open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩუვაშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ჩუვაშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა** (; ), *ჩუვაშეთი* — შედიოდა რუსეთის სფსრ-ის შემადგენლობაში. 1920  წლის 24 ივნისს შეიქმნა ჩუვაშეთის აო, ხოლო 1925 წლის 21 აპრილს გარდაიქმნა ასსრ-დ. მდებარეობდა აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეზე, ვოლგის მარჯვენაპირეთში, მის შენაკადებს — სურასა და სვიაგას შორის. ფართობი 18,3 ათ. კმ². მოსახლეობა 1316 ათ. კაცი (1985). დედაქალაქი — ჩებოქსარი. რესპუბლიკაში 24 რაიონი, 9 ქალაქი და 7 დაბა იყო.

ჩუვაშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა საერთო-სახალხო სახელმწიფო იყო. უკანასკნელი კონსტიტუცია მიღებული იქნა ჩუვაშეთის ასსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე VIII სესიაზე 1978 წლის 31 მაისს. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო ერთპალატიანი უმაღლესი საბჭო იყო, რომელიც ირჩევდა ჩუვაშეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს. უმაღლეს საბჭოს მოსახლეობა ირჩევდა ხუთი წლის ვადით. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლეს აღმასრულებელ და განმკარგულებელ ორგანოს მინისტრთა საბჭო (მთავრობა) წარმოადგენდა, რომელსაც ჩუვაშეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭო ქმნიდა. სახელმწიფო ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოები იყო: სარაიონო, საქალაქო, ქალაქის რაიონების, სადაბო, სასოფლო სახალხო დეპუტატთა საბჭოები, რომელთაც მოსახლეობა ირჩევდა ორ-ნახევარი წლის ვადით. სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს ეროვნებათა საბჭოში ჩუვაშეთის ასსრ წარმოდგენილი იყო თერთმეტი დეპუტატით.

## ბუნება 
მარჯვენაპირეთი ეკავა ვოლგისპირა მაღლობს; მისი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილია ჩუვაშეთის პლატო (სიმაღლე 175-227 მ), რომელიც ციცაბოდ ეშვებოდა ვოლგის ნაპირისაკენ. პლატოს ზედაპირი ძლიერ იყო დანაწევრებული ხრამებითა და ხევებით. მარცხენაპირეთი, ე.წ. ვოლგისიქეთი წარმოადგენდა ვაკეს (სიმაღლე 50-70 მ).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სსრკ-ის ავტონომიური რესპუბლიკები
ლურჯი ვეშაპი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლურჯი ვეშაპი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ლურჯი ვეშაპი — ძუძუმწოვარი ცხოველი
*ლურჯი ვეშაპი — ონლაინ-თამაში
As Val

**ას ვალი** — საბჭოთა წარმოების სპეციალური დანიშნულების ავტომატი, რომელიც განკუთვნილი იყო საბჭოთა არმიის სპეციალური დანიშნულების ნაწილებისათვის. ავტომატი იყენებს სპეციალური დანიშნულების 9X39 ტყვიას რომელსაც მარტივად შეუძლია მსუბუქი ჯავშანის გარღვევა, მის მაქსიმალური მანძილია 400 მეტრი.
ას ვალი ძალიან გამძლე იარაღია, გამძლეობით ის დაახლოებით AKM-ს უტოლდება.
## ოპერატორები
* — გამოიყენება სპეცრაზმის მიერ
*
*
* — გამოიყენება როგორც პოლიციის ასევე ჯარის სპეციალური ოპერაციის ძალების მიერ, ასევე ფართოდ გამოიყენება VSS Vintorez ვერსია.
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:რუსეთის ცეცხლსასროლი იარაღები
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
ჩულიმი (ობის შენაკადი)

**ჩულიმი** () — მდინარე ტომსკის ოლქში, ხაკასეთსა და კრასნოიარსკის მხარეში, ობის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1799 კმ, აუზის ფართობი 134 ათ. კმ². წარმოიქმნება მდინარეების თეთრი და შავი იუსის შეერთებით, რომლებსაც სათავე აქვთ კუზნეცკის ალათაუში. სათავიდან ქალაქ აჩინსკამდე მთის მდინარეა, ჩულიმ ენისეის ქვაბულში იტოტება, ქვემოთში განიერ (10 კმ-მდე) ჭალას წარმოქმნის, სადაც უამრავი ტბა და ნარიონალია. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის მაის-ივლისში. წყლის საშუალო ხარჯი 785 მ³/წმ, მაქსიმალური (შესართავიდან 131 კმ-ზე) — 8220 მ³/წმ, მინიმალური — 108 მ³/წმ. იყინება ნოემბრის დასაწყისში, ყინულძვრაა აპრილ-მაისში. გამოიყენება ხე-ტყის დასაცურებლად. სანაოსნოა შესართავიდან 1773 კმ. ჩულინის ნაპირზეა ქალაქები: ნაზაროვო, აჩინსკი და ასინო

## ისტორია 
შვედ მკვლევარს იოჰან პეტერ ფაკალს აღნიშნული ჰყავს XVIII საუკუნეში ჩულიმის ნაპირებზე მცხოვრები ნადირობა-შემგროვებლობის მიმდევარი ტომები.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ობის შენაკადები
კატეგორია:ტომსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ხაკასეთის მდინარეები
მასწავლებლის ძეგლი (დონის როსტოვი)

**მასწავლებლის ძეგლი** () — ბრინჯაოს მონუმენტი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი გაიხსნა 2012 წლის 1 სექტემბერს № 78 სკოლის მახლობლად. ერთ-ერთი მოანდაკე, რომელიც მონაწილეობდა ძეგლის პროექტის შექმნაში იყო სერგეი ოლეშნია.

## ისტორია 
2012 წლის 1 სექტემბერს, ცოდნის დღესასწაულზე, უშუალოდ № 78 სკოლის სიახლოვეს დონის როსტოვის წითელარმიელთა ქუჩაზე აღმართეს პირველი მასწავლებლის ბრინჯაოს ძეგლი. მასწავლებელი ქალის ძეგლი, მოქანდაკის ჩანაფიქრის მიხედვით გამოსახულია პირველკლასელ მოსწავლეებთან, გოგონასთან და ბიჭთან ერთად, რომლებიც მიდიან თავის პირველ გაკვეთილზე.

მასწავლებლისა და მოსწავლეების ქანდაკებების უკან აღმართულია თაღი, რომელიც სიმბოლურად დაკავშირებულია პედაგოგის ცხოვრების მთავარ მისიასთან —
ისინი პირველები ეგებებიან მოსწავლეებს სკოლაში, შემდეგ კი მათ მხრებზეა უდიდესი და საპასუხისმგებლო მისია — სკოლის კედლებში მოამზადონ მოსწავლეები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის. 

ძეგლზე მუშაობა გრძელდებოდა ნახევარი წლის განმავლობაში და მასზე მუშაობდა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის მოქმედი წევრი სერგეი ოლეშნია, რომლის ანგარიშზეცაა მრავალი თანამედროვე ქანდაკება, რომლებიც ამშვენებს ქალაქ დონის როსტოვს, კერძოდ მას ეკუთვნის იმპერატრიცა ელისაბედ I-ის ძეგლი და წყალსადენის ძეგლი. 

ქანდაკების სიმაღლე შეადგენს 3,5 მეტრს. ძეგლის საზეიმო გახსნას ესწრებოდა როსტოვის ოლქის ვიცე-გუბერნატორი სერგეი გორბანი და ქალაქის მერი მიხეილ ჩერნიშევი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დონის როსტოვის ძეგლები
ცისფერი ცხვრები

**ცისფერი ცხვრები** () —  წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების გვარი თხების ქვეოჯახისა. მოიცავს ორ სახეობას: 
* კუკუ-იამანი (*Pseudois nayaur*)
* ჯუჯა ცისფერი ცხვარი ან ჩინური ცხვარი (*Pseudois schaeferi*)

ორივე სახეობა ცნობილია, როგორც ცისფერი ცხვარი. ბჰარალის სხვა დასახელებაა ჰიმალაიური ცისფერი ცხვარი.

## ლიტერატურა 
*  Mammal Species of the World. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4

## სქოლიო
კატეგორია:ძროხისებრნი
*
თეატრი კოლონი

**თეატრი კოლონი** () — მთავარი ოპერის თეატრი ბუენოს-აირესში. National Geographic-ი მას მსოფლიოს სამ საუკეთესო ოპერის თეატრს შორის ასახელებს. ასევე მოიაზრება 5 საუკეთესო საკონცერტო დარბაზს შორის.

არსებულმა შენობამ ჩაანაცვლა ძველი თეატრი, რომელიც 1857 წელს იყო გახსნილი. მშენებლობა დაახლოებით 20 წელი მიმდინარეობდა  (1889-1908). ახალი შენობა 1908 წლის 25 მაისს ჯუზეპე ვერდის აიდით გაიხსნა.

თეატრი განახლების მიზნით 2006 წლის ოქტომბრიდან, 2010 წლის მაისამდე დახურული იყო ის ხელახალა 2010 წლის 24 მაისს გაიხსნა.

## მახასიათებლები 
თეატრი შემოსაზღვრულია: განიერი 9-დე-ხულიო-ავენიუ-თი, თავისუფლების ქუჩით (Libertad Street) მთავარი შესასვლელის მხარეს, არტურო ტოსკანინის ქუჩით და ტუკომანის ქუჩით.
 
აუდიტორია განლაგებულია ნალისებურად. აქვს 2,487 დასაჯდომი, 1000 დასადგომი ადგილი. თეატრის ესტრადა არის: 20 მეტრის სიგანის, 15 მეტრის სიმაღლის და 20 მეტრის სიღრმის.

ლუჩანო პავაროტის შეფასებით თეატრია აკუსტიკური მახასიათებლებით, მსოფლიოს საუკეთესო ხუთეულში შედის.

## გალერეა 

|Main hall
File:Buenos Aires - San Nicolás - Teatro Colón.jpg|ოქროს ოთახი (*Salón Dorado*)
File:Colon-interior-escenario-TM.jpg|საკონცერტო დარბაზი
File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg|რაულ სოლდის მიერ შესრულებული ალეგორიული ფრესკა
File:Reapertura del Teatro Colón - Sala principal (4).jpg|აივნები
File:Reapertura del Teatro Colón - Vista exterior del Teatro (3).jpg|ხელახალი გახსნის ცერემონიალი
File:Reapertura del Teatro Colón - Orquesta antes de La Boheme.jpg|ხელახალი გახსნის გალა კონცერტი

## ლიტერატურა 
* Caamaño, Roberto. *Historia del Teatro Colón*, Vol I-III, Cinetea, Buenos Aires, 1969.
* Ferro, Valenti. *Las voces del Teatro Colón*, Buenos Aires, 1982
* Garland, Marguerite. *Mas allá del gran telón*. Buenos Aires, 1990
* Hoos, Monica, *El Teatro Colón*, 2003, ISBN 978-987-9479-03-2
* Lynn, Karyl Charna, "Restoration Drama", *Opera Now*, (London) Sept/Oct 2010, pp.&nbsp;28–30
* Matera, J. H., *Teatro Colón Años de gloria 1908–1958*, Buenos Aires, 1958. ML1717.8.B9 T4
* Moyano, Julia. *Teatro Colon A telon abierto*. ISBN 987-97920-0-9
* Pollini, Margarita. *Palco, cazuela y paraíso. Las historias más insólitas del Teatro Colón*. 2002
* Sessa, Aldo, Manuel Mujica Láinez, *Vida y gloria del Teatro Colón*. 1983. ISBN 978-950-9140-01-1
* Sessa, Aldo. *El mágico mundo del Teatro Colón*. 1995. ISBN 950-9140-22-8
* Sessa, Aldo. *ALMAS, ANGELES Y DUENDES DEL TEATRO COLON*, ISBN 978-950-9140-50-9

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official website 
*History of opera in Buenos Aires 
* Website with interior photos of the house 
* Description of a visit to Buenos Aires' Premier Opera House 
* Description of a visit to the Teatro Colon at the end of October 2006, just before its closure for refurbishment until 25 May 2008 
* Panoramic virtual tour of inside the theatre in 2004 
* Architectural History of the Teatro Colon 
* "On with the Show! A Celebration of the 100th Anniversary and Restoration of the Teatro Colón in Buenos Aires, Argentina
* Teatro Colon 2014 Opera Program 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბუენოს-აირესი
კატეგორია:არგენტინული კულტურა
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ჩლიქოსნები

**ჩლიქოსნები** () — ხერხემლიანთა ზერიგი ძუძუმწორების კლასისა. აერთიანებს ხუთ რიგს: ხორთუმიანები, დამანები, სირენები, წყვილჩლიქოსნები და კენტჩლიქოსნები. ზოგი მეცნიერი ამავე ზერიგს აკუთვნებს მილკბილებსაც. ლიქოსნების უმრავლესობისთვის დამახასიათებელია ჩლიქები. თითების რაოდენობაა 1-5. მასა 1,4 კგ-დან (დამანი) 5000 კგ-მდე (აფრიკული სპილო). უმრავლესობა მცენარეებით იკვებება, ზოგი ყველაფრის მჭამელია. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე, გარდა ანტარქტიდისა. ავსტრალიაში აკლიმატიზებულია. სირენისებრნი ბინადრობენ ზღვის სანაპირო ზონებში, საიდანაც ზოგი მდინარეებში შედის. ჩლიქოსნების უმრავლესობას სარეწაო მნნიშვნელობა აქვს. მრავალი მათგანი (ძროხა, ცხენი, აქლემი, ღორი და სხვ.) ადამიანმა მოიშინაურა და მეურნეობაში იყენებს.

## გალერეა 

ფაილი:Japanese Serow Wakinosowa Japan.JPG|იაპონური სერაუ (წყვილჩლიქოსნები)
ფაილი:Equus quagga burchellii - Etosha, 2014.jpg|ბურჩელის ზებრა (კენტჩლოქოსნები)
ფაილი:AfricanElephant.jpg|აფრიკული სპილო (ხორთუმიანები)
ფაილი:Hyrax Family.jpg|კლდის დამანი (დამანები)
ფაილი:Dugong Marsa Alam.jpg|დიუგონი (სირენები)

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
კვაგა

**კვაგა**, **ქვაგა** () — კენჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხენების გვარისა. ბარის ზებრის ქვესახეობა. ბინადრობდა სამხრეთ აფრიკაში XIX საუკუნემდე. დიდი ხნის მანძილზე მას ცალკე სახეობად განიხილავდნენ, მაგრამ გენეტიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ დიდი მსგგავსება იყო მასსა და ბურჩელის ზებრას შორის. სახელი მიიღო მისი ძახილის მიხედვით — „კუა-ჰა-ჰა“.

მისი განაზომებია: დაახლოებით 257 სმ სიგრძე და 125–135 სმ სიმაღლე მინდაოში (მხართან). იგი სხვა ზებრებისგან ძირითადად ფერით განსხვავდებოდა. კვაგა მოყავისფრო ფერის იყო თეთრი ზოლებით, ძირითადად სხეულის წინა ნაწილზე. უკანა ნაწილზე ზოლები არ გააჩნდა და ამით გამოიხატებოდა მისი მსგავსება ცხენებთან. ზოლების განაწილება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა სხვადასხვა ინდივიდებს შორის. ნაკლებია ცნობილი კვაგას ქცევის შესახებ, მაგრამ სავარაუდოდ ისინი ერთიანდებოდნენ 30-50 წევრიან რემებში. შესაძლებელია ითქვას, რომ იგი ველური და მკვირცხლი იყო, მაგრამ ასევე ბურჩელის ზებრაზე მორჩილი იყო ტყვეობაში და მისი მოშინაურება შესაძლებელი იყო. დიდი რაოდენობით იქნა აღმოჩენილი კარუში, კაპის პროვინციაში და ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს სამხრეთ ნაწილში.

სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიაზე ნიდერლანდელების მასიური დასახლების შემდეგ, დაიწყო კვაგაზე ნადირობა შინაური საქონელისადმი საკვებისათვის კონკურენციის გამო. ამ დროს ზოგი მათგანი გადაიყვანეს ევროპის ზოოპარკებში, მაგრამ შეჯვარების პროგრამები წარუმატებელი აღმოჩნდა. უკანასკნელი ველური პოპულაცია ცხოვრობდა ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. კვაგა ველურ ბუნებაში გადაშენებულად 1878 წელს გამოცხადდა. ბოლო ცოცხალი ინდივიდი ამსტერდამში დაიღუპა 1883 წლის 12 აგვისტოს. მხოლოდ ერთი ინდივიდია ფოტოებზე აღბეჭდილი. 1984 წელს კვაგა გახდა პირველი გადაშენებული ცხოველი, რომელსაც ჩაუტარდა დნმ-ის ანალიზი. დღეისათვის მიმდინარეობს პროგრამა კვაგა, რომელიც ცდილობს ხელოვნურად შექმნას და გაამრავლოს კვაგები ბურჩელის ზებრისგან.

## ლიტერატურა 
* MA, East, R. & Rubenstein, in 2002. Equus quagga. In: 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Last accessed on 08 March 2007

კატეგორია:ზებრები
კატეგორია:ცხენი
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ძუძუმწოვრები
ბაიკოვის ხიდი

**ბაიკოვის ხიდი** () — ხიდი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ხიდი აგებულია 1864 წელს. სახელწოდება მიიღო ქალაქის თავის ანდრეი ბაიკოვის პატივსაცემად. ბაიკოვის ხიდი ჩვენს დრომდე არ შემონახულა.

## ისტორია 
ბაიკოვოს ხიდის მშენებლობის ისტორია დაიწყო 1840 წელს, როდესაც ქალაქის თავმა ანდრეი იაშჩენკომ წამოაყენა წინადადება ახალი ხიდის მშენებლობის შესახებ, რომელიც გაიდებოდა ე. წ. გენერალურ ხევზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება აუცილებელი იყო, რადგან სექტემბრის ბოლოს ღვთისმშობლობის ტრადიციული ბაზრობის პერიოდში ხალხმრავლობის დროს, ხევის მეორე მხარეს გადასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო. ასევე რთული იყო ტვირთის ტრანსპორტირება ხევის მეორე მხარეს.

ქალაქის საკრებულომ განაცხადა, რომ არსებული ხის ხიდის მაგივრად უნდა აეშენებინათ ქვის ხიდი, რადგან ხის ხიდი მუდმივად სარემონტო სამუშაოებს საჭიროებდა.

1857 წელს ყველა ხარჯები გაიწერა და არქიტექტორ ლიკოვის შეფასებით ხიდი მშენებლობისათვის საჭირო იყო 4955 რუბლი 26 კაპიკი. როდესაც ანდრეი ბაიკოვი გახდა ქალაქის თავი, მან ხელახლა დაიწყო შუამდგომლობა ხიდის ასაშენებლად, მაგრამ მასალები საკმაოდ გაძვირებული იყო. ქალაქის ახალი ხელისუფლება ფიქრობდა თუ აშენდებოდა ხიდი იგი უნდა ყოფილიყო თაღოვანი. ხიდს საზეიმოდ ჩაეყარა საფუძველი 1864 წლის 30 აგვისტოს. ხიდის მოაჯირზე დაკიდული იყო ორი მემორიალური დაფა წარწერებით: „Байковский мост“ და  „Открыт 30 августа 1864 г.“

2013 წლის მონაცემებით მემორიალური დაფები და რკინა, რომელზეც ისინი იყო დამაგრებული შემონახული არ არის. ასევე არაა შემონახული დღემდე თავად ბაიკოვის ხიდიც.

## აღწერა 
ხიდის სიგრძე იყო 42,5 მეტრი, ხოლო სიგანე —  4,3 მეტრი. ხიდის კამარა აგებულია აგურისაგან, ხოლო კედლები ქვისაგან.

## სქოლიო 
კატეგორია:დონის როსტოვის ხიდები
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი

**ჯუჯა ცისფერი ცხვარი** ან **ჯუჯა ბჰარალი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის ცისფერი ცხვრების გვარისა. გავრცელებულია შიდა ჩინეთსა და ტიბეტში. იგი დიდხანს განიხილებოდა, როგორც კუკუ-იამანის ქვესახეობა.

ჯუჯა ცისფერი ცხვარი პირველ რიგში ზომით განსხვავდება ბჰარალისგან, ზრდასრული მამრი იწონის 35 კგ-მდე (კუკუ-იამანის ნახევარს). ამ სახეობებში სქესობრივი დიმორფიზმი ნაკლებად შესამჩნევია, ორივე სახეობის მდედრი ერთმანეთს ძალიან ჰგავს. მისი ბეწვი არის რუხი ნაცრისფერი, ვერცხლისფერი ბზინვარებით, ბჰარალთან შედარებით მუქია. მამრების რქები პატარა, თხელი და უფრო მომრგვალებულია.

2000 წლისთვის შემორჩენილი იყო ჯუჯა ცისფერი ცხვრის 200 ინდივიდი. ამგვარი შემცირების მიზეზი ნადირობა და შეზღუდულ საძოვრებზე ადამიანების და შინაური ცხოველების გამოჩენა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ 1995 წელს ჟუბალონგის გარშემო შეიქმნა 142.4 კვადრატული კილომეტრიანი რეზერვი, მაგრამ ადამიანის საქმიანობა გრძელდება.

ის ძირითადად კლდოვან ფერდობებზე ცხოვრობს, ზოგადად ძალიან მაღალი სიმაღლეებზე, როგორიცაა ზღვის დონიდან 8500 და 9500 ფუტი. ჯუჯა ცისფერი ცხვარი ცხოვრობს მშრალ ადგილებში, მთათა ხეობებში. დილით მიდიან საბალახოდ, ხოლო დღის ბოლოს ბრუნდებიან შინ. ჩვეულებრივ, ისინი ცხოვრობენ დაახლოებით, ექვსინდივიდიან ჯგუფებად, თუმცა წარსულში, როდესაც ისინი უფრო მრავალრიცხოვნები იყვნენ, 10–30-ინდივიდიან ჯგუფებად ცხოვრობდნენ. სქესობრივ სიმწიფეს 1–2 წლის ასაკში აღწევენ, მაგრამ ჩვეულებრივ, მამრები 7 წლის ასაკამდე არ წყვილდებიან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Pseudois_schaeferi.html

კატეგორია:ცისფერი ცხვრები
კონტაგალუ (რიო-დე-ჟანეირო)

**კონტაგალუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 391 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ცენტრის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კანტაგალუ-კორდეირუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 830 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.47 კმ²-ზე. ფართობი 749 279 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
სანდრო დე ამერიკა

**რობერტო სანჩეს-ოკამპო** სასცენო სახელი **სანდრო დე ამერიკა** (დ. 19 აგვისტო, 1945 —  გ. 4 იანვარი, 2010) — ბოშური წარმომავლობის არგენტინელი მომღერალი და მსახიობი. მიჩნევა ერთ-ერთ პირველ ლათინო ამერიკელად, რომელიც როკს ესპანურ ენაზე მღეროდა. მან გამოუშვა 52 ოფიციალური ჩანაწერი და გაყიდა 50-75 მილიონამდე ეგზემპლარი. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერებია: *Dame fuego*, *Rosa, Rosa*, *Quiero llenarme de ti*, *Penumbras*, *Porque yo te amo*, *Así*, *Mi amigo el Puma*, *Tengo*, *Trigal* და *Una muchacha y una guitarra*. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერაა *Rosa, Rosa*, რომლის 2 მილიონი ჩანაწერია გაყიდული. MTV-სა და როლინგ სტოუნის მიხედვით მისი ჰიტი *Tengo* 100 საუკეთესო არგენტინულ როკ სიმღერაში XV ადგილზე დაასახელეს.

სანდრო იყო პირველი ლათინო ამერიკელი, რომელმაც მედისონ-სკვერ-გარდენში იმღერა. 2005 წელს სანდრო დააჯილდოვეს ლათინური გრემით.

## ჯანმრთელობა და გარდაცვალება 
2009 წლის 20 ნოემბერს სანდროს მენდოზაში გაუკეთეს გულის და ფილტვის ტრანსპლანტაცია. ოპერაციამ წარმატებით ჩიარა, 5 დღის შემდეგ მისმა ექიმმა განაცხადა, რომ სანდრო რესპირატორის გარეშე დამოუკიდებლად სუნთქავდა. 2010 წლის 4 იანვარს, ოპერაციიდან 45 დღის შემდეგ საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

## დისკოგრაფია 
**Sandro y los de Fuego* (1965)
**Al calor de Sandro y los de Fuego* (1965)
**El sorprendente mundo de Sandro* (1966)
**Alma y fuego* (1966)
**Beat Latino* (1967)
**Quiero llenarme de ti (Vibración y ritmo)* (1968)
**Una muchacha y una guitarra* (1968)
**La magia de Sandro* (1969)
**Sandro de América* (1969)
**Sandro* (1969)
**Muchacho* (1970)
**Sandro en New York* (1970)
**Sandro espectacular* (1971)
**Te espero... Sandro* (1972)
**Sandro Después de 10 años*  (1973)
**Sandro siempre Sandro* (1974)
**Tú me enloqueces* (1975)
**Sandro live in Puerto Rico*(1975)
**Sandro* (1976)
**Sandro un ídolo* (1977)
**Querer como Dios manda* (1978)
**Sandro* (1979)
**Sandro* (1981)
**Fue sin querer* (1982)
**Vengo a ocupar mi lugar* (1984)
**Sandro* (1986)
*''Sandro del '88* (1988)
**Volviendo a casa* (1990)
**Con gusto a mujer* (1992)
**Clásico* (1994)
**Historia viva* (1996)
**Para mamá* (2001)
**Mi vida, mi música* (2003)
**Amor gitano* (2004)
**Secretamente palabras de amor (Para escuchar en penumbras)* (2006)
**Sandro Hits* (2009)

## ფილმოგრაფია 
**Convención de Vagabundos* (1965)
**Tacuara y Chamarro, Pichones de Hombre* (1967)
**Quiero Llenarme De Ti* (1969)
**La Vida Continúa* (1969)
**Gitano* (1970)
**Muchacho* (1970)
**Siempre Te Amaré* (1971)
**Embrujo De Amor* (1971)
**Destino De Un Capricho* (1972)
**El Deseo de vivir* (1973)
**Operación Rosa Rosa* (1974)
**Tú Me Enloqueces* (1976)
**Disfraz de Demonio* (1977)
**Subí Que Te Llevo* (1980)
**Fue sin querer'' (1980)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* International José Guillermo Carrillo Foundation  
* Site dedicated to Sandro  
* News, discography, letters, photos  
* News, Sandro de America en Franca Recuperación  
* Sandro, su historia de vida  

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანელი არგენტინელები
კატეგორია:არგენტინელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
ქორწინება (პიესა)

**ქორწინება** () — ანტონ ჩეხოვის ერთმოქმედებიანი პიესა, რომელიც 1889 წელს დაიწერა. პირველად ცალკეულ ლითოგრაფიულ გამოცემაში გამოქვეყნდა: *ქორწინება. ა. ჩეხოვის სცენა ერთ მოქმედებად. კომისიონერ ს. რასოხინის რუსი დრამატული მწერლების საზოგადოების ლითოგრაფია* — მოსკოვი: (ცენზურამ დაუშვა 1890 წლის 25 აპრილს; დღის სინათლეზე გამოვიდა 1890 წლის 24-31 ოქტომბერს; დაიბეჭდა 110 ეგზემპლარი). პიესა გარკვეული ცვლილებებით ადოლფ მარქსის გამოცემის მე-7 ტომში შევიდა (1902, გვ. 259–276).

ანალოგიური სიუჟეტი და ზოგიერთი მოქმედი პირია წარმოდგენილი — მოთხრობაში „გენერალთან ქორწინება“. გარდა ამისა, ავტორმა აგრეთვე გამოიყენა ადრე გამოქვეყნებული მოთხრობის, „გარიგების“ გარკვეული ელემენტები.

## მოქმედი პირები 
* *ევდოკიმ ზახაროვიჩ ჟიგალოვი*, კოლეჯის გადამდგარი რეგისტრატორი.
* *ნასტასია ტიმოფეევნა*, მისი ცოლი.
* *დაშენკა*, მათი ქალიშვილი.
* *ეპამინონდ მაქსიმოვიჩ აპლომბოვი*, მისი საქმრო.
* *ფიოდორ იაკოვლევიჩ რევუნოვ-კარაულოვი*, გადამდგარი მე-2 რანგის კაპიტანი.
* *ანდრეი ანდრეევიჩ ნიუნინი*, სადაზღვევო საზოგადოების აგენტი.
* *ანა მარტინოვნა ზმეიუკინა*, 30 წლის ბებიაქალი, ღია ალისფერი კაბით.
* *ივან მიხაილოვიჩ იატი*, ტელეგრაფისტი.
* *ხარლამპი სპირიდონოვიჩ დიმბა*, ბერძენი კონდიტერი.
* *დიმიტრი სტეპანოვიჩ მოზგოვოი*, მოხალისეთა ფლოტის მატროსი.
* მძღოლები, კავალერები, ლაქია და სხვ.

## დადგმები 
* 1996 — პეტრე ფომენკოს კურსი რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტში. რეჟისორი პეტრე ფომენკო; პაველ სბორშჩიკოვი (ჟიგალოვი), ელენა ნევეჟინა და გალინა კაშკოვსკაია (ნასტასია ტიმოფეევნა), ოლგა ლევიტინა (დაშენკა), კარენ ბადალოვი (აპლომბოვი), მიხეილ კრილოვი და ვალიუს ტერტელისი (რევუნოვ-კარაულოვი), ტომას მოცკუსი (ნიუნინი), ნატალია ბლაგიხი და მარინა გლუხოვსკაია (ზმეიუკინა), პრიიტ რუტასი (იატი), ბენიამინ სკალნიკი (დიმბა)

## გამოყენება 
პიესის ეკრანიზაციიდან წამოვიდა დიმბას მიერ წარმოთქმული ფრთიანი ფრაზა: „საბერძნეთში ყველაფერია“.

### ეკრანიზაცია 
* ქორწინება

### ოპერა 
ვოდევილის სიუჟეტზე შეიქმნა ამავე სახელწოდების კომიკური ოპერა „ქორწინება“. კომპოზიტორი: ვლადიმერ ერენბერგი; პირველი დადგმა: ზიმინის ოპერის თეატრი, მოსკოვი, 1916 წელი.

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის პიესები
რკინის ციხესიმაგრის კაბანერები

***რკინის ციხესიმაგრის კაბანერები*** () — ფანტასტიკური ჟანრის ანიმე. შეიცავს 12 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 25 წუთი. სერიალი ერთი სეზონისგან შედგება. მისი ჩვენება დაიწყო 2016 წლის 8 აპრილს და დასრულდა 30 ივნისს.

## სიუჟეტი 
მოქმედება ვითარდება ჰინომოტოში, რომლის მოსახლეობას წლების მანძილზე უტევენ ზომბები, ცნობილები როგორც კაბანე. ამ საზარელი მოვლენის გამო, ხალხი რკინის სადგურებს აფარებს თავს და გადაადგილდება მხოლოდ საგანგებოდ შექმნილი მატარებლებით.

## ოფიციალური საიტი
* 
*

კატეგორია:2016 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:რკინის ციხესიმაგრის კაბანერები
სამფერა გაზელი

**სამფერა გაზელი** ან **სამფერა ქურციკი** () — ანტილოპების გვარი, რომლებსაც ხშირად ქურციკებს უწოდებენ. სამფერა ქურციკები თავდაპირველად განიხილებოდა, როგორც გაზელის ქვეგვარი, მაგრამ შემდეგ მიენიჭა გვარის სტატუსი. მოიცავს ხუთ სახეობას:
* გაზელი მონგალა (*Eudorcas albonotata*)
* წითელშუბლა გაზელი (*Eudorcas rufifrons*)
* წითელი გაზელი (*Eudorcas rufina*)
* ჰეიგლინის გაზელი (*Eudorcas tilonura*)
* ტომსონის ქურციკი (*Eudorcas thomsonii*)

## ლიტერატურა 
* Eudorcas rufifrons ssp. tilonura, IUCN

## სქოლიო 
კატეგორია:ძროხისებრნი
*
კატეგორია:აფრიკის ძუძუმწოვრები
Resident Evil: Revelations

***Resident Evil: Revelations***, იაპონურად ცნობილი, როგორც   — survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Capcom-ის მიერ. ეს არის „*Resident Evil*“-ის სერიის რიგით მერვე ძირითადი ნაწილი, რომელიც თავდაპირველად გამოვიდა პორატატიულ კონსოლ Nintendo 3DS-ზე 2012 წელს, ხოლო იმავე წელს HD ვერსია — Microsoft Windows, PlayStation 3-სა და Wii U-ის პლატფორმებისთვის, გაუმჯობესებული გრაფიკით და სიძნელის ახალი რეჟიმით. 2017 წლის ბოლოს დაგეგმილია თამაშის ახალი თაობის კონსოლებზე, PlayStation 4-ზე და Xbox One-ზე გამოცემა. 

თამაშის სიუჟეტი მიმდინარეობს ჯილ ვალენტაინისა და კრის რედფილდის გარშემო („*Resident Evil 4*“-ის და „*Resident Evil 5*“-ის მოვლენებს შორის), რომელთა მიზანია ბიოტერორისტული ორგანიზაცია „Il Veltro“-ს შეჩერება და ოკეანეების ვირუსით დაინფიცირების თავიდან აცილება.

„*Revelations*“ არის მესამე პირის ხედვით და ინარჩუნებს survival horror-ის ჟანრის ელემენტებს, სადაც აქცენტი გაკეთებულია გადარჩენაზე, ტერიტორიების გამოკვლევაზე, ტავსატეხების გადალახვაზე, ზომბებთან და სხვადასხვა სახის მონსტრებთან ბრძოლაზე. მასში არის შეზღუდული რაოდენობით ტყვია-წამალი და მოხმარებადი საგნები. სხვა შესაძლებლობებთან ერთად, მოთამაშეს შეუძლია ჩაყვინთოს წყალში გარკვეული დროის განმავლობაში. აქ წარმოდგენილია იარაღების ფართო არჩევანი: ხელყუმბარა, დანა, პისტოლეტი, შაშხანა, პისტოლეტი-ტყვიამფრქვევი და თოფი.  როდესაც მოთამაშე უმიზნებს შაშხანის მაგვარი იარაღიდან, ვირტუალური კამერა გადადის პირველი პირის ხედვის რეჟიმში.  ასევე დამიზნება და მოძრაობა შესაძლებელია ერთდროულად.

თამაშის რეჟისორი იყო კოსი ნაკანისი, რომელიც წარსულში მუშაობდა „*Resident Evil 5*“-ზე, დიზაინერის რანგში. თამაში დაანონსდა Electronic Entertainment Expo-ს 2010 წლის ცერემონიაზე.  2011 წელს გამოვიდა დემო ვერსია „*The Mercenaries 3D*“-სთან ერთად. ასევე 2012 წელს გამოვიდა მეორე დემო ვერსია Nintendo eShop-დან გამოტვირთვის საშუალებით. საბოლოოდ თამაშმა მზის შუქი იხილა 2012 წლის 26 იანვარს.

„*Revelations*“-მა მიიღო მაღალი შეფასებები ვიდეო თამაშების მიმოხილველებისგან და გახდა კომერციულად წარმატებული სერიიდან. კრიტიკოსებმა ძირითადად შეაქეს გრაფიკა, ხმის ეფექტები და შიშის ატმოსფერო. საიტმა IGN ის დაასახელა 2012 წლის საუკეთესო 3D გრაფიკის მქონე ვიდეო თამაშად, Pocket Gamer-მა — 2013 წლის საუკეთესო მოქმედებით/არკადა თამაშად და ასევე 3DS/DS-ის წლის თამაშად. საერთო განხილვების საიტებზე GameRankings და Metacritic ფლობს 83.50% და 82/100. 

2015 წლის 24 თებერვალს გამოვიდა 4 ეპიზოდად დაყოფილი თამაშის გაგრძელება სახელწოდებით *Resident Evil: Revelations 2*.

## იხილეთ აგრეთვე
* „*Resident Evil: Revelations 2*“
 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:კოოპერატიული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ეპიზოდური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Nintendo 3DS-ის თამაშები
კატეგორია:Nintendo 3DS eShop-ის თამაშები
კატეგორია:Nintendo-ს თამაშები
კატეგორია:Nintendo Network-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები
კატეგორია:გადარჩენის სიმულატორები
კატეგორია:Wii U-ის თამაშები
კატეგორია:Wii U eShop-ის თამაშები
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:ბიოტერორიზმი მხატვრულ ლიტერატურაში
ეკიტის შტატი

**ეკიტის შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ადო-ეკიტი.
* ფართობი — 6353 კმ², მოსახლეობა — 2 398 957 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
შტატის ტერიტორია მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 250 მეტრი სიმაღლის პლატოზე, რომელიც აგებულია მეტამორფული ქანებისაგან. ძირითადად ეს სწორი ადგილია, სადაც გვხვდება ერთეული ან ჯგუფური კლდოვანი ქანების შვერილები. სამხრეთი დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, ჩრდილოეთი წარმოადგენს სავანას.

## კლიმატი 
ეკიტის შტატისათვის დამახასიათებელია ორსეზონიანი ტროპიკული კლიმატი — წვიმიანი სეზონი აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით და მშრალი სეზონი ნოემბრიდან მარტის ჩათვლით. ტენიანობა მაღალია, ჰაერის ტემპერატურა მერყეობს 21 °C-სა და 28 °C-ს შორის.

## ისტორია 
დიდი ბრიტანეთის მიერ კოლონიზაციამდე ეკიტის შტატი იყო დამოუკიდებელი სახელმწიფო, ძირითადად იორუბას ხალხით დასახლებული.

ეკიტის შტატი შეიქმნა 1996 წლის 1 ოქტომბერს, გენერალ სანი აბაჩას დიქტატორული მმართველობის დროს, ონდოს შტატის გაყოფის გზით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ეკიტის შტატი დაყოფილია 16 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ekiti247.com 
* Ekiti.com
* Ekitinigeria.net
* saharareporters.com

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
Resident Evil Outbreak File 2

***Resident Evil Outbreak: File #2***, იაპონურად ცნობილი, როგორც   — Survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც წარმოადგენს ორიგინალი თამაშის, „*Resident Evil Outbreak*“-ის დამოუკიდებელ დამატებას. ის იაპონიაში გამოვიდა 2004 წლის 9 სექტემბერს, ჩრდილოეთ ამერიკაში — 2005 წლის 26 აპრილს,  საერთო განხილვების საიტებზე GameRankings და Metacritic ფლობს 62.92% და 58/100 (35 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). 

შემქმნელების განცხადებით, დაგეგგმილი იყო გაგრძელების გამოშვება, მაგრამ დაბალი გაყიდვებიდან გამომდინარე, Capcom-მა პროექტზე მუშაობა შეწყვიტა.

## იხილეთ აგრეთვე
* *„Resident Evil*“
* „*Resident Evil Outbreak*“

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Resident Evil Outbreak File 2-ის ოფიციალური ვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:კოოპერატიული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:საშინელებათა ვიდეო თამაშები
კატეგორია:გადარჩენის სიმულატორები
კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები
კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პრიკველები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სპინოფები
ენუგუს შტატი

**ენუგუს შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ენუგუ (რაც ნიშნავს «ბორცვის მწვერვალი»), რის მიხედვითაც შტატმა მიიღო თავისი დასახელება.
* ფართობი — 7161 კმ², მოსახლეობა — 3 267 837 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
ენუგუს შტატის ტერიტორიაზე პირველი ევროპელი დამსახლებლები მოვიდნენ 1909 წელს. ალბერტ ერნესტ კიტსონის მეთაურობის ქვეშ არსებული ჯგუფი ვერცხლს ეძებდა, მაგრამ მის ნაცვლად უდის ქედზე აღმოაჩინა ქვანახშირის მარაგი. ნიგერიის გუბერნატორი ფრედერიკ ლუგარდი დაინტერესდა აღმოჩენით და 1914 წელს ქვანახშირის პირველი პარტია გააგზავნა დიდ ბრიტანეთში. ქვანახშირის მოპოვების მოცულობა იზრდებოდა, რამაც მოიტანა ახალი ქალაქების შექმნა. ენუგუს შტატის ტერიტორიაზე გაიყვანეს რკინიგზა. 1917 წელს ენუგუმ მიიღო ქალაქის სტატუსი და ფაქტობრივად გახდა აღმოსავლეთ ნიგერიის მთავარი ქალაქი. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ნიგერია დაიყო სამ ოლქად და ქალაქი ენუგუ გახდა აღმოსავლეთის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. რამდენიმე ხანი ის ასევე იყო ბიაფრის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1967 წელს ჩატარდა ნიგერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის რეფორმა, რის მიხედვითაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. ქალაქი ენუგუ რჩებოდა ჯერ აღმოსავლეთ-ცენტრალური შტატის, შემდეგ ანამბრის შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრად, ხოლო 1991 წელს გახდა უკვე ენუგუს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ენუგუს შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს, ანამბრის შტატიდან გამოყოფით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ენუგუს შტატი დაყოფილია 17 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი
* Insight into Enugu, Igbo Culture and Language

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
გაზელი დამა

**გაზელი დამა** ან **ქურციკი დამა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი უდაბნოს გაზელის გვარისა. გავრცელებულია აფრიკაში: საჰარასა და საჰელში. თავისი ისტორიული არეალიდან გაქრობა გამოიწვია ნადირობამ და ჰაბიტატის განადგურებამ; შემორჩენილია ჩადში, მალისა და ნიგერში. მისი ჰაბიტატი მოიცავს საბალახო მინდვრებს, ბუჩქნარებს, ნახევრად უდაბნოებს, ღია სავანესა და მთის პლატოებს. იგი გამოსახულია ნიგერის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ემბლემაზა, რომლის პოპულარული სახელია *Ménas*.

მოიცავს სამ ქვესახეობას:
* N. d. mhorr — გადაშენებულია ბუნებაში, მაგრამ ხორციელდება პროგრამები მის გადასარჩენად.
* N. d. dama — ტყვეობაში არ არის წარმოდგენილი და ძალიან იშვიათია ველურ ბუნებაში.
* N. d. ruficollis — იმყოფება ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ახლო აღმოსავლეთში ტყვეობაში, შესაჯვარებელ პროგრამებში და ძალიან იშვიათია ველურ ბუნებაში.

## გალერეა 

File:The book of antelopes (1894) Gazella ruficollis.png|*N. d. ruficollis*-ის ილუსტრაცია.
File:The book of antelopes (1894) Gazella mhorr.png|*N. d. mhorr*-ის ილუსტრაცია.

## ლიტერატურა 
* Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1999, ISBN 0-8018-5789-9.

## სქოლიო 
კატეგორია:უდაბნოს გაზელი
Umbrella

**Umbrella Corporation** () — გამოგონილი სამხედრო და ფარმაცევტული კორპორაცია, რომელიც თამაშობს გადამწყვეტ როლს „*Resident Evil*“-ის ვიდეო თამაშებისა და კინოფილმების სერიაში. სიუჟეტზე დაყრდნობით, კორპორაცია წარმოადგენს ევროპაში ბაზირებულ ერთ-ერთ უდიდეს ფარმაცევტულ კონგლომერატს. „ამბრელამ“ ოფიციალურად შეიმუშავა სამკურნალო წამლების ფართო სპექტრი, კოსმეტიკური და, ასევე საკვები პროდუქტები. „Umbrella“ თავის თავში მოიცავს რამდენიმე კარგად დაცულ და შენიღბულ ბაზებს, ხომალდებს და საკუთარ ხელოვნურ თანამგზავრებს. ამას გარდა, კომპანია დაკავებული იყო ბიოლოგიური იარაღის შექმნით და წარმატებით ჰყიდდა ტერორისტულ და სამთავრობო ორგანიზაციებზე, რაც წარმოადგენდა კორპორაციის შემოსავლის ძირითად წყაროს. მან თავისი კვლევების ფარგლებში შეიმუშავა სამი განსაკუთრებით საშიში მუტაგენური ვირუსი: T-ვირუსი, G-ვირუსი და T-ვერონიკა. ერთ-ერთი კვლევის დროს მოხდა ავარია და ვირუსის გაჟონვა, რამაც ქალაქ რაკუნ-სიტის მოსახლეობა აქცია სისხლის მსმელ ზომბებად და მათი უმეტესი ნაწილი განადგურდა. საბოლოოდ მთავრობამ ქალაქის აფეთქების ბრძანება გასცა.

„ამბრელას“ ლოგო შედგება რვაკუთხედისგან და მოიცავს წითელ და თეთრ ფერებს, რაც მოგვაგონებს გახსნილ ქოლგას. ასევე წითელი სეგმეტების ერთობლიობა წარმოადგენს მალტის ჯვარს — მალტის ორდენის (ჰოსპიტალიერების) რაინდთა სიმბოლო.

## საინტერესო ფაქტები
* 2007 წელს ჟურნალმა „Forbes“ კომპანია დააყენა 14-ე ადგილზე სიაში ყველაზე მდიდარი კომპანიები და შეაფასა ის 22,6 მილიარდ ამერიკულ დოლარად.
* კოსმეტიკურმა კომპანია Avon-მა წარმოადგინა სახის კანის მოვლის საშუალება, რომელიც ხელს უშლის უჯრედების დაბერებას. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ პროდუქტის თვისებები და შეფუთვა მთლიანად მოგვაგონებს Umbrella-ს პროდუქტ „Regenerate“-ს.
* იწარმოება ქოლგები „ამბრელას“ ლოგოს ფორმით.
* არსებობენ რეალური კომერციული კომპანიები, რომლებიც, ასე თუ ისე, იყენებენ Umbrella-ს სიმბოლიკასა და სახელწოდებას.

## იხილეთ აგრეთვე
* „*Resident Evil: The Umbrella Chronicles*“

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები
კატეგორია:გამოგონილი კომპანიები
ერიმანთოსის ქედი

**ერიმანთოსის ქედი** () — ქედი საბერძნეთში, აქაიის სამხრეთ და ელისის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მაქსიმალური სიმაღლე 2224 მ (ოლენოსი). ქედის უმაღლესი წერტილი პელოპონესის ნახევარკუნძულის სიმაღლით მე-4 მწვერვალია. მდიდარია ფაუნითა და ფლორით. კალთები, ზღვის დონიდან 1000-1600 მ-მდე უმეტესწილად მთის ტყეებითაა დაფარული, უფრო მაღლა გვხვდება ალპური მდელოები და ქვიანი ვერანი ადგილები.

## ლიტერატურა
* Karl Kerényi: Die Mythologie der Griechen – Die Götter- und Menschheitsgeschichten. dtv, München 1994.
* Michael Grant, John Hazel: Lexikon der antiken Mythen und Gestalten. dtv, München 2004.
* Robert von Ranke-Graves: Griechische Mythologie – Quellen und Deutung. rororo, Hamburg 2001.

კატეგორია:საბერძნეთის ქედები
გრანტის ქურციკი

**გრანტის ქურციკი** ან **გრანტის გაზელი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი უდაბნოს გაზელის გვარისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ტანზანიიდან სამხრეთ სუდანამდე და კენიის სანაპირო ზოლიდან ტბა ვიქტორიამდე. მისი სახელი სუაჰილზე ჟღერს, როგორც *Swala Grant*. სახელი ეწოდა XIX საუკუნის შოტლანდიელი მკვლევრის — ჯეიმზ ავგუსტუს გრანტის პატივსაცემად.

## ქვესახეობები 
* N. g. brighti
* N. g. granti
* N. g. lacuum
* N. g. petersi
* N. g. robertsi

## რესურსები ინტერნეტში 
* «Газель Гранта» — «Наша Природа» 

## სქოლიო 
კატეგორია:უდაბნოს გაზელი
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:უგანდის ძუძუმწოვრები
აიდაჰოს სენატი

**აიდაჰოს სენატი** — აიდაჰოს შტატის საკანონმდებლო ორგანოს ზედა პალატა, რომელიც 35 სენატორისგან შედგება. სენატორები შტატის 35 ოლქს წარმოადგენენ; მათი არჩევა ხდება ორწლიანი ვადით. სენატის სხდომები ტარდება აიდაჰოს შტატის კაპიტოლიუმში, ქალაქ ბოისეში.

## სენატის შემადგენლობა 
1960-იანი წლების დასაწყისიდან, აიდაჰოს სენატს რესპუბლიკელები აკონტროლებენ. 2016 წლის არჩევნების შემდეგ, 35 სენატორიდან 29 რესპუბლიკური პარტიის წევრია, 6 კი დემოკრატიული.

### 63-ე მოწვევის ხელმძღვანელობა 
### სენატორები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* აიდაჰოს წარმომადგენელთა პალატა

## რესურსები ინტერნეტში 
*აიდაჰოს შტატის საკანონმდებლო ხელისუფლება  
*აიდაჰოს სენატი - Project Vote Smart

## სქოლიო 
კატეგორია:აიდაჰოს პოლიტიკური სისტემა
კატეგორია:აიდაჰოს სენატი
სომალური გაზელი

**სომალური გაზელი**, **სომალური ქურციკი**, **ზიომერინგის ქურციკი** ან **აბისინიური ქურციკი**

## ქვესახეობები 
ტრადიციულად გამოყოფენ სამ ქვესახეობას:
* *N. s. soemmeringii*
* *N. s. butteri*
* *N. s. berberana*

## რესურსები ინტერნეტში 
* St. Louis Zoo Soemmerring's Gazelle 
* Gazella soemmerringii 
* Soemmerring's Gazelle at Al Wabra Wildlife Preserve
* Animal Bytes 

## სქოლიო 
კატეგორია:უდაბნოს გაზელი
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ძუძუმწოვრები
ზამფარის შტატი

**ზამფარის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-დასავლეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გუსაუ.
* ფართობი — 39 762 კმ², მოსახლეობა — 3 278 873 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
ზამფარის შტატი ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიგერის სახელმწიფოს, ჩრდილო-დასავლეთით და დასავლეთით — სოკოტოს შტატს, სამხრეთით — ნიგერის, კადუნის და კების შტატებს და აღმოსავლეთით — კატსინის შტატს.

## ისტორია 
ზამფარის შტატი შეიქმნა 1996 წელს სოკოტოს შტატის შემადგენლობიდან გამოყოფის გზით. ზამფარის შტატი იყო ნიგერიის პირველი ტერიტორია, რომელმაც საკანონმდებლო დონეზე ოფიციალურად დაამტკიცა შარიათის ნორმები. 2000-იანი წლებიდან ზამფარის შტატის ხელისუფლება ატარებს მეწარმეების წახალისების პოლიტიკას (როგორც ადგილობრივების, ასევე უცხოელების) მრეწველობის სექტორის განვითარების ინვესტირების სახით. შტატში ფუნქციონირებს ტექსტილის (Zamfara Textile Industries Limited), მცენარეული ზეთის (Gusau Oil Mill) და სხვა სამრეწველო წარმოება.

## ტურიზმი 
ზამფარის შტატში არსებობს მთელი რიგი ღირსშესანიშნაობები, რომლებიც ტურისტების ყურადღებას იზიდავს: ძველი ქალაქი ჯატა, ჩანჩქერი კვატარკვაში, კალალე (წყალსატევი — ბეჰემოთების საცხოვრებელი ადგილი) და ბევრი სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* Nigerian Post Office- with map of LGAs of the state

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ტომსონის ქურციკი

**ტომსონის ქურციკი** ან უბრალოდ **ტომი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი სამფერა გაზელის გვარისა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქურციკია. მისი სახელი უკავშირდება მკვლევარ ჯოზეფ ტომსონს. ზოგიერთი მას მიიჩნევს, როგორც წითელშუბლა ქურციკის ქვესახეობას, ამასთანავე აერთიანებდნენ გაზელის გვარში, მაგრამ იგი სამფერა ქურციკებში გაერთიანდა მას შემდეგ რაც ამ უკანასკნელმა გვარის სტატუსი მიიღო. ტომსონის ქურციკის რაოდენობა აფრიკაში 550.000-ზე მეტია და აღიარებულია აღმოსავლეთ აფრიკაში ყველაზე გავრცელებულ ქურციკად. მას შეუძლია განავითაროს 50-55 მლ/სთ და ამ სიჩქარით ხმელეთზე მეხუთე ყველაზე სწრაფი ცხოველია.
* E. t. nasalis — სერენგეტის ტომსონის ქურციკი.
* E. t. thomsonii — აღმოსავლური ტომსონის ქურციკი

## ლიტერატურა 
* Gazelles and Their Relatives by Fritz Walther (1984)

## სქოლიო 
კატეგორია:სამფერა გაზელი
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
იმოს შტატი

**იმოს შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოვერი.
* ფართობი — 5530 კმ², მოსახლეობა — 3 927 563 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
იმოს შტატი — ნიგერიაში ნავთობის და ბუნებრივი აირის ერთ-ერთი მსხვილი ექსპორტიორია. შტატი შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს, მანამდე იყო არაღიარებული სახელმწიფო ბიაფრის რესპუბლიკის ნაწილი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
იმოს შტატი დაყოფილია 27 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* Latest News

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
იობეს შტატი

**იობეს შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დამატურუ.
* ფართობი — 45 502 კმ², მოსახლეობა — 2 321 339 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
იობეს შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს ბორნოს შტატის დასავლეთი ნაწილისაგან, შტატის ტერიტორიაზე მოქმედებს შარიათის კანონები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
იობეს შტატი დაყოფილია 17 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
იობეს შტატი — ნიგერიის ღარიბი სასოფლო-სამეურნეო შტატია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი
* UCLA Yobe Languages Project 
* Nigerian Post Office- with map of LGAs of the state

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
კადუნის შტატი

**კადუნის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კადუნა.
* ფართობი — 46 053 კმ², მოსახლეობა — 6 113 503 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
კადუნის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, რომლის დროსაც ქვეყანა 12 შტატად დაიყო. მანამდე შტატის ტერიტორია შედიოდა ჩრდილოეთის ოლქის შემადგენლობაში, ხოლო ქალაქი კადუნა ამ ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. 1976 წლამდე შტატს ერქვა ჩრდილოეთ-ცენტრალური. 1987 წელს კადუნის შტატს ჩამოეჭრა ტერიტორია, რომელიც შევიდა ახლადჩამოყალიბებული კატსინის შტატის შემადგენლობაში.

შტატის შემადგენლობაში შედის ზაზაუს ემირატი, რომლის დედაქალაქია ისტორიული ქალაქი ზარია.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კადუნის შტატი დაყოფილია 23 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* kaduna state media corporation 
* Official State Government Web Site 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
უდაბნოს გაზელი

**უდაბნოს გაზელი** () — ანტილოპების გვარი, რომლებსაც ხშირად ქურციკებად მოიხსენიებენ. უდაბნოს ქურციკები თავდაპირველად განიხილებოდა, როგორც გაზელის ქვეგვარი, მაგრამ შემდეგ მიენიჭა გვარის წოდება. მოიცავს სამ სახეობას:
* ქურციკი-დამა (*Nanger dama*)
* გრანტის ქურციკი (*Nanger granti*)
* სომალური ქურციკი (*Nanger soemmerringii*)
* Nanger vanhoepeni (გადაშენებული)

## ლიტერატურა 
* Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.

კატეგორია:ძროხისებრნი
*
ტემერნიკის ხიდი

**ტემერნიკის ხიდი** () — ხიდი მდინარე დონზე, დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია 2007-2010 წლებში ინჟინერ ა. ეფრემუშკინის პროექტის მიხედვით. სახელწოდება მიიღო 2011 წლის 17 მარტს, ამავე სახელწოდების მდინარისაგან, იმის გამო, რომ ესტაკადის ნაწილი გადაჭიმულია მის ნაპირზეც. მანამდე კი ხიდს ეწოდებოდა „ხიდი სივერსის პროსპექტის დასასრულს“.

## აღწერა 
ტემერნიკის ხიდი, რომელიც ატარებდა 60 000 მანქანას დღე-ღამეში, ააგეს ვოროშილოვის ხიდის (46 ათასი ავტომობილი დღე-ღამეში) ალტერნატივად. ხიდი მდებარეობს გზატკეცილზე М4 „დონი“, დონის როსტოვიდან კრასნოდარისა და სტავროპოლის მიმართულებით. ასევე მნიშვნელოვანი დატვირთვა აქვს ქალაქ სატელიტების ბატაისკისა და აზოვისთვისაც. 

## ისტორია 
ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა დაჩქარებული ტემპით ვოროშილოვის ხიდის ავარიული მდგომარეობის გამო, რომელიც 2008 წლის 23 ივნისს გაიხსნა გადაადგილებისათვის, თუმცა სატვირთოებს მასზე გავლა ეკრძალებოდათ. მშენებლობის მეორე ეტაპზე „ტემერნიკის დიამეტრის“ ფარგლებში იგეგმებოდა გზაგამტარის მშენებლობა გვარდიის მოედნიდან მეჩნიკოვის ქუჩამდე. 

2014 წელს ვოროშილოვის ხიდის ჩამონგრევის საშიშროების გამო, ქალაქის ადმინისტრაციამ მიიღო გადაწყვეტილება აეკრძალათ გადაადგილება ხიდზე, რის გამოც ძირითადი დატვირთვა მოდიოდა ტემერნიკის ხიდზე.

2016 წლის ზამთარში გაატარეს მთელი რიგი კომპლექსური ღონისძიებები და გაწმინდეს ტემერნიკის ხიდი.

დონის როსტოვის მერის მოადგილის განცხადების საფუძველზე 2017 წლის 1 სექტემბრამდე უნდა მოხდეს ხიდის რემონტი. სარემონტოდ შეარჩიეს ღამის პერიოდი, რადგან ამ დროს ხიდზე საავტომობილო მოძრაობა მინიმალურია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мост на Сиверса открыт! (+ схемы движения) 

## სქოლიო 
კატეგორია:დონის როსტოვის ხიდები
კანოს შტატი

**კანოს შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით პირველი შტატი ნიგერიაში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კანო.
* ფართობი — 20 131 კმ², მოსახლეობა — 9 401 288 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
კანოს შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, როდესაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. მანამდე შტატის ტერიტორია შედიოდა ჩრდილოეთის ოლქის შემადგენლობაში. 1991 წელს კანოს შტატის შემადგენლობიდან გამოიყო ჯიგავის შტატი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კანოს შტატი დაყოფილია 44 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ისტორიულად კანო იყო სავაჭრო და სასოფლო-სამეურნეო შტატი. ძირითადი კულტურაა არაქისის წარმოება.

კანოს შტატი იღებს ფედერალური ხელისუფლების მიერ განაწილებული სუბსიდიების მნიშვნელოვან წილს, რომლის დიდი ნაწილი შექმნილია ნავთობის გაყიდვისგან მიღებული შემოსავლებით. 1990 წლიდან 1996 წლის ჩათვლით კანოს შტატი იღებდა შემოსავლების 10,9 %-ს, მაშინ როდესაც მის უკან მდგომი სოკოტოს შტატი — მხოლოდ 3,5 %-ს.

ოდესღაც კანოს შტატში განვითარებული სამრეწველო წარმოება დღეისათვის იმყოფება ვარდნის პროცესში, რომლის ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზია ელექტროენერგიის მიწოდების არასტაბილურობა. არსებობს ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობის გეგმები ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ნავარაუდებია, რომ ელექტროსადგური იმუშავებს ურანზე, რომელიც მოიპოვება გომბეს შტატში და ელექტროსადგურამდე რკინიგზით გადაიზიდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* National Bureau of Statistics Maps of Kano State 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
წითელი გაზელი

**წითელი გაზელი** ან **წითელი ქურციკი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. გავრცელებული ინფორმაციით იგი გადაშენებულია, მაგრამ ზუსტი ცნობა არ არსებობს. უწინ მას აერთიანებდნენ გაზელის გვარში, სანამ სამფერა გაზელი ქვეგვარიდან გვარის სტატუსამდე დაწინაურდებოდა. სავარაუდოდ გავრცელებული იყო კარგად გასარწყავებულ რაიონებში, ჩრდილოეთ აფრიკის ატლასის მთებში; უდაბნოში მისი გავრცელების ვარაუდი დაუშვებელია ხასხასა წითელი ფერის გამო.

წითელი გაზელის ჩანაწერები არ არსებობს. იგი ცნობილია XIX საუკუნეში ალჟირის, ორანის და ჩრდილოეთი ალჟირის ბაზრებზე შეძენილი სამი ნიმუშიდან. ისინი შემონახულია ლონდონის და პარიზის მუზეუმებში. ზოგიერთი ადამიანი, როგორიც ჯონათან კინგდონია მას წითელშუბლა გაზელის (*E. rufifrons* ან *G. rufifrons*) ქვესახეობად განიხილავს.

## ლიტერატურა 
* Flannery, Tim & Schouten, Peter (2001). A Gap in Nature: Discovering the World's Extinct Animals. Atlantic Monthly Press, New York. ISBN 0-87113-797-6.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამფერა გაზელი
წითელშუბლა გაზელი

**წითელშუბლა გაზელი** ან **წითელშუბლა ქურციკი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. ფართოდ, მაგრამ არათანაბრადაა გავრცელებული ცენტრალურ აფრიკაში, სენეგალიდან ჩრდილოეთ ეთიოპიამდე. იგი უმთავრესად საჰელის ზონაში ბინადრობს, საჰარის სამხრეთით გრძელ ზოლად მშრალ საძოვრებზე, ტყის სავანებსა და ბალახოვან სტეპებში.

ერთ-ერთი ავტორიტეტული წყარო აღმოსავლეთ აფრიკულ ტომსონის ქურციკს წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობად მიიჩნევს. იგი გაერთიანნებული იყო გაზელის გვარის სამფერა გაზელის ქვეგვარში, სანამ ამ უკანასკნელმა არ მიიღო გვარის სტატუსი.

## ქვესახეობები 
წითელშუბლა გაზელის მეცნიერული სახელი (*Eudorcas rufifrons*) პირველად ბრიტანელმა მეცნიერმა ჯონ ედუარდ გრეიმ გამოიყენა 1846 წელს.
* *Eudorcas rufifrons centralis* – აღმოსავლეთ ჩადის წითელშუბლა გაზელი
* *E. r. hasleri* – ჩრდილო ნიგერიული წითელშუბლა გაზელი
* *E. r. kanuri*– კანურის წითელშუბლა გაზელი
* *E. r. laevipes*– ნუბიური წითელშუბლა გაზელი
* *E. r. rufifrons* – სენეგალური წითელშუბლა გაზელი

## ლიტერატურა 
* C. A. Spinage: The Natural History of Antelopes. Croom Helm, London 1986, ISBN 0-7099-4441-1.
* Jonathan Kingdon: The Kingdon Field Guide to African Mammals. Academic Press, San Diego, London, 1997. ISBN 0-12-408355-2.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამფერა გაზელი
კატეგორია:კამერუნის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ძუძუმწოვრები
კატსინის შტატი

**კატსინის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილოეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კატსინა.
* ფართობი — 24 192 კმ², მოსახლეობა — 5 801 584 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
[მინი|XVIII საუკუნეში აშენებული [გობირაუს მინარეთი, რომელიც მეჩეთებს მიეკუთვნება]]
21 კმ სიგრძის კედლით გარშემორტყმული ქალაქი კატსინა გადმოცემის მიხედვით დაარსდა XII საუკუნეში. შტატში ასევე მდებარეობს საინფორმაციო ტექნოლოგიის რამდენიმე კომპანია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* კატსინის გვერდი  უმარუ იარ ადუას საიტზე
* კატსინის შტატის ადგილობრივი თვითმმართველობის რაიონის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ბრემ სტოკერი

**აბრაჰამ (ბრემ) სტოკერი** (; დ.  8 ნოემბერი, 1847, დუბლინი, ირლანდია — გ. 20 აპრილი, 1912, ლონდონი ) — ირლანდიელი მწერალი და მოთხრობების ავტორი, რომლის ყველაზე განთქმული ნაწარმოებია 1897 წელს გამოსული გოთიკური რომანი „დრაკულა“.

ერთ დროს, ის, ასევე ცნობილი იყო, როგორც მსახიობ ჰენრი ირვინგის თეატრალური მენეჯერი და მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი თეატრის, ლონდონის  „ლიცეუმის“ დირექტორი.

## ბიოგრაფია
მინი|მარცხნივ|150პქ|„დრაკულას“ პირველი გამოცემის გარეკანი (1897)
ბრემ სტოკერი დაიბადა 1847 წლის 8 ნოემბერს, ქალაქ დუბლინში, ირლანდია, პროტესტანტულ ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ აბრაჰამ სტოკერი (1799-1876) და შარლოტა მატილდა ბლეიკ თორნლი (1818-1901). ის იყო მესამე შვიდი დედმამიშვილიდან (უფროსი თორნლი სტოკერი, განთქმული ქირურგი).

ბავშვობაში, შვიდ წლამდე, ავადმყოფობის გამო ვერ დადიოდა. თუმცა მან შეძლო ადვადმყოფობის გადალახვა და დუბლინის უნივერსიტეტში სწავლისას გახდა კარგი ფეხბურთელი და მსუბუქი ათლეტი.

სწავლის დამთავრების შემდეგ სტოკერი მსახურობდა სახელმწიფო სამსახურში და პარალელურად მუშაობდა ჟურნალ „*The Evening Mail*“-ის ჟურნალისტად და თეატრალურ კრიტიკოსად. ამ პერიოდში ის დაუმეგობრდა ინგლისელ მსახიობ ჰენრი ირვინგს. 1878 წელს ირვინგმა შესთავაზა მას თეატრ „ლიცეუმის“ დირექტორობა. სტოკერი დათანხმდა შემოთავაზებას და გადავიდა ლონდონში. 27 წლის განმავლობაში სტოკერი იყო ირვინგის მენეჯერი ამ უკანასკნელის გარდაცვალებამდე (1905).

ირვინგთან მეგობრობა დაეხმარა მას შესულიყო ლონდონის მაღალ საზოგადოებაში. აქ მან გაიცნო ართურ კონან დოილი და ჯეიმზ უისლერი. სტოკერი დაქორწინებული იყო ფლორენს ბელკომბზე, ვისზეც ოსკარ უაილდი იყო შეყვარებული და ვისთანაც სტოკერი ახლოს მეგობრობდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ბრემი არის უამრავი ნაწარმოების ავტორი, წარმატება მას მოუტანა განთქმულმა რომანმა „დრაკულა“, გამოცემული 1897 წელს, რომლის შთაგონების წყაროდ იქცა ჯოზეფ ლეფანიუს გოთიკური რომანი „კარმილა“ (1872). რომანზე ის მუშაობდა დაახლოებით 8 წელიწადი და სწავლობდა ევროპულ ფოლკლორს და ლეგენდებს ვამპირების შესახებ.

ბრემ სტოკერი გარდაიცვალა 1912 წლის 20 აპრილს, პროგრესირებადი დამბლის შედეგად.

## რომანები და მოთხორებები
* 1874 — „ბროლის თასი“
* 1875 — „პრაიმროუზის ბილიკი“ / The Primrose Path
* 1879 — „მეორე ინსტანციის სასამართლოს მოხელეთა მოვალეობები ირლანდიაში“
* 1890 — „გველის უღელტეხილი“ / The Snake’s Pass
* 1897 — „დრაკულა“
* 1898 — „მის ბეტი“ / Miss Betty
* 1902 — „ზღვის საიდუმლოება“ / The Mystery of the Sea
* 1906 — პირადი მოგონებები ჰენრი ირვინგზე
* 1907 — „შვიდი ვარსკვლავის განძი“ / The Jewel of Seven Stars
* 1909 — „ლედი სუდარაში“ / The Lady of the Shroud
* 1911 — „თეთრი ჭიის ბუნაგი“ / The Lair of the White Worm

## მოთხრობების კრებულები
* 1882 — „მზის ჩასვლისას“
* 1914 — „დრაკულას სტუმარი და სხვა საოცარი მოთხრობები“

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
*
კატეგორია:ირლანდიელი მწერლები
კატეგორია:ირლანდიელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ირლანდიელი ანგლიკანები
კატეგორია:XIX საუკუნის ირლანდიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ირლანდიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ირლანდიელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:გოთიკური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კების შტატი

**კების შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბირნინ-კები.
* ფართობი — 36 800 კმ², მოსახლეობა — 3 256 541 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
კების შტატი გამოეყო სოკოტოს შტატს 1991 წლის 27 აგვისტოს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კების შტატი დაყოფილია 21 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* KebbiState.com
* Ethnic distribution in Nigeria

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები