open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვაჩნაძიანის მუზეუმი

**ვაჩნაძიანის მუზეუმი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, საჯარო სკოლის ეზოში. გაიხსნა 1966 წელს, ჯანდიერებისეულ სასახლეში. ამავე წელს მიენიჭა მუზეუმის დამაარსებლის, სოფლის ღვაწლმოსილი პედაგოგის — გიორგი მაისურაძის სახელი. 

შენობა ააგო თავად ლევან გიორგიძის ძე ჯანდიერმა 1888 წელს. სახლი ეზოს მხრიდან ერთსართულიანია. მთავარი ფასადის მხარეს ორსართულიანია. ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით. შენობის შესასვლელი სამხრეთიდანაა. I სართულზე ორი ოთახია, ერთ-ერთი უსარკმლოა და გამოყენებულია დამხმარე სათავსოდ. კარი აღმოსავლეთიდან აქვს, მეორე ოთახში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელია გაჭრილი, სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში კი ბუხარია. შენობის II სართულზე მთავარი ფასადის შუა ხის რიკულებიანი აივანია, რომელიც აგურის 5 სწორკუთხა  ბურჯზეა დაყრდნობილი. აივნის გადახურვა ხის კოჭებზეა გამართული და 5 სწორკუთხა ხის სვეტს ეყრდნობა. აივნის წინ აგურის მოაჯირიანი ორმარშიანი კიბეა, რომელიც II სართულის განაპირა ოთახების შუა აივანზე გამოდის და დიდი კარ-სარკმლები აქვს. სარკმლების წინ თითო სწორკუთხა შეღრმავებაა, რომლებიც ყვითლადაა შეფერადებული. კედლები დასრულებულია აგურის მაღალი პარაპეტით. შენობა გადახურულია თუნუქის პირამიდული სახურავით. მუზეუმში 5000-ზე მეტი ექსპონატია დაცული. II სართულზე 5 საგამოფენო დარბაზი, 4 ოთახი და ერთი პატარა ტალანია. ყველაზე დიდი დარბაზი დათმობილი აქვს სოფლის ტერიტორიაზე მოპოვებულ არქეოლოგიურ ექსპონატებს. II დარბაზში გამოფენილია ნუმიზმატიკური და გლიპტიკური მასალა. III დარბაზში სოფლის ამსახველი ფოტოსურათებია, მათ შორის ილია ჭავჭავაძისა და აკაკი წერეთლის ვაჩნაძიანში სტუმრობის დროს გადაღებული ფოტოსურათები. IV დარბაზში დაცულია სასულიერო ლიტერატურა და სხვა ექსპონატები. მათ შორისაა მეფე ერეკლე II-ის, ანტონ კათალიკოსის და მდივან-მწიგნობრის, დიმიტრი თუმანიშვილის მიერ ხელმოწერილი სიგელი, რომლის მიხედვითაც მეფე ერეკლე II-ს გაქრისტიანებული ლეკისთვის უფლება მიუცია, ცოლად შეერთო სოფელ კალაურის მკვიდრი ბეითელმანი — ნაჰირელის ქალიშვილი. დარბაზში წარმოდგენილია სამეთუნეო ნაწარმიც. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1966 წელს დაარსებული მუზეუმები
ლიზა პერეს ჯეკსონი

**ლიზა პერეს ჯეკსონი** (; დ. 8 თებერვალი, 1962, ფილადელფია, პენსილვანია, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, ქიმიის ინჟინერი, აშშ-ის გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორი პრეზიდენტ ბარაკ ობამას ადმინისტრაციაში (2009-2013 წწ.). იგი პირველი აფრო-ამერიკელია ამ თანამდებობაზე. 2013 წლიდან კომპანია ეფლის ვიცე-პრეზიდენტი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1962 წლის 8 თებერვალს პენსილვანიის შტატის ქალაქ ფილადელფიაში. იგი სწავლობდა ტულეინის უნივერსიტეტში, რომლის დასრულების შემდეგ მიიღო ქიმიური მანქანათმშენებლობის ბაკალავრის ხარისხი. პრინსტონის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ კი მიიღო მაგისტრის ხარისხი ასევე ქიმიურ მანქანათმშენებლობაში. 

2006 წლის 28 თებერვლიდან 2008 წლის 30 ნოემბრამდე მუშაობდა ნიუ-ჯერსის შტატის გარემოს დაცვის დეპარტამენტის კომისრად. 

2008 წელს ნიუ-ჯერსის შტატის გუბერნატორმა ჯონ კორზაინმა დააანონსა, რომ 2008 წლის 1 დეკემბრიდან ლიზა ჯეკსონი იქნებოდა მისი ადმინისტრაციის მეთაური და შეცვლიდა ბრედლი ებელოუს. დანიშვნიდან ძალიან მალევე პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ლიზას შესთავაზა გარემოს დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელობა. ამიტომ ახლადაკავებული თანამდებობის დატოვება მოუხდა 15 დეკემბერს. ამავე დღეს არჩეულმა პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ოფიციალურად წარადგინა გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორის თანამდებობაზე. აშშ-ის სენატმა მისი კანდიდატურა 2009 წლის 22 იანვარს დაამტკიცა, 2009 წლის 23 იანვრიდან შეუდგა მოვალეობის შესრულებას. იგი იყო პირველი აფრო-ამერიკელი, რომელმაც დაიკავა გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორის თანამდებობა. გარდა ამისა, იგი ამ თანამდებობაზე მეოთხე ქალია და მეორე ნიუ-ჯერსელი. ადმინისტრატორის პოზიციაზე ლიზა ჯეკსონმა იმუშავა  2013 წლის 19 თებერვლამდე. 

2013 წლის 28 მაისს კომპანია  Apple Inc.-ის გენერალურმა დირექტორმა ტიმ კუკმა D11-ის კონფერენციაზე The Wall Street Journal-ის დირექტორს განუცხადა, რომ ლიზა პერეს ჯეკსონი შუერთდებოდა ეფლის ხელმძღვანელთა რიგებს. Apple–ში ლიზა ჯეკსონი ვიცე–პრეზიდენტია, რომელიც უშუალოდ აძლევს რჩევებს ტიმ კუკს და აკონტროლებს Apple–ის გარემოსდაცვით ინიციატივებს.

2018 წელს ტიმ კუკმა მიიწვია ჯეკსონი, რათა თან ახლდეს იგი აშშ-ს სახელმწიფო სადილზე, რომელიც გაიმართებოდა თეთრ სახლში, 24 აპრილს საფრანგეთის პრეზიდენტის ემანუელ მაკრონისთვის. ჯეკსონი პარიზის კლიმატის ხელშეკრულების აქტიური  მომხრეა და იყო ბარაკ ობამას კაბინეტის ერთადერთი ყოფილი წევრი, ვინც ესწრებოდა ვახშამს.

ლიზა პერეს ჯეკსონი ასევე პრინსტონისა და ტულეინის უნივერსიტეტის საბჭოების წევრია. ასევე არის ბილ კლინტონის საქველმოქმედო ფონდის წევრი, რომელიც დაკავებულია შიდსთან ბრძოლით, ასევე ინტერესდება გლობალური დათბობის საკითხებითა და ბავშვების ზედმეტი წონით. 

## პირადი ცხოვრება
ლიზა ჯეკსონის დედა ცხოვრობდა ქალაქ ნიუ-ორლეანში, მაშნ როდესაც ქარიშხალმა კატრინამ დატბორა ქალაქი. ლიზამ დედამისი ამ დროს ქალაქიდან გაიყვანა. 

ლიზა პერესი გათხოვილია კენეთ ჯეკსონზე და არის ორი შვილის დედა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის გარემოს დაცვის სააგენტოს ადმინისტრატორები
ვაჩნაძიანის უსანეთის ეკლესია

**ვაჩნაძიანის უსანეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის დასავლეთ განაპირას, სულაძეების კარ-მიდამოებში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია მსხვილი და საშუალო ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ირეგულარულია. ძლიერაა დაზიანებული: ჩამონგრეულია კამარა და კონქი, დანგრეულია გრძივი კედლების უმეტესი ნაწილი, გარეთა კუთხეები და ჩრდილოეთკედლის დასავლეთ ნახევარი საძირკვლამდე აღმოსავლეთ კედელი 2,5 მეტრ სიმაღლეზეღა დგას, დასავლეთისა კი — 3,5 მეტრ სიმაღლეზე. შემორჩენილი კედლები დარბაზულია. დასავლეთ კედელი გადახრილია  დასავლეთისკენ, ინტერიერში ყრია ქვები და ამოსულია ხეები. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. იგი გარედან გადახურულია ნახევარწრიული თაღით, ხოლო შიგნით ხის ძელით თარაზულად ყოფილა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, აფსიდში გაჭრილია ვიწრო მაღალი სწორკუთხა სარკმელი. მსგავსი სარკმელია დარბაზის დასავლეთ კედელშიც — კარის თავზე. ამავე კედლის კიდეებში თითო სწორკუთხა ნიშაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ემილი მორტიმერი

**ემილი ქეითლინ ანე მორტიმერი** (დ. 1 დეკემბერი, 1971) — მსახიობი და სცენარის ავტორი. მსახიობობა სასცენო სპექტაკლებში მონაწილეობით დაიწყო, ხოლო შემდგომ მრავალ ფილმში და სატელევიზიო სერიალში მოირგო როლი. 2003 წელს, მან ფილმ „Lovely and Amazing“-ში როლის მორგებით, მოიგო Independent Spirit Awards. ასევე ცნობილია HBO-ის სერიალ, „საინფორმაციო სამსახურში“ მაკენზი მაკჰეილის როლის შესრულებით. მორტიმერი გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „მატჩ პოინტი“ (2005), „ლარსი და ნამდვილი გოგონა“ (2007, „ქაოსის თეორია“ (2008), „ჰარი ბრაუნი“ (2009), „შეშლილთა კუნძული“ (2010), „ჰუგო“ (2011), „მერი პოპინსი ბრუნდება“ (2018). 

## ადრინდელი ცხოვრება და ცხოვრება 
ემილი მორტიმერი დაიბადა ჰამერსმითში, (ლონდონი) არის დრამატისტის ჯონ მორტიმერის და მისი მეორე ცოლის პენელოპეს ქალიშვილი. ჰყავს უმცროსი და, როზი, და ორი ნახევარდა-ძმა, სალი სილვერმენი და ჯერემი მორტიმერი, მამის პირველი ქორწინებიდან, და ასევე ჰყავს ნახევარძმა როს ბენტლი, მამამისის და მსახიობის ვენდი კრეიჯის ურთიერთობიდან.

მორტიმერმა დაამთავრა წმინდა პავლეს გოგონათა სკოლა, აღმოსავლეთ ლონდონში, სადაც იგი მონაწილეობას იღებდა სასკოლო სპექტაკლებში. შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ოქსფორდის უნივერსიტეტში, სადაც რამდენიმე პიესაში მიიღო მონაწილეობა. სანამ მსახიობი გახდებოდა, იგი გაზეთ „Daily Telegraph“-ში მუშაობდა. ასევე იყო ინგლისელი აკადემიკოსის და მწერალის ლორნა სეიჯის ბიოგრაფიული წიგნის, Bad Blood-ის სცენარის ავტორი.

## კარიერა 
ოქსფორდში სწავლისას, მან რამდენიმე სპექტაკლში მიიღო მონაწილეობა. შემდგომ, რამდენიმე სატელევიზიო როლიც მოირგო. მათ შორისაა: „Sharpe's Sword“ (1995), ბრიტანული სატელევიზიო დრამა და „სახლში დაბრუნება“ (1998), რომელიც ბრიტანული სერიალია. 

1996 წელს, მორტიმერმა პირველად მიიღო მონაწილეობა მხატვრულ ფილმში, სახელად „მოჩვენება და წყვდიადი“.
 წელს, ფილმის პრემიერაზე]]

1998 წელს, მან კატერინა ეშლის როლით, მონაწილეობა მიიღო, ფილმ „ელიზაბეტი“-ში, ხოლო მის ფლინის როლით, ითამაშა სატელევიზიო მინი სერიალ „Cider with Rosie“-ში. 2000 წელს ფილმ „სიყვარულის უშედეგო ძალისხმევაში“ მან კატერინას როლით ითამაშა, ის აქ შეხვდა მსახიობს და თავის მომავალ ქმარს ალესანდრო ნივოლას. 2002 წელს მას მთავარი როლი ჰქონდა ფილმ „ფორმულა 51“-ში. 

2003 წელს, მან მონაწილეობა მიიღო სტეფან ფრაის ფილმში-„Bright Young Things“. იგი ფილმ „ძვირფასო ჯონი“-ში 2004 წელს იქნა გადაღებული. 

## პერსონალური ცხოვრება 
2000 წელს, როდესაც მორტიმერი მონაწილეობას იღებდა ფილმ „სიყვარულის უშედეგო ძალისხმევა“-ში, შეხვდა ამერიკელ მსახიობს ალესანდრო ნივოლას. წყვილი 2003 წლის 3 ნოემბერს დაქორწინდა. მათ 2003 წელს პირველი შვილი სამუელ ჯოშ ნივოლა ეყოლათ, ხოლო 2010 წელს — მეორე შვილი, როუზ ნივოლა.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
მართა მაკსალი

**მართა ელისაბეთ მაკსალი** (; დ. 22 მარტი, 1966) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, 2019 წლის 3 იანვრიდან აშშ-ის სენატის წევრი არიზონის შტატიდან. აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი 2015-2019 წლებში არიზონის მეორე საარჩევნო ოლქიდან.  

## ბიოგრაფია
მართა მაკსალი დაიბადა 1966 წლის 22 მარტს როდ-აილენდის შტატის ქალაქ უორიკში. 1988 წელს დაასრულა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების აკადემია და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. 1990 წელს კი სახელმწიფო პოლიტიკის სფეროში  მაგისტრის ხარისხი ჰარვარდის კენედის სახელმწიფო სკოლაში.

სამხედრო სასწავლებლის დასრულების მომენტიდან სამხედრო სამსახურშია. სამხედრო სამსახური დაასრულა 2010 წელს პოლკოვნიკის წოდებით. დაფრინავდა მოიერიშე A-10 Thunderbolt II-ით, მოგვიანებით მეთაურობდა ესკადრილიას. მონაწილეობდა იუგოსლავიის დაბომბვაში. შეასრულა საბრძოლო მისიები საჰაერო დახმარების უზრუნველსაყოფად სახმელეთო ნაწილებისთვის ავღანეთისა და ერაყის ომების ოპერაციებში.

2012 წელს პირველმა ქალმა სამხედრო-საჰაერო ძალების საბრძოლო ოპერაციების მონაწილემ აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის არჩევნებში მარცხი განიცადა არიზონის მეორე საარჩევნო ოლქში დემოკრატ რონ ბარბერისთან, ჩამორჩა მას 2,5 ათასი ხმით. 2014 წელს იმავე საარჩევნო ოლქში მორიგი არჩევნების დროს მან დაამარცხა ყოფილი მოწინააღმდეგე ექვსკვირიანი სასამართლო პროცესებისა და ბიულეტენების გადაანგარიშების შემდეგ. 

2018 წლის 6 ნოემბერს აშშ-ის სენატის არჩევნებში რესპუბლიკელების ოფიციალური კანდიდატია, მისი მოწინააღმდეგე იყო დემოკრატი კირსტენ სინემა. ხმების დათვლა გაჭიანურდა, რადგან მონაწილეთა შედეგები ძალიან თანაბარი იყო და დიდი ხნის განმავლობაში ვერ მოხერხდა გამარჯვებულის დადგენა. 8 ნოემბერს, რამდენიმე ადგილობრივმა რესპუბლიკურმა ორგანიზაციამ შეიტანა სარჩელი სასამართლოში, რომელიც ეხებოდა საოლქო საარჩევნო კომისიის 4 კომისიაში ბიულეტენების არასწორ დათვლას, ეს ბიულეტენები გაგზავნილი იყო ფოსტით (არიზონაში აქტიური ამომრჩევლების 75 % ხმის მიცემის ამ მეთოდს იყენებს).  12 ნოემბერს ოფიციალურად გამარჯვებულად გამოაცხადეს კირსტენ სინემა, რის შედეგადაც რესპუბლიკელებმა 1976 წლიდან მოყოლებული პირველად დაკარგეს კონტროლი სენატორის მოცემულ მანდატზე. 

2018 წლის 18 დეკემბერს არიზონის გუბერნატორმა დაგ დიუსიმ გამოაცხადა, რომ სენატორის თანამდებობაზე ნიშნავდა მართა მაკსალის, სენატორის ადგილი ვაკანტური გახდებოდა მას შემდეგ, რაც 2018 წლის 31 დეკემბერს გადადგებოდა ჯონ კაილი (რომელიც თავის მხრივ დანიშნული იყო გუბერნატორის მიერ ჯონ მაკ-კეინის გარდაცვალების შემდეგ). დიუსის სიტყვებით, იმ დღეს როდესაც სენატორებმა ფიცი დადეს, ეს პირველად მოახერხა სინემამ, რომელიც შესაბამისად გახდა პირველი ქალი სენატორი არიზონიდან. 

მაკსალი ეკუთვნის ისეთ ჯგუფებს როგორიცაა Tuesday Group და Republican Main Street Partnership, გაერთიანებულ ზომიერ და ზომიერ-კონსერვატორთა დაჯგუფებას აშშ-ის კონგრესში.

## პირადი ცხოვრება
1997 წელს ცოლად გაყვა სამხედრო-საჰაერო ძალების ოფიცერს დონალდ ჰენრის. მასთან ქორწინება გაუქმდა 1999 წლის 29 ნოემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის რესპუბლიკური პარტიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
ელიზაბეთ როდრიგესი

**ელიზაბეთ როდრიგესი** (; დ. 27 დეკემბერი, 1980, ნიუ იორკი, აშშ) – ამერიკელი მსახიობი, რომელმაც სახელი Netflix-ის სერიალ „ახლა ნარინჯისფერია ყველაზე მოდურში“ შესრულებული ალეიდა დიასის როლით გაითქვა. იგი ასევე ცნობილია ფილმ „ლოგანში“ შესრულებული გაბრიელა ლოპესის როლით. იგი არის ტონისა და მსოფლიო თეატრის ჯილდოების მფლობელი.

## ბავშვობა 
ელიზაბეთ როდრიგესი დაიბადა 1980 წლის 27 დეკემბერს ნიუ იორკში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. იგი პუერტორიკოელი ემიგრანტების შვილია, თუმცა მანჰეტენზე აღიზარდა. მან ბრანდეის სკოლის დამთავრების შემდეგ უმაღლესი განათლება ბრონქსში, ლეჰმანის კოლეჯში მიიღო.

## კარიერა 
ჯერ კიდევ სწავლის პერიოდში, 1994 წელს იგი პირველად გამოჩნდა ტელე-ეკრანებზე ფილმ „ფრეშში“ შესრულებული კონსუელას როლით. მისმა შესრულებულმა პირველმა როლმა დიდი გამოხმაურება მოიპოვა, რაც შემდეგში დაეხმარა მუშაობა ტელევიზიაში დაეწყო. იგი აქ მონაწილეობდა ისეთ გადაცემებში, როგორებიცაა: „New York Undercover“, „New York News“, „Law&Order“ და „Oz“. 1998 წელს გაბის როლი შეასრულა ფილმში „სამოთხეში დაბრუნება“, რასაც 2001 წელს მოჰყვა ფილმ „ომის კანონებში“ შესრულებული ჯოანას როლი. 

ელიზაბეთ როდრიგესი გამოჩნდა არაერთ სასცენო სპექტაკლში, სატელევიზიო შოუსა და ფილმში. ერთ-ერთ სპექტაკლში შესრულებული როლისათვის მან მიიღო ტონისა და მსოფლიო თეატრის ჯილდოები. ბროდვეიზე დადგმულ სპექტაკლში შესრულებულმა ედლი გუირგისის როლით მან მიიქცია რეჟისორების ყურადღება, რის გამოც იგი მალე დაამტკიცეს ფილმში „The Motherfucker with the Hat“, რამაც მას იმეჯენის ჯილდო მოაგებინა და განაპირობა მისი ფილმ „Tio Papi-ში“ როლზე დამტკიცება. 2008 წლიდან 2009 წლამდე იგი თამაშობდა კარლენ მორალესის როლს ABC-ის საპნის ოპერაში „ყველა ჩემი შვილი“.  2009 წელს ისაბელ ალვარესის როლი შეასრულა ფილმში „სამართალი და კანონი“. 

2011 წლიდან მიიღო სტაბილური როლი NBC-ის პოლიციაზე გადაღებულ სერიალში „მთავარი ეჭვმიტანილი“, სადაც განასახიერებდა დეტექტივ კაროლინა რივერას.

2013 წელს იგი Netflix-ის სერიალ „ახლა ნარინჯისფერია ყველაზე მოდურში“ აიყვანეს პატიმარ ალეიდა დიასის როლზე, რომლის გადაღებებიც 2019 წელს დასრულდა. ამ როლმა მას განსაკუთრებული პოპულარობა და აღიარება მოუტანა. 2015 წელს, დანარჩენ მსახიობებთან ერთად მიიღო გილდიის ჯილდო. ამ სერიალის პარალელურად იგი 2015-2016 წლებში მონაწილეობდა სერიალში „მოსიარულე მამის შიში“, სადაც შეასრულა ასევე სახელგანთქმული ლიზა ორტისის როლი. 2017 წელს ითამაშა ფილმში „ლოგანი“, სადაც კიდევ ერთი ცნობილი, გაბრიელა ლოპესის როლი შეასრულა.

2019 წლიდან იგი მონაწილეობს სერიალში „უსირცხვილო“, სადაც ფაიე დონაჰიუს როლს ასრულებს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელენ ბარკინი

**ელენ რონა ბარკინი** (; დ. 6 აპრილი, 1954). მისი ოჯახი ებრაელი ემიგრანტები იყვნენ ბელორუსია-პოლონეთის საზღვრიდან. 

ბარკინი ნიუ-იორკში ცხოვრობდა, დაამთავრა Parsons-ის საშუალო სკოლა, მას აღებული აქვს „საშემსრულებლო ხელოვნების უმაღლესი სკოლის“ დიპლომი, შემდგომ სწავლა ჰანტერის კოლეჯში გააგრძელა. მას სურდა ესწავლა უძველესი ისტორია. ელენმა სამსახიობო განათლების მიღება ნიუ-იორკში, „მსახიობების სტუდიაში“ დაიწყო. ამერიკული გაზეთზე „Times“ დაყრდნობით, იგი მსახიობობას 10 წლის განმავლობაში სწავლობდა.

## პერსონალური ცხოვრება 
ელენს ორი შვილი ჰყავს პირველი ქორწინებიდან. არის ჯეკ დანიელის, რომელიც 1989 წელს დაიბადა, და რომი მარიონის (1992) დედა. ელენი და თავისი პირველი მეუღლე, გაბრიელ ბაიერნსი 1993 წელს დაშორდნენ, ხოლო საბოლოოდ, 1999 წელს განქორწინდნენ, თუმცა მათ დღესაც ახლო ურთიერთობა აქვთ. 2000 წელს იგი ცნობილ ბიზნესმენზე რონალდ პერელმანზე დაქორწინდა, თუმცა 2006 წელს მათი ურთიერთობა განქორწინებით დასრულდა.

ბარკინს ჰაყვს ძმა, სახელად ჯორჯი, რომელიც ადრე „National Lampoon-ის“ და „High Times-ის“ მთავარი რედაქტორი იყო. 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კლეოპატრა სელენა

მინი|ბრიჯაოს მონეტა რომელზე გამოსახულია კლეოპატრა სელენა
**კლეოპატრა სელენა** (; დაახ. ძვ. წ. 135/130 – 69) —  სირიის მონარქი, როგორც კლეოპატრა II სელენა (ძვ წ. 82–69), პტოლემე VIII-სა (ეგვიპტის მეფე) და კლეოპატრა III-ს შვილი. დედამისის პოლიტიკურ თამაშებში კლეოპატა სელენა მის პაიკს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 115 წელს, კლეოპატრა III-მ აიძულა თავის შვილი პტოლემე IX გაშორებოდა თავის ცოლს კლეოპატრა IV-ს (რომელიც ასევე მისი დაც იყო) და აერჩია კლეოპატრა სელენი, როგორც ეგვიპტის ახალი დედოფალი. დაძაბულობა მეფესა და დედამისს შორის თანდათან ისე გაძლიერდა, რომ მისი გაძევებით დასრულდა. სელენა შემდეგ სავარაუდოდ ახალ მეფეზე პტოლემე X-ზე დაქორწინდა, რომელიც ასევე მისი ძმა იყო.

ძვ წ. 194/3 წელს, ეგვიპტელი მეფის პტოლემე V-ის სირიელ სელევკიდ დედოფალ კლეოპატრა I-ზე ქორწინების შემდეგ ამ ორ სამეფოს შორილ დინასტიური ქორწინებების პრაქტიკა ჩამოყალიბდა. ძვ. წ. 102 წელს კლეოპატრა III-მ თავის ძმისშვილ ანტიოქუს VIII-სთან ალიანსის ჩამოყალიბება გადაწყვიტა და კლეოპატრა სელენა პატარძლად გაუგზავნა. ძვ. წ. 96-ში მისი მკვლელობის შემდეგ კლეოპატრა სელენამ მის ძმაზე ანტიოქუს IX-ზე დაქორწინდა. კლეოპატრა სელენამ მეორე ქმარი დაკარგა ძვ. წ. 95-ში. კლეოპატრა სელენა საბოლოოდ დაქორწინდა ანტიქოს IX-ის შვილზ ანტიოქუს X-ზე და თავი თანა მმართველად გამოაცხადა. ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით მიიჩნევა, რომ მისი ბოლო ქმარი ძვ. წ. 92 წელს გარდაიცვალა. 

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*An engraved gem 
* One of Cleopatra Selene and Antiochus XIII's jugate coins

კატეგორია:ელინისტი ეგვიპტელები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 69
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცესები
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ჰეილი ბენეტი

**ჰეილი ლორეინ კილინგი** (; დ. 7 იანვარი, 1988) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია სახელით ჰეილი ბენეტი. თავისი სამსახიობო დებიუტი რომანტიკულ კომედიაში „მუსიკა და ლირიკა“ შედგა, შემდეგ გამოჩნდა სხვა ფილმებშიც, მათ შორისაა: „მოლი ჰართლის მოჩვენებები“ (2008), „კოლეჯი“ (2008), „ხვრელი“ (2009), „ბა-ბახ“ (2010), „გამთანაბრებელი“ (2014), „კრისტი“ (2014), „სასტიკი ჰენრი“ (2015), „შესანიშნავი შვიდეული“ (2016), „გოგონა მატარებელში“ (2016), „მადლობა თქვენი სამსახურისათვის“ (2017), „წითელი ზღვის კურორტი“ (2019).

## ადრინდელი ცხოვრება 
ბენეტის მშობლები, დორსი ბენეტი და რონალდ კილინგი ეკლესიაში შეხვდნენ. ისინი ფლორიდაში დასახლდნენ, როდესაც დორსი ჰეილიზე იყო ფეხმძიმედ. ჰეილი წარმოშობით ინგლისელი, შოტლანდიელი, ირანელი, გერმანელი და ლიტველია. დაიბადა და გაიზარდა ფლორიდაში. ჰეილის მშობლები მაშინ განქორწინდნენ, როდესაც ჰეილი 6 წლის იყო, ის მამასთან ერთად ოჰაიოს შტატში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც მამამისმა ავტომობილების შესაკეთებელი სადგური გახსნა. 18 წლის ასაკში ბენეტმა ლოს-ანჯელესში წასვლა მოინდომა, რომ იქ გაეგრძელებინა მსახიობობა.

## ჰეილი ბენეტი ახლა 
გარდა მისი სამსახიობო კარიერისა, ჰეილი თანამშრომლობს საერთაშორისო ბრენდებთან და მონაწილეობს სარეკლამო კამპანიებში. 2017 წლის დასაწყისში ჰეილიმ ხელი მოაწერა კონტრაქტს ტანსაცმლის ბრენდ „Rag & Bone“-თან და გახდა მისი ოფიციალური სახე. იმავე წელს ბენეტის ფოტოები გამოჩნდა მოდის ჟურნალების გვერდებზე. შანელი ჩამოთვლილია იმ ბრენდებს შორის, რომელთანაც მსახიობი თანამშრომლობს. ჰეილის რეიტინგი ყოველწლიურად მატულობს, მსახიობი დიდი ხანია შედის საუკეთესო მსახიობების სიაში.

## პირადი ცხოვრება 
ჰეილის და მის მეუღლეს ჯო რაიტს, შვილი ვირჯინია უილოუ 2018 წლის 31 დეკემბერს შეეძინათ. ისინი ცხოვრობენ ბრუკლინში. 

## გარე ბმულები 
* ჰეილი ბენეტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბარბარა კიაპინი

**ბარბარა კიაპინი** (დ. 2 ნოემბერი, 1974, პიაჩენცა, იტალია) — იტალიელი მოდელი, მსახიობი და ტელეწამყვანი.

## ცხოვრება და კარიერა
დაიბადა პიაჩენცაში, კიაპინი სწავლობდა ვიოლინოზე დაკვრას მშობლიური ქალაქის კონსერვატორიაში.   1993 წელს მან მოიგო სილამაზის კონკურსი „იტალიელი მის მსოფლიოსათვის“ და მიიღო მონაწილეობა „მის მსოფლიო 1993“-ზე და მიიღო ტიტული „მის ფოტოგენური“. ამავე წელს მან მიიღო მონაწილეობა შოუში „Buona Domenica“. იგი იყო აქტიური fotoromanzi-ში და მონაწილეობა მიიღო სამ სექს კალენდარში 2002, 2003 და 2004 წლებში. მან მიიღო მონაწილეობა საპნის ოპერაში „Un posto al sole“ და რეალითი შოუში „L'Isola dei Famosi“. იგი აქტიურად მონაწილეობს ფილმებსა და სერიალებში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:იტალიელი მოდელები
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კეიტ მალგრიუ

**კეიტ მალგრიუ** (; დ. 29 აპრილი, 1955) — ამერიკელი მსახიობი. სახელი გაითქვა ფილმ „ვარსკვლავური გზა: ვოიაჯერში“ შესრულებული კაპიტან კათრინ ჯენიუეისა და სერიალ „ახლა ნარინჯისფერია ყველაზე მოდურში“ შესრულებული გალინა რეზნიკოვას როლებით. სხვადასხვა წარმატებული როლისათვის მას მიენიჭა კრიტიკოსთა რჩეულის, სატურნისა და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოები.

## ბავშვობა და განათლება 
კეიტ მალგრიუ დაიბადა 1955 წლის 29 აპრილს, ირლანდიელი ამერიკელების კათოლიკურ ოჯახში. მამამისი, თომას ჯეიმზ მალგრიუ ადგილობრივი კონტრაქტორი იყო, ხოლო დედამისი, ჯოანა ვირჯინია მალგრიუ (ქალიშვილობის გვარია კიერნანი) — მხატვარი. მალგრიუ სწავლობდა დიბიუკის ადგილობრივ სკოლაში.

17 წლის ასაკში იგი ნიუ-იორკში, სტელა ადლერის სახელობის კონსერვატორიაში ჩაირიცხა, რომელიც ნიუ იორკის უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში შედიოდა. მალე მან სწავლას თავი ანება და დაიწყო მუშაობა მიმტანად.

## კარიერა 
კეიტ მალგრიუ ტელე-ეკრანებზე პირველად 1975 წელს, სერიალ „დიდებულების ფართო სამყაროში“ შესრულებული სიუზენის როლით გამოჩნდა. მის ამ შესრულებას დიდი გამოხმაურება მოჰყვა, რის შემდეგაც იგი ზედიზედ რამდენიმე როლზე დაამტკიცეს. 1981 წელს იგი პირველად გადაიღეს ფილმში „სიყვარულის მართლწერა“, სადაც შესრულებულმა სიუზენის როლმა ასევე დიდი აღიარება მოუტანა.

1995-2001, 1999 და 2002 წლებში იგი მონაწილეობდა ფილმების სერიაში „ვარსკვლავური გზა“, რომლებშიც კათრინ ჯენიუეის განასახიერებდა. იგი ამ ფილმის სამ ნაწილში: „ვოიაჯერსა“ და „შურისგებაში“ მონაწილეობდა. ამ როლმა მას დიდი პოპულარობა და აღიარება მოუტანა. განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა სამეცნიერო ფანტასტიკის მოყვარულთა შორის. ამავე პერიოდში მან „ბეტმენი: ანიმაციური სერიალის“ ერთ-ერთი პერსონაჟი გაახმოვანა.

კიდევ უფრო მეტი პოპულარობა მოუტანა გალინა რეზნიკოვას, იგივე „წითურის“ როლმა Netflix-ის სერიალში „ახლა ნარინჯისფერია ყველაზე მოდური“ (2013-2019).

შესრულებული როლებისათვის მას გადაეცა ოქროს გლობუსის, ემის, ობის, სატურნის, კრიტიკოსთა რჩეულის და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოები.

## პირადი ცხოვრება 
კეიტ მალგრიუ სულ ორჯერ დაქორწინდა. პირველად 1982 წელს, რობერტ იგენზე, რომელთანაც ორი შვილი შეეძინა. წყვილი 1993 წლიდან ცალ-ცალკე ცხოვრობდა, ხოლო 1995 წელს განქორწინებით დაასრულეს ურთიერთობა.

1999 წელს იგი მეორედ დაქორწინდა ტიმ ჰეგენზე, რომელთანაც კიდევ ერთი შვილი შეეძინა, თუმცა 2014 წელს წყვილი ერთმანეთს დაშორდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტემი დაკუორტი

**ლადა ტემი დაკუორტი** (, დ. 12 მარტი 1968, ბანგკოკი, ტაილანდი) — ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე და პოლიტიკოსი, აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრი, აშშ-ის არმიის გადამდგარი პოდპოლკოვნიკი, 2017 წლის 3 იანვრიდან ამერიკელი სენატორი ილინოისის შტატიდან.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
ტემი დაკუორტი დაიბადა 1968 წლის 12 მარტს ბანგკოკში, ტაილანდი. ყოფილი მეზღვაურის ფრენკ დაკუვორტისა (რომელმაც გაიკეთა დიპლომატის კარიერა) და ლამაი სომპორნპაირინის ოჯახში, ბავშვობიდან ფლობს ტაი ენას. 

1985 წელს ჰონოლულუში დაასრულა პრეზიდენტ უილიამ მაკ-კინლის სახელობის სკოლა, 1989 წელს, მანოაში მდებარე ჰატრვარდის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ხელოვნებაში. 1992 წელს კი მაგისტრის ხარისხს იღებს ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ. 

უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ გეგმავდა დიპლომატიური კარიერას, მაგრამ ჩაეწერა თადარიგის ოფიცერთა მომზადების კორპუსში, რათ უფრო მეტი გაეგო სამხედროების ცხოვრების შესახებ. 1992 წელს ჩაირიცხა რეზერვში, 1993 წელს შევიდა ფორტ-რაკერის ზაფხულის სკოლაში (ალაბამა). 2003 წელს ემზადებოდა დოქტორის ხარისხის მისაღებად, მაგრამ ჩაეწერა ილინოისის ეროვნულ გვარდიაში და გაგზავნეს ერაყის ომში. 2004 წლის 12 იანვარს ეკიპაჟ Sikorsky UH-60 Black Hawk-ის შემადგენლობაში იყო და მონაწილეობა მიიღო ფალუჯის ბრძოლაში. თვითმფრინავი ჩამოვარდა და დაკუორტმა მძიმე ტრავმის შედეგად დაკარგა ორივე ქვედა კიდური. 

2004 წლის 3 დეკემბერს დააჯილდოეს იისფერი გულის მედლით, ასევე დააჯილდოეს საჰაერო მედლით და აშშ-ის არმიის მადლიერების მედლით. მთავარი როლი ითამაშა კომპანია Intrepid Foundation-ის ჩამოყალიბებაში, რომელიც შეიარაღებული ძალების ვეტერანებს დახმარებას უწევდა რეაბილიტაციაში.

### პოლიტიკური კარიერა
2006 წელს ჰქონდა პოლიტიკური კარიერის დაწყების წარუმატებელი მცდელობა, ეცადა აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში ადგილის დაკავებას. 2006-2009 წლებში იყო ილინოისის ვეტერანთა საქმეების განყოფილების დირექტორი. 2009-2011 წლებში მუშაობდა აშშ-ის ვეტერანთა საქმეების მინისტრის ასისტენტად. 2012 წელს გახდა დემოკრატიული პარტიის ეროვნული კონვენტის წევრი და აირჩიეს აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2013 წლის 3 იანვარს. 

2015 წელს მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მინეაპოლისის ფასიან ონლაინ-უნივერსიტეტში.

2016 წლის 8 ნოემბერს გაიმარჯვა სენატის არჩევნებში და დაამარცხა მოქმედი სენატორი მარკ კიორკი, რის შედეგადაც ილინოისიდან ორივე სენატორი დემოკრატიული პარტიის წევრი გახდა.

## პირადი ცხოვრება
1993 წლიდან დაოჯახებულია ეროვნული გვარდიის მაიორზე ბრაიან ბაულსბიზე. 2014 წელს შეეძნათ პირველი შვილი აბიგაილ ო'კალანი ბაულსბი, ხოლო 2018 წელს მეორე შვილი მეილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
გავაზის პირველი კოშკი

**გავაზის პირველი ოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, გულოშვილის ეზოში. მიეკუთვნება გვიანელ შუა საუკუნეებს. 

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, შემორჩენილია სართულნახევრის სიმაღლეზე. შენობის პირველი სართულის კედლები ნაგებია მცირე ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. კედლების ზედა ნაწილებიც რიყის ქვისაა, რომლებიც დაწყობილია, თარაზულ რიგებად. შესასვლელი პირველ სართულზეა. სამხრეთიდან სართულის დანარჩენი კედლები ყრუა. სართულშუა გადახურვა გამართული ყოფილა ხის ძელებზე. შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ახალსოფლის ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია

**ახალსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის განაპირას. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. მოგვიანებით გადაუკეთებიათ.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. აქვს სამი შესასვლელი - დასავლეთით, სამხრეთით და ჩრდილოეთით. მათგან ბოლო ორი ამოშენებულია. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელი. თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. აფსიდში, სარკმლის სამრეთით, ერთი სწორკუთხა ნიშაა.
ეკლესიას სამხრეთით მთელ სიგრძეზე ეკვრის გეგმით სწორკუთხა, ნალისებრ-აფსიდიანი მინაშენი, რომელიც სამხრეთით მრგვალ სვეტზე დაყრდნობილი ორი ვიწრო თაღით იყო გახსნილი. მოგვიანებით სამხრეთი კედლის შუაში განიერი, სწორკუთხა შესასვლელი მოუწყვიათ. ერთი მსგავსი კარი დასავლეთ კედელშიცაა, რომლითაც მინაშენი მასზე დასავლეთიდან მიდგმულ სათავსს უკავშირდებოდა. მინაშენის ჩრდილოეთ კედელში გამოყვანილია ორ სწორკუთხა ბოძზე დაყრდნობილი სამი სხვადასხვა სიგანის თაღი. მათგან შუა თაღის გვერდები ეკლესიის შესასვლელის წირთხლებთან ერთ სიბრტყეშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ახალსოფლის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ახალსოფლის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი ახალსოფლის მახლობლად. თარიღდება XVIII საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია აგურით. იგი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, მორღვეულია კედლების ზედა ნაწილი. შესასვლელი ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომლის შუაში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი, ერთმანეთის მიმართ სიმეტრიულად განლაგებული სარკმელები ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებშიცაა. სარკმლებს აგურით გამოყვანილი თაღები შემოუყვება. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია მარტივი პილასტრების წყვილით, რომელთა გარდა, გრძივ კედლებზე, კიდევ ორ-ორი პილასტრია.

ეკლესიას დასავლეთიდან მიშენებული ჰქონდა აგურით ნაშენი კარიბჭე, რომელსაც კამაროვანი გადახურვა ჰქონია.

ეკლესიის შემორჩენილი კედლები გარედან სადაა, მოკლებულია მორთულობას. კედლები დანაწევრებულია ორსაფეხურიანი პილასტრებით და მათ შორის მოქცეული სწორკუთხა არეებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
გავაზის მეორე კოშკი

**გავაზის მეორე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში, იმედიანთ  უბანში. მიეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი თავდაცვითია, გეგმით კვარდატი. ნაგებია რიყის ქვით კირის ხსნარზე. შემორჩენილია სამი სართულის სიმაღლეზე,  ჩაქცეულია სართულშუა გადახურვები-შემორჩენილია კოჭების ბუდეები. პირველი სართული ამოვსებულია მიწით. მეორე სართულზე, ჩრდილოეთ კედლის შუაში, შესასვლელის კვალია. აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილია გეგმით ნახევარწრიული ბუხარი, რომლის ორივე მხარეს ორმაგი სათოფურებია გაჭრილი. სართულის დანარჩენ კედლებში ორ-ორი სათოფურია. სათოფურები კოშკის დანარჩენ სართულებზეცაა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გრემის ყოჩისთავის ეკლესია

**გრემის ყოჩისთავის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის  სოფელ  გრემის სასაფლაოზე. დათარიღებულია შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, კირის ხსნარზე. ახლა დაზიანებულია: ჩამოცლილია სახურავი, ჩამონგრეულია ლავგარდანი, დაბზარულია კედლები.
შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თარაზულადაა გადახურული.

აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მოწყობილია თითო ოთკუთხა ნიშა. თითო ვიწრო სწორკუთხა სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია ტრაპეზი. კონქის თაღი ნახევარწრიულია. დარბაზი გადახურულია ნახევარცილინდრული, ქარგილზე სხმული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალსოფლის მეორე სამაროვანი

**ახალსოფლის მეორე სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის მახლობლად, ვ. ლომიძის ვენახში. თარიღდება VI-VII საუკუნეებით. აღმოჩნდა მიწის დამუშავების დროს. გამოვლინდა ქვის ფილებით შედგენილი სამარხი ინვენტარით - ბრინჯაოს აბზინდა, ბალთა და მინის მძივები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ახალსოფლის სამების ეკლესია

**ახალსოფლის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფელში, ყვარელ-ლაგოდეხის სამანქანო გზის პირას, 15 მეტრში.
ეკლესია დარბაზულია, აღმოსავლეთით აქვს შვერილი, სწორკუთხა საკურთხეველი, რომელიც დარბაზისგან განიერი მხრებითაა გამოყოფილი. ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით კირის ხსნარზე. დანგრეულია - კედლები, შემორჩენილია 0,5-1 მეტრ სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ჰქონია. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ ერთი საფეხურით მაღალია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალსოფლის კოპალეს წმინდა გიორგი

**ახალსოფლის კოპალეს წმინდა გიორგი** —  არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი ახალსოფლის მახლობლად, კოპალად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. 

ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია რიყის მოზრდილი ქვებით კირის ხსნარზე. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ირგვლივ შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. დასავლეთ მხარე გახსნილია, სამხრეთით კი კარია, რომელიც გაურკვეველი დანიშნულების სათავსოში გადის.

შენობას დასავლეთ მხრიდან ეკვრის მოზრდილი, ძლიერ დაზიანებული საწნახელი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყვარლის პირველი ეკლესია

**ყვარლის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ილია ჭავჭავაძის ქუჩაზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. დარბაზულია. ნაგებია ქვით, კირის დუღაბითა და აგურით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის სახურავი. ფასადების მნიშვნელოვან ნაწილზე ჩამოცვენილია ნალესი. ეკლესიის სამი სწორკუთხა შესასვლელი აქვს დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით. აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე ფართო, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს მოწყობილია სხვადასხვა ზომის, ორ-ორი სწორკუთხა ნიშა. აფსიდის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითააა შეღრმავებული, რამდენიმე წირწამოწეულია და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. აფსიდის სარკმლის გარდა, თითო ფართო, სწორკუთხა სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში  და დასავლეთ შესასვლელის თავზე. დარბაზი გადახურულია შეისრული ფორმის კამარით,რომელიც ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. მათგან ერთი დარბაზის შუაშია და მეორე დასავლეთ კედელთან. ეკლესიის ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხუროვანი ლავგარდნით. დასავლეთის კედელზე დადგმული ყოფილა აგურისავე სამრეკლო, რომლის საფუძველიცაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალსოფლის წმინდა ელიას ეკლესია

**ახალსოფლის წმინდა ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის დასავლეთით, 4 კილომეტრზე, ელიანთ გორაზე.
ეკლესია დარბაზული ყოფილა. ნაგები იყო ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. ძეგლი დანგრეულია. აღმოსავლეთით ჩანს აფსიდის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვეძისხევის კოშკი

**ვეძისხევის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტში. დგას ნასოფლარ ვეძისხევის შუაში, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, ზევითკენ შევიწროებული. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. გარე კედლების ზედაპირი, გასწორებულია ბათქაშით, კედლების ზემოთა ნაწილი - შეულესავია და საპირე ქვებიც შედარებით წვრილია. 

კოშკის პირველი სართული სანახევროდ ნანგრევებითა და  მიწითაა ამოვსებული. დასავლეთ კედელში სამი სათოფურია, მათგან ერთი შეწყვილებულია, ორი - ცალმაგი.  

კოშკში შესასვლელი დასავლეთიდანაა, მეორე სართულის დონეზე. კარი გარედან თაღოვანია, გამოყვანილია აგურით. ხოლო შიგნიდან ფიცრული გადახურვა ჰქონია. შესასვლელის პირდაპირ, აღმოსავლეთ კედლის შუაში, აგურით ნაწყობი, გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარია. რომლის გვერდებზე თითო ცალმაგი სათოფურია. მსგავსი სათოფური დასავლეთ კედელში, სართულის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთანაცაა. ორი შეწყვილებული სათოფური - სამხრეთით, თითო-თითო კი - ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებშია. ჩრდილოეთ სათოფურის ორივე მხარეს თითო პატარა, შეისრულთაღოვანი თახჩაა. 

კოშკის მესამე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი ცალმაგი სათოფურია. მათგან აღმოსავლეთ და დასავლეთ სათოფურებს შორის თითო სწორკუთხა თახჩაა მოწყობილი. ერთი მსგავსი თახჩა ჩრდილოეთ კედლის შუაშიცაა. 
მეოთხე სართულის კედლები ნაწილობრივ დანგრეულია. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების შუაში, თითო პარალელურწირთხლებიანი, თარაზულად გადახურული სარკმელია. დასავლეთ კედლის შუაში კი სწორკუთხა თახჩაა. მის ორივე მხარეს თითო სათოფურია. ორი სათოფურია აღმოსავლეთ კედელშიც - სარკმლის გვერდებზე. კოშკის სართულშუა გადახურვა გამართული ყოფილა ხის ძელებზე. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გავაზის ყველაწმინდა

**გავაზის ყველაწმინდა** — ეკლესია ყვარლის მუნიციპალეტისის სოფელ გავაზის სასაფლაოზე. თარიღდება XIX საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით კირის ხსნარზე. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, დანგრეულია კედლების ზედა ნაწილები, იმდენად, რომ სარკმლების კვალი აღარ ჩანს. თაღოვანი შესავლელი დასიდანაა. კარის წირთხლები აგურისაა. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. საკურთხეველი დარბაზიდან არ არის გამოყოფილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
გრემის ნაქალაქარის პირველი ეკლესია

**გრემის ნაქალაქარის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ნაქალაქარის სავაჭრო უბნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ განაპირას. თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია, რომელსაც გვერდებზე გვიანდელი მინაშენები ეკვრის. მათგან სამხრეთის სიგრძით ეკლესიის ტოლია, ხოლო ჩრდილოეთისა - ოდნავ მოკლე. სამივე ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია აგური. 
ეკლესიის შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი შეისრული თაღითაა გადახურული და გარედან სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. კარის ზემოთ თაღოვანი შეღრმავებაა. ხოლო გვერდებზე - თითო სწორკუთხა ნიშა, რომლებშიც თითო ხაჩქარია ჩასმული. 
ეკლესიის დარბაზი მოკლეა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდში ორი სწორკუთხა ნიშაა. თითო სწორკუთხა ნიშა გვერდის კედლებშიცაა. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით. მსგავსი ფორმისაა კონქის თაღიც. 
სამხრეთ მინაშენს შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. მინაშენი გადახურული ყოფილა შეისრული კამარით, რომლის დასავლეთ ნახევარი დანგრეულია. 
ჩრდილოეთ მინაშენის შესასვლელიც დასავლეთიდანაა. კარი შეისრულთაღოვანია, გამოყვანილია აგურით. მინაშენი შიგნიდანაც სწორკუთხაა. გადახურულია შეისრული კამარით, რომლის სამხრეთ ქუსლი ეკლესიის კედელზე მიშენებულ ორ თაღს ეყრდნობა. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ დგას კუბური ტრაპეზი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი ნიშაა. 
სამხრეთ მინაშენის აღმოსავლეთ ფასადი მორთული იყო ორი ხაჩქარით, რომლებიც სარკმლის  გვერდებზე მდებარე, მაღალ, სწორკუთკა ნიშებში იყო ჩასმული. ეკლესიისა და მინაშენების კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. ორივე მინაშენი გადახურულია ცალფერდა სახურავით, რომლებიც ეკლესიის სახურავის შესაბამისი კალთების გაგრძელებაზეა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ახალსოფლის კოშკი

**ახალსოფლის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის  სოფელ ახალსოფლის მახლობლად, ბაბაშვილების ვენახში.

კოშკი სათავდაცვოა, გეგმით სწორკუთხა. დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლის ფრაგმენტები. ჩრდილოეთ კედელში ჩანს შესასვლელის კარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საბუის პირველი კოშკი

**საბუის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეში, ს. ბაწილაშვილის ეზოში. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა, სათავდაცვო. ნაგებია ყორე ქვით-სქელ კირის ხსნარზე. შემორჩენილია ორი სართულის სიმაღლეზე. პირველი სართული ამოვსებულია მიწით. შესასვლელი მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელშია. კარს ქვედა ნახევარი ჩამონგრეული აქვს. სართულის ოთხივე კედელში ორ-ორი სათოფურია გაჭრილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შილდის ორსაყდრების ეკლესია

**შილდის ორსაყდრების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის ჩრდილო-დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია (5,5 x 3,5 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით და ფიქლით კირის ხსნარზე, დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდანი, დეფორმირებულია კედლები. შესასვლელი სამრეთიდანაა, კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღეძზე გაჭრილია ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელი, რომელსაც ძირი საფეხურებად აქვს დამუშავებული. სარკმლის ჩრდილოეთით ორი ოთხკუთხა ნიშაა, სამხრეთით კი — სამი. შუა ნიშაში მოწყობილია მცირე სამალავი. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიშენებულია ტრაპეზი. გრძივ კედლებზე შემორჩენილია მხატვრობის ფრაგმენტები. დარბაზი გადახურულია ქარგილზე სხმული ნახევარცილინდრული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალსოფლის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**ახალსოფლის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე, მდინარე ავანისხევის მარცხენა ნაპირას, მთაზე. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. კარ-სარკმლები და აფსიდის კუთხეები გამოყვანილია აგურით. დაზიანებულია:  ჩაქცეულია კამარა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი, დანგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შემორჩენილ კედლებს გარეთა მოპირკეთება დიდ ფართობზე ჩამოშლილი აქვს.
შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სარკმელს ჩრდილოეთი გვერდი და გადახურვის მცირე ნაწილიღა შემორჩა. თითო სარკმლის ქვედა ნაწილია შემორჩენილი დანარჩენ კედლებშიც.
აფსიდი გადახურული იყო სხმული კონქით. შიგნით კედლები შელესილი ყოფილა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალსოფლის პირველი სამაროვანი

**ახალსოფლის მეორე სამაროვანი** — ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი ახალსოფლის არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელში, ეკლესიის ტერიტორიაზე. თარიღდება X-XIV საუკუნეებით. 

სამარხები შედგება ქვიშაქვით ნაგები ქვაყუთებისგან. ზოგიერთის კედელი ერთი მთლიანი ქვისაა. მიცვალებულები დაკრძალებულნი არიან ზურგზე, თავით დასავლეთისკენ. რიგი სამარხებისა კოლექტიურია. დასტურდება მეორადი დაკრძალვაც. სამარხები ძირითადად უინვენტაროა.

სამაროვანზე აღმოჩნდა მინის სადა და გრეხილღეროიანი სამაჯურები და მათი ნატეხები. მინის ინკრუსტირებული და სარდიონის მძივი, ფაიანსის მედალიონი, თიხის მოჭიქული ჭურჭლის ნატეხები, სამყურა ბალახის მოყვანილობის ტუჩიანი დოქი, ჯამი, მთლიანი, ჩაიდნისებრი ხელადა, ვერცხლის ჯვარი, რომელზეც ჯვარცმაა გამოსახული. ორი გახვრეტილი, საკიდებად გამოყენებული მონეტა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შილდის ორსაყდრების ნაეკლესიარი

**შილდის ორსაყდრიანი ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის ჩრდილო-დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ადგილ ვაკესარბიელად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, ნაგები იყო ნატეხი ქვით. დანგრეულია: კედლები (შემორჩენილია 20-30 სანტიმეტრის სიმაღლეზე) მიწითა და მცენარეულობითაა დაფარული. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით. ნაგებობის ტერიტორიაზე ქვის ქვევრებია. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვეჯინის პირველი ნაგებობა

**ვეჯინის პირველი ნაგებობა** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტ, სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 1 კმილომეტრზე, ბაქსის ხეობის მარცხენა შემაღლებულ ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნაგებობა მთის ფერდობშია შეჭრილი (სიგრძე 4 მეტრი სიგრძის დადგენა გაწმენდის გარეშე არ ხდებოდა). ნაშენია დიდი ზომის რიყის ქვით და კირის ხსნარით. ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია წვრილი ნატეხი ქვით. წყობა ილეგურალურია. ტლანქი. შიგნითა კედლები შებათქაშებული ყოფილა. ძლიერაა დაზიანებული: შემორჩენილია დასავლეთისა და ჩრდილოეთ კედლების ნაწილები (სიმაღლე 1.5-2 მეტრი) დანარჩენი ნაწილი კი მიწითაა დაფარული. შენობას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. დასავლეთ კედლის კიდეებში თითო სხვადასხვა ზომის სწორკუთხა ნიშაა. ინტერიერში ზედაპირულად შეგროვდა, როგორც მოჭიქული ისე მოუჭიქავი თიხის ჭურჭლისა და ღარისებრი კრამიტის ნატეხრები. ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
შილდის ფაშაანის ეკლესია

**შილდის ფაშაანის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში სოფელ შილდიდან სამხრეთით, 10-12 კმ-ზე ნასოფლარ ფაშაანის ტერიტორიაზე. დათარიღებულია XVIII საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (10,2მX6,5მ), ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. ახლა დაზიანებულია: აყრილია სახურავი, დასავლეთ კედლის შუაში მთელს სიმაღლეზე, გაბზარულია. ეკლესიას აქვს ორი შესასვლელი: დასავლეთით და ჩრდილოეთით. ორივე თარაზულადაა გადახურული, ხოლო შიგნიდან თაღოვანია. დასავლეთ კარი ჩრდილოეთ კართან შედარებით უფრო განიერია.

აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის იატაკი საფეხურითაა შემაღლებული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ნახევარწრიული თაღოვანი სარკმელი.  სარკმლის წინ კედლიდან ოდნავ მოშორებით, დგას ტრაპეზი  გრძივ კედლებზე ორ-ორი მარტივი პილასტრია. მათზე კედლის თაღებია გადაყვანილი, პილასტრების აღმოსავლეთ აფსიდს დარბაზისგან გამოყოფს. პილასტრების გასწვრივ სადა კრონშტაინებია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. შიგნით ეკლესია გადახურულია აგურით  ნაწყობი, ნახევარცილინდრული კამარით. აგურისაა კონქიც.

ეკლესიის ფასადები  რიყის ქვის ირეგულარული წყობითაა ამოყვანილი. წყობაში ჩართულია ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაშორებული აგურის თითორიგიანი შრეები. აღმოსავლეთ კედელზე მდებარეობს კედლეში შეღრმავებული ჯვარი.  კედლები დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით. დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დადგმულია აგურით ნაგები ოთხწახნაგა, ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი, პირამიდული სახურავით დასრულებული სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ყვარლის მეექვსე ეკლესია

**ყვარლის მეექვსე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ ყვარლის აღმოსავლეთით, 3,5 კილომეტრზე. ნასოფლარ ყორეანის ტერიტორიაზე. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია, ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ინტერიერი ამოვსებულია მიწითა და ჩამონაშალი ქვით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის გვერდებზე აფსიდის კედელი განგრეულია. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდის შემორჩენილ ნაწილში მცირე ოთხკუთხა ნიშაა. სამხრეთ კედელში შემორჩენილია შესასვლელის აღმოსავლეთ წირთხლის ნაწილი. ჩრდილოეთ კედელში კი, ორი ფართო გასასვლელის კვალი. ეკლესიას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენები ეკვროდა, რომელთაგანაც კედლების მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გავაზის წმინდა გიორგის ეკლესია

**გავაზის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტორული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით, კირის ხსნარზე. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კედლების დიდი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა.
აღმოსავლეთით ოდნავ ნალისებრი ღრმა აფსიდია, რომლის ღერზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის ჩრდილოეთით ორი ოთხკუთხა, სამხრეთით კი ერთი თაღოვანი ნიშაა მოწყობილი, აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღი ოდნავ შეისრულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყვარლის მესამე ეკლესია

**ყვარლის მესამე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში. ქალლაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით. ძეგლი სამ ეკლესიიანი ბაზილიკაა. ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია მთავარი ეკლესიის კამაროვანი გადახურვა, კონქი და კედლების საპირე წყობის დიდი ნაწილი. დანგრეულია დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნახევარი. განგრეულია აფსიდის კედელი, მთლიანადაა დანგრეული სამკვეთლო. ინტერიერი ამოვსებულია მიწითა და ჩამონაშალი ქვებით. შუა ეკლესიის აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული. ჩრდილოეთ ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთიდან მას ეკვრის განცალკევებული სათავსი სამკვეთლოსათვის, რომელიც მთავარ ეკლესიას თაღოვანი კირით უკავშირდება. სამხრეთ ეკლესიის და სამკვეთლოს გეგმა, გათხრა-გაუფთავების გარეშე არ დგინდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები