თემო სვირელი

**თემო სვირელი** (21 აპრილი, 1964 – 21 ოქტომბერი, 2014) — ქართველ-უკრაინელი მხატვარი.

იყენებდა მხატვრობის სხვადასხვა მედიუმს, მათ შორის ფერწერას, როგორც სახვით, ისე აბსტრაქტულ სტილს, გრაფიკას, კოლაჟს, პრინტსა და ფოტოინსტალაციას. თავის ნამუშევრებში ტრადიციულ მოტივებსა თანამედროვე თემებს უხამებდა. 

სხვადასხვა დროს მისი ნამუშევრები იფინებოდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, საფრანგეთში, გაერთიანებულ სამეფოში, გერმანიაში, პოლონეთში, ავსტრიაში, რუსეთში, ჩეხეთში, ესპანეთში, შვეიცარიაში, უკრაინაში „მისტეცკი არსენალის“ ეროვნულ სამუზეუმო კომპლექსში, ტარას შევჩენკოს ეროვნულ მუზეუმში, უკრაინული კულტურის გამოჩენილი მოღვაწეების მუზეუმში, მიხაილ ბულგაკოვის მუზეუმში, უკრაინის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1964  წლის 21 აპრილს, ქალაქ ცხინვალში (საქართველოს საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში, სსრკ)ფეხბურთელი გურამ ცხოვრებოვის ოჯახში.

სწავლობდა ფერწერას მ.ს. თუგანოვის სახელოვნებო სკოლაში (1979-1983), ცხინვალში და თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში (1989-1992).

1993 წელს თემო რუსეთის ხელოვანთა საერთაშორისო ფედერაციის (IFA) წევრი გახდა, 1998 წელს კი -  საქართველოს ხელოვანთა საერთაშორისო ფედერაციის (GIFA). 2000 წლიდან კი ის შემოქმედებითი ასოციაციის BZH-ART (უკრაინა) წევრია.

1993 წლიდან 2014 წლამდე ის ცხოვრობდა და მუშაობდა უკრაინაში, კიევში.

1989 წლის 9 აპრილს ის თბილისში გამართულ საქართველოს დამოუკიდებლობის მხარდამჭერ მშვიდობიან საპროტესტო გამოსვლებში მონაწილეობდა. ასევე იღებდა მონაწილოებას ნარინჯისფერი რევოლუციის მხარდამჭერ გამოსვლებში 2004 წელს, ხოლო 2013-2014 წლებში - ევრომაიდანის საპროტესტო გამოსვლებში.

თემო 2014 წლის 21 ოქტომბერს ურაინაში, კიევში გარდაიცვალა. 

## მნიშვნელოვანი პროექტები და გამოფენები 
* 2013 - გაზაფხული 2013. გალერეა ტრიპტიქი. კიევი, უკრაინა. 
* 2013 - Galerie du vieux Belfort (ძველი ბელფორის გალერეა). ბელფორი, საფრანგეთი.
* 2012. წერტილი. თანამედროვე არტ კიევი VII, „მისტეცკი არსენალის“ ეროვნული სამუზეუმო კომპლექსი, კიევი, უკრაინა.
* 2012 - ტრიდენტი, ბოსტონი, აშშ. 
* 2012 - ფორმები და მეტაფორები II.  ამერიკის უკრაინული ინსტიტუტი. ნიუ-იორკი, აშშ.
* 2011 – NG არტ ფეარი, გალერეა ბალმანი. ნიუკასლი, გაერთიანებული სამეფო.
* 2011 - გალერეა არტ პლურალი. ოდენკური, საფრანგეთი.
* 2011 - ფორმები და მეტაფორები I. ამერიკის უკრაინული ინსტიტუტი. ნიუ-იორკი, აშშ. 
* 2010 - ვერმონტის სახელოსნოთა ცენტრი, ჯექსონ პოლოკის ფონდის სტიპენდია. ჯონსონი, აშშ.
* 2010 - ფესვები და მეტაფორები. ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო.
* 2008 - დამოუკიდებელ ხელოვანთა სალონი, პარიზის ექსპო. პარიზი, საფრანგეთი.
* 2007 - მარსის ოხვრა. გალერეა ატრიბუტი. კიევი, უკრაინა. 
* 2006 - უაზრო ანარეკლების სარკე. გალერეა არტბლუზი. კიევი, უკრაინა. 
* 2005 - პეპლების ძიებაში. სოვიარტის თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი. კიევი, უკრაიანა.
* 2004 - მარილი სიმფონია 1. არტემსილი. სოლედარი, უკრაინა.
* 2004 - ქუჩის თეატრი. გალერეა ტრიპტიქი. კიევი, უკრაინა.
* 2004 – 350 წლის შემდეგ. უკრაინის მხატვართა ეროვნული კავშირი. კიევი, უკრანა.
* 2003 - ბილიკის ჭვრეტა. უკრაინული სახლი. კიევი, უკრაინა.
* 2003 - ინვაზიო. უკრაინის მხატვართა ეროვნული კავშირი. კიევი, უკრაინა. 
* 2001 - გალერეა ანიქსის, ბადენი, შვეიცარია.
* 2001 - გალერეა აპია. გრენობლი, საფრანგეთი.
* 2000 - ჰომო ლუდენს. City N გალერეა, კიევი, უკრაინა.
* 1998 - თანამედროვე დამოუკიდებელი ხელოვანების II საერთაშორისო სალონი. ბარსელონას სამეფო გემთსაშენი, ბარსელონა, ესპანეთი. 
* 1998 - წერილი მეგობარს. M გალერეა. კიევი, უკრაინა.
* 1997 - მთვარის ფავორიტები. Kunst Kreise Euskirchen e.v. Gallery. ოისკირხენი, გერმანია.
* 1996 - თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი „თუხფაბრიკ“, ტრირი, გერმანია.
* 1996 - დღეები და ღამეები ცალრქიანი ცხენის ბაღში. ირენას გალერეა და ბავშვთა სამხატვრო აკადემია. კიევი, უკრაინა. 
* 1994 - ვტოვებ სცენას. მესტეტსვოს საგამოფენო დარბაზი. კიევი, უკრაინა. ოსკარზე ნომინირებული ფილმის „Black Level” ერთ-ერთი სცენა თემო სვირელის სახელოსნოში, კიევშია გადაღებული.
* 2021 - „ძველი ქალაქის ფერი”, ვაკულენკოს სახელოვნებო კონსულტაცია,„ვეჩერნი კიევი“.

## თემო სვირელის ხსოვნისადმი მიძღვნილი პროექტები 
* 2015 - «მაისი». ტარას შევჩენკოს ეროვნული მუზეუმი, კიევი, უკრაინა. გამოფენის ფარგლებში წარმოდგენილი იყო სამი ქართველი ხელოვანის ნამუშევრები - თემო სვირელის, გია მიმინოშვილის და დავით შარაშიძის. გამოფენა ეძღვნებოდა თემო სვირელის ხსოვნას და მისი ნახატის «მაისი» სახელი ეწოდა.
* 2016 - პერფორმანსი „ხვიარა“. ეძღვნებოდა მხატვარ თემო სვირელის (1964-2014) ხსოვნას. მიხაილ ბულგაკოვის მუზეუმი, კიევი, უკრაინა. მხატვარმა ბადრი გუბიანურმა, სხვა მხატვრებთან ერთად, თემო სვირელის პატივსაცემად დარგო ხვიარა 2016 წლის 21 აპრილს და უძველესი ქართული საბრძოლო ტრადიციების შესახებ მოსაზრებები გაგვიზიარა. 
* 2016 – „სტიქსის მეორე მხარეს“, გალერეა კალიტა არტ კლუბი. კიევი, უკრაინა. თემო სვირელის გრაფიკის და კოლაჟების გამოფენა. 
* 2016 – „ხეხილის ბაღის 108 ხე“. ეძღვნებოდა მხატვრა თემო სვირელს (1964-2014). უკრაინის ფეშენ ვიქი 2017.  „მისტეცკი არსენალის“ ეროვნული სამუზეუმო კომპლექსი, კიევი, უკრაინა. ამ პროექტში უნაკლოდ იყო გაერთაინებული ხელოვნება და დიზაინი, თემო სვირელის აბსტრაქციის პრინტი ვოზიანოვის დიზაინით შექმნილ ქვედაკაბაზე იყო  განთავსებული, რასაც თან ახლა 108 სანათის ინსტალაცია და პერფორმანსები.
* 2017 – „ვან გოგის 8 ვოიაჟი“, გალერეა დუკატი. კიევი, უკრაინა. რვა გამორჩეულმა უკრაინელმა მხატვრმა (ოლექსანდრ ჟივოტკოვი, მატვეი ვაისბერგი, ბადრი გუბაინური, პეტრო ბეზვა, მიკოლა ჟურაველი, სერჰიი გაი, ვალერი შკარუპა, ოლექსი ლიტვინენკო) შექმნა თემო სვირელის ნახატის „ვან გოგის მოგზაურობა ბრიუსელიდან ჰააგაში“(2011) მათეული ინტერპრეტაციები. 
* 2017 – „თემო სვირელის ყვითელი სიმფონია“. გალერეა მასტერ კლასი, კიევი, უკრაინა. თემოს სვირელის ნახატების გამოფენა. ამასთანავე, ამავე პროექტის ფარგლებში, უკრაინელმა კომპოზიტორმა ვიქტორია პოლევამ თემო სვირელისთვის მიძღვნილი მუსიკა დაწერა. 
* 2017 – ვიქტორია პოლევა, „მუსიკა თემოსთვის“ მუსიკალური პრემიერა კამერული ორკესტრის „კიევის ვირტუოზების“ თანხლებით გამოფენაზე „ყვითელი სიმფონია“.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დოკუმენტური ფილმი: თემოს  მოგონებები 9 აპრილის ტრაგედიაზე, 1989 წელი თბილისი, საქართველო,    .
* დოკუმენტური ფილმი: გამოჩენილი უკრაინელი ხელოვნების კოლექციონერი იგორ დიჩენკო საუბრობს   , კიევი, უკრაინა, 2003 წლის 22 ნოემბერი.
* დოკუმენტური ფილმი:   , უკრაინის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი, 1993 წ.
* დოკუმენტური ფილმი:   , მიხაილ ბულგაკოვის მუზეუმი, კიევი, უკრაინა, 2017 წლის 21 აპრილი.
* დოკუმენტური ფილმი:   , უკრაინის მოდის კვირეული 2017, Mystetskyi Arsenal National Art and Culture Museum Complex, კიევი, უკრაინა, 2016 წ.
* ვიქტორია პოლევა, "მუსიკა თემოსთვის" შესრულებული ანსამბლი "კიევის ვირტუოზი", წმინდა კირილეს ეკლესია, კიევი, უკრაინა, 2018: https://www.youtube.com/watch?v=LESbi9t-7gM&t=11m40s
* ვიქტორია პოლევა, "მუსიკა თემოსთვის" შესრულებული    . უკრაინის ეროვნული ფილარმონია .
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:მოდერნისტი მხატვრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები