open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგარტალა

**აგარტალა** — () — ქალაქი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შტატ ტრიპურას ადმინისტრაციული ცენტრი.

მოსახლეობა — 367,8 ათ. ადამიანი (2004), ძირითადად ბენგალელები. შტატის უმსხვილესი ქალაქი. ქალაქის მოსახლეობა გაიზარდა თითქმის ორჯერ 2002 წლის აღწერის შემდეგ, როდესაც ის შეადგენდა 189,3 ათ. მოსახლეს, ეს მოხდა ქალაქის ტერიტორიის გაზრდის ხარჯზე. ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობა ინდუისტია, ასევე არის მუსლიმთა, ქრისტიან-ბაპტისტების და ბუდისტების თემებიც.

მდებარეობს შტატის დასავლეთით, ბანგლადეშის საზღვრიდან 2 კმ-ში, მდინარე ჰაორაზე (განგის აუზი).

ქალაქი დაარსებულ იქნა მაჰარაჯა კრიშნა კიშორე მანიკიას მიერ 1849 წელს, როგორც სამთავროს ახალი დედაქალაქი. 1940 წელს მაჰარაჯა ბირ ბიკრამ მანიკია ბაჰადურის დროს ქალაქი მნიშვნელოვნად გადაკეთდა და გაფართოვდა.

აეროპორტი (:en:Agartala Airport). 2008 წლის ზაფხულში გაიხსნა რკინიგზის ხაზი, რომელიც ქალაქს აკავშირებს ინდოეთის შტატ ასამთან.

უნივერსიტეტი (:en:Tripura University).

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰარაგპური

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრიპურის ქალაქები
კატეგორია:ინდოეთის დედაქალაქები
ნა'ვი (ენა)

'''ნა'ვი ენა''' — ხელოვნური ენა, რომელიც შეიქმნა ჯეიმზ კამერონის ფილმ „ავატარისთვის“. ენის შემქნელია ცნობილი ლინგვისტი პოლ ფრომერი, რომელმაც ენის შემუშავებას ოთხი წელიწადი მოანდომა. ნა'ვი დაახლოებით 1500 სიტყვას შეიცავს.

## ზოგიერთი სიტყვა
*kaltxi – გამარჯობა
*rutxe – თხოვნა
*irayo – მადლობა
*oe omum – მე ვიცი

;მაგალითი
Kaltxì. Ngaru lu fpom srak? – გამარჯობა, როგორ ხარ?

## რესურსები ინტერნეტში
* Naviteri.org - Paul Frommer's blog about the Na’vi language
* Learnnavi.org - Provides a dictionary, grammar guide, and more
* Dict-Na'vi.com - Na'vi/English online dictionary (multilingual)
* BBC interview from December 2009 in which Frommer recites part of the *Hunt Song* (0818 broadcast: 3'30")

კატეგორია:ხელოვნური ენები
კატეგორია:ენები
ეუსებიო აიალა

**ეუსებიო აიალა** (დ. 14 აგვისტო, 1875 — გ. 4 ივნისი, 1942) — პარაგვაის პრეზიდენტი პირველად 1921 წლის 7 ნოემბერიდან 1923 წლის 12 აპრილამდე და შემდგომ 1932 წლის 15 აგვისტოდან 1936 წლის 17 თებერვლამდე. იყო ლიბერალური პარტიის წევრი. ის ჩამოაგდო რაფაელ ფრანკომ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეუსებიო აიალა

კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
უფროსი (კომპიუტერული თამაშები)

**უფროსი** () — განსაკუთრებით ძლიერი და იშვიათი პერსონაჟი ვიდეო თამაშებში. 

## აღწერა 
ჩვეულებრივ, უფროსები გამოირჩევიან დიდი ზომითა და სიცოცხლით. ზოგიერთ თამაშში უფროსები ჩნდებიან რაუნდის/თამაშის დასრულების დროს. ზოგჯერ, უფროსების დამარცხებისათვის საჭიროა მოთამაშემ შეიმუშაოს განსაკუთრებული ტაქტიკა. ზოგჯერ უფროსებს აქვთ განსაკუთრებული თვისებები:
* უფროსები უამრავი დამხმარეებით, რომლებიც მოთამაშეს უშლიან უფროსის დამარცხებაში;
* გიგანტური, მოუქნელი უფროსი;
* მოთამაშის „ბნელი მხარე“ — უფროსი, რომელსაც აქვს ისეთივე შესაძლებლობები და თვისებები როგორსაც მოთამაშეს;
* უფროსი-თავსატეხი — უფროსი, რომლის ჩვეულებრივი მეთოდებით დამარცხება შეუძლებელია და ამისთვის საჭიროა თავსატეხის გადაჭრა;
* სახუმარო უფროსი, რომელიც მხოლოდ ძლიერ უფროსს გამოსახავს, სიმართლეში კი მარტივად მარცხდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატია, უფროსების სხვადასხვა ტიპებზე  
* უფროსების Top 20 

კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების მექანიზმები
ლუის ალბერტო რიარტი

**ლუის ალბერტო რიარტი** (; დ. 21 ივლისი, 1880 — გ. 1 ოქტომბერი, 1953) — პარაგვაის 32-ე პრეზიდენტი, 1924 წლის 17 მარტიდან 1924 წლის 15 აგვისტომდე. ის ჩაანაცვლა მანამდე არსებულმა პრეზიდენტმა — ელიხიო აიალამ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Luis Alberto Riart Vera. ABC Color
* Biografia de Luis Alberto Riart. Biografias y Vidas

კატეგორია:დაბადებული    21 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი   1 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
ალექსანდრე ლორია

**ალექსანდრე ლორია** (დ. 23 აგვისტო,1934, ბათუმი) — ქართველი მწერალი და ბიბლიოგრაფი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ბათუმში 1934 წელს, ცნობილი მწერლის  პარმენ ლორიას ოჯახში. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის  სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი, ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და ბიბლოგრაფიის სპეციალობით. ამავე წლიდან მუშაობას იწყებს ბიბლიოთეკათმცოდნეობის კათედრაზე მასწავლებლად. 1962-1972 წლებში პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკის  დირექტორი. ამ პერიოდში გაეცნო უცხოეთის მრავალ ბიბლიოთეკას, დაესწრო IFLA-ს კონგრესს კანადაში, აშშ და გერმანიაში. 1972 წელს იცავს დისერტაციას თემაზე: „კითხვის ხელმძღვანელობის ფსიქოლოგიური საფუძვლები“. 1972-1974 წლებში აღნიშნული ინსტიტუტის პრორექტორი ადმინისტრაციის დარგში. 1974-1977 წლებში  ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და ბიბლიოგრაფიის ფაკულტეტის დეკანი. კითხულობდა ლექციებს ბიბლიოთეკათმცოდნეობის დარგში. ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას, გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო კრებული და სტატია.

1993-2002 წლებში პარალელურად მუშაობს ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის კულტურის უნივერსიტეტში, კითხულბს ლექციებს. 1988-2000 წლებში ბიბლიოთეკათმცოდნეობის კათედრის გამგე. 1999 წლიდან საბიბლიოთეკო ასოციაციის გამგეობის წევრი. 2000 წლიდან დღემდე არის ჟურნალ  „საქართველოს ბიბლიოთეკის“ მთავარი რედაქტორი. 2006 წლიდან ილიას ინივერსიტეტის საპატიო პროფესორი.

მეცნიერული მუშაობასთან ერთად ეწეოდა ლიტერატურულ შემოქნედებით მოღვაწეობას. მისი პირველი მოთხრობა „თხუთმეტი წლის შემდეგ“ დაიბეჭდა 1974 წელს ძირითადად მოთხრობები იბეჭდებოდა ჟურნალ პიონერში, 1984 და 1986 წლებში მის მოთხრობებს „კვამლი მთაში“ და „ეს დაუდეგარი არდადეგები“, მიენიჭა ჟურნალ პიონერის პრემიები.

## ბიბლიოგრაფია
### სამეცნიერო
* საბიბლიოთეკო საქმე საქართველოში: (1921 წლამდე ). (თბილისი, 1974)
* კითხვის ფსიფოლოგი კვლევის შესახებ: (ბიბლოფსიქოლოგია ). (თბილისი, 1974)
* საბიბლიოთეკო საქნის ორგანიზაცია : ნაწ. 1.-თბილისი. (თბილისი, 1983)
* საბიბლიოთეკო საქნის ორგანიზაცია : ნაწ. 2,-თბილისი. (თბილისი, 1996)
* კითხვის კულტურა და მისი განმსაზღვრელი ფაქტორები. (თბილისი, 1986)
* მკითხველებთან  მუშაობის მეთოდები და მომსახურეობის ორგანიზაცია. (თბილისი, 1985)
* კითხვა როგორც კვლევის საგანი: (ლექტოლოგიური პრობლემატიკა). (თბილისი, 1993)
* საბიბლიოთეკო საქმის ისტორია: ნაკ. 1. (თბილისი, 2006)
* საბიბლიოთეკო საქმის ისტორია: ნაკვ.2. (თბილისი, 2007)
* სკოლის ბიბლიოთეკის შრომითი პროცესების ორგანიზაცია. (თბილისი, 2009)

### მხატვრული
* ეს დაუდეგარი არდადეგები. (თბილისი, 1988)
* ჟამი სიყვარულისა: მოთხრობები. (თბილისი, 2004)
* ასე მგონია: პოეტური რჩეული. (თბილისი, 2005)
* დრო და მონატრება:ლექსები. (თბილისი, 2010)
* სიზნარეული ხილვები: (მოთხრობები ). (თბილისი, 2011)
* სულში ჩაღვრილი მზე: მოთხრობა-ლეგენდა. (თბილისი, 2011)
* ფიქრი და ოცნება: ლექსები. (თბილისი, 2012)

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ბიბლიოგრაფები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი

**„პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი“** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. „ბლეიზერსი“ არის ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის წევრი, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზაა Rose Garden, რომელიც მდებარეობს პორტლენდში, ორეგონის შტატში.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
ბელუჯისტანი

[მინი|ძირითადი ეთნიკური ჯგუფები [პაკისტანი|პაკისტანსა და მის მოსაზღვრე ქვეყნებში 1980 წელს. ვარდისფერით აღნიშნულია ბელუჯებით დასახლებული ტერიტორია.]]
**ბელუჯისტანი** (ბელოჯური: بلوچستان) — რეგიონი სამხრეთ აზიაში, ინდოეთის ოკეანის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ირანის მთიანეთის ნაწილი. მოიცავს ირანის სამხრეთ ნაწილს, დასავლეთ პაკისტანსა და სამხრეთ-დასავლეთ ავღანეთს. სახელწოდება მომდინარეობს ბელუჯებისგან, რომლებიც ამ რეგიონის ძირითად მაცხოვრებლებს წარმოადგენენ.
 
## იხილეთ აგრეთვე 
*სისტანი და ბელუჯისტანის ოსტანი
*მერგარჰი

## ლიტერატურა 
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*Persia (Iran), Afghanistan and Baluchistan
*Afghanistan, Beloochistan, etc.
*Balochistan Archives- Preserving our Past

კატეგორია:სამხრეთი აზია
კატეგორია:ირანის გეოგრაფია
კატეგორია:პაკისტანის გეოგრაფია
კატეგორია:ავღანეთის გეოგრაფია
არმანდუ გებუსა

**არმანდუ გებუსა** (; დ. 20 იანვარი, 1943, ნამპულა, მოზამბიკი) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის მესამე პრეზიდენტი 2005-2015 წლებში. 

20 წლის ასაკში გაწევრიანდა ფრელიმოში, რომელიც იბრძოდა მოზამბიკის პორტუგალიისაგან გასათავისუფლებლად. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გახდა პარტიის პოლიტბიუროს წევრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი. 2005 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, ხოლო 2009 წელს აირჩიეს მეორე ხუთწლიანი ვადით. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* არმანდუ გებუსას ბიოგრაფია 

კატეგორია:მოზამბიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შუა-დასავლეთი დივიზიონი (NBA)

**შუა-დასავლეთ დივიზიონი** იყო დასავლეთ კონფერენციაში ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). დივიზიონი შეიქმნა 1970-1971 წლის სეზონის დაწყებისას, როდესაც ლიგა გაიზარდა 14 გუნდიდან 17 გუნდამდე და დამატებით გუნდებად მოგვევლინა პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი, ბუფალო ბრეივზი და კლივლენდ კავალიერსი. ლიგა გაიყო ორ კონფერენციად: დასავლეთ და აღმოსავლეთ კონფერენციებად, სადაც თითოეულ მათგანში კიდევ 2-2 დივიზიონი იყ.  შუა-დაასვლეთ დივიზიონი წარდგა 4 წევრ გუნდთან ერთად: ჩიკაგო ბულზი და ფინიქს სანსი, რომლებიც გადმოვიდნენ დასავლეთ დივიზიონიდან, ხოლო დეტროიტ პისტონსი და მილუოკი ბაქსი კი გადმოვიდნენ  აღმოსავლეთ დივიზიონიდან.

2003-2004 წელს დივიზიონი გაუქმდა, ხოლო შუა-დასავლეთ დივიზიონის გამგრძელებელ დივიზიონად შეიძლება მივიჩნიოთ ცენტრალური დივიზიონი, რომელშიც 5 გუნდიდან 4 გუნდი თავის დროზე ზუსტადაც რომ შუა-დასავლეთ დივიზიონში ასპარეზობდა.

## გუნდები
* † - შეავსო დივიზიონი როგორც დამატებითმა გუნდმა.
* ‡ - აღნიშნულია ის გუნდ(ებ)ი, რომელიც ABA (ამერიკის საკალათბურთო ასოციაცია) გადმოვიდა.

## დივიზიონის ჩემპიონები
## ტიტულები
## სეზონის შედეგები
## მეტოქეობა
### ჰიუსტონ როკეტსი - სან-ანტონიო სპურსი
ეს ორი გუნდი ფლეი-ოფში ერთმანეთს სულ 16-ჯერ შევხდნენ, საიდანაც 10-ჯერ გამარჯვება ჰიუსტონს დარჩა. 1980 წელს პირველად შევხდნენ ფლეი-ოფში დასავლეთ კონფერენციის პირველ რაუნდში, სადაც როკეტსმა სერია 2-1 მოიგო. შემდეგ სეზონში კვლავ შევხდნენ ერთმანეთს, ოღონდ ამჯერად დასავლეთ კონფერენციის ნახევარ-ფინალში, სადაც გამარჯვება კვლავ როკეტს დარჩა, ოღონდ ამჯერად სერია 4-3 დასრულდა.

მათი პლეი-ოფის სტადიაზე ბოლო შეხვედრა თარიღდება 1995 წლით, როდესაც უკვე დასავლეთ კონფერენციის ფინალში შეხვდნენ, თუმცა როგორც წინა ორ შეხვედრაში, ისე მოხდა ამჯერადაც და გამარჯვება ჰიუსტონს დარჩა, სერია კი 4-2 დასრულდა.

### იუტა ჯაზი - ჰიუსტონ როკეტსი
ამ ორი გუნდის პირველი პლეი-ოფის შეხვედრა 1985 წელს მოხდა პირველ რაუნდში, სადაც დიდი გაჭირვებით ჯაზმა მოახერხა სერიის 3-2 გამარჯვება. რაც შეეხება მეორე პლეი-ოფის შეხვედრას, ამ ორ გუნდს შორის უკვე 1994 წელს დასავლეთ კონფერენციის ფინალში მოხდა, სადაც ძალიან ადვილად შეძლო როკეტსმა სერიაში გამარჯვება ანგარიშით 4-1. შემდეგ წელსვე, გუნდები კვლავ შეხვდნენ ერთმანეთს, თუმცა ამჯერად პირველ რაუნდში, სადაც როკეტსმა კვლავ შეძლო გამარჯვება ოღონდ ამჯერადაც გაუჭირდა სერიის მოგება და მხოლოდ და მხოლოდ მე-5 თამაშში შეძლო სერიის 3-2 მოგება.

მას შემდეგ გუნდები 4-ჯერ შეხვდნენ ერთმანეთს, 1997 წელს კვლავ დასავლეთ კონფერენციის ფინალში, 1998 წელს კონფერენციის პირველ რაუნდში, 2007 წელს კონფერენციის პირველ რაუნდში და 2008 წლის კონფერენციის პირველ რაუნდში, საიდანაც ოთხივე შემთხვევაში გამარჯვებული ჯაზი გამოდგა, სერიები კი შესაბამისად 4-2, 3-2, 4-3, 4-2 მორჩა. რაც შეეხება 2007-08 წლებში ზედიზედ ორჯერ შეხვედრას, ხალხი ამას უწოდებდა როგორც "მეტოქეობის დაბრუნებას", რადგანაც მოგეხსენებათ რომ ეს გუნდები დიდი ხანი არ იყვნენ ერთმანეთს შეხვედრილი პლეი-ოფის სტადიაზე.

## აღნიშვნა
* 1998-1999 წლის NBA ლოკაუტის გამო, სეზონი დაიწყო მხოლოდ 1999 წლის 5 თებერვლიდან, რის გამოც 29 გუნდმა, შემცირებული თამაშების გრაფიკით ჩაატარა მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში
NBA.com 

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის დივიზიონები
ლუიზა დიოგუ

**ლუიზა დიოგუ** (; დ. 11 აპრილი, 1958) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის  პირველი პრემიერ-მინისტრი ქალი, რომელსაც თანამდებობა ეკავა 2004-2010 წწ.

1983 წელს დაამთავრა ედუარდ მონდლანეს უნივერსიტეტი მაპუტუში. 1980 წლიდან მუშაობდა ქვეყნის ფინანსთა სამინისტროში. 1994 წლიდან ფინანსთა მინისტრის მოადგილეა. 

ჟურნალ ფორბსის 2007 წლის აგვისტოს გამოკითხვის შემდეგ დაიკავა 87-ე ადგილი მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ქალბატონს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Blazing a trail for Africa's women BBC

## სქოლიო 
კატეგორია:მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:მოზამბიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:აფრიკის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰიუსტონ როკეტსი

**ჰიუსტონ როკეტსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1967 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა Toyota Center, რომელიც მდებარეობს ჰიუსტონში, ტეხასის შტატში. როკეტსი გამოდის სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონში, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
კაბო-ვერდე 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კაბო-ვერდემ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კაბო-ვერდე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონი (NBA)

ჩრდილო-დასავლეთ დივიზიონი არის ერთ-ერთი იმ სამი დივიზიონიდან, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას - NBA-ს. დივიზიონში ხუთი გუნდია: ოკლაჰომა-სიტი თანდერი, დენვერ ნაგეტსი, იუტა ჯაზი, პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი და მინესოტა ტიმბერვულვზი.

## ახლანდელი მდგომარეობა
ბოლოს განახლდა: 2011-2012 წლის რეგულარული სეზონის დასრულებისთანავე.

***y** - მოიგო დივიზიონი
***x**  - გავიდა პლეი-ოფში

## გუნდები
## დივიზიონის ჩემპიონები
## ტიტულები
## სეზონის შედეგები
## აღნიშვნა
* 2010-2011 წლის NBA ლოკაუტის გამო, სეზონი დაიწყო მხოლოდ 2011 წლის 25 დეკემბერს, რის გამოც 30 გუნდმა, შემცირებული თამაშების გრაფიკით ჩაატარა 66 მატჩი რეგულარულ სეზონში.

## რესურსები ინტერნეტში
NBA.com 

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის დივიზიონები
კაიმანის კუნძულები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კაიმანის კუნძულებმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ხავეთი

**ხავეთი** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხავეთი, დაბნია, ერინჯა). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1690 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 276 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტურცხი

**ტურცხი** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ტურცხის თემის საკრებულოს ცენტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღადო (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)

**ღადო** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, აზავრეთის თემში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის კალთებზე, ცხრაწყაროს უღელტეხილის სამხრეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 1800 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 480 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარევანი

**ვარევანი** — სოფელი საქართველოში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ალასტანის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ჭობარეთის (ფარავნის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1680 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით.
## ისტორია
ვარევანი მდებარეობს ისტორიულ ჯავახეთში. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ (1595) მიხედვით, შედიოდა ხერთვისის ლივის ტყიანი ჯავახეთის ნაჰიეში, სადაც 18 კომლი ცხოვრობდა (ელისა გრიგოლისძე, დემეტრე გოგოლასძე, ყანდურალი მათიასძე, აბისონ კეკელისძე, შირინა ხახუტასძე, სიმონგულ პეტრიას ძე და სხვ.). მათ ჰქონდათ ბოსტნები, მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, იონჯა, სელის თესლი (ზეთისათვის), ჰყავდათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი და იხდიდნენ გადასახადს 8000 ახჩის ოდენობით. 1718–1719 წლებში ვარევანი ექვემდებარებოდა ვინმე იბრაჰიმ მუსტაფას ძეს და შეწერილი ჰქონდა 18500 ახჩა გადასახადი. 

1829 წელს, სამცხე-ჯავახეთის ნაწილის რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ, ვარევანში არზრუმიდან გადმოსახლებული სომხები ჩაასახლეს. 1944 წელს აქაური მაჰმადიანი ქართველები შუა აზიაში გადაასახლეს.  

სოფელში ორი ეკლესია დგას: ქართული — ღვთისმშობლის სახელობისა (1893) და სომხურ-კათოლიკური (1894). ქართული ეკლესია გაქართველებული ბერძნის მიერ აშენებული (გიორგი დარდაგანი) გვიანდელი ნაგებობაა, მისი საფლავის ქვაც იქვეა ქართული წარწერით. ეკლესიის სამხრეთით არის ძველი ქართული ეკლესიის ბუდე, რომლის დასავლეთით დიდი ბალავრის ქვაა. მასზე სამზოლიანი რელიეფური თაღია, რომლის ორივე მხარეს მცირე ჯვრებია გამოსახული, ხოლო ზევიდან ამოღარულია ასომთავრული წარწერა: „სახელითა ღმრთისაჲთა დაიდვა ესე ბალავერი ჴელითა ცოდვილის აიოვანეს და გაბრიელისათა, ქორონიკონი იყო სმ“ (240, ე. ი. 1020 წელი). ერთი მოსახლის ყორეში ჩაყოლებულია განვითარებული ფეოდალიზმის ხანის ჯვრიანი ლოდი. აქვე ნიკო ბერძენიშვილს 1933 წელს უნახავს ქვა უცნობი რელიეფური ნიშნებით.

სოფლის მახლობლად არის ვარდისციხის ნასოფლარი, ციხის ნაშთებით. 
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 570 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰილარი სუონკი

**ჰილარი ენ სუონკი**  ( დ. 30 ივლისი, 1974) — ამერიკელი კინომსახიობი. ოსკარის პრემია ორჯერ მოიგო. პირველად გაიმარჯვა ნომინაციაში საუკეთესო მსახიობი ქალი შესრულებული როლისთვის ფილმში „ბიჭები არ ტირიან“ (1999), ხოლო მეორეჯერ იმავე ნომინაციაში ფილმში „გოგონა მილიონ დოლარად“ (2004). სუონკმა, ალ პაჩინოსთან და რობინ უილიამსთან ერთად ითამაშა ელის როლი ფილმში „ინსომნია“ (2002). 2003 წლიდან იგი მუშაობს აგრეთვე როგორც აღმასრულებელი პროდიუსერი.

## ბიოგრაფია
ჰილარი სუონკი დაიბადა 1974 წლის 30 ივლისს ნებრასკის შტატის ქალაქ ლინკოლნში. დედამისი ჯუდი კეი იყო მდივანი და მოცეკვავე, ხოლო მამამისი სტივენ მაიკლ სუონკი ეროვნული საჰაერო გვარდიის ოფიცერი და მოგვიანებით კომვოიაჟერი. ჰყავს ძმა დანიელი, რომელიც ჰილარიზე 8 წლით უფროსია.

ჰილარი სუონკი მონაწილეობდა უმცროსი ასაკის ოლიმპიური თამაშების შეჯიბრებაში ცურვაში; გარდა ამისა შტატის ფარგლებში დაიკავა მე-5 ადგილი გიმნასტიკაში. პირველად სცენაზე ავიდა 9 წლის ასაკში, სადაც გამოჩნდა მაუგლის როლში სასკოლო დადგმაში „ჯუნგლების წიგნი“, რის შემდეგ არაერთხელ ითამაშა სხვადასხვა სასკოლო, მოგვიანებით საუნივერსიტეტო სპექტაკლებში. როდესაც ჰილარი 15 წლისა იყო მისი მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ, დედასთან ერთად ლოს-ანჟელესში მოუწია საცხოვრებლად გადასვლა. იგი ამბობდა, რომ დედამისმა შთააგონა მას მსახიობი გამხდარიყო. კალიფორნიაში სწავლა დაიწყო სამხრეთ პასადენის საშუალო სკოლაში, რომელიც მოგვიანებით მიატოვა. იგი სამხრეთ პასადენის სკოლაში გატარებულ დროს ასე იხსენებს: 
 ჰილარი სუონკის კინოკარიერა ათვლას 1990-იანი წლებიდან იწყებს. პირველი მთავარი როლი მიიღო ფილმში „კარატეს კიდევ ერთი ლეგენდა“ (1994). 1995 წელს ბრიტანელ მსახიობ ბრიუს პეინთან ერთად ითამაშა ფილმში „გაყალბება“ (1996). ერთი წლის შემდეგ მიიღო მარტოხელა დედის – კარლი რეინოლდსის როლი სერიალში „ბევერლი ჰილზი, 90210“. შესრულებული როლისთვის ფილმში „ბიჭები არ ტირიან“ (1999) მიენიჭა პირველი ოსკარი. 2004 წელს კლინტ ისტვუდთან ერთად ითამაშა ფილმში „გოგონა მილიონ დოლარად“, რისთვისაც მეორეჯერ მოიპოვა ოსკარის პრემია.

2006 წელს 3-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა ერთ-ერთ უძველეს პარფიუმერულ სახლთან „Guerlain“. 2007 წლის 8 იანვარს ჰოლივუდის დიდების ხეივანზე გაიხსნა ჰილარი სუონკის ვარსკვლავი.

1997 წლის 28 სექტემბერს იქორწინა მსახიობ ჩად ლოუზე, რომლებმაც ერთმანეთი გაიცნეს 1992 წელს, ერთ-ერთი ფილმის გადაღებაზე. 2006 წლის იანვარში წყვილი გაშორდა. ჰილარი სუონკმა განაცხადა, რომ სწამს უმაღლესი ძალების, თუმცა იგი არც ერთი რელიგიის წარმომადგენელი არ არის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ჰილარი სუონკი 
* ჰილარი სუონკი  
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩამძვრალა

**ჩამძვრალა** (ყოფ. *ჩამდურა*) — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ვაჩიანის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მურჯახეთისწყლის (ფარავნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 466 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თახჩა (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)

**თახჩა** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარტიკამის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1960 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 47 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დახურული სააქციო საზოგადოება

**დახურული სააქციო საზოგადოება** — სააქციო საზოგადოების ფორმა. სააქციო საზოგადოება შეიძლება იყოს ღია ან დახურული.

დახურული სააქციო საზოგადოება თავის აქციებს ანაწილებს მხოლოდ საზოგადოების დამფუძნებლებს ან წინასწარ განსაზღვრულ პირთა შორის.

დახურული სააქციო საზოგადოებები ვალდებული არიან გამოაქვეყნონ წლიური ანგარიში, საბუღალტრო ბალანსი, მოგებისა და ზარალის ანგარიში მხოლოდ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

დამფუძნებლების მიერ საწესდებო კაპიტალის წინასწარი შევსება აუცილებელია დახურული სააქციო საზოგადოებისთვისაც. გარდა ამისა, არცერთ აქციონერს, დამფუძნებელთა ჩათვლით, არავითარ შემთხვევაში არ აქვს უფლება გათავისუფლდეს შეძენილი აქციის რეალური საფასურის გადახდის ვალდებულებისაგან. ამით უნდა გამოირიცხოს არაფრით უზრუნველყოფილი აქციების გაყიდვისა და სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალის ფორმირების შესაძლებლობა, მისი დამფუძნებლების მონაწილეობის გარეშე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იურიდიული სტატიების ალმანახი საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტზე
* სასამართლო გადაწყვეტილებების კრებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს საიტზე

კატეგორია:ფინანსები
კატეგორია:კომპანიები
კატეგორია:სამეწარმეო იურიდიული პირები
ერინჯა

**ერინჯა** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ხავეთის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ქოდალის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1780 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იხტილა

**იხტილა** (*ღრტილა*, *ღირტილა*, *ხრტილა*) — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ბარალეთის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე. ახალქალაქიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.

## ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ღრტილა. XI საუკუნის შუა ხანებში აქ დაბანაკდა მეფე ბაგრატ IV, რომელიც კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ IV ბაღვაშთან ბრძოლისთვის ემზადებოდა. ამავე საუკუნეში აქ გაიმართა მნიშვნელოვანი საეკლესიო კრება ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის რელიგიურ-დოგმატურ უთანხმოებათა გასარკვევად.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 978 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ღრტილის კრება

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფილიპოვკა

**ფილიპოვკა** (ყოფ. პატარა კარწახი) — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარწახის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი.

## ისტორია
1922 წელს არტაანში მცხოვრები გლეხების 60 კომლმა თხოვნით მიმართა საქართველოს სსრ ცაკ-ის თავმჯდომარე ფილიპე მახარაძეს, რათა ამ უკანასკნელს მათთვის გამოეყო საცხოვრებელი ადგილი. იმავე წლის 12 აგვისტოს მახარაძემ მათ ახალქალაქის მაზრაში გამოუყო ადგილი სოფელ პატარა კარწახში, რომელსაც მახარაძის პატივსაცემად ფილიპოვკა დაარქვეს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭობარეთი (მდინარე)

**ჭობარეთი** — მდინარე საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ფარავანის მარჯვენა შენაკადი. სათავე თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზეა. სიგრძე 23 კმ, აუზის ფართობი 106 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე ახასიათებს წყალდიდობა, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს.

საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,85 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ფარავნის შენაკადები
ოლავერდი

**ოლავერდი** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ზაკვის ადმინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ოლავერდის (მდინარე ფარავნის აუზი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1940 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 694 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კლაუზენის უღელტეხილი

**კლაუზენის უღელტეხილი** () — უღელტეხილი შვეიცარიაში, შვეიცარიის ალპებში. სიმაღლე 1948 მ. აკავშირებს ურისა და გლარუსის (ცენტრალური შვეიცარია) კანტონებს. მისასვლელი გზა იწყება ურის კანტონიდან, საიდანაც მიუყვება შეხენის ხეობას; აქედან გზა მიდის უღელტეხილის უმაღლეს წერტილამდე, ხოლო ამ უკანასკნელიდან ეშვება ურნერბოდენის ხეობაში ლინთალის დასახლებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლაუზენის უღელტეხილი 

კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
Ray-Ban

**Ray-Ban** — მზის დამცავი სათვალეების ამერიკული ბრენდი. დაარსდა  და პირველი მოდელი გამოუშვა 1937 წელს. მას ერქვა Aviator და განკუთვნილი იყო აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტებისთვის. 

1930 და 1940 წლების მანძილზე Ray-Ban თანამშრომლობდა აშშ-ის თავდაცვის კომპლექსთან და თავის პროდუქციას აწვდიდა როგორც აღჭურვილობას სამხედროებისთვის. ომის შემდგომ ათწლეულში Ray-Ban უშვებს ახალ მოდელს — Wayfarer-ს.

თავდაპირველად ბრენდი Ray-Ban-ი კომპანია Bausch & Lomb-ის საკუთრება იყო. ხოლო 1999 წელს სავაჭრო მარკა შეიძინა Luxottica Group-მა 1,2 მილიარდ დოლარად.

## გალერეა

ფაილი:RayBanAviator.jpg|Ray-Ban „Aviator“*
ფაილი:RayBanWayfarer5022sunglasses.JPG|კლასიკური Ray-Ban „Wayfarer“ 1980*
ფაილი:RayBanWayfarer.jpg|თანამედროვე Ray-Ban „New Wayfarer“

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:იტალიის კომპანიები
კატეგორია:იტალიური ბრენდები
იუტა ჯაზი

**იუტა ჯაზი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ჯაზი არის წევრი ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - EnergySolutions Arena, რომელიც მდებარეობს სოლტ-ლეიკ-სიტიში, იუტას შტატში.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
დუეინ უეიდი

**დუეინ ტაირონ უეიდ უმც.** (Dwyane Tyrone Wade, Jr.; 17 იანვარი 1982, ჩიკაგო) — ამერიკელი კალათბურთელი, 2003 წლიდან ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბ „მაიამი ჰიტის“ დამცველი ფორვარდი. 2006 წელს NBA-ს ჩემპიონობა მოაპოვებინა თავის კლუბს და ფინალის ყველაზე ძვირადღირებულ მოთამაშედ დასახელდა. უეიდი არის ამერიკის საკალათბურთო ნაკრების წევრი. 2008 წლის პეკინის ოლიმპიადის ოქროს და 2004 წლის ათენის ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი. 2016 წელს დუეინი „ჩიკაგო ბულსში“ თამაშობდა, მოგვიანებით კი „კლივლენდ კავალიერს“ შეუერთდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხულგუმო

**ხულგუმო** — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარტიკამის თემში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შეეკითხეთ მტვერს

**შეეკითხეთ მტვერს** () − 2006 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ჯონ ფანტეს ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით რობერტ თაუნის მიერ. ეს ამ რეჟისორის უკანასკნელი ფილმია.

## სიუჟეტი
ახალგაზრდა იტალიელი მწერალი არტურო ბანდინი (კოლინ ფარელი) მიემგზავრება ლოს-ანჯელესში, დიდი დეპრესიის დროს, რათა დაწეროს რომანი. არტუროს ფული არ აქვს და გადაწყვეტს, უკანასკნელი გროშები ყავაში დახარჯოს. კაფეში ის გაიცნობს მექსიკელ მომხიბვლელ ოფიციანტ კამილა ლოპესს (სელმა ჰაიეკი). ახალი ნაცნობები ერთმანეთთან რომანს გააბამენ. ისინი ერთად წავლენ ქალაქიდან, რათა არტურომ რომანზე იმუშაოს. წყვილს კიდევ უფრო მეტად უყვარდება ერთმანეთი. კამილა არტუროს ცოლად მოყვანას სთხოვს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
ჭობარეთი (მთა)

**ჭობარეთი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხისა და ასპინძის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ჭობარეთისწყლის (მდინარე ინჯისწყლის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1673 მ. აგებულია მიოპლიოცენური დიაბაზების, ბაზალტების, ანდეზიტების, ტუფების, ტუფ-ბრექჩიების ქანებით (ქისათიბის წყება). შემოსილია ბალახოვანი მცენარეებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
მემფის გრიზლისი

**მემფის გრიზლისი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1995 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა FedExForum, რომელიც მდებარეობს მემფისში, ტენესის შტატში. გრიზლისი გამოდის სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონში, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას.

კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
კაბო-ვერდე 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კაბო-ვერდემ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კაბო-ვერდე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ღამის ია

**ღამის ია** () — მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი მცენარეებია. სოსანი, იისფერი, თეთრი ან მოყვითალო-მომწვანო ყვავილები აქვთ. 

ცნობილია 25-30 სახეობა, რომლებიც ძირითადად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. საქართველოში გვხვდება ღამის იის 4 სახეობა, რომელთაგან ერთი —  ხშირად მოჰყავთ ბაღებში. მისი სოსანი ყვავილები საღამოობით ძლიერ სურნელოვანია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
ყაზახური ვიკიპედია

**ყაზახური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ყაზახურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. გაეშვა 2002 წლის 3 ივნისს. სტატიების რაოდენობის ზრდის ტემპი ძალიან მაღალია; კერძოდ სტატიების 7000-იანი ზღვრიდან 10000-მდე მიღწევას სულ რაღაც 1 წელი დასჭირდა. ძირითადად შეიცავს ყაზახური ენციკლოპედიის მასალებს. ყაზახური ვიკიპედიის განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ იგი იწერება 3 სხვადასხვა ანბანზე: კირილიცაზე (ყაზახეთი, რუსეთი და უზბეკეთი), ლათინურზე (თურქეთი)

2012 წლის მდგომარეობით ყაზახური ვიკიპედია შეიცავს 127 ათას სტატიას. ჰყავს 11 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 200-მდეა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყაზახური ვიკიპედია 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
პანიქსის უღელტეხილი

**პანიქსის უღელტეხილი** (, ) — უღელტეხილი შვეიცარიაში, გლარნის ალპებში. აკავშირებს ზერნფტალის ზეობას (გლარუსის კანტონი) წინა რაინის ხეობასთან (გრაუბიუნდენის კანტონი). სიმაღლე 2407 მ. გადასასვლელის გასწვრივ ბილიკია. უნაგირაზე ალპური ბანაკია. სიახლოვეს არის რამდენიმე დასახლებული პუნქტი. 

1799 წლის 25 და 26 სექტემბერს უღელტეხილი ალექსანდრე სუვოროვის ხელმძღვანელობით რუსულმა ჯარმა გადალახა. მებრძოლეებს მოუწიათ ღრმა თოვლის, ხშირი ნისლის, ძლიერი ქარისა და თოვლზვავის დაძლევა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სენ-გოტარდის უღელტეხილი

## სქოლიო
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
ზემო ლარსი

**ზემო ლარსი** ( ) — სოფელი და საკონტროლო-გამშვები პუნქტი ჩრდილოეთ ოსეთში. შედის ქალაქ ვლადიკავკაზის საქალაქო ოკრუგის შემადგენლობაში. მდებარეობს რუსეთ-საქართველოს საზღვარის რაიონში, საქართველოს სამხედრო გზაზე, მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე. 2009 წლის 5 მაისს შედგა საზეიმო ცერემონია საავტომობილო პუნქტის მშენებლობასთან დაკავშირებით. ხოლო 2009 წელს განახლდა საუბარი საკონტროლო-გამშვები პუნქტის აშენებასთან დაკავშირებით.

2010 წლის 1 მარტს გაიხსნა საავტომობილო გამშვები პუნქტი. საფეხმავლო მოძრაობა აკრძალულია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩრდილოეთი ოსეთი
ქცევა

მინი|
**ქცევა** — გარემო სიტუაციაზე ორგანიზმის მიზანშეწონილ რეაქციათა სისტემა. ქცევის ანალიზისა განასხვავებენ ქცევის სუბიექტს (რომელსაც აქვს განსაზღვრული ორგანიზაცია), ქცევის ობიექტს (რომლისკენაც მიმართულია ქცევა), ქცევის გარკვეულ პროგრამასა და მისი შესრულების ეფექტურობის შეფასების მექანიზმს. ორგანიზაციის ტიპის მიხედვით ასხვავებენ ქცევის ბიოლოგიურ, ფსიქოლოგიურ და სოციალურ დონეებს. 

ქცევის მეცნიერული შესწავლა XIX საუკუნეში დაიწყო. თავდაპირველად შესწავლის ობიექტი იყო ცხოველთა ქცევა, ძირითადად განიხილავდნენ ინდივიდისა და გარემოს ურთიერთზემოქმედების მექანიზმს. ამ მექანიზმს ხსნიდნენ კლასიკური რეფლექტორული თეორიის საფუძველზე. ასეთმა მიდგომამ შესაძლებელი გახადა ქცევის ფიზიოლოგიური საფუძვლებისა და მისი რეგულაციის პრინციპების დადგენა. ქცევის უფრო ფართო ბიოლოგიური შესწავლა დაკავშირებულია ეთოლოგიის და მასთან ახლო მდგომი დისციპლინების — ზოოფსიქოლოგიის და ქცევის გენეტიკის განვითარებასთან. ეთოლოგებმა არსებითად განიხილეს ქცევის ორი ძირითადი კომპონენტი — მემკვიდრეობით მიღებული შედარებით მყარი სტრუქტურები და მასზე დაფუძნებული ქცევის ფუნქციური სქემები (გამოცდილების ახალი სიტუაციის მიმართ ექსტრაპოლაციის უნარი).

ფსიქოლოგიაში ქცევა ერთ-ერთი ძირითადი კატეგორიაა. ბიჰევიორიზმმა კი ფსიქიკის შესწავლა ქცევის შესწავლაზე დაიყვანა. ფსიქოლოგიაში უმთავრესად განიხილავენ ქცევის აღმძვრელ წყაროს, მიზნისა და მოტივის პრობლემას. მათი თავისებურებების მიხედვით განსხვავებულად განიხილება ცხოველისა და ადამიანის ქცევა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბიჰევიორიზმი

## ლიტერატურა 
* *უზნაძე დ.,* ადამიანის ქცევის ფორმები, შრომები, ტ. 5 თბ., 1967; 
* Миллер Дж., Галантер Е., Прибрам К., Планы и структура поведения, пер. с англ., М., 1965;
* Тинберген Н., Поведение животных, пер. с англ., М., 1969;
* Marler P. R. and Hamilton W. J., Mechanisms of animal behavior, N. Y., 1968; 
* Tembrock G., Grundriss der Verhaltenswissenschaften, Jena, 1968.

კატეგორია:ქცევა
კატეგორია:ადამიანის ქცევა
მეთოდი (პროგრამირება)

**მეთოდი** ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირებაში — ფუნქცია ან პროცედურა, რომელსაც ფლობს რომელიმე კლასი ან ობიექტი (პროგრამირება).

განარჩევენ მარტივ მეთოდებს და სტატიკურ მეთოდებს:

* მარტივ მეთოდს აქვს წვდომა ობიექტის შემცველობაზე.
* სტატიკურ მეთოდს არ აქვს წვდომა ობიექტის შემცველობაზე და მათ შესაქმნელად არაა საჭირო კლასის ეგზემპლარის შექმნა.

მეთოდებს აქვს წვდომის დონეები:

* პუბლიკური (public) ინტერფეისი — საერთო ინტერფეისი ყველა მომხმარებლისათვის.
* დაცული (protected) ინტერფეისი — შინაგანი ინტერფეისი კლასის ყველა მემკვიდრესათვის.
* დაკეტილი (private) ინტერფეისი — ინტერფეისი, რომელიც ხელმისაწვდომია მხოლოდ კლასის შიგნით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სახელმძღვანელო მეთოდების შესახებ  

კატეგორია:პროგრამირება
თაბაშირი

**თაბაშირი** (**CaSO4•2H2O**) — სულფატების კლასის მინერალი, რომელიც წარმოიქმნება კალციუმის სულფატზე წყლის დამატებით. რეაქცია მიმდინარეობს **20-25 °C** ტემპერატურაზე და შედეგად იძენს სიმყარეს. დიდი გამოყენება აქვს ტრამვატოლოგიაში.

## გალერეა 
   სათაურები
File:Gypsum-71006.jpg|მწვანე ფერის თაბაშირი, სამხრეთი ავსტრალიიდან.
File:Roses des Sables Tunisie.jpg|ეგრეთ წოდებული - უდაბნოს ვარდი, 47 - სმ.
File:Gypsum-47190.jpg|კლასიკური - "ყოჩის რქა", მექსიკა, 7.5×4.3×3.8 სმ.
File:WLA hmns Selenite gypsum.jpg|სელენიტი - ჰიუსტოის ეროვნული მუზეუმი
File:Atacamite-Gypsum-224921.jpg|თაბაშირი მწვანე აკატამიტით, პერუ
File:Copper-Gypsum-203925.jpg|თაბაშირი კრისტალური სპილენძის თვითნაბადით.
File:Botryogen-Gypsum-199664.jpg|თაბაშირის წითელი კრისტალები, 2.5 სმ.
File:Gypsum var. selenite from Andamooka Ranges - Lake Torrens area, South Australia.jpg|ფორთოხლისფერი თაბაშირი.
File:Gypsum-162462.jpg|უჩვეულო სელინიტური თაბაშირი, კანადა

## რესურსები ინტერნეტში 
*WebMineral data
*Mineral galleries – gypsum 
*http://www.sciencemag.org/content/336/6077/69

## სქოლიო 
კატეგორია:კალციუმის მინერალები
კატეგორია:სულფატის მინერალები
კატეგორია:დანალექი ქანები
კატეგორია:ევაპორიტი
კატეგორია:ალქიმიური ნივთიერებები
კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი

**მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი** ( ) — უღელტეხილი გრაის ალპების ჩრდილოეთ განშტოებაზე. მდებარეობს მონბლანის მასივის სამხრეთით, საფრანგეთისა და იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 2188 მ. აკავშირებს მდინარე იზერის ხეობას (საფრანგეთი) მდინარე დორა-ბალტეას ხეობასთან (იტალია). სიახლოვეს აღმართულია დიდი სენ-ბერნარისა და სან-ბერნარდინოს უღელტეხილები. გადასასვლელის ფრანგულ მხარეზე არსებობს მონოლითი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილი  

კატეგორია:ალპების უღელტეხილები
კატეგორია:საფრანგეთის უღელტეხილები
კატეგორია:იტალიის უღელტეხილები
მინესოტა ტიმბერვულვზი

**მინესოტა ტიმბერვულვზი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ტიმბერვულვზი არის წევრი ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - Target Center, რომელიც მდებარეობს მინეაპოლისში, მინესოტას შტატში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
სუკრე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სუკრე** შეიძლება ნიშნავდეს:

*სუკრე — ბოლივიის დედაქალაქი
*სუკრე (დეპარტამენტი) — დეპარტამენტი კოლუმბიაში
*სუკრე (პროვინცია) — აიაკუჩოს რეგიონის პროვინცია პერუში
*სუკრე (შტატი) — შტატი ვენესუელაში
იეტი

მინი|250პქ|იეტი, ფილიპ სემერიას ილუსტრაცია
**იეტი** ანუ **თოვლის კაცი**, ასევე *კანჩენჯანგის დემონი* — ამ სახელით ცნობილია ჰიმალაიში მცხოვრები ორ ფეხზე მოსიარულე ბალნიანი მითური არსება, რომელიც ევროპაში ძირითადად ცნობილია თოვლში დატოვებული ნაკვალევის ფოტოებით. ადგილობრივი შერპას ტომის ენაზე იეტი ნიშნავს კლდის ცხოველს. 

როგორც წესი, მას აღწერენ, როგორც ორიდან სამ მეტრამდე სიმაღლის და 200 კილოგრამზე მძიმე არსებად, რომლის ნაფეხურებიც 43 სანტიმეტრამდე აღწევს. 

## დამატებითი ლიტერატურა
* Ann E. Bodie, *The Exploding Cow Story: Concerning the History of the Yeti Throughout the Ages*, New York: St.Martin's Press,1986
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Chronologie angeblicher Sichtungen  
* Abominable Snowman  

კატეგორია:მითური არსებები
ემოცია

[მინი|[ბავშვი, რომელიც განიცდის შიშის გრძნობას]]
**ემოცია** ( — ვაღელვებ) — ადამიანის ფსიქიკური მდგომარეობა, გარე სინამდვილესა და თავისი თავისადმი ინდივიდის დამოკიდებულების განცდა (შიში, რისხვა, სიხარული, სიყვარული და სხვა). ემოციას უპირისპირებენ გრძნობას (ვიწრო მნიშვნელობით), რომლისგანაც იგი მეტი სუბიექტურობით განსხვავდება. ემოციას მჭიდრო კავშირი აქვს გამომსახველ მოძრაობებთან. შესწავლილია ადამიანის ტვინში ემოციის ლოკალიზაციის საკითხები, დამუშავებულია აგრეთვე მისი ფიზიოლოგიური საფუძვლები.

ემოციის როლი ინდივიდის ქცევის სტრუქტურაში არ არის ერთმნიშვნელოვნად განსაზღვრული: ზოგი მკვლევარი ხაზს უსვამს მის მარეგულირებელ და ქცევის მამოძრავებელ ფუნქციას, ზოგი კი ქცევის დეზორგანიზაციის გამომწევ გავლენას.

ემოციის ბუნება მატერიალისტურად ახსნა ივანე პავლოვმა უმაღლესი ნერვული სისტემის კანონებით. პავლოვის შეხედულებით, ემოცია არის თავის ტვინის დიდ ნახევარსფეროებში მიმდინარე პროცესები დინამიკური სტერეოტიპის არსებობისას, ემოციის ანატომიურ-ფიზიოლოგიური სუბსტრატია თავის ტვინის ნახევარსფეროები, აგრეთვე ქერქქვეშა წარმონაქმნები. ემოციის დროს პერიფერიული ცვლილებები დაკავშირებულია ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ფუნქციური მდგომარეობის ცვლილებასთან.

თავის ტვინის ქერქისა და ქერქქვეშა წარმონაქმნების ურთიერთქმედების მოშლა იწვევს მძიმე დარღვევებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გრძნობა

## ლიტერატურა 
* *ნათაძე რ.,* ზოგადი ფსიქოლგია, თბ., 1956; 
* *უზნაძე დ.,* ზოგადი ფსიქოლოგია, შრომები, ტ. 3-4, თბ., 1964;
* *Павлов И. П.,* Полное собрание сочинений, 2 изд., т. 3, кн. 2, М. — Л., 1951;
* *Симонов П. В.,* Теория отражения и психофизиология эмоций, М., 1970; 
* *Дерябин В. С.,* Чувства, влечения, эмоции, Л., 1974;
* *Joung P. Т.,* Emotion in man and animal, its nature and dynamic basis, N. Y., 1973;
* *Emotions,* ed. L. Levi, N. Y., 1975.

კატეგორია:ემოცია
კატეგორია:ფსიქიკური პროცესები
ჯამპალი

**ჯამპალი** — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდინარე ამტყელის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 21,4 კმ, აუზის ფართობი 163 კმ². სათავე აქვს აფხაზეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2385 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე იცის წყალდიდობა, ზაფხულსა და ზამთარში — წყალმცირობა, შემოდგომაზე — წყალმოვარდნები. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 11,5 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ინდონეზიური ვიკიპედია

**ინდონეზიური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ინდონეზიურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. სწრაფმზარდი ვიკიპედიაა. აზიურ ენებზე არსებულ ვიკიპედიებს შორის ამ თვალსაზრისით მე-5 ადგილზეა და ჩამორჩება მხოლოდ იაპონურ, ჩინურ, კორეულ და თურქულ ვიკიპედიებს. 
[მინი|მარცხნივ|ინდონეზიური ვიკიპედია [DVD|DVD დისკზე]] 
პირველი სტატია დაიწერა 2003 წლის 30 მაისს, ხოლო მთავარი გვერდი გამოჩნდა დაახლოებით ნახევარი წლის შემდეგ, კერძოდ 2003 წლის 29 ნოემბერს. 2005 წლის 31 მაისისთვის ინდონეზიური ვიკიპედია შეიცავდა 10 ათასს სტატიას, ხოლო სტატიების 100 ათასიან ზღვარს მიაღწია 2009 წლის თებერვალში.

2008 წლის აგვისტოში ჟურნალ CHIP-ის ინდონეზიურმა ვერსიამ გაავრცელა უფასო DVD დისკი, სადაც წარმოდგენილი იყო ილუსტრაციის გარეშე არსებული 80 ათასი სტატია. აღნიშნულ გამოცემაში ზოგადად გაშუქებულია ვიკიპედიის ისტორია, მათ შორის ინდონეზიურენოვანი განყოფილების, აგრეთვე მასთან დაკავშირებული ვიკიმედიის და სხვ. საკითხები. 2004 წელს ჟურნალმა „Tempo“-მ მოათავსა ჩანაწერი ინდონეზიური ვიკიპედიის შესახებ. 

2011 წლის 26 დეკემბრის მდგომარეობით ინდონეზიურ ვიკიპედიაში არსებობდა 180 ათასი სტატია, ხოლო 2012 წლის მარტს სტატიების რაოდენობამ მიაღწია 200 ათასს.

ინდონეზიურ ვიკიპედიას ჰყავს 16 ადმინისტრატორი. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 1700-მდეა. დარეგისტრირებულია დაახლოებით 320 ათასი ადამიანი.

## ზრდის ტემპები 
* 1,000 სტატია – 2004 წლის 16 მარტი 
* 10,000 სტატია – 2005 წლის 31 მაისი 
* 50,000 სტატია – 2007 წლის 1 თებერვალი 
* 100,000 სტატია – 2009 წლის 21 თებერვალი 
* 180,000 სტატია – 2011 წლის 26 დეკემბერი 
* 200,000 სტატია – 2012 წლის 27 მარტი 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინდონეზიური ვიკიპედია 
* ინდონეზიური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
რუდოლფ აიცეტმიულერი

**რუდოლფ აიცეტმიულერი** () (დ. 2 დეკემბერი, 1923, ქ. ლინცი — გ. 18 აგვისტო, 2000, იქვე) — ავსტრიელი სლავისტი.

## ცხოვრება 
რუდოლფ აიცეტმიულერი ტყვეობიდან გათავისუფლების შემდეგ, 1946 წლიდან  სწავლობდა გრაცის უნივერსიტეტში ინდოგერმანისტიკასა და სლავისტიკას. 

გრაცის უნივერსიტეტშივე დაიცვა დისერტაცია 1950 წელს. როცა 1954 წელს მის მეუღლეს სამუშაოდ ზაარის მხარის უნივერსიტეტში მოუხმეს, აიცეტმიულერი გაჰყვა მას თან გერმანიაში. 

1962 წელს მას დოცენტად მოუხმეს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში, ხოლო უკვე ერთი წლის შემდეგ კი სლავური ენების ფილოლოგიის ორდინარიუსად დაპატიჟეს ტიუბინგენის უნივერსიტეტში. ტიუბინგენიდან 1967 წელს ვიურცბურგის უნივერსიტეტში გადავიდა სამუშაოდ, სადაც 1991 წლამდე ასწავლიდა. ემერიტირებისთანავე იგი დაუბრუნდა მშობლიურ გრაცს, ხოლო 1994 წლიდან ლინცში ცხოვრობდა.

რუდოლფ აიცეტმიულერი იყო ბავარიისა და ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიების წევრი. 

რუდოლფ აიცეტმიულერის მეცნიერული კვლევის მთავარი დარგი იყო **ძველი სლავური ენა**, ანუ **ძველი ბულგარული ენა**. გამოქვეყნებული ჰქონდა ძველბულგარულის გრამატიკა და - ლინდა სადნიკთან ერთად აგრეთვე ამ ენის განმარტებითი ლექსიკონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Nachruf auf Rudolf Aitzetmüller  გერმანული სლავისტიკის ბიულეტენში, 2001. (PDF-Datei; 653 kB)

კატეგორია:ავსტრიელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ავსტრიელი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული  2 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
ცოდნა

მინი|ცოდნის განსახიერება 
**ცოდნა** – 1). საზოგადოებრივ-ისტორიული პრაქტიკით შემოწმებული და ლოგიკურად დადასტურებული სინამდვილის ჭეშმარიტი, ადეკვატური ასახვა ადამიანის ცნობიერებაში წარმოდგენების ცნებების, მსჯელობებისა და თეორიების სახით. იგი ობიექტური უნდა იყოს განსხვავებით რწმენისაგან, რომელიც გამოხატავს ადამიანის სუბიექტურ დარწმუნებულობას. განასხვავებენ არამეცნიერულ და მეცნიერულ ცოდნებს.

3). ენის საშუალებით ფიქსირებული (ზეპირი თუ წერილობითი ფორმით) ცოდნა თაობიდან თაობას გადაეცემა ორი გზით: სტიქიურად (პრაქტიკული ამოცანების გადაწყვეტის დროს) და ორგანიზებული სწავლების საშუალებით. ცოდნის ათვისებაში რამდენიმე საფეხური არსებობს: ყველაზე დაბალი, მეორე საფეხური, მაღალი საფეხური.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შემეცნების თეორია 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოდნა
სალტო-დელ-გუაირა

**სალტო-დელ-გუაირა** () — ქალაქი პარაგვაიში, კანინდეიუს დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ქალაქ სიუდად-დელ-ესტედან 200 კმ-ით ჩრდილოეთით. სალტო-დელ-გუაირა ესპანურად *გუაირის ჩანჩქერს* ნიშნავს. 

ქალაქი მდებარეობს აღმოსავლეთ პარაგვაიში, ბრაზილიის საზღვართან. მიმდებარე არეალი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის უმსხვილესი ექსპორტიორია ბრაზილიაში. მოჰყავთ დიდი რაოდენობით სოია, შაქრის ლერწამი, სიმინდი, ხორბალი და ბამბა. 

სალტო-დელ-გუაირა 1959 წლის 3 მარტს კერძო კომპანია „Colonizadora Salto del Guairá SA“-მა დააარსა. 1973 წლის 30 ივლისს შეიქმნა სალტო-დელ-გუაირის რაიონი და მან ქალაქის სტატუსი მიიღო. 

მიმდებარე არეალის კლიმატი ზომიერი ტენიანობით ხასიათდება. საშუალო წლიური ტემპერატურაა +21 ° C.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Webpage of Salto del Guairá 
*Satellite Map & appoints from Salto del Guairá 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
კაასაპა

**კაასაპა** () — ქალაქი პარაგვაიში, კაასაპის დეპარტამენტის დედაქალაქი. 1607 წელს დააარსა მღვდელმა ლუის დე ბოლანიოსმა. სახელი *კაასაპა* მომდინარეობს გუარანის ენიდან და ნიშნავს „ტყის შემდეგ“, რადგან ადგილობრივებს სწამდათ, რომ ტყის იქით, ლუის დე ბოლანიოსის თანდასწრებით, ღმერთმა მიწიდან წყალი ამოადინა. 

1989 წელს, პრეზიდენტ ანდრეს როდრიგესის მთავრობამ ქალაქი კაასაპა კაასაპის დეპარტამენტის ახალ დედაქალაქად გამოაცხადა. 

კაასაპა მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო და ინდუსტრიული ცენტრია. აწარმოებენ თაფლს, სახამებელსა და შაქარს. 

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 23 996 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Coordenadas Geográficas e Imágenes Satelitales: Caazapá
* Secretaria Nacional de Turismo 
* Dirección General de Estadísticas, Encuestas y Censos
* Asociación Bibliteca Virtual del Paraguay 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ჯულიუს ნიერერე

**ჯულიუს ნიერერე** (; დ. 13 აპრილი, 1922, ბუტიამა, ტანზანია — გ. 14 ოქტომბერი, 1999, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — აფრიკის დეკოლონიზაციის პერიოდის პოლიტიკური მოღვაწე, ტანზანიის პირველი პრეზიდენტი 1964–1985 წლებში.  1961–1962 წლებში პრემიერ-მინისტრი, ხოლო 1962–1964 წლებში ტანგანიიკის პრეზიდენტი. აფრიკული სოციალიზმის ერთ-ერთი თეორეტიკოსი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Nyerere's remarks on Ali Hassan Mwinyi Corrupt practices
*Infed.org article on Nyerere and his views on education in Tanzania 
*Jerry Atkin's Nyerere tribute, from InMotion Magazine

კატეგორია:ტანზანიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
პაულ დილსი

**პაულ დილსი** 
(; დაბადებით Paul Cäsar Oskar Gottlieb Diels *პაულ ცეზარ ოსკარ გოტლიბ დილსი*) (დ. 28 დეკემბერი, 1882, ბერლინი — გ. 19 თებერვალი, 1963, მიუნხენი) — გერმანელი ენათმეცნიერი და სლავისტი. 

## ცხოვრება 
პაულ დილსი იყო ფილოლოგის ჰერმან დილსის უმცროსი ვაჟიშვილი. პაულ დილსი სწავლობდა ბერლინისა და ვენის უნივერსიტეტებში. 1906 წელს მან დისერტაცია დაიცვა ბერლინის ფრიდრიხ ვილჰელმის სახელობის უნივერსიტეტში თემაზე „ზმნის ადგილი ძველ ზემოგერმანულ პროზაში“ და მიენიჭა ფილოსოფიის დოქტორის წოდება. 

1909 წელს იგი ბერლინში ინდოგერმანული ენათმეცნიერების პრივატდოცენტი გახდა. მოგვიანებით დილსი პრაღის გერმანული უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა, 1911 წელს ბრესლაუს (ვროცლავი) უნივერსიტეტის პროფესორის ხდება.

1947-დან 1952 წლამდე იგი ასწავლიდა მიუნხენის უნივერსიტეტში. 1944 წლამდე დილსი ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის კორესპონდენტი იყო, ხოლო 1947 წლიდან კი ნამდვილი წევრი.

პაულ დილსი აქვეყნებდა შრომებს ინდოგერმანისტიკაში, გერმანულ და სლავურ ფილოლოგიაში, რომელთა შორისაა ორი ტომი ძველი საეკლესიო სლავური ენის გრამატიკაში.

## პაულ დილსის შრომები 
შრომების ქართული თარგმანები არ არსებობს, მაგრამ სია მოცემულია ლიტერატურის ქართული თარგმანშიაც.

* *Die Slawen*. Leipzig 1920.
** სლავები. ლაიფციგი 1920.
* *Zur slavischen und germanischen Formenbildung*: Vorgetragen am 2. Juli 1948. München 1949.
** სლავური და გერმანული ფორმათქმნადობა: მოხსენების სახით 1948 წლის 2 ივლისს. მიუნხენი 1949.
* *Aus der Geschichte der lateinischen Schrift bei den Südslaven*. München 1951.
** სამხრეთელი სლავების ლათინური ანბანის ისტორიიდან. მიუნხენი 1951.
* *Die slavischen Völker*. Mit einer Literaturübersicht von Alexander Adamczyk. Wiesbaden 1963.
** სლავი ხალხები.  ალექსანდერ ადამჩიკის მიერ დართული ლიტერატურითურთ. ვისბადენი 1963.
* *Altkirchenslavische Grammatik*: I. Teil: Grammatik, II. Teil: Ausgewählte Texte und Wörterbuch. Heidelberg 1963(2).
** ძველი საეკლესიო სლავური გრამატიკა. I ნაწილი: გრამატიკა, II ნაწილი: რჩეული ტექსტები და ლექსიკონი. ჰაიდელბერგი 1963 (2).

## ლიტერატურა 
* *Große Bayerische Biographische Enzyklopädie*. Herausgegeben von Hans-Michael Körner unter Mitarbeit von Bruno Jahn. Band 1 A-G, K. G. Saur, München 2005, ISBN 3-598-11460-5

კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები