open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაიდან-ვარდაკის პროვინცია

**მაიდან-ვარდაკის პროვინცია** (ვარდაგი, ვარდაკი; პუშტუ وردګ‎, დარი وردک Wardak) — ავღანეთის ოცდათოთხმეტი პროვინციიდან (ვილაიეთიდან) ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაიდანშაჰრი. ტერიტორია მოიცავს 8 938 კმ² 581 800 მცხოვრებით (2007 წლის მონაცემებით).  

პროვინციას სახელი დაერქვა პუშტუნური ტომის ვარდაკის პატივსაცემად. 

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინცია დაყოფილია 9 ოლქად. ესენია: 

* დაი-მირდადი
* ჯაღატუ
* ჯალრეზი
* მაიდან-შარი
* მარკაზი-ბიჰსუდი
* ნირხი
* საიდაბადი
* ჰიზა-ი-ავალი-ბიჰსუდი
* ჩაკი-ვარდაკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაიდან-ვარდაკის პროვინცია
* ვარდაკი
* [ინფორმაცია მოსახლეობის შესახებ](http://cso.gov.af/Content/files/Wardak(1).pdf) 
* ავღანეთის რუკა

კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
ფარვანის პროვინცია

**ფარვანის პროვინცია** (დარი پروان - Parwān, პუშტუ پروان‎) — ავღანეთის ოცდათოთხმეტიდან ერთ-ერთი პროვინცია (ვილაიეთი), მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩარიკარი. ტერიტორია მოიცავს 5974 კმ²-ს 629 500 მცხოვრებით (2007 წლის მონაცემებით). მას ესაზღვრება ექვსი პროვინცია. დასავლეთით მას ესაზღვრება ბამიანის პროვინცია. მის შემადგენლობაში 2004 წლამდე შედიოდა ფანჯშირის ხეობა, რომელიც ამჟანად ცალკე რეგიონად არის გამოყოფილი. თავად ფარვანის პროვინცია წარმოადგენს ფართობით ერთ-ერთ ყველაზე მცირე რეგიონს, რომელსაც 27-ე ადგილი უკავია რეგიონთა შორის, ფართობის სიდიდით.

ფარვანის პროვინცია არის ამჟამად ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო რეგიონი. აქ მდებარეობს სტრატეგიული მნიშვნელობის ბაგრამის ავიაბაზა, რომელიც წარმოადგენს აშშ ყველაზე მსხვილ სამხედრო-საჰაერო ბაზას ავღანეთის ტერიტორიაზე.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პროვინცია იყოფა 10 ოლქად. ესენია:
* ბაგრამი
* გჰორბანდი
* ჯაბალ-უსარაჯი
* კოხი-საფი
* სალანგი
* სეიდ-კჰელი
* სურკი-პარსა
* ჩარიკარი
* შეკჰ-ალი
* შინვარი

## ისტორია 
ძვ. წ. აღ. ის 329 წელს ფარვანი დაუარსებია ალექსანდრე მაკედონელს, როგორც კავკასიის ალექსანდრია (შუა საუკუნეების კაპისა, თანამედროვე ბაგრამი). ეს იყო ერთ-ერთი ალექსანდრეს სეხნია ქალაქი მრავალ ქალაქ ალექსანდრიას შორის. მან ფარვანი დააარსა მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე, რომელიც გაედინებოდა ჰინდიყუშის მთებზე, პაროპამისადის ქვეყანაში.

შენიშვნა: ანტიკურ ეპოქაში ჰინდიყუში აგრეთვე აღნიშნავდა კავკასიას, პარალელურად მისი დასავლური ექვივალენტის - კავკასიის მთების ევროპასა და აზიას შორის.

სხვადასხვა დროს პროვინცია გადადიოდა ხელიდან ხელში. ერთ დამპყრობელს მეორე ცვლიდა. მაგ: VIII საუკუნეში ის დაიპყრეს არაბმა მუსლიმებმა, 1221 წელს პროვინციაში შემოიჭრა მონღოლთა ჯარი ჩინგიზ ხანის მეთაურობით, რომელმაც ბრძოლა გაუმართა ჯალალედინის ლაშქარს და დაამარცხა იგი. პროვინციის შესახებ ცნობები დაცული აქვს ცნობილ მაროკოელ მეცნიერსა და მოგზაურს იბნ ბატუტას, რომელსაც 1333 წლისათვის უმოგზაურია ამ ტერიტორიებზე.

მოგვიანებით, პროვინცია გადავიდა თემურიდების და დიდ მოგოლთა ხელში მანამდე, სანამ აჰმად შაჰ დურანმა იგი არ შემოუერთა დურანის სახელმწიფოს 1747 წელს.

1840 წელს ფარვანის პროვინცია გახდა ინგლის-ავღანეთის პირველი ომის საბრძოლო ადგილი, რომელშიც საბოლოოდ ინგლისელებმა გაიმარჯვეს.

ფარვანის თანამედროვე ისტორია დაიწყო აქ ტექსტილის წარმოების გაჩენასთან ერთად, როდესაც 1937 წელს ქალაქ ჯაბალ-სარაჯში აშენდა ფაბრიკა.

XX საუკუნის 70-იან წლებში ქალაქი ჩათრეული აღმოჩნდა ავღანეთის ომში. ამ ტერიტორიაზე რამდენიმე უმწვავესი ბრძოლა გაიმართა ომის დროს.

1990-იან წლებში ქალაქი კვლავ მოექცა ბრძოლების ეპიცენტრში, ამჯერად ის გადაიქცა თალიბების ძლიერი წინააღმდეგობის ცენტრად.

## გალერეა 

ფაილი:Road in Parwan-11.jpg|ბაგრამის ავიაბაზისაკენ მიმავალი გზა ფარვანის პროვინციაში
ფაილი:Flickr - boellstiftung - Parwan.jpg|მოსწავლე გოგონები ფარვანის პროვინციაში
ფაილი:Afghan boys and police in 2010.jpg|ავღანეთის პოლიცია აკონტროლებს ამერიკელი ჯარისკაცების მიერ დახმარების განაწილების პროცედურას
ფაილი:Afghan women in Parwan province.jpg|ფარვანის ერთ-ერთ ქარხანაში მომუშავე ავღანელი ქალი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფარვანის პროვინცია
* ფარვანის პროვინცია

კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
იან ტეემანტი

**იან ტეემანტი** (; დ. 24 სექტემბერი, 1872, პაატსალუ — გ. 24 ივლისი, 1941, ტალინი) — ესტონელი სახელმწიფო მოღვაწე. ესტონეთის პრემიერ-მინისტრი 1925–1927 წლებში და 1932 წლის თებერვალ-ივლისში.

1914-1940 წლებში მუშაობდა ტალინში ადვოკატად. 1919-1925 წლებში ადვოკატთა კოლეგიის თავჯდომარეა. მეორე, მესამე, მეოთხე და მეხუთე მოწვევის რიიგიკოგუს წევრი. ორგზის ესტონეთის მთავრობის მეთაური. 

1940 წელს დააპატიმრეს შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის წარმომადგენლებმა. სავარაუდოდ გარდაიცვალა ან დახვრიტეს 1942 წელს პატიმრობაში ტალინის ცენტრალურ ციხეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია 

კატეგორია:ესტონეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:რიიგიკოგუს წევრები
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ელისაბედ უნგრელი

200პქ|მინი|ელისაბედი ქველმოქმედების დროს
**ელისაბედ უნგრელი** (, ; დ. 7 ივლისი, 1207 — გ. 17 ნოემბერი, 1231, მარბურგი) — უნგრელი პრინცესა არპადების დინასტიის წარმომადგენელი. უნგრეთის მეფის ანდრაშ III-ის ქალიშვილი. თიურინგიის ლანდგრაფი. კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. 

გარდაიცვალა 24 წლის ასაკში.  კანონიზებულია 1235 წელს, რომის პაპის გრიგოლ IX-ის მიერ. 1539 წელს რეფორმაციის პერიოდში მისი წმინდა ნაწილები გაიტაცეს, თუმცა რამდენიმე წელიწადში დააბრუნეს მარბურგში. 

კათოლიკური ეკლესია ელისაბედ უნგრელს მოიხსენიებს 17 ნოემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
* "Saint Elizabeth of Hungary" , on the *Patron Saints Index*
* "Saint Elisabeth of Thuringia, 1207-2007", biographical article by Michel Aaij
* Saint Elizabeth of Hungary at the Christian Iconography web site
* "Here Followeth the Life of St. Elizabeth"

კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1207
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1231
კატეგორია:არპადები
კატეგორია:ბრატისლაველები
ანტონეუკა

**ანტონეუკა** () — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 144 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 479 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
აია-ნაპა

**აია-ნაპა** () — საკურორტო ქალაქი კვიპროსში, მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

სახელწოდება მომდინარეობს ვენეციური მონასტრისაგან, რომელიც მდებარეობს ქალაქის ცენტრში და სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „წმინდა ტყე“. 

მოსახლეობა ქალაქის ტერიტორიაზე გაჩნდა ბიზანტიურ პერიოდში. XIV საუკუნეში დააარსეს მონასტერი. 1970 წლის შემდეგ მცირე სასოფლო დასახლება მსხვილ ტურისტულ ცენტრად იქცა. ქალაქის ცენტრში მდებარეობს აია-ნაპის მონასტერი, რომელშიც ამჟამად მუზეუმია გახსნილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* საინფორმაციო ვებსაიტი 
* აია-ნაპის მართლმადიდებელი ეკლესიისა და მონასტრის ვებსაიტი
* აია-ნაპის ღირსშესანიშნაობები

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები
თოფურიძე

საკუთარი სახელი **თოფურიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე თოფურიძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* არჩილ თოფურიძე — მოქანდაკე
* დიომიდე თოფურიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკური მოღვაწე
* ეთერ თოფურიძე — ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი
* ელენე თოფურიძე — ფილოსოფოსი
* ვალენტინ თოფურიძე — მოქანდაკე
* ლირა თოფურიძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
* ნიკანდრ თოფურიძე — სამხედრო პირი
* ნინა თოფურიძე-რუსია — პოლიტიკური აქტივისტი
* ჯემალ თოფურიძე — მწერალი

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხალხოსნობა

**ხალხოსნობა**, *ნაროდნიკობა* — 1865-1891 წლებში რუსეთის იმპერიაში გავრცელებული მოძრაობა, რომელიც გლეხური დემოკრატიის ინტერესებს გამოხატავდა.

XIX საუკუნის 70-80 წლებში რუსეთში თავი იჩინა ეგრეთწოდებულმა ნაროდნიკობამ. ინტელიგენციამ მიზნად დაისახა გლეხებში გასვლა და მათ შორის თვითმპყრობელობის წინააღმდეგ მიმართული იდეების გავრცელება. ამ მოძრაობამ დიდი გამოხმაურება გამოიწვია საქართველოში. აქ მან კარგი ნიადაგი მოიპოვა. ამას ხელი შეუწყო იმ გარემოებამ, რომ მოსწავლე ახალგაზრდობის უმრავლესობა სოფლის ღვიძლი შვილები იყვნენ, სოფელს არ იყვნენ მოწყვეტილნი, იცოდნენ მისი ავ კარგი, კარგად იცნობდნენ მის მტერ-მოყვარეს, იცნობდნენ გლეხთა ტკივილებს. ქალაქიდან მიდიოდნენ სოფლად ხალხში, შეჰქონდათ ახალი აზრები და მიზნები. 

ნაროდნიკების ერთმა ნაწილმა 1876 წელს ჩამოაყალიბა ორგანიზაცია „ზემლია ი ვოლია“ ("მიწა და თავისუფლება“), რომლის მიზანიც იყო სამეფო ხელისუფლების დამხობა. 1879 წელს ამ ჯგუფის ყველაზე რადიკალურმა წევრებმა დააფუძნეს „ნაროდნაია ვოლია“ („ხალხის ნება“). მათი მიზანი კი რეჟიმის წარმომადგენელთა განადგურება გახდა. 1881 წელს, სწორედ მათ მიერ მოწყობილი თავდასხმის შედეგად დაიღუპა რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე II.

## ლიტერატურა
* *ტაბიძე, ბ.* „ალექსანდრე როინაშვილი“, გვ. 38, თბილისი, 1962
**ხაჭაპურიძე, გ.* საქართველოს XIX და XX საუკუნეთა ისტორია გვ. 90-93 — თბილისი, სახელგამი, 1940

კატეგორია:სოციალიზმის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის იმპერია
მორფუ

**მორფუ** (, )/**გიუზელიურთი** () — ქალაქი კვიპროსში, მდებარეობს მორფუს ყურის ნაპირზე. 1974 წლიდან ექვემდებარება ნახევრად აღიარებული ჩრდილოეთი კვიპროსის რესპუბლიკის კონტროლს.

მოსახლეობა ქალაქის ტერიტორიაზე ანტიკური პერიოდიდან ჩნდება. თანამედროვე მორფუს ჩამოყალიბება იწყება ბიზანტიური პერიოდიდან, როდესაც წმინდა მამანტის ეკლესიის გარშემო დასახლდა არაბთა ლაშქრობებს გაქცეული მოსახლეობა. 1426 წელს მორფუ გახდა მსხვილი ანტიფეოდალური აჯანყების ცენტრი. 1883 წლიდან ბრიტანულმა ადმინისტრაციამ მორფუს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. 1974 წელს დაიპყრო თურქულმა ძალებმა. ახალმა ადმინისტრაციამ ქალაქს სახელი გადაარქვა და უწოდა გიუზელიურთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* დევნილობაში მყოფი ბერძნული ადმინისტრაციის საიტი 
* მორფუს ეპარქიის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები
კირენია

**კირენია** ()/**გირნე** () — ქალაქი კვიპროსში, მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე . 1974 წლიდან ექვემდებარება ნახევრად აღიარებული ჩრდილოეთი კვიპროსის რესპუბლიკის კონტროლს.

დასახლების კვალი ქალაქის ტერიტორიაზე ნეოლითის პერიოდში ჩნდება. ქალაქის ლეგენდარულ დამაარსებლად ითვლება არკადიელი ცეფეუსი. ქალაქი კირენია წერილობით ძეგლებში პირველად მოიხსენიება ეგვიპტის ფარაონ რამსეს III-ის ეპოქაში. შემდეგ კირენია მეზობელ ლაპეტოსთან ერთად ხდება მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт греческой администрации города 
* Сайт турецкой администрации города 
* Общественный сайт города 
* Туристический гид по городу

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები
კილაუანის რაიონი

**კილაუანის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის  კანდარავეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 176 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  918 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 37,66 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:კანდარავეს პროვინციის რაიონები
პოდილსკი (უკრაინა)

**პოდილსკი** (; 2016 წლამდე - **კოტოვსკი** ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 40 700 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
როზდილნა

**როზდილნა** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2024 წელს ქალაქის მოსახლეობა 17 227 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
კვიპროსელი ბერძნები

მინი|300პქ|კვიპროსის დემოგრაფიული რუკა: ყვითელი - კვიპროსელი ბერძნები,  იისფერი - კვიპროსელი თურქები,  წითელი - დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ბაზები
**კვიპროსელი ბერძნები** () — კვიპროსის ეთნიკურად ბერძენი მოსახლეობა. შეადგენს ქვეყნის მოსახლეობის 80 %-ს. მათი უმრავლესობა მართლმადიდებელი ქრისტიანია და კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლია.

კვიპროსელი ბერძნები არიან აქაელებისა და მიკენელების შთამომავლები, რომლებიც კუნძულზე ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარში დასახლდნენ. დროთა განმავლობაში ბერძენი ემიგრანტების რიცხვი მკვეთრად გაიზარდა და კვიპროსი ელინისტური სამყაროს განუყოფელი ნაწილი გახდა. 395 წელს რომის იმპერიის დაშლის შემდეგ კუნძულის ბერძენი მოსახლეობა მრავალი საუკუნის მანძილზე ბიზანტიის იმპერიის იურისდიქციის ქვეშ იმყოფებოდა. ამ პერიოდის მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო 431 წელს კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის მოპოვება.

გარკვეული სირთულეების წინაშე დადგა ბერძენი მოსახლეობა კუნძულზე თურქების მოსვლის შემდეგ. XII საუკუნის ბოლოდან ბერძენი მოსახლეობა ლუზინიანების ფეოდალური საგვარეულოსა და შემდეგ ვენეციელების ზეწოლის ქვეშ აღმოჩდნენ, რომლებიც მართლმადიდებელი ეკლესიის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ და დაუწესეს მათ გადასახადები. მნიშვნელოვნად შემსუბქდა ბერძნების ცხოვრება 1571 წელს, კუნძულის ოსმალების მიერ დაპყრობის შემდეგ. მიუხედავად თავისი პლიუსებისა ოსმალების ბატონობა იყო მძიმე და მნიშვნელოვნად შეცვალა ადგილობრივი კულტურა. 

1960 წელს კვიპროსმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა. ხელისუფლებაში მოვიდა მთავარეპისკოპოსი მაკარიოს III. კიპროსელ ბერძნებში გავრცელდა ირედენტისტული მიმდინარეობა ენოზისი, რომელიც გახდა კუნძულზე თურქული ძალების შეჭრისა და მისი ჩრდილოეთი ნაწილის ოკუპაციის მიზეზი. შედეგად მოსახლეობა დაიყო ორ ნაწილად, ჩრდილოეთში მცხოვრებმა კვიპროსელმა ბერძნებმა მიატოვეს საცხოვრებელი ადგილი და დასახლდნენ ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში ან ევროპის ქვეყნებში. 

კვიპროსელი ბერძნები საუბრობენ ბერძნულ-კვიპროსულ დიალექზე, რომელიც მცირედით განსხვავდება ახალი ბერძნული ენისაგან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კვიპროსელი თურქები

## რესურსები ინტერნეტში
* История поселенцев Кипра   

კატეგორია:კვიპროსის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კოტოვა (დროკიის რაიონი)

**კოტოვა** () — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 151 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 016 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
კვიპროსელი თურქები

მინი|300პქ|კვიპროსის დემოგრაფიული რუკა: ყვითელი - კვიპროსელი ბერძნები,  იისფერი - კვიპროსელი თურქები,  წითელი - დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ბაზები
**კვიპროსელი თურქები** () — კვიპროსის ეთნიკურად თურქი მოსახლეობა. შეადგენს ქვეყნის მოსახლეობის 20 %-ს. ამ ტერმინით აღინიშნება აბორიგენი კვიპროსელი თურქები და არა თურქეთიდან 1974 წლის შემდეგ ემიგრირებული მოსახლეობა. მათი უმრავლესობა ცხოვრობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 

კვიპროსის ეთნიკური და კულტურული შემადგენლობა მნიშვნელოვნად შეიცვალა 1571 წლიდან, მას შემდეგ, რაც ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო კუნძული. ოსმალებმა კუნძლზე თვიანთი რელიგია და კულტურა მიიტანეს. სულთან სელიმის ბრძანებით კუნძლზე გადასახლდა მცირე აზიის სანაპიროზე მცხოვრები 5 720 თურქი. მათი უმეტესობა ფერმერი იყო. გარდა ამისა, კვიპროსზე ბევრი სამხედრო მოსამსახურეც ჩავიდა, 12 000 ჯარისკაცი, 4 000 მხედარი და 20 000 ყოფილი სამხედრო და მათი ოჯახების წევრები. 

თურქი-კვიპროსელების პირველი მნიშვნელოვანი ნაკადი კუნძულზე მოვიდა დიდი ბრიტანეთის მმართველობის პერიოდში (1881-1960 წწ.). დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გადაწყდა, რომ ახალი მთავრობის შემადგენლობაში შევიდოდა  70 % ბერძენი, ხოლო 30 % თურქი, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელნი, მოსახლეობის მხოლოდ 18 %-ს შეადგენდნენ. 1974 წელს, კვიპროსში თურქების შეჭრის შემდეგ, ქვეყანა ორ ნაწილად გაიყო. თურქების ძირითად საცხოვრებლად ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილი იქცა, ხოლო ბერძნებისთვის — სამხრეთი.

ამჟამად კვიპროსელი თურქების უდიდესი ნაწილი ცხოვრობს ჩრდილოეთ კვიპროსში (179 000), ასევე  დიდ ბრიტანეთში (150 000), თურქეთში (50,000), ავსტრალიაში (25 000), გერმანიაში (10 000), კანადაში (5 000), აშშ-ში (5 000), დაახლოებით  2 500 კვიპროსელი თურქი ცხოვრობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კვიპროსელი ბერძნები

## რესურსები ინტერნეტში
* კვიპროსელი თურქების ისტორია 
* კვიპროსელი თურქების ისტორია დიდ ბრიტანეთში  
* კვიპროსელი თურქების ასოციაცია  

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის დემოგრაფია
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ტარატის რაიონი

**ტარატის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის  ტარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 068 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  3 605 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4,2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 864,31 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* 2007 წლის აღწერის მონაცემები 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ტარატის პროვინციის რაიონები
კორალესის რაიონი

**კორალესის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ტუმბესის რეგიონის  ტუმბესის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 12 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  20 377 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 150 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 131,6 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ტუმბესის პროვინციის რაიონები
შავი ორფეოსი

**შავი ორფეოსი** () — 1959 წლის ფილმი. წარმოადგენს ორფეოსის და ევრიდიკეს თემის ინტერპრეტაციას. გადაღებულია რიო-დე-ჟანეიროს ერთ-ერთ კვარტალ ლემეში.

## სიუჟეტი
რიო-დე-ჟანეიროს მცხოვრები ორფეოსი ტროლეიბუსის კონდუქტორია და დანიშნულია მირაზე. კარნავალის დროს ის გაიცნობს ევრიდიკეს, რომელიც საკუთარი სოფლიდან შიში გამოა გაქცეული. მათ ერთმანეთი ერთი ნახვით შეუყვარდებათ. ევრიდიკე რიოში რჩება ბიძაშვილ სერაფინასთან, რომელიც ორფეოსისა და მირას მეგობარია. ევრიდიკე, რომელსაც სერაფინას კაბა აცვია და ორფეოსი გამომწვევ სამბას იცეკვებენ ერთდ. მას შემდეგ რაც ევრიდიკე ნიღაბს მოიხსნის, მისი სიცოცხლე საფრთხის ქვეშ დგება.

## როლებში
*მარპრესა დაუნი - ორფეოსი
*ბრინ მელო - ევრიდიკე
*მარსელ კამიუ - ერნესტო
*ფაუსტო გუერძონი - ფაუსტო
*ლერდეს დე ოლივეირა - მირა
*ლეა გარსია - სერაფინა

## ჯილდოები 
# ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის
# ოქროს გლობუსი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის
# ოქროს პალმის რტო

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*
*
*

კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1959 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრაზილიური ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები
რაიმონდის რაიონი

**რაიმონდის რაიონი** () — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის  ატალაიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  24 982 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14 508 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ატალაიის პროვინციის რაიონები
კალანის რაიონი

**კალანის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის  ტაკნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 875 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  2 394 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 22 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 108,38 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ტაკნის პროვინციის რაიონები
გზა მაღალი საზოგადოებისაკენ (1959 წლის ფილმი)

**გზა მაღალი საზოგადოებისკენ** () — 1959 წლის ინგლისური დრამატული ისტორიული ფილმი. ფილმი დაფუძნებულია ჯონ ბრეინის ამავე სახელწოდების რომანზე.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ინგლისში. ფილმის გმირი 25 წლის დემობილიზებული სერჟანტი ჯო ლემპტონი, რომელმაც ბავშვობა გაატარა პროვინციულ ქალაქ დამფტონში, მუშაობას იწყებს ქალაქ უორლის მუნიციპალიტეტში. უორლი ჯოს სიმდიდრისა და მდგომარეობის მოპოვების ასპარეზად ესახება. ის მზადაა ყველაფრისთვის, რათა გამდიდრდეს და მიაღწიოს ელიტას. ამისთვის ის მოხიბლავს მეწარმე ბრაუნის ქალიშვილ სიუზენს და აცდუნებს მას. უორლიში ჯო გაიცნობს 33 წლის გათხოვილ ელის ეისგილს, რომელიც შეუყვარდება და რომელთანაც ფარულ რომანს გააბამს. ჯოს მზადაა დაივიწყოს კარიერა და ელისზე დაქორწინდეს, მაგრამ ელისს ქმარი განქორწინების საშუალებას არ აძლევს, სიუზენის მამა კი აიძულებს ჯოს სიუზენზე დაქორწინებას, რადგან ქალი ორსულადაა. ჯოს მოუწევს მიატოვოს ელისი, რომელიც ავარიაში იღუპება.

## როლებში
*ლორენს ჰარვი — ჯო ლემპტონი 
*სიმონ სინიორე — ელის ეისგილი
*ჰიზერ სირსი — სუზან ბრაუნი 
*დონალდ ვულფიტი — მისის ბრაუნი 
*დონალდ ჰიუსტონი — ჩარლი სოუმსი 
*ჰერმიონ ბედელი — ელზბეთი

## ჯილდოები 
# BAFTA საუკეთესო ფილმისთვის
# BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მთავარ როლში: სიმონ სინიორე 
# ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის: სიმონ სინიორე
# ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის: ნილ პეტერსენი
# კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის: სიმონ სინიორე

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1959 წლის ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ბრიტანულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ქაფუნა

**ქაფუნა** () — ყვავილოვან მცენარეთა გვარი -ს ოჯახისა. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახებია. 

მრავალი გართხმული ღერო და წვრილი ფოთოლი აქვთ. პატარ-პატარა ერთ- ან ორსქესიანი ყვავილები ფოთლების იღლიებში აქვთ შეკრებილი კონებად. ქაფუნას 30-მდე სახეობა გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, დასავლეთ აზიაში, სამხრეთ აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება 4 სახეობა. იზრდება ველისა და ნახევრად უდაბნოს, ტყის, სუბალპურ და ალპურ სარტყელში, კლდეებსა და ღორღიან ფერდობებზე, დასარეველიანებულ ადგილებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ქალიშვილის წყარო

**ქალიშვილის წყარო** () — ინგმარ ბერგმანის 1960 წლის ამერიკული ფილმი. ფილმმა მიიღო ოსკარი და ოქროს გლობუსი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.

## სიუჟეტი
მე-14 საუკუნეში, შვედეთში მდიდარი მემამულეების ქალიშვილს გააუპატიურებენ და მოკლავენ თხის მწყემსები, როცა მისი ნახევარდა ცალთვალა მეწისქვილესთან რჩება ტყეში. ბედის უცნაურობით მკვლელები სწორედ ქალიშვილის მშობლებს სთხოვენ თავშესაფარს და საგზალს. მშობლები გაიგებენ რა სიმართლეს მათი ყოფილი მდგუმრების შესახებ, გადაწვეტენ სასტიკ შურისძიებას.

## როლებში
*მაქს ფონ სიდოუ — ტორე
*ბრიგიტა ვალბერგი — მარიეტა
*გუნელ ლინდბლუმი — ინგერი
*ბრიგიტა პეტერსონი — კარინი
*აქსელ დიუბერგი — გამხდარი მწყემსი 
*ტორ ისედალი — მუნჯი მწყემსი 
*ალან ედვალი — მათხოვარი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:შვედური ფილმები
კატეგორია:შვედურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1960 წლის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ინგმარ ბერგმანის ფილმები
სკანდალი

**სკანდალი** შესაძლოა ნიშნავდეს:

*სკანდალი — 1944 წლის შვედური ფილმი
*სკანდალი — 1950 წლის იაპონური ფილმი, გადაღებული აკირა კუროსავას მიერ
გაქცევა შოუშენკიდან

**გაქცევა შოუშენკიდან** () — 1994 წლის ამერიკული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარისტია ფრენკ დარაბონტი, პროდიუსერია ნიკი მარვინი, ხოლო მუსიკა ეკუთვნის ტომას ნიუმენს. მონაწილეობენ ტიმ რობინსი, მორგან ფრიმენი, ბობ განტონი, უილიამ სედლერი, კლენსი ბრაუნი, გილ ბელოუზი, ჯეიმზ უითმორი. ფილმი დაფუძნებულია სტივენ კინგის ნაწარმოებზე „რიტა ჰეიუორთი და გაქცევა შოუშენკიდან“. ფილმში მოთხრობილია ბანკირ ენდი დიუფრეინის ისტორია, რომელსაც ბრალს დასდებენ საკუთარი ცოლისა და საყვარლის მოკვლისთვის და მიუსჯიან სამუდამო პატიმრობას შოუშენკის ციხეში, რის შემდეგაც გადაწყვეტს ციხიდან გაქცევას.

1987 წელს დარაბონტმა სტივენ კინგისგან მოიპოვა ფილმის გადაღების უფლება, მაგრამ ფილმზე მუშაობა დაიწყო ხუთი წლის შემდეგ. მას შემდეგ, რაც კომპანია Castle Rock Entertainment-მა დაამტკიცა დარაბონტის სცენარი, ფილმის წარმოებსითვის მას გამოეყო 25 მილიონი აშშ დოლარი და წინაწარმოება დაიწყო 1993 წლის იანვარში. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმში მოქმედება ვითარდება მენის შტატში, ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა 1993 წლის აგვისტოში მესფილდში, ოჰაიოს შტატში. მთავარი როლის შემსრულებლად მოიაზრებდონენ ტომ ჰენკსი, ტომ კრუზი და კევინ კოსტნერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1994 წლის ფილმები
კატეგორია:1994-იანი წლების დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:Castle Rock Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები
კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:სტივენ კინგის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფრენკ დარაბონტის ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
ქაფურა

**ქაფურა** () — მცენარეთა გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, მეტწილად მაღალი ბალახებია. ფრთისებრი ან ფრთისებრ განკვეთილი ფოთლები და საგველასნაირ ყვავილედში შეკრებილი მოყვითალო-მოთეთრო, ვარდისფერი ან წითელი ყვავილები აქვთ. 

20-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყლებში. საქართველოში გვხვდება ქაფურის 2 სახეობა ( ) პირველი იზრდება მშრალ მდელოებზე, ტყის პირებსა და ველებზე, მეორე — ჭაობებსა და დაჭაობებულ მდელოებზე, მდინარეებისა და ტბების ნაპირებზე. ქაფურის ყველა სახეობა თაფლოვანია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
ჰოლოშნიცა-ნოუე

**ჰოლოშნიცა-ნოუე** () — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 176 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
ტრინკომალი

**ტრინკომალი** (; ) — ქალაქი შრი-ლანკაში; აღმოსავლეთი პროვინციისა და ტრინკომალის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქალაქ ჯაფნიდან სამხრეთით 113 მილის დაშორებით და ბატიკალოიდან ჩრდილოეთით 69 მილზე, იმავე სახელწოდების ნახევარკუნძულზე. მოსახლეობა შეადგენს 99 135 ადამიანს. გააჩნია საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Detailed map of Trincomalee  Adobe Reader required to view the map

## სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
განაჩენი ნიურნბერგში

**განაჩენი ნიურნბერგში** () — 1960 წლის ამერიკული ფილმი ნიურნბერგის პროცესის შესახებ.

## სიუჟეტი
ნიურნბერგში მიმდინარეობს ნაცისტების მიერ ჩადენილი დანაშაულების სასამართლო პროცესი. ისმინება იურისტების საქმეები, რომლებიც ნაცისტური რეჟიმის სამსახურში იყვნენ. მთავარი დამცველი ერთ-ერთი მსჯავრდებულის აღიარების შემდეგ აანალიზებს, რომ ნაცისტების დაცვით შეცდომას სჩადის.

## როლებში
*სპენსერ ტრეისი — სასამართლოს თავმჯდომარე დენ ჰეივუდი
*ბერტ ლანკასტერი — დოქტორი ერნსტ იანინგი
*მაქსიმილიან შელი — ჰანს როლფი
*მარლენ დიტრიხი — ფრაუ ბერტჰოლტი
*რიჩარდ ვიდმარკი — პოლკოვნიკი ტედ ლოუსონი
*ჯუდი გარლანდი — ირენ ვალნერი
*მონტგომერი კლიფტი — რუდოლფ პეტერსონი

## ჯილდოები
;ოსკარი
#საუკეთესო მსახიობი კაცი: მაქსიმილიან შელი
#საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ები მენი

;ოქროს გლობუსი
#საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში: მაქსიმილიან შელი
#საუკეთესო რეჟისორი: სტენლი კრამერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:1961 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
კატეგორია:ფილმები სასამართლოს შესახებ
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:სტენლი კრამერის ფილმები
კატეგორია:ნიურნბერგის პროცესი
კატეგორია:ფილმები სიკვდილით დასჯის შესახებ
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
იარინაკოჩის რაიონი

**იარინაკოჩის რაიონი** () — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის  კორონელ-პორტილიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  67 681 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 110 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 596.2 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:კორონელ-პორტილიოს პროვინციის რაიონები
თამაშთა თეორია

[280px|right|thumb|[ჯონ ფორბს ნეში|ჯონ ნეში — მათემატიკოსი, ნობელის პრემიის ლაუერატი]]
**თამაშთა თეორია** — თამაშებში ოპტიმალური სტრატეგიის შესწავლის მათემატიკური მეთოდი. თამაშის ქვეშ იგულისხმება პროცესი, რომელშიც მონაწილეობს ორი ან მეტი მხარე, რომლებიც იბრძვიან საკუთარი ინტერესების რეალიზაციისთვის. თითოეულ მხარეს აქვს თავისი მიზანი და იყენებს გარკვეულ სტრატეგიას, რომელიც, სხვა მოთამაშეთა ქმედებებიდან გამომდინარე, შესაძლოა, მისთვის მოგებიანი ან წაგებიანი იყოს. თამაშთა თეორია გვეხმარება საუკეთესო სტრატეგიის არჩევაში სხვა მონაწილეების, მათი რესურსებისა და შესაძლო ქმედებების გათვალისწინებით.

თამაშთა თეორია გამოყენებითი მათემატიკის განყოფილებაა, უფრო ზუსტად კი — ოპერაციათა გამოკვლევის. ყველაზე ხშირად თამაშთა თეორიის მეთოდებს იყენებენ ეკონომიკაში, ოდნავ იშვიათად სხვა საზოგადოებრივ მეცნიერებებში — სოციოლოგიაში, პოლიტოლოგიაში, ფსიქოლოგიაში, ეთიკაში, იურისპრუდენციასა და სხვ. 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული მისი გამოყენება დაიწყეს ბიოლოგებმა ცხოველთა ქცევისა და ევოლუციის თეორიის გამოკვლევისთვის. თამაშთა თეორიას დიდი მნიშვნელობა აქვს ხელოვნური ინტელექტისა და კიბერნეტიკისთვის, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც გაჩნდა ინტერესი ინტელექტუალური აგენტებისადმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 10 ფაქტი თამაშთა თეორიის შესახებ
* თამაშთა თეორია
* თამაშთა თეორია 
* თამაშთა თეორია 
* თამაშთა თეორია და ეკონომიკური ქცევა 
* სრულყოფილი სტრატეგი, ანუ სტრატეგიული თამაშების თეორიის ანბანი 
* თამაშება, რომელთაც ეკონომისტები შეისწავლიან — სამეცნიერო-პოპულარული ლექცია

## სქოლიო
კატეგორია:თამაშების თეორია
კატეგორია:1949 წელი მეცნიერებაში
სიტავაკის სამეფო

**სიტავაკის სამეფო** () — ყოფილი სამეფო შრი-ლანკის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში. ის 1521 წელს ვიჯაიაბაჰუს მკვლელობის და კოტეს სამეფოს დაშლის შემდეგ წარმოიშვა. შემდგომი 70 წლის განმავლობაში ის კუნძულზე დომინანტ ძალას წარმოადგენდა. სიტავაკა პორტუგალიელ კოლონიზატორებსაც ძლიერ წინააღმდეგობას უწევდა, რომლებიც კუძულზე 1505 წლიდან იყვნენ. მიუხედავად მისი სამხედრო ძლიერებისა მის ტერიტორიაზე მუდმივად იყო აჯანყებები. სამეფო მისი ბოლო მეფის რაჯასინჰა I–ის სიკვდილის შემდეგ მალევე დაიშალა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*შრი-ლანკა
*შრი-ლანკის ისტორია

## ლიტერატურა 
* John Davy, *An Account of the Interior of Ceylon*, 1812.
* Roland Raven-Hart,*Ceylon: A History in Stone*,1964.
* P.E.Pieris, *Ceylon and the Portuguese 1505 - 1658*.

კატეგორია:შრი-ლანკის ისტორია
კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები
ბარტომი

საკუთარი სახელი **ბარტომი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბარტომ I — ქართლის (იბერიის) მეფე
* ბარტომ II — ქართლის (იბერიის) მეფე
იოანის კაპოდისტრიასი

**იოანის კაპოდისტრიასი** (; დ. 11 თებერვალი, 1776 — გ. 9 ოქტომბერი, 1831) — საბერძნეთისა და რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1816–1822 ). საბერძნეთის პირველი პრეზიდენტი (1828–1831 )  და პრემიერ-მინისტრი  (1827–1831 წწ.). 

დაიბადა კუნძულ კორფუზე, სადაც ცხოვრობდა მამამისი ანტონი, რომელიც იყო ქალაქ კაპოდისტრიიდან (ამჟამად სლოვენიის ქალაქი კოპერი) გადმოსახლებული მოსახლეების შთამომავალი. იოანისმა დაამთავრა პადუის უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და მედიცინის ფაკულტეტი. 

1816–1822 წლებში ეკავა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1827 წლიდან გარდაცვალებამდე ეკავა საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრისა და პრეზიდენტის თანამდებობა. 

კაპოდისტრიასი მოკლეს 1831 წლის 9 ოქტომბერს. თავდაპირველად დაასაფლავეს დამოუკიდებელი საბერძნეთის პირველ დედაქალაქ ნამფპლიონში. 6 თვის შემდეგ კი გადაასვენეს კუნძულ კორფუზე და დაკრძალეს პლატიტერის მონასტერში.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* Stella Ghervas, "Le philhellénisme russe : union d’amour ou d’intérêt?", in *Regards sur le philhellénisme*, Geneva, Permanent Mission of Greece to the United Nations (Mission permanente de la Grèce auprès de l’ONU), 2008.
* Stella Ghervas, ''Réinventer la tradition. Alexandre Stourdza et l'Europe de la Sainte-Alliance'', Paris, Honoré Champion, 2008. ISBN 978-2-7453-1669-1
* Stella Ghervas, "Spas' political virtues : Capodistria at Ems (1826)", *Analecta Histórico Médica*, IV, 2006 (with A. Franceschetti).

კატეგორია:საბერძნეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1776
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1831
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
პილიგრიმი

**პილიგრიმი** ( < ) —  წმინდა ადგილას სალოცავად მიმავალი მორწმუნე; მოხეტიალე მლოცველი.

დღეისათვის სიტყვა პილიგრიმი სხვა მნიშვნელობითაც იხმარება. კერძოდ, ხშირად ამ სახელით გადატანითი მნიშვნელობით მოიხსენებენ უცხო მგზავრს, მწირს, ყარიბს.

## ლიტერატურა 
*  ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი 

## რესურსები ინტერნეტში 
* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
* პილიგრიმი 

კატეგორია:ეკლესია
კატეგორია:რელიგია
სახლი ტბასთან (ფილმი)

***სახლი ტბასთან*** () — რეჟისორ ალეხანდრო აგრესტის 2006 წლის ამერიკული ფილმი.

## სიუჟეტი
2006 წლის ზამთარში ექიმი კეიტ ფორესტერი გრძნობს, რომ ცხოვრება უნდა შეცვალოს, ამის გამო ტოვებს თავის სახლს ტბასთან და სამუშაოდ ჩიკაგოს საავადმყოფოში გადადის. მაგრამ მას გული სწყდება ლამაზი და მისთვის საყვარელი სახლის დატოვებაზე. წასვლამდე, კეიტი საფოსტო ყუთში წერილს ტოვებს, რომელიც მომავალმა მცხოვრებმა უნდა წაიკითხოს.

## როლებში
*კიანუ რივზი — ალექს უაილერი
*სანდრა ბულოკი — კეიტ ფორსტერი
*კრისტოფერ პლამერი — საიმონ უაილერი
*დილან უოლში — მორგან პრაისი
*ებონ მოს-ბაკრაკი — ჰენრი უაილერი
*ვილეკე ბვან ამელროი — მისის ფორსტერი
*ლინ კოლინზი — მონა

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ
ასიენტოსის მუნიციპალიტეტი

**ასიენტოსის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, აგუასკალიენტესის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 - 2 700 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 46 492 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 84.88 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 547.74 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ასიენტოსი.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*აგუასკალიენტესის შტატის სტატისტიკური მონაცემები , *მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტი*.
*აკუასკალიენტესის შტატი *მექსიკის მუნიციპალიტეტთა ენციკლოპედიაში*
*აკუასკალიენტესის შტატი , *Catálogo de Localidades. Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL)*

კატეგორია:აგუასკალიენტესის მუნიციპალიტეტები
ალვარო კუნკეირო

**ალვარო კუნკეირო მორა** (დ. 22 დეკემბერი, 1911 — გ. 28 თებერვალი, 1981) — გალისიელი   მწერალი, პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი და ჟურნალისტი. წერდა გალისიურ და ესპანურ ენებზე. გალისიელ მწერალთა ასოციაციის ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი.

სწავლობდა ფილოსოფიისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტზე სანტიაგო-დე-კომპოსტელას უნივერსიტეტში მაგრამ დამთავრება ვერ შეძლო და ჟურნალისტიკას მიჰყო ხელი. 1939 წელს დასახლდა მადრიდში და მუშაობდა გაზეთში. 1946 წელს დაბრუნდა გალისიაში.

კუნკეიროს შემოქმედებაზე დიდი გავლენა მოახდინა ფრანგულმა სურეალიზმმა. მისი ნაწარმოებები შეიცავენ გალისიური ფოლკლორის ტრადიციებს, ლეგენდებს და ფანტაზიტიურ და მითოლოგიურ მოტივებს. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია სხვადასხვა ევროპულ ენებზე.

## ლიტერატურა
*Martinez Torron D. La fantasía lúdica de Álvaro Cunqueiro. Sada: Ediciós do Castro, 1980.

## სქოლიო
კატეგორია:გალისიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გემისტუს პლეთო

.]]
**გეორგიუს გემისტუსი** ასევე **პლეთონი** ან **პლეთო** (დ. 1355 – გ. 1452/1454) — ნეოპლატონური ფილოსოფიის ბერძენი მეცნიერი. ბერძნული აღორძინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი. ბიზანტიის იმპერიის დასასრულის პერიოდში გამოდიოდა იდეით დაბრუნებოდნენ ანტიკური სამყაროს ოლიმპიურ ღმერთებს.

გეორგიუსი დაიბადა 1355 წელს კონსტანტინოპოლში. სწავლობდა ადრიანოპოლისში. იგი აღმერთებდა პლატონს. სწორად მის გამო აიღო მან თავისთვის ფსევდონიმად პლეთონი. 1407 წელს ადრიანოპოლისი დატოვა და გაემგზავრა კვიპროსზე. ასევე მოინახულა პალესტინაც.

1464 წელს მისი ნეშტი სიჯიზმონდო მალატესტამ გადმოასვენა რიმინიში.

## ლიტერატურა
*Mandilas, Kostas, Georgius Gemistos Plethon (Athens 1997)* ISBN 960-7748-08-5

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:XV საუკუნის ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1355
კატეგორია:ნეოპლატონიზმი
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ელეფთერიოს ვენიზელოსი

**ელეფთერიოს ვენიზელოსი** (;დ. 23 აგვისტო, 1864, კრეტა, ოსმალეთის იმპერია  —გ. 18 მარტი, 1936, პარიზი) — ბერძენი პოლიტიკოსი. 1910-1933 წლებში რვაჯერ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.   

მის სახელს ატარებს ათენის საერთაშორისო აეროპორტი.  ელეფთერიოსის მეორე შვილი სოფოკლის ვენიზელოსი სამგზის იყო ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. 

## ლიტერატურა
*
*
*
*

კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  23 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ალექსანდრე მაყაშვილი

**ალექსანდრე მაყაშვილი** (დ. 24 აგვისტო, 1896, კონდოლი (ახლანდელი თელავის მუნიციპალიტეტი) — გ. 14 თებერვალი, 1962, თბილისი) — ქართველი ბოტანიკოსი, პროფესორი (1962). დაამთავრა თბილისის მე-2 გიმნაზია (1915), სწავლობდა როსტოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილებაზე (1916-1918), დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი (1925). სტუდენტობის წლებში მაყაშვილმა დაიწყო მუშაობა უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტის (შემდგომში საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი) ზოგადი მიწათმოქმედების კათედრაზე, შემდეგ მუშაობდა უნივერსიტეტის ბოტანიკურ კათედრაზე (1933-1952). იყო თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბოტანიკური კათედრისა (1953-1962) და ამავე დროს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის ცოცხალი კავკასიის ფლორის განყოფილების გამგე (1935-1955). 

მაყაშვილი იკვლევდა საქართველოს ველურ და კულტურულ ფლორას, მდელოებსა და საძოვრებს და მათი გაუმჯობესების საკითხებს („საქართველოს სარეველა მცენარეების სარკვევი“, 1934; „თბილისის მიდამოების ფლორა“, ტ. 1-2, 1935 და სხვა); ავტორია სახელმძღვანელოებისა და სამეცნიერო-პოპულარული წიგნებისა („ზოგადი მიწათმოქმედების კურსი“, 1932; „ჩვენი ტყისა და მინდვრის ყვავილები“, 1957; „ჩვენი ხეები და ბუჩქები“, 1960 და სხვა). მაყაშვილი იყო „საქართველოს ფლორის“ გამოცემის ერთ-ერთი (ტ. 1-2, 1941) თანაავტორი და თანარედაქტორი. შეადგინა „სასოფლო-სამეურნეო ტერმინოლოგია“ (მემცენარეობა, 1938) და „ბოტანიკური ლექსიკონი“ (I გამოცემა 1949, II — 1961), რომელშიც შეკრებილია ველურ და კულტურულ მცენარეთა ხალხური სახელწოდებები და დადგენილია მათი მეცნიერული ნომენკლატურა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბოტანიკოსები
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ქართველი ლექსიკოგრაფები
მალა-ვისკის რაიონი

**მალა-ვისკის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 1 111 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 43 729 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 41 კაცს კმ²-ზე. მალა-ვისკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მალა-ვისკა.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
ალბანური სამზარეულო

[მინი|[ტოლმა.]]
**ალბანური სამზარეულო** — ხმელთაშუა ზღვის სამზარეულო იტალიური და თურქული კულინარიის გავლენით. ალბანური სამზარეულო გამოირჩევა როგორც შავი წიწაკის ასევე ხმელთა შუა ზღვის ისეთი მცენარეების გამოყენებით როგორიცაა: ორეგანო, პიტნა, რეჰანი, როზმარინი. აქტიურად იყენებენ საქონლის ხორცს და თევზეულს. ბოსტნეული კულტურები ასევე თითქმის ყველა კერძში გამოიყენება.

ალბანელების მთავარი საჭმელი არის მეორე საუზმე. რომელიც ძირითადად შედგება მოშუშული ხორცისგან ან თევზისგან (*gjellë*). მთავარი კერძი არის ნელ ცეცხლზე მომზადებული ხორცი სხვადასხვა ბოსტნეულით, ასევე კიტრის და პომიდვრის სალათი, ბულგარული წიწაკა, ზეთის ხილი. სალათს აზავებენ მარილით ზეითუნის ზეთით და ძმრით ან ლიმონის წვენით.

მაღალმთიან რეგიონებში იყენებენ შებოლილ ხორცს და შინაურ პირობებში მომზადებულ კონსერვებს. ალბანურ სამზარეულოში ცხოველების შინაგან ორგანოები და თავიც გამოიყენება და დელიკატესად ითვლება. რძის ნაწარმი ძირითადად არ განიხილება ცალკე კერძად და მას ხშირად პურთან ან ალკოჰოლურ სასმელთან ერთად მირთმევენ. ზღვის პროდუქტები უფრო მეტად სანაპირო ქალაქებშია პოპულარული.

## ცივი, მსუბუქი კერძები 
მინი|მარცხნივ|პურის ყიდვა ალბანეთში.
* ხორბლის ან სიმინდის ფქვილისგან გაკეთებული პური არის ალბანური კერძების მთავარი ატრიბუტი. ალბანურად საჟმლის ჭამა ითარგმნება, როგორც პურის ჭამა (*për të ngrënë bukë*).
* ქათმის ღვიძლი.
* ბადრიჯნის სალათი.
* ტოლმა.
* ბულგარული წიწაკა ფარშით.
* კომბოსტოს მწნილი.
* შემწვარი სარდინები ლიმონით.
* ალბანური მეზე.
* ყველთან და კვერცხთან შემწვარი პური.

## სალათები 
მინი|ფერმერული ბაზარი.
* ალბანური კარტოფილის სალათი.
* ალბანური მოთუშული სალათი.
* ლობიოს სალათი.
* კომბოსტოს სალათი.
* პამიდვრის და წიწაკის სალათი.

## სუპები 
[მინი|[ტარატორი.]]
* ლობიოს სუპი. 
* კარტოფილის და კომბოსტოს სუპი.
* სუპი ლიმონით.
* ტარატორი
* ტარჰანა

## თევზეული 
* ღუმელში შემწვარი კალმახი.
* შემწვარი სხივფარფლიანი თევზების სახეობები, კობრი, ბარაბული, გველთევზა.

## ხორცეული 
* ტავე კოსი, შემწვარი ბატკნის ხორცი მაწვნის სოუსით.
* ხბოს ან ქათმის ხორცი კაკლებით.
* კოფტა, შემწვარი ხორცის ბურთულები.
* ხბოს ხორცი ლობიოს მარცვლებით.

## ბოსტნეული 
* ტოლმა
* შემწვარი პრასი.
* ბულგარული წიწაკა ბრინჯის შიგთავსით.
* ბადრიჯანი ყველის შიგთავსით.

## ღვეზელები 
* ბურეკასი, ალბანური ბოსტნეულის ღვეზელი.
* ფილა – კოსოვოს და ალბანეთის ტრადიციული კერძი.

## დესერტი 
[მინი|[ფახლავა]]
* ხალვა.
* ბასბუსა.
* ბრინჯის პუდინგი.
* კაბუნი.
* კასტარდი.
* ტულუმბა.
* ფახლავა.

## სასმელები 
[მინი|[ბოზა.]]
არა ალკოჰოლური სასმელებიდან ალბანეთში ყველაზე მეტად მინერალური წყლებია პოპულარული.
* მინერალური წყალი.
* რძე.
* იოგურტი.
* სვა და სხვა ხილის წვენი.
* ალბანური კეფირი.
* ლუდი.
* ბოზა.
* რაკია.
* კონიაკი.
* ალბანური ღვინო.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Traditional Albanian Recipes 

კატეგორია:ალბანური სამზარეულო
კატეგორია:ევროპული სამზარეულო
კატეგორია:ბალკანური სამზარეულო
კატეგორია:ხმელთაშუაზღვისპირეთის სამზარეულო
კატეგორია:ალბანური კულტურა
ალექსანდერფელდი

**ალექსანდერფელდი** () — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 155 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 454 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
ზლატა მოგლენელი

**ზლატა მოგლენელი** (, , ; გ. 24 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 13 ოქტომბერი ], 1795) — მართლმადიდებელი წმინდანი, პატივს მიაგებს სერბეთისა და ბულგარეთის ეკლესიები. მას მოიხსენიებენ როგორც დიდმოწამეს. მოხსენიების დღე არის 13 (26) ოქტომბერი.

დაიბადა და ცხოვრობდა ბულგარეთში. სიყმაწვილიდანვე ზლატა საოცრად მტკიცე ხასიათით, ქრისტესადმი ურყევი სასოებით, კეთილგონიერებითა და მშვენიერებით გამოირჩეოდა. მათ სოფელში დამკვიდრებული ერთი თურქი დიდხანს ეცადა, მოეხიბლა ქალწული და ისლამზე მოექცია, მაგრამ ვერც შეგონებებით, ვერც მუქარითა და ვერც საშინელი წამებით, რომელიც მრავალი თვის მანძილზე გრძელდებოდა, ვერ მოდრიკა მხნე აღმსარებელი.

გარდაიცვალა 1795 წელს. ხატებზე გამოსახულია ბულგარულ ან მაკედონურ საქორწინო ტანსაცმელში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* წმიდა დიდმოწამე ქრისა (ზლატა) მოგლენელი

კატეგორია:გარდაცვლილი 1795
კატეგორია:XIX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სან-ფრანსისკო-დე-ლოს-რომოს მუნიციპალიტეტი

**სან-ფრანსისკო-დე-ლოს-რომოს მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, აგუასკალიენტესის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 35 769 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 266.79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 134.07 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-ფრანსისკო-დე-ლოს-რომო.

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*აგუასკალიენტესის შტატის სტატისტიკური მონაცემები , *მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტი*.
*აკუასკალიენტესის შტატი *მექსიკის მუნიციპალიტეტთა ენციკლოპედიაში*
*აკუასკალიენტესის შტატი , *Catálogo de Localidades. Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL)*

კატეგორია:აგუასკალიენტესის მუნიციპალიტეტები
ენსენადის მუნიციპალიტეტი

**ენსენადის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1-1743 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 466 814 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 52 482 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ენსენადა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ayuntamiento de Ensenada  Official government website.
* Property frenzy in Baja California, Diane Lindquist, *San Diego Union-Tribune*, April 24, 2006.  Article on planned port construction at Punta Colonet.

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
მეხიკალის მუნიციპალიტეტი

**მეხიკალის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 936 826 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 68 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13 700 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მეხიკალი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ayuntamiento de Mexicali, official government web site.
*/ Mexicali Tourism Guide 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
ტეკატეს მუნიციპალიტეტი

**ტეკატეს მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 101 079 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3 079 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტეკატე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Gobierno Municipal de Tecate, Baja California  Official government website.

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
ტიხუანის მუნიციპალიტეტი

**ტიხუანის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 0-1 200 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 1 559 683 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 800 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 879.2 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტიხუანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ayuntamiento de Tijuana Official government website.
* Para mi Tijuana  Dedicated to a safe and secure  Tijuana, A Tijuana la quiero Segura

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
პლაიას-დე-როსარიტოს მუნიციპალიტეტი

**პლაიას-დე-როსარიტოს მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ქვემო კალიფორნიის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 0-727 მეტრზე. 2010 წლის  მონაცემებით, მოსახლეობა 90 668 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 513.32 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როსარიტო.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
* მექსიკის შტატები
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ayuntamiento de Playas de Rosarito  Official government website.
* Official government tourism office website

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები

მექსიკის ერთ-ერთი შტატი ქვემო კალიფორნია (Baja California) შვიდ მუნიციპალიტეტად იყოფა: 2020 წლის აღწერით, ქვემო კალიფორნია მე-13 ადგილზეა მოსახლეობის მიხედვით (3 769 020) და მე-12 ადგილზეა ფართობის მიხედვით (73 290.08 კმ²).

## რესურსები ინტერნეტში
* Instituto Nacional de Estadística y Geografía INEGI 
* INEGI : Baja California - División municipal 
* INEGI - Mexico in Cifras 
* INAFED Encíclopedía de los Munícípos y Delegacíones de Méxíco : Baja California 
* SEDESOL - Catálogo de Localidades : Baja California 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:მექსიკის მუნიციპალიტეტების სიები
ანდრუშულ-დე-ჟოსი

**ანდრუშულ-დე-ჟოსი** () — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 125 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
ალექსანდრე დუბჩეკი

**ალექსანდრე დუბჩეკი** (; დ. 27 ნოემბერი, 1921, უგროვეცი, ჩეხოსლოვაკია — გ. 7 ნოემბერი, 1992, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკიის სლოვაკი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. 1968-1969 წლებში ეკავა ჩეხოსლოვაკიის კომპარტიის ცკ-ის პირველი მდივნის თანამდებობა.

1968 წლის 4 იანვარს, ცკ-ს პლენუმმა, კომპარტიის პირველ მდივნად, ანტონინ ნოვოტნის ნაცვლად 47 წლის ალექსანდრე დუბჩეკი აირჩია, რომელიც მანამდე სლოვაკეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი იყო. 1968 წლის თებერვალში, დუბჩეკი სოფლის მეურნეობის კოოპერატორთა ყრილობაზე გამოვიდა და განაცხადა, რომ აუცილებელია ჩეხოსლოვაკიაში განხორციელდეს სოციალიზმის დემოკრატიზაცია. ამ მხრივ მთავრობამ პირველი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი 3 მარტს გადადგა, როდესაც პრესაზე ნაწილობრივ გაუქმდა ცენზურა.

პრაღის გაზაფხულის პერიოდში შეეცადა ასევე სხვა რეფორმების გატარებას. მან სსრკ-საგან დამოუკიდებელი პოლიტიკის გატარება დაიწყო, რაშიც ბუნებრივია წააწყდა საბჭოთა წინააღმდეგობას. 1968 წლის 20-21 აგვისტოს ღამეს ვარშავის ხელშეკრულების ჯარები ჩეხოსლოვაკიაში შევიდნენ (ოპერაცია „დუნაი“) და ბოლო მოუღეს ალექსანდრ დუბჩეკის დემოკრატიულ რეფორმებს. 1968 წლის აგვისტოდან იგი დანებდა სსრკ-ს ზეწოლას და თანდათან მოხსნა თანამდებობიდან რეფორმატორი კომუნისტები. 1969 წლის აპრილში, თანამდებობიდან გადადგა ჩეხოსლოვაკიის კომპარტიის თავმჯდომარე ალექსანდრე დუბჩეკი. ქვეყანაში გუსტავ ჰუსაკის მმართველობა დაიწყო.

1989 წელს აქტიურად მონაწილეობდა ხავერდოვან რევოლუციაში.

გარდაიცვალა 1992 წლის 7 ნოემბერს, ორი თვით ადრე ავტოავარიაში მიღებული დაზიანებების შედეგად.

## ლიტერატურა
**Hope Dies Last* The Autobiography of Alexander Dubcek by Alexander Dubcek (Author), Jiří Hochman (Editor, Translator), Kodansha Europe (1993), ISBN 1-56836-000-2.

## რესურსები ინტერნეტში
* Alexander Dubček profile on the Sakharov Prize Network 

კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიის ისტორია
კატეგორია:სოციალისტები
კატეგორია:დაბადებული  27 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
გამპოლის სამეფო

**გამპოლა** — მდებარეობს კანდის მახლობლად შრი-ლანკის ცენტრალურ პროვინციაში. ის XIV საუკუნეში მეფე პარაკრამაბაჰუ V–მ დედაქალაქად გამოაცხადა. პარაკრამაბაჰუ V ტახტიდან ვიკრამაბაჰუ III–მ ჩამოაგდო და მალაკის ნახევარკუნძულზე გადაასახლა. გამპოლას ბოლო მეფე იყო ბჰუვანაიკაბაჰუ V. კუნძულზე შემდეგი დომინანტი სამეფო უკვე კოტეს სამეფო იყო.

კატეგორია:შრი-ლანკის ისტორია
კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები