open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო

**საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო** — საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული საგერო უწყება.

### საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრები
* ალექსანდრე სვანიძე, 1921 – 1923

1923 - 1944 წლების პერიოდში განხორციელდა საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის ლიკვიდაცია.

* გიორგი კიკნაძე, 1944 – 1946

### საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა მინისტრები
* გიორგი კიკნაძე, 1946 – 1953
* არჩილ გიგოშვილი, 1953 – 1954
* მიტროფანე კუჭავა, 1954 – 1962
* არჩილ გიგოშვილი, 1962 – 1969
* გიორგი ჩოგოვაძე, 1969 – 1970
* რევაზ ფრუიძე, 1970 – 1970
* შალვა კიკნაძე, 1970 – 1979
* თეიმურაზ გორდელაძე, 1979 – 1981
* გიორგი ჯავახიშვილი, 1985 – 1990

კატეგორია:საქართველოს სსრ
კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო
საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე

### საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე 
### საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 
1946 წლის 27 მარტს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭო გარდაიქმნა საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოდ და აფხაზეთისა და აჭარის ასსრ-ების სახალხო კომისართა საბჭოები — აფხაზეთისა და აჭარის მინისტრთა საბჭოებად. 1946 წლის 8 აგვისტოს საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს X სესიამ დაამტკიცა პრეზიდიუმის ბრძანებულება.

## სქოლიო
პიერ კარდენი

**პიერ კარდენი** (; დ. 2 ივლისი, 1922, სან-ბიაჯო-დი-კალალტა, ვენეციასთან ახლოს — გ. 29 დეკემბერი, 2020, ნეიი-სიურ-სენი, პარიზთან ახლოს) — ფრანგი მოდის დიზაინერი, საფრანგეთის ინსტიტუტის წევრი (1992). და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის კეთილი ნების ელჩი (2009).

1945 წლიდან ცხოვრობდა პარიზში, სადაც თავიდან სწავლობდა არქიტექტურას, მუშაობდა ჟანა პაკენისა და ელზა სკიაპარელის ფირმებში, 1947 წლიდან — კრისტიან დიორთან. 1950 წელს გახსნა საკუთარი ატელიე, რომელიც დაკავებული იყო თეატრალური კოსტიუმებისა და ნიღბების დამზადებით. 1953 წელს შექმნა ქალის ტანსაცმლის პირველი კოლექცია, 1954 წელს გახსნა საფირმო მაღაზიები „ევა“ და „ადამი“. 1953–1993 წლებში იყო მაღალი მოდის სინდიკატის წევრი. კარდენი საკუთარ მოდელებში ამუშავებდა ხაზგასმულ „გეომეტრიულ“ სტილს, სადაც დომინირებდა გამოხატული სილუეტი (სწორი ან ქვევით შევიწროებული, „ტიტა“-ქვედატანები, რბილი საყელო-ფურცლები, მამაკაცის კოსტიუმში კვადრატული მხრები და ა.შ.), სუფთა ფერები. ხშირად იყენებდა დეკორატიულ ლითონის ბეჭდებს, აპლიკაციებს, მოხატულობებსა და გაჭრილ კუწუბებს, ხელოვნურ ყვავილებსა და დიდი ზომის ღილებს. 1946 წლიდან მუშაობდა კინოს დარგში (კოსტიუმები და ნიღბები კრისტიან ბერარის ესკიზების მიხედვით ჟან კოქტოს ფილმისათვის „მზეთუნახავი და ურჩხული“). ტანსაცმელში „ფუტუროლოგიური“ სტილის ინიციატორი („Kosmos-Look“). დიდი გავლენა მოახდინა სამეცნიერო-ფანდასტიური ფილმების მხატვრებზე. აგრეთვე ამზადებდა სპორტული ტანსაცმლის (1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების მონაწილეებისათვის), ფეხსაცმლის, აქსესუარების მოდელებს; პროექტებს საქონლის რეკლამის, ავტომობილთა დიზაინის, ავეჯის (1977-დან) მიმართულებით და სხვ. იყო მფლობელი თეატრისა „ესპას პიერ კარდენი“ (გაიხსნა 1971 წელს; აგრეთვე სამხატვრო ხელმძღვანელი), რესტორნების ქსელისა „მაქსიმის“ („Maxim’s“, 1981-დან) პარიზსა და მსოფლიოს სხვა დედაქალაქებში. მის მოწაფეებსა და მიმდევართა შორისაა: ჟან პოლ გოტიე, კ. მონტანა, ა. ოლივიე.
200პქ|მინი|მარცხნივ|პიერ კარდენის კოსტიუმის მოდელი, 1996; ჟურნალ „Art prestige“-ის არქივი
2006 წელს, პარიზთან ახლოს, სენტ-უანში გაიხსნა პიერ კარდენის მუზეუმი. დაჯილდოებულია საპატიო ლეგიონის ორდენით (1974).

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* პიერ კარდენის მუზეუმი
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:საფრანგეთის ღირსების ორდენის კომანდორები
კატეგორია:რუსეთის მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ფრანგი მეწარმეები
კატეგორია:ფრანგი მოდის დიზაინერები
ვარსინის მღვიმე

**ვარსინის მღვიმე**, *ვაჭევის მღვიმე* — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჭევში, იმერეთის მაღლობზე, ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ სქელშრეებრივ კირქვებში. მღვიმეში შესასვლელი იხსნება კაცხურის ხეობის ფსკერისპირა ზოლის მარცხენა ფერდობზე, 0,5 მეტრი სიმაღლის ხვრელის სახით.

მღვიმე დერეფნული ტიპისაა, აქვს სუბჰორიზონტული ფსკერი და ცალკეული დარბაზული გაფართოებები. მთელ მანძილზე ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი უხვი მასალაა დაგროვებული. გაედინება ნაკადული, რომელიც შესასვლელთან ნაზავ მასალაში იფილტრება. მღიმის ჯამური სიგრძე 960 მეტრია, ფსკერის ფართობი — 1400 მ², მოცულობა — 5600 მ². მღვიმეში ჰაერის ტემპერატურა 9 °C-მდე ადის.

## ლიტერატურა
* *ტატაშიძე ზ., წიქარიშვილი კ., ჯიშკარიანი ჯ.,* საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 2009
* 

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აზარი

**აზარი** —  ქართველ მონადირეებში გავრცელებული თოფის დამარხვის წესი. სრულდებოდა მონადირის მიერ მთელი მისი სამონადირეო პრაქტიკის განმავლობაში გარკვეული რაოდენობის ნადირის დახოცვის შემდეგ. ამ წესის დარღვევა, ხალხური რწმენით, ნადირთპატრონის რისხვას იწვევდა და მონადირე სასტიკად ისჯებოდა, ზოგ შემთხვევაში სიკვდილითაც კი. აზარის შესასრულებლად მონადირეს უნდა დაეხოცა უპირატესად ჩლიქოსანი ნადირი. კურდღელი, მელა, მგელი და დათვი აზარში არ ითვლებოდნენ. რამდენ აზარსაც შეასრულებდა მონადირე, თოფი იმდენჯერ უნდა დაემარხა. საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში აზარის შემსრულებელი მონადირე ნადირობას საბოლოოდ აღიკვეთდა.

## ლიტერატურა
* *რობაქიძე ა.,* კოლექტიური ნადირობის გადმონაშთები რაჭაში, თბ., 1941  
* *ძიძიგური შ.,* ქართული დიალექტების ქრესტომათია ლექსიკონითურთ. თბ., 1956 
* *ვირსალაძე ე.,* ქართველ მთიელთა ზეპირსიტყვიერება. მთიულეთ-გუდამაყარი. თბ., 1958

კატეგორია:ქართული რიტუალები
კარწახი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **კარწახი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კარწახი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში;
* კარწახის ტბა — ტბა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.
* კარწახის ჭაობის აღკვეთილი — აღკვეთილი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
პეტრინიის მიწისძვრა (2020)

{{ინფოდაფა მიწისძვრა
|სათაური = პეტრინიის მიწისძვრა
|ლეიბლი = 
|სურათი = 
|წარწერა          = 
|რუკა= 
|წარწერა2           = 
|სურათის სახელი         =
|რუკა2               =
|რუკის ზომა= 
|წარწერა3=
|თარიღი =  29 დეკემბერი, 2020
|დრო= 12:19
|ხანგრძლივობა=
|მაგნიტუდა = 6,4 M_\mathrm{w}
|სიღრმე=  10 კმ
|მდებარეობა = 
|ტიპი= ნასხლეტი
|დაზარალებული ქვეყანა = ხორვატია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, სლოვენია
|ზარალი =
|ინტენსიურობა=
|ცუნამი= 
|მეწყერი=
|განმეორებითი ბიძგები= რამდენიმე, უძლიერესი — 4,8 M_\mathrm{w}, 05:15 UTC, 30 დეკემბერი, 2020
|მსხვერპლი= 7 დაღუპული, 26 დაშავებული
}}
**პეტრინიის მიწისძვრა** — 2020 წლის 29 დეკემბერს ხორვატიაში ადგილობრივი დროით (CET) 12:19-ზე მოხდარი 6,4 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა. ეპიცენტრი მდებარეობდა ქალაქ პეტრინიიდან 3 კმ-ში, დედაქალაქ ზაგრებიდან — 50 კმ-ში. ადგილობრივ ხელისუფალთა ინფორმაციით, პეტრინიაში დაიღუპა 12 წლის გოგონა. 5 ადამიანის ცხედარი იპოვეს მეზობელ ქალაქ გლინაში, ხოლო 1 — ახლომდებარე სოფლის ეკლესიის ნანგრევებში. მიწისძვრის შედეგად დაშავდა რამდენიმე ათეული ადამიანი. სტიქიურმა მოვლენამ პეტრინიასა და მიმდებარე ქალაქებსა და სოფლებში მთლიანად, ან ნაწილობრივ დაანგრია ასეულობით საცხოვრებელი სახლი და სხვა შენობები, მათ შორის პეტრინიის მერიის შენობა.

პეტრინიაში ჩასულმა ხორვატიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი პლენკოვიჩმა განაცხადა, რომ ქალაქში ცხოვრება უსაფრთხო აღარ არის. პეტრინიაში 20 ათასამდე ადამიანი ცხოვრობს. სტიქიის ზონაში მაშველების დასახმარებლად გაიგზავნა ხორვატიის შეიარაღებული ძალების სამხედროები. მიწისძვრასთან დაკავშირებით, სლოვენიამ ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა შეაჩერა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ზაგრების მიწისძვრა (2020)

## სქოლიო 
კატეგორია:მიწისძვრები ხორვატიაში
კვეტერის საერისთავო

**კვეტერის საერისთავო** — ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში. სავარაუდოდ, მოიცავდა მდინარე ილტოს ხეობას. ცენტრს წარმოადგენდა კვეტერის ციხე-ქალაქი (საერისთავოს სახელწოდებაც აქედან მომდინარეობს). საერისთავო შეიქმნა 1014 წლის შემდეგ, როდესაც კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე III დიდმა ადმინისტრაციული რეფორმა განახორციელა და სამეფო დაყო შვიდ საერისთავოდ. მათ შორის ერთ-ერთი სწორედ კვეტერის საერისთავო იყო. ერისთავთა ვინაობა უცნობია. საერისთავოს უნდა ეარსება XII საუკუნის დასაწყისამდე, სანამ დავით IV აღმაშენებელმა კვლავ არ შემოიერთა კახეთ-ჰერეთი და არსებული საერისთავოების ნაცვლად აღადგინა კა­ხე­თისა და ჰერეთის საერისთავოები.

## ლიტერატურა
* *ბახტაძე მ.,* ერისთავობის ინსტიტუტი სა­ქარ­თვე­ლო­ში, თბ., 2003

კატეგორია:კახეთ-ჰერეთის საერისთავოები
ითხვისის არქეოლოგიური ძეგლები

**ითხვისის არქეოლოგიური ძეგლები** — არქეოლოგიური ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ითხვისთან, ადგილ ჩილათაზე. 

გათხრები ჩატარდა 1962–1963 წლებში (ხელმძღვანელი რ. აბრამი­­შვილი). ნამოსახლარის უძველესი ფენა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისაა. მასში აღმოჩნდა მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი მასალა. გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ფენებში (ძვ. წ. II–I ­ათასწლეული) ნაპოვნია დიდი რაოდენობით შავად გამომწვარი კოლხური კერამიკა, ბრინჯაოსა და რკინის იარაღი, ბრინჯაოს ნივთების ჩამოსასხმელი ყალიბები, წიდა და ა. შ. ადრინდელი ანტიკური ხანის კულტურულ ფენებში ად­გილობრივ მასალასთან ერთად აღმოჩნდა უცხოური ნივთებიც (­ბერძნული შავლაქიანი კერამიკა, აღმოსავლეთ სა­ქართვე­ლოდან შემოტანილი მოხატული ჭურჭელი და სხვ.). გა­ით­ხა­რა 12 სამარხი, რომელთაგან სიმდიდრით გამოირჩევა ძვ. წ. IV საუკუნის ერთ-ერთი სამარხი. ხის სარკოფაგში დაკრძალული იყო წარჩინებული ქალი მოახლითურთ, რომელსაც ჩატა­ნებული ჰქონდა მრა­ვა­ლი ნივთი. ძვ. წ. V საუკუნის მდიდრულ სამარხში სხვა ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა ძვ. წ. V საუკუნის II მეოთხედის ანტიკური შავფიგურებიანი კილიკი და შავლაქიანი ჯამი. ჯამზე და ერთ ადგილობრივ თი­ხის დოქზე ­ბერძნული ასოებით ამოკაწრულია მფლობელის სა­ხე­ლი – „მეტოს“. ეს წარწერა ­ბერძნული დამწერლობის გამოყენების უძველესი მაგალითია სა­ქარ­თვე­ლო­ში. ჩილათის სამოსახლომ ადრინდელ ფეოდალურ ხანამდე იარსება.

## ლიტერატურა
* *გაგოშიძე ი.,* ითხვისის სამარხი, „ს. ჯანაშიას სახ. სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ხელმწ. მუზეუმის მოამბე“, 1967, ტ. 25 B

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვეჯინის საერისთავო

**ვეჯინის (ვეჟინის) საერისთავო** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული (საერისთავო) XI საუკუნის კახეთ-ჰერეთში. 

ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, ის იყო მეფე კვირიკე დიდის მიერ ჰერეთში შექმნილი ოთხი საერისთავოდან ერთ-ერთი და მოიცავდა „ქისიყის საზღვარს ზეით თურდოს ხევამდე და ალაზანსა და ჰერეთის მთის შიგნით, რომელ არს შიგნით-კახეთი“. 

ბაგრატ IV-ის (ზეობდა 1027-1072) ხანაში „მატიანე ქართლისა“ იხსენიებს ვეჟინის ერისთავ წირქუალელს. სავარაუდოა, რომ ვეჯინის საერისთავო დავით აღმაშენებელმა კახეთ-ჰერეთის შემოერთების შემდეგ (1104) გააუქმა.  

## ლიტერატურა
* ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში, თბ., 2003.

კატეგორია:კახეთ-ჰერეთის საერისთავოები
ჰარუთიუნ ბაბაიანი

**ჰარუთიუნ ბაბაიანი** (დ. 18 დეკემბერი, 1975, ერევანი) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2017-2018 წლებში იყო ერევნის ქალაქის საბჭოს წევრი. 2019 წლიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. არის პარტია „ნათელი სომხეთის“ წევრი. ჰყავს 2 შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის ეროვნული კრების საიტზე 

კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეთრი სოფელი

**თეთრი სოფელი** — ნასოფლარი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ისტორიულ ქვემო ქართლში. მდებარეობს შულავრისწყლის მარცხენა შენაკად ბინაძორის მარჯვვენა სანაპიროზე. სომხური მოსახლეობა მას „სპიტაკშენს“ უწოდებს, რაც ქართული სახელწოდების შესატყვისია.

1632–1658 წლებში ბირთველმა თუმანიშვილმა თეთრი სოფლისა და შულავრის საცილობელი მამულის დავა ასე განაჩინა: რასაც თეთრი სოფლელები მოხნავდნენ, ქერის, ბამბის ან ფეტვის ღალა იორამ ბატონიშვილისთვის უნდა გადაეცათ; სარწყავის გასაყოფად ერთი მერუე სოფლის მამასახლისს უნდა გამოეყვანა, ორი – შულავრისას.

1695–1703 წლებში მეფე ერეკლე I-მა დურმიშხან ალიხანაშვილს უბოძა კულუხის სითარხნე შულავერელი ბოშაშვილისაგან ნასყიდ ვენახზე, რომელიც თეთრი სოფლის კუთვნილი მიწა იყო. 1628 ვახუშტი როჭიკაშვილს თათრები სთხოვდნენ მიწაზე დადებულ გადასახადს თეთრი სოფლიდან.

დასტურლამალის მიხედვით თეთრი სოფლის მალზე გადაკვეთილი იყო კაცის თავზე ნახევარშაური სახლთხუცის სარგო და ასევე მდიდარი ბეგის სარგო. 1721 წლის აღწერით იქ ითვლებოდა ერთი მებატონე და 10 გამომღები ყმა. 1784 წლის ერთი საბუთიდან ჩანს, რომ ნადირ-შაჰის დროს მეფის სახასო თეთრი სოფელი ქაიხოსრო ციციშვილს „უშოვნია“, მაგრამ შემდგომში ისევ „ხელი აუღია“. 1802 წელს სულხან თუმანოვი არზით არწმუნებდა დარეჯან დედოფალს, რომ თეთრი სოფლის მამულში გლახა როჭიკაშვილს წილი აღარ ეკუთვნოდა. მართალია ძველი სიგელები ჰქონდა, მაგრამ მეფეებს მამულები მაინც ჩამოურთმევიათ და როჭიკაშვილთა რამდენიმე თაობას აქ აღარაფერი გააჩნდა.

## ლიტერატურა
* დოკუმენტები საქართველოს სოციალური ისტორიიდან, I, ნ. ბერძენიშვილის რედ., თბ., 1940
* *ლორთქიფანიძე იას.,* ქვემო ქართლი I–II, თბ., 1936
* ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 2, თბ., 1965; ტ. 4–5, თბ., 1972–74; ტ. 8, თბ., 1985

კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ზამთრის აზიური თამაშების ყველა დროის მედლების ცხრილი

ქვემოთ არსებულ ცხრილში მოცემულია **ზამთრის აზიური თამეშების მედლების სტატისტიკა** 1986 წლის ზამთრის თამაშებიდან 2017 წლის თამაშების ჩათვლით (ორივე გაიმართა ქალაქ საპოროში, იაპონია).

## მედლის მფლობელი ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები 
## ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები მედლების გარეშე 
 და  მონაწილეობის მისაღებად მიწვეულნი იყვნენ 2017 წლის თამაშებზე, თუმცა ამ ათლეტებს არ ჰქონდათ უფლება, რომ მიეღოთ რომელიმე მედალი, რამდენადაც ისინი ითვლებოდნენ სტუმარ მონაწილეებად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზიური თამაშების ყველა დროის მედლების ცხრილი

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზიის ოლიმპიური საბჭო 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიური თამაშების მედლების ცხრილები
კატეგორია:ზამთრის აზიური თამაშების მედლების ცხრილები
თურჩუს მღვიმე

**თურჩუს მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ხონის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, თურჩუს ქვაბულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. გამომუშავებულია ზედაცარცულ შრეებრივ კირქვებში. სიღრუის სიგრძე 10 მ-მდეა, შესასვლელის სიგანე – 5,6 მ. სიმაღლე – 0,8–1,0 მ. ფსკერის ფართობი – 20 მ². საერთო მოცულობა – 40 მ³. მღვიმე აღმოჩენილი და გამოკვლეულია ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოექსპედიციის (შ. ყიფიანი) მიერ 1959 წელს.

## ლიტერატურა
* *ტატაშიძე ზ., წიქარიშვილი კ., ჯიშკარიანი ჯ.,* საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 2009

კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
სამსარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **სამსარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სამსარი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში;
* სამსრის ქედი — მერიდიანული ქედი სამხრეთ საქართველოში.
* დიდი სამსარი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
* პატარა სამსარი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
თუხარისის საერისთავო

**თუხარისის საერისთავო** — ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში, იმიერტაოში. უცნობია თუხარისის საერისთავოს როგორც წარმოშობის, ასევე გაუქმების ზუსტი დრო. თუხარისის ერისთავი მოიხსენიება „მატიანე ქართლისაში“:  მემატიანის ეს ცნობა 1045–1047 წლების ამბებს ეხება და თუხარისის საერისთავოს წყაროებში მოხსენიების ერთადერთი ფაქტია.

თუხარისის ერისთავად შეიძლება მივიჩნიოთ დავით აღმაშენებლის თანამედროვე ბეშქენ ჯაყელი, რომელიც 1118 სელჩუკებთან ბრძოლაში დაიღუპა.

XIV საუკუნის დასაწყისში თუხარელნი მოხსენიებული არიან „სამცხის თავადთა ნუსხაში“, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ XIV საუკუნის დასაწყისში თუხარისის საერისთავო აღარ არსებობდა, თუხარისი ფეოდალური მამული იყო და მისი მფლობელები თუხარელებად იწოდებოდნენ.

## ლიტერატურა
*ბახტაძე მ., ერისთავობის ინსტიტუტი საქართველოში თბ., 2003

კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
ჯექსონ ვანგი

**ჯექსონ ვანგი** (;  დ. 28 მარტი, 1994) — სამხრეთ კორეაში დაფუძნებული ჰონგ-კონგელი რეპერი, მომღერალი და მოცეკვავე, ბოიბენდ Got7-ის მთავარი რეპერი. ასევე ცნობილია ტელეშოუდან „ოთახის მეზობელი“. იგი პოლიგლოტია და თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, კორეულ, ჩინურ ენებს და საუბრობს ფრანგულად და იაპონურად.

## კარიერა
ჯგუფის დებიური შედგა 2014 წლის 16 იანვარს, სინგლით „Girls Girls Girls“ და მინი-ალბომით „Got It?“. იმავე წელს ჯექსონი გამოჩნდა შოუში „ოთახის მეზობელი“, რის შედეგადაც მისი პოპულარობა კორეაში გაიზარდა და მან მიიღო დებიუტანტის ჯილდო SBS Entertainment Awards-ზე.

2015 წელს ჯექსონი გახდა მუსიკალური შოუს წამყვანი Inkigayo-ზე ჰან კვან ჰისთან ერთად. ამავე წლის დეკემბერში შედგა მისი დებიუტი ჩინურ ტელევიზიაში.

2017 წლის 26 ივნისს მან დააფუძნა საკუთარი კომპანია სახელწოდებით Team Wang და ორი თვის შემდეგ ჯექსონის სოლო დებიუტი შედგა 2017 წლის 26 აგვისტოს, სინგლით „Papillon“.

2018 წლის 6 ნოემბერს, გუჩი მეინთან ერთად გამოუშვა კლიპი სიმრერისთვის „Different Game“.

ჯექსონმა 2019 წლის 13 იანვარს გამოუშვა სინლი ჩინელ რეპერ ICE-სთან ერთად. ამავე წლის 12 აპრილს გამოუშვა კლიპი სიმღერაზე „Oxygen“, ხოლო 25 ოქტომბერს გამოუშვა სადებიუტო სოლო-ალბომი „MIRRORS“.

## დისკოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯექსონ ვანგი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ჰონგ-კონგელი მამაკაცი რეპერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კალმახის საერისთავო

**კალმახის საერისთავო** — ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეული შუა საუკუნეების საქართველოში, მდებარეობდა ტაოში. საერისთავოს ცენტრს წარმოადგენდა კალმახის ციხე, საიდანაც მომდინარეობს სახელწოდებაც. მისი არსებობა დასტურდება „მატიანე ქარ­თლისაის“ მიხედვით XI საუკუნის 40–50-იან წლებში. უცნობია მისი შე­ქმნის დრო. სავარაუდოდ, საერის­თავო არსებობდა 1057–1058 წლამდე, ვიდრე ის ბაგრატ IV-მ მამულებით არ გადასცა კალმახის ერის­თავ სულას (ლიპარიტ ბაღვაშის შეპყრობის სანაცვლოდ). ამის შემდეგ სულა იწოდა კალმახელად და ეს გვარსა­ხე­ლი დაუმკვიდრდა მის შთამომავლებს.

XIII საუკუნის განმავლობაში კალმახის საერისთავო გაუქმებული ჩანს. XIV საუკუნის I ნახევარში გიორგი ბრწყინვალემ კალმახი, რო­გორც ზღვისპირა რეგიონი, საერისთავოდ აქცია. შემდგომში კალმახის საერისთავო კვლავ გაუქმე­ბულა. XVI საუკუნის დასაწყისში შედგენილი მცხე­თის სამწყსოს მა­მულების ნუს­ხაში კალმახის ერის­თავთა ყო­ფილი მიწები სხვა ­მესხურ მიწებთან ერთად ­სამცხეთო მამულებს შორის მოიხსენიება.

## ლიტერატურა
* *ბახტაძე მ.,* ერისთავობის ინს­ტიტუტი სა­ქარ­თვე­ლო­ში, თბ., 2003
* *ხიდურელი ზ.,* სამეფო დომენის საკითხისათვის XI–XV სს. სა­ქარ­თველო­ში, „საისტორიო კრებული“, 1977, ტ. 7

კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
მენი ბენიში

**მენი ბენიში** (დ. 4 აპრილი, 1969, ფოთი) — ისრაელელი ბიზნესმენი, საქართველოს საპატიო კონსული ისრაელში 2016 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
მენი ბენიში დაიბადა 1969 წლის 4 აპრილს, ქალაქ ფოთში, სიმიონ და რუსიკო ბინიაშვილების ებრაულ ოჯახში. მოგვიანებით, ოჯახი ალაიას დროს საცხოვრებლად ისრაელში გადავიდა, თუმცა საქართველოსთან კავშირი არ გაუწყვიტავთ.

მენიმ დაამთავრა ჰაიფას უნივერსიტეტის ბიზნეს-ადმინისტრირების ფაკულტეტი და აქტიურად ჩაერთო ბიზნესსა და ფილანტროპიაში. ამჟამად უძღვება რამდენიმე ორგანიზაციას: Benish Group Ltd (დამფუძნებელი და მთავარი აღმასრულებელი ხელმძღვანელი), Maof Construction and Development Ltd (პრეზიდენტი და აქციონერი), Interacting Technology (საბჭოს წევრი), YTONG (თანადამფუძნებელი და დირექტორი), ასევე არის ისრაელის ელჩების კლუბსა და ორგანიზაცია „Special in Uniform“-ის მენეჯმენტის წევრი, რომელიც შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვებს ეხმარება, მათი შესაძლებლობებიდან გამომდინარე, რათა სკოლის პარალელურად ჩაერთონ ისრაელის თავდაცვის ძალებში მოხალისეებად ან მომსახურე ჯარისკაცებად.

2007 წელს მენი ბენიშმა გაიცნო ბიზნესპარტნიორები საქართველოში ილია წულაია და ირაკლი ქაფიანიძე. ამავე წლიდან, მენი არის ქართული დეველოპერული კომპანია „არქის“ მთავარი აქციონერი და ჩართულია საქართველოში საქველმოქმედო და საგანმანათლებლო საქმიანობაში.

მენი ბენიშის მხარდაჭერით შედგა პარტნიორობა ტექ-ჰაბ აკადემიას, ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტს და ვების დეველოპერულ ცენტრს შორის, რომელიც თანამშროლობს ებრაეულ სტარტაპებთან და მათ პროგრამულ უზრუნველყოფას 100-ზე მეტი დეველოპერის დახმარებით საქართველოდან ახორციელებს.

2016 წლიდან არის საქართველოს საპატიო კონსული ისრაელში. ამ ხნის განმავლობაში ჩატარდა ებრაულ-ქართული დელეგაციის რამდენიმე სამუშაო ვიზიტი და გადაიდგა ნაბიჯები ორ ქვეყანას შორის ბიზნესურთიერთობის გაღრმავებისკენ. განხორციელდა სხვადასხვა ოფიციალური პირების ვიზიტი, მათ შორის თბილისის მერის, საქართველოს განათლების მინისტრის, სოფლის მეურნეობის მინისტრის, პრემიერ-მინისტრისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის, ისრაელის ეკონომიკის მინისტრის პირველი ვიზიტი საქართველოში, ისრაელის თავდაცვის მინისტრის ვიზიტი საქართველოში, საქართველოს პრეზიდენტის ვიზიტი ისრაელში.

2020 წლის 5 მაისს ბენიში დაინიშნა ებრაულ-ქართული სავაჭრო პალატის თავმჯდომარედ; ორგანიზაციის მიზანი საქართველოსა და ისრაელს შორის საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესება და ბიზნეს-ურთიერთობების გაძლიერებაა.

## სქოლიო
კატეგორია:ისრაელელი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ებრაელები
ურაველი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ურაველი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ურაველი — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში;
* ურაველი — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
იბნ ქემალი

**იბნ ქემალი**, *შამსუდდინ აჰმედ ბენ სულეიმანი* (დ. 1468 — გ. 1534) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. დაწინაურდა სულთნების ბაიზიდ II-ისა და სულეიმან კანუნის დროს. იყო ღრმად განსწავლული ისლამმცოდნეობაში, პოეზიაში, ისტორიაში. სულთან ბაიაზიდ II-ის ბრძანებით დაწერა ოსმალო სულთნების ისტორია („Tevarih-I Al-I Osman“), სულ რვა წიგნი. შემდეგში მან მეცხრე და მეათე წიგნებიც შეადგინა, სადაც გადმოსცა სელიმ I-ისა და სულეიმან I-ის საქმიანობა. მეშვიდე დავთარში აღწერილია ბაიაზიდ II-ის მოღვაწეობა. მასში ავტორი დაწვრილებით განიხილავს ოსმალთა დაპყრობით ომებს, მოჰყავს მთელი რიგი ცნობები საქართველოში ოსმალთა ლაშქრობების შესახებ. საგანგებოდ აღწერს საქართველოს მოსაზღვრე ტერიტორიებს, განსაკუთრებით ტრაპიზონის მომიჯნავე ადგილებს, აღნიშნავს საქართველოს საზღვრების სიახლოვეს და სხვ.

## ლიტერატურა
**შენგელია ნ.,* XV–XIX საუკუნეების საქართველოს ისტორიის ოსმალური წყაროები, თბ., 1974

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ისტორიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ილდამუსა

**ილდამუსა** — სამეფო ქალაქი კოლხაში. იხსენიება ურარტუს მეფე სარდურ II-ის მატიანეში, სადაც საუბარია, თუ როგორ გაილაშქრა მან კოლხას ქვეყნის წინააღმდეგ, ბრძო­ლით დაიპყრო და გადაწვა მისი სამეფო ქალაქი, გაჟლიტა მოსახლეობა, დახოცა კოლხას მეფის ნაცვლები და ილდამუსაში წარწერა დადგა.

მიუხედავად იმისა, რომ ის სამეფო ქალაქია, ამაში აუცილებლად დედაქალაქი არ იგულისხმება, თუმცა ის კოლხას მნიშვ­ნე­ლო­ვა­ნი ცენტრი უნდა ყოფილიყო.

## ლიტერატურა
* სა­ქარ­თვე­ლოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970

კატეგორია:კოლხეთის სამეფო
ინჩხურის განძი

**ინჩხურის განძი** — სამონეტო განძი. აღმოჩენილია 1988 წელს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ინჩხურში, ადგილ ღვამუშზე. მონეტები ეწყო თი­ხის ქოთანში და შედგმული იყო დიდი ლოდის ქვეშ. განძი შეიცავს 234 ცალ ვერცხლის დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ომაიანთა (9 ცალი) და აბასიანთა (225 ცალი) ხალიფების მიერ სახალიფოს სხვა­და­სხვა ზარაფხანაში ჰიჯრის 87–199 (707–815) წლებში. განძში აგრეთვე გვხვდება ბიზანტიის იმპერატორ მავრიკიოსის (582–602 წწ.) ოქროს სოლიდი.

განძი ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელმწიფო მუზეუმსა და გ. ელიავას სახელობის მარტვილის მხა­რეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
იოანე ფლორენციელი

**იოანე ფლორენციელი** (გ. 1348) — დომინიკელი ბერი, თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსოს პირველი ეპის­კო­პო­სი (1329 წ.). შედიოდა იმ კათოლიკე მისიონერთა სიაში, რომლებიც სა­ქარ­თვე­ლო­ში მოღვაწეობდნენ. იოანე ფლორენციელი სა­ქარ­თველო­ში თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსოს დაარსებამდე, დაახლ. 1318 წელს ჩამოვიდა. ცნობები მისი პიროვნების შე­სა­ხებ ძალზე მწირია. რომის პაპის, იოანე XXII-ის წერილიდან ვიგებთ, რომ იგი დიდად განათლებული, მოკრძალებული და სათნოებით გამორჩეული პიროვნება ყოფილა. იოანე ფლორენციელს საფუძვლიანად ჰქონდა შესწავლილი საღვთო საგნები, კარგად იცოდა ქართული ენა და ქართული ადათ-წესები; იგი ავტორიტეტით სარგებლობდა როგორც ქართველებში, ასევე სა­ქარ­თვე­ლო­ში მცხოვრებ არაქრისტიანებს შორისაც. მის სახელს უკავშირდება არაერთი წიგნის ქართულ ენაზე თარგმნა, თუმცა არც ერთ მათგანს ჩვენამდე არ მოუღწევია. იოანე ფლორენციელს კათოლიკე ეკლესია დიდ მოღვაწედ და „მოციქულად“ ასახელებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1348
კატეგორია:იტალიელი მისიონერები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესია საქართველოში
კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
კაიროს უნივერსიტეტი

**კაიროს უნივერსიტეტი** ( *Gāmiʿat al-Qāhirah*; ასევე *ეგვიპტის უნივერსიტეტი* და *ფუადის უნივერსიტეტი*) — ევროპული ტიპის უძველესი უნივერსტიტეტი ეგვიპტეში. არაბული სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტი.. ეგვიპტის სიძველით მეორე უნივერსიტეტი ალ-აზჰარის უნივერსიტეტის შემდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ღიმი (გვარი)

**ღიმი**, *ყინტორა* () — ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. აქვს ორჯერ-ოთხჯერ ფრთისებრ-განკვეთილი ფოთლები და თეთრი (იშვიათად მეწამული, ვარდისფერი ან სხვა ელფერით) ყვავილები, რომლებიც შეკრებილია რთულ ქოლგებად. დაახლოებით 40 სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ამერიკაში (ამ უკანასკნელში მხოლოდ რამდენიმე). გვხვდებ კავკასიაშიც. ღიმი (*Ch. bulbosum*) საკვებად ვარგისია, აქვს სქელი ბოლქვისებრი ფესვები. დასავლეთ ევროპაში იგი კულტურაშია შეტანილი. საკვებადაა ვარგისი რამდენიმე სხვა სახეობის ფესვებიც. იყენებენ საკვებ, სასალათე და სალნელებელ მცენარეებად. მათრობელა ყინტორა (*C. temulum*), რომელიც კავკასიაშიც გვხვდება, შხამიანი მცენარეა. პრესკოტის ღიმი (Ch. prescottii) და ღიმი (*Ch. bulbosum*) მარცვლოვანთა ნათესების სარეველა მცენარეებია. საქართველოში აგრეთვე გვხვდება ყინტორა (*Ch. aureum*); სულ ჩვენში გავრცელებულია 11 სახეობა, მათ შორის 5 — Chaerophyllum humile Stev. (Ch. Kiapazi Woronow ex Schischk.),  Albow.,  Bieb. (Ch. millefolium DC.),  Albov.,  Woronow — კავკასიის ენდემია.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქოლგოსანნი
შოკოლიტი

**„შოკოლიტი“** — საბავშვო ლიტერატურულ-შემეცნებითი ჟურნალი საქართველოში. დაარსდა 2019 წელს საბავშვო ლიტერატურის განვითარების ფონდის, ლიბოს მიერ. ჟურნალის გამოცემა დააფინანსა მწერალთა სახლმა და განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ. მთავარი რედაქტორია საბავშვო მწერალი ირმა მალაციძე.

ჟურნალის მთავარ მიზანს წარმოადგენს საბავშვო ლიტერატურის და ავტორების პოპულარიზაცია, მოზარდებში წიგნიერების დონის ამაღლება, კითხვის, წაკითხულის გაგების უნარ-ჩვევის შეძენა, თვალსაწიერის გაფართოება, ბავშვის წარმოსახვის უნარის განვითარება და ზოგადად, მოზარდის წიგნთან დაახლოვება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟურნალი „შოკოლიტი“ მოსწავლე ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
სოს ავეტისიანი

**სოს ავეტისიანი** (დ. 21 ივნისი, 1989, ერევანი) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2019 წლიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. არის ალიანსი „ჩემი ნაბიჯის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის ეროვნული კრების საიტზე 

კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
ჩელექენის ნახევარკუნძული

**ჩელექენის ნახევარკუნძული** — ნახევარკუნძული კასპიის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, თურქმენეთში. წარმოიქმნა კუნძულისგან 1930-იან წლებში, რომელიც მიუერთდა კასპიის ზღვის ნაპირს მასში წყლის დონის ვარდნის გამო. სიგრძე დაახლოებით 40 კმ, სიგანე 22 კმ. ფართობი 500 კმ². ზედაპირი უმეტესწილად ვაკეა. სიმაღლე 100 მ. ჭარბობს ქვიშები და მლაშობი ნიადაგი. ნახევარკუნძულის ფარგლებშია ტალახის ვულკანები. არის ნავთობისა და ოზოკერიტის საბადოები. დასავლეთ კიდეზეა ქალაქი ხაზარი. განვითარებულია თევზჭერა. ჩელექენის ნახევარკუნძული პირველად რუკაზე დაიტანა ალექსანდერ ბეკოვიჩ-ჩერკასკიმ 1715 წელს როგორც კუნძული ჩელექენი.  

## სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის ნახევარკუნძულები
კატეგორია:კასპიის ზღვის ნახევარკუნძულები
ბლანშ ფრანგი (1282-1305)

**ბლანშ ფრანგი** (; დ. 1282, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 1 მარტი, 1305, ვენა, ავსტრია) — კაპეტინგების დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ფილიპ III-ისა და დედოფალ მარია ბრაბანტელის ასული. ავსტრიის ჰერცოგ რუდოლფ III-ის ცოლი 1300-1305 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
### ადრეული ცხოვრება 
ბლანში დაიბადა 1282 წელს პარიზში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ფილიპ III-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ბრაბანტელის ქალიშვილი. მისი ღვიძლი და-ძმანი იყვნენ ევრეს ჰერცოგი ლუი და ინგლისის დედოფალი მარგარიტა, თუმცა მამის მხრიდან მას ასევე ჰყავდა ორი ნახევარ-ძმა საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV-ისა და ვალუას გრაფ შარლის სახით. 

### ნიშნობები 
გათხოვებამდე პრინცესა ბლანში ოთხჯერ იყო დანიშნული. პირველად იგი 1290 წლის სექტემბერში დანიშნეს ნემურის ჰერცოგ ჟან I-ზე. ამის შემდეგ, 1291 წლის 31 ივლისს იგი დაინიშნა უელსის პრინც ედუარდ პლანტაგენეტზე (შემდეგში ინგლისის მეფე ედუარდ II), თუმცა საბოლოოდ მან ბლანშის ძმისწულ იზაბელაზე იქორწინა. 

მისი მესამე ნიშნობა 1293 წელს შედგა. ამჯერად იგი თავისი მეორე საქმროს, პრინცი ედუარდის მამაზე, ინგლისის მეფე ედუარდ I-ზე დანიშნეს, რომლის ცოლი, დედოფალი ლეონორ კასტილიელი ამ ამბამდე სამი წლით ადრე დაიღუპა მშობიარობისას. ეს ქორწინება ორივე მხარეს ხელს აძლევდა, რამეთუ ორ ქვეყანას შორის მშვიდობა დამყარდებოდა და ბლანშის ძმა, მეფე ფილიპ IV ამის სანაცვლოდ იღებდა გასკონიას. 

გარკვეული მიზეზების გამო ედუარდ I-ისა და ბლანშის ნიშნობა ჩაიშალა. ინგლისელებმა ამის მიზეზად ის გამოაცხადეს, რომ იგი აქამდე უკვე იყო სხვაზე დანიშნული, თუმცა ინგლის-საფრანგეთის კავშირის შესანარჩუნებლად ფილიპ IV-მ მეფე ედუარდს ცოლად თავისი მეორე და, მარგარიტა შერთო. ამ გარემოებების გათვალისწინებით, 1296 წელს იგი რიგით მეოთხედ დაინიშნა პრინც იოჰანზე, ჰოლანდიის გრაფ იოჰან II-ის ძეზე.

### ქორწინება და გარდაცვალება 
ბლანშისა და ჰოლანდიის პრინცის ნიშნობის პარალელურად, 1295 წელს კაპეტინგებთან დაახლოვების მიზნით გერმანიის მეფე ალბრეხტ I-მა მეფე ფილიპთან მოლაპარაკებები დაიწყო. ამის შედეგად ფრანგებმა გააუქმეს ბლანშისა და ჰოლანდიის პრინცის ნიშნობა და 1300 წლის 25 მაისს იგი ალბრეხტის უფროს ძეზე, ავსტრიის ჰერცოგ რუდოლფ III-ზე დააქორწინეს. იგი ავსტრიაში ქმართან ერთად იმავე წლის შობამდე ჩავიდა. ვენის სამეფო კარი მოიხიბლა ფრანგი პრინცესის „ნიჭიერებით“, თუმცა ასევე აღშფოთდა მისი პომპეზურობისა და ფუფუნებისადმი დიდი სიყვარულის გამო. ჰერცოგინია ბლანში მეუღლესთან ერთად მოგზაურობდა შტირიაში, სადაც იგი აქტიურად უჭერდა მხარს ჰაბსბურგთა პრეტენზიას ამ მხარეზე.

1304 წელს ბლანშმა რუდოლფისგან მკვდარი გოგონა გააჩინა, რასაც მალევე მოჰყვა ვაჟის გაჩენა, რომელიც 1306 წელს, სავარაუდოდ, მოწამლეს. თავად ბლანში 1305 წლის 1 მარტს გარდაიცვალა მუცლის მოშლის შედეგად გამოწვეული გართულებებით ვენაში, 22 ან 23 წლის ასაკში. 

მისი გარდაცვალებისთანავე რუდოლფი მეორედ დაქორწინდა პოლონეთის პრინცესა ელიზაბეტა რიჩეზაზე, თუმცა შვილები არ ჰყოლია.

## ლიტერატურა 
* Morrison, Elizabeth; Hedeman, Anne Dawson, eds. (2010). Imagining the Past in France: History in Manuscript Painting, 1250-1500. J. Paul Getty Museum.

კატეგორია:დაბადებული 1282
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1305
კატეგორია:კაპეტინგები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
დავით კომახიძე

**დავით კომახიძე,** ცნობილი როგორც **დავიდ კომა** (სტილიზებული როგორც: DΛVID KOMΛ) — ქართველი დიზაინერი, რომელიც მოღვაწეობს ლონდონში, დიდ ბრიტანეთში.

საერთაშორისო აღიარებული ცნობილი სახეები,რომელთა შორისაა: ბიონსე, ჯენიფერ ლოპესი, კარა დელევინი, კენდალ ჯენერი და როზი ჰანტინგტონ უიტლი ხშირად ირგებენ დიზაინერის ტანისამოს წითელ ხალიჩაზე წარსადგენად.

## პირადი ცხოვრება 
დავითი დაიბადა თბილისში, საქართველოში. კომახიძეს ჰყავს უმცროსი და-ძმა. მისი მშობლები რუსეთში, სანქტ-პეტერბურგში ცხოვრობენ.
მინი|268x268პქ|დავით კომახიძის ბრენდის ლოგო

## განათლება 
დევით კომამ ხატვისა და ტანსაცმლის შექმნის ნიჭი რვა წლის ასაკში აღმოაჩინა. თავისი ინტერესების მისაღწევად, დავითმა სახვითი ხელოვნება შეისწავლა სანქტ – პეტერბურგში, ის ასევე მონაწილეობას იღებდა დიზაინერულ კონკურსებში 13 წლიდან და პირველი კოლექცია 15 წლის ასაკში შექმნა.
[მინი|332x332პქ|[სკარლეტ იოჰანსონი დავიდ კომას მიერ შექმნილ ტანისამოსში]]
2003 წელს დავითი ლონდონში გადავიდა საცხოვრებლად პრესტიჟულ ცენტრალ სენ მარტინის სახელობის ხელოვნებისა და დიზაინის კოლეჯში სასწავლად. მან უნივერსიტეტი დაამთავრა და დიზაინში ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. 2009 წელს აპრილში მან მოიპოვა მაგისტრის სპეციალობა ლუიზა ვილსონის ხელმძღვანელობით. მან უნივერსიტეტის დასრულების მოდის კვირეულზე პირველი ადგილი დაიკავა და ჰაროდსის დიზაინის ჯილდო მოიპოვა.

## კარიერა 
დამთავრებისთანავე, დევიდ კომამ ჩამოაყალიბა თავისი ბრენდი და მის შემდეგ ლონდონის მოდის კვირეულზე იღებს მონაწილეობას. წლების განმავლობაში ბრენდს უამრავი პრიზი აქვს მიღებული, მათ შორის Vauxhall Fashion Scout 2009 წელს, NEWGEN-ის სპონსორობა 2010 წელს და Fashion Forward 2013 წელს. 2018 და 2019 წლებში დევიდ კომა შეირჩა ბრიტანეთის მოდის საბჭოს / მოდის ფონდის წევრად.

2013 წლის დეკემბრიდან 2017 წლის დეკემბრამდე დევიდს ეკავა Mugler- ის კრეატიული დირექტორის თანამდებობა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თათა ნაკა, ქართველი დიზაინერი, რომელიც მოღვაწეობს ლონდონში
* დემნა გვასალია, ქართველი დიზაინერი, Balenciaga- ს კრეატიული დირექტორი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მოდის დიზაინერები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
MEMZ

**MEMZ** — ტროიანის ტიპის კომპიუტერული ვირუსი. ვირუსი თავდაპირველად შექმნილი იქნა „Leurak“-ის მიერ. ვირუსი პირველად გამოცდილი იქნა იუთუბერი danooct1-ს ვიდეოში „მნახველთა მიერ შექმნილი ვირუსები“. ვირუსი მოგვიანებით არაერთხელ იქნა დატესტილი სხვა იუთუბერების მიერაც. ამის შემდეგ ვირუსი გავრცელდა და ხშირად გამოიყენებოდა კომპიუტერების დასაზიანებლად და გასანადგურებლად. ვირუსი საძიებო სისტემა Google-ში იწყებს სხვადასხვა კომპიუტერული თამაშების პირატული ვერსიების დავირუსებულ ლინკებს ან და საძიებო სისტემაში წერს გარკვეულ შეკითხვებს. ამის შემდეგ შეუძლებელი ხდება კურსორის გამოყენება და ხდება ეკრანის ეკრანზე გამოსახულის გამრვალება რაც ეკრანზე გაურკვევლობას იწვევს. მას შემდეგ რაც ვირუსი ანადგურებს კომპიუტერს ბოლო კადრად იყენებს ინტერნეტ-მიმს Nyan Cat.

## რესურსები ინტერნეტში
* MEMZ

კატეგორია:კომპიუტერული ვირუსები
ანჟელა სარაფიანი

**ანჟელა სარაფიანი** (დ. 30 ივნისი, 1983, ერევანი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი-ამერიკელი მსახიობი. სამსახიობო კარიერა დაიწყო 2000 წელს. მისი მამა, გრიგორ საფარიანი იყო მსახიობი, ხოლო მისი დედა მხატვარი. როდესაც ანჟელა 4 წლის იგი ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ანჟელა სარაფიანის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
TikTok

**TikTok**, ჩინეთში აგრეთვე ცნობილი როგორც **Douyin** — სოციალური ქსელი, ვიდეობის გაზიარების ონლაინ-პლატფორმა, რომელსაც ფლობს ByteDance. გაეშვა 2016 წელს. საიტის აპლიკაცია ხელმისაწვდომია iOS-სა და Android-ზე, 40 ენაზე. მასზე ქვეყნდება 3 წამიდან 10 წუთამდე ხანგრძლივობის ვიდეოები.

2020 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, აპლიკაცია მსოფლიო მასშტაბით 2 მილიარდზე მეტჯერ არის ჩამოტვირთული. „Morning Consult“-მა იგი 2020 წლის მესამე ყველაზე სწრაფად ზრდად აპლიკაციად დაასახელა, „Zoom"-ის და „Peacock“-ის შემდეგ, Cloudflare-მა კი — 2021 წლის ყველაზე პოპულარულ საიტად. 

TikTok კრიტიკის ობიექტიც გახდა სხვადასხვა ისეთი ფსიქოლოგიური ეფექტების გამო, როგორიცაა მიჩვევა, დამოკიდებულება. აგრეთვე, ცენზურის ზომიერებასა და მომხმარებლების კონფიდენციალურობის საკითხებზე. ამჟამად საიტი დაბლოკილია ირანში, ინდოეთში, პაკისტანში, ინდონეზიაში, ბანგლადეშში და ავღანეთში. 2020 წელს, დონალდ ტრამპმა სცადა საიტის დაბლოკვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში.  

TikTok-ის მომხმარებლების 41%-ს შეადგენენ 16-24 წლის ადამიანები, რომელთა 90% საიტს ყოველდღიურად იყენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* TikTok

## სქოლიო
კატეგორია:TikTok
კატეგორია:სოციალური ქსელები
კატეგორია:Android-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
ვიტა სიდორკინა

**ვიტალინა „ვიტა“ სიდორკინა** (დ. 20 მარტი, 1994) — რუსი მოდელი. დაიბადა და გაიზარდა ხაბაროვსკში. 2011 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც 17 წლის ასაკში დაიწყო სამოდელო კარიერა. 2017 წელს დაქორწინდა ვალერიო მორაბიტოზე. ჰყავს 1 შვილი. თანამშრომლობს სააგანტოებთან „Elite Model Management“ და „Dolls Model Management“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Models.com

კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:რუსი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კეიტ აპტონი

**კეიტ აპტონი** (დ. 10 ივნისი, 1992) — ამერიკელი მოდელი და მსახიობი. 2011 წელს გამოჩნდა „Sports Illustrated Swimsuit Issue“-ში. შემდეგ გამოშვებებში, 2012, 2013 და 2017 წლებში „Sports Illustrated Swimsuit Issue“-ს გარეკანზე გამოჩნდა. 2017 წელს დაქორწინდა ბეისბოლის მოთამაშე კასტინ ვერლანდერზე. ჰყავს 1 შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
NPC (მიმი)

**NPC** (**არამოთამაშე პერსონაჟი**), ასევე **NPC ვოიაკი** — ინტერნეტმიმი, რომელიც ასახავს ხალხთა იმ ჯგუფს, რომლებსაც არ გააჩნიათ დამოუკიდებლად აზროვნების ან გადაწყვეტილების მიღების უნარი. NPC-ის კონცეფცია თავდაპირველად 2016 წლის 7 ივლისს 4chan-ის მეშვეობით გამოქვეყნდა. NPC მიმი გააშუქა სხვადასხვა საინფორმაციო საშუალებებმაც, მათ შორის: The New York Times, The Verge, BBC, Breitbart-მა.
 
## მახასიათებლები 
NPC პერსონაჟი არის ნაცრისფერი და გამოისახება მარტივი-უბრალო ფორმით, გამომეტყველების არ მქონე სახით, სამკუთხა ცხვირით და ცარიელი მზერით. NPC პერსონაჟის სახე ასახავს ვოიაკს და დახატულია უხეშად.
 
NPC ინიციალი აღნიშნავს non-player character-ს, ტერმინი, რომელიც გამოიყენება ვიდეო თამაშებში იმ პერსონაჟების აღსაღნიშნად, რომელსაც მოთამაშე ვერ აკონტროლებს. ვიდეო თამაშებში არამოთამაშე პერსონაჟები კომპიუტერის მიერ კონტროლირდება და მოთამაშეებთან ინტერაქციაში ჩვეულებრისამებრ მარტივი და რეპეტიტული მოქმედებებით შემოდიან. მაგალითად ყოველჯერზე, როდესაც მოთამაშე NPC-ს მიუახლოვდება საუბრისას ის ერთი და იმავევე წინადადებებს იყენებს. როგორც ასეთი, NPC-ს არ გააჩნია შინაგანი ძალა, აგენტი ან კრიტიკული აზროვნების უნარი, ნაცვლად ამისა ის ეყრდნობიან შედგენილ სცენარებს და თავად არ გააჩნიათ აზროვნების უნარი. არამოთამაშე პერსონაჟის ანალოგიით - NPC მიმი გამოიყენება დაცინვის საშუალებად იმ ინდივიდებისადმი, რომლებსაც შემქმნელი აღიქვამს გარკვეული ატრიბუტების არ მქონედ, ძირითადად კი პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ. გამომდინარე იქიდან, რომ მიმი პოლიტიკურად მემარჯვენეებს შორის გახდა პოპულარული, NPC მიმი ძირითადად ასახავს მემარცხენე პოზიციებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* NPC at *Know Your Meme*
* NPC Meme Generator
* NPC Memes at Reddit

## სქოლიო 
კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები
კატეგორია:სატირა
კატეგორია:აშშ-ის პოლიტიკა
ანა ანდრონიკაშვილი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ანა ანდრონიკაშვილი
**ანა (ანეტა) ანდრონიკაშვილი** (დ. 1891 — გ. 30 მარტი, 1916) — ქართველი მოწყალების და. მუშაობდა და დაიღუპა მცურავ ჰოსპიტალ „პორტუგალზე“, რომელიც 1916 წლის 30 მარტს (ძვ. სტ. 17 მარტს) გერმანულმა წყალქვეშა ნავმა ჩაძირა ქალაქ რიზესთან. ანა (ანეტა) ანდრონიკაშვილმა თავისი მაშველი რგოლი სხვას დაუთმო. თავისი სურვილით წავიდა პირველ მსოფლიო ომში მოწყალების დად და მუშაობდა მცურავ ჰოსპიტალ „პორტუგალზე“. 

1916 წლის 30 მარტს (ძველი სტილით — 17 მარტს) „პორტუგალს“ ბუქსირით მოჰყავდა რამდენიმე ბრტყელძირიანი ნავი, რათა სანაპიროდან დაჭრილები აეყვანა ხომალდზე. ქალაქ რიზესთან, შავი ზღვის თურქეთის სანაპიროსთან, ხომალდი შეჩერდა იმ დროისთვის „პორტუგალზე“ არ იყვნენ დაჭრილები, მაგრამ იყვნენ წითელი ჯვრის ექიმები და მედდები და გემის მომსახურე პერსონალი. ხომალდის ეკიპაჟი ხედავდა, რომ გემს პერისკოპი მიუახლოვდა, მაგრამ „პორტუგალი“ მცურავი ჰოსპიტალი იყო იცავდა ჰააგის კონვენცია, ამიტომ არავითარი თავდაცვითი ზომები არ მიუღიათ. გერმანულმა წყალქვეშა ნავმა გაუფრთხილებლად გაუშვა ტორპედო, რომელიც სამანქანო განყოფილების მახლობლად მოხვდა ხომალდს და ორ ნაწილად გახლიჩა.  გემი ჩაიძირა. ანეტას უკანასკნელ წუთებს ასე აღწერს თვითმხილველი: 

1916 წელს გაზეთი „სახალხო ფურცელი“ წერდა: 

ანეტას სხეული დიდხანს ვერ იპოვეს, 20 დღის შემდეგ კი ზღვამ გამორიყა საბერძნეთის სანაპიროზე. ბერძენ ბერებს უპოვიათ, წესი აუგიათ და დაუკრძალავთ. ის 24 წლის იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართველები პირველ მსოფლიო ომში

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ანა
შუშანა მგელაძე

**შუშანა მგელაძე** (დ. 27 აგვისტო, 1916, ოზურგეთი — გ. 29 ნოემბერი, 2008) — ქართველი საბავშვო პოეტი.

## ბიოგრაფია
შუშანა მგელაძე დაიბადა 1916 წელს ქალაქ ოზურგეთში, ქართველი მწერლის საფო მგელაძისა და ვლადიმერ მგელაძის ოჯახში. სწავლობდა  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, გერმანული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. თბილისის სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ იგი პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ოზურგეთის გიმნაზიაში. დიდი წვლილი შეიტანა რეგიონის, განსაკუთრებით კი კურორტ ბახმაროს აღორძინების საქმეში. 

მისი შემოქმედებითი საქმიანობა დაიწყო რვა წლის ასაკში, როდესაც დაწერა პირველი ლექსი. 1930 წელს ჟურნალ „ოქტომბრელში“ დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსი „8 მარტი“, რომელმაც რუსი მწერლის ოლგა ფორშის ყურადღება დაიმსახურა. ამ დროისათვის შუშანა მგელაძე მეთოთხმეტე საცდელ-საჩვენებელი შრომის სკოლის მერვე კლასის მოსწავლე იყო. მისი ლექსი მალევე მეოთხე კლასის ქართული ენისა და ლიტერატურის სახელმძღვანელოში შეიტანეს. პოეტი ქალის პირველი წიგნი მხოლოდ 1969 წელს დაისტამბა. 

გარდაიცვალა 2008 წლის 29 ნოემბერს. დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* შუშანა მგელაძე

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ავგუსტ ბაჩი

**ავგუსტ იოჰან გეორგ კარლ ბაჩი** (; დ. 28 ოქტომბერი, 1761, იენა — გ. 29 სექტემბერი, 1802, იქვე) — გერმანელი მიკოლოგი, ბოტანიკოსი და ბიოლოგი, ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული მიკილოგიური ნაშრომის *Elenchus fungorum*-ის ავტორი, სადაც აღწერილია იმ დროისთვის 200-მდე ახალი სახეობის სოკო.

ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტის პროფესორი, უნივერსიტეტის ბოტანიკური ბაღის ხელმძღვანელი. მისი საავტორო ბოტანიკურ-მიკოლოგიური შემოკლებაა **Batsch**.

## ბიოგრაფია 
დაიაბადა 1761 წლის 28 აგვისტოს ქალაქ იენაში, ლორენც და ერმესტინ ბაჩების ოჯახში. თავდაპირველად იგი ადგილობრივ სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ განათლებას სახლში ეუფლებოდა. 1772 წელს იენის უნივერსიტეტში მოეწყო. 1781 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1786 წელს იმავე უნივერსიტეტში მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 1792 წლიდან იყო ბუნების ისტორიის პროფესორი იენის უნივერსიტეტში.

ავგუსტ ბაჩი იოჰან ვოლფგანგ გოეთესთან დაახლოებული ერთ-ერთი მეცნიერთაგანი იყო. 1794 წელს გოეთეს ინიციატივით, სამეცნიერო კვლევების მიზნით, იენის უნივერსიტეტში შეიქმნა საუნივერსიტეტო ბოტანიკური ბაღი, რომლის ხელმძღვანელად ავგუსტ ბაჩი დაინიშნა.

მან აღმოაჩინა 200-მდე სოკოს ახალი სახეობა, მათ შორის *Clitocybe nebularis*, *Calocera cornea*, *Paxillus involutus* და *Tapinella atrotomentosa*. 1783-1789 წლებში დაწერა უმნიშვნელოვანესი მიკოლოგიური ნაშრომი *Elenchus Fungorum*.

გარდაიცვალა 1802 წლის 29 სექტემბერს იენაში, მცირეხნიანი ავადმყოფობის შემდეგ.

1787 წლიდან დაქორწინებული იყო ამალია პფაუნდელზე. მათ ეყოლათ სამი შვილი — ფრიდრიხი, გეორგ ფრიდრიხ კარლი და კაროლინა.

## ბიბლიოგრაფია 
* *Elenchus fungorum* (1783—1789)
* *Versuch einer Anleitung zur Kenntniss und Geschichte der Pflanzen* (1787—1788)
* *Kryptogamische Charakterbilder*. viii + 251 გვ. 220 табл. Ed. Carl Rümpler, Hannover (1878)
* *Praktisches Pilzbuch für jedermann* (1880)
* *Die Moosflora der Umgebung von Hann.-Münden.* Bot. Centralblatt 40: 65-72, 101—106; Kassel (1889)

Batsch, August Johann Georg Karl – Elenchus fungorum, 1783 – BEIC 6961730.jpg|*Elenchus fungorum*, 1783

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ბიოლოგები
კატეგორია:გერმანელი მიკოლოგები
კატეგორია:გერმანელი ენტომოლოგები
კატეგორია:გერმანელი პროტესტანტები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მწერლები
ამალია პანახოვა

**ამალია პანახოვა** (დ. 15 ივნისი, 1945 – გ. 8 ნოემბერი, 2018) — აზერბაიჯანელი მსახიობი და პროდიუსერი. აზერბაიჯანის და სომხეთის სახალხო არტისტი (1985).

სიმსივნის დიაგნოზით გარდაიცვალა 2018 წლის 8 ნოემბერს, 73 წლის ასაკში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
თორთომის ციხე

300px|მინი
**თორთომის ციხე** (თურქულ წყაროებში **თორთუმი**, ევროპულ წყაროებში **კორკონი**) — არქიტექტურული ძეგლი ისტორიულ ტაოში (ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზე), მდინარე ოლთისისწყლის მარცხენა შენაკადის, — თორთომისწყლის სათავეებთან. ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში თორთომის ციხე კარგად ყოფილა შემონახული და, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი შენიშნავს, ძლიერ წააგავდა გორის ციხეს. 

თორთომის ციხე დიდი და კარგად გამაგრებული სიმაგრე ყოფილა. თურქების დახასიათებით:  თორთომის შიდაციხეში სხვადასხვა საფორტიფიკაციო ნაგებობასთან ერთად განლაგებული ყოფილა საცხოვრებელი სახლები და ეკლესია, რომლის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი. ოსმალთა დაპყრობების შემდეგ თორთომის ციხეში სულთან სულეიმანის ჯამეც გაჩნდა. ციხის ქვედა გარეუბანში შვიდასამდე კეთილმოწყობილი ნაგებობა მდგარა. ქალაქს ჰქონდა აბანოები, ფუნდუკები, დუქნები. აქვე ყოფილა მარილის საბაჟოც. საცხოვრებელ სახლებს გარს ერტყა ბაღ-ვენახები. თორთომის ციხე ტაოს ერთ-ერთი თემის – თორთომის – ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. დროთა განმავლობაში მას სხვადასხვა ფეოდალური საგვარეულო ფლობდა, მ. შ. ფანასკერტელები, ჯაყელები. XVI საუკუნის დასაწყისში ციხეს დაეუფლნენ ჯაყელთა ვასალები, ქურცინა და მისი შვილები. ამავე საუკუნის შუა წლებში მას განაგებდა ვინმე როსტომი. თორთომის ციხეს უაღრესად დიდი სამხედრო-სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მცირე აზიიდან საქართველოში შემომავალ უმთავრეს გზებს იცავდა. ციხის მდებარეობა საშუალებას აძლევდა მეციხოვნეებს გამკლავებოდნენ მოწინააღმდეგის ჭარბ ძალასაც (მაგ., ციხესთანთან თაყა ფანასკერტელმა დაამარცხა შემოსული თურქმანი დამპყრობლები). ეს გარემოება მტერმაც კარგად იცოდა და საქართველოში დასამკვიდრებლად ამ ციხის აღებასაც ცდილობდა. XI საუკუნეში ციხეში ბიზანტიური გარნიზონი იდგა, მოგვიანებით კი, XIV–XV საუკუნეებში, ციხე თემურლენგისა და უზუნ-ჰასანის ჯარისკაცებს ეპყრათ. მაგრამ მტრის ყოველი ასეთი წარმატება ეპიზოდური ხასიათისა იყო. 1549 წელს, ერთკვირიანი ბრძოლის შემდეგ, თორთუმის ციხე ოსმალებმა აიღეს და იგი თორთომის სანჯაყის ადმინისტრაციულ ცენტრად გამოცხადდა.

## ლიტერატურა
* *აბულაძე ც.,* თურქული წყაროები XVI ს. I მეოთხედის სამცხე-საათაბაგოს ისტორიისათვის, თბ., 1983
* *Такайшвили Е.,* Археологическая экспедиция 1917 года в южные провинции Грузии, Тб., 1952

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ციხე-ქალაქები
თათია მიქაძე

**თათია მიქაძე** (დ. 27 მარტი, 1988, თბილისი) — ქართველი ჩოგბურთელი. არის საქართველოს ფედერაციის თასის ნაკრების წევრი, ტურნირზე გამართული 14 შეხვედრიდან შვიდი მოიგო. ერთეულებში მისი საუკეთესო შედეგი იყო 281-ე ადგილი (სექტემბერი, 2010). კარიერაში საუკეთესო მაჩვენებელი წყვილებში დააფიქსირა 2011 წლის ივნისში (255-ე ჩოგანი მსოფლიო რეიტინგში). 

## რესურსები ინტერნეტში
* WTA

კატეგორია:ქართველი ქალი ჩოგბურთელები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალიბაბა აბდულაევი

**ალიბაბა აბდულა-ოღლუ აბდულაევი** (; მარტი 1915, ბაქო — 9 აგვისტო 1980, აქვე), ზოგიერთ წყაროებში ალიბაბა აბდულაევი — აზერბიჯანელი საბჭოთა მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, ხალხური ცეკვების შემსრულებელი, აზერბაიჯანის ფილარმონიის სიმღერისა და ცეკვის საცეკვაო ჯგუფის მხატვრული ხელმძღვანელი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1943), აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1959).

## ბიოგრაფია 
თავისი პროფესიონალური საქმიანობა დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიაში 1936 წელს, ხოლო ორი წლის შემდეგ მოსკოვში აზერბაიჯანის ხელოვნების პირველ დეკადაში მიიღო მონაწილეობა.

ომის დასრულების შემდეგ აბდულაევი მუშაობდა ბაქოში მუსიკალური კომედიის თეატრში, აზერბაიჯანის მუსიკის კლასიკოსების ნაწარმოებების დამდგმდგმელად. 1960-იან წლებში სახელმწიფო ფილარმონიის ქორეოგრაფად ყოფნის პერიოდში, აზერბაიჯანის ლიტერატურის კლასიკოსთა ნაწარმოებთა მოტივების მიხედვით შექმნა მთელი რიგი საცეკვაო კომპოზიციები. ამას გარდა აბდულაევი მ. ა. ალიევის სახელობის ინსტიტუტში და ბაქოს ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში ასწავლიდა.

ალიბაბა აბდულაევი არა მარტო თეატრის სცენაზე დგავდა ცეკვებს, აზერბაიჯანის საბჭოთა პერიოდის მხატვრულ ფილმებში მთელი რიგი ინდივიდუალური და ჯგუფური ცეკვებისათვის ამზადებდა სცენებს. ამავდროულად აბდულაევი სასიმღერო შემოქმედებითაც იყო დაკავებული.

ალიბაბა აბდულაევის სახელს მისი მშობლიური ქალაქ ბაქოს ერთ-ერთი ქუჩა ატარებს, და იმ სახლში, რომელშიც ცხოვრობდა, კედელზე მემორიალური დაფა ჰკიდია. აბდულაევზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ბაგრატიდები (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბაგრატიდები** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სომეხი ბაგრატიდები, ან *ბაგრატუნი*
* ქართველი ბაგრატიდები, ან *ბაგრატიონი*