open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრიფინები (სეზონი 13)

ანიმაციური ტელესერიალ „გრიფინების“ მეცამეტე სეზონის პრემიერა შედგა 2014 წლის 28 სექტემბერს, ბოლო ეპიზოდი კი ეთერში გავიდა 2015 წლის 17 მაისს. სიუჟეტი ტრიალებს კუაჰოგში მცხოვრები გრიფინების ოჯახის ირგვლივ, რომლის წევრებიც არიან პიტერ გრიფინი, ლოის გრიფინი, კრის გრიფინი, მეგ გრიფინი, სტიუი გრიფინი და ანთროპომორფული ძაღლი ბრაიან გრიფინი.

სეზონის პირველი ეპიზოდი იყო ერთსაათიანი *ქროსოვერი* სიმფსონებთან ერთად. იყვნენ ასევე მოწვეული სტუმრებიც, მათ შორის ლიამ ნესონიც.

## ეპიზოდები 

## იხილეთ აგრეთვე 
* გრიფინების პერსონაჟების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:გრიფინების სეზონები
კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 13) ეპიზოდები
იანაული

**იანაული** () — ქალაქი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში. იანაულის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა 1941 წელს, მას შემდეგ რაც მეორე მსოფლიო ომის დროს საჭირო გახდა სამხედრო-ფინანსური სასწავლებლის მთლიანი შემადგენლობის ევაკუაცია.

## გეოგრაფია 
ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს -დან: „яңы“ — ახალი, „ауыл“ — სოფელი.

ქალაქი მდებარეობს მდინარეებზე იანაულკა და ბუიზე. უფიდან დაშორებულია 218 კილომეტრით. ფართობი 26 კმ². რკინიგზის სადგური მოსკოვი-ეკატერინბურგის ხაზზე.

## მოსახლეობა 
2010 სრულიად რუსეთის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: ბაშკირები — 39,4 %, თათრები — 29,9 %, რუსები — 16,5 %, უდმურტები — 9 %, მარიელები — 3,9 %, სხვა — 1,3 %.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт администрации муниципального района Янаульский район Республики Башкортостан 
* Книга памяти Янаула и Янаульского района РБ

## სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის ქალაქები
ხალხთა ტაძარი

**ხალხთა ტაძარი** — ქრისტიანული სექტა, რომელიც აღიარებულია ყველაზე საშიშად ისტორიაში. იგი დაარსდა ჯიმ ჯონსის მიერ, 1955 წელს, ინდიანაპოლისში. ჯონსის ქადაგებაში ერთმანეთში შერწყმული იყო ქრისტიანული და სოციალისტური ელემენტები, ის ასევე ქადაგებდა რასათა თანასწორობას. როგორც თვითმხილველები იხსენებენ, ჯონსის ქადაგება უფრო მეტად პოლიტიკური მიტინგის მსგავსი იყო.

1974 წელს სექტის მიმდევრებმა დააარსეს სოფელი „ჯონსთაუნი“ გაიანას ჯუნგლებში, სადაც მსოფლიოსგან მოშორებით დაიწყეს ცხოვრება. სოფელში იყო არაადამიანური პირობები, მათ შორის 11 საათიანი სამუშაო დღე, წამება. მიუხედავად ამისა, სექტისგან თავის დაღწევის მსურველები თითქმის არ იყვნენ. სოფელში ერთ-ერთი ქუჩა ლენინის სახელობის იყო და ყოველ დილით საბჭოთა კავშირის ჰიმნი ჟღერდა. 1978 წლის 18 ნოემბერს 918-მა სექტის წევრმა, მათ შორის 200-მა ბავშვმა სიცოცხლე თვითმკველობით დაასრულა. აგრეთვე, არსებობს ვერსია, რომ ეს იყო ამერიკის სპეცსამსახურების მიერ მოწყობილი მასიური მკვლელობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* San Diego State University: Extensive site with source documents, list of dead, pictures
* Audio Recording of Jonestown Suicide
* Transcription of Suicide Tape 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქრისტიანული სექტები
ალექსანდრე ზალდოსტანოვი

მინი|ალექსანდრე ზალდოსტანოვი
**ალექსანდრე ზალდოსტანოვი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ქირურგი** (, ზოგიერთი მონაცემებით, გვარის სწორი ფორმაა *Залдастанов*; დ. 19 იანვარი, 1963, კიროვოგრადი, უსსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი ბაიკერი, რუსეთში უხუცესი ბაიკერული კლუბის, „ღამის მგლების“ (*Ночные Волки*) ლიდერი და დამაარსებელი, ასევე არაკომერციული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „რუსი მოტოციკლისტების“ ხელმძღვანელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლუბი „ღამის მგლების“ საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:რუსი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალეიდა ასმანი

**ალეიდა ასმანი** (, დ. 22 მარტი, 1947, ბილეფილდი) — გერმანელი ისტორიკოსი და კულტურის მკვლევარი.

## ბიოგრაფია
ალეიდა ასმანი დაიბადა ბილეფილდში. იგი სწავლობდა ინგლისურ ენას და ეგვიპტოლოგიას ჰაიდელბერგის და ტუბინგენის უნივერსიტეტებში (1966-1972). 1993 წელს გახდა კონსტანცის უნივერსიტეტის პროფესორი. იგი მიიწვიეს ქალაქ ჩიკაგოს, ვენის და ჰიუსტონის უნივერსიტეტებში პროფესორად.

## კვლევითი ინტერესები
მისი პირველი ნამუშევრები ეძღვნება ინგლისურ ლიტერატურას. 1990 წლიდან მან დაიწყო მუშაობა კულტურული და ანთროპოლოგიური ნამუშევრების შექმნაზე. მის მეუღლესთან, იან ასმანთან ერთად მუშაობდა ეგვიპტოლოგიურ ნამუშევრებზე.

## ნამუშევრები
* 1980 — *Die Legitimität der Fiktion: Ein Beitrag zur Geschichte der literarischen Kommunikation;*
* 1993 — *Arbeit am nationalen Gedächtnis: Eine kurze Geschichte der deutschen Bildungsidee;*
* 1999 — *Zeit und Tradition. Kulturelle Strategien der Dauer;*
* 1999 — *Geschichtsvergessenheit — Geschichtsversessenheit: Vom Umgang mit deutschen Vergangenheiten nach;*
* 1999 — *Erinnerungsräume: Formen und Wandlungen des kulturellen Gedächtnisses;*
* 2004 — *Das kulturelle Gedächtnis an der Millenniumsschwelle. Krise und Zukunft der Bildung;*
* 2004 — *Die Unverzichtbarkeit der Kulturwissenschaften mit einem nachfolgenden Briefwechsel;*
* 2006 — *Введение в науки о культуре/ Einführung in die Kulturwissenschaft. Grundbegriffe, Themen, Fragestellungen;*
* 2006 — *Der lange Schatten der Vergangenheit. Erinnerungskultur und Geschichtspolitik;*
* 2007 — *Von der individuellen Erfahrung zur öffentlichen Inszenierung;*
* 2012 — *Auf dem Weg zu einer europäischen Gedächtniskultur?*
* 2012 — *Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives;*
* 2013 — *Ist die Zeit aus den Fugen? Aufstieg und Fall des Zeitregimes der Moderne;* 
* 2013 — *Das neue Unbehagen an der Erinnerungskultur. Eine Intervention.*

## მიღწევები და წოდებები
* 1998 — ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი;
* 1999 — გიოტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი;
* 2001 — ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი;
* 2008 — საპატიო დოქტორის წოდება ოსლოს უნივერსიტეტში;
* 2009 — მაქს პლანკის სახელობის პრემია.

## რესურსები ინტერნეტში
* პერსონალური გვერდი  
* Aleida Assmann, *Was bedeutet eigentlich Erinnerung?*
* Aleida Assmann, *Soziales und kollektives Gedächtnis* (PDF; 122 kB)

კატეგორია:გერმანელი ანთროპოლოგები
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩერემისების ომები

**ჩერემისების ომები** — ომები რუსეთის იმპერიასა და ჩერემისებს შორის.

## წინარე ისტორია 
ყაზანის აღების შემდეგ მარეთის მხარის და რუსეთის იმპერიის იურიდიული შეერთება მოხდა. თუმცა ყაზანის სახელმწიფოს აღდგენის მცდელობები გრძელდებოდა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში. მარეთის მხარის თავადები მართლმადიდებელი ეკლესიის ზეწოლის შედეგად აპროტესტებდნენ რუსეთის იმპერიისათვის დამატებითი გადასახადების გადახდას. საბოლოოდ მარიელი, უდმურტი და თათარი მოსახლეობის დიდი ნაწილი აღსდგა რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ. ისტორიოგრაფიაში ეს ცნობილია ჩერემისების ომების სახელით. 

## ჩერემისების პირველი ომი (1552-1557) 
1552-1557 წლებში მოხდა მარიელების ხალხის აჯანყება რუსეთის სამეფოსთან შეერთებისა და მოსკოვის საპასუხო ექსპედიციის წინააღმდეგ. 

ომში, რომელშიც დაიღუპა 10 000-მდე მარიელი და განადგურდა ასობით სოფელი, უარყოფითი გავლენა იქონია მარიული ეთნოსის განვითარებასა და ერთიანობაზე. რუსეთის სამეფომ, პრაქტიკულად დაასრულა ყაზანის სახანოს შეერთება.

## ჩერემისების მეორე ომი (1571-1574) 
აჯანყება დაიწყო 1571 წელს, მას შემდეგ რაც მოსკოვს თავს დაესხა და გადაწვა ყირიმის ხანმა დევლეთ I გირაიმ. აჯანყების მომზადებაში მონაწილეობდა მარიელების მთავარი, მარიელების ეროვნულ-განმათვაისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი კაჩაკი. აჯანყება ატარებდა ანტიფეოდალურ და ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ხასიათს. ამბოხებულებმა გათვალეს, რომ ყირიმის ხანი დაეხმარებოდა მათ, მაგრამ მას შემდეგ, რაც რუსების ჯარმა ყირიმელები სასტიკად დაამარცხეს, დახმარება შეუძლებელი გახდა. აჯანყებულებზე დიდ გავლენას ახდენდნენ ადგილობრივი რელიგიის მსახურები.

## ჩერემისების მესამე ომი (1581-1585) 
მეფის ხელისუფლების პოლიტიკით უკმაყოფილო მარიელი ხალხის შეიარაღებული აჯანყება დაიწყო 1581 წელს. მარიელებთან ერთად აჯანყებაში მონაწილეობდნენ ვოლგისპირეთის რეგიონის ხალხები: ჩუვაშები, მორდვები, თათრები.

აჯანყების ჩასახშობად გააგზავნეს ძალები ივან მსტისლავსკის მეთაურობით. განხირციელდა სადამსჯელო ოპერაციები, ასევე აშენდა ახალი ციხესიმაგრეები: კოზმოდემიანსკი,  ცარევოკოქშაისკი, ცარევოსანჩურსკი. 1584 წელს შედგა უკანასკნელი ზამთრის ლაშქრობა. 1585 წელს ბორის გოდუნოვმა დაარწმუნა აჯანყებულები, რომ მეფე დაივიწყებდა მათ შეცდომებს და შეიწყალებდა მათ თუკი გულწრფელად მოინანიებდნენ. აჯანყება ჩაახშეს არა ძალით, არამედ დაპირებებით და საჩუქრებით. მარიელებმა ერთგულების ფიცი დაუდეს მეფეს.

## ლიტერატურა 
*Марийский край в 13—16 вв. Вхождение в состав Российского государства // Энциклопедия Республики Марий Эл / Гл. редкол.: М. З. Васютин, Л. А. Гаранин и др.; Отв. лит. ред. Н. И. Сараева; Мар. НИИ яз., лит. и истории им. В. М. Васильева. — М.: Галерия, 2009. — С. 86—87. — 870 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
* А. Г. Бахтин. Марийский край в XIII—XVI веках: очерки по истории: монография. — Йошкар-Ола, 2012. — С. 321—554. — 660 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-94808-678-1.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
ალტუ-პარანა

**ალტუ-პარანა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 635 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 663 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33.51 კმ²-ზე. ფართობი 407 719 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
გრიფინები (სეზონი 10)

ანიმაციური ტელესერიალ „გრიფინების“ მეათე სეზონის პრემიერა შედგა 2011 წლის 25 სექტემბერს, ტელეარხ *FOX Network*-ზე. სიუჟეტი ტრიალებს გრიფინების ოჯახის ირგვლივ, რომელშიც შედიან პიტერ გრიფინი, ლოის გრიფინი, მეგ გრიფინი, კრის გრიფინი, სტიუი გრიფინი და ანთროპომორფული ძაღლი ბრაიანი. მეათე სეზონის აღმასრულებელი პროდიუსერები იყვნენ სეთ მაკფარლეინი, კრის შერიდანი, დენი სმითი, მარკ ჰენთმანი, სტივ კალაგანი, ალექ სულკინი და უელესლი უაილდი. *შოურანერები* იყვნენ ჰენთმანი და კალაგანი.

მეათე სეზონში პიტერი უმეგობრდება რაიან რეინოლდსს, გრიფინები იგებენ ლატარეაში, მეგს უყვარდება ამიშების ოჯახის წევრი, რომლებთანაც პიტერი მოგვიანებით ომს იწყებს, სტიუი იწყებს ბრაიანის მანქანის ტარებას და ავარიაში ხვდება, უკვე 18 წლის მეგს უყვარდება გლენ ქუაგმაირი, კრისი იწყებს შეხვედრას გოგოსთან, რომელიც ძალიან ჰგავს ლოისსე. გარდა ამისა, ქუაგმაირი სთხოვს პიტერს და ჯოს მკვლელობაში დახმარებას, პიტერს უყვარდება დელფინი, კევინ სუონსონი, ჯოს შვილი, კუაჰოგში მადლიერების დღისთვის ბრუნდება, ლოისი იტაცებს სტიუი ავადმყოფ მეგობარს, ბრაიანი ხვდება ბრმა გოგოს, რომელსაც ძაღლები ეზიზღება, სერიალში ბრუნდება უკვე მოკლული ჯეიმზ ვუდი, ბრაიანი და სტიუი კი *გრიფინების* პირველ ეპიზოდში დროის მანქანით „მიემგზავრებიან“.

მეათე სეზონის ბოლოს, 2012 წლის 20 მაისს, გამოვიდა ორი ერთსაათიანი ეპიზოდიც.

## ეპიზოდები 

## იხილეთ აგრეთვე 
* გრიფინების ეპიზოდების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* X სეზონი  – TV.com

## სქოლიო 
კატეგორია:გრიფინების სეზონები
კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 10) ეპიზოდები
Animation Domination

**Animation Domination** — სატელევიზიო პროგრამა, რომელიც გადაიცემოდა ყოველ კვირა დღეს, საღამოთი, სატელევიზიო არხის, Fox-ის ეთერში, 2005 წლის 1 მაისიდან მოყოლებული 2014 წლის 21 სექტემბრამდე.

პირველი შოუ, რომელიც გამოჩნდა პროგრამაში იყო ამერიკული ანიმაციური სიტკომი *ამერიკელი მამიკო!*, თუმცა მისი საპილოტო ეპიზოდის ტრანსლაცია შედგა 2005 წლის 6 თებერვალს. შემდგომში ბლოკში გამოჩნდა ისეთი განთქმული ანიმაციური სერიალები, როგორებიც არის *სიმფსონები*, *მთის მეფე* და *გრიფინები*.

## რესურსები ინტერნეტში
*Animation Domination-ის გვერდი Facebook-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ტელეგადაცემები
კატეგორია:Fox Broadcasting Company
კატეგორია:Fox-ის ანიმაცია
What a Cartoon!

მინი|250პქ|*What a Cartoon*-ის ლოგო
***What a Cartoon!*** (მოგვიანებით ცნობილი, როგორც ***The What A Cartoon! Show*** და ***Cartoon Cartoon Show***) — ამერიკული, კომედიური ხასითის ანიმაციური სატელევიზიო პროგრამა, შექმნილი ფრედ ზაიბერტის მიერ, ტელეარხ Cartoon Network-ისთვის. პროექტი სულ შედგება 82 ეპიზოდისგან.

შოუზე გავლენა მოახდინა ანიმაციურმა სერიალმა Looney Tunes. თავდაპირველად ეთერში გაეშვა 1995 წლის 20 თებერვალს. მოგვიანებით, შოუს დაერქვა *The What a Cartoon! Show*, ხოლო შემდგომ *The Cartoon Cartoon Show*.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* *What a Cartoon!* at Frederator.com

## სქოლიო
კატეგორია:ტელეგადაცემები
კატეგორია:1990-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:Cartoon Network-ის პროგრამები
ლეისი ჩებერტი

**ლეისი ნიკოლი ჩებერტი** () — ამერიკელი მსახიობი და კინოგამხმოვანებელი.

დაიბადა პერვისში, მისისიპის შტატში, ჯულიასა და ტონი ჩებერტის ოჯახში. ლეისის მამა იყო ინგლისური წარმომავლობის, ხოლო დედა შოტლანდიური, ინგლისური და იტალიური წარმოვალობის. მას ჰყავდა ერთი უმცროსი ძმა და ორი უფროსი და.

სახელი გაითქვა კლავდია სელინჯერის როლის შესრულებისთვის სატელევიზიო დრამაში *ჩვენ ვართ ხუთნი* (1994-2000). იგი ახმოვანებდა პერსონაჟს, ელზა ტორონბერს ანიმაციური სერიალიდან *ტორნბერის ველური ოჯახი და*ასევე მეგ გრიფინს *გრიფინების* პიველი სეზონში, ხოლო შემდგომ, ჩებერტი როლზე შეცვალა მილა კუნისმა. მას მონაწილეობა მიღებული აქვს შემდეგ ფილმებში: *კოსმოსში დაკარგულები* (1998), *არასაბავშვო ფილმი* (2001), *მორიგე მამიკო* (2003), *საზიზღარი გოგონები* (2004), *შავი შობა* (2006). ის ასევე გამოჩნდა Hallmark Channel-ის (საკაბელო არხი) რამდენიმე ფილმში.

2013 წელს 22 დეკემბერს, ლოს-ანჯელესში ჩებერტი დაქორწინდა დეივიდ ნეჰდარზე  და 2016 წელს შეეძინათ ქალიშვილი სახელად ჯულია მიმი ბელა.

2005 წელს ლეისიმ მიღო MTV Movie Award-ის ჯილდო. 1997 და 1998 წლებში გადაეცა *Hollywood Reporter Annual YoungStar Award*-ის ჯილდო, ხოლო მოგვიანებით, იგი ამ პრემიაზე სამჯერ იქნა ნომინირებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქალაქური ფოლკლორი

**ქალაქური ფოლკლორი** — ქალაქის მოსახლეობის ზეპირსიტყვიერი და მუსიკალური შემოქმედება, რომელიც ჩასახვას იწყებს ფაქტობრივად ქალაქების ჩამოყალიბებასთან ერთად. ქალაქური ფოლკლორისთვის დამახასიათებელია რამდენიმე, ზოგჯერ ძალზე განსხვავებული კულტურის შერწყმა.

ქალაქური ფოლკლორი საქართველოში ორ ძირითად შტოდ — აღმოსავლურ და დასავლურ შტოდ იყოფა. განსაკუთრებით ეს მუსიკალურ ფოლკლორზე ითქმის. გაცილებით ადრინდელია ქალაქური ფოლკლორის აღმოსავლური შტო, რომელიც, ქართული წყაროების მიხედვით, XVII საუკუნის შუა წლებიდან აღმოცენდა (უკავშირებენ გამაჰმადიანებული ქართველი მეფის როსტომის სახელს — 1632—1638). მის ცენტრად იქცა თბილისი. ქალაქური ზეპირსიტყვიერება ძველი თბილისის მოქალაქეთა, წვრილი ვაჭრებისა და ხელოსნების წრეში ჩამოყალიბდა. ის მკვეთრად განსხვავდება ტრადიციული, ე. წ. „სოფლური“ ფოლკლორისაგან. წარმოდგენილია დალოცვა-სადღეგრძელოებით, გამოცანებით, ლირიკული ლექსებით, ანეკდოტებით. მთქმელ-შემსრულებელთა ეროვნული სიჭრელე გავლენას ახდენდა  ქალაქური ფოლკლორის ენასა და მხატვრულ ფორმაზე. თბილისურ ხალხურ ლექსებს ემჩნევა აშუღური პოეზიის (აშუღი) ზეგავლენა. ქართული ხალხური პოეზიის ტრადიციათა შერწყმამ აღმოსავლური პოეტური კულტურის გავლენასთან სრულიად თავისებური სახე მიანიჭა ქალაქურ  ფოლკლორს, რომელიც განსაკუთრებით განვითარდა ერეკლე II-ის მეფობის დროს. საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს საიათნოვას მოღვაწეობა. ქართულ ყოფაში შემოიჭრა აღმოსავლური საკრავებიც: საზი, თარი, ქამანჩა. ქალაქური ფოლკლორის აღმოსავლური შტოსათვის დამახასიათებელია მოჭარბებული მგრძნობელობა. კილოურ-ინტონაციური წყობისათვის დამახასიათებელია გადიდებული სეკუნდის ხმოვანება. საქართველოში მთელ რიგ შემთხვევებში მოხდა აღმოსავლური მელოდიების გამრავალხმიანება.  ქალაქური ფოლკლორის დასავლური შტოს წარმოშობა დაკავშირებულია დასავლეთ ევროპული მუსიკის (იტალიური ოპერა) და რუსული რომანსის გავრცელებასთან (XIX საუკუნუის შუა წლებიდან). ქალაქური ფოლკლორის დასავლური შტოს ცენტრად ითვლება ქ. ქუთაისი. აქ ფართოდ გავრცელდა როგორც ევროპული მაჟორულ-მინორულ სისტემაზე აგებული, ასევე გიტარის თანხლებით შესრულებული ერთ- და მრავალხმიანი სიმღერები.

## ლიტერატურა
**მშველიძე ა.*, ქართული ხალხური ქალაქური სიმღერა, თბ., 1970

კატეგორია:ქალაქური ფოლკლორი
ქალაძა

**ქალაძა** ( — ნასკვი) —  თესლკვირტის ბაზალური ნაწილი, რომელიც თესლის ყუნწში გადადის და თესლკვირტს პლაცენტასთან ამაგრებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ანატომია
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა

**კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა** მიიღეს 2006 წლის 20 თებერვალს ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე. კონსტიტუცია მიიღეს 2005 წლის დეკემბერში, თუმცა ძალაში შევიდა 2006 წლის თებერვალში. სწორედ ამ დროიდან წარმოადგენს ის სახელმწიფოს სიმბოლიკას.

## აღწერა 
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა არის მართკუთხა ზურმუხტისფერი ნაჭერი, რომლის მარცხენა ზედა კუთხეზე დატანილია ოქროსფერი ხუთქიმიანი ვარსკვლავი და დიაგონალზე გასდევს მეწამული ზოლი, შემოსაზღვრული ორი ვიწრო ოქროსფერი ზოლით. 

* ცისფერი ასოცირდება მშვიდობასთან. 
* წითელი აღნიშნავს სისხლს, რომელიც დაიღვარა ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის.
* ოქროსფერი აღნიშნავს ქვეყნის კეთილდრეობას.

ვარსკვლავი ასოცირდება ქვეყნის ნათელ მომავალთან.

## გალერეა 

ფაილი:Flag of the Congo Free State.svg|კონგოს თავისუფალი სახელმწიფოს (1877-1908) და ბელგიური კონგოს (1908-1960) დროშა 
ფაილი:Flag of Congo-Léopoldville (1960-1963).svg|კონგოს რესპუბლიკის დროშა (1960-1963)
ფაილი:Flag of Congo-Kinshasa (1966-1971).svg|დროშა 1966-დან 1971-მდე
ფაილი:Flag of Zaire.svg|ზაირის დროშა 1971-დან 1997-მდე
ფაილი:Flag of the Democratic Republic of the Congo (1997-2003).svg|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა 1997-დან 2003-მდე
ფაილი:Flag of the Democratic Republic of the Congo (2003-2006).svg|დროშა 2003-დან 2006-მდე
ფაილი:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|დროშა 2006-დან

კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ვარსკვლავებიანი დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
მაჩხა

**მაჩხა** ( *მაჩქა*;  *მაცუკა*; ) — თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში, ტრაპიზონის პროვინციაში შემავალი რაიონისა და ამავე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის (ქალაქის) სახელწოდება.

## ისტორია 
პირველი დასახლება აქ რომის იმპერიის მართველობის დროს, ტრაპიზონიდან სამხრეთისაკენ გამავალ მთიან სამხედრო გზაზე უნდა შექმნილიყო. დაახლოებით 386 წელს, როცა მაჩხა ბიზანტიის იმპერიის ნაწილს წარმოადგენდა, დასახლებისგან მოშორებით არსებულ მთაზე სუმელას მონასტერი დაარსდა. XIII საუკუნეში რეგიონი ახლად წარმოქმნილი ტრაპიზუნის იმპერიის ნაწილი გახდა. 1461 წელს კი რეგიონი ოსმალეთის იმპერიამ შემოიერთა.

## გალერეა

სურათი:Sumela Showing Location.JPG|სუმელას მონასტერი ტრაპიზონის პროვინცია, მაჩხის რაიონი, პონტოს მთები.
სურათი:Trabzonhouse.jpg|ტრადიციული პონტური სახლები სოფელ ლივერაში, მაჩხის რაიონი, ტრაპიზონის პროვინცია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* District governor's official website 
* Matsouka (Maçka) 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია

**მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია** () — სახელმწიფოთაშორისი ორგანიზაცია, რომელიც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ხელს უწყობს ჰუმანურ და მოწესრიგებულ მიგრაციას მთავრობებისა და მიგრანტთათვის სტრატეგიული და პროგრამული საჭიროებების უზრუნველყოფით. 

ორგანიზაცია დაარსდა 1951 წელს, რათა მეორე მსოფლიო ომის შედეგად გადაადგილებულ ხალხს დახმარებოდა. 2016 წლის სექტემბერში, IOM  გახდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის () მიგრაციის სააგენტო. ამჟამად, ორგანიზაციში გაწევრიანებულია 165 წევრი სახელმწიფო და რვა დამკვირვებლის სტატუსის მქონე სახელმწიფო.

**მოქმედების 4 ძირითადი სფერო**:
*  მიგრაცია და განვითარება
*  მიგრაციის ხელშეწყობა
*  მიგრაციის რეგულირება
*  იძულებითი მიგრაცია

მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის საქართველოს მისია 1993 წელს დაფუძნდა. მისი მიზანია დახმარება გაუწიოს საქართველოს მთავრობას მიგრაციის მართვის ერთიანი და სრულყოფილი სისტემის ჩამოყალიბებაში.

## წევრი ქვეყნები
მინი|350px|იისფერი: წევრი ქვეყნებილურჯი: დამკვირვებელი ქვეყნები
2016 წლის მონაცემებით მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ჰყავს 165 წევრი და 8 დამკვირვებელი სახელმწიფო.

**წევრი ქვეყნები**:

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:მოსახლეობის მიგრაცია
კატეგორია:1951 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ლუანდა (პარანა)

**ლუანდა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 495 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 201 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.34 კმ²-ზე. ფართობი 722 496 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
IPhone 4S

**iPhone 4S** — კომპანია Apple-ის შემუშავებული მეხუთე თაობის სენსორული სმარტფონი iPhone-ის სერიიდან. გარეგნულად ტელეფონი ჰგავს iPhone 4-ს, მაგრამ ახალ მოდელში წარმოდგენილი არის განახლებული აპარატული და პროგრამული უზრუნველყოფა. ინოვაციებს შორის არის: ხმის ასისტენტი *Siri*, რისი მეშვეობითაც შესაძლებელი არის სხვადასხვა ფუნქციების ხმით კონტროლი, ახალი ორბირთვიანი პოროცესორი A5 და გაუმჯობესებული კამერა. 

iPhone4S ხელმისაწვდომი გახდა 2011 წლის 14 ოქომბრიდან აშშ, ავსტრალია, კანადა, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, გერმანიასა და იაპონიაში, ხოლო გარკვეული ხნის შემდეგ ხელიმისაწვდომი შეიქმნა სხვა ქვეყნებშიც — საერთო ჯამში 70 ქვეყანაში.

სმარტფონი აღჭურვილი იყო ARM Cortex-A9-ის ორბირთვიანი პროცესორით, PowerVR-ის SGX543MP2 გრაფიკული პროცესორით, 512 მბ DDR2-ის ოპერატიული მეხსიერებითა და 8 მეგაპიქსელიანი Sony Exmor R IMX145-ის წინა და მეორე 0.3 VGA კამერით.

ტელეფონი დადებითად შეაფასეს კრიტიკოსებმა. ძირითადი შექება წილად ჰხვდა ხმის ასისტენტ *Siri*-სა და ახალ კამერას. მათ ასევე აღნიშნეს, რომ დამუშავების სისწრაფე წინა მოდელთან შედარებით საგრძნობლად გაუმჯობესდა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* iPhone
* iPhone 3G
* iPhone 3GS
* iPhone 4

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*ტექნიკური მახასიათებლები (ყველა მოდელი) Apple Inc.-ზე
*
*Digging for rare earths: The mines where iPhones are born საიტზე CNET News

## სქოლიო
კატეგორია:IPhone
კატეგორია:Apple iOS
კატეგორია:სმარტფონები
სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზისა და საშინელებათა ფილმების აკადემია

**სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზისა და საშინელებათა ფილმების აკადემია** () — არაკომერციული ორგანიზაცია, დაარსებული 1972 წელს დონალდ რიდის მიერ, რომელიც ხელს უწყობს სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზი, საშინელებათა ფილმებისა და ტელესერიალების განვითარებას. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში. აკადემია ორგანიზებას უწევს ყოველ წლიურ სატურნის დაჯილდოების ცერემონიას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ორგანიზაციები
ქალციდები

**ქალციდები** () — მწერების ზეოჯახი, მათი სხეულის სიგრძე 1—10 მმ აღწევს, ფერად მწვანე, შავი ან ყვითელია და ლითონისებრი ბზინვარება დაკრავს. მატლი უფეხოა, ჭუპრი უპარკო. ქალციდების უმრავლესობის მატლები სხვა მწერებზე პარაზიტობენ, ზოგი მცენარეულ ქსოვილებში ვითარდება. ფართოდ გავრცელებული მწერები არიან. ზეოჯახში 27 ოჯახი და 8 ათასამდე სახეობაა. უდიდესი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვთ მავნე მწერების პარაზიტებს — აფელინუსსა და ტრიქოგრამას. ქალციდებს შორის არიან ისეთები, რომლებიც ანადგურებენ მავნე მწერების პარაზიტებს. არიან მცენარეთა მავნებლებიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სიფრიფანაფრთიანები
ედუარდ მაიერი

**ედუარდ მაიერი** () ( დ. 25 იანვარი, 1855, ჰამბურგი — გ. 31 აგვისტო, 1930, ბერლინი) —  გერმანელი  ისტორიკოსი, ეგვიპტოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე.

უაღრესად რთულ და მრავალსახა არქეოლოგიურ, ეპიგრაფიკულ, ლიტერატურულ, ნუმიზმატიკურ და სხვა წყაროებზე დაყრდნობით შეისწავლა: ძველი აღმოსავლეთი, საბერძნეთი და რომი. მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომია ხუთტომეული „უძველესი დროის ისტორია“. მეიერი იყენებდა მოდერნიზმის ციკლურობის თეორიას.

## ბიოგრაფია
ედუარდ მაიერი გაიზარდა თავის მშობლიურ ქალაქ ჰამბურგში. მისი მშობლები იყვნენ ჰენრიეტა და დოქტორ ედუარდ მაიერი. მისი მამა იყო მეცნიერი. იგი დაინტერესდა ისტორიით. იგი სწავლობდა ფრიდრიხ ვილჰელმის რაინის ბონის უნივერსიტეტში. გამოაქვეყნებული აქვს რამდენიმე წიგნი ჰამბურგში. ის და მისი ძმა, კუნო მაიერი გაიზარდნენ სამეცნიერო გარემოში. მამა ადრეულ ასაკში ასწავლიდა მათ უძველესი ენებს.

მაიერი მუშაობდა ლაიფციგის უნივერსიტეტსა და ჰარვარდის უნივერსიტეტში.

## ლიტერატურა
* Эдуард Мейер. Труды по теории и методологии исторической науки / Вступит. ст. Ю. И. Семенова; Гос. публ. ист. б-ка России. — М., 2003. — 202 с.
გერმანულ ენაზე:
* Герт Аудринг (издатель): *Будни ученых. Переписка между Эдуардом Мейером и Георгом Виссова (1890—1927 гг.)*. Weidmann, Hildesheim 2000, ISBN 3-615-00216-4.
* Уильям М. Колдер III, Александр Демандт (издатель): *Эдуард Мейер. Жизнь и достижения историка-универсалиста*. Brill, Leiden 1990 (Mnemosyne Supplementband 112) ISBN 90-04-09131-9

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:გერმანელი ეგვიპტოლოგები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ლარის ცხოვრება

***ლარის ცხოვრება*** () — 1995 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი, სეთ მაკფარლეინის დებიუტი. მისი პერსონაჟები გახდნენ სერიალი *გრიფინების* პერსონაჟების პროტოტიპები.

## წინარეისტორია 
*ლარის ცხოვრება* სეთ მაკფარლეინმა 1995 წელს, სადიპლომო ნამუშევრის სახით დახატა, როდესაც იგი როდ-აილენდის დიზაინის ინსტიტუტში სწავლობდა. ნამუშევრით აღფრთოვანებულმა კურატორმა ფილმი ანიმაციურ სტუდია Hanna-Barbera-ს შესთავაზა, რომელმაც იგი ეთერში გაუშვა. ორი წლის შემდეგ, წარმატებით განცვიფრებულმა მაკფარლეინმა *ლარი და სტივის* შექმნის წინადადება წამოაყენა. იგი აჩვენეს არხ Cartoon Network-ზე. FOX-ის აღმასრულებელმა პროდიუსერებმა, რომლებმაც ორივე ფილმი ნახეს, მაკფარლეინს ახლის შექმნა შესთავაზეს, რომელშიც მონაწილეობას მთავარი გმირები, ლარი (მოგვიანებით – პიტერ გრიფინი) და სტივი (ბ*კურსივის ტექსტი*რაიან გრიფინი) მიიღებდნენ. საპილოტო სერიისთვის მაკფარლეინს 50,000 დოლარი გამოუყვეს. ექვსი თვის შემდეგ სეთმა პროდიუსერებს თავისი ნამუშევარი წარუდგინა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* *გრიფინები*
* *ლარი და სტივი*

## რესურსები ინტერნეტში
* *ლარის ცხოვრება* კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
## სქოლიო 
კატეგორია:სეთ მაკფარლეინის მიერ შექმნილი სატელევიზიო შოუები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში

**იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში** — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებული განსაკუთრებული ისტორიული, კულტურული ან ეკოლოგიური მნიშვნელობის მქონე ბუნებრივი ან ხელქმნილი ობიექტები, რომელთაც პრიორიტეტი მიენიჭათ დაცვასა და პოპულარიზაციაში.

2016 წლის მონაცემებით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მსოფლიო მემკვიდრეობის 5 **იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია**. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (1052) 0,5 %. 5 ძეგლიდან ყველა ბუნების ძეგლია.

კონგოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1974 წლის 23 სექტემბერს. კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი (ვირუნგის ეროვნული პარკი)  მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1979 წელს.

## ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 

## რესურსები ინტერნეტში 
* კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა იუნესკოს საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
ზღვის ლეოპარდი

**ზღვის ლეოპარდი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნამდვილი სელაპების ოჯახისა.

ახასიათებს ლეოპარდის მსგავსი ბეწვი და ნადირობის განსაკუთრებული უნარი, რის გამოც საშიშ მტაცებლად ითვლება. ბინადრობს ანტარქტიდის პოლარულ ზღვებში და ერთადერთი სელაპია რომელიც თბილსისხლიანებით იკვებება. ასევე ჭამს კრილს, თევზს, პინგვინებს, ზღვის ფრინველებს და სხვა სელაპებს (განსაკუთრებით კიბოჭამია სელაპი). ზღვის ლეოპარდი წყალში სწრაფად დაცურავს და დიდი სიჩქარით ნადირობს. მას დიდი თავი, მძლავრი ყბები, მხედველობისა და ყნოსის შესანიშნავი უნარი აქვს. იგი თავის გრძელ, ბასრ კბილებს იმისთვის იყენებს, რომ დიდი ზომის მსხვერპლი მოიტაცოს. შემდეგ ის მსხვერპლს ფატრავს და მომცრო ნაწილებად გლეჯს, რათა ადვილად გადაყლაპოს. მისი უკანა კბილები ღეჭვისთვის არ არის განკუთვნილი; ისინი როლს ასრულებენ წყალში კრილის დაჭერისას. ყოფილა ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევებიც. ერთადერთი ცხოველი რომელიც მასზე ნადირობს, მკვლელი ვეშაპია. ზღვის ლეოპარდი მარტოხლა ცხოველია, იგი ოკეანეში მარტო ცხოვრობს, გამონაკლისი შეჯვარების პერიოდია. ისინი მრავლდებიან 6 წლის ასაკიდან და ყოველ წელს მდედრი ნოემბერ-დეკემბერში შობს 1 ნაშიერს. ზღვის ლეოპარდები ხმელეთზე ჯგუფებად ამოდიან.

## ლიტერატურა
* Rogers, Tracey L. (2002). Leopard Seal. In William F. Perrin, Bernd Würsig & J.G.M. Thewissen eds. *Encyclopedia of Marine Mammals* San Diego: Academic Press. 692–693.
* Rogers, T. (2009). The leopard seal, Hydrurga leptonyx. In W. F. Perrin, B. Wursig, & J. G. M. Thewissen (Eds.), Encyclopedia of Marine Mammals (Second ed., pp.&nbsp;673–674). San Diego: Academic Press
* National Geographic Magazine, November 2006 Leopard Seals 
* Saundry, Peter. (2010) http://www.eoearth.org/wiki/Leopard_seal Leopard Seal. Encyclopedia of Earth. Topic ed. C. Michael Hogan, ed. in chief Cutler Cleveland, NCSE, Washington DC

## რესურსები ინტერნეტში
*Best Wildlife Photos of 2005 – "Underwater World" Winner: "Leopard Seal Pass"
*Antarctic Connection.com 
*Under-water close-up photos of leopard seals
*National Geographic coverage of leopard seal photography assignment
*Voices in the Sea - Sounds of the Leopard Seal 

კატეგორია:ზღვის ლეოპარდები
კატეგორია:ჩილეს ძუძუმწოვრები
იქს-ადამიანები (ფილმების სერია)

***იქს-ადამიანები*** () — ამერიკული სუპერგმირული ჟანრის ფილმების სერია. დაფუძნებულია Marvel-ის ამავე სახელწოდების კომიქსებზე, რომლებიც შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. Marvel-ის სტუდიამ ფილმების სერიის გადაღება დაიწყო 2000 წელს. 2016 წლის ჩათვლით სულ გამოვიდა 9 ფილმი. პირველი ფილმი სერიიდან არის *იქს-ადამიანები*, რომელსაც დიდი წარმატება ჰხვდა წილად. მისი გაგრძელებაა *იქს-ადამიანები 2* (2003), ხოლო რეჟისორმა ბრეტ რატნერმა გადაიღო მესამე ნაწილი სახელად *იქს-ადამიანები:უკანასკნელი ბრძოლა* (2006).

შემდეგომში შეიქმნა სერიის რამდენიმე სპინოფი, მათ შორის *იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი* (2009), *იქს-ადამიანები: პირველი კლასი* (2011) და *სამურავი* (2013). 2014-ში გამოვიდა *უკანასკნელი ბრძოლისა* და *პირველი კლასის* გაგრძელება სახელწოდებით *იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეები*. ხოლო 2016 წელს ამას მოჰყვა *დედპულის* და *იქს-ადამიანები: აპოკალიფსის* გამოშვება.

ფილმებს *იქს-ადამიანები*, *იქს-ადამიანები 2*, *იქს-ადამიანები:პირველი კლასი*, *იქს-ადამიანები:მომავლის განვლილი დღეები*, *სამურავი* და დეპული, წილად ჰხვდათ დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. ყველაზე მაღალ რეიტინგებს სერიიდან ფლობს *იქს-ადამიანები:მომავლის განვლილი დღეები*. რაც შეეხება *უკანასკნელი ბრძოლას*, *იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავსა* და *ააპოკალიფსს*, მიიღეს შერეული მიმოხილვები.

9 გამოსული ფილმით, *იქს-ადამიანები* არის მეშვიდე ყველაზე შემოსავლიანი ფრენჩაიზი 4.3 მილიარდი დოლარით. 2017 წელს გამოვიდა სერიის რიგით მეათე ფილმი, *ლოგანი*, სადაც მთავარ როლს ასრულებს ჰიუ ჯეკმენი (ფილმში 2024 წელია და იქს ადამიანები აღარ იბადებიან), აგრეთვე 2017 წელს გამოვიდა სერიალი „ლეგიონი“. 2018 წელს გამოვიდა ფილმი დედპული.

*ბნელი ფენიქსი*  და *ახალი მუტანტები*  ამ სერიის ბოლო ფილმები იქნება.

2019 წლის 20 მარტს  The Walt Disney Company-მ დახურა 21st Century Fox-ის შეძენის გარიგება. დისნეის გენერალურმა დირექტორმა ბობ აიგერმა გამოაცხადა, რომ სტუდია აპირებს იქს-ადამიანების, სამურავის და ფანტასტიკური ოთხეულის გადატვირთვას  და Marvel-ის კინოსამყაროში ინტეგრირებას.

## გამოსული ფილმები 
## სერიალები 
## მონაწილეობენ 
მონიშვნები:
*  - პერსონაჟის ახალგაზრდა ვერსია
*  - პერსონაჟის ასაკით უფროსი ვერსია
*  - მხოლოდ ხმა

## შემოსავლები
## მიმოხილვა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:იქს-ადამიანები (ფილმების სერია)
კატეგორია:ამერიკული ფილმების სერიები
თეიმურაზი (საკუთარი სახელი)

**თეიმურაზი** — ქართული საკუთარი სახელი, რომელიც წარმოიშვა სპარსული ანალოგისგან, ნიშნავს „მელიისტყაოსანს“, , „სულით ძლიერს“, „ძლიერ მელას“. პირველად გვხვდება „შაჰნამეს“ ერთ-ერთი მთავარი გმირის — სპარსეთის მითური მეფე თაჰმურასის სახელად, რის გამოც დიდად პოპულარული იყო სპარსულ კულტურაში, შემდეგ კი დამკვიდრდა საქართველოშიც. მისი კნინობითი ფორმებია თემო და თემური. გავრცელებულია ასევე ჩრდილოეთ ოსეთში (), იშვიათად გვხვდება აზერბაიჯანსა (, Təhmuraz) და სომხეთში ().

სამოქალაქო რეესტრის მონაცემებით, საქართველოს ტერიტორიასა და მის ფარგლებს გარეთ ცხოვრობს ამ სახელის 20633 მატარებელი.

## სქოლიო 
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
ავგუსტ მალმსტრემი

**იუჰან ავგუსტ მალმსტრემი** (, 14 ოქტომბერი 1829, მუტალა — 18 ოქტომბერი 1901, სტოკჰოლმი) — შვედი ისტორიული და ჟანრობრივი ფერმწერი.

## ბიოგრაფია 
იუჰან ავგუსტ მალმსტრემი დაიბადა 1829 წელს. თავდაპირველად თავის მამასთან სწავლობდა ხეზე გრავირებას, 1850-56 წლებში ესწრებოდა სტოკჰოლმის სამხატვრო აკადემიის სემინარებს, შემდეგ კი გაემგზავრა დიუსელდორფსა და პარიზში, სადაც სწავლობდა თომა კუტიურის სახელოსნოში. შვედეთის ხელისუფლების სტიპენდიამ მას იტალიაში მოგზაურობის შესაძლებლობა მისცა.

მინი|მარცხნივ|მალმსტრემი, „მოცეკვავე ფერიები“, 1866
1867—1894 წლები მალმსტრემმა სტოკჰოლმში, ხელოვნებათა სამეფო სკოლაში, გაატარა, ხოლო 1887—1893 წლებში მისი დირექტორი იყო.

## ლიტერატურა 
*  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მანარაგა

**მანარაგა** () — მთა რუსეთში, კომის რესპუბლიკაში. მდებარეობს პოლარეთისპირა ურალში. სიმაღლე 1662 მ.

## სახელწოდება 
ერნს ჰოფმანის მიხედვით მთის სახელწოდება ადგილობრივ ნენურ ენაზე ნიშნავს „დათვის ტორს“ ( — დათვის წინა ტორი,  — მსგავსი) ან „დათვის წინა ტორს“. 

არსებობს სხვა ვერსიაც მისი სახელწოდების შესახებ ადგილობრივი კომი ენაზე მას ეწოდება *სიზიმიურა* ( — შვიდი,  — თავი)  ანუ „შვიდთავა“

ზაფხულში მის მარჯვენა მწვერვალზე ასვლა არ საჭიროებს არანაირ სპეციალურ აღჭურვილობას. მთის უმაღლესი მწვერვალია მარჯვნიდან მეორე თუკი მაშ შევხედავთ მდინარე მანარაგის ხეობიდან. 

1927 წლამდე მანარაგა ითვლებოდა ურალის მთების უმაღლეს მწვერვალად, მაგრამ 1927 წელს გეოლოგმა ალექსანდრ ალიოშკოვმა აღმოაჩინა მასზე 200 მეტრით მაღალი მთა ნაროდნაია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Приполярный Урал, Манарага и окрестности (фотоальбом)
* Гора Манарага (Урал — вся информация)
* Манарага в солнечных лучах (фотография)
* Вид с реки Косью на Манарагу (фотография)
* 
* 

კატეგორია:კომის რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:ურალის მთები
ფელეშტი

**ფელეშტი** () — ქალაქი მოლდოვაში ფელეშტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 000 ადამიანს შეადგენდა. მეორე მსოფლიო ომამდე აქ მთლიანი მოსახლეობის 51%  ეროვნებით ებრაელი ცხოვრობდა. თუმცა მათი უმეტესობა დახოცეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა

## ცნობილი ადამიანები ფელეშტიდან 
* ლაზარე დუბინოვსკი  (1 მაისი 1910, ფელეშტი — 29 ნოემბერი 1982, კიშინიოვი) — მოლდოველი სკულპტორი, სსრკ-ს სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.
* ანდრეი კიფიაკი — მუსიკოსი,  ჯგუფების Мегаполис-სა და Серьга-ს წევრი,
* აკობ ოკსნერი (1888—1941) — რუსი პოეტი, უკეთ ცნობილი ჟაკ ნაურის ფსევდონიმით .
* იცხოკ შტერკმანი (წერდა *ი. ბ. ციპოიერის* ფსევდონიმით; 20 იანვარი, 1888, ფელეშტი— 1942(?), ოსვენციმი) — ებრაელი პოეტი (იდიში), ცხოვრობდა ვარშავაში, ანტვერპენსა და ბრიუსელში.

## სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
Stewie Griffin: The Untold Story

მინი|DVD გამოცემის გარეკანი
***Stewie Griffin: The Untold Story*** — მულტსერიალი *გრიფინების* მეოთხე სეზონის 28-ე, 29-ე და 30-ე ეპიზოდები, რომლების ეთერშიც გაშვება იგეგმებოდა, როგორც *გრიფინების* სრულმეტრაჟიანი ფილმის. DVD-ზე გამოვიდა 2005 წლის 27 სექტემბერს (ასევე შეიცავს აუდიო-კომენტარებს და *ამერიკელი მამიკოს!* პირველი სეზონის ტრეილერს, ტელეჩვენება კი შედგა ტელარხ FOX-ზე, 2006 წლის 21 მაისს.

სიუჟეტის მიხედვით, სტიუი ტელევიზორში ნახულობს კაცს, რომელიც მას ძალიან ჰგავს და ფიქრობს, რომ ის მისი ნამდვილი მამაა. იგი მიემგზავრება სან-ფრანცისკოში, სადაც იგებს, რომ ის კაცი თვითონ არის, ოღონდ, მომავალში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების კომედიური ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური კომედიური ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავი კომედიური ფილმები
კატეგორია:20th Century Fox-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:Fuzzy Door Productions-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ
კატეგორია:ფილმები დაფუზნებული ტელესერიალებზე
კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 4) ეპიზოდები
კონგოს რესპუბლიკა (ლეოპოლდვილი)

**კონგოს რესპუბლიკა** () ან **Congo-Léopoldville** — დაარსდა 1960 წელს ბელგიური კონგოს მიერ დამოუკიდებლობის მიღების შედეგად. ქვეყნის პოსტ-დამოუკიდებლობის შემდგომი სახელი 1964 წლამდე შეუნარჩუნდა, შემდგომ მას ეწოდა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა. 1960-1965 წლებს ასევე უწოდებენ პირველი კონგოლესის რესპუბლიკის პერიოდს.

## ლიტერატურა 
* Frank R. Villafaña, *Cold War in the Congo: The Confrontation of Cuban Military Forces, 1960-1967.* Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2012.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
თორი (Marvel Comics)

**თორი** () — Marvel Comics-ის პერსონაჟი, რომელიც შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. თორის შესახებ არის ფილმები გადაღებული, რომელიც ეკუთნის ფილმების ტრილოგია Marvel-ის კინოსამყაროს, თორის ფილმები კი დიდი პოპულარობით სარგებლობს მოზარდებში.

კომიქსების მიხედვით თორი ცხოვრობს პლანეტა ასგარდში, რომელიც ცხრა პლანეტას შორის მთავარი პლანეტაა. ამ ცხრა პლანეტას კი ასგარდის მეფეები იცავენ. თორის მშობლები არიან ოდინი (მამა) და ფრიგი (დედა), ხოლო მას ჰყავს ძმა ლოკი, რომელიც სინამდვილეში მისი ძმა არ არის. ასევე კომიქსებში მისი მეგობრები არიან სამი მეომრის გუნდი და სიფი, ხოლო მომავალში ის უერთდება შურისმაძიებლების გუნდს.

## ფილმები 
პირველი ფილმია „თორი“, მეორე — „თორი: ბნელი სამყარო“, მესამე — „თორი: რაგნაროკი“, მეოთხე კი — „თორი: სიყვარული და ქუხილი“. თორის როლს მათში ასრულებს კრის ჰემსვორთი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
სიქტივკარი

**სიქტივკარი** (1930 წლამდე — **უსტ-სისოლსკი**) — რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქი რუსეთში. კომის რესპუბლიკის დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი. მდებარეობს მდინარეების სისოლასა და ვიჩეგდის შეერთების ადგილას.

## სახელწოდება 
პირველად მოიხსენიება 1586 წელს, როგორც ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული მდინარეების სისოლასა და ვიჩეგდის შეერთების ადგილას. 1780 წელს ეკატერინე II-ის ბრძანებით ტერიტორიულ ერთეულს ეწოდა უსტ-სისოლსკი.

ადგილობრივ კომელთა ენაზე ქალაქს სიქტივდინი ეწოდება და ნიშნავს „დასახლებას სისოლის ახლოს“. 1930 წელს, ქალაქის 150 წლისთავთან დაკავშირებით ქალაქს უწდდეს სიქტივკარი რაც ნიშნავს „ქალაქი სისოლაზე“.

## ისტორია 
თანამედროვე სიქტივკარის ისტორია იწყება XVI საუკუნიდან, როდესაც აღნიშნულ ტერიტორიაზე დასახლდნენ კომი-პერმიაკები. აბრაჰამ ორტელიუსის მიერ 1570 წელს შედგენილ ატლასზე სიქტივკარის ადგილზე დატანილია დასახლება პერმეველისკი. 

1586 წლის მატიანეში მოხსენიებულია დასახლება მდინარე სისოლაზე. აქ იდგა ხის, წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია და რამდენიმე ეკლესიის მსახურთა სახლი. 1780 წლიდან დასახლებას ეკატერინე II-მ უწოდა უსტ-სისლოვსკი. 1780 წლის 21 თებერვალს ოფიციალურად ჩაეყარა საფუძველი ახალი ქალაქის მშენებლობას. 

XIX საუკუნის განმავლობაში ქალაქი რჩებოდა ერთადერთ მნიშვნელოვან სავაჭრო ცენტრად ჩრდილოეთში. XX საუკუნის დასაწყისში მცირე პროვინციული ქალაქია 6,5 ათ. მაცხოვრებლით. 

1921წლიდან კომის ავტონომიური ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია. 1930 წელს ეწოდა თანამედროვე სახელი. 1936--1991 წლებში კომის ასსრ-ის, ხოლო 1991 წლიდან კომის რესპუბლიკის დედაქალაქია.

## გეოგრაფია 
ქალაქი სიქტივკარი მდებარეობს მდინარე სისოლის მარცხენა ნაპირზე, მოსკოვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1331 კმ-ში. ქალაქის კლიმატი ზომიერად კონტინენტალურია, მოკლე თბილი ზაფხულით და გრძელი ზომიერად ცივი ზამთრით.

* საშუალო წლიური ტემპერატურა — +1,6 °C
* საშუალო წლიური ქარის სიმძლავრე ბოფორტის სკალით  — 2,6 მ/წმ
* ჰაერის საშუალო წლიური ტენიანობა — 77 %

## მოსახლეობა 
სიქტივკარი მრავალეროვანი ქალაქია. 

იგი 2016 წლის მონაცემებით რუსეთში მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით 80-ე ქალაქია. 

მოსახლეობის დინამიკა 1897-2010 წლებში ასეთია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт администрации муниципального образования городского округа «Сыктывкар»
* Герб города
* Сыктывкар. История
* Сыктывкар из прошлого в будущее
* Погода в Сыктывкаре

## სქოლიო
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის ქალაქები
ქამედაფნე

**ქამედაფნე**, კასანდრა () — მცენარეთა გვარი მანანისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ბუჩქებია. მათი სიმაღლეა 17—100 სმ. ტყავისებრი  ფოთლები  და თეთრი  ყვავილები აქვთ. ფოთლის იროვე მხარე და ყლორტები დაფარულია ფარისებრი ქერქლებით. ნაყოფი კოლოფია. 

გვარში ერთი სახეობაა — ჭაობის ქამედაფნე (), რომელიც იზრდება ჩრდილოეთ ევრაზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, იშვიათად იაპონიაში, ტუნდრისა და მეტწილად სფაგმუნიანი ჭაობების დამახასიათებელი მცენარეა. გვხვდება აგრეთვე ნოტიო ტყეში, მდინარისა და ტბის ნაპირებზე. 

ფოთოლი და ნორჩი ყლორტი შეიცავს გლოკოზიდ ანდრომედოტოქსინს, რომელიც შხამიანია და საშიშია ცხვირასა და თხისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მანანასებრნი
Intellivision

**Intellivision** – 16 ბიტიანი მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Mattel Electronics-ის მიერ 1979 წელს. მასზე მუშაობა დაიწყო მისი მთავარი კონკურენტი კონსოლის, Atari 2600-ის გამოსვლიდან ერთი წლის შემდეგ, 1978 წელს. გამოსვლისთანავე კონსოლზე ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ 4 თამაში, *Space Spartans*, *Bomb Squad*, *B17Bomber* და *Tron: Solar Sailer*. ერთ წელში გაიყიდა 175.000 ასლი და თამაშების ბიბლიოთეკა 35 ერთეულადმდე გაიზარდა და საერთო ჯამში გაიყიდა კონსოლის 3 მილიონი ეგზემპლარი და თამაშების რაოდენობამ 125-ს მიაღწია, ხოლო ყველაზე გაყიდვადი თამაშია *Major League Baseball*, ერთი მილიონი გაყიდული ასლის ოდენობით.  თუმცა ამავე გამოცემამ მისი კონტროლერი მეოთხე ყველაზე ცუდ კონტროლერად დაასახელა. Intelvision რჩებოდა მატელის შემუშავებულ ერთადერთ კონსოლად, მანამდე სანამ 2006 წელს არ გამოუშვა HyperScan.

## გალერეა

Intellivision-Console-Set.jpg|Intellivision
Intellivision-II-Console-Set.jpg|The Intellivision II
INTV-System-III-Console.jpg|Intellivision III
Intellivision-Controller.jpg|Intellivision-ის კონტროლერი
Intellivoice.jpg|Intellivoice, ხმის სინთეზატორი
SuperVideoArcade.jpg|Super Video Arcade

## რესურსები ინტერნეტში
* Intellivision — რეტროგეიმინგი
* Gamasutra - სათამაშო პლატფორმერბის ისტორია: Mattel Intellivision,
* Intellivision-ის ისტორია , The Dot Eaters-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1979 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:Intellivision
კატეგორია:Mattel
კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
პუასონის განაწილება

**პუასონის ალბათური განაწილება** — დისკრეტული ტიპის განაწილება, რომელიც აღწერს ალბათობას იმისა, რომ დროის ან სივრცის ფიქსირებულ ინტერვალში რაიმე ხდომილებას ადგილი ექნება მოცემული სიხშირით, თუ ცნობილია ამ ხდომილების საშუალო სიხშირე და ხდომილების თითოეული რეალიზაცია ერთმანეთისგან დამოუკიდებელია.

პუასონის განაწილება შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ისეთი ტიპის ამოცანების გადაწყვეტისას, როგორიცაა, მაგალითად, იმის დადგენა თუ რა ალბათობით მიაკითხავს საკრედიტო ოფიცერს 4 კლიენტი მომდევნო საათში, თუ ცნობილია, რომ საშუალოდ მასთან 2 კლიენტი მიდის ერთი საათის განმავლობაში.

## ხდომილების ალბათობა 
თუ დროის ან სივრცის ფიქსირებულ ინტერვალში ხდომილებას საშუალოდ ადგილი აქვს \lambda-ჯერ, მაშინ ალბათობა იმისა, რომ კონკრეტულ ინტერვალში ხდომილება k-ჯერ განხორციელდება, გამოითვლება შემდეგნაირად:
:  P(X = k) = \frac{e^{-\lambda}\lambda^k}{k!} 
სადაც e ნეპერის (ოილერის) რიცხვია და უდრის 2.71828...-ს.

პუასონის ცვლადის როგორც საშუალო, ასევე დისპერსია  \lambda -ის ტოლია:
: E(X) = \lambda, \sigma^2(X) = \lambda 

## მაგალითი 
სამუშაო საათებში კომპანიის ცხელ ხაზზე საათის განმავლობაში საშუალოდ 4 ზარი შედის. რა არის ალბათობა იმისა, რომ მომდევნო საათში ზარების რაოდენობა იქნება 3?

ამოხსნა.  \lambda = 4  და  k = 3 , ამიტომ 
:  P(X = 3) = \frac{4^3*2.71^{-4}}{3!} = 0.195 

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბათობის თეორია
კატეგორია:ალბათური განაწილებები
კატეგორია:დისკრეტული განაწილება
ქანდა

**ქანდა** — მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი ქანდისა და პატარა ქანდის ძველი სახელწოდება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
Mattel

**Mattel, Inc.** — სათამაშოების მწარმოებელი ამერიკული ტრანსნაციონალური კომპანია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ელ-სეგუნდოში, კალიფორნიის შტატში. 

დაარსდა 1945 წელს, ჰაროლდ მეტსონის, ელიოტ ჰენდლერისა და რუთ ჰენდლერის მიერ. Mattel თავდაპირველად დაკავებული იყო სურათების ჩარჩოების შექმნით, შემდეგ კი — მინიატურული ავეჯის კეთებით თოჯინებისთვის.  

კომპანია ძირითადად აწარმოებს სათამაშოებსა და თოჯინებს. მის ყველაზე განთქმულ პროდუქტთა სიაში შედის ბარბის თოჯინა, შექმნილი 1959 წელს. 1980-იან წლებში Mattel ასევე აწარმოებდა სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებს, მათ შორის ისეთ წარმატებულ კონსოლს, როგორიც არის Intellivision.

Mattel საკუთარ პროდუქტს ასაღებს დაახლოებით 150-მდე ქვეყანაში და ითვლება ყველაზე შემოსავლიან სათამაშოების მწარმოებელ კომპანიად მსოფლიოში. 

## ლიტერატურა
* Kettelkamp, Sean; *Chatty Cathy and Her Talking Friends*, Schiffer Publishing (1998)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Mattel
კატეგორია:აშშ-ის სათამაშოების კომპანიები
კატეგორია:ბარბი
კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები აშშ-ში
კატეგორია:1945 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:NASDAQ-ზე აღრიცხული კომპანიები
ქამეფიტები

**ქამეფიტები** ( — მიწაზე, დაბლა და  — მცენარე) — მცენარეთა სასიცოცხლო ფორმის ერთ-ერთი ტიპი. განახლების კვირტიანი ყლორტები ან მიწის ზედაპირზეა, ან ამაღლებულია იმდენად, რომ კვირტი მოქცეულია მიწიდან 30 სმ-ზე; იგი იფარება თოვლით ან მცენარეული მკვდარი მასით. ქამეფიტებს ეკუთვნის ქონდარა ბუჩქები და ზოგიერთი მრავალწლოვანი ბალახი. ზრდის ფორმის მიხედვით მრავალნაირია: სწორმდგომი, გართხმული, ბალიშა, ხვიარა და სხვა, არიან ეპიფიტებიც. ყვავილოვანი მცენარეებიდან ქამეფიტებს განეკუთვნევბა ავშანი, ბეგქონდარა, ფხიჯა, ქუდუნა, სალბი, მუზარადა და სხვა, სპოროვანებიდან — ზოგი ხავსი და ლიქენი. ქამეფიტები ბევრია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, უდაბნოებში, არქტიკაში, მაღალ მთიანეთსა და ტაიგაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეების სასიცოცხლო ფორმები
სანტა-იზაბელ-დუ-ივაი

**სანტა-იზაბელ-დუ-ივაი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 470 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 760 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.06 კმ²-ზე. ფართობი 349 497 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ზაირი

**ზაირი**, ოფიციალურად **ზაირის რესპუბლიკა** () — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელწოდება მობუტუ სესე სეკოს მმართველობის პერიოდში (1971-1997 წწ.). დასახელება აღებულია მდინარე კონგოს პორტუგალიური სახელიდან - *ზაირი*, რომელიც თავის მხრივ მომდინარეობს კონგოური სიტყვა *ნზარე*-დან (მდინარე, რომელიც ყველა მდინარეს ყლაპავს).

## ლიტერატურა 
*Macgaffey, J., 1991. The Real Economy of Zaire: the Contribution of Smuggling and Other Unofficial Activities to National Wealth. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. 
*Young, C., and Turner, T., The Rise and Decline of the Zairian State. Madison: The University of Wisconsin Press, 1985, ISBN 978-0-299-10110-7. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*T. Merril and S. Meditz, eds., Zaire: A Country Study (Area Handbook Series). Washington DC: Library of Congress Federal Research Division, 1994.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ერთპარტიული სახელმწიფოები
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ზედნაბეჭდი „ჰავაი“ ამერიკულ დოლარებზე

**ჰავაის ზედნაბეჭდი** () — სპეციალური ზედნაბეჭდი შეერთებული შტატების ვალუტის ბანკნოტებზე, რომლებიც მიმოქცევაში იყვნენ ჰავაის კუნძულებზე მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას.

## ისტორია
ზედნაბეჭდი ვალუტაზე მას შემდეგ გაჩნდა, რაც 1941 წლის 7 დეკემბერს იაპონიის საჰაერო ძალები თავს დაესხნენ ამერიკის წყნარი ოკეანის ფლოტს პერლ-ჰარბორის ბაზაზე. ზედნაბეჭდის მთავარ მიზანს წარმოადგენდა ჰავაის კუნძულებზე არსებული ფულის მასის ეკვივალენტის გადარჩენას. ანუ, იმ შემთხვევაში, თუ იაპონია დაიპყრობდა ჰავაის და მიმოქცევიდან ამოიღებდა დოლარს, მათ მიერ მოსახლეობისგან მიღებულ ვალუტას არ ექნებოდა არანაირ ღირებულება. 

ზედნაბეჭდის დატანა ხდებოდა 1942 წლის იანვრიდან 1944 წლამდე, 1934 და 1935 წლის ბანკნოტებზე ნომინალით 5, 10 და 20 დოლარი, რომლებიც გამოშვებული იყო სან-ფრანცისკოში (ფედერალური სარეზერვო სისტემის ბანკი № 12). 1942 წლის 10 იანვარს სამხედრო გუბერნატორმა დელოს ემონსის განკარგულებით,  მოსახლეობისგან დოლარის ჩვეულებრივი ბანკნოტები ამოღებული იქნა, თუმცა დაურიგდა იმავე ოდენობის სპეციალური ბანკნოტები, რომლებზედაც ორივე მხრივ დატანილი იყო ზედნაბეჭდი «HAWAII». 

ომის დასრულებისას სპეციალური ბანკნოტები გაანადგურეს სასაფლაოებთან არსებულ კრემატორიუმებში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wartime currency not so rare  
* Hawaii Overprints  
* აშშ-ის კუპიურები 

კატეგორია:ბონისტიკა
კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკა
კატეგორია:ბანკნოტები