დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი

**დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი** (: *Aleksandër Moisiu University of Durrës*) — საჯარო უნივერსიტეტია ალბანეთში, დაარსებული 2005 წელს. იგი შეიქმნა მინისტრთა საბჭოს №801 გადაწყვეტილებით, 2005 წლის 20 დეკემბერს დურესში.  პირველად ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტმა კარი გააღო 2006 წლის ოქტომბერში და მის მერხებთან დაახლოებით ათასი სტუდენტი დაჯდა მთელი ქვეყნიდან. დურესის უნივერსიტეტი გერმანულენოვან სცენაზე მოღვაწე ცნობილი ალბანელი მსახიობის, ალექსანდრე მოისიუს სახელს ატარებს.

## უნივერსიტეტის მისია
დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი მთელი თავისი საქმიანობის განმავლობაში მუდმივად ცდილობს მიაღწიოს უმაღლეს თანამედროვე ეროვნულ და საერთაშორისო აკადემიურ სტანდარტებს, ასევე მხარი დაუჭიროს განათლების მისწრაფებებსა და მიღწევებს ნებისმიერისთვის, ვინც ცდილობს უმაღლესი განათლების მიღებას წამახალისებელ და მეგობრულ გარემოში. თავისი მისიით, უნივერსიტეტს მიზნად აქვს დასახული სამეცნიერო ცნობისმოყვარეობის, კრიტიკული და ანალიტიკური აზროვნების წახალისება და განვითარება, ასევე მგრძნობელობისა და პასუხისმგებლობის გრძნობის ჩამოყალიბება და ვალდებულება ადამიანის, საზოგადოების, კულტურების, სხვადასხვა მოვლენებისა და საკითხების მიმართ, რომლებიც აწუხებს პიროვნებასა და საზოგადოებას.
საუნივერსიტეტო სწავლება შეესაბამება დასავლეთ ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის საუკეთესო უნივერსიტეტების სასწავლო პროგრამებს. დიპლომები გაიცემა ორ ენაზე (ალბანური და ინგლისური), ხოლო ნიშნები გამოიხატება სამი სისტემით (ალბანური, ამერიკული და ბოლონიის ქარტიის ევროპული), რათა გაადვილდეს წაკითხვა, ტრანსფერი და სწავლის გაგრძელება სხვა ალბანურ, ევროპულ და ამერიკულ უნივერსიტეტებში.
სრულად კომპიუტერიზებული საუნივერსიტეტო გარემოს მეშვეობით, სტუდენტებს აქვთ შესაძლებლობა იყვნენ კავშირში „მსოფლიო ქსელის“ უსასრულო ინფორმაციასთან, რაც მათ აკადემიურ და პროფესიულ მომზადებას ემსახურება.

## ისტორია
### დურესში უმაღლესი განათლების ისტორია
ანჟუელების დაცემიდან, 1350 წლიდან 1367 წლამდე, როდესაც დურესის ბატონი კარლ ტოპია გახდა, ეს ქალაქი უძველესი კულტურული და საგანმანათლებლო ტრადიციებით, თავისუფალ და ავტონომიურ საქალაქო კომუნად (Comuna Civitas) ჩამოყალიბდა. ქალაქმა თავისი განვითარების პიკს მიაღწია კარლ ტოპიას დროს 1367-1392 წლებში. 1392 წლამდე დურესს ჰქონდა საკუთარი წესდება. ის იყო ძალიან მნიშვნელოვანი საარქიეპისკოპოსო ცენტრი. იმ დროს მას „ადრიატიკის ბაღს“ უწოდებდნენ. სწორედ ამ პირობებში გაიხსნა მისი უნივერსიტეტი (Studium Generale).
დურესის შუასაუკუნეების უნივერსიტეტი გაიხსნა XIV საუკუნის 80-იან წლებში. იგი ითვლება ბალკანეთის პირველ შუასაუკუნეების უნივერსიტეტად და ერთ-ერთ პირველ უნივერსიტეტად ევროპაში, როდესაც ცნობილია, რომ პირველი გერმანული უნივერსიტეტი ვენაში გაიხსნა 1365 წელს, შემდეგ ჰაიდელბერგში 1385 წელს, კელნში 1388 წელს, ერფურტში 1392 წელს და ა.შ..

დურესის შუასაუკუნეების უნივერსიტეტი იყო თეოლოგიური უნივერსიტეტი (Studium Generale). ის დააარსეს და მართავდნენ დურესის ქალაქის დომინიკელთა ორდენის ხელისუფლები. დაარსებისას მას ჰყავდა 9 მაგისტრი და 100 სტუდენტი. „დურესი იყო სასწავლო ცენტრი არა მხოლოდ ალბანეთისთვის, არამედ ბოსნიის, დალმაციისა და უნგრეთისთვისაც... ლექციები ტარდებოდა დურესის დომინიკელთა მონასტრის სასახლეში“. დურესის შუასაუკუნეების უნივერსიტეტში მრავალი მეცნიერებათა დოქტორი დაწინაურდა და მომზადდა მრავალი თეოლოგი, რომლებიც მსახურობდნენ არა მხოლოდ ალბანეთის ტერიტორიებზე, არამედ დალმაციაშიც (რაგუზა, სპლიტი, ზარა, ტრაუ და ა.შ.), იტალიაშიც (რომი, ვენეცია, პადუა, ბრეშა, ფლორენცია, ანკონა და ა.შ.). ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პიროვნება, რომელიც ამ უნივერსიტეტის კედლებიდან გამოვიდა, იყო გიონ დურესაკუ (გიონ დურესელი) , რომელიც 1396 წლის 14 ივნისს დაინიშნა ზარას უნივერსიტეტის (Universitas Jadertina) რექტორად.
ამ უნივერსიტეტის საქმიანობა შეწყდა 1501 წელს, როდესაც ოსმალთა ჯარებმა დურესი დაიპყრეს და გაანადგურეს უმაღლესი განათლების ეს შუასაუკუნეობრივი დაწესებულება.

## ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტის ისტორია
[250px|მინი|მარცხნივ|მოსიუ ფრენკ ვედეკინდის გ„აზაფხულის გამოღვიძებაში“, [1906]]
250px|მინი|მარჯვნივ| დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტის კამპუსი, 2006 წელს
დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი არის უმაღლესი განათლების საჯარო დაწესებულება, რომელიც დაარსდა ალბანეთის რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს №801 გადაწყვეტილებით, 2005 წლის 20 დეკემბერს დურესში.
250px|მინი|მარჯვნივ|სპიტალეს კამპუსი
პირველად უნივერსიტეტმა სტუდენტებისთვის კარი გააღო 2006-2007 სასწავლო წელს, როდესაც მის მერხებთან დაახლოებით ათასმა სტუდენტმა დაიწყო საუნივერსიტეტო სწავლა მთელი ქვეყნიდან. დღეს, არსებობის მეხუთე წელს, „ალექსანდრე მოისიუს“ უნივერსიტეტში სწავლობს დაახლოებით 7000 სტუდენტი.
250px|მინი|მარჯვნივ|სპიტალეს კამპუსი
ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტის გახსნით, ალბანეთის მთავრობას მიზნად ჰქონდა არა მხოლოდ ახალი ინსტიტუტის გახსნა ქვეყანაში, არამედ განსხვავებული დაწესებულების შექმნა, რომელიც მოიტანდა საუკეთესო დასავლურ აკადემიურ გამოცდილებას. მუშაობის ფილოსოფიაა „სტუდენტი ყურადღების ცენტრში“, რაც ნიშნავს, რომ ყველაფერი, რაც უნივერსიტეტში ხდება, დაწყებული სასწავლო პროცესით, მომსახურებებით, აქტივობებითა და საშუალებებით, სტუდენტის განკარგულებაშია ექსკლუზიურად. ეს შესაძლებელი ხდება შერჩეული და თავდადებული დინამიური პერსონალის, კომპიუტერიზებული გარემოს მეშვეობით, რომელიც უზრუნველყოფს მუდმივ კავშირს დასავლურ აკადემიურ სამყაროსთან და მრავალფეროვანი საკლასო გარეშე აქტივობების მეშვეობით.
250px|მინი|მარჯვნივ|დურესის ალექსანდრე მოსიუს უნივერსიტეტის  ახალი კამპუსი.
250px|მინი|მარჯვნივ|FASTIP-ის შენობა
სასწავლო პროცესის განვითარების გზა, ცოდნის კონტროლის პროცედურები, აკადემიური პერსონალის დაქირავება, სტუდენტთა კონსულტაცია, ბიბლიოთეკის მომსახურება და უპირველეს ყოვლისა, სამეცნიერო კვლევა მიზნად ისახავს ქვეყანაში უნიკალური აკადემიური გამოცდილების რეალიზებას, რომელიც არ გამორიცხავს ევროპული და ამერიკული უნივერსიტეტების არცერთ მნიშვნელოვან ელემენტს. თავდაპირველად ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი გაიხსნა სამი მთავარი ერთეულით, საიდანაც ორი ფაკულტეტი (ეკონომიკისა და ადმინისტრირების ფაკულტეტი და განათლების ფაკულტეტი) და ერთი პროფესიული უმაღლესი სკოლა, რომელიც ინსტიტუციურად ჰგავს დასავლური ქვეყნების Community College-ს. ამ სკოლაში შემოთავაზებულია სპეციალიზებული ხასიათის დიპლომები, ძირითადად ტექნიკური ხასიათის, მინიმუმ ორი წლის სწავლით და 120 კრედიტით ECTS სისტემის მიხედვით.
2007-2008 სასწავლო წელს პროფესიულ უმაღლეს სკოლაში გაიხსნა კიდევ ოთხი სასწავლო პროგრამა, რომლებიც პირველად გაიხსნა ქვეყნის უმაღლესი განათლების მთელ სისტემაში. იმავე წელს ამ დაწესებულებაში საექთნო საქმის სასწავლო პროგრამა გარდაიქმნა ბაკალავრის პროგრამად (DNP). ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტის, ასევე ქვეყნის უმაღლესი განათლების მთელი სისტემის სიახლეა პრაქტიკასთან ინტეგრირებული სწავლების ფაკულტეტის (FASTIP) გახსნა 2008-2009 სასწავლო წელს. ეს ფაკულტეტი არის გერმანიისა და ალბანეთის მთავრობების ერთობლივი პროექტის პროდუქტი, რომლის მიზანია ფაკულტეტის ჩამოყალიბება გერმანიის ბადენ-ვიურტემბერგის პროფესიული აკადემიის საუკეთესო გამოცდილებაზე დაყრდნობით, ეკონომიკისა და მენეჯმენტის სფეროში. ამ ფაკულტეტის განმასხვავებელი მახასიათებელია თეორიული ცოდნის მუდმივი კომბინაცია პრაქტიკასთან სხვადასხვა კომპანიაში სწავლის სფეროს მიხედვით. ამ ფაკულტეტზე სწავლება მიმდინარეობს ინგლისურ ენაზე საერთაშორისო პროფესორებისა და შესაბამისი სფეროს ექსპერტების მიერ. სასწავლო პროგრამა ადაპტირებულია ბაზრის საჭიროებებზე და განისაზღვრება ბიზნეს საზოგადოებასთან თანამშრომლობით.
2009-2010 სასწავლო წელს ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტი გაფართოვდა ქალაქ პეშკოპიის ფილიალით, სადაც ამჟამად 800 სტუდენტი სწავლობს სხვადასხვა სასწავლო პროგრამაზე. პეშკოპიის ფილიალში გაიხსნა დურესში მდებარე უნივერსიტეტის სამი მთავარი ერთეულის პირველი ციკლის სასწავლო პროგრამები. ასევე, 2009-2010 სასწავლო წელმა აღნიშნა მეორე და მესამე ციკლის სასწავლო პროგრამების გახსნა ეკონომიკისა და ადმინისტრირების ფაკულტეტზე, რითაც ამგვარად დასრულდა უნივერსიტეტის აკადემიური პროფილი. კონკრეტულად, ამ ფაკულტეტზე გაიხსნა მეორე დონის დიპლომის (DND), პირველი დონის მაგისტრის (MNP) და მესამე ციკლის (სადოქტორო სკოლა) სასწავლო პროგრამები. მინისტრთა საბჭოს №685 გადაწყვეტილებით, 2010 წლის 25 აგვისტოს „დურესის ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტის რეორგანიზაციის შესახებ“, 2010-2011 ახალი სასწავლო წლის დასაწყისში უნივერსიტეტი გაფართოვდა ორი ახალი ფაკულტეტით, პოლიტიკურ-იურიდიულ მეცნიერებათა ფაკულტეტითა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების ფაკულტეტით. ასევე, რეორგანიზებულ იქნა უნივერსიტეტის მთავარი ერთეულები, რაც შესაძლებელს ხდის, რომ დღეს მის შემადგენლობაში იყოს 6 ფაკულტეტი, როგორიცაა ბიზნესის ფაკულტეტი, განათლების ფაკულტეტი, საინფორმაციო ტექნოლოგიების ფაკულტეტი, პოლიტიკურ-იურიდიულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, პროფესიული სწავლების ფაკულტეტი, პრაქტიკასთან ინტეგრირებული სწავლების ფაკულტეტი (FASTIP), ასევე ფილიალი პეშკოპიის ქალაქში.
ალექსანდრე მოისიუს უნივერსიტეტს აქვს თანამშრომლობის შეთანხმებები ტეტოვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტთან, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტთან, ეპოკას უნივერსიტეტთან და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Universiteti "Aleksandër Moisiu" - Durrës (Faqe zyrtare)

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის უნივერსიტეტები