open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მუნი

250px|მინი
**მუნი** — კანის პარაზიტული დაავადება, რომელსაც მუნის ტკიპა იწვევს. 

## გამომწვევი მიზეზები და გადაცემის გზები
დაავადების გამომწვევია ტკიპა. დაავადების გავრცელების წყარო- დაავადებული ადამიანი. განასხვავებენ დაინფიცირების პირდაპირ და არაპირდაპირ გზას. პირდაპირი დასნებოვნების დროს გამომწვევი დაავადებული ადამიანიდან ჯანმრთელს გადაეცემა კონტაქტით. არაპირდაპირი გზა გულისხმობს გამომწვევის გადაცემას საყოფაცხოვრებო ნივთებით, თეთრეულით, დასაბანი ღრუბლით, პირსახოცით. ბავშვებში შესაძლოა გადაეცეს რბილი სათამაშოთი. 

## კლინიკური სურათი
მუნის დროს საინკუბაციო პერიოდი შეადგენს 8-12 დღეს. ძირითადი კლინიკური სიმპტომია ქავილი, რომელიც ღამით ძლიერდება. დაავადებისთვის დამახასიათებელია კვანძოვან-ბუშტუკოვანი გამონაყარის განვითარება. კანზე შეიმჩნევა ნაკაწრები, რომლებიც ძლიერი ქავილის შედეგია და კანში ტკიპის სავალ „გზებს“ წარმოადგენს. 

მუნი უმეტესად ვითარდება თითებს შორის ნაკეცებში. ასევე, ხელის თითების გვერდით ზედაპირებზე, მუცელზე, წვივებსა და ბარძაყების არეში და, საერთოდ, მთელ კანზე. 

ძლიერი ქავილის შედეგად წარმოქმნილი ნაკაწრები ზოგჯერ ინფექციის შეჭრის ადგილი ხდება. ვითარდება ანთებითი პროცესები: დერმატიტი, პიოდემია, ეგზემა და სხვ.

## გალერეა

Scabies-burrow.jpg|ტკიპა არის ქავილის  ერთ-ერთი მიზეზი
CercariaDermatitis.JPG|მოცურავის მუნი
Tinea pedis interdigitalis.jpg|ათლეტის ფეხი

## დიაგნოსტიკა
დიაგნოსტიკის თვალსაზრისით, დიდი  მნიშვნელობა ენიჭება კანის დათვალიერებას, დაავადებული ადამიანის ჩივილებს. ხშირია ერთდროულად  ოჯახის რამდენიმე წევრის დაავადების შემთხვევები. საჭიროებისამებრ, მიმართავენ ლაბორატორიულ კვლევას მუნის ტკიპის აღმოსაჩენად. 

## მკურნალობა
პარაზიტის საწინააღმდეგო პრეპარატების არჩევანი ფართოა. მუნის მკურნალობისას ძალზე მნიშვნელოვანია სამკურნალო პრეპარატის ზუსტი და სწორი გამოყენება. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მუნის დროულ დიაგნოსტიკასა და კონტაქტში მყოფი პირებისთვის პროფილაქტიკურ მკურნალობას. ამასთანავე უნდა ჩატარდეს როგორც პაციენტის ნახმარი ტანსაცმლის, ასევე საყოფაცხოვრებო საგნების- რბილი ავეჯის, ლოგინის გადასაფარებლის  და სხვ. დეზინფექცია. 

დაუშვებელია თვითმკურნალობა. პრეპარატი ინიშნება ასაკის გათვალისწინებით. 

## ლიტერატურა
* დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, თბ., 2015
* 
* 
* National Cancer Institute (2003) "Pruritus" Retrieved Aug. 22, 2005.

კატეგორია:კანის დაავადებები
Monsta X (ჯგუფი)

მინი|ჯგუფი ფანებთან შეხვედრაზე სინგაპურში 2015 წელს
**Monsta X** () — სამხრეთ კორეული ბოიბენდი, შემდგარი 7 წევრისგან, შექმნილი ლეიბლის ქვეშ  Starship Entertainment, 2015 წლის დასაწყისში, შოუ გადარჩენაზე „NO.MERCY“-ს შედეგების მიხედვით. ჯგუფის სახელწოდება აღნიშნავს „მონსტრები, რომლებიც დაიპყრობენ k-pop სცენას“, ასევე არის მეორე მნიშვნელობაც: „ჩემი ვარსკვლავი ფრანგული „Mon“ — ჩემი, ინგლისურიდან „Star“ — ვარსკვლავი, და „X“ — ნიშნავს უცნობს, აჩვენებს უსასრულო პოტენციალს. ჯგუფის ოფიციალური დებიუტი შედგა 2015 წლის 14 მაისს, მათი სადებიუტო ალბომის „Trespass“-ის გამოსვლით.

## წევრები
## დისკოგრაფია
**ალბომი**

**ქოლაბები**

**საუნდტრეკები**

**Jooheon 1st Mixtape «Middle Finger» («JUNG JI»)**

**NuBoyz «1st Mixtape»**

## მუსიკალური ვიდეო
**ქოლაბები, სოლო მოღვაწეობა**

**სხვა არტისტების მუსიკალურ ვიდეოებში მონაწილე**

## ფილმოგრაფია
შოუ

სერიალები

## ჯილდოები და ნომინაციები 
**Melon Music Awards**

**Mnet Asian Music Awards**

**Seoul Music Awards**

**Golden Disk Awards**

**Simply K-pop**

**Daum Fancafe Awards**

**მუსიკალური შოუ**

## იხილეთ აგრეთვე
* AOMG
* Illionaire Records
* EXO (ჯგუფი)
* Seventeen (ჯგუფი)
* Dok2
* The Quiett
* YG Entertainment

## რესურსები ინტერნეტში
* **ოფიციალური ვებგვერდი**
* **YouTube**
* **Fan-Cafe**
* **Twitter**
* **Instagram**
* **Facebook**
* **Weibo**

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთკორეული მუსიკალური ჯგუფები
ედუარდ დალადიე

**ედუარდ დალადიე **(; 18 ივნისი, 1884, კარპანტრასი, დეპარტამენტი ვოკლიუზი, საფრანგეთი —  11 ოქტომბერი, 1970, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. საფრანგეთისპრემიერ-მინისტრი 1933, 1934 და 1938-1940 წლებში.

## ბიოგრაფია 
მონაწილეობა მიიღო პირველ მსოფლიო ომში. ჰქონდა კაპიტნის წოდება. 

1924-1928 წლებში დაიწყო პოლიტიკური კარიერა. იკავებდა პოსტებს სხვადასხვა სამინისტროებში, ხოლო რადიკალური სოციალისტების პარტიაში გაწევრიანების შემდეგ პარტიის ერთ-ერთი ლიდერიც გახდა. 1933 და 1934 წელს დალადიე ხელისუფლებას ედგა თავში. მისი მმართველობის დროს პარიზში ხშირი იყო შეიარაღებული შეტაკებები ულტრამემარცხეენებსა და ულტრამემარჯვენეებს შორის. 1934 წლის 6 თებერვალს, პროფაშისტური ორგანიზაციების მიერ პარლამენტის შენობის წარუმატებელი შტურმის შემდეგ დალადიემ თანამდებობა დატოვა.

სახალხო ფრონტის ახალ ხელისუფლებაში 1936 წელს დალადიემ სამხედრო მინისტრის პოსტი დაიკავა. სახალხო ფრონტის ხელისუფლების დაცემის შემდეგ 1938 წლის 10 აპრილს დალადიე კვლავ პრემიერ-მინისტრი გახდა. „დალადიე სუსტი და გაუბედავია“ — წერდა მასზე სსრკ-ს ელჩი იაკობ სურიცი. 1938 წელს ხელი მოაწერა მიუნხენის შეთანხმებას, რითიც უარი თქვა შეესრულებინა ჩეხოსლოვაკიასთან დადებული შეთანხმება. 1940 წლის მარტში დატოვა თანამდებობა.

საფრანგეთის ნაცისტური გერმანიის მიერ ოკუპაციის შემდეგ დალადიე ფრანგულ მაროკოში გაიქცა, სადაც იგი დაპატიმრებული იქნა და ვიშის რეჟიმის მიერ ინიციცირებულ სასამართლოზე იქნა გასამართლებული. 1943 მოხდა მისი დეპორტაცია გერმანიაში, სადაც ის მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე ბუხენვალდის კსაკონცენტრაციო ბანაკში იმყოფებოდა.

ომის დასრულების შემდეგ დალადიემ პოლიტიკური მოღვაწეობაა განაახლა და შარლ დე გოლის ოპოზიციაში ჩადგა. იყო ქალაქ ავინიონის მერი 1953-1958 წლებში.

გარდაიცვალა 1970 წლის 11 ოქტომბერს, პარიზში. დასაფლავებულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მიუნხენის შეთანხმება
* აგრესორის დაშოშმინების პოლიტიკა

## სქოლიო 
კატეგორია:საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
აკაკი ჩაჩუა

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = აკაკი ჩაჩუა
| სურათი          = 
| სურათისზომა      = 
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ქართველი
| დაბადების თარიღი      = 16 სექტემბერი, 1969
| დაბადების ადგილი     = სამტრედია, საქართველოს სსრ
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 168
| წონა         = 
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლები        = 
| მედლისთარგები = 

|}
}}
**აკაკი ჩაჩუა** (დ. 16 სექტემბერი, 1969, სამტრედია) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი). ღირსების ორდენის კავალერი.

მონაწილეობა მიიღო 2000 წლის სიდნეის ოლიმპიურ თამაშებში, 64 კგ. წონით კატეგორიაში, სადაც ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოსა (1997) და ვერცხლის (1999) პრიზიორი. ნორვეგიისა და ფინეთის საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* აკაკი ჩაჩუა . sports-reference.com
* აკაკი ჩაჩუა. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი

**ძეგლი** ფართო გაგებით — რაიმე ობიექტი, რომელიც ქვეყნის, ერის კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილია. ტიპოლოგიური ნიშნების მიხედვით შეიძლება დაიყოს ოთხ ძირითად კატეგორიად: არქეოლოგიის, არქიტექტურის და სახვითი ხელოვნების ძეგლები, აგრეთვე წერილობითი ძეგლები, რომელთაც ისტორიულ-შემეცნებითი ან ისტორიულ-მხატვრული მნიშვნელობა აქვს. ვიწრო გაგებით — ხელოვნების (სკულპტურული ან არქიტექტურული) ნაწარმოები, რომელიც შექმნილია ვისიმე ან რისამე ხსოვნის უკვდავსაყოფად. ძეგლისთვის დამახასიათებელია აქტიური საზოგადოების ზემოქმედების ფუნქცია, რომელიც მჟღავნდება როგორც იდეურ პროგრამაში, ისე მხატვრულ განხორციელებაში. ძეგლი ისე იდგმევა, რომ მისი ხილვა მრავალმა ადამიანმა შეძლოს. იგი მნიშვნელოვან როლს უნდა ასრულებდეს გარემოს ორგანიზებაში. ძეგლის პროტოტიპებს ჯერ კიდევ პირველყოფილ საზოგადოებასა და უძველესი აღმოსავლეთის ცივილიზაციებში ვხვდებით (მაგალითები, პირამიდები, ობელისკები და სხვა), პირველი მემორიალური დანიშნულების ძეგლი ანტიკურ სამყაროში შეიქმნა. ჩამოყალიბდა ძეგლის ძირითადი კომპოზიციური ტიპები — ალეგორიული და პორტრეტული ქანდაკებები, სკულპტურული ჯგუფები, ცხენოსანთა ქანდაკებები, სატრიუმფო თაღები, სვეტები, სტელები. შუა საუკუნეების შემდეგ ქრისტიანულ სამყაროში ძეგლის ყველაზე გავრცელებული სახეობა იყო ჯვარი. რენესანსის ეპოქიდან კი ყველა ტიპის ძეგლი ხელახლა გავრცელდა ევროპაში. დაიდგა საერო ხასიათი ძეგლები. XIX საუკუნიდან გაფართოვდა ძეგლის თემატიკა. მონარქებისა და მხედართმთავრების გვერდით გაჩნდა ხელოვანთა, მეცნიერთა, ლიტერატურულ გმირთა ძეგლები. XX საუკუნეში განსაკუთრებით აქტუალურია არქიტექტურის მემორიულ ნაგებობათა იდეა. იდეური და მხატვრული თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია დიდ სამამულო ომში (1941—1945) გამარჯვებისადმი მიძღვნილი მონუმენტები ყოფილ სსრ კავშირის მრავალ ქალაქში.

საქართველოში პირველი ქანდაკებები XIX საუკუნის II ნახევარში დაიდგა. უმთავრესი მიღწევები ამ სფეროში დაკავშირებულია ქართველი მოქანდაკეების (იაკობ ნიკოლაძე, ვალენტინ თოფურიძე, შოთა მიქატაძე, გიორგი ოჩიაური, გურამ კორძახია, ჯუანშერ  მიქატაძე და სხვები) შემოქმედებასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობა
ღამურები (ჯგუფი)

**ღამურები** — ქართული როკ-ჯგუფი თელავიდან, რომელიც შეიქმნა 1988 წელს. სახელწოდება განაპირობა იმან, რომ ჯგუფს ძირითადად ღამის საათებში უწევდა რეპეტიციების ჩატარება.

## ისტორია
პირველი კონცერტი ჯგუფმა გამართა 1989 წელს თელავში, ნადიკვრის საზაფხულო თეტრში. რასაც მალევე მოჰყვა სამი დიდი კონცერტი თელავის დრამატულ თეატრში.

1991 წელს ჯგუფმა ჩაწერა  პირველი ალბომი *Live In Telavi*. ამავე პერიოდში ჯგუფი შემთხვევით აღმოაჩინა ზურაბ ჟვანიამ და მიიწვია თბილისში გრინპისის საერთაშორისო გალა კონცერტზე No Violence, რომელიც გახსნეს და დახურეს „ღამურებმა“.

ჯგუფმა დაიწყო მუშაობა მეორე სტუდიური ალბომის მასალაზე. ამავე პერიოდში იგი დატოვა დრამერმა თაზო ჟორჟოლიანმა, რომლის ადგილზეც მიიწვიეს თემურ ფაციაშვილი. 1993 წლის ნოემბერში, სტუდია „მელოდიაში“, ხმის რეჟისორ ერიკ ქუთათელაძის დახმარებით ჩაიწერა მეორე ალბომი „დირიჟორი“, რომელშიც შესულია შვიდი ინგლისურენოვანი და ერთი ქართულენოვანი კომპოზიცია.

## გერმანიის ტურნე და ჯგუფის დაშლა
1994 წლის გაზაფხულზე ჯგუფი მიიწვიეს გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგში, 1987 წლიდან თელავის დაძმობილებულ ქალაქ ბიბერახში საერთაშორისო როკ და მეტალ ფესტივალზე, სადაც ჯგუფს ჰქონდა წარმატებული გამოსვლა და მიიღო რამდენიმე მიწვევა სხვა როკ-ფესტივალებზე, მათ შორის — შვედეთიდან და იტალიიდან. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ჯგუფის წინაშე წარმოიქმნა ყოფითი პრობლემები — ელექტროენერგიის, სარეპეტიციო პირობების არქონა, რამაც ხელისშემშლელი როლი ითამაშა შემდგომი შემოქმედებითი მუშაობისთვის. ჯგუფის ბასისტი, დუტა სხირტლაძე, რამდენიმე წლის შემდეგ გახდა ცნობილი მსახიობი და ტელეწამყვანი.

## ჯგუფის წევრები
* მამუკა ხანჯალიაშვილი: გიტარა, ვოკალი
* ზაზა კევლიშვილი: გიტარა, ვოკალი
* დუტა სხირტლაძე: ბას გიტარა, ვოკალი
* თაზო ჟორჟოლიანი: დრამი (1988-დან 1991 წლამდე)
* თემურ ფაციაშვილი: დრამი (1991 წლიდან)

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
* *Live In Telavi* (1991)
* *დირიჟორი* (1993)

## რესურსები ინტერნეტში
* ღამურები - ალბომი "Live Ii Telavi" (1991)
* ღამურები - ალბომი ,,დირიჟორი" (1993)
* ღამურები - დროებითი გაერთიანება
* ღამურები - დროებითი გაერთიანება

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კუკურუზენი-დე-სუსი

**კუკურუზენი-დე-სუსი** () — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 161 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 569  ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ორჰეის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
შიხმახმუდი

**შიხმახმუდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —   	2 839 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
ვაიხირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვაიხირი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვაიხირი — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.
*ვაიხირი — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში.
ნადეჟდა სავჩენკო

**ნადეჟდა სავჩენკო **(; დ. 11 მაისი, 1981, კიევი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი პოლიტიკოსი, უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამხედრო კაპიტნის წოდებით. უკრაინის შეარაღებული ძალების არმიული ავიაციის მესამე პოლკის ვერტმფრენი მი-24-ის შტურმან-ოპერატორი. უკრაინის უმაღლესი რადის მერვე მოწვევის დეპუტატი პარტია „ბატკივშინადან“ 2014 წლის ნეომრბიდან. ევროპის საპარლამენტო ასამბლეის უკრაინის დელეგაციის წევრი 2014 წლის 25 დეკემბრიდან. უკრაინის გმირი (2015).

ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც რუსულმა მხარემ ის ორი რუსი ჟურნალისტის მკვლელობაში დაადანაშუალა და დონეცკის საქალაქო სასამართლომ მას 22-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. 2016 წლის 25 მაისს ვლადიმერ პუტინმა სავჩენკო შეიწყალა. ამავე დროს უკრაინულმა მხარემ გაათავისუფლა ორი რუსი სამხედრო — ალექსანდროვი და ეროფეევი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნადეჟდა სავჩენკოს მოკლე ისტორია 1 — Meduza 
* სავჩენკოს გვერდი Facebook-ში

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:უკრაინელი სამხედროები
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბატკივშინას წევრები
კატეგორია:უკრაინის მე-8 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ვლადიმერ ბაქრაძე

**ვლადიმერ ბაქრაძე** — პოლიტიკური მოღვაწე (სოციალ–დემოკრატი) და ლიტერატურის კრიტიკოსი.

ვლადიმერ (ლადო) ბაქრაძე 1884 წ. დაიბადა. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია და სწავლა ჯერ ოდესის, შემდეგ ჟენევის უნივერსიტეტში განაგრძო. 1905 წლის რევოლუციის შემდეგ ის ცოტა ხნით ჟენევიდან სამშობლოში დაბრუნდა და თანამშრომლობდა ქართულ სოციალ–დემოკრატიულ პრესაში, სადაც აქვეყნებდა პოლიტიკური ხასიათის წერილებს. უმთავრესად კი ცნობილი იყო როგორც ლიტერატურული კრიტიკოსი.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ლადო ბაქრაძე ბაქოში ცხოვრობდა, სადაც მასწავლებლად მუშაობდა, ორი წელი ქართულ კოლონიას თავმჯდომარეობდა და ქართველებისა და კავკასიის ერთა ურთიერთობების შესახებ წერილბს აქვეყნებდა ქართული ჟურნალში „წყარო“ (გამოდიოდა ბაქოში) და აზერბაჯანულ გაზეთში „კასპიი“.

საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ვლადიმერ ბაქრაძე შედიოდა პოლონეთის ქართულ მისიაში და იღწვოდა ქვეყნის ოფიციალური ცნობისათვის ნიადაგის მოსამზადებლად, ქართველი და პოლონელი ხალხების უფრო მეტად დასაახლოებლად. ამ დელეგაციაში მას მთავარი ადგილი ეჭირა და პოლიტიკურ ხელმძღვანელობას უწევდა.         

საქართველოში საბჭოთა  ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ვლადიმერ ბაქრაძე ემიგრაციაშია, ცხოვრობდა ოდენკურ-სოშოში. 1921-1923 წლებში იგი იყო ბერლინში არსებული ქართული დელეგაციის მრჩეველი. დიდხანს იყო ადგილობრივ ქართველთა სათვისტომოს თავმჯდომარე. მისი ძალისხმევით მოეწყო იქ ქართული კერა საკუთარი მიწით და შენობით, რომელშიც მოთავსებული იყო ქართული სასადილო და მშვენიერი ბიბლიოთეკა (მეორე მსოფლიო ომის დროს დაინგრა), სადაც ხშირად კითხულობდნენ ლექციებს.

ლადო ბაქრაძის პირადი ცხოვრება და დაკრძალვის ადგილი უცნობია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვლადიმერ ბარბაქაძე

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1884
იგორ სტრელკოვი

**იგორ სტრელკოვი **( ნამდვილი სახელი: **იგორ გირკინი**, ; დ. 17 დეკემბერი, 1970, მოსკოვი, სსრკ) — თვითგამოცხადებული დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის გადამდგარი სახელმწიფო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მწერალი. რუსეთის სამხედრო პენსიონერი. აქვს მონარქიული შეხედულებები და მხარს უჭერს თეთრი გვარდიის იდეოლოგიას.

### დაპატიმრება 
იგორ სტრელკოვი რუსმა სამართალდამცავებმა 2023 წლის 21 ივლისს ექსტრემიზმის ბრალდებით დააკავეს. ადვოკატის თქმით, იგორ სტრელკოვის წინააღმდეგ საქმე ტელეგრამის არხში მის ორ პუბლიკაციას უკავშირდება. პირველი პოსტი ყირიმის შესაძლო ჩაბარებას ეხება, მეორე კი — რუსი სამხედროებისთვის შემწეობის გადაუხდელობას. წინასწარი მონაცემებით ის პატიმრობაში 18 სექტემბრამდე დარჩება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტრელკოვის საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სეპარატისტები
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:რუსი პუბლიცისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ელენე მალიშევა

**ელენე მალიშევა **(; დ. 13 მარტი, 1961, კემეროვო, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი თერაპევტი, პედაგოგი, პროფესორი და მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი. 

რუსეთის რადიოზე და რუსეთის პირველ არხზე გაშვებული პროგრამების, „ჯანმრთელობის“ (1997 წლის 3 ოქტომბრიდან) და „ვიცხოვროთ ჯანმრთელად“ (2010 წლის 16 აგვისტოდან) ხელმძღვანელი და წამყვანი. მოსკოვის სახელმწიფო სამედიცინო-სტომატოლოგიური უნივერსიტეტის პროფესორი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მალიშევა პირველი არხის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები
კატეგორია:რუსი მედიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხატაი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ხათაი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ხათაი  — ბაქოს ერთ-ერთი რაიონი.
*ხათაი  — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
*ხათაი   — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.
*ხათაი   — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში.
*ხათაი    — სოფელი აზერბაიჯანში, ხოჯავენდის რაიონში.
ზემო ყარაბაღის რეგიონი

thumb|250px|right|ზემო ყარაბაღის რეგიონი
**ზემო ყარაბაღის (ეკონომიკური) რეგიონი** () — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის აღდამის, ტერტერის, ხოჯავენდის, ხოჯალის, შუშის, ჯაბრაილის, ფუზულის რაიონები, ასევე ქალაქები: ხანქენდი, აღდამი და შუშა. 1994 წლიდან, რეგიონის დიდი ნაწილი იმყოფება არაღიარებულ მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კონტროლის ქვეშ. ხოლო აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ იმყოფება აღდამის, ტერტერის, ხოჯავენდის და ფუზულის რაიონის აღმოსავლეთი ნაწილი.

ფართობი — 7330 კმ². მოსახლეობა (მათ შორის, დევნილებით, იძულებით გადაადგილებული პირებით) შეადგენს 653,5 ათას კაცს (2015 წლის მონაცემებით). ფაქტობრივად, რეგიონის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ცხოვრობონ მარტო სომხები.

## მრეწველობა 
მრეწველობა წარმოდგენილია ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის დამუშავებით. მთავარი დარგები კვების მრეწველობის არის მეღვინეობა და სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის და კონსერვის წარმოება.

მთიანი ყარაბაღის მთავარი ბუნებრივი რესურსები წარმოდგენელია მადნეულის საბადოებით, ნავთობით, ბუნებრივი აირით და სხვადასხვა სამშენებლო მასალების მოპოვებით (მარმარილო, ცემენტის ნედლეული, სამშენებლო ქვა).

## სოფლის მეურნეობა 
რეგიონის სოფლის მეურნეობის დარგებია: მევენახეობა, მარცვლეულის, ხილის, ბამბის და თამბაქოს მოყვანა. ასევე ამ ტერიტორიაზე მოყვანილია კარტოფილი, ბაღისა და ბოსტნეულის კულტურები. განვითარებულია მეცხოველეობაც.

## ტურიზმი 
დასვენებისა და მკურნალობისთვის არსებობს ბუნებრივი ბალნეოლოგიური რესურსები და მინერალური წყლები.

## რესურსები ინტერნეტში
* აზერბაიჯანის ეკონომიკური რუკა 
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პროგრამა რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების (2004-2008 წწ). 
* აზერბაიჯანის რეგიონები

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
კურტ შმიტი

**კურტ გერმან ლიუდვიგ შმიტი **( დ. 7 ოქტომბერი, 1886, ჰაიდელბერგი, გერმანიის იმპერია — გ. 2 ნოემბერი, 1950, ჰაიდელბერგი, გფრ) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ნაცისტური პარტიის წევრი.1933-1934 წლებში იყო გერმანიის ეკონომიკის მინისტრი. მონაწილეობა მიიღო პირველ მსოფლიო ომში. იყო შუცშტაფელის კაპიტანი. 

## ლიტერატურა
* Gerald D. Feldman, *Die Allianz und die deutsche Versicherungswirtschaft 1933 bis 1945*, C.H. Beck Verlag, Munich 2001
* August Heinrichsbauer, *Schwerindistrie und Politik*, Essen 1948 
* Ulrich Völklein, *Geschäfte mit dem Feind*, Hamburg 2002, 

## რესურსები ინტერნეტში
* Picture of Kurt Schmitt 

კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკოსები
ჯონ კუფუორი

**ჯონ კუფუორი** (; დ. 8 დეკემბერი 1938, კუმასი, განა) — განის პოლიტიკური მოღვაწე. განის პრეზიდენტი 2001 წლის 7 იანრიდან 2009 წლის 7 იანვრამდე. თანამდებობაზე შეცვალა განის ყოფილი სამხედრო ლიდერი ჯერი როლინგსი.  

## ბიოგრაფია
ახალი პატრიოტული პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი ჯონ კუფუორი ქვეყანაში დემოკრატიის სიმბოლო გახდა. პრეზიდენტობამდე ეწეოდა დიპლომატიურ მოღვაწეობას. იყო გაეროში განის წარმომადგენელი. 1969-1972 და 1979-1981 წლებში პარლამენტის წევრია.  2004 წლის 7 ნოემბერს აირჩიეს მეორე ვადით და თანამდებობა დაიკავა 2005 წელს.  

2007-2008 წლებში იყო აფრიკის კავშირის პრეზიდენტი, ხოლო 2003-2005 წლებში დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკური თანამშრომლობის თავმჯდომარე. 

## ლიტერატურა 
*Ivor Agyeman-Duah: *Between Faith and History: A Biography of J. A. Kufuor* (Trenton, NJ: Africa World Press, 2003, ISBN 1-59221-128-3). Oxfordshire: Ayebia Clarke Publishing, 2006. ISBN 978-0-9547023-9-7.

კატეგორია:განის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:აფრიკის კავშირის თავმჯდომარეები
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნანა აკუფო-ადო

**ნანა აკუფო-ადო** (, დ. 29 მარტი, 1944, აკრა, განა) — განელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის გენერალური პროკურორი (2001-2003 წწ.), საგარეო საქმეთა მინისტრი (2003-2007 წწ.) და განის პრეზიდენტი 2017 წლის 7 იანვრიდან. განის პრეზიდენტ ედუარდ აკუფო-ადოს შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* GhanaWeb: Nana Addo Dankwa Akufo-Addo biography.
* EIN News: Nana Addo Dankwa Akufo-Addo
* Ghpage: Nana Addo Dankwa Akuffo Addo family and biography 

კატეგორია:განელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:განის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მინიმალიზმი (მუსიკა)

**მინიმალიზმი** მუსიკაში ― მეთოდი კომპოზიციაში, რომელიც დამყარებულია უმარტივეს ხმოვან და რითმულ კანონზომიერებებზე ანუ „პატერნებზე“. მთელი კომპოზიციის განმავლობაში პატერნები ხშირად მეორდება და შეუმჩნევლად იცვლება. აშშ-ში მინიმალიზმის პოპულარობის პიკი 1960-იანი წლების მეორე ნახევარში აღინიშნებოდა, ასევე 1970-იანების პირველ ნახევარში. დასავლეთ ევროპასა და რუსეთში მინიმალიზმისადმი ინტერესი აღინიშნებოდა 1980-იანი წლების ბოლოსკენ.

## დამახასიათებელი ნიშნები 
ავტორი-მინიმალისტი მოდელის როლში კანონზომიერებისთვის (ინგლ. Pattern) იყენებს ცალკეულ ხმას, ინტერვალს, აკორდს, მოტივს (მოკლე მელოდიური „ფრაზა“). პატერნების „ვარიაცია“ ხშირად მეორდება დიდი დროის განმავლობაში.

მინიმალიზმის ესთეტიკური კონცეფციის საფუძველი არის იდეა, რომელიც შეესაბამება *სტატიკური* დროის დინამიურ წინააღმდეგობას ფსიქოლოგიურად რთულად გადასატან დროსთან. ხშირად განმეორებადი პატერნები თითქმის შეუმჩნეველი ცვლილებებით ხდის მინიმალისტების მუსიკას სმენისთვის მარტივად აღსაქმნელს.

##### ტერმინი 
ტერმინი „მინიმალიზმი“ შემოტანილ იქნა კომპოზიტორ-კრიტიკოსების მაიკლ ნაიმანის და ტომ ჯონსონის მიერ. ტერმინი ხშირად იწვევდა უთანხმოებას, თუმცა ხშირად იყო გამოყენებული 1970-იანი წლების შუა პერიოდში. ვიზუალური ხელოვნების ტერმინის მუსიკალურისთვის მინიჭება გაპროტესტებულ იქნა, მიუხედავად იმისა, რომ მინიმალიზმის მუსიკალური და ვიზუალური გამოხატვა ორივე ერთნაირად მოიცავს მარტივ გამოხატვას და ზედმეტი დეკორაციული დეტალების არქონას. კომპოზიტორები, რომლებიც ასოცირდებიან მინიმალიზმთან, ხშირად უარყოფენ ამ ტერმინს, მათ შორის ფილიპ გლასი, რომელმაც განაცხადა, რომ ეს ტერმინი უნდა აღმოიფხვრას.  წინააღმდეგობების მიუხედავად მინიმალიზმი პრაქტიკასა და ხელოვნების ისტორიაში XX საუკუნეში შემოვიდა ზუსტად ამავე სახელწოდებით.

## მინიმალიზმის ნოვატორები 
მინიმალიზმის აღმომჩენად და ნოვატორად აღიარებულია ჯონ ქეიჯი, თუმცა მის კვალდაკვალ უამრავ მინიმალისტთან ერთად ჩნდება ექსცენტრიული ფრანგი კომპოზიტორი ერიკ სატი, რომელმაც 1916 წელს შექმნა ჟანრი „Furniture Music“, რომელიც სრულდება „არა იმიტომ, რომ მას მოუსმინონ, არამედ იმისთვის, რომ მასზე სულ მცირე ყურადღებაც კი არ გაამახვილონ“. მისი მუსიკა ხშირად ისმოდა მაღაზიებში, გამოფენებზე ან სალონებში, მუსიკაში კი უამრავჯერ მეორდებოდა ერთი და იგივე მელოდია ყოველგვარი ცვლილებების გარეშე. თუმცა მისი ეს აღმოჩენა დარჩა ყველასთვის გაუგებარი და მიუღებელი. მუსიკამ მის თანამედროვეებში ვერ ჰპოვა მხარდაჭერა.

ერიკ სატის გარდა ამ მიმდინარეობას კიდევ ერთი აღმომჩენი ჰყავდა. ეს იყო ერიკ სატის უფროსი კოლეგა ექსცენტრიული ფრანგი მწერალი-იუმორისტი ალფონს ალე. ოთხი წლის შემდეგ, რაც სატიმ დაწერა „Vexations“, ალფონსმა გამოაქვეყნა თავისი „Funeral March for the Obsequies of a Great Deaf Man“, რომელიც არ შეიცავს არც ერთ ნოტს, მხოლოდ სამარისეული სიჩუმე, რომელიც მიუძღვნა გარდაცვლილს. ამ მუსიკის პარტიტურა წარმოადგენდა ცარიელ ნოტების ფურცელს.

### პოსტმინიმალიზმი 
როდესაც მინიმალიზმმა ჰპოვა დიდი ინტერესი პუბლიკაში და გაჩნდა მრავალი მინიმალისტი, წარმოიშვა კიდევ ერთი მუსიკალური მიმდინარეობა ― პოსტმინიმალიზმი.

კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
კატეგორია:მინიმალიზმი
ფრანც ზელდტე

**ფრანც ზელდტე **( დ. 29 ივნისი, 1882, მაგდებურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 1 აპრილი, 1947, ფიურტი ნიურნბერგთან, ბავარია) — მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე, ორგანიზაცია „ფოლადის ქუდის“ ერთ-ერთი მმართველი. 1932 წლის ივნისიდან 1945 წლის 23 მაისამდე იკავებდა მუშაობის მინისტრის პოსტს. იყო SA-ის ობერგრუპენფიურერი და პრუსიის სახელმწიფო მრჩეველი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფრანც ზელდტე გერმანული რაიხსტაგის წევრების ბაზაში
* ფრანც ზელდტე ებრაულ ვირტუალურ ბიბლიოთეკაში

კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
ალფრედ ჰუგენბერგი

**ალფრედ ერნსტ კრისტიან ალექსანდრ ჰუგენბერგი **( დ. 19 ივნისი, 1865, ჰანოვერი — გ. 12 მარტი, 1951, კიუკენბრუჰი) — გერმანელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი. ადოლფ ჰიტლერის ერთ-ერთი მომხრე. გერმანიის ნაციონალური სახალხო პარტიის ლიდერის როლში წვლილი შეიტანა ჰიტლერის კანცლერად დანიშვნაში. იყო ჰიტლერის პირველი კაბინეტის წევრი 1933 წელს, მაგრამ მალევე დაატოვებინეს პოსტი. ამის შემდეგ დაკარგა ყველანაირი პოლიტიკური გავლენა. გარდაიცვალა 1951 წელს, ქალაქ კიუკენბრუჰში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Spartacus Educational website 

კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი მეწარმეები
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი  12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
ფრანც შლეგელბერგერი

**ლუის რუდოლფ ფრანც შლეგელბერგერი **( დ. 23 ოქტომბერი, 1876, კენიგსბერგი, გერმანიის იმპერია — გ. 14 დეკემბერი, 1970, ფლენსბურგი, გფრ) — გერმანელი პოლიტიკოსი და მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე. ნაცისტურ გერმანიაში იკავებდა სამართლიანობის მინისტრის პოსტს. გაასამართლეს ნიურნბერგის პროცესზე. 

 კატეგორია:დაბადებული  23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
ოტო გეორგ თირაკი

**ოთო გეორგ თირაკი** (; 19 აპრილი, 1889, ვურცენი, საქსონია, გერმანიის იმპერია — 22 ნოემბერი, 1946, ეზელსხეიდე) — გერმანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1942-1945 წლებში ნაცისტურ გერმანიაში იკავებდა იუსტიციის რაიხსმინისტრის პოსტს. იყო SA-ის გრუპენფიურერი (1942) და სახალხო სასამართლო პალატის პრეზიდენტი 1936-1942 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოკლე ბიოგრაფია გერმანიის ისტორიული მუზეუმის საიტზე 
* ბიოგრაფია „ქრონოსზე“ 

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
პაულ ფონ ელც-რიუბენახი

**პეტერ ფაულ ფონ ელც-რიუბენახი ** (; დ. 7 თებერვალი, 1875, ვანი, გერმანიის იმპერია — გ. 25 აგვისტო, 1943, ლინც-ამ-რაინი, მესამე რაიხი) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, იყო სპეციალისტი რკინიგზის საკითხებში. 1932 წლის ივნისში შევიდა ფრანც ფონ პაპენის ხელისუფლებაში. დაიკავა ტრანსპორტის და კავშირის მინისტრის პოსტები. ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ თავისი პოსტები შეინარჩუნა. თანამდებობიდან გაანთავისუფლეს 1937 წლის 2 თებერვალს, გარდაიცვალა 1943 წლის 25 აგვისტოს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ელც-რიუბენახი გერმანიის ნაციონალურ ბიბლიოთეკაში 

კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
იულიუს დორპმიულერი

**იულიუს დორპმიულერი **(; დ. 24 ივლისი, 1869, ელბერფელდი — გ. 5 ივლისი, 1945, მალენტე) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ჰიტლერის მინისტრთა კაბინეტის წევრი. მონაწილეობას იღებდა პირველ მსოფლიო ომში, მსახურობდა კავკასიაში. 1937 წლის 2 თებერვალს პაულ ფონ ელც-რიუბენახის დათხოვნის შემდეგ დაინიშნა ტრანსპორტის მინისტრად და იმპერიული ავტობანების ადმინისტრაციული საბჭოს მდივნად. კარლ დენიცის ხელისუფლებაში იკავებდა ტრანსპორტის და კავშირის მინისტრის პოსტს. ომის შემდეგ ხელისუფლების სხვა წევრებთან ერთად აიყვანეს ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა. გარდაიცვალა 1945 წლის 5 ივლისს.

## ლიტერატურა 
* Hans Bock, Franz Garrecht. Julius Dorpmüller - Ein Leben für die Eisenbahn. — Pürgen: Ritzau, Verlag Zeit und Eisenbahn, 1996. — 280 გვ. — ISBN 3-921304-39-3 
* Alfred Gottwaldt. Julius Dorpmüller, die Reichsbahn und die Autobahn: Verkehrspolitik und Leben des Verkehrsministers bis 1945. — Berlin: Argon, 1995. — 136 გვ. — ISBN 3-87024-330-9 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოკლე ბიოგრაფია ფედერალური არქივის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული  24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
ფრანც გიურტნერი

**ფრანც გიურტნერი **(; დ. 26 აგვისტო, 1881, რეგენსბურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 29 იანვარი, 1941, ბერლინი, მესამე რაიხი) — ნაცისტური გერმანიის იუსტიციის რაიხსმინისტრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1881 წლის 26 აგვისტოს, რეგენსბურგში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. ჯერ იბრძოდა საფრანგეთში, ხოლო შემდეგ — პალესტინაში, სადაც გამოვლენილი სიმამაცისთვის რკინის ჯვრის პირველი და მეორე ხარისხით დაჯილდოვდა. ომის შემდეგ გაიარა იურიდიული პრაქტიკა და 1919 წელს გაწევრიანდა გერმანიის ნაციონალურ სახალხო პარტიაში. 1922-1932 წლებში, ბავარიის იუსტიციის მინისტრად ყოფნის დროს, იგი იცავდა ჰიტლერს (მისი დამსახურებაა, რომ ლუდის პუტჩისთვის ჰიტლერმა შედარებით მსუბუქი განაჩენი მიიღო). ნაცისტურ პარტიაში გაწევრიანდა 1937 წელს.

1932წლის ივნისში გიურტნერი დანიშნეს იუსტიციის მინისტრად. იუსტიციის მინისტრის რანგში მან გაამართლმა „გრძელი დანების ღამე“ და განაცხადა, რომ ჰიტლერის მოქმედებები სამართლიანი იყო და სახელმწიფოს დაცვისკენ იყო მიმართული. გარდაიცვალა 1941 წლის 29 იანვარს, ბერლინში.

კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ტილიანობა

250px|მინი
**ტილიანობა** — კანის პარაზიტული დაავადება. ტილიანობას იწვევს კანის პარაზიტი, რომელიც ადამიანის სისხლით იკვებება და მთელ ცხოვრებას ადამიანის სხეულზე ატარებს. ინფექციის წყარო ადამიანია. არსებობს სამი სახის ტილი: თავის, ტანსაცმლისა და ბოქვენის.

**თავის ტილი** ძირითადად პარაზიტობს თავის თმაზე, აგრეთვე წარბებზე, წამწამებზე, იქვე დებს კვერცხებს — წილებს. კლინიკურად დაავადებისათვის დამახასიათებელია: ქავილი, კვანძოვანი და ლაქოვანი გამონაყარი ნაკბენზე. ქავილის შედეგად ღიზიანდება კანი და შეიძლება ანთებითი პროცესები განვითარდეს. პათოლოგიური პროცესი ყურების უკანა კანზე, ყურებსა და კისერზე ვრცელდება. დიდდება ახლომდებარე ლიმფური კვანძები, ვითარდება ანთება. მკურნალობის გარეშე პროცესი დიდი ხნით ჭიანურდება. 

**ტანსაცმლის ტილი** პარაზიტობს იმ ადგილებში, სადაც ტანსაცმლის ნაოჭები კანს ეხება — მხრებზე, ბეჭებზე, იღლიებში, მუცელზე, წელზე, საზარდულის მიდამოში. ნაკბენის ადგილას ჩნდება სისხლძარღვოვანი ლაქა, შემდეგ — კვანძოვან-ურტიკარული გამონაყარი. აღინიშნება ძლიერი ქავილი, რის შედეგადაც შეიძლება გაჩნდეს ნაკაწრები და მეორეული ინფექცია ჩირქოვანი ანთების სახით. თუ დაავადება ხანგრძლივად მიმდინარეობს, აღნიშნულ ადგილებზე კანი სქელდება, იქერცლება, იძენს ღია ყავისფერ ან მორუხო შეფერილობას. პათოლოგიური პროცესის ალაგების (გავლის) შემდეგ რჩება ჰიპერპიგმენტირებული ლაქა. 

**ბოქვენის ტილი** პარაზიტობს ბოქვენის თმაზე, მუცლის ქვედა ნაწილში, თეძოებზე, შეიძლება აცოცდეს იღლიის ფოსოებამდე, მკერდამდე და იშვიათად წვერ-ულვაშამდე. ძირითადად ავადდებიან მოზრდილები სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ. ტილი ებღაუჭება თმის ძირს. ბოქვენის ტილის ნაკბენს არ ახასიათებს გამოკვეთილი ქავილი, ამიტომ იშვიათად ჩნდება ნაკაწრები და ჩირქოვანი პროცესები. ტილის თმაზე მიმაგრების ადგილას ჩნდება 1 სმ დიამეტრის, დამახასიათებელი მოლურჯო-რუხი ლაქა. 

## დიაგნოსტიკა
დიაგნოზს სვამენ კლინიკური დათვალიერებისა და, საჭიროების შემთხვევაში, პარაზიტული გამოკვლევის შედეგად.

## მკურნალობა
ჩირქოვანი ანთებითი პროცესით გართულებული ტილიანობის შემთხვევაში საჭიროა ანტიბაქტერიული ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობა, ხოლო შემდეგ ტილების საწინააღმდეგო მკურნალობა.  ტილიანობის სამკურნალო ფარმაცევტული სითხისა და შამპუნების შეძენა შეიძლება ექიმის დანიშნულების გარეშე აფთიაქებში.

## პროფილაქტიკა
ტილიანობის საწინააღმდეგო პროფილაქტიკა გულისხმობს პირადი ჰიგიენის დაცვას, პირადი მოხმარების ნივთების (სავარცხელი, პირსახოცი, თეთრეული, ტანსაცმელი და სხვ.) დეზინფექციას. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუნი

## ლიტერატურა
* დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, თბ.,  2015 

## რესურსები ინტერნეტში
* Head lice: Biology and Management at IdentifyUS LLC
* National Pediculosis Association
* 
* 
* 
* *Pediculus humanus* facts, life cycle and head lice treatment overview at MetaPathogen 

კატეგორია:კანის დაავადებები
ხათაი (ბაბექი)

**ხათაი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
კუმასი

**კუმასი** () — ქალაქი განაში. აშანტის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

იგი მოსახლეობის მიხედვით სიდიდით მეორეა დედაქალაქ აკრის შემდეგ. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში 2 035 064 ადამიანი ცხოვრობს.

კუმასის ტერიტორიაზე ადამიანის ცხოვრების კვალი ჯერ კიდევ ნეოლითიდან ფიქსირდება. ქალაქის როლი გაზარდა 1695 წლიდან, როდესაც იგი აშანტის იმპერიის დედაქალაქად გამოაცხადა იმპერიის მმართველმა ოსეი კოფი ტუტუ I-მა. კუმასიში მდებარეობს აშანტის მეფის — აშანტიჰენეს (1695 წლიდან) რეზიდენცია, ოქროს ტახტის მოპოვების ლეგენდარული ადგილი.
მინი|კუმასი
ემსახურება „კუმასის“ აეროპორტი.

ქალაქში მდებარეობს აფრიკის ერთ-ერთი უძლიერესი საფეხბურთო კლუბი „ასანტე კოტოკო“.

## დაძმობილებული ქალაქები 
კუმასი იმყოფება მეგობრულ ურთიერთობებში შემდეგ ქალაქებთან:
* , უაგადუგუ
* , ტრეშვილი (აბიჯანი)
* , ალმერე
* , ნიუარკი, ნიუ-ჯერზი
* , უინსტონ-სეილემი, ჩრდილოეთი კაროლინა
* , შარლოტი, ჩრდილოეთი კაროლინა

## იხილეთ აგრეთვე 
* განის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Kumasi News 
* http://www.mygardencity.com Interactive Community Platform for Ashanti Region
* MSN Map 
* KNUST home page 
* Kumasi Market Video

## სქოლიო
კატეგორია:განის ქალაქები
ევრომაიდანი

**ევრომაიდანი** () — 2013 წლის 21 ნოემბერს უკრაინაში დაწყებული სამოქალაქო პროტესტების ტალღა. პროტესტები გამოიწვია უკრაინის ხელისუფლების მიერ ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერის შეჩერებამ. სხვა მიზეზები იყო სოციალური უსამართლობა, კორუფცია ძალოვან და სასამართლო ორგანოებში და ა.შ. 

სახელი „ევრომოედანი“ მოვლენებმა სოციალურ ქსელებში და მასმედიაში მიიღეს. 29-30 ნოემბერს ოპოზიციური აქტივისტების დაშლის შემდეგ გამოსვლებმა აშკარა ანტიპრეზიდენტული ხასიათი მიიღეს. 2014 წლის 16 იანვარს მიღებულმა კანონებმა, (ოპოზიციამ ისინი დიქტატორულად აღიარა) რომლებიც ამკაცრებდა სასჯელს მასობრივ არეულობებში მონაწილეობის მიღებისთვის აქტივისტების დიდი წინააღმდეგობა გამოიწვია, გაჩნდა პირველი მსხვერპლი. გარდა ამისა, პროტესტი კიევის ფარგლებს გასცდა და მთელი უკრაინის ტერიტორია მოიცვა. 

მალევე ოპოციამ პრეზიდენტ ვიქტორ იანუკოვიჩის გადადგომა და ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების დანიშვნა მოითხოვა. გარდა ამისა, უკრაინის დასავლეთ ნაწილში ოპოციურმა აქტივისტებმა ძალით აიღეს სახელმწიფო ინსტიტუტების შენობები. დაძაბულმა სიტუაციამ პრეზიდენტ იანუკოვიჩს დათმობებისკენ უბიძგა. მან დაითხოვა ნიკოლოზ აზაროვი და მისი მინისტრთა კაბინეტი, მაგრამ პროტესტები არ წყდებოდა. 18 თებერვალს სიტუაცია განსაკუთრებულად დაიძაბა: მომიტინგეები პოლიციას შეეტაკნენ, იყო მსხვერპლი. 21 თებერვალს იანუკოვიჩმა ხელი მოაწერა უკრაინის კრიზის რეგულაციის შეთანხმებას და იმავე დღეს კიევი დატოვა. 

23 თებერვალს უკრაინის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ალექსანდრე ტურჩინოვი გახდა. 24 თებერვალს იანუკოვიჩზე ძებნა გამოცხადდა. ამავე დროს ახალმა უკრაინულმა ხელისუფლება შეერთებული შტატებისგან და ევროკავშირისგან აღიარება მოიპოვა. პრემიერ-მინისტრი გახდა არსენი იაცენიუკი, მოხდა დროებითი ხელისუფლების ფორმირება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვლადიმერ პუტინის კონფერენციის სტენოგრამა მაიდანის თაობაზე - Kremlin.ru // 4 მარტი, 2014 
* იანუკოვიჩის განცხადების სტენოგრამა // 11 მარტი, 2014 
* იანუკოვიჩის სიტყვის სრული სტენოგრამა // 28 თებერვალი, 2014 
* უკრაინის პრეზიდენტის სრული მიმართვა უკრაინელ ხალხს // 28 მარტი, 2014  
* ევრომაიდანის პრესა 
* ევრომაიდანი - KiyvPost  
* ევრომაიდანი | ტაბულა
 
## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინული რევოლუციები
კატეგორია:რევოლუციები
კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები
მოროზენი

**მოროზენი** () — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 105 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 416  ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ორჰეის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ვილჰელმ ონეზორგე

**ვილჰელმ ონეზორგე** (; 8 ივნისი, 1872, გრეფენჰაინიჰენი, გერმანიის იმპერია — 1 თებერვალი, 1962, მიუნხენი, ბავარია, გდრ) — მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე. პაულ ფონ ელც-რიუბენახის დათხოვნის შემდეგ 1937 წლის 2 თებერვალს დაიკავა მესამე რაიხის ფოსტის მინისტრის პოსტი. ასევე იყო ნაციონალ-სოციალისტური მექანიზირებული კორპუსის ობერგრუპენფიურერი. გარდაიცვალა 1962 წლის 1 თებერვალს, მიუნხენში.

## ლიტერატურა 
* კონსტანტინ ზალესკი — ვინ ვინ იყო მესამე რაიხში. 2002, 900 გვ. — ISBN 5-271-05091-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია „ქრონოსზე“ 
* Wilhelm Ohnesorge — ForumAxisHistory 
* Ohnesorge, Wilhelm — Deutsche Biographie 

კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
ბოუქდუზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბოუქდუზი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ბოუქდუზი  — სოფელი აზერბაიჯანში, ბაბექის რაიონში
*ბოუქდუზი    — სოფელი აზერბაიჯანში, კანგარლის რაიონში  
*ბოუქდუზი   — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონში
ბოუქდუზი (კანგარლი)

**ბოუქდუზი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში,  კანგარლის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —  1 424 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:კანგარლის რაიონის სოფლები
ვალტერ დარე

**რიხარდ ვალტერ ოსკარ დარე** (; 14 ივლისი, 1895, ბუენოს-აირესი, არგენტინა — 5 სექტემბერი, 1953, მიუნხენი, ბავარია, გფრ) — მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე. მესამე რაიხის სასურსათო მინისტრი 1933-1942 წლებში. 1934 წლის 9 ნოემბრიდან იყო შუცშტაფელის ობერგრუპენფიურერი და შუცშტაფელის დასახლების და რასობრივი სამართველოს უფროსი.

## ლიტერატურა 
* Robert M. W. Kempner, Carl Haensel: Das Urteil im Wilhelmstraßen-Prozess. Schwäbisch Gmünd 1950 
* Anna Bramwell: Blood and Soil. Walther Darre and Hitler’s Green Party. The Kensal Press 1985 
* Хайнц Хёне. Чёрный орден СС. История охранных отрядов. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2003. — 542 с. — 6000 экз. — ISBN 5-224-03843-X. 
* Залесский К. А. СС. Охранные отряды НСДАП. — М.: Эксмо, 2005. — 672 с. — 5000 экз. — ISBN 5-699-09780-5. 
* Reischle H. Reichsbauernführer Darre der Kämpfer um Blut u. Boden. Berlin, 1933. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია „ქრონოსზე“
* დარეს აგრარული პოლიტიკა

კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
ჩალხანქალა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩალხანქალა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ჩალხანქალა   — სოფელი აზერბაიჯანში
*ჩალხანქალა    — სოფელი აზერბაიჯანში
*ჩალხანქალა
ძორაგიუღი

სახელწოდება **ძორაგიუღი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ძორაგიუღი — სოფელი სომხეთის არაგაწოტნის პროვინციაში. 
* ძორაგიუღი — სოფელი სომხეთის გეღარქუნიქის პროვინციაში. 
* ძორაგიუღი — სოფელი სომხეთის ლორეს პროვინციაში.
ფრიც ტოდტი

**ფრიც ტოდტი** (; დ. 4 სექტემბერი, 1891, პფორხცაიმი, გერმანიის იმპერია — გ. 8 თებერვალი, 1942, რასტენბურგი, მესამე რაიხი) — გერმანელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. შედიოდა ჰიტლერის კაბინეტში. 1940-1942 წლებში იკავებდა შეიარაღების და საბრძოლო არსენალის რაიხსმინისტრის პოსტს. იყო SA-ის ობერგრუპენ ფიურერი და ლუფტვაფეს გენერალ მაიორი. გარდაიცვალა 1942 წლის 8 თებერვალს

## ლიტერატურა 
* ბიოგრაფია 
* ჯილდოები  

კატეგორია:დაბადებული  4 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
ჩალხანქალა (ბაბექი)

**ჩალხანქალა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
პერესეჩინა

**პერესეჩინა** () — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 189 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 430  ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ორჰეის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ბერნჰარდ რუსტი

**ბერნჰარდ რუსტი** (; 30 სექტემბერი, 1883, ჰანოვერი, გერმანიის იმპერია — 8 მაისი, 1945, ბერენდი, ოლდენბურგი, ნაცისტური გერმანია) — მესამე რაიხის პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. 1933 წლის 22 აპრილიდან არის პრუსიის მეცნიერების, განათლების და აღზრდის მინისტრი. 1934 წლის 1 აპრილიდან იყო ნაცისტური გერმანიის მეცნიერების, აღზრდის და სახალხო განათლების იმპერიული მინისტრი და ნაციონალ-სოციალისტური სასწავლო ინსტიტუტების ხელმძღვანელი. 1936 წლის 9 ნოემბერს გახდა SA-ის ობეგრუპენფიურერი. 1928 წლის 1 ოქტომბრიდან 1940 წლის ნოემბრამდე იყო სამხრეთ ჰანოვერ-ბრაუნშვეიგის გაულაიტერი. გარდაიცვალა 1945 წლის 8 მაისს

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბერნჰარდ რუსტი რაიხსტაგის წევრების ბაზაში 
* მოკლე ბიოგრაფია 
* www.peoples.ru/state/party/bernhard_rust/ 
* hrono.info/biograf/bio_r/rust_b.html 
* www.statemaster.com/encyclopedia/Bernhard-Rust  

## ლიტერატურა 
* Вольфганг Бенц, Герман Грамль и Германн Вайсс (Wolfgang Benz, Hermann Graml und Hermann Weiß): «Энциклопедия национал-социализма» (de:Enzyklopädie des Nationalsozialismus), Штутгарт, 1997.
* Вольфганг Кайм (Wolfgang Keim): «Образование при нацистской диктатуре» (Erziehung unter der Nazi-Diktatur). В 2-х томах, Дармштадт 1997.
* Рольф Эйлерс (Rolf Eilers): «Национал-социалистическая политика в области школы» (Die nationalsozialistische Schulpolitik), Кёльн 1963.
* Эрих Штокхорст (Erich Stockhorst): «Пять тысяч руководителей — Кто был кем в Третьем рейхе» (5000 Köpfe — Wer war was im Dritten Reich). Киль, 2000, ISBN 3-88741-116-1.
* Залесский К.А. Вожди и военачальники Третьего рейха: Биографический энциклопедический словарь.. — М.: «Вече», 2000. — С. 352-353. — 576 [16 илл.] с. — ISBN 5-7838-0550-5.
* Залесский К.А. Кто был кто в Третьем рейхе: Биографический энциклопедический словарь. — М.: ООО «Издательство АСТ»: ООО «Издательство Астрель»., 2004. — С. 585—586. — 942 [2] с. — ISBN 5-17-015753-3 (ООО «Издательство АСТ»); ISBN 5-271-05091-2 (ООО «Издательство Астрель»).
* Залесский К. НСДАП. Власть в Третьем рейхе. — М.: Эксмо, 2005. — С. 477—478. — 672 с. — ISBN 5-699-09780-5.

კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
გირჩი

**გირჩი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* გირჩი — იგივეა, რაც გირჩა;
* ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩი — პოლიტიკური პარტია საქართველოში;
* გირჩი — მეტი თავისუფლება — პოლიტიკური პარტია საქართველოში.
ყარაბაღლარი (კანგარლი)

**ყარაბაღლარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში,  კანგარლის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —  5 833 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:კანგარლის რაიონის სოფლები
ჰანს კერლი

**ჰანს კერლი** (; 8 სექტემბერი, 1900, ბრანდენბურგი, გერმანიის იმპერია – 26 აპრილი, 1984, გრაფენაუ, გფრ) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი. შუცშტაფელის ბრიგადფიურერი და სამხედრო ეკონომიკის ფიურერი. ასევე იყო კერძო მეწარმე. გარდაიცვალა 1984 წლის 26 აპრილს

## ლიტერატურა 
* კონსტანტინ ზალესკი. ნსდაპ. ძალაუფლება მესამე რაიხში. 2005. ISBN — 5-699-09780-5.

კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
რუსეთის სამოქალაქო ომი

**რუსეთის სამოქალაქო ომი** (; 1917-1923) — შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელშიც ერთმანეთს ებრძოდნენ რუსეთის სხვადასხვა ეთნიკური, პოლიტიკური და სოციალური ჯგუფები.

სამოქალაქო ომი გამოწვეული იყო რუსეთში დაყწებული რევოლუციური კრიზისით, რომელმაც საბოლოოდ გამოიწვია სახელმწიფო დუმის წარმოქმნა, მონარქიის დაცემა, სოციალური და პოლიტიკური კრიზისი, ამ ყველაფრის აპოგეი კი გახდა მსხვილი დაპირისპირება ბოლშევიკურ და ანტი-ბოლშევიკურ ძალებს შორის. სამოქალაქო ომმა ბოლო მოუღო რუსეთის იმპერიას (დამოუკიდებელნი გახდნენ: ფინეთი, პოლონეთი (მიუხედავად ამისა, მეორე მსოფლიო ომში მათ მაინც მოუწიათ სსრკ-ს წინააღმდეგ ბრძოლა), დროებითი დამოუკიდებლობა მოიპოვეს ლიტვამ, ლატვიამ, ესტონეთმა (სამივე სახელმწიფოს ანექსია მოხდა 1940 წელს), საქართველომ (ოკუპირებული იქნა 1921 წელს, აზერბაიჯანმა და სომხეთმა (მათი ანექსია 1920 წელს მოხდა), ომის შედეგად წარმოიქმნა სსრკ და ბოლო მოეღო რომანოვების დინასტიას. სამოქალაქო ომის საბოლოოდ 1923 წელს დასრულდა. დამარცხებული თეთრი მოძრაობის ზოგი ლიდერი გარდაიცვალა, ზოგი კი რუსეთიდან გაიქცა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Russian Revolution and Civil War archive at libcom.org/library 

* "BBC History of the Russian Revolution" (3 თებერვალი, 2007)
* "Russian Civil War" 
* "Russian Civil War 1918–1920" 
* "Civil War of 1917 – 1922 at Encyclopedia of Russian History (3 თებერვალი, 2007)
* "Russian Civil War Polities"

## ლიტერატურა 
* Vladimir N. Brovkin. *Behind the Front Lines of the Civil War: Political Parties and Social Movements in Russia, 1918–1922.* Princeton University Press, 1994. ISBN 0-691-03278-5 
* David Bullock. *The Russian Civil War 1918–22.* Osprey Publishing, 2008. ISBN 978-1-84603-271-4 
* T.N. Dupuy. *The Encyclopedia of Military History* (many editions) Harper & Row Publishers. 
* Peter Kenez. Civil War in South Russia, 1918: The First Year of the Volunteer Army, Berkeley, University of California Press, 1971. 
* Peter Kenez. Civil War in South Russia, 1919–1920: The Defeat of the Whites, Berkeley, University of California Press, 1977. 
* W. Bruce Lincoln. *Red Victory*. 
* Evan Mawdsley. *The Russian Civil War*. New York: Pegasus Books, 2007. 
* George Stewart. *The White Armies of Russia: A Chronicle of Counter-Revolution and Allied Intervention*. 
* David R. Stone. "The Russian Civil War, 1917–1921," in *The Military History of the Soviet Union*.
* Geoffrey Swain. *The Origins of the Russian Civil War*. 

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
ჰერმან მუსი

**ჰერმან მუსი** (; დ. 16 მაისი, 1894, ჯუნდე, გერმანიის იმპერია — გ. 13 აპრილი, 1962, გეტინგენი, გფრ) — გერმანელი პოლიტიკოსი. იყო ნაცისტური გერმანიის სახელმწიფო მდივანი და ეკლესიის საქმეთა მინისტრი. გარდაიცვალა 1962 წლის 13 აპრილს.

## ლიტერატურა
* Conway, John S. (1968). The Nazi Persecution of the Churches, 1933–1945. Basic Books Inc. ISBN 978-0465049-07-3.
* Miller, Michael D.; Schulz, Andreas (2017). Gauleiter: The Regional Leaders of the Nazi Party and Their Deputies, 1925-1945. II (Georg Joel - Dr. Bernhard Rust). R. James Bender Publishing. ISBN 978-1-932970-32-6.
* Zentner, Christian; Bedürftig, Friedemann (1997). The Encyclopedia of the Third Reich. Da Capo Press. ISBN 0-306-80793-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰერმან მუსი გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკის კატალოგში

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კარლ ჰერმან ფრანკი

**კარლ ჰერმან ფრანკი** (; დ. 24 იანვარი, 1898, კარლსბადი, ბოჰემია, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია — გ. 22 მაისი, 1946, პრაღა, მესამე ჩეხოსლოვაკიური რესპუბლიკა) — სუდეტის ნაცისტური პარტიის ცნობილი წევრი. ბოჰემიის და მორავიის საოკუპაციო რეჟიმის ერთ-ერთი მმართველი. შუცშტაფელის ობერგრუპენფიურერი, შუცშტაფელის ჯარის და პოლიციის გენერალი. 

## ლიტერატურა 
* Батлер Р. Гестапо: история тайной полиции Гитлера / თარგმნა ინგლისურიდან: ვ.ფეოკლისტოვამ — ISBN 5-699-15081-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია ქრონოსზე

კატეგორია:დაბადებული  24 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს