open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა

**მუეზინზადე ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა** (; დ. 1564, პლოვდივი,ბულგარეთი, — გ. 10 თებერვალი,1632, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ბულგარელი. დიდი ვეზირი 1625-1626 და 1631-1632 წლებში.

## ბიოგრაფია 
15 წლის ასაკში აღმოჩნდა ოსმალეთის სულთნის, მურად III-ის კარზე. იყო თოფქაფის სასახლის ერთ-ერთი დარაჯი 1600-იანი წლების დასაწყისამდე. დაწინაურდა აჰმედ I-ის მმართველობის დროს, ერთ-ერთი აჯანყების წარმატებით ჩახშობის შემდეგ. 1609 წელს დაინიშნა დამასკოს მმართველად, 1611 წელს ვანი ჩაიბარა, 1614წელს — ერზურუმი, ხოლო 1621 წელს ოსმან II-მ დანიშნა ბაღდადის ბეგლარბეგად. 

1624 წელს სეფიანები შაჰ-აბას I-ის სარდლობით შეესივნენ ოსმალების ხელში მყოფ არაბულ ერაყს და ბაღდადი დაიკავეს. ირან-ოსმალეთის მეოთხე ომის დაწყებისთანავე, ფაშა მურად IV-მ დანიშნა ოსმალეთის აღმოსავლეთის ფრონტის არმიის მეთაურად. გარკვეული წარმატებების შემდეგ, 1625 წელს ის დედაქალაქში იხმეს და ქიოსემ სულთნის ბრძანებით დიდ ვეზირის ბეჭედი უბოძეს, თუმცა 1 წლის შემდეგ თანამდებობა დაკარგა და დაინიშნა მეორე ვეზირად. 

1627 წელს ის ოსმანთა დინასტიის **დამატი** (სიძე) გახდა.  მას მიათხოვეს აიშე სულთანი, რომელთანაც 3 შვილი ეყოლა. 1630 წლამდე ჰაფიზ-აჰმედ ფაშა იმყოფებოდა მესოპოტამიაში და ირანის წინააღმდეგ იბრძოდა. 1631 წელს მურად IV-მ მექრთამეობის ბრალდებით გადაყენა დიდი ვეზირი- ექრემ ჰუსრევ ფაშა და მის ნაცვლად ვეზირობა ისევ ჰაფიზ-აჰმედს უბოძა.

## გარდაცვალება 
იმპერიაში მძვინვარე კორუფციისა და ანარქიის გამო ჰაფიზ-ფაშამ ვერ შეაჩერა ამბოხებული ჯარისკაცები. 1632 წლის თებერვალში იანიჩრები აჯანყდნენ გასამრჯელოს დაგვიანების გამო. ამაში მათ ბრალი დასდეს სწორედ დიდ ვეზირს. 10 თებერვალს მათ თოფქაფის სასახლე აიღეს და მოკლეს ჰაფიზ-აჰმედ ფაშა. სიკვდილს ძლივს გადარჩენილი მურად IV დათმობებზე წავიდა. ამ ფაქტის გამო სულთანმა გადაწყვიტა დედის მფარველობისგან თავი დაეღწია და მმართველობის სადავეები ხელში თავად აიღო. ჰაფიზ-ფაშა სულთანმა დიდი პატივით უსქუდარში დაკრძალა და უსასტიკესი მეთოდებით შეუდგა იმპერიის მართვას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია
* ირან-ოსმალეთის ომი (1623-1639)
* ოსმალეთის იმპერია

## რესურსები ინტერნეტში 
* İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971 (Turkish) Jump up ^ 
* Danişmend (1971), p. 33. (Turkish)

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1564
კატეგორია:გარდაცვლილი 1632
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კუდრინის სახლი

**კუდრინის სახლი** () — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის პირველი მეოთხედში ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. 

მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 10.

## ისტორია 
დიდი ხნის განმავლობაში ტაგანროგში, შმიდტის ქუჩა 10-ში მდებარე სახლის მფლობელები იყვნენ კუდრინების ოჯახი. სახლი აგებულია XIX საუკუნის პირველ ნახევარში არქიტექტრ დიუპონ დე ლარიუს პროექტის მიხედვით. სახლის მფლობელი იყო მეორე გილდიის ვაჭარი იაკობ კუდრინი და მისი ცოლი დომინიკა. 1830-იანი წლების ბოლოს იაკობ კუდრინის გარდაცვალების შემდეგ მისი საოჯახო საქმეების გამგებელი გახდა მისი შვილი გავრილი. ოჯახი დაკავებული იყო მეტალის ნივთების გაყიდვით. კუდრინების მფლობელობაში იყო ასევე რამდენიმე საწყობი სოფელში. მოგვიანებით გავრილ კუდრინი ვაჭართა ფენის წარმომადგენელი იყო კომერციულ სასამართლოში. ცნობილია, რომ რამდენიმე წლის შემდეგ კუდრინებმა მიატოვეს საქმიანობა ტაგანროგში და საცხოვრებლად გადავიდნენ ხარკოვში. გავრილის ერთ-ერთმა ძმამ, ანტონმა იურიდიული განათლება მიიღო ხარკოვში და კვლავ ტაგანროგში დაბრუნდა. ცოლად შეირთო ქსავერია იაბლუნოვსკაია. მათ შეეძინათ შვილი იაკობი. ანტონ კუდრინი გარდაიცვალა 1901 წელს. შმიდტის ქუჩაზე მდებარე სახლის მემკვიდრეები გახდნენ ნინა კუდრინა და ავგუსტინა პოპოვა. 1910 წელს სახლში ცხოვრობდა კომერციული სასწავლებლის დირექტორი ევგენი გარშინი.

1992 წელს სახლს მიენიჭა არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი. 2003 წელს შენობაში განთავსებული იყო საბავშვო ბაღი „Кораблик“.

## არქიტექტურა 
კუდრინის სახლი ერთსართულიანია. შენობა აგებულია ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ფრონტონს გააჩნია სამკუთხედის ფორმა, რომელიც უჭირავს ორ კოლონას და ორ ნახევრადკოლონას, რომელიც შესრულებულია იონიურ-კორინთულ სტილში. შენობის გადაკეთების შედეგად შენობის ფასადზე არსებული რამდენიმე დეტალი მოხსნეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ტენერიული კულტურა

**ტენერიული კულტურა** — ისტორიამდელი კულტურა, რომელიც არსებობდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით V-III ათასწლეულში საჰარის უდაბნოს ტერიტორიაზე. ეს უდაბნოს ისტორიაში იყო ნოტიო პერიოდი, ცნობილი როგორც ნეოლითური სუბპლუვიალი.

პირველად ტერმინი „ტენერიული კულტურა“ გამოიყენა რეიგასმა (Reygasse) 1934 წელს.

ამ კულტურასთან დაკავშირებული ადამიანის ნაშთები, პირველად აღმოაჩინეს აირის მთებში, ასევე მოგვიანებით, 2000 წელს ნიგერის ტენერეს უდაბნოში, გობეროს მახლობლად.

2000 წელს დინოზავრზე მონადირეთა ექსპედიციამ აღმოაჩინა გობეროს არქეოლოგიური ძეგლი, სადაც ნაპოვნი იქნა ორი ერთმანეთის მიმდევრობით არსებული კულტურის კვალი. კიფიური კულტურა წინ უსწრებდა ტენერიულს და გაქრა ხანგრძლივი გვალვების შედეგად ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 6 ათას წელს. გვალვა საჰარის უდაბნოს ტერიტორიაზე გრძელდებოდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 4600 წლამდე, რის შემდეგაც კლიმატი ისევ ნოტიო გახდა; ამ პერიოდს მიეკუთვნება ტენერიული კულტურის ყველაზე უფრო ადრეული ძეგლები, რომლის ანთროპოლოგიური ტიპი განსხვავდებოდა კიფიური კულტურისგან. გობეროში აღმოჩნდა ტენერიული კულტურის წარმომადგენლების დაახლოებით 200 ჩონჩხი.

ტენერიული კულტურის არსებობის დროს საჰარა იყო ნაყოფიერი, ამიტომ ტენერიელები მისდევდნენ მეცხოველეობას, თევზჭერას და მონადირეობას. დაკრძალვის ადგილები მეტყველებენ, რომ ტენერიელები თაყვანს სცემდნენ ზებუნებრივ არსებებს, თავიანთ გარდაცვლილებს კრძალავდნენ არტეფაქტებთან ერთად (ბეჰემოთის ეშვის და კერამიკის მორთულობები). განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 3,3 ათასი წლის წინ დათარიღებული 3 ადამიანის ნამარხი: მოზრდილი ქალის და 2 ერთმანეთზე ჩახუტებული ბავშვის, რომელთა ასაკი კბილების მიხედვით განისაზღვრა, როგორც 5 და 8 წელი. სავარაუდოდ სამივე გარდაიცვალა ერთ დღე-ღამეში, მაგრამ ჩონჩხებზე არ აღმოჩნდა ძალადობრივი სიკვდილის კვალი. მდიდრული დაკრძალვის მიხედვით, ისინი ავადმყოფობის გამო არ უნდა ყოფილიყვნენ გარდაცვლილნი, შედეგად მათი სიკვდილის მიზეზი დღეისათვის გაუგებარი რჩება. ჩონჩხების ანალიზმა აჩვენა, რომ ტენერიელები, ნიგერის თანამედროვე მოსახლეობისგან განსხვავებით, მიეკუთვნებოდნენ ხმელთაშუაზღვისპირულ რასას.

ჩვენს წელთაღრიცხვამდე III ათასწლეულში საჰარის რეგიონი ხელახლა გაუდაბნოვდა და ტენერიული კულტურა უკვალოდ გაქრა. სავარაუდოდ, მისი წარმომადგენლები გადასახლდნენ კლიმატურად უფრო მეტად ხელსაყრელ ადგილებში.

## ლიტერატურა 
* Gwin, Peter. «Lost Tribes of the Green Sahara.» National Geographic, September 2008, 126—143
* Sereno, Paul, and others. «Lakeside Cemeteries in the Sahara: 5,000 Years of Holocene Population and Environmental Change», :en:PLOS ONE, August 14, 2008

## რესურსები ინტერნეტში
* Gobero and the Green Sahara
* Африка раскрыла живые тысячелетия зелёной Сахары 

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ნიგერის ისტორია
მოკარ-კილისა

**მოკარ-კილისა** — ეკლესია საინგილოში, დღევანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ბელაქანის რაიონში. იდგა მდინარე ბელაქნისწყალის ხეობაში, მდინარის ნაპირას, 80 კვ.მ. ფართობზე. შემორტყმული ჰქონდა გალავანი. ტაძარი დაუნგრევია 1863 წლის აჯანყების მეთაურ ჰაჯი მურთაზს. გადმოცემის მიხედვით, აქ იყო ლავრა, სადაც პიმენ სალოსი და ანტონ ნაოხრებალი მოღვაწეობდნენ. უცნობია სავანის თავდაპირველი ქართული სახელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ბარიშ არდუჩი

**ბარიშ არდუჩი** (; დ. 9 ოქტომბერი, 1987, შვეიცარია) — თურქი თეატრისა და კინოს მსახიობი. მისი ოფიციალური სააგენტოა - Ahmet Koraltürk.
 
ბარიშ არდუჩი ბავშვობიდან დაინტერესებული იყო ფეხბურთით, ცურვით, ჯომარდობითა და კალათბურთით.

ბარიში აქტიურადაა ჩართული საქველმოქმედო და კიბოთი დაავადებულ ბავშვთა დასახმარებელ საქმიანობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bağlı Olduğu Menajerlik Ajansı 
* Baris Arduç's SinemaTürk profile 
* Haziran 2016

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტაროჩერკასკის პეტრე-პავლეს ეკლესია

**სტაროჩერკასკის პეტრე-პავლეს ეკლესია** () — სამნაწილიანი, მართლმადიდებლური ტაძარი სოფელ სტაროჩერკასკში, წმინდა მოციქულ პეტრე და პავლეს პატივსაცემად (საბჭოთა ქუჩაზე №27).

პირველად ნახსენებია 1692 წელს, როგორც პეტრე-პავლობის პატარა ხის ტაძარი სოფელ ჩერკასკში. 1744 წლის ქალაქის ხანძრის შემდეგ იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა, 1749 წელს ადგილობრივ მეთაურს, დანიელ ეფრემოვს ახალი ტაძრის მშენებლობისთვის გაუგზავნა 10 ქვაზე მომუშავე და თაბაშირის ხელოსანი, რომლებმაც საკმაოდ სწრაფად დაასრულეს იგი. 1751 წელს, ტაძრისა და წმინდა იოანე მებრძოლის პატივსაცემად შედგა პირველი ღვთისმსახურება. ახლად ნაკურთხ ტაძარში, ამავე წელს მონათლეს კაზაკების ატამანი მატვეი პლატოვი. 

2013 წლის აგვისტოში, ტაძარზე გაკეთდა მემორიალური დაფა, წარწერით: 

საბჭოთა პერიოდში ტაძარი დახურეს. 1970-იან წლებში შენობა იყო სავალალო მდგომარეობაში: არ ჰქონდა გუმბათი და სამლოცველო, ხოლო სამრეკლო იყო მთლიანად დანგრეული. პეტრე-პავლობის ტაძრის აღდგენა დაიწყეს 1975 წელს, მაგრამ არასაკმარისი დაფინანსების გამო შეაჩერეს. სამუშაოები განახლდა 2004  წელს, სამხარეო ადმინისტრაციის მიერ გამოყოფილი თანხებით. 

2008 წელს დაასრულეს სამუშაოების დიდი ნაწილი. ტაძარი ამჟამად მოქმედია. ტარდება ექსკურსიები სტრატოჩერკასკის მუზეუმ-ნაკრძალის თანამშრომლების დახმარებით.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ზარნის ეკლესია

**ზარნის ეკლესია** — ძველი ქრისტიანული ტაძარი დღევანდელ აზერბაიჯანში, კახის რაიონში, სოფელ ზარნასთან (ძველი ზარი). აღმართულია კახი-ზაქათალის დამაკავშირებელ ძველ გზასთან მდებარე მთის წვერზე, ტყეში. ცნობილია ფერი-ყალას სახელითაც.

წყაროებიდან მოიხსენიება ე.წ. მაღალაშვილისეული ოთხთავის 1310 წლის მინაწერში, საიდანაც ირკვევა რომ იგი წმინდა მთავარ-მოწამის, გიორგის სახელობის ყოფილა და მხარეში მოგზაურობის დროს, სხვა სავანეებთან ერთად მოუნახულებია პატრიარქ ექვთიმეს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
ბარეირას-დუ-პიაუი

**ბარეირას-დუ-პიაუი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 264 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.59 კმ²-ზე. ფართობი 2 028 304 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პიაუი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

## სქოლიო
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლაკიერების სახლი

**ლაკიერების სახლი** () — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის პირველი ნახევარში კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 42.

## ისტორია 
XIX საუკუნის დასაწყისში ეს სახლი, რომელიც აგებულია აგურით, იყო ივან ვარვაცის კუთვნილება. ცნობილია, რომ როდესაც ალექსანდრე I სტუმრობდა ტაგანროგს, ან ნაწილში მდებარეობდა თავლები მისი ცხენებისათვის. ისინი აშენდა ქალაქის სახსრებით. ამავე ტერიტორიაზე განთავსდა კაზაკთა პოლკის სამეფო ლეიბ-გვარდია. 

ლაკიერების სახლი დაკავშირებულია რამდენიმე ცნობილი ტაგანროგელის ისტორიასთან. 

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში სახლი იყო კოლეჟის მრჩევლის მარკ ვარვაცის კუთვნილება. 1836 წელს იგი დაოჯახდა  ტიტულარული მრჩევლის დიმიტრი ალფერაკის შვილზე სოფიაზე. ვარვაცების ოჯახს შეეძინათ ორი გოგო: ალექსანდრა და ელენა. ალექსანდრა ცოლად გაჰყვა საბერძნეთის მეფის მოხელეს პუპუდოვს, ხოლო ელენა გახდა ალექსანდრე ლაკიერის ცოლი - „რუსული ჰერალდიკის“ ავტორი. ეს წიგნი გამოვიდა 1854 წელს და მისმა ავტორმა ამ შრომისათვის მიიღო დემიდოვის პრემია. 

სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, 1860 წლის 1 იანვრისათვის სახლის ფართობი იყო  903 კვადრატული საჟენი.

ალექსანდრე ლაკიერი გარდაიცვალა 1870 წელს, ხოლო მისი მეუღლე, ელენა 1915 წელს. მათ ქორწინების პერიოდი შეეძინათ ხუთი შვილი: მარკი, ივანე, სოფია, ალექსანდრა და ელენა (სხვა ვერსიით - მარია).

1918 წლიდან შენობაში განთავსებულია წითელი არმიის დანაყოფების ყაზარმები. ჩვენს დროში ლაკიერების სახლი საცხოვრებელია, რომელსაც 1992 წლიდან იცავს კანონი, როგორც არქიტექტურის ძეგლს..

## აღწერა 
ლაკიერების სახლი ორსართულიანია, ფასადი გაფორმებულია სანდრიკებით და გამოძერწილი ფიგურებით. თავდაპირველად აგებული იყო აგურის სტილში, 1872 წელს გადააკეთეს უორდენო კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ალაფუზოვის სახლი

**ალაფუზოვის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 104.

## ისტორია 
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში თანამედროვე სახლის ადგილზე იდგა ორი სახლი ნომრებით 90 და 92 (ამჟამად 104). ამ ორი სახლის გაერთიანება ერთი ნომრის ქვეშ მოხდა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სახლები სხვადასხვა ნომრით იყო, მაინც გააერთიანეს, რადგან იგი ერთი და იმავე ადამიანის მფლობელობაში იყო. მათი მფლობელი მცირე ხნის განმავლობაში XIX საუკუნის ბოლოს იყვნენ ტაგანროგელები ანტონ იგნატოვი და მილტიად ალექსოპულო. ეს უკანასკნელი იყო მდიდარი ვაჭარი, რომელიც ცხოვრობდა მიწის შემოსავლების ხარჯზე. მოგვიანებით ალექსოპულომ გაყიდა თავისი კუთვნილება და მფლობელი გახდა ეპომინონდ ალაფუზოვი.

მილტიადე ალექსოპულოს ცოლს ადელაიდას სახლი ეკუთვნოდა 1870-იან წლებში. ადელაიდა გარდაიცვალა 1887 წელს, მილტიადე 1901 წელს. ადელაიდას გარდაცვალებიდან 1900 წლამდე სახლი ნომრით 90 ეკუთვნოდა მილტიადეს, ხოლო სახლი ნომრით 92 მილტიადეს კუთვნილებაში იყო 1890-იანი წლების შუა პერიოდამდე, რის შემდეგაც სახლი მიჰყიდა ანტონ იგნატოვს. 

1876 წელს ამ სახლებში განთავსებული იყო ლაზარეთი. 

სახლის უკანასკნელი მფლობელი იყო ეპომინონდ ალაფუზოვი, რომელმაც 25 ათასად იყიდა ორივე სახლი და მოგვიანებით საჩუქრად გადასცა ქალაქს. ამ კეთილშობილური ფაქტის გამო ეპომინონდ ალაფუზოვი დააჯილდოეს წმინდა ანას სახელობის მეორე ხარისხის ორდენით. 

1926 წელს შენობაში განათავსეს სასწრაფო დახმარების სამსახური. 

ამჟამად კი შენობაში განთავსებულია პოლიკლინიკა № 3.

## ლიტერატურა 
*Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Петровская, 30 
* Улица Петровская Таганрог 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ვარდიანის ეკლესია

**ვარდიანის დარბაზული ეკლესია** — ძველი ქართული ტაძარი ისტორიულ საინგილოში, თანამედროვე აზერბაიჯანის კახის რაიონში, სოფელ ვარდიანის სამხრეთით.  შენობის პროპორციები იყო 9X6 მ. ამჟამად იგი უკვე სრულიად დანგრეული, მიდამო კი აოხრებულია. დარბაზული ეკლესია ნაკურთხი იყო წმინდა აბო თბილელის სახელზე. წერილობითი წყაროებიდან მოიხსენიება ე.წ. მაღალაშვილისეული ოთხთავის 1310 წლის მინაწერ-„ანდერძში“ , საიდანაც ირკვევა რომ წმ. „ჰაბოჲს“ სალოცავი, მხარეში მოგზაურობის დროს, სხვა სავანეებთან ერთად მოინახულა პატრიარქმა ექვთიმემ. 

სოფლის ახლოს ქოშის მთაზე არის სხვა ძველი ეკლესიის ნანგრევები. მიმდებარე ტერიტორია არქეოლოგიურად შეუსწავლელია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰერეთის (საინგილოს) ტაძრები // Orthodoxy.ge
* gulluk - ვიდეო

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
ლობანოვის სახლი

**ლობანოვის სახლი** () აგრეთვე **შჩუჩკინის სახლი** () — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1897 წელს. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილების საფუძველზე ძეგლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 32.

## ისტორია 
მეშჩანმა მატვეი იაკოვევის ძე ლობანოვმა 1897 წელს ააგო ერთსართულიანი სახლი ბერძნების ქუჩა 32-ში. 1906 წლის მდგომარეობით, სახლი ჯერ კიდევ მის მფლობელობაში იყო. ზოგიერთი მონაცემებით 1910 წლიდან, სხვა მონაცემით 1915 წლიდან სახლი სახლი ნატალია დიმიტრის ასული შჩუშკინას მფლობელობაშია. მისი ქმარი ექიმი და სახელმწიფო მრჩეველი ივან პავლეს ძე შჩუშკინი XX საუკუნის დასაწყისიდან ტაგანროგის სამხედრო ექიმი იყო. ოჯახს ჰყავდა სამი შვილი. ერთადერთი ვაჟი პავლე სამხედრო სამსახურში იყო. 30 წლის ასაკში იგი ტრაგიკულად დაიღუპა აღმოსავლეთ პრუსიასთან ბრძოლაში. მისმა მამამ ივანემ 1915 წლის თებერვლის დასაწყისში მიაღწია ბრძოლის ველს და თავისი შვილის სხეული გადაასვენა ტაგანროგში. В 1921 году в доме по улице Греческой, 32 находился приют № 10. 

1921 წელს ბერძნების ქუჩა № 32-ში მდებარეობდა უპატრონო ბავშვთა სახლი № 10. 1992 წლიდან შენობას მიენიჭა არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი და იცავდა კანონი..

## აღწერა 
ლობანოვის სახლის ფასადი იყოფა სამ ნაწილად. კუთხის ნაწილებში განთავსებულია ფიგურული ფრონტონები. სახლის მარცხენა ნაწილში აგებულია ნაჭედი ჭიშკარი კუტიკარით. სახლის ეზოში აგებულია მცირე კოშკი აივნით. ვერანდა მდებარეობს ცენტრში. ფასადზე განთავსებულია რამდენიმე წრიული ფანჯარა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
Resident Evil (2002 წლის ვიდეო თამაში)

***Resident Evil***, იაპონიაში ცნობილი როგორც ***Biohazard*** — survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში შექმნილი და გამოცემული კომპანია Capcom-ის მიერ. თავდაპირველად გამოვიდა GameCube-ისთვის 2002 წელს და წარმოადგენს 1996 წელს გამოსული თამაშის, *Resident Evil*-ის რიმეიკს (რიგით პირველი თამაში *Resident Evil*-ის სერიიდან).

სიუჟეტი მიმდინარეობს 1998 წელს ამერიკის გამოგონილ ქალაქ რაკუნ-სიტში, სადაც მოთამაშე აკონტროლებს ორ პერსონაჟს, ჯილ ვალენტაინსა და კრის რედფილდს — S.T.A.R.S-ის სახელით ცნობილი ელიტარული რაზმის წევრები, რომლებიც იძიებენ მათი ჯგუფის წევრების გაუჩინარების საქმეს.

თამაში შეიქმნა Capcom-სა და Nintendo-ს ექსკლუზიური თანხმობის ფარგლებში. პროექტის რეჟისორია სინძი მიკამი, რომელიც ასევე იყო ორიგინალი *Resident Evil*-ის რეჟისორი და დიზაინერი. მასზე მუშაობა ჯერ კიდევ 2001 წელს დაიწყო და გახდა კომპანიის ერთ-ერთი პირველი თამაში გამოსული GameCube პლატფორმაზე. ის თავისთავში მოიცავს თანამედროვე ვიზუალურ ეფექტებს, გაუმჯობესებულ გრაფიკას, თავსატეხებს და ასევე გეიმპლეის უამრავ ახალ ელემენტს და სხვადასხვა დეტალებს; სინძი მიკამიმ განაცხადა, რომ აღნიშნული თამაში 70 %-ით განსხვავდება ორიგინალისგან.

გამოსვლის შემდეგ, *Resident Evil*-ს წილად ჰხვდა მაღალი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისგან. მათ ძირითადად შეაქეს გრაფიკა და გაუმჯობესებული გეიმპლეი ორიგინალ თამაშთან შედარებით. მას ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ერთ-ერთ საუკეთესო, საშიშ და ვიზულურად შთაბეჭდავ თამაშად *Resident Evil*-ის სერიიდან. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე რეიტინგები ასე გამოიყურება: GameCube 91/100, PC 82/100, PS4 83/100, Wii 76/100, XONE 82/100.
მიუხედავად ამისა, ის კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა (GameCub-ის ვერსია საერთო ჯამში გაიყიდა 1.35 მილიონი ასლის ოდენობით). ამან აიძულა Capcom-ს შეეცვალა სერიის მიმართულება და გაეერთიანებინა მასში მოქმედებითი ჟანრის ელემენტები. 2008 წელს პორტირებული იქნა Wii-ზე, რომელშიც გამოყენებულია მართვის ახალი სისტემა.
2015 წელს თამაში მაღალი გარჩევადობით გამოვიდა შემდეგ პლატფორმებზე:  Microsoft Windows, PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360 და Xbox One, რასაც თან მოჰყვა დადებითი შეფასებები და კომერციული წარმატება.

## იხილეთ აგრეთვე
* *Residen Evil* 
* *Resident Evil*-ის სერია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* *Resident Evil HD Remaster*-ის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:GameCube-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშის რიმეიკები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში
კატეგორია:Wii-ის თამაშები
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
საზღვაოსნო სკოლის შენობა

**საზღვაოსნო სკოლის შენობა** ()  — ყოფილი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1808 წელს და დაინგრა 1940-იან წლებში.

მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 14.

## ისტორია 
1808წელს ვინმე ნიკოლაევმა ტაგანროგში შმიდტის ქუჩა 14-შ ააგო სახლი. მშენებლობა თავდაპირველად მიმდინარეობდა ნავსადგურის საბაჟოსათვის. მოგვიანებით შენობაში განთავსდა  კომერციული სასამართლო. 1813 წლისათვის კი შენობაში მდებარეობდა სამშენებლო კომიტეტი და ქალაქისთავის კანცელარია. 1819 წელს  გაფართოების საჭიროების გამო, შენობას დააშენეს მეორე სართული. 1844-1853 წწ. როდესაც ქალაქის თავი იყო თავადი ლივენი, მან ამ სახლში მოაწყო კანცელარია. 

დროთა განმავლობაში ქალაქში გაჩნდ საჭიროება გაეხსნათ საზღვაოსნო სკოლა. ადრე ტაგანროგში უკვე მოქმედებდა შტურმანთა სკოლა, მაგრამ 1825 წისათვის იგი უკვე აღარ მუშაობდა. 1874 წელს გაიხსნა საზღვაოსნო კურსები ფლოტის შტურმანების ხელმძღვანელის  ა. ივანოვის მხარდაჭერით. 

თავდაპირველად სკოლაში სულ 13 მოსწავლე სწავლობდა. 1882 წელს ფინანსტა სამინისტრომ გამოსცა ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც  შკიპერის თანამდებობაზე დანიშვნა აეკრძალა ყველა იმ პირს, რომელსაც არ ექნებოა შესაბამისი განათლების დამადასტურებელი დიპლომი. საზღვაოსნო სკოლაში მუშაობა დაიწყო პრაქტიკულმა კლასმა, სადაც ასწავლიდნენ 25 წელს ზემოთ ასაკის მქონე ახალგაზრდებს. მიმდინარეობდა სამწლიანი სწავლება. 25 წლის განმავლობაში 266 დიპლომირებულმა შკიპერმა დაამთავრა საზღვაოსნო კურსები. 

სტუდენტებს საზღვაოსნო სკოლაში ასწავლიდნენ საზღვაო ასტრონომიას, რუსულ ენას, გეოგრაფიას, გემის მართვას, ტრიგონომეტრიასა და გემის მექანიკას. კურსების შედეგად ამზადებდნენ შორეული ნაოსნობის შკიპერებსა და შტურმანებს. სწავლის პერიოდში მოსწავლეები აწყობდნენ პრაქტიკულ გასვლებს შავ და აზოვის ზღვებში. ამ პერიოდისათვის სკოლაში სწავლობდა 63 ადამიანი, ხოლო ბიბლიოთეკაში წიგნების რაოდენობა იყო 1 700 ცალი.

1910 წლის იანვარში სკოლის დამამთავრებელი კლასის მოსწავლეებსა და დირქტორს შორის მოხდა კონფლიქტი. სტუდენტები ადანაშაულებდნენ სკოლის ხემძღვანელობას სწავლების დაბალ ხარისხში. ისინი აცხადებდნენ, რომ ზოგიერთი დისციპლინა საერთოდ არ ისწავლებოდა, რის გამოც იძულებულები იყვნენ დაეტოვებინათ სკოლა. ამ კონფლიქტის შემდეგ სკოლის ხელმძღვანელი ტრეზუტი ავად გახდა, ხოლო მისი მოვალეობის შესრულებას შეუდგა ტაგანროგის ნავსადგურის უფროსი ალექსანდრე სემენიუტი. ახალმა მმართველობამ შესთავაზა მოსწავლეებს გაეგრძელებინათ სწავლა, მაგრამ ამ  მოწოდებას დაეთანხმა მხოლოდ ნახევარი, რის შდეგადაც ორი დამამათავრებელი კლასის მაგივრად დარჩა ერთი კლასი. სკოლის ახალი ხელმძღვანელი გახდა სახელმწიფო მრჩეველიივან კონდო.

შენობა არ შემორჩენილა ჩვენს დრომდე. იგი დაინგრა 1940-იან წლებში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ნიგერი (კოლონია)

**ნიგერის კოლონია** () — საფრანგეთის კოლონიური იმპერიის ნაწილი, რომელიც მდებარეობდა დასავლეთ აფრიკაში თანამედროვე ნიგერის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. არსებობდა სხვადასხვა ფორმებში 1900 წლიდან 1960 წლამდე.

## ისტორია 
ნიგერის კოლონია ჩამოყალიბდა 1922 წლის ივლისიდან ოქტომბრის ჩათვლით ნიგერის სამხედრო ტერიტორიისგან, რომელიც გამოიყო კოლონიისგან ზემო სენეგალი და ნიგერი. შექმნის მომენტისთვის კოლონიაში შედიოდა ცხრა ოლქი: აგადესი, დოსო, გური, მარადი, ნგიგმი, ნიამეი, ტაჰუა, ტილიბერი და ზინდერი. კოლონიის ცენტრი იყო ქალაქი ზინდერი. 1926 წელს კოლონიის ცენტრი გახდა ქალაქი ნიამეი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში კოლონია ლოიალური იყო ვიშის რეჟიმის მიმართ და ჩაკეტა საზღვარი დიდი ბრიტანეთის მაშინდელ კოლონია ნიგერიასთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ნიგერის ისტორია
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
სენეგამბია და ნიგერი

**სენეგამბია და ნიგერი** () — დასავლეთ აფრიკაში საფრანგეთის სამფლობელოების ადმინისტრაციული გაერთიანება, რომელიც შეიქმნა 1902 წელს საფრანგეთის სუდანის ტერიტორიიდან გამოყოფით და იმყოფებოდა სამოქალაქო მმართველობის ქვეშ. 1904 წელს იგი გადაკეთდა ზემო სენეგალი და ნიგერის კოლონიად.

მიუხედავად არსებობის ხანმოკლე პერიოდისა, საფრანგეთის ხელისუფლებამ ამ ადმინისტრაციული წარმონაქმნისათვის მოასწრო გამოეშვა სპეციალური საფოსტე მარკები.

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ნიგერის ისტორია
კატეგორია:სენეგალის ისტორია
კატეგორია:მალის ისტორია
ზემო სენეგალი და ნიგერი

**ზემო სენეგალი და ნიგერი** () — 1904 წელს საფრანგეთის დასავლეთ აფრიკაში მანამდე არსებული სენეგამბია და ნიგერის კოლონიის ნაცვლად შექმნილი ყოფილი კოლონია. 1911 წელს ნიგერი გახდა ცალკე სამხედრო ოლქად, ხოლო 1922 წელს ცალკე კოლონიად. მას საფრანგეთის ზემო ვოლტა გამოეყო 1919 წელს, ხოლო მოგვიანებით (1920 წელს) გადაკეთდა კოლონიად საფრანგეთის სუდანი (თანამედროვე მალი).

კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ბამაკო.

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ნიგერის ისტორია
კატეგორია:სენეგალის ისტორია
კატეგორია:მალის ისტორია
კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
დავით კომნენოსი

**დავით კომნენოსი**, იშვიათად *დავით I დიდი* (; დ. 1184, კონსტანტინოპოლი, ბიზანტია — გ. 12 დეკემბერი, 1212,  ათონი) — ტრაპიზონის იმპერიის ერთ-ერთი დამაარსებელი, პირველი იმპერატორის, ალექსი I-ის (1204–1222) თანამმართველი 1204–1212 წლებში. 

დავითი იყო ბიზანტიის კარის სევასტოკრატორის მანუელ კომნენოსის და საქართველოს მეფის გიორგი III-ის ასულის რუსუდანის უმცროსი ვაჟი. 1185 წელს კონსტანტინოპოლში სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაიღუპა მისი მამა და პაპა ანდრონიკე I, ალექსი და მისი ძმა დავითი საიდუმლოდ გადავიდნენ საქართველოში, სადაც უკვე მათი დეიდა თამარი მეფობდა. 1204 წელს ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ ხელსაყრელი პოლიტიკური სიტუაცია კარგად გამოიყენა თამარ მეფემ და ტრაპიზონის იმპერია ჩამოაყალიბა, რომლის იმპერატორადაც თავისი დის შვილი ალექსი I აკურთხა, ხოლო დავითი მის თანამმართველად დანიშნა.

1206 წლიდან ბევრჯერ მონაწილეობდა შეთქმულებებსა და ომებში ნიკეისა და ლათინთა იმპერიის წინააღმდეგ. 1212 წელს ბერად აღიკვეცა ათონის მთაზე, იმავე წელს გარდაიცვალა 28 წლის ასაკში. 

## წინაპრები

**დავით კომნენოსის წინაპრები**

## რესურსები ინტერნეტში
* «Δαβίδ Κομνηνός» ; გვერდის არქივი (28.11.2015)
* «I Turchi e l'Europa - Dalla battaglia di Manzikert alla caduta di Costantinopoli»  
* «Establishment of the Empire of Trebizond by the Grand Komnenoi, 1204»  

კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერიის ადამიანები
კატეგორია:ქართული წარმოშობის ბიზანტიელები
კატეგორია:კომნენოსები
კატეგორია:დაბადებული 1184
კატეგორია:გარდაცვლილი  12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1212
1905 წლის რევოლუციის ხსოვნა

**1905 წლის რევოლუციის ხსოვნა** () —  ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ქარხნის ქუჩისა და ოსიპენკოს ქუჩის გადაკვეთაზე. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების მიხედვით შეტანილია რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.  

მისამართი: ტაგანროგი, ოსიპენკოს ქუჩა.

## ძეგლი 
ძეგლი წარმოადგენდა დაბალ კვარცხლბეკზე მდგარი ძველი მილსაგლინავი აგრეგატის გალს (კაბინას). აღნიშნულ გალზე დაკიდებული იყო მემორიალური დაფა წარწერით: 

## ისტორია 
ძეგლი საზეიმოდ გაიხსნა  1926 წლის 30 დეკემბერს. ძეგლის შესახებ მოგვითხრობდა მემორიალური დაფა, რომელზეც იყო წარწერა შემდეგი ტექსტით: 

აღნიშნული მემორიალური დაფა ჩამოხსნეს გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში (1941-1943 წწ.). ქალაქის გათავისუფლების შემდეგ  ჩამოკიდეს ახალი მემორიალური დაფა, მაგრამ შეცვლილი ტექსტით ახალი ტექსტი უკვე მოგვითხრობდა 1905 წლის მოვლენების შესახებ.

როსტოვის ოლქის  მცირე საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით 1905 წლის რევოლუციის ხსოვნის ძეგლს მიენიჭა ისტორიის ძეგლის სტატუსი სახელწოდებით „მეტლურგიული და საქავაბე საამქროს მუშების პოლიციასთან შეტაკების ადგილი“. რუსეთის ფედერაციის კულტურული ობიექტების რეესტრში ძეგლი რეგისტრირებულია ნომრით 6101167000.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუსეთის რევოლუცია (1905)
სარმატოვის ბაღი

**სარმატოვის ბაღი** () —კულტურული დასვენების ადგილი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ბაღი გაიხსნა  XX საუკუნის პირველი მეოთხედში. პარკის დამაარსებელი იყო მადამ ა. ს. სარმატოვა. მისი ტერიტორია მდებარეობს იტალიის შესახვევში.

## ისტორია 
ბერძნების ქუჩის კუთხის სახლში, რომელიც მდებარეობდა იტალიის შესახვევში ნომერ 3-ში, მდებარეობდა საზაფხულო ბაღი, ქალაქის მოსახლეობის კულტურული დასვენების ადგილი. იგი დააარსა XX საუკუნის პირველ ნახევარში ყოფილმა მოცეკვავემ და მომღერალმა ა. სარმატოვამ. ლენინის ქუჩაზე დაყენებული იყო მანიშნებელი დაფა წარწერით „სარმატოვის ბაღი“. 

თავდაპირველად მადამ სარმატოვამ აღნიშნულ ტერიტორიაზე გახსნა მინიატურების თეატრი. იგი მდებარეობდა მცირე მოედანზე, რომელიც ორი ტერასისაგან შედგებოდა. ზაფხულის სახლში სარმატოვა ხშირად აწყობდა საესტრადო ნომრებს, რომლებსაც ესწრებოდნენ უცხო ქვეყნის წარმომადგენლები, ადგილობრივი ოფიცრები და იურისტები. აქვე მუშაბდა რესტორანი „Буфф“.

სამოქალაქო ომის პერიოდში ბაღი არ მუშაობდა, შემდეგ კვლავ აღდგა მუშაობა. სარმატოვის ბაღი გადავიდა სახალხო განათლების კომიტეტის დაქვემდებარებაში, შემდეგ მას ხელმძღვანელობდა სამხატვრო სექცია და საზაფხულო ბაღი გახდა ტაგანროგის დრამატული თეატრის ფილიალი. საბჭოთა პერიოდში აქ გამოდიოდნენ: კლავდია შულჟენკო, ვლადიმირ კორალი, იზაბელა იურევა, იაკობ სკომაროვსკის საესტრადო ორკესტრი. 

1930-იან წლებში სარმატოვის ბაღში ესტრადა იმართებოდა ზემო ტერასაზე. ამჟამად სარმატოვის ბაღის ადგილზე აგებულია პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი. ქვემო ტერასაზე განთავსებული იყო კაფე, რესტორანი და შადრევანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ხანდრინის სახლი

**ხანდრინის სახლი** () — სართულნახევრიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1870 წელს ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. 

მისამართი: ტაგანროგი, ალექსანდროვის ქუჩა № 56.

## ისტორია 
ხანდრინის სახლი ააგეს ტაგანროგის საპატიო მოქალაქის, მეწარმე ე. ხანდრინის დაკვეთით 1870 წელს. სახლის პრექტის ავტორი იყო არქიტექტორი ტანიშევი. „უძრავი ქონების აღწერისა და შეფასების“ მიხედვით სახლის მფლობელი 1873 წლიდან 1916 წლამდე იყვნენ მხოლოდ ხანდრინების ოჯახის წარმომადგენლები: 1898წლიდან ტიტულარული მრჩეველი ა. ხანდრინი. ოქტომბრის რევოლუციის წინა პერიოდში ხანდრინების ოჯახი საცოვრებლად გადავიდა ხარკოვში.

## არქიტექტურა 
ხანდრინის ყოფილი სახლი სართულნახევრიანია. ფასადი გაჯერებულია დეკორაციებით. შენობის ფასადი შეიცავს კლასიციზმის, ბაროკოსა და რენესანსის არქიტექტურული სტილის ელემენტებს. მთავარი შესასვლელის თავზე ხანდრინების საგვარეულო გერბი იყო გამოსახული, რომელიც ჩამოხსნეს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ. ასევე მდიდრულადაა გაფორმებული ნაძერწი ფიგურებით ინტერიერი. მას დამატებული აქვს ჭაღები, მოპირკეთებული ბუხარი, ხის იატაკი და მუხის კარი. ეზოში გადის ხის ვერანდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
თავად ვლადიმირის ძეგლი (ბატაისკი)

**თავად ვლადიმირის ძეგლი** () — ძეგლი ბატაისკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 2015 წელს და მდებარეობს ქალაქ ბატაისკის განვითარებად მიკრორაიონში „რადუჟნომი“-ში.  ძეგლის ავტორი იყო საიმპერატორო მართლმადიდებელი პალესტინის საზოგადოების როსტოვის რეგიონული განყოფილების წევრი,  მოქანდაკე სერგეი ისაკოვი.

## ისტორია 
მონუმენტის აგების სამუშაოების დაწყების წინ შექმნეს ყორღანი, სამეთვალყურეო მოედნით. იმ ადგილის გვერდით, სადაც დაიწყო თავადი ვლადიმირის (კიევის რუსეთის დიდი მთავარი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი) ძეგლის მშენებლობა, დაიწყეს ვლადიმირის სახელობის ეკლესიის მშენებლობა. მშენებლობის პირველი ქვა საზეიმო ვითარებაში დადეს 2015 წლის 13 ივნისს. ადგილობრივი ბატაისკის ტრადიციების თანახმად ძეგლი უნდა აშენდეს იქმადე, სანამ აშენდება ტაძარი. ამ ტრადიციის დაცვა ამჯერადაც გადაწყვიტეს.

ძეგლის გახსნა მოხდა ქალაქ ბატაისკში 2015 წლის 16 ოქტომბერს, რომელშიც მონაწილეობდნენ ბატაისკის მერი ვალერია პუტილინა, ასევე ქალაქის მაცხოვრებლები და სასულიერო წრის წარმომადგენლები. ბატაისკის თავად ვლადიმირის ძეგლი გაანათა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის 22-ე მიტროპოლიტმა მერკური ივანოვმა.

## აღწერა 
ძეგლის სიმაღლე შეადგენდა 4 მეტრს და იდგა სამ-მეტრიან კვარცხლბეკლზე. პერიმეტრზე განლაგებულია სხვა სკულპტურები — 5 წმინდანის: წმ. თეოდორ ვლადიმირელის, მართალი იოანე კრონშტადტელის, წმ. მოციქულ კნეინა ოლღას, მეუფე სერგეი რადონეჟელისა და ნეტარი მატრონა მოსკოველის სკულპტურები.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
როჩაჰმედის ტაძარი

**როჩაჰმედის ტაძარი** () — V-IX საუკუნეების ტაძარი აზერბაიჯანში, ისტორიულ ჰერეთში, ბელაქანის რაიონის სოფელ ჰანიფაში, როჩაჰმედის უბანში. შემორჩენილია ნანგრევების სახით.

## გალერეა 

File:Temple near Roçəhməd-1.jpg
File:Temple near Roçəhməd-2.jpg
File:Temple near Roçəhməd-4.jpg
File:Temple near Roçəhməd-5.jpg
File:Temple near Roçəhməd-3.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ბელაქანის რაიონის ტაძრები

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:ჰერეთი
ბისმუთინი

**ბისმუთინი**, *ბისმუთის კრიალა* — სულფიდების ჯგუფის მინერალი ქიმიური ფორმულით Bi2S3. შეიცავს ბისმუთს (Bi) 81,30%-ის პროპორციით და გოგირდს (S) — 18,70%, ზოგჯერ ტყვიას (Pb), ოქროს (Cu), რკინას (Fe), დარიშხანს (As), სტბიუმსა (Sb) და სხვა მინარევებს. კრისტალდება რომბულ სინგონიაში. სიმაგრე მინეროლოგიური სკალით 2-2,5, სიმკვრივე 6.78 გ/სმ³. გავრცელებულია ჰიდროთერმულ, გრაიზენულ, ასევე კონტაქტმეტასომატურ საბადოებში. ბისმუთინი ბისმუთის შემცველი მთავარი მინერალია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სულფიდები
იმიერკასპიის ოლქი

მინი|იმიერკასპიის ოლქი 1900 წელს
**იმიერკასპიის ოლქი** ან **კასპიისიქეთა ოლქი** () — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციული ერთეული 1854-1919 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ასხაბადი.

ოლქი დაარსდა 1881 წლის 6 მაისს

1907 წელს ოლქი მოიცავდა ხუთ მაზრას: 
#მანგიშლაკის მაზრა
#კრასნოვოდსკის მაზრა
#ასხაბადის მაზრა
#ტეჯენსკის მაზრა
#მერვის მაზრა

## ლიტერატურა
* П. А. Варенцов, «Материалы к познанию Закаспийской области», Тиф., 1907

## სქოლიო
კატეგორია:იმიერკასპიის ოლქი
ჩეხოვის პატარა სახლი

**ჩეხოვის პატარა სახლი** () — სახელმწიფო მემორიალური მუზეუმი ტაგანროგში, მდებარეობს ჩეხოვის ქუჩა № 69-ში მდებარე პატარა ფლიგელში, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი. 

## ისტორია 
პატარა სახლი, სადაც დაიბადა ანტონ ჩეხოვი, ააგეს 1850 წელს. სახლის ფართობი სულ 30,5 კვ. მ.-ს შეადგენს. მდებარეობს ვაჭარ ა. გნუტოვის მფლობელობაში ყოფილ მიწის ნაკვეთზე. მესამე გილდიის  ვაჭარმა პ. ჩეხოვი აღნიშნულ ფლიგელში ცხოვრობდა 1859 წლიდან 1861 წლამდე. სწორედ ამ სახლში 1860 წლის 29 იანვარს დაიბადა ჩეხოვების მესამე შვილი ანტონი, მომავალში ცნობილი მწერალი.

## მუზეუმის შექმნის ისტორია 
ანტონ ჩეხოვის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1910 წელს ევგენი გარშინის ინიციატივით სახლის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. გარშინი იყო ასევე ინიციატორი, რომ პატარა სახლში  გაეხნათ მუზეუმი. 

ჩეხოვის სახლის მფლობელი იყო ქალბატონი კოვალენკო, რომლის სახლის ღირებულებაც სულ 4 500-5 000 რუბლი ღირდა, მაგრამ მან იმისათვის რომ ნება მიეცა სახლში მუზეუმის გასახსნელად მოითხოვა 10 000 რუბლი. 

სახლის ყიდვა გადაწყდა 1916 წელს, მაგრამ კიდევ ოთხი წელი ჭიანურდებოდა სახლის შეძენა. 

1921 წლიდან დაიწყეს ჩეხოვის ნივთების შეგროვება, ზოგიერთი მათგანი აღადგინეს, რათა შეევსოთ ცარიელი სამზარეულოს კუთხე. 

1924 წელს ჩამოყალიბდა მუზეუმი. 1926 წელს სახლის გარშემო დარგეს ალუბლის ხეები. ამავე დროს გაიხსნა პირველი სამუზეუმო ექსპოზიცია, რომელიც აღწერდა მწერლის ტაგანროგში ცხოვრების პერიოდს. 

ამჟამად მუზეუმი შედის ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Домик Чехова на сайте **«Памятники Дона»**
* Домик Чехова, современные фото

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის მუზეუმები
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მუზეუმები
განჯ ალი ხანი

**განჯ ალი ხანი** (; დ. 1567 — გ. 1625) — სეფიანთა ირანის  ჯარის სარდალი, ქურთული წარმოშობის. შაჰ-აბას I-ის ერთგული მსახური.

აღიზარდა ჰერათში. 1580-იანი წლებიდან ჩაეწერა ყიზილბაშთა რიგებში. დიდი როლი ითამაშა 1587 წელს, აბას I-ის ტახტზე ასვლაში. 

მონაწილეობდა ირანსა და ოსმალეთს შორის გამართულ სამ ომში: 1578-1590, 1603-1618 და 1623-1639 წ.წ. განჯ ალი-ხანი 1596 წელს დაინიშნა ქერმანის პროვინციის მმართველად. თან ახლდა აბას I-ს კახეთში ლაშქრობების დროს. 

1621 წელს უხელმძღვანელა ირანის მარბიელ ლაშქრობებს დიდ მოგოლთა იმპერიაში. 1622 წელს მონაწილეობა მიიღო ყანდაარის აღებაში. შაჰმა ქალაქი სამართავად სწორედ მას ჩააბარა. 

1624 წელს სარდლობდა ირანის არმიის მესამე დანაყოფს (15000 ჯარისკაცს) ბაღდადის აღების დროს. იქვე დაავადდა მოურჩენელი სენით და გარდაიცვალა 1625 წლის  დასაწყისში. შაჰმა ის დიდი პატივით წაასვენა ქერმანში და დაკრძალა მისსავე სახელობის კომპლექსში. სეფიანთა იმპერიის აღსასრულამდე, 1736 წლამდე,  ყანდაარს მართავდნენ განჯ ალი ხანის შთამომავლები.

## ლიტერატურა
* Matthee, Rudi (2014). "KERMAN vii. In the Safavid Period". Encyclopaedia Iranica.
* Matthee, Rudi (2010). "KANDAHAR iv. From The Mongol Invasion Through the Safavid Era". Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 5. pp. 478–484.
* Parizi, Mohammad-Ebrahim Bastani (2000). "GANJ-ʿALĪ KHAN". Encyclopaedia Iranica, Vol. X, Fasc. 3. pp. 284–285.
* Blow, David (2009). Shah Abbas: The Ruthless King Who became an Iranian Legend. London, UK: I. B. Tauris & Co. Ltd. ISBN 978-1-84511-989-8. LCCN 2009464064.

კატეგორია: დაბადებული 1567
კატეგორია: გარდაცვლილი 1625
კატეგორია:სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სპარსელები საქმიანობის მიხედვით
ხუსრავუ მირზა

**ხუსრავუ მირზა** (; დ. 16 აგვისტო, 1587, ლაჰორი — გ. 26 იანვარი, 1622, დეკანი) — მოგოლი უფლისწული (შაჰზადა), იმპერატორ ჯაჰანგირის უფროსი ვაჟი, დიდ მოგოლთა იმპერიის ტახტის მემკვიდრე 1600-1605 წლებში, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ლაჰორში. იზრდებოდა აგრაში, ბაბუამისის, იმპერატორ აქბარის კარზე. 1600 წელს ჯაჰანგირის უშედეგო აჯანყების შემდეგ, აქბარმა ხუსრავუ მირზა თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა, თუმცა 1605 წელს, ფადიშაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ხუსრავუმ ვერ მოახერხა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე ასვლა. მის მთავარ კონკურენტად მამამისი იქცა. იმპერიის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს სწორედ შაჰზადა სალიმის ტახტზე ასვლა სურდა და მიზანსაც მიაღწია. 24 ოქტომბერს სალიმი ჯაჰანგირის სახელით ავიდა საიმპერატორო ტახტზე. 

ხუსრავუ მირზა გადაიხვეწა დეკანში, სადაც მოამზადა მცირედი არმია და 1 წელიწადში აუჯანყდა მამამისს, თუმცა აჯანყება იმდენად დაუგეგმავი და გაუაზრებელი იყო, რომ ჯაჰანგირის მომხრეთა რაზმმა პირველივე შეტაკებაზე მოახერხა ხუსრავუს დატყვევება. იმპერატორმა თავის შვილს თვალები დათხარა და აგრას ციხე-სიმაგრეში გამოკეტა. იქ ხუსრავუმ 1622 წლამდე დაჰყო. 

როდესაც ჯაჰანგირს აუჯანყდა მისი მესამე შვილი, ხურამი, მან მემკვიდრეების მოშორების მიზნით, ხუსრავუ მირზა გამოიყვანა აგრას ციხე-სიმაგრიდან და  სიკვდილით დასაჯა. ის დაკრძალეს დეკანში, მისივე სახელობის აკლდამაში. მოგვიანებით, 1628 წელს ხურამი შაჰ-ჯაჰანის სახელით ავიდა ტახტზე და ხუსრავუს 3 ამბოხებული ვაჟი დაახოცინა: დავარ ბაქში, გარშასფ მირზა და რასთექიარ მირზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*History of India - Shah Jahan 
*Jahangir

კატეგორია: თემურიდები
კატეგორია: დაბადებული 1587
კატეგორია: გარდაცვლილი 1622
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი
კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
ლუკინების სახლი

**ლუკინების სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია  1910-იან წლებში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.  

მისამართი: ტაგანროგი, ანტონ გლუშკოს შესახვევი № 15.

## ისტორია 
ისტორიული წყაროები ადასტურებენ, რომ სახლი თანამედროვე მისამართზე ჯერ კიდევ არსებობდა 1827 წელს.

ვასილი პვლეს ძე ლუკინი განაგებდა ქალაქის საზღვაოსნო სკოლას და იყო წიგნ „ნავიგაციის“ ავტორი, რომელსაც მეზღვაურები იყენებდნენ, როგორც სახელმძღვანელოს. XX საუკუნის დასაწყისში იგი იყო საკრებულოს ხმოსანი წევრი და დონის სამიწათმოქმედო ბანკის ხელმძღვანელი. იგი გარდაიცვალა კიევში 1919 წელს. მისმა ცოლმა სოფია ლუკინამ ჯერ კიდევ   1908 წელს გახსნა საბავშვო სამზარეულო სახელწოდებით „რძის წვეთი“, ხოლო 1914 წელს ქალაქში პირველი საბავშვო ბაღი.

ლუკინის ოჯახში რამდენიმე ბავშვი იყო. გოგონა ვერა ლუკინა დაიბადა 1892 წლის 110 აგვისტოს, გათხოვილი იყო ქსინტარისზე, ბიჭი კონსტანტინე ლუკინი, მან მიიღო განათლება სანქტ-პეტერბურგის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში, 1921 წელს დაქორწინდა ევგენია გრეკოვაზე. ოჯახის მესამე შვილი იყო ბორის ლუკინი.

უცნობია როდის დაადგეს სახლს მესამე სართული, თუმცა ფაქტია, რომ 1918 წლის 7 ნოემბერს იგი უკვე არსებობდა. სახლი ლუკინების ოჯახს ეკუთვნოდა 1925 წლამდე. 1933 წელს შენობაში განათავსეს ქალაქის მუზეუმის ექსპონატები. 1992 წლიდან სახლს იცავს კანონი, როგორც არქიტექტურის ძეგლს.

## გალერეა 

File:Residential house, Taganrog.jpg
File:Г.Таганрог Жилой дом.jpg
File:Таганрог Глушко 15 фото 015.jpg
File:Таганрог Глушко 15 фото 017.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
სტეფან აკიმოვის სახლი

**სტეფან აკიმოვის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლის ფასადზე არის მემორიალური დაფა, რომელიც გვაძლევს ინფორმაციას სახლის მფლობელის - სტეფანე აკიმოვის შესახებ.

მისამართი: დონის როსტოვი, ულიანოსვკსის ქუჩა № 14.

## ისტორია 
სტეფან აკიმოვი წარმოშობით იყო მეშჩანთა ოჯახიდან, იგი დაიბადა 1854 წელს. მისი ნათესავები ფლობდნენ უძრავ ქონებას, რომელიც მდებარეობდა კანკრინის ქუჩისა და ეკლესიის შესახვევის კუთხეში. უძრავი ქონება იყოფოდა ორ ნაწილად: კანონის თანახმად ერთი ნაწილის მფლობელები იყვნენ ლუბა, ეკატერინა და ივანე აკიმოვები, ხოლო მეორე ნაწილი ეკუთვნოდა სტეფანე აკიმოვს, რომელსაც უკვე ჰყავდა მეუღლე მარია და შვილი ანა. სახლს მოჰქონდა 80 რუბლი წლიური შემოსავალი. 1899 წელს სტეფანე აკიმოვმა გადაწყვიტა აეშენებინა ორსართულიანი სახლი სარდაფით. ახალ სახლს მოჰქონდა წლიური შემოსავალი 390 რუბლის ფარგლებში. 1911 წელს სახლი გახდა აკიმოვის გოგოს ანა აკიმოვას კუთვნილება. 1920 წელს სახლი ნაწილობრივ დაინგრა საარტილერიო ცეცხლის გამო. ამის გამო სახლი მიატოვეს და შემდეგ დაინგრა.  1922 წლის მარტში ვორონეჟის გუბერნიის მცხოვრებმა ნიკოლაი კოროლკოვმა იყიდა უძრავი ქონება, რომელიც ამ დროისათვის ფასობდა 300 მლნ რუბლი.  სახლის ბოლომდე აღდგენა მან ვერ შეძლო. სახლის მუნიციპალიზაციის შემდეგ ყოფილი მფლობელი ცდილობდა დაებრუნებინა თავისი კუთვნილება, მაგრამ არ არსებობს ფაქტი, რომელიც დაადასტურებდა მიაღწია თუ არა მან თავის მიზანს.

ამჟამად სახლი საჭიროებს სარემონტო სამუშაოებს.

## აღწერა 
სახლს ამშვენებს მონოგრამა „СА“, რომელიც იყო სახლის მფლობელის ინიციალები. მის ქვეშ განთავსებული იყო აფროდიტეს პატარა გამოსახულება. ფასადებზე ხშირად იყო გამოსახული ზღვის ნიჟარები. განეკუთვნება რევოლუციამდელი არქიტექტურის ძეგლების სიას.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ტრუნოვის სახლი

**ტრუნოვის სახლი** () — ძველი ერთსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.  

მისამართი: დონის როსტოვი, ტემერნიკის ქუჩა № 13.

## ისტორია 
1880-იან წლებში მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც ამჟამად მდებარეობს დონის როსტოვის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა, ტრუნოვის სახლი, თავდაპირველად იყო სხვა მისამართზე - ტემერნიკის ქუჩა 33. ამ მიწის ნაკვეთის მფლობელი იყო  ერემია აივაზოვი, რომელიც დონის ნახიჩევანში დაკავებული იყო ღვინის გაყიდვით. 1888 წლიდან უძრავი ქონება გადავიდა მეშჩან გიორგი ტრუნოვის ხელში. ისტორიული მონაცემების მიხედვით XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში სახლი მდებარეობდა უკვე ტემერნიკის ქუჩა ნომერ 37-ში. დაახლოებით ამ პერიოდში ააგეს სახლიც. 1907 წელს უძრავი ქონება გახდა ივან ტრუნოვის, გიორგი ტრუნოვის ძმის საკუთრება. 

1914 წლის დასაწყისში ტრუნოვების სახლის მფლობელი გახდა ევდოკია რუდუხინა, რომელმაც სახლი შეიძნა 5 000 რუბლად. ევდოკია რუდუხინა იყო დონის ოლქის  ჩერკასკის ოკრუგის სტანიცა აქსაის კაზაკის ცოლი. შენობის ფართობი იყო 32,25 საჟენი. 1920-იან წლებში  მოხდა სახლის მუნიციპალიზაცია. მფლობელები იძულებულები იყვნენ გადასულიყვნენ  მოკოვის ქუჩაზე, სადაც მათ იჯარით აიღეს სახლი. მიუხედავად არაერთი თხოვნისა სახლის დაბრუნების შესახებ, მფლობელებმა უარი მიიღეს. 

XXI საუკუნეში ტურნოვის ყოფილ სახლში განათავსეს ადვოკატთა კაბინეტი.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ისტორიული ძეგლი

**ისტორიული ძეგლი** — ტერმინი, რომელიც შემუშავებული და ჩამოყალიბებულია იკომოსის მიერ.

„იუნესკოსთან“ არსებულმა ძეგლთა დაცვის ორგანიზაციამ (იკომოსი) ვენეციაში 1964 წელს მოწვეულ მე-2 საერთაშორისო კონგრესზე შემუშავებულ დოკუმენტში — „ვენეციურ ქარტიაში“ სცადა ჩამოეყალიბებინა „ძეგლის“ ცნების ზოგადი პრინციპები. ქარტიის ზოგადი დებულებებია:
:ა) „ძეგლის ცნების განსაზღვრა გულისხმობს, ყოველგვარ ობიექტს, რომელიც ინტერესს წარმოადგენს არქეოლოგიური, ესთეტიკური და ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით. ეს განსაზღვრა ითვალისწინებს აგრეთვე ძეგლის ტერიტორიაზე ნაპოვნ საგნებს“.
:ბ) „ღირსშესანიშნავი ადგილის განსაზღვრა გულისხმობს ბუნების, ადამიანის ან ბუნებისა და ადამიანის მიერ ერთად შექმნილ ობიექტების ერთობლიობას, რომელთა დაცვას საზოგადოებრივი მნიშვნელობა აქვს“.

ისტორიული ძეგლის ცნება მოიცავს არა მარტო არქიტექტურულ ნაგებობას არამედ მის გარემო ლანდშაფტსაც.

:გ) „ისტორიული ძეგლის ცნება გულისხმობს ცალკეულ არქიტექტურულ ნაგებობას და აგრეთვე ქალაქისა და სოფლის მთელ კომპლექსებს, დაკავშირებულთ განსაზღვრულ კულტურასთან, ფაქტთან ან ისტორიულ მოვლენასთან. ეს ცნება მოიცავს არა მარტო ღირსშესანიშნავ, გამოჩენილ ძეგლს, არამედ გაცილებით შეუმჩნეველს, მოკრძალებულს, რომელიც მომავალში მნიშვნელოვან კულტურულ ღირებულებას შეიძენს“.

„ვენეციურ ქარტიაში“ ძეგლის ასეთი განსაზღვრაც არის:
:დ) „ობიექტები და ადგილები, სადაც ნაპოვნია ან იგულისხმება (მოსალოდნელია) გამქრალი კულტურის კვალის პოვნა“.

## ლიტერატურა
*
სკიზერლის სახლი

**სკიზერლის სახლი** () — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული, ისტორიული და კულტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1840-იანი წლებში.  

მისამართი: ტაგანროგი, ტურგენევის შესახვევი  № 3.

## ისტორია 
1840-იან წლებში, ტაგანროგში, ტურგენევის შესახვევის ნომერ 3-ში ააშენეს ახალი ორსართულიანი სახლი არქიტექტორ პატრიკოს პროექტის მიხედვით. მისი პირველი მფლობელი იყო თურქეთის მოქალაქის ცოლი მარია რაფაელის ასული ქსანტოპორსოვა. ეზოში მდებარე ნაგებობების ნაწილი პალასოვების ოჯახის კუთვნილებაში იყო. 1860-იან წლებში სახლის მფლობელი გახდა ტიტულარული მრჩეველის ქვრივი ნადეჟდა ივკოვაია. XIX საუკუნნის დასასრულში სახლმა კიდევ ერთხელ შეიცვალა  მფლობელი. სახლსის პატრონი ამჯერად გახა ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე ვასილი ვლასის ძე სკიზერლი. ამ პერიოდისათვის სახლი შეფასებული იყო 12 000 რუბლად. სკიზერლის ოჯახის მფლობელობაში სახლი რჩებოდა 1920-იან წლებამდე. 1992 წელს სახლი აღიარეს არქიტექტურის ძეგლად და დაცულია კანონის მიერ.

## აღწერა 
ორსართულიანი სახლი დაშენებულია ქვის საძირკველზე. სახურავზე გამართულია პარაპეტი. ფასადი შემკულია კარგად განვითარებული კარნიზით, რომლის ქვეშაც მდებარეობს ფრიზი. ქვის თაღოვანი შესასვლელი კარბჭე გაფორმებულია ნახევარ კოლონებით.

როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის  № 301 დადგენილების საფუძველზე სახლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
პაპანაგიოტის სახლი

**პაპანაგიოტის სახლი** () — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული, ისტორიული და კულტურული  ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1860-იანი წლებში.  როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის  № 301 დადგენილების საფუძველზე სახლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, იტალიის შესახვევი  № 18.

## ისტორია 
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ტაგანროგში, იტალის შესახვევის ნომერ 18-ში ააგეს ორსართულიანი სახლი. 1860-იანი წლებიდან სახლი ეკუთვნოდათ ბერძენი დიმიტრი პაპანაგიოტის მემკვიდრეებს. 1880-იან წლებში მისმა მემკვიდრეებმა სახლი მიჰყიდეს ელენე ჩანგლი-ჩაიკინას. ამ გვარის მემკვიდრეები სახლს ფლობდნენ 1890-იან წლებამდე, რის შემდეგაც სახლი იყოდეს კომერსანტის, პირველი გილდიის ვაჭრის  ფიოდორ სიფნეოს მემკვიდრეებმა, რომელიც გარდაიცვალა 71 წლის ასაკში 1896 წელს. თავის დროზე ვაჭარი დაქორწინებული იყო ხუმსომალე ივანოვაზე, მათ ოჯახში 1875 წელს დაიბადა არისტიდი. 

1915 წელს შენობა შეფასებული იყო 12 000 რუბლად. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია.

## აღწერა 
იტალიის შესახვევის ნომერ 18-ში მდებარე სახლი არის ორსართულიანი აგურის შენობა სარდაფით. შენობას თავის გრძელ ფასადზე ხუთი ფანჯარა აქვს. სახლს ფასადის მთელ სიგრძეზე გასდევს სართულშორისი კარნიზი. ფანჯრები სწორკუთხაა. სახლში შესასვლელი ეზოს მხრიდანაა. 

თანამედროვე ეპოქაში პაპანაგიოტის სახლი საცხოვრებელია. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის კულტურული ძეგლის სტატუსი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილების მიხედვით.

## ლიტერატურა 
* Рыбалкин А.А. Итальянский переулок // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 370. — ISBN 978-5-88040-064-5.
* Волошин В. Вдоль и поперёк Итальянского. — Таганрог: ИП Кравцов В.А., 2012.  ISBN 978-5-904585-27-3.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог. Итальянский переулок. д. 18 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
იემენის კონსტიტუცია

**იემენის კონსტიტუცია** — ის განსაზღვრავს რესპუბლიკას, როგორც დამოუკიდებელ და სუვერენულ არაბულ და ისლამურ ქვეყანას და ამყარებს შარიათს, ან ისლამურ კანონს, როგორც საფუძველს ყველა კანონისა. მისი რატიფიცირება მოხდა 1991 წლის 16 მაისის სახალხო რეფერენდუმზე. 2015 წლის იანვარში, კომიტეტმა მოამზადა ახალი კონსტიტუცია, თუმცა ეროვნული ხელისუფლების საზოგადო სახალხო კონგრესმა და ჰოუთისის წევრებმა, რომელთა მოვალეობაცაა ეროვნული დიალოგის კონფერენციის შედეგების იმპელემნტაციის მონიტორინგი, უარი განაცხადეს ამ ვარიანტის კონსტიტუციისთვის კენჭისყრაზე. ეს კი მოსალოდნელი იყო, რომ შეაფერხებდა დაგეგმილ რეფერენდუმს ახალი კონსტიტუციის შესახებ და ამიტომ შემდეგი საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები, რომლებიც რეფერენდუმამდე იყო გადადებული ვეღარ წავიდოდა წინ.

## ლიტერატურა
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
*საწყისი ტექსტი 1991 წლის კონსტიტუციის
*კონსტიტუციის ტექსტი 1994 წლის შესწორების შემდეგ 
*ტექსტი 2011 წლის შესწორების შემდეგ 

## სქოლიო
კატეგორია:იემენის სამართალი
იემენი