open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ძიუნკო ტაბეი

**ძიუნკო ტაბეი** (; დ. 22 სექტემბერი, 1939 — გ. 20 ოქტომბერი, 2016) — იაპონელი ალპინისტი. 

1975 წლის 16 მაისს, იგი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ევერესტის მწვერვალს მიაღწია.

## ბიოგრაფია
ძიუნკო ტაბეი სიოვას უნივერსიტეტში სწავლობდა, ინგლისური ლიტერატურის ფაკულტეტზე. 1969 წელს, მან, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, სადაც იგი ალპინისტთა კლუბის წევრი იყო,  „ქალბატონ ალპინისტთა კლუბი: იაპონია (LCC)“ დააარსა. მან დალაშქრა ფუძიამა და მატერჰორნი შვეიცარიის ალპებში. 1972 წლისთვის, ძიუნკო იაპონელ მთამსვლელთა შორის ერთ-ერთი საუკეთესო იყო.

## ევერესტის ექსპედიცია
„იაპონელი ქალების ევერესტის ექსპედიცია (JWEE)“ 15 ალპინისტისგან შედგებოდა. ასობით მსურველთა შორის, 15 ალპინისტი შეირჩა, მათ შორის — ძიუნკო ტაბეი. ექსპედიცია 1969 წელს შეიქმნა და „ქალბატონ ალპინისტთა კლუბი: იაპონია (LCC)“-ის ნაწილი იყო. მას ეიკო ჰისანო ხელმძღვანელობდა. 1970 წლის 19 მაისს, ტაბეის და ჰიროკო ჰირაკავას მიერ ანაპურნა III-ის წარმატებულად დაპყრობის შემდეგ,  LCC-მ ევერესტის დაპყრობა გადაწყვიტა. 

ხანგრძლივი მომზადებისა და წვრთნის შემდეგ, 1975 წლის გაზაფხულზე ექსპედიცია კატმანდუში გაემგზავრა. ექსპედიციის წევრები იგივე მარშრუტით მოძრაობდნენ, რითაც ედმუნდ ჰილარი და თენცინგ ნორგეი. მაისის დასაწყისში, ისინი ზღვის დონიდან 6 300 მ-ზე დაბანაკდნენ, სადაც მათი ბანაკი ზვავმა დაფარა. ზვავის ჩამოწოლიდან 12 დღის შემდეგ, 1975 წლის 16 მაისს, ძიუნკო ტაბეი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ევერესტის მწვერვალს მიაღწია და დაიპყრო.

## ბოლო აქტივობები
1992 წლის 28 ივნისს, ტაბეიმ დაასრულა ჯაიას დალაშქვრა, რომ გამხდარიყო პირველი ქალი, რომელმაც შვიდი მწვერვალი დაიპყრო. მას ჰქონდა მიზანი, რომ მსოფლიოს ყველა ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალი დაელაშქრა. იგი აგრძელებს მუშაობას ეკოლოგიური პრობლემების აღმოფხვრაზე. ძიუნკო ტაბეი ამჟამად „Himalayan Adventure Trust of Japan“-ის დირექტორია. HATJ არის ორგანიზაცია, რომელიც მუშაობს გლობალურ დონეზე, მთის გარემოების შესანარჩუნებლად.

2012 წელს, ტაბეის სიმსივნე დაუდგინდა, თუმცა, იგი კვლავ განაგრძობდა ალპინისტურ აქტივობებში მონაწილეობას. 2016 წლის 20 ოქტომბერს, ძიუნკო ტაბეი საავადმყოფოში გარდაიცვალა.
## რესურსები ინტერნეტში
* Seven Summits profile 
* 2013: Portrait Painting of Junko Tabei

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მთამსვლელები
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
ძარღვასოკოსებრნი

**ძარღვასოკოსებრნი** () — სოკოების ოჯახი ძარღვასოკოსნაირთა რიგისა. ოჯახში გაერთიანებულია 13 გვარი და 287 სახეობა. აღსანიშნავი სახეობებია: ყვითელი საჩეჩელა, წითელი საჩეჩელა, ძარღვასოკო და ენასოკო.

## სქოლიო
კატეგორია:ძარღვასოკოსნაირნი
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
ანტონ I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**პატრიარქი ანტონ I** (; ერისკაცობაში **კონსტანტინე კასიმატა**, ; დ. უცნობია — გ. 837) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 821-837 წლებში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ფეხსაცმლის მკერავის ოჯახში, როგორც ჩანს მიიღო კარგი განათლება და დაახლოებით 800 წელს დაიწყო სამართლის სწავლება კონსტანტინოპოლში. მოგვიანებით აღიკვეცა ბერად და დაიწყო სამონასტრო ცხოვრება. 814 წელს შეუერთდა ხატმებრძოლებს.

პატრიარქად აირჩიეს 821 წელს იმპერატორ მიხეილ II-ის დროს. რომის პაპი არ აღიარებდა მის არჩევას. გარდაიცვალა 837 წელს. ხატთაყვანისცემის აღდგენის შემდეგ 843 წლის კონსტანტინოპოლის კრებაზე გადასცეს ანათემას. 

## ლიტერატურა
*Афиногенов Д. Е. Антоний I Кассимата // Православная энциклопедия. — М., 2000. — Т. 2. — С. 654—655 ISBN 5-89572-007-2.
*Lilie R.-J., C. Ludwig, Th. Pratsch, I. Rochow. Prosopographie der Mittelbyzantinischen Zeit. Erste Abteilung (641–867). — Berlin, 1998. № 550.
*R.-J. Lilie, Hrsg. Die Patriarchen der ikonoklastischen Zeit. Germanos I. — Methodios I. (715–847). — Frankfurt am Main—Berlin—Bern—New York—Paris—Wien, 1999 (Berliner byzantinistische Studien 5). — С. 156-168.

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 837
კატეგორია:ხატმებრძოლები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2018

**2018 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები** (ასევე **XXIII ზამთრის ოლიმპიადა**, , ) — საერთაშორისო ასპარეზობა ზამთრის სპორტის მრავალ სახეობაში, რომელიც 2018 წლის 9-25 თებერვალს შედგა. მასპინძელი ქალაქი ფიონგჩანგი, კორეის რესპუბლიკა, 2009 წლის 15 ოქტომბერს შეარჩია 123-ე საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ქალაქ დურბანში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა. ეს კორეისთვის რიგირთ მეორე ოლიმპიური თამაშები იქნება. პირველი ოლიმპიური თამაშები კორეამ 1988 წელს სეულში მიიღო. რამდენიმე წლის განმავლობაში ფიონგჩანგი იბრძოდა ოლიმპიური თამაშების მასპინძლობისთვის, თუმცა კომიტეტის არჩევნების მიხედვით 2010 წლის ზამთრის თამაშები მან ვანკუვერს, ხოლო 2014 წლის თამაშები კი სოჭის დაუთმო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pyeongchang 2018 web site 
* Pyeongchang 2018 (IOC)

კატეგორია:ზამთრის ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:2018
ანა კორძაია-სამადაშვილი

**ანა კორძაია-სამადაშვილი** (დ. 26 თებერვალი, 1968) — ქართველი პოსტმოდერნისტი მწერალი და ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1989 წელს.

1989–1993წწ. იყო გამომცემლობების: „BBT“, 1993–1999წწ. „სომაპრეს“ რედაქტორი; საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტექსტის ლინგვო-სტილისტური ანალიზი“, დაიცვა 1997 წელს.
1998 წელს ბერლინის საერთაშორისო წიგნის სააგენტო IBA-ისა და 2001–2004წწ. გაზეთ „24 საათის“ ჟურნალისტი. 2005 წლიდან არის ჟურნალ „ცხელი შოკოლადის“ ჟურნალისტი. არის ავტორი მოთხრობებისა: „ბერიკაობა“(2004), „მე მარგარიტა“(2005). მისი მოთხრობები ასევე შესულია სხვადასხვა ანთოლოგიებში.

ქართულად ნათარგმნი აქვს ელფრიდე იელინეკის, რაინალდ გეცის და სხვათა ნაწარმოებები.

## გამოცემები 
*ბერიკაობა (2004)
*ვინ მოკლა ჩაიკა : რომანი (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2013. - 160გვ.. - ISBN 978-9941-15-808-7
*მარიეტას გზა : მოთხრობები - თბ. : პალიტრა L, 2012. - 304 გვ. ; 20 სმ.. - (სერია: ახალი ქართული ლიტერატურა) ISBN 978-9941-19-681-2
*შუშანიკის შვილები : ერთი რომანის სცენარი (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2011. - 119გვ.. - ISBN 978-9941-15-312-9
*მე, მარგარიტა : მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2005. - 184გვ.. - ISBN 99940-30-34-5
*ზინკა ადამიანი : რომანი (ავტორი). — თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2019.

## ჯილდოები 
* გოეთეს ინსტიტუტის პრემია საუკეთესო თარგმანისთვის (1999 წ., ელფრიდე იელინეკის „საყვარლები“)
* ლიტერატურული პრემია „საბა“ საუკეთესო დებიუტისთვის (2003 წ.)
* წიგნის მაღაზიათა ქსელ „პარნასის“ პრემია „წლის ბესტსელერისთვის“ (2005 წ.)
* მესამე ადგილი „წლის საუკეთესო მოთხრობისთვის“ (2005 წ., „ისტორიული მეხსიერება“)

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინტერვიუ ანა კორძაია-სამადაშვილთან
* ქართული წიგნის ეროვნული ცენტრი – ანა კორძაია-სამადაშვილი

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არჩილ ხაბაძე

**არჩილ ხაბაძე** (დ. 11 მარტი, 1981, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 2012 წლის 30 ოქტომბრიდან 2016 წლის 6 ივლისამდე.

## ბიოგრაფია 
1998–2002 წლებში სწავლობდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და საბანკო საქმის ფაკულტეტზე, 2002–2004 წლებში კი თბილისის სასოფლო–სამეურნეო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და საბანკო საქმის ფაკულტეტზე. არის ეკონომიკურ მეცნიერებათა მაგისტრი. 

2002 წლიდან მუშაობდა საბანკო-საფინანსო სექტორში სხვადასხვა პოზიციებზე, მათ შორის 2008-2012 წლებში იყო „ქართუ ბანკის“ ბათუმის ფილიალის დირექტორი. 

2012 წლის საპარლამენტო და უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შემდეგ, კოალიცია „ქართული ოცნების“ მიერ დასახელდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეობის კანდიდატად. 2012 წლის 30 ოქტომბერს უმაღლესმა საბჭომ არჩილ ხაბაძეს და ახალ მთავრობას ნდობა გამოუცხადა. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
ა
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უფლისციხე (ნასოფლარი)

მინი|300პქ|სოფელი უფლისციხე 1970-1977 წლებში
**უფლისციხის ნასოფლარი** — ნასოფლარი გორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თბილისიდან 85 კმ-ში, ისტორიული ციხე-ქალაქის, უფლისციხის კომპლექსის დასავლეთით, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირას.

სოფელი XX საუკუნის 70-იან წლებამდე არსებობდა, რომელმაც ნასახლარის სახე კლიმატის ცვლილების გამო მიიღო. ეს ადგილი, დიდი ხნის განმავლობაში, დასახლებული პუნქტი იყო. ამ სოფლის არსებობა, 1957 წლის შედგენილ ტოპოგრაფიულ რუკაზეცაა დადასტურებული, აქ ცხოვრობდა 200 ოჯახზე მეტი.

### გორის 1920 წლის მიწისძვრა
[მინიატიურა|სოფელ უფლისციხის სამსართულიანი კოშკი. გადაღ. [ბარონ დე ბაის მიერ.]]
მინიატიურა|კოშკის ნანგრევი, გადაღებული ბარონ დე ბაის მიერ გადაღებული მხრიდან. 2014 წელი.
დიდი ზიანი მოუტანა სოფელ უფლისციხეს გორის 1920 წლის მიწისძვრამაც. კერძოდ ძველ ფოტოებზე სოფელის სასაფლაოზე არსებული სამსართულიანი კოშკი-სამრეკლო და ორი დარბაზული ეკლესია შემდგომ ფოტოებზე აღარ შეიმჩნევა. ძველი უფლისციხის სოფლის ფოტოები სულ რამდენიმეა შემორჩენილი.

### კლიმატური ცვლილებები
ადრე, მდინარე მტკვარი, სოფელ ქვახვრელის მიმდებარე ტერიტორიაზე მიედინებოდა. გეოგრაფიის დოქტორის,  ასისტენტ პროფესორ გიორგი დვალაშვილის სიტყვებით,  ასისტენტ პროფესორი დვალაშვილი განმარტავს, რომ გარდა კლიმატური ცვლილებებისა, სოფლის სახნავ–სათესი სავარგულების მდინარის მიერ გადარეცხვა–ეროზია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში გავრცელებულ ბუნებრივ კანონზომიერებას უკავშირდება. მდინარე მტკვარმა უფლისციხის კომპლექსაც საფრთხე შეუქმნა. 2007 წლამდე გვირაბში წყალი შედიოდა. შემდეგ კი, მდინარემ ძველ კალაპოტში გადაინაცვლა და დინება იქ დაიწყო, სადაც ადრე მოედინებოდა. მანამდე, კი ახალი სოფელი გაჩნდა მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს.

ტოპოგრაფიული რუკის მიხედვით 1977 წელს, მდინარის მარჯვენა მხარეს, ძველი უფლისციხიდან ახალ სოფელ უფლისციხეში გადასახლებული 76 ოჯახი ირიცხებოდა. ახალ დასახლებაში სახლები მდინარის სანაპირო ზოლში გააშენეს.  – ამბობს გიორგი დვალაშვილი და იქვე ამატებს, რომ 

## ფოტოალბომი

Image:View of an old village Uplitsikhe.jpg|სოფელი უფლისციხე 1897 წელს
Image:View of an old village Uplitsikhe XIX century.png|სოფელი უფლისციხე XIX საუკუნეში

## რესურსები ინტერნეტში
* კლიმატის ცვლილებების შედეგი – ნასახლარი უფლისციხეში

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ილია წინამძღვრიშვილი

მინი|ილია წინამძღვრიშვილი
**ილია ივანეს ძე  წინამძღვრიშვილი** (დ.  , წინამძღვრიანთკარი, მცხეთის რაიონი, — გ. , იქვე) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი და პუბლიცისტი. 

## ბიოგრაფია
16 წლის ილია პირველ კლასიკურ გიმნაზიაში მიაბარეს, სადაც გაიცნო და დაუმეგობრდა ილია ჭავჭავაძეს. 1858 წელს ილია დანიშნეს შტატგარეშე მოხელედ თბილისის გუბერნიის მმართველობაში, სადაც 10 წელი დაჰყო სხვადასხვა პოზიციაზე. 1868 წელს ილია წინამძღვრიშვილი აირჩიეს  თბილისის მესამე განყოფილების მომრიგებელ მოსამართლედ. ილიამ ცოლად შეირთო ოლღა მიხეილის ასული არღუთაშვილი, რომელიც მალე დასნეულდა. იგი ილიამ საზღვარგარეთ წაიყვანა სამკურნალოდ, თუმცა მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა. შვილი არ ჰყოლიათ, რასაც განსაკუთრებით განიცდიდა წინამძღვრიშვილი. ოლღას ძალიან უნდოდა სოფლის გლეხებისთვის სკოლის გახსნა. ილიამ გადაწყვიტა თავისი და მეუღლის სურვილი განეხორციელებინა და სკოლა გაეხსნა, ვინაიდან იმ დროისთვის საგურამოს მხარეში არცერთი სკოლა არ არსებობდა. ილია წინამძღვიშვილის აზრით, „მამულის გაკეთება და ნივთიერის ცხოვრების წინ წასვლა შეიძლება მხოლოდ წერა-კითხვის, სოფლის სამეურნეო და სახელოსნო ცოდნის გავცელებით მცხოვრებთა შორის“. წინამძღვრიშვილმა მიიჩნია, რომ მხოლოდ წერა-კითხვის ცოდნა საკმარისი არ იქნებოდა, მოსწავლეებს უნდა შეესწავლათ ოჯახში საჭირო ყველა საქმე: მევენახეობა, ღვინის დაყენება, მებაღეობა, მებოსტნეობა, ფუტკრის და აბრეშუმი ჭიის მოვლა, ხვნა-თესვა, საქონლის მოვლა-მოშენება, დურგლობა, მჭედლობა.

 — წერდა ი. წინამძღვრიშვილი 1883 წელს გაზეთ „დროებაში“. 
 
წინამძღვრიშვილმა საკუთარ სახლში მიიწვია თორმეტი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე სკოლის წესდების, სასწავლო გეგმის და პროგრამების შესამუშავებლად. 1883 წლის 4 სექტემბერს ილია წინამძღვრიშვილის დიდი ძალისხმევით და მოწინავე ქართველი ინტელიგენციის მხარდაჭერითა და დახმარებით, წინამძღვრიანთკარში გაიხსნა საქართველოში პირველი სასოფლო-სამეურნეო სკოლა. სკოლაში სწავლა იაკობ გოგებაშვილის მიერ შედგენილი წესდებით და ნიკო ცხვედაძის მიერ შემუშავებული პროგრამებით მიმდინარეობდა. აღსანიშნავია, რომ სკოლაში სწავლება ქართულ ენაზე მიმდინარეობდა. ილიამ მთელი თავისი ქონება სასწავლებელს გადასცა. სასწავლებლის გახსნაზე სიტყვა წარმოთქვა ილია ჭავჭავაძემ. ჭავჭავაძემ პოემა „აჩრდილი“ სწორედ ილია წინამძღვრიშვილს მიუძღვნა. 1889 წელს კავკასიის სოფლის მეურნეობის საზოგადოების დაფინანსებით გამოსცა წიგნი „ვაზის მოშენება“

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ილია წინამძღვრიშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი 
* ჟურნალი „ვაზი და ღვინო“, 1920

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1834
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
იოანე VII (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**პატრიარქი იოანე VII გრამატიკოსი** (; დ. ? — გ. არაუგვიანეს 867) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 837-843 წლებში.

იოანე VII-ის ბიოგრაფიული მონაცემები ურთიერთსაწინააღმდეგოა. მისი ხატმებრძოლური მოღვაწეობის გამო ბიზანტიური ისტორიოგრაფია მასზე დამახინჯებულ ცნობებს გვაწვდის. მიიჩნევა, რომ იგი წარმოშობით სომეხი იყო. წყაროების უდიდესი ნაწილი მას კონსტანტინოპოლის მაცხოვრებლად მიიჩნევს, თუმცა მისი მოღვაწეობიდან გამომდინარე ფიქრობენ, რომ იგი სომხური წარმომავლობისაა, რადგან IX საუკუნეში ხატმებრძოლთა უმეტესობა სომხები იყვნენ. 

814 წლიდან ხდება ბიზანტიის იმპერატორ ლეონ V-ის ნდობით აღჭურვილი პირი. მას შემდეგ, რაც 815 წელს პატრიარქი ნიკიფორე ხატთაყვანისცემის გამო გადაასახლეს, იმპერატორი ცდილობდა პატრიარქის ტახტზე დაესვა იოანე, მაგრამ სინკლიტიკებმა უარი უთხრეს მისი ახალგაზრდა ასაკის გამო. 837 წელს აირჩიეს პატრიარქად. 842 წელს იმპერატორ თეოფილეს გარდაცვალების შემდეგ მის წინააღმდეგ, როგორც ხატმებრძოლთა მოკავშირე, დაიწყო გამოძიება. დედოფალმა თეოდორამ შესთავაზა ხატთაყვანისცემის აღიარება ან წინააღმდეგ შემთხვევაში დაეტოვებინა პატრიარქის ტახტი. იოანემ უარი განაცხადა, რის გამოც გადაასახლეს. 

იოანეს გარდაცვალების თარიღი უცნობია. მისი მემკვიდრე გახდა მეთოდე I, რომელიც სასტიკად აკრიტიკებდა იოანეს 843-844 წწ. დაწერილ ნაწარმოებში „მართლმადიდებლობის ტრიუმფი“. 

## ლიტერატურა
*Gouillard J. Fragments inédits d’un antirrhétique de Jean le Grammairien // Revue des études byzantines. — 1966. — Т. 24. — С. 171–181.
*Gero S. John the Grammarian, the Last Iconoclastic Patriarsh of Constantinople. The Man and the Legend // Byzantina. — 1974–1975. — Т. 3–4. — С. 25–35.
*Lilie R.-J., C. Ludwig, Th. Pratsch, I. Rochow. Prosopographie der Mittelbyzantinischen Zeit. Erste Abteilung (641–867). — Berlin, 1998. № 3199.
*Lemerle P. Le Premier humanisme byzantin. Notes et remarques sur enseignement et culture à Byzance des origines au Xe siècle. — Paris, 1972 (Bibliothèque Byzantine: Études 6). — С. 135-147.

## სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:ხატმებრძოლები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ანტონ II (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**პატრიარქი ანტონ II** (; დ. უცნობია — გ. 12 თებერვალი, 901, კონსტანტინოპოლი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 893–901 წლებში.

## ბიოგრაფია 
20 წლის ასაკში აღიკვეცა ბერად. მოგვიანებით ხელი დაასხეს მღვდლად და შემდეგ აირჩიეს კონსტანტინოპოლის ერთ-ერთი ტაძრის იღუმენად. ანტონმა დაიკავა იმპერატორ ლეონ VI-ის მხარე მასსა და პატრიარქ ფოტიოს I-ს შორის ბრძოლის დროს. 893 წელს მადლიერმა იმპერატორმა თავისი ძმის, პატრიარქ სტეფანე I-ის გარდაცვალების შემდეგ ანტონი მის შემცვლელად დანიშნა. 

პატრიარქობის დროს იმპერატორის მხარდაჭერით დააარსა კავლიის მონასტერი. რომელ მონასტერშიც იგია დაკრძალული. გარდაიცვალა 901 წელს. გარდაცვალების შემდეგ შერაცხეს წმინდანად. პატივს სცემს როგორც კათოლიკური, ასევე მართლმადიდებლური ეკლესია. მისი ხსენების დღეა ახ. სტილთ 25 თებერვალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ἀντώνιος Β´ Καυλέας 

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 901
მეთოდე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**პატრიარქი მეთოდე I** (; დ. 788/800, სირაკუზა, სიცილია  — გ. 14 ივნისი, 847, კონსტანტინოპოლი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 843–847 წლებში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა სირაკუზაში მდიდარი სიცილიელის ოჯახში. ჯერ კიდევ ახალგაზრდა გაემგზავრა ქიოსის მონასტერში. ხატმბრძოლი იმპერატორის, ლეონ სომეხის (813–820) მეფობაში, ნიკიფორე პატრიარქის მღვდელმთავრობისას მეთოდეს იმპერატორის კარზე მაღალი თანამდებობა ეკავა. ერთხელ პატრიარქმა იგი რომში გაგზავნა, პაპთან შესახვედრად. წმიდანს მობრუნება დაუგვიანდა, ამასობაში კი იმპერატორმა ნიკიფორე ტახტიდან ჩამოაგდო და მწყემსმთავრად ხატმბრძოლი თეოდოტე მილისინელი (815–821) დაადგინა. ახალი იმპერატორი კი მიხეილ II გამხდარიყო. მწვალებელთა წინააღმდეგ ბრძოლის გამო აკრიტის საპყრობილეში გამოამწყვდიეს. თეოფილეს მმართველობის პერიოდში მიიღო დროებითი თავისუფლება. სამშვიდობოს გამოსულმა მამამ კვლავ დაიწყო ერეტიკოსთა წინააღმდეგ ბრძოლა. არაბებთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, თეოფილემ მეთოდეს რისხვა დაატეხა თავს, ის ამტკიცებდა, რომ „კერპთაყვანისმცემლებთან“ (ასე უწოდებდნენ მწვალებლები ხატთაყვანისმცემლებს) დაახლოებისთვის სჯიდა ღმერთი. მეთოდე ჯერ აწამეს და შემდეგ კუნძულ ატიგონზე გადაასახლეს.

თეოფილეს გარდაცვალებისა და დედოფალ თეოდორას რეგენტობის პერიოდში მეთოდე გაათავისუფლეს და 843 წლის 4 მარტს პატრიარქად აირჩიეს. 

გარდაიცვალა 847 წლის 14 ივნისს. 

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი II, თბილისი, 2001

## რესურსები ინტერნეტში
* მეთოდე I
* მეთოდე I

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:ხატმებრძოლეობა
კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი   14 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 847
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ვინ მოკლა ჩაიკა

**ვინ მოკლა ჩაიკა** — ანა კორძაია-სამადაშვილის 2013 წლის მაგიური რომანი.

## რომანის შესახებ 
ნაწარმოებში მოთხრობილია მარტოხელა ქალის ისტორია, რომელსაც ერთ დღეს მოკლულს იპოვიან. საკვირველია, მაგრამ ამ მკვლელობის შესახებ ყველამ ყველაფერი იცის, გარდა ერთი ადამიანისა - მხოლოდ გამომძიებლისთვის არის საიდუმლო, თუ ვინ მოკლა ჩაიკა. 

ვინ მოკლა ჩაიკა მწერლის მეორე რომანია. ის ბაკურ სულაკაურმა გამოსცა. იგი პირველზე უფრო დიდია მოცულობით და ანა პირველზე უფრო მაგრად ხლართავს აქ ამბებს. იმ რომანს, რომელსაც „შუშანიკის შვილები“ ერქვა აქვს მინაწერი: „ერთი რომანის სცენარი“. კრიტიკოსების თქმით, ეს უკვე რომანია, რომელსაც ზოგი დეტექტივს უწოდებს.

თანამედროვე ქართველი მწერლის, ჯაბა ზარქუას თქმით, თხრობა არითმიულია, ტექსტი კი ტაქიკარდიული, რასაც ბევრი ამოვარდნები აქვს. მისი აზრით, მწერლის გაფანტული თხრობა შეიძლება ტექსტის ერთგვარ ნაკლადაც ჩათვლილიყო, თუმცა რომანში ეს ზედმეტად არ ჩანს. ამ ტექსტისთვის არითმია ორგანული და ბუნებრივი რამაა, ეს ასეც უნდა ყოფილიყო.

მწერლის რომანის ჟანრზე წერს:*"როგორც თვითონ ავტორს აქვს ნათქვამი, ეს წიგნი გადის დეტექტივში, მაგრამ ასე მიდგომა ამ წიგნისადმი, როგორც რაღაცა უბრალო დეტექტივისადმი, ჩემი აზრით, არაა მართებული, იმიტომ რომ დეტექტივის გარდა, პრინციპში, უფრო სხვა რამეა, იმიტომ რომ დეტექტივისთვის დამახასიათებელი ბოლოს ასეთი კვანძის მკაფიო გახსნა და ყველაფრის დახურვა და ლოგიკური წერტილის დასმა აქ არ არის. აქ ცოტა სხვა აქცენტებია დასმული“*

## რესურსები ინტერნეტში
*რომანი  - Goodreads.com-ზე
*რადიოთავისუფლება – ვინ მოკლა ჩაიკა. ჯაბა ზარქუა
*ჩაიკა, სახელად ელისაბედი – მოლი ბლუმის ბლოგი 
*კეჟერაძის ბლოგი  – ანა, ჯემალი და აკა
## სქოლიო 
კატეგორია:ანა კორძაია-სამადაშვილის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:2013 წლის რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
კატეგორია:დეტექტიური რომანები
ჰებრიდის კუნძულები

**ჰებრიდის კუნძულები**, *ჰებრიდი* (, )  — არქიპელაგი ატლანტის ოკეანეში, შოტლანდიის დასავლეთ ნაპირებთან. ეკუთვნის დიდ ბრიტანეთს. აერთიანებს 500-მდე კუნძულს, აქედან 100 — დასახლებულია. არქიპელაგის საერთო ფართობი 7200 კმ²-ია. განასხვავებენ შიგა და გარე ჰებრიდის კუნძულებს, რომლების ერთმანეთისაგან გამოყოფილია ნორთ-მინჩისა და ლიტლ-მინჩის სრუტეებით და ჰებრიდის ზღვით.  შიგა ჰებრიდის კუნძულებზე ძლიერ დანაწევრებული ბორცვიანი და დაბალმთიანი რელიეფია (სიმაღლე 200–600 მ). აგებულია კაინოზოური ეფუზივებით. ლავურ პლატოებზე აღმართულია კონუსური მწვერვალები, რომელთა სიმაღლე 1009 მ-დეა. გარე ჰებრიდის კუნძულებზე ცოკოლიანი დაბლობიებია (სიმაღლე 100–150 მ), რომლებიც აგებულია არქეული გნაისებით. არქიპელაგზე გვხვდება მთის მასივები, რომელთა სიმაღლე 799 მეტრს აღწევს. პლეისტოცენური გამყინვარების ნიშნები. ჰავა ნოტიო ზღვისაა. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 12–14 °C-ია, იანვრის — 4 – 6 °C. ნალექები 1000–2000 მმ წელიწადში. კუნძულებზე არის მდელოები, ტორფნარი, იშვიათად არყის ხის რაყები. ჰებრიდზე განვითარებულია თევზჭერა, მეცხოველეობა, შალის ქსოვილების (ტვიდის) წარმოება.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Hebrides/Western Isles Guide 
* National Library of Scotland: SCOTTISH SCREEN ARCHIVE  (selection of archive films about the Hebrides)  

კატეგორია:ჰებრიდის კუნძულები
ტაილანდის ადმინისტრაციული დაყოფა

thumb|**ტაილანდის რეგიონები**:

**ტაილანდი** იყოფა 77 პრივინციად (; ), ტაილანდის დედაქალაქის ჩათვლით, რომელიც 1972 - 2013 წლებში იყო მუნიციპალიტეტი.

შემდეგ, ყოველი პროვინცია იყოფა რაიონებად — 2011 წლის მონაცემებით 878 რაიონია (; ) და ასევე 50 დედაქალაქ ბანგკოკის რაიონი. ყოველ პროვინციაში არის ერთი ცენტრალური რაიონი (; ). გამონაკლისია პროვინცია აიუთთჰაია, სადაც პროვინციას და ცენტრალურ რაიონს ერთად ჰქვია „Phra Nakhon Si Ayutthaya“. 2007 წლამდე არსებობდა 81 მცირე რაიონი (; ), რომელიც შემდეგ გადაკეთდა ჩვეულებრივ რაიონად.

ბანგკოკში ქალაქის რაიონებს ეწოდება — „ქჰეთ“-ი (), რომლებიც შემდეგში იყოფებიან „ქვენგ“-ებად (). თითქმის ზუსტად ასე იყოფებიან რაიონები („თამბონ“-ებად) სხვა პროვინციებშიც.

*თამბონ* () შემდეგ იყოფა „მუბან“-ებად (), ანუ სოფლებად.

## საქალაქო (მუნიციპალური) გაერთიანებები 
ზემოთ აღნიშნული ადმინისტრაციული დაყოფის  გარდა ტაილანდში დასახლებული პუნქტები კიდევ იყოფებიან დიდ და საშუალო ქალაქებად, დასახლებებად და სოფლებად, რომლებსაც აქვთ მინიჭებული გარკვეული ფუნქციები რაიონების და მუნიციპალიტეტების.

საქალაქო (მუნიციპალური) (; ) ადმინისტრაციული დაყოფის სამი დონე:

* **დიდი ქალაქი** — 50 ათასზე მეტი მოსახლე, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
* **საშუალო ქალაქი** ან **პროვინციის ცენტრი** — 10 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
* **დასახლება** (*პატარა ქალაქი*) — 5 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე მაღალია 1.5 ათას ადამიანზე თითო 1 კმ²-ზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ადმინისტრაციული დაყოფა
პედრას-დი-მარია-და-კრუსი

**პედრას-დი-მარია-და-კრუსი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 776 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 315 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.76 კმ²-ზე. ფართობი 1 525 493 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Babyshambles

**Babyshambles** — ინგლისური როკ-ჯგუფი, რომელიც დაარსდა ლონდონში. ჯგუფს გამოშვებული აქვს სამი ალბომი *Down in Albion* (2005), ''Shotter's Nation* (2007) და *Sequel to the Prequel* (2013), სამი EP და სინგლები.

## ჯგუფის წევრები 
* პიტ დოერტი &ndash; ვოკალი, რიტმული გიტარა, სიტარი, ტექსტები (2003&ndash;დღემდე)
* მიკ უიტნოლი &ndash; გიტარა, ტექსტები (2006&ndash;დღემდე)
* დრიუ მაკკონელი &ndash; ბას-გიტარა , ვოკალი (2004&ndash;დღემდე)
* ადამ ფოლკნერი &ndash; დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (2013&ndash;დღემდე)
; ყოფილი წევრები
* პატრიკ უოლდენი &ndash; გიტარა (2004&ndash;2006)
* ჯემა კლარკი &ndash;  დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (2003&ndash;2005)
* ადამ ფისეკი &ndash;  დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (2005&ndash;2010)
* დენი გოფი &ndash; დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (2010)
* ჯეიმი მორისონი &ndash; დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (2012)

## დისკოგრაფია 
; სტუდიური ალბომები
* *Down in Albion* (2005)
* *Shotter's Nation* (2007)
* *Sequel to the Prequel'' (2013)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*The Libertines-ის და Babyshambles-ის ენციკლოპედია

კატეგორია:2003 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ინგლისური როკ-ჯგუფები
ტაილანდის ჰიმნი

**ტაილანდის ეროვნული ჰიმნი** () — ტაილანდის სახელმწიფო ჰიმნი, დამტკიცებული დღევანდელი სახით 1939 წლის 10 დეკემბერს.

მუსიკის ავტორი არის რუსი კომპოზოტორი ფჰრა ჩენდურიანგი (იგივე პიტერ ფეიტი) და ტექსტის ავტორი ლუანგ სარანუპრაფჰანი. ჰიმნის სახელი ტაილანდური ენიდან ითარგმნება, როგორც „ეროვნული ჰიმნი“.

პირველად ჰიმნი გაიჟღერა რადიოში 1932 წელს, იმდროინდელი ჰიმნის ტექსტის ავტორი იყო ქჰუნ ვიჩითმატრა, რომელსაც ეკუთვნის ასევე დღევანდელი ჰიმნის ტექსტის ორიგინალი. მაგრამ ქვეყნის სახელწოდების შეცვლის შემდეგ, ტაილანდის პრემიერ-მინისტრის დავალებით ლუანგ სარანუპრაფჰანი დაწერა ახალი ლექსი ჰიმნს, რომელიც ახლა გამოიყენება. ზუსტად მაშინ პრემიერ პიბუნსონგრამის გადაწყვეტილებით მიიღეს ჰიმნის დღეში ორჯერ, დილის 8 საათზე და საღამოს 6 საათზე შესრულება, რომელიც დღესაც ძალაში რჩება.

## ჰიმნის ტაიური ტექსტი 
*ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย
*เป็นประชารัฐ ไผทของไทยทุกส่วน
*อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล
*ด้วยไทยล้วนหมาย รักสามัคคี
*ไทยนี้รักสงบ แต่ถึงรบไม่ขลาด
*เอกราชจะไม่ให้ใครข่มขี่
*สละเลือดทุกหยาดเป็นชาติพลี
*เถลิงประเทศชาติไทยทวี มีชัย ชโย

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული სიმბოლოები
ზემო ჯოჭოს განძი

**ზემო ჯოჭოს განძი** — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი სოფელ ზემო ჯოჭოს ადგილ — სარახიადან. აღმოაჩენილია 1960 წელს მიწის სამუშაოების დროს.

## აღწერილობა
განძი შედგებოდა ბრინჯაოს ხუთი ცულისა და ბრინჯაოსავე ზოდებისაგან. განძი დაცულია აჭარის სახელმწიფო მუზეუმში (კოლექცია №973/6812-980/6819).

ზემო ჯოჭოს ცულებიდან ერთზე შუა წიბური მიდის სატარის შუამდე და შემდეგ დაბლა ეშვება სატარე ხვრელის უკანა პირის პარალელურად. სხვა ცულებისაგან განსხვავებით, ამ ცულს აქვს მახვილი, მორკალური ყუა. დანარჩენების ყუა მახვილი და უკან დაქანებულია. მათ აქვთ წვეტიან-ოვალური სატარე ხვრელი, ექვსად დაწახნაგებული ტანი და გორდა, რამდენიმე ასიმეტრიული პირი. ზემო ჯოჭოს ცულები, ერგეს განძის ცულებთან შედარებით, უფრო მასიურებია. ზოგ მათგანს იმდენად მაღალი პირი აქვს, რომ ძნელია დაბეჯიტებით იმის თქმა, ეს ცულები I თუ III სახეობას ეკუთვნიან.

## ლიტერატურა
* ალ. რამიშვილი, „კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან“: სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ბრინჯაოს ნაწარმი. - ბათუმი: საბჭ. აჭარა, 1974.

## სქოლიო
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
აშრაფ ფეჰლევი

**პრინცესა (შანდუხტ) აშრაფ ფეჰლევი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1919, თეირანი — გ. 7 იანვარი, 2016, მონტე-კარლო) — ირანის უკანასკნელი შაჰის მოჰამედ რეზა ფეჰლევის ტყუპისცალი.

1934 წელს აშრაფმა თავის დასთან, შამსთან ერთად უარი თქვეს ფარანჯის ტარებაზე. ისლამური რევოლუციის შემდეგ იძულებული იყო დაეტოვებინა ირანი, გაემზავრა საფრანგეთში, სადაც ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფეჰლევიანთა დინასტია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:ფეჰლევიანები
ერგეს განძი

**ერგეს განძი** — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის  ძეგლი სოფელ ერგედან. აღმოჩენილია 1936 წელს ახმედ აბაშიძის მიერ მიწის სამუშაოების დროს.

## აღწერილობა
განძი შედგებოდა ბრინჯაოს 10 ცულისაგან. იგი გადაეცა აჭარის სახელმწიფო მუზეუმს (კოლექცია №32/37-46). მთლიანი განძის შესახებ პირველი ცნობა ეკუთვნის ო. ჯაფარიძეს. რომელსაც ადგილზე მხოლოდ რვა ცული უნახავს (აქედან შვიდი პირველი ტიპის, ერთი კი ქვეტიპის). ის ასევე აღწერილი აქვს დ. ქორიძეს.

ერგეს განძის ცულებიდან ორი კოლხური ცულის პროტოტიპების ჯგუფს მიეკუთვნება. სპეციალური აღნიშვნის ღირსია ის, რომ მათ აქვთ წვეტიან-ოვალური სატარე ხვრელი. დანარჩენი კი პირველი სახეობის ცულებია. მათგან ორ ცულზე ცენტრალური წიბური სატარის შუამდე, მიდის შემდეგ დაბლა ეშვება და იმეორებს სატარე ხვრელის უკანა პირის მოხაზულობას. დანარჩენ ხუთ ცულს ახასიათებს გორდა, ასიმეტრიული, ორფრთიანი პირი, ექვსად დაწახნაგებული შვეტილი ტანი, უფრო მოზრდილი წინა პირის მქონე წვეტიან-ოვალური სატარე ხვრელი და უკან დაქანებული მახვილი ყუა.

## ლიტერატურა
* ალ. რამიშვილი, „კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან“: სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ბრინჯაოს ნაწარმი. - ბათუმი: საბჭ. აჭარა, 1974.

## სქოლიო
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბარცხანის განძი

**ბარცხანის განძი** — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი მდინარე ბარცხანის შესართავთან. აღმოაჩენილია XX საუკუნის დასაწყისში.

## აღწერილობა
გადმოცემით იგი ძირითადად ბრინჯაოს მასიური იარაღებისაგან (თითქოს ჩუგლუგებისაგან) შედგებოდა. ამ განძის შესახებ მოტანილი ცნობები ა. იესენისათვის სიტყვიერად მიუწოდებია ცნობილ ნუმიზმატ ე. პახომოვს. თვით განძის ადგილსამყოფელი და შემდგომი ბედი უცნობია.

## ლიტერატურა
* ალ. რამიშვილი, „კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან“: სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ბრინჯაოს ნაწარმი. - ბათუმი: საბჭ. აჭარა, 1974.

## სქოლიო
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ყოროლისწყალის ხეობა
მახოს განძი

**მახოს განძი** — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი მახოსწყლის მარცხენა ნაპირიდან (შ. დიასამიძის კარმიდამოს ზემოთ). აღმოაჩენილია 1954 წელს ციტრუსების პლანტაციის გაშენებისას.

## აღწერილობა
ერთ-ერთი ცული 1965 წელს ჩაუბარებიათ აჭარის სახელმწიფო მუზეუმს (კოლექცია №1146/19266). როგორც ჩანს, ამავე განძიდან არის ბათუმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტისათვის სოფ. მახოს მცხოვრებ მსხალაძის მიერ გადაცემული ცულიც.

ორივე ცული ეკუთვნის კოლხური ცულის პროტოტიპებს.

## მახოს განძი (1972)
ბათუმის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ინახება სოფელ მახოშივე 1972 წელს აღმოჩენილი ბრინჯაოს ცულების კიდევ ერთი განძი. იგი შედგება 11 ცულისაგან. მათი უმეტესობა კოლხური ცულების პროტოტიპებია. ამის გარდა, ერთი — პროტოტიპებიდან კოლხური ცულის პირველ ტიპზე გარდამავალი ფორმისაა, ხოლო ორი — პირველი ტიპის.

## ლიტერატურა
* ალ. რამიშვილი, „კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან“: სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ბრინჯაოს ნაწარმი. - ბათუმი: საბჭ. აჭარა, 1974.

კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
ჭოროხის განძი

**„ჭოროხის“ განძი** — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი სოფელ „ჭოროხიდან“ (აღმოჩენის ადგილი დასაზუსტებელია). აღმოაჩენილია 1953 წელს ციტრუსების პლანტაციისათვის ნიადაგის დამუშავების დროს.

## აღწერილობა
განძში შემავალი 16 ცული თიხის ჭურჭლით ყოფილა დაფლული მიწაში. მათგან ორი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში (15-54/1,2).

„ჭოროხის“ განძის ერთ-ერთი ცული ეკუთვნის კოლხური ცულის პროტოტიპებს, ხოლო მეორე პროტოტიპებიდან კოლხური ცულის პირველ ტიპზე გარდამავალი ფორმისაა.

## ლიტერატურა
* ალ. რამიშვილი, „კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან“: სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ბრინჯაოს ნაწარმი. - ბათუმი: საბჭ. აჭარა, 1974.

კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
მარის კუჩინსკისი

**მარის კუჩინსკისი** (; დ. 28 ნოემბერი, 1961, ვალმიერა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი. ვალმიერის საკრებულოს რეგიონული განვითარებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის საქმეთა სეიმის ყოფილი წევრი. ლიეპაიის პარტიის წევრი (2014 წლიდან), სახალხო პარტიის წევრი (1998-2011). 

## ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა ვალმიერის №4 საშუალო სკოლა, 1988 წელს ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.

პოლიტიკური საქმიანობა დაიწყო 1994 წელს, როდესაც აირჩიეს ვალმიერის საკრებულოში. 1998 წელს იგი გახდა სახალხო პარტიის წევრი, 1998-2000 წლებში კუჩინსკისი იყო ვალმიერის რაიონული საბჭოს თავმჯდომარე. მალე ის ვალმიერის საკრებულოს თავმჯდომარედ დანიშნეს. ეს პოსტი მან შეინარჩუნა 2003 წლამდე.

2002 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ლატვიის საპარლამენტო არჩევნებში. 2006 წლის ნოემბერში, ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2005 წლის 7 დეკემბერს მიენიჭა II ხარისხის ჯვრის ორდენი. მისი მუშაობა ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იგი აირჩიეს სეიმში და გლეხთა კავშირის წევრად მწვანეთა სიაში. მას ეკუთვნის ლიეპაიის პარტია. 1998-2011 წლებში იყო სახალხო პარტიის წევრი. 2016 წლის 13 იანვარს ლატვიის პრეზიდენტმა რაიმონდს ვეიონისმა წარადგინა პრემიერ-მინისტრად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ლატვიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლატვიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლარს ლიოკე რასმუსენი

**ლარს ლიოკე რასმუსენი** ( დ. 15 მაისი, 1964, ვაილე) — დანიელი პოლიტიკური მოღვაწე, დანიის პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის 5 აპრილიდან 2011 წლის 3 ოქტომბრამდე. 2015 წლის 18 ივნისს არჩევნებში მისმა პარტიამ გაიმარჯვა. 2015-2019 წლებში იყო მეორედ იკავებდა დანიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლარს ლიოკე რასმუსენი 

კატეგორია:დანიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დანიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოსტა-რიკის დროშა

**კოსტა-რიკის დროშა** — კოსტა-რიკის ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1906 წლის 27 ნოემბერს.

კოსტა-რიკის დროშა წარმოადგენს ხუთ ორიზონტალურ ზოლს შემდეგი თანმიმდევრობით:ლურჯი, თეთრი, წითელი, თეთრი, ლურჯი. შუა წითელი ზოლი სიგანით ორჯერ დიდია, ვიდრე დანარჩენი ზოლები. თეთრი და ლურჯი ზოლები კოსტა-რიკის დამოუკიდებლობის სიმბოლოა, ხოლო წითელი – ცივილიზაციის. წითელ ზოლზე განთავსებულია კოსტა-რიკის გერბი, რომელიც ასახავს სამ ვულკანს ორ ოკეანეს შორის. 

ლურჯი, თეთრი და წითელი ზოლების დიზაინი 1848 წელს, კოსტა-რიკის  მაშინდელი პრეზიდენტის ხოსე მარია კასტრო მადრისის მეუღლემ – პასიფიკა ფერნანდესმა შექმნა. იგი შთაგონებული იყო 1848 წლის საფრანგეთის რევოლუციით და საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკის შექმნით, ამიტომაც, მან კოსტა-რიკის დროშის ახალი დიზანი საფრანგეთის სამფერა დროშას (ლურჯი, თეთრი, წითელი) შეუსაბამა. 

ლურჯი ფერი ასახავს ცას, შესაძლებლობებს და იდეალიზმს; თეთრი — მშვიდობას, სიბრძნეს და ბედნიერებას, ხოლო წითელი — ქვეყნის დაცვისთვის მოწამეთა დაღვრილ სისხლს. ზოლების თანაფარდობაა — 1: 1: 2: 1: 1.

კოსტა-რიკის დროშა ტაილანდის დროშის მსგავსია, რომელიც 11 წლის შემდეგ მიიღეს. იგი ასევე ჰგავს ჩრდილოეთ კორეის დროშას.

## ისტორიული დროშები

ფაილი:Flag of Costa Rica (1821-1823).svg| სექტემბერი, 1821&nbsp;– 6 ივნისი, 1823
ფაილი:Flag of Costa Rica (1823-1824).svg| 6 ივნისი, 1823&nbsp;– 4 მარტი, 1824
ფაილი:Flag of the United Provinces of Central America.svg|4 მარტი, 1824&nbsp;– 2 ნოემბერი, 1824 
ფაილი:Flag of Costa Rica (1824).svg|2 ნოემბერი– 22 ნოემბერი, 1824
ფაილი:Flag of Costa Rica (1824-1840).svg| 22 ნოემბერი, 1824&nbsp;– 15 ნოემბერი, 1840
ფაილი:Flag of Costa Rica (1840-1842).svg| 21 აპრილი, 1840&nbsp;– 20 აპრილი, 1842
ფაილი:Flag of Costa Rica (1842-1848).svg| სექტემბერი, 1842&nbsp;– 12 ნოემბერი, 1848
ფაილი:Flag of Costa Rica (1848-1906).svg 12ნოემბერი, 1848&nbsp;– 27 ნოემბერი, 1906
ფაილი:State Flag of Costa Rica (1906-1964).svg|1906–1964
ფაილი:State Flag of Costa Rica (1964-1998).svg|1964–1998

## სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ტაილანდის ქალაქები

**ტაილანდში** *დასახლებული პუნქტები* იყოფებიან დიდ და საშუალო ქალაქებად, დასახლებებად და სოფლებად, რომლებსაც აქვთ მინიჭებული გარკვეული ფუნქციები რაიონების და მუნიციპალიტეტების.

საქალაქო (მუნიციპალური) (; ) ადმინისტრაციული დაყოფის სამი დონე:

* **დიდი ქალაქი** — 50 ათასზე მეტი მოსახლე, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
* **საშუალო ქალაქი** ან **პროვინციის ცენტრი** — 10 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ათასზე მეტი ადამიანი თითო 1 კმ²-ზე.
* **დასახლება** (*პატარა ქალაქი*) — 5 ათასზე მეტი ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე მაღალია 1.5 ათას ადამიანზე თითო 1 კმ²-ზე.

მუნიციპალიტეტებს და ქალაქებს მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით უნდა გააჩნდეს საკმარისი თანხა ბიუჯეტში, რადგან გაუმკლავდეს მას მინიჭებულ ფუნქციებს. 

დიდი და მცირე ქალაქები იყოფებიან *ჩუმჩონ*-ებად, ანალოგიურად სოფლები *მუბან*-ებად ქალაქგარედ.

ქალაქი ფათაია, რომელიც წარმოადგენს სპეციალურ ტიპს მუნიციპალური გაერთიანების და იმყოფება სპეციალური მართვის ქვეშ, არ იყოფა ზემოთ აღნიშნულ ადმინისტრაციული დაყოფის პრინციპით. ასევე არ იყოფა ადმინისტრაციული დაყოფის პრინციპით დედაქალაქი ბანგკოკი, რომელსაც ოფიციალურად ეწოდება *დედაქალაქ ბანგკოკის ადმინისტრაცია* ().

## დიდი ქალაქები 
[220px|thumbnail|[ბანგკოკის ცათამბჯენები ღამით]]
[220px|thumbnail|*Phra Nangklao*-ს ხიდი ქალაქ [ნონთჰაბურიში]]
[220px|thumbnail|ქალაქის ცენტრი *Nakhon Ratchasima* ან *ქორათ*ი, ყველაზე დიდი ქალაქი დაბა [ისანში]]
[220px|thumbnail|[ჩიანგმაი, ყველაზე დიდი პროვინცია ქვეყნის ჩრდილოეთ რეგიონში]]
[220px|thumbnail|[ჰათ-იაი, ყველაზე დიდი პროვინცია ქვეყნის სამხრეთ რეგიონში]]

აქ არის 32 დიდი ქალაქი, აქედან ორი თვითმმართველი რაიონია.

## საშუალო ქალაქები 
## დასახლებები (*პატარა ქალაქები*) 
ასეთი სულ 2,234 დასახლებება (*პატარა ქალაქია*) 2014 წლის სექტემბრის მონაცემებით. აქ მოცემულია რამდენიმე ასეთი დასახლება.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფუკეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **ფუკეტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* **ფუკეტი** — პროვინცია ტაილანდში
* **ფუკეტი** — ქალაქი ტაილანდში, ფუკეტის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი
* **ფუკეტი** — მთა ტაილანდში
* **ფუკეტი** — კუნძული ტაილანდში
* **ფუკეტი** — აეროპორტი ტაილანდში
გნევჩინა-უანცუცკა

**გნევჩინა-უანცუცკა** () — სოფელი ტრინჩის გმინის ადმინისტრაციულ საზღვარში, პშევორსკის პოვიატში, კარპატების სავოევოდოში, პოლონეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. გნევჩინა-უანცუცკა ტრინჩიდან სამხრეთ-დასავლეთით 9 კმ-თ არის დაშორებული, პშევორსკიდან — 6 კმ-ით ჩრდილოეთით, ხოლო რეგიონის დედაქალაქ ჟეშუვიდან — 36 კმ-ით აღმოსავლეთით.

ვარაუდობენ, რომ გნევჩინა-უანცუცკას ადგილზე სოფელი XIV საუკუნისთვის უკვე არსებობდა. სოფლის ამჟამინდელი მოსახლეობა 2 203 კაცს შეადგენს.

## სქოლიო
კატეგორია:პშევორსკის პოვიატის სოფლები
გუბე (მოთხრობა)

**გუბე** — ჯემალ ქარჩხაძის ფსიქოლოგიური მოთხრობა. სავარაუდოდ დაწერილია 1983 წელს. პირველად გამოქვეყნდა მწერლის მოთხრობების კრებულში – "ანტონიო და დავითი" (1986).

2003 წელს ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ გუბე გამოსცა სერიით – "ყველა დროის საუკეთესო ქართული მცირე რომანი"

ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟი ერთი ჩვეულებრივი პროვინციელი გლეხი კოსტაა, რომელიც მუდმივ ზეწოლას განიცდის თავის ცოლისგან. მას უჭირს საკუთარი თავის რეალიზება. თხრობა იმ მომენტიდან იწყება, როდესაც მისი ცოლის ნათესავი გოგონა ჩამოდის მათთან დასასვენებლად. ეს ყოველწლიურად გრძელდება. საბოლოოდ კოსტა გაბედავს გოგონა თავის მშობლებს ქალაქში ჩაუყვანოს. ავტობუსში მის ცოლს საუბარს გაუბამენ. ის კი ეჭვიანობას დაიწყებს. ნერვიულობის ნიადაგზე კოსტა ჭკუიდან იშლება.

## რესურსები ინტერნეტში
*გუბე Goodreads.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული მოთხრობები
კატეგორია:მაგიური რეალიზმი
ფუკეტის პროვინცია

**ფუკეტის პროვინცია** () — ტაილანდის პროვინცია. ესაზღვრება ფხანგნგისა და კრაბის პროვინციები, თუმცა პროვინციას არ აქვს სახმელეთო საზღვრები, რადგან იგი მდებარეობს ამავე სახელწოდების კუნძულზე. ქვეყნის მატერიკულ ნაწილთან დაკავშირებულია სამი ხიდით.

მდებარეობს სამხრეთ ტაილანდში, ანდამანის ზღვის სანაპიროზე. მიუხედავად იმისა, რომ კუნძული სინგაპურზე მცირე ზომისაა, ლიდერობს ქვეყნის უდიდესი კუნძულების სიაში. ფუკეტის აღორძინება, რომელსაც დიდი ისტორია აქვს, დაფუძნებული იყო კუნძულზე კალისა და კაუჩუკის მოპოვებაზე. იმის გამი, რომ კუნძული მდებარეობდა ინდოეთისა და ჩინეთის ერთ-ერთ ცენტრალურ სავაჭრო გზაზე, იგი ყოველთვის აღნიშნული იყო პორტუგალიელი, ფრანგი, ინგლისელი და ნიდერლანდელი ვაჭრების საზღვაო ჟურნალებში. 2004 წელს ქალაქი და მისი მიმდებარე ტერიტორიები მნიშვნელოვნად დააზრალა ინდოეთის ოკეანეში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად წარმოქმნილმა ცუნამმა. ქვეყანაში სულ დაიღუპა 4000 ადამიანი, ხოლო ფუკეტში 250, რომელთა შორისაც იყვნენ უცხოელი ტურისტებიც. პრაქტიკულად მთლიანად განადგურდა ფუკეტის პლიაჟები, თუმცა 2005 წლის თებერვლისათვის სასტუმროების ძირითადი ნაწილი აღდგენილი იყო.

დღესდღეობით კუნძულზე განვითარებულია ტურიზმი, რადგან ტურისტებს შორის პოპულარულია, როგორც საზღვაო კურორტი.

პროვინცია ადმინისტრაციულად დაყოფილია სამ რაიონად, რომლებიც თავის მხრივ 17 სასოფლო დასახლებად იყოფა, რომელთა შემადგენლობაშიც შედის 103 სოფელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* ინფორმაცია ტაილანდის ტურიზმზე 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ფუკეტი

**ფუკეტი**, *ფხუკეტი* () — ქალაქი ტაილანდში, ფუკეტის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მდებარეობს სამხრეთ ტაილანდში კ. ფუკეტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, ანდამანის ზღვის ფუკეტის ყურის ნაპირზე. დედაქალაქიდან დაშორებულია 850 კმ-ით. 

ქალაქი აშენებულია პორტუგალიურ კოლონიურ სტილში, მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი და ქვეყანა არასოდეს არ ყოფილა კოლონია. ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ჩინელები. ქალაქის უმთავრესი დღესასწაულია „ვეგეტარიანული ფესტივალი“, ხოლო ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია 200-წლიანი ისტორიის მქონე ტაძარი პატ-იავი. ქალაქში ასევე მდებარეობს ფუკეტის მუზეუმი, ფილატელიის მუზეუმი, რამდენიმე ტაილანდური და ჩინური ტაძარი, პარკები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ტაილანდის ქალაქები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ქალაქები
ხაიბერ-პახტუნხვა

**ხაიბერ-პახტუნხვა** (; ) — პაკისტანის პროვინცია. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ პუშტუნები და ხინდკო, ჰინდუქუშის ხეობებში ცხოვრობენ დარდების ხალხი, რომელთაგან უმსხილესია კხო.

პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ავღანეთი, აღმოსავლეთიდან ინდოეთი, სამხრეთიდან პენჯაბის პროვინცია, ხოლო დასავლეთიდან ფედერალურად მართული ტომების ტერიტორია.

ხაიბერ-პახტუნხვის პროვინცია მოიცავს 25 ოლქს.

## მოსახლეობა 
2011 წლის მონაცემებით პროვინციაში ცხოვრობს 26 896 829 კაცი, ავღანელი ლტოლვილების ჩათვლით, რომელთა რაოდენობაც 1,5 მლნ-ს შეადგენს. მოსახლეობის 2/3 პუშტუნია.

**მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა:**
* 1951 — 4 556 545 კაცი
* 1961 — 5 730 991 კაცი
* 1972 — 8 388 551 კაცი
* 1981 — 11 061 328 კაცი
* 1998 — 17 743 645 კაცი
* 2008 — 20 215 000 კაცი
* 2011 — 26 896 829 კაცი

**მსხვილი ქალაქები:**
* პეშავარი — 1 390 874 კაცი
* მარდანი — 340 898 კაცი
* მინგორა — 268 297კაცი
* კოხატი — 170 800 კაცი
* აბოტაბადი — 144 109 კაცი
* სვაბი — 111 175 კაცი 

## რესურსები ინტერნეტში
* პროვინციის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები
ტედ კრუზი

**ტედ კრუზი**, სრული სახელი **რაფაელ ედვარდ ტედ კრუზი** ( დ. 22 დეკემბერი 1970, კალგარი, ალბერტა, კანადა) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, ტეხასის შტატის სენატორი 2013 წლის 3 იანვრიდან. რესპუბლიკური პარტიის წევრი. მონაწილეობას იღებდა 2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების რესპუბლიკელთა პრაიმერში, დაიკავა მეორე ადგილი დონალდ ტრამპის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* U.S. Senator Ted Cruz – ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰელიკოპრიონი

**ჰელიკოპრიონი** (, ) — ნამარხი ცხოველების გვარი ზვიგენების რიგისა. ცნობილი არიან განსაკუთრებული ორგანოებით, რომლებიც წარმოადგენენ ერთმანეთისაგან განცალკევებულ 3 – 3,5 ხვეულისაგან შემდგარ ორმხრივსიმეტრიულ სპირალს. სპირალის ძირითად ღერძზე ერთმანეთან მჭიდროდ მიჯრილი კბილები, რომელთა ზომა თანდათან მატულობს შიდა ხვეულიდან გარეთასაკენ.
ჰელიკოპრიონის სპირალები პირველად ურალის, ხოლო შემდეგ იაპონიის, ინდოჩინეთის, ჩრდილოეთ ამერიკისა და ავსტრალიის ძველ პერმულ ნალექებში აღმოჩნდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჰელიკოპრიონი - უნივერსალური ლექსიკონი
* ჰელიკოპრიონი 

კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები
კატეგორია:პრეისტორიული თევზები ევროპაში
ფაზიელები

**ფაზიელები**, ასევე **ფაზიანები** ან **ფასიანები** ( *Phasianoi*; ) — კოლხურ ტომთა ერთ-ერთი ქვეჯგუფი. ფაზიელები სახლობდნენ პონტოს აღმოსავლეთში. ბერძენი მეთაური ქსენოფონტი, რომელიც ანატოლიის გავლით შავ ზღვაზე ლაშქრობისას (ძვ. წ 401–400) მათ შეხვდა, მათ საცხოვრისს ათავსებს მდინარე ფაზისის პირას. ქსენოფონტის ფაზისი, არა ბერძნულ-რომაული მსოფლიოსთვის ცნობილი ამავე აღნიშვნის მქონე მდინარე რიონია, არამედ არაქსის სათავე, რომელიც დღეს აღმოსავლეთ თურქეთში მდებარეობს. ბერძენი სარდლის ეპოქაში ფაზიელები აკონტროლებდნენ ვრცელ და ნაყოფიერ ველს, რომლის ჩრდილოეთშიც დღეს მთა „ჩილიღულ დაღი“ მდებარეობს.

ხალხის სახელწოდებამ გაუძლო საუკუნეებს და გადარჩა. ის შემორჩა შემდგომი ეპოქის ქართულ ტოპონიმშიც — ბასიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ტომები
აუროვილი

**აუროვილი** („ცისკრის ქალაქი“) — საერთაშორისო ექსპერიმენტული ქალაქი ინდოეთის სამხრეთით. დაარსდა 1968 წელს და ვითარდება იუნესკო-ს ეგიდით. მდებარეობს ტამილნადუს შტატში, ქალაქ პუდუჩერის გვერდით. ქალაქის დამაარსებლის მირა ალფასას განცხადებით, ის უნდა გახდეს ექსპერიმენტი ადამიანთა ინტერნაციონალური თანამეგობრობის შექმნის, სადაც იცხოვრებენ  პოლიტიკური და რელიგიური უპირატესობების გარეშე.

## ისტორია
ქალაქი დააარსა ინდოელი ფილოსოფოსის, შრი აურობინდოს მიმდევარმა და მოსწავლემ მირა ალფასამ. ქალაქის ინაუგურაციის ცერემონია შედგა 1968 წლის 28 თებერვალს. ცერემონიას ესწრებოდა 124 ქვეყნის წარმომადგენელი.

## მოსახლეობა 
2014 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 2333 ადამიანი. ქალაქის მოსახლეობა 45 ქვეყნის წარმომადგენელია, რომელთა შორის 999 არის ინდოეთის მოქალაქე. იგეგმება, რომ ქალაქის მოსახლეობა გაიზარდოს 50 000 კაცამდე.

ინდოეთის მთავრობის აქტის თანახმად აუროვილს აკონტროლებს სამთავრობო ორგანიზაცია „Auroville Foundation“. ფორმალურად ეს ორგანიზაცია აუროვილის მცხოვრებთა საკუთრებას წარმოადგენს. „Auroville Foundation“-ი არის იმ მიწების მფლობელი, რომელზეც შენდება ქალაქი.

## ღირსშესანიშნაობა 
აუროვილის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა მატრიმანდირი, შენობა რომელსაც გამოიყენებენ მედიტაციისა და იოგის პრაქტიკისათვის. მატრიმანდირი არ მიეკუთვნება რომელიმე რელიგიას.

ნაგებობა სფეროს ფორმისაა, რომელიც დაფარულია ოქროსფერი ფირფიტებით. მატრიმანდირი ააშენეს ფრანგი არქიტექტორის როჟე ანჟეს პროექტის საფუძველზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* აუროვილის საიტი  
* აუროვილი  — ღვთაებრივი ოცნება (დოკუმენტური ფილმი)  
* აუროვილის ფოტოები 

## სქოლიო
კატეგორია:ტამილნადუს ქალაქები
კატეგორია:ნიუ-ეიჯი
ნანის პროვინცია

**ნანის პროვინცია** () — ტაილანდის 76 პროვინციიდან (ჩანვატი) ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლაოსი.

## ისტორია 
left|thumb|ბუდისტური ტაძარი (*Phra That Chae Haeng*), ნანის პროვინცია
საუკუნეების განმავლობაში, ნანის პროვინცია იყო დამოუკიდებელი. მცირე დროით შედიოდა სუკოტაიის ტაის სახელმწიფოს შემადგენლობაში, ხოლო მისი დაშლის შემდეგ გახდა ჩრდილოეთ სახელმწიფოს *ლანას* ვასალი. ამის შემდეგ *ლანას* სახელმწიფო შევიდა მიანმარის შემადგენლობაში, ეს ფაქტი ნანის პროვინციაში გამოიწვია განმათავისუფლებელი საპროტესტო მოძრაობა, რაც საბოლოოდ დამთავრდა იმით, რომ მიანმარმა 1714 წლიდან დაამყარა აქ თავისი სრული კონტროლი. 1788 წელს ტაილანდის ჩრდილოეთი დაიპყრო სიამის მეფემ რამა I-მა. 1893 წელს სიამმა გადასცა ნანის პროვინცია *საფრანგეთის ინდო-ჩინეთს*. 1932 წელს ნანის პროვინცია თავიდან გახდა სიამის პროვინციად.

## გეოგრაფიული მდებარეობა 
left|thumb|თევზაობა მდინარე ნანზე
ნანის პროვინცია მდებარეობს ტაილანდის მთიან რაიონში.  უმაღლესი წერტილია ზღვის დონიდან 2079 მ. პროვინცია  ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკიდან ჩრდილოეთით დაშორებულია 670 კმ-ით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
200px|thumb|left
200px|thumb|left|*ამფხენამუინი*-ს რაიონი
პროვინცია შედგება 15 რაიონისგან (*ამფოე*), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 99 ქვეზონებისგან (*ტამბონი*) და 848 სოფლისგან (*მუბანი*).

* 1. ამფხემუიანგ-ნანი ()
* 2. ამფხემაეჩარიმი ()
* 3. ამფხებანლუანგი ()
* 4. ამფხენანოი ()
* 5. ამფხეფუა ()
* 6. ამფხეტჰავანგპჰა ()
* 7. ამფხევიანგსა ()
* 8. ამფხეტჰუნგჩანგი ()
* 9. ამფხეჩიანგკლანგი ()
* 10. ამფხენამუინი ()
* 11. ამფხესანტისუკი ()
* 12. ამფხებოკლუია ()
* 13. ამფხესონგხვაი ()
* 14. ამფხეპჰუპჰიანგი ()
* 15. ამფხეჩალოიმპჰრაკიატი ()

## რესურსები ინტერნეტში
* ტაილანდის გიდი. ნანი  
* პროვინციის რუკა  
* შემოდგომის ტაილანდი. ფოტორეპორტაჟი. მე-4 ნაწილი. ნანის პროვინცია.  

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
კატეგორია:ნანის პროვინცია
დინარული რასა

მინიატიურა|ილუსტრაცია, რომელზეც გამოსახულია "დინარული ტიპის თავის ქალა" ჰანს გიუნტერის "ევროპული ისტორიის რასობრივი ელემენტების" მიხედვით (1927)|130 px
**დინარული რასა**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ადრიატიკული** ან **ეპიროტიკული რასა** — ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა ფიზიკურ ანთროპოლოგიაში მე-20 საუკუნის დასაწყისში. ამ სახელწოდებით აღნიშნავდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთი ევროპის თანამედროვე ეთნიკური ჯგუფების ფენოტიპს და მომდინარეობს დინარის მთიანეთის სახელწოდებიდან. იგი შემოიღო ფრანგმა ანთროპოლოგმა იოზეფ დენიკერმა, რომელიც ასევე იყენებდა ტერმინს „ადრიატიკული რასა“. საბჭოთა ანთროპოლოგები დინარულ ტიპს მიიჩნევდნენ ბალკანურ-კავკასიური რასის ქვეტიპად. მისთვის დამახასიათებელია ბრაქიკეფალია, დაბალი და ფართო სახე, მაღალი და დახრილი შუბლი, ხშირად ბრტყელი კეფა, (ჰიპერ-)ლეპტორინული და ხშირად გამოხატული („არწივისებური“) ცხვირი, მუქი ფერის თმა და თვალები, ხორბლისფერი კანი და სხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბალკანეთის ისტორია