open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩატალ-ობა

**ჩატალ-ობის ყორღანები**  () — არქეოლოგიური ობიექტი სოფელ ჩალტირის შესასვლელში, მიასნიკოვის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მკვლევრები გამოჰყოფენ ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ყორღანებს.

## ისტორია 
ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ ეს ყორღანები უნდა ეკუთვნოდეს შუა ბრინჯაოს ხანას. არქეოლოგიური სამუშაოები სამხრეთ ყორღანის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა 1996 წელს ცნობილი არქეოლოგის ევგენი ბესპალის ხელმძღვანელობით. ყორღანის კვლევის დროს დადასტურდა სამი ძირითადი მიწაყრილი და ათობით სამარხი. სამარხებიდან ორი ეკუთვნოდა გვიანი ბრინჯაოს ხანას, დანარჩენები კი განეკუთვნებოდა შუა ბრინჯაოს ხანას. ერთი სამარხი კი XVII-XVIII საუკუნეებს განეკუთვნებოდა. სამუშაოების მიმდინარეობის დროს  აღმოაჩინეს სარმატების ოქროს ნივთები.

2001 წლიდან დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები ჩრდილოეთის ყორღანზე. სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა რუსეთის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოების ექსპედიცია. აღმოაჩინეს ხუთი მიწაყრილი და 18 სამარხი, რომელთაგანაც 16 მკვლევარებმა დაათარიღეს შუა ბრინჯაოს ხანით. ასევე აღმოაჩინეს ყივჩაყთა სალოცავი ქვის საკურთხევლით, ასევა ადრესარმატული სამარხები.

## აღწერა 
ყორღანების თანამედროვე სიმაღლეა 4 მეტრი, სავარაუდოდ ადრე იგი უფრო მაღალი უნდა ყოფილიყო. არსებობს ვარაუდი, რომ ჩატალ-ობის ყორღანები იყოს საგვარეულო სამარხი. სამარხები, რომელიც აღმოჩენილია კატაკომბებში, მიეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანას. რამდენიმე აქ აღმოჩენილი ნივთი გამოფენილია ტანაისის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის საგამოფენო დარბაზებში.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ბულავინის სახლი

**ბულავინის სახლი** () — ორსართულიანი, ისტორიული სახლი სტაროჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.   მდებარეობს სტაროჩერკასკის მთავარი მოედნის ახლოს, პრაქტიკულად პეტრე-პავლეს ეკლესიის პირდაპირ. 

## აღწერა 
ისტორიული ტრადიციის მიხედვით ითვლება, რომ მასში ცხოვრობდა და აქვე გარდაიცვალა 1707–1709 წლების გლეხთა ომის ლიდერი კონდრატე ათანასეს ძე ბულავინი. სახლი არ ყოფილა მისი პირადი საკუთრება. მან სახლი დაიკავა მას შემდეგ, რაც აიღო ჩერკასკი და თავი გამოაცხადა ატამანად. 

სახლი არის XVIII საუკუნის პირველი ნახევრის ქვის საცხოვრებელი არქიტექტურული ძეგლი. შენობას კვადრატული ფორმა აქვს. კედლები დაახლოებით ერთი მეტრის სისქისაა, კარი რკინისგანაა დამზადებული, ფანჯრებზე გისოსებია — ყველაფერი ეს მიანიშნებს, რომ იგი იყო სახლი-ციხესიმაგრე.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობა თანდათან  ცუდ მდგომარეობაში აღმოჩნდა, დამახინჯდა მისი თავდაპირველი სახე. 

1970-იან წლებში ბულავინის სახლი სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის ნაწილი გახდა. დაიწყო სარესტავრაციო და აღდგენითი სამუშაოები. მაგრამ სახლს დაუბრუნეს არა თავდაპირველი, არამედ XIX საუკუნის შუა წლების სახე. ბულავინის დროს XVII–XVIII საუკუნეების მიჯნაზე არ ჰქონდა გარე კიბე (მეორე სართულს უკავშირდებოდნენ შიდა კიბით), ვერანდა მეორე სართულზე, რკინის კარი. აღნიშნული სახით სახლი მტრების თავდასხმის დროს იყო ციხესიმაგრის ფუნქციების მატარებელი. 

ამჟამად შენობაში განთავსებულია სამუზეუმო ექსპოზიცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дом Булавина на Викимапии

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
წმინდა ანას ციხესიმაგრე

**წმინდა ანას ციხესიმაგრე** () აგრეთვე **ანინის ციხესიმაგრე** () — საფორტიფიკაციო  ნაგებობა სტაროჩერკასკის მახლობლად, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. წარმოადგენს სტაროჩერკასკის მუზეუმ-ნაკრძალის ფილიალს. XVIII საუკუნის რუსეთის თავდაცვითი არქიტექტურის ძეგლი.

## ისტორია 
წმინდა ანას ციხესიმაგრე ააგეს 1771 წელს, რუსეთის იმპერატრიცა ანა იოანეს ასულის ბრძანებით. ციხესიმაგრის მშენებლობისათვის გამოიყენეს ვასილევის ყორღანის გრუნტი. 

თავის დროზე ციხესიმაგრე იყო ფორპოსტი რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1735-1739 წწ.) პერიოდში. ციხესიმაგრის გარნიზონი თვალს ადევნებდა რუსეთის სამხრეთ საზღვრებს და აკონტროლებდა კაზაკთა ჯარებს.

დროთა განმავლობაში წმინდა ანას ციხესიმაგრემ ფორპოსტის როი დაუთმო დიმიტრო როსტოველის ძლიერ და გამაგრებულ ციხესიმაგრეს.

## აღწერა 
წმინდა ანას ციხესიმაგრე არის ექვსკუთხა თავდაცვითი ნაგებობა, რომელსაც კუთხეებში ექვსი კუთხოვანი კოშკი აქვს ჩატანებული. ექვსკუთხა შენობის თითოეული კედლის სიგრძე 360 მეტრია, სიმაღლე 5-6 მეტრი, სიგანე — 3,5 მეტრი. ციხესიმაგრეს უჭირავს 50,2 ჰა ფართობი. ციხესიმაგრის პერიმეტრია 2 კმ. ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე აგებულია, საფარველის ეკლესია, დენთის სარდაფი, კომენდანტის სახლი, ქვედა ციხე. XIX საუკუნეში ყველა ნაგებობა დაინგრა. ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე ადგილობრივმა მოსახლეობამ ბოსტნები გააშენა.

ციხესიმაგრე ეკუთვნოდა ე. წ. „უკრაინის თავდაცვით ხაზს“, რომელიც რუსეთის სამხრეთის საზღვრის ფორპოსტს წარმოადგენდა XVIII საუკუნეში. 

ციხესიმაგრის მინუსი იყო მისი მდებარეობა - დიდი დაშორები აზოვის ზღვასთან დონის შეერთების ადგილიდან. ეს ამცირებდა მის სამხეედრო მნიშვნელობას. რეგულარული გაზაფხულის წყალდიდობები და გარნიზონის ჯარისკაცების ავადმყოფობა, რომელიც გამოწვეული იყო დაჭაობებული ადგილებით, ქმნიდა დამატებით სირთილეებს.

მას შემდეგ, რაც ოსმალეთთან ბელგრადის საზავო ხელშეკრულების მიხედვით რუსეთმა დონზე ციხესიმაგრეების აშენების უფლება მიიღო, რუსეთის მთავრობამ 1760 წელს გააუქმა წმინდა ანას (ანინის) ციხესიმაგრე. გარნიზონი გადაიყვანეს დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Туризм в Донском крае 
* Аннинская крепость 
* Остатки крепости Св. Анны  

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კუშეევო

**კუშეევო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 374 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 9  კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
წიგნი პირველი მეფეთა

**წიგნი პირველი მეფეთა** (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

დაახლოებით 300 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც იესო ნავეს ძემ აღთქმული მიწის დაპყრობა დაასრულა. ამ დროს მთავრდება მსაჯულთა პერიოდი და იწყება მეფეთა მმართველობა. ბიბლიის წიგნი „პირველი მეფეთა“ აღწერს ამაღელვებელ მოვლენებს, რომლებიც ისრაელის ისტორიაში ამ გარდამტეხი პერიოდისთვის ხდება.

სამუელის, ნათანისა და გადის მიერ დაწერილი წიგნი „პირველი მეფეთა“ მოიცავს 102 წლიან პერიოდს ძვ. წ. 1180—1078 წლამდე (1 ნეშტთა 29:29). ამ წიგნში ისრაელის ოთხ წინამძღოლზეა საუბარი. მათ შორის ორი მსაჯულია, ორი კი — მეფე. ორი მათგანი ღმერთის მორჩილია, ორი კი — არა.  აგრეთვე გადმოცემულია  ორი  სამაგალითო ქალის და ერთ მამაც მებრძოლს.  

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
წიგნი მეორე მეფეთა

**წიგნი მეორე მეფეთა**  (‎‎)— ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

წიგნი „მეორე მეფეთა“ დაწერილია ორი წინასწარმეტყველის, გადის და ნათანის, მიერ. ორივე მათგანს ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ძველი ისრაელის მეფე დავითთან. ამ წიგნის წერა დაახლოებით ძვ. წ. 1040 წელს, დავითის 40-წლიანი მეფობის დასასრულისთვის, დამთავრდა. წიგნი ყურადღებას, უმთავრესად, დავითზე და  ღმერთთან მის ურთიერთობაზე ამახვილებს. ეს ამაღელვებელი ცნობა მოგვითხრობს, თუ როგორ ერთიანდება ომებისგან დაუძლურებული ერი მამაცი მეფის ხელმძღვანელობით და ქვეყანა ფეხზე დგება. ამ ისტორიაში მრავლად ვხვდებით ადამიანთა გრძნობების მძაფრ გამოვლინებებს.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით
* აუდიო–ვერსია

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
სოხუმის სტელა

250px|მინი
**სოხუმის სტელა** — აღმოჩენილია საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბესლეთის მახლობლად.

## აღწერა
სოხუმის სტელა წარმოადგენს საფლავის ქვას, იგი  მარმარილოსგან არის დამზადებული და აღმოჩენილია 1953 წელს მდ. ბესლეთისა და შავი ზღვის შესართავთან, ამჟამად ზღვით დაფარული უძველესი ქალაქის ნაწილში. სტელა (სიმაღლე 157 სმ; სიგანე 92 სმ) ოთკუთხაა, სამფიგურიანი. მიცვალებული გამოხატულია სავარძელში მჯდომარე პოზაში. მარჯვენა ხელი მოხვეული აქვს ტიტველ ყმაწვილზე, რომელიც მის მუხლებთანაა დაჩოქილი. უკანა ფონზე გამოსახულია ანტიკურ პეპლოსში გამოწყობილი ახალგაზრდა ქალი, რომელსაც მარცხენა ხელში უჭირავს პატარა ყუთი, სავარაუდოდ, მიცვალებულისთვის ჩასატანებელი სამკაულით. სავარაუდოდ ეს არის მიცვალებულთან გამოთხოვების სცენა. მთელი კომპოზიცია, დეკორი, დამზადების ტექნიკა ტიპურია ადრეანტიკური ხანის ხელოვნებისთვის და დათარიღებულია ძვ.წ. 430-420 წლებით. სტელის მთელი კომპოზიცია ანტიკური გავლენითაა შექმნილი, აშკარაა, რომ სტელა დამზადებულია ბერძენისთვის და განთავსებული იყო მის საფლავზე, რაც სოხუმში ბერძენ მოახალშენეთა მნიშვნელოვანი კასტის არსებობას  ადასტურებს. 

## ამჟამინდელი მდგომარეობა
სოხუმის სტელას შესახებ ინფორმაცია არ მოგვეპოვება, რადგან ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და მისი ამჟამინდელი მდგომარეობის შესწავლა შეუძლებელია. ჩვენს ხელთ არსებული ინფორმაციით,  იგი ინახება ქალაქ სოხუმის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
* კულტურული მემკვიდრეობა აფხაზეთში, თბ., 2015

კატეგორია:საქართველოს ისტორია
ქერჩი - დაკარგული გმირები

**ქერჩი - დაკარგული გმირები** — ქართული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც GDS Production-მა და ტელეკომპანია GDS-მა გადაიღო 2015 წელს. სერიალი დაფუძნებულია რეალურ ფაქტებზე. რამდენიმე ეპიზოდი შეიცავს ბატალურ სცენებს საბრძოლო ქორეოგრაფიაზე, სადაც განსაკუთრებული დატვირთვა მოდის გამოსახულებაზე, ამიტომ სერიალში ხშირად არის გამოიყენებული კომპიუტერული გრაფიკა.

## შინაარსი
1942 წელი. ყირიმის ნახევარკუნძული. საბჭოთა ჯარები, ქერჩში დესანტირებენ. მათი მთავარი ამოცანა, ფეოდოსიისკენ მიმავალი გზის გერმანელებისგან გაწმენდაა. 
ეს ისტორია ეძღვნება ყველა ქართველ ჯარისკაცს და გმირს, რომელიც იბრძოდა და დღემდე იბრძვის საქართველოსთვის.

## ეპიზოდები
სერიალი 1 სეზონსა და 7 ეპიზოდს მოიცავს, ერთი ეპიზოდის ხანგრძლივობა 60 წუთს შეადგენს

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები
კატეგორია:2015 წლის ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:GDS TV
კუკოლნიკის სახლი

**კუკოლნიკის სახლი** () — სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. შემონახულია XXI საუკუნემდე. 

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 74.

## ისტორია 
1857 წელს ტაგანროგში, ხის სახლში, რომელიც აგებული იყო ქვის საფუძველზე, ცხოვრობდა კუკოლნიკების ოჯახი: ნესტორ ვასილის ძე და მისი ცოლი ამალია ივანოვა. 1861 წელს მათ ააგეს ქვის ორსართულიანი სახლი, რომელიც შემონახულია ჩვენს დრომდე. 1860-იანი წლებიდან სახლი ითვლებოდა მათ კუთვნილებად. ნესტორ კუკოლნიკი ამს ახლში ცხოვრობდა 1859-1868 წლებში. ტაგანროგის ისტორიაში ნესტორი საკმაოდ ცნობილი პიროვნება იყო: იგი მუშაობდა ხარკივი-ტაგანროგის რკინიგზის პროექტზე. ამის შემდეგ იგი გაგრძელდა კავკასიისაკენ და ეწოდა ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა. იგი იყო მუსიკალური საზოგადოების დამაარსებელი. 1865 წელს აირჩიეს საკრებულოს წევრად. გარდა აქტიური საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა, ეწეოდა აქტიური შემოქმედებით მოღვაწეობასაც. იგი წერდა რომანსებს, რომლებზეც მიხაილ გლინკა ქმნიდა მუსიკას. მისი ერთ-ერთი რომანსი შეასრულა თევდორე შალიაპინმა. ნესტორ კუკოლკინის ნათლია იყო იმპერატორი ალექსანდერე I.

კუკოლნიკის სახლის ზედა სართულები იჯარით იყო გაცემული. ამავე სახლში ცხოვრობდა კოსტანტინ რაბოტინი, რომელიც დაკავებული იყო ნოტარიუსის საქმიანობით. 

1898-1915 წლებში სახლი ეკუთვნოდა აზოვ-დონის კომერციულ ბანკს. 1920 წელს შენობაში განთავსდა ფინანსური განყოფილება და სახალხო განათლების განყოფილება. სახალხო განათლების განყოფილება მოიცავდა ოთხ ქვეგანყოფილებას: სკოლამდელი, სასკოლო, სკოლისშემდეგი და მუსიკალურ-თეაატრალური განყოფილებები. 1947 წელს შენობის პირველ სართულზე გაიხსნა საქალაქო არქივი, ხოლო იქვე გაიხსნა შემნახველი ბანკი, ცენტრალური სტატისტიკის სამმართველო და ლენინის რაიონის ფინანსური განყოფილება (ფინგანი). 

1992 წლიდან დაცულია, როგორც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. XXI საუკუნეში ნესტორ კუკოლნიკის სახლზე დაკიდეს მემორიალური დაფა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ბაღდასაროვების სახლი

**ბაღდასაროვების სახლი** () — ისტორიული სახლი, არქიტექტურული ძეგლი  ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია 1898 წელს.

მისამართი: ტაგანროგი, ტურგენევის შესახვევი № 7.

## ისტორია 
XIX საუკუნეში ამ მიწის ნაკვეთზე აშენებული იყო პატარა არქიტექტურული ნაგებობა, რომელიც იყო შეფასებული 1 000 რუბლად. იგი ეკუთვნოდად ვაჭრის ცოლს სოფია ლუცკოის. შემდეგ სხვადასხვა მიზეზების გამო, შენობა დაინგრა და 1898 წელს ტურგენევის შესახვევ 7-ში, ძმებმა მელქონ და გრიგორი ბაღდასაროვებმა ააშენეს სახლი. სახლის მშენებლობა დაუჯდათ 3 000 რუბლი. დროთა განმავლობაში სახლის ღირებულება გაიზარდა და ოქტომბრის რევოლუციის დროსათვის, სახლი შეფასებული იყო 24 ათას რუბლად.

სახლს ჰქონდა რამდენიმე სართული, ზედა სართული იყო  გაცემული იჯარით. XX საუკუნის დასაწყისში სახლის მეპატრონე გახდა ვაჭარი ივან ვასილის ძე კაფერი. მას ჰქონდა თავისი ძეხვის ქარხანა, რომელიც მდებარეობდა ჩეხოვის ქუჩაზე. თავისი საქმიანობა ვაჭარმა განაგრძო,  როდესაც ინგლისური ბისკვიტების გამოცხობა დაიწყო. მას ეკუთვნოდა ალექსანდროვის ქუჩაზე სახლები 1 და 3 იყიდა, ასევე სახლი იყიდა ტურგენევის შესახვევში. ზემოთ აღნიშნული სახლების ღირებულება შეადგენდა 500 და 150 რუბლს. ივან კაფერის ცოლს ერქვა ანასტასია ვასილის ასული. მათ ჰყავდათ 3 შვილი - ვასილი, ივანე და პარასკევა. სახლი ნაწილობრივ იყო გაცემული იჯარით საცხოვრებელ ფართად, რაც უზრუნველყოფდა მის შემოსავალს, ასევე ამუშავებდა ძეხვის ნაწარმს მაღაზია პეტროვის 38-ში. სახლის მეიჯარეთა შორის იყო ადვოკატი მიხაელ მარკის ძე ილშტეინი. 

ამ სახლში ცხოვრობდა ვალენტინა გოვბერგი. იგი იყო ბოშური რომანსების და რუსული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი. მას ჰქონდა ძლიერი ხმა - მეცოსოპრანო. ამ სახლში იგი გადავიდა 1940 წელს და ცხოვრობდა დასთან  - ელენა აბრამოვნასთან - ცნობილი ტაგანროგელი ადვოკატის იაკობ ბორისის ძე სვეტას ცოლთან. რევოლუციამდე იაკობი იყო იუდეური კანონების დამხმარე ადვოკატი.

1920 წელს სახლის მარჯვენა ფლიგელში დასახლდა ორეშკოს ოჯახი: ცოლ-ქმარი თეოდორ ვასილის ძე და მისი ცოლი რაისა კონსტანტინეს ასული. მათ გაუჩნდათ შვილები: ოლგა და ვერა. თეოდორ ვასილის ძე იყო ბუღალტერი  საქალაქო პროკურატურაში და გამოირჩეოდა საქმის წარმოების უკიდურესი კეთილსინდისიერობით. ქალიშვილი ვერა გახდა საათის ხელოსანი, ოლგა კი იყო დაინტერესებული ხელოვნებით და ისტორიით. მას ჰქონდა რთული ცხოვრება - იგი დაზარალდა სტალინის რეპრესიების დროს. ორეშკოს ოჯახი ცნობილი იყო თავისი ზრუნვით უსახლკარო ცხოველებზე..

1930 წელს ერთ-ერთ სახლში ცხოვრობდა მევიოლინე მიხაელ სტეშენკო. მისი შესრულების მოსმენა შეეძლოთ კინოთეატრ „ლუჩის“ მაყურებლებს, სეანსის დაწყების წინ. სახლში ცხოვრობდა ასევე მევიოლინე ბეინცმანი, რომელიც უკრავდა ვალერიან მოლას ორკესტრში.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ფერიყალა

მინი
**ფერიყალა** () ანუ **ზღაპრული ციხე** — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ნაკლებად ცნობილი, ლეგენდარული ციხე. ძეგლი მოიცავს კირქვის აგურისაგან ნაგებ სამ ოთახსა და ფანჯარას და განთავსებულია კლდის გვერდზე 300 მეტრის სიმაღლეზე, კავკასიონის მთისწინეთში, სოფელ იუხარი-ჩარდაღლარის მახლობლად.

მიიჩნევენ, რომ ფერიყალა აგებულია IV და VIII საუკუნეებს შორის. სტუმრობს ცოტა, რადგან მდებარეობს რესპუბლიკის შორეულ ნაწილში და იქ მოსახვედრად საჭიროა დიდი ძალისხმევა. ადგილზე არის მუხის კოჭებით გამაგრებული ორმოცსაფეხურიანი კიბე და დახურული ბილიკი. ადგილობრივმა გიდებმა ადგილზე მისასვლელად დადგეს ვერტიკალური კიბე, თუმცა მასზე ასვლას ფიზიკური სიძლიერე და ალპინიზმის უნარები სჭირდება. ძეგლი კარგ მდგომარეობაშია, მიუხედავად იმისა, რომ კიბის ზედა ნაწილი უკვე განცალკევდა კლდისაგან, რაც, სავარაუდოდ, მიწისძვრის შედეგი უნდა იყოს. გაცვეთილობა კირქვაზე, იმაზე მიუთითებს, რომ ნაგებობა დიდი ხნის მანძილზე საცხოვრებლად გამოიყენებოდა.

## ძეგლის წარმომავლობა 
ფერიყალა სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც ზღაპრული, ჯადოსნური ციხე. ამას გარდა „ფერი“ ქალის სახელიცაა. ლეგენდის მიხედვით ფერი, მშვენიერი ქალი ჩინგიზ ხანის ეპოქიდან, გახდა ერთი მონღოლი მხედართმთავრის რჩეული, რომელსაც ქალის თავის ჰარამხანაში წაყვანა ჰქონდა გადაწყვეტილი და ამისთვის ნებართვა მამამისისგანაც აეღო. ფერის სხვა გეგმები ჰქონდა. მას მონღოლისაგან გასაქცევად ეს ციხე აეგო, საიდანაც საბოლოოდ გადმოხტა კიდეც და ქვევით კლდეებზე დალია სული. ეს გადმოცემა გარკვეულ მსგავსებას ავლენს ბაქოს ქალწულის კოშკის ამბავთან.

უფრო რეალისტურად მიიჩნევა, რომ ფერიყალა შეიძლება ნაგები იყოს, როგორც მონასტერი ადრექრისტიანული ხანის განდეგილი ბერებისათვის. ყველაფრის მიუხედავად, იმისათვის, რომ ძეგლის ნამდვილი წარმომავლობა დადგინდეს, კვლავაც დიდი არქეოლოგიური მოკვლევაა ჩასატარებელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
გაფერადება

მინი|Eschscholzia californica-ის გაფერადება
**გაფერადება** — წიგნი ან გვერდი კონტურული ნახატებით, ფანქრების სხვადასხვა კომპოზიციის გასაფერადებლად, საღებავების, ფლომასტერების ან სხვა  მხატვრული ხერხების საშუალებით. ყველა კონტურული ნახატი წიგნში უკვე დაბეჭდილია, მაგრამ მთლიანი ნახატი, შავი ფერის გარდა, უფეროა.

## ისტორია 
პირველი გასაფერადებლები შეიქმნა 1880 წელს აშშ-ში, სახელით „The Little Folks' Painting Book“ იგი კომპანია „McLoughlin Brothers“-ის მიერ იყო შექმნილი. 1907 წელს ავტორმა რიჩარდ ფელტონ აუტკოლტმა გამოაქვეყნა თავისი წიგნი „Buster’s Paint Book“ გასაფერადებელი კომიქსებით, ამის შემდეგ გასაფერადებლებმა დაიწყეს პოპულარობაში ზრდა. 1960 წელს დაიწყო გასაფერადებლების „ოქროს ხანა“ და პოპულარული გახდა საბავშვო მაღაზიებში. მათში ყველანაირი ნახატი იყო გამოსახული, მტვერსასრუტებიდან და მანქანებიდან დაწყებული კომიქსების გმირებით დამთავრებული. 1980 წელს რამდენიმე გამომშვებელმა გასაფერადებლები უფროსებისთვის გამოუშვა, რომელიც გამოსაშვები დონის საგნების შესასწავლად იყო განკუთვნილი, როგორიცაა ანატომია და ფიზიოლოგია, სადაც ფერადი კოდირება და მსგავსი სქემები გამოიყენება როგორც სწავლაში დამხმარე. ასეთ წიგნების მაგალითებია „ანატომიური გასფერადებელი წიგნი“ (ორიგინალური დასახელება „The Anatomy Coloring Book“) და შემდგომი სერია, Wynn Kapit და Lawrence Elson მიხედვით, რომელიც გამოშვებული იყო HarperCollins-ის (1990-იან წლებში) და Benjamin Cummings-ის (2000-იან წლებში) გამომცემლობის მიერ.

## დადებითი  თვისებები 
ფანქრის ან ფუნჯის მონოტონური მოძრაობა განტვირთავს. სხვადასხვა ფერების დამოუკიდებელი არჩევა და შედეგის წარმოსახვა ბევრ ფერში —  შემოქმედების უნარს ავითარებს. გაფერადების პროცესი ძალიან მარტივია, ამიტომაც იგი ძალიან პოპულარულია როგორც ბავშვებში, ასევე მოზარდებშიც.
ბავშვებს ფერების, ფორმების და გარშემო სამყაროს აღქმაში ეხმარება.

## გასაფერადებლები მოზარდებისთვის 
დაახლოებით 2015 წლიდან გასაფერადებლებმა მოზარდებისთვის პოპულარობის აკრეფა დაიწყეს, მაგალითად, ამ წლის აპრილში ორმა გასაფერადებელმა წიგნმა Amazon-ზე პირველი ადგილები დაიკავეს.
გასაფერადებლები მოზარდებისთვის ხელმისაწვდომია ბეჭდვითი სახით: ალბომები, წიგნები, ბლოკნოტები და დღიურები. ასევე ელექტრონულ ფორმაშიც არსებობს. ასეთი გასაფერადებლების არამარტო გადმოწერა და დაბეჭდვაა შესაძლებელი, არამედ პირდაპირ ელექტრონულად გაფერადებაც კი შესაძლებელია, სხვადასხვა გრაფიკული ინსტრუმენტების საშუალებით. წერილში Washington Post-ისთვი Dominic Bulsuto-მ შესთავაზა, რომ მოაზარდების გასაფერადედლის გავრცელება ციფრული სახით ჟანრის გავრცელებას ეხმარებოდა, აღნიშნა, რომ შედარებით ანონიმური პროცესი ეხმარებოდა ხალხს თავდაჯერებულობაში და მაღაზიაში ყიდვის უხერხულობის დავიწყებაში.

## სქოლიო
კატეგორია: მხატვრობა
ლასკინის სახლი

**ლასკინის სახლი** () — სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში.  

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 39.

## ისტორია 
1833 წელს ტაგანროგში ჩადის პრაპორშჩიკი ალექსანდრე იაკოვლევის ძე ლასკინი თავის მშენებლებთან ერთად, რათ აეშენებინათ ტაგანროგის რამდენიმე ქუჩა. 1840-იან წლებში მან ააშენა ტაგანროგის წმინდა მიტროფანეს ეკლესია, რომლის ადგილზეც ამჟამად განთავსებულია ცენტრალური ბაზრის პავილიონი „Молоко“. სახელმწიფო მრჩეველი ალექსანდრე ლასკინი დაქორწინებული იყო  ადელაიდა ლასკინაზე, რომელიც 1857 წლიდან (სხვა მონაცემებით 1860 წლის ბოლოდან) 1880 წლამდე იყო ლასკინის სახლის მფლობელი. ალექსანდრე ლასკინი გარდაიცვალა 1888 წელს, ხოლო 1890 წლიდან მისი სახლი მემკვიდრეობით ერგო მის შვილს კოლეჟის ასესორს გავრილ ალექსანდრეს ძე ლასკინს. გავრილი სახლს ფლობდა 1898 წლამდე. იგი იყო ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის საზოგადოების წევრი, რომელიც მუშაობდა ყაზანის უნივერსიტეტში. მუშაობდა ბიზანტიის იმპერიის საკითხებზე.

1900 წლიდან სახლი გადავიდა ნიკოლოზ კუზნეცოვის მფლობელობაში.  1915 წლიდან (სხვა მონაცემებით 1916 წლიდან) სახლი ეკუთვნოდა ფიოდორ სტეფანეს ძე გირსანოვსა და მის ოჯახს. ისინი სახლის მფლობელები იყვნენ 1925 წლამდე. ფიოდორ გირსანოვი მონაწილეობდა ტაგანროგის ნავსადგურის მშენებლობაში. XXI საუკუნეში შენობა საცხოვრებლად გამოიყენება.

## აღწერა 
ლასკინის სახლი ორსართულიანია, რომელიც აგებულია მაღალ ცოკოლზე. სახლის კუთხეები მომრგვალებულია. ფანჯრები სწორკუთხა ფორმისა. ასევე სწორკუთხა ნიშებია ფანჯრების ქვეშ. სახლის პირდაპირ მდებარეობს ალექსანდრე I-ის სასახლე.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ბიდგოშჩის ტრამვაი

ბიდგოშჩში ექსპლუატაციაშია 1მ სიგანის ლიანდაგიანი ტრამვაის ქსელი.
## ისტორია
ბიდგოშჩის ქუჩებში პირველი ცხენის წევიანი ტრამვაი (ე.წ. კონკა) 1888 წლის 18 მაისს გამოჩნდა. 1896 წლის 3 ივლისს გაიხსნა ტრამვაის პირველი ელექტრიფიცირებული ხაზი. ბიდგოშჩის ტრამვაიმ მნიშვნელოვანი ზიანის გარეშე გადაიტანა ორივე მსოფლიო ომი და 1960-იანი წლების ტრამვაის სისტემების გაუქმების ტალღები და 1965 წელს ოლშტინში ტრამვაის გაუქმების შედეგად (იხ. ოლშტინის ტრამვაი) ოლშტინისგან მიიღო უკანასკნელი 8 ვაგონი. ტრამვაის სისტემისთვის ყველაზე რთული პერიოდი 1989 წლიდან დაიწყო, როცა რამდენიმე მონაკვეთზე ტრამვაის ხაზები გაუქმდა. დღეისათვის ბიდგოშჩის ტრამვაი უკეთეს მდგომარეობაშია და 2016 წელს მას ახალი ხაზიც დაემატა, დაბა ფორდონის მიმართულებით.
## სალიანდაგო ინფრასტრუქტურა
2016 წლის მდგომარეობით ბიდგოშჩის ტრამვაის ლიანდაგის საერთო სიგრძე ცალმხრივ ლიანდაგზე გათვლით შეადგენს 89,44 კმ, ხოლო ორმხრივად 40,8 კმ.
## მოძრავი შემადგენლობა
2017 წლის მარტის მდგომარეობით ბიდგოშჩში ექსპლუატაციაშია შემდეგი ტიპის ტრამვაის ვაგონები:
* Konstal 2N — 1 ვაგონი
* Konstal 805Na — 110 ვაგონი
* Konstal 805NM — 2 ვაგონი
* PESA 122N — 2 ვაგონი
* PESA 122NaSF — 1 ვაგონი

## რესურსები ინტერნეტში
* MZK Bydgoszcz

კატეგორია: ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი

**ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი** () — საკათედრო მართლმადიდებლური ტაძარი ვოლგოდონსკში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონსკის ეპარქიას. 

## ისტორია 
ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი აგებულია 2001 წელს, როგორც ქალაქის მთავარი საკათედრო ტაძარი. მშენებლობის დაწყებიდან რამდენიმე წელიწადში ტაძრის მშენებლობა შეწყდა, მაგრამ 2008 წელს კვლავ განახლდა. 2008-2011 წლებში მშენებარე ეკლესიის ეზოში ააგეს და აკურთხეს  თევდორე უშაკოვის (რუსეთის სამხედრო-საზღვაო მეთაური, ადმირალი, რომელიც რუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ 2001 წელს წმინდანად შერაცხა) სახელობის მცირე ზომის ეკლესია. 2010 წლის 1 აგვისტოს პირველი საღვთო  ლიტურგია გაიმართა ტაძრის ქვედა ფლიგელში, რომელშიც იყო სერაფიმ საროველის სახელობის ტაძარი. 2010 წლის ბოლოს ტაძარს დაადგეს ოთხი მცირე ზომის კუთხის გუმბათი, ხოლო 2011 წლის იანვრის დასაწყისში დაადგეს ცენტრალური დიდი გუმბათი. საბოლოოდ ტაძრის სიმაღლე არის 56 მეტრი, ხოლო ცენტრალურ გუმბათზე დამაგრებული ჯვრის ჩათვლით - 58 მეტრი. 

ეკლესიასთან ერთად მის გარშემო რვა ჰექტარ ფართობზე იგეგმება მთელი რიგი შენობების აგება, რომელიც მოიცავს სამრეკლოს, საკვირაო სკოლას, უმწეოთა სასადილოს, ხატწერის სკოლას, საგამომცემლო ცენტრს, ბავშვთა მოედნებს, სასტუმროს მომლოცველთათვის და მართლმადიდებლურ გიმნაზიას. 

2011 წელს ჯერ კიდევ მშენებარე ტაძარს მიენიჭა ახლად შექმნილი ვოლგოდონსკის ეპარქიის საკათედრო ტაძრის სტატუსი.

## სქოლიო 
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ანტონიუ-ალმეიდა

**ანტონიუ-ალმეიდა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბერტოლინიის შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 152 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.71 კმ²-ზე. ფართობი 645 745 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პიაუი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

## სქოლიო
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
Puma SE

**პუმა სე** ცნობილი ასევე როგორც **პუმა** —  გერმანული მულტინაციონალური კომპანი, რომელიც აწარმოებს სპორტულ აქსესუარებს. მისი მთავარი ოფისი მდებარეობს ჰერზოგენაუჩში, გერმანიაში. კომპანია დაფუძნებულია 1948 წელს რუდოლფ დასლერის მიერ. 2007 წლის შემდეგ პუმა  არის ფრანგული ჯგუფი კერინგის ნაწილი ცნობილი როგორც „RRR“ პუმა დღემდე უშვებს სპეციალური გამოშვების საფეხბურთო აქსესუარებს მაგ. King football boots

## ისტორია
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ,  რუდოლფ დასლერი  სახლში დაბრუნდა. ომიდან რუდოლფი  ჩამოვიდა ძალიან გამოცდილი ბიზნესისა და გაყიდვების საქმეში,1924 წელს მან და მისმა უმცროსმა ძმამ ადოლფმა დააფუძნეს ფეხსაცმლის ფაბრიკა სახელად „ძმა დასლერების ფეხსაცმლის ფაბრიკა“. მათი კომპანია აწარმოებდა მხოლოდ სპორტულ ფეხსაცმელს. 1927 წელს ფაბრიკას უკვე საკუთარი შენობაც კი ჰქონდა. 1934 წელს  ბერლინის ოლიმპიადისთვის ფეხსაცმელი შეიძინა ამერიკელმა სპორტსმენმა ჯესი ოუენსმა. მას შემდეგ რაც ჯესიმ  ოქროს მედალი მოიპოვა დოჰლერებმა 200,000 სპორტულ ფეხსაცმელზე მეტი გაყიდეს. ეს იყო მათი პირველი სასპონსორო ურთიერთობა. 1948 წელს რუდოლფი სრულიად დაესაკუთრა კომპანიას და ამ დროს დაერქვა კომპანიას „პუმა“.

## ლიტერატურა
* 杨洋YangYang Fans2 (2017-01-03), 杨洋 Puma2017年全明星阵容解锁 单人剪辑 Yang Yang Puma Promo Video, retrieved 2017-01-14
*Deutsche Welle – dw-world.de. 7 March 2006. Retrieved 6 November 2010.

## რესურსები ინტერნეტში 
* PUMA at a Glance" . PUMA. Retrieved 28 October 2016.   
*"How Adidas and Puma were born - Rediff Sports". Rediff.com. 8 November 2005. Retrieved 2012-01-15.

კატეგორია:გერმანიის კომპანიები
ივან ვასილენკოს მუზეუმი

**ივან ვასილენკოს მუზეუმი** () — სახელმწიფო მემორიალური მუზეუმი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ჩეხოვის ქუჩა № 88-ში. მუზეუმი განთავსებულია შენობაში, სადაც 1923 წლიდან 1966 წლამდე ცხოვრობდა მწერალი, სტალინური პრემიის ლაურეატი ივან ვასილენკო. შედის ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში.

## ისტორია 
სახლი სადაც ივან ვასილენკო ცხოვრობდა თავის მრავალრიცხოვან ოჯახთან ერთად 1923 წლიდან 1966 წლამდე, აგებულია 1906 წელს  და წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. 

მწერალი დაიბადა 1895 წლის 20 იანვარს მაკეევკაში (ქალაქი დონეცკთან). შვიდი წლის იყო როდესაც მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ტაგანროგში. იგი აქ ცხოვრობდა მთელი ცხოვრების განმავლობაში და აქვე გარდაიცვალა 1966 წლის 26 მაისს ტუბერკულოზისაგან.  შენობის კედელზე დაკიდებულია მემორიალური დაფა, რომელიც ეძღვნება მწერალს. 

1988 წელს მწერლის ყოფილი სახლი გადაეცა მუზეუმ-ნაკრძალს. 2004 წელს გაიხსნა გამოფენა: კაბინეტი, სადაც მწერალი მუშაობდა და დერეფანი. მუზეუმის ექსპოზიცია მოგვითხრობს მწერლის პირად და საზოგადოებრივ მოღვაწეობაზე. 

მუზეუმის ტერიტორიაზე ასევე წარმოდგენილია მხატვარ მ. სიჩიოვის გამოფენა, რომელიც იყო მწერლის მეგობარი. 

სახლ-მუზეუმთან დგას „არტიომკას“, მწერლის მოთხრობების მთავარი გმირის, ძეგლი. ძეგლი დადგეს გაიხსნა 2010 წელს და მისი ავტორია დავიდ ბეგალოვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дом-музей писателя И. Д. Василенко
* История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ფეინმანის წერტილი

მინი|upright=2|პირველი 1300 ციფრი  რიცხვია. ორი განმეორებული ციფრი აღნიშნულია ყვითელი ფერით, სამი — მწვანე, ხოლო ექვსი — წითელი ფერით
**ფეინმანის წერტილი** — თანმიმდევრობა ექვსი ცხრიანისა ათობითი გაფართოებით ჩაწერილ π-ში, დაწყებული 762-დან, რომელიც მთავრდებოდა „ცხრა ცხრა ცხრა ცხრა ცხრა ცხრა“ და ასე შემდეგ, რაც გამოიწვია მათემატიკურმა დამთხვევამ ციფრებისა. ყოველივეს შემდეგ ცხადი გახდა, რომ π წარმოადგენს რაციონალურ რიცხვს.„როდესაც მე თვითონ გადავწყვიტე შემესწავლა π-ს დანარჩენი 380 ციფრი, ერთი გადარეული მაღალკლასელი გახლდით. ჩემი მიუღწეველი ამბიცია, ან ძნელად ასასრულებელი ოცნება იყო მიმეღწია რაღაც წერტილამდე და 762 ციფრი დამეწერა ათციფრიანი გაფართოებით. ერთ-ერთ ათეულში კი გამოჩნდა 999999, მიყოლებით 6 ცხრიანი და შემეძლო ხმამაღლა მეთქვა: და ა.შ.“ — დუგლას ჰაფსტადტერი

ზემოთ ხსენებულ ცხრიანების მიმდევრობას აგრეთვე უწოდებენ „ფეინმანის წერტილს“, რომელიც ფიზიკოსმა რიჩარდ ფეინმანმა (მაისი 11, 1918 – თებერვალი 15, 1988) აღმოაჩინა ლექციაზე. გაურკვეველი და არამკაფიოა, თუ როგორ განახორციელა ყოველივე ფეინმანმა დამოუკიდებლად, ამის შესახებ მის ბიოგრაფიაში და მის წიგნებში არაფერია ნახსენები.

## ათობითი გაფართოება
თუ კარგად დააკვირდებით, მთლიანი რიცხვი დაყოფილია ციფრთა ათეულებად :

## სქოლიო
კატეგორია:პი (რიცხვი)
აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონი

**გამორჩეულ აზერბაიჯანელთა პანთეონი თბილისში** — მემორიალური სასაფლაო დედაქალაქ თბილისში, სადაც დაკრძალულია გამოჩენილი აზერბაიჯანელი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწეები, როგორიცაა მირზა ფათალი ახუნდოვი, მირზა შაფი ვაზეჰი, ფათალი ხან ხოისკი, ჰასან ბეი აღაევი და სხვები. პანთეონი მდებარეობს თბილისის ბოტანიკური ბაღის შიდა ტერიტორიაზე, ძველი მუსლიმური სასაფლაოს ადგილზე.

## ისტორია 
სასფლაო დაარსდა XVII საუკუნეში და ეწედებოდა „გორხანა“, რაც სპარსულად „დაკრძალვის სახლს“ ნიშნავს. როდესაც აღმოსავლეთი საქართველო იმყოფებოდა სპარსეთთან ვასალურ დამოკიდებულებაში, იმ ადგილას, სადაც სასაფლაო მდებარეობს, სეიდები სახლდებოდნენ და ამიტომ ქალაქის ამ ნაწილს „სეიდაბადი“ ერქვა. ამ სასაფლაოზე კი, თბილისში მცხოვრებ გარდაცვლილ მუსლიმებს ასაფლავებდნენ. 70 წლის ძირძველი თბილისელი ფარიდა აბდულაევას თქმით, სასაფლაოს ტერიტორიაზე ასევე პატარა მეჩეთიც მდებარეობდა, რომელიც 1950 წელს ააფეთქეს. გადარჩა მხოლოდ რამდენიმე ცნობილი პიროვნების საფლავი, ხოლო ეს ტერიტორია დღეს ბოტანიკური ბაღის ნაწილია, რომელსაც ეწოდება „გამოჩენილ აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონი“. ყველაზე ძველი საფლავი ეკუთვნის პოეტს და მოაზროვნეს, განმანათლებელსა და პედაგოგ მირზა შაფი ვაზეჰის, რომელიც 1852 წლის ნოემბერში გარდაიცვალა.

1970 წელს, აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანის ჰეიდარ ალიევის თბილისში ვიზიტის დროს, ახუნდოვის საფლავი სასაფლაოზე მოპირკეთდა.

2012 წლის დასაწყისში, პანთეონი მიტოვებული იყო,

## გალერეა 

სურათი:აზერბაიჯანელთა პანთეონი2.jpg|ხედი პანთეონზე
სურათი:აზერ. მთავრობისგან XIX-XX.jpg|აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის სამახსოვრო ქვა
სურათი:ახუნდოვი.jpg|მირზა ფათალი ახუნდოვის საფლავი
სურათი:Hasan agaev and fatali khan.jpg|ჰასან ბეი აღაევისა და ფათალი ხან ხოისკის საფლავი
სურათი:Mirza sefi vazeh.jpg|მირზა შაფი ვაზეჰის საფლავი

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის პანთეონები
კატეგორია:აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონში დაკრძალულები
მურაკაევო

**მურაკაევო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში. 

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 79 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მურაკაევო, რომელიც დაშორებულია 2 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
განყოფილება № 9

**განყოფილება № 9** — ქართული კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც კომედი არხმა გადაიღო 2014 წელს. სერიალი არის მოკლემეტრაჟიანი, ერთი სერიის ხანგრძლივობა 30 წუთს შეადგენს.

## შინაარსი
სერიალი ორი თანამშრომლის ოჯახურ და პროფესიულ პრობლემებს გადმოგვცემს კომედიურ ჟანრში.

## მუსიკა
სერიალისთვის მუსიკა შექმნა თამუნა ლეკვეიშვილმა, ტექსტის ავტორი შონზო, მუსიკას ასრულებენ მთავარი გმირის როლის შემსრულებელი მსხიობები: გიორგი ვარდოსანიძე და პაატა გულისაშვილი

## გადაღება
კომედი არხი სერიალის გადაღებას აწარმოებდა როგორ პავილიონში ასევე თბილისის სხვადასხვა ლოკაციებში

## როლებში
## რესურსები ინტერნეტში
* განყოფილება N9 Youtube-ზე

კატეგორია:2014 წლის ქართული ტელესერიალები
ანატოლი დუროვის მუზეუმი

**ანატოლი დუროვის მუზეუმი** () — საცირკო ხელოვნებისი მუზეუმი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ანტონ გლუშკოს შესახვევში № 44-ში. მუზეუმი გახსნილია ცხოველების ცნობილი გამწვრთნელის, დუროვების საცირკო დინასტიის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენლის ანატოლი ანატოლის ძე დუროვის პატივსაცემად. შედის ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში.

## აღწერა 
1926 წელს, უკვე რუსეთშიც და საზღვარგარეთაც ცნობილი ცხოველების გამწვრთნელი ანატოლი დუროვი მრავალრიცხოვან ოჯახთან (ცოლი, მშობლები, ორი და თავის ოჯახებთან ერთად) და ცხოველებთან საცხოვრებლად გადავიდნენ ტაგანროგში. ტაგანროგში მათ ჰქონდათ ორი სახლი: შევჩენკოს ქუჩის № 107-ში და ამავე ქუჩაზე № 111-ში. 1928 წელს მსახიობი ტრაგიკულად დაიღუპა იჟევსკში. მისი ოჯახი კვლავ ტაგანროგში ცხოვრობდა კიდევ 12 წლის განმავლობაში.  

1987 წელს მათ საცხოვრებელ სახლსი გაიხსნა ანატოლი დუროვისადმი მიძღვნილი გამოფენა. შენობა, რომელშიც მდებარეობს მუზეუმი, აგებულია მოდერნის სტილში. იგი აგებულია 1900 წელს. მისი ფასადი ასევე შეიცავს ტრადიციული რუსული სტილის ელემენტებს. ფასადის კუტხეები რუსტირებულია. შენობა აგებუულია თეთრი და წითელი აგურისაგან. 

1915 წლამდე სახლი ეკუთვნოდამღვდელ გ. პოცელუევეს, ხოლო შემდეგ სახლის მფლობელი გახდა კოლეჟის ასესორის ა. ცარენკოს მეუღლე. რევოლუციამდე სახლის დიასახლისი იყო ო. მეროშნიჩენკო, საშა სალივანოვის (ანტონ ჩეხოვის ბავშვობის მეგობარი) და. 

1920 წლიდან მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. 1988 წელს მოახდინეს შენობის რესტავრაცია.

მუზეუმის ექსპოზიცია მოგვითხრობს დუროვის შემოქმედებით გზაზე, ცხოველების წვრთნის მეთოდებზე, მრავალრიცხოვან საზღვარგარეთულ გასტროლებზე. ცენტრალური დარბაზის შუაში მინი არენაა მოწყობილი, რომელიც იმეორებს ანატოლი დუროვის ერთ-ერთ გამოსვლას.  მინის ვიტრინებში შენახულია დოკუმენტური მასალა, რომელიც დაკავშირებულია დუროვების ოჯახთან. განსაკუტრეით აღსანიშნავია სხვადასხვა ძველი ფოტოგრაფია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანატოლი დუროვის მუზეუმი
* ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ისტორია

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
შეიხ ჰეიდარი

**შეიხ ჰეიდარი **(სპარს. شیخ حیدر; დ. 1459 — გ. 9 ივლისი, 1488) — სეფევიეს ორდენის შეიხი 1460–1488 წლებში. შეიხის ტიტული მიიღო 1 წლის ასაკში, მამამისის, შეიხ ჯუნეიდის მკვლელობის შემდეგ. გაიზარდა არდებილში.

ჰეიდარმა 1476 წელს ცოლად შეირთო უზუნ-ჰასანის ქალიშვილი- მართა, რომელთანაც შეეძინა შეიხ ალი, იბრაჰიმ მირზა და ირანის მომავალი შაჰი, ისმაილ I.

გამუდმებით ებრძოდა შირვან-შაჰს, ფარუხიასარს. 1478 წელს ალყა შემოარტყა შემახას, თუმცა ვერ აიღო, 1479–1484 წლებში 5-ჯერ უშედეგოდ გაილაშქრა ბაქოზე. ავტორიტეტით სარგებლობდა შიიტ მუსლიმებში, განსაკუთრებული ურთიერთობა ჰქონდა თურქმენ ყიზილბაშებთან.  მისი ბრძანებით 1480–1482 წლებში შიიტები რამდენიმეჯერ შეესივნენ კახეთს.

1488 წელს ტყვედ ჩაუვარდა ფარუხიასარს, რომელმაც ჰეიდარს თავი საკუთარი ხელით მოკვეთა.

მის შემდეგ სეფევიეს ორდენის შეიხად აირჩიეს მისი უფროსი ვაჟი, შეიხ ალი. ჰეიდარის გარდაცვალებიდან 11 წლის შემდეგ, 1499 მისი უმცროსი შვილი, 12 წლის ისმაილი სასტიკად გაუსწორდა შირვანის შაჰს, ფარუხიასარს, დაიპყრო შირვანი. ხოლო 1501 წელს აყ-ყოინლუს ბატონობის დამხობის შემდეგ თავი ირანის შაჰინშაჰად გამოაცხადა და  დააფუძნა ერთ-ერთი უძლიერესი სპარსული სახელმწიფო – სეფიანთა იმპერია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სეფიანთა იმპერია
* ისმაილ I
* სეფევიეს ორდენის შეიხების სია

## ლიტერატურა 
* Islam without Allah?, By Colin Turner, pg.63
* Persia, By Brigadier- Sir Percy Sykes, pg.72
* Safavid Iran, By Andrew J. Newman, pg.129
* Don Juan of Persia - A Shi-Ah Catholic 1560-1604, By & Brothers Harper & Brothers, Harper Brothers Staff, &. Brothers Harper &. Brothers, pg.107
* A History of Persia, By Percy Molesworth Sykes, pg.241

კატეგორია:დაბადებული 1459
კატეგორია:გარდაცვლილი 1488
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი
კატეგორია:სეფიანთა დინასტია
დემნა გვასალია

**დემნა გვასალია** (დ. 25 მარტი, 1981, სოხუმი) — ქართველი მოდის დიზაინერი. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ანტვერპენის სამეფო აკადემიაში, ხელოვნების ფაკულტეტზე. ხელმძღვანელობდა „Maison Martin Margiela“-სა და „Louis Vuitton“-ის გუნდებს. 2025 წლის სექტემბერში დაასრულა თანამშრომლობა „Balensiaga“-სთან. ამჟამად „Gucci“-ს შემოქმედებითი ხელმძღვანელი გახლავთ.

## ბიოგრაფია
დემნა გვასალია დაიბადა 1981 წლის 25 მარტს, ქალაქ სოხუმში, საქართველოში. ბავშვობიდან იყო დაინტერესებული ხატვითა და ტანსაცმლით, მაგრამ ოჯახის მოთხოვნით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. 4 წლის შემდეგ, ეკონომიკის ფაკულტეტზე სტიპენდიატი კურსდამთავრებული იყო. გადაწყვეტილი ჰქონდა სწავლის გაგრძელება მაგისტრატურაში ეკონომიკის მიმართულებით, მაგრამ მისი ოჯახი საცხოვრებლად გერმანიაში გადავიდა, სადაც გადაწყვიტა ეკონომიკის მაგისტრატურის ნაცვლად, ანტვერპენში ხელოვნების აკადემიაში ჩაბარება. 

გვასალია გაემგზავრა ანტვერპენში, რათა ანტვერპენის სამეფო აკადემიაში ხელოვნების ფაკულტეტზე ჩარიცხულიყო. 800 მსურველიდან იგი იმ 70-ში მოხვდა, რომელმაც სამეფო აკადემიაში სწავლა დაიწყო. პირველი კურსის ბოლოს იგი 70  სტუდენტიდან 16 რჩეულში დატოვეს, ხოლო სწავლის დასრულების შემდეგ, ვალტერ ვან ბეირენდონკმა, რომელიც აკადემიის რექტორი და დემნას პროფესორი იყო, მას თავის ბრენდში მამაკაცის ტანსაცმლის დიზაინერობა შესთავაზა. გვასალია ბელგიაში, ბეირენდოკთან წელიწადნახევარი მუშაობდა, ამის შემდეგ კი საკუთარი ნამუშევრები პარიზში გაგზავნა. ამგვარად იგი პარიზში მიიწვიეს, სადაც „Maison Margiela“-ში დაიმკვიდრა ადგილი. მისი ოფიციალური კარიერა მოდის სფეროში მარჯიელაში დაიწყო.

დემნა გვასალიამ პარიზში, მარჯიელას ქალის და მამაკაცის ხაზის წამყვან დიზაინერად სამი წელი იმუშავა. ხელმძღვანელობდა „H&M & Margiela“-ის კოლაბორაციას 2012 წელს. შემდეგ შეთავაზება მიიღო „Louis Vuitton“-ის კრეატიული დირექტორისგან, მარკ ჯეიკობსისგან. მიუხედავად მაღალი ანაზღაურების და კარგი პირობებისა, გვასალიას ლუი ვიტონში მუშაობა არ მოეწონა და თავის მეგობრებთან (Margiela-დან) ერთად, შექმნა საკუთარი ბრენდი, „Vetements“ (ფრანგულად „ტანსაცმელი“). 

2015 წლის ოქტომბერში დემნა „Balenciaga“-ს შემოქმედებით დირექტორად დაინიშნა.  

## ჯილდოები 
2016 წელს გამოცემამ „Business of Fashion“-მა დემნა გვასალია წლის პერსონად აღიარა. 2016 წლის „Fashion Awards“-ის დაჯილდოებაზე მან წლის მზა ტანსაცმლის საერთაშორისო დიზაინერის ჯილდო აიღო, ხოლო „Vetements“-ი წლის საერთაშორისო ქალაქური ლუქს კლასის ბრენდი გახდა.
* საქართველოს ღირსების მედალი (2021) „მოდის სფეროში წარმატებული მოღვაწეობისა და საზღვარგარეთ საქართველოს პოპულარიზაციაში შეტანილი პირადი წვლილისათვის“
* უკრაინის III ხარისხის ორდენი „დამსახურებისათვის“ (2022) „მნიშვნელოვანი პირადი დამსახურებისათვის საერთაშორისო თანამშრომლობის განმტკიცების, უკრაინის სახელმწიფო სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერისა და უკრაინის სახელმწიფოს პოპულარიზაციაში მნიშვნელოვანი წვლილისათვის“
* თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ქართველი მოდის დიზაინერები
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2022)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოქტეილი (ტელესერიალი)

**კოქტეილი** — ქართული სიტუაციური კომედიური ჟანრის ტელესერიალი, რომელიც კომედი არხმა გადაიღო 2013 წელს. სერიალი არის მოკლემეტრაჟიანი და ერთი სერია 25 წუთს მოიცავს

## გადაღება
კომედი არხი სერიალისთვის ამზადებდა დეკორაციებს, ხოლო გადაღებები მიმდინარეობდა პავილიონში, სხვადასხვა ლოკაციებში.

## როლებში
thumb|255px|კოქტეილი მე-2 სეზონის პოსტერი

## რესურსები ინტერნეტში
* კოქტეილი (პირველი სეზონი) Youtube
* კოქტეილი (მეორე სეზონი) Youtube

კატეგორია:2013 წლის ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2014 წლის ქართული ტელესერიალები
ნიკა და ლიკა

**ნიკა და ლიკა** — ქართული მოკლემეტრაჟიანი კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც კომედი არხმა გადაიღო 2016 წელს.

## შინაარსი
ცოლისა და ქმრის სოციალური და ოჯახური პრობლემები, მეგობრებთან ერთად გადამხდარი კომედიური თავგადასავლები.

## გადაღება
კომედი არხი სერიალისთვის ამზადებდა დეკორაციას და გადაღება მიმდინარეობდა სხვადასხვა პავილიონში, ასევე თბილისისა და ბათუმის სხვადასხვა ლოკაციებში. 2017 წლის სექტებრის სეზონზე სერიალის მეორე სეზონის გადაღებები დაიწყეს.

## როლებში
## რესურსები ინტერნეტში
* ეპიზოდები Youtube-ზე

კატეგორია:ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2016 წლის ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:კომედი არხი
საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი

**საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი** — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება.

## ისტორია
უნივერსიტეტი, 1992 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტრუქტურაში, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის ხელმძღვანელობის თხოვნის საფუძველზე ჩამოყალიბდა. ხოლო 2005 წელს, სამთავრობო დადგენილების საფუძველზე, აღნიშნული ინსტიტუტი გამოეყო ტექნიკურ უნივერსიტეტს და ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელ, საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტად. უნივერსიტეტს დღეისათვის გააჩნია თანამედროვე სასწავლო მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. უნივერსიტეტის მფლობელობაშია ქალაქ თელავში მდებარ აეროპორტი, თვითმფრინავები Cessna, Piper seneca, A-22, An-28 და Boeing 737-200, EASA-ს სტანდარტების შესაბამისი FNPT II MCC კლასის ავიასიმულატორი, კეთილმოწყობილი სპეციალიზებული ლაბორატორიები და სხვა. პროფესიას უნივერსიტეტში ეუფლებიან, როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეები.

უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს საფრენოსნო მომზადების, საინჟინრო და ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტები, პროფესიული განათლების პროგრამები, საერთაშორისო საავიაციო ტრენინგ ცენტრი და სხვა.

## უნივერსიტეტი ახორციელებს საბაკალავრო პროგრამებს შემდეგი მიმართულებით
* საჰაერო ხომალდების საფრენოსნო ექსპლუატაცია (კომერციული პილოტი)
* საჰაერო ხომალდების ტექნიკური ექსპლუატაცია
* საჰაერო ხომალდების ავიონიკისა და ელექტრული სისტემების ტექნიკური ექსპლუატაცია
* ფრენების უზრუნველყოფის მიწისზედა რადიოტექნიკური საშუალებების ტექნიკური ექსპლუატაცია
* ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ფრენის მართვის ავტომატიზებული სისტემები
* საჰაერო ტრანსპორტის მენეჯმენტი
* საბუღალტრო აღრიცხვა
* ტურიზმი

## სამაგისტრო პროგრამები
* საჰაერო ხომალდების ტექნიკური ექსპლუატაცია
* საფრენი აპარატების დაპროექტება და წარმოება
* საჰაერო ხომალდების ავიონიკისა და ელექტრული სისტემების ტექნიკური ექსპლუატაცია
* ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ფრენის მართვის ავტომატიზებული სისტემები
* საჰაერო ტრანსპორტის მენეჯმენტი
* ფინანსური აღრიცხვა და კონტროლი

## სადოქტორო პროგრამები
* საფრენი აპარატების დაპროექტება
* საჰაერო ტრანსპორტის ექსპლუატაცია

## პროფესიული განათლების პროგრამები
* მოყვარული პილოტი III საფეხური (PPL) 
* კომერციული პილოტი IV საფეხური(CPL)
* საფრენი აპარატებისა და ძრავების ტექნიკური მომსახურება IV საფეხური
* საფრენი აპარატებისა და ძრავების ტექნიკური მომსახურება V საფეხური
* საფრენი აპარატების ავიონიკისა და ელექტრული სისტემების ტექნიკური მომსახურება IV საფეხური
* საფრენი აპარატების ავიონიკისა და ელექტრული სისტემების ტექნიკური მომსახურება V საფეხური 

## გაცვლითი პროგრამები
უნივერსიტეტს გააჩნია სტუდენტური გაცვლითი პროგრამები სხვადასხვა ქვეყნის პარტნიორ უნივერსიტეტებთან.

## სტუდენტთა საწარმოო სტაჟირება და დასაქმება
თეორიული ცოდნის გამყარების მიზნით, მესამე და მეოთხე კურსის სტუდენტები გადიან სტაჟირებებს ავიასაწარმოებსა და სხვადასხვა დაწესებულებებში. სტაჟირებებს ხელმძღვანელობენ ავიასაწარმოების წამყვანი სპეციალისტები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ–საიტი

კატეგორია:უნივერსიტეტები
წიგნი მესამე მეფეთა

**წიგნი მესამე მეფეთა** (‎‎)  — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

მესამე წიგნი წინასწარმეტყველმა იერემიამ იერუსალიმსადა იუდეაში დაწერა  დაახლოებით ძვ. წ. 1040-911 წლებში. წიგნის შედგენისას იერემია, როგორც ჩანს, ისეთი ძველი ჩანაწერებით სარგებლობდა, როგორიცაა „სოლომონის საქმეთა წიგნი“.

ბიბლიის წიგნში  „მესამე მეფეთა“ აღწერილია სოლომონის ცხოვრება, რომლის მეფობის პერიოდშიც ისრაელი უსაფრთხოებითა და დიდი კეთილდღეობით ხარობს. წიგნში „მესამე მეფეთა“ ასევე მოთხრობილია, რომ სოლომონის სიკვდილის შემდეგ სამეფო ორად იყოფა და თოთხმეტი მეფიდან ზოგი ისრაელში მმართველობს, ზოგი კი იუდეაში. ამ მეფეთაგან მხოლოდ ორი ემსახურებოდა ღმერთს ერთგულად.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით
* აუდიო–ვერსია

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
წიგნი მეოთხე მეფეთა

**წიგნი მეოთხე მეფეთა** (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

ბიბლიის  წიგნ „მეოთხე მეფეთაში“ მოთხრობილია 29 მეფის შესახებ, ამ მეფეთაგან 12 ჩრდილოეთ სამეფოზე, ისრაელზე, მმართველობდა, ხოლო 17 სამხრეთ სამეფოზე, იუდაზე. ამ წიგნში აგრეთვე მოთხრობილია წინასწარმეტყველების ელიას, ელისესა და ესაიას მოღვაწეობის შესახებ. „მეოთხე მეფეთაში“ ისტორია ზუსტი ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით არ არის მოცემული, მაგრამ იგი მთავრდება სამარიისა და ისრაელის განადგურების აღწერით. სულ „მეოთხე მეფეთა“ მოიცავს 340-წლიან პერიოდს, რომელიც ძვ. წ. 920 წლიდან იწყება და ძვ. წ. 580 წლით მთავრდება.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით
* აუდიო–ვერსია

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
წიგნი მეორე ნეშტთა

**წიგნი მეორე ნეშტთა**  (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

წიგნი „მეორე ნეშტთა“ მოკლედ და გასაგებად აღწერს დავითის სამეფო ხაზის მმართველობას. წიგნის წერა ეზრა მღვდელმა ძვ. წ. 460 წელს დაასრულა. „მეორე ნეშტთა“ მოიცავს 500 წლიან პერიოდს, ძვ. წ. 1037—537 წლამდე.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით
* აუდიო–ვერსია

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
წიგნი პირველი ეზრასი

**წიგნი პირველი ეზრასი** — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

წიგნი მოგვითხრობს, როგორ დაბრუნდა ისრაელი ღმერთის დაპირებისამებრ ბაბილონის გადასახლებიდან და როგორ აღდგა ჭეშმარიტი თაყვანისმცემლობა იერუსალიმში. მასში ჩაწერილია სამეფო განკარგულებები, ეზრა მთელ წიგნში ამაზე ამახვილებს ყურადღებას. როგორც ჩანს, სწორედ ამიტომ არ აღწერა მან გარკვეული პერიოდები, მაგალითად, მე-6 და მე-7 თავებში აღწერილ მოვლენებს შორის პერიოდი. მისი მიზანი არ იყო სრული ისტორიული ჩანაწერის გაკეთება.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
წიგნი პირველი ნეშტთა

**წიგნი პირველი ნეშტთა**  (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.

ბიბლიის წიგნი „მეორე ნეშტთა“ იწყება  ისრაელზე სოლომონის მეფობით. ხოლო მთავრდება სპარსეთის მეფის კიროსის სიტყვებით, რომლითაც ის ბაბილონში გადასახლებულ იუდეველებს მიმართავდა. წიგნის წერა ეზრა მღვდელმა ძვ. წ. 460 წელს დაასრულა. 
კიროსის ბრძანებით იუდეველებს შესაძლებლობა ეძლევათ, დაბრუნდნენ იერუსალიმში და ღმერთისადმი თაყვანისცემა განაახლონ. ბაბილონში მრავალწლიანმა ტყვეობამ ერს თავისი კვალი დააჩნია. გადასახლებიდან დაბრუნებულებმა ბევრი არაფერი იციან თავიანთი ერის ისტორიის შესახებ.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძველი აღთქმის წიგნები
* ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
პარადოქსი (ქართული ტელესერიალი)

„**პარადოქსი**“ — ქართული მისტიკური ჟანრის სერიალი, რომელიც GDS Production, SARKE STUDIO და НЛО ТВ-იმ გადაიღო 2014 წელს. სერიალი ქართულ-უკრაინული პროდუქტია, შესაბამისად პრემიერა როგორც საქართველოში ასევე უკრაინაშიც შედგა НЛО ТВ-ს ეთერში. ეს არის პირველი ერთობლივი პროექტი საქართველოსა და უკრაინას შორის.

## შინაარსი
ახალგაზრდა წარმატებულ მეცნიერ ირაკლის (რატი წითელაძე), რომელიც სიკვდილის ფენომენს იკვლევს, ოჯახური ტრაგედია ატყდება თავს. თვითმკვლელობის მცდელობის და ხუთ თვიანი კომის შემდეგ ის ვამპირულ აპოკალიფსში იღვიძებს. სანამ ცოლის მოძებნას და გადარჩენას შეეცდება, ათეისტი მეცნიერი თანამგზავრებთან ერთად ჯერ ამ პარადოქსულ სიტუაციაში უნდა გაერკვეს.

## გადაღება
სერიალის გადაღებები მიმდინარეობდა საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში ბათუმსა და ქუთაისში, ძირითადი გადაღებები კი მიმდინარეობდა თბილისში.

## მთავარ როლებში
## ეპიზოდი
პირველი სეზონი 5 ხოლო მეორე 13 ეპიზოდს მოიცავს. სერიის საშუალო ხანგრძლივობა 60 წუთს შეადგენს

## საუნდტრეკი
სერიალის საუნდტრეკი დაიწერა 2 სეზონის დროს მუსიკა ჯგუფ Shraves -მა დაწერა სახელწოდებით Lucky One

## რესურსები ინტერნეტში
* პარადოქსი GDSON-ზე

კატეგორია:ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2014 წლის ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2015 წლის ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:GDS TV
იაკობ ბაკლანოვის ძეგლი

**იაკობ ბაკლანოვის ძეგლი** () —  ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი აღმართულია  კავკასიის ომის მონაწილის, გენერალ იაკობ ბაკლანოვის პატივსაცემად. ძეგლის ავტორია არქიტექტორი და მოქანდაკე ნ. ნაბოკოვი. ძეგლი თავდაპირველად იდგა სანქტ-პეტერბურგში სმოლნის მონასტრის სასაფლაოზე გენერლის საფლავზე, მაგრამ 1909 წელს ცნობილი სარდლის დაბადების 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გადაწვიტეს ნეშტი გადაესვენებინათ დონის დედაქალაქში. 1911 წელს ნეშტის გადასვენებასთან ერთად, რომელიც დაკრძალეს ნოვოჩერკასკის საკათედრო ტაძარში, ასევე გადმოიტანეს მისი ძეგლიც და კვარცხლბეკის მცირე ცვლილებების შემდეგ დადგეს ერმაკის მოედანზე. ძეგლი მდებარეობს საკათედრო ტაძრის სამხრეთით. ძეგლის საზეიმო გახსნა გაიმართა 1911 წლის 5 ოქტომბერს.

## ისტორია 
1873 წელს, იაკობ ბაკლანოვის გარდაცვალების შემდეგ, ატამან მიხეილ ჩერტკოვის თხოვნით დაიწყო სახსრების მოძიება ძეგლის ასაგებად. 1875 წლისათვის სულ შეაგროვეს 2 314 რუბლი და 2 კაპიკი. ატამანმა ნიკოლაი კრასნოკუტსკიმ საქმის ორგანიზაებისათვის გამოყო ორი ოფიცერი. ბაკლანოვის ძეგლის ესკიზი საჯარო ნახვისათვის გამოფინეს ნოვოჩერკასკის თავადთა კრების დარბაზში. 

პროექტი დაამტკიცა დონის ხელმძღვანელობამ და მისი შესრულება დაევალათ ქალაქის ოსტატებს. გრანიტის გაფორმებაზე მუშაობდა პეტერბურგელი ხელოსანი ეფიმოვი. ქანდაკების ბრინჯაოს ნაწილზე კი მუშაობდა ევროპაში ცნობილი მხატვარი ფელიქს შოპენი. 1877 წლისათვის ძეგლი მზად იყო. 

შეგროვილი ფულის სიმწირის გამო თუჯის იარაღი და ჯაჭვებით დაკავშირებული ღობეები შეიცვალა  გრანიტის ბურთებით. 1911 წელს ძეგლი გადაიტანეს ნოვოჩერკასკში. 1995 წლის 4 ივნისს ნოვოჩერკასკის დაარსებიდან 190 წლისთავთან დაკავშირებით მოხდა ძეგლის რესტავრაცია. სარესტავრაციო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი ა. ტარასენკო.

## მემორიალური დაფა 
ძეგლის გრანიტის ფილაზე არის მემორიალური დაფა წარწერით.: 

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
კატეგორია:ნოვოჩერკასკის ძეგლები