლებლო და კულტურულ ურთიერთობათა ბიუროს უნივერსიტეტთა პარტნიორობის საგრანტო პროგრამის ფარგლებში, სამეცნიერო სტაჟირებით აშშ ცენტრალური აზია-აფრიკის ინსტიტუტში, ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტსა და წმ. იოანეს კოლეჯში იმყოფებოდა. არის არაერთი საერთაშორისო სტიპენდიის მფლობელი, მათ შორის:  DAAD-ის და კემბრიჯის უნივერსიტეტის სტიპენდიებისა. არაერთგზის მიღებული აქვს ერასმუსისა და ერასმუს + სტიპენდიები აკადემიური მიმართულებით. 

2007 წლიდან დღემდე არის საერთაშორისო სიმპოზიუმის — „ლიტერატურათმცოდნეობის თანამედროვე პრობლემები“ უცვლელი ორგანიზატორი, არაერთი ლოკალური და საერთაშორისო საგრანტო პროექტის ხელმძღვანელი და მონაწილე, მრავალი სამეცნიერო წიგნისა და კრებულის რედაქტორი. ავტორია 100-ზე მეტი გამოქვეყნებული ნაშრომისა.

2022 წელს, ირმა რატიანის ხელმძღვანელობით, თბილისში ჩატარდა შედარებითი ლიტერატურის მსოფლიო კონგრესი, რომელმაც1000-ზე მეტ მონაწილეს უმასპინძლა.

2008 წელს გამოქვეყნდა მის მიერ იაპონურიდან ქართულ ენაზე ნათარგმნი „100 უძველესი ლექსი".

## სხვა კვალიფიკაცია: 
* კომპარატივისტული ლიტერატურის ქართული ასოციაციის პრეზიდენტი;
* კომპარატივისტული ლიტერატურის საერთაშორისო ასოციაციის ბორდის წევრი;
* ყოველწლიური ლიტერატურულ-თეორიული რეფერირებადი საერთააშორისო სამეცნიერო ჟურნალის - „სჯანი“ - რედაქტორი.

## მონოგრაფიები
* Anti-utopian Mood, Literature, and Liminality. Peter Lang GmbH, 2020.
* Georgian Literature and the World Literary Process.  Peter Lang GmbH, 2018.
* ქართული მწერლობა და მსოფლიო ლიტერატურული პროცესი. თბ. თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018.
* ტექსტი და ქრონოტოპი. თბ., თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2010
* ქრონოტოპი ილია ჭავჭავაძის პროზაში. ხუთი თხზულების ანალიზი. თბ., გამომცემლობა „უნივერსალი", 2006
* ქრონოტოპი ანტიუტოპიურ რომანში. ესქატოლოგიური ანტიუტოპიის ინტერპრეტაციისათვის. თბ., თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2005

## სამეცნიერო წიგნები და სახელმძღვანელოები
* Identifying Cultural Intersections in the Works of Shota Rustaveli and Nizami Ganjavi. Cambridge Svholars Publishing, 2024.
* ლიტერატურული ჟანრები, თბ. 2023, გამომცემლობა „მწიგნობარი".
* ლიტერატურული მიმდინარეობები, თბ. 2018, გამომცემლობა „მწიგნობარი"
* Literature In Exile. 20the Century Experience. Cambridge Svholars Publishing, 2016 
* Totalitarianism and Literary Discourse. 20th Century Experience. Cambridge Svholars Publishing, 2012 
* XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ლიტერატურა. აღმოსავლური და დასავლური კულტურულ–ლიტერატურული პროცესების გზაშესაყარზე. თბ., გამომცემლობა „უნივერალი", 2012 (თანაავტორი და რედაქტორი)
* ლიტერატურისმცოდნეობის შესავალი, თბ., GCLA Press, 2012 (თანაავტორი და რედაქტორი)
* ფაბულა და სიუჟეტი. თბ., ლიტერატურის ინსტიტუტის გამომცემლობა, 2011
* ჟანრის თეორია. თბ., ლიტერატურის ინსტიტუტის გამომცემლობა, 2009
* ლიტერატურის თეორია. XX საუკუნის ძირითადი მეთოდოლოგიური კონცეფციები და მიმდინარეობანი. –თბ., შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის გამომცემლობა, 2008 (თანაავტორი და რედაქტორი)

## მხატვრული თარგმანი კომენტარებით
* ასი უძველესი იაპონური ლექსი. თბ., გამომცემლობა „სიესტა", 2008

## პუბლიცისტურ-ესეისტური წიგნი
* იაპონური დღიურები. თბ., გამომცემლობა „საარი", 2000
* Японский дневник. – Издательство «Сервис», 2002

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ გვერდი 

კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ირმა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები