open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გრავიტაციული მუდმივა

მინი|300პქ|გრავიტაციული მუდმივა *G* მსოფლიო მიზიდულობის კანონის ნაწილია.

**გრავიტაციული მუდმივა** — პროპორციულობის *G* კოეფიციენტი ნიუტონის მსოფლიო მიზიდულობის კანონის გამომსახველ ფორმულაში 
: F=G\frac{m_1 m_2}{R^2},
სადაც *F* არის მიზიდულობის ძალა, *M* და *m* — ურთიერთქმედ სხეულთა მასები, *r* — მათ შორის მანძილი. გრავიტაციული მუდმივას სხვა აღნიშვნებია: *γ* ან *f* (იშვიათად *k2*). გრავიტაციული მუდმივას რიცხვითი მნიშვნელობა დამოკიდებულია სიგრძის, მასის, ძალის ერთეულთა სისტემის შერჩევაზე. 

*ერთეულთა CGS სისტემაში G=(6.673±0.003)·10-8 *დნ·სმ*2·*გ*-2 ან *სმ*3·*გ*-1·*წმ*-2; 
*ერთეულთა SI სისტემაში G=(6.673±0.003)·10-11 *ნ·მ*2·*კგ*-2 ან *მ*3·*კგ*-1·*წმ*-2. 

გრავიტაციული მუდმივას ყველაზე უფრო ზუსტი მნიშვნელობა მიღებულია ცნობილი მასის ორ სხეულს შორის მიზიდულობის ძალის ლაბორატორიული გაზომვისას გრეხითი სასწორის მეშვეობით.

დედამიწის მიმართ ციურ სხეულთა (მაგ., თანამგზავრთა) ორბიტების გამოთვლისას იყენებენ გეოცენტრული გრავიტაციული მუდმივას — გრავიტაციული მუდმივის ნამრავლს დედამიწის მასაზე (მისი ატმოსფეროს ჩათვლით):

*GE*=(3,98603±0,00003)·1014*მ*3·*წმ*-2 მზის მიმართ ციურ სხეულთა ორბიტების გამოთვლისას იყენებენ ჰელიოცენტრულო გრავიტაციული მუდმივას — გრავიტაციული მუდმივის ნამრავს მზის მასაზე:

:*GEs*=1,32718·1020 *მ*3·*წმ*-2.

*GE*-ს და *CSs*-ის ეს მნიშვნელობები შეესაბამება 1964 საერთაშორისო ასტრონომთა კავშირის ყრილობაზე მიღებულ ფუნდამენტურ ასტრონომიულ მუდმივებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გრავიტაცია
კატეგორია:ძირითადი მუდმივები
ბარდუბანი

**ბარდუბანი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: სათემო). მდებარეობს იმერეთის ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, თერჯოლიდან 10 კილომეტრი. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია, საჯარო სკოლა და ორი სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება.

სოფელში არის დავით და კონსტანტინე მხეიძეების სახელობის მოქმედი ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1113 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ბარდუბნის რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რომანცემენტი

**რომანცემენტი** ( სიტყვასიტყვით – რომაული ცემენტი) — უძველესი ჰიდრავლიკური მჭიდა ნივთიერება. თანამედროვე მშენებლობაში თითქმის მთლიანად შეიცვალა პორტლანდცემენტითა და მისი ნაირსახეობებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* პორტლანდცემენტი
* ცემენტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცემენტი
ადრიანა ლიმა

**ადრიანა ლიმა** (; დ. 12 ივნისი, 1981) — ბრაზილიელი სუპერმოდელი და მსახიობი, რომელიც ცნობილია როგორც Victoria's Secret-ის ერთ-ერთი ანგელოზი 1999-2018 წლებში. 2003 წლიდან იგი, აგრეთვე თანამშრომლობს კოსმეტიკურ კომპანია „Maybelline“-თან.

2014 წელს ლიმა Models.com-ის „ახალი სუპერმოდელების“ სიის სათავეში მოექცა. ჟურნალ „Forbes“-ის რეიტინგის მიხედვით 2014 წლიდან ლიმა მსოფლიოს მეორე ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მოდელი იყო.

## ბიოგრაფია 
ადრიანა ლიმა დაიბადა 1981 წლის 12 ივნისს ბრაზილიის სამხრეთში მდებარე ქალაქ სალვადორში. მომავალი სუპერმოდელის მშობლები სოციალური სფეროს მუშაკები იყვნენ. ადრიანა 6 თვის იყო მამამ ოჯახი რომ მიატოვა, ხოლო ადრიანას აღზრდა დედამ ითავა. და იაპონური წარმომავლობა.
აგრეთვე მის ძარღვებში ჩქეფს ამერიკელი ინდიელებისა და კარიბის კუნძულების აბორიგენთა სისხლი.

## კარიერა 
250პქ|მინი|მარცხნივ|მარცხნიდან: ადრიანა ლიმა, მარისა მილერი და სელიტა ებანკსი
ადრიანა ლიმას არასდროს უფიქრია სამოდელო კარიერაზე, თუმცა მას უკვე მონაგები ჰქონდა რამდენიმე სილამაზის კონკურსი დაწყებით სკოლაში. ბავშვობაში ლიმას სურდა გამხდარიყო ექიმი-პედიატრი. სკოლაში მას ჰყავდა მეგობარი, რომელსაც სურდა სამოდელო კონკურსში მონაწილეობის მიღება. მეგობარმა ლიმას სთხოვა მასთან ერთად მიეღო კონკურსში მონაწილეობა. ამგვარად, 15 წლის ასაკში ლიმა გახდა „ფორდ სუპერმოდელ ბრაზილიის“ კონკურსის გამარჯვებული, ხოლო საერთაშორისო დონეზე მან მეორე ადგილი დაიკავა. სამი წლის შემდეგ იგი გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც კონტრაქტი გააფორმა Elite Model Management-თან.

ამას მოჰყვა უამრავი ფოტოსესია წამყვანი პრიალა ჟურნალებისთვის. საერთო ჯამში, ადრიანა ლიმა 13 ჟურნალის გარეკანზე მოხვდა, მათ შორის ისეთი ჟურნალების გარეკანებზე, როგორებიცაა „Marie Claire“ და „Vogue“.. მათ ჰყავთ ორი ქალიშვილი — ვალენტინა ლიმა და სიენა ლიმა. 2014 წლის 2 მაისს, წყვილმა, ხუთ წლიანი თანაცხოვრების შემდეგ განაცხადეს განშორების შესახებ. ისინი საბოლოოდ განქორწინდნენ 2016 წლის მარტში.

ლიმა დაინტერესებულია ფეხბურთით. იგი მილანის „ინტერის“ გულშემატკივარია..

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* ადრიანა ლიმა — Fashion Styles
* ადრიანა ლიმა — Vogue Magazine
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:ბრაზილიელი მოდელები
კატეგორია:ბრაზილიელი მსახიობები
კატეგორია:Victoria's Secret-ის ანგელოზები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ახალუბანი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

**ახალუბანი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ეწერის თემი), მდებარეობს იმერეთის ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთზე, მდინარე ძევრულის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, თერჯოლიდან  11 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 251 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პლანკის მუდმივა

{{ინფოდაფა
| წარწერა = პლანკის მუდმივა
| სურათი= 220 პქ
|ტიტრი      = მაქს პლანკი
| სახელი1 = 
| სახელი2 = სიმბოლო:
| მონაცემი2 = h ან \hbar
| სახელი3 = მნიშვნელობა
| მონაცემი3 =h= ჯ·წმ) — ფიზიკური მუდმივა. განსაზღვრავს იმ ფიზიკურ მოვლენათა ფართო წრეს, რომელთათვისაც არსებითია ქმედების დისკრეტულობა. ამ მოვლენებს შეიაწავლის კვანტური მექანიკა. შემოიღო მაქს პლანკმა 1900 წელს აბსოლუტურად შავი სხეულის გამოსხივების სპექტრში ენერგიის განაწილების კანონის დადგენისას (გამოსხივების პლანკის კანონი). აღნიშნავენ h-ით. პლანკის მუდმივის ყველაზე ზუსტი მნიშვნელობა მიღებულია ჯოუზეფსონის ეფექტის საფუძველზე: 

:h= ჯ·წმ= ერგ·წმ= ევ·წმ.
ხშირად სარგებლობენ მუდმივათი:

:\hbar={h}/{2\pi}= ერგ·წმ, რომელსაც აგრეთვე პლანკის მუდმივას უწოდებენ.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკური მუდმივები
ზოდი (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი)

**ზოდი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ზოდის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, ზღვის დონიდან 630 მ-ზე, ჭიათურიდან 13 კმ-ის, ქუთაისიდან 80 კმ-ის, თბილისიდან 187 კმ-ის დაშორებით. 

## ისტორია
ზოდი პირველად დამოწმებულია ქუცნა ამირეჯიბის ულუმბის მონასტრისადმი შეწირულობის სიგელში, რომელიც XV საუკუნის დასაწყისით თარიღდება. გვხვდება აგრეთვე XVII-XVIII საუკუნეების რამდენიმე დოკუმენტში. 1639 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ს ზოდში მცხოვრები ორი კომლი ყმა-გლეხი წინამძღვარ ფილიპე წერეთლისადმი უბოძებია, ხოლო 1771 წელს დავით ბატონიშვილს ერთი კომლი ყმა-გლეხი ამ სოფლიდან ჯრუჭის მონასტრისადმი შეუწირავს. ზოდი და იქ მდებარე აზნაურის ციხე-დარბაზი ასევე დატანილია ვახუშტი ბატონიშვილის რუკებზე. სოფელი მოხსენიებული ჰყავს იოჰან გიულდენშტედტსაც. გვიანდელი შუა საუკუნეების დაყოფის მიხედვით ზოდი იმერეთის სამეფოს II ანუ „ზემო მხრის“ სადროშოში შედიოდა. XIX საუკუნის რუსული ადმინისტრაციული დაყოფით ქუთაისის გუბერნიის შორაპნის მაზრის წირქვალის სასოფლო საზოგადოებას ეკუთვნოდა. 1930 წელს, მაზრების გაუქმების შემდეგ ჭიათურის რაიონს გადაეცა. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1483 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ყაველაშვილების ანუ ზედუბნის ციხის ნანგრევები, აქვე გვხვდება ძველი ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში მდებარეობს ბრეგვაძეებისკლდის, ხვედელიძეებისკლდის, ჯრუჭულის, თაროკლდის (რაჭველების) კარსტული მღვიმეები, გოგირდოვანი წყლის აბანო. სოფელშია ასევე რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლი აღმოჩენილი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: სამგლე კლდე, სამელე კლდე და სამერცხლე კლდე.

### სამგლე კლდე
სამგლე კლდე, პალეოლითური ხანის კარსტული მღვიმე მდინარე ჯრუჭულის კანიონისებური ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, სამერცხლე კლდისა და ჯრუჭულის მღვიმეებს შორის, აღმოაჩინეს 1962 წელს და გათხარეს 1963-67 წლებში. სამგლე კლდის ქვედა ფენა შუა პალეოლითის ხანისაა. აღმოჩენილია მღვიმის დათვის, ბიზონის, შვლის, კეთილშობილი ირმის, ჯიხვისა და გიგანტური ირმის ძვლები. მღვიმე ნეანდერტალური ადამიანის დროებით ნასახლარს წარმოადგენდა. მასალა შუა მუსტიეს ხანას განეკუთვნება.

### სამელე კლდე
სამელე კლდე მდებარეობს მდინარე ჯრუჭულის მარჯვენა ნაპირას. ის ნეოლითისა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ძეგლია. გათხრები მიმდინარეობს 1959 წლიდან. სამელე კლდე ადრინდელი სამიწათმოქმედო კულტურული ძეგლია.

### სამერცხლე კლდე
სამერცხლე კლდე ზოდსა და სოფელ დარკვეთს შორის, მდინარე ჯრუჭულის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 600 მ. მდებარეობს. მღვიმე კარსტული წარმოშობისაა. გათხარეს 1963-66 წლებში. ფიქსირებულია 3 კულტურული ფენა.

## ლიტერატურა
* *დვალაშვილი გ., ხანდოლიშვილი ლ.* და სხვები, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2017, გვ. 37

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დავით რონდელი

**დავით ევგენის ძე რონდელი** (ნამდვილი გვარი *ცაგარეიშვილი*) (დ. 11 აპრილი, 1904, ქუთაისი — გ. 12 მარტი, 1974, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი. სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950). საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1961). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1945). 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტი. 1928 წლიდან მუშაობდა კინოში, ჯერ სახკინმრეწვის სალიტერატურო ნაწილის გამგედ, რეჟისორ ასისტენტად, 1930 წლიდან კი რეჟისორად. გადაიღო ფილმები: „უგუბზიარა“ (1930), „არშაულა“ (1935), „კოლხეთის ჩირაღდნები“ (1941), „მწვერვალთა დამპყრობნი“ (1951), „ჩრდილი გზაზე“ (1956), „მამლუქი“ (1959), „ენგურის ნაპირებზე“ (1961), „პიერი მილიციის თანამშრომელი“ (1965), „ჩემი მეგობარი ნოდარი“ (1967), „ზოია რუხაძე“ (1971), „საჰაერო ხიდი“ (1974). 1937 წელს რონდელმა გადაიღო ქართული კინოს ერთ-ერთი შედევრი „დაკარგული სამოთხე“, რომელმაც რეჟისორს საყოველთაო აღიარება მოუტანა. ფილმ-სპექტაკლისათვის „ჯურღაის ფარი“ (1944, სიკო დოლიძესთან ერთად) რონდელს 1950 წელს სსრკ სახელმწიფო პრემია მიენიჭა.

დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და 2 „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. დავით რონდელის შვილი იყო დიპლომატი და პოლიტოლოგი ალექსანდრე რონდელი.

## ლიტერატურა
* *ლოლაძე ვ.,*  დავით რონდელი, თბ., 1954.

## რესურსები ინტერნეტში
*დავით რონდელი — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
ზარნაძეები (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

**ზარნაძეები** — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ალისუბნის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ჩხარის (ჩოლაბურის მარჯვენა შენაკადი, ყვირილის აუზი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 300 მ-ზე, თერჯოლიდან 9 კმ-ში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 336 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თავასა

**თავასა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის თუზის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე). 

მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ძუსის (ჩოლაბურის მდგენელი) ზემოწელში, ზღვის დონიდან 400 მ-ზე, თერჯოლიდან 18 კმ-ში. 

თავასა წყაროებში პირველად XVII საუკუნეში მოიხსენიება, კერძოდ, იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ის 1645 წლის წყალობის სიგელში. XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსისა და გეოგრაფის, ვახუშტი ბატონიშვილის რუკაზე დატანილია თავასის ციხე-დარბაზი. 

სოფელში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — განვითარებული შუა საუკუნეების სამების ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევები. ძეგლი ნაშენია დიდი თლილი ლოდებითა და კირით. გადახურულია ლორფინით. შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. ეკლესიის შიდა სივრცე მოხატულია. ფრესკებზე გამოსახული არიან როგორც სასულიერო, ისე საერო პირები. კედლებზე შემორჩენილია ასომთავრული წარწერები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 282 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ბოჭორიძე გ. იმერეთის ისტორიული ძეგლები. თბ.,1995. — გვ. 201-203.

## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შიმშილაქედი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **შიმშილაქედი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* შიმშილაქედი - სოფელი  თერჯოლის მუნიციპალიტეტში
* შიმშილაქედი - სოფელი  ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში
ეწერი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)

**ეწერი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ეწერის ადმინისტრაციული ერთეული; სოფლები: ახალუბანი, ეწერი). 

მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ძევრულის (ყვირილის აუზი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, თერჯოლიდან 10 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1206 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბუღნარა

**ბუღნარა** — სოფელი საქართველოში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების თემი), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთი მთისწინეთის ზონაში, მდინარე ხევისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით., ტოლებიდან 1 კმ, ქვემო ნოღადან 1 კმ.

## ისტორია
სოფელში განვითარებული იყო კრამიტის წარმოება. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 249 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 108-111

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალსოფელი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ეწერის თემი), მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის (რიონის შენაკადი) შესართავის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 30 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 570 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
*ბენო ვაშაკიძე (გ. 1993) — აფხაზეთის ომის გმირი. დაჯილდოებულია გორგასლის ღირსების ორდენით. 
*ვეფხია წიქვაძე  (დ. 1967 — გ. 1991) — დაიღუპა თბილისში სამოქალაქო ომის დროს. 
*დიომიდე ფახურიძე (დ. 1922 — გ. 2004) — იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 92-95

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ბაში

**ზედა ბაში** — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ბაშის თემი), ამჟამად სოფელ ბაშის შემადგენლობაში.

მდებარეობს მდინარე რიონის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 40 მეტრზე, სამტრედიიდან 21 კილომეტრის დაშორებით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთესლეობა..

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 264 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ზედა ეწერი

**ზედა ეწერი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ზედა ეწერი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში.
* ზედა ეწერი — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში.
* ზედა ეწერ-ტობანიერი — სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში.
ვაზისუბანი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

**ვაზისუბანი** (ყოფილი *ქორეისუბანი*) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე ხევისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 20 მ-ზე, სამტრედიიდან 14 კმ-ში, საჯავახოდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ-ში. 

სოფლის ისტორიული სახელწოდებაა ქორეისუბანი. წყაროებში ის ასევე მოიხსენიება ქორაისუბნის, ქორეთისუბნის და ქორენისუბნის დასახელებით. გვიან ფეოდალურ ხანაში სოფელი ჭილაძეთა საგვარეულოს სენიორიის — საჭილაოს ნაწილი იყო. აქ მათ გუმბათიანი ეკლესიაც ააგეს. XVI საუკუნის შუა ხანებში ჯავახ ჭილაძეს ქორეისუბანი ბიჭვინთის ტაძრისთვის შეუწირავს. მომდევნო საუკუნეებში საჭილაოს რიონის მარცხენა ნაპირზე მდებარე სხვა სოფლებთან ერთად ქორეისუბანი საცილო იყო იმერეთის მეფეებს და ოდიშ-გურიის მთავრებს შორის. საბჭოთა პერიოდში სოფელს ვაზისუბანი დაარქვეს. აქ იყო მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა.   

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* თაყაიშვილი ე., არხეოლოგიური მოგზაურობიდან სამეგრელოში, კრებ. „ძველი საქართველო“, ტ. III, ტფ., 1913-1914. — გვ. 17.
* ბერაძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994. — გვ. 156-164.
* არახამია გ., ჭილაძეთა ფეოდალური სენიორიის ისტორიისათვის, წგნ. „საქართველოს ისტორიისა და წყაროთმცოდნეობის საკითხები“, თბ., 2009. — გვ. 8-26. 
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019. — გვ. 105-108.

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
როსტვერკი

**როსტვერკი** ( < Rost „გისოსი“ და Werk „ნაგებობა, სიმაგრე“), ხიმინჯოვანი საძირკვლის ზედა ნაწილის კონსტრუქცია (ბეტონის ან რკინაბეტონის ფილა ან კოჭი), რომელიც აერთიანებს ხიმინჯების თავებს და ემსახურება დატვირთვის თანაბრად განაწილებას ხიმინჯებზე. როსტვერკის ასაგებ მასალად იყენებენ ბეტონს ან რკინაბეტონს (ასაწყობს ან მონოლითურს), იშვიათად — ხესა და ლითონს.  სახელწოდება „როსტვერკი“ წარმოიქმნა ადრე გამოყენებულ კონსტრუქციასთან დაკავშირებით: მას ჰქონდა ხის ძელებისაგან შედგენილი გისოსის სახე, რომელზეც დაგებული იყო ფიცარფენილი.

## ლიტერატურა
*ქსე, ტ. 8, გვ. 446, თბ., 1984

კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
როსტომიანი

**„როსტომიანი“** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* როსტომიანი - ქართული ხალხური ეპიკური ძეგლი
*როსტომიანი - ფირდოუსის „შაჰნამეს“ ქართული ვერსიების საერთო სახელწოდება.
როსტომიანი (ხალხური)

**„როსტომიანი“** — ქართული ხალხური ეპიკური ძეგლი. ცნობილია საქართველოს ყველა კუთხეში. გვხვდება პროზაული და ლექსნარევი ვარიანტების სახით. ტექსტის ჩანაწერთა რაოდენობა 100-ს აღემატება.  „როსტომიანი“ მოიცავს მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტს. ხალხური წარმოდგენით, როსტომი უებრო გმირია, ბედისწერისაგან დასჯილი, რადგან საკუთარი შვილი ზურაბი მოკლა ორთაბრძოლაში.  „როსტომიანის“ თქმულებები გვაროვნულის საზოგადოების ადრეულ ხანაში უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ერთმანეთისათვის  უცნობი მამა-შვილის სამკვდრო-სასიცოცხლო შეტაკება საზოგადოებრივ ურთიერთობაში მომხდარი ცვლილებების მხატვრული ანარეკლია. აქ ასახულია მატრიარქატიდან პატრიარქატამდე გადასვლა —  „როსტომიანის“ სიუჟეტი საერთაშორისოა, მაგრამ მასში მოიპოვება ეროვნული ეპოსის დამახასიათებელი ნიშნებიც, რომლებიც სხვა ხალხების ფოლკლორში არ გვხვდება. საუკუნეების განმავლობაში ხალხურმა სიუჟეტმა ტრანსფორმაცია განიცადა. ამ მხრივ გარკვეული როლი შეასრულა ქართულმა მწიგნობრულმა  „როსტომიანმა“, თუმცა მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტი მანამდეც იყო დადასტურებული და  „როსტომიანის“ ძირითადი მოტივები სწორედ ამ ადრინდელ საფეხურთან ურთიერთობაში განიხილება.  „როსტომიანში“ თვალსაჩინო ადგილი უჭირავს  ბეჟანისა და მანიჟეს თავგადასავალს („ბეჟანიანი“). ამ ნაწილში უფრო იგრძნობა კავშირი ლიტერატურულ ვერსიასთან. არსებობს ვარაუდი, რომ   „როსტომიანის“ ვერსიათა სათავე მწიგნობრული ძეგლია (აკაკი შანიძე, კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე).

## ლიტერატურა
**მაცაბერიძე ვ.*, ბეჟანიანის ხალხური ვერსიები, კრ.: ქართული ფოლკლორი, ტ. 1-2, თბ., 1964;
**მისივე*, ქართული ხალხური როსტომიანი, «ლიტერატურული ძიებანი», 1958, ტ. 11;
**მაცაბერიძე ვ*., ქსე, ტ. 8, გვ. 449, თბ., 1984

კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
ჩანტლისყურე

**ჩანტლისყურე** — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში (ჭიკაანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ყვარლიდან 12 კილომეტრი. სოფელი ძირითადად დასახლებულია ხუნძებით, დაღესტნური წარმოშობის მოსახლეობით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 455 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ეწერი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)

**ზედა ეწერი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, გომის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე კაპიტონის (რიონის აუზი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 140  მეტრზე, სამტრედიიდან 16 კილომეტრის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 225 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის  მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019. — გვ. 148-150.

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თივი

**თივი** — სოფელი საქართველოში, კახეთის მხარის ყვარლის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდებარეობს მდინარე ავანისხევის მარჯვენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ყვარლიდან 17 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 327 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შოროხი

**შოროხი** (2012 წლის 15 აგვისტომდე — *„სარუსო“*) — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდებარეობს მდინარე შოროხევის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 490 მეტრი, ყვარლიდან 19 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 350 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თხილისწყარო

**თხილისწყარო** — სოფელი საქართველოში, კახეთის მხარის ყვარლის მუნიციპალიტეტში, (ახალსოფლის თემი), მდებარეობს მდინარეების შოროხევისა და არეშის წყალგამყოფის ძირში. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ყვარლიდან 27 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარიამ ორბელიანი

**მარიამ ორბელიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

*ორბელიანი, მარიამ (მაიკო) — ცნობილი თბილისელი არისტოკრატი ქალი (1816-1849)

*ჯამბაკურ-ორბელიანი, მარიამ — საზოგადო მოღვაწე (1852-1941)
პიერ გრენგორი

**პიერ გრენგუარი**, **პიერ გრენგორი** (დ. დაახ. 1475 — გ. 1538) — ფრანგი პოეტი და დრამატურგი. დაიბადა ნორმანდიაში, ტურ-არკურში. თუმცა დანამდვილებით ცნობილი არ არის მისი დაბადების ადგილისა და თარიღის შესახებ. მისი პირველი ნაშრომი არის ალეგორიული პოემა „შრომის ციხესიმაგრე“ (Le Chasteau de Labour) (1499 წელი). 

1506 წლიდან 1512 წლამდე იგი იყო თეატრალური დასის, „უზრუნველი ბავშვები“, ხელმძღვანელი და დრამატურგი პარიზში. გრენგუარი ცნობილია თავისი სატირული ხასიათის ნაშრომებით. ამ პერიოდში მან დაწერა ცნობილი კომედია („Confrérie des Enfants Sans Souci or Sots“). პარიზში ყოფნის დროს იგი გახდა მეფე ლუი XII-ის კარის პოეტი, სადაც იგი თავის წარმოდგენებში ამასხარავებდა რომის პაპს. დაძაბული პერიოდი რომსა და საფრანგეთს შორის დასრულდა იტალიური ომებითა და კათოლიკური ლიგის შექმნით 1511 წელს. ამ პერიოდში გრენგუარმა დაწერა რამდენიმე ნაწარმოები („La Chasse du cerf des cerfs“ (1510) და ტრილოგია „Le Jeu du Prince des Sots et Mère Sotte“ ), სადაც დამნაშავედ გამოიყვანა რომის პაპი იულიუს II. 

პარიზში ყოფნის პერიოდში მან 1514 წელს პარიზელი ხუროებისა და კალატოზებისთვის საიდუმლოდ დაწერა პიესა საფრანგეთის მეფე ლუი IX-ზე („Vie Monseigneur Sainct Loys par personnaiges“). ზოგიერთი მკვლევარი ამ ნაწარმოებს გრენგუარის შედევრად მიიჩნევს.

მას შემდეგ, რაც სამეფო ტახტზე ავიდა ფრანსუა I გრენგუარი ვერ სარგებლობდა შემოქმედებითი თავისუფლებით. იგი 1518 წელს გადავიდა ლოთარინგიაში, სადაც დაქორწინდა კატრინ როჟერზე. 

მიუხედავად იმისა, რომ გრენგუარი თავის ნაწარმოებებში კილავდა პაპის ხელისუფლებას, თავად ღვთისმოშიში კათოლიკე იყო. ერთ-ერთ გვიანდელ ნაწარმოებებში („Blazon des hérétiques“, 1524 წელს) იგი გამოდის ერეტიკოსებისა და პროტესტანტების წინააღმდეგ. გრენგუარს მიიჩნევენ ფრანგული პოლიტიკური კომედიის ფუძემდებლად.

## გამოძახილი პოპულარულ კულტურაში 
* გრენგუარი ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟად გვევლინება ვიქტორ ჰიუგოს რომანში „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“ (1831). 
* იგი არის აგრეთვე მთავარი პერსონაჟი თეოდორ დე ბანვილის დრამაში „გრენგუარი“ (1866). 
* ფრანგულ-კანადურ მიუზიკლში „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“ გრენგუარი არის ასევე მთავარი პერსონაჟი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1475
კატეგორია:გარდაცვლილი 1538
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ესმერალდა

მინი|უცნობი მხატვრის ილუსტრაცია.

**ესმერალდა** (, დაიბადა **აგნესა**) — ვიქტორ ჰიუგოს რომანის „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“ მთავარი პერსონაჟი. იგი ფრანგი ბოშა ქალია (წიგნის დასასრულისკენ ირკვევა, რომ მისი ბიოლოგიური დედა ფრანგი ყოფილა). გამუდმებით იქცევს მამაკაცების ყურადღებას მაცდური ცეკვებით. 16 წლის ესმერალდა მუდამ თავის თხა ჯალისთან ერთად დადის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ოლღა რომანოვა

**ოლღა ნიკოლოზის ას. რომანოვა** (,  — 17 ივლისი, 1918) — დიდ მთავარ ნიკოლოზ II-ისა და ალექსანდრა ფეოდოროვნას პირველი ქალიშვილი. დაიბადა 1895 წელს პეტერბურგთან ახლოს. აღზრდილი იყო სამეფო კარზე თავის დებთან (ტატიანა, მარია, ანასტასია) და ძმასთან (ალექსი) ერთად.

სიცოცხლის მანძილზე ოლღას მომავალი ქორწინება ყველაზე განხილვადი საგანი იყო რუსეთში. სავარაუდო კანდიდატებად სახელდებოდნენ რუსი დიდი მთავარი დიმიტრი პავლოვიჩი, რუმინეთის ტახტის მემკვიდრე პრინცი კაროლი, უელსის პრინცი ედუარდი, ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ მეხუთეს უფროსი ვაჟი; და სერბეთის ტახტის მემკვიდრე ალექსანდრე. თავად ოლღას სურდა რუსზე ქორწინება და ქვეყანაში დარჩენა. პირველი მსოფლიო ომის დროს ის სამხედრო ჰოსპიტალში დაჭრილ სამხედროებს უვლიდა, თუმცა მოგვიანებით ამ ყოველივეს ფსიქოლოგიური ტვირთის გამო ადმინისტრაციულ საქმიანობას მოჰკიდა ხელი.

რუსეთის 1917 წლის რევოლუციის შედეგად ოლღას მკვლელობის შემდეგ ის რუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. 1990-იანებში მისი გვამის ნარჩენების იდენტიფიცირება მოხდა დნმ-ის ტესტის მეშვეობით და დაიკრძალა სანქტ-პეტერბურგის წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძარში მშობლებთან და დებთან ერთად.

## გარეგნობა და ხასიათი
სამეფო ოჯახთან დაახლოებულები იხსენებენ ოლღას, როგორც ჭკვიან, გონებაგახსნილ ბავშვს, მაგრამ ზოგჯერ ზარმაცს.

ოლღას ჰქონდა წაბლისფერი ქერა თმა, ცისფერი თვალები, განიერი სახე და ზემოთ აპრეხილი ცხვირი. მისი ფრანგულის მასწავლებელი პიერ გილიარდი 10 წლის ოლღას აფასებდა როგორც „ძალიან ფერმკრთალს ციმციმა, ცელქი თვალებით“ და ოდნავ აპრეხილი(retrousee) ცხვირით. ბარონესა სოფი ბუკსჰევდენის, დედამისის გუვერნანტის თქმით ის „იყო ქერა და მაღალი მომღიმარი ცისფერი თვალებით“, კარგი კბილებითა და „მოკლე ცხვირით, რომელსაც თავად უწოდებდა „ჩემს თავმდაბალ აბზეკილს“.  იმისდა მიუხდავად, რომ ის ზრდასთან ერთად უფრო და უფრო ლამაზდებოდა, ოლღას თავის დებზე - ტატიანასა და მარიაზე ნაკლებად ლამაზად მიიჩნევდნენ. „ბავშვობაში ის უბრალო იყო, 15 წლის ასაკში კი ლამაზი“ - წერდა დედამისის მეგობარი ლილი დენი. „ის იყო საშუალოზე ოდნავ მაღალი, ფერმკრთალი, მუქი ლურჯი თვალებით, ღია წაბლისფერი თმითა და ლამაზი ხელებითა და ფეხებით. მერიელ ბუქენენი თავის მემუარებში ახასიათებს 17 წლის ოლღას 1912 წლის იმპერიულ მეჯლისზე შემდეგნაირად: „მას არ ჰქონდა ჩვეულებრივი ნაკვთები, მისი დის - ტატიანა ნიკოლოზის ასულის თითქოს მისტიკური სილამაზე, მაგრამ მისი წვერისკენ დახრილი ცხვირით, მისი ფართო მომცინარი პირით, მისი მბრწყინავი ცისფერი თვალებით, მას ჰქონდა შარმი, სიხასხასე და მომხიბლავი ენერგია, რომელიც მას მაცდუნებელს ხდიდა. 

## გალერეა

File:Grand Duchess Olga Nikolaevna of Russia.jpg|left|დიდი მთავარი ოლღა ნიკოლოზის ასული, 1914
File:Grand Duchess Olga Nikolaevna of Russia and Grand Duchess Tatiana Nikolaevna of Russia in 1914 in a better version (1).jpg|ოლღა დასთან, ტატიანასთან, ერთად, 1913

## სქოლიო
კატეგორია:რომანოვების დინასტია
კატეგორია:რუსეთის სამეფო ოჯახის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები
კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინს **პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი** შეიძლება ჰქონდეს ერთ-ერთი შემდეგი მნიშვნელობათაგანი:

* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი — ტაძარი
* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი — მიუზიკლი
* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი — ვიქტორ ჰიუგოს რომანი
* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი — 1956 წლის ფრანგულ-იტალიური ფილმი
ახალსოფელი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემი), მდებარეობს ტყიბულის წყალსაცავის ჩრდილოეთ ნაპირზე. ზღვის დონიდან 530 მეტრი, ტყიბულიდან 6 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 299 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალსოფელი (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, სამგორის ვაკეზე, მდინარე საცხენისისწყალზე. თემის ცენტრი (სოფლები: მუხროვანი, საცხენისი). ზღვის დონიდან 820 მ, გარდაბნიდან 45 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1549 ადამიანი.

## ისტორია
სოფელი XIX საუკუნის პირველ ნახევარში გაჩნდა. 1831 წელს მარტყოფელი გუგუნაშვილების, კახაბრიშვილების, ბიძინაშვილების, სალთხუციშვილების, კობიაშვილების და სხვა გვარის წარმომადგენლებმა თხოვნით მიმართეს მარტყოფის მამასახლისს სვიმონ შინჯიკაშვილს, სოფლის მოსახლეობის მომრავლების გამო ნება დაერთო მათთვის გადასახლებულიყვნენ კლდისწყაროდ წოდებულ მარტყოფისავე კუთვნილ მიწაზე. მათი თხოვნა დაკმაყოფილდა და 14 კომლი დასახლდა კლდისწყაროდ წოდებულ მიწაზე. პირველი მოსახლენი იყვნენ კახაბრიშვილები, ბიძინაშვილები, გოგოჩაშვილები, გუგუნაშვილები და კობიაშვილები. შემდეგ მათ შეუერთდნენ მარტყოფიდან გადასახლებული სხვა გვარის წარმომადგენლებიც. დასახლების პროცესი XIX საუკუნის ბოლოს დასრულდა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბზიაური

**ბზიაური** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში, მდინარე ტყიბულის მარცხენა ნაპირზე იქ, სადაც ტყიბულის წყალსაცავი იწყება. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ტყიბულიდან 4 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ქე „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 421, თბ., 1997

## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბობოთი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

**ბობოთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (გურნის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთანეთში მდინარეების ჭალის და წყალწითელას წყალგამყოფ სერზე. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ტყიბულიდან 30 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 69 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბუეთი

**ბუეთი** — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, ხრესილის თემში. მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთანეთში მდინარე წყალწითელის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ტყიბულიდან 15 კილომეტრი. სოფელში მოიპოვება ტეშენიტი, მოედინება მინერალური წყალი, შემორჩენილია XII საუკუნის მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გადაღმა წყალწითელა

**გადაღმა წყალწითელა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, ხრესილის თემში. მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში, მდინარე წყალწითელის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 440 მეტრი, ტყიბულიდან 18 კილომეტრი. ხრესილიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. სოფელში აღმოჩენილია ანტიკური ხანის ნასახლარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*გადაღმა წყალწითელას რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გადმოღმა წყალწითელა

**გადმოღმა წყალწითელა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში, მდინარე წყალწითელის ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ტყიბულიდან 16 კილომეტრი, ხრესილიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი

**მარიამ (მაშო) ჯამბაკურ-ორბელიანი** (დ. 22 აგვისტო, 1852 — გ. 23 აგვისტო, 1941) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი.

დაიბადა პოეტ ვახტანგ ორბელიანისა და ეკატერინე ილინსკაია ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ქალთა კურსები (1870). 1882 წელს აირჩიეს სათავადაზნაურო სკოლის სამზრუნველო კომიტეტის წევრად. იყო მასწავლებელ ქალთა საზოგადოების გამგეობის წევრი, სამუსიკო სკოლის კომიტეტის წევრი. 1894 წელს გამოსცა მამის ლექსების სრული კრებული. დახმარებას უწევდა საბავშვო ჟურნალებს — „ჯეჯილსა“ და „ნაკადულს“, ქალთა საზოგადოება „განათლებას“. 1918 წელს აირჩიეს ახლად დაარსებული თბილისის უნივერსიტეტთან ჩამოყალიბებული დამხმარე საზოგადოების წევრად. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ეწეოდა პედაგოგიურ და მთარგმნელობით საქმიანობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი

კატეგორია:დაბადებული  22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1852
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
მარიამ
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი ქალები
ზედუბანი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

**ზედუბანი** — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტის საწირის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში, მდ. მთისჭალის (წყალწითელას მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 580 მ-ზე, ტყიბულიდან 8 კმ-ის დაშორებით. ზედუბანი ადრე სოფელ საწირის უბანს წარმოადგენდა. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის საწირის ციხე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
როსტომიანი (მწიგნობრული)

**„როსტომიანი“**,ფირდოუსის  „შაჰნამეს“ ქართული ვერსიების საერთო სახელწოდება. ვიწრო მნიშვნელობით —   „შაჰნამეს“ ის ქართული თარგმანები, რომლებშიც უპირატესად როსტომ ფალავნის ამბებია მოთხრობილი. ჩვენამდე მოღქეული „როსტომიანის“ როგორც პროზაული, ისე პოეტური ვერსიები. პოეტური უფრო გვიანდელი, მისი წყარო — ქართული პროზაული თარგმანი, რომელიც ვარაუდით, XV-XVI საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი, ატარებს „შაჰნამეს“ XIV-XV საუკუნეების ჩანართთა ნიშნებს. 

„როსტომიანის“ პირველი გამლექსავია სერაპიონ საბაშვილი (XVI საუკუნის პირველი მეოთხედი), რომელსაც პროზაული ტექსტით უსარგებლია. „როსტომიანის“ ბოლო ნაწილის გამლექსავს ხოსრო თურმანიძეს (XVI საუკუნის მეორე მახევარი) ხელთჰქონდა არა ქართული პროზაული ტექსტი, არამედ სპარსული დედანი. მხატვრული გემოვნებითა და პოეტური ოსტატობით განსაკუთრებით აღსანიშნავია „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ტექსტი. ძალიან სუსტია თურმანიძისეული თარგმანი, რომლის უხუსურობას თავის დროზე არჩილ II (XVII-XVIII სს.) აღნიშნავდა.

ვარაუდობენ, რომ „როსტომიანის“ ზოგიერთი ფრაგმენტის გალექსვაში მონაწილეობა უნდა მიეღო მესამე, დღესდღეობით უცნობ მელექსესაც. „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ვერსია ძირითადად შემოქმედებითი, თავისუფალი თარგმანის ნიმუშია. ზოგი რამ აქ შემოკლებულია, იშვიათად გვხვდება სიტყვასიტყვითი თარგმანიც, გავრცობილია დრამატული სიტუაციები, სამიჯნურო და საგმირო-საფალავნო ამბები, ნადირობა-ნადიმობანი და ა. შ. „როსტომიანის“ იმთავითვე დიდი პოპულარობა მოუპოვებია და სათავე გამხდარა ამ ძეგლის ხალხური ვერსიებისა. უეჭველია მისი გავლენა „რუსუდანიანზე“. „როსტომიანის“ კვალი აღბეღდილია ვანის ქვაბთა მონასტრის წარწერების პოეზიაშიც.

## ლიტერატურა
**ბარამიძე ა.,* ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ., 1940;
**კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958;
**კობიძე დ.,* შაჰ-ნამეს ქართული ვერსიების სპარსული წყაროები, თბ., 1959;
*ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1966;
**ბარამიძე ალ*., ქსე, ტ. 8, გვ.449, თბ., 1984

კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
ზედუბანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

**ზედუბანი** — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის ზედუბნის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე). 

მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1570 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ახალციხიდან 46 კმ-ით. 

ზედუბანი იხსენიება XVI საუკუნის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჭეჭლის სასოფლო საბჭოში, სოფელში მოქმედებდა მოხის მერძევეობა-მეცხოველეობის მეურნეობა.   

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუქარა (კომიქსი)

**მუქარა** (*ლილი ჰოლისტერი*; ) — მარველის კომიქსების გამოგონილი სუპერბოროტმოქმედი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში *The Amazing Spider-Man* #549. პერსონაჟი მონაწილეობდა ადამიან ობობაზე შექმნილ კომიქსების სერიებში **Brand New Day**,  **One More Day** და **American Son**. ლილი ჰოლისტერი არის ჰარი ოსბორნის საცოლე.

## ძალები და შესაძლებლობები
ის შეიარაღებულია სხვადასხვა, უცნაური ცეცხლის წასაკიდებელი მოწყობილობით, რომლებსაც ინახავს ზურგჩანთაში, ასევე იყენებდა გობლინის მარკ 7 პლანერს (Mark 7 Goblin Glider), სანამ ის ნორმან ოსბორნმა არ გაანადგურა. მის არსენალში არის კანტუზიის გამომწვევი და ასაფეთქებელი კვახის ბომბები. თავდაპირველად მუქარას ჰქონდა ტყვიაგაუმტარი ჯავშანიც, რომელიც ჩამონტაჟებული იყო მის ტანსაცმელში. შემდგომში მან შეიცვალა კოსტიუმი, პირველად მუქარის დებიუტი ახალ კოსტიუმში შედგა ადამიანი ობობას კომიქსების სერიაში **ამერიკის შვილი** (**American Son**). ახლა მას აცვია შედარებით მსუბუქი კოსტიუმი, დამზადებული უცნობი მატერიალისგან, ხოლო ჩაფხუტში აქვს ორი სპეციალურად ამოჭრილი ადგილი თავისი რქებისთვის.

რადიაციული გამოსხივების მქონე, გობლინის შრატის ექსპერიმენტალურმა ვერსიამ მუქარას დიდი ფიზიკური ძალა მისცა. მას შეუძლია ნორმან ოსბორნი ფიზიკურ ბრძოლაში დაჯაბნოს, ეს კი იმის ნათელი მაგალითია მან ოსბორნზე(მწვანე გობლინზე) უფრო დიდი ძალა შეიძინა.
მუქარას ასევე შეუძლია სურვილისამებრ მიიღოს ადამიანური ფორმა, მიუხედავად იმისა რომ ამას სჭირდება დიდი დაძაბვა და ძალიან მოუხერხებელია.

[მარჯვნივ|thumb|150პქ|ლილი ჰოლისტერის პირველი გამოჩენა [ადამიანი ობობა|ადამიან ობობაში: One More Day. ჯო კესადას ნამუშევარი.]]
## ბიბლიოგრაფია
* საოცარი ადამიანი ობობა #546, 549-551, 558, 568, 570-71, 583, 584, 585-587, 595-599
* საიდუმლო შემოსევა: Front Line #1(ფრონტის ხაზი #1)
* მარველის მაიმუნები: #2
* საიდუმლო შემოსევა: საოცარი ადამიანი ობობა #2-3

## რესურსები ინტერნეტში
* Menace Marvel Wiki-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
როტანგი

**როტანგი** — ლიანები პალმების ოჯახისა, მეტწილად კალამუსის (Calamus) გვარის სახეობები. აქვთ ფრთისებრი ფოთლები, წვრილი და ძალზე გრძელი ღეროები (150-180 მ, ზოგჯერ 300 მ-მდე).  

იზრდებიან ტენიან ტროპიკულ ტყეებში და ხიდან ხეზე ცოცავენ სახეცვლილი ფოთლებით ან ზოგჯერ ყვავილებით. ნაყოფი დიდი და კვერცხისებრია, ბევრი სახეობისა — იჭმება. 350-ზე მეტი სახეობა ხარობს ტროპიკულ აზიაში; მხოლოდ რამდენიმეა აფრიკისა და ავსტრალიიის ტროპიკებში. 

ფართოდ არის ცნობილი როტანგის პალმა (Calamus rotang), რომლის ელასტიკურ და მაგარ ღეროებს იყენებენ მშენებლობაში, ავეჯის წარმოებაში, წნავენ კალათებს, თევსაჭერ ბადეებს და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
როსტომ რაჭის ერისთავი

**როსტომ რაჭის ერისთავი** — ერისთავი დაახლოებით 1750-1769 წლებში. შოშიტა III-ის ძე. ერისთავად გახდომისთავნავე რაჭის თავად-აზნაურები ზოგი ამოწყვიტა, ზოგი გააძევა და მათი მამულები მიიტაცა. ხელთ იგდო სამეფო მამულებიც და ამრიგად მთელ რაჭას დაეუფლა. ძლიერ წინააღმდეგობას უწევდა იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ცენტრალისტურ პოლიტიკას. იმერეთის ზოგიერთ რენეგატ ფეოდალთან ერთად მეგზურობას უწევდა ოსმალ დამპყრობლებს და ხშირად გამოდიოდა მათ მოკავშირედ სოლომონ -ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1752 წელს  როსტომ რაჭის ერისთავმა და ლევან აბაშიძემ სოლომონ I ტახტიდან ჩამოაგდეს, სოლომონმა მალე დაიბრუნა ტახტი. როსტომ რაჭის ერისთავმა ისევ სცადა მეფის თავიდან მოცილება, მაგრამ ხრესილის ბრძოლაში (1757) გამარჯვება სოლომონს დარჩა. 60-იანი წლების დასაწყისში როსტომ რაჭის ერისთავი მხარში ედგა ოსმალებს და მათთან ერთად ებრძოდა სოლომონ მეფეს. 60-იანი წლების მიწურულიდან სოლომონ I-მა რამდენიმეჯერ წარმატებით ილაშქრა რაჭაში, მაგრამ როსტომის ხელში ჩაგდება ვერ მოახერხა. 1769 წელს სოლომონ I-მა მინდობილი როსტომ რაჭის ერისთავი ოჯახიანად შეიპყრო და მკაცრად დასაჯა, მის შვილებს თვალები დასთხარა, მამულები კი სამეფო საკუთრებად გამოაცხადა. 1773 წლამდე როსტომი პატიმარი იყო. შემდეგ გაათავისუფლეს და 1790 წლიდან აღარ იხსენიება. 

როსტომის ამბავი აღწერილია აკაკი წერეთლის მოთხრობაში „რაჭის ერისთავი როსტომ“.

## ლიტერატურა
*
* 
* 

კატეგორია:რაჭის ერისთავები
კატეგორია:რაჭის ერისთავები (საგვარეულო)
F-22 Raptor

**F-22 Raptor** — Lockheed Martin-ის მიერ წარმოებული ამერიკის შეერთებული შტატების ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი სტელსის სისტემის მეხუთე თაობის გამანადგურებელი თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა 1980-იან წლებში გამოშვებული F-15 Eagle-ს შესაცვლელად. აშშ-ის შეიარაღებაში შევიდა 2000-იან წლებში, მხოლოდ 187 F-22 არის შეკვეთილი. მისი ექსპორტი აკრძალულია, მიუხედევად იმისა, რომ იაპონიამ, ისრაელმა და ავსტრალიამ ინტერესი გამოიჩინა.

## კრიტიკა 
ზოგიერთი მას იწუნებს რადგან ფიქრობს, რომ იგი არაა გათვლილი ასიმეტრიული კონფლიქტებისთვის, რომლებშიც ამერიკელები მონაწილეობენ (ავღანეთის ომი, ერაყის ომი) და რომლებშიც, მათი აზრით, საჭიროა მოიერიშე თვითმფრინავები და არა ცივი ომის ტიპური საჰაერო უპირატესობის მფლობელი თვითმფრინავები.

## ომებში მომაწილეობა 
2011 წლის მონაცემებით სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობა არ მიუღია.

## ავარიები 
2004 წლის 20 დეკემბერს, ნელის ბაზიდან აფრენის შემდეგ ერთი F-22 მაშინვე ჩამოვარდა. 
მფრინავმა დროულად მოახდინა კატაპულტირება და გადარჩა.

2009 წლის 25 მარტს, ერთი F-22 ჩამოვარდა ედვარდსის ბაზიდან დაახლოებით 10 კილომეტრის დაშორებით.
მფრინავი არ მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში. იგი მუშაობდა კომპანია Lockheed-თვის. დაიღუპა.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  F-22 ავიამშენებლის ოფიციალური საიტი
*  საიტი F-22 შესახებ
*  F-22 GlobalSecurity.org–ზე
*  F-22 იოსებ ფ.ბაუჰერის ვებ-გვერზე 
*  F-22 სურათი
*  F-22 ტექნიკური დეტალები

კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
ბენთქოულა

**ბენთქოულა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მექვენის თემი), მდებარეობს ხვამლის მასივის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირას, ქუთაისი-ამბროლაურის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი, წყალტუბოდან 39 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბესიაური (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **ბესიაური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბესიაური — სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში
* ბესიაური — სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში
ბენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი ბენი შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბენი, გოტფრიდ — გერმანელი მწერალი-ექსპრესიონისტი
* ბენი — მდინარე ბოლივიაში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბენი (მდინარე)

**ბენი** ) —  მდინარე ბოლივიის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 1500 კმ, აუზის ფართობი 850 ათ. კმ2. სათავე აქვს ანდების მთების განშტოებაზე, ქალაქ ლა-პასის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ზემო დინებაში ჭორომიანია, ქვემო დინებაში ქმნის მეანდრებს. წყალდიდობა დეკემბრიდან მაისამდე იცის. სანაოსნოა შესართავიდან 29 კილომეტრი - ქალაქ რურენაბაკედან ესპაერანსის ჩანჩქერამდე. ერთვის მდინარე მამორეს და ერთობლივად სათავეს უდებენ მდინარე მადეირას - ამაზონის უდიდეს მარჯვენა შენაკადს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის მდინარეების სია

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 2, გვ. 307, თბილისი, 1977 წ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://abc.gov.bo/gsa/EEIA/Yucumo%20-%20Rurrenabaque/X-%20Figuras/Figura%203.1-14.pdf
* http://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/bolivia.pdf

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
ახალდაბა (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

**ახალდაბა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში მდინარე წყალწითელას ზემო აუზში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ტყიბულიდან 17 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო აბაშა

**ზემო აბაშა** — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, 2007 წლიდან გაერთიანებულია ქვემო აბაშასთან გამოჩინებულის სახელით. მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 250 მეტრი, სამტრედიიდან 20 კილომეტრი, საჯავახოდან 10 კმ. 

## ისტორია
გამოჩინებულის თემი იყო საჯავახოს მხარის ნაწილი. სავარაუდოდ ამიტომ გამოჩინებულის ეკლესიის ადგილმდებარეობად ქსე-ს მე-9 ტომში სოფელი საჯავახოა შეცდომით მითითებული. გამოჩინებულის საბლაღოჩინო XIX საუკუნეში, რუსეთის იმპერიის მიერ დასავლეთ საქართველოს ანექსიის მიერ მიეკუთვნა ქუთაისის მაზრას. 1902 წლის მონაცემებით აბაშის სასოფლო საზოგადოება მოიცავდა 6 სოფელს და მისი მოსახლეობა იყო 4129 ადამიანი. 1926 წლისთვის გამოჩინებულის თემი შედგებოდა 14 სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 6744 ადამიანს, ხოლო ფართობი 59 კმ²-ს.

## მოსახლეობა
2002 წლის აღწერაში სოფლები ზემო და ქვემო აბაშა ცალ-ცალკე იყო აღწერილი, 2014 წლის აღწერაში კი ერთად.

## გამოჩინებულის ეკლესია
სოფელში არის წმინდა გიორგის სახელობის გამოჩინებულის ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესია 1519 წლით თარიღდება. გამოჩინებულის მონასტერი გურიის ქედის ერთ-ერთ მაღლობზე დგას, ვრცელი გადასახედი აქვს და ამიტომაც ჰქვია გამოჩინებული. ეკლესიას გარს აკრავს თხილისა და ჭადრის ტევრი. ეკლესია მომცრო კვადრატული ფორმის უგუმბათო შენობას წარმოადგენს. 

ეკლესიის დასავლეთით დგას ქვიტკირის ორსართულიანი სამრეკლო, რომელსაც აღმოსავლეთით კარის თავზე ჰქონდა მხედრული წარწერა „მოსახსენებლად სულთა გიგო კალოიანისა და მშობელთა თვისთა ამ სამრეკლოის აშენებაზე შევაწიე სამი თუმანი აზნაურმა ოტია კალოიანმა ჩყნე წელსა (1856 წ.)“.

ძველად არსებობდა წესი: აღდგომის წინ, წითელ პარასკევს თარგამაძეების გვარის კაცი ჩამოატარებდა სოფელში დროშა ჯვარს შეჭედილს ვერცხლით და შემკულს წარწერით (ამავე ჯვრით უძღვებოდნენ ძველად მიცვალებულს მნათეს მიჰქონდა იგი წინ), ხალხი ნებაყოფლობით სწირავდა ფულს. მოგროვილი ფულით ყიდულობდნენ ზვარაკს (ცხვარს), რომელსაც აღდგომის დილას, წირვის შემდგომ შემწვარს მიართმევდნენ კალოიანებს (გვარია). ისინი ბეჭებს აიღებდნენ და შემდეგ ხალხს დაუძახებდნენ: „ზვარაკი არის და მოგროვდითო“. ხალხი მოგროვდებოდა, აიღებდნენ კალოიანები და ზვარაკს ხალხს უნაწილებდნენ.

XVIII საუკუნის 80-იან წლებში გამოჩინებულში მოქმედებდა საეპისკოპოსო კათედრა, რაც გამოწვეული იყო ხინოწმინდის საეპისკოპოსოს გაუქმებით ოსმალეთის მიერ. ხინოწმინდიდან გამოჩინებულში გადაასვენეს ღვთისმშობლის ოქროს ხატი, რომელიც ტაძრიდან მოიპარეს 1904 წელს. გამოჩინებულში მოღვაწეობდა გამოხიზნული ეპისკოპოსი იოანე ხინოწმინდელი. გამოჩინებულის ეკლესიაში დიაკვნად მსახურობდა ეფთვიმე გენათელი. 

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში გავრცელებული გვარია ქორიძეები. სოფელში დაიბადა ცნობილი ქართველი საოპერო მომღერალი და ქართული საგალობლების ჩამწერი ფილიმონ ქორიძე. გამოჩინებულში დაიბადა ქართველი მეღვინე ვალერიან კანდელაკი. 

## ლიტერატურა
*გიორგი ბოჭორიძე - იმერეთის ისტორიული ძეგლები, გვ. 40, 1995 წელი.

## სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
უელსელები

**უელსელები** ან **ვალიელები** (უელ. *Cymry*) — ეთნიკური ჯგუფი და ერი, რომელიც ასოცირებულია უელსსა და უელსურ ენასთან. ჯონ დავიესი ასაბუთებს, რომ „უელსური ერი“ შეიძლება ჩამოყალიბებულიყო IV საუკუნის მიწურულსა და V საუკუნის დასაწყისში, რომაელების ბრიტანეთში ჩასვლისას.

## სქოლიო 
კატეგორია:უელსელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
სტეფანი სეიმური

მინიატიურა

**სტეფანი სეიმური** (; დ.  23 ივლისი, 1968, კალიფორნია) — ამერიკელი სუპერმოდელი, მსახიობი. მისი სიმაღლეა 1.78 მ., თმის ფერი - ყავისფერი, თვალის ფერი — ცისფერი და მწვანე (მარჯვენა თვალი მწვანე აქვს, ხოლო მარცხენა - ცისფერი).

მან მოდელობა 16 წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მონაწილეობა მიიღო Elite Model Look-ის საერთაშორისო კონკურსზე. თანამშრომლობდა კომპანიასთან Victoria's Secret. ის დიზაინერ აზადინ ალაიას საყვარელი სუპერმოდელი იყო. სტეფანი აგრეთვე ჯანი ვერსაჩესთან თანამშრომლობდა. იგი ლეგენდარული მოდელებისგან შემდგარი ჯგუფ „Gianni's Girls“-ის წევრიც იყო. 1991 წელს სუპერმოდელი გამოჩნდა ჯგუფ Guns N' Roses-ის სამ მუსიკალურ ვიდეოში, „Don't Cry“, „November Rain“ და „Estranged“. 1991–1993 წლებში იყო იყო ამავე ჯგუფის სოლისტ ექსლ როუზის შეყვარებული. იგი ხვდებოდა მულტიმილიონერ პიტერ ბრანტს ჯერ კიდევ ექსლთან ურთიერთობის პერიოდში. ამჟამად ბრანტთან არის დაქორწინებული და მასთან სამი შვილი ჰყავს. სტეფანის პირველი შვილი გიტარისტ ტომი ენდრიუსისგან ჰყავს, რომლის მეუღლეც 1989–1990 წლებში იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
როქის სპა

**როქის სპა** — დაქირავებული ჯარი ფეოდალურ საქართველოში. მოლაშქრეთა დაქირავება საქართველოში კლასობრივი საზოგადოების ჩასახვიდანვე ხდებოდა.  საისტორიო წყაროებში დაქირავებული მოლაშქრენი მოიხსენიებიან ფარნავაზის (ძვ. წ. III საუკუნე), მირიანის (IV საუკუნე), ვახტანგ გორგასლის (V საუკუნე) და სხვა  მეფეთა დროინდელ ამბებთან დაკავშირებით. ქართველი  ხელისუფალნი მეტწილად კავკასიელ მთიელებს  ქირაობდნენ. XI საუკუნის 40-იან წლებში საქართველოში იყო ვარიაგთა დაქირავებული რაზმიც (3000 მეომარი), რომელიც ბაგრატ IV-ისა და კლდეკარის ერისთავს ლიპარიტს შორის ბრძოლაში მონაწილეობდა. დაქირავებულნი იყვნენ დავით აღმაშენებლის ლაშქარში: 500 ოსი, 100 ევროპელი (ჯვაროსნები) და სხვები.  XII-XIII საუკუნეებში საქართველოს ლასქარში იყვნენ დაქირავებული ყივჩაღები, ოსები, ჯიქები, ქაშაგები, ქურთები, „თათრები“. XV საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაქირავებული რაზმები ჰყავდათ ცალკეულ სამეფო-სამთავროთა  მეფეებს და ზოგჯერ მსხვილ ფეოდალებსაც: დადიანებს, აფხაზეთის მთავრებს, რაჭის, არაგვის, ქსნის ერისთავებს და სხებს. ოსთა დაქირავებული რაზმი ჰყავდა ვახტანგ VI-ს, ბაქარს, ერეკლე II-ს; ლეკთა დაქირავებული რაზმები — სოლომონ I-ს, როსტომ რაჭის ერისთავს, ერეკლე II-ს, გიორგი XII-ს.  ქართულ სამეფო-სამთავროთა რუსეთთან შეერთებისთანავე ადგილობრივი სამხედრო ორგანიზაცია გაუქმდა და მოლაშქრეტა დაქირავებაც შეწყდა. 

დაქირავებულთა რაოდენობა ქვეყნის ეკონომიკურ შესაძლებლობაზე იყო დამოკიდებული. დაქირავებულ მოლაშქრეებს გასამრჯელო ზოგჯერ ფულად ეძლეოდათ, ზოგჯერ კი (მეტწილად მთიელებს) — ნატურით (შალი, ფარჩა, პირუტყვი, ძვირფასი ნივთები, იარაღი, მარცვლეული და სხვა). დაქირავებული ჯარის გასასტუმრებლად ხელისუფლება მოსახლეობას საგანგებო ფულად და ნატურალურ გადასახადებს აწერდა. XII-XIII საუკუნეებში ასეთ გადასახადს საყივჩაყო ერქვა, XVIII საუკუნეში — სალეკო. დაქირავებულ მოლაშქრეებს ცენტრალური ხელისუფლება იყენებდა როგორც საგარეო მტრის წინააღმდეგ, ისე შინაური ფეოდალური ოპოზიციის დასათრგუნავად. 

გარკვეული სახელმწიფოებრივი მოსაზრებით (პოლიტიკური იდეალის უქონლობა და აქედან გამომდინარე არასანდოობა და უდისციპლინობა) დაქირავებული ჯარის გამოყენებისას დიდ სიფრთხილეს იჩენდნენ, კერძოდ, ერიდებოდნენ მის დაბანაკებას ქვეყნის ცენტრში, უნიშნავდნენ  მეთურებს ადგილობრივ ფეოდალთაგან. დაქირავებული ჯარი არასოდეს არ წარმოადგენდა საქართველოს ძირითად სამხედრო ძალას, იგი მხოლოდ დამხმარე ძალის როლს ასრულებდა.

## ლიტერატურა
**მესხია შ.,* ძლევაჲ საკვირველი, თბ., 1972;
**ჩხატარაიშვილი ქ.*, უცხოელები XII საუკუნის საქართველოს ლაშქარში, კრ.: საქართველო რუსთაველის ხანაში, თბ., 1966;

კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები