ჯადავ პაიენგი

## ჯადავ პაიენგი
**ჯადავ „მოლაი“ პაიენგი** — (დ.1959, 31 ოქტომბერი) გარემოსდაცვითი აქტივისტი და მეტყევე მაჯულიდან, რომელიც საზოგადოებისთვის ცნობილია როგორც „ინდოეთის ტყის კაცი“ (Forest Man of India). რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში ის რგავდა და უვლიდა ხეებს მდინარე ბრაჰმაპუტრას ქვიშიან ნაპირზე, რის შედეგადაც ეს ტერიტორია ნაკრძალად აქცია.

ტყე, რომელსაც მისი პატივსაცემად „მოლაის ტყე“ ეწოდა, მდებარეობს კოკილამუხთან (ჯორჰატი, ასამი, ინდოეთი) და მოიცავს დაახლოებით 1,360 აკრ (550 ჰექტარი) ფართობს. 2015 წელს იგი დაჯილდოვდა პადმა შრით (Padma Shri), რომელიც ინდოეთის მეოთხე უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდოა. იგი დაიბადა ასამის მკვიდრთა — მისინგის ტომში.

## კარიერა
1979 წელს პაიენგი წააწყდა დიდი რაოდენობით გველს, რომლებიც უხეშობისა და სიცხისგან დაიხოცნენ მას შემდეგ, რაც წყალდიდობამ ისინი ქვიშიან ნაპირზე გამორიყა. სწორედ მაშინ დარგო მან ქვიშაზე ბამბუკის 20-მდე ნერგი. იგი არა მხოლოდ უვლიდა მცენარეებს, არამედ საკუთარი ძალებით აგრძელებდა ახალი ხეების დარგვას, რათა ეს ტერიტორია ტყედ ექცია.

ტყეში, რომელიც შემდგომში „მოლაის ტყის“ სახელით გახდა ცნობილი, ახლა ბინადრობენ ბენგალური ვეფხვები, ინდური მარტორქები და 100-ზე მეტი ირემი და კურდღელი. მოლაის ტყე ასევე მაიმუნებისა და მრავალი სახეობის ფრინველის, მათ შორის დიდი რაოდენობით სვავების სამშობლოა. აქ ათასობით ხე ხარობს, მათ შორის: ვალკოლი, არჯუნა (Terminalia arjuna), ეჯარი (Lagerstroemia speciosa), გოლდმოჰური (Delonix regia), კოროი (Albizia procera), მოჟი (Archidendron bigeminum) და ჰიმოლუ (Bombax ceiba). ბამბუკს 300 ჰექტარზე მეტი ფართობი უკავია.

დაახლოებით 100 სპილოსგან შემდგარი ჯოგი ყოველწლიურად რეგულარულად სტუმრობს ტყეს და ჩვეულებრივ ექვსი თვის განმავლობაში რჩება. ბოლო წლებში ამ ტყეში სპილოებმა 10 სპილო გააჩინეს.

მისი ძალისხმევის შესახებ ხელისუფლებისთვის ცნობილი 2008 წელს გახდა, როდესაც სატყეო დეპარტამენტის წარმომადგენლები ტერიტორიაზე იმ 115 სპილოს საძებნელად მივიდნენ, რომლებიც სოფელ არუნა ჩაპორში ქონების დაზიანების შემდეგ ტყეში შეაფარეს თავი (სოფელი ტყიდან 1,5 კმ-ში მდებარეობს). ოფიციალური პირები გაოცდნენ ასეთი დიდი და უღრანი ტყის ნახვით და მას შემდეგ დეპარტამენტი რეგულარულად სტუმრობს ამ ადგილს.

2013 წელს ბრაკონიერები ტყეში მყოფი მარტორქების მოკვლას შეეცადნენ, თუმცა მათი მცდელობა ჩაიფუშა მოლაის წყალობით, რომელმაც დეპარტამენტის თანამშრომლები გააფრთხილა. ოფიცრებმა დაუყოვნებლივ ამოიღეს ბრაკონიერების მიერ ცხოველების გარემოსდაცვით მეცნიერებათა სკოლის მიერ ორგანიზებულ საჯარო ღონისძიებაზე დააჯილდოვეს. ინტერაქციულ სესიაზე, რომელსაც მაგსაისაის პრემიის ლაურეატი რაჯენდრა სინგჰი და უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერი სუდჰირ კუმარ სოპორი ესწრებოდნენ, მან ტყის გაშენების საკუთარი გამოცდილება გააზიარა. სწორედ სოპორიმ უწოდა ჯადავ პაიენგს „ინდოეთის ტყის კაცი“ (Forest Man of India).

2013 წლის ოქტომბერში იგი დააჯილდოვეს ინდოეთის ტყის მართვის ინსტიტუტში მათ ყოველწლიურ ღონისძიებაზე — „Coalescence“. 2015 წელს მას გადაეცა პადმა შრი, ინდოეთის მეოთხე უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო. თავისი წვლილისთვის მან ასევე მიიღო საპატიო დოქტორის ხარისხი ასამის სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტისა და კაზირანგას უნივერსიტეტისგან.

## პოპულარულ კულტურაში
ბოლო წლებში პაიენგი არაერთი დოკუმენტური ფილმის მთავარი გმირი გახდა. მისი პიროვნება საფუძვლად დაედო ტამილელი რეჟისორის, პრაბჰუ სოლომანის მხატვრულ ფილმს (მთავარ როლში რანა დაგუბატი), რომელიც გამოვიდა ტამილურ, ტელუგუ და ჰინდი ენებზე სახელწოდებებით: „Kaadan“, „Aranya“ და „Haathi Mere Saathi“ (2018 წლის ფილმი). 2012 წელს ჯიტუ კალიტას მიერ გადაღებული ადგილობრივი დოკუმენტური ფილმი „მოლაის ტყე“(The Molai Forest) ნაჩვენები იქნა ჯავაჰარლალ ნერუს უნივერსიტეტში. თავად ჯიტუ კალიტა, რომელიც პაიენგის სახლთან ახლოს ცხოვრობს, ასევე დაჯილდოვდა და აღიარება მოიპოვა პაიენგის ცხოვრების შესახებ მომზადებული ხარისხიანი რეპორტაჟისთვის.
250px|მინი|მარჯვნივ|ჯადავ პაიენგი იღებს პადმა შრის (Padma Shri) ჯილდოს პრეზიდენტ პრანაბ მუკერჯისგან
2013 წლის დოკუმენტური ფილმი „ტყის გაშენება“(Foresting life), რომლის რეჟისორია ინდოელი დოკუმენტალისტი აარტი შრივასტავა, ასახავს ჯადავ პაიენგის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას მოლაის ტყეში. ამავე თემას ეძღვნება უილიამ დუგლას მაკმასტერის 2013 წლის დოკუმენტური ფილმი „ტყის კაცი“(Forest Man). Kickstarter-ის კამპანიით შეგროვებული 8,327 აშშ დოლარის დახმარებით ფილმის წარმოება დასრულდა და ის მრავალ კინოფესტივალზე იქნა წარდგენილი. 2014 წლის კანის კინოფესტივალზე ამერიკულ პავილიონში გამართულ დამწყებ კინემატოგრაფისტთა შოუზე (Emerging Filmmaker Showcase) ფილმმა საუკეთესო დოკუმენტური ფილმის პრიზი მოიპოვა.

პაიენგი არის 2016 წლის საბავშვო წიგნის „ჯადავი და ხეების ადგილი“ (Jadav and the Tree-Place) გმირი, რომლის ავტორი და ილუსტრატორია ვინაიაკ ვარმა. წიგნი გამოიცა ღია წყაროს მქონე საბავშვო საგამომცემლო პლატფორმა StoryWeaver-ზე, ხოლო მისი წარმოება Oracle-ის ინიციატივით დაფინანსდა. „ჯადავი და ხეების ადგილი“ ნათარგმნია 39 ენაზე, დაიბეჭდა ინდოეთის 8 ენაზე და მოიპოვა რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის „წლის ციფრული წიგნის“ პრიზი 2016 წელს.

ასევე, პაიენგის შესახებაა 2019 წლის საბავშვო წიგნი „ბიჭი, რომელმაც ტყე გაზარდა: ჯადავ პაიენგის ნამდვილი ისტორია“ (The Boy Who Grew A Forest: The True Story of Jadav Payeng), რომლის ავტორია სოფია გოლცი, ხოლო ილუსტრატორი — კაილა ჰარენი. Sleeping Bear Press-ის მიერ გამოცემულმა წიგნმა მოიპოვა Crystal Kite Award, სიგურდ ოლსონის ბუნების შესახებ ლიტერატურული პრემია (SONWA) და ფლორიდის შტატის წიგნის ჯილდო. წიგნი ნათარგმნია გერმანულ და ფრანგულ ენებზე და ადაპტირებულია თეატრალური დადგმისთვის.
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Man creates forest on Brahmaputra sand bar
*
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:აქტივისტები