open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აჭარის რევოლუციური კომიტეტი

**აჭარის რევოლუციური კომიტეტი**, *აჭარის რევკომი* — აჭარაში, 1921-1922 წლებში საბჭოთა ხელისუფლების საგანგებო დროებითი ორგანო, საკანონმდებლო და განმკარგულებელი ფუნქციებით. 

## ისტორია
**1921** წლის 25 თებერვალს საბჭოთა რუსეთ-საქართველოს ომის დასასრულს საბჭოთა რუსეთის საოკუპაციო ძალებმა საქართველოზე კონტროლი დაამყარეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ ჯერ ქუთაისს, შემდეგ კი ბათუმს შეაფარა თავი, სადაც მათ მოლაპარაკება გამართეს ოსმალეთის მხარესთან. 11 მარტს ბათუმი ოსმალეთის ჯარის ნაწილები შევიდნენ. მათვე დაიკავეს აგრეთვე ახალქალაქისა და ახალციხის ნაწილი. 1921 წლის 16 მარტს რსფსრ-სა და ოსმალეთს შორის გაფორმდა სამშვიდობო ხელშეკრულება, ხოლო აჭარა აღიარებულ იქნა საქართველოს განუყოფელ ნაწილად. 

17 მარტს ბათუმი ზღვით დატოვა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ. იმავე საღამოს შეიქმნა აჭარის რევოლუციური კომიტეტი. მის შემადგენლობაში შედიოდა: 
*თავმჯდომარე — ს. ქავთარაძე; 
*წევრები — მ. ტოროშელიძე, ი. პევცოვი, დ. მახარაძე, თ. ჟღენტი, კ. საჯაია, ს. გუბელი (მეძმარიაშვილი), კ. თავბერიძე, მ. აბაშიძე და რ. ნიჟარაძე.

18 მარტს რევკომმა აჭარაში საბჭოთა ხელისუფლება გამოაცხადა. იმავე დღეს ბათუმში წითელი არმიის ნაწილები შევიდნენ.

16 ივლისის საქართველოს რევკომის დეკრეტით აჭარა გამოცხადდა ავტონომიურ საბბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად, საქართველოს სსრ-ის შემადგენლობაში. შეიქმნა აჭარის სახალხო კომისართა საბჭო, გაუქმდა შავი მეჯლისი და მის ნაცვლად დაარსდა წითელი მეჯლისი, რომელიც 1922 წლის იანვარს აჭარის საბჭოების I ყრილობაზე გარდაიქმნა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტად. აჭარის სახკომსაბჭო და ცაკი საოლქო პარტიულ ორგანიზაციასთან ერთად რესპუბლიკის ხელმძღვანელი ორგანოები გახდნენ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*Военно-революционный комитет Аджаристана
*გაზ. „კომუნისტი“, №26, 3 თებერვალი, 1922
*გაზ. „კომუნისტი“, №27, 4 თებერვალი, 1922

## სქოლიო
კატეგორია:რევოლუციური კომიტეტები საქართველოში
ჭელაიჭაი

**ჭელაიჭაი** () — სოფელი გობის უდაბნოში, კანსუს პროვინციაში, ჩინეთში. ტერიტორიას ეწოდა ლიციენის, უძველესი ოლქის სახელი და მდებარეობს ქალაქ ძიაოძიაჭუანგში, იონგჩანგის ოლქში. 

ვარაუდობენ, რომ სოფლის ზოგიერთი დღევანდელი მაცხოვრებელი

## დაკარგული რომაელების მითი 
მინი| ძინგჩანგის პრეფექტურის მდებარეობა (ყვითელი) კანსუს პროვინციაში
ჭელაიჭაიმ დიდი ყურადღება მიიპყრო საერთაშორისო მედიისა და მკვლევარებისგან იმ ჰიპოთეზის გამო, რომელიც ამტკიცებს, რომ მისი მაცხოვრებლები შესაძლოა რომაელთა შთამომავლები იყვნენ. ყოფილი ლიციენის ოლქის ტერიტორია ცნობილია მაცხოვრებლების გამორჩეული ფიზიკური გარეგნობით. მოსახლეობას აქვს ევროპაში გავრცელებული თვისებების უფრო მაღალი სიხშირე, როგორიცაა რომაული ცხვირი, ქერა ან ღია ფერის თმა, ლურჯი ან მწვანე თვალები და შედარებით ღია კანის ფერი. 1940-იან წლებში ჰომერ ჰ. დუბსმა, ჩინეთის ისტორიის პროფესორმა ოქსფორდის უნივერსიტეტში, ივარაუდა, რომ ლიციენის მაცხოვრებლები კარჰეს ბრძოლაში ტყვედ აყვანილი რომაელი ლეგიონერების შთამომავლები იყვნენ. დუბსის თეორიის შესახებ რამდენიმე კვლევა ჩატარდა. დღეისათვის ჭელაიჭაიში არ არის აღმოჩენილი არცერთი არტეფაქტი, როგორიცაა მონეტები ან იარაღი, რომელიც დაადასტურებს ამ დებულებას. რობ გიფორდმა, თეორიას „სოფლის მითი“ უწოდა.

ისტორიული ჩანაწერები მიუთითებს, რომ ჭელაიჭაი დააარსეს ჭიჭის ბრძოლაში ტყვედ ჩავარდნილმა მებრძოლებმა ძვ.წ. 36 წელს. აღმოსავლეთ ხანის დინასტიის გეოგრაფიულ წიგნში ნათქვამია, რომ ადგილობრივები რომაელი სამხედრო ტყვეების წინაპრებს *ლიძიენს,* ბერძნულ-რომაული წარმოშობის ადამიანებს, უწოდებენ.

2005 წელს გენეტიკურმა ტესტირებამ გამოავლინა, რომ ჭელაიჭაის ზოგიერთი მაცხოვრებლის დნმ-ის 56% შეიძლება კლასიფიცირებული იყოს როგორც კავკასიოიდი, მაგრამ საბოლოოდ არ დადგენილა მათი წარმომავლობა. 2007 წელს დნმ-ის შემდგომმა კვლევამ დაადგინა, რომ მამების გენეტიკურ ვარიაციას არ ჰქონდა რომაული წარმომავლობა და რომ ლიციენის თანამედროვე მოსახლეობა გენეტიკურად ჩინური ჰანის ქვეჯგუფს წარმოადგენს.

## გეოგრაფია 
ჭელაიჭაი მდებარეობს ხესის დერეფანში, ჩინეთის ჩრდილოეთ რეგიონში, გობის უდაბნოს აღმოსავლეთ კიდეზე. მისგან უახლოესი ქალაქი 300 კილომეტრით არის დაშორებული.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ეთნიკური ჯგუფები
ოქროს ციებ-ცხელება

**ოქროს ციებ-ცხელება** () — ოქროს არაორგანიზებული მასობრივი მოპოვება ახლად აღმოჩენილ საბადოებში, რომელიც ხასიათდება მაძიებელთა სტიქიური შემოდინებით და მტაცებლური მოპოვების მეთოდებით.

ოქროს ახალი საბადოები შლიხის მეთოდით ოქროს მოპოვების შესაძლებლობით იზიდავს უამრავ ხალხს, რომლებიც შემოდიან რეგიონში, ქმნიან მაძიებელთა ბანაკებს. ეს შემოდინება ასტიმულირებს რეგიონის ეკონომიკის განვითარებას, ვინაიდან მიმდინარე მოვლენები აიძულებს მას უპასუხოს სურსათის, საქონლის, საცხოვრებლისა და აღჭურვილობის საჭიროებებს. თუმცა, შედარებით მარტივი ოქროს მოპოვება წყდება რამდენიმე წლის შემდეგ, რაც ადგილს უთმობს მექანიზებულ მეთოდებს, რომლებიც ხელმისაწვდომია მხოლოდ კომპანიებისთვის. ოქროს ციებ-ცხელების შედეგად წარმოქმნილი დასახლებები ხშირად მოჩვენებათა ქალაქებად იქცევა.

ოქროს ციებ-ცხელება მე-19 საუკუნის შუა ხანებში დაიწყო და დღემდე გრძელდება მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში. ძირითადი პერიოდებია კალიფორნიის (1849), ავსტრალიის (1851), სამხრეთ აფრიკის (1886), კლონდაიკის (1896) და ალასკის (1898) ოქროს ციებ-ცხელები.

## ძირითადი სტადიები
ტიპიური ოქროს ციებ-ცხელების სცენარი შედგება რამდენიმე ეტაპისგან:

* **ოქროს აღმოჩენა.** ჩვეულებრივ, ოქროს ციებ-ცხელების დასაწყებად საკმარისი არ არის მხოლოდ ოქროს საბადოს პოვნა; ასევე აუცილებელია ისეთი პირობები, როგორიცაა ამ ძვირფასი ლითონის დიდი რაოდენობა და შედარებით მარტივი მოპოვების მეთოდები, რომლებიც არ საჭიროებს დიდ სპეციალურ აღჭურვილობას. კერძოდ, იუკონის ტერიტორიაზე ოქრო აღმოაჩინეს ოქროს ციებ-ცხელების დაწყებამდე დიდი ხნით ადრე, მაგრამ მან ყურადღება არ მიიპყრო. მხოლოდ 1880-იან წლებში დაიწყეს მაძიებლების ჩამოსვლა ამ მხარეში, მაგრამ ამან ვერ მიაღწია ოქროს ციებ-ცხელების მასშტაბებს, რომელიც დაიწყო მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ჯორჯ კარმაკმა, ჯიმ სკუკუმმა და ჩარლი დოუსონმა შეავსეს ვინჩესტერის ჩანთა ოქროთი რამდენიმე საათში. კაროლინის ციებ-ცხელება დაიწყო პირველი ოქროს აღმოჩენიდან რამდენიმე წლის შემდეგ. გარდა ამისა, 17 ფუნტი (7,7 კგ) ნაგლეჯი, რომელიც მოზარდმა, ფერმერის ვაჟმა, კონრად რიდმა იპოვა ნაკადულში, რომელიც მიედინებოდა მათი ოჯახის სახლის მახლობლად, კაბარუსის ოლქში, ფერმაში რამდენიმე წლის განმავლობაში იყენებდნენ საყრდენად ბეღელის კარისთვის, რადგან მისმა მფლობელებმა არ იცოდნენ აღმოჩენის ნამდვილი ღირებულება..
* **ოქროს მაძიებლების დასახლებები.** ოქროს აღმოჩენების ამბები საზოგადოების ყურადღებას იპყრობს. მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მაძიებლები ქმნიან კარვების ქალაქებს, რომლებიც დროთა განმავლობაში დასახლებულ ადგილებად იქცევა. პარალელურად ვითარდება რეგიონის ინფრასტრუქტურა: შენდება გზები, მათ შორის რკინიგზა და მაღაზიები. ტერმინი "ოქროს ციება" ძირითადად დაკავშირებულია ჩრდილოეთ ამერიკასთან, სადაც სატრანსპორტო შესაძლებლობები საშუალებას აძლევდა მაძიებლებს გადასულიყვნენ ერთი რეგიონიდან მეორეში, როგორც კი ახალი საბადოს შესახებ ინფორმაცია გამოჩნდებოდა.
* **შლიხის მეთოდი.**
* **მოპოვების მექანიზაცია.**
* **მაძიებელთა გადინება**

## რესურსები ინტერნეტში
* Gold rush

## სქოლიო 

კატეგორია:ფულის ისტორია
Neon Genesis Evangelion (მანგა)

არის იაპონური მანგის სერია, რომელიც დაწერილია იოშიუკი სადამოტოს მიერ და გამოუშვა Kadokawa Shoten-მა. მისი გამოცემა დაიწყო 1994 წლის დეკემბერში და დასრულდა 2013 წლის ივნისში. მანგის სიუჟეტი დიდწილად მიჰყვება ამავე სახელწოდების ანიმე ტელესერიალის სიუჟეტს, მაგრამ არის გარკვეული განსხვავებები როგორც პერსონაჟების, ასევე მოქმედებების თვალსაზრისით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Neon Genesis Evangelion — Anime News Network

კატეგორია:მანგას სერიები
კატეგორია:Kadokawa Shoten-ის მანგა
აჭარის საბჭოების ყრილობები

**აჭარის საბჭოების ყრილობები** — 1922-1937 წლებში ჩატარდა აჭარის საბჭოების 13 ყრილობა.

*აჭარის საბჭოების I ყრილობა  გაიმართა 1922 წლის  10 — 14 იანვარს.
*აჭარის საბჭოების II ყრილობა გაიმართა 1922 წლის 3 — 5 დეკემბერს;
*აჭარის საბჭოების III ყრილობა გაიმართა 1923 წლის 25 — 30 იანვარს;
*აჭარის საბჭოების IV ყრილობა გაიმართა 1923 წლის 30 ნოემბერ — დეკემბერს.
*აჭარის საბჭოების V ყრილობა გაიმართა 1929 წლის 
*აჭარის საბჭოების VI ყრილობა გაიმართა 1931  წლის 
*აჭარის საბჭოების VII ყრილობა გაიმართა 1929  წლის 
*აჭარისტანის საბჭოების VIII ყრილობა გაიმართა 1929 წლის 5 აპრილს
*აჭარისტანის საბჭოების IX ყრილობა გაიმართა 1930 წლის 18 მარტს
*აჭარისტანის საბჭოების X ყრილობა გაიმართა 1931 წლის 7 — 12 თებერვალს
*აჭარისტანის საბჭოების XI ყრილობა გაიმართა 1935 წლის 5 — 7 იანვარს;
*აჭარის საბჭოების XII ყრილობა (საგანგებო) გაიმართა 1936 წლის 10 — 11 ნოემბერს (1937 წლის 25 ოქტომბერს)

## ლიტერატურა
*ნ. ნოღაიდელი, ს. ტაბაღუა და გ. ჩაგანავა, „აჭარის საბჭოების ყრილობები : დოკუმენტებისა და მასალების კრებული 1921-1937 წწ.“, ბათუმი, 1971

## რესურსები ინტერნეტში
*Военно-революционный комитет Аджаристана
*გაზ. „კომუნისტი“, №26, 3 თებერვალი, 1922
*გაზ. „კომუნისტი“, №27, 4 თებერვალი, 1922

## სქოლიო
0
კოიოჰარუ გოტოგე

**კოიოჰარუ გოტოგე** (; დ. 5 მაისი 1989, ფუკუოკის პრეფექტურა, იაპონია) — იაპონელი მანგაკა (კომიქსების მხატვარი), რომელიც ცნობილია მანგის სერიით „დემონების მკვეთი ხმალი“. 2021 წლის თებერვლისთვის მანგას 150 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი ჰქონდა გაყიდული (ციფრული ეგზემპლარების ჩათვლით), რაც მას ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მანგის სერიად აქცევს. გოტოგე მოხვდა „ტაიმის“ ყოველწლიურ 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის სიაში, რითაც გოტოგე სიის ისტორიაში პირველი მანგაკა გახდა. ავტორი ანონიმურობის შესანარჩუნებლად იყენებს  კრიპტონიმს (ერთგვარ ფსევდონიმს).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:მანგის მხატვრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გაზიფიკაცია

**გაზიფიკაცია**, *გაზიფიცირება* — ბუნებრივი გაზის მიწოდების ტექნიკურ-ორგანიზაციული ღონისძიებები, რომლებიც მიმართულია საბინაო-კომუნალური, საწარმოო და სხვა ობიექტების გადასაყვანად ბუნებრივი გაზის მოხმარებაზე საწვავად ან ენერგორესურსად. მოიცავს ბუნებრივი აირის მოპოვებას, მიწოდებას, ტრანსპორტირებასა და განაწილებას.

ტერმინი „გაზიფიკაცა“ ასევე აღნიშნავს მყარი სათბობის (ქვანახშირის, ტორფის, ხის და სხვ.) ხელოვნურად გარდაქმნას საწვავ გაზად.
## საქართველო 
[მინი|ჩრდილოეთი-სამხრეთის მაგისტრალური გაზსადენი [დუშეთის მუნიციპალიტეტი|დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.]]
საქართველოში გაზიფიკაცის სამუშაოები 1956 წელს დაიწყო. 1959 წლის ბოლოს თბილისმა მიიღო ბუნებრივი გაზი აზერბაიჯანის რესპუბლიკიდან. მაგისტრალური გაზსადენის გამტარუნარიანობამ წელიწადში 1,8, ხოლო რეკონსტრუქციის შემდეგ — 4,6 მლრდ. მ³ შეადგინა.

საქართველოში ბუნებრივი გაზი მნიშვნელოვანი რაოდენობით არ მოიპოვება, რის გამოც ქვეყანა დამოკიდებულია იმპორტზე. სხვადასხვა დროს იგი შემოჰქონდათ აზერბაიჯანიდან, თურქმენეთიდან, ირანიდან, რუსეთიდან. ამჟამად მისი ძირითადი მომწოდებელია აზერბაიჯანი.

2020 წელს საქართველოში მოიხმარეს 2573 მლნ. მ³ ბუნებრივი გაზი. მისი წილი ენერგეტიკული რესურსების საბოლოო მოხმარებაში 36,3%-ია (2019). ქვეყანაში 2020 წელს ბუნებრივი გაზის სექტორში ოპერირებდა 25 ლიცენზიატი, მ. შ. ერთი ტრანსპორტირების და 24 განაწილების სფეროში. მსხვილი გამანაწილებელი კომპანიებია: „თბილისი ენერჯი“, „სოკარი ჯორჯია“ და „საქორგგაზი“. ამჟამად საქართველოში გაზიფიცირებულია შინამეურნეობების 84% და აბონენტების რიცხვი 1,6 მლნ-ს აღწევს (2019).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბუნებრივი აირი
კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკა
ბულა (თილისმა)

**ბულა** (, „ბურთულა“) — ძველ რომში მედალიონი, რომელსაც ყელზე ატარებდნენ დიდგვაროვანთა და თავისუფალ მოქალაქეთა ვაჟიშვილები მოწიფულობის ასაკამდე. 

ბულა წარმოადგენდა ყელსაბამზე ჩამოკიდებულ მრგვალ აბგას, რომელშიც თილისმა, ჩვეულებრივ, ფალოსის სიმბოლო, იყო მოთავსებული. რომაელი გოგონები ტიპური ბულის ნაცვლად ატარებდნენ ნახევარმთვარისებურ თილისმას, რომელსაც ლუნულა ეწოდებოდა. მას ქორწინების ღამეს იხსნიდნენ.

Nero's father or uncle.png|რომაელი ბიჭი ბულით
Roman girl wearing lunula.JPG|რომაელი გოგო ლუნულით (ორივე — „მშვიდობის საკურთხევლის“ დეტალი, ძვ. წ. I ს., რომი.

## ლიტერატურა
* Sebesta, J.L.; Bonfante, L. (2001). The World of Roman Costume. The University of Wisconsin Press.

კატეგორია:ძველი რომის ტანსაცმელი
ტრასა 60

**„ტრასა 60“** (, იგივე **„ტრასა 60: გზის ეპიზოდები“**, ) — 2002 წლის ამერიკული დამოუკიდებლად გადაღებული როუდ-მუვის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ბობ გეილი. მის ამ, სარეჟისორო დებიუტში, მონაწილეობენ ჯეიმზ მერსდენი, გერი ოლდმენი, ემი სმარტი, კრისტოფერ ლოიდი, კრის კუპერი, ემი ჯო ჯონსონი, არტ ევანზი, ენ-მარგრეტი და კურტ რასელი, ისევე, როგორც მაიკლ ჯეი ფოქსი.

ფილმი კინოთეატრებში არ გამოსულა და გამოიცა პირდაპირ DVD დისკებზე, დამატებით განყოფილებაში შეტანილი გამოუყენებელი სცენებით. მისმა შემოსავალმა სულ 8.449 აშშ დოლარი შეადგინა.

საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფილმს აქვს 3 დადებითი და 1 უარყოფითი შეფასება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ფილმები
კატეგორია:Fireworks Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:2002 წლის კომედიური ფილმები
კატეგორია:2002 წლის დრამატული ფილმები
ბულა

ტერმინი **ბულა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ბულა (თილისმა) — თილისმა ძველ რომში
* ბულა (საბეჭდავი) — შეკიდული ბეჭედი შუა საუკუნეებში ან არქეოლოგიური ნივთი, რომელზედაც შერჩენილია საბეჭდავების ანაბეჭდი
ვარდგეს გამბარიანი

**ვარდგეს ეფრემის ძე გამბარიანი** (დ. 18 აგვისტო, 1920, სოფ. ურუტი, სტეფანავანის რაიონი, სომხეთი, — გ. 20 ივნისი, 1983, თბილისი) — სომეხი მფრინავი, მფრინავ-ინსტრუქტორი. საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მფრინავი (1973).

დაამთავრა ერევნის სამშენებლო ტექნიკუმი (1939), ტაგანროგის სამხედრო საფრენოსნო სკოლა (1941). II მსოფლიო ომის დროს იყო სამხედრო მფრინავ-ინსტრუქტორი. 1945 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სამოქალაქო ავიაციაში. ავიაციაში ხანგრძლივ, უავარიო საფრენოსნო მუშაობასთან ერთად, წვლილი შეიტანა საფრენოსნო კადრების მომზადებისა და თანამედროვე საავიაციო ტექნიკის ათვისების საქმეში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:სომეხი მფრინავები
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
ბულა (საბეჭდავი)

**ბულა** (, „მრგვალი ბეჭედი“, სიტყვასიტყვით „ბურთულა“) — შუა საუკუნეებში შეკიდული ბეჭედი, რომლითაც მოწმდებოდა სახელმწიფო და საეკლესიო ხასიათის სიგელები, აქტები და სხვა საბუთები. შემდეგ ეს სახელი გავრცელდა თვით ამ საბუთებზეც. ამავე მნიშვნელობით „ბულა“ გამოიყენება ასევე რომის პაპის განსაკუთრებული მნივნელობის ეპისტოლეების აღსანიშნავად. ბულებს სწავლობს სფრაგისტიკა.
[მინი|პაპ [გრიგოლ IX|გრიგოლ IX-ის (1227-1241) ბულა]]
ბულა წარმოადგენდა პლასტიკური ლითონის (ჩვეულებრივ, ტყვიის) ან სხვა მასალის (მაგალითად, ცვილის) მრგვალ ფირფიტას, რომლის ორივე ზედაპირზე განსაკუთრებული ხელსაწყოთი დაჭდეული იყო გამოსახულებები. რომის პაპის ბულის შუბლზე გამოსახული იყო პეტრე და პავლე მოციქულების თავები, ზურგზე კი — პაპის სახელი და სიტყვები: „უფლის მონათა მონა“ (Servus servorum Dei). განსაკუთრებული მნიშვნელობის საბუთებს ოქროს ბულით ამკობდნენ. ბიზანტიის იმპერიაში მათ „ხრისობულოსი“ (ოქრობეჭდები) ერქვა.

საქართველოში ბულის აღმოჩენის შემთხვევები იშვიათია. აქედან ცნობილია:
* 1954 წელს ბიჭვინთაში აღმოჩენილი VIII საუკუნის ტყვიის ბულა, რომელიც აბაზგიის მთავარს კონსტანტინეს (კონსტანტინე I ან კონსტანტინე II) ეკუთვნოდა. მის შუბლზე მოთავსებულია ბერძნული ზედწერილი „კონსტანტინოს“, ხოლო ზურგზე — „აბასგიას“.
* 1960 წელს ბიჭვინთაში აღმოჩენილი ადრინდელი შუა საუკუნეების ბულა, რომლის შუბლზე წმინდა სოფიოს გამოსახულებაა, ხოლო ზურგზე — ბერძნული ზედწერილი „თეოდორუ ეპისკოპუ“ (ე. ი. „თეოდორე ეპისკოპოსისა“).      

ფართო მნიშვნელობით არქეოლოგიაში ბულა ეწოდება ნებისმიერი მასალის გუნდას, რომელზედაც შერჩენილია საბეჭდავების ანაბეჭდი. ასეთი ბულა იხმარებოდა სანოვაგიანი ჭურჭლის და სხვა ნივთების დასაბეჭდად. ძვ. წ. IV ათასწლეულის თიხის ბულა აღმოჩენილია არახლოს გორაზე, I საუკუნის და V–VI საუკუნეების თიხის ბულები — დედოფლის გორაზე, ხოლო IV–VII საუკუნეების სასანური საბეჭდავების ანაბეჭდებიანი თიხის ბულები — ურბნისში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური არტეფაქტები
ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტი

**ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტი** — სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის შემადგენლობაში.

დაარსდა 1956 წელს, როგორც საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლითი ცენტრი. 1977 წელს მიენიჭა ქართველი მეცნიერის და ცენტრის გახსნის ინიციატორის ნიკო მუსხელიშვილის სახელი. 1983 წელს გამოთვლითი ცენტრი გადაკეთდა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტად. 2006 წელს გარდაიქმნა საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად, ხოლო 2010 წელს ჩამოყალიბდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტრუქტურულ ერთეულად დამოუკიდებელი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სახით. სხვადასხვა დროს დაწესებულებას ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი მათემატიკოსები დავით კვესელავა (1956-1978), ნიკო ვახანია (1978-2006) და სხვ. 

ინსტიტუტის ბაზაზე ამოქმედდა საქართველოში პირველი ელექტრონული გამოთვლითი მანქანა, შეიქმნა პირველი პროგრამები გამოთვლითი მანქანებისათვის, დაიწერა პირველი ნაშრომები დაპროგრამების დარგში, შესრულდა პირველი სამუშაოები პრაქტიკული მნიშვნელობის მქონე კონკრეტული ამოცანების გამოთვლით მანქანებზე ამოსახსნელად.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

კატეგორია:სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი
კატეგორია:1956 წელს დაარსებული  საგანმანათლებლო დაწესებულებები
სოკრატ გალუსტაშვილი

**სოკრატ ალექსის ძე გალუსტაშვილი** (დ. 5 ოქტომბერი, 1920, სოფ. უფლისციხე, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 29 მარტი, 1981, გორი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (3 ივნისი, 1944), გვარდიის სერჟანტი.

1940 წელს გაიწვიეს არმიაში. II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა სტალინგრადთან, როსტოვთან, ასევე უკრაინის, ბესარაბიის, რუმინეთის, ბულგარეთის, უნგრეთის, იუგოსლავიის ტერიტორიებზე. მდ. დნეპრის გადალახვის დროს გამართულ ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. ომის დამთავრების შემდეგ ცხოვრობდა და მუშაობდა გორში სამეურნეო სამუშაოზე. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1944), სხვა სახელმწიფო ჯილდოებით.   

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
გია ნადარეიშვილი

**გია ნადარეიშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1921, სოფ. ონტოფო, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 ოქტომბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი ნევროპათოლოგი და საჭადრაკო ეტიუდისტი, საერთაშორისო დიდოსტატი საჭადრაკო კომპოზიციაში, ქართული საეტიუდო სკოლის ფუძემდებელი. საერთაშორისო ოსტატი (1969), საერთაშორისო დიდოსტატი (1980), საერთაშორისო არბიტრი საჭადრაკო კომპოზიციაში (1960). სსრკ ჩემპიონი ეტიუდების შედგენაში (1976). საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის კომპოზიტორთა კომისიის თავმჯდომარე (1989-1991), ფიდეს კომპოზიტორთა კომისიის ვიცე-პრეზიდენტი (1990), მრავალი წიგნის ავტორი საჭადრაკო კომპოზიციაში.1938 წლიდან გამოაქვეყნა 400-მდე ეტიუდი, მათგან 75 კონკურსებზე პრიზით აღინიშნა. ნადარეიშვილის ეტიუდები გამოირჩევა ნათელი სიუჟეტური აგებულებით, მწვავე თამაშითა და ეფექტური ფინალით. 

## გია ნადარეიშვილის ეტიუდი
ამოხსნა:
:**1. ეf1+!  &nbsp;g1=მ+** &nbsp;(2. g1=ლ?-ის შემდეგ თეთრები იყვანენ შავ ეტლს და თამაში მალე სრულდება შავი მეფის დაშამათებით)
:**2. ეxg1+  &nbsp;ეxg1 &nbsp;3. ეf2!! &nbsp;კe5** &nbsp;(სხვა სვლის შემთხვევაში შავების მეფე დაუყოვნებლივ დაშამათდება)
:**4. ეh2+! &nbsp;კxh2 &nbsp;5. მf2#.**

## ბიბლიოგრაფია 
* გ. ნადარეიშვილი, საჭადრაკო ეტიუდები, თბ., საბლიტგამი, 1952
* გ. ნადარეიშვილი, ეტიუდები, თბ., ნაკადული, 1965
* Надареишвили Г. А. — Избранные этюды — Издательство: Тбилиси: Сабчота сакартвело, 1970
* Надареишвили Г. А. — Шахматный этюд в Грузии — Издательство: Тбилиси: Сабчота Сакартвело, 1975
* Надареишвили Г. А. — Этюд глазами гроссмейстеров — Издательство: Физкультура и спорт, 1982
* Надареишвили Г. А. — В поисках красоты —  Издательство: Тбилиси: Сабчота Сакартвело, 1986
*Надареишвили Г. А., Акобия Ю. - Мат в этюдах, Издательство: Тбилиси: Сакартвело, 1990

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ნევროპათოლოგები
კატეგორია:ქართველი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები
ნასესხები სიცოცხლე

**ნასესხები სიცოცხლე** — გერმანელი მწერლის, ერიხ მარია რემარკის 1959 წლის რომანი. რომანი მოგვითხრობს სნეული ლილიანასა და ავტომრბოლელი კლერფეს სიყვარულზე. რომანის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი, ლილიანი ტუბერკულოზით დაავადებული ახალგაზრდა ქალია, რომელსაც სამკურნალო დაწესებულებაში დარჩენილი ცხოვრების გატარება არ სურს. მას შემდეგ რაც იგი ავტომრბოლელ კლერფერს შეხვდება ისინი ევროპაში სამოგზაუროდ მიდიან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომანი saba.com.ge-ზე  
*რომანი Goodreads.com-ზე
*Biblusi.ge — ნასესხები სიცოცხლე

კატეგორია:ერიხ მარია რემარკის რომანები
კატეგორია:1959 წლის რომანები
კატეგორია:გერმანული ლიტერატურა
ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტი

**ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტი** — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება. შეიქმნა 1968 წელს თსუ-ის გამოყენებითი მათემატიკის სამეცნიერო-კვლევითი პრობლემური ლაბორატორიის ბაზაზე (დაარსდა 1966 წელს), რომლის წინამორბედი იყო თსუ-ის ელექტრონული გამოთვლითი მანქანების ლაბორატორია (დაარსდა 1960 წელს). 1978 წელს მიენიჭა ლაბორატორიის შექმნის ინიციატორის ილია ვეკუას სახელი. 

ინსტიტუტის უმთავრეს ამოცანად განისაზღვრა გამოყენებითი მათემატიკის აქტუალური პრობლემების კვლევა, სასწავლო პროცესისა და კვლევითი მუშაობის ინტეგრაციის მიზნით კვლევით სამუშაოებში უნივერსიტეტის პროფესორ-მასწავლებლების და სტუდენტების ჩართვა, მათემატიკური მეთოდებისა და გამოთვლითი ტექნიკის დანერგვა უნივერსიტეტის არამათემატიკურ სამეცნიერო დარგებშიც.

1968-1977 წლებში ინსტიტუტის დირექტორი და მეცნიერ-ხელმძღვანელი იყო ილია ვეკუა, 1979-1983 წლებში — ანდრია ბიწაძე, 1986-2006 წლებში — დავით გორდეზიანი, ხოლო 2006 წლის ბოლოდან ინსტიტუტის დირექტორია გიორგი ჯაიანი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტის ვებ-გვერდი

კატეგორია:სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები საქართველოში
კატეგორია:1968 წელს დაარსებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ციმბირის ბატალიონი

მინი|ციმბირის ბატალიონის მკლავზე სატარებელი შევრონი 2024 წლის მარტიდან
მინი|ციმბირის ბატალიონის მკლავზე სატარებელი შევრონი 2024 წლის მარტამდე
**ციმბირის ბატალიონი** (, , ) — უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამხედრო ქვედანაყოფი. ჩამოყალიბდა 2023 წელს რუსეთიდან ჩასული მოხალისეებისგან. ის თავდაცვის სამინისტროს ექვემდებარება და წარმოადგენს საერთაშორისო ლეგიონის ნაწილს.

## ისტორია
2023 წლის 26 იანვარს, რუსეთის არმიის ყოფილმა ოფიცერმა ვლადისლავ ამოსოვმა პირველად ახსენა სახას შეიარაღებული დანაყოფის შექმნა უკრაინის შეიარაღებული ძალების უცხოურ ლეგიონში. 2023 წლის 3 მაისს სამოქალაქო საბჭომ გამოაცხადა „ციმბირის ბატალიონის“ შექმნა, რომელშიც შედიოდნენ ციმბირის, შორეული აღმოსავლეთის მაცხოვრებლები და სხვა რუსები, რომლებსაც იდეოლოგიური მიზეზების გამო არ სურდათ რუსეთის მოხალისეთა კორპუსში გაწევრიანება, ულტრამემარჯვენე იდეებისა და შეხედულებების გამო. იგეგმებოდა ასევე „თავისუფალი ინგრიას“ რაზმის შექმნაც.

ვლადისლავ ამოსოვი ეთნიკური იაკუტია. მისი თქმით ის 15 წელი მუშაობდა რუსეთის საგარეო სამხედრო დაზვერვის სააგენტოში, რუსეთის გრუ-ში და მონაწილეობდა ჩეჩნეთის პირველ და მეორე ომებში.

2023 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა ამ ქვედანაყოფის წვრთნების ჩატარების შესახებ. 2023 წლის ნოემბრის მონაცემებით, ბატალიონში ათობით მებრძოლი იყო. 2023 წლის დეკემბერში, ქვედანაყოფმა პირველი საომარი „ნათლობა“ გაიარა — იბრძოდნენ ფრონტის ავდეევკის მონაკვეთზე.

2024 წლის მარტში ბატალიონმა RDK-თან და LSR-თან ერთად მონაწილეობა მიიღო ბრძოლებში რუსეთის ბელგოროდისა და კურსკის რეგიონების სასაზღვრო რაიონებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ლეგიონი „რუსეთის თავისუფლება“

## რესურსები ინტერნეტში
* Сибирский батальон на сайте Гражданского совета
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ურთიერთობები
კატეგორია:რუსი მოხალისეები უკრაინაში
კატეგორია:რუსული სამხედრო დანაყოფები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
ევგენი ზავოისკი

**ევგენი კონსტანტინეს ძე ზავოისკი** (; დ. , მოჰილივ-პოდილსკი, რუსეთის იმპერია — გ. 9 ოქტემბერი, 1976, მოსკოვი, რსფსრ) — საბჭოთა ფიზიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1964), სოციალისტური შრომის გმირი (1969).

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტი. 1947 წლიდან მუშაობდა ატომური ენერგეტიკის ინსტიტუტში. 1944 წელს აღმოაჩინა ელექტრონული პარამაგნიტური რეზონანსის მოვლენა, რომელმაც დასაბამი მისცა ახალ დარგს — მაგნიტურ რადიოსპექტროსკოპიას. ამ მოვლენას ფართოდ იყენებენ ფიზიკაში, ქიმიაში, ბიოლოგიასა და ტექნიკაში. თანამშრომლებთან ერთად წამოაყენა და დაამუშავა თერმობირთვული პლაზმის მიღების მეთოდი — ტურბულენტური გახურების მეთოდი.

## ჯილდოები და მედლები
*სსრკ სახელმწიფო პრემია (1949);
*ლენინური პრემია (1957);
*ლენინის ორდენი (ორი).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
Once (Nightwish-ის ალბომი)

***Once*** — ფინური სიმფონიური მეტალ ჯგუფ Nightwish-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2004 წლის 7 ივნისს ფინეთში, Spinefarm Records-ზე, ხოლო Nuclear Blast-ის მიერ — სხვა ქვეყნებში. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი ტარია ტურუნენის მონაწილეობით. 250.000 ევროს ბიუჯეტით ჩაწერილი *Once* (საერთო ბიუჯეტი იყო 1,000,000, რაშიც შედიოდა მუსიკალური ვიდეოების გადასაღები თანხა) არის თავის დროისთვის ფინეთში ოდესმე ჩაწერილი ყველაზე ძვირადღირებულიც (თუმცა, შემდეგი ალბომის, *Dark Passion Play*-ს ბიუჯეტმა უკვე 500.000 ევრო შეადგინა). 2013 წლისთვის მსოფლიოში გაიყიდა მისი 2.3 მილიონი ასლი, რამაც ის იმ დროისთვის Nightwish-ს ყველაზე წარმატებულ ალბომად აქცია. 2021 წელს გამოიცა მისი რემასტერიც.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## გამოცემების ისტორია
## სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ალბომები
კატეგორია:Nightwish-ის ალბომები
კატეგორია:Nuclear Blast-ის ალბომები
კატეგორია:Roadrunner Records-ის ალბომები
კატეგორია:Spinefarm Records-ის ალბომები
Wishmaster

***Wishmaster*** — ფინური სიმფონიური მეტალ ჯგუფ Nightwish-ის მესამე სტუდიური ალბომი. ფინეთში გამოიცა 2000 წლის 8 მაისს, Spinefarm Records-ზე. 29 მაისს Drakkar Entertainment-მა იგი ევროპაში გამოსცა, ხოლო Toy's Factory-მ — იაპონიაში, 19 ივლისს. აშშ-ში ალბომი გამოიცა Century Media-ს მიერ — მხოლოდ 2001 წლის 6 თებერვალს. 

*Wishmaster* ფინური ჩარტების #1 პოზიციაზე მოხვდა. გამოსვლისთანავე მანდ გერმანიაში 21-ე პოზიცია დაიკავა, ხოლო საფრანგეთში 66-ე იყო. ფინეთში გაიყიდა ალბომის თითქმის 79.000 ასლი, ხოლო გერმანიაში, 2023 წლის იანვრისთვის — 150.000, რამაც ალბომს ამ ქვეყანაში ოქროს სტატუსი მოუპოვა. 2019 წელს *Metal Hammer*-მა იგი დაასახელა ყველა დროის #18 საუკეთესო პაუერ-მეტალ ალბომად.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ალბომი
### სინგლები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:Century Media Records-ის ალბომები
კატეგორია:Nightwish-ის ალბომები
კატეგორია:Spinefarm Records-ის ალბომები
მერანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მერანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*„მერანი“ — გამომცემლობა თბილისში
*„მერანი“ — ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსი
*„მერანი“ — ქართული საჭადრაკო გაზეთი
*„მერანი თბილისი“ — საფეხბურთო კლუბი
*„მერანი მარტვილი“ — საფეხბურთო კლუბი
მერანი (საჭადრაკო გაზეთი)

**„მერანი“** — გაზეთ ლელოს საჭადრაკო დამატება 1984-1991 წლებში, გამოიცემოდა თვეში ორჯერ, მისი ტირაჟი შეადგენდა 15000 ეგზემპლარს. 1984 წელს მხოლოდ 11 ნომერი გამოვიდა. შემდგომ წლებში, 1989 წლის ჩათვლით, მკითხველი რეგულარულად იღებდა თვეში ორ ნომერს. გამონაკლისი იყო 1986 წელი, როდესაც ერთით მეტი ნომერი — 25 — გამოვიდა. 1990 წელს კი 20 ნომერი გამოიცა. სხვადასხვა დროს მისი რედაქტორები იყვნენ მაია ჩიბურდანიძე, თენგიზ გიორგაძე. 1991 წელს „მერანი“ დამოუკიდებელი საჭადრაკო გაზეთი გახდა და მისი რედაქტორი იყო გიგლა გობეჩია. ეკონომიკურად მძიმე წლებში „მერანს“ ძალიან გაუჭირდა. 1991 წელს 11 ნომერი გამოიცა, 1993 წელს მხოლოდ ერთი ნომერი, ხოლო 1994 წელს 3 ნომრით დასრულდა მისი გამოცემა. გაზეთი დიდ ადგილს უთმობდა საქართველოს საჭადრაკო ცხოვრებას. აქვეყნებდა სტატიებს თეორიის, ისტორიის, მსაჯობის და სხვა საკითხებზე. 

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:საქართველოს სპორტული გაზეთები
ჭადრაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჭადრაკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* **ჭადრაკი** — ინტელექტუალური თამაში
* ჭადრაკი — ქართული საჭადრაკო გამოცემა
ჭადრაკი (ბიულეტენი)

**„ჭადრაკი“** — 1971-1976 წლებში საქართველოში გამომავალი საჭადრაკო ბიულეტენი. მისი რედაქტორი იყო გია ნადარეიშვილი. სულ გამოვიდა ბიულეტენის 11 ნომერი. ბიულეტენს ჟურნალის სახე ჰქონდა. ის აშუქებდა საქართველოს საჭადრაკო ცხოვრებას და მნიშვნელოვან შეჯიბრებებს საქართველოს მოჭადრაკეების მონაწილეობით. ბეჭდავდა პარტიებს, სტატიებს, გამოკვლევებს, ამოცანებსა და ეტიუდებს. ჟურნალში ოთხი განყოფილება იყო: პარტიები და ფრაგმენტები (უძღვებოდა ბუხუტი გურგენიძე), სადებიუტო თეორია (ედუარდ გუფელდი), საკონსულტაციო მეთოდური კუთხე (თენგიზ გიორგაძე) და საჭადრაკო კომპოზიცია (ვაჟა ნეიძე). მისი ტირაჟი შეადგენდა 4000 ეგზემპლარს. 

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:საქართველოს სპორტული გაზეთები
პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი (1956 წლის ფილმი)

**პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი** () — 1956 წლის იტალია-საფრანგეთის ერთობლივი ფილმი. რეჟისორი ჟან დელანუა. ფილმი გადაღებულია ვიქტორ ჰიუგოს რომანის „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარის“ მიხედვით.

## სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება შუა საუკუნეების პარიზში, ლუდოვიკო XI-ს ხელისუფლების პერიოდში ხდება, სადაც ბოშა ლამაზმანი ესმერალდა ღვთისმშობლის ტაძართან მოედანზე წარმოდგენებს მართავს. მას ფარულად თუ აშკარად, ბევრი მამაკაცი ეტრფის. მშვენიერი ბოშა ქალი კუზიან კვაზიმოდოსაც შეუყვარდა, რომელიც მთელი თავისი ცხოვრება ზარებს რეკდა და მათი ხმაურის გამო სმენა დაკარგა. 

## როლებში
* ჯინა ლოლობრიჯიდა — ესმერალდა
* ენტონი ქუინი — კვაზიმოდო
* ჟან დანე — კაპიტანი ფებუსი
* ალენ კუნი — კლოდ ფროლო
* რობერ ჰირში — პიერ გრენგორი
* ჟან ტისირი — ლუი XI
* ბორის ვიანი — კარდინალი შარლ II ბურბონი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“ allmovie-ზე

კატეგორია:1956 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:იტალიური ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
Century Child

***Century Child*** — ფინური სიმფონიური მეტალ ჯგუფ Nightwish-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი ფინეთში გამოიცა 2002 წელს, Spinefarm Records-ზე, ევროპაში — Drakkar Entertainment-ზე, აშშ-ში — Century Media Records-ზე, ხოლო იაპონიაში — Toy's Factory-ზე. ეს ჯგუფის პირველი ალბომია, ჩაწერილი ამჟამად ყოფილი ბასისტ და ვოკალისტ მარკო ჰიეტალას მონაწილეობით და პირველი — ნამდვილი ორკესტრის თანხლებით.

ფინეთში გაიყიდა ალბომის 60.000-ზე მეტი ასლი, რასაც მისთვის ორმაგი პლატინის სტატუსის მინიჭება მოჰყვა. იგი, ამრიგად, იყო ფინეთში 2002 წლის მეორე ყველაზე გაყიდვადი დისკი. ქვეყანაში ამ დროისთვის მისი 80.000-ზე მეტი ასლი გაიყიდა. 

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სინგლები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:Nightwish-ის ალბომები
კატეგორია:2002 წლის ალბომები
კატეგორია:Spinefarm Records-ის ალბომები
კატეგორია:Century Media Records-ის ალბომები
ფრანგ ბარდი

**ფრანგ ბარდი** (, , დ. 1606 — გ. 1643) — ალბანეთის კათოლიკური ეკლესიის საპეს ეპარქიის ეპისკოპოსი და პირველი ალბანური ლექსიკონის ავტორი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1606 წელს ალბანეთის ჩრდილოეთით მდებარე სოფელ კალმეტში, ზადრიმაშის ისტორიული რეგიონში, ქალაქ ლეჟასთან. ის წარმოშობით ალბანეთის მაღალი რანგის ოჯახიდან იყო, რომელსაც ვენეციის რესპუბლიკის მოქალაქეობა ჰქონდა. ფრანგ ბარდი მთელი ცხოვრება ამაყობდა და ხაზს უსვამდა, რომ ის იმ ოჯახს ეკუთვნოდა, რომლის წევრებიც არ ემორჩილებოდნენ ოსმალ დამპყრობლებს.

ბარდი იტალიაში სწავლობდა თეოლოგიას. რომის პაპმა ურბან VIII-მ 1636 წლის 17 დეკემბერს იგი საპესა და სარდისის ეპარქიის ეპისკოპოსად დანიშნა. 

1635 წელს მან რომში გამოსცა პირველი ალბანური ლექსიკონი *Dictionarium latino-epiroticum*, რომელიც 5640 სტატიისგან შედგებოდა. მან ასევე დაწერა გეორგ სკანდერბეგის ბიოგრაფია, რომელშიც ის ამტკიცებდა სკანდერბეგის სლავური (ბოსნიური) წარმოშობის ვერსიას. მსგავსი თეორია 1631 წელს ხორვატმა კათოლიკე მღვდელმა ივან ტომკო მრნავიჩიმ წამოაყენა.

1637 წელს ბარდიმ პროპაგანდა ფიდეს მიაწოდა თავისი ეპარქიის აღწერა, რომელიც დღეს ღირებულ ისტორიულ დოკუმენტს წარმოადგენს და აღწერს ოსმალეთის ექსპანსიის დროის ალბანური საზოგადოების ცხოვრებას.

## ნაშრომები 
* Georgius Castriotus Epirensis, vulgo Scanderbegh. Per Franciscum Blancum, De Alumnis Collegij de Propaganda Fide Episcopum Sappatensem etc. Venetiis, Typis Marci Ginammi, MDCXXXVI (1636 წ.).
* *Dictionarivm Latino Epiroticvm* per R. D. Franciscvm Blanchvm

## ლიტერატურა 
* Robert Elsie: Albanian Literature. An Overview of its History and Development. In Österreichische Osthefte 17(2003), Sonderband Albanien. გვ. 243—276
* Zija Xholi: Pesë mendimtarët më të vjetër të kulturës sonë kombëtare: M. Barleti, Gj. Buzuku, P. Budi, F. Bardhi, P. Bogdani. Tirana 2003. ISBN 99927-901-1-3
* *Albanian Literature*, Section 1.6, by Robert Elsie, გვ. 24-27

კატეგორია:დაბადებული 1606
კატეგორია:გარდაცვლილი 1643
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის თეოლოგები
კატეგორია:ალბანეთი
კატეგორია:ალბანელი მწერლები
კატეგორია:ალბანელი ისტორიკოსები
სამხრეთ ოსეთის საბჭოების საოლქო ყრილობები

**სამხრეთ ოსეთის საბჭოების საოლქო ყრილობები**, *სამხრეთ-ოსეთის საბჭოების საოლქო ყრილობები* — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის (საქართველოს სსრ) უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო. 1923-1938 წლებში სულ მოწვეულ იქნა 11 საოლქო ყრილობა. 1936 წლის 5 დეკემბერს, საბჭოთა კავშირის ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე, სამხრეთ ოსეთის საბჭოების საოლქო ყრილობას შეეცვალა სახელი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოთი.

*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების I საოლქო ყრილობა გაიმართა 1923 წლის 16-17 თებერვალს.
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების II საოლქო ყრილობა
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების III საოლქო ყრილობა
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების IV საოლქო ყრილობა
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების V საოლქო ყრილობა გაიმართა 1925 წლის 31 მარტს.
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების VI საოლქო ყრილობა გაიმართა 1925 წლის მარტში.
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების VII საოლქო ყრილობა გაიმართა 1927 წლის 12 მარტს (**გეგმით**) დღის წესრიგში დასმული იყო შემდეგი საკითხები: 
#საქართველოს ცაკის ანგარიში;
#სამხრეთ ოსეთის ცაკის ანგარიში;
#ტერიტორიალური მშენებლობა;
#სამხრეთ ოსეთის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის ანგარიში;
#სამხრეთ ოსეთის განათლების სახალხო კომისარიატის ანგარიში;
#ცაკის არჩევნები;
#დელეგატების არჩევა სრულიად საქართველოს საბჭოების ყრილობაზე.
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების **VIII** საოლქო ყრილობა გაიმართა 1929 წლის 26 — 27 მარტს. ყრილობის საპატიო პრეზიდიუმში არჩეულ იქნენ ორჯონიკიძე, რიკოვი, კალინინი, მახარაძე, კახიანი და სხვანი. მისასალმებელი დეპეშები გაეგზავნა საქართველოს ცაკს, აფხაზეთის, აჭარისტანის, ჩრდილოეთ-ოსეთის მთავრობებსა და ორჯონიკიძეს. დღის წესრიგი: საქართველოს მთავრობის ანგარიში, სამხრეთ ოსეთის საანგარიშო მოხსენება და სხვა. 27 მარტის დილის სხდომაზე მოსმენილ იქნა მათიკაშვილის მოხსენება საქრთველოს მთავრობის მუშაობის შესახებ ბოლო ორი წლის განმავლობაში.
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების IX საოლქო ყრილობა გაიმართა 1931 წლის 30 იანვარს (**გეგმით**)
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების **X** საოლქო ყრილობა გაიმართა 1934 წლის 18 დეკემბერს
*სამხრეთ ოსეთის საბჭოების **XI** საოლქო ყრილობა გაიმართა 1936 წლის 10 ნოემბერს

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის საბჭოების ყრილობები
საადანიოს მთავარანგელოზის ეკლესია

**საადანიოს მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ საადანაიოში.

## აღწერა
საადანიოს მთავარანგელოზის ეკლესია დარბაზული ტიპის ტაძარია, გეგმით მართკუთხაა, აღმოსავლეთიდან დასრულებული ნახევარწრიული ფორმის აფსიდით. საკურთხეველში გაჭრილია სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო შეისრულთაღოვანი ნიშია განლაგებული. სარკმელთან დგას ტრაპეზის ქვა. ეკლესიაში დატანებულია სამი შესასვლელი. ნაგებობის გადახურვა მთლიანად ჩამოქცეულია. კედლები ბევრ ადგილას დაბზარულია. ძეგლი ნაშენია რიყის ქვით კირის დუღაბზე. აგრეთვე გამოყენებულია შირიმის ქვაც.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კოსოვოს ეროვნული გალერეა

**კოსოვოს ეროვნული გალერეა** () — სამხატვრო გალერეა საუნივერსიტეტო ქალაქ პრიშტინაში, კოსოვოს ეროვნული ბიბლიოთეკის უკან. დაარსდა 1979 წლის თებერვალში.

ეს არის კოსოვოს რესპუბლიკის ყველაზე დიდი ინსტიტუტი სახვითი ხელოვნების სფეროში. გალერეა უზრუნველყოფს საგამოფენო სივრცეს ადგილობრივი და საერთაშორისო მხატვრების გამოფენებისთვის. ასევე, აქვეყნებს წიგნებს, კატალოგებს და ბროშურებს.

## ისტორია
### შენობა
კოსოვოს ეროვნული სამხატვრო გალერეის შენობა დაახლოებით 1935 წელს აშენდა, როგორც იუგოსლავიის არმიის სამხედრო ყაზარმა. 1955 წლიდან 1981 წლამდე იქ ბიბლიოთეკა იყო განთავსებული. 1982-1983 წლებში არქიტექტორმა აგუშ ბეკირმა შენობა რევოლუციური მუზეუმის საგამოფენო დარბაზად გადააკეთა. 1995 წელს იქვე მდებარეობდა ამჟამინდელი სამხატვრო გალერეა.

შენობის ფასადი მორთულია პეჩის მიმდებარე ტერიტორიის ქვებით.

### დაარსება
კოსოვოს ეროვნული სამხატვრო გალერეა 1979 წელს სახვითი ხელოვნების ნიმუშების გამოფენისა და ხელოვნების ღირებული ნამუშევრების შეგროვებისა და შენახვის მიზნით დაარსდა. მას სახელი ეწოდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი კოსოვოელი მხატვრის, მუსლიმ მულიკას პატივსაცემად. გალერეა შეიქმნა კოსოვოს კულტურის ვიზუალური დემონსტრირების აუცილებლობის გამო.

ბოლო ათი წლის განმავლობაში, კოსოვოს ეროვნულმა სამხატვრო გალერეამ როგორც ეროვნული, ისე უცხოელი მხატვრების 200-ზე მეტი კოლექტიური და ინდივიდუალური გამოფენა მოაწყო. 2013 წლიდან გალერეის დირექტორი არტა აღანია.

## სქოლიო
კატეგორია:კოსოვოს მუზეუმები
კატეგორია:კოსოვოს კულტურა
კატეგორია:1979 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჯიმ ბელუში

**ჯეიმზ ადამ ბელუში**, უფრო მეტად ცნობილი როგორც **ჯიმ ბელუში** (დ. 15 ივნისი, 1954) — ალბანელ-ამერიკელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ბევრ ცნობილი და არის გარდაცვლილი კომიკოს მსახიობის, ჯონ ბელუშის უმცროსი ძმა და მსახიობ რობერტ ბელუშის მამა.

## ადრეული ცხოვრება
ბელუში დაიბადა 1954 წლის 15 ივნისს, უიტონში, ილინოისში, ალბანელ ადამ ანასტოს ბელუშის, ალბანელ ქიტეზედან, კორჩიდან და აგნეს დემეტრე ბელუშის ოჯახში, რომელიც დაიბადა ოჰაიოში ალბანელი ემიგრანტების ოჯახში. ის გაიზარდა უიტონში, ჩიკაგოს გარეუბანში, თავის სამ და-ძმასთან ერთად: უფროს ძმასთან ჯონთან (1949–1982), უფროს დას მარიანთან და უმცროს ძმასთან ბილისთან ერთად. 1972 წელს უიტონის ცენტრალური საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჯიმ ბელუში სწავლობდა DuPage-ის კოლეჯში და დაამთავრა სამხრეთ ილინოისის უნივერსიტეტის კარბონდეილი ბაკალავრის ხარისხით მეტყველებისა და თეატრის ხელოვნებაში 1978 წელს.

## კარიერა 
1977 წლიდან 1980 წლამდე ბელუში, ისევე როგორც მისი უფროსი ძმა ჯონი, მუშაობდა ჩიკაგოს თეატრალურ ჯგუფთან „The Second City“. ამ პერიოდში ბელუშიმ თავისი სატელევიზიო დებიუტი შეასრულა 1978 წლის ფილმში Who's Watching the Kids და ასევე მიიღო მცირე მონაწილეობა ბრაიან დე პალმას The Fury-ში. მისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი იყო მაიკლ მანის ქურდში (1981). ჯონის გარდაცვალების შემდეგ, 1983 წლიდან 1985 წლამდე ის გამოჩნდა Saturday Night Live-ში; მან განასახიერა ისეთი პერსონაჟები, როგორებიცაა ჰენკ რიპი „გამარჯობა, ტრუდი!“, კაცი ქუჩაში ჯესი დონელი და „ეს თეთრი ბიჭი“. ბელუში ასევე გამოჩნდა ფილმში Trading Places, როგორც მთვრალი მამაკაცი გორილას კოსტუმში საახალწლო წვეულების დროს. ის სტუმრად გამოჩნდა Faerie Tale Theatre-ის მესამე სეზონის ეპიზოდში „პინოქიო“, რომელშიც მთავარ როლს პოლ რუბენსი ტიტულოვანი თოჯინა ასრულებს.

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:ამერიკელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეიმურაზ ჭკუასელი (ბიოლოგი)

**თეიმურაზ ჭკუასელი** (დ. 20 იანვარი, 1925, თბილისი — გ. 2007) — ქართველი ბიოლოგი, მცენარეთა ფიზიოლოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1971). 

1974 წლიდან იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური ბოტანიკური ბაღის მცენარეთა ფიზიოლოგიური ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. შეისწავლა ვაზის ფესვური კვების ფიზიოლოგია. აქვს გამოკვლევები ვაზის ქლოროზის საკითხებზე. სწავლობდა მცენარეთა ადაპტაციის საკითხებს თბილისის პირობებში მცენარეთა ინტროდუქციასთან დაკავშირებით. 

## ჯილდოები 
* 1979 — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია 
* 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:ქართველი ფიზიოლოგები
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
თეიმურაზ
უკვდავი პარტია

**უკვდავი პარტია** —  სახელწოდება საჭადრაკო პარტიისა, რომელიც გათამაშდა ადოლფ ანდერსენსა და ლიონელ კიზერიცკის შორის 1851 წელს. აღნიშნულ პარტიაში ანდერსენმა მოწინააღმდეგეს არაერთი ფიგურა შეწირა, რამაც მას საბოლოო გამარჯვება მოუტანა.  

## უკვდავი პარტია 
**ანდერსენი — კიზერიცკი**
**ლონდონი, 1851**

**მეფის გამბიტი**

**1. e2-e4 e7-e52. f2-f4 e5:f4**
**3. კf1-c4**

აღნიშნული სვლა იმ დროს პოპულარული იყო. თანამედროვე თეორია უპირატესობას ანიჭებს 3.მg1-f3

**3…ლd8-h4+4. მფe1-f1 b7-b5?**

აღნიშნული სვლის გამოყენებით კიზერიცკიმ ბევრჯერ მოახერხა მოგება. თუმცა შემდგომში მისი სუსტი მხარეები გამოვლინდა და დღესდღეობით მიიჩნევა, რომ მისი გამოყენებით შეუძლებელია პოზიციის გათანაბრება.  

**5. კc4:b5 მფg8-f66. მg1-f3 ლh4-h6****7. d2-d3 მf6-h58. მf3-h4 ლh6-g5?**

გადამწყვეტი შეცდომა. ამიერიდან უპირატესობას თეთრები ეუფლებიან.

**9. მh4-f5 c7-c610. g2-g4 მh5-f611.ეh1-g1!**

ფიგურის შეწირვით ანდერსენი დიდ უპირატესობას აღწევს.

**11…c6:b512. h2-h4 ლg5-g613. h4-h5 ლg6-g514.ლd1-f3**

თთერები იმუქრებიან 15.კc1:f4-ის შემდეგ ლაზიერის მოგებით. 

**14…მფf6-g815. კc1:f4 ლg5-f616. ლb1-c3**

თეთრებს დიდი უპირატესობა აქვთ და თავის დაცვა შავებს მეტისმეტად უჭირთ.

**16…კf8-c517. მc3-d5 ლf6:b218. კf4-d6**

ეფექტური სვლაა, რომელიც მოწინააღმდეგეს საშალებას აძლევს, აიყვანოს ნებისმიერი ეტლი. კუს აყვანა ფორსირებულ შამათს გამოიწვევს. 
(18... კ:d6? 19.მ:d6+ მფd8 20. მ:f7+ მფe8 21. მd6+ მფd8 22. ლf8X) 

**18…კc5:g1**

როგორც მიუთითებდა ვილჰელმ სტეინიცი, გაგრძელება 18…ლ:a1+ 19.მფe2 ლb2! შავებს პარტიის გადარჩენის შანსს უნარჩუნებდა.

**19. e4-e5!!**

ძლიერი სვლაა, რომლის შემდეგად შავი ლაზიერი უძლურია, დაიცვას საკუთარი მეფე.

**19. …ლb2:a1+20.მფf1-e2 მb8-a621. მf5:g7+ მფe8-d822. ლf3-f6+!!**

უძლიერესი სვლაა, რომლითაც თეთრი ლაზიერი ახერხებს შავი მხედრის გატყუებას f6 უჯრაზე, რათა კუმ დააშამათოს შავების მეფე e7 უჯრაზე.

**22…მg8:f623. კd6-e7x.**

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო პარტიები
განძი

**განძი** — სამართალში: მიწაში ჩაფლული ან სხვაგვარად დამალული ფული ან ძვირფასეულობა, რომლის მესაკუთრის დადგენა შეუძლებელია ანდა, რომლის მესაკუთრესაც კანონის ძალით დაკარგული აქვს მასზე უფლება. კანონმდებლობის მიხედვით განძი სახელმწიფო საკუთრებად ითვლება და აღმომჩენი ვალდებულია ჩააბაროს იგი საფინანსო ორგანოებს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით: თუ აღმოჩენილია საგანი, რომელიც ისე დიდხანს იყო დაფლული, რომ შეუძლებელია მისი მესაკუთრის დადგენა, მაშინ საკუთრება სანახევროდ გადადის აღმომჩენზე და იმ მესაკუთრეზე, რომლის ნივთშიც იქნა განძი ნაპოვნი. 

ტერმინი „განძი“ ქართულში ძველთაგანვე იხმარებოდა საუნჯის, ქონების, სიმდიდრის აღსანიშნავად. სამართლის ძეგლებში მოწესრიგებულია განძის პოვნასთან დაკავშირებული ცალკეული საკითხები. თუ ვინმე განძს თავის ადგილ-მამულში იპოვიდა, ნაპოვნი მთლიანად მას ეკუთვნოდა. სხვაგან ნაპოვნი განძი მპოვნელსა და „ალაგის პატრონს“ შორის ნაწილდეობდა. ნაპოვნი განძის მიმთვისებელი კარგავდა წილის მიღების უფლებას („სამართალი ბერძული“, მმ. 254, 255; შდრ. „სამართალი სომხური“ — მხითარ გოშის სამართლის წიგნის ქართული ვერსია, მ. 182).

## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე
* არქეოლოგიური განძი

## სქოლიო
კატეგორია:სამართლებრივი კონცეფციები
კატეგორია:საკუთრების უფლება
გარეთმოსული გლეხი

**გარეთმოსული გლეხი** — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში, აყრილი გლეხის ერთ-ერთი სახეობა. 

საარსებო პირობების გაუარესების გამო გლეხი თავისი მამაპაპეული სამკვიდრებლიდან იყრებოდა და გაქცევით შველოდა თავს. თუ აყრილი გლეხი ვერ აღწევდა დამოუკიდებელ, „თავისუფალ“ არსებობას, მაგრამ ახერხებდა უცხო გარემოში ახალი პატრონისა და თავშესაფრის მოძებნას, ის „გარეთმოსულის“ სტატუსს ღებულობდა. ანალოგიური მოვლენაა XIV საუკუნეში ფიქსირებული „გარეთმყოფი“ ანუ „გარეთ წასვლით მყოფი“ გლეხები. კანონმდებლობაში მისი შეტანა იმაზე მიგვანიშნებს, რომ ამ პერიოდისთვის ეს მოვლენა გახშირდა, რაც საქართველოში მონღოლთა ბატონობის შედეგია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გლეხობა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
აყრილი გლეხი

**აყრილი გლეხი** — გლეხთა კატეგორია ფეოდალურ საქართველოში; გლეხი, რომელიც ნებით მიატოვებდა მამაპაპურ სამკვიდრებელს. 

აყრის მიზეზი სხვადასხვა იყო: მიწის სიმცირე, მებატონით უკმაყოფილება, მტრის შემოსევები, ეპიდემიები, მოუსავლიანობა და სხვ. აყრილი გლეხი ფიქსირებულია XIV საუკუნის კანონმდებლობაში, მაგრამ ის უფრო ადრეული მოვლენაა. აყრილი გლეხის პირველი საზრუნავი არსებობისათვის ბრძოლა იყო. ძირითადად იგი ისევ ახალ მებატონესთან აფარებდა თავს (გარეთმოსული გლეხი). 

სამეფო ხელისუფლება გლეხთა აყრის წინააღმდეგ იბრძოდა. XVIII საუკუნეში ვახტანგ VI-ის კანონმდებლობით, აყრის შემთხვევაში 30, 16 და 6-წლიანი საძებნელი ვადები იყო დაწესებული. ამავე პერიოდში ჩატარდა სპეციალური ღონისძიება, ე. წ. „მყრელობა“, რაც ირანის მთავრობის თანხმობით ქართლიდან გაქცეული გლეხების დაბრუნებას გულისხმობდა. თუმცა ამ ღონისძიებებმა საბოლოოდ ვერ გადაწყვიტა აყრის პრობლემა. 

## ლიტერატურა 
* ბერძენიშვილი ნ., ბორჯომის ხეობა (დღიური 1947), წგ.: საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგ. 1, თბ., 1964.
* ბერძენიშვილი მ., გლეხთა კატეგორიები XI–XII სს. «ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინ-ტის შრომები», 1960, ტ. 5, ნაკვ. 1.
* მეგრელაძე დ., გლეხობის კლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XVII–XVIII სს.), თბ., 1979.
* 

## იხილეთ აგრეთვე
* ხიზანი

კატეგორია:გლეხობა
თეთრი დრინის კანიონი

**თეთრი დრინის კანიონი** ან **თეთრი დრინის ხეობა** (; ) — პატარა კანიონი კოსოვოს რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთით. კანიონში მიედინება მდინარე თეთრი დრინი. ხეობა შედარებით მოკლეა, დაახლოებით 900მ სიგრძის და 45მ სიღრმის. კანიონის შესასვლელთან არის ოსმალეთის იმპერიის დროინდელი შვანის ძველი ხიდი, რომელიც იზიდავს მყვინთავებს მთელი ბალკანეთიდან. კანიონი თავისი ჰიდროლოგიური და გეომორფოლოგიური მნიშვნელობისთვის 1986 წელს, როგორც ბუნების ძეგლი, სახელმწიფო დაცვის ქვეშ მოექცა.

## გეოგრაფია
თეთრი დრინის კანიონი მდებარეობს სოფელ ზრზესთან (ორახოვაცის მუნიციპალური ერთეული) ჯაკოვიცა-პრიზრენის გზაზე. კანიონი ჩამოყალიბდა ნეოგენის პერიოდში. მისი ფორმირება მრავალი ტექტონიკური პროცესით იყო გამოწვეული. ხეობას აქვს ტიპური კანიონის მახასიათებლები და შეიცავს ბევრ კარბონატულ წარმონაქმნს. მასზე ფშაიტის ხიდია აგებულია.

## ტურიზმი
ხანგრძლივი გეომორფოლოგიური პროცესების შედეგად თეთრმა დრინმა ორ კირქვის კლდეს შორის კანიონი აფორმირა, რომელიც ახლა მკვლევარებისა და ტურისტებისთვის მეტად მიმზიდველ ობიექტს წარმოადგენს. თეთრი დრინის კანიონს, რომელიც ჯაკოვიცასა და პრიზენს აკავშირებს, დიდი რაოდენობით უცხოელი ტურისტი და ადგილობრივი მაცხოვრებელი სტუმრობს. ერთთაღიანი შვანის ხიდი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ტურისტული ატრაქციონია ამ მხარეში. აქ ყოველწლიურად იმართება ხიდიდან ხტომის შეჯიბრი და მასში რეგიონიდან ბევრი სპორტსმენი იღებს მონაწილეობას. ხიდი და კანიონი 1986 წლიდან სახელმწიფო დაცვის ქვეშ იმყოფება. დაცული ტერიტორიის ფართობი 199 ჰა-ია. კანიონის ზედა ბოლოში არის რესტორანიც.

## გალერეა

File:Ura e shenjtë.jpg|ფშაიტის ხიდი
File:White_Drin_Gorge.JPG|კანიონის ხედი ხიდიდან
File:White Drini 2005 01.jpg|გაყინული მდინარე დრინი და ხევი, რომელიც იანვარში ხიდიდან ჩანს
File:Ura e Shenjtë, Gjakovë.jpg|კანიონის ხედი ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილიდან

## სქოლიო
კატეგორია:კოსოვო
კატეგორია:კანიონები
ვახტანგ გარიკი

**ვახტანგ გიორგის ძე გარიკი** (ნამდვილი გვარი *ვაჩნაძე*) (დ. 31 მარტი, 1896, სოფ. ბაკურციხე, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 სექტემბერი, 1937) — ქართველი რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე, კრიტიკოსი.
## თეატრალური მოღვაწეობა 
დაამთავრა მოსკოვის არქეოლოგიური ინსტიტუტი (1918). თეატრალური მიიღო მოსკოვის მცირე თეატრის დრამატულ სტუდიაში. 1918 წელს თბილისში დადგა ა. ერისთავ-ხოშტარიას „მოლიპულ გზაზე“. 1922 წლიდან იყო პროლეტკულტის ქართული დრამატული სტუდიის, 1924–1927 წლებში — პროლეტკულტის წითელი თეატრის ქართული სექტორის რეჟისორ-პედაგოგი. დადგა შემდეგი სპექტაკლები: ს. ტრეტიაკოვის „გესმის, მოსკოვო“, რ. როლანის „ბასტილიის აღება“, ფ. შილერის „ყაჩაღები“. 

გარიკს დიდი ღვაწლი მიუძღვის სოხუმის პროფესიული დრამატული თეატრის ჩამოყალიბებაში. 1928–1931 წლებში ამ თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო. დადგა სპექტაკლები: ს. ჭანბას „მუჰაჯირები“, ს. შანშიაშვილის „ანზორი“, კ. კალაძის „როგორ“, მ. კოვეს „ინაფხა კიაგუა“, ფ. შილერის „ფიესკოს შეთქმულება“ და სხვ. 1931–1933 წლებში გარიკი იყო თელავის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, დადგა: ვ. კირშონის „პური“, ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“ და სხვ. 1933–1934 წლებში მოღვაწეობდა ზუგდიდის, 1934–1937 წლებში კვლავ სოხუმის თეატრებში. წერდა მოთხრობებსა და პიესებს, გაასცენიურა ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“, „ოთარაანთ ქვრივი“, დ. ჭონქაძის „სურამის ციხე“. მანვე თარგმნა ფ. შილერის „ფიესკოს შეთქმულება“ და „ვერაგობა და სიყვარული“, მოლიერის „დონ-ჟუანი“. გარიკი არის ასევე თეორიული შრომის „თეატრის“ (I წიგნი — 1929, II წიგნი — 1958) ავტორი.

## დევნა 
სტალინური რეპრესიების დროს, 1937 წლის აგვისტოში გარიკი დააპატიმრა საქართველოს სსრ-ის შინსახკომმა „კონტრრევოლუციური ტერორისტული ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით. 11 სექტემბერს გაასამართლა სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გამსვლელმა სესიამ და მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა. იმავე დღეს დახვრიტეს. ნათესავებს ეცნობათ, რომ გარდაიცვალა სასჯელის მოხდისას (1940). სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის 1956 წლის განჩინებით, განაჩენი გაუქმდა და საქმე შეწყდა დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში