open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დაკვარა

**დაკვარა** () — კლარჯეთის რეგიონის ერთ-ერთი სოფელი. თუმცა, მას მოეხსნა სოფლის სტატუსი და ქუჩუქქოის სახელით გაერთიანდა ბორჩხასთან როგორც უბანი.

## ისტორია 
დაკვარა  შესაძლოა მომდინარეობდეს ლაზური სიტყვა „კვარი“-დან, რაც ნიშნავს პურს, ან ქართული „კვარი“-დან, რაც ნიშნავს ფისს. სოფელში არსებული მდინარის სახელწოდებაა დაკვარღალი. 

დაკვარა მდებარეობს კლარჯეთში, რომელიც შუა საუკუნეებში შეადგენდა საქართველოს ერთ-ერთ რეგიონს. ოსმალებმა ეს რეგიონი ქართველებისგან დაიპყრეს XVI საუკუნის პირველ ნახევარში. 

დაკვარა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში მიეკუთვნებოდა ტრაპიზონის პროვინციის ოთხი სანჯაყიდან ერთ-ერთს, ლაზისტანის სანჯაყის ხოფის რაიონს. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში დაკვარა აღრიცხულია როგორც სოფელი, სადაც ცხოვრობდა 197 ადამიანი 47 ოჯახში. წელიწდეულში ასევე აღნიშნულია სოფელში არსებული დასაბეგრი პირუტყვი: 200 ცხვარი და თხა, 10 ცხენი, 75 ძროხა და 6 ხარი.

დაკვარა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ, 1878 წელს ხელმოწერილი ბერლინის ხელშეკრულების თანახმად, ოსმალეთის სახელმწიფომ რუსეთს გადასცა. რუსული მმართველობის ქვეშ, ბათუმის სანჯაყის გონიოს რაიონში შემავალი დაკვარას მოსახლეობა შედგებოდა 46 ადამიანისგან, რომლებიც ცხოვრობდნენ 12 ოჯახში - 21 კაცი და 25 ქალი. ამ რაიონს დაქვემდებარებული ბორჩხის თემი მოიცავდა მხოლოდ ბორჩხასა და დაკვარას. დაკვარას მოსახლეობა რუსული ადმინისტრაციის მიერ აღრიცხული იყო სახელწოდებით „აჭარლები“.

ამ ჩანაწერებიდან ჩანს, რომ რუსული მმართველობის დროს სოფლის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ოსმალეთში გადასახლდა. ქართველმა მკვლევარმა ზაქარია ჭიჭინაძემ ლაზეთის სოფლებს შორის დასახელებული დაკვარას მოსახლეობა 1892 წელს 5 ოჯახად მოიხსენია, აღნიშნავდა რა, რომ ადრე სოფლის მოსახლეობა უფრო მეტი იყო, მაგრამ რუსული მმართველობის დროს მათი უმეტესობა გადასახლდა ლაზისტანის რეგიონის ოსმალეთის მხარეს.

პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს, რუსების ართვინის სანჯაყიდან გასვლის შემდეგ, დაკვარა საქართველოს საზღვრებში მოექცა. ეს ვითარება აღიარა საბჭოთა რუსეთმა 1920 წლის 7 მაისის მოსკოვის ხელშეკრულებით. დაახლოებით ერთი წლის შემდეგ, წითელი არმიის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ გაფორმებული მოსკოვის ხელშეკრულებით, ართვინის სანჯაყი და დაკვარა თურქეთს გადაეცა.

ართვინის ტოპონიმების ლექსიკონის მიხედვით, ამ დასახლების ქართული სახელწოდება მითითებულია როგორც ვაკურა. 1922 წლის მოსახლეობის აღწერაში ნახსენებია არა დაკვარა, არამედ ვაკურა. ამ დროს სოფელში დარჩენილი იყო მხოლოდ 20 ადამიანი 5 ოჯახში - 10 ქალი და 10 კაცი. თუმცა, ამ რეესტრში სოფლის მოსახლეობა აღრიცხულია როგორც ლაზები. ვინაიდან ვაკურა არ იყო თურქული, სოფლის სახელი 1925 წელს შეიცვალა ქუჩუქქოით. 1926 წლის აღრიცხვის მიხედვით, ქუჩუქქოის მოსახლეობა შედგებოდა 66 ადამიანისგან, რომლებიც ცხოვრობდნენ 6 ოჯახში - 36 კაცი და 30 ქალი. 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლება მოხსენიებულია როგორც ქუჩუქქოი. თუმცა, შემდგომ ჩანაწერებში ქუჩუქქოი ცალკე სოფლად აღარ მოიხსენიება. ჩანს, რომ ამ თარიღიდან მოკლე დროში ის როგორც უბანი, ბორჩხას შეუერთდა. 2019 წელს ქუჩუქქოის უბანში 863 ადამიანი ცხოვრობდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
კრისტინ ფროსეთი

**კრისტინ ფროსეთი**(დ. 21 სექტემბერი, 1995 წელი, ნიუ ჯერზი, აშშ) — ამერიკელი და ნორვეგიელი მსახიობი. ის ცნობილია ნეტფლიქსის სერიალით *The Society* (2019), სადაც იგი თამაშობს კელი ალდრიჩის როლს, Apple TV სერიალით *The Buccaneers* (2023), სადაც თამაშობს ნოლას როლს. 2022 წელს, ის მონაწილეობს Showtime-ის სერიალში *The First Lady*, როგორც ახალგაზრდა ბეტი ფორდი.

მას ასევე იცნობენ ფილმებში მონაწილეობით, სადაც მან ითამაშა მეორეხარისხოვანი როლები ფილმებში *Sierra Burgess Is a Loser* (2018), *The Assistant* (2019) და *Oh, Canada* (2024), ასევე მთავარი როლები შეასრულა ფილმებში *Sharp Stick* (2022) და *How to Blow Up a Pipeline* (2022).

## ადრეული ცხოვრება 
ფროსეთი დაიბადა 1995 წლის 21 სექტემბერს, ნიუ-ჯერზის შტატში, აშშ-ში ნორვეგიული მშობლების ოჯახში. მისი ბავშვობა გაიარა ნიუ ჯერსისა და ოსლოს შორის სიარულით, რაც დაკავშირებული იყო მისი მამის სამუშაოსთან.

## კარიერა 
ფროსეთმა მოდელობა დაიწყო, როდესაც აღმოაჩინეს ნორვეგიაში Ski Storsenter-ის კატვოკის აუდიციაზე, ასევე IMG Models-მა ნიუ ჯერსიში ადგილობრივ შოპინგ ცენტრში ჩატარებულ მოდის შოუში. იგი მოდელობდა ბრენდებისთვის, როგორიცაა Prada, Armani, Miu Miu და H&M.

მისი მსახიობური კარიერა დაიწყო, როდესაც კასტინგ დირექტორმა იხილა მისი ფოტოები და დარწმუნდა, რომ მიეღო მონაწილეობა ჯონ გრინის რომანის „Looking for Alaska“-ს ეკრანიზაციის აუდიციაში. ეს ეკრანიზაცია არასოდეს განხორციელდა. 2016 წელს, ფროსეთი მიიწვიეს პილოტურ სერიალში „Let the Right One In“-ის პოტენციური ადაპტაციისთვის. ფროსეთმა დაიწყო თავისი მსახიობური კარიერა 2017 წლის ფილმით „Rebel in the Rye“. 2018 წელს, იგი მონაწილეობდა ორი Netflix-ის ფილმში, „Sierra Burgess Is a Loser“ და "Apostle", ასევე Sky-ს მინსერიალში „The Truth About the Harry Quebert Affair“.

2018 წლის 9 მაისს გამოიცა ინფორმაცია, რომ Hulu აპირებდა ჯონ გრინის რომანის „Looking for Alaska“-ს ეკრანიზაციას 8-ფრილის მინსერიალის სახით. 2018 წლის 30 ოქტომბერს, გრინმა გამოაცხადა, რომ ფროსეთი ითამაშებდა ალასკა იანგის როლს, ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟს. ის თამაშობს 2021 წლის Amazon Prime Video-ის ფილმში "Birds of Paradise", რომლის რეჟისორია Sarah Adina Smith.

2022 წლის ივნისში, ფროსეთი დაასახელეს Apple TV+-ის სერიალ „The Buccaneers“-ში მთავარ როლზე. იმავე წელს ფროსეთი განასახიერებს მთავარი პერსონაჟი, კობი რე დელუმს, FX on Hulu-ს სერიალის „American Horror Stories“-ის მეორე სეზონის პირველ სერიაში, რომელიც ეთერში გავიდა 2022 წლის 21 ივლისს. ასევე 2022 წელს, იგი მონაწილეობდა ლენა დანჰემის სექს კომედიაში „Sharp Stick“ და დანიელ გოლდჰაბერის მოქმედებითი თრილერში „How to Blow Up a Pipeline“. მან ასევე განასახიერა ახალგაზრდა ბეტი ფორდი შვიდ-ეპიზოდიან სერიალში „The First Lady“ (2022).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ქალი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნორვეგიელი მსახიობები
ერებრუს ციხე

**ერებრუს ციხე** () — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე მდინარე სვარტონზე, ერებრუს ოლქში, შვედეთში. იგი გაფართოვდა სამეფო ოჯახის, ვაზას დინასტიის მმართველობის პერიოდში და საბოლოოდ აღდგენილ იქნა 1900 წლის ბოლოს. ზოგიერთი ოთახი გამოიყენება საკლასო ოთახებად კაროლინსკას გიმნაზიის მოსწავლეებისთვის.

## ისტორია 
ციხესიმაგრე მდებარეობს კუნძულზე, მდინარე სვარტონში. მისი სახელწოდება მომდინარეობს პატარა ქვებისგან („ör“), რომლებსაც მდინარე ატარებს, ხოლო სიტყვის მეორე ნაწილი მოდის ხიდისგან („bro“). 

ციხესიმაგრის უძველესი ნაწილი, თავდაცვითი კოშკი, აშენდა XIII საუკუნის მეორე ნახევარში. სავარაუდოდ, იგი აშენდა შვედეთის მეფე მაგნუს II-ის მმართველობის პერიოდში (1316-1374). 1364 წელს ალბრეხტ მაკლენბურგმა (დაახლოებით 1340-1412) ციხესიმაგრე დაიპყრო. ეს სავარაუდოდ იყო დღევანდელი ციხესიმაგრის წინამორბედი, რომელიც აშენდა პატარა კუნძულზე მდინარე სვარტოს შიგნით. სავარაუდოდ, სიმაგრე შედგებოდა თავდაცვითი კოშკისა და მის გარშემო არსებული კედლისგან. XIV საუკუნეში კოშკს დაემატა ნაგებობები უფრო დიდი ციხესიმაგრის შესაქმნელად. შვედეთის მეფე კარლ IX-ის (1550-1611) მმართველობის დროს, სიმაგრე გადაკეთდა რენესანსის სტილის ციხესიმაგრედ. 1764 წლიდან ციხესიმაგრე ემსახურება ერებრუს ოლქის გუბერნატორის რეზიდენციას. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Örebro slott website

## სქოლიო 
კატეგორია:შვედეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
კეთრინ პრესკოტი

**კეთრინ პრესკოტი** (დ. 4 ივნისი, 1991 წელი, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი მსახიობი. მეტად ცნობილია მისი როლები როგორც ემილი ფიჩი E4-ის თინეიჯერულ დრამაში „Skins“ (2009–2010) და მთავარ პერსონაჟად MTV-ის თინეიჯერულ დრამაში „Finding Carter“ (2014–2015).

## კარიერა 
2008 წლის ივლისში, კეტრინ პრესკოტი პირველად გამოჩნდა სერიალ „Doctors“-ის ეპიზოდში, სადაც ტყუპი დების, ემილი და შარლოტა უილკოკის როლებს ასრულებდა მის დასთან, მეგან პრესკოტთან ერთად ეპიზოდში „Dare, Double Dare, Truth“. 2009 წლის დასაწყისში, პრესკოტმა ითამაშა ემილი ფიჩი "Skins"-ის 3, 4 და 7 სეზონებში, სადაც პერსონაჟები ცნობილი იყვნენ როგორც "მეორე თაობა". პრესკოტმა 2010 წლის მარტში თავის ოფიციალურ ვებგვერდზე განაცხადა, რომ ის მონაწილეობდა სერიალის Goth-ის პილოტში. პრესკოტი ითამაშა კარტერ სტივენს/ლინდონ უილსონის როლში MTV-ის სერიალში "Finding Carter". შემდეგ, 2019 წელს, იგი გამოჩნდა ფილმში "A Dog's Journey" როგორც CJ.

## ბიოგრაფია 
კეთრინ პრესკოტი დაიბადა ლონდონში, პალმერს გრინში, ინგლისში. ის ექვსი წუთით უფროსია თავისი ტყუპისცალი დისგან, მეგანისგან. როდესაც Skins-ის ოფიციალურ ვებსაიტზე წარმოადგინა თავისი „ტოპ 10 ფლეილისტი“, პრესკოტმა საყვარელ მუსიკალურ ჯგუფებად დაასახელა Röyksopp, The Cardigans და Metallica.

ფანის მიერ დასმულ კითხვაზე პასუხის გაცემისას თავის ოფიციალურ ვებსაიტზე, პრესკოტმა განაცხადა, რომ ურჩევნია არ მიაწეროს თავი რომელიმე კონკრეტულ სექსუალურ იდენტობას და მიიჩნევს, რომ „ადამიანები არ განისაზღვრებიან მათი სექსუალობით“, და რომ „ეს არ ცვლის იმას, ვინც ხარ პიროვნულად“.

მეორე შეკითხვაზე პასუხად, მან ასევე გაამხილა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ის სრულიად ვეგეტარიანელი არაა მაგრამ მაინც ფრთხილობს იმ ხორცთან, რასაც იღებს.

2021 წლის 7 სექტემბერს, პრესკოტს ბრუკლინში ქუჩის გადაკვეთის დროს დაეჯახა სატვირთო მანქანა და მან მიიღო სერიოზული დაზიანებები, მათ შორის მენჯის, ფეხების, ფეხის ტერფისა და ხელის მოტეხილობები. 2021 წლის 1 ოქტომბერს, მისი და მეგანი გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კეთრინი გაწერეს საავადმყოფოდან და ის უკვე სახლში აღიდგენდა ჯანმრთელობას.

თავდაპირველად მეგანს უარი უთხრეს აშშ-ში საგანგებო შესვლაზე COVID-19-ის პანდემიასთან დაკავშირებული მოგზაურობის შეზღუდვების გამო მიუხედავად იმისა, რომ წარადგინა ვაქცინაციის დამადასტურებელი საბუთები, უარყოფითი ტესტის შედეგები და თავისი დის სამედიცინო დოკუმენტაცია. საბოლოოდ, გადაწყვეტილება შეიცვალა მას შემდეგ, რაც პრესკოტმა საჯაროდ გაახმოვანა ეს საკითხი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Kathryn Prescott at the British Film Institute

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ინგლისელები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ლონდონიდან
კატეგორია:თინეიჯერული ფილმები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
სპონიეთის ღვთისმშობელის ხატი

**სპონიეთის ღვთისმშობელის ხატი** — ჭედური ხატი სპონიეთიდან. ბოლო დრომდე ინახებოდა შემოქმედის მონასტერში.

1873 წელს ღვთისმშობლის ხატი პირველად ინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ, 1890 წელს გამოაქვეყნა თავის შრომაში ნიკოდიმ კონდაკოვმა. 

დ. ბაქრაძე თავის „მოგზაურობაში“ იფარგლება მარტო აღწერით და ხატების ვიზუალს არ ურთავს. ნ. კონდაკოვი შეცდომით დ. ერმაკოვის ფოტოს (№120) სპონიეთის ხატის აღწერაში სვამს, რაც შეცდომაა.

ღვთისმშობლის ვერცხლის მოოქროვილი ხატი, სპილენძის გარემოსით უკანა მხარეზე. მის ქვემო არშიაზე წარწერას ბაქრაძე აქვეყნებს თუმცა მისი წაკითხვისაგან თავი შეიკავა:

ხატის უკანა მხარეზე ეწერა: 

დ. ბქარაძის აზრით წარწერაში მოხსენიებული გაბრიელი იგივე პიროვნებაა, მიტროპოლიტ იაკობის ნათესავი, რომელზეც მოგვითხრობს ზემოთმოყვანილი წარწერა. ცნობილია, რომ კვერღელიძეების გვარი ადრე სახლობდა დუამზუ ჩურუქ-სუში. სპონიეთის სახელით ცნობილია ადგილი, რომელსაც ახლა ვაშნარი ჰქვია.

## ლიტერატურა
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 122-123, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 113-115, 1890г.

კატეგორია:ქართული ხატები
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
გურგენლი (ბორჩხა)

**გურგენლი** () — ართვინის პროვინციის ბორჩხის რაიონის სოფელი თექთაშის უბანი.

## ისტორია
გურგენლი, რომელიც ძველი დასახლებაა, ძველად იწოდებოდა როგორც გორგაული. გორგაული (გორგაული) ქართული გვარიდან მომდინარეობს. კერძოდ, ზოგიერთი ქართული გვარი მთავრდება სუფიქსით „-ული“.

გორგაული მდებარეობდა კლარჯეთში, რომელიც ისტორიული საქართველოს ერთ-ერთი რეგიონი იყო. ქართველმა ისტორიკოსმა ზაქარია ჭიჭინაძემ, როდესაც რუსეთის მმართველობის პერიოდში ამ რეგიონში კვლევით მოგზაურობას ახორციელებდა, დაწერა, რომ გორგაულის სოფელში 20 ოჯახი ცხოვრობდა, 10 ოჯახი კი ოსმალეთში გადასახლდა. 1922 წელს არტვინის ოლქში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში მხოლოდ 5 ოჯახი დარჩა. ამ ხუთ ოჯახში ცხოვრობდა 29 ადამიანი, მათ შორის 15 ქალი და 14 მამაკაცი, და ეს მოსახლეობა მთლიანად ქართველებისგან შედგებოდა. მუვაჰიდ ზეკი, რომელიც ცნობილია ართვინის პროვინციის შესახებ კვლევებით, თავის 1927 წელს გამოცემულ წიგნში სოფლის სახელს წერს როგორც „ღორღავურ“ (غورغاوور). 1926 წელს ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის დროს, სოფლის 5 ოჯახში დაფიქსირდა 32 ადამიანი, მათ შორის 15 მამაკაცი და 17 ქალი.

გორგაულის სახელი, ართვინის პროვინციაში სხვა სოფლების მსგავსად, შეიცვალა 1925 წელს და სოფელს ეწოდა გურგენლი. კერძოდ, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლება მოხსენიებულია როგორც გურგენლი (كوركنلی). მცირე მოსახლეობის გამო, გურგენლი შემდეგ უბნად დაექვემდებარა ქარშიქოის. 2024 წელს ქარშიქოის დაქვემდებარებაში მყოფი უბნები გურგენლი (გორგაული), თექთაში (კერტაში), კუტლიეტი, ზეგანი და სანისლე გაერთიანდნენ და შეიქმნა სოფელი თექთაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
მიხეილ ნაკაშიძე (მოხელე)

**მიხეილ ალექსანდრეს ძე ნაკაშიძე** (1 იანვარი, 1844, — 11 მაისი, 1905, ბაქო) — ქართველი თავადი, იურისტი, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოხელე, ბაქოს გუბერნატორი.

## ბიოგრაფია 
მიხეილ ნაკაშიძის ოჯახი წარმოშობით გურიის სამთავროდან იყო.  მამა, თავადი ალექსანდრე ნაკაშიძე, იდგა რუსეთის იმპერიის სამხედრო სამსახურში კავალერიის გენერლის ჩინით. მიხეილის უმცროს ძმა, ივანე ნაკაშიძე, მამის კვალს გაჰყვა და მინიჭებული ჰქონდა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება.  

1869 წელს მიხეილ ნაკაშიძემ დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, სამართლის კანდიდატის ხარისხით. სამსახური დაიწყო ბაქოში, მომრიგებელი მოსამართლის თანაშემწედ. ორი წლის შემდეგ გადაიყვანეს მომრიგებელ მოსამართლედ ჯერ შემახის, შემდეგ კი ლენქორანის მხარეში. 

1873 წელს გახდა ბაქოს საოლქო სასამართლოს წევრი.  1880 წელს დატოვა თანამდებობა და  გადავიდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში, სადაც დაინიშნა დაღესტნის ოლქის უფროსის კანცელარიის მმართველის თანამდებობაზე.

1884 წელს გახდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი.

1886 წლის 21 ოქტომბრის გაზეთ „ივერიის“ ცნობით, მიხეილ ალექსანდრეს ძე ნაკაშიძე განჯის გუბერნატორი იყო.

1892 წელს მიხეილ ნაკაშიძე ერევნის ვიცე-გუბერნატორად გადაიყვანეს. ამ მოვალეობას ის 1904 წლამდე ასრულებდა. ამავე პერიოდში ის, როგორც კომისარი, ახორციელებდა სპარსეთისთვის მდინარე არაქსის მარჯვენა სანაპიროზე რუსეთის მთავრობის მიერ კონვენციით დათმობილი აბას-აბადის მონაკვეთის გადაცემის პროცესს. ჰქონდა ნამდვილ სამოქალაქო მრჩევლის წოდება.

1904 წლის თებერვალში, კავკასიის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის, გენერალ გრიგოლ გოლიცინის, რეკომენდაციით, მიხეილ ნაკაშიძე ბაქოს გუბერნატორად დაინიშნა. თავად გოლიცინი მთავარსარდლის პოსტზე დარჩა 1905 წლის 1 იანვრამდე, სანამ კავკასიიდან პეტერბურგში გადაიყვანდნენ. გოლიცინი უარყოფითად იყო განწყობილი სომხური ეროვნული მოძრაობის მიმართ. 1905 წლის თებერვალს ბაქოში სომხურ-თათრული ხოცვა-ჟლეტისას მიხეილ ნაკაშიძემ, როგორც გოლიცინის პოლიტიკის მიმდევარმა, აზერბაიჯანის მხარე დაიჭირა.

1905 წლის 11 მაისს ბაქოში, პარაპეტის მოედანზე, დაშნაკმა დრასტამატ კანაიანმა მიხეილ ნაკაშიძეს ბომბი ესროლა. გავრცელებული მოსაზრებით, დაშნაკებმა გუბერნატორს განაჩენი იმიტომ გამოუტანეს, რომ მან ბაქოს „სომხურ-თათრული“ კონფლიქტის დროს სისხლის ღვრის შესაჩერებლად ეფექტური ზომები არ მიიღო.

მიხეილ ნაკაშიძე დაჯილდოებული იყო ლომისა და მზის ირანული ორდენით (მესამე ხარისხის), წმ. ანას მეორე ხარისხისა და წმ. სტანისლავის მეორე ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა
*მიხეილ ნაკაშიძე / ქართველები მსოფლიო ისტორიაში : [15 ტომად]. ტომი 8, აზერბაიჯანი, იორდანია. თბილისი : პალიტრა L, 2021. - გვ.108-109.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1905
კატეგორია:ქართველი თავადები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კვინტაური

**კვინტაური** () — ძველი დასახლება ართვინის პროვინციაში, დღევანდელი ბორჩხის საზღვრებში. დღესდღეობით ის არის „ჩიფთელერის“ სახელით ცნობილი, სოფელ ბალჯის უბანი.

## ისტორია
კვინტაური მდებარეობს კლარჯეთში, რომელიც არის ისტორიული საქართველოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილის ერთ-ერთი რეგიონი. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს XVI საუკუნის პირველი ნახევრიდან. ქართული ტოპონიმი კვინტაური წარმოიქმნა სიტყვისგან „კვინტი / კვინტა“. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „კვინტავული“ (قونطاوول). 

კვინტაური ისტორიულად დევისყელის ხეობის სოფლებიდან ერთ-ერთია. თუმცა, ძველ ოსმალურ ჩანაწერებში მისი სახელი არ გვხვდება. მიუხედავად ამისა, XX საუკუნის მეორე ნახევარში სოფელი შედიოდა ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყის ლივანის კაზას საზღვრებში.

კვინტაური ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს გადასცა 1877-1878 წლების ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ დადებული ბერლინის ხელშეკრულების თანახმად. რუსეთის მმართველობის ქვეშ კვინტაური იყო ბათუმის სანჯაყის გონიოს კაზას სოფლებიდან ერთ-ერთი. რუსეთის მმართველობის დროს კვინტაურად (Квинтаури) მოხსენიენულ სოფელში 1886 წელს 13 კომლში ცხოვრობდა 101 ადამიანი, მათ შორის 55 მამაკაცი და 46 ქალი. ეს მოსახლეობა აღწერილია როგორც „აჭარლები“ მუსლიმი ქართველების მნიშვნელობით. კვინტაური ასევე იყო რაიონის სახელი ამ კაზაში, რომელიც შედგებოდა დევისყელის, ბაგინის და კვინტაურის სოფლებისგან. კვინტაური იყო ამ რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონის საზღვრებში ცხოვრობდა 895 ადამიანი, ყველა ქართველი. 

კვინტაურის სოფელი პირველი მსოფლიო ომის დასრულების, რუსების რეგიონიდან გასვლის შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში საქართველოს საზღვრებში დარჩა. ეს მდგომარეობა აღიარა საბჭოთა რუსეთმა მიერ 1920 წლის 7 მაისს ხელმოწერილი მოსკოვის ხელშეკრულებით. თუმცა, წითელი არმიის მიერ საქართველოს ოკუპაციის დროს, 1921 წლის 16 მარტს ხელმოწერილი მოსკოვის ხელშეკრულების თანახმად, კვინტაური თურქეთს გადაეცა. 

ვინაიდან „კვინტაური“ ან „კვინტავული“ არ იყო თურქული, სოფლის სახელი 1925 წელს შეიცვალა „ჩიფთელერით“, რაც შეესაბამება მის ქართულ სახელს. 1926 წლის მოსახლეობის აღწერაში სოფელი ჩიფთელერი შედგებოდა 14 კომლისგან. ამ დროს სოფელში ცხოვრობდა 65 ადამიანი, მათ შორის 34 მამაკაცი და 31 ქალი. კვინტაურის სოფელი 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში მოხსენიებულია როგორც „ჩიფთელერი“ (چفتەلر). თუმცა, ის არ ფიგურირებს 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში როგორც სოფელი, რაც მიუთითებს, რომ კვინტაური ამ ორ თარიღს შორის სოფელ ბალჯის უბნად იქცა. დღესდღეობით კვინტაური კვლავ არის ამ სოფლის უბანი ჩიფთელერის სახელით.

კვინტაურში არსებობდა ერთთაღიანი ძველი ქვის ხიდი. ხიდი დანგრეულია, მხოლოდ მისი საყრდენებია შემორჩენილი. ამ საყრდენებზე მოგვიანებით ბეტონის ხიდი დაშენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
რაბირიუსი

**რაბირიუსი** () —  ძველი რომაელი არქიტექტორი, რომელიც ცხოვრობდა ახალი წელთაღრიცხვის I და II საუკუნეებში. მის პროექტებს შორის იყო გრანდიოზული ფლავიუსების სასახლე, რომელიც მდებარეობდა პალატინის ბორცვზე რომში და ალბანური ვილა დღევანდელ კასტელ-განდოლფოში, ორივე ააშენეს მისი მფარველის, იმპერატორ დომიციანეს დაკვეთით.

გამოთქმულია მოსაზრება, რომ რაბირიუსმა დააპროექტა დღემდე შემორჩენილი ტიტუსის თაღი, რომელიც მდებარეობს წმინდა გზის უმაღლეს წერტილში (summa Sacra Via) და აღნიშნავს ტიტუსისა და ვესპასიანეს ერთობლივ ტრიუმფს, რომელიც აღნიშნავდა იუდეველთა ომის წარმატებულ ჩახშობას 71 წელს. კიდევ უფრო საინტერესო მოსაზრება გაჩნდა, რომ თუ რაბირიუსი მართლაც იყო ფლავიუსების რჩეული არქიტექტორი, შესაძლებელია, რომ სწორედ მან დააპროექტა ყველაზე ცნობილი რომაული შენობა - ფლავიუსების ამფითეატრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი რომაელი არქიტექტორები
კობაიაში ეიტაკუ

**კობაიაში ეიტაკუ** (小林 永濯, დ. 22 აპრილი, 1843 — გ. 27 მაისი, 1890) — იაპონელი მხატვარი და ილუსტრატორი, სპეციალიზირებული უკიო-ესა და ნიჰონგაში.

## ბიოგრაფია 
ეიტაკუ დაიბადა 1843 წლის 22 აპრილს, მიურა კიჩისაბუროს ოჯახში. 12 ან 13 წლის ასაკში მან დაიწყო მუშაობა კანოს სკოლის წარმომადგენელ მხატვარ კანო ეიშინთან. რამდენიმე წლის შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა იის კლანის წარმომადგენელ, იი ნაოსუკესთან, ჰიკონეში, ოფიციალური მხატვრის წოდებით, და მიენიჭა სამურაის სტატუსი. იი ნაოსუკე მოკლეს 1860 წელს, რის შემდეგაც ეიტაკუმ დაიწყო მოგზაურობა ქვეყანაში, შემდეგ კი დასახლდა ნიჰონბაშიში. 

იმის შემდეგ, რაც მან კანოს სკოლა მიატოვა რომ უკიო-ეს სტილში ემუშავა, ამბობენ, რომ ის უკიო-ეს სხვა მხატვარმა, კავანაბე კიოსაიმ შეიფარა. მან ისწავლა მხატვრობის ბევრი სახე, მათ შორის დასავლურიც. უკიო-ე იოშიტოშისთან ერთად გაითავისა და დაახლოებით 1870 წელს უკვე ფერადი პრინტებსაც ქმნის. იგი ასევე მუშაობს, როგორც ილუსტრატორი *იოკოჰამა მანიჩის* გაზეთისთვის და ხატავს არაერთ ილუსტრაცას წიგნებისთვის.

ეიტაკუს ნამუშევრები დიდი ხნის განმავლობაში განიცდიდა იმავე დაბალ კრიტიკულ შეფასებას იაპონიაში, როგორიც მის თანამედროვე, გვიანი ეპოქის უკიო-ეს მხატვრებს ხვდათ წილად. მას უფრო დასავლეთში აფასებდნენ და მისმა ნამუშევარმა *„სუგავარა მიჩიზანეს ლოცვა ტენპაი-ზენზე“* (道真天拝山祈禱の図 Michizane Tempaizan kitō no zu, 1880) მოიპოვა ადგილი ბოსტონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში.
## გალერეა

Kobayashi Eitaku 2.jpg
301-Eitaku-1.png
302-Eitaku-1024x697.jpg
303-Eitaku.jpg
Battle-of-Tabaruzaka.jpg|*ტაბარუზაკის ბრძოლა*
Hanasaki Jiji (titel op object) Japanse sprookjes reeks (serietitel) Japanese fairy tale series (serietitel op object), RP-P-2004-503.jpg|წიგნ *„ჰანასაკი ჯიჯის“* ყდის ილუსტრაცია
Kaki-kachi mountain (titel op object) Japanse sprookjes reeks (serietitel) Japanese fairy tale series (serietitel op object), RP-P-OB-JAP-65C.jpg|წიგნ *„კაკი-კაჩის მთის“* ყდის ილუსტრაცია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
კატეგორია:XIX საუკუნის იაპონელები
ბოტანის ბრინჯის კანფეტი

**ბოტანის ბრინჯის კანფეტი** — იაპონური ტკბილეულის კატეგორიის, ***ბონტან ამეს*** (ボンタンアメ) სპეციფიკური ბრენდი. *ბონტან ამე* არის რბილი, ღეჭვადი, ციტრუსის არომატიანი კანფეტი, რომლის გარე ფენა გაკეთებულია ბრინჯის ქაღალდით ან ობლაატით. ბრინჯის ქაღალდი, სიმშრალისას, გამჭვირვალე და პლასტმასის მსგავსია, მაგრამ საჭმელად ვარგისია და პირში იხსნება. ეს ტკბილეულობა დამზადდა Seika Foods-ის მიერ, 1924 წელს. ამ პერიოდის დროს იაპონურ საზოგადოებაში დასავლური ტკბილეულის პოპლარობა უფრო და უფრო იმატებს, და ბოტანის კანფეტის გარეგნობაც განზრახ ჰგავდა დასავლური სტილის კარამელის კანფეტებს. იაპონიაში ეს კანფეტები ასევე იყიდება, როგორც დაგაში, სკლის მოსწავლეებისთვის, იაფ ფასად და ხშირად პატარა ზომის, ღია შეფუთვით, სტიკერებთან ან პრიზებთან ერთად.

*ბონტანი* (ボンタン) არის *ბუნტანის* (ブンタン), (იაპონური სიტყვა თურინჯის აღსანიშნავად, რომელიც ხშირად გამოიყენება, როგორც არომატიზატორი) ერთ-ერთი ვარიაცია.

## ბოტანის ბრინჯის კანფეტი 
**ბოტანის ბრინჯის კანფეტის** სპეციფიკური ბრენდი ძალიან მნიშვნელოვან საექსპერტო პროდუქტს წარმოადგენს, რომლის შეფუთვა ამერიკის ბაზრისათვის უკვე ათწლეულებია რაც უცვლელია. ეს ბრენდი ამჟამად ჩრდილოეთ ამერიკაში იაპონიიდან JFC International-ის მეშვეობით შედის. 

JFC-ის ბოტანის ბრინჯის კანფეტი პატარა მუყაოს ყუთშია მოთავსებული, რომელიც შეიცავს 21 გრამ შიგთავსს. თითოეულ ყუთში დევს ექვსი ინდივიდუალური კუბი და სტიკერი. კანფეტის სახელი უფრო დიდი კატეგორიის, „*ბონტან ამეს*“ ტკბილეულის სახელწოდების სიტყვათა თამაშია: „ბოტანი“ იორდასალამს ნიშნავს, თუმცა ბრენდს ასევე აქვს ტრადიციული ბონტანის (თურინჯის) ციტრუსის არომატიც. ეტიკეტზე იორდასალამის ყვავილია გამოსახული *ინუ ჰარიკოს*, ტრადიციული იაპონური პაპიე-მაშესაგან გაკეთებული ძაღლის გვერდით.

### ინგრედიენტები 
გლუკოზის სიროფი (სიმინდის სახამებელი, წყალი), შაქარი, ტკბილი ბრინჯი, წყალი, ლიმონის არომატიზატორი, ფორთოხლის არომატიზატორი და წითელი საკვები საღებავი.

ალტერნატიული ინგრედიენტების ჩამონათვალი: მიცუამე (ფეტვის სახამებელი, წყალი), შაქარი, ტკბილი ბრინჯი, წყალი, ლიმონის არომატიზატორი, ფორთოხლის არომატიზატორი და წითელი საკვები საღებავი.

აშშ-ს იმპორტირებული ვერსია: სიმინდის სიროფი, შაქარი, წყალი, წებოვანი ბრინჯის ფქვილი, ვაფლის ქაღალდი (კარტოფილის სახამებელი, ტკბილი კარტოფილის სახამებელი, რაფსის ზეთი, სოიოს ლეციტინი), ნატურალური არომატიზატორი და წითელი საკვები საღებავი.

### კვებითი ინფორმაცია 
*პორციის ზომა: 6 ცალი (3⁄4უნცი (21 გრამი))*
*პორციები კონტეინერში: 1*
*კალორიები: 60*
*ცხიმიდან მიღებული კალორიები: 0*
*ცხიმი სულ: 0.0გრამი*
*ნატრიუმი: 0 მილიგრამი*
*ნახშირწყლები სულ: 14 გრამი*
*შაქარი: 2 გრამი*
*ცილები: 0 გრამი*
## სხვა ბრენდები 
*Seika foods*-მა შექმნა ორიგინალური *ბონტან ამე* 1924 წელს. ისინი ასევე ყიდიან სხვა ვარიაციებს, როგორიცაა ანანასის ამე. იმავე ტკბილეულობის  სხვა ბრენდია *ტომოე ამე*, მსგავსი გემოთი, შეფუთვითა და სტიკერებით. ბონტან ამეს სხვა ბრენდებია *საცუმაიმო* და *ჰიოროკუმოჩი* (ექვსი ჯარისკაცის მოჩი).

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:ბრინჯის კერძები
წყალტუბოს რკინიგზის სადგური

**წყალტუბოს რკინიგზის სადგური** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, ქალაქ წყალტუბოში, ყოფილი სადგური საქართველოს რკინიგზის ბროწეულა-წყალტუბოს ხაზზე. აშენებულია XX საუკუნის შუა წლებში.

## შენობა
ნაგებობა გზის მხრიდან ორსართულიანია, რკინიგზის ხაზის მხრიდან კი ერთსართულიანი. გზის მხრიდან პირველ სართულს მთელ სიგრძეზე მრგვალ და ოთხკუთხა სვეტებზე დაყრდნობილი გალერეა გასდევს. მეორე სართულზე შუაში კაპიტელებიან სვეტებზე დაყრნობილი დახურული აივანია, გვერდითა ნაწილებზე კი - ღია. ფასადი ფრონტონითა და პარაპეტითაა დასრულებული. აივანსა და მეორე სართულზე მოხვედრა გვერდითა კიბეებითა და ტერასით შეიძლება. რკინიგზის მხრიდან შენობის ცენტრალური ნაწილი ასევე შეწყვილებულ სვეტებზე გადასული თაღოვანი აივანია, რომელიც ეზოსაც უკავშირდება და მეორე სართულზე განლაგებულ ოთახებსაც. პირველი სართული დიდი დარბაზია, რომლის კიდეებში მცირე ოთახებია. მეორე სართული გაყოფილია სამ ძირითად ნაწილად: ცენტრალურ დარბაზად და გვერდითა ოთახებად. გვერდითა ოთახებიდან ორ-ორ მცირე ზომის ოთახებშია გასასვლელი. სამივე დარბაზის კედლები დეკორატიული თაღებით და პილასტრებითაა გაფორმებული. ოთახებს შორის გასასვლელ თაღნარში შუშაბანდია. მეორე სართულის სარკმლისა და კარების ჭრილები მაღალი ფართო და თაღოვანია, რომლებშიც ხის ტიხრხული კარ-ფანჯარა ზის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:საქართველოს რკინიგზა
კატეგორია:წყალტუბოს არქიტექტურა
სამუდამოდ ვერ გასტანს

***„სამუდამოდ ვერ გასტანს“*** — 1937 წლის ამერიკული კომედიური ფილმი; მისი რეჟისორი იყო ჰამილტონ მაკფადენი, ხოლო მთავარ როლებს ასრულებდნენ რალფ ბელამი, ბეტი ფურნესი და რობერტ არმსტრონგი. ფილმში ასევე თავის პირველ კინო-როლს ასრულებს 11 წლის (მოგვიანებით ცნობილი მოცეკვავე და მსახიობი) დონალდ ო’კონორი;

## როლებში
* რალფ ბელამი — რუს მეთიუსი;
* ბეტი ფურნესი — კეროლ უილსონი;
* რობერტ არმსტრონგი — ალ ტინკერი; 
* რეიმონდ უალბურნი — ექიმი ფოტერგილი;
* ტერსტონ ჰალი — ფულტონი;
* ედვარდ პაული — კრონინი;
* უეიდ ბოტელერი — პოლიციის კაპიტანი რორტი;
* ჩარლზ ჯუდერსი — მისტერ აპადელიუსი;
* ჯორჯ ჩესებრო — სტადსი;
* მარკ ლოურენსი — ჰუდლუმი;
* ეპიზოდურ როლებში გვხვდებიან: დოროთი დენდრიჯი, პოლ ფიქსი და დონალდ ო’კონორი;
## ლიტერატურა
* Etling, Laurence. *Radio in the Movies: A History and Filmography, 1926-2010*. McFarland & Company, 2014.
## რესურსები ინტერნეტში
* 
## სქოლიო
კატეგორია:1937 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კრიმინალური კომედიური ფილმები
გაბრიელ ბორიჩი

**გაბრიელ ბორიჩი** (; დ. 11 თებერვალი, 1986) — ჩილელი პოლიტიკოსი და ჩილეს პრეზიდენტი 2022 წლის მარტიდან. მანამდე იგი ორი ოთხწლიანი ვადით არჩეული იყო დეპუტატთა პალატაში.

ბორიჩი პირველად ცნობილი გახდა როგორც სტუდენტური ლიდერი, როდესაც სწავლობდა სამართალს ჩილეს უნივერსიტეტში, სადაც ხელმძღვანელობდა გავლენიან სტუდენტურ ფედერაციას 2011 წლის სტუდენტური პროტესტების დროს. იგი დეპუტატთა პალატაში მსახურობდა 2014 წლიდან 2022 წლამდე, წარმოადგენდა მაგალანესს, თავის მშობლიურ რეგიონს. იყრიდა კენჭს როგორც დამოუკიდებელი კანდიდატი 2013 წელს და შემდეგ, როგორც „ფართო ფრონტის“ კოალიციის ნაწილი 2017 წელს. 2018 წელს ბორიჩმა დააფუძნა სოციალური კონვერგენციის პარტია, ერთ-ერთი პარტია, რომელიც შეადგენდა „ფართო ფრონტს“. 2019 წლის სამოქალაქო არეულობის დროს ჩილეში, ბორიჩმა შეასრულა მნიშვნელოვანი როლი იმ შეთანხმების მიღებაში, რომელმაც გამოიწვია 2020 წლის ოქტომბრის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი.

2021 წლის დეკემბერში ბორიჩმა მოიპოვა პრეზიდენტობა ხოსე ანტონიო კასტის დამარცხებით საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში, როდესაც მიიღო ხმების 55,9 %. არჩევის შემდეგ, ბორიჩი გახდა ჩილეს ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტი და ამჟამად მსოფლიოში მოქმედ სახელმწიფო ლიდერებს შორის მეშვიდე ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტია.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Clivus Capitolinus

მინი|293x293პქ|Clivus Capitolinus
**Clivus Capitolinus** (*„კაპიტოლინის აღმართი“*) — რომის ფორუმის სათავიდან აღმავალი გზა, ტიბერიუსის თაღის გვერდით, წარმოადგენს  „Via Sacra“-ს გაგრძელებას. 

ქუჩას დიდი ისტორიული მნიშვნელობა ენიჭება, რადგან ის რომის ერთ-ერთ უძველეს გზას წარმოადგენს და მიდის ქალაქის უდიდეს და უმნიშვნელოვანეს ნაწილამდე. ამბობენ, რომ იულიუს კეისარი ამ გზაზე მუხლებზე დამდგარი ადიოდა, რათა ომის წინ ცუდი წინათგრძნობა მოეშორებინა. 

გზის, ისევე როგორც თავად ბორცვის ისტორია ბოლომდე ნათელი არ არის, რადგან რომის უძველესი ჩანაწერების დიდი ნაწილი - მათ შორის ისინიც, რომლებიც ამ გზასა და ბორცვზე საუბრობდნენ - ქალაქის ძარცვის დროს განადგურდა. შესაძლოა, გზა საბინების დასახლებისკენ მიმავალი თავდაპირველი მარშრუტის ნაწილი ყოფილიყო, რომელიც სატურნის ტაძრის აშენების შემდეგ შეიცვალა. გზაზე გვხვდება უძველესი ეტრუსკული ქვების თავზე აშენებული ნაგებობების დიდი რაოდენობა, რომელთა ნახვაც „Portico Dii Consentes“-ის შემორჩენილი ნანგრევების უკანა მხარეს შეიძლება.
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Clivus Capitolinus, Encyclopædia Britannica
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
მარდინის მუზეუმი

**მარდინის მუზეუმი** () — მუზეუმი მარდინში, თურქეთი.

## მდებარეობა და ისტორია
მუზეუმი მდებარეობს ჯუმჰურიეთის ქუჩის ჩრდილოეთით.

მარდინის ყოფილი მუზეუმი მდებარეობდა ზინჯირლის მედრესეში, შენობაში, რომელიც ართუქიდებმა ააშენეს XIV საუკუნეში. ამჟამინდელი მუზეუმი გაიხსნა 1995 წელს.

1895 წელს მუზეუმის შენობა ააშენა ანტიოქიის სირიულ-კათოლიკურმა ეკლესიამ. XX საუკუნეში, რელიგიური ოფისის გარდა, შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა მომსახურებებისთვის. 1995 წელს რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა როგორც მუზეუმი რადგან შენობა შეიძინა კულტურის სამინისტრომ.

შენობა აშენებულია დამუშავებული კირქვით. შიდა და გარე თაღებზე, მოაჯირებსა და სვეტის თავებზე უნიკალური ორნამენტებია. მუზეუმის შენობა სამსართულიანია. მიღების, კონფერენციის, გამოფენისა და დასვენების დარბაზები პირველ სართულზეა. ეთნოგრაფიის დარბაზი და ბიბლიოთეკა ზედა სართულზეა. მესამე სართული კი განკუთვნილია ადმინისტრაციული ოფისებისა და არქეოლოგიის განყოფილებისთვის.

## გამოფენილი ექსპონატები
მარდინის რეგიონი და განსაკუთრებით მიდიათის რაიონი ცნობილია ვერცხლის ნაკეთობებით. ეთნოგრაფიის დარბაზში გამოფენილია ყელსაბამები, საყურეები, სამაჯურები, ფეხსამკაულები, დიადემები, თმის სამკაულები და სპილენძისა და ვერცხლის ორნამენტები. ასევე წარმოდგენილია ტანსაცმელი, ხმლები, სალოცავი მძივები და ყავის სერვიზები (ადგილობრივად ცნობილი როგორც „მირა“).

არქეოლოგიურ დარბაზებში გამოფენილია ძველი ბრინჯაოს ხანის, ასურეთის, ურარტუს, ელინიზმის, აქემენიანთა იმპერიის, რომის იმპერიის, ბიზანტიის იმპერიის, სელჩუკების, ართუქიდებისა და ოსმალეთის იმპერიის იარაღები. ასევე ბეჭდები, ფიგურები, სამკაულები, კერამიკა, მონეტები, ცრემლის ბოთლები, სანთლები და ა. შ.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2000  წელს დაარსებული მუზეუმები
ესენთეფე (ბორჩხა)

**ესენთეფე** ()  — თურქეთის ართვინის პროვინციის ბორჩხის რაიონის სოფელ იბრიქლის უბანი.

## ისტორია
ესენთეფეს ძველი სახელია ნიგია. ქართული ტოპონიმი ნიგია თურქულში შევიდა როგორც ნიგაია (نیكایا). 1937 წლის რუსულ რუკაზე სოფელი აღნიშნულია როგორც ნაგია (Нагиа) და მონიშნულია სოფელ ებრიკას ჩრდილო-დასავლეთით.

სოფელი ნიგია ან ნაგია მდებარეობდა კლარჯეთში, რომელიც ისტორიული საქართველოს შემადგენელი რეგიონებიდან ერთ-ერთი იყო. კერძოდ, ოსმალებმა ეს რეგიონი ქართველებისგან XVI საუკუნეში დაიპყრეს. სოფელში არსებული ეკლესია სავარაუდოდ ამ პერიოდიდან უნდა იყოს შემორჩენილი.

სოფელი ნიგია ან ნაგია ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ 1877-1878 წლებში, როგორც საომარი რეპარაციების ნაწილი, ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს გადაეცა. 1886 წლის მოსახლეობის აღწერაში რუსული ადმინისტრაციის მიერ ნაგიის (Нагиа) სახელით დარეგისტრირებული სოფელი ბათუმის სანჯაყის გონიოს კაზას ებრიკის ნაჰიეს ოთხი სოფლიდან ერთ-ერთი იყო. სოფელში 13 კომლში ცხოვრობდა 45 ადამიანი, მათგან 25 მამაკაცი და 20 ქალი. სოფლის მოსახლეობა ჩაწერილი იყო როგორც „აჭარლები“, რაც მუსლიმ ქართველებს ნიშნავდა. ქართველმა ისტორიკოსმა ზაქარია ჭიჭინაძემ, რომელმაც რუსული მმართველობის პერიოდში ამ რეგიონში საკვლევი მოგზაურობა მოაწყო, დაწერა, რომ სოფელში, რომელსაც ის „ნიგიას“ (ნიგია) უწოდებდა, 15 კომლი ცხოვრობდა და სოფლის მაღლობზე ეკლესიის ნანგრევები იყო, ხოლო 5 კომლი 1893 წლამდე ოსმალეთის იმპერიაში გადასახლდა.

მუვაჰიდ ზეკი, რომელიც ცნობილია ართვინის პროვინციაზე ნაშრომით, თავის 1927 წელს გამოცემულ წიგნში სოფლის სახელს წერს როგორც ნიგაია (نیكایا). 1926 წლის მოსახლეობის აღწერისას სოფელში დარჩენილ 5 კომლში დარეგისტრირებული იყო 18 ადამიანი, მათგან 9 მამაკაცი და 9 ქალი. ამ დროისთვის ბორჩხის კაზა ნაჰიედ გადაკეთდა. ნიგიასა და ნიგაიას სახელი, ართვინის პროვინციის სხვა სოფლების მსგავსად, 1925 წელს შეიცვალა და სოფელს თექელი ეწოდა. კერძოდ, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლება მოხსენიებულია როგორც „თექელი“ (تكەلی). 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში მისი არარსებობა მიანიშნებს, რომ თექელი სოფელ იბრიქლის უბნად გადაიქცა. მოგვიანებით თექელის ესენთეფე ეწოდა. დღესაც ეს დასახლება სოფელ იბრიქლის უბანია ესენთეფეს სახელით ცნობილი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
ადა რიბაჩუკი

**ადა  რიბაჩუკი** (დ. 27 ივლისი 1931, კიევი, უკრაინის სსრ, სსრკ — გ. 21 სექტემბერი 2010, კიევი, უკრაინა) —  უკრაინელი  მხატვარი-მნუმენტალისტი, და ფერმწერი. უკრაინის სსრ და სსრკ მხატვართა კავშირის  წევრი. კულტურისა და ადამიანური ღირებულებების სახალხო აკადემიის საპატიო წევრი (აშშ, 1995). უკრაინის კინემატოგრაფისტთა კავშირის საპატიო წევრი (1999). ქალაქ ნარიან-მარის საპატიო მოქალაქე (1998)  .

## ბიოგრაფია 
ადა დაიბადა 1931 წლის 27 ივლისს კიევში, წითელი არმიის საკადრო ოფიცრის, ფიოდორ რიბაჩუკის ოჯახში, რომელიც ომის პირველიდან ბოლო დღემდე ფრონტზე იმყოფებოდა. ოჯახი ევაკუირებული იყო ყაზახეთში, სადაც ადამ დაწყებითი სკოლის ოთხი კლასი დაამთავრა.

1945 წლიდან 1950 წლამდე სწავლობდა კიევის საშუალო სამხატვრო სკოლაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა . 

1957 წელს დაამთავრა კიევის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტი (ა. შოვკუნენკოს სახელოსნო). 1960-იანი წლებიდან მოღვაწეობდა მონუმენტური და დეკორატიული ხელოვნების, ფერწერისა და გრაფიკის მიმართულებით. 1957 წლიდან იყო უკრაინის მხატვართა კავშირის წევრი.

1961 წელს მეუღლესთან — ვ. მელნიჩენკოსთან ერთად მუშაობდა ა. მილეცკის გუნდში კიევის ცენტრალური ავტოსადგურის ინტერიერის, ხოლო 1965 წელს — კიევის პიონერთა მოსწავლეთა სასახლის ინტერიერის გაფორმებაზე უკრაინული ხალხური ხელოვნების მოტივების გამოყენებით. ერთ-ერთი მთავარი პროექტი იყო ხსოვნის პარკი და მის ფარგლებში —  ბაიკოვის სასაფლაოს  ხსოვნის კედელი. 
1995 წლიდან —  კულტურისა და ადამიანური ღირებულებების სახალხო აკადემიის (აშშ) საპატიო წევრი. 1999 წლიდან — უკრაინის კინემატოგრაფისტთა კავშირის საპატიო წევრი. 
ადა რიბაჩუკი გარდაიცვალა 2010 წლის 21 სექტემბერს, კიევში.  

## გამოფენები 
ადა რიბაჩუკმა მონაწილეობა მიიღო არაერთ რესპუბლიკურ, საკავშირო და უცხოურ გამოფენაში:

* გ/ერთიანებული არაბული რესპუბლიკაა (1958)
* ჩეხოსლოვაკია (1957, 1958)
* ფინეთი, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკა, ისფრ (1961)
* იტალია (1962)
* ერაყი (1963)
* ავღანეთი (1964)
* მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა (1964)
* პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკა (1967)
* აშშ (1977, 1995)
* ბულგარეთი (1985)

## ლიტერატურა 
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Запахи земли. — Москва: Детская литература, 1963.
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Крик птаха. I: Бронзові Образи. Роздуми і надії авторів. — Київ: АДЕФ-Україна, 2000.
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Крик птаха II: Кат.: Фрагм. — Киев, 2000. — 143 с.: ил. — На укр., рус., англ. яз
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Крик птицы III. Ада. Загадочная и неистовая. — Киев: Адеф-Украина, 2011. — 356 с. — ISBN 978-966-187-094-8.
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Крик птицы IV. Мы — о своём острове. — АДЕФ-Украина: Киев, 2012.
* *Рыбачук А., Мельниченко В.* Крик птицы VI. Бабино лето. — АДЕФ-Украина: Киев, 2014. — 208 с.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები
კატეგორია:ქალი მხატვრები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ლუის ლაკალიე პოუ

**ლუის ლაკალიე პოუ** (; დ. 11 აგვისტო, 1973) — ურუგვაიელი პოლიტიკოსი, ურუგვაის 42-ე პრეზიდენტი 2020-2025 წლებში. 

ყოფილი პრეზიდენტის ლუის ალბერტო ლაკალიეს შვილი, ლაკალე პოუ სწავლობდა მონტევიდეოს ბრიტანულ სკოლაში და 1998 წელს დაამთავრა ურუგვაის კათოლიკური უნივერსიტეტი იურიდიული განათლებით. ნაციონალური პარტიის წევრი, იგი პირველად აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში 1999 წლის არჩევნებზე, როგორც ეროვნული წარმომადგენელი კანელონესის დეპარტამენტიდან, თანამდებობა, რომელსაც იგი იკავებდა 2000-2015 წლებში. 47-ე საკანონმდებლო სესიის პირველი სხდომის დროს (2011-2012) იგი თავმჯდომარეობდა გენერალური ასამბლეის ქვედა პალატას. ასევე მსახურობდა სენატორად 2015-2019 წლებში. მან წარუმატებლად იყარა კენჭი პრეზიდენტობისთვის 2014 წელს.

ხუთი წლის შემდეგ, მან დაამარცხა „ფართო ფრონტის“ კანდიდატი და მონტევიდეოს ყოფილი მერი დანიელ მარტინესი 2019 წლის საერთო არჩევნებზე და აირჩიეს ურუგვაის პრეზიდენტად ხმების 50,79 %-ით მეორე ტურში. 46 წლის ასაკში, ლაკალიე პოუმ დაასრულა ქვეყანაში მემარცხენეების 15-წლიანი მმართველობა და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტი დიქტატურის დასრულების შემდეგ. ქვეყნის თითქმის ნახევარმა მოიწონა ლაკალიე პოუს პრეზიდენტობა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე.

თავისი პრეზიდენტობის დროს, ლაკალიე პოუმ განახორციელა რამდენიმე რეფორმა საპენსიო და განათლების სისტემებში. მან უხელმძღვანელა ურუგვაის COVID-19-ის პანდემიის დროს და ვაქცინაციის გამო დაიმსახურა ქება და მაღალი მოწონების რეიტინგები ვირუსთან წარმატებული ბრძოლისათვის. 2020 წლის აპრილში, მისმა ადმინისტრაციამ წარადგინა კანონპროექტი კონსტიტუციური იარლიყით „გადაუდებელი განხილვის კანონი“, რომელმაც 2020 წლის 8 ივლისს ძალაში შესვლის შემდეგ, შემოიღო რეფორმები და რესტრუქტურიზაცია სხვადასხვა სფეროში. ოპოზიციის კამპანიის შემდეგ, 2022 წლის მარტში ჩატარდა რეფერენდუმი, რათა ამომრჩევლებს ეკითხათ, უნდა გაუქმებულიყო თუ არა კანონის 135 მუხლი, გამარჯვება მოიპოვა ვარიანტმა, რომ ძალაში დარჩენილიყო. 

მისი პრეზიდენტობის დროს მოხდა ისეთი მოვლენები, როგორიცაა გვალვა, რამაც გამოიწვია გარკვეული პროტესტი წყლის ხელმისაწვდომობისა და წვდომის შემცირების გამო მონტევიდეოს მეტროპოლიის ტერიტორიაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში 2023 წლის შუა პერიოდში. გარდა ამისა, წარმოიშვა რიგი უთანხმოებები მისი ადმინისტრაციის გარკვეულ ფიგურებთან, რამაც გამოიწვია რამდენიმე ადამიანის გადადგომა, როგორიცაა ალეხანდრო ასტესიანო, ყოფილი მთავარი მცველი, რომელიც გაათავისუფლეს თანამდებობიდან და შემდგომ დააპატიმრეს რუსების სასარგებლოდ ურუგვაის პირადობის მოწმობებისა და პასპორტების გაყალბების გამო. 2024 წლის ივლისში გამოცხადდა, რომ ლაკალიე პოუ იქნებოდა სენატის კანდიდატი 2024 წლის საერთო არჩევნებში. მას არ შეეძლო კენჭისყრა პრეზიდენტის მეორე ვადით კონსტიტუციური აკრძალვის გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იშიქლი (ბორჩხა)

**იშიქლი** () — ართვინის პროვინციის ბორჩხის რაიონში სოფელ ალაჯის უბანი.

## ისტორია
ადრე ცალკე სოფლად არსებული იშიქლის ძველი სახელი სანათისი იყო. გურული ადგილის სახელი სანათისი  ნიშნავს „სინათლის მომცემს“ ან „განათებულს“. ეს ადგილის სახელი თურქულში შევიდა როგორც სანატისი (سناتیس).

სოფელი სანათისი მდებარეობდა კლარჯეთში, რომელიც ისტორიული საქართველოს ერთ-ერთი რეგიონი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი ქართველებისგან მე-16 საუკუნეში დაიპყრეს.

სოფელი სანათისი ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ 1877-1878 წლებში, საომარი რეპარაციების ნაწილის სახით, ოსმალეთის იმპერიის მიერ რუსეთს გადაეცა. 1886 წლის აღწერაში რუსული ადმინისტრაციის მიერ დაფიქსირებული სოფელი სანატისი (Санатиси), შედიოდა ბათუმის სანჯაყის გონიოს მაზრის სანატისის თემში და იყო ამ თემის ექვსი სოფლიდან ერთ-ერთი და მისი ადმინისტრაციული ცენტრი. სოფელში 14 კომლში ცხოვრობდა 123 ადამიანი, მათგან 61 მამაკაცი და 62 ქალი. სოფლის მოსახლეობა აღრიცხული იყო როგორც „აჭარლები“, რაც მუსლიმ ქართველებს ნიშნავდა. სანატისის თემი მოიცავდა სოფლებს: არავეთი, ვალაშია, ბანაკნა, ოხორცია, სანატისი და შუახევი. თემის 100 კომლში ცხოვრობდა 548 ადამიანი, მათგან 292 მამაკაცი და 256 ქალი, და ეს მოსახლეობა მთლიანად შედგებოდა მუსლიმი ქართველებისგან („აჭარლები“). რუსული მმართველობის დროს რეგიონში მოგზაურობდა ქართველი ისტორიკოსი ზაქარია ჭიჭინაძე, რომელმაც აღნიშნა, რომ სოფელში, რომელსაც ის „ცანათისს“ (ცანათისი) უწოდებდა, ცხოვრობდა 15 კომლი, ხოლო 10 კომლი 1893 წლამდე ოსმალეთში გადასახლდა.

სოფელი სანათისი თურქეთისთვის გადაცემის შემდეგ, 1922 წელს ართვინის რეგიონში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის დროს, სოფელი დაფიქსირდა როგორც „სანატესი“, სადაც 9 კომლში ცხოვრობდა 47 ადამიანი, მათგან 25 ქალი და 22 მამაკაცი, და ეს მთელი მოსახლეობა მუსლიმი ქართველებისგან შედგებოდა. ამ დროს ეს დასახლება ექვემდებარებოდა ართვინის რეგიონის ბორჩხის მაზრის ცენტრალურ თემს. ართვინის პროვინციის მკვლევარად ცნობილმა მუვაჰიდ ზეკიმ თავის 1927 წელს გამოცემულ წიგნში სოფლის სახელი დაწერა როგორც სანატისი (سناتیس). 1926 წლის მოსახლეობის აღწერაში სოფელში 9 კომლში დაფიქსირდა 47 ადამიანი, 25 მამაკაცი და 22 ქალი. ამ დროს ბორჩხის მაზრა თემად გადაკეთდა. 

სანათისის სახელი, ისევე როგორც ართვინის პროვინციის სხვა სოფლების სახელები, 1925 წელს შეიცვალა და სოფელს იშიქლი დაერქვა. მართლაც, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლება მოხსენიებულია როგორც „იშიქლი“ (ایشیقلی). ის ფაქტი, რომ იგი არ მოხვდა 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში, მიუთითებს, რომ იშიქლის სოფელი, როგორც უბანი, სოფელ ალაჯს მიუერთდა. ეს დასახლება დღესაც  სოფელი ალაჯის უბანია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
არტემ დაციშინი

**არტემ  დაციშინი** (უკრ.  Артем  Дацишин,  დ. 26 იანვარი, 1979 – გ. 17 მარტი, 2022) —  უკრაინელი ბალეტის მოცეკვავე, უკრაინის ეროვნული ოპერის სოლისტი.  მთავარ პარტიებს ასრულებდა  ჩაიკოვსკის „ *გედების ტბასა“* და პროკოფიევის „რომეო და ჯულიეტაში “. საერთაშორისო კონკურსების ჯილდოების მფლობელი.  გასტროლებზე დადიოდა  ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და იაპონიაში.  დაიღუპა 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს რუსული არტილერიის ცეცხლის შედეგად.

## ცხოვრება და კარიერა 
არტემ დაციშინი დაიბადა ხერსონში. დაამთავრა და კიევის საბალეტო დასთან არსებული კიევის ქორეოგრაფიული სკოლა. სწავლობდა ვ. პარსეგოვთან.      სტუდენტობის პერიოდში მონაწილეობდა 1996 წლის სერჟ ლიფარის სახელობის საერთაშორისო საბალეტო კონკურსში, სადაც მესამე ადგილი დაიკავა. 

1997 წელს დაციშინი  გახდა უკრაინის ეროვნული ოპერის სოლისტი. იგი ასრულებდა წამყვან პარტიებს  მარიუს პეტიპას და ლევ ივანოვის  „ *გედების ტბასა“* და „მაკნატუნაში“, ჟან კორალისა და ჟიულ პეროს „ ჟიზელში“, პეტიპას „ ბაიადერაში,“ პროკოფიევის „ რომეო და ჯულიეტაში“ და სხვა სპექტაკლებში.    2001 წლის სექტემბერში ლონდონის სადლერ'ს უელსის თეატრში პარტნიორობა გაუწია ანასტასია ვოლოჩკოვას.  2004 წელს კიევის დასთან ერთად გამართა გასტროლები ესპანეთსა და მალიორკაზე, სადაც მთავარი პარტიები შეასრულა სპექტაკლებში *„გედების ტბა“* და „მძინარე მზეთუნახავი“ .  2014 წლის ოქტომბერში მან მონაწილეობა მიიღო უკრაინის ეროვნული ოპერის ლტოლვილი ბავშვებისთვის გამართულ საქველმოქმედო ღონისძიებაში, სადაც იცეკვა კარენ ხაჩატურიანის მუსიკით და გენრიხ მაიოროვის 1995 წლის ქორეოგრაფიით დადგმულ ბალეტში *„ჩიპოლინო“.* ბევრ ახალ მოცეკვავესთან ერთად შეასრულა უფლისწულ ლემონის როლი დადგმაში „სასაცილოდ ამპარტავანი.“ გასტროლებზე იმყოფებოდა გერმანიაში, ავსტრიაში, შვეიცარიაში, იტალიაში, ესპანეთში, საფრანგეთში, პორტუგალიაში, იაპონიაში, ლიბანში, კანადასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:XX საუკუნის ბალეტის მოცეკვავეები
კატარინა ტაიკონი

**კატარინა მარია ტაიკონ-ლანგჰამერი** (, დ. 29 ივლისი, 1932, ალმბუ, ერებრე, შვედეთი — გ. 30 დეკემბერი, 1995, იტერჰოგდალი, ჰიერდალენი, შვედეთი) — ბოშური წარმოშობის შვედი საბავშვო მწერალი. კატარინა ტაიკონის ლიტერატურული დებიუტი 1963 წელს შედგა ავტობიოგრაფიული წიგნით „ბოშა ქალი“ (Zigenerska). პოპულარობა მოუტანა საბავშვო წიგნების სერიამ ბოშა გოგონას — კატიცის თავგადასავლების შესახებ, რომლის პირველი წიგნი გამოიცა 1969 წელს. როგორც ბოშა, კატარინა ტაიკონი აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ დისკუსიებში შვედ ბოშებთან დაკავშირებული უფლებების შესახებ.

## ბიოგრაფია
კატარინა ტაიკონი დაიბადა 1932 წლის 29 ივლისს, ალმბიუშის კარავების ბანაკში. ის იყო მეოთხე შვილი შვედი დედის, აგდა კარლსონისა და ბოშა მამის, იუჰან ტაიკონის ოჯახში. იუჰან ტაიკონი შვედეთში 1900 წელს რუსეთის იმპერიიდან ჩავიდა. კატარინას დედას იგი შეხვდა გიოტებორგში, სადაც აგდა რესტორანში ოფიციანტად მუშაობდა, იუჰანი კი ვიოლინოზე დაკვრით შოულობდა ფულს. იმ დროს იუჰანს უკვე ჰყავდა ცოლი — ხანში შესული რუსი ქალი, რომელიც წარსულში „დიდი თეატრის“ ბალერინა იყო. იგი წინააღმდეგი არ ყოფილა, რომ იუჰანს ახალგაზრდა ცოლი შეერთო. კატარინა ტაიკონს ჰყავდა უფროსი ძმა და ორი და: როზა ტაიკონი — ვერცხლის ხელოსანი და გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწე, ძმა პაული და და პაულინა. გარდა ამისა, კატარინა ტაიკონის ბიძაშვილი იყო მომღერალი ჰანს კალდარასი. მისი დედა, აგდა, გარდაიცვალა ტუბერკულოზით, როდესაც კატარინა სულ რაღაც ცხრა თვის იყო. ამის შემდეგ მამამ სცადა შვილების სკოლაში მიყვანა, თუმცა მხოლოდ რამდენიმე თვის შემდეგ შეძლო მიზნისთვის მიეღწია— სკოლები თავიდანვე უარს ეუბნეოდნენ ბოშა ბავშვების მიღებაზე. ხუთი წლის ასაკში კატარინა მიაბარეს უშვილო წყვილს შელეფტეოში, ხოლო ორი წლის შემდეგ გადაიყვანეს ბავშვთა თავშესაფარში უმეოში, სადაც იგი კეტი კარლსონის სახელით აღრიცხეს. მალევე მამამ იგი უკან წაიყვანა. აგდას გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ იუჰან ტაიკონი მესამედ დაქორწინდა — ამჯერად შვედ ქალზე სახელად სივაზე, რომელიც სასტიკი დედინაცვალი აღმოჩნდა. იგი ხშირად სცემდა გერ ქალიშვილებს და ქმარს მოსთხოვა, პირველი ცოლის სხვა ბანაკში გადაყვანა.

კატარინა ტაიკონის საბავშვო წიგნების სერიის „კატიტსი“ პირველი ტომი გამოიცა 1969 წლის შემოდგომაზე და მალევე დიდი წარმატება მოიპოვა. ამის შემდეგ ტაიკონმა გააგრძელა რომანი გოგონას, კატიტსის თავგადასავლების აღწერა, საკუთარი ბავშვობის მოგონებებზე დაყრდნობით. 1982 წელს კატარინა ტაიკონს გული გაუჩერდა, რის შედეგადაც კომაში ჩავარდა და ამ მდგომარეობაში დარჩა სიცოცხლის ბოლომდე — იგი გარდაიცვალა 1995 წელს.

2012 წლის შემოდგომაზე ლოუენ მოჰტადიმ გამოაქვეყნა კატარინა ტაიკონის ბიოგრაფიული წიგნი სახელწოდებით „დღე, როცა თავისუფალი ვიქნები“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт Катарины Тайкон 

## სქოლიო
კატეგორია:ქალი მწერლები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ქალი მწერლები ლიტერატურული მიმდინარეობის მიხედვით
კატეგორია:საბავშვო მწერლები
კატეგორია:საბავშვო მწერლები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ძველი აღმოსავლეთის მუზეუმი

300px|მინი
**ძველი აღმოსავლეთის მუზეუმი** () — მუზეუმი სტამბოლში, სტამბოლის არქეოლოგიური მუზეუმის კომპლექსის ნაწილი, რომელიც მდებარეობს მთავარი არქეოლოგიური მუზეუმის შენობის პირდაპირ. მუზეუმი განთავსებულია ოსმალეთის სახვითი ხელოვნების კოლეჯის ყოფილ შენობაში, რომელიც დაკვეთილი იყო ოსმან ჰამდი ბეის მიერ და დაპროექტებული ალექსანდრე ვალორის მიერ 1883 წელს. თავად მუზეუმი დაარსდა 1935 წელს მის ამჟამინდელ შენობაში.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1935 წელს დაარსებული მუზეუმები
ყარსის საკათედრო ტაძარი

300px|მინი
**ყარსის საკათედრო ტაძარი**, ასევე ცნობილია როგორც **წმინდა მოციქულთა ეკლესია** (,  ან „12 მოციქულის ეკლესია“) — სომხური სამოციქულო ეკლესიის ყოფილი ტაძარი ყარსში, თურქეთი.  აშენებულია X საუკუნის შუა პერიოდში სომხური ბაგრატიდების მეფე აბას I-ის (მეფობდა 928-953 წწ.) მიერ, იგი მეჩეთად გადაკეთდა 1579 წელს. XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში იგი გადაკეთდა ჯერ რუსულ მართლმადიდებლურ, შემდეგ კი სომხურ საკათედრო ტაძრად. 1993 წელს იგი კვლავ მეჩეთად გადაკეთდა და მას ეწოდება **გუმბათიანი მეჩეთი** (). ამჟამად იგი წარმოადგენს უფრო დიდი ისლამური კომპლექსის ნაწილს, რომელიც მოიცავს ევლიას მეჩეთს, ყარსის უდიდეს მეჩეთს. 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური ეკლესიები თურქეთში
კატეგორია:თურქეთის ღირსშესანიშნაობები
გოჰეიმოჩი

ალტ=მრგვალი გოჰეიმოჩი|მინი|350x350პქ|მრგვალი გოჰეიმოჩი
 — მოჩის ტიპი,რომელიც ძირითადად მზადდება ცენტრალური იაპონიის ტიუბუს რეგიონში, კერძოდ ნაგანოს, გიფუსა და აიტის პრეფექტურაში. ჩვეულებრივი მოჩისგან განსხვავებით, გოჰეიმოჩი დაფარულია ტკბილ-მჟავე სოუსით,რომელიც ჩვეულებრივ შაქრისგან, სოიოს სოუსისა და მირინისგან შედგება. მომზადებისათვის მოჩის შამფურზე დებენ და გრილზე იწვება. გოჰეიმოჩის ჩვეულებრივ ორი ფორმით აკეთებენ: ვარაჯი, რომლის ფორმაც ტრადიციულ სანდალს წააგავს და მომრგვალებული მოჩი, რომელსაც შამფურზე მიირთმევენ. მოჩი ჩვეულებრივ მხოლოდ ნახევრად იწვება, რადგან მასში ბრინჯის მცირე მარცვლები დარჩეს. ბრინჯი, როგორც წესი, მოკლემარცვლიანია, რაც გოჰეიმოჩის სტანდარტულ მოჩისთან შედარებით უფრო მკვრივ ტექსტურას აძლევს.   

## ვარიაციები 
ტიუბუს რეგიონში გოჰეიმოჩის მრავალი სახეობა არსებობს. კისოს ველსა და ჰიდას რეგიონში გოჰეიმოჩი ხშირად სოიოს სოუსითა და შაქრითაა დაფარული. აიტის პრეფექტურაში გოჰეიმოჩი ხშირად იფარება მისოთი, რომელიც რეგიონის ღირსშესანიშნავ საკვებადაც ითვლება. გოჰეიმოჩის სოუსის სახით ხანდახან შეგვხვდება თაფლი, კაკალი, კვერცხი და ჰაჩინოკო (კრაზანას ლარვა). გაყინული გოჰეიმოჩი იაპონიაში ვაკუუმირებული პარკებით ვრცელდება და მისი შეძენა ქვეყნის უფრო დიდი ქალაქების სუპერმარკეტებშიც შეიძლება.

## ისტორია 
გოჰეიმოჩი გამოიგონეს ედოს პერიოდში, თუმცა მისი წარმოშობის ადგილი უცნობია. მიუხედავად ამისა, არსებობს რამდენიმე თეორია კერძის წარმოშობასთან დაკავშირებით. რადგან კერძის სახელი გოჰეის (შინტოს ტომის მცველების) სახელწოდებას ჰგავს, ბევრი ვარაუდობს, რომ კერძის შინტოისტური ღმერთებისათვის შესაწირავად შეიქმნა. ამ კერძის წარმოშობასთან დაკავშირებით არსებობს კიდევ ერთი თეორია: ამ თეორიის მიხედვით ის იაპონური სიტყვიდან („*გობეი“*) მომდინარეობს, რომელიც ხე-ტყის მჭრელს ნიშნავს.

## პოპ-კულტურაში 
ტელესერიალში „ჰაბუნი, აოი“, ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი გოჰეიმოჩის მაღაზიას ხსნის. ამ ფილმში გოჰეიმოჩის ხსენებამ კერძს პოპულარობა შემატა ტიუბუს გარეთაც.  ფილმში „შენი სახელი“ მოქმედება ხდება ჰიდას რეგიონში და კადრებში ვხედავთ პერსონაჟებს, რომლებიც გოჰეიმოჩის მიირთმევენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:ბრინჯის კერძები