open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგალმატოფილია

[მინი|[პიგმალიონი, ჯონ-ბაპტისტ რენო (1786)]]
**აგალმატოფილია** ( — ქანდაკება;  — სიყვარული) — სექსუალური მიზიდულობა ქანდაკების, თოჯინის, მანეკენის, ან სხვა ფიგურული ფორმის ობიექტის მიმართ. მიზიდულობა შეიძლება მოიცავდეს სექსუალური კონტაქტის სურვილს ობიექტთან, ან ფანტაზიას ჰქონდეს სექსუალური (ან არასექსუალური) შეჯახება გაცოცხლებულ ან უსულო სასურველ ობიექტთან. ფანტაზიაში ასევე შედის თვით ობიექტებს შორის სექსუალური აქტის ყურება, ან სექსუალური კმაყოფილების მიღწევა ფიქრებით, რომ იყო გარდაქმნილი ან სხვა გარდაქმნა სასურველ ობიექტად.

აგალმატოფილია ასევე შეიძლება მოიცავდეს *პიგმალიონიზმს* (მითიდან პიგმალიონის შესახებ), რომელიც აღწერს სიყვარულის ფორმას მის მიერ შექმნილი ობიექტის მიმართ.

## ლიტერატურა
* Ellis, Havelock (1927). *Studies in the Psychology of Sex*. "Volume V: Erotic Symbolism; The Mechanism of Detumescence; The Psychic State in Pregnancy". .

## სქოლიო
კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:სექსუალური ფეტიშიზმი
კატოპტრონოფილია

**კატოპტრონოფილია** ( „კატოპტრიზო“ — სარკე;  „ფილია“ — სიყვარული) — პარაფილია, რომლის დროსაც ადამიანი სექსუალურ აღგზნებას სარკის წინ აღწევს. ამგვარი ქმედება შესაძლოა მოიცავდეს სარკის წინ სექსს ან მასტურბაციას. ხშირ შემთხვევაში, ამ დროს ვლინდება სხვა მიდრეკილებებიც, როგორიცაა მაგალითად, სარკის წინ ორგია ან სტრიპტიზი.

კატეგორია:პარაფილიები
ოდაქსელაგნია

**ოდაქსელაგნია** — პარაფილია, როდესაც ადამიანი განიცდის სექსუალურ მიზიდულობას კბენის დროს, ან როდესაც მას კბენენ.

კატეგორია:პარაფილიები
ობიექტოფილია

**ობიექტოფილია** — სექსუალური ლტოლვა უსულო ობიექტების მიმართ. ეს არის ფეტიშიზმის იშვიათი ფორმა და მითი შეპყრობილი ადამიანი განიცდის ძლიერი აღგზნებადობის, მიზიდულობის, სიყვარულისა და ვალდებულების გრძნობას გარკვეული საგნის მიმართ. ამ ხალხისთვის სექსუალური ან ახლო მეგობრული ურთიერთობა ადამიანეთან გაუგებარია. ტერმინი ჩამოაყალიბა შვედმა ქალმა აია რიტა ეკლოფ ბერლინერ მაუერმა 1970-იან წლებში. იგი „დაქორწინებული“ იყო ბერლინის კედელთან. ობიექტფილიით შეპყრობილ ადამიანებს ასევე სჯერათ ანიმიზმის, ან სწამთ რომ ობიექტებს გააჩნიათ სული, გონება, გრძნობა და შეუძლიათ კომუნიკაცია.

კატეგორია:პარაფილიები
ანთალია

**ანთალია**, *ადალია* () — საკურორტო და საპორტო ქალაქი თურქეთის სამხრეთში. ანთალიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქის მოსახლეობა — 994,890 კაცი (2011 წ.). დღეისათვის ანთალია გაყოფილია ორ — ძველ და ახალ ქალაქად.

2013 წელს ანთალია გახდა მსოფლიოში მესამე ქალაქი უცხოელი ტურისტების რაოდენობით.

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
მაკემაკე

thumb
**მაკემაკე** (Makemake, სიმბოლო: ) — სიდიდით მესამე ჯუჯა პლანეტა მზის სისტემაში, კოიპერის სარტყლის ორ უდიდეს ობიექტთაგანი. მისი დიამეტრი დაახ. პლუტონის დიამეტრის ორი-მესამედია. მაკემაკეს თანამგზავრები არ ჰყავს, განსხვავებით კოიპერის სარტყლის სხვა უდიდეს ობიექტთაგან. მისი ექსტრემალურად დაბალი ტემპერატურა −243&nbsp;°C (დაახლ. 30 °K) მიუთითებს იმაზე, რომ მისი ზედაპირი დაფარულია მეთანისა და ეთანის ყინულით. ეს ობიექტი აღმოაჩინეს 2005 წლის 29 ივლისს ჰაუმეასთან და ერისთან ერთად.

პერიფელიუმში მზიდან დაშორების მანძილია 7 939 700 000 კმ (53.074 ა.ე.), აფელიუმში 5 760 800 000 კმ (38.509 ა.ე.). მზიდან დაშორების საშუალო მანძილია 6 850 300 000 კმ (45.791 ა.ე.). თავისი ღერძის გარშემო ბრუნვის პერიოდია: 7 სთ 46 წთ 30 წმ. მისი ორბიტალური სიჩქარეა 4419 მ/წმ. ორბიტის ექსცენტრისიტეტი არის 0.159.

## რესურსები ინტერნეტში 
* MPEC listing for Makemake
* AstDys

## სქოლიო 
კატეგორია:კოიპერის სარტყელი
კატეგორია:ჯუჯა პლანეტები
ტრიქოფილია

**ტრიქოფილია** ( „ტრიქა“ — თმა;   „ფილია“ — სიყვარული), ანუ **თმის ფეტიშიზმი** — პარაფილიის ერთ-ერთი სახე, როდესაც ადამიანი სექსუალურ აღგზნებას ან მოჭარბებულ ლტოლვას განიცდის თმის მიმართ. ხშირ შემთხვევაში, თავზე თმის მიმართ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტრიქოტილომანია

## სქოლიო
კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:თმა
ვატი

**ვატი** (აღნიშვნა: '***, ***') — სიმძლავრის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. აღსანიშნავია, რომ ერთი ცხენის ძალა ტოლია 735.5-დან 750-მდე ვატისა.
არსებობს მექანიკური, თბური და ელექტრული სიმძლავრე. სახელი ეწოდა ჯეიმზ ვატის პატივსაცემად. ქართული აღნიშვნაა ვტ, საერთაშორისო W.

* მექანიკაში 1 ვატი არის სიმძლავრე რომლის დროსაც 1 წამში 1 ჯოული მუშაობა სრულდება.
* სითბური ნაკადის სიმძლავრე 1 ვატი ექვივალენტურია 1 ვატი მექანიკური სიმძლავრისა.
* 1 ვატი აქტიური ელექტრული სიმძლავრეც 1 ვატი მექანიკური სიმძლავრის ექვივალენტურია და განისაზღვრება როგორც სიმძლავრე 1 ამპერი მუდმივი დენისა 1 ვოლტი ძაბვის დროს.

* 1 კილოვატი (კვტ) = 103 ვატი ანუ 1000
* 1 მეგავატი (მგვტ) = 106 ვატი. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)
* .
* .

## სქოლიო
კატეგორია:სიმძლავრის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
საკვებით თამაში

[thumb|სტრიპტიზი [შოკოლადის თანხლებით]]
**საკვებით თამაში** () — სექსუალური ფეტიშიზმის ფორმა, რომლის დროსაც პარტნიორები ისეთ ეროტიკულ ვითარებაში აღიგზნებიან, სადაც მთავარი ელემენტი საკვებია. ზოგიერთი საკვები და მცენარე თავისთავად მოიაზრება, როგორც სექსუალურად აღმგზნები საშუალება. საკვებით თამაში ფეტიშიზმის სხვა სახეობებსაც მოიცავს, მათ შორის, სველ და ბინძურ ფეტიშიზმს, ფიდერიზმს, ნიოტაიმორის და ვაკამეზაკეს. ვოროფილიისგან განსხვავებით, სადაც სექსუალური აღგზნების მთავარი ელემენტი ჭამის აქტია, სადაც საკვებით თამაშში უპირატესობა თვითონ საკვებს ენიჭება.

## ქვე-ტიპები 
* **სიტოფილია** — სხვა ადამიანის სხეულიდან კვებისადმი მიდრეკილება. საკვების შემცველობიდან გამომდინარე, ამგვარი ფეტიშიზმი შეიძლება სველ და ბინძურ ფეტიშიზმსაც მოვაკუთვნოთ.
* **ნიოტაიმორი** — სექსუალური ქმედება, რომელიც, ძირითადად, იაპონიაშია გავრცელებული და ქალის სხეულიდან სუშის მირთმევას გულისხმობს.
* **ხილის და ბოსტნეულის ფეტიშიზმი** — სექსუალური ქმედება, რომელიც სექსუალური სიამოვნების მისაღებად, ხილის ან ბოსტეულის გამოყენებას გულისხმობს.
* **ხორცის ფეტიშიზმი** — სექსუალური ქმედება, რომელიც ხორცის სხვადასხვა სახეობის, როგორც სექსუალური აღგზნების ობიექტის გამოყენებას გულისხმობს.
* **„ცომობანა“** — სექსუალური ქმედება, სადაც სექსუალური სიამოვნება მიიღწევა პურის ან ცომის გამოყენების შედეგად.
* **ვაკამეზაკე** — სექსუალური ქმედება, რომელიც ქალის სხეულიდან ალკოჰოლის სმას გულისხმობს. ამ დროს ქალი ფეხებს ერთმანეთთან ატყუპებს ისე, რომ ბარძაყებსა და ბოქვენს შორის ერთგვარი ჭიქისმაგვარი სამკუთხედი წარმოიქმნება. შემდეგ ქალი საკეს მკერდზე იღვრის, რომელიც ამ „ჭიქაში“ ჩაედინება. პარტნიორი კი ამ სამკუთხედიდან სვამს სასმელს. ამგვარი ფეტიშიზმის სახელი მომდინარეობს იაპონური სიტყვისგან „ვაკამე“, რაც ზღვის მცენარეს ნიშნავს, ვინაიდან საკეში მოლივლივე ბოქვენის თმა ქალის სხეულზე ძალიან ჰგავს ნაზ წყალმშენარეს ზღვის ფსკერზე.

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები
ტროილიზმი

**ტროილიზმი** — ეროტიკული ინტერესი, რომელიც საკუთარი პარტნიორის სხვასთან სქესობრივი აქტის, ხშირად ფარულად, თვალთვალს გულისხმობს. მისი ყველაზე გავრცელებული სახეა, როდესაც მამაკაცი თავისი მეუღლის სხვა მამაკაცთან სქესობრივ აქტს ადევნებს თვალს. ეს სვინგური ცხოვრების წესის ნაწილია და მონაწილეების მიხედვით განისაზღვრება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვუაიერიზმი
* სამის ოჯახი
* სექსი სამში
* სექსუალური როლური თამაში
* სვინგი (სექსი)

კატეგორია:პარაფილიები
ბრეტონ-ვუდსის სისტემა

**ბრეტონ-ვუდსის სისტემა** (ინგლ. Bretton Woods system) — ფულადი ურთიერთობებისა და სავაჭრო ანგარიშგებების საერთაშორისო სისტემა, რომელიც ბრეტონ-ვუდსის კონფერენციაზე მიიღეს 1944 წლის 1-22 ივლისს. სახელწოდება მომდინარეობს აშშ-ის შტატ ნიუ-ჰემპშირის კურორტ ბრეტონ-ვუდსიდან (). ამ სისტემამ საფუძველი ჩაუყარა ისეთ ორგანიზაციებს, როგორიცაა რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკი (IBRD) და საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (IMF). დოლარი გახდა საერთაშორისო ფულის ერთ-ერთი სახეობა, ოქროსთან ერთად. ეს იყო გარდამავალი ეტაპი ოქროს სტანდარტიდან თავისუფალ კონვეტრაციამდე მოთხოვნისა და მიწოდების საფუძველზე.

სისტემის მთავარი შემოქმედი და იდეოლოგი იყო ჯონ მეინარდ კენსი. სისტემის ფარგლებში აშკარად გამოკვეთილი იყო აშშ-ის, როგორც მსოფლიო ეკონომიკის ლიდერის როლი, რადგან მთელი ვალუტების დოლარზე მიბმა მას მრავალ უპირატესობებს აძლევდა.

სისტემამ იარსება XX საუკუნის 70-იან წლებამდე, სანამ თვითონ აშშ არ გამოვიდა სისტემის წინააღმდეგ და უკვე იამაიკის კონფერენციიდან ქვეყნები შეთანხმდნენ საკუთარი ვალუტების მეტნაკლებად ცურვაზე ერთმანეთის მიმართ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Donald Markwell, *John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace* , Oxford University Press, 2006
* The Gold Battles Within the Cold War (PDF)  by Francis J. Gavin (2002)
* International Financial Stability (PDF) by Michael Dooley, PhD, David Folkerts-Landau and Peter Garber, Deutsche Bank (October 2005)
* "Bretton Woods System" , prepared for the *Routledge Encyclopedia of International Political Economy* by Benjamin Cohen.
* Bretton Woods Agreement  by Addison Wiggin, co-author of *Empire of Debt*
* Dollar Hegemony  by Henry C.K. Liu

კატეგორია:საერთაშორისო ვაჭრობა
კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკა
კატეგორია:ეკონომიკის ისტორია
კატეგორია:სავალუტო ბაზარი
კატეგორია:მსოფლიო ბანკი
ავტოგინეფილია

**ავტოგინეფილია** ( — მე, ჩემი;  — ქალი და  — სიყვარული; „გიყვარდეს საკუთარი თავი, როგორც ქალი“) — პარაფილია, რომელშიც კაცი სექსუალურად აღიგზნება საკუთარი თავის ქალად წარმოდგენით. ტერმინი ჩამოაყალიბა რეი ბლანჩარდმა 1989 წელს. თეორია შეიქმნა კაცებში არსებული ტრანსვესტიზმისა და გენდერული დისტროფიის წასაქეზებლად. ავტოგინეფილია აღწერს როგორც სექსუალური აღგზნების, ასევე რომანტიკული სიყვარულის მაგალითებს.

## სექსუალური ფანტაზიები 
ბლანჩარდს მოყავს სხვადასხვა შემთხვევები, ხალხის სექსუალური ფანტაზიების ილუსტრირებისთვის, რომლებიც ამტკიცებენ ავტოგინეფილიის არსებობას:

ფილიპი 38 წლის კაცი იყო როდესაც მივიდა ავტორის კლინიკაში შესაფასებლად... ფილიპმა მასტურბაცია დაიწყო პუბერტულ ასაკში, სადღაც 12—13 წლისას. პირველი სექსუალური ფანტაზია, რომელიც მან გაიხსენა, იყო ის, რომ მას ჰქონდა ქალის ტანი. მასტურბაციის დროს წარმოიდგენდა, რომ ის იყო საწოლში მწოლიარე შიშველი ქალი. მისი ფსიქიკური წარმოდგენა ფოკუსირდებოდა მის მკერდზე, ვაგინაზე, საკუთარი კანის სირბილეზე, და ა.შ. — ყველაფერი რაც ახასიათებს ქალის ტანს. ეს იყო ფილიპის რჩეული სექსუალური ფანტაზია მისი ცხოვრების განმავლობაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავტოსექსუალურობა

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ტრანსგენდერული ხალხი და მათი ქცევა
სექსუალური ფეტიშიზმი

**სექსუალური ფეტიშიზმი**, ან **ეროტიკული ფეტიშიზმი** — სექსუალური ქცევის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც გულისხმობს ისეთი საგნებისგან თუ მასალებისგან სექსუალურ აღგზნებას, რომლებიც, ტრადიციულად, არ ითვლება სექსუალურად. ტერმინი პირველად შემოიღო ფსიქოლოგმა ალფრედ ბინემ, რომელიც უკეთ ცნობილია ინტელექტის კოეფიციენტის ტესტის საწყისი ვარიანტის გამოგონებისთვის. დაავადებების საერთაშორისო ცნობარებში, ფეტიშიზმი პარაფილიების კატეგორიას განეკუთვნება, თუმცა ფეტიშისტი ადამიანები მკურნალობას იშვიათად მიმართავენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაფილია

## რესურსები ინტერნეტში
* სექსუალური ფანტაზიები და ფეტიშები

## ლიტერატურა 
* შესავალი ლგბტ ფსიქოლოგიაში, რედ.: შორენა გაბუნია, ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“.

კატეგორია:პარაფილიები
ალფრედ ბინე

**ალფრედ ბინე** (; დ. 8 ივლისი, 1857. ნიცა, საფრანგეთი — გ. 18 ოქტომბერი, 1911) — ფრანგი ფსიქოლოგი. ბინემ პირველი პრაქტიკული ინტელექტის ტესტი გამოიგონა, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედო დღევანდელ ინტელექტის კოეფიციენტის ტესტს.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფსიქოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 1911
ბუკაკე

thumb| ბუკაკის დამახასიათებელი სცენა
**ბუკაკე** (; წარმოიქმნა სიტყვიდან  „ბუკკაკერუ“ — წყლის შესხმა) — ჯგუფური სექსის ფორმა, როდესაც კაცების ჯგუფი მასტურბირებს და ეაკულირებს ერთ სხვა პიროვნებაზე, ხშირ შემთხვევაში — სახეზე და პირზე. ითვლება, რომ ბუკაკე იაპონიაში პორნოგრაფიაზე ცენზურული აკძალვის შედეგად წარმოიშვა: რეჟისორებმა, რომელთაც აღარ შეეძლოთ სასქესო ორგანოების გამოჩენა ეკრანზე, იძულებულნი გახდნენ მიემართათ სექსუალური აქტის ფირზე აღბეჭდვის ახალი, ეროტიკულად მიმზიდველი და ამავე დროს, იაპონიის კანონის დამცველი ტექნიკისთვის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გოკუნი
* ორგია
* ფასიალი
* ჯგუფური სექსი
* იაპონური პორნოგრაფია

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:ჯგუფური სექსი
კატეგორია:იაპონური სიტყვები და ფრაზები
სტატუა

[thumb|[ოგიუსტ როდენის „მოაზროვნე“]]
**სტატუა** () — ქანდაკების ერთ-ერთი ძირითადი სახეობა. ადამიანის ან ცხოველის ფიგურა, ჩვეულებრივ, დგამენ პოსტამენტზე. მცირე ფორმის სტატუებს, რომლებსაც იყენებენ ინტერიერების მოსართავად, სტატუეტებს უწოდებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* UK Public Monument and Sculpture Association 
* Ranking of the favourite statue
* Casting Methods & Statue Materials  

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქანდაკების სახეობები
უროლაგნია

მინი|ოქროს წვიმა
**უროლაგნია** ( — შარდი;  — ჟინი; აგრეთვე **უროფილია**, ან **უნდინიზმი**) — სექსუალური ფეტიშიზმი, სადაც წყვილი განიცდის სექსუალურ კმაყოფილებას შარდისგან ან მოშარდვისგან. უროლანგია ზოგჯერ ასოცირდება, ან ეშლებათ, ომორაშიში.

უროლანგი ფეტიშისტები ერთმანეთის შარდვით იღებენ სექსუალურ კმაყოფილებას, ხშირად ისინი შარდავენ საზოგადოების თვალწინ, და ზოგმა შეიძლება ასევე შარდი დალიოს. შარდის მოხმარებას უროგრაფია ეწოდება. ზოგს ასევე უყვარს ამ საქმის თვალთვალი. ამ ქმედებებს აღწერენ შემდეგი ევფემიზმებით: „**ოქროს წვიმა**“ ან „**წყლის სპორტი**“ (არ აგერიოთ წყლის სპორტის სახეობაში).

საგულისხმოა, რომ შარდის დიდი მოცულობით სმა, რომელიც ალტერნატიული მედიცინის სახეობაა, უროლანგიასთან საერთო არ აქვს.

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:შარდი
ტრიპოლი (ლიბანი)

**ტრიპოლი** () — მოსახლეობის რაოდენობით მეორე ქალაქი და ნავსადგური ლიბანში. ძველი მსოფლიოს ისტორიის პერიოდში  აქ იყო ფინიკიის კონფედერაციის ცენტრი. XII საუკუნეში ჯვაროსნებმა აქ დააარსეს ტრიპოლის საგრაფო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website of Tripoli 
* tripoli-city.org
* Tripoli-Lebanon.com 
* Tripoli International Fair by Oscar Niemeyer, 360 Panorama by Melkan Bassil 
* We Love Tripoli 

კატეგორია:ლიბანის ქალაქები
კატეგორია:ფინიკიის ქალაქები
კასაბლანკა

**კასაბლანკა** ( — „სახლი“, blanca — „თეთრი“, „თეთრი სახლი“; მოროკ. არაბ.  — *ელ-დარ-ელ-ბაიდა*) — მაროკოს უდიდესი ქალაქი და ნავსადგური ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, საქალაქო პრეფექტურა. ის ასევე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქია აფრიკაში როგორც ეკონომიკურად ასევე დემოგრაფიულად.

კასაბლანკა არის მაროკოს მთავარი პორტი  და ინდუსტრიული ცენტრი. ის ასევე მაღრიბის უდიდესი ქალაქია. კასაბლანკას პორტი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი  და ჩრდილოეთ აფრიკის უდიდესი პორტია. კასაბლანკაშია ბაზირებული მაროკოს სამეფო საზღვაო ძალები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official web site of Casablanca 
*Official Casablanca Tourism Website  
*Casablanca entry in Lexicorient 
*Casablanca photo gallery (buildings and other landmarks with a history dating back to the French Protectorate)

## სქოლიო 
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
ლინცი

**ლინცი** () — ქალაქი ავსტრიაში. ფედერაციული მხარის, ზემო ავსტრიის დედაქალაქი. მოსახლეობა — 189.528. არის ზემო ავსტრიის უდიდესი ქალაქი და ავსტრიის სიდიდით მესამე ქალაქი ვენისა და გრაცის შემდეგ. ქალაქის სახელის მიხედვით დაერქვა ასტეროიდს (1469) ლინცია-ს სახელი. ქალაქში მდებარეობს ოთხი უნივერსიტეტი, 5 თეატრი, მუზეუმი და XIII—XIX საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები.

## გეოგრაფია 
ლინცი მდებარეობს ალპებში, ზღვის დონიდან 266 მეტრზე. გაშენებულია მდინარე დუნაის ორივე ნაპირზე.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  სუმგაითი, აზერბაიჯანი
*  ბერლინი, გერმანია
*  ჰალე, გერმანია
*  რაინის ლინცი, გერმანია
*  მოდენა, იტალია
*  ჩენდუ, ჩინეთი
*  სან კარლოსი, ნიკარაგუა
*  ნიჟნი ნოვგოროდი, რუსეთი
*  კანზას სიტი, აშშ
*  ესქიშეჰირი, თურქეთი
*  გაბესი, ტუნისი
*  ზაპორიჟია, უკრაინა
*  ტამპერე, ფინეთი
*  კლიში, საფრანგეთი
*  ჩესკე-ბუდეოვიცე, ჩეხეთი
*  ლინჩოპინგი, შვედეთი
*  ნორჩოპინგი, შვედეთი
*  კვანიანი, სამხრეთი კორეა
*  კურაშიკი, იაპონია

## რესურსები ინტერნეტში 
* LinzGenesis and Museum of the History of Dentistry in Upper Austria 
* StifterHaus
* Landesgalerie (Provincial gallery)
* Nordico – Museum of the City of Linz
* O.K Center for Contemporary Art
* 360° Panoramic Photos from Linz 
* University of Arts and Industrial Design Linz 
* Official homepage of Linz — The Capital of Culture 2009
* LISA — Linz International School Auhof 
* Lentos Art Museum
* Brucknerhaus concert hall
* Linzforum 

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ზემო ავსტრია

**ზემო ავსტრია** (, ) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ლინცი. მოსახლეობა — 1,377 მილიონი ადამიანი (2001).

ზემო ავსტრია მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე დუნაი მას ორ ნაწილად ჰყოფს. ფედერალურ მხარეს ესაზღვრება ჩეხეთი და გერმანია. ასევე ავსტრიის ფედერალური მხარე: ქვემო ავსტრია, ზალცბურგი და შტირია.

ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 145 კილომეტრზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ – 165 კმ-ზე. მისი ფართობია 11 982  კმ². მხარეს უკავია ავსტრიის ფართობის ტერიტორიის 14,3 %.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზემო ავსტრიის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ავსტრიის მხარეები
ომორაში

**ომორაში** ( — თვით დასველება, გაჟონვა; ასევე **ომორასი**) — იაპონიაში გავრცელებული ფეტიშური სუბკულტურა, სადაც ადამიანი განიცდის აღგზნებას სავსე შარდის ბუშტის დროს, ან სექსუალურ მიზიდულობას ადამიანის მიმართ, რომელსაც შარდის ბუშტი სავსე აქვს. ეს ფეტიშისტები ორგაზმს აღწევენ, როდესაც ვეღარ აკონტროლებენ შარდის ბუშტს და განიცდიან ძლიერ შეუკავებლობას. როგორც წესი, იაპონიის გარეთ, ომორაშის უროლაგნიისგან არ გამოყოფენ. 

## ლიტერატურა
* 

## იხილეთ აგრეთვე 
* უროლაგნია
* სალიროფილია

კატეგორია:პარაფილიები
კატეგორია:იაპონური სიტყვები და ფრაზები
ფედერალური დედაქალაქი

**ფედერალური დედაქალაქი** ეწოდება ფედერალური სახელმწიფოს დედაქალაქს.

## გერმანია 
1990 წლის წემდეგ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დედაქალაქი ბონიდან ბერლინში გადაიტანეს. მას შემდეგ ბონს ფედერალური ქალაქის სტატუსი აქვს. 

ბერლინში მდებარეობს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ბუნდესპრეზიდენტის რეზიდენცია, აქვეა განთავსებული **ბუნდესტაგი** და ფედერალური მთავრობა.

ფედერალური რეფორმის კვალდაკვალ 2006 წელს საკითხი გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დედაქალაქის შესახებ პირველად მოწესრიგდა კონსტიტუციურად და ამით დამაგრდა ბერლინის სტატუსი ძირითად კანონში – (ძირითადი კანონი – 22 მუხლი, I).

გარდა ფედერალური დედაქალაქისა, გერმანიაში არსებობს აგრეთვე სამხარეო დედაქალაქები, მაგალითად რაინლანდ-პფალცის დედაქალაქი მაინცი, ხოლო ბავარიისა კი მიუნხენი.

## ავსტრია 
ავსტრიის დედაქალაქი ყოველთვის ვენა იყო. იგი ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს და სახელმწიფოს მთავარი მეტროპოლია. 

## შვეიცარია 
ბერნი არის შვეიცარიის ფედერალური ქალაქი 1848 წლიდან. იგი შვეიცარიის პარლამენტის გადაწყვეტილებით იქნა არჩეული ქვეყნისა და სახელმწიფოს დედაქალაქად მისი კონკურენტი ქალაქების ლოზანისა და ციურიხის საპირისპიროდ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Regelungen zur Hauptstadt Berlin

კატეგორია:დედაქალაქები
კატეგორია:ფედერალიზმი
მრავალწლოვანი მცენარეები

[thumb|[გეორგინა. მრავალწლოვანი მცენარე.]]
**მრავალწლოვანი მცენარეები** — ბალახოვანი მცენარეები ან ბუჩქბალახები, რომლებიც ცოცხლობენ 2 წელზე მეტს, ზოგიერთი რამდენიმე წელს, ზოგი 20-30 და 100 წელსაც კი. მრავალწლოვანი მცენარეებთა უმეტესობა ყვავილობს და ნაყოფმსხმოიარობს ყოველ წელს (პოლიკარპული მცენარეები), ნაწილი ფოთლებს მთელი წლის მანძილზე ინარჩუნებს (მარადმწვანე მცენარეები), უმეტესობას მიწისზედა ორგანოები კი არახელსაყრელ პირობებში კვდება და სიცოცხლისუნარიანობას მხოლოდ მიწისქვეშა ნაწილები (ფესურა, გორგლი, ბოლქვი, ფესვი) ინარჩუნებს. მიწისზედა ორგანოები შესაძლოა ნაწილობრივ გადარჩეს განახლების კვირტებით (როზეტი, მხოხავი ყლორტი და სხვა). ზოგ შემთხვევაში მცენარეთა დაყოფა ერთ-, ორ- და მარავალწლოვნებად პირობითია. მაგ., ტროპიკული მრავალწლოვანი მცენარეები აბუსალათინი () ზომიერი ჰავის პირობებში ერთწლოვანია, დაბლობების ერთწლოვანი თივაქასრა () კი მთამაღალის პირობებში — მრავალწლოვანი. იშვიათად მრავალწლოვანი მცენარეებს ხეებსა და ბუჩქებსაც აკუთვნებენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცენარეები
კატეგორია:მებაღეობა
მრავალჯაგრიანი ჭიები

thumb|Sedentarische Sabellidae
**მრავალჯაგრიანი ჭიები**, *პოლიქეტები* (Polychaeta) — რგოლოვანი ჭიების კლასი, მათი სიგრძე 2 მმ-იდან 3 მ აღწევს, მრავალსეგმენტიანი სხეულის თითოეულ სეგმენტში მეორდება შინაგანი ორგანოების კომპლექსი. აქვთ სპეციალური სამოძრაო ორგანოები — პარაპოდიები, რომელთაგანაც შემდგომში განვითარდა ფეხსახსრიანთა კიდურები. ზოგ მრავალჯაგრიანი ჭიებში ლაყუჩების ფუნქციას ასრულებს თავზე განლაგებული საცეცების გვირგვინი. აქვთ თვალები, ზოგჯერ საკმაოდ რთული, და წონასწორობის ორგანოები (სტატოცისტები). 
 
მრავალჯაგრიანი ჭიები ცალსქესიანები არიან. განაყოფიერება გარეგანია. განვითარება მეტამორფოზით მიმდინარეობა. ბინადრობენ ზღვაში, მცირეოდენი — მტკნარ წყალში (მაგ., Manayunkia — ბაიკალში). კლასში 70-მდე ოჯახის 6 ათასზე მეტი სახეობაა. უმრავლესობა ფსკერზე ცხოვრობს. მრავალი მათგანი ქვიშის ნაწილაკების ან სხვა მასალისაგან იშენებს მილებს და ბოლომდე იქ რჩება. იკვებებიან დეტრიტით. ბევრი მტაცებელია, ხშირად კომენსალი, იშვიათად პარაზიტი. ზოგ სახეობას ახასიათებს ნათება. მრავალჯაგრიანი ჭიები მრავალი თევზის საკვებია (ნერეისისებრნი). 

დიდი ზომის ზოგ მრავალჯაგრიანი ჭიებს იყენებენ თევზის მისატყუებლად, ზოგს ზიანი მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის. 

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 7, გვ. 166, თბ., 1984

კატეგორია:რგოლოვანი ჭიები
გალაკტიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **გალაკტიონი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გალაკტიონ ტაბიძე — ქართველი მწერალი
* გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი — ქართული ლიტერატურული ჟურნალი
* გალაკტიონი — ქართული ანიმაციური ფილმი
ინგირი

**ინგირი** (ყოფ. *ჯოღეჯიანი*) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ამავე სახელწოდების თემის ცენტრი. თემში შედის სოფელი ოირემე. მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, ზუგდიდიდან 4 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 65 მ. სოფელში არის რკინიგზის სადგური სენაკი-ზუგდიდის ხაზზე. სოფელში მოქმედებს კივის პლანტაცია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4049 ადამიანი.

## ისტორია
1938 წლის 28 დეკემბერს სოფელ „ჯოღეჯიანს“ მიენიჭა სახელი ინგირი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნიუტონი

მინი|1 კგ მასაზე მოქმედი ძალა
**ნიუტონი** (აღნიშვნა: '***, ***') — ძალის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. ნიუტონი უდრის ძალას, რომელიც 1 კგ მასის სხეულს ანიჭებს 1 მ/წმ2 აჩქარებას ძალის მოქმედების მიმართულებით. ერთეულს სახელი მიენიჭა ინგლისელი ფიზიკოსის ისააკ ნიუტონის პატივსაცემად.

## განზომილება და ერთეულები 
SI სისტემაში ძალის განზომილებაა:
:\vec{F}=m\vec{a}=1&nbsp;\frac{{\text{კგ}}\cdot{\text {მ}}}{\text {წმ}^2}. ძალის ამ ერთეულს ნიუტონი (ნ) ეწოდება.

ნიუტონმა შეცვალა ძალის ძველი სხვა ერთეულები: კილოგრამ-ძალა (1 კგძ≈9.80665 ნ), ტონა-ძალა (1 ტძ≈9806.65 ნ), დინი (1 დნ=10-5 ნ), ფუნტ-ძალა (1 lbf=4.45 ნ) და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:ძალის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
Maxthon

**Maxthon** (ყოფილი **MyIE2**, ქართულად მაქსთონი)  — უფასო ვებ ბრაუზერი Microsoft Windows-ისთვის, შექმნილი კომპანია MySoft Technology-ის მიერ. იგი მუშაობს Trident ძრავაზე მსგავსად Internet Explorer-ისა, თუმცა შეიძლება მუშაობდეს ასევე Gecko ძრავაზე, მსგავსად Mozilla Firefox-ის.

Maxthon განსაკუთრებით პოპულარულია ჩინეთში. მთელ მსოფლიოში კი იგი დაახლოებით 150 მილიონჯერ არის გადაწერილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* პლაგინები Maxthon-ისთვის 
* ოფიციალური ფორუმი
* რუსული საიტი 
* რუსულ ენოვანი ფორუმი 

კატეგორია:ბრაუზერები
აბუჯა

**აბუჯა** (, ) — ნიგერიის დედაქალაქი 1991 წლის 12 დეკემბრიდან. მანამდე დედაქალაქი იყო ლაგოსი. აბუჯა მდებარეობს ყოფილი დედაქალაქიდან 800 კმ-ით ჩრდილოეთით. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 778 567 ადამიანს, აგლომერაციის მოსახლეობა — დაახლოებით 1,4 მილიონი ადამიანი (2005 წელი).

აბუჯა მდებარეობს ნიგერიის ცენტრალური ნაწილის ულამაზეს ხეობაში, ჯოსის პლატოზე. ეს რაიონი შედარებით სუსტადაა განვითარებული და ეთნიკურად ნეიტრალურია. ახალი დედაქალაქის ადგილის არჩევისას, ნიგერიის პრეზიდენტი მურტალა მუჰამედი ცდილობდა შექმნილიყო ქალაქი, სადაც არ იქნებოდა დომინანტი არც ერთი ეთნიკური, სოციალური ან რელიგიური ჯგუფი.

## ისტორია 
აბუჯა დაარსდა 1828 წელს აბუ ჯას მიერ, რომელიც იყო ზარიას სახელმწიფოს ჰაუსანის დინასტიის წარმომადგენელი. თავდაპირველად ეს იყო გამაგრებული ბანაკი, საბოლოოდ მიიღო ქალაქის სახე და უწოდეს დამაარსებლის სახელი. 1976 წელს მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ამ ქალაქში ლაგოსიდან სახელმწიფოს დედაქალაქის გადმოტანის შესახებ. აბუჯის განვითარების მნიშვნელოვანი სტიმული გახდა ლაგოსის დემოგრაფიული აფეთქება, რომელმაც გამოიწვია მოსახლეობის გადაჭარბებული სიმჭიდროვე და საცხოვრებელი პირობების გაუარესება.

ახალი დედაქალაქი აშენდა იაპონელი არქიტექტორის კენძო ტანგეს პროექტის მიხედვით. მშენებლობა დაიწყო 1980 წელს. მოქმედი დედაქალაქი აბუჯა გახდა 1991 წლის დეკემბერში, მშენებლობის პირველი სამი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, რომელიც მოიცავდა მთავარი სამთავრობო დაწესებულებების გადმოტანას. დამამთავრებელი მეცხრე ეტაპი უნდა დამთავრდეს 2020 წლისათვის. პირველი სამი ეტაპის რეალიზაციისთვის ნიგერიის ხელისუფლებამ გახარჯა დაახლოებით $4,8 მილიარდი, ამასთან მშენებლობას თან სდევდა კორუფცია.

## კლიმატი 
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით აბუჯა იმყოფება *Aw* (სავანის კლიმატი) ზონაში. შეიმჩნევა სამი გამოკვეთილი კლიმატური სეზონი — თბილი და ნოტიო წვიმიანი სეზონი (აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით), ძალიან ცხელი მშრალი სეზონი და მათი გამყოფი მოკლე პერიოდი — ჩრდილოაღმოსავლეთური პასატების ჰარმატანი, რომელსაც მოაქვს სიმშრალე და მტვრიანი ჰაერი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ქალაქი დაყოფილია 6 რაიონად. ცენტრალურ რაიონში მდებარეობს პრეზიდენტის რეზიდენცია.

## ეკონომიკა 
აბუჯა ავტომაგისტრალებით დაკავშირებულია ქვეყნის რაიონების უმრავლესობასთან. მოქმედებს საერთაშორისო აეროპორტი. მსხვილი სამრეწველო ობიექტები ქალაქში არ არის; არსებობს საკვები დაწესებულებები, ასევე სავაჭრო დაწესებულებები და მომსახურების სფეროები.

## გეგმარება და მშენებლობა 
[thumb|250px|[მეჩეთი აბუჯაში]]
აბუჯის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს სამთავრობო შენობების კომპლექსი, ასევე საერთაშორისო კონფერენც-ცენტრი, ცენტრალური ბანკი, რადიოს სახლი, ჯანდაცვის ცენტრი, ქალაქის ყველაზე დიდი მეჩეთი. საცხოვრებელი კვარტლები უპირატესად აშენებულია ერთსართულიანი შენობებით; განაშენიანება სწრაფი ტემპებით ვითარდება ქალაქის ცენტრიდან პერიფერიებისკენ.

## სოციალური სფერო 
ქალაქში მოქმედებს უნივერსიტეტი (დაარსდა 1988 წელს), ნიგერიის საგზაო-სამშენებლო ინსტიტუტი, ფარმაცევტული კვლევების ეროვნული ინსტიტუტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Abuja.Net
* Abujacity.com

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები
კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
მრამბა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მრამბა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* მრამბა — მდინარე აფხაზეთში
* მრამბა — სოფელი აჟარის მუნიციპალიტეტში
* მრამბა — სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში
* მრამბა — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში
მრამბა

**მრამბა** — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში. კოდორის მარცხენა შენაკადი (ერთვის სოფელ მრამბასთან). სიგრძე 14 კმ, აუზის ფართობი 174 კმ². სათავე აქვს კოდორის ქედის ჩრდილოეთ კალთზე, ზღვის დონიდან 2610 მ-ზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 15,3 მ³/წმ.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება **მრამბა** აფხაზური წარმომავლობისაა და *„მზის უნახავს“* ნიშნავს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კოდორის შენაკადები
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
პუტრაჯაია

**პუტრაჯაია** ოფიციალურად **პუტრაჯაიას ფედერალური ტერიტორია** — მალაიზიის ადმინისტრაციული დედაქალაქი და ფედერალური ტერიტორია. მთავრობა კუალა-ლუმპურიდან პუტრაჯაიაში 1999 წელს გადავიდა. კუალა-ლუმპური რჩება ეროვნულ დედაქალაქად, სადაც არის მეფის რეზიდენცია და განთავსებულია პარლამენტი. პუტრაჯაიის იდეა ეკუთვნის ყოფილ პრემიერ-მინისტრ მაჰატჰირ მოჰამადს. ის 2001 წელს კუალა-ლუმპურისა და ლაბუანის შემდეგ მალაიზიის მესამე ფედერალური ტერიტორია გახდა.

სახელი მალაიზიის პირველი პრემიერ-მინისტრის ტუნკუ აბდულ რაჰმან პუტრა ალ-ჰაჯის პატივსაცემად ჰქვია. ტერიტორია წარმოადგენს ანკლავს შტატ სელანგორის სეპანგის ოლქში. პუტრაჯაია ასევე არის სპეციალური ეკონომიკური ზონის MSC Malaysia-ს ნაწილი. სანსკრიტზე *პუტრა* ნიშნავს უფლისწულს, ხოლო *ჯაია* გამარჯვებას. პუტრაჯაიას განვითარება 1990-იანების დასაწყისში დაიწყო და დღეისთვის ძირითადი ტერიტორიული მოწყობა დასრულებულია.

## დამეგობრებული ქალაქები 
*  საიბერჯაია, მალაიზია.
*  სეჯონი, სამხრეთი კორეა

## გალერეა 
## ლიტერატურა 
* King, Ross: *Kuala Lumpur and Putrajaya: Negotiating Urban Space in Malaysia*, Nias Press, 2008

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* Tourism Malaysia – Putrajaya 
* Traveller's guide to Putrajaya 

## სქოლიო 
კატეგორია:მალაიზიის ქალაქები
კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
კატეგორია:პუტრაჯაია
კატეგორია:ნახევარკუნძულის მალაიზია
კატეგორია:ანკლავები და ექსკლავები
მარილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მარილი არის საკვები მინერალი (იგივე ქვამარილი), გამოიყენება გემოს მისაცემლად და საკვების შესანახად, მაგრამ ასევე შეიძლება ნიშნავდეს:

*მარილები — იონებისგან შემდგარი ნეოტრალური ნაერთები.
*ნატრიუმქლორიდი ნატრიუმის ქლორიდი— სუფრის მარილის ძირითადი შემადგენელი.
*ზღვის მარილი — არარაფინირებული მარილი, რომელიც შეიცავს სხვა მინერალებსაც.
მრგვალთავა

**მრგვალთავა** () — ხვლიკების გვარი ჯოჯოსებრთა ოჯახისა. აქვთ გაბრტყელებული სხეული, რომლის სიგრძე 7-23 სმ აღწევს. ოჯახში 45-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპასა და აზიაში (კასპიის ზღვიდან ჩინეთამდე). ბინადრობენ ქვიშიან, თიხიან ან ქვიან უდაბნოებსა და ნახევრად უდაბნოებში. ტანად ყველაზე დიდია ყურებიანი მრგვალთავა (Phrynocephalusmystaceus), რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიაში, ქვემო ვოლგაზე, ურალში, შუა აზიაში. აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში გვხვდება თაყირის მრგვალთავა (Phrynocephalus heliscopus). ტანად ყველაზე პატარაა ქვიშის მრგვალთავა (Phrynocephalus interscapularis), რომელიც გავრცელებულია კასპიის ზღვიდან არალის ზღვამდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჯოჯოსებრნი
მრგვალი ფშუკუნა

**მრგვალი ფშუკუნა** () — საჭმელი სოკო  გუდაფშუკოვანთა ჯფუგისა. აქვს ბურთისებრი ნაყოფსხეული, რომლის დიამეტრი 3-6 სმ აღწევს. ჯერ თეთრია, შემდეგ მოშავო. შიგთავსი თავდაპირველად თეთრია, შემდეგ ჟანგისფერი და ბოლოს მურა-მოწითალო. იზრდება ტყის პირებზე, მინდვრებსა და მდელოებზე ზაფხულში და შემოდგომით. საჭმელად მხოლოდ ნორჩი ვარგა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ჰიგიენა

მინი|ჰიგიენის შესახებ ცნობიერების გაზრდისკენ მიმართული პლაკატი.
**ჰიგიენა** (ბერძნული სიტყვაა და „ჯანმრთელობის მომტანს“ ნიშნავს) — თანამედროვე გაგებით ჰიგიენა პროფილაქტიკური მედიცინის ნაწილია, რომელიც სწავლობს გარემო პირობების გავლენას ადამიანის ჯანმრთელობაზე.

## ლიტერატურა 
* International Journal of Hygiene and Environmental Health, , Elsevier

## რესურსები ინტერნეტში 
* US Centre for Disease Control and Prevention
* European Centre for Disease Control and Prevention
* The International Scientific Forum on Home Hygiene
* Center for Hygiene and Health in the home and community, Simmons College, Boston, USA
* IRC International water and Sanitation Centre
* A virtual exhibition on the history of bathing 
* Centers for Disease Control on hand hygiene in healthcare settings
* Home Economics Archive: Tradition, Research, History (HEARTH)
პოლ ვან დაიკი

**პოლ ვან დაიკი** (Paul van Dyk; ნამდვილი სახელი — მატიას პაული, დ. 16 დეკემბერი, 1971, აიზენჰიუტენშტადტი, ბრანდენბურგი, აღმოსავლეთი გერმანია) — გერმანული გრემის ჯილდოს მფლობელი გერმანელი დიჯეი, მუსიკალური პროდიუსერი და მუსიკოსი. ითვლება ერთ-ერთ სუპერვარსკვლავ დიჯეად და იყო პირველი შემსრულებელი, რომელმაც გერმნაული გრემი მიიღო საუკეთესო საცეკვაო/ელექტრონული ალბომის კატეგორიაში (*Reflections*). 2005 და 2006 წელს იგი დასახელდა მსოფლიოს #1 დიჯეად. გამოცემამ *Mixmag* 2005 წელს იგი ასევე #1 დიჯეად დაასახელა. 2008 წლისთვის გაიყიდა ვან დაიკის 3 მილიონზე მეტი ალბომი. 

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
* 1994: *45 RPM*
* 1996: *Seven Ways*
* 2000: *Out There and Back*
* 2003: *Reflections*
* 2007: *In Between*
* 2012: *Evolution
* 2015: *The Politics of Dancing 3*
* 2017: *From Then On*

### რემიქსული ალბომები 
* 2004: *Re-Reflections*
* 2008: *Hands on in Between*
* 2013: *(R)Evolution: The Remixes*

### ვიდეო ალბომები
* 2003: *Global*
* 2007: *In Between*
* 2009: *The Best of Paul van Dyk*
* 2012: *Evolution*

### ფილმები 
* 2003: *ზურდო*

### ვიდეო თამაშები
* 1999: *Wipeout 3*
* 2003: *FIFA Football 2004*
* 2004: *Need for Speed: Underground 2*
* 2005: *Need for Speed: Underground - Rivals*
* 2006: *Dance Dance Revolution SuperNOVA*
* 2007: *Dance Dance Revolution Hottest Party*
* 2008: *Mirror's Edge*
* 2009: *Grand Slam Tennis *
* 2009: *DJ Hero*
* 2010: *DJ Hero 2*
* 2011: *Test Drive Unlimited 2*
* 2012: *Grand Slam Tennis 2*

### სატელევიზიო შოუები 
* 2003: *What's New, Scooby-Doo''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* გვერდი Ultra Records-ის საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანელი დიჯეები
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:Mute Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიკოლოზ პიროგოვი

**ნიკოლოზ ივანეს ძე პიროგოვი** (; დ.  25 ნოემბერი [ძვ. სტ. 13 ნოემბერი] , 1810, მოსკოვი  — გ.    5 დეკემბერი [ძვ. სტ. 25 ნოემბერი] , 1881, სოფ. ვიშნია) — რუსი ქირურგი და ანატომი,  რომლის გამოკვლევებმა საფუძველი დაუდო ანატომიაში ექსპერიმენტულ მიმართულებას, სამხედრო-საველე ქირურგიის ფუძემდებელი,  რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1847).

## ბიოგრაფია 
1828 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1828-1832 წლებში დერპტის (ახლანდელი ტარტუ) უნივერსიტეტში ეუფლებოდა კლინიკურ ქირურგიასა და ანატომიას.  1832 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1833-1835 ქირურგიასა და ანატომიაში დასახელოვნებლად იმყოფებოდა გერმანიაში. 1836, დერპტში დაბრუნების შემდეგ, აირჩიეს პროფესორად, სადაც დაჰყო 1840—მდე. მონაწილეობდა სევასტოპოლის დაცვაში 1854-1855 წლებში, სადაც ხელმძღვანელობდა დაჭრილთა სამედიცინო დახმარებას.

პიროგოვმა ქირურგიის ისტორიაში პირველად გამოიყენა ნარკოზისათვის ეთერი, ჭრილობის დაჩირქების თავიდან ასაცილებლად — იოდი და სპირტი, შექმნა ოპერაციების ჩატარების მრავალი ახალი მეთოდი. ნ. ი. პიროგოვის ნაშრომმა „ტიპოგრაფიულმა ანატომიამ“ (1854) მას მსოფლიო სახელი მოუხვეჭა და დღემდე ექიმ-ქირურგების სამაგიდო წიგნია. პიროგოვის სახელი მიეკუთვნა არაერთ დაწესებულებას.
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ანატომები
კატეგორია:რუსი გამომგონებლები
კატეგორია:დაბადებული  25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1881
კატეგორია:რუსი ქირურგები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
ივანე სეჩენოვი

**ივანე მიხეილის ძე სეჩენოვი** (; დ. 13 აგვისტო [ ძვ. სტ.  1 აგვისტო] , 1829 — გ. 15 ნოემბერი [ ძვ. სტ. 2 ნოემბერი], 1905) — რუსი ბუნებისმეტყველი, მოაზროვნე-მატერიალისტი, რუსული ფიზიოლოგიური სკოლის ფუძემდებელი, ფსიქოლოგიაში საბუნებისმეტყველო მეცნიერულ მიმართულებათა შემქმნელი. 1869 წელიდან პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, 1904 წლიდან კი მისი საპატიო წევრი.

1863 წელს პირველად დაიბეჭდა მისი ნაშრომი „თავის ტვინის რეფლექსები“, 1866 წელს გამოქვეყნდა შრომა „ნერვული სისტემის ფიზიოლოგია“. 1901 წელს კი გამოვიდა მისი „ნარკვევები ადამიანის შრომით მოძრაობათა შესახებ“, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა შრომის ჰიგიენის შესწავლას.

ივანე პავლოვმა სეჩენოვს რუსული ფიზიოლოგიის მამა უწოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Zusne, Leonard. 1984. *Biographical Dictionary of Psychology*. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-24027-2
* Ivan Sechenov at University of Illinois at Chicago, Department of Neurology
* Ivan Sechenov at Max Planck Institute for History - part of "The Virtual Laboratory, Essays and Resources on the Experimentalization of Life"

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
პეტრე ანოხინი

**პეტრე კუზმას ძე ანოხინი** (; დ. 26 იანვარი, 1898, ცარიცინი, რუსეთი — გ. 5 მარტი, 1974, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი ფიზიოლოგი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1966). ივანე პავლოვის მოწაფე, ორგანიზმის ფუნქციური სისტემის თეორიის შემქმნელი. ფუნქციური სისტემის თეორიის მეშვეობით შეიმუშავა ტვინის მუშაობის უნივერსალური მოდელი, განავითარა ორგანიზმის ფუნქციის თვითრეგულაციის იდეა. მოსკოვის ფიზიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინტიტუტს მიანიჭეს მისი სახელი. დაჯილდოებულია ი. პავლოვის ოქროს მედლით (1968). 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კატეგორია:რუსი მედიკოსები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ვასილი პარინი

**ვასილ ვასილის ძე პარინი** (; დ. 5 (18) მარტი, 1903, ყაზანი — გ. 15 ივნისი, 1971, მოსკოვი) — რუსი ფიზიოლოგი, აკადემიკოსი. მისი ძირითადი სამეცნიერო გამოკვლევები დაკავშირებულია სისხლის მიმოქცევის ფიზიოლოგიასთან. მკვლევარი, მეცნიერების ორგანიზატორი, კოსმოსური ბიოლოგიისა და მედიცის, სამედიცინო კიბერნეტიკის მამამთავარი.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ელბა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ელბა ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ელბა — მდინარე ევროპაში
* ელბა — კუნძული ტოსკანის არქიპელაგში
ალექსი უხტომსკი

**ალექსი ალექსის ძე უხტომსკი** (; დ. 25 ივნისი [ძვ. სტ. 13 ივნისი], 1875 — გ. 31 აგვისტო, 1942) — რუსი ფიზიოლოგი. 1924 წლიდან ლენინგრადის უნივერსიტეტის პროფესორი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. იკვლევდა აღგზნებისა და შეკავების პროცესებს თავისა და ზურგის ტვინში, ადამიანის ქცევის ფიზიოლოგიურ საფუძვლებს. ჩამოაყალიბა შრომის ფიზიოლოგიის ლაბორატორია, სადაც სწავლობნენ დაღლას, შრომით მოძრაობას.

ალექსი უხტომსკი იყო ნიკოლოზ ვედენსკის მოწაფე. 1906 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი და იქვე მუშაობდა ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრაზე, რომელსაც 1922 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა. 1937 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ელექტრო-ფიზიოლოგიური ლაბორატორიის დირექტორია. ივანე სეჩენოვის, ნიკოლოზ ვედენსკის და ჩარლზ სკოტ შერინგტონის დაყრდნობით უხტომსკიმ აღმოაჩინა ნერვული სისტემის მოქმედების ერთ-ერთი ძირითადი პრინციპი, რომელსაც მან დომინანტი უწოდა. მოძღვრებას დომინანტის შესახებ ფართოდ იყენებენ მედიცინაში, ფსიქოლოგიასა და პედაგოგიკაში. დომინანტის ცნებამ, აგრეთვე უხტომსკის მოძღვრებამ რიტმის შეთვისების შესახებ, რომლის მიხედვითაც ორგანოს მუშაობის რეჟიმი შეესაბამება გარეგანი გაღიზიანების რიტმს, მას შესაძლებლობა მისცა ახლებურად გაეშუქებინა დაღლის ბუნება.

1932 წელს უხტომსკის მიენიჭა ლენინის სახელობის პრემია. გარდაიცვალა ლენინგრადის ბლოკადის დროს.

## თხზულებები 
* Собр. соч., т. 1–6, Л., 1945-62.

## ლიტერატურა 
* Меркулов В. Л., А. А. Ухтомский. Очерк жизни и научной деятельности, М. – Л., 1960;
* Айрапетьянц Э. Ш., Алексей Алексеевич Ухтомский, Л., 1969.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კატეგორია:რუსი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
კვადრატული ფუნქცია

**კვადრატული ფუნქცია** — მათემატიკაში ისეთი ფუნქციაა, რომელიც f(x)=ax^2+bx+c \,\! სახის ფორმულით გამოისახება, სადაც x\,\! დამოუკიდებელი ცვლადია, ხოლო a\,\!, b\,\! და c\,\! რიცხვები, ამასთან a \ne 0 \,\!.

კატეგორია:მრავალწევრები
დემი მური

**დემი მური** ( დ. 11 ნოემბერი, 1962) — ამერიკელი კინომსახიობი.

## ბიოგრაფია 
დემი მური (დაბადებისას დემეტრია ჯინი) შტატ ნიუ-მექსიკოს ქალაქ როსველში დაიბადა 1962 წლის 11 ნოემბერს. გაიზარდა გაჭირვებულ ოჯახში, დედა და მამინაცვალი ლოთები იყვნენ და საცხოვრებელ ადგილსაც ხშირად იცვლიდნენ. დემიმ 16 წლის ასაკში სკოლა მიატოვა და სამოდელო სააგენტოს მიაკითხა. პრესაში გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დემის ახალგაზრდა მეზობელმა ნასტასია კინსკიმ კინოში გადაღება ურჩია.

## კინო 
ერთ-ერთი პირველი როლი სერიალ „საერთო პროფილის საავადმყოფოში“ შეასრულა (1982-83). ამ ხანებში კოკაინს მიეჩვია. ნარკოტიკული დამოკიდებულებისგან 1985 წელს, ფილმ „წმინდა ელმოს ცეცხლის“ გადაღებისას განიკურნა, რაც რეჟისორ ჯოელ შუმახერის დამსახურებაა.

1990-იანების დამდეგს დემი ჰოლივუდში ყველაზე მაღალანაზღაურებად მსახიობად მიიჩნევა. ის მონაწილეობას იღებს ფილმებში: „მოჩვენება“, „რამდენიმე კარგი ბიჭი“, „სტრიპტიზი“, რაც მას სუპერვარსკვლავის სტატუსს ანიჭებს.

2003 წელს დემი მურს ანტიპრიზი „ოქროს ჟოლო“ მისცეს როგორც ყველაზე ცუდ მსახიობს მეორე ხარისხოვანი როლისთვის, იგივე პრიზები შეხვდა მას 1996 და 1997 წლებში მთავარი როლებისთვისაც.

## პირადი ცხოვრება 
დემი 18 წლის ასაკში გაჰყვა ცოლად როკ-მუსიკოს ფრედი მურს. 1987 წელს ის მეორედ გათხოვდა მსახიობ ბრიუს უილისზე, 2005 წელს კი კომედიურ მსახიობ ეშტონ კაჩერზე.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფესვი (მათემატიკა)

**არითმეტიკული n-ური ხარისხის ფესვი** რომელიმე a\,\! რიცხვიდან მათემატიკაში არის ისეთი b\,\! რიცხვი, რომლის n-ური ხარისხი a\,\!-ს ტოლია (b^n=a)\,\!. არითმეტიკული n-ური ხარისხის ფესვის ჩასაწერად გამოიყენება \sqrt[n]{a}\,\! აღნიშვნა (n-ური ხარისხის ფესვი a\,\!-დან). ფესვის ძიების მოქმედებას ფესვის ამოღება ჰქვია. როდესაც a≠0, მაშინ არსებობს ფესვის n განსხვავებული მნიშვნელობა. ფესვის პოვნაზე დაიყვანებოდა სხვადასხვა გეომეტრიული ამოცანა უძველეს დროში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კვადრატული ფესვი
* ფესვის ამოღება

## სქოლიო 
კატეგორია:ელემენტარული ალგებრა
კატეგორია:არითმეტიკა
კვადრატული ფესვი

[thumb|300px||ფუნქციის *f*(*x*) = √*x* გრაფიკია ნახევარ[პარაბოლა ვერტიკალური დირექტრიქსით.]]
**კვადრატული ფესვი** a\,\! რიცხვიდან მათემატიკაში ეწოდება ისეთ b\,\! რიცხვს, რომლის კვადრატი a\,\!-ს ტოლია (b^2=a)\,\!. კვადრატული ფესვის ჩასაწერად ხმარობენ \sqrt{a}\,\! აღნიშვნას (კვადრატული ფესვი a\,\!-დან).

კატეგორია:ელემენტარული მათემატიკა
ირაციონალური რიცხვი

right|thumb|რიცხვი \scriptstyle\sqrt{2} ირაციონალურია.
**ირაციონალური რიცხვი** — მათემატიკაში ნებისმიერი ნამდვილი რიცხვია, რომელიც არ არის რაციონალური რიცხვი, ანუ რომლის წარმოდგენა არ შეიძლება \frac{m}{n} წილადის სახით, სადაც m\,\! მთელი რიცხვია, ხოლო n\,\! — ნატურალური.

უსასრულო არაპერიოდულ ათწილადს ირაციონალური რიცხვი ეწოდება. ირაციონალურ რიცხვთა სიმრავლე I ასოთი აღინიშნება.

რაციონალურ და ირაციონალურ რიცხვთა გაერთიანებას ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლე ეწოდება და R ასოთი აღინიშნება.

ზოგიერთი სიდიდის გასაზომად საკმარისი არ არის რაციონალური რიცხვები. კერძოდ, არსებობენ მონაკვეთები, რომელთა სიგრძე რაციონალური რიცხვით არ გამოისახება. ასეთია მაგალითად, იმ კვადრატის გვერდი, რომლის ფართობი 2 კვადრატული ერთეულის ტოლია. მართლაც, თუ კვადრატის გვერდის სიგრძე რაციონალური რიცხვით გამოისახება, მაშინ იგი წარმოიდგინება p/q უკვეცი წილადის სახით და მართობულია ტოლობა (p/q)2=2.

აქედან p2=2q2, ამიტომ p2 ლუწი რიცხვია, მაშასადამე ლუწი იქნება p-ც(რადგან კენტი რიცხვის კვადრატი ყოველთვის კენტია), ე.ი. p=2k სადაც k ϵ N და p2=2q2 ტოლობიდან მიიღება,

4k2=2q2 ⇒ q2=2k2

მიიღება, რომ p და q ლუწი რიცხვებია, ეს კი ეწინააღმდეგება დაშვებას, რომ p/q უკვეცი წილადია.

ამრგიგად, აღნიშნული კვადრატის გვერდის სიგრძის გამოსახვა რაციონალური რიცხვით შეუძლებელია.

ამრიგად ირკვევა, რომ არ არსებობს რაციონალური რიცხვი რომლის კვადრატი 2, 3, 5, 6 … რიცხვების ტოლია. ასეთი რიცხვები მიეკუთვნებიან ე.წ. ირაციონალური რიცხვების ჯგუფს.

N, Z0, Z, Q და R რიცხვთა შორის არსებობს შემდეგი დამოკიდებულება:

R ⊃ Q ⊃ Z0 ⊃ Z ⊃ N

რაც ე.წ. ეილერის წრეების მეშვეობით შემდეგნაირად გამოისახება:

ფაილი:eileri.JPG

დალაგების თვისებები:

# 1.ნებისმიერი ორი a და b ნამდვილი რიცხვისათვის სრულდება ერთი და მხოლოდ ერთი შედეგი თანაფარდობიდან: a=b a>b a<b
# 2.თუ a<b, მოიძებნება ისეთი c რიცხვი, რომ a<c<b.
შეკრების თვისებები:
# 1.a+b=b+a (შეკრების კომუტაციურობა)
# 2.(a+b)+c=a+(b+c) (შეკრების ასოციაციურობა)
# 3.a+0=a
# 4.a+(-a)=0 (a და -a მოპირდაპირე რიცხვებია)
# 5.თუ a=b, მაშინ a+c=b+c, სადაც c ნებისმიერი რიცხვია
გამრავლების თვისებები
# 1.ab=ba (გამრავლების კომუტაციურობა)
# 2.(ab)c=a(bc) (გამრავლების ასოციაციურობა)
# 3.a*1=a
# 4.a*0=0
# 5.თუ a=b, მაშინ ac=bc
# 6.a*1/a=1 (a≠0),(a და 1/a ურთიერთშებრუნებული რიცხვებია)
# 7.(a+b)c=ac+bc (შეკრების დისტრიბუციოლობა გამრავლების მიმართ).
ლუწი და კენტი ფუნქციები

**ლუწი ფუნქცია** — მათემატიკაში ისეთი y=f(x)\,\! ფუნქციაა, რომლის განსაზღვრის არეს ყოველ x\,\! რიცხვთან ერთად მისი მოპირდაპირე -x\,\! რიცხვიც ეკუთვის და ამასთან მართებულია ტოლობა f(-x)=f(x)\,\!. **კენტი ფუნქცია** კი არის ისეთი y=g(x)\,\! ფუნქცია, რომლის განსაზღვრის არეს ყოველ x\,\! რიცხვთან ერთად მისი მოპირდაპირე -x\,\! რიცხვიც ეკუთვნის და ამასთან მართებულია ტოლობა: g(-x)=-g(x)\,\!.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:მათემატიკა
ჰიბრისტოფილია

**ჰიბრისტოფილია** — პარაფილია, სადაც ადამიანი სექსუალურად იგზნება, ან იზიდავს ხალხი, ვინც არღვევს კანონს ან ჩადის საშინელ დანაშაულს. ეს ფენომენი ასევე ცნობილია ბონი და კლაიდის სინდრომით.

კატეგორია:პარაფილიები
სთენოლაგნია

**სთენოლაგნია** ( — ძალა, ენერგია;  — ჟინი) — სექსუალური ფეტიშიზმი, როდესაც ადამიანი აღიგზნება თავისი სიძლიერისა, თუ კუნთების დემონსტრირებისას. ტერმინი ჩამოაყალიბა გერმანელმა ფსიქოლოგმა მაგნუს ჰირშფელდმა 1800-იანების მიწურულს. ეს ფეტიშიზმი დამახასიათებელია როგორც კაცებისთვის, ასევე ქალებისთვის და არსებობს ბევრი საიტი მათ ინტერესს პასუხობს.

მსგავსი ფეტიშიზმია **კრატოლანგია**, რომელშიც სექსუალური აღგზნება ძალის დემონსტრირებით მიიღწევა.

კატეგორია:პარაფილიები
ტერატოფილია

**ტერატოფილია** ( — საშინელი;  — სიყვარული) — სექსუალური მიზიდულობა „დეფორმირებულ“ ან „საშინელ“ ადამიანების მიმართ. ტერატოფილი არის ადამიანი, ვისაც მსგავსი ხალხი იზიდავს. ტერატოფილია განეკუთვნება პარაფილიებს.

კატეგორია:პარაფილიები
სომნიოფილია

**სომნიოფილია** ( — ძილი;  — სიყვარული) ან **მძინარა მზეთუნახავის სინდრომი** — პარაფილია, სადაც სექსუალური აღგზნება ან/და ორგაზმი მიიღწევა, როდესაც ადამიანი უეცრად შევარდება და ეროტიკული ალერსით გააღვიძებს მძინარე უცნობს, მაგრამ არა ძალის გამოყენებით. თვით თვალის ხამხამმა გაღვიძებისას შეიძლება გამოიწვიოს აღგზნება. სომნოფილია შეიძლება ასევე გულისხმობდეს სექსის ქონას მძინარე პარტნიორთან ან ხახუნს მძინარის სხეულზე ინტიმური ნაწილით, ან ხელებით.

კატეგორია:პარაფილიები
ახმატოვას ობლები

**ახმატოვას ობლები** () — ორმოცდაათიანი წლების ბოლოსა და სამოციანების დასაწყისის ოთხი პოეტი ანა ახმატოვას უახლოესი წრიდან: იოსიფ ბროდსკი, დმიტრი ბობიშევი, ანატოლი ჰაიმანი და ევგენი რეინი. ახმატოვა დიდად აფასებდა მათ შემოქმედებას. ბროდსკისა და ჰაიმანის თქმით, ახმატოვა მათთვის არა მხოლოდ ლიტერატურული ავტორიტეტი, არამედ სულიერი მოძღვარი და მაგალითი იყო.

სახელი წარმოიშვა დმიტრი ბობიშევის ლექსიდან "ოთხივე", რომელიც ანა ახმატოვას ხსოვნას ეძღვნებოდა:

:И, на кладбищенском кресте гвоздима
:душа прозрела: в череду утрат
:заходят Ося, Толя, Женя, Дима
:ахматовскими сиротами в ряд.

კატეგორია:რუსული პოეზია
კატეგორია:პოეზიის მიმდინარეობები
ჰარლემის რენესანსი

**ჰარლემის რენესანსი** (ინგლ. Harlem Renaissance ან New Negro Movement) — კულტურული მიმდინარეობა, რომელსაც წამყვანი აფროამერიკელი მწერლები და მხატვრები უძღვებოდნენ, 1920-30-იანი წლების აფროამერიკული კულტურის აყვავების პერიოდში.

ჰარლემის რენესანსის შედეგად აღიარებულ იქნა ამერიკის კულტურაში აფროამერიკული კულტურის ძლიერი ზეგავლენა. ამ პერიოდში ამერიკის საზოგადოება პირველად ცდილობს მოიშოროს შავკანიანებზე წლების განმავლობაში დამკვიდრებული სტერეოტიპები. გაჩნდა ასევე აფროამერიკელის ახალი იმიჯი: საზოგადოების თანასწორუფლებიანი, განათლებული, მაღალკულტურული წევრისა. მიმდინარეობას სახელწოდება მისი კულტურული ცენტრის, ჰარლემის (ნიუ-იორკი), გამო დაერქვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* "A Guide to Harlem Renaissance Materials" - კონგრესის_ბიბლიოთეკა
* 
* "The Approaching 100th Anniversary of the Harlem Renaissance", by HR historian Aberjhani

კატეგორია:ნიუ-იორკი
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
კატეგორია:აფრო-ამერიკული კულტურა
გეომეტრიული პროგრესია

**გეომეტრიული პროგრესია** — მათემატიკაში ისეთი რიცხვითი მიმდევრობაა, რომლის პირველი წევრი ნულისაგან განსხვავებულია, ხოლო ყოველი წევრი, მეორედან დაწყებული, მიიღება წინა წევრის ერთსა და იმავე ნულისაგან განსხვავებულ რიცხვზე გამრავლებით. გეომეტრიული პროგრესიის წევრი პირობითად აღინიშნება ***b*** ასოთი, ხოლო ნებისმიერ გეომეტრიულ პროგრესიას ამგვარი სახე აქვს: b_1,\ b_2,\ b_3,\ \ldots, \ b_n. ამგვარ მიმდევრობაში ნებისმიერი ორი, მომდევნო და წინა წევრის შეფარდება ერთმანეთის ტოლია და ამ რიცხვს გეომეტრიული პროგრესიის მნიშვნელი ეწოდება, რომელიც ***q*** ასოთი აღინიშნება: 
:::::\frac{b_2}{b_1} \ = \frac{b_3}{b_2} \ = \frac{b_n}{b_{n-1}} \ = q 
თუ q>0,\  (q \ne\ 1), მაშინ გეომეტრიული პროგრესია მონოტონურია, (0 - კლებადია, q>1 - ზრდადია), თუ q - პროგრესია არც ზრდადია და არც  კლებადი, იგი ნიშანმონაცვლეა, ხოლო თუ q=1, მაშინ პროგრესია მუდმივ მიმდევრობას წარმოადგენს. 
გეომეტრიული პროგრესიის პირველი  n წევრის ჯამი გამოითვლება ფორმულით:
S=\frac{b_1(q^n-1)}{q-1}  სადაც S არის ჯამი ხოლო q გეომეტრიული პროგრესიის მნიშვნელი და b1 გეომეტრიული პროგრესიის პირველი წევრი.

უსასრულო გეომეტრიული პროგრესიის ჯამი გამოითვლება სხვა ფორმულით:
S=\frac{a}{1-q}  სადაც a არის გეომეტრიული პროგრესიის პირველი წევრი, ხოლო q გეომეტიული მნიშვნელი (ეს ფორმულა განსაზღვრულია არეალში, სადაც |q|<1 რადგან სხვა შემთხვევაში ეს ჯამი როგორც რაიმე რიცხვი, არ არსებობს. იგი უსასრულოდ იზრდება).

## რესურსები ინტერნეტში
*Derivation of formulas for sum of finite and infinite geometric progression at Mathalino.com
*Geometric Progression Calculator 
*Nice Proof of a Geometric Progression Sum at sputsoft.com
კატეგორია:მათემატიკა
გორდონ პარკსი

thumb|გორდონ პარკსი
**გორდონ როჯერ ალექსანდერ ბუშანან პარკსი** (; დ. 30 ნოემბერი, 1912 — გ. 7 მარტი, 2006) —   ამერიკელი ფოტოგრაფი, მუსიკოსი, პოეტი, მწერალი, აქტივისტი და კინორეჟისორი. ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი ფოტო-ესეებით ჟურნალისთვის „ლაიფ“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი ფოტოგრაფები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006