open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პეტრჟვალდი (კარვინის რაიონი)

**პეტრჟვალდი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის კარვინის რაიონში მდებარეობს.

## გეოგრაფია
პეტრჟვალდი ქალაქ ოსტრავიდან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 10 კილომეტრში მდებარეობს. ის ისტორიული ტეშინის სილეზიის ნაწილია. ქალაქში რამდენიმე პატარა მდინარე მიედინება, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია პეტრჟვალდის სტრუჟკა. პეტრჟვალდის ტერიტორიაზე ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილის სიმაღლე 300 მეტრია ზღვის დონიდან.

## ისტორია
სოფელი ამ ადგილზე XIII საუკუნის დაარსდა. მოგვიანებით ამ მიწებს ზემო სილეზია ეწოდა. აქ არსებული დასახლება „პეტრვალდის“ სახელით პირველად 1305 წელს ვროცლავის ეპარქიის მიერ დაწერილ დოკუმენტშია ნახსენები.

პოლიტიკურად პეტრჟვალდი ტეშინის სილეზიის ნაწილი იყო და პოლონეთის სამეფო პიასტების საგვარეულო მართავდა. 1327 წელს პეტრჟვალდის მამული ბოჰემიის სამეფოს ფეოდალური სამფლობელო გახდა, რომელიც 1526 წლის შემდეგ ჰაბსბურგთა მონარქიის შემადგენლობაში შევიდა.

XVI საუკუნის შუა წლებამდე სოფელი ერთ-ერთ კათოლიკურ ცენტრად იქცა. 1540-იანი წლებიდან ტეშინის სილეზიაში პროტესტანტული რეფორმაცია დაიწყო და პეტრჟვალდი ლუთერანებმა გადაიბარეს. ლუთერანები აქაურ მონასტერს XVII საუკუნემდე ფლობდნენ, 1654 წელს ადგილობრივმა კომისიამ მათ მამულები ჩამოართვა და რომის კათოლიკურ ეკლესიას დაუბრუნა.

1790 წელს პეტრჟვალდი ლარიშების გვარის დიდგვაროვნებმა შეიძინეს, მათთი მმართველობის პერიოდში დასახლება გაიზარდა და განვითარდა. ეს გვარი აქაურ მამულებს XX საუკუნემდე ფლობდა. 1833 წელს ქალაქში ნახშირის მოპოვება დაიწყეს, რამაც დასახლების განვითარების კურსი მთლიანად შეცვალა.

პეტრჟვალდს ქალაქის სტატუსი 1955 წელს მიენიჭა, ქალაქში ნახშირის მოპოვება საბოლოოდ 1998 წელს შეწყვიტეს.
მინი|პეტრჟვალდის გამგეობა 
მინი|პეტრჟვალდის ბიბლიოთეკა
## ღირსშესანიშნაობები
პეტრჟვალდი ყველაზე მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობა წმინდა ინდრჟიხის ეკლესია. აქ სამრევლო ეკლესია პირველად 1390 წელს მოიხსენიება. ძველი ხის ეკლესია XVIII საუკუნეში ახალი დიდი ხის ეკლესიით ჩანაცვლდა. ამჟამინდელი აგურის ეკლესია ინდრჟიხ ლარიშ-მიონიხმა 1835–1837 წლებში ააგო. ეკლესიის კომპლექსში შედის ჯვრის გზაც.

## ცნობილი ადამიანები
*ალოის ვიჩერეკი (1944–2018) - სამხედრო გენერალი
*ბოჰუმილ კულინსკი (1944–2018) - გუნდის ხელმძღვანელი და მუსიკის მასწავლებელი
*ფრანტიშეკ ზვარდონი (1949–2024) - მწერალი და ფოტოგრაფი

## დაძმობილებული ქალაქები
* იასიენიეცის გმინა, პოლონეთი
* სტრუმენი, პოლონეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
ჟირაფების ცენტრი

**ჟირაფების ცენტრი** () − ჟირაფების დაცვის ცენტრი კენიაში. მდებარეობს ლანგ’ტის გარეუბანში, ნაირობის ცენტრიდან 20 კმ-ის დაშორებით. დაარსდა საფრთხის წინაშე მყოფი როტშილდის ჟირაფების დასაცავად, რომლებიც მხოლოდ აღმოსავლეთ აფრიკის მდელოებზე ბინადრობენ.

1979 წელს, შოტლანდიელი გრაფის კენიელმა შვილიშვილმა, ჯოკ ლეზლი მელვილმა და მისმა ცოლმა, ბეტიმ, ორი პატარა ჟირაფი დაიჭირეს, რათა ლანგ’ატის ტერიტორიაზე არსებულ მათ საკუთრებაში (დღევანდელი ცენტრის ადგილი) ჟირაფების გამრავლების პროგრამა დაეწყოთ. პროგრამა ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა, რის შემდეგაც ჟირაფების რამდენიმე წყვილი გასამრავლებლად კენიის ეროვნულ პარკებშიც შეიყვანეს.

1983 წლისთვის ჟირაფების ვიზიტორთა ცენტრისთვის საკმარისი რაოდენობის თანხა შეგროვდა, რათა ცენტრი ნაირობის მახლობლად მდებარე ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად ჩამოყალიბებულიყო.

როგორც სკოლის მოსწავლეებისთვის, ისე სხვა დამთვალიერებლებისთვის, მთავარი სანახობა და აქტივობა შემაღლებული ბაქნიდან ჟირაფებზე დაკვირვება და მათი გამოკვებაა. ცენტრში რამდენიმე მეჭეჭებიანი ღორიც ბინადრობს, რომლებიც ჟირაფებთან ერთად თავისუფლად დახეტიალობენ. 

## დამატებითი საკითხავი
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ნაირობის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კენიის ზოოპარკები
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული ზოოპარკები
კარურის ტყე

**კარურის ტყე** () − ურბანული ტყე კენიის დედაქალაქ ნაირობიში. ტყეს ოფიციალურად სტატუსი მიენიჭა 1932 წელს და დღეისთვის კენიის სატყეო სამსახური მართავს კარურის ტყის მეგობრების სათემო ტყის ასოციაციაციასთან ერთად.

კარურის ტყე 1 041 ჰექტარზეა გადაჭიმული და სამი ნაწილისგან შედგება, რომელთაც ლიმურუსა და კიამბუს გზები ჰყოფს. ყველაზე დიდი შუა ნაწილია, რომელიც დაახლოებით 710 ჰექტარზეა გადაჭიმული. დასავლეთით, სიგირიის ნაწილი, დაახლოებით 250 ჰექტარს მოიცავს. კიამბუს გზის აღმოსავლეთ ნაწილს სპეციალური ეროვნული პრიორიტეტი აქვს მინიჭებული. 2016 წლის შუა პერიოდის მონაცემებით, კარურის ტყის 36% მაღალმთიანი ტყის ადგილობრივი ხეების სახეობებითაა დაფარული. ტყეში 200-მდე სახეობის ფრინველი ბინადრობს. ვიზიტორთათვის 50 კმ-ზე მეტი სიგრძის საფეხმავლო და საველოსიპედო ბილიკია მოწყობილი.

მზარდ ქალაქთან სიახლოვის გამო, კარურის ტყის ნაწილის გაჩეხვა და საცხოვრებელი სივრცის მოწყობა იგეგმებოდა, თუმცა აღნიშნულ გეგმებს ბუნების დამცველები ეწინააღმდეგებოდნენ. ბუნების დამცველებმა, „მწვანე სარტყლის მოძრაობის“ მეთაურისა და შემდეგში ნობელის პრემიის ლაურეატის, ვანგარი მაატაის ხელმძღვანელობით, ტყის გადასარჩენად საზოგადოებრივი კამპანია გააჩაღეს, რომელიც ფართოდ გაშუქდა. კარურის ტყე კენიაში მიწის მიტაცების საწინააღმდეგო სიმბოლოდ იქცა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Kenya Forest Service
*Friends of Karura Forest
*Kenya Ministry of Wildlife

## სქოლიო
კატეგორია:კენიის ტყეები
კატეგორია:ნაირობი
კატეგორია:კენიის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
კენიის ტურიზმი

**კენიის ტურიზმი** () ― ქვეყნის უცხოური შემოსავლების ერთ-ერთი მთავარი წყაროა, დიასპორის ფულადი გზავნილებისა და სოფლის მეურნეობის შემდეგ. კენიის ტურიზმის განვითარებაზე პასუხისმგებელი ორგანოა კენიის ტურიზმის საბჭო.

## სტატისტიკა

ImageSize=width:270 height:300
PlotArea=left:60 bottom:75 top:10 right:16
AlignBars=justify
Period=from:0 till:260
TimeAxis=orientation:horizontal

Colors=
 id:gray value:gray(0.5)
 id:line1 value:gray(0.9)
 id:line2 value:gray(0.7)

ScaleMajor=unit:year increment:50 start:0 gridcolor:line2
ScaleMinor=unit:year increment:50 start:0 gridcolor:line1

BarData=
 bar:January text:იანვარი
 bar:February text:თებერვალი
 bar:March text:მარტი
 bar:April text:აპრილი
 bar:May text:მაისი
 bar:June text:ივნისი
 bar:July text:ივლისი
 bar:August text:აგვისტო
 bar:September text:სექტემბერი
 bar:October text:ოქტომბერი
 bar:November text:ნოემბერი
 bar:December text:დეკემბერი

PlotData=
 color:tan1 width:10

 bar:January from:start till:201 text:
 bar:February from:start till:196 text:
 bar:March from:start till:181 text:
 bar:April from:start till:154 text:
 bar:May from:start till:170 text:
 bar:June from:start till:203 text:
 bar:July from:start till:227 text:
 bar:August from:start till:249 text:
 bar:September from:start till:204 text:
 bar:October from:start till:201 text:
 bar:November from:start till:183 text:
 bar:December from:start till:225 text:

TextData=
 pos:(50,37) textcolor:gray fontsize:M text:Tourist arrivals in 2024 (k)
TextData=
 pos:(50,20) textcolor:gray fontsize:M text:Source: TradingEconomics /   
TextData=
 pos:(50,3) textcolor:gray fontsize:M text: Kenya National Bureau of Statistics

### კონკურენტუნარიანობა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის ტურიზმისა და მოგზაურობის კონკურენტუნარიანობის ინდექსის მიხედვით, კენია მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის მე-80 ადგილზეა (3.6 ქულა), რაც 2015 წლის მაჩვენებლის ტოლია.

## ღირსშესანიშნაობები
### ეროვნული პარკები
* აბერდერის ეროვნული პარკი
* ამბოსელის ეროვნული პარკი
* არაბუკო-სოკოკეს ეროვნული პარკი 
* ცენტრალური კუნძულის ეროვნული პარკი
* ჩიულუს მთების ეროვნული პარკი
* ჰელს-გეიტის ეროვნული პარკი
* კორის ეროვნული პარკი
* ნაკურუს ტბის ეროვნული პარკი
* მარსაბიტის ეროვნული პარკი
* მერუს ეროვნული პარკი
* კენიის მთის ეროვნული პარკი
* ელგონის მთის ეროვნული პარკი 
* ნაირობის ეროვნული პარკი
* ოლ-დონიო-საბუკის ეროვნული პარკი
* რუმის ეროვნული პარკი
* საივა-სვამპის ეროვნული პარკი
* სიბილოის ეროვნული პარკი
* აღმოსავლეთ ცავოს ეროვნული პარკი
* დასავლეთ ცავოს ეროვნული პარკი

## იხილეთ აგრეთვე
*კენიის სავიზო პოლიტიკა

## დამატებითი საკითხავი
* 
* .

## რესურსები ინტერნეტში
* Kenyan Ministry of Tourism 

## სქოლიო
კატეგორია:კენიის ტურიზმი
კატეგორია:აფრიკის ტურიზმი ქვეყნების მიხედვით
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 294

**გაერთიანებული ერების უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 294**, მიიღეს 1971 წლის 15 ივლისს, შეშფოთებული იყო პორტუგალიის მხრიდან სენეგალის ტერიტორიის ხანგრძლივი დარღვევებით და ბოლო დროს ამ ქვეყანაში ნაღმების დადებით, რომელიც თავშესაფარს აძლევდა PAIGC-ის დამოუკიდებლობისმოყვარე პარტიზანებს პორტუგალიის კოლონიური ომის დროს. საბჭომ აღნიშნა პორტუგალიის მიერ წინა რეზოლუციების შეუსრულებლობა და მოითხოვა, რომ მათ დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ ნებისმიერი ძალადობრივი და დამანგრეველი ქმედება სენეგალში და პატივი სცეს მის ტერიტორიულ მთლიანობას. საბჭომ ჩართო ჩვეული გმობა და მოითხოვა, რომ გენერალურმა მდივანმა სასწრაფოდ გაგზავნოს საბჭოს წევრთა სპეციალური მისია, რომელსაც დაეხმარებოდნენ მათი სამხედრო ექსპერტები სიტუაციის ფაქტების გამოძიების ჩასატარებლად და რეკომენდაციების მოსამზადებლად.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით 0-ის წინააღმდეგ; გაერთიანებულმა სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/294(1971)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პორტუგალიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სენეგალის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გვინეა-ბისაუს შესახებ
კატეგორია:1971 წელი პორტუგალიაში
კატეგორია:1971 წელი სენეგალში
Max (აპლიკაცია)

**Max** (საფირმო სახელწოდებად გამოიყენება დიდი ასოებით დაწერილი სტილიზებული სიტყვა *MAX*; ) — რუსული სამთავრობო მესენჯერი, რომელიც VK-მ 2025 წელს გამოუშვა. 2025 წლის ივლისის მდგომარეობით, ის ბეტა ტესტირების ეტაპზეა. რუსული სამთავრობო მესენჯერი არამარტო აგროვებს მომხმარებლის პირად მონაცემებს, არამედ გადასცემს მესენჯერის შიგთავსს (მათ შორის, მიმოწერასა და სხვა პირად მონაცემებს) მესამე პირებს და რუსეთის სამთავრობო სტრუქტურებს.

Max შეიქმნა, როგორც ჩინური პლატფორმა WeChat-ის ანალოგი. მისი მიზანია რუსეთისთვის უნივერსალური მობილური აპლიკაციის („სუპერაპლიკაცია“) შექმნა, რომელიც მესენჯერის ფუნქციების გარდა, მომხამრებელს ასევე საშუალებას მისცემს მიიღოს ელექტრონული შეტყობინებები, დაადასტუროთ პირადობა ციფრული პირადობის მოწმობის საშუალებით, გამოიყენოს ელექტრონული ხელმოწერა და ასევე განახორციელოთ გადახდები.

მესენჯერს მართავს რომელიც VK-ს შვილობილი კომპანია „კომუნიკაციის პლატფორმა“.

## სქოლიო
კატეგორია:IOS-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Android-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:Windows-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
ალჟირის ეკონომიკა

**ალჟირის ეკონომიკა** ასახავს ალჟირის მიმდინარე და სტრუქტურულ ეკონომიკურ სიტუაციას. ამჟამად, ალჟირს შერეული ეკონომიკა აქვს. 1962 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ალჟირმა დიდი ეკონომიკური პროექტები წამოიწყო მჭიდრო ინდუსტრიული ბაზის შესაქმნელად. მიუხედავად დიდი წინსვლისა (გზები, უნივერსიტეტები, ქარხნები, საავადმყოფოები, მეტროსა და ტრამვაის სისტემა და ა.შ.), ალჟირის ეკონომიკამ რყევების სხვადასვა ეტაპი გაიარა.

## სტატისტიკა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ალჟირი მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის 92-ე ადგილი ეკავა, ხოლო 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით, მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის 89-ე ადგილზეა. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 4 237,5 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ (მუპ) მსოფლიოს მშპ-ის 0,49%-ია. ათწლიანი საშუალო წლიური მშპ-ის ზრდა 2,6%-ს შეადგენს. უმუშევრობის დონე 12,1%-ია, გლობალური გენდერული სხვაობის ინდექსი - 0.6, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი — 0.1%. ჯინის კოეფიციენტია 27,6.

ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ალჟირი 111-ე ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას 48-ე ადგილი უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 119-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― 120-ე, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― 117-ე, გამჭვირვალობით ― 91-ე, საკუთრების უფლებებით ― 110-ე, კორპორატიული მმართველობით ― 133-ე, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― 93-ე.

ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით ალჟირი მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის 82-ე ადგილზეა: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― 94-ე, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― 73-ე. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით, ალჟირი 76-ე ადგილს იკავებს. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად მეტ-ნაკლებად სტაბილურია, 76-ე ადგილზეა: ინფლაციის დონე 4.9%-ია, ხოლო ვალების დინამიკის ინდექსი 45-ს უტოლდება.

სასაქონლო ბაზრის მიხედვით, ალჟირი 125-ე ადგილზეა: შიდა კონკურენციით 85-ე ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის ღიაობით 136-ეა.; შრომის ბაზრის მიხედვით, ალჟირი მსოფლიოში 131-ე ადგილს იკავებს: მოქნილობის ინდექსით 91-ეა, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― 137-ე.

ალჟირში ცუდადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა. ამ მაჩვენებლით 111-ე ადგილს იკავებს: სიღრმით 112-ეა, ხოლო სტაბილურობით − 113-ე. ბაზრის ზომით ქვეყანა 38-ე ადგილს იკავებს.  საშუალოდაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (93-ე ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 74-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― 110-ს.

## სქოლიო
კატეგორია:ალჟირის ეკონომიკა
კატეგორია:ნავთობის ექსპორტიორ ქვეყანათა  ორგანიზაცია
კატეგორია:არაბული ლიგის ეკონომიკა
კატეგორია:აფრიკის კავშირის წევრების ეკონომიკა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 295

**გაერთიანებული ერების უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 295**, მიიღეს 1971 წლის 3 აგვისტოს. გვინეის მუდმივი წარმომადგენლის წერილის მიღების შემდეგ, ქვეყნისა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა აჰმედ სეკუ ტურე, საბჭომ დაადასტურა მისი ტერიტორიული მთლიანობა და დამოუკიდებლობა და გადაწყვიტა გაეგზავნა საბჭოს სამი წევრისგან შემდგარი მისია გვინეაში ხელისუფლებასთან კონსულტაციების ჩასატარებლად და სიტუაციის შესახებ დაუყოვნებლივ ანგარიშის მოსამზადებლად. მისია უნდა დანიშნულიყო საბჭოს თავმჯდომარესა და გენერალურ მდივანს შორის კონსულტაციის შემდეგ.

გვინეის მთავრობის მხრიდან ამ რეზოლუციის მოთხოვნა მოვიდა პორტუგალიური გვინეის პორტუგალიის ხელმძღვანელობით კოლონიური მთავრობის მხრიდან 1971 წლის დასაწყისში ჩატარებული ტრანსსასაზღვრო შეჭრების სერიის შემდეგ, PAIGC-ის დამოუკიდებლობისმოყვარე პარტიზანული ბაზების წინააღმდეგ გვინეაში და იმ ქვეყნის რეჟიმის წინააღმდეგ, რომელიც მხარს უჭერდა და თავშესაფარს აძლევდა მათ ლიდერებს. ეს თავის მხრივ მოვიდა გვინეის დედაქალაქის, კონაკრის შემოჭრის (ოპერაცია მწვანე ზღვა) ერთი წლის შემდეგ, 1970 წლის 22 ნოემბერს, პორტუგალიის ხელმძღვანელობით ძალების მხრიდან, რომლებმაც იხსნეს პორტუგალიური არმიის ომის ტყვეები და გაანადგურეს პარტიზანების სამხედრო აღჭურვილობა. ეს თავდასხმები შეწყდა, მაგრამ სასაზღვრო დაძაბულობა გრძელდებოდა გვინეა-ბისაუს დამოუკიდებლობამდე 1974 წლის 10 სექტემბერს ლისაბონში 1974 წლის 25 აპრილს მიხაკების რევოლუციის მოვლენების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/295(1971)

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პორტუგალიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გვინეის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გვინეა-ბისაუს შესახებ
კატეგორია:1971 წელი პორტუგალიაში
კატეგორია:1971 წელი გვინეაში
ბილოვეცი

**ბილოვეცი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ქალაქი ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## სახელწოდება
ფართოდ გავრცელებული ვერსიით ქალაქის სახელწოდება ძველი სლავური სიტყვა  „ბიელ“-იდან მომდინარეობს, რაც ტალახს ნიშნავს.

## გეოგრაფია
ბილოვეცი ქალაქ ოსტრავიდან დასავლეთით დაახლოებით 16 კილომეტრში მდებარეობს. მისი მუნიციპალური ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ნიზკი-იესენიკის მთების ფერდობებზეა გაშენებული, დარჩენილი მცირე ნაწილი კი მორავიის კარიბჭეში მდებარეობს. ქალაქში მიედინება მდინარე ბილოვკა.

## ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1324 წელსაა მოხსენიებული. ის კრავარჟელმა დიდგვაროვანმა ვოკ V-მ დააარსა 1293–1324 წლების პერიოდში. ბილოვეცი ტროპაუს საჰერცოგოს ნაწილი იყო და ძლიერ თავდაცვით ნაგებობებს აერთიანებდა.

1575–1576 წლებში, მაშინდელმა მფლობელმა ბილკოველმა ბერნარ პრაჟმამ ბილოვევის ციხე რენესანსის ეპოქის ციხესიმაგრედ გადააკეთა. 1652 წლიდან XX საუკუნემდე მამული ხოლტიცელ სედლნიცკების ოჯახს ეკუთვნოდა. ამ პერიოდში ქალაქმა სხვადასხვა პრივილეგია მოიპოვა, რამაც მას შემდგომი განვითარების საშუალება მისცა. 1729 წელს დიდი ხანძრის შედეგად ციხესიმაგრე დაიწვა. შემდეგ ის ბაროკოს სტილში აღადგინეს.

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ბილოვეცში მრეწველობის განვითარება დაიწყო. დაარსდა ქსოვილების ქარხანა (მოგვიანებით ქუდების და რკინის ქარხნები). აშენდა ორთქლზე მომუშავე სახერხი, წიგნების გამომცემლობა და ლიქიორის ქარხანა.
მინი|ბილოვეცის მერია 
მინი|წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
ქალაქში პირველი გოტიკური ეკლესია XIV საუკუნეში აშენდა. 1771 წელს ამ ეკლესიაში ბაროკოს სტილის რესტავრაცია განხორციელდა. მისი სამრეკლო 1614-1615 წლებში აშენდა. სამრეკლოს სიმაღლე 50,67 მეტრია  და ის ღიაა დამთვალიერებელთათვის.

ბილოვეცის მთავარ მოედანზე განთავსებულია 64 კვადრატული მეტრი ფართის ჭადრაკის დაფა, რომელიც ყველაზე დიდი ჭადრაკის დაფაა ჩეხეთში.

## ცნობილი ადამიანები
*იოჰან იგნაც ციმბალი (1722–1795) - მხატვარი
*ფელიხ ივო ლეიხერი (1727–1812) - მხატვარი
*მილოშ ჰოლანი (დაბ. 1971) - ჰოკეისტი და მწვრთნელი
*კვეტა პაშკე (დაბ. 1975) - ჩოგბურთელი
*როსტისლავ ოლეში (დაბ. 1985) - ჰოკეისტი
*ლუკაშ ჰეიდა (დაბ. 1990) - ფეხბურთელი
*პეტრა კვიტოვა (დაბ. 1990) - ჩოგბურთელი
*ადამ პავლასეკი (დაბ. 1994) - ჩოგბურთელი

## დაძმობილებული ქალაქები
* ბად-ნოიშტადტ-ან-დერ-ზაალე, გერმანია
* კეტჟის გმინა, პოლონეთი
* ლიპანი, სლოვაკეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
ლარამიდია

[მინი|[ჩრდილოეთი ამერიკა კამპანიურ ხანაში]]
**ლარამიდია** — ძველი კუნძული-კონტინენტი, რომელიც გვიანდელ ცარცულ პერიოდში (99.6–66 მილიონი წლის წინ) არსებობდა, როდესაც დასავლეთის შიდა ზღვა თანამედროვე ჩრდილოეთ ამერიკას ორ ნაწილად ჰყოფდა.

მეზოზოურ ეპოქაში დასავლეთის შიდა ზღვა კუნძულს აღმოსავლეთით მდებარე აპალაჩებისგან ჰყოფდა. დროთა განმავლობაში ზღვის მოცულობა შემცირდა, შედეგად თანამედროვე დაკოტას ტერიტორია გაიყო, ხოლო ზღვამ უკან დაიხია, დღევანდელი მექსიკისა და ჰუდსონის ყურეების მიმართულებით, შედეგად ლარამიდია ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტის ნაწილი გახდა. ზოგიერთ ნაშრომში ლარამიდია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად იყოფა, რომელთა შორის საზღვარი პირობითად თანამედროვე ამერიკულ შტატებთან, კოლორადოსა და იუტას ადგილას გადის.

კუნძულს სახელი 1996 წელს დეივიდ არჩიბალდმა უწოდა, ვაიომინგის შტატის ქალაქ ლარამის პატივსაცემად.

ლარამიდია თანამედროვე ალასკიდან მექსიკამდე იყო გადაჭიმული. კუნძულზე მასობრივად ბინადრობდნენ სხვადასხვა სახეობის დინოზავრები, მათ შორის ტირანოზავრიდები, დრომეოზავრიდები, ტროოდონტიდები, ჰადროზავრიდები, ცერატოპსები, პაქიცეფალოზავრები და ტიტანოზავრები. ყოფილი ლარამიდიის ტერიტორიაზე (ალასკიდან ნიუ-მექსიკომდე) ნაპოვნია დინოზავრების დიდი რაოდენობით ნამარხი ნაშთები.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული კონტინენტები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის გეოლოგია
კატეგორია:აშშ-ის დასავლეთი
კაპელის პირველი ომი

**კაპელის პირველი ომი** — შეიარაღებული დაპირისპირება შვეიცარიის რეფორმაციის დროს, 1529 წელს, ძველი შვეიცარიის კონფედერაციის პროტესტანტულ და კათოლიკურ ბანაკებს შორის. დასრულდა კაპელის პირველი ზავით.

ომის დაწყებამდე, პროტესტანტულ კოალიციას სათავეში ჩაუდგა შვეიცარიელი რეფორმატორი ულრიხ ცვინგლი, რომელსაც მხარი დაუჭირა  ქალაქ ციურიხის მოსახლეობამ და თავისუფალმა საიმპერატორო ქალაქებმა კონსტანცმა და სტრასბურგმა. კათოლიკურმა ბანაკმა ალიანსი შეკრა საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-თან.

ორი რელიგიის წარმომადგენლებს შორის კონფლიქტის გამწვავებამდე მრავალი მცირე ინციდენტი და პროვოკაცია მოხდა. მაგალითად, თურგაუში 1528 წლის მაისში კათოლიკე მღვდლის სიკვლილით დასჯა და 1529 წელს შვიცში პროტესტანტი პასტორის კოცონზე დაწვა.

1529 წლის 8 ივნისს პროტესტანტებმა ომი გამოუცხადეს მოწინააღმდგეებს, მათ დაიკავეს თარგაუ, წმინდა გალის სააბატო და გაემართნენ კაპელისკენ, ცუგის საზღვართან.

პირველ ეტაპზე, მხარეებმა გადაწყვიტეს მოლაპარაკებების წარმოება, რამაც შესაძლებელი გახადა ღია ომის თავიდან აცილება. მოლაპარაკებების პარალელურად, ორივე მხარის ჯარები ბრძოლის ველზე იყვნენ გამაგრებულნი, თუმცა ჯარისკაცები შეთანხმდნენ ნებისმიერი პროვოკაციის თავიდან აცილებაზე.

სამშვიდობო შეთანხმება, რომელიც მხარეებს შორის გაფორმდა, არ იყო ხელსაყრელი კათოლიკური მხარისთვის, მათ მოუწიათ საკუთარი ალიანსის დაშლა და საღვთო რომის იმპერატორთან მოკავშირეობის შეთანხმებაზე უარის თქმა. დაძაბულობა, ფაქტიურად, მოუგვარებელი დარჩა, რამაც ხელი შეუწყო, ორი წლის შემდეგ, კაპელის მეორე ომის დაწყებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კაპელის მეორე ომი (1531)
* ვილმერგენის პირველი ომი (1656)
* ტოგენბურგის ომი (1712)
* ზონდერბუნდის ომი (1847)

## რესურსები ინტერნეტში
* First War of Kappel in German, French and Italian in the online Historical Dictionary of Switzerland.

კატეგორია:შვეიცარიის ომები
ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი

**ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ქალაქი ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს სათხილამურო კურორტი პუსტევნი, ამის გამო ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი ცნობილი დასასვნებელი ადგილია ზამთარში.

## გეოგრაფია
ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი რაიონულ ცენტრ ნოვი-იიჩინიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 15 კილომეტრში მდებარეობს. მისი მუნიციპალური ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი მორავია-სილეზიის მთისწინეთშია. დასავლეთ ნაწილი სილეზიის ბესკიდებში იჭრება. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია ვლჩინას გორა 532 მეტრი სიმაღლით ზღვის დონიდან. ქალაქის სახელწოდებაში არსებული მთა რადჰოშტი მუნიციპალიტეტის საზღვრებს გარეთ, ქალაქის სამხრეთით მდებარეობს. ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემში პატარა მდინარე ლომნა ერთვის მდინარე ლუბინას.

## ისტორია
ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1382 წელს არის მოხსენიებული. ქალაქი სავარაუდოდ 1293 წლიდან 1316 წლამდე პერიოდში დაარსდა. XVI საუკუნეში ის იყო წარმატებული საბაზრო ქალაქი, განვითარებული ხელოსნობით.

ოცდაათწლიანი ომის დროს ქალაქი არაერთხელ დაზიანდა, 1626 წელს ის გადაწვეს. 1646 წელს ფრენშტატი დაიპყრეს შვედეთის იმპერიის ჯარისკაცებმა. XVII საუკუნეში ქალაქის ტერიტორიაზე ვლახები დასახლდნენ. მათი დასახლების შემდეგ ქალაქი გაძლიერდა და ეკონომიკა განვითარდა. 1781 წელს დასახლებას ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 

ადრეული ბაროკოს არქიტექტურის წმინდა მარტინის ეკლესია 1661 წელს აშენდა. წმინდა ბარბარესა და წმინდა იან ნეპომუკისსალოცავები ეკლესიას 1740 წელს დაამატეს.
მინი|წმინდა მარტინის ეკლესია 
მინი|1909 წელს გადაღებული ფრენშტატ-პოდ-რადჰოშტემი
1876 წელს აშენებული ბიჭების საშუალო სკოლა მორავიაში მეორე ჩეხური სკოლა იყო. დღეს შენობა კულტურული ძეგლია და მასში ქალაქის მუზეუმია განთავსებული.

## ცნობილი ადამიანები
*ალბინ პოლასეკი (1879–1965) - მოქანდაკე და განმანათლებელი
*ბოჰუსლავ ფიალა (1890–1964) - ბრიგადის გენერალი
*ბრჟეტისლავ ბარტოში (1893–1926) - მხატვარი
*ზავიშ კალანდრა (1902–1950) - ისტორიკოსი
*ზდენეკ პარმა (1925–2006) - ალპიური მოთხილამურე
*ლადისლავ ადამეცი (1926–2007) - პოლიტიკოსი (ჩეხოსლოვაკიის პრემიერ-მინისტრი 1988–1989)
*იირჟი რაშკა (1941–2012) - თხილამურებით მხტომელი, ოლიმპიადის გამარჯვებული
*კარელ ლოპრაისი (1949–2021) - ავტომრბოლელი
*იირჟი პარმა (დაბ. 1963) - თხილამურებით მხტომელი
*ივეტა ბარტოშოვა (1966–2014) - მომღერალი

## დაძმობილებული ქალაქები
* ჰარახოვი, ჩეხეთი
* კრასნო-ნად-კისუცოუ, სლოვაკეთი
* ლა-გრანჯი, აშშ
* უსტრონი, პოლონეთი

## გალერია

Frenštát pod Radhoštěm (CZE) - town hall.jpg|ქალაქის მერია და მშვიდობის მოედანი
Barokní kostel sv. Jana Křtitele z roku 1634.JPG|წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
Frenstat pod Radhostem.jpg|რკინიგზის სადგური
Frenštát pod Radhoštěm, celek.jpg|ქალაქის პანორამული ხედი
Pustevny, lanovka (4).JPG|პუსტევნის სათხილამურო საბაგირო

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 301

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 301** მიიღეს 1971 წლის 20 ოქტომბერს. საბჭომ, თემაზე წინა რეზოლუციების კვლავ დამტკიცების შემდეგ, დაგმო ბანტუსტანები — როგორც ერთიანი და ტერიტორიული მთლიანობის დასანგრევად მიმართული ქმედებები — და ასევე სამხრეთ აფრიკის მიერ სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკაში (ამჟამად ნამიბია) უკანონო ყოფნის გაგრძელება.

საბჭომ რეზოლუცია დაასრულა მოწოდებით ყველა სახელმწიფოს მიმართ, მხარი დაუჭირონ ნამიბიელი ხალხის უფლებებს რეზოლუციის პირობების სრული შესრულებით და სთხოვა გენერალურ მდივანს, პერიოდულად წარმოადგინოს ანგარიშები რეზოლუციის შესრულების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, საფრანგეთისა და გაერთიანებული სამეფოს თავშეკავებით.

ეს იყო ბოლო რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს მანამდე, ვიდრე გაერთიანებული ერებიდან გააძევებდნენ ჩინეთის რესპუბლიკას (შეფასებული ტაივანში) და მის ადგილს დაიკავებდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა (შეფასებული კონტინენტურ ნაწილზე).

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/301(1971)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნამიბიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
ჰაჯილარი (არჰავი)

**ჰაჯილარი** () — სოფელი, რომელიც ეკუთვნოდა ართვინის პროვინციის არჰავის რაიონს. დღეს ეს არის არჰავის ქალაქის ორი უბანი - ქვემო ჰაჯილარი და ზემო ჰაჯილარი. ეს უბნები მდებარეობს ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში, იგივე სახელის მქონე ღელეების ნაპირებზე.

## ისტორია
სოფელი ჰაჯილარის ქვემო უბნის ძველი სახელი ან ლაზური სახელი არის ბორღოლა, ხოლო ზემო უბნისა - პაიანტე. 

სოფელი ბორღოლა ან ჰაჯილარი მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი სრულად დაიკავეს 1547 წელს, მას შემდეგ რაც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერია განადგურეს. თუმცა ეს დასახლება არ იხსენიება ოსმალურ ჩანაწერებში და 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში.

სოფელი ჰაჯილარი 1940 წლის საყოველთაო აღწერაში ეკუთვნოდა ჩორუმის პროვინციას (რომელიც არტვინისა და რიზეს პროვინციების გაერთიანებით შეიქმნა), ჰოფის კაზის არჰავის ნაჰიეს, და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 1,235 ადამიანს, მათ შორის 766 მამაკაცი და 469 ქალი. სამოცი სოფლის მოცავ არჰავის ნაჰიეში ეს იყო მოსახლეობის რაოდენობით ყველაზე დიდი დასახლება. ნაჰიეს ადმინისტრაციულ ცენტრში - სოფელშ მუსაზადეში კი 655 ადამიანი ცხოვრობდა.

ჰაჯილარი 1945 წლის საყოველთაო აღწერაში არჰავის ბუჯაღის სოფლებს შორის მოიხსენიება, მაგრამ 1950 წლის აღწერაში სოფლის სტატუსით აღარ გვხვდება. რადგან 1946 წელს სოფლები მუსაზადე, ჰაჯილარი და ჩარნავუთი გაერთიანდა არჰავის მუნიციპალიტეტის შესაქმნელად, და ჰაჯილარმა სოფლის სტატუსი დაკარგა.

ყოფილი სოფელი ჰაჯილარი დღეს ორ უბნადაა დაყოფილი. 2024 წელს ქვემო ჰაჯილარის უბანში 1,319 ადამიანი, ხოლო ზემო ჰაჯილარის უბანში 931 ადამიანი დაფიქსირდა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 307

**გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 307** მიიღეს 1971 წლის 21 დეკემბერს, ინდოეთსა და პაკისტანის განცხადებების მოსმენის შემდეგ, საბჭომ მოითხოვა ხანგრძლივი ზავის დაცვა, სანამ არ მოხდებოდა ჯარების გაყვანა ჯამუსა და კაშმირში ზავის ხაზის პატივისცემისთვის. საბჭომ ასევე მოუწოდა საერთაშორისო დახმარებას ლტოლვილთა ტანჯვის შემსუბუქებისა და რეაბილიტაციის, ასევე მათი სახლში დაბრუნების საკითხში და მოითხოვა გენერალური მდივნისგან საბჭოს ინფორმირება სიახლეებზე.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით, 0 ხმის წინააღმდეგ. პოლონეთმა და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/307(1971)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქაშმირის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდოეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პაკისტანის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1971 წელი ინდოეთში
შტრამბერკი

**შტრამბერკი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ქალაქი ცნობილია ჩეხური საკონდიტრო ნაწარმით, რომელსაც შტრამბერკის ყურები ეწოდება. ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდება (ფონეტიკური გამარტივებით) გადმოღებულია ციხესიმაგრის სახელიდან, რომლის თავდაპირველი სახელი იყო შტრალენბერგი („მსროლელთა მთა“).

## გეოგრაფია
შტრამბერკი რაიონულ ცენტრ ნოვი-იიჩინიდან აღმოსავლეთით 7 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი მორავია-სილეზიის მთისწინეთშია გაშენებული. ის საკმაოდ მთაგორიანი ქალაქია. შტრამბერკის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილია ბილა-ჰორა, მისი სიმაღლე 557 მეტრია ზღვის დონიდან.

ქალაქის გარშემო რამდენიმე დაცული ტერიტორიაა, აღსანიშნავია შიპკას მღვიმის ბუნების ძეგლი. ამ კარსტულ მღვიმეში ადამიანის ყველაზე ძველი ნაშთებია აღმოჩენილი მთელ ჩეხეთის ტერიტორიაზე.

## ისტორია
შტრამბერკი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1211 წელსაა ნახსენები, ამ წყაროში დახასიათებულია ციხესიმაგრე და ციხისძირში გაშენებული სოფელი. შტრამბერკის ციხის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია. 

მორავიის მაკგრაფმა იან ინდრჟიხ ლუქსემბურგმა აქ ქალაქი 1359 წელს დააარსა და რამდენიმე მნიშვნელოვანი პრივილეგია უბოძა.

XV საუკუნიდან შტრამბერკი მორავიის ეკლესიის ცენტრი იყო. მორავიის ეკლესიას მორავიის საძმოსაც უწოდებენ და ერთ-ერთი უძველესი პროტესტანტული მოძრაობაა ქრისტიანობაში.

1624 წელს შტრამბერკი იეზუიტებმა შეიძინეს. ოცდაათწლიანი ომის დროს ქალაქი რამდენიმეჯერ დაარბიეს და ციხესიმაგრეც დაზიანდა. მისი წინა ფასადი 1783 წელს ჩამოიშალა.

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აქ კირქვის მოპოვება დაიწყო, რამაც ქალაქის შემდგომი ეკონომიკური განვითარება განაპირობა. 
მინი|შტრამბერკის ციხე 
მინი|შტრამბერკის ყურები
შტრამბერკში რკინიგზა 1881 წელს გაიყვანეს. შტრამბერკში მეზობელი ქალაქებისგან განსხვავებით 1938–1945 წლების მესამე რაიხის ოკუპაციამდეც მთლიანად ჩეხურენოვანი მოსახლეობით იყო დასახლებული.

შიპკას მღვიმეში შესვლა უფასოა. ბილა-ჰორას ბორცვზე დგას 43 მეტრი სიმაღლის ორმაგი სპირალის ფორმის გადმოსახედი კოშკი.

## ცნობილი ადამიანები
*მარტინ სტეფანი (1777–1846) - დრეზდენის წმინდა იოანეს ლუთერანული ეკლესიის პასტორი
*ზდენეკ ბურიანი (1905–1981) - მხატვარი
*ირჟი ჰანზელკა (1920–2003) - მოგზაური და მწერალი
*სვატავა ჰუბენაკოვა (1928–2024) - მომღერალი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 305

**გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 305** მიიღეს 1971 წლის 13 დეკემბერს, ამ თემაზე წინა რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ და ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ ვადა გაუგრძელა კვიპროსში გაეროს მშვიდობისმყოფელი ძალებისთვის შემდგომი პერიოდისთვის, რომელიც ახალი ვადის მიხედვით მთავრდება 1972 წლის 15 ივნისს. საბჭომ ასევე მოუწოდა უშუალოდ დაინტერესებულ მხარეებს განეგრძოთ უაღრესად თავშეკავებული მოქმედება და სრული თანამშრომლობა მშვიდობისმყოფელ ძალებთან.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით. ჩინეთი არ მონაწილეობდა ხმის მიცემაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/305(1971)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი კვიპროსში
ჯინო ბარტალი

**ჯინო ბარტალი** (; დ. 18 ივლისი, 1914, ფლორენცია, იტალია — გ. 5 მაისი, 2000, იქვე) — იტალიელი პროფესიონალი ველომრბოლელი. 

ბარტალი ყველაზე ცნობილი იტალიელი ველომრბოლელი იყო მეორე მსოფლიო ომამდე. მან ორჯერ მოიგო ტურ დე ფრანსი (1938 და 1948) და სამჯერ ჯირო დიტალია (1936, 1937 და 1946).  
ბარტალიმ რეკორდული რაოდენობით (შვიდჯერ) მოიპოვა ჯირო დიტალიის „მთის მეფის“ მაისური. ტურ დე ფრანსის ჩემპიონის ორ მოპოვებულ ტიტულს შორის 10 წლიანი შუალედი კი ამ შეჯიბრის ისტორიაში აქამდე ყველაზე ხანგრძლივად ითვლება ერთი მრბოლელის მიერ მოპოვებულ გამარჯვებებს შორის შუალედებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bàrtali, Gino
*Gino Bartali
*Gino Bartali

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:იტალიელი ველომრბოლელები
კატეგორია:ტურ დე ფრანსის ჩემპიონები
არდანა (არტაანი)

**არდანა** () — ისტორიულ სოფელი არტაანის მხარეში, დღეს არტაანის ვილაიეთის ცენტრალურ რაიონთან დაკავშირებული ჰასქიოის საზღვრებში.

## ისტორია
ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერდა, რომ არდანის სახელი შესაძლოა ქართული სიტყვა „არდანაკიდან“ მომდინარეობდეს. ამასთან ერთად, საქართველოში არსებობს სოფელ არდანის სახელის მსგავსი სახელწოდების მქონე სოფელი „ართანა“.

ისტორიული არტაანი სადაც სოფელი არდანა მდებარეობდა შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელ მხარეთაგან ერთ-ერთი იყო. სწორედ ამიტომ ოსმალებმა ეს მხარე XVI საუკუნის შუა ხანებში ხელში ჩაიგდეს. სოფელში არსებული მეგალითური ნაგებობის ნაშთებიც ამ პერიოდიდან უნდა იყოს შემორჩენილი.

სოფელი არდანა ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთარშიც „არდანას“ (اردانە) სახელით იგივე ადმინისტრაციულ სტატუსს ინარჩუნებდა. ჰიჯრის 1140 (1727/1728) წელს 3000 აქჩეს გადასახადის სანაცვლოდ გადაეცა ვიღაც სულეიმანს, ხოლო იმავე წელს 6.200 აქჩეს გადასახადის სანაცვლოდ გადაეცა ვიღაც კაიას.

გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ სოფელი არდანა რუსულ წყაროებში გვხვდება სახით „არდანიაკ“ (Арданяк). თუმცა 1886 წლის რუსული მოსახლეობის აღწერაში არტაანის სანჯაყის არტაანის კაზაში სოფლის სტატუსით არ ყოფილა მოცემული, რაც აჩვენებს, რომ არდანას ამ თარიღამდე სოფლის  სტატუსი დაეკარგა.

სოფელი არდანა ჰასქოიდან სამხრეთით 1,7 კილომეტრში, მდინარე კურასა და მასში მარცხნიდან შემავალ მდინარე ალაბალიკს შორის მდებარეობდა, რასაც აქ არსებული მეგალითური ნაგებობის ნაშთები მოწმობს. ამ ნაშთებმა დღეს ქვის გროვის სახე მიიღო. ირკვევა, რომ ეს ქვის გროვა გორაკს შემოხვეული კედლები უნდა ყოფილიყო.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
ნესტან ცეცხლაძე

**ნესტან ცეცხლაძე** (დ. 20 დეკემბერი, 1977) — ქართველი ჟურნალისტი. ონლაინგამოცემა „ნეტგაზეთის“ მთავარი რედაქტორი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წელს, დაბა შუახევში.

დაამთავრა ბათუმის ინსტიტუტ "მეგობრობის" ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი და საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის მედიამენეჯმენტის კავკასიური სკოლა.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა რეპორტიორად აჭარის რადიოში, გაზეთ "ბათუმელებში", ტელეკომპანიებში "იმედსა" და "რუსთავი 2"-ში. იყო "ევროკავშირი და საქართველოს" და თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის პროექტების დირექტორი, კონრად ადენაუერის ფონდის პროექტების კოორდინატორი, კონსორციუმ MACS-ის კონსულტანტი მედიის საკითხებში და გაზეთ "ბათუმელების" ვებგანვითარების მენეჯერი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ნესტან ცეცხლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
ფულნეკი

**ფულნეკი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ფულნეკი 11 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## გეოგრაფია
ფულნეკი ქალაქ ნოვი-იიჩინიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 14 კილომეტრში მდებარეობს. ის რეგიონის დედაქალაქ ოსტრავიდან 25 კილომეტრითაა დაცილებული. ქალაქი ნიზკი-იესენიკის ფერდობებზეა გაშენებული. მის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილის სიმაღლე 555 მეტრია ზღვის დონიდან. ფულნეკში ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები ჰუსი და გრუჩოვკა.

## ისტორია
ქალაქი ლიხტენბურგების გვარის თავადებმა დააარსეს. ეს მიწა მათ მეფე ოტოკარ II-მ საჩუქრად გადასცა. ფულნეკი პირველად ისტორიულ წყაროებში 1293 წელსაა ნახსენები. ამ დროს აქ უყვე იყო ციხესიმაგრე, ეკლესია და სასწავლებელი. ფულნეკის დიდი მოედნის გეგმარება აჩვენებს, რომ ის შედარებით დიდი მამულების ცენტრად იყო გათვალისწინებული. თავდაპირველად ქალაქი გერმანელებით იყო დასახლებული. ოცდაათწლიანი ომის დროს მოსახლეობაში ჩეხთა რაოდენობამ იმატა.

XVII საუკუნის პირველ ნახევარში ფულნეკს ვრბნოელი ბრუნტალშტები ფლობდნენ. ამ პერიოდში ქალაქში აქტიურად შენდებოდა ბაროკოს სტილის ნაგებობები. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში ქსოვილების წარმოების წყალობით ფულნეკი სწრაფად განვითარდა.

წმინდა სამების ეკლესია 1750–1760 წლებში აშენდა და რეგიონში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ბაროკოს არქიტექტურული ძეგლია. თავდაპირველად ის ავგუსტინელების მონასტრის ნაწილი იყო, საიდანაც დღეს სამლოცველოა შემორჩენილი.
მინი|ფულნეკის ციხე
მინი|წმინდა სამების ეკლესია 
მინი|კნურის სასახლე
ფულნეკის კაპუცინების მონასტერი აქ 1668 წელს დაარსდა. მათი ბაროკოს სტილის შენობების კომპლექსი 1670-იან წლებში ააგეს. წმინდა იოსების ეკლესია კი 1674-1683 წლებში აშენდა. მონასტერი 1950 წელს გაუქმდა და კომპლექსი დაანგრიეს. ამ ადგილზე ეკლესია 2006 წელს აღადგინეს.

კნურის სასახლე XVIII საუკუნის დასაწყისში ადგილობრივმა დიდგვაროვანმა ააგო.  დღეს მასში იან კომენსკის მემორიალი და ბიბლიოთეკაა განთავსებული.

## ცნობილი ადამიანები
*იან კომენსკი (1592–1670) - ფილოსოფოსი და პედაგოგი (ფულნეკში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა 1618–21 წლებში)
*იოჰან იოზეფ ტალჰერი (1730–1807) - ავსტრიელი არქიტექტორი
*იოჰან ლეოპოლდ ჰეი (1735–1794) - ჰრადეც-კრალოვეს ეპისკოპოსი
*ლეოპოლდ რიტერ ფონ დიტელი (1815–1898) - უროლოგი
*ავგუსტ გოდრიხი (1859–1942) - გველომრბოლელი
*ფრანც კონვიჩნი (1901–1962) - დირიჟორი და ალტისტი
*კაროლინა ჰუვაროვა (დაბ. 1986 წელს) - ფიტნეს მწვრთნელი და მოდელი
*პეტრა კვიტოვა (დაბ. 1990) - ჩოგბურთელი (გაიზარდა ფულნეკში)

## დაძმობილებული ქალაქები
* შატელ-სიურ-მოზელი, საფრანგეთი
* ლაზისკა-გურნე, პოლონეთი
* ლიუტომერი, სლოვენია
* სუჩანი, სლოვაკეთი
* ტეგლაში, უნგრეთი
* ვრუტკი, სლოვაკეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
იემიშლიქი

**იემიშლიქი** () — უბანი ქალაქ არჰავში, რომელიც არის არჰავის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი და ეკუთვნის ართვინის პროვინციას. მდებარეობს ქალაქ არჰავის შიდა ნაწილში, იემიშლიქის ღელის სანაპიროზე.

## ისტორია
სოფელი იემიშლიქი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში იემიშლუკი (یمشلك) სახელით გვხვდება. ეს ადგილის სახელი ლაზურად იემიშლუღის ფორმას იღებს.

სოფელი იემიშლიქი მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი სრულად დაიკავეს 1547 წელს, მას შემდეგ რაც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერია გაანადგურეს. თუმცა ოსმალურ ჩანაწერებში ეს დასახლება არ იხსენიება.

იემიშლიქი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში ყოფილა ჰოფის კაზის არჰავის ნაჰიეს ქვემდებარე სოფლებს შორის.

იემიშლიქი 1950 წლის საყოველთაო აღწერაში არჰავის ბუჯაღის სოფლებს შორის მოიხსენიება, მაგრამ 1955 წელს ჩატარებულ აღწერაში სოფლის სტატუსით აღარ გვხვდება. ამ პერიოდში არჰავის ბუჯაღი კაზად გარდაიქმნა, ხოლო იემიშლიქი არჰავის ქალაქს უბნის სტატუსით მიუერთდა.

იემიშლიქის უბანში 2024 წელს 322 ადამიანი ცხოვრობდა.ref>

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
ახალშენი (არდაჰანის რაიონი)

**ახალშენი** () — ისტორიული სოფელი არტანის რეგიონში, დღესდღეობით არდაჰანის ვილაიეტის ცენტრალურ რაიონს დაქვემდებარებული აკიაკას საზღვრებში განადგურებული სოფელია.

## ისტორია
ახალშენი, როგორც ქართული ტოპონიმი, შედგება სიტყვა „ახალი“-სგან რომელიც ნიშნავს ახალს, და სიტყვა „შენი“-სგან ,რომელიც ნიშნავს „ახალ სოფელს“.

ახალშენის სოფლის მდებარე ისტორიული არტანის რეგიონი შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეთაგანი იყო. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი ქართველებისგან XVI საუკუნის შუახანებში დაიკავეს.

ახალშენის სოფელი 1595 წლის ოსმალური დეტალური რეესტრში აღნიშნულია როგორც ახალშენ (اخالشین). ამ პერიოდში სოფელი საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰან-ი ბუზურგის ლივასის ჩრდილოეთის ნაჰიეს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 19 ქრისტიანი ოჯახისგან და ოჯახის მეთაურები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხმარდებოდა ხორბლის და ქერის მოყვანა, აგრეთვე მეფუტკრეობა, იზრდებოდა ცხვარი და ღორი. იყო აგრეთვე ერთი წყლის წისქვილი . ამავე დეტალურ რეესტრში არდაჰან-ი ბუზურგის ლივასის მეშეს ნაჰიეს კუთვნილი იგივე სახელწოდების კიდევ ერთი სოფელი იყო. ეს სოფელი დღეს ჰანაკის რაიონშია და საზლიჩაირის სახელს ატარებს.

ოსმალური დეტალური რეესტრის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ციკიას მიწოდებული ინფორმაციით, გვიან პერიოდში რუსულ რუკაზე „ახაშენ“ (Ахашен) სახელით აღნიშნული ეს დასახლება არდაჰანის ქალაქის დასავლეთით მდებარეობდა და 1878 წელს აქ 16 ოჯახი იყო. ახალშენი, რომელიც, როგორც ჩანს, სოფლის სტატუსი დაკარგა, მისი დასახლების ტერიტორია აკიაკას (კოდიწკაროს) სოფლის დღევანდელ საზღვრებშია.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
საქალა (პოსოფი)

**საქალა** () — ისტორიული სოფელი სამცხის თურქეთში არსებულ ნაწილში, დღევანდელი 
არტაანის პროვინციის პოსოფის რაიონში.

## ისტორია
საქალა, ქართულად მომდინარეობს სიტყვისგან „ქალი“ და "ქალების ადგილს" ნიშნავს.

სოფელი საქალა ისტორიული სამცხის ოლქში მდებარეობდა, რომელიც მისი გარკვეული ნაწილის გარდა, დღესაც საქართველოს საზღვრებში მდებარეობს. ოსმალებმა ეს ოლქი და სოფელი 1578 წელს მთლიანად დაიპყრეს.

სოფელი საქალა, 1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარში  გვხვდება სახელით „საქალა“ ან „საქალე“ (ساكلە). დავთარის გამომცემელმა თურქოლოგმა სერგი ჯიქიამ ამ სახელის საფუძველზე განსაზღვრა სოფლის ქართული დასახელება. ამ დავთარის მიხედვით, სოფელი საქალა ან საქალე საქართველოს ვილაიეთში, ფოშოვის ლივასის სამხრეთ ნაჰიაში შედიოდა. დავთარის ჩანაწერი აჩვენებს, რომ ეს დასახლება მდებარეობდა სოფელ ქოლქიოისა და სოფელ ქალეიონიუს შორის. საქალას მოსახლეობა 10 ქრისტიანული კომლისგან შედგებოდა და კომლების მეთაურები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხორბლის, ქერის, ჭვავის და სელის თესლის მოყვანითა და მეფუტკრეობით იყვნენ დაკავებული, ზრდიდნენ ღორებსა და ცხვრებს, ჰქონდათ ერთი წყლის წისქვილიც. სოფელს აგრეთვე ჰქონდა ფერმა სახელწოდებით „სამზურია“.

ქართველი ისტორიკოსის ალექსანდრე ფრონელის 1914 წელს გამოცემულ წიგნში ფოსოფის ხეობაში "ქალის წყალის" სახელწოდების მქონე კერძო სოფელზეა ნაამბობი. ვარაუდობენ, რომ საქალა და ქალის წყლის სოფელი ერთი და იგივე დასახლებაა. სოფელი რუსულ წყაროებში გვხვდება სახელით "კალის ცკალ" (Калис-цкал). თუმცა, ასევე არსებობს ალბათობა, რომ ეს სოფელი კოლისწყალი ან სოფელი კველისწყალი იყოს. სოფელ საქალადან დღემდე ვერანაირი კვალი ვერ შემორჩა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
ჰანს ასპერი

200px|მინი|ჰანს ასპერის პორტრეტი,
**ჰანს ასპერი** (დ. დაახლ. 1499  — გ. 1571) — შვეიცარიელი მხატვარი, ცნობილია თავისი პორტრეტებით.

ჰანს ასპერი დაიბადა დაახლ. 1499 წელს ციურიხში. 1526 წლამდე მის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. იგი ქალაქის საბჭოს წევრის, პროფესიით დურგლის ლუდვიგ ნოგის ქალიშვილზე დაქორწინდა. ასპერი 1545 წელს ქალაქის დიდი საბჭოს წევრად აირჩიეს. ვარაუდობენ, რომ მის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა ჰანს ლეუ უმცროსის ნამუშევრებმა მოახდინა. მისი პირველი ნამუშევრები 1531 წლით თარიღდება, რომელთაგან, ყველაზე ცნობილი შვეიცარიელი რეფორმატორის, ულრიხ ცვინგლის პორტრეტია. იმავე წელს ასპერმა ციურიხის რამდენიმე სამთავრობო შენობის ინტერიერი მოხატა, როგორც იმ დროს ქალაქის ოფიციალურმა მხატვარმა.

მისი ნამუშევრების უმეტესობა დაკარგულია. ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა ულრიხ ცვინგლისა და ცვინგლის ქალიშვილის, რეგულა გვალტერის პორტრეტები, რომლებიც ციურიხის საჯარო ბიბლიოთეკის საკუთრებად ითვლება.

ჰანს ასპერი 1571 წელს სიღარიბეში გარდაიცვალა. როგორც ცნობილია, მისი თერთმეტი შვილიდან ორი ასევე მხატვარი იყო.

კატეგორია:შვეიცარიელი მხატვრები
კატეგორია:რენესანსის მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1490-იანები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ოდრი (ჩეხეთი)

**ოდრი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ოდრი ცხრა მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ოდრის გარდა მუნიციპალიტეტში ერთიანდება დობეშოვი, კამენკა, კლოკოჩუვეკი, ლოუჩკი, პოჰორი, ტოშოვიცე, ვესელი და ვიტოვკა. 

ოდრის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდება მდინარე ოდრის სახელიდან მომდინარეობს. მისი სახელი ისტორიის მანძილზე რამდენიმეჯერ შეიცვალა, თუმცა ყოველთვის მდინარე ოდრასთან იყო დაკავშირებული. 

## გეოგრაფია
ქალაქი ოდრა რაიონულ ცენტრ ნოვი-იჩინიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 14 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორიის ნაწილი ნიზკი-იესენიკის მთათა ფერდობებზეა გაშენებული, ნაწილი კი მდინარე ოდრას ხეობაში. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია სუხას გორა, მისი სიმაღლე 578 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქის ტერიტორიაზე რამდენიმე სათევზაო ტბორი მდებარეობს.

## ისტორია
დღევანდელი ოდრის ტერიტორიაზე დასახლება ვიჰნანოვი მდებარეობდა. პირველად ისტორიულ წყაროებში ის 1234 წელს არის მოხსენიებული. XIII საუკუნის მეორე ნახევარში ქალაქ ვიჰნანოვის ერთ ნაწილში ციხესიმაგრე ააგეს და გალავნით შემოსაზღვრეს, მომდევნო საუკუნეში ის აქაური მამულების ეკონომიკური ცენტრი გახდა. 

ჰუსიტური ომების დროს, 1427 წელს მდინარე ოდრას ხეობა ციმბურკელმა ჰუსიტმა იან ტოვაჩოვსკიმ დაიპყრო და ქალაქი რამდენიმე წლით ჰუსიტების გახდა.

ოდრის ყველაზე მნიშვნელოვანი კულტურული ძეგლი წმინდა ბართლომეს ეკლესიაა. თავდაპირველად გოტიკური ეკლესია ბაროკოს სტილში 1691–1692 წლებში აღადგინეს. ეკლესიის კოშკში არსებული ზარი 1374 წლით თარიღდება და მორავიაში სიძველით მეორე ზარია. აღსანიშნავია ასევე სამრევლო ტაძარი, რომელიც ამჟამინდელი სახით 1699 წელს აღადგინეს.

## ცნობილი ადამიანები
*გუსტავ კრეიტნერი (1847–1893) - გეოგრაფი, მოგზაური და დიპლომატი
*ლეოპოლდ მიუნსტერი (1920–1944) - პილოტი
*ფერდინანდ ულრიხი (1931–2020) - ფილოსოფოსი

## დაძმობილებული ქალაქები
* კუჟნია-რაციბორსკის გმინა, პოლონეთი
* ნიფერნ-ოშელბრონი, გერმანია

## ფოტოგალერეა 

Image:Odry, pohled z ulice Veselské 01.jpg|ქალაქის ხედი
Image:Odry, brána.jpg|ქალაქის გალავნის ნაშთები
Image:Odry, kostel.jpg|წმინდა ბართლომეს ეკლესია
Image:Odry železniční stanice (březen 2024).jpg|რკინიგზის სადგური
Image:Odry,Neoklasicistní kašna.jpg|ნეოკლასიკური შადრევანი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
არუშის დეკლარაციის მონუმენტი

250px|მინი
**არუშის დეკლარაციის მონუმენტი** () — ტურისტული ღირსშესანიშნაობა არუშაში, ტანზანია. იგი 1977 წელს გაიხსნა ქვეყნის მმართველი პარტიის, ჩამა ჩა მაპინდუზის დაკვეთით არუშის დეკლარაციის ათი წლისთავის აღსანიშნავად.  ის მდებარეობს მაკონგოროს ქუჩის გასწვრივ, წრიული გზის ცენტრში.

2015 წლის აპრილში, ძეგლის ნაწილი ვანდალიზმის მსხვერპლი გახდა, როდესაც მისი ერთ-ერთი სპილენძის დაფა მოიპარეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* უჯამაა

## სქოლიო
კატეგორია:ტანზანიის ღირსშესანიშნაობები
ჰაილიგერლეეს ბრძოლა (1568)

[300px|მინი|ჰაილიგერლეეს ბრძოლა, [1568 წელი]]
**ჰაილიგერლეეს ბრძოლა** — ნიდერლანდების რევოლუციის დროს მომხდარი დაპირისპირება ჰოლანდიისა და ესპანეთის არმიებს შორის, 1568 წლის 23 მაისს, გრონინგენის ტერიტორიაზე მდებარე სოფელ ჰაილიგერლეეს ტერიტორიაზე. მებრძოლ მხარეთა შორის მომხდარი ოთხმოცწლიანი ომის განმავლობაში, ეს იყო პირველი დაპირისპირება, რომელშიც აჯანყებულმა ჰოლანდიელებმა გამარჯვება მოიპოვეს.

ომის საწყის ეტაპზე, ჰოლანდიელების მიზანი იყო ნიდერლანდების ესპანელი მმართველების წინააღმდეგ შეიარაღებული აჯანყების მოწყობა. სწორედ ამიტომ, გრონინგენის პროვინციაში შეიჭრა 3 900 ქვეითი 200 ცხონოსანი ვილემ ორანელის ძმების — ლუი ნასაუელისა და ადოლფ ნასაუელის მეთაურობით.

მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად გამოგზავნილ ფრისლანდიის შტატჰალტერს იოჰან დე ლინგს 3 200 ქვეითი და 20 ცხენოსანი ჰყავდა. ამიტომ მან გადაწყვიტა დაპირისპირებისთვის დროებით თავი აერიდებინა, ვიდრე დამხმარე რაზმები გამოჩნდებოდნენ. თუმცა, ადოლფ ნასაუელმა მოახერხა მათი ჰაილიგერლეეს მონასტერთან მიტყუება, სადაც ლუი ნასაუელის არმიის ძირითადმა ნაწილებმა მოახერხეს ესპანეთის მხარეს მებრძოლი ადოლფის ჯარების დამარცხება. ესპანელებმა დაკარგეს 460 მეომარი, ხოლო მათმა მოწინააღმდეგეებმა 50, დაღუპულთა შორის იყო ადოლფ ნასაუელიც. აღსანიშნავია, რომ მისი სახელი ნახსენებია ნიდერლანდების სამეფოს ეროვნულ ჰიმნში.

მოპოვებული გამარჯვების მიუხედავად, აჯანყებულმა ჰოლანდიელებმა ვერ მოახერხეს პოზიციების გამაგრება და ახლომდებარე სტრატეგიული ადგილების დაკავება. ისინი მალევე დამარცხდნენ ესპანელების წინააღმდეგ გამართულ მომდევნო დაპირისპირებაში — იემინგენის ბრძოლაში.

## ლიტერატურა
* Dupuy, R. Ernest and Trevor N. Dupuy, *The Harper Encyclopedia of Military History*, HarperCollins Publishers, 1993.
* Laffin, John, ''Brassey's Dictionary of Battles*, Barnes & Noble Inc., 1995.
* Menzel, Wolfgang, *The history of Germany: from the earliest period to 1842'', Vol. 2, George Bell & sons, 1908.
* https://www.elcaminoespañol.com/la-epoca/232-efemerides-los-holandeses-invanden-holanda-o-la-batalla-de-heiligerlee/

კატეგორია:ესპანეთის ბრძოლები
კატეგორია:ნიდერლანდების ბრძოლები
კაიენა (მდინარე)

**კაიენა** () — მდინარე საფრანგეთის გვიანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრის დასავლეთ განაპირა მხარეს. მიედინება მონსინერი-ტონეგრანდეს, მაკურიის და მატურის კომუნების ტერიტორიებზე.

მდინარის სიგრძე შეადგენს 43,73 კმ-ს.

უდიდესი შენაკადია — მონსინერი (38 კმ), ჩაედინება კაიენაში მარცხენა მხრიდან შესართავთან ახლოს.

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის გვიანის მდინარეები
კაიენა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **კაიენა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კაიენა — ოლქი საფრანგეთის გვიანაში;
* კაიენა — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ საფრანგეთის გვიანის ადმინისტრაციული ცენტრი;
* კაიენა — მდინარე საფრანგეთის გვიანაში.
მესადი

**მესადი** () — ქალაქი ალჟირის ჯელფის პროვინციაში. მის ადგილზე პირველი დასახლება ძველმა რომაელებმა დააარსეს და „Castellum Dimmidi“ უწოდეს.

## სახელწოდება
ქალაქის ძველი სახელწოდება „დიმიდის ციხეს“ ნიშნავს. დღევანდელ სახელს კი არაბული ფესვები უნდა ჰქონდეს და სიტყვა „ბედნიერებასთან“ უნდა იყოს კავშირში. „საადა“ არაბულად ბედნიერებას ნიშნავს და ქალაქს ადგილობრივები „მესაადას“, ანუ „ბედნიერების“ ადგილს უწოდებენ.

## გეოგრაფია
ქალაქი დედაქალაქ ალჟირიდან სამხრეთით დაახლოებით 290 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 1 010 მეტრია ზღვის დონიდან. მესადი სემიარიდულ პლატოზეა გაშენებული, ნალექების საშუალო რაოდენობა 232 მილიმეტრია წელიწადში. ნალექები ძირითადად ზამთარში და ადრე გაზაფხულზე მოდის. ამ დროს ქალაქში რამდენიმე მდინარე ჩნდება და მშრალი ხეობები წყლით ივსება. გამორჩეულია სეზონური მდინარეები: ვადი-მესადი, ვადი-დეფილა და ვადი-ტამდითი.

## ისტორია
მესადის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ქვის ხანის დროინდელი ადამიანის მიერ შესრულებულიქ მხატვრობები. ეს მოწმობს, რომ აქაურობა ძალიან დიდი ხნის წინ დასახლდა.

ჩვენი წელთაღრიცხვით II საუკუნეში ქალაქი რომაელმა იმპერატორმა ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსმა დაიპყრო და მას რომაული სახელწოდება უწოდა. 

ის ნუმიდიის სამეფოს სამხრეთ საზღვარზე მდებარეობდა და იყო საკმაოდ მდიდარი სოფელი. აქ 198 წლიდან 240 წლამდე რომაული გარნიზონი იდგა.

## ფოტოგალერეა 

Image:Djelfa, 1.jpg|ქვის ხანის დროინდელი ნახატი „მორცხვი შეყვარებულები“
Image:مسعد - panoramio (16).jpg|ქალაქი მესადი
Image:Nouvelle Zaouia de Sidi Nael زاوية سيدي نائل الجديدة.jpg|ერთ-ერთი კარიბჭე

## სქოლიო
კურუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **კურუ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კურუ — ქალაქი საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ საფრანგეთის გვიანაში;
* კურუ — მდინარე საფრანგეთის გვიანაში.