სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა

**სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა** - დაარსდა როგორც **სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნული გალერეა**, 1881 წელს. მდებარეობს ადელაიდაში. ითვლება სამხრეთ ავსტრალიის შტატის ვიზუალური ხელოვნების ყველაზე მნიშვნელოვან მუზეუმად. კოლექცია 45 000-მდე ნამუშევარს მოიცავს და ავსტრალიაში სიდიდით მეორე კოლექციაა (ვიქტორიას ეროვნული გალერეის შემდეგ). გალერეა ჩრდილოეთ ტერასის კულტურული უბნის ნაწილია და დასავლეთით სამხრეთ ავსტრალიის მუზეუმი, ხოლო აღმოსავლეთით ადელაიდას უნივერსიტეტი მდებარეობს. 

სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეის მუდმივ კოლექციაში ავსტრალიური ხელვონების ნიმუშებია შესული. მუზეუმში გაცულია ევროპული, აზიური და ჩრდილოეთ ამერიკული კოლექციებიც. სამხატვრო გალერეაში ყოველწლიურად თანამედროვე აბორიგენული და ტორესის სრუტის კუნძულების მკვიდრთა ფესტივალი *Tarnanthi* იმართება. 

## ისტორია 
### დაარსება 
სამხრეთ ავსტრალიის ხელოვნების საზოგადოება 1856 წელს დაარსდა და სახვითი ხელოვნების უდიდესი საზოგადოებაა, რომელიც დღემდე არსებობს. საზოგადოება ყოველწლიურად სამხრეთ ავსტრალიის ინსტიტუტში გამოფენებს აწყობდა და ხელოვნების კოლექციეს აგროვებდა. 1880 წელს პარლამენტმა ხელოვნების ნიმუშების შესაძენად ინსტიტუტს 2 000 გირვანქა სტერლინგი გადასცა. სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნული გალერეა 1881 წლის ივნისში დაარსდა.  თავადაპირველ კოლექციაში მელბურნის საერთაშორისო გამოფენის 22 ექსპონატი, დედოფალ ვიქტორიას, უელსის პრინცის, ბრიტანეთის მთავრობისა და კერძო კოლექციონერთა ნამუშევრები შევიდა. ეროვნული გალერეა საჯარო ბიბლიოთეკის (დღევანდელი სახელმწიფო ბიბლიოთეკის მორტლოკის ფრთა) ორ ოთახში იყო განთავსებული და პრინცმა ალბერტ ვიქტორმა და პრინცმა ჯორჯმა გახსნეს. 1889 წელს კოლექცია საიუბილეო საგამოფენო შენობაში გადაიტანეს, სადაც 10 წლის მანძილზე დარჩა. 1897 წლის 6 მარტს თომას ელდერი გარდაიცვალა, რომელმაც სამხატვრო გალერეას ხელოვნების ნიმუშების შესაძენად 25 000 გირვანქა სტერლინგი დაუტოვა. ელდერის ანდერძი პირველი მნიშვნელოვანი შემოწირულობა იყო ავსტრალიური გალერეებისთვის, შვიდი წლის შემდეგ კი მსგავსი ანდერძი ალფრედ ფელტონმაც დატოვა ვიქტორიას ეროვნული გალერეისთვის. შენობის დიზაინი ჩარლზ ედუარდ ოუენ სმითს ეკუთვნის და ნეოკლასიკურ სტილშია გადაწყვეტილი. შენობა *Trdudgen Brothers*-ის მიერ აიგო. იგი 1900] წლის 7 აპრილს გუბერნატორმა ჰალამ ტენისონმა გახსნა.

თავდაპირველად შექმნილი პორტიკი 1936 განახლდა და გაფართოვდა. მას ახალი ფასადი დაემატა დორიული პორტიკით.

შენობა სამხრეთ ავსტრალიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.

## კოლქცია 
2019 წლისთვის სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნულ გალერეაში 45 000-მდე ნამუშევარი ინახება. სახელმწიფო გალერეებიდან, მხოლოდ ვიქტორიას ეროვნული გალერეაა დიდი. სამხატვრო გალერეა ყოველწლიურად 512 000 დამთვალიერებელს მასპინძლობს.

### ავსტრალიური ხელოვნება 
გალერეის კოლექციებიდან გამორჩეულია ავსტრალიური ხელოვნების ნიმუშები, მათ შორის, ადგილობრივ ავსტრალიელთა და კოლონიური ხელოვნების ნამუშევრები. კოლექცია მდიდარია XIX საუკუნის ნამუშევრებით (მათ შორის ვერცხლის ჭურჭლითა და ავეჯით), განსაკუთრებით, ავსტრალიური იმპრესიონისტების ნამუშევრებით. XX საუკუნის მოდერნისტული ხელოვნების კოლექციაში ბევრია ქალ ხელოვანთა ნამუშევრები. კოლექციის დიდი ნაწილი სამხრეთ ავსტრალიური ხელოვნების ნიმუშებს უკავია, რომელთა შორისაა ჰანს ჰეისონის 2 000 ნახატი და ფოტოების დიდი კოლექციაც. კოლექცია მოიცავს თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებსაც, მათ შორის, სამხრეთ ავსტრალიის ჩრდილოეთ ნაწილში მოღვაწე ანანგუს ხელოვანთა ნამუშევრები. სხვა ევროპელი მხატვრებიდან, სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო მუზეუმში  გოიას, ფრანჩესკო გვარდის, პომპეო ბატონისა და კამილ კოროს ნამუშევრებია დაცული.

1904 წელს მუზეუმში აზიური ხელოვნების კოლექციის შეგროვება დაიწყეს. კოლექციაში მთელი რეგიონის ნამუშევრებია შესული, რომლებიც წინამოდერნულ იაპონურ ხელოვნებაზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ინდოეთისა და ახლო აღმოსავლეთის ხელოვნებაზეა ფოკუსირებული. გალერეაში  ავსტრალიის მასშტაბით ერთადერთი მუდმივი აზიური ხელოვნების გამოფენაა მოწყობილი.

## გალერეა 
**რჩეული ავსტრალიური ნამუშევრები**

File:John Glover - A view of the artist's house and garden, in Mills Plains, Van Diemen's Land - Google Art Project.jpg|ჯონ გლოვერი, *ხელოვანის სახლი და ბაღი*, 1835
File:H J. Johnstone - Evening shadows, backwater of the Murray, South Australia - Google Art Project.jpg|ჰენრი ჯეიმზ ჯონსტოუნი, ''საღამოს ჩრდილები, მიურეის წყლები, სამხრეთი ავსტრალია', 1880
File:Charles Conder - A holiday at Mentone - Google Art Project.jpg|ჩარლზ კონდერი, *არდადეგები მენტონში*, 1888
File:Tom Roberts - A break away! - Google Art Project.jpg|ტომ რობერტსი, *გაიქეცი!*, 1891

**რჩეული საერთაშორისო ნამუშევრები**

File:After Hans HOLBEIN the younger - King Henry VIII - Google Art Project.jpg|ჰანს ჰოლბაინ უმცროსი, *მეფე ჰენრი VIII*, c. 1540
File:Joseph WRIGHT of Derby - A view of Vesuvius from Posillipo, Naples - Google Art Project.jpg|ჯოზეფ რაიტი, *ვეზუვის ხედი პოფილიპოდან, ნეაპოლი*, c. 178
File:J.M.W. Turner - Alnwick Castle - Google Art Project.jpg|უილიამ ტერნერი, *ალნვიკის სასახლე*, 1829
File:J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|ჯონ უილიამ უოთერჰაუსი, *Circe Invidiosa*, 1892

## ასევე იხილეთ 
*სამხრეთ ავსტრალიის მუზეუმი

## ლიტერატურა 
* - Includes link to PDF of the article "Art museums in Australia: a personal retrospect" (originally published in *Journal of Art Historiography*, No 4, June 2011).
## რესურსები ინტერნეტში 
* Art Gallery Of South Australia
* Art Gallery of South Australia Artabase page 

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები ავსტრალიაში
კატეგორია:1881 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ხელოვნება ადელაიდაში
კატეგორია:ადელაიდას მუზეუმები
კატეგორია:1881 წელს დაარსებულები ავსტრალიაში
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით