ბელგიის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ბელგიის ადმინისტრაციული დაყოფა** — ბელგია წარმოადგენს ფედერალურ სახელმწიფოს, რომელიც იყოფა სამ რეგიონად, რომლებიც ფედერაციის სუბიექტებს წარმოადგენენ და ასევე სამ ენობრივ გაერთიანებად. ბელგიის კონსტიტუციის მიედვით არ არსებობს იერარქია ფედერალურ, რეგიონულ და ენობრივ გაერთიანების ხელისუფლებებს შორის, თითოეულ მათგანს გააჩნია საკუთარი კომპეტენციები. რეგიონები განაგებენ მიწასთან დაკავშირებულ საკითხებს (საცხოვრისი, სოფლის მეურნეობა, ურბანული დაგეგმვა), ხოლო ენობრივი გაერთიანებები ადამიანებთან დაკავშირებულ საკითხებს (განათლება, ჯანდაცვა, კულტურა). ფლამანდიური ენობრივი გაერთიანების მმართველობა შერწყმულია ფლანდრიის რეგიონის მმართველობასთან, რეგიონსა და ენობრივ გაერთიანებას გააჩნიათ ერთი პარლამენტი და ერთი მთავრობა.

გარდა ამისა ბელგია იყოფა პროვინციებად (ადგილობრივი თვითმმართველობის მეორე დონე) და თემებად (თვითმმართველობის პირველი დონე)

## ფედერალური სუბიექტები
### რეგიონები 
რეგიონის საკანონმდებლო ორგანოა რეგიონული პარლამენტი, რომელიც აირჩევა პირდაპირი არჩევნებით 5 წლის ვადით. პარლმენტი ირჩევს რეგიონის მინისტრებს, მათ შორის, მინისტრ-პრეზიდენტს ასევე 5 წლის ვადით. რეგიონის უფლებამოსილებებში შედის სივრცითი დაგეგმვა, საცხოვრისი, სოფლის მეურნეობა, გარემოს დაცვა, დასაქმება, ვაჭრობა, სამეცნიერო კვლევები, ენერგეტიკა, ტრანსპორტი.

### ენობრივი გაერთიანებები 
thumb|400px|ბელგიის ენობრივი გაერთიანებები:ფლამანდიური გაერთიანება(**ყვითელი**)ფრანგული გაერთიანება (**წითელი**)ორენოვანი დედაქალაქი ბრიუსელი (**ყვითელ-**-**წითელი** )გერმანული გაერთიანება(**ლურჯი**)|right
ბელგია დაყოფილია სამ ენობრივ გაერთიანებად (  )  ფლამანდიური, ფრანგული და გერმანული. დედაქალაქი ბრიუსელი შედის ფლამანდიურ და ფრანგულ ენობრივ გაერთიანებებში.

გერმანულ და ფრანგულ ენობრივ გაერთიანებებს გააჩნია საკუთარი პარლამენტი, მინისტრები და მინისტრ-პრეზიდენტი, რომლებიც აირჩევა 5 წლის ვადით. ენობრივი გაერთიანებების უფლებამოსილებებში შედის განათლება, კულტურა, სოციალური დაცვა, ტურიზმი, სპორტი, ჯანმრთელობის დაცვა.

## თვითმმართველობის სუბიექტები
### პროვინციები
ბელგია იყოფა 10 პროვინციად. 5 პროვინცია შედის ფლანდრიაში, 5 კი ვალონიაში. ბრიუსელის რეგიონს პროვინციები არ გააჩნია. მოსახლეობით ყველაზე პატარაა ლუქსემბურგი (295 ათასი), ყველაზე დიდი კი ანტვერპენის პროვინცია (1,9 მლნ). პროვინციების საკრებულოები აირჩევა პირდაპირი არჩევნებით პროპორციული წარმომადგენლობითი საარჩევნო სისტემით 6 წლის ვადით. პროვინციას გააჩნია საკუთარი მთავრობა და გუბერნატორი, რომელიც ინიშნება ფედერალური მთავრობის მიერ. პროვინციების უფლებამოსილებებში შედის კულტურის დაწესებულებების განვითარება, სოციალური დაცვა, გარემოს დაცვა, ეკონომიკის განვითარება, ტრანსპორტი და საცხოვრისი. 

### თემები
თემი (  ) წარმოადგენს ბელგიაში ადგილობრივი თვითმმართველობის ქვედა დონეს. სულ ბელგიაში 565 თემია. თემის საკრებულო აირჩევა პირდაპირი წესით 6 წლით. მერია შედგება მერის, ოლდერმენისა და სოციალური დაცვის საჯარო ცენტრის თავმჯდომარისაგან. სოციალური დაცვის საჯარო ცენტრი ცალკე ორგანოა, რომელიც ყველა თემში არსებობს. მერი არის როგორც მერიის, ასევე საკრებულოს პირველი პირი. ბრიუსელსა და ფლანდრიაში მას საკრებულოს რეკომენდაციით ნიშნავს რეგიონის მთავრობა, ვალონიაში მას ირჩევენ პირდაპირი წესით, თუმცა მტკიცდება რეგიონული მთავრობის მიერ. მერი, გარდა მერიისა, არის მუნიციპალური პოლიციის უფროსიც.

თემის უფლებამოსილებებში შედის საჯარო რეგისტრაციები, მართლწესრიგის დაცვა, ურბანული დაგეგმვა და მიწათსარგებლობა, წყალმომარაგება და კანალიზაცია, გარემოს დაცვა, ნარჩენების მართვა, გზები და საგზაო მოძრაობა, კულტურა, სპორტი, ახალგაზრდობა, სოციალური დაცვა, ადგილობრივი ეკონომიკის განვითარება, დასაქმება, განათლება, ადგილობრივი გადასახდები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბელგიის ქალაქების და თემების კავშირი

კატეგორია:ბელგიის ადმინისტრაციული დაყოფა