open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სერო-ელ-კონდორი

მინი|250პქ|სერო-ელ-კონდორი
**სერო-ელ-კონდორი** — სტრატოვულკანი არგენტინაში. მდებარეობს ჩილესთან  საზღვრიდან 20 კილომეტრში, კატამარკის პროვინციაში. მისი სიმაღლეა 6,532 მ. ვულკანი აქტიურად ითვლება, მაგრამ ამჟამად მიძინებულია. მის სიახლოვე მდებარეობს ვულკანი ფალსო-ასუფრე. 

აღსანიშნავია, რომ სერო-ელ-კონდორი ანდების 6000 მეტრზე მაღალ მწვერვალებს შორის ბოლო აღმოჩნდა, რომელზეც ადამიანი აცოცდა. პირველი ასვლა 2003 წელს განხორციელდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* საატელიტური ფოტოები 
* სამხრეთ ამერიკის ძირითადი ვულკანების სია და ფოტოები 
* კატამარკის პროვინციის რუკა 

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ლუგიერები

thumb|right|ლუგიერები ძველი ევროპის რუკაზე
**ლუგიერები** (ლიგიერები) — ძველი ტომი, რომელიც იღებდა აქტიურ მონაწილეობას რომაელებთან ბრძოლაში ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში. ცხოვრობდნენ თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე ვისლა-ოდერის შუამდინარეთში. ასოცირდებიან პშევორის კულტურის მატარებლებთან. გერმონდურებთან ერთად ეხმარებოდნენ კვადებს რომაელების განდევნაში; დომიციანის დროს, 84  წელს, დაიქვემდებარეს კვადები. III ს ლუგიერები ჩაიკარგნენ ერების დიდი გადასახლების დროს და გუთებს შეერწყნენ.

## ვერსიები წარმოშობის შესახებ 
ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით, ლუგიერები იყვნენ გერმანული ტომი.

სხვა ვერსიით ისინი იყვნენ კელტური წარმოშობის ტომი და შესაძლებელია ეთნონიმი "*ლუგიერი*" ნიშნავდა  "*ნათელ ადამიანს*" ან წარმოიშვა კელტების ღმერთის ლუგის სახელიდან.

მესამე ვერსია, რომ ლუგიერები — რომანიზირებული სახელწოდებაა ლუჟიცელების, პოლაბური სლავების ერთ-ერთი ტომი. ლუგიერების სლავური წარმოშობას ადასტურებს სლავური სიტყვა "*луг*", ან "*łęg*" (პოლ. ტყის ჭაობი; ადგილი ნაპირთან). სილეზიის ეტიმოლოგიასთან შედარებით - "*ślęgi*", ლუჟიცა, ასევე სლავების ეტიმოლოგიასთან *"*slav-*" - "*დინება, სველი*" და სერბულხორვატული "*slaviti*" - "*ღვინის წყლით გაზავება*".

დღეს მეცნიერების უმრავლესობა, არქეოლოგიაზე დაყრდნობით, თვლიან რომ ლუგიერები იყვნენ სხვადასხვა ეთნიკური წარმოშობის ტომების კონფედერაციის შემადგენელი ნაწილი.

## ლიტერატურა 
ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი (1890—1907) 
Stanisław Rospond, Polszczyzna Śląska, 1970, str.11-12

კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კატეგორია:გადაშენებული ერები
კატეგორია:ძველი ხალხები
კოჩიკიტოს ვულკანური ჯგუფი

**კოჩიკიტოს ვულკანური ჯგუფი** — ვულკანების პატარა ჯგუფი ჩრდილოეთ არგენტინაში. მთავარი მწვერვალია კოჩიკიტო, რომელიც ჰოლოცენის ასაკისაა. ჯგუფი სულ მოიცავს 8 ვულკანურ კონუსს. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლე 1 435 მეტრია. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*კოჩიკიტოს ვულკანური ჯგუფი, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
საამპუტაციო დანა

**საამპუტაციო დანა** — ქირურგიული დანის ერთგვარი სახეობა,რომელიც გამოიყენება რბილი და ზოგიერთი მკვრივი ქსოვილის გასაკვეთად. საამპუტაციო დანა ბასრად არის ალესილი და განკუთვნილია კიდურის ამპუტაციისთვის. 

## დახასიათება 
საამპუტაციო დანას  გააჩნია პირი და მოცულობითი, ღრუიანი სახელური. განასხვავებენ დიდ (სიგრძე 315 სმ) და მცირე (250 მმ) ზომის საამპუტაციო დანებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.MedGeo.Net

კატეგორია:მედიცინა
კატეგორია:ქირურგიული იარაღები
კორდონ-დელ-ასუფრე

**კორდონ-დელ-ასუფრე** () — პატარა ვულკანური კომპლექსი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე, (კატამარკის პროვინცია, არგენტინა. ანტოფაგასტის რეგიონი, ჩილე). მდებარეობს ვულკან ლიულიაილიაკოს ვულკანიდან 50 კმ-ით სამხრეთით.

კომპლექსი მოიცავს 6 ვულკანურ კრატერს, მათგან უმაღლესი ზღვის დინიდან 5463 მეტრზე მდებარეობს. ამჟამად მიძინებულია.

## იხილეთ აგრეთვე
* არგენტინის ვულკანების სია
* ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* კატამარკის პროვინციის რუკა 
* სალტის პროვინციის რუკა 
* სამხრეთ ამერიკის ძირითადი ვულკანების სია და ფოტოები 
* ანტოფაგასტის რეგიონის რუკა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
ქირურგიული დანა

**ქირურგიული დანა** –  რბილი და ზოგიერთი მკვრივი ქსოვილის გასაკვეთი,ბასრი ქირურგიული ინსტრუმენტია.ის მნიშვნელოვანი ძალისხმევის გარეშე   კვეთს ქსოვილს; ქირურგიული  დანით გაკეთებული განაკვეთი ჭრილობა ნაკლებად მტკივნეულია და ადვილად ხორცდება. გამოიყენება კიდურის ამპუტაციის, გულმკერდის ღრუზე ოპერაციული მიდგომისას და ა.შ.

გამოყოფენ სხვადასხვა ტიპის ქირურგიულ დანებს:

*საამპუტაციო დანა 
*სარეზექციო დანა 
*ხრტილის გასაკვეთი დანა 
*თავის ტვინის დანა 

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.MedGeo.Net

კატეგორია:მედიცინა
კატეგორია: ქირურგიული ინსტრუმენტები
ფალსო-ასუფრე

მინი|250პქ|ფალსო-ასუფრეს ვულკანური კომპლექსი და კრატერის ტბა
**ფალსო-ასუფრე** () — ვულკანური კომპლექსი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე (კატამარკის პროვინცია, არგენტინა; ატაკამის რეგიონი, ჩილე). განეკუთვნება აქტიურ ვულკანებს, მაგრამ კომპლექსში შემავალი ზოგიერთი ვულკანი ამჟამად მიძინებულია. უმაღლესი მწვერვალი ზღვის დონიდან 5 890 მეტრზე მდებარეობს.

ვულკანური კრატერის დიამეტრი 1 კმ-ია. მისგან ჩრდილო დასავლეთით, ჩილეს ტერიტორიაზე, მდებარეობს კალდერის ტიპის უსახელო კრატერი, ხოლო 20-კმ-ით ჩრდილოეთით, ვულკანი ელ-კონდორი, 15 კმ-ით სამხრეთით კი ვულკანი სან-ფრანსისკო. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია
*ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* სამხრეთ ამერიკის ძირითადი ვულკანების სია და ფოტოები 
* რეგიონის უმაღლესი ვულკანების რუკა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
დომუიო

მინი|250პქ|დომუიო
**დომუიო** — სტრატოვულკანი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში. მისი სიმაღლეა 4 709 მეტრი და წარმოადგენს პატაგონიის უმაღლეს მწვერვალს. ხშირად მას „*პატაგონიის სახურავს*“ უწოდებენ (*"El Techo de la Patagonia"*). 

ვულკანს აქვს ფართო, 15 კმ სიგანის კალდერა, სადაც აღმოჩენილია დაციტის ვულკანური გუმბათები. მწვერვალებზე ბევრია გეიზერი და ცხელი ნაკადული. 

ვულკანის სახელწოდება მოდის მაპუჩეს ხალხის ენიდან და ნიშნავს „*კანკალს და ბუზღუნს*“, რაც ვულკანის გეოთერმული აქტიურობიდან გამომდინარეობს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*ვულკანი დომუიო, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
გალანი

**გალანი** — კალდერის ტიპის კრატერი არგენტინაში, კატამარკის პროვინციაში. მიიჩნევა მსოფლიოში ყველაზე უკეთ წარმოჩენილ ფართო კალდერად. მისი სიმაღლეა 5 912 მ.  წარმოიქმნა 2.2 მლნ წლის წინ, 1,050 მ³ მასის ამოფრქვევის შედეგად, რომლის ნაკვალევიც 100 კმ-ის მოშორებითაც კი შეიმჩნევა. კალდერაში მდებარეობდა კრატერის მოზრდილი მლაშე ტბა, რომელშიც ფლორა იმ დონემდე განვითარდა, რომ ტბა გაქრობის პირას მიიყვანა. 

გალანის მიმდებარე ტერიტორია არგენტინაში ერთ-ერთი ყველაზე დაუსახლებელი და ადამიანთაგან იზოლირებულია. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  Cordillera de los Andes - Cerros Conspicuos  
* ცენტრალური ანდების ვულკანები 
* ვულკან გალანის დიდი კალდერა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კოპაუე

მინი|250პქ|კოპაუეს ხედი კრატერის ტბიდან
**კოპაუე** — სტრატოვულკანი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე. 2 კილომეტრის სიგრძეზე განლაგებულია ცხრა ვულკანური კრატერი. აღმოსავლეთ კრატერში მდებარეობს მლაშე, ტუტოვანი, 300 მ სიგანის კრატერული ტბა. ამ ტბიდან, XX საუკუნეში დაფიქსირებულია თხევადი გოგირდის ამოფრქვევა. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია
*ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*კოპაუეს ვულკანური ჯგუფი, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
პრინცესა და ბაყაყი

***პრინცესა და ბაყაყი***  () —  Walt Disney Animation Studios-ის 2009 წლის ანიმაციური მუსიკალური ფილმი. ფილმის დისტრიბუტორი იყო  Walt Disney Studios Motion Pictures. „პრინცესა და ბაყაყი“ არის დისნეის სტუდიების რიგით 49-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. იგი ნაწილობრივ ეფუძნება ელიზაბეთ დოუსონ ბეიკერის რომან „ბაყაყების პრინცესა“ და ძმები გრიმების ზღაპარს „პრინცი ბაყაყი“. ფილმის რეჟისორები არიან რონ კლემენტსი და ჯონ მასკერი, ხოლო როლებს ახმოვანებენ ანიკა ნონი როუზი, ბრუნო კამპოსი, კით დევიდი, მაიკლ-ლიონ ვული, ჯიმ კამინგზი, ჯენიფერ კოუდი, პიტერ ბარტლეტი, ჯენიფერ ლუისი, ოპრა უინფრი, ტერენს ჰოვარდი და ჯონ გუდმენი. ფილმი ბროდვეის სტილის მიუზიკლის სახეს ატარებს. მისი მოვლენები ვითარდება ნიუ-ორლეანსა და ლუიზიანაში, 1920-იან წლებში. ოფიციანტი გოგონა ტიანა ოცნებობს საკუთარი რესტორნის გახსნაზე. მას შემდეგ, რაც კოცნის პრინცს, რომელიც ვუდუისტმა ბაყაყად აქცია, იგი თავადაც ბაყაყად იქცევა და უნდა იპოვოს გზა, დაიბრუნოს ადამიანის გარეგნობა, სანამ გვიანი არ არის.

ფილმის წარმოება დაიწყო სახელწოდებით „ბაყაყი პრინცესა“. ეს იყო დისნეის დაბრუნება ტრადიციულ ანიმაციასთან, ვინაიდან წარმოადგენდა პირველ სრულმეტრაჟიან ნახატ ანიმაციურ ფილმს 2004 წლის შემდეგ. ფილმის რეჟისორები და სცენარის ავტორები არიან ჯონ მასკერი და რონ კლემენტსი - მათვე ეკუთვნით ფილმები „პატარა ქალთევზა“, „დიდი დეტექტივი თაგვი“, „ალადინი“. „ჰერკულესი“ და „განძის პლანეტა“. მუსიკა ფილმისათვის შექმნა რენდი ნიუმენმა. სიმღერები ბროდვეის სტილშია.

ფილმის პრემიერა გაიმართა შეზღუდული ჩვენებებით, ნიუ-იორკსა და ლოს-ანჯელესში, 2009 წლის 25 ნოემბერს, ხოლო ფართო ჩვენებები დაიწყო 2009 წლის 11 დეკემბერს. იგი კინოგაქირავებაში წარმატებული იყო და ჩრდილოეთ ამერიკაში საპრემიერო კვირას პირველი ადგილი დაიკავა, მსოფლიო მასშტაბით კი 267 მილიონი აშშ დოლარი შეაგროვა. ოსკარის დაჯილდოებაზე მას ერგო სამი ნომინაცია, საუკეთესო ანიმაციური ფილმის, საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის და მუსიკისთვის. თუმცა, მან წააგო ფილმებთან „მფრინავი სახლი“ და „შეშლილი გული“.

კრიტიკოსების ნაწილი „პრინცესას და ბაყაყს“ თვლის მნიშვნელოვან წერტილად უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების ისტორიაში. მათი აზრით, იგი დისნეის რენესანსის გვიანდელი პერიოდის მაგალითია, რომელმაც შეასრულა მნიშვნელოვანი როლი შემდგომი ანიმაციური ფილმების წარმატებაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2009 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
მამის მკვლელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მამის მკვლელი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*მამის მკვლელი (მოთხრობა) — ალექსანდრე ყაზბეგის მოთხრობა.
*მამის მკვლელი — 1923 წლის ქართული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ამო ბეკ-ნაზაროვის მიერ.
მონსტრების კორპორაცია

„**მონსტრების კორპორაცია**“ () — 2001 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმი და პიქსარის მეოთხე სრულმეტრაჟიანი სურათი, რომლის დისტრიბუტორები არიან Walt Disney Pictures და Buena Vista Distribution. მისი რეჟისორები არიან პიტ დოქტერი, ლი უნკრიხი და დევიდ სილვერმენი, სცენარი კი ეკუთვნით ჯილ კალტონს, პიტ დოქტერს, რალფ ეგლესტონს, დენ გარსონს, ჯეფ პიჯეონს, რეტ რიზს, ჯონათან რობერტსს და ენდრუ სტენტონს. მთავარ პერსონაჟებს ახმოვანებენ ჯონ გუდმენი, ბილი კრისტალი, მერი გიბსი, სტივ ბუშემი და ჯეიმზ კობურნი. სიუჟეტი მოგვითხრობს ბავშვების შემშინებელი კორპორაციის და მასში მომუშავე მონსტრების შესახებ.

ფილმის პრემიერა აშშ-ში შედგა 2 ნოემბერს, 2001, ავსტრალიაში 26 დეკემბერს, გაერთიანებულ სამეფოში კი 2002 წლის 8 თებერვალს. ფილმმა კინოგაქირავებიდან $525,366,597-ის ოდენობის შემოსავალი მოიტანა.

2013 წლის 5 ივლისს გამოვიდა ფილმის გაგრძელება „მონსტრების უნივერსიტეტი“.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2001 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:პიქსარის ანიმაციური ფილმები
გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა (1949-1990)

**დასავლეთი გერმანია** () — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის (გფრ; ) გავრცელებული სახელი 1991 წლამდე, მის აღმოსავლეთ გერმანიასთან გაერთიანებამდე. 1991 წლიდან, გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, გერმანიის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ (აღმოსავლეთ გერმანია) არსებობა შეწყვიტა მას შემდეგ, რაც მისმა მოქალაქეებმა ხმა მისცეს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის (დასავლეთ გერმანია) შემადგენლობაში შესვლას, ხოლო ეს უკანასკნელი კი გახდა ცნობილი, როგორც უბრალოდ *გერმანია*.

## იხილეთ აგრეთვე
*გერმანიის გაერთიანება (1990)
*გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა

## ლიტერატურა
* Bark, Dennis L., and David R. Gress. *A History of West Germany Vol 1: From Shadow to Substance, 1945–1963* (1992); ; vol 2: *Democracy and Its Discontents 1963–1988* (1992) 
* Berghahn, Volker Rolf. *Modern Germany: society, economy, and politics in the twentieth century* (1987) ACLS E-book online
* Hanrieder, Wolfram F. *Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy* (1989) 
* Henderson, David R. "German Economic Miracle." *The Concise Encyclopedia of Economics* (2008).
* Jarausch, Konrad H. *After Hitler: Recivilizing Germans, 1945–1995* (2008)
* Junker, Detlef, ed. *The United States and Germany in the Era of the Cold War* (2 vol 2004), 150 short essays by scholars covering 1945–1990
* MacGregor, Douglas A. *The Soviet-East German Military Alliance*, New York, Cambridge University Press, 1989.
* Main, Steven J. "The Soviet Occupation of Germany. Hunger, Mass Violence and the Struggle for Peace, 1945–1947." *Europe-Asia Studies* (2014) 66#8 pp.&nbsp;1380–1382.

კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
Rotten Tomatoes

**Rotten Tomatoes** () — საიტი, სადაც განთავსებულია ინფორმაცია და ახალი ამბები ფილმების შესახებ, ასევე მათი შეფასებები. საიტი პოპულარულია თავისი შეფასებების დაჯამების ფუნქციით. სახელი მომდინარეობს ცუდი მსახიობებისთვის პომიდვრების სროლის ჩვეულებიდან. ამჟამად საიტის მთავარი რედაქტორია მეტ ეჩიტი.

კომპანია დაარსდა 1998 წლის აგვისტოში კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) სტუდენტების, სენ დიონგის, პატრიკ ლის და სტივენ უონგის მიერ.

2010 წელს Rotten Tomatoes შეიძინა კომპანია Flixster-მა, რომელსაც, თავის მხრივ ფლობდა Warner Bros.. 2016 წლის თებერვალში, Rotten Tomatoes და მისი მფლობელი Flixster შეიძინა კომპანია Fandango-მ.

## იხილეთ აგრეთვე
* Metacritic
* Internet Movie Database (IMDb)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საიტები
ხოსე ერნანდესი

**ხოსე ერნანდესი** (; დ. 10 ნოემბერი, 1834 – გ. 21 ოქტომბერი, 1886) — არგენტინელი ჟურნალისტი, პოეტი და პოლიტიკოსი. მისი ნაწამროებებიდან ყველაზე ცნობილია ეპოსი *Martín Fierro*.

ერნანდესი, რომლის წინაპრებიც იყვნენ ესპანელები, ირლანდიელები და ფრანგებიც, დაიბადა სან-მარტინში ბუენოს-აირესის პროვინციაში. მამამისი იყო მსხვილფეხა საქონლის რანჩოში მსახურების უფროსი. ის კარიერაში იყო ჟურნალისტი არგენტინასა და ურუგვაის სამოქალაქო ომებში, კომერციული ფირმის თანამშრომელი და სასამართლოს სტენოგრაფისტიც.

ერნანდესმა დააარსა გაზეთი *El Río de la Plata*, ომელიც მხარს უჭერდა ადგილობრივი თვითმართველობის ავტონომიას, *სასაზღვრო კონტინგენტებში* სავალდებულო გაწვევას და მოსამართლეების, სამხედრო ხელმძღვანელობის და სკოლის გამგეობების არჩევას. ის ეწინააღმდეგებოდა იმიგრაციას რადგან თვლიდა რომ ეს რეგიონის განვითარებაზე ცუდად მოქმედებდა. ის თვლიდა რომ უნდა ყოფილიყო ქვეყნის ფედერალური მოწყობა რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა საწმყსოებზე, თუმცა ამავე დროს მომხრე იყო ძლიერი საგანმანათლებლო სისტემისაც.

როგორც ფედერალისტი ის იყო დომინგო ფაუსტინო სარმიენტოს პოლიტიკის წინააღმდეგი, რომელიც ცენტრალიზებულ მმართველობას ეფუძნებოდა. ერნანდესი იყო ხუან მანუელ როსასის დიდი მწინააღმდეგე, რომელსაც ახასიათბდა როგორც დესპოტსა და ტირანს.

ერნანდესი დღისთვის ძირითადად მისი *Martín Fierro*-ითაა ცნობილი, ეპოსის რომელიც ლიტერატურულ შედევრად ითვლება. პოემაზე მუშაობა დაიწყო ბრაზილიაში, დევნილობის დროს და გამოიცა ორ ნაწილად (1872 და 1879 წლებში).

1886 წლის 21 ოქტომბერს, ერნანდესი გულის ავადმყოფობით გარდაიცვალა ბელგრანოში (რომელიც იმ დროს ცალკე გარეუბანი იყო).

ის დაკრძალეს ლა-რეკოლეტას სასაფლაოზე, ბუენოს აირესში.
## წყარო 
* Jorge Luis Borges, "José Hernández", in *El Martín Fierro* (ISBN 8420619337) (ესპანური)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ხოსე ერნანდესის ბიოგრაფიის ისტორიული ნარკვევი,   გვ. 474-495, 1995 წელი, პოემის თავისუფალი ინტერნეტ გამოცემა ბუენოს აირესის ხელმძღვანელობის მიერ. (ესპანური).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1834
კატეგორია:გარდაცვლილი 1886
კატეგორია:არგენტინელი მწერლები
კატეგორია:არგენტინელი პოეტები
კატეგორია:არგენტინელი ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის არგენტინელი პოეტები
კატეგორია:არგენტინელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ჟურნალისტები
კატეგორია:მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მარანი (აბაშის მუნიციპალიტეტი)

**მარანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: მარანი, მარანჭალა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. რკინიგზის ბაქანი სამტრედია–ფოთის ხაზზე. ზღვის დონიდან 16 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. 1933 წლამდე მარნის თემში შედიოდა სოფელი საჭილაო და გაუწყინარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1153 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მეორე ეწერი

**მეორე ეწერი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სუჯუნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 12 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 256 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარანჭალა

**მარანჭალა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, მარნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 631 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაჯრასატტვა

და მარცხენაში ზარი.]]
**ვაჯრასატტვა** (სანსკ: वज्रसत्त्व, ჩინ: 金剛薩埵 ფინინი: Jīn gāng sà duǒ; ტიბ: རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། - მოკლე ფორმაა „დორსემ“ རྡོར་སེམས།) მაჰაჲანურ, მანტრაჲანულ და ვაჯრაჲანულ ბუდიზმში არის ბოდჰისატტვა. ბუდიზმის იაპონურ ვაჯრაჲანურ სკოლა შინგონში, ვაჯრასატტვა ბოდჰისატტვა სამანტაბჰადრას ეზოთერული ასპექტია. ტიბეტურ ბუდიზმში ვაჯრასატტვა დჰარმაკაჲასა და ასევე გაწმენდის პრაქტიკასთან ასოცირდება.

ვაჯრასატტვა, ძირითადად, ორ ბუდისტურ ტექსტში ჩნდება: *მაჰავაიროჩანა სუტრა* და *ვაჯრასექჰარა სუტრა*. ალმასის სამეფოს მანდალაზე, ვაჯრასატტვა ბუდდჰა აკშობჰჲასთან ახლოს აღმოსავლეთით ზის.

ზოგი ეზოთერული მიმდინარეობის მიხედვით, ნაგარჯუნა სამხრეთ ინდოეთში შეხვდა ვაჯრასატტვას და მისგან ისწავლა ტანტრა, რომელიც შემდგომ სხვა ისტორიულ პირებს გადაცა.

## ვაჯრასატტვას მანტრა
ვაჯრასატტვას მანტრა არის *ომ ვაჯრასატტვა ჰუნ*.

### 100 მარცვლიანი მანტრა
ტიბეტურ ბუდიზმში გონების გასაწმენდად გამოიყენება „100 მარცვლიანი მანტრა“:       (მარცხნიდან: სანსკრიტული ტექსტი ტიბეტური ანბანით, რომანიზებული ტრანსკრიფცია, სანსკრიტული ტექსტის ტიბეტური ვარიანტი, მნიშვნელობა ქართულად)

ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་ས་མ་ཡ་མ་ནུ་པ་ལ་ཡ། 
བཛྲ་སཏྭ་ཏྭེ་ནོ་པ་ཏིཥྛ། 
དྲྀ་ཌྷོ་མེ་བྷ་བ། 
སུ་ཏོ་ ཥྱོ་མེ་བྷ་བ། 
སུ་པོ་ ཥྱོ་མེ་བྷ་བ། 
ཨ་ནུ་ར་ཀྟོ་མེ་བྷ་བ། 
ས་རྦ་སི་དྡྷི་མེ་པྲ་ཡ་ཙྪ། 
ས་རྦ་ཀ་རྨ་སུ་ཙ་མེ ཙི་ཏྟཾ༌ཤེ་ཡཿ་ཀུ་རུ་ཧཱུྂ། 
ཧ་ཧ་ཧ་ཧ་ཧོཿ 
བྷ་ག་བ་ན 
ས་རྦ 
ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བཛྲ་མཱ་མེ་མུ་ཉྩ། 
བཛྲཱི་བྷ་བ་མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སཏྭ 
ཨཱཿ །། ཧཱུྂ ཕ་ཊ

Oṃ (1)

Vajrasattva (5) samaya (8)manupālaya (13)&nbsp;|
Vajrasattva (17) tvenopatiṣṭha (22)&nbsp;|
Dṛḍho me bhava (27)&nbsp;|
Sutoṣyo me bhava (33)&nbsp;|
Supoṣyo me bhava (39)&nbsp;|
Anurakto me bhava (46)&nbsp;|
Sarva siddhiṃ (50) me prayaccha (54)&nbsp;|
Sarvakarmasu (59) ca me (61)
citta śriyaḥ kuru hūṃ (68)&nbsp;|
Hā hā hā hā hoḥ (73)
Bhagavan (76)
sarva (78) Tathāgata (82) Vajra (84)mā me muñca (88)&nbsp;|
Vajra bhava (92) mahāsamaya (97) sattva āḥ (100)&nbsp;||

ომ

ბენძა სატო სამაჲა, მანუპალაჲა
ბენძა სატო ტენოპა ტიშთჰა
დრიდჰო მებჰავა
სუტოქაჲო მებჰავა
სუპოქაჲო მებჰავა
ანურაკტო მებჰავა
სარვა სიდდჰი მემ ტრაჲაცა
სარვა კარმა სუწა მე
ციტტამ შრიჲამ კურუ ჰუმ
ჰა ჰა ჰა ჰა ჰოჰ
ბჰაგავან სარვა ტათჰაგატა ბენძა მამე მუნჲწა
ბენძრი ბჰავა მაჰა სამაჲა სატო
აჰ

(„უმაღლესი დიდება“)

ვაჯრა, სატტვა, სამაჲა: ო, ვაჯრასატტვა, დაიცავი აღთქმანი
იყავი ჩემთან ურყევად
მიბოძე სრული კმაყოფილება
იყავი კმაყოფილი ჩემით
შემიყვარე
მიბოძე ყველა სიდდჰი
გამომივლინე ყველა კარმა
გახადე ჩემი გონება კეთილი და სათნო
(ვაჯრასატტვას არსის მარცვალი)
(მიღწევის ოთხი საფეხური)
(ამგვარი აღსრულების სიხარულის შეძახილი)
ო კურთხეულო, ყველა ურყევ ტათჰაგატათა განსხეულებავ
ნუ მიმატოვებ
მიბოძე წვდომა ურყევი ბუნებისა
გამხადე ერთიანი შენთან
(აღნიშნავს ერთიანობას გაორების გარეშე)

## იხილეთ აგრეთვე
*ვაჯრა

## სქოლიო
კატეგორია:ბოდჰისატვები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
უანკუიე

**უანკუიე** — ბაზალტური სტრატოვულკანების ჯგუფი არგენტინაში, ჩილეს საზღვართან, ვულკან ლანინის სამხრეთით. მდებარეობს ეპულაფკენის ტბის სამხრეთით. კომპლექსის უმაღლესი მწვერვალი ზღვის დონიდან 2,139 მეტრზე მდებარეობს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*უანკუიეს ვულკანური ჯგუფი, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ინკაუასი

მინი|250პქ|ინკაუასის ვულკანები და კრატერის ტბა ლაგუნა ვერდე, ჩილე
მინი|250პქ|ინკაუასი არგენტინის მხრიდან
**ინკაუასი** — ვულკანი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე (კატამარკის პროვინცია, არგენტინა; ატაკამის რეგიონი, ჩილე). მისი სიმაღლეა 6,621 მეტრი. 

ვულკანი მოიცავს 3.5 კმ სიგანის კალდერას და ორ სტრატოვულკანს. გააჩნია ოთხი პიროკლასტიკური კონუსი, რომლებიდანაც ამოფრქვეულ ბაზალტ-ანდეზიტურ ლავას 10 კმ² აქვს დაფარული. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია
*ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ინკაუასი  

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
კრისტიან ბეილი

**კრისტიან ჩარლზ ფილიპ ბეილი** ( დ. 30 იანვარი, 1974) — ინგლისელი მსახიობი. თამაშობს როგორც მაღალბიუჯეტიან, ისე დამოუკიდებელ და ხელოვნების სახლების მიერ დაფინანსებულ ფილმებში.

## ბიოგრაფია
ბეილი პირველად საზოგადოებამ იხილა 13 წლის ასაკში. მან მთავარი როლი შეასრულა სტივენ სპილბერგის ფილმში „მზის იმპერია“. ის თამაშობს ინგლისელ ბიჭს, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიკარგა და იაპონელთა ბანაკში აღმოჩნდა.

2010 წელს მან კრიტიკოსთა დადებითი შეფასება დაიმსახურა ფილმში „მებრძოლი“ განსახიერებული როლის გამო. ამ ფილმით მან დაიმსახურა რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მეფის სიტყვა

***მეფის სიტყვა*** () — 2010 წლის ბრიტანული ისტორიული დრამა, რომელიც გადაიღო რეჟისორმა ტომ ჰუპერმა დევიდ სეიდლერის სცენარის მიხედვით. ფილმი 2010 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე ხალხის რჩეული გახდა.

ფილმის მთავარი გმირი კოლინ ფერთი განასახიერებს  მეფე ჯორჯ VI და ჯეფრი რაში თერაპერტ ლაიონელ ლოუგს, რომელიც ეხმარება მეფეს ბორძიკით ლაპარაკისგან თავის დაღწევაში. ფილმის გადაღება დაიწყო დიდ ბრიტანეთში 2009 წლის ნოემბერში. მისი პირველი და ლიმიტირებული ჩვენება მოეწყო 2010 წლის 26 ნოემბერს აშშ–ში. ფართო მასებისთვის ის ხელმისაწვდომი გახდაა 2010 წლის 10 დეკემბერს, ხოლო მისი ოფიციალური პრემიერა გაიმართა გაერთიანებულ სამეფოში 2011 წლის 7 იანვარს. მის გამოსვლას პოზიტიური გამოხმაურება მოჰყვა. Rotten Tomatoes-ის მიხედვით კინოკრიტიკოსთა 96% მას დადებითად აფასებს.

## როლებში
*კოლინ ფერთი - ჯორჯ VI
*ჯეფრი რაში - ლაიონელ ლოუგი 
*ჰელენა ბონემ კარტერი - დედა დედოფალი
*გაი პირსი - ედუარდ VIII
*ტიმოთი სპალი - უინსტონ ჩერჩილი 
*დერეკ ჯეიკობი - არქიეპისკოპოსი კოზმო ლანგი

## ჯილდოები 
ოსკარის 83-ე დაჯილდოებაზე ფილმმა ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია დაიმსახურა. ფილმ *დასაწყისთან* ერთად გახდა სურათი, რომელმაც ყველაზე მეტი ჯილდო მოიპოვა დაჯილდოებაზე.

**ოსკარი**
*საუკეთესო ფილმი
*საუკეთესო რეჟისორი: ტიმ ჰუპერი
*საუკეთესო მსახიობი კაცი: კოლინ ფერთი
*საუკეთესო ორგინალური სცენარი: დევიდ სეიდლერი

**BAFTA**
*საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: დევიდ სეიდლერი
*საუკეთესო მსახიობი კაცი: კოლინ ფერთი
*საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯეფრი რაში
*საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ჰელენა ბონემ კარტერი
*საუკეთესო მუსიკა: ალექსანდრ დესპლა

**ოქროს გლობუსი**
*საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში: კოლინ ფერთი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ტომ ჰუპერის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ლომატურცხი

**ლომატურცხი** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (აზავრეთის თემი), ახალქალაქის პლატოს ჩრდილოეთ ნაწილში, ახალქალაქ-ბაკურიანის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 1740 მ, ახალქალაქიდან 19 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პომორიელები

**პომორიელები**, პომერანები — დასავლეთსლავური ტომები, რომლებიც ცხოვრობდნენ XVI-XVII საუკუნეებში ოდრას დაბლობებში ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. 900 წელს პომერანების არეალის საზღვარი გადიოდა ოდრაზე დასავლეთით, ვისლაზე აღმოსავლეთით და ნეტოჩიზე სამხრეთით. შემდგომ ამ ისტორიული ადგილებს სახელწოდება პომერანია ჰქონდა (სლავურად Поморяния პომორიანიე ან Поморье პომორიე).

X საუკუნეში პოლონეთის მთავარმა მიეშკო I-მა პომორიელების მიწები შეუერთა პოლონეთის სახელმწიფოს. XI საუკუნეში პომორიელებმა აჯანყება მოაწყვეს და ისევ მოიპოვეს დამოუკიდენლობა პოლონეთისგან. ამ პერიოდში მათი ტერიტორიები ფართოვდებოდა ოდრას დასავლეთით ლუტიჩების მიწებში. მთავარ ვარტისლავ I-ის ინიციატივით პომორიელებმა მიიღეს ქრისტიანობა.

1180-იან წლებში იწყება გერმანელების გავლენის ზრდა პომორიელების მიწებზე და აქ ჩნდებიან გერმანელი მცხოვრებლები. გამანადგურებელი ომების შედეგად დანიელებთან,  პომორიელი ფეოდალები მიესალმებოდნენ დაცლილ მიწებზე გერმანელების ჩასახლებას. დროთა განმავლობაში დაიწყო გერმანიზაციის და პოლონიზაციის პროცესები პომორიელების მოსახლეობაში. ასიმილაციას გერმანელებსა და პოლონელებს შორის თავი აარიდეს და ახლა ძველი პომორიელების ნაშთებს წარმოადგენენ კაშუბები, რომელთა რიცხვი 300 ათასი ადამიანია.

კატეგორია:სლავური ტომები
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კატეგორია:ძველი ხალხები
რობერტო მარია ორტისი

**რობერტო მარია ორტისი** (; დ. 24 სექტემბერი, 1886, ბუენოს-აირესი — გ. 15 ივლისი, 1942, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1938-1942 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1938 წლის 20 თებერვლიდან 1942 წლის 26 ივნისამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* არგენტინის პრეზიდენტების სია

## ლიტერატურა
*LUNA, Félix (1978). *Ortiz: reportaje a la Argentina Opulenta. Buenos Aires:Sudamericana.
*

კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები
კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი  15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
მაიდანი

**მაიდანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სამიქაოს თემში. ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 70 მეტრზე. აბაშიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. სოფელ მაიდანში გაედინება მდინარეები: ცხენისწყალი, ნოღელა, შავღელა და კოვზა. აღსანიშნავია, რომ სოფელში უძველესი დროიდან დღემდე ფუნქციონირებს წყლის წისქვილი, რომელიც მდინარე კოვზაზეა გაშენებული.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 707 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლასტარია

მინი|250პქ|ლასტარია
**ლასტარია**, *აგრეთვე ცნობილი როგორც* **ასუფრე** — სტრატოვულკანი სამხრეთ ამერიკაში, ანდებში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე (კატამარკის პროვინცია, არგენტინა; ანტოფაგასტის რეგიონი, ჩილე). მონაცემები მისი აქტიურობის შესახებ, უცნობია. მისი სიმაღლეა 5697 მეტრი ზღვის დონიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* არგენტინის ვულკანების სია
* ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ლასტარია, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
რამონ კასტილიო

**რამონ კასტილიო** (; დ. 20 ნოემბერი, 1873, კატამარკის პროვინცია — გ. 12 ოქტომბერი, 1944, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1942-1943 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1942 წლის 27 ივნისიდან 1943 წლის 4 ივნისამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* არგენტინის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* რამონ კასტილიო 1940 -1943

კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები
კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
სლენზიანელები

**სლენზიანები** () ან **სლეზანიელები** — დასავლეთსლავური ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც ცხოვრობდნენ ქვემო სილეზიის ტერიტორიაზე მთა სლენჟასთან ქალაქ ვროცლავამდე. სილეზიის სახელწოდება ამ ჯგუფისაგან მოდის. IX საუკუნეში ბავარიელი გეოგრაფი ახსენებს სლეზანიელების 15 დასახლებას და ქალაქს. ადრეულ პერიოდში სლეზალიენელები ექვემდებარებოდნენ დიდ მორავიას. 990 წლიდან მოხვდნენ მიეშკო I-ის პოლონეთის პირველი მეფის გავლენის ქვეშ. მას შემდეგ ისინი თანდათან გაითქვიფნენ პოლონელებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*სილეზიელები

## ლიტერატურა
*
*

კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კატეგორია:სლავები
მატნის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|300პქ|წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
**მატნის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** – XVI საუკუნის ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 

ეკლესია გუმბათოვანია (11X8,8 მ) ნაშენია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. გუმბათის ყელი და მისი პირამიდული გადახურვა აგურისაა. ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი შესაბამისი მკლავის ღერძზეა გაჭრილი. 

აღმოსავლეთით აფსიდის ღერძზე ერთი სწორკუთხა სარკმელია. საკურთხეველი ერთი საფეხურით მაღლაა აწეული და დანარჩენი სივრცისაგან კანკელითაა გამოყოფილი. საკურთხევლის გვერდებზე სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე აღმართულია შიგნიდან წრიული, ხოლო გარედან რვაწახნაგა გუმბათის ყელი, რომელიც დასრულებულია თლილი ქვით ნაწყობი წრეთარგიანი ლავგარდნით.

ეკლესიის ფასადები რიყის ქვითა და ნატეხი ქვითაა ნაწყობი.  კედლის ქვედა ნაწილებში და კუთხეებში გაცილებით დიდი ზომის ქვებია გამოყენებული. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
გუჰიასამაჯა

მის მეუღლე სპარშავაჯრისთან კავშირში, XVII ს., რუბინის ხელოვნების მუზეუმი, ნიუ-იორკი]]
**გუჰიასამაჯა** (სანსკ: Guhyasamāja tantra „საიდუმლო საზოგადოების ტანტრა“; ტიბ: གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ ვაილი: gsang 'dus rtsa rgyud *სანგდუ ცაჯუ*) არის მნიშვნელოვანი ადრეული *ანუტტარაიოგა ტანტრა*.

18 თავიანი ტანტრა ნაწილობრივ მოდის ადრეული წყაროებიდან,  მაგ. რაც ნაპოვნია *სარვა-ტათჰაგატა-ტატტვა-სამგრაჰაში*, მაგრამ მნიშვნელოვანი სიახლეებით, როგორიცაა ღია სექსუალური სიმბოლიზმისა და პრაქტიკის გამოყენება. შემონახულია სანსკრიტულ გრაგნილებსა და ტიბეტურ-ჩინურ თარგმნებში.

კატეგორია:ტანტრა
კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი
ძონკაბა

**ძონკაბა** (ტიბ: ཙོང་ཁ་པ།, ვაილი: tsong kha pa, IPA: tsoŋkʰapa - „კაცი ხახვის ველიდან; 1357-1419)  — ტიბეტური ბუდიზმის ცნობილი მასწავლებელი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა გელუგპას სკოლის დაარსებას. ასევე ცნობილია სასულიერო სახელით *ლობსანგ დრაკპა* (ტიბ: བློ་བཟང་གྲགས་པ་, ვაილი: blo bzang grags pa ''ლობსან' დრაკპა*) ან უბრალოდ *ჯე რინპოჩედ''.

ძონკაბამ ბუდას სწავლებანი ტიბეტური ბუდიზმის ყველა ტრადიციის ოსტატებისგან მიიღო.

მისი შთაგონების მთავარი წყარო იყო კადამპას ტრადიცია. ძონკაბას სწავლებათა მიხედვით, გელუკის ტრადიციის 2 ძირითადი განმასხვავებელი მახასიათებელია:
*სუტრისა და ტანტრის ერთიანობა და
*ვინაჲაზე (დისციპლინის მორალური კოდი) აქცენტირება 

## რესურსები ინტერნეტში
*ცონგქაპას ცხოვრება და სწავლებები  რ. თურმანის მიერ
*მოკლე ბიოგრაფია
*A talk regarding Gelugpa and Tsong Khapa’s legacy  by the 14th Dalai Lama
*გელუკის ტრადიციის ისტორია  ლტოლვილი ტიბეტის მთავრობის მიერ
*ძონკაბას ბიოგრაფია კელსანგ გიაცოს მიერ
*ლამა ძონკაბას ბიოგრაფია სონამ რინჩენის მიერ
*Dictionary Definition of Tsong Khapa
*Tsongkhapa – Bogd Zonkhov to Mongolians 

## სქოლიო
კატეგორია:ლამები
კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი
კატეგორია:დაბადებული 1357
კატეგორია:გარდაცვლილი 1419
ხორხე რაფაელ ვიდელა

**ხორხე რაფაელ ვიდელა რედონდო** (; დ. 2 აგვისტო, 1925, ბუენოს-აირესი — გ.  17 მაისი,  2013) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის დე-ფაქტო პრეზიდენტი 1976-1981 წწ. ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო გადატრიალების შედეგად. მისი ხელისუფლებაში ყოფნა გაგრძელდა 5 წელი, ეს იყო დე ფაქტო ლიდერის ყველაზე ხანგრძლივი მმართველობა.

2010 წლის 22 დეკემბერს მიუსაჯეს სამუდამო პატიმრობა, მას შემდეგ, რაც იგი დამნაშავედ ცნეს კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულის გამო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* არგენტინის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Ex-Argentine Dictator Sentenced to Life in Prison 
*Former Dictator of Argentina Found Guilty Of Crimes Against Humanity 

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები
კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი  17 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
პაიუნ-მარტუ

მინი|250პქ|თანამგზავრული ფოტო
**პაიუნ-მარტუ** — გიგანტური ვულკანი არგენტინაში, მენდოსის პროვინციაში. ვულკანი გამოირჩევა დიდი რაოდენობით ფსევდომორფული ჰემატიტებითა და მაგნეტიტებით. მისი მწვერვალი მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 680 მეტრზე . 

ვულკანი მართლაც რომ გიგანტურია, მისი კრატერის დიამეტრი რვა კილომეტრია, ხოლო ფართობი 50 კმ².  ასაკი 300.000 წელია და ახალგაზრდა ვულკანებს განეკუთვნება. ამჟამად მიძინებულია, უცნობია მისი ბოლო ამოფრქვევის თარიღი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*პაიუნ-მარტუ, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 
*ფოტოები 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
პლანჩონ-პეტეროა

მინი|250პქ|პლანჩონ-პეტეროას ხედი მისი ერთ-ერთი მწვერვალიდან
მინი|250პქ|პლანჩონ-პეტეროა
**პლანჩონ-პეტეროა** — ვულკანური კომპლექსი სამხრეთ ამერიკაში. გადაჭიმულია არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე, ჩრდილოეთი-სამხრეთის მიმართულებით. მოიცავს რამდენიმე სხვადასხვა ასაკის ვულკანს და კალდერას. უმაღლესი მწვერვალი ზღვის დონიდან 4,107 მეტერზე მდებარეობს. კომპლექსში შედის კრატერის ტბაც. 

## 2010 წლის 6 სექტემბრის ამოფრქვევა
2010 წლის 6-დან 18 სექტემბრამდე ვულკანი განიცდიდა ძლიერ ამოფრქვევებს. 21 სექტემბერს კიდევ ერთი ამოფრქვევა მოხდა, ოღონდ ამჯერად მხოლოდ დიდი რაოდენობით შავი ფერფლი ამოიფრქვა. პროცესს არანაირი ზიანი არ მოჰყოლია, რადგან მოსახლეობა წინასწარ იქნა ევაკუირებული. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია
*ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*პლანჩონ-პეტეროა, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
პეინადო

**პეინადო** — აქტიური სტრატოვულკანი არგენტინაში, კატამარკის პროვინციაში. მისი კონუსი, ახლოს მდებარე ვულკან ლანინის მსგავსად, არგენტინის ვულკანებს შორის ერთ-ერთი ულამაზესია. მისი მწვერვალი ზღვის დონიდან 5 740 მეტრზე მდებარეობს. 

პეინადოს ჩრდილოეთით, 5 კმ-ში მდებარეობს ვულკანი ფალსო-ასუფრე,  ხოლო აღმოსავლეთით, 20 კმ-ში სერო-ელ-კონდორი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*პეინადო, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ალვარი

**ალვარი** (, ) — ინდოეთის ჩრდილო-დასავლეთით რაჯასტანის შტატში მდებარე ქალაქი, ალვარის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი.

2001 წლის მდგომარეობით მოსახლეობა 260,2 ათას ადამიანს შეადგენდა. აქვს რკინიგზის სადგური.

კატეგორია:რაჯასტანის ქალაქები
მაჭატია

**მაჭატია** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (არაგვის თემი), ახალქალაქის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1730 მ, ახალქალაქიდან 7 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 767 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჯმერი

**აჯმერი** (აჯამერუ) — ქალაქი ინდოეთში, რაჯასტანის შტატში მდებარე აჯმერის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც არავალის მთებითაა გარემოცული.

ბრიტანული ინდოეთის დროს რაიონს ერქვა აჯმერ-მერვარა, რომელიც ინდოეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთანავე გადაკეთდა აჯმერის შტატად. 1956 წლის 1 ნოემბერს შტატს დაარქვეს რაჯასტანის შტატი.

## მდებარეობა 
ქალაქი მდებარეობს არავალიის მთებში ტარაგარხის თხემზე, რომლის ჩრდილოეთით მდებარეობს ანასაგარის ხელოვნური ტბა.

## ეკონომიკა 
აჯმერი ერთ-ერთი მსხვილი რკინიგზის საკვანძო და სავაჭრო ცენტრია. ქალაქში განლაგებულია ფაბრიკები, რომლებიც აწარმოებენ, საპონს, ტყავს, ფეხსაცმელს, ტრიკოტაჟს და ფარმაცევტულ პროდუქტებსაც კი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჯასტანის ქალაქები
ამიერკავკასიის რკინიგზა

[thumb|300px|ამიერკავკასიის რკინიგზის სქემა [1967 წლის მდგომარეობით]]
**ამიერკავკასიის რკინიგზა** — რკინიგზა, რომელიც გადაჭიმულია საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ტერიტორიებზე.

## ისტორია
რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო 1865 წელს ქალაქ ფოთიდან. ფოთი - ზესტაფონის მონაკვეთი გაიხსნა 1871 წლის 14 აგვისტოს ხოლო მთელი სისტემა ამოქმედდა 1872 წელს. ბაქოში ნავთობის წარმოებასთან დაკავშირებით აუცილებელი გახდა მისი ტრანსპორტირება მსოფლიოს დანარჩენ ქვეყნებში და 1883 წელში გაიხსნა სამტრედია - ბათუმისა და თბილისი - ბაქოს ხაზები.

1899—1908 წლებში ექსპლუატაციაში შევიდა თბილისი - ალექსანდროპოლი — ერევანი — ჯულფა ხაზი.

1925 სარკინიგზო ქსელს უერთდება ლენინაკანი — არტიკი, ხოლო 1935 წელს კი ბროწეულა — წყალტუბო რომლის ერთ-ერთ შტოს გუმბრინის სადგური წარმოადგენდა, შემდგომ 1940 წელს გაიხსნა გორი - ცხინვალისა და ცხაკაია (სენაკი) — სოხუმის ფოთისა და ტყვარჩელის განშტოებით. შავი ზღვის სანაპიროზე ერთიანი გამჭოლი ხაზი აიგო 1942 წლის ბოლოს, ხოლო 1949 წელს ექსპლუატაციაში შევიდა სოხუმი - ადლერის ხაზი.

1967 წელს ამიერკავკასიის რკინიგზის ხაზის ნაწილი რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გამოეყო მას და ფუნქციონირებს როგორც დამოუკიდებელი რკინიგზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რკინიგზის ისტორია

კატეგორია:სარკინიგზო ტრანსპორტი
კატეგორია:საქართველოს რკინიგზა
მიასნიკიანი

**მიასნიკიანი** — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (სულდის თემი), ახალქალაქის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1900 მ, ახალქალაქიდან 22 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 100 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მერენია

**მერენია** (ყოფილი *მერონია*) — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (ბარალეთის თემი), ახალქალაქის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1740 მ, ახალქალაქიდან 18 კმ. 1899 წლის დეკემბერში სოფელი თითქმის მთლიანად დაანგრია ახალქალაქის მაზრაში მომხდარმა მიწისძვრამ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 860 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუცხოვეთი

**კუცხოვეთი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი), მდინარე ჭურთის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1720 მ, ახალგორიდან 36 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარტიანი

**მარტიანი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), მდინარე ცხრაძმულის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1510 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 კაცი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მახიარეთი

**მახიარეთი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე თოხთურის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1710 მ, ახალგორიდან 30 კმ., დადიანეთიდან 5 კმ, უკანამხარიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხვარეობა. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 13 ადამიანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიდელაანი

**მიდელაანი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ქარჩოხის თემი), მდინარე ქსნის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1320 მ, ახალგორიდან 24 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 91 კაცი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კულტუბანი

**კულტუბანი** ( [ასაბულეი]; ყოფილი *ზარია ვოსტოკა*) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხეივნის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, ფსოუსა და ლაფსთის შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 100 მ, გაგრიდან 22 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ. 

## ისტორია
XIX საუკუნეში აქ იყო აფხაზური სოფელი ასაბულეი. სახელწოდების ფუძეა ქართველური (მეგრული) გვარსახელი ბულია, რომელსაც აწარმოებს დანიშნულების სახელთა მაწარმოებელი სა- პრეფიქსი. მისი თავდაპირველი ფორმა უნდა ყოფილიყო საბულიო, რაც ბულიების (ქართული გვარი) სამკვიდროს ნიშნავს. მას აწარმოებს აფხაზური ა- პრეფიქსი და აფხაზურ ყაიდაზე გაფორმდა როგორც ასაბულეი. 1935 წელს რუსული იდეოლოგიზებული სახელი Культучасток (Культурныйучасток) დაერქვა, ხოლო 1948 წელს _ კულტუბანი, რაც რუსული სახელის კალკირებული თარგმანია (შემოკლებული ფორმაა კულტუბანი, გაშლილად _ კულტურული უბანი). 1952 წელს გაგრის რაიონის ლესელიძის ს/საბჭოს გამოეყო სოფ. კულტუბანი და ამავე რაიონის განთიადის ს/საბჭოს მიეკუთვნა. მოგვიანებით, ის ხეივნის სასოფლო საბჭოს შეუერთეს. ერთხანს ერქვა ზარია ვოსტოკა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ასაბულეი (Асабулеи) დაარქვეს.

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 866 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მენდელეევო

**მენდელეევო** ( [აგკქჿა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბაღნარის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე სანდრიფშის (ხაშუფსის მდგენელი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 420 მ, გაგრიდან 37 კმ. 

## ისტორია
1949 წელს ბაღნარის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა აგკქუა (Агкқәа) დაარქვეს.

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 20 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მეხადირი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

**მეხადირი** ( [მაჰადჷრ]; ყიფილი *ნაკადული*, ყოფილი *მეჰადირ* — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს, მაჰადირი) — სოფელი და თემის ცენტრი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე მეხადირის ზემოთში. ზღვის დონიდან 250 მ, გაგრიდან 28 კმ. 

მეხადირის თემში ასევე შედის სოფლები: ვაშლოვანი, ზეგანი, კლდიანი, მუხნარი.

## ისტორია
სოფელი XIX საუკუნიდან ფიქსირდება წყაროებში. 1935 წელს გაგრის რაიონის პილენკოვოს ს/საბჭოდან სოფლების ზემო მაჰადირის, ქვემო მაჰადირის, ოტლუკის (თურქ. საბალახო, 1948 წლიდან სოფ. კლდიანი), ვოსემსოტსკოეს, ევდოკიმოვკას, როგოჟინოს გამოყოფით შეიქმნა მაჰადირის ს/საბჭო ცენტრით ქვემო მაჰადირში. 1948 წელს მაჰადირს ქართული სახელი ნაკადული ეწოდა. 1967 წელს ეწოდა მეჰადირი. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს მაჰადირ (Маҳадыр).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 137 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუმისი

**კუმისი** — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში (კუმისის თემი), კუმისის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით, თბილის-მარნეულის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 500 მ, გარდაბნიდან 48 კმ, კუმისიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 6  კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1900 კაცი.

წყაროებში პირველად იხსენიება XV საუკუნეში. 1462 წელს კუმისთან ქართველთა ლაშქარმა სასტიკად დაამარცხა თურქმანთა ჯარი. კუმისშია შუა საუკუნეების სამების ეკლესია და ორბელიანების საგვარეულო საძვალე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლაშფსარდი

**ლაშფსარდი** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 580 მ, გუდაუთიდან 30 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუტიძრა

**კუტიძრა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ააცის თემი), მდინარე ააფსთის  მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 16 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მამიჯირხვა

**მამიჯირხვა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ოთხარის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე მჭიშთის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 22 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მზახვა

**მზახვა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ლიხნის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 50 მ, გუდაუთიდან 5 კმ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მამულაანი

**მამულაანი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1710 მ, ახალგორიდან 27 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლიძავა

**ლიძავა** ( [ლძაა]; ლიძაა) — სოფელი და თემის ცენტრი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, ბიჭვინთის კონცხზე. საზღვაო კლიმატური კურორტი. ზღვის დონიდან 5-30 მ, გაგრიდან 25 კმ. 

## ისტორია
XX საუკუნის პირველ ნახევარში სოფელს ერქვა აჯრა, რაც აფხაზურად „მუხნარს“ ნიშნავს, ხოლო თემს — ლიძავა. 1925 წელს ლიძავის თემი ერთი სოფლით შედიოდა გუდაუთის მაზრაში. 1930 წელს ლიძაას ს/საბჭო 4 სოფლით გუდაუთის მაზრაში შედიოდა. 1938 წელს ლიძავის ს/საბჭო გუდაუთის რაიონიდან გაგრის რაიონს გადაეცა.
1952 წელს ლიძავას ლძაანი, ხოლო 1955 წელს — ლიძავა ეწოდა. ლიძავაში აღმოჩნდა ძვ. წ. XV-XIV სს. ბრინჯაოს ცულების განძი (ცნობილია ბიჭვინთის განძის სახელით), რომელიც შეიცავს ორი სახეობის კოლხურ ცულებს, აგრეთვე ადრეული ტიპის ბრინჯაოს ცულს, რომელიც კოლხური ცულის პროტოტიპადაა მიჩნეული. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ლძაა (Лӡаа).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 506 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაზიხვა

**მაზიხვა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ბარმიშის თემი), ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 270 მ, გუდაუთიდან 21 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლათა

**ლათა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კოდორის მარჯვენა ნაპირზე, სოხუმის სამხედრო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: არღუნია, ზემო ლათა, ზენობანი, კადარი, მარდახუჭი, მიასნიკოვკა, ქვენობანი, ხიზარუხა). ზღვის დონიდან 300 მ, გულრიფშიდან 52 კმ.

დატანილია სამეგრელოს 1861 წლის რუკაზე. იხსენიება 1864 წლის აფხაზ მუჰაჯირთა სიაში, შედიოდა დალის თემში. 1923 წელს გუმისთის მაზრაში შედიოდა ათარა-ლათის თემი 7 სოფლით, ხოლო 1925 წელს არსებოდა ლათის სადაბო საბჭო. 1930 წელს ლათის სადაბო საბჭოში შედიოდა სოფლები შუა ლათა და ზემო ლათა. 

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება ქართულია, სვანურად გასაყარს, გასაყოფ ადგილს ნიშნავს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ჩოჩეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

300px|მინი
**ზემო ჩოჩეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ჩოჩეთის განაპირას, ჩრდილოეთით, ტორიკაანთ უბანში. თარიღდება X საუკუნის დასასრულით. 

ეკლესია დარბაზულია (11,3 X 5,9 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით, კონსტრუქციის ნაწილებში გამოყენებულია თლილი ქვა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის გვერდზე თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო მაღალი ნახევარწრიული, თაღოვანი ნიში. აფსიდის მხრების წინ საკურთხევლის ბაქანია, რომელსაც ცენტრში ნახევარწრიული არდაბაგი ეკვრის. გრძივი კედლები ორ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი სამსაფეხურიანი პილასტრებით. 

ფასადების კედლის სიბრტყე სხვადასხვა ფორმისა და ფერის ქვითაა ნაწყობი. კუთხეებში დიდი ზომის ქვებია გამოყენებული. დასავლეთ ფასადზე მაღლა, მოურთველი სარკმლის ორივე მხარეს ჩასმულია წარწერიანი ქვები (დაზიანებულია). სარკმლის ქვემოთ ორი ქვაა, რომლებზეც წითლად შეღებილ ფონზე ტოლმკლავებიანი ჯვრებია გამოსახული. ეკლესიას თაროსებრი ლავგარდანი ჰქონია. განივ ფასადებზე ფრონტონის ლავგარდანს ქვემოთ ჰორიზონტალური გადანაკეცები აქვს. ეკლესია გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. 

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
რისკო-პლატეადო

**რისკო-პლატეადო** — ვულკანური კომპლექსი არგენტინაში. მდებარეობს ვულკან კალდერა-დელ-ატუელიდან 10 კმ-ით სამხრეთით, ზღვის დონიდან 4999 მეტრზე. მოიცავს სტრატოვულკანს, რომელიც კალდერას ტიპისაა, მისი სიგანე 4 კმ-ია. 

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*რისკო-პლატეადო, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ზემო ჩოჩეთის მარიამ ღვთისმშობლის ეკლესია

**ზემო ჩოჩეთის მარიამ ღვთისმშობლის ეკლესია** – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ჩოჩეთის ოკაანთ უბანში. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია (17,4 X 11,7 მ), ნაგებია აგურით. აქვს ორი შესასვლელი - დასავლეთით და სამხრეთით. აფსიდის ღერძზე ვიწრო სარკმელია, გვერდებზე - პატარა ბრტყელი ნიშები. თითო განიერი სარკმელი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებშია, ერთი ვიწრო სარკმელი - დასავლეთ კედელში. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი მასიური პილასტრია, რომლებზეც გადადის კამარის საბჯენი თაღი. ეკელსიაში ყოფილა ხის პატრონიკე. ეკლესიას ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ორსართულიანი სამრეკლო აქვს მიშენებული, რომელიც გადახურულია აგურის გუმბათითა და კრამიტის პირამიდული სახურავით. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე და სამრეკლოს დასავლეთ კედელში ჩასმულ ქვიშაქვის ქვებზე შემორჩენილია ძლიერ დაზიანებული წარწერები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. 

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
რობლედო (ვულკანი)

მინი|250პქ|რობლედოს ვულკანის თანამგზავრული ფოტო
**რობლედო ** — კალდერის ტიპის ვულკანი არგენტინაში, კატამარკის პროვინციაში. მისი სიგანე 6 კმ-ია და მდებარეობს ზღვის დონიდან 4400 მეტრზე. რობლედოს სამხრეთ-დასავლეთით, 80 კმ-ში მდებარეობს უფრო დიდი ვულკანი გალანი. ცენტრალური ანდების თანამგზავრულმა გეოდეზიურმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ რობლედომ 1990-იან წლებში დაიწია.

## იხილეთ აგრეთვე
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*რობლედო, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა 
*თანამგზავრული ფოტოები 

კატეგორია:არგენტინის ვულკანები