მატერ დეის საავადმყოფო

**მატერ დეის საავადმყოფო** (), ხშირად უბრალოდ მატერ დეი (ლათ. Mater Dei, „ღვთისმშობელი“) — მალტის რესპუბლიკაში მდებარე თანამედროვე, ფართო პროფილის საზოგადოებრივი და სასწავლო კლინიკაა, რომელიც განთავსებულია მსიდაში. იგი 2007 წელს გაიხსნა და ჩაანაცვლა წმინდა-ლუკას საავადმყოფო. საავადმყოფო უკავშირდება მალტის უნივერსიტეტს და უზრუნველყოფს როგორც ზოგად, ისე სპეციალიზებულ სამედიცინო მომსახურებას.

## ისტორია
მატერ დეის საავადმყოფო ოფიციალურად გაიხსნა 2007 წლის 29 ივნისს, რის შედეგადაც მალტის მთავარი საზოგადოებრივი კლინიკის ფუნქცია სენტ-ლუკასის საავადმყოფოდან მასზე გადავიდა. საავადმყოფოს კომპლექსის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 250,000 კვადრატულ მეტრს, მოიცავს 825 საწოლს და 25 საოპერაციო ბლოკს. მშენებლობა განახორციელა შვედური სამშენებლო კომპანიის Skanska-ს ადგილობრივმა შვილობილი ორგანიზაციამ — Skanska Malta JV.

პროექტის საწყისი ბიუჯეტი შეადგენდა დაახლოებით 50 მილიონ მალტის ლირს (დაახლოებით 116 მილიონ ევროს), თუმცა საბოლოო ხარჯები 250 მილიონ მალტის ლირს (დაახლოებით 582 მილიონ ევროს) გადააჭარბა. მოგვიანებით დადგინდა, რომ Skanska-მ მშენებლობისას გამოიყენა დაბალი ხარისხის ცემენტი, რომელიც ჩვეულებრივ ტროტუარებისთვის გამოიყენება. შედეგად, საავადმყოფოს ვერ მიემატა დამატებითი სართულები და ვერ აიგო დაგეგმილი ჰელიპადიც.

## კავშირი მალტის უნივერსიტეტთან
მატერ დეის საავადმყოფო უშუალოდ ახლოს მდებარეობს მალტის უნივერსიტეტთან და მოიცავს უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის ერთ-ერთ ძირითად განყოფილებას. კლინიკის კომპლექსში განთავსებულია ჯანმრთელობის მეცნიერებების, მედიცინისა და ქირურგიის, ასევე სტომატოლოგიის ფაკულტეტები. COVID-19-ის პანდემიამდე საავადმყოფოში ფუნქციონირებდა ჯანმრთელობის მეცნიერებების ბიბლიოთეკა, რომელიც მალტის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის ერთ-ერთ ფილიალს წარმოადგენდა.

## სერ ენტონი მამოს ონკოლოგიური ცენტრი
სერ ენტონი მამოს ონკოლოგიური ცენტრმა პირველმა 50 ამბულატორიულმა პაციენტმა მიიღო 2014 წლის 22 დეკემბერს. ცენტრის ტერიტორიის გამოკვეთა დაიწყო 2010 წელს, ხოლო მშენებლობა — 2012 წელს. იგი ატარებს მალტის პირველი პრეზიდენტის — სერ ენტონი მამოს სახელს. პროექტის საერთო ღირებულება შეადგენდა 52 მილიონ ევროს, ხოლო მისი წლიური ოპერირების ხარჯი შეადგენს დაახლოებით 8 მილიონ ევროს.

ცენტრი უზრუნველყოფს გაცილებით თანამედროვე რადიოთერაპიას ორ უახლესი მოდელის აპარატით, რომლებიც მომწოდებულია ლიდსის სპენსერის ცენტრიდან (Leeds Spencer Centre), სადაც ისინი პირველად დაინერგა 2013 წელს. აღნიშნული აპარატები შესაძლებელს ხდის რადიოთერაპიის უფრო მაღალი სიზუსტითა და ძლიერი დოზებით ჩატარებას, რაც მკურნალობის სესიების რაოდენობასა და ხანგრძლივობას ამცირებს.

მალტის მთავრობა განიხილავდა რადიოთერაპიული მომსახურების გაფართოებას, მათ შორის ავტოლოგიური გადანერგვის შესაძლებლობასაც. ასევე არსებობს გეგმები კლინიკური კვლევების ერთეულის შექმნაზე, რაც ადგილობრივ პაციენტებს საშუალებას მისცემს ისარგებლონ ისეთ მედიკამენტებზე წვდომით, რომლებიც ჯერ კიდევ არ იმყოფება თავისუფალ ბაზარზე.

ახალი ცენტრის საწოლების რაოდენობა გაიზარდა — 78 საწოლიდან (ყოფილ ბოფას კლინიკაში) 113-მდე, ხოლო ამბულატორიული კლინიკების რაოდენობა — 2-დან 12-მდე. ქიმიოთერაპიის მეთოდებიც უფრო თანამედროვე და ეფექტური გახდა. პალიატიური მკურნალობის საწოლებიც გაიზარდა 10-დან 16-მდე. დამატებით, ახალი მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფის (MRI) დანადგარი დაემატა, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ლოდინის სიებს.

პაციენტებისა და მათი ოჯახის წევრების მონიტორინგი მიმდინარეობს მკურნალობის დაწყებამდე, მისი მსვლელობისას და დასრულების შემდეგაც. პერსონალის გადამზადებასაც მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა. ცენტრის გახსნის დღეს დამატებით 47 ახალი პროფესიონალი სპეციალისტი დასაქმდა.

## ინფრასტრუქტურა და ტექნოლოგიური შესაძლებლობები 
მატერ დეის საავადმყოფო გამოირჩევა მალტის რესპუბლიკის მასშტაბით ყველაზე ფართო და თანამედროვე სამედიცინო ინფრასტრუქტურით. საავადმყოფოს კომპლექსი, რომლის ფართობი დაახლოებით 250,000 კვადრატულ მეტრს შეადგენს, მოიცავს 825 საწოლსა და 25 სრულად აღჭურვილ საოპერაციო ბლოკს.

გეგმარება და არქიტექტურა შექმნილია ისე, რომ პასუხობდეს XXI საუკუნის კლინიკური სტანდარტების მოთხოვნებს: ოპტიმალურად გამოყენებულია სივრცე, უზრუნველყოფილია მაღალი სანიტარული პირობები, პაციენტებისთვის — კომფორტული გარემო, ხოლო პერსონალისთვის — ეფექტური სამუშაო პირობები. კომპლექსი ითვალისწინებს გადაუდებელი დახმარების, ინტენსიური თერაპიის, დიაგნოსტიკისა და რეაბილიტაციის სრულყოფილ სისტემებს.

საავადმყოფო აღჭურვილია უახლესი თაობის სამედიცინო ტექნიკით, მათ შორის — MRI, CT, ციფრული რადიოლოგიური აპარატურა და ლაბორატორიული ავტომატიზებული სისტემები. დიაგნოსტიკური სიზუსტე და მკურნალობის ინდივიდუალური მორგება წარმოადგენს საავადმყოფოს ძირითადი ხარისხის პრიორიტეტებს.

მიუხედავად მაღალი ტექნოლოგიური სტანდარტებისა, სამშენებლო ეტაპზე გამოვლინდა დეფექტები: 2015 წელს ჩატარებულმა დამოუკიდებელმა ექსპერტიზამ დაადგინა, რომ სამშენებლო კომპანია Skanska-მ იყენებდა დაბალი ხარისხის ცემენტს, რომელიც განკუთვნილია ტროტუარების დასაგებად და არა მრავალსართულიანი კლინიკებისთვის. ამის გამო საავადმყოფოს ვერ დაემატა დამატებითი სართულები და ვერ აიგო დაგეგმილი ჰელიპადიც.

მიუხედავად ამ ინციდენტისა, კლინიკა აგრძელებს ფუნქციონირებას სრული დატვირთვით და ითვლება მალტის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვანი ჯანდაცვის დაწესებულებად. აქვე განთავსებულია მალტის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი, რომელიც მოიცავს ჯანმრთელობის მეცნიერებების, მედიცინისა და ქირურგიის, და სტომატოლოგიის დეპარტამენტებს. ეს ხელს უწყობს სამედიცინო პრაქტიკისა და კვლევის ინტეგრაციას, რაც მნიშვნელოვან წვლილს შეაქვს ქვეყნის სამედიცინო განათლების განვითარებაში.

## პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომა 
მატერ დეის საავადმყოფო იმართება პაციენტზე ორიენტირებული ჯანდაცვის მოდელით, რაც გულისხმობს მკურნალობის ინდივიდუალურ დაგეგმვას, ეთიკური სტანდარტების დაცვას და უწყვეტ კომუნიკაციას სამედიცინო პერსონალსა და პაციენტს შორის. კლინიკაში მოქმედებს სოციალური სამსახური, ფსიქოლოგიური დახმარება და ეთიკური კონსულტაციის მექანიზმები. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა უსაფრთხოებას, ჰიგიენას და პაციენტის კმაყოფილების მუდმივ მონიტორინგს. აღნიშნული მიდგომა განაპირობებს კლინიკის მაღალ რეიტინგს მალტის ჯანდაცვის სისტემაში და აყალიბებს მას თანამედროვე ევროპული სტანდარტის ჰოსპიტალურ ცენტრად.

## ლიტერატურა
*Rudolf, Uwe James (2018). Historical Dictionary of Malta. 3-ე გამოცემა. Rowman & Littlefield. გვ. 143–144. ISBN: 9781538119181.

## სქოლიო
კატეგორია:მალტის საავადმყოფოები
კატეგორია:2007 წელს დაარსებული საავადმყოფოები
კატეგორია:მალტა
კატეგორია:საავადმყოფოები
კატეგორია:საავადმყოფოები დაარსების წლის მიხედვით
კატეგორია:2007 წელს დაარსებულები მალტაში