open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტემპერატურა

{{ინფოდაფა ფიზიკური სიდიდე
| bgcolour =
| სახელი = ტემპერატურა
| ფაილი = 200პქ
| წარწერა =ცილის ალფა სპირალის სეგმენტის თერმული ვიბრაცია. მისი ამპლიტუდა იზრდება ტემპერატურასთან ერთად
| აღნიშვნა= T
| SI სისტემა = K
| ექსტენსიური= 
| ინტენსიური=კი
| შენახვადი=
| ფორმულა= T=\frac{pV}{nR}, T=\frac{dq_\text{rev}}{dS}
| განზომილება= [\Theta]
|ვიკისაწყობი=Category:Temperature
}}
**ტემპერატურა** (; აღნიშვნა: T) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს მაკროსკოპული სისტემის თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობას. თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობაში მყოფი იზოლირებული სისტემის ყველა წერტილის ტემპერატურა ერთი და იგივეა. თუ იზოლირებული სისტემა არ არის წონასწორობაში, მაშინ დროის განმავლობაში ენერგიის გადასვლა (თბოგადაცემა) სისტემის მეტად გახურებული ნაწილიდან ნაკლებად გახურებულში გამოიწვევს ტემპერატურის გათანაბრებას მთელ სისტემაში (პირველი პოსტულატი ანუ თერმოდინამიკური ნულოვანი საწყისი). წონასწორულ პირობებში ტემპერატურა სხეულის ნაწილაკების საშუალო კინეტიკური ენერგიის პროპორციულია. ტემპერატურა განსაზღვრავს: სისტემის წარმომქმნელი ნაწილაკების, ენერგიის დონეების (ბოლცმანის სტატისტიკა) და ნაწილაკების განაწილებას სიჩქარეების მიხედვით (მაქსველის განაწილება), ნივთიერების იონიზაციის ხარისხს, სხეულთა წონასწორული ელექტრომაგნიტური გამოსხივების თვისებებს — გამოსხივების სპექტრულ სიმკვრივეს, გამოსხივების სრულ მოცულობით სიმკვრივეს და ა. შ.

ზოგად შემთხვევაში ტემპერატურას განსაზღვრავენ როგორც სხეულის მთლიანი ენერგიის წარმოებულს ენტროპიით. ასე განსაზღვრული ტემპერატურა ყოველთვის დადებითია, რადგან კინეტიკური ენერგია დადებითია. მას უწოდებენ აბსოლუტურ ტემპერატურას ან ტემპერატურას თერმოდინამიკური ტემპერატურული სკალით; აღნიშნავენ T-თი. აბსოლუტური ტემპერატურის ერთეულადს ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში მიღებულია კელვინი (K). ხშირად ტემპერატურას ზომავენ ცელსიუსის სკალით (t, °C). იგი T-თან (K) დაკავშირებულია ტოლობით:

:t = T- 273.15 K, ამასთან, 1\text{°C} =1 K.

ფიზიკური მოვლენების ტემპერატურული დიაპაზონი ძალიან დიდია (პრაქტიკულად ტემპერატურის აბსოლუტური ნულიდან 1011 K-მდე). მკაცრად რომ ვთქვათ, ტემპერატურა ახასიათებს სხეულთა წონასწორულ მდგომარეობას, მაგრამ ტემპერატურის ცნებით ხშირად სარგებლობენ აგრეთვე ფიზიკურ სისტემებში ნაწილაკებისა და კვაზინაწილაკების არაწონასწორული განაწილების განხილვისას (არაწონასწორული პლაზმის ელექტრონული და იონური ტემპერატურა, ფერითი ტემპერატურა, სიკაშკაშის ტემპერატურა და ა. შ.).

## ლიტერატურა
ჟუან ბერნარდუ ვიეირა

**ჟოან ბერნარდო ვიეირა** ( დ. 27 აპრილი, 1939, ბისაუ, გვინეა-ბისაუ — გ. 2 მარტი, 2009, იქვე) — გვინეა-ბისაუს პრემიერ-მინისტრი (1978-1980) და პრეზიდენტი (1980–1984; 1984–1999; 2005–2009).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1939 წელს ქალაქ ბისაუში, პროფესიით - ელექტრიკოსი. 1960 წელს გაწევრიანდა გვინეისა და კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკულ პარტიაში და გახდა პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი პარტიზანული მეტსახელით *ნინო*. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა გვინეა-ბისაუს პარლამენტის - სახალხო ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე, ხოლო შემდეგ პრემიერ-მინისტრი. 1980 წელს უსისხლო გადატრიალების შემდეგ გახდა სახელმწიფოს მეთაური. 1984 წელს გადადგა 2 დღით სამოქალაქო მმართველობაზე გადასვლის გამო. 1994 წელს ჩაატარა მრავალპარტიული საპრეზიდენტო არჩევნები და გახდა ქვეყნის პირველი დემოკრატიული პრეზიდენტი. 1998 წელს დაიწყო კონფლიქტი ვიეირასა და ჯარების სარდალ ანსუმანე მანეს შორის, რომელთა დაპირისპირებაც გადაიზარდა სამოქალაქო ომში, თუმცა სასწრაფოდ ხელი მოაწერეს სამშვიდობო ხელშეკრულებას და ჩამოყალიბდა გარდამავალი მთავრობა, მაგრამ 1998 წლის 27 ნოემბერს პარლამენტმა იმპიჩმენტი გამოუცხადა ვიეირას. სამოქალაქო ომი კვლავ გაღვივდა. 1999 წლის მაისში ვიეირა გაიქცა პორტუგალიაში. 2003 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ ვიეირა დაბრუნდა სამშობლოში და მონაწილეობა მიიღო 2005 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და გაიმარჯვა მეორე ტურის რეზულტატით.

## მკვლელობა 
2009 წლის 2 მარტის ღამით არმიის შტაბ-ბინის აფეთქებისას დაიღუპა შეიარაღებული ჯარების მთავარსარდალი ტაგმე ნა ბაიე, მის მკვლელობაში მომხრეებმა დაადანაშაულეს პრეზიდენტი ვიეირა და შეუტიეს საპრეზიდენტო რეზიდენციას. პრეზიდენტი მოკლეს იმ დროს როდესაც იგი გაქცევას აპირებდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია 
* BBC news

კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  27 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:XXI საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი

thumb|right|px|აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ბეჭედი
**აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი** () ხელმძღვანელობს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს, რომელიც არის აშშ-ის საგარეო საქმეთა უწყება დაარსებული 1789 წელს. აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა ანალოგიურია საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობისა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. სახელმწიფო მდივანი არის მნიშვნელობით მეოთხე პირი აშშ-ის ხელისუფლებაში. კანდიდატურას სახელმწიფო მდივნის პოსტზე ნიშნავს პრეზიდენტი და ამტკიცებს სენატი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* აშშ-ის სახელმწიფო მდივნების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი

კატეგორია:აშშ-ის მთავრობა

აშშ
უბის წიგნაკი (ფილმი)

**„უბის წიგნაკი“** () — 2004 წლის რომანტიკული ფილმი, რომლის რეჟისორია ნიკ კასავეტესი და რომელიც დაფუძნებულია ნიკოლას სპარქსის ამავე სახელწოდების მქონე რომანზე. ფილმში მონაწილეობენ რაიან გოსლინგი და რეიჩელ მაკადამსი, როგორც ნოა და ელი – ახალგაზრდა წყვილი, რომელთაც ერთმანეთი უყვარდებათ ადრეულ 1940–იან წლებში. მათი ისტორია მოთხრობილია თანამედროვე დროს მოხუცი კაცის მიერ, რომლის როლსაც ჯეიმზ გარნერი ასრულებს. ის ამ ამბავს თავის თანაპაციენტ ქალს უამბობს, რომელსაც ჯენა როულენდსი თამაშობს.

## როლებში
*რაიან გოსლინგი - ნოა კელჰუნი
*რეიჩელ მაკადამსი - ალისონ ჰამილტონი
*ჯეიმზ გარნერი - მოხუცი ნოა
*ჯენა როულენდსი  - მოხუცი ელი
*სემ შეპარდი - ტომ კელჰუნი
*ჰიზერ უალქუისტი - სარა ტაფინგტონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები‎
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების რომანტიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ნიკოლას სპარქსის რომანების ეკრანიზაციები
კატეგორია:ნიკ კასავეტესის ფილმები
განჯა-ყარაბაღული კულტურა

**განჯა-ყარაბაღული კულტურა** — გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის არქეოლოგიური კულტურა აზერბაიჯანის დასავლეთ რაიონებში, ცნობილია *ხოჯალი-ქედიბეკური (გადაბეიური)* კულტურის სახელწოდებითაც. მისი შესწავლა დაიწყო XIX საუკუნის 90-იან წლებიდან. ძეგლები 3 ჯგუფად იყოფა: *ყარაბაღის* (მთიანეთი და მთისპირა ადგილები), *ქედაბეკის (გადაბეის)* (მცირე კავკასიონის ჩრდილოეთი ნაწილი და მთისპირა ზოლი) და *კიროვაბად-ხანლარისა* (მტკვრის მარჯვენა ნაპირის დაბლობი). ეს ძეგლებია: დიდი და მცირე მიწაყრილიანი, ქვაყრილიანი გორასამარხები, ე. წ. ქვაყუთები და ორმოსამარხები, გამაგრებული (მთისპირას) და ღია ნამოსახლარები (მთისპირას და დაბლობში), ლითონსამსხმელო (ლენინქენდთან) და კაჟის ნაკეთობათა (ქილიქ-დაღზე) სახელოსნოები. ყარაბაღ-ქედაბეკის (გადაბეის) ჯგუფებს განეკუთვნება ციკლოპური სიმაგრეები. მიცვალებულებს უმეტესად ხელფეხმოკეცილს, იშვიათად - გაშოტილს ან მჯდომარეს მარხავდნენ. გვხვდება კრემაციაც, დანაწევრებული სახით დაკრძალვა და სხვა.

ამ კულტურაში გამოიყოფა 3 ეტაპი: 
* *ადრინდელი* - ძვ. წ. XIII-XI საუკუნეები (დამახასიათებელია წვერკაუჭებული დანები, შედგენილტარიანი სატევრები, ლურსმნისებრი საკინძები და სხვა. კიროვაბად-ხანლარის ჯგუფში - ფართოპირიანი დანები, მასრიანი შუბისპირები, საფეთქლე რგოლები, სფერულტარიანი ჭურჭელი, ხელადები, ინკრუსტირებული გეომეტრიული სახეებით შემკული ჯამები და სხვა); 
* *განვითარებული* - ძვ. წ. XI-IX საუკუნეები (დამახასიათებელის ბრინჯაოს ბრტყელი და ჩუგლუგის ტიპის ცულები, „წინააზიური“ ტიპის სატევრები, მახვილები, მასრიანი ფოთლისებური შუბისპირები, ორთითბი, ღეროიანი ისპირისპირები, ოთხნაწილადი ლაგმები, გრავირებული სარტყლები; ორნამენტებირებული და მოხატული შავი და მონაცისფრო თიხის ჭურჭელი); 
* * გვიანდელი* — ძვ. წ. IX-VII საუკუნეები (დამახასიათებელია რკინის მასრიანი და ყუნწიანი ვიწრო შუბისპირები, სატევრები, დანები, ბრინჯაოს ორნაწილედი ლაგმები; მონაცრისფრო თიხის ჭურჭელი, იშვიათად - ინკრუსტირებული; შემორჩენილია ადრინდელი ტიპის ბრინჯაოს სატევრები, შუბისპირები, ისრისპირები, ლაგმები, სამკაული).

განჯა-ყარაბაღული კულტურის მატარებელი ტომები დაკავშირებული ყოფილან ადგილობრივ ქედაბეკისა (გადაბეისა) და ყარაბაღოის სპილენძის საბადოებსა და მთის საძოვრებთან; მათ ურთიერთობა ჰქონდათ მეზობელ საწარმოო რაინებთანაც. აშკარაა ყარაბაღის ძეგლების, განსაკუთრებით ხოჯალისა და არჩაძორის მდიდრული სამაროვნების, მჭიდრო კონტაქტი ძველ აღმოსავლეთთან. როგორც ჩანს, მესაქონლეობის აღმავლობასთან ერთად ამ ტომებში დამკვიდრდა პატრიარქატი, გაღრმავდა ქონებრივი უთანასწორობა, სიმდიდრით გამოირჩევა პატრიარქთა, საგვარეულო და სატომო არისტოკრატიის სამარხები - დიდი გორასამარხები, რომლებშიც აღმოჩენილია მრგვალი ოქროს ნივთი. შეწირული მონის, მსახურის და შეიარაღებული რაზმელის ჩონჩხები (ახმახის, ადამიანის გორასამარხები). ამ პერიოდის სამაროვნები მოწმობენ ცალკეულ ტომთა ქონებრივ გამორჩეულობასაც. ამ სოციალურ-ეკონომიკური ძვრებით გამოწვეული საომარი სიტუაციით აიხსნება ციკლოპური ციხესიმაგრეებისა და გამაგრებული ნამოსახლარების გამოჩენა ცენტრალურ ამიერკავკასიაში.

## ლიტერატურა 
* *ფიცხელაური კ.,* აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII სს.), თ., 1973;
* * გოგაძე ე.,* ქსე, ტ. 2, გვ. 691, თბ., 1977

კატეგორია:არქეოლოგიური კულტურები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
აზერბაიჯანის კონსტიტუცია

thumb|აზერბაიჯანის კონსტიტუციის თავფურცელი

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია** () - აზერბაიჯანის ძირითადი კანონი. მიიღეს 1995 წლის 12 ნოემბერს, საყოველთაო რეფერენდუმის საფუძველზე.

## ისტორია 
1995 წელს მიღებული კონსტიტუცია არის დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის პირველი კონსტიტუცია. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის 23-თვიანი ისტორიის პერიოდში. კონსტიტუციის მიღება ვერ მოხერხდა, ამის გამო კონსტიტუციური წყობილების ისტორია აზერბაიჯანის სსრკ-ს შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ იწყება.

პირველი კონსტიტუცია მიიღეს 1921 წლის 19 მაისს აზერბაიჯანის საბჭოების I ყრილობაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციის ახალი რედაქცია მიიღეს სსრკ-ს 1921 წლის კონსტიტუციის საფუძველზე, 1925 წლის 14 მარტს აზერბაიჯანის საბჭოების IV ყრილობაზე. ასევე სსრკ-ს კონსტიტუციის საფუძველზე მიიღეს აზერბაიჯანის სსრს კონსტიტუცია 1978 წლის 21 აპრილს. 1995 წლის 12 ნოემბრის საერთო სახალხო რეფერენდუმის საფუძველზე მიიღეს დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის პირველი კონსტიტუცია.

## კონსტიტუციის შინაარსი 
* ნაწილი პირველი: საერთო დებულებები
** კარი I:ხალხის ხელისუფლება
** კარი II:სახელმწიფოს საფუძვლები.
* ნაწილი მეორე: ძირითადი უფლებები, თავისუფლებები და ვალდებულებები
** კარი III:ადამიანისა და მოქალაქის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები
** კარი IV:მოქალაქის ძირითადი ვალდებულებები
* ნაწილი მესამე:სახელმწიფო ხელისუფლება 
** კარი V:საკანონმდებლო ხელისუფლება
** კარი VI:აღმასრულებელი ხელისუფლება
** კარი VII:სასამართლო ხელისუფლება
** კარი VIII:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
* ნაწილი მეოთხე:ადგილობრივი თვითმმართველობა
** კარი IX:მუნიციპალიტეტები
* ნაწილი მეხუთე:სამართალი და კანონი
** კარი X:საკანონმდებლო სისტემა
** კარი XI:ცვლილებები აზერბაიჯანის კონსტიტუციაში
** კარი XII:დამატებები აზერბაიჯანის კონსტიტუციაში
* გარდამავალი დებულებები

## რესურსები 
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუცია 
* აზერბაიჯანის კონსტიტუციის ისტორიიდან 

კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა
კატეგორია:კონსტიტუციები
აზერბაიჯანის დღესასწაულები

**აზერბაიჯანის დღესასწაულები** 

## რესურსები ინტერნეტში 
*აზერბაიჯანის დღესასწაულები

დღესასწაულები
აზერბაიჯანის დროშა

მინი|300პქ|აზერბაიჯანის დროშა

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დროშა** (აზერ.Azərbaycan Respublikasının bayrağı)   - წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთ ოფიციალურ სიმბოლოს (ჰიმნთან და გერბთან ერთად).  დროშა დამტკიცებული იქნა 1918 წლის 9 ნოემბერს, როგორც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის (ადრ) სახელმწიფო დროშად, რომელიც  არსებობდა 1920 წლამდე . 1991 წლის 5 თებერვალს დროშა დამტკიცდა, როგორც,  იმავე წელს დამოუკიდებლობა  გამოცხადებული, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშა.  
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის  2009 წლის 17 ნოემბრის ბრძანებულებით, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის უკვდელსაყოფად,  ყოველწელს 9 ნოემბერი აღინიშნება როგორც „სახელმწიფო დროშის დღე“.  
დროშის აღნაგობა

## აღწერა 
აზერბაიჯანის დროშის მხარეების შეფარდებაა — 1:2. აზერბაიჯანის  სახელმწიფო დროშა არის მართკუთხა სამი ფერის (სამფეროვანი) ქსოვილი. ცისფერი, წითელი და მწვანე ფერის) ხაზები განლაგებულნი არიან ჰორიზონტალურად.  რომლის ცენტრალურ წითელ ნაწილში გამოსახულია რვაქიმიანი ვარსკვლავი და ნახევარმთვარე.  ორივე  გამოსახულება  თეთრი ფერისაა. ცისფერი ფერი განასახიერებს თურქულენოვან მიკუთვნებას (ქვეყნის ძირითადი მოსახლეობა აზერბაიჯანელები მიეკუთვნებიან  თურქულენოვან ხალხებს და რესპუბლიკის  სახელმწიფო ენაც - აზერბაიჯანულია), წითელი ფერი განასახიერებს საზოგადოების მოდერნიზაციას და დემოკრატიის განვითარებას, ხოლო მწვანე ფერი მიუთითებს მუსულმანურ რწმენისადმი მიკუთვნებას.

ნახევარმთვარე დროშაზე არის ისლამის სიმბოლო, ხოლო რვაქიმიანი ვარსკვლავი ფათალი ხან ხოისკის განმარტებით განასახიერებს „აზერბაიჯანის“ დასახელების 8 ასოს არაბულ ენაზე. ასევე ითვლება, რომ რვა ქიმიანი ვარსკვლავი განასახიერებს თურქულენოვანი ხალხების რვა შტოს: აზერბაიჯანელებს, ოტომანებს(თურქებს), ჯაღათაებს, თათრებს, ყაზახებს, ყიფჩაღებს, სელჩუკებს და თურქმენებს. ზოგიერთი მკვლევარი აღნიშნავს, რომ ყიფჩაღებად იმ დროს იგულისხმებოდნენ ყაზახები და ყირგიზები. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის დროს თურქულენოვანი ეთნოსის კლასიფიკაცია განსხვავდებოდა თანამედროვესგან. კიდევ ერთი განსხვავებული აზრით რვაქიმიანი ვარსკვლავი განასახიერებს აზერბაიჯანში მაცხოვრებელი 8 ეროვნებას.

## ისტორია 
დროშა დაამტკიცეს 1991 წლის 5 თებერვალს. წარმოადგენს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშის ვარიაციას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზიის დროშები

## დროშების გალერეა 

სურათი:Flag of Azerbaijan.svg|აზერბაიჯანის დროშა 1918-1920 წწ.
სურათი:Flag of Azerbaijan SSR (1920-1921).svg|აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1920-1921 წწ.
სურათი:Flag_of_Azerbaijan_SSR_(1937-1940).svg|აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1937-1940 წწ.
სურათი:Flag АзССР.svg|აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1940-1952 წწ.
სურათი:Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg|აზერბაიჯანის სსრს დროშა 1952-1991 წწ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის დროშა

კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დროშები
კატეგორია:ვარსკვლავებიანი დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
აზიმ აზიმზადე

thumb|right|აზიმ აზიმზადე
**აზიმ ასლან-ოღლუ აზიმზადე** (დ.  7 მაისი [ ძვ. სტ. 25 აპრილი], 1880, სოფ. ნოვხანი, ბაქოს მახლობლად — გ. 15 ივნისი, 1943, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი გრაფიკოსი. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი (1927). აზერბაიჯანული სატირული გრაფიკის ფუძემდებელი.

## ბიოგრაფია 
სპეციალური განათლება არ მიუღია. მისი კარიკატურები და სატირული ნახატები სოციალურ და პოლიტიკურ თემებზე 1906 ქლიდან ქვეყნდებოდა სხვადასხვა ჟურნალში 1929–1936 წლებში იყო აზერბაიჯანის სამხატვრო ტექნიკუმის დირექტორი. აზიმზადეს მთავარი ნამუშევრებია: „ძველი ბაქოს ტიპები“ (1937), „ღარიბების რამაზანი“, „მდიდრების რამაზანი“ (1938, ყველა — აზერბაიჯანის ხელოვნების მუზეუმი, ბაქო) და სხვა ნამუშევრები. ომის წლებში აზიმზადემ შექმნა მრავალი ანტიფაშისტური კარიკატურა. მუშაობდა თეატრის მხატვრად.

## ლიტერატურა 
* *Наджафов М.,* Азим Азимзаде, Баку, 1965;

კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ანსუმანე მანე

**ანსუმანე მანე** (, დ. 1940 — გ. 30 ნოემბერი, 2000) — გვინეა-ბისაუს სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1999 წლის 7-დან 14 მაისამდე. 3 სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ორგანიზატორი. 1970-იან წლებში ჟოან ბერნარდო ვიეირას ხელმძღვანელობით იბრძოდა პორტუგალიის კოლონიური პოლიტიკის წინააღმდეგ და იყო მისი უახლოესი თანამებრძოლი. 1980 წელს, როდესაც სამხედრო გადატრიალების შედეგად ვიეირა მოვიდა ხელისუფლებაში, დაუჭირა მას მხარი და გაიკეთა სერიოზული სამხედრო კარიერა, 1998 წელს დანიშნეს გენერალური შტაბის უფროსად.

1998 წლის დასაწყისში დაიწყო პოლიტიკური კრიზისი გვინეა-ბისაუში. კრიზისი გამოიწვია მომავალმა საპრეზიდენტო არჩევნებმა და ასევე სამოქალაქო ომმა მეზობელ სენეგალში:პრეზიდენტმა სახალხოდ დაადანაშაულა ანსუმანე მანე სენეგალელი სეპარატისტებისადმი იარაღის მიწოდებაში. მანემ თავის მხრივ დაადანაშაულა პრეზიდენტი და თავდაცვის მინისტრი.

6 ივნისს პრეზიდენტმა ანსუმანე მანე გადააყენა თანამდებობიდან და ბრალი დასდო სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში. მეორე დღეს დედაქალაქზე კონტროლი დააწესა გენერლის მხარდამჭერმა ძალებმა. დაიწყო მოლაპარაკებათა სერია. პრეზიდენტი წავიდა დათმობაზე და შეზღუდა თავისი უფლებები.

1999 წლის მაისის დასაწყისში მანეს მხარდამჭერთა მიერ დაკავებულ იქნა საერთაშორისო აეროპორტი და დედაქალაქის იარაღის საწყობები. 7 მაისს ალყაში მოაქციეს პრეზიდენტის რეზიდენცია. ვიეირამ გაქცევა მოასწრო. მანემ როგორც უმაღლესი სამხედრო ხუნტის ხელმძღვანელმა ხელისუფლება ხელში აიღო, მაგრამ 14 მაისს ხელისუფლება გადააბარა სამოქალაქო მმართველს, პარლამენტის თავმჯდომარეს მალამ ბაკაი სანას.

2000 წელს ახალმა პრეზიდენტმა კუმბა იალამ შემოიღო ჯარის უმაღლეს თანამდებობებზე დანიშვნის ახალი წესები მანესთან შეუთანხმებლად, რაც გააპროტესტა მანემ და 2000 წლის 23 ნოემბერს დაიწყო შეტაკებები მანესა და მთავრობის ძალებს შორის. მანე გაიქცა ქვეყნის დასავლეთ პროვინცია ბოიმბოში, სადაც 30 ნოემბერს დაიღუპა მთავრობის ძალებთან შეტაკებისას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანსუმანე მანეს ბიოგრაფია

კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი  30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
იესოს ლოცვა

[thumb|right|200px|[ქრისტოგრამა იესოს ლოცვით, რუმინული წარწერა: *Doamne Iisuse Hristoase, Fiul lui Dumnezeu, miluieşte-mă pe mine păcătosul* („უფალო, იესო ქრისტე, ძეო ღვთისაო, შემიწყალე მე ცოდვილი”).]]
**იესოს ლოცვა** — ფსიქო-სომატური ლოცვა, შემადგენელია ისიხაზმისა (Hesychastes - მშვიდი). გულისმიერი ლოცვის რთული ასკეტური სისტემა, სუნთქვის რეგულაციით, რომლის დროსაც მონაწილეობას იღებს ადამიანის მთელი არსება (სული და სხეული); მიიღწევა განწმენდა ქვენა ინსტინქტებისგან და ვნებათა დაცხრომა.

## ლოცვა 
„უფალო, იესუ ქრისტე, ძეო ღმრთისაო, შემიწყალე მე ცოდვილი”.

## ისტორია 
IV-VIII საუკუნეებში ეგვიპტელი და სინელი ასკეტების მიერ რელიგიური და ეთიკურ-ასკეტური სწავლების მთელი სისტემა იქნა შემუშავებული. იგი ითვალისწინებდა გარკვეული მეთოდებისა და ხერხების შეთვისებას, რაც ადამიანს ღმერთთან მიაახლებდა, ეს ძალზე თავისთავადი მისტიკური მედიტაცია მოითხოვდა დადგენილი წესის დაცვას ლოცვისას, იესოს ლოცვის მრავალჯერად განმეორებას, სუნთქვის მოწესრიგებულობას, დროულ გალობას და სხვა.

## იესოს ლოცვის მნიშვნელობა 
იესოს ლოცვის დაუფლება გარეგნულად, ბაგეებით ლოცვის განუწყვეტელ განმეორებას ნიშნავს. შინაგანად კი - გონების, ყურადღების გულში მოკრებას და მუდმივად უფლის წინაშე მყოფობას, რასაც თან ახლავს განსხვავებული ხარისხის გულის სითბო, მხურვალება და ყველა სხვა გულისწადილის განდევნა. იესო ქრისტემ ბრძანა: ”ვერავინ მივა მამასთან, თუ არა ჩემ მიერ” (იოან. 14,6). ამდენად, მართლმადიდებლური თვალსაზრისით, ადამიანი, რომელიც ამ ლოცვას მოიხვეჭს, განხორციელებული უფლის ძალმოსილებასაც ითვისებს. 

## ღვთისმეტყველება 
იესოს ლოცვის საღვთისმეტყველო დასაბუთებები მოცემულია თესალონიკელი მთავარეპისკოპოსის წმ. გრიგოლ პალამას ნაშრომში „ტრიადები წმიდა ისიხასტთა დასაცავად“ (1338).

## ლიტერატურა
* წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://martlmadidebloba.ge/mogvatseoba5.html

კატეგორია:ქრისტიანული ლოცვები
აზერბაიჯანის გერბი

**აზერბაიჯანის გერბი** () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. 

## აღწერა 
გერბის ცენტრში გამოსახულია ცეცხლი, რომელიც სიმბოლურად აღნიშნავს „ცეცხლის ქვეყანას“, გარდა ამისა იგივე სიმბოლო არაბულად ალაჰს განასახიერებს. უკანა ფონი აზერბაიჯანის დროშის ფერებშია გადაწყვეტილი, რომელზეც რვაქიმიანი ვარსკვლავია გამოსახული, რომლის ქიმებსშორისაც რვა პატარა ასევე რვაქიმიანი ვარსკვლავია ჩასმული (თურქულენოვანი ხალხის რვა შტოს სიმბოლო). ქვემოთ ხორბლის თავთავისა და მუხის რტოს გვირგვინია, რომელთაგან პირველი სიმდიდრისა და ნაყოფიერების სიმბოლოა, ხოლო მეორე — ეროვნული ძლიერებისა.

## ისტორია 
გერბი დაამტკიცეს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს 1918 წელს.1920 წლის 30 იანვარს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ მიიღო დადგენილება, რომელშიც გამოცხადდა კონკურსი ეროვნული ჰიმნის, სახელმწიფო ემბლემისა და ბეჭდვის წარმოდგენის შესახებ. კონკურსი უნდა დასრულებულიყო 1920 წლის 1 მაისს. თუმცა, 1920 წლის 28 აპრილს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაცემის შედეგად, ემბლემა არ მიიღეს. აღსანიშნავია ისიც, რომ გერბის პროექტი, რომელიც ბაქოში მცხოვრებმა ქართველმა თავადმა შერვაშიძემ შეადგინა, დღესაც ინახება. გერბი აღდგა 1991 წელს.

1991 წელს აზერბაიჯანის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, გამოცხადდა კონკურსი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის გერბის წარმოსადგენად. ამ მიზნით შეიქმნა სპეციალური კომისია. მაგრამ არცერთი წარმოდგენილი ესკიზი პარლამენტის წევრების მიერ არ დამტკიცდა. ამის შემდეგ ყურადღება გადაიტანეს ადრ-ის გერბზე. გერბის ორიგინალურმა კომპოზიციამ შეინარჩუნა პირველსახე, მხოლოდ პატარა ცვლილებები ( ცეცხლი, მუხის რტო და ხორბლის თავთავი) შეიტანა მხატვარმა რ. მამედოვმა

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბის აღწერა გამოიყენება:**

* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ყველა სახელმწიფო ორგანოს პრესაში;
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონების ბლანკებში, პარლამენტის გადაწყვეტილებებში, პრეზიდენტის ბრძანებულებებსა და დადგენილებებში;
* სახელმწიფო ორგანოების დოკუმენტაციის ფორმებში;
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ბანკის მიერ გამოშვებული ქაღალდისა და ლითონის მონეტაზე;
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საჭირო ქაღალდებსა და სახელმწიფო ობლიგაციებში;
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქის პასპორტში; დიპლომატიური და სხვა უცხოური პასპორტებში;
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პარლამენტის ოფიციალურ პუბლიკაციებში და ა.შ.

## გერბის გამოსახულებები 

ფაილი:Stamp of Azerbaijan 205.jpg|აზერბაიჯანის საფოსტო მარკა 1993 წელს
ფაილი:Stamp of Azerbaijan 763.jpg|2006 წლის აზერბაიჯანის საფოსტო მარკა, რომელიც აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის 15 წლისთავს მიეძღვნა
ფაილი:Stamps of Azerbaijan, 2011-989.jpg|აზერბაიჯანის საფოსტო მარკა 2011 წელს. აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის მე -20 წლისთავისადმი მიძღვნილი

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანის დროშა

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ალის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
რაიმუნდუ პერეირა

**რაიმუნდუ პერეირა** (დ. 9 თებერვალი, 1955) — გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2009 წლის 2 მარტიდან ამავე წლის 8 სექტემბრამდე.

განათლებით იურისტი. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს პარლამენტის - ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ. ქვეყნის პრეზიდენტის ჟოან ბერნარდო ვიეირას მკვლელობის შემდეგ ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. 60 დღის შემდეგ ჩაატარა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომლის შედეგადაც ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა მალამ ბაკაი სანამ. 

2012 წლის 9 იანვარს მალამ ბაკაი სანას  გარდაცვალების შემდეგ ასევე დაიკავა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა.

## სქოლიო
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ლეოპოლდ სედარ სენგორი

**ლეოპოლდ სედარ სენგორი** (დ. 9 ოქტომბერი, 1906, ჟოალი, სენეგალი — გ. 20 დეკემბერი, 2001, ნორმანდია, საფრანგეთი) — სენეგალელი პოეტი, ფილოსოფოსი, პოლიტიკოსი, სენეგალის პირველი პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები
ლეოპოლდ სედარ სენგორი დაიბადა  1906 წლის 9 ოქტომბერს ბიზნესმენის ოჯახში, დაკარის სამხრეთით,  ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე მდებარე პატარა ქალაქ ჟოალში. მამამისი ეკუთვნოდა სერერის ტომს. მისი მეორე სახელი „სედარი“ სერერის ენაზე ნიშნავს „ის, ვისაც არ უნდა იყოს დამცირებული“, ხოლო გვარი წარმოდგება პორტუგალიური სიტყვისაგან „სენიორ“.

### საფრანგეთი
1928 წელს, მას შემდეგ რაც ლეოპოლდმა მიიღო კათოლიკური განათლება, გაემგზავრა საფრანგეთში, დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა. 1939 წელს შევიდა საფრანგეთის არმიაში. 1940 წელს ტყვედ ჩაუვარდა გერმანელებს. ომის შემდეგ დაიწყო სახელმწიფო სამსახური საფრანგეთში. 1945-1960 წლებში ეკავა მინისტრების პოსტები საფრანგეთში, იყო დეპუტატი, საფრანგეთის ეროვნული კრების ვიცე-სპიკერი.  1948 წელს დააარსა სენეგალის დემოკრატიული ბლოკი, რომელსაც 1959 წელს ეწოდა სენეგალის პროგრესული კავშირი. 

### სახელმწიფოს მეთაური
1960 წელს გახდა სენეგალის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. 1962–1970 წლებში პარალელურად ასრულებდა მთავრობის მეთაურის მოვალეობასაც.  დატოვა თანამდებობა მეხუთე საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდგომ.

1983 წელს გახდა საფრანგეთის აკადემიის პირველი აფრიკელი წევრი.

გარდაიცვალა 2001 წელს საფრანგეთში, სადაც გაატარა სიცოცხლის უკანასკნელი წლები.

## კრებულები 
*  „მწუხრის სიმღერები“ (1945)
*  „სიმღერები ნაეტისათვის“ (1949)
*  „ლექსები“ (1964)
*  „შავი მსხვერპლი“ (1948)
*  „ჩაკა“ (1949)

1948  წელს გამოსცა „ახალი ზანგური და მალაგასიური პოეზიის ანთოლოგია“.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography and guide to collected works 
* Histoire des Signares de Gorée du 17ie au 19ie siécle. Poèmes de Léopold Sédar Senghor
* Biographie par l'Assemblée nationale
* Biographie par l'Academie francaise 
* Sangonet 
* Biblioweb 
* Vidéo et enregistrements sonores de Senghor 
* Hommage à Léopold Sédar Senghor. Les symboles dans la poésie. 

 

 კატეგორია:სენეგალის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 9  ოქტომბერი
 კატეგორია:დაბადებული  1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
სენეგალის პრეზიდენტი

thumb|300px|სენეგალის დროშა
**სენეგალის პრეზიდენტი** —  სენეგალის სახელმწიფოს მეთაური.  ირჩევს მოსახლეობა 7  წლის ვადით.  თანამდებობა დაარსდა 1960 წელს, მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა.

## პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* სენეგალის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
კატეგორია:სენეგალი
*
პრეტენდენტთა VIII ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

**პრეტენდენტთა VIII ტურნირი. 1 - 17 თებერვალი 1988. წყალტუბო**

მონაწილეთა რაოდენობა შეირჩა საზონათშორისო ტურნირებში (ექვსი გამარჯვებული) და მათ დაემატათ წინა პრეტენდენტთა ტურნირის ორივე ფინალისტი: ელენა ახმილოვსკაია და ნანა ალექსანდრია. ტურნირი ორ წრედ გაიმართა. პირველი წრე კარგად ჩაატარა მარტა ლიტინსკაიამ, რომელიც 5,5 ქულით ლიდერობდა კიდეც, მაგრამ მეორე წრეში მხოლოდ 2,5 ქულა შემატა თავის აქტივს. ჩაუვარდა მეორე წრე ნანა ალექსანდრიას, რომელმაც მხოლოდ 2,5 ქულის დაგროვება შეძლო, რამაც იქონია კიდეც გავლენა საბოლოო შედეგზე. ყველაზე სტაბილურად გამოვიდნენ ელენა ახმილოვსკაია და ნანა იოსელიანი, რომელებმაც გაიყვეს კიდეც I-II ადგილები.

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|----
|1
|ნანა იოსელიანი
|
|=,1
|0,==
|=,1
|0,1
|1,1
|=,1
|1,1
|10
|-----
|2
|ელენა ახმილოვსკაია
|=,0
|
|=,1
|=,1
|1,=
|1,1
|1,1
|=,=
|10
|---
|3
|ირინა ლევიტინა
|1,=
|=,0
|
|0,=
|=,1
|=,=
|1,=
|=,1
|8
|-----
|4
|მარტა ლიტინსკაია
|=,0
|=,0
|1,=
|
|1,0
|1,0
|=,1
|1,1
|8
|----
|5
|ნანა ალექსანდრია
|1,0
|0,=
|=,0
|0,1
|
|=,=
|1,0
|1,=
|6,5
|----
|6
|აგნეშკა ბრუსტმანი
|0,0
|0,0
|=,=
|0,1
|=,=
|
|0,1
|1,=
|5,5
|---
|7
|ნონა გაფრინდაშვილი
|=,0
|0,0
|0,=
|=,0
|0,1
|1,=
|
|0,1
|4,5
|---
|8
|ქეთევან არახამია
|0,0
|=,=
|=,0
|0,0
|0,=
|0,=
|1,0
|
|3,5
|----
|}

**პრეტენდენტთა დამატებითი მატჩი.**

**თებერვალი 1988 წყალტუბო ნანა იოსელიანი - ელენა ახმილოვსკაია 3 - 2**

მატჩი იქვე წყალტუბოში გაიმართა. პირველი პარტია ნანამ მოიგო, რასაც ზედეზედ ოთხი ყაიმი მოყვა. ბოლო მეექვსე პარტია არ გამართულა, ვინაიდან ახმილოვსკაიას გამარჯვების შემთხვევაში დამატებითი მაჩვენებლებით პრეტენდენტი იოსელიანი ხდებოდა.

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|----
|1 
|ნანა იოსელიანი
|
|1
|=
|=
|=
|=
|*
|3
|-----
|2
|ელენა ახმილოვსკაია
|
|0
|=
|=
|=
|=
|*
|2
|----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ეთიკა

მინი|სოკრატე
**ეთიკა** (,  -დან — ეთოსი, „ზნე“) — ფილოსოფიური მეცნიერება ზნეობის, მორალის შესახებ. ტერმინი „ეთიკა“ პირველად იხმარა არისტოტელემ, რომელმაც ზნეობის საკითხებს მიუძღვნა სპეციალური შრომა - „ნიკომაქეს ეთიკა“. უფრო ადრე ეთიკის საკითხები გაარჩია პლატონმა. მანვე შემოგვინახა არსებითი ცნობები  სოკრატეს ეთიკურ შეხედულებებზე. სწორედ სოკრატეს მიიჩნევენ პირველ ფილოსოფოსად, რომელიც მთავარ ყურადღებას აქცევდა ზნეობის პრობლემების დასმასა და გადაწყვეტას.

## ეთიკის ძირითადი პრობლემები 
* სიკეთის და ბოროტების კრიტერიუმების პრობლემა.
* სიცოცხლის არსის პრობლემა და ადამიანის დანიშნულება. 
* სამართლიანობის განსაზღვრება.
* კუთვნილის პრობლემა.

ეთიკური გზა შემდეგშია, ყოველი არსების უზენაესი საბოლოო მიზანი სრულქმნილების მიღწევაა, რაც იმას გულისხმობს რომ ღმერთს დავემსგავსოთ. ადამიანისთვის სრულქმნილება დაკავშირებულია ნეტარებასთან, რადგან ერთიცა და მეორეც განპირობებულია ადამიანის ბუნების შესაბამისი სიკეთის დაუფლებით.

მოქმედება რომელსაც ეფუძნება ადამიანის ნეტარება, ერთი მხრივ, ყველაზე კეთილშობილური და ამაღლებული უნდა იყოს, იმდენად, რამდენადაც ამის უნარი საერთოდ შესწევს ადამიანს. მეორე მხრივ კი ის ყველაზე კეთილშობილური და ამაღლებული საგნისკენ უნდა იყოს მიმართული. ეთიკური მიდგომით ადამიანი არ არის უსასრულო, მისი საბოლოო ფაზა განვითარებისა არის ღმერთის შემეცნება და ამაღლებული სიკეთე.

## რესურსები ინტერნეტში
* An Introduction to Ethics  
* *Ethics*
* Ethics Bites 
* National Reference Center for Bioethics Literature  
* Ethics 
* The Philosophy of Ethics 
* Kirby Laing Institute for Christian Ethics 
* International Association for Geoethics (IAGETH)
* International Association for Promoting Geoethics (IAPG) 

კატეგორია:დაუსრულებელი სტატიები მეცნიერების შესახებ
კატეგორია:ფსიქოლოგია
*
ჩერაპუნჯი

მინი|რეკორდის აღმნიშველი წარწერა
**ჩერაპუნჯი** (დევანაგირი: मेघालय; Meghalaya) — მცირე ქალაქი ინდოეთის შტატ მეგჰალაიაში. მოსახლეობა — 10086 ადამიანი (2001), რომელთა უმრავლესობა კჰასია. ქალაქი მდებარეობს შილონგის პლატოზე, ბანგლადეშის საზღვართან სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1313 მ-ზე.

ჩერაპუნჯი ერთ-ერთი ყველაზე წვიმიანი ადგილია დედამიწაზე (11777 მმ ნალექი წელიწადში). ამასთან აქ დაფიქსირებული რეკორდები:
* წელიწადში ნალექების უდიდესი რაოდენობა (22987 მმ, 1860 წლის 1 აგვისტო - 1861 წლის 31 ივლისამდე);
* თვეში მოსული ნალექების უდიდესი რაოდენობა (9300 მმ, 1861 წლის ივლისი).

ჩერაპუნჯიში მშრალი გრილი სეზონი ნოემბრიდან თებერვლამდე გრძელდება. საშუალო თვიური ტემპერატურაა +11,5°С იანვარში და +20,6°C აგვისტოში, საშუალო წლიური — +17,3°C.

## რესურსები ინტერნეტში 
* cherrapunjee.com
* 'For a Rainy Day', The Indian Express, 20 April 2008, by Arjun Razdan

კატეგორია:მეგჰალაიის ქალაქები
როკ-ენ-როლი

[მინი|[ბილ ჰეილი შესრულების დროს]]

**როკ-ენ-როლი**, *როკ-ენდ-როლი*  (, სიტყვასიტყვით „იქანავე და იტრიალე“) — პოპულარული ჯაზური მუსიკის სტილი, რომელიც აღმოცენდა აშშ-ში 1950-იანი წლების დასაწყისში. მას ფესვები აქვს რიტმ-ენდ-ბლუზში, ქანთრიში, ფოლკში, გოსპელსა და ჯაზში. სტილი სწრაფად გავრცელდა დანარჩენ მსოფლიოში და დროთა განმავლობაში თანამედროვე როკ-მუსიკაში განვითარდა. ამჟამად როკ-ენ-როლი და როკ-მუსიკა სინონიმებად მოიაზრება.

კლასიკური როკ-ენ-როლი ერთი ან ორი ელექტრო გიტარით (ერთი წამყვანი, მეორე რიტმი), კონტრაბასით ან (1950-იანების შემდეგ) ელექტო ბას-გიტარითა და დასარტყმელი საკრავებით სრულდება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:როკ-ენ-როლი
კატეგორია:როკ-მუსიკა
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
შირვანის ველი

**შირვანის ველი** — მტკვარ-არაქსის დაბლობის ნაწილი აზერბაიჯანში. მდებარეობს მტკვრის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ. სიმაღლე 16-იდან 100 მ-მდე (ტერიტორია დაახლოებით ნახევარზე მეტი ოკეანის დონეზე დაბლა მდებარეობს). ნიადაგი რუხია. ხარობს აბზინდა და მლაშობურები, არის ლიმანური მდელოები. მინგეჩაურის წყალსაცავიდან გაყვანილია ზემო შირვანის სარწყავი არხი. მეცხოველეობა, სარწყავი მიწათმოქმედება (მებამბეობა, მევენახეობა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის დაბლობები
სემ ფილიპსი

**სემ ფილიპსი** (; დ. 5 იანვარი, 1923, ფლორენსი, ალაბამა — გ. 30 ივლისი, 2003, მემფისი, ტენესი) — ამერიკელი პროდიუსერი, სტუდიის «Sun Records» დამფუძნებელი. ყველაზე უკეთ ცნობილია, როგორც ელვის პრესლის აღმომჩენი.

## ბიოგრაფია
1950 წლის 3 იანვარს ფილიპსმა გახსნა «Memphis Recording Service» მემფისში, ტენეის, რომელიც 1950-იან წლებში სან რეკორდსის სტუდიის ფუნქციას ასრულებდა. მუსიკის გარდა ის იწერდა ქორწილებისა და პანაშვიდების გამოსვლებს და მისთ. ფილიპს მიაწერენ ასევე როკ-ენდ-როლის პირველი ჩანაწერის გაკეთებას. ეს იყო ჯეკი ბრენსტონისა და მისი „დელტის კატების“ სიმღერა „რაკეტა-88“, რომელიც ლეიბლით Chess/Checkers გამოვიდა ჩიკაგოში 1951 წელს. ელვის პრესლი მან აღმოაჩინა შავკანიანი მომღერლების ხმის მანერით მომღერალი თეთრკანიანი კანდიდატურის ძიებისას.
## რესურსები ინტერნეტში
* Interview with Sam Phillips for WGBH Public Television series "Rock and Roll: Renegades"
*Sun Studio official website
*Interview with Sam Phillips 
*Rock Hall of Fame
*Elvis Presley at Sun Studio
*Country Music Hall of Fame and Museum

კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
მანა

thumb|right|350px|თასი ქასანლუდან.  ძვ. წ. VIII—VII საუკუნეები
**მანა** — ძველი აღმოსავლეთის სახელმწიფო ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში, თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. I ათასწლეულის დასაწყისში ურმიის ტბის მიდამოებში არსებობდა სახელმწიფო ტიპის რამდენიმე გაერთიანება. ძვ. წ. IX საუკუნეში მანა გაძლიერდა (პირველად იხსენიება ძვ. წ. 843) და ძვ. წ. VIII საუკუნეში უკვე მსხვილ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა. მოსახლეობას შეადგენდნენ სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები, მათ შორის ირანულიც. სახელმწიფოში დიდ როლს თამაშობდა გვაროვნული და მსახურეული არისტოკრატია. ძვ. წ. VII საუკუნის დამდეგს მანა წარმატებით ებრძოდა ასურეთს, მაგრამ ძვ. წ. 660-659 წლებში დამარცხდა. ამ მარცხს მოჰყვა სახალხო აჯანყება და მანის მეფის ახშერის მოკვლა. ძვ. წ. VII საუკუნეში მანის ისტორიაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ სკვითები. იმავე VII და VI საუკუნეების მიჯნაზე მანა დაიმორჩილა და შეიერთა მიდიამ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ირანის ისტორია
კინესტეტიკური სწავლება

**კინესტეტიკური სწავლება** — სწავლების მეთოდი, რომლის დროსაც მოსწავლეები ასრულებენ ფიზიკურ მოქმედებებს/დავალებებს, ლექციის მოსმენის ან დემონსტრაციის ყურების მაგივრად. ინდივიდის მიდგომა, დამოკიდებულებები და გამოცდილების ინტერპრეტაცია განპირობებულია არა მხოლოდ სწავლის საგანზე, არამედ სწავლების მეთოდებზეც. ზოგადად, სწავლების სამი ფორმა არსებობს: ვიზუალური, აუდიო და კინესტეტიკური. გამოკვლევათა თანახმად, კინესტეტიკური სწავლება მოსახლეობის 15% იზიდავს. სწავლების კინესტეტიკური სტილი ყველაზე მეტად წარმატებულია მაგ. სპორტის, მუსიკის, და სხვ. პრაქტიკული საქმიანობის შესწავლის პროცესში. სწავლების ეს პროცესი ადამიანს საშუალებას აძლევს ერთდროულად ორ მოვლენაზე გაამახვილოს ყურადღება: გონების და სხეულის მოქმედებაზე. იმ ადამიანებს, რომელთაც კინესტეტიკური სწავლის პროცესი იზიდავთ, თვალის-ხელის კარგი კოორდინირება შეუძლიათ და ძალიან სწრაფი რეცეპტორები გააჩნიათ.

კინესტეტიკური სწავლების პროცესი, ზოგადად, ნებისმიერ პიროვნებას ესადაგება და ამყარებს ძველ ჩინურ შეხედულებას: „ვისმენ — მავიწყდება; ვხედავ — მახსოვს; ვაკეთებ — ვაცნობიერებ“. კინესტეტიკური სწავლება აუმჯობესებს ნებისმიერი ადამიანის სწავლის პროცესს.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://studyingstyle.com(http://www.studyingstyle.com/tactile-kinesthetic-learners.html)

კატეგორია:პედაგოგიკა
კატეგორია:სპორტი
კატეგორია:მუსიკა
გოსპელი

**გოსპელი** () — სასულიერო ქრისტიანული მუსიკის ჟანრი, რომელიც აშშ-ში განვითარდა XX საუკუნის პირველ მესამედში. გამოირჩევა შავკანიანთა და თეთრკანიანთა გოსპელი. მათ ერთმანეთთან აკავშირებს ის ფაქტი, რომ ორივე აშშ-ის სამხრეთ შტატების მეთოდისტური ეკლესიის წრეებში დაიბადა.

თეთრკანიანთა გოსპელი, როგორც რელიგიური მუსიკის ჟანრი, განვითარდა XIX საუკუნის ბოლოს ხალხური მელოდიების ქრისტიანულ ჰიმნებთან შერევით. დროთა განმავლობაში გოსპელმა მუსიკალურ ინდუსტრიაში საკუთარი ადგილი მოიპოვა. გოსპელის ერთ-ერთ პირველ წარმატებულ შემსრულებელთა შორის იყო კოლექტივი „Carter Family“, რომელთა გრამფირფიტები 1920-30-იან წლებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა.

შავკანიანთა გოსპელის ჟანრი 1930-იან წლებში განვითარდა აფროამერიკელთა ეკლესიური წრეებში და სპირიჩუელსის ტრადიციას აგრძელებდა. თუმცა ამ უკანასკნელისგან ის საკონცერტო შესრულებითა და საცეკვაო რიტმების გამოყენებით გამოირჩეოდა. მასში მეტი სპონტანური რეპლიკები და იმპროვიზაცია იყო. ამ ჟანრის დედოფლად საყოველთაოდ აღიარებულია მაჰალია ჯექსონი.

პოპულარულ მუსიკაში გოსპელს ასრულებდნენ რეი ჩარლზი, ელვის პრესლი, ლიტლ რიჩარდი და ჯონი კეში.

## სქოლიო
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
*
კატეგორია:ქრისტიანული მუსიკა
კასპიები

მინიატიურა|კავკასიის ეთნიკური რუკა, ძვ.წ. მე-4 და მე-5 საუკუნეები.
**კასპიები** (ბერძნ. Kaspioi, ლათ. Caspii) — იბერიულ-კავკასიური ჯგუფის ტომები, ცხოვრობდნენ აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის სტეპებში. პირველად ახსენა ჰეროდოტემ ძვ. წ. V საუკუნეში. მოგვიანებით (დაახლოებით ძვ. წ. I ს.) შეერივნენ მიდიელებს, ალბანელებს და სხვა ტომებს. მათი სახელი ეწოდა კასპიის ზღვის და ძვ. აზერბაიჯანის ერთ-ერთ ოლქს — კასპიანქს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:გადაშენებული ერები
კატეგორია:ირანის ისტორია
ფლოიდ კრემერი

**ფლიდ კრემერი** (Floyd Cramer; დ. 27 ოქტომბერი, 1933 — გ. 31 დეკემბერი, 1997) —  ამერიკელი პიანისტი, რომელიც „ნეშვილ საუნდის“ ერთ-ერთი არქიტექტორი იყო. მან პოპულარიზაცია გაუწია ე. წ. ფორტეპიანოზე ნოტების სრიალის სტილს, რომლის დროსაც ერთი ნოტი მეორეზე სრიალით გადადის. ეს ერთგვარი გადახვევა იყო 1950-იანი წლების ბოლო გაბატონებული "პერკუსიული" დაკვრის სტილიდან.

კრემერი ლუიზიანაში დაიბადა და არკანზასში გაიზარდა. პიანინოზე დაკვრა თავად ისწავლა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მშობლიურ ქალაქ შრივპორტში დაბრუნდა, სადაც პიანისტად მუშაობდა რადიო შოუსთვის „ლუიზიანა ჰეირაიდ“. კრემერი ნეშვილში 1955 წელს გადავიდა. იმ პერიოდში ქანთრის მუსიკაში ფორტეპიანოს აკომპანემენტი მოდაში შემოდიოდა და მომდევნო ორი წელიდაწი და საკუთარი თქმით „დღე და ღამე საფორტეპიანო სესიებში“ მონაწილეობდა. სულ მცირე ხანში კრემერი ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული სტუდიური მუსიკოსი გახდა ამ ინდუსტრიაში, უკრავდა რა ისეთი ვარსკვლავებისთვის, როგორიც იყვნენ ელვის პრესლი, ბრენდა ლი, პატსი კლაინი, ჯიმ რივზი, ედი არნოლდი, როი ორბისონი, დონ გიბსონი და მრავალი სხვა. პრესლის პირველი ნაციონალურ ჰიტში „Heartbreak Hotel“ კრემერის ფორტეპიანოს აკომპანემენტი ჟღერს. მიუხედავად ამისა, კრემერი მხოლოდ სტუდიური მუსიკოსი დარჩა და თითქმის უცნობი იყო ყველასთვის, გარდა ინდუსტრიის ინსაიდერებისა.

კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი პიანისტები
კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
სიმაღლე (გეომეტრია)

**სიმაღლე** - პერპენდიკულარის მონაკვეთი, დაშვებული გეომეტრიული ფიგურის წვეროდან (მაგალითად: სამკუთხედის, პირამიდის, კონუსის) მის ფუძეზე ან ფუძის გაგრძელებაზე, აგრეთვე ამ მონაკვეთის სიგრძე. პრიზმის, ცილინდრის, სფერული ფენის, ფუძის პარალელურად წაკვეთილი პირამიდისა და კონუსის სიმაღლეა მანძილი ზედა და ქვედა ფუძეებს შორის. ნებისმიერი სამკუთხედის სამივე სიმაღლე ან ის წრფეები, რომლებზეც ისინი მდებარეობენ, გადაიკვეთება ერთ წერტილში, რომელსაც ორთოცენტრს უწოდებენ. სიმაღლე გეომეტრიაში აღინიშნება ლათინური ასოთი - *h*.

კატეგორია:გეომეტრია
შირვანის სახანო

მინი|300პქ|შირვანის სახანო 1801-1813 წლებში
**შირვანის სახანო** — ნახევრად დამოუკიდებელი ფეოდალური პოლიტიკური ერთეული, რომელიც შეიქმნა XVIII საუკუნეში აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში  (ახლანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორია) ირანის ხელისუფლების დასუსტების შედეგად. იარსება 1748-1820 წლებში.

ირანის მიერ შირვანის სამეფოს დაპყრობის შემდეგ მას მართავდნენ ირანელი ბეგლარბეგები. XVIII საუკუნის I ნახევრის დასასრულს ირანის ხელისუფლების წინააღმდეგ ბრძოლის დროს შირვანის ერთ ნაწილში დამკვიდრდნენ ნადირ-შაჰის ყოფილი მოხელეები, შემახაში — ხანჩობანის ტომის სარქერთა () გვარის წარმომადგენლები, ძმები მოჰამედ სეიდ-ხანი და აღასი-ხანი.

შირვანის სახანო სხვა სახანოებთან შედარებით ეკონომიკურად ერთ-ერთი ძლიერი სახანო იყო, სამხედრო თვალსაზრისით კი — სუსტი. სახანოებს შორის პირველობისათვის გაჩაღებულ ბრძოლაში ხშირად სხვისი (განსაკუთრებით ყუბის სახანოს)   მორჩილი იყო. მიუხედავად ამისა, შირვანის სახანოს მმართველებმა მაინც შეძლეს პოლიტიკური თავისთავადობის შენარჩუნება. 1805 წელს შირვანის სახანო რუსეთს შეუერთდა. 1820 წლამდე იარსება შირვანის სახანოს სახელით, ხოლო 26 სექტემბრიდან მუსტაფა-ხანის გაქცევის შემდეგ ალექსი ერმოლოვმა სახანო გააუქმა და აიყვანა სახაზინო მართვაზე.

შირვანის სახანოში განვითარებული იყო აბრეშუმის წარმოება და სპილენძის დამუშავება.

## ლიტერატურა 
* *Абдуллаев Г. Б.,* Из истории Северо-Восточного Азербайджана в 60-80 гг. XVIII в Баку, 1958;
* *Левиатов В. Н.*, Очерки из из истории Азербайджана в XVIII    веке, Баку, 1948;

კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:კავკასიის სახანოები
პრეტენდენტთა III ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

**პრეტენდენტთა III ტურნირი. 1 - 25 მაისი 1959. პლოვდივი**

მონაწილეთა შერჩევა მოხდა ზონალურ ტურნირებში. პერსონალურად იყვნენ მოწვეულნი: ედიტ კელერ-გერმანი და ოლღა რუბცოვა. თავიდანვე დაწინაურდა კირა ზვორიკინა, რომელმაც დაუმარცხებლად განვლო მთელი ტურნირი და დამსახურებულად დაიკავა პირველი ადგილი.

! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|9
! s! style="background: #ddffdd;"|10
! s! style="background: #ddffdd;"|11
! s! style="background: #ddffdd;"|12
! s! style="background: #ddffdd;"|13
! s! style="background: #ddffdd;"|14
! s! style="background: #ddffdd;"|15
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|----
|1
|კირა ზვორიკინა
|
|=
|=
|=
|=
|1
|=
|1
|1
|1
|1
|1
|1
|1
|1
|11,5
|-----
|2
|ვერიცა ნედელკოვიჩი
|=
|
|=
|1
|1
|1
|1
|=
|1
|0
|1
|1
|1
|=
|=
|10,5
|----
|3
|ლარისა ვოლპერტი
|=
|=
|
|=
|=
|0
|1
|=
|1
|1
|1
|0
|1
|1
|1
|9,5
|-----
|4
|სალმე როოტარე
|=
|0
|=
|
|0
|=
|1
|=
|1
|1
|=
|=
|1
|1
|1
|9
|----
|5
|ედიტ კელერ-გერმანი
|=
|0
|=
|=
|
|0
|=
|1
|1
|=
|1
|=
|1
|1
|1
|9
|----
|6
|მოლუნკა ლაზარევიჩი
|0
|0
|1
|1
|1
|
|0
|1
|0
|1
|0
|=
|=
|1
|1
|8
|---
|7
|ევა კარაკაში
|=
|0
|0
|0
|=
|1
|
|0
|=
|1
|=
|=
|1
|1
|1
|7,5
|---
|8
|ვალენტინა ბორისენკო
|0
|=
|=
|=
|0
|0
|1
|
|0
|=
|=
|1
|1
|1
|=
|7
|-----
|9
|ოლღა რუბცოვა
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|=
|1
|
|0
|=
|1
|=
|1
|1
|6,5
|---
|10
|კვეტა ერეტოვა
|0
|1
|0
|0
|=
|0
|0
|=
|1
|
|=
|=
|1
|=
|=
|6
|----
|11
|გიზელა გრესერი
|0
|0
|0
|=
|0
|1
|=
|=
|=
|=
|
|=
|=
|0
|1
|5,5
|----
|12
|ფრიდლ რიდერი
|0
|0
|1
|=
|=
|=
|=
|0
|0
|=
|=
|
|0
|=
|0
|4,5
|----
|13
|მარია ალბულეცი-პოგორევიჩი
|0
|0
|0
|0
|0
|=
|0
|0
|=
|0
|=
|1
|
|1
|1
|4,5
|----
|14
|პავლინა ტოდოროვა
|0
|=
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|=
|1
|=
|0
|
|1
|3,5
|----
|15
|სილვია ჰუგეტი
|0
|=
|0
|0
|0
|0
|0
|=
|0
|=
|0
|1
|0
|0
|
|2,5
|-----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
სიონი ბოლნისი (საფეხბურთო კლუბი)

**„სიონი“ ბოლნისი** — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბოლნისიდან. დაარსდა 1936 წელს. საქართველოს უმაღლეს  ლიგაში გამოდის 1995 წლიდან.

## ისტორია 
საფეხბურთო კლუბი „სიონი“ საქართველოს  ეროვნულ  ჩემპიონატში 1995 წლიდან  გამოდის. თავდაპირველად  საშუალო  დონეზე თამაშობდა, 2000-იან  წლების  დასაწყისში კი „სიონში“ ინვესტიციები ჩაიდო და 2003 წელს ბოლნისური კლუბი საქართველოს თასის ფინალში გავიდა და თბილისის „დინამოსთან“ დამარცხდა ანგარიშით 1–3. ვინაიდან  „დინამო“ ამავე  წელს საქართველოს  ჩემპიონიც გახდა და ჩემპიონთა ლიგაზე თამაშის უფლება მოიპოვა, „სიონმა“ თასის  მფლობელის  ეგიდით უეფა-ს თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე იასპარეზა, თუმცა კლუბი პირველივე ეტაპზე გამოეთიშა ასპარეზობას სლოვაკეთის „პუხოვთან“.

2004 წელს ბოლნისის „სიონს“ ჩემპიონობის რეალური შანსი გაუჩნდა, თუმცა საქართველოს ჩემპიონატის „ოქროს მატჩში“ „ვიტ  ჯორჯიასთან“ სკანდალურად დამარცხდა და  მეორე ადგილიც ჩამოერთვა.

ბოლნისური კლუბის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული გამოდგა 2005-2006 წლების სეზონი: სიონმა, კახაბერ ცხადაძის თავკაცობით საქართველოს  ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. ჩემპიონთა ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე გუნდმა აზერბაიჯანის „ბაქო“ დაამარცხა და მეორე  ეტაპზე გავიდა, სადაც  ბულგარულ „ლევსკისთან“ დამარცხდა ორი მატჩის ჯამში.

## ევროთასებზე 
## შემადგენლობა 2014/2015  
*მონაცემები ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას.*

## 2014/2015 წლის ტრანსფერები 
### მოვიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

### წავიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან
**მუქი შრიფტით** — ტრანსფერები, რომლებიც განხორციელდა ზამთრის სატრანსფერო ფანრჯისას.

## მიღწევები 
thumb|right|350პქ|ბოლნისის „სიონი“, 2022
***საქართველოს უმაღლესი ლიგა**
**  **ჩემპიონი**: 2005–2006
**  **მესამე ადგილი**: 2013–2014
***საქართველოს თასი**
**  **ფინალისტი**: 2002–2003
***საქართველოს სუპერ თასი**
**  **ფინალისტი**: 2005–2006
***საქართველოს საბჭოთა თასი**
**  **თასის მფლობელი **: 1986
***პირველი ლიგა**
**  **ჩემპიონი**: 1994–1995

## მწვრთნელები 
* გიორგი სულაშვილი (2002–2004)
* ხვიჩა ქასრაშვილი (2005)
* კახაბერ ცხადაძე (დეკემბერი 2005–აგვისტო 2006)
* ოთარ კორღალიძე
* თეიმურაზ მახარაძე
* გიორგი ყიფშიძე (ივლისი 2010–მარტი 2011)
* ხვიჩა კასრაშვილი (მარტი 2011–201?)
* ვახტანგ ჩაგელიშვილი (ივლისი 2011–201?)
* ლევან ბაჯელიძე (სექტემბერი 2011–იანვარი 2012)
* არმაზ ჯელაძე (აგვისტო 2012–მაისი 2013)
* გიორგი კიკნაძე (ივნისი 2013-ოქტომბერი 2013)
* ვლადიმერ ბურდული (ოქტომბერი 2013–)

## ბომბარდირები სეზონის მიხედვით 
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* პროფილი Transfermark-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:სიონი ბოლნისი (საფეხბურთო კლუბი)
აზერბაიჯან-ხორვატიის ურთიერთობები

**ხორვატია-აზერბაიჯანის ურთიერთობები** — ხორვატიასა და აზერბაიჯანს შორის განვითარებული საგარეო ურთიერთობები. ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1995 წლის 26 იანვარს. ხორვატია ურთიერთობებს აწარმოებს აზერბაიჯანთან ანკარაში არსებული საელჩოს მეშვეობით. ორივე ქვეყანა არის ევროსაბჭოს წევრი.

## დოკუმენტები 
2005 წელი

* ხორვატიაში აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ოფიციალური ვიზიტის კომუნიკე, ზაგრები,  10-12 ივნისი, 2005. 
* აზერბაიჯანისა და ხორვატიის მთავრობების შეთანხმება კულტურული თანამშრომლობის შესახებ, ზაგრები, 10 ივნისი, 2005 წელი.
* ხორვატიის საგარეო საქმეთა და ევროპასთან ინტეგრაციის სამინისტროსა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ურთიერთთანამშრომლობის პროტოკოლი, ზაგრები, 10 ივნისი, 2005 წელი.
* ხორვატიის ნაციონალური ავიახაზებისა და აზერბაიჯანის ნაციონალური ავიახაზების მემორანდუმი თანამშრომლობის შესახებ ზაგრები, 10 ივნისი, 2005 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ხორვატიასთან ურთიერთობის შესახებ
* ხორვატიის საგარეო საქმეთა და ევროპასთან ინტეგრაციის სამინისტრო აზერბაიჯანთან ურთიერთობის შესახებ 

კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ხორვატიის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ხორვატიის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
მინგეჩაურის წყალსაცავი

**მინგეჩაურის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი აზერბაიჯანის მინგეჩაურის რაიონში, მდინარე მტკვარზე. ზღვის დონიდან 71 მეტრ სიმაღლეზე. სიგრძე — 70 კილომეტრი, სიგანე — 18 კილომეტრი. ზედაპირის ფართობი — 605 კმ². მოცულობა — 16,1 კმ³. უდიდესი სიღრმე — 75 მეტრი, საშუალო სიღრმე — 27 მეტრი. შეიქმნა ენერგეტიკული მიზნებისათვის, ასევე მდინარე მტკვრის ქვემო დინებაში წყალდიდობის თავიდან ასაცილებლად. გამოიყენებენ სარწყავად. მისგან სათავეს იღებს ზემოყარაბაღისა (172 კმ.) და ზემოშირვანის (123 კმ.) სარწყავი არხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მინგეჩაური
კატეგორია:აზერბაიჯანის წყალსაცავები
აზერბაიჯან-შვეიცარიის ურთიერთობები

**შვეიცარია-აზერბაიჯანის ურთიერთობები** — წარმოადგენს  ურთიერთობებს აზერბაიჯანსა და შვეიცარიას შორის. აზერბაიჯანს აქვს საელჩო ბერნში. შვეიცარიას აქვს საელჩო ბაქოში. ორივე ქვეყანა არის  სრულუფლებიანი წევრი ევროსაბჭოსი და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა.  

## რესურსები ინტერნეტში 
* შვეიცარიის საელჩო ბაქოში
* აზერბაიჯანის საელჩო ბერნში 

კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:შვეიცარიის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:შვეიცარიის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯან-პაკისტანის ურთიერთობები

**პაკისტან-აზერბაიჯანის ურთიერთობები**  —  წარმოადგენს  ურთიერთობებს აზერბაიჯანსა და პაკისტანს შორის. აზერბაიჯანმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა სსრკ-სგან 1991 წლის 30 აგვისტოს, ხოლო პაკისტანი იყო მეორე ქვეყანა (თურქეთის შემდეგ), რომელმაც აზერბაიჯანი  დამოუკიდებლად სცნო.  დიპლომატიური ურთიერთობა ქვეყნებს შორის დამყარდა 1992 წელს. პაკისტანი იყო პირველი ქვეყანა რომლის საელჩოც გაიხსნა ბაქოში, მოქმედებს აზერბაიჯანის  საელჩო ისლამაბადშიც.  პაკისტანი აღიარებს აზერბაიჯანის ტერიტორიულ მთლიანობას და მთიან ყარაბაღს განიხილავს, როგორც აზერბაიჯანის რეგიონს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის საელჩო პაკისტანში 
* პაკისტანის საელჩო აზერბაიჯანში   

კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:პაკისტანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:პაკისტანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით