open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბარის რეგიონი (სომალი)

**ბარი** () — რეგიონი (gobolka) სომალის ჩრდილოეთ ნაწილში. რეგიონში არსებობს დიდი ქალაქები: ბოსასო (ადმინისტრაციული ცენტრი) და გარდო. რეგიონი ესაზღვრება სანაგის და სოლის რეგიონებს დასავლეთში, ნუგალის რეგიონს სამხრეთში, ადენის ყურეს ჩრდილოეთში და ინდოეთის ოკეანეს აღმოსავლეთში. ფართობის მიხედვით ბარის რეგიონს უკავია მეორე ადგილი სომალის რესპუბლიკაში. რეგიონის მაცხოვრებელთა უმრავლესობა მიეკუთვნება ოსმან მაჰმუდის კლანის ქვეკლანებს.

ბარის რეგიონი განსაკუთრებით ძლიერ დაზარალდა ცუნამისგან, რომელიც გამოიწვია 2004 წელს ინდოეთის ოკეანეში, ინდონეზიის კუნძულ სუმატრასთან მომხდარმა მიწისძვრამ. ასზე მეტი ადამიანი დაიღუპა ჰაფუნის ნახევარკუნძულზე და სანაპირო ავტოგზის სიახლოვეს, რომელიც აკავშირებს რეგიონს ქვეყნის დანარჩენ ნაწილთან.

## ადმინისტრაციული ცენტრები 
ავტონომიური მთავრობის მონაცემებით სომალის ჩრდილო-აღმოსავლეთში მდებარე პუნტლენდის ბარის რეგიონი იყოფა ორ ადმინისტრაციულ რეგიონად: ბარი ჩრდილოეთში (ადმინისტრაციული ცენტრი — ბოსასო) და კარკაარი სამხრეთში (ადმინისტრაციული ცენტრი — გარდო).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბარის რეგიონში არსებობს 8 ოფიციალური რაიონი:

# კარმო
# ბალიდიდინი
# ბოსასო — ბარის ადმინისტრაციული ცენტრი.
# გუმბაქსი
# ისკუსუბანი
# რასა ბინა
# განდალა
# გარდო

ბარის რეგიონში ასევე არსებობს სხვადასხვა ტომებით დასახლებული ოლქები, რომლებსაც ზოგჯერ რაიონებსაც უწოდებენ და მდებარეობენ შემდეგ ადგილებში:

* ბარგალი ან Bargal 
* კოდ-დეჰაადი ან Kob-dhehaad 
* რაკო ან Rako 
* უფაუნის რეგიონი ან Ufayn 
* უაჰი ან Uahie 
* რას-ჰაფუნი ან Dante 
* გალა-გალა ან Galgala ან Dante — მდებარეობს ბარის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრის სიახლოვეს.

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ავდალის რეგიონი

**ავდალი** () — რეგიონი თვითაღიარებული სახელმწიფო სომალილენდის დასავლეთში, სომალის ნახევარკუნძულზე. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბორამა. ესაზღვრება ეთიოპიის სომალის რეგიონს, ჯიბუტის ალი-საბიეს და არტის რეგიონებს, სომალის ვოკუი-გალბიდის რეგიონს და ადენის ყურეს.

## ისტორია 
ავდალი (ასევე გამოითქმის **აუდალი**, **ადალი** ან **ადელი**) თავის დასახელებას იღებს ძველი იმპერია — ადალის სასულთნოდან, რომლის სახელისუფლებო აპოგეამ მიაღწია XVI საუკუნეში. მრავალრიცხოვანი დანგრეული ქალაქები, რომლებიც გადაჭიმული არიან ეთიოპიის საზღვრის გასწვრივ, აღწერა ბრიტანელმა მკვლევარმა რიჩარდ ფრენსის ბიორტონმა.

## ეკონომიკა 
რეგიონი შედარებით მდიდარია, რაც კონტრასტშია აფრიკის რქის რეგიონის აღქმასთან, როგორც მოშიმშილე და ომებისგან გამოფიტული რეგიონი. სომალის სამოქალაქო ომს და მისგან გამოწვეულ შედეგებს ეს რეგიონი ისე არ გაუჩანაგებია, როგორც ქვეყნის დანარჩენი ნაწილი. მაგალითად, ავდალის მოსახლეობა სარგებლობს რეგიონში ყველაზე მოწინავე სატელეკომუნიკაციო ქსელით, საკმაოდ საიმედო ფიჭური კავშირით და ინტერნეტით. ამას გარდა, რეგიონის სოფლის მეურნეობა, სამთომომპოვებელი წარმოება და მრეწველობა საკმაოდ მომგებიანია საჰარის სამხრეთით მცხოვრები მოსახლეობის უმრავლესობის კომფორტული ცხოვრების უზრუნველსაყოფად. ავდალის რეგიონში ასევე მდებარეობს ამუდის უნივერსიტეტი.

## პოლიტიკა 
ავდალის რესპუბლიკის თანამედროვე სეპარატისტული მოძრაობა იბრძვის დამოუკიდებლობისათვის 1995 წლიდან, როდესაც სომალიმ დაიწყო დაშლა მოჰამედ სიად ბარეს გადაყენების შემდეგ. ავდალი იმუქრებოდა, რომ გამოაცხადებდა დამოუკიდებლობას, თუ სომალილენდის რესპუბლიკა ოფიციალურად იქნებოდა აღიარებული. 2010 წლის აგვისტოში სეპარატისტების ლიდერებმა რეგიონი გამოაცხადეს ავდალენდის ავტონომიურ ოლქად ფედერაციული სომალის შემადგენლობაში.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ავდალის რეგიონი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
* ბაკი
* ბორამა
* ლუგუა
* საილა
* დილია

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ლოურენს კესდენი

**ლოურენს ედვარდ კესდენი** (დ. 14 იანვარი, 1949) — ამერიკელი სცენარისტი, რეჟისორი და პროდიუსერი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც ფილმების „იმპერიის საპასუხო შეტევა“, „დაკარგული კიდობნის მაძიებლები“ და „ჯედაის დაბრუნება“ სცენარისტი. აგრეთვე არის „ვარსკვლავური ომების“ გაგრძელების ტრილოგიის ფილმის „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“ სცენარის ავტორი და იმუშავებს ცალკე ფილმზე ჰან სოლოს შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Walt Disney Studios Motion Pictures

**Walt Disney Studios Motion Pictures** — ამერიკული ფილმების დისტრიბუტორი კომპანია, რომლის მფლობელია Walt Disney Studios

კომპანია 1953 წელს დაარსდა, როგორც **Buena Vista Distribution Company**. მისი საქმიანობა თავიდანვე მდგომარეობდა უოლტ დისნეის სტუდიების ფილმების დისტრიბუციაში, მარკეტინგსა და სარეკლამო კამპანიაში (ამ სტუდიებში შედიან ან შედიოდნენ Walt Disney Pictures, უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიები, Pixar Animation Studios, DisneyToon Studios, Lucasfilm, Marvel Studios, UTV Motion Pictures, Disneynature და Touchstone Pictures.

## რესურსები ინტერნეტში
* Walt Disney Studios Motion Pictures 

## სქოლიო
კატეგორია:1953 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:The Walt Disney Studios
Pinewood Studios

**Pinewood Studios** — ბრიტანული კინო და სატელევიზიო სტუდია. მდებარეობს აივერ-ჰითში (ბაკინგემშირი, ინგლისი), ცენტრალური ლონდონიდან დაახლოებით 32 კილომეტრში. მისი მფლობელია The Pinewood Studios Group.

სტუდიებში გადაღებულია მრავალი ცნობილი ფილმი და ფილმების სერიები, რომელთა შორის აღსანიშნავია ჯეიმზ ბონდის, ჰარი პოტერის და ვარსკვლავური ომების გაგრძელების ტრილოგიის ფილმები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pinewood Studios
* Project Pinewood 
*Pinewood Studios  Google Maps-ზე

## სქოლიო
სიკვდილის ვარსკვლავი

[მინიატიურა|სიკვდილის ვარსკვლავი ფილმში „[ვარსკვლავური ომები (ფილმი)|ვარსკვლავური ომები“]]

**სიკვდილის ვარსკვლავი** — გამოგონილი მობილური კოსმოსური სადგური და გალაქტიკური სუპერ იარაღი *ვარსკვლავური ომების* სერიის პირველ ფილმში. აღჭურვილი იყო დაახლოებით 1.7 მილიონი სამხედროთი და 400.000 დროიდით. შეეძლო მთლიანი პლანეტის ლაზერული სხივის ერთი გასროლით განადგურება.

მიუხედავად იმისა, რომ საბოლოოდ განადგურდა, დაახლოებით 30 წლის შემდეგ პირველმა ორდენმა დაასრულა მუშაობა მის საკუთარ ანალოგზე, სტარკილერის ბაზაზე, რომელიც აშენდა უკვე ცალკე პლანეტის შიგნით და ზომებით სიკვდილის ვარსკვლავს ბევრჯერ აღემატებოდა. თუმცა, მისი დაცვის მწყობრიდან გამოყვანის შემდეგ შესაძლო გახდა პლანეტის მთლიანად განადგურება.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი კოსმოსური სადგურები
კატეგორია:მეგასტრუქტურები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების იარაღი
Bad Robot Productions

**Bad Robot Productions** (მანამდე ცნობილი, როგორც **Bad Robot**) — ამერიკული კინო და სატელევიზიო კომპანია, რომლის დამაარსებელი და მფლობელია ჯეი ჯეი აბრამსი. მის პროდუქციაში შედის სერიალები „დაკარგულები“, „ჯაშუში“, „ზღვარი“. კომპანიის სრულმეტრაჟიან ფილმებს შორის არის „შეუსრულებელი მისია III“, „კლოვერფილდი“, „ვარსკვლავური გზა“, „სუპერ 8“, „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“, „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“ და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკული კინოკომპანიები
გალგუდუდის რეგიონი

**გალგუდუდი** (, ) — რეგიონი (gobol) სომალის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დუსამარები.

## მდებარეობა 
რეგიონი ესაზღვრება ეთიოპიას და სომალის მუდუგის, ჰირანის და შუა შაბელეს რეგიონებს. აქვს ინდოეთის ოკეანეზე გასასვლელი.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
რეგიონს აკონტროლებს სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი გალმუდუგი, ჰიმანი და ჰები და აჰლუ-სუნა ვალ-ჯამაას შეიარაღებული დაჯგუფება. მაგრამ 2014 წლიდან სომალის ფედერალური მთავრობის ეგიდით მიმდინარეობს მოლაპარაკებები ავტონომიური ცენტრალური რეგიონების სახელმწიფოს შექმნის შესახებ, რომელშიც შევლენ გალმუდუგი, ჰიმანი და ჰები და აჰლუ-სუნა ვალ-ჯამაა. გალგუდუდის რეგიონი შეიძლება გახდეს ახლადშექმნილი სახელმწიფოს შემადგენელი ნაწილი. ტერიტორიის ნაწილს აკონტროლებს ჰარაკატ აშ-შაბააბის რადიკალური ისლამური სახელმწიფო.

მაგრამ 2014 წლის ბოლოს ასევე ხდებოდა შეიარაღებული შეტაკებები სამთავრობო ჯარებსა და აჰლუ-სუნა ვალ-ჯამაას რაზმებს შორის, რომლის მიზეზი იყო გალგუდუდის სტატუსის შესახებ უთანხმოება და სამთავრობო ჯარების მიერ ქალაქების დუსამარების და გურიელის დაკავება.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
გალგუდუდის რეგიონი შედგება 5 რაიონისგან:

* აბუდვაკი
* ადადო
* დუსამარები
* ელ-ბური
* ელ-დერი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
მამკოდის მონასტერი

**მამკოდის მონასტერი** — სამონასტრო კომპლექსი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტის ცხვარიჭამიის თემში. მდებარეობს თბილისთან ახლოს, სოფელ მამკოდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 5 კილომეტრზე, გლდანი-თიანეთის გზის მარჯვენა მხარეს, ნასოფლარ მამკოდაზე. მამკოდის კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის და წმინდა გიორგის ეკლესიები, სამრეკლო, გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობებისა და გალავნის ფრაგმენტები.

## ღვთისმშობლის ეკლესია
მამკოდის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში. ნაშენია ნატეხი ქვით, აგური გამოყენებულია კონსტრუქციულ ნაწილებში (თაღები, გუმბათის ძირი და ყელი). ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანია. შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან. საკურთხევლის ღრმა აფსიდში ერთი სარკმელია. საკურთხეველი გასასვლელებით უკავშირდება მის ორივე მხარეს მდებარე სამკვეთლოსა და სადიაკვნეს, რომლებშიც აღმოსავლეთით თითო სარკმელია. რვაწახნაგა გუმბათის ყელი, რომლის ყოველ წახნაგში სარკმელია გაჭრილი, საკურთხევლის მხრებსა და ორ თავისუფლად მდგომ მრგვალ ბოძს ეყრდნობა. დასავლეთის, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო განიერი ოთხკუთხა სარკმელია. ფასადების ფრონტონებში მაღალ საფეხურზე შემდგარი დაკბილული რომბებია გამოყვანილი. ეკლესიას ორრიგად დაწყობილი აგურის ლავგარდანი აქვს.

ღვთისმშობლის ეკლესიის სამხრეთით შემორჩენილია სამრეკლოს აგურით ნაგები ორი ბოძი. ერთ-ერთის ქვის ფილაზე ამოკვეთილია მშენებლის სახელი - „თედო“ და აგების თარიღი 1850 წელი. 

ეკლესიის დასავლეთით შემორჩენილია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით ნაგები გაურკვეველი დანიშნულების შენობის ნიშებიანი კედელი და ქვის გალავნის ფრაგმენტები.

## წმინდა გიორგის ეკლესია 
ეკლესია დარბაზულია (10,8X7.1 მ) ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. თარიღდება XIX საუკუნით. შენობა დაზიანებულია. სახურავი, კონქი, სამხრეთის და ჩრდილოეთ კედლის ზედა აწილები ჩამონგრეულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით, ღრმა აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ღრმა სწორკუთხა ნიშებია. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში ორ-ორი მაღალი თაღოვანი ნიშია. ნიშებს შორის დაკიდებულ პილასტრებს ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. დასავლეთის კედელში, კარს ზემოთ ერთი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

დასავლეთ ფასადზე მიშენებულია სამრეკლო, რომლის პირველი, სწორკუთხა სართული ეკლესიის კარიბჭეს წარმოადგენს. სამრეკლოს დასავლეთით შეისრულთაღიანი შესასვლელი აქვს. შესასვლელის თავზე ოთხკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლები ყრუა. მეორე სართულის სწორკუთხა ბაქანზე დადგმულია თაღებიანი რვაწახნაგა ფანჩატური, რომლის რვაწახნაგა სვეტები და მათი ბაზისები კარგად გათლილი ქვიშაქვითაა ნაწყობი. გუმბათი და პირამიდული სახურავი აგურისაა. სახურავის ოთხ წახნაგზე აგურის წყობაში გამოყვანილია ტოლმკლავა ჯვრები.

## მოვლენები
2010 წლის 27 დეკემბერს შემოქმედელმა მიტროპოლიტმა იოსებმა (კიკვაძე) აკურთხა მამკოდის მამათა მონასტრის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახლობის ეკლესია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბაკულის რეგიონი

**ბაკული** (, ) — სომალის ერთ-ერთი რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ჰუდური.

## გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა 
ბაკულის რეგიონი ესაზღვრება ეთიოპიის სომალის რეგიონს ჩრდილოეთიდან და სომალის რეგიონებს: სამხრეთიდან ბეის, აღმოსავლეთიდან ჰირანის და დასავლეთიდან გედოს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბაკულის რეგიონი დაყოფილია 5 რაიონად:
* სეელბარე
* რაბდუურე
* ტიიეეგლოუ
* ვააჯიდი
* ჰუდური

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
გედოს რეგიონი

**გედო** (, ) — რეგიონი სომალის სამხრეთში, ისტორიული რეგიონის — ჯუბალენდის ნაწილი. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გარბაჰაარეი. რეგიონი შეიქმნა 1980-იან წლებში. დასავლეთით იგი ესაზღვრება ეთიოპიის სომალის რეგიონს, სამხრეთ-დასავლეთით კენიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ პროვინციას, ხოლო აღმოსავლეთით სომალის ბაკულის, ბეის, შუა ჯუბის და ქვემო ჯუბის რეგიონებს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
2014 წლისთვის გედოს რეგიონი ფორმალურად შედიოდა ავტონომიურ წარმონაქმნ ჯუბალენდის შემადგენლობაში, რომელმაც ხელი მოაწერა შეთანხმებას სომალის ფედერალურ მთავრობასთან და შეტაკებების არენაა მასსა და ჰარაკატ აშ-შაბააბს შორის.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
გედოს რეგიონი შედგება 6 რაიონისგან:
* ელ-ვაკი
* ბაარდეერე
* ბალეტ ჰავო
* დოოლოუ
* გარბაჰაარეი
* ლუუქი
* ბურდუბე

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ბიქსბი-კრიკის ხიდი

მინიატიურა
**ბიქსბი-კრიკის ხიდი** (), ასევე ცნობილია როგორც **ბიქსბის ხიდი** — რკინა-ბეტონის თაღოვანი ხიდი ბიგ-სიურში, კალიფორნიის შტატში. ხიდი მდებარეობს 190 კმ (120 მილი) სამხრეთით სან-ფრანცისკოდან. სანამ ხიდი გაიხსნებოდა 1932 წლამდე, ზამთარში პრაქტიკულად წყდებოდა მიმოსვლა ბიგ-სიურში, რადგან ძველი სანაპიროს გზა გაუვალი ხდებოდა, რომლის სიგრძეც 18 კმ-ია (11 მილი). ხიდის აშენების ბიუჯეტი იყო 199&nbsp;861 $ (3,5 მილიონის ექვივალენტი 2014 წლისთვის) და ის იყო ყველაზე გრძელი ბეტონის თაღოვანი ხიდი 98 მ-ზე (320 ფუტი) კალიფორნიის შტატის საგზაო სისტემაში. ბიქსბის ხიდი არის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ერთმალიანი ხიდი, რომელიც ხშირად ხვდება ფოტოკამერების ობიექტივში მისი ადგილმდებარეობის და ესთეტიკური დიზაინის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Big Sur Bixby Bridge 
* Concrete Arch Bridges California Canyon

კატეგორია:1932 წელს აშენებული ხიდები
კატეგორია:აშშ-ის ხიდები
ქვემო ჯუბის რეგიონი

**ქვემო ჯუბა** (, ) — რეგიონი სომალის სამხრეთში, ისტორიული რეგიონის — ჯუბალენდის ნაწილი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კისმაიო. რეგიონი შეიქმნა 1980-იან წლებში. დასავლეთში ის ესაზღვრება კენიას, ჩრდილოეთით გედოს რეგიონს, აღმოსავლეთით შუა ჯუბას, ხოლო სამხრეთით ინდოეთის ოკეანეს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
სომალის სამოქალაქო ომის დროს რეგიონს აკონტროლებდა ორგანიზაცია JVA (*ჯუბის ხეობის ალიანსი* (Juba Valley Alliance)), მაგრამ 2006 წელს ხელისუფლება ხელში ჩაიგდო ისლამური სასამართლოების კავშირმა.

2006 წელს მოხდა მდინარე ჯუბას ადიდება.

2007 წლის დასაწყისიდან ამ რეგიონში მდებარეობდნენ ისლამური სასამართლოების კავშირის უკანასკნელი საყრდენი რაიონები, რომლებსაც აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები ბომბავდნენ. 2008 წელს რეგიონს იყოფდნენ ისლამისტები და სომალის გარდამავალი ფედერალური მთავრობისადმი ლოიალური ძალები.

2010-2011 წლებში რეგიონს აკონტროლებდა ჰარაკატ აშ-შაბააბი. 2011 წლის შემოდგომიდან ლინდა ნჩის ოპერაციის დროს ჰარაკატ აშ-შაბააბი განდევნეს რეგიონის ტერიტორიიდან, ხოლო 2012 წლის შემოდგომაზე გაანთავისუფლეს ქალაქი კისმაიო.

2014 წელს **ქვემო ჯუბა** ფორმალურად შედის ჯუბალენდის ავტონომიური წარმონაქმნის შემადგენლობაში, რომელმაც ხელი მოაწერა შეთანხმებას სომალის ფედერალურ მთავრობასთან და დღეისათვის მიმდინარეობს ბრძოლები მასსა და ჰარაკატ აშ-შაბააბის ძალებს შორის.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
*ქვემო ჯუბა* იყოფა 5 რაიონად:

* აფრადოვი
* ბადაადე
* ჯამაამე
* კისმაიო
* ჰაგარი

რეგიონში ასევე შედის ბაჯუნის კუნძულები.

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ბენადირის რეგიონი

**ბენადირი** (, ) — სომალის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი (gobolka). მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მოგადიშო.

## გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა 
ბენადირის რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს — შუა შაბელეს (Shabeellaha Dhexe) და ქვემო შაბელეს (Shabeellaha Hoose), ასევე ინდოეთის ოკეანეს.

"ბენადირი" წარმოშობილია სპარსული სიტყვიდან — ბენდერი, რაც ნიშნავს "პორტს" და დაკავშირებულია სანაპირო ქალაქებთან — მოგადიშო და ბარავა. სახელწოდება ასახავს საშუალო საუკუნეებში რეგიონის ადგილს, როგორც საკვანძო სავაჭრო ცენტრს სპარსეთთან და არაბეთის ნახევარკუნძულთან. ბენადირი ასევე ცნობილია თავისი თხების ადგილობრივი ჯიშებით.

რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია მოგადიშო, თუმცა თვითონ ბენადირის რეგიონი გამოხატავს მხოლოდ დედაქალაქს. ბენადირის რეგიონი საკმაოდ მცირეა ისტორიულ ბენადირის რეგიონზე, რომელიც მოიცავს ქვეყნის დიდ ნაწილს, ინდოეთის ოკეანის სანაპიროს ცენტრალური და სამხრეთი ნაწილებიდან მდინარე ჯუბამდე, მოგადიშოს ჩათვლით.

ბენადირის რეგიონის ტერიტორია ყველაზე პატარაა სომალის 18 ადმინისტრაციული რეგიონებიდან (gobolka).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბენადირის რეგიონი დაყოფილია 17 რაიონად.

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ავთანდილ გელაშვილი

**ავთანდილ პეტრეს ძე გელაშვილი** (დ. 1927, ხაშური — გ. 1985, თბილისი) — ქართველი  პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. თსსი–ის სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, საქართველოს მედიცინის ისტორიის ცნობილი მკვლევარი.

## ბიოგრაფია
ავთანდილ გელაშვილი დაიბადა 1927 წელს ხაშურში,1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად უნივერსიტეტი) სამკურნალო ფაკულტეტი. 1950 წლიდან  1954  წლამდე  თსსი–ს პათოფიზიოლოგიის კათედრის   ასპირანტია. 1955 წელს დაიცვა დისრეტაცია  მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. 1958 –1962 წლებში  კათედრის ასისტენტი, 1962 – 1969 წლებში კი კათედრის დოცენტია. 

1969 წლიდან, სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ,  გარდაცვალებამდე, 1985 წლამდე,  იყო პათოფიზიოლოგიის კათედრის პროფესორი. 

1969–72 წლებში იყო თსსი–ს (ამჟამად უნივერსიტეტი) სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 

ერთდროულად, 1958–1970  წლებში, თბილისის კანისა და ვენსნეულებათა სამეცნიერო-კვლევითი  ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა.

ავთანდილ გელაშვილი 140–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. 

სტუდენტობის დროს 1946-49 წლებში ,  თსსი–ის ივ. თარხნიშვილის სახელობის სტუდენტთა სამეცნიერო საზოგადოების პირველი პრეზიდენტი იყო.

გარდა პათოფიზიოლოგიისა, გელაშვილს მნიშვნელოვანი კვლევები ჰქონდა საქართველოს მედიცინის ისტორიაში. იყო თანაავტორი ოთხტომიანი მონოგრაფიისა  „საქართველოს  მედიცინის ისტორია“,  რომელიც დაიბეჭდა ქართულ და რუსულ ენებზე.

სტუდენტთა არაერთი თაობის ამღზრდელი, ამავე დროს პოეზიით იყო გატაცებული და იყო ავტორი ლექსების კრებულისა.

გარდაიცვალა 1985 წელს. დაკრძალულია მუხათგვერდის პანთეონში.

## ლიტერატურა
**თბილისის სახელმწიფო  სამედიცინო უნივერსიტეტი, საქართველოს სამედიცინო კალენდარი – წიგნი, თბ.,2006 წელი, გვ. 286*
**თბილისის სახელმწიფო  სამედიცინო უნივერსიტეტის საიუბილეო კრებული, წიგნი – „ტრადიციებით მომავლისკენ“, 2010 წ. გვ. 129*

კატეგორია:ქართველი პათოფიზიოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
ავთანდილ
შუა შაბელეს რეგიონი

**შუა შაბელე** (, ) — რეგიონი (gobolka) სომალის სამხრეთ ნაწილში ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჯოუჰარი.

## მდებარეობა 
რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: ბენადირს, ქვემო შაბელეს, ჰირანს, გალგუდუდს და აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანესთან. რეგიონში მიედინება მდინარე უები-შაბელე.

1984 წლამდე რეგიონი იყო ბენადირის რეგიონის ნაწილი, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო მოგადიშო.

შუა შაბელეს რეგიონში ჭარბობს კლან მუდულოდის სხვადასხვა ტომები, რომელთა შორის გამოირჩევა აბგალის ტომი. რეგიონში ასევე ცხოვრობს არასომალური ტომი კაბოლე ბანტუს ხალხის ჯგუფიდან.

რეგიონში ჭარბობს ბუნებრივი და სარწყავი მიწადმოქმედება, ასევე თევზჭერა. წელიწადში მოდის 150 მმ-დან 500 მმ-მდე ნალექი 60 000 კმ² ფართობზე. ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ სანაპირო ზოლის სიგრძე შეადგენს 400 კმ-ს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
სომალის სამოქალაქო ომის დროს შუა შაბელეს რეგიონი, რომელიც იმყოფებოდა ქვეყნის დედაქალაქ მოგადიშოსთან უშუალო სიახლოვეს და მდებარეობდა ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ, მუდმივად წარმოადგენდა საბრძოლო მოქმედებების არენას და მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში. რეგიონის მნიშვნელოვანი ნაწილი იმყოფებოდა რადიკალური ისლამური დაჯგუფების ჰარაკატ აშ-შაბააბის ხელში, რომლის წინააღმდეგაც იბრძვიან სამთავრობო ჯარები და მასთან მოკავშირე ფორმირებები.

2014 წლის აგვისტოში დაიწყო ოპერაცია «ინდოეთის ოკეანე», რომელიც დაიგეგმა სომალის სამთავრობო ჯარების მიერ. 31 აგვისტოს დაიწყო მასირებული შეტევა შუა შაბელეს რეგიონში. გაერთიანებული ჯარები გაემართნენ მაჰადაისკენ და წმენდნენ კორიდორს ჰირანის რეგიონისკენ. დაკავებული იქნა რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრ ჯოუჰარიდან 60 კმ მანძილზე მდებარე ქალაქი ფიდოვი.

1 სექტემბერს ამერიკულმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა დრონმა დაბომბა ისლამისტების ტერიტორია, რის შედეგადაც გარდაიცვალა აშ-შაბააბის ლიდერი აჰმედ აბდი გოდანე. ეს მოვლენა აღქმული იყო, როგორც დიდი გამარჯვება და მტრის ძირითადი ძალების დაქსასვისა და მათ შორის განხეთქილების მოლოდინში, სომალის მთავრობამ გამოაცხადა 45-დღიანი ამნისტია აშ-შაბააბის ზომიერი ბოევიკებისათვის.  ამის მოვლენების შემდეგ დაიწყო მასიური შეტევა აშ-შაბააბის ძალებზე შუა შაბელეს რეგიონის თანდათანობით განთავისუფლებასთან ერთად.

30 სექტემბერს სამთავრობო ჯარებმა დაიკავეს საკვანძო პუნქტები მოგადიშოდან 100 კმ-ის მანძილზე, ქალაქ ვარშეიჰის ჩათვლით, ხოლო 1 ოქტომბერს ქალაქი ადალე. მთლიანად ოქტომბრის შუისთვის მთელი რეგიონი პრაქტიკულად განთავისუფლებული იყო, მაგრამ დეკემბრის ბოლომდე მაინც ხდებოდა შეტაკებები და სამთავრობო ძალების წინსვლა

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
შუა შაბელეს რეგიონი შედგება 4 რაიონისაგან:
* ადან-იაბალი
* ბალადი
* ადალე
* ჯოუჰარი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ჰირანის რეგიონი

**ჰირანი** (, ) — სომალის ერთ-ერთი რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბელედუეინი.

## გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა 
ჰირანის რეგიონი ესაზღვრება ეთიოპიის სომალის რეგიონს ჩრდილო-დასავლეთით და სომალის რეგიონებს: გალგუდუდს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შუა შაბელეს სამხრეთით, ქვემო შაბელეს სამხრეთ-დასავლეთით, ბეის და ბაკულს დასავლეთით.

რეგიონის ტერიტორიაზე მოედინება მდინარე უები-შაბელე.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ჰირანის რეგიონი დაყოფილია სამ რაიონად:
* ბელედუეინე
* ბულობურდე
* ჯალალაქსი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ჯინი

მინი|ჯინის ბოთლები მაღაზიაში
მინი|კოქტეილი „ფუტკრის მუხლები“ (Bee's Knees) დამზადებულია ჯინით, თაფლითა და ლიმონის წვენით
**ჯინი** () — მაგარი სპირტიანი სასმელი, რომლის მისაღებად რექტიფიცირებულ ან ნედლ ჭვავის სპირტს ხდიან ღვიის მშრალ ნაყოფთან ერთად. ჯინს უმატებენ სუნელ-სანელებლებს (მაგალითად, ფორთოხლის ქერქს). გავრცელებულია ამერიკის შეერთებულ შტატებში, დიდ ბრიტანეთსა და ნიდერლანდებში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* EU definition original source – scroll down to paras: 20 nand 21 of Annex II – Spirit Drinks 
* Gin news page – Alcohol and Drugs History Society 
* Gin in Victorian London 
* New Western Style Gins 

კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
თეიმურაზ ნათაძე

**თეიმურაზ გიორგის ძე ნათაძე** (დ. 28 თებერვალი, 1923, თბილისი — გ. 1990, თბილისი) — ქართველი პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის  (ამჟამად უნივერსიტეტი) პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე 1976–1990 წლებში, საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე 1977–1990 წლებში.

## ბიოგრაფია
თეიმურაზ გიორგის ძე ნათაძე დაიბადა 1923 წლის 28 თებერვალს, თბილისში, ცნობილი მეცნიერის, აკადემიკოს გიორგი ნათაძის ოჯახში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1946 წელს. 1946  – 1949 წლამდე თბილისის სახ. სამედიცინო ინსტიტუტის  პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასპირანტი იყო.

1951 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის, ხოლო 1964 წელს, მედიცინის მეცნ. დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. გამოქვეყნებული ჰქონდა 110–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მისი მასწავლებელი  და ხელმძღვანელი იყო აკადემიკოსი ვლადიმერ ვორონინი.

1950-55 წლებში  თსი–ის  (ამჟამად უნივერსიტეტი) პათოფიზიოლოგიის კათედრის  ასისტეტია, 1955– 67 წწ დოცენტი,    1968  წლიდან პროფესორი.   1977 წლიდან – 1990 წლამდე იყო თსსი–ის პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე იყო.

1965 წლიდან 1976 წლამდე, თსსი–ს სამკურნალო ფაკულტეტის დეკანის მოადგილეა.

სხვადასხვა დროს იყო, საქართველოს პათოფიზიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე, მიკროცირკულაციის კვლევის რესპუბლიკური ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე, პათოფიზიოლოგთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის პრეზიდიუმის წევრი, საკავშირო სამეცნიერო ჟურნალ „Патологическая физиология и экспериментальная терапия“ –ს  სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ერთი წლით, სამეცნიერო მივლინებით, იმყოფებოდა საფრანგეთში. იყო   მრავალი საერთაშორისო კონგრესის მონაწილე.

თ. ნათაძის სამეცნიერო შრომები ეხებოდა ადგილობრივი სისხლის მიმოქცევის ფუნდამენტურ გამოკვლევებს ავთვისებიან სიმსივნეებსა და სიმსივნიან ორგანიზმში და დიდ ინტერესს იწვევდა საბჭოთა და ევროპელ მეცნიერთა შორის. უნდა აღინიშნოს, რომ იყო ცივი იარაღის ერთ–ერთი ცნობილი კოლექციონერი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით.

აღზარდა სტუდენტებისა და მეცნიერების  მრავალი  თაობა. იყო არაერთი სადისერტაციო ნაშრომის ხელმძღვანელი. გარდაიცვალა 1990 წელს.

## ლიტერატურა
**თბილისის სახ სამედიცინო უნივერსიტეტი, საქართველოს სამედიცინო კალენდარი– წიგნი, თბ.,2006 წელი, გვ. 581;*  
**თბილისის სახელმწიფო  სამედიცინო უნივერსიტეტის საიუბილეო კრებული, წიგნი – „ტრადიციებით მომავლისკენ“, 2010 წ. გვ. 129*

## რეურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პათოფიზიოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თ
ფინი (ვარსკვლავური ომები)

**ფინი** (თავდაპირველად **FN-2187**) — ერთ-ერთი წამყვანი პერსონაჟი 2015 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“. სიუჟეტის მიხედვით, იგი არის პირველი ორდენის კავალერისტი, რომელიც პირველივე დავალებას შეუშინდება და უერთდება წინააღმდეგობას, რომელიც ორდენს ებრძვის. პერსონაჟის როლს ასრულებს ჯონ ბოიეგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფინი საიტზე StarWars.com 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
ჯიქა

**ჯიქა** () — ხვიარა ბუჩქი ცხრატყავასებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 4 — 5 *მ* აღწევს. კენწრულ თავაკებად შეკრებილი მოყვითალო-მოთეთრო ან მოწითალო სურნელოვანი ყვავილები აქვს. 

იზრდება მდინარეთა ნაპირებსა და ბუჩქნარებში, ასევე ტყეებს და ტყის პირებზე მთის ქვედა და შუა სარტყელში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. 

გავრცელებულია აგრეთვე კავკასიაში, ყირიმში, სამხრეთ ევროპასა და წინა აზიაში. კარგი თაფლოვანი მცენარეა. ფოთლებისა და ყვავილებს მედიცინაში იყენებენ. ჯიქა დეკორატიულია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*www.nplg.gov.ge უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:ცხრატყავა
მუდუგის რეგიონი

**მუდუგი** (, ) — რეგიონი სომალის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გალკაიო. რეგიონის სხვა მთავარი ქალაქებია გოლდოგობი და საზღვაო პორტი ჰობიო (დღეისათვის გალმუდუგის შემადგენლობაში).

მუდუგის რეგიონის ჩრდილოეთი და დასავლეთი ნაწილები შედიან საერთაშორისო საზოგადოების მიერ არაღიარებულ სახელმწიფო პუნტლენდში. მის სამხრეთ ნაწილს აკონტროლებს ასევე არაღიარებული სახელმწიფო გალმუდუგი. რეგიონს სამხრეთით ესაზღვრება გალგუდუდი, ჩრდილოეთიდან — ნუგალი. რეგიონის დასავლეთით გადის საზღვარი სომალისა და ეთიოპიას შორის, აღმოსავლეთით მის სანაპიროს გარს ეკვრის ინდოეთის ოკეანის წყლები. მისი დაახლოებით 720-ათასიანი მოსახლეობა უპირატესად ეკუთვნის ჰავიიეს და დაროდის სომალულ ტომებს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
გედოს რეგიონი შედგება 5 რაიონისგან:

* გალდოგობი
* გალკაიო
* ჰარარდერე
* ჰობიო
* ჯარიბანი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
მატეუს-ლემი

**მატეუს-ლემი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბელუ-ორიზონტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 856 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 92.02 კმ²-ზე. ფართობი 302 714 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქვემო შაბელეს რეგიონი

**ქვემო შაბელე** (, ) — რეგიონი (gobolka) სომალის სამხრეთ ნაწილში ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მარკა.

## ადგილმდებარეობა 
რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: ბენადირს,  შუა შაბელეს (Shabeellaha Dhexe), ჰირანს, ბეის, ქვემო ჯუბას (Jubbada Dhexe) და აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანესთან. რეგიონში მიედინება მდინარე უები-შაბელე.

1984 წლამდე რეგიონი იყო ბენადირის რეგიონის ნაწილი, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო მოგადიშო. 2014 წლიდან შედის სამხრეთ-დასავლეთი სომალის ავტონომიურ სახელმწიფოში, რომელსაც აღიარებს ფედერალური მთავრობა.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
სომალის სამოქალაქო ომის დროს ქვემო შაბელეს რეგიონი, რომელიც იმყოფებოდა ქვეყნის დედაქალაქ მოგადიშოსთან უშუალო სიახლოვეს და მდებარეობდა ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ, მუდმივად წარმოადგენდა საბრძოლო მოქმედებების არენას და მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში. რეგიონის მნიშვნელოვანი ნაწილი იმყოფებოდა რადიკალური ისლამური დაჯგუფების ჰარაკატ აშ-შაბააბის ხელში, რომლის წინააღმდეგაც იბრძვიან სამთავრობო ჯარები და მასთან მოკავშირე ფორმირებები.

2014 წლის აგვისტოში დაიწყო ოპერაცია «ინდოეთის ოკეანე», რომელიც დაიგეგმა სომალის სამთავრობო ჯარების მიერ. 1 სექტემბერს ამერიკულმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა დრონმა დაბომბა ისლამისტების ტერიტორია, რის შედეგადაც გარდაიცვალა აშ-შაბააბის ლიდერი აჰმედ აბდი გოდანე. ეს მოვლენა აღქმული იყო, როგორც დიდი გამარჯვება და მტრის ძირითადი ძალების დაქსასვისა და მათ შორის განხეთქილების მოლოდინში, სომალის მთავრობამ გამოაცხადა 45-დღიანი ამნისტია აშ-შაბააბის ზომიერი ბოევიკებისათვის. ამის მოვლენების შემდეგ დაიწყო მასიური შეტევა აშ-შაბააბის ძალებზე ქვემო შაბელეს რეგიონის თანდათანობით განთავისუფლებასთან ერთად.

2014 წლის 3 ოქტომბერს აშ-შაბააბის ძალებმა დატოვეს ქალაქი ბარავა, სადაც იმყოფებოდა ყველაზე დიდი გამაგრებული ცენტრი. 2014 წლის ოქტომბრის შუისათვის მთელი რეგიონი პრაქტიკულად სამთავრობო ძალების და მისი მოკავშირეების კონტროლ ქვეშ იყო.

2014 წლის 7 ნოემბერს ოფიციალურად გამოცხადდა სამხრეთ-დასავლეთი სომალის ავტონომიური ფედერალური სახელმწიფო, დედაქალაქით ქალაქი ბარავა. ასევე დამტკიცდა რეგიონის კონსტიტუცია., რომლის შემადგენლობაშიც შედის ქვემო შაბელეს რეგიონი და კიდევ ორი რეგიონი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ქვემო შაბელეს რეგიონი შედგება 7 რაიონისგან:
* აფგოი
* ბარავა
* საბლალე
* მარკა
* კურტუნვარეი
* კორიიოლეი
* ვალავეინი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ვლადიმერ კოლოსოვი

**ვლადიმერ კოლოსოვი** ( დ. 16 ოქტომბერი, 1953) — რუსი პოლიტოლოგი და პოლიტგეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 2012-2016 წლებში იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტი; რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 1975 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიული ფაკულტეტი და ასპირანტურა, სადაც 1979 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 2012 წლის აგვისტოში ქალაქ კელნში გამართულ საერთაშორისო გეოგრაფიულ კონგრესზე აირჩიეს საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტად. კითხულობდა ლექციებს და მუშაობდა ბელგიის, დიდი ბრიტანეთის, აშშ-ის, საფრანგეთის უნივერსიტეტებში. მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ საველე კვლევასა და საერთაშორისო სამეცნიერო პროექტში. 2001 წლიდან არის ტულუზის II უნივერსიტეტის პროფესორი. ვლადიმერ კოლოსოვი 350-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. მშობლიური ენის — რუსულის გარდა, ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და იტალიურ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვლადიმერ კოლოსოვი 
* ვლადიმერ კოლოსოვი 

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი პოლიტოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოგრაფები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ნუგალის რეგიონი

**ნუგალი** (, ) — რეგიონი სომალის ცენტრალურ ნაწილში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გაროუე. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეორე ქალაქია ეილი.

ნუგალის რეგიონი შედის პრაქტიკულად დამოუკიდებელ, მაგრამ საერთაშორისო საზოგადოების მიერ არაღიარებულ სახელმწიფო პუნტლენდში. რეგიონს ესაზღვრება სომალის რეგიონები: სამხრეთიდან მუდუგი, ჩრდილოეთიდან — ბარი და დასავლეთიდან — სოლი, რომელიც ადრე ნუგალის რეგიონში შედიოდა. სამხრეთ-დასავლეთით რეგიონი ესაზღვრება ეთიოპიას, აღმოსავლეთით ის გადის ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. 2004 წლის 26 სექტემბერს ნუგალის რეგიონის სანაპირო რაიონები დაზარალდა ცუნამისგან.

თავისი დასახელება რეგიონმა მიიღო მდინარე ნუგალისგან, რომელიც მიედინება მის ტერიტორიაზე.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ნუგალის რეგიონი შედგება 3 რაიონისგან:

* ბურტინლე
* ეილი
* გაროუე

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
სანაგის რეგიონი

**სანაგი** (, ) — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ერიგაბო.

სანაგის რეგიონს აქვს გრძელი სანაპირო ზოლი ადენის ყურეში. რეგიონს ოფიციალურად ესაზღვრება სომალის რეგიონები: სამხრეთით — სოლი, აღმოსავლეთით — ბარი, სამხრეთ-დასავლეთით — ტოგდერი და დასავლეთით — ვოკუი-გალბიდი. როგორც ერთიანი მთლიანი რეგიონი ის უკვე დიდი ხანია აღარ არსებობს. დღეისათვის რეგიონის საზღვრები განსხვავდება იმ სახელმწიფოების ადმინისტრაციული დაყოფისგან, რომლებიც აკონტროლებენ ყოფილი სანაგის რეგიონის ტერიტორიას: სომალილენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოყოფილია დასავლეთი ნაწილი, პუნტლენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონს გამოყვეს აღმოსავლეთის ნახევარი — მააჰირი. რეგიონის ცენტრალურ ნაწილს აკონტროლებს — სულ-სანაგ-აინი.

## მოსახლეობა 
2014 წლის შეფასების თანახმად რეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 544 123 ადამიანს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
სომალის რესპუბლიკის სამოქალაქო ომამდელი ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონი დაყოფილი იყო 5 რაიონად:
* ბადანი
* სილ-აფვაინი
* ერიგაბო
* დაჰარი
* ლას-ხორეი

## ეკონომიკა 
რეგიონის მოსახლეობის დიდი ნაწილი დაკავებულია მესაქონლეობით და მხოლოდ მისი მცირე ნაწილი მისდევს ფერმერობას, თევზჭერას, სანელებლების მოყვანას და კომერციულ აქტიურობას.

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ჯიჯლაყა

**ჯიჯლაყა** () — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახებია. თავთავისებრ ან საგველასებრ ყვავილედებად შეკრებილი წვრილი ყვავილები აქვთ. 

55-მდე სახეობა გავრცელებულია თბილი და ზომიერი ჰავის ოლქებში. საქართველოში ჯიჯლიყას 9 სახეობა იზრდება ძირითადად რუდერალურ ადგილებზე, როგორც სარეველა — ბოსტნებსა და ნათესებში. ზოგიერთის ნორჩ ფოთლებს იყენებენ მხლად, მთელ მცენარეს — სასილოსედ, თესლს — შინაური ფრინველების საკენკად; ზოგიერთს — დეკორატიულ მებაღეობაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Grain amaranth, Crops For A Future 

*
კატეგორია:მხალი
ფილიპინების დაცული ტერიტორიების სია

**ფილიპინების დაცული ტერიტორიების სიას** გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტის ბიომრავალფეროვნების მართვის ბიურო მართავს, 1992 წელს მიღებული ეროვნული გაერთიანებული დაცული ტერიტორიების სისტემის (NIPAS) აქტის თანახმად. 2013 წლის მონაცემებით, ფილიპინების ტერიტორიაზე 240 დაცული ტერიტორიაა, რომელთა საერთო ფართობი 54 500 კმ²-ს შეადგენს, რაც ფილიპინების საერთო ფართობის 14.2%-ია.

## კლასიფიკაცია
ფილიპინების დაცული ტერიტორიების 40 700 კმ² ფართობი სახმელეთო ტერიტორიას, ხოლო 13 800 კმ² ფართობი საზღვაო ტერიტორიას უკავია.დაცული ტერიტორიები 1992 წელს მიღებული ეროვნული გაერთიანებული დაცული ტერიტორიების სისტემის აქტის მე-4 სექციის მიხედვით იმართება.

### ეროვნული პარკები
### ბუნების პარკები
### ბუნების ძეგლები
### დაცული ლანდშაფტები
### დაცული ლანდშაფტები და აკვატორიები
### დაცული აკვატორიები
### ნაკრძალები და ცხოველთა ნაკრძალები
### სარესურსო ნაკრძალები
### მდგრადი ბუნებრივი რესურსების დაცული ტერიტორია
### საზღვაო ნაკრძალები
### წყალგამყოფი ტყის ნაკრძალები
### ბუნებრივი ბიოტური ტერიტორიები
### აღკვეთილები
### ველური ბუნების ნაკრძალები
## რესურსები ინტერნეტში
*National Integrated Protected Areas System Act of 1992 
*Protected areas (240) in the Philippines from Protected Areas and Wildlife Bureau
*Mount Kalatungan Range Natural Park Official Site 

## სქოლიო
კატეგორია:დაცული ტერიტორიები
ბილიასუვარი

**ბილიასუვარი** (1991 წლამდე **პუშკინო**; ) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მუღანის ვაკეზე, სალიანის რკინიგზის სადგურიდან სამხრეთ-დასავლეთით 44 კმ-ში და დედაქალაქ ბაქოდან 182 კმ-ში, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XIII საუკუნეში პილესუვარის ფორმით, რომელიც დროდადრო ბელასუვარად გარდაიქმნა. 1938 წელს ალექსანდრე პუშკინის პატივსაცემად სოფელს პუშკინო დაარქვეს, ხოლო 1966 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო. 1963 წელს ტერიტორია გაერთიანდა ჯალილაბადის რაიონთან, ხოლო 1964 წლიდან კვლავ დამოუკიდებელი რაიონია. 1991 წელს აღდგა ქალაქის ისტორიული სახელწოდება ბილიასუვარი. ქალაქში არის ბამბასაწმენდი ქარხანა და მანქანა-მელიორაციული სადგური. 2010 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 20,101 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბილიასუვარი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია 
* GEOnet Names Server 

კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
ივანეს ბავშვობა

**ივანეს ბავშვობა** () — ანდრეი ტარკოვსკის პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომელიც გამოვიდა 1962 წელს. ფილმში ასახულია ობოლი ივანეს ბედი მეორე მსოფლიო ომის დროს. „ივანეს ბავშვობა“ მისი პერიოდის რამდენიმე ფილმთან („მიფრინავენ წეროები“, „ბალადა ჯარისკაცზე“) ერთად, იმ პერიოდისთვის დამახასიათებელი ფილმებისგან განსხვავებით, ყურადღებას ამახვილებს ადამიანის ბედზე და არა ომში სსრკ-ს მიერ მოპოვებულ სამხედრო წარმატებაზე. ფილმმა მიიღო ოქროს ლომი ვენეციის კინოფესტივალზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* 
* 
* მოთხობა *ივანე*, ვლადიმირ ბოგომილოვი 
* ჟან-პოლ სარტრის წერილი ფილმის შესახებ

კატეგორია:1962 წლის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ანდრეი ტარკოვსკის ფილმები
კატეგორია:მოსფილმის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
BB-8

**BB-8** — დროიდი *ვარსკვლავური ომების* სამყაროდან. პირველად გამოჩნდა 2015 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“. ფილმის მიღმა BB-8 არის მართვადი რობოტი. ფილმში იგი დამოუკიდებლად მოაზროვნე სახეობაა, რომელიც, გარდა ყველაფრისა, ინახავს რუკას, რომელზეც აღნიშნულია ლუკ სკაიუოკერის ადგილმდებარეობა. იგი არის აჯანყებულთა ალიანსის პილოტ პოს პირადი დროიდი.

## რესურსები ინტერნეტში
* BB-8 საიტზე StarWars.com  
* 

კატეგორია:გამოგონილი რობოტები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
გალაქტიკური იმპერია (ვარსკვლავური ომები)

**გალაქტიკური იმპერია**, აგრეთვე ცნობილი როგორც უბრალოდ **იმპერია** — გამოგონილი დიქტატორული რეჟიმი *ვარსკვლავური ომების* გამოგონილ სამყაროში. პირველად გამოჩნდა 1977 წლის ფილმში *ვარსკვლავური ომები*.

*ვარსკვლავური ომების* მიხედვით, იმპერიამ ჩაანაცვლა გალაქტიკური რესპუბლიკა კლონების ომის დასრულების შემდეგ. მის სათავეში იდგა პალპატინი, რესპუბლიკის უმაღლესი კანცლერი. იგი აგრეთვე იყო სითთა მბრძანებელი, დართ სიდიუსი. მიზნად ისახავდა ჯედაების განადგურებას და სითების ძალაუფლების აღდგენას. იგი ამტკიცებდა, რომ ჯედაებმა უღალატეს რესპუბლიკას, ცდილობდნენ მის მოკვლას და გალაქტიკური სენატის ჩამოგდებას. მისივე თქმით, სეპარატისტებთან სამოქალაქო ომისთვის რესპუბლიკა უნდა გარდაქმნილიყო ისეთ ფორმად (გალაქტიკურ იმპერიად), რომელიც სტაბილურობას და მშვიდობას უზრუნველყოფდა - მისი ლიდერობით. სენატი, რომელსაც იგი მანიპულირებდა, პალპატინის გადაწყვეტილებას მხარს უჭერს.

