open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კარი ააგაარდი

**კარი ააგარდი** (დ. 1951) — ნორვეგიელი ქალი ხელბურთელი. თამაშობდა ნორვეგიის ნაკრებში 1973-1978 წლებში. 92 მატჩში გაიტანა 54 გოლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია ნორვეგიის ხელბურთის ფედერაციის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ნორვეგიელი ქალი ხელბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შადრევნის მოედანი

მინი

**შადრევნის მოედანი**  (აზერბ. Fəvvarələr meydanı; прежние названия Парапет, Сквер им. Карла Маркса)  — გამორჩეული მოედანიაზერბაიჯანის დედაქალაქ, ქალაქ ბაქოში. ბაქოს პირველი ქალაქის მოედანი .

მდებარეობს ქალაქის საბაილის რაიონში. სამხრეთის მხრიდან მოედანი შემოსაზღვრულია აჰმედ ჯავადის ქუჩით, ჩრდილოეთის მხრიდან - ნიგარ რაფიბეილის ქუჩით. მოედნის გარშემო მდებარეობს XIX და XX საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები, რომელთა შორის არის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმი (1860-იანი წლები), კინოთეატრ „არაზის“ შენობა (1870 წელი), სომხური ეკლესია, ყოფილი „გრანდ სასტუმროს“ შენობა.

## ისტორია
1864 წელს ბაქოს გენერალურ გეგმაში მომავალი მოედნის ადგილი დანიშნულ იქნა, როგორც სავარჯიშოებისა და აღლუმების მოედანი . ბაქოს პირველი ქალაქის მოედანი „პარაპეტი“, იგივე კოლიუბაკინსკის მოედანი, აშენდა 1868 წელს ბაქოს ქალაქის არქიტექტორის კასიმ-ბეკ ჰაჯიბაბაბეკოვის პროექტით. ეს მოედანი იყო ბაქოს ბიზნესის და საზოგადოებრივი ცენტრის საორგანიზაციო ელემენტი. მისმა ღერძულმა, მკაცრად სიმეტრიულმა კომპოზიციამ დაადგინა ფორსტადტის, ახლა მირზა იბრაგიმოვის ქუჩის პირველი და წამყვანი ქუჩების პოზიცია.

პარაპეტი ძირითადად კასიმ-ბეკ ჰაჯიბაბაბეკოვმა ააშენა. აქ მან ააშენა ორსართულიანი ქარავანი (ამჟამად არაზის კინოთეატრი და ნიზამის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმი), საცხოვრებელი სახლები თავისთვის, გრანდის სასტუმრო და მეტროპოლის სასტუმროები ). ამასთან, საკათედრო ტაძრის ან ძეგლის აშენების გადაწყვეტილება შედარებით მცირე ფართობზე (დაახლოებით 0,8 ჰექტარი) წარუმატებლად ითვლება. მალე საკათედრო ტაძრისთვის ადგილი შეირჩა გაუქმებულ სასაფლაოზე, რომელიც იმ დროისთვის გარშემორტყმული იყო საცხოვრებელი და კომერციული შენობებით. 1894 წლის იანვარში უკვე მიმდინარეობდა მოსამზადებელი სამუშაოები იმ ნაწილის გამწვანებაზე, სადაც გადაწყვეტილი იქნა ძეგლის დადგმა (ამისათვის ისინი აპირებდნენ ბორჯომის, ტიფლისისა და სხვა ქალაქების ხეების გამოწერას ), მაგრამ ძეგლის აშენების იდეა ასევე ვერ განხორციელდა უსახსრობის გამო (რევოლუციის შემდეგ, ეს საკითხი მთლიანად მოიხსნა) .

1950-იან წლებში რეკონსტრუქციის შემდეგ (არქიტექტორი ი. ტიხომიროავ) ამ სკვერმა დაიმკვიდრა თავისი მდგომარეობა თანამედროვე ქალაქის გეგმიურ განზოგადებაში. შედეგად სკვერი გარდაიქმნა უბრალო, კარგად გამწვანებულ მოედან-სკვერად, რომელიც დაკავშირებულია ძველ, ბეჭვდით სასახლესთან და ბიბლიოთეკის შენობასთან მდებარე პატარ-პატარა სკვერებთან. ქალაქ ბაქოს ცენტრალურ ნაწილში საკვანძო ადგილის დაკავების შემდეგ, სკვერი მრავალი წლის განმავლობაში ატარებს თავისზე ფეხითმოსიარულეთა ნაკადებს.

მოედნის გარდაქმნის სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ახალი ეტაპი 1984 წელს დაიწყო.  მოედნის ტერიტორია და საზოგადოებრივი ბაღი დაფარულია სპეციალური მოწითალო ბეტონის ფილებით; სკვერის ტერასები და კიბეები თეთრი ქვით არის მოპირკეთებული.

2010 წელს, შადრევნის მოედანს ჩაუტარდა სრული რეკონსტრუქცია. განახლდა შადრევნები, პავილიონები და ჯიხურები, შენარჩუნებულ იქნა მცენარეულობა და გაიზარდა მწვანე ადგილების ფართობი. 2010 წლის 2 ივლისს მოედანი სტუმრებისთვის გაიხსნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* შადრევნის მოედანი
* შადრევნის მოედანი ბაქო

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: ბაქოს მოედნები
ბაქოს სახელმწიფო ცირკი

მინი

**ბაქოს სახელმწიფო ცირკი** (აზერბ. Bakı Dövlət Sirki) — სტაციონარული ცირკი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში.

## ისტორია
1890-იან წლებში ნიკიტინის ძმებმა ბაქოში გახსნეს ცირკის ზოოპარკი. 1904 წელს მათ ააშენეს ცირკის პირველი შენობა აღმოსავლეთში, ნიზამის ქუჩისა და ბულ-ბულის გამზირის გადაკვეთაზე - ახლანდელი ნასიმის ბაღის ადგილას. იგი 1906 წელს დაიწვა. 1916 წელს იეფიმოვსმა ააშენა ცირკის კიდევ ერთი შენობა ნიკიტინის ძმების განადგურებული ცირკის შენობის ადგილას. იგი კვლავ დაიწვა 1924 წლის დეკემბერში და ცოტა ხნის შემდეგ კუდრიავცევმა აქ ჩამოაყალიბა საკუთარი ცირკი. 30-იან წლებში დაარსდა ბაქოს ცირკის ფილიალი.

1945 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ში მოეწყო აზერბაიჯანული ცირკის კოლექტივი, რომელშიც შევიდნენ საესტრადო მხატვრები, რომლებიც ცირკის ნომრებით გამოდიოდნენ და სამოყვარულო სამხატვრო საქმიანობის მონაწილეები. ცირკის კოლექტივის მუშაობაში, ცირკის მხატვრებთან ერთად, მონაწილეობენ გამოჩენილი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები, პოეტები, ქორეოგრაფები და მხატვრები. 1946 წლიდან ბაქოს ცირკის ჯგუფმა დაიწყო რეგულარული დათვალიერება სსრ კავშირის ქალაქებში. საბჭოთა კავშირის გარდა, ტურები ტარდებოდა დასავლეთ ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში, ასევე ამერიკაში. 

კომპოზიტორმა უზეირ ჰაჯიბეოვმა მოამზადა კოლექტივის პირველი პროგრამა სახელწოდებით „აზერბაიჯანის ქორწილი“. ეს პროგრამა აჩვენეს 1946-1951 წლებში, ჯერ ბაქოში, შემდეგ მოსკოვსა და ყოფილი სსრკ სხვა ქალაქებში. ამ პროგრამის განმავლობაში სცენაზე შესრულდა აზერბაიჯანის ძველი ტრადიციები, საქორწილო ეროვნული ტრადიციები, ეროვნული ცეკვები და საცირკო ნომრები.

1950-იანი წლების დასაწყისში გუნდის სამხატვრო ხელმძღვანელმა, მიქაილ ჯაბრაილოვმა პროგრამის შინაარსს დაამატა მაგალითები სამედ ვურგუნის ლექსებიდან. 

1959 წელს ცირკის გუნდმა მოსკოვში აზერბაიჯანის II ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაში აჩვენა პროგრამა „ჩვენ ბაქოდან ვართ“. 1966 წელს აზერბაიჯანის ცირკის გუნდის წევრები მთლიანად შეიცვალნენ და იმავე წლის 15 აპრილს გუნდმა აჩვენა ცირკის წარმოდგენა ბაქოს ცირკის სცენაზე, სახელწოდებით („ნიშანი კლდეზე“).

ბაქოს ცირკის არსებული შენობა ააშენეს აზგოსპროექტის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის არქიტექტორებმა, ენვერ ისმაილოვმა და ფაინა ლეონტიევამ. იგი 1968 წელს გაიხსნა. ბაქოს ცირკის ახალი შენობა, რომელიც აღჭურვილი იყო ცირკის სრული ფუნქციონირებისთვის საჭირო აღჭურვილობით. ახალ შენობაში 2000 ადგილია . მეზობელი ქვეყნების ცირკის გუნდები ბაქოში ჩამოვიდნენ ახალ ასპარეზზე გამოსვლის მიზნით. რეჟისორები იყვნენ მიკაილ ჯებრაილოვი 1974 წლამდე, შემდეგ კი ფრიდუნ აბდულაევი 1990 წლამდე.

სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, ყოფილ რესპუბლიკებს შორის კავშირი გაწყდა და შეიქმნა ეკონომიკური სირთულეები, ამიტომ ჯგუფმა, რომელიც ბაქოს ცირკში მუშაობდა 1990-იან წლებში, თითქმის შეწყვიტა თავისი საქმიანობა .

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაქოს ცირკი 
* ბაქოს სახელმწიფო ცირკი 

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასიის ცირკი
კატეგორია: აზერბაიჯანის ცირკი
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
მარიამ ბოლქვაძე

**მარიამ ბოლქვაძე** (დ. 1 იანვარი, 1998) — ქართველი ჩოგბურთელი. არის საქართველოს ფედერაციის თასის ნაკრების წევრი, ტურნირზე გამართული 11 შეხვედრიდან ექვსი მოიგო. ერთეულებში არის მსოფლიოს 190-ე ჩოგანი. ერთეულებში მისი საუკეთესო შედეგი იყო 152-ე ადგილი (დეკემბერი, 2019). ამჟამად წყვილებში არის მსოფლიოს 420-ე ჩოგანი, კარიერაში საუკეთესო მაჩვენებელი კი დააფიქსირა 2019 წლის ივლისში (336-ე ჩოგანი მსოფლიო რეიტინგში). 2015 წლიდან თამაშობს საქართველოს ნაკრებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:ბოლქვაძეები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჩოგბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაქოს კოშკი

**ბაქოს კოშკი** — 52 სართულიანი საოფისე შენობა აშენებული აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ჰეიდარ ალიევის გამზირზე 109 ნომერში .

## ისტორია
ცნობისთვის პირველი ინფორმაცია შპს „აზინკო ჰოლდინგისა“ და შპს „აზვილ ტიკინტის“ გეგმების შესახებ, ბაქოში ახალი ბიზნეს ცენტრის მშენებლობის შესახებ, 2014 წელს გახდა ცნობილი . უნდა აღინიშნოს, რომ მოხსენებაში ამასთან ერთად ნათქვამი იყო, რომ შენობა 49 სართულიანი იქნებოდა და მისი დაგეგმვა 252 მეტრის სიმაღლის იქნებოდა .

დასრულების შემდეგ, ეს შენობა იქნება ბაქოს ყველაზე მაღალი შენობა, რომელიც უკან მოიტოვებს და გადაასწრებს ცეცხლის ცათამბჯენებს, რომლის სიმაღლეც 190 მეტრია და 33 სართულს შეადგენს; ასევე ბაქოს კოშკი გადაასწრებს ბაქოში მდებარე სასტუმრო „მთვარე“-ს შენობას, რომლის სიმაღლეც დაახლოებით 159 მეტრია და 35 სართულს ითვლის. 

## აღწერა
ბაქოს კოშკი დაპროექტებულია როგორც ბიზნეს ცენტრი. ბაქოს კოშკის ზედა სართულები შექმნილი იქნება, როგორც სასტუმრო. აღნიშნული შენობა შეიქმნა იმისთვის, რომ უზრუნველყოს მათი კომფორტი, ვინც ორგანიზებას უწევს ბიზნეს შეხვედრებს ცენტრში და ინტენსიური შეხვედრის გეგმა აქვთ პარტნიორებთან. შენობის წარმატებული ადგილმდებარეობა საშუალებას მისცემს აქ მცხოვრებ ადამიანებს დაისვენონ ბაქოს ყურის ხედით დასვენების დროს.

შენობის პენტჰაუსში განთავსდება რესტორნები და კაფეები, სადაც პანორამული ხედი იშლება ქალაქზე. ყველა საჭირო ინფრასტრუქტურის გარდა, შენობაში განთავსდება ორსართულიანი სპორტული დარბაზი, საცურაო აუზი და სხვადასხვა ცერემონიისთვის განკუთვნილი დარბაზი.

ბაქოს კოშკის შენობის მიწის ფართობი დაახლოებით ერთნახევარი ჰექტარია, ხოლო საერთო ფართობი 84 486 მ²-ს შეადგენს. შენობის სიმაღლე კი 277 მეტრია და 52 სართულიანია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Baku Tower

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ცათამბჯენები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ცათამბჯენები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ღრიანჭველა

**ღრიანჭველა** () — ბალახოვან მცენარეთა გვარი ქოგოსანთა ოჯახისა. გვარში სამი სახეობაა — *Astrodaucus orientalis*, *Astrodaucus littoralis* და *Astrodaucus persicus*. მცენარის სიმაღლე 50-100 სმ-ს აღწევს. თეთრი, იშვიათად ვარდისფერი ყვავილები დიდ მრავალსხივიან ქოლგებად აქვს თავმოყრილი. იზრდება მშრალ ქვიან ფერდობებზე. საქართველოს გარდა გვხვდება ყირიმსა და კავკასიაში. ნაყოფისგან მიიღება სასიამოვნო სურნელების ზეთი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:ქოლგოსანნი
სავსე მთვარე (სასტუმრო)

**სასტუმრო „სავსე მთვარე“** — ეს იყო შემოთავაზებული შენობა ბაქოში, აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე. სასტუმრო „მთვარე“-ს დიზაინი თავდაპირველად გამოჩნდა როგორც დისკი, მომრგვალებული კიდეებით და ხვრელი ერთ–ერთ ზედა კუთხეში, ასპექტებით, რომლებიც რადიკალურად განსხვავდება კუთხის მიხედვით. წინა ასპექტი შუშის სიკვდილის ვარსკვლავს მოგაგონებთ, მაგრამ გვერდითი პროფილიდან ის ძალიან ჰგავს ჩვეულებრივ მინის კოშკს. სასტუმრო „სავსე მთვარე“ დაგეგმილი იყო აიპარა (ნახევარმთვარის) კოშკის საპირისპიროდ, რომელიც პორტ ბაქოს შენობების წინ მდებარე ყურეს გარშემო მდებარეობდა და ქალაქის XXI საუკუნის არქიტექტურის „ახალ დუბაის“ განცდას ანიჭებდა.

ამასთან, ახლა, როდესაც შენობის ჩონჩხი დასასრულს უახლოვდება, აშკარაა, რომ ორიგინალური დიზაინი მიტოვებულია იმის სასარგებლოდ, რომ შენობა რაღაც უფრო ჰგავს გიგანტურ ლოტუსის ყვავილს.

## დიზაინი
სასტუმრო „სავსე მთვარე“-ს იერსახის შეცვლა ხედიდან გამომდინარე გამყარებულია არქიტექტორის მიერ არჩეული მოპირკეთების მეთოდით. სასტუმროს შენობას წინა მხარეს ექნება მინის დიაგრამა, ხოლო მისი უკანა მხარე ექვსკუთხა თაფლისფერი ფანჯრებით იქნება დაფარული.

სასტუმროს ეს მთავარი შენობა იქნება 35 სართულიანი მდიდრული სასტუმრო 104 182 კვადრატული მეტრის (1 121 410 კვ. ფუტი) ფართით, რომელიც მოიცავს მხოლოდ 382 ოთახს, ოთახების შედარებით მცირე რაოდენობაა შეთავაზებული შიდა სივრცის სიდიდის გათვალისწინებით. იგი მიაღწევს მაქსიმუმს 158,68 მეტრს (520,6 ფუტი).

სასტუმრო „სავსე მთვარე“ დაკავშირებულია ზოომორფული ფორმის პოდიუმის საშუალებით, რომელიც ლაბირინთული უბნის საზღვრებით არის კავშირში, ორ საცხოვრებელ კორპუსთან, რომელთა სახელწოდებებია „ქარის ერთი“ და ასევე „ქარის ორი სასახლე“ .

## კონსტრუქცია
სასტუმრო „სავსე მთვარის“ მშენებლობა დაიწყო 2008 წლის პირველი კვარტლის ბოლოს. პროექტის არქიტექტორი და საინჟინრო კონსულტანტი იყო „Heerim Architects“, სამხრეთ კორეის ერთ–ერთი უდიდესი მულტიდისციპლინური კომპანია, რომელსაც ბაქოში არაერთი ცნობილი შენობა აქვს დაპროექტებული. 

თავდაპირველად აღნიშნული სასტუმროს მშენებლობა აზერბაიჯანელმა სამშენებლო კონტრაქტორებმა დაიწყეს. მთლიანი პროექტისთვის, რომელიც მოიცავს სასტუმროს და ორ ცათამბჯენს, („ქარის ერთი“ და „ორი ქარის სასახლე“) მშენებლობა დაახლოებით 250 მილიონი დოლარი დაჯდება .

## რესურსები ინტერნეტში
* სასტუმრო
* სასტუმრო „სავსე მთვარე“
* სასტუმრო ბაქოში

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს სასტუმროები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სასტუმროები
ბაქოს პორტის კოშკები

მინი

**ბაქოს პორტის კოშკები** — მაღალსართულიანი საოფისე შენობები აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. აღნიშნული ბაქოს პორტის რეზიდენციასა და ნახევარმთვარის განვითარების პროექტთან ერთად, პირველი ტრანსფორმაციული არქიტექტურული ობიექტია, რომელიც ნავსადგურის მიწისთვის არის გათვალისწინებული, შენობა ქალაქის ცენტრიდან სუმგაითში გადადის.

ცათამბჯენები განლაგებულია ქალაქ ბაქოს ნეფთიანიკოვის გამზირზე, საზღვაო პორტის გვერდით. კომპლექსი მოიცავს ორ კოშკს - ჩრდილოეთით და სამხრეთით - შესაბამისად, 14 და 33 სართულებს. შენობებს აქვს A კლასის კატეგორია მინიჭებული ოფისები, საცალო ვაჭრობის ცენტრი, საერთაშორისო სპა და ჯანმრთელობის ცენტრი, რესტორნები და კაფეები. შენობაში არის 1200 მანქანისთვის განკუთვნილი პარკინგი .

ყველაზე მაღალი კოშკის ფორმა არის სამკუთხა პრიზმა სამკუთხა ქვედა და ზედა ფუძით. ამის გამო, შენობის იერი ძალიან განსხვავდება, ხედვის კუთხის მიხედვით. ქალაქის აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან კოშკის დათვალიერებისას ცათამბჯენი ბრტყელ ოთხკუთხედს ჰგავს, სამხრეთიდან კი ჩანს პრიზმის (ნაგებობის) ორი გვერდითი სახე, მის პირას გადაბმული; ჩრდილოეთიდან - მომრგვალებული, რომელიც იძლევა იდეას ცილინდრული ფორმის მაღლივი შენობის. ვებ-გვერდის skyscrapernews.com-ის თანახმად, შენობის ეს ფორმა მე-20 საუკუნის დასაწყისის ნიუ-იორკის ცათამბჯენს წააგავს - ფლატირონ ბილდინგი, მაგრამ ამ უკანასკნელისგან განსხვავებით, პორტ ბაქოს სამხრეთ კოშკის ზედა სართულები თანდათან ვიწროვდება, რაც თავის შუა ნაწილში ქმნის ერთგვარ ბალანსს. ეს გეომეტრიული ხსნარი ამცირებს სხივების რაოდენობას ზედა სართულებზე, რაც შენობის მინას ანიჭებს სტაბილურ ლურჯ ელფერს, დღისით მაღალ ამრეკლაციას და ღამით ბროლის გამჭვირვალობას .

ერთ-ერთი ბაქოს კოშკი Pasha Construction–სთვის არის განკუთვნილი და წარმოადგენს საოფისე კოშკს და მათ კორპორატიულ შტაბს 2011 წლიდან.

ახალი შერეული დანიშნულების კოშკი წარმოადგენს პორტ ბაქოს კოშკის თავდაპირველი დიზაინის ევოლუციას, რომელიც დასრულდა 2011 წელს, ქმნის განვითარების ცენტრალურ ზონას ბაქოს პორტში.

სკულპტურული, მრუდი ფასადები და დახრილი ზედა დონეები ელეგანტურ დამატებას ქმნიან ბაქოს ჰორიზონტზე, ხოლო ახალი კოშკის ძირში მდებარე კუთხის სამკუთხედი, 16 მეტრი სიმაღლის ჭერით, ჩამოსვლის ძლიერ გრძნობას და შთამბეჭდავ შესასვლელს ქმნის საოფისე შენობისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
*emporis.com
*skyscraperpage.com
*ბაქოს პორტის კოშკები 
*კოშკი

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ცათამბჯენები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ცათამბჯენები
სახლი გრიფებით

მინი

**სახლი გრიფებით** (აზერბ. Qrifonlu ev) — ორსართულიანი შენობა მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, იუსიფ მამადალიევის ქუჩაზე, 20 ნომერში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ბრძანებით, ეს არის აზერბაიჯანის ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის არქიტექტურული ძეგლი .

## ისტორია
პოლიციის ქუჩაზე მდებარე სახლის პროექტი (ყოფილი სახელი იუსიფ მამედალიევის ქუჩა) შედგენილია არქიტექტორ ივან ვასილის ძე ედელის მიერ 1894 წელს, ხოლო სახლის მშენებლობა დასრულდა 1896 წელს. 

სასახლის პირველი მფლობელი, სავარაუდოდ, ლაზარევი იყო, რომლის აბრევიატურაც ინიციალებით „LB“ ამშვენებს შენობის ფრონტონს. შემდეგ სახლი აკოპოვს გადაეცა (შესასვლელის ზემოთ მონოგრამაა ასო „A“). მოგვიანებით, შენობაში განთავსდა სავაჭრო პარტნიორობა „Münch und Weiss“ .

დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, გარკვეული დროით საქართველოს საელჩო ამ შენობაში მდებარეობდა, მაგრამ რატომღაც საელჩო სხვა ადგილას გადაიყვანეს.

## სასახლე
აღნიშნული სასახლე აშენდა 1894-1896 წლებში არქიტექტორ იოჰან ვილჰელმოვიჩ ედელის მიერ. მიუხედავად იმისა, რომ შენობა ზოგადად ადაპტირებულია იუსიფ მამადალიევის (ყოფილი პოლიტესისკაია) ქუჩის არქიტექტურულ სტრუქტურაზე, იგი განსხვავდება მიმდებარე ნაგებობებისაგან მისი კლასიკური ფორმებით, კომპოზიციის ელეგანტურობითა და არქიტექტურული ელემენტების და დეტალების დელიკატური გამოსახულებით . 

სასახლის ცენტრალური ნაწილი უკავია ბრწყინვალე დარბაზს, ენფილადას სისტემაში მოწყობილი გვერდითი დარბაზებით. დარბაზი იხსნება ფართო აივნით, ხოლო დარბაზებს აქვს ფრანგული სტილის აივნები. სასახლის არქიტექტორი წარმოადგენს იმ პერიოდის დაგეგმვის სტრუქტურას, რომელიც ედელმა საერთო მნიშვნელობამდე მიიყვანა უნიკალურად.

სასახლის საზეიმო ოთახების ინტერიერს ესთეტიკური ფუნქციები აქვს კარნიზების მოწინავე ფორმისა და ჭერის ლამაზი ხაზების გამო.

სახლის ზემოდან გაფორმებული იყო გრიფები და ამიტომ მას უწოდებენ „სახლს გრიფებით“.

„გრიფინების სახლი ისტორიული ძეგლია. კულტურის სამინისტრომ უკვე წარადგინა პროექტი ამ შენობის შეკეთების შესახებ. სარემონტო და აღდგენითი სამუშაოები მალე დაიწყება. ძეგლი დარჩება ადგილზე, მხოლოდ ის შეკეთდება“ - განაცხადა ჰუმბატოვმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Баку может остаться без исторического здания с «грифонами» 
* სახლი გრიფებით

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: აზერბაიჯანის არქიტექტურა
მარგარეტ საქსონიელი

**მარგარეტ საქსონიელი** (; დ. 24 მაისი, 1840, დრეზდენი, გერმანია — გ. 15 სექტემბერი, 1858, მონცა, იტალია) — ვეტინთა დინასტიის წარმომადგენელი. საქსონიის მეფე იოჰანისა და დედოფალ ამალია ავგუსტა ბავარიელის ქალიშვილი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ ლუდვიგის პირველი ცოლი.

## ბიოგრაფია 
მარცხნივ|მინი|295x295პქ|პრინცესა მარგარეტი 1856 წელს
მარგარეტი დაიბადა 1840 წლის 24 მაისს დრეზდენში. იგი იყო საქსონიის მეფე იოჰანისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ამალია ავგუსტა ბავარიელის ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი პრინცი მაქსიმილიანისა და პრინცესა კაროლინა პარმელის, ხოლო დედის მხრიდან ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ისა და დედოფალ კაროლინა ბადენელის შვილიშვილი იყო.

1856 წლის 4 ნოემბერს, 16 წლის მარგარეტი დრეზდენშივე დააქორწინეს ერცჰერცოგ კარლ ლუდვიგ ავსტრიელზე, იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ის ძმაზე, რომელიც მასზე შვიდი წლით უფროსი იყო. აღსანისნავია ისიც, რომ მარგარეტი და კარლ ლუდვიგი ღვიძლი დეიდაშვილები იყვნენ. მათი ქორწინება ბედნიერი, თუმცა ხანმოკლე და უნაყოფო იყო.

იტალიაში მოგზაურობისას მარგარეტი ტიფოიდური ცხელებით დაავადდა და 1858 წლის 15 სექტემბერს მონცაში, 18 წლის ასაკში გარდაიცვალა, უშვილოდ. ამის შემდეგ მისი ქმარი კიდევ ორჯერ დაქორწინდა და ორივე ცოლთან სულ ექვსი შვილი შეეძინა.

## წოდებები 
* **24 მაისი, 1840 - 4 ნოემბერი, 1856:** *მისი სამეფო უდიდებულესობა პრინცესა მარგარეტ საქსონიელი, საქსონიის ჰერცოგინია;*
* **4 ნოემბერი, 1856 - 15 სექტემბერი, 1858:** *მისი საიმპერატორო და სამეფო უდიდებულესობა ავსტრიის ერცჰერცოგინია და საიმპერატორო პრინცესა მარგარეტი, უნგრეთისა და ბოჰემიის სამეფო პრინცესა, საქსონიის პრინცესა და ჰერცოგინია;*

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
*  Darryl Lundy (28 Jan 2009). "Margarete Karoline Prinzessin von Sachsen". ThePeerage.com. Retrieved 2009-05-26.

კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1858
კატეგორია:ვეტინები
ინტა

**ინტა** — ქალაქი რუსეთში, კომის რესპუბლიკაში. მდებარეობს მდინარე დიდი ინტის ნაპირზე, რკინიგზის სადგურ ინტიდან 12 კმ, ჩრდილოეთ პოლარული წრის სამხრეთით 50 კმ. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1954 წლიდან. მოსახლეობა 32080 ადამიანი (2010).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის ქალაქები
ფარაღაჩაი

**ფარაღაჩაი** () — დაბა აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა  —  100 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*GEONet2 
 

კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დაბები
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის დაბები
Azure

**Azure** (ყოფილი სახელი: „ახალი სიცოცხლის ქალაქი“, „იენი ჰაიატი“) — არის მრავალფუნქციური შენობები, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. აღნიშნული შენობა შედგება ბიზნეს ცენტრის, რეზიდენციისა და სავაჭრო და გასართობი ცენტრისგან . „Megafun“-ის გასართობი ცენტრი, რომელიც კომპლექსის ნაწილია, ითვლება ევროპაში ყველაზე დიდ დახურულ გასართობ ცენტრად . მდებარეობს კასპიის ზღვის სანაპირო ზოლიდან 100 მეტრში, ნობელის გამზირზე, ბაქოს თეთრი ქალაქის მშენებარე რაიონში . ეს არის განსაკუთრებული რაიონი, აზერბაიჯანის ფართომასშტაბიანი ურბანული განვითარების ერთ–ერთი მთავარი პროექტი, რომელიც განხორციელდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებულებით. 

## ბიზნეს ცენტრი
„იენი ჰაიატი“-ს ბიზნეს ცენტრი არის 30 სართულიანი A + კლასის საოფისე კოშკი პოსტმოდერნული სტილით. ცათამბჯენის ფორმა განასახიერებს მცურავ გემს, რაც, არქიტექტორების აზრით, წარმატების სურვილს განასახიერებს. კოშკში განთავსებულია 200 საოფისე ფართი, საკონფერენციო დარბაზები, კინოთეატრი, სამედიცინო ცენტრი და კაფე. აღნიშნულ შენობას აქვს მრავალდონიანი ავტოსადგომი განკუთვნილი 2000 მანქანისთვის. შენობაში ასევე გამოიყენება პანორამული ლიფტები .

## Azure რეზიდენსი
Azure რეზიდენსი 28 სართულიანი საცხოვრებელი კორპუსია, რომლის საერთო ფართობი 84,345 მ², კომპლექსი 7 კორპუსისგან შედგება. ექსტერიერი ორიენტირებულია საზღვაო თემაზე: ლურჯი და თეთრი ზოლების კომბინაცია, მომრგვალო ფანჯრების არსებობა, რომლებიც ჰორიზონტალურ სახლებს ჰგავს. ექსპლუატაციაში შევიდა 2010 წელს . აღნიშნულ კომპლექსში შედის 307 ბინა. რეზიდენციას აქვს საცხოვრებელი ეზო 8000 კვ.მ.

საყოფაცხოვრებო მომსახურებების გარდა, რომლებიც უმაღლესი ევროპული სტანდარტების შესაბამისად ხორციელდება, მოსახლეობისთვის ასევე შეთავაზებულ იქნა ფიტნეს მომსახურება და SPA ცენტრები. 

რაც შეეხება უშუალოდ სავაჭრო ცენტრს მას უკავია 40.000 მ² განთავსებული 4 სართულზე. ამ დროისთვის ეს არის აზერბაიჯანის უდიდესი სავაჭრო და გასართობი ცენტრი.

Azure ასევე საშუალებას აძლევს მათ, ვისაც სურს ნახოს თავისი შვილები თანამედროვე, კომფორტულ და ყველაზე მნიშვნელოვან ბაღებში. კომპლექსის მე-5 სართულზე განთავსებულია საბავშვო ბაღი, თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისად აღჭურვილი, სადაც მაღალკვალიფიციური პროფესიონალები მუშაობენ. ეს ადგილი ნამდვილად შეუცვლელი გახდება ბავშვების განვითარებისა და სკოლამდელი სწავლების პროცესში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Azure

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ცათამბჯენები
კატეგორია: აზერბაიჯანის ცათამბჯენები
თამაზ ხიდეშელი

**თამაზ ხიდეშელი** (დ. 30 მარტი, 1948, თბილისი — გ. 25 სექტემბერი, 2018 ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თელავის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „სააკაშვილი — ნაციონალური მოძრაობა“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თამაზ
ეჟენი ბუშარი

**ეჟენი ბუშარი** (; დ. 25 თებერვალი, 1994) — კანადელი ჩოგბურთელი. ამჟამად არის მსოფლიოს 140-ე ჩოგანი. კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელი დააფიქსირა 2014 წლის ოქტომბერში, როდესაც იყო მსოფლიოს მე-5 ჩოგანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:კანადელი ქალი ჩოგბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფშერონი (სასტუმრო)

**სასტუმრო „აფშერონი“** (აზერბ. Abşeron) — სასტუმრო აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, აღწერილი, როგორც „შთამბეჭდავი სასტუმრო“.

მის ოცსართულიან კორპუსს აქვს 243 ოთახი (სასტუმროს მე-9, მე-11, მე-12 და მე-14 სართულებზე არის განთავსებული ერთადგილიანი და ორადგილიანი ნომრები, ასევე ლუქსი). სასტუმროს ოპერატორია JW Marriott.

სასტუმრო მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე, პრიმორსკის ბულვარიდან დაშორებულია არც ისე შორს.

## ისტორია
აღნიშნული სასტუმრო აშენდა არქიტექტორ მიქაელ უსეინოვის გეგმის შესაბამისად და ექსპლუატაციაში შევიდა 1965 წელს. სამშენებლო პროექტი ასახავდა აზერბაიჯანული საბჭოთა არქიტექტურის განვითარების ახალ ტენდენციებს. რეკონსტრუქცია განხორციელდა 1999 წელს . მას ჰქონდა 16 სართულიანი სასტუმრო და 343 ოთახი. სასტუმროს დიზაინში მონაწილეობა მიიღო სსრკ სახალხო არტისტმა მიქაილ აბდულაევმა.

2009 წელს სასტუმროს შენობა დაანგრიეს და მის ადგილას ახალი 20 სართულიანი შენობა ააშენეს. სასტუმროს ახალი შენობის გახსნა 2011 წელს მოხდა, რომელსაც დაესწრო აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი ოჯახთან ერთად. დღეისათვის ახალ სასტუმროში 243 ნომერია.

2012 წლის 14 მაისს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კომუნიკაციების და ინფორმაციული ტექნოლოგიების სამინისტროს „აზერმარკას“ კომპანიამ ბაქოში წარმოადგინა ევროვიზია -2012-ისადმი მიძღვნილი ახალი საფოსტო მარკები. ერთ-ერთი ასეთი მარკა, რომლის ღირებულება 60 კაპიკი იყო და 10 000 ტირაჟი იყო, გამოსახულია სწორედ სასტუმრო „აფშერონი“-ს შენობა.

სასტუმროს პერსონალი გამოცდილია სასტუმრო ინდუსტრიაში. მათი პროფესიონალიზმის წყალობით, დამსვენებელი ყოველდღიურ პრობლემებს ივიწყებს და უშუალოდ კონცენტრირებულია ბიზნესზე.

სასტუმროს სიმშვიდე და სიმყუდროვე ხელსაყრელია კარგი დასვენებისა და ნაყოფიერი მუშაობისთვის.

სასტურმოს საკონფერენციო დარბაზი არაერთი მნიშვნელოვანი შეხვედრების, კონფერენციების და ფორუმების მასპინძელია.

კოპლექსში განთავსებულია რამდენიმე რესტორანი, სადაც შეუძლიათ სტუმრებს დააგემოვნონ იტალირი და აღმოსავლური სამზარეულოს უნიკალური კერძები. რესტორნებს ძირითადად შესასვლელი აქვთ თავისუფლების მოედნის მხრიდან. 

სასტუმრო „აფშერონი“-ს  სპაში, რომელიც სასტუმროს შენობის ზედა სამ სართულს მოიცავს, სტუმრებს საშუალება აქვთ დაათვალიერონ ბაქოს და კასპიის ზღვის მომხიბვლელი ხედები. ცენტრს აქვს ექვსი პროცედურის ოთახი, დახურული აუზი, ორთქლის ოთახი და ასევე საუნა.

საქმიანი შეხვედრებისა და კონფერენციების მოსაწყობად იდეალური ადგილია, 1208 კვადრატული მეტრის სვეტის გარეშე მდებარე „შარკის“ დარბაზში, რომელიც სასტუმროს მარგალიტად ითვლება. სწორედ აქ, შეიქმნა ყველა პირობა დიდი ღონისძიებების, გამოფენებისა და სხვა ცერემონიების ჩასატარებლად.

სასტუმროს ეზოდან აშენებულია მიწისქვეშა გადასასვლელი ბაქოს ბულვართან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official site

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის სასტუმროები
კატეგორია: ბაქოს სასტუმროები
კატეგორია: ბაქოს არქიტექტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ცათამბჯენები
საზიზღარი მე 3

**„საზიზღარი მე 3“** () — 2017 წლის ანიმაციური 3D ფილმი. არის ფილმების სერია „საზიზღარი მეს“ გაგრძელება, გამოშვებული კომპანია Illumination Entertainment-ის და გავრცელებული კომპანია Universal Pictures-ის მიერ. მთავარ პერსონაჟებს ახმოვანებენ სტივ კარელი, მირანდა კოსგროვე და დან გაიერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:Illumination Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:2017 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
მერაბ ხურციძე

**მერაბ ხურციძე** (დ. 24 დეკემბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1990 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი, ხოლო 1996 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1996)
კატეგორია:საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მერაბ
ჩერქეზთა გენოციდის დღე

მინი|ჩერქეზები ომის ბოლოს|280პქ
**ჩერქეზთა გენოციდის დღე**, ასევე **კავკასიის ომის მსხვერპლთა ხსოვნის დღედ** — აღინიშნება ყოველი წლის 21 მაისს.

ჩერქეზებთან რუსეთის იმპერიის ომი 1864 წელს 21 მაისს სოჭის მახლობლად დაასრულა, სადაც რუსეთის იმპერიამ დაამარცხა უბიხები. რუსეთის გამარჯვების აღსანიშნავად 21 მაისს გენერალმა გრაბბემ მოაწყო სამხედრო აღლუმი იმ ადგილას, რომელსაც დღეს კრასნაია-პოლიანა ეწოდება.

საქართველოს პარლამენტმა 2011 წელს მიიღო დადგენილება, რომლითაც გენოციდის აქტად აღიარა მე–19 საუკუნეში რუსეთის იმპერიის მიერ ჩერქეზი ხალხის „მასობრივი განადგურება და მათი იძულებით განდევნა ისტორიული სამშობლოდან“. გადაწყვეტილებით, რომელიც 95 ხმით ერთხმად იქნა მიღებული, საქართველო პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც ჩერქეზთა გენოციდი აღიარა.

## ლიტერატურა
* სიმ. ჯანაშია, შრომები.
* Дроздов И. Последняя борьба с горцами на Западном Кавказе // Кавказский сборник.

## სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ისტორია
კატეგორია:21 მაისი
თეიმურაზ ჭეიშვილი

**თეიმურაზ ჭეიშვილი** (დ. 28 იანვარი, 1956, სოფ. ქვიტირი, წყალტუბოს რაიონი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თეიმურაზ
როინ ჯანაშია

**როინ ჯანაშია** (დ. 25 დეკემბერი, 1946, სოფ. რუხი, ზუგდიდის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1974 წელს დაამთავრა მოსკოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
როინ
SOFAZ Tower

**SOFAZ კოშკი** — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის ფონდი კოშკი, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, მაღალ შენობა. ცათამბჯენი წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის ფონდი ოფისის ადმინისტრაციულ შტაბს.

## ისტორია
2009 წლის 29 დეკემბერს - SOFAZ–ის ათი წლისთავის დღეს - მინისტრთა კაბინეტის №367-ე ბრძანებით, ადმინისტრაციული შენობის მშენებლობისთვის მიწა გადაეცა ნავთობპროდუქტების ფონდის საკუთრებას . იმავე დღეს, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მიიღო მონაწილეობა შენობის საძირკველის ჩაყრის საზეიმო ცერემონიალში .

2011 წლის 20 დეკემბერს გაფორმდა მშენებლობის ხელშეკრულება დეველოპერთან. ამ დროიდან დაიწყო SOFAZ კოშკის მშენებლობის აქტიური ეტაპი.

დაგეგმილი იყო პროექტის დასრულება 2013 წლის ბოლოსთვის .

დღეისათვის აღნიშნული შენობის მშენებლობა დასრულებულია.

## მდებარეობა
შენობა მდებარეობს ბაქოში ჰეიდარ ალიევის გამზირზე, ზღვის სანაპირო ზოლიდან დაახლოებით 4 კილომეტრში, მეტროსადგურიდან ულდუზიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 800 მეტრში. სამეზობლოში, აღმოსავლეთით გამზირის გასწვრივ, კიდევ ერთი დიდი ობიექტი შენდება - აზერბაიჯანის ცენტრალური ბანკის 32 სართულიანი ცათამბჯენი. მოპირდაპირე მხარეს - აღმოსავლეთ გარეუბანში - მიმდინარეობს აზინკოს კომპანიის 28 სართულიანი საოფისე შენობის მშენებლობა . დასავლეთით 400 მეტრში შენდება კიდევ ერთი ობიექტი - ბაქოს კოშკი.

## დახასიათება
შენობა შედგება 24 მიწისქვეშა და 2 მიწისქვეშა სართულისგან, სიმაღლეა 117 მეტრი, სახურავზე შუქურის გათვალისწინებით - 140 მეტრი, შენობის ფართობია 13,000 მ² (პარკირების ჩათვლით 27,000 მ²).

კოშკის პირველი სამი დონე წრიულია და ტრიბუნას ემსახურება, რომელშიც შედის ლობი, ბიბლიოთეკა, საკონფერენციო დარბაზი, რესტორანი და მუზეუმი . პარკინგი გათვალისწინებულია ორ მიწისქვეშა სართულზე და გათვლილია 150 მანქანაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის ფონდის კოშკს ემსახურება 7 ლიფტი .

პროექტის თანახმად, შენობაში შეიქმნება მწვანე ზოლები „მწვანე შენობის“ კატეგორიის მოთხოვნების შესაბამისად. გეგმის თანახმად, კოშკი ენერგიის ალტერნატიული წყაროებიდან იქნება მომარაგებული - მზის პანელების საშუალებით. ინტელექტუალური ტექნოლოგიები გამოყენებული იქნება შენობის ინტეგრირებული მენეჯმენტისთვის.

კოშკის ოფისები სრულად აკმაყოფილებს A კლასის სტანდარტებს.

პროექტის მთლიანი ღირებულება 85 მილიონი ევროა.

მშენებლობის დროს მხედველობაში იქნა მიღებული შემდეგი პუნქტები: ზღვის გარემო (საჭიროა სათანადო მასალები და ფასადის მოვლა), მაგისტრალის სიახლოვე (ხმის იზოლაციის საჭიროება), ძლიერი ქარი, ქარიშხალი და მაღალი ინსოლაცია, რაც ბაქოს კლიმატური პირობებისთვისაა დამახასიათებელი. „თერმული ხიდების“ ეფექტის თავიდან ასაცილებლად გამოყენებულ იქნა ორმაგი კედლის კონსტრუქცია (ორფაზალური სისტემა): გარე ფენა შედგება ფარდის კედლისგან, რომელიც მიმაგრებულია ფოლადის ჩარჩოზე; შიდა - სტანდარტული სადურგლო მასალებისგან. ფარდის კედლები რეგულირდება ხელით. შენობის ფასადის დასუფთავებისთვის გათვალისწინებულია ავტომატური სისტემა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია: ბაქოს ცათამბჯენები
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
მათის ნაითჰარდტი

**მათის ნაითჰარდტი** *ნითჰარტი, გრიუნევალდი, გოთჰარდტი* (; დ. 1470, ბავარია — გ. 31 აგვისტო, 1528, საქსონია ანჰალტი) — გერმანელი ფერმწერი. 

მუშაობდა აშაფენბურგში, მაინის ფრანკფურტსა და მაინცში. 1508–1525 წლებში იყო მაინცის არქიეპისკოპოსების და კურფიურსტების კარის ფერმწერი, სამხატვრო მრჩეველი, არქიტექტორი. 1525–1526 წლებში იდევნებოდა გლეხთა ომის მხარდაჭერისთვის. მისი მნიშვნელოვანი ნაწაროებია იზენჰაიმის საკურთხეველი (1512–1515), რომელიც 9 ნაწილისგან შედგება. საკურთხეველზე გამოსახაულია ქრისტეს ვენბათა სცენები, შობა, აღდგომა. მომდევნო პერიოდის ნამუშევრებს ეტყობა იტალიური აღორძინების ხელოვანთა გავლენა. მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია „წმინდა ერაზმისა და მავრიკის შეხვედრა“ (1518, ძველი პინაკოთეკა, მიუნხენი) და „ტაუზერბიშოფსჰაიმის საკურთხეველი“ (1523–1524, კარლსრუე).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1470
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1528
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ადილ ჯაფაროვი

**ადილ ჯაფაროვი** (დ. 1 დეკემბერი, 1942, სოფ. თაქალო, მარნეულის რაიონი – 2013) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მარნეულის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
ზურაბ ჯგუბურია

**ზურაბ ჯგუბურია** (დ. 1 ოქტომბერი, 1952 , გალი) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.

1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გალში დაბადებულები
ზურაბ
სამხრეთ იემენის თასი

**სამხრეთ იემენის თასი** — საფეხბურთო ტურნირი რომელიც იმართებოდა იემენის ფეხბურთის ასოციაციის მიერ. ტურნირის ერთადერთი სეზონი გაიმართა 1984 წელს. ფინალში ერთამენთს „ალ-ვაჰდა“ და „მუკალა“ დაუპირისპირდნენ. ფინალში გამარჯვება „ალ-ვაჰდამ“ მოიპოვა, ანგარიშით 3–2.

## ფინალები
## რესურსები ინტერნეტში
* თასის შედეგები

კატეგორია:იემენის გაუქმებული საფეხბურთო ტურნირები
ტობახჩა

**ტობახჩა** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში. მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 720 მ., ჩოხატაურიდან 30 კმ., ზემო სურებიდან 6 კმ. 

სოფლის სახელწოდება მეგრული წარმოშობისაა და მიანიშნებს ტბას, ღრმა ადგილს.

## ისტორია
1905 წლის რევოლუციის დროს ტობახჩაში მოქმედებდა იარაღის არალეგალური საამქრო. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარია ანუნსიატა დე ბურბონ-სიცილიელი

**მარია ანუნსიატა დე ბურბონ-სიცილიელი** (, ; დ. 24 მარტი, 1843, კაზერტა, იტალია — გ. 22 მაისი, 1871, ვენა, ავსტრია) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელის ასული. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ ლუდვიგის მეორე ცოლი. ერჰცერცოგ ფრანც ფერდინანდის დედა და იმპერატორ კარლ I-ის ბებია.

## ბიოგრაფია 
მარცხნივ|მინი|337x337პქ|მარია ანუნსიატა 1864 წელს ქმართან ერთად
მარია ანუნსიატა დაიბადა 1843 წლის 24 მარტს კაზერტის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელის მეოთხე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მას მამის მხრიდან პაპა-ბებიად მეფე ფრანჩესკო I და დედოფალ მარია ისაბელ ესპანელი, ხოლო დედის მხრიდან ტეშენის ჰერცოგი კარლ ლუდვიგი და ჰერცოგინია ჰენრიეტა ნასაუ-ვაილბურგელი ერგებოდნენ.

1859 წელს მამამისი გარდაიცვალა და ტახტი ანუნსიატას ნახევარ-ძმამ, მეფე ფრანჩესკო II-მ დაიკავა, რომელმაც რისორჯიმენტოს პირობებში 1861 წელს ტახტი დაკარგა, რის გამოც მათ ოჯახს რომში მოუწია ემიგრაციაში წასვლა. ამ ამბიდან მალევე, 1862 წლის 21 ოქტომბერს ვენეციაში მარია ანუნსიატა დააქორწინეს ერცჰერცოგ კარლ ლუდვიგ ავსტრიელზე, ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ის უმცროს ძმაზე. იგი მისთვის მეორე ცოლი იყო, რამეთუ მისი პირველი მეუღლე, პრინცესა მარგარეტ საქსონიელი 1858 წელს დაიღუპა ტიფოიდური ცხელებით, ერცჰერცოგს კი მემკვიდრე სჭირდებოდა, რომლებიც მარია ანუნსიატამ გაუჩინა.

მარია ანუნსიატა გარდაიცვალა 1871 წლის 22 მაისს ვენაში, ტუბერკულოზით, 28 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისი ქმარი მესამედ და საბოლოოდ დაქორწინდა ინფანტა მარია ტერეზა პორტუგალიელზე, რომელთანაც კიდევ ორი გოგონა შეეძინა.1916 წელს მარია ანუნსიატას შვილიშვილი, კარლ I ავსტრია-უნგრეთის უკანასკნელი იმპერატორი ხდება.

## შვილები 
# ფრანც ფერდინანდი (1863-1914), ავსტრიის ერცჰერცოგი, ცოლად შეირთო სოფია ხოტეკი, რომელთანაც შეეძინა შვილები. ის და მისი ცოლი გავრილო პრინციპმა დახოცა სარაევოში, რასაც მოჰყვა პირველი მსოფლიო ომის დაწყება;
# ოტო ფრანცი (1865-1906), ცოლად შეირთო მარია იოზეფა საქსონიელი, რომელთანაც შეეძინა ორი ვაჟი, მათ შორის მომავალი იმპერატორი კარლ I;
# ფერდინანდ კარლი (1868-1915), ცოლად შეირთო ბერთა ჩუბერი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
# მარგარეტ სოფია (1870-1902), ცოლად გაჰყვა ვიურტემბერგის ჰერცოგ ალბრეხტს, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი;

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Maria Annunziata, in: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger, 1988, S. 303 f.
*  Laut dem Artikel Maria Annunziata, in: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger, 1988, S. 303, wurde Maria Annunziata in Neapel geboren.

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1871
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
ბაქოს პორტის რეზიდენცია

**ბაქოს პორტის რეზიდენცია** — მაღლივი საცხოვრებელი კორპუსები ბაქოში.

## პროექტი
მაღალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსები „ბაქოს პორტის რეზიდენცია“ აღმართულია საოფისე შენობების ბაქოს პორტის კოშკების გვერდით ბაქოში, ნეფთიანიკოვის გამზირზე, სამგზავრო საზღვაო პორტთან. კომპლექსი მოიცავს სამ მაღლივ კორპუსს, რომლებიც საერთო პოდიუმზე მდებარეობს.

პროექტი მოიცავს საცხოვრებელ ბინებს, გიმნაზიას და ჯანმრთელობის ცენტრს, მრავალმხრივ შეხვედრების ოთახებს, ასევე 2000 მანქანისთვის განკუთვნილ მრავალდონიან პარკინგს . ობიექტი მდებარეობს ქალაქის ბიზნეს რაიონების, კულტურული და დასასვენებელი ობიექტების მახლობლად .

აპარტამენტები შერწყმულია ღია ტერასებთან, რომლებიც განლაგებულია ერთი მეორის ზემოთ, რაც შენობის ფასადს კასპიის ზღვის სანაპიროზე ჩამომავალი ნაბიჯების სახეს აძლევს.

პროექტის თანახმად, საცხოვრებელი ეზო განთავსდება სავაჭრო პოდიუმის სახურავზე, რომელიც უხვად არის გამწვანებული ხეებით და გაზონით.

აღნიშნული შენობის მეზობლად აშენდება პროექტის ნახევარმთვარის განვითარების პროექტის შენობები. ბაქოს პორტის რეზიდენციის შენობები 32 სართულიანია და თითოეულში 7 ლიფტია. ბაქოს პორტის რეზიდენციები 130 მეტრი სიმაღლისაა.

ობიექტები და მომსახურება მოიცავს 24 – საათიან კონსიერჟს და დაცვას, სპორტდარბაზისა და სპა კომპლექსს, ასევე ბაქოს პორტის რეზიდენციაში განთავსებულია რამდენიმე მრავალფუნქციური საკონფერენციო ოთახი. 

სამ საცხოვრებელ კოშკში განთავსებულია 800 ძვირადღირებული ბინა, რომლებიც აშენებულია უმაღლესი საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. ეს განსაცვიფრებლად მიმზიდველი და მშვენივრად განლაგებული საცხოვრებელი ფართი მოიცავს არა მარტო პარკირების ფართო რაოდენობას და კლუბის ადგილობრივ მცხოვრებლებს, არამედ სტუმრების მისაღებად ატრიუმს, რომელიც შექმნილია მსოფლიოში ცნობილი ინტერიერის დიზაინერის, დევიდ კოლინსის მიერ.

ყველა ბინა გეგმის მიღებისთანავე გაიყიდა, რის შედეგადაც პორტ ბაქოს რეზიდენცია აზერბაიჯანში ყველაზე წარმატებული პროექტია.

2014 წლის 25 სექტემბერს, პორტ ბაქოს მოლმა, ქალაქის უდიდესმა სავაჭრო ცენტრმა კარი გახსნა სტუმრებისთვის. ბევრი ახალი ბრენდი შემოდის სამსართულიან კომპლექსში, რომელთა ფართობია 32,000 კვ.მ. 

სწორედ აქ შეგიძლიათ იპოვოთ ყველაზე პოპულარული და სანატრელი ბრენდები და ისიამოვნოთ დამქირავებლის კაფეტერიისა და რესტორნების გასტრონომიული სიამოვნებით. ეს არის მომსახურების ახალი დონე, ექსკლუზიური არა მხოლოდ ბაქოსთვის, არამედ მთელი კავკასიის მასშტაბით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pasha Constructions 
* Port Baku 
* ბაქოს პორტის რეზიდენცია
* https://www.portbakumall.az/en/menus/46/about 

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ცათამბჯენები
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
სომხეთი (ცთომილი)

**სომხეთი** — მცირე ცთომილი №780. აღმოაჩინა გ. ნეუიმინმა 1914 წლის 25 იანვარს სიმეიზის (ყირიმი) ობსერვატორიაში. მანვე უწოდა სახელი სომხეთის სამეფოს (ამჟამად სომხეთი) პატივსაცემად. ამავე დღეს სიმეიზის ობსერვატორიაში აღმოჩენილი იქნა ცთომილი „საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 780-ე ცთომილი

კატეგორია:ცთომილები
ალბერტ ლუდვიგ ნაისერი

**ალბერტ ლუდვიგ ნაისერი** (დ. 22 იანვარი, 1885, შვაიდნიცი — გ. 30 ივლისი, 1916, ბრესლაუ) — გერმანელი დერმატოლოგ-ვენეროლოგი.

## ბიოგრაფია 
1877 წელს დაამთავრა სამედიცინო ფაკულტეტი ბრესლაუში. 1882 წლიდან მუშაობდა იქვე კანის და ვენერიულ დაავადებათა კლინიკის დირექტორად. 1879 წელს აღმოაჩინა გონორეის გამომწვევი გონოკოკი. დაადასტურა კეთრის გამომწვევის არსებობა. მოაწყო ორი სამედიცინო ექსპედიცია 1905–1906 წლებში ბატავიაში, სადაც ექსპერიმენტულად შეისწავლა ათაშანგი მაიმუნებში. ა. ვასერმანთან ერთად შეიმუშავა ათაშანგის სეროლოგიური დიაგნოსტიკა — ვასერმანის რეაქცია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:გერმანელი მედიკოსები
სიმონ საყვარელიძე

**სიმონ საყვარელიძე** (დ. 20 იანვარი, 1889, ჯგილათი, — გ.  25 ნოემბერი, 1968, თბილისი) —  ქართველი  ჰისტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1928), პროფესორი (1930), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1944).

## ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა ოდესის ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1930-1968 წლებში განაგებდა თბილისის სამედიცინო უნივერსიტეტის ჰისტოლოგიის და ემბრიოლოგიის კათედრას, ერთდროულად იყო სტომატოლოგიური ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე (1938-1946) და სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე (1946-1953). 

## ნაშრომები
საყვარელიძე სწავლობდა ადამიანის ნაყოფის კოლინჯის ეპითელიუმისა და კუნთოვანი ქსოვილის, საშოსა და საშვილოსნოს, აგრეთვე თირკმლის მენჯის რეცეპტორული აპარატის, საკვერცხების რეპარაცული რეგენერაციის, აგრეთვე მრავალუჯრედოვანი ორგანიზმის გამრავლების მრფოლოგიის საკითხებს.

*კერძო ჰისტოლოგია, თბილისი, 1969
*ემბრიოლოგიის საფუძვლები, თბილისი, 1957
*მიკროსკოპული ტექნიკა, თბილისი, 1931

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
სიმონ
კატეგორია:ქართველი ჰისტოლოგები
საყოველთაო გაფიცვა

**საყოველთაო გაფიცვა** — სამუშაო ძალის მასობრივი გაფიცვა. საყოველთაო გაფიცვა შესაძლოა მოიცავდეს მრეწველობის რამდენიმე დარგის მუშებს, ასევე მომსახურების სფეროში დასაქმებულებს.

საყოველთაო გაფიცვის იდეა წარმოადგინა 1839 წელს ჩარტისტულმა კონვენტმა. XIX–XX საუკუნეების მიჯნის საყოველთაო გაფიცვის მაგალითებია 1893 წლის საყოველთაო გაფიცვა ბელგიაში,  საყოველთაო გაფიცვა სამხრეთ რუსეთში 1903 წელს, 1905 წლის ოქტომბრის საყოველთაო გაფიცვა რუსეთის იმპერიაში, საყოველთაო გაფიცვა გაერთიანებულ სამეფოში 1926 წელს და სხვა. მეორე მსოფლიო ომის დროს საყოველთაო გაფიცვები გაიმართა ათენში (1943) და დანიაში (1944). მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ საყოველთაო გაფიცვები გახშირდა, მის მონაწილეთა შემადგენლობა გაიზარდა, ეკონომიკურ მოთხოვნებს დაემატა პოლიტიკური მოთხოვნები.

## იხილეთ აგრეთვე
*გაფიცვა

## ლიტერატურა
კატეგორია:პროტესტები
საყოველთაო გაფიცვა (1926)

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|ქალაქ [ტილზლის მაღაროელები გაფიცვის დროს.]]
**საყოველთაო გაფიცვა (1926)** — საყოველთაო გაფიცვა 1926 წელს გაერთიანებულ სამეფოში. გაფიცვაში 1,7 მილიონი მუშა მონაწილეობდა, გაფიცვა გამოიწვია მთავრობის და მეწარმეთა გადაწყვეტილებამ მუშების ხარჯზე გაეტარებინათ ქვანახშირის მოპოვების ე.წ. „რაციონალიზაცია“ (ხელფასების შემცირება, სამუშაო დღის გაზრდა). პროფკავშირებმა მუშებს 1 მაისს გაფიცვისკენ მოუწოდეს. გაფიცვამ თანდათან პოლიტიკური ხასიათი მიიღო. ის შეწყდა 12 მაისს. გაფიცვა დამარცხდა, მან დასახულ მიზნებს ვერ მიაღწია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
კატეგორია:პროტესტები
ქესალო (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)

**ქესალო** — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ქესალოსა და მეორე ქესალოს ძველი სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ქეტოგნათები

**ქეტოგნათები**, *ჯაგარყბიანები* () — ზღვის უხერხემლოების ტიპი. მათი სხეულის სიგძე 5–9 სმ-ს აღწევს, წაგრძელებულია, გამჭვირვალე. აქვს გვერდების და კუდის ფარფლები. თავზე ნამგლისებრი ჯაგრები საკვების მისატაცებლად, მარტივი ნაწლავი. სისხლის და გამოყოფის სისტემები არ გააჩნია. ნერვული სისტემა შედგება ხახისზედა ტვინისა და მუცლის განგლიონისაგან, რომლებიც გრძელი, გასწვრივი ჭიმებითაა ერთმანეთთან დაკავშირებული. ჰერმაფროდიტები არიან, ბინადრობენ ზღვის პლანქტონში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პირველადპირიანები
ლატვიის ფეხბურთის ფედერაცია

**ლატვიის ფეხბურთის ფედერაცია** (LFF; ) — ფეხბურთის მმართველი ორგანო ლატვიაში. დაარსდა 1921 წელს. ფიფაში გაწევრიანდა 1922 წელს, ხოლო უეფა-ში 1992 წელს. არის ლატვიის საფეხბურთო ჩემპიონატის, მეორე ლიგისა და ლატვიის თასის ორგანიზატორი. მისი ორგანიზებით იმართება ლატვიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფიფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე
* უეფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე

კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
კატეგორია:ლატვიის ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
კატეგორია:უეფა-ს წევრი ასოციაციები
თავსურები

**თავსურები** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ზემო სურების ადმინისტრაციულ ერთეულში (გურიის მხარე).

მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდ. სუფსის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, ჩოხატაურიდან 27 კმ-ში. 

სოფელი ისტორიული სურების ნაწილია. XIX საუკუნეში სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვაბებიჰირაქსი

**ქვაბებიჰირაქსი** () — ნამარხი დამანების წარმომადგენელი პლიოჰირაციდების ოჯახისა. თანამედროვე დამანებთან შედარებით იყვნენ გიგანტურები (საშუალო სიდიდის ცხენისოდენა). ჰქონდათ დიდი თავი, პატარა თვალები, შესაძლოა პატარა ხორთუმი. ქვაბებიჰირაქსი ბინადრობდა დაჭაობებულ ადგილებში, წყალსატევებთან ახლოს, იკვევებოდა მცენარეებით. ცნობილია აღმოსავლეთ საქართველოს გვიან პლიოცენური (დაახლოებით 3 მილიონი წლის წინანდელი) ნალექებიდან.

## ლიტერატურა
*   
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პლიოცენი
კატეგორია:დამანები
ამან ქექილოვი

**ამან ქექილოვი** (დ. 9 მაისი, 1912 — გ.  13 დეკემბერი, 1974, თბილისი) — თურქმენი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე, თურქმენეთის სსრ სახალხო მწერალი (1967), თურქმენეთის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969), თურქმენეთის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1972).

ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1927 წლიდან. ავტორია თურქმენეთის სსრ-ის სახელმწიფო ჰიმნის ტექსტისა. ქექილოვის ნამუშევრებია პოეტური კრებულები „წინ“ (1935), „უკანასკნელი შეხვედრა“ (1940), „სიყვარული“ წიგნი I და II (1947-1957). ავტორია ლიტერატურული გამოკვლევებისა „მხატვრული ნაწარმოების ენა“ (1942), „მხატვრული ნაწარმოების ფორმა და შინაარსი“ (1947), „მოლანეფესი“ (1957), „ლიტერატურის თეორია“ (1961).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:თურქმენები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ქვემო რაინის დაბლობი

**ქვემო რაინის დაბლობი** — შუა ევროპის ვაკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილი, მდინარე რაინის აუზის ქვემოთში, გერმანიაში. სამხრეთით იჭრება რაინის ფიქლოვანი მთების მთისწინეტში, ჩრდილოეთით თანდათანობით გადადის გერმანიის ჩრდილოეთ ნაწილის ძველ მყინვარულ ვაკეებში. უკავია რაინის და მისი შენაკადების ფხვიერი ნალექებით ამოვსებული ტექტონური ქვაბული. ზედაპირი ბრტყელია. სიმაღლე 50-180 მ. არის სასოფლო-სამეურნეო ნათესები. ქვემო რაინის დაბლობზეა დიდი ქალაქები კიოლნი, ბონი, დიუსელდორფი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის დაბლობები
ქვემო სილეზიის ოპერაცია

**ქვემო სილეზიის ოპერაცია** — მეორე მსოფლიო ომის ნაწილი, საბჭოთა კავშირის შეტევა 1945 წლის 8-24 თებერვალს უკრაინის ფრონტზე. 

## ბრძოლა
1945 წლის იანვრის ბოლოს სსრკ-ი ჯარები მიადგნენ მდინარე ოდერს. ფრონტის ზოლში გერმანიის მხრიდან თავს იცავდნენ არმიათა ჯგუფ „ვისლის“ მე-9 არმიის ერთი კორპუსი, არმიათა ჯგუფ 1ცენტრის“ მე-4 სატანკო და მე-17 არმიები. საბჭოთა კავშირი გეგმავდა შეტევის განხორციელებას ოდერზე არსებული ორი დიდი პლაცდარმიდან. შექიმნა სამი დამრტყმელი დაჯგუფება: ბრესლაუს ჩრდილოეთით, ბრესლაუს სამხრეთით და ფრონტის მარცხენა ფრთაზე. მათ მხარს უჭერდა მე-2 საჰაერო არმია. 8 თებერვალს საარტილერიო მომზადების შემდეგ ფრონტის ჯარებმა გაარღვიეს გერმანიის თავდაცვა ცენტრსა და მარცხენა ფრთაზე, გაანაადგურეს საშველად მოსული მისი რეზერვებიც. 15 თებერვლისთვის საბჭოთა ჯარებმა წინ წაიწიეს 60-110 კილომეტრით და დაიკავეს ნაუმბურგი, ლიგნიცი და სხვა ქალაქები. 24 თებერვალს საბჭოთა ჯარები მიადგნენ მდინარე ნაცს და შეიქმნეს ხელსაყრელი პოზიცია ბერლინზე შეტევისთვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბრძოლო მოქმედებები აღმოსავლეთის ფრონტზე მეორე მსოფლიო ომში
შვეიცარიის ეროვნული ბანკი

**შვეიცარიის ეროვნული ბანკი** — შვეიცარიის ცენტრალური საეიმისიო ბანკი. შეიქმნა 1905 წელს ციურიხში. პასუხისმგებელია შვეიცარიის მონეტარულ პოლიტიკაზე. ახორციელებს ფულადი ნიშნების ემისიას, არეგულირებს ფულის მიმოქცევის მოცულობას და კრედიტს. აქვს ორი სათაო ოფისი ბერნსა და ციურიხში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის ეკონომიკა
კატეგორია:შვეიცარიის პოლიტიკა
შვეიცარიის კომუნისტური პარტია

**შვეიცარიის კომუნისტური პარტია** — პოლიტიკური პარტია შვეიცარიაში, არსებობდა 1921-1940 წლებში.

## ისტორია
დაარსდა 1921 წლის 5-6 მარტს ციურიხში გამართულ კომუნისტების ყრილობაზე კომუნისტებისა და შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიისგან გამოყოფილი წევრებისგან. 1921 წელს შევიოდა კომინტერნში. 1922 წლის ივნისში გამართულ II ყრილობაზე მიიღო პროგრამა, რომლითაც მიზნად ისახავდა შვეიცარიაში სოციალიზმის აშენებას, ითხოვდა საბჭოთა კავშირის ცნობას. 1940 წელს პარტია ოფიციალურად აიკრძალა პარტიის მიერ მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის მხარდაჭერის გამო. 1944 წელს მისმა ყოფილმა წევრება დააარსეს შვეიცარიის შრომის პარტია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის პოლიტიკა
შვეიცარიის შრომის პარტია

**შვეიცარიის შრომის პარტია** — პოლიტიკური პარტია შვეიცარიაში. დაარსდა 1944 წელს ციურიხში. მას შემდეგ, რაც აკრძალულ იქნა შვეიცარიის კომუნისტური პარტია, ამ პარტიის ლიდერებმა დააფუძნეს შვეიცარიის შრომის პარტია. პარტიის წესდება მიიღეს პარტიის მეოთხე ყრილობაზე 1949 წელს. პარტიის იდეოლოგია არის მარქსიზმი და კომუნიზმი. პარტიას ჰყავს 2000-მდე წევრი. 1947 წლიდან დღემდე შვეიცარიის სპარლამენტში იპოვებს მინიმალური რაოდენობის (1-დან 7-მდე) მანდატებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის პოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით