მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმი

**ტურიზმი** მალდივის რესპუბლიკის ყველაზე დიდი ეკონომიკური ინდუსტრიაა. ტურიზმი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს საერთაშორისო შემოსავლების მიღებაში და ხელს უწყობს სამუშაო ადგილების შექმნას ქვეყნის მესამეულ სექტორში.

## ისტორია
მალდივის რესპუბლიკაში ტურიზმი 1972 წლიდან იწყება. 1960-იან წლებში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ მალდივის კუნძულებზე გაგზავნილმა მისიამ კუნძულების არასათანადო მდგომარეობის მიზეზით ტურიზმის განვითარების შეუსაბამოდ მიიჩნია. მიუხედავად ამისა, 1972 წელს მალდივებზე პირველი კურორტის დაარსებისთანავე მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმი აღორძინდა. კუნძულზე პირველი ტურისტული ჯგუფი 1972 წლის თერბერვალში ჩავიდა. თავდაპირველად კურორტზე ორი გამაჯანსაღებელი ცენტრი მდებარეობდა, რომლებშიც 280 საწოლი იყო განთავსებული: **Kurumba Island Resort** - პირველი ცენტრი იყო, რომელიც მალდივებზე გაიხსნა, შემდეგ კი **Bandos Island Resort** გაიხსნა. 2009 წელს კუნძულებზე ადგილობრივებმა სასტუმრო სახლების (guesthouse) გახსნა დაიწყეს, რაც ოფიციალური რეგულაციების შეცვლის წყალობით მოხდა, რომლის წყალობითაც ტურისტებს არა მხოლოდ კერძო საკუთრებაში მყოფ ცენტრებსა და სასტუმროებში, არამედ ადგილობრივ მოსახლეობასთან დარჩენის უფლებაც ეძლევათ. 2015 წელსმალდივის კუნძულებს 1,2 მილიონი ტურისტი ეწვია, ხოლო 2016 წელს ქვეყანა 1,5-მა მილიონმა ტურიტმა მოინახულა.

2018 წლისთვის მალდივის კუნძულებზე 130 ტურისტული ცენტრია. უცხოური დეველოპერების: Waldorf Astoria, Movenpick, Pullman and the Hard Rock Café Hotel, პროექტები სასტუმრო ოთახების ტევადობის გაზრდისთვის ახალ სამშენებლო ღონისძიებებს მართავენ. ველანას საერთაშორისო აეროპორტის ექსტენსიური განახლებები კი 2019 და 2020 წლებისთვის 7,5 მილიონი ვიზიტორის მიღების შესაძლებლობას მისცემს.

### ტურიზმის სექტორში დასაქმებულები და დამსაქმებლები
ტურიზმის ინდუსტრიაში დასაქმებულებს მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმში დასაქმებულთა ასოციაცია წარმოადგენს. ასოციაცია დავობს იმასთან დაკავშირებით, რომ ტურიზმის ინდუსტრიაში დასაქმებულ 25 000 მუშას ცუდი პირობები და დაბალი ხელფასი აქვს (80-დან 235 აშშ დოლარამდე თვეში). დამსაქმებელთა ორგანიზაცია ცნობილია როგორც მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმის ინდუსტრიის ასოციაცია.

### ჩამომსვლელთა რაოდენობა ქვეყნების მიხედვით
thumb|right|200px|ტურიზმის ზონა
მალდივის კუნძულებზე ტურისტები შედარებით მცირე ხნით ჩადიან, ძირითადად შემდეგი ქვეყნებიდან:

## კლიმატის გავლენა
thumb|left|200px|კურორტი-კუნძული
მალდივის რესპუბლიკის ეკონომიკაზე უმნიშვნელოვანეს გავლენას ახდენს კლიმატის ცვლილებები. ძლიერი შტორმები, მარჯნის რიფების განადგურება და სანაპიროს ეროზია (უკანასკნელ პერიოდში ზღვის დონის მატების გამო) ტურიზმის სექტორს დიდ საფრთხეს უქმნის.

კლიმატის ცვლილების შედეგად მალდივის რესპუბლიკა პირველ რიგში ზღვის დონის მატებისა და მარჯნის რიფების განადგურების საფრთხის წინაშე დგას. მსოფლიო ბანკის განცხადებით „სამომავლო პროექტები 2100 წლისთვის ზღვის დონის 10-დან 100 სმ-მდე მატებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების გატარებას გულისხმობს“. ახალი ხელისუფლება ზღვის დონის მატების წინააღმდეგ საბრძოლველად გეოინჟინერიის პროექტების გამოყენებას ცდილობს, ნაცვლად მოსახლლეობის ამ ადგილებიდან გადაყვანისა. პროექტები ახალი კუნძულების მშენებლობას გულისხმობს, ასე რომ ამ კუნძულების  მოსახლეობას გადაადგილება აღარ მოუხდება. მსგავსი კუნძულია - ჰულჰუმალი. პროექტები ზოგიერთი კუნძულის ბუნებრივად გაზრდის შესაძლებლობასაც ითვალისწინებს.

მსოფლიო ბანკის განცხადებით, „ზღვის ტემპერატურის მომატებაც საფრთხეს უქმნის მარჯნის რიფებს და მათ გათეთრებასა და სიკვდილს იწვევს. მარჯნის რიფების დამცავი ფუნნქციების გაუარესებამ კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული საფრთხე კიდევ უფრო გაზარდა.

## გარემოსადმი ინტერესი
### ეკოტურიზმი
thumb|right|200px|ლანდა გირაავარუ
მალდივის კუნძულებზე განვითარებულია ეკოტურიზმიც, რასაც ელექტროენერგიისა თუ სხვა საშუალებების მოხმარებასთანდ აკავშირებით ხელისუფლების მკაცრი პოლიტიკა უწყობს ხელს. უფრო მეტიც, მთავრობა მიზად ისახავს კუნძულის კურორტად გადაქცევამდე ბუნებრივი გარემოს კონსერვაცია მოახდინოს, რასაც ხელს უწყობს კანონებიც კუების ჭერის აკრძალვასთან, მარჯნის რიფების დაცვასთან და სხვ. დაკავშირებით.

მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმის პოლიტიკას ხშირად აკრიტიკებენ ადგილობრივი ზვიგენების პოპულაციის კლების გამო. ზვიგენების რაოდენობა უკანასკნელი ათწლეულების მანძილზე გაფართოებული ნადირობის გამო ძალიან შემცირდა, ზოგიერთ მიდამოში კი საერთოდ გაქრა. ზვიგენებზე ძირითადად ფარფლების გამო ნადირობენ. ზვიგენის ფარფლები მალდივის კუნძულებიდან აზიის ქვეყნებში გააქვთ, სადაც ეს უკანასკნელი დელიკატესად ითვლება. ფარფლებს ცოცხალ ზვიგენებს აჭრიან, რის შემდეგაც კვლავ ზღვაში აგდებენ. მალდივის რესპუბლიკის კანონმდებლობით მსგავსი საქმიანობა აკრძალულია, მაგრამ ადგილობრივი ხელისუფლება ამ კანონს მკაცრად  არ იცავს.

2001 წელს გარემოსდაცვითმა ორგანიზაციამ *Seamarc/Marine savers* ამბიციური პროგრამა წამოიწყო, რომელიც  კურორტების დაფინანსების ბაზაზე დაზიანებულ ადგილებში მარჯნების ხელახლა იმპლანტაციას ისახავდა მიზნად. ათასობით ტურისტმა დააფინანსა  „მარჯნების ჩარჩო,“ რის მეშვეობითაც მარჯნები მრავალი კურორტის მახლობლად აღადგინეს, მათ შორის კუდაა ჰურასა და ლანდაა გირაავარუს მიდამოებშიც. მარჯნის რიფები ზღვის სამყაროს შემსწავლელ მეცნიერთა მეთვალყურეობის ქვეშაა. მარჯნის რიფები მრავალი ათასი ტროპიკული სახეობის თავშესაფარია, რაც დაშლილი ეკოსისტემის აღდგენას, შენარჩუნებასა და დაცვას უწყბს ხელს.

### ბუნებრივი გარემო
მალდივის კუნძულები ბუნებრივი გარემოთი გამოირჩევა. ტურიზმის სექტორი ქვეყნისთვის შემოსავლების ყველაზე დიდი წყაროა. უჩვეულო წყალქვეშა ხედებითა და სუფთა წყლის გამო მალდივის კუნძულები რეკრეაციული ყვინთვის დანიშნულების ადგილებს შორის მსოფლიო მასშტაბით ერთ-ერთი საუკეთესოა. მალდივის რესპუბლიკა წყალქვეშ ყვინთვის 60 ცენტრს მოიცავს. Agoda.com-ის მსოფლიო მასშტაბით გამოკითხვის მიხედვით მალდივის კუნძულები თაფლობის თვის გასატარებელად ყველაზე სასურველ ადგილად დასახელდა.

## ინტერნეტ რესურსები
* Official website of Maldives Marketing and Public Relations Corporation
* Maldives Tourism and Civil Aviation 
* Tourism Employees Association of Maldives (TEAM)

## სქოლიო
კატეგორია:მალდვის რესპუბლიკის ტურიზმი
მალდივის რესპუბლიკა