open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სილვიო მიკალი

**სილვიო მიკალი** (; დ. 13 ოქტომბერი, 1954, პალერმო) — იტალიელი კომპიუტერული მეცნიერი, მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი და  (ბლოკჩეინ-კრიპტოვალუტის პროტოკოლი) დამფუძნებელი. მიკალის კვლევითი ცენტრი კრიპტოგრაფიისა და ინფორმაციის უსაფრთხოების შესახებ. 2012 წლის ტურინგის პრემიის ლაურეატი კრიპტოგრაფიის სფეროში მუშაობისთვის.

## პირადი ცხოვრება
მიკალიმ 1978 წელს დაამთავრა რომის ლა საპიენცას უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი და მიიღო დოქტორის ხარისხი. კომპიუტერული მეცნიერებაში კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან, ბერკლიში 1982 წელს;  კვლევისთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მანუელ ბლუმი. მიკალი 1983 წლიდან მუშაობს MIT-ის ელექტროტექნიკის და კომპიუტერული მეცნიერების დეპარტამენტის ფაკულტეტზე. მისი კვლევითი ინტერესებია კრიპტოგრაფია, ნულოვანი ცოდნა, ფსევდორანდომის გენერაცია, უსაფრთხო პროტოკოლები და მექანიზმების დიზაინი.

## კარიერა
მიკალი ცნობილია თავისი ფუნდამენტური ადრეული ნამუშევრებით საჯარო გასაღების კრიპტოსისტემებზე, ფსევდო შემთხვევითი ფუნქციებით, ციფრული ხელმოწერებით, დაუვიწყარი გადაცემით, უსაფრთხო მრავალმხრივი გამოთვლებით და არის ნულოვანი ცოდნის მტკიცებულებების ერთ-ერთი თანაგამომგონებელი. მისი ყოფილი დოქტორანტები არიან მიჰირ ბელარე, ბონი ბერგერი, შაი ჰალევი, რაფაილ ოსტროვსკი, რაფაელ პასი, კრის პეიკერტი და ფილიპ როგავეი.  

2001 წელს მიკალიმ დააარსა „CoreStreet Ltd“ — პროგრამული უზრუნველყოფის კომპანია, თავდაპირველად დაფუძნებული კემბრიჯში მასაჩუსეტსი, რომელიც ახორციელებდა მიკალის პატენტებს ციფრული სერტიფიკატების სტატუსის შემოწმებასთან დაკავშირებით (ძირითადად გამოიყენება დიდი საწარმოებისა და სამთავრობის ზომის ციფრული და ფიზიკური პირადობის პროექტებისთვის). მიკალი მსახურობდა CoreStreet-ის მთავარ მეცნიერად. CoreStreet 2009 წელს იყიდა ActivIdentity-მ.

2000-იანი წლების დასაწყისში მიკალიმ ასევე დააარსა Peppercoin, მიკრო საგადასახადო სისტემა, რომელიც  2007 წელს შეისყიდეს.

2017 წელს მიკალიმ დააარსა ალგორანდი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1993 წელს მოიპოვა გიოდელის პრემია. 
* 2004 წელს მიიღო  მათემატიკაში მიღწევებისათვის. 
* 2007 წელს მიიღეს აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად და კრიპტოლოგიური კვლევების საერთაშორისო ასოციაციის (IACR) წევრად. ის ასევე არის ეროვნული საინჟინრო აკადემიისა და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი. 
* 2012 წელს მიიღო ტურინგის პრემია შაფი გოლდვასერთან ერთად კრიპტოგრაფიის სფეროში მუშაობისთვის. 
* 2014 წელს მიიღო ფრანკა ფლორიოს პრემია „იტალიური სამეცნიერო მემკვიდრეობა მსოფლიოს“, რომელიც გადაეცემათ იტალიელ მეცნიერებს მთელ მსოფლიოში. 
* 2015 წელს სალერნოს უნივერსიტეტმა დაადასტურა მისი სწავლა კომპიუტერულ მეცნიერებაში საპატიო კაუზას ხარისხით. 
* 2017 წელს აირჩიეს ACM-ის სტიპენდიანტად.

## სქოლიო
კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:გიოდელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაიკლ სკოტი (ოფისი)

**მაიკლ გარი სკოტი** ― NBC-ის კომედიური ტელესერიალის, ოფისის გამოგონილი პერსონაჟი და პროტაგონისტი. პერსონაჟის როლს სტივ კარელი ასრულებს. მაიკლი ქაღალდის კომპანია დანდერ მიფლინის სკრენტონის ფილიალის რეგიონული მენეჯერია. მეხუთე სეზონის დროს იგი ტოვებს კომპანიას, რათა საკუთარი ქაღალდის კომპანია შექმნას პემ ბიზლისთან (ჯენა ფიშერი) და რაიან ჰოვარდთან (ბენჯამინ ჯოზეფ ნოვაკი) ერთად, ხოლო მეექვსე სეზონის დროს, შეხვედრის ეპიზოდიდან მენეჯერი და კომივოიაჟორის ეპიზოდის ჩათვლით, ჯიმ ჰელპერტთან ერთად თანამენეჯერის პოზიცია უკავია. VII სეზონის ბოლოს იგი ადამიანური რესურსების წარმომადგენელთან, ჰოლი ფლაქსთან ერთად კოლორადოში გადადის საცხოვრებლად, რათა ჰოლის მოხუც მშობლებს მიხედონ. ეპიზოდში, ნახვამდის, მაიკლ, იგი მენეჯერი პოზიციას დიანჯელო ვიკერსს უტოვებს (მას შემდეგ, რაც ვიკერსის ტვინი ფუნქციონირებას წყვეტს, მენეჯერის პოზიციას ენდი ბერნარდი იკავებს, ხოლო IX სეზონის ბოლოს თანამდებობა დუაით შრუტს ერგება). სერიალში მაიკლი უკანასკნელად ბოლო ეპიზოდში ჩნდება, სადაც დუაითის ქორწილის მოულოდნელი სტუმარია. 

შესრულებული როლისთვის სტივ ქარელმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და 6-ჯერ ზედიზედ იყო წარდგენილი პრაიმტაიმის ემის ჯილდოზე კომედიურ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის შესრულებისთვის. 2006 წელს ოქროს გლობუსის ჯილდო მიიღო საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაში ტელესერიალში (მიუზიკლი ან კომედია) შესრულებული როლისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის პერსონაჟები (ამერიკული ტელესერიალი)
ჯანდაცვა (ოფისი)

**ჯანდაცვა** ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, I სეზონის მესამე ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 5 აპრილს გაიმართა NBC-ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია პოლ ლიბერშტეინი, რომელიც სერიალში ტობი ფლენდერსონის როლს ასრულებს. ეპიზოდის რეჟისორია კენ უიტინგემი.

ეპიზოდში მაიკლ სკოტს (სტივ კარელი) ახალი და უფრო იაფი ჯანმრთელობის დაზღვევის გეგმის არჩევას ავალებენ. იგი ამ ვალდებულებას მაშინვე ენთუზიასტ მოხალისე დუაით შრუტს (რეინ უილსონი) გადააბარებს. დუაითი შეუბრალებლად იღეს ახალი გეგმიდან ყველა სასარგებლო პუნქტს, რითიც ოფისის თანამშრომლების უკმაყოფილებას იწვევს. პემი (ჯენა ფიშერი) და ჯიმი (ჯონ კრასინსკი) დუაითთან გასახუმრებლად მათთვის დამახასიათებელი ავადმყოფობების შევსებისას გამოგონილ დაავადებებს წერენ. თანამშრომლების დასამშვიდებლად მაიკლი მათ სიურპირზს ჰპირდება და მთელი დღე მისი დაპირების შესასრულებელ გზებს ეძებს. თანამშრომლები მაიკლის სიურპრიზს ტყუილად ელოდებიან. 

## რესურსები ინტერნეტში
*"Health Care" at NBC.com
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის ეპიზოდები (ამერიკული, I სეზონი)
ალუბიხიდი

**ალუბიხიდი** (ოფიციალურად **ალუბიხიდის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 163 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
მრავალფეროვნების დღე (ოფისი)

**მრავალფეროვნების დღე** ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, I სეზონის მეორე ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 29 მარტს გაიმართა NBC-ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია ბენჯამინ ჯოზეფ ნოვაკი, რომელიც სერიალში რაიან ჰოვარდის როლს ასრულებს. ეპიზოდში მოწვეული მსახიობის როლს ოფისის კონსულტანტი პროდიუსერი, ლარი უილმორი ასრულებს. 

ეპიზოდში კრის როკის რუტინის მაიკლისეული (სტივ კარელი) საკამათო იმიტაცია პერსონალს რასობრივი მრავალფეროვნების სემინარის მოსმენას აიძულებს. ოფისში კონსულტანტი (ლარი უილმორი) ჩამოდის, რომელიც პერსონალს შემწყნარებლობისა და მრავალფეროვნების შესახებ ასწავლის, თუმცა მაიკლი ეჭრება და სემინარის ჩატარებას არ აცლის. შემდეგ ოფისის თანამშრომლებისთვის საკუთარ სემინარს ატარებს. ამასობაში ჯიმი მისთვის ძალიან მომგებიანი კონტრაქტის გახანგრძლივებას ცდილობს, მაგრამ მის ნაცვლად ამას დუაითი აკეთებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*"Diversity Day" at NBC.com
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის ეპიზოდები (ამერიკული, I სეზონი)
პიტერ შორი

**პიტერ უილისტონ შორი** (; დ. 1959 წლის 14 აგვისტო) — გამოყენებითი მათემატიკის ამერიკელი პროფესორი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში (MIT). ის ცნობილია კვანტურ გამოთვლებზე მუშაობით, კერძოდ, შორის ალგორითმის შემუშავებით. ეს არის მთელი რიცხვების მარტივ მამრავლებად დაშლის კვანტური ალგორითმი, რომელიც კლასიკური კომპიუტერისთვის შექმნილ საუკეთესო ალგორითმზე ექსპონენციალურად უფრო სწრაფია.

## განათლება 
1977 წელს, ტამალპაისის საშუალო სკოლაში სწავლის დროს, მილ ველში (კალიფორნია), შორმა მესამე ადგილი დაიკავა აშშ-ს მათემატიკურ ოლიმპიადაზე. იმავე წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან იუგოსლავიაში მათემატიკის საერთაშორისო ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა (ამ წელს აშშ-ს გუნდმა ყველაზე მეტი ქულა მიიღო ქვეყნებს შორის). 1981 წელს მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკაში კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში და იყო პუტნამის სტიპენდიატი 1978 წელს. 1985 წელს მან მიიღო დოქტორის ხარისხი გამოყენებით მათემატიკაში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. მისი დისერტაცია ეხებოდა შეფუთვის ალგორითმების ალბათურ ანალიზს.

მათემატიკაში მან თანაავტორებთან ერთად დაამტკიცა პოლარული წრის თეორემა.

## კარიერა 
დოქტორის ხარისხის მინიჭების შემდეგ მან ერთი წელი გაატარა პოსტდოქტორანტად კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში, შემდეგ კი მიიღო თანამდებობა ბელის ლაბორატორიაში ნიუ-პროვიდენსში (ნიუ ჯერსი). სწორედ იქ შეიმუშავა შორის ალგორითმი, რისთვისაც მიენიჭა ნევანლინას პრემია მათემატიკოსთა 23-ე საერთაშორისო კონგრესზე 1998 წელს და გიოდელის პრემია 1999 წელს 1999 წელს მას მიენიჭა მაკარტურის სტიპენდია. 2017 წელს მიიღო ICTP-ის დირაკის მედალი, ხოლო 2019 წლისთვის BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award in Basic Sciences. 

შორმა MIT-ში მუშაობა 2003 წელს დაიწყო. ამჟამად ის არის გამოყენებითი მათემატიკის პროფესორი MIT-ის მათემატიკის დეპარტამენტში. ის ასევე არის ასოცირებული CSAIL-თან და MIT-ის თეორიული ფიზიკის ცენტრთან (CTP).

მან მიიღო გამორჩეული კურსდამთავრებულების ჯილდო Caltech-ისგან 2007 წელს.

2011 წლის 1 ოქტომბერს პიტერ შორი შეიყვანეს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიაში.  ის აირჩიეს ACM-ის თანამშრომელად 2019 წელს „კვანტურ გამოთვლებში, ინფორმაციის თეორიისა და შემთხვევითი ალგორითმების შეტანისთვის“. 2002 წელს აირჩიეს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად. 2020 წელს ის აირჩიეს ეროვნული საინჟინრო აკადემიის წევრად კვანტურ გამოთვლებში პიონერული წვლილისთვის.

2020 წლის 30 ოქტომბერს *Nature-*ში გამოქვეყნებულ ინტერვიუში შორმა თქვა, რომ პოსტკვანტურ კრიპტოგრაფიას კვანტური საფრთხიდან გამოსავლად თვლის, თუმცა დაუცველი ალგორითმებიდან გადასასვლელად დიდი საინჟინრო ძალისხმევაა საჭირო.

შორის ნაშრომები კვანტური კომპიუტერის შექმნაზე თანამედროვე კროპტოგრაფიას საფრთხეში აყენებს. კერძოდ, RSA ალგორითმს, რომელიც წარმოადგენს კრიპტოსისტემას ღია გასაღებით, მივყავართ პოსტკვანტურ კრიპტოგრაფიამდე, ანუ ისეთ კრიპტოგრაფიამდე, რომელიც აქტუალური იქნება კვანტური კომპიუტერის შექმნის შემდეგ.

## იხილეთ აგრეთვე
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Peter W. Shor
* Peter Shor's Home Page at MIT

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ანი ერნო

**ანი ერნო** ( , ქალიშვილობაში **დიუშენი** (); დ. 1 სექტემბერი, 1940) — ფრანგი მწერალი და ლიტერატურის პროფესორი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში (2022). მისი შემოქმედება, რომელიც ძირითადად ავტობიოგრაფიულია, მჭიდრო კავშირშია სოციოლოგიასთან. 

## ბიოგრაფია
### ბავშვობა და განათლება
გაიზარდა ნორმანდიაში, მუშათა კლასის ოჯახში, თუმცა მისი მშობლები კაფე-მაღაზიის მფლობელები იყვნენ. სწავლობდა რუანისა და ბორდოს უნივერსიტეტებში, სადაც სკოლის მასწავლებლის კვალიფიკაცია მოიპოვა, მოგვიანებით კი თანამედროვე ლიტერატურაში ხარისხი მიიღო (1971). 

1970-იანი წლების დასაწყისში ასწავლიდა ბონევილის ლიცეუმში, მოგვიანებით კი დისტანციური სწავლების ეროვნულ ცენტრს შეუერთდა. 

### ლიტერატურული მოღვაწეობა
ერნოს ლიტერატურული დებიუტი 1974 წელს ავტობიოგრაფიული რომანით „Les Armoires vides“ შედგა. 1984 წელს მან რენოდოს პრემია მოიპოვა მორიგი ავტობიოგრაფიული რომანისთვის „La Place“, რომელიც მამასთან მის ურთიერთობაზე, საფრანგეთის პატარა ქალაქში გატარებულ ბავშვობაზე, ზრდასრულობაში გადასვლასა და მშობლებთან დაშორებაზე მოგვითხრობს. 

ერნოს შემოქმედებაში ერთმანეთს ერწყმის ისტორიული და ინდივიდუალური გამოცდილება. თავის რომანებში იგი წერს თავისი მშობლების სოციალურ პროგრესზე, თინეიჯერობის წლებზე, ქორწინებაზე, აღმოსავლეთ ევროპელ მამაკაცებთან სასიყვარულო ურთიერთობებზე, აბორტზე, ალცჰაიმერის დაავადებაზე, დედის გარდაცვალებაზე და მკერდის კიბოზე. 

მწერლის მაგნუმ ოპუსად ითვლება 2008 წელს გამოქვეყნებული ისტორიული მემუარი „წლები“. ამ რომანში ავტორი საკუთარ თავზე მესამე პირში საუბრობს, რითაც მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ფრანგული საზოგადოების ცოცხალ სურათს წარმოგვიდგენს. ესაა ქალისა და იმ საზოგადოების განვითარების ისტორია, რომელშიც იგი ცხოვრობდა. რომანისთვის ავტორმა მოიპოვა მარგარეტ დიურასის და ფრანსუა მორიაკის სახელობის პრემიები (2008). აგრეთვე მიიღო ჟურნალ Télégramme-ის მკითხველთა პრემია (2009), ევროპული სტრეგა (2016) და ჰემინგუეის პრემია (2018).

2022 წლის 6 ოქტომბერს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „გამბედაობისა და მიუკერძოებელი სიცხადისათვის, რითაც პირადი მეხსიერების ფესვებს, განდგომილობასა და კოლექტიურ შეზღუდვებს ააშკარავებს.“

## რესურსები ინტერნეტში
*Critical bibliography (Auteurs.contemporain.info)

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვაზისუბნის საადრეო

**ვაზისუბნის საადრეო**  — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში. 

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ სადგურში ვასილ ლოლაძის მიერ ხიხვისა და რქაწითელის შეჯვარებით.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს სუსტი აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი — საშუალო ზომის, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, თითქმის ოვალური, ყვითელ-მოოქროსფრო, მზის მხარეს ყავისფერი ლაქებით.

ვაზისუბნის საადრეო სიმწიფის საშუალო პერიოდის საღვინე ვაზის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში მისი შაქრიანობა აღწევს 21-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.6-6.0 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი და მაღალხარისხიანი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 545-546

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ვარძია (ვაზის ჯიში)

**ვარძია**  — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში. 

ვარძიის ვაზის ჯიშის ავტორები არიან: მაქსიმე რამიშვილი და რევაზ რამიშვილი. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია ალექსანრიული მუსკატი და განჯური.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მოყვითალო-ქარვისფერი. კანი საშუალო სისქის და საშუალო სიმკვრივის აქვს. რბილობი ხორციანი და საკმაოდ წვნიანია, მკვეთრად გამოხატული მუსკატური გემოთი.

ვარძია სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია.

მაღალხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშია. ყურძენი გამოირჩევა კარგი შენახვითა და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 547

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ქართული ჯიშები
ვაშლიჯვარი (ვაზის ჯიში)

**ვაშლიჯვარი**  — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში. 

1963 წელს გამოყვანილია მაქსიმე და რევაზ რამიშვილების მიერ საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში ალექსანდრიული მუსკატისა და განჯურის შეჯვარებით.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, საშუალო სიკუმსის.

მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მსხვილია, ოვალური ან მოგრძო-ოვალური ფორმის, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით.კანი საშუალო სისქისაა, მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციან-წვნიანია. გემო სასიამოვნო მუსკატური.

იძლევა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 547

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ქართული ჯიშები
ივერია (ვაზის ჯიში)

**ივერია**  — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში. 

მშობელ წყვილებად გამოყენებულია განჯური და ალექსანდრიული მუსკატი. ავტორები: მაქსიმე და რევაზ რამიშვილები.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრული და საკმაოდ კუმსი. მარცვალი დიდი ზომისაა, მსხვილი, ოვალური ფორმის, მომწვანო-მოყვითალო შეფერვის. კანი თხელი და ნაკლებად მკვრივი აქვს, რბილობი — ხორციანი და ნაკლებადწვნიანი, მკვეთრად გამოხატული მუსკატური გემოთი.

სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 184 დღეა. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ან ძლიერი ზრდისაა. უხვმოსავლიანია.

იძლევა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 550

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ქართული ჯიშები
კახური შავი (სელექციური ვაზის ჯიში)

**კახური შავი** — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში. 

1948 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია თავკვერი და საფერავი.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ოდნავ განივოვალური, ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან ღრმად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის და ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი.

ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-6.0 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 550

კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ბალინგოანი

**ბალინგოანი** (ოფიციალურად **ბალინგოანის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 020 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Balingoan
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
კახური თეთრი (სელექციური ვაზის ჯიში)

**კახური თეთრი**  — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში. 

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია მხარგრძელი და ხიხვი.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, საშუალოდ ან ღრმად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი ირსქესიანია. მტევანი პატარა ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ქარვისფერი, მზის მხარეზე მოყავისფრო ლაქებით.

ვაზი საშუალო ზრდისაა, მისი საჰექტარო მოსავლიანობა 4.3-6 ტონაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის.

ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მმისი შაქრიანობა აღწევს 26%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.0 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 550

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
აზოვსკე (ჰენიჩესკის რაიონი)

**აზოვსკე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2815 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
ხიდისთაური წითელი

**ხიდისთაური წითელი** — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში. 

1953 წელს გამოყვანილია სელექციონერ ვასილ ბესტავაშვილის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია თავკვერი და საფერავი.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მეტად თხლადაა ჯაგრისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო მომისაა, მომრგვალო-ოვალური, მუქი-ლურჯი, იისფერი ელფერით. დაფარულია თხელი ცვილისებრი ფიფქით. კანი თხელი აქვს, ადვილად სცილდება რბილობს. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვნიანი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი. ვაზი ძლიერი ზრდისაა, საჰექტარო მოსავლიანობა 13.7 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-6.0 გ/ლ-ს.

ხიდისთაური წითელი გამოიყენება წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მუქი ალუბლისფერია, სხეულიანი, ხალისიანი სიმჟავითა და სასიამოვნო გემოთი.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 564

კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ჩემპიონი (ვაზის ჯიში)

**ჩემპიონი** — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში. 

1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია საფერავი და ალიგოტე.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მუქი-ლურჯი. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, საშუალოდ წვნიანი. წვენი ვარდისფერია.

ჩემპიონი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. საჰექტარო მოსავლიანობა 9.3-10.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 25%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.2-გ/ლ-ს.

ჯიში პერსპექტიულია ვარდისფერი ცქრიალა და სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 562

კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
მედინა (აღმოსავლეთი მისამისი)

**მედინა** (ოფიციალურად **მედინის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 612 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

მინი|დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
**დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — გუმბათოვანი საკათედრო ტაძარი ქალაქ დუშეთში.

## ისტორია
1859 წლის 17 სექტემბერს, მართლმადიდებელი მოსახლეობის მოთხოვნის საფუძველზე, არქიტექტორ გრიგორი ივანოვის პროექტის მიხედვით დაწყებულა წმინდა ნიკოლოზ საკვირველმოქმედის ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააგეს საჯირითო მოედნის შუაგულში, მოგვიანებით მის გარშემო საქალაქო ბაღი გაშენდა, რომელიც „ბულვარის“ სახელით გახდა ცნობილი. 

1934 წელს საბჭოთა პერიოდში ბოლშევიკებმა პირველი ეკლესია დაანგრიეს.

დუშეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია 1989 წელს გადაღებული ნაეკლესიარის საძირკველის მოძიებისა და გათხრების ფოტოები.

2004 წელს, ღვთისმშობლის სახელზე ნაკურთხი სამრეკლოს გვერდით აშენდა წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ახალი ეკლესია, რომელიც თავიდან ჩაფიქრებული იყო, როგორც ღვთისმშობლის ეკლესია. წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია იმეორებს ფუძნარის ეკლესიის არქიტექტურას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ცხოვრება ჩემი შემოდგომაა
*დუშეთის წმინდა ნიკოლოზ საკვირველმოქმედის სახელობის ეკლესია

კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მორავული ღამე

**მორავული ღამე** () — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 2008 წლის რომანი. 

## სიუჟეტი 
რომანის პროტაგონისტი – მწერალი, რომელსაც წერა მიუტოვებია და თავს გადამდგარ ავტორს უწოდებს, – შვიდ მეგობარს – თავისი ცხოვრების სხვადასხვა მონაკვეთის მოწმეებსა და მონაწილეებს – ეპატიჟება ბალკანეთში, დუნაის ერთ-ერთ შენაკადზე, მდინარე მორავაზე ღუზაჩაშვებულ გემზე, რომელიც უკვე კარგა ხანია მის სახლად ქცეულა და მთელი ღამის განმავლობაში მათ ევროპის გარშემო თავისი მოგზაურობის შესახებ უამბობს. 

## გამოხმაურება
ჯოშუა კოენმა ნიუ-იორკ ტაიმზიდან „მორავულ ღამეს“ ჰანდკეს შემოქმედებაში ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანი უწოდა. 

„მორავული ღამე“ წარდგენილი იყო გერმანული წიგნის ჯილდოზე, თუმცა ჰანდკემ, ახალგაზრდა ავტორთა მიმართ პატივისცემის ნიშნად, უარი თქვა ნომინაციაზე. რომანი ასევე წარდგენილი იყო ევროპული წიგნის ჯილდოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* German publicity page 
* American publicity page 

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის რომანები
კატეგორია:გერმანულენოვანი რომანები
კატეგორია:პეტერ ჰანდკეს რომანები
მოკლე წერილი, ხანგრძლივი დამშვიდობება

**მოკლე წერილი, ხანგრძლივი დამშვიდობება** () — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1972 წლის რომანი. იგი მოგვითხრობს ახალგაზრდა მწერლის შესახებ, რომელიც დედის თვითმკვლელობის შემდეგ აშშ-ში თავისი ცოლის მოსაძებნად მოგზაურობს. რომანში პერსონაჟად გვევლინება კინორეჟისორი ჯონ ფორდი, რაც მინიშნებაა მის ფილმზე „ახალგაზრდა მისტერ ლინკოლნნი“, რომელიც ასევე აშშ-ში მოგზაურობისას განცდილ გაუცხოების თემაზეა. აგრეთვე რომანის თემებსა და მოტივებს ვხვდებით ვიმ ვენდერსის 1974 წლის ფილმში „ელისი ქალაქებში“. ჰანდკე ხშირად თანამშრობლობდა ვენდერსთან და ეს ფილმიც წიგნის საპასუხო ნაშრომად ითვლება.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანულენოვანი რომანები
კატეგორია:1972 წლის რომანები
კატეგორია:პეტერ ჰანდკეს რომანები
ქეთრინ პატერსონი

**ქეთრინ პატერსონი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1932) — ამერიკელი მწერალი, ცნობილია საბავშვო წიგნებით, რომელთა შორის ყველაზე გახმაურებულია „ხიდი ტერაბითიაში“. 1975-80 წლებში პატერსონმა ოთხი სხვადასხვა წიგნისთვის ორი ნიუბერის მედალი და ორი ეროვნული წიგნის ჯილდო მოიპოვა. 1998 წელს მან ჰანს ქრისტიან ანდერსენის, ხოლო 2006 წელს ასტრიდ ლინდგრენის სახელობის პრემია მოიპოვა, რითაც გახდა იმ ოთხი ავტორიდან ერთ-ერთი, რომელთაც ეს ორი საერთაშორისო ჯილდო აქვთ მიღებული. 

## ადრეული ცხოვრება
დაიბადა ჩინეთის ქალაქ ჰუაიანში, პრესბიტარიანი მისიონერების ოჯახში. მისი მამა ოჯახს მქადაგებლობითა და ვაჟთა სკოლის ხელმძღვანელობით არჩენდა. პატერსონი ჩინური კულტურის გარემოცვაში აღიზარდა. როცა იგი ხუთი წლის იყო, მისმა ოჯახმა ჩინეთი ქვეყანაში იაპონიის შემოჭრის გამო დატოვა. ისინი აშშ-ში მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას დაბრუნდნენ.

აშშ-ში პატერსონის ოჯახი ვირჯინიასა და ჩრდილოეთ კაროლინაში ცხობრობდა და მათი ჩინეთში დაბრუნება განუსაზღვრელი ვადით იყო გადადებული. მათ 13 წლის მანძილზე 15-ჯერ შეიცვალეს საცხოვრებელი, სანამ  ვირჯინიის ქალაქ ვინჩესტერში დასახლდებოდნენ. მან მაგისტრის ხარისხი ქრისტიანული განათლების პრესბიატარიენულ სკოლაში მიიღო. მას სურდა ჩინეთში მისიონერი გამხდარიყო, თუმცა ქვეყნის საზღვრები დასავლელი მოქალაქეებისთვის ჩაკეტილი იყო. იაპონელი მეგობრის მოწოდებით, იგი ჩინეთის ნაცვლად იაპონიაში წავიდა, სადაც მისიონერად მუშაობდა. იაპონიაში ყოფნისას იგი ეცნობოდა როგორც იაპონურ, ისე ჩინურ კულტურას, რამაც დიდი გავლენა მოახდინა მის მწერლობაზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Katherine Paterson at NCBLA Board of Directors
*Interview of Paterson at NCBLA (archived 2014-12-11)
* "Read for Your Life": A Conversation with Katherine Paterson, National Ambassador for Young People's Literature
* Barre's Old Labor Hall
* Video interview of Patterson at ReadingRockets.org
* John Barstow Paterson at LC Authorities, with 7 records, and at WorldCat
* John B. Paterson at LC Authorities, 1 record (son John B. Jr.)

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ქალი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჭოტი (ნაყოფი)

[220პქ|მინი|მარჯვნივ|[ქუდუნას გახსნილი ჭოტი და დარჩენილი ტიხარი]]
**ჭოტი** () — მშრალი ცრუ ორბუდიანი პარაკარპული ნაყოფი, რომლის სიგრძე რამდენჯერმე აღემატება სიგანეს. ასეთი ნაყოფი ახასიათებს კომბოსტოსებრთა ოჯახის უმრავლესობას. ვითარდება ორი ნაყოფფოთლისაგან და იხსნება ფუძიდან წვერისკენ ორი საგდულით. გახსნის შემდეგ საგდულები ცვივა და შუაში გამჭვირვალე ტიხარი რჩება თესლებით. იშვიათად ჭოტი უხსნადი (ბოსტნის ბოლოკი) და დანაწევრებულია (ბოლოკურა). ასეთივე აგებულობის ნაყოფებს, რიმელთა წიგრძე ნაკლებია ან უდრის სიგანეს, ჭოტაკი ეწოდება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაყოფის მორფოლოგია
მეკარის შიში თერთმეტმეტრიანის მოლოდინში

**მეკარის შიში თერთმეტმეტრიანის მოლოდინში** () — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1970 წლის რომანი. მისი პროტაგონისტი – წარსულში მეკარე, ამჟამად კი მონტიორი იოზეფ ბლოხი – მკვლელობას სჩადის და პოლიციის მოლოდინში საზღვრისპირა სოფელს აფარებს თავს. 

1972 წელს რეჟისორმა ვინ ვენდერსმა, ავტორთან თანასცენარისტობით, რომანის მიხედვით ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანულენოვანი რომანები
კატეგორია:1970 წლის რომანები
კატეგორია:პეტერ ჰანდკეს რომანები
უსურვილო უბედურება

**უსურვილო უბედურება** () — ავსტრიელი მწერლის, პეტერ ჰანდკეს, 1972 წლის ნახევრად-ავტობიოგრაფიული ნოველა, რომელიც 1971 წლის 19 ნოემბერს მისი დედის, მარიას, თვითმკვლელობის გამოძახილია. ნაწარმოები სწორედ მარიას ცხოვრებასა და მის ტრაგიკულ აღსასრულზე გვიამბობს. 
 
კარლ უვე კნაუსგორმა ნოველას „თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გერმანულენოვანი ნამუშევარი უწოდა.“

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანულენოვანი რომანები
კატეგორია:პეტერ ჰანდკეს რომანები
კატეგორია:თვითმკვლელობა მხატვრულ ლიტერატურაში
კატეგორია:ავტობიოგრაფიული რომანები
არაბეული შავი

**არაბეული შავი**, *არაბოული*, *არაბეული* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ოდნავაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომის ან მსხვილია, მომრგვალო, შავად შეფერილი. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი მკვრივია, ხორციანი და ოდნავ წვნიანი. წვენი შეუფერავია.

არაბეული შავი საშუალო ზომით და საშუალომოსავლიანობით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეშისექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ დამწიფებამდე საშუალოდ 158 დღეა. მტევნის წონა დაახლოებით 146 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 5.5-6.6 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, მჟავიანობა — 6.7-9.1 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 45

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
არგვეთულა საფერე

**არგვეთულა საფერე**, *კობახიძის საფერე*, *არგვეთულა შავი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

არგვეთულა საფერეს წარმოშობა XIX საუკუნეს უნდა მიეკუთვნებოდეს. როგორც სახელწოდებიდან ჩანს იგი თავიდანვე საჩხერის სოფელ არგვეთაში უნდა ყოფილიყო გავრცელებული. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს ჯიში ზემო იმერეთში შემოუტანიათ. ამას ჯიშის სინონიმიც ადასტურებს — კობახიძის საფერე, რაც შემომტანის გვარს უნდა მიანიშნებდეს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, ზოგჯერ თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული ქეჩისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ხშირად მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან საკმაოდ თხელი. მარცვალი საშუალო ზმოის აქვს, მომრგვალო, იშვიათად ოდნავ ოვალური, შავი ფერის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. სქელკანიანია. რბილობი წვნიანი და მდნარი აქვს, სასიამოვნო მომჟავო გემოთი.

არგვეთულა საფერე საკმაოდ კარგი ზრდით ხასიათდება. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-173 დღეა. მტევნის წონა 135-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 10.2 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.

მიიღება ნაკლებად სხეულიანი, ალკოჰოლის მცირე შემცველობის სუფრის წითელი ღვინო. ძირითადად იყენებენ ისეთ ჯიშებთან კუპაჟში, როგორებიცაა: მგალობლიშვილი, ძელშავი და ადანასური.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 45

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
არქაული

**აზნაურა** — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ჰერეთიდან.

გავრცელებულია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე (ისტორიულ ჰერეთში), სოფელ მთისძირში.

## ბოტანიკური აღწერა
მტევნები დიდი ზომისაა, ცილინდრული ფორმის. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ვარდისფერი. რბილობი ხორციანი აქვს, წვენი — ტკბილი და უფერული, სასიამოვნო გემოთი და მკვეთრად გამოხატული ჯიშური არომატით. მტევნის წონა 600-2000 გრამს შორის მერყეობს. არქაული ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 48

კატეგორია:ჰერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ჰენიჩესკა-ჰირკა

**ჰენიჩესკა-ჰირკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 495 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
Nebo CCCP

**Nebo CCCP** — რუსულენოვანი ალტერნატიული როკ ჯგუფი, რომელიც 2002 წელს დაარსდა თბილისში.
ჯგუფმა პირველი ალბომი Personal Sky ჩაწერა, რომელიც გაყიდვაში არ გამოსულა. 2004 წელს მეორე ალბომი “Nasha Post Lubov” გამოვიდა და გადაიღეს ვიდეო კლიპი სიმღერაზე “Na Krishe” (On the Roof). 2005 წელს ბასისტი ალექს კორვინიძე შეცვალა გიო კორძახიამ და ამავე წელს გამოვიდა ჯგუფის მესამე ალბომი “Samalioti”, ხოლო სიმღერებზე “Takie Kak Mi” (The Ones Like Us) და “Parashuti” ჯგუფმა გადაიღო კლიპები.
2006 წელს ჯგუფმა გამოუშვა რიგით მეოთხე ალბომი “Konec Getto?” და 2009 წელს ალბომი “Pisma” (Letter).
2009 წელს ჯგუფი დაიშალა და კოტე კალანდაძემ, გიორგი კორძაიამ და დიმიტრი ოგესიანმა შექმნეს ინგლისურენოვანი ჯგუფი Lady Heroine.

## შემადგენლობა
* კოტე კალანდაძე  — ვოკალი და გიტარა
* ნიკა ბუზალაძე — გიტარა
* გიო კორძახია  —  ბასი
* დიმა ოგესიანი — დრამი
* ალექს კორვინიძე  — ბასი 

## დისკოგრაფია 
* Personal Sky (გაყიდვაში არ გამოსულა)
* Nasha Post Lubov (Our Post Love) — 2004
* Samalioti — 2005
* Konec Getto? EP — 2006
* Pisma (Letters) — 2009

## რესურსები ინტერნეტში 
* Last.fm
* კოტე კალანდაძე ქართული როკ მუსიკის შესახებ - radiotavisupleba.ge

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:როკ-ჯგუფები
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
ასპინძურა შავი

**ასპინძურა შავი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ზემო ქართლიდან.

ამ ჯიშის ძველი სახელწოდება დაკარგულია. ამჟამინდელი სახელი კი მხოლოდ იმიტომ დაერქვა, რომ იგი გვხვდება ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლებში: ტოლოში, ხიზაბავრა და ოშორა. აგრეთვე ძველ ნასოფლარებზე ასი, ასორმოცდაათწლიანი  ძირების სახით.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია და მხოლოდ ძარღვებია დაფარული თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. კუმსი და საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად კი თხელი. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, შავი, იასამნისფერი ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანი აქვს, გემო ჰარმონიული და სასიამოვნო.

ვაზი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150-165 დღეა. მტევნის წონა 100-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა —  14.0-17.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.

მიიღება კარგი ხარისხის, ინტენსიურად შეფერილი, ჰარმონიული, სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 48

კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ტაგოლოანი (აღმოსავლეთი მისამისი)

**ტაგოლოანი** (ოფიციალურად **ტაგოლოანის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 319 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Local Governance Performance Management System 
* https://web.archive.org/web/20131004104825/http://census.gov.ph/

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
ასურეთული თეთრი

**ასურეთული თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მცირედ ან ძლიერ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, თხელი ან საშუალო სიკუმსი. გვხვდება დატოტვილი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მოყვითალო-მომწვანო ფერის, კანი საშუალო სისქის აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ძლიერ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 48

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ვლადისლავ შპილმანი

**ვლადისლავ შპილმანი** (დ. 5 დეკემბერი, 1911 გ. 6 ივლისი, 2000) — ებრაული წარმოშობის პოლონელი პიანისტი და კომპოზიტორი. მის ბიოგრაფიაზეა დაფუძნებული რომენ პოლანსკის 2002 წლის ფოლმი „პიანისტი“. 

შპილმანი ფორტეპიანოზე დაკვრას ბერლინისა და ვარშავის მუსიკალურ აკადემიებში სწავლობდა. იგი პოლონეთში ცნობილი სასცენო და რადიო შემსრულეველი გახდა. ქვეყანაში ნაცისტური გერმანიის შეჭრის შემდეგ შპილმანი ორი წელი მიმალვაში იმყოფებოდა. მას დაეხმარა გერმანელი ოფიცერი, ვილმ ჰოზენფილდი, რომელიც ნაციზმის წინააღმდეგი იყო. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შპილმანმა განაახლა თავისი კარიერა პოლონეთის რადიოში. პიანისტობის გარდა იგი კომპოზიტორიც იყო. მისი შემოქმედება ასობით სიმღერას და მრავალ საორკესტრო ნამუშევარს მოიცავს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Władysław Szpilman information and biography
*In Loving Memory Of Władysław Szpilman
*Information on Szpilman's works at Boosey & Hawkes
*"Szpilman's Warsaw: The History behind *The Pianist*" at the United States Holocaust Memorial Museum
*Interview with Dr. Halina Grzecznarowska-Szpilman, widow of Władysław Szpilman, first part
*Interview with Dr. Halina Grzecznarowska Szpilman, widow of Władysław Szpilman, second part 
*Władysław Szpilman
*Information on Wladyslaw Szpilman at Polish Biographical Dictionary by Polish Academy of Sciences, Kraków 2013 
*Uri Caine – performance of songs by Władisław Szpilman
* 

კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები
კატეგორია:ებრაელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური პიანისტები
კატეგორია:მამაკაცი კლასიკური პიანისტები‎
ჯონ ბოინი

**ჯონ ბოინი** (დ. 30 აპრილი, 1971) — ირლანდიელი რომანისტი. მისი წიგნები 50-ზე მეტ ენაზეა თარგმნილი. ავტორის ყველაზე გახმაურებული ნამუშევარია 2006 წლის რომანი „ბიჭი ზოლიან პიჟამაში“, რომლის მიხედვითაც 2008 წელს ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღეს.

## ბიოგრაფია
დაიბადა დუბლინში. უმაღლესი განათლება მიიღო დუბლინის სამეფო კოლეჯსა (BA) და აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში (MA). ამ უკანასკნელისგან 2015 წელს ლიტერატურაში საპატიო დოქტორის ხარისხი მიიღო. 

ბოინი ჯონ ბენვილს „მსოფლიოში საუკეთესო ცოცხალ მწერლად“ მიიჩნევს.

2006 წელს გამოქვეყნდა ბოინის რომანი ჰოლოკოსტის თემაზე „ბიჭი ზოლიან პიჟამაში“. მან რომანის მონახაზი ორნახევარ დღეში დაწერა,  თუმცა, სანამ წიგნის დაწერის იდეა მოუვიდოდა, იგი წლების მანძილზე შეისწავლიდა ჰოლოკოსტის თემაზე შექმნილ ლიტერატურას. რომანმა არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. დიდი მოწონება დაიმსახურა სიუჟეტის მორალურმა მხარემ, უარყოფითი შეფასებები კი ისტორიული უზუსტობებისადმი იყო მიმართული. რომანმა ავტორს კომერციული წარმატება მოუტანა. მსოფლიოს მასშტაბით წიგნის შვიდ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა. 2007-2008 წლებში რომანი ესპანეთში ნომერ პირველი ბესტსელერი იყო, ასევე პირველ ადგილს იკავებდა ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერების სიაში. რომანის მიხედვით ეკრანიზაცია გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლებს აზა ბატერფილდი და დევიდ თიულისი ასრულებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* John Boyne page 
* Interview 
* Boyne at Irish Writers Directory 
* Boyne at Irish Writers Online , "a concise dictionary".
* Review of *This House is Haunted* at Upcoming4.me "literary magazine", October 2013.
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ირლანდიელი რომანისტები
კატეგორია:ლგბტ რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩეგარის მთის ბრძოლა

**ჩეგარის მთის ბრძოლა** () ასევე ცნობილი როგოც **კამენიცას ბრძოლა** (Бој на Каменици/Boj na Kamenici)  — 1809 წლის 31 მაისს სერბეთის პირველი აჯანყების პერიოდში სერბ აჯანყებულებსა და ოსმალეთის იმპერიის ძალებს შორის ნიშის ციხესთან ახლოს მომხდარი ბრძოლა. ბრძოლა სოფელ კამენიცასა და დონჯი-მატეევაცის შორის მდებარე ჩეგარის მთაზე მოხდა, რომელიც ოსმალების გამარჯვებით დასრულდა. მას შემდეგ რაც ოსმალებმა სანგარი აიღეს სერბების მეთაურმა სტეფან სინჯელიჩმა დენთით სავსე კასრები ააფეთქა. ბრძოლის შემდეთ ოსმალებმა დაღუპული სერბების თავის ქალებისგან კოშკი ააგეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

კატეგორია:XIX საუკუნის კონფლიქტები
კატეგორია:სერბეთის ისტორია
კატეგორია:თურქეთის ისტორია
სეიტო მაცუმოტო

**სეიტო მაცუმოტო** (松本 清張; დ. 21 დეკემბერი, 1909 — გ. 4 აგვისტო, 1992) — იაპონელი მწერალი, დიდი წვლილი მიუძღვის იაპონიაში დეტექტივის ჟანრის პოპულარიზაციაში. 

40-წლიანი ლიტერატურული მოღვაწეობის მანძილზე მაცუმოტომ 450-ზე მეტი ნაშრომი გამოაქვეყნა. მისი შემოქმედება ისტორიულ რომანებსა და არამხატვრულ ტექსტებსაც მოიცავდა, თუმცა საერთაშორისო ცნობადობა სწორედ დეტექტიური ჟანრის წიგნებმა  მოუტანა. 

1960-იან წლებში მაცუმოტო იაპონიაში ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ავტორი გახდა, მისი წიგნები კი ბესტსელერის სტატუსს ატარებდნენ. 1952 წელს ავტორს აკუტაგავას პრემია მიენიჭა, 1957 წელს კი იაპონიის მისტიკოს მწერალთა ჯილდო მიიღო. 1963-1971 წლებში მაცუმოტო იაპონიის მისტიკოს მწერალთა ორგანიზაციის პრეზიდენტი იყო.
 
## ადრეული ცხოვრება
დაიბადა კიუსიუზე, კიტაკიუშუს პრეფექტურის ქალაქ კოკურაში. მისი ნამდვილი სახელი კიოჰარუა, „სეიტო“ კი მისი სახელის სიმბოლოების ჩინურ-იაპონური შეთანხმებაა. იგი ოჯახში ერთადერთი ბავშვი იყო. დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ კომუნალურ კომპანიაში მუშაობდა. მოგვიანებით იგი გაზეთ The Asahi Shimbun-ის სარეკლამო განყოფილებაში დასაქმდა, მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ კი სამედიცინო კორპუსში მსახურობდა. ომის დიდი ნაწილი კორეაში გაატარა, მისი დასრულების შემდეგ კი გაზეთში განაახლა მუშაობა და 1950 წელს ტოკიოს ოფისშიც გადაინაცვლა. 

მიუხედავად იმისა, რომ არც საშუალო სკოლაში უვლია და არც უნივერსიტეტში, მაცუმოტო საკმაოდ განათლებული იყო. თინეიჯერობის პერიოდში იგი აკრძალულ რევოლუციურ ბროშურებს კითხულობდა, რითაც მემარცხენე მოძრაობისადმი მხარდაჭერას გამოხატავდა. გაბრაზებულმა მამას მას მთელი წიგნების კოლექციაც კი დაუწვა.

მაცუმოტოს ლიტერატურული დებიუტი 1959 წელს საგაზეთო კონკურსში მოთხრობის გამოქვეყნებით შედგა, რომლითაც მან მესამე ადგილი მოიპოვა. ექვსი წლის შემდეგ მან გაზეთში მუშაობდა შეწყვიტა, რათა მთელი დრო მწერლობისთვის დაეთმო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Salem Press: Survey of Seichō Matsumoto
* Brief biography of Matsumoto Seichō
* Matsumoto Seichō Memorial Museum 
* Matsumoto Seicho obituary by James Kirkup
* Seicho Matsumoto 
* Japan Society UK review of Pro Bono  
* *Pro Bono* mentioned in the *Los Angeles Times*, August 14, 2012, The Reading Life: Vacation reading

## სქოლიო
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:იაპონელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აფსუაჟი

**აფსუაჟი** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხასიათდება სუსტი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ფრთიანი, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომის აქვს, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური. შავი ფერის. რბილობი წვნიანია, წვენი ოდნავ შეფერილი.

ვაზი საშუალო ზრდისაა, საჰექატრო მოსავლიანობა საშუალოდ 5 ტონაა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის.

აფსუაჟისაგან მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 52

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აფხაზური (ვაზის ჯიში)

**აფხაზური**, *აფხაზური შავი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ლეჩხუმიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ ან მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომის აქვს, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. ზოგჯერ ცილინდრული ან კონუსური, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო გემოთი.

აფხაზური ძლიერი ზრდით გამოირჩევა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 163 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5 გ/ლ-ს.

მიიღება მსუბუქი, თხელი და ნაკლებჰარმონიული სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 52

კატეგორია:ლეჩხუმის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ახალციხური თეთრი

**ახალციხური თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

მესხური წარმოშობის ძლიან იშვიათი ჯიში. მისი ასწლიანი ძირები პირველად ახალციხეში სოფელ აწყურში აღმოაჩინეს და ამიტომაც ახალციხური თეთრი უწოდეს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთი, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომის აქვს, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო, ჩალისფერი, მზის მხარეს მოწითალო ელფერით. კანი ნაზი და მკვრივია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ახალციხური თეთრი ძალიან ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-150 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 140 გრამია, საჰექატრო მოსავლიანობა — 12.0-15.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-11 გ/ლ-ს.

მტევნები გამოირჩევა ლამაზი გარეგნობით და გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, აგრეთვე მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 59

კატეგორია:მესხეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ახმეტური შავი

**ახმეტური შავი**, *ახმეტურა*, *ახმეტის წითელი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია თხელ აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, დატოტვილი, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური. საშუალო სიმკვრივის, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ფორმის. მუქი წითელი, თითქმის შავი ფერის. კანი მკვრივი აქვს, რბილობი — წვნიანი, წვენი — უფერული.

ახმეტური შავი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეშიოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 165 დღეა. მტევნის წონა 165-200 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი ღვინო, გამოიყენება საკუპაჟე მასალად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 60

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
თელმიკო

**თბილისის ელექტრომიმწოდებელი კომპანია** (შემოკლებით - **თელმიკო**) — ელექტრომიმწოდებელი კომპანია თბილისში. 

კომპანია საქართველოს ენერგეტიკული ბაზრის რეფორმირების შედეგად შეიქმნა და 2021 წლის 1 ივლისიდან თბილისში 600 000-ზე მეტ მომხმარებელს ემსახურება.

დღეისათვის კომპანიაში დასაქმებულია 150 ადამიანი. 

2021 წელს კომპანია მინფრასტრუქტურაში 1,7 მილიონი ლარის ინვესტიცია განახორციელა. ამუშავდა თანამედროვე ქოლ-ცენტრი, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს მიიღონ საჭირო ინფორმაცია რეჟიმში 24/7.  გაიხსნა 6 მომსახურების ცენტრი.

2022 წელს კომპანია, დაახლოებით, 2 მილიონი ლარის ინვესტიციას აპირებს და გეგმავს ციფრული სერვისების განვითარებას.

## სემეკთან ურთიერთობა
2021 წლის აგვისტოში ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკ) „თელმიკო“  75 000 ლარით, ხოლო „თელასი“ 50 000 ლარით დააჯარიმა. კომპანიებმა მოქალაქეებს 2021 წლის ივნისსა და ივლისში მოხმარებულ ელექტროენერგიაზე ტარიფი არასწორად დაარიცხეს. ჯარიმის გარდა, „თელმიკოსა“ და „თელასს“ დაევალათ, მოქალაქეებზე ზედმეტობით დარიცხული თანხების დააკორექტირონ.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკის კომპანიები
სუგბონგკოგონი

**სუგბონგკოგონი** (ოფიციალურად **სუგბონგკოგონის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 764 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები