ქაშგარი

**ქაშგარი**  () — სამხრეთ სინძიანში, ტარიმის ღრმულის ოაზისში მდებარე ქალაქი. ჩინეთის ერთ-ერთი უკიდურესი სამხრეთი ქალაქი. ავღანეთის, ყირგიზეთის, ტაჯიკეთის და პაკისტანის საზღვართან. დაახლოებით 2000 წელია ქალაქი წარმოადგენს მნიშვნელოვან სტრატეგიულ და სავაჭრო პუნქტს აბრეშუმის გზაზე, რომელიც აკავშირებდა ევროპას, შუა აღმოსავლეთს და ჩინეთს. მისი დღევანდელი მოსახლეობა დაახლოებით 700 000 ადამიანია და ის ერთ-ერთი მუდმივბად დასახლებული უძველესი ქალაქია. 

არსებობის მანძილზე ქალაქმა განიცადა მრავალი კულტური გავლენა. ის იყო ჩინეთის, მონღოლეთის, თურქების და ტიბეტის იმპერიის მმართველობის ქვეშ. ქალაქი ასევე ხშირად ხდებოდა სტეპების სხვა და სხვა ხალხების ბრძოლის ადგილი.

დღეს ის წარმოადგენს კაშგარის პრეფექტურის ადმინისტრაციულ ცენტრს. რომლის ფართობია 162,000 კვ. კილომეტი. 2020 წლის აღწერის მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 4,5 მილიონ ადამიანს. თვითონ ქალაქის მოსახლეობა არის 711,300 და მისი ურბანული არეალი 15 კვ. კილომეტრი, თუმცა მისი ადმინისტრაციული არეალი მოიცავს 555 კვ. კილომეტრს. 2010 წელს ქალაქი გამოცხადდა სპეციალურ ეკონომიკურ ზონად. დასავლეთ ჩინეთში ერთადერთი ასეთი სტატუსის მატარებელი ქალაქია. ის ასევე წარმოადგენს ყარაყორუმის გზატკეცილის ტერმინალს, რომლის აგებაც მრავალ მილიარდიანი პროექტის, ჩინეთ-პაკისტანის ეკონომიკური დერეფნის მნიშვნელოვანი კომპონენტია. 

## სახელი 
თანამედროვე ჩინურზე დასახელება არის (喀什 - *ქაში*), უფრო გრძელი და იშვიათად გამოყენებადი 喀什噶尔 - *ქაშიგარი*-ს სემოკლებული ვარიანტი. პტოლემეი (90-168 წლები) მისი გეოგრაფიის 15.3A თავში ქალაქს მოიხსენებს როგორც "კასი". მისი მშობლიური სახელი დიდი ალბათობით არის *კაშ* ("ქვა"), რომლესაც აღმოსავლეთ-ირანული - *იარ* ("მთა") და ფეჰლავური - *გირივა*-დან ნაწარმოები შუა სპარსული - *გარ* ("ქედი") დაემატა. სახელის ისტორიული რომანიზებული ვარიანტებია: კასკარ და კაშგარ.

სხვა სახელები: ძველი ჩინური შულე (疏勒) და ტიბეტური - *შუ-ლიგ* შეიძლება იყოს ქალაქის სახელის - *შიკრირატი* ("იღბლიანი სტუმართმოყვარეობა") სანსკრიტიდან თარგმნის მცდელობა. 

უიღურულზე ოფიციალური სახელის ვატიანტები: قەشقەر მოიცავს კახკარს ან კახგარს.

## კლიმატი 
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით ცხელი ზაფხლებით და ცივი ზამთრებით ქაშგარი ხვდება ოდაბნოს არიდული ჰავაში. ამ ორ სეზონს შორის დიდი ტემპერატურული განსხვავებებია: საშუალო დღიური ტემპერატურა მერყეობს იანვარში −4.8 °C-დან ივლისშ +25.6 °C-მდე. საშუალო წლიური ტემპერატურა არის - 12.28 °C. გაზაფხული შემოდგომასთან შედარებით გრძელია და უცბად დგება. ქაშგარი პლანეტის ერთ-ერთი ყველაზე მშრალი ქალაქია. წლიური საშუალო ნალექი მხოლოდ - 71.4 მ.მ-ა. ყველაზე წყალუხვ მაისის თვეში მოდის მხოლოდ 11.2 მ.მ ნალექი. განსაკუთრებულად მშრალი ჰავის გამო, ცივი ზამთრების მუუხედავდ თოვლი იშვიათად მოდის. დაფიქსირებული რეკორდული მაჩვენებლები ყოფილა იანვარში  −24.4 °C და ივლისში +40.1 °C. თბილი დღეების საშუალო რაოდენობა არის 215. თვეში მზიანი დღეების ხანგრძლივობა მერყეობს მარტში 50%-დან სექტემბერში 70%-მდე. ქალაქი საშუალოდ წლიურად ღებულობს 2,726 მცხუნვარე მზიან საათს.

## გალერეა 

File:Downtown Kashgar. 2011.jpg|thumb|ცენტრი. 2011
File:Id Kah Mosque (39712811190).jpg|იდ-კაჰის მეჩეთი
File:Afaq Khoja Mausoleum in Kashgar, 11 October 2005.jpg|აფაქ ხოჯას საფლავი
File:Mao statue in Kashgar.jpg|მაო ძედუნის ძეგლი

## დამეგობრებული ქალაქები 
* მალაკა, 2012 წლის თებერვლიდან
* გილგიტი, 2009 წლის მაისიდან

## იხილეთ აგრეთვე 
*აბრეშუმის დიდი გზა

## ლიტერატურა 
* Boulger, Demetrius Charles *The Life of Yakoob Beg, Athalik Ghazi and Badaulet, Ameer of Kashgar* (London: W.H. Allen & Co.) 1878
* Gordon, T. E. 1876. *The Roof of the World: Being the Narrative of a Journey over the high plateau of Tibet to the Russian Frontier and the Oxus sources on Pamir.* Edinburgh. Edmonston and Douglas. Reprint: Ch’eng Wen Publishing Company. Taipei. 1971.
* Hill, John E. 2004. *The Peoples of the West from the Weilüe *()* ავტ. იუ ჰუანი : A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265 CE. * Draft annotated English translation. 
* Hulsewé, A. F. P. and Loewe, M. A. N. 1979. *China in Central Asia: The Early Stage 125 BC − AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty*. E. J. Brill, Leiden.
* Kim, Hodong *Holy war in China. The Muslim Rebellion and State in Chinese Central Asia, 1864–1877* (Stanford University Press) 2004
* Puri, B. N. *Buddhism in Central Asia*, Motilal Banarsidass Publishers Private Limited, Delhi, 1987. (2000 reprint).
* Shaw, Robert. 1871. Visits to High Tartary, Yarkand and Kashgar. Reprint with introduction by Peter Hopkirk, Oxford University Press, 1984. .
* Stein, Aurel M. 1907. *Ancient Khotan: Detailed report of archaeological explorations in Chinese Turkestan *, 2 vols. Clarendon Press. Oxford. 
* Stein, Aurel M. 1921. *Serindia: Detailed report of explorations in Central Asia and westernmost China *, 5 vols. London & Oxford. Clarendon Press. Reprint: Delhi. Motilal Banarsidass. 1980. 
* Tamm, Eric Enno. *The Horse That Leaps Through Clouds: A Tale of Espionage, the Silk Road and the Rise of Modern China.* Vancouver: Doulgas & McIntyre, 2010. See also http://horsethatleaps.com/chapter-6/ 
* Yu, Taishan. 2004. *A History of the Relationships between the Western and Eastern Han, Wei, Jin, Northern and Southern Dynasties and the Western Regions*. Sino-Platonic Papers No. 131 March 2004. Dept. of East Asian Languages and Civilizations, University of Pennsylvania.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Explore Kashgar's Old Town on Global Heritage Network (GHN)
* Kashgar City government website 
* Photos of Kashgar *Kashgar Pamir Youth Hostel*
* Photos of Kashi *dheera.net*
* Kashgar *berclo.net*
* T. Digby, Nests of the Great Game spies შანხაის ვარსკვლავი, 9 May 2002.
* Images and travel impressions along the Silk Road – Kashgar

## სქოლიო 
კატეგორია:ცენტრალური აზია
კატეგორია:ძველი აზია
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ცენტრალური აზიის ისტორია
კატეგორია:აბრეშუმის გზა
კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები