ანდრეს პასტრანა არანგო

**ანდრეს პასტრანა არანგო** ( დ. 17 აგვისტო, 1954) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო კოლომბიის 31-ე პრეზიდენტი 1998 წლიდან 2002 წლამდე; მან გააგრძელა მამამისის, მისაელ პასტრანა ბორეროს გზა, რომელიც პრეზიდენტად 1970 წლიდან 1974 წლამდე გახლდათ.

## ადრეული წლები
პასტრანა დაიბადა 1954 წლის 17 აგვისტოს ბოგოტაში, მისაელ პასტრანა ბორეროს, რომელიც მოგვიანებით კოლუმბიის 23-ე პრეზიდენტი გახდა, და მარია კრისტინა არანგო ვეგას, კოლომბიის ყოფილი პირველი ლედის ოჯახში.

მამის პრეზიდენტობის დროს იგი სან-კარლოსის კოლეჯის (Colegio San Carlos) მოსწავლე იყო, სადაც სტუდენტური საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა და რომელიც 1973 წელს დაამთავრა. მოგვიანებით, 1977 წელს, მან სამართლის ხარისხი მოიპოვა როსარიოს ღვთისმშობლის უნივერსიტეტში, ხოლო 1978 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტს ეწვია, როგორც უეზერჰედის საერთაშორისო ურთიერთობების ცენტრის მკვლევარი.

1982 წელს მან ოფიციალურად დაიწყო პოლიტიკური კარიერა ბოგოტას ადგილობრივ საბჭოში ადგილის მოპოვებით. იგი ასევე სპეციალიზდებოდა პრესაში კოკაინის წარმოებისა და ტრაფიკინგის შესახებ სტატიების მომზადებაში, რისთვისაც მრავალი ჟურნალისტური ჯილდო მიიღო. 1991 წელს ის სენატორად აირჩიეს.

## გატაცება მედელინ კარტელის მიერ და ბოგოტას მერად არჩევა
იგი 1988 წლის 18 იანვარს ანტიოქიის დეპარტამენტში  გაიტაცა მედელინის კარტელმა, რომელიც კოლომბიის მთავრობაზე ზეწოლას ახდენდა, რათა თავიდან აეცილებინა პაბლო ესკობარისა და სხვა ნარკობარონების ექსტრადიცია ამერიკის შეერთებულ შტატებში. იგი ეროვნულმა პოლიციამ ერთი კვირის შემდეგ იპოვა, ხოლო მარტში ის ბოგოტას მერად აირჩიეს; ამ თანამდებობაზე იგი 1990 წლამდე მსახურობდა.

## კოლომბიის პრეზიდენტობის პირველი კანდიდატურა
1994 წელს მან კენჭი იყარა პრეზიდენტობაზე „ლიბერალი“ კანდიდატის, ერნესტო სამპერის წინააღმდეგ და მეორე ტურში მხოლოდ 2%-ით წააგო. პასტრანამ სამპერი დაუყოვნებლივ დაადანაშაულა კამპანიის დასაფინანსებლად ნარკოფულის გამოყენებაში და ხელისუფლებას წარუდგინა აუდიოჩანაწერები, რომლებმაც შემდგომში მედიის დიდი ყურადღება მიიპყრო და საბოლოოდ მიგვიყვანა სკანდალამდე, რომელიც ცნობილია როგორც „პროცესი 8.000“.

სანამ ბრალდებაზე საპარლამენტო გამოძიება მიმდინარეობდა, პასტრანა კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. 1998 წელს პასტრანამ გამოაცხადა თავისი განზრახვა, კენჭი ეყარა პრეზიდენტობაზე. ამჯერად, მან იმ წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა.

ყოფილმა გასამხედროებულმა პირმა, „AUC“-ის მეთაურმა სალვატორე მანკუსომ 2023 წელს აღიარა, რომ მისმა ორგანიზაციამ მხარი დაუჭირა ანდრეს პასტრანას საპრეზიდენტო კამპანიას 2002 წელს.

## კოლომბიის პრეზიდენტი (1998–2002)
200px|მინი|მარცხნივ|ბილ კლინტონი, ანდრეს პასტრანა (ცენტრში) და ჩელსი კლინტონი კარტახენაში, კოლუმბია, 2000 წლის 30 აგვისტო
მისი პრეზიდენტობა დასამახსოვრებელია ორ მემარცხენე პარტიზანულ დაჯგუფებასთან, „FARC“-სა და „ELN“-თან მოლაპარაკებებით, რაც დაგვირგვინდა პარტიზანებისთვის შვეიცარიის ზომის დემილიტარიზებული უსაფრთხო თავშესაფრის გადაცემით, და ამ მოლაპარაკებების შეწყვეტით. იგი ასევე დასამახსოვრებელია გამოკითხვებში მისი არაპოპულარობის ზრდით მისი ვადის წინსვლასთან ერთად. ზოგიერთი კრიტიკოსი მას ადანაშაულებდა „FARC“-ისა და „ELN“-ის წამყვანი წევრებისგან დაუკონკრეტებელი ქრთამის შესაძლო მიღებაში, თუმცა მისი პრეზიდენტობის დროს ამის დამადასტურებელი კონკრეტული მტკიცებულება არ წარდგენილა. იგი ასევე მკაცრად გააკრიტიკეს ყველა იმ ერთი შეხედვით გასართობი მოგზაურობისთვის, რომელიც მან მსოფლიოს გარშემო თავისი ვადის განმავლობაში განახორციელა.

1999 წელს მან და აშშ-ის პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა წამოიწყეს „გეგმა კოლომბია“ კომუნისტი პარტიზანების წინააღმდეგ საბრძოლველად, რისთვისაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა სამი წლის განმავლობაში კოლომბიის არმიას 1,6 მილიარდი დოლარი გადაუხადა. შესწორებამ სწრაფად გაუსვა ხაზი გეგმის მეორე ფუნქციას: უცხოური ინვესტიციების წახალისებას იმით, რომ „მოითხოვდნენ კოლომბიის მთავრობისგან იმ გადაუდებელი რეფორმების დასრულებას, რომლებიც გამიზნული იყო მისი ეკონომიკის სრულად გასახსნელად უცხოური ინვესტიციებისა და ვაჭრობისთვის“.

2002 წელს მან მხარი დაუჭირა უგო ჩავესის გადაყენებას და პედრო კარმონას დროებით მთავრობას.

სამხედრო ანტიპარტიზანულმა ოპერაციებმა ოთხ წელიწადში ერთ მილიონზე მეტი ადამიანის იძულებითი გადაადგილება გამოიწვია. ამ პერიოდში კოკაინის წარმოება 47%-ით გაიზარდა.

## კოლუმბიის ელჩი ამერიკის შეერთებულ შტატებში
200px|მინი|მარცხნივ|აშშ-ის თავდაცვის მდივანი დონალდ რამსფელდი ხვდება ანდრეს პასტრანას.
2005 წელს პრეზიდენტმა ალვარო ურიბე ველესმა, რომელიც პასტრანას FARC-თან სამშვიდობო პროცესის კრიტიკოსი იყო და თავად მიიღო კრიტიკა პასტრანასგან კოლომბიურ გასამხედროებულ ჯგუფებთან მოლაპარაკებების გამო, მოულოდნელად შესთავაზა ყოფილ პრეზიდენტს ელჩის თანამდებობა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვაშინგტონში. ოჯახთან და პოლიტიკურ მხარდამჭერებთან კონსულტაციის შემდეგ, პასტრანა დასთანხმდა.

ზოგიერთი პოლიტიკური ანალიტიკოსი თეორიულად ვარაუდობდა, რომ ურიბეს აზრით, პასტრანა სასარგებლო დიპლომატი იქნებოდა ვაშინგტონში, რადგან ის დაეხმარებოდა „გეგმა კოლომბიის“ ხელახალ მოლაპარაკებებში და, ზოგადად, კოლომბიისთვის აშშ-ის დახმარების შენარჩუნებაში, რამაც ხელი შეუწყო ურიბეს ადმინისტრაციის წარმატებებს.

### გადადგომა
2006 წლის ივლისში, რამდენიმე დღის შემდეგ მას შემდეგ, რაც ურიბემ ყოფილი პრეზიდენტი ერნესტო სამპერი კოლომბიის ელჩად დანიშნა საფრანგეთში, პასტრანამ ურიბეს განუცხადა, რომ მას „მორალური დაბრკოლება“ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო მთავრობაში ყოფილ პრეზიდენტ სამპერთან ერთად. პასტრანა გადადგა და კოლომბიაში დაბრუნდა, სამპერმა კი საკუთარ დანიშვნაზე უარი თქვა. თუმცა, ეს ნაბიჯი კარგად არ მიიღო კონსერვატიულმა პარტიამ, რომელიც მხარს უჭერდა ურიბეს (რომელმაც პრეზიდენტობა დამოუკიდებელი კანდიდატის სტატუსით მოიგო), და პასტრანა მარტო დატოვა.

## სხვა აქტივობები
პასტრანა არის საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდის საბჭოს წევრი  და ლათინური ამერიკის პარტიების კავშირის (UPLA) საპატიო პრეზიდენტი. და „მადრიდის კლუბის“ წევრი; ეს უკანასკნელი წარმოადგენს დემოკრატიული ქვეყნების 80-ზე მეტი ყოფილი ლიდერისგან შემდგარ ჯგუფს, რომელიც მუშაობს დემოკრატიული ლიდერობის გასაძლიერებლად მთელ მსოფლიოში. პასტრანა ასევე მსახურობს „გლობალური პანელის ფონდის“ მრჩეველთა საბჭოში  და იყო 2014 წლის დუბლინის სამიტის „ერთი ახალგაზრდა მსოფლიო“ კონსულტანტი, ლათინური ამერიკის ქვეყნების ოთხ სხვა ყოფილ პრეზიდენტთან ერთად.

ამჟამად მას დისტანციური და მტრული ურთიერთობა აქვს საკუთარ პარტიასთან და მას „აბსოლუტურად კორუმპირებულსაც“ კი უწოდებს. მან ასევე კორუფციაში დაადანაშაულა პარტიის ორი ყველაზე თვალსაჩინო ლიდერი — ეფრაინ სეპედა და ერნან ანდრადე.

2016 წელს იგი კამპანიას აწარმოებდა კოლომბიის მთავრობასა და პარტიზანებს შორის ხელმოწერილი სამშვიდობო შეთანხმებების წინააღმდეგ.

იგი არის „მადრიდის ქარტიის“ ხელმომწერი, რომელიც 2021 წელს ესპანურმა პარტია „Vox“-მა წამოიწყო ესპანეთისა და ლათინური ამერიკის რადიკალური მემარჯვენეების გასაერთიანებლად „ნარკო-კომუნიზმის, მემარცხენეობისა და ორგანიზებული დანაშაულის“ წინააღმდეგ.

2021 წლის ოქტომბერში მისი სახელი ნახსენები იყო „პანდორას დოკუმენტებში“ (Pandora Papers), როგორც პანამაში (ქვეყანა, რომელიც საგადასახადო სამოთხედ ითვლება) მდებარე კომპანიის მფლობელისა, რომლის მეშვეობითაც იგი ინვესტიციებს ახორციელებს კოლომბიაში.

2023 წლის არგენტინის საყოველთაო არჩევნებში მან მხარი დაუჭირა ულტრამემარჯვენე კანდიდატ ხავიერ მილეის.

250px|მინი|მარჯვნივ|ანდრეს პასტრანას გერბი, როგორც ოქროს საწმისის ორდენის რაინდისა.

### უცხოური ჯილდოები
* ესპანეთი
** ისაბელ კათოლიკეს ორდენის რაინდის ყელსაბამი (1999).
* მალაიზია
** სამეფო გვირგვინის ორდენის საპატიო მიმღები (2001)
* პოლონეთი
** პოლონეთის რესპუბლიკის ღირსების ორდენის დიდი ჯვარი (2002)

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Virtual Library of President Andrés Pastrana (in Spanish)
* Biography by CIDOB (in Spanish)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მიუმხრობლობის მოძრაობის გენერალური მდივნები