open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

**კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** () —   მართლმადიდებლური ეკლესია კრონშტადტში. ეკლესია ააგეს 1905 წელს ნეობიზანტიურ სტილში. მიწერილია ვლადიმირის ტაძარზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
1905 წელს კრონშტადტის საზღვაო ჰოსპიტალის ანატომიურ თეატრთან შედგა ტაძრის სარძიკვლის საზეიმო ჩაყრა. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭარ ა. ი. იურკინის ფინანსებით და მთავარი ექიმის ვ. ი. ისაევის ინიციატივით. პროექტის ავტორი კი იყო არქიტექტორი ვასილ ანტონის ძე კოსიაკოვი. 

ეკლესია 1905 წლის 31 დეკემბერს აკურთხა პროტოპრესვიტერმა ალექსანდრე ჟელობოვსკიმ, დიაკვან იოანე კრონშტადტელთან ერთად, ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 

ეკლესია მიაწერეს ჰოსპიტალის ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიას, რომელიც მდებარეობდა ჰოსპიტალის მთავარი შენობის მეორე სართულზე (ეს ეკლესია დახურეს 1924 წელს). ეკლესიაში ასაფლავებდნენ საზღვაო აკადემიის მაღალჩინოსნებს და ჰოსპიტალის პაციენტებს. 

1924 წლის დასაწყისში ეკლესია დახურეს, სამრეკლოს ზარები კი გადასადნობად გააგზავნეს. ეკლესიის შენობაში განათავსეს პიონერთა კლუბი. დიდი სამამულო ომის შემდეგ შენობაში განათავსეს სარიტუალო დარბაზი.

ამჟამად ტაძარი აღდგენილია. მისი კურთხევა შედგა 2010 წლის 19 დეკემბერს.

## არქიტექტურა 
ტაძარი აგებულია ფსევდობიზანტიურ სტილში. ანატომიური თეატრის შენობაზე ააშენეს სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს შვიდი ზარი.

## ლიტერატურა
*Тимофеевский Ф. А. Краткий исторический очерк двухсотлетия города Кронштадта. — Кронштадт: Тип. изд. «Кронштадтский Вестник», 1913. — С. 53.
*Исакова Е. В., Шкаровский М. В. Храмы Кронштадта. — СПб.: «Паритет», 2005. — С. 88—194. — ISBN 5-93437-192-4.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:ნეობიზანტიური არქიტექტურა
კატეგორია:კრონშტადტის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
მწვანე ალკუნი (გვარი)

**მწვანე ალკუნი** () — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს ოთხ სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. გააჩნიათ მოკლე კუდი და წაგრძელებული ნისკარტი. იკვებებიან კიბოსნაირებით, თევზებითა და მწერებით, რომლებსაც ჰაერში ფრენის დროს იჭერენ.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* ffrench, Richard (1991). A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago (2nd ed.). Comstock Publishing. ISBN 0-8014-9792-2.
* Fry, K & Fry, H. C. (2000): Kingfishers, Bee-eaters and Rollers. ISBN 0-7136-5206-3
* Hilty, Steven L (2003). Birds of Venezuela. London: Christopher Helm. ISBN 0-7136-6418-5.

*
კატეგორია:ალკუნისებრნი
წორბისის ღვთისმშობლის ეკლესია (X-XI საუკუნეები)

**წორბისის ღვთისმშობლის ეკლესია** - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ წორბისში. აგებულია X-XI სს. მიჯნაზე. 

დარბაზული ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია თლილი ქვის კვადრები.
ნაგებობა გეგმით  სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია აბსიდით. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ფართო შვერილებით. კედლების ძლიერი დაზიანების გამო სარკმლები არ შეინიშნება.

სამხრეთი შესასვლელი შიგნით არქიტრავული, გარედან კი თაღოვანია. ფასადების დეკორაციული აქცენტებიდან აღსანიშნავია სამხრეთი კარის მორთულობა. შემორჩენილია თაღის ორი თლილი ქვა. წარბის ფორმის თაღის მთელი არე დაფარულია ორლენტოვანი გეომეტრიული წნულით. ასეთი კვეთა ანალოგიურია X-XI საუკუნის ძეგლებისათვის. 

შესაძლოა მოგვიანებით დასავლეთ კედელშიც გაჭრეს კარი, რაზედაც მიგვანიშნებს ამავე კედლის შუა მონაკვეთში არსებული ღიობი.

ეკლესიის თაღ-კამარა და კედლის ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია. ინტერიერში და ძეგლის გარშემო ყრია ჩამონაშალი ქვა. ეკლესია დაზიანებულია.

## ლიტერატურა 
*შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004

კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ფლამინგოსნაირნი

**ფლამინგოსნაირნი** () — ფრინველთა რიგი. მოიცავს 2 ოჯახს. საკამათოა რიგში Scaniornis და Juncitarsus ამომწყდარი გვარების არსებობა. დღემდე 6 სახეობაა მოღწეული. მათი სიგრძე 90—120 სმ, მასა 2.5—4,5 კგ აღწევს. გავრცელებული არიან სამხრეთ–დასავლეთ ევროპაში, სამხრეთ–დასავლეთ აზიაში, აფრიკასა და ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აქვთ მასიური ნისკარტი, გრძელი კისერი და ფეხები.

## ოჯახები 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Mayr G. (2004). Morphological evidence for sister group relationship between flamingos (Aves: Phoenicopteridae) and grebes (Podicipedidae). Zoological Journal of the Linnean Society 140(2): 157—169.

## რესურსები ინტერნეტში 
* BioLib - Phoenicopteriformes (flamingos)

*
კატეგორია:ფრინველები
დიდი ამლაყი ალკუნი (გვარი)

**დიდი ამლაყი ალკუნი** () — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს ოთხ სახეობას. გავრცელებულნი არიან ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. თავზე ახასიათებთ ბუმბულის ქოჩორი. ამერიკული სახეობები შეფერილნი არიან მოლურჯო-ნაცრისფრად, ხოლო აზიური და აფრიკული — შავ-თეთრად. ბუდეს იკეთებენ მდინარის ნაპიზე ორმოებში. ორივე მშობელი თხრის ორმოს, კრუხობენ მორიგეობით და ბარტყებზეც თანაბრად ზრუნავენ. ხშირად გვხვდება ხეებზე ჩამომჯდარი ალკუნები, რომლებიც აქედან უსაფრდებიან მსხვერპლს. იკვებებიან უმთავრესად თევზით, კიბოსნაირებითა და ბაყაყებით, ასევე მწერებით.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Peters, James Lee, ed. (1945). Check-list of Birds of the World. Volume 5. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. p. 165.
* Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. p. 245. ISBN 978-1-4081-2501-4.
* Gill, Frank; Donsker, David, eds. (2017). "Rollers, ground rollers & kingfishers". World Bird List Version 7.2. International Ornithologists' Union. Retrieved 17 May 2017.
* C. H. Fry & Kathie Fry; illustrated by Alan Harris (2000). Kingfishers, Bee-eaters and Rollers. Princeton University Press. ISBN 0-691-04879-7.

*
კატეგორია:ალკუნისებრნი
ამოწყდომა

**სახეობათა ამოწყდომა** (ცხოველებისა, მცენარეებისა, მიკროორგანიზმებისა) — მოვლენა, რომელიც ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების პროცესში ხდება. უმეტეს შემთხვევაში ამოწყვეტის მიზეზია ბუნებრივი გადარჩევა (ორგანიზმები ვერ ასწრებენ შეეგუონ გარემოს მკვეთრ ცვლილებებს). ხშირად ამოწყვეტის მიზეზი ორგანიზმთა გადაგვარებაა (იხ. დეგენერაცია). ორგანული სამყაროს ისტორია ნათლად მოწმობს, რომ ფორრმების დიდი უმრავლესობა ისე ამოწყდა, შთამომავლობა არ დაუტოვებია. ჟორჟ კიუვიე და მისი მიმდევრები ამას გლობალური ხასიათის კატასტროფებით ხსნიდნენ. ჟან ბატისტ ლამარკმა დაგმო კიუვიეს „კატასტროფათა თეორია“, მაგრამ მეორე უკიდურესობამდე მივიდა: მისი აზრით, თითქმის ზველა გამქრალი სახეობა ახალ სახეობად არის გარდაქმნილი და არაა ამომწყდარი. ამოწყდომის მოვლენა ჭეშმარიტად მეცნიერულად ახრსნა ჩარლზ დარვინმა. მან დაასაბუთა, რომ ორგანული ფორმების ამოწყდომის მთავარი მიზეზია გარემოს ცვლილებები და რომ, ამასთანავე, უდიდესი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო აბიოტური ფაქტორების, არამედ ბიოტური ფაქტორების (სახეობათშორისო ურთიერთობანი) ცვლილებებსაც.

გარემოს სწრაფი შეცვლის შედეგად შეიძლება ამოწყდეს შედარებით შეზღუდული არეალის მქონე სახეობები, მაგრამ ფართოდ (ყველა ოკეანეში ან კონტინენტთა უმეტესობაზე) გავრცელებული ფორმები ყველგან ერთბაშად არ ქრება,  რადგან დედამიწის ისტორია არ იცნობს მსოფლიო მასშტაბისა და არაჩვეულებრივი სისწრაფის კატასტროფებს. დარვინის კონცეფციის თანახმად, მცენარეთა და ცხოველთა ზოგი ჯგუფის საბოლოო ამოწყდომა ხშირად ძლიერ ჭიანურდება, რადგან ხელსაყრელ პირობებში ცალკეული სახეობა შეიძლება დიდხანს შემორჩეს პირვანდელი არეალის რომელიმე მცირე უბანს. ამით აიხსნება ოდესღაც ფართოდ გავრცელებული ჯგუფების ნაშთების — რელიქტური ფორმების არსებობაც (იხ. რელიქტები). რელიქტური ორგანიზმია, მაგ. 30-იან წლებში აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან აღმოჩენილი ლატიმერია, რომლის მონათესავე ნამარხი ფორმები მანამდე მხოლოდ გვიან პალეოზოურსა და მეზოზოურში (დევონურიდან ცარცულ პერიოდამდე) იყო ცნობილი. ამოწყდომის დარვინისეული მოძღვრება პალეონტოლოგიური ფაქტების საფუძველზე განავითარა და გააღრმავა ვლადიმერ კოვალევსკიმ, რომელმაც გვიჩვენა, რომ ამოწყდომის ერთი უმნიშვნელოვანესი პირობაა ინადაპტიური ევოლუცია (კოვალევსკის კანონი).

მზარდი ტექნიკის პროგრესისა და მოსახლეობის განუწყვეტილი ზრდის პირობებში მრავალი სახეობის ამოწყდომის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ბიოტურ ფაქტორად გვევლინება ადამიანის საქმიანობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ევოლუცია
Palaelodidae

**Palaelodidae**  — ნამარხი (ამომწყდარი) ფრინველების ოჯახი ფლამინგოსნაირთა რიგისა. ბინადრობდნენ ოლიგოცენსა (ეგვიპტე, ევროპა) და მიოცენში (არგენტინა, გერმანია, მექსიკა, აშშ, ჩეხეთი). მოიცავს სამ გვარს.

## გვარები 
*  
*  
*  

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფლამინგოსნაირნი
მცირე ფლამინგო (გვარი)

**მცირე ფლამინგო** () — ფრინველთა გვარი ფლამინგოსებრთა ოჯახისა. საკამათოა მისი არსებობის საკითხი.  მოიცავს ერთადერთ სახეობას — მცირე ფლამინგოს (), რომელიც გავრცელებულია აფრიკაში, ინდოეთსა და პაკისტანში. ფლამინგოების ყველაზე პატარა და მრავალრიცხვოვანი სახეობაა. გვარს მეცნიერული სახელი ჯორჯ რობერტ გრეიმ უწოდა 1869 წელს.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფლამინგოსებრნი
ლოკომოტივი თბილისი (სარაგბო კლუბი)

**ლოკომოტივი თბილისი** — საქართველოს უმაღლესი ლიგის სარაგბო კლუბი.

კლუბი დაარსდა 1964 წელს თბილისში. 1990 წლიდან, საქართველოს ეროვნული ლიგის ჩამოყალიბების შემდეგ რამდენჯერმე შეიცვალა სახელი და სხვადასხვა დროს ეწოდებოდა ელმავალი, ვესტა, თბილისი, ქორები, ლიგამუსი. დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში ლოკომოტივი სარეკორდო, ათი ჩემპიონის ტიტულის მფლობელია.

გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს ავჭალა არენაზე, რომელიც 2012 წელს აშენდა და 5000 მაყურებელს იტევს.

## ტიტულები
* **საქართველოს ჩემპიონატი:**
** ჩემპიონი (10): 1992, 1994, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2018
** ვიცე-ჩემპიონი (3): 1967, 1990, 1991
** მესამე ადგილი (11): 1968, 1972, 1978, 1981, 1995, 1996, 1999, 2002, 2007, 2009, 2011

კატეგორია:საქართველოს სარაგბო კლუბები
რინაი

**რინაი** () — ბუნების ისტორიის მალაკოლოგიური მუზეუმი ბაქოში (აზერბაიჯანი). მუზეუმი შედის მსოფლიოს კერძო მუზეუმთა რეესტრის სიაში. მასში განსახიერებულია ყველა.

კონტინენტის მეცნიერული მალაკაფაუნა, რასაც გააჩნია მეცნიერული და პრაქტიკული ღირებულება. „რინაი“ გახსნილია დამთვალიერებლისათვის ორშაბათს, სამშაბათსა და პარასკევს 10:00 დან 14:00-მდე.

## ისტორია 
კოლექციური მუზეუმის საფუძველი ჩაიყარა 1930-ან წლებში სადიხ ყარაევის მიერ, რომელიც იყო ცნობილი საბჭოთა ინჟინერი და გამომგონებელი. 1986 წელს საფიხ ყარაევის შვილმა, გეოლოგა — მინერალური მეცნიერებათა კანდიდატმა, პროფესორ ტოფიგ ყარაევმა, გააგრძელა მამის გზა და დააარსა მუზეუმი. 1989 წელს მუზეუმმა მიიღო ოფიციალური სტატუსი. 2007 წლის ივნისში, ტოფიგ ყარაევმა გააგრძელა მამის გზა. მან ჩაატარა თანამედროვე მილუსკების ტაქსომოტორული კვლევა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ფლორა ბროვინა

**ფლორა ბროვინა** (; დ. 30 სექტემბერი, 1949, სრბიცა, კოსოვო-მიტროვიცა, იუგოსლავია) — კოსოვოელი ალბანელი პოეტი, პედიატრი და ფემინისტი. დაიბადა ქალაქ სრბიცაში, კოსოვოს დრენიკას ხეობაში და გაიზარდა პრიშტინაში, სადაც ის სკოლაში მივიდა და მედიცინის შესწავლა დაიწყო. ზაგრებში სწავლის დასრულების შემდეგ, სადაც პედიატრიას სწავლობდა, ის მშობლიურ კოსოვოში დაბრუნდა და მუშაობა დაიწყო ალბანურენოვან გაზეთ „Rilindja“-ში, ჟურნალისტად. მოგვიანებით, ის ჯანდაცვის სფეროს დაუბრუნდა და მრავალი წლის განმავლობაში პრიშტინის მთავარ საავადმყოფოს პედიატრიულ განყოფილებაში მუშაობდა.

## კოსოვოს ომი 
ვინაიდან კოსოვოში პოლიტიკურ სიტუაცია 1990-იან წლებში გაუარესდა და გაჩაღდა საბრძოლო მოქმედებები, ბროვინამ პრიშტინაში კლინიკა გახსნა, სადაც ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ ინფორმაციას ავრცელებდა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა გველის კბენის დროს მოქმედება, ჭრილობის მოვლა და მშობიარობა. მან ასევე ცენტრი გამოიყენა, როგორც თავშესაფარი რამდენიმე ობოლი ბავშვისთვის, რომელთაგან ბევრმა თავისი მშობელი ბრძოლისა და გაძევების დროს დაკარგა. ის და მისი თანამშრომლები ერთდროულად 25 ბავშვზე ზრუნავდნენ.

1999 წლის 20 აპრილს, კოსოვოს ომის დროს, ბროვინა სახლიდან იქნა გატაცებული რვა ნიღბიანი სერბი მილიტარისტის მიერ. თავდაპირველად მისი ადგილსამყოფელი უცნობი იყო. როდესაც ნატო-ს ძალებმა პრიშტინა აიღეს და სერბეთის ჯარებმა კოსოვოს ტერიტორია დატოვეს აღმოჩნდა, რომ ბროვინა სერბეთში ტყვეობაში იმყოფებოდა. მისი გატაცების შესახებ ამბავი პირველად 1999 წლის 24 აპრილს გაჟღერდა, როდესაც მისმა შვილმა მოახერხა საერთაშორისო მწერალთა ასოციაციასთან დაკავშირება და მათ მიმართა, რომ დედამისის გატაცების ამბავი ფართოდ გაეშუქებინათ. მოგვიანებით, ბროვინა სერბეთის ქალაქ პოჟარევაცის ციხეში გადაიყვანეს და მისი ციხეში ყოფნის პირველ თვეს, იგი 200-ზე მეტჯერ დაკითხეს, რომელიც ჩვეულებრივ დილის 7 საათიდან საღამოს 5 საათამდე გრძელდებოდა. 1999 წლის 9 დეკემბერს, საჩვენებელ პროცესზე იუგოსლავიის სისხლის სამართლის კოდექსის 136-ე მუხლის თანახმად მას ბრალი დასდეს „ტერორისტულ საქმიანობაში“. მან წელიწად-ნახევარი გაატარა სერბეთის ციხეებში და საბოლოოდ საერთაშორისო ზეწოლის შედეგად, გათავისუფლდა.

## პოლიტიკა 
კოსოვოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ფლორა ბროვინამ 2001 წელს კოსოვოს დემოკრატიული პარტიიდან მოულოდნელად პრეზიდენტად იყარა კენჭი, რა დროსაც ყველა კანდიდატად ჰაშიმ ტაჩის განიხილავდა, რომელიც პარტიის ლიდერი იყო. ამის შემდეგ, იგი უცვლელად არის კოსოვოს ასამბლეის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:კოსოვოელი მწერლები
კატეგორია:კოსოვოელი ფემინისტები
კატეგორია:კოსოვოელი ქალები
კატეგორია:კოსოვოელი პედიატრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მუსიკალური კულტურის აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმი

**მუსიკალური კულტურის აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმი** () — აზერბაიჯანის კულტურის დაწესებულება.

## ისტორია 
შეიქმნა ბაქოში 1967 წელს. მუზეუმის ძირითადი მიზნები და ამოცანებია აზერბაიჯანის მუსიკალურ კულტურასთან დაკავშირებული მასალების შეგროვება, შენახვა, შესწავლა და პოპულარიზირება. 1967-1996 წლებში მდებარეობდა იჩერი-შეჰერში, ყოფილ ქარავან-სარაის შენობაში, მდებარე ჰაგიტად რზაევას ქ. №9-ში. 2015 წელს მუსიკალური კულტურის აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმი გადავიდა მუსიკალური ცენტრის შენობაში, რომელიც მდებარეობს მენავთობეების პროსპექტზე, №123-ა-ში.

## ექსპონატები 
მუზეუმის ფონდებში ინახება 20.000-ზე მეტი ექსპონატი. მათ შორის არის ისეთი ეროვნული ინსტრუმენტები, როგორიცაა ჩენგი, თარი, ქამანჩა, საზი, გავალი, გოშანაღარა, ზურნა, ნეი, ამის გარდა ისეთი უჩვეულო მუსიკალური საკრავები, როგორებიც არის ასა-თარი, ასა-საზი, ასევე გრამაფონები, პატეფონები და ფირფიტები.

აქ ინახება საოპერო მომღერლების — გ. სარაბსკის, ფ. მუხტაროვას, მ. ბაგიროვას და სხვების პირადი არქივები. მუზეუმში ასევე ინახება უზეირ ჰაჯიბეკოვის, ბულბულის, ყარა ყარაევის, ფიქრეთ ამიროვის საავტორო სანოტო ჩანაწერები, მუსიკალურ მოღვაწეთა პირადი ნივთები, აფიშები, პროგრამები, ფოტოები, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, წიგნები და სხვა სახის ექსპონატები.

## სქოლიო
კატეგორია:მუსიკის მუზეუმები
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მუსიკალური ორგანიზაციები
კატეგორია:1967 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
სულთან შაჰ ჰუსეინის მეჩეთი

**სულთან შაჰ ჰუსეინის მეჩეთი** () — XVIII საუკუნის მეჩეთი, განლაგებულია დაბა ნოვხანაში, აზერბაიჯანის აფშერონის რაიონში, ბაქოდან 21 კილომეტრის მოშორებით.

XX საუკუნის 30-იან წლებში მეჩეთი დახურა საბჭოთა ხელისუფლებამ და აკრძალა მისი მონახულება, რის გამოც შემდგომში დაინგრა და განადგურდა. მეჩეთი მიეკუთვნება აფშერონის არქიტექტურული სკოლის სტილს. იმის მიუხედავად, რომ მეჩეთი თავისი ზომებით არც ისე დიდია, არქიტექტურული ელემენტები ინარჩუნებენ ტავის მოცულობას. სამლოცველოს კედლები მორთულია ორნამენტებით, ხოლო გუმბათი აშენებულია ისრისებური თაღის ფორმით.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური არქიტექტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
იეზიდაბადის ციხე

**იეზიდაბადის ციხე ან ძველი ციხე** () — ძველი შუასაუკუნის ციხე ქალაქ ნახიჩევანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სავარაუდოდ, ციხე აშენდა სასანიდთა მმართველის იეზდეგერდ III-ის (632/633 — 651/652) ბრძანების საფუძველზე.

## ისტორია 
ციხის აშენების ზუსტი დრო უცნობია. ციხის ტერიტორიაზე ჩატარებული კვლევების დროს 1957 დან 1959 წლამდე, აღმოჩენილ იქნა ისეთი არქეოლოგიური მასალები, როგორებიცაა : კერამიკული წურჭელი, ქვის ჩაქუჩები. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნათელია, რომ ამ ქვის იარაღებს იყენებდნენ მარილის მოპოვებისას ბრინჯაოს ხანაში (III—II ათასწლეულები ჩვ.წ.). ითვლება, რომ ციხე აშენდა სასანიდთა უკანასკნელი შაჰის იეზდეგერდ III-ის (632/633 — 651/652) დაკვეთით. თურქი მოგზაურის ევლია ჩელების ცნობით, მონღოლთა შემოსევის დროს ციხე დანგრეულ იქნა.

ამ ციხეს მოგვიანებით იხსენებდა ნახიჩევანში ნამყოფი შარდენი და ჯონ ფორესტერ ფრეზერი.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური არქიტექტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია

**სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია** () —   მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. ეკლესია აგებულია 1776-1778 წლებში, ფსევდოგოთიკის სტილში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია - დიაკვანი ვადიმ ბურენინი.

## ისტორია 
ეკლესია აგებულია 1776-1778 წლებში ბალტიის ფლოტის მეზღვაურთა ინვალიდების სახლთან, მისი არქიტექტორი იყო იური ფელტენი. შემდეგ ეკლესია გადაეცა მალტის ორდენს, როდესაც იმპერატორი პავლე I გახდა მათი ხელმძღვანელი. 1799 წელს ეკლესიასთან დააარსეს მალტის ორდენის კავალერების სასაფლაო. იმპერატორის ტახტზე ალექსანდრე I-ის ასვლის შემდეგ სასაფლაო დახურეს, საფლავები გადაიტანეს სმოლენსკის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე. კამენოოსტროვსკის სასახლის აშენების შემდეგ ეკლესია მას გადასცეს. 

1834-1836 წლებში ალექსანდრე პუშკინმა კამენის კუნძულზე შეიძინა აგარაკი. იოანეს სახელობის ეკლესიაში მოინათლა მისი სამი შვილი. 20 ივლისს ერთი წლის ასაკში მოინათლა საშა, ხოლო 1835 წელს უმცროსი შვილი გრიშა. ბავშვებს ნათლიები იყვნენ ვასილი ჟუკოვსკი და ეკატერინა ზაგრიაჟსკაია. 1836 წლის 27 ივნისს შედგა პატარა გოგოს ტაშას საიდუმლო ნათლობა. მისი ნათლიები იყვნენ ეკატერინა ზაგრიაჟსკაია და პოეტის მეგობარი, კომპოზიტორი მიხეილ ვიელგორსკი. 

საბჭოთა პერიოდში ეკლესია გაძარცვეს და დახურეს 1931 წლის 13 დეკემბერს. საეკლესიო სიმდიდრე დაიტაცეს, ხოლო ხანძრის შედეგად განადგურდა კედლის მხატვრობა. ძეგლთა დაცვის ინსპქეციის თანამშრომლის არქიტექტორ იური სტრავინსკის დამსახურებით 1935 წელს ეკლესია სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აიყვანეს. 1938 წელს აქ განათავსეს მოქანდაკე იგორ კრესტოვსკის სახელოსნო, ხოლო 1948 წელს შენობაში განათავსეს სამხედრო სანატორიუმის სპორტული დარბაზი. 

ეკლესიის შენობა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1989 წელს. 1990 წლის 14 ნოემბერს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт храма
* Расписание богослужений на сайте храма 
* Страница храма Рождества Иоанна Предтечи на Каменном острове на сайте «Глобус митрополии»
* Иоанновская церковь в Народном каталоге православной архитектуры
* Группа вконтакте
* Группа в "Фейсбук" https://www.facebook.com/groups/381719728896805/
* Яндекс-панорама

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
პუშკინის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია

**პუშკინის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** () —  კარის  მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია პუშკინში, სანაპიროს ქუჩაზე. ეკლესია აგებულია 1870-1872 წლებში, ეკლექტიკის სტილში. ტაძარი მიწერილია სოფიას ტაძარზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
ცარსკოესელოს ნიკოლაევსკის გიმნაზია ააშენეს იპოლიტ მონიგეტისა და არქიტექტორ ალექსანდრე ვიდოვის პროექტის მიხედვით. პროექტი ითვალისწინებდა ტაძრის მშენებლობას, მაგრამ გიმნაზია გაიხსნა 1870 წლის 20 სექტემბერს, ეკლესია კი ჯერ კიდევ არ იყო ნაკურთხი, არ ჰქონდა საეკლესიო ჭურჭელი, არ იყო შიგნით აღჭურვილობა, მხოლოდ კანკელი იდგა ეკლესიაში. 

ამ დღეს ტაძარში ლოცვა აღავლინა რაველის ეპისკოპოსმა პავლე ლებედევმა, რომელშიც მონაწილეობდა იმპერატორი ალექსანდრე II. 

იმისათვის, რომ ეკლესიის მშენებლობა სწრაფად წარმართულიყო გიმნაზიის პედაგოგიურმა საბჭომ 1870 წლის 16 ნოემბერს გამოყო თანხა 300 რუბლი, ხოლო დირექტორმა ი. პისკარიოვმა პირადად გამოყო 240 რუბლი. გიმნაზიისა და საზოგადოების წარმომადგენლებმა შექმნეს საკონსულტაციო კომიტეტი. კომიტეტის მოღვაწეობის შედეგად შეაგროვეს 15 000 რუბლი ტაძრის მშენებლობისთვის.

1872 წლის 14 იანვარს საზეიმოდ შედგა  ქალაქის ჰოსპიტალის სამლოცველოდან საკურთხევლის გადატანა გიმნაზიის ეკლესიაში, რომელიც გაარემონტეს და მოამზადეს კურთხევისთვის. 

1872 წლის 10 ნოემბერს ეკლესია აკურთხეს ღვთისმშობლის შობის სახელზე. კურთხევის ცერემონიალი შეასრულა მიტროპოლიტმა ისიდორე ნიკოლსკიმ ეპისკოპოს პალადი რაევის თანამონაწილეობით. ტაძრის კურთხევა შედგა ღვთისმშობლის შობის სახელზე და არა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, როგორც ადრე იყო ჩაფიქრებული. 

ტაძრის კურთხევიდან 1878 წლამდე ეკლესია მიწერილი იყო პუშკინის ეკატერინეს ტაძარზე. 1878 წლიდან ტაძარს საკუთარი სასულიერო პირების გუნდი ჰყავს. პირველი წინამძღვარი იყო ალექსანდრე როჟდესტვენსკი, პოეტ ვსევოლოდ როჟვეტვენსკის მამა. 

ეკლესიაში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა კვირაობით და დღესასწაულის დღეებში.

1909 წლის 17 დეკემბერს გიმნაზიის ეკლესიაში დაკრძალეს გიმნაზიის დირექტორი ინოკენტი ანენსკი. 

ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1922 წელს. საეკლესიო ღირებულების ნაწილი გააგზავნეს გატჩინოში, ხოლო მეორე ნაწილი კანკელის ჩათვლით სკოლის ადმინისტრაციას გადაეცა. 

1988 წელს შენობაში განთავსდა თოჯინების თეატრი, შემდეგ კი საწყობი. 

2006 წლის 19 ოქტომბერს ეკლესიის დაბრუნების შესახებ სანქტ-პეტერბურგის პუშკინის რაიონის ადმინისტრაციამ მიიღო ეკლესიის დაბრუნების გადაწყვეტილება. 

2007 წლის იანვარში ტაძრის გუმბათზე დაამონტაჟეს ჯვარი, ხოლო 27 იანვარს შედგა პირველი ლიტურგია.

## ლიტერატურა
*Краткий исторический очерк Императорской Николаевской Царскосельской гимназии за XXV лет (1870-1895). — СПб.: Паровая Скоропечатня П. Ф. Яблонского, 1895. — С. 97—99.
*Ласточкин С. Я., Рубежанский Ю. Ф. Царское Село - резиденция российских монархов: Архит. и воен.-ист. очерк. — 2-е изд., доп. и перераб. — СПб.: Тип. "Правда", 2000. — ISBN 5-85991-043-6.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры
* Церковь Рождества Пресвятой Богородицы

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ვასილ გურჯუა

**ვასილ გურჯუა** (დ. 15 ნოემბერი, 1885 სოფ. კინდღი, კოდორის მაზრა — გ.19 სექტემბერი, 1924) — ქართველი პოლიტიკოსი. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი წევრი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელი 1901 წელს.

1902 წელს ჩაერთო განმათავისუფლებელ მოძრაობაში და გახდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის „მენშევიკური“ ფრაქციის წევრი. 1905 წელს აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში აფხაზეთში, გუდაუთაში. 1905 წელს დააპატიმრეს გუდაუთაში უცხოეთიდან იარაღის არალეგალურად შემოტანის საქმეზე. ტფილისის სასამართლო პალატამ 1907 წელს 102-ე მუხლით, ერთი წლით კატორღა მიუსაჯა. ორწელიწად-ნახევარი იჯდა ტფილისის მეტეხის ციხეში. 1918 წლის 26 მაისს, სეიმის დაშლის და საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, დელეგირებული იყო აფხაზეთში ავტონომიური მმართველობის ჩამოსაყალიბებლად. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში. 1921 წელს დააპატიმრეს ოჩამჩირეში, სადაც პოლიტბიუროს საპატიმროში იჯდა 15 დღე და შემდგომ გადაგზავნეს სოხუმში, სადაც სამთვენახევარს იჯდა ციხეში. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ დაბრუნდა კინდღში, მაგრამ მასობრივი დაპატიმრებების დაწყების შემდეგ გადავიდა არალეგალურ მდგომარეობაზე. 1924 წლის პირველ აგვისტოს, სოფელ ბედიაში, ოჩამჩირის მილიციის თანამშრომლებმა დააპატიმრეს. 1924 წლის 15 და 17 სექტემბერს, აფხაზეთის ასსრ საგანგებო სამეულმა დახვრეტა მიუსაჯა. დახვრიტეს სოხუმში, 19 სექტემბრის დილის 4 საათზე. დახვრეტის აქტის მიხედვით სიკვდილის წინ მისი მხრიდან თხოვნა ან რაიმე სახის განცხადება არ ყოფილა. დახვრეტის ადგილი უცნობია. 

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
*ამიერკავკასიის სეიმი, წევრი (1918)
*აფხაზეთის ეროვნული საბჭოს, წევრი (1917)
*რსდმპ კოდორის კომიტეტი, წევრი (1917)
*რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის "მენშევიკური" ფრაქცია, წევრი (1902)
*საქართველოს ეროვნული საბჭო, წევრი (1917)
*საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრება, წევრი (1919)
*საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ცენტრალური კომიტეტი, წევრი (1917)
*სსუდო-სბერეგატელნი საზოგადოება, თავმჯდომარე (1914)

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული  15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ალექსანდრე დგებუაძე

**ალექსანდრე ივანეს ძე დგებუაძე** (დ. 1882, ქ. ქუთაისი — გ. 10 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი. სახალხო გვარდიის შტაბის წევრი 1920-იან წლებში. საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი. გვარდიის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ხელმძღვანელი. 1918–1921 წლებში მონაწილეობდა თითქმის ყველა სამხედრო მოქმედებაში. დახვრიტეს ვორონოჟეში 1937 წელს. 

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. მუშაობდა ქალაქ ბათუმის ქარხნებში მუშად. 1900 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. იყო ბათუმის სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი. 1905 წლიდან მუშაობდა რსდმპ „მენშევიკების“ ფრაქციაში. 1917 წლის დეკემბერში იყო საქართველოს წითელი გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი. არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად. უშუალოდ მონაწილეობდა სახალხო გვარდიის საბრძოლო ოპერაციებში. 1917 წელს აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო სამხედრო კომისიის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირებისას მონაწილეობდა წითელი არმიის წინააღმდეგ საბრძოლო მოქმედებებში. ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1922 წლის 16 დეკემბერს სხვა 52 პოლიტპატიმართან ერთად ეტაპით გადაგზავნეს მოსკოვში, რსფსრ-ის საკონცენტრაციო ბანაკებში გადასანაწილებლად. სსრკ შინსახკომის კომისიის გადაწყვეტილებით იგი 1923 წლის 12 იანვარს არხანგელსკის საკონცენტრაციო ბანაკში გადაასახლეს. სსრკ გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს კოლეგიასთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სათათბირომ 1926 წლის 15 იანვარს 3 წლით გადაასახლა ვორონეჟში. 1934 წელს გადასახლებულთა ჯგუფთან ერთად დააპატიმრეს. 1937 წლის 9 ოქტომბერს დახვრეტა მიუსაჯეს. დახვრიტეს 10 ოქტომბრის ღამეს.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
*რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია, წევრი (1900)
*საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტი, წევრი (1918)
*საქართველოს ეროვნული საბჭო, წევრი (1917)
*საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრება, წევრი (1919)

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ანდური ფლამინგო (გვარი)

**ანდური ფლამინგო** () — ფრინველთა გვარი ფლამინგოსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 (ზოგი წყაროთი 3) სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკის ანდებში (პერუ, ბოლივია, ჩილე, არგენტინა). ფერად ღია ვარდისფერები არიან. გვარს მეცნიერული სახელი შარლ ლუსიენ ბონაპარტმა უწოდა 1856 წელს.

## სახეობები 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

*
კატეგორია:ფლამინგოსებრნი
დტ-75

250პქ|მინი|მარჯვნივ|დტ-75
**დტ-75** () — საბჭოთა წარმოების მუხლუხიანი ტრაქტორი. პირველად გამოუშვეს 1963 წლის 30 დეკემბერს, ვოლგოგრადის სატრაქტორო ქარხანაში. პავლოდარის სატრაქტორო ქარხნის მიერ 1968–1992 წლებში დიდი მასშტაბებით გამოდიოდა, ხოლო 90-იანებში — შედარებით მცირე რაოდენობით. ვოლგოგრადის ქარხანამ 1962–1995 წლებში გამოუშვა 1 652 500 ეგზემპლარი, ხოლო პავლოდარის ქარხანამ 1968–1995 წლებში —  862 300 ეგზემპლარი. აწყობილია საბაზისო მოდელ დტ-54-ზე, შემდგომი მოდელებია დტ-175 და ვტ-90.  ტრაქტორის სიგრძეა 3,48 მ, სიგანე 1,89 მ, ხოლო სიმაღლე 2,65 მ; მთლიანი მასა 6 ტ-ს აღწევს.

## ლიტერატურა 
* Тракторы ДТ-75М. ДТ-75Б. ДТ-75К / М. А. Шаров, А. А. Дивинский. Н. П. Харченко и др. — М.: Колос, 1978. — 375 с. с ил.
* Трактор ДТ-75Н. Техническое описание и инструкция по эксплуатации.79.00.001 ТО. Волгоград, 1985 г. — 280 с.
* Трактор ДТ-75МВ. Техническое описание и инструкция по эксплуатации.88.00.001 ТО. Изд. третье, Волгоград, 1990 г. — 336 с.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუხლუხიანი ტრაქტორები
სირაქლემასებრნი

**სირაქლემასებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი სირაქლემასნაირთა რიგისა. მოიცავს ერთი თანამედროვე გვარის 2 სახეობას (მათ ქვესახეობებსაც) და აგრეთვე რამდენიმე ამომწყდარ გვარს. უტროპო, დიდი ზომის ფრინველებია (აფრიკული სირაქლემა მსოფლიოს უდიდესი თანამედროვე ფრინველია). შეუძლიათ სწრაფად სირბილი. სხვადასხვა მონაცემებით ახლოს დგანან ტინამუებთან.

## გვარები 
* 
*  
*  
*  
*  

## ლიტერატურა 
* Страусовые // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:სირაქლემასნაირნი
სირაქლემა

**სირაქლემა** () — ფრინველთა გვარი სირაქლემასებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 თანამედროვე სახეობას, მათ ქვესახეობებს და რამდენიმე ამომწყდარ სახეობასაც. ადრე ამ გვარში ერთიანდემოდნენ ემუ, ნანდუ და კაზუარი. სომალური სირაქლემა ბოლო დროს იქნა აღიარებული სახეობად, მაგრამ მეცნიერთა ნაწილი ისევ ქვესახეობად მიიჩნევს.

## სახეობები 
* 
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*   (აღმოჩენილია დმანისში).
*  
*  
*  

## ლიტერატურა 
* Andersson, Johan Gunnar (1923). On the occurrence of fossil remains of Struthionidae in China. In: Essays on the cenozoic of northern China. Memoirs of the Geological Survey of China (Peking), Series A, No. 3, pp. 53–77. Peking, China: Geological Survey of China.
* Andersson, Johan Gunnar (1943). "Researches into the prehistory of the Chinese". Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities. 15: 1–300, plus 200 plates.
* BirdLife International (2012). "The BirdLife checklist of the birds of the world, with conservation status and taxonomic sources"  (xls). Retrieved 16 Jun 2012.

*
კატეგორია:სირაქლემასებრნი
დისპური

**დისპური** (ასამ. দিসপুর) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში, ასამის შტატის დედაქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს გუვაჰათის რეგიონში.

დისპურის პირველი დასახლება ჩანს ჯერ კიდევ ძვ. წ. II ათასწლეულში. მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრამდე დისპური იყო სოფელი, მისი ზრდა დაიწყო ინგლისური კოლონიზაციის შემდეგ — ქალაქში გაიხსნა სკოლა, ასევე განვითარდა მრეწველობა: შეიქმნა ჩაის, ბრინჯის, რკინისა და ნავთობის დამუშავების საწარმოები. 

დისპური 1973 წელს გახდა ასამის დედაქალაქი. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც შილონგი, ასამის ყოფილი დედაქალაქი გახდა მეგჰალეის შტატის დედაქალაქი, რომელიც ასამს გამოეყო 1971 წლის ეთნიკური კონფლიქტისას. ქალაქის მოსახლეობა იმ დროს მხოლოდ 1700 ადამიანს შეადგენდა, ახლა დისპურის მოსახლეობა 2012 წლის აღწერით შეადგენს 10 812 ადამიანს.

დისპურში არის ასამის სამდივნო შენობა, ასამის ასამბლიის სახლთან და სახელმწიფო გადაუდებელი ოპერაციების ცენტრთან ერთად. 

დისპურის სამხრეთით მდებარეობს 1990-იან წლებში შექმნილი კულტურული ცენტრები — ბასისტას აშრამი და შანკარდევ კალაკშეტრა. დისპურთან ახლოს მდებარეობს ჯატიას ანტიკური ქალაქი. დისპურს ასევე ესაზღვრება გუვაჰათის, დჯათიას და კამუპის დიდი ქალაქები. 

დისპურში კულტივირებულია ჩაი, ბრინჯი, დჯუტი (მცენარე), შაქრის ლერწამი, ბამბა, ციტრუსი. ასევე განვითარებულია მევენახეობა, ხის მრეწველობა, ნავთობისა და ნახშირის მოპოვება. მოსახლეობის 32 % არასასოფლო მეურნეობაშია ჩართული, დანარჩენი კი სოფლის მეურნეობაში. 

დისპური ცნობილია გუვაჰათის ჩაის აუქციონის ცენტრით, სადაც სხვადასხვა ჩაის ყიდვაა შესაძლებელი. 

## მნიშვნელოვანი შენობები 
* ასამის სამდივნო
* ასამის ასამბლიის სახლი
* სახელმწიფო გადაუდებელი ოპერაციების ცენტრი
* ასამის რეგიონალური ოფისი (NABARD)
* გუვაჰატის ჩაის აუქციონის ცენტრი.
* NEDFi სახლი- ჩრდილოეთ აღმოსავლეთის განვითარების საფინანსო კორპორაცია, კორპორატიული ოფისი
* ფრანგული მარკის ავტომანქანის კომპანია - ლიმიტიდი
* SBI - ადგილობრივი სათაო     ოფისი, ჩრდილო აღმოსავლეთ  წრე 

## განათლება 
დედაქალაქ დისპურს მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავია ასამის განათლების განვითარებაში. დისპურში ორი კოლეჯია - დისპურის სამართლის კოლეჯი (დაარსდა 1993 წელს და მისი შემადგენლობა დაამტკიცა ინდოეთის ადვოკატთა საბჭომ) და დისპურის კოლეჯი (დაარსდა 1978 წელს, რადგან მოსწავლეებს მიიღოთ უმაღლესი განმანათლება). დისპურში ასევე არის სახელმწიფო და კერძო სკოლები.

## ამინდი 
დისპურში არის თბილი ზაფხული და ცივი ზამთარი. ზამთარს ასევე თან ახლავს ხშირი წვიმები, რომლითაც ტემპერატურა კიდევ უფრო იზრდება. ზაფხული ივნისის თვეში იწყება.

## ტურისტული ადგილები 
დიპურში არის უამრავი ტურისტული ადგილი, მათ შორის:

შილპაგრამი - ერთ-ერთი ცნობილი კულტურული და ხელნაკეთი მემკვიდრეობის ცენტრი ასამში და სხვა ჩრდილო-აღმოსავლეთ შტატებში. აქ შესაძლებელია სამკაულების, ხალიჩების, აბრეშუმის, ხის და ლითონის ხელნაკეთობების შეძენა.

ბასისტა აშტრამი დისპურიდან 6 კმ-ში არის პოპულარული ღმერთი შივას ტაძარი, რომელიც იკავებს 835 კმ მიწას. ტაძარი აღმართულია მეგალოისის მთიდან ჩამომდინარე მდინარესთან, რომელიც მდინარეების ბასტიხასა და ბაჰინას ქალაქში გავლით წარმოიქმნება. ტაძარი აშენდა 1764 წელს  მეფე რაჯესვარ სინხას მიერ.

დისპურში არის მუზეუმიც, სადაც დაცულია ტრადიციული საიუველირო ნაკეთობანი, კოსტიუმები, ქანდაკებები, იარაღები, ქვები (პალეოლითის ხანის) და ჩანაწერებიც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დისპურის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:ასამის ქალაქები
ალექსანდრე ნეველის ლავრის სამების ტაძარი

**ალექსანდრე ნეველის ლავრის სამების ტაძარი** () —   მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტერიტორიაზე. ეკლესია აგებულია 1776-1790 წლებში, კლასიციზმის სტილში.  

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სამების სახელზე. სამხრეთისა - ღვთისმშობლის კვართის სახელზე, ხოლო სამხრეთის კოშკში ალექსანდრე ნეველის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
### პირველი ტაძარი 
სამების საკათედრო ტაძრის თავდაპირველ ადგილად, დომენიკო ტრეზინის პროექტის მიხედვით განისაზღვრა ნევის პროსპექტი. 

ერთგუმბათიანი ტაძრის პროექტი შექმნა თეოდორ შვერტფეგერმა. მან წარმოადგინა გრანდიოზული ნაგებობის გეგმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Энциклопедия Санкт-Петербурга 

## სქოლიო
კატეგორია:ალექსანდრე  ნეველის ლავრა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ნანდუ

**ნანდუ** () — ფრინველთა გვარი ნანდუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 თანამედროვე და 4 ამომწყდარ სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკაში. წააგვანან სირაქლემებს. არ შეუძლიათ ფრენა. სრაფად დარბიან, დაახლოებით 60 კმ/სთ სიჩქარით. ნაირმჭამელები არიან.

## სახეობები 
*  
*  
*  
*  
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Radio San Gabriel, "Instituto Radiofonico de Promoción Aymara" (IRPA) 1993, Republicado por Instituto de las Lenguas y Literaturas Andinas-Amazónicas (ILLLA-A) 2011, Transcripción del Vocabulario de la Lengua Aymara, P. Ludovico Bertonio 1612 (Spanish-Aymara-Aymara-Spanish dictionary).
* Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6th ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 9780801445019.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Rhea videos on the Internet Bird Collection

*
კატეგორია:ნანდუსებრნი
ნანდუსებრნი

**ნანდუსებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი ნანდუსნაირთა რიგისა. მოიცავს ერთი თანამედროვე გვარის ორ სახეობას, რომლებიც გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკაში, კერძოდ არგენტინაში, ჩილეში, პარაგვაიში, ურუგვაიში, ბრაზილიასა და ბოლივიაში, მცირედ — პერუშიც. მათი სიმაღლე საშუალოდ 1,4–1,5 მ-მდე, ხოლო წონა 30–50 კგ-მდეა. ბინადრობენ როგორც დაბლობებზე, ასევე მაღალ მთაში, მათ შორის ანდებში. აღწევენ ზღვის დონიდან 4500 მ-მდე. ფორმით სირაქლემებს წააგვანან. პოლიგამები არიან. ცხოვრობენ ჯგუფებად, სადაც ერთი მამალი და 5–7 დედალია. დებენ 15–40 კვერცხს. იკვებებიან მცენარეებით, მათი ფესვებითა და ნაყოფით, თესლით, მწერებითა და მცირე ხერხემლიანებით.

## გვარები 
* 
*  
*  

## ლიტერატურა 
* Наумов С. П.  Зоология позвоночных. — М.: Просвещение, 1982. — 464 с.
* Josep del Hoyo et al.  Handbook of the Birds of the World, Band 1 (Ostrich to Ducks). Lynx Edicions, 1992. — ISBN 84-87334-10-5.

*
კატეგორია:ნანდუსნაირნი
პეტერგოფის სამების ეკლესია

**პეტერგოფის სამების ეკლესია** () —   მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, პეტერგოფში. ეკლესია აგებულია 1858-1860 წლებში, ნეობაროკოს სტილში.  

ეკლესია მიწერილია პეტერგოფის სერაფიმ საროველის ეკლესიაზე. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ისტორია 
### პირველი ეკლესია 
თავდაპირველად პირადი აგარაკის რაიონში არსებობდა ხის ეკლესია ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, რომელიც სასახლის დასავლეთით ააშენა ელისაბედ პეტრეს ასულმა 1748 წელს. ტაძარი იყო ერთგუმბათიანი, სამრეკლოს გარეშე. მისი სიგრძე იყო 12,8 მეტრი, ხოლო სიგანე - 6,4 მეტრი. კანკელი და ხატები გადმოიტანეს წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძრიდან. XVIII საუკუნის ბოლოს იგი გააუქმეს. 

1797 წელს ტაძარი აღადგინეს და აკურთხეს სამების სახელზე. იგი დაშალეს 1858 წელს სიძველის გამო.

### თანამედროვე ტაძარი 
1858 წლის 4 ივლისს აღნიშნული ტაძრის ადგილზე საიმპერატორო ოჯახის მოძღვარმა პროტოპრესვიტერმა ვასილი ბაჟანოვმა შეასრულა ქვის ტაძრის საზეიმო საფუძვლის ჩაყრა, რომლის პროექტიც შეიმუშავა არქიტექტორმა ანდრეი შტაკენშნეიდერმა. 

ტაძრის საზეიმო კურთხევა მოხდა 1860 წლის 27 ივლისს და მასში მონაწილეობდა სამეფო ოჯახიც. 

ღვთისმსახურება ამ ტაძარში აღევლინებოდა წელიწადში ერტხელ - სამების დღესასწაულზე.

1918 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და მას გამოიყენებდნენ როგორც ე. წ. საყოფაცხოვრებო მუზეუმის მოსაცდელ დარბაზად. აღნიშნული მუზეუმი განთავსებული იყო სასახლის შენობის ახლოს. 

დიდი სამამულო ომის შემდეგ წლებში ეკლესია თანდათან ავარიული ხდებოდა და 1970-იან წლებში იგი დააკონსერვეს. 

2005 წელს ეკლესიის შენობა გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და მიაწერეს პეტერგოფის სერაფიმ საროველის ეკლესიას, რომელიც ძველ პეტერგოფში მდებარეობდა. ტაძარში მიმდინარეობდა სარესტავრაციო სამუშაოები.

## ლიტერატურა
*Камер-фурьерские журналы за 1858 и 1860 годы // РГИА. Ф. 516. Оп. 1 (125/2382). Д. 45, 69.
*Автономов А. А. Историко-статистическое описание императорских придворных церквей в г. Петергофе и его окрестностях. — СПб.: тип. и фототип. В. И. Штейн, 1888. — С. 138.
*Измайлов М. И. Путеводитель по Петергофу к 200-летию Петергофа. [1709-1909]. — СПб.: т-во Р. Голике и А. Вильборг, 1909. — С. 172—178.
*Imperial Palaces in the vicinity of Saint Petersburg. Peterhof. — Paris, 1992. — P. 99.
*Гущин В. А. Собственная дача. — СПб.: ВИРД, 1997. — С. 24. — (Утраченные памятники Петергофа). — ISBN 5-89559-004-7.
*Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства, и мірян Петергофа в годы испытаний. — СПб., 2005. — С. 28—29.

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры
* О храме 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ტინამუ

**ტინამუ** ან **დიდი ტინამუ** () — ფრინველთა გვარი ტინამუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს საშუალო ზომის 5 სახეობის ფრინველს. გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. მათი სხეულის სიგრძეა 35–40 სმ. შეფერილნი არიან მურა-ნაცრისფრად, ფეხები მოცისფრო-ნაცრისფერი აქვთ. უყვართ ბანაობა. სხვა ფრინველებისგან განსხვავებით, დედლები არიან აქტიურები შეჯვარების პერიოდში. საქორწილო რიტუალებს შემოდგომა–ზამთარში ატარებენ, ბუდობენ ოქტომბერ–დეკემბერში. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე, ხის ჯირკებთან ახლოს. მამალი მას ფოთლებით ფარავს იმ დროს, როდესაც ტოვებს ბუდეს. დედალი რამდენიმე მამრისაგან დებს კვერცხებს. ბინადრობენ ნოტიო ტყეებში. ღამით ძინავთ ხეებზე.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — 845 с. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
* Галушин В. М., Дроздов Н. Н., Ильичев В. Д. и др. Фауна Мира: Птицы: Справочник / под ред. д.б.н. В. Д. Ильичева. — М.: Агропромиздат, 1991. — 311 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-10-001229-3.
* Jobling J. A. The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. — London: A&C Black Publishers Ltd, 2010. — 432 p. — ISBN 978-1-4081-2501-4.

*
კატეგორია:ტინამუსებრნი
ბაქოს ველოპარკი

მინი|311x311პქ|ველოპარკი ბაქოში
**ბაქოს ველოპარკი**  — ტრასა, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქში და გათვლილია ველასპორტისთვის. პარკის ტერიტორია 30 ჰექტარზე მეტია და მდებარეობს ბაქოს საბალის რაიონში. გზების საერთო სიგრძე 15 კმ-ს შეადგენს. ველოპარკში 990 ადგილია მაყურებელთათვის.

## ისტორია 
ველოპარკი აშენდა 1970 წელს, მაგრამ წლების განმავლობაში არ გამოიყნებოდა და იყო ნანგრევებში. 2011 წელს აზერბაიჯანის ველოსპორტის ფედერაციამ დაიწყო პარკის რეკონსტრუქცია. აქ აშენებული იყო გზატკეცილები და სამთო ტრასები. 2013 წლის აპრილში პარკი ხელახლა გაიხსნა საერთო მოხმარებისთვის.

ასევე 2012 წლის 1 ივნისს, ველოსიპედის პარკი გაიხსნა ზღვისპირა ბულვარზე, სპორტის სასახლის მახლობლად და გადაჭიმულია დროშის მოედნამდე, სადაც შეიძლება ველოსიპედების დაქირავება საათობის ან დღიურად.

2013 და 2014 წლებში „Tour d’Azerbaïdjan“ - ის პროექტის მეორე ტური დაიწყო ველოპარკიდან. 

2015 წელს ველოპარკში ჩატარდა ღონისძიება, რომლის ფარგლებშიც დარგეს დაახლოებით 4,000 ხე. 

სექტემბერში ჩატარდა ღია ტურნირი ველოსპორტის მოყვარულთათვის, რომელშიც 26 ველომრბოლელი მონაწილეობდა. ტურნირის ორგანიზატორი იყო ველოსპორტის ეროვნული ფედერაცია.

2017 წელს დაიწყო ყოველწლიური „Tour d’Azerbaïdjan“ ბაქოს ველოპარლკთან და დასრულდა ისმაილლიში.

## ველოპარკი  BMX 
ბაქოს ველოსიპედის პარკის ტერიტორიაზე, BMX ველოსიპედის პარკი აშენდა, რომელიც სპეციალურად 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშებისთვის იყო განკუთვნილი. BMX ველოპარკს ასევე გააჩნია რბოლის მოედანი. აქვე არის დოპინგ კონტროლის ჩატარების შენობა. პარკის გახსნის ცერემონია 2015 წლის 13 მაისს შედგა, სადაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა და რესპუბლიკის პირველმა ლედიმაც მიიღეს მონაწილეობა.

პირველი შეჯიბრებები ჩატარდა 2015 წლის 26-28 ივნისის ჩათვლით პირველი ევროპული თამაშების ფარგლებში. თამაშების დასრულების შემდეგ გადაწყდა ტრასის საზოგადოებრივ მოხმარებაში გადაცემა. 

2016 წელს ველომრბოლელთა საერთაშორისო კავშირმა შეიტანა ცვლილებები BMX სტადიონების წესებსა და სტანდარტებში, რის შემდეგაც ბაქოს ველოპარკი გადაკეთდა. გაზარდეს მისი სიგრძე, სიგანე და დაბრკოლებების რაოდენობა ტრასებზე.

### BMX -ის ჩემპიონატი 
BMX -ის ჩემპიონატი - არის ველოსპორტის სახეობა, BMX -ის ველოსიპედებზე. 2018 წლის  BMX -ის ჩემპიონატი  ჩატარდება 5-9 ივნისს ბაქოში.

## გალერეა 

ფაილი:Opening of the Baku Bike Park 3.jpg
ფაილი:Opening of the Baku Bike Park 5.jpg
ფაილი:Opening of the Baku Bike Park 6.jpg
ფაილი:Opening of the Baku Bike Park 7.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* 2018 წლის BMX ჩემპიონატის ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ველოსპორტი
კატეგორია:2013 წელს დაარსებულები
კატეგორია:2015 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ველოსპორტი აზერბაიჯანში
სამთითა ტინამუ

**სამთითა ტინამუ** () — ფრინველთა გვარი ტინამუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს სამ სახეობას. საშუალო ზომის ფრინველებია. გავრცელებულნი არიან ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში. მათი სხეულის სიგრძეა 32–37 სმ. შეფერილნი არიან მურა-ზეთისხილისფრად ან ყავისფერ-ნაცრისფრად, ტანზე დასდევს შავი ზოლები. კარგად იმალებიან ბალახში. ცხოვრების უდიდეს ნაწილს მიწაზე ატარებენ, იშვიათად ფრენენ. პოლიგამები არიან. კრუხობს მამალი. იკვებებიან უმთავრესად უხერხემლოებით.

## სახეობები 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — 845 с. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
* Галушин В. М., Дроздов Н. Н., Ильичев В. Д. и др. Фауна Мира: Птицы: Справочник / под ред. д.б.н. В. Д. Ильичева. — М.: Агропромиздат, 1991. — 311 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-10-001229-3.
* Коблик Е. А. Система рецентных и субрецентных палеогнат // Древненёбные птицы (очерки филогении, систематики, биологии, морфологии и хозяйственного использования) / Под ред. О. Ф. Черновой, Е. А. Коблика.. — М.: Т-во научных изданий КМК, 2010. — 212 с. — ISBN 978-5-87317-635-9.
* Jobling J. A. The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. — London: A&C Black Publishers Ltd, 2010. — 432 p. — ISBN 978-1-4081-2501-4.

*
კატეგორია:ტინამუსებრნი
ერკოლე II დ’ესტე

**ერკოლე II დ’ესტე** (დ. 5 აპრილი 1508 — გ. 3 ოქტომბერი 1559) — ალფონსო I-ისა და ლუკრეცია ბორჯიას ვაჟი, რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის შვილიშვილი. ფერარის, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგი 1534-1559 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
დედის ხაზით იგი იყო რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის შვილიშვილი, ჩეზარე ბორჯიას დიშვილი და წმინდა ფრანცისკე ბორჯიას ბიძაშვილი. მამის ხაზით კი იგი იყო იზაბელა დ'ესტეს, ე.წ. "რენესანსის პირველი ქალბატონისა" და აგრეთვე კარდინალ იპოლიტო დ'ესტეს ძმიშვილი. მისი და-ძმები იყვნენ მილანის მთავარეპისკოპოსი და კარდინალი იპოლიტო დ'ესტე, აგრეთვე პრინცესა ელეონორა და მასალობრადას მარკიზი ფრანჩესკო. დედის ხაზით მას ჰყავდა ორი უფროსი ნახევარ-ძმა, ბესკელიეს ჰერცოგი ალფონსო არაგონელი და ჯოვანი ბორჯია. 

1528 წელს იგი დაქორწინდა საფრანგეთის მეფე ლუი XII-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ ანა ბრეტონელის ნაბოლარა ქალიშვილ რენე დე ვალუაზე. ცოლის საოცარმა მზითვებმა მას უამრავი პრივილეგია და საშუალება მისცა. ფერარის საჰერცოგო ვალებიდან ამოვიდა, ერკოლემ კი მასში ხელოვნების აღორძინება დაიწყო. 1531 წელს დაიბადა მათი პირველი შვილი, ანა დ’ესტე, რომელიც ფრანსუა დე გიზს გაჰყვა ცოლად, ამას მოჰყვა 1533 წელს პირველი ვაჟი ალფონსო დ**’**ესტე, 1535 წელს დაიბადა ლუკრეცია დ’ესტე, რომელიც შემდგომში ურბინოს ჰერცოგს გაჰყვა ცოლად, 1537 წელს დაიბადა ელეონორა, 1538 წელს კი ლუიჯი დ’ესტე. 

1534 წელს ერკოლე ფერარის, მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგი გახდა. იგი მეტად მძიმე ზეწოლის ქვეშ აღმოჩნდა. 1543 წლამდე იგი იმყოფებოდა საფრანგეთის გავლენის ქვეშ, აგრეთვე ძლიერი იყო კურიის გავლენებიც. კურიის მხრიდან ზეწოლა მას შემდეგ გაიზარდა რაც მისი ცოლი, რენე დე ვალუა ამხილეს კალვინიზმში. რენე ინკვიზიციას უნდა დაესაჯა, თუმცა ვინაიდან ამ დროს იგი უკვე საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის დეიდა იყო, მხოლოდ რელიგიის შეცვლით შემოიფარგლნენ. 1554 წელს რენემ აღიარა რომ იგი კალვინისტი იყო და კათოლიციზმზე მოექცა.

ერკოლე მხარს უჭერდა რომის პაპ პავლე IV-ის პროფრანგულ და ამავდროულად ანტიესპანურ პოლიტიკას, რომელიც 1558 წლამდე გრძელდებოდა. იგი ასევე იყო ხელოვნების ძლიერი მფარველი. აგრეთვე ზრუნავდა უმცროს ძმაზე, კარდინალ იპოლიტოზე. ცნობილია, რომ ერკოლემ იპოლიტოს ესტეს ვილა აუშენა ტივოლში. 

ერკოლე II გარდაიცვალა 1559 წლის 3 ოქტომბერს, 51 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი ცოლი კვლავ მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა. 

## შვილები 
## ლიტერატურა 
* Claudio Maria Goldoni, Atlante estense - Mille anni nella storia d'Europa - Gli Estensi a Ferrara, Modena, Reggio, Garfagnana e Massa Carrara, Modena, Edizioni Artestampa, 2011.
* Graziano Gruppioni, LA NOSTRA STORIA.Storie di storia ferrarese, Documenti per la storia di Ferrara, nº 2, Ferrara, 2G Editrice, 2010.
* Gerolamo Melchiorri, Donne illustri ferraresi dal Medioevo all'Unità, a cura di Graziano Gruppioni, prefazione Enrica Guerra, Ferrara, 2G Editrice, 2014.
* Aron di Leone Leoni, La Nazione Ebraica Spagnola e Portoghese di Ferrara (1492-1559). I suoi rapporti col governo ducale e la popolazione locale e i suoi legami con le Nazioni Portoghesi di Ancona, Pesaro e Venezia, a cura di L. Graziani Secchieri, Firenze 2011. 

კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1508
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1559
კატეგორია:დ’ესტე
კატეგორია:მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგები
კატეგორია:ფერარას ჰერცოგები
კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
ჰერმან რორშახი

**ჰერმან რორშახი** ( ; დ. 8 ნოემბერი, 1884 — გ. 2 აპრილი, 1922) — შვეიცარიელი ფსიქიატრი და ფსიქოანალიტიკოსი. პიროვნების შესწავლის ტესტის — რორშახის ტესტის ავტორი (1921). დაამკვიდრა ტერმინი ფსიქოდიაგნოსტიკა. ბავშვობა და ახალგაზრდობა ქალაქ შაფჰაუზენში გაატარა. მედიცინა ძირითადად ციურიხში შეისწავლა, რის შემდეგაც მუშაობდა სხვადასხვა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში ასისტენტად. რორშახის ცნობილი ნაშრომი „ფსიქოდიაგნოსტიკა“ გამოიცა 1921 წელს. ჰერმან რორშახი გარდაიცვალა 1922 წლის 1 აპრილს 37 წლის ასაკში პერიტონიტით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰერმან რორშახის ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი ფსიქიატრები
კატეგორია:შვეიცარიელი ფსიქოლოგები
ფარულკუდიანი

**ფარულკუდიანი**, **ნამდვილი ტინამუ** ან **ტინამუ-კრიპტურელუსი** () — ფრინველთა გვარი ტინამუსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 21 სახეობას. ლათინური სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვებიდან: κρυπτός — ფარული და οὐρά — კუდი. მათი სხეულის სიგრძეა 20–32,5 სმ. როგორც წესი მდედრი უფრო მსხვილი და მძიმეა, ვიდრე მამრი. გავრცელებულნი არიან ურუგვაიდან მექსიკამდე. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებში, ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სავანებში. იკვებებიან ნაყოფებით, თესლებითა და მწერებით. არააქტიურ ცხოვრების წესს მისდევენ.

## სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Gotch, A. F. Tinamous // Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. — New York, NY : Facts on File, 1995. — P. 183. — ISBN 0-8160-3377-3.
* Remsen Jr., J. V.; et al. Classification of birds of South America Part 01:. South American Classification Committee. American Ornithologists' Union (7 августа 2008). Проверено 4 февраля 2009. Архивировано 23 августа 2013 года.
* Gotch, A. F. (1995) [1979]. «Tinamous». Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 183. ISBN 0-8160-3377-3.

*
კატეგორია:ტინამუსებრნი