open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლაქტონები

**ლაქტონები** — ოქსიმჟავათა შიგა ციკლური ეთერები, რომელთა რგოლები შეიცავს -COO— დაჯგუფებას. ლაქტონების წარმომქმნელი ოქსიმჟავების ტიპის მიხედვით განასხვავებენ β-, γ-, δ-, ε- ლაქტონებს და ა.შ. მაგალითად, β-პროპიოლაქტონი (დუღილის ტემპერატურა 155°C),  γ-ბუტიროლაქტონი (tდუღ 203—204 °C), δ-ვალეროლაქტონი (tდუღ 218—220 °C). 
## თვისებები
ლაქტონებს ახასიათებს არაციკლური რთული ეთერების თვისებები; მაგალითად, მჟავებთან ან ტუტეებთან გახურებისას ყოველი ლაქტონები ჰიდროლიზდება სათანადო ოქსიმჟავად, ხოლო ამინთან წარმოქმნის ამიდს. ლაქტონების პოლიმერიზაციის შედეგად მიიღება ხაზობრივი პოლიეთერები.
## გამოყენება
ლაქტონებს იყენებენ ორგანულ სინთეზში, წამლებისა და სურნელოვან ნივთიერებათა წარმოებაში.
## ლაქტონების მაგალითები

Image:Propiolactone.svg|β-პროპიოლაქტონი
Image:GBL chemical structure.svg|γ-ბუტიროლაქტონი
Image:Glucono-delta-lactone-2D-skeletal.svg|D-გლიცინო-δ-ლაქტონი
Image:Caprolactone.svg|ε-კაპროლაქტონი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფუნქციური ჯგუფები
ჯიჯორის ეკლესია

**ჯიჯორის ეკლესია** — ტაძარი ისტორიულ მხარე კოლაში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. შემორჩენილია ნანგრევების სახით არტაანი-კოლას საავტომობილო გზის მარცხენა ფერდზე. ნაშენებია X საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთ და აღმოსავლეთ ნაწილების ცენტრალური ნაწილები გამონგრეული, თაღები და კამარები ჩამოქცეული, პერანგის საპირე წყობა კი შემოძარცვულია. გააჩნია მინაშენი ჩრდილოეთის მხარეზე, რომელიც დიდწილად დანგრეულია.

დარბაზს აღმოსავლეთით ბემიანი ნახევარწრიული საკურთხეველი ედგმის, რომლის სამხრეთ ნაწილში ღრმა, აღმოსავლეთისკენ წაგრძელებული ნიშაა. დარბაზის სივრცე პილასტრებით ორ ნაწილად იყოფა. თითოეული ნაწილიდან ჩრდილოეთ მინაშენში გასასვლელი კარია. მინაშენი ორნაწილადაა გაყოფილი. დასავლეთის სწორკუთხაა, ხოლო აღმოსავლეთისას დაბოლოება აფსიდალური აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ჯიჯორი | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ბაგრატიონთა დინასტიის გენეალოგიური ხე

## რესურსები ინტერნეტში
*ბაგრატიონთა დინასტია
სენეგალის გეოგრაფია

მინი|250პქ|სენეგალის რუკა
[მინი|250პქ|[სენეგალის ტოპოგრაფია]]

**სენეგალი** მდებარეობს დასავლეთ აფრიკაში. ესაზღვრება ატლანტის ოკეანეს. სანაპირო ზოლის სიგრძე 531 კილომეტრია.

მთლიანი ფართობი — 196 190 კმ².

სასაზღვრო ზოლის სიგრძე გამბიასთან — 740 კმ, გვინეასთან — 330 კმ, გვინეა-ბისაუსთან — 338 კმ, მალისთან — 419 კმ, მავრიტანიასთან — 813 კმ.

სენეგალის უმაღლესი მწვერვალი მდებარეობს ზღვის დონიდან 581 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://kruzo.com.ua/voksvet/senegal.htm 

კატეგორია:სენეგალის გეოგრაფია
რულა ჰალავანი

220პქ|thumb|ჰალავანი 2017 წელს
**რულა ჰალავანი** (; დ. 1964) — პალესტინელი ფოტოგრაფი და პედაგოგი, რომელიც ცხოვრობს და მოღვაწეობს იერუსალიმში.

ჰალავანი დაიბადა აღმოსავლეთ იერუსალიმში. ბაკალავრის ხარისხი ფოტოგრაფიაში სასკაჩევანის უნივერსიტეტში, ხოლო მაგისტრის ხარისხი ფოტოგრაფიულ კვლევებში ვესტმინსტერის უნივერსიტეტში მიიღო. ჰალავანი ბირზეტის უნივერსიტეტში ფოტოგრაფიის განყოფილების დირექტორია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:პალესტინელი ფოტოგრაფები
კატეგორია:პალესტინელი პედაგოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლისოგორკის ბუნების ძეგლი

**ლისოგორკის ბუნების ძეგლი** () — რეგიონული მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს კუიბიშევის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ლისოგორკამ ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2006 წლის 19 ოქტომბრის № 418 გადაწყვეტილების შესაბამისად.

## აღწერა 
ლისოგორკის რაიონი მიეკუთვნება სამხრეთრუსული ქსეროფიტების გავრცელების არეალს - ზეგანის მშრალი გარემოს მცენარეები, რომელთაც შეუძლიათ გაუძლონ ხანგრძლივ გვალვას და მაღალ სიცხეს. მრავალი სახეობა, რომელიც ბუნების ძეგლის ტერიტორიაზე გვხვდება იშვიათი სახეობაა და შეტანილია როსტოვის ოლქის წითელ წიგნში. ესენი არიან: ვაციწვერა, ავშანი, რუსული ხახვისთავა, დონის ონოსმა, ტერესკენი და სხვა.

როსტოვის ოლქის ტერიტორია გეოლოგიურ წარსულში წარმოადგენდა ნაოჭა მთათა ქედს. ბუნების ძალების მოქმედების შედეგად ქედი თანდათან დაიშალა. ეს მოვლენები ხდებოდა შუა კარბონულ სისტემაში (311 მლნ წლის წინ) ალბურ სართულზე (103 მლნ წლის წინ) და ნეოგენური სისტემის ბურდიგალურ სართულზე (18 მლნ წლის წინ). ამ პერიოდში ლისოგორკის ტერიტორია, თბილი და თავთხელი ზღვის ფსკერს წარმოადგენდა. 

კაინოზოური ერის მეოთხეულ სისტემაში გამყინვარებამ ვერ მიაღწია როსტოვის ოლქის ტერიტორიამდე. მწვერვალებზე ყინულების დნობის შედეგად დაიტბორა  ტერიტორია და ჩამოყალიბდა რელიეფი.

ლისოგორკამ სოფელ ლისოგორკასთან ერთად, ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2006 წლის 19 ოქტომბრის № 418 გადაწყვეტილების შესაბამისად. ბუნების ძეგლს გააჩნია ბუნებისდაცვითი და სასწავლო დანიშნულება.

## ლიტერატურა
"О памятниках природы Ростовской области". Постановление Администрации Ростовской области от 19 октября 2006 года № 418.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლისოგორკა

კატეგორია:როსტოვის ოლქის დაცული ტერიტორიები
ალექსეევკის ტყე

**ალექსეევკის ტყე** () — ტყის მასივი, რომელიც მდებარეობს მატვეევო-კურგანის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, იქ სადაც ერთდებიან მდინარეები კრინკა და მიუსი. ტყის ფართობია 1 000 ჰა. მნიშვნელოვანია, როგორც ნიადაგის დაცვის, ასევე წყლის დაცვის კუთხითაც, რის გამოც შეტანილია საოლქო მნიშვნელობის ბუნების ძეგლების სიაში.

## აღწერა 
ალექსეევკის ტყის პირველი ნაწილი გააშენეს 1840 წელს დაახლოებით 33 დესეტინა მიწის ფართობზე. გადაწყვეტილება ტყის გაშენების შესახებ მიიღო ტაგანროგის ქალაქის თავმა. ტყის გაშენებაში მონაწილეობდა ადგილობრივი მემამულე ფურსოვი, რადგანაც ხეები დარგეს მისი ნაკვეთებიდან მოყოლებული ატამან ალექსი ილივაისკოს ადგილებამდე. ამ უკანასკნელის პატივისცემის ნიშნად  სოფელსაც და ტყესაც უწოდეს ალექსეევკა, ალექსეი ილოვაისკი იყო ატამან ალექსეი ივანეს ძე ილოვაისკოს შვილიშვილი, რომელიც ხელისუფლებაში იყო 1775 წლიდან 1796 წლამდე. მისი შვილიშვილი ასევე ალექსეი, თავის დროზე ყურადღებას ამახვილებდა არა სამხედრო საქმეებზე, არამედ ცდილობდა დონის მხარეში სტაბილური ცხოვრებისათვის შეეწყო ხელი. ატამანი ალექსი ვასილის ძე ილოვაისკი ხელისუფლებაში იყო 1821 წლიდან 1826 წლამდე. სწორედ მან შეუწყო ხელი ტყის მელიორაციის საქმიანობას. 

1992 წელს ალექსეევკის ტყის გამოკვლევის შედეგად, მონიშნეს ბევრი მუხა, რომელიც 150 წლის ასაკში იყვნენ. ისინი იმყოფებოდნენ კარგ მდგომარეობაში, სიმაღლით 25-30 მეტრი, რომელთა დიამეტრიც 20 მეტრს შეადგენდა. ალექსეევკის ტყე მდებარეობს ტაგანროგიდან სარკინიგზო გზით ერთი საათის სავალზე. ომის შემდეგ ტყე პოპულარული დასასვენებელი ადგილი გახდა ტურისტებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ფართოწყარი

**ფართოწყარი**, **ფართოწყალი** — მტკნარი

## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ტბები
Dead Can Dance-ის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ავსტრალიური ემბიენტ-დუეტ Dead Can Dance-ის დისკოგრაფია. მასში შედის რვა სტუდიური, ორი საკონცერტო, ოთხი კომპილაციური და ერთი ვიდეო ალბომი, აგრეთვე EP და ცხრა ოფიციალური სინგლი. დუეტი 1981 წელს ავსტრალიაში ჩამოყალიბდა, მაგრამ გადავიდა ლონდონში, სადაც კონტრაქტი 4AD Records-თან მოიპოოვა და 1998 წელს დაიშალა, თუმცა წლების შემდეგ კვლავ შეიკრიბა, გამოსცა კიდევ ერთი სტუდიური ალბომი და ჩაატარა ტურნე.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
### საკონცერტო ალბომები
### კომპილაციური ალბომები
## ვიდეო ალბომები
**საკონცერტო**
* *Toward the Within* (VHS, 1994; LD, 1994; DVD, 2004)

**მონაწილეობა**
* *Lonely Is an Eyesore* (4AD-ის კომპილაცია, 1987)
* *All Virgos Are Mad* (4AD-ის კომპილაცია, 1994)

## EP-ები
* *Garden of the Arcane Delights* (17 აგვისტო 1984)
**Live Happenings – Part I* (30 სექტემბერი 2011)
**Live Happenings – Part II* (დეკემბერი 2011)
**Live Happenings – Part III* (31 იანვარი 2012)
**Live Happenings – Part IV* (20 მარტი 2012)
**Live Happenings – Part V* (15 მაისი 2012)

## სინგლები
## შენიშვნები
:A. CD პრომო
:B. შემოკლებული საკონცერტო ვერსია

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიელი შემსრულებლების დისკოგრაფიები
კატეგორია:ელექტრონული მუსიკის მომღერლების დისკოგრაფიები
ფულბე

**ფულბე** ან **ფულა** (ფულანი:Fulɓe; ; ჰაუსა: Fulani ან Hilani; ; ვოლოფი: Pël; ბამბარა: Fulaw) — დასავლეთ აფრიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი ეთნიკური ჯგუფი. ტრადიციულად მიიჩნევა, რომ მათი ფესვები მოდის ჩრდილოეთი აფრიკიდან და შუა აღმოსავლეთიდან. მათ აერთიანებთ საერთო: ენა (ფულანი), რელიგია (ისლამი), ისტორია და კულტურა.

ფულბეს დაახლოებით მესამედი მომთაბარე მესაქონლეობას მისდევს, ფულბეს უმეტესობა წარმოადგენს არა-მომთაბარე ფერმერებს, ხელოსნებს და თავადაზნაურობას. ისინი სხვა და სხვა ქვეყნებში ცხოვრობენ, ძირითადად დასავლეთ აფრიკაში.

XVI-XIX მრავალი ფულბე ამერიკაში მონად გაყიდეს. მათ უმეტესობას სენეგალში და გვინეაში იჭერდნენ.

## ცნობილი ფულბე 
* აჰმადუ აჰიჯო - კამერუნის სახელმწიფო მოღვაწე. კამერუნის პირველი პრეზიდენტი 1960–1982 წწ.
* თომას სანკარა - ბურკინა-ფასოს პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1983-1987 წლებში.
* მაკი სალი - სენეგალის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 2012 წლიდან.
* ნენე ჩერი - მომღერალი, პოეტი, სიმღერების ავტორი, რეპერი და DJ.
* მანუელ სერიფო ნამაჯო - გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე. ეროვნული სახალხო ასამბლეის პრეზიდენტი.
* ამადუ ტუმანი ტურე - მალელი პოლიტიკური მოღვაწე. მალის პრეზიდენტი 2002 წლიდან.
* მუჰამადუ ბუჰარი - ნიგერიის არჩეული პრეზიდენტი და ნიგერიის არმიის გადამდგარი გენერალ-მაიორი.

## ლიტერატურა 
*Almanach de Bruxelles (now a paying site)
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.) (2005): "Adamawa Fulfulde". *Ethnologue: Languages of the World*, 15th ed. Dallas: SIL International. Accessed 25 June 2006.
* Ndukwe, Pat I., Ph.D. (1996). *Fulani*. New York: The Rosen Publishing Group, Inc.
* Christiane Seydou, (ed.) (1976). Bibliographie générale du monde peul. Niamey, Institut de Recherche en Sciences Humaines du Niger

## რესურსები ინტერნეტში 
* Portal of Fulɓe history and culture 
* Online magazine published/edited in Fulfulde 
* Online magazine in Fulfulde 
* Portal of Fulɓe Fuuta Jaloo history and culture
* WorldStatesmen - Nigerian Traditional states
* Geerewol

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკული კულტურა
კატეგორია:აფრიკელები
კატეგორია:ჩადის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მილეროვოს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**მილეროვოს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** () — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ მელეროვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 

მუზეუმი განთავსებულია შემდეგ მისამართზე: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქალაქი მილეროვო, კომუნალურის შესახვევი № 4-ბ. 

## ისტორია 
1967 წელს ქალაქ მილეროვოში, როსტოვის ოლქის მილეროვოს რაიონის სახალხო დეპუტატთა კრების დადგენილებით დაარსდა საბრძოლო დიდების მუზეუმი, რომელსაც მოგვიანებით ეწოდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 1993 წელს შენობისათვის გამოიყო 300 მ² ფართობი ახალი მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის საგამოფენო დარბაზებისათვის. თანამედროვე ეტაპზე მუზეუმს აქვს ხუთი საგამოფენო დარბაზი.

მუზეუმის ექსპოზიციაში თავმოყრილია უნიკალური ექსპონატების დიდი რაოდენობა, რომელიც მოგვითხრობს ქალაქის ცხოვრებაზე და მისი განვითარების ისტორიის შესახებ და სხვადასხვა ეპოქაში ადგილობრივი მაცხოვრებლების ცხოვრების წესის შესახებ. 2013 წლის მონაცემებით მუზეუმის ფონდებში დაცული იყო 2 400 ერთეული ექსპონატი.

მუზეუმში რეგულარულად ეწყობა სხვადასხვა თემატიკური გამოფენები, რომელიც ეძღვნება როსტოვის ოლქის მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრებას სხვადასხვა წლებში. გამოფენების დროს ასევე წარმოდგენილია ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, დიდი სამამულო ომის ღირსსახსოვარი თარიღებისადმი მიძღვნილი გამოფენები და სხვადასხვა სახის გამოფენები. მუზეუმი მონაწილეობს ყოველწლიურ აქციაში „ღამე მუზეუმში“.

მუზეუმის დირექტორია გალინა მიხეილის ასული ლიუბჩენკო.

## რესურსები ინტერნეტში
* მუზეუმის გვერდი ვიკიმაპიაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
პოლნოე (დასახლება)

**პოლნოე** () — ალანურ-სლავური დასაახლება, მდებარეობდა ჩრდილოეთის დონეცის აუზში  IХ-X საუკუნეების მიჯნაზე.

## ისტორია 
დასახლება პოლნოე მდებარეობს მდინარე პოლნაიას ნაპირზე, იქ სადაც მას ერთვის ნაკადული ბოგუჩაროვსკაია, ქალაქ მილეროვოდან დასავლეთით 20 კმ-ის დაშორებით. დასახლება მდებარეობდა ორ, დასავლეთ და აღმოსავლეთ პლატოზე. დასახლების აღმოსავლეთი ნაწილი უფრო დიდია ვიდრე დასავლეთი. დასავლეთ ნაწილში 500 მ²-ზე დაიწყეს არქეოლოგიური გათხრები. შეისწავლეს ერთი საცხოვრებელი და ხუთი საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ორმოები. 

### კერამიკა 
კერამიკული ნაწარმიდან აღმოჩენილია ე. წ. „სალტოვის ტიპის“ ამფორები. მათზე გამოყვანილია ასოები, რომლებიც უნდა იყოს ბერძნული. კერამიკაზე ასევე გამოსახულია სლავური ეთნიკური ელემენტები, ძვლის ამულეტები.

### მეცხოველეობა 
დასახლების ცხოველთა სახეობრივი შემადგენლობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება სხვა ამ პერიოდის, როგორც ზემო, ისე ქვემო დონის დასახლებებისაგან. დასახლების ცხოველებს შორის სჭარბობს ღორი, სხვა დასახლებებში მათი რიცხვი მცირეა და გვხვდება ძირითადად ლონაკინში და ნოვოლიმარევკაში. ღორი სჭარბობს მხოლოდ ზემო დონის და ოკის სლავურ დასახლებებში.

დასახლებაში აღმოჩენილი შინაური ცხოველების პროცენტული განაწილება ასეთია: ღორი — 25 %, თხა, ცხვარი — 24,9 %, შინაური ხარი  — 19,5 %, ცხენი — 16,6 %, ძაღლი, შველი, გარეული ღორი, თახვი, ზაზუნა — 2,8 %.

### ეთნიკური შემადგენლობა 
პოლნოეს დასახლების ეთნიკური შემადგენლობა შესწავლილია აღმოჩენილი კერამიკის მეშვეობით, რომლის მიხედვითაც ირკვევა, რომ მოსახლეობის ძირითადი შემადგენლობა იყო ალანები და სლავები.

დასახლებაში ცხოვრობდნენ მიწის მფლობელები და მწყემსები, ასევე აქვე ცხოვრობდნენ ხელოსნები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Р. В. Прокофьев Алано-славянское поселение «Полное» в бассейне Северского Донца

კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ხმელევის კლდე

**ხმელევის კლდე** () ან **ზაიცევის კლდე** () — ბუნებრივი კლდების ფორმირება, რომელიც მდებარეობს კრასნოსულინის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, ქალაქ შახტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხუტორ სადკის ჩრდილოეთით. წარმოადგენს ბუნებრივი კლდეების ერთობლიობას. კლდის სიმაღლეა 30 მეტრი, საერთო სიგრძე დაახლოებით ერთი კილომეტრი. ხმელევის  იგივე ზაიცევის კლდეები ყველაზე მაღალია როსტოვის ოლქში.

## ტურიზმი
ხმელევის კლდეები - ეს არის ადგილი სადაც იმართება საფრონოვის შეჯიბრება ალპინიზმში, რომელიც საერთო რუსულ ხასიათს ატარებს და მთელი ქვეყნის ალპინისტები იყრიან თავს. აქვე სხვა სპორტული ღონისძიებებიც იმართება. მთაზე ასვლის სხვადასხვა სირთულის მარშრუტებია მონიშნული. ეს მარშრუტებია: „სპარტაკი“, „ტაგანროგი“, „გემის კიჩო“, „გული“ და „ვორონეჟი“.

კლდეების თავზე მდებარეობს დიდი ვაკე, რომელსაც იყენებენ კემპინგისათვის. კლდეებთან ახლოს მიედინება პატარა მდინარე კუნდრიუჩია. მდინარესა და კლდეებს შორის დაბლობი გადადის სქელ კორომში, რომელიც ოაზისს წარმოადგენს. აქედან გამომდინარე ამ ადგილებში მუდმივად სიგრილეა, ზაფხულის ცხელ დღეებშიც კი. კორომებთან ახლოს მდებარეობს დიდი მოედანი, სადაც კარგი ადგილია კარვების გასაშლელად. მთელი კორომის გაყოლებაზე ქვემოთ მიემართება ბილიკები სადაც უხვადაა სასმელი წყლები.

## სატრანსპორტო საშუალებები 
კლდეებამდე მისვლა შესაძლებელია მანქანით, დონის როსტოვიდან М-4 გზატკეცილით, მოსკოვის მიმართულებით. მგზავრმა უნდა იაროს 100 კმ. სანამ არ შეხვდება გზის მაჩვენებელი „Владимировка“. მასთან მოუხვევს მარჯვნივ და ივლის ცენტრალური გზით. 4,5 კმ-ის შემდეგ გაუხვევს მარცხნივ ხუტორ „სადკის“ მხარეს. ხუტორის გავლის შემდეგ იწყება გლუვი გრუნტიანი გზა. კლდეებამდე ბევრი ბილიკი მიდის შესაძლებელია ნებისმიერს გაყვეს. ხმელევის კლდეებამდე მისვლა კარგია მზიიანი ამინდის შემთხვევაში, არ შეიძლება წასვლა გადაუღებელი წვიმების შემდეგ.

## გალერეა 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კლდეები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
მილეროვოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

**მილეროვოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** () — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ მილეროვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  ასევე მოიხსენიებოდა ნიკოლაევის ეკლესიის სახელით.

## ისტორია 
1903 წლამდე დასახლება მილეროვ-გლუბოკინსკში (ამჟამად ქალაქი მილეროვო) იდგა მხოლოდ ხის სამლოცველო, რომელიც აგებული იყო 1891 წელს. დასახლების მაცხოვრებლები ითვლებოდნენ სლობოდა გრეკოვო-პოლნენსკის ჟენო-მირონოსის ეკლესიის მრევლად. 

1900 წელს სოფელში დაიწყეს ხის ეკლესიის მშენებლობა, რომლის მშენებლობაც დასრულდა 1903 წელს და აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ეკლესიის პირველი მღვდელი გახდა პეტრე ლადკოვსკი, რომელიც იყო სლობოდა გრეკოვო-პოლნენსკიდან. 1904 წელს ნოვოჩერკასკიდან გამოგზავნეს ვლადიმირ ვოლაგურინი.

ეკლესიის ასაშენებლად მილერომის მემამულეებმა გაიღეს შემოწირულობა და მრევლს გადასცეს 3 დესეტინა მიწა. ხისგან აშენებული წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია იდგა ცოკოლის ფუნდამენტზე, გადახურული იყო რკინის ფირფიტებით. ეკლესიას გარს ერტყა რკინის ღობე. ეკლესიაში იყო ერთი საკურთხეველი, რომელიც ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე აკურთხეს. ეკლესიის შტატში ირიცხებოდა ორი ადამიანი, მღვდელი და მეფსალმუნე, რომლებიც ცხოვრობდნენ კელიებში. 

ტაძართან ასევე არსებობდა შენობა სკოლისათვის. ძველი რევოლუციამდელი წესის თანახმად, მრევლში გარდაცვლილ წარჩინებულ ადამიანებს კრძალავდნენ არა ჩვეულებრივ სასაფლაოზე, არამედ ეკლესიის ეზოში. ეკლესიასთან ახლოს დაკრძალეს მილეროვის პროვიზორის შვილი დიონისე ივანეს ძე მეშკომაევი. 

ოქტომბრის რევოლუციას, სამოქალაქო ომსა და სამამულო ომს გადარჩენილი ეკლესია 1950-იან წლებში, რელიგიური დევნის პერიოდში, დაანგრიეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Миллерово. Церковь Николая Чудотворца.
* Первые церковь и школа в Миллерово

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
სოგანდიკი

მინი|სოგანდიკის ტერმინალი

**სოგანდიკი **— ნავთობის ტერმინალი ყაზახეთის სანაპიროზე. მისი მშენებლობა დაიწყო 2004 წელს. 

ნავთობის ტერმინალის მოცულობა შეადგენს 20 მილიონ ტონა ნავთობს წელიწადში. ნავთობის ტერმინალი იქნება დაკავშირებული კალამკას-აკტაუს მილსადენთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.cainfo.ru/article/mass-media-digest/541?print=1

კატეგორია:ნავთობის საბადოები
კატეგორია:კასპიის ზღვის ნავსადგურები
ალმინუ-აფონსუ

**ალმინუ-აფონსუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 236 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმარიზალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 871 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.04 კმ²-ზე. ფართობი 128 038 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ჰონოლულუ (აეროპორტი)

**ჰონოლულუს საერთაშორისო აეროპორტი**  — კომერციული და სამხედრო აეროპორტი. მდებარეობს ხუთი მილის ჩრდილო - დასავლეთით ქალაქის ბიზნეს-ცენტრიდან.

*ჰონოლულუ* არის მთავარი აეროპორტი ჰავაიში და ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მგზავრთბრუნვამ ჰონოლულუს აეროპორტში 2007 წელს შეადგინა 21 მილიონზე მეტი ადამიანი და მუდმივად იზრდება.
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|ჰონოლულუს საერთაშორისო აეროპორტის ტერმინალი

### ტერმინალი შიდა ხაზებზე (კარიბჭე 49-64) 
 მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|ტერმინალი შიდა ფრენებისთვის *ჰონოლულუს საერთაშორისო აეროპორტში*

### მთავარი ტერმინალი (კარიბჭე 6-34) 
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|მთავარი გამშვები ტერმინალი ჰონოლულუს საერთაშორისო აეროპორტში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ინფორმაცია რეისებზე 
* ჰიკამის ბაზა 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰავაის აეროპორტები
საკირის ეკლესია (არტაანი)

**საკირის ეკლესია** — X საუკუნის ერთნავიანი დარბაზული ეკლესია ისტორიულ არტაანში. თურქეთის დაყოფით მდებარეობს არტაანის პროვინციის, ჩილდირის რაიონის სოფელ ქოთანლიში (ყოფილი სიკიარები). ტაძარი დგას სოფლის შუაგულში და გარშემორტყმულია სახლებითა და საკარმიდამო მიწებით.

## ხუროთმოძღვრება და შემკულობა 
ნაგებია მოწითალო და რუხი ფერის ბაზალტის ქვით. პერანგის ქვა კარგად არის გათლილი და სწორ მწკრივებად დალაგებული. ფასადებზე ბოლნურჯვრიანი ქვებია ჩატანებული. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე და ქვედა ნაწილში, ასომთავრული ლაპიდარული წარწერებია.

ეკლესიას ტიმპანიანი კარი აქვს დასავლეთით. სამხრეთ კედელში მოწყობილია მიჰრაბი. აფსიდის სარკმლის აქეთ-იქით სწორკუთხა ნიშებია. შემორჩენილი თაღის იმპოსტი მარტივი გეომეტრიული ფორმისაა.

შენობის გადახურვა ჩამოქცეულია. ტიმპანის დიდი ქვა მეზობელი სახლის ეზოში დევს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საკირე (სიკიარები) | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
დივოპუს აეროპორტი

**ურუმჩის საერთაშორისო აეროპორტი დივოპუ**  — აეროპორტი ჩინეთში. მდებარეობს სინძიანის რაიონში, ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, 16 კმ დაშორებით ურუმჩის ცენტრიდან. 

ეს არის ყველაზე დიდი აეროპორტი დასავლეთ ჩინეთში და 2012 წლიდან მას უკავია მე-15 ადგილი ყველაზე გადატვირთულ აეროპორტებს შორის (13.3 მილიონი ადამიანი).

აეროპორტის ტერიტორია შეადგენს 4.84 კმ²-ს. ასაფრენი ბილიკის სიგრძეა 3,600 მეტრი. საფრენი ტერიტორიის ფართობი 11 ჰექტარია და იტევს 30 თვითმფრინავს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ამინდი აეროპორტში  
* ინციდენტები აეროპორტში  
*  

კატეგორია:სინძიანის აეროპორტები
ლისაბონის ღამე

**ლისაბონის ღამე (**გერმ. *Die Nacht von Lissabon**)*** — ერიხ მარია რემარკის რომანი. იგი პირველად 1961 წელს გამოქვეყნდა ჟურნალში "Welt am Sonntag". ცალკეული გამოცემა მოხდა 1962 წელს. ეს არის ემიგრაციის, პაციფიზმის, ფაშიზმთან შეურიგებლობის, ტრაგიკული სიყვარულის ამბავი,სადაც ვერ შეხვდებით პოლიტიკურ ლოზუნგებსა და პათეტიკას.

## სიუჟეტი 
1942 წელს პორტუგალიის დედაქალაქში ლისაბონში ახალგაზრდა კაცი ცდილობს იშოვოს ბილეთი, თავისთვის და თავისი ცოლისთვის -რუთისთვის, გემზე, რომელიც მეორე დღეს მიემგზავრება ამერიკაში. ისინი გერმანელი ემიგრანტები არიან, რომლებიც ნაცისტებისგან გარბიან. როდესაც მთავარი გმირი ფიქრებში გართული იყო მას მიუახლოვდა უცხო კაცი. გამოლაპარაკების შემდეგ ამ უკანასკნელმა შესთავაზა მას ბილეთები იმ გემზე, მაგრამ ერთი პირობით: მთელი ღამის მანძილზე რომანის მთავარ გმირს უნდა მოესმინა მისი ცხოვრების ისტორია. თავიდან მთხრობელი უარზე იქნება, თუმცა შემდეგ ცდუნებას ვერ გაუძლებს და დათანხმდება.

## სქოლიო
კატეგორია:ერიხ მარია რემარკის რომანები
კატეგორია:1962 წლის რომანები
თურქაშენის ეკლესია

**თურქაშენის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საქართველოს ისტორიულ მხარე კოლაში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, სოფელ თურქაშენთან (დღევანდელი იიღითქონაღი). ნაწილობრივ დანგრეულია. შემორჩენილი ფრაგმენტების მიხედვით X საუკუნით ათარიღებენ.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია კარგად თლილი, ფერადი ქვებით. ჰორიზონტალები დაცულია. შენობის გადახურვა ჩამოქცეულია. აღმოსავლეთისა და სამხრეთის კედლების შუა ნაწილები გამონგრეულია. აფსიდში სარკმლის აქეთ-იქით მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშებია. დარბაზს სამხრეთით ჰქონდა კარი, დასავლეთით – სარკმელი. დარბაზი წყვილი პილასტრით ორად იყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*თუქრაშენი | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
იბერიის სამეფოს გენეალოგიური ხე

## ლიტერატურა
*ქართლის ცხოვრება, *მეფეთა ცხოვრება*
*მოქცევაჲ ქართლისაჲ
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, 1986
*მარი ბროსე, *საქართველოს ისტორია ანტიკურიდან XIX საუკუნემდე*, სანქტ-პეტერბურგი, 1848–58
*კირილ თუმანოვი, *გენეალოგიური და ქრონოლოგიური ცხრილები*, რომი, 1990
აბაძეხები

**აბაძეხები** () — ადიღელეების ეთნოგრაფიული ჯგუფი, წარსულში რიცხვმრავალი ტომი. ცხოვრობენ აულ შოვგენოვსკიში. ლაპარაკობენ ადიღური ენის აბძახურ დიალექტზე. მორწმუნე აბაძახები სუნიტი მუსლიმანები არიან. მათი ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება, სოფლის მეურნეობა და მებაღეობა.

## ლიტერატურა
*Большая советская энциклопедия,  ტ.1, გვ. 3
*Дьячков-Тарасов А. Н. Абадзехи (историко-этнографический очерк), წგნ.:Записки Кавказского отдела ИРГО. Кн. 22, ч. 4, Тиф., 1902
ლესი (2005 წლის ფილმი)

***ლესი*** () — 2005 წლის ბრიტანულ-ამერიკულ-ფრანგულ-ირლანდიური სათავგადასავლო დრამატული ფილმი, რომელიც ეფუძნება ერიკ ნაიტის 1940 წლის რომანს „ლესი ბრუნდება“. იგი აღწერს ჯო კერაკლაფის და მისი გრძელბალნიანი კოლის, ლესის მეგობრობას. ფილმის რეჟისორი, სცენარის ავტორი და თანაპროდიუსერია ჩარლზ სტერიჯი, მწარმოებელი კომპანია კი – Samuel Goldwyn Films. პერსონაჟებს განასახიერებენ ჯონათან მეისონი, პიტერ ო'ტული, სამანთა მორტონი, ჯონ ლინჩი, პიტერ დინკლიჯი და ედვარდ ფოქსი. ფილმის პრემიერა ბრიტანეთში 2005 წლის 16 დეკემბერს გაიმართა. გადაღება მიმდინარეობდა შოტლანდიაში, ირლანდიაში და მენის კუნძულზე. კრიტიკოსებმა იგი ძირითადად დადებითად შეაფასეს, მაგრამ საერთო შემოსავალი მცირე იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ლესიზე
კატეგორია:Roadside Attractions-ის ფილმები
უმარიზალი

**უმარიზალი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმარიზალის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 659 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49.91 კმ²-ზე. ფართობი 213 584 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
სანა ალ-საიეგი

**სანა ალ-საიეგი** () — პალესტინის უნივერსიტეტის მეცნიერების და ტექნოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, სანამ მსოფლიოს სხვადასხვა კონფერენციებში წარადგინა თავისი უნივერსიტეტი.

## აღმსარებლობის შეცვლა 
2007 წლის აგვისტოში, ალ-სეიგმა თავისი რელიგია შეცვალა, ასე რომ, იგი ქრისტიანობიდან ისლამზე გადავიდა, რამაც გარკვეული დაპირისპირება გამოიწვია. „პალესტინის ეროვნული მოძრაობა — დამოუკიდებლობისთვის“ მოძრაობის ოფიციალურმა პირებმა, საკუთარი პოლიტიკური მეტოქე ჰამასი ალ-საიეგის გატაცებასა და იძულებით ისლამის მიღებაში დაადანაშაულეს. ჰამასმა თავის მხრივ უარყო ეს ბრალდება.

ჰამასის ერთ-ერთი ოფიციალური პირის სახლში დედასთან შეხვედრისას, სანამ შემდეგი რამე თქვა: „დიახ, ღმერთმა სწორ გზაზე დამაყენა“. თუმცა, დედამ მოგვიანებით განაცხადა, რომ მისი ქალიშვილი იძულებული იყო ეს განცხადება გაეკეთებინა, რადგან იგი აიძულეს.

ალა აკლუკმა, ღაზის მუსლიმთა მთავარმა სასულიერო პირმა განაცხადა, რომ იგი შეხვდა პროფესორს და დაასკვნა, რომ მან თავისი ნებით მიიღო ისლამი. მან უარყო ბრალდებები, რომ სანა მუსლიმ მამაკაცზე ქორწინების გამო მიიღო ისლამი. გარდა ამისა, მან განაცხადა, რომ პროფესორს „ეშინია“ თავისი ოჯახისთვის ისლამის მიღების ცნობა.

ჰანან მატარი, ქალი აქტივისტი, რომელიც მუშაობს ღაზას სექტორის *პალესტინის ადამიანის უფლებათა ცენტრში*, განაცხადა, რომ იგი შეხვდა ალ-საიეგს, რომელმაც უარყო ისლამის მიღება თავისი ქორწინების გამო. მან ალ-საიეგის ქცევა აღწერა, როგორც „რელიგიური მუსლიმი ქალი“.

## რესურსები ინტერნეტში
*OneNewsNow.com - ACLJ ისლამზე იძულებით გადმოსულები 

## სქოლიო
კატეგორია:პალესტინელი ქალები
კატეგორია:პალესტინელი აკადემიკოსები
კატეგორია:პალესტინელი მუსლიმები
ჭალის ეკლესია (არფაჩაი)

**ჭალის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ქართული ტაძარი ჩრდილის ტბის აღმოსავლეთით მდებარე სოფელ ჯალაში (ქართ. ჭალა; დღევანდელი დოღრუიოლი). თურქეთის დაყოფით მდებარეობს ყარსის პროვინციის არფაჩაის რაიონში, საქართველოს ეკლესიის დაყოფით კი ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიას ეკუთვნის.

ტაძარი ერთნავიანი დარბაზული ეკლესიაა. აღმოსავლეთით ბოლოვდება ნახევარწრიული აფსიდითა და პასტოფორიუმებით. აფსიდისწინა თაღი ოდნავ შეისრული ფორმისაა, ასევეა კონქი. აფსიდის წინ სახატე ნიშებია, სამკუთხა თავებით დაგვირგვინებული. მარჯვენა ნიშაზე ასომთავრული წარწერაა, რომელიც გვამცნობს, რომ ეკლესია ღმრთისმშობლის სახელზეა ნაკურთხი. გვერდის სათავსების ზემოთ საიდუმლო ოთახებია. ცენტრალური ნავი 3 ნაწილად იყოფა მასიური პილასტრებისა და თაღების მეშვეობით.

ფასადებიც თაღნარითაა დამუშავებული, გვერდით ფასადებზე 5-5 თაღია. განსაკუთრებულად გაფორმებული ყოფილა სამხრეთი ფასადი, სადაც მცენარეული ორნამენტებით შემკული კაპიტელებია. აღმოსავლეთის ფასადი სამთაღაა და სამკუთხა ნიშებს მოიცავს. ნიშები ნიჟარისებური კონქებითაა გაფორმებული.

ყველა ფასადი და ასევე ინტერიერის კედლები კარგად ნათალი ქვებითაა ნაგები. სამშენებლო ტექნიკა და სტილისტური მახასიათებლები მშენებლობის პერიოდად X საუკუნეს მიუთითებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჭალა (ჯალა) | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
Backstreet Boys-ის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ამერიკული პოპ-ჯგუფ Backstreet Boys-ის დისკოგრაფია. მასში შედის რვა სტუდიური, ერთი საკონცერტო და სამი კომპილაციური ალბომი, აგრეთვე 28 სინგლი და 25 მუსიკალური ვიდეო.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
### საკონცერტო ალბომები
### კომპილაციური
## სინგლები
### როგორც წამყვანი შემსრულებელი
### სხვა შემსრულებლებთან
## სხვა წარმატებული სიმღერები
## ვიდეოგრაფია
### ვიდეო ალბომები
### მუსიკალური ვიდეოები
## შენიშვნები
## სქოლიო
კატეგორია:Backstreet Boys
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლების დისკოგრაფიები
კატეგორია:პოპ-ჯგუფების დისკოგრაფიები
კალედონია

**კალედონია** (Caledonia) — შოტლანდიის ლათინური დასახელება. რომაელებმა ასე შეარქვეს მიწას, სადაც დღესდღეობით შოტლანდიელები ცხოვრობენ. ვარაუდობენ, რომ სახელწოდების ეტიმოლოგია მომდინარეობს ძველი კელტური წყაროებიდან. სახელწოდება თანამედროვეობაში გამოიყენება რომანტიკული და პოეტური დატვირთვით. შედარებისთვის, სხვა მიწების ძველი სახელწოდებებია **ჰაიბერნია** (Hibernia) - ირლანდია და **კამბრია** (Cambria) - უელსი.

## რესურსები ინტერნეტში
**Anglia Scotia et Hibernia*  - 1628 წლის რუკა

კატეგორია:შოტლანდიის ისტორია
კატეგორია:შოტლანდიის კულტურა
ჩეთინ თექინდორი

**ჩეთინ თექინდორი** (, დ. 16 ივლისი, 1945, სივასი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1945 წელს სივასში. თეატრში მსახიობის პროფესიის დაუფლების შემდეგ ანკარის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ჩააბარა. პროფესიონალური სამსახიობო დებიუტი შედგა სპექტაკლში „IV. მურატი“, 1970 წელს.

1983 წელს შედგა მისი ტელედებიუტი „Küçük Ağa“-ში. 1987 წელს ითამაშა „Kaçamak“-ში. 2003 წელს ანკარის კინოფესტივალზე მიიღო საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო, „Karşılaşma“-ში განსახიერებული როლისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩარლსტონი (დასავლეთი ვირჯინია)

მინი|300პქ|მარჯვნივ|ჩალსტონის ხედი.

**ჩარლსტონი** (, აგრეთვე ცნობილი ზედმეტსახელით „ჩარლი უესტი“) — ქალაქი აშშ-ში. ჩარლსტონი არის დასავლეთ ვირჯინიის შტატის დედაქალაქი და ამავდროულად უდიდესი ქალაქიც. მდებარეობს მდინარე ელკისა და კანავას შეერთების ადგილას. ქალაქის ფართობი 84,59 კმ² არის, 2013 წლის მონაცემებით კი მასში 51 400 ადამიანი ცხოვრობს.

ჩალსტონი არის სამთავრობო, კომერციული და ინდუსტრიული ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
გიორგი ბასილის ძის წარწერა

**გიორგი ბასილის ძის წარწერა** — აღმოჩენილია 30-იან წლებში, მხარეთმცოდნე ი. ავიძბას მიერ, გუდაუთის რაიონის სოფელ ანუხვაში, ეკლესიის ნანგრევების მახლობლად. ამჟამად დაცულია დ. გულიას სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო მუზეუმში.

## აღწერა
ასომთავრული; 10 სტრიქონი; ამოკვეთილი თეთრი კირქვის სვეტზე. სვეტი გათლილია ოთხკუთხად, უხვად არის მოჩუქურთმებული გეომეტრიული და სტილიზებული მცენარეული ორნამენტით და როგორც ჩანს, ჯვრის ჩასადგმელ სტელას წარმოადგენდა. ამჟამად მისი ქვედა კიდე მოტეხილია; უმნიშვნელოდ არის დაზიანებული, აგრეთვე, სვეტის ზოგიერთი სხვა ნაწილიც. სტელის სიგრძე — 220, სიგანე ორ მხარეს 28, ხოლო დანარჩენ ორ მხარეს — 23. გეომეტრიული ჩუქურთმები სტელას ოთხ რეგისტრად ყოფენ. გიორგი ბასილის ძის სამშენებლო წარწერა ამოკვეთილია ქვემოდან პირველ მეორე რეგისტრში. მას უჭირავს ფართობი: 31X23,5; შესრულებულია არაღრმა კვეთით, კიდურწაისრული, თითქმის თანაბარი სიმაღლის ასოებით. ასოების სიმაღლე 3,5-2,5. განკვეთილობის ნიშანი ტექსტს არ ახლავს, თუ არ ჩავთვლით რომ ციფრის აღმნიშვნელი **გ** ასოს ორ მხარეს ორ ორი წერტილია დასმული; აგრეთვე, წარწერის ბოლოს დასასრულის ნიშნად დასმულია სამი წერტილი — განლაგებული მარცხნივ წაწვეტებული სამკუთხედის სახით; ქარაგმის ნიშანი: კიდურწაისრული, განივი ხაზი.

## ლიტერატურა
*ვ. სილოგავა, „დასავლეთ საქართველოს წარწერები“, ნაკ. I (IX-XIIIსს.), თბ., 1980

კატეგორია:ქართული წარწერები
საფრანგეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**საფრანგეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება საფრანგეთში, სადაც ლიგა 1-ის და საფრანგეთის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბებია „ლიონი“ და „პარი სენ-ჟერმენი“, რომლებმაც 8-ჯერ მოიგეს ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „პარი სენ-ჟერმენი“.

## მატჩები 
right|thumb|სუპერთასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
*   
* 
* France Super Cup Finals

კატეგორია:საფრანგეთის ფეხბურთი
კატეგორია:საფრანგეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
პორტუ-დუ-მანგი

**პორტუ-დუ-მანგი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-ასუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 217 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.36 კმ²-ზე. ფართობი 318 968 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
როზმარი საიდ ზაჰლანი

[thumb|right|150px|როზმარი და მისი ძმა [ედვარდ საიდი, 1940 წელი.]]

**როზმარი საიდ ზაჰლანი** (; დ. 20 აგვისტო, 1937, კაირო, ეგვიპტის სამეფო — გ. 10 მაისი, 2006, პალესტინის სახელმწიფო) — პალესტინელ-ამერიკელი ქრისტიანი ისტორიკოსი და სპარსეთის ყურის მწერალი. ედვარდ საიდის და. გარდა თავისი წიგნებისა, იგი ასევე წერდა Financial Times, *Middle East Journal*, *International Journal of Middle East Studies* და *Encyclopedia of Islam*-ისთვის.

საიდ ზაჰლანი 1937 წელს კაიროში დაიბადა, როგორც ოთხი დიდან უფროსი. მამამისი, ვადი საიდი, მდიდარი ინგლისელ-პალესტინელი ბიზნესმენი და აშშ-ის მოქალაქე იყო, ხოლო დედამისი ლიბანელი და პალესტინელი წარმოშობის, ნაზარეთში დაბადებული ქრისტიანი იყო. სწავლობდა აშშ-ის ბრაიან მავრის ქალთა კოლეჯში, სადაც მიიღო მუსიკალური მეცნიერების განათლება. მოგვიანებით, სერიოზული ავარიის დროს მისი ხელები დაიჭრა და რამდენიმე ხერხემალი გატყდა. ეს მისი მუსიკალური კარიერა და ფორტეპიანოზე დაკვრა შეუძლებელი გახადა.

ბრაიან მავრის შემდეგ, როზმარი რამდენიმე ხანი კაიროში სწავლობდა. შემდეგ გადავიდა ბეირუთში, სადაც ის ასწავლიდა კულტურის ისტორიასა და მუსიკას ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტსა და ბეირუთის ქალთა კოლეჯში. ბეირუთის შემდეგ გადავიდა ლონდონში, რომ მიეღო დოქტორი ხარისხი აღმოსავლეთმცოდნეობის და აფრიკის შესწავლის სკოლაში.

საიდ ზაჰლანი დაქორწინდა ტონი ზაჰლანზე, რომელიც პალესტინელი ფიზიკოსი და აკადემიკოსი ჰაიფადან. მათ ერთად შეიმუშავეს ღაზის ბიბლიოთეკის პროექტი. საიდ ზაჰლანი ასევე ბრიტანეთში „პალესტინის სოლიდარობის კამპანიის“ მფარველი იყო.

## ბიბლიოგრაფია 
*ზაჰლანი, ა. ბ.; საიდ ზაჰლანი, როზმარი: *ტექნოლოგიური ტრანსფერი და ცვლილება არაბულ სამყაროში: დასავლური აზიის გაეროს ეკონომიკური კომისიის სემინარის პროცესი*  ოქსფორდი, გაერთიანებული სამეფო: გაერო — Pergamon Press, 1978,
*საიდ ზაჰლანი, როზმარი:  *არაბთა გაერთიანებული საემიროების წარმოშობა * ნამდვილი ქვეყნების პოლიტიკური და სოციალური ისტორია მაკმილანი, ნიუ-იორკი, 1978
*საიდ ზაჰლანი, როზმარი:  *კატარის შექმნა* ლონდონი: როუტლიჯი 1979, (ხელახლა, 1989)
*საიდ ზაჰლანი, როზმარი:  *თანამედროვე ყურის სახელმწიფოების შექმნა: ქუვეითი, ბაჰრეინი, კატარი, არაბთა გაერთიანებული საემიროები და ომანი* იტჰაკა პრესი, 1998, 
***წიგნის მიმოხილვა  ბრუკ ვრამპელმეიერის მიერ.

## ლიტერატურა
*როზმარი საიდ ზაჰლანი: ყურის ისტორიკოსი ამბობს, რომლის გული პალესტინაში იყო, The Guardian, 16 მაისი, 2006
*როზმარი ზაჰლანი: ექსპერტი ყურეში და პალესტინელების დამცველი  The Times, 2006

კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:პალესტინელი აკადემიკოსები
კატეგორია:პალესტინელი ისტორიკოსები
კატეგორია:პალესტინელი ქალი მწერლები
ვოლოფი (ენა)

**ვოლოფი** — ვოლოფის თემის ენა. ერთ-ერთი ოფიციალური ენა სენეგალის რესპულიკაში. ასევე გავრცელებული გამბიაში და დასავლეთ აფრიკის ქვეყნებში. მოსაუბრეთა საერთო რაოდენობა დაახლოებით 4.5 მილიონ ადამიანს შეადგენს (2006). 

ვოლოფი განეკუთვნება დასავლურ ენათა ჯგუფს.

მთავარი დიალექტები, რომელთა შორის განსხვავება არც თუ ისე დიდია: ვალო, დოლოფი, კადორი, ბაოლი, სალუმი, ლებუ; ყველასგან განსხვავდება  დიალექტი ლებუ. გამოიყოფა ურბანული დიალექტები სენ-ლუიში, დაკარში (სენეგალი), ბანჯულში (გამბია).

## დიალექტები 
ძირითადი დიალექტები, რომელთა შორის განსხვავება მცირეა: ვალო, დოლოფ, კადიორ, ბაოლ, სალუმ, ლებუ; დიალექტი ლებუ სხვებისგან ყველაზე გამორჩეულია. ურბანიზებული დიალექტები გამოირჩევა სენტ-ლუისში, დაკარში (სენეგალი), ბანგულში (გამბია). ზოგადად, ენა საკმაოდ ერთგვაროვანია, დიალექტებს აქვთ განსხვავებები ძირითადად ლექსიკაში და აღსანიშნავია ურთიერთგაგებების მაღალი დონე  .
## ვოლოფის ანბანი 
ვოლოფის ანბანი: Aa, Bb, Cc, Dd, Ee, Ëë, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Ññ, Ŋŋ, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Tt, Uu, Ww, Xx, Yy
## რესურსები ინტერნეტში
* JangaWolof.wordpress.com ბლოგი ვოლოფის ენაზე და კულტურაზე 
* Wolof Online ვოლოფი ონლაინ 

## სქოლიო
კატეგორია:სენეგალის ენები
ურუმჩი

**ურუმჩი** () — ქალაქი სინძიანში,ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში.
ურუმჩი ითვლება ზღვიდან დაშორებულ ერთ-ერთ უმსხვილეს ქალაქად მსოფლიოში. მდებარეობს ტიან-შანის ჩრდილოეთ მთებზე.
ურუმჩიში განთავსებულია ჩინეთის ქარენერგეტიკის უდიდესი ცენტრი. 

ურუმჩი ალმათისა და პეკინის სარკინიგზო გზაზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ურუმჩის ადმინისტრაციის ოფიციალური საიტი 
* ურუმჩის შემადგენლობა 1949-2000

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ნოვა-ბრაზილანდია-დ’უესტი

'''ნოვა-ბრაზილანდია-დ'უესტი'* () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 226 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალვორადა-დ’უესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 874 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.67 კმ²-ზე. ფართობი 1 703 008 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რონდონია
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი'', ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
ჰანან ალ-ჰრუბი

**ჰანან ალ-ჰრუბი** (; დ. 6 მარტი 1972, ბეით-ლაჰმი, პალესტინის სახელმწიფო) — პალისტინელი მასწავლებელი, რომელიც 2016 წელს „გლობალური მასწავლებლის პრემიის“ მეორე გამარჯვებული გახდა.

## კარიერა 
ალ-ჰრუბი მუშაობს ძალადობის შედეგად დაზარალებულ ბავშვთა მხარდასაჭერად. თვითონ ჰანანი გაიზარდა პალესტინის ლტოლვილთა ბანაკში, სადაც იგი ძალადობის ფაქტების მსხვერპლი გახდა, ხოლო მისი შვილები ტრავმირებული იყვნენ გასროლების ინციდენტებით. ჰანანი ასწავლის პალესტინელ ლტოლვილ ბავშვებს და მისი ლოზუნგია „არა ძალადობას“. იგი იყენებს სპეციალურ მიდგომას, რომელიც თვითონ შექმნა, სადაც იყენებს თამაშებს, რომელიც მიზნად ისახავს ძალადობისა და დაძაბულობის აღმოფხვრას. მეთოდი დეტალურად არის აღწერილი მის წიგნში „ჩვენ ვთამაშობთ და ვსწავლობთ“. ერთ-ერთ განცხადებაში, ჰანანმა თქვა, რომ როდესაც სწავლა დაიწყო: „ძალადობა, რომელსაც ბავშვები ქუჩებში ხედავდნენ, საკლასო ოთახში მოჰქონდათ“, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ მათი ქცევა და დამოკიდებულება მკვეთრად გაუმჯობესდა.

## გლობალური მასწავლებლის პრემია 
2016 წლის მარტში ალ-ჰრუბი 1 მილიონი აშშ-ის დოლარის მფლობელი და „გლობალური მასწავლებლის პრემიის“ მეორე გამარჯვებული გახდა. „ვარკეის ფონდის“ გლობალური განათლებისა და უნარ-ჩვევების ფორუმი წარმოადგენს ყოველწლიურ ჯილდოს. ალ-ჰრუბის ჯილდო პაპმა ფრანცისკემ ვიდეოჩანაწერით გამოაცხადა. 2015 წლის გამარჯვებული, ამერიკელი პედაგოგი ნენსი ეტველი იყო.

## ოჯახი 
მას 5 შვილი ჰყავს. მისი ტყუპი ქალიშვილები კვალიფიცირებული იურისტები არიან, მეორე ქალიშვილი ბუღალტერია, ერთი ვაჟი მზარეულია, ხოლო უმცროსი ვაჟი არქიტექტურას ეუფლება.

მისმა მეუღლემ ომარმა ისრაელის ციხეში 10 წელი გაატარა, მას შემდეგ, რაც ჰევრონში 1980 წლის სასიკვდილო თავდასხმაში მას ბრალი დასდეს, სადაც ექვსი ადამიანი დაიღუპა. ომარ ალ-ჰრუბი ქიმიკოსი იყო, რომელიც ბომბების შემქმნელებს ქიმიკატებით ამარაგებდა

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰანან ალ-ჰრუბი — გლობალური მასწავლებლის პრემია 2016-ის გამარჯვებული YouTube-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:პალესტინელი პედაგოგები
კატეგორია:მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს გამარჯვებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯოლა

**ჯოლა** () — ეთნიკური ჯგუფი, რომელიც ძირითადად ცხოვრობს სენეგალის კაზამანსის რეგიონში. მცირე ჯგუფები ასევე არის გამბიასა და გვინეა-ბისაუში. ისინი ეგვიპტიდან სენეგამბიაში XIII-XIV საუკუნეებში მიგრირდნენ.

დაახლოებით XIX საუკუნის ბოლოდან ჯოლას ხალხმა დაიწყო მიწის თხილის როგორც სასაქონლო კულტურის მოყვანა, რისი წარმოებაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ძალიან გაიზარდა. ისინი ასევე მისდევენ მესაქონლეობას, მოყავთ ტკბილი კარტოფილი და საზამთრო.

## ენა 
ჯოლას ხალსხი საუბრობს ჯოლას რამდენიმე დიალექტზე:

* ბანდიალი მდინარე კაზამანსეს სამხრეთით.
* ბაიოტო ქალაქ ზიგინშორში.
* კუდიოლა ოუსონისეს სამხრეთ სოფლებში.;
* ფონი ქალაქ ბიგნონაში.
* გუსილაი სოფელ ტიონკ-ესილიში.
* კარონი დიოულოულოუს სამხრეთით.
* კასა ოუსოიეს შემოგარენში.
* კუვატაი სანაპირო ზოლში მდინარე კაზამანსეს სამხრეთით.
* მლომპი სოფელ მლომპში.

## ცნობილი ადამიანები 
*იაჰია ჯამე - გამბიის პოლიტიკური მოღვაწე, გამბიის პრეზიდენტი 1994-2017 წწ.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Les Diolas  
*Les jeunes Diola face à l'exode rural 
*Diola *(ესპანური)*
*Folklore and Language materials collected in the 1960s among the Kujamaat Jóola (Diola Fogny) 

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
სერაფიმე ბით ხარიბი

**სქემარქიმანდრიტი სერაფიმე ბით ხარიბი** (**მამა სერაფიმე**; დ. 12 ივლისი, 1978, თბილისი) — ქანდის მონასტრის წინამძღვარი, საქართველოში მცხოვრები მარლთმადიდებელ ასურელების სულიერი მოძღვარი და ლიდერი. ეთნიკურად ასურელი ბერი. დაიბადა და გაიზარდა საქართველოში. სასულიერო ცხოვრება 24 წლის ასაკში დაიწყო.

## ბიოგრაფია 
სერაფიმე ბით-ხარიბი დაიბადა 1978 წლის 12 ივლისს თბილისში. ოჯახში ერთადერთი ვაჟიშვილი. წარმოშობით მამა სერაფიმე ისტორიული მესოპოტამიიდანაა ევფრატისა და ტიგროსის შესართავთან მდებარე მიწიდან. მისი მშობლიური ენა არამეულია. იგი ლოცვებს არამეულად კითხულობს და გალობს უძველეს აღმოსავლეთში არსებული ტრადიციების შესაბამისად.

საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი ტაეკვონდოში, სპორტის ოსტატი, შავი ქამრის, პირველი და მეორე დანების მფლობელი კარატეში. ერთხანს სამუშაოს შოვნის მიზნით უკრაინაში წავიდა, პირადი დაცვის სამსახურის უფროსად მსახურობდა, იქიდან კი საქართველოში ბერად აღკვეცილი დაბრუნდა. 2010 წლის 14 თებერვალს, შენდობის დღეს ილია II-ის ლოცვა–კურთხევით, დიაკვნის ხარისხი მიანიჭეს. 28 თებერვალს კი პატრიარქმა ის, როგორც სულიერი მამა, საქართველოს ასირიელ მოსახლეობას წარუდგინა. მამა სერაფიმე ერთადერთი ასირიელი მართლმადიდებელი არქიმანდრიტია მსოფლიოში, რომელიც იოანე ოქროპირის წირვა-ლოცვას არამეულ ენაზე აღავლენს.

წესისამებრ, წარმატებით გაიარა კომისია, არქიდიაკონმა დემეტრემ წარადგინა უწმინდესთან და პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით, დიაკვნად აკურთხეს.

სადღეისოდ სოფელ ქანდაში, ცამეტი ასურელი მამის სახელობის ტაძარში მოღვაწეობს. აღნიშნულ სოფელში 2000-ზე მეტი ასურელი სახლობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქრისტეს ენაზე ამღერებული ასურელი მამა
* მამა სერაფიმე: მსოფლიოში ქრისტეს ენაზე მგალობელი ორიდან ერთი მღვდელი საქართველოში მოღვაწეობს

კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ბერები
გონდოლინი

**გონდოლინი** (ს.; პირველი ეპოქა, დაახ. 126 – 510, იარსება 384 წელი) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში მეფე ტურგონის მმართველობისას დამალული ქალაქი. მდებარეობდა გარშემორტყმულ მთებში. ამასთან, თორონდორის არწივებს მასში შეღწევის უფლება ჰქონდათ. გონდოლინის საიდუმლო შესასვლელს ყარაულობდა ელემმაკილი.

პირველი ეპოქის 50 წელს ტურგონი ნევრასტიდან ფინროდის თანხლებით გამოემართა. ულმომ მას ტუმლადენის დამალულ ველზე მიუთითა, სადაც ტურგონმა გონდოლინი დააარსა. ქალაქის მშენებლობა დაახლოებით პირველი ეპოქის 126 წელს დასრულდა და ნევრასტელი ხალხი მასში ფარულად გადასახლდა.

თითქმის 400 წლის განმავლობაში ქალაქი დამალული იყო და მას მტერი ვერ ეხებოდა. იგი დაცული იყო მძლავრი კედლებით. სხვადასხვა ვარაუდით, ასეთი ქალაქის შექმნის წყაროდ ტოლკინისთვის ტროა იქცა.

მორგოთის მსახურებმა გონდოლინი მაეგლინის ღალატის შედეგად აღმოაჩინეს. 510 წელს იგი დაეცა. ტურგონი დაიკარგა, მაგრამ ტუორი, იდრილი, ეარენდილი და კიდევ რამდენიმე გადაურჩნენ ამ ბრძოლას და დასახლდნენ სირიონის შესართავთან.

## ეტიმოლოგია
სიტყვა *Gondolind* სავარაუდოდ მითრიმინიდან, ჩრდილო სინდარულიდან მომდინარეობს. იგი აღნიშნავს „მუსიკალურ ქვას“. ძირითად სინდარულზე მას Gonnólen-ს უწოდებდნენ (დამალულ კლდეს). ქუენიურიზე იგი Ondolinde-ს სახელით იყო ცნობილი.

## სქოლიო
კატეგორია:შუახმელეთის დასახლებული ადგილები
ლაფანყურის ვაჟაობა

**ლაფანყურის „ვაჟაობა“**— სახალხო დღესასწაული, რომელიც თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში 1968 წლიდან აღინიშნება ქართული ლიტერატურის კლასიკოსის, პოეტისა და მწერლის, ვაჟა-ფშაველას პატივსაცემად. 
## დაარსების იდეა 
ლაფანყურში სახალხო დღესასწაულის დაარსების იდეა სოფლის მცხოვრებს, ზამბილ ციგროშვილს გაუჩნდა. ერთ-ერთი ვერსიით მას რელიგიური სახე უნდა ჰქონოდა, თუმცა კომუნისტური წყობა ამას არ დაუშვებდა. ამიტომ ინიციატორებმა გადაწყვიტეს, დღესასწაული ლუკა რაზიკაშვილის, ვაჟა-ფშაველას პატივსაცემად გაემართათ. 
## პირველი ვაჟაობა 
მას შემდეგ, რაც რაიონულმა კომიტეტმა (რაიკომი) დღესასწაული ოფიციალურად დაამტკიცა, სოფელში შეიქმნა კომისია „ვაჟაობის“ ორგანიზებისათვის, რომლის წევრებიც იყვნენ:

პირველი „ვაჟაობა“ გაიმართა სოფლის ახლოს, ჭალაში, სადაც დღეს საფეხბურთო მოედანია. სპეციალურად დღესასწაულისთვის ამ ადგილამდე წყალიც გაიყვანეს. დაიბეჭდა მოსაწვევები.
„ვაჟაობისთვის“ მაშინდელმა სამხატვრო სკოლის დირექტორმა დახატა ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი, რომელიც დღესაც ამ დღესასწაულის ერთ-ერთ სიმბოლოდ ითვლება. ღონისძიებაზე იოსებ მთიბელაშვილმა ვაჟას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ მოხსენება წაიკითხა. პირველ ვაჟაობას ესწრებოდა ცნობილი საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს ვაჭრობის მინისტრის ერთ-ერთი მოადგილე კომუნისტური წყობის დროს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი, ვაჟა-ფშაველას საზოგადოების მაშინდელი თავმჯდომარე ჯიბო ლომაშვილი, რომელსაც პირველი ვაჟაობა საკუთარი ნაშრომებისთვის გადაუღია. 
## ვაჟაობა დღევანდელობაში 
90-იან წლებში ვაჟაობა აღარ იმართებოდა. მოგვიანებით დღესასწაული აღდგა და ტრადიციულად ყოველი წლის ივლისის ბოლო შაბათ დღეს იმართება. „ვაჟაობის“ დღეს იმართება დოღი, ქართული ჭიდაობა და ღონისძიება პოეტების, მომღერლებისა და მოცეკვავეების მონაწილეობით. 2005 წელს სოფლის მცხოვრების, აპოლონ ციგროშვილის ინიციატივით, ლაფანყურის 100 წლის იუბილისა და ვაჟა-ფშაველას პატივსაცემად ადგილზე, სადაც დღეს ვაჟაობა იმართება პოეტის ბიუსტი დაიდგა.
## გალერეა

ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი ლაფანყურში.jpg|ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი ლაფანყურის საჯარო სკოლაში
ვაჟა-ფშაველას ბიუსტი ლაფანყურში.jpg|ვაჟა-ფშაველას ბიუსტი ლაფანყურში
მდინარე ლოპოტის ჭალა.jpg|ადგილი, სადაც პირველი ვაჟაობა ჩატარდა.
ლაფანყურის ვაჟაობის მოსაწვევის გარეკანი.jpg|ლაფანყურის პირველი „ვაჟაობის“ მოსაწვევის გარეკანი
ლაფანყურის პირველი ვაჟაობის მოსაწვევი.jpg|ლაფანყურის პირველი „ვაჟაობის“ მოსაწვევი

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაფანყურში ვაჟაობის დღესასწაული აღინიშნა 
* სოფელ ლაფანყურში ტრადიციული დღესასწაული “ვაჟაობა” გაიმართა 
*სოფელ ლაფანყურში სახალხო დღესასწაული „ვაჟაობა“ აღნიშნეს
*"ვაჟაობა" ლაფანყურში www.speqtri.ge

## სქოლიო
კატეგორია:დღესასწაულები
სალუმი

**სალუმი** () — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. გაედინება სენეგალში. მდინარის სიგრძე დაახლოებით 250 კილომეტრია. ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში და მის ნაპირთან ქმნის დელტას. 1976 წელს შეიქმნა სალუმის დელტის ეროვნული პარკი. დელტის სანაპიროები მანგროს ტყეებითაა დაფარული.

## ლიტერატურა
* Hughes R.H., Hughes J.S. A Directory of African Wetlands, 1992. 

კატეგორია:სენეგალის მდინარეები
ერუშეთის ეკლესია

**ერუშეთის ეკლესია** — ნატაძრალი ისტორიულ ერუშეთში და პირველი ქრისტიანული ტაძარი საქართველოში, მდებარეობს დღევანდელი თურქეთის არტაანის პროვინციის ჰანაქის რაიონში, სოფელ ოღუზიოლუს (ქართ. ერუშეთი) მახლობლად. ააშენეს IV საუკუნეში მირიან მეფისათვის კონსტანტინე დიდისაგან წარმოგზავნილმა ხუროებმა. ამავე საუკუნის 60-70-იან წლებში შეამკო მეფე მირდატმა. ვახტანგ გორგასალმა ტაძარი საეპისკოპოსო კათედრად აქცია.

ეკლესია იყო ადრეული ბიზანტიური ბაზილიკის ფორმის. ჰქონდა სამი მოგრძო ნავი, მინაშენით დასავლეთით. სამივე ნავი შვერილი აფსიდებით ბოლოვდებოდა. კედლები კარგად თლილი ქვის კვადრებით იყო ნაგები. ექვთიმე თაყაიშვილის ცნობით, ეკლესია მოხატული იქნებოდა, რადგან მხატვრობის კვალი მან დასავლეთი კედლის სარკმლის წირთხლში დააფიქსირა. შესასვლელები ტაძარს სამხრეთითა და დასავლეთით ჰქონდა, დიდი თაღოვანი სარკმლები კი – აღმოსავლეთით, საკურთხეველსა და დასავლეთ კედელში. აღმოსავლეთ სარკმელს თაყაიშვილის 1902 წლის მოგზაურობის დროს შერჩენილი ჰქონდა გადანაკეცებიანი თავსართი, ზედა სართულის გასანათებლად მის თავზე მრგვალი სარკმელიც იყო.

ახლა თითქმის მთლიანად დანგრეულია. მიწის ზემოთ მხოლოდ საკურთხევლის აფსიდის რკალიღა იკითხება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ერუშეთის საეპისკოპოსო

## რესურსები ინტერნეტში 
* ერუშეთი | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები
* ერუშეთი // Dzeglebi.ge 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ერუშეთში
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:IV საუკუნის ეკლესიები
გება (მდინარე)

**გება** — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. სათავეს იღებს გვინეაში. მიედინება სენეგალისა და გვინეა-ბისაუს ტერიტორიაზე. მისი სიგრძეა 545 კმ. ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ponte sobre o rio Geba

კატეგორია:გვინეის მდინარეები
კატეგორია:სენეგალის მდინარეები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს მდინარეები
ტრიო მანდილი

**ტრიო „მანდილი“** — ქართული მუსიკალური ჯგუფი. 

ტრიო „მანდილმა“ პოპულარობა მოიპოვა ვიდეოს წყალობით, რომელშიც ისინი ქართულ ხალხურ მოტივებზე შექმნილ სიმღერას, „აპარეკას“ ასრულებენ. აღნიშნულმა ვიდეომ ინტერნეტში ექვს მილიონზე მეტი ნახვა მოაგროვა.

## დისკოგრაფია
*2015: *With Love* (CD, საქართველო)
*2016: *With Love* (გრამფირფიტა, გერმანია)
*2017: *Enguro*
*2022: *Sakartvelo*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ტრიო „მანდილი“ YouTube-ზე
* ტრიო „მანდილი“ Twitter-ზე
* ტრიო „მანდილი“ AllMusic-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
არიკემისი

**არიკემისი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 142 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არიკემისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 90 353 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.41 კმ²-ზე. ფართობი 4 426 571 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რონდონია
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები