open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
უდის განძი

**უდის განძი** — ბრინჯაოს ხანის დასასრულისა და რკინის ხანის დასაწყისის ნივთების განძი (100–ზე მეტი), აღმოჩენილია 1956 წელს სოფელ უდეში (ახლანდ. ადიგენის მუნიციპალიტეტი). განძის შემადგენლობაში იყო: ბრინჯაოს 3 ტიპის კოლხური ცული, შუბისპირები და ხელშუბისპირები, ლახტისთავები, ყუნწიანი ისრისპირები, მსხვილი რგოლები, ფურცლოვანი 4 ფართო სარტყლის ფრაგმენტები, ე. წ. ყობანური ტიპის აბზინდები, საკინძები, პინცეტები, მომცრო რგოლი, რკინის სატევრისპირები, ლახტისთავი, შუბისპირი; ბრინჯაოსა და რკინის ნივთების ნატეხები. ბრინჯაოს ნივთების ნაწილი შემკულია გეომეტრიული და სტილიზებული ცხოველების სახეებით, გრავირებით, ფერადი ინკრუსტაციითა და ზოგჯერ პუნსონით. ინკრუსტაციისათვის გამოყენებულია რკინა, ბაცი ფერის ბრინჯაო და მინისებრი ფერადი პასტა. უდის განძი მდიდარი მელითონის კუთვნილება ყოფილა (შეიცავს უხმარ მზა პროდუქციას და ლითონის ჯართს). ზოგიერთი მკვლევარი (ა. ჯავახიშვილი, ტ. ჩუბინიშვილი) ნივთებს ათარიღებს ძვ. წ. XI-X საუკუნეებით. უდის განძი ტიპური კოლხური ნაწარმია და გამოხატავს აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს მრავალსაუკუნოვან კულტურულ კავშირს. 

ბრინჯაოსა და რკინის ნივთების მსგავსება ადასტურებს ბრინჯაოსა და რინის ხანების მეტალურგიისა და მელითონეობის ტრადიციათა კავშირს, გვიჩვენებს მელითონეობის ჩამოყალიბებას მხატვრული ხელოსნობის ერთ-ერთ დარგად და კავშირს ბრინჯაოს ხანისა და ანტიკური პერიოდის მაღალგანვითარებულ ხელოვნებას შორის. 

ნივთების უმეტესი ნაწილი დაცულია სამცხე-ჯავახეთის ისტორიულ მუზეუმში, ნაწილი კი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა 
**ჯავახიშვილი ალ., ჩუბინიშვილი ტ.,* უდის განძი, საბჭოთა ხელოვნება, № 4, გვ. 59-64

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
საზოგადო უქმეები მოზამბიკში

ქვემოთ მოცემულია მოზამბიკის დღესასწაულების სია:

კატეგორია:მოზამბიკური კულტურა
კატეგორია:მოზამბიკის დღესასწაულები
კატეგორია:მოზამბიკის საზოგადოება
მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრი

**მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრი** — მოზამბიკის მთავრობისა და აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური.

## მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრები 
25.06.1975-დან 17.07.1986-მდე პოსტი გაუქმებულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.rulers.org/rulm2.html#mozambique
* http://www.whp057.narod.ru/mozam.htm 

*სია
მოზამბიკის აეროპორტები

ქვემოთ მოცემულია მოზამბიკის აეროპორტების სია:

## აეროპორტები 
აეროპორტები, რომლებიც **გამუქებულადაა** მოცემული, ახორციელებს დაგეგმილ კომერციულ რეისებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*  - includes IATA codes
* Great Circle Mapper: Airports in Mozambique - IATA and ICAO codes
* World Aero Data: Mozambique  - ICAO codes and coordinates
მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა

**მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა** () — თვითაღიარებული სოციალისტური რესპუბლიკა, არსებობდა 1975 წლის 25 ივნისიდან 1990 წლის 1 დეკემბრამდე, სანამ დაერქმეოდა მოზამბიკის რესპუბლიკა.

1975 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკამ, რომელიც გაათავისუფლა მოზამბიკის განმანთავისუფლებელმა ფრონტმა (ფრელიმო), რომელსაც სათავეში ედგა სამორა მაშელი. იმ დროს ქვეყანაში მიმდინარეობდა სასტიკი ომი მოზამბიკის ეროვნულ წინააღმდეგობასთან (რენამო). პარტიზანულ მოძრაობას თავიდან აფინანსება როდეზია (ამჟამად ზიმბაბვე), მოგვიანებით — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.

მოზამბიკს მჭიდრო ურთიერთობები ჰქონდა ანგოლის სახალხო რესპუბლიკასა და საბჭოთა კავშირთან, რომლებიც იმხანად დიდძალ დახმარებას უწევდნენ ქვეყანას სამოქალაქო ომში. მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა ასევე იყო დამკვირვებელი ეკონომიკური ურთიერთდახმარების საბჭოსი, რომელიც კომუნისტური ქვეყნების წამყვანი ეკონომიკური ორგანიზაცია იყო.

კატეგორია:მოზამბიკის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:კომუნისტური სახელმწიფოები
ტამპა (ფლორიდა)

**ტამპა** () — ქალაქი აშშ-ში, ფლორიდის შტატში. მდებარეობს ფლორიდის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში, ტამპას ყურის სანაპიროზე.

მოსახლეობა შეადგენს 346 037 ადამიანს (2011).

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ბარანკილია, კოლომბია 
*  ჰავრი, საფრანგეთი 
*  კორდოვა, არგენტინა 
*  აშდოდი, ისრაელი 
*  აგრიჯენტო, იტალია 
*  ბოკა–დელ–რიო, მექსიკა
*  ვერაკრუსი, მექსიკა 
*  ოვიედო, ესპანეთი
*  იზმირი, თურქეთი

## იხილეთ აგრეთვე 
* აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Tampa Changing &nbsp;– ტამპას ისტორიული და თანამედროვე სურათები

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ფლორიდა
სიკვდილგამძლე

**სიკვდილგამძლე** () — კვენტინ ტარანტინოს 2007 წლის ფილმი. ფილმი გამოვიდა როგორც პროექტ გრაინდჰაუსის ნაწილი. ფილმი 70-იანი წლების სლეშერ ფილმების მსგავსად იყო გადაღებული. მთავარი გმირია კასკადიორი მაიკი, რომელიც კასკადიორებისთვის განკუთვნილი გამძლე ავტომობილით ახალგაზრდა ქალების მოკვლას ცდილობს. მიუხედავად პოზიტიური გამოხმაურებებისა, ფილმი კინოგაქირავებაში არც ისე წარმატებული აღმოჩნდა.

## როლებში
*კურტ რასელი - მაიკ მაკკეი
*როსარიო დოუსონი - აბერნეით როსი
*ზოი ბელი - საკუთარი თავი
*ვანესა ფელიტო - არლინი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2007 წლის ფილმები
კატეგორია:კრიმინალური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:კვენტინ ტარანტინოს ფილმები
ნატალია ნარიშკინა

**ნატალია ნარიშკინა** (დ.    1 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 22 აგვისტო] , 1651 — გ.   4 თებერვალი  [ძვ. სტ. 25 იანვარი] , 1694) — რუსეთის სამეფოს ცარიცა, ალექსი I-ის მეორე მეუღლე და პეტრე I დიდის დედა.

## ბიოგრაფია 
ნატალია ნარიშკინა იზრდებოდა მოსკოვში ბოიარ არტამონ მატვეევის სახლში, სადაც, როგორც ითვლება, ნახა იგი მისმა მომავალმა მეუღლემ, ალექსი I-მა.

1671 წლის 1 თებერვალს ალექსი და ნატალია დაქორწილდნენ. ეყოლათ სამი შვილი: მომავალი ცარი და იმპერატორი პეტრე, ნატალია, რომელმაც რუსეთში პირველი სახალხო თეატრი დააარსა და მისი პიესების უმრავლლესობის ავტორიც თავად იყო, და თეოდორა, რომელიც 4 წელიწადში გარდაიცვალა. მძიმე პერიოდი ნატალიას მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დაუდგა, როცა ნარიშკინებს სათავეში ჩაუდგა, რომლებიც უშედეგოდ იბრძოდნენ მილოსლავსკების წინააღმდეგ. თუმცა, ეს ბრძოლა, საბოლოოდ, ნატალიას გამარჯვებით დამთავრდა, როცა მისი შვილი, პეტრე,  ავიდა ტახტზე. 

პეტრე I ტახტზე ასვლის თანავე შეუდგა ჯარისა და ფლოტის გაძლიერებას, სხვა სახელმწიფო საქმეები კი მთლიანად დედას მიანდო. ნატალიას ძმა, ლევ ნარაშკინი, დაინიშნა საგარეო საქმეთა მინისტრად, და დე-ფაქტო პრემიერ-მინისტრად. 

მიუხედავად იმისა, რომ ამ პერიოდში არ ჩანს ნატალიას სახელმწიფო მოღვაწეობის ფაქტები, აშკარაა, რომ მას მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა პეტრეზე, რაც დასტურდება მათი მიმოწერიდან. ნატალია გარდაიცვალა 1694 წელს, 43 წლის ასაკში, რის შემდეგაც პეტრემ სრულად აიღო ხელში ძალაუფლება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Наталья Алексеевна, Наталья Кирилловна. Письма к Петру I от матери и сестры  / Публ. и примеч. И. Д. Беляева // Русская старина, 1871. — Т. 4. — № 11. — С. 578—582.
*  ნატალია ნარიშკინა // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, 86 ტომად, სანქტ-პეტერბურგი, 1890—1907.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1651
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1694
კატეგორია:რომანოვების დინასტია
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ომი მოზამბიკის დამოუკიდებლობისთვის

მინიატიურა|მარცხნივ|პორტუგალიელი ჯარისკაცები

**ომი მოზამბიკის დამოუკიდებლობისთვის** - სამხედრო დაპირისპირება პორტუგალიასა და მოზამბიკის განამანთავისუფლებელ ფრონტს (ფრელიმო) შორის. ფრელიმო მოზამბიკის დამოიკიდებლობისთვის იბრძოდა. პორტუგალიის კოლონიური ომების ნაწილი.

სამხედრო მოქმედებები დაიწყო ფრელიმოს პარტიზანულმა ძალებმა 1964 წლის 25 სექტემბერს და დასრულდა 1974 წლის 8 სექტემბერს, მას შემდეგ რაც ძალაში შევიდა ლუსაკის შეთანხმება. ამ დაპირისპირების არცერთ მხარეს არ მიუღწევია გადამწყვეტი უპირატესობისთის, მაგრამ პორტუგალიის მთავრობა, მიხაკების რევოლუციის შემდეგ იძულებული გახდა ფრელიმოს დაზავებოდა. 1975 ივნისს მოზამბიკმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თუმცა მალე ქვეყანაში სამოქალაქო ომი დაიწყო.
მინიატიურა|მარცხნივ|პორტუგალიელი პროგანდისტური ფლაერი, რომელიც თვითმფრინავებიდან გადმოიყარა: *„ფრელიმო ტყის, თქვენ იტანჯებით”*

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლუსაკის შეთანხმება
* მოზამბიკის სამოქალაქო ომი
* მიხაკების რევოლუცია

## სქოლიო 
კატეგორია:პორტუგალიის კოლონიური ომები
კატეგორია:მოზამბიკის ომები
კატეგორია:მოზამბიკის ისტორია
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
ბაბუშკინის ყურე

**ბაბუშკინის ყურე** — ყურე ოხოტის ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. ხმელეთში შეჭრილია 30 კმ-ზე. სიგანე შესასვლელთან 70 კმ, სიღრმე 50-88 მეტრი. ნაპირები კლდოვანი და მაღალია. ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში შეჭრილია შხიპეროვის წყალმარჩხი უბე. ოქტომბრიდან მაისამდე იყინება. სახელი ეწოდა პოლარელი მფრინავის მიხეილ ბაბუშკინის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
კატეგორია:რუსეთის ყურეები
უ ვანი

**უ ვანი** (დ. უცნობია — გ. ძვ.  წ. 1025) — ჩინეთის დინასტიის ჯოუს დამაარსებელი. ჯოუს ტომის ბელადის  ვენ ვანის ვაჟიშვილი. ძვ. წ. 1027 წელს უ ვანმა მუესთან ბრძოლაში დაამარცხა ინის სამეფოს ჯარი, გააერთიანა ჩრდილოეთ ჩინეთის მრავალრიცხოვანი ტომები და ხალხები და ჯოუს სახელმწიფოს უმაღლესი გამგებელი გახდა. დაპყრობილი მიწების დიდი ნაწილი უ ვანმა ნათესავებსა და ახლობლებს საუფლისწულო მამულებად დაურიგა. ჩინეთის კონფუციურ ისტორიოგრაფიაში უ ვანი ბრძენ და კეთილისმოქმედ გამგებლად ითვლება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორები
კატეგორია:ჯოუს დინასტია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჯანთუგანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯანთუგანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯანთუგანი — მწვერვალი სვანეთის კავკასიონზე
* ჯანთუგანი — უღელტეხილი სვანეთის კავკასიონზე
Imagination (ჯგუფი)

**Imagination** — ინგლისური ფანკ-ჯგუფი, რომელმაც მოღვაწეობა დაიწყო 1981 წელს. მათ 28 ქვეყნის ჩარტების ჰიტ-აღლუმებში შეძლეს მოხვედრა, მიენიჭათ 4 პლატინის, 9 ოქროსა და 12-ზე მეტი ვერცხლის დისკი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 1981-1983 წლებში. მათი გამორჩეულად ცნობილი სიმღერებია „Body Talk“, „Just An Illusion“, „Flashback“, „Music and Lights“, „In and Out of Love“, „In the Heat of the Night“ და სხვა.

## ჯგუფის წევრები 
მომღერალი ლიი ჯონი იყო ბექ-ვოკალისტი ჯგუფებისა The Delfonics, Chairmen of the Board, The Velvelettes and The Elgins. შემდეგ ის შეხვდა ბასისტს და გიტარისტს ეშლი ინგრემს (დ. 27 ნოემბერი, 1960, ნორჰემპტონი). ისინი გახდნენ პარტნიორები, წერდნენ სიმღერებს ერთობლივად. მოგვიანებით მათ გაიცნეს დრამერი - ეროლ კენედი (დ. 9 ივნისი, 1953, მონტიგო ბეი) და ჩამოაყალიბეს ჯგუფი.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
**Body Talk* (1981)
**In the Heat of the Night* (1982)
**Night Dubbing* (1983)
**Scandalous* (1983)
**Trilogy* (1986)
**Closer* (1987)
**Imagination - All The Hits* (1989)
**Fascination Of The Physical* (1990)

;სინგლები
**Body Talk* (1981)
**In and Out of Love* (1981)
**Flashback* (1981)
**Just an Illusion* (1982)
**Music and Lights* (1982)
**In the Heat of the Night* (1982)
*''Burnin' Up* (1982)
**Changes* (1982)
**Looking At Midnight* (1983)
**New Dimension* (1983)
**State of Love* (1984)
**This Means War (Shoo Be Doo Da Dabba Doobee)* (1984)
**Thank You My Love* (1984)
**Found My Girl* (1985)
**Last Days of Summer* (1985)
**Sunshine* (1986)
**The Last Time* (1987)
**I Know What Love Is* (1987)
**Instinctual* (1988)
**Hold Me In Your Arms* (1988)
**Love's Taking Over* (1988)
**I Like It* (1990)
**Call on Me'' (1991)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:1981 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:1992 წელს დაშლილი ჯგუფები
უზალთუნი

**უზალთუნი** (თურქ. yüzaltin — ასი ალთუნი) — ვერცხლის მონეტის სახელწოდება. ქართულ წერილობით წყაროებში ჩნდება XVIII საუკუნიდან. აღნიშნავს ირანული აბაზის სისტემის მონეტას - მაჰმუდს ანუ ორ შაურს. შეიცავს უკნინეს სათვლელ სამონეტო ერთეულს - ალთუნს ანუ დინარს. აბაზის წონის ცვლასთან ერთად უზალთუნის წონაც იცვლებოდა (3,89; 2,70; 1,50 გ). უზალთუნს თბილისის ზარაფხანაში ჭრიდნენ XVII-XIX საუკუნეებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
შუახმელეთის ხალხების სია

აქ წარმოდგენილია ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმის, შუახმელეთის ხალხების სია. მათი აღწერა მოცემულია სტატიაში შუახმელეთის ხალხები. აგრეთვე იხილეთ შუახმელეთის პერსონაჟების სია.

__NOTOC__

## ა
ადამიანები - ადამიანთა სამი საგვარეულო - ადანები - აინურები -  ანარიონის საგვარეულო - ანდუნიეს მბრძანებლები - ავაზაკები - არატარები - ართედაინის მეფეები - არნორის მეფეები - ატანატარები - აულენდურები - ავარები - აღმოსავლელები

## ბ
ბალხოთები - ბალროგები - ბეგინსები - ბეორელები - ბეორის საგვარეულო - ბეორნინგები - ბეჭდის აჩრდილები - ბინდის ხალხი - ბნელი მიწა - ბოფინების ოჯახი - ბოლჯერების ოჯახი - ბოლდოგები - ბრენდიბაკები - ბრძენთა საბჭო

## გ
გაძევებულები - გობლინები - გოლიათი - გოლიათი ობობები - გონდორის მეფეები - გონდორის მოურავები

## დ
დიდი-ელფები - დოლ ამროთის უფლისწულები - დუნჰაროელი მკვდრები - დრაკონები - დრუადანები - დრუგი - დუნედაინები - დუნედაინების წინამძღოლები - დუნლანდელები - დურინის ხალხი

## ე
ედანები - ედელი - ელდარები - ელენდილები - ელენდილის საგვარეულო - ელრონდის საბჭო - ელფთა გაყოფა - ელფთა და ადამიანთა უკანასკნელი გაერთიანება - ელფები - ენტები - ეოთეოდები

## ვ
ვალარები - ვამპირი - ვანიარები - ვარიაგები -  ვარგები

## ზ
ზორბტერფები

## თ
თეთრი საბჭო- თეთრონები

## ი
ითილიენის მზვერავები - ილკორინები - ილუვატარის შვილები - ისილდურის საგვარეულო - ისტარები

## კ
კალაქუენდები

## ლ
ლაიქუენდები - ლამბენგოლმორი - ლოსოთები - ლურჯი ჯადოსნები

## მ
მაედროსის კავშირი - მაიარები - მარახელები - მარახის საგვარეულო - მაქციები - მეურმეები - მეფის ამალა - ჯუჯა (შუახმელეთი)#ქონდრისკაცები - მორიქუენდები

## ნ
ნანდორები - ნაზგულები - ნახევარ-ელფები - ნოლდორები - ნუმენორელები - ნუმენორის დღესასწაულები - ნუმენორის მმართველები

## ო
ოლოგ-ჰაები - ოლიფანტები - ორკები

## რ
როჰანის მეფეები - როჰანელები

## ს
სამხრეთელები - სილვანი ელფები - სინდარები

## ტ
ტელერები - ტერფბალნიანები - ტუკები - ტროლები

## უ
უმბარელი მეკობრეები - ურუკ-ჰაები

## ფ
ფალათრიმები - ფალმარები - ფეანორის ვაჟები - ფეანტურები - ფინუეს ასულები - ფინუეს საგვარეულო - ფოროდვაითები - ფოროხელელი თოვლის კაცები

## ქ
ქუენდები

## ყ
ყორღანის-აჩრდილები

## შ
შავი ნუმენორელები - მაზრის თაინები - შემდგომშობილები

## ჩ
ჩრდილოელები - ჩრდილოელი მზვერავები

## ჯ
ჯადოსნები - ჯანიანები - ჯუჯების მამები - ჯუჯები

## ჰ
ჰადორელები - ჰალადინები - ჰარადრიმები - ჰობიტები - ჰადორის საგვარეულო - ჰალეთის საგვარეულო - ჰურინის საგვარეულო - ჰურინის შვილები - ჰუორნები

კატეგორია:ლიტერატურული პერსონაჟების სიები
კატეგორია:შუახმელეთის რასები
ადამიანები
ბაქოს ოპერაცია

მარჯვნივ|მინი|წითელი არმია ბაქოში (ბაქოს ოპერაცია)
**ბაქოს ოპერაცია** — კავკასიის ფრონტის მე-11 არმიის შეტევითი ოპერაცია ვოლგა-კასპიის სამხრეთ ფლოტილიასთან ერთად 1920 წლის აპრილ-მაისში, სამოქალაქო ომის დროს. მიზნად ისახავდა დახმარებოდა მუსავატელების მთავრობის წინააღმდეგ კომუნისტების ხელმძღვენელობით აჯანყებულ აზერბაიჯანელ ბოლშევიკებს. იმის გამო, რომ მუსავატელებს შეიძლებოდა დახმარებოდნენ საქართველოს მენშევიკური მთავრობა და ინგლისის ინტერვეტები, ოპერაცია სწრაფად უნდა ჩატარებულიყო. 27 აპრილს პატროვსკიდან ბაქოსაკენ გაემართა და 28 აპრილს ქალაქში შევიდა 4 ჯავშნიანი მატარებელი დესანტით. მას ჩამოჰყვნენ აზერბაიჯანიის კომპარტიის ხელმძღვანელი მოღვაწეები ა. მიქოიანი, გ. მუსაბეკოვი, გ. ჯაბიევი. 29 აპრილს ბაქოში მე-11 არმიის ნაწილები შევიდნენ, 30 აპრილს კი ქალაქში ჩავიდნენ მ. ლევანდოვსკი, გ. ორჯონიკიძე და ს. კიროვი. მე-2 ცხენოსანი კორპუსის წინსვლამ გუსარის, ყუბის, შემახისა და ქურდამირის მიმართულებით მუსავატელთა ჯარების განჯისაკენ უკან დასახევი გზა მოუჭრა. 10-15 დღეში წითელი არმია ბაქოში შევიდა, რასაც შემდგომში მოჰყვა აზერბაიჯანის გაწითლება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
კატეგორია:საბჭოთა აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის შეჭრები
რობ როი (ფილმი)

**რობ როი** () — 1995 წლის ამერიკული სათავგადასავლო ფილმი. ფილმი გადმოსცემს XVIII საუკუნის შოტლანდიელი ისტორიული პირის, რობ როის, ისტორიას.

## სიუჟეტი
XVIII საუკუნეში შოტლანდიის მაღალ მთებში მცხოვრები რობ როი მაკგრეგორი კლანის ლიდერი და მესაქონლეა. ის ცდილობს საქონელი მძარცველებისგან დაიცვას და საკუთარ კლანს, რომელშიც 200-მდე ადამიანია, შემოსავალი შეუნარჩუნოს. რობ როის ცოლი და ორი შვილი ჰყავს. რობ როი ზამთრის გადასატანად სამი თვით ათას ფუნტს ისესხებს მარკიზ მოტროზისგან, რათა საქონელი გამოკვებოს, სანაცვლოდ კი თავდებში მიწას დებს. სესხის შესახებ შეიტყობს არჩიბალდ კანინჰემი, რომელიც ერთ-ერთი საუკეთესო მეომარია. ის რობ როის საუკეთესო მეგობარი მაკდონალდი მოკლავს და ფული მოიპარავს. რობ როიმ სესხი უკან ვერ აბრუნებს. მონტროზი მას სანაცვლოდ პოლიტიკურ დახმარებას სთხოვს, რაზეც რობ როი უარს ეუბნება. მაგრამ მიწა არ დათმო და დევნილად იქცა. როის დევნა კანინჰემმა დაიწყო, მისი ცოლი გააუპატიურაა და სახლი გადაწვა. რობ როი და მისი კლაის წევრები დაგეგმავენ შურისძიებას. მას შეიპრყობენ და ხიდზე ჩამოღრჩობას უპირებენ, თუმცა გაქცევას მოახერხებს. ერთი-ერთზე საბოლოო ბრძოლაში რობ როი არჩიბალდს მოკლავს.

## როლებში
*ლიამ ნისონი — რობ როი
*ჯესიკა ლანგი — მერი მაკგრეგორი
*ჯონ ჰარტი — ჯეიმზ გრეჰემი
*ტიმ როთი — არჩიბალდ კანინჰემი
*ერიკ შტოლცი — ალან მაკდონალდი
*ენდრიუ კერი — ჯონ კემპბელი
*ბრაიან კოქსი — კილემი
*ბრაიან მაკკარდი — ალასდეირ მაკგრეგორი
*ჯეისონ ფლემინგი — გრეგორი

## ჯილდოები
ტიმ როთის მიერ არჩიბალდ კანინჰემის როლის შესრულება აღინიშნა ორი ჯილდოთი (BAFTA და კანზას-სიტის ფესტივალი) და სამი ნომინაციით, მათ შორის ოსკარის ნომინაციით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1995 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:სათავგადასავლო ფილმები
რუვუმა

**რუვუ’მა** (**როვუ’მა**) — მდინარე აღმოსავლეთ აფრიკაში, უმეტესად მიედინება ტანზანიისა და მოზამბიკის საზღვრის გასწვრივ.

მდინარის ორი განშტოება ერთმანეთს  კოორდინატზე უერთდება, უფრო გრძელი — ლუჯენდა, მოედინება ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, მეორე, როვუმა კი — აღმოსავლეთიდან. მისი სათავე ჰოლმის პლატოზე, ნიასას ტბიდან აღმოსავლეთით  () კოორდინატზე მდებარეობს. გარდა ლუჯენდისა, რუვუმას უერთდება *მსინჯე* და *ლუჩულინგო*. ქვემო წელში მდინარე მნიშვნელოვნად ფართოვდება, ქმნის ტყის დაფარულ კუნძულებს, რომელთაგან უმრავლესობა დასახლებულია. მშრალ სეზონზე მდინარე ბევრ ადგილზე თხელდება და ფონს ქმნის. ინდოეთის ოკეანესთან შესართავის სიგანე 1600 მეტრზე მეტია. რუვუმას საერთო სიგრძე დაახლოებით 1600 კილომეტრია.

## ხიდი მდინარეზე 
მოზამბიკის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, 1975 წელს იყო წინადადება მოზამბიკისა და ტანზანიის ერთმანეთთან დასაკავშირებლად მდინარეზე აეშენებინათ ხიდი. 1980-იან წლებში მომზადდა პროექტი და ჩატარდა რიგი სამუშაოებისაა, თუმცა ხიდის მშენებლობა, ფინანსების ნაკლებობის გამო არ დასრულებულა. 2002 წელს, ორი ქვეყნის მთავრობებმა ახალი, 600 მეტრიანი ხიდის აშენებაზე შეთანხმებას მოაწერეს ხელი. ხიდის მშენებლობა 2005 წლის 10 ოქტომბერს დაიწყო და დასრულდა 2010 წლის დასაწყისში და $ 29 მილიონი ამერიკული დოლარი დაჯდა.

2007 წელს რუვუმას ზემო წელში, ნიასას პროვინციაში მცირე ხიდი გაიდო.

კატეგორია:მოზამბიკის მდინარეები
კატეგორია:ტანზანიის მდინარეები
უზუნ-ჰასანი

**უზუნ-ჰასანი** (დ. დაახლ. 1423 — გ. 6 იანვარი, 1478) — აყ-ყოიუნლუს თურქმანთა სახელმწიფოს გამგებელი 1453-1478 წლებში. გამორჩეული სარდალი და პოლიტიკოსი. გამუდმებულად ებრძოდა ყარა-ყოინლუს თურქმანებს და 1467 წელს მათი ლაშქარი დაამარცხა, ბოლო მოუღო ყარა-ყოინლუს სახელმწიფოს და თავის სატახტო ქალაქად თავრიზი გამოაცხადა.

უზუნ-ჰასანი ცდილობდა ცენტრალური ხელისუფლების განტკიცებას, ეწეოდა საამშენებლო საქმიანობას, შეეცადა საგადასახადო საქმის მოწესრიგებას - გამოსცა „კანუნნამე“, რომლითაც განისაზღვრა ძირითადი გადასახადების ოდენობა. ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ ბრძოლაში დაუკავშირდა ვენეციას (1463 წ.); მოლაპარაკებას აწარმოებდა უნგრეთთან და პოლონეთთან კავშირის თაობაზე. 1473 წელს სძლია სულთან მეჰმედ II-ის ლაშქარს, მაგრამ იმავე წელს მარცხი განიცადა ოსმალებთან ბრძოლაში. რამდენიმეჯერ ილაშქრა საქართველოში.

## იხილეთ აგრეთვე
* უზუნ-ჰასანის ლაშქრობები საქართველოში

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აყ-ყოინლუს მმართველები
კატეგორია:დაბადებული   1423
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1478
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
უზნარიანი

**უზნარიანი** — ისტორიული სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. 1707-1709 წლებში შედგენილი სიგელის მიხედვით, მტრისგან აოხრებული უზნარიანი მეფე ვახტანგ VI-მ განაახლა და კარწახის ნათლისმცემლის ეკლესიას შესწირა. 1719 წელს გლეხები ამხედრდნენ მონასტრის წინააღმდეგ და მეფე ბაქარი იძულებული გახდა ისინი ძალით დაემორჩილებინა.

## ლიტერატურა 
**ლორთქიფანიძე ი.*, ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ. 1-2, ტფ., 1935

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
გვალიორი

220px|მინიატიურა|გვალიორის ციხესიმაგრის კედლები
**გვალიორი** ან გვალიარი — ინდოეთის მადჰია-პრადეშის შტატის სიდიდით მეოთხე ქალაქი. განლაგებულია აგრიდან სამხრეთით 122 კმ-ში, სარკინიგზო ხაზების გადაკვეთაზე და შედგება სამი ისტორიული ცენტრისგან — საკუთრივ გვალიორის, ლაშქარის და მორარისგან. მოსახლეობა 690 ათასი მცხოვრები (2001 წლის მონაცემებით).

გვალიორი ასრულებდა თვალსაჩინო როლს ჩრდილოეთ ინდოეთის ისტორიაში, როგორც ისტორიულ ოლქ მალვის პოლიტიკური ცენტრი. საკუთრივ გვალიორი თავდაპირველად ციხის სახელწოდება იყო. ამ ციხესიმაგრის არსებობა მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზების შესაყარზე, ცნობილია ჯერ კიდევ VI საუკუნიდან. ციხის კედლებს შიგნთ შემონახულია ექვსი სასახლე, ექვსი ტაძარი, მეჩეთი, რვა აუზი და XI საუკუნის ინდური არქიტექტურის იშვიათი ძეგლები. XV საუკუნეში ციხის კედლებთან კლდის სიღრმეში გამოუკვეთიათ 18 მეტრის სიმაღლის გიგანტური ჯაინისტური ძეგლები.

გვალიორის ციხესიმაგრიდან სამხრეთით 6 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი ლაშქარი, 1810 წლამდე მარათების სამთავროს დინასტია სინდჰების მოქმედი რეზიდანცია დინასტიის დამაარსებელი 1745 წელს აუჯანყდა მარათების კონფედერაციას და შექმნა გვალიორის დიდი სამთავრო. მისმა შვილიშვილმა მაჰადაჯიმ (მეფობდა 1761-1794 წლებში) ჩრდილოეთ ინდოეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაიპყრო დელიდან ჯაიპურამდე.
220px|მარცხნივ|მინიატიურა|ქალაქის ხედი გვალიორიდან
220px|მინიატიურა|მოჰამედ ჰაუსის საფლავი 
ანგლო-მარათული ომების დროს 1803 და 1819 წლებში გვალიორის მმართველებმა დაკარგეს თავიანთი მიწების ნაწილი. 1780 და 1843 წლებში ინგლისელებმა შტურმით აიღეს თვით გვალიორის ციხესიმაგრე. სიფაების აჯანყების დროს რაჯამ შეინარჩუნა ბრიტანეთის გვირგვინისადმი ერთგულება, მხოლოდ მისი ჯარისკაცები აჯანყდნენ. ბრიტანულმა შენაერთებმა კვლავ დაიპყრეს ციხესიმაგრე, თუმცა 1886 წლის მოლაპარაკებით ჯარი გადაიყვანეს ჯანსში.

ძირითადი ღირსშესანიშნაობები:

* ციხესიმაგრე გვალიორი, საიდანაც ქალაქის მთელი პანორამა იშლება.
* მოჰამედ ჰაუსის მავზოლეუმი, რომლის შორიახლოს მდებარეობს, აგრეთვე, ცნობილი მუსიკოსის — ტანსენის საფლავი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*გვალიორის ოფიციალური საიტი 
*გვალიორის მუნიციპალური კორპორაცია 
*გვალიორის რუკა სატელიტიდან
*გვალიორის საინფორმაციო ცენტრი 
*ქალაქი გვალიორი

კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:მადჰია-პრადეშის ქალაქები
ტაშა იარი

**ტაშა იარი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა.

## ბიოგრაფია 
ტაშა იარი დაიბადა 2337 წელს კოლონიაზე ტურკანა IV . მას ასევე ჰყავდა 5 წლით უმცროსი და იშარა. მათი მშობლები დახოცეს იშარას დაბადებიდან ცოტა ხანში. 2352 წელს 15 წლის ასაკში ტაშამ დატოვა ტურკანა IV და ამის მერე და აღარ უნახავს. მალევე იგი შევიდა ვარსკვლავურ ფლოტში.

2363 წელს სამაშველო ოპერაციის დროს ტაშამ გადაარჩინა კოლონისტები დანაღმულ ველზე გავლისას. ჟან-ლუკ პიკარის ხომალდიც მონაწილეობდა ამ ოპერაციაში. პიკარზე ისეთი შთაბეჭდილება მოახდინა ტაშას სიმამაცემ რომ გადაწყიტა აეყვანა თავის გუნდში. ენტერპრაიზზე ტაშა იარი იყო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი.

მარცხნივ|მინი|ტაშა იარის ჰოლოგრამა
ტაშა იარი მოკლულ იქნა 2364 წელს პლანეტაზე ვაგრა II. იგი იყო სადესანტო ჯგუფში რომელიც ცდილობდა დიანა ტროის გადარჩენას, რომლის შატლსაც შეემთხვა ავარია, თუმცა მათ ხელი შეუშალა სიცოცხლის უცნობმა ფორმამ სახელად არმუსი. როცა ტაშა შეეცადა გვერდი აევლო არმუსისთვის და მისულიყო შატლთან, არმუსმა მოკლა იგი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარსკვლავური გზა
* დენის კროსბი
* ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა
* ვარსკვლავური გზა: თაობები
* ვარსკვლავური გზა: პირველი კონტაქტი
* ვარსკვლავური გზა: აჯანყება
* ვარსკვლავური გზა: შურისგება

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ტაშა იარი საიტზე startrek.com
* memory-alpha
* memory-beta

## სქოლიო 
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ბალის ზღვა

მარჯვნივ|მინი|ბალის ზღვა
**ბალის ზღვა** —  წყნარი ოკეანის ზღვა იავის, ბალის, ლომბოკის, სუმბავის, სულავესისა და მადურის კუნძულებს შორის. ფართობი 119 ათასი კმ². საშუალო სიღრმე 411 მეტრი, მაქსიმალური 1590 მეტრი. წყლის საშუალო წლიური ტემპერატურა 27–28°C. მარილიანობა 33–34°, მოქცევა  შერეული. ზღვის მთავარი ნავსადგურია სურაბაია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კათრინ პულასკი

**კათრინ პულასკი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა.

## ბიოგრაფია 
ენტერპრაიზამდე კათრინ პულასკი მსახურობდა ხომალდზე USS რეპულსე კაპიტან ტაგარტის მეთაურობის ქვეშ.

პულასკი საკმაოდ ტრადიციული ექიმია. კარგავ ფლობს მეთოდებს რომლებსაც სხვა ექიმები მიიჩნევენ არქაულად. ზოგიერთი თვისებით ის ჰგავს ლეონარდ მაკ-კოის, მათ შორის უნდობლობით ტრანსპორტერებისა და ანდროიდების მიმართ.

პულასკის კარგი ურთიერთობა აქვს ეკიპაჟის წევრთა უმრავლესობასთან. იგი სარგებლობდ პატივისცემით სამეცნიერო წრეებში, მას დაწერილი აქვს წიგნი ვირუსოლოგიაზე.

მისი ინტერესები ასევე მოიცავს პოკერს და კლინგონურ ლიტერატურას.

პულასკი სამჟერ იყო დაქორწინებული. იგი ინარჩუნებს კარგ ურთიერთობას ყოფილ მეუღლეებთან.

იგი იმსახურებს ვორფის სიმპატიას. როცა ვორფი ავადდება დაავადებით რომელიც ძირითადად ბავშვებს ემართებათ, პულასკი არღვევს წესებს და არ შეაქვს ეს ფაქტი დოკუმენტებში. ვორფი მადლობის ნიშნად თანხმდება მასთან ერთად შეასრულოს კლინგონური ჩაის ცერემონია, თუმცა აფრთხილებს რომ კლინგონური ჩაი მომწალავია ადამიანისთვის. პულასკი მაშინვე იღებს ანტიდოტს და მაინც სვამს ჩაის.

განსაკუთრებული ურთიერთობა აქვს პულასკის ლეიტენანტ-კომანდერ დეიტასთან. მიუხედავად იმისა რომ დეიტას ყველა ექცევა როგორც ადამიანს, პულასკი თვლის რომ იგი მხოლოდ მანქანაა და არ ესმის თუ რატომ სურს მას იყოს ადამიანი. იგი ხშირად საუბრობს დეიტაზე მესამე პირში მისი თანდასწრებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარსკვლავური გზა
* ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა
* დიანა მალდეი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* კათრინ პულასკი საიტზე startrek.com
* memory-alpha
* memory-beta

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ულიჩები

250px|მინიატიურა|სლავები და მათი მეზობლები
**ულიჩები** — აღმოსავლეთსლავურ ტომთა გაერთიანება. ცხოვრობდნენ ქვედა დნესტრისპირეთში, ბუგისპირეთსა და შავი ზღვის სანაპიროებზე. დამოუკიდებლობისათის ებრძოდნენ კიევის მთავრებს. დაახლ. 940 წელს  ულიჩების ქალაქს – პერესეჩენს – ალყა შემოარტყა კიევის ვოევოდა სვენელდმა.  X საუკუნის შუა წლებში ულიჩები ძველი რუსული სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდნენ და მატიანეებში ამ დროიდან იხსენიებიან. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სლავები
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია
უკეკი

**უკეკი**, *უვეკი*  — ოქროს ურდოს ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი. XIV საუკუნის დასაწყისში უშვებდა საკუთარ მონეტებს. იარსება XIV საუკუნის დასასრულამდე. მდებარეობდა ქალაქ სარატოვის მახლობლად (რკ. სადგურ უვეკთან). ნანგრევები შეისწავლეს XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე, აღმოჩენილია კვამლსადენიანი სახლების ნაშთები, კერამიკული ქურები, მუსლიმანური ნეკროპოლი. 1913 წელს გათხარეს XIV საუკუნის ქალის მდიდარი მავზოლეუმი. ნაგებობაში გამოყენებული იყო გამომწვარი აგური და ალიზი. აღმოჩნდა წყლისა და მარცვლეულის შესანახი, მოჭიქული და მოუჭიქავი კერამიკა, ქვის ჭურჭელი, მოზაიკა, მაიოლიკა, წყლის მილები, ვერცხლისა და სპილენძის მონეტები, ბრინჯაოს კერპები და ჯვრები (ქრისტიანობის ნიშნები).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ოქროს ურდოს ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის დაცარიელებული დასახლებული პუნქტები
ულფილა

250px|მინი|ეპისკოპოსი ულფილა გუთებს განუმარტავს ბიბლიას
**ულფილა**, *ვულფილა* (დ. დაახლ. 311 — გ. დაახლ. 383)  —  ვესტგუთების საეკლესიო მოღვაწე. დაახლოებით 341 წელს კონსტანტინოპოლში ულფილას „გუთების ეპისკოპოსის“ წოდება მიანიჭეს. გერმანულ ტომებში ავრცელებდა ქრისტიანობას (არიანული მიმდინარეობა). ულფილა ითვლება გუთური ანბანის შემქმნელად და ბიბლიის დიდი ნაწილის მთარგმნელად, რაც ზოგიერთი მკვლევრის ეჭვს იწვევს. ამ თარგმანის შემორჩენილი ნაწყვეტები მკვდარი გუთური ენის უძველესი ძეგლია და ულფილას ბიბლიის სახელითაა ცნობილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ვესტგუთები
კატეგორია:დამწერლობის შემქმნელები
ცოფიანი ძაღლები

**ცოფიანი ძაღლები** () — კვენტინ ტარანტინოს სადებიუტო ფილმი. მასში აღწერილია მძარცველთა ბანდის მოქმედება მარგალიტების გატაცებამდე და მის შემდეგ. მისი სცენარი ტარანტინომ სამ-ნახევარ კვირაში დაწერა. სცენარი წაიკითხა და მოიწონა ჰარვი კეიტელმა, რომელიც ფილმის მსახიობი და თანაპროდიუსერი იყო და ფილმისთვის სახსრების მოძიებაზე მუშაობდა. ეპიზოდურ როლს თავად ტარანტინო ასრულებს. პრემიერა გაიმართა სანდენსის კინოფესტივალზე. კრიტიკოსებმა კინო აღიარეს. ფილმის თემები და სტილისტიკა: ძალადობა, მინიშნებები პოპ-კულტურაზე, არათანმიმდევრული თხრობა, განმეორდა ტარანტინოს სხვა ნამუშევრებში.

## როლებში 
* ჰარვი კეიტელი — ლარი დიმიკი, მისტერ თეთრი
* მაიკლ მედსენი — ვიკ ვეგა, მისტერ ქერა
* სტივ ბუშემი — მისტერ ვარდისფერი
* კრის პენი — ედი კებოტი
* ლორენს ტირნეი — ჯო კებოტი
* კვენტინ ტარანტინო — მისტერ ყავისფერი
* ტიმ როთი — ფრედი ნევანდაიკი, მისტერ ნარინჯისფერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1992 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:კვენტინ ტარანტინოს ფილმები
კატეგორია:ფილმები ძარცვის შესახებ
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-7 ეტაპი

**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-7 ეტაპი** — გაიმართა ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოს გარეუბან ჰოლმენკოლენში 2013 წლის 28 თებერვლიდან - მარტამდე.

## ღონისძიების განრიგი 
## მედალოსნები 
### კაცები 
### ქალები 
## სქოლიო 
ბიატლონის მსოფლიო თასი – მე-7 ეტაპი, 2012–13
– მე-7 ეტაპი
ტროშევი

**ტროშევი** — რუსული გვარი.

**ცნობილი მატარებლები**:

* ტროშევი, გენადი (1947- 2008) - საბჭოთა და რუსეთის სამხედრო პირი, გენერალ-პოლკოვნიკი, რუსეთის გმირი. 
* ტროშევი, ჟორესი (1926- 2005) - საბჭოთა და რუსეთის ჟურნალისტი და მწერალი.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-8 ეტაპი

**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-8 ეტაპი** — გაიმართა რუსეთის ქალაქ სოჭში 2013 წლის 7 მარტიდან - 10 მარტამდე.

## ღონისძიების განრიგი 
## მედალოსნები 
### კაცები 
### ქალები 
## სქოლიო 
ბიატლონის მსოფლიო თასი – მე-8 ეტაპი, 2012–13
– მე-8 ეტაპი
ჰარვი კეიტელი

**ჰარვი კეიტელი** (; 13 მაისი, 1939) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია მარტინ სკორსეზეს, რიდლი სკოტისა და კვენტინ ტარანტინოს ფილმებში შესრულებული როლებით. ალ პაჩინოსა და ელენ ბიურსტინთან ერთად არის თანათავმჯდომარე მსახიობთა სტუდიისა, რომელიც ამერიკის ყველაზე პრესტიჟულ სამსახიობო სკოლადაა შეფასებული.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტორსენის მედალიონი (ფილმი)

**ტორსენის მედალიონი** () — 2005 წლის დანიური მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია კარსტენ მილერუპი.

## სიუჟეტი
ფილმი იწყება იმით, თუ როგორ გაიცნო ჟოზეფინამ ტორსენი, რომელსაც ჰქონდა დროის მანქანა.

გადის რამდენიმე ხანი და ჟოზეფინა და მისი მეგობარი ოსკარი მიდიან ზაფხულის არდადეგებზე სოფელში. მდინარესთან ჟოზეფინა ხვდება ტორსენს. მან მოუთხრო მას თავის შინაგან ბრძოლებზე და გოგონას გადასცა მედალიონი დროის მანქანა.

## როლებში
* პერნილ კაა ჰოიერი - ჟოზეფინა
* კელდ ნორგაარდი - ტორსენი
* მიკელ კონიჰერი - ოსკარი
* ადამ გილბერტ ჯეფერსენი - პიტერ როლდი
* ანა ეგჰოლმი - კირსტენ როლდი
* სიორენ სეტერ-ლარსენი - ტორსენის დამხმარე, მედს სკედერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:დანიური ფილმები
კარიჯინის ეროვნული პარკი

**კარიჯინის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჰამერსლის ქედზე, დასავლეთ ავსტრალიაში. ფართობი 627,442 ჰა. დაარსდა 1969 წელს. პარკის სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქი ტომ-პრაისი. გაბატონებულია ტროპიკული მშრალი კლიმატი. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 250-350 მმ. ზაფხულის დღეებში ჰაერის ტემპერატურა ხშირად აჭარბებს 40°C-ს. პარკის ტერიტორიაზეა იქედნისებრნი, გეკონისებრნი, სხვადასხვა სახეობის კენგურუ, ხელფრთიანები და სხვა. ქვეწარმავლებიდან აღსანიშნავია პითონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარიჯინის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ავსტრალიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1969 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
Blood of the Nations

***Blood of the Nations*** — ჯგუფ Accept-ის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2010 წელს, თოთხმეტწლიანი შესვენების შემდეგ. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Nuclear Blast.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## პერსონალი
*მარკ ტორნილიო - ვოკალი
*ვოლფ ჰოფმანი - გიტარა
*ჰერმან ფრანკი - გიტარა
*პეტერ ბალტესი - ბას-გიტარა, ვოკალი
*შტეფან შვარცმანი - დასარტყმელი საკრავები ინსტრუმენტები

## სქოლიო 
კატეგორია:2010 წლის ალბომები
კატეგორია:Accept-ის ალბომები
სამხრეთ სახალინის ოპერაცია (1945)

მინი|მარჯვნივ|სამხრეთ სახალინის ოპერაცია (1945)
**სამხრეთ სახალინის ოპერაცია** — სამხრეთ სახალინის გასათავისუფლებლად საბჭოთა არმიის მიერ 11-25 აგვისტოს ჩატარებული შეტევითი ოპერაცია მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს. ოპერაციაში მონაწილეობდნენ II შორეულ აღმოსავლეთის ფრონტის მე-16 არმიის 56-ე მსროლელი კორპუსი და წყნარი ოკეანის ფლოტის ხომალდები და საზღვაო ქვეითი ჯარის ნაწილები. სამხრეთ სახალინზე იაპონიის 88-ე ქვეითი დივიზიის ჯარები, საზაზღვრო ჟანდარმების ნაწილები და რეზერვისტთა რაზმები. 18 აგვისტოსთვის საბჭოთა ჯარები დაეუფლნენ ყველა გამაგრებულ საყრდენ პუნქტს. 16 აგვისტოს სამხრეთ სანაპიროზე, ხოლო 19-25 აგვისტოს მაოკისა და ოტომარის პორტებში გადასხეს საზღვაო დესანტი. 25 აგვისტოს დაიკავეს სამხრეთ სახალინის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოიჰარა. რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის შედეგად რუსეთს მოწყვეტილი სახალინის სამხრეთ ნაწილი სსრკ-ს დაუბრუნდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის შეჭრები
კატეგორია:1945 წლის ბრძოლები
ულუმბოს მონასტერი

**ულუმბოს (ოლიმპის) მონასტერი** — ძველი ქართული სასულიერო და მწიგნობრული კერა მცირე აზიაში, ბითინიაში. საფიქრებელია, რომ ქართველი მოღვაწენი ულუმბოს მონასტერში IX საუკუნის შუა წლებამდეც ცხოვრობდნენ, მკვიდრი საფუძველი კი ქართულ კოლონიას ილარიონ ქართველმა ჩაუყარა 864-869 წწ. აქ ცხოვრობდნენ და მოღვაწეობდნენ მწერლები და  კალიგრაფები იოანე მთაწმინდელი, მისი ვაჟი - მცირეწლოვანი ექვთიმე მთაწმინდელი, მიქაელ-ზეკეპე ბერთელი, საბა კუტი (ორივე X საუკუნე), ისაკი (XI საუკუნე) და სხვა. 

მომდევნო წლებში ულუმბოს მონასტერში ქართველების ყოფნის შესახებ ცნობებს ჩვენამდე არ მოუწევია. ტიმოთე გაბაშვილი, რომელმაც 1757 წელს იმოგზაურა მცირე აზიაში და ულუმბოს მონასტერიც ინახულა, არაფერს წერს აქ ქართველთა მოღვაწეობის ნაკვალევზე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები საზღვარგარეთ
ლეგენდა პიანისტზე

„**ლეგენდა პიანისტზე**“ () — ჯუზეპე ტორნატორეს პირველი ინგლისურენოვანი ფილმი, რომელიც გამოვიდა 1998 წელს. ფილმი იტალიურ პიესაზეა დაფუძნებული. მონაწილეობენ: ტიმ როთი, პრუიტ ტეილორ ვინსი და მელანი ტიერი. ფილმის მუსიკის ავტორმა, ენიო მორიკონემ მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკისთვის. გარდა ამისა, ფილმში ჟღერს როჯერ უოტერსის მიერ შექმნილი, მორიკონეს თემაზე დაფუძნებული „Lost Boys Calling“.

## სიუჟეტი
1900 წლის პირველ დღეს ლაინერ „ვირჯინიაზე“, რომელიც ამერიკასა და ევროპას შორის დაცურავდა, ყუთში იპოვეს ჩვილი ბავშვი. მას 1900 დაარქვეს. ბიჭმა მთელი თავისი ცხოვრება გემზე გაატარა ისე, რომ ერთხელაც არ ჩასულა ნაპირზე. მან ისწავლა პიანინოზე დაკვრა და ამ საქმის ნამდვილი ვირტუოზი გახდა. 

## როლებში
*ტიმ როთი — 1900
*პრუიტ ტეილორ ვინსი — მაქს ტუნი
*მელანი ტიერი — გოგონა
*ბილ ნანი — დანი
*კლარენს უილიამს III — ჯელი როლ მორტონი
*გაბრიელ ლავია — ფერმერი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1998 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:იტალიური ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმები
სარბედართა აჯანყება

**სარბედართა აჯანყება** — სახალხო აჯანყებები ირანსა და შუა აზიაში XIV საუკუნეში მონღოლური უღლისა და ადგილობრივი ფეოდალების წინააღმდეგ. პირველი დიდი აჯანყება მოხდა 1337 წლის მარტში სოფელ ბაშთინში (ხორასანი). 1337 წლის აგვისტოში აჯანყებულებმა აიღეს ქალაქი საბზევარი, გაანადგურეს მომთაბარე დიდგვაროვან მონღოლ-თათართა ლაშქარი, დაიკავეს ქალაქები ნიშაბური და ტუსი. აჯანყებულთა მეთაურმა ვაჯიჰ ალ-დინ მასუდმა სულთნის ტიტული მიიღო. XIV საუკუნის 40-იან წლებში აჯანყებულებმა დაამარცხეს უკანასკნელი მონღოლი ილხანი, 1353 წელს მოკლეს იგი, დაარბიეს მისი ურდო და თავის სახელმწიფოს შეუერთეს  გორგანი. ამ დროს სარბედართა სახელმწიფო მოიცავდა მთელ დასავლეთ ხორასანსა და გორგანს. სარბედართა ეს სახელმწიფო მოსპო თემურლენგმა 1381 წელს.

1365 წელს აღმოსავლეთ სამარყანდში იფეთქა მოგოლისტანიდან (აღმ. თურქესტანი) შემოჭრილ მომთაბარეთა წინააღმდეგ, რომლებმაც დაამარცხეს სამარყანდის ამირები და ალყა შემოარტყეს ქალაქს. სამარყანდის ამირებმა მოტყუებით შეიპყრეს აჯანყების ხელმძღვანელები და აიღეს ქალაქი. 1373 წელს სარბედართა აჯანყება ქერმანში დაიწყო. 1374 წელს აჯანყება ჩაახშო შაჰმა შუჯა მოზაფერიდმა. 1383 წელს სარბედართა მნიშვნელოვანი აჯანყება მოხდა თემურლენგის წინააღმდეგ საბზევარში. თემურლენგმა აიღო და დაანგრია ქალაქი, მოსახლეობა გაჟლიტა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის ისტორია
სარეზის ტბა

**სარეზის ტბა** () — ტბა პამირში, ტაჯიკეთში, მთიანი ბადახშანის ავტონომიურ ოლქში, ჩრდილოეთი ალიჩურისა და მუზქოლის ქედებს შორის, 3239 მეტრ სიმაღლეზე. ფართობი 86,5 კმ². სიგრძე დაახლოებით 75 კმ, სიგანე 3,4 კმ-მდე, საშუალო სიღრმე 190 მეტრი, მაქსიმალური 505 მეტრი. წარმოიქმნა 1911 წლის მიწისძვრის შედეგად. უმთავრესად საზრდოობს მყინვარის წყლით. დონის რყევა დაახლოებით 6 მეტრი. იყინება დეკემბრის ბოლო-იანვრის I ნახევარში. ყინულისაგან თავისუფლდება მარტის ბოლო-მაისში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტაჯიკეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
რეზინი

**რეზინი** () — ელასტიური მასალა, რომელიც კაუჩუკის ვულკანიზაციით მიიღება. სიმკვრივე — 1,2 ტ/მ3.

## ისტორია
რეზინის ისტორია ამერიკის კონტინენტის აღმოჩენასთან ერთად იწყება. ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის მოსახლეოაბა, რომლებიც ე.წ. კაუჩუკის ხეებიდან წვენს აგროვებდა მისგან კაუჩუკს იღებდნენ. ჯერ კიდევ კოლუმბმაც მიაქცია ყურადღება, რომ ინდოელები რომლებიც სათამაშოდ მძიმე მონოლიტურ ბურთებს იყენებდნენ, უფრო კარგად ხტოდნენ , ვიდრე ცნობილი ევროპული ბურთები.

## ევროპაში კაუჩუკის გამოჩენა
ევროპაში კაუჩუკის არსებობა გაიგეს 1738 წელს, როცა ამერიკიდან დაბრუნებულმა მოგზაურმა კოდამინმა პარიჟის მეცნიერებათა აკადემიას წარუდგინა კაუჩუკის მასალა და აგრეთვე გაუმხილა მისი მიღების საშუალება.

## კაუჩუკის პირველადი გამოყენება
კაუჩუკის პირველადი პრაქტიკული გამოყენება მოხდა მაშინ როცა მისგან დაამზადეს საშლელი.

## რეზინის გამოგონება
1839 წელს ამერიკელმა გამომგონებელმა ჩარლზ გუდიარმა მოახერხა ელასტიური კაუჩუკის ტემპარატურული სტაბილიზაცია - გოგირდის დამუშავებით და  შემდგომი გაცხელებით . ამ მეთოდს ეწოდა ვულკანიზაცია, ხოლო პროდუქტს , რომელიც ვულკანიზაციის შედეგად მიიღება ეწოდა **რეზინი**.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ისტორია
ულუღ ბეგი

**მუჰამად თარაღაი ულუღ ბეგი** (დ. 22 მარტი, 1394 — გ. 27 ოქტომბერი, 1449) — უზბეკი ასტრონომი და მათემატიკოსი. თემურლენგის შვილიშვილი. 1409 წელს სამარყანდის მმართველი გახდა, 1447 წელს კი, მამის — შაჰრუჰის - გარდაცვალების შემდეგ, სათავეში ჩაუდგა თემურიდების დინასტიას.

ადრეული ასაკიდან დაინტერესდა მეცნიერებით, პოეზიით, ისტორიითა და სხვ., განსაკუთრებული ინტერესი გამოიჩინა ასტრონომიისადმი. შემოიკრიბა იმდროინდელი გამოჩენილი მეცნიერები და სამარყანდის ახლოს ააგო ობსერვატორია, რომლის ბადალი მთელ მსოფლიოში არ იყო დიდი ხნის მანძილზე. მუსულმანმა სასულიერო პირებმა და ფეოდალებმა მას მწვალებლობა დააბრალეს, მუხანათურად მოკლეს, ობსერვატორია კი დაანგრიეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ულუღ-ბეგის ობსერვატორია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უზბეკი ასტრონომები
კატეგორია:უზბეკი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1394
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1449
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-9 ეტაპი

**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-9 ეტაპი** — გაიმართა რუსეთის ქალაქ ხანტი-მანსიისკში 2013 წლის 14 მარტიდან - 17 მარტამდე.

## ღონისძიების განრიგი 
## მედალოსნები 
### კაცები 
### ქალები 
## სქოლიო 
ბიატლონის მსოფლიო თასი – მე-9 ეტაპი, 2012–13
– მე-9 ეტაპი
სარიქოლის ქედი

**სარიქოლის ქედი** — ქედი აღმოსავლეთ პამირში, ტაჯიკეთისა და ჩინეთის საზღვრებზე. მდინარეების ტარიმის, ამუდარიისა და ყარაქოლის ტბის აუზების წყალგამყოფი. სიგრძე დაახლოებით 350 კმ, სიმაღლე 6351 მეტრამდე. უმთავრესად აგებულია კრისტალური ფიქლებითა და გრანიტოიდებით. ტაჯიკეთის ფარგლებში ეშვება 240 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 144 კმ². კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია ცივი მაღალმთის უდაბნოს მეჩხერი მცენარეულობით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
უნია

**სახელმწიფოების უნია** — მონარქიული სახელმწიფოების გაერთიანება ერთ-ერთი სახელმწიფოს - სუვერენის მეთაურობით. სახელმწიფო სამართალში განასხვავებენ უნიის ორ სახეს - პიროვნულსა (პერსონალურს) და რეალურს (ორგანულს).

***პიროვნული უნია*** მაშინ წარმიშობოდა, როდესაც დინასტიური კავშირებისა და ტახტის მემკვიდრეობის წესის გამო ერთი და იგივე პირი გახდებოდა ორი ან მეტი სახელმწიფოს მონარქი. პიროვნულ უნიაში გაერთიანებული სახელმწიფოები ინარჩუნებდნენ თავიანთ სუვერენიტეტს. საერთო მონარქის ხელისუფლება კი ნომინალური იყო.

***რეალური უნია*** იქმნებოდა ხელშეკრულების საფუძველზე (მაგალითად შვედეთისა და ნორვეგიის უნია 1814-1905 წწ.) ან უფრო ძლიერი სახელმწიფოს ცალმხრივი აქტის შედეგად (ავსტრიისა და უნგრეთის უნია 1867-1918 წწ.). საერთაშორისო ურთიერთობებში რეალური უნია გამოდიოდა როგორც ერთიანი სუვერენული სახელმწიფო.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
უ ნუ

**უ ნუ** (დ. 25 მაისი, 1907 — გ. 14 თებერვალი, 1995) — ბირმის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 

1929 წელს დაამთავრა  იანგუნის უნივერსიტეტი. 1942–1945 წწ. საგარეო საქმეთა და ინფორმაციის მინისტრი იაპონელი ოკუპანტების მიერ შექმნილ ბა მოს მთავრობაში. 1945-1947 წლებში დამფუძნებელი კრების სპიკერი. სახალხო თავისუფლების ანტიფაშისტური ლიგის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1947–1948  წლებში პრეზიდენტი. ლიგის გათიშვის შემდეგ, 1958 წელს მეთაურობდა  „წმინდა ლიგას“ (1960 წლიდან — საკავშირო პარტია). 1947–1948  წლებში ბირმის დროებითი ეროვნული მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. 1948–1956, 1957–1958, 1960–1962 წლებში ბირმის კავშირის პრემიერ-მინისტრი. ხელისუფლების სათავეში რევოლუციური საბჭოს  მოსვლის შემდეგ დააპატიმრეს (1962–1966). 1973 წელს ინდოეთში დასახლდა და ბუდისტი ბერი გახდა.

1980 წელს კვალვ დაბრუნდა ბირმაში. 1988 წელს, სამხედრო პუტჩის შემდეგ დააპატიმრეს. გაათავისუფლეს 1992 წელს. გარდაიცვალა 1995 წელს. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Time Magazine cover 
*The House on Stilts 
*U Nu's speech on Burmese independence, January 4, 1948 
*U Nu - Centennial Birthday May 25, 2007 
*The Columbia Encyclopedia 
*Encyclopædia Britannica article

კატეგორია:მიანმარის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:მიანმარელები
კატეგორია:დაბადებული  25 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
სარაინდო აღზრდა

მარჯვნივ|მინი|რაინდები
**სარაინდო აღზრდა** — ფეოდალთა ვაჟიშვილების აღზრდის სისტემა შუა საუკუნეების დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში.   
7 წლამდე ბავშვები შინ იზრდებოდნენ, შემდეგ მთავარი ფეოდალის კარზე გადაყავდათ, სადაც 14 წლამდე ისინი პაჟის მოვალეობას ასრულებდნენ. 21 წლამდე სიუზერენის საჭურჭელმტვირთველნი იყვნენ. ამ პერიოდში ახალგაზრდა უნდა დაუფლებოდა „შვიდ სარაინდო სიქველეს“; ნადირობას, ცხენოსნობას, ცურვას, ფარიკაობას, მშვილდოსნობას, შაშის თამაშს, ლექსების თხზვასა და სიმღერას; აგრეთვე სარაინდო ზნეობის ისეთ თვისებებს, როგოროცაა მამაცობა, ხასიათის სიმტკიცე, ერთგულება, კეთილშობილება, თავაზიანობა. სასულიერო პირები მომავალ რაინდებს ასწავლიდნენ წერა-კითხვას და საღვთო რჯულს.

სარაინდო აღზრდამ დადებითი როლი ითამაშა კულტურული ჩვევებისა და, განსაკუთრებით ქალებისადმი მოკრძალებული დამოკიდებულების აღზრდის საქმეში. რაინდობის, როგორც სოციალურ მოვლენის, მოსპობის შედეგად სარაინდო აღზრდა შეწყდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შუა საუკუნეების საზოგადოება
უზუნ-ჰასანის ლაშქრობები საქართველოში

**უზუნ-ჰასანის ლაშქრობები საქართველოში** — აყ-ყოინლუს (თეთრბატკნიანები) მმართველის უზუნ-ჰასანის ლაშქრობები XV საუკუნის 60-70-იან წლებში. ამ ლაშქრობათა შესახებ მოგვითხრობენ ქართული, სპარსული, არაბული და იტალიური წყაროები. „ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელებაში და ვახუშტი ბატონიშვილთან მხოლოდ ერთი შემოსევაა ნახსენები. „ქართლის ცხოვრების“ გადაკეთებული გაგრძელების ავტორი და არაბულენოვანი თურქი ისტორიკოსი მუნეჯიმბაში კი სამ შემოსევას ახსენებენ.

ოსმალებთან 1473 წელს დამარცხებულმა უზუნ-ჰასანმა საქართველოში ილაშქრა, ქვეყანა ააოხრა, დიდძალი ნადავლი წაიღო და თავრიზში დაბრუნდა. ამ ლაშქრობის დროს, როგორც ჩანს, მას საქართველოსთვის ხარკი შეუწერია. 1477 წელს უზუნ-ჰასანი დასავლეთისკენ (ვითომ ოსმალეთის წინააღმდეგ) დაიძრა, მაგრამ მოულოდნელად საქართველოსაკენ გადაუხვია. ლაშქარს წინ მიუძღოდა 5 ათასი მხედარი. ორი დღის შემდეგ თურქმანები თბილისს მიადგნენ და თითქმის უბრძოლველად დაიკავეს ქალაქი. აქედან უზუნ-ჰასანი გორისაკენ გაემართა, მისი მიდამოებიც უბრძოლველად დაიკავა და მოაოხრა. ბაგრატ მეფემ და ყვარყვარე II ათაბაგმა უზუნ-ჰასანთან მოლაპარაკება გამართეს. მან 16 ათასი დუკატი მოითხოვა და შეპირდა, რომ გაეცლებოდა საქართველოს, ოღონდ თბილისს შეინარჩუნებდა. ქართველებმა იკისრეს ამ თანხის გადახდა და მის ანგარიშში 4 მოზრდილი ლალის თვალი („ბალაში“) გაუგზავნეს უზუნ-ჰასანს, რომელმაც ვენეციის ელჩს ბარბაროს დაავალა მისი შეფასება. ბარბარომ ქართველთა თხოვნით, თითოეული ლალი 4 ათას დუკატად შეაფასა და საერთო თანხა 16 ათასი დუკატი გამოიყვანა. მაგრამ უზუნ-ჰასანმა უარი თქვა ლალის თვლებზე და ფული მოითხოვა. თანხის მიღების შემდეგ მან 5 ათასი ტყვე წაიყვანა და თავრიზს დაბრუნდა, მაგრამ თბილისი თავისად დაიჭირა და მის გამგებლად ხალილ-ბეგ ბეგთაში დატოვა. უზუნ-ჰასანის გარდაცვალების შემდეგ (1478 წ.) თბილისი ისევ ქართველებმა დაიკავეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
სასპერები

thumb|357x357px|ეთნიკური კავკასია
**სასპერები** — აქემენიდური ხანის სპარსეთის ერთ-ერთ სატრაპიაში შემავალი ტომების სახელწოდება. მატიენებთან და ალაროდებთან ერთად შეადგენდნენ მე-18 სატრაპიას და ყოველწლიური ხარკის სახით სპარსეთის მეფეს 200 ტალანტს უხდიდნენ. მათ ეკისრებოდათ აგრეთვე სამხედრო ვალდებულება — სპარსელ ხელისუფალთა მოთხოვნით ლაშქრის გამოყვანა. ასე მონაწილეობდნენ სასპერები, მაგალითად, მეფე ქსერქსეს (ძვ. წ. V საუკუნე) ლაშქრობაში საბერძნეთზე. აქ ისინი კოლხების მსგავსად ყოფილან აღჭურვილნი (თავზე ხის მუზარადები ხურებიათ, ხელთ გამოუქნელი ტყავის პატარა ფარები და მოკლე შუბები, დანები სჭერიათ), ჰეროდოტეს მიხედვით სასპერები ფართო ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხია (სპარსეთის ყურიდან შავ ზღვამდე, ამ ავტორის თანახმად, ოთხი ხალხი ცხოვრობდა — სპარსელები, მიდიელები, სასპერები და კოლხები).

სასპერების სახელწოდებას უკავშირებენ სპერის ოლქის, ძვ. აღმოსავლური ხანის სუბარელთა (ხური-მითანელთა), აგრეთვე აღმოსავლურ-ქართული ტომების — იბერების სახელწოდებებს. ზოგიერთ მკვლევარს ისინი აქემენიდურ ხანაში ქართლის ტომების ჰეგემონობით ჩამოყალიბებულ იბერიის წინამორბედ გაერთიანებად მიაჩნდა.

## ლიტერატურა
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970.

კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ბრისტოლის ყურე

მარჯვნივ|მინი|ბრისტოლის არხის დეტალური რუკა
**ბრისტოლის ყურე** — ატლანტის ოკეანის ყურე დიდი ბრიტანეთის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან. შეჭრილია ხმელეთში 230 კმ, ყელის სიგანე 126 კმ. სიღრმე 50 მეტრამდე. ერთვის მდინარე სევერნი, რომელიც შესართავთან ესტუარს ქმნის. ნაპირები დანაწევრებულია. მოქცევა ნახევარდღეღამური, სიმაღლე 14,4 მეტრამდე. ნავსადგურებია ბრისტოლი (ლონდონთან დაკავშირებულია არხით), კარდიფი, ნიუპორტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპის სრუტეები
ბევერლი კრაშერი

**ბევერლი კრაშერი** () — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს შემდეგ თაობასა და მომდევნო ფილმებში (თაობები, პირველი კონტაქტი, აჯანყება, შურისგება).

## ბიოგრაფია 
[მარცხნივ|მინი|[ჯეკ კრაშერი]]
ბევერლი კრაშერი დაიბადა 2324 წლის 13 ოქტომბერს მთვარეზე. მშობლების დაღუპვის შემდეგ იგი ცხოვრობდა ბებიასთან, ფელისა გოვარდთან არვადა III_ზე. მისი ბებია იყო მკურნალი. როცა ბუნებრივი კატასტროფის გამო მოხდა მოსახლეობის ევაკუაცია იგი სხვადასხვა მცენარეული წამლებით ეხმარებოდა დაზარალებულებს. ყოველივე ამან გადააწყვეტინა ბევერლის გამხდარიყო ექიმი. არვადა III_დან ევაკუაციის შემდეგ ბევერლი ბებიასთან ერთად ცხოვრობდა ქალდოს II_ზე.

2342-2350 წლებში ბევერლი სწავლობდა ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიაში. მან დაამთავრა სამედიცინო სკოლა. სწავლის დროს მან გაიცნო ჯეკ კრაშერი, 2348 წელს ისინი დაქორწინდნენ. 23 509 წელს ბევერლიმ დაიწყო სტაჟირება დოქტორ დალენ ქვაისთან. ერთი წლის შემდეგ დაიბადა მათი შვილი, უესლი. უესლი 5 წლის იყო როცა ჯეკი დაიღუპა. ბევერლი და ჟან-ლუკ პიკარი იცნობდნენ ერთმანეთს ჯერ კიდევ ჯეკის სიცოცხლეში, ჯეკი და პიკარი მეგობრობდნენ. ჯეკის დაღუპვის შემდეგ მათ ერთმანეთი აღარ უნახავთ სანამ ენტერპრაიზზე არ შეხვდნენ ერთმანეთს.

[მინი|ბევერლი კრაშერი შვილთან, [უესლი კრაშერი|უესლისთან ერთად]]
2364 წელს ბევერლი კრაშერი დაინიშნა მთავარ ექიმად ხომალდზე ენტერპრაიზ D ([ვარსკვლავური თარიღი: 41154). 2365 წელს ბევერლი გადაიყვანეს სხვა სამიშაოზე. ენტერპრაიზზე მის მაგივრად დაინიშნა [კათრინ პულასკი, თუმცა შემდეგ წელს ბევერლი კრაშერი კვლავ დაბრუნდა ხომალდზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარსკვლავური გზა
* გეიტს მაკფედენი
* ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა
* ვარსკვლავური გზა: თაობები
* ვარსკვლავური გზა: პირველი კონტაქტი
* ვარსკვლავური გზა: აჯანყება
* ვარსკვლავური გზა: შურისგება

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ბევერლი კრაშერი საიტზე startrek.com
* memory-alpha

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
სახელოვანი რევოლუცია

მინი|უილიამ III ორანელის ინგლისში ჩასვლა
**სახელოვანი რევოლუცია** () — ისტორიულ ლიტერატურაში მიღებული სახელწოდება ინგლისის 1688-1689 წლების სახელმწიფო გადატრიალებისა. ეს იყო ინგლისის XVII საუკუნის რევოლუციაში გამარჯვებული ბურჟუაზიისა და ახალი თავადაზნაურობის მსხვილ მიწათმფლობელთა ნაწილთან კლასობრივი კომპრომისის შედეგი. სახელოვანი რევოლუციის შედეგად ტახტიდან ჩამოაგდეს ჯეიმზ II სტიუარტი და სამეფო ხელისუფლება გადასცეს მის სიძეს - ჰოლანდიის შტატჰალტერს უილიამ III ორანელს, რომელიც მართავდა თავის მეუღლესთან (ჯეიმზ II-ის ასული მარიამ II სტიუარტი) ერთად. გადატრიალებამ საბოლოოდ მოუღო ბოლო ინგლისში აბსოლუტიზმს, როგორც მმართველობის ფორმას და დაამკვიდრა კონსტიტუციური (საპარლამენტო) მონარქია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ინგლისის ისტორია