open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დასავლეთი გატები

**დასავლეთი გატები**, **სახიადრი** — ქედი ინდოეთში, ინდოსტანის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთი კალთა დეკანის ზეგნის ციცაბო ფლატეა, რომელიც საფეხურებად ეშვება არაბეთის ზღვისკენ. აღმოსავლეთი კალთა დამრეცი ვაკეებია, რომლებიც ინდოსტანის ნახევარკუნძულის შიგა რაიონებისაკენ ეშვებიან. ქედი იწყება გუჯარათისა და მაჰარაშტრის შტატების გასწვრივ, მდინარე ტაპტის სამხრეთით. გადაჭიმულია მაჰარაშტრის, გოას, კარნატაკის, ტამილნადუსა და კერალის შტატების ტერიტორიაზე, დაახლოებით 1600 კმ-ზე. ბოლო კანიაკუმარის სიხლოვესაა, ინდოსტანის სამხრეთ ნაწილში. დასავლეთი გატების ფართობის დაახლოებით 60% მოქცეულია კარნატაკის შტატში.

ფართობი 60 000 კმ². საშუალო სიმაღლეა 1200 მ. მაქსიმალური 2695 მ (მთა ანამუდი). დასავლეთ გატებზე გვხვდება ყვავილოვანი მცენარეების 5000-ზე მეტი სახეობა, გარდა ამისა ძუძუმწოვრების — 139, ფრინველების — 508 და ამფიბიების — 179 სახეობა. სახეობების უმეტესობა ენდემურია. ქედი შედის „ბიომრავალფეროვნების ცხელი ლაქები“-ს სიაში. 325 სახეობა გლობალური თვალსაზრისით გადაშენების პირას იმყოფება.

დასავლეთი გატები არის დეკანის ზეგნის გამოშვერილი მხარე. მიჩნეულია, რომ ქედი ჩამოყალიბდა სუპერკონტინენტის გონდვანის დაშლის შედეგად, დაახლოებით 150 *მლნ*. წლის წინ. თუმცა, მაიამის უნივერსიტეტის გეოფიზიკოსების მიხედვით, ინდოეთის დასავლეთი სანაპირო ჩამოყალიბდა 100-80 *მლნ*. წლის წინ, მას შემდეგ, რაც იგი მადაგასკარს მოსწყდა. ხოლო დაშლის შედეგად, ინდოეთის დასავლეთ სანაპიროზე წარმოიქმნა დაახლოებით 1000 მ სიმაღლის ფრიალო ამაღლებები. ბაზალტი მთავარი ამგებელი ქანია, რომელიც 3 კმ-მდე სიღრმემდე ვრცელდება. ჩარნოკიტი, გრანიტული გნაისები, გრანულიტები და სხვ. ქანები აგრეთვე აგებენ დასავლეთი გატების მთებს. სამხრეთ ბორცვნალებში გაბატონებულია ლატერიტები და ბოქსიტები.

დაყოფილია განივი ტექტონიკური ხეობებით, რომლებიც ერთმანეთთან აკავშირებს მალაბარის სანაპიროსა და დეკანის ზეგანს. არის ტბები და წყალსაცავები. ინდოეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წყალგამყოფია. მდინარეებიდან მნიშვნელოვანია: გოდავარი (სიგრძე 1465 კმ), კრიშნა (სიგრძე 1300 კმ) და კავერი (სიგრძე 760 კმ), რომლებიც უმეტესწილად აღმოსავლეთისაკენ მიედინებიან და ბენგალის ყურეს ერთვიან.

ჰავა სუბეკვატორული, მუსონურია. ზღვის დონიდან 1500-2000 მ-მდე ზომიერი კლიმატია. საშუალო წლიური ტემპერატურა უდრის 15&nbsp;°C. ზოგიერთ რაიონში ყინვა ჩვეულებირვი მოვლენაა. წვიმიანი სეზონი ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლითაა. ატმოსფერული ნალექები ქარპირა კალთებზე 2000-5000 მმ, ქარზურგა კალთებზე 600-700 მმ წელიწადში.

ტყეებს უკავია 30%. დასავლეთი კალთების ძირში და ჩრდილოეთით შერეული ფოთოლმცივანი მარადმწვანე ტყეებია, სამხრეთით — მარადმწვანე ნოტიო ტროპიკული ტყეები; აღმოსავლეთ კალთებზე — მშრალი სავანა, სადაც ხარობს აკაცია და დელების პალმა. ფაუნის წარმომადგენლებიდან აღსანიშნავია: ვანდერუ, ორრქიანი კალაო და სხვ. არის ეროვნული პარკები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთი გატები

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის ქედები
კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში
კლდოვანი კუნძულები (პალაუ)

**პალაუს კლდოვანი კუნძულები**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ჩელბაჩები** — კირქვის ან მარჯნის კუნძულების პატარა ჯგუფი, მარჯნის უძველესი რიფების ნარჩენები, რომლებიც განლაგებულია პალაუს სამხრეთ ლაგუნაში, კორორსა და პელელიუს შორის. ამჟამად მიეკუთვნება კორორის შტატს. სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ჯგუფში 250—300 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობი 47 კმ²-ია. კუნძულები დაუსახლებელია; გამოირჩევა პლაჟებითა და ლურჯი ლაგუნებით, ზოგიერთი კუნძული კი უცნაური, ქოლგის ფორმისაა. კლდოვანი კუნძულები და მიმდებარე ტერიტორია ძალზედ პოპულარულია ტურისტებში. მრავალ ლაგუნას შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია მედუზების ტბა, სადაც მრავალი უიშვიათესი მედუზა ბინადრობს, რომლებიც მხოლოდ პალაუში გვხვდება.

ჯგუფის უდიდესი კუნძულებია:
* ნგერუკტაბელი
* ულონგი
* ეილ-მალკი

## გალერეა 

ფაილი:Palau-rock-islands20071222.jpg |კუნძული ეილ-მალკი
ფაილი:Tridacna maxima clam, Palau Islands, Micronesia.jpg|გიგანტური მოლუსკი.
ფაილი:Divers descending next to the mast of the Japanese tanker Iro, Palau Islands, Micronesia.jpg|
ფაილი:Anenomefish on the wreck of the Japanese tanker Iro, Palau Islands, Micronesia.jpg|
ფაილი:Diver and large Moon jellyfish, Jellyfish Lake, Palau Islands, Micronesia.jpg|მყვინთავი მედუზების ტბაში
ფაილი:Nudibranch on sea fan, Palau Islands, Micronesia.jpg|
ფაილი:1897_aquaimages.jpg|მარჯნები
ფაილი:1898_aquaimages.jpg|
ფაილი:Formia sp..jpg|ზღვის ვარსკვლავა
ფაილი:Diver and large table coral, Palau Islands, Micronesia.jpg|მყვინთავი და მარჯნები

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Island Directory 
* Map of Mecherchar (Eil Malk) 

კატეგორია:პალაუ
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პალაუში
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
კატეგორია:პალაუს კუნძულები
სუბაკის საირიგაციო სისტემა

**სუბაკი** — საირიგაციო სისტემა ინდონეზიის კუნძულ ბალიზე, რწყავს ბრინჯის ნათესებს. ბალის მცხოვრებთათვის, ირიგაცია მხოლოდ წყლის გზა არაა, რომელიც მცენარეებს რწყავს, ამ წყლით ისინი ხელოვნური ეკოსისტემის კომპლექსებს აშენებენ. ბალის ბრინჯის ნათესები ქურუმების მიერ გაკეთებული წყლის გამანაწილებელი სისტემების ირგვლივაა გაშენებული. 

სუბაკი ამერიკელმა ანთროპოლოგმა კლიფორდ გრიცმა აღწერა, მაგრამ ტრადიციულ სარწყავ სისტემებზე ყურადღება სტეფან ლანსინგმა გაამახვილა. იგი სწავლობდა ბალელთა ტაძრებს, ფოკუსირდებოდა წყლის სისტემებზე, რომლის მნიშვნელობაც უცხოელთათვის გაუგებარი რჩებოდა. 1987 წელს ლანსინგი ადგილობრივ ფერმერებთან და სოფლის მეურნეობის ოფიციალურ წარმომადგენლებთან ერთად სუბაკის კომპიუტერული მოდელების შექმნაზე მუშაობდა, რათა მისი ეფექტურობა ეჩვენებინა. ოგიციალურმა პირებმა საბოლოოდ მისი მნიშვნელობა დაინახეს. 

2012 წლის ივნისში, სუბაკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ბოლო დროს, ბრინჯის ნათესების დაახლოებით 1 000 მინდორი ტურისტებისათვის ხელმისაწვდომი გახდა, რაც ამ სისტემას საფრთხეს უქმნის.

## იხილეთ აგრეთვე
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## ლიტერატურა
*J. Stephen Lansing, *Priests and Programmers: Technology of Power in the Engineered Landscape of Bali* Princeton University Press.
*"Balinese Water Temples Withstand Tests of Time and Technology" - National Science Foundation
*Simulation Modeling of Balinese Irrigation (extract)  by J. Stephen Lansing (1996) 
*"The Impact of the Green Revolution and Capitalized Farming on the Balinese Water Temple System" by Jonathan Sepe (2000). Literature review. 
**Direct Water Democracy in Bali*. http://everybodyandnobody.wordpress.com/2009/12/05/direct-water-democracy-in-bali

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
ალექსანდრეს არქიპელაგი

thumb
**ალექსანდრეს არქიპელაგი** () — კუნძულთა ჯგუფი წყნარი ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. მატერიკიდან გამოყოფილია ლინის ყურით. არქიპელაგის მახლობლად მდებარეობს ალასკის შტატის დედაქალაქი ჯუნო. არქიპელაგის ეკონომიკა დაფუძნებულია ტურიზმზე, თევზჭერასა და ხე-ტყის დამუშავებაზე.

## ისტორია
არქიპელაგი აღმოაჩინა რუსმა მეზღვაურმა 1741 წელს, სახელი კი ეწოდა მოგვიანებით ალექსანდრა ბარანოვის პატივსაცემად, რომელიც აშშ-ში რუსული დასახლებების მმართველი იყო. მან 1799 წელს არქიპელაგი ფორმალურად შეუერთა რუსეთის იმპერიას. მისი სახელი დაერქვა ასევე კუნძულ ბარანოვსაც. 1867 წელს არქიპელაგი ალასკასთან ერთად რუსეთმა აშშ-ს მიჰყიდა.

## გეოგრაფია
კუნძულები წარმოადგენენ წყალქვეშა ქედის მწვერვალებს, რომლების კანადისა და ალასკის სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობენ. კუნძულები ერთმანეთისგან ღრმა ყურეებითაა დაშორებული. ყველაზე დიდი კუნძულებია ჩიჩაგოვა, ვრანგელი, ბარანოვა, რევილიაჯიჯედო, კუპრეიანოვა, პრინც უელსის კუნძული, კუიუ და ეტოლინი. კუნძულები დაფარულია ხშირი ტყის მასივით, აქვთ საკმაოდ მდიდარი ფაუნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრეს არქიპელაგი
## სქოლიო
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:ალასკა
ისპაანის დიდი მეჩეთი

**ისპაანის დიდი მეჩეთი** () — მეჩეთი ირანის ქალაქ ისპაანში. მეჩეთის დღევანდელი სახე არის შედეგი მუდმივი მშენებლობის, რეკონსტრუქციების, მიშენებებისა და სარემონტო სამუშაოებისა, რომელიც აქ მიმდინარეობდა 771 წლიდან მოყოლებული XX საუკუნის ბოლომდე. 

2012 წელს იუნესკომ მეჩეთი შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ისპაანის დიდი მეჩეთი იუნესკოს საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
ჯოზეფ ესტრადა

**ჯოზეფ „ერაპ“ ეხერსიტო ესტრადა** (დ. 19 აპრილი 1937) — ფილიპინების მე-13 პრეზიდენტი, 1998—2001 წლებში.

ესტრადამ პოპულარობა როგორც კინომსახიობმა მოიპოვა.  33 წლიანი სამსახიობო კარიერის მანძილზე მთავარი როლი აქვს ნათამაშები 100-ზე მეტ ფილმში. ხელოვნებაში მოპოვებული პოპულარობა მან პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოიყენა და 17 წლის მანძილზე ასრულებდა ქალაქ სან-ხუანის მერის მოვალეობას, ერთი ვადით არჩეულ იქნა სენატში, პრეზიდენტ ფიდელ რამოსის მმართველობის დროს კი ვიცე-პრეზიდენტი იყო.

1998 წელს ხმათა დიდი უპირატესობით ესტრადა ფილიპინების პრეზიდენტად აირჩიეს, თანამდებობის შესრულებას ამავე წლის 30 ივლისიდან შეუდგა. 2000 წელს მან მოროს ისლამურ განმათავისუფლებელ ფრონტს საყოველთაო ომი გამოუცხადა, აიღო მისი შტაბ-ბინა და ოფისები. თუმცა, კორუფციაში ბრალდების საფუძველზე სენატმა იმპიჩმენტი მოუწყო და 2001 წელს თანამდებობიდან გადააყენა. მისი მმართველობით ასევე უკმაყოფილო იყო ბიზნესი, სამხედროები და ეკლესიის ელიტა.

2007 წელს სასამართლომ სახელმწიფო თანხების მიტაცების გამო ესტრადა დამნაშავედ სცნო, მაგრამ მოგვიანებით, იგი პრეზიდენტმა გლორია მაკაპაგალ-აროიომ შეიწყალა. 2010 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ესტრადამ კვლავ იყარა კენჭი, მაგრამ სენატორ ბენინიო აკინოსთან დამარცხდა.

2013 წლიდან ფილიპინების დედაქალაქის მანილას მერი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფილიპინების პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*Office of the President (Archived-Estrada Administration)
*Joseph Estrada Curriculum Vitae 
*Malacañang Museum Official Biography 
*Official Youtube Channel of Joseph Estrada
*

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ლენის სვეტები

**„ლენის სვეტები“** (იაკუტ. Өлүөнэ турууктара, ) — გეოლოგიური წარმონაქმნი და ამავე სახელწოდების ბუნებრივი პარკი რუსეთში, მდინარე ლენის სანაპიროზე. მდებარეობს იაკუტიაში, ქალაქ პოკროვსკიდან 104 კმ-ში. „ლენის სვეტები“ წარმოადგენს მრავალ კილომეტრზე გადაჭიმულ ვერტიკალურად ამოშვერილ კლდეების ერთობლიობას, რომელიც ექსცენტრულად არის განლაგებული მდინარე ლენის სანაპიროს გასწვრივ, სადაც ამაღლებული ლენისპირა პლატო მდებარეობს. „ლენის სვეტები“ ყველაზე მეტ სიმჭიდროვეს აღწევს სოფლებს პეტროვსკოესა და ტიტ-არის შორის.

უცნაური და კლდოვანი ციცაბო ფერდობების სიმაღლეა 100 მ. აგებულია კამბრიული ასაკის კირქვებით. ტექტონიკური თვალსაზრისით, „ლენის სვეტები“ მოქცეულია ციმბირის ბაქნის ფარგლებში. ამგებელი ქანების ასაკი ადრეული კამბრიულით არის დათარიღებული (დაახლოებით 560-540 *მლნ*.), ხოლო საკუთრივ ლენის სვეტების, როგორც გეომორფოლოგიური ერთეულების ფორმირება 400 ათასი წლის წინ დასრულდა. ციმბირის ბაქნის ტერიტორია ექვემდებარებოდა თანდათანობით აზევებას, რის შედეგად წარმოიქმნა ნაწევი და მდინარეთა ღრმა ხეობები. შედეგად განვითარდა კარსტული პროცესები, რომლებმაც ქანების ხანგრძლივ ეროზიულ გამოფიტვასთან ერთად ხელი შეუწყო ექსცენტრული და მრავალგვარი ფორმების შექმნას.

ბუნებრივი პარკი — „ლენის სვეტები“ ორგანიზებული იყო სახის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანების საფუძველზე 1994 წლის 16 აგვისტოდან და მთავრობის დადგენილების საფუძველზე 1995 წლის 10 თებერვლიდან და ექვემდებარება ბუნების დაცვის რეგიონულ სამინისტროს. ფართობი 485 ათ. *ჰა*. პარკის მთავარი ამოცანაა ეკოლოგიური ტურიზმის განვითარება. 2012 წლის 2 ივლისს „ლენის სვეტები“-ს პარკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## რესურსები ინტერნეტში
* „ლენის სვეტები“  

## სქოლიო
კატეგორია:იაკუტია
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
უნიანგის ტბები

**უნიანგის ტბები** () — ტბების მთელი რიგი საჰარის უდაბნოში, ჩადის ჩრდილოეთ ნაწილში.

უნიანგის ტბები მაღალი მარილიანობის მქონე 50 ტბის კრებულს წარმოადგენს, რომელთა აუზიც ტიბესტისა (დასავლეთით) და ენედის (აღმოსავლეთით) მთებს შორის მდებარეობს. უფრო დაზუსტებით, ამ შემთხვევაში საქმე ეხება ტბათა ორ ჯგუფს — უნიანგა-კებირსა და უნიანგა-სერირს.

უნიანგის ტბები იმ დიდი ტბის ნარჩენია, რომელიც ამ ადგილას 5000 — 15 000 წლის წინ არსებობდა. დღეისათვის მათი საერთო ფართობი 20 კმ²-ს შეადგენს. ტბებიდან აორთქლების მაჩვენებელი ერთ-ერთი ყველაზე მაღალია მთელ მსოფლიოში და ამას ემატება ის ფაქტი, რომ რეგიონში ნალექი თითქმის საერთოდ არ მოდის. ისინი ძირითადად იმ მიწისქვეშა წყლებით იკვებებიან, რომლებიც ამ არეალის გაუდაბნოებამდე წარმოიქმნენ.

2012 წელს უნიანგის ტბები იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

## გალერეა

ფაილი:Lac_yoa1.jpg|იოის ტბა
ფაილი:Lac_Yoa2.jpg|იოის ტბა
ფაილი:Lac_Katam.jpg|კატამის ტბა
ფაილი:Ounianga_Serir.jpg|უნიანგა-სერირის ტბა

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* უნიანგის ტბები იუნესკოს საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის ტბები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩადში
ელვაშის ციხესიმაგრე

**ელვაშის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე პორტუგალის ქალაქ ელვაშში. 

2012 წელს იუნესკომ ციხესიმაგრე ქალაქ ელვაშშთან ერთად შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ელვაშის ციხესიმაგრე იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ქოქ-საღიზი

**ქოქ-საღიზი** () — მრავალწლოვანი ბალახოვანი, კაუჩუკის შემცველი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ბაბუაწვერას სახეობაა. 

გავრცელებულია აღმოსავლეთ ტიან-სანში. კაუჩუკი ძირითადად ფესვის ქერქის რძეწვენშია. სინთეზური კაუჩუკის წარმოების შემდეგ მას აღარ ამრავლებენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ჩათალჰოიუქი

**ჩათალჰოიუქი**  () — ყველაზე დიდი და საუკეთესოდ შემონახული ნეოლითისა და ენეოლითის ეპოქის დასახლება ანატოლიაში. მდებარეობს ქალაქ კონიადან სამხრეთით 50 კმ-ში. 1961-1965 წწ. ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ბრიტანელი არქეოლოგი ჯეიმზ მელაარტი დაადასტურა, რომ აღნიშნული დასახლება წარმოადგენდა ნეოლითური კულტურის უმსხვილეს დასახლებას. 1993 წელს განახლდა გათხრები, რომელიც ამჟამადაც მიმდინარეობს.

2012 წელს ჩათალჰოიუქის არქეოლოგიური ძეგლი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩათალჰოიუქის გათხრების ოფიციალური საიტი
* ჩათალჰოიუქი იუნესკოს საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ქოფეთდაღი

**ქოფეთდაღი** ( ) — მთათა სისტემა ირანის მთიანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს ირანსა და თურქმენეთში. ქოფეთდაღი თურქმენეთ-ხორასანის მთების ნაწილია. სიგრძე დაახლოებით 650 კმ, სიგანე ჩრდილო-დასავლეთით 200 კმ-მდე, შუა ნაწილში 80-95 კმ, სამხრეთ-აღმოსავლეთით 40 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 3191 მ. აგებულია მეზოზოური, პალეოგენური, ნეოგენური და ნაწილობრივ იურული ასაკის დანალექი ქანებით — კირქვებით, მერგელებით, ქვიშაქვებით, თიხებით. დამახასიათებელია მიწისძვრები. განსაკუთრებით ძლიერი მიწისძვრები დაფიქსირდა 1869, 1893, 1895, 1929, 1948 წლებში. ქოფეთდაღი ალპური დანაოჭების მთებია. მასში ერთმანეთს ცვლის ანტიკლინური და სინკლინური ქედები და სინკლინური ხეობები. რელიეფის ფორმებიდან მნიშვნელოვნაია ასიმეტრიული კუესტური სერები და მაგიდა პლატო. არის კარსტული მღვიმეებიც, რომელთაგან მნიშვნელოვანია ბაჰარდენის მღვიმე. კალთები დანაწევრებულია ხევებით. წიაღისეულებიდან მოიპოვება ვერცხლისწყალი, დარიშხანი და ბარიტი. 

განვითარებულია მშრალი სუბტროპიკული ჰავა, აღმოსავლეთით — ხმელთაშუაზღვის ტიპისაა. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 150-იდან 500 მმ-მდე წელიწადში. მდინარეთა უმრავლესობა ზაფხულობით შრება. 

ქოფეთდაღის მთისწინეთი 300 მ სიმაღლემდე უკავია აბზინდიან-ეფემერულ უდაბნოს. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ მთისძირზე გვხვდება ოაზისები. 300-იდან 600 მ სიმაღლემდე მთის უდაბნო და ნახევარუდაბნოა, 600-იდან 1000 მ-მდე, ნალექების მატებასთან დაკავშირებით, ღია წაბლა ნაიდაგზე ხარობს სუბტროპიკული მთის სტეპი. ხეობებში ბუჩქნარია, სადაც თავს აფარებს ტახი, ლეოპარდი; 1000-1500 მ სიმაღლემდე მთის სტეპი და ღვიის ნათელი ტყეა, 2200 მ-ზე მაღლა — მთის მდელოები. 

დასავლეთ ქოფეთდაღის ნოტიო ხეობებში გაბატონებულია ჰირკანული ფლორა. თურქმენეთის დედაქალაქი აშხაბადი მდებარეობს ქოფეთდაღის მთისწინეთში. 1976 წელს ქედის ფარგლებში დაარსდა ქოფეთდაღის ნაკრძალი (ფართობი 49 800 *ჰა*). 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
* Вальбе С. П., Основные черты тектоники Копетдага, "Изв. АН СССР. Серия геологическая", 1970, № 6;
* Ефремов Ю. К., О рельефе Копетдага, в кн.: Вопросы географии, сб. 40, М., 1957; 
* Резанов И. А., Тектоника и сейсмичность Туркмено-Хорасанских гор, М., 1959;

კატეგორია:ირანის ქედები 
კატეგორია:თურქმენეთის ქედები
პოლ უესლი

**პოლ თომას უესლი** (, დაბადებისას პოლ თომას ვასილევსკი; დ. 23 ივლისი, 1982, ნიუ-ჯერსი, აშშ) — პოლონური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი.

მისი მშობლები აგნეშკა და თომას ვასილევსკები პოლონელი ემიგრანტები არიან. ჰყავს ერთი უფროსი და მონიკა და ორი უმცროსი და ჯულია და ლეა. 2005 წლიდან საკუთარ თავს მოიხსენიებს, როგორც პოლ უესლი. როდესაც მას ჰკითხეს მიზეზი, მან თქვა: „ვასილევსკი რთული წარმოსათქმელია, მე ნებართვა ავიღე ოჯახის წევრებისგან და ისინი არ შემეწინააღმდეგნენ“.

პოლმა მონაწილეობა მიიღო ტელესერიალებში „24“, „8 მარტივი წესი“, „ამერიკული ოცნებები“, „ცოლები არმიიდან“, „კეინი“, „ევერვუდი“, „Fallen“, „მეგზური ნათება“, „სმოლვილი“, „The O.C.“და „მგლების ტბა“.

ყველაზე მეტად ცნობილია სტეფან სალვატორეს როლის შესრულებით ტელესერიალში *ვამპირის დღიურები*.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
]

კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:რატგერსის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კარმელი

**კარმელი** (;  ) — მთის მასივი ისრაელის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 525.4 მ. არქეოლოგებმა მთის სხვადასხვა ადგილში აღმოაჩინეს უძველესი ღვინო და ზეთის საწნეხი. მთა და ირგვლივ მდებარე ქალაქები, მათ შორის ხაიფა იუნესკომ ბიოსფერული ნაკრძალის სტატუსი მიანიჭა. 

კარმელის ზონის სიგანეა 6.5-8 კმ, რომელიც თანდათან ეშვება სამხრეთ-დასავლეთისაკენ, სადაც ქმნის დაბალმთიან ციცაბო ქედს. სიახლოვეს ვრცელდება ისრაელის ხეობა. კარმელი და ისრაელის ხეობა ქმნიან ლანდშაფტის ბუნებრივ ბარიერს, ეგრეთ წოდებულ „კორიდორს“. აგებულია კაჟთან შერეული კირქვებით, რის გამოც გამომუშავებულია მრავალი მღვიმე. გარდა ამისა, გვხვდება ვულკანური ქანები. მთის დამრეცი ნაწილი დაფარულია ნაყოფიერი მცენარეულობით, სადაც ჭარბობს მუხა, ფიჭვი, ზეთის ხილი და დაფნის ხე. მთის არეალის ფარგლებში მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი, რომელთაგან მნიშვნელოვანია იოკნეამი, ზიხრონ-იიაკოვი და სხვა.  

1930-1932 წლებში ბრიტანელმა არქეოლოგმა დოროთი გაროდმა კარმელიზე ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები, რის შედეგად შეისწავლა 4 მღვიმე და მრავალი ქვის თავშესაფარი. გაროდმა აღმოაჩინა ნეანდერტალელი და ადრინდელი ადამიანის რელიქტი, მათ შორის ნეანდერტალელი ადამიანის ქალის ჩონჩხი, რომელსაც ტაბუნ I უწოდეს. იგი შეფასებულია როგორც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნამარხი ადამიანი. არსებული სტრატიგრაფიული ჩანაწერი უძველესია რეგიონში. არის აგრეთვე რამდენიმე კარგად შემონახული ნეანდერტალელი და ჰომო საპიენსი.

მრავალფეროვანი მცენარეულობა და ისტორულად მნიშვნელოვანი მღვიმეების არსებობის შედეგია აქ განვითარებული დანაშული. კარმელი მიიჩნეოდა იუდაისტური რელიგიის უზენაესი ღვთაების — იაჰვესგან დასამალი ადგილი, როგორც ეს ამოსის წიგნშია მოცემული.

მეფეთა წიგნების მიხედვით, ელისე წინასწარმეტყველი სამოგზაუროდ კარმელიზე წავიდა, სადაც გარკვეული ხანი დაჰყო. ეპიფანე კვიპრელისა და იოსებ ფლავიუსის თანახმად, კარმელის მთა წარმოადგენდა ერთ-ერთი იუდაისტური სექტის ციტადელს.

გაბატონებულია რბილი კლიმატი და უხვი ატმოსფერული ნალექები. ფერდობებზე ჯერ კიდევ ადრეული პერიოდიდან ხარობდა ვაზი. თუმცა სხვადასხვა დროს აქ არსებული ვაზი და საერთოდ ტყეების დიდი ნაწილი განადგურდა. ამჟამად ტყეებს ქმნის კედარი, მუხა, ფიჭვი და სხვ. 2010 წელს ძლიერი ხანძრის შედეგად წიწვოვანი ტყე დაზარალდა. ფაუნას ძირითადად ქმნიან მღრღნელები. ფართოდ არის გავრცელებული მაჩვი. გვხვდება აგრეთვე ფრინველთა რამდენიმე სახეობა. 
 
## გალერეა

ფაილი:Mount-carmel-1894.jpg
ფაილი:HaifaUniversity.jpg
ფაილი:TerracesBenGurion2.jpg
ფაილი:Haifamosque222.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* მთა კარმელი  
* მთა კარმელი  
* მთა კარმელი 

## სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის მთები  
კატეგორია:წმინდა მთები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ისრაელში
სიმონ პოულსენი

**სიმონ ბუსკ პოულსენი** (დან. Simon Busk Poulsen; დ. 7 ოქტომბერი, 1984, სონდერბორგი, დანია) — წარმოშობით ნიგერიელი დანიელი ფეხბურთელი. თამაშობს უკანა მცველის პოზიციაზე. დანიის ეროვნულ ნაკრებში ასპარეზობს 2007 წლიდან და მას შემდეგ მონაწილეობა აქვს მიღებული 21 მატჩში.

## რესურსები ინტერნეტში
*AZ Alkmaar profile 
*Voetbal International profile 
*Danish national team profile 
*FC Midtjylland profile
*Danish Superliga statistics
*National Football Teams

კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ალკმარის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიდტიულანის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტეფან ანდერსენი

**სტეფან მაიგაარდ ანდერსენი** (; დ. 26 ნოემბერი, 1981, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიელი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ლიგა 1-ის კლუბ „ევიანის“ და დანიის ეროვნული ნაკრების მეკარე. ანდერსენი ნაკრების შემადგებლობაში იყო გამოძახებული ევროპის 2004 წლის, მსოფლიოს 2010 წლის და ევროპის 2012 წლის ჩემპიონატისთვის.

ახალგაზრდული კარიერა დაიწყო „ბრონდბიუში“, შემდეგ გადავიდა „ჰვიდოვრეში“. 2011 წლიდან ასპარეზობს „ევიანში“.

## რესურსები ინტერნეტში
*Danish national team profile 
*Brøndby IF profile  დანიური
*Career statistics  Danmarks Radio-ზე
*

კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევიანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრონდბიუს ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლარს იაკობსენი

**ლარს კრისტიან იაკობსენი** (დან. Lars Christian Jacobsen; დ. 20 სექტემბერი, 1979, ოდენსე, დანია) — დანიელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს დანიურ კლუბ „კოპენჰაგენში“. 2006 წლიდან ასპარეზობს დანიის ეროვნულ ნაკრებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Danish national team profile  
*Lars Jacobsen at Soccerbase 
*Lars Jacobsen's Premier League profile 

კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოპენჰაგენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ოდენსეს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელვაში

**ელვაში** () — ქალაქი პორტუგალის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  მოსახლეობა 15 500 კაცი (ქალაქის) და 22 500 (მუნიციპალიტეტის). ქალაქი და მუნიციპალიტეტი შედის ალენტეჟუს რეგიონში და ალტუ-ალენტეჟუს სუბრეგიონში. 

ქალაქი დაარსდა 1229 წელს. 2012 წელს იუნესკომ ქალაქი ციხესიმაგრესთან ერთად შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*პორტუგალიის ქალაქების სია
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ელვაში იუნესკოს საიტზე
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ტაჯიკური საბჭოთა ენციკლოპედია

**ტაჯიკური საბჭოთა ენციკლოპედია** (ტაჯიკ. Энциклопедияи советии тоҷик) — პირველი უნივერსალური ენციკლოპედიური გამოცემა ტაჯიკურ ენაზე. ტექსტები დაბეჭდილია კირილიცის გამოყენებით.

## ისტორია 
1974 წელს შეიქმნა „ტაჯიკური საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია“, რომელმაც იმავე წელს გამოსცა ერთტომეული „ტაჯიკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა“; მეორე, დამატებითი, გამოცემა კი 1984 წელს დაიბეჭდა რუსულ ენაზე. ორივე ტომის მთავარი რედაქტორია მ. ს. ასიმოვი. 

ძირითად ტომებს საგანგებოდ შექმნილი რედაქცია 1978-1988 წლებში გამოსცემდა. სულ რვა ტომი გამოიცა. მთავარი რედაქტორი იყო ტაჯიკეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი მუჰამედ საიფიდრინის-ძე ასიმოვი.

## შემადგენლობა 
ენციკლოპედიაში იმხანად არსებული მეცნიერების თითქმის ყველა დარგია განხილული, თუმცა სტატიებზე კომუნისტური იდეოლოგიის დიდი გავლენა შეიმჩნევა.

## სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში
*ტაჯიკური საბჭოთა ენციკლოპედია
კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
კეპლერ-22

**„კეპლერ-22“** — ვარსკვლავი, რომელიც გედის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. მის ორბიტაზე პლანეტა აღმოაჩინეს, რომელიც სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავს. „კეპლერ-22“  ოდნავ პატარა და ცივია მზეზე, რომელსაც ჰელიუმზე მძიმე ელემენტების დაბალი რაოდენობა გააჩნია. ის G5 სპექტრული ტიპის ვარსკვლავია, ხოლო მისი სიკაშკაშის კლასი ისევ გამოუცნობი რჩება. მისი სიკაშკაზე მზის 79%-ს აღწევს, რომელიც ძირითადად მისი გარე ატმოსფეროდან მოდის, რომლის ტემპერატურაც 5,518 K-ს აღწევს. დაახლოებითი მანძილი ამ ვარსკვლავამდე 620 სინათლის წელიწადია (190 პარსეკი) 

## პლანეტური სისტემა
2011 წლის 5 დეკემბერს კეპლერის მისიაზე მომუშავე მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ მათ აღმოაჩინეს დედამიწის მსგავსი პლანეტა, რომელიც ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავდა. მათ ამის აღმოსაჩენად კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპი გამოიყენეს. ეს იმიტომ არის ასე საყურადღებო, რომ ის არის პირველი პლანეტა, რომელიც დედამიწის ზომისგან დიდად არ განსხვავდება (2-ჯერ დიდი) და დაადასტურეს, როგორც სასიცოცხლო ზონაში მბრუნავი პლანეტა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:გედის თანავარსკვლავედი
კატეგორია:პლანეტური სისტემები
უილიამ კვისტი

**უილიამ კვისტ იორგენსენი** (დ. 24 თებერვალი, 1985) — დანიელი ფეხბურთელი, დანიის სუპერლიგის კლუბ „კოპენჰაგენის“ და დანიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

კარიერა დაიწყო „ტორსაგერ რონდეში“, შემდეგ გადავიდა „კოპენჰაგენი კბ-ში“. 2007 წლიდან ასპარეზობს დანიის ეროვნულ ნაკრებში, სადაც მონაწილეობა მიიღო 77 მატჩში.

## რესურსები ინტერნეტში
*სუპერლიგის სტატისტიკა 
*დანიის ნაკრების პროფილი  
*უილიამ კვისტი — Fussballdaten

კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ორჰუსი

**ორჰუსი** () — მეორე უმსხვილესი ქალაქი დანიაში. ქვეყნის უმთავრესი ნავსადგური მდებარეობს იუტლანდიის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ მხარეს, დანიის გეოგრაფიულ ცენტრში. ქალაქი ორჰუსის მუნიციპალიტეტის ცენტრია და მისი მოსახლეობა 315 193 ადამიანია, ცენტრალური ურბანული არეალის კი 252 213 (2012 წ). „დიდი ორჰუსის“ აგლომერაციის მოსახლეობა 1,2 ადამიანს აღწევს, რაც დანიის მთლიანი მოსახლეობის 23%-ია. ორჰუსს არაოფიციალურად „იუტლანდიის დედაქალაქს“ უწოდებენ. 

ორჰუსი აღმოსავლეთ იუტლანდიის მეტროპოლიური არეალის მთავარი და უდიდესი ქალაქია, აღმოსავლეთ იუტლანდიის სხვა 17 მუნიციპალიტეტს შორის. ორჰუსი დანიაში მეორე უმსხვილესი ურბანული არეალია კოპენჰაგენის შემდეგ. 

ორჰუსის ეპარქია ახ. წ. 951 წლით თარიღდება, აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა კი 1300 წლით, ვიკინეგბის ხანით. თავად ქალაქი კი სავარაუდოდ ახ. წ. 770 წელზე უფრო ადრე უნდა იყოს დაარსებული, რის შედეგადაც ის სკანდინავიის უძველესი დიდი ქალაქია. გერმანიასა ბალტიის ქვეყნებს შორის სავაჭრო გზებზე ხელსაყრელი მდებარეობის წყალობით, ამ ქალაქს განსაკუთრებული როლი ჰქონდა, რაც დღემდე გრძელდება.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* *Aarhus Kommune*, official city portal in English
* *Visit Aarhus* 
* Aarhus City Info 
* Virtual Aarhus (newer) 
* Virtual Aarhus (older) 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
Sibbalda procumbens

**Sibbalda procumbens** — ყვავილოვანი მცენარე ვარდისებრთა ოჯახისა. იზრდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. გვხვდება ალპური კლიმატის ფარგლებში, ტუნდრაში, მთების სუბალპურ ფერდობებზე, იქ სადაც თოვლი მთელი წლის განმავლობაში დევს. გავრცელების არეალია: ჩრდილოეთი ამერიკა, აზია და ევროპა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sibbalda procumbens

კატეგორია:ვარდისებრნი
ალპური ქვის ჟასმინი

**ალპური ქვის ჟასმინი** (ლათ. Androsace alpina) — მაღალ მთებში გავრცელებული ალპების ენდემური მცენარე ტკაცუნასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი 1-იდან 3 სმ-მდე სიმაღლის ბალახებია. გვხვდება ალპის მთებში. გვირგვინი 7-8 მმ სიგანისაა, ფერად მოვარდისფრო ან თეთრია. გავრცელებულია მორენებს შორის, ზოგჯერ თოვლის საზღვრის ზევით, ზღვის დონიდან 2200-4200 მ სიმაღლეზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ალპური ქვის ჟასმინი 

კატეგორია:ტკაცუნასებრნი
ოლბორგი

**ოლბორგი** () — სამრეწველო და საუნივერსიტეტი ქალაქი დანიაში, ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონში. მოსახლეობა 2012 წლის მონაცემებით 104 885 ადამიანია და ამ მხრივ ოლბორგი დანიის მეოთხე უდიდესი ქალაქია. ოლბორგის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 201 142 კაცს აღწევს (2012), რის შედეგადაც ის ქვეყნის მესამე ყველაზე ხალხმრავალი მუნიციპალიტეტია კოპენჰაგენისა და ორჰუსის შემდეგ. უძველესი დასახლებები ახ. წ. 700 წლით თარიღდება. ლიმ-ფიორდის ნაპირებზე მდებარეობის გამო, შუა საუკუნეებში მნიშვნელოვანი ნავსადგური იყო, მოგვიანებით კი სამრეწველო ცენტრი. ამჟამად ოლბორგი გარდამავალია მუშათა კლასის ქალაქიდან ცოდნის ეკონომიკის ქალაქში.

ოლბორგის ისტორია 1000 წელზე მეტი ხნის წინ დაიწყო. თავდაპირველად ის სავაჭრო დასახლებას წარმოადგენდა.

1940 წელს, დანიაში ნაციხტური გერმანიის შეჭრის დროს, ოლბორგი აეროდრომი გერმანელმა პარაშუტისტებმა აიღეს და მიიჩნევა, რომ ოლბორგი პირველი ქალაქია, რომელიც ოდესმე პარაშუტისტებს აუღიათ. ეს აეროდრომი უმნიშვნელოვანესი იყო გერმანიის ავიაციისათვის ნორვეგიამდე მისაღწევად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Satellite image from Google Maps
* About Aalborg from Nordjyske Medier (A local Media Group) 
* Aalborg Kommune (Aalborg Municipality's official website)
* VisitAalborg (Aalborg Tourist Office)
* Aalborg University in English
* Aalborg University in Danish
* Aalborg Cricket Club 

## სქოლიო 
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ოდენსე

**ოდენსე** () — დანიის მესამე უმსხვილესი ქალაქი. 2012 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 168 798 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს კუნძულ ფიუნზე. წარმოადგენს ოდენსეს მუნიციპალიტეტის ცენტრს, რომლის მოსახლეობაც 191 610 კაცია (2012). 1970 წლამდე იყო ოდენსეს ოლქის ცენტრი, 1970 წლიდან 2007 წლის 1 იანვრამდე კი ფიუნის ოლქის ცენტრი, როდესაც ფიუნის ოლქი სამხრეთ დანიის რეგიონის ნაწილი გახდა. 

ოდენსე დანიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია; 1000 წლის იუბილე მან 1988 წელს აღნიშნა.

## დემოგრაფია
## დაძმობილებული ქალაქები
*  კაუნასი, ლიეტუვა
*  კლაქსვიკი, ფარერის კუნძულები, 
*  კიევი, უკრაინა,
*  სისიმიუტი, გრენლანდია
*    ფუნაბასი,  იაპონია

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Odense – City of Hans Christian Andersen 
* The City of Odense 
* FynBus – Municipal and regional bus operator 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
LGA 2011

**LGA 2011**, აგრეთვე ცნობილი როგორც*Socket R*, არის CPU socket წარმოებული Intel მიერ. მან ჩაანაცვლა ინტელის LGA 1366 (Socket B) და LGA 1567 წარმადობაში მაგიდის და სერვერული პლატფორმები. . სოკეტს აქვს 2011 ვერტიკალურად განლაგებული პინები რომლებიც ებჯინება პროცესორის ქვევით განლაგებულ კონტაქტებს.

Socket R იყენებს QPI-ს რათა დაუკავშიროს პროცესორი დამატებით პროცესორებს. DMI 2.0 გამოიყენება რათა პროცესორი დაუკავშირდეს PCH-ს. მეხსიერების კონტროლერი და 40 PCIe-ს ზოლი ინტეგრირებულია პროცესორზე.  მეორად პროცესორზე  დამატებითი  x4 PCIe ინტერფეისი ანაცვლებს DMI ინტერფეისს. როგორც მის წინამორბედ LGA 1366  აქაც არ არის ინტეგრირებული გრაფიკების მხარდაჭერა.

სოკეტი გამოშვებულ იქნა 2011 წლის 14 ნოემბერს,  და აქვს  Sandy Bridge-E მიკროპროცესორების მხარდაჭერა 4 DDR3-1600 მეხსიერების არხთან ერთად , აგრეთვე, 40× PCIe 2.0 ან 3.0 ზოლების;  ოპერატიული მეხსიერების]].  გამოყენების საშუალებას.

LGA 2011-ს აგრეთვე მომავალ Ivy Bridge-E მიკროპროცესორის მხარდაჭერა ექნება.
* Sandy Bridge-E მიკროპროცესორები არ იწარმოება სტანდარტული პროცესორების გამაგრილებელით. ინტელი სთავაზობს სტანდარტულ პროცესორის გამაგრილებელს და წყლით ან სითხით გაგრილების სისტემის მქონე გამაგრილებელს. ორივე პროცესორის გამაგრილებელი იყიდება ცალ-ცალკე.

1  X79 chipset ბაზური სათის აჩქარების საშუალებას იძლევა (bclk), ინტელი ამას CPU Strap ეძახის, შესაძლებელია 1.00x, 1.25x, 1.66x ან 2.50x აჩქარება.

### სერვერები 
სერვერული LGA 2011 სოკეტის პროცესორების ინფორმაციის ნახვა შეგიძლიათ ქვევით მდებარე ცხრილში.
* ყველა მოდელი თავსებადია: MMX, SSE, SSE2, SSE3, SSSE3, SSE4.1, SSE4.2, AVX, Enhanced Intel SpeedStep ტექნოლოგია (EIST), Intel 64, XD bit (an NX bit implementation), TXT, Intel VT-x, Intel VT-d, AES-NI, Smart Cache. ყველას არ აქვს მხარდაჭერა Hyper-threading და Turbo Boost.

## სქოლიო 
კატეგორია:CPU sockets
სანგის ნაკრძალთა კომპლექსი

**სანგის ნაკრძალთა კომპლექსი** () — ნაკრძალთა ერთობლიობა, რომელიც მდებარეობს აფრიკის კონტინენტზე. სამი აფრიკული ქვეყნის კონგოს რესპუბლიკის, კამერუნისა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. ნაკრძალთა კომპლექსის შემადგენლობაში შედის:

* ძანგა-სანგის სპეციალური ნაკრძალი – ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა
* ძანგა-სანგის დაცული ტერიტორიების კომპლექსი – ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა
* ძანგა-ნდოკის ეროვნული პარკი – ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა
* ლობეკეს ეროვნული პარკი – კამერუნი
* ნუაბალ-ნდოკის ეროვნული პარკი – კონგოს რესპუბლიკა

2012 წელს იუნესკომ ნაკრძალთა კომპლექსი შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* სანგის ნაკრძალთა კომპლექსი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კამერუნში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს რესპუბლიკაში
შეცოცება

მინი|300პქ|შეცოცება. ჩინეთი
**შეცოცება** — ქანების დიზუნქტიური დისლოკაციის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც წარმოიქმნება დედამიწის ქერქის რღვევის დახრილი სიბრტყის (45°-ზე ნაკლები კუთხით) გასწვრივ ქანების გადაადგილებით. ამ სიბრტყის დახრის კუთხის მიხედვით შეცოცება დაყოფილია ბრტყელ-ზედაპირულად და ციცაბოდ. 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
დინარის მთიანეთი

**დინარის მთიანეთი** — მთიანეთი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია იულიუსის ალპებიდან (ჩრდილოეთით) მდინარე დრინამდე (სამხრეთით) 650 კმ-ზე. სიგანე 60-იდან 230 კმ-მდე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება შუა დუნაის ვაკე და იბარის ხეობა, დასავლეთით ადრიატიკის ზღვა. მთიანეთის სანაპიროს ყველაზე მაღალი ნაწილი აგებულია მეზოზოური კირქვებით. გავრცელებულია რელიეფის კარსტული ფორმები. შედგება ქედებითა და ხეობებით გაყოფილი ზეგნებისაგან. შედარებით მაღალი ქედები და მასივებია: სნეჟნიკი (1796 მ), ველებიტი (1757 მ), დინარა (1913 მ), დურმიტორი (2522 მ), პროკლეტიე (2694 მ) და სხვა. მთებში 2000 მ ზევით შეიმჩნევა ძველი გამყინვარების კვალი. 

მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში გავრცელებულია პალეოზოური ფიქლები და ქვიშაქვები, ვულკანური და მეტამორფული ქანები. ქედები (რომანია — 1629 მ, იავორი — 1537 მ, ზლატიბორი — 1496 მ და სხვა) გაყოფილია განიერი ხეობებით. სანაპირო რაიონებში განვითარებულია სუბტროპიკული ხმელთაშუა ზღვის ჰავა, აღმოსავლეთ რაიონებში — ზომიერი კონტინენტურიდან ხმელთაშუა ზღვის ჰავისკენ გარდამავალი. ნალექები 1000-3000 მმ (ზღვისპირა კალთებზე, 4000 მმ კოტორის უბეში) და 900-1000 მმ (მთიანეთის აღმოსავლეთ კალთებზე, 500-700 მმ ქვაბულებში) წელიწადში. 

ზღვისპირა კალთების ქვედა ნაწილში გვხვდება ბუჩქნარი და ტყეები ხეშეშფოთლიანი მარადმწვანე სახეობებით, ზედა ნაწილსა და მწვერვალებზე უტყეო კარსტული სივრცეებია. აღმოსავლეთით მთები შემოსილია წიფლის, მუხისა და წიწვოვანი ტყეებით. დინარის მთიანეთის ზოგიერთი ადგილი გამოცხადებულია სახელმწიფო ნაკრძალად და სახალხო პარკად. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა მეცხოველეობა და მიწათმოქმედება. მოჰყავთ ჭვავი, ხორბალი, სიმინდი და თამბაქო. 

მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში ამუშავებენ ბოქსიტებისა და მურა ნახშირის, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში — რკინის მადნის, სპილენძის, კალის, მანგანუმის, ანტიმონიუმისა და სხვ. საბადოებს.

## გალერეა

ფაილი:Planina tara.jpg
ფაილი:Orjen.jpg
ფაილი:Dinara Knin Croatia.jpg
ფაილი:Jezerski Vrh (2694) sa Karanfila (2480).jpg

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
*Грацианский А. Н., Природа Югославии, М., 1955; 
*Enciklopedija Jugoslavije, t. 2, Zagreb, 1956;
*Rogic V., Zuljic S., Geografija Jugoslavije, 2 izd., Zagreb, 1961.

კატეგორია:ალბანეთის ქედები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქედები
კატეგორია:ხორვატიის ქედები
კატეგორია:მონტენეგროს ქედები
კატეგორია:სერბეთის ქედები
კატეგორია:სლოვენიის ქედები
კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციები
ალპური ჯუჯა ორქიდეა

**ალპური ჯუჯა ორქიდეა** (ლათ. Chamorchis alpina) — მცენარე ორქიდეასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეებია.   

გავრცელებულია ევროპაში, ალპების, კარპატებისა და სკანდინავიის მთების მაღალმთიან ადგილებში, ზღვის დონიდან 2000-2700 მ სიმაღლეზე, სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში.  

## რესურსები ინტერნეტში
* ალპური ჯუჯა ორქიდეა  

კატეგორია:ჯადვარისებრნი
ალპური ბაია

**ალპური ბაია** () — ორლებლიანი მცენარე ბაიასებრთა ოჯახისა. ფართოდ არის გავრცელებული ევროპის მთებში. მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. სიმაღლე 5, იშივათად 20 სმ-მდე. ყვავილობის პერიოდი ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლითაა. ღერო ხნულისებრია და შიშველი. 

გვხვდება ალპებში, კარპატებში, პირენეებსა და აპენინებში, ზღვის დონიდან 1300-3000 მ სიმაღლეზე. უპირატესობას ანიჭებს კირქვიან ნიადაგს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ranunculus alpestris   

კატეგორია:ბაიასებრნი
ესბიერი

**ესბიერი** () — საზღვაო პორტი დანიაში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაპირზე სამხრეთ-დასავლეთ დანიაში, ჩრდილოეთის ზღვის სანაპიროზე, ესბიერის მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი. 2012 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 71 579 ადამიანს შეადგენს, მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 115 112-ს. ამ მხრივ ის დასავლეთ იუტლანდიის უმსხვილესი ქალაქია.

ქალაქი 1868 წელს დაარსდა ალტონის პორტის ჩანაცვლების მიზნით, რომელიც მანამდე დანიის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნავსადგური იყო ჩრდილოეთის ზღვაზე. 1874 წელს ესბიერი რკინიგზით დაუკავშირდა ქალაქ ფრედერისიასა და ვარდეს.

## დაძმობილებული ქალაქები
* ესკილსტუნა, შვედეთი
* სტავანგერი, ნორვეგია
* იუვიასკიულია, ფინეთი
* მანისტსოკი, გრენლანდია
* სუჯოუ, ჩინეთი
* ფიორდაბიგდი, ისლანდია
* შჩეცინი, პოლონეთი

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დანიის ქალაქები
რეი მომო

[მინი|250პქ|რეი მომო [ფლორიანოპოლისის 2005 წლის კარნავალზე.]]
**რეი მომო** (; ; ) — კარნაველების მეფე ლათინურ-ამერიკულ ფესტივალებში, ძირითადად ბრაზილიასა და კოლომბიაში. მისი გამოჩენა ნიშნავს, რომ კარნავალი იწყება. ყოველ კარნავალს საკუთარი რეი მომო ჰყავს, რომელსაც ხშირად ქალაქის გასაღებს აბარებენ. ტრადიციულად, ამ როლის შესასრულებლად დაბალ, მსუქან მამაკაცს ირჩევენ, რადგან პირველი რეი მომო სწორედ ასეთი ფიზიკური აგებულების იყო. 

არგენტინასა და ურუგვაიში რეი მომოს წარმოადგენს დიდი, ხშირად მონუმენტური თოჯინა, რომელიც დამზადებულია ხის ან მავთულუს სტრუქტურაზე მიმაგრებული ქაღალდებით. ამ შემთხვევაში, მას პლატფორმის თავზე ამაგრებენ და მთელს ქალაქში დაატარებენ. მიუხედავად იმისა, რომ თოჯინაა, ის თავის ტრადიციულ მახასიათებლებს მაინც ინარჩუნებს: ჭრელაჭრულა ტანსაცმელს, გაღიმებულ სახესა და დიდ ღიპს. ფესტივალის დასრულებისას მას წვავენ, მაგრამ ეს ტრადიცია ბოლო დროს მოიშალა, უსაფრთხოების ზომების გამო. 

## ისტორია
მომი ბერძნულ-რომაულ მითოლოგიაში ირონიის ღმერთი იყო. სხვა ღმერთების დაცინვის გამო, ის ოლიმპოს მთიდან გამოაძევეს, რის შემდეგაც მან დედამიწაზე კარნავალი შექმნა. 

## რიო-დე-ჟანეიროს რეი მომოები
[მინი|მარსელო რეიესი, 2005 წლის [რიო-დე-ჟანეიროს კარნავალის რეი მომო.]]
მინი|ვალდემარ ესტევეს დე კუნია, სანტუსის რეი მომო, 1988 წლის კარნავალი.
ყველაზე ცნობილი რეი მომოები რიო-დე-ჟანეიროდან არიან, სადაც ამ ტიტულის ტრადიცია 1933 წლიდან არსებობს.

## სანტუსის რეი მომო
ვალდემარ ესტევეს დე კუნია (დაიბადა 1920 წ) ბრაზილიის ქალაქ სანტუსის რეი მომო იყო ჯერ 1950 — 1956, შემდეგ კი 1958 — 1990 წლებში. დღეისათვის, 92 წლის ასაკში ის მთელს ბრაზილიაში უხუცესი რეი მომოა.

## რესურსები ინტერნეტში
*  Rei Momo, le chef du Carnaval 

## სქოლიო
კატეგორია:კარნავალი
კატეგორია:ბრაზილიური კულტურა
ღრუბელი

მინი|ღრუბლები
მინი|ღრუბლების ესთეტიკა
**ღრუბლები** — ატმოსფეროში წყლის ორთქლის კონდენსაციის პროდუქტების (უამრავი წყლის წვეთის ან ყინულის წვრილი კრისტალების ამ ორივესი ერთად) გროვა. ამგვარ გროვას მიწის ზედაპირზე ნისლი ეწოდება. ღრუბელი მნიშვნელოვანი ამინდწარმომქმნელი ფაქტორია, განაპირობებს ნალექების მოსვლასა და რეჟიმს, გავლენას ახდენს დედამიწისა და ატმოსფერულ სითბურ რეჟიმზე და ა.შ. ატმოსფერული წყლის ორთქლის უდიდესი ნაწილი მოქცეულია ტროპოსფეროში, ამიტომ აქ სხვადასხვა სიმაღლეზე გვხვდება სხვადასხვა ფორმის ღრუბლების უმრავლესობა. ზოგიერთი ღრუბელი (ფრთა და გროვა-წვიმის) სტრატოსფეროშიც აღწევს.

გარდა ამისა, სტრატოსფეროში წარმოიქმნება სადაფისებრი ღრუბლები (დაახლოებით 25-30 კმ სიმაღლეზე), მეზოსფეროში — ვერცხლისფერი ღრუბლები (დაახლოებით 80 კმ სიმაღლეზე).

ღრუბლები წარმოიქმნება მას შემდეგ, როდესაც შეფარდებითი ნოტიო ჰაერი მატულობს. იგი შედგება წყლის წვეთებისაგან, ყინულის კრისტალების ან წყლის წვეთებისა და კრისტალური ყინულის ნაზავებისაგან. შერეული ღრუბლები წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც ღრუბლების ტემპერატურა 0&nbsp;°C-ზე ნაკლებია.

ღრუბლები ჩვეულებრივ ტროპოსფეროში შეინიშნება. აღსანიშნავია ვერცხლისფერი ღრუბლები, რომელიც იშვიათი ატმოსფერული მოვლენაა და ამასთანავე დედამიწის ატმოსფეროში არსებული ყველაზე მაღლა მდებარე ღრუბელია.

გარეგანი ნიშნებისა და სიმაღლის მიხედვით მეტეოროლოგიაში გამოიყოფა ღრუბლების რამდენიმე კლასიფიკაცია:

* მაღალი ღრუბლები, რომლებიც დედამიწის ზედაპირიდან 13-5 კმ-ზე ვრცელდებიან ეწოდებათ — ბუმბულისებრი ღრუბლები, ფენა ღრუბლები და ბუმბულის მსგავსი ფენოვანი ღრუბლები; 
* საშუალო სიმაღლეზე მდებარე (7-2 კმ-მდე) ღრუბლებს — მაღალ-გროვა და მაღალ-ფენობრივ ღრუბლებს უწოდებენ; 
* დაბალი ღრუბლები (2-0 კმ-მდე) — ფენა-გროვის, ფენისა და ფენა-წვიმიანი ღრუბლების სახელით არის ცნობილი.

გროვა-წვიმის ღრუბლები ეწოდება ისეთ ღრუბლებს, რომელიც ყველა ზემოჩამოთვლილ ზონაში ვრცელდება.

## ლიტერატურა 
* Физика облаков, под ред. А. Х. Хргиана, Л., 1961; 
* Шметер С. М., Физика конвективных облаков, Л., 1972;
* Mason В. J., The physics of clouds, Oxf., 1957;
* Proceedings of the International conference on cloud physics, Toronto, August, 1968, Toronto, 1968.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ღრუბლები – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ღრუბლები – ინფორმაცია 
* ღრუბლები – ინფორმაცია  
* ღრუბლები – ინფორმაცია 

კატეგორია:ღრუბელი
ღრუბლები (ცხოველები)

**ღრუბლები** (ლათ. Porifera) — უხერხემლო ცხოველთა ტიპი. უმთავრესად ზღვის ბინადრები არიან, მცირე რაოდენობით (სპონგილები) ცხოვრობენ მტკნარ წყლებში. ღრუბლების თანამედროვე ფაუნა მოიცავს 4 კლასს,  31 რიგს და დაახლოებით 9.7 ათას სახეობას. გვხვდებიან ზღვის სანაპიროდან დაწყებული 8,8,5 კმ სიღრმემდე. შავ ზღვაში გვხვდება ღრუბლების 87, ხოლო კასპიის ზღვაში — 1 სახეობა. მტკნარი წყლის ფორმები ბაიკალის ტბის ბინადრები არიან. ღრუბლები კოლონიური ან ცალადი ფორმებია. ტიპურ ღრუბელს აქვს კათხის, სირჩის ფორმა. სხეულის კედელი ორშრიანია. ისრუტავენ გარშემომყოფ წყალს და მოიპოვებენ საკვებს. უმრავლესობა ჰერმაფროდიტია. მრავლდებიან სქესობრივად და უსქესოდ. ღრუბლების სიმაღლე რამდენიმე მმ-იდან 1,5 მ და უფრო მეტიც შეიძლება იყოს. მათი უძველესი ნამარხი ფორმები ცნობილია კემბრიუმამდელი პერიოდის ნალექებიდან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ღრუბლები
ანდრეას ბიელანდი

**ანდრეას ბიელანდი** (დ. 11 ივლისი, 1988) — დანიელი ფეხბურთელი. თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე დანიის კლუბ „ნორდსიელანდში“ და შეუერთდება ნიდერლანდურ „ტვენტეს“ 2012 წლის ივლისში. უთამაშია დანიის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებებში. ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს ექვსი მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Profile  at FCN.dk დანიური
* Profile  at DBU.dk დანიური

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სპექტრუმის დიდი ენციკლოპედია

thumb|სპექტრუმის დიდი ენციკლოპედია
**სპექტრუმის დიდი ენციკლოპედია** (ნიდ. Grote Spectrum Encyclopedie) — უნივერსალური ენციკლოპედია ნიდერლანდურ ენაზე, რომელიც გამოსცა  გამომცემლობა „Het Spectrum“-მა. ძირითადი ტომები 1974-80 წლებში გამოვიდა უტრეხტში.

## აღწერილობა 
ენციკლოპედია შეიცავს 5 ათასამდე ვრცელ სტატიას სოციალური მეცნიერებების სხვადასხვა სფეროდან. ყველა ილუსტრაცია და გაფორმება ფერადია, რაც მსგავსი ტიპის გამოცემებისათვის ნიდერლანდებში სიახლეს წარმოადგენს. 1972-1974 წლებში სპექტრუმის მთავარი რედაქტორი ინეს ვან-ეიკი იყო, რომელიც 1971-72 წლებში თავადაც ამზადებდა საენციკლოპედიე სტატიებს.

გამოცემის ტომები ჩვეულებრივ ბინაზე მიტანით იყიდებოდა, საერთო ღირებულება კი 2500 ჰოლანდიურ გულდენს შეადგენდა. შესაძლებელი იყო კრედიტით შეძენაც თვიური 60 გულდენის გადახდით. 

1990-იან წლებში, როდესაც ინფორმაციის ახალი მატარებლები CD-ROM, DVD გაჩნდა, ენციკლოპედიის მეორე ბეჭდური გამოცემის პროექტი შეაჩერეს. ამის მიუხედავად, 2002 წელს გამოიცა ენციკლოპედიის აქტუალიზებული დამატება.
## შემადგენლობა 
ენციკლოპედია ანბანურად A-დან Z-მდე  დალაგებული ოცი ძირითადი ტომისგან შედგება, გარდა ამისა,  მომდევნო ოთხი ტომი შეიცავს საკვანძო სიტყვებს განხილული თემებიდან და პირდაპირ ამისამართებს საჭირო გვერდზე. 24-ე ტომი ასევე შეიცავს ბიბლიოგრაფიას, რომელიც თავად ძირითად ტომებში არ გვხვდება. 1984 წელს გამოვიდა 25-ე დამატებითი ტომი განახლებებითურთ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Spectrum encyclopedie. Utrecht: Het Spectrum, 1974—1984. 25 dln.

კატეგორია:ენციკლოპედიები
კატეგორია:ნიდერლანდური ენციკლოპედიები
გენტოფტე

**გენტოფტე** () — მუნიციპალიტეტი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, დედაქალაქის ოლქში. მოიცავს 26 კმ² ტერიტორიას, მოსახლეობა კი 68 913 ადამიანს შეადგენს (2008).

გენტოფტე წარსულში დამოუკიდებელი შვიდი ქალაქის შენაერთს წარმოადგენს. მუნიციპალური ცენტრი ქალაქ შარლოტენლუნდში მდებარეობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*ადგილობრივი პორტალი

კატეგორია:დანიის ქალაქები
კატეგორია:დედაქალაქის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
კამბოჯა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამბოჯამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამბოჯა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გლადსაკსე

**გლადსაკსე** () — მუნიციპალიტეტი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, კოპენჰაგენის სიახლოვეს, დედაქალაქის ოლქში. მოიცავს 25 კმ² ტერიტორიას, მოსახლეობა კი 62 562 ადამიანს შეადგენს (2008). მუნიციპალური ცენტრი ქალაქ ბუდინგეში მდებარეობს.

გლადსაკსეში აღმართულია 206,5 მეტრი სიმაღლის სატელევიზიო ანძა, რომელიც 1955 წელს აშენდა. ამ დროისთვის, იგი დანიის პირველი ტელეგადამცემი იყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*http://www.hoejegladsaxe.dk 

კატეგორია:დედაქალაქის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
კამერუნი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამერუნი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**კამერუნმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლარუსის დიდი ნიდერლანდური ენციკლოპედია

thumb|ლარუსის დიდი ნიდერლანდური ენციკლოპედია
**ლარუსის დიდი ნიდერლანდური ენციკლოპედია** (ნიდ. Grote Nederlandse Larousse Encyclopedie) — ნიდერლანდურენოვანი უნივერსალური ენციკლოპედია, რომელიც ლარუსის დიდ ენციკლოპედიას ეფუძნება. გამოცემამ დღის სინათლე 1971-1979 წლებში იხილა და 25 ტომში მოთავსდა. გამომცემლებმა ნიდერლანდური ენციკლოპედიის შექმნისას ჰოლანდიელ ექპსერტებთან ერთად ფრანგი და ბელგიელი სპეციალისტებიც ჩართეს საქმეში. 

ენციკლოპედია შეიცავს 500 000 სალექსიკონო ერთეულს, 1066 კატეგორიად დაყოფილ ჯგუფს, 20 დისციპლინას, 8000 ლიტერატურულ სტატიას, 52 000 ილუსტრაციას, 1200 გეოგრაფიულ და თემატურ რუკას და 40 000 ციტატას. გამოცემაში ერთიანდება სრული სამედიცინო ენციკლოპედია და Koenen-Endepols-ის ლექსიკონიც. სერიაში ცალკე წიგნად არის გამოსული ატლასი.

აღსანიშნავია, რომ ენციკლოპედია მხოლოდ ერთხელ იქნა გამოცემული.
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით.
 
## წყარო 
*Samenstellers: L. Nagels en L. Vandeschoor. 25 dln. A-Z 1972-79. Atlas, 1979. 2 supplementen 1980, 1983. 's-Gravenhage: Scheltens en Giltay (vanaf dl. 17: Hasselt: Heideland-Orbis / 's-Gravenhage: Scheltens en Giltay).

კატეგორია:ენციკლოპედიები
კატეგორია:ნიდერლანდური ენციკლოპედიები
დანიელ ვასი

**დანიელ ვასი** (; დ. 31 მაისი, 1989; გლადსაკსე, დანია) — დანიელი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „სელტას“ ნახევარმცველი.

ვასს ნათამაშები აქვს დანიის ყველა ასაკობრივ ნაკრებებში. 2011 წლიდან გამოდის დანიის ეროვნული ნაკრების რიგებში. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრონდბიუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები
კატეგორია:ევიანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:სელტას ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები