open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლუსიენ კელე

**ლუსიენ კელე** (; დ. 14 ივლისი, 1832, მონტეშერუ — გ. 25 აგვისტო, 1899, ერიმონკური) — ფრანგი მიკოლოგი და ბუნებისმეტყველი, საფრანგეთის მიკოლოგიური საზოგადოების დამაარსებელი და მისი პირველი საპატიო პრეზიდენტი 1884 წლიდან.

მისი ნაშრომი — „საფრანგეთისა და მეზობელი ქვეყნების მიკოლოგიური ფლორა“ იქცა კლასიკურ სახელმძღვანელოდ უმაღლესი სოკოების შესახებ. ნაშრომში წარმოდგენილია 400-მდე ახალი სახეობის სოკო. მან ასევე შექმნა ახალი კლასიფიკაცია, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ელიას მაგნუს ფრისის კლასიფიკაციას.

ლუსიენ კელე აგრეთვე ნიჭიერი მხატვარი იყო. მის მიერ შექმნილი აკვარელური ნახატების უმრავლესობა გადაეცა პარიზის ბუნებისმეტყველების ეროვნულ მუზეუმს.

მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **Quél.**

## ნაშრომები 
* 1869: „Catalogue des mousses, sphaignes et hépatiques du pays de Montbéliard“, ''Mémoires de la Société d'émulation de Montbéliard'', V(2e Série):43-332 (1er Supplément:317-321), pl. I-XXIII + Ipl. double, col..
* 1873: — Les Champignons du Jura et des Vosges (2e Partie). Mém. de la Soc. d’Emul. de Montbéliard V(2e Série):333-427 (2e Supplément: 338-360), pl. I-V, col..
* 1873: — Les Champignons du Jura et des Vosges ( et 2e Parties + 1er et 2e Suppléments). 424p., 24+5pl.col.. (Paris et Montbéliard).
* 1870-1875: „Les Champignons de Jura et des Vosges“ . Ouvrage dédié à Elias Fries, illustré de belles planches en couleurs de l'auteur. Il fut publié en trois tomes dans les ''Mémoires de la Société d'émulation de Montbéliard*. Il sera complété par vingt deux suppléments, parus de 1875 à 1902 avec la collaboration de Frédéric Bataille (1850-1946) pour les monographies des principaux genres. Total 438 p. et 37 pl. coul.
* 1878: L. Quélet et M.C. Cooke] - „Clavis Synoptica Hymenomycetum europaearum“. 240p.. (London). [R.M. I :139 (1879)]
* 1879: — „Champignons récemment observés en Normandie, aux environs de Paris et de La Rochelle, en Alsace, en Suisse et dans les montagnes du Jura et des Vosges“. suppl. 9., *Bull. Soc. Amis Sc. Nat. Rouen*, sér. II, 15 p.&nbsp;151-184, 195 + pl. i-iii. [reprint 1880, 1-35].
* 1884: — „Aperçu des qualités utiles ou nuisibles des champignons.“ 22p.. (Bordeaux). [extr. des Mém. de la Soc. des Sc. phys. et nat. de Bordeaux]
* 1886: — „*Enchiridion fungorum in Europa Media et præsertim in Gallia vigentium''“ (Manuel des Champignons trouvés en Europe Centrale, et particulièment en France), 352 p.
* 1888: — „Flore mycologique de la France et des pays limitrophes“, 492 pp., Paris, Octave Doin éd.. Ce second ouvrage exposant sa classification est la source de la plupart des noms de genres, notamment de Polyporaceae.
* 1891: Quélet, L. & Contejean, Charles - „Enumération des plantes phanérogames de Montbéliard“
* 1902: Quélet, L. & Bataille, F. - „Flore monographique des Amanites et des Lépiotes“, 88 p.

## ლიტერატურა
* Boudier, Е. М. (1899) — „Уведомление о докторе L. Quélet, „Вестник Микологического общества Франции 15: 321-325
* Тири, Г. (1913) — „Память Quélet“. (2 страницы)
* Гилберт, Э. (1949) — „Работа — это дух. Люсьен Quélet“: 5-33
* Гилберт, Э. (1984) — „Микология и врачи,“: CCX-CCXVII (в Гостевая книга Centennial )

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მიკოლოგები
ედგარ ლი მასტერზი

**ედგარ ლი მასტერზი** (დ. 23 აგვისტო, 1869, კანზასის შტატი — გ. 5 მარტი, 1950, ფილადელფია) — ამერიკელი მწერალი, პოეტი და ბიოგრაფი. პირველი კრებული „ლექსების წიგნი“ გამოაქვეყნა 1898 წელს, 1902 წელს გამოაქვეყნა დრამა „მაქსიმილიანი“. ეკუთვნის ლექსების 10 კრებული, ავტობიოგრაფიული წიგნი „მდინარე სპუნის გადაღმა“ (1936), უოლტ უიტმენისა (1937) და მარკ ტვენის ბიოგრაფიები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ზვიად კუპატაძე

**ზვიად კუპატაძე** (დ. 25 ოქტომბერი, 1979) — ქართველი ფუტსალისტი. თამაშობს მეკარის პოზიციაზე. ამჟამად თამაშობს რუსულ „გაზპრომ-იურგასა“ და საქართველოს ნაკრებში. არის რუსეთის ორგზის ჩემპიონი, 2015-16 წლების სეზონში მოიგო უეფა-ს ფუტსალის ჩემპიონთა ლიგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* amfr.ru

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ქართველი ფუტსალისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
განჯლარი

**განჯლარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. ის ჰაჯიჰუსეინლის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის.. მოსახლეობის რაოდენობა — 328 კაცი. სოფელი 1965 წელს სამურ-დავაჩის () არხის მე-2 დასახლების მახლობლად აშენდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ჭარხლის ბუზი

**ჭარხლის ბუზი** () — მწერი ორფრთიანების რიგისა. საქართველოში ძირითადად აღმოსავლეთ ნაწილში გვხვდება, კერძოდ ქართლში. ზრდასრული მწერის სიგრძეში 7–8 მმ-ია. მამალი უფრო მცირე ზომისაა. მისი მუცელი მოყვანილია, დედლისა კი — განიერი. შუა ზურგი და მუცელი მურა-ნაცარა ფერისაა, ზოგჯერ წითელი ფერიც გადაჰკრავს. მუცელზე ზედა მხრიდან სიგრძივი ზოლი გასდევს. თავი თითქმის სამკუთხოვანია, საცეცები — სამნაწევრიანი. ზრდასრული მატლის სიგრძე 7–8 მმ-ია. სხეული მკრთალი-ყვითელი ფერისაა. ფეხები არ აქვს. სხეულის წინა პოლუსი წაწვეტებულია, ბოლოში კი მკაფიოდ მოჩანს ორი კაუჭი. უკანა პოლუსი გაგანიერებულია და მთავრდება სამკუთხოვანი კბილებით. სხეულის სეგმენტებზე პატარ-პატარა ფართობები წვრილი ქაცვებით არის დაფარული, რომელთა დახმარებითაც მატლი მოძრაობს. მავნებლის პუპარიუმი სიგრძით 4,5–5 მმ-მდეა, ოვალური. განვითარების პირველ პერიოდში იგი ყვითელია, შემდეგ კი მურა და მურა-შავი.

ზამთრობს ნიადაგის ზედა ფენებში და მცენარეული საფარის ქვეშ, პუპარიუმის სახით. გამოფრენა იწყება გაზაფხულზე, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა ±10–11°C-ს მიაღწევს. გამოფრენიდან რამდენიმე დღის შემდეგ იწყებს კვერცხდების პროცესს. კვერცხს დებს ჯგუფებად, მკვებავი მცენარეების ფოთლებზე. ემბრიონის განვითარებას გაზაფხულზე დაახლოებით 5 დღე სჭირდება, ზაფხულში — უფრო ნაკლები. მავნებლის კვერცხის რაოდენობა გაზაფხულზე 40–50 ცალია, ზაფხულის თაობებში კი მათი რაოდენობა იზრდება. ახლად გამოჩეკილი მატლები იჭრებიან ნაღმის პარენქიმაში და იკვებებიან მისი რბილობით. მამლის ფაზის ხანგრძლივობა სამი კვირით განისაზღვრება.  მატლის ფაზაში მავნებელი ოთხჯერ იცვლის კანს. ზრდის დასრულების შემდეგ იგი ან ნაღმშივე ჭუპრდება, ანდა ნიადაგში ჩადის, პუპარიუმის ფაზაში გადადის და იზამთრებს. საქართველოს პირობებში ჭარხლის ბუზს 3–4 თაობა ახასიათებს. მავნებლის მატლების მოქმედების შედეგად ფოთლის დიდი ნაწილი ნაღმებით იფარება. ნაღმის ფართობი დამოკიდებულია თითოეულ ჯგუფში დადებული კვერცხების რაოდენობაზე. დაზიანებული ფოთოლი სრულყოფილად ვერ ასრულებს თავის ფუნქციას, რაც უარყოფითად აისახება როგორც მოსავლის რაოდენობაზე, ისე მის ხარისხზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ყვავილის ბუზები
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
კატეგორია:მავნებელი მწერები
რუსული ბაზების გაყვანა საქართველოდან

**რუსული ბაზების გაყვანა საქართველოდან** () — პროცესი, რომელიც დაიწყო სსრკ-ის დაშლის შემდეგ და მიზნად ისახავდა საქართველოს ტერიტორიიდან რუსული ბაზების გაყვანას.

1921 წელს საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს ტერიტორიაზე განთავსდა საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის სამხედრო ინფრასტრუქტურა. სსრკ-ის დაშლის შემდეგ საქართველოს ოფიციალურმა პირებმა აქტიურად დააყენეს საქართველოს ტერიტორიიდან რუსული ბაზების გაყვანის საკითხი. 1992 წელს საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭომ მოითხოვა ქვეყნის ტერიტორიაზე არსებული საბჭოთა სამხედრო საკუთრების ნაციონალიზაცია, თუმცა რუსეთის არმიამ საბჭოს მოთხოვნის იგნორირება მოახდინა და აღჭურვილობა, რომელიც ვერ გაიტანა გაყიდა ან გაანადგურა.

1995 წელს რუსეთსა და საქართველოს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომელიც საქართველოში ოთხი რუსული სამხედრო ბაზის (ბათუმში, გუდაუთაში, ახალქალაქსა და ვაზიანში) 25 წლით (და შემდგომი გაგრძელების პერსპექტივით) განლაგებას ითვალისწინებდა, თუკი რუსეთი საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენასა და შეიარაღებული ძალების მშენებლობაში დაეხმარებოდა. ხელშეკრულების რატიფიცირება აღარ მომხდარა.

1990-იანი წლების ბოლოდან საქართველოს ხელისუფლებამ აქტიურად დაიწყო ბრძოლა ქვეყანაში რუსული გავლენების შესამცირებლად. 1999 წელს, სტამბოლის სამიტის შემდეგ, ხელი მოაწერა ისტორიულ სტამბოლის ხელშეკრულებას, რომლის თანახმადაც რუსეთის ფედერაციას უნდა გაეყვანა რუსული სამხედრო ბაზები ვაზიანისა და გუდაუთადან 2001 წლის 1 ივლისამდე. ამ ისტორიულ ერთგვერდიან დოკუმენტს საქართველოს მხრიდან ხელი საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, გიგა ბურდულმა მოაწერა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
მაფრის სასახლე

**მაფრის სასახლე** () — ბაროკოსა და ნეოკლასიციზმის არქიტექტურული სტილით აგებული სასახლე-მონასტერი პორტუგალიაში. მდებარეობს ლისაბონიდან 28 კილომეტრში, ქალაქ მაფრაში. ნაგებობა ყველაზე დიდი სასახლეა პორტუგალიაში და აგებულია მეფე ჟუან V-ისა და მისი ცოლის ანა ავსტრიელისათვის. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1717 წლიდან 1730 წლამდე, იტალიელების, პორტუგალიელებისა და გერმანელების მეთვალყურეობით. პროექტის ავტორია პორტუგალიელი არქიტექტორი ჟოან ფრედერიკო ლიუდოვიჩე. სასახლის ანსამბლის შემადგენლობაში შედის ბაზილიკა, სამეფო ბიბლიოთეკა და ფრანცისკანული მონასტერი. ნაპოლეონის ომების დროს სასახლეში განთავსებული იყო ჯერ ჟან ანდოშ ჟიუნოს, ხოლო შემდეგ ართურ უელსლი ველინგტონის შტაბი. 1910 წლის 5 ოქტომბერს, პორტუგალიაში სამეფო ხელისუფლების დაცემის შემდეგ, მთელი კომპლექსი გამოცხადდა ეროვნულ მუზეუმად. თუმცა ნაგებობის ნაწილი დაიკავეს სამხედროებმა და დახურულია საზოგადოებისათვის. 2007 წლის ოქტომბერში სასახლეში გაიმართა ევროკავშირის XX სამიტი.

2019 წელს მაფრის სასახლე იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Palácio Nacional de Mafra

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
კატეგორია:პორტუგალიის სასახლეები
გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ტერმინი **გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტში
*გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დმანისის მუნიციპალიტეტში
ფლორან პერადინი

**ფლორან პერადინი** (დ. 11 მაისი, 1992) — ფრანგი ფეხბურთელი. თამაშობს მცველის პოზიციაზე. 2010 წლიდან არის ფრანგული „ბურ-ან-ბრესის“ ფეხბურთელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ერთი კლუბის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალერია ალტობელი

**ვალერია ალბოეტლი** (დ. 13 ივლისი, 1984) — იტალიელი მოდელი, მომღერალი და მსახიობი. 2013 წლიდან ქორწინებაშია სიმონე ვენიერთან, ჰყავთ ერთი შვილი. ალტობელიმ 2004 წელს წარადგინა იტალია „მის მსოფლიოზე“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
*  

კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი
კატეგორია:იტალიელი მოდელები
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები
ალამინოსი (პანგასინანი)

**ალამინოსი** (ოფიციალურად **ქალაქი ალამინოსი**; ტაგ: *Lungsod ng Alaminos*) ― მეოთხე კლასის ქალაქი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. ცნობილია ასი კუნძულის ეროვნული პარკით, რომელიც ლუკაპის ბარანგაის სანაპიროს მახლობლად მდებარე 124 კუნძულისგან შედგება. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 89 708 ადამიანს შეადგენს. ქალაქს სახელი ეწოდა ფილიპინების გენერალ-გუბერნატორის, ხუან ალამინოს ი ვივარის პატივსაცემად.

## ისტორია
თავდაპირველად ალამინოსი სამბალესის ყოფილი მუნიციპალიტეტის, ბოლინაოს შემადგენლობაში იყო. 1747 წელს ის დამოუკიდებელ ქალაქად გამოცხადდა. 

1968 წლის 26 დეკემბერს დულაკაკის ბარანგაიში ხოსე მარია სისონის ხელმძღვანელობით ფილიპინების კომუნისტური პარტია დაარსდა.

2001 წლის 5 მარტს პრეზიდენტმა გლორია მაკაპაგალ-აროიომ ხელი მოაწერა 9025-ე რესპუბლიკურ აქტს, ხოლო 28 მარტს ჩატარებული პლებისციტისას მოსახლეობის 85%-მა მისი რატიფიცირება მოახდინა და ალამინოსს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

2009 წლის მაისში ალამინოსს ტაიფუნი ემონგი დატყდა თავს და დიდად დააზარალა. 

## ბარანგაები
ალამინოსი 39 ბარანგაიდ იყოფა. 

## ფესტივალები
ქალაქში ყოველწლიურად 16-დან 21 მარტამდე გალილის ასი კუნძულის ფესტივალი იმართება, რომლის დროსაც ასი კუნძულის სათავგადასავლო რბოლაც ეწყობა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Alaminos Profile at PhilAtlas.com
* [City Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](https://web.archive.org/web/20170202040128/http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=Alaminos%20(PS))
* Alaminos at the Pangasinan Government Website
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის პროვინციის ქალაქები
გარაი

**გარაი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 149 კაცი.  
## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti  
*
## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
სან-ფერნანდო (ლა-უნიონი)

**სან-ფერნანდო** (ოფიციალურად **ქალაქი სან-ფერნანდო**; ტაგ:* Lungsod ng San Fernando*) − მესამე კლასის შემადგენელი ქალაქი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, სან-ფერნანდოს მოსახლეობა 121 812 ადამიანს შეადგენს.

სან-ფერნანდო ლა-უნიონის პროვინციის ფინანსური, სამრეწველო და პოლიტიკური ცენტრია და ილოკოსის რეგიონის (I რეგიონი) რეგიონული ცენტრის ფუნქციასაც ასრულებს.

## გეოგრაფია
ქალაქს ჩრდილოეთიდან სან-ხუანი ესაზღვრება, სამხრთიდან - ბაუანგი, აღმოსავლეთიდან − ბაგულინი და ნაგუილანი, ხოლო დასავლეთიდან - სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. ქალაქის ფართობი 10 272 ჰექტარია. 

სან-ფერნანდო ეროვნული დედაქალაქის რეგიონიდან 269 კმ-თაა დაშორებული. 

### ბარანგაები
სან-ფერნანდო 59 ბარანგაიდ იყოფა.

## ეკონომიკა
სან-ფერნანდოს ეკონომიკის წამყვანი დარგია სოფლის მეურნეობა (ბრინჯი, ფოთლოვანი ბოსტნეული, ფესვეული კულტურები, სიმინდი, თამბაქო). სანაპირო ზოლში მოსახლეობა მეთევზეობას მისდევს. ქალაქის ადგილობრივი დელიკატესია *პატოპატი*, რომელიც *აგდაპილისგან* (შაქრის ლერწამი) მზადდება.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  ანსანი, სამხრეთი კორეა
*  კოაცაკოალკოსი, მექსიკა
*  ნაგა, ფილიპინები
*  ვალენსუელა, ფილიპინები

## რესურსები ინტერნეტში
* San Fernando Profile at PhilAtlas.com
* 
* R.A. 8508 – "Charter of the City of San Fernando."
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ილოკოსის რეგიონის ქალაქები
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
კატეგორია:ფილიპინების საპორტო ქალაქები
ბატაკი

**ბატაკი** (ოფიციალურად **ქალაქი ბატაკი**) — მეხუთე კლასის ქალაქი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 55 201 ადამიანს შეადგენს.

## ისტორია
ბატაკი ავგუსტინელებმა 1587 წელს დააარსეს. იგი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში ავგუსტინელების მიერ დაარსებული მეორე უძველესი ქალაქია. ხალხური თქმულებით, თავდაპირველად ბატაკი ორი სოფლისგან შედგებოდა. ერთ-ერთი იტნეგებით იყო დასახლებული, ხოლო მეორე - ქრისტიანებით.

9047-ე რესპუბლიკური აქტის მიხედვით, ბატაკის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციის შემადგენელ ქალაქად გამოცხადდა და ქალაქი ბატაკი ეწოდა. 2007 წლის 23 ივნისს გამართულ პლებისციტზე მოსახლეობამ დადგენილების რატიფიცირება მოახდინა.

## გეოგრაფია
ბატაკი კუნძულ ლუსონიდან ჩრდილო-დასავლეთით, სამხრეთ-ჩინეთის ზღვიდან 11 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონიდან 470 კმ-ით, ხოლო პროვინციული დედაქალაქიდან, ლაოაგიდან 17 კმ-თაა დაშორებული. ქალაქს ბანის, კურმაოს, პაოაოს, პინილის, სარატის, მარკოსისა და სან-ნიკოლასის მუნიციპალიტეტები ესაზღვრება.

### ბარანგაები
ბატაკი პოლიტიკურად 43 ბარანგაიდ იყოფა, რომელთაგან 14 პობლაკიონია. 

## ტურიზმი
ქალაქის ცენტრში მარკოსის მუზეუმი და მავზოლეუმი მდებარეობს. მავზოლეუმში ყოფილი პრეზიდენტის, ფერდინანდ მარკოსის ცხედარია დასვენებული. ქალაქში ორი ფესტივალი იმართება: ფერმერთა და ემპანადის ფესტივალი. ფერმერთა ფესტივალი ყოველწლიურად მასისი პირველ კვირაში იმართება და უხვ მოსავალსა და ფერმერებს ეძღვნება. ემპანადის ფესტივალი ყოველწლიურად ქალაქის დაარსების დღეს, 23 ივნისს იმართება.

## ცნობილი ადამიანები

Image:MarcosinWashington1983.jpg|ფერდინანდ მარკოსი – ფილიპინების მეათე პრეზიდენტი (1965-1986).
Image: Gregorio Aglipay.jpg|გრეგორიო აგლიპაი - დამოუკიდებელი ფილიპინური ეკლესიის დამაარსებელი და პირველი უზენაესი ეპისკოპოსი.
File:リカルテ将軍 殖民義塾玄関前.jpg|არტემიო რიკარტე – ფილიპინელი გენერალი ფილიპინების რევოლუციისა და ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს. მიიჩნევა „ფილიპინური არმიის მამად“.
Image:Rodolfo Biazon.jpg|როდოლფო ბიასონი – სენატორი (1992 წლის 30 ივნისიდან 1995 წლის 30 ივნისამდე; 1998 წლის 30 ივნისიდან 2010 წლის 20 ივნისამდე).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Batac Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ბატაკი
კატეგორია:ჩრდილოეთ ილოკოსის ქალაქები
კანდონი

**კანდონი** (ოფიციალურად **ქალაქი კანდონი**) ― მეოთხე კლასის ქალაქი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 60 623 ადამიანს შეადგენს. 

კანდონს ხშირად „ფილიპინების თამბაქოს დედაქალაქს“ უწოდებენ, რადგანაც ქვეყნის მასშტაბით ვირჯინიის ტიპის თამბაქოს უდიდესი მწარმოებელია. 

## გეოგრაფია
კანდონი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციის ქვემო ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. ქალაქს „C“-ის მოყვანილობა აქვს და ზღვის დონიდან 10-500 ფუტის სიმაღლეზე მდებარეობს. კანდონი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონიდან 346 კმ-ის, ხოლო ვიგანიდან 61 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.

### კლიმატი
ქალაქის კლიმატი ოქტომბრიდან მაისამდე მეტწილად მშრალია. უკიდურეს სამხრეთ ნაწილი მთელი წლის მანძილზე უფრო ტენიანი და წვიმიანია, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი უფრო მშრალია და მცირე ნალექიანობით გამოირჩევა. ყველაზე ნალექიანი თვე აგვისტოა, ხოლო ყველაზე მშრალი — იანვარი და თებერვალი. ქალაქის საშუალო ტემპერატურა 27 °C-ა (81 °F). ყველაზე ცივი თვე იანვარია.

### ბარანგაები
კანდონი 42 ბარანგაიდ იყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Candon Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ილოკოსის ქალაქები
ჭარხლის ჩვეულებრივი ცხვირგრძელა

**ჭარხლის ჩვეულებრივი ცხვირგრძელა** () — მწერი ცხვირგრძელასებრთა ოჯახისა. საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე გვხვდება მეტნაკლები რაოდენობით, ჩვეულებრივ იქ, სადაც მოჰყავთ ჭარხლის კულტურა. ზრდასრული ხოჭოს სიგრძე 1,2–1,6 სმ-ია. მისი ხორთუმი ბლაგვია, ბოლოში ცოტა გაგანიერებული, სიგრძივი კილი მკაფიოდ ემჩნევა. ულვაშები მუხლისებურია, მიმაგრებული თავის ფუძესთან. მკერდის ფარს სწორად განლაგებული ტლანქი წერტილების სიგრძივი რიგები მისდევს. ხოჭოს სხეული შავი ფერისაა, თუმც, უფერული ქერცლის გამო, ერთი შეხედვით ნაცრისფრად მოჩანს. მატლი სიგრძით 20 მმ-მდეა, უფეხოა, თეთრი ფერის და რკალივითაა მოღუნული. თავი მურა ფერის აქვს. მატლის სხეული 12 რგოლისაგან შედგება.

ძირითადად ზამთრობს იმაგოს ფაზაში, მცირე ნაწილი — მატლისა და ჭუპრისაშიც, თუმცა მათი უმრავლესობა ყინვების შედეგად იღუპება. ხოჭო ზამთრს ნიადაგში ატარებს, სხვადასხვა სიღრმეზე, რაც დამოკიდებულია ნიადაგის ტიპსა და რაიონის აგრო ეკოლოგიურ თავისებურებებზე. ერთი ნაწილის გამოზამთრება ხდება გაზაფხულზე, როდესაც ნიადაგის ზედა ფენაში ტემპერატურა 9–10°C-ს მიაღწევს. მეორე ნაწილი ხანგრძლივ დიაპაუზას განიცდის და დაახლოებით 1–2 წლის განმავლობაში რჩება ნიადაგში. მეზამთრეობიდან გამოსული ხოჭოები კვერცხის ფორმირებისათვის საჭიროებენ დამატებით კვებას და იკვებებიან როგორც ჭარხლის ნათესებით, ისე სხვადასხვა სარეველა ბალახით. მავნებელი წელიწადში ერთ ან ორ თაობას იძლევა; შეწყვილების შემდეგ ცხვირგრძელა 100-დან 750-მდე კვერცხს დებს საკვებ მცენარესთან ახლოს. მნიშვნელოვან საფრთხეს წარმოადგენს ჭარხლის კულტურისათვის: ხოჭოები აზიანებენ მის ფოთლებს, მატლები კი — ძირხვენებს. ხოჭოების მოქმედება განსაკუთრებით დამღუპველია მაშინ, როდესაც მცენარე ახალი აღმოცენებულია. ამ დროს ხოჭო ღრღნის აღმონაცენს ლებნის ქვევით, რის შედეგადაც  მცენარე იღუპება. ჭარხალს მსგავს ზიანს აყენებს ჭარხლის რუხი ცხვირგრძელა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხვირგრძელასებრნი
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
კატეგორია:მავნებელი მწერები
ატმის ბუგრი

**ატმის ბუგრი**, *ატმის მწვანე ბუგრი*, *თამბაქოს ბუგრი* () — მავნე მწერი ბუგრისებრთა ოჯახისა. მცენარეთა მავნებელია, თუმცა გარდა მათი დაზიანებისა, ვირუსულ დაავადებასაც ავრცელებს. საქართველოში იგი სახლობს ატამზე, გარგარზე, ალუბალზე, ბალზე, ლეღვზე, მსხალზე, თამბაქოზე, კარტოფილზე, ჭარხალზე და სხვა. ამ კულტურებს თითქმის ყველა მწვანე ორგანოს უზიანებს. ატმის საფოთლე კვირტების გაშლისთანავე გამოზამთრებული კვერცხებიდან იწყება მატლების გამოჩეკვა, რომლებიც ამ კულტურის ფოთლებით და ყლორტებით იკვებებიან და 3–4 უფრთო პართენოგენურ თაობას იძლევიან. ივნისის ბოლოს ან ივლისის დასაწყისში ბუგრის კოლონიებში ჩნდებიან ფრთიანი ფორმები, რომლებიც სხვა ხეხილოვან და ბალახოვან მცენარეებზე გადადიან, იქ შემოდგომამდე რჩებიან და მრავლდებიან. მწერის ცხოვრებაში არსებითი მნიშვნელობა აქვს ჰაერის ტენიანობას და მკვებავი მცენარის ფოთლის მდებარეობას, რითაც უნდა აიხსნას ის გარემოება, რომ ატმის ბუგრი მიგრირებს კურკოვანი კულტურებიდან ბალახოვნებზე, ბოსტნეულ და ტექნიკურ კულტურებზე, რომლებიც ამ დრიოსათვის მისი კვებისა და გამრავლებისათვის უფრო ხელსაყრელია. ბუგრი აღმოსავლეთ საქართველოში, ზაფხულთან შედარებით, გაზაფხულსა და შემოდგომაზე უფრო ინტენსიურად მრავლდება. შავი ზღვის სანაპიროზე კი პირიქით — ბუგრის განვითარებისა და გამრავლებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პერიოდია ზაფხული, განსაკუთრებით კი მისი მეორე ნახევარი.

ებრძვიან სხვადასხვა მეთოდით: სასარგებლო მწერების მოსაზიდად ნექტარის მომცემ მცენარეებს თესენ ნაკვეთის ირგვლივ, იყენებენ პესტიციდებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბუგრისებრნი
კატეგორია:მავნებელი მწერები
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
მსხლის ფსილა

**მსხლის ფსილა**, *მსხლის ფოთოლრწყილი* () — მავნე მწერი ფოთოლრწყილისებრთა ოჯახისა. მოზამთრე ინდივიდები ფერად მუქი-მურაა, შუა ზურგის ზოლი მონაცრისფრო-ბრინჯაოსფერია. წინა ფრთები გამჭირვალეა, აქვს შავი ძარღვები. ზაფხულის თაობისა უფრო ღია ფერისაა. მკერდი ნარინჯისფერ-ყვითელია, მუცელი — მომწვანო ყვითელი. სხეული წაგრძელებულია, მუცელი მოიისფერო ან მომწვანო ლურჯი, ასეთივე ფერისაა ზურგის გასწვრივი ზოლი. კვერცხი მოგრძოა, მოკლე წანაზარდით, რძისებრ-თეთრი ან ღია-ყვითელი ფერისაა. ფსილა როგორც პირდაპირ, ისე არაპირდაპირ ზიანს იწვევს. მწერის მიერ დაზიანების შემთხვევაში ყლორტები არ იზრდება, ნაყოფი არ სრულდება და მურა ლაქებით იფარება, რის გამოც იგი შეუხედავია. მსხლის ფსილის მთავარი მკვებავი მცენარეა მსხალი (როგორც კულტურული, ისე ტყის), იშვიათად ვაშლი. იმავე ქერქის ქვეშ, მის ნაპირებში, ჩამოცვენილ ფოთლებქვეშ და სხვა თავშესაფრებში იზამთრებს. მარტის ბოლოს ან აპრილში გამოზამთრებული ფსილები დამატებითი კვების შემდეგ კვერცხის დებას იწყებენ ყლორტებზე და კვირტის ფუძესთან. მატლები მცენარის წვენს წუწნიან კოკრებიდან, ახალგაზრდა ფოთლებიდან, მწვანე ყლორტებიდან, ყვავილის და ნაყოფის ყუნწიდან. გამოჩეკიდან ზრდის დასრულებამდე 30–40 დღე სჭირდება. აღსანიშნავია, რომ ჭარბი ტენიანობა ამა თუ იმ ხარისხით ამუხრუჭებს მწერის განვითარებასა და გამრავლებას, რაც დასტურდება დასავლეთ საქართველოსთან შედარებით, აღმოსავლეთ საქართველოში მისი ინტენსიური გამრავლებით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფოთოლრწყილისებრნი
კატეგორია:მავნებელი მწერები
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
ომალო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ომალო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ომალო — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში ომალოს თემში;
* ომალო — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში ხალაწანის თემში.
პატრიცია დეიტოსი

**პატრიცია დეიტოსი** (დ. 11 მაისი, 1975, რიმინი, ემილია-რომანია, იტალია) — იტალიელი მომღერალი და მოდელი. სამოდელო კარიერა დაიწყო 1992 წელს და დაასრულა 2010 წელს. მუსიკალური კარიერა დაიწყო 1994 წელს. გამოშვებული აქვს ორი სტუდიური ალბომი.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები 
* *Patty Deitos and The Smooth Players* (2013)
* *Ho incontrato Greta Garbo* (2020)

### სინგლები 
* „Time After Time“ (2013)
* „Sailing“ (2013)
* „Eyes“ (2019)
* „Olfattologia“ (2019)
* „La Bella Vestital“ (2019)

## პირადი ცხოვრება 
ჰყავს მეუღლე, მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი ანტონიო მარია მარგო, რომელზეც 2017 წელს დაქოწრინდა და ერთი შვილი, უმბერტო (დ. 2003).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები
კატეგორია:იტალიელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიულთაფა

**გიულთაფა** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 545 კაცი.

სოფელი მდებარეობს კავკასიონის მთისძირში. 1965 წლამდე სოფელს ერქვა თაქია-შიხი (), ხოლო შემდეგ ეწოდა გულთაფა (აყვავებული გორა) ახლომდებარე გორაკის სახელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
Pro Evolution Soccer 2015

**Pro Evolution Soccer 2015**, უფრო ცნობილი როგორც **PES 2015** — სპორტული ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა და გამოსცა იაპონურმა კომპანია Konami-მ. გამოვიდა 2014 წლის ნოემბერში შემდეგი პლატფორმებისათვის: Xbox 360, PlayStation 4, PlayStation 3,  Microsoft Windows, Xbox One. „PES 2015“ არის წინა ვერსიებთან შედარებით გაუმჯობესებული და გამოირჩევა მოქმედებების რეალურობით. თამაშის გარეკანზე გამოსახულია გერმანელი ფეხბურთელი მარიო გეცე. თამაშის წინა სერია იყო „Pro Evolution Soccer 2014“, ხოლო მომდევნო — „Pro Evolution Soccer 2016“.

თამაშმა მიიღო დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან. საერთო განხილვების საიტ  Metacritic-ზე PS4-ის ვერსია ფლობს 82/100, Xbox One-ის ვერსია — 78/100. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი .
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პერსონალური კომპიუტერული თამაშები
კატეგორია:2014 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Pro Evolution Soccer
კატეგორია:Games for Windows-ისთვის სერტიფიცირებული თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation Portable-ის თამაშები
კატეგორია:Pro Evolution Soccer
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში
ინგულეცი

**ინგულეცი** (), *პატარა ინგული* — მდინარე უკრაინაში, დნეპრის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 549 კმ, აუზის ფართობი 13,7 ათ. კმ². სათავეს იღებს და დიდწილად მიედინება დნეპრისპირეთის მაღლობზე, ქვედა წელი შავიზღვისპირა დაბლობზეა. უპირატესად იკვებება თოვლის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავში 12,3 მ³/წმ. გაყინულია დეკემბრის მეორე ნახევრიდან მარტის მეორე ნახევრამდე. ძირითადი შენაკადია ვისუნი (მარჯვენა). ინგულეცის აუზშია 15 ტბა და წყალსაცავი საერთო ფართობით 9,4 კმ² და 709 ტბორი საერთო ფართობით 22,8 კმ². სანაოსნოა შესართავიდან 109 კმ მანძილზე. იყენებენ სარწყავად (ინგულეცის სარწყავი სისტემა). მდინარეზეა ქალაქები: ოლექსანდრია, კრივი-რიჰი, სნიჰურივკა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:მიკოლაივის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ხერსონის ოლქის მდინარეები
სან-კარლოსი (პანგასინანი)

**სან-კარლოსი** (ოფიციალურად **ქალაქი სან-კარლოსი**; ტაგ: *Lungsod ng San Carlos*) ― მესამე კლასის ქალაქი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 188 571 ადამიანს შეადგენს. სან-კარლოსი პანგასინანისა და მთელი ილოკოსის რეგიონის მასშტაბით პირველ ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. 

## ისტორია
წინაკოლონიურ ხანაში სან-კარლოსში მდიდარი თემი ცხოვრობდა. თავდაპირველად მას *ბინალატონგანი* ეწოდებოდა, რომელიც ლუიაგ-ნა-კაბოლოანის, ანტიკური სამეფოს დედაქალაქი იყო (მის შემადგენლობაში დღევანდელი ტარლაკის, სამბალესის, ნუევა-ესიხას, ლა-უნიონის, პანგასინანისა და ბენგეტის პროვინციებიც შედიოდა). ამ პერიოდში პანგასინანი იაპონიასთან, ჩინეთთან და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სხვა ქვეყნებთან დამოუკიდებლად ვაჭრობდა.

1960-იან წლებში სან-კარლოსის მუნიციპალიტეტი ორ უბნად გაიყო. 1965 წელს მცირე უბანი ბაისტის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შევიდა. 1966 წელს, 4487-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ დიდი უბანი ქალაქ სან-კარლოსად გამოცხადდა.

2007 წლის 28 აპრილს სან-კარლოსის ყოფილი მერი, ხულიან ვ. რესუელო ქალაქის მთავარ მოედანზე გამართულ ღონისძიებაზე მოკლეს.

### ბარანგაები
სან-კარლოსი 86 ბარანგაიდ იყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში
* San Carlos Profile at PhilAtlas.com
* [City Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=San%20Carlos%20(PS)) 
* San Carlos at the Pangasinan Government Website 
* Local Governance Performance Management System 
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის პროვინციის ქალაქები
ვორსკლა

**ვორსკლა** ( და ) — მდინარე რუსეთსა და უკრაინაში, დნეპრის მარცხენა შენაკადი. ჩაედინება კამიანსკეს წყალსაცავში. სიგრძე 464 კმ, აუზის ფართობი 14,7 ათ. კმ². სათავეს იღებს შუა რუსეთის მაღლობის დასავლეთ კალთებზე. კალაპოტში უხვადაა ჩქერები და ცელები. ფართო ჭალა ძირითადად უკავია ველებს, რომლებიც ენაცვლება ფოთლოვან ტყეებსა და, ზოგჯერ, ნამდინარევებსა და ჭაობებს. ძირითადად იკვებება თოვლის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯია 28,5 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის ბოლოდან – დეკემბრის დასაწყისიდან მარტის ბოლომდე. მთავარი შენაკადებია: მერლა, კოლომაკი (მარცხენა), ვორსკლიცა (მარჯვენა). ვორსკლი აუზშია 451 ტბა და წყალსაცავი, მათი საერთო ფართობია 22,8 კმ²; მარჯვენა ნაპირზეა ნაკრძალი „ტყე ვორსკლაზე“. მდინარეზეა ქალაქები: გრაივორონი (რუსეთი), პოლტავა, კობელიაკი (უკრაინა).

## სქოლიო 
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია: ბელგოროდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:  სუმის ოლქის მდინარეები
კატეგორია: პოლტავის ოლქის მდინარეები
აიდარი (მდინარე)

**აიდარი** () — მდინარე რუსეთსა და უკრაინაში; ჩრდილოეთის დონეცის (დონის აუზი) მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 264 კმ, აუზის ფართობი 7420 კმ². მიედინება შუა რუსეთის მაღლობის სამხრეთ განაპირა მხარეს. უპირატესად იკვებება თოვლის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ ბახმეტოვკასთან (უკრაინა) 15,7 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის ბოლოდან მარტის ბოლომდე – აპრილის დასაწყისამდე. იყენებენ სარწყავად. აიდარზე მდებარეობს ქალაქი სტარობილსკი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ბელგოროდის ოლქის მდინარეები
ოსკოლი

**ოსკოლი** (, ) — მდინარე რუსეთსა და უკრაინაში; ჩრდილოეთის დონეცის (დონის აუზი) მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 472 კმ, აუზის ფართობი 14,8 ათ. კმ². სათავეს იღებს შუა რუსეთის მაღლობზე, მიედინება ძირითადად სამხრეთით; ქვემო წელზე აგებულია ოსკოლის წყალსაცავი. უპირატესად იკვებება თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის მარტის ბოლოდან მაისის დასაწყისამდე. საშუალო წლიური ხარჯი ქალაქ კუპიანსკთან (უკრაინა) 37,9 მ³/წმ. იყინება ნოემბერში – დეკემბრის დასაწყისში, ლღვება მარტში – აპრილის დასაწყისში. იყენებენ წყალმომარაგებისათვის. მდინარეზეა ქალაქები: სტარი-ოსკოლი, ნოვი-ოსკოლი (რუსეთი).

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩრდილოეთის დონეცის შენაკადები
კატეგორია:კურსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ბელგოროდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ხარკივის ოლქის მდინარეები
ბაკარა

**ბაკარა** (ოფიციალურად **ბაკარის მუნიციპალიტეტი**; ტაგ: *Bayan ng Bacarra*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციებში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 215 ადამიანს შეადგენს. 

## გეოგრაფია
ბარაკას ჩრდილოეთით პასუქინის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს, აღმოსავლეთით - ვინტარი, სამხრეთით - ლაოაგი, ხოლო დასავლეთით - სამხრეთ-ჩინეთის ზღვა. მუნიციპალიტეტი ლაოაგიდან 7 კმ-ითაა დაშორებული, ხოლო მანილიდან - 490 კმ-ით. ბაკარა პროვინციის ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია. 

### ბარანგაები
მუნიციპალიტეტი 43 ბარანგაიდ იყოფა. 

### კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Bacarra Profile at PhilAtlas.com
* 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
ფსიოლი

**ფსიოლი** (, ) — მდინარე რუსეთსა და უკრაინაში; დნეპრის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 717 კმ, აუზის ფართობი 22,8 ათასი კმ². სათავეს იღებს შუა რუსეთის მაღლობზე, უმთავრესად მიედინება ბორცვებიან ვაკეზე, ქვემო წელი დნეპრისპირეთის მაღლობზეა, ჩაედინება კამენსკოეს წყალსაცავში. ჭალა ფართოა. უპირატესად იკვებება თოვლის წყლით. გაზაფხულის წყალდიდობებზე (მარტი — მაისი) მოდის წლიური ჩამონადენის 70%, წყალმცირობა იცის ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო მრავალწლიური ხარჯი ხუტორ ზაფსელიესთან 48,2 მ³/წმ-ია. იყინება დეკემბერში, ლღვება თებერვლის ბოლოს – აპრილის დასაწყისში. ძირითადი შენაკადია ხოროლი (მარჯვენა). მდინარეზეა ქალაქები (დინების მიმართულებით): ობოიანი (რუსეთი), სუმი, გადიაჩი (უკრაინა).

## სქოლიო 
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია:კურსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ბელგოროდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:სუმის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:პოლტავის ოლქის მდინარეები
ხალვაში

საკუთარი სახელი **ხალვაში** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზაზა ხალვაში — ქართველი კინორეჟისორი
* რამაზ ხალვაში — ქართველი მეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე
* როსტომ ხალვაში — ქართველი პოლიტიკოსი
* სოფო ხალვაში — ქართველი მომღერალი
* ფატი ხალვაში — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი
* ფრიდონ ხალვაში — ქართველი პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ცვილისებრი კლიტოციბე

**ცვივილისებრი კლიტოციბე** () — კლიტოციბეს გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. ძლიერ შხამიანია. შეიცავს მუსკარინს.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც *Agaricus phylophilus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

## აღწერა 
ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი 2-9,5 (ზოგჯერ 11 სმ) სმ-მდე აღწევს, ნორჩობაში ბრტყლად ამოზნექილია, ასაკთან ერთად ჩაზნექილი და ძაბრისებრი. ზედაპირი მოთეთრო ან მონაცრისფრო-კრემისფერია, ხშირად  დაფარულია კონცენტრულად განწყობილი, თითქოს წყლით გაჟღენთილი რგოლებით.

## მსავსი სახეობები 
ყველაზე ახლოს მდგომი სახეობაა *Clitocybe dealbata*, რომელიც განსხვავდება მცირე ზომით (1-7 სმ), როგორც წესი, იზრდება მინდვრებსა და მდელოებზე, ერთეულებად. ტყეში იშვიათად გვხვდება.

## გავრცელება და ეკოლოგია 
საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვანი და წიწვიანი ტყის მკვდარ საფარზე. როგორც წესი, დიდ ჯგუფებად, ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“. ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. იზრდება აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## სამეცნიერო სინონიმები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## გალერეა

Clitocybe phyllophila 041031w.jpg
Clitocybe phyllophila 20101107wa.JPG
Clitocybe phyllophila, Frosty Funnel, UK.jpg
Clitocybe.phyllophila.-.lindsey.jpg
Clitocybe.phyllophila2.-.lindsey.jpg
Coloured Figures of English Fungi or Mushrooms - t. 142.png
Clitocybe phyllophila 20081018wa.JPG
Clitocybe phyllophila 20081018wb.JPG

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:კლიტოციბე
აგნო (პანგასინანი)

**აგნო** (ოფიციალურად **აგნოს მუნიციპალიტეტი**; ტაგ: * Bayan ng Agno*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 052 ადამიანს შეადგენს.

## ისტორია
მუნიციპალიტეტის სახელწოდება წარმოდგება ჭაობის ხის, *აგნო კასტოს* სახელწოდებიდან. ხის ეს ჯიში მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უხვად ხარობს და სამედიცინო დანიშნულებით გამოიყენებენ.

აგნო მუნიციპალიტეტად 1791 წელს გამოცხადდა. ესპანური მმართველობისა და ამერიკული ხანის ადრეულ პერიოდში ის სამბალესის პროვინციის ნაწილი იყო, თუმცა 1903 წლის 30 ნოემბერს მიღებული 1004-ე რესპუბლიკური აქტის ამოქმედების შემდეგ სამბალესის ჩრდილოეთი ნაწილი პანგასინანის პროვინციას მიეკუთვნა.

### ბარანგაები
აგნო პოლიტიკურად 17 ბარანგაიდ იყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Agno Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
* Agno at the Pangasinan Government Website
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information
* Agno, Pangasinan website

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
პრისცილა ჩანი

**პრისცილა ჩანი** (დ. 24 თებერვალი, 1985, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ამერიკელი პედიატრი და ფილანთროპი. მან და მისმა ქმარმა, Facebook-ის ერთ-ერთმა შემქმნელმა მარკ ცუკერბერგმა 2015 წელს დააარსეს საქველმოქმედო ორგანიზაცია „Chan Zuckerberg Initiative“. მან და ცუკერბერგმა ქველმოქმედებაში 4,6 მილიარდი დოლარი დახარჯეს.

## ადრეული ცხოვრება
2003 წელს დაამთავრა ქუინსის უმაღლესი სკოლა, სადაც თანაკლასელების მიერ არჩეული იქნა „კლასის გენიოსად“.

## პირადი ცხოვრება
ში, 2013 წელს]]

ჩანი და ცუკერბერგი 2012 წლის 19 მაისს დაქორწინდნენ.
ჩანმა და ცუკერბერგმა დაანონსეს თავისი პირველი შვილის, მაქსიმა ჩან-ცუკერბერგის დაბადება. დაიბადა 2015 წლის 1 დეკემბერს.. 2017 წლის 28 აგვისტოს მათ შეეძინათ მეორე ქალიშვილი რომელსაც ოგასტი დაარქვეს.

მარკ ცუკერბერგის Facebook პოსტზე დაყრდნობით ჩანი ბუდისტია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ამერიკელი ექიმები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქველმოქმედები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სოჟი

**სოჟი** (,  და ) — მდინარე რუსეთში, ბელარუსსა და უკრაინაში; დნეპრის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 648 კმ, აუზის ფართობი 42,1 ათ. კმ². სათავეს იღებს სმოლენსკ-მოსკოვის მაღლობზე, მიედინება ვაკეზე, ქვემო წელი მდებარეობს პოლესიეს დაბლობზე. ხეობა ფართოა, ქალაქ გომელიდან (ბელარუსი) შესართავამდე ფართო (10 კმ-მდე) დაჭაობებული ჭალაა. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. ქვემო წელზე წყლის საშუალო წლიური ხარჯია 219 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრიდან – იანვრის დასაწყისიდან მარტის ბოლომდე – აპრილამდე. მთავარი შენაკადებია: პრონია (მარჯვენა), ოსტიორი, ბესედი, იპუტი (მარცხენა). ზემო წელზე დარაბულია. სანაოსნოა შესართავიდან 373 კმ-ზე. მდინარეზეა ქალაქები (დინების მიმართულებით): კრიჩევი, ჩერიკოვი, სლავგოროდი, გომელი (ყველა ბელარუსში).

## სქოლიო 
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია:სმოლენსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:გომელის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:მოგილიოვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ჩერნიჰივის ოლქის მდინარეები
ალინა ზოტეა

**ალინა ზოტეა** (დ. 8  დეკემბერი, 1986) — მოლდოველი ეკონომისტი, მოდელი და პოლიტიკოსი.

დაიბადა კანტემირში, 15 წლის ასაკში გახდა მოდელი. სკოლა დაამთავრა 2007 წელს და 2011 წელს მოიპოვა ხარისხი ეკონომიკის ფაკულტეტზე, მოლდოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

ზოტეა 2005 წელს შეუერთდა მოლდოვის ლიბერალურ პარტიას

2017 წელს ზოტეა დაქორწინდა ვლად დურნეაზე.ერთ წელიწადში მათ შეეძინათ შვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:მოლდოველი ქალი მოდელები
კატეგორია:მოლდოველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიუნეიმაჰლა

**გიუნეიმაჰლა** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 351 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
საბჭოთა საქართველოს ლიდერთა სია

**საბჭოთა საქართველოს ლიდერთა სია**, *საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ხელმძღვანელობა* — სახელმწიფო მმართველობის ორგანოები, რომლებსაც ხელმძღვენელობდნენ სახელმწიფო და პარტიული ფიგურები და რომლებიც ახორციელებდნენ კონტროლს საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.

საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის (საქართველოს სსრ, სსსრ) უმაღლეს ხელმძღვანელობას, 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების მომენტიდან 1990 წლის ოქტომბრის პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებამდე, ახორციელებდა რესპუბლიკის მთავრობა და საქართველოს კომუნისტური პარტია სკკპ-ის შემადგენლობაში. საქართველოს კომპარტიის უმაღლესი ორგანო იყო ცენტრალური კომიტეტი (ცკ), და საქართველოს ცკ კპ-ის პირველი მდივანი იყო რესპუბლიკის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი 1921–1990 წლებში.

საქართველოს სსრ უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანო 1921–1938 წლებში იყო საბჭოთა ყრილობა, ხოლო 1938–1992 წლებში — ერთპარტიული უმაღლესი საბჭო, რომელი დეპუტატები (გარდა 1990 წლის არჩევნებისა), საქართველოს კომპარტიის ხელმძღვანელობის მიერ აუცილებელი ნებართვის შემდეგ, ირჩეოდნენ უალტერნატივო საფუძველზე 4 წლის განმავლობაში (1979 წლიდან – 5 წლით). უმაღლესი საბჭო არ იყო მუდმივმოქმედი ორგანო, მისი დეპუტატები იკრიბებოდნენ რამდენიმედღიან სესიებზე 2–3-ჯერ წელიწადში. ყოველდღიური ადმინისტრაციული მუშაობის ჩასატარებლად, უმაღლესი საბჭო ირჩევდა მუდმივმოქმედ პრეზიდიუმს, ნომინალურად რესპუბლიკის კოლექტიური მეთაურის ფუნქციის შემსრულებელს.

1989 წლის ნოემბერში კომპარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი ასევე არჩეულ იქნა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ, პარტიის სტრუქტურებიდან საპარლამენტო სტრუქტურებში ხელმძღვანელობის შეუფერხებლად გადასვლის პირობების შექმნის მიზნით. თუმცა მრავალპარტიულ საპარლამენტო არჩევნებზე 1990 წლის ოქტომბერში გამარჯვება მოიპოვა ოპოზიციურმა ბლოკმა მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო, რომლის შემდეგ კომპარტიის ძალაუფლება საქართველოში დასრულდა. 1990 წლის 14 აპრილს საქართველოს სსრ-ს ეწოდა საქართველოს რესპუბლიკა, 1991 წლის 9 აპრილს უმაღლესმა საბჭომ მიიღო აქტი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის შესახებ. 1991 წლის დეკემბერში, სსრკ-ს დაშლის შესახებ ხელშეკრულების ხელმოწერით, საქართველო, აღიარებულ იქნა როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო.

## საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარეები 
### ასფსრ-ის სამხარეო კომიტეტის და სკპცკ-ის მდივნები
### სკპცკ-ის პირველი მდივნები, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეები
## იხილეთ აგრეთვე
*საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი
*საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის პოლიტიკოსები
ადამსი (ჩრდილოეთი ილოკოსი)

**ადამსი** (ოფიციალურად **ადამსის მუნიციპალიტეტი**; ტაგ: *Bayan ng Adams*) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 792 ადამიანს შეადგენს.

## გეოგრაფია
ადამსი პროვინციის ჩრდილოერთ სანაპიროზე მდებარეობს. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან პაგუდპუდი ესაზღვრება, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ― სანტა-პრახედესი, აღმოსავლეთიდან ― კალანასანი, დასავლეთით ― დუმალნეგი, ხოლო სამხრეთით ― ვინტარი.

### ბარანგაები
ადამსი მხოლოდ ერთი ბარანგაისგან შედგება. მუნიციპალიტეტი-ბარანგაი ქვეყნის მასშტაბით უდიდესი ბარანგაია ფართობის მიხედვით. სამომავლოდ ქალაქის ხუთ ბარანგაიდ დაყოფა იგეგმება: ბუგნაის, მალასინის, პობლაკიონის, საპლიდისა და ბუკაროტის. 

ბუკაროტის სიტიო ადამსისა და კალანასანის მუნიციპალიტეტის სადავო ტერიტორიაა, რის გამოც სიტიოში ორი სამთავრობო შენობა მდებარეობს.

### კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Adams Profile at PhilAtlas.com
*New nature adventure spot Adams, Ilocos Norte  ABS-CBN News Online 
*Pasyalan Ilocos Norte
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
ისლანდიის ტორფის სახლი

300px|მინი
**ისლანდიის ტორფის სახლი** () — ისლანდიისათვის დამახასიათებელი საცხოვრებელი სახლების ტიპი. მსგავსი სახლების მშენებლობა გამოიწვია რთულმა კლიმატმა და სამშენებლო მასალების არარსებობამ, გარდა ამისა ეფექტურად იცავს სახლს სიცივისაგან. 

ტორფის სახლებს ისლანდიელები იყენებდნენ IX საუკუნიდან მოყოლებული XX საუკუნის შუა წლებამდე. კონტინენტიდან კუნძულზე გადასულმა ვიკინგებმა დაიწყეს ხის სახლების მშენებლობა, რამაც მალევე გაანადგურა ისლანდიის ტყის საფარი. ამჟამად ისლანდია ღარიბია ტყეებით. ძირითადად გვხვდება არყის ხე, რომელიც მშენებლობისათვის გამოუსადეგარია. ისლანდიას არც ხე-ტყის შემოტანა შეეძლო, რადგან მას არ ჰქონდა საკუთარი გემები, საკმარისი გამტარუნარიანობით. 

2011 წელს ისლანდიის ტორფის სახლების ტრადიცია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში შეიტანეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიის კულტურა
კატეგორია:ისლანდიის არქიტექტურა
ალკალა (პანგასინანი)

**ალკალა** (ოფიციალურად **ალკალის მუნიციპალიტეტი**; ტაგ: *Bayan ng Alcala*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 43 402 ადამიანს შეადგენს. ალკალის ფარ?თობი 5 508 ჰექტარია. 

## გეოგრაფია
### ბარანგაები
ალკალა პოლიტიკურად 21 ბარანგაიდ იყოფა.

* ანულიდი
* ატაინანი
* ბერსამინი
* კანარვაკანანი
* კარანგლაანი
* კურარენგი
* გუალსიკი
* კისიკისი
* ლაოაკი
* მაკაიო
* ცენტრალური პინდანგანი
* აღმოსავლეთი პინდანგანი
* დასავლეთი პინდანგანი
* აღმოსავლეთი პობლასიონი
* დასავლეთი პობლასიონი
* სან-ხუანი
* სან-ნიკოლასი
* სან-პედრო-აპარტადო
* სან-პედრო-ილი
* სან-ვისენტე
* ვაკანტე

## რესურსები ინტერნეტში
* Alcala Profile at PhilAtlas.com
* [Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](https://web.archive.org/web/20170202040316/http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=Alcala%20(PS))
* Alcala at the Pangasinan Government Website
* Alcala Page
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
წრომის ნასოფლარი

ტერმინი **წრომის ნასოფლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* წრომის პირველი ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში. 
* წრომის მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში. 
* წრომის მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში. 
* წრომის მეოთხე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში.
წრომის პირველი ნასოფლარი

**წრომის პირველი ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომიდან 1 კილომეტრზე ადგილ ბოსლებში. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ჩანს ნასახლართა ბუდეები. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები შენობის საძირკვლის ფრაგმენტები. იპოვება წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, დიდი ზომის ქვევრის ფრაგმენტები და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
წაღვლის მეორე ნაეკლესიარი

**წაღვლის მეორე ნაეკლესიარი** — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის სამხრეთით, 150 მეტრზე, ადგილ ჩოჩქოლიკარზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნატეხი ქვიშაქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიისგან შემორჩენილია სამხრეთი კედლის პატარა ნაწილი პილასტრთან ერთად და ჩრდილოეთი კედლის ნაწილი. ეკლესიის სიგანე 6,2 მეტრია. კარი დასავლეთით ჰქონია. ნანგრევები დაფარულია მიწით. იკითხება მხოლოდ დასავლეთი კედლის კონტური.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კორათხევის ნამოსახლარი

**კორათხევის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თელოვანის სამხრეთით, 1,5 კილომეტრის მოშორებით. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ჯიგნარით დაფარულ ნამოსახლარზე შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგებ შენობათა ნაშთები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
წაღვლის მესამე ნაეკლესიარი

**წაღვლის მესამე ნაეკლესიარი** — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ადგილ ცაცხვებში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. შემორჩენილია დარბაზული ეკლესიის ნაშთი. ნაგები ყოფილა ქვიშაქვით. გეგმა მთლიანად არ იკითხება. მოჩანს დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლების ნაშთი და აღმოსავლეთი კედლის კონტური. ეკლესიას კარი ჩრდილოეთით ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
არსენას ძეგლი

**არსენას ძეგლი** — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვის მარცხენა ნაპირას, ხიდიდან 500 მეტრზე, სკვერში. მოქანდაკე ე.მაჩაბელი, არქიტექტორი დ. ლექვეთაძე. დაიდგა 1949 წელს. 1972 წელს ქვის ქანდაკება შეიცვალა ბრინჯაოს ქანდაკებით.                                    
  
სახალხო გმირის არსენა ოძელაშვილის მთლიანი ფიგურა (სიმაღლე 4 მეტრი). პოსტამენტის სამ მხარეს ჩასმულია მარმარილოს დაფები. წინა დაფების წარწერა არსენას ვინაობას გვამცნობს, გვერდებზე კი ამოკვეთილია: „ოძელაშვილი არსენა ღმერთმა კურთხევით ახსენა“, „ მდიდარს ართმევს, ღარიბს აძლევს, ღმერთი როგორ წაახდენსა“. 
                                                                                                                                                                               
## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
წაღვლის პირველი ნამოსახლარი

**წაღვლის პირველი ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის სამხრეთ-დასავლეთით, ერთ კილომეტრზე, მდინარე წაღვლურის მარცხენა ნაპირზე, ადგილ გალავნებში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ფეოდალური ხანით. ნამოსახლარი განლაგებულია ბორცვზე. იპოვება წნელისანაბეჭდიანი ბათქაშისა და ლეგად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. მდინარის პირას ფლატეში ჩანს სქელი ნაცროვანი ფენები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აგილარი (პანგასინანი)

**აგილარი** (ოფიციალურად **აგილარის მუნიციპალიტეტი**; ტაგ: *Bayan ng Aguilar*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 463 ადამიანს შეადგენს. 

მუნიციპალიტეტს სახელი ეწოდა ფილიპინების გენერალ-გუბერნატორის, რაფაელ მარია დე აგილარის პატივსაცემად, ვისი ბრძანებითაც 1805 წლის 16 ივლისს დამოუკიდებელი სამოქალაქო-პოლიტიკური ერთეული ჩამოყალიბდა.

## გეოგრაფია
### ბარანგაები
აგილარი პოლიტიკურად 16 ბარანგაიდ იყოფა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Aguilar Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
* Aguilar at the Pangasinan Government Website 
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
წაღვლის მეორე ნამოსახლარი

**წაღვლის მეორე ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 2,5 კილომეტრზე, მდინარე წაღვლურას მარცხენა ნაპირზე, ლაშეს ღელის დასავლეთით, 300 მეტრზე, ადგილ ძეძვებში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ანტიკური ხანით. ნამოსახლარზე გამოვლინდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ძველი ქანდის ნამარნალი

**ძველი ქანდის ნამარნალი** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველ ქანდაში, ადგილ ნაზვრევში, მდინარე ქსნის მარცხენა ნაპირსა და სოფელ ქანდიდან ქსნის რკინიგზის სადგურისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს. თარიღდება XIX საუკუნით. შემორჩენილია ქვითკირით ნაგები საწნახელი. მის გრძივ კედელში დატანებულია თიხის მილი, რომლის წინ ქვითკირისავე აუზია (ისარნა).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები