კეიტ გრინუეი

**კეთრინ გრინუეი** (დ. 17 მარტი, 1846 - გ. 6 ნოემბერი, 1901 ) — ინგლისელი ვიქტორიანელი მხატვარი და მწერალი, რომელიც ცნობილია საბავშვო წიგნების ილუსტრაციებით. მან მიიღო განათლება გრაფიკულ დიზაინსა და ხელოვნებაში 1858-1871 წლებში ფინსბერის ხელოვნების სკოლაში, სამხრეთ კენსინგტონის ხელოვნების სკოლაში, ჰითერლის ხელოვნების სკოლაში და სლეიდის სახვითი ხელოვნების სკოლაში. მან კარიერა დაიწყო მისალოცი ბარათების მზარდი ბაზრის დიზაინერობით, საშობაო და ვალენტინობის ბარათების წარმოებით. 1879 წელს ხის ბლოკის გრავიურმა და მბეჭდავმა ედმუნდ ევანსმა დაბეჭდა წიგნი *ფანჯრის ქვეშ.*  წიგნი სწრაფად გახდა  ბესტსელერი, რამაც ჩამოაყალიბა კეთრინის რეპუტაცია. მისი თანამშრომლობა ევანსთან გაგრძელდა 1880-იან და 1890-იან წლებში.

ბავშვების გამოსახულებები წარმოსახვითი მე-18 საუკუნის კოსტიუმებით დედოფალ ანას სტილში ძალიან პოპულარული იყო ინგლისში და საერთაშორისო დონეზე, რამაც დაამკვიდრა კეიტ გრინუეის სტილი. *ფანჯრის ქვეშ* გამოქვეყნებიდან რამდენიმე წელიწადში გრინუეის ნამუშევარს მიბაძეს ინგლისში, გერმანიასა და შეერთებულ შტატებში .

## ბავშვობა 
კეიტ გრინუეი დაიბადა ჰოქსტონში, ლონდონში, ოთხი შვილიდან მეორე, მუშათა კლასის ოჯახში. დედამისი, ელიზაბეთი, ტანსაცმლის მწარმოებელი იყო, ხოლო მამამისი, ჯონი, გრავიური, რომელმაც უარი თქვა სტაბილურად მუშაობაზე რათა დამოუკიდებლად ემუშავა. როდესაც გრინუეი ძალიან ახალგაზრდა იყო, ის დათანხმდა, რომ მიეწოდებინა გრავირებული ილუსტრაციები ჩარლზ დიკენსის *პიკვიკის კლუბის ჩანაწერების* ახალი გამოცემისთვის, და გაგზავნა თავისი ახალგაზრდა ოჯახი სოფლად ნათესავებთან, რათა თავი მიეძღვნა გრავიურების დამზადებისათვის. სოფლად ცხოვრებამ კეიტზე ღრმა გავლენა მოახდინა. ეს იყო ადგილი, სადაც ის დიდ დროს ატარებდა ბავშვობაში.  

გამომცემელი, რომელმაც ჯონ გრინუეის ნამუშევარი შეუკვეთა, გაკოტრდა და ოჯახი შემოსავლის გარეშე დატოვა.   როდესაც ელიზაბეტ გრინუეი როლესტონიდან ბავშვებთან ერთად დაბრუნდა, ოჯახი გადავიდა იზლინგტონში, სადაც მან გახსნა საბავშვო კაბების მაღაზია, რომელიც იზიდავდა მდიდარ  კლიენტებს.  ოჯახი ცხოვრობდა მაღაზიის ზემოთ ბინაში.  

ჯონ გრინუეი ზრუნავდა დედასა და ორ დაზე, ისევე როგორც საკუთარ ოჯახზე.  ის ცალ-ცალკე იღებდა გრავიურებს, ჩვეულებრივ ყოველკვირეულ პუბლიკაციებში, როგორიცაა *The Illustrated London News* . ის ხშირად მუშაობდა ხეზე კვეთაზე მთელი ღამის განმავლობაში ცეცხლის შუქზე.  კეიტს სიამოვნებდა მისი ყურება და მისი ნამუშევრების მეშვეობით ჯონ ლიჩის, ჯონ გილბერტისა და კენი მედოუზის ილუსტრაციებს ეცნობოდა. 

ბავშვობაში გრინუეის მშობლები ასწავლიდნენ მას სახლში; მოგვიანებით იგი გაგზავნეს სხვადასხვა სკოლაში;  ის იყო ზღაპრების წიგნის ვერსიების გულმოდგინე მკითხველი - მისი ფავორიტები იყო „მძინარე მზეთუნახავი“, „კონკია“ და " ==„ურჩხული და მზეთუნახავი“ - ასევე შექსპირის ილუსტრირებული გამოცემები. 

## განათლება და ადრეული ნამუშევრები 
მინი| გრინუეი 16 წლის ასაკში.
1857 წელს, 12 წლის ასაკში, ესწრებოდა ღამის გაკვეთილებს  დეკორატიულ ხელოვნებაში ახლომდებარე ფინსბერის სკოლაში,  სამხრეთ კენსინგტონის ხელოვნების სკოლის ადგილობრივი ფილიალი. ღამის კურსები ღია იყო მხოლოდ ქალებისთვის, სთავაზობდნენ ხატვას, ფაიფურის ფერწერას, ხის გრავიურას და ლითოგრაფიას .  სამეფო ქალთა ხელოვნების სკოლაში წასვლამდე. 

სამეფო ქალთა ხელოვნების სკოლის დირექტორი იყო რიჩარდ ბურშეტი.  გრინუეი საკმაოდ მორცხვი იყო და თავს უბრალოდ და არამიმზიდველად მიიჩნევდა სხვა სტუდენტებთან შედარებით. მიუხედავად ამისა, იგი დაუმეგობრდა ბევრად უფრო პოპულარულ ტომპსონს,  ორი ახალგაზრდა ქალი გულმოდგინედ მუშაობდა საკუთარ სტუდიაში, რათა დაეხვეწათ თავიანთი უნარები. ამ მომენტში მას უფლება მიეცა დაეხატა ადამიანის ფიგურები, ჯერ თაბაშირის ჩამოსხმისგან, შემდეგ კი ისტორიულ ან ორნამენტულ კოსტიუმებში ჩაცმული მოდელებისგან, უნარ-ჩვევები, რომლებიც მან გამოიყენა ზაფხულის განმავლობაში როლესტონში. თუმცა, მან ვერ შეძლო სრულად დაუფლებოდა ადამიანის ანატომიას;  იმედგაცრუებული იყო, რადგან შიშველი მოდელები ქალთა კლასებში არ იყო დაშვებული. შემდგომ ჩაირიცხა ღამის კლასებში ჰეზერლის სახვითი ხელოვნების სკოლაში, სადაც გაიცნო ედვარდ ბერნ-ჯონსი, ედვარდ პოინტერი და უოლტერ კრეინი .  მისალოცი ბარათები პირველად გამოჩნდა 1840-იან წლებში და 1860-იან წლებში ბაზარი აფეთქდა.  ბარათების მწარმოებელმა Marcus Ward &amp;amp; Co-მ დაიქირავა გრინუეი 1871 წელს.  მისი დიზაინი კარგად გაიყიდა და მათ ნამუშევრებზე თქვეს, რომ „მისი განსაკუთრებული ნიჭი იყო კოსტუმების ფიგურებისა და დახვეწილი ფერების მიმართულება“.  მისი ბარათები პოპულარული იყო და  ვალენტინობის კვირაში 25000 ეგზემპლარად გაიყიდა. 

მისი პირველი წიგნი, *ფანჯრის ქვეშ* (1879), მარტივი,  იდილიური ლექსების კრებული ბავშვების შესახებ, ბესტსელერი იყო. 

## შემდგომი წლები და გარდაცვალება 
მინი| რიჩარდ ნორმან შოუს მიერ კეიტ გრინუეისთვის აშენებული სახლი ფროგნალში.
1880-იან წლებში წიგნის ფირფიტების ყველაზე პოპულარული დიზაინერები იყვნენ გრინუეი, კრეინთან და ობრი ბერდსლისთან ერთად. მათ ნამუშევრებში გამოიკვეთა რთული არტ-ნუვო ელემენტები, მოქცეული ვაზისა და ყვავილების ნიმუშებით. 

გრინუეი 1889 წელს აირჩიეს  ფერმწერთა სამეფო ინსტიტუტის წევრად. მან თავისი ნამუშევრები გამოფინა სახვითი ხელოვნების სასახლეში 1893 წლის მსოფლიო კოლუმბიურ გამოფენაზე ჩიკაგოში, ილინოისი.  ის ცხოვრობდა არტს-ენდ-კრაფტის  სტილის სახლში, რომელიც მან დაავალა რიჩარდ ნორმან შოუს ფროგნალში, ლონდონში, თუმცა ზაფხულს ატარებდა როლესტონში.

გრინუეი გარდაიცვალა მკერდის სიმსივნით 1901 წელს, 55 წლის ასაკში  ის დაკრძალულია ლონდონში, ჰემპსტედის სასაფლაოზე .

## სტილი 
გრინუეის ნახატების რეპროდუცირება მოხდა ქრომოქსილოგრაფიით, რომლითაც ფერები იბეჭდებოდა ხელით გრავირებული ხის ბლოკებიდან ედმუნდ ევანსის ფირმის მიერ.  1880-იან და 1890-იან წლებში მისი ერთადერთი კონკურენტები საბავშვო წიგნების ილუსტრაციებში იყვნენ უოლტერ კრეინი და რენდოლფ კალდეკოტი .

კეიტ გრინვეეის სტილს ხშირად იყენებდა მხატვარი მოდ გუდმანი ბავშვების გამოსახულებაში.

## მემკვიდრეობა 
კეიტ გრინუეის მედალი, რომელიც დაარსდა მის პატივსაცემად 1955 წელს, ყოველწლიურად ენიჭება დიდი ბრიტანეთის ბიბლიოთეკებისა და ინფორმაციის პროფესიონალების ინსტიტუტის მიერ საბავშვო წიგნების ილუსტრატორს.

## ლიტერატურა
**Benezit Dictionary of Graphic Artists and Illustrators*, Vol 1. (2012). New York: Oxford University Press.  p.&nbsp;488
*Darton, F. J. (2011). *Children’s Books in England: Five Centuries of Social Life*. Ed. Brian Alderson, New York: Cambridge UP. 
* Hahn, Daniel. (2015) ''The Oxford Companion to Children's Literature*. New York: Oxford University Press. 
* Robert W. Kiger (ed.). (1980) *Kate Greenaway: Catalogue of an Exhibition of Original Artworks and Related Materials Selected from the Frances Hooper Collection at the Hunt Institute*. 
* Shuster, Thomas E. and Rodney K. Engen. (1986). *Printed Kate Greenaway: A Catalogue Raisonné''. 
* Thomson, Susan Ruth (1977). "Kate Greenaway: A Catalogue of the Kate Greenaway Collection, Rare Book Room, Detroit Public Library". 

## რესურსები ინტერნეტში
*Works by Kate Greenaway at HathiTrust
*Baldwin Library of Historical Children's Literature Digital Collection, Greenaway images from the University of Florida Libraries
*Greenaway Papers de Grummond Collection, University of Southern Mississippi
*Frances Hooper Kate Greenaway Collection Carnegie Mellon University Library

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ილუსტრატორები
კატეგორია:ბრიტანელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:დაბადებული 1846
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი