open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი

**რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი** () — ერთ-ერთი უდიდესი ეთნოგრაფიული მუზეუმი ევროპაში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთის ფედერაცია. დაარსდა როგორც რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმის ეთნოგრაფიული განყოფილება ნიკოლოზ II-ის მიერ, მისი მამის, ალექსანდრე III-ის  ნებისა და პატივისცემის ნიშნად 1895 წლის 25 აპრილის № 11532 ბრძანებით და ეწოდა იმპერატორ ალექსანდრე III-ის რუსული მუზეუმი“.

მუზეუმი განთავსებულია შემდეგ მისამართზე: სანქტ-პეტერბურგი, ინჟინრების ქუჩა, სახლი 4/1, რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმის გვერდით. მუზეუმის შენობა ააგეს 1902-1913 წლებში არქიტექტორ ვასილ თევდორეს ძე სვინინის პროექტის მიხედვით.

## ისტორია 
რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმის დაარსების თარიღად ითვლება 1895 წელი, როდესაც რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმთან სამუილ დუდინის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით დაარსდა ეთნოგრაფიული განყოფილება. თავისუფალი სტუმრობისათვის იგი გაიხსნა მხოლოდ 1923 წელს. 

1934 წელს ეთნოგრაფიული განყოფილება დამოუკიდებელი მუზეუმი გახდა და ეწოდა ეთნოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმი. 1948 წლის აგვისტოში, მას შემდეგ რაც მოსკოვში გადაეცა საბჭოთა კავშირის ხალხთა მუზეუმის კოლექცია, ეწოდა საბჭოთა კავშირის ხალხთა სახელმწიფო ეთნოგრაფიული მუზეუმი. 1992 წლიდან კი ეწოვება - რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი. 

## განყოფილებები 
მუზეუმს აქვს რამდენიმე განყოფილება: რუსეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, ბელარუსის, უკრაინის და მოლდოვის ეთნოგრაფიის, ჩრდილო-დასავლეთისა  და ბალტიისპირეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, კავკასიის, შუა აზიისა და ყაზახეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის, ვოლგისპირეთისა და ურალისპირეთის ხალხთა ეთნოგრაფიისა და ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის ხალხთა ეთნოგრაფიის განყოფილებები.

მუზეუმთან მოქმედებს „საბავშვო ეთნოგრაფიული ცენტრი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჺ

**ჺ**, **Ჺ** — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჺ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
აბაზაშთა

**აბაზაშთა** ( — სინათლე) — ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკის აბაზურენოვანი საზოგადო-პოლიტიკური გაზეთი. გამოდის 1991 წლიდან კვირაში ორჯერ. ტირაჟი — 3850 ეგზემპლარი.

1991 წლამდე გამოდიოდა შემდეგი სახელწოდებით: 1938-1953 წლებში — სახელწოდებით „ჩერკეს კაპშჩ“ ( — წითელი ჩერქეზეთი), 1953-1958 წლებში — „სოციალისტიჩესკაია ჩერკესია“ ( — სოციალისტური ჩერქეზეთი), 1958-1991 წლებში — „კომუნიზმ ალაშარა“ ( — კომუნიზმის სინათლე).

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:სსრკ-ის გაზეთები
კატეგორია:კომუნიზმი
კატეგორია:აბაზურენოვანი გაზეთები
ლევოტობი

**ლევოტობი** () — მოქმედი ორმაგი ვულკანი ინდონეზიაში, კუნძულ ფლორესის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. შედგება ორი სტრატოვულკანისაგან: ლევოტობი-ლაკილაკი (1584 მ) და ლევოტობი-პერემპუანი (1703 მ), რომლებიც უნაგირათია გამოყოფილი. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 2003 წლის 30 მაისს. მცირე ამოფრქვევები შეინიშნებოდა იმავე წლის ივნისსა და ივლისშიც. ლევოტობი აგებულია ანდეზიტებით.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
ტამა

**ტამა** (საკუთარი სახელწოდება — *ტამოკი*) — სუდანისა და ჩადის სასაზღვრო ზოლის ორივე მხარეს მცხოვრები ხალხი. რაოდენობა მონათესავე ტომებთან ერთად 200–300 ათ. (თანამედროვე შეფასება). ენა განეკუთვნება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სუდანის ენათა ჯგუფს. ნაწილი არაბულად ლაპარაკობს. რელიგია — მუსლიმანობა. ტამას ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება (ხორბალი, ბრინჯი, ღომი) და მესაქონლეობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩადის ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
დალი-ყუშჩუ

**დალი-ყუშჩუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.    მოსახლეობის რაოდენობა —   1,245  კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
კარნოტიტი

**კარნოტიტი** (სახელი ეწოდა ფრანგი ქიმიკოსის ა. კარნოს () პატივსაცემად) — ვანადატების კლასის მინერალი; ქიმიური შედგენილობა K_2(UO_2)_2[V_2O_8]·3H_2O. ზოგჯერ შეიცავს Ca, Cu, Pb და სხვ. კრისტალდება იშვიათად. აგრეგატები მიწისებრი და წანაცხის სახისაა. აქვს კაშკაშა ყვითელი ან მომწვანო ყვითელი ფერი, ტკეჩადობა სრული. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2–3; სიმკვრივე 4460 კგ/მ³. ძლიერ რადიოაქტიურია. წარმოიქმნება ურანის პირველადი მინერალების ხარჯზე. კარნოტიტი ურანისა და ვანადიუმის მნიშვნელოვანი მადანია. კარნოტიტის საბადოებია აშშ-ში, აფრიკაში, ავსტრალიასა და სხვ.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* მინერალთა გალერეები

კატეგორია:ვანადატების კლასის მინერალები
კატეგორია:კალიუმის მინერალები
კატეგორია:ურანის მინერალები
კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
კატეგორია:ვანადიუმის მინერალები
კატეგორია:კალიუმის მინერალები
კატეგორია:რადიოაქტიური მინერალები
ამირან კალაძე

**ამირან კალაძე** (დ. 3 მაისი, 1945,  სოფ. ეწერი, სამტრედიის რაიონი  — გ. 27 ივნისი, 1995) — ქართველი პოლიტიკოსი, ესტონური ენისა და ლიტერატურის მთარგმნელი, მწერალი.

## ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა   შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი. 

ესტონეთში სამხედრო სავალდებულო სამსახურის მოხდის შემდეგ დარჩა ტალინში, მუშაობდა ტალინის ფოლკლორის ოპერატორად. თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი გაატარა ესტონეთში, სადაც შექმნა ოჯახი. 

1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

გარდაიცვალა ტრაგიკული შემთხვევისას საქართველოში. პოსტსაბჭოთა პერიოდის საქართველო 1990-იან წლებში წარმოადგენდა ძალაუფლებისთვის ბრძოლის ასპარეზს. ზვიად გამსახურდია იყო პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი.  1995 წელს ამირან კალაძე შეეწირა მის პოლიტიკურ მრწამს. მედრიონელებმა ის ცივ მდინარეში დგომით დასაჯეს და მალევე გულის შეტევით გარდაიცვალა.

## პოეზია
* "Mosaiik kaheksast värvist". (ლექსები "Modifikatsioon", "Ristteel", "Palazzos", "Must ja valge", "Mõistatus André Bretonile", "Kahtlus", "Inspiratsioon Appollinaire'i abil", "Jalutuskäik prospektil".
* "Optimistlikud eleegiad" (1–8).

## თარგმნები
**ესტონურიდან ქართულზე**
* ამირან კალაძეს ნათარგმნი აქვს შემდეგი საბჭოთა ესტონელი პოეტების შემოქმედებები: კერსტ მარიალას, ალვერი, ავგუსტ სანგა, დებორა ვარაანდი, არტურ ალიკსაარი, ელენ ნიტი, იან კროსი, ვლადიმერ ბეკმანი, ალექსანდრე შუმანი, აინ ხალევი, იუხან საარი, რუდოლფ რიმელი, არვი სიიგი, იან კაპლინსკი, კალე კურგი, ანდრეს ეხინი, ვიივი ლუიკ, იუხან ვიიდინგ. (თბილისი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, 1984. გვ. 136)
* ენ ვატემა — «Väike romaaniraamat». (თბილისი, გამომცემლობა განათლება, 1988)
* ფრიდებერტ ტუგლასი — «100 marginaali. Mõtteid ja meeleolusid». (თბილისი, გამომცემლობა განათლება, 1984)

**ქართულიდან ესტონურზე**
*"Gruusia rahvahuumorit" („ქართული ხალხური იუმორი“) — ტალინი, Eesti Raamat 1976.
* Moriss Potshišvili. "Vaikuskont" (ლექსები) — ტალინი, Eesti Raamat, 1978.

## ჯილდოები
* 1980 — იუჰან სმუულის ყოველწლიური ლიტერატურული პრემია თარგმანში.

## ლიტერატურა
* Amiran Kaladze. "Algusest". (Tõlketegevusest.) Raamatus: "Kirjanduse jaosmaa" '78. Koostanud Endel Mallene. Tallinn, Eesti Raamat 1980, lk 131.

## რესურსები ინტერნეტში
*ამირან კალაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი 
* ამირან კალაძის ბოლო წლები

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ამირან
სიმძლავრის კოეფიციენტი

**სიმძლავრის კოეფიციენტი**, *კოსინუს ფი* (cos \varphi) — ცვლადი დენის საშუალო სიმძლავრის შეფარდება დენის ძაბვისა და ძალის მოქმედ მნიშვნელობათა ნამრავლთან. 

სიმძლავრის კოეფიციენტის უდიდესი მნიშვნელობა ტოლია 1-ისა. სინუსოიდური ცვლადი დენის შემთხვევაში სიმძლავრის კოეფიციენტი ტოლია დენის ძაბვისა და ძალის სინუსოიდებს შორის მდებარე ფაზათა გადანაცვლების კუთხის კოსინუსისა და განისაზღვრება წრედის პარამეტრებით: cos \varphi = r/z, სადაც \varphi ფაზათა გადანაცვლების კუთხეა, r — წრედის აქტიური წინაღობა, z კი — წრედის სრული წინაღობაა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ელექტრული სიმძლავრე

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სიმძლავრე
კატეგორია:ელექტროინჟინერია
კატეგორია:ელექტროენერგეტიკა
კატეგორია:უგანზომილებო სიდიდეები
Ⴭ

**Ⴭ**, **ⴭ** — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. 

## კოდების ცხრილი
მინი|georgian capital letter aen

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ⴭ)
* Graphemica (ⴭ)

კატეგორია:ქართული ასოები
იური ჩიქოვანი

**იური კონსტანტინეს ძე ჩიქოვანი** (დ. 6 იანვარი, 1937, ლენინგრადი (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგი), — გ. 12 ნოემბერი, 2018, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საჭადრაკო თეორეტიკოსი, გენეალოგი.

დაიბადა ექიმ კონსტანტინე ჩიქოვანის ოჯახში. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური და გერმანული ენების სპეციალობით. წლების განმავლობაში ასწავლიდა ამავე ინსტიტუტში ინგლისური ენის კათედრაზე. იყო ჭადრაკში თბილისის ოთხგზის (1963, 1966, 1977, 1985) და საქართველოს 1976 წლის ჩემპიონი ვაჟთა შორის, საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1966), FIDE-ს ოსტატი (1994), საქართველოს  დამსახურებული მწვრთნელი (1979). მისი მოსწავლეები იყვნენ ქართველი მოჭადრაკეები: მაია ჩიბურდანიძე, ნინო გურიელი, ზურაბ აზმაიფარაშვილი.

1984 წლიდან დაინტერესებული იყო გენეალოგიური კვლევებით. 1995 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მის მიერვე დაარსებული ქართული გენეალოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე, 1999–2003 წლებში — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენეალოგიური კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი. იყო საქართველოს თავადაზნაურთა საკრებულოს ვიცე-წინამძღოლი და მთავარი გენეალოგი, 2004 წლიდან — საერთაშორისო გენეალოგიური აკადემიის წევრი. ავტორია ქართული საგვარეულოების და გენეალოგიის შესახებ 9 წიგნისა და მრავალი სამეცნიერო სტატიისა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ქართველი გენეალოგები
რკინის გუმბათი

**„რკინის გუმბათი“** (, ) — ტაქტიკური რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი სისტემა, რომელიც განკუთვნილია არამართვადი ტაქტიკური რაკეტებისაგან ისრაელის დასცვისთვის 4-დან 70 კმ-მდე ფრენის მანძილიდან. შექმნილია კომპანია Rafael-ის მიერ.

სისტემა მოიცავს რაკეტების ამოცნობის, მათი ტრაექტორიის გამოთვლის და ჰაერში განადგურების მექანიზმებს. ის ყველანაირ ამინდში მუშაობს — ნისლშიც, წვიმაშიც და მტვრის ღრუბელშიც. სისტემა აანალიზებს საფრთხეს და ანტირაკეტას მხოლოდ მაშინ უშვებს, თუ საფრთხე დასახლებულ ადგილს ემუქრება. თითოეულ ბატარეას შეუძლია დაიცვას 150 კვადრატული კილომეტრის ფართობის ტერიტორია.

პირველი ბატარეა განთავსდა 2011 წლის 27 მარტს ბეერ-შევასთან ახლოს. 7 აპრილს წარმატებით შეაჩერა ღაზიდან ნასროლი БМ-21-ის რაკეტები.  2012 წლის 10 მარტს *The Jerusalem Post*-მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ „რკინის გუმბათმა“ ღაზის სექტორიდან გამოტყორცნილი რაკეტების 90% გაანადგურა, რომლებიც დასახლებული პუნქტების დასაბომბად იყო განკუთვნილი. 2012 წლის ნოემბრისათვის ანტისარაკეტო სისტემამ 400-ზე მეტი რაკეტა გაანადგურა. 2014 წელს ისრაელის მთელ ტერიტორიაზე დამონტაჟდა 9 ბატარეა. 2014 წლის ბოლოსათვის, „რკინის გუმბათმა“ ჩამოაგდო 1200 რაკეტა.

ისრაელის ოფიციალური უწყებების განცხადებით, „რკინის გუმბათი“ ღაზის სექტორიდან გამოსროლილი რაკეტების 85–90 პროცენტს უმკლავდება. ზოგიერთ ექსპერტს ეჭვი შეაქვს ამ მაჩვენებლის სანდოობაში, თუმცა ანალიტიკოსების უმეტესობა თანხმდება, რომ სისტემა მუშაობს, რაზეც მეტყველებს ისრაელის მხრიდან მსხვერპლის ნაკლებობა.

2016 წელს აზერბაიჯანის თავდაცვის მრეწველობის მინისტრმა, იავერ ჯამალოვმა განაცხადა, რომ ისრაელისგან შეიძენდა „რკინის გუმბათის“ სისტემას. მას შემდეგ ხელშეკრულებას ინდოეთმა, რუმინეთმა და აშშ-მაც მოაწერეს ხელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვა
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი

**რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი** () — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. 2000 წლიდან განთვსებულია მისამართზე: ფოსტის ქუჩა 14/5. 1932-2000 წლებში განთავსებული იყო ყაზანის ტაძარში. 2000 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 

რელიგიის ისტორიის მუზეუმი ერთადერთია რუსეთში და ერთ-ერთი მსოფლიოს რამდენიმე მუზეუმს შორის, რომლის ექსპოზიცია წარმოგვიდგენს რელიგიის დაარსებისა და განვითარების ისტორიას. მუზეუმის ექსპონატების რაოდენობაა 180 000-ზე მეტი, რომელთაგან უძველესი თარიღდება ძვ. წ. VI საუკუნით.

## ისტორია 
მუზეუმი დაარსდა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის 1930 წლის 7 სექტემბრისა და საბჭოთა კავშირის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს 1931 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით. მუზეუმის ექსპოზიცია ძირითადად ეფუძნებოდა ანტი-რელიგიურ გამოფენას, რომელიც გაიხსნა 1930 წელს ლენინგრადის ზამთრის სასახლის დარბაზებში. მუზეუმის ოფიციალური გახსნა ყაზანის ტაძარში შედგა 1932 წლის 15 ნოემბერს. მუზეუმის შექმნის ინიციატორი და მისი პირველი დირექტორი გახდა ცნობილი რუსი რელიგიის ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი და ანთროპოლოგი ვლადიმირ ბოგორაზი (1865-1936 წწ.). მუზეუმის ფუნქციონირებაში და ორგანიზაცაში არანაკლები როლი ითამაშა მიხაილ შახნოვიჩმა, რომელსაც ეკავა მუზეუმის დირექტორის თანამდებობა 1944-1960 წლებში. 1976-1986 წლებში მუზეუმის დირექტორი იყო იაკობ კოჟურინი.

1991 წელს რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმს გადაეცა გრაფ სერგეი იაგუჟინსკის ყოფილი სახლი, რომელიც შემდეგ ეკუთვნოდა ფოსტისა და ტელეგრაფის სამინისტროს. 1980 წელს  სახლი მოამზადეს კაპიტალური რემონტისთვის. სახლის რესტავრაცია მიმდინარეობდა 1992-2000 წლებში. შენობა არის რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

## მუდმივი ექსპოზიციები 
ამჟამად რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმში დამთვალიერებლებისათვის გახსნილია მუდმივი ექსპოზიციები: რუსული მართლმადიდებლობის ისტორია, კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი, აღმოსავლეთის რელიგიები: ბუდიზმი, იუდაიზმი, კონფუციანელობა, დაოსიზმი, სინტოიზმი და ისლამი.

2012 წლის 26 აპრილიდან მუზეუმში მოქმედებს შემდეგი ექსპოზიციები: არქაული რწმენის, ძველი მსოფლიოს რელიგიების: პოლითეიზმი, იუდაიზმი და მონოთეიზმის დაარსება, ქრისტიანობა. 

2011 წლის თებერვლიდან მუზეუმში გახსნილია სპეციალური საბავშვო განყოფილება. ეს არის ინტერაქტიული კომპოზიცია ორიენტირებული საბავშვო აუდიტორიაზე.

## ლიტერატურა
*Шахнович М. М., Чумакова Т. В. Музей истории религии Академии наук СССР и российское религиоведение (1932-1961). — СПб. : Наука, 2014. — 458 с. — ISBN 978-5-02-038397-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт музея
* Информационный ресурс «История и культура ислама»
* Коллекция фотографий Императорского Православного Палестинского общества в Государственном музее истории религии 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ლიბენი

]]

]]
**ლიბენი** (, ) — პრაღის ერთ-ერთი უბანი, პრაღა 8-ის სამხრეთი ნაწილი. ესაზღვრება პრაღა 7-ს და პრაღა 9-ს (პრაღის რაიონები). ლიბენის მოსაზღვრე უბნებია: კარლინი, ტროია, კობილისი, სტრჟიჟკოვი, პროსეკი, ვისოჩანი და ჟიჟკოვი. ჰოლეშოვიცესგან ლიბენს ყოფს მდინარე ვლტავა.

## წყარო
### პუბლიკაციები
* Obyvatelstvo a rozloha katastrálních území Prahy 2001–2015 [online]. Český statistický úřad [cit. 2016-06-08]. Dostupné online.
* LUTTERER, Ivan; MAJTÁN, Milan; ŠRÁMEK, Rudolf. Zeměpisná jména Československa. 1. vyd. Praha: Mladá fronta, 1982. 376 s. S. 176, 177. (česky)
* HEJTMÁNEK, Ladislav. Libeň. Historický nástin (Se 3 mapkami a 26 illustracemi). první. vyd. Praha- Karlín: nákladem obce Libeňské, 1896. 265 s. S. 5-6.

### ლიტერატურა
* PETERA, František Xav. Bohuslav. Želka Libeňská s Českým nápisem a stručný Libně dějepis. Praha: vl.n., 1873. Dostupné online.
* Adresář obce libeňské. Příprava vydání Ladislav Hubený. Praha: vl.n., 1896. Dostupné online. Soupis libeňských domů i jejich majitelů a adresář firem, úřadů a ústavů zachycuje situaci v polovině 90. let 19. stol..
* HEJTMÁNEK, Ladislav. Libeň : historický nástin. Praha: Obec Libeňská, 1896. Dostupné online. Kronika Libně od nejstarších dob do poloviny 90. let 19. stol. sepsaná libeňským učitelem a historiografem..
* TOMEŠ, Josef. Libeňskou minulostí. Praha: Obvodní kulturní dům v Praze 8, Státní památková péče ONV Praha 8, 1988.
* BEČKOVÁ, Kateřina. Zmizelá Praha; Továrny a tovární haly; 1. díl; Vysočany, Libeň, Karlín. 1. vyd. Praha: Paseka, 2011. 180 s. ISBN 978-80-7432-122-1. S. 84-141. (čeština)
* JUNGMANN, Jan. Libeň – zmizelý svět. 1. vyd. Praha: Muzeum hlavního města Prahy, 2010. 192 s. ISBN 978-80-85394-79-5. (čeština)

### რესურსები ინტერნეტში
* საარქივო რუკები  na webu ČÚZK [cit. 2018-05-10]
* [პრაღა 8-ის მუნიციპალიტეტის გვერდი](http://www.praha8.cz/(kbis31mf2hkxyejix5rgei55)/default.aspx?ido=23&sh=224523835&Css=yes)
* პრაღა და ლიბენი პრაღის დიდ გეგმაზე z&nbsp;let 1922-1924 

კატეგორია: პრაღის უბნები
ჽ

**ჽ**, **Ჽ** (**აენ**) — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 
მინი|Georgian letter aen

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჽ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ჾ

**ჾ**, **Ჾ** — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. წარმოადგენს სიმაგრის ნიშანს.

Image:Asomtavruli.svg|
Image:Nuskhuri.svg|
Image:Mkhedruli.svg|
 

## კოდების ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჾ)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ჼ

**ჼ** — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (ჼ)

კატეგორია:ქართული ასოები
჻

**჻** — დამატებითი ნიშანი ქართული დამწერლობისათვის. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (჻)

კატეგორია:ქართული ასოები
ჯანჯანი

**ჯანჯანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ზამთრის პირველი ხიდი

**ზამთრის პირველი ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პირველ და მეორე ადმირალტეიტის კუნძულებს. არის XVIII საუკუნის საინჟინრო მშენებლობის ძეგლი. ხიდის სიგრძეა - 19,4 მეტრი, სიგანე - 21,2 მ.

## მდებარეობა 
მდებარეობს მილიონერების ქუჩის ღერძზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ახალი ერმიტაჟი და სასახლის მოედანი. 

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ერმიტაჟის ხიდი, ხოლო ქვედა მიმართულებით - ზამთრის მეორე ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურია „ადმირალტეისკაია“.

## სახელწოდება 
1738 წლიდან ხის კოჭებიან ხიდს უწოდეს გერმანული ხიდი ამ რაიონში მდებარე გერმანული დასახლების გამო. 1770 წლიდან 1828 წლამდე ეწოდებოდა მილიონერების ხიდი, ზამთრის ხიდი ეწოდებოდა 1829-1930 წლებში, ხოლო 1940 წლიდან ეწოდება ზამთრის პირველი ხიდი.

## ისტორია 
პირველი ხის მუცლიანი ხიდი აღნიშნულ ადგილზე ააშენეს 1718-1720 წლებში, ძალიან მალევე ზამთრის სასახლეში არხის გაყვანისთანავე. XVIII საუკუნის შუა წლებში შეცვალეს სამმალიანი ქვის ხიდით. 1783-1785 წელს ამ ადგილზე გადაიტანეს გრანიტის თაღოვანი ხიდი წითელი არხიდან, რომელიც აგებული იყო 1768 წელს. სავარაუდოდ პროექტის ავტორები იყვნენ არქიტექტორები იგნაციო როსი და იური ფელტენი. სამშენებლო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ტ. ი. ნასონოვი. 

1955 წელს ხიდზე მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინრის ბ. ბ. ლევინის პროექტის მიხედვით. რესტავრაციის პერიოდში ნაწილობრივ შეცვალეს ხიდის სავალი ნაწილი.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად ერთმალიანი და თაღოვანია. ხიდის ფასადი  მოპირკეთებულია გრანიტის ფილებით. მოაჯირებად გამოყენებულია გრანიტის ყრუ პარაპეტები. ხიდის სავალი ნაწილი ასფალტ-ბეტონისაა, ტროტუარებზე გრანიტის ფილებია დაგებული. ხიდის სიგრძეა - 15,5 მეტრი, ხოლო სიგანე - 28,5 მ.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — С. 85—86. — 280 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 446. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 312. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 1-й Зимний мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Зимние мосты //Энциклопедия Санкт-Петербурга

## სქოლიო 
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ზამთრის მეორე ხიდი

**ზამთრის მეორე ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, ზამთრის არხზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პირველ და მეორე ადმირალტეიტის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 20,5 მეტრი, სიგანე - 10 მ. ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1940 წლიდან.

## მდებარეობა 
მდებარეობს მდინარე მოიკის მარჯვენა სანაპიროზე. № 31 და 35 სახლებს შორის. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ზამთრის პირველი ხიდი. უახლოესი მეტროსადგურია „ადმირალტეისკაია“.

## ისტორია 
1940 წელს სასახლის მოედანზე სადღესასწაულო დემონსტრაციების ჩასატარებლად ააგეს ხის კოჭებიანი ერთმალიანი ხიდი.

1964 წელს ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი, თაღოვანი და იგი რკინაბეტონით ააგეს. პროექტი ავტორი იყო ვ. ს. ქსენოფონტოვი, ხოლო არქიტექტორი ლევ ალექსანდრეს ძე ნოსკოვი.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ერთმალიანი და თაღოვანია. მალები შესრულებულია ლენტის სახით რკინა-ბეტონისაგან. ხიდის საყრდენები მონოლითური რკინა-ბეტონითაა აგებული. მოპირკეთებულია გრანიტის ფილებით. ხიდის სიგრძეა - 20,5 მეტრი, ხოლო სიგანე - 10 მეტრი. ხიდის ფასადი მოპირკეთებულია ვარდისფერი გრანიტით. მოაჯირებად გამოყენებულია გრანიტის ყრუ პარაპეტები.  გზის სავალი ნაწილი და ტროტუარები ასფალთ-ბეტონისგანაა დამზადებული.

გარეგნულად ხიდი იმეორებს მეზობელი ზამთრის პირველი ხიდის სახეს, რომელიც ზამთრის არხის ანსამბლს ასრულებს.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 446. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 312. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 2-й Зимний мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
საშუალო ზაზუნა

**საშუალო ზაზუნა** () — მღრღნელების გვარი ზაზუნასებრთა ოჯახისა. გავრცელებული არიან ევრაზიაში. ერთ-ერთი სახეობა — სირიული ზაზუნა შინაურ ცხოველებში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია.

ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ ყველა სხვა შესწავლილი ძუძუმწოვრისაგან განსხვავებით, ამ გვარის ორ სახეობას (სირიულ და ბრანდტის ზაზუნებს) არ გააჩნიათ ფერადი მხედველობა.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ზაზუნასებრნი
ერმიტაჟის ხიდი

**ერმიტაჟის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, ზამთრის არხზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პირველ და მეორე ადმირალტეიტის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 22,1 მეტრი, სიგანე - 15,2 მ.  ერმიტაჟის ხიდი არის უძველესი ქვის ხიდი სანქტ-პეტერბურგში.

## მდებარეობა 
მდებარეობს სასახლის სანაპიროს ხაზზე ერმიტაჟის თეატრისა და დიდ ერმიტაჟს შორის.

უახლოესი მეტროსადგურია „ადმირალტეისკაია“, „ნევის პროსპექტი“ და „გოსტინი-დვორი“.

## ისტორია 
პირველი ხის ზურგიანი (გასახსნელი) ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1718-1720 წლებში, მალევე მას შემდეგ, რაც  გაიყვანეს არხი პეტრე I-ის ზამთრის სასახლესთან. ხიდის პროექტი შეადგინა ჰერმან ვან ბოლესმა. ხიდი იყო კოჭებიანი და სამმალიანი. შუა გასახსნელი მალა შედგებოდა ორი ფირფიტისაგან. საუკუნენახევრის განმავლობაში ხდებოდა ხიდის დროდადრო გადაკეთება. ქვის ხიდი ააშენეს 1763-1766 წლებში და გახდა ქალაქში პირველი ქვის ხიდი. 

1934 წელს ხიდის აგურის ჭერი შეიცვალა რკინაბეტონით. ერმიტაჟის ხიდის გადაკეთების პროექტი შეიმუშავა „Ленмосттрест“-ის ინჟინერმა არიადნა საპარშტეინმა და არქიტექტორმა კ. დმიტრიევმა. 

დაახლოებით 1950 წელს რეკონსტრუქციის პერიოდში აღადგინეს პანდუსების არქიტექტურული დეკორი.

ხიდი ამჟამად ერთმალიანი და თაღიანია, საყრდენები მოპირკეთებულია გრანიტის ფილებით. მოაჯირებად გამოყენებულია გრანიტის ყრუ პარაპეტები. ხიდის ტროუტუარებს აქვთ საფეხურები. 

ხიდი გამოყენებულია რამდენიმე ცნობილი რუსი მხატვრის ნახატებში.

## ლიტერატურა 
*Кочедамов В. И. Мосты Ленинграда. — Л.: Искусство, 1958. — 60 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Петров А. Н. Памятники архитектуры Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1972. — 498 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 446. — 511 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 312. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 138. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Аудиогид по Эрмитажному мосту
* Эрмитажный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
შალვა თევზაძე

**შალვა თევზაძე**, იგივე **სანდრო იბერიელი**, (; დ. 16 მარტი, 1945, სინოპის ვილაეთი, აიანჯიკის რაიონი, სოფელი მესტანი) — ჟურნალისტი, მწერალი, ისტორიული გამოკვლევების ავტორი. 

## ბიოგრაფია
შალვა თევზაძე, იგივე შანვერ აქინი დაიბადა აიანჯიკის ერთ-ერთ ქართულ სოფელში, 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ოსმალეთში გადასახლებულ ქართულ ოჯახში, 1945 წელს. 

1965 წელს საცხოვრებლად შვედეთში გადავიდა. სტოკჰოლმის უნივერსიტეტში პედაგოგიკასა და სკანდინავურ ენებს ეუფლებოდა. დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის უმაღლესი პედაგოგიური სასწავლებელი (). მუშაობდა მასწავლებლად, კორესპონდენტად, მოღვაწეობდა პროფკავშირში.

ქართული კულტურით დაინტერესების შემდეგ კონტაქტი დაამყარა პარიზელ ქართველებთან (1969). მას შემდეგ, რაც გაზეთ „ჯუმჰურიეთში“ („რესპუბლიკა“), რომელშიც პერიოდულად სხვადასხვა მასალას აგზავნიდა ხოლმე, წიგნის, „გურჯისტანის“ (, 1968), რეკლამას წააწყდა, აჰმედ ოზქანთან მიწერ-მოწერა დაიწყო. მოგვიანებით ჰაირი ჰაირიოღლუ გაიცნო. 

1973 წელს თურქეთში მცხოვრები ქართველებისათვის მოამზადა ქართული ენის მოკლე სახელმძღვანელო. გამოსცა ჟურნალ „ჩვენებურის“ (1977-1979) პირველი ხუთი ნომერი. ჟურნალის უკანასკნელი ნომერი (ერთდროულად მოიცავდა მე-6 და მე-7 ნომრებს) სტამბოლში აჰმედ ოზქანის მიერაა გამოცემული.   

შანვერ აქინი, რომელიც ქართულად შალვა თევზაძის სახელსა და გვარს იყენებდა, 1991 წელს შვედურ და ინგლისურ ენებზე გამოსცემდა ჟურნალს „Nyeter från Georgien“ („სიახლეები საქართველოდან“)  და „News from Georgian Republic„, მაგრამ ამ გამოცემების სიცოცხლე ხანმოკლე აღმოჩნდა. შანვერ აქინს საკუთრი წიგნები გამოცემული აქვს სანდრო იბერიელის ფსევდონიმით. ის არის რეჟისორი ლევან აკინის მამა.

## ნამუშევრები 
### წიგნები
* „ქართველი ხალხის ისტორია” (*Gürcü Halkının Tarihi*, 2014)
* „თეთრკანიანი მონებით ვაჭრობა” (*Beyaz Köle Ticareti*, 2015)
* „სტალინის რეალური ცხოვრება” (*Stalin’in Gerçek Yaşamı*, 2017)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Beyaz Köle Ticareti
* Shalva Tevzadze 
* „ჯგუფური ფოტო": აჰმედ ოზქანი (მელაშვილი), იუქსელ ერგუნ-მელაშვილი, შანვერ (შალვა) აქინი (თევზაძე), თინა აქინი (თევზაძე)
* „ჩვენებური N1, 1977"
* "ჩვენებური = Çveneburi" 
* „შალვა თევზაძის წერილი ვახტან მალაყმაძისადმი"

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ქართველები თურქეთში
ნათურა Filament LED

**ნათურა Filament LED** (*ინგლ.* LED filament) — შუქ-დიოდურ ჩხირებიანი LED ნათურა, რომელიც ვიზუალურად ჩვეულებრივ ვარვარის ნათურას ჰგავს. შუქდიოდური ჩხირები (ძაფები) ნათურაში მიმაგრებულია დენგამტარ მავთულებზე, ელექტროდებზე, რომლებიც თავისმხრივ მიმაგრებულია მინის იზოლატორზე, ვარვარის ნათურის ანალოგიურად. ასეთ ნათურებს უმეტესად აქვთ ტიპური, გავრცელებული ცოკოლი და გამოიყენება ვარვარის ნათურებისთვის განკუთვნილ სანათ მოწყობილობებში.
## ისტორია
შუქ-დიოდური ჩხირებიანი ნათურა პირველად 2008 წელს დამზადდა, იაპონური კომპანია Ushio Lighting-ის მიერ, ტრადიციული ვარვარის ნათურის იმიტაციის მიზნით. მოგვიანებით ბევრმა სხვა კომპანიამაც დაიწყო მსგავსი ცვლად დენზე მომუშავე ნათურების დამზადება, რომლებიც იყო სხვადასხვა კონფიგურაციის, სიმძლავრისა და ცოკოლის მქონე.
## კონსტრუქცია
შუქ-დიოდური ძაფი (ჩხირი) შედგება მინის ფუძისგან, რომელიც დაფარულია ლუმინოფორით და ლუმინოფორებისა და ვერცხლისწყლის ნარევით. მსგავსი შუქ-დიოდები წყვილ-წყვილადაა ჩართული მიმდევრობით, რითაც ძაბვა ნაწილდება 2-2 შუქ-დიოდზე. ეს ამცირებს ენერგოდანახარჯებს, იძლევა შუქ-დიოდის მაღალ ვოლტაჟზე მუშაობის საშუალებას და ზრდის მის ეფექტურობას.

## გალერეა

File:Ampoule_-_2016_02.jpg|LED filament ნათურა შეფერილი კოლბით.
File:FEIT_LED_filament_27_450_SIDE.jpg|გადაჯვარედინებულ შუქ-დიოდებიანი  LED filament ნათურა 4-filament შუქ-დიოდით.
File:FEIT_LED_filament_27_450_TOP.jpg|იგივე ნათურა ნათებისას.

## წყარო
### ლიტერატურა
* "Light-emitting device and lighting apparatus incorporating same" - US8400051 [eng.]
* "Seoul Semiconductor starts mass production of its patented filament LEDs" - LEDs Magazine [eng.]
* "Żarówki LED filament" - smd-led [pol.]
* "The Next Generation of LED Filament Bulbs" - LEDinside [eng.]
* "NEW TREND IN LED: FILAMENT BULBS" - LBC Lighting [eng.]
### რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია: ნათურები
კატეგორია: LED ნათურები
უნიკოდის სომხური ჯგუფი

**უნიკოდის სომხური ცხრილი** — უნიკოდის ვერსია 9.0-დან მოყოლებული სომხური დამწერლობის ასოებისათვის გამოყოფილი ორი ბლოკი. საერთო ჯამში ეს ორი ბლოკი მოიცავს 96 გრაფემას, რომელთაგან 5 ადგილი ჯერ გარკვეული არაა.

ბლოკი სომხური ენის ლიგატურებისათვის:

## რესურსები ინტერნეტში
* უნიკოდის კონსორციუმის სიმბოლოების ოფიციალური გვერდი

სომხური
კატეგორია:სომხური დამწერლობა
სუვოროვის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)

**სუვოროვის ძეგლი** () — რუსი სამხედრო მოღვაწის, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. 

მდებარეობს სუვოროვის მოედანზე, მარსის ველისა და სამების ხიდის პირდაპირ, მარმარილოს სასახლისა და გრაფ სალტიკოვის სახლს შორის.

## ისტორია 
ალექსანდრე სუვოროვის ძეგლი იმპერატორ პავლე I-ის სურვილის შესაბამისად, რომლის მეფობის პერიოდშიც მან დაარულა თავისი ცნობილი იტალიური კამპანია, რის გამოც მიიღო ტიტული „იტალიის თავადი“. 

ძეგლის მრგვალ გრანიტის კვარცხლბეკზე განთავსებულია წარწერა: „იტალიის თავადი, გრაფი სუვოროვ-რიმინსკი. 1801 წ.“

ძეგლის ავტორია მოქანდაკე მიხაილ კოზლოვსკი, რომელიც მასზე მუშაობდა 1799 წლიდან 1801 წლამდე. კვარცხლბეკზე გამოსახულია ფელდმარშალ სუვოროვის ფიგურა მარსის ალგორიული ფორმის შესაბამისად, რომელსაც მარჯვენა ხელში უკავია ხმალი, ხოლო მარცხენაში ფარი, აცვია ანტიკური ტანსაცმელი. ალექსანდრე სუვოროვის ფიგურა დამზადებულია ბრინჯაოსაგან. ამის გამო ზოგჯერ აღნიშნავენ, რომ ძეგლს არ აქვს პირდაპირი პორტრეტული კავშირი ფელდმარშალთან და წარმოადგენს „დიდი მხედართმთავარის“ ეპიკურ-ჰეროიკულ ხასიათს. ძეგლის საზეიმო გახსნა შედგა 1801 წლის 17 მაისს.   

სუვოროვის ძეგლი არის რუსეთში პირველი ძეგლი, რომელიც მიეძღვნა არასამეფო ოჯახის წევრს. მანამდე რუსეთში ძეგლებს უდგამდნენ მხოლოდ მეფეებსა და იმპერატორებს. 

სუვოროვის ძეგლის მოდელი დაცულია მოსკოვის ტრეტიაკოვის გალერეაში. 

თავდაპირველად ფელდმარშალის ძეგლი განათავსეს საპირისპირო მხარეს თანამედროვე მარსის ველზე. 1818 წელს ალექსანდრე I-ის მეფობის პერიოდში კარლ როსის წინადადებით გადაიტანეს თანამედროვე ადგილზე.

## ლიტერატურა 
*Путеводитель по С.-Петербургу: Репринтное воспроизведение издания 1903 года. — Л.: СП «ИКАР», 1991. ISBN 5-85902-065-1
*Гусаров А.Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб, 2010. — ISBN 978-5-93437-363-5.

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
სანიტარია

**სანიტარია** (< — *ჯანმრთელობა*), **სანიტარული საქმე** — ტერმინი, რომელიც იხმარებოდა ჯანმრთელობის დაცვის იმ დარგის აღსანიშნავად, რომელიც პრაქტიკულად ამუშავებს და ატარებს სანიტარულ-ჰიგიენურ და ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებებს. თანამედროვე გაგებით (1960 წლიდან) ამ პრობლემათა სამეცნიერო დამუშავება ევალება ჰიგიენას, ხოლო სანიტარულ-ჰიგიენური და ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების ორგანიზაცია და ცხოვრებაში გატარება — სანიტარულ-ეპიდემიოლოგიურ სამსახურს.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:ჰიგიენა
კატეგორია:კანალიზაცია
ჩვეულებრივი ნაძვი

**ჩვეულებრივი ნაძვი** ან **ევროპული ნაძვი** () — წიწვოვანი მცენარე ფიჭვისებრთა ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევროპაში, მცირედ — ალპებში, კარპატებში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის მთიან ნაწილებში, აგრეთვე საქართველოშიც. სიმაღლეში 30 მ-ს აღწევს (იშვიათად 50 მ-ს). აქვს კონუსისებური ფორმა. წიწვები (ფოთლები) სიგრძეში 1–2,5 სმ-მდეა, რომელთა სიცოხლე ექვს და მეტ წელს გრძელდება. გირჩა 15 სმ სიგრძისა და 4 სმ სიგანისაა, თესლი კვერცხისებური-წამახვილებული ფორმისა და 4 მმ სიგრძისაა. ჩვეულებრივი ნაძვი თესლს იძლევა 20–60 წლის ასაკიდან, 4–5 წელიწადში ერთხელ. ცოცხლობს საშუალოდ 250–300 წელი, მაგრამ არსებობს უფრო ხნიერი ნაძვებიც (მაგ. 468 წლის).

## ლიტერატურა 
* Жизнь растений. В 6 т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1978. — Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. Под ред. И. В. Грушвицкого и С. Г. Жилина. — С. 361—364. — 447 с. — 300 000 экз.
* Уханов В. В. Род 7. Larix Mill. — Лиственница // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов и Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1949. — Т. I. Голосеменные. — С. 165—170. — 464 с. — 3000 экз.
* Губанов И. А. и др. 44. Picea abies (L.) Karst. [P. excelsa (Lam.) Link] — Ель европейская // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 119. — ISBN 8-87317-091-6.
* Новиков В. С., Губанов И. А. Род Ель (Picea) // Популярный атлас-определитель. Дикорастущие растения. — 5-е изд., стереотип. — М.: Дрофа, 2008. — С. 65—66. — 415 с. — (Популярный атлас-определитель). — 5000 экз. — ISBN 978-5-358-05146-1. — УДК 58(084.4)

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაძვი
ალიბეილი (ზარდაბი)

**ალიბეილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.      მოსახლეობის რაოდენობა — 	1,050 კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ახალი კალედონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2018)

მინი|რეფერენდუმის შედეგები რუკის მიხედვით|292x292px
2018 წლის 4 ნოემბერს **ახალ კალედონიაში ჩატარდა დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი**. მოქალაქეებს უნდა აერჩიათ ან ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში ყოფნა ან დამოუკიდებელი სახელმწიფოს წარმოქმნა. დამოუკიდებელი სახელმწიფოს წარმოქმნას მხარი არ დაუჭირა ახალი კალედონიის მოსახლეობის 56,40%-მა, ხოლო დამოუკიდებლობას — 43.60%-მა. საბოლოო ჯამში ახალი კალედონია ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში დარჩა.

დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი კიდევ ჩატარდება 2020 წელს და თუ ახალი კალედონიის მოსახლეობა ისევ საფრანგეთის შემადგენლობაში დარჩენას აირჩევს, მაშინ ახალი კალედონიის კონგრესის ერთი მესამედი 2022 წელს იმსჯელებს იმაზე, რომ ჩატარდეს თუ არა რეფერენდუმი თავიდან.

## სქოლიო 
კატეგორია:დამოუკიდებლობის რეფერენდუმები
კატეგორია:დეკოლონიზაცია
კატეგორია:რეფერენდუმები ახალ კალედონიაში
კატეგორია:2018 წლის რეფერენდუმები
რუსელ დე ბაიოლი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|რუსელის მონეტა, რომელზეც მარიამ ღვთისმშობელია გამოსახული
**რუსელ დე ბაიოლი** ( ან  — სიტყვასიტყვით *ფრანგების შვილი* ; გ. 1077) — ნორმანდიელი ავანტიურისტი. ცნობილია, როგორც ბიზანტიის იმპერატორ რომანოზ IV-ის მიერ დაქირავებული და მის სამსახურში მყოფი მხედართმთავარი. მოიხსენიება აგრეთვე **ურსელუს დე ბალიოლის**, **როსცელინის**, **როსკელინ დე ბეელის** სახელით, ანა კომნენე მას **ურსელიუსს** უწოდებს.

ანა კომნენეს ალექსიადაში იგი პირველად 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლაში მოიხსენიება, რა დროსაც იგი რონამოზს ეხმარებოდა, მაგრამ თავისი სამხედრო ძალა ბრძოლაში არ ჩართო, რამაც საბოლოოდ ბიზანტიელთა სასტიკი დამარცხება გამოიწვია. ამის მიუხედავად, იგი იმპერიის სამსახურში დარჩა და მოგვიანებით მცირე აზიაში გაიგზავნა 3000 კაციან მძიმედ შეიარაღებულ ფრანგო-ნორმანდიულ კავალერიასთან ერთად. მან მოახერხა გალათიის ნაწილის დაპყრობა და ეს ტერიტორიები დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადა თავისი მმართველობის ქვეშ (1073), როგორც ჩანს, სამხრეთ იტალიელი ნორმანდიელების მაგალითზე. დედაქალაქად აქცია ანკარა, დღევანდელი თურქეთის დედაქალაქი. დაამარცხა იოანე დუკას არმია და გაანადგურა ქალაქი ქრისოპოლისი. მიხეილ VII-მ დახმარება თურქ-სელჩუკებს სთხოვა ტერიტორიების ნაწილის სანაცვლოდ. ტუტუშ I შემოთავაზებას დათანხმდა. რუსელი თავის რაზმებთან ერთად არმენიაკონის თემის ტერიტორიაზე გაიქცა და მიადგა ამასიას. ადგილობრივებმა, კონსტანტინოპოლისაგან სიშორის გათვალისწინებით, დე ბაიოლს ფული გადაუხადეს, რათა დაეცვა ისინი თურქთა შემოსევებისაგან. თუმცა, ალექსი კომნენოსის ინტრიგების შედეგად, რუსელი 1074 წელს ღალატით შეიპყრეს.

1077 წელს გაათავისუფლეს გამოსასყიდის სანაცვლოდ და გაგზავნეს აჯანყებულ ნიკიფორე ბოტანიატესთან საბრძოლველად. თავდაპირველად დაამარცხა კიდეც, მაგრამ მოგვიანებით თვითონაც მას ნიკიფორეს შეუერთდა. იმპერატორმა დასახმარებლად ისევ თურქ-სელჩუკებს მიმართა, რომლებმაც დაამარცხეს რუსელი და დაატყვევეს. იგი კონსტანტინოპოლში გადაიყვანეს, სადაც სიკვდილით დასაჯეს.

## ლიტერატურა 
* Norwich, John Julius. *The Normans in the South, 1016—1130*. London: Longmans, 1967.
* Gravett, Christopher, and Nicolle, David. *The Normans: Warrior Knights and their Castles*. Oxford: Osprey Publishing, 2006.
* 
* *Джонатан Харрис*. Византия. История исчезнувшей империи = JONATHAN HARRIS. The Lost World of Byzantium. — М.: Альпина Нон-фикшн, 2017.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული XI საუკუნე
კატეგორია:გარდაცვლილი 1077
კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
შავი ყუთი

**შავი ყუთი** — ტერმინი მეცნიერებაში, კომპიუტერულ ტექნოლოგიასა და ინჟინერიაში, რომლითაც აღინიშნება მოწყობილობა, სისტემა ან ობიექტი, რომელიც აღქმულია მასში შემავალი (საწყისი) და გამომავალი (გადამუშავებული) ინფორმაციის ჭრილში, მუშა პროცესის ცოდნის ან გაგების გარეშე, მისი სირთულიდან ან დასახულის ამოცანისთვის უმნიშვნელოობიდან გამომდინარე. ამ გაგებით, ტრანზისტორს, ალგორითმს, ან სულაც ადამიანის თავის ტვინს შეიძლება ვუწოდოთ *შავი ყუთი*, რადგან ინფორმაციის დამუშავება ბუნდოვანია (***შავია***).

შავი ყუთის სისტემა, როგორც წესი გამოისახება ინფორმაციული ნაკადების დიაგრამის სახით, შავი ყუთით ცენტრში. შავი ყუთის საპირისპირო სისტემას, სადაც შიდა კომპონენტები ან მუშა პროცესის ლოგიკა დამკვირვებლისთვის ცნობილია ან გასაგებია, უწოდებენ *თეთრ ყუთს*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:კიბერნეტიკა
კატეგორია:სამეცნიერო სისტემები
კატეგორია:მეცნიერების მეტათეორია
ოქსალატები

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ოქსალატის ანიონის სტრუქტურა
**ოქსალატები** (HOOC-COOK, NaOOC-COONa. მარტივი ოქსალატის მარილების რენტგენოსტრუქტურულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ოქსალატის ანიონს შეუძლია მიიღოს ბრტყელი აგებულება D2h მოლეკულური სიმეტრიით ან აგებულება, სადაც O-C-C-O კუთხე დაახლოებით 90°-ია და ემთხვევა D2h სიმეტრიას. მაგალითად, ოქსალატის ფრაგმენტი იღებს ბრტყელ, D2h აგებულებას M_2C_2O_4-ის მკვრივ სტრუქტურაში (M = Li, Na, K); თუმცა, Cs_2C_2O_4-ის სტრუქტურაში O-C-C-O ორწახნაგა კუთხე 81°-ის ტოლია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ანტიკოაგულიანტები
კატრინ დე ვალუა (1428-1446)

**კატრინ დე ვალუა** (; დ. 1428 — გ. 13 ივლისი, 1446) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის ქალიშვილი. ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ გულადის პირველი მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
კატრინი დაიბადა 1428 წელს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის ასული. 1435 წელს, საფრანგეთსა და ბურგუნდიას შორის გაფორმებული სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე, კატრინი დანიშნეს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ III-ის ვაჟზე, შაროლუას გრაფ შარლ დე ვალუაზე. 1438 წელს შარლი თავისი დელეგაციით ეწვია პარიზს, რათა თავისი საცოლე პირველად ენახა. 1439 წლის 11 ივნისს, წმინდა ომარის სახელობის სააბატოში ისინი ოფიციალურად დაინიშნენ, ხოლო 1440 წლის 19 მაისს, ბლუაში შედგა მათი ქორწინება. პატარძალი ამ დროს 12 წლის იყო, ხოლო სიძე 7-ის. ცხადია მათ შვილები არ ჰყოლიათ. საბედნიეროდ, შარლსა და კატრინს მეგობრული ურთიერთობა ჩამოუყალიბდათ, თუმცა მათი მცირეწლოვანებიდან გამომდინარე სხვადასხვა საძინებლებში ეძინათ და ორივე მათგანზე შარლის დედა, ბურგუნდიის ჰერცოგინია ისაბელ პორტუგალიელი ზრუნავდა. კატრინი მეტად დახვეწილი, ინტელიგენტი, გულკეთილი და ეშხიანი იყო, რის გამოც მან მალევე მოხიბლა სამეფო კარი. ასევე მას მიეწერება ბურგუნდიის სამეფო კარზე ეტიკეტის შემოღება და დიდი ბიბლიოთეკის გახსნა. თუმცაღა, ქვემო ქვეყნების (თანამედროვე ბელგია-ჰოლანდია) მკაცრმა კლიმატმა სერიოზულად შეარყია კატრინის ჯანმრთელობა. 1446 წელს მას იმ ეპოქაში განუკურნებელი დაავადება, ტუბერკულოზი დაუდგინეს, რითაც გარდაიცვალა ამავე წლის 13 ივლისს, 17-18 წლის ასაკში. ვინაიდან მასთან შვილები არ ჰყავდა, შარლი მეორედ დაქორწინდა იზაბელ დე ბურბონზე. 

## ლიტერატურა 
* Ruth Putnam, “Charles the Bold”
* Aline S. Taylor, “Isabel of Burgundy: The Duchess Who Played Politics in the Age of Joan of Arc, 1397-1471”

კატეგორია:დაბადებული 1428
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1446
კატეგორია:ვალუები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
ალექსანდრე ბლოკის სახლ-მუზეუმი

**ალექსანდრე ბლოკის სახლ-მუზეუმი** () — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. სანქტ-პეტერბურგის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალი.

## ისტორია 
მუზეუმი გაიხსნა 1980 წლის 28 ნოემბერს იმ სახლში, სადაც რუსი პოეტი ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბლოკი ცხოვრობდა 9 წელი 1912 წლიდან გარდაცვალებამდე, 1921 წლის აგვისტომდე. მისი გარდაცვალების შემდეგ პოეტის ბიბლიოთეკა, არქივი და პირადი ნივთების კოლექცია შეინახა მისმა ცოლმა ლიუბოვ ბლოკმა. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის რუსული ლიტერატურის ინსტიტუტს (პუშკინის სახლი), სადაც დროდადრო ახდენდნენ მის გამოფენას 1960-1970-იან წლებში.  

მუზეუმი შედგება ორი ნაწილისაგან: მემორიალური ბინა მეოთხე სართულზე, რომელიც შექმნილია უნიკალური ავთენტური ნივთებით და აღჭურვილობით, რომელიც ეკუთვნოდა პოეტს. მეორე ნაწილი მდებარეობს მეორე სართულზე და მოგვითხრობს პოეტის ცხოვრებაზე და შემოქმედებაზე. 

ოფიცერთა სახლში (ამჟამად დეკაბრისტების ქუჩა 57) ალექსანდრე ბლოკი ცხოვრობდა და ეკავა ორი ბინა 1912 წლის 24 ივნისიდან გარდაცვალებამდე. 1980 წელს პოეტის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით აღნიშნულ ოთახებში გაიხსნა მისი სახლ-მუზეუმი. მუზეუმში დამთვალიერებლებისათვის გახსნილია სამი გამოფენა - მემორიალური (ბინა № 21), ლიტერატურული (ბინა № 23) და ექსპოზიცია „ბლოკი და მისი გარემოცვა“, რომლის გახსნა შედგა 2008 წელს № 21 ბინაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუზეუმის ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
შუშანია

საკუთარი სახელი **შუშანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსი (შუშანია) — ქართველი მღვდელმონაზონი
* ირაკლი შუშანია — ქართველი საოპერო მომღერალი (ბანი)
* პლატონ შუშანია — ქართველი მეან-გინეკოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მარგარეტ იორკელი

**მარგარეტ იორკელი** (, ; დ. 3 მაისი, 1446, ფოტერინგეი, ინგლისი — გ. 23 ნოემბერი, 1503, მეხელენი, ფლანდრია) — იორკთა დინასტიის წარმომადგენელი. იორკის ჰერცოგ რიჩარდ პლანტაგენეტისა და ჰერცოგინია სესილი ნევილის ასული. ინგლისის მეფეების: ედუარდ IV-ისა და რიჩარდ III-ის და. ბურგუნდიის ჰეცოგინია და ქვემო მიწების მონარქი 1468-77 წლებში როგორც შარლ გულადის მესამე ცოლი.

## ბიოგრაფია 
მარგარეტი დაიბადა 1446 წლის 3 მაისს ფოტერინგეის სასახლეში. იგი იყო იორკის მესამე ჰერცოგ რიჩარდ პლანტაგენეტისა და მისი ცოლის, სესილი ნევილის ქალიშვილი.

1468 წლის 3 ივლისს იგი ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიისა და ქვემო მიწების ჰერცოგ შარლ დე ვალუას, რომელიც უკვე ორჯერ დაქვრივებული და ერთი ქალიშვილის მამა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მარგარეტსა და შარლს შვილები არ ეყოლათ, მათ ძალიან ძლიერი კავშირი ჰქონდათ, რამაც განაპირობა ბურგუნდიის კვლავ ინგლისის ბანაკში გადასვლა. ისტორიკოსები აღნიშნავენ იმასაც, რომ შარლ გულადსა და მის სიმამრს, რიჩარდ პლანტაგენეტს, ერთად სურდათ საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის დამხობა.

როდესაც იგი პირველად ჩავიდა ბურგუნდიაში, მას მაშინვე მიეგებნენ მისი ახალი ფრეილინები. ცნობილია, რომ მისი და შარლის ქორწილი საოცრად პომპეზური და მდიდრული იყო. მარგარეტმა სწორედ ასეთ საოცარ ფუფუნებაში გაატარა მთელი თავისი დარჩენილი ცხოვრება. ჩვენთვის ასევე ისიც ცნობილია, რომ მარგარეტს ძალიან უყვარდა თავისი გერი, მარია ბურგუნდიელი. ისინი ღვიძლი დედა-შვილივით იყვნენ, რაც იმითაც იყო გამოწვეული, რომ მარგარეტს საკუთარი შვილები არ ჰყავდა და მთელი თავისი ცხოვრება მას მიუძღვნა.

1477 წელს შარლ გულადი ლოთარინგიაში ბრძოლისას მოკლეს, რის შემდეგაც ბურგუნდიის ტახტზე მისი ქალიშვილი მარია ადის თავის ქმართან, მომავალში საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან ავსტრიელთან ერთად. ცნობილია, რომ მარიამ და მაქსიმილიანმა, თავიანთ ერთადერთ ქალიშვილს, სწორედ მარგარეტის პატივსაცემად დაარქვეს სახელი.

მას შემდეგ, რაც 1482 წელს მარია ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად დაიღუპა, მარგარეტი პირადად ზრუნავდა მარიას შვილების, ფილიპესა (მომავალში კასტილიის მეფე და ბურგუნდიის ჰერცოგი) და მარგარეტის (მომავალში სავოიის ჰერცოგინია, ნიდერლანდების შტატჰალტერი და ასტურიის პრინცესა) აღზრდაზე. აგრეთვე ცნობილია იმ დიდი გავლენის შესახებ, რაც მარგრეტმა მოახდინა ვარდების ომზე. თავის რძალთან, ელიზაბეთ ვუდვილთან ერთად იგი ცდილობდა მოეკლა მეფე ჰენრი VII და მის ნაცვლად ტახტზე თავისი ძმის შვილი, ვორვიკის ჰერცოგი დაესვა, თუმცა სულ ამაოდ.

მარგარეტი გარდაიცვალა 1503 წლის 23 ნოემბერს, 57 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* Taylor, Aline S, Isabel of Burgundy
* Heer, Friedrich, The Holy Roman Empire
* Calmette, Joseph, The Golden Age of Burgundy
* Gairdner, James (1893). "Margaret (1446-1503)". In Lee, Sidney. Dictionary of National Biography. 36. London: Smith, Elder & Co.

კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1446
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1503
კატეგორია:იორკები
კატეგორია:ბურგუნდიის ჰერცოგინიები
კატეგორია:ვარდების ომი
ალექსანდრე პუშკინის სახლ-მუზეუმი (სანქტ-პეტერბურგი)

**ალექსანდრე პუშკინის სახლ-მუზეუმი** () — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. ალექსანდრე პუშკინის სრულიადრუსული მუზეუმის ფილიალი. მუზეუმი მოგვითხრობს ალექსანდრე პუშკინის ცხოვრების უკანასკნელი წლების შეასხებ. მდებარეობს მისამართზე: 191186, სანქტ-პეტერბურგი, მდინარე მოიკის სანაპირო, სახლი 12.

## ისტორია 
თავადის ასულ სოფია ვოლკონსკაიას სახლში, მდინარე მოიკის სანაპიროზე ალექსანდრე პუშკინის ოჯახს ბინა ჰქონდა 1836 წლიდან. პოეტის გარდაცვალების შემდეგ სახლი არაერთხელ გადააკეთეს. მნიშვნელოვნად შეიცვალა სახლის არქიტექტურული სახე. 1924 წლის შემოდგომაზე პუშკინის ყოფილი ბინა გადავიდა პუშკინის წრის საზოგადოების „ძველი პეტერბურგის“ ხელში და დაიწყო მისი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, რომელიც შემდეგ წლამდე გაგრძელდა. 1925 წლის 10 თებერვალს პოეტის აღდგენილ კაბინეტში შედგა კრება, რომელიც პუშკინის გარდაცვალების წლისთავს ეძღვნებოდა. პირველი მუზეუმი გაიხსნა რამდენიმე ოთახში 1927 წლის  13 თებერვალს, შემდეგ კი არსებითად გარდაიქმნა პუშკინის გარდაცვალების 100 წლისთავთან დაკავშირებით 1937 წლის 10 თებერვალს. 

ამჟამად მუზეუმში შენახულია რამდენიმე ნამდვილი ავეჯი, რომლებმაც ათწლეულების შემდეგ კვლავ დაიკავა თავისი ყოფილი ადგილი. პოეტის საწერი მაგიდა და მისი საყვარელი ვოლტერს სავარძელი, ტროსტი და ჩიბუხი, სამელნე - ყველა ეს და სხვა ნივთები განთავსებულია კაბინეტში, რომელიც დღეს მოგვითხრობს ალექსანდრე პუშკინის შესახებ. პოეტის ცოლის, ნატალია გონჩაროვას ოთახში შესაძლებელია მისი პორტრეტის ხილვა, რომელიც შესრულებულია 1832 წელს ალექსანდრე ბრიულოვის მიერ. ასევე აქ შესაძლებელია მისი სუნამოს ფლაკონის, სამაჯურების და სხვა პირადი ნივთების ხილვა. 

პუშკინისეული ავთენტური ნივთებიდან აღსანიშნავია პუშკინისა და მისი ოჯახის წევრების პორტრეტები. მუზეუმში ასევე დაცულია ნივთები, რომელიც დაკავშირებულია პოეტის დუელთან - ჟილეტი, თმის კულული, რომელიც შეიჭრა ივანე ტურგენევის თხოვნით, სამუილ გალბერგის მიერ შესრულებული გარდაცვლილის ნიღაბი, ასევე დივანი, რომელზეც 1837 წელს გარდაიცვალა პოეტი.

ქვედა სართულზე სადაც პუშკინის პერიოდში სამეურნეო ნაწილი იყო განთავსებული, ამჟამად განთავსებულია კომპოზიცია, რომელიც ეძღვნება პოეტის ცხოვრების უკანასკნელ თვეებს. ორ საშუალო დარბაზში წარმოდგენილია პუშკინის პერიოდის გრავიურები, აკვარელი და ლითოგრაფია. პოეტის მეგობრების პორტრეტები, პუშკინის ცოლის საქორწინო ფეხსაცმელები და ფარდაგის ფრაგმენტები. აქვე წარმოდგენილია მასალები, რომელიც მოგვითხრობს 1837 წლის 27 იანვრის დუელის შესახებ: 1836 წელს მიღებული ანონიმური პასკვილი, დუელის პირობა, რომელიც ხელმოწერილია ალექსანდრე პუშკინისა და ჟორჟ შარლ დანტესის სეკუნდანტების მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт Всероссийского музея А. С. Пушкина
* Российская сеть культурного наследия Музеи России
* Документальный фильм «Дом Пушкина на Мойке»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
֍

**֍** — დამატებითი ასო-ნიშანი სომხური დამწერლობისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (֍)

კატეგორია:სომხური დამწერლობის ნიშნები
֎

**֎** — დამატებითი ასო-ნიშანი საომხური დამწერლობისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (֎)

კატეგორია:სომხური დამწერლობის ნიშნები
ქორე

**ქორე** (, სიტყვასიტყვით — *საცეკვაო*, *სათამაშო*), **ტროქე** (, სიტყვასიტყვით — *მორბენალი*) — ორმარცვლიანი ტერფი. ანტიკურ ლექსთწყობაში ქორეს პირველი მარცვალი გრძელია, მეორე — მოკლე (). სილაბურ-ტონურსა და საკუთრივ ტონურ ლექსთწყობაში ქორეს პირველი მარცვალი მახვილიანია, მეორე — უმახვილო (). ქორე ქართული ლქესის მეტრული სქემის ერთ-ერთი ძირითადი ტერფია. მაგ., რვატერფიანი ქორე:

შუბი გატყდა, ხელი ჩავყავ, ვაქებ, ხრმალო, ვინცა გლესა (შოთა რუსთაველი).
 პროსოდიული სქემა:

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლექსთწყობა
სომხური დრამის ნიშანი

**სომხური დრამის ნიშანი**, **֏** — დამატებითი ასო-ნიშანი უნიკოდის სომხურ ჯგუფში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (֏)

კატეგორია:ვალუტის სიმბოლოები
კატეგორია:სომხური დრამი