მანუელ ბაკედანო

**მანუელ ხესუს ბაკედანო გონსალესი** (დ. 1 იანვარი, 1823 – გ. 30 სექტემბერი, 1897) — ჩილელი ჯარისკაცი და პოლიტიკოსი, რომელიც წყნარი ოკეანის მეორე ომის დროს არმიის მთავარსარდალი იყო და 1891 წლის სამოქალაქო ომის დროს ხანმოკლედ ჩილეს პრეზიდენტიც.

მანუელ ბაკედანო ესპანური (ნავარას) წარმოშობის იყო. მან მონაწილეობა მიიღო კონფედერაციის ომში, 1851 და 1859 წლების რევოლუციებში, არაუკანიას ოკუპაციასა და წყნარი ოკეანის მეორე ომში. ის ასევე იყო სანტიაგოსა და კოლჩაგუას სენატორი. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა არმიის რეორგანიზაციასა და სამხედრო აკადემიის დაარსებაში.

## ადრეული ცხოვრება
მანუელ ბაკედანო სანტიაგოში დაიბადა, კავალერიის პოლკოვნიკ ფერნანდო ბაკედანოსა და ტერეზა გონსალეს დე ლაბრა ი როსის ვაჟი. სწავლობდა სასულიერო პირის ხუან რომოს სკოლაში და ჩილეს ეროვნულ ინსტიტუტში. ბაკედანო მხოლოდ 15 წლის იყო და ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლობდა, როდესაც კონფედერაციის ომი დაიწყო. 1838 წლის ივლისში ის სახლიდან გაიქცა, რათა ომში გამგზავრებულ ჯარებს შეერთებოდა.

მანუელ მონტმა ბაკედანო 1852 წლის იანვარში სამთავრობო დაცვის სერჟანტ-მაიორის წოდებით დააწინაურა. 1879 წლის ნოემბერში მან თავისი ჯარები პისაგუაში ქვეითი ჯარის მეთაურის, გენერალ ერასმო ესკალას ბრძანებით გადმოსცა. ეს მანევრი ისტორიაში პირველ ამფიბიურ გადმოსვლად ითვლება.

მან მონაწილეობა მიიღო პირველ სამ სახმელეთო კამპანიაში: ტარაპაკა, ტაკნა და არიკა, ასევე ლიმაში და დაგეგმა ლოს-ანჯელესის ბრძოლა. გენერალ ესკალას გადადგომის შემდეგ, ომის მინისტრ რაფაელ სოტომაიორ ბაეზასთან დავის გამო, სოტომაიორმა ბაკედანო მთავარსარდლად დანიშნა იმ მოლოდინით, რომ ბაკედანოს, როგორც მეთაურის, შესაძლებლობები მას საშუალებას მისცემდა აღედგინა წესრიგი და მორალი ჯარებში.

ბაკედანოს სამხედრო რეპუტაცია გაიზარდა მისი გამორჩეული ხელმძღვანელობითა და 1881 წლის იანვარში ჩორილოსისა და მირაფლორესის ბრძოლებში მონაწილეობით. იქ, მისი მეთაურობით მყოფი ჯარისკაცების ძალისხმევის წყალობით, პერუს დედაქალაქი ერთ თვეზე ნაკლებ დროში დაიკავეს. ბაკედანო ჩილეში დაბრუნდა, როდესაც პრეზიდენტ ანიბალ პინტოს მთავრობამ ჯარის შენახვის მაღალი ხარჯების გამო არმიის უმეტესი ნაწილის სამშობლოში დაბრუნება გადაწყვიტა. ის ვალპარაისოში 1881 წლის მარტში ჩავიდა, სადაც დიდმა ხალხმა მიიღო; ზეიმი სანტიაგოშიც განმეორდა. მიუხედავად იმისა, რომ მას სტრატეგიაში მცირე გამოცდილება ჰქონდა, მას იხსენებენ, როგორც გენერალს, რომელიც პირადად ხელმძღვანელობდა ბრძოლებს, რომლებიც გადამწყვეტი გამარჯვებებით მთავრდებოდა. ის მკაცრი დისციპლინის დამცველი იყო: ჩორილოსის ბრძოლაში მან ჯარისკაცი სიმხდალისთვის დახვრიტა. ჯიუტი ბუნების გამო, გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, ის არანაირ კამათს არ იტანდა.

ტაკნას ბრძოლის შემდეგ, როდესაც მისი ტაქტიკა საჯაროდ გააკრიტიკეს გაზეთ „ელ მერკურიო დე ვალპარაისოში“, განრისხებულმა ბაკედანომ რეპორტიორი დააპატიმრა და სამხედრო ხომალდ „აბტაოზე“ იზოლირებულად მოათავსა. ისტორიკოსმა ფრანსისკო ენსინამ, ბაკედანოს გამბედაობის აღიარების მიუხედავად, იგი აღწერა, როგორც „ღარიბ იდეებიანი“ და ტაქტიკის ცუდი ოსტატი. 1881 წლის აგვისტოში მიღებული კანონით, დომინგო სანტა მარიას მთავრობამ მას მიანიჭა უვადო ჯილდოები, ანაზღაურება და შემწეობა აქტიური მთავარსარდლის დონეზე.

ის ორი ვადით, 1882-1888 წლებში, სანტიაგოს სენატორად აირჩიეს, ხოლო კოლჩაგუას მიერ კიდევ ორი ​​ვადით, 1888-1894 წლებში. ამ თანამდებობებიდან მან მონაწილეობა მიიღო არმიის რეორგანიზაციაში და იყო არმიისა და საზღვაო ძალების მუდმივი კომისიის წევრი, აქტიურად მონაწილეობდა გენერალური შტაბისა და სამხედრო აკადემიის შექმნაში. შემდეგ მან ძალაუფლება 31 აგვისტოს საზღვაო ფლოტის კაპიტან ხორხე მონტს გადასცა და სამუდამოდ გადავიდა პირად ცხოვრებაზე.

ლიმა დამპყრობელი ქარიზმატული ომის ლიდერის, ბაკედანოს კოალიციიდან გამორიცხვა ხსნის, თუ რატომ დაიწყო ჩილემ მალე სამოქალაქო ომი ორ ეტატისტურ ფრაქციას შორის.

ის გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, სანტიაგოში, 1897 წლის 30 სექტემბერს, 74 წლის ასაკში.

## მემორიალი
იყო ბაკედანოს საცხენოსნო ქანდაკება Edificio Telefónica-ს ავ-პროვიდენსიაში, სანტიაგოში.

ჩილეში რამდენიმე ადგილი ატარებს ბაკედანოს სახელს: ბაკედანოს მეტრო და პლაზა ბაკედანო სანტიაგოში; ბაკედანოს ქუჩა იკიკეში; და Cordón Baquedano ქედი ჩილეს Tierra del Fuego-ში. ჩილეს საზღვაო ძალების ორმა გემმა მიიღო მისი სახელი: ფრეგატი General Baquedano (PF-09) და Corvette Baquedano.

2021 წლის 12 მარტს, პლაზა ბაკედანოში მდებარე ქანდაკება აღსადგენად მოხსნეს, მას შემდეგ, რაც მისი დაზიანების რამდენიმე მცდელობა განხორციელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Chilean Army Biography 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილელები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:ჯარისკაცები
კატეგორია:პრეზიდენტები