იმპერატორი იწყებს ჯედაების განადგურებას, რომლებიც მანამდე ძველ რესპუბლიკაში მშვიდობას და სამართლიანობას უზრუნველყოფდნენ. მათ იგი სითებით ანაცვლებს. პალპატინის, როგორც სითის, ვინაობა, უმეტესობისთვის უცნობი რჩება. მისი მოწაფე, დართ ვეიდერი, სითების მხარეს მოქცეული ჯედაი, იმპერატორს ეხმარება მიზნების მიღწევაში. ფილმის *ახალი იმედია* მოვლენების დროს იმპერია უკვე მთლიანად არის გარდაქმნილი ტოტალიტარული რეჟიმის ფორმად, რომელსაც მეამბოხეთა ალიანსი ეწინააღმდეგება.

გალაქტიკური იმპერია *ვარსკვლავური ომების* სხვადასხვა მედიაში აღწერილია, როგორც დიქტატურა, რომელიც ეფუძნება „ტირანიას, არა-ადამიანების ზიზღს, მომაკვდინებელ ძალას და, გარდა ყველაფრისა, შიშს.“

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების მთავრობები
კატეგორია:გალაქტიკური იმპერიები
კატეგორია:გამოგონილი იმპერიები
რეი (ვარსკვლავური ომები)

**რეი** () — ერთ-ერთი წამყვანი პერსონაჟი 2015 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“. სიუჟეტის მიხედვით, იგი არის ჯართის შემგროვებელი, რომელიც მას აბარებს სოფელში მდებარე მიმღებ პუნქტში, რითაც თავს ირჩენს. ბავშვობაში იგი მშობლებმა დატოვეს.

*ძალის* სიუჟეტის მიხედვით, რეი მოულოდნელად უპირისპირდება პირველ ორდენს, როდესაც ხვდება ფინს, ორდენის ყოფილ კავალერისტს და BB-8-ს, რომელიც ინახავს ლუკ სკაიუოკერის კოორდინატებიან რუკას. პერსონაჟის როლს ასრულებს დეიზი რიდლი.

## კავშირები
## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი მფრინავები
კატეგორია:გამოგონილი მექანიკოსები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
R2-D2

**R2-D2** (ინგლისურად წარმოითქმის, როგორც *Artoo-Detoo*) — დროიდი *ვარსკვლავური ომების* სამყაროდან. პირველად გამოჩნდა 1977 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები“. იგი ამ და შემდგომი ფილმების ერთ-ერთი წამყვანი პერსონაჟია. მისი თანაშემწეა პროტოკოლის დროიდი C-3PO. მასთან ერთად R2-D2 უერთდება ალიანსს, რომელიც დართ ვეიდერის ძალებს ებრძვის.

ორიგინალურ კინოტრილოგიაში დროიდის როლს ასრულებს ინგლისელი მსახიობი კენი ბეიკერი. 2015 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება“ მას ასრულებს ჯიმი ვი.

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე 
* 

კატეგორია:გამოგონილი რობოტები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
სოლის რეგიონი

**სოლი** (, ) — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ლასანოდი. ისტორიულად ეს რეგიონი ცნობილია, როგორც ანტიკოლონიალური მოძრაობის ბაზა საიდ მოჰამედ აბდილე ჰასანის ხელმძღვანელობით, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც დერვიშების მოძრაობა. დღეისათვის ამ რეგიონის დასაპყრობად მიმდინარეობს ბრძოლა თვითგამოცხადებულ სახელმწიფო სომალილენდსა და ავტონომიურ სახელმწიფო პუნტლენდსა და მის მოკავშირე — ადგილობრივ დაჯგუფება HBM-SSC-ს შორის, რომელთა მიზანია სომალის შემადგენლობაში ერთიანი ავტონომიის — სოლ-სანაგ-აინის შექმნა, რომელშიც შევა სომალის სამი ადმინისტრაციული რეგიონი: სოლი, სანაგი და აინი.

## ტერიტორიული ბრძოლა 
მოჰამედ სიად ბარეს მმართველობის დროს სოლი არ იყო ცალკე რეგიონი, იგი წარმოადგენდა უფრო დიდი რეგიონის — ნუგალის ნაწილს, ადმინისტრაციული ცენტრით გაროუე. დღეისათვის ნუგალი პუნტლენდის ცენტრალური რეგიონია, რის გამოც პუნტლენდი წინააღმდეგია სულის ავტონომიისა (თუმცა მხარს უჭერს სოლ-სანაგ-აინს და მის ბრძოლას სომალილენდის წინააღმდეგ). უფრო მეტიც, სოლის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ იგივე კლანის ტომები, რაც თვითონ პუნტლენდში.

პუნტლენდი აკონტროლებდა ამ რეგიონს 2003 წლიდან 2007 წლის ოქტომბრამდე, მაგრამ 2007 წელს სომალილენდის შეიარაღებული ძალები შევიდნენ და დაიკავეს სოლის რეგიონი და დღეისათვის აგრძელებენ მისი დასავლეთი ნაწილის კონტროლს. რეგიონში მოქმედებენ წინააღმდეგობის ძალები, რომლებიც იბრძვიან იქ სომალილენდის შეიარაღებული ძალების ყოფნის წინააღმდეგ.

## კლიმატი 
სოლის რეგიონი იმყოფება საკმაოდ გვალვიან და უდაბნოს კლიმატურ ზონაში, ცხელი ზაფხულით და მშრალი ზამთრით. რეგიონში ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა შეადგენს 100-200 მმ-ს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
სოლის რეგიონი დაყოფილია ოთხ რაიონად:
* აინაბო
* ლას ანოდი
* ტალეჰი
* ჰუდუნი

## ეკონომიკა 
სოლის რეგიონის ეკონომიკა დაფუძნებულია მესაქონლეობაზე და კომუნიკაციებზე. რეგიონი საკმაოდ მდიდარია პატარა ზომის რქოსანი საქონლით, მაშინ როდესაც მობილური სატელეფონო კავშირით მომსახურებას მოაქვს საგადასახადო შემოსავლების დაახლოებით 40 %.

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ისრაელის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ისრაელის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () წარმოადგენს ისრაელს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ისრაელის ფეხბურთის ფედერაცია. 

## რეკორდები
### ფეხბურთელების მიერ ჩატარებული თამაშების რაოდენობა 
### ბომბარდირები 
## მწვრთნელები 
*  ეგონ პოლაკი (1948)
*  ლაიოს ჰესი (1949)
*  ვლადისლავ სკალი (1950)
*  ჯერი ბეით ჰა ლევი (1953–54)
*  ჯეკ გიბონსი (1956)
*  ჯერი ბეით ჰა ლევი (1957)
*  მოშე ვარონი (1958)
*  გიულა მანდი (1959–63)
*  ჯორჯ აინსლი (1963–64)
*  იოსეფ მერიმოვიჩი (1964)
*  გიულა მანდი (1964)
*  იოსეფ მერიმოვიჩი (1964–65)
*  მილოვან ჩირიჩი (1965–68)
*  ემანუელ შეფერი (1968–70)
*  ედმონდ შმილოვიჩი (1970–73)
*  დავიდ შვაიცერი (1973–77)
*  ემანუელ შეფერი (1978–79)
*  ჯეკ მანსელი (1980–81)
*  იოსეფ მერიმოვიჩი (1983–86)
*  მილენკო მიჰიჩი (1986–88)
*  იცხაკ შნეორი (1988–92)
*  სლომო შარფი (1992–2000)
*  რიხარდ მიულერ ნილსენი (2000–02)
*  ავრამ გრანტი (2002–06)
*  დრორ კაშტანი (2006–10)
*  ელი ოჰანა (2010)
*  ლუის ფერნანდესი (2010–11)
*  ელი გუტმანი (2011–15)

## ამჟამინდელი შემადგენლობა 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## რესურსები ინტერნეტში 
* ისრაელის ფეხბურთის ფედერაციის საიტი 

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ისრაელის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:ისრაელის ფეხბურთი
ათასწლიანი შავარდენი

მინიატიურა

***ათასწლიანი შავარდენი*** () — კოსმოსური ხომალდი *ვარსკვლავური ომების* სერიაში. მისი პილოტია ჰან სოლო, კონტრაბანდისტი (ჰარისონ ფორდი), რომელიც ხომალდის მფლობელია ჩუბაკასთან (პიტერ მეიჰიუ) ერთად. 

კორელიანური საინჟინრო კორპორაციის მიერ მოდიფიცირებული YT-1300-ს ტიპის ეს ხომალდი პირველად ჩნდება 1977 წლის ფილმში *ვარსკვლავური ომები* და ქრონოლოგიის შემდეგ ფილმებშიც. იგი აგრეთვე ნაწილობრივ ჩნდება 2005 წლის ფილმში *ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება*. გარდა ამისა, იგი *ვარსკვლავური ომების* სამყაროს სხვა დაკავშირებული პროდუქციის მონაწილეა - წიგნების, კომიქსების და თამაშების. ჯეიმზ ლუსენომ მას მიუძღვნა წიგნი *ათასწლიანი შავარდენი*. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
ბეის რეგიონი

**ბეი** (, ) — სომალის ერთ-ერთი რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბაიდოა.

## გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა 
ბეის რეგიონი ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: ჩრდილოეთიდან ბაკულს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ჰირანის, დასავლეთიდან გედოს, სამხრეთიდან ქვემო შაბელეს და სამხრეთ-დასავლეთიდან შუა ჯუბას.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბეის რეგიონი დაყოფილია ოთხ რაიონად:
* ბაიდოა
* ბუურჰაკაბა
* დიინსოორი
* ქასაჰდერე

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ტოგდერის რეგიონი

**ტოგდერი** (, ) — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ბურაო. მდებარეობს არაღიარებული სახელნწიფო სომალილენდის ჩრდილო-დასავლეთში.

## გეოგრაფია 
ტოგდერის რეგიონის ფართობი 2007 წლის მონაცემებით შეადგენდა 38 663 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობის შეფასება 2014 წლის მონაცემებით 721 363 ადამიანს. თანამედროვე ტოგდერის რეგიონის მონაცემები განსხვავებულია იმის გამო, რომ მისი საზღვრები ამჟამად შეცვლილია, კერძოდ, მისი შემადგენლობიდან გამოყოფილია აინის რეგიონი, რომელიც სომალის ავტონომიის ჰატუმოს კონტროლ ქვეშ იმყოფება. ოფიციალურად ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: აღმოსავლეთიდან სოლის, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სანაგს და დასავლეთიდან ვოკუი-გალბიდს, ხოლო სამხრეთიდან ეთიოპიას. სახელწოდება წარმოდგება ადგილობრივი ტოპონიმის დასახელებისგან — მდინარე ტოგ-დერისაგან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ტოგდერის რეგიონი დაყოფილია ოთხ რაიონად:
* ბურაო
* ბუჰოდლე
* ოდვეინე
* შეიხი

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
გერმანული რკინის საუკუნე

**გერმანული რკინის საუკუნე** — ჩრდილოეთ ევროპის განვითარების პერიოდი (400-800 წწ. ახ. წ.), როდესაც დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის შედეგად ძველგერმანული ტომები მოექცნენ ხალხთა დიდი გადასახლების პროცესში. გერმანული რკინის საუკუნე არის რომაული რკინის საუკუნის გაგრძელება და ხასიათდება დიდი რაოდენობით გერმანული სამეფოების შექმნით. სკანდინავიის ტერიტორიაზე გერმანულ რკინის საუკუნეს მოყვება ვიკინგების ეპოქა.

იყოფა ადრეულ და გვიან პერიოდებად. შვედეთის ტერიტორიაზე გვიანი გერმანული რკინის საუკუნე (550-800) ცნობილია როგორც ვენდელური პერიოდი, ნორვეგიაში კი — როგორც მეროვინგების ეპოქა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Denmark portal 

კატეგორია:არქეოლოგია სკანდინავიაში
კატეგორია:რკინის ხანის ევროპა
კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება
ჯედაები

**ჯედაები** (, /ˈdʒɛˌdaɪ/) — უძველესი რელიგიური, სულიერი და აკადემიური ორგანიზაცია *ვარსკვლავური ომების* სამყაროდან. იგი წარმოიშვა იავინის ბრძოლამდე დაახლოებით 25.000 წლით ადრე. ჯედაების ორდენში ძირითადად შედიან სხვადასხვა სფეროს წარმომადგენლები — მასწავლებლები, ფილოსოფოსები, ფიზიკოსები, მეცნიერები, დიპლომატები და მემბრძოლეები, რომლებიც ცოდნას და სიბრძნეს წარმოშობაზე უფრო მაღლა აყენებენ. ჯედაები ემსახურებიან და ეხმარებიან სხვებს მოხალისეობრივად. გარდა ძალისა, მათი ძირითადი იარაღი არის სინათლის მახვილი. ფილმების მოყვარულებს შორის ამ ორგანიზაციამ წარმოშვა ნამდვილი მოძრაობა — ჯედაიზმი. 

## კავშირები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*
* 

## სქოლიო
ძალა (ვარსკვლავური ომები)

**ძალა** — მნიშვნელოვანი ძალა *ვარსკვლავური ომების* სამყაროში. ამ სამყაროს შესახებ გადაღებულ ფილმების სერიაში, წიგნებში, კომიქსებსა და სხვა პროდუქციაში ძალა აღწერილია, როგორც „ცოცხალი არსებების მიერ შექმნილი ენერგეტიკული ველი, რომელიც მოგვიცავს, ჩვენშია და გალაქტიკას აერთიანებს.“ ძალის მფლობელი და პიროვნება, რომელსაც მისი მართვა შეუძლია, საკუთარ თავში განავითარებს ტელეკინეზის, ლევიტაციის, ჰიპნოზის, მომავლის ხილვის და სხვა ტიპის თვისებებს.

ითვლება, რომ ძალასთან კავშირი ორგანიზმში სიმბიოტური უჯრედების, მიდიქლორიანების შემცველობას უკავშირდება (თუმცა ისინი პირველად ნახსენებია ფილმში „ფარული საფრთხე“). თუმცა, გარდა ამისა, აუცილებელია სწავლა. ჯედაების ორდენის საბჭო თვლიდა, რომ ძალის ათვისება მის მფლობელს უნდა დაეწყო ბავშვობისას. გამომუშავებული იქნა მიდიქლორიანებიანი ბავშვების ძიების სისტემაც. მშობელთა ნებართვით ორდენს ასეთი ბავშვები თან მიჰყავდა.

*ვარსკვლავური ომების* სამყაროში მიღებულია ფრაზა „May the Force be with you“ (), რომელიც იქცა სლენგის ნაწილად და სერიის მოყვარულებს შორის საკულტო სტატუსი აქვს შეძენილი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
*
სითები

**სითები** () — ორგანიზაცია *ვარსკვლავური ომების* სამყაროდან. იგი არის უძველესი კრატოკრატული ვარსკვლავთშორისი მთავრობა, რომელსაც მართავენ ძალის მფლობელები. სითების ორდენმა სითების რამდენიმე იმპერია შექმნა და არსებობის პერიოდში რამდენიმე შემადგენლობა შეიცვალა. ბანიტური ორდენი, მაგალითად, დართ ბეინის მიერ ჩამოყალიბდა. იგი იავინის ბრძოლამდე 1000 წლის განმავლობაში არსებობდა და დასრულდა პალპატინის და დართ ვეიდერის აღსასრულთან ერთად. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
სკაიუოკერების ოჯახი

**სკაიუოკერების ოჯახი** — ოჯახი „ვარსკვლავური ომების“ სამყაროდან. ამ სერიაში იგი არის გვარი, რომლის წარმომადგენლებს აქვთ კავშირი ძალასთან. სკაიუოკერები არიან სერიის ძირითადი პერსონაჟები. ასეთები, მაგალითად, არიან ლუკ სკაიუოკერი და მისი მამა, ენეკინი.

## გენეალოგია
### ლეგენდები
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი ოჯახები
ვოკუი-გალბიდის რეგიონი

**ვოკუი-გალბიდი** (, ) — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ჰარგეისა. მდებარეობს არაღიარებული სახელნწიფო სომალილენდის ჩრდილო-დასავლეთში.

## გეოგრაფია 
ვოკუი-გალბიდის რეგიონის ფართობი 2007 წლის მონაცემებით შეადგენდა 28 836 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობის შეფასება 2014 წლის მონაცემებით 1 242 003 ადამიანს. ოფიციალურად ესაზღვრება სომალის რეგიონებს: დასავლეთიდან ავდალს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სანაგს და აღმოსავლეთიდან ტოგდერს, ხოლო სამხრეთიდან ეთიოპიას. ჩრდილოეთიდან მას ეკვრის ადენის ყურის წყლები. რეგიონის ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილია — ბუურაჰა ვაგარის მთა (2004 მეტრი), რომელიც აღმართულია ბერბერიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ვოკუი-გალბიდის რეგიონი დაყოფილია სამ რაიონად:
* ბერბერა
* გაბილეი
* ჰარგეისა

## სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები