open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მერის მთა (ალასკა)

**მერის მთა** () — 1 469 მეტრი სიმაღლის მწვერვალი ალასკაში, აშშ-ში.   

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, მერის მთა ტუნდრის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. შესაბამისად, მისი კლიმატი გრძელი, ცივი და თოვლიანი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით ხასიათდება. მთის ჰავაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ალასკის ყურიდან მომავალი ტენიანობა, რომელიც კენაის მთებს ლახავს და მერის მთაზე დიდი რაოდენობით ნალექს წარმოქმნის, წვიმისა და თოვლის სახით. ზამთარში ტემპერატურა -17 °C-მდე ეცემა.

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის მთები
ევას მთა

**ევას მთა** () — 1 530 მეტრი სიმაღლის მწვერვალი ქალაქ სეუარდში, ალასკაში, აშშ-ში.

მდებარეობს კენაის მთებში, სეუარდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 11 კმ-ში, ჩუგაჩის ეროვნულ ტყეში. მთის ნადნობი წყალი აღდგომის ყურეში ჩაედინება, რომელიც ევას მთის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. 

მთის ტოპონიმი ოფიციალურად შემოიღო BGN-მა, 2003 წლის 13 დეკემბერს. სახელწოდება ევა ლოუელის საპატივსაცემოდ დაერქვა, რომლის ოჯახიც სეუარდის მკვიდრი იყო. 

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის მთები
ჩეშმეს მუზეუმი

**ჩეშმეს მუზეუმი** () —  მუზეუმი თურქეთში, იზმირის პროვინციის ჩეშმეს რაიონში.

## ადგილმდებარეობა
მდებარეობს ჩეშმეს ციხესიმაგრეში. ჯეზაირლი გაზი ჰასან ფაშას ძეგლი მუზეუმის წინ მდებარეობს, ხოლო ეგეოსის ზღვის სანაპირო დასავლეთით დაახლოებით 60 მეტრშია.

## ისტორია
ციხე 1502 წელს ოსმალეთის იმპერიის სულთანმა ბაიაზიდ II-მ ააშენა. 1965 წელს მუზეუმი დაარსდა იარაღის მუზეუმად, მაგრამ მაღალმა ტენიანობამ გამოიწვია იარაღის დაჟანგება ამიტომაც ისინი გადაიტანეს სხვა მუზეუმებში. 1984 წლიდან მუზეუმი გადაკეთდა ზოგადი დანიშნულების მუზეუმად.

## გამოფენილი ნივთები
ერთ დარბაზში გამოფენილია არქაული, რომაული და ბიზანტიური ეპოქის ნივთები, როგორიცაა ტერაკოტის ფიგურები, ზეთის ნათურები და ჭურჭელი. ერთი დარბაზი დაცულია იდირის (ერითრა) სამაშველო გათხრების ობიექტებისთვის, როგორიცაა ტერაკოტის ფიგურები, ვერცხლის და სპილენძის მონეტები და ამფორები. კიდევ ერთი დარბაზი მოიცავს XVIII საუკუნის ჩესმეს ბრძოლის ნივთებს, ეს ბრძოლა გაიმართა ჩეშმეს ყურეში. ამ დარბაზში გამოფენილია რუკები, პლაკატები, დროშები, მედლები, ასევე ჩაძირული რუსული გემის საგნები.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1984 წელს დაარსებული მუზეუმები
შალვა ჩიხლაძე

**შალვა ჩიხლაძე** (დ. 12 ივლისი, 1912, ქუთაისი — გ. 14 იანვარი, 1997, თბილისი) — ქართველი მოჭიდავე. სსრკ-ის 4-გზის ჩემპიონი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში (1936, 1946, 1949, 1950). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაიწყო ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობა. მისი მწვრთნელი გიორგი ქავთარაძე იყო. შემდეგ წელს გადავიდა თბილისში, ცნობილ მწვრთნელ ვახტანგ კუხიანიძესთან. 1932 წელს უკვე საქართველოს ჩემპიონატი მოიგო, ხოლო 1934 წელს - ამიერკავკასიის პირველობა. მალე საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა. 1935 წელს საბჭოთა კავშირის ვერცხლის პრიზიორი გახდა, შემდეგ წელს კი - ჩემპიონი. გაიწვიეს მეორე მსოფლიო ომში; მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომიტეტის ცალკეული სპეცდანიშნულების ქვეით ბრიგადაში. 1941 წლის 7 ნოემბერს მონაწილეობა მიიღო წითელ მოედანზე გამართულ აღლუმში და იქიდან პირდაპირ ომში წავიდა. ქალაქ კალუგასთან ახლოს დაჭრეს, 1942 წლის მარტამდე ჰოსპიტალში იწვა, მერე კი თბილისში დააბრუნეს მკურნალობის გასაგრძელებლად. 1944 წელს საქართველოს ჩემპიონი გახდა და სსრკ-ის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლებიც მოიპოვა. 1946-53 წლებში გამოდიოდა მოსკოვის სახელით. 1953 წელს კარიერა დაასრულა.

შალვა ჩიხლაძე 1997 წლის 14 იანვარს თბილისში გარდაიცვალა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1936 - სსრკ ჩემპიონი
* 1946 - სსრკ ჩემპიონი
* 1949 - სსრკ ჩემპიონი
* 1950 - სსრკ ჩემპიონი
* სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი

## რესურსები ინტერნეტში
*შალვა ჩიხლაძის ისტორია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
მერაბ ხაბაზი

**მერაბ ხაბაზი** (დ. 12 დეკემბერი, 1960, ს. აჭყვისთავი, ქობულეთის რაიონი — გ. 16 ივლისი, 2005, უშბა) — ქართველი მთამსვლელი და მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა–მათემატიკის ფაკულტეტი. მუშაობდა ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტში, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად.
მინი|მარჯვნივ|მემორიალური დაფა უშბის ძირში (ავტორი: შალვა ლეჟავა)
1999 წლის 26 მაისს ავიდა მსოფლიოს უმაღლეს მწვერვალ ჯომოლუნგმაზე. სხვა მწვერვალები – გამარჯვების პიკი, ხან-თენგრი (ტიან შანში), კავკასიონზე – უშბა (ორჯერ), შხარა (ორჯერ), გავლილი აქვს უამრავი უმაღლესი კატეგორიის ტექნიკური მარშრუტი.

მერაბ ხაბაზი ზაალ ქიქოძესთან ერთად 2005 წლის ივლისში უშბაზე ტრაგიკულად დაიღუპა. დაკრძალულია ქობულეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* მერაბ ხაბაზის მოგონება

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
მერაბ
დოღანჯი (ბოლუს რაიონი)

**დოღანჯი** () — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
სოფელი მიმდინარე სახელწოდებას 1943 წლიდან ატარებს.

## გეოგრაფია 
სოფელი პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრიდან 3 კმ დაშორებულია.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
დემირჯილერი (ბოლუს რაიონი)

დემირჯილერი (თურქ. Demirciler ) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
სოფელს ამავე სახელწოდება 1928 წლიდან ერქვა.

## გეოგრაფია 
სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 7 კმ-ით არის დაშორებული.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
იუპიტერ LII

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი იუპიტერ LII
**იუპიტერ LII**, *S/2010 J 2* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
იუპიტერ LII აღმოაჩინა 2010 წლის 8 სექტემბერს კრისტიან ვეილეტიმ 3.6 მეტრიანი კანადა-საფრანგეთი-ჰავაის ტელესკოპის გამოყენებით. აღმოჩენის შესახებ განცხადება გაკეთდა 2011 წლის 1 ივნისს. 2015 წლის მარტში მას მიენიჭა მუდმივი სახელწოდება „იუპიტერ LII“.

## ორბიტა
იუპიტერ LII იუპიტერის გარშემო ერთ სრულ ბრუნს აკეთებს საშუალოდ 20.307 მილიონი კმ მანძილზე 588.82 დღეში. ორბიტას აქვს ექსცენტრიულობა 0.30761. ორბიტის დახრილობა ლოპლასის სიბრტყეზე შეადგენს 150.36°, ანუ ის რეტროგრადულია. განეკუთვნება ანანკეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები
იუპიტერ LII-ის დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ-ია. თანამგზავრი სავარაუდოდ შედგება ძირითადად სილიკატური ქანებისგან, ამიტომ მისი სიმკვრივე შეიძლება შეფასდეს 2.6 გ/სმ³-ით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ანანკეს ჯგუფის თანამგზავრები
ლოძის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა

**ლოძის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა** (, BPŁ) — ბიბლიოთეკა დაარსდა 1945 წელს. მან თავისი სერვისების შეთავაზება დაიწყო კოლექციით, რომელიც შედგებოდა 930 ტომისგან და ოთხ კაციანი პერსონალისგან. ამჟამად ბიბლიოთეკა გთავაზობთ უფასო წვდომას 250 ათასზე მეტ წიგნზე და 130 ათასზე მეტ ჟურნალზე, სამკითხველო ოთახებზე, რომლებიც შეიცავს ასობით სასწავლო ადგილს, 120-ზე მეტ კომპიუტერს და ოთახებს ინდივიდუალური და ჯგუფური შესწავლისთვის. მთავარ ბიბლიოთეკაში ასევე განთავსებულია WIKAMP (ლოძის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ვირტუალური კამპუსი) ცენტრი, ასევე Biblio-Art გალერეა.

## შენობა
ლოძის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა მდებარეობს ფრედერიკ ვილჰელმ შვაიკერის საკუთრებაში არსებული მატყლის ქარხნის საწყობის ყოფილ შენობაში.

1908 წელს ფრიდრიხ ვილჰელმ შვაიკერის მფლობელობაში მყოფმა Woolen Products სააქციო საზოგადოებამ იყიდა 10000 მ2-ზე მეტი მიწის ნაკვეთი ვულჩანსკას ქუჩა 223-ში. 1910 წელს ნაკვეთზე აშენდა ხუთსართულიანი ქარხნის დეპო. პირველადი ვარაუდით, ის 21 მეტრი სიგანისა და დაახლოებით 43 მეტრი სიგრძის უნდა ყოფილიყო. 1913 წელს, გაფართოების დროს, შენობა აღმოსავლეთის მხრიდან თითქმის 18 მეტრით გაგრძელდა. გარდა ამისა, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში აშენდა კოშკი, ზემოდან წყლის ავზით. ახლა შენობა 22 მ სიგანისა და 100 მ სიგრძისაა. რამდენიმე წლის წინ შენობა და მისი ინტერიერი გარემონტდა და ბიბლიოთეკის საჭიროებებზე ადაპტირდა: შეიცვალა იატაკი, ფანჯრისა და კარის მასალა, გამაგრდა ჭერი და გარემონტდა ინტერიერი. რევიტალიზაციის პროექტი შეიმუშავა Autorska Pracownia Projektowa ARTA Sp. z o.o. ბიბლიოთეკის შენობის ოფიციალური გახსნა 2004 წელს შედგა.

## ფილიალები
ლოძის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა და საინფორმაციო ქსელი შედგება მთავარი ბიბლიოთეკის, 6 ფილიალის და ინსტიტუტის ბიბლიოთეკებისგან. ბიბლიოთეკების ფილიალები მოიცავს:  ის გთავაზობთ 83 ლიცენზირებულ მონაცემთა ბაზას, 7941 ელექტრონულ ჟურნალს და 209901 ელექტრონულ წიგნს. ელექტრონული რესურსები მოიცავს: ProQuest, EBSCO, Elsevier, IEEE/IET Electronic Library, Knovel Library, MEDLINE, Web of Knowledge და Wiley Online Library. ბიბლიოთეკის ბეჭდური რესურსების კოლექციის ნაწილი გადატანილია ციფრულ ფორმატში და მისი წვდომა შესაძლებელია ციფრული ბიბლიოთეკის მეშვეობით, რომელიც ხელმისაწვდომია Łódź რეგიონალური ციფრული ბიბლიოთეკის CYBRA-ში.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის  ბიბლიოთეკები
კატეგორია:ბიბლიოთეკები ანბანის მიხედვით
დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისი

**დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებათა ოფისი** (), შემოკლ. *ოდირი* (ODIHR) – ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთო) ძირითადი ინსტიტუტი, რომლის მთავარი მიზანიცაა ადამიანის უფლებებისა და ძირითადი თავისუფლებების პატივისცემის უზრუნველყოფა და დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერება და დაცვა. 

ODIHR აქტიურია ეუთოს 57 წევრ ქვეყანაში. ის ეხმარება მთავრობებს შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები, როგორც ეუთოს წევრებმა,   არჩევნების, ადამიანის უფლებების, დემოკრატიის, კანონის უზენაესობისა და შემწყნარებლობისა და არადისკრიმინაციის სფეროებში. 

როგორც ,,თავისუფალი არჩევნების ოფისი", ოდირი 1990 წელს, პარიზის ქარტიის შესაბამისად შეიქმნა. 1992 წელს, ჰელსინკის სამიტზე ოფისს მიენიჭა მანდატი დაეხმაროს ეუთოს ხევრ სახელმწიფოებს რათა მათ ,,უზრუნველყონ ადამიანის უფლებებისა და ძირითადი თავისუფლებების სრული პატივისცემა, იმოქმედონ კანონის უზენაესობის საფუძველზე , ხელი შეუწყონ დემოკრატიის პრინციპებს და შექმნან, გააძლიერონ და დაიცვან დემოკრატიული ინსტიტუტები და ხელი შეუწყონ ტოლერანტობის პრინციპების დამკვიდრებას მთელ საზოგადოებაში“. 

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს პოლონეთის ქალაქ ვარშავაში.

## ODIHR-ის საქმიანობა 
ოდირის ყველაზე ცნობილი მისია არჩევნებზე დაკვირვებაა. ODIHR აკვირდება არჩევნებს ეუთოს რეგიონში, რათა დაადგინოს, რამდენადაა დაცული ფუნდამენტურ თავისუფლებებს, როგორიცაა თანასწორობა, პოლიტიკური პლურალიზმი და გამჭვირვალობა. ოფისი ასევე მუშაობს ქვეყნებთან, რათა დაეხმაროს მათ საარჩევნო პრაქტიკის გაუმჯობესებაში.1996 წლიდან ODIHR 400-ზე მეტ არჩევნებს დააკვირდა. ამ სადამკვირვებლო მისიებში დასაქმებული იყო დაახლოებით 53000 მოკლევადიანი დამკვირვებელი და 5000-ზე მეტი გრძელვადიანი დამკვირვებელი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეუთო
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
იუპიტერ LIV

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი იუპიტერ LIV
**იუპიტერ LIV**, *S/2016 J 1* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ანანკეს ჯგუფში. იგი რეტროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
იგი აღმოაჩინა 2016 წლის 8 მარტს კარნეგის ინსტიტუტის ასტრონომმა სკოტ შეპარდმა. აღმოჩენა გამოცხადდა 2017 წლის 2 ივნისს მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ. ეკუთვნის ანანკეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები
ფიზიკური მახასიათებლები ზუსტად არ არის ცნობილი, მაგრამ მისი სიკაშკაშიდან გამომდინარე, ასტრონომები თვლიან, რომ თანამგზავრის დიამეტრი დაახლოებით 1 კილომეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* MPEC 2017-L08: *S/2016 J 1* 2 июня 2017 года (Международный астрономический союз)

## სქოლიო
კატეგორია:ანანკეს ჯგუფის თანამგზავრები
დიეგო ლოპესი (მებრძოლი)

**დიეგო ლოპეს დე სილვა** (დ. 30 დეკემბერი, 1994) — ბრაზილიელი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს *Ultimate Fighting Championship (UFC)*-ის ქვემსუბუქ წონით დივიზიონში. 2024 წლის 17 სექტემბრის მონაცემებით იგი ქვემსუბუქი წონის რეიტინგში მესამე ადგილას იმყოფება.

## UFC კარიერა
ლოპესის დებიუტი 2023 წლის 6 მაისს, UFC 288-ზე Bryce Mitchell-ის წინააღმდეგ შედგა, მან ბრძოლა მსაჯთა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით წააგო. მისი ბოლო ბრძოლა ამ ორგანიზაციაში 2024 წლის 14 სექტემბერს, UFC 306-ზე, ბრაიან ორტეგას წინააღმდეგ ჩატარდა. მან მოწინააღმდეგე მსაჯთა გადაწყვეტილებით დაამარცხა. მას *UFC*-ის ორგანიზაციაში 7 ბრძოლა აქვს ჩანატარები, სადაც 5 მოგება, 2 კი მარცხი აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რობერტინო ლორეტი

**რობერტინო ლორეტი** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1947, რომი, იტალია) — იტალიელი მომღერალი, რომელმაც პოპულარობა ჯერ კიდევ ბავშვობაში მოიპოვა თავისი წკრიალა ხმით. მოზრდილ ასაკში კი ტენორი გახდა.

## ბიოგრაფია
ოჯახში რვა შვილიდან რობერტინო მეხუთე იყო. დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ, ოჯახური მდგომარეობის გამო იძულებული გახდა სამსახური მოეძებნა და მუშაობა დაიწყო საკონდიტრო მაღაზიაში. მღეროდა ქუჩაში და კაფეებში. ბავშვობაშივე გამოჩნდა რამდენიმე ფილმში, მათ შორის „ანა“ (1951) და „დონ კამილოს დაბრუნება“ (1953).

6 წლის ასაკში საეკლესიო გუნდის სოლისტი გახდა, სადაც მან მუსიკალურ განათლებაში საწყისი ცოდნა მიიღო. 8 წლის ასაკში ის უკვე საოპერო გუნდის სოლისტი იყო და სპექტაკლებში იღებდა მონაწილეობას. როცა იოანე XXIII-ემ მისი შესრულებული სიმღერა მოისმინა, ისე მოიხიბლა მისი ხმით, რომ პირადად გაცნობა მოისურვა.  

რომში, რესპუბლიკის მოედანზე გამოსვლისას, რობერტინოს სიმღერა მოისმინა დანიის ტელევიზიის რეჟისორმა ვოლმერ სორენსენმა, რომელმაც მისი ჩაწერა გადაწყვიტა. 14 წლის რობერტინო მამასთან ერთად გაფრინდა კოპენჰაგენში, სადაც ის ფილმში გადაიღეს.

### წარმატებები
მინი| რობერტინო და მარიო ტრევი 1964 წელს
1964 წელს, სულ რაღაც 17 წლის ასაკში, მან მონაწილეობა მიიღო სანრემოს ფესტივალში სიმღერით „ერთი პატარა კოცნა“  (*Un Bacio Piccolissimo)*, ტექსტი ვიტო პალავიჩინისა, მუსიკა ჯინო მესკოლის, რომელიც ფინალში გავიდა და მალევე გახდა წლის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი სინგლი. რამდენიმე კვირის განმავლობაში დარჩა *ჰიტ აღლუმებში* პირველ ადგილზე. რამდენიმე თვის შემდეგ, აურელიო ფიეროსთან ერთად, მან ნეაპოლიტანური სიმღერის XII ფესტივალის ფინალს მიაღწია. რობერტინო იმდენად პოპულარული გახდა, რომ მოსკოვში, სსრკ-იტალიის მატჩის წინ, azzurr-ების მისასალმებლად მისი ხმა, რომელიც მღეროდა ფრანც შუბერტის *„Ave Maria“-* ს,  სტადიონზე განთავსებულ დინამიკებზე გადაიცემოდა.

ის დაბრუნდა სანრემოში *Le belle donne* სიმღერით, რომლის ტექსტის ავტორები არიან ჯორჯო კონტე და ვიტო პალავიცინი, ხოლო მუსიკა მიკელე ვირანოს ეკუთვნის. 

რობერტინო ასევე გამოჩნდა ორ იტალიურ ფილმში: *„ეშმაკის ბაღები“* (1971) და *„La Bolognese“* (1975). ის ასევე ფიგურირებს გერმანულენოვანი ტელევიზიისთვის გადაღებული ფილმებში. ფართო პოპულარობით სარგებლობს ისლანდიაში, ნორვეგიასა და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში, განსაკუთრებით საბჭოთა კავშირის ყოფილ რესპუბლიკებში. 

## ფილმოგრაფია
* 1951 : „ანა“
* 1953 : „დონ კამილოს დაბრუნება“
* 1971 : „ეშმაკის ბაღები“

## რესურსები ინტერნეტში
*რობერტინო ლორეტის დისკოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:იტალიელი კინომსახიობები
კატეგორია:პოპ-მომღერლები
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები
კატეგორია:ტენორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
დიდი კარუზო

**„დიდი კარუზო“** () — მეტრო-გოლდვინ-მაიერის 1951 წლის ბიოგრაფიული ფილმი, რომელიც ცნობილი საოპერო ტენორის ენრიკო კარუზოს ცხოვრებას ასახავს. კარუზოს როლში გადაღებულია ასევე ცნობილი, ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი მარიო ლანცა. ფილმის რეჟისორია რიჩარდ თორპი.

## როლებში
* მარიო ლანცა — ენრიკო კარუზო
* ენ ბლითი — დოროთი ბენჟამინი
* დოროთი კირსტენი — ლუის ჰეგარი
* რიჩარდ ჰაგემანი — კარლო სანტი

## ისტორიულობა
მიუხედავად იმისა, რომ *„დიდი კარუზო“* მიჰყვება კარუზოს ცხოვრების ძირითად ფაქტებს, ფილმში ასახული რამდენიმე პერსონაჟი და ინციდენტი გამოგონილია. ამის გამო კარუზოს ოჯახის წევრებმა იტალიაში უჩივლეს Metro-Goldwyn-Mayer-ს და ზიანის ფულადი ანაზღაურება მოითხოვეს. სარჩელი დაკმაყოფილდა. ამასთან სტუდიას დროებით დაევალა ფილმის გატანა იტალიის გამოფენიდან.

## შემოსავალი
*„დიდი კარუზო“* იყო უზარმაზარი კომერციული წარმატება და ყველაზე მომგებიანი ფილმი MGM-ისთვის 1951 წელს. მან რეკორდული შემოსავალი მიიღო ნიუ-იორკში, Radio City Music Hall-ში, ათი კვირის განმავლობაში $1,390,943 შემოსავალი. MGM-ის ჩანაწერების თანახმად, მან $4,309,000 მიიღო კინოთეატრებში გაქირავებით აშშ-სა და კანადაში და $4,960,000 სხვა ქვეყნებიდან, რის შედეგადაც მოგებამ $3,977,000 შეადგინა. იმავე წელს ფილმი ასევე ყველაზე პოპულარული იყო ბრიტანულ სალაროებშიც.

## ჯილდოები და აღიარება
ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარის სამ ჯილდოზე ; ოსკარის 24-ე დაჯილდოების ცერემონიაზე დუგლას შირერმა და MGM Studio-ს ხმის დეპარტამენტმა გაიმარჯვეს საუკეთესო ხმის ნომინაციაში. 

ფილმი ასევე იყო ოსკარზე ნომინირებული კოსტიუმების დიზაინისა და პარტიტურისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:1951 წლის ფილმები
კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:MGM-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ალეხანდრო ბალდე

**ალეხანდრო ბალდე მარტინესი** (დ. 18 ოქტომბერი, 2003, ბარსელონა, კატალონია ) – ესპანელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, თამაშობს მარცხენა მცველად ლა ლიგის კლუბ ბარსელონასა და ესპანეთის ეროვნულ გუნდში.

### ბიოგრაფია 
ალეხანდრო მარტინესი დაიბადა 2003 წლის 18 ოქტომბერს, ბარსელონაში, კატალონიაში, დომინიკელთა რესპუბლიკის დედის ოჯახში, ბალდე შეუერთდა ბარსელონას 2011 წელს, რვა წლის ასაკში, ესპანიოლში ასვლის შემდეგ. 2021 წლის ივლისში მან ხელი მოაწერა კონტრაქტის განახლებას ბარსელონასთან 2024 წლამდე 500 მილიონი ევროს გათავისუფლების პუნქტით. ბალდემ შთაბეჭდილება მოახდინა წინა სეზონზე 2021 წლის ზაფხულში და დაიწყო ახალი კამპანია, როგორც ჟორდი ალბას ძირითადი დამხმარე კამპ ნოუზე.

### საკლუბო კარიერა 
ის იჯდა სათადარიგოთა სკამზე რეალ სოსიედადის წინააღმდეგ გახსნის მატჩში და მომდევნო მატჩში ბილბაოს ატლეტიკთან. 2021 წლის 14 სექტემბერს, მან ითამაშა თავისი პირველი ოფიციალური მატჩი ბარსელონას პირველი გუნდის შემადგენლობაში, რომელმაც 74-ე წუთზე შეცვალა ჟორდი ალბა ბაიერნთან 3-0 წაგებისას უეფას ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე. 2022–2023 სეზონის დასაწყისიდან ბალდეს მწვრთნელმა ჩავიმ უფრო გამორჩეული როლი მიანიჭა, ლიგის უფრო მეტ მატჩში დაიწყო, ვიდრე ჟორდი ალბა და მიიღო მეტი წუთი მნიშვნელოვან მატჩებში. 2023 წლის 20 სექტემბერს გამოცხადდა, რომ ბალდე კლუბთან ახალ კონტრაქტს მოაწერს ხელს 2028 წლამდე, გამოსყიდვის პუნქტი კი 1 მილიარდ ევროს შეადგენს.2024 წლის 24 იანვარს, მან მარჯვენა ფეხის არეში ტრავმა მიიღო და იძულებული გახდა გაეკეთებინა ოპერაცია მას შემდეგ, რაც მოედანი ტირილით დატოვა ბილბაოს ატლეტიკთან, კოპა დელ რეის მეოთხედფინალში, რომელიც ბარსელონამ წააგო 4–2, ხოლო ბალდემ დანარჩენი გამოტოვა.

### საერთაშორისო კარიერა 
ბალდე გვინეა-ბისაუს წარმოშობისაა და უფლება ჰქონდა ეთამაშა გვინეა-ბისაუს ან ესპანეთში, მაგრამ ლაროხას ერთგულება აღუთქვა. მან მიიღო მოულოდნელი გამოძახება ესპანეთის ნაკრებში 2022 წლის FIFA მსოფლიო ჩემპიონატის დაწყებამდე ორი დღით ადრე, რადგან ვალენსიის მარცხენა მცველმა ხოსე გაიამ სავარჯიშო ბანაკში ტერფი დაიზიანა. 2022 წლის 23 ნოემბერს მან პირველი საერთაშორისო მატჩი ჩაატარა კოსტა რიკის წინააღმდეგ 7-0 მოგებაში, 64-ე წუთზე შეცვალა ჟორდი ალბა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ინსტაგრამ გვერდი
*ბარსელონას ოფიციალური ვებსაიტი მარტინესზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მნემე (თანამგზავრი)

მინი|იუპიტერის თანამგზავრი მნემე
**მნემე** (), *იუპიტერ XL*, *S/2003 J 21* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის ანანკეს ჯგუფში.

## აღმოჩენა
მნემე აღმოაჩინა 2003 წლის 6 თებერვალს ჰავაის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა სკოტ შეპარდის ხელმძღვანელობით და მიიღო დროებითი აღნიშვნა S/2003 J 21. 2005 წლის მარტში საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა თანამგზავრს მიანიჭა ოფიციალური სახელი მნემე, ერთ-ერთი მუზის სახელი ბერძნული მითოლოგიიდან.

## ორბიტა 
მნემე იუპიტერის გარშემო ბრუნავს საშუალოდ 21 069 000 კმ მანძილზე 620 დღეში და 58 წუთში. ორბიტას აქვს ექსცენტრიულობა 0.2273. რეტროგრადული ორბიტის დახრილობა ადგილობრივი ლაპლასის სიბრტყისკენ არის 148,6°. ეკუთვნის ანანკეს ჯგუფს.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
მნემეს დიამეტრი დაახლოებით 2 კმ-ია. სიმკვრივე შეფასებულია 2.6 გ/სმ³-ზე. სატელიტი სავარაუდოდ შედგება ძირითადად სილიკატური ქანებისგან. ძალიან ბნელ ზედაპირს აქვს ალბედო 0.04, ვარსკვლავიერი სიდიდე — 23.3 m.

## სქოლიო
კატეგორია:ანანკეს ჯგუფის თანამგზავრები
პეტროვაცი (მონტენეგრო)

**პეტროვაცი** () — ქალაქი მონტენეგროში. მდებარეობს ბუდვასა და ბარს შორის, იქ სადაც ძველი მთის გზა პოდგორიციდან სანაპიროზე გამოიდიოდა. 

ქალაქს აქვს 600 მეტრი სიგრძის პლაჟი და პოპულარული ტურისტული ადგილია. პეტროვაცი განიხილება, როგორც გარკვეულწილად „მშვიდი“ კურორტი, განსხვავებით ახლომდებარე ქალაქების ბუდვასა და სუტომორისგან.

## მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა იყო 1 398. მცხოვრებთა ეთნიკური წარმომავლობა კი ასეთია:

:მონტენეგროელები — 615 (43,99%)
:სერბები — 545 (38,98%)
:ხორვატები — 12 (0,86%)
:სხვები — 226

## ისტორია
პეტროვაცის ისტორია რომაულ ხანაში იწყება, როდესაც კრშ-მედინსკში აშენდა რამდენიმე ვილა: IV საუკუნის მოზაიკის იატაკი, ვილის ნაშთები და აბანოები აღმოაჩინეს წმინდა ილიას ეკლესიის უკან.  მოგვიანებით გახდა სლავური სოფელი. პირველად მოხსენიებულია დუკლჯის მღვდელმთავრის მატიანეში. ყურის ჩრდილოეთ ბოლოში არის XVI საუკუნის ვენეციური ციხე-სიმაგრე ლასტვა, რომელიც ააგეს მეკობრეების მოსაგერიებლად. სახელი პეტროვაცი XX საუკუნის დასაწყისში მეფე პეტრე I კარაგეორგივიჩის სახელით მიხედვით მიენიჭა. ადრე ერქვა კაშტელ-ლასტვა. 

XX საუკუნის დასაწყისში პეტროვაცში დაახლოებით 300 მოსახლე იყო.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრიტანელი აგენტები დაეშვნენ ქალაქის ახლოს. ისინი აპირებდნენ კონტაქტის დამყარებას იუგოსლავიის პარტიზანებთან (ოპერაცია ჰიდრა).

## რესურსები ინტერნეტში
*Petrovac, Montenegro - the village, its beaches, islands, and waves

## სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს ქალაქები
მგლინავის ციხე

**მგლინავის ციხე** — ციხესიმაგრე არტაანის პროვინციაში, თურქეთის რესპუბალიკა. მდებარეობს ჰანაქის რაიონში, სოფელ ჩაიაღზის მახლობლად. ციხე სოფლის ჩრდილო დასავლეთით, მტკვრის შენაკად პატარა მდინარე ჩოთ სუიუ ჩაის მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ბორცვზეა აგებული. ციხეს ადგილობრივ რამდენიმე სახელით მოიხსენიებენ: ორექაზი, ორეგაზე და ძველი ქართული სახელის — მგლინავის — სახეცვლილი ფორმით, კირნავი. 

## ტოპონიმი
მგლინავმა რამდენჯერმე შეიცვალა სახელწოდება. თავდაპირველად მგლინავი, შემდეგ გლინავი გახდა, მოგვიანებით, ოსმალების მიერ არტაანის დაკავების შემდეგ, კიდევ შეეცვალა სახელი და ორეზაქი, ან ორაზაქი დაერქვა, თუმცა, ადგილობრივთა შორის, ძველი სახელწოდება კირნავ () ფორმით შენარჩუნდა. მოგვიანებით, XX საუკუნის 20-იან წლებში, სოფელს კიდევ ერთხელ შეუცვალეს სახელი და ჩაიაღზი დაარქვეს.

## ისტორია
მგლინავის ციხის შესახებ ცნობები ქართლის ცხოვრებაშია დაცული. როგორც ცნობილია, აშოტ კურაპალატის გარდაცვალების შემდეგ, სამფლობელოების განაწილების გამო მის მიმკვიდრეებს შორის დაპირისპირება წარმოიქმნა. მალე, სხვადასხვა შტოს შორის სისხლისმღვრელი ბრძოლებიც გაიმართა. როგორც წყაროებიდან არის ცნობილი, უკვე მეორე თაობაშივე მიმდინარეობს დაძაბული ბრძოლები სამფლობელოთა გამიჯვნისათვის.. სწორედ ამიტომ უნდა მომხდარიყო სამხედრო დაპირისპირება, ერთი მხრივ, აშოტ I კურაპალატის უფროსი შვილის ადარნესეს ძე გურგენ კურაპალატსა, ხოლო, მეორე მხრივ, აშოტ I-ის შუათანა ვაჟის ბაგრატ I-ის შვილიშვილის, ადარნასე II ქართველთა მეფეს შორის.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 1, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9675-9-7

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ელისის მთა (ალასკა)

**ელისის მთა** () — 1621 მ სიმაღლის მწვერვალი ალასკაში, აშშ-ში. 

მდებარეობს კენაის მთებში, სეუარდის აღმოსავლეთით 10 კმ-ში, ჩუგაჩის ეროვნულ ტყეში. მწვერვალი ყველაზე გამოკვეთილად აღმოსავლეთიდან, აღდგომის ყურის სანაპიროდან ჩანს.

მთის ტოპონიმი ოფიციალურად შემოიღო BGN-მა, 1983 წელს. სახელწოდება ელის ლოუელ შეფლერის (1879–1965) პატივსაცემად დაერქვა, რომლის ოჯახიც სეუარდის მკვიდრი იყო.

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, ელისის მთა ტუნდრის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. შესაბამისად, მისი კლიმატი გრძელი, ცივი და თოვლიანი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით ხასიათდება. მთის ჰავაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ალასკის ყურიდან მომავალი ტენიანობა, რომელიც კენაის მთებს ლახავს და ელისის მთაზე დიდი რაოდენობით ნალექს წარმოქმნის, წვიმისა და თოვლის სახით. ზამთარში ტემპერატურა -17 °C-მდე ეცემა.

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის მთები
(3753) კრუითნი

მინი|დედამიწისახლო ასტეროიდი (3753) კრუითნი
**3753 კრუითნი** () — გეოცენტრული ორბიტის ასტეროიდი ატონთა ჯგუფიდან, რომელიც ერთიანდება იშვიათ Q სპექტრალურ კლასში და მოძრაობს დედამიწის ორბიტალურ რეზონანსში 1:1, იგი ერთდროულად კვეთს სამი პლანეტის ორბიტას: ვენერის, დედამიწისა და მარსის. მისი მზის გარშემო მოძრაობის თავისებურებიდან გამომდინარე მას ასევე დედამიწის კვაზითანამგავრის სახელითაც იხსენებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Paul Wiegert’s page about Cruithne, with movies 
* Java-applet based animations showing Cruithne’s orbit
* A simulation of Cruithne’s orbit with animation (Gravity Simulator)
* 

კატეგორია:ასტეროიდები
ნიკოლოზ ზაბოლოცკი

**ნიკოლოზ ზაბოლოცკი** (დ. 24 აპრილი, 1903, ყაზანი, — გ. 14 ოქტომბერი, 1958, მოსკოვი) — რუსი პოეტი, თარჯიმანი, მხატვრული თარგმანის თეორეტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1925 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1928 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაწარმოები. 1929 წელს გამოიცა მისი ლექსების პირველი კრებული. ავტორია საბავშვო მოთხრობებისა. მას დიდი წვლილი მიუძღვის რუსულ-ქართული ლიტერატურის ურთიერთობათა სფეროში. იგი ორგანულად დაუკავშირდა საქართველოს და შეისისხლხორცა მისი კულტურა. განსაკუთრებით დაუახლოვდა სიმონ ჩიქოვანს, გიორგი ლეონიძეს, პავლე ინგოროყვას, ირაკლი აბაშიძეს. ზაბოლცკმი რუსულ ენაზე თარგმნა: „ვეფხისტყაოსანი“, დავით გურამიშვილის, ვაჟა-ფშაველას, გიორგი ორბელიანის, ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის ნაწარმოებები, აგრეთვე პოეტების: ალექსანდრე აბაშელის, გიორგი აბაშიძის, ტიციან ტაბიძის, სიმონ ჩიქოვანის, კახაბერ კალაძის, იოსებ ნონეშვილისა და სხვათა ლექსები. 1975 წელს მიენიჭა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (სიკვდილის შემდეგ).

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ლაზარე ზამბახიძე

**ლაზარე გრიგოლის ძე ზამბახიძე** (დ. 10 ივლისი, 1942, თბილისი, — გ. 6 თებერვალი, 2008, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1968 წლიდან მუშაობა დაიწყო იმავე უნივერსიტეტში. 1969–1984 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის ფიზიკა-მათემატიკის და ტექიკური რედაქციის უფროსი სამეცნიერო რედაქტორი. 1978–2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის დეკანი, 1998–2005 წლებში თსუ-ის ალგებრა-გეომეტრიის კათედრის გამგე. მისი კვლევის ძირითადი მიმართულებაა ტოპოლოგია. აღსანიშნავია მის მიერ მიღებული შედეგები ტოპოლოგიურ სივრცეთა განზომილებისა და განზომილების აქსიომატურ თეორიაში, ასევე ტოპოლოგიურ ჯგუფთა თეორიაში. მიღებული აქვს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი (2002) და ღირსების ორდენი (2003). 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ლეონარდ ზაგურსკი

**ლეონარდ პეტრეს ძე ზაგურსკი** (; დ.  ან 6 ნოემბერი, 1827 ბაკშინო, ვოლინის გუბერნია — გ. 24 აპრილი, 1891, თბილისი) — რუსი ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, კავკასიისმცოდნე, პედაგოგი, რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების ნამდვილი წევრი (1851-იდან) და მისი კავკასიის განყოფილების საქმეთა მმართველი (1876-იდან). 

დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1849 წ.). 1850 წლიდან გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა თბილისში. 1850–1870 წწ. თბილისის I ვაჟთა გიმნაზიის, ხოლო 1870–1888 წწ. თბილისის რეალური სასწავლებლის ისტორიის მასწავლებელი, 1888–1891 წწ. – კავკასიის მთავარმართებლის სამმართველოს განსაკუთრებულ დავალებათა მოხელე. ზაგურსკის ეკუთვნის მრავალრიცხოვანი შრომები კავკასიის ხალხთა ისტორიისა და ეთნოგრაფიის საკითხებზე. თანამშრომლობდა კავკასიის მუზეუმთან (ამჟამად საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმი). იყო პერიოდული გამოცემების – „Сборник сведений о Кавказе“, „Кавказский календарь“, „Сборник материалов для описания Тифлисской губернии“ აქტიური თანამშრომელი. მეგობრობდა მოწინავე ქართველ საზოგადო მოღვაწეებთან.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
ზაგემის ზარაფხანა

**ზაგემის ზარაფხანა** — ისტორიული ზარაფხანა ქალაქ ზაგემში. მოქმედებდა XVI საუკუნის მეორე ნახევრიდან. პირველად საქართველოში უშვებდა ფულს სეფიანთა დინასტიის ფულადი სისტემით. ზარაფხანა მუშაობდა XVII საუკუნის 30-იან წლებამდე. 

ცნობილია ირანის სეფიანი შაჰების სახელით მოჭრილი ვერცხლის მონეტის 80-მდე სხვადასხვა ნომინალი: თამაზ I-ის (1524–76) ბისთი და ნახევარი; შაჰები, რომელიც გამოშვებულია ჰიჯრის 963 (1555/6), 975 (1567/8) და 977 (1569/70) წლებში; აბას I-ის (1587–1629) სახელით ჰიჯრის 1012 (1603/4) წელს და 1614–1616 წლებამდე მოჭრილი მაჰმუდები და აბაზები; სეფი I-ის (1629–42) აბაზები, მოჭრილი 1039 (1629/30) და 1041 (1631/2) წლებში. ზაგემის ზარაფხანაში მოჭრილი ფული გვხვდება სამონეტო განძებში, რომლებიც საქართველოს (ამბროლაური, ბირკიანი, რაჭა, ჭიკაანი), აზერბაიჯანისა (შაჰბუზი) და სომხეთის (აშტარაკი) ტერიტორიებზე აღმოჩნდა. 

მონეტები დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმის, აზერბაიჯანისა და სომხეთის ისტორიული მუზეუმების, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო ერმიტაჟისა და მოსკოვის ისტორიული მუზეუმის ფონდებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნუმიზმატიკა
კენაის მთები

**კენაის მთები** (დენა'ინა. Yaghanen Dghili) — ქედი ალასკაში, აშშ-ში. იგი კენაის ნახევარკუნძულის უკიდურესი სამხრეთ ნაწილიდან ჩუგაჩის მთებამდე, 192 კმ-ზეა გადაჭიმული. საშუალო სიმაღლე 900 მ-დან 1,5 კმ-მდე მერყეობს.

ჰარდინგისა და სარგენტის ყინულის ველები, ისევე როგორც მათგან წარმოშობილი არაერთი მყინვარი, კენაის მთებში მდებარეობს. ტოპონიმი „კენაი“ პირველად შემოიღო კონსტანტინ გრეუინგკმა 1849 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის ქედები
იეჟი ზაგურსკი

250px|მინი
**იეჟი ზაგურსკი** (; დ. 13 დეკემბერი, 1907, კიევი — გ. 5 აგვისტო, 1984, ვარშავა) — პოლონელი პოეტი და მთარგმნელი. განათლებით იურისტი.

ეწეოდა ჟურნალისტურ და თეატრალურ მოღვაწეობას. II მსოფლიო ომის დროს საკუთარ ოჯახში შეიფარა არაერთი ებრაელი. 1961 წელს გამოცემულ ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში გამოაქვეყნა „ვეფხისტყაოსნის” ნაწყვეტების თარგმანი. პოემის სრული თარგმანი, ი. ბრაუნის კონსულტაციით, გამოაქვეყნა კრაკოვში 1976 წელს. 1985 წელს გამოცემულ ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში კვლავ შეტანილია „ვეფხისტყაოსნის” ზაგურსკისეული თარგმანი, აგრეთვე ი. აბაშიძის, ს. ჩიქოვანის, გ. შატბერაშვილის, ი. ნონეშვილის, ო. შალამბერიძისა და სხვათა ლექსების მისეული თარგმანები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლონელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
სემ მანექშოუ

**სემ მანექშოუ** ( ; დ. 3 მარტი, 1914 — გ. 27 ივნისი, 2008 ) — ცნობილი ინდოელი სამხედრო მოღვაწე, ფელდმარშალი, თავი გამოიჩინა ომში ბანგლადეშის დამოუკიდებლობისთვის. გარდაიცვალა ველინგტონში 95 წლის ასაკში პნევმონიით. დარჩა ორი ქალიშვილი და სამი შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია 
სემ მანექშოუ დაიბადა 1914 წლის 3 აპრილს ამრიცარში პარსების ოჯახში. მამა ექიმი იყო. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სემი მედიცინას სწავლობდა შერვუდის კოლეჯში, მაგრამ შემდეგ კოლეჯი მიატოვა და სწავლა   დეჰრადუნში მდებარე ინდოეთის სამხედრო აკადემიაში განაგრძო. იგი მიამაგრეს შოტლანდიის სამეფო პოლკს. 1937 წელს სემი ლაჰორში შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს სილუ ბოდეს, რომელზეც 1939 წელს დაქორწინდა. სილუ 2001 წელს გარდაიცვალა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს სემ მანექშოუ კაპიტანს რანგში მსახურობდა ბრიტანეთის ინდოეთის არმიაში. იგი მძიმედ დაიჭრა ბირმაში, მდინარე სიტაუნზე 1942 წლის 22 თებერვალს იაპონიის კონტრშეტევის დროს, თუმცა მაინც განაგრძო ბრძოლა მანამ, სანამ ბრძოლის ველზე არ დაეცა უგონო მდგომარეობაში.

უარესის მოლოდინში, ბრიტანელმა მეთაურმა, გენერალ-მაიორმა დევიდ ტენანტ კოვანმა  დაჭრილი მანექშოუ საკუთარი სამხედრო ჯვრით დააჯილდოვა და განაცხადა: "მიცვალებულის დაჯილდოება სამხედრო ჯვრით არ შეიძლება," მაგრამ ახალგაზრდა ოფიცერი გადარჩა და მისმა სამხედრო კარიერამ აღმასვლა დაიწყო. მანექშოუ ჭრილობებიდან განიკურნა და დაბრუნდა ბირმაში, სადაც ომის დასასრულისკენ კვლავ დაიჭრა.

1947 წელს მას იენიჭა პოლკოვნიკის წოდება და ხელმძღვანელობდა ინდოეთის ქვედანაყოფებს პირველი ინდო-პაკისტანის ომის დროს.

1961 წელს მანექშოუს სერიოზული უთანხმოება მოუვიდა ინდოეთის თავდაცვის მინისტრ მენონ კრიშნასთან.  მომდევნო წელს დაიწყო ჩინეთ-ინდოეთის სასაზღვრო ომი . ინდოეთის მიერ წამოწყებული საომარი მოქმედებები კრახით დასრულდა  და კრიშნა მენონი იძულებული გახდა თანამდებობა დაეტოვებინა. პრემიერ-მინისტრმა ჯავაჰარლალ ნეჰრუმ გენერალ მანექშოუს უბრძანა კონტრშეტევის ორგანიზება. სემ მანექშოუმ მოახერხა ინდოეთის ჯარების რეორგანიზაცია და ჩინეთის არმიის ძალების შეკავება. ორივე ქვეყანამ განცხადება გააკეთა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ.

1971 წელს დაიწყო მესამე ინდო-პაკისტანის ომი, რომელიც დასრულდა ბანგლადეშის შექმნით. გენერალი მანექშოუ მტკიცედ ეწინააღმდეგებოდა პრემიერ მინისტრ ინდირა განდის მოთხოვნებს პაკისტანთან ომის შესახებ 1971 წლის გაზაფხულზე. ის დაჟინებით მოითხოვდა სამხედრო კამპანიის გადადებას მუსონების სეზონის დასრულებამდე.

ომის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, ინდირა განდიმ  სემ მანექშოუს ჰკითხა: "გენერალო, მზად ხარ ომისთვის?" საპასუხოდ მიიღო: "მე ყოველთვის მზად ვარ, ძვირფასო". სამი კვირის შემდეგ პაკისტანი დამარცხდა. ამ სამხედრო ტრიუმფის შემდეგ გენერალი მანექშოუ გახდა ეროვნული გმირი. 1973 წელს, პენსიაზე გასვლამდე ორი კვირით ადრე, ის გახდა ინდოეთის პირველი ფელდმარშალი.

მისი თაობის ბევრი ოფიცრის მსგავსად, მანექშოუც პატივს სცემდა ბრიტანულ სამხედრო ტრადიციებს. სემი ყოველთვის დილის 5:30 საათზე იღვიძებდა და სამსახურში წასვლამდე მიირთმევდა ჭიქა ვისკის, უსმენდა  BBC-ის ახალ ამბებს და საკუთარ ბაღში საქმიანობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები
კატეგორია:ინდოელი ფელდმარშლები
კატეგორია:ინდოელი სამხედროები
რიჩარდ ოუენი

**რიჩარდ ოუენი** (; დ. 20 ივლისი, 1804, ლანკასტერი — გ. 18 დეკემბერი, 1892, ლონდონი) — ინგლისელი ზოოლოგი, ანატომი და პალეონტოლოგი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1834). სამედიცინო განათლება მიიღო ედინბურგის უნივერსიტეტსა და წმინდა ბართლომეს ჰოსპიტალში (ლონდონი). 1827–1856 წლებში მუშაობდა სამეფო ქირურგიულ კოლეჯში (ლონდონი, პროფესორი 1836 წლიდან), 1856–1884 წლებში ხელმძღვანელობდა ბრიტანეთის მუზეუმის ბუნებისმეტყველების განყოფილებას.

ვრცელი კვლევები ეკუთვნის ხერხემლიანთა კბილების, ჩონჩხისა და ტვინის შედარებითი ანატომიის სფეროში. დაწერილი აქვს ნაშრომები ნამარხი ძუძუმწოვრების, ქვეწარმავლების, ამფიბიებისა და ფრინველების შესახებ; აგრეთვე მონოგრაფიები მოლუსკებზე (ნაუტილუსი), მხარფეხიანებზე, ორგვარადმსუნთქავ თევზებსა და პრიმატებზე. შექმნილი აქვს ნამარხი ცხოველების შესანიშნავი რეკონსტრუქციები. 1863 წელს პირველმა აღწერა არქეოპტერიქსი. შეისწავლიდა ორგანოების ანალოგიისა და ჰომოლოგიის პრობლემას, თუმცა ჰომოლოგიაში ვერ ხედავდა ცხოველთა საერთო წარმოშობის მტკიცებულებებს. ოუენის იდეალისტური შეხედულებები ყველაზე მკაფიოდ გამოიხატა მის წარმოდგენებში არქეტიპის შესახებ. იყო ჩარლზ დარვინის ევოლუციური იდეების აქტიური მოწინააღმდეგე. მინიჭებული ჰქონდა რაინდის წოდება (1884).

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი ბიოლოგები
კატეგორია:ინგლისელი პალეონტოლოგები
კატეგორია:ინგლისელი ანატომები
კატეგორია:ედინბურგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:ნიდერლანდების მეცნიერებისა და ხელოვნების სამეფო აკადემიის წევრები
კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
სარჩილი ფლუსი

[thumb|სხვადასხვა სარჩილი ფლუსი და [სარჩილის ხვია]]
**სარჩილი ფლუსი** () — არალითონური ნივთიერება, რომელსაც იყენებენ ნაჟანგის ფურჩის მოსაცილებლად სარჩილისა და დასარჩილავი მასალის ზედაპირზე და რჩილვის პროცესში მისი წარმოქმნის თავიდან ასაცილებლად, აგრეთვე სარჩილის ზედაპირული დაჭიმულობის შესამცირებლად. ზოგიერთი სარჩილი ფლუსის გამოყენება შეიძლება სხვადასხვა მასალის რჩილვისას, ზოგი კი სპეციალური დანიშნულებისაა. ფოლადისა და სპილენძის ნაკეთობების მაღალტემპერატურული რჩილვისათვის ყველაზე უნივერსალურია Na2B4O7 და H3BO3-ის ფუძეზე დამზადებული სარჩილი ფლუსები; დაბალტემპერატურულისათვის — ZnCl2-ის ფუძის მქონე სარჩილი ფლუსი, ალუმინის შენადნობის რჩილვისათვის იყენებენ 8% ZnCl2, 10% NaF, 32% LiCl და 50% KCl-ის შემცველ ფლუსს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რჩილვა
ქოზლუ (ბოლუს რაიონი)

ქოზლუ (თურქ. Kozlu ) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
სოფელს ამავე სახელწოდება 1928 წლიდან ერქვა.

## გეოგრაფია 
სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 10 კმ-ით არის დაშორებული.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
ფიროღლუ (ბოლუს რაიონი)

**ფიროღლუ** () — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
სოფელი მიმდინარე სახელწოდებას 1928 წლიდან ატარებს.

## გეოგრაფია 
სოფელი პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრიდან 15 კმ დაშორებულია.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
იომერლერი (ბოლუს რაიონი)

იომერლერი (თურქ. Ömerler) — სოფელი თურქეთში, ბოლუს პროვინციაში, ბოლუს რაიონში.

## ისტორია 
სოფელს 1928 წლიდან ეწოდება „იომერლერი“.

## გეოგრაფია 
სოფელი ქალაქის ცენტრიდან 15 კმ დაშორებულია.

## მოსახლეობა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლუს რაიონის სოფლები
სარჩილი

[thumb|ელექტრო [სარჩილავი, სარჩილი და კანიფოლი]]
**სარჩილი** — ლითონი ან შენადნობი, რომელიც შეაქვთ შესაერთებელ დეტალებს შორის არსებულ ღრეჩოში, ან რომელიც წარმოიქმნება მ. შ. რჩილვის პროცესში. სარჩილის დნობის ტემპერატურა უფრო დაბალია, ვიდრე შესაერთებელი დეტალებისა. რაც უფრო ძნელდნობადია სარჩილი, მით უფრო დიდია მისი და მიღებული ნაკერის სიმტკიცე. სარჩილი კარგად უნდა ასველებდეს შესაერთებელ მასალასა და მ. შ. არსებულ ღრეჩოებს, ამასთან ერთად ქმნიდეს მჭიდრო, კოროზიამედეგ შეერთებას. სარჩილისა და შესაერთებელი დეტალების ტემპერატურული გაფართოების კოეფიციენტები ერთმანეთისგან მკვეთრად არ უნდა განსხვავდებოდეს.

უფრო მეტად გავრცელებულია Sn, Pb, Cu, Ag, Ni, Zn და Al-ის ფუძიანი სარჩილები. ტექნოლოგიური თავისებურებების მიხედვით განასხვავებენ მონოლითურ, ფხვნილისებრ, შრეულ, თვითფლუსვად სარჩილებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რჩილვა
რჩილვა

[thumb|რჩილვა ხელის ელექტრო [სარჩილავით]]
**რჩილვა** — მყარი მასალების შეერთება გამდნარი სარჩილით. რჩილვის დროს მიმდინარეობს მყარი მასალისა და გამდნარი სარჩილის ურთიერთდიფუზია და შეერთება. ამ დროს გამდნარი სარჩილი ავსებს ნაკეთობის შესაერთებელ ნაწილებს შორის ღრეჩოებს. რომლის შედეგად ფერადი ლითონების, ფოლადის, თუჯის, მინის, გრაფიტის, კერამიკის, სინთეზური მასალისა და სხვა ნაკეთობებში ღებულობენ არაგასართ შეერთებას. ყველაზე უფრო გავრცელებულია ლითონების რჩილვა მაგარი და რბილი სარჩილით. მაგარი სარჩილით რჩილვისას მისარჩილავ ადგილებს ახურებენ სანთურით, ელექტრული რკალით, მაღალი სიხშირის დენით შახტურ და სხვა ღუმლებში, რბილი სარჩილით რჩილვისას კი — სარჩილავით, აირული სანთურებით, გამდნარსარჩილიან აბაზანებში ჩაყურსვით და სხვა. 

## ლიტერატურა
ქვენიფნეველ I ქვენიფნეველი

**ქვენიფნეველ I ქვენიფნეველი** (გ. 1373) — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი XIV საუკუნის II ნახევარში, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ ვირშელ II ქვენიფნეველისა და გვანცას უფროსი ვაჟი.

ცნობილია ერისთავთა საგვარეულო მატიანიდან — „ძეგლი ერისთავთა“. მამის გარდაცვალების შემდეგ (1320-იანი წლები), ქვენიფნეველის მცირეწლოვნების ჟამს, საერისთავოს ერთხანს ვირშელის ძმა — წითლოსანი განაგებდა („წინამძღვრობდა“). ქვენიფნეველს ქვენიფნევში აუგია ეკლესია და სასახლე, ლარგვისში — გალავანი და სამრეკლო. თავის უმცროს ძმასთან — გიორგისთან ერთად ებრძოდა ცხავატელებსა და დვალებს. ერისთავთა მატიანის მიხედვით, ქვენიფნეველი მეფე გიორგისთან ერთად ბრძოლაში მოუკლავთ თურქებს. ძეგლის ქრონიკალური მინაწერით ეს 1373 წელს მომხდარა. აქ უნდა იგულისხმებოდეს გიორგი ალასტანელი, რომელიც მცირეაზიელ თურქებთან ბრძოლაში 1373 წელს დაიღუპა. ქვენიფნეველი უნდა იყოს იგივე „ამილახორი ქუნიფნეველი“, რომელიც ცნობილია იერუსალიმის აღაპებიდან. ქვენიფნეველის სიკვდილის შემდეგ ერისთავად მისი უმცროსი ძმა იოვანე დაჯდა.

## ლიტერატურა
* „ძეგლი ერისთავთა“, ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965. — გვ. 109-110.
* მეტრეველი ე., მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის XI-XVII სს., თბ., 1962. — გვ. 175, №291.
* არახამია გ., ძველი ქართული საგვარეულო მატიანეები, თბ., 1988. — გვ. 87-91.
* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში: ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ხელმძღვ. თ. აბულაძე), თბ., 2017. — გვ. 177.

კატეგორია:ქვენიფნეველები
კატეგორია:XIV საუკუნის ქართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1373
გილბერტის მთა (ჩუგაჩის მთები)

**გილბერტის მთა** () — 2 938 მ სიმაღლის მყინვარული მწვერვალი ალასკაში, აშშ-ში. მდებარეობს ჩუგაჩის მთებში, ანკორიჯის აღმოსავლეთით 87 კმ-ში, ვიტიერის აღმოსავლეთით 51 კმ-ში, მურის მთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 9 კმ-ში, ჩუგაჩის ეროვნული ტყის ტერიტორიაზე.

მთას სახელი ულისეს შერმან გრანტმა და დენიელ ჰიგინსმა დაარქვეს 1908 წელს, გეოლოგ გროვ კარლ გილბერტის (1843-1918) პატივსაცემად, რომელიც შეერთებული შტატების გეოლოგიური სამსახურის (USGS) წევრი და 1899 წლის ჰარიმანის ალასკის ექსპედიციის მონაწილე იყო. მთის სახელწოდება ოფიციალურად შემოიღო BGN-მა, 1910 წელს.

მწვერვალზე პირველად 1962 წლის 29 მაისს ავიდნენ პოლ ბ. კრუსი, ჰანს მეცი, ჰელგა ბადინგი და ბობ ბელი. 

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის თანახმად, გილბერტი მდებარეობს სუბარქტიკულ კლიმატურ ზონაში, შესაბამისად, მთის კლიმატი ხასიათდება გრძელი, ცივი და თოვლიანი ზამთრითა და გრილი ზაფხულით. ტემპერატურა −20 °C-მდე ვარდება, ქარიან ამინდში კი −30 °C-ს აღწევს. მთაზე ასასვლელად საუკეთესო პერიოდი მაისისა და ივნისის თვეებია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ალასკის მთები
იოვანე ქვენიფნეველი

**იოვანე ქვენიფნეველი** — ცხრაზმის (ცხრაზმისხევის) ერისთავი 1373 წლიდან 1390-იან წლებამდე, ქვენიფნეველთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ერისთავ ვირშელ II ქვენიფნეველისა და გვანცას შუათანა ვაჟი.

ცნობილია ერისთავთა საგვარეულო მატიანიდან — „ძეგლი ერისთავთა“. იოვანე სამეფო კართან დაახლოებული ყოფილა — „მარადის იყო წინაშე მეფისა“. თავის უფროს ძმასთან — ერისთავ ქვენიფნეველთან ერთად მონაწილეობდა 1373 წელს თურქებთან ბრძოლაში. ამ ომში ქვენიფნეველი „მეფე“ გიორგისთან (გიორგი ალასტანელი) ერთად მოკლეს, იოვანემ კი ბრძოლით დააღწია თავი და ცხრაძმისხევს დაბრუნებული ერისთავად დაჯდა. აღადგინა წყალდიდობით დაზიანებული ლარგვისის მონასტერი. მისი ერისთავობის ხანაში განუახლებიათ ასევე იკორთის მთავარანგელოზის ტაძარი და მეორედ აუშენებიათ ყანჩავეთის ღვთისმშობლის ტაძარი. წინამორბედის მსგავსად, იოვანეც გამუდმებით ებრძოდა დვალებსა და არაგვის ხეობის მთიელებს. ნიკოლოზ კატარაწისძის მიერ გადაწერილი ლარგვისის სახარების მინაწერებში იოვანე ამირეჯიბად იხსენიება. 

ერისთავთა მატიანის მიხედვით, იოვანეს პირველი ცოლისგან (სახელი უცნობია) ჰყოლია ვაჟი — ვირშელი და ქალიშვილი. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იოვანე დაქორწინდა მეფე დავით IX ასულ გულშარზე, რომელთანაც ჰყავდა ორი ასული.

## ლიტერატურა
* „ძეგლი ერისთავთა“, ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965. — გვ. 110-112.
* არახამია გ., ძველი ქართული საგვარეულო მატიანეები, თბ., 1988. — გვ. 94-95.
* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში: ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ხელმძღვ. თ. აბულაძე), თბ., 2017. — გვ. 110, 177.

კატეგორია:ქვენიფნეველები
კატეგორია:XIV საუკუნის ქართველები
ჩავდარლი (ჰანაქის რაიონი)

**ჩავდარლი** () — სოფელი ჰანაქის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 41 კილომეტრში, ხოლო ჰანაქიდან 13 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 34 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰანაქის რაიონის სოფლები
ვისოლ ჯგუფი

**ვისოლ ჯგუფი** () — ერთ-ერთი მსხვილი ბიზნესჯგუფი საქართველოში. მოღვაწეობს ენერგეტიკის, სამშენებლო, სარეკლამო, სასტუმროების, სუპერმარკეტების, სწრაფი კვების რესტორნების და საცალო ვაჭრობის სფეროში. დაარსდა 2000 წელს [აქციონერები: „ვისოლ პეტროლიუმი“ (შვეიცარია), „სილკ როუდ ჯგუფი“ (საქართველო) და კერძო პირები].

ჯგუფში შემავალი შვილობილი კომპანიებია: სააქციო საზოგადოება „ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯია“, რომელიც ეწევა ნავთობპროდუქტების იმპორტსა და დისტრიბუციას), უძრავი ქონებისა და სამშენებლო კომპანია „ველაჯიო“, სარეკლამო კომპანია „ალმა“, სუპერმარკეტების ქსელი „სმარტი“, ამერიკული რესტორნების ქსელი „ვენჯორჯია“ (Wendy's), ავტომომსახურების ცენტრების ქსელი „ვიანორ ჯორჯია“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* wissol.ge

კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კოლეტ ხური

**კოლეტ ხური** (   დ. 1937, დამასკო, სირია) —  სირიელი პოეტი და მწერალი, გამოჩენილი სირიელი პოლიტიკოსის ფარის ალ-ხურის შვილიშვილი.  

## ბიოგრაფია 
კოლეტ ხური დაიბადა დამასკოში, ძველ ქრისტიანულ ოჯახში. მისი მამა სუჰეილ ალ-ხური იყო პოლიტიკოსი, ხოლო ბიძა, ჰაბიბ კაჰალე —ჟურნალისტი. დაამთავრა დამასკოს უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ფრანგული ლიტერატურის სპეციალობით და ასევე ბეირუთის ლიტერატურული სკოლა. 1960-იანი წლების დასაწყისში კოლეტი მუშაობდა ბიძის ყოველკვირეულ პოლიტიკურ ჟურნალში, ალ-მუდიქ ალ-მუბკიში და ასევე ასწავლიდა ლიტერატურას დამასკოს უნივერსიტეტში. 1963 წელს ბაასის პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, კოლეტი, ისევე როგორც ძველი არისტოკრატიის სხვა წარმომადგენლები, არჩევანის წინაშე დადგა: ან ემიგრაციაში წასულიყო ან სირიაში დარჩენილიყო. კოლეტმა  აირჩია ეს უკანასკნელი. 1965 წელს ჰაბიბ კაჰალეს გარდაცვალების შემდეგ კოლეტი თავის ბიძაშვილთ სამირ კაჰალესთან ერთად იყო ჟურნალის ხელმძღვანელი  1966 წელს მის დახურვამდე.   

## შემოქმედება 
კოლეტ ხურიმ  თავისი პირველი ნამუშევრები 1957 წელს გამოაქვეყნა —  ლექსების კრებული ფრანგულ ენაზე, სახელწოდებით „ოცი წელი“. ორი წლის შემდეგ გამოვიდა მისი ყველაზე ცნობილი რომანი, **„** დღეები მასთან ერთად**“**, რომელმაც ავტორს  გარკვეულწილად სკანდალური პოპულარობა მოუტანა. რომანის მთავარი გმირი დამასკოელი გოგონაა, რომელიც ოცნებების ასასრულებლად უარყოფს არსებულ სოციალურ ნორმებს. მთავარი გმირის ისტორია ნაწილობრივ ეფუძნება კოლეტ ხურის ცნობილ სირიელ პოეტ ნიზარ ქაბანთან  სასიყვარულო ურთიერთობის შედეგად გამოწვეულ პირად განცდებს.

ხურის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია არაბულ-ისრაელის კონფლიქტის თემას. მისი ორი რომანი (**„** მოწვევა კუნეიტრაში**“** და  **„** დამასკო - ჩემი დიდი სახლი**“**) დაიწერა  1967 წელს სირიის  წაგებული ომისა და შემდგომ გოლანის მაღლობების  ოკუპაციის შთაბეჭდილების ქვეშ. კიდევ ერთი რომანი, **„** ნათელი დღეები**“**, ავტორმა მიუძღვნა იომ-ქიფურის ომს . ხსენებული რომანი შევიდა სირიის სკოლების მე-11 კლასების კითხვის სავალდებულო პროგრამაში. 1989 წელს ხურიმ გამოაქვეყნა ბაბუის, ფარის ალ-ხურის დღიურების პირველი ნაწილი.   თავის ნაშრომში კოლეტ ხური ქადაგებს რეალისტურ მიდგომას. 

## პოლიტიკური საქმიანობა 
1990 წლიდან 1995 წლამდე კოლეტ ხური დამასკოს პარლამენტის დამოუკიდებელი წევრი იყო. 2006 წელს კოლეტ ხური დაინიშნა სირიის პრეზიდენტის ბაშარ ალ-ასადის  მრჩეველად ლიტარატურის დარგში.

## პირადი ცხოვრება 
ხური ორჯერ გაჰყვა ცოლად და დასცილდა ესპანელ მუსიკოს როდრიგო დე ზაიასს,  რომელიც  ამერიკელი დიპლომატის ფრენსის ბარტონ ჰარისონის შვილიშვილი და მექსიკელი მხატვრის მარიუს დე ზაიასის ვაჟი იყო. ხურისა და ზაიასს შეეძინათ ერთი  ქალიშვილი, მერსედეს ნარა დე ზაიას ი ხური. ახალგაზრდობაში ხურის ურთიერთობამ სირიელ პოეტ ნიზარ ქაბანთან გახდა მისი ცნობილი რომანის **„** დღეები მასთან ერთად**“** (1961) შთაგონების წყარო.

## სქოლიო 

კატეგორია:პოეტი ქალები
კატეგორია:სირიელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუციუს ვიტელიუსი

მინი|ლუციუს ვიტელიუსის პორტრეტი იმპერატორ ვიტელიუსის მონეტაზე (ახ. წ. 69).
**ლუციუს ვიტელიუსი** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 5 — გ. დაახლ. ახ. წ. 51) — რომაელი პოლიტიკური მოღვაწე, იმპერატორ ავლუს ვიტელიუსის მამა.

რომის იმპერატორ ტიბერიუსის (14–37) დროს იყო სირიის ლეგატი, აქტიურად უჭერდა მხარს ტიბერიუსის აღმოსავლურ პოლიტიკას. რამდენჯერმე იყო არჩეული კონსულად. 34 წელს ვიტელიუსის უშუალო მხარდაჭერით იბერიის მეფის ფარსმან I-ის ძმამ — მითრიდატემ დიდი სომხეთის ვაკანტური ტახტის დაკავება შეძლო. ვიტელიუსმა ლეგიონების მობილიზაციითა და მესოპოტამიის პართიის სამფლობელოებში შეჭრის მუქარით აღკვეთა პართიის მეფის არტაბან III-ის (13–38) დაგეგმილი ლაშქრობა დიდ სომხეთში და დიპლომატიური სვლებით აიძულა იგი, სამეფო დაეტოვებინა და ჰირკანიაში გაქცეულიყო. პართელ დიდებულთა დახმარებით არტაბანმა კვლავ დაიბრუნა ტახტი. ტიბერიუსის პრინციპატის ბოლო წლებში მდ. ევფრატზე დაიდო შეთანხმება ვიტელიუსსა და არტაბანს შორის, რომლის თანახმად, პართიის მეფე ცნობდა დიდ სომხეთში მითრიდატე იბერიელის მეფობას.

იმპერატორმა გაიუს კალიგულამ (37–41) ვიტელიუსი აღმოსავლეთიდან რომში გაიწვია. როგორც კონსული, მხარს უჭერდა კალიგულას და მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა რომის პოლიტიკაში. ვიტელიუსს პოლიტიკური გავლენა არც კლავდიუსის დროს (41-54) დაუკარგავს. ერთხანს ცენზორადაც იყო დანიშნული. გარდაიცვალა მოულოდნელად.

## ლიტერატურა
* ტაციტუსის ცნობები საქართველოს შესახებ. ლათინური ტექსტი ქართ. თარგმანით, შესავალი ნარკვევითა და კომენტარებითურთ გამოსცა ალ. გამყრელიძემ, თბ., 1973.

* The Cambridge Ancient History, v. 10, Cambr., 1963.
## რესურსები ინტერნეტში
* Lucius Vitellius — Livius.org.

კატეგორია:I საუკუნის რომაელები