open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტარიელ ჭიჭინაძე

**ტარიელ ჭიჭინაძე** (დ. 30 აპრილი, 1951, თბილისი — გ. 14 ნოემბერი, 2022) — ქართველი საოპერო მომღერალი, საქართველოს თეატრალური კავშირის წევრი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1990).

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ვოკალის განხრით).

1975–1990 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი (ბანი). დებიუტი – ცანგალა (ზ. ფალიაშვილი „დაისი“); 1995 წლიდან — ბათუმის ოპერის თეატრის სოლისტი; რეპერტუარი: აბიო, ცანგალა (ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“); ბაყბაყდევი (მ. დავითაშვილი „ნაცარქექია“, 1979, პრემიერა); შერგილი (რ. ლაღიძე „ლელა“); ბაბუა ტარიელი (ო. თაქთაქიშვილი „მთვარის მოტაცება“); მაკარი (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე“); მონტერონე, ფერნანდო, ლოდოვიკო, რამფისი, ფარაონი (ვერდი „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „ოტელო“, „აიდა“); კომანდორი (მოცარტი „დონ–ჟუანი“), ფაუსტი, ბენედიქტელი ბერი (პროკოფიევი „ცეცხლოვანი ანგელოზი“, „დუენია“). ქართული ვოკალურ–ინსტრუმენტული რეპერტუარი: ა. შავერზაშვილის კანტატა „კრემლის მზე“ (1972, პირველი შესრულება), თ. შავლოხაშვილის პოემა „რწმენის კედელი“ (1980, პირველი შესრულება), „სამშობლო გვიხმობს“ (1981, პირველი შესრულება), მ. ცერცვაძის ვოკალური ციკლი „წუთისოფელი“ (1978, პირველი შესრულება).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1990 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 570 – თბ., 2015.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი
ელიფ ელმასი

**ელიფ ელმასი** (; დ. 24 სექტემბერი, 1999) — მაკედონელი ფეხბურთელი, „ნაპოლის“ (იჯარით „ლაიფციგიდან“) და ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

## კლუბის კარიერა 
ელმასმა კარიერა დაიწყო „რაბოტნიჩკიში“, მშობლიურ მაკედონიაში. გამორჩეული სეზონის შემდეგ, რომელშიც მან 6 გოლის გატანა და „რაბოტნიჩკის“ 3 ადგილზე დაწინაურება შეძლო. ამის შემდეგ  იგი 2022 წლამდე თურქულ გიგანტ ფენერბაჰჩეს შეუერთდა. შემტევმა ნახევარმცველმა 40 მატჩში მხოლოდ 4 გოლის გატანა შეძლო, რის შემდეგაც გუნდმა ელმასი 2019 წლის ივნისში იტალიაში, კერძოდ კი „ნაპოლიში“ გაუშვა.

## ნაპოლი 
2019 წლის 24 ივლისს, სერია A-ს გუნდმა „ნაპოლიმ“ გამოაცხადა ელმასის გაფორმება ფენერბახჩედან. გარიგების ღირებულება 16 მილიონ ევროს შეადგენდა. ელმასმა  თავისი პირველი გოლის გატანა „ნაპოლიში“ 2020 წლის 3 თებერვალს შეძლო, ეს გოლი დაეხმარა კლუბს სამპდორიასთან  4–2 გამარჯვებაში.

2021 წლის 19 დეკემბერს, ელმასის გოლით „ნაპოლიმ“ შეძლო გასვლით თამაშში მილანთან გამარჯვება და სერია A-ში მეორე ადგილის დაკავება.

## სანაკრებო კარიერა 
ელმასი დაიბადა მაკედონიაში, თურქული წარმოშობის ოჯახში. 2017 წლის ივლისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თურქეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მაშინდელმა მწვრთნელმა, ფათიჰ თერიმმა სცადა მისი გამოძახება, მაგრამ ელმასმა მისი მშობლიური ქვეყნის სახელით გამოსვლა გადაწყვიტა.

2017 წლის 11 ივნისს, 17 წლის ასაკში, ელმასის დებიუტი შედგა მაკედონიის ნაკრებში ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო მატჩში ესპანეთის წინააღმდეგ.

ელმასი ასევე შედიოდა მაკედონიის 21-წლამდელთა ნაკრებში 2017 წლის უეფას 21-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე (პოლონეთი) და ფაქტობრივად ყველაზე ახალგაზრდა იყო 23-კაციან შემადგენლობაში.

2021 წლის 14 ნოემბერს, ელმასმა ისლანდიასთან დუბლი შეასრულა. თამაშში მაკედონიამ 3–1 მოიგო, რაც გუნდს J ჯგუფში მეორე ადგილის მოპოვებაში და მსოფლიო ჩემპიონატის პლეი-ოფში გასვლაში დაეხმარა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი „ნაპოლის“ საიტზე
* ელიფ ელმასი — *macedonianfootball.com*
* ელიფ ელმასი — *sport.de*
* 

კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:მაკედონელი ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფენერბაჰჩეს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გრიგოლ კოკელაძე

**გრიგოლ კოკელაძე** (დ. 2 მაისი, 1904, , ს. პატრიკეთი (წყალტუბოს რაიონი) — 1988) — ქართველი კომპოზიტორი, გუნდის დირიჟორი და პედაგოგი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1982).

## ბიოგრაფია
გრიგოლ კოკელაძე დაიბადა წყალტუბოს რაიონის სოფელ პატრიკეთში 1904 წლის 2 მაისს. 1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1937 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიტორო).

1928 წელს დაიწყო მუსიკალურ–პედაგოგიური მოღვაწეობა. სხვადასხვა დროს მუშაობდა მუსიკალურ დაწესებულებებსა და მხატვრულ კოლექტივებში. 1937–1943 წლებში და 1945 წლიდან იყო ხალხური შემოქმედების სახლის (ახლანდელი ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი) დირექტორი. 1941-48 წლებში იყო საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1954–1955 წლებში — საქართველოს ფილარმონიის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. მის მიერ შექმნილ ნაწარმოებებს შორისაა: კანტატა „სიმღერა სამგორზე“ (1953), „კანტატა სამშობლოზე“ (1955), „კანტატა საქართველოზე“ (1971), სიმფონიური სიუიტა (1957), სიმღერები, გუნდები, მუსიკა სპექტაკლებისათვის; დაამუშავა სიმღერები „სისატურა“ (1932), „გუდისა“ (1933). მას ჩაწერილი და ნოტებზე გადატანილი აქვს ასობით ქართული ხალხური სიმღერა, რომელთა ხელნაწერები ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრის არქივში ინახება, გამოცემული აქვს ხალხური სიმღერების არა ერთი სანოტო კრებული: „ქართული ხალხური სიმღერები“ (1956), „50 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1979, თბილისი), „30 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1981, თბილისი), „100 ქართული ხალხური სიმღერა“ (1984, თბილისი), „ზოგი რამ ქართულ ცეკვაზე“ (1983, თბილისი).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საპატიო ნიშანი
* 1946 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1982 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
ბარელაძე

**ბარელაძე** — ქართული გვარი, თავდაპირველად გავრცელებული იყო უმეტესად სოფელ პერევისაში. დღეისათვის თბილისში, ჭიათურაში, ქუთაისში, რუსთავში, ზესტაფონში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული გვარები
*
ეკატერინე სოხაძე

**ეკატერინე სოხაძე** (დ. 16 მარტი, 1907, ქუთაისი — გ. 22 მაისი, 1984) — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი.

## ბიოგრაფია
1925–1928 წლებში სიმღერას ეუფლებოდა ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებელში. 1930 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. ამავე წელს შედგა მისი დებიუტი ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე (მარგარიტა – გუნოს „ფაუსტში“), ამ დროიდან 1953 წლამდე ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო; 1930–1936 წლებში ორჯერ მიიწვიეს სოლისტად სსრკ მოსკოვის დიდ თეატრში. მას ჰქონდა ხავერდოვანი ტემბრის ხმა და დახვეწილი ვოკალური ტექნიკა (ლირიული სოპრანო). მისი შესრულებული პარტიებია: ეთერი, მარო (ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“), მარგარიტა (გუნოს „ფაუსტი“), მიქაელა (ბიზეს „კარმენი“), დეზდემონა (ვერდის „ოტელო“), ტატიანა (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), ნედა (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), ნესტანი (შ. მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“), ყივჩაღი ქალიშვილი (ბოროდინის „თავადი იგორი“), ბატერფლაი (პუჩინის „ჩიო–ჩიო–სანი“), ნატალია (ი. ძერჟინსკის „წყნარი დონი“).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1937 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1945 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1946 — ლენინის ორდენი
* 1947 — სტალინური პრემია

## ლიტერატურა
* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ., 2007. გვ. 259

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სოპრანოები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ლევონ ისეცკი

**ლევონ ისეცკი** (დ. 20 სექტემბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 მაისი, 1946) — საოპერო მომღერალი (ბანი, ბარიტონი), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი 1915 წელს. 1928 წლიდან იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი (შუალედებით); 1922 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ალექსანდროპოლის (ლენინაკანი) სომხური საოპერო დასის (1923) და ერევნის საოპერო თეატრის (1933) დაარსებაში (ა. შ. მელიქ-ფაშაევთან, შ. მ. ტალიანთან, ა. ბ. დანიელიანთან ერთად); ქართული რეპერტუარი: აბიო, ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), გიორგი მეფე (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან-ცბიერი“, 1926 წელს პირველი დადგმა), მაკარი (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე“, 1919 წელს პირველი დადგმა), ხევსური (ვ. დოლიძე „ლელა“, 1922 წელს პირველი დადგმა); სხვა რეპერტუარი: სპარაფუჩილე (ვერდი „რიგოლეტო“), კარდინალი (ჰალევი „რაქილი“), მარსელი სენ-ბრი (მეიერბერი „ჰუგენოტები“), მეფისტოფელი (გუნო „ფაუსტი“), დონ ბაზილიო (როსინი „სევილიელი დალაქი“), ივან სუსანინი (გლინკა „ივან სუსანინი“), ბორის გოდუნოვი (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი“), გრემინი (ჩაიკოვსკი „ევგენი ონეგინი“), კონჩაკი (ბოროდინი „თავადი იგორი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკი „ალი“), სალიერი, მეფე დოდონი (რიმსკი-კორსაკოვი „მოცარტი და სალიერი“, „ოქროს მამალი“), ტარასი (ლისენკო „ტარას ბულბა“), რუბენ, ნადირ-შაჰი (სპენდიაროვი „ალმას“). 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1933 — სომხეთის დამსახურებული არტისტი
* 1943 — საქართველოს სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015. გვ. 228

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ბალაძე

საკუთარი სახელი **ადამიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ასლან ბალაძე — ქართველი ფეხბურთელი
* დურსუნ ბალაძე — ქართველი მათემატიკოსი
* ემზარ ბალაძე — ქართველი მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი
* ვლადიმერ ბალაძე — ქართველი მათემატიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* ბალაძეები — სოფელი საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
ევგენიძე

საკუთარი სახელი **ევგენიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დათო ევგენიძე — ქართველი კომპოზიტორი, პიანისტი
* იუზა ევგენიძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
თენგიზ ზაალიშვილი (მომღერალი)

**თენგიზ ზაალიშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1928) — ქართველი საოპერო მომღერალი (ლირიკული 
ტენორი) და პედაგოგი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1985), საქართველოს ხელოვნების აკადემიის ნამდვილი წევრი.

## ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1958 წელს შედგა მისი დებიუტი ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე (ალფრედი ჯ. ვერდის „ტრავიატა“, ლირიული ტენორი). აქვე შეასრულა მრავალი წამყვანი პარტია ქართველ, იტალიელ, რუს და სხვა კომპოზიტორთა ოპერებში. ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. კონცერტები აქვს გამართული საზღვარგარეთის ქვეყნებში. იყო ხალხური ანსამბლ „ფიროსმანის“ სოლისტი. ამ ანსამბლთან ერთად შემოიარა ევროპის მრავალი ქვეყანა და ამერიკის შეერთებული შტატები. 1988 წელს დატოვა სცენა. ეწევა საზოგადოებრივ და პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

1985 წელს ზაალიშვილი ანსამბლის სხვა წევრებთან ერთად აირჩიეს ქ. ატლანტის საპატიო მოქალაქედ. 2019 წლის 23 იანვარს ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის წინ გაიხსნა თენგიზ ზაალიშვილის სახელობის ვარსკვლავი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1967 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1985 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1998 — ღირსების ორდენი ქართული მუსიკალური ხელოვნების განვითარების, მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის
* კასპის საპატიო მოქალაქე
* ზურაბ ანჯაფარიძის სახელობის პრემია

## ლიტერატურა
* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 104 – თბ., 2007.

## რესურსები ინტერნეტში
* თენგიზ ზაალიშვილი 
* თენგიზ ზაალიშვილი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ინაიშვილი

საკუთარი სახელი **ინაიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* დურსუნ ინაიშვილი — ქართველი გრაფიკოსი
* ხასან ინაიშვილი — ქართველი ფერმწე­რი
* ჯემალ ინაიშვილი — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
გიორგი დვანაძე

**გიორგი სვიმონის ძე დვანაძე** (დ. 1829, სოფ. ჭალა, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1886, ხარკივის მახლობლად) — ქართველი თეატრის მსახიობი, პოეტი. 

განათლება გორის სამაზრო სასწავლებელში მიიღო. იყო გიორგი ერისთავის თეატრალური დასის ერთ-ერთი პირველი წევრი. ერისთავის თეატრში შეასრულა როლები: დავით სერაშიძე, აზნაური გვერდელაძე (ზ. ანტონოვის „მინდა კნეინა გავხდე“ და „ქმარი ხუთი ცოლისა“), მარტირუზა, ხარაზი ასანა (გიორგი ერისთავის „უჩინმაჩინის ქუდი“ და „თილისმის ხანი“). ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობასაც, ჟურნალ „ცისკარში“ ბეჭდავდა ლექსებს (მის ლექსებზე სიმღერებსაც ქმნიდნენ), წერდა პიესებს (პიესა „სახლი კუკიაში“ დაიდგა 1852-1853 წლებში); ავტორია პოემისა „ყარაბაღელი ყაჩაღი ასლან ბეგი“ (გამოიცა 1878 წელს). 

თეატრის დაშლის (1856) შემდეგ სოფელში მეურნეობას მოჰკიდა ხელი და პარალელურად მონაწილეობდა სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. მოგვიანებით ადამიანის მკვლელობის ბრალდებით 10 წლის კატორღა და სამუდამოდ ციმბირში გადასხლება მიუსაჯეს. ციხეში ლექსად დაწერა ავტობიოგრაფია „სიყმაწვილიდან ჩემი ცხოვრება“. 1886 შეიწყალეს და გაათავისუფლეს, მაგრამ სამშობლოში დაბრუნებამდე გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:გარდაცვლილი 1886
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ქართველები
დავით კობიძე

**დავით ივანეს ძე კობიძე** (დ. 11 დეკემბერი, 1906, სოფ. შუა ამაღლება, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 14 ივლისი, 1981, თბილისი) — ქართველი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1949), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1933). II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1953 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ირანული ფილოლოგიის კათედრის გამგე. იკვლევდა სპარსული ენისა და ლიტერატურის ისტორიის, კლასიკური და აღორძინების ხანის ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობისა და ქართული და სპარსული პოეტიკის საკითხებს. თარგმნა XIII საუკუნის  სპარსელი პოეტის საადის „ბუსთანი“ და „გოლესთანი“. ავტორია სპარსული ლიტერატურის ქრესტომათიისა (ტ. 1–2, 1963–1967). 1976 წელს მიენიჭა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია.

## ბიბლიოგრაფია 
* ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 1. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1983. - 485გვ.
* ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 3 . - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1978. - 246გვ.
* სპარსული ლიტერატურის ისტორია : სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1975. - 520გვ.
* ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი (ავტორი) // ტ. 2. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1969. - 374გვ.
* სპარსული ქრესტომათია (ავტორი) // წ. 2 : თანამედროვე პროზა და პოეზია. . - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1967. - 555გვ.
* სპარსული ქრესტომათია (ავტორი) // წ. 1 : სპარსული და ტაჯიკური მხატვრული ლიტერატურის კლასიკური პერიოდი: (X-XV საუკ.) . - თბილისი, ცოდნა, 1963. - 464გვ.
* ახალი სპარსული ლიტერატურა (ავტორი) // ნაწ. 1 : ფირდოუსის წინა პერიოდი. - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1946. - 104გვ.

## ლიტერატურა
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ირანისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კონცელიძე

საკუთარი სახელი **კონცელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* თენგიზ კონცელიძე — სამხედრო პირი, უშიშროების გენერალ-მაიორი
* მემედ კონცელიძე — II მსოფლიო ომის მონაწილე
* რესან კონცელიძე — ინჟინერ-კონსტრუქტორი, პოლიტიკოსი
* რესან კონცელიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
Panzer E-100

**E-100** (Panzerkampfwagen E-100, Gerät 383, TG-01) — გერმანული ზემძმიმე ტანკის პროექტი. 1943-1945 წლებში შეიმუშავა კომპანია Adler-მა Entwicklung-ის პროგრამის ფარგლებში. სულ შექმნილია ერთი დაუმთავრებელი პროტოტიპი (შასი და კორპუსი კოშკურის გარეშე).

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის გერმანული ტანკები
მალაყმაძე

საკუთარი სახელი **მალაყმაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ მალაყმაძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
* ვახტანგ მალაყმაძე — ლიტერატორ ჰაირი ჰაირიოღლუს ქართული სახელი და გვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
მამულაძე

საკუთარი სახელი **მამულაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით მამულაძე — საბჭოთა სამეურნეო და სახელმწიფო მოხელე
* ნოშრევან მამულაძე — ეკონომისტ-ფინანსისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
მესხიძე

საკუთარი სახელი **მესხიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ მესხიძე — მსახიობი, ლოტბარი
* ნანა მესხიძე — ფერმწერი

კატეგორია:ქართული გვარები
დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია

**დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია** (დ. 15 სექტემბერი, 1948 — გ. 24 თებერვალი, 2020) — ქართველი მეცნიერი, მთარგმნელი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ფილოსოფოსი.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1977 წელს კი ამავე უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ასპირანტურა, რომანული ფილოლოგიის მიმართულებით, ხოლო 2008 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დოქტორანტურა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
სალონიკის საერთაშორისო გამოფენა

**სალონიკის საერთაშორისო გამოფენა**  (), შემოკლებით TIF (ΔΕΘ) — ყოველწლიური საერთაშორისო საგამოფენო ღონისძიება, რომელიც იმართება სალონიკში, საბერძნეთის სიდიდით მეორე ქალაქში. იგი იმართება 1926 წლიდან სექტემბრის პირველ კვირას და მისი გახსნა ტრადიციულად აღინიშნება საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის პროგრამული განცხადებების სერიით. 2020 წლის ბაზრობა გაუქმდა COVID-19 პანდემიის გამო, ეს იყო გამოფენის პირველი გაუქმება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.

## აღწერა 
სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის კონგრეს-ცენტრი მდებარეობს YMC მოედანზე, სალონიკის ცენტრში, სადაც მარტივია წვდომა ქალაქის ნებისმიერი ადგილიდან და ნებისმიერი სატრანსპორტო საშუალების გამოყენებით.

სავაჭრო ბაზრობებითა და სამომხმარებლო გამოფენებით, რომლებიც იმართება მთელი წლის განმავლობაში საგამოფენო შენობებში, ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი საგამოფენო ორგანიზაციის სააგენტო საბერძნეთში. ქალაქის ისტორიის ცენტრში, ბიზანტიური მუზეუმისა და არქეოლოგიური მუზეუმის მიმდებარედ, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრში იამრთება უამრავი საკონფერენციო ღონისძიება.

სალონიკის გამოფენის ცენტრი მოიცავს 180 000 კვ. მ. ფართობს, საიდანაც 62 000 კვ. მ. არის დახურული საგამოფენო ტერიტორიები, განაწილებული 17 პავილიონისგან შემდგარ კომპლექსში, რომლებიც ფუნქციურად შექმნილია და ურთიერთდაკავშირებულია თითოეული ღონისძიების საჭიროებებისთვის. საგამოფენო ობიექტებს ავსებს საკონფერენციო ცენტრები, პარკინგის ადგილები, სპორტული და რეკრეაციული ობიექტები, კვების ობიექტები, მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრები, მუზეუმები, ბანკები და განვითარების სააგენტოს ოფისები. ამ გზით, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრი ფუნქციონირებს, როგორც სერვისების მიწოდების ცენტრით, რომელიც წარმატებით აკმაყოფილებს გამოფენების, კონფერენციების და კულტურული ღონისძიებების მოთხოვნებს.

ქალაქის მსგავსი სავაჭრო ბაზრობები რეგულარულად იმართებოდა ბიზანტიის ეპოქიდან, რომელიც იზიდავდა ვაჭრებს მთელი ბალკანეთიდან.

## ღონისძიება 
საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი ჩვეულებრივ ყოველწლიურად სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის გახსნის ღამეს აცხადებს თავისი ადმინისტრაციის პოლიტიკას ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ეკონომიკა. 2010 წლის ეკონომიკური კრიზისის პირველ თვეებში, საბერძნეთის მთელი კაბინეტი შეიკრიბა სალონიკში, რათა განეხილათ ქვეყნის მომავალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:გამოფენები
კატეგორია:მსოფლიო გამოფენები
ეთერ კოღონია

**ეთერ კოღონია** (; დ. 1932 — გ. 1 აპრილი, 1993, სოხუმი, საქართველო) — საბჭოთა, აფხაზი თეატრის მსახიობი, აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. ჯერ კიდევ თეატრალური ინსტიტუტში სწავლის დროს მიიწვიეს გრიბოედოვის თეატრში მაყვალა მრევლიშვილის პიესაში გრიბოედოვის მეუღლის, ნინო ჭავჭავაძის როლი ითამაშა.

თარგმნიდა პიესებს რუსულიდან აფხაზურ ენაზე, რომლებიც შემდეგში სოხუმის თეატრში იდგმებოდა. დაიღუპა აფხაზეთის ომის დროს საკუთარ ეზოში მოხვედრილი ჭურვით 1993 წელს.

## ჯილდოები და აღიარება
* აფხაზეთის ასსრ დამსახურებული არტისტი
* აფხაზეთის ასსრ სახალხო არტისტი
* 1971 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
* 1982 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* https://m.facebook.com/230016827039721/posts/2595130267195020/

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ბიძინა კაპანაძე

**ბიძინა კაპანაძე** (2 ივლისი, 1928, ზესტაფონი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1951–1953 წლებში იყო ზესტაფონის გაერთიანებული საავადმყოფო–პოლიკლინიკის ქირურგიული განყოფილების ორდინატორი. 1953–1956 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1960–1980 წლებში გადაუდებელი ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 1980 წლიდან ამ კათედრის დოცენტი. ავტორია 20 სამეცნიერო სტატიის და ორი მონოგრაფიის.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დამწოლი პერიკარდიტების ქირურგიული მკურნალობის შედეგები“, დაიცვა 1972 წელს.

## ჯილდოები
* 1974 — ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული
* ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილის სახელობის მედალი
* გრიგოლ მუხაძის სახელობის მედალი
* შრომის ვეტერანის მედალი

## ლიტერატურა
*  ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 139

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი

**ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი** — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში. 

მდებარეობს სოფლიდან აღმოსავლეთით 4-6 კილომეტრ მანძილზე, ნეკრესის ანტიკური და ადრეული შუა საუკუნეების ხანის ნაქალაქარი თარიღდება ძვ.წ. II - ს - ახ. წ. IV-VII საუკუნით. ნაქალაქარი შედგება შემდეგი ნაგებობებისგან: ცეცხლის ტაძარი, „ჭაბუკაურის“ სატაძრო კომპლექსი, „ნაგებების“ უბნის სამეკლესიანი ბაზილიკა „ნაგებების“ უბნის მარანი და მასთან დაკავშირებული სამეურნეო სათავსები და ქვითკირის ზღუდე. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მარიამ მოჯორიანი

**მარიამ მოჯორიანი** (; დ. 19 ივლისი, 1904, ალექსანდროპოლი — გ. 12 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — სომეხი საბჭოთა მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1958).

## ბიოგრაფია
მარიამ მოჯორიანი დაიბადა 1904 წელს ალექსანდროპოლში. 1920 წელს დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა ჰოვანეს ზარიფიანის ჯგუფში, შემდეგ უკრავდა ვარდან მირზოიანის, არმენ არმენიანის, ჰოვანეს აბელიანის, ვაჰრამ ფაფაზიანის ბენდებში. 1928 წლიდან მუშაობდა თბილისის სომხურ თეატრში და იყო ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი ქალი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1958 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ედუარდ უგულავა

**ედუარდ უგულავა** (დ. 19 სექტემბერი 1973, გორდი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, პოეტი. 

## ბიოგრაფია 
1999 წელს დაამთავრა კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი ლიტერატორის სპეციალობით. 2004 წელს დაამთავრა მასმედიისა და საზოგადოებრივი კომუნიკაციების ინსტიტუტი მაგისტრატურის ხარისხით. მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, ასევე — რედაქტორად გამომცემლობა „ეროვნული მწერლობა“ და „მერანი“. 2015–2018 წლებში მუშაობდა კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის „ღვინის თეატრის“ დირექტორად. 2020 წლიდან არის „რუსთავის გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის დრამატული თეატრის“ ლიტერატურული ნაწილის ხელმძღვანელი. ავტორია ექვსი პოეტური კრებულისა: „გულში შენ ხარ!“, „ეს შენა ხარ-მომავალი ჩვენი!“, „თუ გეყვარება…“, „ვერცხლის ტყვიები“, „შენ რომ არა…“, „ფრთათათმანები“.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2016 ილია მართლის (ჭავჭავაძის) გაზეთ „ივერიის“ სახელობის პრემია
* 2018 — შიო მღვიმელის სახელობის პრემია
* 2018 — პრემია „საგურამო“
* 2018 — გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია
* 2021 — დავით აღმაშენებლის სახელობის ოქროს მედალი
* 2023 — ილია ჭავჭავაძის სახელობის ოქროს მედალი
* 2023 — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემია
* 2024 — 

## ლიტერატურა 
* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შემდგ. ალექსანდრე ელერდაშვილი.- თბილისი, 2021, გვ. 300.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საგურამოს პრემიის ლაურეატები
ედუარდ
კიდევაც დაიზრდებიან (ძეგლი)

**„კიდევაც დაიზრდებიან“** — მონუმენტური ძეგლი, რომელიც დგას თბილისის აზერბაიჯანისა და სომხეთის რესპუბლიკებთან დამაკავშირებელი საავტომობილო მაგისტრალის მიმდებარედ, ქალაქ მარნეულის შესასვლელში. გაიხსნა 1975 წელს II მსოფლიო ომში გამარჯვების 30 წლისთავის აღნიშვნასთან დაკავშირებით. ქანდაკების ავტორია მერაბ ბერძენიშვილი.

ძეგლი დგას საგანგებოდ მოსწორებულ ადგილზე და მთავარი გზიდან თვალსაჩინოდ აღიქმება. პლატფორმის ზედაპირი შავი მარმარილოს ფილებითაა მოპირკეთებული, მასზე აღმართული ძეგლის სიმაღლე 13,480 მეტრია, სამფიგურიანი კომპოზიციის შექმნა პატრიოტულ მოტივზეა აგებული.

## კომპოზიცია 
კომპოზიციაში ფრონტალურად დგას ქალი. მის წინ ორი მცირეწლოვანი ვაჟია. ქალი წარმოადგენს ზოგად სახეს დედისა, რომელიც შვილებს სამშობლოს უზრდის. ბავშვებს უჭირავთ უზარმაზარი მახვილი, რაც სამშობლოს დასაცავად მათ შინაგან მზაობაზე მოგვანიშნებს. დედის ჟესტი — მისი ოდნავ წინ გაწვდილი ხელები და ყრმების ხელში არსებული მახვილი კრავს და აერთიანებს კომპოზიციას.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს ძეგლები
ოკომტუნი

**ოკომტუნი** () — არქეოლოგიური ძეგლი ბალამკუს არქეოლოგიური ზონის ტერიტორიაზე, კალაკმულის მუნიციპალიტეტში, კამპეჩეს შტატში, მექსიკაში. ქალაქი არქეოლოგებმა ივან შპრაიცის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს 2023 წლის ივნისში აეროგადაღების LIDAR ტექნოლოგიის მეშვეობით. 

ახალ ქალაქს „ოკომტუნი“ უწოდეს, რაც „ქვის სვეტს“ ნიშნავს.  ძეგლი მოიცავს მოედნებს, პირამიდის სტილის დიდ ნაგებობებს, ქვის სვეტებს და კონცენტრირებული რგოლების სახით განლაგებულ სხვა სტრუქტურებს.

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
მაკა ელბაქიძე

**მაკა ელბაქიძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1965) — ქართველი პედაგოგი და ფილოლოგი.  

## ბიოგრაფია 
1994-2006 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართულ-საზღვარგარეთული ლიტერატურული ურთიერთობების ლაბორატორიაში.
2006 წელს სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. იყო ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ფილოლოგიის მიმართულების დარგობრივი კოლეგიის თავმჯდომარე და საუნივერსიტეტო საგამომცემლო კოლეგიის წევრი. 2008 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს დარგობრივი ფილოლოგიის სექციის სადისერტაციო კომისიის, კომპარატივისტული ლიტერატურის საერთაშორისო ასოციაციისა (ICLA) და ასევე კომპარატივისტული ლიტერატურის ქართული ასოციაციის (GCLA) გამგეობის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა არაერთ საერთაშორისო და ადგილობრივ სამეცნიერო კონფერენციაში. 

იგი ავტორია 40-ზე მეტი გამოქვეყნებული ნაშრომისა და მონოგრაფიის. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფეროა: რუსთველოლოგია, ქართული ლიტერატურა, კომპარატივისტული ლიტერატურა და ა.შ. 2006 წლიდან ყოველწლიური სამეცნიერო ჟურნალ „ლიტერატურული ძიებანის“ მთავარი რედაქტორი, ასევე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი და შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

## ლიტერატურა
*ვეფხისტყაოსნის პოეტიკის ზოგიერთი საკითხი შუასაუკუნეების ფრანგულ რაინდულ რომანთან ტიპოლოგიურ მიმართებაში (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2005. - 178 გვ. - ISBN: 99940-51-42-3

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
თორელიანთ კოშკი

**თორელიანთ კოშკი** — კოშკი განთავსებულია ჭართლის ხევის სამხრეთით, დაქანებულ ფერდობზე.

დღესდღეობით კოშკისგან მხოლოდ ორი სართული შემორჩა. ის აგებულია სხვადასხვა ზომის ქვებით. მისი
კედლები ქვემოდან ზემოთ ვიწროვდება, რაც მას ტრაპეციის მაგვარ ფორმას სძენს. კარს აქვს არქიტრავული გადახურვა და გაჭრილია აღმოსავლეთ ფასადზე. არქიტრავის ქვა საკმაოდ დიდია. კარის ქვემოთ ოთხ დიდი ზომის ქვას ვხვდებით, რომლებიც აივნის კონსტრუქციის ნაწილს უნდა შეადგენდეს. სავარაუდოდ მასზე მიდგმული იყო ხის კიბე, რომლის გამოყენებითაც კოშკში ასვლა ხერხდებოდა. მოსახლეობის თქმით, კოშკის ქვემოთ თავდაცვის მიზნით გვირაბია მოწყობილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სოკრატ უგულავა

**სოკრატ უგულავა** (დ. 24 იანვარი, 1907, ყუმისთავი, წყალტუბოს რაიონი — გ. 21 ივნისი, 1986) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია 
1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის გეოგრაფიული განყოფილება.

1928-1929 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ბარიტის ქარხანაში. 1929-1932 წლებში საბჭოთა არმიის რიგებში იყო. 1932-1934 წლებში მუშაობდა საუწყებო დაცვის ბრიგადაში ქ.ჭიათურაში და ოცეულის მეთაურის თანამდებობაზე ქ.თბილისში. გაიარა ასპირანტურის კურსი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე, პარალელურად, მუშაობდა ქ.გორში გეოგრაფიის მასწავლებლად. 1953 წლიდან მუშაობდა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, იქვე იყო კათედრის გამგე. 1959 წელს გადაიყვანეს ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1966-1974 წლებში იყო კათედრის გამგე. შესრულებული აქვს 35 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნებულია. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1956).

## ლიტერატურა
ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი, 2003, გვ.242

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
დავით ლაგრაძე

**დავით ლაგრაძე** (დ. 20 ოქტომბერი, 1967) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1991 წელს სწავლა დაასრულა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის „ელ. ამძრავი და სამრეწველო დანადგართა ავტომატიზაციის“ ფაკულტეტზე. 

1990 წლიდან 1992 წლამდე პერიოდში მუშაობდა „თბილქალაქგანათებაში“ დისპეტჩერის თანამდებობაზე. 

1992 წელს იყო „საქმთავარენერგო“ იმედიანობის სამსახურის ინჟინერი. 1993-2001 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე „ენერგოსისტემის ტექნიკური ექსპლიატაციის ზედამხედველობის საინსპექციო და შრომის დაცვის სამმართველო“-ში. 

2001-2004 წლებში — სს „ელექტროგადაცემის“ გამანაწილებლი ქსელის განყოფილების უფროსი ინჟინერის იუფროსი იყო, ხოლო 2004 წლიდან — სს „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის სერვის ცენტრის მთავარი ინჟინერი. 

2005-2009 წლებში „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის სერვის ცენტრის მთავარი ინჟინერი იყო. 

2009 წლიდან კი „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ თბილისის რეგიონული ქსელის მენეჯერი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ძველი სენაკის მაცხოვრის შობის ეკლესია

**ძველი სენაკის მაცხოვრის შობის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას სამეგრელოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ სენაკში. ძველი სენაკის მაცხოვრის ეკლესია აიგო  XIX საუკუნეში.  ტაძარი ნაკურთხია, როგორც მაცხოვრის შობის ტაძარი.

## ისტორია 
ტაძარი თავიდან დიდი ზომის ბაზილიკა იყო, შემდეგ გუმბათოვან ნაგებობად გადააკეთეს. ეკლესიას ყოველი მხრიდან ოთხ-ოთხი თაღოვანი სარკმელი აქვს. ფასადებზე გვხვდება სიბრტყის შეწევით მიღებული გოლგოთის ჯვრები. გუმბათი რვაწახნაგაა და რვა სარკმელი აქვს, რომლებიც თაღებშია მოქცეული. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით, სამივე შესასვლელი სწორკუთხაა. ეკლესია ნაგებია აგურით.

## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პრინკიპოს ბერძნული ობოლთა თავშესაფარი

**პრინკიპოს ობოლ ბავშვთა თავშესაფარი** — ისტორიული 20,000 კვადრატულ მეტრიანი ხის შენობაა ბუიუქადაზე, პრინცის კუნძულები ერთ-ერთზე, სტამბოლის სანაპიროზე (თურქეთი), მარმარილოს ზღვაში. პრინკიპოს თავშესაფარი ევროპაში უდიდესი ხის შენობაა, მსოფლიოში კი მეორე ადგილი უჭირავს. ის 1903-დან 1964 წლამდე მოქმედებდა, როგორც ობოლ ბავშვთა თავშესაფარი.

## ისტორია 
პრინკიპოს თავშესაფრის პროექტი შექმნა და შენობა ააგო ფრანგულ-ოსმალური წარმომავლობის არქიტექტორმა, ალექსანდრე ვალაურმა 1898 წელს. ამ შენობის თავდაპირველი ფუნქცია იყო კაზინო და უმაღლესი კლასის სასტუმრო და მას ერქვა პრინკიპოს სასახლე. ის აშენდა „Compagnie Internationale des Wagons-Lits“-თვის. ის გაიყიდა 1903 წელს, როცა სულთანი აბდულჰამიდ II არ ადასტურებდა ამ ოპერაციას, პრინკიპოს სასახლე შეიძინა ბერძენი ბანკირის ცოლმა, ელენი ზარიფიმ და შემდეგ გადასცა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს, რის შემდეგაც მათ ეს შენობა ობოლთა თავშესაფრად აქციეს. 1964 წლის 21 აპრილს, კვიპროსის კონფლიქტის დროს ადგილობრივ ბერძენთა დევნის გამო, თავშესაფარი მთლიანად დაიხურა. 1997 წელს ის ჩამორთმეულ იქნა თურქეთის მიერ. არსებობის მანძილზე ამ თავშესაფარში იცხოვრა 5,800-მა ობოლმა ბავშვმა.

## შენობა 
პრინკიპოს თავშესაფარი ევროპაში უდიდესი ხის შენობაა, მსოფლიოში კი მეორე ადგილზეა ზომით, ტოდაი-ძის შემდეგ. თავშესაფარში იყო ჯამში 206-მდე ოთახი, სამზარეულო, ბიბლიოთეკა, სკოლა და სახელოსნო. ის იდგა ისა ტეპესის მთაზე, რომელიც 206 მეტრითაა დაშოებული ზღვის დონიდან და ეს მთა ბუიუქადაზე მდებარეობს.

## დანგრევა და რესტავრაცია 
მას შემდეგ რაც შენობა დაიხურა (დაახლოებით ნახევარი საუკუნის წინ), ის დღემდე მძიმე ავარიულ მდგომარეობაშია. 1980 წლის ხანძრის შემდეგ ის ძლიერ დაზიანდა.
 
2012 წელს თურქეთის ხელისუფლებამ ბავშვთა სახლი ბერძნულ თემს დაუბრუნა. თემი ჩიოდა, რომ სახელმწიფომ შენობა არ დაუბრუნა იმ ფორმით, როგორშიც თავდაპირველად იყო, ჩამორთმევის დროს. უახლესმა კვლევებმა ყოველგვარი ეჭვის გარეშე გამოავლინა, რომ მილიონობით ევრო იქნება საჭირო ბავშვთა სახლის აღსადგენად და 2000 ყველაზე შეძლებული ბერძენისთვისაც კი ამ ხარჯების დაფარვა შეუძლებელი იქნებოდა. გავრცელებული ინფორმაციით, 65 მილიონი ევრო იქნებოდა საჭირო ბავშვთა სახლის ფეხზე დასაყენებლად.

2018 წელს ევროპა ნოსტრამ და ევროპის საინვესტიციო ბანკმა ბავშვთა სახლი შეიტანა 12 კულტურულ მემკვიდრეობათა შორის, რომლებიც ნომინირებულია შვიდი ყველაზე საფრთხის ქვეშ მყოფი კულტურული მემკვიდრეობის სიაში. იმავე წელს კონსტანტინოპოლის მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომე I-მა თურქეთის მთავრობას დახმარება სთხოვა შენობის დაცვაში, მაგრამ საპროცესო იმ დროს მოვიდა, როდესაც ახალი დაძაბულობა ჩამოყალიბდა საბერძნეთსა და თურქეთს შორის მთელი რიგი საკითხების გამო, მათ შორის კი იყო სტამბოლში ბიზანტიური და ბერძნული მემკვიდრეობის დაცვა.

2023 წლის მაისში დაგეგმილია სკოლის აღდგენის ტენდერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rum Orphanage on Global Heritage Network
* 2012 World Monuments Watch

კატეგორია:სტამბოლის კულტურული მემკვიდრეობა
სამსონაძე

საკუთარი სახელი **სამსონაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თენგიზ სამსონაძე — მხატვარი
* იოსებ სამსონაძე — ანიმატორი, მხატვარი, რეჟისორი, სცენარისტი
* ირაკლი სამსონაძე — დრამატურგი, მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
სურმანიძე

საკუთარი სახელი **სურმანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ედვარდ სურმანიძე — პოლიტიკოსი
* მუედინ სურმანიძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* რამაზ სურმანიძე — ექიმი, მწერალი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დავით პაპუაშვილი

**დათო პაპუაშვილი** (დ. 15 სექტემბერი, 1942, თბილისი — გ. 4 სექტემბერი, 2023) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1981).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1963 წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კოტე (რ. სტურუას, გ. ქავთარაძის „ბრალდება“), გურამ შელია (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“), ჭეიშვილი („საბრალდებო დასკვნა“), ტიტე ნატუტარი („ყვარყვარე“), ჯამბაზი ალე ჰოპი (ა. სულაკაურის „სალამურა“), სამსონი (გ. სუნდუკიანის „პეპო“), მთქმელი (თ. ჭილაძის „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“), ფაინშტეინი (ა. ჩხაიძის „სამიდან ექვსამდე“), შალვა („კავკასიური ცარცის წრე“), კეიტსბი („რიჩარდ III“), ოსვალდი („მეფე ლირი“), მეორე ღმერთი („სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“), რაიბულ, ჰიდირ („ლამარა“), ბატონი დევი („მერე რა რომ სველია სველი იასამანი“), ვასიკო („ნახვის დღე“), მეცხრე მსაჯული („თორმეტი განრისხებული მამაკაცი“), სილიბისტრო (მ. ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძე“) და სხვა. 

გადაღებულია ფილმებში: „გია მიდის ყამირზე“ (1963), „საერთო კედელი“ (1972), „წკიპურტები“ (თანამშრომელი, ქურდი, 1973), „თვალი პატიოსანი“ (1976), „მონანიება“ (1984) და სხვ.

2014 წელს დავით პაპუაშვილმა გამოსცა ავტობიოგრაფიული წიგნი „ჩემი რუსთაველის თეატრი“.

## ჯილდოები
* 1996 — აფხაზეთის დამსახურებული არტისტი
* 1981 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## ბიბლიოგრაფია
* ჩემი რუსთაველის თეატრი : მოგონებები (ავტორი), თბ., კენტავრი, 2013, გვ 232 - ISBN: 978-9941-9331-9-6

## ლიტერატურა
* ხელოვნების კალენდარი თეატრი, მუსიკა, კინო თბ., 1992 გვ. 106–107.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
მუედინ სურმანიძე

**მუედინ (მოედინ) ფერხატის ძე სურმანიძე** (დ. 1875, სოფ. ქედა, — გ. 3 ოქტომბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.

1925-1926 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი, 1925-1930 წლებში — აჭარის ასსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე, 1931-1932 წლებში — აჭარის ასსრ სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით და იმავე წლის ოქტომბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1958 წელს.

## ლიტერატურა
* აჭარის მიწათმოქმედების სახალხო კომისრები სოფლის მეურნეობის მინისტრები // აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ისტორია / თენგიზ ცივაძე, ვაჟა იაკობიძე, ლევან ბოლქვაძე. - ბათუმი, 2013. - ISBN 978-9941-0-6720-4. - გვ. 90.
## რესურსები ინტერნეტში
* სურმანიძე მუედინ ფერხატის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა].
* საბჭოთა რეპრესიები: „აჭარის საქმე“. „ნეტგაზეთი“. 22 ივნისი, 2011.

კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
გამოჩინებულის წმინდა გიორგის ეკლესია

**გამოჩინებულის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი იმერეთის მხარეში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ გამოჩინებულში (ყოფ. ზემო აბაშა). ეკლესია XVI საუკუნით თარიღდება. ამჟამად აღდგენილია. 

ტაძარი დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს აღმოსავლეთით სწორკუთხედში ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით. ეკლესიას დასავლეთიდან მინაშენი აქვს, მინაშენი ყოფილა ჩრდილოეთიდანაც, თუმცა მისგან მხოლოდ ნანგრევია შემორჩენილი. ტაძარი ნაგებია თლილი ქვით, ფასადები სადაა. ნაგებობა მთაზე დგას და ვრცელი, ლამაზი ხედით გამოირჩევა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*გამოჩინებულის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესიის შესახებ

კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
კოღონია

საკუთარი სახელი **კოღონია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ეთერ კოღონია — აფხაზი მსახიობი
* იუა კოღონია — აფხაზი პოეტი

კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დიმიტრი მჟავია

**დიმიტრი მჟავია** (დ. 12 აპრილი, 1896 — გ. 22 ოქტომბერი, 1965, თბილისი) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
1920 წელს დაამთავრა გ. ჯაბადარის საესტრადო სტუდია. 1920 წლიდან მიიწვიეს თბილისის ქართულ დრამაში (ახლანდელი შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრი), სადაც გარდაცვალებამდე მუშაობდა. მის მიერ შექმნილ სახეებს ახასიათებდა დამაჯერებლობა, დრამატული სიმძაფრე, ემოციურობა. როლებიდან აღსანიშნავია ბარონი როზენი, შადიმანი (ს. შანშიაშვილის „არსენა“, „გიორგი სააკაძე“), გარსია კასტრო (გ. მდივნის „ალკაზარი“), შმაგა, მამაევი (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულოდ დამნაშავენი“, „ზოგჯერ ბრძენიც შეცდება“), შუისკი (ვ. სოლოვიოვის „დიდი ხელმწიფე“), შპილბერგი (ფ. შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ტაკიძე

საკუთარი სახელი **ტაკიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ამირან ტაკიძე — პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი
* ამირან ტაკიძე (1935-2004) — თეატრის მსახიობი
* ანი ტაკიძე — პიანისტი
* დავით ტაკიძე (შემოქმედელი) — მწერალი, პუბლიცისტი
* დარეჯან ტაკიძე — სოფლის მეურნეობის მუშაკი
* ემენ ტაკიძე — სამართალმცოდნე, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* ირაკლი ტაკიძე — ფეხბურთელი
* ომარ ტაკიძე — პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი

## იხილეთ აგრეთვე
* ტაკიძეები — გეოგრაფიული სახელწოდება

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
პავლე ფრანგიშვილი

**პავლე ფრანგიშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1897 — გ. 22 ივნისი, 1966, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, მწერალი, რეჟისორი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1941)

1911 წლიდან გამოდიოდა ავჭალის აუდიტორიის მუშათა დრამატულ წრეში: აგრეთვე ხარფუხის, ნაძალადევის, ავლაბრის თვითმოქმედ დრამატულ წრეებში. 1913 წელს ჩაირიცხა თბილისის დრამატულ დასში. მუშაობდა აგრეთვე ქუთაისში, გორში. 1929-1939 და 1949-1958 წლებში იყო ჭიათურის დრამატული თეატრის, 1939-1949 კი — გორის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. უმთავრესად ასრულებდა ჰეროიკულ-რომანტიულ როლებს: ხიმშიაშვილი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), ოტელო (შექსპირის „ოტელო“), კარლ მოორი (შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. დადგა სპექტაკლები: ა. წერეთლის „თამარ ცბიერი“, ი. მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები“, ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი“, მ. ბარათაშვილის „ჭრიჭინა“, ი. ვაკელის „შამილი“, სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“, ს. კლდიაშვილის „ირმის ხევი“ და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* პავლე ფრანგიშვილი, „როგორ დავეუფლოთ სასცენო ხელოვნებას“. თბილისი, ხელოვნება, 1955
* პავლე ფრანგიშვილი, „რაც ვნახე და განვიცადე“. თბილისი, 1963

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
ალისარჩული (გვარი)

**ალისარჩული** () — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ღეროს სიმაღლე 1 მეტრამდეა, ტყავისებრი ფრთადანაკვთული ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული. ყვავილები მილისებრია, ყვითლიდან წითელ ფერამდე, ორსქესიანი, კალათებად შეკრებილი. ნაყოფი ოთხწახნაგოვანი თესლურაა. ბუნებრივად იზრდება კანარის კუნძულებიდან შუა აზიამდე და დასავლეთ ინდოეთამდე.

საქართველოში გავრცელებული სახეობები:
* 
* 
* 

## სქოლიო 
*
თენგიზ მუშკუდიანი

**თენგიზ მუშკუდიანი** (დ. 12 ივნისი, 1927, თბილისი — გ. 2  ივლისი, 2023, იქვე) — ქართველი საოპერო მომღერალი (ბანი), მსახიობი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965), ღირსების ორდენის კავალერი (1996).

## ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი. შემდეგ სწავლა განაგრძო ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე. 1955 წლიდან ზ. ფალიაშვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტია. მისი შესრულებული პარტიებიდან აღსანიშნავია: ბორისი, პიმენი (მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“), მეფისტოფელი (გუნოს „ფაუსტი“), მეწისქვილე (დარგომიჟსკის „ალი“), დონ ბაზილიო (როსინის „სევილიელი დალაქი“), გალიცკი (ბოროდინის „თავადი იგორი“), ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“, „ლატავრა“), ხევისბერი (ო. თაქთაქიშვილის „მინდია“), შერგილი (რ. ლაღიძის „ლელა“), მეფე გიორგი (მ. ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერი“), დონ ჯოვანი (მოცარტის „დონ ჯოვანი“). სასცენო კარიერის დასრულების შემდეგ განაგრძო აქტიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. 1985-2005 წლებში იყო თბილისის პირველი სამუსიკო სკოლის დირექტორი. გადაღებულია ფილმებში.

2016 წლის 14 ივლისს, თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წინ საზეიმოდ გაიხსნა მომღერლის ვარსკვლავი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1957 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1965 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1996 — ღირსების ორდენი

## ფილმოგრაფია
* 1956 — „აბეზარა“ — არქიტექტორი
* 1969 — „დიდოსტატის მარჯვენა“ — ჭიაბერი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* თენგიზ მუშკუდიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 
* თენგიზ მუშკუდიანი 96 წლის გახდა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ფარტენაძე

საკუთარი სახელი **ფარტენაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* თამაზ ფარტენაძე — პოლიტიკოსი
* შოთა ფარტენაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
შავთვალაძე

საკუთარი სახელი **შავთვალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* თამაზ შავთვალაძე — პოლიტიკოსი
* ნუგზარ შავთვალაძე — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
იგორ ნაგორნი

**იგორ ნაგორნი** (დ. 13 ინვისი, 1933, თბილისი - გ. 24 ივნისი, 2020) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი.

## ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი.

1958 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს ტელევიზიაში, ის იყო საქართველოს ტელევიზიის მთავარი კინოოპერატორი. მის მიერ გადაღებული ფილმებიდან აღსანიშნავია: "დედის ხელი" 1957 წელს, სსრკ ხალხთა სპარტაკიადა1958 წელს, "სოფლის ცხენოსნების შეჯიბრი" 1958 წელს, "სულერთია დაგეწევი" 1964 წელს, "ჭადრაკის დედოფალი" 1968 წელს,  "ჟან ვილარი თბილისში" 1967 წელს, "მიხაი ზიჩი" 1968 წელს, "მოქანდაკე კანდელაკი" 1968 წელს, "მოქანდაკე ამაშუკელი" 1970 წელს, "შეხვედრამდე" 1970 წელს, "ცეკვის ჯადოქარი" 1971 წელს, "შეხვედრა ლადო გუდიაშვილთან" 1976 წელს, "ქართველ კინომოღვაწეთა შემოქმედებითი პორტრეტები" 1980 წელს, "მომღერალთა ოჯახი" 1981 წელს. მას ასევე აქვს აღებული ჯილდოები, პრემიები და პრიზები: 1999 წელს ღირსების ორდენი, 1977 წელს საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, I საკავშირო სატელევიზიო ფილმების ფესტივალის ლაურიატი და ამიერკავკასიის ფილმების ფესტივალის ლაურიატი. 

## ორგანიზაციის წევრი
*  საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირი, წევრი

## ლიტერატურა
*  ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო. თბ., 1993, გვ.47
*  წიგნი ღირსებისა: ტ.4 შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2002. გვ.59

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივნისი