open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რონალდ მაკნეირი

**რონალდ ერვინ მაკნეირი** (; დ. 21 ოქტომბერი, 1950, ლეიკ-სიტი, სამხრეთ კაროლინის შტატი, აშშ — გ. 28 იანვარი, 1986, კანავერალის კონცხი, აშშ) — ამერიკელი ფიზიკოსი და ასტრონავტი. იგი იყო კოსმოსური შატლის, ჩელენჯერის შვიდკაციანი ეკიპაჟის წევრი, რომელიც 1986 წლის 28 იანვარს მეათე ფრენის განხორციელებიდან სამოცდამეცამეტე წამზე აფეთქდა და მაკნეირისა და სხვა კოსმონავტთა დაღუპვა გამოიწვია.

## ბიოგრაფია
რონალდ მაკნეირი დაიბადა 1950 წლის 21 ოქტომბერს, ლეიკ-სიტიში, სამხრეთი კაროლინაში. 1967 წელს დაამთავრა ლეიკ-სიტის საშუალო სკოლა. იყო გაერთიანებული მეთოდისტური რწმენის კომიტეტის წევრი. 1971 წელს დაამთავრა ჩრდილოეთ კაროლინას A&M უნივერსიტეტი ფიზიკის ბაკალავრის ხარისხით და იყო Omega Psi Psi Fraternity-ის წევრი. 1975 წელს საფრანგეთის თეორიული ფიზიკის ინსტიტუტში შეისწავლა ლაზერული ფიზიკა. 1976 წელს დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ფიზიკის დოქტორის ხარისხი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან.

1971-1976 წლებში, NASA-მდე მუშაობდა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, სადაც ავითარებდა ქიმიურ HF/DF (წყალბად-ფტორის) ლაზერებს და მაღალი წნევის CO2 ლაზერებს. ჩაატარა ინტენსიური CO2 ლაზერული გამოსხივების მოლეკულურ აირებთან ურთიერთქმედების ექსპერიმენტული და თეორიული ანალიზი. 1976 წლიდან მუშაობდა Hughes Research Laboratories-ში მალიბუში, კალიფორნია. შეიმუშავა დაბალი ტემპერატურის ოპტიკურად ტუმბოს ლაზერები იზოტოპების გამოყოფისა და ფოტოქიმიისთვის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი ლაზერული ფიზიკისა და მოლეკულური ფიზიკის დარგში თავის ნაშრომებზე.

აქტიურად მისდევდა სპორტულ სახეობას — კარატეს. მოიგო ხუთი რეგიონალური კარატეს ჩემპიონატი და 1976 წელს მიიღო AAU კარატეს ოქროს მედალი. მას ჰქონდა მე-5 დანის შავი ქამარი კარატეში და იყო კარატეს ინსტრუქტორი.

1978 წლის 16 იანვარს, იგი შეიყვანეს NASA-ს ასტრონავტთა კორპუსში მე-8 მიღების დროს. მან დაასრულა კოსმოსური წვრთნის ზოგადი კურსი (GST) და 1979 წლის აგვისტოში დაინიშნა ასტრონავტების ოფისში ფრენის სპეციალისტად.

1986 წლის 28 იანვარს, ის STS-51L მისიის ეკიპაჟში განაწილდა Challenger-ზე. კოსმოსური ხომალდის გაშვებიდან 73-ე წამზე მომხდარი კატასტროფის შედეგად, მაკნეირი ეკიპაჟის დანარჩენ წევრებთან ერთად დაიღუპა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს მაკნეირი.

## რესურსები ინტერნეტში
* McNair Foundation to encourage and mentor science, mathematics and technology students
* Spacefacts biography of Ronald McNair
* Ronald E. McNair Post – Baccalaureate Achievement Program

კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები
ბერკანი

ბერკანი (არაბ. بركان, ფრანგ. Berkane) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ მაროკოში, Oriental რეგიონში. ის არის ბერკანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი და ცნობილია, როგორც „კლემენტინის დედაქალაქი“, რადგან რეგიონში ფართოდ მოჰყავთ კლემენტინის ხილი.  

## გეოგრაფია 
ბერკანი მდებარეობს ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 35 მეტრის სიმაღლეზე და მდინარე Moulouya-ს პირას.  

## ისტორია 
ქალაქი სწრაფად განვითარდა 20-ე საუკუნეში, კოლონიური პერიოდის შემდეგ, და მნიშვნელოვნად უკავშირდება სოფლის მეურნეობის განვითარებას.  

## ეკონომიკა 
ქალაქის ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს ციტრუსების წარმოება და ექსპორტი.  

## კულტურა 
ბერკანის კულტურა მდიდარია ადგილობრივი ბაზრებით, ფესტივალებით და სოფლის მეურნეობის თემატიკის ღონისძიებებით.  

## ტრანსპორტი 
ქალაქი დაკავშირებულია რკინიგზითა და საავტომობილო გზებით დანარჩენ მაროკოსთან.  

## მოსახლეობა 
ბერკანის მოსახლეობა დაახლოებით 109,237 ადამიანია 2014 წლის აღწერის მიხედვით.  

## იხილეთ ასევე 
* მაროკო — მაროკოს სამეფო

## სქოლიო
ემა გრატანი

**ემა გრატანი** (დ. 1835 — გ. 9 აგვისტო, 1893) — XIX საუკუნის ინგლისელი თეატრის მსახიობი და მომღერალი.

დაიბადა ემა ჰანტის სახელით; გვარი „გრატანი“ მოგვიანებით მოირგო. ბენჟამინ ვებსტერმა, კანადელმა კომიკოსმა და მენეჯერმა, გოგონას თეატრალურ მისწრაფებებს ხელი შეუწყო. გათხოვდა ჰენრი კურტაინზე. ცოლ-ქმარმა 1859 წელს კალიფორნია, ხოლო მოგვიანებით ჩინეთი და ინდოეთი მოიარა. გრატანი ორი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მუმბაის ერთ-ერთ თეატრს. მოგვიანებით ინგლისში დაბრუნდა, თუმცა მალევე გაემგზავრა ნიუ-იორკში, სადაც ლიდია ტომპსონის ბურლესკის დასთან ერთად დგამდა წარმოდგენებს. 

გარდაიცვალა ნიუ-იორკში, 1893 წელს.
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ემა გრატანის საყვარელი სიმღერები (1869 წლის ნოტები)
## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:ბურლესკის ბრიტანელი შემსრულებლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო
ტერეზა ფურტადო

**ტერეზა ელიზაბეთ ფურტადო** (დ.  1845 — გ. 9 აგვისტო, 1877) — ინგლისელი მსახიობი. ცხრა სეზონის განმავლობაში მოღვაწეობდა ლონდონის ადელფის თეატრში, უმეტესად ჩნდებოდა მელოდრამატულ როლებში. 

იყო ჩარლზ ფურტადოს, მუსიკის პროფესორისა და ბალადების ავტორის ქალიშვილი. ადელფის თეატრში მონაწილეობდა დადგმებში: *„არანაირი გასავალი“* (ჩარლზ დიკენსისა და უილკი კოლინსის ავტორობით) (1868) და *„ესმერალდა ნოტრ-დამში“* ან *„პარიზის ბოშა ქალი“* (ვიქტორ ჰიუგოს ნოველის დრამატიზირებული ვერსია) (1875). ასევე გამოჩნდა უ. შ. გილბერტის ორ ადრეულ ნამუშევარში: 1867 წლის ბურლესკ *„რობინზონ კრუზოში“* (პოკაჰონტასის როლში; დაიდგა ჰეიმარკეტის თეატრში) და იმავე წლის პანტომიმაში *„არლეკინი მამალი რობინი და ჭინჭრაქა ჯენი“* (ჭინჭრაქა ჯენის როლში; დაიდგა ლიცეუმის თეატრში).

1873 წელს გათხოვდა ინგლისელ მსახიობ ჯონ კლარკეზე. ფურტადოს 32 წლის ასაკში გარდაცვალებამ მძიმე ტრამვა მიაყენა კლარკეს, რომელიც ორ წელიწადში დარდს გადაჰყვა. ტერეზა ფურტადო ჰაიგეიტის სასაფლაოს დასავლეთ ნაწილში დაკრძალეს.
## ლიტერატურა
* McHugh, Frank, The 1872-1873 Season, *The Adelphi Theatre 1806 - 1910*.
* Sherson, Erroll, ''London's lost theatres of the nineteenth century*, Ayer Publishing, 1925, p.&nbsp;274. .
* Stedman, Jane W., *W.S. Gilbert: a classic Victorian and his theatre* Oxford University Press, 1996. 
## რესურსები ინტერნეტში
* Teresa Furtado as Esmeralda in *Notre Dame'' – პორტრეტების ეროვნული გალერეა, ლონდონი 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1877
კატეგორია:ინგლისელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები
სატელეფონო კოდი 941

**სატელეფონო კოდი 941** — აშშ-ის ფლორიდის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპირო ნაწილისთვის. 1995 წლის 28 მაისს შემოღებული ნუმერაციის გეგმის არეალი მოიცავს მანატის, სარასოტას და შარლოტის ოლქებს, რომლებიც სამხრეთ-დასავლეთ ფლორიდის, აშშ-ის, მზის სანაპიროს გასწვრივ მდებარე ტერიტორიებს მოიცავს. ეს არის ჩრდილოეთ პორტ-ბრეიდენტონ-სარასოტას სატელეფონო კოდი, ფლორიდის მეტროპოლიტენის სტატისტიკური არეალი. 

დესოტოს ოლქი, შარლოტის ოლქი, ჰარდის ოლქი და ჰენდრის ოლქი ამ სატელეფონო კოდის ნაწილი იყო 1999 წლამდე, როდესაც შეიქმნა სატელეფონო კოდი 863, ხოლო ლი და კოლიერის ოლქები 941-ის ნაწილი იყო 2003 წლის მარტამდე, როდესაც შეიქმნა სატელეფონო კოდი 239. 941 სატელეფონო კოდის დანიშვნამდე, რეგიონს თავდაპირველად 305 ემსახურებოდა, შემდეგ კი 813 სატელეფონო კოდი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფლორიდის სატელეფონო კოდის ისტორია (1947 - 1998)
## სქოლიო
კატეგორია:ფლორიდის სატელეფონო კოდები
დობლადა

**დობლადა** ― მექსიკური სამზარეულოსთვის დამახასიათებელი კერძი, რომელიც წარმოადგენს ზეთში შემწვარ სიმინდის ან ხორბლის ტორტილას. შეწვამდე ტორტილას კეცავენ ერთხელ ან ორჯერ – ერთხელ გადაკეცვის შემთხვევაში დობლადას ნახევარწრის ფორმა აქვს, ხოლო ორჯერ გადაკეცვის შემთხვევაში მეოთხედი წრის. 

მომზადებულ კერძს ასხამენ საწებელს და გარნირად აყრიან ყველს. დობლადა ზოგიერთ საკვებთან, მაგალითად, კარნე ა ლა ტამპიკენიასთან ერთად სუფრასთან მიტანის შეთხვევაში გარნირად ითვლება, ზოგჯერ კი აპეტაიზერია. ის წააგავს ენჩილადას ან ენფრიხოლადასს ქათმის შიგთავსის გარეშე. კერძი წარმოიშვა ჩიხუახუაში.

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკური სამზარეულო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:საკვები
ყულარი

**ყულარი** — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ყულარისა და ქვემო ყულარის ძველი საერთო სახელწოდება; საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიული მოწყობით — მარნეულის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული.

XVIII საუკუნეში „ყულარის“ სახელით ცნობილი იყო მომთაბარე თურქმანული ტომების (ელების) განსახლების ადგილები სომხითში, მდინარე შულავრის ხეობაში, მისი და მდინარე ხრამის (ქციის) შესართავთან. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით: „ქციის პირს, სად ერთვის წყალი შულავრისა, მუნ არიან ელნი ყულარად წოდებული“. იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ (XVIII საუკუნის მიწურული) შულავრის ხეობის დასახლებებს შორის დასახელებულია „ყულარი თავისის ობაებით ანუ სოფლით“ („ობა“ თურქმანული ელის სოციალური უჯრედია). შემდგომში აქ ჩამოყალიბდა რამდენიმე სოფელი, მათ შორის: ზემო ყულარი და ქვემო ყულარი, რომლებიც 1929 წლამდე შედიოდა ბორჩალოს მაზრაში, შემდეგ კი — მარნეულის რაიონში. 

1968 წელს მარნეულის რაიონის შულავერის სასოფლო საბჭოს გამოეყო რამდენიმე სოფელი (ზემო ყულარი, ქვემო ყულარი, დაშთაფა, ბუდიონოვკა, ყირმიზქენდი, კირიხლო) და შეიქმნა ყულარის სასოფლო საბჭო (შემდეგ — თემი), ცენტრით სოფელ ქვემო ყულარში. 2000-იან წლებში ჩამოყალიბებული ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფით მარნეულის მუნიციპალიტეტის ყულარის ადმინისტრაციულ ერთეულში გაერთიანებულია სოფლები: დაშტაფა, ზემო ყულარი, კირიხლო, მარადისი, მეწამულა (ყოფ. ბუდიონოვკა), ქვემო ყულარი, წითელსოფელი (ყოფ. ყირმიზქენდი). 2014 წლის აღწერით ყულარის სოფლების მოსახლეობის საერთო რიცხოვნება იყო 4 980.

## სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ერიხ ცეპლერი

**ერიხ ერნესტ ცეპლერი** (; დ. 27 იანვარი, 1898, ჰერფორდი — გ. 13 მაისი, 1980, საუთჰემპტონი) — გერმანული წარმოშობის ინგლისელი ფიზიკოსი და საჭადრაკო კომპოზიტორი. საერთაშორისო ოსტატი (1973) და საერთაშორისო არბიტრი (1957).

## ბიოგრაფია 
ერნესტ ცეპლერი დაიბადა გერმანიაში. ფიზიკას ეუფლებოდა ბერლინისა და ბონის უნივერსიტეტებში. 1935 წლამდე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა გერმანიაში, თუმცა ნაცისტური რეჟიმის დამყარების შემდეგ, ებრაული წარმომავლობის გამო, საცხოვრებლად გადავიდა ინგლისში. ცეპლერი იყო რადიოელექტრონიკის პიონერი. საუთჰემპტონის უნივერსიტეტში მან დააარსა ელექტრონიკის ფაკულტეტი, რომელიც პირველი იყო მსოფლიოში. მისი სახელი ეწოდა ამავე უნივერსიტეტის ერთ-ერთ კორპუსს (Zepler Building).

## საჭადრაკო კომპოზიცია 
ჭადრაკის სფეროში ცეპლერი ითვლება ლოგიკური სტილის ამოცანების ერთ-ერთ უდიდეს თეორეტიკოსად. სულ შედგენილი აქვს 800-მდე ნაწარმოები. მისი კომპოზიციების უმრავლესობას სამსვლიანი და მრავალსვლიანი ამოცანები შეადგენს.  იგი მჭიდროდ თანამშრომლობდა ადოლფ კრაემერთან, რომელთან ერთადაც გამოსცა ორი ცნობილი წიგნი: „საჭადრაკო ამოცანის ფორმირების ხელოვნება“ (, 1952) და „საჭადრაკო ამოცანის პრობლემა“ (, 1962)

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ერნესტ ცეპლერის ამოცანები საჭადრაკო კომპოზიციის მონაცემთა ბაზაში

კატეგორია:გერმანელი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:ინგლისელი საჭადრაკო კომპოზიტორები
კატეგორია:საერთაშორისო არბიტრები საჭადრაკო კომპოზიციაში
კატეგორია:საერთაშორისო ოსტატები საჭადრაკო კომპოზიციაში
კატეგორია:გერმანელი ემიგრანტები დიდ ბრიტანეთში
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიტორები
ბაჰამის ბრიზი

**ბაჰამის ბრიზი** — ამერიკული რესტორნების ქსელი, რომელიც Darden Restaurants-ს ეკუთვნის.  სპეციალიზირებულა კარიბული სტილის ზღვის პროდუქტებზე, ქათამზე, სტეიკებსა და ტროპიკულ სასმელებზე.

## ისტორია 
დაარსდა 1996 წელს Darden Restaurants-ის მიერ, მათი პირველი ფილიალი იყო ორლანდოში, ფლორიდა, International Drive-ზე. 2014 წლის აპრილის მონაცემებით, შეერთებულ შტატებში  43 ფილიალი იყო. 

2025 წლის მაისში დაიხურა 15 რესტორანი, მათ შორის ნიუ-იორკის, ნევადის, მასაჩუსეტსის და ტენესის ყველა ფილიალი, ფლორიდის ზოგიერთი ფილიალი და ნიუ-ჯერზის ყველა ფილიალი ერთის გარდა. რესტორნების ქსელს დარჩა 29 ფილიალი. დახურვები განპირობებულია გაყიდვების 7.7%-ით შემცირებით 2024 წელს.  2025 წლის ივნისში, დარდენმა დაგეგმა დარჩენილი 29 ბაჰამის ბრიზის ლოკაციის დახურვა, გაყიდვა, რის მიზეზადაც ქსელისთვის „სტრატეგიული პრიორიტეტის“ არარსებობა დასახელდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:1996 წელს დაარსებულები
კატეგორია:რესტორნები
კატეგორია:რესტორნები დაარსების წლის მიხედვით
კატეგორია:რესტორნები სახეობის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული სამზარეულო
ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ბრაზილია) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონი (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონი (სინგაპური) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონი (ჩრდილოეთი მაკედონია) — ქვეყნის 8 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონი (კამერუნი) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი (ჩრდილოეთი მაკედონია) – ქვეყნის 8 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი

**ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ვიავსო.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ბონოს, აჰაფოს და აშანტის რეგიონებს, სამხრეთიდან ცენტრალურ და დასავლეთის რეგიონებს, დასავლეთით კოტ-დ’ივუარს.

1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის სანაპირო რეგიონი 1958 წელს გაიყო აღმოსავლეთ და დასავლეთის რეგიონებად. 1959 წელს დასავლეთის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოიყო ცენტრალური რეგიონი.
thumb|right|300px|ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა
2018 წლის 27 დეკემბერს გაიმართა რეფერენდუმი, რის შედეგადაც ბრონგ-აჰაფოს რეგიონი დაიყო ბონოს, აღმოსავლეთ ბონოს და აჰაფოს რეგიონებად, ჩრდილოეთის რეგიონს გამოეყო ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სავანის რეგიონები, ვოლტის რეგიონს — ოტის რეგიონი, დასავლეთის რეგიონს — ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი. ახალი რეგიონების შექმნა გახდა 2016 წლის 7 დეკემბრის განის საყოველთაო არჩევნებამდე ახალი პატრიოტული პარტიის წინასაარჩევნო დაპირებების აღსრულება, რომელზეც პარტიამ გამარჯვება მოიპოვა. ამ არჩევნების შედეგების მიხედვით პარტიის ლიდერი ნანა აკუფო-ადო გახდა პრეზიდენტი. ახალმა პრეზიდენტმა შექმნა რეგიონების რეორგანიზაციისა და განვითარების სამინისტრო. ახალი რეგიონები შეიქმნა 2019 წლის 13 თებერვალს.

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი

**ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ჟდიარ-ნად-საზავოუს რაიონში მდებარეობს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი 12 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, ესენია:

*ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი
*ბრატრუშინი
*დვორჟიშტე
*დივიშოვი
*დომანინი
*დომანინეკი
*ვიტოხოვი
*კარასინი
*კოზლოვი
*ლესონოვიცე
*პივონიცე
*როვნე

## სახელწოდება
სახელწოდება „ბისტრიცე“ სიტყვა „ბისტინიადან“ მომდინარეობს, რაც მდინარის სწრაფ ჩქერს ნიშნავს. აქ მდებარე პატარა მდინარეს  თავდაპირველად რჟიჩკა (ანუ „პატარა მდინარე“) ერქვა, მოგვიანებით კი ქალაქის სახელი ეწოდა. 1881 წელს სახელწოდებას დაემატა „ნად პერნშტინემი“, რათა განესხვავებინათ სხვა ამავე სახელწოდების ადგილებისგან, ხოლო 1925 წელს ის შეიცვალა და გახდა „ნად პერნშტეინემი“.
მინი|წმინდა ლავრენტის ეკლესია
## გეოგრაფია
ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი ქალაქ ჟდიარ-ნად-საზავოუდან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 23 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო ბრნოდან 41 კილომეტრითაა დაცილებული. მისი ტერიტორია ზემო სვრატკის მთიანეთშია. მისი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილია პრჟედნი-სკალა, რომლის სიმაღლე 716 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქში მიედინება მდინარე ბისტრჟიცე. 

## ისტორია
ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1238 წელს არის მოხსენიებული. ის მედლოველმა დიდგვაროვნებმა XIII საუკუნეში დაარსეს. XIV საუკუნეში ის პერნშტეინის ციხესიმაგრის მიმდებარე სოფლების ადმინისტრაციული, ეკონომიკური და სავაჭრო ცენტრი გახდა. 1348 წელს იგი პირველად მოიხსენიება სავაჭრო ქალაქად.

ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემის წმინდა სამების ერთნავიანი ეკლესია 1615 წელს აშენდა და 1735 წელს აღადგინეს. ეს გოტიკური სტილის ნაგებობა ჩეხეთის კულტურული ძეგლია.

ქალაქის მერიის შენობა პირველად 1493 წელს მოიხსენიება. ის ამჟამინდელი სახით 1808 წელს აღადგინეს. დღეს შენობაში ბისტრჟიცე-ნად-პერნშტეინემის მუზეუმია განთავსებული.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები
ზემო აღმოსავლეთის რეგიონი

**ზემო აღმოსავლეთის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ბოლგატანგა.

დასავლეთიდან ესაზღვრება ზემო დასავლეთის რეგიონი, სამხრეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონი, ჩრდილოეთიდან ბურკინა-ფასო და აღმოსავლეთიდან ტოგო.

1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის ჩრდილოეთი ტერიტორიები გახდა ჩრდილოეთი რეგიონი. 1959 წელს ჩრდილოეთის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოიყო ზემო რეგიონი. იმავე წელს ზემო და ჩრდილოეთის რეგიონების შემადგენლობაში შევიდა ყოფილი კოლონია ბრიტანული ტოგოლენდის ჩრდილოეთი რაიონები. 1984 წელს ჩრდილოეთი რეგიონი გაიყო ზემო აღმოსავლეთის და ზემო დასავლეთის რეგიონებად.
thumb|right|300px|ზემო აღმოსავლეთის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა
1997 წელს რეგიონში დაარსდა სირიგუს ქალთა კერამიკისა და ხელოვნების ორგანიზაცია (, SWOPA), რომელსაც ევროკომისიის საერთაშორისო თანამშრომლობისა და განვითარების გენერალური დირექტორატის მიერ მიენიჭა ჯილდო კომუნიკაციების დარგში.

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
ფავა

**ფავა** (**Fava**), (ასევე ცნობილია, როგორც **ბაქლა ეზმესი**) — ტრადიციული თურქული აპეტაიზერი, რომელიც მზადდება გამომშრალი ფავას ლობიოსგან. კერძს ორი სახელი აქვს, რადგან თურქულად ფავას ლობიოს ბაქლა ეწოდება. მას ასველებენ და გარსს აცლიან, რის შედეგადაც რჩება უფრო მწვანე, შიდა თესლი. ლობიოს თესლს ხარშავენ ხახვთან ერთად, დარბილებამდე. 

ფავას მოსამზადებლად მოხარშულ ბოსტნეულს ურევენ მარილს, პილპილს, შაქარს, ლიმონის წვენსა და ზეითუნის ზეთს, ხოლო ამ ნაზავისგან ამზადებენ პიურეს. მიღებულ მასას აცივებენ, სანამ არ გამაგრდება და კუბებად ჭრიან. კერძს მიირთმევენ ცივად, ზეითუნის ზეთისა და დაჭრილი კამის გარნირით.

## სქოლიო
კატეგორია:საკვები
კატეგორია:სამზარეულო
კატეგორია:თურქული სამზარეულო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:აპეტაიზერები
დიდი აკრის რეგიონი

**დიდი აკრის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, რომელიც მდებარეობს მდინარე ვოლტის დასავლეთით, გვინეის ყურის სანაპიროზე. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი და ქვეყნის დედაქალაქია — აკრა.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება აღმოსავლეთის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან ვოლტის რეგიონს, დასავლეთიდან ცენტრალურ რეგიონს.
thumb|right|300px|დიდი აკრის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა
1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, 1958 წელს ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის სანაპირო რეგიონი გაიყო აღმოსავლეთ და დასავლეთის რეგიონებად. 1975 წელს აღმოსავლეთის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოიყო დიდი აკრის რეგიონი.

2021 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით რეგიონში ცხოვრობს ყველაზე უფრო მეტი ადამიანი განის 16 რეგიონს შორის, ასევე პირველ ადგილზეა მოსახლეობის სიმჭიდროვის მხრივ, ხოლო ტერიტორიის ფართობის მიხედვით კი იგი უკანასკნელ ადგილზეა.

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
თრიალეთის ბრძოლა

**თრიალეთის ბრძოლა** — 1110 წელს გამართული სამხედრო შეტაკება საქართველოს სამეფოსა და სელჩუკთა სახელმწიფოს შორის. იმავე წელს, სამშვილდისა და ძერნას აღების შემდეგ, სელჩუკთა სულთანი საქართველოში 100 000-კაციან ლაშქარს გამოგზავნიდა; თუმცა ის დავით IV-ის მეთაურობით მოქმედმა 1 500-კაციანმა ქართულმა რაზმმა თრიალეთში დაამარცხა.

## ფონი და ბრძოლა 
1110 წელს, სელჩუკთა ბატონობის წინააღმდეგ საპასუხო მოქმედებები წამოიწყეს გიორგი ჭყონდიდელის დისწულმა თევდორემ და კახელმა დიდგვაროვანმა აბულეთმა. მათ წარმატებით დაიბრუნეს ძლიერად გამაგრებული სამშვილდე, რის შემდეგაც გათავისუფლდა მტკვრის ხეობა. ამ გამარჯვების ფონზე სელჩუკებმა უარი თქვეს ადრე დაპყრობილი ტერიტორიების მნიშვნელოვანი ნაწილის შენარჩუნებაზე, რამაც ქართველებს საშუალება მისცა დაეკავებინათ ქალაქი ძერნა.

ამ მარცხების საპასუხოდ, 1110 წელს სულთანი მაჰმედ I მოულოდნელად შეიჭრა საქართველოში 100 000-კაციანი ლაშქრით. დავით IV-მა შემოსევას უპასუხა პირადი სამეფო კარის 1 500 კაციანი რაზმის გაგზავნით. მან იძულებითი ღამის მსვლელობა მოაწყო და სელჩუკთა მოწინავე ძალებს თრიალეთის ქედის მისადგომებამდე ჩაუსაფრდა, რითაც მათ ქართლის ვაკისკენ წინსვლა აღუკვეთა. გრძელ გზაზე დაღლილ სელჩუკებს ბრძოლა არახელსაყრელი პოზიციიდან მოუწიათ და, მიუხედავად რაოდენობრივი უპირატესობისა, დავითის მოხერხებულად განლაგებულ ძალებს ვერ სძლიეს; საბოლოოდ უკან დაიხიეს. „ქართლის ცხოვრების“ ცნობით, დავითს თავდაპირველად არ სჯეროდა, რომ გამარჯვება ასე იოლად მოიპოვებოდა და ბრძოლის ველზე მეორე დღემდეც დარჩა — სელჩუკთა ახალი შეტევის მოლოდინში; მხოლოდ ამის შემდეგ დარწმუნდა, რომ მოწინააღმდეგე უკვე დამარცხებული იყო.

დავით IV-ს დაუყოვნებელი დაპირისპირების თავიდან აცილება და უფრო მრავალრიცხოვანი ლაშქრის შეკრება რომ ერჩია, შესაძლოა, სელჩუკები მანამდე გასცლოდნენ ბრძოლას, ვიდრე ქართველები საკმარის ძალას მოამზადებდნენ, რასაც სამეფოს კრიზისამდე მიყვანა შეეძლო.

## შედეგები 
სელჩუკთა სახელმწიფოს საქართველოში დამარცხებისა და მისი ყურადღების ჯვაროსნული ლაშქრობებით გადატანის პირობებში, დავითმა ენერგია ყივჩაღებთან ურთიერთობებს მოახმარა. 1118–1120 წლებში მან ჩრდილოეთ კავკასიიდან საქართველოში 40 000 ოჯახიანი ყივჩაღთა ტომი გადაასახლა. თითოეულ ქართულ და ყივჩაღურ ოჯახს ევალებოდა ერთი მხედრის გამოყვანა ცხენითა და იარაღით. ყივჩაღები საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში დაასახლეს: ნაწილი — შიდა ქართლში, ნაწილი კი — საზღვრისპირა რაიონებში მიწების გამოყოფით. ისინი გაქრისტიანდნენ და სწრაფადვე ასიმილირდნენ ქართულ საზოგადოებაში.

## შენიშვნები 
## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1110 წლის ბრძოლები
კატეგორია:შუა საუკუნეების ბრძოლები
ვოლტის რეგიონი

**ვოლტის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, რომელიც მდებარეობს ვოლტის წყალსაცავიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ადრე მიეკუთვნებოდა გერმანულ ტოგოლენდს. ფართობი — 20 572 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჰო.

## ისტორია 
1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის ტერიტორია გახდა ადმინისტრაციული ერთეული. 1959 წელს ბრიტანული ტოგოლენდის სამხრეთი რაიონები შევიდნენ ახლადშექმნილ ვოლტის რეგიონში, ხოლო ჩრდილოეთი რაიონები ზემო აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის რეგიონებში.

2018 წლის 27 დეკემბერს ჩატარდა რეფერენდუმი, რის შემდეგაც ბრონგ-აჰაფოს რეგიონი გაიყო ბონოს, აღმოსავლეთ ბონოს და აჰაფოს რეგიონებად, ჩრდილოეთის რეგიონიდან გამოიყო ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სავანის რეგიონები, ვოლტის რეგიონიდან — ოტის რეგიონი, დასავლეთის რეგიონიდან — ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი. ახალი რეგიონების შექმნა გახდა 2016 წლის 7 დეკემბრის განის საყოველთაო არჩევნებამდე ახალი პატრიოტული პარტიის წინასაარჩევნო დაპირებების აღსრულება, რომელზეც პარტიამ გამარჯვება მოიპოვა. ამ არჩევნების შედეგების მიხედვით პარტიის ლიდერი ნანა აკუფო-ადო გახდა პრეზიდენტი. ახალმა პრეზიდენტმა შექმნა რეგიონების რეორგანიზაციისა და განვითარების სამინისტრო. ახალი რეგიონები შეიქმნა 2019 წლის 13 თებერვალს.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 1 635 421 ადამიანი (2000 წ.).
* ევე (68,5 %).
* გუანი (9,2 %)
* აკანები (8,5 %)
* გურმა (6,5 %)
*

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
thumb|right|300px|ვოლტის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
დე ბოუფი (სალათა)

**სალათა დე ბოუფი** () — ტრადიციული რუმინული კერძი, რომელსაც, როგორც წესი, თითქმის ყველა სადღესასწაულო და განსაკუთრებულ შემთხვევაში ამზადებენ. ის წარმოადგენს წვრილად დაჭრილი საქონლის ხორცის (ზოგჯერ ქათმის ან ინდაურის ფილის) და ძირხვენას კომბინაციას, რომელიც მაიონეზითა და მურატურითაა შეზავებული. სალათის მომზადება ასევე შესაძლებელია ვეგეტარიანული მეთოდით.

კერძი, როგორც წესი, დიდი რაოდენობით მზადდება წვეულებებისთვის, მაგალითად, შობის წინა დღეს. მას მიირთმევენ მთავარ კერძად, შემწვარი ხორცის გარნირად ან აპეტაიზერად.

მისი სახელი შესაძლოა რუმინულ კერძებზე არსებული  ფრანგული კულინარიის  გავლენის ნიშანი იყოს, რადგან სიტყვა „ბჟუფი“ ფრანგულად საქონლის ხორცს ნიშნავს. ის ძალიან ჰგავს რუსულ ოლივიეს სალათს.

## სქოლიო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:რუმინული სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
კატეგორია:საკვები
ლინგკუს ტაძარი

**ლინგკუს ტაძარი** (; ფინინი: Línggǔ Sì; *სულების ხეობის ტაძარი*) — ნანკინში მდებარე ცნობილი ბუდისტური ტაძარი. ამჟამად ის დიდი პარკით არის გარშემორტყმული.

## ისტორია 
ტაძარი პირველად 515 წელს, სამხრეთ დინასტიების ლიანგის დინასტიის (502-557) დროს აშენდა. ის მეწამული მთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ძირში მდებარეობდა, ანუ იქ, სადაც მინგ სიაოლინგის მავზოლეუმი მდებარეობს, რადგან მინგის დინასტიის (1368–1644) იმპერატორმა ხონგვუმ ეს ადგილი თავისი მავზოლეუმისთვის აირჩია და შემდეგ ტაძარი ამჟამინდელ ადგილას გადაიტანეს. ტაძარს სახელი თავად იმპერატორმა ხონგვუმ უწოდა. ის დიდი იყო და 300,000 კვადრატულ მეტრ ფართობს იკავებდა. მოგვიანებით, ცინგის დინასტიის (1644–1911) იმპერატორ სიენფენგის მეფობის დროს, ომის პერიოდში განადგურდა და ხელახლა აშენდა იმპერატორ თუნგჭის მეფობის დროს. ტაძარში, ბუდასა და ბოდჰისატვასადმი მიძღვნილი სალოცავების გარდა, ოსტატ სიუენჭანგის ნეშტიც იყო დაკრძალული და თაყვანს სცემდნენ.

ტერიტორიაზე თან იანქაისა და ტენგ იენტას სამარხებია.

### ვულიანგის დარბაზი 
მარცხნივ|მინი|უკოჭო დარბაზი
ვულიანგის დარბაზი, ანუ უკოჭო დარბაზი, 1381 წელს აშენდა და მისი სიმაღლე 22 მეტრია, ხოლო სიგანე 53.8 მეტრი. დარბაზი განსაკუთრებული არქიტექტურული ტექნიკის გამო მაღალი რეპუტაციით სარგებლობს. მას წინა და უკანა მხარეს შესაბამისად სამი თაღი აქვს. ნაგებობა მთლიანად აგურით იყო ნაგები ქვემოდან ზემოთ, ხის კოჭებისა და ლურსმნების გარეშე. ამიტომ მას ვულიანგის დარბაზი ეწოდა, რადგან ვულიანგი უკოჭოს ნიშნავს. დარბაზში თავდაპირველად ამიტაბჰას (უსასრულო სინათლის ბუდა) კუთხე იყო მოწყობილი, რომლის ჩინური სახელიც „ვულიანგის“ მსგავსია. მოგვიანებით, 1928 წელს, დარბაზი ჩრდილოეთის ექსპედიციაში (1926–1928) დაღუპული ჯარისკაცების მემორიალურ დარბაზად გადაკეთდა. 30 000-ზე მეტი ჯარისკაცი იქნა დაკრძალული.

### ლინგკუს პაგოდა 
მარჯვნივ|მინი|ლინგკუს პაგოდა 1930-32 წლებში აშენდა ჩრდილოეთის ექსპედიციის დროს დაღუპული ჯარისკაცების ხსოვნის პატივსაცემად.
ლინგუს პაგოდა ტაძართან დაკავშირებული არ არის, თუმცა იგი ამერიკელმა არქიტექტორმა ჰენრი კ. მერფიმ დააპროექტა და 1930-1932 წლებში ააშენა ჯარისკაცების ხსოვნის ნიშნად. ცხრასართულიანი პაგოდას სიმაღლე 60.5 მეტრია. კოშკზე ამოტვიფრულია სუნ იატსენის გამოსვლები და ჩან კაიშის ეპიგრაფები.

ტაძარში ასევე ინახება სამი ფილა. პირველზე ამოტვიფრულია პაოჭის ნახატი, რომელიც ცნობილმა მხატვარმა ვუ ტაოძიმ დახატა; მეორეზე თანგის დინასტიის პოეტმა ლი პაიმ დაწერა მემორიალური ლექსი, მესამეზე კი თანგის დინასტიის ცნობილი კალიგრაფის, იან ჭენცინგის კალიგრაფიული ნამუშევრებია. ვინაიდან სამივე თანგის დინასტიის დროს თავის სფეროში ოსტატები იყვნენ, ნამუშევრებს სამი შესანიშნავი ფილა ეწოდა. სამწუხაროდ, ორიგინალი ფილა ომის დროს გატყდა, ამჟამინდელი კი ცინგის დინასტიის იმპერატორ ციენლუნგის მეფობის დროს დამზადებული რეპლიკაა.

### ლინგკუს ტაძრის მხატვრული გამოსახულებებები 
ლინგუს მონასტერი გამოსახულია ცურპუს გრაგნილზე, რომელიც იონგლეს იმპერატორმა 1407 წელს შეუკვეთა.

## გალერეა 

ფაილი:Linggu_Temple_in_Nanjing_2011-12.JPG|ალტ=Linggu Temple| ლინგკუს ტაძარი
ფაილი:谭延闿墓.jpg|ალტ=Tomb of Tan Yankai| თან იენქაის საფლავი
ფაილი:Linggu-Red-Cross-tablte-2946.jpg|ალტ=Gazebo near Linggu Pagoda| კაძეპო ლინგკუს პაგოდას მახლობლად
ფაილი:Linggu-Stone-Tortoise-2901.jpg|ალტ=Linggu Stone Tortoise| ლინგკუს ქვის კუ

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ბუდისტური ტაძრები
ვიდეო თამაშების ტესტირება

**ვიდეო თამაშების ტესტირება**, აგრეთვე **ხარისხის უზრუნველყოფა** — პროგრამული უზრუნველყოფის შემოწმების პროცესი, რომლის მიზანიც ვიდეო თამაშების ხარისხის უზრუნველყოფაა. ტესტირების უპირველესი ფუნქცია პროგრამული ხარვეზების აღმოჩენა და დოკუმენტირებაა. ინტერაქტიული გასართობი პროგრამული უზრუნველყოფის ტესტირება რთული ტექნიკური მიმართულებაა, რომელიც მოითხოვს კომპიუტერულ ექსპერტიზას, ანალიზისა და კრიტიკული შეფასების უნარს. ის მაინც ძალიან მოთხოვნადია, რადგან ინდუსტრიაში შესასვლელ ერთგვარ გზას წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Basics of Test Automation for Apps, Games And the Mobile Web
* Architecture and Infrastructure Aspects of Mobile Game Testing (დაარქივებული)

## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების შექმნა
ჯულია მეთიუსი

**ჯულია მეთიუსი** ან **ჯულია მათეუსი** (დ. 14 დეკემბერი, 1843 — გ. 19 მაისი, 1876) — ინგლისელი თეატრის მსახიობი და მომღერალი. ცნობად სახეს წარმოადგენდა მელბურნში. 
## ბიოგრაფია
მეთიუსი ლონდონში, სარა ირვინერ მეთიუსისა და ჯეიმს მეთიუსის ოჯახში, 1842 წელს დაიბადა. 

1860 წელს მას რობერტ ო’ჰარა ბურკმა სთხოვა ხელი, თუმცა ჯულიამ ეს შემოთავაზება უარყო. ცოტა ხანში რობერტი ცნობილ ბურკისა და ვილსის ექსპედიციაში წავიდა, ხოლო ჯულია თავის ერთადერთ მემკვიდრედ დაასახელა. მოგვიანებით, მეთიუსი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც მოითხოვა, რომ დაკარგული ექსპედიციის წევრების საპოვნელად ხალხი გაეგზავნათ.

## რესურსები ინტერნეტში
*პორტრეტი პორტრეტების ეროვნულ გალერეაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი
კატეგორია:XIX საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი თეატრის მსახიობი ქალები
ბობი (კატა)

**ბობი**, მეტსახელად **მიუნხენის მეთაგვე**, ასევე ცნობილი როგორც უბრალოდ **მიუნხენი** (დ.  — გ. 5 აგვისტო, 1943) — კატა, რომელიც 1937 წლიდან 1943 წლამდე გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის კაბინეტის უფროსი მეთაგვე იყო. 1937 წლიდან 1940 წლამდე ის პრემიერ-მინისტრ ნევილ ჩემბერლენის, ხოლო 1940 წლიდან 1943 წლამდე და მისი მემკვიდრის, უინსტონ ჩერჩილის მმართველობისას მსახურობდა. ამიტომ, ის ამ თანამდებობაზე პიტერთან და ნელსონთან ერთად მსახურობდა, ეს უკანასკნელი 1940 წლის ზაფხულში გახდა უფროსი მეთაგვე და ბობისთან მეტოქეობა ჰქონდა.

## ცხოვრება და კარიერა 
### ნევილ ჩემბერლენის დროს (1937-1940) 
ბობი დაახლოებით 1936 წელს დაიბადა, ხოლო *„სენტ-ლუის პოსტ-დისპეჩი“* იუწყებოდა, რომ მისი წარმომავლობა ტომას უოლსის კატიდან შეიძლება მოდიოდეს. ბობი დაუნინგ სტრიტზე 1937 წლის 28 მაისს გადავიდა, იმ დღეს, როდესაც ნევილ ჩემბერლენი პრემიერ-მინისტრი გახდა; საჯარო მოხელის როლის გამო, ბობი ხელფასს იღებდა. უინსტონ ჩერჩილმა ბობს „საკმაოდ მკაცრად“ შეარქვა მეტსახელად *„მიუნხენის მეთაგვე*“ მიუნხენის შეთანხმების გამო, რომელსაც ჩემბერლენი და გერმანიის ფიურერი, ადოლფ ჰიტლერი აწერდნენ ხელს; ჩეხოსლოვაკიის კრიზისის დროს ბობი რეგულარულად იჯდა დაუნინგის 10 ნომრის კარის ზღურბლზე, რაც მას „წარმატების ნიშნად და მშვიდობის მაუწყებლად“ აქცევდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ვრცელდებოდა ვარაუდი, რომ მოლაპარაკებების დროს ბობი უფრო ჩემბერლენს ეთანხმებოდა, ვიდრე ნაცისტებს. პრესაში ის უბრალოდ „მიუნხენის“ ან „მიუნხენის კატის“ სახელით იყო ცნობილი. იმავე თვეში, ფინეთში ზამთრის ომის ფონზე, კიდევ ერთი ლექსი გამოჩნდა, ამჯერად *Press &amp;amp; Sun-Bulletin-* ში, რომელშიც ნათქვამია:

### უინსტონ ჩერჩილის დროს (1940-1943) 
ჩემბერლენმა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა 1940 წლის მაისში დატოვა და მისი ადგილი ჩერჩილმა დაიკავა, რომელმაც თავისი შავი კატა, ნელსონი, თან წაიყვანა. ორ კატას „მეტოქეობა“ ჰქონდა, რომელიც მედიაში XXI საუკუნის მეთაგვე ლარისა და პალმერსტონის მეტოქეობას შეადარეს. ნელსონის მოსვლამდე პრესაში კომენტატორები დავობდნენ, შეეწყობოდნენ თუ არა ის და მიუნხენი ერთმანეთს:

მიუხედავად ამისა, ბობი ჩერჩილის პირველი პრემიერ-მინისტრობის დროსაც კი უცვლელი დარჩა, როგორც ამბობენ, კატასა და პრემიერ-მინისტრს კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ; ამის ნაცვლად, *The Daily Telegraph-მა* შეცდომით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბობი „დაუნინგის ქუჩიდან გამოაძევეს“.

## სიკვდილი 
ბობი 1943 წლის 5 აგვისტოს, დაუნინგის ქუჩის მე-10 ნომრის გარეთ გარდაცვლილი იპოვეს. გაზეთ *„ჰადერსფილდ დეილი ექსპაზინერმა“* ამის ნაცვლად განაცხადა, რომ მას „დიდი რეპუტაცია ჰქონდა „მეთაგვეობის“ გამო“, ხოლო *„ედმონტონ ბიულეტენმა* “ თქვა, რომ „დაუნინგ სტრიტს ის მოენატრება“. მიუნხენის გარდაცვალების შემდეგ, ნიუკირკების ოჯახის წევრმა, რომელმაც ხუთი წლით ადრე გაუგზავნა მას საკვების ამანათი, მწუხარება გამოთქვა.

## შენშვნები
## სქოლიო
კატეგორია:კატები
Never Let Go (ჯონგუქის სიმღრა)

**Never Let Go** — სამხრეთ კორეელი მომღერლის, BTS-ის წევრ ჯონგუქის სიმღერა, რომელიც სინგლის სახით 2024 წლის 7 ივნისს კომპანია Big Hit Music-მა გამოუშვა. 3 ივნისს დაანონსებული ეს სიმღერა აღწერილია, როგორც „გულწრფელი მიძღვნა“ მისი ფანებისადმი და იგი BTS-ის მე-11 წლისთავისადმი მიძღვნილი ღონისძიების, „BTS Festa 2024“-ის ნაწილია.

## სქოლიო
*"BTS' Jung Kook Announces New Single 'Never Let Go': Here's When It Arrives".
*Jungkook releases new fan-dedicated single, 'Never Let Go'"
*"BTS' Jung Kook Celebrates Fans on Heartfelt Single 'Never Let Go'"
*"Jung Kook Chart History (Global 200)"
*Kook Chart History (Taiwan Songs)"
*"Jung Kook Chart History (Hot 100)"
*"Jung Kook of BTS Drops Bright Single "Never Let Go": Stream"
*Kook - Never Let Go (Radio Date: 27-06-2024)"
კატეგორია:2024 კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:სამხრეთი კორეა კატეგორია:ინგლისური ენა
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
Yes or No (ჯონგუქის სიმღრა)

**Yes or No** — სამხრეთ კორეელი მომღერლის, BTS-ის წევრ ჯონგუქის სიმღერა მისი სადებიუტო სოლო ალბომისთვის „Golden“, რომელიც Big Hit Music-მა 2023 წლის 3 ნოემბერს გამოუშვა. სიმღერა ბლეიკ სლატკინის, Cirkut-ის, ედ შირანისა და ჯონი მაკდეიდის მიერ არის დაწერილი, ხოლო პროდიუსერები Cirkut და Watt არიან. 2024 წლის 13 სექტემბერს EMI Records-მა იგი იტალიურ რადიოსადგურებში ალბომის მეოთხე სინგლად წარადგინა.

## სქოლიო
*"Jung Kook – Yes or No (Radio Date: 13-09-2024)"
*Kook Chart History (Global 200)"
*Top 40 Hot Singles Chart"
*"2023 Week 45 Digital Chart"
*Kook Chart History (Billboard Vietnam Hot 100)"
*Chart – November 2023"

კატეგორია:2024 კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:სამხრეთი კორეა კატეგორია:ინგლისური ენა
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
ენ მაკი

**ენ მაკ ბერლეინი** (დ.  1850 — გ. 22 ივნისი, 1935) — ირლანდიაში დაბადებული ამერიკელი მსახიობი.

თამაშობდა პერიოდის ყველაზე პოპულარულ სპექტაკლებში, ცნობილ მსახიობებთან (მაგ. ედვინ ბუთთან, ჯოზეფ ჯეფერსონთან) ერთად. აგრეთვე ჩნდებოდა ჰარიგანისა და ჰარტის დადგმებში, რომლებშიც მთავარ როლებს ასრულებდა. 1928 წელს 55-წლიანი კარიერა დაასრულა და პენსიაზე გავიდა.

გათხოვილი იყო მსახიობ ედვარდ ჯ. მაკზე. „ბერლეინი“ ენის ქალიშვილობის გვარი იყო, თუმცა სასცენო სახელის განუყოფელ ნაწილად მოიაზრებოდა, განსაკუთრებით მისი კარიერის მეორე ნახევარში. გარდაიცვალა 1935 წლის ივნისში, განუკურნებელ ავადმყოფთა სახლში. დარჩა ქალიშვილი და შვილიშვილი.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1850-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
აღმოსავლეთ ბონოს რეგიონი

**აღმოსავლეთ ბონოს რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტეჩიმანი.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სავანის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან ოტის რეგიონს, სამხრეთიდან აშანტისა და აღმოსავლეთის რეგიონებს, დასავლეთიდან ბონოს რეგიონს.

ბონოსა და აღმოსავლეთ ბონოს რეგიონებში მდინარე შავი ვოლტის სამხრეთით ცხოვრობს აკანების ხალხთა ჯგუფის აბრონის ხალხი (ბრონგი, ბონო, 2000 წლის შეფასებით 791 ათასი ადამიანი). აბრონებმა შექმნეს ქალაქი-სახელმწიფო ბონო-მანსო (), რომელიც XV-XVIII საუკუნეებში ბონოს სახელმწიფოს საგვარეულო ცენტრი იყო.

## ისტორია 
### შუა საუკუნეები 
აკანები თავიანთ წარმოშობას მითიური ნტაფოს (ნტა, *ntafo, tafo, nta*) ხალხთან აკავშირებენ, რომლებიც ტყის ზოლის ჩრდილოეთით ცხოვრობდნენ, სადაც დღეისათვის გონჟას ხალხი ცხოვრობს თანამედროვე განის ჩრდილოეთით.

XII საუკუნის ბოლოს სამხრეთისაკენ მიგრაციის შემდეგ აკანების ტომებს შორის დაიწყო უთანხმოებები აქ ოქროს საბადოების აღმოჩენის გამო. XIII საუკუნიდან არსებობდა ბონოს და ბანდას საკმაოდ დიდი სახელმწიფოები.

ტყის ზონაში აკანელი ხალხის უძველეს ცივილიზაციად ითვლება XV საუკუნეში დაარსებული ქალაქი ბონო-მანსო (ბონო-მანსუ) (),

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
ზემო დასავლეთის რეგიონი

**ზემო დასავლეთის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ვა.

აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ზემო აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთის რეგიონებს, სამხრეთიდან სავანის რეგიონს, ჩრდილოეთიდან ბურკინა-ფასოს და დასავლეთიდან კოტ-დ’ივუარს.
thumb|right|300px|ზემო დასავლეთის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა
1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის ჩრდილოეთი ტერიტორიები გახდა ჩრდილოეთი რეგიონი. 1959 წელს ჩრდილოეთის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოიყო ზემო რეგიონი. იმავე წელს ზემო და ჩრდილოეთის რეგიონების შემადგენლობაში შევიდა ყოფილი კოლონია ბრიტანული ტოგოლენდის ჩრდილოეთი რაიონები. 1984 წელს ჩრდილოეთი რეგიონი გაიყო ზემო აღმოსავლეთის და ზემო დასავლეთის რეგიონებად.

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
ერევნის ვერნისაჟი

მინი
**ერევნის ვერნისაჟი** ( *ვერნისაჟი*) — დიდი ღია ცის ქვეშ მდებარე ბაზარი ერევანში, სომხეთში. ბაზრის სახელწოდება მომდინარეობს ფრანგული სიტყვიდან *vernissage*. ბაზარი მდებარეობს არამისა და ბუზანდის ქუჩების გასწვრივ 350 მეტრის სიგრძეზე, რომელიც აკავშირებს ჰანრაპეტუტიუნის ქუჩას ხანჯიანის ქუჩასთან. ბაზარში ძირითადად წარმოდგენილია სხვადასხვა სახის ტრადიციული სომხური ხელოვნების ნიმუშების კოლექცია.

## მიმოხილვა 
ერევნის ვერნისაჟი ღია ცის ქვეშ ყოველდღიურად მოქმედი გამოფენა-ბაზარია. ის 1980-იან წლებში სომეხმა მხატვრებმა დააარსეს, რომლებმაც თავიანთი ნამუშევრების გამოფენა სომხეთის მხატვართა კავშირის (ახლანდელი შარლ აზნავურის მოედანი) გვერდით მოედანზე დაიწყეს. სხვებმა თავიანთი ნამუშევრების საჩვენებლად კომიტასის სახელმწიფო კონსერვატორიის გვერდით მდებარე პარკი გამოიყენეს. მოგვიანებით, ვერნისაჟი ოპერის თეატრის წინ, მარტიროს სარიანის ბაღში გადაიტანეს. გამოფენა-ბაზარი თანდათან გაფართოვდა და საბოლოოდ არამისა და ბუზანდის ქუჩებზე გადავიდა, რესპუბლიკის მოედნის მეტროსადგურიდან დაწყებული ვარდან მამიკონიანის ქანდაკებით დამთავრებული. თუმცა, მხატვრები კვლავ იყენებენ სარიანის პარკს თავიანთი ნახატების საჩვენებლად.

მოჩუქურთმებული ხისა და ხელოვნების ნიმუშების გარდა, ბაზარზე შეგიძლიათ იპოვოთ ტრადიციული ხალიჩები, მონეტებისა და მედალიონების ძველი კოლექციები, წიგნები, სამკაულები, მუსიკალური ინსტრუმენტები, ელექტრონიკა და შინაური ცხოველებიც კი.

## გალერეა 

ფაილი:Yerevan_Vernissage_view.jpg
ფაილი:Yerevan_Vernissage_carpets.jpg

## სქოლიო 
კატეგორია:ერევნის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ერევანი
Film Out (BTS-ის სიმღერა)

**Film Out** — სამხრეთ კორეული ბოიბენდის, BTS-ის სიმღერა, რომელიც ჩაწერილია მათი იაპონურენოვანი კრებულისთვის „BTS, the Best“ (2021). იგი 2021 წლის 2 აპრილს, Universal Music-ისა და Big Hit Music-ის მიერ, ალბომის მთავარი სინგლის სახით გამოიცა.

## წინაპირობა და გამოშვება 
BTS-მა „Film Out“ 2021 წლის 16 თებერვალს დააანონსა, როგორც ფილმის — „Signal the Movie Cold Case Investigation Unit“ (2021) დასკვნითი თემა. სიმღერა დაწერა BTS-ის წევრმა, ჯონგუქმა, იაპონური როკ-ტრიოს, Back Number-ის მთავარ ვოკალისტ იორი შიმიზუსთან და ტრეკის პროდიუსერ UTA-სთან თანამშრომლობით. ბალადის ჟანრის ეს კომპოზიცია საბოლოოდ BTS-ის იაპონურენოვანი კრებულის, „BTS, the Best“-ის გამხსნელ ტრეკად იქცა, რომელიც ივნისში გამოიცა. 2 აპრილს სიმღერა სხვადასხვა ქვეყანაში ციფრული ჩამოტვირთვისა და სტრიმინგისთვის გახდა ხელმისაწვდომი.

## კომერციული წარმატება 
„Film Out“-ის დებიუტი Oricon-ის ყოველდღიური ციფრული სინგლების ჩარტში პირველ ადგილზე შედგა. სულ რაღაც სამ დღეში სიმღერამ ყოველკვირეული ციფრული სინგლების ჩარტის სათავეც დაიკავა. 7 აპრილის მონაცემებით, მან მეორე ადგილი დაიკავა Japan Hot 100-ში და პირველი ადგილი ჩამოტვირთვებისა და სტრიმინგების ჩარტებში. აშშ-ში „Film Out“ Billboard Global 200-ის ხუთეულში მოხვდა 47.2 მილიონი სტრიმინგით, რითაც გახდა პირველი იაპონური სიმღერა, რომელიც ამ ჩარტის საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა. გარდა ამისა, იგი გახდა ჯგუფის პირველი იაპონურენოვანი სიმღერა, რომელიც Billboard Hot 100-ში (81-ე ადგილი) მოხვდა. 19,000 გაყიდული ასლით, სიმღერა კვირის ყველაზე გაყიდვადი რელიზი გახდა და Digital Songs ჩარტის სათავეში მოექცა.

## მუსიკალური კლიპი
სიმღერის მუსიკალური კლიპი, რომლის რეჟისორია იონგ სოკ ჩოი (Lumpens), Big Hit-ის YouTube არხზე 2021 წლის 2 აპრილს გამოქვეყნდა. ვიდეო იხსნება კადრით, სადაც ჯგუფი ცაში გამოკიდებულ თეთრ სახლში იმყოფება. მასში წევრები ერთმანეთთან გატარებულ მოგონებებს იხსენებენ. ჯინი ამჩნევს ქვიშის საათს, რომელიც ერთად გატარებულ დროს ითვლის. ქვიშის საათი კლიპში რამდენჯერმე ჩნდება და საბოლოოდ მივყავართ „დრამატულ“ აფეთქებამდე, რომელიც სახლში სრულ ქაოსს ტოვებს.

## სქოლიო
*Collaborate With Japanese Band Back Number For New Movie Theme 'Film Out'"
*"BTS and Back Number have collaborated on Signal movie theme song 'Film Out'"
*BTSが「劇場版シグナル」主題歌でback numberとコラボ、清水依与吏とグクが楽曲制作のやり取り
*BTS×back number『劇場版シグナル』主題歌コラボ ジョングクと清水依与吏が'共作'
*BTS×back number『劇場版シグナル』主題歌コラボ ジョングクと清水依与吏が'共作'
*THE BEST」発売、新曲「Film out」や「Dynamite」も収録
*BTS、最新曲「Film out」が自身初のデジタルシングル1位獲得【オリコンランキング】
*"BTS Hit The Hot 100 In Japanese For The First Time With 'Film Out'"
კატეგორია:2021 კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:სამხრეთი კორეა კატეგორია:იაპონური ენა
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
ტერეზა ვონი

**ტერეზა ვონი** (დ. 1867 — გ. 5 ოქტომბერი, 1903) — ამერიკელი მომღერალი და კომიკოსი. მოღვაწეობდა 1890-იან წლებში.  

მაყურებლებს დანახვისთანავე შეუყვარდათ ვონის მიერ ბროდვეიზე შესრულებული პერსონაჟი, გერმანელი მაწანწალა ფრაულეინი, რომელიც დადგმაში *„1492 საქმის კურსში“* ჩნდებოდა და ბანჯოზე უკრავდა. ვონი აგრეთვე თამაშობდა სპექტაკლ *„ექსელსიორ ჯუნიორში“*  და ტურნეს ატარებდა პიესით: *„ტურისტები პულმანის მანქანაში“*.

დაიბადა ტერეზა ოტის სახელით, ნიუ-იორკში, ბოსტონის მსახიობთა ოჯახში. ჰქონდა გერმანული წარმომავლობა და მუსიკას შეისწავლიდა ნიუ-იორკსა და დრეზდენში. ბოსტონში, პიესა *„გონდოლიერებში“* წარმატებით შეასრულა ტესას როლი.  

მისი მეუღლე, უილიამ ჰ. მესტეიერი (დაბადებით უილიამ ჰარუპტი) მსახიობი და ტერეზას მენეჯერი იყო. ვონი მის დასში, *„We, Us and Co.“*, 1880-იან წლებში გაწევრიანდა. მესტეიერი 1896 წელს გარდაიცვალა და ტერეზამ მცირე ხნით შეწყვიტა სცენაზე თამაში. 1899 წლისთვის მან გადაწყვიტა, რომ სცენა სამუდამოდ დაეტოვებინა - მიზეზად მისი შესუსტებული მახსოვრობა დასახელდა. 1901 წელს ვონი დედამისმა საგიჟეთში ჩააბარა - ძმისა და მეუღლის დაღუპვის შედეგად გაჩენილი „მელანქოლიის გამო“.
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
ოტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ოტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ოტი – მდინარე დასავლეთ აფრიკაში;
* ოტი — განის რესპუბლიკის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ბონო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბონო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბონო (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* აღმოსავლეთ ბონო (განა) — ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* ბონო — ირლანდიელი ვოკალისტი და მუსიკოსი, ჯგუფ U2-ის წევრი.
ოტი

**ოტი** (ტოგოს და განის ტერიტორიებზე , ) და **პენჯარი** (ბენინის, ბურკინა-ფასოს და ტოგოს ტერიტორიებზე ) — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. მდინარე მიედინება ბენინის, ბურკინა-ფასოს, განის და ტოგოს ტერიტორიებზე.

სათავეს იღებს მდინარეების კუნდესა და ტიკუს შეერთების ადგილიდან ატაკორის მთებში, ბენინში. მდინარე თავდაპირველად მიედინება ჩრდილოეთისაკენ, შემდეგ უხვევს სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. სასაზღვრო სამკუთხედ „ბენინი-ბურკინა ფასო-ტოგოს“ რაიონში პენჯარი კვეთს ბენინსა და ბურკინა-ფასოს შორის არსებულ სახელმწიფო საზღვარს. შემდეგ ის ჩრდილოეთ ტოგოს გავლით მიედინება სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით და აღმოჩნდება განის ტერიტორიაზე. აქედან მდინარე პირდაპირ სამხრეთისაკენ მიედინება, ტოგო-განის სახელმწიფო საზღვრის გასწვრივ მონაცვლეობით ხან განის და ხანაც ტოგოს ტერიტორიებზე. ჩაედინება განის ტერიტორიაზე არსებულ ვოლტის წყალსაცავში.

მდინარის სიგრძე შეადგენს 900 კმ-ს და მიეკუთვნება ვოლტის აუზს. საკუთრივ მდინარე ოტის (პენჯარის) წყალშემკრები აუზის ფართობი შეადგენს 72 900 კმ²-ს. მისი შენაკადებია მდინარეები კურტიაგუ, არლი, დუდოდო, სინგუ, უკე (ვალე) და სხვა.

1998—1999 წლების წვიმიან სეზონში (ოქტომბრიდან მარტის ჩათვლით) ჩრდილოეთ ტოგოს ტერიტორიაზე ძლიერი თავსხმა წვიმების გამო მდინარე ოტი (ტოგოში ეწოდება პენჯარი) ადიდდა, რის შედეგადაც ზარალი განიცადა ათიათასობით ადამიანმა.

კატეგორია:ბენინის მდინარეები
კატეგორია:ბურკინა-ფასოს მდინარეები
კატეგორია:განის მდინარეები
კატეგორია:ტოგოს მდინარეები
კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
ოტის რეგიონი

**ოტის რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ვოლტის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტოგოს საზღვრის გასწვრივ. ადმინისტრაციული ცენტრი — დამბაი.

ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთისა და სავანის რეგიონებს, სამხრეთიდან ვოლტის რეგიონს, დასავლეთიდან აღმოსავლეთ ბონოს რეგიონს და აღმოსავლეთიდან ტოგოს.

1957 წლის 6 მარტს დიდი ბრიტანეთისგან განის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყოფილი ბრიტანული კოლონია ოქროს ნაპირის ტერიტორია გახდა ადმინისრაციული ერთეული. 1959 წელს ბრიტანული ტოგოლენდის სამხრეთი რაიონები შევიდნენ ვოლტის რეგიონში, ხოლო ჩრდილოეთი რაიონები ჩრდილოეთ რეგიონში.
thumb|right|300px|ოტის რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა
2018 წლის 27 დეკემბერს გაიმართა რეფერენდუმი, რის შედეგადაც ბრონგ-აჰაფოს რეგიონი დაიყო ბონოს, აღმოსავლეთ ბონოს და აჰაფოს რეგიონებად, ჩრდილოეთის რეგიონს გამოეყო ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სავანის რეგიონები, ვოლტის რეგიონს — ოტის რეგიონი, დასავლეთის რეგიონს — ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი. ახალი რეგიონების შექმნა გახდა 2016 წლის 7 დეკემბრის განის საყოველთაო არჩევნებამდე ახალი პატრიოტული პარტიის წინასაარჩევნო დაპირებების აღსრულება, რომელზეც პარტიამ გამარჯვება მოიპოვა. ამ არჩევნების შედეგების მიხედვით პარტიის ლიდერი ნანა აკუფო-ადო გახდა პრეზიდენტი. ახალმა პრეზიდენტმა შექმნა რეგიონების რეორგანიზაციისა და განვითარების სამინისტრო. ახალი რეგიონები შეიქმნა 2019 წლის 13 თებერვალს.

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები
კუზმას დედა

მინი|242x242პქ|ნიკიტა ხრუშჩოვი, 1960 წელი
მარჯვნივ|მინი|284x284პქ|კუზკასა და მისი დედის გაშარჟებული ძეგლი ოდოევში
**„კუზმას დედა“**, ან **„კუზკას დედა“** (; კუზკა არის მოცემული სახელის კუზმას დამამცირებელი ვერსია, რუსული ანდაზის ნაწილი „კუზკას დედისთვის (ვინმესთვის) ჩვენება“ () — დაუზუსტებელი მუქარის ან სასჯელის გამოხატულება, როგორიცაა „ვინმესთვის გაკვეთილის სწავლება“ ან „ვინმეს სასტიკი დასჯა“. ის საბჭოთა კავშირის საგარეო ურთიერთობების ისტორიაში შევიდა, როგორც ნიკიტა ხრუშჩოვის იმიჯის ნაწილი, ფეხსაცმლის ბრახუნის ინციდენტთან და ფრაზასთან „ჩვენ თქვენ დაგასამარებთ“ ერთად.

თავის მემუარებში ხრუშჩოვი ახსენებს სხვადასხვა „საინტერესო და თავისებურ სიტუაციას“, მათ შორის, ამ გამოთქმის გამოყენების შემთხვევას, თუმცა აღნიშნავს, რომ ეს არ იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მისმა გამოსვლამ თარჯიმნები დააბნია. მემუარების სქოლიოში ნათქვამია, რომ 1999 წლის რუსულ გამოცემაში შეცდომით გამოუშვეს გამოთქმის „სამეცნიერო ეტიმოლოგია“, რომელიც წარმოიშვა მავნე მწერის, Anisoplia austriaca-ს ხალხური სახელწოდებიდან, კუზკა-ს ბაღლინჯოდან, რომელიც ნიადაგის ღრმად იზამთრებს, რაც მის აღმოჩენას ართულებს. რედაქტორების თქმით, ეს ანოტატორის ვარაუდი იყო.

კომუნიზმსა და კაპიტალიზმაზე საუბრისას ხრუშჩოვმა დაიკვეხნა, რომ საბჭოთა კავშირი „დაეწევა და გადაასწრებს“ ( ამერიკის შეერთებულ შტატებს და „ჩვენ გაჩვენებთ კუზკას დედას“. გაოგნებულმა თარჯიმანმა სიტყვასიტყვით თქვა რაღაც კუზმას დედის შესახებ. 

მე-19 საუკუნის ფრაზეოლოგიურ ლექსიკონებში კუზკას დედის შესახებ გამონათქვამის სხვა ვერსიებიცაა აღწერილი, მაგალითად, „ვინმეს კუზკას დედის სახელის გაგება“ ან „კუზკას დედის სახელის გაგება“.

ცივი ომის დიპლომატიაში ფრაზის გამოყენების გამო, ის ატომური ბომბის კოდურ სიტყვად იქცა. კერძოდ, ცარ-ბომბა-ს, 50 მეგატონის სიმძლავრი თერმობირთვულ ბომბს მისმა შემქმნელებმა მეტსახელად „კუზკას დედა“ შეარქვეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფეხსაცმლის ბრახუნის ინციდენტი
* ჩვენ თქვენ დაგასამარებთ

## სქოლიო
კატეგორია:ნიკიტა ხრუშჩოვი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საგარეო პოლიტიკა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 606

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 606** მიღებულია 1987 წლის 23 დეკემბერს, საბჭომ გაითვალისწინა რეზოლუცია 602 (1987) და გაეცნო გენერალური მდივნის ანგარიშს, რომელიც სწორედ ამ რეზოლუციის საფუძველზე მომზადდა. საბჭომ დაგმო სამხრეთ აფრიკა ანგოლის სახალხო რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილების განგრძობითი ოკუპაციისა და აღნიშნული ტერიტორიიდან საკუთარი ძალების გაყვანის დაყოვნების გამო.

საბჭომ თხოვნით მიმართა გენერალურ მდივანს, გააგრძელოს ჯარების სრული გაყვანის პროცესზე მონიტორინგი, რათა სამხრეთ აფრიკისგან მიიღოს ზუსტი გრაფიკი ამ პროცესის დასასრულებლად. საბჭომ მას ასევე სთხოვა, უმოკლეს ვადებში წარადგინოს ანგარიში ძალების გაყვანის მიმდინარეობასთან დაკავშირებით.

რეზოლუციის პროექტი (606) წარადგინეს არგენტინამ, კონგომ, განამ, არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა და ზამბიამ. შეხვედრაზე დამსწრე ანგოლის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მაშინ, როცა სამხრეთ აფრიკა ჯარების გაყვანის შესახებ აცხადებდა, რეალურად ის საკუთარ პოზიციებს ამაგრებდა. ამავდროულად, სამხრეთ აფრიკის თავდაცვის ძალებმა აღნიშნეს, რომ ჯარების გაყვანის განრიგის წარდგენა არ შეეძლოთ.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/606(1987))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს  1987 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ანგოლის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია: 1987 წელი ანგოლაში
კატეგორია: 1987 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
ბონოს რეგიონი

**ბონოს რეგიონი** () — განის 16 რეგიონიდან ერთ-ერთი, პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — სუნიანი.

ჩრდილოთიდან ესაზღვრება სავანის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან აღმოსავლეთ ბონოსა და აშანტის რეგიონებს, სამხრეთიდან აჰაფოსა და ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონებს, დასავლეთიდან კოტ-დ’ივუარს.

ბონოსა და აღმოსავლეთ ბონოს რეგიონებში მდინარე შავი ვოლტის სამხრეთით ცხოვრობს აკანების ხალხთა ჯგუფის აბრონის ხალხი (ბრონგი, ბონო, 2000 წლის შეფასებით 791 ათასი ადამიანი). აბრონებმა შექმნეს ქალაქი-სახელმწიფო ბონო-მანსო (), რომელიც XV-XVIII საუკუნეებში ბონოს სახელმწიფოს საგვარეულო ცენტრი იყო.

## ისტორია 
### შუა საუკუნეები 
აკანები თავიანთ წარმოშობას მითიური ნტაფოს (ნტა, *ntafo, tafo, nta*) ხალხთან აკავშირებენ, რომლებიც ტყის ზოლის ჩრდილოეთით ცხოვრობდნენ, სადაც დღეისათვის გონჟას ხალხი ცხოვრობს თანამედროვე განის ჩრდილოეთით.

XII საუკუნის ბოლოს სამხრეთისაკენ მიგრაციის შემდეგ აკანების ტომებს შორის დაიწყო უთანხმოებები აქ ოქროს საბადოების აღმოჩენის გამო. XIII საუკუნიდან არსებობდა ბონოს და ბანდას საკმაოდ დიდი სახელმწიფოები.

ტყის ზონაში აკანელი ხალხის უძველეს ცივილიზაციად ითვლება XV საუკუნეში დაარსებული ქალაქი ბონო-მანსო (ბონო-მანსუ) (),

## სქოლიო
კატეგორია:განის რეგიონები