open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული გალერეა

**თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული გალერეა** (''Galleria Nazionale d'Arte Moderna e Contemporanea*, ასევე ცნობილი როგორც *La Galleria Nazionale'') — ხელოვნების მუზეუმი რომში. იგი დაარსდა 1883 წელს, მაშინდელი მინისტრის გვიდო ბაჩელის ინიციატივით, და ეძღვნება მოდერნისტულ და თანამედროვე ხელოვნებას.

## ისტორია 
ამჟამინდელი შენობა, 113 ვია-დელე-ბელე-არტის (ჯულიას ვილის მახლობლად), დააპროექტა ჩეზარე ბაზანმა და აშენდა 1911-1915 წლებში. ფასადზე არის ერმენეგილდო ლუპის, ადოლფო ლაურენტისა და ჯოვანი პრინის ფრიზები, მას თან ერთვის ოთხი ფიგურა, რომლებსაც ხელში ბრინჯაოს ყვავილწნულები უკავიათ (შექმნილია ადოლფო პანტარესისა და ალბინო კანდონის მიერ).

მუზეუმი გაფართოვდა და გაორმაგდა ბაზანის მიერ, 1934 წელს. ლუიჯი კოზენცას ახალი შენობა გაიხსნა 1988 წელს, მაგრამ ათი წლის შემდეგ დაიხურა - უსაფრთხოების მიზნით. არქიტექტორების „Diener & Diener“-ის მიერ 1999-დან 2000 წლამდე შედგენილი პროექტი 2003 წელს შეჩერდა. 2018 წელს სამუშაოები გაკეთდა კოზენცას შენობის უსაფრთხოდ გამოსაყენებლად.

## მუზეუმი 
მუზეუმში წარმოდგენილია მეცხრამეტე და მეოცე საუკუნეების 1100-მდე ნახატი და ქანდაკება. წარმოდგენილ იტალიელ მხატვრებს შორის არიან ჯაკომო ბალა, უმბერტო ბოჩიონი, ალბერტო ბური, ანტონიო კანოვა, ჯორჯო დე კირიკო, ლუჩიო ფონტანა, ამედეო მოდილიანი, ჯაკომო მანზუ, ვიტორიო მატეო კორკოსი, და ჯორჯო მორანდი..

მუზეუმში ასევე ინახება უცხოელი მხატვრების ნამუშევრები, მათ შორის ბრაკი, კალდერი, სეზანი, დეგა, დიუშანი, ჯაკომეტი, კანდინსკი, მონდრიანი, მონე, ჯექსონ პოლოკი, როდენი და ვან გოგი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებსაიტი
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
პიანტოს შადრევანი

**პიანტოს შადრევანი** () — მონუმენტური შადრევანი, რომელიც მდებარეობს იტალიაში, რომის რეგოლას რაიონში, პიაცა დელე ჩინკვე სკოლეზე.

## სახელი 
შადრევანს ამჟამად სახელი აქვს სანტა მარია დელ პიანტოს ეკლესიიდან. შადრევანი აქ გადმოიტანეს 1930 წელს პაპ პიუს XI-ის დროს, მისი ადრინდელი ადგილმდებარეობიდან ყოფილი რომის გეტოს შიგნით. ის მდებარეობდა რამდენიმე იარდით უფრო ჩრდილოეთისკენ, სანტა მარია დელ პიანტოს ეკლესიის ჩრდილოეთ შესასვლელის ახლოს.

## დიზაინი 
ეს მარმარილოს შთამბეჭდავი შადრევანი, რომლის დიზაინის შესაქმნელად დაკვეთა გასცა თავად პაპმა გრიგოლ XIII-მ, მიიჩნევა რომ არის ცნობილი იტალიელი არქიტექტორისა და მოქანდაკის, ჯაკომო დელა პორტას ხელოვნების ნიმუში, და საბოლოოდ დასრულებული იქნა პიეტრო გუჩის მიერ, რომელმაც თავისი წვლილი შეიტანა 1591-1593 წლების პერიოდში. აღნიშნული წყლის ნაგებობა მოიცავს მოხდენილად განლაგებულ ზედა და ქვედა წყლის აუზებს, რომლებსაც ამშვენებს დეკორატიული მასკარონები, რომლებიც ასრულებენ წყლის გამოსასვლელების ფუნქციას და ამავდროულად ანიჭებენ კონსტრუქციას მხატვრულ ღირებულებას. წარსულში შადრევნის მდებარეობის ადგილი, სადაც ორი ცნობილი რომაული ქუჩა - ვია სანტა მარია დელ პიანტო და ვია დელ პორტიკო დ'ოტავია ერთმანეთს უკავშირდება, დღეს სიმბოლურად მონიშნულია სპეციალური თეთრი აგურებით, რომლებიც გვახსენებს შადრევნის ისტორიულ მნიშვნელობას. შადრევანს მრავალი მსგავსი არქიტექტურული ელემენტი და მხატვრული დეტალი აქვს, როგორიცაა გაფორმებული მასკარონები და ელეგანტური, მაგრამ სიმარტივით გამორჩეული წყლის აუზები, რომლებიც ასევე გვხვდება დელა პორტას მიერ შექმნილ სხვა ცნობილ შადრევანში, სახელწოდებით ფონტანა დი პიაცა დ'არაკოელი, რომელიც რომის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სივრცეშია განთავსებული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ნასონე

მინი|298x298პქ|ერთ-ერთი "ნასონი" იტალიაში
**ნასონე** ― ასევე ცნობილი როგორც შადრევნები („პატარა შადრევნები“),  სასმელი წყლის შადრევნის სახეობა, რომელიც გვხვდება რომში, იტალიაში. სიტყვასიტყვით ნიშნავს „დიდ ცხვირს“. ეს სახელი მათ მიიღეს სახასიათო დიზაინიდან, რომელიც პირველად 1870-იან წლებში შეიქმნა. რომში დაახლოებით 2,500–2,800 ნასონეა. ისინი როგორც ადგილობრივ მაცხოვრებლებს, ისე ტურისტებსაც უფასო სასმელი წყლით ამარაგებს. 

რომში არსებობს დიდი ხნის ტრადიცია, რომ ადამიანები საჯარო შადრევნების მეშვეობით მარაგდებიან მტკნარი წყლით. ეს ანტიკურ ხანაში იღებს სათავეს, როდესაც ქალაქში ასობით საჯარო აუზს (ლაკუსს) აკვედუკები ავსებდა. 

## ისტორია 
რომმა ნასონების დამონტაჟება 1870-იან წლებში დაიწყო, რათა მისი წყალმომარაგება უზრუნველყოფილიყო. ზუსტი წელი უცნობია: წყაროები ნასონის პირველად დამონტაჟების თარიღად 1872 და 1874 წლებს ასახელებენ. შადრევნების დიზაინი ათწლეულების განმავლობაში უცვლელი დარჩა. პოპულარობის პიკზე რომში დაახლოებით 5000 ასეთი შადრევანი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მათი რიცხვი შემცირდა, რადგან საყოფაცხოვრებო წყალმომარაგება ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა, დღესაც რომში 2500-დან 2800-მდე ნასონია. მათგან ერთი მეათედი ისტორიულ ცენტრში დგას.

ქალაქის წყალმომარაგების მოვლა-პატრონობაზე პასუხისმგებელმა კომპანია „Acea“-მ 2015 წელს ათი კასა დელ'აკუას (სიტყვასიტყვით „წყლის სახლი“) კიოსკი დაამონტაჟა. ისინი, როგორც „მაღალტექნოლოგიური ნასონები“, მოქალაქეებს უფასო ონკანისა და გაზირებული წყლით, ისევე როგორც ინფორმაციითა და მობილური მოწყობილობების სატენებით ამარაგებენ. 

## წყაროები ინტერნეტში 
* turismoroma.it
* "acea"-ს ჯგუფის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
სისტოს ხიდი

მინი|296x296პქ|სისტოს ხიდი
მინი|371x371პქ
**სისტოს ხიდი** ― ხიდი რომის ისტორიულ ცენტრში, კვეთს მდინარე ტიბრს. ის აკავშირებს ვია დეი პეტინარის რეჯოლას რაიონს პიაცა ტრილუსასთან. თანამედროვე ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1473 წლიდან 1479 წლამდე და დაუკვეთა პაპ სიქსტუს IV-მ (პაპის თანამდებობაზე იყო 1471–84 წლებში), რომლის სახელსაც დღემდე ატარებს. ხიდი დააპროექტა არქიტექტორმა ბაჩო პონტელიმ, რომელმაც ხელახლა გამოიყენა ადრინდელი რომაული ხიდის, პონს აურელიუსის გეგმა. ხიდი ასევე ცნობილია, როგორც პონს ანტონინუსი და განადგურდა ადრეულ შუა საუკუნეებში. ამჟამად ხიდზე მოძრაობა შეზღუდულია მხოლოდ ფეხით მოსიარულეებისთვის. (მანდელ კრეიტონის "პაპობის ისტორიის" მიხედვით, სისტოს ხიდი აშენდა კოლიზეუმის ბლოკებისგან. გარდა ამისა, სისტოს ახსოვს უბედური შემთხვევა, რომელიც მოხდა 1450 წლის იუბილეზე ხიდზე ხალხის თავმოყრის გამო, რადგან ეს იყო წმინდა პეტრესთან კომუნიკაციის ხელმისაწვდომი საშუალება.)

## წყაროები ინტერნეტში 
* www.turismoroma.it
* www.rome.us

კატეგორია:ხიდები
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:შუა საუკუნეების არქიტექტურა
მადამის სასახლე (რომი)

**მადამის სასახლე** () — იტალიის რესპუბლიკის სენატის ადგილსამყოფელი რომში, იტალიის პარლამენტის ზედა ნაწილი.

## ისტორია 
სასახლე აშენდა ძველი ნერონის აბანოების ნანგრევებზე, პიაცა ნავონას გვერდით. შუა საუკუნეებში ეს მიწა შეიძინეს ფარფას სააბატოს ბერებმა, რომლებმაც შემდგომში იგი საფრანგეთს გადასცეს.
მინი|მე-17 საუკუნის შუა პერიოდის ფასადი

ახალი შენობის მშენებლობა დაიწყო მე-15 საუკუნის ბოლოს და დასრულდა 1505 წელს მედიჩების ოჯახისთვის. აქ ცხოვრობდნენ ორი მედიჩი კარდინალი და ბიძაშვილები, ჯოვანი და ჯულია, რომლებიც შემდგომში პაპები გახდნენ, შესაბამისად ლეო X და კლემენტ VII. კატრინ დე მედიჩი, კლემენტ VII-ის დისშვილი, ასევე ცხოვრობდა აქ სანამ გათხოვდებოდა საფრანგეთის მეფის ფრანსუა I-ის ვაჟ ანრიზე 1533 წელს. კარდინალი ფრანჩესკო მარია დელ მონტე, მხატვარ კარავაჯოს მფარველი, აქ ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე (1627). 

სასახლემ სახელი მიიღო მადამა მარგარეტ პარმელისგან, იმპერატორ კარლ V-ის უკანონო შვილისგან, რომელიც ჯერ დაქორწინდა სხვა უკანონო შვილზე, ალესანდრო დე მედიჩიზე, და მისი სიკვდილის შემდეგ - ოტავიო ფარნეზეზე. ამგვარად ფლორენციელი მედიჩების ოჯახის ხელოვნების კოლექციის ნაწილი მემკვიდრეობით გადაეცა ფარნეზეების ოჯახს.

თანამედროვე ფასადი აშენდა 1650-იანი წლების შუა პერიოდში როგორც ჩიგოლის, ასევე პაოლო მარუჩელის მიერ. ამ უკანასკნელმა დაამატა მორთული ლავგარდანი და უცნაური დეკორატიული ლარნაკები სახურავზე.

მედიჩების გვარის გადაშენების შემდეგ 1743 წელს, სასახლე გადაეცა ლორენის დინასტიას და, შემდგომში, პაპ ბენედიქტე XIV-ს, რომელმაც ის პაპის მთავრობის რეზიდენციად აქცია. 1849 წელს პიუს IX-მ აქ გადაიტანა ფინანსთა და სახელმწიფო ვალის სამინისტროები, ასევე პაპის საფოსტო სამსახურები. 1871 წელს, ახლად ჩამოყალიბებული იტალიის სამეფოს მიერ რომის დაპყრობის შემდეგ, სასახე იტალიის სამეფოს სენატის ადგილსამყოფელი გახდა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:სასახლეები
კვინტილიუსის ვილა

**კვინტილიუსის ვილა** () —  მონუმენტალური ძველი რომაული ვილა, მდებარეობს აპიუსის გზაზე, რომის ტრადიციული საზღვრების გარეთ, იტალიაში. იგი ააშენა მდიდარმა კვინტილიების ძმებმა, სექსტუს კვინტილიუს ვალერიუს მაქსიმუსმა და სექსტუს კვინტილიუს კონდიანუსმა (კონსული 151 წ.). 

ამ რომაული ვილის ნანგრევები იმდენად მასშტაბურია, რომ პირველი გათხრების დროს, ადგილს ადგილობრივებმა უწოდეს *რომა ვეკია* (ძველი რომი), რადგანაც ისინი ქალაქი რომის მსგავსად, ძალიან დიდ ტერიტორიას იკავებდა. ვილის ბირთვი აშენდა ადრეანეს დროს და მოიცავდა ფართო თერმებს, რომლებსაც საკუთარი აკვედუკი და, რაც კიდევ უფრო გასაკვირია, ბაღ-ჰიპოდრომი ჰქონდა, დათარიღებული მეოთხე საუკუნით. იმპერატორ კომოდუსს ვილას დაჰპატრონებოდა, ამიტომ, 182 წელს მისი მფლობელები სიკვდილით დასაჯა და ვილა საკუთარ სახელზე გადაიტანა.

1776 წელს, გავინ ჰამილტონმა აღმოაჩინა მარმარილოს ხუთი ქანდაკება, მათ შორის *"An Adonis asleep"*,  რომელიც მან გაყიდა ჩარლზ ტაუნლზე და რომელიც ახლა დიდი ბრიტანეთის მუზეუმშია დაცული, "A Bacchante with the tyger", რომელიც გაყიდულია მისტერ გრევილისთვის. ასკლეპიოსის დიდი მარმარილოს რელიეფი, რომელიც აღმოჩენილია ამ ადგილას, ჰემილტონიდან გადავიდა *Earl of Shelburne*-ზე, შემდეგ ლანსდოუნის მარკიზზე, ლანსდოუნის სახლში, ლონდონში.  "Braschi Venus" ამ ადგილიდან იყიდა პიუს VI-ის ძმამ, ლუიჯი ბრაში ონესტიმ.

დღეს, არქეოლოგიური ძეგლი მოიცავს მუზეუმს,  რომელიც დამშვენებულია მარმარილოს ფრიზებითა და ქანდაკებებით, რომლებიც ერთ დროს ვილას აფორმებდნენ. ასევე შესაძლებელია ნიმფეუმის, თერმის დარბაზისა და აბაზანების მონახულება. დიდი ტერასა, რომელიც გადაჰყურებს *ვია აპია ნუოვას*, რომელიც თარიღდება 1784 წლით, გვთავაზობს ფართო ხედს, კასტელი რომანოს რაიონზე. ვილის ტერიტორია გადაჭიმული იყო ვია აპია ნუოვას გზის მიღმაც კი.

2018 წელს ახალი გათხრებით აღმოჩნდა უჩვეულო და განსაკუთრებული მეღვინეობისა და ტრიკლინიუმის ტერიტორია, რომელიც აშენდა კომოდუსის ცირკის შესასვლელი კარიბჭეების თავზე, რომლის ტერიტორიის იატაკი, მარმარილოს საფარის ნაცვლად, ოპუს სიგნინუმით იყო დაფარული და არსებობდა ღვინის წყაროების განაწილების სისტემა, რომელიც წარმოების ადგილიდან ქვემოთ, მეღვინეობის ოთახში ჩაედინებოდა. ობიექტს აქვს აღჭურვილობა, რომელიც ჩვეულებრივ გვხვდება ძველ რომაულ მეღვინეობაში,  მაგრამ დეკორაციისა და თეატრის დონე მიუთითებს იმაზე, რომ მას ჰქონდა უჩვეულო დანიშნულება - ელიტარული რომაული საზოგადოების გამოჩენილი წარმოებისა და პოტენციური ღვინის რიტუალის ჩვენება. *ტრიკლინიები* (სასადილო ოთახები), ფართო შესასვლელებით გარს აკრავდა მეღვინეობის ტერიტორიას სამი მხრიდან, მათი კედლები და იატაკები დაფარული იყო ელეგანტური ოპუს სეკტილებით - ეგზოტიკური მარმარილოს გეომეტრიული ნიმუშებით, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ იმპერატორი აქ ღვინის წარმოების თეატრალურ სპექტაკლთან ერთად უმასპინძლებდა. ეს კი იმპერიული *ვილა მაგნას* (ლაციუმი) ცერემონიული  მეღვინეობის სტილს ჰგავს. ის თარიღდება გორდიან III-ის მეფობით (ძვ. წ. 238-244 წწ.).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:II საუკუნე
კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით
ნავიჩელას შადრევანი

**ნავიჩელას შადრევანი** () —  შადრევანი, რომელიც აშენებულია ძველი რომაული ქანდაკების მარმარილოსა და ტრავერტინის ასლის გარშემო, რომელიც გამოსახავს მორთულ რომაულ გალერას და აღმართულია რომის სანტა მარია ინ დომნიკას ეკლესიის წინ, იტალიაში. ქანდაკება არის ასლი (1518-1519), რომელიც შექმნა ანდრეა სანსოვინომ პაპ ლეო X-ის დაკვეთით, ეკლესიის ახლოს აღმოჩენილი ფრაგმენტების საფუძველზე.  

## ისტორია 
მინი|წინა ხედი
ნავის ქანდაკების წარმომავლობა გაურკვეველი და იდუმალებით მოცულია. საომარი გემის ცხვირის წინა ნაწილი მორთულია ველური ტახის თავის გამოსახულებით. ისტორიკოსთა ნაწილი ვარაუდობს, რომ ეს საინტერესო ქანდაკება თავდაპირველად წარმოადგენდა სამლოცველოს შემადგენელ ნაწილს, რომელიც ეძღვნებოდა ქალღმერთ ისიდას კულტს, რომელიც ცნობილი იყო როგორც ზღვაოსნებისა და მეზღვაურების მფარველი, და გამოიყენებოდა იმ მეზღვაურთა მიერ, რომლებიც ამ მიდამოებში იყვნენ განთავსებულნი ძველი რომის იმპერიის პერიოდში. მეცნიერთა სხვა ჯგუფი კი მტკიცედ ამტკიცებს, რომ ეს ქანდაკება წარმოადგენდა სამადლობელ შესაწირავს (ex voto) კასტრა პერეგრინადან, რომელიც მდებარეობდა ახლომახლო და შედგებოდა სამხედრო პირებისგან, რომლებიც ჩამოსული იყვნენ რომისგან საკმაოდ დაშორებული პროვინციებიდან, რომელთაგან მრავალმა ამ ქალაქამდე მოგზაურობა სწორედ გემით განახორციელა.

მრავალი წლის განმავლობაში ეს ისტორიული ნიმუში შეადგენდა ეკლესიის შესასვლელის განუყოფელ ნაწილს, თუმცა 1931 წელს იგი გარდაიქმნა და გახდა ეკლესიის წინ მდებარე მნიშვნელოვანი შადრევნის ცენტრალური ელემენტი. სამწუხაროდ, დროთა განმავლობაში ეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი არაერთხელ გამხდარა ვანდალური აქტების სამიზნე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Andrea Pollett: La Fontana della Navicella

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ვილა-გორდიანი

**გორდიანის ვილა** () — არქეოლოგიური პარკი რომში, რომელიც მდებარეობს პრენესტინის გზაზე და მოიცავს *დიდი პატრიციული სახლის* ნაშთებს, რომელიც ტრადიციულად ცნობილია როგორც გორდიანების იმპერატორული ოჯახის სახლი, კერძოდ, მესამე საუკუნის სამი რომაელი იმპერატორისა: გორდიან I, გორდიან II და გორდიან III-ის. 

გორდიანის სახელი ეწოდა მეზობელ ოფიციალურ სოფელს, რომელიც აშენდა 1928-1930 წლებში, ხოლო შემდეგ, 1977 წელს, საქალაქო დაგეგმარების 6D ზონას.
[მინი|*ვილა გორდიანის მავზოლეუმი*, [რომი|363x363პქ]]
## არქეოლოგიური კომპლექსი 
ტრადიციულად, ნაგებობები და განსაკუთრებით, პატრიციული ვილა, ასოცირებულია-გორდიანების ოჯახის მესამე საუკუნის საკუთრებებთან. *"Historia Augusta"*-ში (გორდიანები, 20.32) ნათქვამია, რომ ამ კომპლექსში აშენდა სამი, 100 ფუტის სიგრძის-"ბაზილიკა ცენტენარიუმი" 

"პატრიციული ვილა", რომელიც ჩამარხულია პრეზერვაციული მიზეზების გამო, არქეოლოგიური პარკის უძველესი ბირთვია, რომელიც აღემატება იმპერიული გორდიანების ოჯახის დასახლებასაც კი. მოხერხდა ზუსტი თარიღის დადგენა ვერ მოხერხდა, ნაწილობრივ იმიტომ რომ შენობა დროთა განმავლობაში გადაკეთდა და გაფართოვდა, და ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ვილის სისტემატური და ღრმა შესწავლა სრულად არასდროს ჩატარებულა .

კოლუმბარიუმი და დარბაზი ეკუთვნის ვილის გვიან პერიოდს, დათარიღებულია II და IV საუკუნეებს შორის.

ვილას მონუმენტალური შესასვლელი, რომელიც *Prenestina*-ს ქუჩაზეა, ოქტაგონალური დარბაზია, რომელიც სავარაუდოდ, ეკუთვნის დიოკლეტიანესა და კონსტანტინე I-ს პერიოდს (III საუკუნის ბოლო - IV საუკუნის დასაწყისი), როდესაც ჩატარდა მონუმენტალური ნაწილების დამატების სამუშაოები.

II საუკუნის დარბაზი ორსართულიანია, ორი გუმბათოვანი აუზით. 

პრენესტინას ქუჩის მარჯვენა მხარეს, *Olevano Romano*-ს  კუთხეში, მდებარეობს კოლუმბარიუმი, რომელიც დათარიღებულია ძვ. წ. I საუკუნიდან ჩვენი წელთაღრიცხვის I საუკუნემდე და აღმოჩენილია 1958 წელს
## ლიტერატურა
* AA. VV, Roma, Milano, Touring Editore, 1999, p. 788, ISBN 978-88-365-1324-6.
* Carla Sfameni, Ville residenziali nell'Italia tardoantica, Bari, Edipuglia, 2006, pp. 98, 137, ISBN 978-88-7228-475-9.
## რესურსები ინტერნეტში
* Villa dei Gordiani - Virtual 360°
* Villa dei Gordiani
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:III საუკუნე
კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით
პაუ კუბარსი

**პაუ კუბარსი პარედესი** (; დ. 22 იანვარი, 2007)  — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ლა ლიგის კლუბ ბარსელონასა და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ცენტრალურ მცველად . ცნობილია კარგი დაცვითი პოზიციონირებითა და თამაშის ინტელექტით, იგი ითვლება მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო ახალგაზრდა მცველად. 

## ადრეული და პირადი ცხოვრება 
პაუ კუბარსი დაიბადა 2007 წლის 22 იანვარს ბესკანოში, ჟირონაში (კატალონია)  გლორია პარედესისა და რობერტ კუბარსის ოჯახში. ის 2018 წელს შეუერთდა ბარსელონას საფეხბურთო აკადემიას, რომელიც მდებარეობს ბესკანოში, მისი სახლიდან დაახლოებით საათნახევრის მოშორებით.

## საკლუბო კარიერა 
კუბარსიმ კარიერა ჟირონაში დაიწყო. 2018 წელს გადავიდა ბარსელონას აკადემიაში. ის გახდა ბარსელონას მესამე ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელსაც დებიუტი ჰქონდა უეფას ახალგაზრდულ ლიგაში, ლამინ იამალისა და ილაიქს მორიბას შემდეგ. მან კლუბთან პირველ პროფესიონალურ კონტრაქტს მოაწერა ხელი სამი თვის შემდეგ, 8 ივლისს. ის მოხვდა ბარსელონას წინასასეზონო გუნდში 2023-24 წლების სეზონის წინ.

2024 წლის 18 იანვარს შედგა კუბარსის დებიუტი პირველ გუნდში „იუნიონისტას დე სალამანკას“ წინააღმდეგ კოპა დელ რეის მატჩში, სადაც 46-ე წუთზე შეცვალეს. მისი პირველი სასტარტო თამაში ლა ლიგაში „რეალ ბეტისის“ წინააღმდეგ მომდევნო მატჩში შედგა. ორი თვის შემდეგ, 12 მარტს, ის მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა უეფას ჩემპიონთა ლიგაზე დებიუტის დროს, მერვედფინალის მეორე მატჩში, რომელშიც ბარსელონამ „ნაპოლისთან“ 3–1 მოიგო. ამ მატჩში ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელმაც დებიუტი შეასრულა ტურნირის პლეი-ოფში 17 წლისა და 50 დღის ასაკში, რითაც მოხსნა „ბაიერნის“ ყოფილი მცველის, დავიდ ალაბას რეკორდი, რომელიც 17 წლისა და 258 დღის იყო. 10 აპრილს, კუბარსი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მცველი, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალში სასტარტო შემადგენლობაში ითამაშა მხოლოდ 17 წლისა და 79 დღის ასაკში, რითაც მოხსნა მოსკოვის ცსკას ფეხბურთელის, გეორგი შჩენნიკოვის რეკორდი.  9 მაისს, „ბარსელონამ“ გამოაცხადა, რომ მათ კუბარსისთან კონტრაქტთან დაკავშირებით შეთანხმებას მიაღწიეს 2029 წლის 30 ივნისამდე გახანგრძლივების შესახებ, რომლის მიხედვითაც, ფეხბურთელის გამოსასყიდი თანხა 500 მილიონი ევროა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  ბარსელონა 
* ესპანეთის ლა ლიგა:  2024–25
* ესპანეთის თასი: 2024–25
* ესპანეთის სუპერთასი: 2024–25

### სანაკრებო
;  ესპანეთი 23 

* ოლიმპიური ოქროს მედალი: 2024 

### ინდივიდუალური
* ლა ლიგის U23 თვის საუკეთესო მოთამაშე: 2024 წლის მარტი 

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი ბარსელონას ვებსაიტზე 
* პროფილი ესპანეთის სამეფო ფეხბურთის ფედერაციის ვებსაიტზე 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 2007
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონა B-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჟირონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედალოსნები
სანტი-ჯოვანი-ე-პაოლო

300px|მინი|გარე ხედი
**სანტი-ჯოვანი-ე-პაოლო**() — უძველესი ბაზილიკური ეკლესია რომში, რომელიც მდებარეობს კაელიუმის მთაზე. იგი თავდაპირველად აშენდა 398 წელს.

ეკლესია არის პაასიონისტების სახლია და წმინდა პავლე ჯვრის მკვდრის საფლავია. გარდა ამისა, ეს არის პირველი პარასკევის სადგური მარხვის პერიოდში. 

## ისტორია
ეკლესია აშენდა 398 წელს, სენატორ პამმაჩიუსის მიერ, ორი რომაელი ჯარისკაცისთვის, იოანე და პავლე, რომელთა წამება მოხდა იმპერატორ იულიანეს დროს 362 წელს. ამით ეკლესიას ეწოდა ტიტულუს პამმაჩი და ეს ასე ჩაიწერა სინოდის აქტებში, რომელიც პაპმა სიმახუსმა 499 წელს მოაწყო.

ეკლესია დაზიანდა ალარიხ I-ის მიერ განხორციელებული ძარცვის დროს (410) და მიწისძვრის შედეგად (442), აღდგენილი იყო პაპ პასკალ I-ის მიერ (824), კვლავ დაექვემდებარა ნორმანთა ძარცვას (1084), და კვლავ აღდგა, მონასტრისა და სამრეკლოს დამატებით 1099 წელს.

საკრისტია მოიცავს ანტონიანცო რომანოს მიერ შექმნილ ტილოებს, რომელზეც გამოსახულია მარიამწმინდა და ბარტყი, წმინდა იოანე მახარებელი და წმინდა იოანე ნათლისმცემელი, ასევე წმინდა იერონი და წმინდა პავლე
200px|მინი|ფრესკა რომაულ ოთახებში
## გათხრები
მე-19 საუკუნეში ჩატარებული გათხრებით, ეკლესიის ნავის ქვეშ აღმოჩნდა ძველი რომაული ოთახების სერია. ეს ოთახები დათარიღებულია პირველი და მეოთხე საუკუნეებით ძვ. წ. მწერალი შარლოტა ანა ეტონის მიხედვით, ეს ოთახები იყო ბუნკერები, რომლებიც წარმოადგენდნენ სავივარიუმს, სადაც ველური ცხოველებს ინახავდნენ, სანამ ისინი გამოყენებულ იქნებოდნენ კოლოსეუმში გამართულ წარმოდგენებში. დაბალაშლილი ვოლის გვირაბი აკავშირებდა ამ სავივარიუმს კოლოსეუმთან.

ბაზილიკის მიწისქვეშა ადგილის აღმოჩენა მოხდა 1887 წელს მამა ჯერმანო და სან სტანისლაოს მიერ, რომელიც იმ დროს ბაზილიკის რექტორი იყვნენ და მოწამეების იოანე და პავლეს საფლავებს ეძებდნენ. მან აღმოაჩინა თორმეტი დეკორირებული ოთახი, რომლებიც ეკუთვნოდნენ მინიმუმ ხუთ განსხვავებულ შენობას, რომლებიც თარიღდება პირველი და მეოთხე საუკუნეებით ძვ. წ. ეს ხუთი შენობა შეადგენს ერთ-ერთ ყველაზე კარგად შემონახულ რომაული პერიოდის საცხოვრებელ კომპლექსს, რომელიც დღესაც არსებობენ, და წარმოადგენს საუკეთესო მაგალითს დომუს ეკლესიაზე ("სახლი ეკლესია"). ორიგინალური ფრესკები ჯერ კიდევ ჩანს, რომლებიც წამების სცენებს ასახავენ. სახლებში შესვლა ხდება ეკლესიის გარეთ, კლივუს სკაურის მხარეს.

ერთ-ერთ ოთახში, რომელიც ნიმფეუმის ეზო იყო, აღმოჩნდა ელეგანტური მესამე საუკუნის ძვ. წ. ფრესკა, რომელზეც პროზერპინა და სხვა ღვთაებები არიან გამოსახული ანგელოზების შუაში ნავით (3 მ × 5 მ (9.8 ფტ × 16.4 ფტ)), ასევე ჩანაწერები სხვა მორალური ფრესკებისა და მოზაიკების, რომლებიც ფანჯრის კამარებში მდებარეობდნენ. მესამე და მეოთხე საუკუნეებს შორის, ოთახებში შეიმჩნევა ზოგიერთი ცვლილება, და იქ შეიქმნა ერთგვარი ორატორია ქრისტიანული თემატიკით ფრესკებით, ხოლო სხვა ოთახებში, დეკორაციები არ შეიცავდა სპეციფიკურ ქრისტიანულ თემებს (მფრინავი ჯინები, გვირგვინები, ფრინველები და ა.შ.). მეოთხე საუკუნეში, კლივუს სკაურის უკან გამავალ გვირაბში, ასევე შეიქმნა კონფესიო. კონფესიოს კედლები იყვნენ ფრესკირებული ქრისტიანული თემებით (მაგალითად, წმინდა კრისპუსის, კრისპინუსისა და ბენედიქტას სიკვდილით თავის დასაჭერელი, ქალის ფიგურები და ორანტე ან "ლოცულობი ადამიანი").

## სქოლიო
კატეგორია:რომი
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალია
ელა ლიბანოვა

**ელა  ლიბანოვა** ( დ. 12 თებერვალი, 1950, კიევი) — უკრაინელი მეცნიერი სოციოეკონომიკის, დემოგრაფიისა და შრომის ეკონომიკის დარგში, უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (2009, 2002 წლიდან წევრ-კორესპონდენტი), ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1992), უკრაინის საპატიო პროფესორი (2000). მ. პტუხის სახელობის უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის დემოგრაფიისა და სოციალური კვლევის ინსტიტუტის დირექტორი. NASU-ს დაარსებიდან  მისი პრეზიდიუმის პირველი ქალი წევრი.  

## ბიოგრაფია 
1971 წელს დაამთავრა დ. კოროტჩენკოს სახელობის კიევის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტი. 1977 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1993 წელს — სადოქტორო დისერტაცია.

1971 წლის ივლისიდან 1977 წლის ივლისამდე დ. კოროტჩენკოს სახელობის კიევის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტში ჯერ ინჟინერი იყო,  შემდეგ —  უმცროსი მკვლევარი.

1977 წლის აგვისტოდან 2000 წლის ოქტომბრამდე მუშაობდა უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უკრაინის მწარმოებელი ძალების შემსწავლელ საბჭოში ჯერ ინჟინრად, ხოლო შემდეგ გახდა  განყოფილების ხელმძღვანელი.

2000 წლის ოქტომბრიდან 2005 წლის იანვრამდე —  უკრაინის პრეზიდენტის სამეცნიერო კონსულტანტი.

2002 წელს აირჩიეს უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად სპეციალობით „შრომის ეკონომიკა“. ელა ლიბანოვა იყო პირველი ქალი, რომელიც აირჩიეს წევრ-კორესპონდენტად, შემდეგ კი —  უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ეკონომიკის განყოფილების აკადემიკოსად.  

2003 წლის მაიში გახდა უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის მ. პტუხის სახელობის დემოგრაფიისა და სოციალური კვლევის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე კვლევით საკითხებში.

2007 წლის 16 მარტიდან —   უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის მ. პტუხის სახელობის დემოგრაფიისა და სოციალური კვლევის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.

2009 წელს აირჩიეს უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსად „სოციალური ეკონომიკის“ დარგში. 2009 წლის აპრილიდან —  უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ეკონომიკის დეპარტამენტის აკადემიკოსი-მდივანი.  

ელა ლიბანოვა ასევე იკავებს კიევის ტარას შევჩენკოს ეროვნული უნივერსიტეტის პროფესორის თანამდებოას, ეკონომიკის ფაკულტეტზე კითხულობს კურსს „სოციალური სტატისტიკა.“

ის არის 200-ზე მეტი ნაშრომის ავტორი, რომელიც გამოქვეყნებულია უკრაინულ და საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალებში, მათ შორის 30-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაცია — გაეროს, მსოფლიო ბანკის, UNICEF- ის, IOP - ის და ა.შ. საერთაშორისო გამომცემლობებში.

## ჯილდოები 
* უკრაინის მინისტრთა კაბინეტის საპატიო დიპლომი (2003).
* უკრაინის მინისტრთა კაბინეტის მადლობა (2004).
* პრინცესა ოლღას ორდენი, III ხარისხის  (2009).  
* პრინცესა ოლღას ორდენი, II ხარისხის (2013).  
* პრინცესა ოლღას ორდენი, I ხარისხის (2021).  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ქალი მეცნიერები
კატეგორია:უკრაინელი ეკონომისტები
კატეგორია:ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
სანტა-მარია-ინ-ვია-ლატა

180px|მინი|ფასადი პიეტრო და კორტონას მიერ
**სანტა-მარია-ინ-ვია-ლატა**() — ეკლესია მდებარეობს ვია დელ კორსოზე (ძველი ვია ლატა), რომში, იტალიაში. იგი დიაგონალურად მდებარეობს სან მარჩელო ალ კორსოს ეკლესიის მოპირდაპირედ. ეს ეკლესია არის სადგუროვანი ეკლესია მეხუთე ლენტის კვირის სამშაბათისთვის.

## ისტორია
პირველი ქრისტიანული სამლოცველო ამ ადგილზე იყო მე-5 საუკუნის ორატორიუმი (კაპელა სოციალური დახმარების ცენტრით), რომელიც მდებარეობდა დღევანდელი ეკლესიის ქვეშ არსებული რომაული ნაგებობის შიგნით. ეს ნაგებობა აშენდა დიდი რომაული საწყობის ნარჩენებში, რომლის სიგრძეც დაახლოებით 250 მეტრს (820 ფუტს) შეადგენდა და იგი ასევე გამოჩხრეკილია. მე-7-დან მე-9 საუკუნეებში ქვედა დონეზე დაემატა კედლის მხატვრობები (რომლებიც კონსერვაციის მიზნით მოხსნილია). ტიბრის ხშირი წყალდიდობების გამო, 1049 წელს ეკლესია ხელახლა აიგო და დაემატა ზედა დონე.

## არქიტექტურა
არქუს ნოვუსი, ოკეიე ბიოკლეტიანეს მიერ 303–304 წლებში აშენებული არკი, რომელიც ამ ადგილზე იდგა, განადგურდა ეკლესიის რეკონსტრუქციისას 1491 წელს. ანტონიო ტებალდეო, პოეტი და რაფაელის მეგობარი, დაკრძალეს ეკლესიის ჩრდილოეთ დარბაზის ბოლოს 1537 წელს, თუმცა მისი საფლავი დაიგეგმა 1776 წელს. ზარი, რომლის დიზაინიც მორტინო ლონგი უფროსმა შექმნა, 1580 წელს აშენდა. ეკლესიაში სამი ზარი მდებარეობს, მათგან ორი შექმნილია: 1615 და 1465 წლები. ზარები 2017 წელს კვლავ დაიძრა, ავტომატური პროგრამებით.

წმინდა წლის 1650 წლის მოლოდინში, ეკლესია განახლდა 1639 წელს კოზიმო ფანზაგოს მიერ, მაგრამ ფასადი, თავისი კორინთული სვეტებით, რომლებიც ვერტიკალურ ხაზს უქმნიან თავს, დასრულდა (1658–1660) პიეტრო და კორტონას დიზაინის საფუძველზე მარჯვენა ნავში პირველი ალტარპიესია არის წმინდა ანდრია მტკიცე (1685) ჯაჩინტო ბრანდის მიერ, ხოლო მეორე ალტარპიესია არის წმინდანები ჯუზეპე, ნიკოლა და ბიაჯო ჯუზეპე გეცის მიერ. აფსიდის მარცხნივ განლაგებულ კაპელაში მდებარეობს მადონა ბავშვით და წმინდანები ცირია და კატერინა ჯოვანი ოდაზის მიერ. მარცხენა მხარეს მეორე ალტარპიესია არის წმინდა პავლე ნათლობს საბინესა და ბავშვებს პიერ ლეონე გეცის მიერ, ხოლო პირველი ალტარპიესია არის ქალწული და წმინდანები ლორენცი და ანტონი პიეტრო დე პიეტრის მიერ. მარჯვენა ნავში ექვსი ოვალური მხატვრული ნამუშევარი მოიცავს პიეტრო დე პიეტრისა და აგოსტინო მასუჩის ტილოებს. მარცხენა ნავში არის ხუთი ოვალი, რომლებზეც დახატულია პიეტრო დე პიეტრი, მასუჩი და ჯოვანი დონენიკო პიასტრინი. სამ საკრამენტოს კაპელაში, მარჯვენა დარბაზის ბოლოში, განთავსებულია კოსმატესკური სტილის პოლიქრომული მარმარილოს ნამუშევრები.

წმინდა პავლეს, როგორც ითქვა, ორი წელი გაატარა აქ, ეკლესიის იმ ნაწილში, რომელიც ახლა კრიპტაა, სახლში ყოფნის დროს, როდესაც მისი სასამართლო პროცესი ელის . ეს წინააღმდეგობაში მოდის ტრადიციასთან, რომელიც ეხება სან პაოლოს ალა რეგოლას. იგივე ითქვა წმინდა პეტრზე, პავლეს მდივან ლუკაზე და მარტინ მარშალზე.

ქვედა ეკლესიაში ერთ-ერთი ალტარი შეიცავს მარმარილოს ბას-რელიეფს კოზიმო ფანჩელის მიერ, რომელიც აღნიშნავს ეკლესიის პირველ გათხრებს. ნაპოლეონის დედის რომაულ რეზიდენციასთან სიახლოვის გამო, ბონაპარტების ოჯახის რამდენიმე წევრი დროებით დაკრძალული იყო ეკლესიაში.

## სქოლიო
კატეგორია:რომი
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალია
ხუთსვეტიანი ძეგლი

**ხუთსვეტიანი ძეგლი** ()— როსტრას დამატებითი ძეგლი, რომის ფორუმში, რომელიც მეოთხე საუკუნის დასაწყისს ეკუთვნის. მას ასევე უწოდებენ *Fünfsäulendenkmal*-ს , აგრეთვე ოთხკოლომნის ძეგლს, იუპიტერის ჩანართვის მიხედვით.

## ისტორია 
რომის ფორუმის აღდგენა 284 წლის ხანძრის შემდეგ მნიშვნელოვანი ამოცანა იყო დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს ადრეულ მმართველობაში. მათ აღადგინეს ბაზილიკა იულია, კურია და ავგუსტუსის როსტრა. ამ პროექტებს შორის იყო ავგუსტუსის როსტრის ჩრდილოეთ მხარეს გაფართოება, რომელიც მდებარეობდა რომის ფორუმის დასავლეთ ნაწილში. აღდგენაში ასევე შედიოდა  ავგუსტუსის და კაიზარის ორ-ორი და იუპიტერის ქანდაკება. ფორუმის აღმოსავლეთ მხარეს, ტეტრარქებმა ააგეს მეორე როსტრა, რომელიც, სავარაუდოდ, ხუთი სვეტის ძეგლებითაც იყო შექმნილი. 

ეს ძეგლი მიძღვნილი იყო დიოკლეტიანეს რომში პირველი ვიზიტისადმი 303 წელს, მისი იმპერატორობის მე-20 წელს, ტეტრარქიის ახალგაზრდა კაიზარების ათწლეულის აღსანიშნავად, რომლებიც საბოლოოდ მისი მემკვიდრეები გახდებოდნენ  . კაიზარების კონსტანციუსისა და გალერიუსის დღესასწაულის გადაწევა 302 წლიდან 303 წლამდე, მათი მეცხრე წლის დასრულებიდან, ადასტურებს სინქრონიზაციის მნიშვნელობას ტეტრარქიული წლისთავებისთვის. ეპიგრაფიული მტკიცებულებები არ ადასტურებს სენატორთა სპონსორობას ძეგლის მიმართ. 
## რესურსები ინტერნეტში
*Tetrarchic renovations, Digital Forum Romanum 
*Phases of the Rostra of Augustus, Digital Forum Romanum 
*"Rostra Diocletiani," Digital Forum Romanum 
*
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:III საუკუნე
კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით
ვენანძო კროჩეტის მუზეუმი

**ვენანცო კროჩეტის მუზეუმი** () — თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება იტალიელი მოქანდაკის ვენანძო კროჩეტის (1913–2003) შემოქმედებას.

მუზეუმი მდებარეობს რომში Via Cassia, 492.

## ისტორია
მუზეუმი განთავსებულია შენობაში, რომელიც თავდაპირველად იყო მოქანდაკის მთავარი სახელოსნო, სადაც იგი დიდ დროს ატარებდა და სხვადასხვა მასალისგან ქმნიდა განსხვავებულ მონუმენტებს.

## ორგანიზაცია
ვენანძო კროჩეტის მუზეუმში დაცულია ასზე მეტი ბრინჯაოსა და მარმარილოს ქანდაკება, ფერწერული ნამუშევარები ქაღალდზე და დოკუმენტები, რომლებიც მოიცავს 1930 წლიდან 1998 წლამდე პერიოდს და მის შემოქმედებას.

ვენანძო კროჩეტის ნამუშევრები არის რომში, ბრიუსელში, პარიზში, ბერნში, ციურიხში, ნიუ-იორკში, სან პაოლოშიბრაზილია, მონრეალში, ტოკიოსა და ოსაკაში. 1991 წელს, სანკტ-პეტერბურგში, ერმიტაჟის მუზეუმმა მიუძღვნა ვენანციო კროჩეტის ნამუშევრების მუდმივი გამოფენა.

ვენანძო კროჩეტის მუზეუმის გამოფენაზე განთავსებულია თანამედროვე ხელოვნების ფასდაუდებელი ნიმუშბი.

## სქოლიო
სასამართლოს მეგობარი

**სასამართლოს მეგობარი** (**Amicus Curiae**) — ინდივიდი ან ორგანიზაცია, რომელიც არ წარმოადგენს მხარეს სამართლებრივ საქმეში, მაგრამ უფლებამოსილია, საკუთარი ინიციატივით დაეხმაროს სასამართლოს საკუთარი წერილობითი მოსაზრების წარდგენის გზით. მოსაზრების წარდგენის მიზანია არა პროცესის რომელიმე მონაწილის მხარდაჭერა, არამედ სასამართლოს დახმარება, სათანადოდ შეაფასოს განსახილველი საკითხი სასამართლოს მეგობრის მიერ შეთავაზებული ინფორმაციის, ექსპერტიზის და გარემოებათა ანალიზის საფუძველზე. სასამართლოს მეგობრის მოსაზრების გათვალისწინების გადაწყვეტილებას სასამართლო იღებს. სასამართლოს მეგობრის მოსაზრების წარდგენა ძირითადად ხდება ისეთ საქმეებზე, რომელთა მიმართაც ფართო საზოგადოებრივი ინტერესი არსებობს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Amicus curiae*Merriam-Webster Online Dictionary*
* Amicus curiae MSN Encarta Dictionary 
* განმარტებები 
* Amicus curiae 

## ლიტერატურა
**სასამართლოს მეგობრის ინსტიტუტის როლი სამართალწარმოების პროცესში*, მარინე კვაჭაძე

## სქოლიო
კატეგორია:იურიდიული დოკუმენტები
ეკატერინე შაკერბაია

**ეკატერინე შაკერბაია** (დ. 8 ივნისი, 1905, ბაღმარანი, გულრიფშის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 1979) — ქართველი, საბჭოთა და აფხაზი თეატრის მსახიობი. აფხაზეთის ასსრ-ის (1955) და საქართველოს სსრ-ის (1961) სახალხო არტისტი.

## ბიოგრაფია
1930 წელს სწავლა დაიწყო სოხუმის თეატრალურ სტუდიაში, რომლის წარმატებით დამთავრების შემდეგ გახდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სტუდენტი.

თეატრალური ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მსახიობად მუშაობდა სოხუმის თეატრში, რომლის სცენაზე განასახიერა სხვადასხვა როლები, რომელთა შორის აღსანიშნავია: შაზილა (ს. ჭანბას „მახაჯირი“), მინუცა (შ. ფაჩალიას „დიდი ქორწილი“), ლაურენსია (ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“), კრუჩინინა, პოლინა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“, „შემოსავლიანი ადგილი“), ემილია (შექსპირის „ოტელო“), ანა ანდრეევნა (ნ. გოგოლის „რევიზორი“), ნასტია (მ. კოვეს „კიახბა ხაჯარათი“), ლედი (შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“), ბეატრიჩე (კ. გოლდონის „ორი ბატონის მსახური“) და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1954 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1955 — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სახალხო არტისტი
* 1961 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
სამართლიანი სასამართლოს უფლება

**სამართლიანი სასამართლოს უფლება** მოითხოვს, რომ  სასამართლო ფუნქციონირებდეს კანონის საფუძველზე და მოსამართლეები იყვნენ დამოუკიდებელნი და მიუკერძოებელნი. სამართლიანი სასამართლო გულისხმობს, რომ სასამართლო სათანადოდ იცავს ყველა პროცედურას და თანაბრად ექცევა ყველა მხარეს, რათა იყოს სამართლიანი და ეფექტური, განურჩევლად გადაწყვეტილებისა და შედეგისა. სამართლიანი სასამართლოს უფლება მოიცავს რიგ პროცედურულ გარანტიებს, რომლებიც ხელს უწყობს სასამართლო პროცესის სამართლიანობის უზრუნველყოფას, მათ შორისაა: საჯარო მოსმენა, განხილვა გონივრულ ვადაში, ადვოკატთან წვდომა ან საკუთარი თავის წარმომადგენლობის შესაძლებლობა, დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

## განსაზღვრებები ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალში
სამართლიანი სასამართლოს უფლების დამცავი ნორმები ჩამოყალიბდა მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, როდესაც საერთაშორისო საზოგადოებამ გადაწყვიტა დაედგინა საერთო სტანდარტი ფუნდამენტური უფლებების დასაცავად. 1948 წელს მიღებულ იქნა ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია, რომელიც მე-10 მუხლში წერია:

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები
კატეგორია:სისხლის სამართალი
ილ-ფაჩინო

**ილ-ფაჩინო** () — რომის ერთ-ერთი „მოლაპარაკე ქანდაკება“. სხვა ხუთი „მოლაპარაკე ქანდაკების“ მსგავსად, მე-14 და მე-15 საუკუნეებში ილ-ფაჩინოს გვერდით განთავსებული იყო პასკვინადები - სატირები, რომლებიც დასცინოდნენ საზოგადო მოღვაწეებს.

ილ-ფაჩინო თავდაპირველად მდებარეობდა კორსოს ქუჩაზე, კაროლის სასახლის სიმონეტის მთავარ ფასადზე, პიაცა ვენეციასთან ახლოს. 1874 წელს ის გადაიტანეს მის ამჟამინდელ მდებარეობაზე, იმავე შენობის გვერდით, რომელიც ახლა ბანკო დი რომაა, ვია-ლატაზე.

სხვა მოლაპარაკე ქანდაკებებისგან განსხვავებით, რომლებიც ძველი რომის პერიოდს განეკუთვნებიან, ილ-ფაჩინო შედარებით თანამედროვეა. ქანდაკება შეიქმნა დაახლოებით 1580 წელს, ჯაკოპო დელ-კონტეს დიზაინით „Corporazione degli Aquaroli“-სთვის (წყლის გადამტანთა კორპორაციისთვის). ის გამოსახავს კაცს, რომელსაც ახურავს ქუდი და აცვია სახელოებიანი პერანგი, ატარებს კასრს - „აკვაროლო“ წყალს იღებდა ტიბრიდან რომის ქუჩებში გასაყიდად იმ პერიოდში, სანამ რომის აკვედუკები პაპების ბრძანებით აღდგებოდა და საჯარო შადრევნები კვლავ ამუშავდებოდა. წყალი გადმოდის კასრის საცობის ხვრელიდან, რაც შადრევანს ქმნის. კაცის სახე ძლიერ დაზიანებულია, რაც წლების განმავლობაში მისკენ ნასროლი ქვების შედეგია, რადგან არსებობდა გავრცელებული მცდარი შეხედულება, რომ რბილი ქუდის გამო, ქანდაკება მარტინ ლუთერს გამოსახავდა.

## ლიტერატურა 
*Rendina, C., "Pasquino statua parlante”, *ROMA ieri, oggi, domani*, n. 20 – febbraio 1990

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Roma Segreta: via del Corso: La fontana del Facchino 
*''The Insider's Guide to Rome*, p.73
**Chambers' Edinburgh Journal'', p.106

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
რუსპოლის სასახლე

**რუსპოლის სასახლე** (Palazzo Ruspoli) — 
რენესანსის სტილის, მე-16 საუკუნის არისტოკრატული სასახლე, რომელიც მდებარეობს Via del Corso 418-ზე, კამპო მარციოს რიონე IV-ში, ცენტრალურ რომში, იტალიაში.

მე-16 საუკუნისთვის სასახლე იაკობბილების ოჯახის საკუთრებაში იყო, ხოლო 1583 წელს იგი მიყიდეს რუჩელაის მერკანტილურ ოჯახს. ბარტოლომეო ამანატიმ გააერთიანა გრძელი სამსართულიანი ფასადი დე კორსოს გასწვრივ და დაამატა ლოჯი შიდა ეზოს გასწვრივ, რომელიც ფრესკაზე იყო შესრულებული ჯაკოპო ზუჩის მიერ და გამოიყენებოდა ოჯახის უძველესი ქანდაკებების კოლექციისთვის.

## აღწერა
1629 წელს სასახლე შეიძინა კაეტანების ან გაეტანების ოჯახმა, რომლებმაც შეუკვეთეს ფასადის განახლება ახლანდელი ლარგო გოლდონის გასწვრივ. დაახლოებით 1640 წელს, არქიტექტორ მარტინო ლონგი უმცროსს დაევალა ეზოსკენ მიმავალი სცენოგრაფიული კიბის აგება. 1776 წელს სასახლე გახდა რუსპოლის ოჯახის საკუთრება, რომელიც დღემდე ფლობს შენობის ნაწილებს. მე-19 საუკუნეში სასახლე მასპინძლობდა ცნობილ კაფე „ნუოვოს“ და ასევე იყო გადასახლებულ ნაპოლეონ III-ის სახლი. 

მე-18 საუკუნეში კიბეების აღწერილობაში აღნიშნულია, რომ კიბე რომის სასახლეებს შორის უნიკალური იყო მისი ზომით და მთლიანად მარმარილოს საფეხურებით აგებული, თითო 80 სკუდი ღირდა, 30 საფეხურიანი ოთხი ფრენით, ათი ფუტის სიგრძით და ორი ფუტის სიგანით. კიბეების გასწვრივ იყო დადგმული იმპერატორ ადრიანესა და კლავდიუსის ანტიკური პერიოდის ბიუსტები, ასევე იყო აპოლონის, მერკურის, ჰერკულესის სახით გამოწყობილი ქალი, და ესკლეპიუსი.

## გამორჩეული ხალხი
* მარია ერნესტინა ლარნაინზარ კორდობა (1854-1925), იტალიაში დაბადებული მექსიკელი მწერალი, მასწავლებელი, რელიგიური ორდენის დამაარსებელი.
* ემანუელ დე დამპიერი, ანჟუსა და სეგოვიის ჰერცოგინია (1913-2012)

## სქოლიო
ვენეციის სასახლის ეროვნული მუზეუმი

**ვენეციის სასახლის ეროვნული მუზეუმი** () — სახელმწიფო მუზეუმი რომში, იტალია, რომელიც განთავსებულია ამავე სახელწოდების სასახლეში არქეოლოგიისა და ხელოვნების ისტორიის უმნიშვნელოვანეს ბიბლიოთეკასთან ერთად.

2020 წლიდან, ვიტორიანოსთან ერთად, მას მართავს VIVE ინსტიტუტი, იტალიის კულტურის სამინისტროს მნიშვნელოვანი ზოგადი ინტერესის მქონე თერთმეტი ინსტიტუტიდან ერთ-ერთი.

## კოლექციები
მუზეუმში დაცულია სხვადასხვა მხატვრის ნახატები მაგალითად როგორიცაა: ფრა ანჯელიკო, ჯორჯონე (ორმაგი პორტრეტი, დაახლოებით 1502 წ.), ჯოტო, ბენოცო გოცოლი, გუერჩინო, კარლო მარატა, პიზანელო (ქალის თავი), გვიდო რენი, ჯორჯო ვაზარი, ალესანდრო ალგარდი და სხვა... ასევე მუზეუმში განთავსებულია: ქანდაკებები, ბრინჯაო, მაჟოლიკა, ტერაკოტა, დასავლური და აღმოსავლური ფაიფური, მედლები, ბეჭდები, ავეჯი, იარაღი, სპილოს ძვლები, ვერცხლი, მინა, მინანქრები, ქსოვილები და გობელენები. მუზეუმში ასევე დაცულია დაახლოებით 3000 ნამუშევარი Wurts-ის კოლექციიდან, რომელიც ჩამოაყალიბეს ჯორჯ ვაშინგტონ ვურტსმა და ჰენრიეტა თაუერმა და ანდერძით მიანდეს იტალიის სახელმწიფოს მისი გარდაცვალების შემდეგ 1933 წელს.

გარე ლოჯიაში (პავლე II- ის ბაღი) განთავსებულია ლაპიდარიუმი .

მუზეუმი ასევე მასპინძლობს დროებით გამოფენებს.

## ტრანსპორტი
მეტროს გაჩერება (კოლოსეო, ხაზი B)

## სქოლიო
მარკუს ავრელიუსის სვეტი

**მარკუს ავრელიუსის სვეტი** (; ) — რომაული გამარჯვების სვეტი, მდებარეობს პიაცა კოლონაზე, რომში, იტალიაში. *დორიული სვეტი*, გაფორმებული სპირალური რელიეფით, აგებულია რომის იმპერატორ მარკუს ავრელიუსის პატივსაცემად და შექმნილია ტრაიანეს სვეტის მოდელზე. მიძღვნილი იმპერატორსა და მისი სამხედრო კამპანიებისადმი ბარბაროსთა ომების დროს, ძეგლი წარმოადგენს მისი მეფობის (161-180 წწ.) მოწმობას.

## კონსტრუქცია 
მას შემდეგ რაც თავდაპირველი ეპიგრაფი განადგურდა, უცნობია, აშენდა იგი იმპერატორის მეფობის დროს (მარკომანების, კვადებისა და სარმათების წინააღმდეგ გამარჯვების შემდეგ 176 წელს) თუ მისი გარდაცვალების შემდეგ 180 წელს; თუმცა, როგორც ახლომდებარე ეპიგრაფი მოწმობს, რომ სვეტი დასრულდა 193 წლისთვის.

ძველი რომის ტოპოგრაფიული თვალსაზრისით, სვეტი იდგა კამპუს მარციუსის ჩრდილოეთ ნაწილში, მოედნის ცენტრში. ეს მოედანი მდებარეობდა ადრიანესა (სავარაუდოდ, ადრიანეუმი) და მარკუს ავრელიუსის ტაძარს შორის (რომელიც მისმა ვაჟმა კომოდუსმა მიუძღვნა, და რომლისგანაც ახლა არაფერი დარჩა - სავარაუდოდ, მდებარეობდა *პალაცო ვედეკინდის* ადგილზე), ან მისი წმინდა ტერიტორიის ფარგლებში, რომლისგანაც ახლა არაფერია დარჩენილი.

სვეტი 29,6 მეტრი (97 ფუტი) სიმაღლისაა, 10,1 მეტრიან (33 ფუტი) ბაზაზე, რომელიც თავის მხრივ თავდაპირველად 3 მეტრიან (9,8 ფუტი) პლატფორმაზე იდგა - სვეტი სულ 39,7 მეტრს (130 ფუტი) აღწევს.  ბაზის დაახლოებით 3 მეტრი მიწის ქვეშ იყო, 1589წლის აღდგენის შემდეგ.
## ლიტერატურა
*
## რესურსები ინტერნეტში
*Eugen Petersen's photographs of the Column of Marcus Aurelius
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:II საუკუნე
კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით
კოლონის სასახლე

**კოლონის სასახლე** () —  შენობების კომპლექსი ცენტრალურ რომში, იტალიაში, კვირინალის ბორცვის ძირში და სანტი აპოსტოლის ეკლესიასთან ახლოს. ის ნაწილობრივ აშენებულია ძველი რომაული სერაპეუმის ნანგრევებზე და მას 20 თაობაზე მეტი ხნის განმავლობაში ცნობილი კოლონას ოჯახი, იტალიური დიდგვაროვანი ოჯახი, ფლობდა.
[მინი|კოლონის სასახლე [1748 წელს]]

## ისტორია 
მინი|სასახლის ეზო ძველი რომაული სვეტით
სასახლის პირველი ნაწილი მე-13 საუკუნით თარიღდება და ტრადიციის თანახმად, შენობამ უმასპინძლა დანტეს რომში მისი ვიზიტის დროს. პირველი დოკუმენტური ხსენება აღნიშნავს, რომ საკუთრებამ უმასპინძლა კარდინალებს ჯოვანი და ჯაკომო კოლონას მე-13 საუკუნეში. ასევე იყო კარდინალ ოდონე კოლონას საცხოვრებელი, სანამ ის პაპი მარტინ V-ის სახელით პაპობას დაიკავებდა 1417 წელს.

მისი გარდაცვალების შემდეგ, სასახლე გაძარცვეს შუღლის დროს, და მთავარი საკუთრება დელა როვერეს ოჯახის ხელში გადავიდა. ის დაუბრუნდა კოლონას ოჯახს, როდესაც მარკანტონიო I კოლონამ იქორწინა ლუკრეცია გარა ფრანჩიოტი დელა როვერეზე, პაპი იულიუს II-ის დისშვილზე. კოლონას ოჯახის კავშირმა ჰაბსბურგების ძალაუფლებასთან, სავარაუდოდ, დაიცვა სასახლე გაძარცვისგან რომის აოხრების დროს (1527).

ფილიპო კოლონადან (1578–1639) დაწყებული, ბევრი ცვლილება განხორციელდა, რათა განახლებულიყო და შექმნილიყო ერთიანი კომპლექსი ცენტრალური ბაღის გარშემო. არქიტექტორები, როგორებიც არიან ჯიროლამო რაინალდი და პაოლო მარუჩელი, მუშაობდნენ კონკრეტულ პროექტებზე. მხოლოდ მე-17 და მე-18 საუკუნეებში დასრულდა მთავარი ფასადები, ერთი მიმართული „Piazza SS. Apostoli“-სკენ და მეორე - ვია დელა პილოტასკენ. ამ დიზაინის დიდი ნაწილი შეასრულა ანტონიო დელ გრანდემ (დიდი გალერეის ჩათვლით) და ჯიროლამო ფონტანამ (გალერეის დეკორაცია). მე-18 საუკუნეში აშენდა გრძელი დაბალი ფასადი, რომელიც დააპროექტა ნიკოლა მიკეტიმ, პაოლო პოსის მიერ მოგვიანებით დამატებული უფრო მაღალი კუთხის ბლოკებით (პიაცა სანტი აპოსტოლისკენ მიმართული), რომელიც მოგვაგონებს ადრეულ სტრუქტურებს, რომლებიც ციხესიმაგრეს ჰგავს. 

## კოლონის ხელოვნების გალერეა 
მინი|კოლონის გალერეა
მთავარი გალერეა დასრულდა 1703 წელს და ოსტატურად შეგროვებული კოლონის ხელოვნების კოლექცია შეიძინეს 1650 წლის შემდეგ კარდინალმა ჯიროლამო I კოლონამ და მისმა დისშვილმა, კონესტაბილე ლორენცო ონოფრიო კოლონამ. ის მოიცავს ლორენცო მონაკოს, დომენიკო გირლანდაიოს, პალმა უფროსის, სალვიატის, ბრონზინოს, ტინტორეტოს, პიეტრო და კორტონას, ანიბალე კარაჩის (ნახატი „ლობიოს მჭამელი“), გუერჩინოს, ფრანჩესკო ალბანის, მუციანოს და გვიდო რენის ნამუშევრებს. ჭერის ფრესკები ფილიპო გერარდის ჯოვანი კოლის, სებასტიანო რიჩის და ჯუზეპე ბარტოლომეო კიარის მიერ აღნიშნავს მარკანტონიო II კოლონას როლს ლეპანტოს ბრძოლაში (1571). მარტინ V-ის აპოთეოზი დახატა ბენედეტო ლუტიმ. არსებობს მოხატული აპარტამენტები, რომლებიც დასრულდა 1664 წლის შემდეგ კრეშენციო ონოფრის, გასპარ დუგეს და პიტერ მულიერ II-ის (მეტსახელად „კავალიერ ტემპესტა“) მიერ. სხვა ოთახები მოხატული იქნა მე-18 საუკუნეში პომპეო ბატონის და პიეტრო ბიანკის მიერ. 

## ცნობილ კულტურაში 
1953 წლის კლასიკური ფილმის „რომაული არდადეგების“ დასკვნითი სცენა, რომელშიც მთავარ როლებს ოდრი ჰეპბერნი და გრეგორი პეკი ასრულებენ, გალერეაში გადაიღეს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Palazzo Colonna website
* Rome Art Lover website

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი

**ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი** (**CPJ**) — ამერიკული არასამთავრობო ორგანიზაცია, დაფუძნებულია ნიუ-იორკში, აერთიანებს ჟურნალისტებს მთელი მსოფლიოდან. მხარს უჭერს პრესის თავისუფლებას და იცავს ჟურნალისტების უფლებებს. ჟურნალმა *American Journalism Review* ორგანიზაციას „ჟურალისტიკის წითელი ჯვარი“ უწოდა.  1980-იანების მიწურულიდან, კომიტეტი ყოველდღიურად აქვეყნებს ანგარიშებს პროფესიული საქმიანობის გამო მოკლული და დაპატიმრებული ჟურნალისტების შესახებ.

## ისტორია
ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი 1981 წელს პარაგვაელი ჟურალისტი ალკიბიადე დელვალეს დევნის საპასუხოდ შეიქმნა. 1991 წლიდან ორგანიზაცია მართავს ყოველწლიურ პრესის თავისუფლების დაჯილდოებას, რომლის ფარგლებშიც ჯილდოები გადაეცემათ იმ ჟურნალისტებს, რომლებმაც ყალბი ამბების გაშუქების ბრალდებით მუქარა, დაშინება, ფიზიკური ძალადობა და პატიმრობა გამოცადეს. 

1992 წლიდან ორგანიზაცია ყოველწლიურად აქვეყნებს სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას დაღუპული ჟურნალისტების სიას. 2017 წლის მონაცემებით, 46 დაღუპული ჟურნალისტიდან, 18 გამიზნულად იქნა მოკლული. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჟურნალისტური ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ლარს ანდერს არბორელიუსი

250px|მინი
**ლარს ანდერს არბორელიუსი** (დ. 24 სექტემბერი, 1949) — შვედი კათოლიკე კარდინალი. იგი სტოკჰოლმის ეპისკოპოსია 1998 წლიდან. პაპმა ფრანცისკემ მას კარდინალის წოდება მიანიჭა 2017 წლის 28 ივნისს, რითაც ის გახდა პირველი კარდინალი შვედეთიდან და სკანდინავიიდან.

იგი განიხილება, როგორც შესაძლო წამყვანი კანდიდატი მომავალ 2025 წლის პაპის კონკლავში.

## სქოლიო
კატეგორია:კარდინალები
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მილვიოს ხიდი

მინი|286x286პქ|მილვიოს ხიდი
**მილვიოს (ან მულვიის) ხიდი** — (: **Ponte Milvio** ან **Ponte Molle**; : **Pons Milvius** ან **Pons Mulvius**) ხიდი ტიბრზე ჩრდილოეთ რომში, იტალიაში. ის იყო ეკონომიკურად და სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ხიდი რომის იმპერიის ეპოქაში და ცნობილი მილვიის ხიდის ბრძოლის ადგილი 312 წელს. ამ ბრძოლამ განაპირობა კონსტანტინეს იმპერატორული მმართველობა. ხიდი ააშენა კონსულმა გაიუს კლაუდიუს ნერომ ძვ.წ. 206 წელს, როდესაც მან დაამარცხა კართაგენის არმია მეტაურუსის ბრძოლაში. ძვ.წ. 109 წელს ცენზორმა მარკუს ემილიუს სკაურუსმა ააშენა ახალი ქვის ხიდი იმავე ადგილას. დაანგრია რა ძველი  ხიდი ძვ.წ. 63 წელს, კატილინას შეთქმულების მონაწილეთა წერილები აგურებში იქნა გამოვლენილი, რამაც საშუალება მისცა ციცერონს მომდევნო დღეს წაეკითხა ისინი რომის სენატისთვის. 312 წელს კონსტანტინე I-მა დაამარცხა თავისი ძლიერი მეტოქე მაქსენციუსი ამ ხიდსა და საქსა რუბრას შორის, ცნობილ მილვიის ხიდის ბრძოლაში.
შუა საუკუნეებში ხიდი განაახლა ბერმა სახელად აკუზიომ, ხოლო 1429 წელს პაპმა მარტინ V-მ სთხოვა ცნობილ არქიტექტორს, ფრანჩესკო და გენაცანოს, შეეკეთებინა ის, რადგან დანგრევის პირას იყო. მე-18 და მე-19 საუკუნეებში ხიდი მოდიფიცირებული იქნა ორი არქიტექტორის, ჯუზეპე ვალადიესა და დომენიკო პიჯიანის მიერ. მე-17 საუკუნეში მილვიის ხიდი იყო ერთ-ერთი პოპულარული ელემენტი ჰოლანდიელი და ფლამანდიელი მხატვრების პეიზაჟებში.

ხიდი მნიშვნელოვნად დაზიანდა 1849 წელს, გარიბალდის ჯარების მიერ ფრანგთა შეტევის ბლოკირების მცდელობისას, მაგრამ მომდევნო წელს შეაკეთა პაპმა პიუს IX-მ

## წყაროები ინტერნეტში 
* www.barcelo.com
* www.romeprivateguides.com

კატეგორია:ხიდები
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
ჯოზეფ უილიამ ტობინი

250px|მინი
**ჯოზეფ უილიამ ტობინი** (დ. 3 მაისი, 1952) — კათოლიკური ეკლესიის ამერიკელი პრელატი. რედემპტორისტების ორდენის წევრი, იგი ნიუარკის არქიეპისკოპოსია 2017 წლიდან. მანამდე მსახურობდა ინდიანაპოლისის არქიეპისკოპოსად 2012 წლიდან 2016 წლამდე და როგორც წმინდა ცხოვრების ინსტიტუტებისა და სამოციქულო ცხოვრების საზოგადოებების კონგრეგაციის მდივანი 2010 წლიდან 2012 წლამდე. კარდინალია 2016 წლის 19 ნოემბრიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
*Official website of the Archdiocese of Newark

კატეგორია:კარდინალები
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რომის სანტა ბალბინას ბაზილიკა

მინი|273x273პქ|სანტა ბალბინას ბაზილიკა
**სანტა ბალბინას ბაზილიკა** — კათოლიკური ბაზილიკა რომში, მდებარეობს ავენტინის ბორცვზე, მშვიდ ტერიტორიაზე. ბაზილიკა და მისი ეზო განლაგებულია კარაკალას აბანოების გვერდით.

## ისტორია 
სანამ ნაგებობა ბაზილიკა გახდებოდა, ის იყო ლუციუს ფაბიუს ცილოს, მდიდარი რომაელის სახლი მეორე საუკუნის ბოლოს. სახლი გახლდათ საჩუქარი, ნაბოძები სეპტიმიუს სევერუსისგან და წყაროებში აღნიშნულია, როგორც "*Forma Urbis Romae."* 

მისმა ახალმა, ქრისტიანმა მფლობელებმა თან მოიტანეს მნიშვნელოვანი რეკონსტრუქცია დაახლოებით 370 წელს: კედლები ამაღლდა და შიდა განლაგება შეიცვალა დღევანდელი ეკლესიის მსგავსად. ამ ეკლესიის თავდაპირველი სახელწოდება გაურკვეველია. ნავარაუდევია, რომ ის ცნობილი იყო როგორც "*titulus Tigridae"*, რაც შესაძლოა მიუთითებდეს ადრეულ დამკვეთზე ან დამფუძნებელზე. გადმოცემით, როდესაც იმპერატორი კონსტანტინე გაემგზავრა კონსტანტინოპოლის დასაფუძნებლად, ის პაპ სილვესტრ I-ს ამ ეკლესიაში დაემშვიდობა.

## ბაზილიკის კავშირი უნგრეთთან 
1270 წელს პირველი ცნობილი უნგრელი კარდინალი, სტეფან ბანჩა დაკრძალეს სწორედ ამ ბაზილიკაში. მე-13 საუკუნის კიდევ ერთმა უნგრელმა სასულიერო პირმა, პაპოსის ეპისკოპოსმა პალმა, ეკლესიაში ააშენა საკურთხეველი წმინდა ნიკოლოზისთვის. როგორც საკურთხეველი, ისე საფლავი გაქრა მომდევნო საუკუნეების განმავლობაში, მაგრამ დღემდე შემორჩენილი მემორიალური დაფა აღნიშნავს პალის შეწირულობებს. 2023 წლამდე, ამ ეკლესიის კარდინალ-მღვდელი იყო პეტერ ერდო, ესტერგომის არქიეპისკოპოსი.. მან განაცხადა, რომ ეკლესიასთან უნგრული კავშირები მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა პაპის გადაწყვეტილებაში, რომ მისთვის მიენიჭებინა წმინდა ბალბინას სახელი. ერდომ ურჩია უნგრელ პილიგრიმებს, მოენახულებინათ ბაზილიკა. კარდინალმა თქვა, რომ გრძნობს განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას შენობის მიმართ. სამწუხაროდ, ვინაიდან ეკლესიის ფიზიკური მდგომარეობა გაუარესდა, არქიეპისკოპოსი ერდო 2023 წლის მარტში დაინიშნა სანტა მარია ნუოვას კარდინალ-მღვდლად.

## წყაროები ინტერნეტში 
* turismoroma.it
* www.tripadvisor.com
* www.catholictraveler.com

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ტაძრები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები