open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სვეტლანა მაკარიჩევა

**სვეტლანა მაკარიჩევა** (დ. 12 ნოემბერი, 1972, ტალინი, ესტონეთის სსრ) — აკრობატი. გამოდიოდა საქართველოს სახელით. მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი (1988), სსრკ ჩემპიონი (1987) და თასის მფლობელი (1988). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სვეტლანა მაკარიჩევა — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ქართველი აკრობატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
გრიგოლ მამრიკიშვილი

**გრიგოლ მამრიკიშვილი** (დ. 2 მარტი, 1981, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ძიუდოისტი. ათენის 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის მონაწილე. საქართველოს ჩემპიონატების ვერცხლის (2008, -90 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2007, -81 კგ). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი (2001, -81 კგ). 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2003, -81 კგ). მსოფლიო თასის ტურნირების ხუთგზის გამარჯვებული.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გრიგოლ მამრიკიშვილი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იოსებ მაღალაშვილი

**იოსებ მაღალაშვილი** (დ. 2 სექტემბერი, 1952, მეტეხი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). 1977 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. მსოფლიოს თასის მფლობელი (1977). სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1974, 1976, 1977). სსრკ ხალხთა VI და VII სპარტაკიადების ჩემპიონი (1975, 1979). სსრკ-ის სპორტის ოსტატი (1970), სსრკ-ის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1974) და ღირსების ორდენის კავალერი.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ი
ყრუანჩელა

**ყრუანჩელა**, აგრეთვე **ყრუალა** როჭო (Lyrurus) და ჟრუნი (Tetrastes bonasia), აგრეთვე ტყის ქათამიც (Scolopax rusticola). სახელი მომდინარეობს იქიდან, რომ გამრავლების პერიოდში, ტიხტიხის დროს მამალი გამოსცემს ხმამაღალ ბგერებს, რის გამოც ამ დროს მას ხმა აღარ ესმის და „ყრუვდება“. მონადირეები ხშირად სწორედ ამ დროს ირჩევენ მათზე სანადიროდ.

## სქოლიო 
კატეგორია:როჭოსებრნი
კატეგორია:ნადირობა
ალი ჰაიდარ კარაევი

**ალი ჰაიდარ კარაევი** (; დ. 20 ივლისი, 1896, ან 1894, შემახი — გ. 24 აპრილი, 1938) — აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკისა და საბჭოთა აზერბაიჯანის პოლიტიკური მოღვაწე. სოციალ-დემოკრატიული „ჰუმეტის“ ფრაქციის ლიდერი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი.

## ბიოგრაფია
დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო შემახის რეალურ სასწავლებელსა და ბაქოს რუსულ სკოლაში. სწავლობდა ნოვოჩერკასკის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, თუმცა სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობის გამო გარიცხეს ინსტიტუტიდან. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, იყო შემახის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს თავმჯდომარე.

1918 წლის ოქტომბერში, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტში აზერბაიჯანელთათვის გამოყოფილი კვოტით გახდა პარლამენტის წევრი. 1918 წლის 5 ნოემბრის, სხდომაზე მოითხოვა მისი სადეპუტატო უფლებამოსილების შეჩერება, რადგანაც არ იცოდა ქართული ენა და ვერ იღებდა მონაწილეობას კანონშემოქმედებითობაში, მისივე განცხადებით, არ უნდოდა მოეტყუებინა ის ადამიანები, ვინც პარლამენტის წევრად
დაასახელა. 1919-1920 წლებში იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს წევრი. სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციას „ჰუმეტის“ ლიდერი. აზერბაიჯანის პარლამენტში ყოფნისას გამოირჩეოდა სომხეთთან სამშვიდობო მოლაპარაკებების და დათმობის პოლიტიკის ლობირებით, რის გამოც, მმართველი „მუსავატის“ პარტია და მისი ლიდერები მოღალატედ მოიხსენიებდნენ.

აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის გასაბჭოებისას, ბოლშევიკთა მხარე დაიკავა და მალევე დაწინაურდა. იყო აზერბაიჯანის რევკომის წევრი, აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქტორი, შემდგომში გახდა შრომის სახალხო კომისარი, მოგვიანებით კი — სამხედრო და საზღვაო საქმეთა კომისარი. იყო ბაქოს ქალაქის აღმასკომის მდივანი. დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით. ბერიას რეკომენდაციითა და სტალინის ბრძანებით, როგორც შპიონაჟში ბრალდებული, დააპატიმრეს და დაახვრიტეს ბაქოში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
სტეფანე ელიაძე

**სტეფანე ელიაძე**  (დ. 1884, უჩხუბი, ოზურგეთის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, ორკლასიანი დაწყებითი განათლება მიიღო ოზურგეთის მაზრის სოფელ შემოქმედის ორკლასიან სკოლაში. განათლების მიღების შემდეგ სამუშაოდ გადადის ბათუმში, სადაც სტამბის მუშა ხდება, სწავლობს ასოთამწყობის პროფესიას. 1915 წელს სამუშაოდ გადმოდის თბილისში, ხდება სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის მენშევიკური ფრაქციის აქტიური წევრი. წლების განმავლობაში იყო ბეჭდვითი საქმის მუშათა პროფესიული კავშირის გამგეობის წევრი. 

1918 წელს იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით, მცირე ხნით შედიოდა საბჭოს იურიდიულ კომისიაში. დამოუკიდებლობის პერიოდში აქტიურ საქმიანობას ეწეოდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის პრესაში, თანამშრომლობდა გაზეთ „ერთობასთან“. იყო საავადმყოფოთა სარევიზიო კომისიის წევრი. 1919 წლის თებერვალში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით მონაწილეობას იღებდა დამფუძნებელი კრების არჩევნებში, თუმცა მანდატი ვერ მოიპოვა, საკანდიდატო სიაში 123-ე იყო. 1920 წლის აგვისტოდან ალექსანდრე ლომთათიძესა და ივანე გომართელთან ერთად შედიოდა სოციალ-დემოკრატების მიერ გამოცემულ აგრარული პროფილის გაზეთ „სოფლის მუშის“ სარედაქციო კოლეგიაში. 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლების მიერ დაპატიმრებული იყო მეტეხის ციხეში.

## ლიტერატურა
* სცსა, ფ. 1836, აღწ. 1, საქ. 107, 109. ფ. 1834, აღწ. 2, საქ. 52; 
* გაზ. „ერთობა“, 1920, №185.

კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:ელიაძეები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ანატოლი კალგინი

**ანატოლი კალგინი** (; დ. 20 აპრილი, 1875, ვლადიკავკაზი — გ. 20 მარტი, 1943, თბილისი) — რუსი ინჟინერი, არქიტექტორი. 

## ბიოგრაფია
1900 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამოქალაქო-საინჟინრო ინსტიტუტი. არქიტექტორის თანაშემწედ მუშაობდა პიატიგორსკში. 1901-1905 წლებში ცხოვრობდა ბაქოში. 1905-1907 წლებში ასწავლიდა სტროგანოვის სასწავლებელში - მოსკოვში. 1907 წელს თბილისში გადმოვიდა. 

მონაწილეობდა სხვადასხვა კვლევით ექსპედიციებში. 1907 წელს ექვთიმე თაყაიშვილთან და მოყვარულ ფოტოგრაფ ედუარდ ლიოზენთან ერთად, მონაწილეობდა არქეოლოგიურ ექსპედიციაში არტაანის, ოლთისისა და ყაღიზმანის ოლქებში. მან გაზომა მნიშვნელოვანი ძეგლები: ტაოსკარის, კალმახის, ბობოსგირის, კერკლუხის, კინეპოსის ეკლესიები, ოლთისის ეკლესია და ციხის მღვიმეთა დარბაზები, ფანასკერტის ციხე, ჩანგლის დიდი ტაძარი და სხვა. მთავარი იმ წელს გაზომილ ტაძართა შორის — ბანას ცნობილი ტაძარი იყო, მანამდის სქემატურად გაზომილი სიმონ კლდიაშვილის მიერ. ა. კალგინმა შეადგინა ბანას რეკონსტრუქციის საკუთარი ვარიანტიც.

1917 წელს ექვთიმე თაყაიშვილთან, ლადო გუდიაშვილთან, მიხეილ ჭიაურელთან და ილია ზდანევიჩთან ერთად, მონაწილეობდა არქეოლოგიურ ექსპედიციაში ტაო-კლარჯეთში. 

1913-1916 წლებში მხატვარ ჰენრიხ ჰრინევსკისთან ერთად სათავადაზნაურო ბანკის შენობის პროექტი შექმნა და განახორციელა. 1920 წლის 13 აგვისტოს საქართველოს დამფუძნებელი კრებისა და რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მიღებულ იქნა დეკრეტი „ძველი ხუროთ-მოძღვრების ძეგლების შეკეთება დაცვისთვის - 2 000 000 მან. გადადებისა“. მუზეუმის სამეცნიერო საბჭომ ამ სამუშაოების შესასწავლად და შესასრულებლად შექმნა კომისია, რომელშიც გიორგი ჩუბინაშვილი, ნ. სევეროვი და ანატოლ კალგინი შევიდნენ.

მკვლევრები ჯერ მცხეთის ჯვრისა და სვეტიცხოვლის ეკლესიების შესასწავლად გაემგზავრნენ, შემდეგ, კახეთის რეგიონის რამდენიმე ძეგლი შეისწავლეს და შეაკეთეს, ასევე, მუზეუმში გადაიტანეს წრომის ეკლესიის მოზაიკის ფრაგმენტები. 1920 წელს ეროვნული მუზეუმის შენობის ფასადის გასაფორმებლად ნ. სევეროვი და ანატოლი კალგინი მიიწვიეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში ამ სამუშაოების დასრულება ვერ მოხერხდა. 1922-1930 წლებში იყო სამხატვრო აკადემიის პროფესორი. 1927 წელს ააგო ზემო ავჭალის ჰესი კ. ლეონტიევთან და მ. მაჭავარიანთან ერთად. 1930 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ინდუსტრიული ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე ასწავლიდა. 

გარდაიცვალა თბილისში, დაკრძალულია მცხეთაში, სამთავროს ტაძრის გალავანში, მეუღლესთან — მწერალ დარია ვედრებისელთან (მალიევა-კალგინა) ერთად.

## ლიტერატურა
*ბერიძე ვ. „თბილისის ხუროთმოძღვრება 1801-1017 წლები“, ტ. 2, თბ., 1963, გვ. 171

კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:რუსი ინჟინრები
კატეგორია:რუსი არქიტექტორები
ემილ ვანდერველდე

**ემილ ვანდერველდე** (; დ. 25 იანვარი, 1866, იქსელი, ბელგია — გ. 27 დეკემბერი, 1938, იქვე) — ბელგიის მუშათა პარტიის დამაარსებელი და ლიდერი. ბელგიის სამეფოს იუსტიციის, საგარეო საქმეთა და სახალხო ჯანდაცვის მინისტრი. მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის ლიდერი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა საშუალო კლასის წარმომადგენელ ბელგიურ ოჯახში. იურიდიული განათლება ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში მიიღო. შემდგომში ეწეოდა აკადემიურ საქმიანობას. 1885 წლიდან იყო ახლად შექმნილი ბელგიის მუშათა პარტიის ლიდერი. 1894 წელს აირჩიეს ბელგიის პარლამენტის წარმომადგენელთა პალატის წევრად, შემდგომში ათწლეულების განმავლობაში იყო სხვადასხვა მოწვევის პარლამენტის წევრი. 1900-1918 წლებში ხელმძღვანელობდა მეორე სოციალისტურ ინტერნაციონალს. 1914 წლიდან იყო ბელგიის სამეფოს მინისტრთა კაბინეტის წევრი. ხელმძღვანელობდა ბელგიის დელეგაციას ვერსალის მოლაპარაკებებზე და მხარს უჭერდა ერთა ლიგის შექმნას. 

1920 წელს ვანდერველდე, როგორც ევროპელი სოციალისტების დელეგაციის წევრი, იმყოფებოდა საქართველოში. მოგზაურობდა საქართველოს რეგიონებში, საზეიმო მიტინგებზე სიტყვითგამოვიდა თბილისში, გურჯაანში, ტყიბულში, ქუთაისში. მხარს უჭერდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკურ გეზს. ევროპაში დაბრუნების შემდეგ, არაერთი სტატია დაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ. ჟურნალში „Le Peuple“ გამოაქვეყნა სტატია „პირველი სოციალისტური მთავრობა“, სადაც წერდა: „ომის წინა წლებში რომ დასმულიყო საკითხი, თუ სად, ევროპის რომელ ქალაქში შედგებოდა პირველი სოციალისტური მთავრობა, ზოგი დაასახელებდა ლონდონს, სხვები პარიზს, ბერლინს, სტოკჰოლმს ან ბრიუსელს. მაგრამ ვინ იფიქრებდა საქართველოს სატახტო ქალაქ თბილისზე? სწორედ ამ ქალაქში აღიმართა სოციალისტური დროშა და დაიწყო ნამდვილი დემოკრატიული წყობილების მშენებლობა“. 

აქტიურად უჭერდა მხარს საქართველოს დე ფაქტოდ და დე იურედ აღიარების პროცესს. მუშაობდა ერთა ლიგაში საქართველოს გაწევრიანების სასარგებლოდ. 1921 წელს წინასიტყვაობა დაწერა პარიზში გამოცემული ვლადიმირ ვოიტინსკის წიგნისთვის „ქართული დემოკრატია“. წინასიტყვაობაში აღნიშნავს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკურ მიღწევებსა და ნოე ჟორდანიას, როგორც პოლიტიკური ლიდერის, გავლენას ქართულ საზოგადოებაზე. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ, ემილ ვანდერველდე ევროპელ პოლიტიკოსთა შორის ყველაზე აქტიურად აპროტესტებდა საოკუპაციო რეჟიმს, ეხმარებოდა საქართველოს დევნილ მთავრობას წინააღმდეგობის მოძრაობის წარმართვაში და ევროპულ პოლიტიკურ წრეებში დახმარების მოძიებაში. თანამშრომლობდა და დახმარებას უწევდა ქართულ ემიგრაციას. 1925-1927 წლებში იყო ბელგიის სახალხო ჯანდაცვის მინისტრი. ბელგიის სოციალისტური პარტიის ისტორიის შემსწავლელი ცენტრი, 1946 წლიდან, ემილ ვანდერველდეს სახელ ატარებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1866
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ბელგიელი პოლიტიკოსები
ბაქოს ჯაზ-ცენტრი

**ბაქოს ჯაზის ცენტრი** დაარსდა 2002 წელს. შეიქმნა აზერბაიჯანული ჯაზის კულტურის გაუმჯობესებისა და შენარჩუნებისთვის. ცენტრში მუშაობენ ჯაზ-მუსიკოსები და შემსრულებლები, რომლებიც მუშაობენ ჯაზის სხვადასხვა სტილში. ზოგჯერ ჯაზის ცენტრში დიდ ეკრანზე აისახება ჯაზური კონცერტები და ფილმები.

აზერბაიჯანში ჯაზის გამოჩენა და მისი გაუნჯობესობა იწყება მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან, როდესაც ბაქომ, რომელიც იყო ცნობილი როგორც მსოფლიოში ნავთობის მოპოვების ნახევრის მწარმოებელმა, გადაიტანა ეკონომიკის აღდგენა. იმ დროს აზერბაიჯანში ჩნდებიან ყველაზე გამოჩენილი ბიზნესმენები, არქიტეტორები, ვაჭრები, მეცნიერები, როგორც ეროვნული, ასევე უცხოელი მხატვრები, ასევე აზერბაიჯანში ჩნდება მუსიკის ახალი მიმართულებების ტალღები. აზერბაიჯანელმა კომპოზიტორებმა ნიაზიმ და ტოფიკ გულიევმა 1938 წელს შექმნეს პირველი ჯაზის ორკესტრი ბაქოში.

პირველი ჯაზი - ფესტივალი ბაქოში ჩატარდა 1969 წელს. შესვენების შემდეგ ტრადიცია დაბრუნდა 2005 წელს და დღემდე გრძელდება. ბაქოს ყოველწლიური ფესტივალი იწვევს ჯაზის ვარსკვლავებს მთელი მსოფლიოდან. აზერბაიჯანელი ჯაზ შემსრულბლები არიან საერთაშორისო ჯაზ ფესტივალებისა და კონკურსების ლაურეატები და გამარჯვებულები. აზერბაიჯანში არიან ნიჭიერი შემსრულებლები ისეთები, როგორებიც არიან ვაგიფ მუსტაფაზადე და რაფიკ ბაბაევი.

## სქოლიო
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ბაქო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ჯაზი
მცირე ქარავან-სარაი

**მცირე ქარავან-სარაი** ანუ **ხანის ქარავან-სარაი** — ქარავან-სარაი, რომელიც განლაგებულია ბაქოს ისტორიულ ნაწილში, იჩერი-შეჰერში, ჰაგიტატ-რზაევას ქუჩაზე. 2001 წლის 2 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილების საფუძველზე ორსართულიანი ქარავან-სარაი დარეგისტრირდა როგორც ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი.

ხანის ქარავან-სარაი აშენდა XV–XVI საუკუნეებში. თავისი დაგეგმარებით ქარავან-სარაი წარმოადგენს ოთხკუთხედს. შიგნით მას გააჩნია მართკუთხა ფორმის ეზო მოჭრილი კუთხეებით. ასევე მისი ეზო შემოფარგლულია აივნით, რომლის უკანაც განლაგებულია ოთახები.

ხანის ქარავან-სარაის ჩრდილოეთით და სამხრეთით განლაგებულია ორი გამჭოლი შესასვლელი, რომელიც აერთიანებს სანაპიროს და სავაჭრო ქუჩას. შესასვლელები გაფორმებულია პორტალის ფორმის კომპოზიციებით. შუა საუკუნეებში შესასვლელი იყო ზღვის მხრიდან. სამხრეთიდან ქარავან-სარაის გააჩნია თავდაცვითი ნაგებობები. ისტორიკოსების აზრით, ქარავან-სარაიში ფუნქციონირებდა მედრესე, რომელიც შედიოდა ჯამალეს კომპლექსში და კელიები განკუთვნილი იყო სტუდენტებისათვის, რომელნიც სწავლობდნენ მედრესეში.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ივანე ვარაზაშვილი

**ივანე ვარაზაშვილი** (დ. 1879, მუხლი, რაჭის მაზრა — გ. 1955, თეირანი, ირანი) — ისიდორე, ვასილ და გიორგი ვარაზაშვილების ძმა. ინჟინერ-პოლკოვნიკი, რკინიგზის ტრანსპორტის სპეციალისტი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სარკინიგზო ტექნიკური სასწავლებელი და პეტერბურგის სარკინიგზო ინსტიტუტი. სწავლა განაგრძო შვეიცარიაში. მუშაობდა ბორჯომ-ბაკურიანის რკინიგზის მშენებლობაზე.

ააშენა წალკის ხიდი. პირველი მსოფლიო ომის დროს მიიღო ინჟინერ-პოლკოვნიკის წოდება და ხელმძღვანელობდა ბაქო-ჯულფის, არზრუმ-სარიყამიშის რკინიგზის მშენებლობებს. 1917 წელს, ერთხანს ჩაერთო ქვეყნის პოლიტიკურ პროცესებში. 1918 წლის 26 მაისის, დამოუკიდებლობის აქტის შემდეგ, ვარაზაშვილი შეიყვანეს საქართველოს გაფართოებული ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) შემადგენლობაში, როგორც ესერთა პარტიისა და ფრაქციის წარმომადგენელი, თუმცა, პარლამენტში საქმიანობა დიდხანს არ გაუგრძელებია. 1918 წელს, ძმასთან (ისიდორესთან) და ნიკო ნიკოლაძესთან ერთად დააარსა ჭიათურის შავი ქვის მრეწველთა აქციონერული საზოგადოება. ამ საზოგადოებაში, ივანე და ისიდორე იყვნენ ამხანაგობა „ძმები ივ. და ის. ვარაზაშვილების“ მფლობელები. 1920 წლის დეკემბერში, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის თავდაცვის გასაძლიერებლად, ვარაზაშვილმა 1,015,000 მანეთი გაიღო. 1925 წელს, ივანეს და ისიდორეს ამხანაგობამ მონაწილეობა მიიღო ხელშეკრულების დადებაში კომპანია „ჰარიმან ბრაზერს ენდ k“-სთან, კონცესიის გადაცემასთან დაკავშირებით. 1922 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დავალებით, რომელიც ხელისუფლების ხელში ჩაგდების პირველ წლებში მხარს უჭერდა უცხოურ ბიზნეს წრეებთან კავშირს, ძმასთან (ისიდორესთან) ერთად გაემგზავრა გერმანიაში. მათ ბერლინში დააარსეს „რუსთაველის საზოგადოება“, გამომცემლობა „ახლო აღმოსავლეთი“ და ჟურნალი „მორგენლანდი“. ქართველ სტუდენტთა დასახმარებლად აქ დაიბეჭდა „გერმანული ენის სახელმძღვანელო ქრესტომათია ლექსიკონით“.

ფლობდა რუსულ, ფრანგულ, გერმანულ და ირანულ ენებს. 1928 წელს, შაჰის მთავრობის მიწვევით ირანში გაემგზავრა მნიშვნელოვანი სარკინიგზო მშენებლობის ხელმძღვანელად და იქ საცხოვრებლად დარჩა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, მან დიდი თანხა გაიღო საბჭოთა ავიაციის განვითარებისთვის. ეხმარებოდა უცხოეთში მყოფ ქართველ სტუდენტებს და ფერეიდნელ ქართველებს. დაკრძალულია თეირანის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ი
ჯიღოსანა

**ჯიღოსანა** () — ფრინველთა გვარი მეჭვავიასნაირთა რიგის ალკისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 4 სახეობა: დიდი ჯიღოსანა (A. cristatella) — სხეულის სიგრძეა 25 სმ-მდე; მცირე ჯიღოსანა (A. pygmaea) — დაახლოებით 20 სმ; ნამცეცა ჯიღოსანა (A. pusilla) — სხეულის სიგრძე 19 სმ-მდე და თეთრმუცელა ალკა (Aethia psittacula) — სიგრძით 23 სმ-მდე. ზღვის ფრინველებია, მთელ დროს, გარდა გამრავლების პერიოდისა, ღია ზღვაში ატარებენ. გავრცელებული არიან წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. ბუდობენ დიდ კოლონიებად კლდეების ნაპრალებში და ნაყარ ქვებში. იკვებებიან ზღვის მცირე ხერხემლიანი ცხოველებით. აქა-იქ გააჩნიათ რამდენადმე სარეწაო მნიშვნელობა, იყენებენ მათ ხორცს.

## სახეობები 
* დიდი ჯიღოსანა (A. cristatella)
* თეთრმუცელა ალკა (Aethia psittacula)
* მცირე ჯიღოსანა (A. pygmaea)
* ნამცეცა ჯიღოსანა (A. pusilla)

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ალკასებრნი
სერგო ევლახიშვილი

**სერგო ივანეს ძე ევლახიშვილი**, *ევლახოვი* (დ. 10 ნოემბერი, 1872, თბილისი, — გ. 23 ნოემბერი, 1946, იქვე) — ანტრეპრენიორი, საოპერო  მომღერალი (ბარიტონი), მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1925).

## ბიოგრაფია
დაიბადა მწერალ ივანე ევლახიშვილის ოჯახში. მუსიკა დედამ შეაყვარა. I ვაჟთა გიმნაზია დაამთავრა თბილისში. სწავლისას მონაწილეობდა კონცერტებში და სოლოპარტიებს ასრულებდა. მუსიკალური განათლების მიღება მოსკოვის კონსერვატორიაში დაიწყო, სადაც 1891 წლიდან ვოკალურ ხელოვნებას პროფ. ტალიაბუესთან ეუფლებოდა. შემდეგ სწავლა მილანში - პროფესორ ვიდალთან განაგრძო და დაასრულა. 1897 წლიდან ფსევდონიმით „ბრიუნეტი“ იტალიის ქალაქებში საოპერო კარიერას იწყებს. ბარიტონის პარტიებს ასრულებდა ოპერებში: „ტრუბადური“, „ერნანი“, „ფაუსტი“ და სხვ. 1898 წ-ის ზამთარში პერმში (რუსეთი) იმღერა. 1899 წლიდან გამოდიოდა მსოფლიოს სხვადასხვა საოპერო თეატრებში და მნიშვნელოვან პარტიებს ასრულებდა. 1900 იტალიაში - ტოსკანის, 1902-1903 წლებში - თბილისის, 1905-1906 წლებში კი დონის ანტრეპრიზაში მღეროდა. 1909-1910 წლებში ა. ეიჰენვალდთან, 1913-1914 წლებში კი ივანე ფალიაშვილთან თანამშრომლობდა. 

1914-1915 წლების სეზონიდან თბილისის ოპერის თეატრის ანტრეპრიზას ჩაუდგა სათავეში. კარგი ორგანიზატორული ნიჭი გამოავლინა და საუკეთესო შემსრულებლებს მოუყარა თავი. მისი დირექტორობის დროს დამოუკიდებელ საქართველოში 1918-1920 წლების სეზონებში იდგმება პირველი ქართული ოპერები. 1919 (ზოგიერთი ცნობით კი 1918) წელს ინიშნება თბილისის ოპერის თეატრის დირექტორად. 1921 წელს აირჩიეს თეატრისა და დასის მეთაურად. აღნიშნულ თანამდებობაზე 1928 წლამდე დარჩა. 1925 წელს იუბილე გადაუხადეს. ოპერის თეატრში მოღვაწეობას სიცოცხლის ბოლომდე აგრძელებდა. მისი შვილი იყო რეჟისორი სერგო ევლახიშვილი.

## ლიტერატურა
* შ. კაშმაძე, „თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი“, გამომცემლობა ხელოვნება, თბ., 1950; 
* ს. ი. ევლახოვის იუბილე, „ხელოვნება“, 1925, №5; 
* A. e. Театр и Искусство. С. И. Евлахов, გაზ. «Заря Востока“, 08. 02. 1925, №799; 
* Анте, Театр и Искусство, Госопера, გაზ. «Заря Востока“, 1925, №800; 
*„С. И. Евлахов“, გაზ. „Заря Востока“, 1946. №237.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ს
აჭარის ტელევიზია

**„აჭარის ტელევიზია“** — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საზოგადოებრივი მაუწყებელი, რომელიც დაარსდა 1987 წლის 4 ნოემბერს. აჭარის ტელევიზია დამოუკიდებელი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. 

## ტელევიზიის ისტორია
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა მიიღო დადგენილება, აჭარის რესპუბლიკაში გახსნილიყო ტელევიზიები. 

საქართველოს ტელეცენტრს დაევალა ბათუმი-მწვანე კონცხის სარელეო ხაზის მონტაჟი, ხოლო საქართველოს ტელე-რადიოკომიტეტს — ბათუმის ტელევიზიის სტუდიის მოწყობა. 

1987 წლის 9 მარტს შეიქმნა შტაბი, რომელიც პასუხისმგებელი იყო სატელევიზიო სტუდიის კონსტრუირებაზე. შტაბს მეთაურობდა აჭარის საბინაო კომუნალური მეურნეობის მინისტრი ზაურ ფატლაძე. ტელეაპარატურის შესაძენად გამოყოფილი იქნა მილიონ სამასი ათასი მანეთი.

ტელევიზიის პირველ დირექტორად ლამარა ბოლქვაძე დაინიშნა.

ტელევიზია პირველად ეთერში გავიდა 1987 წლის 4 ნოემბერს, ხოლო პირველი გადაცემა მთავარმა რედაქტორმა და ჟურნალისტმა ანზორ ზამბახიძემ დაიწყო სიტყვებით: „ლაპარაკობს და უჩვენებს ბათუმი“.

1997 წლიდან ტელევიზიამ მიიღო 37-ე დეციმეტრული არხი. ტელევიზია ყოველდღიური პროგრამების შექმნაზე გადავიდა.

1999 წელს ტელევიზია გადავიდა სატელიტურ მაუწყებლობაზე. იგი, პირველი არხის შემდეგ, მეორე ქართული ტელევიზიაა, რომელიც თანამგზავრული სიგნალით გავრცელდა.  ფრანგული სატელიტი — „გლობკასტი“ აჭარის ტელევიზიის სიგნალის გავრცელებას ევრაზიასა და ამერიკის კონტინენტზე უზრუნველყოფდა.

2013 წელს მაუწყებლობის შესახებ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის შემდეგ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესმა საბჭომ აირჩია საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭო. 2013 წლის 21 დეკემბერს მრჩეველთა საბჭომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს პირველ დირექტორად სოსო სტურუა აირჩია. 25 დეკემბერს აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი დაფუძნდა, როგორც საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. 31 დეკემბერს ლიკვიდირებულ იქნა აჭარის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება - ტელერადიო დეპარტამენტი და მისი ქონება საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიასა და რადიოს გადაეცა.

დღეს აჭარის ტელევიზია უზრუნველყოფს 24 საათიან მაუწყებლობას. პროგრამულად დატვირთულია 18 საათი.

ტელევიზიას აქვს 5 საკორესპონდენტო პუნქტი. მათ შორის, სამი — რეგიონში, ერთი — ქუთაისში, ერთი — თბილისში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ტელევიზიის ისტორია
* აჭარის ტელევიზია LIVE

## სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ტელევიზია
ალკა

**ალკა** () — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგის ალკასებრთა ოჯახისა. ალკის გვარის ერთადერთი გადარჩენილი სახეობა (მეორე იყო ამომწყდარი უფრთო ალკა, რომელიც თანამედროვე კლასიფიკაციით ცალკე გვარშია გაერთიანებული). ზურგის მხარე და თავი შავ-მურაა, მუცელი — თეთრი. სხეულის სიგრძეა 41–48 სმ. ნისკარტი მაღალია, გვერდებიდან შებრტყელებული, თეთრი განივი ზოლით. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. ბუდობს სანაპირო კლდეებზე; დებს ერთ კვერცხს; კრუხობს ორივე მშობელი; ინკუბაცია 35–36 დღე გრძელდება. იკვებება პატარა თევზებით. იზამთრებს ზღვაზე. ფრთხილია; კარგად ცურავს და ყვინთავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ალკა
კატეგორია:ევროპის ფრინველები
ცეფუსი

**ცეფუსი** () — ფრინველთა გვარი ალკასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძეა 32–40 სმ, იწონიან 340–600 გ-ს. ნისკარტი შავი, სწორი და წვრილია. ზრდასრულების შეფერილობა ზაფხულში შავია, ზამთარში — ჭრელი. ფეხები წითელია. კარგად ფრენენ, ცურავენ და ყვინთავენ; დადიან ცუდად. იკვებებიან წვრილი თევზებითა და ზღვის უხერხემლოებით. ბუდობენ ჯგუფებად, კვერცხს დებენ კლდეების ნაპრალებში, ქვებს შორის. დედალი ჩვეულებრივ დებს 2 კვერცხს. გამოჩეკისას ბარტყები დაფარული არიან ხშირი, რბილი, მუქი ფერის ღინღლით. ბუდეს მთლიანად შებუმბლულები ტოვებენ. ცნობილია 3 სახეობა: ჩვეულებრივი ცეფუსი (С. grylle) ბინადრობს ჩრდილოყინულოვანი ოკეანის და ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების ჩრდილეთი ნაწილების სანაპიროებზე; ზოგჯერ, წყნარ ოკეანეში მობინადრე ცეფუსებს ცალკე სახეობად — ბერინგის ცეფუსად (С. columba) გამოყოფენ; სათვალიანი ცეფუსი (С. carbo), რომელსაც თვალის გარშემო თეთრი ლაქა აქვს, გავრცელებულია ოხოტისა და იაპონიის ზღვების სანაპიროებზე. ადგილ-ადგილ გააჩნიათ სარეწაო მნიშვნელობა. გამოიყენება მათი ხორცი და კვერცხი.

## სახეობები 
* ჩვეულებრივი ცეფუსი (Cepphus grylle)
* ბერინგის ცეფუსი (Cepphus columba)
* სათვალიანი ცეფუსი (Cepphus carbo)

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ალკასებრნი
ეფემია როსი

**ეფემია დე როსი** (; დ. ? – გ. 1386) — როსების ძველი და გავლენიანი შოტლანდიური კლანის წარმომადგენელი. შოტლანდიის დედოფალი 1371-86 წლებში როგორც რობერტ II-ის მეორე ცოლი. 

## ბიოგრაფია 
ეფემიას დაბადების თარიღი უცნობია. იგი იყო ძლევამოსილი შოტლანდიელი დიდგვაროვნის, ჰუგო დე როსისა და მისი მეორე ცოლის, სირ ჯონ დე გრაამის ასულ მარგარეტ დე გრაამის ასული. ეფემია პირველად ცოლად შერთეს მორაის ერლ ჯონ რანდოლფს. წყვილს ქორწინებიდან შვილები არ ჰყოლია, ჯონი კი 1346 წელს გარდაიცვალა. ცხრაწლიანი ქვრივობის შემდეგ ეფემიამ ხელმეორედ გათხოვება გადაწყვიტა. 

1355 წლის 2 მაისს იგი ცოლად გაჰყვა აგრეთვე დაქვრივებულ რობერტ სტიუარტს, უოლტერ სტიუარტისა და მარჯერი ბრიუსის ვაჟს. სტიუარტები სამეფო კართან მეტად დაახლოვებულები და გავლენიანები იყვნენ. გარდა ამისა, რობერტის დედა, მარჯერი ბრიუსი თვით შოტლანდიის მეფე რობერტ I-ისა და მისი პირველი ცოლის, იზაბელა მარელის ქალიშვილი იყო. ამასთან ერთად, ეფემიას ახალ მეუღლეს პირველი ცოლისგან უკვე ჰყავდა ვაჟი და თუ მასთან არ გაუჩნდებოდა ეს პრობლემას არ წარმოადგენდა. 

ამ დროისათვის კათოლიკური ეკლესია მკაცრად კრძალავდა მეორე და შემდგომ ქორწინებას, რადგანაც იგი მიიჩნევდა, რომ ადამიანი ღვთის თვალში მხოლოდ ერთხელ ქორწინდება. ამიტომ, მეორე ქორწინების ნებართვის გაცემა სხვა არავის შეეძლო თუ არა "ღვთის ნაცვალს დედამიწაზე", ანუ რომის პაპს. ეფემიამ და რობერტმა ცხადია მიმართეს რომის პაპ ინოკენტი VI-ს სანამ შეუღლდებოდნენ. აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ ეფემიას პირველი ქმარი რობერტის მეორე თაობის ბიძაშვილი იყო, რამაც კიდევ უფრო გაართულა საქმე, თუმცა ერთ წელიწადში პაპმა ქორწინების ნებართვა გასცა. ქორწინებიდან ეფემიასა და რობერტს ხუთი შვილი შეეძინათ, რომელთაგან მხოლოდ ორი იყო ვაჟი, სამი კი ქალიშვილი:
# დევიდი (1357-1386), საინთნის ერლი, ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი, სტრათეარნის გრაფინია ეფემია სტიუარტი, თუმცა შვილები არ ჰყოლიათ;
# უოლტერი (1360-1437) ათოლის ერლი, ცოლად შეირთო მარგარეტ ბარსლაი, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა;
# მარგარეტი, მის შესახებ ცნობები არ გვაქვს;
# ელიზაბეთი (1370-?), ცოლად გაჰყვა კრაუდორდის გრაფ დავიდ ლინდსაის, რომელთანაც რვა შვილი შეეძინა;
# ეგიდია (?-?), ცოლად გაჰყვა ნითსდალის ერლ უილიამ დუგლასს რომელთანაც ორი შვილი შეეძინა;

1371 წელს ეფემიას ქმარმა ბიძამისის, დავიდ II-ის გარდაცვალების შემდეგ შოტლანდიის ტახტი მიიღო მემკვიდრეობით და მეფე ხდება რობერტ II-ის სახელით, ეფემია კი შოტლანდიის დედოფლად გვევლინება. ეფემიას დედოფლის თანამდებობა მომდევნო თხუთმეტი წლის მანძილზე ეკავა, სანამ 1386 წელს არ გარდაიცვალა. მის შემდეგ რობერტი აღარ დაქორწინებულა. 

## ლიტერატურა 
* Andrew Stuart, Genealogical History of the Stewarts (London, 1798), pp. 420-421.
*  Ashley, Mike (1999). The mammoth book of British kings and queens. London: Robinson Publishers. p. 553. ISBN 1-84119-096-9.

კატეგორია:გარდაცვლილი 1386
კატეგორია:შოტლანდიის დედოფლები
მიკროავტობუსი

**მიკროავტობუსი** () — მგზავრების გადასაყვანი სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც იტევს მეტ ადამიანს, ვიდრე უნივერსალი ან მინი-ფურგონი, თუმცა ნაკლებს ვიდრე სრულგაბარიტიანი ავტობუსი. მიკროავტობუსად ჩვეულებრივ განიხილავენ 8 მეტრამდე სიგრძის, მომცრო ზომის ავტომობილს, რომელიც იტევს 8-16 მგზავრს, ან საშუალო ზომისას, 16-35 მგზავრის ტევადობით.

## გამოყენება 
მიკროავტობუსები მრავალი დანიშნულებით გამოიყენება: აეროპორტებში მგზავრთა გადასაყვანად, სკოლის ავტობუსებად მოსწავლეთათვის, საექსკურსიოდ, ტურისტული მიზნებით, სპორტულ კლუბებში, სპორტსმენების ბაზაზე მისაყვანად, საავადმყოფოებში ან კერძო დაწესებულებებში თანამშრომლების ტრანსპორტირებისთვის, უფრო ხშირად კი სამარშრუტო ტაქსებად, ან საქალაქთაშორისო და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სახით.

### გადაკეთებული ფურგონი 
უმეტეს შემთხვევაში, მიკროავტობუსებად იყენებენ ხოლმე სამგზავროდ გადაკეთებულ სატვირთო ფურგონებს, რომლებიც შეიძლება თავად მწარმოებელმა ქარხანამ გამოუშვას გამზადებული სახით, ან ცალკე კომპანიებმა დაამატონ შესაბამისი აღჭურვილობა, მგზავრთა გადასაყვანად.

გამზადება კონკრეტულად გულისხმობს საბარგო სივრცეში ფანჯრებისა და სავარძლების დამატებას. ჩვეულებრივ, ხელუხლებელს ტოვებენ ხოლმე მძღოლის არეს და წინა კარს, მგზავრთა ჩასხდომისთვის, თუმცა ჩასხდომის გასაადვილებლად შეიძლება გვერდითა სრიალა კარი და უკანა კარებიც იყოს გამოყენებული. როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სახით იყენებენ,  კარს ზოგჯერ, ავტომატურად გაღება/დაკეტვის მექანიზმსაც ამატებენ.

მიკროავტობუსებად გამოყენებისთვის პოპულარულია „ფორდ-ტრანზიტის“ სერიისა და „მერსედეს-სპრინტერის“ სერიის ფურგონები, რომლებიც საქართველოშიც გამოიყენება შესაბამისად შიდა საქალაქო და საქალაქთაშორისო სამგზავრო გადაყვანებისთვის.

კიდევ ერთი საშუალება, ფურგონის მიკროავტობუსად გადაკეთების არის ავტობუსის ძარას დამონტაჟება ფურგონის შასიზე. ამას, ჩვეულებრივ ავტობუსის მწარმოებლები აკეთებენ. შედეგად, უფრო დიდი სივრცე ხდება ხელმისაწვდომი მგზავრებისთვის და მეტი ადამიანის გადაყვანის შესაძლებლობას იძლევა, გაზრდილი კომფორტით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ავტომობილები
უფრთო ალკა

**უფრთო ალკა** () — ამომწყდარი არამფრენი ფრინველი ალკასებრთა ოჯახისა. ახლოს იდგა ჩრდილოურ ალკებთან. სხეულის სიგრძე 70 სმ-მდე იყო, ფრთები პატარა ჰქონდა და კარგად იყო შეგუებული წყალქვეშ მოსასმელად. იკვებებოდა თევზით. ბინადრობდა ევროპის, ჩრდილოეთ ამერიკისა და ისლანდიის ატლანტიკურ სანაპიროებზე. ზამთრობით, როგორც ჩანს, აღწევდა ფლორიდასა და ხმელთაშუა ზღვამდე. მოიპოვებდნენ გემრიელი ხორცის გამო, რამაც XIX საუკუნეში მისი მთლიანად ამოწყვეტა გამოიწვია (1844 წელს კუნძულ ელდეიზე მოკლეს უკანასკნელი უფრთო ალკის წყვილი).

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:უფრთო ალკა
Skydance Media

**Skydance Productions** (ადრე ცნობილი როგორც **Skydance Productions**) — ამერიკული საპროდიუსერო კომპანია, დაფუძნებული დევიდ ელისონის მიერ 2006 წელს, სანტა-მონიკაში, კალიფორნიაში. 

2009 წელს Skydance-მა ხელშეკრულება გააფორმა კომპანია Paramount Pictures-თან, რაც ითვალისწინებს ფილმების ერთობლივად დისტრიბუციასა და თანადაფინანსებას 2021 წლამდე.

კომპანია სპეციალიზებულია ფილმების, ანიმაციების, ტელესერიალებისა და ვიდეო თამაშების წარმოებაზე.

### ფილმები 
* 2006 — „ესკადრილია „ლაფაიეტი“ / *Flyboys*
* 2010 — „ხასიათის სიმტკიცე“ / *True Grit*
* 2011 — „შეუსრულებელი მისია 4“ / *Mission: Impossible — Ghost Protocol*
* 2012 — „დედაჩემის წყევლა“ / *The Guilt Trip*
* 2012 — „ჯეკ რიჩერი“ / *Jack Reacher*
* 2013 — „G.I. Joe: შურისძიება“ / *G.I. Joe: Retaliation*
* 2013 — „მსოფლიო ომი Z“ / *World War Z*
* 2013 — „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“ / *Star Trek Into Darkness*
* 2014 — „ჯეკ რაიანი: ქაოსის თეორია“ / *Jack Ryan: Shadow Recruit*
* 2015 — „ტერმინატორი: წარმოშობა“ / *Terminator Genisys*
* 2015 — „შეუსრულებელი მისია 5“ / *Mission: Impossible — Rogue Nation*
* 2016 — „ვარსკვლავური გზა: უსასრულობა“ / *Star Trek Beyond*
* 2016 — „ჯეკ რიჩერი 2: არასდროს დაბრუნდე“ / *Jack Reacher: Never Go Back*
* 2017 — „ცოცხალი“ / *Life*
* 2017 — „მკვლელის მცველი“ / ''The Hitman's Bodyguard*
* 2017 — „გეოშტორმი„ / *Geostorm*
* 2017 — „ანიჰილაცია“ / *Annihilation*
* 2018 — „შეუსრულებელი მისია 6“ / *Mission: Impossible 6*
* 2019 — „ტერმინატორი. ბნელი ბედისწერა„ / *Terminator: Dark Fate''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული კინოკომპანიები
კატეგორია:აშშ-ის სატელევიზიო ნაწარმოებების კომპანიები
კატეგორია:2006 წელს დაარსებული მედიაკომპანიები
სამუილ სტოლერმანი

**სამუილ სტოლერმანი** (; დ. 9 დეკემბერი, 1874, კიახტა — გ. 22 დეკემბერი, 1949, კიევი) — ებრაული წარმოშობის უკრაინელი დირიჟორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი. უკრაინის სსრ სახალხო არტისტი. 

1905 წლიდან მოსკოვში დირიჟორის პროფესიას ვ. საფინოვთან ეუფლებოდა. სხვადასხვა ქალაქში ეწეოდა სადირიჟორო მოღვაწობას, კერძოდ 1927-1944 წლებში ოდესაში, 1944-1949 წლებში კიევში და 1917 წლიდან კი თბილისის ოპერის თეატრის დირიჟორი გახდა.

## ბიოგრაფია
დამოუკიდებელ საქართველოში, 1919 წელს, დირიჟორობდა დიმიტრი არაყიშვილის ოპერის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ პირველ დადგმას, ასევე ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტეს“ პრემიერის დროს, 1919 წლის 12 ნოემბერს. 1920 წლის 15 თებერვალს თბილისში მოკლა საკუთარი ცოლი, თუმცა, საქმეში არსებული გარემოებების გამო სასამართლომ გაამართლა.

გასაბჭოების შემდეგ მონაწილეობდა ვიქტორ დოლიძის „ლეილას“ (1922 წლის 6 ივნისი) და მელიტონ ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერის“ პრემიერებში. 1933 წელს ვიქტორ დოლიძისა და 1936 წელს აკაკი ანდრიაშვილის საფორტეპიანო კონცერტებში, აგრეთვე ზაქარია ფალიაშვილის „დაისის“ ოდესაში დადგმულ წარმოდგენაში. მის რეპერტუარში, ქართულთან ერთად, უცხოური ნაწარმოებებიც შედიოდა.

სამუილ სტოლერმანს 1925 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის, 1937 წელს კი უკრაინის სახალხო არტისტის წოდებები. იგი გარდაიცვალა კიევში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
მცირე ლურიკი

**მცირე ლურიკი** () — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგის ალკასებრთა ოჯახისა. მისი სიგრძეა 25 სმ, იწონის დაახლოებით 250 გ-ს. სხეულის ზედა ნაწილი შეფერილია შავად, ქვედა კი — თეთრად. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ და ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანის დასავლეთ მხარეს. წლის უდიდეს ნაწილს ზღვაში ატარებს. ბუდობს დიდ კოლონიებად არქტიკულ სანაპიროებზე. დედალი 1 (იშვიათად 2) კვერცხს დებს ქვების ქვეშ, რამენაირი ქვეშსაგების გარეშე. იკვებება ზღვის წვრილი უხერხემლოებით. გააჩნია ადგილობრივი სამრეწველო მნიშვნელობა; იყენებენ მის ხორცს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ლურიკი
PlayStation Network

**PlayStation Network** (შემოკლებით **PSN**) — ციფრული მულტიმედიური კონტენტის გადმოტვირთვების სერვისი, რომლის პროვაიდერია Sony Interactive Entertainment. გაეშვა 2006 წლის ნოემბერში. თავდაპირველად შეიქმნა PlayStation-ის სათამაშო კონსოლებისთვის (PlayStation 4, PlayStation 3 და PlayStation Vita), მაგრამ სულ მალე მოპოვა სმარტფონების, ტაბლეტების, Blu-ray პლეირებისა და მაღალი გარჩევადობის ტელევიზიების მხარდაჭერა. 2014 წელს PlayStation Portable-ს შეუწყდა PlayStation Network-ის მხარდაჭერა. 2016 წლის წლის აპრილში მსოფლიოს მასშტაბით PlayStation Network-ის დარეგისტრირებულ მომხმარებელთა რაოდენობა დაახლოებით 110 მილიონს ითვლიდა, ხოლო 2018 წლის ნოემბრის მონაცემით სერვის ჰყავს ყოველთვიურად აქტიური 90 მილიონზე მეტი მომხმარებელი. სერვისი ხელმისაწვდომი 73 ქვეყანაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Sony
კატეგორია:Sony-ს სერვისები
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი სათამაშო სერვისები
კატეგორია:ონლაინ თამაშების სერვისები
კატეგორია:PlayStation 3
კატეგორია:PlayStation 4
კატეგორია:PlayStation-ის ემულატორები
კატეგორია:PlayStation Network
კატეგორია:PlayStation Portable
კატეგორია:PlayStation Vita
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2018-2019

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2018-2019** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 88-ე გათამაშება. ჩემპიონატი დაიწყო 2018 წლის 17 აგვისტოს და დასრულდა 2019 წლის 26 მაისს. ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა „ბარსელონამ“. სეზონს ჩემპიონის რანგით სწორედ ეს გუნდი შეხვდა. 2018 წლის 24 ივლისს გამოაცხადდა, რომ ჩემპიონატი გამოიყენებდა ვიდეო-რეფერის სისტემას (VAR). 2018-19 წლებში აღზევებული გუნდის სტატუსით ითამაშეს: „უესკამ“, „რაიო ვალეკანომ“ და „რეალ ვალადოლიდმა“.

## მონაწილეები და მათი სტადიონები
სეზონის დაწყები წინ „სელტამ“ გააფორმა ხელშეკრულება კომპანია „აბანკასთან“, კონტრაქტის მიხედვით გუნდის სტადიონს „აბანკა-ბალაიდოსი“ დაერქვა.

## ცხრილი
## თვის ფეხბურთელები
## სეზონის სტატისტიკა
### ბომბარდირი
### ასისტები
### ზამორას ჯილდო
## ჰეთ-ტრიკები
### დისციპლინა
#### მოთამაშეები
* ყველაზე მეტი ყვითელი ბარათი: **17**
**  ევერ ბანეგა (სევილია)
**  ალვარო (ვილარეალი)
**  მარიო გასპარი (ვილარეალი)
* ყველაზე მეტი წითელი ბარათი: **2**
**  ლუის ადვინსულა (რაიო ვალეკანო)
**  ალვარო (ვილარეალი)
**  აბულაიე ბა (რაიო ვალეკანო)
**  ევერ ბანეგა (სევილია)
**  ერიკ კაბაკო (ლევანტე)
**  გუსტავო კაბრალი (სელტა)
**  ჟენე დაკონამი (ხეტაფე)
**  ოსკარ დე მარკოსი (ატლეტიკ ბილბაო)
**  ბერნარდო ესპინოსა (ჟირონა)
**  რუბენ როხინა (ლევანტე)

#### გუნდი
* ყველაზე მეტი ყვითელი ბარათი: **121**
** ატლეტიკ ბილბაო
* ყველაზე მეტი წითელი ბარათი: **8**
** რაიო ვალეკანო
* ყველაზე ცოტა ყვითელი ბარათი: **77**
** ბარსელონა
* ყველაზე ცოტა წითელი ბარათი: **0**
** ვალადოლიდი

## ავტონომიურ გაერთიანებათა გუნდების რაოდენობა
## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
სვიმონ პირუმოვი

**სვიმონ პირუმოვი** — სომეხი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. ინჟინერი. უმაღლესი განათლება რუსეთში მიიღო. 1918 წლის თებერვალში დამატებითი სიით აირჩიეს ამიერკავკასიის სეიმის წევრად, შედიოდა სოციალ-დემოკრატიულ ფრაქციაში. 1918 წლის შემოდგომაზე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ სომეხთათვის გამოყოფილი კვოტით გახდა პარლამენტის წევრი. იყო პარლამენტის სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციის წევრი. სხვა ბიოგრაფიული მონაცემები არ იძებნება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
მიხეილ გორდაძე

**მიხეილ გორდაძე**, აგრეთვე ცნობილილია ფსევდონიმით **აბულაძე** (დ. 1860, თელავი, — გ. მაისი, 1919, იქვე) — ქართველი პოეტი.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა ტოლეს საპნისა და გენადის მინერალური წყლების ქარხანაში. მის მიერ ხალხურ კილოზე დაწერილი ლექსების თემა იყო მუშათა მძიმე ცხოვრება, გაუნათლებლობა. 1880 წელს, გაზეთი „დროების“ ცნობით, „არჩილიანის“ გამოცემა განუზრახავს, მაგრამ უშედეგოდ. 1881 წელს გამოსცა კრებული „სამშობლო ანუ ლექსთა კრება“, 1893 წელს კი „ლექსნი“. 24 დეკემბერს, 1893 წელს, გაზეთ „ივერიაში“ მისი ლექსი „ჩიტი“ დაიბეჭდა.

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში მისი ფოტოები და ლექსები იბეჭდებოდა. 

1918 წელს დაიბეჭდა მისი ჩანაწერი „ქართულ უნივერსიტეტში“ (მოსმენილი ივანე ჯავახიშვილის ლექციიდან).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
მ
კატეგორია:დაბადებული 1860
მიხეილ პოლიევქტოვი

**მიხეილ პოლიევქტოვი** (დ. 24 მარტი, 1872 ― გ. 21 დეკემბერი, 1942) ― ქართველი ისტორიკოსი, პროფესორი, არქეოგრაფი, კავკასიოლოგი.

## ბიოგრაფია
მიხეილ პოლიევქტოვი 1872 წლის 24 მარტს დაიბადა. 1894 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა. სწავლის დასრულების შემდეგ რუსეთის ისტორიის კათედრაზე დარჩა. 1917 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორად აირჩიეს. 1920 წლიდან თბილისში ცხოვრობდა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. იკვლევდა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების ისტორიის საკითხებს. გრიგოლ ნათაძესთან ერთად გამოაქვეყნა ნაშრომი „ძველი ტფილისი“ (1938). დიდი წვლილი მიუძღვის 1832 წლის შეთქმულების ისტორიის საარქივო მასალების შეგროვებასა და პეტერბურგიდან თბილისში გადმოტანაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი კავკასიოლოგები
ქართული ფულის ფონდი (1918)

**ქართული ფულის ფონდი** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფინანსთა და ვაჭრობა-მრეწველობის სამინისტროსთან შექმნილი ფონდი, რომელსაც ოქროს ფონდსაც უწოდებდნენ. დაარსდა 1918 წელს. მოსახლეობის მიერ ამ ფონდში შეტანილი თანხა და ძვირფასეულობა უნდა გამხდარიყო მომავალი ეროვნული ვალუტის სტაბილური კურსის ერთ-ერთი გარანტი. იმდროინდელ ქართულ პრესაში სისტემატურად იბეჭდებოდა ინფორმაციები იმის თაობაზე, თუ ვინ რა წვლილი შეიტანა ამ მამულიშვილური ფონდის გაძლიერებაში. ფონდის შემომწირველთა სოციალური სპექტრი ფართო იყო. სასულიერო, საერო და სამხედრო პირები, მწერლები, მეცნიერების, ხელოვნების, მედიცინისა და სხვა სფეროთა წარმომადგენლები უშურველად სწირავდნენ სამშობლოს ეკონომიკური გაძლიერების საქმეს თავიანთ დანაზოგს და ძვირფასი ლითონებისაგან დამზადებულ ნივთებს. შემომწირველთა სიას ამშვენებს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის კირიონ II-ის სახელი,რომელმაც ფონდს მნიშვნელოვანი დახმარება გაუწია. პრესაში ქვეყნდებოდა მოწოდებები ქველმოქმედებისაკენ. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა, გენერალმა გიორგი კვინიტაძემ 1918 წლიის 8 ივნისს გაზეთში „სახალხო საქმე“ გამოაქვეყნა შემდეგი მოწოდება:

 იმავე წლის 29 ივნისს გაზეთ „ერთობაში“ გამოქვეყნდა ქართველი მანდილოსნის მოწოდება, რომელშიც ვკითხულობთ: 
 ეს ფონდი სასიკეთოდ წაადგა მომდევნო წელს მიმოქცევაში გამოშვებულ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ბონს. 
 
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ფონდები
ნიკოლოზ ჯაყელი

**ნიკოლოზ ჯაყელი** (დ. 1887 — გ. 1970) — ქართველი პოლიტიკოსი, საზოგადო მოღვაწე, მრეწველი, 1919 წელს იტალიის ქალაქ მილანში ერთა ლიგის საერთაშორისო ასოციაციების მეოთხე კონგრესზე საქართველოს წარმომადგენელი, 1921 წლიდან პოლიტიკური ემიგრანტი. 

1919 წლის 7 დეკემბერს ერთა ლიგის საქართველოს ასოციაცია შეიქმნა, რომელმაც, საგანგებო მანდატით აღჭურვილი პირების მეშვეობით, ერთა ლიგის სხვადასხვა მოქმედ სტრუქტურებთან პირდაპირი ურთიერთობა დაამყარა. ერთა ლიგის ქართული ასოციაციის ძალისხმევით, 1920 წლის 12—16 ოქტომბერს იტალიის ქალაქ მილანში გამართულ ერთა ლიგის საერთაშორისო ასოციაციების მეოთხე კონგრესზე საქართველოს საკითხი სერიოზული მსჯელობის საგანი გახდა. კონგრესზე საქართველოს სახელით ნიკოლოზ ჯაყელი მიიწვიეს. ამის შესახებ მასაც და ერთა ლიგის ასოციაციების მეოთხე კონგრესის თავმჯდომარესაც ოფიციალური ტელეგრამით აცნობეს, რომლის შინაარსი ქართულ პრესაში გამოქვეყნდა. იმ დროისთვის საქართველოს ასოციაცია ერთა ლიგის ასოციაციის წევრად მიღებული არ იყო და არც თავისი სტატუსი გაუგზავნია, რაც, ნ. ჯაყელის აზრით, დიდი შეცდომა იყო. 

1920 წლის 27 ოქტომბერს საქართველოს მთავრობის სახელზე გაგზავნილ წერილში ის მოითხოვდა, რომ საქართველოს მთავრობას ფრანგულ და ქართულ ენებზე სტატუსის ტექსტი დაუყოვნებლივ გაეგზავნა. ნ. ჯაყელი კონგრესის მუშაობაში მონაწილეობის მისაღებად არათუ მიიწვიეს, უფრო მეტიც, კენჭისყრის დროს იგი გადამწყვეტი ხმის უფლებით სარგებლობდა. როგორც საქართველოს ასოციაციის ხელმძღვანელი, ნ. ჯაყელი კონგრესზე სიტყვით გამოვიდა. მოხსენება იტალიის პოლიგრაფისტთა საზოგადოებამ 1920 რომში დასტამბა. კონგრესზე გამოსვლისას მან თქვა:

ნიკოლოზ ჯაყელის გამოსვლა იმდენად შთამბეჭდავი იყო, რომ კონგრესის თავმჯდომარის — რუფინის წინადადებით, საქართველოს ასოციაცია ერთა ლიგის მსოფლიო ასოციაციის სრულუფლებიან წევრად ერთხმად მიიღეს, წინააღმდეგ ხმა მისცა მხოლოდ რუსეთის წარმომადგენელმა — ესერმა აქვსენტიევმა.

საბჭოთა რუსეთის წითელი არმიის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ნიკოლოზ ჯაყელი ემიგრაციაში წავიდა და ევროპაში საქართველოს ეკონომიკური წარმომადგენელი იყო. მას შემდეგ, რაც საქართველოს საელჩო პარიზში ლეგაციად გადაკეთდა (ელჩი — ა. ჩხენკელი, პირველი მდივანი ს. ასათიანი. მრჩევლები — ა. ჟორჟოლიანი და ა. ქუთათელაძე. საინფორმაციო ბიუროს გამგე — ვლ. ვოიტინსკი), ეკონომიკური ნაწილის გამგე ჯერ მ. სკობელევი, ხოლო შემდეგ ნიკოლოზ ჯაყელი გახდა. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მინდობილობით, ბენია ჩხიკვიშვილთან ერთად შეიძინა ლევილის მამული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ნიკოლოზ
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
იასონ ნიკოლაიშვილი

**იასონ ნიკოლაიშვილი** ასევე ცნობილია, როგორც **ბელზებელი** (დ. 24 მარტი, 1865 — გ. 2 მაისი, 1941, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი. 1885 წელს დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია და იმავე წელს დაინიშნა ქუთაისის სათავადაზნაურო სკოლის განყოფილების აღმზრდელად და გალობის მასწავლებლად სოფელ ძველ სენაკში. მომდევნო წლიდან იმავე სკოლაში ყველა საგნებს ასწავლიდა. ყოველ ზაფხულს მიდიოდა გურიაში და ეწეოდა სხვადასხვა სახის საზოგადოებრივ მუშაობას, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ღვაწლი აბრეშუმის საუკეთესო თესლის შეძენისა და ხალხში გავრცელების საქმეში. სხვებთან ერთად ადგენდა სცენის მოყვარულთა დასს. ისინი მოგზაურობდნენ გურიაში და მართავდნენ წარმოდგენებს, ხოლო მიღებულ შემოსავალს ახმარდნენ სოფლის სამკითხველოებს და ფულად დახმარებას უწევდნენ ნიჭიერ ახალგაზრდებს. 12 წელი მუშაობდა ძველ სენაკში მასწავლებლად, შემდეგ გადავიდა ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში და ასწავლიდა მოსამზადებელ კლასებში, მოგვიანებით დაინიშნა ქართული ენის მასწავლებლად უფროს კლასებში. აქტიურად მონაწილეობდა ქუთაისის ყველა კულტურულ წამოწყებაში. სამწერლო ასპარეზზე 1889 წელს გამოვიდა. პირველი მოთხრობა „პერიას ოჯახში“ დაიბეჭდა გაზეთ „ივერიაში“, ამის შემდეგ განაგრძობდა წერას სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებში. 1912 გამოსცა „ქართული ენის მოკლე გრამატიკა“. კარგად ერკვეოდა მუსიკაში. მის მიერ ნოტებზე გადატანილი სიმღერები საყმაწვილო ჟურნალებში იბეჭდებოდა. ხოლო საბავშვო სიმღერები წლების მანძილზე ისწავლებოდა. საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში მოღვაწეობდა ქუთაისში, ასწავლიდა ვაჟთა მეორე გიმნაზიაში. დაკრძალულია ახალი ვერის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1865 
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ი
კატეგორია:ვერის სასაფლაოზე დაკრძალულები
როსტომ წერეთელი

**როსტომ წერეთელი** (დ. 15 იანვარი, 1848 — გ. 1923) — ქართველი გენერალი. 1877–1878 წლების რუსეთ-თურქეთისა და 1904–1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომების მონაწილე. პოლკოვნიკი (1905). 1908 წლიდან თადარიგშია. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ დაინიშნა სანიტარული მატარებლის უფროსად. გენერალი (1914). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა ანას IV ხარისხის, წმინდა სტანისლავის III ხარისხის, წმინდა სტანისლავის II ხარისხის, სპარსეთის ლომისა და მზის II ხარისხის. 1918–1921 წლებში მსახურობდა ქართულ ჯარში.

## ლიტერატურა
*

## რესერსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წერეთლები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
რ
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
ლუი დე ბრიუკერი

**ლუი დე ბრიუკერი** (; დ. 31 მაისი, 1870, რუზელარი — გ. 4 ივნისი, 1951, ბრიუსელი) — ბელგიელი სოციალისტი, ჟურნალისტი, ბრიუსელის თავისუფალი უნივერსიტეტის პროფესორი, ბელგიის სამეფო აკადემიის წევრი, მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრი. 

## ბიოგრაფია 
18 წლის ასაკში შევიდა ბელგიის სოციალისტურ პარტიაში. 1898 წლიდან იყო პარტიის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. იყო ბელგიის მუშათა პროფესიული კავშირის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1902 წლიდან თანამშრომლობდა ბელგიის სოციალისტური პარტიის მთავარ ორგანო „Le Peuple“-ში. აგრეთვე იყო ინტერნაციონალის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. პირველი მსოფლიო ომის დროს ჩართული იყო ანტისაომარ კამპანიაში. 1920 წლის სექტემბერში ევროპელი სოციალისტების დელეგაციის წევრის სტატუსით იმყოფებოდა საქართველოში. საქართველოს მოქალაქეებს საზეიმო მიტინგზე მიმართა თბილისსა და ქუთაისში. გამართა შეხვედრები სავაჭრო-სამრეწველო პალატაში და გააცნო თავისი ხედვები ეკონომიკური კრიზისის დაძლევასთან დაკავშირებით. შეხვედრა გამართა 127 ერობათა კავშირის კომიტეტში, გაეცნო საქართველოს თვითმმართველობის თვისებებს. საზოგადოება „ჩემოში“ გამართული შეხვედრისას კი პირობა დადო, რომ ხელს შეუწყობდა ბელგიასა და საქართველოს შორის ეკონომიკური კავშირების გაძლიერებას. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის შემდეგ, სხვა ევროპელ სოციალისტებთან ერთად, აპროტესტებდა საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმს. შემდგომ წლებში აქტიურად იყო ჩართული მეორე ინტერნაციონალის მუშაობაში და ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას. ლექციებს კითხულობდა ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში, აგრძელებდა პარტიულ მუშაობას და ახლო კავშირში იყო ემილ ვანდერველდესთან.

## ლიტერატურა
*ნ. კირთაძე, ევროპა და დამოუკიდებელი საქართველო (1919-1921 წწ). თბ., 1997; 
*გ. შარაძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა და საგარეო პოლიტიკა, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო. თბ., 2003; 
*გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“, 1920, №209, №221, №235
*გაზ. „ერთობა“, 1920, №213;
*გაზ. „სახალხო საქმე“, 1920, №944.

კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:ბელგიელი სოციალისტები
კატეგორია:ბელგიელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ბელგიელი პროფესორები
კატეგორია:ბელგიის სამეფო აკადემიის წევრები
მიხეილ ჭანიშვილი

**მიხეილ ჭანიშვილი** (დ.1897, ქუთაისი — გ. დაახლ. 1944) — ქართველი სოციალისტ-რევოლუციონერი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. 

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში სადაც გამოსცემდა ხელნაწერ გაზეთს „ჩვენი ზარი“. 1914-1917 წლებში სწავლობდა კიევის კომერციულ ინსტიტუტში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში. 1918-1921 წლებში იყო სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის აქტიური წევრი. 1918 წლის ნოემბერში სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიიდან გახდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის თებერვალში სოციალისტ-რევოლუციონერთა ფრაქციის სიით მონაწილეობას იღებდა დამფუძნებელი კრების არჩევნებში, თუმცა კრების წევრი ვერ გახდა. 1918-1921 წლებში სოციალისტ-რევოლუციონერთა გაზეთ „შრომაში“ აქვეყნებდა სტატიებს ფსევდონიმით „MIchel“. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ჩართული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. სხვა სოციალისტ-რევოლუციონერებთან ერთად გამოსცემდა არალეგალურ გაზეთ „იმედს“. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების შემდეგ „ჩეკამ“ დააპატიმრა, თუმცა ბრალის დაუმტკიცებლობის გამო გაათავისუფლეს. 1925-1927 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1934 წელს კვლავ დააპატიმრეს. მოგვიანებით გადაასახლეს მაგადანში. შემდგომი ბედი უცნობია.

## ლიტერატურა 
*სცსა, ფ. 1836, აღწ. 1, საქ. 123
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:ქართველი სოციალისტ-რევოლუციონრები
მიხეილ
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები