მარია ლუიზა დე ბურბონ-პარმელი

**მარია ლუიზა დე ბურბონ-პარმელი** (, ; დ. 17 იანვარი, 1880  — გ. 31 იანვარი, 1899) — ბურბონთა დინასტიის პარმის შტოს წარმომადგენელი. პარმის ჰერცოგ რობერტო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, მარია პია დე ბურბონ-სიცილიელის უფროსი ასული. ბულგარეთის პირველი ცარიცა 1893-99 წლებში როგორც ფერდინანდ I-ის პირველი მეუღლე. ბულგარეთის ცარ ბორის III-ის დედა. ავსტრია-უნგრეთის უკანასკნელი იმპერატრიცის, ზიტა დე ბურბონ-პარმელის უფროსი და. 

## ბიოგრაფია 
### ადრეული ცხოვრება 
მარცხნივ|მინი|პრინცესა მარია ლუიზა
მარია ლუიზა დაიბადა 1880 წლის 17 იანვარს რომში. იგი იყო პარმის ჰერცოგ რობერტო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, მარია პია დე ბურბონ-სიცილიელის ასული. წყვილს სულ თერთმეტი შვილი ჰყავდა. 1882 წელს, მარია პია მშობიარობას გადაჰყვა. მათი საერთო შვილებიდან ორი ჩვილობაშივე დაიღუპა და მიუხედავად იმისა, რომ მემკვიდრის პრობლემა არ ყოფილა, 1884 წელს რობერტო მეორედ დაქორწინდა პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ის ასულ მარია ანტონიაზე, რომელთანაც კიდევ თორმეტი შვილი შეეძინა. დედის გარდაცვალების შემდეგ, მარია ლუიზა განათლებას შვეიცარიაში, ქალაქ ბიარიცში იღებდა ინგლისელი აღმზრდელის მეთვალყურეობით. აქ მან მშობლიური იტალიურის გარდა, ხუთი ენა შეისწავლა: ფრანგული, ესპანური, ინგლისური, გერმანული და პორტუგალიური. გარდა ამისა კარგად იცოდა ხატვა და მუსიკა. მარია ლუიზას საოცრად გამოსდიოდა გიტარასა და ფორტეპიანოზე დაკვრა, აგრეთვე ძალიან უყვარდა დანტესა და ლეოპარდის შემოქმედება. 

### ქორწინება 
მარცხნივ|მინი|239x239პქ|ფერდინანდი და მარია ლუიზა 1893 წელს
1892 წლიდან მამამისმა წამოიწყო საქორწინო მოლაპარაკებები მარია ლუიზასა და ბულგარეთის ცარ ფერდინანდ საქსენ-კობურგ-გოთელის ქორწინებასთან დაკავშირებით. მოლაპარაკებები რობერტოსა და ფერდინანდის დედას, პრინცესა კლემენტინა ორლეანელს შორის მიმდინარეობდა. მათი ნიშნობა ბურბონ-პარმელთა ავსტრიულ რეზიდენციაში, შვარცაუს სასახლეში შედგა. ამ დღემდე მარია ლუიზას და ფერდინანდს ერთმანეთი ნანახიც არ ჰყავდათ. ამ დღესთან დაკავშირებით, კლემენტინამ თავის რძალს, დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას ასეთი რამ მისწერა:

ქორწინება 1893 წლის 20 აპრილს შედგა პიანორეს სასახლეში, იტალიის ქალაქ ლუკაში. მარია ლუიზა ამ დროს ოცდასამი წლის იყო, ანუ ფერდინანდზე ცხრა წლით უმცროსი. ქორწილის დღიდან ზუსტად ცხრა თვესა და ათ დღეში დაიბადა მათი პირველი ვაჟი და მემკვიდრე, რომელსაც ბორისი დაარქვეს. 

### ბულგარეთის ცარიცა 
მარცხნივ|მინი|ცარიცა მარია ლუიზა
მარია ლუიზა მის ქმარს არასდროს ჰყვარებია. თუმცა, ფერდინანდმა კარგად იცოდა, რომ ბულგარეთის სამეფო დინასტიის გასაგრძელებლად მემკვიდრეები იყო საჭირო, რის გამოც ცოლთან მაინც ახლო ურთიერთობას იჭერდა შვილების გასაჩენად. რუსეთის იმპერიის მიერ ბულგარეთის სუვერენულ სახელმწიფოდ აღიარების სანაცვლოდ, 1895 წელს მათი ვაჟი ბორისი მართლმადიდებლად მოინათლა, თუმცა თავად მარია ლუიზა კათოლიციზმის ერთგული დარჩა. ბულგარელები თავიანთი ცარიცას მართლმადიდებლობაზე მოქცევას მოითხოვდნენ, რაც ორსული მარია ლუიზასთვის დიდი სტრესი იყო, თუმცა მშობლების დახმარებით მაინც მოახერხა სასურველი რელიგიის შენარჩუნება. 

მათი მეორე ვაჟი უკვე კათოლიკედ მოინათლა. აღსანიშნავია, რომ მას იმდენად არ სურდა ბორისის გამართლმადიდებლება, რომ მისი ნათლობის დროს არა  მხოლოდ არ მივიდა ცერემონიალზე, არამედ საერთოდ დატოვა დედაქალაქი სოფია. იგი ბულგარეთის სამეფო კარს მხოლოდ 1896 წლის მაისში დაუბრუნდა. ამავე წლის ზაფხულში, მარია ლუიზას ლონდონიდან ბრილიანტის ყელსაბამი ჩამოუვიდა, რომელიც მას დედოფალმა ვიქტორიამ აჩუქა. 1898 წლის ივლისში იგი თავის ქმართან და შვილებთან ერთად ოფიციალურად ესტუმრა რუსეთის დედაქალაქ სანქტ-პეტერბურგსა და იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის კარს. ცნობილია, რომ იგი გაოცებული დარჩა ცოლისადმი ასე მოსიყვარულე ნიკოლოზით. 

#### გარდაცვალება 
მინი|267x267პქ|მარია ლუიზა თავის სასიკვდილო სარეცელზე
პირად ცხოვრებაში არსებულმა სირთულეებმა და უკანასკნელ ხუთ წელიწადში ოთხი ბავშვის გაჩენამ, საგრძნობლად შეარყია მარია ლუიზას ჯანმრთელობა. რუსეთიდან დაბრუნებიდან მალევე იგი პნევმონიით დაავადდა და 1899 წლის 31 იანვარს, 29 წლის ასაკში, დედაქალაქ სოფიაში გარდაიცვალა. აღსანიშნავია, რომ გარდაცვალების მიზეზი პნევმონია არ ყოფილა. იგი თავისი მეოთხე და უკანასკნელი მშობიარობიდან სულ რაღაც ოცდაათ საათში დაიღუპა. იგი დაკრძალეს ქალაქ პლოვდივის წმინდა ლუი IX ფრანგის სახელობის კათოლიკურ კათედრალში. 

მისი გარდაცვალებიდან ათ წელიწადში ფერდინანდი მეორედ დაქორწინდა გერმანელ დიდგვაროვან ქალზე, ელეონორა კოიშტრიცელზე, თუმცა მასთან ბედნიერი ქორწინებისდა მიუხედავად, შვილები არ ჰყოლია. თავად ფერდინანდი, 1918 წელს იძულებული გახდა ტახტიდან გადამდგარიყო, რის შემდეგაც ბულგარეთის ცარი მარია ლუიზას ვაჟი, ბორის III ხდება. 

## შვილები 
# მინი|მარია ლუიზა თავის ვაჟებთან, ბორისსა და კირილთან ერთადბორის III (1894-1943), ბულგარეთის ცარი, ცოლად შეირთო იტალიის მეფის ასული ჯოვანა სავოიელი, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი, მათ შორის ბულგარეთის უკანასკნელი ცარი სიმეონ II;
# კირილი (1895-1945), პრესლავის მთავარი, იყო თავისი ძმის შვილის რეგენტი 1943-44 წლებში. გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# ეუდოქსია (1898-1985), გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო;
# ნადეჟდა (1899-1958), ცოლად გაჰყვა ვიუტემბერგის ჰერცოგ ალბრეხტ ევგენის, რომელთანაც ხუთი შვილი შეეძინა;

## ჯილდო და ჰერალდიკა 
### ჯილდო 
* frameless|27x27პქ საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიისგან: წმინდა ალექსანდრეს ორდერი;

### გერბი და მონოგრამა 

ფაილი:Coat of Arms of Princess Marie Louise of Bourbon-Parma.svg|მარია ლუიზას სამეფო გერბი
ფაილი:Royal Monogram of Princess Marie Louise of Bulgaria, Variant.svg|მარია ლუიზას სამეფო მონოგრამა

## წარმომავლობა 
### წინაპრები 

### პატრიარქატული წარმოშობა 
# რობერ II, ვორმსის გრაფი, 770-807
# რობერ III, ვორმსის გრაფი, 808-834
# რობერ IV, ვორმსის გრაფი, 820-866
# რობერ I, საფრანგეთის მეფე, 886-923
# ჰუგო, პარიზის გრაფი, 898-956
# ჰუგო, საფრანგეთის მეფე, 939-996
# რობერ II, საფრანგეთის მეფე, 972-1031
# ანრი I, საფრანგეთის მეფე, 1008-1060
# ფილიპ I, საფრანგეთის მეფე, 1052-1108
# ლუი VI, საფრანგეთის მეფე, 1081-1137
# ლუი VII, საფრანგეთის მეფე, 1120-1180
# ფილიპ II, საფრანგეთის მეფე, 1165-1223
# ლუი VIII, საფრანგეთის მეფე, 1187-1226
# ლუი IX, საფრანგეთის მეფე, 1214-1270
# რობერი, კლერმონის გრაფი, 1256-1317
# ლუი I, ბურბონის ჰერცოგი, 1279-1341
# ჟაკ I, ლა მარშის გრაფი, 1319-1362
# ჟან I, ლა მარშის გრაფი, 1344-1393
# ლუი I, ვენდომის გრაფი, 1376-1446
# ჟან VIII, ვენდომის გრაფი, 1425-1477
# ფრანსუა I, ვენდომის გრაფი, 1470-1495
# შარლ IV, ვენდომის გრაფი, 1489-1537
# ანტუან I, ნავარის მეფე, 1518-1562
# ანრი IV, საფრანგეთისა და ნავარის მეფე, 1553-1610
# ლუი XIII, საფრანგეთისა და ნავარის მეფე, 1601-1643
# ლუი XIV, საფრანგეთის მეფე, 1638-1715
# ლუი, საფრანგეთის დოფინი, 1661-1711
# ფილიპე V, ესპანეთის მეფე, 1683-1746
# ფილიპე I, პარმის ჰერცოგი, 1720-1765
# ფერდინანდ I, პარმის ჰერცოგი, 1751-1802
# ლუდოვიკო I, ეტრურიის მეფე, 1773-1803
# კარლო II, პარმის ჰერცოგი, 1799-1883
# კარლო III, პარმის ჰერცოგი, 1823-1854
# რობერტო I, პარმის ჰერცოგი, 1848-1907
# **მარია ლუიზა, ბულგარეთის ცარიცა**, 1880-1899

## ლიტერატურა 
* Aronson, T. (1986) Crowns in conflict: the triumph and the tragedy of European monarchy, 1910–1918, John Murray Publishers, London; ISBN 0-7195-4279-0
* Constant, S. (1979) Foxy Ferdinand, 1861–1948, Tsar of Bulgaria, Sidgwick and Jackson, London; ISBN 0-283-98515-1

კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ბულგარეთის ცარიცები
კატეგორია:რომში დაბადებულები