open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tatra T3R.PLF

300 px|thumb|პრაღის ტატრა T3R.PLF
300 px|thumb|ტატრა T3R.PLF პრაღაში, მოტოლის კრემატორიუმთან
**Tatra T3R.PLF** (ანუ იგივე ტატრა T3R.PVN) — ტატრა T3–ის განახლება–გადაკეთებით მიღებული, ერთსექციური, ნახევრადდაბალიატაკიანი ტრამვაის ვაგონი.

## ისტორია
ტატრა T3R.PLF შეიქმნა ვარიო LF–ის მიხედვით. მას შემდეგ, რაც ქალაქ ოსტრავასთვის აიგო პირველი ვარიო LF, დაპროექტდა ანალოგიური ელექტროაღჭურვილობა ტატრა T3R.PLF–ისთვის.

## მოდერნიზაცია
ტატრა T3R.PLF მიიღება ტატრა T3–ის მოდერნიზაციით. ვაგონს შენარჩუნებული აქვს კლასიკური ტატრა T3–ის დიზაინი და კაბინის ექსტერიერში მხოლოდ სვლა–გეზის ტ**მუქი ტექსტი**აბლოს ფორმაა შეცვლილი, რომელიც  ტატრა T3R.P–ს და ტატრა T3R.PV–ს მსგავსია. მოდერნიზაციისას ვაგონის იატაკის შუა ნაწილს (ურიკებს შორის) ჭრიან და ადაბლებენ. ასევე სალონის დაბალიატაკიანი ნაწილის ოპტიმალური ფართის მიღების მიზნით ხდება ვაგონის შუაზე გაჭრა და 1,1 მ სიგრძის სეგმენტის ჩამატება, რითაც ვაგონის სიგრძე 15,1 მ ხდება, ხოლო ბაზა,_7,5 მ.  ტატრა T3R.PLF აღჭურვილია TV Progress ელექტროაღჭურვილობით. ასევე მთლიანად შეცვლილია კაბინა და მართვის პულტი, ხოლო სალონი ისეთივეა, როგორიც ტატრების უკანასკნელ მოდერნიზაციებში.

## დამატებითი ინფორმაცია
*მწარმოებელი: Pragoimex, Krnovské opravny a strojírny;
*მოდერნიზაციის წლები: 2005-2008;
*მოდერნიზებული ვაგონების რაოდენობა: 54

## ტექნიკური მონაცემები
*სიგრძე (ქუროების გარეშე): 15,1 მ
*სიგანე: 2,48 მ
*სიმაღლე: 3,185 მ
*ცარიელი ვაგონის წონა: 20,5 ტ
*ადგილების საერთო რაოდენობა: 127 
**დასაჯდომი: 22
**დასადგომი: 105
*მოტორების სიმძლავრე: 4 x 44 kW
*მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 65 კმ/სთ

## გაყიდვები
ტატრა T3R.PLF იწარმოება 2005 წლიდან.

### ჩეხეთი 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხური ტრამვაის ვაგონები
სტან სტორიმანსი

**სტან სტორიმანსი** (; დ. 8 იანვარი, 1969, ტილბურგი, ნიდერლანდები — გ.12 აგვისტო, 2008, გორი, საქართველო) — ჰოლანდიელი ტელეოპერატორი, RTL-TV-ის თანამშრომელი, დაიღუპა აგვისტოს ომის (2008) დროს, გორის დაბომბვისას.

## დაღუპვა 
ჰოლანდიელი ოპერატორი რუსეთის ფედერაციის ავიაციის მიერ 12 აგვისტოს გორის კასეტური ჭურვებით დაბომბვას ემსხვერპლა ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე. სხვა მშვიდობიან მოსახლეობასთან ერთად დაიჭრნენ სტორიმანსის ჰოლანდიელი ჟურნალისტი იერონ აკერმანსი და მათი ებრაელი კოლეგა ცადოკ იეჰეცკელი. ”ასოშეიტიდ პრესი” ასევე იუწყებოდა ქართველი ჟურნალისტისა და მისი მძღოლის დაღუპვის შესახებაც.

## საერთაშორისო რეაქცია 
ჰოლანდიური მხარის მიერ სტორიმანსის გარდაცვალების გამოძიებამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა რუსული მხარის მიერ კასეტური იარაღის გამოყენება. ნიდერლანდების სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა მაქსიმ ვერჰაგენმა განაცხადა, რომ აღნიშნული საკითხის განხილვა ეუთოს ფარგლებში მოხდებოდა.

## სტან სტორიმანსის სტიპენდია 
საქართველოს პირველი ლედის სანდრა რულოვსის ინიციატივით დაარსდა სტორიმანსის სახელობის სტიპენდია, რომელიც განკუთვნილია ახალგაზრდა ქართველი ჟურნალისტებისა და ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტებისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
სამართლებრივი აქტი

**სამართლებრივი აქტი** - იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტი, აქტი, შედგენილი სახელმწიფოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. *სამართლებრივი აქტი* შეიძლება იყოს სხვადასხვა სახის (მაგ. ნორმატიული აქტი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ა. შ.) და გამომდინარე აქედან - სხვადასხვა ძალის მქონე. სამართლებრივი აქტის ძირითადი დანიშნულებაა, კერძო თუ საჯარო სამართლებრივი ურთიერთობების მოწესრიგება-კონტროლი, რომელიც წარმოიშობა სახელმწიფოში (ასევე სახელმწიფოთაშორისი) სხვადასხვა დონის სამართლებრივი ურთიერთობების დროს.

ფაილი:Act of Georgian independence of 1919.jpg|სახელმწიფოებრივი სუვერენიტეტის დეკლარირების სამართლებრივი აქტი (საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი — დამფუძნებელი კრების მიერ მიღებული დოკუმენტი)
სურათი:Brdzanebuleba 31.pdf|კანონქვემდებარე ნორმატიული სამართლებრივი აქტი (პრეზიდენტის 25 იანვრის №31 ბრძანებულება)
ფაილი:Legal act issued by TAS.jpg|ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (თბილისის არქიტექტურის სამსახური)

## რესურსები ინტერნეტში 
*სამართლებრივი აქტი, *ძებნის შედეგები.* საქართველოს საკანონმდებლო ტერმინთა ლექსიკონი. სპებ.

კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
მოსე დავარაშვილი

**მოსე (მოშე) რახამის ძე დავარაშვილი** (დ. 1893, ცხინვალი, — გ. 1980, იერუსალიმი) — ქართველი ებრაელი საზოგადო მოღვაწე, რაბინი.

მოღვაწეობდა ქუთაისში. 1917 წელს საქართველოს ეროვნულ საბჭოში წარმოადგენდა საქართველოს ებრაელობას. იყო 1918 წლის 26 მაისის საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტის ერთ-ერთი ხელმომწერი. 1919 წელს აირჩიეს საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან. შემდგომშიც აგრძელებდა რელიგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას ქართველ ებრაულ საზოგადოებაში. 1970 წელს გადასახლდა ისრაელში, სადაც საქართველოდან ემიგრირებულ ებრაელთა ერთ-ერთი სულიერ ლიდერად ითვლებოდა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Российская Еврейская Энциклопедия  

კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ქართველი ებრაელები
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
იაპონიის ზღვა

thumb|350px|იაპონიის ზღვა
**იაპონიის ზღვა** – წყნარი ოკეანის უკიდურესი დასავლეთით მდებარე ზღვა, რომელიც შემოსაზღვრულია იაპონიით, სამხრეთ კორეით, ჩრდილოეთ კორეითა და რუსეთით. ხმელთაშუა ზღვის მსგავსად, ისიც თითქმის არ განიცდის მიმოქცევას, რადგან ოკეანისგან თითქმის მთლიანადაა გამოყოფილი. ზღვის იზოლაცია გავლენას ახდენს ფაუნის მრავალფეროვნებაზეც და მარილიანობაზეც, რომლებიც ოკეანის საშუალო მაჩვენებელზე დაბალია. ზღვაში დიდი კუნძულები, ყურეები და კონცხები არ მდებარეობს. 

იაპონიის ზღვის ოფიციალურ სახელწოდებასთან დაკავშირებით გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში იყო დისკუსია. გადაწყვეტილება, რომ ეწოდოს „იაპონიის ზღვა“, დაფიქსირებული იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ოფიციალურ დოკუმენტში 2004 წლის მარტში.

## ლიტერატურა 
* Fukuoka N. (1966). "On the distribution patterns of the so-called Japan Sea elements confined to the Sea of Japan region". *Journal of Geobotany* **15**: 63-80.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ზღვები
კატეგორია:რუსეთის ზღვები
კატეგორია:წყნარი ოკეანის განაპირა ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:იაპონიის ზღვა
კატეგორია:იაპონიის გეოგრაფია
კატეგორია:კორეის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიის გეოგრაფია
კატეგორია:საზღვაო ეკორეგიონები
კატეგორია:აზიის ზღვები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ზღვები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ზღვები
ზღარბი სონიკი

მინი
; ) —  ვიდეო თამაშების გმირი და მთავარი გმირი Sega-ს მიერ გამოშვებულ *სონიკის* ვიდეო თამაშებში. ასევე გმირია მრავალი კომიქსისა და ანიმაციური ფილმის. პირველი სონიკის თამაში გამოვიდა 23 ივნისს, 1991 წელს, რათა შექმნილიყო სეგას მთავარი თილისმა და კონკურენცია გაეწია ნინტენდოს მარიოსათვის. მას შემდეგ სონიკი გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გმირი ვიდეო თამაშებში. გაიყიდა მისი თამაშის სერიების 70 მილიონზე მეტი ასლი. 2005 წელს ის, მარიოსთან და ლინკთან ერთად გახდა პირველი ვიდეო თამაშის გმირი, რომელსაც გაუხსნეს ვარსკვლავი.

მხატვარი ნაოტო ოსიმა, დიზაინერი ჰიროკაზუ იასუჰარა და პროგრამისტი იუჯი ნაკა არიან ამ გმირის შემქმნელები. ეს არის ლურჯი, 15 წლის ანთროპომორფიული ზღარბი, რომელსაც შეუძლია ზებგერითი სისწრაფით ირბინოს, დაეხვიოს ბურთივით, ძირითადად მოწინააღმდეგისათვის შეტევისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ზღარბი სონიკის გმირები
კატეგორია:ზღარბები
კატეგორია:გმირი თილისმები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პერსონაჟები
My Apocalypse

**My Apocalypse** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეორე სინგლი და მეათე სიმღერა მათივე 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან *Death Magnetic*. 2008 წლის 26 აგვისტოს მეტალიკის ოფიციალურ ვებ-საიტზე უკვე შესაძლებელი იყო სიმღერის მოსმენა, ისევე როგორც ჩამოტვირთვა (მხოლოდ პლატინის წევრებისთვის) *Death Magnetic*-ის ვებ-გვერდიდან Mission: Metallica. ამას მოყვა მისი გამოჩენა ციფრული გაყიდვების მაღაზიებში, როგორიცაა iTunes Store. 2009 წლის გრემის დაჯილდოებაზე სინგლმა გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო მეტალ შესრულება“. თავად ალბომის სახელიც ამ სიმღერის ტექსტიდან არის აღებული.

ბოლო ხანს სიმღერას დაემატა ახალი შესავალი, რომლის შესახებაც ლარს ულრიხმა განაცხადა:

## სიმღერების სია 
#My Apocalypse – 5:01

## ჩარტები 
## პერსონალი 
### მეტალიკა 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა
* რობერტ ტრუჰილო&nbsp;– ბას-გიტარა
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

;სტუდიური პერსონალი
* რიკ რუბინი – მუსიკალური პროდიუსერი
* ტედ იენსენი – მასტერინგი
* გრეგ ფაიდელმენი – ხმის მიქსი

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
კატეგორია:თრეშ მეტალ სიმღერები
სამოელ დონაური

**სამოელ დონაური** (გ. 861) — კახეთის მთავარი, ქორეპისკოპოსი (839-861 წწ.), გარდაბნელ დიდებულთა, დონაურთა გვარის დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მის დროს კახეთი კვლავ აგრძელებს დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკური კურსის გატარებას, რამაც არაბთა ახალი შემოსევები გამოიწვია.

840–842 წლებში ხალიდ იბნ-იაზიდი ორჯერ შემოესია საქართველოს. არაბთა წინააღმდეგ საბრძოლველად შეიქმნა ამიერკავკასიის პოლიტიკური ერთეულების კოალიცია, რომელშიც შევიდნენ: კახეთის ქორეპისკოპოსი სამოელი, თბილისის ამირა, გუარამ მამფალი და არმენიის სპარაპეტი სმბატ აშოტის ძე ბაგრატუნი.

პირველად არაბებმა ჰერეთის გავლით შეაღწიეს კახეთში, მაგრამ სასტიკი მარცხი განიცადეს კახეთის ლაშქართან ბრძოლაში, რომელიც სოფ. გავაზთან გაიმართა. შემდეგ ხალიდ იბნ-იაზიდმა ჯავახეთში ილაშქრა, სადაც დაიღუპა კიდეც.

ბაღდადის ხალიფამ, რომელსაც არ სურდა მარცხთან შერიგება, ამიერკავკასიის ურჩი პოლიტიკური ერთეულების დასჯის მიზნით ახალი ლაშქრობა მოაწყო. 853 წელს საქართველოში შემოიჭრა უზარმაზარი არმია ბუღა თურქის ხელმძღვანელობით.

არაბებმა პირველი დარტყმა თბილისის საამიროს წინააღმდეგ მიმართეს. ბუღა თურქმა სასტიკად დაარბია თბილისი — მხოლოდ ერთი დღის განმავლობაში 50 ათასი თბილისელი დაიღუპა.

854 წელს ბუღა თურქმა ორჯერ სცადა კახეთში შეჭრა, პირველად გარდაბნის მხრიდან, მეორედ კი, ამ უკანასკნელის სასტიკად აოხრების შემდეგ, დასავლეთიდან, არაგვის ხეობით. კახელებმა ორჯერვე მოიგერიეს არაბების არმია და კახეთის სამთავრო აოხრებას გადარჩა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძისა და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 2000 
* მ. ლორთქიფანიძე, ახალი ფეოდალური სამთავროების წარმოქმნა. სინ., ტ. 2, თბ., 1973
* მ. ლორთქიფანიძე, ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების ისტორიიდან, მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის, №31, 1954
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ., 1982

კატეგორია:კახეთის მთავრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 861
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კოლიტი

**კოლიტი** — მსხვილი ნაწლავის ანთება. არც თუ იშვიათად დაავადებას იწვევს ბაქტერიული დიზინტერია, ნაწლავთა ამებიაზი, ლამბიოზი. საჭიროა განავლის ბაქტერიოლოგიური და მიკროსკოპული გამოკვლევის რამდენიმეჯერ გავლა.

კოლიტით ავადმყოფს აწუხებს ყაბზობა (შეკრულობა), რაც კვირები ან თვეები გრძელდება და შემდეგ რაიმე მიზეზის (დიეტის, დარღვევის, გაციების, ფსიქიკური განცდის) გვალენით რამდენიმე დღით ფაღარათობით იცვლება.

ავადმყოფის გუნებაგანწყობა მერყევია. მას აწუხებს მუცლის ბერვა, ყრუ, ზოგჯერ კი მოვლითი ტკივილი მუცლის არეში, მადა დაქვეითებული აქვს. კოლიტის დიაგნოზის დასაზუსტებლად, გარდა საექიმო გასინჯვისა და განავლის ლაბორატორიული ანალიზის გაკეთებისა, საჭიროა ნაწლავების რენტგენოლოგიური გამოკვლევა და ლორწოვანი გარსის დათვალიერება რექტორომანოსკოპით.

კატეგორია:დაავადებები
ადარნასე შავლიანი

**ადარნასე შავლიანი** (გ. 887) — აფხაზთა, დასავლეთ საქართველოს მეფე (დაახ. 880—887). გამეფდა ივანე შავლიანის სიკვდილის შემდეგ.

შავლიანთა მეფობის დროსაც გრძელდებოდა აფხაზთა სამეფოს ბრძოლა ქართულ სამეფო–სამთავროებს შორის ჰეგემონიისათვის. კერძოდ, როგორც ჩანს, აფხაზთა სამეფო ჩაერია ტაო–კლარჯეთის მმართველებს შორის ბრძოლაში, რომელიც მიმდინარეობდა გუარამ მამფალსა და დავით კურაპალატს შორის, რომელიც ბაგრატ კუარაპალატის ვაჟიშვილი იყო .

მაგრამ შავლიანთა ბატონობა აფხაზეთის სამეფო ტახტზე დიდხანს არ გაგრძელებულა. ბაგრატი, დემეტრე II აფხაზთა მეფის შვილი, ბიზანტიელთა ჯარით დაბრუნდა უკან, დაამარცხა ადარნასე I, მოკლა იგი და თვითონ დაიკავა სამეფო ტახტი.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძისა და რ. მეტრეველის რედ., თბ., ნეკერი, 200, გვ. 69;
* მ. ლორთქიფანიძე, ეგრის–აფხაზეთის სამეფო, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2, თბ., 1973;
* Анчабадзе З. В., Из истории средневековой Абхазии (VI - XVII вв), Сух., 1959;
* ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1965;
* თ. მიბჩუანი, აფხაზეთის მეფეები და მთავრები, თბ., 1997 
* ე. თაყაიშვილი, რას შეიცავდა ეგრეთ წოდებული აფხაზეთის ისტორია ბაგრატ მეფისა, საისტორიო მასალანი, თბ., 1912;

კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 887
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
251 Menlove Avenue

thumb|300px|მენდიპსი - სახლი, სადაც ბავშვობაში ცხოვრობდა ჯონ ლენონი

**მენლავ ავენიუ 251** (), ცნობილი *მენდიპსის* სახელით, იყო სახლი, სადაც ჯგუფ The Beatles-ის სოლისტმა, კომპოზიტორმა და  მუსიკოსმა ჯონ ლენონმა  ბავშვობა გაატარა და რომელიც დღეს დაცულია ეროვნული ფონდის მიერ.

მენდიპსი წარმოადგენს ინგლისში, ლივერპულის სამხრეთით მდებარე ვულტონის დასახლებაში, 1930-იან წლებში  აშენებულ კერძო საკუთრებას, რომლის მფლობელებიც იყვნენ ლენონის დეიდა მიმი და მისი მეუღლე ჯორჯ სმითი. მათ ლენონი ხუთი წლის ასაკში მას შემდეგ აიყვანეს აღსაზრდელად, რაც ლენონის დედა ჯულია თავის შეყვარებულთან ერთად სხვაგან გადავიდა საცხოვრებლად. ჯულია თვლიდა, რომ თავისი უფროსი და მიმი და სიძე ჯორჯი, რომელთაც საკუთარი შვილები არ გააჩნდათ, მშობლიურ მზრუნველობას არ მოაკლებნენ მოზარდ ჯონს. ეს შემდგომში გამართლდა კიდეც, ვინაიდან მიმი თავად იყო მოწადინებული ეშვილა ჯონი. მენდიპსში ლენონმა მთელი თავისი ბავშვობა და სიჭაბუკე გაატარა, აქ წერდა ის თავის პირველ ლექსებსა და მოთხრობებს და აქ აფორმებდა ალბომებს ნახატებითა და კარიკატურებით. ლენონი აქ 1963 წლის ზაფხულამდე ცხოვრობდა, იქამდე, სანამ უკვე წარმატებულ მუსიკოსს არ შეუსრულდა 22 წელი.

ნაციონალურმა ფონდმა პოლ მაკ-კარტნის ბავშვობის სახლის საპირისპიროდ დაინტერესება არ გამოიჩინა შეესყიდა მენდიპსის კერძო საკუთრება მხოლოდ იმ მოტივით, რომ მენდიპსში პოლ მაკ-კარტნის სახლისაგან განსხვავებით არ შექმნილა "The Beatles-ის" არც ერთი სიმღერა. საბოლოოდ ლენონის ქვრივმა იოკო ონომ თავად შეისყიდა მენდიპსი და შემდეგ იგი საჩუქრად გადასცა ნაციონალურ ფონდს. ხანგრძლივი რესტავრაციული სამუშაოების შემდეგ, რაც მიზნად ისახავდა სახლს 1950-იანი წლების დროინდელი იერი დაბრუნებოდა, მინდიპსი გაიხსნა საზოგადოებისთვის და ეს მოხდა 2003 წლის 27 მარტს.

thumb|300px|left|მოზარდი ჯონ ლენონი მენდიპსის ჭიშკართან

*„როდესაც ჯონის სახლის გაყიდვაზე მიდგა საქმე, მე სურვილი გამიჩნდა შემენახა იგი ლივერპულელი ხალხის, ჯონ ლენონისა და მთელ მსოფლიოში "The Beatles-ის" თაყვანისმცემლებისთვის“* - განაცხადა იოკო ონომ {Associated Press, 2003 წლის 14 თებერვალი}.

დღესდღეობით მენლავ ავენიუ 251 ანუ მენდიპსი მთელი მსოფლიოს ბითლომან და ჯონ ლენონის შემოქმედების თაყვანისმცემელ პილიგრიმთა ნაკადებს მასპინძლობს.

## პოპ კულტურაში
* ეს სახლი გამოსახულია ჯგუფ Oasis-ის სინგლის „Live Forever“ გარეკანზე.
* Menlove Ave. ეწოდება ალბომს, რომელიც გამოიცა 1986 წელს ჯონ ლენონის გარდაცვალების შემდეგ იოკო ონოს ხელმძღვანელობით.

## იხილეთ აგრეთვე
*9 Newcastle Road - ჯონ ლენონის პირველი სახლი
*20 Forthlin Road - პოლ მაკ-კარტნის ბავშვობის სახლი

## რესურსები ინტერნეტში 
*მენდიპსის ფოტოსურათები და ხედი თანამგზავრიდან 
*”The Beatles-ის” წევრთა ბავშვობის სახლები 

კატეგორია:ჯონ ლენონი
კატეგორია:ლივერპულის მუზეუმები
ევროპის ცხელი ასეული

**ევროპის ცხელი ასეული** (ინგლ.: European Hot 100 Singles) — ჩარტი, დაარსებული ჟურნალების *ბილბორდისა* და *მუსიკა და მედიის* მიერ 1984 წლის მარტში. იგი დაფუძნებულია ეროვნული სინგლების გაყიდვების მაჩვენებლებზე ევროპის თხუთმეტ ქვეყანაში: ავსტრია, ბელგია, დანია, ფინეთი, საფრანგეთი, გერმანია, ბულგარეთი, ირლანდია, იტალია, ნიდერლანდები, ნორვეგია, ესპანეთი, შვედეთი, შვეიცარია და გაერთიანებული სამეფო.

2010 წლის 17 ივლისისთვის ევროპის ცხელ ასეულს 395 ნომერ პირველი ჰიტი აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში 
**ბილბორდის* ევროპის ცხელი ასეული
*

კატეგორია:ბილბორდის ჩარტები
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
ამზასპი და დეროკი

**ამაზასპი და დერუკი**, **ამაზასპი და დეროკი** ან ამზასპი და დეროკი – ქართლის (იბერიის) მეფეთა წყვილი ძვ. წ. I ს–ის I ნახევარში ორმეფობის დროს.

## ისტორიული წყაროები
;მოქცევაჲ ქართლისაჲ

;მეფეთა ცხოვრება
 
;ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)

;საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)

## გენეალოგია

## ლიტერატურა 
* საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედაქციით, თბ., 2000
* გ, მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის, ივ. ჯავახიშვილი სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, 1958, ტ. 4, ნაკვ. I;
* გ, მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ, მაცნე, ისტორიის სერია, 1978, №3;
* ს. გორგაძე, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, "მოამბე", 1905, №XI.

## სქოლიო 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
ფარსმან ქველი და ფარსმან ავაზი

**ფარსმან ქველი და ფარსმან ავაზი**, *ფარსმან ქველი და მირდატი* — „მოქცევაჲ ქართლისაჲ-ს“ მიხედვით, ქართლის (იბერიის) მეფეთა XVI წყვილი ძვ. წ. I საუკუნის I ნახევარში, ორმეფობის დროს. 

ლეონტი მროველის „ცხოვრება ქართველთა მეფეთას“, სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით გამოცემული „ქართლის ცხოვრების“, ვახუშტი ბატონიშვილის „საქართველოს ისტორიის“ და თეიმურაზ ბატონიშვილის „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსას“ მიხედვით ამ წყვილს ფარსმან ქველი და მირდატი შეესაბამება. სერგი გორგაძე და კირილ თუმანოვი მხოლოდ ფარსმან II-ის ერთპიროვნულ მმართველობას აღიარებენ. პავლე ინგოროყვას „ძველი ქართული მატიანე «მოქცევაჲ ქართლისაჲ» და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სიის“ მიხედვით: მე-18 მეფე ფარსმან III ქველია. მის თანა-მეფეა (არმაზელი პიტიახში): ფარსმან-ავაზ || ფარნავაზ, 130-იან – 140-იან წლებში. 

## ლიტერატურა 
* გ. მელიქიშვილი: ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის. ივანე ჯავახიშვილი სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები: 1958, ტომი 4, ნაკვეთი I;
* გ. მელიქიშვილი: ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ. მაცნე: ისტორიის სერია, 1978, № 3;
* ს. გორგაძე: წერილები საქართველოს ისტორიიდან. "მოამბე": 1905, № XI.

## სქოლიო 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი

**ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი** — 2003 წლის 18 ნოემბერს ჟურნალ „როლინგ სტოუნის“ მიერ სიის სახით გამოცემული სტატია, სადაც შესულია ხმის ჩაწერის მთელი ისტორიის მანძილზე შექმნილი საუკეთესო მუსიკალური ალბომები. სიის შექმნაში მონაწილეობა მიიღო 273-მა ადამიანმა, რომელთა შორისაც იყვნენ ცნობილი მუსიკოსები, კრიტიკოსები, პროდიუსერები და სხვა გავლენიანი პირები მუსიკალურ ინდუსტრიაში — ყოველმა მათგანმა ჟურნალს შესთავაზა თავისი საყვარელი 50 ალბომი. ხმის მიცემის შედეგებს აქვეყნებდა კომპანია Ernst & Young, მისმა ექსპერტებმა ამ მოვლენისათვის საგანგებოდ შეიმუშავეს შედეგების დათვლის განსაკუთრებული სისტემა, რის დახმარებითაც დამუშავებულ იქნა 1600-ზე მეტი განსხვავებული დასახელება. მიღებულ სიას არ გააჩნდა ჟანრობრივი შეზღუდვები, მის პუნქტებს შორის შეხვდებით პოპს, როკს, პანკს, სკას, მძიმე მეტალს, სოულს, ბლუზს, ფოლკს, ჯაზს, ჰიპ-ჰოპს და აგრეთვე, ამ სტილთა სინთეზის ყველანაირ ვარიანტს. 2005 წელს სია გამოიცა წიგნის სახით. ეს ვარიანტი წინა ვარიანტისაგან ბევრით არ განსხვავდებოდა — მასში დამატებულ იქნა სტივენ ვან ზანდტის მიერ დაწერილი შესავალი.

ქვემოთ მოყვანილია „როლინგ სტოუნის“ მიერ გამოქვეყნებული სიის ნაწილი.

## საუკეთესო 20-ეული 
## რესურსები ინტერნეტში 
* "ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი" *როლინგ სტოუნის საიტზე* 

კატეგორია:როლინგ სტოუნი
კატეგორია:ალბომების სიები
როკი და მირდატი

**როკი და მირდატი** – ქართლში ორმეფობის ხანის უკანასკნელი წყვილი მეფე, ძვ. წ. I საუკუნის 70-იან წლებში, მოქცევაჲ ქართლისაჲს მიხედვით, მათ შემდეგ ქართლის სამეფოს სატახტო ქალაქი მცხეთაა. 

მეფეთა ცხოვრებაში ეს წყვილი საერთოდ არ არსებობს.

## ლიტერატურა 
* გ. მელიქიშვილი: ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის. ივ. ჯავახიშვილი სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები. 1958, ტომი 4, ნაკვეთი I;
* გ. მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ. მაცნე: ისტორიის სერია, 1978, № 3;
* ს. გორგაძე, წერილები საქართველოს ისტორიიდან. "მოამბე": 1905, № XI.

## სქოლიო 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
ფარსმანი და კაოსი

**ფარსმანი და კაოზი** ან  **კაოსი და ფარსმანი** — ქართლის (იბერიის) მეფეთა წყვილი ძვ. წ. II საუკუნის 50–იან წლებში, ორმეფობის დროს.

## ისტორია
მეფეთა ცხოვრება ფარსმანს  და კაოს ბარტამ და ქართამ მეფეტა ძეებედა მიიჩნევს. წყაროს ცნობით, ისინი სომეხთა მეფის მორჩილებაში ყოფილან და მუდამ შეეწეოდნენ მას მტერთან ბრძოლაში. მათ დროს გამხდარა სომხეთში მეფე „დიდი იარვანდი“, რომელსაც დაუვუწყნია ქართველთა სიკეთე და ფრასმანს, რომელიც არმაზში იჯდა, წაართვა ტერიტორიის ნაწილი: 
ფარსმანის და კაოსის შემდეგ მათი ძენი, გამეფებულან – არმაზს აზორკი და შიდა ქართლსა არმაზელი.

## ისტორიული წყაროები
;მოქცევაჲ ქართლისაჲ

;ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)

;საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)

## მეცნიერული მოსაზრებანი 
პავლე ინგოროყვას მოსაზრებით ფრასმან–კაოსის წყვილს ახ. წ. I-II საუკუნეებში უნდა ემეფა, ხოლო კაოსი უნდა იყოს სერაფიტის სტელის წარწერაში მოხსენიებული *პუბლიკი აგრიპა*, რომლის სახელის სრული ფორმა უნდა იყოს *Caius Publicius Agrippa*. ეს აზრი მეცნიერებაში არ არის გაზიარებული.

გიორგი მელიქიშვილის აზრით, ამ წყვილის ზეობა ძვ. წ. II საუკუნის 50–იან წლებზე მოდის.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს მეფეები მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედაქციით, თბილისი, 2000;
* გ. მელიქიშვილი: ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის, ივ. ჯავახიშვილი სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები: 1958, ტომი 4, ნაკვეთი I;
* გ. მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ, მაცნე: ისტორიის სერია, 1978, № 3;
* ს. გორგაძე, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, „მოამბე“. 1905, № XI.

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
ევგენი არტემიძე

**ევგენი გაბრიელის ძე არტემიძე** (დ. 4 აგვისტო, 1920 — გ. 22 ივნისი, 2010) — მეორე მსოფლიო ომის ქართველი მონაწილე, 1945  წლის ტექსელის აჯანყების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 

1940 წელს გაიწვიეს საბჭოთა  არმიაში. 1941 წლის  აგვისტოში ტყვედ ჩაუვარდა გერმანიის არმიას და მოხვდა რუმინეთის ერთ-ერთ ტყვეთა ბანაკში, საიდანაც აყვანილ იქნა ვერმახტის ქართულ ლეგიონში. 1945  წელს იყო ტექსელზე ქართული ბატალიონის ამბოხების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1945  წელს რეპატრირებული იქნა საქართველოში. ცხოვრობდა დაბა მანგლისში. გარდაიცვალა საბჭოთა კავშირის გერმანიასთან ომის დაწყებიდან 69 წლის თავზე, 90 წლის ასაკში. გამოქვეყნებული აქვს მოგონებები „მანგლისიდან ინგლისამდე“.

## ლიტერატურა 
*არტემიძე, ე., „მანგლისიდან ინგლისამდე (აჯანყება კუნძულ ტექსელზე)“. თბ., 2003

კატეგორია:დაბადებული   4 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
The Judas Kiss (სიმღერა)

**The Judas Kiss** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეოთხე სინგლი და მერვე სიმღერა მათივე 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან *Death Magnetic*. 2008 წლის 8 სექტემბერს მეტალიკის ოფიციალურ ვებ-საიტზე უკვე შესაძლებელი იყო სიმღერის მოსმენა, ისევე როგორც ჩამოტვირთვა (მხოლოდ პლატინის წევრებისთვის) *Death Magnetic*-ის ვებ-გვერდიდან Mission: Metallica. ამას მოყვა მისი გამოჩენა ციფრული გაყიდვების მაღაზიებში, როგორიცაა iTunes Store.

სიმღერის დასაწყისის ნაწილი შეტანილი იქნა ონლაინ-ვიდეოში ოფიციალურ საიტსა და ალბომის საიტზე Mission: Metallica ალბომის სახელის გამოვლენისას. სიმღერა პირველად ცოცხლად შესრულდა 2009 წლის 25 თებერვალს *ჰოკეის ეროვნულ არენაზე* ნოტინგემში, გაერთიანებული სამეფო, როგორც მათი ტურნეს *World Magnetic Tour* ევროპული ნაწილის გამხსნელი სიმღერა.

სიმღერის ტექსტი მიემართება სცენას ბიბლიიდან, სადაც იუდა ისკარიოტელი უღალატებს იესოს და ამას ამბორით გამოხატავს.

## სიმღერების სია 
#The Judas Kiss - 8:01

## პერსონალი 
### მეტალიკა 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა
* რობერტ ტრუჰილო&nbsp;– ბას-გიტარა
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

;სტუდიური პერსონალი
* რიკ რუბინი – მუსიკალური პროდიუსერი
* ტედ იენსენი – მასტერინგი
* გრეგ ფაიდელმენი – მიქსი

## ჩარტები 
## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
კატეგორია:თრეშ მეტალ სიმღერები
Slavonic Channel International

**SCI** () — უკრაინული სატელიტური სატელევიზიო ქსელი, რომელიც კიევიდან მაუწყებლობს. დაარსებულია 1994 წლის 14 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Slav.TV * – ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სატელევიზიო არხები
9 Newcastle Road

thumb|150px|9 Newcastle Road — ჯონ ლენონის პირველი სახლი
**ნიუკასლ როუდის 9** () — სახლი ლივერპულში (ინგლისი), პენი ლეინიდან ორი კვარტლის მოშორებით, სადაც ბავშვობის პირველი ხუთი წელი გაატარა ჯონ ლენონმა. ეს იყო ლენონის დედის, ჯულია სტენლის სახლი, სადაც მათთან ერთად ცხოვრობდნენ ჯულიას მშობლები და ჯონის მამა — ალფრედ ლენონი. მას შემდეგ, რაც ალფი და ჯულია 1938 წლის 3 დეკემბერს დაქორწინდნენ, ისინი საცხოვრებლად გადავიდნენ წითელი აგურით მოპირკეთებულ ამ ტერასული ტიპის სახლში, რომელსაც სამი საძინებელი ჰქონდა: ერთი წინა მხარეს, მეორე — უკან, ხოლო მესამე, შედარებით პატარა — შუაში. სავარაუდოდ სწორედ ეს შუა საძინებელი უნდა ყოფილიყო ჯონის.

შემდგომში, 1946 წელს ლენონი საცხოვრებლად გადავიდა მენდიპსში — დეიდა მიმის სახლში, სადაც 1963 წლამდე ცხოვრობდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*251 Menlove Avenue — ჯონ ლენონის ბავშვობის სახლი

კატეგორია:ჯონ ლენონი
Broken, Beat & Scarred

**Broken, Beat & Scarred** — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეექვსე სინგლი და მესამე სიმღერა მათივე 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან *Death Magnetic*, გამოსული 2009 წლის 3 აპრილს.

ჯეიმზ ჰეტფილდი და ლარს ულრიხი კამათობდნენ ამ სიმღერის სახელწოდების სიგრძეზე. ჰეტფილდს არ მოსწონდა იგი, მაგრამ ლარსმა თქვა, რომ იგი „ძლიერ დარწმუნებულია“, რომ სიმღერას უნდა ერქვას Broken, Beat & Scarred.

19 მარტს მეტალიკის ოფიციალურ საიტზე გამოცხადდა, რომ შემდეგი სინგლი ალბომიდან იქნებოდა Broken, Beat & Scarred. სინგლი გამოცემული იქნა ორ ფორმატში - როგორც გამოცემა ციფრული კოლექციონერებისთვის და მაქსი სინგლი.

## მუსიკალური ვიდეო 
ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა გაიმართა 2009 წლის 26 მარტს მეტალიკის საიტზე Metallica.com. იგი ასახავს ჯგუფის წევრებს, რომლებიც ასრულებენ სიმღერას ცოცხლად ტურნეზე *Death Magnetic Tour*. ვიდეოს რეჟისორია უეინ იშემი, რომელიც მუშაობდა მეტალიკის რამდენიმე ადრინდელ მუსიკალურ ვიდეოზე, *Cunning Stunts*-ის ჩათვლით.

## სიმღერების სია 
***CD 1 (ციფრული პაკეტი):**
#Broken, Beat & Scarred - 6:25
#Broken, Beat & Scarred (საკონცერტო) - 7:33
#The End of the Line (საკონცერტო) - 7:38

***CD 2 (J ბარათი):**
#Broken, Beat & Scarred - 6:25
#Stone Cold Crazy (საკონცერტო) - 3:06
#Of Wolf and Man (საკონცერტო) - 4:25

***DVD სინგლი:**
#Broken, Beat & Scarred (პრომო ვიდეო)
#The Day That Never Comes (პრომო ვიდეო)
#Death Magnetic Electronic Press Kit - 17:25

***CD მაქსი სინგლი:**
#Broken, Beat & Scarred - 6:25
#Broken, Beat & Scarred (საკონცერტო) - 7:33
#The End of the Line (საკონცერტო) - 7:38
#Stone Cold Crazy (საკონცერტო) - 3:06
#Of Wolf and Man (საკონცერტო) - 4:25

ყველა საკონცერტო ვერსია ჩაწერილია 2008 წლის 15 სექტემბერს The O2 Arena-ზე ლონდონში.

## ჩარტები 
## პერსონალი 
### მეტალიკა 
* ჯეიმზ ჰეტფილდი&nbsp;– წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა
* კირკ ჰემეტი&nbsp;– წამყვანი გიტარა
* რობერტ ტრუჰილო&nbsp;– ბას-გიტარა
* ლარს ულრიხი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

### სხვა პერსონალი 
* რიკ რუბინი – მუსიკალური პროდიუსერი

## სქოლიო 
კატეგორია:2009 წლის სინგლები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
20 Forthlin Road

thumb|300px|ფორტლინ როუდის 20 - პოლ მაკ-კარტნის ბავშვობის სახლი
**ფორტლინ როუდის 20** (ინგ. **20 Forthlin Road**) წარმოადგენს ნაციონალური ფონდის საკუთრებას, რომელიც მდებარეობს ლივერპულში (ინგლისი), მერსისაიდის დასახლებაში. ესაა სახლი, რომელშიც რამდენიმე წლის მანძილზე ცხოვრობდა პოლ მაკ-კარტნი, სანამ ის ”The Beatles-ის” დიდების ეპიცენტრში აღმოჩნდებოდა. ეს სახლი ასევე ეკუთვნოდა მის ძმას მაიკსაც.

## ისტორია
სახლი აშენებულია ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ, რომელშიც მაკარტნების ოჯახი გადავიდა საცხოვრებლად 1955 წელს. 1965 წელს პოლმა მამამის ჯეიმზს უყიდა სახლი უირალში. სახლი ნაციონალური ფონდის საკუთრებაშია 1995 წლიდან. ფონდი ამ სახლს მოიხსენიებს „ადგილად, სადაც დაიბადა The Beatles“, ვინაიდან ესაა ის სახლი, სადაც The Beatles ატარებდა რეპეტიციებს და წერდა ადრეულ სიმღერებს.

სახლი ასევე ჯგუფ ”The Scaffold”-ის დაბადების ადგილადაც იქცა, სადაც უკრავდა მაიკ მაკ-კარტნი.

## ბოლო წლებში
ჯადოსნური იდუმალი მოგზაურობა (Magical Mystery Tour) ჩერდება ამ სახლთან, რათა ტურისტებმა გარედან შეავლონ მას თვალი. შენობის შიგნით ვიზიტის უფლებას იძლევა ნაციონალური ფონდი.

## იხილეთ აგრეთვე
*251 Menlove Avenue - ჯონ ლენონის ბავშვობის სახლი
*9 Newcastle Road - ჯონ ლენონის პირველი სახლი

## რესურსები ინტერნეტში 
* პოლ მაკ-კარტნის ბავშვობის სახლის ხედი თანამგზავრიდან 

კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნი
ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

**ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი**, *ეოკ* (ინგლ. „NOC“) — საერთაშორისო ოლიმპიური მოძრაობის მონაწილე ქვეყნის ექსკლუზიური წარმომადგენლობითი ორგანიზაცია, რომლის დანიშნულებაა ოლიმპიური ქარტიის საფუძველზე უზრუნველყოს ოლიმპიური მოძრაობის განვითარება, ხელშეწყობა და დაცვა ეოკ-ის ქვეყნებში. ესა თუ ის ქვეყანა ოლიმპიურ თამაშებზე დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც მისი *ეოკ* ოფიციალურად აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ (**IOP**).
*ეოკ*-ის აღიარებისთვის მის შემადგენლობაში უნდა იყოს გაერთიანებული მინიმუმ 5 ეროვნული ფედერაცია, რომლებიც თავის მხრივ გაწევრიანებული უნდა იყონ საერთაშორისო ფედერაციებში, რომლებიც ხელმძღვანელობენ ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში შესულ სპორტის სახეობებს.
თითოეული *ეოკ* წარმოდგენილია შესაბამის საკონტინენტო ასოციაციაში (**ANOC**):

ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები, წელიწადში ორჯერ მაინც იკრიბებიან ასოციაციის ფარგლებში გამოცდილების გაზიარების და საერთაშორისო ოლიმპიურ მოძრაობაში თავიანთი მოქმედებებისკორდინაციის მიზნით.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი;
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი

კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი
*
დეშილ ჰემეთი

**დეშილ ჰემეთი** (; დ. 27 მაისი, 1894 — გ. 10 იანვარი, 1961) — ამერიკელი მწერალი და კრიტიკოსი, კლასიკად ქცეული დეტექტიური რომანებისა და მოთხრობების ავტორი. ის „მაგარი დეტექტივების“ ჟანრის ერთ-ერთ დამაარსებლად მიიჩნევა.

ჰემეთი 1915-1921 წლებში კერძო გამომძიებლად მუშაობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს მოხალისედ წავიდა, მაგრამ ტუბერკულოზით დაავადდა და ომის დარჩენილი პერიოდი ჰოსპიტალში გაატარა.

თავისი პირველი რომანი 1929 წელს გამოაქვეყნა. მეხუთე და უკანასკნელი რომანი კი — 1934 წელს, რის შემდეგაც მხოლოდ საზოგადოებრივ მოღვაწეობას უთმობდა დროს. ლიბერალური და ანტიფაშისტური სიმპათიების გამო ჰემეთი 1937 წელს აშშ-ის კომუნისტურ პარტიაში გაწევრიანდა, 1951 წელს ანტიამერიკული პროპაგანდისა და კომუნისტური პარტიის მიმართ აქტიურად გამოხატული სიმპათიების გამო ექვსი თვით ციხეში ჩასვეს.

მწერალი 1961 წელს გარდაიცვალა ფილტვების სიმსივნით. როგორც ორი ომის ვეტერანი, არლინგტონის ნაციონალური სასაფლაოზე დაკრძალეს.

დეშილ ჰემეთის რომანები ძირითადად კერძო გამომძიებლად მუშაობის პერიოდს ასახავს. რომანს „მინის გასაღები“ ავტორი თავის საუკეთესო ნაწარმოებად მიიჩნევდა.

## ლიტერატურა 
* *მსოფლიო დეტექტივების სეიფი, ტომი 9, თბილისი, 2010.*

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:დაკარგული თაობის მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
აბასირი

მინი|300px|ქალაქი აბასირი
 — ყველაზე მშრალი ქალაქი იაპონიაში. მდებარეობს კუნძულ ჰოკაიდოზე აბასირის ქვეპრეფექტურაში. 2008 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 40,333 ადამიანს, ხოლო სიმჭიდროვე 85.6 მოსახლეს 1.კმ²–ზე. 

## ისტორია 
*1872 წლის მარტში დაარსდა სოფელი აბაშირი (アバシリ村).
*1875 წელს ხანჯი () შეუერთდა აბაშირს.
*1902 – აბაშირი, კიტამი, ისანი და ნიკურიბაკე გაერთიანდნენ აბაშირის დასახლებულ პუნქტში.
*1915 – შეუერთდა სოფლები ნიტორო და მოკოტო.
*1947 წლის 11 თებერვალს აბაშირი გახდა ქალაქი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website 
* Abashiri Museum Official website 

კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
აბასირის ტბა

**აბასირის ტბა** (網走湖) — ტბა იაპონიაში, ჰოკაიდოს კუნძულზე, აბასირიში. მდებარეობს აბასირის კვაზი-ეროვნულ პარკში. ფართობი 33 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 16,1 მ. ტბაში ჩაედინება მდინარე აბასირი და მემანბეცუ. ტბიდან გამოედინება მდინარე აბასირი და 7 კილომეტრის გავლის შემდეგ ჩაედინება ოხოტის ზღვაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აბასირის ტბა  

კატეგორია:იაპონიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ზაფხულის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშები 2010

**ზაფხულის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშები 2010** (, ) — ჳ ოლიმპიური თამაშები ახალგაზრდა სპორტსმენებს შორის 14-დან 18 წლის ჩთვლით, რომელიც ჩატარდება 2010 წლის 14 აგვისტოდან 26 აგვისტომდე სინგაპურში.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  (ინგლ.)
* სინგაპურის არჩევა მასპინძელ ქალაქად, *სიახლეები*. სოკ. (ინგლ.)

კატეგორია:ზაფხულის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები
აბასირის კვაზი-ეროვნული პარკი

thumb|300px|ტბა სარომა (ივნისი, 2007)

 — კვაზი-ეროვნული ნაკრძალი იაპონიაში. ნაკრძალი იცავს ტბებს, მათ სანაპიროებს და ოხოტის ზღვის ლაგუნას ჰოკაიდოს კუნძულზე. ის იცავს შემდეგ ტბებს: აბასირის ტბა, ტბა ნოროტო, ტბა ტოფუცუ და ტბა სარომა. ტბა სარომა არის იაპონიის სიდიდით მეოთხე ტბა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*J-IBIS

კატეგორია:იაპონიის დაცული ტერიტორიები
აბასირის ქვეპრეფექტურა

thumb|300px|აბასირის ქვეპრეფექტურა
**აბასირის ქვეპრეფექტურა** (網走支庁) — ქვეპრეფექტურა იაპონიაში, ჰოკაიდოს კუნძულზე. ფართობი შეადგენს 10,690.09 კვადრატულ კილომეტრს. 2004 წლის 31 ივლისის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა არის 329,446. ქვეპრეფექტურა დაარსებულია 1897 წელს.

აბასირის ქვეპრეფექტურაში არის შემდეგი ქალაქები:
*აბასირი (დედაქალაქი)
*კიტამი
*მომბეცუ

## რესურსები ინტერნეტში 
*  

კატეგორია:იაპონიის ქვეპრეფექტურები
Škoda 06T

thumb|right|Škoda 06T კალიარიში
**Škoda 06 T** — ხუთნაკვეთურიანი, სამურიკიანი (ექვსღერძიანი), ნახევრად დაბალიატაკიანი, ორმხრივი მიმართულების ტრამვაის ვაგონი, რომელიც კომპანია შკოდამ (Škoda) იტალიის ქალაქ კალიარისთვის ააგო (იხ. სტ.: კალიარი; კალიარის მეტრო). ეს ვაგონი ძალიან ჰგავს Škoda 05 T–ს. იგი აღჭურვილია კონდიცირების სისტემით. მისი იატაკის 65% დაბალია (ლიანდაგის ზედაპირიდან 35 სმ სიმაღლეზე).
## პროდუქცია
2007 წლის მდგომარეობით აგებულია ამ მოდელის 9 ვაგონი.
### იტალია 
## ტექნიკური მონაცემები
right|thumb|Škoda 06T აგების პროცესში, პლზენის შკოდას ქარხანაში
*სიგრძე (ქუროების გარეშე): 29,49 მ
*სიგანე: 2,46 მ
*სიმაღლე: 3,5 მ
*ცარიელი ვაგონის წონა: 37,7 ტ
*ადგილების ჯამური რაოდენობა: 279 
**დასაჯდომი: 44
**დასადგომი: 235
*დაბალი იატაკი: 65%
*მოტორების სიმძლავრე: 4 x 115 kW
*მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
*ლიანდაგის სიგანე: 950 მმ

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tramvaj Elektra Cagliari , skoda.cz
*  06 T ვაგონის საცდელი სვლები ბრატისლავაში (ფოტოები)

კატეგორია:ჩეხური ტრამვაის ვაგონები
მაქსიმე (ბულგარეთის პატრიარქი)

**პატრიარქი მაქსიმე** (, ერისკაცობაში — **მარინ ნაიდენოვ მინკოვი**, ; დ. 29 ოქტომბერი, 1914, სოფ. ორეშაკი, ლოვეჩი, ბულგარეთი — გ. 6 ნოემბერი, 2012, სოფია, ბულგარეთი) — ბულგარეთის მართლმადედებელი ეკლესიის პატრიარქი 1971 წლის 4 ივლისიდან 2012 წლის 6 ნოემბრამდე. სოფიის მიტროპოლიტი.

## ბიოგრაფია 
მარინ ნაიდენოვ მინკოვი 1929–1935 წლებში სწავლობდა სოფიის სასულიერო სემინარიაში. 1942 წელს დაამთავრა სოფიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. 1941 წლის 13 დეკემბერს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა მაქსიმე; მალევე, ხელდასხმულ იქნა ბერდიაკვნად.

1942 წელს დაინიშნა სოფიის სასულიერო სემინარიის მასწავლებლად, სადაც მუშაობდა 1947 წლამდე.

1944 წლის 14 მაისს ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონაზვნად;

1947 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში და დაინიშნა დოროსტოლო-ჩერვენის სამიტროპოლიტოს პროტოსვინგელოზად;

1950 წელს წმ. სინოდის განჩინებით დაინიშნა ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენლად მოსკოვში, სადაც 1955 წლამდე იმსახურა;

1955 წელს ბულგარეთში დაინიშნა წმ. სინოდის მთავარ მდივნად და სინოდალურ პერიოდულ გამოცემათა სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარედ;

1956 წლის 30 დეკემბერს არქიმანდრიტი მაქსიმე ხელდასხმულ იქნა ბრანიცის ეპისკოპოსად;

1960 წლის 30 ოქტომბერს გადაყვანილ იქნა ლოვეჩის მიტროპოლიტად;

პატრიარქ კირილეს გარდაცვალების შემდეგ (1971 წ.) მიტროპოლიტი მაქსიმე დანიშნულ იქნა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრედ. ამავე წლის ივლისის დასაწყისში შეკრებილმა ბულგარეთის ეკლესიის საეკლესიო-სახალხო კრებამ მიტროპოლიტი მაქსიმე აირჩია ბულგარეთის ეკლესიის პატრიარქად. აღსაყდრება შესრულდა 4 ივლისს სოფიის ალექსანდრე ნეველის საპატრიარქო ტაძარში.

1974 წელს სოფიის სასულიერო აკადემიამ უწმიდეს მაქსიმეს მიანიჭა „საპატიო დოქტორის“ ტიტული. პატრიარქის 60 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ბულგარეთის საპატრიარქომ გამოსცა უწმიდესი მაქსიმეს შრომების, ქადაგებებისა და სიტყვების კრებული - „სამკალსა შინა უფლისა“ (1975 წ. სოფია).

გარდაიცვალა 2012 წლის 6 ნოემბერს, 98 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ბულგარეთის პატრიარქები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:დაბადებული  29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
მეხის ქანდაკება

**მეხის ქანდაკება** — ქართული როკ-ჯგუფი, დაარსებული 1992 წელს თელავში, საქართველოში. ჩამოყალიბების იდეა ჯგუფის გიტარისტის ლეონ მანველის სახლის აივანზე დაიბადა და განხორციელდა.

## ისტორია 
ჯგუფის თავდაპირველი შემადგენლობა ასე გამოიყურებოდა: ზურა ნაფეტვარიძე — ვოკალი, პაპუნა სარალიძე — კლავიში, ლეონ მანველი — გიტარა, გელა მაისურაძე — დრამები, ზურა ბარხუდანაშვილი — ბას გიტარა. 1994 წელს გელა მაისურაძე წავიდა და მის მაგივრად ჯგუფში მიიღეს გიორგი ხუციშვილი. დაშლამდე ჯგუფში ცოტა ხნით უკრავდა მევლუდ მაისურაძეც ბას გიტარაზე.

ჯგუფის წევრების უმეტესობა თვითნასწავლი იყო. მუსიკალური განათლება მხოლოდ პაპუნა სარალიძეს, მუსიკალური შვიდწლედი ჰქონდა დამთავრებული. ჯგუფს ძალიან ცუდ პირობებში უხდებოდა მუშაობა. მათ არ ჰყავდათ სპონსორი, ამიტომ ინსტრუმენტების შესაძენად წევრები სახლებიდან ყიდდენ ნივთებს. რეპეტიციებს ლეონის სარდაფში ატარებდნენ საღამოობით, რადგან დღისით დენი არ იყო. ჯგუფი მუშაობდა მხოლოდ საკუთარი ენთუზიაზმის ხარჯზე და მისი არსებობის მოკლე პერიოდში მოახერხეს არაერთი სიმღერის ჩაწერა, მათ შორის რამდენიმე ბალადის ტიპის. მეხის ქანდაკების რეპერტუარში შედის მხოლოდ ჯგუფის წევრების მიერ დაწერილი მუსიკა და ტექსტები. პირველი კონცერტი თელავის დრამატულ თეატრში ჰქონდათ 1993 წლის 24 აგვისტოს, რომელმაც სრული ანშლაგით ჩაიარა. 1993 წლის ოქტომბერში ჯგუფმა ჩაწერა პირველი ალბომი საქართველოს ტელევიზიის ხმის ჩამწერ სტუდიაში. მას შემდეგ გამოდიოდნენ როკ ფესტივალებზე, პრეზენტაციებზე და გალა კონცერტებზე: 1994 წელს გრიბოედოვის თეატრში როკ ფესტივალზე სხვადასხვა როკ ჯგუფებთან ერთად, როკ კლუბის პრეზენტაციაზე მედიკოსთა სახლში თბილისში, საქართველოს თავისუფლების მოპოვებასთან დაკავშირებით გამართულ კონცერზე 1995 წლის 26 მაისს და სხვა. 1994 - 1995 წლებში სტუდიებში მუშაობდნენ მათი მეგობარი გიორგი ჯანაშიას დახმარებით, რომელმაც სრულად დაასპონსორა ჩაწერები სტუდიაში. შედეგად, 1996 წლის ზამთარში ჩაიწერა მეორე ალბომი. ჯგუფი დაიშალა 1996 წლის გაზაფხულზე; გაჭირვების გამო მუშაობა უხდებოდათ და რეპეტიციებისთვის დრო აღარ რჩებოდათ. ბოლო ხანებში გავრცელდა ხმები ჯგუფის აღდგენის შესახებ.

## დისკოგრაფია 
**სტუდიური ალბომები**
* *ლითონის კაცი* — 1993
* *უხილავი კედელი* — 1996

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*მეხის ქანდაკების ფან-ჯგუფი საიტზე Facebook
*ჯგუფის ბიოგრაფია საიტზე Last.fm
*მეხის ქანდაკების არხი YouTube-ზე

კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:მძიმე როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1992 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:1996 წელს დაშლილი ჯგუფები
სარომის ტბა

**სარომის ტბა** ( აგრეთვე ცნობილია როგორც **სარომის ლაგუნა**) — მლაშე ტბა იაპონიაში, აბასირის ქვეპრეფექტურაში. მოქცეულია აბასირის კვაზი-ეროვნულ პარკის ტერიტორიაზე. ფართობით არის მესამე ტბა იაპონიაში და პირველი კუნძულ ჰოკაიდოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* SAROMA-KO , მსოფლიო ტბების მონაცემთა ბაზა, ტბების დაცვის საერთაშორისო კომიტეტი.

კატეგორია:იაპონიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
იუბეცუ

thumb|300px|იუბეცუს მდებარეობა აბასირის ქვეპრეფექტურაში.

**იუბეცუ** (湧別町) — ქალაქი მონბეცუს ოლქში, აბასირის ქვეპრეფექტურა, ჰოკაიდო, იაპონია.

2008 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენდა 4950 - ს. მისი ფართობია 344.35 კვ. კმ. სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 14.52. 

2009 1 ოქტომბერს კამიუბეცუ შეუერთდა იუბეცუს. ორივე მდებარეობდა მონბეცუს ოლქში. 2010 წლის 31 მარტის მონაცემებით შეერთების შემდეგ ფართობმა შეადგინა 505.74 კვ.კმ. ხოლო მოსახლეოობამ 10 217 ადამიანი. ხოლო სიმჭიდროვე გახდა 20.20 ადამიანი 1 კვ.კმ-ზე.

კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკი

**ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკი**, საერთაშორისოდ ცნობილი, როგორც „Agricultural Bank of China“ (ინგლ.), (ჩინ. 中国农业银行股份有限公司) — ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკი. სათავო ოფისი განლაგებულია დედაქალაქ პეკინში.

განყოფილებები და ფილიალები ფარავენ მთელს მატერიკულ ჩინეთს, ასევე განლაგებულია ჰონკონგში და სინგაპურში. ჩინეთის მასშტაბით ფუნქციონირებს 23 000 ფილიალი და საოპერაციო ოფისი, რომელებიც ემსახურებიან 320 მლნ ინდივიდუალურ და 2,6 მლნ კორპორატიულ კლიენტს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ბანკები
კატეგორია:1951 წელს დაარსებული კომპანიები
The Ecstasy of Gold

**The Ecstasy of Gold** (იტალიურად: L'Estasi dell'Oro) — ენიო მორიკონეს მუსიკალური კომპოზიცია, რომელიც წარმოადგენს საუნდტრეკს სერჟიო ლეონეს ფილმისთვის კარგი, ცუდი და ბოროტი. ეს კომპოზიცია ჟღერს იმ სცენის განმავლობაში, როდესაც ტუჩო რამირეზი (ბოროტი) გაგიჟებით ეძებს სასაფლაოს იმ საფლავის გულისთვის, სადაც 200 000 აშშ-ის დოლარია დამარხული ოქროს მონეტების სახით.

## გამოყენება 
* ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფი მეტალიკა იყენებს The Ecstasy of Gold-ს როგორც გამხსნელ მუსიკას მათ კონცერტებზე 1983 წლიდან; იგი შესულია ასევე საკონცერტო სიმფონიურ ალბომში *S&M*. ინსტრუმენტული მეტალ ქავერი (ტექსტის მინიმალური რაოდენობით, რომელსაც წამყვანი ვოკალისტი ჯეიმზ ჰეტფილდი წარმოსთქვამს) შესულია 2007 წლის მორიკონესადმი მიძღვნილ ალბომში *We All Love Ennio Morricone*, საიდანაც გამოიცა კიდეც სინგლის სახით. ეს მეტალ ვერსია ნომინირებული იყო გრემის დაჯილდოებაზე კატეგორიაში „საუკეთესო როკ ინსტრუმენტული შესრულება“. იგი გამოყენებული იქნა ასევე *Guitar Hero: Metallica*-ის ტრეილერში და შეტანილი იქნა თავად თამაშშიც იმ ფორმით, როგორც ეს მორიკონემ დაწერა. მეტალიკამ ეს სიმღერა გამოიყენა 2010 წლის ტურნეს *Death Magnetic Tour* დროსაც.
* ამერიკული პანკ-როკ ჯგუფი Ramones იყენებდა The Ecstasy of Gold-ს როგორც მათი კონცერტების დამამთავრებელ კომპოზიციას.
* ცნობილი ჩელოისტმა იო-იო მამ შეიტანა ეს კომპოზიცია თავის ტრიბუტ ალბომში *Yo-Yo Ma Plays Ennio Morricone*.
* იგი გამოყენებულია ფილმის სულელები 2(2006) გამხსნელი სცენის დროს.
* გამოყენებულია ასევე ჯეი-ზის სიმღერაში Blueprint 2 ალბომიდან *The Blueprint 2: The Gift and The Curse*.
:*The Game იყენებს Blueprint 2-ს მისი ტრეკის 300 Bars and Runnin' დასასრულს.
:* Crooked I ასევე იყენებს Blueprint 2-ს ჰიპ-ჰოპის ყოველკვირეული სერიის Blueprint 2 Freestyle-ის 21-ე გამოცემაში.
* კომპოზიცია გამოყენებულია ბრიზ ევაფლოუინისა და Immortal Technique-ის დუეტში სახელწოდებით Land of the Gun ალბომიდან *Stronghold Mixtape Vol. 2*
* მას იყენებდა ასევე დამოუკიდებელი პროფესიონალი მოჭიდავე ედი კინგსტონი არენაზე გამოსვლის წინ 2007 წელს.
* საფეხებურთო კლუბი სპარტა (როტერდამი) უკრავს ამ კომპოზიციის ვერსიას ყოველი საშინაო მატჩის დაწყების წინ.
* როკ-ჯგუფ 30 Seconds to Mars სიმღერის Hurricane (2009 წლის ალბომიდან This Is War) დასაწყისი იდენტურია The Ecstasy of Gold-ის დასაწყისისა.
* 1997 წელს PlayStation-ის თამაშმა Wild Arms თავის მუსიკალურ თემაში Lone Bird in the Shire გამოიყენა Ecstasy of Gold-ის მელოდია.
* გამოყენებულია AMC-ის სატელევიზიო სერიალის Breaking Bad მესამე სეზონში.
* იგი აისახა ასევე Nas-ის სინგლში One Mic.
* ჰოკეის გუნდი Detroit Red Wings უკრავდა ამ კომპოზიციას ყოველი საშინაო თამაშის წინ 2009 - 2010 წლის სეზონზე.

შენიშვნა:ზემოთ მოყვანილია კომპოზიციის გამოყენების მხოლოდ ზოგიერთი მაგალითი.

## სქოლიო 
კატეგორია:1966 წლის სიმღერები
კატეგორია:2007 წლის სინგლები
კატეგორია:ენიო მორიკონეს სიმღერები
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
ელემენტარული მუხტი

**ელემენტარული მუხტი** (სიმბოლო: e) — ფიზიკური მუდმივა, ერთი პროტონის ელექტრული მუხტი. ექვივალენტურად, ელემენტარული მუხტი ერთი ელექტრონის მუხტის აბსოლუტური მნიშვნელობის ტოლია. 

ელემენტარული მუხტის ერთეულებია:

SI სისტემაში  კულონი, ან 160.2176634 ზეპტოკულონი (zC).

ერთეულთა CGS სისტემაში —   სტატკულონი.

რობერტ ა. მილიკანისა და ჰარვი ფლეტჩერის ნავთობის წვეთების ექსპერიმენტმა პირველად პირდაპირ გაზომა ელემენტარული მუხტის სიდიდე 1909 წელს, რომელიც განსხვავდებოდა თანამედროვე მიღებული მნიშვნელობიდან მხოლოდ 0,6%-ით. იმდროინდელი სადავო ატომური თეორიის დაშვებით, ელემენტარული მუხტი ასევე ირიბად დაასკვნეს ~3%-იან სიზუსტეზე შავი სხეულის სპექტრებიდან მაქს პლანკის მიერ 1901 წელს და (ფარადეის მუდმივის მეშვეობით) იოჰანის მიერ სიდიდის სიზუსტით. 

კატეგორია:ფიზიკური მუდმივები
ნეიტრონი

მინი|ნეიტრონის აგებულება
**ნეიტრონი** — ელემენტარული ნაწილაკი, რომელსაც არ გააჩნია ელექტრული მუხტი და რომლის მასა ცოტათი აღემატება პროტონის მასას. ის შედგება ერთი ზედა და ორი ქვედა კვარკისგან. ნეიტრონები (პროტონებთან ერთად) შედიან ნებისმიერი ატომის ბირთვის შემადგენლობაში გამონაკლისია წყალბადის იზოტოპი პროთიუმი, რომლის ბირთვიც მხოლოდ ერთი პროტონისგან შედგება. ატომის ბირთვში პროტონების რაოდენობას ატომური რიცხვი ეწოდება და განსაზღვრავს იმას, თუ რომელ ქიმიურ ელემენტს წარმოადგენს ატომი. ბირთვში ნეიტრონების რაოდენობას ნეიტრონული რიცხვი ეწოდება და იგი ელემენტის იზოტოპს განსაზღვრავს. მაგალითად, ფართოდ გავრცელებული ნახშირბად-12 იზოტოპის ბირთი შედგება 6 პროტონისა და 6 ელექტრონისგან, ხოლო ძალიან იშვიათი, რადიაქტიული ნახშირბად-14 იზოტოპის ბირთვში 6 პროტონი და 8 ნეიტრონია.ნეიტრონების რაოდენობა ბირთვში განსაზღვრავს ელემენტის რადიაქტიურობას. თუ ელემენტის ბირთვში ნეიტრონების და პროტონების ფარდობა 1,5-ზე მეტია ელემენტი რადიაქტიურად ითვლება.

## ნეიტრონის თვისებები
* ნეიტრონი ბირთვის გარეთ არასტაბილურია ამიტომაც იშლება.
ნეიტრონის დაშლა პროტონად, ელექტრონად და ელექტრონის ანტინეიტრინოდ.

* n^{0}  →  p^{+} +  e^{-} + νe . 

ნეიტრონის დაშლა პროტონად, ელექტრონად, ელექტრონის ანტინეიტრინოდ და გამა გამოსხივებად (ფოტონად).

* n^{0}  →  p^{+} +  e^{-} + νe +  γ

ნეიტრონის მიღება შესაძლებელია პროტონისაგან.
:პროტონის დაშლით მიიღება ნეიტრონი პოზოტრონი (დადებითად დამუხტული ელექტრონი) და ელექტრონის ნეიტრინო.

* p^{+} →   n^{0} +  e^{+} +  νe

ნეიტრონის მიღება პროტონის და ელექტრონისგან. მიიღება ნეიტრონი და ელექტრონის ნეიტრინო.

* p^{+} +  e^{-} →   n^{0} +  νe

## რესურსები ინტერნეტში 
* Annotated bibliography for neutrons from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 

## სქოლიო
კატეგორია:ბარიონები
კატეგორია:ნეიტრონი
კატეგორია:მატერია
ნეიტრონული რიცხვი

**ნეიტრონული რიცხვი**, რომელიც **N** აღინიშნება, არის ატომის ბირთვში ნეიტრონების რაოდენობა.

ატომური ნომერს (**Z**) დამატებული ნეიტრონული რიცხვი  მასური ნომერის (**A**) ტოლია: **Z**+**N**=**A**.
ატომებს, რომლებსაც ერთი და იგივე ნეიტრონული რიცხვი აქვთ იზოტონები ეწოდებათ.

კატეგორია:ატომური ფიზიკა
ალექსანდრე მაისურაძე

**ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე** (დ. 15 აგვისტო, 1884, დგვრისი, ახლანდელი ცხინვალის გარეუბანი — გ. 19 დეკემბერი, 1918, ეკატერინენფელდი) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (მენშევიკი). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, შემდეგ იყო მუშა (ზეინკალი) თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში თბილისში (იყო „წითელი რაზმის“ მეთაური), შემდეგ მუშაობდა ლიახვის ხეობის სოფლებში. 1908 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ერთწლიანი ტუსაღობის შემდეგ კატორღა მიუსაჯეს. 1913 წელს დაბრუნდა საქართველოში. იყო „სახალხო უნივერსიტეტის“ ქართული სექციის თავმჯდომარე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. მონაწილეობდა თბილისში სახალხო გვარდიის წინამორბედ „წითელი რაზმის“ შექმნაში. იყო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრი და ფაქტობრივი უფროსის, ვალიკო ჯუღელის მოადგილე. მონაწილეობდა თბილისის არსენალის იერიშში (1917), ქართული ნაციონალური პოლკების ბოლშევიკური გამოსვლების ჩახშობაში (1918), ბრძოლებში ოსმალეთის, აფხაზეთისა და შავიზღვისპირეთის ფრონტებზე (1918). 1918 წლის დეკემბერში თავი გამოიჩინა სომხეთთან ომში, განსაკუთრებით ეკატერინენფელდის ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა. დაკრძალულია ხუდადოდვის ტყის სასაფლაოზე (ზუსტი ადგილი უცნობია).

## იხილეთ აგრეთვე
*ელენე მაისურაძე

## ლიტერატურა 
* საითიძე, გოჩა. ვინ იყო ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე : [საქართველოს სახალხო გვარდიის თავმჯდომარის მოადგილის, სოციალ-დემოკრატ სანდრო მაისურაძის (1883-1918) ცხოვრება და მოღვაწეობა] / გოჩა საითიძე // საისტორიო ვერტიკალები. - , 2002. - N2. - გვ.111-112;
* 
* სანდრო მაისურაძე (1884-1918), რაჟდენ არსენიძის რედაქტორობით, თბ., 1920.

კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 დეკემბერი
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ა
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები