open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბერილ დედეოღლუ

**ბერილ დედეოღლუ** (, დ. 9 დეკემბერი, 1961, ანკარა — გ. 13 მარტი, 2019) — თურქი პოლიტიკოსი, აკადემიკოსი, პუბლიცისტი.

## ბიოგრაფია
ბერილ დედეოღლუ დაიბადა 1961 წელს ანკარაში. მან დაამთავრა გალათასარაის ლიცეუმი, შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა სტამბოლის საერთაშორისო უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე.

დედეოღლუმ კარიერა დაიწყო პროფესორ ესათ ჩამის ასისტენტად. იგი 1995 წლიდან მუშაობს გალათასარაის უნივერსიტეტში. 1995 წელს იგი გახდა ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 2005 წელს — პროფესორი. ბერილ დედეოღლუ კითხულობდა ლექციებს კადირ ჰასის უნივერსიტეტსა და სტამბოლის აიდინის უნივერსიტეტში. დედეოღლუ არის რამდენიმე წიგნის ავტორი, მან მონაწილეობა მიიღო უამრავ სატელევიზიო გადაცემაში სხვადასხვა არხებზე: Samanyolu Haber და TRT Haber.

2012 წლის 6 თებერვალს, პრეზიდენტ აბდულა გიულის მიერ, დედეოღლუ ოთხი წლით დაინიშნა უმაღლესი განათლების საბჭოს წევრად.

2012 წლის დეკემბერში შედგა სამშვიდობო მოლაპარაკებების მორიგი რაუნდი თურქეთსა და ქურთისტანის მუშათა პარტიას (PKK) შორის, რომლებიც კონფლიქტში არიან ჯერ კიდევ 1980-იანი წლებიდან. კონფლიქტის დასრულების გეგმა მოიცავდა „ბრძენი ხალხის“ სპეციალური კომიტეტის შექმნას, რომელშიც შედიოდნენ წარმომადგენლები თურქეთის შვიდი რეგიონიდან. დედეოღლუ ცენტრალური ანატოლიის რეგიონიდან ვიცე-თავმჯდომარე გახდა. 2013 წლის პირველ ნახევარში, როგორც კომიტეტის წევრი, იგი დაესწრო და თავად გამართა რამდენიმე კონფერენცია ცენტრალურ ანატოლიაში.

### ევროკავშირის ინტეგრაციის მინისტრი 
2015 წლის ივნისში თურქეთში საყოველთაო არჩევნები ჩაიშალა, ხოლო კოალიციური მოლაპარაკებები საბოლოოდ წარუმატებელი აღმოჩნდა. შედეგად, პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა დანიშნა ვადამდელი არჩევნები 2015 წლის ნოემბრისთვის, რითაც საჭირო გახდა დროებითი საარჩევნო მთავრობის ფორმირება, როგორც ამას თურქეთის კონსტიტუცია მოითხოვს. დროებითი საარჩევნო მთავრობა, პირველად თურქეთის ისტორიაში, ჩამოაყალიბა პრემიერ-მინისტრმა აჰმედ დავუთოღლუმ, რომელმაც ყველა პარტიას მოწვევა გაუგზავნა მონაწილეობის მისაღებად. დავუთოღლუს სამართლიანობისა და განვითარების პარტიის (AKP) გარდა, მხოლოდ სახალხო დემოკრატიულმა პარტიამ (HDP) მიიღო მონაწილეობა, ხოლო რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ (CHP) და ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიამ (MHP) უარი თქვეს მათ მოწვევაზე.
2015 წლის 22 სექტემბრიდან 17 ნოემბრამდე დედეოღლუ დაინიშნა თურქეთის ინტეგრაციის მინისტრად ევროკავშირის საკითხებში და გახდა მთავარი მომლაპარაკებელი თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანების საკითხებში. 

გარდა პოლიტიკური მოღვაწეობისა, ბერილ დედეოღლუ წერდა პუბლიკაციებს სხვადასხვა გამომცემლობისთვის,როგორიცაა: Star, Today's Zaman, Zaman, Agos და Yeni Şafak.

## გარდაცვალება
ბერილ დედეოღლუ გარდაიცვალა 2019 წლის 13 მარტს, ორი კვირის შემდეგ, თავის ტვინში სისხლჩაქცევის შედეგად. ის მხოლოდ 57 წლის იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:ანკარაში დაბადებულები
შავციხე

**შავციხე** — ციხესიმაგრე არტაანის პროვინციაში, თურქეთის რესპუბლიკა. შავციხე ისტორიული ტაო-კლარჯეთის შემადგენელი ნაწილია. ისტორიულ-გეორგაფიული თვალსაზრისით ის პალაკაციო შემადგენლობაში ექცევა, რომელიც ერთიანდებოდა ისტორიულ ჯავახეთში. 

## ტოპონიმი
"გურჯისტან ვილაეთის დიდი დავთრის" (1595 წ.) მიხედვით მას კარაკალე ეწოდება, რაც ქართული შავციხის პირდაპირი თურქული თარგმანია. ამ კუთხით მისი შედარება თეთრციხესთან ერთიდაიგივე დასკვნის საშუალებას იძლევა - თურქებმა ციხეს თავიანთ ყაიდაზე გამოუცვალეს სახელი და მას მათთვის მისაღები ფორმით გადმოსცემენ. აღნიშნული სახელწოდება თავად ციხე-სიმაგრის  ირვგლივ არსებული შავმიწა ნიადაგითა და მუქი შეფერილობის ქვების არსებობით უნდა ავხსნათ. თავად ციხე-სიმაგრის შემორჩენილი კედლები სწორედ მოყავისფრო და მოშავო ფერის ქვებითაა ნაგები. ციხე-სიმაგრის საშენ მასალად ამგვარი, მუქი ფერის ლოდების გამოყენების გამო ამ ნაგებობას შავციხის სახელწოდება დაუმკვიდრდა.

## ისტორიული გეორგრაფია
შავციხე ჩრდილის ტბის მხრიდან ჯავახეთის ძირითად მხარეში გადასასვლელს აკონტროლებდა. ახლა ეს ტერიტორია საქართველო-თურქეთის საზღვარია. აქედან გამომდინარე განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ორივე სახელმწიფოს მხრიდან. ანტიკურ ევროპაში, მსხვილი ქართული პოლიტიკური ერთეულის, ქართლის სამეფოს ჩამოყალიბებამდე საქართველოს ტერიტორიაზე მრავალი სამეფო არსებობდა. ამათგან შავციხე შეგვიძლია დავუკავშიროთ ურარტულ წყაროებში იგანის (იგანიეხი, ჰენიოხი), ზაბახაესა (ჯავახაე/ჯავახეთი) და ვიტერუხს (ვიძერუხი/ოძრხე). ის რომ აღნიშნული მხარე უფრო იგანის გაერთიანებაში იყო წარმოდგენილი ადასტურებს ჩრდილის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე აღმოჩენილი წარწერები, რომლის მიხედვითაც ურარტუს მეფეები ამ მხარეში იგანის ერთ-ერთი მნიშვნელოვან ქალაქს, მაკალთუნის ეუფლებიან. წარწერიდან ცხადი ხდება, რომ ჩრდილის ტბის მიმდებარე ტერიტორია, მათ შორის თეთრციხე (იგანის სავარაუდო პოლიტიკური ცენტრი) და შავციხე იგანის შემადგენლობაშია წარმოდგენილი.

## ლიტერატურა
*ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 1, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9675-9-7

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ვახტანგ ვრონსკი-ნადირაძე

**ვახტანგ ივანეს ძე ნადირაძე**, ფსევდონიმი — **ვრონსკი** (; დ. 28 აგვისტო, 1905, თბილისი, — გ. 27 თებერვალი, 1988, კიევი) — ქართველი ბალეტის მსახიობი, ბალეტმაისტერი, პედაგოგი. უკრაინის სსრ სახალხო არტისტი (1948). სსრკ სახალხო არტისტი (1962).

1923 წელს დაამთავრა თბილისის საბალეტო სკოლა. 1923–1925 წლებში მუშაობდა როსტოვის მუსკომედიის თეატრში. იყო თბილისის (1925–26), ბაქოს (1926–32), ტაშკენტისა და სხვა ოპერისა და ბალეტის თეატრების წამყვანი სოლისტი; ბაქოს (1932 და 1937–40), სარატოვის (1933–37), ოდესის (1940–54) (პარალელურად 1941–44 დნეპროპეტროვსკის) და კიევის ტ. შევჩენკოს სახელობის (1954–63) ოპერისა და ბალეტის თეატრების მთავარი ბალეტმაისტერი, უკრაინის ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის (1951–54) მხატვრული ხელმძღვანელი. 1960 წლიდან პარალელურად ხელმძღვანელობდა უკრაინულ „ბალეტს ყინულზე”.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1940 — აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1946 — უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1948 — უკრაინის სსრ სახალხო არტისტი
* 1960 — „ლენინის ორდენი“
* 1962 — სსრკ სახალხო არტისტი
* 2048, 1951 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1938 — საპატიო ნიშნის ორდენი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი ბალეტმაისტერები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ვახტანგ
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
ტაონი (ნაწილაკი)

**ტაონი**, *τ-ლეპტონი* — ლეპტონების ჯგუფის არასტაბილური ელემენტარული ნაწილაკი, რომლებიც არ მონაწილეობს ელემენტარული ნაწილაკების ძლიერ ურთიერთქმედებაში. მისი მასა m_\tau=1776.86 მეგევ (რაც ~3477-ჯერ მეტია ელექტრონის მასაზე), სპინი – 1/2, სიცოცხლის ხანგრძლივობა –  წმ. ისე როგორც სხვა ლეპტონებს, ელექტრონსა და მიუონს, ტაონსაც აქვს თავისი ნეიტრინო, ე. წ. ტაონური ნეიტრინო (\nu_\tau). ყველა სუსტი ურთიერთქმედების პროცესში ტაონი (\tau) და ტაონური ნეიტრინო (\nu_\tau) ერთად მონაწილეობენ. ამ ურთიერთქმედების მეშვეობით ტაონი იშლება სხვადასხვა ლეპტონად და ჰადრონად. 

ტაონი აღმოჩენილ იქნა 1975 წელს SPEAR ელექტრონ-პოზიტრონის კოლაიდერში SLAC ეროვნულ ამაჩქარებლის ლაბორატორიაში (სტენფორდი, აშშ) მ. პერლისა და თანამშრომლების მიერ. ტაონები წარმოიქმნა სწრაფი ელექტრონებისა და პოზიტრონების შეჯახების შედეგად:

: e^+ + e^- \to \tau^+ + \tau^-

1995 წელს ტაონის აღმოჩენისათვის მარტინ პერლმა მიიღო ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაონი
ელექტრონული ნეიტრინო

[მინი|ფუნდამენტური [ელემენტარული ნაწილაკების სტანდარტული მოდელი]]
**ელექტრონული ნეიტრინო** (აღნიშვნა: νe) — ელემენტარული ნაწილაკი, რომელიც არის ნეიტრინოების სამი ტიპიდან ერთ-ერთი. ელექტრონთან ერთად ის ქმნის ლეპტონების პირველ თაობას. მისი ანტინაწილაკია ელექტრონული ანტინეიტრინო (νe).

სხვა ტიპის ნეიტრინოების აღმოჩენამდე ეს სიტყვა გამოიყენებოდა ნეიტრინოების ელექტრონული მრავალფეროვნების აღსაწერად.

ნეიტრინოს მეორე ტიპის წინასწარმეტყველებისა და აღმოჩენის შემდეგ, საჭირო გახდა ტერმინოლოგიაში ცვლილებების შეტანა, რათა განესხვავებინათ სხვადასხვა ტიპის ნეიტრინო. პაულის მიერ ნაწინასწარმეტყველებ ნეიტრინოს ახლა ეწოდება „ელექტრონული ნეიტრინო“, ხოლო მეორე ტიპის ნეიტრინო არის მიუონური ნეიტრინო, რადგან ის წარმოიქმნება მიუონებთან ერთად რეაქციებში. გარდა ამისა, მოგვიანებით აღმოაჩინეს ნეიტრინოს მესამე ტიპი — ტაონური ნეიტრინო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ნეიტრინო
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2004)

**აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2004)** — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს მეოთხე არჩევნები (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მესამე მოწვევის არჩევნები). ჩატარდა  2004 წლის 20 ივნისს.

პარტია „სააკაშვილი გამარჯვებულმა აჭარამ“ ხმათა 72,01%-ით (86 428 ხმა) პირველი ადგილი დაიკავა. მეორე ადგილი დაიკავა პარტია „ბერძენიშვილი რესპუბლიკელებმა“, რომელმაც ხმათა 13,51% (16 216 ხმა) მიიღო.

## შედეგები 
## საარჩევნო ოლქები 
## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის არჩევნები
ანზორ დადვანი

**ანზორ დადვანი**  (დ. 29 დეკემბერი, 1935, მესტია — გ. 2010) — ქართველი ექიმი, სპორტსმენი.

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, 1964 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ორდინატურა ქირურგიაში.

სტუდენტობის წლებში სათხილამურო სპორტით იყო გატაცებული და სწრაფდაშვებაში სამჯერ გახდა საქართველოს ჩემპიონი. 1963 წელს ქალაქ კურსკში სამთო სპორტის შეჯიბრებაში გაიმარჯვა და დაამყარა რეკორდი, რომელიც დღემდე არცერთ სპორტსმენს არ მოუხსნია.1985–1995 წლებში მუშაობდა მესტიის რაიონულ საავადმყოფოში ქირურგად.1995–2009 წლებში თბილისის პირველ საავადმყოფოში ქირურგიული განყოფილების გამგედ. ეკავა თორაკოაბდომინატური კლინიკის დირექტორის მოადგილის თანამდებობა.

## ჯილდოები
*სპორტის დამსახურებული ოსტატი.
*საქართველოს ჩემპიონი (სათხილამურო სპორტი).

## ლიტერატურა
*სვანეთი და სვანები / ირაკლი დვალი, გივი ქურდიანი.თბ., 2014.გვ. 166 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:მესტიაში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:ქართველი სპორტსმენები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
შატენდრანატ ბოზე

**შატენდრანატ ბოზე** (; დ. 1 იანვარი 1894, კალკუტა — გ. 4 თებერვალი, 1974, იქვე) — ინდოელი ფიზიკოსი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1958). ინდოეთის ეროვნული პროფესორი (1958). 

## ბიოგრაფია
1915 წელს დაამთავრა კალკუტის უნივერსიტეტი. 1924-1925 წლებში მუშაობდა პარიზში მარი სკლოდოვსკა-კიურისთან. 1926-1945 წლებში დაკის, ხოლო 1945-1956 წლებში — კალკუტის უნივერსიტეტების პროფესორი. 

ბოზეს ძირითადი შრომები დაკავშირებულია კვანტური სტატისტიკის შექმნასთან. დაეყრდნო რა დაშვებას, რომ სინათლის კვანტების სისტემის ორი მდგომარეობა, რომლებიც ფაზურ სივრცეში ერთნაირ ნაწილაკთა ურთიერთგადასმის შედეგად მიიღება, იგივურია, ბოზემ გამოიყვანა პლანკის ფორმულა აბსოლუტურად შავი სხეულის მიერ გამოსხივებული ენერგიის განაწილებისათვის. ბოზეს მეთოდი განავითარა ალბერტ აინშტაინმა, რომელმაც გამოიყენა ბოზეს ფორმულა იდეალური აირისათვის და ამით საფუძველი ჩაუყარა ბოზე-აინშტაინის კვანტურ სტატისტიკას. ნაწილაკებს, რომლებიც ემორჩილებიან ამ სტატისტიკას, ბოზე-ნაწილაკები ანუ ბოზონები ეწოდება.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი ფიზიკოსები
ნიაზ ბოლქვაძე

**ნიაზ (ნიკოლოზ) ბოლქვაძე** (დ. 28 აპრილი, 1962, ქობულეთი, საქართველო) — ქართველი მწერალი, პოლიტოლოგი, საზოგადო მოღვაწე, სპორტსმენი, ფილოსოფოსი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ჩაისუბანში. 1999 წელს დაამთავრა ქუთაისის ავტომექანიკური ტექნიკუმი და თბილისის პოლიტიკური აკადემიის ბათუმის ფილიალი, პოლიტოლოგიის სპეციალობით. 2004 წელს ჩააბარა ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა სოციალური ფილოსოფიის განხრით. წლების მანძილზე მისდევდა სპორტს. იყო აღმოსავლური ორთაბრძოლების მწვრთნელ-ინსტრუქტორი კარატეს განხრით. ბაშკირეთში მოღვაწეობის პერიოდში იყო არაერთი მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი მოვლენის სულის ჩამდგმელი და მონაწილე. მისი იდეითა და ხელმძღვანელობით შეიქნმა ბაშკირეთის ქართველთა დიასპორის ცენტრი, რომლის პრეზიდენტად თავად იყო არჩეული (ქართველთა სათვისტომო აერთიანებდა ბაშკირეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებ რვაასზე მეტ საქართველოს მოქალაქეს). მის სახელს უკავშირდება უფაში რესპუბლიკური მნიშვნელობის რუსთაველის სახელობის ქართული ეროვნული კულტურის ცენტრის, სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის ქართული ლიტერატურის განყოფილების დაარსება, ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქართული საკვირაო საბაზო სკოლის გახსნა, უფაში ბაშკირეთის კულტურის დღეების ჩატარება და მისი ტრადიციად გადაქცევა. მისი მზრუნველობით, უფის ერთ-ერთი ქუჩა ატარებს შოთა რუსთაველის სახელს. 2003 წელს მის მიერ გავრცელებული ცოდნის შედეგად ბაშკირეთიში მცხოვრებმა ქართველმა თანამემამულეებმა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ რუსულ მართლმადიდებლურ ეკლესიებში მიიღეს ქართულად წირვა-ლოცვის უფლება. 

2005 წელს ნიკოლოზ ბოლქვაძე დაბრუნდა საქართველოში და გააგრძელა აქტიური საზოგადოებრივი, ლიტერატურული და მეცნიერული მოღვაწეობა. 2008 წელს მისი იდეითა და ხელმძღვანელობით ბათუმში დაარსდა „მამულიშვილთა“ კავშირთან არსებული ორგანიზაცია — „საქართველოს გადარჩენისათვის“. არის შვიდი წიგნის, ასზე მეტი მეცნიერული ნაშრომისა და პუბლიკაციის ავტორი. იბეჭდება როგორც საქართველოში, ასევე უცხოურ გამომცემლობებში. გამოქვეყნებულ ნაშრომთაგან აღსანიშნავია: „ქართული სუფრა“, „თამადის ხელოვნება“, „ვალი“, „წინაპართა ნაკვალევზე“, „წერილები ჩემს ვაჟს“, „საქართველოს გადასარჩენად“, „აზროვნების ეკოლოგია“ და სხვა მრავალი. 2002 წელს დასახელებულ იქნა ბაშკირეთის წლის საუკეთესო ადამიანად.

## ლიტერატურა
*  საინფორმაციო ცნობარი აჭარაში მოღვაწე მწერალთა შესახებ, შემდგენელი ცისანა ანთაძე, ბათუმი, 2019, გვ. 23

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოლიტოლოგები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი სპორტსმენები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1962
სოსო ეგუტია

**სოსო ეგუტია** (დ.  15 ნოემბერი, 1955, თბილისი – ქართველი ექიმი.

## ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1972–1973 წლებში იყო ბავშვთა I საავადმყოფოს სანიტარი. 1979–1980 წლებში მე–5 კლინიკური საავადმყოფოს ეექიმი–რეანიმატოლოგი. 1980 წელს ბავშვთა რესპუბლიკური საავადმყოფოს ექიმი–ანესთეზიოლოგი. 1980–1984 წლებში შპს "საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს" სისხლძარღვთა ქირურგიის განყოფილების ექიმი–ანგიოლოგი. 1984–2004 წლებში ამავე კლინიკის ქირურგიული განყოფილების გამგე. 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ., 2006.გვ.163

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი რეანიმატოლოგები
კატეგორია:ქართველი ანესთეზიოლოგები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
DC-ის სამყარო

**„DC-ის სამყარო“ **( აბბრ. **DCU**) — ამერიკული მედია-ფრენჩაიზი და სამყარო, რომელიც დაფუძნებულია DC Comics-ის პერსონაჟებზე. შექმნილია ჯეიმზ განის და პიტერ საფრანის მიერ, რომლებიც არიან DC Studios-ის თანათავმჯდომარეები და მმართველები. ფრენჩაიზი არის DC-ის გაფართოებული სამყაროს (DCEU) რბილი გადატვირთვა. DCU ინარჩუნებს ზოგიერთ მსახიობს და სიუჟეტის ელემენტებს DCEU-დან, და ამავე დროს ცვლის სხვებს. DC Comics-ის წინა ადაპტაციისგან განსხვავებით, DCU-ს აქვს თხრობის უწყვეტობა, რომელიც მოიცავს ცოცხალი მოქმედების ფილმებს და სატელევიზიო სერიელებს, ანიმაციას და ვიდეო თამაშებს. DC კომიქსების ადაპტაციები, რომლებიც გამოდის DCU-ს პარალელურად და არ  არის ამ სამყაროს ნაწილი, გამოდიან DC Elseworlds ლეიბლით.

## ფილმები 
## ტელესერიალები 
## მოკლემეტრაჟიანი ფილმები 
### კრიპტომ დღე გადაარჩინა! 
202წ წლის თებერვალი ანონსირებული იყო ოთხი მოკლემეტრაჟიანი ფილების სერია კრიპტო სუპერსის შესახებ.  ფილმები პერიოდილუდა გამოვა 2026 წლის ბოლომდე. პირველი ფილმი 2025 წლი აგვისტოში, «სუპერმენის» ციფრულ რელიზთან ერთად გამოვიდა. ჯეიმზ განმმა გამოაცხადა რო ეს ფილმები არ იქნება DCU-ს კანონი.

## DC Elseworlds 
DCU-ს პირველი პროექტების გამოცხადებისას, განმა განაცხადა, რომ ყველა პროექტი რომელიც არ შედის DCU-ს სამყაროში, გამოვა **„DC Elseworlds“** (DC:სხვა სამყაროები) ლეიბლის ქვეშ. შემდეგი ფილმები არის დადასტურებული, როგორც „DC Elseworlds“-ის ლეიბლის ნაწილი:
*ანიმაციური სერიალი „ახალგაზრდა ტიტანები, წინ!“ (2013 — დღემდე)
* რეჟისორ ფილიპ ტოდის ფილმები „ჯოკერი“ (2019) და «ჯოკერი: Folie à Deux» (2024)
*ანიმაციური სერიალი „ჰარლი ქუინი“ (2019 — დღემდე)
* სერიალი „სუპერმენი და ლოისი“ (2021 —2024)
* მეტ რივზის ბეტმენის სამყარო:
** ფილმები „ბეტმენი“ (2022) და „ბეტმენი. ნაწილი 2“ (2026)
** სერიალი სპინ-ოფი „პინგვინი“
* ფილმ „კონსტანტინის“ (2005) დაგეგმილი სიქუელი, სადაც დაბრუნდნენ რეჟისორი ფრენსის ლოურენსი და მსახიობი  კიანუ რივზი
* DC-ის სამყაროს ორიგინალური ანიმაციური ფილმები
* ანიმაციური ფილმი „პატარა მხიარული ბეტმენი“ (2023)
* დაგეგმილი ანიმაციური ფილმი, დაფუძნებული კომიქსზე „იურიული ლიგა“,ბრაინ ლინჩის სცენარით    და განის და საფრანის პროდიუსერობით.
* ანიმაციური ფილმები „სტარფაიერი!“, „ჩემი თავგადასავალი მწვანე ლამპართან ერთად“ და „DC სუპერ ძალები“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფილმები DC.com-ზე
* TV სერიალები DC.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმების სერიები
აშოტ კაზარიანი

**აშოტ სურენის ძე კაზარიანი** (; დ. 15 მაისი, 1949, ერევანი) — სომეხი მსახიობი,  კომიკოსი და მომღერალი. სომხეთის სახალხო არტისტი (2014).

## განათლება
დაამთავრა ერევნის ჩარენცის საშუალო სკოლა. 1968-1973 წლებში სწავლობდა ერევნის სამხატვრო და თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, ვართან აჯემიანის სახელოსნოში.

## სამსახიობო საქმიანობა
1967-1968 და 1975-1976 წლებში მუშაობდა რაჩია გაპლანიანის სახელობის ერევნის დრამატულ თეატრში მსახიობად. 1973-1974 წლებში მუშაობდა გაბრიელ სუნდუკიანის სახელობის თეატრში მსახიობად. 1976 წელს იყო ანსამბლის Haypetestrada "Urah Jam"-ის სოლისტი და ანსამბლი „ურარტუს“ კონფერანსიე. 1977-1978 წლებში მუშაობდა ანსამბლ „ურარტუში“ მომღერლად . 1979 წელს იყო ჰაიჰამერგის ასოციაციის სასცენო ხელმძღვანელი, ჯგუფ „მხოლოდ სიცილისა“ და ანსამბლი „ნაირის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი. გადაღებულია კინოსტუდია „არმენფილმის“ და სომხური ტელევიზიის რიგ მხატვრულ ფილმებსა და გადაცემებში  . 2006 წელს მან შექმნა აშოტ კაზარიანის იუმორის, სიცილისა და მეტყველების სკოლა-სტუდია.

2019-2020 წლებში გადაიღეს დ. გრიგორიანის სერიალში „დაბადებული მისამართის გარეშე". 2019 წელს ითამაშა სერიალში „უკანასკნელი მასწავლებელი“. შემდეგ კი გადაღება დაიწყო დ. გრიგორიანის სერიალში „მთის ქალიშვილი“.

აშოტ კაზარიანის გატაცება ფერწერით ჰობად დარჩა, რომლისთვისაც მხოლოდ თავისუფალ დროს იცლის. მართალია, თავისუფალი დრო თითქმის არ რჩება, რადგან საბავშვო სტუდია დიდ დროს და ძალისხმევას ითხოვს.

## ჯილდოები და აღიარება
* 2005 : სომხეთის დამსახურებული არტისტი
* 2012 : მოვსეს ხორენაცის მედალი
* 2014 : სომხეთის სახალხო არტისტი 
* 2006 : ერევნის საპატიო მოქალაქე
* მედალი „გარეგინ ნჟდე“
* ფრიტიოფ ნანსენის მედალი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სომხეთის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
არმენ ხოსტიკიანი

**არმენ ხოსტიკიანი** (Արմեն Խոստիկյան; დ. 22 მაისი, 1929, ერევანი — გ. 22 ივლისი, 2003, იქვე) — სომეხი მსახიობი. სომხეთის სსრ სახალხო არტისტი (1984). მოვსეს ხორენაცის მედლის მფლობელი (2000). აშოტ კაზარიანთან ერთად იღებდა კომიკურ სცენებს.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ერევანში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა სამედიცინო ინსტიტუტში, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ მიატოვა. 1947-1951 წლებში სწავლობდა ერევნის სამხატვრო და თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე (არმენ გულაკიანის კურსი). სტუდენტობის წლებში თამაშობდა პარსიღის როლს „დანგრეულ კერაში“, თუმანსკის როლს „მაშენკაში“, ლაუნსის როლს „ვერონას ორ დიდებულში“.

1951 წლიდან მუშაობა დაიწყო ერევნის სუნდუკიანის სახელობის თეატრში .

1990-იან წლებში ჩამოაყალიბა მცირე სამსახიობო ჯგუფი და გამოვიდა დედაქალაქში და მის ფარგლებს გარეთ.

არმენ ხოსტიკიანის პიესა „აბელიკის თავგადასავალი“ 1981 წელს დაიდგა ერევნის სუნდუკიანის ეროვნულ აკადემიურ თეატრში.

თამაშობდა სომხურ კინოში და ტელეთეატრში. დასამახსოვრებელია „ოქროს ხარი“, „ორკესტრის ბიჭები“ და სხვა ფილმები. ორ ათეულ წელზე მეტი ის საახალწლო სატელევიზიო გადაცემების ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი გმირი იყო.

1984 წელს მიენიჭა სომხეთის სსრ სახალხო არტისტის წოდება. 1987 წელს მან შექმნა თეატრის სტუდია „პიუნიკი“. 2000 წელს დაჯილდოვდა „მოვსეს ხორენაცის“ მედლით.

გარდაიცვალა ერევანში 2023 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ჰომსის მუზეუმი

**ჰომსის მუზეუმი** () — არქეოლოგიური მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ჰომსში, სირიაში. ის მდებარეობს შუქრი ალ-ქუვათლის ქუჩაზე, ქალაქ ჰომსის ერთ-ერთ მთავარ ქუჩაზე.

მუზეუმი განთავსებულია ფრანგული არქიტექტურული სტილის შენობაში, რომლის მშენებლობაც მიმდინარეობდა სამ ეტაპად; პირველი სართული აშენდა 1922 წელს, ხოლო მისი მშენებლობა დასრულდა 1949 წელს, მეორე სართული დაემატა 1963 წელს.

მუზეუმში წარმოდგენილია არტეფაქტების ფართო სპექტრი ჰომსის მუჰაფაზადან, რომელიც ვრცელდება პრეისტორიული დროიდან ოსმალეთის იმპერიის პერიოდამდე.

## კოლექცია
მუზეუმის პირველ სართულზე განთავსებულია ქვის არტეფაქტები, მათ შორის მარმარილოს ქანდაკება, რომელიც ორჯერ აღემატება ადამიანის ზომას და აღმოჩენილა ქალაქ ალ-რასტანში, ასევე აქ განთავსებულია მოზაიკები, რომელთაგან ერთ-ერთი მდინარე ორონტესს ასახავს. პირველ სართულზე წარმოდგენილია საკურთხეველი მზის ღმერთისადმი მიძღვნილი ტაძრიდან.

ჰომსის მუზეუმის მიმდებარე ტერიტორია მოიცავს ძვ. წ. არქეოლოგიურ არტეფაქტებს, ასევე არტეფაქტები მოიცავს პერსონალურ იარაღს და ბრინჯაოს სამკაულების კოლექციას.

მუზეუმის საგამოფენო დარბაზებში წარმოდგენილია ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი უძველესი ქალაქი კადეში, რომელიც ცნობილია ხეთებსა და ეგვიპტის ფარაონებს შორის კადეშის ბრძოლით. კადეშის ბრძოლა ცნობილია ეგვიპტესა და ხეთებს შორის დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულებით. ქალაქის არტეფაქტები ხაზს უსვამს მის კულტურულ კავშირს ეგვიპტელებთან და უგარითის სამეფოსთან.

ახლომდებარე ქათნას სამეფო, რომელიც ჰომსის მეზობლად მდებარეობდა, გამორჩეულია ბრინჯაოს ხანის იშვიათი და ულამაზესი არტეფაქტების კოლექციით. არქეოლოგიურმა გათხრებმა გამოავლინა სამეფო საფლავი, რომელიც სავსეა ჩაყოლებული არტეფაქტებით, მათ შორის ეგვიპტის ფარაონის მიერ გაგზავნილი ნივთებით.

რომის იმპერიის პერიოდში ჰომსი ცნობილი იყო როგორც ემესა. ქალაქი გაანადგურა ისეთმა სტიქიურმა მოვლენებმა,მ როგორიცაა მიწისძვრა და წყალდიდობა, რა დროსაც განადგურდა მისი მრავალი მნიშვნელოვანი ძეგლი. თუმცა, მიწისქვეშა სამარხებში შემონახულია იმ ეპოქის არტეფაქტები, მათ შორის იშვიათი მინის ნაჭრები და ვენერას, სილამაზის რომაული ქალღმერთის, ქანდაკებები. მუზეუმში ასევე გამოფენილია ოქროს სამკაულები და დასაკრძალი ნივთები, რომლებსაც  დაკრძალვის რიტუალებში იყენებდნენ როგორც ქალები, ასევე მამაკაცები. აღნიშნული ნივთები ასახავს იმდროინდელ მდიდრულ დაკრძალვის წეს-ჩვეულებებს.

ისლამურ პერიოდში ქალაქი ცნობილი გახდა, როგორც ჰომსი. მიუხედავად იმისა, რომ XII საუკუნეში მიწისძვრებითა და წყალდიდობით ძლიერ დაზიანდა, ქალაქი კვლავ აღდგა. მუზეუმში ინახება ამ პერიოდის ჭურჭელი, რომელიც ასახავს ისლამური ხელოსნების ოსტატობას. ზოგიერთ ჭურჭელზე დატანილია ყურანის ლექსები და ალაჰის სახელი, რაც ხაზს უსვამს იმ ეპოქის ხალხის ღრმა რელიგიურ ერთგულებას.

## სქოლიო
კატეგორია:სირიის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:ეროვნული მუზეუმები
ნეშერი

**ნეშერი** (ებრ.: נֶשֶׁר) — ქალაქი ისრაელის ტერიტორიაზე არსებულ ხაიფის რაიონში. 2022 წელს მისი მოსახლეობა შეადგენდა 23 761. ქალაქი დაარსდა 1923 წელს, როგორც ნეშერის ცემენტის ქარხნის მშრომელთა ქალაქი. პირველი ცემენტის ქარხანა სწორედ ნეშერში აშენდა.

## ისტორია 
ნეშერი დაარსდა 1924 წელს, როგორც ნეშერის ცემენტის ქარხნის მშრომელთა ქალაქი, ხოლო ნეშერის ცემენტის ქარხანა წარმოშობით რუსეთიდან ებრაელმა მეწარმემ, მაიკლ პოლაკმა 1923 წლის სექტემბერში. ტერიტორია იყო ნესტიანი და მოდებული იყო მალარია, მაგრამ ქარხანაში დასაქმებულები თანდათანობით გადადიოდნენ საცხოვრებლად ოჯახებთან ერთად. შედეგად, მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 1 500-მდე. ნეშერი ამუშავდა, როგორც საჯარო კომპანია 1925 წელს. 1929 წლის პალესტინის ამბოხების დროს, ბალად ალ-შეიხის მეზობლად მცხოვრები არაბები თავს დაესხნენ ქარხანას და ფერმა გადაწვეს.

1930-იანი წლების შუაში, ნეშერის ცემენტის ქარხანას ჰყავდა 700 დასაქმებული, რომელთა შორის იყვნენ როგორც ებრაელები, ისე არაბები.

## დემოგრაფია 
2005 წლის CBS სტატისტიკა აჩვენებს, რომ ნეშერის ეთნიკური კომპოზიცია შედგებოდა 99.5% ებრაელის და სხვა არა-არაბებისგან. 2005 წლის მოსახლეობის 30.7% იყვნენ იმიგრანტები, რომლებიც ისრაელში მოვიდნენ 1990 წლის შემდგომ.

## განათლება 
ქალაქის საგანმანათლებლო სისტემა შედგება ექვსი დაწყენითი სკოლისგან, ერთი სრული და ორი საშუალო სკოლის, ისევე, როგორც 36 საბავშვო ბაღისა და 4 000 მოსწავლისგან შემდგარი ყოველდღიური ზრუნვის ცენტრისგან. ნეშერის მაღალი კლასების მოსწავლეების დაახლოებით 70%-მა ბაგრუთის მისაღები გამოცდების ჩააბარა, რომელთაგან 98%-მა ზღვარი გადალახა. ეს ისრაელის მასშტაბით ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო. ნეშერის სრული განათლების სკოლამ ათწლეულის მანძილზე ორჯერ მოიგო ისრაელის საგანმანათლებლო პრიზი.

## ემბლემა 
მუნიციპალური ემბლემა მოქარგა დეივიდ ჰოლოდმა, რომელიც 1962 წლის 24 ოქტომბერს ადგილობრივ საკომიტეტო შეხვედრაზე დამტკიცდა. ის მოიცავდა რამდენიმე ჩანაწერს:

* ორბი წარმოადგენს ქალაქის სახელს და ცემენტის ქარხანას მისი დაარსებიდან.
* 4 გორაკი წარმოადგენს მთიან რელიეფს და ოთხ ორიგინალურ სამეზობლოს, რომელიც მოიცავს დასახლებებს, როგორებიცაა ბენ დორი, თელ ჰანანი, ნეშერი და გივათ ნეშერი.
* ქარხანა და ბუხარი წარმოადგენს იმ ინდუსტრიულ საფუძველს, რომელიც ქალაქმა დააარსა.
* ხე წარმოადგენს წლების განმავლობაში ქალაქის ზრდასა და აყვავებას.

## გალერეა 

ფაილი:The_Portland_Cement_Company_Nesher_058.jpg|ალტ=Nesher Cement factory, 1924| ნეშერის ცემენტის ქარხანა, 1924 წ.
ფაილი:Post_office_building_in_Nesher,_1938_(2500.0016.023).jpg|ალტ=Post office building in Nesher, 1938| ფოსტის შენობა ნეშერში, 1938 წ.
ფაილი:Balad_esh_Sheikh_1942.jpg|ალტ=Nesher 1942 1:20,000| ნეშერი 1942 წ. მასშტაბი: 1:20 000
ფაილი:Haifa_1945.jpg|ალტ=Nesher 1945 1:250,000| ნეშერი 1945 წ. მასშტაბი: 1:250 000

## სქოლიო 
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
რაფის ისმაილოვი

**რაფის რზა ოღლუ ისმაილოვი** (, დ. 30 მარტი, 1939, ბაქო — 30 აპრილი, 2025) — კინოსა და თეატრის მხატვარი. აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (2000).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1939 წლის 30 მარტს ბაქოში. 1962 წელს დაამთავრა აზიმ აზიმ-ზადეს სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლა. 1972 წლიდან იყო კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ პროდიუსერი.

მხატვრული ფილმების გარდა, ის რამდენიმე ათეული ანიმაციური ფილმის შემქმნელი; აზერბაიჯანული ხელოვნების ოქროს ფონდში შეტანილი თეატრალური სპექტაკლების კინორეჟისორი და მხატვარია. ის ასევე არქიტექტორი და ინტერიერის დიზაინერი იყო.

მხატვრის ხელწერის ინდივიდუალურობა განსაკუთრებით გამოიკვეთა აღმოსავლური მინიატურების ტრადიციების აღორძინებაში. მან შეძლო ახალი ჟღერადობა მიენიჭებინა კლასიკური აზერბაიჯანული ხელოვნებისთვის, მისი კანონების გამოყენებით ნახატების ციკლში, ასევე კინოდეკორაციებსა და სცენოგრაფიულ ნამუშევრებში. 

ცნობილია, როგორც აზერბაიჯანული და უცხოური ლიტერატურის ნაწარმოებების ილუსტრატორი.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კინემატოგრაფისტთა კავშირის ეროვნული კინოპრემიის ლაურეატი (2014).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Исмайлов, Рафис

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ჯაჰანგირ რუსტამოვი

**ჯაჰანგირ მაჰმუდ ოღლუ რუსტამოვი** (; დ. 5 მარტი, 1926, ნუხა — გ. 13 თებერვალი, 2007) — აზერბაიჯანელი მხატვარი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2002).

## ბიოგრაფია 
ჯაჰანგირ რუსტამოვი დაიბადა 1926 წლის 5 მარტს ქალაქ შეკიში. 1939 წელს დაამთავრა 7-წლიანი სკოლა. 1939-1941 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის ა.აზიმზადეს სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლაში.

სამხატვრო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა სურიკოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში. ოჯახური მიზეზების გამო სწავლა მიატოვა და ბაქოში დაბრუნდა.

მხატვრის შემოქმედება ფერწერის მრავალ ჟანრს მოიცავს და გამოირჩევა ხალხური სულითა და პოეზიით. მაგალითები მოიცავს მრავალფიგურიან ფირფიტებს ისტორიულ თემაზე, კომპოზიციებს სამუშაო და დასვენების არდადეგების თემაზე, ყოველდღიური ნახატები, ეპიკური პეიზაჟები, პორტრეტები და ნატურმორტები.

2002 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტის წოდება აზერბაიჯანის სახვითი ხელოვნების განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.
2002 წელს მხატვრის პერსონალური გამოფენა გაიხსნა ბაქოში.

2004 წელს მას მიენიჭა პირადი საპრეზიდენტო სტიპენდია.

გარდაიცვალა 2007 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.anl.az/down/medeniyyet2007/fevral/medeniyyet2007_fevral_149.htm
* https://web.archive.org/web/20180712231932/http://www.azculture.az/r-ssamlar/

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
საბირ მამედოვი

**საბირ მამედოვი** (; დ. 24 იანვარი, 1961, ყაზახის რაიონი) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2018).

## ცხოვრება 
საბირ ნოვრუზ ოღლუ მამედოვი დაიბადა 1961 წლის 24 იანვარს ყაზახის რაიონის სოფელ პოილუში. 1983 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის დრამისა და კინოს სამსახიობო განყოფილება.

1983 წელს მსახიობი დაინიშნა სუმგაიტის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. 1989 წლიდან მუშაობს აკადემიურ ეროვნულ დრამატულ თეატრში. საბირ მამედოვი არაერთ ფილმშია გადაღებული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20181227155408/https://president.az/articles/15077
* http://president.az/articles/23481

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
აიდინ რაჯაბოვი

**აიდინ მუჰამედ-აღა ოღლუ რაჯაბოვი** (; დაიბადა 9 აპრილი 1944, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ხალიჩების მხატვარი.  აზერბაიჯანიs დამსახურებული არტისტი აზერბაიჯანი (2006). აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2021).

## ბიოგრაფია 
აიდინ რაჯაბოვი დაიბადა 1944 წლის 9 აპრილს ბაქოში. 1966 წელს დაამთავრა ა.აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო კოლეჯი. იმავე წელს ჩაირიცხა პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. მეორე კურსიდან სწავლა განაგრძო აზერბაიჯანის მ.ა.ალიევის სახელობის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის ხალიჩის განყოფილებაში და დაამთავრა 1972 წელს.

2012 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის „დეკორატიული და გამოყენებითი ხელოვნების“ განყოფილების უფროსად. ჩამოაყალიბა საკუთარი ინდივიდუალური შემოქმედებითი სტილი და დააფუძნა თავისი მოღვაწეობა ტრადიციისა და თანამედროვეობის სინთეზზე.

თავის ნამუშევრებში რაჯაბოვმა გამოიყენა თურქულ-ოღუზური ორნამენტული მოტივები. ზოგიერთ ნაწარმოებში შესამჩნევია შუა საუკუნეების აზერბაიჯანული მინიატურული ხელოვნების გავლენა.
2024 წლის 19 აპრილიდან 30 აპრილამდე აზერბაიჯანის ხალიჩების ეროვნულ მუზეუმში მხატვრის საიუბილეო გამოფენა „ცხოვრების ნიმუშები“ გაიმართა. გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო 40 ნამუშევარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://anl.az/down/medeniyyet2008/mart/medeniyyet2008_mart_155.htm
* https://azertag.az/xeber/Amekdar_Ressam_Aydin_Recebovun_ferdi_yaradiciliq_sergisi_achilmisdir-69081

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
წურწყაბის ციხე

**წურწყაბის ციხე** — ციხესიმაგრე მდებარეობს ისტორიული ყველის ქვეყნის ტერიტორიაზე. მდინარე წურწყაბისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ამჟამინდელ სოფელ აშიკზულალში.

## ტოპინიმი
სოფ. წურწყაბი „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ იხსენიება როგორც ზუზღაბ. სახეცვლილად არის ეს ტოპონიმი წარმოდგენილი ვახუშტი ბატონიშვილთან, როგორც წურწყუმა. „ხოლო წურწყუმას არს ეკლესია გუმბათიანი, კეთილ-შუენიერად ნაგები და დიდი. იჯდა ეპისკოპოზი, მწყემსი ბოცოსწყლისა და ახალციხისწყლის სამხრეთისა, ვიდრე მტკურადმდე, და ერუშეთისა, და არსიანის მთამდე”. ეს ეტიმოლოგიური შეცდომა დასაბუთებულად გაასწორა დიმიტრი ბაქრაძემ. 

## ისტორია
წურწყაბი ისტორიული საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი სოფელია, შუა საუკუნეების მნიშვნელოვანი საეპისკოპოსოს წურწყაბლის ეპარქიის ცენტრი. „წეს-განგება დარბაზობისას“ მიხედვით წურწყაბელი ეპისკოპოსი საკმაოდ მაღალი რანგის მღვდელმთავარია. კერძოდ, სამეფო დარბაზობისას იგი მეფის მარცხნივ ზის უნატოდ და უჭირავს მეექვსე ადგილი (ამბა-ალავერდელის, ბოდბელის, ნინოწმინდელის, ანჩელის, მტბევარის შემდგომ). ფაქტობრივად სამხრეთ საქართველოს მღვდელმთავართა შორის მას მესამე პოზიცია უჭირავს ანჩელი (კლარჯეთის) და მტბევარი (შავშეთის) ეპისკოპოსების შემდგომ. მეშვიდე პოზიციაზე-წყაროსთაველი (ჯავახეთის), ხოლო მერვეზე-ერუშნელი (ერუშეთ-არტაანის ეპისკოპოსი). დადაშნელ (კოლას) ეპისკოპოსს ამ ნუსხაში შედარებით მოკრძალებული – 27-ე ადგილი უკავია. ეს მიუთითებს მტკვრის ხეობის პროვინციათა შორის სამცხის და ფოცხოვის მნიშვნელობას, როგორც საეკლესიო იერარქიაში, ასევე მის სოციალურ-ეკონომიკურ სტატუსს.

## ლიტერატურა
*ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 1, თბ., 2020 ISBN 978-9941-9675-9-7

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2024)

**აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (2024)** — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს მეცხრე არჩევნები (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მერვე მოწვევის არჩევნები). ჩატარდა საქართველოს 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად, 2024 წლის 26 ოქტომბერს.

„ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 57,4%-ით (110 232 ხმა) პირველი ადგილი დაიკავა. მეორე ადგილი დაიკავა „ერთიანობა – ნაციონალურმა მოძრაობამ“, რომელმაც ხმათა 14,3% (27 369 ხმა) მიიღო. მესამე ადგილი დაიკავა პარტიამ „გახარია საქართველოსთვის“, რომელმაც ხმათა 8,6% (16 555 ხმა) მიიღო. მეოთხე ადგილი დაიკავა პარტიამ  „კოალიცია ცვლილებისთვის“, რომელმაც ხმათა 8,4% (16 115 ხმა) მიიღო.

## შედეგები 
## სქოლიო 
კატეგორია:2024 წლის არჩევნები
ბაიკალის ნეიტრინოს წყალქვეშა ტელესკოპი

**ბაიკალის წყალქვეშა ნეიტრინოს ტელესკოპი** () — ნეიტრინოს ობსერვატორია, მდებარე ბაიკალის ტბის ფსკერზე. ექსპლუატაციაში შეევიდა 2021 წლის 13 მარტს. ბაიკალის ტელესკოპი IceCube-თან, ANTARES-თან და KM3NeT-თან ერთად შედის გლობალური ნეიტრინოს ქსელში (GNN), როგორც ქსელის ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტი დედამიწის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში.

ობსერვატორიას მართავს კოლაბორაცია „ბაიკალი“, რომელიც მოიცავს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბირთვული კვლევების ინსტიტუტს, ბირთვული კვლევების ერთობლივ ინსტიტუტს, ირკუტსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტს, მ. ლომონისოვის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტს, ნიჟნი ნოვგოროდის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტს, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო საზღვაო ტექნიკური უნივერსიტეტს, კომპანია Evologic-ს (გერმანია), პრაღის უნივერსიტეტის ექსპერიმენტული და გამოყენებითი ფიზიკის ინსტიტუტსა და ბრატისლავის უნივერსიტეტს..

## ისტორია
ჩერენკოვის გამოსხივების გამოყენებით ნეიტრინოების აღმოსაჩენად ღრმა ბუნებრივი რეზერვუარების გამოყენების იდეა გამოთქვა მ. მარკოვმა 1960 წელს. 1980 წელს ა. ჩუდაკოვმა შესთავაზა ბაიკალის ტბა, როგორც ასეთი წყალსაცავი. იმავე წლის 1 ოქტომბერს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ბირთვული კვლევის ინსტიტუტში დაარსდა მაღალი ენერგიის ნეიტრინოს ასტროფიზიკის ლაბორატორია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გ. დომოგაცკი. ლაბორატორიამ ფუნქციონირება 1981 წელს დაიწყო წყალქვეშა დეტექტორებით. 1984 წელს გამოსცადეს „გირლიანდა-84“ («Гирлянда-84») 12 დეტექტორის ინსტალაცია, რომელიც საფუძვლად დაედო მომავალ ტელესკოპებს.

1993 წელს ჩაიტვირთა მომავალი ბაიკალის ნეიტრინო ტელესკოპის NT-200 პირველი სამი გირლანდა, რომელმაც იმავე წელს აღმოაჩინა პირველი ორი ნეიტრინო. ტელესკოპი დასრულდა 1998 წელს, ჰქონდა მუშა მოცულობა 100 ათასი მ³ და შედგებოდა 192 დეტექტორისა და რვა 72 მეტრიანი გირლანდებისაგან 1 კმ-ზე მეტ სიღრმეზე. იგი ითვლება Baikal-GVD ტელესკოპის პირველ ეტაპად.

2010 წლისთვის დასრულდა ბაიკალის ტელესკოპის მეორე ეტაპის დიზაინი. 2015 წლის აპრილში განლაგდა განახლებული ტელესკოპის პირველი საჩვენებელი კასეტური „დუბნა“, 192 დეტექტორით 8345 მეტრიან გირლანდებზე 1276 მ-მდე სიღრმეზე. 2016-2018 წლებში განლაგდა ტელესკოპის პირველი სამი საბაზისო კლასტერი. 2019 წლის აპრილში დაემატა კიდევ ორი ​​კლასტერი, რითაც საერთო რაოდენობა 5-მდე გაიზარდა. 2020 წლის აპრილში დამონტაჟდა კიდევ ორი ​​კლასტერი, მეექვსე და მეშვიდე. ბოლო, მერვე კასეტური დამონტაჟდა 2021 წელს, ტელესკოპის სამუშაო მოცულობამ მიაღწია 0.4 კმ³-ს. 2030 წლისთვის დაგეგმილია კლასტერების 27-მდე გაზრდა.

## ტელესკოპის აღწერა
პირობითად „ტელესკოპი“ წარმოადგება ტროსზე დამაგრებული შუქმგრძნობიარე სფეროებისაგან — დეტექტორებისაგან. ისინი, გირლიანდების მსგავსად გაჭიმული არიან ტბის ფსკერსა და ზედაპირს შორის. ზოგ ადგილებში მათი სიგრძე აჭარბებს 1300 მეტრს.

## ლიტერატურა
*Алексей Понятов. Нейтрино ловят на глубине // Наука и жизнь. — 2021. — № 5. — С. 17—21.

## რესურსები ინტერნეტში
* Видео-портреты  участников Байкальской экспедиции в рамках проекта, 2019 год / 
* Хроникибайкальской экспедиции 2018—2020 / 
* Байкальский телескоп получил прорывные результаты в изучении нейтрино (проект 100-миллионник "Нейтрино и астрофизика частиц", стартовал в 2020 году) // РГ, 7 сентября 2022
* BAIKAL-GVD. Охотники за нейтрино
*

## სქოლიო
კატეგორია:ნეიტრინოს ობსერვატორიები
ამასრის მუზეუმი

**ამასრის მუზეუმი** () — არქეოლოგიური მუზეუმი ბართინის პროვინციაში , ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთი, ამასრის რაიონში, რომელიც დაარსდა 1982 წელს. მასში გამოფენილია არქეოლოგიური არტეფაქტები და ეთნოგრაფიული ნივთები.

მუზეუმს ყოველწლიურად 50 000-ზე მეტი ტურისტი სტუმრობს.

## ადგილმდებარეობა
ამასრის მუზეუმი ჩამლიქის ქუჩა 4-ში მდებარეობს ამასრის ქუმის უბანში.

## ისტორია
ამასრის მუზეუმის დაარსება 1955 წელს იწყება, როდესაც შეგროვებული ნივთები, რომლებიც მუნიციპალიტეტის პატარა დარბაზში ინახებოდა, საზოგადოებისთვის გამოფენის სახით გაიხსნა.

1969 წელს მუზეუმი გადავიდა ყოფილი დაწყებითი სკოლის შენობაში. 1982 წლის 30 იანვარს იგი გადაიტანეს მის ამჟამინდელ შენობაში. ამ შენობის, როგორც საზღვაო სკოლის მშენებლობა 1884 წელს დაიწყო, თუმცა ის დაუმთავრებელი დარჩა. 1975 წელს შენობა შეიძინა კულტურის სამინისტრომ და დაასრულა 1976 წელს.

მუზეუმის შენობას ჩაუტარდა საფუძვლიანი რესტავრაცია 2014-2015 წლებში.

## ექსპონატები
ერთსართულიანი შენობა შედგება ოთხი საგამოფენო დარბაზისაგან, ორში დაცულია არქეოლოგიური ნივთები და ორი დარბაზი დათმობილია ეთნოგრაფიული ნივთებისთვის. ექსპონატების უმეტესობა აღმოჩენილია ამასრაში ან მის ახლოს მდებარე ტერიტორიაზე. მუზეუმში სულ 1 168 ნივთია, 901 არქეოლოგიური და 744 ეთნოგრაფიული.

მუზეუმის ეზო მოიცავს ელინისტური, რომაული, ბიზანტიური და გენუური პერიოდის ქვის არტეფაქტებს.

მუზეუმის დერეფნის კედელზე კიდია ხმელთაშუა ზღვის რუკა, რომელიც თარიღდება 1884 წლით და დაბეჭდილია სასამართლოს სტამბაში.

### არქეოლოგიის განყოფილება
პირველ დარბაზში გამოფენილია ელინისტური, რომაული და ბიზანტიური პერიოდის მცირე ზომის არტეფაქტები. ეს არის ტერაკოტა და შუშის პარფიუმერიის ბოთლები, ოქროს და ბრინჯაოს სამკაულები, რომლებიც ნაპოვნია არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილ საფლავებში, ასევე სხვადასხვა ამფორები და დოქები, რომლებიც ამოღებულია ზღვიდან. გამოფენილია ბრინჯაოს ფიგურები, სამაჯურები, თევზის კავები, ქრისტიანული ჯვრები, იარაღი, ზეთის ნათურები, ქოთნები და ასევე ოქროს, ვერცხლის და ბრინჯაოს მონეტები.

მეორე დარბაზი მოიცავს მარმარილოს არტეფაქტებს, როგორიცაა ქანდაკებები, ბიუსტები, სტელები და არქიტექტურული ელემენტები რელიეფური ორნამენტებით ელინისტური, რომაული, ბიზანტიური და გენუური პერიოდიდან.

### ეთნოგრაფიის განყოფილება
ეთნოგრაფიის განყოფილების პირველ დარბაზში გამოფენილია გვიანი ოსმალეთის ხანის მცირე ზომის ნივთები, მათ შორის სპილენძის ჭურჭელი, იარაღი, საწერი იარაღები, სანთლები, ბეჭდები, სასწორები, თიხის ჭურჭელი და ბეჭდები. გარდა ამისა, გამოფენილია ხის ქოთნები, რომლებიც ასახავს ხეზე ჭრის ხელოვნებას, რომელიც უნიკალურია ამასრის რეგიონისთვის.

მეორე დარბაზში დაცულია გვიანი ოსმალეთის პერიოდის რეგიონის ტანსაცმლისა და ვერცხლის სამკაულები. ეს არის ზეწრები, ბალიშის გადასაფარებლები, ყურანი, ხალიჩები, აბაზანის ხელთათმანები და ძველი კედლის საათები.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული მუზეუმები
მიხეილ ზაალოვი

**მიხეილ ზაქარიას ძე ზაალოვი** (ზაალიშვილი; დ. 3 იანვარი, 1858 — გ. წ. უცნობია) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1914), ეროვნებით ქართველი. 

დაამთავრა თბილისის ალექსანდრეს სახელობის გიმნაზიის 2 კლასი და თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი. 1876 წლიდან მსახურობდა ასეულის და ბატალიონის მეთაურად 161-ე ალექსანდროპოლის ქვეით პოლკში, ხოლო 1905–1912 წლებში — 186-ე ასლანდუზის ქვეით პოლკში. 1910 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის (1877–78) და რუსეთ-იაპონიის (1904–05) ომებში. 1914 წელს გადადგა სამხედრო სამსახურიდან, პენსიისა და გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით. დაჯილდოებულია წმ. ანას, წმ. ვლადიმირის, წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. მისი შვილი იყო რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი ალექსანდრე ზაალოვი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1858
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
სერგეი ზაბოზლაევი

**სერგეი პეტრეს ძე ზაბოზლაევი** (დ. 1894 — გ. 1939) — კინოოპერატორი, პირველი ქართული ფილმების გადამღები. 

1923 წლიდან მუშაობდა საქართველოს „სახელმწიფო კინემატოგრაფიის მრეწველობაში” ოპერატორად. გადაიღო ფილმები: „მამის მკვლელი” (ა. ბეკ-ნაზაროვი, 1923), „დაკარგული საუნჯე” (ა. ბეკ-ნაზაროვი, 1924), „ვინ არის დამნაშავე?” (ა. წუწუნავა, 1925), „ნათელა” (ა. ბეკ-ნაზაროვი, 1926), „ხანუმა” (ა. წუწუნავა, 1926), „ორი მონადირე” (ა. წუწუნავა, 1927), „ამერიკანკა” (ა. გალპერინთან ერთად; ლ. ესაკია, 1930). როგორც ოპერატორი იყო კოტე მარჯანიშვილის ყველა ფილმის დადგმის თანამონაწილე — „ქარიშხლის წინ” (1926), „გოგი რატიანი” (ვ. კერესელიძესთან ერთად, 1927), „ამოკი” (1927), „კრაზანა” (1928), „კომუნარის ჩიბუხი” (1929); გადაიღო კინოსიუჟეტები მისი სპექტაკლებისათვის „ჰოპლა, ჩვენ ვცოცხლობთ” და „შუაღამემ გადაიარა” (მ. აფაქიძესთან ერთად). 

მუშაობდა დოკუმენტურ კინოშიც: „მალარია” (ლ. პუში, 1928), „მუხრუჭის გარღვევა” (ს. ფალავანდიშვილი, 1930), „ბუბა” (ნ. ღოღობერიძე, 1930). 1930 წლიდან მუშაობდა უზბეკეთში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:რუსი კინოოპერატორები
კატეგორია:ქართველი კინოოპერატორები
ზაგანი

**ზაგანი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი).

მდებარეობს აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 140 მ-ზე, ოჩამჩირიდან 13 კმ-ის დაშორებით. 1989 წლის აღწერით იყო 359 მცხოვრები. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში „ზეგანის“ სახელწოდებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გონგას მთა

**გონგას მთა** () — მთა ჩინეთში, სიჩუანის პროვინციის უმაღლესი მწვერვალი. მისი სიმაღლე, ზღვის დონიდან, 7 556 მ-ს შეადგენს. იგი მსოფლიოს მესამე ყველაზე მაღალი მთაა, თუ არ ჩავთვლით ჰიმალაისა და ყარაყორუმის მწვერვალებს, ტირიჩმირისა და კონგურის მთების შემდეგ. ამასთანავე, გონგა ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე და ტოპოგრაფიულად იზოლირებული მთაა 7000 მ-იან მწვერვალებს შორის. მდებარეობს დასიუეშანში (大雪山), დადუსა და იალონგის მდინარეებს შორის, და არის ჩინეთ-ტიბეტის მთების ნაწილი. მისგან წარმოიქმნება ჰაილოკოუს მყინვარი.

## ასვლის ისტორია
პირველმა მკვლევრებმა, რომლებიც ამ რეგიონს იკვლევდნენ, შეიტყეს ცნობები უკიდურესად მაღალი მთის შესახებ და იგი მოძებნეს. გონგას მთის (იმ დროისთვის „*ბოკუნკად*“ წოდებული) პირველადი დისტანციური გაზომვა გრაფ ბელა სიჩენის ექსპედიციას მიეწერება 1877-1880 წლებში. კვლევის შედეგად მთის სავარაუდო სიმაღლე 7 600 მეტრს შეადგენდა.

ორმოცდახუთი წლის შემდეგ, მთა, ამჯერად მოხსენიებული როგორც „კანკა“, მანძილიდან აღწერა მისიონერმა ჯ. ჰ. ედგარმა.

1929 წელს, მკვლევარმა ჯოზეფ როკმა, მთის სიმაღლის გაზომვისას შეცდომა დაუშვა, მწვერვალის სიმაღლედ 9 220 მ მიიჩნია, ეს ინფორმაცია ეროვნულ გეოგრაფიულ საზოგადოებას გადასცა და გონგას მსოფლიოს უმაღლეს მთად გამოცხადება სთხოვა. ექსპედიციის შესახებ დიდი ფორმატის წიგნი იმჰოფმა მოგვიანებით გამოსცა, სახელად „სეჩუანის დიდი ცივი მთები“ (ციურიხი, 1974 წ). წიგნი მდიდარია იმჰოფის მიერ შეგროვილი ილუსტრაციებით, მათ შორის, წიგნში შევხვდებით წმინდა მთის ძირში მდებარე ტიბეტის მონასტრის გამოსახულებებს, რომლებიც მოგვიანებით, ჩინეთის კულტურული რევოლუციის დროს თითქმის მთლიანად განადგურდა.

სათანადოდ აღჭურვილი ამერიკული მკვლევრების გუნდი, რომელშიც შედიოდნენ ტერის მური, რიჩარდ ბურდსალი, არტურ ბ. ემონსი და ჯეკ იანგი, მთაზე 1932 წელს დაბრუნდა და მწვერვალისა და მისი შემოგარენის ზუსტი გამოკვლევა ჩაატარა. მათი გაზომვის შედეგები დაემთხვა იმჰოფის შედეგს, 7590 მ-ს. მური და ბურდსალი მწვერვალზე  ჯერ მთის დასავლეთიდან, შემდეგ კი ჩრდილო-დასავლეთი ქედიდან ავიდნენ. ეს  შესანიშნავი მიღწევა იყო იმ დროისთვის, მთის სიმაღლის, მისი დაშორებისა და მკვლევართა ჯგუფის სიმცირის გათვალისწინებით. გარდა ამისა, გონგა იყო უმაღლესი მწვერვალი, რომელსაც ამერიკელებმა 1958 წლამდე მიაღწიეს. ექსპედიციის წევრების მიერ დაწერილი წიგნი „Men Against The Clouds“, დღემდე მთასვლელობის კლასიკად რჩება.
## გალერეა
## ლიტერატურა
*Michael Brandtner: *Minya Konka Schneeberge im Osten Tibets. Die Entdeckung eines Alpin-Paradieses.* Detjen-Verlag, Hamburg 2006, 
*Arnold Heim: *Minya Gongkar.* Verlag Hans Huber, Bern–Berlin 1933
*Eduard Imhof: *Die großen kalten Berge von Szetschuan.* Orell Füssli Verlag, Zürich 1974
*Richard Burdsall & Arthur Emmons: *Men Against the Clouds: The Conquest of Minya Konka.* The Bodley Head, London 1935
## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის მთები
კატეგორია:სიჩუანის პროვინციის მთები
ჰიროკო ოტა

**ჰიროკო ოტა** (, დ. 2 თებერვალი, 1954, კაგოსიმა, იაპონია) — იაპონელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, ეროვნული უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერების უმაღლესი სკოლის პროფესორი, 2006-2008 წლებში იაპონიის ეკონომიკური და საგადასახადო პოლიტიკის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ჰიროკო დაიბადა 1957 წლის 2 თებერვალს კაგოსიმაში და 1972 წელს დაამთავრა ამავე ქალაქში საშუალო სკოლა. 1976 წელს მან ჰიტოცუბაშის უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში. ჰიროკო ოტამ  პედაგოგიური კარიერა დაიწყო  იაპონიის სიცოცხლის დაზღვევის ინსტიტუტში, როგორც მკვლევარმა (1981-1996). 1993-1996 წლებში იგი ერთდროულად კითხულობდა ლექციებს, როგორც მოწვეული ასისტენტ-პროფესორი ოსაკის უნივერსიტეტში, ხოლო 1996-1997 წლებში ასწავლიდა სრულ განაკვეთზე საიტამის უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა სამაგისტრო სკოლაში. როგორც პროფესორი. ხოლო 2009-2011 წლებში, ის იყო ეროვნული უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა სამაგისტრო სკოლის (GRIPS) ვიცე-პრეზიდენტი. 2012 წელს ჰიროკო ოტა დაინიშნა უმსხვილესი ნეფტოგაზის კორპორაციის „JX Holdings“-ის დირექტორად, 2013 წელს დაინიშნა Panasonic-ის დირექტორად, ხოლო 2014 წელს დაინიშნა Mizuho Financial Group-ის გამგეობის თავმჯდომარედ.

## ძირითადი იდეები
### იაპონიის ეკონომიკური განვითარების პროგრამა 
ოტა აქტიურად უჭერს მხარს კორპორატიული გადასახადების შემცირებას შიდა მოხმარების გასაზრდელად და უცხოური ინვესტიციების მოზიდვის მიზნით, და რომ ადგილობრივი კომპანიები არ გაიტანენ კაპიტალს სხვა ქვეყნებში, აღნიშნავს რა ეროვნული ვალუტის ზრდის უარყოფით შედეგებს, რაც იწვევს ქვეყანაში შიდა მოხმარების შემცირებას და ასევე არამომგებიანი ხდება წარმოების შენარჩუნება ქვეყნის შიგნით ხარჯების გაზრდის შედეგად. იგი აღნიშნავს, რომ იაპონიას, რომელსაც აქვს დიდძალი სახელმწიფო ვალი, რომელიც ორჯერ უდრის ქვეყნის მშპ-ს, ასევე საშემოსავლო გადასახადის მაღალ დონეს, რომელიც 35%-ია (სინგაპურში 17%), შიდა მოხმარების დაბალ დონეს, ეროვნული ვალუტის ღირებულების მაღალ დონეს, ინფლაციის შემთხვევაში შეიძლება გააუარესოს მისი ეკონომიკური მდგომარეობა, ვინაიდან ინფლაციამ შეიძლება არ გამოიწვიოს ეკონომიკური ზრდის სტიმულირება, არამედ პირიქით უფრო მაღალმა ფასებმა გამოიწვიოს ეკონომიკის ეკონომიკური ზრდის შემცირება შინამეურნეობების შემოსავლების შემცირების გამო და, შესაბამისად, სამომხმარებლო მოთხოვნის შემცირება.

იაპონიის ეკონომიკური ზრდის დაჩქარების ხუთწლიანი პროგრამა, რომელშიც ოტა იყო ჩართული, მოიცავდა რეალური ეკონომიკური ზრდის დაჩქარებას 2%-დან 3%-მდე პროდუქტიულობის ზრდის გზით, რიგი კონკრეტული პროექტების დანერგვას, მათ შორის სამედიცინო ჩანაწერების ავტომატიზაციას და ბიზნეს ტრანზაქციებს, რაც იაპონიის ეკონომიკას კიდევ უფრო ღიას გახდის აზიის ქვეყნებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები