open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მედანი (ინდონეზია)

**მედანი** () — ინდონეზიის ჩრდილოეთ სუმატრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. კუნძულ სუმატრის ყველაზე უფრო დიდი და მოსახლეობის მიხედვით ინდონეზიაში მეოთხე ქალაქი ჯაკარტის, სურაბაიის და ბანდუნგის შემდეგ. განლაგებულია პროვინციის ჩრდილოეთით, ქალაქის ცენტრში მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტი Polonia, დასავლეთით საერთაშორისო აეროპორტი Kualanamu, ჩრდილოეთით — უდიდესი პორტი ბელავანი.

ქალაქ მედანის დაარსების ოფიციალური თარიღია — 1590 წლის 1 ივლისი.

## ისტორია 
მედანმა განვითარება დაიწყო ჯერ კიდევ როგორც სოფელმა სახელად *კამპუნგ მედანი* (*სოფელი მედანი*). ქალაქი 1590 წელს დააარსა რაჯა გურუ პატიმპუსმა. მედანის პირველი მოსახლეები იყვნენ ბატაკები — პროტომალაელების შთამომავლები, ჩრდილოეთ სუმატრის მკვიდრი მოსახლეობა. 1860-იან წლებამდე მედანი ვითარდებოდა ნელა, შემდგომ ნიდერლანდელმა კოლონისტებმა, რომლებმაც 1872 წელს წაართვეს მედანი ადგილობრივ სულთან დელის, დაიწყეს მიწის გასუფთავება თამბაქოს პლანტაციებისთვის. მედანი მალე გახდა ადმინისტრაციული და კომერციული მოქმედების ცენტრი, რომელიც განსაზღვრავს ინდონეზიის დასავლეთ ნაწილის განვითარებას.

1915 წელს მედანი ოფიციალურად გახდა ჩრდილოეთ სუმატრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი, ხოლო ქალაქის ოფიციალური სტატუსი მიიღო 1918 წელს.

## მოსახლეობა 
ქალაქ მედანში ცხოვრობს 2 მილიონზე მეტი ადამიანი.

«მედანი» ინდონეზიურ და მალაიურ ენებზე ნიშნავს მინდორს, მაგრამ სიტყვა გაჩნდა კაროს ენიდან და ის ნიშნავს «კარგს», «ჯანმრთელს».

მედანის მოსახლეობას აქვს შერეული ეთნიკური და რელიგიური შემადგენლობა. ის ინდონეზიაში ცნობილია, როგორც ბატაკების სამშობლო, თუმცა ეს ხალხი გაბნეულია მთელ ჩრდილოეთ სუმატრაში. ამას გარდა, ქალაქში ცხოვრობს იაველების მსხვილი ეთნიკური ჯგუფი, ძირითადად იავის კუნძულიდან, რომლებიც აქ XX საუკუნეში გადმოსახლდნენ ხელისუფლების შიდა მიგრაციული პოლიტიკის შედეგად და რომლის მიზანი იყო კუნძულ იავის მოსახლეობის სიმჭიდროვის შესუსტება.
thumb|230px|რკინიგზა ქალაქში
მედანში მცხოვრები ჩინელები აკონტროლებენ ქალაქის ბიზნესის მნიშვნელოვან ნაწილს. მათთან ერთად ცხოვრობს ტამილების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ინდონეზიური ენის გარდა მედანში ასევე ლაპარაკობენ იავურ, ტამილურ, ჩინურ და ინგლისურ ენებზე.

მედანში ცხოვრობენ ქრისტიანები, მუსლიმები, ბუდისტები და დაოსისტები.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  პენანგი (1984)
*  იტიკავა (1989)
*  კვანჯუ (1997)
*  ჩენდუ

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Official Government website
*Medanesia – Medan Forum

კატეგორია:ჩრდილოეთი სუმატრა
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
მერაბ რობაქიძე

**მერაბ რობაქიძე** (დ. 24 აპრილი, 1938, ბათუმი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2003), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი; ამავე უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის არმენოლოგიის კათედრის ასპირანტურა — 1965 წელს.

1966-1970 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, არმენოლოგიის კათედრის ლაბორანტი; 1970-1980 წლებში  — ამავე კათედრის უფროსი ლაბორანტი; 1980-2000 წლებში  — არმენოლოგიის კათედრის მასწავლებელი, უფროსი მასწავლებელი; 2000-2004 წლებში  — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, არმენოლოგიის კათედრის დოცენტი; 2004 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, არმენოლოგიის კათედრის ასოცირებული პროფესორი. მონაწილეობდა ქართულ-სომხური და სომხურ-ქართული ლექსიკონების შექმნაში. სამეცნიერო შრომების ავტორი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1999 წელს „შუშანიკის წამების“ ანთროპოლოგიურ ცნებათა ინტერპრეტაციისათვის“; 
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2003 წელს „ვეფხისტყაოსნის“ ანთროპოლოგიურ ცნებათა ინტერპრეტაცია“.

## ბიბლიოგრაფია
* "შუშანიკის წამების" ანთროპოლოგიურ ცნებათა ინტერპრეტაცია („დედათა ბუნების იწროება“) : ქართ.-სომხ. ენობრივ ურთიერთობათა შუქზე (ავტორი), თბ., ნეკერი, 2009, გვ. 186 — ISBN: 9789941404900
* "ვეფხისტყაოსნის" ანთროპოლოგიურ ცნებათა ინტერპრეტაციისათვის (ავტორი). თბ., ნეკერი, 2009, გვ. 172 — ISBN: 9789941404894
* სომხურ-ქართული ლექსიკონი (რედაქტორი). თბ., ნეკერი, 1996, გვ. 334

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 486;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ევროპული სოლიდარობა

**ევროპული სოლიდარობა** () — პოლიტიკური პარტია უკრაინაში. მისი ფესვები მოდის საპარლამენტო ჯგუფი „სოლიდარობიდან“ რომელიც 2000 წლიდან არსებობდა უმაღლეს რადაში, და მას შემდეგ არსებობა განაგრძო სხვადასხვა ფორმით, როგორც პეტრო პოროშენკოს პოლიტიკურმა გუნდმა. 2014 წლის უკრაინის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ თავისი მაშინდელი სახელწოდებით „პეტრო პოროშენკოს ბლოკი“ მოიპოვა 132 მანდატი 423 ადგილიან რადაში და პირველი ადგილი დაიკავა.

2015 წლის აგვისტოში პარტიაში გაერთიანდა „უკრაინის დემოკრატიული ალიანსი რეფორმებისათვის“ (უდარი). 2019 წლის მაისში „უდარი“ გამოეყო პარტიას. 2017 წლის ოქტომბრის მონაცემებით პარტიას 30 000-მდე წევრი ჰყავს. პარტიის წევრებად არ მიიღებიან ვიქტორ იანუკოვიჩის „რეგიონების პარტიის“ ყოფილი წევრები. 2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 25 მანდატი მოიპოვა, აქედან 23 პროპორციული, ხოლო 2 მაჟორიტარული სისტემით.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ზურაბ მათიაშვილი

**ზურაბ მათიაშვილი** (დ. 7 ნოემბერი, 1954, მარტყოფი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სტუდენტთა საპროექტო ბიუროში არქიტექტორად, შემდგომ იყო უფროსი არქიტექტორი, ჯგუფის უფროსი და ბიუროს უფროსის მოადგილე. პრაქტიკული შემოქმედებითი საქმიანობის პარალელურად, 1985 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ინსტიტუტის არქიტექტურული გეგმარების კათედრაზე, სადაც იყო უფროსი პედაგოგი. 1998 წლიდან იყო ამავე კათედრის დოცენტი. 2014 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. მისი ძირითადი და რეალიზებული ნამუშევრებია: ადმინისტრაციული შენობა და დარბაზი სოფელ მარტყოფში, ექსპერიმენტულ-საჩვენებელი სოფელი ხორნაბუჯი სიღნაღის რაიონში (ვ. დავითაიასა და თ. გოგოლაშვილთან ერთად), ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები ბეთანიაში, წყნეთში, საგურამოში, ბაკურიანში, თბილისში, მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლები თბილისში დიღმის მასივსა და ვერის უბანში (არქიტექტორ ლევან მათიაშვილთან ერთად, 1999), წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია სოფელ წინუბანში (2000), სამების ეკლესიის რეკონსტრუქცია სოფელ მარტყოფში (2001), მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი თბილისში, ფიზკულტურის ქ. №1-ში (2002), სასტუმრო „ვილა პალასი“ დაბა ბაკურიანში (2003-2005), „გრანდ ვეჯინი“ რუსთავში (2012), ინდივიდუალური სახლები ბეთანიაში, სარეაბილიტაციო ცენტრი ბაზალეთის ტბაზე, საქართველოს უნივერსიტეტის სასწავლო ადმინისტრაციული შენობა თბილისში, კოსტავას ქ. №77-ში, სასწავლო-სამეცნიერო კორპუსი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებისათვის, მრავალსართულიანი მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლი  თბილისში, ტყვარჩელის ქ. №2-ში (არქიტექტორ ლევან შავლიაშვილთან ერთად), კუმისის სამონასტრო კომპლექსი. მონაწილეობდა რესპუბლიკურ და საერთაშორისო კონკურსებში: 1984 წელი — „დიდგორის ბრძოლის მემორიალი“ — III პრემია (მოქანდაკე თ. კიკალიშვილთან და თ. დალაქიშვილთან ერთად), 1999 წელი თბილისი, სასტუმრო „ვაკეს“ რეკონსტრუქციის კონცეფცია, II პრემია, 1986 წელი — მოსკოვი, ახალგაზრდა არქიტექტორთა შემოქმედების დათვალიერება-კონკურსი, II პრემია და დათვალიერება-კონკურსის ლაურეატის წოდება.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 360

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
იოსებ ქართველიშვილი

**იოსებ ქართველიშვილი** (დ. 25 დეკემბერი, 1941, თბილისი — გ. 20 მარტი, 1996) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი,  პედაგოგი და კარტოგრაფი..

## ბიოგრაფია
1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი კარტოგრაფიის სპეციალობით.

1965 წელს შრომითი საქმიანობა დაიწყო საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროს საპროექტო ინსტიტუტის საძიებო განყოფილებაში მუშის თანამდებობაზე. 1966-1969 წლებში მუშაობდა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის კარტოგრაფიის რედაქციაში ჯერ რედაქტორად, შემდეგ კი უფროს რედაქტორად. 1969-1971 წლებში — ამავე რედაქციაში სამეცნიერო რედაქტორად. 1971-1988 წლებში — ენციკლოპედიის კარტოგრაფიისა და ილუსტრაციის რედაქციის უფროს სამეცნიერო რედაქტორად. 1971-1972 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქვეყანათმცოდნეობის კათედრაზე, 1973-1989 წლებში — კარტოგრაფია-გეოდეზიის კათედრის უფროსი მასწავლებელია, სადაც კარტოგრაფიის სპეციალობის სტუდენტებთან ლექციებს კითხულობდა. 1989 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იგი შეთავსებით იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის კარტოგრაფიისა და აეროკოსმოსური მეთოდების განყოფილების გამგე. 1969-1973 წლებში დაუსწრებელი ასპირანტურის კურსი გაიარა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში და ამუშავებდა საკვალიფიკაციო თემას. ამ პერიოდში დაეუფლა თემატური რუკების შექმნის მეთოდებს. 1978 წელს მოსკოვში სტაჟირება გაიარა უმაღლესი სასწავლებლების მასწავლებელთა კვალიფიკაციის ამაღლების ფაკულტეტზე სპეციალობით „აეროკოსმოსური მეთოდები გეოგრაფიულ კვლევაში“ და „კოსმოსური კარტოგრაფია“, ხოლო 1986 წელს სსრკ მინისტრთა საბჭოსთნ არსებულ გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის მთავარი სამმართველოს N8 ფაბრიკაში რუკების შედგენის, გაფორმების და რედაქტირების საკითხებზე. მისი სამეცნიერო კვლევითი მუშაობა ძირითადად მოსახლეობის სიმჭიდროვისა და განლაგების პრობლემებს ეხებოდა. ასევე, ეროვნული სტრუქტურის ტერიტორიული დინამიკის რეტროსპექტულ კარტოგრაფირებას. შრომებში და რუკებზე განხილული და ასახულია საქართველოს ტურიზმის, ალპინიზმისა და კურორტების განვითარების პრობლემები. საინტერესო სამუშაო ჩაატარა კოსმოსურ კარტოგრაფირებაში. გამოქვეყნებული აქვს ათზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი და მისი რედაქტორობით გამოცემულია ათეულობით რუკა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ენციკლოპედიაში მოთავსებული რუკების რედაქტირება.

## ჯილდოები
* საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება, გარდაცვალების შემდეგ)

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წლებში, თბ., 2012, გვ. 71
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 259

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მიხეილ ქოჩაკიძე

**მიხეილ ქოჩაკიძე** (დ. 1909, მუხიანი — გ. 1997) — ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით და მოსკოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის ასპირანტურა.

1932-1936 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ორგანიზაცია „მოსკოვმშენში“ ტექნიკოსად, სამუშაოთა მწარმოებლად და მშენებლობის უბნის უფროსად. 1936-1942 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქსახპროექტის“ უფროს არქიტექტორად, მთავარ ინჟინრად, პროექტის მთავარ არქიტექტორად, არქიტექტურული სახელოსნოს ხელმძღვანელად. 1942-1946 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახალხო კომისარიატის სახელმწიფო კონტროლის მთავარ კონტროლიორად, კომუნალური მეურნეობისა და მშენებლობის დარგში. 1946-1948 წლებში იყო კომუნალური მეურნეობის სახალხო კომისარიატის უფროსის მოადგილე. 1949-1950 წლებში იყო ქუთაისის საავტომობილო ქარხნის დირექტორის მოადგილე მშენებლობის დარგში. 1950-1952 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული არქიტექტურისა და მშენებლობის საქმეთა განყოფილების უფროსი. 1952-1953 წლებში იყო ქუთაისის საოლქო კომიტეტის აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილე მშენებლობის დარგში. 1953-1960 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოს უფროსი რეფერენტი, საქართველოს მშენებლობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის „საქსახმშენის“ თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს უფროსი რეფერენტი. 1960 წლიდან მუშაობდა საქართველოს განათლების მინისტრის მოადგილედ მშენებლობის დარგში. დიდი წვლილი აქვს შეტანილი საქართველოს განათლების სისტემის ინფრასტრუქტურის განახლებისა და განვითარების საქმეში. მისი ნამუშევრებია: ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის შენობათა კომპლექსის რეკონსტრუქცია (პიონერთა სასახლედ გადაკეთება), თბილისის №31 ქარხნის საცხოვრებელი დასახლების, საცხოვრებელი სახლების (თბილისში საბჭოსა და უნივერსიტეტის ქუჩებზე), მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლების (საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებსა და რაიონებში) და სხვა პროექტები. მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* 1996 — ღირსების ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი
* საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 573
* წიგნი ღირსებისა: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2000, გვ. 413

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტრენინგი

**ტრენინგი** — ტერმინის ზოგადი მნიშვნელობაა სწავლება, წვრთნა. ამ ტერმინით აღინიშნება ისეთი სახის ინტერაქტიული საგანმანათლებლო ან სასწავლო პროგრამა, ხშირად მოკლევადიანი, რომელიც მიმართულია ადამიანისთვის გარკვეული სპეციფიკური უნარ-ჩვევების შეძენაზე. ტრენინგის მიზანია, ადამიანებს შეასწავლოს ისეთი სპეციფიკური უნარ-ჩვევები, რაც მათ აუმაღლებს კვალიფიკაციას და დაეხმარება, ჩაერთონ ახალ სამუშაო პროცესში.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:პედაგოგიკა
კატეგორია:წვრთნა
ლონდა სამსონიძე

**ლონდა სამსონიძე** (დ. 15 თებერვალი, 1945, თბილისი — გ. 29 მაისი, 2000) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნემ პიანისტი, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი, ხელოვნებათმცოდნეობის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1968 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საფორტეპიანო).

იყო ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი, 1998 წლიდან პროფესორი, 1991-1999 წლებშ პრორექტორი; 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1978 წელს „მუსიკის განცდის განვითარების თავისებურებათა ზოგიერთი ასაკობრივი ფსიქოლოგიური თავისებურებანი“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1995 წელს „მუსიკალური აზროვნების განვითარების საწყისები“.

## ორგანიზაციის წევრი
* საქართველოს პედაგოგიკის მეცნიერებათა აკადემია, წევრი (1998-2000)

## ჯილდოები
* 1996 — ღირსების მედალი

## ბიბლიოგრაფია
* მუსიკის ფსიქოლოგია : ლექციები მუსიკოს-პედაგოგების, სტუდენტებისა და მოსწავლეებისათვის (ავტორი), თბ., ვ. სარაჯიშვილის სახ. სახელმწ. კონსერვატორია, 2012, გვ. 136 — ISBN: 9789941919756

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ., 2015, გვ. 418
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 1/ შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2000, გვ. 395
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 586

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ტრიბუნალი

**ტრიბუნალი** ( — სამსჯავრო) — საგანგებოდ შექმნილი სასამართლო ან სხვაგვარი მართლმსაჯულების ორგანო, რომელიც, როგორც წესი, განიხილავს სამხედრო დანაშაულებს და მათთან დაკავშირებულ საქმეებს. განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ტრიბუნალი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს უაღრესად მძიმე (სისხლის სამართლებრივი ან სხვა სახის) დანაშაულის ჩამდენი სამოქალაქო პირების მიმართაც.

უახლესი ისტორიიდან ყველაზე ცნობილი ტრიბუნალებია:

# ნიურნბერგის პროცესი — მეორე მსოფლიო ომში გერმანელი ომის მთავარი დამნაშავეების გასამართლება საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალის მიერ ქალაქ ნიურნბერგში (გერმანია).
# ჰააგის ტრიბუნალი — საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სტრუქტურა, ქალაქ ჰააგაში (ნიდერლანდები).

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
კატეგორია:დანაშაულები
უდანაშაულობის პრეზუმფცია

**უდანაშაულობის პრეზუმფცია** — სისხლის სამართლის ერთ-ერთი პრინციპი, ადამიანის უფლებების ერთ-ერთი ძირითადი შემადგენელი უფლება, რომლის შესაბამისად, დანაშაულის ჩადენაში ეჭვმიტანილი და / ან ბრალდებული პირი არ მიიჩნევა დამნაშავედ მანამდე, ვიდრე მიუკერძოებელი და დამოუკიდებელი სასამართლო არ დაამტკიცებს მის ბრალეულობას.

ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ საქმის განხილვის პროცესში უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ბრალდებულის დაცვისათვის საჭირო კანონით გათვალისწინებული ყველა აუცილებელი საპროცესო გარანტია, რომლიდანაც ერთ-ერთი არის მაგალითად, ადვოკატის ყოლის უფლება. 

უდანაშაულობის პრეზუმფციის პრინციპი დღეს დაფიქსირებულია მსოფლიოს პრაქტიკულად ყველა ქვეყნის შიდასახელმწიფოებრივ აქტში, მათ შორის საქართველოს კონსტიტუციაშიც და, ასევე, მრავალ საერთაშორისო სამართლებრივ დოკუმენტში.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

კატეგორია:სისხლის სამართალი
კატეგორია:ადამიანის უფლებები
ოლორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ოლორი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ოლორი — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი;
* ოლორი — სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.
ბოროდიანკის დაბომბვა

დაბა ბოროდიანკა ინტენსიურად იბომბებოდა რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

2022 წლის 7 აპრილს, ბუჩას ხოცვა-ჟლეტის შედეგების აღმოჩენიდან ერთი კვირის შემდეგ, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ბოროდიანკის განადგურები შესახებ განაცხადა. 17 აპრილის მონაცემებით, უკრაინის საგანგებო სიტუაციების სახელმწიფო სამსახურის თანახმად, 41 ცხედარი იპოვეს.

## რუსული თავდასხმები 
2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე კიევის ჩრდილოეთით მდებარე „ერთქუჩიან“ დაბაბოროდიანკაში დაახლოებით 13&nbsp;000 ადამიანი ცხოვრობდა.

კიევსა და მის შემოგრენში მიმდინარე ბრძოლების დროს, ბოროდიანკა, რომელიც სტრატეგიულად მნიშვნელოვან გზაზე მდებარეობს, დაბაში შენობების უმეტესობა განადგურდა, მათ შორის თითქმის ყველა ნაგებობა მთავარ ქუჩაზე. რუსულმა ბომბებმა შენობათა ცენტრებს ეცემოდა და მათ ნგრევას იწვევდა, კარკასი კი მთელი რჩებოდა.

ვენედიქტოვამ რუსი სამხედროები მშვიდობიანი მოსახლეობის „მკვლელობებში, წამებასა და ცემაშიც“ დაადანაშაულა.

ზოგიერთი მცხოვრები 38 დღის განმავლობაში იმალებოდა სარდაფებში. 26 მარტიდან კიევიდან უკუგდებული რუსული ნაწილები თანდათანობით გავიდნენ რეგიონიდან, რათა დონბასზე მოეხდინათ კონცენტრაცია. ბოროდიანკის მერის თქმით, დაბაში რუსული კოლონის გადაადგილებისას ჯარისკაცები ყველა ღია ფანჯრისკენ ისროდნენ. მისი შეფასებით, სულ მცირე 200 ადამიანი იყო დაღუპული.

რუსების უკან დახევის დროისთვის ბოროდიანკაში მხოლოდ რამდენიმე ასეული მაცხოვრებელი დარჩა, მოსახლეობის დაახლოებით 90% გაიქცა,

7 აპრილს ვენედიქტოვამ განაცხადა, რომ ორი შენობის ნანგრევებში 26 ცხედარი აღმოაჩინეს.

„*Europe 1*“-ის თანახმად, რუსების წასვლიდან ათი დღის შემდეგ, მეხანძრეები კვლავ მუშაობდნენ ნანგრევებიდან ცხედრების ამოსაყვანად, რათა ღირსეულად დაეკრძალათ ისინი. მათ მუშაობას ართულებდა სხვა შენობების ჩამონგრევის რისკი. ყოველდღიურად უფრო და უფრო მეტ ცხედარს პოულობდნენ. ადგილობრივი მორგები გადატვირთული იყო და დაღუპულები 100 კილომეტრზე ან უფრო შორს უნდა გადაეყვანათ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამხედრო დანაშაულები 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
სალომე ომიაძე

**სალომე ომიაძე** (დ. 30 მარტი, 1969) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი. სამეცნიერო შრომების ავტორი. ერთი რომანის, 7 მოთხრობის, 100-ზე მეტი საბავშვო ლექსის ავტორი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ქართველურ ენათა განყოფილება 1991 წელს და ამავე უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ასპირანტურა 1994 წელს. დოქტორანტურა კი 2006 წელს.

1991-1994 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ახალი ქართული ენის კათედრის ასპირანტი, 1995-1997 წელს კი ამავე უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრის მასწავლებელი. ახალი ქართული ენის კათედრის დოცენტი იყო 1997-2006 წლებში. 2006 წლიდან იყო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის, ასოცირებული პროფესორი. 1993-1995 წლებში იგი აგრეთვე იყო ეგზიუპერის სახელობის ქართულ-ფრანგული კოლეჯის, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. სატელევიზიო სტუდია "აუდიენცია", სტილისტ-რედაქტორი 1995-1996 წლებში და 2004-2009 წლებში საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის. 2004-2007 წლებში იყო მიწვეული ლექტორი, 2007-2009 წლებში კი სრული პროფესორი. 2008-2016 წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის, მიწვეული ლექტორი. 2011-2015 წლებში კი არნ. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის, ზოგადი ენათმეცნიერების განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. ასევე იყო ამავე ინსტიტუტის ზოგადი ენათმეცნიერების განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი 2015-2018 წლებში. ზოგადი ენათმეცნიერების განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელია 2018 წლიდან. კვლევის ძირითადი მიმართულებები: ლინგვოკულტუროლოგია, ქართული ენის სტილისტიკა, პრაგმატიკა, სემიოტიკა, კოგნიტიური ლინგვისტიკა, პედაგოგიკა. 
## ბიბლიოგრაფია
* საგანმანათლებლო რესურსების ნაკრები ჩვენი სამყარო : პირველი სერიის მეხუთე მოდული ”წითელი ჭიამაია”, თბ., 2015, გვ. 36 ISBN 9789941946011
* საპნის ბუშტები : მოთხრობა, თბ., 2015, გვ. 16 
* საგანმანათლებლო რესურსების ნაკრები ჩვენი სამყარო : მეორე სერიის მერვე მოდული "პარკში", თბ., 2015, გვ. 30 ISBN 9789941943904
* ანას : წერილები და მოგონებები ანა კალანდაძეზე, თბ., ენათმეცნიერების ინ-ტი, 2014, გვ. 253 
* დედები და შვილები : ლექსი, თბილისი, სანი, 2002, გვ. 12 ISBN 9992898593

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012,გვ. 484

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
მზია მილაშვილი

**მზია მილაშვილი** (დ. 1959, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი და 1989 წელს მოსკოვის საცხოვრებლის ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტების ცენტრალურ სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტურა. 

1982-1986 წლებში მუშაობდა სოხუმში, „საქსახლკოლმშენპროექტის“ აფხაზეთის და ს. ი. „საქსოფლმშენსახპროექტის“ სოხუმის ფილიალებში ჯერ არქიტექტორის, მერე უფროსი არქიტექტორის თანამდებობაზე. ამ პერიოდში მისი ავტორობით და თანაავტორობით შეიქმნა სოხუმის ეთრზეთების ფაბრიკის, ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ჭლოუს საშუალო სკოლის, აბრსკილის მღვიმის ადმინისტრაციული შენობების გამწვანება, ასევე სხვა პროექტები. 1995 წლიდან ის პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა. თავდაპირველას საქართველოს სახელმწიფო აგრარულ უნივერსიტეტის სატყეო-სამეურნეო ფაკულტეტზე მუშაობს, სადაც ახლად შექმნილი „მწვანე მშენებლობის არქიტექტურის“ სპეციალობისთვის შეადგინა სასწავლო გეგმები, პროგრამები და სალექციო კურსები მთელი რიგი დისციპლინებისთვის. 1996 წლიდან ის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ინსტიტუტში იწყებს მოღვაწეობას. აქ ჯერ მოწვეული პედაგოგის, ხოლო 1999 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ინტერიერისა და დიზაინის კათედრის დოცენტის თანამდებობაზე მუშაობს. 2006 წელს ის არქიტექტურის, ურბანისტიკია და დიზაინის ფაკულტეტზე სრული პროფესორის თანამდებობას იკავებს. 2007 წელს მზია მილაშვილი დაინიშნა არქიტექტურის, ურბანისტიკია და დიზაინის ფაკულტეტის არქიტექტურის საფუძვლებისა და თეორიის დეპარტამენტის უფროსად. პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობასთან ერთად ის აქტიურად განაგრძობს პრქტიკულ და შემოქმედებით მუშაობას არქიტექტურს დარგში, არის ავტორი მთელი რიგი არქიტექტორული პროექტებისა, მათ შორისაა: კ. ჩაჩავას სახელობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის შენობის რეკონსტრუქციის პროექტი, ვაშლოვანის ეროვნული პარკის ადმინისტრაციული შენობის პროექტი და სხვა. 

## ბიბლიოგრაფია
* თბილისის არქიტექტურის და ქალაქთმშენებლობის თანამედროვე პრობლემები: სამეცნ. კონფერენციის თეზისები, თბ., სტუ, 2010, გვ. 50 ISBN 9789941148385
* მეთოდური მითითებები არქიტექტურის, ურბანისტიკისა და დიზაინის ფაკულტეტის ბაკალავრებისათვის, თბ., სტუ, 2009, გვ. 24 ISBN 9789941145445
* საცხოვრებელი სახლი-სასტუმრო საქართველოს საკურორტო განაშენიანებისათვის: მეთოდ. მითითება, თბ., სტუ, 2008, გვ. 15 ISBN 9789941142321

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ., 2008, გვ. 105-106

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თამარ სხილაძე

**თამარ სხილაძე** (დ. 6 მაისი, 1965, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1989 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტურა.

1989-2010 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“. X არქიტექტურულ სახელოსნოში ინჟინერ-კონსტრუქტორად, ჯგუფის ხელმძღვანელად. 2011 წლიდან მუშაობს შპს „თბილქალაქპროექტში“ ჯგუფის ხელმძღვანელად, პროექტის კოორდინატორად. 2008 წლიდან შპს „ტრიადას“ დირექტორია. მისი უშუალო მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით დამუშავებულ იქნა მრავალი სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო და საზოგადოებრივი დანიშნულების მნიშვნელოვანი ობიექტის მშენებლობის პროექტი. მათ შორის: ოთარ ღუდუშაურის სახელობის მრავალპროფილური საავადმყოფოს, საქართველოს საცნობარო ლაბორატორიის, სამონასტრო კომპლექსის ქალაქ ახალციხეში, სულხან-საბას სახელობის სასწავლო უნივერსიტეტის, დიაბეტიან ბავშვთა სარეაბილიტაციო ცენტრის, რკინიგზის სადგურ „თბილისი საკვანძოს“ საკონტეინერო ტერმინალის, ქალაქი ახალციხის სარკინიგზო სადგურის ინფრასტრუქტურის ობიექტების, მცირე სასტუმროების ქალაქ თბილისსა და დ. ბაკურიანში, ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების ქალაქ თბილისში, საგურამოში, სოფელ კოტორაანთკარში, სასათბურე კომპლექსის ქალაქ ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გვარაში და სხვა. მრავალწლიანი პროფესიული შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 238

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნინო მამამთავრიშვილი

**ნინო მამამთავრიშვილი** (დ. 30 ოქტომბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2004).

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი ხოლო 1977 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასპირანტურა.

1973 წლიდან მუშაობს მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში; 1977–1985 წლებში — უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985 წლიდან — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი გულის უკმარისობის განყოფილებაში. ავტორია 39 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება იმუნოლოგიის საკითხებს, გულის კუნთის დაავადებებს, გულის უკმარისობის აქტუალურ პრობლემებს. პრაქტიკულ მუშაობას ეწევა სამედიცინო ფაკულტეტის თერაპიის კათედრაზე. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1979 წელს „იმუნოლოგიური მაჩვენებლების მნიშვნელობა რევმატიული პროცესების აქტივობის შეფასებაში“; სადოქტორო დისერტაციის თემა —  დაიცვა 2004 წელს „რედოქს-სტატუსის როლი ენდოთელური დისფუნქციის განვითარებაში გულის უკმარისობის დროს“.

## ორგანიზაციის წევრი
* ევროპის კარდიოლოგთა ასოციაცია, წევრი

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 182
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 348

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
იროდიონ ბეგიაშვილი

**იროდიონ ბეგიაშვილი** (დ. 31 იანვარი, 1909, ანაგა — გ. 8 იანვარი, 1991, პარიზი) — ქართველი არქიტექტორი.

## ბიოგრაფია
იროდიონმა სწავლა სიღნაღში დაიწყო და თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში გააგრძელა, არქიტექტურის ფაკულტეტზე. პოლიტიკურმა მოვლენებმა ხელი შეუშალა მისი გეგმების ასრულებას. 1924 წლის აჯანყებაში ბიძებთან ერთად ჯერ კიდევ სულ ყმაწვილკაცი იროდიონიც იღებდა მონაწილეობას. შემდეგ ბიძებს დამალვაში ეხმარებოდა. ამას დაერთო დედის გარდაცვალება, მამის განკულაკება, ოჯახისთვის ქონების ჩამორთმევა და შავ სიაში შეყვანა. მომავლის რწმენა დაკარგულმა იროდიონმა გადაწყვიტა დროებით საზღვარგარეთ წასულიყო. 1928 წლის ივნისის ბოლოს იროდიონ ბეგიაშვილმა მეგობრებთან ერთად გადალახა თურქეთის საზღვარი. სულ ექვსნი იყვნენ. თურქეთში ორ წელიწადს გაჩერდნენ და მძიმე შრომით ირჩენდნენ თავს. იროდიონს გვერდიდან არ შორდებოდა მასზე ორი წლით უმცროსი ბიძაშვილი დიმიტრი. საფრანგეთის ვიზაზე მათ უარი უთხრეს. ბოლოს და ბოლოს, 1931 წელს მიიღეს ურუგვაის ვიზა. ისინი გამგზავრებას დათანხმდნენ, მაგრამ როგორც კი მათი გემი მარსელს მიადგა, ნაპირზე გადმოვიდნენ და საფრანგეთში დარჩნენ უვიზოდ.

იროდიონი პარიზში დასახლდა და ურთიერთობა დაამყარა ქართულ ემიგრაციასთან. იგი თანამშრომლობდა სხვადასხვა ემიგრანტულ ჟურნალ-გაზეთებში. მაგალითად, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის საზღვარგარეთელი ახალგაზრდობის პარიზის კომიტეტის ჟურნალ „ახალ ივერიაში“ დაბეჭდილია მისი წერილი: „ნაციონალიზმისკენ“ და ნეკროლოგი „გრ. ნადარეიშვილი“. მეორე მსოფლიო ომის დროს იროდიონ ბეგიაშვილი გერმანელების მხარეს იბრძოდა, „თამარ პირველის“ რიგებში. 17 ქართველი ახალგაზრდისგან შედგენილი ეს ჯგუფი საიდუმლოდ და შერჩევით შეადგინა გერმანულმა კონტრდაზვერვამ, მიხეილ კედიას თანამშრომლობით. ჯგუფს ამზადებდნენ საქართველოში სამოქმედოდ, როგორც სადესანტო-სადივერსიო ნაწილს. 1980 წელს იროდიონმა დაწვრილებით აღწერა მისი ცხოვრების ეს ორწლიანი მონაკვეთი. მოგონებები „თამარ პირველის“ წევრთა ბედზე გამოქვეყნებულია 1990 წლის ჟურნალ „ივერიაში“.

მისი ოჯახური მდგომარეობიდან გამომდინარე, იროდიონ ბეგიაშვილი მარქსისტულ-ლენინური იდეოლოგიის შეურიგებელი მტერი იყო. იგი იზიარებდა ეროვნულ-დემოკრატთა იდეებს და ალბათ, ამოტომაც იყო, რომ მიხეილ ლაშქარაშვილმა სიკვდილის წინ მას მიანდო თავისი ბრძოლებისა თუ ემიგრანტული განცდების მოგონებათა წიგნი. იროდიონმა ნაშრომი საფუძვლიანად დაამუშავა, მაგრამ გამოქვეყნებას არ ჩქარობდა, რადგან ერიდებოდა უთანხმოებას, ისედაც დაპირისპირებულ ქართული ემიგრაციის რიგებში. იგი მუდამ ცდილობდა ემიგრაცია ერთსულოვანი ყოფილიყო. ბოლოს ავადმყოფობამ მიიყვანა ნაშრომის გამოქვეყნების გადაწყვეტილებამდე. 1990 წელს, მან ეს საქმე მიანდო ჟურნალ „რესპუბლიკას“. იროდიონ ბეგიაშვილი გარდაიცვალა 1991 წლის 8 იანვარს, პარიზში. დაკრძალულია ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე. 

## ლიტერატურა
* ბეგიაშვილი, იროდიონ. როგორ დაიბადა "თამარ პირველის" ჯგუფი და როგორ დასრულდა მისი არსებობა // მხედარი.  1991.  გვ.72-84; ივერია.  პარ., 1990 გვ. 2-17
* ბეგიაშვილი ედითი. იროდიონ ბეგიაშვილი // გუშაგი.  პარ., 1991 გვ. 88–89.
* შარაძე გ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკური ისტორია. წ. 2.  თბ., 2001 560–564.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტი

** ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტი (ბნსუ)** — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება საქართველოში (პროფესიული განათლება, ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა); აკრედიტებული და ავტორიზებული დარგობრივი საგანმანათლებლო ცენტრი.

## აღიარებები 
* საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო.
* საერთაშორისო საზღვაო უსაფრთხოების სააგენტო (EMSA)
* პანამის საზღვაო ტრანსპორტი სააგენტო
* ჰონდურასის საზღვაო ტრანსპორტი სააგენტო
* ISO ხარისხის საერთაშორისო სტანდარტთან შესაბამისობის სერტიფიკატი ISO 9001:2015

## ძირითადი საგანმანათლებლო ერთეულები 
* საზღვაო-საინჟირო ფაკულტეტი
* ბიზნესისა და ლოგისტიკის ფაკულტეტი
* პროფესიული განათლების დეპარტამენტი
* საერთაშორისო საზღვაო მომზადების ცენტრი

## საგანმანათლებლო პროგრამები 
* გემის მექანიკა
* საზღვაო ნავიგაცია
* საერთაშორისო გადაზიდვების ორგანიზაცია და მართვა
* სატრანსპორტო ლოგისტიკა
* საგემბანე განყოფილების ექსპლუატაცია — გემბანის რიგითი მეზღვაური;
* გემის სამანქანე განყოფილების ექსპლუატაცია — გემის სამანქანე განყოფილების რიგითი მეზღვაური
* საბაზო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა — ელექტროობა.

## ბნსუ-ს საერთაშორისო საზღვაო მომზადების ცენტრი 
„საერთაშორისო საზღვაო მომზადების ცენტრი“ ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის სტრუქტურული ერთეულია. ცენტრი ახორციელებს ბნსუს საზღვაო უმაღლესი და პროფესიული საფეხურების სტუდენტებისა და საზღვაო სპეციალისტების (მეზღვაურების) მომზადებას, გადამზადებასა და სერტიფიცირებას „მეზღვაურთა მომზადების, დიპლომირებისა და ვახტის გაწევის შესახებ“ 1978 წლის საერთაშორისო კონვენციის STCW 1978 დამატებებით, „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის და სხვა საერთაშორისო და ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად.

## ბნსუ-ს სასწავლო-საწვრთვნელი გემი „ელიტა“ 
ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის ერთ-ერთ ძირითად საწვრთნელ ბაზას წარმოადგენს სასწავლო-საწვრთნელი გემი „ელიტა“.

გემის ტექნიკური მახასიათებლები:
* ტვირთზიდვა — 100 ტ.
* წყალწყვა — 200 ტ.
* სიგრძე — 24 მ.
* სიგანე — 7 მ.
* 30 კვ.მ. სასწავლო ფართი
* ცურავს საქართველოს დროშის ქვეშ

„ელიტა“ განკუთვნილია საწვრთნელი კურსების, სტუდენტთა პრაქტიკული მეცადინეობისა და საწავლო პრაქტიკისათვის და აღჭურვილია თანამედროვე სანავიგაციო ხელსაწყოებითა და მექანიზმებით. პრაქტიკულ კურსებს გემზე ხელმძღვანელობენ გემის კაპიტანი და უფროსი მექანიკოსი.

სასწავლო-საწვრთნელ გემ „ელიტაზე“ ბნსუ-ს საერთაშორისო საზღვაო მომზადების ცენტრი ახორცილებს „გემზე სიცოცხლისუნარიანობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის“ წვრთნებს.

## ბნსუ-ს სამეცნიერო გამოცემა 
საერთაშორისო რეფერირებადი და რეცენზირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი ,,ინოვაციური ეკონომიკა და მართვა’’, წარმოადგენს ა(ა)იპ ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ინსტიტუტის და ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის ერთობლივ გამოცემას, რომელშიც ქვეყნდება ქართველი და უცხოელი ავტორების სამეცნიერო სტატიები ინოვაციური ეკონომიკისა და მართვის აქტუალურ საკითხებზე.

ჟურნალი „ინოვაციური ეკონომიკა და მართვის“ პირველი ნომერი გამოიცა 2016 წლის მაისში. ჟურნალს მინიჭებული აქვს საერთაშორისო გრიფი ISSN 2449-2418 (ბეჭდური) და ISSN 2449-2604 (ონლაინი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* მინისტრმა ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტი დაათვალიერა.
* ბათუმის ნავიგაციის სასწავლო უნივერსიტეტის ვებ-გვერდი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბათუმის უნივერსიტეტები
დანიელა ჯუროვიჩი

**დანიელა ჯუროვიჩი** (დ. 27 მარტი, 1973, კოტორი) — მონტენეგროელი პოლიტიკოსი, მონტენეგროს პარლამენტის თავმჯდომარე 2022 წლის 28 აპრილიდან.

დაამთავრა ბელგრადის უნივერსიტეტის მენეჯმენტის ფაკულტეტი. მან მაგისტრის ხარისხი მიიღო ეკოლოგიისა და გარემოს დაცვის მიმართულებით მონტენეგროს უნივერსიტეტში, პოდგორიცაში. მუშაობდა ბელგრადში Generalmarket-ში გაყიდვების მენეჯერად, შემდეგ ჰერცეგ-ნოვიში Čistoća-ს ფირმის სხვადასხვა მენეჯერულ პოზიციებზე.

პოლიტიკურ საქმიანობაში ჩაერთო მონტენეგროს სოციალისტური სახალხო პარტიის რიგებიდან. დაკავშირებული იყო ჰერცეგ-ნოვის ადგილობრივ თვითმმართველობასთან, ხოლო 2017 წელს გახდა ქალაქის მერის მოადგილე. 2022 წლის აპრილში აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:მონტენეგროს პარლამენტის თავმჯდომარეები
კატეგორია:მონტენეგროელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯეიმზ აპათურაი

**ჯეიმზ აპათურაი** (, ; დ. 7 აგვისტო, 1968, ტორონტო) — კანადელი ჟურნალისტი და ნატოს ყოფილი პრეს-სპიკერი. ნატოს გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენელი ამიერკავკასიისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში.

დაიბადა 1968 წლის 7 აგვისტოს კანადის ქალაქ ტორონტოში. 1991 წელს დაამთავრა ტორონტოს უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებისა და ისტორიის ფაკულტეტი, სადაც მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი. 1993 წელს საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრის ხარისხი მიიღო ამსტერდამის უნივერსიტეტში.

1993 წლიდან მუშაობდა კანადის ტელერადიომაუწყებლობის კორპორაციაქში, რედაქტორის თანაშემწედ. 1994 წლიდან კანადის ეროვნული თავდაცვის სამინისტროში გადადის სამუშაოდ.

## სქოლიო
კატეგორია:კანადელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კარლო თაბუკაშვილი

**კარლო თაბუკაშვილი** (დ. 5 აპრილი, 1925, თბილისი — გ. 24 სექტემბერი, 2004) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1992).

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო-სატრანსპორტო ფაკტულტეტი.

1948–1951 წლებში მუშაობდა ქ. ვლადიმირში წყალმომარაგების სექტორის ინჟინრად. შემდეგ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წყალთა მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში. 1972 წლიდან საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში თეორიული მექანიკის კათედრაზე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. მისი კვლევები ეხება ჰიდროტექნიკაში ჰიდრავლიკური პრობლემების გადაწყვეტას და მის დანერგვას პრაქტიკაში. კარლო თაბუკაშვილის მიერ გამოკვლეული ჰიდრავლიკური გაანგარიშების მეთოდები შესულია სსრკ-ის წყალთა მეურნეობის საპროექტო უნივერსიტეტების რეკომენდებულ ნორმატივებში. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. 

## ორგანიზაციის წევრი
* საქართველოს საინჟინრო აკადემია, ნამდვილი წევრი (1992-)

## ჯილდოები
* 2000 — ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* 
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003, გვ. 112

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კარლო
მარიკა ჯიქია

**მარიკა ჯიქია** (დ. 1948) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი, სპეციალობა — თურქული ენა და ლიტერატურა, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. ასევე 1971 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტი, სპეციალობა — მუსიკათმცოდნე, 1972 წელს ასპირანტურის კურსი სტრუქტურული და გამოყენებითი ლინგვისტიკის კათედრაზე.

1973-1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ზოგადი ენათმეცნიერების კათედრასთან არსებული ექსპერიმენტული ფონეტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1997-2004 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის თურქოლოგიის კათედრის პროფესორი. 2004-2006 წლებში თურქოლოგიის კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის თურქოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და პროფესორი. 1976-1995 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკად. გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების უმცროსი, უფროსი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2006 წლებში ამავე ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების გამგეა. 2006-2011 წლებში იყო ტიპოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2011-2017 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „თესაურუსის“ კომიტეტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2011 წლებში იყო აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 1996-2006 წლებში აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტთან არსებული სადისერტაციო საბჭოს წევრი. 2004 წელს იყო საერთაშორისო ფორუმის, გლობალიზაცია და ცივილიზაციათა დიალოგის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 2006-2011 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 2006 წლიდან კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. არის სამეცნიერო კონფერენციების მონაწილე, სამეცნიერო შრომების ავტორი. იყო გრაფინია მ. დოენჰოფის (გერმანია) სტიპენდიატი (1999), 2009 — შოთა რუსთაველის სახელობის სტიპენდიატი (2009). თურქული სამყაროს კვლევაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის მიღებული აქვს თურქი მწერლებისა და ხელოვანთა ასოციაციის ჯილდო (1999). 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიკონში“, დაიცვა 1995 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* დიალექტოლოგიური ძიებანი = Ağiz araştirmalari = Dialectological studies: თურქულ-ქართულ დიალექტთა ურთიერთმიმართების საკითხები, თბ., ქართული აკადემიური წიგნი, 2016, გვ. 192 ISBN 9789941946578
* თურქული ნასესხობები ქართულ სალიტერატურო ენაში = Turkish borrowings in the georgian literary language = Gurcu edebi dilindeki turkce odunclemeler: მონოგრაფია, თბ., „მწიგნობარის“ გამ-ბა, 2013, გვ. 110 ISBN 9789941424823
* თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიაში: მონოგრაფია, თბ., სიტყვა, 2008, გვ. 208 ISBN 9789941012907

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 513

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯიქიას CV

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
EarthRights International

**EarthRights International** (**ERI**) ― ამერიკული არაკომერციული ადამიანის უფლებებისა და გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია. დაარსდა 1995 წელს, ქეითი რედფორდის, კა საუ ვასა და ტაილერ ჯიანინის მიერ.

2022 წლის აპრილისთვის ორგანიზაციის გენერალური მდივანი მარკო საიმონსია.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
მიხეილ რევია

**მიხეილ რევია** (დ. 18 ივლისი, 1919, ხუნწი, მარტვილის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი. სამთო ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1938 წელს სწავლა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტზე. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე, გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში. მონაწილეობდა ყირიმისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტების საბრძოლო ოპერაციებში. მსახურობდა მოსკოვის სამხედრო ოლქში. სწავლა განაგრძო ინსტიტუტში 1946 წლიდან, რომელიც 1948 წელს დაამთავრა.

იგი სამუშაოდ გაანაწილეს ძერჟინსკში. 1948-1958 წლებში მუშაობდა ტრესტ "ძერჟინსკუგოლის" შახტებში სხვადასხვა თანამდებობებზე - უბნის უფროსად, მთავარ ინჟინრად და შახტის დირექტორად. ნახშირის მრეწველობის მინისტრის ბრძანებით გადაყვანილ იქნა "ახალციხნახშირის" N3 შახტის უფროსად 1958 წელს, 1959 წელს კი ტრესტ "საქშახტმშენის", "ახალციხეშახტმშენის" სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1959-1963 წლებში ტრესტ "ტყვარჩელნახშირის" N2 შახტის უფროს იყო. ჩორდის ბარიტის მაღაროს უფროსად კი 1963-1971 წლებში. ასევე საქართველოს ტექზედამხედველობის სისტემაში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე 1969-1995 წლებში. "საქტექზედამხედველობაში" მუშაობისას დიდი წვლილი შეიტანა რესპუბლიკის სამთომომპოვებელ საწარმოებში უსაფრთხოების ტექნიკის მდგომარეობის გაუმჯობესების, საწარმოო ტრავმატიზმისა და ავარიის შემცირების საქმეში. აქტიურად მონაწილეობდა სამთო-ტექნიკური საზოგადოების საქმიანობაში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტთა საკვალიფიკაციო გამოცდებში. დაჯილდოებულია მრავალი საბრძოლო და შრომითი ორდენით და მედლით.

## ჯილდოები
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 121

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:მარტვილში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული  18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1919
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ინგა მამუჩიშვილი

**ინგა მამუჩიშვილი** (დ. 17 ივნისი, 1962, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).

## ბიგრაფია
1988 წელს დაამთავრა მოსკოვის II სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1991 წელს — კრწანისის რაიონის მთავარი პედიატრი. 1991 წელს (3 თვე) — არაბეთის გაერთიანებული ემირატები — წითელი ჯვრის კლინიკა — ექიმი-პედიატრი. 1992-1995 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის პედიატრიის კათედრის ასპირანტი და ძმები ზუბალაშვილების სახელობის პედიატრიული კლინიკის ექიმი-პედიატრი. 1996-2004 წლებში – ამავე კათედრის ასისტენტი. 2004-2006 წლებში — დოცენტი. 2004-2011 წლებში — ძმები ზუბალაშვილების სახელობის პედიატრიული კლინიკის დირექტორი. 2004-2011 წლებში – თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს წევრი, დიდი საბჭოს წევრი, სადისერტაციო საბჭოს წევრი. 2011-2019 წლებში — „სეუ“-ს პროფესორი და კლინიკა სეუ-ს ექიმი-პედიატრი. 2011-2015 წლებში — მაღალი ტექნოლოგიების საუნივერსიტეტო კლინიკის კონსულტანტი. 2015-2017 წლებში — კლინიკა „Medical House“, ექიმი პედიატრი. 2017 წლიდან —  “მზიურიმედი”, ექიმი- პედიატრი. 2019 წლიდან — კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალს“-ის პედიატრიული ამბულატორიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. მონაწილეობს საერთაშორისო ფორუმებში, კონფერენციებისა და კონგრესების მუშაობაში. 72 სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი და 2 სახელმძღვანელოს თანაავტორი. 2016 წელს მიენიჭა „წლის საუკეთესო პედიატრის“ წოდება.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ასთმური კომპონენტით მიმდინარე ბრონქო–პულმონური პათოლოგიების კლინიკური ვარიანტების განმსაზღვრელი ფაქტორები და იმუნომოდულაციის ეფექტურობა ბავშვთა ასაკში“, დაიცვა 1995 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ნეიროჰუმორული და ენერგოუზრუნველყოფის სისტემების ურთიერთკავშირის სტრესინდუცირებული დარღვევები მოზარდებში“, დაიცვა 2006 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* პედიატრია: სახელმძღვ. სამედ. უნ-ტისა და ინ-ტების სპეც. სტუდ. თბილისი, მედეა, 2001, გვ. 336
* სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობანი ბავშვთა ასაკში, თბილისი, 2000, გვ. 15
* გადაუდებელი მდგომარეობანი ბავშვთა ასაკში: დამხმ. სახელმძღვ. სტუდენტ მედიკოსებისა და ახალგაზრდა ექიმებისათვის, თბილისი, საქართველო, 1997, გვ. 256

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 183
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 349

## რესურსები ინტერნეტში
* მამუჩიშვილი

კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თამაზ ნათიძე

**თამაზ ნათიძე** (დ. 31 მარტი, 1932, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი. 

1958 წელს მუშაობა დაიწყო საპროექტო ინსტიტუტ "საქქალაქმშენსახპროექტში". სამუშაოდ გადავიდა მოსკოვის ცენტრალურ სამეცნიერო კვლევით, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში უფროსი არქიტექტორის თანამდებობაზე 1961 წლიდან. 1964 წლიდან კი  მუშაობდა თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში არქიტექტორთა ჯგუფის უფროსად, ხოლო შემდეგ განყოფილების გამგედ. დაინიშნა საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული საქართველოს ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის მთავარ სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველოში, სამმართველოს უფროსად 1978 წელს და 1988 წლიდან დაინიშნა მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, სადაც მუშაობდა 2005 წლამდე. შეთავსებით ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1959 წლიდან, ჯერ თოიძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, 1968 წლიდან კი თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. მუშაობდა უფროსი მასწავლებლის, ხოლო 2001 წლიდან პროფესორის თანამდებობაზე. მის მიერ დამუშავებულია ლექციების ციკლი დისციპლინებში: „არქიტექტურული კომპოზიციის საფუძვლები“, „საქართველოს არქიტექტურის ისტორია“, „არქიტექტურული მეცნიერება და კრიტიკა“, „ახალი ტიპის სკოლებისა და სკოლის გარეშე დაწესებულებების კომპლექსი“. ამ ტიპის სასწავლო დაწესებულებების კომპლექსი პირველად დაპროექტდა საბჭოთა კავშირის მასშტაბით. 1988 წელს არჩეულ იქნა „ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭოს“ წევრ-კორესპონდენტად. 1988 წლიდან კი არჩეულია იყალთოს საპატიო მოქალაქედ. არჩეულ იქნა საქართველოს იკომოსის კომიტეტის წევრად 1998 წელს. 2006 წელს კი საქართველოს ჰუმანიტარულ და სახელოვნებო მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად - აკადემიკოსად.

## ჯილდოები
* 2007 - საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი
* 1997 - ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 449

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:თბილისის სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
ზურაბ ლეკვეიშვილი

**ზურაბ ლეკვეიშვილი** (დ. 11 მარტი, 1934, იანეთი, სამტრედიის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1958-1969 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ "საქქალაქმშენსახპროექტში" ინჟინრად, უფროს ინჟინრად, ჯგუფის ხელმძძღვანელად, პროექტისა და განყოფილების მთავარ ინჟინრად და განყოფილების უფროსად. 1969 წელს გადაიყვანეს საპროექტო ინსტიტუტ "საქსახწყალპროექტში" მთავარ ინჟინრად. იყო საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ "საქკომუნრეწმმშენის" მთავარი ინჟინერი 1972 წლიდან, 1978 წლიდან კი ამავე ტრესტის მმართველი. 1987 წელს დაინიშნა საქართველოს კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს საპროექტო ორგანიზაციის "საქბინრემპროექტის" მთავარ სპეციალისტად. 1988 წელს იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის სამმართველოს მთავარ ინჟინერი 1991 წელს კი საქართველოს კომუნალური მეურნეობის გაერთიანების თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ. ხელმძღვანელობდა ქალაქებისა და რაიონული ცენტრების წყალსადენ-კანალიზაციის მაგისტრალური ქსელსბისა და ნაგებობების ტექნიკური დოკუმენტაციის დამუშავებას, შავნაბადაში ახალგაზრდული ქალაქის, უმაღლესი სასამართლოს, მწერალთა კავშირის ადმინისტრაციული შენობების სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, რესპუბლიკური სასტუმროების მშენებლობას. დაჯილდოებულია საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

## ჯილდოები
* საპატიო ნიშნის ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 339-340

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:იანეთში დაბადებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები