open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ კანდელაკი (მოქანდაკე)

**ნიკოლოზ პორფილეს ძე კანდელაკი** (დ. 17 ან 18 ოქტომბერი, 1889,  კულაში, ქუთაისის მაზრა — გ. 24 აგვისტო, 1970, თბილისი) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი (1957), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და გახდა პეტერბურგის ფსიქონევროლოგიური ინსტიტუტის სტუდენტი. პარალელურად, დავით კაკაბაძესთან ერთად, მეცადინეობდა ლ. დიმიტრიევ-კავკაზსკის სტუდიაში. თანდათან ჰობი სერიოზულ საქმედ ექცა, მაგრამ პირველი მსოფლიო ომის დაწყების გამო იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო სამშობლოში. აქ იგი იწყებს ფიგურების ძერწვას. მისმა ერთ-ერთმა ნამუშევარმა (მამაკაცის პორტრეტი) ქართველი შემოქმედებითი იტელიგენციის ინტერესი გამოიწვია. სპეციალურმა სახელმწიფო კომისიამ აღძრა შუამდგომლობა მთავრობის წინაშე და ნიჭიერი თვითნასწავლი მოქანდაკე პეტერბურგს მიავლინეს სამხატვრო აკადემიაში სასწავლებლად. აქ იგი მოხდდა ცნობილი ფრანგი მოქანდაკის ა. მაიოლის მოწაფე ა. მატვეევთან.

ნიკოლოზ კანდელაკმა წარჩინებით დაამთავრა აკადემია და 1926 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. აქ იგი მიიწვიეს სამხატვრო აკადემიაში სადაც სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მისი აღზრდილია მოქანდაკეთა ნიჭიერითაობა როგოერბიც იყვნენ: თ. აბაკელია, ვ. თოფურიძე, შ. მიქატაძე, ე. ამაშუკელი, მ. ბერძენიშვილი, გ. ოჩიაური, გ. ფირცხალავა და მრავალი სხვა. ნ. კანდელაკი გამოირჩეოდა ძირითადად პორტრეტული ქანდაკებების შექმნით. მან შექმნა ფართოდ ცნობილი პორტრეტული ქანდაკებების მტელი გალერეა.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია ნ. კანდელაკის დამსახურება ქართული მონუმენტური პლასტიკის ჩამოყალიბება-განვითარების საქმეში. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* *ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ.*, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 204, თბ., 1994
**შანიძე ლ.*, „ქართული საბჭოთა ქანდაკება“, თბილისი, 1975
**კვასხვაძე შ.* „ნიკოლოზ კანდელაკი“, თბილისი, 1961

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
ნიკოლოზ
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ერკანდ კერიმაი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ერკანდ კერიმაი
| სურათი          =
| სურათისზომა      = 
| წარწერა        = 
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ალბანელი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = შკოდერი, ალბანეთი
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = 
| სიმაღლე         = 165
| წონა         = 77
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = ძალოსნობა
| სახეობა          = 
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
}}
**ერკანდ კერიმაი** (; დ. 10 აგვისტო, 1988, შკოდერი) — ალბანელი ძალოსანი. მოქმედი ევროპის ჩემპიონი.

## კარიერა
სპორტსმენის დებიუტი 2003 წელს ვანკუვერში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე შედგა. სადაც მან 227,5 კგ-ის აწევის შედეგად 27-ე ადგილი დაიკავა.

2008 წელს ლინიანი-საბიადოროში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხე ადგილი დაიკავა და სულ რაღაც 10 კილოგრამით ჩამორჩა პრიზიორებს. იმავე წელს მან ოლიმპიურ თამაშებშიც მიიღო მონაწილეობა სადაც 341 კგ-ის დაძლევის შედეგად მე-13 ადგილი დაიკავა.

2009 წელს კერიმაი ხმელთაშუაზღვის თამაშების გამარჯვებული გახდა და იმავე წელს ბუქარესტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ვერხლის მედალი მოიპოვა.

2012 წლის დასაწყისში ანთალიაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ალბანელმა სპორტსმენმა 348 კგ-ის აწევა შეძლო და ოქროს მედალი მოიპოვა. ცოტა ხნის შემდეგ კერიმაი დოპინგის მიღებაში ამხილეს და ჩემპიონის ტიტული ჩამოართვეს. გარდა ამისა სპორტსმენს ორწლიანი დისკვალიფიკაციაც მისცეს, რის გამოც მან ლონდონის ოლიმპიადაზე მონაწილეობა ვერ შეძლო.

დისკვალიფიკაციის მოხდის შემდეგ კერიმაი 2014 წელს თელ-ავივში გამართული ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა. მან და მისმა თანამემამულე დანიელ გოდელიმ ერთნაირი წონის 349 კილოგრამის დაძლევა შეძლეს, მაგრამ კერიმაი 20 გრამით უფრო მსუბუქი აღმოჩნდა და ოქროს მედალი დაისაკუთრა.

## რესურსები ინტერნეტში
* გვერდი საიტზე iwf.net  
* ერკანდ კერიმაი 

კატეგორია:ალბანელი ძალოსნები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ამბარის რაიონი

**ამბარის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, ლიმის რეგიონის უაურის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 082 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 055 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 919,4 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:უაურის პროვინციის რაიონები
ვარსკვლავური ევოლუცია

ს სიცოცხლის ციკლი.]]

ს სიცოცხლის ციკლი, რომელიცი წყება მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავით (დაბლითა მარცხენა), შემდეგ ფართოვდება ქვეგიგანტისა და გიგანტის ფაზებში, სანამ მისი გარე გარსი პლანეტურ ნისლეულად არ გაიფანტება (მარჯვივ ზედა) *(მხატვრის წარმოსახვა)*]]

**ვარსკვლავური ევოლუცია** *(ვარსკვლავის ევოლუცია)* - პროცესი, რომლითაც ვარსკვლავი მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მანძილზე იცვლება. ეს სიცოცხლის ხანგრძლივობა რამდენიმე მილიონი წელიწადიდან (ყველაზე მასიური ვარსკვლავებისთვის) ტრილიონობით წელიწადამდე (ყველაზე ნაკლებად მასიურთათვის) მერყეობს, აქედან გამომდინარე, ვარსკვლავის სიცოცხლის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია მის მასაზე. ცხრილზე ნაჩვენებია ვარსკვლავთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა, როგორც მათი მასის ფუნქცია. ყველა ვარსკვლავი იბადება გაზისა და მტვრის ღრუბლების კოლაფსით, რომელთაც ხშირად ნისლეულებს ან მოლეკულურ ღრუბლებს უწოდებენ. მილიონობით წლების შემდეგ ეს ვარსკვლავები წონასწორობის მდგომარეობას აღწევს და ხდება მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი.

