open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სლავიანკის ღვთისმშობლის სწრაფშემსმენელი ხატის ეკლესია

**სლავიანკის ღვთისმშობლის სწრაფშემსმენელი ხატის ეკლესია** () — მშენებარე მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 2013-2015 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
სლავიანკის ახალი მიკრორაიონის დაგეგმარების დროს, მის ერთ-ერთ მოედანზე, გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ქვის სატაძრო კომპლექსი. იმისათვის, რომ რაიონის სწრაფად მზარდ მოსახლეობას საშუალება ქონოდათ დასწრებოდნენ ღვთისმსახურებას, სახლებთან ახლოს დაიწყო ახალი ხის ეკლესიის მშენებლობა. 2011 წლის 3 სექტემბერს პოლოცკისა და როსტოვის ქუჩის გადაკვეთაზე მდებარე მოედანზე შედგა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობის სამლოცველო ტაძრის საფუძვლის ჩაყრის ცერემონიალი. სამშენებლო კომპანია „Балтрос“-ის დახმარებით ჩაასხეს ტაძრის საფუძველი, გაიყვანეს კომუნიკაცია და გადახურეს ტაძარი. შენობის კედლები თავად მრევლის დამსახურებით ამოიყვანეს. მშენებლობა დასრულდა სამი თვის შემდეგ, პირველი ღვთისმსახურება კი შედგა ამავე წლის 4 დეკემბერს, ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების დღესასწაულზე. 

2013 წლის აღდგომის დღესასწაულზე მრევლის მამაკაცთა ბრიგადამ სამრეკლოზე ზარები დაკიდეს. 

2013 წლის 22 ნოემბერს შედგა ტაძრის საზეიმო სარძიკვლის ჩაყრა, რომელიც აღასრულა ცარსკოე-სელოს ეპისკოპოსმა მარკელ ვეტროვმა.

## არქიტექტურა 
ქვისგან აგებული ტაძრის პროექტი შემუშავებული იყო მკაცრ ბიზანტიურ არქიტექტურულ სტილში. ტაძრის ტევადობა იყო 1 000 კაცი. შენობის სიმაღლე ჯვრის ჩათვლით 51 მეტრია, ხოლო საერთო ფართობი 2 500 კვ. მ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт прихода

კატეგორია:ცარსკოე-სელოს ტაძრები
დაქტილოლოგია

მინი|ქართული დექტილური ანბანი. მას საფუძვლად დაედო რუსული და მიემატა 9 განსხვავებული ასო
**დაქტილოლოგია** ( და ) — მეტყველების თავისებური ფორმა — სიტყვების გამოსახვა ხელის თითების საშუალებით.

თავდაპირველად დაქტილოლოგიას მიმართავდნენ ადამიანები, რომლებსაც დუმილის აღთქმა ჰქონდათ დადებული, შემდეგ იგი გამოიყენეს ყრუებთან ურთიერთობისათვის.

ყრუ ბავშვთა სპეციალურ საბავშვო ბაღებში, აგრეთვე ყრუ-მუნჯთა სპეციალურ სკოლის დაწყებით კლასებში დაქტილოლოგია არის ზეპირი მეტყველების სწავლების ძირითადი ხერხი, უფროს კლასებში კი დამხმარე ხერხი. ბრმა-ყრუ-მუნჯთა სწავლებისას დაქტილოლოგია ურთიერთობის ერთადერთი საშუალებაა.

## იხილეთ აგრეთვე
* დაქტილოგრაფია

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჟესტური ენები
ლოხ-დერგი (შენონი)

**ლოხ-დერგი** ( ) — მტკნარწყლიანი ტბა ირლანდიაში. მდებარეობს მდინარე შენონის ხეობაში, ზღვის დონიდან 33,5 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 130 კმ², საშუალო სიღრმე 7,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 36 მ. სამხრეთ-დასავლეთით აკრავს კლერის საგრაფო, ჩრდილო-დასავლეთით გოლუეის საგრაფო, ხოლო აღმოსავლეთით ტიპერარის საგრაფო. გრძელი და ვიწრო ტბაა. გადაჭიმულია დაახლოებით 40 კმ სიგრძეზე. 

ნაპირები უმეტესწილად დაბალია, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ციცაბო და კლდოვანი. იქ, სადაც მდინარე შენონი ლოხ-დერგს უერთდება მდებარეობს დუნასის ჩანჩქერი. სიახლოვესაა არდნაკრუშის ჰიდროელექტროსადგური, რომლის მშენებლობა დაიწყო 1925 წელს და იმ დროს უდიდესი იყო მსოფლიოში. XIX საუკუნეში ლოხ-დერგი იყო მნიშვნელოვანი არტერია ლიმერიკის პორტიდან დუბლინამდე. ტბა სრულად, 40 კმ სიგრძეზეა სანაოსნოდ ვარგისი. დღეს პოპულარულია კრეისერებისა და ზომამცირე გემებისათვის. განვითარებულია ნავით სეირნობა და თევზჭერა. გვხვდება თევზის მრავალი სახეობა. ფართოდ არის გავრცელებული ყავისფერი კალმახი ანუ კუმჟა და ქარიყლაპია.

ლიმერკის უნივერსიტეტს კილალოს ჩრდილოეთით ტბაზე გააჩნია საქმიანობის ცენტრი, სადაც წარმოდგენილია კანოე, კაიაკი, ვინდსერფინგი და სხვა სარეკრეაციო საშუალებები. 2012 წელს ლოხ-დერგის კუნძულზე პირველად შენიშნეს თეთრკუდა ფსოვი. 2016 წელს ირლანდიაში პირველად ლოხ-დერგის ტბაში იყო რეგისტრირებული წყალმცენარე Nitellopsis obtusa. ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთი სანაპირო კონსერვაციის სპეციალურ ზონას წარმოადგენს. 

ტბაში არის კუნძულები, რომელთაგან აღსანიშნავია ჰოლი-აილენდი, რომელზედაც შემორჩენილია ეკლესიის ნანგრევები. მნიშვნელოვანია აგრეთვე კუნძული სტეიშნ-აილენდი, რომელიც მომლოცველების ადგილი იყო და რომელიც უძველესი დროიდან მოყოლებული ცნობილია როგორც წმინდა პატრიკის სალხინებელი.
ტბის სახელწოდება აღმოცენდა ირლანდიური „Loch Deirgdheirc“-დან, რომელიც იყო ირლანდიური მითოლოგიის ღვთაების — დაგდას ერთ-ერთი სახელწოდება, რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „წითელ თვალს“. ტბასთან გაშენებულია შემდეგი სოფლები და ქალაქები: პორტამნა, კილალო, ბალინა, დრომინირი, ტერიგლასი, მაუნტშენონი და გარიკენედი.

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
არხისპირა

**არხისპირა** () — ბალახოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. მოიცავს რამდენიმე სახეობას, რომელიც ძლიერ ნეიროტოქსინებს შეიცავს და რამდენიმე ისეთ სახეობას, რომელიც სუნელის სახით გამოიყენება. წყლის ან ჭაობის მცენარეებია. ღერო ხშირად წყალშია მოქცეული, რომელსაც ხშირად აქვს გაბერილი კვანძთშორისები. ფესვი ამობერილებით ან ბოლქვიანია. ფოთლები 1–3-ჯერაა თათისებრ დანაკვთული, ზოგჯერ, წყალქვეშ განვითარებული ფოთლები უფრო მეტადაა დანაკვთული. რთული ქოლგები თეთრ ყვავილებიანია, შეკრებილია კენწრულ ან უბის ყვავილედებად. შესაძლებელია საბურველის არსებობაც. ჯამი მწარე ჯამის ფოთლებისგან შედგება, მსხმოიარობის დროს ჩვეულებრივ არ სცვივა. ნაყოფი ცილინდრისებური, უკუკონუსისებურ-კვერცხისებრი ფორმისა ან მრგვალია, ბოლოში შევიწროებული ან მიჭყლეტილი.

იავური არხისპირა აზიის ხალხებს სამზარეულოში გამოიყენება, როგორც ბოსტნეული და სუნელი სხვადასხვა საკვებში. შესაძლებელია მისი ცოცხლად და დამზადებული სახით გამოყენება, ზოგჯერ აკონსერვებენ. ძველ ჩინეთში ითვლებოდა დელიკატესად. იაპონიაში VIII საუკუნის შუა ხანებიდანაა ცნობილი. 1975 წლიდან მოყავთ აშშ-ის ონტარიოს შტატში. გამოყვანილია რამდენიმე ჯიში მისაღები ფოთლის ფორმებითა და ყუნწის შეფერილობით. მდიდარია A ვიტამინით, კალციუმითა და რკინით, აგრეთვე შეიცავს აშკარა რაოდენობის რიბოფლავინს.

გამოიყენება როგორც ფუნგიციდური და ბაქტერიციდული ნივთიერება.

სახეობათა უდიდესი ნაწილი ცნობილია ძველი სამყაროს (ევრაზია, ჩრდილოეთი აფრიკა) სხვადასხვა რეგიონებიდან, *Oenanthe sarmentosa* ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეში აღმოცენდა, *Oenanthe pringle* — მექსიკაში.

## ლიტერატურა 
* [EOenanthe](http://ru.wikisource.org/wiki/Ботанический_словарь_(Анненков)/Oenanthe/ДО) // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* Омежник // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქოლგოსანნი
ორლოვა-ჩუკა

**ორლოვა-ჩუკა** () — კარსტული მღვიმე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. გაწოლილია დუნაის დაბლობზე, 45 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 13.437 მ, რითაც დუხლატის მღვიმის შემდეგ სიგრძით მეორეა ქვეყანაში. აღმოაჩინეს 1941 წელს, ხოლო ტურისტებისთვის გაიხსნა 1957 წელს. მღვიმე ხელფრთიანების 14 სახეობის ადგილსამყოფელია. 

ორლოვა-ჩუკა განლაგებულია მდინარე ჩერნი-ლომის ხეობის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქ დვე-მოგილიდან აღმოსავლეთით 11 კმ-ში, სოფელ პეპელინიდან ჩრდილოეთით 3 კმ-ში, ხოლო ქალაქ რუსედან სამხრეთით 45 კმ-ში. მღვიმის შესასვლელი მდინარის დონიდან 45 მ სიმაღლეზეა და ხელმისაწვდომია ციცაბო ბილიკის გავლით. ჰაერის ტემპერატურა უდრის 14°C-ს. მღვიმე ჩამოყალიბდა გვიანდელ პლიოცენსა და ადრეულ მეოთხეულში.

შედგება გვირაბებისა და დარბაზების რთული კომპლექსური სისტემისაგან. ჭერი უმთავრესად გლუვია. საჩვენებელი მღვიმის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა საკონცერტო დარბაზი, დიდი სტალაგნატი (სიმაღლე 3.5 მ, დიამეტრი 0.5 მ), მცირე უფსკრული და დიდი კლდეების დარბაზი. აღსანიშნავია აგრეთვე ტბა იზვორჩეტო და მისი თეთრი სტალაგმიტი. 1963 წელს მღვიმე და მისი მომიჯნავე 7.5 ჰა ტერიტორია გამოაცხადეს ბუნებრივ ღირსშესანიშნაობად, ხოლო 1978 წელს მღვიმე ეროვნული მნიშვნელობის არქეოლოგიურ ძეგლად გამოცხადდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მღვიმეები
პულკოვოს სმოლენსკის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

**პულკოვოს სმოლენსკის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 2011-2016 წლებში. ძველი შენობა განთავსებული იყო სოფელ პულკოვოში და დაანგრიეს დიდი სამამულო ომის დროს 1943 წელს. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი პირველად მოხსენიებულია 1500 წელს. აღწერის წიგნის მონაცემებით აქ მდებარეობდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია, რომელიც განადგურებულა XVII საუკუნეში, შვედების მმართველობის პერიოდში.

1749 წლის 25 ოქტომბერს სლობოდა ბოლშოე-პულკოვოში მთავარეპისკოპოსმა თეოდოსი იანკოვსკიმ აკურთხა ხის ეკლესია. 1755-1757 წლებში ტაძარი განაახლეს ხანძრის შემდეგ და აკურთხეს 1757 წლის 8 აგვისტოს. კურთხევის ცერემონია შეასრულა ეპისკოპოსმა სილვესტერ კულიაბკომ. ახალ ტაძარში გადაიტანეს ხატების ნაწილი და კანკელი ზეციური სასწაულის ეკლესიის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერიდან. ტაძარი დაშალეს 1793 წელს. 

ახალი ტაძრის აშენების შესახებ გადაწყვეტილება დაიბადა, სავარაუდოდ, 1782 წელს. 1783 წლის 10 ივნისს იმპერატორმა ეკატერინე II-მ გამოყო მიწის ნაკვეთი ახალი ტაძრის ასაშენებლად, 11 ივნისს კი აკურთხეს ტაძრის მშენებლობა. 

ტაძარი ააგეს არქიტექტორ ჯაკომო კვარნეგის პროექტის მიხედვითა და ხაზინის ფინანსებით, რომელიც გამოჰყო იმპერატორმა. 

ტაძარი საზეიმოდ აკურთხეს 1785 წელს. 1831 წელს ეკლესიის გალავანთან ააშენეს ქვის სამრეკლო. 1908 წელს ტაძარში მიმდინარეობდა რემონტი. 

საბჭოთა პერიოდში ტაძარი დახურეს 1938 წელს. სამრეკლოც და ტაძრის შენობაც საფუძვლამდე დაანგრიეს დიდი სამამულო ომის დროს საბჭოთა არმიის კონტრშეტევის დროს. 

2009 წელს ტაძრის ფუნდამენტზე დაამონტაჟეს ხის ჯვარი. 2011 წლის 10 აგვისტოს ტაძრის ადგილზე პირველად აღევლინა ლოცვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры
* Разрушенные храмы Петербурга
* О восстановлении церкви

კატეგორია:ცარსკოე-სელოს ტაძრები
პაგანის სამეფო

[250px|მინი|[პაგანი, სამეფოს დედაქალაქი]]
**პაგანის სამეფო** — ბირმელების პირველი სახელმწიფო XI–XIII საუკუნეებში. დააარსა ანორათამ, რომელმაც გააერთიანა, ახლანდელი მიანმარის თითქმის მთელი ტერიტორია. 1057 წლიდან პაგანებმა შემოიერთეს მონების სახელმწიფოები (სამხრეთ ბირმა) და გახდნენ ერთ-ერთი უდიდესი სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ადმინისტრაციულ-ეკონომიური ცენტრი იყო ჩაუნეს ოლქი — ბრინჯის ბეღელი. ვაჭრობდა ჩინეთთან, ციელონთან და ინდოეთთან. სახელმწიფო რელიგია იყო ბუდიზმი. ქვეყანაში ინტენსიურად აშენებდნენ ტაძრებს (დაახლოებით 5 ათასი ტაძარი და პაგოდა), განსაკუთრებით ჩანზიტის გამგებლობის (1084–1112) დროს. XIII საუკუნეში პანდების სახელმწიფოს ჩამოშორდა მონათა ქვეყნის სამხრეთი ნაწილი. 1283 წელს, მონღოლთა ცხენოსანი ჯარის მიერ კაუნგსინესთან განადგურების შემდეგ პაგანებმა შეწყვიტეს არსებობა.

## ლიტერატურა
* აბსანძე, თ., კელაპტრიშვილი, ო., აბსანძე, გ., მსოფლიოს სამეფო დინასტიები ლექსიკონი, თბ., 2018, გვ. 175 

კატეგორია:მიანმარის ისტორია
პუშკინის სოფიას ტაძარი

**პუშკინის სოფიას ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ პუშკინში. აგებულია 1782-1788 წლებში.  

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
1779 წელს სამაზრო ქალაქ სოფიას დაარსების შემდეგ ეკატერინე II-მ წამოაყენა წინადადება აეშენებინათ ეკლესია-ძეგლი რუსეთ-ოსმალეთს ომების დასრულების აღსანიშნავად. ერთ-ერთი პროექტის ჩანაფიქრით იგი კონსტანტინოპოლის სოფიას ტაძრის ანალოგი უნდა ყოფილიყო. 

1782 წლის 10 აგვისტოს, იმპერატორის ოჯახის მონაწილეობით, სოფიას ხის წმინდა კონსტანტინესა და ელენეს სახელობის ეკლესიაში აღესრულა ლიტურგია. საპროექტო და სამშენებლო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ჩარლზ კამერონი. ტაძრის კურთხევა გაიმართა 1788 წლის 31 მაისს ეკატერინე II-ის, მემკვიდრისა და სასახლის დიდებულების მონაწილეობით. კურთხევივან 1845 წლამდე ეკლესია ეკუთვნოდა წმინდა ვლადიმირის ორდენს. 

1903 წელს იმპერატორმა ნიკოლოზ II-მ ეკლესიას შესწირა ჯვარი და საეკლესიო ჭურჭელი, რომელიც იყო ეკატერინეს მიერ ტაძრისათვის ნაჩუქარი ჭურჭლის ზუსტი ანალოგი. აღნიშნული პირველი ჭურჭელი 1812 წელს ნაპოლეონის ლაშქრობის საშიშროების გამო გაიტანეს ჯერ ეკატერინეს სასახლის აღდგომის ეკლესიაში, ხოლო შემდეგ ეკატერინეს საკათედრო ტაძარში. 
   
1918 წლიდა სოფიას ტაძარი სამრევლო ეკლესიაა. 1933 წლის 6 ნოემბრის ლენინგრადის რაიონული აღმასკომის დადგენილების მიხედვით ტაძარი დახურეს. შენობა გადაეცა 32-ე მექანიზირებულ ბრიგადას, რომელიც საწყობად გამოიყენებდა.

1995 წლის 20 მარტს სოფის ტაძარი შეიტანეს ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლების სიაში. 1999 წელს მოხდა ტაძრის სრული კურთხევა.

## ლიტერატურა
*Вильчковский С. Н. Царское Село:. — Репринт. воспроизведение изд. 1911 г. — СПб.: Рекл.-изд. предприятие "Титул-СПб.", 1992. — С. 230-236.
*Ласточкин С. Я., Рубежанский Ю. Ф. Царское Село - резиденция российских монархов: Архит. и воен.-ист. очерк. — 2-е изд., доп. и перераб. — СПб.: Тип. "Правда", 2000. — ISBN 5-85991-043-6.
*Мещанинов М. Ю. Храмы Царского Села, Павловска и их ближайших окрестностей: Краткий исторический справочник. — 2-е изд., испр. и доп. — СПб.: Genio Loci, 2007. — С. 40—49. — ISBN 5-9900655-3-1.
*Васильев В. В. Царскосельская София. — СПб.: АНО "Санкт-Петербургский центр гуманитарных программ", 2008. — 32 с. — ISBN 978-5903097-66-1.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры
* Фото собора
* Фото собора
* Сайт «Русские церкви»
* Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ტემენიდების დინასტია

**ტემენიდების დინასტია** — ბერძნული წყაროების მიხედვით კარანე ჰერაკლეს შთამომავალია (ე. წ. ტემენიდთა) მეთექვსმეტე თაობას ეკუთნოდა. კარანემ მიატოვა სამშობლო  არგოსი, მხედრობით გაემართა მაკედონიაში და დაიპყრო იქაური ქალაქი ედესა და საფუძველი ჩაუყარა მაკედონიის სამეფოს. ამის გამო ტემენიდები მაკედონის მეფეთა, მათ შორის ალექსანდრეს მამის ფილიპე მაკედონელის და რა თქმაუნდა თვით ალექსანდრე დიდის წინაპრებად ითვლებოდნენ.

## ლიტერატურა
* აბსანძე. თ, კელაპტრიშვილი. ო, აბსანძე. გ, მსოფლიოს სამეფო დინასტიები ლექსიკონი, თბ., 2018, გვ. 183

კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
ეგოროვის სახლი

**ეგოროვის სახლი** () — XIX საუკუნის  არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. მისამართი აჯანყების ქუჩა, სახლი № 35. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.

## ისტორია 
1800-იან წლებში მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა საიდუმლო მრჩეველს ვლადიმერ სერგის ძე გრუშეცკის, ხოლო 1820-იან წლებში დაბალი რანგის ჩინოვნიკს, სასახლის მრცეველს ანტონ ანდრეის ძე ავრეჟიოს. შემვეგ იგი გახდა მეტრდოტელ ვასილევის კუთვნილება, რომლისგანაც 1840-იან წლებში მიწის ნაკვეთზე შემორჩენილი იყო ერთსართულიანი ხის სახლი, ორი ერთსართულიანი ფლიგელი.

1860-იან წლებში აქ მდებარე სახლი ეკუთვნოდა სასახლის მრჩეველს ალექსანდრე ალექსანდროვს. 

1873 წლის 24 მარტს მიწის ნაკვეთი ერთსართულიანი სახლით იყიდა საპატიო მოქალაქემ ეფიმ ეგოროვმა. მან გააქირავა სახლი 2100 რუბლად წელიწადში. 1882 წელს  სახლში გაჩნდა ხანძარი და ეგოროვმა მიიღო დაზღვევა დამწვარი სახლის გამო და დაიწყო ახალი სახლის შენებლობა.  1885 წლის 30 ნოემბრისათვის სახლის ფართობი შეადგენდა 867,4 კვ. საჟენს (ანუ 4 000 კვ. მ.). სახლის საშუალო სიმაღლე იყო 25 მეტრი. კედლები ააშენეს აგურით.

სახლის ფასადები მდიდრულადაა შემკული, რაც დამახასიათებელია ეკლექტიკის არქიტექტურული სტილისათვის. მესამე სართულის ფანჯრები ვაზებითაა შემკული.

## ლიტერატურა
* Бройтман Л. И., Дубин А. С. Улица Восстания. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2005

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
ღაჟო

**ღაჟო** () — ფრინველთა გვარი ღაჟოსებრთა ოჯახისა. თავი დიდი აქვთ. ნისკარტი ბოლოში მოკაუჭებულია, ხოლო მანამდე აქვს კბილები. კუდი გრძელია. ფერად ძირითადად რუხები არიან, თეთრის ან შავის შეხამებით, იშვიათად წითურის. დედალი და მამალი სხვადასხვაგვარად არიან შეფერილნი. ცნობილია 30-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიაში, აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ერთიან (უწყვეტ) ტყეებს მორიდებულნი, ღაჟოები ძირითადად ტყეტუნდრაში, ტყისპირებში, ველობებზე, სტეპებში ან ისეთ უდაბნოებში გვხვდება, სადაც ბუჩქნარი ან ცალკეული ხეებია გაზრდილი. ბუდეს ბუჩქებში, ხშირად ეკლებში ან ხეებზე იკეთებს. დედალი დებს 4–6 კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, მღრღნელებით, წვრილ ფრინველთა ბარტყებითაც კი.

საქართველოში ბუდობს 3 (კავკასიური ღაჟო, შავშუბლა ღაჟო და წითელთავა ღაჟო) და ზამთრობს ერთი (რუხი ღაჟო) სახეობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ღაჟოსებრნი
ნინო ბოლქვაძე

**ნინო ბოლქვაძე** (დ. 26 აგვისტო, 1979, თბილისი) — ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრის დირექტორი 2017-2019 წლებში.

ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ინგლისურ ენასა და ლიტერატურაში, ამავე უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ამერიკანისტიკაში. ფლობს მაასტრიხტის უნივერსიტეტის (ნიდერლანდები) მაგისტრის ხარისხს ევროკავშირის საჯარო პოლიტიკაში.

2004 - 2009 წლებში  უძღვებოდა ეუთოს ეროვნულ უმცირესობათა დარგში უმაღლესი კომისრის კონფლიქტების პრევენციისა და ინტეგრაციის პროგრამებს საქართველოში. მოგვიანებით, მუშაობა გააგრძელა ეუთოს ვენის სათაო ოფისში პროგრამების შეფასებისა და აუდიტის მიმართულებით.

2012 - 2015 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს გაეროს ასოციაციისა და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ერთობლივი პროექტის სახალხო დამცველის აპარატის გაძლიერების კომპონენტს. 2015- 2017 წლებში იყო საქართველოსა და სომხეთში ნიდერლანდების საელჩოს ოფიცერი პოლიტიკის საკითხებში და მართავდა საელჩოს ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობის საგრანტო პროგრამებს.

სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს პროფესიული და საკვალიფიკაციო კურსები ავსტრიის გრაცისა და სტამბოლის ბილგის უნივერსიტეტებში, სტრასბურგში ევროსაბჭოს უმცირესობათა დაცვის ჩარჩო კონვენციის სეკრეტარიატში. არის ფონდ ღია საზოგადოების სტიპენდიატი.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოსამსახურეები
კატეგორია:ქართველი ქალები
ნინო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კოჟევნიკოვის სახლი

**კოჟევნიკოვის სახლი** () — XIX საუკუნის  არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია რუსული კლასიციზმის არქიტეტურულ სტილში, პავლე თედორეს ძე ვოცკის პროექტის მიხედვით. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. ნევის პროსპექტი, სახლი № 51. აგებულია 1834-1835 წლებში.  სახლმა ჩვენს ეპოქამდე მოაღწია თითქმის უცვლელი სახით. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.

## ისტორია 
სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1834 წლიდან 1835 წლამდე და იგი ააშენეს გვარდიის პორუჩიკის კოჟევნიკოვისათვის. პროექტის ავტორი იყო პ. ფ. ვოცკი. 

1855-1856 წლებში სახლის ერთ-ერთ ბინაში, რომელიც გადიოდა ეზოში, ცხოვრობდა ივანე ალექსანდრეს ძე გონჩარევი. სწორედ აქ მუშაობდა მწერალი თავის რომანზე „ობლომოვი“.

XX საუკუნის დასაწყისში სახლი შეიძინა პირველი გილდიის ვაჭარმა სოლოვიოვმა, რომელიც ამ დროისათვის ფლობდა რამდენიმე შენობას ნევის პროსპექტის ამავე რაიონში. სახლში გახსნა სასტუმრო „Большая Северная“-ს ფილიალი და სენემატოგრაფი (კინოთეატრი) „მულენ რუჟი“. კოჟევნიკოვის ყოფილ სახლში სხვადასხვა დროს ასევე მდებარეობდა პ. ეფიმოვის საბანკო სახლი და ამხანაგობა „Скороход“-ის ფეხსაცმლის მაღაზია.

1928 წლის მდგომარეობით სახლში განთავსებული იყო პეტერბურგელი მხატვრის იური მიხეილის ძე ხიდეკელის ფოტო და სამხატვრო სტუდია „Красная светопись“.

ამჟამად კოჟევნიკოვის სახლში განთავსებულია სამხატვრო გალერეა „Дельта“.

## ლიტერატურა 
* Кириков Б. М., Кирикова Л. А., Петрова О. В. Невский проспект. — М.—СПб.: ЦЕНТРПОЛИГРАФ, МиМ-Дельта, 2004. — С. 268—270. — 378 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
ელმან ჰუსეინოვი

**ელმან სულეიმან ოღლუ ჰუსეინოვი** (; დ. 28 თებერვალი, 1952 — გ. 14 იანვარი, 1993) — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი; ყარაბაღის ომის მონაწილე.

## ცხოვრება 
ელმან სულეიმან ოღლუ ჰუსეინოვი დაიბადა 1952 წლის 28 თებერვალს ტერტერის რაიონის სოფელ აზად გარაგოიუნლუშუ (ილხიჩილარ). 1958-1968 წლებში სწავლობდა და მიიღოს საშუალო განათლება სოფელ აზად გარაგოიუნლუში. 1968 წელს შევიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ჰიდრო-მელიორაციის ფაკულტეტზე, 1973 წელს მიიღო ინჟინრის სპეციალობა და დაამთავრა სწავლა. 1973-1975 წლებში მსახურობდა ლეიტენანტის წოდებით საქართველოში, ქალაქ ახალქალაქში. 

1980-1982 წლებში სწავლობდა და მიიღო განათლება ბაქოს პარტიის უმაღლეს სკოლაში. 1982-1985 წლებში მუშაობდა ტერტერის რაიონის სახალხო კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარედ, 1985-1988 წლებში იყო ტერტერის რაიონის სახალხო დეპუტატების აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, 1988-1990 წლებში ტერტერჩაის ჰიდრო-კომუნიკაციის ექსპლუატაციის სამმართველოს უფროსი, შემდეგ კი მუშაობდა პარტიის კომიტეტში ინსტრუქტორის თანამდებობაზე. მრავალჯერ იყო რაიონის საბჭოს დეპუტატი.
წარჩინებით დაამთავრა მინისტრთა კაბინეტთან არსებული სახალხო მეურნეობის მართვის ინსტიტუტი.

## ბრძოლებში მონაწილეობა 
1991 წელს მუშაობდა მაღალ სახელმწიფო თანამდებობებზე, ამისდა მიუხედავად ტერტერის დაცვისთვის ტაბორის დაარსებასთან დაკავშირებით ნებაყოფლობით თავდაცვის სამინისტროს მიმართა, 1991 წლის სექტემბერში ტერტერის თავდაცვის შტაბის უფროსი, 1991 წლის ნოემბერში დაინიშნა ტერტერის ტერიტორიული თავდაცვის ბატალიონის მეთაურად. აქტიურად მონაწილეობდა აღდარის რაიონისა და სამეზობლო საცხოვრებელი პუნქტების სომხური მებრძოლებისგან გათავისუფლებაში. მისი პირადი ხელმძღვანელობის ქვეშ ჩატარებული საბრძოლო ოპერაციების შედეგად მოხდა მრავალი სომხური ცოცხალი ძალებისა და ტექნიკის განადგურება. ბრძოლების დროს ორჯერ იყო დაჭრილი. დაიღუპა 1993 წლის 14 იანვარს ბრძოლაში ვანგის მაღლობისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული გმირები
დარდები

**დარდები** () — ჩრდილოეთ ინდოეთის, პაკისტანისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ავღანეთის მომიჯნავე რაიონებში მცხოვრები, დარდულ ენებზე მოლაპარაკე ხალხთა ჯგუფის (ქამშირელები, ქუჰესტანელები, შინა და სხვ.) პირობითი სახელწოდება. ისტორიულ ლიტერატურაში მათი განსახლების ტერიტორია ხშირად დარდისტანად იხსენიება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთის ხალხები
კატეგორია:ავღანეთის ხალხები
კატეგორია:პაკისტანის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მწვანე წიგნი (ფილმი)

**„მწვანე წიგნი“** () — რეჟისორ პიტერ ფარელის 2018 წლის ამერიკული ბიოგრაფიული დრამა. ფილმის მოქმედება ვითარდება 1962 წელს და მოგვითხრობს ცნობილი ჯაზპიანისტის დონ შირლისა და მისი მძღოლის ტონი ლიპის მოგზაურობის რეალურ ისტორიას სამხრეთ აშშ-ში, რომელთა შორის დროთა განმავლობაში მეგობრობა გაჩნდება. მთავარ როლებში მონაწილეობენ: მაჰერშალა ალი, რომელმაც შეასრულა დონ შირლის როლი და ვიგო მორტენსენი, რომელმაც ითამაშა ტონი ლიპის როლი. ფილმისთვის სცენარი დაწერეს პიტერ ფარელიმ, ბრაიან ჰეიეზ კარიმ და ტონი ლიპის შვილმა — ნიკ ვალელონგამ; სცენარი დაფუძნებულია ნიკ ვალელონგას მამისა და შირლის ინტერვიუზე და აგრეთვე მამამისისა და დედამისის წერილებზე. ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს ვიქტორ ჰიუგო გრინის მიერ დაწერილ გზამკვლევ „მწვანე წიგნიდან“, რომელიც განკუთვნილი იყო შავკანიანი ავტომობილისტებისათვის და რომელიც აშშ-ში გამოდიოდა 1936-1966 წლებში. 

„მწვანე წიგნის“ მსოფლიო პრემიერა გაიმართა ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2018 წლის 11 სექტემბერს, სადაც მოიგო მთავარი ჯილდო „სახალხო არჩევანი“. აშშ-ში ფილმი ორიგინალურ გაქირავებაში გამოვიდა 2018 წლის 16 ნოემბერს, სადაც დისტრიბუცია გაუწია „Universal Pictures“-მა და მსოფლიო მასშტაბით ფილმმა მოაგროვა 144 მილიონი აშშ დოლარი. ფილმმა მიიღო კრიტიკოსების დადებითი შეფასება, მაღალი შეფასება მიიღეს აგრეთვე ვიგო მორტენსენმა და მაჰერშალა ალიმ, თუმცა ისტორიული უზუსტობების გამო ფილმმა რამდენადმე კრიტიკაც დაიმსახურა. 

„მწვანე წიგნმა“ მოიპოვა კინოკრიტიკოსების ეროვნული საბჭოს ჯილდო 2018 წლის საუკეთესო ფილმისთვის და ასევე ამერიკის კინოინსტიტუტის მიერ შეყვანილი იქნა 2018 წლის საუკეთესო ფილმთა 10-ეულში. „მწვანე წიგნმა“ მოიპოვა ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის და ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის; გარდა ამისა, მსახიობი მაჰერშალა ალი გახდა ოსკარის გამარჯვებული საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ხოლო ვიგო მორტენსენი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის. „მწვანე წიგნი“ ნომინირებული იყო აგრეთვე ოსკარზე საუკეთესო მონტაჟისთვის და გახდა ოქროს გლობუსის გამარჯვებული კატეგორიაში საუკეთესო მიუზიკლისა ან კომედიისთვის და მოიგო აშშ-ის პროდიუსერების გილდიის ჯილდო საუკეთესო ფილმისთვის.

## როლებში 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*
* 
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები რასიზმის შესახებ
კატეგორია:2010-იანი წლების დრამატული ფილმები
კატეგორია:DreamWorks Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:Participant Media-ს ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:Amblin Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:აფრო-ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები
ნატალია ანისიმოვა

**ნატალია ანისიმოვა** (დ. 2 მარტი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი აკრობატი. სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1985, 1987, 1990) და მეორე პრიზიორი (1986). სსრკ თასის ორგზის მფლობელი (1988, 1990). სსრკ ხალხთა IX სპარტაკიადის მესამე პრიზიორი (1986). I საკავშირო ახალგაზრდული თამაშების ჩემპიონი (1985). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ნატალია ანისიმოვა — ქართული სპორტის სტატისტიკა.

კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი აკრობატები

კატეგორია:ქართველი მსოფლიო ჩემპიონები

კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი აკრობატები
მირიან ცალქალამანიძე

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ცალქალამანიძე (ცენტრში) 1956 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე
**მირიან ვასილის ძე ცალქალამანიძე** (დ. 9 მარტი, 1927, სოფ. კონდოლი, თელავის რაიონი, საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 3 აგვისტო, 2000, თელავი) — ქართველი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1957).

## ბიოგრაფია 
იყო XVI ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1956, მელბურნი), მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლის (სტამბოლი, 1957; 52 კგ) და ბრინჯაოს (ტოკიო, 1954; 52 კგ) პრიზიორი, მსოფლიოს თასის გათამაშების მეორე პრიზიორი (1956), საბჭოთა კავშირის ხალხთა I სპარტაკიადის ჩემპიონი (1956), ორჯერ სსრკ ჩემპიონი (1954, 1956), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1955). მიღებული აქვს ოლიმპიური  ოქროს  მედალი (1956, მელბურნი).

1956 წლის 1 სექტემბერს სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და სსრ კავშირის 1956 წლის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

საბჭოთა კავშირის თავისუფალი სტილით მოჭიდავეთა ნაკრების ერთადერთი წევრი, რომელმაც მელბურნის ოლიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიგო. 

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა გიორგი ჩოჩიშვილის წიგნი „მირიან ცალქალამანიძე“.

სპორტისათვის თავის დანებების შემდეგ წლების განმავლობაში მუშაობდა კახეთში, თელავის რაიონში მეღვინედ.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1954: მსოფლიო უნივერსიადა, ჩემპიონი
*1954: საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი, ჩემპიონი
*1954: მსოფლიოს ჩემპიონატი, მესამე პრიზიორი
*1955: მსოფლიო უნივერსიადა, ჩემპიონი
*1956: XVI ოლიმპიური თამაშები, ჩემპიონი (მელბურნი)
*1956: საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი, ჩემპიონი
*1956: საბჭოთა კავშირის ხალხთა I სპარტაკიადა, ჩემპიონი
*1956: მსოფლიო თასის გათამაშება, ვერცხლის მედლის მფლობელი
*1957: მსოფლიოს ჩემპიონატი, მეორე პრიზიორი
*1957: საპატიო ნიშნის ორდენი
*1957: საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი
*1997: ღირსების ორდენი  
*2003 (გარდაცვალების შემდეგ): ვახტანგ გორგასლის სახელობის II ხარისხის ორდენი

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ბონდო კალანდაძე*, ქართული ღვინისა და ალკოჰოლური სასმელების მატიანე, გვ. 373, თბ.: პეტიტი, 2008;
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 104, თბ.: პალიტრა L, 2013.
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მირიან ცალქალამანიძე — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
* მირიან ცალქალამანიძე — ქართული სპორტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
მარაგის ხოცვა-ჟლეტა

**მარაგის ხოცვა-ჟლეტა** () — სომეხი მშვიდობიანი მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობა სოფელ მარაღაში (სომხ. *მარაგა*) აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ, 1992 წლის 10 აპრილს, ყარაბაღის ომის დროს. ადგილი ჰქონდა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანელებმა დაიკავეს მოცემული სოფელი. მაცხოვრებლები — მამაკაცები, ქალები და ბავშვები დახოცეს განურჩევლად და წინასწარგანზრახულად; მათი სახლები გაძარცვეს და დაწვეს; სოფელი მთლიანად განადგურდა და ეს ტერიტორია აზერბაიჯანის არმიამ დაიკავა. მიუხედავად იმისა, რომ შეფასებებში მოხსენიებულია, რომ გარდაცვლილთა რაოდენობა 50-დან 100-მდე მერყეობდა, წყაროების დიდი ნაწილი იუწყება, რომ დაიღუპა 50-ზე მეტი ადამიანი, 53 კი მძევლად აიყვანეს, რომელთაგან 19 არასდროს დაბრუნებულა უკან.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხოცვა-ჟლეტა ყარაბაღის კონფლიქტის დროს
მერი (სპილო)

**მერი** (; დ. დაახლ. 1894 — გ. 13 სექტემბერი, 1916, ერვინი, ტენესის შტატი, აშშ), **დიდი მერი** (), აგრეთვე ცნობილია, როგორც **მკვლელი მერი** () — დედალი აზიური სპილო, რომელიც გამოდიოდა ძმებ სპარქსების ცირკში (). ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც სიკვდილით დასაჯეს ადამიანის მკვლელობისათვის.

1916 წლის 11 სექტემბერს, ტენესის შტატის ქალაქ კინგსპორტში, უსახლკარო კაცი, სახელად რედ ელდრიჯი, დაიქირავეს სპილოს მომთვინიერებლის თანაშემწედ, თუმცა მან არ იცოდა ცხოველებთან მოპყრობა. მეორე დღეს 12 სექტემბერს, ერთ-ერთი გამოსვლის წინ, როდესაც სპილო სცენაზე უნდა გამოეყვანა, ელდრიჯმა მას ყური გაუხვრიტა კაუჭით, რაზეც სპილო განრისხდა, შემოახვია ელდრიჯს ხორთუმი, ძირს დაანარცხა და თავზე ფეხი დაადგა (არსებობს ამ ამბის სხვადასხვა ვერსიები). ატყდა პანიკა. დაიწყეს სროლა სპილოს მიმართულებით, თუმცა მისი ლიკვიდაცია ვერ შეძლეს. საბოლოოდ ძლივს მოხდა მისი შეჩერება. ქალაქის შერიფმა „დააპატიმრა“ მერი და ციხესთან ახლოს მდებარე გალიაში გამოკეტა. მეზობელი ქალაქების მცხოვრებლებმა განაცხადეს, რომ არ მივიდოდნენ ცირკში, სანამ სპილო ცოცხალი იყო.

საზოგადოების ზეწოლის გამო ცირკის მფლობელებმა გადაწყვიტეს მისი სიკვდილით დასჯა — ჩამოხრჩობა. ჯაჭვი, რომლითაც სპილო ამწეზე ჩამოკიდეს, პირველ ჯერზე გაწყდა და ცხოველმა ბარძაყი მოიტეხა. იგი მეორედაც ჩამოკიდეს და საბოლოოდ დაიღუპა. დამარხეს სიკვდილის ადგილზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიური სპილო
გრიგოლ ქურდიანი

**გრიგოლ ქურდიანი** (დ. 5 მარტი, 1873, საგარეჯო — გ. 14 ივნისი, 1957, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. 

## ბიოგრაფია
საშუალო განათლება თბილისის რეალურ სასწავლებელში მიიღო. 1898 წელს დაამთავრა ხარკოვის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. წლების განმავლობაში მუშაობდა ალავერდის სპილენძისადნობი ღუმლების მშენებლობაზე და ქალაქ თბილისის მთავარი ინჟინერ-არქიტექტორი. ხელმძღვანელობდა თბილისისა და ქუთაისის წყალმომარაგების სისტემის რეკონსტრუქციასა და შექმნას. 1917 წელს მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნული ყრილობის მუშაობაში. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ განახლებული ეროვნული საბჭო სრულად პარტიული სისტემით დაკომპლექტდა, რის შემდეგაც ეროვნული საბჭო დატოვა. 1918 წელს დააარსა ტექნიკური საზოგადოება. დამოუკიდებლობის პერიოდში ეწეოდა აქტიურ პროფესიულ საქმიანობას. კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. საქართველოში. 1921-1922 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო ნაგებობათა თბილისის კომიტეტში, 1922-1924 წლებში ჩატახის თუჯსადნობი ქარხნის აღდგენაზე, 1922-1924 წლებში იყო თბილისის ქალაქის აღმასკომის მთავარი ინჟინერი. 1925 წელს გერმანიაში წავიდა სასწავლებლად. მუშაობდა მტკვრის ნაპირების გამაგრებისა და ხიდების საკითხზე. აგრძელებდა პედაგოგიურ საქმიანობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სამხატვრო აკადემიასა და პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. საფუძველი ჩაუყარა ნატახტრისა და ბულაჩაურის წყალსადენების საკველვაძიებო სამუშაოებს, გაიყვანა 200-ზე მეტი სასოფლო და რაიონული წყალსადენი. ავტორია რამდენიმე ქართულენოვანი სახელმძღვანელოსი.

## ლიტერატურა
* შარაძე გ., ისტორიული რელიქვიების დაბრუნება, თბ., 2001
*ბერიძე, ვ. თბილისის ხუროთმოძღვრება, ტ 2, თბილისი, 1963

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
თემურ ქორიძე

**თეიმურაზ (თემურ) ქორიძე** (დ. 1 აპრილი, 1954, სამტრედია ― გ. 27 ოქტომბერი, 2017, თბილისი) — ქართველი მწერალი, კრიტიკოსი, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მეინსტრიმული ფრთის ერთ-ერთი ლიდერი, მეცნიერებისა და განათლების საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე უზენაეს საბჭოში, ხელმომწერი საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტზე.

## ბიოგრაფია 
თემურ ქორიძე დაიბადა 1954 წლის 1 აპრილს სამტრედიაში. სკოლის დამთავრებისთანავე, 1976 წელს დაამთავრა  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. შემდგომ წლებში იყო მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი, ლიტერატურის თეორიის განყოფლების მეცნიერ-თანამშრომელი, სხვადასხვა დროს სწავლული მდივანი; პარალელურად ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში და სპი-ის არქიტექტურის კათედრაზე (1981–1991). 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების კომისიის თავმჯდომარე.  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ განიცდიდა პოლიტიკურ დევნას. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ აღიარა პოლიტიკური რეპრესიის მსხვერპლად. არის ასამდე სამეცნიერო და კრიტიკული ნაშრომის ავტორი.

თემურ ქორიძე 2017 წლის 27 ოქტომბერს 63 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალეს 31 ოქტომბერს მცხეთაში, სამთავროს მონასტრის ეზოში.

## ნაწარმოებები 
* 1999 — „დანგრეული ტაძარი“
* 2016 — „კაცი არ ყველა სწორია“

## რესურსები ინტერნეტში 
*თეიმურაზ (თემურ) ქორიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
გიორგი ქურხული

**გიორგი ქურხული** (დ. 3 ივნისი 1889, თბილისი, თბილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი საოპერო მომღერალი. ბარიტონი. 1910–1914 წლებში თბილისის მუსიკალურ სასწავლებელში პედაგოგ ე. რიადნოვთან სწავლობდა. გამოდიოდა ზუბალაშვილების სახლში და საოპერო სპექტაკლებში მონაწილეობდა. ასრულებდა სილვიოს რ. ლეონკავალოს „ჯამბაზებში“, ჯ. ვერდის „ტრავიატაში“ და ასევე საპასუხისმგებლო მეორეხარისხოვან პარტიებს. 1917 წლიდან თბილისი ოპერის თეატრის სოლისტი გახდა. 1919 წლის 5 თებერვალს დ. არაყიშვილის ოპერაში „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ კარისკაცის პარტიას მღეროდა, 1919 წლის 21 თებერვალს ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერის“ პრემიერაში აბიო მეფისროლს ასრულებდა, ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტეს“ პირველი წარმოდგენისას საქოს პარტიას მღეროდა. გასაბჭოების შემდეგ ზ. ფალიაშვილის „დაისში“ ცანგალას პარტია შეასრულა. ქართულ ოპერებთან ერთად მის რეპერტუარში უცხოელი კომპოზიტორების ნაწარმოებებიც შედიოდა: მონტანო, დანკარიო, კარდიაგა და სხვა. 1933–1936 წლებში თბილისის ოპერის თეატრის რეჟისორი იყო, 1953–1958 წლებში კი ამავე თეატრის სარეჟისორო სამმართველოს უფროსი. მისი დადგმულია: ფ. ჰალევის „ებრაელი ქალი“ („რახილი“), ჯ. მეიერბერის „ჰუგენოტები“, ა. რუბინშტეინის „დემონი“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კორნელია ენდერი

**კორნელია ენდერი** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1958, პლაუენი, კარლ-მარქს-შტადტის ოლქი, გდრ) — გერმანელი მოცურავე (გამოდიოდა გდრ-ის  სახელით). 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა პირველი ქალი მოცურავე, რომელმაც მოიგო ოთხი ოქროს მედალი ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე, ოთხივე რეკორდული დროით. მოგვიანებით დადასტურდა, რომ აღმოსავლეთ გერმანიის ექიმები სისტემატიურად აძლევდნენ სტეროიდებს სპორტსმენებს (თუმცა ამის შესახებ სპორტსმენებმა არ იცოდნენ). 1976 წელს კორნელიასაც გამოუვლინდა სტეროიდების მოხმარების სიმპტომები (ღრმა ხმა, განვითარებული სხეული), რამაც ძლიერი ეჭვი გააჩინა ენდერის მიღწევებზე.

ენდერი ადრეული ასაკიდან ემზადებოდა და 1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიადაზე, 13 წლის ასაკში, მოიგო პირველი სამი ვერცხლის მედალი, მათ შორის ერთი — 200 მეტრზე ინდივიდუალურ ესტაფეტაში. მომდევნო წლებში მან ინდივიდუალურ გაცურვებში 32 მსოფლიო რეკორდი დაამყარა, მათ შორის ოთხი მონრეალის ოლიმპიადაზე. საერთო ჯამში ოლიმპიადებზე კორნელიას მოგებული აქვს ოთხი ოქროსა და ოთხი ვერცხლის მედალი, რაც მას ხდის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ მოცურავეს ოლიმპიადების ისტორიაში. მსოფლიო ჩემპიონატებზე კორნელიას მოგებული აქვს რვა ოქროსა და ორი ვერცხლის მედალი. ძალიან ბევრი კითხვა ისმოდა 1976 წლის გამოსვლაზე. მოგვაინებით გდრ-ის მწვრთნელებმა დაადასტურეს რომ სპორტსმენებს სტეროიდებს აძლევდნენ. ენდერმა განაცხადა, რომ არ იცოდა იმ ნივთიერებებზე, რომლითაც სამწვრთნელო შტაბი მას ამარაგებდა.

მან სპორტული კარიერა 18 წლის ასაკში 1977 წელს დაასრულა.

ენდერი ოთხი წლის განმავლობაში დაქორწინებული იყო, აღმოსავლეთ გერმანელ მოცურავეზე და მრავალგზის ოლიმპიურ ჩემპიონ, როლანდ მატისზე. ამჟამად ის დაქორწინებულია გერმანელ მძლეოსან სტეფენ გრუმტზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანელი მოცურავეები
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კალაშნიკოვის სახლი

**კალაშნიკოვის სახლი** () — XIX საუკუნის მეორე ნახევრის ისტორიული სახლი. აგებულია ნეოკლასიციზმის სტილში. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, მისამართი — მცირე ქუჩა სახლი № 29/11, ორანჟერეის ქუჩის კუთხეში. აგებულია 1881 წელს. პროექტის ავტორია ა. პ. გომანი. არის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ძეგლი. 

## ისტორია 
მიწის ნაკვეთზე პირველი მშენებლობის შესახებ ცნობილია 1820-იანი წლებიდან, როდესაც მასზე უკვე იდგა ორი ხის შენობა, უფრო დიდი კი — ქუჩის კუთხეში. მოგვაინებით მიწის ნაკვეთი იყიდა ვაჭრის ქვრივმა ეკატერინე თედორეს ასულმა კალაშნიკოვამ, რომელმაც ქუჩის კუთხეში ააშენა ახალი სახლი, რომელშიც განათავსა სასტუმრო. მშენებლობა მიმდინარეობდა არქიტექტორ ა. პ. გომანის პროექტის მიხედვით. სასტუმროს უწოდეს „ჩრდილოეთი“. 1884 წელს ეზოში არქიტექტორმა პ. პ. დეინეკომ ააშენა ახალი ორსართულიანი ქვის ფლიგელი, რომელსაც რუსული ასო Г-ს ფორმა აქვს (ამჟამინდელი მისამართი: მცირე ქუჩა, სახლი 31/9). მოგვიანებით ორივე სახლი დაიკავა პუშკინის ფოსტამ, რომელიც ახლაც იქაა განთავსებული. ე. თ. კალაშნიკოვა კიდევ ფლობდა ორ სახლს მცირე ქუჩაზე (სახლი 39 და 56), ისინი დაანგრიეს XXI საუკუნის დასაწყისში, ხოლო შემდეგ ხელახლა აღადგინეს.

## არქიტექტურა 
შენობა გაფორმებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში, აქვს სამკუთხა ფრონტონი. პირველი სართული რუსტირებულია. ფანჯრები სანდრიკებითაა გაფორმებული.

## ლიტერატურა
*Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 315—316. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
გლეხთა ომი ზემო ავსტრიაში

**გლეხთა ომი ზემო ავსტრიაში** — გლეხთა ერთ-ერთი დიდი გამოსვლა 1626 წელს, ოცდაათწლიანი ომის პერიოდში. გამოწვეული იყო ფეოდალური ექსპლუატაციის გაძლიერებით. ომის უშუალო საბაბი გახდა იმპერატორი ფერდინანდ II-ის მიერ მაქსიმილიან I ბავარიელისთვის ზემო ავსტრიის გადაცემა 1620 წელს. ზემო ავსტრიელ გლეხობას მძიმე ტვირთად დააწვა ბავარიის მთავრობის მიერ დაწესებული გადასახადები და ბავარიის ჯარის შენახვა. ამას დაერთო კონტრრეფორმაციის ძალდატანებით გატარება. 

აჯანყების მთავარ ძალას გლეხები წარმოადგენდნენ, თუმცა მოქალაქენი და პროტესტანტი თავადაზნაურებიც იღებდნენ მასში მონაწილეობას. მაისის დამლევიდან ივლისის დამდეგამდე აჯანყებულებმა შეადგინეს დიდი, კარგად ორგანიზებული და შეიარაღებული ჯარი შტეფან ფადინგერის მეთაურობით და დაიკავეს თითქმის მთელი ზემო ავსტრია. გლეხები იკავებდნენ ციხეებსა და მონასტრებს, ანადგურებდნენ ფეოდალურ დოკუმენტებს, მიჰქონდათ მებატონეთა ქონება და იარაღი, კათოლიკური სამღვდელოება, კათოლიკე თავადაზნაურების  მნიშვნელოვანი ნაწილი და ბავარიელი მოხელენი გაიქცნენ ზემო ავსტრიიდან, მაგრამ ქალაქ ლინცის გარემოცვის დროს ფადინგერი სასიკვდილოდ დაიჭრა. მისი სიკვდილის შემდეგ  ფერდინანდ II ისარგებლა აჯანყებულთა რიგებში შექმნილი უთანხმოებით და დაიწყო მათთან მოლაპარაკება, ამავე დროს მან მოასწრო ზემო ავსტრიაში ჯარის შეყვანა. 1626 წლის დეკემბერში აჯანყება ჩააქრეს კათოლიკური ლიგისა და ვალენშტაინის ჯარებმა. განსაკუთრებით მწვავე იყო  უკანასკნელი ბრძოლა. ომის შესახებ ცნობები შემონახულია ფოლკლორში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ავსტრიის ომები
ოლენინების სახლი

**ოლენინების სახლი** () — XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია კლასიციზმის არქიტეტურულ სტილში, ვ. მ. გორნოსტაევისა და ნ. ს. ნიკიტინის მიერ. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში. მისამართი: პუშკინის ქუჩა, სახლი № 1. აგებულია 1828 წელს.  არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.

## ისტორია 
სახლი ააშენეს 1828 წელს სავარაუდოდ არქიტექტორ ვ. მ. გორნოსტაევს პროექტის მიხედვით სასახლის მეცეცხლურის აგაფონოვისათვის. 1831 წლიდან სახლი ეკუთვნის ოლენენების ოჯახს. მათ სახლს ცარსკოე-სელოში სტუმრობდა ალექსანდრე პუშკინი. 1845 წელს სახელმწიფო მრჩევლის ქვრივის დაკვეთით ააგეს ხის ნაგებობა. 1907 წელს შენობაში განათავსეს წმინდა სამების თემის მოწყალების დების სანატორიუმი. შენობის გადაკეთებისას მეზონინი გადააკეთეს კოშკად და გუმბათად. გადაკეთების პროექტის ავტორი იყო ინჟინერი ლუნდბერგი. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ სახლი გადააკეთეს მცირე ლაზრეთად, რომელიც გათვლილი იყო 15 მეომარზე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგსახლში ასევე განთავსებული იყო სანატორიუმი. 1921 წელს მასში ცხოვრობდა ანა ახმატოვა. სწორედ ამ სანატორიუმში მან გაიგო თავისი პირველი ქმრის, ნიკოლოზ გუმილიოვისა და ძმის ანდრეი გორენკოს გარდაცვალების შესახებ.

## არქიტექტურა 
სახლი ორსართულიანია, მისი ფასადები ორ ქუჩაზე გადის. სახლის კუთხე მომრგვალებულია, იგი სრულდება კოშკით და გუმბათით. კოშკზე 1999 წელს განათავსეს ფლუგერი ქათმის ფორმით, რომელიც ასოცირდება პუშკინის ზღაპრის პერსონაჟ ოქროს მამალთან.

## ლიტერატურა 
*Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8.
*Малинский Д. А., Малинская Е. Е. Пушкин. Справочник-путеводитель по городу. — СПб., 2004. — 160 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
პუტილოვის სახლი

**პუტილოვის სახლი** () — XX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ჩრდილოეთის მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის პეტროგრადის რაიონში. დიდი პროსპექტი, სახლი № 44. აგებულია 1906-1907 წლებში.  არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.

## აღწერა 
სახლი წარმოადგენს ჩრდილოეთის მოდერნის, მოდერნის რუსული მიმდინარეობის, ერთ-ერთ თვალსაჩინო ნიმუშს. აღნიშნულმა მიმდინარეობამ განვითარება ჰპოვა XX საუკუნის სანქტ-პეტერბურგში, შვედური და განსაკუთრებით ფინური არქიტექტურის გავლენით.

## ისტორია 
ვაჭრის ქვრივი ტ. ნ. პუტილოვა, რომლისთვისაც ააგეს სახლი, ფლობდა მანუფაქტურულ მაღაზიას ვასლევსკის კუნძულის შუა პროსპექტზე. მიწის ნაკვეთი მან 1905 წელს მიიღო პირველი რანგის კაპიტან პ. პ. გერინგისაგან. მალევე სახლის აშენებისთანავე შენობა გადაეცა ამხანაგობას და მასში განათავსეს ამხანაგობის ერთ-ერთი მაღაზია. გარდა ამისა, რევოლუციამდე შენობაში განთავსებული იყო რუსეთის სავაჭრო-სამრეწველო ბანკის განყოფილება, ასევე დ. გ. ორფენოვის სტენოგრაფიის კურსები. სახლის უკანასკნელი მფლობელი იყო კომერციული მრჩეველი მ. ლ. ბალაბანოვი, ჩრდილოეთის მინის მრეწველობის საზოგადოების სამმართველოს თავმჯდომარე. 

ომის შემდეგ 1990-იან წლებამდე სახლში განთავსებული იყო ქალაქში ცნობილი საკომისიო მაღაზია. მომდევნო წლებში სახლში განათავსეს სხვადასხვა ოფისები და მაღაზიები.

2011-2012 წლებში სახლის კედლებს ჩაუტარდათ კოსმეტიკური რემონტი. მოხდა ფასადის კომპლექსური რესტავრაცია.

2001 წელს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა სახელმწიფო კონტროლის, გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა შეიტანა ხელახლა გამოვლენილი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Доходный дом Т. Н. Путиловой на архитектурном сайте Санкт-Петербурга (начало) 
* Доходный дом Т. Н. Путиловой на архитектурном сайте Санкт-Петербурга (продолжение) 
* «На Большом проспекте отреставрировали дом Путиловой». Интернет-газета «Карповка», 22.03.2012.
* Исторический облик доходного дома Т. Н. Путиловой на сайте «Фотографии старого Санкт-Петербурга» 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
მიხეილ ღლონტი

**მიხეილ ღლონტი** (დ. 25 მარტი, 1858, ოზურგეთის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია — გ. სექტემბერი 1924) — ქართველი გენერალი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ელისავეტგრადის კავალერიის იუნკერთა სასწავლებელი. ჯარში მსახურობდა 1879 წლიდან. კორნეტი (1886). პორუჩიკი (1890). შტაბსროტმისტრი (1895). როტმისტრი (1898). ესკადრონის უფროსი. იყო რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე ომში დაიჭრა და მიიღო ძლიერი კონტუზია. ასეულის მეთაური. 1909-1914 წლებში მსახურობდა ნიჟეგოროდის მე-17 დრგუნთა პოლკში. 1910 წლის 31 მაისს მიენიჭა პოლკოვნიკიდ წოდება. 1910-1914 წლებში იყო კავკასიის მე-7 სათადარიგო საკავალერიო პოლკის უფროსი. 1914-1916 წლებში კავკასიის მე-2 სათადარიგო ბრიგადის უფროსის თანაშემწე, შემდეგ უფროსი. გენერალ-მაიორი (1917 წარჩინებისთვის). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. ანას მე-3 ხარისხის, წმ. სტანისლავის მე-2 ხარისხის ხმლებით, წმ. ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, „გიორგის იარაღით“. 1918 წლიდან ქართულ ჯარში მსახურობდა. მეთაურობდა პოლკს. 1921 წელს ემიგრაციაში არ წავიდა. მონაწილეობდა 1924 წლის ანტისაბჭოთა აჯანყების მომზადებაში. იყო „დამოუკიდებლობის კომიტეტის“ სამხედრო კომისიის წევრი. აჯანყების შემდეგ დააპატიმრეს. დაიღუპა პატიმრობისას.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:გურიის მხარეში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
მარია ლუიზა კარლოტა პარმელი

**მარია ლუიზა კარლოტა პარმელი** (, ; დ. 2 ოქტომბერი, 1802 — გ. 18 მარტი, 1857) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ეტრურიის მეფე ლუდოვიკო I-ისა და დედოფალ მარია ლუისა ესპანელის ასული. საქსონიის პრინცესა როგორც თავისი მამიდის ქვრივის მეორე მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
მარია ლუიზა კარლოტა დაიბადა 1802 წლის 2 ოქტომბერს, ეტრურიიდან ბარსელონაში მიმავალ გემზე, ბარსელონასთან ახლოს. იგი იყო ეტრურიის მეფე ლუდოვიკო I-ისა და დედოფალ მარია ლუისა ესპანელის ქალიშვილი. მისი მშობლები ესპანეთის პრინცესა მარია ისაბელისა და სიცილიის პრინც ფრანჩესკოს, ასევე ასტურიის პრინც ფერდინანდისა და მარია ანტონია ნეაპოლელის ქორწილზე დასასწრებლად მიდიოდნენ, რა დროსაც გემზე ორსულ დედოფალს მშობიარობა დაეწყო.

დაბადებისას მარია ლუიზა ძალიან სუსტი იყო და ვინაიდან შუა ზღვაში მყოფი ექიმები უძლურნი იყვნენ, მის გადარჩენას ღმერთს შესთხოვდნენ. ასევე მძიმედ იყო დედოფალი მარია ლუისაც, რომელსაც მშობიარობა ძალიან გაურთულდა, თუმცა საბოლოოდ დედაც და შვილიც გადარჩნენ და ქორწილებსაც დაესწრნენ.

მის ბებია-ბაბუას, ესპანეთის წინა მეფე კარლ IV-ს, დედოფალ მარია ლუიზა პარმელსა და ბიძამისს, ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VII-ს, ყველას ერთხმად სურდა მარია ლუიზა კარლოტას დაქორწინება დედამისის ძმაზე, ინფანტ ფრანსისკო დე პაულაზე, რომელმაც საბოლოოდ ცოლად მეორე დის შვილი შეირთო.

1825 წლის 15 ოქტომბერს იგი მარიონეტულად დაქორწინდა თავისი მამიდის, კაროლინა პარმელის ქვრივ მაქსიმილიან საქსონიელზე. მათი ნამდვილი ქორწინება 1825 წლის 7 ნოემბერს შედგა დრეზდენში. მათი ქორწინება არ ყოფილა ბედნიერი და არც საერთო შვილები ჰყოლიათ. მაქსიმილიანი 1838 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც იგი ვენაში გადასახლდა. აქ იგი 1849 წელს მეორედ დაქორწინდა, წარმოშობით ასევე იტალიელ გრაფ ფრანჩესკო როსიზე, თუმცა შვილები არც მასთან ჰყოლია. ფრანჩესკო 1854 წელს გარდაიცვალა, 1855 წლის 5 თებერვალს კი იგი მესამედ გათხოვდა. ამჯერად მისი რჩეული კვლავ იტალიელი გრაფი ჯოვანი ვიმერკატი გახდა, რომელთან ერთადაც იგი რომში დასახლდა და აქ გაატარა სიცოცხლის უკანასკნელი წლები. მარია ლუიზას შვილები არც მასთან ჰყოლია, თუმცა ამჯერად უკვე თავად გარდაიცვალა, 1857 წლის 18 მარტს, 54 წლის ასაკში, მისი ქვრივი ჯოვანი კი 1861 წელს დაიღუპა.

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
*  D'Amat i de Cortada, Rafel (1994). Calaix de Sastre (volumen VI 1802-1803, pag.125). Barcelona: Curial Edicions Catalanes S.A.) ISBN 84-7256-963-2

კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1802
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1857
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
მუზაფარ ალიმბაევი

**მუზაფარ ალიმბაევი** (; დ. 29 ოქტომბერი, 1923, აული მარალდი სემიპალატინსკის გუბერნია, ყირგიზეთის სსრ, რსფსრ, სსრკ — გ. 26 ნოემბერი, 2017, ალმათი, ყაზახეთი) — ყაზახი პოეტი და მთარგმნელი, ლიტერატურული კრიტიკოსი და საბავშვო მწერალი. ყაზახეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. ყაზახეთის სსრ კულტურის დამსახურებული მუშაკი (1978), ყაზახეთის სახალხო მწერალი (1994). დიდი სამამულო ომის მონაწილე.

მიღებული აქვს სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი (1985), მედალი შრომითი წარჩინებისათვის (1959), ყაზახეთის სახელმწიფო პრემია (1984) და სხვ.

## თხზულებები 
# Көңіл күнделігінен. Эссе. — 1980;
# Маржан сөз. Мақалдар. — А., 1982;
# Таңдамалы, 2 томдық. өлеңдер, поэмалар, аныздар. — А., 1983;
# Ақмаңдайлым. өлеңдер. — А., 1984;
# Сүймеген журек семеді, Өлеңдер — А., 1987;
# Казахская песня. — А.-А., 1957;
# Казахские степи. — М., 1958;
# Что на что похоже? Стихи для детей. — А.-А., 1985;
# Служба добру. Стихотворения. — А.-А.. 1986;
# Ана тілім ғажап деп айта аламын.

## ლიტერატურა 
* Павлодар. Павлодарская область. Энциклопедия. — Павлодар., 2003; Казахстан, А-А., 1969 (Павлодарскаое Прииртышье). 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ყაზახი პოეტები
კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რაიხსტაგის შტურმის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ალმათში გარდაცვლილები