open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (დონის როსტოვი)

**ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1996-2007 წლებში. 

## ისტორია 
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი აღმართულია დონის როსტოვში ჩრდილოეთის წყალსაცავის ნაპირზე. აღნიშნული ტერიტორია ადრე ეკუთვნოდა სომხურ ეკლესია სურბ-ხაჩს. ტაძარი დაარსდა 1996 წელს, იმასთან დაკავშირებით, რომ ქალაქის ამ გარეუბნის მოსახლეობის უდიდესი უმრაველსობა მართლმადიდებელი იყო და არ ჰქონდათ მართლმადიდებლური სალოცავი. ადრე ამ რაიონში მოქმედებდა წმინდა ყაზანის ეკლესია, რომელიც 1931 წელს დაანგრიეს. 

თავდაპირველად, მშენებლობის დაწყებამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე დადგეს სამლოცველო ოთახი, ხოლო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 2004 წელს. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი ააშენეს და შიგნიდან მოხატეს 3,5 წელიწადში. 2008 წლის 9 ნოემბერს გაიმართა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 

ამჟამად ტაძარი, როგორც თანამედროვე ნაგებობა, გაზიფიცირებულია. ეკლესიის სამრეკლო აგურისგანაა აგებული და მასზე ჰკიდია 9 ზარი. ტაძარში ღვთისმსახურება ყოველდღე აღევლინება. ეკლესიის წინამძღვარია დიმიტრი სობოლევსკი. 

ეკლესიის მთავარი დღესასწაულებია:

* 21 ივლისი : გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა
* 4 ნოემბერი : მოსკოვისა და რუსეთის ხსნა პოლონელთა თავდასხმისაგან 1612 წელს.

ეკლესიასთან მუშაობს სასულიერო-საგანმანათლებლო კურსები და საკვირაო სკოლა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону
* Храмы Ростова-на-Дону
* Храм Казанской Иконы Божией Матери в Ростове-на-Дону 
* Ростов-на-Дону. Церковь Казанской иконы Божией Матери
* Храм Казанской иконы Божией Матери 
* Виртуальный тур по храму

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
კონიის ტრამვაი

მინი|კიოლნიდან ჩამოტანილი ტრამვაი Duewag GT8, კონიაში ბორტის ნომრით 107
**კონიის ტრამვაი** — ტრამვაის ქსელი, რომელიც კონიაში ექსპლუატაციაშია 1992 წლიდან. ლიანდაგის სიგანეა 1435 მმ, ძაბვა 750 ვ, ერთადერთი ორლიანდაგიანი ხაზის სიგრძე შეადგენს 18 მეტრს.

## ისტორია
альт=Трамвай Skoda T28 на остановке Кюлтюр парк, Конья|მინი|ტრამვაი Škoda 28T კონიაში
ტრამვაის სისტემის მშენებლობაზე კონტრაქტი, რომელიც ნაწილობრივ გერმანული მხარის მხრიდან ფინანსდებოდა ფირმა *Siemens AG*-სთან გაფორმდა 1986 წელს და მშენებლობა დაიწყო 1987 წელს. 1988 წელს გერმანიის ქალაქ კიოლნისგან შესყიდულ იქნა პირველი მეორადი ვაგონები, რომლებიც ჩამოიტანეს 1989 წელს. ქალაქის ახალი მერის არჩევის შემდეგ ტრამვაის მშენებლობის სამუშაოები შეჩერდა, რადგან ახალი მერი მოითხოვდა ტრამვაის განცალკევებული ზოლის მქონე ხაზის აშენებას. სამშენებლო სამუშაოები განახლდა 1991 წლის ზაფხულში, 1992 წლის 23 აპრილიდან დაიწყო სატესტო სვლები. ხაზი მგზავრებისთვის გაიხსნა 1992 წლის 28 სექტემბერს და მისი სიგრძე შეადგენდა 10,4 კმ-ს (Alââddin-დან Cumhuriyet-მდე). 1996 წლის 19 აპრილს ხაზი დაგრძელდა 7,6 კმ-ით Cumhuriyet-დან Üniversitesi-მდე.

მთლიანად 1989-2004 წლებში კონიამ კიოლნისგან იყიდა 61 სამსექციური ტრამვაის ვაგონი, რომლებიც გამოშვებული იყო 1963-1965 წლებში. 2013 წელს *Škoda Transportation*-მა გაიმარჯვა ტენდერში 60 დაბალიატაკიანი ვაგონის მიწოდებაზე, რომლის მთლიანი ღირებულება 2,6 მილიარდ ჩეხურ კრონას შეადგენდა. *Škoda Transportation*-მა კონიისთვის 2013-2014 წწ დაამზადა Škoda 28T მოდელის ვაგონები, რომლებიც გამომდინარეობს მიშკოლცისთვის დამზადებული Škoda 26T-ს კონცეფციიდან.

## თურქეთის ტრამვაის სისტემების სია
* ანტალია (მოქმედი)
* ბურსა (მოქმედი)
* გაზიანთეფი (მოქმედი)
* ესქიშეჰირი (მოქმედი)
* იზმითი (მშენებარე)
* იზმირი (გაუქმებული)
* კაისერი (მოქმედი)
* კონია (მოქმედი)
* სამსუნი (მოქმედი)
* სტამბოლი (მოქმედი)

## ლიტერატურა
* B.A. Schenk, M.R. Van den Toorn, Trams 2000. Uitgeverij Alk bv (ჰოლანდია). ISBN 90-6013-596-2
* B.A. Schenk, M.R. Van den Toorn, Trams 2006. Uitgeverij Alk bv (ჰოლანდია). ISBN 90-6013-456-7

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფოტოები

კატეგორია:ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
დასავლეთის რეგიონი (კამერუნი)

**დასავლეთის რეგიონი** (, ) — რეგიონი კამერუნის დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება კამერუნის ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ადამავის რეგიონს, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან ცენტრალურ რეგიონს, სამხრეთ დასავლეთიდან სანაპირო რეგიონს და დასავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბაფუსამი.

დასავლეთის რეგიონი ფართობის მიხედვით ქვეყნის ყველაზე პატარა რეგიონია (13 892 კმ²), მაგრამ მოსახლეობის სიმჭიდროვის მიხედვით მას მეორე ადგილი უკავია (137,26 ად./კმ²).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
რეგიონი იყოფა 8 დეპარტამენტად:
# ბამბუტოსი (Bamboutos) — 1123 კმ²
# ზედა ნკამი (Haut-Nkam) — 958 კმ²
# ზედა პლატო (Hauts-Plateaux) — 415 კმ²
# კუნგ-კჰი (Koung-Khi) — 353 კმ²
# მენუა (Menoua) — 1380 კმ²
# მიფი (Mifi) — 402 კმ²
# ნდე (Ndé) — 1524 კმ²
# ნუნი (Noun) — 7687 კმ²

## მოსახლეობა და ეკონომიკა 
დასავლეთის რეგიონი შედის კამერუნის ეკონომიკურად ყველაზე უფრო კარგად განვითარებული რეგიონების რიცხვში. რეგიონის ეკონომიკურ განვითარებას ძირითადად ხელს უწყობს ბამუმის და ბამილეკეს ტომის ხალხი. რეგიონის მოსახლეობის დიდმა რაოდენობამ და შედარებით პატარა ტერიტორიამ ხელი შეუწყო ამ ხალხს გამხდარიყვნენ გამოცდილი ფერმერები და ხელოსნები.

## გალერეა 

ფაილი:West Province ethnic groups.png|ეთნიკური ჯგუფების გეოგრაფიული გადანაწილება დასავლეთის რეგიონში.
ფაილი:West Cameroon divisions.png|დასავლეთის რეგიონის დეპარტამენტები.
ფაილი:Bamun artisan.jpg|ბამუმის ხალხს შორის პოპულარულ საქმიანობას წარმოადგენს ხეზე ჭრა.

## სქოლიო
კატეგორია:კამერუნის რეგიონები
დონის როსტოვის იოანე კრონშტადტელის ეკლესია

**იოანე კრონშტადტელის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2001-2010 წლებში ჰენრიხ ივანოვის პროექტის მიხედვით.

## ისტორია 
ტაძარი, რომელიც აგებულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანად შერაცხული მღვდლის, იოანე კრონშტადტელის სახელობაზე, ერთადერთი სტუდენტური ეკლესიაა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიაში. აღნიშნული ტაძრის ისტორია იწყება 1992 წლიდან, როდესაც  1992 წლის 29 სექტემბერს გაიხსნა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მცირე სამლოცველო. პირველი წირვა აღნიშნულ ეკლესიაში გაიმართა 1993 წლის 1 სექტემბერს. მომდევნო წლის 12 ივლისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა აკურთხა ადგილი ახალი ეკლესიის მშენებლობისათვის, ხოლო 26 ივლისს დაიწყო სამშენებლო სამუშაოები. 

პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა 1994 წლის 3 ივნისს. ძალიან მალევე გადაწყდა აეშენებინათ ახალი ეკლესია იოანე კრონშტადტელის (1829-1909 წწ.) სახელობაზე. 1999 წელს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი II სტუმრობდა დონის როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტს და აკურთხა ახალი ეკლესიის ასაშენებლად გამოყოფილი ადგილი და საფუძველი ჩაუყარა ტაძრის მშენებლობას. 2004 წელს გაიხსნა ეკლესიის გუმბათი ჯვრით. ტაძართან მუშაობს სამრევლო სკოლა.

2005 წლის 14 მარტიდან ღვთისმსახურება აღესრულება მშენებარე ეკლესიის წმინდა მოციქულების პეტრესა და პავლეს ფლიგელში.

## სქოლიო 
კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
დონის როსტოვის წმინდა ალექსანდრას ეკლესია

**წმინდა ალექსანდრას ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1904 წელს ვ. პოპოვის პროექტის მიხედვით. იგი მდებარეობდა დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონის შემადგენლობაში). მთავარი ტრაპეზი არის წმინდა დედოფალ ალექსანდრა რომაელის სახელობაზე კურთხეული. ეკლესიას აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
წმინდა ალექსანდრას ეკლესია ააგეს 1904 წელს დონის ნახიჩევანის (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი) მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე მდებარე ძველი ხის სამლოცველოს ადგილზე. არქიტეტორმა ვ. პოპოვმა ეკლესია ააგო ფსევდორუსულ სტილში. 1910 წელს ეკლესიას დააშენეს ხის სამრეკლო. 1920-იან წლებში დასავლეთის მხარეს მიაშენეს ნართექსი. 

ნაცისტური გერმანიის ოკუპაციის დროს ქალაქში ალექსანდრას ეკლესიის სასაფლაოზე დაკრძალეს ბრძოლაში დაღუპული მართლმადიდებელი რუმინელი ჯარისკაცი.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
უბიხური ფოლკლორი

**უბიხური ფოლკლორი** — უბიხების არამატერიალური კულტურა.

უბიხური ფოლკლორი კავკასიური სულიერი კულტურის განუყოფელი ნაწილია. ტრაგიკულმა ბედმა უბიხ ხალხს მოუსპო შესაძლებლობა, განევითარებინა და უფრო სრულად მოეტანა საუკუნეების მანძილზე შექმნილი ხალხური შემოქმედება. მათ მუსიკაზე, ცეკვებსა და სახვით ხელოვნებაზე ჩვენ ძალიან ზოგადი და მწირი წარმოდგენა გვაქვს, რაც ძირითადად ამა თუ იმ წყაროში გაბნეულ ცნობებზეა დამყარებული.

საბედნიეროდ, ი. მესაროშის, ჟ. დიუმეზილის, ჰ. ფოგტის და სხვათა პუბლიკაციები საშუალებას გვაძლევს, გავიცნოთ უბიხთა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს. მართალია, ჩვენამდე არ მოუღწევია ზეპირსიტყვიერების მთელ მრავალფეროვნებას, მაგრამ, არსებული მასალაც ძალზედ მნიშვნელოვანია.

უბიხების ჩერქეზებთან სიახლოვის გამო მათ ფოლკლორში ასახულია ჩერქეზული (ადიღური) მოტივები, სიუჟეტები, ძალიან ბევრია პირდაპირი სესხების ფაქტებიც. სესხება ხდებოდა ასევე თურქულენოვანი ფოლკლორიდანაც.

უბიხთა ფოკლორში აშკარად გამოიყოფა სხვადასხვა ქრონოლოგიური ფენა: უფრო არქაული, რომელშიც ასახულია საერთო კავკასიური ეპიკური თქმულებები ნართულ ეპოსსა და მათ მთავარ გმირ სასრიყვაზე, ჯადოსნური ზღაპრები ხალხის წიაღიდან გამოსულ მოხერხებულ გმირებზე, თქმულებები და ლეგენდები, ცხოვრებისეული ფილოსოფიის გამომხატველნი. უბიხურ ფოლკლორში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და საყვარელი გმირია ჩერქეზი აიდემირ-ხანი, ცნობილი თავისი სიმამაცითა და კეთილშობილებით. 

ჟ. დიუმეზილმა 1955-1959 წლებში თევფიქ ესენჩისაგან ჩაიწერა „მოხუცთა ამოწყვეტის დასასრული“, „ქალის ჭკუა“, „ბერიკაცი და დევი“, „დიღუ დიდარიყუს თავგადასავალი“, „მთავარი ქუშიკუ“, „აიდემირ-ხანი“; ილიას ჰოსქანისაგან „სამი რჩევა“, „გლეხის შვილი“; ალი ბილაშისაგან „კაცი, რომელმაც ირჩია, ახალგაზრდობაში ყოფილიყო უბედური“. ჰ. ფოგტმა 1959 წელს თ. ესენჩისაგან ჩაიწერა „ყელწითელა“.

უბიხური ფოლკლორის ნიმუშები რუსულად პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „კავკასიონის“ 1983 წლის №1-ში (გ. ორაგველიძის თარგმანი).

## ლიტერატურა
* რ. ჯანაშია, „უბიხური ფოლკლორი“, (კავკასიური სახლი), თბ., 2001

კატეგორია:უბიხეთი
ჩრდილოეთის რეგიონი (კამერუნი)

**ჩრდილოეთის რეგიონი** (, ) — რეგიონი კამერუნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კამერუნის უკიდურესი ჩრდილოეთის რეგიონს, სამხრეთიდან ადამავის რეგიონს, დასავლეთიდან ნიგერიას, აღმოსავლეთიდან ჩადს და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გარუა.

## ფლორა და ფაუნა 
რეგიონის დიდი ნაწილი დაფარულია ტყიანი სავანებით, ჩრდილოეთით მცენარეულობა უფრო მეჩხერია, ბალახოვანი საფარი უფრო იშვიათია, ხეები უფრო იზოლირებულია. ყველაზე უფრო გავრცელებული სახეობებია — აკაცია, ბაობაბი, პალმების ზოგიერთი სახეობა. ცხოველებს შორის ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანია ბეჰემოთი, ტურა, მაიმუნების ზოგიერთი სახეობა, ქვეწარმავლების სხვადასხვა სახეობა. ქალაქ გარუას სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ბენუეს ეროვნული პარკი.

## მოსახლეობა 
[thumb|left|[ეთნოსი|ეთნიკური ჯგუფების გეოგრაფიული განაწილება ჩრდილოეთის რეგიონში.]]
მთავარი ეთნიკური ჯგუფი — მომთაბარე მუსლიმი ფულბეს ტომის ხალხი, მათ გარდა ასევე ცხოვრობს ბევრი ტომის ხალხი, რომლებიც ლაპარაკობენ ადამავის, ჩადის და ნილო-საჰარულ ენებზე. სხვადასხვა ეთნოსს შორის სასაუბრო ენაა ფულანი, საგანმანათლებლო ენა — ფრანგული.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
რეგიონი იყოფა 4 დეპარტამენტად:

 
## ლიტერატურა 
* Fanso, V.G., Cameroon History for Secondary Schools and Colleges, Vol. 1: From Prehistoric Times to the Nineteenth Century. Hong Kong: Macmillan Education Ltd, 1989.
* Neba, Aaron, Ph.D., Modern Geography of the Republic of Cameroon, 3rd ed. Bamenda: Neba Publishers, 1999.
* Ngoh, Victor Julius, History of Cameroon Since 1800. Limbe: Presbook, 1996.

## სქოლიო
კატეგორია:კამერუნის რეგიონები
სანტა-ტერეზინია (პერნამბუკუ)

**სანტა-ტერეზინია** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 813 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პერნამბუკანუს მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაჟეუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 991 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 56.2 კმ²-ზე. ფართობი 195 586 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერნამბუკუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია

ზოგიერთი ოპტიმისტური შეფასებით ლუქემბურგში 130-ზე მეტი ციხესიმაგრეა, მაგრამ უფრო რეალურად 100-ზე მეტი, მიუხედავად ამისა უმეტესობა ამ ციხესიმაგრეებიდან შეიძლება ჩაითვალოს დიდ რეზიდენციებად ან ფეოდალური მამულების სახლებად ვიდრე ციხესიმაგრებად.

ამჟამინდელი **ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია** შეიცავს დაახლოებით 50 ციხესიმაგრეს და ყველასთვის კარგად ცნობილ სარეზიდენციო ციხე-დარბაზებს. ქვემოთ მოცემულ სიაში არის ქვე-სიაც, რომელშიც ნახსენებია სხვა ციხესიმგრეები, რომლებიც შეიძლება მთავარ სიას დაემატოს მოგვიანებით.

## მთავარი სია
## ქვესია
ეს არის ნაკლებად მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრეების სია.
* ბელენჰაფი იუნგლინსტერში (გადაკეთებულია გოლფის კორტად და კლუბის შენობად)
* ბერლაიმონტის ციხესიმაგრე კლევრაუქსში (პატარა XII საუკუნის ციხესიმაგრე, რომელიც აღადგინეს 1635 წელს, დღესდღეობით სასტუმრო)
* ბირტრანგეს ციხესიმაგრე შირენთან ახლოს (კერძო მფლობელობაში)
* Ell ციხესიმაგრე რედანგესთან ახლოს (ერთხელ მცირე ციხესიმაგრე, დღესდღეობით გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში)
* ჰერინგენი მულერტჰალში (არაშთამბეჭდავი ნანგრევი)
* კოკელშოიერის ციხესიმაგრე ქალაქ ლუქსემბურგის სამხრეთით (XIX საუკუნის კერძო რეზიდენცია)
* მერტერტის ციხესიმაგრე ვასერბილიგთან ახლოს (აშენდა 1870 წელს, გთავაზობთ მომსახურებას)
* მოსტროფის ციხესიმაგრე ბეტენდორფთან ახლოს აღმოსავლეთ ლუქსემბურგში (თარიღდება 1433 წლით უფრო გვიან, კერძო მფლობელობაში)
* შორელსის ციხესიმაგრე ეშეტესთან ახლოს (მხოლოდ კედლების ნარჩენები)
* შრასიგის ციხესიმაგრე, დღესდღეობით დანგრეული თარიღდება XVII საუკუნით
* სირდალის ციხესიმაგრე

## რესურსები ინტერნეტში
* Website der luxemburgischen Burgenvereinigung 

## სქოლიო
კატეგორია:ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ლუქსემბურგი
დონის როსტოვის სერაფიმე საროველის ტაძარი

**სერაფიმე საროველის ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1904-1911 წლებში ბ. რაიჩენკოვის პროექტის მიხედვით. 

## ისტორია 
250px|მინი|მარცხნივ|ეკლესიის ხედი რევოლუციამდე
სერაფიმე საროველის ტაძრის მშენებლობის ისტორია იწყება XIX საუკუნის ბოლოდან, როდესაც 1899 წელს, გნილევის სამების ტაძრის წინამძღვარმა მიმართა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს ათანასეს ახალი ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით.  თანხების მოსაზიდად შეიქმნა სამეურვეო საბჭო კაზაკ გრიგორ პეტროვის მეთაურობით. 1903 წელს კაზაკთა კრებამ გამოყო ადგილი ტაძრის მშენებლობისათვის. 1904 წელს კი დაიწყო ტაძრის მშენებლობა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელსაც დიდი გავლენა აქვს რუსეთის მოსახლეობაზე. 1911 წელს მშენებლობა დასრუულდა მრევლის შემოწირულობების ხარჯზე. 1911 წლის 4 დეკემბერს მოხდა ტაძრის კურთხევა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელიც შეასრულა აქსაის ოლქის წინამძღვარმა ალექსანდრე გრიგორიევმა. 

საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, 1937 წელს ეკლესია დაიხურა. ღვთისმსახურება კვლავ აღსდგა 1942 წელს გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში და მოქმედებდა 1956 წლამდე. 1959-1960 წლებში ეკლესია გადააკეთეს მიხეილ გლინკას სახელობის მუსიკალურ სკოლად. 

1992 წლის შემოდგომაზე ჩამოყალიბდა მართლმადიდებელ როსტოველთა წმინდა სერაფიმეს მრევლის გაერთიანება, რომლის წინამძღვარიც იყო სერგეი რაზუმცევი და „სოფელ გნილოვსკის კაზაკთა კავშირი“. მათ დაიწყეს აქტიური მოღვაწეობა სერაფიმეს სახელობის ტაძრის შენობის დაბრუნებისათვის. 1995 წლიდან ეკლესიის აღორძინებაზე ზრუნავს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის ახალბედა ეპისკოპოსი პანტელეიომონი.

## რესურსები ინტერნეტში
* დონის როსტოვის სერაფიმე საროველის ტაძრის ისტორია 

კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
სრვეღის მონასტერი

__NOTOC__

**სრვეღის მონასტერი** () — შუა საუკუნეების მონასტერი თანამედროვე სომხეთის ტერიტორიაზე, ტავუშის პროვინციაში, სოფელ აიგეჰოვიტიდან სამხრეთით 3 კმ-ში, ტყით შემოფარგლულ მდელოზე. წარმოადგენდა საქართველოს ისტორიული კუთხის, კაენის სასულიერო ცენტრს.  აგების ზუსტი თარიღი უცნობია. ძეგლის საერთო მდგომარეობა დღესდღეობით სავალალოა.

## ისტორია 
აგებულია XIII საუკუნეში. არის მოსაზრება, რომ კირანცთან ერთად იგი ქართული „ოქროს ხანის“ კულტურის ძეგლია.

მდინარე აღსტევის მარჯვენა ნაპირზე, მოპირდაპირე მხარეს, დგას XVIII საუკუნის  საგუშაგო კოშკი.

## არქიტექტურა 
არქიტექტურული ნიშნებით  XII-XIII საუკუნეებს განეკუთვნება. იგი კირანცის სამონასტრო კომპლექსის მსგავსად ნაშენებია ტერაკოტის აგურით, რაც იშვიათობაა სომხეთში. მთავარი ტაძრის კედლების ქვედა მხარე დაახლოებით 1 მეტრის სიმაღლეზე გაპრიალებული ვარდისფერი ანდეზიტისაა, დეტალების და სტრუქტურების ნაწილი კი კარგად თლილი ქვიშაქვის.

მონასტრის შემადგენელი ნაწილებია: 
* წმინდა ნიშნის სახელობის ტაძარი 
* ღვთისმშობლის  სახელობის ტაძარი 
* ბერების საცხოვრებელი სენაკები 
* ზეთის სახდელი 
* დამატებითი  დამხმმარე ნაგებობები 
კომპლექსის ტერიტორიაზეა საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობების, კედლებისა და სასაფლაოების ნაშთები. მას გარს ერტყა კედელი. კედლის გარე ტერიტორიაზე შემონახულია თიხის მილები. მახლობელი მთებიდან წყალი მონასტერს მათი საშუალებით მიეწოდებოდა.

**წმინდა ნიშნის ეკლესია** დარბაზული ტიპის გუმბათიანი ტაძარია. მისი ქვედა ნაწილიც და გუმბათის ყელიც აგურისაგანაა ნაგები. 1152 წლის წარწერა ერთ-ერთ კედელზე, მოიხსენიებს ხუროთმოძღვარ სარგისსა და მშენებელ იოანეს. შენობა შიგნიდან ოვალურია. რამდენიმეჯერ ჩაუტარდა განახლება. სანათლავის თავზე შემონახულია 1252 წლის სამუშაოების წარწერაც, რომლის მიხედვითაც ის ააგეს არტავაზმა და სარგისმა, ოსტატ იოანეს ხელით.

**ღვთისმშობლის ტაძარი** ადგილობრივებმა, მღვდელ ჰოვანესის მეთაურობით, მთავარი ეკლესიისაგან ჩრდილოეთით, 1889 წელს ააგეს. ინფორმაცია ამის შესახებ ქვაზეა ამოტვიფრული. ერთნავიანი სალოცავისგან ნაშთებია შემორჩენილი.

ზეთის სახდელი დამხმარე ნაგებობა კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობდა. შემორჩენილია ნანგრევები.

## გალერეა 

Image:Srvegh Monastery 14.jpg
Image:Srvegh Monastery 8.jpg
Image:Սրվեղի վանք8.JPG
Image:Սրվեղի վանք, ներս.JPG
Image:Սրվեղի վանք26.JPG
Image:Srvegh Monastery 12.jpg|ღვთისმშობლის სახელობის სალოცავი

## იხილეთ აგრეთვე 
*კირანცის მონასტერი

## რესურსები ინტერნეტში 
*მიწასთან გასწორებული აზერბაიჯანული სოფლები და ქართული ტაძრები რომელთაც სომხურად ასაღებენ
*Армянское варварство: разрушенные азербайджанские села и поруганные грузинские храмы рядом
*Sverghi Monastery - Armeniapedia.com
*Photo of Sverghi Monastery - Panoramio
*Սրվեղի վանք - ვიდეო
*ՍՐՎԵՂԻ ՎԱՆՔ 

## ლიტერატურა 
* *ე. ბ. ელლარიანი* — აღსტევის ხეობის ისტორია და კულტურის ძეგლები, ერევანი, «Հայաստան», 1980 - 69-71, 69-71 გგ. - 154 გვ.

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
კონსტანტინოვსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

**ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი კონსტანტინოვსკში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1912 წელს პ. სტუდენიკინის პროექტის მიხედვით.  

## ისტორია 
ეკლესიის ისტორია იწყება 1708 წელს, როდესაც ბაბსკის სტანიცაში იყო ხის ეკლესია, თუმცა ზუსტი ცნობები მისი აგების შესახებ არ შემონახულა. 1773 წლის 11 ივლისს ეკლესია შემთხვევით გაჩენილი ხანძრისაგან სრულიად დაიწვა. ახალი ტაძრის მშენებლობა დასრულდა 1779 წლის 29 ოქტომბერს. 1861 წელს სოფელში ააშენეს ახალი ხის ეკლესია მსგავსი სამრეკლოთი, მაგრამ სხვა ადგილზე. 1906 წლის მაისში დაამტკიცეს ახალი ეკლესიის მშენებლობის პროექტი. 1907 წელს დაიწყეს მისი მშენებლობა, რომელიც დასრულდა 1912 წელს. ტაძარი ააშენეს არქიტექტორ პეტრე სტუდენიკინის პროექტის მიხედვით. ეკლესიის შიგნით მდებარეობს მდიდრული კანკელი, რომელიც დამზადებულია მარმარილოსაგან. 1930 წელს ეკლესიაში განათავსეს ხორბლის საწყობი. 

1942 წელს ქალაქი დაიკავეს გერმანელთა ჯარებმა და შენობას გამოიყენებდნენ როგორც საბრძოლო მასალების საწყობად, თუმცა მალევე გადაეცა მორწმუნეებს. 1945 წლის 9 ივნისს მუშათა დასახლება კონსტანტინოვსკში შეიქმნა საეკლესიო თემი, რომელთაც ეკუთვნოდა ეკლესია 1960-იან წლებამდე. 1960-იან წლებში შენობას ჩაუტარდა ინტერიერის რესტავრაცია, გამოცვალეს სახურავი. 1980-იანი წლების ბოლომდე ეკლესიაში სპორტული სკოლა იყო განთავსებული. 

ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა 1988 წელს, როდესაც ეკლესია გადაეცა რუსულ მართლმადიდებელ ეკლესიას.

## არქიტექტურა 
კონსტანტინოვსკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია ნაგებია აგურით. შენობის აგებისას გამოყეებულია აღრძინების ეპოქის ბიზანტიური და იტალიური არქიტექტური ელემენტები.  იგი ეფუძნება გრძივ-ღერძულგეგმას, რომლის ღერძზე აღმოსავლეთით და დასავლეთით სიმეტრიულადაა განლაგებული სატრაპეზო და სამრეკლო. 

ეკლესიას აქვს ნახევრაწრიული სარკმლები. საკურთხევლის წინ მდებარეობს მარმარილოს კანკელი, რომელიც ცენტრალურ  ნაწილში სამიარუსიანია, ხოლო ნაპირებში ორიარუსიანი. 

ამჟამად ეკლესია კონსტანტინოვსკის ერთსართულიან ნაგებოებს შორის აშკარა დომინანტია.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ტაძრები
Nujabes

— იაპონელი მუსიკოსი და პროდიუსერი, ცნობილი ფსევდონიმით . არანჟირებას უკეთებდა ჰიპ-ჰოპის და ჯაზის ჩანაწერებს. თავის კარიერაში სამი სტუდიური ალბომი და ორი კომპილაცია გამოსცა. მისი შემოქმედება უფრო ცნობილი გახდა ანიმე-სერიალ „სამურაი ჩამპლუს“ შემდეგ. 2010, წლის 26 თებერვალს დაიღუპა ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად . 

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
### საუნდტრეკული ალბომები
## რესურსები ინეტრნეტში
* Hydeout Productions 
* Last.fm

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
სამშენებლო მასალა

მინი|მარჯვნივ|იატაკის შენება რკინა-ბეტონით
**სამშენებლო მასალა** — ნებისმიერი სახის მასალა, რომელიც გამოიყენება მშენებლობის მიზნით. მრავალი ბუნებრივად არსებული ისეთი მასალა, როგორიცაა თიხა, ქვა, ქვიშა, ხე, ტოტები და სხვა, გამოიყენებოდა და გამოიყენება მშენებლობისათვის. ბუნებრივის გარდა ბევრი ხელოვნური და სინთეზურად მიღებული მასალა გამოიყენება მშენებლობაში. ზოგიერთ ქვეყანაში სამშენებლო მასალების მანუფაქტურა განვითარებული ინდუსტრიაა. ამ მასალების გამოყენება ტრადიციულად ცალკეულ სეგმენტებად და სპეციალობებად იყოფა, მაგ.: დურგლობა, სანტექნიკა, თბოიზოლაცია, გადახურვა,  გაყვანილობა და ა.შ. ეს სპეციალობები უზრუნველყოფენ შენობებში, მათ შორის სახლებში შესაფერისი ჰაბიტატის შექმნას. 

## ლიტერატურა 
* „building" def. 2 and 4, „material“ def. 1. Oxford English Dictionary Second Edition on CD-ROM (v. 4.0)© Oxford University Press 2009

კატეგორია:სამშენებლო მასალები
კატეგორია:მშენებლობა
დონის როსტოვის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია

**ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2005-2007 წლებში გ. შევჩენკოს პროექტის მიხედვით.

## ისტორია 
1762 წელს ჩერკასკის (ამჟამად ნოვოჩერკასკი) მახლობლად მდებარე წმინდა ანას ციხესიმაგრის გაუქმების შემდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება, გადაეტანათ ეს ეკლესია ახლომდებარე დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრეში. ეკლესია დაანგრიეს, ყველა დეტალი დანომრეს და გადაიტანეს ციხესიმაგრეში, სწორედ ამის გამო მან მიიღო სახელწოდება „ციხესიმაგრის ეკლესია“. ყველა მისი მღვდელმსახური და მრევლი მებრძოლები იყვნენ. პირველი ეკლესიის ადგილმდებარეობა აღმოაჩინეს 2003 წელს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად. 

1796 წელს ცოტა ხნის წინ დაშლილი დიმიტრი როსტოველის ეკლესიის მასალისაგან კვართის ეკლესიას მიაშენეს სამხრეთით მდებარე საკურთხეველი, რომელიც ასევე დიმიტრი როსტოველის სახელობისა იყო. 1806 წელს ეკლესიას სამხედრო სტატუსი მოეხსნა და გახდა შერეული და ერთდროულად იყო, როგორც სამხედრო ასევე ეპარქიულ დაქვემდებარებაში. 

1831 წელს ძველი სამრეკლო დანგრიეს და აღამრთეს ახალი. 1869 წელს ეკლესიას საბოლოოდ მოეხსნა სამხედრო სტატუსი და მთლიანად გადავიდა ეპარქიის დაქვემდებარებაში. XIX საუკუნის ბოლოს ეკლესიის ეზოში ააგეს ახალი შენობა, რომელშიც 1890 წლის 2 სექტემბერს გაიხსნა ორკლასიანი სკოლა. 

1895 წლის 2 ნოემბერს დარაჯის გულგრილობის გამო გაჩნდა ხანძარი, რომლის დროსაც მთლიანად დაიწვა სამრეკლო და დაზიანდა თავად ტაძარიც. 1897 წლის 10 აგვისტოს საფუძველი ჩაეყარა ახალი ქვი ეკლესიის მშენებლობას არქიტექტორ  ნიკოლაი სოკოლოვის პროექტის მიხედვით. მშენებლობა დასრულდა 1909 წელს და ძვ. სტილით 9 მაისს მოახდინეს ტაძრის კურთხევა. 

ძველი ხანძრით დაზიანებული ტაძარი საბოლოოდ 1917 წელს დაანგრიეს. ახალი ტაძარი აგებული იყო ფსევდორუსულ არქიტეტურულ სტილში. მისი ზომები იყო 34X53 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 53 მეტრი. სამრეკლოს სიმაღლე იყო 74,5 მ. 1930 წელს ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე შადრევანი ააგეს, შემდეგ კი დადგეს კიროვის ძეგლი. 

2005 წლის 3 თებერვალს კიოვის სკვერში დადგეს ჯვარი და ჩადეს პირველი, სიმბოლური ქვა მომავალი ტაძრის ფუნდამენტში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა შემოწირულობებით. ტაძარი შენდებოდა არქიტექტორ გ. შევჩენკოს პროექტის მიხედვით. მშენებლობა დასრულდა 2007 წელს და აკურთხა როსტოვისა და ნოვოცერკასკის ეპარქიის მტავარეპისკოპოსმა პანტელეიომონმა. 

2007 წლის 25 ივნისს ეკლესიის წინ მოედანზე აღიმართა სერგეი ოლეშნიას შესრულებული ელისაბედ I-ის ძეგლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Виртуальный тур, Старо-Покровская церковь 
* Донской временник «Храмы Ростова-на-Дону. Церковь во имя Покрова Пресвятые Богородицы»
* Rostov.ru «Покровский храм» 
* Памятники Дона — фото прежних зданий церкви

კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ლუქსემბურგის ისტორია

მინი|ლუქსემბურგის სამი გაყოფა.
**ლუქსემბურგის ისტორია** — წარმოადგენს ქვეყანა ლუქსემბურგის და მისი გეოგრაფიული არეალის ისტორიას. მისი წერილობითი ისტორია იწყება ძველი რომის იმპერიის ხანიდან. ლუქსემბურგის, როგორც ცალკე პოლიტიკური ერთეულის ისტორიის დასაწყისად მიიჩნევა 963 წელი. შემდგომი ხუთი საუკუნის განმავლობაში ლუქსემბურგების ძლიერი დინასტია ჩამოყალიბდა, თუმცა მათმა გაქრობამ გამოიწვია ქვეყნის დამოუკიდებლობის დასასრულიც. შემდგომ მცირე ხნით შედიოდა ბურგუნდიის საჰერცოგოს შემადგენლობაში და 1477 წელს ჰაბსბურგების დინასტიის ხელში გადავიდა.

ნიდერლანდების რევოლუციის შემდეგ სამხრეთი ნიდერლანდის ნაწილი გახდა, რომელიც 1713 წელს ჰაბსბურგების ავსტრიულ შტოს გადაეცა. რევოლუციური საფრანგეთის მიერ ოკუპაციის შემდეგ, 1815 წლის პარიზის ხელშეკრულებით, ლუქსემბურგი გადაკეთდა დიდ საფერცოგოდ და ნიდერლანდების გაერთიანებული სამეფოსთან პირად უნიაში შევიდა. ამ ხელშეკრულებამ ასევე გამოიწვია ლუქსემბურგის მეორე დაყოფა (პირველი მოხდა 1658, ხოლო მესამე 1839 წლებში.) ამ შეთანხმებებმა ლუქსემბურგის ტერიტორია მნიშვნელოვნად შეამცირა, დღევანდელი ფარგლებში დამოუკიდებლობა ქვეყანამ 1867 წელს ლუქსემბურგის კრიზისის შემდეგ მოიპოვა.

შემდგომ წლებში ლუქსემბურგი გერმანიის გავლენის სფეროში მოექცა. ის გერმანიის მიერ ორჯერ იყო ოკუპირებული 1914 - 1918 და 1940 - 1944 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ: ფინანსური მომსახურების განვითარების, პოლიტიკური სტაბილურობის და ევროპული ინტეგრაციის წყალობით ლუქსემბურგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანა გახდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ლუქსემბურგის მონარქთა სია

## ლიტერატურა 
*Arblaster, Paul. *A History of the Low Countries* (Palgrave Essential Histories) (2005)
* Blom, J.C.H. *History of the Low Countries* (2006)
* de Vries, Johan. "Benelux, 1920-1970," in C. M. Cipolla, ed. *The Fontana Economic History of Europe: Contemporary Economics Part One* (1976) pp 1–71
* Kossmann, E. H. *The Low Countries 1780–1940* (1978)

## რესურსები ინტერნეტში 
* History of Luxembourg: Primary Documents
* Historical Map of Luxembourg 1789
* National Museum of Military History

კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია
მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურულ ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგია

**მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურულ ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგია** — 1974-1992 წლებში არსებული ქართული მთარგმნელობითი დაწესებულება, შექმნილი თბილისში ცნობილი პუბლიცისტისა და საზოგადო მოღვაწე ოთარ ნოდიას თაოსნობით.

## ისტორია
კოლეგიის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენდა მსოფლიო ლიტერატურის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებების თარგმნა ქართულად და ქართულისა მსოფლიო ხალხთა ენებზე.

მთარგმნელთა კოლეგიის მუშაობის ერთ-ერთ უმთავრეს მიმართულებად იმთავითვე იქცა კავკასიის ხალხთა ლიტერატურული მემკვიდრეობის ათვისება.

1977 წლიდან მთარგმნელთა კოლეგიის კავკასიურმა განყოფილებამ, რომელსაც ენათმეცნიერი თამარ უჯუხუ ედგა სათავეში, ოთარ ნოდიას უშუალო ხელმძღვანელობით დაიწყო ჩრდილო კავკასიის ხალხთა ფოლკლორის მრავალტომეულზე მუშაობა, რომელიც ჩრდილო კავკასიის მეცნიერებთან ერთად ხორციელდებოდა.

1990 წლისათვის უკვე მზად იყო ადიღური ფოლკლორის ტომი, რომლის მოცულობაც 1000 გვერდამდე აღწევდა. მრავალტომეულის კონცეფციის მიხედვით ფოლკლორული ტექსტები სამ ენაზე იყო წარდგენილი: ორიგინალის ენაზე, ქართულად და რუსულად. 

1990 წელს საქართველოში არსებული რთული პოლიტიკურ ვითარებისას ორგანიზაცია დაშლილ იქნა „მწერალთა კავშირის“ მიერ.

1992 წელს მთარგმნელთა კოლეგიის ერთი ნაწილი ახალ ორგანიზაციად გადაკეთდა და ძველი საქმიანობა განაგრძო, ხოლო მეორე ნაწილისაგან ჩამოყალიბდა საქართველოს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრი — „კავკასიური სახლი“.

## ლიტერატურა
* რ. ჯანაშია, „უბიხური ფოლკლორი“, (კავკასიური სახლი), თბ., 2001

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
კამენი-ბროდის პეტრე-პავლეს ეკლესია

**პეტრე-პავლეს ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი კამენი-ბროდში, როსტოვის ოლქი. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

## ისტორია 
1780 წელს სოფელ კამენი-ბროდის გარეუბანში კაზაკები დასახლდნენ. კაზაკებს აღელვებდათ ის ფაქტი, რომ მორწმუნეებს სალოცავი ადგილი არ ჰქონდათ ამიტომ ამ მიზნით 1781 წელს აიგო წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესია სოფელ გრუშევსკაიაში..

1862 წელს საფუძველი ჩაეყარა წმინდა პეტრესა და პავლეს სახელობის ეკლესიის აგებას, რომელიც შენდებოდა ხის მასალით. ეკლესია 1864 წლის 27 აპრილს აკურთხეს, თუმცა 1881 წლის 20 მაისს მეხის დაცემის შედეგად მთლიანად დაიწვა.

1885 წელს კვლავ მოხერხდა მისი აღდგენა და ეკლესია აკურთხეს იმავე წლის 10 ნოემბერს. 1905 წელს კი გაფართოვდა და აშენდა სამრევლო სკოლები ქალებისთვის და ვაჟებისთვის.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესია დახურეს. ცნობილია, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს ეკლესია აღარ ფუნქციონირებდა, საბოლოოდ კი 1961 წელს დაიხურა ნიკიტა ხრუშჩოვის მიერ გატარებული ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში. ეკლესიის შენობა ჯერ გამოიყენებოდა სპორტულ დარბაზად, ხოლო შემდეგ შხამ-ქიმიკატები საწყობად.
 
1990-იან წლებში მიტოვებული ეკლესიის აღდგენა სცადეს თუმცა უსახსრობის გამო ეს იდეა ვერ განხორციელდა. 1997 წელს დაიწყო ტაძრის რეკონსტრუქცია , მაგრამ მალევე შეწყდა და  მხოლოდ 2008 წელს განახლდა საბოლოოდ კი მისი აღდგენა მხოლოდ 2013 წელს მოხერხდა.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ანსემბურგის ციხესიმაგრე

250px|მინი|ანსემბურგის ციხესიმაგრე
**ანსემბურგის ციხესიმაგრე** (, , ) ცნობილი, როგორც **ანსემბურგის ძველი ციხესიმაგრე** — ცენტრალურ ლუქსემბურგში, რომელიც ერთ-ერთი იმ ციხეთაგანია, რომელიც შედის ვალეის შვიდი ციხესიმაგრის შემადგენლობაში. მდებარეობს პატარა სოფლის ანსემბურგის შემაღლებულ ადგილას. შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე არის კერძო რეზიდენცია ანსემბურგის გრაფისა და გრაფინიის.

## ისტორია
250px|მინი|მარცხნივ|ანსემბურგის ციხესიამგრის ძველი ნახატი, ჟან-ბატისტ ფრესეზი (1857)

საკუთრების უფლებაზე პირველად ნახსენები იყო 1135 წელს, როდესაც ციხესიმაგრის ლორდი იყო ჰაბერტ დ'ანსემბურგი. ფორტიფიკაციები აიგო დაახლოებით შუა XII საუკუნეში. სამხრეთ-დასავლეთის კოშკის კარიბჭე და ჩრდილოეთის მთავარი გოდოლი აშენდა ჯოფროიტ დ'ანსემბურგის მიერ XIV საუკუნის დასაწყისში. ჯეიკობ II დე რავილეს დროიდან, როგორც ჩანს ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა. მთავარი შესასვლელი თარიღდება 1565 წლით. 1683 წელს ციხესიმაგრე დაანგრია საფრანგეთის მარშალ დე ბუფლერსის ჯარმა. XVII საუკუნეში სარემონტო სამუშაოები განხორციელდა ბიდარტისა და მარჩანტ ერ დ'ანსემბურგის ოჯახების მიერ, რომელთაც ააგეს ანსემბურგის ახალი ციხესიამგრე.

## ბოლოდროინდელი განვითარება
დღესდღეობით ციხესიმაგრის მფლობელია გასტონ-გეტანი გრაფი დე მარჩანტ ეტ დ'ანსემბურგი, რომელსაც გადაეცა ქონება მამის სიკვდილის შემდეგ. 2008 წლის დასასრულში ლუქსემბურგის მთავრობამ შეიძინა მათი საოჯახო ბიბლიოთეკა (დაახლოებით 6000 წიგნამდე), ასევე შესთავაზეს საოჯახო არქივი. ინტერესი კოლექციაზე გაიზარდა მარიენდალენსის გრაგნილის შემდეგ, სადაც მოთხრობილი იყო ვიანდენის მმართველის იოლანდას ამბავი, რომელიც ნაპოვნი იქნა 1999 წელს ენათმეცნიერის გუი ბერგის მიერ. გრაგნილი თარიღდება XIV საუკუნის დასასრულით ან XV საუკუნის დასაწყისით, ის დაწერილი იყო მოსელე ფრანციონიანურ დიალექტზე (ეს ხელნაწერს განსაკუთრებულობას სძენს), რომელიც მჭიდროდაა დაკავშირებული თანამედროვე ლუქსემბურგულ ენასთან.

## ციხესიმაგრე დღესდღეობით
ციხესიმაგრე მკაცრად კერძო საკუთრებაა და არაა ღია ვიზიტორებისთვის. 

ცოტა ხნის წინ (2016 წლის მაისში) ანსემბურგის გრაფმა გახსნა მეტად განსაკუთრებული მოდური სასტუმრო ციხესიმაგრის მიმდებარე ერთ-ერთ შენობაში. 

## გალერეა

Le Vieux Château d'Ansembourg au Grand-Duché de Luxembourg.JPG|ძველი ციხესიმაგრის ხედი
Old_castle,_Ansembourg,_Luxembourg.jpg|ძველი სასახლე, ანსემბურგი, ლუქსემბურგი
J-B-Fresez_N-Liez_ruines-du-vieux-chateau-d-ansembourg.png|ანსემბურგის ძველი სასახლის ნანგრევები
New castle, Ansembourg, Luxembourg.jpg|ახალი ციხესიმაგრე

## იხილეთ აგრეთვე
*ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია
*ლუქსემბურგი
*ანსემბურგი

## რესურსები ინტერნეტში
*Temps d'Or Hotel

კატეგორია:ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია
ანსემბურგი

250px|მინი|ახალი ციხესიმაგრე
**ანსემბურგი** (, ) — სოფელი ტუნტანგეს კომუნაში, დასავლეთ ლუქსემბურგში. 2001 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 40-ს შეადგენდა. 

ანსემბურგი არის ეიშ ვალეის ნაწილი, რომელიც ცნობილია, როგორც შვიდი ციხესიმაგრის ვალეი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი ციხესიმაგრე ამ შვიდი ციხესიმაგრიდან. ანსემბურგის ახალი ციხესიმაგრე მდებარეობს ერთ კილომეტრზე ან ძველი ციხესიმაგრის მხოლოდ ნახევარი მილით დაბლა, რომელიც ააგო მეწარმე ტომას ბიდარტმა 1639 წელს, დღესდღეობით კი ცნობილია უფრო თანამედროვეობით და ტერასული ბაღებით.

## გალერეა

Old_castle,_Ansembourg,_Luxembourg.jpg|ძველი ციხესიმაგრე
Ansembourg_1696_bridge_upwards.jpg|1696 წლის ანსემბურგის ხიდი
Ansembourg,_-Tunnel-.jpg|
Ansembourg,_Vieille_Forge.jpg|ანსემბურგი, ვიეილე ფორგე

## იხილეთ აგრეთვე
*ანსემბურგის ციხესიმაგრე
*ლუქსემბურგის ციხესიმაგრეების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლუქსემბურგის სოფლები
პარამონოვის სახლი

**პარამონოვის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში.  აგებულია 1914 წელს წიგნის გამომცემლის ნიკოლაი პარამონოვისათვის არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტის მიხედვით. ამჟამად ნაგებობაში განთავსებულია სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის ი. ჟდანოვის სახელობის ზონალური სასწავლო ბიბლიოთეკა. შენობა აგებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და გააჩნია ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
ცნობილი როსტოველი წიგნის გამომცემლისა და ქველმოქმედის ნიკოლაი პარამონოვის სახლი აგებულია 1914 წელს, არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტით.  სახლში პარამონოვი ცხოვრობდა მეუღლესთან და შვილებთან ერთად. 

1918 წლის დასაწყისში ეს შენობა იყო რეკვიზირებული, რის შემდეგ იქ განთავსდა როსტოვ-ნახიჩევანის რევკომი. 1918 წლის მაისში, როსტოვიდან ბოლშევიკების განდევნის შემდეგ სასახლეში განთავსდა ნებაყოფლობითი ჯარის შტაბი. ამავე 1918 წელს შენობაში მოხდა ხანძარი. სასახლე აღადგინეს მხოლოდ 1923 წელს. 

სასახლის აღდგენის შემდეგ აქ განთავსდა ჯერ მშენებელთა კლუბი, შემდეგ სისხლის გადასხმის ინსტიტუტი. 1930 წელში აქ იყო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

## არქიტექტურა 
შენობა აშენებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და აქვს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური  მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Особняк Николая Парамонова в Ростове-на-Дону 

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
კიროვის ძეგლი (დონის როსტოვი)

**კიროვის ძეგლი** () — სერგეი კიროვის ძეგლი დონის როსტოვში. დგას პუშკინის ქუჩისა და კიროვის პროსპექტის გადაკვეთაზე. ძეგლი გაიხსნა 1939 წელს. აგებულია ზინოვი ვილენსკისა და ვიქტორ ბარინოვის პროექტის მიხედვით. კიროვის ძეგლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## აღწერა 
ძეგლი შექმნა მოქანდაკე ზინოვი ვილენსკიმ და არქიტექტორმა ვიქტორ ბარინოვმა. ძეგლი, რომელსაც მარჯვენა ხელი მაღლა აქვს აწეული, დგას წითელი გრანიტის კვარცხლბეკზე, რომელიც აიღეს 1930 წელს. როგორც შემდგომში გაირკვა ძეგლის ასაგებად გამოყენებული იყო სწორედ ეკლესიის ნანგრევებიდან დარჩენილი მარმარილო.

მეორე მსოფლიო ომის დროს როსტოვის მცხოვრებლებმა ძეგლი მიწაში ჩაფლეს და ამით დანგრევას გადაარჩინეს, 1945 წელს კი კვლავ აღადგინეს..

2003 წელს კაზაკების საზოგადოებამ „დონის უდიდესი მებრძოლები“ წამოაყენეს წინადადება, რომ სკვერში ეკლესია აღედგინათ და ძეგლი სხვა ადგილას გადაეტანათ. ამ იდეას მხარი დაუჭირა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა და მორწმუნეებმა, ვინაიდან ისინი აღშფოთებულები იყვნენ ძეგლზე არსებული წარწერით „ეშმაკი“. ძეგლის გადატანის წინააღმდეგი მხოლოდ კომუნისტები და როსტოვის ერთ-ერთი პარტიის წარმომადგენლები იყვნენ. საბოლოოდ გაიმართა სახალხო ბჭობა და გადაწყვეტილება მიიღეს ძეგლი გადაეტანათ კიროვის პროსპექტის კუთხეში, პუშკინის ქუჩაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ძეგლები
ევა შპილრეინის სახლი

**ევა შპილრეინის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 83). აგებულია 1897 წელს. ნაგებობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
სახლი ააშენეს 1897 წელს. სახლში ცხოვრობდა შპილრეინის ცოლი სამ ქალიშვილთან ერთად. შენობა ეკუთვნოდა კბილის ექიმ ევა შპილრეინს (1863-1922 წწ.). აქვე მდებარებდა სტომატოლოგიური კლინიკაც. ამ სახლში გაატარა ბავშვობა და ახალგაზრდობა საბინა შპილრეინმა, რომელიც შემდგომში ცნობილი ფსიქოანალიტიკოსი გახდა.

1914 წლის მონაცემებით ევა შპილრეინის სახლში განთავსებული იყო ბელგიის საკონსულო, ხოლო ერთი ნაწილი იჯარით ჰქონდა თურქეთის კონსულს. სხვა ბინები ნაქირავები ჰქონდათ იურისტებს, ინჟინრებსა და ბიზნესმენებს.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. ევა შპილრეინი გოგონებთან ერთად საზღვარგარეთ წავიდა ემიგრაციაში. მისი ქმარი დარჩა პატარა ოთახში კიბის ქვეშ, სადაც ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაწილობრივ დაზიანდა ნაგებობის სახურავი. ომის დამთავრებისთანავე, ძალიან მალე მოახდინეს სახლის რესტავრაცია და კვლავ დაასახლეს.

## არქიტექტურა 
საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურასა და ფასადის გაფორმებაში ჭარბობს ბაროკოს, რენესანსისა და კლასიციზმის ელემენტები.

## მემორიალური დაფა 
2002 წელს შენობის ფასადზე დაკიდეს მემორიალური დაფა წარწერით:  
მემორიალური დაფა დაამზადა როსტოველმა მოქანდაკემ ბ. კონდაკოვმა.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ჰაირაბეტოვების სახლი

**ჰაირაბეტოვების სახლი** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **ისკიდაროვის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე. აგებულია 1880 წელს. თავდაპირველად ეკუთვნოდა ვაჭარ კარპ ჰაირაბეტოვის ნათესავებს.  საუკუნის დასაწყისში გადაეცა მეწარმე ფრანკ ისკიდაროვს. 2011 წლიდან შენობაში განთავსებულია რუსულ-სომხური მეგობრობის მუზეუმი. შენობა აგებულია კლასიციზმისა და მოდერნის სტილში და გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
სახლი ააშენეს 1880 წელს დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი) ვაჭარ კარპ ჰაირაბეტოვის მემკვიდრეების დაფინანსებით. XX საუკუნის დასაწყისში სახლი გადაეცა მეწარმეს, ნახიჩევანის საქალაქო საზოგადოების ბანკის დირექტორს მარკ ისკიდაროვს, რომელმაც რეკოსტრუქცია ჩაუტარა შენობას.

1920 წელს მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. მასში განათავსეს ვრუბელის სახელობის დონის ნახიჩევანის სამხატვრო სკოლა, რომელიც დააარსა მწერალმა მარიეტა შაგინიანმა და მისმა დამ მაგდალინამ. 1920-იანი წლების ბოლოს ნაგებობის პირველ სართულზე განათავსეს პუშკინის სახელობის საქალაქო ბიბლიოთეკა, ხოლო მეორე სართულზე პიონერთა კლუბი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაწილობრივ დაზიანდა ნაგებობის სახურავი და ფასადის გარკვეული ნაწილი. 1947 წელს შენობა გადაეცა ბიბლიოთეკას. 1950-იან წლებში დაშალეს აივანი, რომელიც მთელი ტროტუარის სიგრძეზე გამოდიოდა. 2000-იანი წლების ბოლოს შენობა იმყოფებოდა ავარიულ მდგომარეობაში და საჭიროებდა რემონტს.

2007 წელს დონის როსტოვის სურბ-ხაჩის ეკლესია დაუბრუნდა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას და რუსეთ-სომხეთის მეგობრობის მუზეუმი, რომელიც ადრე მდებარეობდა ამ ტაძრის შენობაში, გადმოიტანეს ჰაირაბეტოვების სახლში. დაიწყეს შენობის რესტავრაცია, რომელიც დასრულდა 2011 წელს. 2011წლის 25 ნოემბერს რუსეთ-სომხეთის მეგობრობის მუზეუმი კვლავ გაიხსნა.

## არქიტექტურა 
ორსართულიან აგურის სახლს აქვს Г-ფორმის გეგმა. არქიტექტურაში და ფასადების გაფორმებაში გამოიყენება სხვადასხვა სტილი. მარმარილოს გაფორმება, რკინა-ბეტონის კონსტრუქცია, პირველი სართულის დიდი ფანჯრები დამახასიათებელია ტიპური მოდერნისათვის. ფასადების რთული რიტმული გაფორმება კი - კლასიციზმისათვის.

## ლიტერატურა 
*Есаулов Г. В., Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — ISBN 5-8456-0489-3.
*Волошинова Л. Ф. Бульварная площадь. — Ростов-на-Дону: Донской издательский дом, 2001. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87-688-202-X.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
დონის როსტოვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

**იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1872-1873 წლებში გ. ვასილევის პროექტის მიხედვით.

## ისტორია 
ქალაქ როსტოვის მცხოვრებლებისთვის გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი ცნობილი იყო როგორც ძველი ეკლესია. იოანე ნათლისმცემლის სახელი ტაძარს მიენიჭა 1872 წლის 6 ივლისს, რომელიც მდებარეობდა ქალაქის ერთ-ერთ რაიონში ე. წ „არაკეთილსინდისიერ გარეუბანში“ ეკლესიის ქუჩა  ნომერ ორში (ამჟამად სობინოს ქუჩა) ტაძარი აკურთხეს 1873 წლის 24 ივნისს. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა ადგილობრივი ვაჭრის მოსე იაკოვლევის ძე გორბენკოს შეწირულობით. არქიტექტორი იყო გ. ნ. ვასილევი.

სამსაკურთხევლიან იოანე ნათლისმცელის სახელობის ტაძარს ჰქონდა ორი სამლოცველო ერთ-ერთი იყო ეთიოპიელი ქრისტიანი წმინდანი მეუფის მოსე მურინის სახელობის. ტაძარი იყო ხის, რომელიც იდგა ქვის ფუნდამენტზე. 1880 წელს ტაძართან ააშენეს აგურის სახლი მღვდლებისათვის, ხოლო 1885 წელს აშენდა ერთსართულიანი შენობა საეკლესიო სამრეკლო სკოლა.

იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს მოედანზე განთავსებული იყო ტემერნიცკის ბაზარი. 1905 წლის პირველი რუსული რევოლუციის დროს აღნიშნული ბაზარი გადაიქცა ბრძოლებს ადგილად, სადაც აშენდა ბარიკადები. 1917 წელს ტერმენიცკის ბაზარზე ვაჭრობდნენ იარაღით და სამხედრო აღჭურვილობით.

1913 წელს 18 აპრილის ღამეს იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი ხანძარმა გაანადგურა. მის ადგილზე მოეწყო დროებით ხის სამრეკლო, ხოლო სამრევლოს სკოლის შენობა გადაკეთდა სამღვდლო-სახლად თავისივე საკურთხეველით.

სამოქალაქო ომის შემდეგ 1924 წელს იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძრის დარჩენილ ნანგრევებზე დაიწყეს ლენინის სახელობის შრომის სასახლის მშენებლობა. 1927 წლის 6 ნოემბერს ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის ათი წლის თავზე სასახლის მშენებლობა დასრულდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლე დაიწვა, რომელიც 1960 წელს აღადგინეს.

## გალერეა 

File:Церковь Иоанна Предтечи Ростов на Дону2.jpg|იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
File:Церковь Иоанна Предтечи РостовД4.jpg|იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
File:Церковь Иоанна Предтечи Ростов на Дону3.jpg|იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ростов-на-Дону. Церковь Иоанна Предтечи
* Храмы, монастыри Ростовской области.

კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ეგორ კრასილნიკოვის სახლი

**ეგორ კრასილნიკოვის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პირველი მაისის ქუჩისა და მე-18 ქუჩის გადაკვეთაზე. აგებულია XIX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში ეკლექტიკის სტილში. სახლი ეკუთვნოდა ვაჭარ ეგორ კრასილნიკოვს. ამჟამად შენობაში განთავსებულია ქალთა კონსულტაცია. ეგორ კრასილნიკოვის სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
სახლი სოფიის 1-ელ ქუჩაზე (ამჟამად პირველი მაისის ქუჩა) ააშენეს ვაჭარ ეგორ კრასილნიკოვის დაკვეთით. სახლში იგი ცხოვრობდა თავის ოჯახთან ერთად. სახლში ზოგჯერ იმართებოდა ბალ-მასკარადები და მიღებები. დარბაზის ფანჯრები გადიოდა სოფიის პირველ ქუჩაზე. იქ მდებარეობდა გალერეა ბალუსტრადით სადაც იმყოფებოდნენ მუსიკოსები. მეთვრამეტე ქუჩის გასწვრივ მდებარეობდა საძინებლები, საბავშვო ოთახები, კაბინეტი და სხვა სათავსოები. ნახევრად სარდაფულ სართულზე განთავსებული იყო სამზარეულო, სამრეცხაო და მოსამსახურეების ოთახი. თავლა, ეტლების ფარდული და საყინულე განთავსებული იყო ეზოში. 2015 წლის 29 მარტს სახლს ხანძარი გაუჩნდა.

## არქიტექტურა 
ეგორ კრასილნიკოვის სახლი აგებულია ეკლექტიკის სტილში. ერთსართულიანი ნაგებობის მთავარი ფასადი გადის პირველი მაისის ქუჩაზე. მისი შუა ნაწილი აღდგენილია და სრულდება ატიკით. სახურავის კუთხეებში დგას ოთხფერდა გუმბათები. სახლი მდიდრულადაა შემკობილი რელიეფური და თაბაშირის ფიგურებით. მთელი გაფორმება შეიცავს ბაროკოსა და რენესანსის ელემენტებს. სახლს გააჩნია დაგეგმარების კორიდორული სისტემა.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ქეჩეკიანის სახლი

**ქეჩეკიანის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს თავისუფლების მოედანზე. აგებულია XIX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში დონის ნახიჩევანის (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი) ცენტრალურ მოედანზე.  ამჟამად შენობაში განთავსებულია ა. პუშკინის სახელობის საბავშვო ბიბლიოთეკა. ქეჩიკიანის სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
ქეჩეკიანის სახლი დონის ნახიჩევანის ბულვარის მოედანზე ააგეს XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. მის მშენებლობას ზედამხედველობდა არქიტექტორი ნიკოლაი დურბახი. დოკუმენტებიდან ცნობილი ხდება, რომ როგორც მინიმუმ 1886 წლიდან სახლი ეკუთვნოდა ოლღა ხოჯაევას. 1894 წელს ოლღამ გაყიდა სახლი და იგი იყიდა ისკუგი ქეჩეკიანმა, ექიმ თევდორე ქეჩეკიანის ცოლმა. 

ქეჩეკიანის ცოლი სახლში ცხოვრობდა თავის შვილებთან ერთად. ისკუგი ქეჩეკიანი იყო სომეხ ქალთა საქველმოქმედო ორგანიზაციის წევრი. მისი ძმა იყო მხატვარი მ. ალაჯალოვი, ხოლო მეუღლე თევდორე ქეჩეკიანი ქალაქის ექიმი და დონის როსტოვის საკრებულოს ხმოსანი წევრი, საკრებულოს ფინანსური კომისიის წევრი, საკრებულოს სამედიცინო კომისიის წევრი, „ნახიჩევანის სომეხთა საქველმოქმედო საზოგადოების“ წევრი, მესამე ხარისხის წმინდა ანას ორდენის კავალერი. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. 1926 წელს (ზოგიერთი მონაცემებით 1929 წელს) შენობაში განათავსეს ა. პუშკინის სახელობის საბავშვო ბიბლიოთეკა. 

## არქიტექტურა 
ქეჩეკიანის სახლი ერთსართულიანია, მაღალი სარდაფით. სახლს აქვს შიდა ეზო, სადაც ადრე მდებარეობდა სამეურნეო ოთახები: საყინულე, თავლა და ეტლების სარდაფი. სახლის ფანჟრების მიმდებარე ადგილები გაფორმებულია ბაროკოს სტილში. მთავარი შესასვლელი მდებარეობს სახლის მარცხენა მხრეს. ჩვენამდე შემონახულია ორიგინალური ხის კარი. XX საუკუნის დასაწყისში დაადგეს გუმბათი. 

სახლის ოთახები განლაგებულია ორ რიგად. ეზოს მხრიდან სახლს აქვს მცირე ვერანდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ლუსეგენა პოპოვას სახლი

**ლუსეგენა პოპოვას სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს კარლ მარქსის მოედანზე. აგებულია 1890-1891 წლებში დონის ნახიჩევანის ცენტრალურ მოედანზე. სახლი ეკუთვნოდა მიწისმფლობელსა და საქონლითმოვაჭრე ლუსეგენა პოპოვას. 1928 წლიდან შენობაში განთავსებულია სამშობიარო სახლი. 2012 წელს სამშობიარო დახურეს რემონტის გამო. ლუსეგენა პოპოვას სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
ორსართულიანი სახლი ააგეს 1890-1891 წლებში დონის ნახიჩევანის (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონი) ცენტრალურ მოედანზე. სახლი ეკუთვნოდა ქალაქში ცნობილ  მიწისმფლობელსა და საქონლითმოვაჭრე ლუსეგენა პოპოვას. პროექტის ავტორი, სავარაუდოდ, უნდა იყოს არქიტექტორი ნიკოლაი დურბახი. სახლის პირველი სართული გაქირავებული იყო სხვადასხვა კანტორებზე და სავაჭრო დახლებზე. მფლობელის აპარტამენტები განთავსებული იყო მეორე სართულზე.

1907 და 1916 წლის მონაცემებით სახლი ეკუთვნოდა მანუკ პოპოვს, პირველი მფლობელის მემკვიდრეს.  მანუკ პოპოვი აქტიურად იყო დაკავებული სავაჭრო საქმიანობით და იყო ცნობილი ქველმოქმედი.

1920 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია და მასში განთავსდა სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტი. 1928 წელს სახლში გაიხსნა სამშობიარო სახლი. მეორე მსოფლიო ომის დროს სამშობიაროში მუშაობდა სამი ექიმი. მათ სარდაფში გახსნეს სამშობიარო დარბაზი სადაც ღებულობდნენ ფეხმძიმეებს. ომის შემდეგ სამშობიარო სახლი გაარემონტეს და ხელახლა გახსნეს. 2012 წელს დაიხურა სარესტავრაციო სამუშაოების გამო.

## არქიტექტურა 
ლუსეგენა პოპოვას სახლი აგებულია ეკლექტიკის სტილში და გაფორმებულია ბაროკოსა და კლასიციზმის სტილში. სახლს გააჩნია დაგეგარების კორიდორული სტილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
პავლე კრამერის სახლი

**პავლე კრამერის სახლი** () — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 114). აგებულია დაახლ.  1914 წელს მეცენატ პავლე კრამერის დაკვეთით .  პავლე კრამერის სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 2000-იან წლებში შენობაში განათავსეს რესტორანი.

## ისტორია
პავლე კრამერის სახლი, სავარაუდოდ, აგებულია 1914 წელს პავლე კრამერის მიერ, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც ხელნაწერების კოლექციონერი. რეკონსტრუქციის დასრულების შემდეგ სახლი გადაეცა მწერალთა და კომპოზიტორთა სახლს. 

1999 წელს ნაგებობას ჩაუტარდა რესტავრაცია არქიტექტორ გ. შევჩენკოს პროექტის მიხედვით. რემონტის შემდეგ შენობაში გაიხსნა რესტორანი „Собрание“.

## არქიტექტურა 
ორსართულიან სახლი დგას ქუჩის სიღრმეში. მის გეგმას აქვს П-ფორმა. ფასადი გადაწყვეტილია ნეოკლასიკურ სტილში. ფასადის ცენტრში მრავალკუთხა ერკერია. ფასადის გასაფორმებლად გამოიყენება კარნიზი, თაბაშირი და სხვ.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები