open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვინცას კუდირკა

**ვინცას კუდირკა** ( დ. 31 დეკემბერი [ძვ. სტ. 19 დეკემბერი], 1858, პაეჟერაი, ამჟ. ვილკავიშკისის რაიონი — გ. 16 ნოემბერი [ძვ. სტ. 4 ნოემბერი], 1899, ნაუიამესტისი) — ლიტველი კომპოზიტორი, პროზაიკოსი, კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი, პოეტი, ლიტვის სახელმწიფო ჰიმნის „ეროვნული სიმღერის“ ავტორი; განათლებით ექიმი.

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა სოფელ პაეჟერაის დაწყებით სკოლაში, შემდეგ 1871 წლიდან მირიამპოლის გიმნაზიაში, იქიდან მამის მოთხოვნით სასულიერო სემინარიაში გადავიდა სიენაში. სემინარიაში ორი წელი დაჰყო და „მოწოდების არქონის“ გამო გაირიცხა. სწავლობდა ვარშავის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, შემდგომ სამედიცინო ფაკულტეტზე გადაიტანა საბუთები. 1888 წელს ლიტველ სტუდენტთა პატრიოტული ორგანიზაცია „ლიტვა“ დააფუძნა.

1889 წელს საზოგადოებამ დაიწყო ჟურნალ „ვარპასის“ გამოშვება („Varpas“, „ეჟვანი“), რომელსაც თვითონვე რედაქტორობდა, კორექტორობდა, ადმინისტრირებდა და წამყვანი თანამშრომელი იყო.

1890—1894 წლებში შაკიაში ექიმად მუშაობდა. 1887 წლიდან ნაუიჲამესტისში ცხოვრობდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც.

## შემოქმედება 
პირველი იგავი „რატომ არ მიირთმევენ ებრაელები ღორის ხორცს“ 1885 წელს დაბეჭდა გაზეთში „აუშრა“. ავტორია ათეულობით ორიგინალური ლექსის, მინაბაძისა და თარგმანის. წერდა სატირებს, პუბლიცისტურ სტატიებს; გამოსცა ხალხური სიმღერების ორი კრებული. თარგმნიდა ბაირონს, ადამ მიცკევიჩს, იულიუშ სლოვაცკის, ადამ ასნიკს, შილერს. სარგებლობდა რამდენიმე ფსევდონიმითა და კრიპტონიმით (Vincas Kapsas, Paežerių Vincas, Perkūnas, P. Vincas, Varpas, Q. D., K., V. K.).  მისი უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებია „ეროვნული სიმღერა“, რომელიც მოგვიანებით ლიტვის ჰიმნი გახდა.

## დღევანდელობა 
ვინცას კუდირკის სახელს ატარებს ვილნიუსის ერთ-ერთი ქუჩა. 2007 წლის დამლევს ვილნიუსის ერთ-ერთ მოედანს ვინცას კუდურკის მოედანი ეწოდა. მოედანი გედიმანის გამზირს ეკვრის. მოედნის ცენტრში შემოქმედის მონუმენტია აღმართული (ავტორები არუნას საკალაუსკასი და რიჩარდას კრიშტალავიჩიუსი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Vincas Kudirka in the Lituanian Classic Literature 
* Knygnešys Vincas Kudirka 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ლიეტუველი პოეტები
კატეგორია:ლიეტუველი მწერლები
კატეგორია:ლიეტუველი ექიმები
კატეგორია:ჰიმნების ავტორები
კატეგორია:ლიეტუველი პუბლიცისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ვიქტორას კუპრიავიჩუსი

**ვიქტორას კუპრიავიჩუსი** (; დ. 27 იანვარი, 1901, სოფელი ტიოპლი სტანი, ამჟამად სამარის ოლქი — გ. 1 აპრილი, 1992) — ლიტველი კომპოზიტორი და კარილიონზე დამკვრელი. ვიქტორ კუპრევიჩისა და გედრიუს კუპრიავიჩუსის მამა. 

1921–1924 წლებში სწავლობდა კაუნასის მუსიკალურ სკოლაში (მომავალი კაუნასის კონსერვატორია), 1923–1943 წლებში მუშაობდა კაუნასის საქალაქო მუზეუმში. 1943–1951 წლებში კაუნასის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში (კონცერტმაისტერი, დირიჟორი, მუსიკალური ხელმძღვანელი) იყო და იმავდროულად 1946–1950 კაუნასის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 

ავტორია ოპერისა „კალია და ჭიანჭველა“ (), ოპერეტების „ფრინველთა კონცერტი“ (Paukščių koncertas, ლიბრეტო პიატრაცა ბაბისკასასთვის), ბალეტის „მწყემსი ქალი და მესტვირე“ (Piemenaitė ir kaminkrėtys) და სხვა.

განსაკუთრებული პოპულარობა მოუხვეჭა კაუნასის კარილიონთან მუშაობამ, რომელიც მისივე ინიციატივით იქნა აღდგენილი 1956 წელს ვიტაუტას დიდის სამხედრო მუზეუმის სამრეკლოში. 1957 წელს კუპრიავიჩუსმა მასზე კონცერტების გამართვა დაიწყო. ეს ხელობა თავის უმცროს ვაჟს ჰედრიუსსაც შეასწავლა. 

1991 წელს კუპრიავიჩუსს მიენიჭა კაუნასის საპატიო მოქალაქის წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვიკტორას კუპრიავიჩუსი  
* კუპრიავიჩუსის დისკოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ლიეტუველი მუსიკოსები
კატეგორია:ლიეტუველი კომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
12 X 5

***12 X 5*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა აშშ-ში, 1964 წლის ოქტომბერში. ინგლისში იგი გამოიცა სახელით *The Rolling Stones No. 2*.

## სიმღერების სია
## პოზიციები ჩარტებში
;ალბომი

;სინგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები
კატეგორია:1964 წლის ალბომები
კატეგორია:London Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ენდრიუ ლუგ ოლდემის პროდიუსერობით
ნევეჟისი

**ნევეჟისი** () - მდინარე ლიეტუვაში, მდინარე ნემანის მარჯვენა შენაკადი

## ჰიდროგრაფია 
მდინარის სიგრძეა 210 კილომეტრი, აუზის ფართობი 6 140 კმ2. მიედინება შუა ლიეტუვის დაბლობზე. გაყინულია ნოემბერ-იანვარში. ყინულძვრაა თებერვალ-აპრილში. აქვს დაახლოებით 70 შენაკადი.

მთავარი შენაკადებია:მარცხენა - ალანტა, იუოდა, უპიტე, ლინკავა, ობელისი, ბარუპე. მარჯვენა - იუოსტა, კირშინასი, ლიაუდე, კრუოსტასი, დოტნუველე, შუშვე, სმიგლა, ალუონა, სტრიუნა.

მდინარეზე განვითარებულია მეთევზეობა, მასზე მდებარეობს ქალაქი პანევეჟისი.

მდინარის სახელი ჰქვია ქალაქ კედაინიაის კალათბურთის გუნდს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Niewiaża   
* Gallery of underwater pictures and video from Nevėžis 
* Map of Nevėžis basin 

კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
იონას შვიადასი

**იონას შვიადასი** (; დ.    9 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 26 სექტემბერი], 1908, ლიბავა, ამჟ. ლიეპაია — გ. 15 ოქტომბერი, 1971, ვილნიუსი) — ლიტველი კომპოზიტორი, საგუნდო დირიჟორი და მუსიკის მასწავლებელი; სსრკ სახალხო არტისტი (1954).

## ბიოგრაფია 
სწავლობდა ილაკის საშუალო სკოლაში (1918–1924). 1929 წელს დაამთავრა კლაიპედის მუსიკალური სასწავლებლის თრომბონის კლასი, სადაც ასევე სწავლობდა კომპიზიციას სტასის შუმკუსთან და იუ. ჟილიავიჩუსთან. უკრავდა კაუნასის თეატრის ორკესტრში 1930–1935).

1940 წელს ლიტვის სსრ სახელმწიფო ფილარმონიასთან დააარსა ლიტვის ცეკვის და სიმღერის სახელმწიფო ამსამბლი, რომელსაც მოგვიანებით „ლეტუვა“ დაერქვა და მას სათავეში 1940 წლამდე ედგა. იყო რესპუბლიკური სიმღერების მთავარი დირიჟორი 1970 წლამდე. 1935-დან კაუნასის კონსერვატორიაში თრომბონის კლასი მიჰყავდა. 1945 წლიდან ლიტვის სსრ კონსერვატორიაში ხალხური ინსტრუმენტების კათედრას ხელმძღვანელობდა. 1967 წელს კონსერვატორიის პროფესორი.

## შემოქმედება 
იწერდა და ამუშავებდა ხალხური მუსიკალური შემოქმედების ნიმუშებს. მისმა არაერთმა სიმღერამ, სადაც ეროვნული მოტივი იყო გამოყენებული, ფართო აუდიტორიებზე ჰპოვა გასავალი. ავტორია სიმღერებისა და მარშებისა „სიმღერა საბჭოელ ხალხზე“ („Daina apie tarybų tautą“, 1945), „პიონერული კოცონი“ („Pionierių laužas“, 1955), „კოლთავრე“ („Kolūkio pirmininkas“, 1950), „მარში ვილნიუსის აღმდგენს“ („Vilniaus atstatytojų maršas“, 1950).

ლიტვის ჰიმნის მუსიკის თანაავტორი ბალის დვარიონასთან ერთად ანტონას ვენცლოვის სიტყვებზე. ავტორია საბჭოთა ლიტვის ათი წლისადმი მიძღვნილი კანტატისა „იფურჩქნე საბჭოთა ლიტვავ“. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიეტუველი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  9 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
Drill (EP)

***Drill*** — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის 1992 წელს გამოცემული სადებიუტო EP. მასზე მოხვედრილი ყველა კომპოზიცია არის ჩაწერილი ოქსონში (ინგლისი), სტუდიაში, სადაც ხმის ინჟინერი იყო კრის ჰაფორდი, ხოლო ხმის მიქსი შეასრულა ტიმ ბოლდუინმა. ჯგუფს იმ პერიოდში ჯერ კიდევ On a Friday ერქვა. შემდეგ თვეში მათ სახელად Radiohead აიღეს.

ამჟამად ეს დისკი ხელმისაწვდომია როგორც ალბომ *Pablo Honey*-ს სპეციალური გამოცემის დამატება.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:1992 წლის EP-ები
კატეგორია:Radiohead-ის EP-ები
კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები
Take That: Nobody Else - The Movie

***Take That: Nobody Else - The Movie*** — ჯგუფ Take That-ის მიერ 1995 წლის ზაფხულში, ლონდონის ერლს კორტსა და მანჩესტერის სტადიონზე ჩატარებული კონცერტების ჩანაწერი. ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა სიმღერები ალბომიდან Nobody Else. ეს იყო იმ დროისთვის ჯგუფის უკანასკნელი ტურნე, ჩატარებული რობი უილიამსის გარეშე.

## სიმღერების სია 
# Relight My Fire
# Sunday To Saturday
# Hate It
# Lady Tonight
# Babe
# Every Guy
# Why Can’t I Wake Up With You
# Sure
# Every Guy (რეპრიზა)
# Back For Good
# Another Brick in the Wall
# Smells Like Teen Spirit
# A Million Love Songs
# Could It Be Magic
# I Found Heaven
# It Only Takes A Minute
# Everything Changes
# Holding Back The Tears
# The Day After Tomorrow
# Pray
# Never Forget

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1995 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:RCA Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:BMG-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:საკონცერტო ვიდეო ალბომები
Hometown: Live at The G-Mex

***Hometown: Live at The G-Mex*** — ჯგუფ Take That-ის მიერ 1995 წელს მანჩესტერში ჩატარებული კონცერტის ჩანაწერი.

## სიმღერების სია 
# „Theme For The Uncommon Man (ინსტრუმენტული)“
# „(I Can't Get No) Satisfaction“
# „Satisfied“
# „Promises“
# „Sure“
# „Everything Changes“
# „Love Ain't Here anymore“
# „It Only Takes A Minute“
# „Do What You Like“
# „Could It Be Magic“
# „Why Can't I Wake Up With You“
# „A Million Love Songs“
# „Zogonian Lullaby (ინსტრუმენტული)“
# „The Beatles-ის სიმღერები“
# „Babe“
# „Give Good Feeling“
# „Pray“
# „Relight My Fire (ლულუსთან ერთად)“
# „Theme For The Uncommon Man (ინსტრუმენტული)“

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია Discogs-ზე

კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1995 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:RCA Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:BMG-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:საკონცერტო ვიდეო ალბომები
Take That: Live in Berlin

***Take That: Live in Berlin***  — ჯგუფ Take That-ის მიერ 1994 წელს ბერლინში ჩატარებული კონცერტის ჩანაწერი.

## სიმღერების სია 
# Another Crack In My Heart
# Meaning Of Love
# You Are The One
# Wasting My Time
# Whatever You Do To Me
# Everything Changes
# It Only Takes A Minute / Satisfied / I Found Heaven / Why Can’t I Wake Up With You / Give Good Feeling / It Only Takes A Minute
# როკ'ენ'როლის კრებული: Hand Jive / Great Balls Of Fire / Under The Moon Of Love / Teddy Bear / Hand Jive
# A Million Love Songs
# Babe
# If This Is Love
# Love Ain’t Here Anymore
# Relight My Fire
# Pray
# Could It Be Magic

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია Discogs-ზე

კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1994 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:BMG-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:საკონცერტო ვიდეო ალბომები
I Might Be Wrong: Live Recordings

***I Might Be Wrong*** — ინგლისური ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის 2001 წელს გამოცემული საკონცერტო EP, რომელშიც შეტანილია ჯგუფის ევროპული და ჩრდილო ამერიკული ტურნეეის ჩანაწერები. აქ არის შვიდი სიმღერა ალბომიდან *Kid A* და *Amnesiac*, ხოლო ერთი, True Love Waits არის იშვიათი სიმღერა, რომელიც *A Moon Shaped Pool*-ამდე არც ერთ სტუდიურ ალბომში არ მოხვედრილა. იგი შესრულებულია ტომ იორკის მიერ, აკუსტიკური გიტარის თანხლებით.

## სიმღერების სია
## გამოცემები
## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:2001 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Radiohead-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Radiohead-ის EP-ები
კატეგორია:Capitol Records-ის EP-ები
კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები
კატეგორია:Parlophone-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით
აღა-მაჰმად-ხანი

**აღა-მაჰმად-ხანი** (,  Âqâ Mohammad xân Qâjâr; დ. 1742 — გ. 1797, შუშა) — ირანის გამგებელი 1794 წლიდან, შაჰი 1796 წლიდან. ყაჯართა დინასტიის დამაარსებელი. აღა-მოჰამედ-ხანი მცირეწლოვანი იყო, როდესაც ტყვედ ჩაიგდო და დაასაჭურისა მამამისის — ყაჯართა ტომის მედირ-შაჰის ძემ ადილ-შაჰ ავშარმა. მამამისის დამარცხების შემდეგ აღა-მაჰმად-ხანი  შირაზში, ზენდების სამეფო კარზე წაიყვანეს. 1779 წელს ქერიმ-ხან ზენდის გარდაცვალების შემდეგ შირაზიდან ასთარაბადს გაიქცა და სათავეში ჩაუდგა ყაჯარ ტომთა ბრძოლას სახელმწიფო ხელისუფლებისათვის. მალე დაიკავა ირანის ჩრდილოეთ და ცენტრალური ნაწილი, 1794 წელს კი ბოლო მოუღო ზენდების დინასტიის უკანასკნელ წარმომადგენელს და ირანის ფაქტობრივი მბრძანებელი გახდა. იყო მკაცრი და ულმობელი მმართველი.

ირანის სატახტო ქალაქი აღა-მაჰმად-ხანმა თეირანში გადაიტანა. 1795 წელს მან გაილაშქრა აზერბაიჯანსა და საქართველოზე, დაარბია თბილისი (კრწანისის ბრძოლა, 1795), ხოლო საქართველოდან დაბრუნებისა და ირანის შაჰინ-შაჰის ტიტულის მიღების შემდეგ (1796) დაიპყრო ხორასანი.

## მკვლელობა 
1797 წელს აღა-მაჰმად-ხანი მეორედ აპირებდა საქართველოში ლაშქრობას, მაგრამ მისი მმართველობა ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან იგი მოკლეს ქალაქ შუშაში. მკვლელობამდე ცოტა ხნით ადრე იგი განრისხდა მისი კარვის მახლობლად ატეხილი ხმაურის გამო და გადაწყვიტა, რომ ორი მსახური სიკვდილით დაესაჯა მისი სიმშვიდის დარღვევისთვის. თუმცა, მაშინ პარასკევი იყო, რაც ისლამში წმინდა დღეა და ამის გამო შაჰმა სიკვდილით დასჯა მეორე დილამდე გადადო. ამით ისარგებლეს სასიკვდილოდ განწირულმა მსახურებმა და გადაწყვიტეს დაესწროთ და თავად მოეკლათ შაჰი. მათ მესამე შეთქმულიც იპოვეს, ღამით სამივე შეიპარა შაჰის კარავში და დანებითა და ხანჯლებით აკუწეს იგი. ერთ-ერთი მსახური, რომელიც მკვლელობაში მონაწილეობდა, ქართული წარმოშობის იყო და სპარსულ წყაროებში „სადეღ გორჯად“ იხსენიება. ზაქარია ჭიჭინაძის მიერ ჩაწერილი გადმოცემის მიხედვით, სადეღი (სადიხა) მცხეთიდან იყო და მისი ნამდვილი სახელი ანდრია ყოფილა. ანდრია სპარსელებს გაუტაციათ და ასე გამხდარა შაჰის მსახური. შაჰის მკვლელობის შემდეგ ქართლში დაბრუნებული ანდრია წინაპრების სარწმუნოებას დაუბრუნდა, ბერად შედგა და ანტონ კათალიკოსმა ის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიაში გაამწესა. ანდრიას დიდხანს აღარ უცოცხლია და 1800 წლის ზაფხულში აღესრულა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1742
კატეგორია:გარდაცვლილი 1797
კატეგორია:ყაჯართა დინასტიის შაჰები
კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები
სიგიზმუნდ II ავგუსტი

**სიგიზმუნდ II ავგუსტი** (დ. 1 ივლისი, 1520, კრაკოვი — გ. 7 ივლისი, 1572, კნიშინი) — პოლონეთის მეფე და ლიტვის დიდი მთავარი  1548 წლიდან. იაგელონების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი. ლივონიის ომის დროს (1558—1582) აქტიურად მონაწილეობდა ბალტიისპირეთის დაპყრობაში. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ლუბლინის უნიის (1569) დადებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## იხილეთ აგრეთვე 
*პოლონეთის მმართველთა სია

კატეგორია:პოლონეთის მეფეები
კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1520
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1572
Do What U Like

„**Do What U Like**“ — ჯგუფ Take That-ის სადებიუტო სინგლი, ალბომიდან *Take That & Party*. იგი გამოიცა 1991 წელს. იგი იყო ერთად-ერთი სიმღერა, რომელიც არ იქნა შეტანილი ჯგუფის ჰიტების კრებულში *Never Forget – The Ultimate Collection* (2005). სიმღერა მოხვდა ბრიტანული ჩარტის 82-ე პოზიციაზე.

## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფის წევრები თითქმის შიშვლები დარბიან. კლიპი დაბალბიუჯეტიანი იყო და დღემდე ხშირად ხვდება ყველა დროის ცუდი ვიდეორგოლების აღლუმებში. ვიდეო ასევე არ არის შეტანილი კრებულში Never Forget - The Ultimate Collection (2005).

## სიმღერების სია 
;ბრიტანული 7" გრამფირფიტა (DUK2)
# Do What U Like - 3:06
# Waiting Around

;ბრიტანული აუდიოკასეტა (CADUK2)
# Do What U Like - 3:06
# Waiting Around

;ბრიტანული 12" გრამფირფიტა (12DUK2)
# Do What U Like - 3:06
# Do What U Like (რემიქსი)
# Waiting Around

## სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სიმღერები
კატეგორია:Take That-ის სიმღერები
კატეგორია:სადებიუტო სინგლები
Promises (Take That-ის სიმღერა)

„**Promises**“  — ჯგუფ Take That-ის მეორე სინგლი, ალბომიდან Take That & Party. მისი ავტორები არიან გერი ბარლოუ და გრეჰემ სტეკი. სინგლი გამოიცა 1991 წლის 18 ნოემბერს. იგი საკმაოდ წარმატებული იყო და მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #38 ადგილზე.

## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფის წევრები გადიან რეპეტიციას და ცეკვავენ ფანების წინაშე.

## სიმღერების სია 
; ავსტრიული სინგლი (CD) (PC45085)
# Promises (7" რადიოს მიქსი) - 3:33
# Promises (12" მიქსი) - 6:50
# Do What U Like - 3:06

;ბრიტანული 7" გრამფირფიტა (PB45085)

# Promises (7" რადიოს მიქსი) - 3:33
# Do What U Like - 3:06

;ბრიტანული 12" გრამფირფიტა (PT45086)
# Promises - 3:33
# Do What U Like - 3:09

;ბრიტანული 12" პრომო დისკი (PT45086DJ)
# Promises (12" მიქსი) - 6:50
# Do What U Like (12" მიქსი)

;ავსტრიული სინგლი (PD45086)
# Promises - 3:33
# Promises (12" მიქსი) - 6:50
# Do What U Like - 3:09

## სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სიმღერები
კატეგორია:Take That-ის სიმღერები
კატეგორია:1991 წლის სინგლები
ხელფრთიანები

**ხელფრთიანები** ცხოველების რიგი ძუძუმწოვრების კლასისა. შეგუებულნი არიან ჰაერში ხანგრძლივად ფრენას. წინა კიდურები ფრთებად აქვთ გარდაქმნილი. თავისუფალია მხოლოდ პირველი თითი. კუდი (თუ აქვთ) მოქცეულია საფრენ აპკში. ყურები კარგადაა განვითარებული, ზოგს (ყურდიდა ღამურა-მდე სახეობა, რომლებიც ერთიანდებიან 2 ქვერიგში: ხილიჭამია ხელფრთიანები და მწერიჭამია ხელფრთიანები. გავრცელებული არიან თითქმის მთელ მსოფლიოში, გარდა არქტიკული მხარეებისა და ზოგიერთი ოკეანური კუნძულებისა. საქართველოში გვხვდება 22 სახეობა, რომელთაგან 7 შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში და საყოველთაო დაცვას ექვემდებარება. ხელფრთიანების ყველაზე მეტი სახეობები ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში გვხვდება. სარჩოს საძენბელად გამოდიან საღამოს, ღამე ან დილით ადრე. დანარჩენ დროს თავდაყირა არიან ჩამოკიდებული. ჩვეულებრივ წელიწადში ერთხელ მრავლდებიან. შობენ 1-2 ნაშიერს. მწერიჭამიებს მავნე მწერების განადგურებით სარგებლობა მოაქვთ.

## კლასიფიკაცია 
**ხელფრთიანები** (Chiroptera) შედგება ორი ქვერიგის, 19 ოჯახის, 187 გვარისა და 951 სახეობისაგან.
***ქვერიგი** ხილიჭამია ხელფრთიანები (Megachiroptera)
**მფრინავი მელა (ფრთეულასებრნი): ოჯახი Pteropopidae 44 გვარის 175-მდე სახეობა
***ქვერიგი** მწერიჭამია ხელფრთიანები (Microchiroptera)
**თაგვისკუდა ღამურები (ნაცხვირალასებრნი): ოჯახი Rinopomatidea ერთი გვარის 3 სახეობა
**ღორისდინგოსანი ღამურები: ოჯახი Craseonycteridae ერთი სახეობა
**კუდტომრისებრი ღამურები: ოჯახი Mballonuridae 13 გვარი 50-მდე სახეობა
**თევზისმჭამელი ღამურები: ოჯახი Noctilionidae ერთი გვარი 2 სახეობა
**ვიწროსახიანი ღამურები: ოჯახი Ycteridae ერთი გვარი 12-მდე სახეობა
**ცრუ ვამპირები: ოჯახი Egadermatidae სამი გვარი ხუთი სახეობა
**ნალცხვირა ღამურები: ოჯახი Rhinolophidae ერთი გვარის 70-მდე სახეობა
**ფოთოლცხვირა ღამურები: ოჯახი Hipposideridae ცხრა გვარის 61 სახეობა
**ამერიკული ფოთოლცხვირები: ოჯახი Phyllostomatidae 47 გვარის 140-მდე სახეობა
**ფოთოლნისკაპა ღამურები: ოჯახი Mormoopidae ორი გვარის რვა სახეობა
**ვამპირები: ოჯახი Desmodontidae სამი გვარის სამი სახეობა
**ყურძაბრა ღამურები: ოჯახი Natalidae ერთი გვარის რვა სახეობა
**უცერო ღამურები: ოჯახი Uripteridae ორი გვარის ორი სახეობა
**ამერიკული საწოვარფეხა ღამურები: ოჯახი Thyropteridae ერთი გვარის ორი სახეობა
**მადაგასკარის საწოვარფეხა ღამურები: ოჯახი Myzopodidae ერთი სახეობა
**ჩვეულებრივი ღამურები: ოჯახი Vespertilionidae 42 გვარის 320-მდე სახეობა
**ახალზელანდიური ღამურები: ოჯახი Ystacinidae ერთი გვარის ორი სახეობა
**ბულდოგისებრი ღამურები: ოჯახი Mollosidae 12 გვარის 91 სახეობა

## ლიტერატურა 
**ა. ჯანაშვილი*. ქსე, ტ. 11, გვ. 468. სტ. ხელფრთიანები - თბილისი, 1987.

კატეგორია:ხელფრთიანები
ვიაჩესლავ განელინი

thumb|ვიაჩესლავ განელინი|
**ვიაჩესლავ განელინი** (დ. 17 დეკემბერი 1944, მოსკოვი) — ებრაული წარმოშობის საბჭოთა კომპოზიტორი, ჯაზ-მუსიკოსი.

## ბიოგრაფია 
მშობლებთან ერთად მოსკოვიდან ვილსიუსში გადავიდა 1951 წელს. 1960-იან წლებში ვილნიუსის კაფე "ნერინგაში" ჯაზს უკრავდა. დაამთავრა ვილნიუსის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1968—1984 ვილნიუსში რუსული დრამატული თეატრის მუსიკალური ნაწილის ხელმძღვანელია. 

1987 წელს გადავიდა ისრაელში. იერუსალიმის მუსიკის აკადემიაში კომპოზიციას, კინომუსიკას და ფორტეპიანოზე დაკვრას ასწავლის. 1988 წლიდან ისრაელის კომპოზიტორთა კავშირის წევრია.  აქტიურად მონაწილეობს ჯაზურ ფერსტივალებში.  ხუთ ფილმს ვიაჩესლავ განელინის მუსიკით ვენეციის, სტოკჰოლმის, ბარსელონისა და ვაშინგტონის კინოფესტივალებზე პრემიები აქვს მიღებული. 

## დისკოგრაფია 
* 1976 — Con Anima (მელოდია)
* 1979 — Catalogue: Live in East Germany (Leo)
* 1980 — Concerto Grosso (მელოდია)
* 1981 — Con Fuoco (Leo)
* 1981 — Baltic Triangle (Leo)
* 1982 — Poi Segue (მელოდია)
* 1982 — Non Troppo (მელოდია)
* 1982 — Ancora da Capo (მელოდია)
* 1983 — New Wine (Leo)
* 1983 — Vide.1981 (Leo)
* 1984 — Strictly For Our Friends (Leo)
* 1984 — Semplice (მელოდია)
* 1985 — Con Affetto (მელოდია)
* 1986 — Traango.. In Nickelsdort (Leo)
* 1988 — Poco A Poco (Leo)
* 1989 — Inverso
* 1989 — Jerusalem February Cantible (Leo)
* 1989 — Opuses (Leo)
* 1990 — Non Troppo (Leo)
* 1992 — San Francisco Hoidays
* 1993 — Encores (Leo)
* 1995 — Old Bottles (Leo)
* 1995 — Trio Alliance (Leo)
* 2000 — On Stage Backstage (Leo)
* 2003 — 15 Year Reunion (Leo)
* 2003 — Birds of Passage (Leo)
* 2004 — Eight Reflections of the Past Century (Auris Media)
* 2005 — Live in Germany (Auris Media)
* 2006 — Priority: Live at the Lithuanian National Philharmony Vilnius (Nemu)
* 2006 — Falling into Place (Auris Media)
* 2007 — Ne Slyshno (Auris Media)

კატეგორია:ლიეტუველი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
10cc

**10cc**  — ინგლისური არტ-როკ ჯგუფი, რომელმაც კომერციულ წარმატებას მიაღწია 1970-იან წლებში. ორიგინალურ შემადგენლობაში შედიოდა ოთხი წევრი - გრემ გულდმენი, ერიკ სტიუარტი, კევინ გოდლი და სტიუარტ კრიმი - მათ დაწერეს სიმღერების დიდი ნაწილი, სანამ სახელად 1972 წელს აიღეს 10cc.

ამჟამად ჯგუფი აღდგენილია გულდმენის მიერ, როგორც საკონცერტო კოლექტივი, თუმცა გულდმენი ჯგუფის პირველი შემადგენლობიდან დარჩენილი ერთადერთი წევრია.

## დისკოგრაფია 
* *10cc* (1973)
* *Sheet Music* (1974)
* *The Original Soundtrack* (1975)
* *How Dare You!* (1976)
* *Deceptive Bends* (1977)
* *Bloody Tourists* (1978)
* *Look Hear?* (1980)
* *Ten Out of 10* (1981)
* *Windows in the Jungle* (1983)
* *...Meanwhile* (1992)
* *Mirror Mirror* (1995)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ფანების ოფიციალური საიტი 
* 10cc - ამჟამინდელი შემადგენლობის საიტი
* ერიკ სტიუარტის გვერდი 
* გოდლი/გოლდმენი 
* ჯონათან კინგი 

კატეგორია:10cc
კატეგორია:ინგლისური არტ-როკ ჯგუფები
კატეგორია:1970-იანი წლების ჯგუფები
კატეგორია:1972 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
Beautiful World Live

***Beautiful World Live*** — ჯგუფ Take That-ის 2007 წლის კონცერტის ჩანაწერი. კონცერტი გაიმართა ტურნეს *Beautiful World* ფარგლებში. მთლიანობაში, კონცერტებს დაესწრო 1 მილიონი მაყურებელი. ეს ვიდეო, ისევე როგორც ჯგუფის თითქმის ყველა საკონცერტო ჩანაწერი, წარმოადგენს დახვეწილი ქორეოგრაფიის, თეატრალიზებული სანახაობებისა და ჯგუფის საუკეთესო სიმღერების კრებულს. Take That ასევე ასრულებს სიმღერებს ალბომიდან Beautiful World.

DVD-ზე კონცერტი გამოვიდა 2008 წელს. გამოცემიდან 1 კვირის მანძილზე იგი ბრიტანეთში 64.000 ასლის ოდენობით გაიყიდა .

## სიმღერების სია 
# „Overture“
# „Reach Out“
# „It Only Takes A Minute“
# „Beautiful World“
# „Patience“
# „Hold On“
# „I'd Wait For Life“
# „Relight My Fire“
# „Rule The World“
# „Could It Be Magic“
# „Back for Good“
# „Everything Changes“
# „Wooden Boat“
# „Give Good Feeling“
# „Sure“
# „Never Forget“
# „Shine“
# „Pray“

;DVD 2:

# „The Journey [დოკუმენტური ფილმი]“
# „ჯგუფის კომენტარები“
# „ფოტო გალერეა“

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
## გამოცემის ისტორია
## სქოლიო 
კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2008 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:საკონცერტო ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ვიდეო ალბომები
Take That: Everything Changes

***Take That: Everything Changes*** — ინგლისური პოპ-ჯგუფ Take That-ის ვიდეო ალბომი. მასში შეტანილია ჯგუფის წევრების ინტერვიუები. აგრეთვე გამოყენებულია კადრები კონცერტებიდან და მუსიკალური ვიდეოებიდან

## სიმღერების სია 
#Everything Changes (შესავალი)
#Relight My Fire (მონტაჟი)	
#Why Can't I Wake Up With You (ვიდეო)	
#Pray (ვიდეო)	
#Relight My Fire (ვიდეო)	
#Babe (ვიდეო)	
#I Want To Hold Your Hand, A Hard Day's Night, She Loves You - The Beatles-ის სიმღერები (ვიდეო)	
#Everything Changes (ვიდეო)	
#Love Ain't Here Anymore (ვიდეო)	
#Another Crack In My Heart (დასასრული)
#You Are The One (ინსტრუმენტული)

## სქოლიო
კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1994 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:BMG-ის ვიდეო ალბომები
ლუბლინის უნია

მინი|250პქ|ლუბლინის უნია
**ლუბლინის უნია**  —  შეთანხმება პოლონეთისა და ლიტვის დიდი სამთავროს ერთ სახელმწიფოდ, რეჩ პოსპოლიტად (Rzeczpospolita, სიტყვასიტყვით - რესპუბლიკა), გაერთიანების შესახებ. უნიის საკითხის განხილვა დაიწყო 1569 წელს ლუბლინში პოლონეთისა და ლიეტუვის ფეოდალთა საერთო სეიმზე. ხელი მოაწერეს 28 ივნისს, 1 ივლისს დაამტკიცეს პოლონეთისა და ლიეტუვის სეიმის დეპუტატებმა ცალ-ცალკე. ლუბლინის უნიით პოლონეთსა და ლიეტუვაში უნდა ყოფილიყო ერთგვაროვანი სახელმწიფო წესწყობილება, ერთიანი ფულადი სისტემა, საერთო სეიმი. სახელმწიფოს სათავეში იქნებოდა მეფე, რომელსაც ერთობლივად აირჩევდნენ ორივე ქვეყნის ფეოდალები. ლუბლინის უნიამ დაადასტურა ლიტვის დიდი სამთავროს ტერიტორიის ნაწილის პოლონეთის სამეფოსთან შეერთება; ლივონია ცხადდებოდა საერთო სამფლობელოდ, ურთიერთ შორის უქმდებოდა ბაჟები; რეჩ პოსპოლიტა ერთიან სახელმწიფოდ გამოდიოდა საერთაშორისო ასპარეზზეც. მიუხედავად ამისა, ლიეტუვის სახელმწიფოებრივი განცალკევებულობა მთლიანად არ ისპობოდა:შენარჩუნებული იქნა განსაკუთრებული კანონმდებლობა, სასამართლო, საკუთარი უმაღლესი ადმინისტრაციული თანამდებობები, ხაზინა, ჯარი. XVII-XVIII სს. განმავლობაში სახელმწიფოებრიობის ეს ელემენტები თანდათან უქმდებოდა, ხოლო 1791 წლის 3 მაისის კონსტიტუციამ ფაქტობრივად გააუქმა ლიეტუვის სახელმწიფოებრიობის ნარჩენები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Full text of the Union (Polish) 
* Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage 

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კუშუბაური

**კუშუბაური** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, ტობანიერის თემში. მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 360 მეტრი. ვანიდან 10 კილომეტრი. XIX საუკუნეში სოფელი შედიოდა საჯავახოს გამოჩინებულის საბლაღოჩინო ოლქში. სოფელში დგას უფლის ჯვარცმის სახელობის ეკლესია

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 140 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა კარლო ინასარიძე — გერმანიაში მოღვაწე ქართველი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი, რომელმაც ამავე სოფელში ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი ააგო.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაისაური

**მაისაური** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (ყუმურის თემი), მდებარეობს მდინარე ყუმურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 560 მეტრი. ვანიდან 16 კილომეტრი.

სოფელში დგას ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე და წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 87 ადამიანი.

## ლიტერატურა
ვანი III. 1977. გვ. 34.

## სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მთისძირი (ვანის მუნიციპალიტეტი)

**მთისძირი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მთისძირი, ჭაგან-ჭყვიში). მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 70 მეტრი. ვანიდან 10 კილომეტრი. სოფელში გადის დაფნარი-ბაღდათის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 413 ადამიანი.

## ნამოსახლარი
სოფელში აღმოჩენილია ძვ.წ. VI საუკუნის ნამოსახლარი. ნამოსახლარებში აღმოჩენილია მრავალნაირი კერამიკული ნაწარმი, აგრეთვე კრამიტი და აგური, ნაპოვნია აგრეთვე იმპორტული (ატიკური, ქიოსური, სინოპური) კერამიკული ნაწარმიც. აღმოჩნდა ქვევრსამარხების ნაშთებიც, მათ შორის მდიდრული სამარხის ნაშთი. აღსანიშნავია აგრეთვე ადეიშვილების გორა, სადაც აღმოჩნდა სასიმაგრო ნაგებობების ნაშთი.

## პიროვნებები
მთისძირში დაიბადნენ მწერალი დომენტი ახობაძე, სამხედრო დარგის ინჟინერი და მეცნიერი ვიქტორ სულაქველიძე. დავით არველაძე გიორგი ვერულაშვილი და გიორგი ტორონჟაძე ცნობილი ძებნილები by vanimostwanted

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის  სოფლები
ლიტვის სტატუტები

thumb|150px|ლიტვის სტატუტი, 1529 thumb|150px|ლიტვის სტატუტი, 1588**ლიტვის სტატუტები** — ლიტვის დიდი სამთავროს ფეოდალური სამართლებრივი კოდექსები. მიღებულია 1529, 1566 და 1588 წლებში. ლიტვის სტატუტების წყარო იყო ჩვეულებითი სამართალი, დიდ მთავართა კანონმდებლობა, სასამართლო პრაქტიკა, აგრეთვე რომაული, პოლონური და გერმანული სამართალი. ლიტვის სტატუტები შეიცავს სახელმწიფო, სისხლისა და სამოქალაქო სამართალს, სასამართლო წყობილებისა და პროცესის ნორმებს; ასახავს შლიახტის ეკონომიკური და პოლიტიკური როლის ზრდას, ყმა გლეხთა ერთიანი წოდების ჩამოყალიბებას. 1588 წლის სტატუტმა, ლუბლინის უნიის საწინააღმდეგოდ განამტკიცა ლიტვის დიდი სამთავროს მნიშვნელოვანი სახელმწიფოებრივ-პოლიტიკური დამოუკიდებლობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 1588 წლის სტატუტის ორიგინალი  

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
კატეგორია:ბელარუსის ისტორია
ვილია

**ვილია**,  **ნერისი** (, , ) — მდინარე ბალტიის ზღვის აუზში, მიედინება ბელარუსსა და ლიეტუვაში, მდინარე ნემანის მარჯვენა შენაკადი. საერთო სიგრძე 510 კილომეტრი, მათგან 228 კილომეტრი ლიეტუვაშია. აუზის ფართობი 24942,3 კმ2, რომელთაგან ლიეტუვას ეკუთვნის 13849,6 კმ2 (56 %).

## ვილია ბელარუსში 
[left|200px|მდინარე ვილიასა და [ნაროჩის შეერთების ადგილი]] მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები ვილეიკა და სმორგონი. მდინარის ზემოთში მდებარეობს ვილიას წყალსაცავი.
### შენაკადები 
* მარჯვენა: ნაროჩი.
* მარცხენა: ილია, ბუშა, ოშმიანკა.

## ნერისი ლიეტუვაში 
left|200px|მდინარე ნერისი ლიეტუვის რუკაზე
ლიეტუვაში ნერისი, როგორც აქ მას უწოდებენ, მეორე მდინარეა სიგრძის მიხედვით. ერთმანეთთან აკავშირებს ლიეტუვის ორ ძველ დედაქალაქს კერნავესა და ვილნიუსს.  მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: ვილნიუსი, იონავა, კაუნასი. მთავარი შენაკადია ვილნია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* აუზის რუკა 
* ნერისის რეგიონული პარკი   

კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
კატეგორია:ბელარუსის მდინარეები
შილუტე

**შილუტე** (ლიეტუვ Šilutė, მანამდელი სახელი — ჰეიდეკრუგი, გერმ. Heydekrug, ლიეტუვური კალკირებით — შილიკარჩემა, (ლიეტუვ. Šilokarčema), შილო კარჩამა (Šilo karčiama) — ცენტრალური ქალაქი ლიეტუვის შულუტის რაიონში.

## ისტორია 
დაარსებულია გეორგ ტალატის მიერ 1511 წელს თევზის ბაზრის სახით აღმოსავლეთ პრუსიაში, 1550 წელს აშენდა ეკლესია. 1923 წელს კლაიპედასთან ერთად ლიეტუვას გადაეცა და სახელიც გადაერქვა. 1939 წელს ძალით იქნა დაბრუნებული რაიხის შემადგენლობაში და 1941 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰაიდეკრუგთან ახლოს განთავსებული იყო სამხედრო ტყვეებისათვის განკუთვნილი საკონცენტრაციო ბანაკი.

## ღირსშესანიშნაობანი 
ქალაქში გერმანიის დროინდელი უამრავი შენობაა შემონახული. გარდა ამისა, დგას სამი ეკლესია, თეატრი, მუზეუმი, ფაბრიკები, მათ შორის, რძის, ავეჯისა და ტორფის მწარმოებელი. ხდება ინვესტიციების მიზიდვა.

## დაძმობილებული ქალაქები 
შილუტე ხუთ ქალაქთან არის დაძმობილებული:

* 25px ლიუნგბი, შვედეთი
* 25px ნაქსკოფი, დანია
* 25px ემერიხი, გერმანია
* 25px ოსტროდა, პოლონეთი
* 25px სლავსკი, რუსეთი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუნიციპალური საიტი 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პარაშუტი

მინი|პარაშუტი
**პარაშუტი** (ფრანგ. parachute, ბერძნულიდან para — წინააღმდეგ და ფრანგ. chute — ვარდნა) — მოწყობილობა, რომელიც ადამიანთა და რაიმე საგნების მიწაზე რბილი დაშვებისთვის გამოიყენება. პარაშუტები ძირითადად მზადდება ნაჭრისგან (უმეტესად ნეილონისგან). თანამედროვე პარაშუტების დიდი ნაწილი "მოქნილი ფრთების" სახით კლასიფიცირდება, ვინადან მათ კონტროლირებადი დაშვების უზრუნველყოფა ძალუძს.

*
კატეგორია:საფრენი მოწყობილობა
კატეგორია:სპორტული ინვენტარი
პირვიწრო ბაყაყისებრნი

**პირვიწრო ბაყაყისებრნი** () — უკუდო ამფიბიების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 10,2 სმ აღწევს. ოჯახში 50 გვარი და დაახლოებით 250 სახეობაა. გავრცელებულია არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ტროპიკულ ამერიკაში. გვხვდებიან ბალახსა და ბუჩქნარებში, ნაწილი მთხრელივით ცხოვრობს მიწაში. იკვებებიან მწერებით. უმრავლესობა გამრავლების პერიოდში წყალში ჩადის. ზოგი სახეობის მეტამორფოზი კვერცხშივე მთავრდება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უკუდო ამფიბიები
შლიახტა

**შლიახტა** () — ცენტრალური ევროპის ზოგიერთ ქვეყანაში (განსაკუთრებით პოლონეთსა  და ლიეტუვაში) გაბატონებული ფეოდალური კლასის ძირითადი ნაწილის სახელწოდება. თავდაპირველად შლიახტა ეწოდებოდა რაინდობას, საერო ფეოდალთა დაბალ ჯგუფს. შლიახტის პოლიტიკური გავლენის გაძლიერების შედეგად მაგნატები (ფეოდალური უმაღლესი ჯგუფი) იურიდიულად შლიახტის რიგებში შევიდნენ. XVI-XVIII სს-ში რეჩ პოსპოლიტაში დამყარდა შლიახტური რესპუბლიკა. პოლონური შლიახტის თავისებურება იყო მისი შედარებით მრავალრიცხოვნება, მცირემიწიანობა და უმიწაწყლობა. შლიახტას, როგორც გაბატონებულ პრივილეგირებულ ფენას ეკრძალებოდა „არაშლიახტური“ (ხელოსნობა, ვაჭრობა...) საქმიანობა. პოლონეთის დაყოფის შემდეგ (XVIII ს.) შლიახტა რუსეთის, ავსტრიისა და პრუსიის თავადაზნაურობას გაუთანაბრეს. ლიტერატურაში ტერმინი „შლიახტა“ ხანდახან ჩეხიის საერო ფეოდალთა მიმართაც იხსენიება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
უკმერგე

**უკმერგე** (თავდაპირველად „ვილკმიარგე“, , , , ) — ქალაქი ვილნიუსის მაზრაში, ლიეტუვა, უკმერგეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი; მდებარეობს დედაქალაქიდან 78 კმ ჩრდილო-დასავლეთით, მოსახლეობა 28,000 (2005).

## ისტორია 
უკმერგე, როგორც დასახლება, პირველად 1333 წელს იქნა მოსხენიებული. თავდაპირველად ხისგან აგებულ სიმაგრეს წარმოადგენდა, რომელიც მდინარეების ვილკმიარგესა და შვენტოჟის შესართავთან, ბორცვზე იყო წამომართული. უკმიარგეზე რამდენიმე შეტევა განახორციელეს ჯერ ტევტონთა ორდენის რაინდებმა, შემდგომ ლივონიის ორდენის მებრძოლებმა 1333, 1365, 1378, 1386, და ბოლოს, 1391 წელსაც კი,  ანუ 1387 წელს ლიეტუვის გაქრისტიანებიდან სულ რაღაც 4 წელიწადში. უკანასკნელი შეტევის შედეგად, უკმიარგე ფერფლად იქცა, ამიტომ მისი ხელახლა აგება მოუწიათ.

რეგიონმა ქრისტიანობა დანარჩენი ლიეტუვის თანადროულად შეითვისა (ეს პროცესი 1386 წელს დაიწყო). ერთი წლის თავზე კი პირველი კათოლიკური ეკლესია — წმინდა პეტერისა და პოლის (პეტრე-პავლეს) სახელობის საყდარი აიგო. დაბას ქალაქის უფლებები პაბაისკას ბრძოლის შემდეგ მიენიჭა 1435 წელს; წერილობითი წყაროებით კი, უკმიარგეს ქალაქობა 1486 წლიდან თარიღდება. ეს უფლებები ქალაქს მეფე სიგიზმუნდ I-მა დაუმტკიცა. პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის პერიოდში უკმიარგე ვილნიუსის სავოევოდოში პოვიატის ცენტრი იყო.

1655 წელს შვედეთისა და რუსეთის არმიებმა ქალაქი დაარბიეს. უწყვეტი ომების გამო, უკმიარგეს მოსახლეობის ზრდას მუდმივი პრობლემა ექმნებოდა. 1711–1712 წწ  ბუბონის ჭირმა ქალაქს ხელი დარია და მის მოსახლეობას  მუსრი გაავლო. 1792 წელს ქალაქის წარმომადგენლობამ დიდ სეიმში, იოზეფ დომინიკ კოსაკოვსკიმ და მეფე სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკიმ უკმიარგეს მუნიციპალური უფლებებიც დაუბრუნეს და გერბიც მიუბოძეს, რომელიც დღემდე ამშვენებს ქალაქის სიმბოლოს.

1797 წელს სამაზრო ქალაქი გახდა ვილენის საადგილნაცვლოში, იმავე წელს — ლიტვის გუბერნიისა, 1842 წელს კი — კოვენისა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უკმერგეს რაიონი, ოფიციალური საიტი
* გერბი 1792 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პუნსალმაგიინ ოჩირბატი

**პუნსალმაგიინ ოჩირბატი** (დ. 23 იანვარი, 1942, ძაბხანის აიმაკი — გ. 17 იანვარი, 2025) — მონღოლი პოლიტიკოსი.
 
## ბიოგრაფია 
კომუნისტური მმართველობის დროს მუშაობდა ინჟინრად, შემდეგ ხდება ენერგეტიკისა და გეოლოგიის მინისტრი, ბოლოს კი საშინაო ვაჭრობის მინისტრი. 1990 წლის 21 მარტს ხდება სახალხო ხურალის თავმჯდომარე და ქვეყნის მეთაური. 1990 წლის 3 სექტემბერს, პარლამენტის სხდომაზე, თითქმის ყველა პოლიტიკური პარტიის მხარდაჭერით, აირჩიეს მონღოლეთის პირველ პრეზიდენტად.

1993 წლის 6 ივნისს აირჩიეს მეორე ვადით. მიუხედავად ოჩირბატის დიდი პოპულარობისა, მმართველმა პარტიამ პარტიული გაზეთის რედაქტორის ადგილზე ლ. ტუდევის კანდიდატურა წარადგინა. ეს ფაქტი გამოიყენეს ოპოზიციურმა პარტიბმა: ნაციონალ-დემოკრატებმა და სოციალ-დემოკრატებმა და ოჩირბატი მათი პარტიის სახელით წარდგა საპრეზიდენტო არჩევნებზე. მიუხედავად პარტიის გამოცვლისა ოჩირბატმა მოიპოვა ხმათა 57,8 %.
მისი პრეზიდენტობის ვადა ამოიწურა 1997 წლის 20 ივნისს.

## ოჯახი 
ოჩირბატი დაოჯახებული იყო და ჰყავდა ორი შვილი. გარდაიცვალა 2025 წლის 17 იანვარს 82 წლის ასაკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:მონღოლეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:მონღოლი პოლიტიკოსები
მაჟეიკიაი

**მაჟეიკიაი** (, ) — ქალაქი ლიეტუვაში ტელშიაის მაზრისა და მაჟეიკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი,მდებარეობს ტელშიაიდან ჩრდილოეთით 46 კილომეტრზე. ქალაქში არის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა (Mažeikių nafta).

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია

**ამერიკის სახელმწიფოების ორგანიზაცია** (, აკრონიმი OAS, ან, როგორც ის ცნობილია დანარჩენ სამ ოფიციალურ ენაზე - OEA) —  საერთაშორისო ორგანიზაცია, შტაბ-ბინით ვაშინგტონში (კოლუმბიის ოლქი). მისი წევრია ამერიკის კონტინენტების 35 დამოუკიდებელი სახელმწიფო. ორგანიზაცია შეიქმნა 1948 წლის 30 აპრილს საერთაშორისო კონფერენციაზე ბოგოტაში (კოლუმბია), პანამერიკული კავშირის ბაზაზე, რომელიც 1889 წლიდან არსებობდა.

## წევრები
ყველა 35 დამოუკიდებელი სახელმწიფო არის OAS წევრი, ხოლო 1948 წელს დამფუძნებელი იყო 21:

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

შემდგომ გაფართოებაში შედიან შემდეგი ქვეყნები (ქვეყნები დალაგებულია გაწევრიანების თარიღის მიხედვით):

* (1967)
* (1967)
* (1969)
* (1975)
* (1977)
* (1979)
* (1979)
* (1981)
* (1981)
* (1982)
* (1984)
* (1990)
* (1991)
* (1991)

## იხილეთ აგრეთვე
*სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი

## რესურსები ინტერნეტში
*OAS official site
*Door Opens to OAS for Cuba
*OAS Special Rapporteur on Freedom of Expression
*OAS Executive Secretariat for Integral Development (SEDI)
*OAS Foreign Trade Information System – SICE
*Outdoor sculpture  
*Educational Portal of the Americas 
*OAS Lifts Ban On Cuba After 47 Years 
*Cuba's Fidel Castro Calls OAS a "U.S. Trojan Horse"
* The Organization of American States in Haiti: Election Monitoring or Political Intervention?

კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
*
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ანტი-კომუნისტური ორგანიზაციები
საქართველოს ეროვნული საბჭო

**საქართველოს ეროვნული საბჭო** — პოლიტიკური პარტიებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლობითი ორგანო საქართველოში 1917-1919 წლებში. 1918 წლის 8 ოქტომბერს ეწოდა პარლამენტი. ასრულებდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს ფუნქციას 1919 წელს საქართველოს დამფუძნებელი კრების არჩევამდე. 

## მუშაობის წესი
საბჭოს დეპუტატები საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებით სარგებლობდნენ, ხოლო კანონპროექტის და სამტკიცებლად საჭირო იყო სამი მოსმენა. არსებობდა ოთხი მუდმივმოქმედი კომისია. საბჭოს პრეზიდიუმში წარმოდგენილი იყო ოპოზიციაც. საბჭომ მოამზადა და 1919 წლის თებერვალში ჩაატარა დამფუძნებელი კრების დემოკრატიული არჩევნები, რის შემდეგაც საკანონმდებლო უფლებამოსილება დამფუძნებელ კრებას გადააბარა.

## შემადგენლობა
აირჩიეს საქართველოს ეროვნულ ყრილობაზე 1917 წლის 19-23 ნოემბერს.
საბჭოს თავმჯდომარეობდა აკაკი ჩხენკელი. საბჭოში 1918 წლამდე შედიოდა 88 წევრი, რომელიც განაწილდა პარტიათა შორის ამგვარად:
*სოციალ-დემოკრატები -–51
*სოციალისტ-ფედერალისტები -–-11
*ეროვნულ-დემოკრატები, .10
*სოციალისტ-რევოლუციონერები-–-9
*ალიონისტები – 4
*რადიკალ-დემოკრატები – 1
*უპარტიო - 2

1918 წლის ივლისში ეროვნულმა საბჭომ საქართველოში მცხოვრებ ეთნიკურ უმცირესობებს გამოუყო 26 ადგილი გამოუყო, მათ შორის, 10 – სომხებს, 3 –აფხაზებს, 2 – ოსებს. თუმცა არაქართველებმა თავიანთი მანდატების მოპოვება მხოლოდ დეკემბრის დასაწყისში შეძლეს. ოქტომბერში, პარლამენტად გამოცხადების შემდეგ თავმჯდომარე გახდა ნიკოლოზ ჩხეიძე. გაიზარდა მისი შემადგენლობა 120 ადამიანამდე.

*სოციალ-დემოკრატები -–67
*სოციალისტ-ფედერალისტები -–-16
*ეროვნულ-დემოკრატები -–15
*სოციალისტ-რევოლუციონერები-–-9
*ალიონისტები – 5
*რადიკალ-დემოკრატები – 3
*უპარტიო - 3

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს პარლამენტის (1918) წევრების სია

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*საქართველოს სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების სამართლებრივი აქტები. საქართველოს ეროვნული საბჭო. საქართველოს ეროვნული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი . რეგიონალიზმის კვლევის ცენტრი

კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:საქართველოს პარლამენტი
ნაცაგიინ ბაგაბანდი

**ნაცაგიინ ბაგაბანდი** (მონღ. Нацагийн Багабанди; დ. 22 აპრილი, 1950, ძაბხანის აიმაკი, მონღოლეთი) — მონღოლი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 1997–2005 წლებში.

დაიბადა გლეხის ოჯახში, სწავლობდა ლენინგრადის ტექნიკურ სასწავლებელში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა ოდესის კვების მრეწველობის ტექნოლოგიების ინსტიტუტში. 1979 წელს გაწევრიანდა სახალხო-რევოლუციურ პარტიაში. 1997 და 2001 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. საგარეო პოლიტიკაში უპირატესი პარტნიორები იყვნენ რუსეთი და ჩინეთი.

დაქორწინებულია. ჰყავს ორი შვილი.

კატეგორია:მონღოლეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:მონღოლი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნამბარინ ენხბაიარი

**ნამბარინ ენხბაიარი** (დ. 1 ივნისი 1958 ულან-ბატორი, მონღოლეთი) - მონღოლი პოლიტიკური მოღვაწე, მონღოლეთის პრეზიდენტი 2005-2009 წწ. 

დაამთავრა მოსკოვის ლიტერატურის ინსტიტუტი და დიდი ბრიტანეთის ლიდსის უნივერსიტეტი. 1980-1990 წწ მუშაობდა მონღოლეთის მწერალთა კავშირში მთარგმნელად და შემდეგ ვიცე-პრეზიდენტად. ენხბაიარი გახდა დიდი ხურალის პირველი არჩეული წევრი და 1992-1996 წწ. ეკავა კულტურის მინისტრის თანამდებობა. 1997 წლიდან ოპოზიციის ლიდერია. 2000 წლის არჩევნებში იმარჯვებს და ხდება ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. 2004 წელს კი პარლამენტის სპიკერია. 2005 წელს მეორე ტურში გაიმარჯვა და გახდა პრეზიდენტი. 2009 წელს კი დამარცხდა საპრეზიდენტო არჩევნებში ცაჰიაგინ ელბეგდორჟთან. 

2012 წლის 13 აპრილს დაპატიმრეს კორუფციის ბრალდებით. 2012 წლის 1 აგვისტოს იგი კორუფციაში დამნაშავედ ცნეს და 4 წლიანი პატიმრობა შეუფარდეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* მონღოლეთის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:მონღოლეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:მონღოლი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
პირთეთრა

**პირთეთრა** () — ყვავილოვან მცენარეთა გვარი მიხაკისებრთა ოჯახისა. უმთავრესად ერთ ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეებია. აქვთ ვიწრო ფოთლები  და თეთრი ყვავილები. პირთეთრას 100-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში (ავსტრალიის გარდა). 

საქართველოში ცნობილია 25 სახეობა. სახეობათა მეტი წილი იზრდება უმთავრესად ალპურ და სუბნივალურ სარტყელში. ზოგჯერ ზღვის დონიდან 4000 მ-მდეც აღწევს. საქართველოს ენდემი  ფართოდ არის გავრცელებული თბილისის მიდამოებში; მთელი მცენარე დაფარულია თეთრქეჩისები ბეწვით. დეკორატიულია.

## აღწერა
სიმაღლით 10–15 სმ-ის ფარგლებში, ღერო გართხმული აქვს, ფოთოლი წვრილი, ლანცეტა მოპირისპირედ განლაგებული. ყვავილი პატარა ზომის, ერთნახევარი სმ დიამეტრისაა. ახასიათებს თეთრი ყვავილები (მაის-ივნისის თვეში), ფესვები დატოტიანებულია და ღრმად არ ვითარდება ნიადაგში.

## გამოყენება დეკორატიულ მებაღეობაში
დეკორატიულ მებაღეობაში ფართოდ გამოიყენება შემდეგი საბაღო სახეობები:

* ქეჩისებრი პირთეთრა (Cerastium tomentosum) — რბილბეწვიანი ფოთლებით, ნაცრისფერ-მწვანე ელფერით. წარმოშობს ადგილად ითვლება სამხრეთი ევროპა. 8–10 სმ სიმაღლის, კომპაქტური მცენარეა. ქვედა ფოთოლი ნიჩბისებრი ფორმისაა, დანარჩენი ხაზურა-ლანცეტისებრი.
* ბიბერშტეინის პირთეთრა (Cerastium biebersteinii) — მომწვანო-ვერცხლისფერია. ფოთოლი წაგრძელებული ხაზურა ფორმის, ძლიერ შებუსვილი. ტანდაბალია, კომპაქტური, სიმაღლით 8–10 სმ. წარმოშობს ადგილად ითვლება კავკასია და ყირიმი.
* ვერცხლისებრი პირთეთრა (Cerastium argenteum) — ვერცხლისფერი პირთეთრა საქართველოს ფლორის მაღალდეკორატიული მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, 10–30 სმ სიმაღლის. შებუსულია თეთრი ქეჩისებრი მწოლარე ბეწვით და ივითარებს ვერცხლისფერფოთლებიან უამრავ ყლორტს, რითაც ქმნის სქელ კორდს. ფოთლები ელიფსური ან ლანცეტა ფორმისაა, ზოგჯერ მოგრძო ხაზური. 5 ცალი გვირგვინის ფურცელი ორად გაყოფილია, მთლიანი ან დაკბილული. ჯამის ფოთოლაკი განცალკევებულია. ყვავილედი კენწრულია, მრავალყვავილიანი. თესლმსხმოიარობს აგვისტოს პირველ დეკადაში. ვეგეტაციას იწყებს მარტიდან და განვითარების ციკლი გვიან შემოდგომამდე გრძელდება. დაყვავილების შემდეგ გამხმარი მიწისზედა ნაწილები იკრიჭება, რადგან შენარჩუნებული იქნეს მისი ვერცხლისფერი მასა.

პირთეთრა — ღია, განათებულ და მზიან ადგილს მოითხოვს. კარგად ვითარდება ქვიშნარ და თიხნარ ნიადაგზე. საბაღო მიწა სასურველია შეიცავდეს ორგანული სასუქის გარკვეულ რაოდენობას. ჩვეულებრივ 1 კვ. მეტრ ფართობზე 3–5 კგ-ს ფარგლებში. ასეთი სახით ნიადაგის გამოკვება მცენარეს საშუალებას უქმნის უხვად იყვავილოს და სქელი ვეგეტაციური მასა განივითაროს. მუდმივ ადგილზე ირგვება 10–15 სმ დაშორებით, დარგვა შეიძლება ადრე გაზაფხულზე ან შემოდგომაზე, როდესაც გრილი ამინდი იწყება. მოვლა ნიადაგის გაფხვიერებაში, სარეველების დროზე მოცილებაში და ზომიერ მორწყვაში მდგომარეობს.

ღია ცის ქვეშ პირთეთრა შეიძლება (ყვავილნარში) გადაირგოს ადრე გაზაფხულზე (თებერვალი-მარტი) და შემოდგომის დასაწყისში (სექტემბერი-ოქტომბერი), იმ დროს, როდესაც გრილი ამინდია მოსალოდნელი და ცალკეული მცენარეები არ მოითხოვენ დაჩრდილებას. მცენარეებს შორის მანძილი სასურველია იყოს 10–15 სმ-მდე, ზოგჯერ პირთეთრას უფრო ახლო რგავენ, რაც შემდგომ ზრდისას იწვევს ერთმანეთში გადაზრდას და წამოწევას. პირთეთრა მოითხოვს კრეჭას. სწორი ხალიჩისა და ნორმალური შეფოთვლისათვის, წელიწადში ერთხელ უნდა გაიკრიჭოს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* პირთეთრა

## სქოლიო
კატეგორია:მიხაკისებრნი
სკეიტბორდი

thumb|თანამედროვე სკეიტბორდი 
**სკეიტ ბორდი** (* - სასრიალო ფიცარი*) – ოთხბორბლიანი ფიცარი. შეიქმნა 1950–იან წლებში კალიფორნიაში. 1960იან წლებში დაიწყო მისი მასობრივი გაყიდვა აშშს ტერიტორიაზე. გარდა გასართობისა, სკეიტბორდს ასევე ექსტრემალური დატვირთვა გააჩნია. იგი ითვლება ქუჩურ სპორტად და მიმდევართა დიდი რაოდენობით გამოირჩევა.

## სკეიტბორდის ნაწილები 
**დაფა** () — აქვს ოთხი ნახვრეტი ერთ მხარეს და მეორე მხარესაც ოთხი. ნახვრეტებში მოთავსებულია ჭანჭიკები რომლითაც დაფაზე მიმაგრებულია გორგოლაჭები. დაფა დამზადებულია ხისგან, ხშირად ნეკერჩხალისაგან და ლამინირებულია. ხშირად სკეიდბორდის დაფას ამზადებენ ისეთი მასალისაგან, რომელიც ადვილად არ ტყდება და ზიანდება, მაგალითად მინაბოჭკოსაგან, ან გამძლე პლასტმასისაგან.

**მჭიდი ქაღალდის ზოლი** () — თვითწებვადი ლენტი რომელიც აკრია დაფაზე. მისი ზედაპირი ხორკლიანია და აქვს კარგი მოჭიდება, რის გამოც მასზე ფეხი არ ცურავს და შესაძლლებელია უსაფრთხოდ სრიალი და ტრუკების კეთება.

**გორგოლაჭები ()** — გორგოლაჭები არის ის რითიც სკეიტბორდი დაგორავს. გორგოლაჭების სკეიტბორდის ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია. მის გარეშეჩვენ ვერ დავიძრებით ადგილიდან. გორგოლაჭები დამზადებულია ხშირ შემთხვევაში რკინით. მას უშვებს უამრავი ცნობილი კომპანია Independent, Thunder, Krux, Tensor, Venture, Speed Demons  და სხვა.

**საკისარი ()** — სწორედ მასზეა დამოკიდებული სკეიტბორდის სიჩქარე. რაც უფრო კარგი ხარისხის აყენია, მით უფრო სწრაფია. იგი დამზადებულია მეტალისაგან. მასში მოთავსებულია პატარა ბურთულები რომელიც მოძრაობს. საკისარი მოთავსებულია ბორბლის შუაში, ცენტრში.

კატეგორია:სპორტი
ბარუპე

**ბარუპე** () — მდინარე ცენტრალურ ლიეტუვაში, მდინარე ნევეჟისის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს იონავას რაიონში, ქალაქ იონავადან დასავლეთით 10 კილომეტრში. მიედინება ჩრდილოეთის მიმართულებით და ერთვის მდინარე ნევეჟისს კედაინიაის რაიონის სოფელ ლაბუნავასთან.

ქვემო დინებაში ხეობა ღრმაა, სიგანე 5-12 მეტრი, სიღრმე კი - 0,1-0,4 მეტრი. მდინარეზე აშენებულია წყალსაცავი.

მთავარი შენაკადებია:კულვე, ბაბალასი, პაპარჩია, სავიდა, მეკლა, ურკა.

კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
აფხაზეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **აფხაზეთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აფხაზეთი — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე საქართველოში;
* აფხაზთა სამეფო — ადრეფეოდალური ქართული სახელმწიფო;
* აფხაზეთის სამთავრო — ფეოდალური სამთავრო XVII—XIX საუკუნეების დასავლეთ საქართველოში;
* აფხაზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა — საქართველოს სსრ-ს მეკავშირე რესპუბლიკა 1921-1931 წლებში;
* აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა — საქართველოს სსრ ავტონომიური ერთეული 1931-1991 წლებში;
* აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა — საქართველოს დე იურე ავტონომიური რესპუბლიკა;
* აფხაზეთის რესპუბლიკა — თვითგამოცხადებული დე ფაქტო რესპუბლიკა.
ჰავა ნაგილა

**ჰავა ნაგილა** ( - *ვიმხიარულოთ*) — ებრაული ხალხური სიმღერა. საზეიმო, სადღესასწაულო სიმღერაა. მელოდია აღებულია უკრაინული ხალხური სიმღერისაგან — ბუკოვინა.

## ტექსტი 
## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ებრაული ხალხური სიმღერები
ნორია

.]]
**ნორია** (ესპ. noria - არაბ.ناعورة‎, nā‘ūra, ასურულიდან ܢܥܘܪܐ, nā‘urā) — განუწყვეტლივ მოქმედი ამწევი მოწყობილობა — დაუსრულებელი ჯაჭვი ან ლენტი, რომელზედაც ჩამოკიდებულია ჩამჩები, დოქები, სათლები და მისთ. განკუთვნილია სითხეებისა და ფხვიერი მასალების გადასაზიდად  25 მეტრამდე სიმაღლეზე. იყენებენ ასევე წყლის ასაზიდად მცირე აკვედუკებში, მოსარწყავად, ან განსხვავებული მიზნებისთვის.

ში მდინარე ორონტესზე, სირია.]]

## იხილეთ აგრეთვე 
*წყლის წისქვილი
*წყლის ბორბალი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ესპანური *ნორიები* მურციის რეგიონში
* უამრავი ნორია ჰამაში, სირია

კატეგორია:აკვედუკები
კატეგორია:ირიგაცია
ჯოშ ჰოლოვეი

thumb|right|ჯოშ ლი ჰოლოვეი
**ჯოშ ლი ჰოლოვეი** ( დ. 20 ივლისი 1969) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი. ცნობილი გახდა ჯეიმზ ფორდ იგივე სოიერის როლით ტელესერიალ „დაკარგულებში“.

## ბიოგრაფია 
ჯოშ ჰოლოვეი დაიბადა 1969 წელს კალიფორნიის რეგიონში. იგი მეორეა 4 ძმიდან. როდესაც 2 წლის იყო, მისი მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ ჯორჯიის შტატში. აქვე მიიღო მან განათლება (შტატ ჯორჯიის ქალაქ კანტონის საშუალო სკოლაში) ფილმებით დაინტერესებული ძალიან ახალგაზრდა ასაკიდან იყო. მან განათლება ასევე მიიღო ჯორჯიის შტატის უნივერსიტეტში და შემდეგ დაიწყო მოდელის კარიერა 

მისი კარიერა დაიწყო 1999 წელს და იგი დღემდე იღებს მონაწილეობას სხვადასხვა ფილმებში. მას უამრავ ფილმში მიუღია მონაწილეობა. მისი ყველაზე პოპულარული როლია სოიერი ტელესერიალ „დაკარგულებში“.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუსეთ-ლიტვის ომი

ისტორიაში **რუსეთსა და ლიტვას შორის რამდენიმე ომი** მოხდა:

*რუსეთ-ლიტვის ომი XIII-XIV სს
*რუსეთ-ლიტვის ომი (1487-1494)
*რუსეთ-ლიტვის ომი (1500-1503)
*რუსეთ-ლიტვის ომი (1507-1508)
*რუსეთ-ლიტვის ომი (1512-1522)
*რუსეთ-ლიტვის ომი (1534-1537)
*რუსეთ-ლიტვის ომი 1558-1583
წყლის ბორბალი

thumb|200px|წყლის ბორბალი
**წყლის ბორბალი** — მექანიკური მოწყობილობა ვარდნილი წყლის ენერგიის (ჰიდროენერგიის) მბრუნავი მოძრაობის ენერგიად გადასაქცევად, რათა ბორბლის ღერძზე შესაძლებელი იყოს სამუშაოს შესრულება. გარკვეულ დონეზე წყლის აწევისას მასში იკრიბება ამ დონის შესაბამისი პოტენციური ენერგია, ამდენად, ვარდნილ წყალს სამუშაოს შესრულება შეუძლია. უკუგარდაქმნა გამოიყენებოდა "ნიჩბიან ბორბლებში" პირველ ორთქლმავლებზე.
thumb|200px|მინი ელექტროსადგური

მბრუნავი მოძრაობის ენერგიად გარდაქმნის მიზნით განასხვავებენ წყლის ბორბლის სამ ძირითად ტიპს:
* ნორია ანუ მბრუნავ-ამწე წყლის ბორბალი მარგი ქმედების კოეფიციენტით 35 %-მდე;
* დამსხმელი ბორბალი მარგი ქმედების კოეფიციენტით 85 %-მდე;
* საშუალო სიმძლავრის მარგი ქმედების კოეფიციენტით 75 %-მდე;

## მოხმარება 
* ხორბლის დაფქვისა და გაცრისათვის (წყლის წისქვილი).
* ირიგაციის მიზნით — ნორიები.
* მაუდწარმოებაში (1223 წლიდან გერმანიაში).
* ქაღალდის დასამზადებლად (1238 წლიდან ესპანეთში). 
* ფოლადის ჭედვისათვის (1197 წლიდან შვედეთში).
* მორების დასახერხად (არაუგვიანეს 1240 წლისა).
* სელის წეწვისათვის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნორია
* წყლის წისქვილი

კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
კატეგორია:განახლებადი ენერგია