open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოსკოვის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია (სენია)

**მოსკოვის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** () —  უძველესი, ჩვენს დრომდე ნაწილობრივ შემონახული  მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIV საუკუნეში.  ეკლესია მდებარეობს მოსკოვის კრემლის ანსამბლში, შედის კრემლის დიდი სასახლის კომპლექსში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ეკლესია ააგეს 1393-1394 წლებში დიმიტრი დონელის ქვრივის ევდოკია მოსკოველის დაკვეთით. საბჭოთა არქოლოგის ნიკოლოზ ვორონინის მტკიცებით ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარეს კულიკოვოს ბრძოლის პატივისცემის ნიშნად, რომელიც აკურთხეს ღვთისმშობლის შობის სახელზე, რადგან საეკლესიო კალენდრის მიხედვით დღესაწაული დაემთხვა კულიკოვოს ბრძოლას. რუსი მეცნიერი სერგეი ზაგრაევსკი კი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს კულიკოვოს ბრძოლის მე-13 წლისთავზე.

ეკლესიამ დაიკავა ლაზარეს აღდგინების სახელზე ნაკურთხი  ხის ეკლესიის ადგილი და მდებარეობდა თავადის სასახლის ქალების ნაწილში და იყო დიდი თავადის მეუღლის კარის ეკლესია.

ეკლესიამ 1393-1394 წლებამდე  მოაღწია თუმცა შემონახული იყო მისი მხოლოდ კედლები მთავარი კარიბჭით, ფანჯრების დონეზე. აღნიშნული ეკლესია იყო სამაფსიდიანი და აგებული თეთრი ქვით. 

1395 წელს ეკლესია მოხატეს თეოფანე ბერძენმა და სიმეონ შავმა მოსწავლეებთან ერთად. 

1479 წელს, სავარაუდოდ, ხანძრის გამო ეკლესიის ზედა ნაწილი ჩამოინგრა, მაგრამ მალევე აღადგინეს. 1514-1518 წლებში ეკლესიის გადაკეთებაზე მუშაობდა ალევიზ ნოვი, რომელმაც ეკლესიას დააშენა ახალი სივრცე, რომელშიც განათავსეს  მთავარი საკურთხეველი ღვთისმშობლის შობის სახელზე.

მეფე თევდორე ალექსის ძის დროს 1681-1684 წლებში ეკლესიის შენობა გადაკაეთეს ერთგუმბათიან ეკლესიად სწორკუთხა საკურთხევლითა და დასავლეთით მიდგმული სამრეკლოთი. ამ პერიოდისათვის ლაზარეს სახელობის ეგვტერი უკვე გაუქმებული იყო. 

ამჟამად ტაძარი არ მოქმედებს, მასში შესვლა აკრძალულია.

## ლიტერატურა
*Воронин Н. Н. Зодчество Северо-Восточной Руси XII—XV вв. М., 1961—1962. Т. 2. С. 253—262.
*Памятники архитектуры Москвы. Кремль, Китай-город, центральные площади. М., 1982. С. 329—330.

## რესურსები ინტერნეტში
* Церковь Рождества Богородицы на Сенях

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის კრემლი
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია

**მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია** () —   მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში.  

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია უფლის ამაღლების სახელზე, ხოლო ეგვტერები წმინდა მარტინე აღმსარებლის, რომის პაპისა და საქართველოს ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
აღნიშნულ ადგილზე ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ესაა 1502 წლის 14 აპრილი, როცა მოიხსენიებდნენ რომის წმინდა პაპს მარტინ აღმსარებელს. ივან სნეგირიოვი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს 1492 წელს. პირველი საარქივო მასალა, რომელშიც მოხსენიებულია ეკლესია, მიეკუთვნება 1625 წელს.

1780 წელს მოსკოვს სტუმრობდა საღვთო რომის იმპერატორი იოზეფ II, რომელიც მიიღო ევროპული განათლების მქონე მიტროპოლიტმა პლატონმა. მიტროპოლიტმა არამარტო აჩვენა სამეფო სტუმარს ქალაქი, არამედ  მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. იმპერატორის გამგზავრებიდან ძალიან მალევე ძველი ეკლესიის  გვერდით საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ეკლესიის მშენებლობას, მაგრამ მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 1791 წელს, როდესაც მის ასაშენებლად ფული გაიღო მოსკოველმა ჩაის ვაჭარმა ვასილი ჟიგარევმა. პროექტი დაუკვეთეს არქიტექტორ როდიონ კაზაკოვს. 1792 წელს მიტროპოლიტმა პლატონმა დალოცა მშენებლობის დაწყება, ხოლო 1806 წელს აკურთხა ახალი ტაძრის საკურთხეველი. წმინდა მარტინ აღმსარებლის ტაძარში გაიმართა 1812 წელს ნაპოლეონის ჯარების გასვლის შემდეგ. 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა და მისი რესტავრაცია გაგრძელდა 1821 წლამდე.

ბოლშევიკების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ტაძარი დაიხურა 1931 წელს. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს დოკუმენტური ფილმების სტუდია „Востоккино“, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის წიგნის პალატის ფონდები. 

1990 წლიდან დაიწყო მორწმუნეებისათვის ეკლესიის გადაცემის პროცესი, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა 1996 წელს. 1998 წლის 28 მაისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ აღასრულა ტაძრის კურთხევა.

ეკლესიაში დაცულია ისეთი სიწმინდეები, როგორიცაა საქართველოს ღვთისმშობლის ხატი და მთელი რიგი წმინდანების წმინდა ნაწილები, მათ შორის მარტინ აღმსარებლის, წმინდა ტიხონისა და მატრონა მოსკოველის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Москва. Церковь Мартина Исповедника (Вознесения Господня) в Алексеевской новой слободе на Sobory.ru
* Видео: Храм Святого Мартина исповедника в Алексеевской слободе. 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
შემახის საფარი-პარკი

**შემახის საფარი-პარკი** — დიდი პარკი აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიში, სადაც ვიზიტორებს შეუძლაით თვალი ადევნონ ცხოველებს ველურ ბუნებაში. ამ სიტყვას აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა. ერთ-ერთია ნადირობა აფრიკის ჯუნგლებში. თუმცა, თავდაპირველად „safari“ სუაჰილის ენაზე (აღმოსავლეთ აფრიკა) ნიშნავდა მოგზაურობას. პარკი საფარი აერთიანებს ყველა ამ მნიშვნელობას. ეს პარკი ასევე დასახიჩრებულ ცხოველთა სარეაბილიტაციო ცენტრია. ეს არის ადგილი, სადაც შეიძლება თვალი ადევნოთ ლანდშაფტურ პირობებში.

## აღწერა 
ცნობილია, რომ პირველი ასეთი პარკი შეიქმნა აფრიკაში. აზერბაიჯანში ველური ცხოველების ეკოლოგიური ნაკრძალი მდებარეობს შემახის რაიონში, მთიანი ტყის მასივში, რომელსაც ეწოდება პირგულუ.

ამჟამად, ეს პარკი მოიცავს 600 ჰექტარს (აქედან 400 ჰექტარი შემოღობილი ტერიტორია).

პარკში სამი სახეობის გენეტიკურად ღირებული 420 ცხოველია ლატვიიდან, პოლონეთიდან, სლოვაკეთიდან, ჩეხეთიდან და უნგრეთიდან. ესენი არიან: კეთილშობილი ირემი, მუფლონი, ირემლაღი. სელექციური და ვეტერინარული ზომების ჩატარების შედეგად ცხოველების რაოდენობა ორმაგად გაიზარდა. პარკში 790 ცხოველია, მათ შორის 260 კეთილშობილი ირემი, 250 მუფლონი და 280 ირემლაღი. ცხოველების გარეული გავლენისა და ინფექციური დაავადებებისგან დაცვის მიზნით აშენებულია 52 კილომეტრიანი ფარიკადა. გარდა ამისა, პარკში შექმნილია დიდი რაოდენობის ბუნებრივი თავშესაფრები, რათა დაცული იყოს სეზონური სიცივეებისგან, ქარისგან, ნალექებისგან.

უახლოეს მომავალში პარკის ხელმძღვანელობა გეგმავს შემოიყვანოს დომბები, რომლებიც გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ ევროპასა და რუსეთის ევროპულ ნაწილში.

ამავდროულად პარკში აშენდა ადმინისტრაციული შენობა და სასტუმრო სახლი. 

პარკი საფარი აზერბაიჯანში შეიქმნა ველური ცხოველების პოპულაციის ადაპტაციისთვის აზერბაიჯანის ბუნებაში. ასევე ეს ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ქვეყანაში. 

2017 წლიდან 2020 წლამდე აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს შემახიში არსებული პარკი საფარის განვითარება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შემახის რაიონი
* პირგულუს ნაკრძალი

## რესურსები ინტერნეტში 
* საფარი პარკი შემახიში - ვიდეო 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ზოოპარკები
ნაცისტური გერმანიის მიერ ლატვიის ოკუპაცია

მინი|გერმანელი ჯარისკაცების რიგაში შესვლა
**ვერმახტის მიერ ლატვიის ოკუპაცია** 1941 წლის 10 ივლისს დასრულდა. ლატვია გახდა მესამე რაიხის ოსტლანდის რაიხსკომისარიატის ნაწილი. ლატვიის პროვინციაში () ოსტის გენერალური გეგმის მიხედვით ხვრეტდნენ ან ასახლებდნენ საკონცენტრაციო ბანაკებში ყველას ვინც ნაცისტებისტვის მიუღებელი რასის წარმომადგენლი იყო ან ეწინააღმდეგებოდა გერმანულ ოკუპაციას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტი
*საბჭოთა კავშირის მიერ ლატვიის ოკუპაცია

## რესურსები ინტერნეტში 
*A Soviet civilian about to be executed at Preili, Latvia
*Konrad Kalejs
*Saviours and the Saved

## სქოლიო 
კატეგორია:საბრძოლო მოქმედებები აღმოსავლეთის ფრონტზე მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:ლატვიის ისტორია
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (ტროეკუროვო)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს ყოფილ სოფელ ტროეკუროვოში, ამჟამად მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ოჩაკოვო-მატვეევის რაიონი. ტაძართან ახლოს მდებარეობს ტრეოკუროვოს სასაფლაოს მთავარი შესასვლელი, თუმცა ტაძარი არ დგას სასაფლაოს ტერიტორიაზე. 

ეკლესია აგებულია 1699-1706 წლებში. მთავარი  საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერი მოსკოვის მიტროპოლიტ ალექსი ღვთისკაცის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
სოფელი ტროეკუროვო (ასევე ხოროშეოვო ან ნიკოლსკოე) ცნობილია XVI საუკუნიდან და სავარაუდოდ უკვე ამ პერიოდიდან მას თავისი ხის ეკლესია უკვე ჰქონდა, რომელიც ნაკურთხი იყო ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. მას შემდეგ, რაც სოფელი გადავიდა გოდუნოვებიდან ტროეკუროვების მფლობელობაში, აქ XVII საუკუნის 40-იან წლებში ააშენეს ახალი ხის ეკლესია, რომელიც XVIII საუკუნის დასაწყისში შეცვალა დღეს არსებულმა ქვის შენობამ. ახალი ეკლესიის მშენებლობა გაგრძელდა 1699 წლიდან 1706 წლამდე. ეკლესია აგებულია მოსკოვური ბაროკოს სტილში, მაგრამ მისი არქიტექტორის ვინაობა უცნობია. მშენებლობის პარალელურად აგებული სამრეკლო 1745 წელს შეცვალა დღემდე შენახულმა სამიარუსიანმა კოშკმა. 

XVIII საუკუნის შუა წლებიდან ტაძრის დახურვამდე, ანუ 1931 წლამდე, მის არქიტექტურას მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ განუცდია. დახურვის შემდეგ ეკლესიის გუმბათი და სამრეკლო მოანგრიეს, ინტერიერის მორთულობა გაანადგურეს, ხოლო ყოფილი ტაძრის შენობაში ტყავის ქარხანა განათავსეს. დიდი სამამულო ომის შემდეგ პერიოდში ტაძრის შენობა ეკუთვნოდა ორგანიზაცია „Совэкспортфильм“-ს, რომელიც ეკლესიის შენობას საწყობად იყენებდა.

1991 წელს ტროეკუროვოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეკლესია დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და ერთი წლის შემდეგ აღსდგა ღვთისმსახურება. მოგვიანებით ტაძრის ექსტეიერი და სამრეკლო აღადგინეს.

## ლიტერატურა
*Храмы Москвы. Энциклопедия шедевров православия. Эксмо, Москва 2010. ISBN 978-5-699-36796-2
*Москва. Все культурные и исторические памятники. Энциклопедия. Алгоритм, Эксмо, Москва 2009. ISBN 978-5-699-31434-8

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт храма святителя Николая Чудотворца в Троекурово
* Описание на сайте hramy.ru
* Учетная карточка Temples.ru

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
სეჰენდი

**სეჰენდი**, **საჰენდი** () — ვულკანური მასივი ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანის ტერიტორიაზე, თავრიზიდან სამხრეთით 40 კმ-ში. წარმოადგენს ელბურსის მთიანეთის ნაწილს. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სიმაღლე 3707 მ (მთა ჰარამდაღი). აგებულია ანდეზიტებით, ბაზალტებით, ტუფებითა და ვულკანური ფერფლით. კალთები დასერილია (სიღრმე 300 მ-მდე) ბარანკოსებით. მწვერვალები დაფარულია თოვლით.

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის მთები
კატეგორია:ირანის ვულკანები
შაჰანდანი

**შაჰანდანი** () — აზერბაიჯანის ქალაქ შემახას სამიდან ყველაზე ძველი სასაფლაო, რომელიც განლაგებულია ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აქ სავარაუდოდ დაკრძალულია XV საუკუნის ცნობილი პოეტის ნასიმის ძმა პოეტი შაჰანდანი (შაჰანდანი, შაჰი და ხანდანი) და სასაფლაოც მის სახელს ატარებს.

## აღწერა და შესწავლა 
ადგილობრივი მკვიდრთა გადმოცემით შაჰიდე ხანდანი (ლამაზი მხიარული) იყო ნასიმის ძმის ზედმეტსახელი, ხოლო სასაფლაოს ეწოდა მისი სახელი, ვინაიდან იგი აქ იქნა დაკრძალული. შაჰანდანის სასაფლაოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იქნა რვაკუთხა მავზოლეუმის ნანგრევები. მავზოლეუმის შიგნით აღმოჩენილია ორი საფლავი. ერთ-ერთი საფლავის ქვა ღრმად არის მიწაში ჩაფლული. ატმოსფერული გავლენის გამო წარწერები წაიშალა საფლავის ქვებზე.

საფლავის ქვის უკანა მხარეს არსებობს გამოსახულება, რომელიც დამახასიათებელია XIV—XV საუკუნეების აზერბაიჯანის საფლავის ქვებისთვის. არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი აღნიშნავს, რომ სავარაუდოდ, ეს უნდა იყოს ნასიმის ძმის — შაჰიდე ხანდანის საფლავი. ეს თუ მართლაც ეგრეა, ჯიდის თქმით, XIV—XV საუკუნეებში ქალაქის სასაფლაო აქ იყო განლაგებული. ნაწილობრივ ეს მტკიცდება სხვა საფლავების არსებობით, რომლებიც ასევე მიეკუთვნებიან XV—XVI საუკუნეებს. ბევრი უძველესი საფლავი განადგურებულია, ხოლო უამრავი უკვე მიწით არის დაფარული.

ქალაქ შემახის დასავლეთ ნაწილში 1970–1971 წლის სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას, იქ, სადაც ადრე არსებობდა ბაზარი და მის გარშემო აღმოჩენილ იქნა უამრავი საფლავი. საფლავების ქვებზე ქუფური დამწერლობის მიხედვით სჩანს, რომ ისინი ძირითადად მიეკუთვნებიან XI—XII საუკუნეს. ოდესღაც ეს სასაფლაო განლაგდებოდა შაჰანდანამდე. ჯიდის ვარაუდით, შუა საუკუნეებში შემახის მთავარი სასაფლაო იყო შაჰანდანი. შემდგომ კი, ქალაქის გაზრდის გამო, სასაფლაო გადატანილ იქნა გორაკზე, სადაც „ედი გიუმბეზისა“ და „ლალეზარის“ სასაფლაოები არის განლაგებულნი. ცნობილმა აზერბაიჯანელმა პოეტმა სეიდ აზიმ შირვანიმ დაიბარა, რომ იგი დასაფლავებულ ყოფილიყო შაჰანდანის სასაფლაოზე და მისი საფლავიც მანდვეა.

## გალერეა 

Şaxəndan türbəsi (1).jpg
Şaxəndan türbəsi (4).jpg
Şaxəndan türbəsi (6).jpg
Şaxəndan türbəsi (11).jpg
Şaxəndan qəbiristanlığındakı qəbirlər (1).jpg
Şaxəndan qəbiristanlığındakı qəbirlər (2).jpg
Şaxəndan qəbiristanlığındakı qəbirlər (5).jpg
Şaxəndan qəbiristanlığındakı qəbirlər (8).jpg

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტაძრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატი დადეშქელიანი

**კატი დადეშქელიანი** (დ. 1890 — გ. 1977, პარიზი) — ქართველი მწერალი, თავადი ალექსანდრე დადეშქელიანის ქალიშვილი. მამამისი, სახელმწიფო ტყის ფონდის ინსპექტორი იყო, რომელიც 1909 წელს მოკლეს.

პირველი მსოფლიო ომის დროს, კატი დადეშქელიანი რუსეთის არმიას შეუერთდა, სადაც თათრეთის მე-4 პოლკში მსახურობდა. მას ავსტრიის ფრონტზე სასწრაფო დახმარების მანქანა დაჰყავდა, სადაც მოგვიანებით, 1916 წელს, დაიჭრა.

ომის შემდეგ, კატი დადეშქელიანი საქართველოში ცხოვრობდა, სადაც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ კრებაში მუშაობდა. თუმცა, როდესაც 1921 წლის მარტში, საბჭოთა რუსეთი შემოიჭრა და კონტროლი დაამყარა საქართველოზე, ოჯახი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა. 1934 წელს, დადეშქელიანის ომისდროინდელი მოგონებები — „თავადის ქალი მუნდირში“ გამოიცა. 2021 წელს ქართულად გამოსცა ნოდარ დუმბაძის გამომცემლობამ. თარგმნა და ნარკვევი დაურთო ქეთევან ტომარაძემ.

## იხილეთ აგრეთვე
*პირველი მსოფლიო ომის სასწრაფო დახმარების მძღოლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* კატი დადეშქელიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Spartacus article

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატი
კატეგორია:ქალები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი

**მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური არქიტექტურული კომპლექსი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში.  მდებარეობს ჩერნიგოვის შესახვევში და შედგება XVII საუკუნის ეკლესიისაგან, მასთან დაკავშირებული XVIII საუკუნის სატრაპეზოთი და XVIII საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის სამრეკლოსაგან, რომელიც დგას ჩერნიგოვის შესახვევისა და პიატნიცკის ქუჩის კუთხეში.

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
არქიტექტურული კომპლექსი მდებარეობს ძველი ივანოვის მონასტრის ადგილზე, ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ვასილი II-ის დაბადების გარემოებებთან დაკავშირებით 1415 წელს. 1514 წელს ვასილი III-მ საფუძველი ჩაუყარა იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ქვის ეკლესიას, რომლის მშენებელიც იყო ალევიზ ნოვი. 

მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი იყო დიდი თავადების ლოცვის ტრადიციული ადგილი და 1530 წელს, ივანე მრისხანეს დაბადების წელს, მონასტერი გადაიტანეს სამეფო სასახლის ახლოს, ხოლო ქვის ყოფილი ეკლესია იქცა სამრევლო ეკლესიად. 

სავარაუდოდ არეულობის ხანაში ქვის ტაძარი ძლიერ დაზიანდა. ყოველ შემთხვევაში, რამდენიმე წყაროში იგი მოიხსენიება როგორც ხის ეკლესია. XVI საუკუნის ნაგებობის ნაშთებიდან შემორჩენილია ეკლესიის თეთრი ქვისაგან აგებული მიწისპირა ნაწილი. აფსიდში კი გვხვდება მცირე ზომის „ალევიზისეული“ აგური. ერთ-ერთი ვერსიით ტაძრის ძირითადი ნაწლი თარიღდება 1658 წლით. სხვა თარიღი, 1675 წელი, სავარაუდოდ დაკავშირებულია ტაძრის ერთ-ერთ გადაკეთებასთან ან განახლებასთან. XVIII საუკუნის ბოლოს მნიშვნელოვნად შეცვალეს ტაძრის ძირითადი სახე, ტაძარი გააფორმეს XVIII საუკუნის შუა პერიოდის ბაროკოს სტილში. ეს სამუშოები გაგრძელდა რამვენიმე ათწლეული. სამრეკლო ჯერ კიდევ შენდებოდა 1781 წელს. ასევე ცნობილია, რომ 1787 წლის ხანძრის შემდეგ გადააკეთეს ტაძრის გალავანი. 1798 წელს დასავლეთის მხრიდან ააშენეს ერთასრთულიანი ქვის საეკლესიო სახლი. მთელი კომპლექსის რეკონსტრუქცია მიმდინარეობდა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში, რის შედეგადაც ბაროკოს სტილი შეიცვალა კლასიციზმით, რომელიც გავლენას ახდენდა მისი ცალკეული ნაწილების არქიტექტურაში. 1896-1904 წლებში არქიტექტორმა ფიოდორ შეხტელმა განახორციელა კედლის მხატვრობის და კანკელის რესტავრაცია.

## ლიტერატურა 
*Памятники архитектуры Москвы. Замоскворечье / Под ред. А. И. Комеча. — М.: Искусство, 1994. — С. 240-242. — 320 с. — ISBN 5-210-02548-9 (в.4).
*Москва, которая есть / Сост. А. Алексеев. — М.: Департамент культурного наследия г. Москвы, 2013. — С. 185. — 238 с.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ქართველების ემიგრაცია პოლონეთში

საქართველოსა და პოლონეთს შორის დოკუმენტირებულად დადასტურებული ურთიერთობები XV საუკუნიდან იწყება, როდესაც საქართველოს (ქართლის) მეფე კონსტანტინე I-მა პოლონეთის მეფე ალექსანდრე იაგელონთან დიპლომატიური მისია გააგზავნა. მოგვიანებით, პოლონეთის მეფე იან III სობესკიც ცდილობდა საქართველოსთან ურთიერთობის დამყარებას. XVII საუკუნეში, პოლონეთის მიერ წამოწყებულ სამხედრო კამპანიებში მრავალი ქართველი იღებდა მონაწილეობას.

ბოგდან გურჯიცკი, ქართველი, რომელიც დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და პოლონეთის მეფის დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობდა სპარსეთში, ის ხშირად მოგზაურობდა და მასზე მაღალი რანგის მისიონერებთან შედარებით, რიგი პრივილეგიებით გამოირჩეოდა. მეფე იან II კაზიმის მმართველობის დროს, მისიით ისპაანში გაემგზავრა, ხოლო მეფე იან III სობესკიმ გურჯიცკის შესაძლელობები დროის სხვადასხვა პეროიდში გამოიყენა (1668, 1671, 1676–1678, 1682–1684 და 1687 წლებში). გურჯიცკი მრავალი წელი ცხოვრობდა შაჰის კარზე, როგორც სპეციალური მცხოვრები და პოლონეთის მეფის წარმომადგენელი; სწორედ მან მიაწოდა შაჰ სულეიმანს ინფორმაცია ქრისტიან სამხედრო ძალთა მიერ ვენაში (1683) მიღწეული გამარჯვების შესახებ.

რამდენიმე ქართველი პოლიტიკური, საზოგადო და სამხედრო მოღვაწე საქართველოდან პოლონეთში მას შემდეგ გაემგზავრა, როდესაც 1921 წლის თებერვალში, საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალები შემოიჭრნენ საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (სდრ), დაამხეს ხელისუფლება და იმავე წლის მარტში დაამყარეს საბჭოთა მმართველობა. პოლონეთის ქართული საზოგადოება, მიუხედავად სიმცირისა აქტიურ პოლიტიკურ და კულტურულ საქმიანობას ეწეოდა. აღსანიშნავია, ქართველთა მსახურობა პოლონეთის არმიის რიგებში 1920-იანი წლებიდან მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* *The Soldiers of Georgia in Polish Service (1923 - 1939)* by Dmitri Shalikashvili (translated by Maria Shalikashvili) 

კატეგორია:ქართული დიასპორა
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები პოლონეთში
კატეგორია:პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა
კატეგორია:კატინის ხოცვა-ჟლეტა
კატეგორია:ქართული წარმოშობის პოლონელები
ბარნაბას ეპისტოლე

**ბარნაბას ეპისტოლე** (, ) — ბერძნულ ენაზე შესრულებული ეპისტოლე. სრულად არის შემონახული მე-4 საუკუნის სინას კოდექსით, რომელშიც ტექსტი ახალი აღთქმის ბოლოს არის მოთავსებული. იგი ტრადიციულად მიეწერება ბარნაბას, რომელიც მოხსენიებულია „საქმე მოციქულთაში,“ ასევე ამავე პერიოდის სხვა მოციქულებრივ მამას, ბარნაბა ალექსანდრიელს. ზოგჯერ ეს ტექსტი ატრიბუციის გარეშეა მოცემული. ეპისტოლე შესულია მე-6 საუკუნის კანონიკური ნაწერების ნუსხაში Codex Claromontanus.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბიბლია
კატეგორია:ბიბლიის კანონი
კატეგორია:აპოკრიფული წერილები
აილა ერდურანი

[thumb|220პქ|აილა ერდურანი, [ალიე ბერგერის სახელოსნოში]]
**აილა ერდურანი** (; დ. 22 სექტემბერი, 1934, სტამბოლი, თურქეთი – გ. 7 იანვარი, 2025, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მევიოლინე. კარლ ბერგერის სტუდენტი, რომელიც 10 წლის ასაკში პირველად გამოვიდა კონცერტზე. 1946–1951 წლებში, სწავლობდა პარიზის საერთაშორისო კონსერვატორიაში, სადაც მისი მასწავლებლები იყვნენ ბენედეტი და ბენვენუტი. სწავლის დასრულების შემდეგ, იგი შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა, სადაც 1955 წლამდე დარჩა და სწავლობდა ივან გალამიანსა და ზინო ფრანჩესკატისთან.

1957–1958 წლებში, ერდურანი მოსკოვის კონსერვატორიაში, დავით ოისტრიხთან სწავლობდა.

მისი კარიერა, როგორც ვიოლინოს პედაგოგის, 1973 წელს, შვეიცარიაში, ლოზანის კონსერვატორიაში დაიწყო და 1990 წლამდე გაგრძელდა.

ერდურანმა, 1971 წელს სახელმწიფო არტისტის ტიტული მოიპოვა. ასევე მიიღო ოქროს მედალი ანკარაში დაფუძნებული „სევდა ჯენაპის და მუსიკის ფონდი“-სგან (SCAMV). 1957 წელს, ჰენრიკ ვინიავსკის მევიოლინეთა კონკურსში მეხუთე ადგილი დაიკავა, 1964 წელს კი „ჰარიეტ კოენი-ოლგა ვერინეი“-ს ჯილდო მოიპოვა, ხოლო 1970 წელს ნიდერლანდებში, ბეთჰოვენის ჯილდო მოიპოვა.

გარდაიცვალა 2025 წლის 7 იანვარს, თავის სახლში, სტამბოლში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:თურქი ქალი მევიოლინეები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
თამარ მეფის ორდენი (განთავისუფლების კომიტეტი)

**თამარ მეფის ორდენი** — პირველი მსოფლიო ომის დროს ევროპაში დაფუძნებული „საქართველოს განთავისუფლების ეროვნული კომიტეტის“ მიერ 1915 წელს შემოღებული ჯილდო.

სამახსოვრო ნიშნით „განთავისუფლების კომიტეტი“ საქართველოს თავისუფლებისთვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილისათვის აჯილდოებდა სამხედრო და სამოქალაქო პირებს. თავდაპირველად ორდენის ორი ხარისხი - I და II - არსებობდა, თუმცა მოგვიანებით ორდენს დაემატა ასევე III ხარისხის ჯილდოც. 
[left|thumb|[ნიკო ნიკოლაძე|ნიკო ნიკოლაძის თამარ მეფის ორდენი]]
სამივე ხარისხის ორდენზე რვაქიმიანი ვერცხლის ვარსკვლავის ცენტრში მოთავსებულია ერთნაირი მედალიონი თამარ მეფის მოოქრული ვერცხლის პორტრეტით და ოქროთი მოვარაყებული წარწერით „ქართული ლეგიონი, 1915“.

ორდენით დაჯილდოების პირვანდელი დებულების თანახმად, გადაწყვეტილებას მისი მინიჭების შესახებ იღებდა „განთავისუფლების კომიტეტი“ წევრთა 2/3-ის თანხმობით, თუმცა, როდესაც 1918 წლის 21 ივლისს ბერლინში ეროვნული კომიტეტის უკანასკნელი სხდომა გაიმართა და კომიტეტმა მუშაობა დაასრულა, დაადგინეს, თამარის ორდენით დაჯილდოების უფლება პრეზიდიუმს გადასცემოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* თამარ მეფის ორდენი , დავით ლორთქიფანიძე, 01.05.18.
* თამარ მეფის ორდენი  — ენციკლოპედია „საქართველო“
*The Georgian Order of St Tamara Medal at The German Caucasian Expedition: Georgia 1918
*Guide to German Ribbon Bars, 1914–1945: "probably the single most peculiar military decoration of all time"
*The World's Most Bizarre Award—A New Chapter! at the Gentleman's Military Interest Club (GMIC)
*Georgia: The Order of Tamara at the Orders and Medals Society of America (OMSA)
*Royal Order of Queen Tamar 

## სქოლიო
კატეგორია:თამარ მეფის ორდენი
კატეგორია:ქართული ნაციონალიზმი
იტალიის სოციალური რესპუბლიკა

**იტალიის სოციალური რესპუბლიკა** (), არაოფიციალურად ასევე ცნობილი როგორც **სალოს რესპუბლიკა** () — მარიონეტული სახელმწიფო ჩრდილოეთ იტალიის (და ნაწილობრივ ცენტრალური იტალიის) ტერიტორიაზე, რომელმაც იარსება 1943 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მაისამდე.

იტალიის სოციალური რესპუბლიკის ჩამოყალიბებას წინ უძღოდა სახელმწიფო გადატრიალება იტალიაში, რომლის დროსაც მუსოლინი გადააყენეს იტალიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და დააპატიმრეს 1943 წლის 25 ივლისს. ამ დროს ადოლფ ჰიტლერის ინიციატივით ვერმახტის უმაღლესმა მთავარსარდლობამ დაიწყო იტალიის ოკუპაციის გეგმის შედგენა. 1943 წლის 3 სექტემბერს იტალიამ ხელი მოაწერა სამშვიდობო შეთანხმებას მოკავშირეებთან, რითაც გამოეთიშა მეორე მსოფლიო ომს. საპასუხოდ, 8 სექტემბერს ჰიტლერის განკარგულებით გერმანელმა მედესანტეებმა ვაფენ-სს-ის მხარდაჭერით 11 დღიანი ოპერაციის შედეგად პატიმრობიდან გაათავისუფლეს მუსლონი და აიღეს ჩრდილოეთ იტალია და ცენტრალური იტალიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მათ შორის ქალაქი რომი. გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა იტალიის სოციალური რესპუბლიკა.

ქვეყნის სათავეში იყო იტალიის რესპუბლიკური ფაშისტური პარტია ბენიტო მუსოლინის მეთაურობით. მან თავი იტალიის ერთადერთ კანონიერ მთავრობად გამოაცხადა და იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III, რომლის მოწვეულმა ახალმა მთავრობამაც გააფორმა საშვიდობო ხელშეკრულება მოკავშირეებთან, ქვეყნის ღალატში დაადანაშაულა. იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ საერთაშორისო აღიარება მხოლოდ ნაციონალ-სოციალისტური გერმანიისგან, იმპერიული იაპონიისგან და მათი მარიონეტული სახელმწიფოებისგან მოიპოვა.

დაარსებიდან მალევე იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ გერმანიას დაუთმო ტრიესტი, ისტრია და სამხრეთ ტიროლი, სადაც გერმანიის საოპერაციო ზონები შეიქმნა.

1945 წლის 2 მაისს იტალიის სოციალურმა რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა იმის შემდეგ, რაც მოკავშირეების ძალებმა დაამარცხეს იქ მდებარე გერმანული ძალები. მუსოლინი და მისი თანამოაზრეები იტალიელმა პარტიზანებმა შეიპყრეს და ქალაქ მილანში დახვრიტეს.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ყოფილი სახელმწიფოები
შამქორი

**შამქორი** () — ქალაქი აზერბაიჯანში, შამქორის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. განლაგებულია მცირე კავკასიონის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ჯაგირჩაის ნაპირებზე, თბილისი—ევლახის საავტომობილო გზაზე, სარკინიგზო სადგურ დალარიდან 4 კმ-ში. შამქორი VII საუკუნის შუა წლებში ხელთ იგდეს არაბებმა. მოგვიანებით განეკუთვნებოდა შედადიანთა დინასტიის განჯის ამირებს. 1235 წელს გაანადგურეს მონღოლებმა. XVI-XVII საუკუნეებში ხელთ ეპყრათ ყიზილბაშ მმართველებს. 1803 წელს შეუერთდა რუსეთს. შამქორის სიახლოვეს ოდესღაც არსებობდა შამქორის კოშკი ან მინარეთი. შამქორის ძველი სახელწოდებაა შამქური და შამჯირი.

## იხილეთ აგრეთვე
* შამქორის ბრძოლა (1010)
* შამქორის ბრძოლა (1195)
* შამქორის ბრძოლა (1826)

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქალაქები
ვიორიკა დენჩილე

**ვასილიკა ვიორიკა დენჩილე** (; დ. 16 დეკემბერი, 1963) — რუმინელი პოლიტიკოსი და რუმინეთის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 29 იანვრიდან 2019 წლის 4 ნოემბრამდე. ის გახდა პირველი ქალი ქვეყნის ისტორიაში, რომელმაც დაიკავა ეს თანამდებობა. 2014 წელს აირჩიეს ევროპის პარლამენტის წევრად მეორე ვადით რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან. 2015 წლიდან დენჩილე ასევე იკავებს სოციალ-დემოკრატიული ქალთა ორგინიზაციის პრეზიდენტის თანამდებობას.  

ვიორიკა დენჩილე სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი 1996 წელს გახდა, ტელეორმანის ჟუდეციდან. წლების განმავლობაში მას რამდენიმე თანამდებობა ეკავა, როგორც პარტიაში, ასევე ადგილობრივ ადმინისტრაციაში. დენჩილე აგრეთვე იყო რაიონის საბჭოს წევრი.

პოლიტიკაში მოსვლამდე იყო ინჟინერი და ვიდელეს ინდუსტრიული უმაღლესი სკოლის მასწავლებელი.

ვიორიკა დანჩილეს პრემიერ-მინისტრად არჩევის შესახებ ცნობილი 2018 წლის 26 იანვარს გახდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:რუმინეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:რუმინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:რუმინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კონსტანტინა კუნევა

**კონსტანტინა კუნევა** (,  ასევე ცნობილია, როგორც **კოსტადინკა კუნევა** (), დ. 28 სექტემბერი, 1964) — ბულგარელი იმიგრანტი საბერძნეთში, ვაჭრობის უნიონისტი და პროფესიული ვაჭრობის კავშირის თავმჯდომარე. 2014 წლის ევროპის საპარლამენტო არჩევნებში პარლამენტის წევრად აირჩიეს. 

## თავდასხმა და რეაქციები
კუნევა მუშაობდა დამლაგებლად ოიკომეტის კომპანიაში. 2008 წლის 22 დეკემბერს, მას თავს დაესხნენ და იძულებით გადააყლაპინეს გოგირდმჟავა, რის შედეგადაც, კუნევამ დაკარგა მხედველობა ერთ თვალში და მიიღო შიდა ორგანოების დაზიანება.  სწორედ ამან გამოიწვია ბერძნების გამოსვლა ქუჩებში და შეტაკება პოლიციასთან.  საპროტესტო აქციები, სადაც კოსტადინკას მხარდამჭერები მიმართავდნენ მას ლოზუნგით ,,შენ არ ხარ მარტო", 2009 წლის 22 იანვრამდე გაგრძელდა, როდესაც საბერძნეთის სპეცრაზმმა, 3 000 მომიტინგე ცრემლსადენი გაზით დაშალა. თავდასხმა დახასიათდა, როგორც ყველაზე საშინელი ფიზიკური შეურაცხყოფა ბერძენ ვაჭრობის უნიონისტზე ბოლო 50 წლის განმავლობაში. 

## პოლიტიკა
2014 წლის 25 მაისს გამართულ ევროპის საპარლამენტო არჩევნებში, აირჩიეს პარლამენტის წევრად მემარცხენე პარტია სირიზადან

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* კონსტანტინა კუნევას პირადი პროფილი ევროპის პარლამენტის წევრთა მონაცემთა ბაზაში.

კატეგორია:ბულგარელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაშა იმედაშვილი

**ლაშა იმედაშვილი** (დ. 17 მარტი, 1960, თბილისი) — ქართველი მწერალი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი 2007 წელს.

## ბიოგრაფია
ლაშა იმედაშვილი დაიბადა 1960 წელს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1982 წელს.

1985-2000 წლებში მუშაობდა ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში; 1997-2000 წლებში პრეზიდენტის პრესსამსახურში — საქინფორმი; 2004-2006 წლებში ტელეკომპანიაში „იმედი“. 2008 წლიდან არის თბილისის საკრებულოს საგარეო ურთიერთობათა განყოფილების უფროსი. არის ავტორი წიგნებისა: „ქართული ბესტსელერი“ (1999), „იმიტაციური მწერლობა“ (2000), „იესოს საქმე“ (2001), „პატრიარქის ზაფხული“ (2007) და სხვ. ასევე ავტორი კინოფილმების სცენარებისა: „გუშინ, დღეს, ხვალ“ (1984), „ბარიერი“ (1985), „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“ (2000), „მატარებელი“ (2001), „სკამი“ (2004) და სხვა. თანაავტორი სცენარისა სერიალისთვის „მგლების ხორუმი“.

საკანდიდატო დისერტაცია თემა — „თანამედროვე ქართული ლირიკული პოემა“, დაიცვა 1985 წელს.

2007 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, ხოლო 1996 წელს „ოქროს არწივი“ (წლის საუკეთესო სცენარისტი). ბავშვთა უფლებათა კონვენციაზე შექმნილი საუკეთესო საბავშვო ნაწარმოებისათვის გადაეცა გაეროს ბავშვთა ფონდის — „იუნისეფის“ პრემია.  

## ბიბლიოგრაფია
* პატრიარქის ზაფხული : რომანი (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა,, 2007. - 82გვ.. - ISBN: 978-99940-999-0-0
* იმიტაციური მწერლობა (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 2002. - 191გვ.. - ISBN: 99928-946-3-6
* იესოს საქმე (ავტორი). - თბილისი, 2000. - 80გვ.. - ISBN: 99928-34-45-5
* ქართული ბესთსელერი : მოთხრობები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1999. - 336გვ. . - ISBN: 99928-16-33-3
* პოეტური აღსარება : ლიტერატურული წერილები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1988. - 120გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი 
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ლას-ვეგასის დატოვებისას

**ლას-ვეგასის დატოვებისას** () — 1995 წლის ამერიკული რომანტიკული ტრაგედიული ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია მაიკ ფიგისი. დაფუძნებულია ჯონ ო’ბრაიენის ნახევრად ავტობიოგრაფიულ ნოველაზე „ლას-ვეგასის დატოვებისას“. მთავარ როლშია ნიკოლას კეიჯი და ელიზაბეთ შუ. ფილმი მოგვითხრობს ალკოჰოლიკისა და მეძავის ურთიერთობაზე. გადაღებულია 16 მილიმეტრიან ფირზე ნაცვლად 35 მილიმეტრიანისა, მაშინ როდესაც 16 მილიმეტრიანი ფირი გამოიყენება ჩვეულებრივ არტჰაუზული ფილმებისთვის. 1995 წლის 27 ოქტომბერს აშშ-ში შეზღუდული რელიზის შემდეგ, ფილმის მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჩვენება შედგა 1996 წლის 9 თებერვალს და დაიმსახურა კრიტიკოსთა და მაყურებელთა მაღალი შეფასება. ნიკოლას კეიჯმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში და ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის, ხოლო ელიზაბეთ შუ ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის დრამაში და ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. ფილმი აგრეთვე ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის და საუკეთესო რეჟისორისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1995 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ადაბნა

**ადაბნა** (ძვ. ქართ. დაბა, სვ. დაბ — ყანა, აფხ. ადაბნა — დედამიწის ღმერთი) — მიწის, სახნავ-სათესთა, დაბა-სოფელთა, ბერძნული დემეტრას მსგავსი ღმერთი ქართულ მითოლოგიაში. 

## ლიტერატურა
* „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1983, გვ. 27

კატეგორია:ქართული მითოლოგია
მატეუშ მორავეცკი

**მატეუშ იაკუბ მორავეცკი** (; დ. 20 ივნისი, 1968) — პოლონელი პოლიტიკოსი, მენეჯერი, ბანკირი, ეკონომისტი და ისტორიკოსი, პოლონეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. მას ასევე ეკავა პრემიერ-მინისტრის მოადგილის, განვითარების მინისტრისა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობები. 2007-დან 2015 წლამდე ის ასევე იყო ზახოდნი ბანკის თავმჯდომარე.

## კარიერა
### პრემიერ-მინისტრი (2017—2023)
2017 წლის 8 დეკემბერს მორავეცკი დაინიშნა პრემიერ-მინისტრად, ხოლო 11 დეკემბერს დადო ფიცი. მისი არჩევის შემდეგ, პირველ საპარლამენტო მიმართვაში მორავეცკიმ პირობა დადო, რომ პარტიის პოლიტიკის შეცვლის ნაცვლად, მის შენარჩუნებას განაგრძობდა.

ვარშავაში მომხდარი რასისტული ინციდენტის შემდეგ, 2018 წლის იანვარში მორავეცკიმ განაცხადა: ,,პოლონეთში რასიზმის ადგილი არ არის. გოგონაზე თავდასხმა მისი კანის ფერის გამო უმკაცრეს სასჯელს იმსახურებს. ჩვენ ყველაფერს გავაკეთებთ, რომ პოლონეთი ყველსთვის უსაფრთხო ქვეყანა გახდეს."

2018 წლის დასაწყისში პოლონეთის პარლამენტის ორივე პალატამ (სეიმმა და სენატმა) მიიღო კანონი ეროვნული ხსოვნის ინსტიუტის შესახებ, რომლის მიხედვითაც უარყოფილიქნა პოლონელების როლი ჰოლოკოსტში და ტერმინი ,,პოლონური სასიკვდილო ბანაკი" აიკრძალა. 

2018 წლის მარტში ახალმა პოლონურმა კანონმა აკრძალა ყველა სახის ვაჭრობა კვირა დღეს, რამაც დიდი ზეგავლენა იქონია დიდი სუპერმარკეტების დახურვაზე. ეს კანონი პარტიის კანონი და სამართალი დეპუტატებმა, მორავეცკის მხარდეჭრით, მიიღეს. 

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:პოლონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სეით დევდარიანი

**სეით (სეიდ) სარდიონის ძე დევდარიანი** (დ. 1879 — გ. 21 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი, მარქსისტი. იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების დეპუტატი (1919–1921). სიკვდილით დასაჯეს სტალინური დიდი წმენდის დროს.

## ბიოგრაფია 
1898 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია. სწავლის პერიოდში დაუახლოვდა თანაკლასელ იოსებ ჯუღაშვილს, რომელთანაც ერთ სახლში ცხოვრობდა. სწორედ დევდარიანმა მიიყვანა სსრკ-ის მომავალი ლიდერი სოციალ-დემოკრატიულ გაერთიანება „მესამე დასში“. 1900 წელს გაწევრიანდა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიაში. 1906–1907 წლებში მან პირადად გადაარჩინა სტალინი დაპატიმრებას და თავშესაფარი მისცა იმერეთში, მშობლიურ სახლში. აქტიურად იყო ჩართული სოციალ-დემოკრატიულ პრესაში, წერდა ფილოსოფიურ და პოლიტიკურ სტატიებს. 1917 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს იგი მეთაურობდა მენშევიკებს ხარკოვში. ამის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ანექსიის შემდეგ, სეით დევდარიანი ჩაერთო ანტი-საბჭოთა ოპოზიციაში. 1921–1924 წლებში იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის იატაკქვეშა ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარე, 1922–1924 წლებში საქართველოს დამოუკიდებლობის იატაკქვეშა კომიტეტის წევრი. 1937 წელს დააპატიმრეს თბილისში და სიკვდილით დასაჯეს.

სეით დევდარიანი რამდენიმე ფილოსოფიური ნაშრომის ავტორი იყო, მათ შორის საქართველოს ისტორიის სამტომეულისა, რომელიც მისი სიკვდილით დასჯის შემდეგ დაიკარგა. შემორჩა მხოლოდ ერთი თავი, რომელიც ეხება XVIII საუკუნის კათალიკოსს — ანტონ I-ს, გამოქვეყნდა 1989 წელს.

## ლიტერატურა 
* *Девдариани С. С.* Ответ Ной Жордания. (К спору о независимости Грузии). Тифлис. Советский Кавказ. 1924 г. 52с.
* *Корнилов В. В.* — Донецко-Криворожская республика.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:რეპრესირებულები
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:მარქსისტები
კატეგორია:თბილისის სასულიერო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:რსდმპ-ის IV ყრილობის დელეგატები
გომურგოი

**გომურგოი** () — მთა აზერბაიჯანში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ლერიქის რაიონის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 2493 მ. წარმოადგენს თალიშის მთების უმაღლეს წერტილს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
მემედ ცინცქილაძე

**მემედ ჯემელის ძე ცინცქილაძე** (დ. 15 იანვარი, 1915, სოფ. ორთაბათუმი, ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი — გ.  3 თებერვალი, 1989, ბათუმი) — ქართველი სამხედრო პირი. შინაგანი სამსახურის მე-3 რანგის გენერალი (გენერალ-მაიორი), 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი.

## ბიოგრაფია 
მემედ ცინცქილაძე დაიბადა 1915 წლის 15 იანვარს სოფელ ორთაბათუმში (ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი). იქვე დაამთავრა საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო ბათუმის პედაგოგიურ სასწავლებელში.

1941 წლიდან 1956 წლამდე მ. ცინცქილაძე სამჭოთა არმიის რიგებშია. იყო ბატალიონის მეთაური, პოლკის მეთაურის მოადგილე პოლიტნაწილში, 414-ე დივიზიის უფროსის მოადგილე. 1956 წელს დაამთავრა მოსკოვის ვ.ი. ლენინის სახელობის სამხედრო პოლიტიკური აკადემია პოლიტ-მუშაკთა მომზადების სპეციალური კურსები და მიენიჭა თადარიგის პოლიტ-მუშაკთა უფროსი ლეიტენანტის წოდება.

კადრის ოფიცერი მ. ცინცქილაძე დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობას იწყებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში. 1956 წლიდან იგი სხვადასხვა დროს იყო ბათუმის რაიმილიციის უფროსი, ქალაქ ბათუმის შინაგან საქმეთა განყოფილების უფროსი, აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ხოლო 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი.

1974 წლის აპრილში ცინცქილაძე გავიდა თადარიგში. პენსიაში გასვლის შემდეგ მას არ შეუწყვეტია საზოგადოებრივ-პოლიტიკური საქმიანობა, მჭიდრო კავშირი ჰქონდა შინაგანი სამსახურის ორგანოებთან. თავის მდიდარ გამოცდილებას უშურველად უზიარებდა ახალბედა, დამწყებ მუშაკებს. ამიტომაც თადარიგში გასვლის შემდეგ იგი არჩეულ იქნა ომისა და შრომის ვეტერანთა აჭარის საოლქო საბჭოს თავმჯდომარედ.

### ჯილდოები 
შინაგან საქმეთა სამსახურის გენერალი მ. ცინცქილაძე დაჯილდოებული იყო მრავალი ორდენითა და მედლით, წითელი დროშის, საპატიო ნიშნის, ორდენებით, მედლებით: გერმანიაზე გამარჯვების 1941–1945 წლებში კავკასიის დაცვისათვის, საბრძოლო დამსახურებისათვის, საბჭოთა არმიისა და ფლოტის 30-ე წლისთავის, შინაგან საქმეთა ორგანოებში 15 წლიანი უმწილო სამსახურისათვის, იგივე 20 წლიანი სამსახურისათვის, შეიარაღებული ძალების 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, შრომის ვეტერანის, საბშოთა მილიციის 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, სამამულო ომში გამარჯვების მე-20, 25-ე და 35-ე წლისთავთან დაკავშირებით. ასევე, მრავალი ჯილდო ჰქონდა მიღებული სასაზღვრო ჯარების განმტკიცების სამსახურში შეტანილი წვლილისათვის. დაჯილდოებულია საქართველოსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით.

## გარდაცვალება 
გარდაიცვალა მემედ ცინცქილაძე 1989 წლის 3 თებერვალს.

ქალაქ ბათუმში ბარათაშვილის ქუჩაზე მდებარე სახლს N27, სადაც 1961-1989 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მემედ ცინცქილაძე ამშვენებს მემორიალური დაფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* УНКВД по АССР Аджаристан – МВД Аджарской АССР

კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
აგრონომიული კრებული

**„აგრონომიული კრებული“** — ერთ-ერთი პირველი ქართული სასოფლო-სამეურნეო ჟურნალი. თსუ-ის სტუდენტთა პეტრე მელიქიშვილის სახელობის აგრონომიული წრის ორგანო. გამოვიდა ორი ნომერი: პირველი — 1925, მეორე — 1926. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ გიორგი გეხტმანი, სოლომონ ქურდიანი და სტუდენტები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
აგრონომიული მადნები

**აგრონომიული მადნები** — ქანები და მინერალები არამეტალური წიაღისეულის ჯგუფისა — ფოსფორიტი, აპატიტი, კალიუმის მარილები და სხვ.; აგრონომიული მადნები შეიცავენ ფოსფორის, კალიუმის, აზოტის, კალციუმის, გოგირდის და სხვ. ნაერთებს. იყენებენ მინერალური სასუქების მისაღებად.

საქართველოში აპატიტი ნაპოვნია ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში სოფელ ვაკიჯვართან, ფოსფორიტის არასამრეწველო დანაგროვები — ელდარის ველზე, ცაგერის, მარტვილის, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტებში, ქუთაისთან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მადნები
ალექსატი

**ალექსატი** — ბიზანტიური ოქროს მონეტა, მოჭრილი იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის მიერ XI საუკუნეში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დრაჰკანი

კატეგორია:ბიზანტიური მონეტები
აგრონომიული მომსახურება

**აგრონომიული მომსახურება** — ღონისძიებათა სისტემა, რომელსაც მიწათმოქმედების კულტურის ასამაღლებლად ატარებენ სამიწათმოქმედო ორგანოები და სოფლის მეურნეობის სპეციალისტები. აგრონომიული მომსახურების მიზანია პრაქტიკული დახმარება გაუწიოს კოლეგებსა და მეურნეობებს, რომ პროდუქციის ერთეულზე შრომისა და ფულადი სახსრების უმცირესი დანახარჯებით გაზარდონ მემცენარეობის პროდუქტების წარმოება. აგრონომიული მომსახურების მხრივ მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებიც, რომლებიც ექსპერიმენტული მონაცემების საფუძველზე სათანადო რეკომენდაციას იძლევიან მიწათმოქმედების სისტემების, პროგრესული ტექნოლოგიისა და სხვ. წარმოებაში დასანერგავად.

## სსრკ-ში 
სასელექციო სადგურებს გამოჰყავდათ ახალი, უფრო პროდუქტიული სასოფლო-სამეურნეო ჯიშები, ეხმარებოდნენ კოლმეურნეობებსა და საბჭოთა მეურნეობებს ჯიშთგანახლებისა და ჯიშთმონაცვლეობის განხორციელებაში. ჯიშთგამოსაცდელი ნაკვეთების ფართო ქსელში ხდებოდა ჯიშთა დარაიონება და ჯიშური აგროტექნიკის შესწავლა. თესლის სახელმწიფო ინსპექცია აკონტროლებდა სათესლე მასალის ხარისხს; სათანადო მუშაობას ეწეოდა მცენარეთა დაცვის სამსახური; აგროქიმიური სამსახური ნიადაგისა და აგროქიმიური რუკებით უზრუნველყოფდა სასოფლო-სამეურნეო  წარმოებას, სოფლის მეურნეობის საპროექტო ორგანიზაციებიეხმარებოდნენ კოლმეურნეობებსა და საბჭოთა მეურნეობებს ორგანიზაციულ-სამეურნეო გეგმების, შიდასამეურნეო მიწათმოწყობის, თესლბრუნვის პროექტებისა და მელიორაციულ სამუშაოთა გეგმების შემუშავებაში. შექმნილი იყო სასოფლო-სამეურნეო წარმოების  აგრომეტეოროლოგიური მომსახურება. პრესა, რადიო, ტელევიზია და სასოფლო-სამეურნეო გამოფენები პროპაგანდას უწევდნენ მოწინავე გამოცდილებას და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა მიღწევებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აგრონომია
ალბანეთის პრემიერ-მინისტრების სია

აქ მოყვანილია ალბანეთის პრემიერ-მინისტრების სია, რომლებთაც ეს თანამდებობა 1912 წლის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ეკავათ.

## მთავრობის მეთაურები (1912—1920)
## პრემიერ-მინისტრები (1920–დღემდე) 
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ალბანეთის პრემიერ-მინისტრის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:ალბანეთის პოლიტიკა
კატეგორია:ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ალბანეთის ისტორია
რქაცხვირასებრნი

**რქაცხვირასებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი რქაცხვირასნაირთა რიგისა. მოიცავს 13 (ან 14) გვარის 52–57 სახეობას. გავრცელებულნი არიან აფრიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანის კუნძულებზე; ათი სახეობა აფრიკის ენდემია. მეცნიერული დასახელება მოდის ძველი ბერძნული ენიდან ( და  — „რქა“). ცხოვრების ნირით ერთმანეთს ძალიან ჰგვანან. გააჩნიათ მასიური ნისკარტი, გრძელი ფრთები, კუდი და კისერი. მათი სხეულის სიგრძეა 30-დან (მცირე ტოკო, ) 120 სმ-მდეა (კაფრული რქოსანი ყვავი, ), წონა 60 გ-დან 6 კგ-მდე. მრავალ სახეობას ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. ახალგაზრდა ინდივიდები ხშირად ფრენენ 10–20-ფრინველიან გუნდებად. მსხვილი სახეობები დებენ 1–2 კვერცხს, მცირენი — 8-მდე. ინკუბაცია გრძელდება 23–46 დღე-ღამე. იკვებებიან მწერებით, მცირე ხერხემლიანებით, ხვლიკებით, მოლუსკებით, კენკრით, მცენარეთა ნაყოფებით, მათი ფესვებითა და მარცვალით.

## გვარები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — 845 с. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0. 
* Dickinson, Edward C., ed. The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World, 3rd ed. Princeton, NJ and Oxford, U.K.: Princeton University Press, 2003. 
* Forshaw, Joseph. Encyclopedia of Birds. New York: Academic Press, 1998. 
* Kemp, Alan C. & Woodcock, Martin (1995): The Hornbills: Bucerotiformes. Oxford University Press, Oxford, New York. ISBN 0-19-857729-X 

## სქოლიო
*
კატეგორია:რქაცხვირასნაირნი
გეიმპადი

[მინი|250პქ|[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation-ის DualShock კონტროლერი]]
**გეიმპადი** (; ასევე ეწოდება **ჯოიპადი** ან **კონტროლერი**) — სათამაშო კონტროლერის სახეობა, დისტანციური მართვის პულტი, რომელსაც ადამიანი მოიხმარს ორივე ხელის საშუალებით. მის სამართავად საჭიროა ხელის ცერა თითების გამოყენება (თანამედროვე გეიმპადების შემთხვევაში, აგრეთვე გამოიყენება საჩვენებელი და შუანა თითები).

1962 წელს გამოსული ერთ-ერთი ადრეული ვიდეო თამაში „Spacewar!“, თავდაპირველად სამართვად გამოიყენებდა ტუმბლერებს, რომელიც ჩაშენებული იყო სისტემაში. ეს გადამრთველები გამოსაყენებლად არაკომფორტული და მოუხერხებელი იყო, ამიტომაც ალან კოტოკმა და ბობ სონდერსმა შექმნეს კონტროლის სადენიანი მოხსნადი მოწყობილობა, რომელიც მიიჩნევა ყველაზე ადრეულ გეიმპადათ.

გეიმპადი უზრუნველყოფს ადამიანისა და ვიდეო თამაშების კონსოლის ურთიერთქმედებას. გეიმპადები აგრეთვე გამოიყენება პერსონალურ კომპიუტერებზეც, კლავიატურისა და მაუსის ჩასანაცვლებლად. სტანდარტული გეიმპადის განლაგება ამგვარია: მარცხენა ხელის მხარეს განლაგებულია მიმართულების ღილაკები (წინ-უკან-მარცხნივ-მარჯვნივ), მარჯვენა მხარეს — მოქმედების ღილაკები (ახტომა, სროლა და ა.შ.)

უმეტეს თანამედროვე კონტროლერებში, მიმართულების ღილაკების პარალელურად, დატანებულია ანალოგური ჩხირები, რომელიც პირველად გამოყენებული იქნა 1982 წელს გამოსულ სათამაშო კონსოლ Arcadia 2001-ზე, თუმცა პოპულარობა მოთამაშეებში მხოლოდ Nintendo 64, PlayStation და Sega Saturn-ის გამოსვლის შემდეგ მოიპოვა.

## გალერეა

ფაილი:Nintendo-Entertainment-System-NES-Controller-FL.jpg|Nintendo Entertainment System (1985)
ფაილი:Nintendo-Super-NES-Controller-101.jpg|Super Nintendo Entertainment System (1992) 
ფაილი:PSX-Original-Controller.png|PlayStation (1994)
ფაილი:N64-Controller-Gray.jpg|Nintendo 64 (1996)
ფაილი:PSX-DualShock-Controller.jpg|*DualShock* — PlayStation (1998)
ფაილი:DualShock 2.jpg|*DualShock 2* PlayStation 2 (2000)
ფაილი:GameCube Controller.png|Nintendo GameCube (2002)
ფაილი:Xbox360-controller.jpg|Xbox 360 (2006)
ფაილი:PlayStation3-DualShock3.png|*DualShock 3* PlayStation 3 (2006)
ფაილი:Wii U controller illustration.svg|Wii U (2012)
ფაილი:DualShock 4.jpg|PlayStation 4 (2013)
ფაილი:Xbox One Controller.png|Xbox One (2013)
ფაილი:Nintendo Switch Joy-Con Controllers.png|Joy-Con — Nintendo Switch (2017)

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯოისტიკები და სხვა სათამაშო კონტროლერები

## სქოლიო
კატეგორია:სათამაშო კონტროლერები
ნინო გამრეკელ-თორელი

**ნინო გამრეკელ-თორელი** (დ. 23 იანვარი, 1882, ქუთაისი, — გ. 27 მარტი, 1935, თბილისი) — პირველი ქართველი რეჟისორი ქალი. 

## ბიოგრაფია 
ნინო გამრეკელ-თორელმა დაწყებითი განათლება მიიღო ოჯახში, შემდეგ კი სწავლა განაგრძო ქუთაისის ქალთა გიმნაზიაში. 1898 წელს გამრეკელების ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბაქოში და იქ გააგრძელა განათლების მიღება. 1900 წელს მან პირველად მიიღო მონაწილეობა ბაქოს სცენისმოყვარეთა წარმოდგენაში. ამის შემდეგ იგი ხშირად მონაწილეობდა სხვადასხვა სპექტაკლში. 1904 წელს სწავლა გააგრძელა მოსკოვში მსახიობ პოლონსკაიას დრამატულ კურსებზე. აქ მან ითამაშა ალექსანდრე ოსტროვსკის კომედიაში „ბალზამინოვის ქორწინება“, სადაც შეასრულა ხიმკას როლი. 1905 წელს ნინო გამრეკელი დაბრუნდა ბაქოში და მუშაობა დაიწყო ბაქოს ქართულ დრამატულ წრეში მსახიობად, შემდეგ კი რეჟისორად. 1910 წელს ჩამოვიდა თბილისში და მუშაობა დაიწყო ზუბალაშვილების სახალხო სახლთან არსებულ დრამწრეში მსახიობად. 1911 წელს მიწვეულ იქნა მსახიობად და რეჟისორად ქუთაისის თეატრში. 1915 წელს კვლავ მოსკოვში გაემგზავრა და რამდენიმე წელი მუშაობდა მსახიობად. 1920–1921 წლების სეზონში ნინო გამრეკელი იყო თბილისის დრამატული თეატრის მსახიობი. 1922–1924 წლებში სწავლობდა  აკაკი ფაღავას დრამატულ სტუდიაში. 1924 წელს მუშაობდა მსახიობად და რეჟისორად ბათუმში, ქუთაისში, ჭიათურაში. უმთავრესად დრამატული ხასიათის მსახიობი იყო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ შესრულებული პატარა კახის როლი აკაკი წერეთლის ისტორიულ დრამაში „პატარა კახი“. მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია ნინო ნაკაშიძის „კოტეს დანაშაული“, ბორის ლავრენიოვის „რღვვევა“, „სტუმარ-მასპინძელი“ (ვაჟა-ფშაველას მიხედვით) და სხვა.

ნინო გამრეკელ-თორელი პირველი ქალია, რომელმაც დაიწყო მოღვაწეობა სარეჟისორო ასპარეზე.

## ლიტერატურა
* ხელოვნების კალენდარი : თეატრი, მუსიკა, კინო, გვ. 16-17, თბ., 1992.  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში

**ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში** — კონსტიტუციურად გათვალისწინებული თანაბარი უფლებები მამაკაცების მსგავსად, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, კულტურულ და სოფიალურ სფეროებში, ასევე ოჯახში. მიუხედავად ამისა, ქალები იღებენ შედარებით დაბალ ხელფასებს და აქვთ შეზღუდული ხელშეწყობა კარიერული წინსვლის საკითხში.

უკრაინის მოსახლეობის 45%, რომლებიც განიცდიან ფიზიკურ, სექსუალურ და ფსიქიკურ ძალადობას - არიან ქალები.

## ფემინიზმის ისტორია უკრაინაში
ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში უკრაინის ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული რუსეთის იმპერიის ისტორიისა და შემდეგ საბჭოთა კავშირის ისტორიასთან. უკრაინამ 1991 წელს დამოუკიდებლობა მიიღო და ამჟამად 40 მილიონზე მეტი მოსახლე ჰყავს, რომელთაგან უმრავლესობა მართლმადიდებელია. და 70% მოსახლეობა ქალაქშია დასახლებული.

ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ფემინისტური ორგანიზაცია დაფუძნდა 1920-იან წლებში, თანამედროვე დასავლეთ უკრაინაში ან გალიციაში. ორგანიზაციას ეწოდა უკრაინის ქალთა კავშირი და ხელმძღვანელობდა მილენა რუდნიცკაია. საბჭოთა ეპოქის დროს ფემინიზმი კლასიფიცირებული იყო, როგორც ბურჟუაზიული იდეოლოგია, კონტრრევოლუციური და ანტისაბჭოური. საბჭოთა პერიოდში პრაქტიკულად არ არსებობდა სამოქალაქო საზოგადოება და ფემინიზმი. უკრაინის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, 1991 წელს დაიწყო ფემინისტური მოძრაობის ჩამოყალიბება.

ამჟამად, რამდენიმე ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია მუშაობს უკრაინაში, მათ შორის: ფემინისტური ოფენჯივა და უკრაინის ქალთა კავშირი. 2013 წელს კიევში ყველაზე აქტიური ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია FEMEN დაიხურა. ორგანიზაციამ დატოვა უკრაინა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალთა უფლებები 
* http://khpg.org/en/index.php?r=2.5.22

კატეგორია:ქალთა უფლებები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:უკრაინული კულტურა
ავთანდილ ქორიძე

**ავთანდილ გიორგის ძე ქორიძე** (დ. 15 აპრილი, 1935, თბილისი, — გ. 12 აპრილი, 1966, თერჯოლა) — ქართველი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე (67 კგ). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1960). 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1960 წელს. ჭიდაობა დაიწყო 1949 წლიდან. სსრკ-ის ჩემპიონატზე მისი დებიუტი შედგა 1954 წელს, სადაც მე-7 ადგილი დაიკავა. ავთანდილ ქორიძე იყო რომის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1960), მსოფლიოს ჩემპიონი (1961), სსრკ-ის ჩემპიონატის ორგზის მეორე (1957,1960) და მესამე (1958) პრიზიორი, ადრიატიკის თასის მფლობელი (1959), საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი. მწვრთნელი — პეტრე იორდანიშვილი. გამოირჩეოდა დახვეწილი ტექნიკით. 1966 წლის 12 აპრილს დაიღუპა ავტოკატასტროფაში თერჯოლის სიახლოვეს ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორ რომან ძნელაძესთან ერთად. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
* 

## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ავთანდილ ქორიძე — ქართული სპორტი
* ავთანდილ ქორიძე — ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები