ოსმანღაზის ხიდი

**ოსმანღაზის ხიდი** () — საბაგირო ხიდი, რომელიც გადაჭიმულია იზმითის ყურეზე მის ვიწრო წერტილში, სიგრძით 2620 მ. ხიდი აკავშირებს თურქეთის ქალაქ გებზეს იალოვას პროვინციასთან და წარმოადგენს O-5 ავტობანის ნაწილს.

ხიდი გაიხსნა 2016 წლის 1 ივლისს და იმ დროისთვის იყო თურქეთში ყველაზე გრძელი საბაგირო ხიდი. ასევე, ცენტრალური შუალედის სიგრძით მსოფლიოში მეოთხე (2023 წლისთვის მეშვიდე) ადგილი ეკავა.

ხიდის სიგრძით პირველი ადგილი ჩანაქქალეს 1915 ხიდმა დაიკავა, რომელიც დარდანელის სრუტეზე მდებარეობს და 2022 წლის 18 მარტს გახსნის შემდეგ გახდა მსოფლიოს ყველაზე გრძელი საბაგირო ხიდი.

## პროექტი 
ხიდის მშენებლობა და ექსპლუატაცია წარიმართა *NOMAYG* კონსორციუმის მიერ, რომელიც შედგებოდა ხუთი თურქული კომპანიისგან *(Nurol, Özaltın, Makyol, Yüksel და Gocay)* და ერთი იტალიური კომპანიისგან (Astaldi). აღნიშნული პროექტი 2009 წლის აპრილში ჩატარებული აშენე-გამოიყენე-გადაეცი (BOT) სისტემის საერთაშორისო ტენდერის შედეგად მიენიჭათ.

2010 წელს ხელმოწერილი კონტრაქტის მიხედვით, გებზესა და ბურსას შორის დაგეგმილი გზისა და ხიდის მშენებლობა საერთო ჯამში ₺11 მილიარდი ღირებულების იყო.

2013 წლის 30 მარტს თურქეთის პრემიერ-მინისტრმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ჩაყარა ხიდის საძირკველი. მშენებლობის დასრულების შემდეგ, სტამბოლსა და იზმირს შორის მანძილი 140 კმ-ით შემცირდა და გზაზე სიარულის დრო ექვსი საათიდან ხუთ საათამდე შემცირდა.

ხიდსა და გზაზე თითოეულ მხარეს სამი მოძრაობის ზოლია. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო ორი სწრაფმავალი სარკინიგზო ზოლის მოწყობაც, მაგრამ საბოლოოდ მათ ნაცვლად დამატებული იქნა მეოთხე ზოლი ავტომობილებისათვის. ამ გადაწყვეტილებამ საზოგადოებისგან კრიტიკა გამოიწვია, რადგან გაჩნდა ეჭვები, რომ ამ გადაწყვეტილების მიღებაში ავტომწარმოებელი ლობისტები იყვნენ ჩართული.

## EPC კონტრაქტორი 
$1 მილიარდი აშშ დოლარის ღირებულების კერძო ინვესტიციით დაფინანსებული ხიდი EPC სისტემით (FIDIC Silverbook კონტრაქტი) შესრულდა იაპონური კომპანიის — IHI Infrastructure System Co.-ს მიერ. აღნიშნული კომპანია ადრე მონაწილეობდა ბოსფორის მეორე ხიდის მშენებლობაში და ასევე განახორციელა სეისმური გამაგრების პროექტები ჰალიჩისა და მეჯიდიექოის ვიადუკტებზე.

ხიდის ესთეტიკური დიზაინი შეიმუშავა დანიურმა საინჟინრო კომპანია COWI A/S-მა თანამშრომლობით Dissing+Weitling-თან. პროექტზე მუშაობა ოფიციალურად დაიწყო 2013 წლის 1 იანვარს და მთლიანი ხანგრძლივობა შეადგენდა 37 თვეს.

ხიდის ძირითადი პარამეტრებია:

#ცენტრალური შუალედი:1550 მ
#გვერდითი შუალედები: 566 მ
#კლირენსი: 64 მ
#კოშკის სიმაღლე: 252.0 მ
#კოშკის საძირკვლის ზომა: 8×7 მ
#საფარის ზომა: 35.93×4.75 მ

ხიდის მშენებლობაში გამოყენებული 34,000 ტონა ფოლადი მოწოდებული იყო რუმინეთის გალაციდან. *34,000 ტონა ფოლადი გალაციდან, გამოყენებული ოსმანღაზის ხიდის მშენებლობაში* (4 ივლისი, 2016)

ხიდი საბაგირო ხიდების სია სიგრძით მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი საბაგირო ხიდია.

## სამშენებლო შემთხვევა 
thumb|left|ხიდი შემთხვევის შემდეგ.
2015 წლის 21 მარტს, ხიდის მშენებლობისას სამხრეთ კოშკთან არსებული კატვოქი მოსწყდა სადენოვან ბაგირზე მიმაგრებულ ბოლტს და ზღვაში ჩავარდა. კატვოქი ერთთვიანი იყო და ის მუშებს ყურის მეორე მხარეს მისასვლელად სჭირდებოდათ. ინციდენტის დროს არავინ დაშავებულა, რადგან ძლიერი ქარის გამო სამუშაოები იმ მონაკვეთზე შეჩერებული იყო. ინციდენტის შემდეგ იზმითის ყურეში საზღვაო მოძრაობა დროებით შეწყდა და 23 მარტს აღდგა.

მშენებლობის ადგილობრივ ხელმძღვანელს, 51 წლის იაპონელ ინჟინერს, კიში რიოიჩის, ინციდენტის შემდეგ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაუსრულებია. იგი მკვდარი იპოვეს ალთინოვას სასაფლაოს შესასვლელთან. წერილში, რომელიც მან დატოვა, ეწერა:

center|border|900px

## ტარიფები 
2023 წლის 13 მაისის მონაცემებით, ხიდის გადასახადები ასეთია (15 ივნისის კურსით 1 აშშ დოლარი = 23.67 თურქულ ლირას):

ტრანსპორტის კლასი
ტარიფი ₺ (TRY)
ტარიფი $ (USD)

2 ღერძიანი, საბურავების სიგრძე 3.2მ — 295₺ (TRY) — 12.46$ (USD)

3 ღერძიანი — 350₺ (TRY) — 14.78$ (USD)

4 ან 5 ღერძიანი — 464.50₺ (TRY) — 19.62$ (USD)

6 ან მეტი ღერძიანი — 585.50₺ (TRY) — 24.73$ (USD)

მოტოციკლები — 129₺ (TRY) — 5.45$ (USD)

## პოპულარულ კულტურაში 
თურქეთის ხუთგზის სუპერსპორტის მსოფლიო ჩემპიონი ქენან სოფუოღლუ 2016 წლის 30 ივნისს, ხიდის ოფიციალურ გახსნამდე, მოტოციკლით სიჩქარის შოუ მოაწყო. მან 1.5 კმ მანძილი გაიარა 26 წამში და მიაღწია  400 კმ/სთ სიჩქარეს Kawasaki Ninja H2R-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოსფორის ხიდი
*ფათიჰ სულთან მეჰმედის ხიდი
*იავუზ სულთან სელიმის ხიდი
*ჩანაქქალეს 1915 ხიდი
*ევრაზიის გვირაბი
*მარმარაი
*დიდი სტამბოლის გვირაბი
*სტამბოლის საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
*თურქეთში სარკინიგზო ტრანსპორტი
*თურქეთის სრუტეები

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
კატეგორია:თურქეთის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:2016 წელს დაარსებულები თურქეთში