open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფრანსისკო ხავიერ სალდუა

**ფრანსისკო ხავიერ მარტინეს დე სალდუა ი რასინესი** — კოლომბიელი იურისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1882 წელს კოლომბიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ადრეული ცხოვრება
სალდუა დაიბადა ბოგოტაში, კუნდინამარკაში, 1811 წლის 3 დეკემბერს. მამამისი იყო დონ მანუელ მარია სალდუა, ახალი გრანადის მაღალი საზოგადოების გამოჩენილი წევრი და ძალიან მდიდარი ადამიანი. მან თავისი ქონების უდიდესი ნაწილი დამოუკიდებლობის საქმეს და, კერძოდ, გენერალ ანტონიო ნარინიოს შესწირა. როდესაც ესპანელმა „დამამშვიდებელმა“, გენერალმა პაბლო მორილიომ, ბოგოტაში საზეიმო სვლა მოაწყო, სალდუას ოჯახი სამხედრო აღლუმს ესწრებოდა. სალდუას მამა იმდენად შეურაცხყოფილი და აღშფოთებული იყო, რომ მას მასიური გულის შეტევა დაემართა და მყისიერად გარდაიცვალა.

სალდუამ იურისპრუდენცია და თეოლოგია შეისწავლა „Colegio Mayor de San Bartolomé“-ში, რომელიც ორი სპეციალობით დაამთავრა და მიიღო დიპლომები სამართალსა და ღვთისმეტყველებაში.

## პროფესიული კარიერა
სალდუა იყო სამოქალაქო და კანონიკური სამართლის პროფესორი 1837 წლიდან 1866 წლამდე. მოგვიანებით იგი სასამართლო ხელისუფლებაში შევიდა, სადაც უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობამდე მიაღწია. როგორც ამ საკანონმდებლო ორგანოს პრეზიდენტი, სალდუა 6 დღის განმავლობაში გახდა კოლომბიის შეერთებული შტატების დე ფაქტო პრეზიდენტი, სანამ პრეზიდენტმა ტომას სიპრიანო დე მოსკერამ აღმასრულებელი ძალაუფლება კონვენციას დაუთმო და მანამ, სანამ ხსენებულმა კონვენციამ არ აირჩია მინისტრთა საბჭო, რომელიც კოლომბიის სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობას კოლექტიურად ასრულებდა.

## პოლიტიკური კარიერა
სალდუამ თავისი პოლიტიკური კარიერა ბოგოტას საქალაქო საბჭოში არჩევით დაიწყო. 1840 წელს იგი აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში, მოგვიანებით კი სენატში, ორივე შემთხვევაში მისი მშობლიური შტატის, კუნდინამარკას წარმომადგენლად. იგი ასევე დაინიშნა მთავრობის მინისტრად პრეზიდენტ ხოსე ილარიო ლოპესის ადმინისტრაციის დროს.

სალდუა მსახურობდა რიონეგროს კონვენციის პრეზიდენტად – ეს იყო დამფუძნებელი ასამბლეა, რომელმაც შექმნა კოლომბიის შეერთებული შტატები, ამჟამინდელი კოლომბიის რესპუბლიკა.

### პრეზიდენტობა
1881 წელს მიმდინარეობდა საპრეზიდენტო კამპანია კონსერვატორი პრეზიდენტის, რაფაელ ნუნიესის მემკვიდრის გამოსავლენად. სალდუა იყო უდიდესი პრესტიჟისა და რეპუტაციის მქონე ადამიანი და ხოსე მარია როხას გარიდომ იგი პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა. კოლომბიის ლიბერალური პარტია, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში დაყოფილი იყო, მისი სახელის გარშემო გაერთიანდა.

სალდუა იმ დროისთვის 71 წლის იყო. ყოფილი პრეზიდენტი აკილეო პარა ხელმძღვანელობდა კონვენციის კომისიას, რომელიც მის სახლში მივიდა თანხმობის სათხოვნელად. სალდუამ თავის საპასუხო სიტყვაში თქვა: „ჩემი ცხოვრების დაისზე, სხვა არაფერი მაქვს ლიბერალური პარტიისთვის შესათავაზებელი, გარდა ჩემი უკანასკნელი დღეებისა. მე ვიღებ ამ ნომინაციას, როგორც ჩემს სასიკვდილო განაჩენს“. კონსერვატიულმა პარტიამ თავი შეიკავა არჩევნებში მონაწილეობისგან და სალდუამ დაამარცხა თანაპარტიელი ლიბერალი სოლონ ვილჩესი. მისი ინაუგურაცია შედგა 1882 წლის 1 აპრილს.

## გარდაცვალება
სალდუა გარდაიცვალა ბოგოტაში, სამთავრობო სასახლეში, 1882 წლის 21 დეკემბერს. იგი იყო კოლომბიის პირველი პრეზიდენტი, რომელიც თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1811
კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
მანუელ მურილიო ტორო

**მანუელ მურილიო ტორო** ( დ. 1 იანვარი, 1816 — გ. 26 დეკემბერი, 1880) — კოლომბიელი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც ორჯერ მსახურობდა კოლომბიის შეერთებული შტატების (დღევანდელი კოლომბია) პრეზიდენტად: პირველად 1864-დან წლიდან 1866 წლამდე, ხოლო მეორედ 1872-დან 1874 წლამდე.

## ბიოგრაფიული მონაცემები
მურილიო დაიბადა ქალაქ ჩაპარალში, ტოლიმაში, 1816 წლის 1 იანვარს. იგი გარდაიცვალა ბოგოტაში, კუნდინამარკაში, 1880 წლის 26 დეკემბერს.

## ადრეული კარიერა
მისმა სტატიებმა ყოველდღიურ პრესაში ყურადღება მიიპყრო ხოსე იგნასიო დე მარკესის კონსერვატიული მთავრობისადმი (1837–1840 წწ.) ენერგიული ოპოზიციის გამო. ამ უკანასკნელი წლის რევოლუციის შემდეგ იგი გახდა Gaceta Mercantil de Santa Marta-ს რედაქტორი, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა და გზა გაუკაფა კოლომბიის ლიბერალური პარტიის (Partido Liberal Colombiano) ტრიუმფს 1849 წლის არჩევნებში. იგი აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში და მალე მოიპოვა მჭევრმეტყველი ადამიანის რეპუტაცია. პრეზიდენტ ხოსე ილარიო ლოპესის ადმინისტრაციის დროს იგი მიიწვიეს სახელმწიფო მდივნად, შემდეგ კი ხაზინის მდივნად.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1816
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ჟურნალისტები
ხოსე დომინგო დე ობალდია

**ხოსე დომინგო დე ობალდია გალეგოსი** (დ. 30 იანვარი, 1845 – გ. 1 მარტი, 1910) — პანამის პრეზიდენტი 1908 წლის 1 ოქტომბრიდან 1910 წლის 1 მარტამდე.

ხოსე დომინგო დე ობალდია გალეგოსი იყო პანამის რესპუბლიკის რიგით მეორე პრეზიდენტი 1908-1910 წლამდე და იყო პირველი პრეზიდენტი, რომელიც აირჩიეს სახალხო კენჭისყრით მას შემდეგ, რაც პანამა კოლუმბიას გამოეყო.

## ადრეული ცხოვრება
ხოსე დე ობალდიასა და ანა მარია გალეგოსის ვაჟი დაიბადა დავიდში 1845 წლის 30 იანვარს.

## პოლიტიკური კარიერა
ცნობილი, როგორც სტრატეგი და პოლიტიკის ჯენტლმენი, იგი იყო პანამის ყელის დეპარტამენტის უკანასკნელი გუბერნატორი 1903 წელს. არსებობდა მოლოდინი, რომ არჩევნებს თან სდევდა არეულობა, თუმცა ყველაფერმა წესრიგით ჩაიარა.

### პანამის პრეზიდენტი
როდესაც ხოსე დომინგო დე ობალდიამ 1908 წელს პრეზიდენტის პოსტი დაიკავა, მან გაატარა პოლიტიკა, რომელიც მიმართული იყო პანამელი ერის ღირსების დაცვისაკენ, ამავდროულად კი პატივს სცემდა ქვეყნის ინტერესებს ამერიკის შეერთებულ შტატებთან საერთაშორისო ურთიერთობებში.

გარდა ამისა, მან გააძლიერა ქვეყნის უსაფრთხოება 1909 წლის 26 იანვრის №18 დეკრეტის საფუძველზე ეროვნული საიდუმლო პოლიციის ჩამოყალიბებით. მანვე განახორციელა კოლონისა და პანამის გამასწორებელი დაწესებულებების მშენებლობა და შექმნა სანტა-მარიას ოლქი ჩირიკის პროვინციაში. საგანმანათლებლო სფეროში მან სხვა პროექტებთან ერთად განახორციელა პანამის ეროვნული ინსტიტუტის მშენებლობა.

იგი გარდაიცვალა 1910 წლის 1 მარტს, პანამის რესპუბლიკის პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადის დასრულებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
კატეგორია:პანამის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XIX საუკუნის პანამელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის პანამელი პოლიტიკოსები
უკანა გასწვრივი იოგის გაძვალება

[მინი|კისრის მიდამოს უკანა გასწვრივი იოგის გაძვალება. [კომპიუტერული ტომოგრაფია.]]
**უკანა გასწვრივი იოგის გაძვალება** (ინგ. **Ossification of the posterior longitudinal ligament** (**OPLL**)) — ხერხემლის უკანა გასწვრივ იოგსა, და ხშირად, ზურგის ტვინის მაგარ გარსში მიმდინარე მეტაბოლური ცვლილებები, რის შედეგადაც ადგილი აქვს ძვლის წარმოქმნას. ეს პათოლოგია უმეტესად იწვევს ხერხემლის არხის შესაბამისი მიდამოს სტენოზსა (კისრის, გულმკერდის, წელის) და ზურგის ტვინის დაზიანებას (კომპრესიული მიელოპათია). OPLL ყველაზე ხშირია მამაკაცებში (2-ჯერ), კისრის მიდამოში. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მოტორულ ან/და სენსორულ დარღვევებს, ძირითადად ზედა კიდურების მიდამოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ossification of the posterior longitudinal ligament - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ყვითელი იოგის გაძვალება

[მინი|კისრის მიდამოს ყვითელი იოგის გაძვალება (ისრები). [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.]]
**ყვითელი იოგის გაძვალება** (ინგ. **Ossification of the ligamentum flavum** (**OLF**)) — ხერხემლის ყვითელ იოგსა, და ხშირად, ზურგის ტვინის მაგარ გარსში მიმდინარე მეტაბოლური ცვლილებები, რის შედეგადაც ადგილი აქვს ძვლის წარმოქმნას. ეს პათოლოგია უმეტესად იწვევს ხერხემლის არხის შესაბამისი მიდამოს სტენოზსა (კისრის, გულმკერდის, წელის) და ზურგის ტვინის დაზიანებას (კომპრესიული მიელოპათია). კლინიკური გამოვლინებები ძირითადად მოიცავს მგრძნობელობის (სენსორულ) დარღვევებს. OLF ზოგჯერ ვითარდება უკანა გასწვრივი იოგის გაძვალებასთან ერთად კისრის მიდამოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ossification of the ligamentum flavum - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ხოსე მარია კასტრო მადრისი

**ხოსე მარია კასტრო მადრისი** ( დ. 1 სექტემბერი, 1818 — გ. 4 აპრილი, 1892) — კოსტა-რიკელი იურისტი, აკადემიკოსი, დიპლომატი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც მსახურობდა კოსტა-რიკის პრეზიდენტად 1848-დან 1849 წლამდე და კვლავ 1866-დან 1868 წლამდე. ორივე შემთხვევაში მას ხელი შეუშალეს უფლებამოსილების ვადის დასრულებაში სამხედრო გადატრიალებების გზით. თავისი პირველი პრეზიდენტობის დროს, 1848 წლის 31 აგვისტოს, მან კოსტა-რიკა სუვერენულ რესპუბლიკად გამოაცხადა, რითაც ოფიციალურად დაასრულა მისი დარჩენილი კავშირები ცენტრალური ამერიკის გაუქმებულ ფედერალურ რესპუბლიკასთან.

## ცხოვრება
კასტრო დაიბადა სან-ხოსეში. იგი იყო რამონ კასტრო ი რამირესისა და ლორენსა მადრის სერვანტესის ვაჟი. განათლება მიიღო ნიკარაგუაში, ლეონის უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა ფილოსოფიის ბაკალავრისა და სამართლის დოქტორის ხარისხით. თავისი ცხოვრების მანძილზე მას მრავალი საჯარო თანამდებობა ეკავა, როგორც პრეზიდენტობამდე, ისე მის შემდეგ. თექვსმეტი წლის განმავლობაში იყო ეროვნული უნივერსიტეტის რექტორი (რომლის შექმნაშიც თავად მიიღო მონაწილეობა) და მსახურობდა რამდენიმე ადმინისტრაციაში კაბინეტის მინისტრისა და ელჩის რანგში. იგი ასევე ხელმძღვანელობდა სასამართლო ხელისუფლებას (როგორც იუსტიციის უზენაესი სასამართლოს მთავარი მოსამართლე 1860-დან 1866 წლამდე და 1870-დან 1873 წლამდე) და საკანონმდებლო ორგანოს (როგორც დეპუტატთა კონგრესის პრეზიდენტი 1844-1845 წლებში და მეოთხე საკონსტიტუციო კონვენციის პრეზიდენტი 1859 წელს), რაც მას რიკარდო ხიმენესის გარდა ერთადერთ კოსტა-რიკელად აქცევს, რომელიც მთავრობის სამივე შტოს ედგა სათავეში.

როგორც აქტიური მასონი, კასტრო თანმიმდევრულად აკრიტიკებდა რომის კათოლიკური ეკლესიის პოლიტიკურ გავლენას. იგი ასევე იყო პრესის თავისუფლების ძლიერი დამცველი იმ დროს, როდესაც კოსტა-რიკის ბევრი მთავრობა ფართო ცენზურას მიმართავდა. თუმცა, მისმა 1848 წლის საკონსტიტუციო რეფორმამ დააწესა ყველაზე შეზღუდული საარჩევნო უფლება, რაც კი ოდესმე არსებულა დამოუკიდებელ კოსტა-რიკაში. როგორც პრეზიდენტი, ერთგული პოლიტიკური ბაზის არარსებობის გამო, იგი სამხედროების მხრიდან დამხობის ადვილი სამიზნე გახდა. როგორც საგარეო საქმეთა, განათლების, იუსტიციის, საჯარო დახმარებისა და რელიგიურ საქმეთა მინისტრი, კასტრო იყო ყველაზე გავლენიანი ფიგურა მისი სიძის, პრეზიდენტ პროსპერო ფერნანდესის მთავრობაში (1882–1885) და იგი დიდწილად იყო პასუხისმგებელი ამ მთავრობის მიერ მიღებულ ანტიკლერიკალურ კანონმდებლობაზე.

იგი დაქორწინებული იყო პასიფიკა ფერნანდესზე, რომელმაც შექმნა კოსტა-რიკის დროშის 1848 წლის ვერსია. მისი ქალიშვილი კრისტინა ფერნანდეს კასტრო 1883 წელს დაქორწინდა მაინორ კ. კითზე. მათი შვილიშვილი, რაფაელ იგლესიას კასტრო, მსახურობდა კოსტა-რიკის პრეზიდენტად 1894-დან 1902 წლამდე.

ინაუგურაციის დროს იგი 29 წლის იყო და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ადამიანი, რომელიც ოდესმე მსახურობდა კოსტა-რიკის პრეზიდენტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოსტა-რიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1811
კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
ლუნა Е-1 № 2

**„ლუნა“ Е-1 № 2** (),  NASA-ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც **ლუნა 1958B** () —  საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1958 წლის 11 ოქტომბერს, მთვარისა და კოსმოსური სივრცის შესასწავლად. ეს იყო 361 კილოგრამიანი (796 ფუნტი) ლუნა E-1 კოსმოსური ხომალდი, ოთხიდან მეორე, რომელიც გაშვებულიყო.[3] მისი მიზანი იყო მთვარის ზედაპირთან შეჯახება და ამით გამხდარიყო პირველი ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მის ზედაპირს მიაღწევდა.

კოსმოსური ხომალდი 1 კგ ნატრიუმის გამოყოფას აპირებდა, რათა შეექმნა ლითონის ღრუბელი, რომლის დაკვირვებაც დედამიწიდან იქნებოდა შესაძლებელი, რაც ასს-ის თვალყურის დევნების საშუალებას მისცემდა.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
წარუმატებელი
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები
ლუნა Е-1 № 3

**„ლუნა“ Е-1 № 3** (),  NASA-ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც **ლუნა 1958C** () —  საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1958 წლის 4 დეკემბერს, მთვარისა და კოსმოსური სივრცის შესასწავლად. ეს იყო 361 კილოგრამიანი (796 ფუნტი) ლუნა E-1 კოსმოსური ხომალდი, ოთხიდან მესამე, რომელიც გაშვებულიყო. მისი მიზანი იყო მთვარის ზედაპირთან შეჯახება და ამით გამხდარიყო პირველი ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მის ზედაპირს მიაღწევდა.

ფრენის დაწყებიდან 245 წამში, მეორე საფეხურის გაშვების ფაზაში, წყალბადის ზეჟანგის ტუმბოს გადაცემათა კოლოფი გაფუჭდა, რამაც ძრავის ბიძგის ოთხჯერ შემცირება და ფრენის სტაბილურობის დაკარგვა გამოიწვია. რაკეტის თვითგანადგურების ბრძანება გაიცა.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
წარუმატებელი
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები
მიკროცეფალია

[მინი|306x306პქ|ნორმალური (მარცხნივ) და მიკროცეფალიური (მარჯვნივ) თავის [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება|მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულებები.]]
**მიკროცეფალია** (ასევე ცნობილი, როგორც **მიკროკრანია**) — თავის მცირე ზომა, რომელიც თითქმის ყველა შემთხვევაში ასოცირებულია თავის ტვინის მცირე ზომასთან (**მიკროენცეფალია**), რის გამოც ხშირად ეს ორი ტერმინი ერთად გამოიყენება. თუმცა, არსებობს შემთხვევები, როდესაც თავის ქალას მცირე ზომის გამო ხდება ნორმალური ზომის თავის ტვინის კომპრესია, ანუ აღინიშნება მიკროცეფალია მიკროენცეფალიის გარეშე. მიკროცეფალია შეიძლება იყოს პირველადი (მაგ. გენეტიკური დარღვევის გამო ნეირონთა შემცირებული რაოდენობა, და შესაბამისად, მცირე ზომის თავის ტვინი) ან მეორეული (ნაყოფის თავის ტვინის ინფარქტის ან მეტაბოლური დარღვევების გამო მოცულობის შემცირება). დაავადების ძირითადი კლინიკური გამოვლინებაა გონებრივი ჩამორჩენა, მოძრაობისა და მეტყველების დარღვევები და გულყრა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Microcephaly - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ლუნა Е-1А № 5

**„ლუნა“ Е-1А № 5** (),  NASA-ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც **ლუნა 1959A** () —  საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1959 წლის 18 ივნისს, მთვარისა და კოსმოსური სივრცის შესასწავლად. ეს იყო 387 კილოგრამიანი (853 ფუნტი) ლუნა E-1 კოსმოსური ხომალდი. მისი მიზანი იყო მთვარის ზედაპირთან შეჯახება და ამით გამხდარიყო პირველი ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მის ზედაპირს მიაღწევდა.

ფრენის დაწყებიდან 153 წამში და ჩამოვარდა 841 კმ-ის მოშორებით სასტარტო მოედნიდან.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
წარუმატებელი
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები
ბადურის ჩამოცლა

მინი|მარჯვენა თვალის ბადურის სრული ჩამოცლა. კომპიუტერული ტომოგრაფია.
**ბადურის ჩამოცლა** — თვალის დაავადება, რა დროსაც ადგილი აქვს ბადურის განცალკევებას ქვეშმდებარე სისხლძარღვოვანი შრისგან. ბადურის ჩამოცლა შეიძლება იყოს რეგმატოგენური (გამოწვეული ბადურაში არსებული ხვრელით ან ნაპრალით, საიდანაც მინისებრი სხეულის სითხე აღწევს ბადურის ქვეშ არსებულ პოტენციურ სივრცეში), ან არარეგმატოგენური (გამოწვეული დიაბეტით, ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიით ან სხვა). კლინიკური გამოვლინებებია მხედველობის სიმახვილის დაქვეითება, პერიფერიული მხედველობის პროგრესირებადი დაკარგვა და ფოტოფსია (უმიზეზო გაელვებები და განათებები). აღსანიშნავია, რომ რადიოლოგიური კვლევების (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) ჰორიზონტალურ (აქსიალურ) ჭრილზე ბადურას ჩამოცლა ხასიათდება V-ს ფორმით, ხოლო სისხლძარღვოვანი შრის ჩამოცლა - U-ს ფორმით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Retinal detachment - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
დავით შენგელია (მოჭადრაკე)

**დავით შენგელია** (დ. 6 მარტი, 1980, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი, რომელიც 2009 წლიდან ასპარეზობს ავსტრიის სახელით.

## ბიოგრაფია 
დავით შენგელია გაიზარდა საქართველოში, სადაც დაამთავრა ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემია ჭადრაკის მწვრთნელის სპეციალობით. მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა ვენაში, სადაც შეისწავლა ბიზნესის ადმინისტრირება და მიიღო ავსტრიის მოქალაქეობა.

2009 წლის მარტიდან იგი დაინიშნა ავსტრიის საჭადრაკო ფედერაციის ნაკრების მწვრთნელად.  იგი კოორდინაციას უწევს ავსტრიის ქალთა ეროვნულ ნაკრებს. აღსანიშნავია, რომ 2008 წელს დრეზდენის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე იგი წვრთნიდა გერმანიის ქალთა ეროვნულ ნაკრებს.

## საჭადრაკო კარიერა 
დავით შენგელიამ დიდოსტატის წოდება 2005 წელს მიიღო. ნორმები შეასრულა ევროპის ინდივიდუალურ ჩემპიონატზე ბათუმში (2002), კაპელ-ლა-გრანდის ღია ტურნირზე (2005) და ავსტრიის მეორე ბუნდესლიგაში.

## მნიშვნელოვანი გამარჯვებები 
* 2005 წელს მიხეილ ბროდსკისთან ერთად მოიგო კაპელ-ლა-გრანდის ტურნირი საფრანგეთში.
* 2005 და 2006 წლებში გახდა გრაცის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული.
* 2006 წელს გაიმარჯვა ობერვარტის ღია ტურნირზე.
* 2012 და 2015 წლებში გახდა ავსტრიის სახელმწიფო ჩემპიონი ინდივიდუალურ ჩათვლაში.

ავსტრიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობდა ხუთ საჭადრაკო ოლიმპიადაზე (2010, 2012, 2014, 2016, 2018 და 2022). ასევე რეგულარულად ასპარეზობდა ევროპის გუნდურ ჩემპიონატებზე 2009 წლიდან 2021 წლამდე. 

საკლუბო დონეზე სხვადასხვა დროს გამოდიოდა საქართველოს, გერმანიის (სკ კროიცბერგი), ავსტრიის (გრაცის „სტირია“, ბადენის „ადვაიზორი“), ესპანეთის, უნგრეთისა და ჩეხეთის გუნდებში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით შენგელია — ფიდეს რეიტინგი
* დავით შენგელია — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე
* დავით შენგელიას შედეგები საჭადრაკო ოლიმპიადებზე

კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
განივი მიელიტი

მინი|განივი მიელიტი. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
**განივი მიელიტი** — მიელიტის ტიპი, რა დროსაც აღინიშნება ზურგის ტვინის ორივე ნახევრის (დორსალური და ვენტრალური ანუ წინა და უკანა) ანთება. განივი მიელიტის დროს ზურგის ტვინში აღინიშნება ლიმფოციტური უჯრედების ინფილტრაცია და პარენქიმას ნეკროზი და დემიელინაცია. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს მწვავე ან ქრონიკული ინფექცია, ვაქცინაცია, აუტოიმუნური დაავადება ან ალერგია. კლინიკური გამოვლინებები უმეტესად მოიცავს სისუსტესა და მგრძნობელობის დაკარგვას სხეულის ორივე ნახევარში. დიაგნოზის დასასმელად გამოიყენება რადიოლოგიური კვლევები (ძირითადად, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Transverse myelitis - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
იონატანა იონატანა

**იონატანა იონატანა** (5 ნოემბერი 1938 – 8 დეკემბერი 2000) იყო პოლიტიკური მოღვაწე წყნარი ოკეანის სახელმწიფო ტუვალუდან. იგი წარმოადგენდა ფუნაფუტის საარჩევნო ოლქს ტუვალუს პარლამენტში. ის იყო მეხუთე პრემიერ-მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრი 1999 წლის 27 აპრილიდან მის გარდაცვალებამდე, 2000 წლის 8 დეკემბრამდე.

## ბიოგრაფია
იგი შეუერთდა პოლიციას და 1976 წელს პოლიციის უფროსი გახდა.

**იონატანა** პარლამენტში აირჩიეს ტუვალუს 1981 წლის საპარლამენტო არჩევნებში. **იონატანა** გამოირჩეოდა რესპუბლიკური შეხედულებებით.

მას ეკავა სამი პორტფელი ბიკენიბეუ პაენიუს მეორე მთავრობაში (1996-დან 1998 წლამდე): ჯანდაცვის, ქალთა და საზოგადოებრივ საქმეთა მინისტრი; განათლებისა და კულტურის მინისტრი; და ტურიზმის, ვაჭრობისა და კომერციის მინისტრი; ხოლო 1998 წლის არჩევნების შემდეგ მან შეინარჩუნა პირველი 2 პორტფელი პაენიუს მე-3 მთავრობაში. მისი მმართველობის პერიოდის მნიშვნელოვან საკითხებს შორის, იგი ხელმძღვანელობდა ტუვალუს შესვლას გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში 2000 წლის 5 სექტემბერს. ასევე მისი ვადის განმავლობაში, ტუვალუმ მიიღო მომგებიანი .tv ინტერნეტის ქვეყნის სუფიქსი. იგი იყო პირველი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა მას შემდეგ, რაც ტუვალუმ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ლაგიტუპუ ტუილიმუმ გადაიბარა პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა 2001 წლის 24 თებერვლამდე.

## ჯილდოები
იონატანა დაჯილდოვდა კოლონიური პოლიციის მედლით (CPM) 1974 წლის დაბადების დღის საპატიო სიაში.

იგი დაინიშნა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცრად (OBE) 1979 წლის დაბადების დღის საპატიო სიაში და სამეფო ვიქტორიანული ორდენის კომანდორად (CVO) 1982 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 დეკემბერი
ტუმეფაქტიური მრავლობითი სკლეროზი

[მინი|ტუმეფაქტიური გაფანტული სკლეროზი. მაგნიტურ რეზონანსული გამოსახულება [FLAIR რეჟიმში.]]
**ტუმეფაქტიური მრავლობითი სკლეროზი** — მრავლობითი სკლეროზის ტიპი, რა დროსაც ცენტრალური ნერვული სისტემის დემიელინაციური კერები ხასიათდება ანომალიურად დიდი ზომითა და აგრესიულობით, რის გამოც რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) წააგავს სიმსივნურ წარმონაქმნებს ("ტუმეფაქტიური" ანუ "სიმსივნის მსგავსი"). კლინიკური გამოვლინებები მსგავსია კლასიკური ტიპის მრავლობითი სკლეროზისა: მოძრაობისა და მგრძნობელობის დარღვევა, მხედველობის დაქვეითება და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tumefactive multiple sclerosis - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ედუარდო როდრიგეს ველცე

**ედუარდო როდრიგეს ველცე** (დ. 2 მარტი, 1956) — ბოლივიელი მოსამართლე, რომელიც 2005 წლიდან 2006 წლამდე, პრეზიდენტ კარლოს მესას გადადგომის შემდეგ, დროებით ბოლივიის 64-ე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. პრეზიდენტის დროებით თანამდებობამდე, იგი ბოლივიის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე იყო.

## წარსული
1956 წელს კოჩაბამბაში დაბადებული როდრიგესი არის იურისტი და აქვს მაგისტრის ხარისხი საჯარო მმართველობაში. სწავლობდა Colegio San Agustín-ში; მოგვიანებით სწავლობდა სამართალს Universidad Mayor de San Simón-ში კოჩაბამბაში და მიიღო მაგისტრი საჯარო ადმინისტრირებაში ჰარვარდის უნივერსიტეტის ჯონ კენედის სახელობის მართვის სკოლაში.

როდრიგესი ბოლივიის ელჩი იყო ნიდერლანდებში, სადაც ის ასევე მსახურობდა ელჩის თანამდებობაზე მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოში. 2019 წლის 12 ნოემბერს მან თანამდებობა დატოვა ხეანინე ანიესის მთავრობის დანიშვნის შემდეგ.

### ნახშირწყალბადების კრიზისი
ნახშირწყალბადების ნაციონალიზაციის მოთხოვნით გამოწვეული სახალხო აჯანყებების დროს, პრეზიდენტი კარლოს მესა იძულებული გახდა გადამდგარიყო. სენატის პრეზიდენტების, ჰორმანდო ვაკა დიესის და დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტების, მარიო კოსიოს გადადგომის შემდეგ, კონგრესმა როდრიგეს ველცე რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე აირჩია.

## პრეზიდენტობა (2005-2006)
2005 წელს, კოკალეროს აქტივისტის, ევო მორალესის ხელმძღვანელობით რამდენიმეკვირიანი სამოქალაქო არეულობის შემდეგ, ყოფილმა პრეზიდენტმა კარლოს მესამ კონგრესს გადადგომა შესთავაზა. სენატის პრეზიდენტმა ჰორმანდო ვაკა დიესმა და დეპუტატთა პალატის ლიდერმა მარიო კოსიომ ოპოზიციის ზეწოლის გამო თანამდებობა არ დაიკავეს. როდრიგესი, როგორც სასამართლო სისტემის უპარტიო ხელმძღვანელი და მემკვიდრეობის რიგში მეოთხე, ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი 2005 წლის 10 ივნისს გახდა; იგი ინაუგურაციაზე ერთი წლის ვადაში არჩევნების დანიშვნის კონსტიტუციური მანდატით დაინიშნა.

ევო მორალესმა 2005 წლის დეკემბრის საყოველთაო არჩევნებში გაიმარჯვა და როდრიგესის უფლებამოსილების ვადა მორალესის ინაუგურაციისთანავე დასრულდა.

## პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი (2006 წლიდან დღემდე)
### ღალატის ბრალდება
ედუარდო მორალესის ადმინისტრაციის დროს როდრიგესს ბრალი წაუყენეს ღალატში, რაც მას შემდეგ მოხდა, რაც მისი თანამდებობაზე ყოფნის დროს რაკეტები მოიხსნა. ბოლივიამ 1993 ან 1998 წლებში ჩინეთისგან დაახლოებით 30 HN-5 ტიპის მხარდამჭერი რაკეტა შეიძინა. 2005 წლისთვის ისინი მოძველებული იყო და როდრიგესმა მათი განადგურების გადაწყვეტილება მიიღო; მისი თქმით, მან არ იცოდა, რომ განადგურებისთვის რაკეტებს შეერთებული შტატები მიიღებდა.

ედუარდო როდრიგეს ველცეს 2006 წელს ღალატში ბრალი წაუყენეს, რაც 30 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. თუმცა, ამის შემდეგ ის ყველა ბრალდებისგან გაამართლეს და გაათავისუფლეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ისტორია
*ბოლივიის პოლიტიკური სისტემა
*ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Official web site of the president of Bolivia
* Biography by CIDOB 
* New Bolivia leader promises poll (BBC News, 10 June 2005)
* Bolivia's peacemaker seeks brighter future, BBC News, 27 July 2005

## სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცები
კატეგორია:ბოლივიელები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:მოსამართლეები
კატეგორია:იურისტები
კატეგორია:ელჩები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
გილერმო ვილიეგას პულიდო

**გილერმო ტელ ვილიეგას პულიდო** ( დ. 28 ივლისი, 1854 — გ. 25 ივლისი, 1949) — ვენესუელელი იურისტი, მწერალი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად.თავისი კარიერის დასაწყისში იგი იურისტი იყო, 1876 წელს კი კარაკასში დააარსა სკოლა La Paz. ასევე ეწეოდა ჟურნალისტიკას, მან დააფუძნა გამოცემები Alianza Literaria 1876 წელს, La Mayoría 1879 წელს და Monitor 1889 წელს. 1879 წლიდან 1892 წლამდე მას ეკავა სხვადასხვა პოლიტიკური თანამდებობა, მათ შორის ფედერალური ოლქის შინაგან საქმეთა მდივნის, პრეზიდენტ ანტონიო გუსმან ბლანკოს მთავრობის გენერალური მდივნისა და მოსამართლის პოსტები კარაკასში.  1906 წლიდან 1907 წლამდე იყო ვენესუელის კონსული ტრინიდადში, 1909 წელს მსახურობდა დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტად, 1892 წლის 31 აგვისტოს, ბიძის გადადგომის შემდეგ,ფედერალურმა საბჭომ ვილიეგას პულიდო ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად აირჩია.

სანამ მისი მოკლე უფლებამოსილება იმავე წლის 7 ოქტომბერს დასრულდებოდა, მან ხელი შეუწყო კარაკასის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს (Hospital Psiquiátrico de Caracas) დაარსებას მას შემდეგ, რაც მოინახულა ლოს ტეკესის შეშლილთა თავშესაფარი და ნახა პაციენტების უგულებელყოფილი მდგომარეობა. უკეთესი ალტერნატივების ძიებაში ვილიეგას პულიდომ მოახდინა დასავლეთ კარაკასში მდებარე ძველი ყაზარმების რეკონსტრუქცია, რევოლუციის გამარჯვების შემდეგ, ხოაკინ კრესპომ 1892 წლის ოქტომბერში მიაღწია კარაკასს და თავი პრეზიდენტად გამოაცხადა. ამის შედეგად ვილიეგას პულიდო გადასახლებაში წავიდა და ქვეყანა დატოვა.

### 1898–1949: შტატის და ფედერალური თანამდებობები
1898 წელს ვენესუელაში დაბრუნების შემდეგ, იმავე წელს ვილიეგას პულიდო სათავეში ედგა ფალკონის შტატის მთავრობას. ამის შემდეგ, 1900 წლიდან 1901 წლამდე იგი ხელმძღვანელობდა გუარიკოს შტატის მთავრობას, რასაც მოჰყვა აპურეს შტატი 1903-დან 1904 წლამდე. იგი ასევე დაინიშნა ვენესუელის გენერალურ პროკურორად 1899 წელს და ამ თანამდებობას 1909 წლამდე იკავებდა.1906 წლიდან 1907 წლამდე იყო ვენესუელის კონსული კუნძულ ტრინიდადზე, ხოლო 1909 წელს მსახურობდა დეპუტატთა პალატის (cámara de diputados) პრეზიდენტად.

## გარდაცვალება
გილერმო ტელ ვილიეგას პულიდო გარდაიცვალა კარაკასში 1949 წელს.
 ივლისში, 95 წლის ასაკში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*Guillermo Tell Villegas Pulido on VenezuelaTuya.com

## სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 1854
კატეგორია: გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კოჩოაპა-ელ-გრანდეს მუნიციპალიტეტი

**კოჩოაპა-ელ-გრანდეს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი გერეროს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21,241 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 13.1 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 622.64 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 34.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია გერეროს შტატის შემადგენლობაში 1947 წლის 29 იანვარს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კოჩოაპა-ელ-გრანდე. სახელწოდება შეიძლება ითარგმნოს როგორც „თუთიყუშთა მდინარე“. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 12078.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერეროს შტატის მუნიციპალიტეტები
გეოინფორმაციული კარტოგრაფირება

**გეოინფორმაციული კარტოგრაფირება** — კარტოგრაფირების ფორმა და კარტოგრაფიის თანამედროვე მეცნიერებათაშორისი მიმართულება. უზრუნველყოფს რუკების ავტომატიზებულ შედგენა-გამოყენებას გის-ტექნოლოგიების, გეოგრაფიული და კარტოგრაფიული (მათ შორის გეოლოგიური, ეკოლოგიური, სოციალურ-ეკონომიკური და სხვა) ცოდნის საფუძველზე.

ჩამოყალიბდა ავტომატიზებული კარტოგრაფიის (აკ), გეოინფორმაციული სისტემების (გის), სისტემური კარტოგრაფირების (სკ) და აეროკოსმოსური მეთოდების (აკმ) მიჯნაზე. ტრადიციული კარტოგრაფირების მსგავსად არის ანალიზური, სინთეზური, კომპლექსური, სისტემური. გამოიყენება ორგანზომილებიანი (2D), სამგანზომილებიანი (3D) და ოთხგანზომილებიანი (დინამიკური) კარტოგრაფიული გამოსახულებების შესადგენად. გეოინფორმაციული კარტოგრაფირება წარმოადგენს გეოგამოსახულებათა შექმნის ერთ-ერთ მთავარ საშუალებას.

## ლიტერატურა
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., უნივერსალი, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
კატეგორია:გეოგრაფიული საინფორმაციო სისტემები
დეროგ ჯიოურა

**დეროგ ჯიოურა** (1 სექტემბერი 1932 – 25 სექტემბერი 2008) იყო ნაურუელი პოლიტიკური ფიგურა. იგი იყო ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტი (მოვალეობის შემსრულებელი) 2003 წელს.

## პოლიტიკური როლი 
ჯიოურა მრავალი წლის განმავლობაში ეჯიბრებოდა კენან ადეანგი-ს საპარლამენტო ადგილისთვის უბენიდე-ის საარჩევნო ოლქში, რის შედეგადაც მათ შორის არაერთი მანდატის გაუქმება და შუალედური არჩევნები გაიმართა; დაპირისპირება დასრულდა მას შემდეგ, რაც 1980 წლიდან ორივე მუდმივად აირჩეოდა.

ჯიოურა იყო ნაურუს პარლამენტის სპიკერი 1987 წლიდან ნოემბერი 1992 წლამდე.

იგი მსახურობდა ნაურუს პრეზიდენტის თანაშემწე მინისტრად კენან ადეანგი-ის, ბერნარდ დოვიოგო-სა და რენე ჰარისი-ის კაბინეტებში 1986, 2000–2001, 2003, 2003 და 2003–2004 წლებში. იგი იყო ფინანსთა მინისტრი ბერნარდ დოვიოგო-ის კაბინეტში დეკემბერი 1998 წლიდან აპრილი 1999 წლამდე.

ქაოტური 2003 წლის განმავლობაში ნაურუს პრეზიდენტის თანამდებობა ექვსჯერ შეიცვალა. ნაურუში პრეზიდენტებისთვის მუდმივი გამოწვევა არის უნდობლობის ვოტუმი, რომელსაც ხშირად მიმართავენ; 2003 წელს ეს ფაქტორები განსაკუთრებით გამწვავდა პრეზიდენტ ბერნარდ დოვიოგო-ს მძიმე ჯანმრთელობის გამო.

## ნაურუს პრეზიდენტი 
2003 წელს, პრეზიდენტ ბერნარდ დოვიოგო-ს თანამდებობაზე გარდაცვალების შემდეგ, ჯიოურა გახდა ნაურუს პრეზიდენტი, თავდაპირველად დროებით. მისი მოკლე მმართველობის ერთ-ერთი შედეგი იყო გზის გახსნა მისი მემკვიდრისთვის, ლუდვიგ სკოტი-სთვის, რომელმაც რამდენიმე თვის შემდეგ უფრო სტაბილური პოლიტიკური პერიოდი უზრუნველყო ნაურუ-ში.

## ჯანმრთელობა 
მოკლე პრეზიდენტობის პერიოდში ჯიოურა იძულებით გარკვეული დროით ქვეყნის გარეთ იმყოფებოდა, რადგან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა შეშფოთებას იწვევდა; მან სამედიცინო მკურნალობის კურსი გაიარა ავსტრალია-ში.

2007 წლისთვის ჯიოურას თაობის ნაურუელი პოლიტიკოსები გარკვეულწილად ჩაანაცვლა უფრო ახალგაზრდა ლიდერების თაობამ: დეკემბერი 2007 წელს ახლად არჩეული ნაურუს პრეზიდენტი მარკუს სტივენი თითქმის ოთხი ათწლეულით ახალგაზრდა იყო დეროგ ჯიოურაზე. მიუხედავად იმისა, რომ 2003 წლის შემდეგ პრეზიდენტი რამდენჯერმე შეიცვალა, ჯიოურას ეს თანამდებობა აღარ დაუკავებია.

## გარდაცვალება 
დეროგ ჯიოურა გარდაიცვალა 2008 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ნაურუს პრეზიდენტები
კატეგორია:ნაურუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
გრაფოკომუნიკაციური კონცეფცია

**გრაფოკომუნიკაციური კონცეფცია** — ერთ-ერთი მიმართულება კარტოგრაფიის თეორიაში, კარტოგრაფიული კონცეფცია.

იგი ჩამოყალიბდა 1960-70-იან წლებში კარტოლოგიის კონცეფციის პარალელურად. მათი წარმოქმნა მოხდა მეტაკარტოგრაფიის კონცეფციის სამეცნიერო ფონზე, თუმცა, უპირატესად ორიენტირებულნი იქნენ სემიოტიკის, ინფორმაციის თეორიის, ასევე, სხვა მიმართულებათა იდეებსა და მიღწევებზე.

გრაფოკომუნიკაციური კონცეფცია ვითარდება უპირატესად ევროპული სამეცნიერო-კარტოგრაფიული სკოლების წარმომადგენელთა, განსაკუთრებული წარმატებებით კი ავსტრიელ მკვლევართა შრომებში. ასევე ფრანგი მკვლევარის, ჟაკ ბერტენისა და მის მიმდევართა შრომებში. ამ ავტორთა შრომებში ძირითადი აქცენტი კეთდება კარტოგრაფიულ სახვით საშუალებათა შესწავლაზე, გრაფიკულ გამოსახულებათა ვიზუალური აღქმისა და გრაფიკის კანონებზე დაყრდნობით.

კონცეფციის ძირითადი ინტერესი მდგომარეობს რუკების საშუალებით ინფორმაციის გადაცემის ნიშნობრივ-ლოგიკური (ნიშნების სისტემის პროექტირება), ტექნიკური (დატვირთვა) და ფსიქოფიზიკური (კითხვადობა, თვალსაჩინოება, აღქმა) ასპექტებში.

## ლიტერატურა
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
ედგარ სანაბრია

**ედგარ სანაბრია არსია** (დ.3 ოქტომბერი, 1911 – გ.24 აპრილი, 1989) — ვენესუელელი იურისტი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. 1958 წლიდან 1959 წლამდე იგი ვენესუელას პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო.

## ბიოგრაფია
სანაბრია კარაკასში დაიბადა, ჯორჯ სანაბრია ბრუზალისა და მაგდალენა არჩიას ოჯახში. მან 1935 წელს დაამთავრა ვენესუელის ცენტრალური უნივერსიტეტი, ერთი წლის შემდეგ კი იმავე უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორი გახდა. ის ისაიას მედინა ანგარიტას პრეზიდენტობის დროს რამდენიმე სამინისტროში მუშაობდა.

ის 1958 წლის 23 იანვარს მარკოს პერეს ხიმენესის ჩამოგდების შემდეგ დროებითი სამთავრობო ხუნტის წევრი გახდა და ვენესუელის დროებითი პრეზიდენტის მოვალეობა შეასრულა, სანაბრიამ გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო 1958 წლის 18 ნოემბრის არჩევნებში.

დროებითი პრეზიდენტობის დროს სანაბრიამ დანერგა დამატებითი საგადასახადო კანონი, რომლის თანახმადაც ნავთობკომპანიებისთვის გადასახადის განაკვეთი 50%-დან 60%-მდე გაიზარდა. ასევე დამტკიცდა უნივერსიტეტების შესახებ კანონი, რომლის მიხედვითაც აღდგა უნივერსიტეტების ავტონომიის სტატუსი და მათი ტერიტორიის ხელშეუხებლობა ნებისმიერი სახელმწიფო უსაფრთხოების ორგანოს მხრიდან. 1958 წლის 12 დეკემბერს გამოიცა დადგენილება №473, რომლითაც შეიქმნა ელ-ავილის ეროვნული პარკი, რომელიც მოიცავს 66,192 ჰექტარ ფართობს, მისი პეიზაჟების სილამაზის, ფაუნის, ფლორისა და ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების მიზნით.

1958 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგებით, უპირატესობა დემოკრატიული აქტივობის წარმომადგენელ რომულო ბეტანკურს ერგო, შემდეგ მოდიოდა ლარაზაბალი, რომელსაც მხარს უჭერდნენ *URD*, *PCV* და სხვა პოლიტიკური პარტიები, ხოლო მესამე ადგილზე იყო *COPEI*, თავისი ჰეგემონიური კანდიდატით, რაფაელ კალდერათი. 1959 წლის 18 თებერვალს, ეროვნული კონგრესის ერთობლივ სესიაზე სანაბრიამ ძალაუფლება რომულო ბეტანკურს გადასცა.

პრეზიდენტობის დატოვების შემდეგ, იგი ელჩად მსახურობდა წმინდა საყდარში (1959–1963), შვეიცარიაში (1964–1968) და ავსტრიაში (1968–1970).

სანაბრია გარდაიცვალა კარაკასში, ინსულტის შემდეგ, 1989 წლის 24 აპრილს, 77 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Edgar Sanabria entrevistado por el periodista Ramón Hernández - Lo afirmativo venezolano
*Discurso de Sanabria al ingresar a la Academia de Ciencias Políticas y Sociales 

## სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კარტოგრაფირება

**კარტოგრაფირება** — რეალობის, საგნებისა და მოვლენების სივრცული ურთიერთმიმართებების და მისი დროული ცვალებადობის ასახვა რუკებზე, ატლასებზე და სხვა კარტოგრაფიულ გამოსახულებებზე. ამ პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა. კარტოგრაფირების საგანი შეიძლება იყოს როგორც ბუნებრივი, ისე სოციალურ-ეკონომიკური მოვლენების დინამიკა.

მასშტაბის მიხედვით განასხვავებენ: მსხვილმასშტაბიან, საშუალომასშტაბიან და წვრილმასშტაბიან კარტოგრაფირებას; ობიექტის მიხედვით – ასტრონომიულს, პლანეტარულს, დედამიწისეულს; მეთოდის მიხედვით - მიწისზედას, აეროკოსმოსურს და წყალქვეშას. არსებობს ზოგადგეოგრაფიული და თემატური კარტოგრაფირება, რომელთაგან ყველაზე ფართოდ გავრცელებულია თემატური კარტოგრაფირება.

## ლიტერატურა
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., უნივერსალი, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
გრეგორიო კონრადო ალვარესი

**გრეგორიო კონრადო ალვარესი** (დ. 26 ნოემბერი, 1925 — გ. 28 დეკემბერი, 2016) — ურუგვაის არმიის გენერალი და დიქტატორი, რომელიც 1981-დან 1985 წლამდე ურუგვაის პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. იგი სამოქალაქო-სამხედრო დიქტატურის პერიოდის ბოლო ცოცხალი პრეზიდენტი იყო.

## ადრეული წლები და სამხედრო კარიერა
ალვარესი დაიბადა 1925 წელს მინასის დეპარტამენტში, რომელსაც 1927 წელს სახელი შეეცვალა და „ლავალეხა“ ეწოდა. იგი 1940 წელს შევიდა ურუგვაის სამხედრო სკოლაში და 1946-1959 წლებში კავალერიის პოლკის ოფიცრის ხარისხით მსახურობდა. აღნიშნული უწყება წარმართავდა კონტრპარტიზანულ ოპერაციებს „ტუპამაროსის“ (ურბანული პარტიზანული დაჯგუფება) წინააღმდეგ.

როდესაც 1973 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ძალაუფლება სამხედროებმა ჩაიგდეს ხელში, ალვარესი ახლადშექმნილი ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მუდმივი მდივანი გახდა.

## პრეზიდენტობა
2000 წელს ურუგვაიში რეფერენდუმის გზით დემოკრატიულ მმართველობაზე დაბრუნებას დაუჭირეს მხარი, რის შემდეგაც ეროვნული უსაფრთხოების საბჭომ 1981 წლის 1 სექტემბერს ალვარესი გარდამავალი პერიოდის პრეზიდენტად დანიშნა.

2006 წლის ივლისში ალვარესის რეზიდენცია მონტევიდეოში იმ დემონსტრანტების მთავარ სამიზნედ იქცა, რომლებიც 1973-1985 წლების სამოქალაქო-სამხედრო მმართველობის პერიოდში ოპონენტების გაუჩინარებას აპროტესტებდნენ. ამ პროტესტის მომხრეები აცხადებდნენ, რომ ალვარესი განასახიერებდა 1973-1985 წლების დიქტატურის ყველაზე მძიმე ასპექტებს. მეორე მხრივ, შეიძლება ითქვას, რომ ვინაიდან ალვარესი ერთადერთი მოქმედი სამხედრო პირი იყო იმ პერიოდის ხუთ პრეზიდენტს შორის, ასეთი პროტესტი შესაძლოა ჩრდილავდეს „კოლორადოსა“ და „ბლანკოს“ პარტიების პოლიტიკოსების მხრიდან იმ ადმინისტრაციისადმი არსებულ მნიშვნელოვან სამოქალაქო მხარდაჭერას. შესაბამისად, ამ პარტიების პოზიციიდან, მსგავსი პროტესტები ყურადღებას აშორებს იმ როლს, რომელსაც აღნიშნული პარტიების გავლენიანი პირები ასრულებდნენ რეჟიმის დროს.

2007 წლის დეკემბერში ალვარესს ბრალი წაუყენეს დიქტატურის პერიოდში ადამიანის უფლებათა სავარაუდო დარღვევებისთვის, სადაც მან წამყვანი როლი ითამაშა. 2009 წლის 22 ოქტომბერს იგი დამნაშავედ ცნეს და 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს მკვლელობის 37 ფაქტისა და ადამიანის უფლებათა დარღვევის გამო. თუმცა, ავადმყოფობის გამო იგი სასამართლო დარბაზში განაჩენის გამოსაცხადებლად არ იმყოფებოდა. ალვარესი 2016 წლის 28 დეკემბერს, 91 წლის ასაკში, ციხეში გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის პოლიტიკური სისტემა
*რეინალდო ბინიონე

## სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ურუგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ვირტუალური გეოგამოსახულება

**ვირტუალური გეოგამოსახულება** — რეალობის მსგავსი ხელოვნურად შექმნილი სინამდვილე პროგრამულად მართვად გარემოში.

ვირტუალური გეოგამოსახულება აერთიანებს რუკებს, კოსმოსურ სურათებს, ბლოკ-დიაგრამებს და კომპიუტერულ ანიმაციას. მომხმარებელს ექმნება საველე დაკვირვების სრული ილუზია, აბსოლუტური და შეფარდებითი სიმაღლეების, მანძილების, ფართობების, დახრის კუთხეების განსაზღვრის შესაძლებლობა რიცხვითი მაჩვენებლების მიღების გზით. ინტერაქტიული მართვით ადამიანი კონტაქტში შედის გარემოსთან, მყარდება კავშირი „ადამიანი - გეოგამოსახულება“.

## ლიტერატურა
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., უნივერსალი, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფირება

**ზოგადგეოგრაფიული კარტოგრაფირება** — კარტოგრაფირების ერთ-ერთი მიმართულება. პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა, რომლებიც გამოიყენება ზოგადგეოგრაფიული რუკებისა და ატლასების შესადგენად.

განასხვავებენ: ამ პროცესების შედეგად შექმნილ მსხვილმასშტაბიან (ტოპოგრაფიულ), საშუალომასშტაბიან (სამიმოხილვო-ტოპოგრაფიულ) და წვრილმასშტაბიან (სამიმოხილვო) რუკებს. მათი შედგენისას გამოყენებულია ერთიანი სტანდარტული მითითებები, რაც აადვილებს სხვადასხვა ქვეყნის ზოგადგეოგრაფიული რუკებით სარგებლობას.

## ლიტერატურა
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., უნივერსალი, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
თემატური კარტოგრაფირება

**თემატური კარტოგრაფირება** — კარტოგრაფირების ერთ-ერთი მიმართულება. პროცესების, მეთოდების და ტექნოლოგიების ერთობლიობა, რომლებიც გამოიყენება თემატური რუკებისა და ატლასების შესადგენად.

თემატური კარტოგრაფია მოვლენათა კონკრეტულ სივრცეს დროულ ცვალებადობაში იკვლევს. ასეთი მოვლენებია: ჰაერის ტემპერატურა, ატმოსფერული წნევა, გეოლოგიური აღნაგობა, სასარგებლო წიაღისეული, გაბატონებული ქარები, ჰაერის მასები, ატმოსფერული ფრონტები, მოსახლეობა, მეურნეობის დარგები, საერთაშორისო კავშირურთიერთობები და ა. შ.

თემატური კარტოგრაფირების ფორმებია: ანალიზური, შეუღლებული, სინთეზური, კომპლექსური, სისტემური, გეოინფორმაციული. მათგან ანალიზური, სინთეზური, კომპლექსური და გეოინფორმაციული კარტოგრაფირების შედეგად იქმნება შესაბამისი რუკები. შეუღლებული და სისტემური კარტოგრაფირების ფორმები აზრისეულად მონაწილეობენ რუკების შედგენაში. კარტოგრაფირების ფორმებს შორის კავშირი იერარქიულია. განასხვავებენ: ბუნების მოვლენათა, საზოგადოებრივ მოვლენათა, ბუნებისა და საზოგადოებრივ მოვლენათა კარტოგრაფირებას.

სივრცულ-დროით მოდელებს, რომელსაც კარტოგრაფიის ეს დარგი ქმნის, თემატური რუკები ანუ სპეციალური (დარგობრივი) რუკები ეწოდება.

## ლიტერატურა
**გ. ლიპარტელიანი*, „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., უნივერსალი, 2012.
**თენგიზ გორდეზიანი*, „კარტოგრაფიული კონცეფციები (თეორიული ანალიზი)“, თბ., გეოიდი 2011, 2012.

კატეგორია:კარტოგრაფია
ვერნეკინკის შესართავის სინდრომი

მინი|ვერნეკინკის შესართავის სინდრომი. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება DWI რეჟიმში.
**ვერნეკინკის შესართავის სინდრომი** (ინგ. **Wernekinck commissure syndrome** (**WCS**)) — პათოლოგიური ნევროლოგიური მდგომარეობა, გამოწვეული ნათხემის ზედა ფეხის გადაჯვარედინებისგან (დეკუსაციისგან) შექმნილი ვერნეკინკის შესართავის დაზიანებით. დაზიანების მიზეზი შეიძლება იყოს შუა ტვინის მიდამოს ინფარქტი ან პათოლოგიური წარმონაქმნის მიერ ზეწოლა. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ატაქსიას (კუნთების კოორდინაციის დარღვევა), დისმეტრიას (სხეულის ნაწილების მოძრაობისას მანძილის განსაზღვრის დარღვევა), თვალის მოძრაობის დარღვევებსა და დიზართრიას. დიაგნოზის დასმა ხდება მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების საშუალებით, რაზეც ინფარქტის კერას აქვს მრგვალი, ოვალური, გულის ან V-ის ფორმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wernekinck commissure syndrome - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ნიმან-პიკის დაავადება

მინი|ნიმან-პიკის დაავადებისთვის დამახასიათებელი ნათხემის ატროფია. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება.
**ნიმან-პიკის დაავადება** (ინგ. **Niemann–Pick disease** (**NPD**)) — ლიზოსომური დაგროვების გენეტიკური დაავადება, რა დროსაც აღინიშნება მულტისისტემური პათოლოგიები. დაზიანებები მოიცავს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, სასუნთქ სისტემას, სისხლის მიმოქცევის სისტემას, ღვიძლსა და ელენთას. კლინიკური გამოვლინებები დამოკიდებულია დაავადების ტიპზე, თუმცა, ძირითადად აღინიშნება ჰეპატოსპლენომეგალია, გონებრივი ჩამორჩენა, მოძრაობის დარღვევა, პნევმონია, სასუნთქი სისტემის ხშირი ინფექციები, ალუბლისფერი ლაქა ბადურაზე, ნისტაგმი, ჰიპერლიპიდემია, ატაქსია, თვალის მოძრაობის დარღვევები. რადიოლოგიურ კვლევებზე (ძირითადად, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) აღინიშნება თავის ტვინის (განსაკუთრებით შუბლის წილის, ნათხემის, ჰიპოკამპისა და ღრმა ბირთვების) ატროფია და პათოლოგიური კერები თეთრ ნივთიერებაში (განსაკუთრებით პერივენტრიკულურად და თხემ-კეფის მიდამოში).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Niemann-Pick disease - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
მიხეილ კრასენკოვი

**მიხეილ კრასენკოვი** (რუს. Михаил Владимирович Красенков; პოლ. Michał Krasenkow; დ. 14 ნოემბერი, 1963, მოსკოვი) — პოლონელი, მანამდე საბჭოთა მოჭადრაკე; დიდოსტატი (1989), ფიდეს უფროსი მწვრთნელი (2012).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მოსკოვში (დაბადების გვარი — აზოსი). 1985 წელს დაამთავრა მოსკოვის ნავთობქიმიური და აირის მრეწველობის ინსტიტუტი გამოყენებითი მათემატიკის სპეციალობით. ჭადრაკში მეცადინეობდა მოსკოვის პიონერთა სასახლეში მიხეილ ბოტვინიკის სკოლაში.

მიხეილ კრასენკოვის პირველი სერიოზული წარმატებები დაკავშირებულია საქართველოსთან: 1987 წელს იგი გახდა საქართველოს ჩემპიონი. ასევე წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის ჩემპიონატებსა და საკავშირო ტურნირებში.

1992 წელს საცხოვრებლად გადავიდა პოლონეთში, ხოლო 1996 წელს მიიღო ამ ქვეყნის მოქალაქეობა. ორჯერ მოიგო პოლონეთის ინდივიდუალური ჩემპიონატი (2000, 2002) და 14-ჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი სხვადასხვა კლუბის შემადგენლობაში. 1996–2004 წლებში პოლონეთის სახელით მონაწილეობდა საჭადრაკო ოლიმპიადებსა და ევროპის გუნდურ ჩემპიონატებზე.

2000 წელს კრასენკოვმა მსოფლიო რეიტინგში მე-10 ადგილს მიაღწია (ელოს რეიტინგი 2702), რითაც გახდა პირველი პოლონელი მოჭადრაკე, რომელმაც 2700-იან ზღვარს გადააბიჯა.

## მიღწევები 
მიხეილ კრასენკოვს მოგებული აქვს მრავალი საერთაშორისო ტურნირი, მათ შორის:
* მოსკოვი (მიხეილ ტალის მემორიალი, 1992) — I-III ადგილები;
* ნიუ-იორკი (1997) — I-II ადგილები;
* შანხაი (2001) — I-III ადგილები;
* ოსტრავა (2007) — I ადგილი;
* ვეიკ-ან-ზეე (B ტურნირი — 2002, C ტურნირი — 2007) — I ადგილი.

იგი ასევე ცნობილია როგორც საჭადრაკო თეორეტიკოსი და რამდენიმე წიგნის ავტორი, რომლებიც ეხება დებიუტებსა და საჭადრაკო ტაქტიკას.

## სქოლიო
## ბიბლიოგრაფია 
* *The Open Spanish*. Cadogan Books, London 1995, ISBN 1-85744-141-9
* *The Sveshnikov Sicilian*. Cadogan Books, London 1996, ISBN 1-85744-123-0
* *Finding chess jewels*. Everyman Chess, London 2013. ISBN 978-1-78194-154-6
* *Learn from Michal Krasenkow*. Thinkers Publishing, 2019, ISBN 978-9-49251-046-4

## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ კრასენკოვი — ფიდეს რეიტინგი
* მიხეილ კრასენკოვი — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე
* მიხეილ კრასენკოვის შედეგები OlimpBase.org-ზე

კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები
კატეგორია:პოლონელი მოჭადრაკეები
ჯულიანო ფინელი

**ჯულიანო ფინელი** (; დ. 1602, კარარა — გ. 16 აგვისტო, 1653, რომი) — ბაროკოს ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე, ჯოვანი ლორენცო ბერნინის სკოლის წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია
ჯულიანო დაიბადა ქალაქ კარარაში (ტოსკანა), რომელიც ცნობილია როგორც კარარის მარმარილოს მოპოვებისა და დამუშავების ცენტრი, მარმარილოს ოსტატების ოჯახში. ხელობას ჯერ მიქელანჯელო ნაკერინოს სახელოსნოში ეუფლებოდა, შემდეგ კი რამდენიმე წელი ბერნინის სახელოსნოში დაჰყო, რომელიც 1629 წელს დატოვა. წამოსვლის მიზეზი ამაყი მოწაფის იმედგაცრუება და წყენა გახდა — ბერნინი მას მხოლოდ უმნიშვნელო დავალებებს აძლევდა, მაგალითად, დეტალების დამუშავებას სკულპტურული ჯგუფის, „აპოლონ და დაფნას“, დასრულებისას.

გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ის დამატებით სამუშაოებს ასრულებდა, რაშიც მას პიეტრო და კორტონა ეხმარებოდა. 1638 წლის 3 მაისს ჯულიანო ფინელიმ ცოლად შეირთო ფლავია, მხატვარ ჯოვანი ლანფრანკოს ქალიშვილი, რომელიც რამდენიმე წლის განმავლობაში ნეაპოლში მუშაობდა. ამასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების თანახმად, ფინელი და მისი „სიმამრი“ ერთმანეთს „დაახლოებით თოთხმეტი წელი“ იცნობდნენ. ქორწინებაში სამი ქალიშვილი შეეძინათ: ტერეზა, მარგარიტა და ჯუსტინა.

ბერნინისთან წამოსვლიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, ფინელი თავის მოწაფესთან და დისწულთან, დომენიკო გვიდისთან ერთად ნეაპოლში გადავიდა. იქ მან სახელი გაითქვა პორტრეტებითა და ცამეტი ქანდაკებით, რომლებიც ნეაპოლის საკათედრო ტაძრის სან-ჯენაროს კაპელისთვის შექმნა; ამავე ქალაქში ის მოქანდაკე კოზიმო ფანზაგოს პირდაპირი კონკურენტი გახდა.

ფინელი 1653 წელს რომში, გაურკვეველი მიზეზით გარდაიცვალა.

## შემოქმედებითი სტილის თავისებურებები
ორი მოქანდაკის, ბერნინისა და ფინელის, ინდივიდუალური სტილის განსხვავება აშკარა ხდება მათი ნამუშევრების შედარებისას. ბერნინი მეტ ყურადღებას უთმობდა კომპოზიციის დინამიკას, სახეების ექსპრესიასა და „დიდი ფორმის“ პლასტიკას; ფინელი კი პედანტურია უმცირესი დეტალების დამუშავებაში: ტანსაცმლის ნაოჭების, მაქმანებიანი მანჟეტებისა და ჟაბოების, პორტრეტირებულთა თმის კულულების გამოსახვისას. ეს განსხვავება კარგად ჩანს მათ მიერ შესრულებული ორი პორტრეტული ბიუსტის შედარებისას, რომლებიც მათ საერთო მფარველს, კარდინალ შიპიონე ბორგეზეს გამოსახავს. ფინელიმ ასევე შექმნა კარდინალ ჯულიო ანტონიო სანტორიოს პორტრეტი (დაახლ. 1630 წ.) რომის სან-ჯოვანი-ინ-ლატერანოს ეკლესიაში და რომის სხვა ცნობილი ადამიანების მრავალი პორტრეტული ბიუსტი.

## გალერეა

Giuliano_finelli,_ritratto_del_cardinale_scipione_borghese,_1632_ca..JPG|კარდინალ შიპიონე ბორგეზეს პორტრეტი. 1632 წელი. მარმარილო. მეტროპოლიტენის მუზეუმი, ნიუ-იორკი.
Gian_lorenzo_bernini,_ritratto_del_cardinale_scipione_borghese,_1632_ca,_CCLXV_01.JPG|ჯ. ბერნინი. კარდინალ შიპიონე ბორგეზეს ბიუსტი. 1632 წელი. მარმარილო. ბორგეზეს გალერეა. რომი.
Portrait_of_the_Cardinal_of_Montalto_by_Giuliano_Finelli,_1601-1653,_marble_-_Bode-Museum_-_DSC03682.JPG|კარდინალ მონტალტოს პორტრეტი. დაახლ. 1630 წ. მარმარილო. ბოდეს მუზეუმი, ბერლინი.
Giuliano_finelli,_maria_duglioli_barberini,_1626_ca..JPG|მარია დულიოლი ბარბერინის პორტრეტი. 1626 წელი. მარმარილო. ლუვრი, პარიზი.

## სქოლიო
კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი მხატვრები
ლუნა Е-3 № 1

**„ლუნა“ Е-3 № 1** (),  NASA-ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც **ლუნა 1960A** () —  საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1960 წლის 15 აპრილს, მთვარის უკანა მხარის გადასაღებად. ეს იყო 279 კილოგრამიანი (615 ფუნტი) ლუნა E-3 კოსმოსური ხომალდი. კონსტრუქციულად ძაან წააგავდა E-2A აპარატს.

ლუნა Е-3 № 1 გაუშვეს 1960 წლის 15 აპრილს, UTC-ის დროით 15:06:45 საათზე, რაკეტა-მატარებელი ვოდტოკ-ლ (8K72), რომელიც ბაიკონურის კოსმოდრომის 1/5 სადგურიდან აფრინდა. 8K72 გამაძლიერებლის ძირითადი საფეხური და სამაგრები იდეალურად მუშაობდა და E ბლოკის საფეხური და ძრავის ჩართვა თავიდან კარგად წარიმართა, მაგრამ დაახლოებით მისი წვის შუა პერიოდში ძრავის ბიძგი და საწვავის სისტემის წნევა დაეცა, რასაც მოჰყვა გათიშვა. სიჩქარე დაახლოებით 300 ფუტი წამში იყო, რაც ძალიან დაბალი იყო დედამიწის გრავიტაციისგან თავის დასაღწევად და E ბლოკი და ზონდი ატმოსფეროში დაბრუნდა და დაიწვა. გაუმართაობის მიზეზი გაურკვეველი დარჩა მანამ, სანამ ტელემეტრიული მონაცემების შემდგომმა შესწავლამ არ აჩვენა, რომ E ბლოკი საფეხურზე RP-1 ავზი მხოლოდ ნაწილობრივ იყო შევსებული, რაც პლატფორმის ეკიპაჟების დაუდევარი შეცდომა იყო, რის გამოც გამაძლიერებელს დედამიწის ორბიტაზე გასვლამდე პირდაპირი და გადატანითი მნიშვნელობით საწვავი გამოელია. შედეგად, კოსმოსური ხომალდი ორბიტაზე ვერ გავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
წარუმატებელი
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები
ლუნა Е-3 № 2

**„ლუნა“ Е-3 № 2** (),  NASA-ს მიერ ზოგჯერ იდენტიფიცირდება, როგორც **ლუნა 1960B** () —  საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1960 წლის 19 აპრილს, მთვარის უკანა მხარის გადასაღებად. ეს იყო 279 კილოგრამიანი (615 ფუნტი) ლუნა E-3 კოსმოსური ხომალდი. კონსტრუქციულად ძაან წააგავდა E-2A აპარატს.

ლუნა Е-3 № 2 გაუშვეს 1960 წლის 19 აპრილს, UTC-ის დროით 16:07:41 საათზე, რაკეტა-მატარებელი ვოდტოკ-ლ (8K72), რომელიც ბაიკონურის კოსმოდრომის 1/5 სადგურიდან აფრინდა. აფრენისთანავე, პირველი საფეხურის ერთ-ერთმა ბლოკმა თავისი სიმძლავრის მხოლოდ 75% განავითარა, რამაც გამოიწვია მისი ცენტრალური ბლოკიდან მოწყვეტა. ამან გამოიწვია მთელი კონსტრუქციის დაშლა. რაკეტა დაეცა შეკრებისა და ტესტირების შენობასთან ახლოს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
წარუმატებელი
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები