მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი

[thumb|400px|[სენ-გოტარდის რკინიგზა|სენ-გოტარდის რკინიგზის 1899 წლის მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი]]
**მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი** — მატარებელთა მოძრაობის გრაფიკული გამოსახულება მასშტაბურ ბადეზე, სადაც ჰორიზონტალურ ღერძზე გამოსახულია დრო წუთებში, ვერტიკალურ ღერძზე მანძილი კილომეტრებში, თვითონ ბადის ჰორიზონტალური ხაზებით გამოსახულია გამყოფი პუნქტები. გრაფიკზე ასევე გამოსახულია დამატებითი ინფორმაცია მატარებლების შესახებ (მატარებლის ნომერი, ლოკომოტივის სერია, მატარებლის მასა და სიგრძე, გადასარბენებზე მატარებლების სვლის დრო, სადგურების ინტერვალები და ა.შ.).

წარმოადგენს გეგმიურ-საშემსრულებლო ტექნოლოგიურ დოკუმენტს. შემუშავდა რუსეთის იმპერიაში, პირველად გამოყენებული იქნა 1854 წელს პეტერბურგი-მოსკოვის რკინიგზაზე.

მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი წარმოადგენს ტრანსპორტზე მოძრაობის გრაფიკის განსაკუთრებულ სახესხვაობას და გამოიყენება ბევრ ქვეყანაში.

## ძირითადი საექსპლოატაციო მოვლენების გრაფიკზე გამოსახვა (იხ. მაგალითი) 
[thumb|300px|მატარებლების მიერ შესრულებული მოძრაობის გრაფიკზე ჩვენება [ანდრიასა და კორატოს შორის მატარებელთა შეჯახება|შემხვედრი სამგზავრო მატარებლების შეჯახება ანდრია-კორატოს ერთლიანდაგიან ხაზზე 2016 წლის 12 ივლისს ადგილობრივი დროით 11:05:20]]
[thumb|300px|შესრულებული მოძრაობის რეალური დროის გრაფიკის ელექტრული სახე [იტალიის რკინიგზა|იტალიის რკინიგზის პიაჩენცა-ბოლონიის ხაზის სამატარებლო დისპეტჩერის SSDC-ის სისტემის მონიტორზე]]
* ურთიერთშეხვედრა — ურთიერთშემხვედრი მიმართულების მატარებელთა ასაქცევი: მაგალითისთვის, № 18 მატარებლის ურთიერთშეხვედრა № 121 მატარებელთან შედგა ასაქცევი „в“-ში.
* გადასწრება — ერთი მატარებლის გადასწრება იმავე მიმართულების მეორე მატარებელზე: მაგალითისთვის, № 2021 სატვირთო მატარებლზე გადასწრება № 67 ჩქარი მატარებლის მიერ შედგა სადგურ „б“-ში.
* ამკრეფი მატარებლის მუშაობა უბანზე — დატვირთული ვაგონების გადაზიდვა და ცარიელების აკრეფვა (ამით განპირობებულია ხანგრძლივი გაჩერებები ოპერაციების დროს).
* მატარებლის მოძრაობა პაკეტში.

## გრაფიკების კლასიფიკაცია 
მატარებლების მოძრაობის გრაფიკი იყოფა:
* მატარებლის სიჩქარის თანაფარდობის მიხედვით:
:: პარალელური,
:: არაპარალელური;
* გადასარბენზე მთავარი ლიანდაგების რაოდენობის მიხედვით:
:: ერთლიანდაგიანი,
:: ორლიანდაგიანი,
:: მრავალლიანდაგიანი;
* მოძრაობის ზომის მიხედვით წყვილ და კენტ მიმართულებებზე:
:: წყვილი,
:: არაწყვილი;
* მატარებლების მიერ გადასარბენის დაკავების დროის მიხედვით:
:: იდენტური,
:: არაიდენტური;
* ერთი და იგივე მიმართულების მატარებლების მდებარეობის მიხედვით:
:: შეფუთული,
:: პაკეტური;
* მონაკვეთის გამტარუნარიანობის შევსებადობის მიხედვით:
:: მაქსიმალური,
:: არამაქსიმალური.

## ლიტერატურა
* *Макарова Е. А.* График движения поездов: цели, принципы разработки, техническое нормирование в пассажирском движении // М.: Государственный университет управления, 2010. — 42 с. ISBN 9785215022245.
* *Каретников А. Д., Воробьев Н. А.* График движения поездов / Изд. 2-е, перераб. и доп. // М: Транспорт (издательство), 1979. — 301 с.
* *Басов А. В., Каретников А. Д.* График движения поездов на железных дорогах СССР // М.: Трансжелдориздат, 1953. — 248 с.
* *Журавлёва И. В., Попова Е. А.* Технология организации движения грузовых поездов по расписанию с разработкой плана формирования и графика движения грузовых поездов на основе прогноза и планирования грузопотоков на Юго-Восточной железной дороге / Актуальные проблемы развития транспорта (Материалы III Международной студенческой научно-практической конференции. Федеральное агентство железнодорожного транспорта; Московский государственный университет путей сообщения Императора Николая II, Нижегородский филиал) // Нижний Новгород: Стимул-СТ, 2016. — 208 с. УДК: 656. (С. 9-11).
* *Дулин С. К., Розенберг И. Н., Уманский В. И.* Автоматизированная система разработки и контроля оперативного графика движения поездов в период предоставления «окон» (АС ОГДПО)  / Научная статья doi 10.14357/08696527140106 // Журнал «Системы и средства информатики», 2014, том 24, выпуск 1. ISSN 08696527. (С. 93–115).
* *Игнатенков А. В., Ольшанский А. М.* Применение искусственной нейронной сети для построения расписаний процессов на примере графика движения поездов  // Журнал «Современные информационные технологии и ИТ-образование», 2015, том 2, № 11. ISSN 24111473. (С. 50-55).
* *Незевак В. Л., Шатохин А. П., Гателюк О. В.* Оптимизация графика движения поездов по критерию расхода электрической энергии на тягу на участках железных дорог в условиях применения рекуперативного торможения  // Журнал «Известия Транссиба», 2015, том 21, № 1. ISSN 22204245. (С. 59-67).

## რესურსები ინტერნეტში
* Распоряжение ОАО «РЖД» от 27.11.2014 года № 2769р «Об утверждении Основных положений о статистическом учете причин невыполнения графика движения поездов и внутренних форм статистического учета и отчетности о выполнении графика движения грузовых, расписания пассажирских и пригородных поездов»  — документ в электронном виде на ИПС «Техэксперт».

## სქოლიო
კატეგორია:მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაცია
კატეგორია:მონაცემების ვიზუალიზაცია