ვარსკვლავის ძირითადი საწვავი თერმობირთვული სინთეზია. თავდაპირველად ენერგია მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავის ბირთვში არსებული წყალბადის ატომების სინთეზით წარმოიქმნება. მოგვიანებით, როცა ჰელიუმის ატომების რაოდენობა დომინანტური ხდება ბირთვში, მზის მსგავსი ვარსკვლავი იწყებს წყალბადის სინთეზს სფერული გარსის გასწვრივ, რომელიც ბირთვს აკრავს გარშემო. ამ პროცესით ვარსკვლავი თანდათან იზრდება ზომაში და გადის ქვეგიგანტის ეტაპს, სანამ ის არ მიაღწევს წითელი გიგანტის ფაზას. ნახევარი მზის მასის ვარსკვლავებსაც შეუძლია ბირთვში ჰელიუმის სინთეზით ენერგია წარმოქმნას, ხოლო უფრო მასიურ ვარსკვლავებს შეუძლია უფრო მძიმე ელემენტების სინთეზი რამდენიმე გარსის გასწვრივ. როდესაც მზის მსგავსი ვარსკვლავი ამოწურავს ბირთვულ საწვავს, მისი ბირთვი მკვრივ თეთრ ჯუჯად კოლაფსირდება და გარე ფენები პლანეტურ ნისლეულად იფანტება. ათი ან მეტი მზის მასის ვარსკვლავს შეუძლია ზეახლად აინთოს, რადგან მათი ინერტული რკინის ბირთვი კოლაფსირდება უკიდურესად მკვრივ ნეიტრონულ ვარსკვლავად ან შავ ხვრელად. მიუხედავად იმისა, რომ სამყარო იმდენად ხნიერი არაა, რომ რომელიმე წითელ ჯუჯას სიცოცხლის დასასრულს მიეღწია, ვარსკვლავური მოდელები წინასწარმეტყველებს, რომ ისინი ნელ-ნელა უფრო კაშკაშა და ცხელი გახდება, სანამ წყალბადის საწვავს ამოწურავს და გახდება დაბალი მასის თეთრი ჯუჯა.

ვარსკვლავური ევოლუცია არ შეისწავლება ერთი ვარსკვლავის სიცოცხლეზე დაკვირვებით, რადგან უმეტესი ვარსკვლავური ცვლილება იმდენად ნელა ხდება, რომ მათი დაფიქსირება საუკუნეების მანძილზეც კი შეუძლებელია. ამის ნაცვლად ასტრონომები აკვირდებიან სხვადასხვა სიცოცხლის ეტაპებზე მყოფ მრავალ ვარსკვლავს. ასევე ახდენენ ვარსკვლავის სტრუქტურის სიმულირებას კომპიუტერული მოდელირებებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვარსკვლავური ევოლუციის სიმულატორი

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
ვლადიმერ კარსანიძე

**ვლადიმერ დავითის ძე კარსანიძე** (დ. 23 მაისი, 1910, სოფ. მათხოჯი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 ივნისი, 1968, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
1927 წელს გაზეთ „ახალგაზრა კომუნისტში“ პირველად დაიწერა მისი ლექსები. მალე კომკავშირული საგზურით გაიგზავნა სახკინრეწვში, ხოლო 1931 წელს მოსკოვის კინემატოგრაფიის საკავშირო ინსტიტუტში. 1935 წელს დაამთავრა სასცენარო ფაკულტეტი და დაბრუნდა საქართველოში.

ვ. კარსანიძე მრავალი მხატვრული და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმის სცენარების ავტორია. როგორიცაა: „დაგვიანებული სასიძო“, „ბაში-აჩუკი“, „გლახის ნაამბობი“, „ბედნიერი შეხვედრა“, „ამბავი სოფელ ნატანებზე“, „შემოდგომა კახეთში“, „აკაკი წერეთელი“, „გორი“, „ფერეიდნელი ქართველები“, „საინგილო“ და სხვა. მისივე სცენარით გადაიღეს პირველი ქართული მულტფილმები: „ნიკო და სიკო“, „გაზაფხულის სტუმრები“ და სხვა.

ვ. კარსანიძის დრამატულ ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია პრემირებული პიესა „მუდამ მწვანე მთები“ რომელიც წარმატებით იდგმებოდა რუსთაველის სახელობის თეატრში.

ვლადიმერ კარსანიძე 40 წლის მანძილზე უანგაროდ ემსახურებოდა ქართული კინემატოგრაფიის განვითარების საქმეს. 1966 წელს მიენიჭა საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 208,  თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული  23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნოვომირჰოროდი

**ნოვომირჰოროდი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 11495 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის ქალაქები
ალბანეთის სოციალისტური პარტია

**ალბანეთის სოციალისტური პარტია** () — პოლიტიკური პარტია ალბანეთში. 1990 წლიდან არის ერთ-ერთი ალბანეთის პოლიტიკურ არენაზე მყოფი ორი ძირითადი პარტიიდან. პარტიის პოზიცია ძლიერია სამხრეთ ალბანეთში, სადაც ცხოვრობენ ალბანელების ეთნიკური ჯგუფი ტოსკები.

პარტია სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრია. 

2002 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო 73 მანდატი და ჩამოაყალიბა მთავრობა. 2005 წლის არჩევნებში დაკარგა უმრავლესობა და გადავიდა ოპოზიციაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებსაიტი 

კატეგორია:ალბანეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიები
კატეგორია:1990 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ალბანეთის შრომის პარტია

**ალბანეთის შრომის პარტია** () — პოლიტიკური პარტია ალბანეთში. 1941-1991 წლებში. ამ პერიოდში იგი იყო ერთადერთი პარტია ალბანეთში. დაარსდა 1941 წლის 8 ნოემბერს და ეწოდებოდა ალბანეთის კომუნისტური პარტია. 1948 წელს იოსებ სტალინის ინიციატივით შეეცვალა სახელი. თავდაპირველად ეკავა პროიუგოსლავიური პოზიცია, მაგრამ 1948 წლიდან პროსაბჭოური პარტიაა, ხოლო სკკპ XX ყრილობის შემდეგ პროჩინური კურსი აიღო. 

გაუქმდა 1991 წლის 5 ივნისს და მის ბაზაზე ჩამოყალიბდა ალბანეთის სოციალისტური პარტია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Documents of the Party of Labour of Albania 
*A speech delivered by E. Hoxha commemorating the 20th anniversary of the founding of the PPSh

კატეგორია:ალბანეთის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
კატეგორია:1941 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
აკვედოლჩი

**აკვედოლჩი** () — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება მესინის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 5504 ადამიანი. ფართობი 13 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0941, საფოსტო ინდექსი — 98070.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი  

კატეგორია:მესინის პროვინციის კომუნები
შკოდერი

**შკოდერი** () — ქალაქი ალბანეთში. მდებარეობს სკადარის ნაპირზე. ადრიატიკის ზღვიდან 20 კილომეტრში, მდინარეების დრინისა და ბუნის შეერთების ადგილთან ახლოს. 

შკოდერი სიდიდის მიხედვით მეოთხეა ალბანეთში. იგი ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია, მდიდარია ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობით. შკოდერის ციხესიმაგრე აგებულია ძვ. წ. IV საუკუნეში ილირიელების ერთ-ერთი ტომის მიერ. ძვ. წ. 168 წელს ქალაქი დაიპყრეს რომაელებმა. 1479 წელს ქალაქი დაიპყრეს ოსმალებმა. შკოდერი გახდა ამავე სახელწოდების ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1757-1831 წლებში იყო შკოდერის ფაშალიკის დედაქალაქი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Muslim Organization
* Official Facebook Page
* Shkodra at In Your Pocket City Guide
* Minibus departure times in Shkodra
* Kisha Katolike Shkodër
* Municipality of Shkodra (Albanian)
* Regional Council of Shkodër (Albanian)
* History of Shkodër 

კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
ალი (სიცილია)

**ალი** () — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება მესინის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 933 ადამიანი. ფართობი 16 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0942, საფოსტო ინდექსი — 98020.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი  

კატეგორია:მესინის პროვინციის კომუნები
27 ნოემბრის რაიონი

**27 ნოემბრის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, ლიმის რეგიონის უარალის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 611 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 671 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 204,27 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:უარალის პროვინციის რაიონები
ფატოს ნანო

**ფატოს ნანო** (; დ. 16 სექტემბერი, 1952, ტირანა, ალბანეთი - გ. 31 ოქტომბერი, 2025) — ალბანელი პოლიტიკოსი. ალბანეთის სამგზის პრემიერ-მინისტრი (1991, 1997-1998 და 2002-2005 წწ.). სოციალისტური პარტიის წევრი. 

დაიბადა ტირანაში. იყო შრომის პარტიის წევრი. 1991 წელს დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. მალევე იძულებული გადახდა გადამდგარიყო საპროტესტო დემონსტრაციების გამო. 1993 წელს მიუსაჯეს პატიმრობა კორუფციაში ბრალდების გამო. 1997 წელს ალბანეთის ხელისუფლებაში მოდის სოციალისტური პარტია და ნანოს მთავარი პოლიტიკური მოწინააღმდეგე სალი ბერიშა იძულებული გახდა გადამდგარიყო. პრემიერ-მინისტრად კვლავ დაინიშნა ფატოს ნანო, მაგრამ ოპოზიციის ლიდერის მკვლელობის გამო 1998 წელს გადადგა. მესამედ პრემიერ-მინისტრად დანიშნეს 2002 წელს, 2005 წელს სოციალისტურმა პარტიამ დაკარგა უმრავლესობა პარლამენტში, ნანომ ვერ შეძლო მთავრობის ფორმირება. 2005 წლის 1 სექტემბერს გადადგა როგორც პრემიერ-მინისტრის, ასევე პარტიის ხელმძღვანელის თანამდებობიდან. 

## ლიტერატურა
*  http://www.bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&OPAC_URL=/adlib/beginner/index_al.html&LANGUAGE=1&%250=39569&LIMIT=50

კატეგორია:ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ვანო ჩხიკვაძე

**ვანო გაიოზის ძე ჩხიკვაძე** (დ. 5 ოქტომბერი, 1947, კირბალი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, პროზაიკოსი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1971 წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1966 წელს, ლექსთა პირველი წიგნი — 1973. მისი ცალკეული ლექსები თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ, გერმანულ, ლიეტუვურ და ფრანგულ ენებზე.

## ჯილდოები
* 1999 - საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია
* 1997 - ღირსების ორდენი
* 1997 - საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია
* 1985 - კომკავშირის პრემია (წიგნისთვის "ორი კაცი")

## ბიბლიოგრაფია
* „დერეფანი“ (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1999. - 274 გვ.
* „ექო“ (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1999. - 271 გვ.
* „ორი რომანი“ (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1991. - 493გვ.
* „წიგნში ჩამარხული ყვავილის სევდა“ (ავტორი) — თბილისი, ნაკადული, 1989. - 271გვ.
* ჩიტები ზამთარში (ავტორი) — თბილისი, ნაკადული, 1986. - 375გვ.
* „გადაფრენა“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1984. - 186გვ
* „ორი კაცი“ (ავტორი) — თბილისი, ნაკადული, 1983. - 134გვ.
* „შემოდგომის ბილიკი“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, ნაკადული, 1982. - 70გვ.
* „სალამი ზამთრის დედოფალო!“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1981. - 111გვ.
* „მტრედი ეკლესიის გუმბათზე“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1980. - 223გვ.
* „ლექსები“ (ავტორი) — თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1980. - 114გვ.
* „ორნი სინათლის წრეში“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1978. - 77გვ.
* „დაბადება“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1976. - 79გვ.
* „ნათდება“ : ლექსები (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1973. - 63გვ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვანო ჩხიკვაძე
* ვ. ჩხკვაძის ღირსების ორდენით დაჯილდოების შესახებ 

კატეგორია:დაბადებული  5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ვ
ირაკლი კანდელაკი

**ირაკლი ისაკის ძე კანდელაკი** (დ. 27 სექტემბერი, 1901, თელავი — გ. 22 ივლისი, 1970, თბილისი) — ქართველი კინოდოკუმენტალისტი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1965). „წითელი ვარსკვლავის ორდენის“ კავალერი.

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია. კინოში გვიან მივიდა და თითქმის ოთხი ათეული წელი ემსახურა მას. აღსანიშნავია რეჟისორის მიერ სამამულო ომის პერიოდში შექმნილი ფილმები.

ირაკლი კანდელაკმა ქართული დოკუმენტური კინო გაამდიდრა ისეთი ფილმებით, როგორებიცაა: „ფერეიდანელი ქართველები“, „მტკვრის კვალდაკვალ“, „წელიწადის ოთხი დრო“, „სამგორი“, „ძველი ქალაქის გაზაფხული“, „დიოსკურია“, „იზმირის საერთაშორისო გამოფენა“, „მზიურ მხარეში“ და სხვა. ბოლო წლებში ხელოვანი დაუბრუნდა ირანის თემას. იმოგზაურა იქ და შექმნა ფილმები: „თეირანის შთაბეჭდილებები“ და „შირაზი, ისპაჰანი, პერსოპოლი“. ი. კანდელაკის მრავალი ფილმი აღინიშნა პრემიით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 203, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ირაკლი კანდელაკი — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:თელავში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კინოდოკუმენტალისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ვალერიან კანდელაკი (დრამატურგი)

**ვალერიან ლაზარეს ძე კანდელაკი** (დ. 19 ივლისი, 1918, სუფსა, ოზურგეთის მაზრა — გ. 2 აპრილი, 1983, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

## ბიოგრაფია
1925 წელს შეიყვანეს პირველდაწყებით სკოლაში, ბათუმში, რომელიც დაამთავრა 1936 წელს. 1936-1938 წლებში სწავლობდა  ბათუმის სამასწავლებლო ინსტიტუტში ჯერ მათემატიკის, ხოლო შემდეგ ქართული ენის და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. პარალელურად დაუსწრებლად სწავლობდა საკავშირო იურიდიულ ინსტიტუტში მეოთხე კურსამდე. 1940 წელს დაამთავრა  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ენის და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 

1940-1944 წლებში მუშაობდა ბათუმში ქალაქის საბჭოს იურისტად, 1944-1958 წლებში იყო აჭარის ადვოკატთა კოლეგიის წევრი, შეთავსებით მუშაობდა ბათუმის თეატრში სალიტერატურო ნაწილის გამგედ. იმ პერიოდში ბათუმის თეატრს სათავეში ედგა არჩილ ჩხარტიშვილი, რომლის სპექტაკლების გამო კანდელაკმა დაიწყო პიესების წერა. თეატრმა მოიწონა და 1945 წელს დადგა მისი რამდენიმე ნაწარმოები, მათ შორის დიდი სამამულო ომისადმი მიძღვნილი პიესა „ბაბუა თევდორე“, რომელიც ასევე წარმატებით იდგმებოდა ჭიათურის თეატრის სცენაზე. ამის შემდეგ კანდელაკის ნაწარმოებები სისტემატურად იდგმებოდა ქართულ თეატრებში.

1952 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი წიგნი „ამაღლებული სოფელი“. ამას მოჰყვა პიესები „სარეველა“ (1953), „მაია წყნეთელი“ (1955), „ქართლის ჩირაღდნები“ (1960), „ნაკრძალში“ (1966), „დრო-24 საათი“ (1970), „გრძელი დღე“ (1974), „ოქროს საწმისი“, „აიეტი“ (1975) და სხვა. დრამატურგს ეკუთვნის „მაია წყნეთელის“ (1959) კინოსცენარი, რომელიც რეზო ჩხეიძემ გადაიღო. ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად. მისივე სცენარით განხორციელდა სატელევიზიო დადგმები „მოლოდინი“ (1967) და „იხატებოდა სურათი“ (1968).

დაჯილდოვებული იყო საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
*
* *ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ.*, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 202, თბილისი, 1994
* საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო.- თბ., 1988. -გვ.62
*გაზეთი ლიტერატურული საქართველო N18, 1983 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
მეჰმედ შეჰუ

**მეჰმედ შეჰუ** (; დ. 10 იანვარი, 1913, ჩორუში — გ. 17 დეკემბერი, 1981, ტირანა) — ალბანეთის სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე   (1954–1981) ენვერ ხოჯას მმართველობის პერიოდში.

1930-იან წლებში სწავლობდა ნეაპოლის სამხედრო კოლეჯში. 1942 წლიდან მონაწილეობდა ალბანეთის პარტიზანულ ბრძოლებში ფაშისტების წინააღმდეგ. 1948–1954 წლებში მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე და შინაგან საქმეთა მინისტრია. 1954–1981 წლებში მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე და 1974 წლიდან ასევე ეროვნული თავდაცვის მინისტრია. იყო სსრკ-სთან დაშორებისა და ჩინეთთან დაახლოების იდეოლოგიის ავტორი.

1981 წელს სიცოცხლე დაასრულა თვითმკვლელობით.

## ლიტერატურა
*Shehu, Duro. *Mehmet Shehu: Im vëlla*, Tirana, Bota Shqiptare: 2008.

კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
მთავარი მიმდევრობა

არის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავის ყველაზე ცნობილი მაგალითი]]
[300პქ|მინი|მარჯვნივ|[ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამა]]

ასტრონომიაში **მთავარი მიმდევრობა** — ვარსკვლავების უწყვეტი და განსხვავებული ჯგუფი, რომელიც ჩნდება დიაგრამებზე ვარსკვლავის ფერის სიკაშკაშესთან მიმართ. ეს ფერი-მაგნიტუდის დიაგრამები ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამების სახელითაა ცნობილი, რომელიც ეხნარ ჰერცშპრუნგმა და ჰენრი ნორის რასელმა განავითარეს. ამ დიაპაზონში მდებარე ვარსკვლავებს მთავარი მიმდევრობის ან „ჯუჯა“ ვარსკვლავებს უწოდებენ.

ვარსკვლავი წარმოქმნის შემდეგ გამოიმუშავებს თერმულ ენერგიას მკვრივ ბირთვში, რომელიც თერმობირთვული სინთეზით წყალბადის ჰელიუმად გარდაქმნის მეშვეობით ხდება. ვარსკვლავის სიცოცხლისას ამ ეტაპზე ყოფნის მანძილზე ის მოთავსებულია მთავარი მიმდევრობის გასწვრივ პოზიციაზე, რომელიც განისაზღვრება ძირითადად მისი მასით, მაგრამ ასევე დამოკიდებულია მის ქიმიურ კომპოზიციასა და სხვა ფაქტორებზე. მთავარი მიმდევრობის ყველა ვარსკვლავი ჰიდროსტატიკურ წონასწორობაშია, სადაც ბირთვიდან წამოსული გარე თერმული წნევა ბალანსირებულია გრავიტაციული კოლაფსის შიდა წნევით, ეს კი ვარსკვლავს დაშლისაგან იცავს. ბირთვში ენერგიის წარმოქმნის ტემპის ძლიერი დამოკიდებულება ტემპერატურასა და წნევაზე ეხმარება ვარსკვლავს ამ ბალანსის შენარჩუნებაში. ბირთვში წარმოქმნილი ენერგია გზას ზედაპირისკენ მიიკვლევს და ფოტოსფეროდან გამოსხივდება. ენერგიის მატარებელი ან გამოსხივებაა, ან კონვექცია, ეს უკანასკნელი კი ხდება იმ რეგიონებში, სადაც უფრო მკვეთრი ტემპერატურული გრადიენტი, მაღალი გაუმჭვირვალობა ან ორივე ერთადაა. მთავარი მიმდევრობა ზოგჯერ ზედა და ქვედა ნაწილებად იყოფა, რომელიც დაფუძნებულია დომინანტურ პროცესზე, რომელსაც ვარსკვლავი ენერგიის წარმოსაქმნელად იყენებს. 1,5 მზის მასაზე ნაკლები ვარსკვალვები ძირითადად წყალბადის ატომებს ასინთეზირებს და გარდაქმნის ჰელიუმად, ამ პროცესს კი პროტონ-პროტონული ჯაჭვი ეწოდება. ამ მასის ზემოთ, ზედა მთავარ მიმდევრობაში, ბირთვული სინთეზის პროცესი ძირითადად იყენებს ნახშირდბადის, აზოტისა და ჟანგბადის ატომებს, როგორც შუამალებს ნაჟ ციკლში, რომელიც წარმოქმნის ჰელიუმს წყალბადის ატომებისაგან. ორ მზის მასაზე მეტი მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი ბირთვის რეგიონებში კონვექციას განიცდის, რომელიც ურევს ახლად წარმოქმნილ ჰელიუმს და ინარჩუნებს სინთეზის მოსახდენად საჭირო საწვავის პროპორციას. ამ მასის ქვემოთ ვარსკვალვების ბირთვები მთლიანად მასხივებელია და კონვექციური ზონები ზედაპირთან ახლოს აქვს. ვარსკვლავის მასის კლებასთან ერთად ვარსკვლავის მიერ წარმოქმნილი კონვექციური გარსის პროპორცია იზრდება, ხოლო მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავები 0,4 M☉-ით განიცდის კონვექციას მთელ მასაზე. როდესაც ბირთვის კონვექცია არ ხდება, ჰელიუმით მდიდარი ბირთვი ვითარდება, რომელიც გარშემორტყმულია წყალბადის გარე ფენებით.

ზოგადად, რაც უფრო მასიურია ვარსკვლავი, მით უფრო მცირეა მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობა მთავარ მიმდევრობაზე. როდესაც ბირთვში წყალბადის საწვავი გამოილევა, ვარსკვლავი ჰრ დიაგრამაზე მთავარი მიმდევრობიდან გადაინაცვლებს. ვარსკვლავის ქცევა დამოკიდებულია მის მასაზე. 0,23 M☉-ზე ნაკლები ვარსკვლავი პირდაპირ თეთრი ჯუჯა ხდება, ხოლო 10 მზის მასამდე ვარსკვალვები გადის წითელი გიგანტის ფაზას. უფრო მასიური ვარსკვლავები ზეახლად აფეთქდება ან პირდაპირ შავ ხვრელად კოლაფსირდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
ჯოზეფინა ტოპალი

**ჯოზეფინა ტოპალი** (; დ. 26 ნოემბერი, 1963, შკოდერი, ალბანეთი) — ალბანელი პოლიტიკოსი. ალბანეთის პარლამენტის თავმჯდომარე 2005-2013 წლებში. დემოკრატიული პარტიის წევრი.

1996 წელს აირჩიეს პარლამენტის წევრად დემოკრატიული პარტიიდან. შემდგომში კიდევ 4-ჯერ იყო არჩეული პარლამენტში. 2005 წლიდან ალბანეთის სიტორიაში პირველი ქალი პარლამენტის თავმჯდომარეა.

## რესურსები ინტერნეტში
* PLE - JOZEFINA TOPALLI 

კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ალბანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიძინა კანდელაკი

**ბიძინა სიმონის ძე კანდელაკი** (დ. 7 მარტი, 1902, ქუთაისი — გ. 22 მაისი, 1970, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1924 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი და ასისტენტად დატოვეს პროფესორ პ. მელიქიშვილთან. 1927 წელს ნიჭიერი ახალგაზრდა მიავლინეს გერმანიაში, სადაც წარმატებით დაამთავრა გეტინგენის უნივერსიტეტის ქიმიური განყოფილება, შემდეგ იქვე მუშაობდა. 1929 წელს ასევე წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, დაბრუნდა სამშობლოში და სათავეში ჩაუდგა ქიმიის კათედრებს სხვადასხვა ინსტიტუტში. 1935 წლიდან ხელმძღვანელობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფიზიკური და კოლოიდური ქიმიის კათედრას. 1936–1939 წლებში იყო თბილისის პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ქიმიის ინსტიტუტის დირექტორი.

ბიძინა კანდელაკის შრომებმა ტრიქოტროპიული გელების სტრუქტურისა და თვისებების შესახებ, მის მიერ წამოყენებული ლაბების კლასიფიკაციამ და სხვამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს კოლოდიური ქიმიის განვითარებაში. მან გამოაქვეყნა ორმოცდაათზე მეტი ნაშრომი ჩვენში და უცხოეთში. იგი როგორც კოლოდიური ქიმიის თვალსაჩინო სპეციალისტი დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ქიმიკოსთა შორის. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **მელიტა გიორგის ასული ზურმუხტაშვილი** (დ. 9 მაისი, 1905, თბილისი — გ. 12 აგვისტო, 1991, იქვე).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 202, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  7 მარტი 
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ირაკლი რეხვიაშვილი

**ირაკლი რეხვიაშვილი** (დ. 1975) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი 2004 14 იანვრიდან 1 ივნისამდე.

## ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი. 1998 წელს პრინსტონის უნივერსიტეტის ვუდროუ ვილსონის სახელობის საერთაშორისო და საზოგადოებრივ ურთიერთობათა სასწავლებელი. 2000-2004 წლებში იყო ბუდაპეშტში ადგილობრივი თვითმართველობისა და საჯარო სამსახურის რეფორმების ინსტიტუტის პროგრამების მენეჯერი.

ფლობს ინგლისურ, ესპანურ და რუსულ ენებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ირაკლი რეხვიაშვილი 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები
თედო ჯაფარიძე

**თედო ჯაფარიძე** (დ. 18 სექტემბერი, 1946, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი დიპლომატი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი (2003–2004). გენერალ-მაიორი.

## ბიოგრაფია 
1971 წელის დაამთავრა წითელი დროშის ორდენოსანი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1974–1977 წლებში თედო ჯაფარიძე საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული აშშ-ისა და კანადის ინსტიტუტის ასპირანტურაში სწავლობდა. 1977–1989 წლებში ამავე ინსტიტუტის ჯერ უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, შემდეგ უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი იყო. 1990 წლიდან საგარეო საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკური ანალიზისა და პროგნოზირების სამსახურის უფროსი იყო. 1991 წელს საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე. 1992 წელი — მუშაობს საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის თანაშემწედ ეროვნულ უშიშროების საკითხებში. 1994–2002 წლებში თედო ჯაფარიძე საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იყო აშშ-სა და კანადაში. 2002 წელს დაინიშნა საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნად. 2003 წლის 30 ნოემბრიდან 2004 წლის 20 მარტამდე იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2012–2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. არის 200-ზე მეტი სამეცნიერო პოლიტიკური პუბლიკაციის ავტორი.

ჰყავს ერთი შვილი. ფლობს ინგლისურ, ესპანურ, გერმანულ და რუსულ ენებს.

## ჯილდოები 
* ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2018) „საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცების, საერთაშორისო ასპარეზზე საქართველოს ეროვნული ინტერესების დაცვისა და ქართული დიპლომატიის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის“

## რესურსები ინტერნეტში 
* თედო ჯაფარიძე 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თედო
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დავით შერვაშიძე

**დავით შერვაშიძე** (დ. 1965) — ქართველი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა აგრარული უნივერსიტეტის აგროქიმია-ნიადაგმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1991-1993 წლებში იმყოფებოდა ნიდერლანდებში  ფერმერული მეურნეობის და გადამამუშავებელი საწარმოების ახალი ტექნოლოგიების ათვისების მიზნით. 2000 წლიდან საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მინისტრის მოადგილე იყო.

ორი შვილის მამა ფლობს ინგლისურ, რუსულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* დავით შერვაშიძე 

კატეგორია:საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1965
დავით
თამარ სულუხია

**თამარ სულუხია** (დ. 1968) — ქართველი ურბანისტი, მდგრადი განვითარების საერთაშორისო პრაქტიკოსი, სახელმწიფო მოღვაწე, თსუ ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლის ISET და ISET-ის კვლევითი ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი.

## ბიოგრაფია
### განათლება 
1990 დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტი; 1997 წელს მოიპოვა მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი ურბანისტიკის მიმართულებით. 1994 წლებში TACIS-ის ერთწლიანი პროგრამის ფარგლებში (საქართველო და გერმანია) მოიპოვა მარკეტინგის საერთაშორისო სერტიფიკატი. განათლების ყველა საფეხურზე სწავლობდა აშშ-ში სახელმწიფო გრანტების დაფინანსებით, მაშ შორის 1994 წელს როგორც დოქტორანტი ჰარვარდის უნივერსიტეტის დიზაინის უმაღლესი სკოლის ურბანისტიკის კათედრაზე.

### სამუშაო გამოცდილება 
1993-1994 წლებში მუშაობდა აშშ-ის უცხოეთის მშენებლობათა დეპარტამენტში არქიტექტორად თბილისში. კითხულობდა მარკეტინგის კურსს მენეჯმენტის სკოლაში, ქალაქის სოციოლოგიას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, მუშაობდა აშშ საელჩოს ადმინისტრაციულ დეპარტამენტში, და 1995-2001 წლებში USAID-ის ეკონომიკური განვითარების განყოფილების სპეციალისტად, სადაც საქართველოს გარდა ჩართული იყო პროექტებში აზერბაიჯანში. 2001-2002 წლებში ფულბრაიტის პროგრამის ფარგლებში  აკადემიური წელი გაატარა მეცნიერ-მკვლევარის სტატუსით ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის საჯარო პოლიტიკის ინსტიტუტში. 2002-2004 წლებში საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი GIPA-ში ჩამოაყალიბა და ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი მმართველობის ცენტრს და სამაგისტრო პროგრამას. 2002-2007 წლებში კითხულობდა ქალაქის პოლიტიკისა და მართვის კურსს. ამავე წლებში იყო არაერთი საერთაშორისო პროექტის კონსულტანტი, კვლევითი გრანტის მიმღები და სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციის, მათ შორის საქართველოს ფარგლებს გარეთ მმართველი საბჭოს წევრი და ხელმძღვანელი (მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დაცვის ასოციაცია, საქართველო; საერთაშორისო მეცნიერების ფონდი, რუსეთი და სხვა).

2004 წელს 5 თვის განმავლობაში მსახურობდა საქართველოს ინფრასტრუქტურისა და განვითარების მინისტრის თანამდებობაზე ზურაბ ჟვანიას კაბინეტში. 

2004 წლიდან დღემდე არის მსოფლიო ბანკის საერთაშორისო პერსონალი, 2010-2016 წლებში იყო ბაზირებული კიევში, უკრაინა (ასევე ფარავდა მოლდოვასა და ბელარუსს) და 2016-2019 წლებში ანკარაში, თურქეთი, სადაც ხელმძღვანელობდა მსოფლიო ბანკის მდგრადი განვითარებისა და ინფრასტრუქტურულ მრავალ-მილიონიან პროგრამებს. 2019 წელს იმყოფება შვებულებაში მსოფლიო ბანკიდან და დაბრუნდა საქართველოში რათა აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე უხელმძღვანელოს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლას (ISET) და მის კვლევით ინსტიტუტს (ISET PI).

არის ავტორი წიგნისა „დასავლეთის ქვეყნების ურბანსოციოლოგია“ და თანაავტორი წიგნისა „ქალაქის მართვა“.

ფლობს რუსულ და ინგლისურ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*დასავლეთის ქვეყნების ურბანსოციოლოგია
*ქალასის მართვა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1968
დანიელ ფიფია

**დანიელ ფიფია** (დ. 1896, ობუჯი, წალენჯიხის რაიონი – გ. 1924) — ქართველი პოეტი. ცნობილი იყო „მეგრელი ბაირონის“ მეტსახელით. 

დაიბადა პავლე ფიფიას და ქეთევან კვირკველიას ოჯახში. დანიელი ბავშვობიდანვე დაავადდა. მკურნალობის ყველა მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა. ორწლინახევრის იყო დანიელი, როდესაც მამა გარდაეცვალა. შვიდი წლის ასაკში დედაც გარდაეცვალა. ზრდიდნენ დები. დაამთავრა ორკლასიანი სკოლა მშობლიურ სოფელში და შემდეგ სწავლა განაგრძო სხვა სკოლაში. უსახსრობის გამო სწავლის შეწყვეტა მოუწია. შემდეგ დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია და სოფელ ობუჯში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. ამ დროს გაიცნო ცნობილი ქართველი მოღვაწეები, კალისტრატე სალია, ლეო ქიაჩელი, ეგნატე ფიფია და მათთან ერთად ბევრი საქმე გააკეთა თავისი სოფლისთვის.

დანიელი წერდა მეგრულ ენაზე. მის კალამს ეკუთვნის ბევრი ნაწარმოები, მათ შორის პოემები: „ხუმლა კოჩი“, ისტორიული პოემა „ბულათია“, რომელიც შეეხება 1855-1856 წლების სამეგრელოს გლეხთა აჯანყებას და ა.შ. ასევე წერდა ლექსებს („ნამთინემც“, „ბორჯი“, „ჯგირი სერი“, „ინა ვა ვავორექ მუთი ვორდი კინოხ“ და ა.შ.), თარგმნიდა უცხოურ ნაწარმოებებს. შეადგინა მეგრულ-ქართული ლექსიკონი.

დანიელ ფიფია სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და ზუგდიდის მაზრის ერთ-ერთი მთავარი პროპაგანდისტი იყო.

1924 წლის აგვისტოში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის III კურსის სტუდენტი, 27 წლის დანიელ ფიფია, როგორც პოლიტიკურად არასტაბილური პიროვნება, ბოლშევიკებმა დახვრიტეს უდანაშაულოდ, მისი ნაშრომები კი დაწვეს და 80-იან წლებამდე მისი ხსენება ფაქტობრივად არ შეიძლებოდა. 

ჩვენამდე მოაღწია მისი ნაშრომების გარკვეულმა ნაწილმა, მათ შორის მეგრულ-ქართული ლექსიკონის მცირე ნაწილმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* დანიელ ფიფია

კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი პოეტები
დანიელ
მადაგასკარის მეორე ექსპედიცია

**მადაგასკარის მეორე ექსპედიცია** — 1894-1895 წლებში საფრანგეთის მიერ მადაგასკარზე იმერინის სამეფოს წინააღმდეგ განხორციელებუი სამხედრო ინტერვენცია. ეს იყო ფრანკო-მალაგასიური ომების ბოლო ფაზა და მადაგასკარის პირველი ექსპედიციის გაგრძელება.

## მიზეზები 
მადაგასკარი იმ დროს წარმოადგენდა დამოუკიდებელ ქვეყანას, რომელსაც იმერინების დინასტია მართავდა. შეჭრის მიზეზი იყო დედოფალი რანავალუნა III–ს მიერ საფრანგეთის პროტექტორატზე უარის თქმა.

## შედეგები 
მადაგასკარის ანექსიის დაკანონება საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეის მიერ 1986 წლის 6 აგვისტოს მოხდა. მიუხედავად ექსპედიციი წარმატებისა აჯანყებები 1905 წლამდე გრძელდებოდა. დედოფალ რანავალუნა III–ს დეპორტაცია მოხდა 1897 წელს, ალჟირის დედაქალაქ ალჟირში, სადაც ის 1917 წელს გარდაიცვალა.

Madagascar French expeditionnary troops Henri Gallichet 1850 1923 La Guerre a Madagascar 1896.jpg|საფრანგეთს საექსპედიციო ჯარი.
Merina troops in ambush Henri Gallichet 1850 1923 Louis Charles Bombled 1862-1927 La Guerre a Madagascar 1896.jpg|იმერინის ჯარისკაცები ჩასაფრებაში.
Merina troops Henri Gallichet 1850 1923 Louis Charles Bombled 1862-1927 La Guerre a Madagascar 1896.jpg|იმერინის ჯარისკაცები საგუშაგოზე.
Merina artillery in ambush Henri Gallichet 1850 1923 Louis Charles Bombled 1862-1927 La Guerre a Madagascar 1896.jpg|იმერინის არტილერია.
Merina troops raising the alarm Henri Gallichet 1850 1923 Louis Charles Bombled 1862-1927 La Guerre a Madagascar 1896.jpg|იმერინის ჯარისკაცები განგაშის ზარს სცემენ.

## ლიტერატურა 
* Curtin, Philip D. *Disease and empire: the health of European troops in the conquest of Africa* by Philip D. Curtin http://books.google.com/books?id=jVRF8hDyhpgC&pg=PA186
* Ingram, Priestley Herbert *France overseas: a study of modern imperialism* http://books.google.com/books?id=BOopmtvrsOAC&pg=PA308

## სქოლიო 
კატეგორია:მადაგასკარის ისტორია
ლაშა გახარია

**ლაშა გახარია** (დ. 1947, მუხური — გ. 2004) — ქართველი პოეტი. ლექსებს წერდა როგორც ქართულ, ასევე მეგრულ ენაზე. 

მისი პირველი ლექსი გამოქვეყნდა ჩხოროწყუს რაიონულ გაზეთში, 1966 წელს, როდესაც ის სწავლობდა მუხურის საშუალო სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელსაც „მოძღვარ ნათლიასა“ და „ბიბლიას“ ეძახდა.

2003 წელს გამოვიდა მისი ლექსების პირველი კრებული „მუზის პაუზა“.

უკურნებელი სენით დაავადებული პოეტი გარდაიცვალა 2004 წელს.

პოეტის გარდაცვალების შემდეგ, 2005 წელს გამოვიდა მისი მეგრული ლექსების კრებული „ირიათონი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ლაშა
ბუსან ასიადის მსოფლიო თასის სტადიონი

**ბუსან ასიადის მსოფლიო თასის სტადიონი** — ბუსანის მთავარი საფეხბურთო სტადიონი. იგი აშენდა 2002 წლის ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის დაწყებამდე. 

## 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ბუსან ასიადის სტადიონი იყო 2002 მსოფლიო წლის საფეხბურთო ჩემპონატის-ის მასპინძელი, რომლის დროსაც ჩატარდა შემდეგი თამაშები:

## რესურსები ინტერნეტში
*부산 아시아드 경기장, 그 애증의 이름 
* Busan Sports Facilities Management Center
* Busan Sports Facilities Management Center
* Busan IPark Official Site
* World Stadiums 

კატეგორია:2002 წლის ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის სტადიონები სამხრეთ კორეაში
კატეგორია:სამხრეთ კორეის სტადიონები
ევროპის ავტომაგისტრალი E40

thumb|right|200px|E40-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E40** — ევროპის ყველაზე გრძელი ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება საფრანგეთის ქალაქ კალეში და მიემართება აღმოსავლეთით ყაზახეთის ქალაქ რიდერამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძეა 8000 კილომეტრზე მეტია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: საფრანგეთი, ბელგია, გერმანია, პოლონეთი, უკრაინა, რუსეთი, ყაზახეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი, ყირგიზეთი.

## მარშრუტი
* 
**კალე - დიუნკერკი

* 
**ადინკერკი - ვიორნე - ბრიუგე - გენტი - ბრიუსელი - ლიოვენი - ლიეჟი - ეიპენი

* 
**აახენი - კიოლნი - გუმერსბახი - ოლპე - ზიგენი - ვეცლარი - გისენი - ბად-ჰერსფელდი - ჰერლესჰაუზენი - აიზენახი - გოთა - ერფურტი - ვაიმარი - იენა - გერა - კემნიცი - დრეზდენი - ბაუტცენი - გერლიცი

* 
**ზგოჟელეცი - ლეგნიცა - ვროცლავი - ოპოლე - გლივიცე - კატოვიცე - იავოჟნო - კრაკოვი - ტარნუვი - ჟეშუვი -კორჩოვა

* 
**ლვივი - დუბნო - რივნე - ჟიტომირი - კიევი - ლუბნი - პოლტავა - ხარკივი - სლოვიანსკი - დებალცევე - ლუჰანსკი

* 
**კამენსკ-შახტინსკი - ვოლგოგრადი - ასტრახანი

* 
**ატირაუ - ბეინეუ
**შიმქენთი - ტარაზი
**კორდაი - ალმათი - სარი-ოზეკი - თალდიყორღანი - უშარალი - ტასკესკენი - აიაგუზი - გეორგიევკა - უსტ-კამენოგორსკი - რიდერი

* 
**კუნგრადი - ნუკუსი

* 
**დაშოგუზი

* 
**ბიშკეკი

## სქოლიო
კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ევროპის ავტომაგისტრალი E50

thumb|right|200px|E50-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E50** — ევროპის აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაწილების დამაკავშირებელი ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება საფრანგეთის ქალაქ ბრესტში და მიემართება აღმოსავლეთით რუსეთის ქალაქ მაჰაჩყალამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 6000 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: საფრანგეთი, გერმანია, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უკრაინა, რუსეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ევროპის ავტომაგისტრალი E58

thumb|right|200px|E58-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E58** — ევროპის საერთაშორისო E მაგისტრალების ქსელის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც იწყება ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში და მიემართება აღმოსავლეთით რუსეთის ქალაქ როსტოვამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე დაახლოებით 2200 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: ავსტრია, სლოვაკეთი, უკრაინა, რუმინეთი, მოლდოვა, რუსეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ევროპის ავტომაგისტრალი E85

thumb|right|200px|E85-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E85** — ევროპის საერთაშორისო E მაგისტრალების ქსელის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც იწყება ლიეტუვის ქალაქ კლაიპედაში და მიემართება სამხრეთით საბერძნეთის ქალაქ ალექსანდრუპოლისამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 2300 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: ლიეტუვა, ბელარუსი, უკრაინა, რუმინეთი, ბულგარეთი, საბერძნეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ქარიმ ბელარაბი

**ქარიმ ბელარაბი** (; დ. 8 აპრილი, 1990, ბერლინი) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ეროვნული ნაკრების და ლევერკუზენის „ბაიერის“ ფეხბურთელი. მისი მამა წარმოშობით მაროკოდანაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* DFB-Profil von Karim Bellarabi 
* Porträt bei Bayer Leverkusen
* 

კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
გულდა კალაძე

**გულდა კარლოს ძე კალაძე** (დ. 29 აგვისტო, 1932, თბილისი — გ. 15 აგვისტო, 1974, იქვე) — ქართველი მხატვარი, მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო მრავალფეროვანი შემოქმედი. მისი ნიჭი და ინდივიდუალიზმი გამოვლინდა ფერწერასა და გრაფიკაში, მაგრამ ხელოვნის სტიქია ქანდაკება იყო. თავისი ხანმოკლე შემოქმედებითი ცხოვრების მანძილზე სულ ჩვიდმეტი სკულპტურული კომპოზიციის შექმნა მოასწრო, რომელშიც სრულად გამოვლინდა მისი შემოქმედებითი პოტენციალი — ფორმის გრძნობა, დახვეწილი პროპორციები: ასეთებია — „ყურძნის მტევანი“, „განთიადი“, ბიჭვინთის საკურორტო კომპლექსისათვის შექმნილი სკულპტურული ჯგუფი „ოჯახი“, მონუმენტური რელიეფი სასტუმრო „ივერიისათვის“, კავკასიის გმირული დამცველებისათვის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიურ ოლქში დადგმული მემორიალური ანსამბლი (საქართველოს ლენინური კომკავშირის პრემია). 

უნდა აღინიშნოს მხატვრის ნამუშევრები წიგნის გრაფიკაში. მან დაასურათა 30-მდე წიგნი, დაგვიტოვა რამდენიმე ათეული ფერადი, 300-მდე შავ-თეთრი და შერეული ტექნიკით შესრულებული ილუსტრაცია.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 200,  თბ., 1994

კატეგორია: ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული   29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ბაზიკო

**ბაზიკო** () — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება მესინის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 681 ადამიანი. ფართობი 11 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0941, საფოსტო ინდექსი — 98060.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი  

კატეგორია:მესინის პროვინციის კომუნები
კარლო კალაძე

**კარლო რაჟდენის ძე კალაძე** (დ. 16 მარტი, 1907, ეწერი, ახლანდელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 დეკემბერი, 1988, თბილისი) — ქართველი პოეტი, დრამატურგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1920 წელს არალეგალურ პრესაში *კაკი ეწრელის* ფსევდონიმით. 1924 წელს რედაქტორობდა ჟურნალ „პროლემაფს“. 1927-1930 წლებში იყო მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის დირექტორი. 1931 წელს მისი ინიციატივით ქუთაისში დაარსდა ლიტერატურული გაზეთი „სიტყვა და საქმე“. იგი იყო 1924 წელს ჩამოყალიბებული ახალგაზრდა პროლეტარული მწერლობის ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი. მან აქტიური როლი შეასრულა საქართველოს მწერალთა კავშირის შექმნაში, იყო ამ კავშირის პრეზიდიუმის წევრი.

კარლო კალაძის ადრინდელი ლექსებისათვის დამახასიათებელია რევოლუციური და ეროვნული პათოსი. ამ პერიოდს ეკუთვნის პოეტის სხვადასხვა თემაზე შექმნილი ნაწარმოებები: „პოემა უჩარდიონი“, „მთების ეპოსი“, „ხერთვისის განთიადები“ და სხვა. კ. კალაძე განსაკუთრებული შემოქმედებით გამოეხმაურა დიდ სამამულო ომს. ხანგრძლივად იმყოფებოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე და შექმნა ლექსებისა და პოემების წიგნი „შეხვედრები ბრძოლის ველზე“.

კარლო კალაზეს დიდი ამაგი მიუძღვის დრამატურგიაზეც. თეატრში, რომელსაც კ. მარჯანიშვილი ხელმძღვანელობდა, დაიდგა კ. კალაძის პიესები „როგორ?“ და „ხატიჯე“, ხოლო სპექტაკლებს „სოფლის საღამოები“, „სახლი მტკვრის პირას“ წარმატება ხვდა რუსთაველის სახელობის თეატრში.

დაჯილდოვებული იყო ოქტომბრის რევოლუციის, სამი შრომის წითელი დროშის და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“,  გვ. 201, თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული  1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1982)
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
ევროპის ავტომაგისტრალი E101

thumb|right|200px|E101-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E101** — ევროპის საერთაშორისო E მაგისტრალების ქსელის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც იწყება რუსეთის დედაქალაქ მოსკოვში და მიემართება სამხრეთ-დასავლეთით უკრაინის დედაქალაქ კიევამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 850 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: უკრაინა, რუსეთი.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ევროპის ავტომაგისტრალი E105

thumb|right|200px|E105-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E105** — ევროპის საერთაშორისო E მაგისტრალების ქსელის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც იწყება ნორვეგიის სოფელ ჰესენგში და მიემართება სამხრეთით უკრაინის ქალაქ იალტამდე. მარშრუტის საერთო სიგრძე 4620 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: ნორვეგია, რუსეთი, უკრაინა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ბელარუსის ციხესიმაგრეების სია

[მინი|300პქ|[მირის ციხესიმაგრე]]
**ბელარუსის ციხესიმაგრეები** — თანამედროვე ბელარუსის ტერიტორიაზე არსებული XIII—XVII საუკუნეების თავდაცვითი ნაგებობები. ციხესიმაგრეების უმეტესობამ ვერ მოაღწია თანამედროვეობამდე. სიმაგრეები შეადგენდა ჩაკეტილ კომპლექსს, რომლის შემადგენლობაში თავდაცვითის გარდა საცხოვრებელი ნაგებობებიც შედიოდა. ისინი ასევე ასრულებდნენ ადმინისტრაციულ ფუნქციებსაც.. 

## ბ 
]]
*ბაბრუისკის ციხესიმაგრე 
*ბრესტის ციხესიმაგრე
*ბორისოვის ციხესიმაგრე
*ბიხოვის ციხესიმაგრე

## გ 
*გროდნოს ძველი ციხესიმაგრე
*გროდნოს ახალი ციხესიმაგრე
*გოლშანის ციხესიმაგრე
*გერანიონის ციხესიმაგრე
*გლუსის ციხესიმაგრე
*გომელის ციხესიმაგრე

## დ 
*დავიდ–გოროდოკის ციხესიმაგრე
*დრისვიატის ციხესიმაგრე
*დრისენის ციხესიმაგრე

## ვ 
300პქ|მინი|ვიტების ციხესიმაგრის ნანგრევები
*ვიტების ციხესიმაგრე
*ვიშჩინის ციხესიმაგრე
*ვისოკოვის ციხესიმაგრე

## ზ 
*ზასლავის ციხესიმაგრე

## კ 
[მინი|[კამანეცკის კოშკი]]
*კამანეცკის კოშკი
*კლეტსკის ციხესიმაგრე
*კოპისი
*კოსავის ციხესიმაგრე
*კრევოს ციხესიმაგრე

## ლ 
*ლიახოვიჩის ციხესიმაგრე 
*ლიდის ციხესიმაგრე
*ლუბჩას ციხესიმაგრე

## მ 
*მირის ციხესიმაგრე
*მინის ციხესიმაგრე
*მოგილიოვსკის ციხესიმაგრე

## ნ 
[მინი|300პქ|[ნესვიჟის ციხესიმაგრე]]
*ნოვოგრუდსკის ციხესიმაგრე
*ნესვიჟის ციხესიმაგრე

## პ 
*პიშჩალოვსკის ციხესიმაგრე
*პოლოცკის ზემო ციხესიმაგრე
*პოლოცკის ქვემო ციხესიმაგრე

## R 
*რუჟანის სასახლე

## ს 
*სმოლიანსკის ციხესიმაგრე 
*სურაჟის ციხესიმაგრე 
*სვისლაჩის ციხესიმაგრე

## ხ 
*ხაჟიუნიშკი

## ლიტერატურა 
* *Трусов О. А.* Памятники монументального зодчества Белоруссии XI—XVII вв. Архитектурно-типологический анализ. — Мн., 1988.
* *Трусов О. А., Чернявский И. М., Кравцевич А. К.* Архитектурно-археологические исследования Мирского замка и городского поселка Мир Гродненской области // Советская археология, 1986. — № 4. — C. 216—235.

## სქოლიო 
*
ბალაკლიის რაიონი

**ბალაკლიის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 986 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 83 497 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 42 კაცს კმ²-ზე. ბალაკლიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბალაკლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
ევროპის ავტომაგისტრალი E95

thumb|right|200px|E95-ის ლოგო
**ევროპის ავტომაგისტრალი E95** — ევროპის საერთაშორისო E მაგისტრალების ქსელის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც იწყება რუსეთის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში და მიემართება სამხრეთით თურქეთის ქალაქ მერზიფონამდე. გზის ნაწილი შავ ზღვაზე გადის. მარშრუტის საერთო სიგრძე 2527 კილომეტრია.

მარშრუტი გადის შემდეგ ქვეყნებზე: რუსეთი, ბელარუსი, უკრაინა, თურქეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროპული მარშრუტების რუკა
* E-გზების საერთაშორისო ქსელი

კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში