open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გურამ კალანდია

**გურამ კალანდია** (დ. 14 თებერვალი, 1935, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის სპეციალობით.

1958 წლიდან მუშაობდა სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „ხიდმშენში“ ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, ტრესტის ტექნიკური განყოფილების უფროსად, მმართველის მოადგილედ, მოგვიანებით, სააქციო საზოგადოება „ხიდმშენის“ მთავარ ინჟინრად. მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით აშენდა და საექსპლუატაციოდ გადაეცა ვახხუშტის სახელობის ხიდი თბილისში, სარკინიგზო ხიდები მდინარეებზე — ნატანებსა და ძირულაზე, ე. წ. „წითელი ხიდი“ საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვართან და მრავალი სხვა. 1971-1973 წლებში. მივლინებული იყო ნეპალში ავტომაგისტრალ „ჯანაკპურ-სიმრას“ მშენებლობის უფროსად. სომხეთში მომხდარი მიწისძვრის შემდეგ პირველივე დღეებში აქტიურად ჩაერთო მაშველი რაზმის შექმნისა და ლენინაკანისა და სპიტაკის მიწისძვრის შედეგად სალიკვიდაციო სამუშაოებში.

## ჯილდოები
* ღირსების მედალი
* საქართველოს დამსახურებული მშენებელი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია.თბ., 2017, გვ. 275-276

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ელეონორა კაკაურიძე

**ელეონორა კაკაურიძე** (დ. 1925, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1949–1953 წლებში მუშაობდა  ტებერდის №1 სანატორიუმში ფტიზიატრად. 1953 წლიდან საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ნ. მახვილაძისა სახელობის შრომის ჰიგიენისა და პროფ. დაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სწავლული მდივანად. ავტორია 50–მდე სამეცნიერო ნაშრომისა პროფესიული პათოლოგიის აქტუალურ საკითხებზე, პროფპათოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1972 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფენოლით ქრონიკული ინტოქსიკაციის საკითხისათვის.“

## ჯილდოები
* 1963 - ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 134

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:ქართველი ექიმები
მარინე ლაზარაშვილი-ჯიბლაძე

**მარინე ლაზარაშვილი** (დ. 23 იანვარი, 1951, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი,პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით.

1974 წლიდან პერიოდულად მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ სტაციონარში ლაბორანტის თანამდებობაზე. 1976 წლიდან შეთავსებით ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საშუალო სპეციალური განათლების სისტემაში. 1997 წლიდან მუშაობს თბილისის სამგორის რაიონის განათლების განყოფილებაში გეოგრაფიის სწავლების მეთოდისტად. აქვე, რაიონის სკოლების ბაზაზე ჩამოაყალიბა „მცირე გეოგრაფიული საზოგადოება“. მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ სტაციონარში ინჟინრის თანამდებობაზე. პარალელურად პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა საშუალო სპეციალური განათლების სისტემაში. გამოქვეყნებული აქვს 10-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთა ნაწილი ეხება მეთოდურ საკითხებს. მისი თანაავტორობით გამოიცა „სამუშაო რვეულები გეოგრაფიაში“ VIII და IX კლასებისათვის (1998).

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი თბ., 2003, გვ. 166

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ჟუჟუნა დუგლაძე

**ჟუჟუნა დუგლაძე** (დ. 4 ოქტომბერი, 1928, ყვარელი — გ. თებერვალი, 2017) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1967).

## ბიოგრაფია
1946-1948 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1950 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1950-1970 წლებში იყო თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მსახიობი. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ქსენია (ბ. ლავრენიოვის „რღვევა“), გაიანე (პ. კაკაბაძის „ბედნიერი სამჭედლო“), თამრო (ილია ჭავჭავაძის „გლახის ნაამბობი“), კლარა (ბ. ნუშიცის „ფილოსოფიის დოქტორი“), ამარანტა (ჯ. ფლეჩერის „ესპანელი მღვდელი“), კეკე (გ. სუნდუკიანის „პეპო“). 1955 წლიდან იღებდნენ კინოში. შესრულებული აქვს როლები: თამარი („აბეზარა“), ჩიტო („ორი ოჯახი“), მასწავლებელი ქალი („ვიღაცას ავტობუსზე აგვიანდება“) და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
* 1956 : აბეზარა (თამარი)
* 1958 : ორი ოჯახი (ჩიტო)
* 1962 : თოჯინები იცინიან (ოლღა) 
* 1967 : ვიღაცას ავტობუსზე აგვიანდება (მასწავლებელი ქალი)
* 1981 : დები წყვდიადში 
* 1982 : არაჩვეულებრივი რეისი (მგზავრი)
* 1984 : უკვდავების თეთრი ვარდი

## ჯილდოები
* 1967 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჟუჟუნა დუგლაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ყვარელში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ივერი კაკუბავა

**ივერი კაკუბავა** (დ. 6 ივლისი, 1952, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი.

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

1973-1979 წლებში იყო ავტომატიზაციის სისტემების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1979-1986 წლებში სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის „რადიანის“ უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1987 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პროგრამული მართვის კათედრის დოცენტი. 1995 წლიდან გამოყენებითი მექანიკის კათედრის პროფესორი. 2001 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სისტემური პრობლემების სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელი. 2003 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის უმაღლესი მათემატიკისა და ეკონომიკური ინფორმატიკის კათედრის პროფესორი. 2004 წლიდან საქართველოს საზოგადოებრივ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ბიზნესის სკოლის დირექტორი. 2005-2006 წლებში სოხუმის უნივერსიტეტის რექტორი. 1 სახელმძღვანელოსა და 70-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. მისი შრომები გამოქვეყნებულია საქართველოს, რუსეთის ფედერაციის, უკრაინის, აშშ, გერმანიის და სხვა ქვეყნების გამოცემებში. არის კულტურულ-საგანმანათლებლო საზოგადოებრივი ორგანიზაციის „ინტერნეტ-აკადემიის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. პირველი ქართული ელექტრონული გამომცემლობის და საერთაშორისო ელექტრონული სამეცნიერო ჟურნალ „კომპიუტერული მეცნიერებანი და ტელეკომუნიკაციები“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორის პირველი მოადგილე. მონაწილეობდა საერთაშორისო კონფერენციაში „კათოლიკური მისიები საქართველოში.“

## ბიბლიოგრაფია
* ზოგადი უნარები - თბილისი, მერიდიანი, 2014, გვ. 518 - ISBN: 978-9941-10-815-0

## ლიტერატურა
* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი თბ., 2006 გვ. 237

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
აკაკი კაკულია

**აკაკი კაკულია** (დ. 22 აპრილი, 1922, გურძემი — გ. 27 მარტი, 1996) — ქართველი კურორტოლოგი და ფიზიოთერაპევტი. საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1984). 

## ბიოგრაფია 
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1948–58 წლებში იყო კურორტ მენჯის მთავარი ექიმი. 1958–96 წლებში მუ­შა­ობ­და ი. კონია­შვი­ლის სახელობის კურორტოლოგიის და ფი­ზი­ო­თერა­პიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, 1968 წლამდე იყო ამ ინსტიტუტის ბალნეოთერაპიის განყოფილების გამგე. 1968 წლიდან ხელმ­ძღვა­ნე­ლობ­და ფიზიო-ბალნეოთერაპიისა და სამკურნალო ფიზკულტურის განყოფილებებს. 1978 წლიდან იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი სპეციალისტი. ის იკვლევდა კურორტოლოგიის და ფიზი­ო­თე­რა­პიის აქტუალურ საკითხებს. დაადგინა მიკროელემენტების ელექტროფორეზის, აგრეთვე სხვა­და­სხვა ინტენსივობის მაგნიტური ველის ეფექტური გავლენა პათოლოგიურ პროცესებზე გულ-სისხლძარღვთა და ძვალ-სახსართა დაავადებების დროს. შეიმუშავა 40-ზე მეტი ახალი სამკურნალო ფიზიოთერაპევტული მეთოდი, რომელიც დაი­ნერ­გა სამედიცინო პრაქტიკაში. 

1979–96 წლებში იყო თბილისის კურორტოლოგთა და ფიზიოთერაპევტთა სამეცნიერო საზოგადოებების თავმჯდომარე. 

## ბიბლიოგრაფია
* Новые эффективные методы и методики физиотерапии : Метод. рекомендации - Тбилиси, Мецниереба, 1986  с. 43
* Лечение больных с заболеваниями периферических сосудов физическими методами : Метод. рекомендации  - Тбилиси, Мецниереба, 1982 с. 27

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ქართველი კურორტოლოგები
კატეგორია:ქართველი ფიზიოთერაპევტები
არნოლდ კალანდარიშვილი

**არნოლდ კალანდარიშვილი** (დ. 1 მარტი, 1939, თბილისი — გ. 6 იანვარი, 2012) — ქართველი ფიზიკოსი, მეცნიერი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი 1962 წელს.

1962-1993 წლებში მუ­შა­ობ­და სო­ხუ­მის ი. ვეკუას სახელობის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტში, ხელმ­ძღვა­ნე­ლობ­და სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიას. 1990 წლიდან მუ­შა­ობ­და მოსკოვში კურჩატოვის სახელობის ატომური ენერგიის ინსტიტუტში გენერალური დირექტორის მო­ად­გი­ლედ; მისი სამეცნიერო კვლევები ეხება კოსმოსური საფრენი აპარატების თერმოემისიური რეაქტორ-გარდამქმნელების ფიზიკას.

## ჯილდოები
* 1989 - სა­ქართველოს სა­ხელმწიფო პრემია 

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ. IV. -თბ., 2018 გვ. 485

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ალაშანქოუ

**ალაშანქოუ** — სასაზღვრო ქალაქი ბორთალას მონღოლთა ავტონომიურ ოლქში, სინძიანგის უიღურთა ავტონომიურ რაიონში, ჩინეთში. ქალაქი ევრაზიის სახმელეთო ხიდის ნაწილია და დაკავშირებულია ყაზახეთთან როგორც სარკინიგზო, ისე სამანქანო მაგისტრალით.

## მიმოხილვა 
ქალაქს სახელი ჯუნგარის კარიბჭის გამო ეწოდა. ეს არის უღელტეხილი, რომელიც აკავშირებს ორ ქვეყანას ჯუნგარის ალათაუს მთებით. უღელტეხილის დასავლეთით, ყაზახეთის მხარეს შესასვლელი დასახლებაა დოსტიქი. ალაშანქოუ პოლედან 73 კილომეტრით,  ურუმჩიდან 460 კილომეტრით, ხოლო ალმათიდან 580 კილომეტრით არის დაშორებული. ალაშანქოუში მკაცრი ამინდია.

ალაშანქოუ ჩინეთის ერთ-ერთი პირველი კლასის საბაჟო პუნქტია. ალაშანქოუში, სინძიანგის იმპორტისა და ექსპორტის მოცულობის 90% გადის. 2010 წლიდან მან გადაუსწრო მანჭოულის, შიდა მონღოლეთში და გახდა ჩინეთის ყველაზე დატვირთული სახმელეთო პორტი.

ქალაქის ფართობია 1203 კმ², მათ შორის 12 კმ² არის განაშენიანებული ტერიტორია, რომელიც დაყოფილია ალათაოსა და აიპიხუს ქვერაიონებად. მისი მუდმივი მოსახლეობა 10,000-ს, ხოლო მცურავი მოსახლეობა 30,000 ადამიანს შეადგენს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ვალერიან კილაძე

**ვალერიან კილაძე** (დ. 23 აპრილი, 1913, სილაური — გ. 31 აგვისტო, 1986, მუხათგვერდის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოსოფოსი.

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა პედაგოგიური ტექნიკუმი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი ფილოსოფოსის სპეციალობით 1935 წელს, ასპირანტურა (1938).

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლისას დიმიტრი უზნაძის განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო და მისი რეკომენდაციით, ასპირანტურაში სწავლის პარალელურად, მუშაობა დაიწყო მეცნიერ მუშაკად იაკობ გოგებაშვილის სახ. პედაგოგიკის სამეცნ-კვლევით ინსტიტუტში, სადაც მუშაობდა 80-იან წლებამდე. 1938–1955 წლებში შეთავსებით მუშაობდა ქუთაისის, სოხუმისა და ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში. 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა თსუ-ში ფილოსოფიის ისტორიის კათედრაზე. 1966-1974 წლებში იყო თსუ-ის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. მისი (და შ. გაბელაიას) ინიციატივით 60-იანი წლების შუა პერიოდში ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე შემოიღეს მათემატიკური ლოგიკის და უმაღლესი მათემატიკის გაღრმავებული სწავლება. არის მრავალი სამეცნიერო შრომის ავტორი. იკვლევდა ლუდვიგ ფოიერბახის შემეცნების თეორიას, გიორგი პლეხანოვის ფილოსოფიურ შეხედულებებს, ახლებურად გააშუქა განმანათლებლების მსოფლმხედველობა და მათი როლი კაცობრიობის ისტორიაში. აღსანიშნავია ვ. კილაძის ნარკვევები არაბულენოვანი, რუსული, დას. ევროპული და ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორიაში. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1968). აღმოსავლეთმცოდნის, მთარგმნელისა და პედაგოგის ნანა კილაძის მამა.

## ლიტერატურა
* ქართველი ფილოსოფოსები: IV საუკუნიდან XX საუკუნის ჩათვლით: ცნობარი.-ბათუმი, 2004, გვ. 109
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.I.–თბ., 1997, გვ. 339 
* XX საუკუნის ქართული ფილოსოფიის ანთოლოგია. ტ. 2. ნაკვ. 2 / შემდგ. ე. კოდუა. თბ.,2002, გვ. 275-276

## ბიბლიოგრაფია
* შუა საუკუნეების ფილოსოფიის ისტორიის პრობლემები (თანაავტორი) // ნაწ. 2 სქოლასტიკა არაბულენოვან ფილოსოფიაში. თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1984, გვ. 314
* გ. პლეხანოვის ბრძოლა იდეალიზმის წინააღმდეგ (ავტორი), თბილისი, განათლება, 1971. გვ. 213
* გ.ვ. პლეხანოვის ფილოსოფიური შეხედულებანი (ავტორი),  თბილისი, თბილ. უნ-ტი, 1963. გვ. 168

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
გუგა კოტეტიშვილი

**გუგა კოტეტიშვილი** (დ. 11 ოქტომბერი, 1962) — ქართველი დიზაინერი და მხატვარი. 
დაიბადა ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. მუშაობდა ხატვის მასწავლებლად თბილისის მე-6 საშუალო სკოლასა და იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში. არის მრავალი ფერწერული გამოფენის, აგრეთვე, ავეჯისა და ინტერიერის დიზაინის გამოფენების მონაწილე თბილისში, მოსკოვსა და პარიზში. გაფორმებული აქვს მრავალი წიგნი და რამდენიმე კინოფილმი. შეასრულა მთავარი როლი მხატვრულ ფილმში „ქუჩის დღეები“ 2010 წელს .

## ლიტერატურა
თავისუფლების დღიურები, 2009, რადიო „თავისუფლების“ პროექტი,  თბ., 2010, გვ. 41

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ქარიმ ვალიევი

**ქარიმ ტოფიგ ოღლუ ვალიევი** ( დაბადებული.9 თებერვალი 1961, ბაქო ) — აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების გენერალ-პოლკოვნიკი; აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე, აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი . აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის ყოფილი მოადგილე პირად შტაბში - პერსონალური შტაბის გენერალური დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი (2014-2021 წწ).

### ცხოვრება 
ვალიევ ქარიმ თოფიგ ოღლუ დაიბადა 1961 წლის 9 თებერვალს ბაქოში .

1982 წელს წარჩინებით დაამთავრა ბაქოს უმაღლესი გენერალური არმიის მეთაურთა სკოლა .

1990-1994 წლებში სწავლობდა ნახევარ განაკვეთზე ფრუნზეს სამხედრო აკადემიაში .

ჰყავს ორი შვილი.

## სამხედრო სამსახური 
1982-1990 წლებში  მსახურობდა  კადეტთა ოცეულის მეთაურად, საგანმანათლებლო განყოფილების უფროსის თანაშემწედ, სსრკ-ს შეიარაღებულ ძალებში საგანმანათლებლო განყოფილების უფროსის თანაშემწედ.

1992 წლიდან მსახურობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებში, როგორც სასწავლო განყოფილების უფროსის მოადგილე, ის იყო ბრიგადის მეთაური, ფრონტის მეთაურის მოადგილე, თავდაცვის მინისტრის მოადგილე საბრძოლო მოქმედებებში, არმიის კორპუსის მეთაური და სამხედრო სამეცნიერო ცენტრის უფროსი. თავდაცვის დაგეგმვის სამხედრო სტრატეგიის დეპარტამენტის უფროსი.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2014 წლის 14.05.2014 ბრძანებულებით დაინიშნა თავდაცვის მინისტრის მოადგილის პერსონალურ შტაბში — პერსონალური შტაბის გენერალური დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2021 წლის 23 ივლისის ბრძანებულებით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე –აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსად დაინიშნა. 

## წარჩინებით 
ორდენი "აზერბაიჯანის დროშა" აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1994 წლის 01.01 ბრძანებულებით, მედალი "სამშობლოსათვის" 2005 წლის 24.06.2005 ბრძანებულებით, მედალი "სამხედრო სამსახურისთვის" 2012 წლის 25.06.2012 ბრძანებულებით. 09.12 "გამარჯვების" ორდენი 2020 წლის ბრძანებით, მედალი "ჯაბრაილის გათავისუფლებისთვის" 24.12.2020 ბრძანებით, მედალი "აღდამის გათავისუფლებისთვის" 29.12.2020 და 29.12.2020 ბრძანებით. დათარიღებული ორდენით დაჯილდოვდა მედლით „გუბადლის გათავისუფლებისათვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
* თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე - აზერბაიჯანის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თამარაშვილი

საკუთარი სახელი **თამარაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ თამარაშვილი — მუსიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* ვასილ თამარაშვილი — მუსიკოსი, პედაგოგი, გამომგონებელი
* მიხეილ თამარაშვილი — რომის კათოლიკური ეკლესიის აბატი, ისტორიკოსი, თეოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
თენგო ავსაჯანიშვილი

**თენგო ავსაჯანიშვილი** (დ. 1970, სოფ. გორისციხე, ახლანდ. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 მაისი, 2024) — ქართველი პოეტი. დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის უნივერსიტეტი. მისი პირველი ლექსები იბეჭდებოდა რაიონულ გაზეთ „დარიალში“ 80-იან წლებში. 1990 წელს კი დაიბეჭდა გაზეთ „ქართულ ფილმში“, შემდეგ გაზეთ „ლიტერატურულ საქართველოში“ და ჟურნალ „ანეულში“. არის ოთხი წიგნის ავტორი: „მელოდე“ (1998), „სიკვდილს რომ შევეუღლები“ (2000), „მე+შენ“ (2003), „აქ და იქ“ (2016). 

## ლიტერატურა
* ქართველი პოეტები, ენციკლოპედია შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021 გვ. 11

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ქართველი პოეტები
შუა საუკუნეების ანატოლიის ხის სახურავიანი მეჩეთები

**შუა საუკუნეების ანატოლიის ხის სახურავიანი მეჩეთები**  () — მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი თურქეთში. შედგება ანატოლიაში მდებარე სელჩუკების ხუთი მეჩეთისგან, რომლებიც თარიღდებიან XIII-XIV საუკუნეებით.

აფიონის დიდი მეჩეთი, ასლანჰანეს მეჩეთი, ეშრეფოღლუს მეჩეთი, მაჰმუთ ბეის მეჩეთი და სივრიჰისარის დიდი მეჩეთი 2018 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში შეიტანეს სახელწოდებით „ხის გადახურული და ხის სვეტებიანი მეჩეთები ანატოლიაში“. 2023 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, მას შემდეგ რაც ორგანიზაციამ აღიარა მისი უნივერსალური ღირებულება.

## გალერეა

File:Afyonkarahisar Ulu Camii Exterior 1881.jpg|აფიონის დიდი მეჩეთი
File:Outside view of Arslanhane Camii, Ankara.jpg|ასლანჰანეს მეჩეთი
File:Beysehir Eshrefoglu Camii 4369.jpg|ეშრეფოღლუს მეჩეთი
File:Mahmut Bey Mosque 1642.jpg|მაჰმუთ ბეის მეჩეთი
File:Sivrihisar Ulu Camii 2041.jpg|სივრიჰისარის დიდი მეჩეთი

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
მართა კაკაბაძე

**მართა კაკაბაძე** (დ. 16 სექტემბერი, 1928 — გ. 30 ივლისი, 2008) — ქართველი არქიტექტორი.
დაიბადა ქალაქ ქუთაისში. 1950 წელს დაამთავრა თბილისის სა­ხელმწიფო სამხატვრო აკადემია . 1950 წლიდან მუ­შა­ობ­და „საქსოფლმშენსახპროექტში“. მისი ნამუშევრებია: კ. ამირეჯიბის სახელობის სა­ქარ­თვე­ლოს სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტრი­ფიკაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კომპლექსი სოფელ ­დიღომში (1967), მ. სა­ბაშვი­ლის სახელობის სა­ქართველოს ნიადაგთ­მცოდნეობის, აგროქიმიისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კომპლექსი (1971), სა­ქართველოს მცენარეთა დაცვის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კომპლექსი (1979), ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურების სრულიად საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კომპლექსი ანასეულში (1984). 

## ლიტერატურა
* საქართველო, ენციკლოპედია, ტ. IV, თბ., 2018 გვ. 472-473

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
წერილები მილენას

„**წერილები მილენას**“ — წიგნი, რომელიც შედგენილია ფრანც კაფკასა და მილენა იესენსკას 1920-1923 წლების მიმოწერებისგან. კაფკა არცერთ სხვა ნაწარმოებში არ ავლენს თავს ისე, როგორც მილენასადმი წერილებში, რომლებიც ძირითადად საქმიანი მიმოწერის სახით იწყება, მაგრამ მალევე გადაიქცევა ვნებიან „წერით სიყვარულში“. მილენა იესენსკა ოცდასამი წლის ნიჭიერი და ქარიზმატული ქალი იყო. ოცდათექვსმეტი წლის კაფკასთვის იგი იყო „ცოცხალი ცეცხლი, როგორიც არასდროს მინახავს“. სწორედ მილენას გამო იყო, რომ კაფკამ გამოავლინა თავისი ყველაზე ინტიმური მხარე. ახლად თარგმნილი, შესწორებული და გაფართოებული ეს გამოცემა შეიცავს მასალას, რომელიც ადრე გამოტოვებული იყო მისი უკიდურესი მგრძნობელობის გამო.

## გამოცემის ისტორია
წერილები თავდაპირველად გამოიცა გერმანულად 1952 წელს, რომლის რედაქტორი იყო ვილი ჰაასი. მან რომელმაც გადაწყვიტა, რომ წაეშალა გარკვეული პასაჟები, რომლებიც, მისი აზრით, ზიანს მიაყენებდა იმ ადამიანებს, რომლებიც იმ დროს ჯერ კიდევ ცოცხლები იყვნენ. კრებული პირველად ინგლისურად გამოსცა Schocken Books-მა 1953 წელს, ტანია და ჯეიმზ სტერნების თარგმანით. 1986 წელს კვლავ გერმანიაში გამოიცა. ახალმა გამოცემამ აღადგინა ჰასის წაშლილი პასაჟები, რასაც მოჰყვა ფილიპ ბოემის ახალი ინგლისური თარგმანი 1990 წელს. ეს გამოცემა მოიცავს მილენას წერილებს მაქს ბროდისთვის, ასევე მის ოთხ ნარკვევს და ნეკროლოგს კაფკასათვის.

## ლიტერატირა
* Kafka, Franz. *Letters to Milena*. Translated by Philip Boehm, New York: Schocken Books, 1990. 

## სქოლიო
კატეგორია:1952 წლის წიგნები
კატეგორია:ფრანც კაფკას ნაშრომები
ნანა ანთაძე

**ნანა ანთაძე** (დ. 25 მაისი, 1905 — გ. 1984) — ქართველი მეცნიერი და პედაგოგი.
დაიბადა სოფელი ვარძიაში, ხარაგაულის რაიონში. 1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი აგრონომ-ზოოტექნიკოსისი კვალიფიკაციით. 1922-1924 წლებში მუშობდა პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხოლო 1924] წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1930-1932 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კერძო მეცხოველეობის კათედრის პედაგოგი. 1932 წელს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტის ჩამოყალიბების შემდეგ იყო კერძო ზოოტექნიკის კათედრის ასისტენტი და მიჰყავდა პრაქტიკული მეცადინეობების კურსი ზოოტექნიკურ ფაკულტეტზე მეფრინველეობაში და კერძო მეცხოველეობა-მომშენებლობის საფუძვლები - ვეტერინარულ ფაკულტეტზე. 1937-1946 წლებში კი კერძო მეცხოველეობის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1946-1984 წლებში კათედრის დოცენტი და მიჰყავდა როგორც სალექციო, ისე პრაქტიკული კურსი მეფრინველეობის საგანში. 1930-1940 წლებში პარალელურად შეთავსებით მუშობდა საქართველოს მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მეფრინველეობის განყოფილებაში აგროტექნიკოსად, ასისტენტად, უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, 1935-1940 წლებში კი განყოფილების გამგედ. მის მიერ შედგენილი და გამოცემულია 17 დამხმარე სახელმძღვანელო  და 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. იყო ქართული ენციკლოპედიის სასოფლო-სამეურნეო სექციის წევრი. სოფლის მეურნების მეცნიერებათა კანდიდატი და ზოოტექნიკოსი 1946 წელს.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ზოოტექნიკური განათლებისა და მეცნიერების ფუძემდებლები, თბ., 2004 გვ. 169

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
იოსებ ბახტაძე

**იოსებ ბახტაძე** (დ. 2 აპრილი, 1929 — გ. ივნისი, 2005) — ქართველი მხატვარი და პედაგოგი.
დაიბადა სოფელი კუხში, ხონის რაიონში. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია და ამავე აკადემიაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მუშაობდა მსუბუქი მრეწველობის ნაწარმის მხატვრულ–კომპლექსური გაფორმების დარგში. მონაწილეობდა თბილისის (1970), ნოვოროსიისკის (1972), სანქტ–პეტერბურგის (1976) მხატვრულ–კომპლექსური, აგრეთვე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის შენობის გაფორმებაში. მისი ნამუშევრები ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში, ქუთაისის, თერჯოლის და სხვა ქალაქების სამხატვრო გალერეებსა და მუზეუმებში. 

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
*საქართველოს ჰუმანიტარულ და სახელოვნებო მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*1986 - საქართველოს დამსახურებული მხატვარი
*საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი
*ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
საქართველო: ენციკლოპედია, ტ. I, თბ., 1997, გვ. 383, სოსო ბახტაძე, ხსოვნა, საქართველოს რესპუბლიკა, თბილისი, 2005, 5 ივნისი, N132 (5165), გვ. 8

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ჯალალ მირზაევი

**მირზაევი ჯალალ საბირ ოღლუ** () —  არის აზერბაიჯანელი დიპლომატი, რომელიც 2019 წლიდან მსახურობს აზერბაიჯანის ელჩად ინდონეზიაში.

ბ-ნი ჯალალ საბირ ოღლუ მირზაევი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ელჩი სინგაპურის რესპუბლიკაში, არის კარიერული დიპლომატი ორმხრივ და მრავალმხრივ დიპლომატიაში 20 წელზე მეტი გამოცდილებით.

ბ-ნი მირზაევი შეუერთდა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს 1999 წელს. მსახურობდა აზერბაიჯანის მუდმივ მისიაში გაეროში ნიუ-იორკში 2001 წლიდან 2003 წლამდე, ხოლო აზერბაიჯანის მისიაში ჩრდილო ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში (ნატო) ბრიუსელში 2003 წლიდან.  2005 წ. იგი შეუერთდა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველ (დასავლურ) ტერიტორიულ დეპარტამენტს 2005 წელს, სანამ 2007 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის საელჩოს პირველ მდივნად მალაიზიაში. დაბრუნდა აზერბაიჯანის სამინისტროს პირველ (დასავლეთის) ტერიტორიულ დეპარტამენტში.  საგარეო საქმეთა 2009 წელს სამმართველოს უფროსად.  ბ-ნი მირზაევი ასევე 2011-2015 წლებში იყო ევროპის საბჭოში მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილე სტრასბურგში, შემდეგ კი 2015 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ამერიკის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის თანამდებობა დაიკავა.  ნიდერლანდებში 2017 წლის სექტემბრიდან მის ელჩად დანიშვნამდე ინდონეზიაში 2019 წლის სექტემბერში. ის ასევე მსახურობს ელჩად ASEAN-ში 2020 წლიდან. 

მირზაევს აქვს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების მაგისტრი საერთაშორისო ურთიერთობებში.  დაქორწინებულია, ჰყავს სამი შვილი, ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და რუსულ ენას.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელენე კალანდაძე

**ელენე კალანდაძე** (დ. 11 აპრილი, 1952, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1977 წელს დაამთავრა პეტროზავოდსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი.

1978–1991 წლებში იყო მოსკოვის ოლქის ტომოლინოს პოლიკლინიკის მთავარი ექიმი. 1992 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 15 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ვირუსოლოგიას, ეპიდემიოლოგიას, იერსინიოზის მკურნალობას. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა: „Псевдотуберкулез и иерсиниоз в крупном птицеводческом комплексе.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 135

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ქართველი ვირუსოლოგები
ალექსანდრე კალანდარიშვილი

**ალექსანდრე კალანდარიშვილი** (დ. 1 იანვარი, 1936, ქუთაისი — გ. 2003) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი, მეცნიერი.

1954 წელს დაამთავრა მოსკოვის წყალთა მეურნეობის საინჟინრო ინსტიტუტის ჰიდრომელიორაციის ფაკულტეტი და მიენიჭა ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის კვალიფიკაცია.

უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ სამუშაოდ დატოვეს ქ. მოსკოვის ვ. კუიბიშევის სახელობის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტში, სადაც მუშაობდა 1971 წლამდე, სხვადასხვა სამეცნიერო-პედაგოგიურ თანამდებობებზე. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1971 წელს დაბრუნდა საქართველოში და მუშაობა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკისა და სანტექნიკის ფაკულტეტზე, სადაც მუშაობდა სამშენებლო წარმოების ორგანიზაციისა და საშენი მასალების კათედრაზე პედაგოგ-დოცენტად. მონაწილეობდა თბილისის ყოვლადწმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობაში. მის მიერ შეთავაზებული მეთოდითა და წინადადებით განხორციელდა ტაძრის გუმბათის მონტაჟი და მასზე შვიდტონიანი ჯვრის აღმართვა. მრავალწლიანი სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობისა და დამსახურებისათვის მიღებული ჰქონდა საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ დაჯილდოებული იყო საპატრიარქოს მადლობის სიგელით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. წიგნი 2. თბ., 2021 გვ. 139

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
მალხაზ აშორდია

**მალხაზ აშორდია** (დ. 27 ივნისი, 1955) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. 
დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1978 წელს მ. ვ. ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 1985 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. მუშაობს სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 1994 წლიდან. 2006 წლიდან არის სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის „ზოგადი მათემატიკის“ მიმართულების სრული პროფესორი. სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამების ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს 80-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 2 მონოგრაფია. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1998) და პროფესორი (2002).

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*2005 - ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის პრემია

## ლიტერატურა
საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, შემდგ. და რედ. ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 11, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი: sou.edu.ge

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
თეა თოფურია

**თეა თოფურია** (დ. 26 ოქტომბერი, 1977) — ქართველი მწერალი, პოეტი და ჟურნალისტი. დაიბადა ქალაქ სოხუმში. 1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. მუშაობს ჟურნალისტად და რედაქტორად ადამიანის უფლებებისა და გარემოს დაცვის მიმართულებით 1998 წლიდან. გამოცემული აქვს ლექსებისა და მოთხრობების კრებულები: „პიტნის კალო“, ზღაპრების წიგნი — „პარადიის არდადეგები“ და „გასაღვიძებელი ზღაპრები“, პოეზიის კრებული „ეკოციდი“. 

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*2012 - ლიტერატურული კონკურსი „გალა“
*2008 - ლიტერატურული კონკურსი „ოქროს ბუმბული“, მე-3 ადგილი

## ლიტერატურა
*მოსწავლე ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლე,საბავშვო მწერლები, tsignipedia.ge, ქართველი პოეტები, ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ., 2021, გვ. 158

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
თეა თოდუა

**თეა თოდუა** (დ. 1974) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი. დაიბადა სოფელ ნოღაში, მარტვილის რაიონში. 1997 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტი ბიოსამედიცინო ტექნიკის სპეციალობით, ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრატურა 1999 წელს, ხოლო ასპირანტურა 2002 წელს. მუშაობდა სამეცნიერო და ტექნიკური ინფორმაციის კვლევითი ინსტიტუტის ტექინფორმის, ეკონომიკისა და მართვის განყოფილების ინჟინრად 1996-1999 წლებში. 2004 წელს მან მუშაობა გააგრძელა ხელოვანთა ინტელექტის დეპარტამენტში თაცდაპირველად ინჟინრად, შემდგომ დოცენტად, ხოლო 2006 წლიდან არის ამავე დასახელების მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. არის მრავალი სამეცნიერო შრომის ავტორი, მათ შორის 3 სახელმძღვანელო და 2 მონოგრაფიაა. 

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ., 2008 გვ. 74-75

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
იოსებ გოგინაშვილი

**იოსებ გოგინაშვილი** (დ. 31 იანვარი, 1959 — გ. 3 სექტემბერი, 2022) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. 
დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში იყო თბილისის 30-ე საშუალო სკოლის მასწავლებელი. 1983-1992 წლებში კი ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. იყო გაზეთ „ახალი თაობის“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი 1993 წლიდან. ჟურნალ „სარკის“ (1997), გაზეთ „თბილისის სიახლენის“ (1998), „ჟურნალ "სპორტსიახლენის“, გამომცემლობა „გუმბათის“ და ასევე ჟურნალ „გუმბათის“ დამფუძნებელი. 

## ლიტერატურა
ვინ ვინაა საქართველოში, ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 1998-1999, გვ. 92, საინფორმაციო სააგენტო „ექსკლუზივ ნიუსი“, exclusivenews.ge 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ლუის ფერნანდესი

**ლუის ალვარე უაინო უერტა ფერნანდესი** (დ. 26 აგვისტო, 1925, მიერისი, ესპანეთი — გ. 1994) — ანიმაციური ფილმების მხატვარი და რეჟისორი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1967), საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1979).

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.

1967 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მულტიპლიკაციური ფილმების განყოფილების დამდგმელ მხატვრად, შემდეგ კი რეჟისორად. დამდგმელი მხატვარია ანიმაციური ფილმებისა: „ო, მოდა, მოდა…“ (1968), „მონადირე, ბიჭი და ძაღლი“ (1970), „ბომბორა სწავლას იწყებს“ (1973); დამდგმელი რეჟისორია ფილმის: „თერძი ბესო“ (ანიმაციური, 1977) და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1967 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1979 — საქართველოს დამსახურებული მხატვარი
 
## რესურსები ინტერნეტში
*ლუის ფერნანდესი — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები 
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:ქართული ანიმაციური ფილმების რეჟისორები
ნიკოლოზ აბზიანიძე

**ნიკოლოზ აბზიანიძე** (დ. 1872 — გ. 13 ნოემბერი, 1947) — ქართველი მწერალი და პედაგოგი. 

დაიბადა ქალაქ ქუთაისში. 1892 წელს დაამთავრა ქუთაისის სამასწავლებლო სემინარია, რის შემდეგაც იყო მასწავლებელი დასავლეთ საქართველოს სასოფლო სკოლებში. 1898 წლიდან იყო ქუთაისის პირველდაწყებითი სკოლის მასწავლებელი, 1918 წლიდან კი გამგე. მსახურობდა ქუთაისის სხვადასხვა სასწავლებელში 1921-1945 წლებში. იყო პერსონალური პენსიონერი. 

## ლიტერატურა
*ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952, ტ. I, თბ., 2018, გვ. 54

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ნიკოლოზ აბრამაშვილი

**ნიკოლოზ აბრამაშვილი** (დ. 28 დეკემბერი, 1918 — გ. 30 ნოემბერი, 1942) — ქართველი მფრინავი და სამხედრო პირი. დაიბადა დაბა ახალდაბაში, ბორჯომის რაიონში. 1940 წელს დაამთავრა სტალინგრადის სამხედრო–საავიაციო სკოლა. II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა ლენინგრადის ფრონტზე, ჩამოაგდო მტრის 4 თვითმფრინავი. შეასრულა 150–მდე საბრძოლო გაფრენა, მოსპო მტრის 5 თვითმფრინავი. 1942 წლის 30 ნოემბერს მტრის აეროდრომზე თავდასხმის დროს თვითმფრინავი დაუზიანდა, ტყვედ ჩავარდნას სიკვდილი არჩია, ალმოდებული თვითმფრინავით აეროდრომზე განლაგებული ტექნიკა ააფეთქა და თვითონაც დაიღუპა. მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის გმირის წოდება. დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენითა და სხვა ჯილდოებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო პირები
რუსტამი

**რუსტამი, როსტამი** (  "ძლიერი"  ) — სპარსული ხალხური ეპოსის ლეგენდარული გმირი, ფერდოუსის მიერ დაწერილი შაჰნამეს ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა.

ფერდოუსის შაჰნამეში, მონაყოლი რუსტამზე (და მის ვაჟზე, სუჰრაბზე)  მთლიანი ტექსტის მოცულობის მესამედზე მეტს იკავებს. რუსტამი სიავუშთან და ისფანდიართან ერთად შაჰნამეს მთავარი ეპიკური გმირები არიან. ფერდოუსისთვის მთავარი მასალა რუსტამის გამოსახულების შექმნისას იყო საქსო - სოგდური ზღაპრების ციკლი ლეგენდარული გმირის შესახებ.
მინი|რუსტამი კლავს დრაკონს
რუსტამი დაიბადა ზაბულისტანში, ქვეყანაში, რომელიც მდებარეობდა ირანისა და ავღანეთს შორის. მომავალი გმირი საკეისრო კვეთით დაიბადა, რაც მშობლებს ჯადოსნურმა ფრინველმა სიმურღმა ურჩია. რუსტამმა ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაამტკიცა, რომ იყო გმირი, ის ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა არაჩვეულებრივი ძალით, გამბედაობით, გონიერებითა და კეთილშობილებით. ირანში დაბადებული, პოემაში გამოსახული, როგორც "სინათლის ქვეყანა", ის მუდმივად ეწინააღმდეგება თურანს, სიბნელისა და ეშმაკის ქვეყანას და მის მმართველს აფრასიაბს. ირანის ბოროტი შაჰის კაი კავუსის სამსახურში ყოფნისას, რუსტამი ბევრ საქმეს ასრულებს, მუდმივად ეხმარება თავის ბატონს: ამარცხებს დრაკონს და ლომს, ანადგურებს ბოროტი ჯადოქრის მზაკვრულ გეგმებს, ამარცხებს და კლავს დივას და დემონებს, ათავისუფლებს შაჰს ტყვეობიდან, რომელიც დაბრმავებულია თეთრი დივის ჯადოქრობით. 

რუსტამისა და სუჰრაბის შესახებ ლეგენდებს ბევრი საერთო აქვთ ოსურ (ნართულ), გერმანულ და კელტურ საგმირო ლეგენდებთან და მითებთან.

## ლიტერატურა 
* ფერდოუსი ა., „შაჰ-ნამე. კრიტიკული ტექსტი“, ტ.1-9, მოსკოვი 1960-71 წ
* ბერტელს ე. ე. „სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის ისტორია. რჩეული ნამუშევრები, მოსკოვი 1960 წ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ირანული მითოლოგია
ნონა კალანდარიშვილი

**ნონა კალანდარიშვილი** (დ. 31 მარტი, 1925 — გ. 1 სექტემბერი, 2004) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი და ფილოლოგი. დაიბადა სოფელ კვირიკეთში. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი სემიტოლოგიის სპეციალობით. კითხულობდა ლექციებს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1951 წლის მარტიდან საუკუნის დასასრულამდე ის სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა საბავშვო და ახალგაზრდობის ლიტერატურის გამომცემლობა „საბლიტგამში“, შემდეგ „ნაკადულად“ წოდებულში. ასევე იყო ამ გამომცემლობის მთავარი რედაქტორი.  ნონა კალანდარიშვილი იყო მრავალი წიგნის რედაქტორი, სტილისტი და მთარგმნელი. შესრულებული აქვს მხატვრული თარგმანები გერმანული და რუსული ენებიდან. ავტორია მემუარების წიგნისა: „წლები და ადამიანები – მოსაგონარი „ნაკადულში“ გატარებული ნახევარი საუკუნის შემდეგ“, რომელიც ერთგვარი მატიანეა გამომცემლობისა და ის იქ გატარებულ წლებს, მის თანამშრომლებს და კოლეგებს ეძღვნება. 

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
*საქართველოს მწერალთა კავშირი, წევრი (1976-2004)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*1968 - საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი

## ბიბლიოგრაფია 
*გერმანული ზღაპრები, კრებული (მთარგმნელი),  თბილისი, პალიტრა L, 2020, გვ. 320, ISBN: 9789941295348
*მარიო და ჯადოქარი / თომას მანი, მოთხრობა (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2017, გვ. 80, ISBN: 978-9941-24-571-8
*ფანტასტიკური ღამე / შტეფან ცვაიგი, მოთხრობა (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2017, გვ. 88, ISBN: 978-9941-24-733-0
*ვერდი / ჯუზეპე ტაროცი, ბიოგრაფიული რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი, 2012, გვ. 244, ISBN: 978-9941-9239-4-4
*წლები და ადამიანები, მოსაგონარი „ნაკადულში“ გატარებული ნახევარი საუკუნის შემდეგ (ავტორი), თბილისი, უნივერსალი, 2012, გვ. 82, ISBN: 978-9941-17-644-9
*მარიამ სტიუარტი / შტეფან ცვაიგი, რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, პალიტრა L, 2011, გვ. 392, ISBN: 978-9941-422-81-2
*და-ძმა / ძმები გრიმები, ზღაპრების კრებული (მთარგმნელი), თბილისი, ნაკადული, 1983, გვ. 244
*მატილდა / ლეონჰარდ ფრანკი, რომანი (მთარგმნელი), თბილისი, მერანი, 1975, გვ. 352

## სქოლიო
თაყნიაშვილი

საკუთარი სახელი **თაყნიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურამ თაყნიაშვილი — პედაგოგი, ბიბლიოთეკარი
* ჯუმბერ თაყნიაშვილი — ბიზნესმენი, ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
აქსუ (ქალაქი)

**აქსუ** ( *Aqsu*, ) ― ქალაქი აქსუს ოლქში, სინძიანგში, რომელიც მდებარეობს ტარიმის ღრმულის ჩრდილოეთ კიდეზე. სახელი აქსუ სიტყვასიტყვით ნიშნავს „თეთრ წყალს“ (თურქულ ენებზე) და გამოიყენება როგორც ქალაქისთვის, ასევე მდინარე აქსუსთვის.

აქსუს ეკონომიკა მეტწილად სასოფლო-სამეურნეოა, ძირითადი პროდუქტია ბამბა. ასევე იწარმოება მარცვლეული, ხილი, ზეთი და ჭარხალი. ინდუსტრია ძირითადად შედგება ქსოვის, ცემენტისა და ქიმიური მრეწველობისგან.

ქალაქ აქსუს ადმინისტრაციის ქვეშ ამჟამად არსებულ ტერიტორიას ქალაქი არალი ორ ნაწილად ჰყოფს. ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქის ცენტრი, ხოლო სამხრეთი უკავია ტაკლა-მაკანის უდაბნოს.

აქსუს აეროპორტი ითვლება სამხედრო აეროპორტად ჩინეთში, თუმცა ასევე ხელმისაწვდომია სამოქალაქო გამოყენებისთვის. აქსუში დაშვება მხოლოდ ჩინეთში რეგისტრირებულ თვითმფრინავებს შეუძლიათ. ეს ნიშნავს, რომ თუ თქვენ საზღვარგარეთიდან მიფრინავთ აქსუში, უნდა დაეშვათ ჩინეთის საერთაშორისო აეროპორტში, როგორიცაა პეკინი, შანხაი, კუანგჭოუ და გადაჯდეთ ჩინეთში რეგისტრირებულ თვითმფრინავზე, რომლის კუდის ნომერი იწყება B-ით.

## ეტიმოლოგია 
სახელი აქსუ მომდინარეობს მდინარე აქსუს სახელიდან, რომელიც უიღურული სიტყვაა და ნიშნავს „თეთრ წყალს“. ის ტრანსლიტერირებულია როგორც **აქესუ** () ჩინურ ფინინში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
დიმიტრი ცისკარიშვილი

**დიმიტრი ცისკარიშვილი** (დ.  13 ნოემბერი, 1939, თბილისი — გ. 22 მაისი, 2019) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1963–1965 წლებში იყო მცხეთის რაისაავადმყოფოს ორდინატორი. 1966–1970 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1970–1975 წლებში კლინიკური ელექტროფიზიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1975 წლიდან კვლევის ფუნქციური მეთოდების განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 86 სამეცნიერო ნაშრომი და რამდენიმე მონოგრაფიის, მათ შორის: „გულის რიტმის დარღვევების მკურნალობა ელექტროიმპულსით“(1971), „კარდიომონიტორული დაკვირვება მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს“ (1976), „მიტრალური სარქველის პროლაფსი“(1985), „ექოკარდიოგრაფიის ატლასი“(1988); დაინტერესებულია სამხედრო ისტორიის საკითხებით, მას ეკუთვნის პირველი ქართული მონოგრაფია ნაპოლეონზე („ნაპოლეონი“ 1994, ტ. I; 1997, ტ. II); მისი ხელმძღვანელობით დაცულია სამი საკანდიდატო დისერტაცია. მიღებული აქვს სსრკ სამედიცინო აკადემიის პრემია, საუკეთესო ნაშრომისათვის კარდიოლოგიის დარგში (ერთობლივი ჯილდო, 1986). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1985 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა – „მოციმციმე არითმიის სიხშირე, მიმდინარეობის თავისებურებები და მკურნალობის საკითხები გულ–სისხლძარღვთა სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს“, 1985 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა – „გულის დიასტორული ფუნქცია ჰიპერტონული დაავადების დროს ხანგრძლივი მკურნალობის პროცესში“. 

## ლიტერატურა
* კახეთის გამოჩენილი ადამიანები/ოთარ ნაცარაშვილი თბ.,2001 გვ.664. წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი თბ., 2003 გვ.196

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თეთრაძე

საკუთარი სახელი **თეთრაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამარ გიორგის ასული თეთრაძე — მსახიობი
* თამარ პეტრეს ასული თეთრაძე — მსახიობი
* ნუნუ თეთრაძე — მსახიობი
* ომარ თეთრაძე — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
თეთრუაშვილი

საკუთარი სახელი **თეთრუაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვასილ თეთრუაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* ნიკოლოზ თეთრუაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
თვაური

საკუთარი სახელი **თვაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი თვაური — გვარდიის მაიორი, საბჭოთა კავშირის გმირი
* ნიკა თვაური — მოცურავე 

კატეგორია:ქართული გვარები
მანანა რამიშვილი

**მანანა რამიშვილი** (დ. 12 მაისი, 1948, თბილისი) — ქართველი ექიმი.

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1973–1974 წლებში ინტერნატურა გაიარა ონკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1975–1980 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერატიული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1980–1990 წლებში ასისტენტი, 1990–1993 წლებში უფროსი მასწავლებელი. ავტორია 22 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება სისხლის შედედების სისტემაში განვითარებულ ცვლილებებს ღვიძლის სისხლით მომარაგებიდან გამოთიშვის პირობებში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „თავის მიდამოს ტოპოგრაფიული ანატომიის შესწავლის ტესტური კონტროლი“(თბილისი, 1996). თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერატიული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის დოცენტი.

1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლის სისხლით მომარაგებიდან დროებითი გამოთიშვის შედეგად სისხლის შედედების სისტემაში განვითარებული ცვლილებები“.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ 2000 გვ.238

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ანატომები
ლევან თორთლაძე

[ალტ=ლევან თორთლაძე|მინი|ლევან თორთლაძე - [2017]]

## ბიოგრაფია 
ლევან თორთლაძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1948 , ქუთაისი - გ. 24 ნოემბერი ,2020,თბილისი) დაამთავრა ქ. იჟევსკის (რუსეთი) სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი 1971 წელს.1976–1978 წლებში მოღვაწეობდა მოსკოვში საკავშირო მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1974–1989 წლებში იკავებდა სხვადასხვა თანამდებობას უდმურტეთის რესპუბლიკაში. 1989 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტში რძისა და ძროხის ხორცის წარმოების ტექნოლოგიის კათედრაზე, 2002 წლიდან იყო ამავე კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კერძო ზოოტექნიკის დეპარტამენტის უფროსი. მან შეისწავლა საქართველოში შემოყვანილი მსოფლიოში განთქმული ძროხის მაღალ პროდუქტიული ჯიშების აკლიმატიზაციის საკითხები, ძროხის რძისა და ხორცის წარმოების ტექნოლოგია და სხვ. 2006 წლიდან ლევან თორთლაძე იყო სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის და 3 სახელმძღვანელოს ავტორი. აქვს 2 პატენტი გამოგონებაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2004), ზოოტექნიკოსი .

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* საქართველოს მეცხოველეთა კავშირი, ვიცე–პრეზიდენტი
* საქართველოს ხორცისა და თევზის მეწარმეთა კავშირი , ვიცე-პრეზიდენტი (2011-2020)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2002 - ღირსების ორდენი
* შვედეთის სამეფო ოჯახის მედალი

## ბიბლიოგრაფია 
* **რძისა და ხორცის წარმოების სახელმძღვანელო (კატალოგი)** : ფერმერთათვის და მეცხოველე სპეციალისტებისათვის (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2013. - 78გვ.
* **მეძროხეობა** : სარძეო ძროხის მომშენებელი ფერმერებისათვის (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 36გვ.
* **მეღორეობა** (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 40გვ.
* **ტბორში თევზის გამოზრდის ტექნოლოგია კვების საფუძვლებით** : სახელმძღვ. აგრ. უნ-ტის სტუდ. (რედაქტორი). - თბილისი, გლობალ პრინტი+, 2010. - 189გვ.
* **ხორცის მორფოლოგია და ქიმია** : [სახელმძღვ. სტუდ.] / გიული გოგოლი, ციცინო ხოშტარია ; [რედ. ლევან თორთლაძე] ; საქ. სახელმწ. აგრარ. უნ-ტი. - თბ. : უნივერსალი, 2011. - 147გვ
მათე 2:1

მინი|„მოგვების მოგზაურობა“ - ჯეიმზ ტისოს ნახატი
**მათე 2:1** — მათეს სახარების მეორე თავის პირველი მუხლი. მუხლში საუბარია იესო ქრისტეს ბეთლემში შობაზე და მოგვების მოგზაურებაზე, რაზეც საუბარი მე-12-ე მუხლამდე გრძელდება.

## მათე 2:1
* „ხოლო როცა იუდეის ბეთლემში დაიბადა იესო ქრისტე, ჰეროდეს მეფობის ჟამს, აჰა, აღმოსავლეთით მოვიდნენ მოგვნი იერუსალიმს“

## იესო ქრისტეს შობა
მათეს სახარებაში იესო ქრისტეს შობას გარდა ამ მუხლისა, ეთმობა პირველი თავის ოცდამეხუთე მუხლიც. საბოლოო ჯამში, ლუკას სახარებისგან განსხვავებით მათეს სახარებაში იესო ქრისტეს შობა ნაკლებად ვრცლადაა აღწერილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მათე 2:1

კატეგორია:მათე 2
მათე 2:2

მინი|
**მათე 2:2** — მათეს სახარების მეორე თავის მეორე მუხლი. მუხლში საუბარია იესო ქრისტეს ბეთლემში შობაზე, კერძოდ მოგვების ჩასვლაზე იუდეის მეფე ჰეროდესთან. მუხლში საუბარია მათი იუდეაში ჩასვლის მიზანზე („იუდეის ახალშობილ მეფეში“ მოგვები იესო ქრისტეს გულისხმობდნენ).

## მათე 2:2
* „და თქვეს: სად არის იუდეველთა ახალშობილი მეფე? ვინაიდან ვიხილეთ მისი ვარსკვლავი აღმოსავლეთში და მოვედით, რათა თაყვანი ვცეთ მას“

## რესურსები ინტერნეტში
* მათე 2:2

კატეგორია:მათე 2
თამარ ლაპიაშვილი

**თამარ ლაპიაშვილი** (დ.  10 ნოემბერი, 1910, დედოფლისწყარო – გ. 7 ოქტომბერი, 1992)–ქართველი მომღერალი.

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ვოკალური).

თბილისის კონსერვატორიის საოპერო სტუდიის სცენაზე იმღერა გრაფინია(1934, მოცარტი „ფიგაროს ქორწინება“), ეთერი(ა. წუწუნავას მიერ კონსერვატორიის სცენაზე დადგმული ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“). გარდა ქართული კლასიკური ოპერებისა, მღეროდა თითქმის ყველა ახალ ქართულ ოპერაში. შ. კაშმაძის ინფორმაციით, ჯერ სულ ახალგაზრდა თ. ლაპიაშვილს მიანდვეს ზ. ფალიაშვილის დაკრძალვის ცერომინიალზე მისი დატირება მაროს არიით, რაც მრავალზე მეტყველებს.1935–1967 წლებში იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი(ლირიკულ–დრამატული სოპრანო) ქართული ხელოვნების დეკადის მონაწილე(1937, მოსკოვი). მისი პარტნიორები იყვნენ: ნ. ქუმსიაშვილი, დ. გამრეკელი, ბ. კრავეიშვილი, ა. პიროგოვი, ი. კოზლოვსკი; მართავდა კამერულ–ვოკალურ კონცერტებს ქართული რეპერტუარი: ეთერი, ნანა, მარო, ლატავრა(ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), ნინო, თინათინი, ნესტანი(დ. „არაყიშვილი თქმულება შოთა რუსთაველზე“), მზია, მარადო(ა. ანდრიაშვილი „კაკო ყაჩაღი“, „ლაშქარა“), თინათინი, ნესტანი(შ. მშველიძე „ამბავი ტარიელისა“), მზია, ნათელა(ა. ბალანჩივაძე „მზია“), ლელო(გრ. კილაძე „ლადო კეცხოველი“), ციური, გოგონა(დ. თორაძე „გოლა“), დორა(შ. თაქთაქიშვილი „დეპუტატი“). სხვა რეპერტუარი: მარგარიტა(გუნო „ფაუსტი“), მიქაელა(ბიზე „კარმენი“), მადამ ბატერფლაი, ტოსკა, მიმი(პუჩინი „ჩიო–ჩიო–სანი“, „ტოსკა“, „ბოჰემა“), აიდა(ვერდი „აიდა“), ნედა(ლეონკავალო „ჯამბაზები“), გრაფინია, ქერუბინო(მოცარტი „ფიგაროს ქორწინება“), ლიზა, ტატიანა, იოლანტა, ნათლიდედა, მარია(ჩაიკოვსკი „პიკის ქალი“, „ევგენი ონეგინი“, „იოლანტა“, „ჯადოქარი“, „მაზეპა“); ასრულებდა რომანსებს: შუბერტი, შუმანი, შოპენი, მოცარტი, ბეთჰოვენი; ვოკალურ ციკლებს: ჩაიკოვსკი, რიმსკი–კორსაკოვი, რახმანინოვი, რუბინშტეინი, გლიერი; აგრეთვე ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, უკრაინულ ხალხურ, იტალიურ, ნეაპოლიტანურ და ფრანგულ სიმღერებს.

## ჯილდოები
* 1950 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1935 — ახალგაზრდა ვოკალისტთა კონკურსი

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი თბ., 2015 გვ. 278

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მათე 2:3

მინი|მეფე ჰეროდე ტახტზე
**მათე 2:3** — მათეს სახარების მეორე თავის მესამე მუხლი. მუხლში აღწერილია ჰეროდეს რეაქციას, მას შემდეგ რაც შეიტყობს მოგვთა იერუსალიმში ჩამოსვლის მიზეზს. ჰეროდეს ასეთი რეაქცია გასაკვირი არ ყოფილა, გამომდინარე იქიდან რომ ის ელოდა დავითის ტომიდან იმ ადამიანის გამოჩენას რომელიც „მეფედ“ იწოდებოდა, შესაბამისად ჰეროდე მას ტახტისთვის მეტოქედ აღიქვამდა.

## მათე 2:3
* „ეს რომ გაიგო, შეძრწუნდა მეფე ჰეროდე და მთელი იერუსალიმი მასთან ერთად.“

## რესურსები ინტერნეტში
* მათე 2:3

კატეგორია:მათე 2