open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბირინჯი-მუღანლი

**ბირინჯი-მუღანლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ვეფსები

**ვეფსები** ( ვეფსა, ბეფსა, ლუდინკაუ; **ჩუდ** — ოფიციალური სახელწოდება 1917 წლამდე) — კარელებთან ახლო მდგომი ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხი. ცხოვრობენ მცირე ჯგუფებად ლენინგრადისა და ვოლოგდის ოლქების რაიონებში რუს მოსახლეობას შორის და კარელიის რესპუბლიკაში. რაოდენობა დაახლოებით 9 ათასი კაცია (1970). ენა — ვეფსური, ლაპარაკობენ რუსულადაც. ვეფსები ძველი ფინური ტომების ვესების შთამომავლები არიან. მოსახლეობის უმრავლესობა სოფლის მეურნეობაშია დასაქმებული.

## ლიტერატურა
## სქოლიო

კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ორმო (სერიალი)

***ორმო***  (თურქ. çukur) — Ay Yapım-ის წარმოებული თურქული სერიალი. პირველი სერია ეთერში გავიდა 2017 წლის 23 ოქტომბერს, ტელეკომპანია Show TV-ზე. მთავარ როლში 

არიან ცნობილი თურქი მსახიობები არას ბულუთ იინემლი და დილან ჩიჩეკ დენიზი. 

## სიუჟეტი 
სერიალი მოგვითხრობს სტამბოლის ერთ-ერთი სახიფათო რაიონის "ორმოს" შესახებ, რომელსაც მართავს კუჩევალების ოჯახი. როდესაც ორმოში მდგომარეობა დაიძაბა და კუჩევალებმა იგრძნეს რაიონის დაკარგვის საფრთხე, მიმართეს თავიანთ უმცროს ვაჟს, იამაჩს, რომელიც სახლიდან დიდი ხნის წინ წავიდა. იამაჩი ცდილობს ორმოს გადარჩენას, თუმცა რაიონისგან თავის დაღწევა არც თუ ისე ადვილია.

## მსახიობები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*   — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:თურქული ტელესერიალები
სერხი სამპერი

**სერხი სამპერ მონტანია** ; დ. 20 იანვარი, 1995, ბარსელონა, ესპანეთი) —  ესპანელი ფეხბურთელი, იაპონიის საფეხბურთო კლუბ „ვისელ კობეს“ წევრი, პოზიციით საყრდენი ნახევარმცველი. სამპერი „ბარსელონის“ აღზრდილია. 2016 წლიდან 2018 წლამდე იჯარის წესით ასპარეზობდა „გრანადასა“  და „ლას-პალმასში“.

## ტიტულები 
; **ბარსელონა**
* ლა ლიგა: 2015/16
* ესპანეთის თასი: 2014/15, 2015/16
* ესპანეთის სუპერთსი: 2016, 2018
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2014/15
* ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
*FC Barcelona official profile
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:გრანადის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლას-პალმასის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვისელ კობეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსი ვეფხვაძე

**ალექსი ივანეს ძე ვეფხვაძე** (დ. 1 ივნისი, 1921, თბილისი — გ. 17 დეკემბერი, 1982, იქვე) — ქართველი საბჭოთა ფერმწერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1965). ივანე ვეფხვაძის შვილი, ჯოვანი ვეფხვაძის მამა.

## ბიოგრაფია
1945 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (ხელმძღვანელი უ. ჯაფარიძე), ხოლო 1948 წელს ი. რეპინის სახელობის ლენინგრადის სამხატვრო ინსტიტუტი. ვეფხვაძის ფერწერა მონოქრომულია.

ნამუშევრები: 
* „ბაგრატიონის დაჭრა ბოროდინოს ბრძოლაში“ (1948);
* „ი. ბ. სტალინის გადასახლება ბათუმიდან 1903 წელს“ (1949; სსრკ სახელმწიფო პრემია 1951);
* „კ. მარქსი და ნ. ნიკოლაძე“ (1957);

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი ფერმწერები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ა
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კონსილიუმი

**კონსილიუმი**  (ლათინური „consilium“) — საბჭო, რჩევა. 

გამოიყენება სხვადასვხა მნიშვნელობით. მაგ: 
* ექიმების მოთათბირება მძიმე ან არაცხადი დაავადების გამოსარკვევად და მკურნალობის ხერხების დასადგენად. 
* სხდომა, შეკრება, თათბირი. 

მნიშვნელობით ახლოს დგას სიტყვა სიმპოზიუმთან. 
## რესურსები ინტერნეტში
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
*სიმპოზიუმი. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
კატეგორია:სადავო გვერდები
კატეგორია:უცხო სიტყვები
კატეგორია:ბარბარიზმები
მენლი I გირეი

**მენლი I გირეი** (; დ. 1445, ყირიმის სახანო — გ. 4 აპრილი, 1515, ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო) — ყირიმის ხანი სამჯერ: 1467, 1469–1475 და 1478–1515 წლებში, ყირიმის სახანოს დამაარსებლის, ჰაჯი I გირეის მეექვსე ვაჟი.

## ბიოგრაფია
მენლი გირეის ყირიმის ტახტისათვის თავის ძმებთან გაუთავებელი ბრძოლების შემდგომ, დასუსტებული და ოსმალების მიერ დამორჩილებული სახანოს მართვა ხვდა წილად, თუმცა მან ამ საქმეს თავი წარმატებით გაართვა. მენლი გირემ ყირიმის სახანო ჩინგიზ-ყაენის შთამომავალთა მიერ შექმნილ სახელმწიფოებში მოწინავედ აქცია. მასზე დიდხანს ყირიმი არავის უმართავს.

1480 წელს მენლიმ კავშირი შეკრა მოსკოვის დიდ მთავარ, ივანე III-სთან. მათი ალიანსი პოლონეთ-ლიტვის, დიდი ურდოსა და ასტრახანის სახანოს წინააღმდეგ იყო შექმნილი. ამ ფაქტმა ხელი შეუწყო დიდი ურდოს შემადგენლობიდან რუსული სახემლწიფოების გამოსვლას. ყირიმის გაძლიერებას ხელი შეუწყო გენუელებთან დამყარებულმა სავაჭრო ურთიერთობამ და ოსმალების მფარველობამ. 1502 წელს ყირიმელმა თათრებმა დაამარცხეს ოქროს ურდოს უკანასკნელი ხანი და დაიპყრეს ურდოს დედაქალაქი – სარაი. მენლი გირეიმ თავის თავს ხაგანი, ანუ უმაღლესი ხანი და ჩინგიზ-ყაენის რეალური მემკვიდრე უწოდა. 1504 წელს დააფუძნა ოჩაკოვის ციხე-ქალაქი. 1512 წელს საკუთარ სიძესა და მომავალ სულთანს, სელიმს დაახმარა ჯარი ოსმალეთის ტახტისათვის გაჩაღებულ ომში. მენლი გარდაიცვალა 1515 წელს, ქალაქ სალაჩიკში, დაკრძალეს იქვე. მის შემდეგ ყირიმის ხანი გახდა მისი უფროსი ვაჟი, მეჰმედი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 г.
* Олекса Гайворонский «Повелители двух материков», том 1, Киев-Бахчисарай, 2007 г. ISBN 978-966-96917-1-2

## სქოლიო
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1445
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1515
კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ბანგლადეშის ოლქები

**ბანგლადეშის ოლქები** (ბენგალური জিলা/জেলা=Zela/zila)  —  მცირე ზომის ადმინისტრაციული ერთეული ბანგლადეშში. დისტრიქტს უწოდებენ, აგრეთვე, ზილას. ბანგლადეში იყოფა სულ 64 დისტრიქტად და 492 უპაზილად.

## ადმინისტრაცია
ბანგლადეშის ოლქის მმართველს წარმოადგენს კომისრის თანაშემწე. კომისრის თანაშემწეებს ნიშნავს ბანგლადეშის მთავრობა. 

არებობს, აგრეთვე, ოლქის კონსილიუმები (იგივე, საბჭო). ის წარმოადგენს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს ოლქის დონეზე. კონსილიუმის ფუნქციებში შედის გზების, ხიდების, საკანალიზაციო არხების, სხვადასხვა სახის და დანიშნულების შენობა-ნაგებობათა მშენებლობა, სხვა ოლქების კონსილიუმებთან კოორდინირებული მოქმედება.   

## იხილეთ აგრეთვე
*ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა
*ბანგლადეში
*უპაზილა
*დივიზიონი

## რესურსები ინტერნეტში
*ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა 
*ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრის ინფორმაცია
*კომილას ოლქის შესახებ
*ბანგლაპედია ადმინისტრაციული დაყოფის შესახებ
*ბანგლადეშის ადგილობრივი ხელისუფლების გვერდი
*ადგილობრივი ხელისუფლება. ბანგლადეში. ბანგლაპედია

კატეგორია:ბანგლადეშის ოლქები
ვეტერნი

მინი|
მინი|ვეტერნის ტბა
**ვეტერნი** () — ტბა შვედეთის სამხრეთ ნაწილში, 88.5 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 129 კმ, სიგანე 28 კმ-მდე. ფართობი 1900 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 119 მ. წყალშემკრები აუზის ფართობი დაახლოებით 6 000 კმ². ტბის სამხრეთ ნაწილში არის კუნძული ვისინგსე. ვეტერნის ღრმა ქვაბული წარმოადგენს პლეისტოცენური მყინვარებით დამუშავებულ გრაბენს. ფსკერი და ნაპირები კლდიანია. განსაკუთრებით მაღალია ციცაბო აღმოსავლეთი ნაპირი. საზრდოობს წყაროებით. წყალი გამჭვირვალეა და ცივი (ივლისის საშ. ტემპერატურა 6-7°C), წყლის დონის მრავალწლიური რყევა 1 მ-ს აღემატება. შეიმჩნევა სეიშები, იცის ძლიერი ღელვა, რის გამოც გვიან იყინება (თებერვალი). ვეტერნის ბალტიის ზღვასთან აკავშირებს მდინარე მოტალა და გეტა-კანალი, ჩრდილოეთის ზღვასთან — ვენერნის ტბა და მდინარე გეტა-ელვი. ვეტერნის ნაპირებზეა ქალაქები: მოტალა, პუსკვარნა, კარლსბორგი და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვედეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
დილან ჩიჩექ დენიზი

**დილან ჩიჩექ დენიზი** (; დ. 28 თებერვალი, 1995) — თურქი მსახიობი და მოდელი. 2014 წელს იგი წარადგინეს სილამაზის კონკურს „მის სამყაროზე“ თურქეთის სახელით.

როგორც მსახიობი, ტელემაყურებლებისთვის ცნობილი გახდა სენა ქოჩოვალის როლით ტელესერიალში „ორმო“.

## ბიოგრაფია 
დილანი დაიბადა 1995 წელს სივასში, პედაგოგების ოჯახში. 15 წლის ასაკში მან დაწერა წიგნი სახელწოდებით „მეგონა, რომ მზე დედაჩემი იყო“.. 17 წლის ასაკში კი სასკოლო თეატრალურ კონკურსში გაიმარჯვა.

დილანი 2014 წელს მონაწილეობდა სილამაზის კონკურსში „მის თურქეთი“, სადაც დაიკავა მეორე ადგილი.  

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გაბოროტებული მკვდრები

**„გაბოროტებული მკვდრები“** () — 1981 წლის ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმი, რომლის რეჟისორია სემ რეიმი, რომელიც ბრიუს კემპბელთან ერთად, აგრეთვე ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერიცაა. მონაწილეობენ ბრიუს კემპბელი, ელენ სენდვაისი და ბესტი ბეიკერი.

ფილმში მოთხრობილია ხუთი სტუდენტის ამბავი, რომლებიც დასასვენებლად მიემგზავრებიან ტყეში მიტოვებულ ხის სახლში. მას შემდეგ, რაც ისინი აღმოაჩენენ აუდიოფირს, რომელიც ათავისუფლებს დემონებს, მათ სულებს შეიპყრობენ დემონები, რასაც მოჰყვება ქაოსი. სემ რეიმმა და მსახიობთა ჯგუფმა გადაიღეს მოკლემეტრაჟიანი ფილმი-პროტოტიპი სახელად „ტყეში“, რათა აღეძრათ ინტერესი პოტენციური ინვესტორებისთვის, რომლებაც რეიმის გამოუყვეს 90,000 აშშ დოლარი „გაბოროტებული მკვდრების“ გადასაღებად. ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა მორისტაუნში (ტენესი) მდებარე განცალკევებულ კაბინაში. გადაღების პროცესი მეტად რთული და არაკომფროტული აღმოჩნდა მსახიობთა და გადამღებთა ჯგუფისათვის.

მოკლებიუჯეტიანი საშინელებათა ფილმით დაინტერესდა პროდიუსერი ირვინ შაპირო, რომლის დახმარებითაც „გაბოროტებული მკვდრები“ ნაჩვენები იქნა კანის კინოფესტივალზე 1982 წელს. და დაარწმუნა კომპანია New Line Cinema გამხდარიყო ფილმის დისტრიბუტორი. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმმა აშშ-ში მხოლოდ 2.4 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ქვეყნის გარეთ ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად, რომლის შემოსავალმა 27 მილიონი დოლარი შეადგინა, მსოფლიოს მასშტაბით — 29.4 მილიონი. კრიტიკოსებმა უმაღლესი შეფასებები მისცეს ფილმს. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფილმის მთლიანი რეიტინგია 95%. „გაბოროტებული მკვდრები“ იქცა საკულტო კლასიკად და დასახელდა ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო საშინელებათა ფილმად. მისმა წარმატებამ საფუძველი ჩაუყარა სემ რეიმისა და ბრიუს კემპბელის რამდენიმე წლიან წარმატებულ თანამშრომლობას. მათი თანამშროლობის ერთ-ერთი მაგალითია „ადამიანი ობობას“ ტრილოგია.

„გაბოროტებული მკვდრები“ იქცა მედია-ფრენჩაიზად. პირველ ნაწილს მოჰყვა ორი გაგრძელება „გაბოროტებული მკვდრები II“ (1987) და „ბნელეთის არმია“ (1992), ისევე როგორც ვიდეო თამაშები, კომიქსები და ტელესერიალი. ფილმის პროტაგონისტი ეშ უილიამსი მიჩნეულია საკულტო პერსონაჟად. 2013 წელს გამოვიდა სერიის მეოთხე ფილმი „გაბოროტებული მკვდრები“, რომელიც ორიგინალი ფილმის რიმეიკი და ამასთანავე გაგრძელებაცაა. ფილმის პროდიუსერები არიან რეიმი, კემპბელი და რობერტ ტაპერტი. 2015 წელს გამოვიდა ტელესერიალი სახელწოდებით „ეში გაბოროტებული მკვდრების წინააღმდეგ“.

## ლიტერატურა
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* „გაბოროტებული მკვდრები“ — Deadites Online
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1981 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:გაბოროტებული მკვდრები
კატეგორია:1981 წლის საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:1980-იანი წლების საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:1980-იანი წლების დამოუკიდებელი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:ბნელი ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ფილმები დემონებზე
კატეგორია:ფილმები დემონებზე
კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები
კატეგორია:სემ რეიმის ფილმები
კატეგორია:Renaissance Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ზომბი ფილმები
ნასიძე

საკუთარი სახელი **ნასიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ივანე ნასიძე — გენეტიკოსი, ანთროპოლოგი
* მიხეილ ნასიძე — პედაგოგი, მკვლევარი, კრიტიკოსი
* სულხან ნასიძე — კომპოზიტორი


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ნახიჩევანის ღირსშესანიშნაობები

**ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა** — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ავტონომიური რესპუბლიკა. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ნახიჩევანია, დაარსდა დაახლოებით 1500 წ. ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებობს ისტორიული ძეგლები, მავზოლეუმები, მუზეუმები, რომელთა უმრავლესობა ახლა გახდა ღირსშესანიშნაობები.

## ღირსშესანიშნაობები 
### VI - XV საუკუნეების ძეგლები 
### XVI-XVIII საუკუნეების ძეგლები 
### XIX - XXI საუკუნის ძეგლები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı Naxçıvan  **(აზერბაიჯანული)**

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ნერჟედინი

**ნერჟედინი** (*ძვ.* ნერჟეტინ, (, ) — ისტორიული უბანი ჩეხეთის ქალაქ ოლომოუცში და საკადასტრო ერთეული ქალაქის დასავლეთ ნაწილში. 
ნერჟედინში გადის ტრასა II/448 და ასევე აქ მდებარეობს პალაცკის უნივერსიტეტის ფიზკულტურის ფაკულტეტი და უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებლების დიდი ნაწილი.

### ოლომოუცის უბნები
ბელიდლა • ჩერნოვირ • დროჟდინ • ჰეჲჩინ • ჰოდოლანი • ჰოლიცე • ხომუტოვ • ხვალკოვიცე • კლაშტერნი ჰრადისკო • ლაზცე • ლოშოვ • ნედჳეზი • ნემილანი • ნერჟედინ • ნოვა ულიცე • ნოვე სადი • ნოვი სჳეტ • ოლომოუც • პავლოჳიჩკი • პოველ • რადიკოვ • რჟეპჩინ • სლავოჳინ • სვატი კოპეჩეკ • ტოპოლანი • ტინეჩეკ

## ლიტერატურა
* Jiří Rusínský. Po stopách minulosti olomoucké městské části Neředín. Olomouc: Votobia, 2004, 167 s. ISBN 80-7220-196-4
* ŠVEC, Vilém. Obnova lidových tradic a vesnice ve starém Neředíně u Olomouce. In Vlastivědný věstník moravský 2/2005. 2005. s. 177–183.
* KUX, Johann a Vilém ŠVEC. Neředín: český překlad stati Johanna Kuxe z r. 1943 vydaný u příležitosti 777 let od první písemné zmínky o Neředíně (1234-2011). 1. vyd. Olomouc: Statutární město Olomouc, 2011. 39 s. ISBN 978-80-87602-24-9

კატეგორია: ოლომოუცის უბნები
კაბარეს სცენა

**კაბარეს სცენა** — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი. ნამუშევარზე მუშაობისას დალი ინსპირირებული იყო პაბლო პიკასოს შემოქმედებით, მან პირველად სწორედ მაშინ გამოიყენა კუბისტური ელემენტები. ის ძირითადად იმპრესიონისტულ და სიურეალისტურ სტილში ხატავდა, განსაკუთრებით კი ეს უკანასკნელი დახვეწა. ნამუშევარი შესრულებულია 1922 წელს, მას შემდეგ, რაც ესპანეთში სამხატვრო სკოლიდან გამორიცხეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*dali-gallery.com 

კატეგორია:სალვადორ დალის ნახატები
კატეგორია:კუბიზმი
კატეგორია:ნახატები წლების მიხედვით
ივანე ნასიძე

**ივანე (ვანო) სულხანის ძე ნასიძე** (დ. 26 მაისი, 1964, თბილისი — გ. 2012, ლაიფციგი) — ქართველი მეცნიერი, გენეტიკოსი, ანთროპოლოგი. ნასიძე იყო კავკასიის რეგიონში ადამიანთა პოპულაციების მოლეკულური ანთროპოლოგიის მკვლევარი. კომპოზიტორ სულხან ნასიძის შვილი.

ივანე ნასიძე დაიბადა 1964 წელს. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე. 1984-1986 წლებში სწავლა განაგრძო მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1991–1995 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მცენარეთა ბიოქიმიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, შემდეგ სამეცნიერო სამუშაოზე იმყოფებოდა იტალიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა თემაზე: „ადამიანის კავკასიური პოპულაციების გენეტიკური მრავალფეროვნება“. 1998 წლიდან გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა მაქს პლანკის ევოლუციური ანთროპოლოგიის ინსტიტუტის გენეტიკის დეპარტამენტში (ლაიფციგი, გერმანია). 2008 წელს იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. გარდაიცვალა 2012 წელს ლაიფციგში, საკუთარ სამუშაო ოთახში, 47 წლის ასაკში. იგი იყო კავკასიის პოპულაციების გენეტიკური ისტორიის შესახებ არაერთი ნაშრომის ავტორი. 

## ლიტერატურა 
* 
* პროფესორ ვანო ნასიძის 50 წლისთავს სხდომა მიეძღვნა. 2014. kvira.ge.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ივანე ნასიძის ნაშრომები

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენეტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ანთროპოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ივანე
სამედ ბეი მეჰმანდაროვი

**სამედ ბეი მეჰმანდაროვი** (; *სამედ ბეი სადიკ ბეის ძე მეჰმანდაროვი*; დ. 16 ოქტომბერი, 1855, ლენქორანი, რუსეთის იმპერია — გ. 12 თებერვალი, 1931, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — რუსეთის იმპერიის არმიის არტილერიის სრული გენერალი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის დამოუკიდებელი ფრაქციის წევრი. აზერბაიჯანის დრ-ის სამხედრო მინისტრი, აზერბაიჯანის სსრ-ის სამხედრო მოღვაწე.

## ადრეული წლები 
სამედ ბეი მეჰმანდაროვი დაიბადა 1855 წლის 16 ოქტომბერს, ქალაქ ლენქორანში. სწავლობდა ბაქოს გიმნაზიაში, ხოლო 16 წლის ასაკში, იგი სანქტ-პეტერბურგის II კონსტანტინოვკის საარტილერიო სკოლაში შევიდა. 1875 წლის დეკემბერში, მას მიენიჭა პოდპორუჩიკის წოდება და მესამე ხარისხის „წმინდა სტანისლავის“ ორდენი. 1890 წელს მიიღო კაპიტნის, 1898 წელს პოდპოლკოვნიკის, 1901 წელს პოლკოვნიკის და 1904 წელს გენერალ-მაიორის წოდება. მეჰმანდაროვს, რომელიც რუსეთ-იაპონიის ომში უდიდესი სიმამაცით გამოირჩეოდა, 1908 წელს მიენიჭა არტილერიის სრული გენერალის წოდება.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ანივარდ მასოიანი

**ანივარდ (ანი) მასოიანი** (დ. 9 მაისი, 1974, ნინოწმინდა) — ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერი.

## ბიოგრაფია
1991 წელს დაამთავრა ქ. ნინოწმინდის #2 საჯარო სკოლა, 1996 წელს ერევნის ეკონომიკურ-იურიდიული უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. 2000 წელს დაამთავრა თბილისის საერო ინსტიტუტი გაენათი-ს ფსიქოლოგიისა და ქართული ენის ფაკულტეტი - მასწავლებლის სპეციალობით. 1994 წლიდან მუშაობდა ქ. ნინოწმინდის საჯარო სკოლაში ქართული ენის მასწავლებლად. 2008-2009 წლებში მუშაობდა ქ. ნინოწმინდის #3 საჯარო სკოლის დირექტორად. 2009-2013 წლებში ეკავა ქ. ნინოწმინდის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის უფროსის თანამდებობა. 2014 წლიდან იყო ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი. 2017 წლის 14 ნოემბრიდან ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერი.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

## ლიტერატურა
* გაზეთი „ლიტერატურული მესხეთი“, #8 (236), აგვისტო, 2018.

## რესურსები ინტერნეტში
*ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერი 

კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1974
ძალა ერთობაშია (კოალიცია)

**ძალა ერთობაშია** — პოლიტიკურ პარტიათა კოალიცია საქართველოში. ჩამოყალიბდა 2018 წლის 15 ივლისს როგორც ოპოზიციური ალიანსი ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის. 

## ისტორია
კოალიციის შექმნის მთავარი მიზანი იყო „ქართული ოცნების“ დამარცხება საპრეზიდენტო არჩევნებში. 19 ივლისს ალიანსის წევრები შეჯერდნენ საერთო საარჩევნო კანდიდატზე, რომელიც გახდა გრიგოლ ვაშაძე, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი 2008-2012 წლებში.

2020 წლის 27 ივლისს გიორგი ვაშაძის „ახალმა საქართველომ“ და თაკო ჩარკვიანის „კანონმა და სამართალმა“ კოალიცია დატოვეს და განაცხადეს, რომ ერთად მიიღებდნენ არჩევნებში მონაწილეობას. 1 სექტემბერს კოალიციის წევრებმა განაცხადეს, რომ ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ალიანსი არ დაიშლება და ამ წლის საპარლამენტო არჩევნებშიც მიიღებს მონაწილეობას. 15 სექტემბერს „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ 4 პოლიტიკურ სუბიექტთან ერთად საარჩევნო ბლოკი შექმნა, რომლის შემადგენლობაში შევიდა საკუთრივ „ნაციონალური მოძრაობა“, „რესპუბლიკური პარტია“, მოძრაობა „სახელმწიფო ხალხისთვის“, მოძრაობა „ჩვენ თვითონ“ („ევროპელი დემოკრატები“) და კახა ოქრიაშვილისა და ცეზარ ჩოჩელის ახალი პარტია „პროგრესი და თავისუფლება“. კოალიციაში შემავალი ზოგიერთი სხვა პარტია არჩევნებზე დამოუკიდებლად დარეგისტრირდა.

## პოლიტიკური პლატფორმა
კოალიციის გამოცხადებული მიზნებია: სოფლის მეურნეობის განვითარება, რათა შეწყდეს სოფლების დაცლის პროცესი, ქვეყნის ტურისტული პოტენციალის რეალიზაცია, მერიტოკრატიული სისტემის დანერგვა საჯარო აპარატებში დასაქმებისას და საქართველოს ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში გაწევრიანების დაჩქარება.

## კოალიციის წევრები

;დამფუძნებელი პარტიები და მოძრაობები
* ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა
* ახალი საქართველო
* ახალი საქართველოსთვის
* სახელმწიფო ხალხისთვის
* ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია
* ქრისტიან-კონსერვატიული პარტია 
* ევროპელი დემოკრატები
* სამოქალაქო ალიანსი თავისუფლებისთვის
* საქართველო ლიდერთა შორის
* ემსახურე საქართველოს
;შემდგომ შეერთებული პარტიები და მოძრაობები
* კანონი და სამართალი
* საქართველოს რესპუბლიკური პარტია
* პროგრესი და თავისუფლება

## შედეგები არჩევნებში
### საპარლამენტო 
### საპრეზიდენტო 
## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში
კატეგორია:2018 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
აზერბაიჯანის მთავრობის სახლი

**აზერბაიჯანის მთავრობის სახლი** () — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობის შენობა, რომელიც ბაქოში, აზადლიღის (თავისუფლების) მოედანზე მდებარეობს. მთავრობის სახლის მთავარი მიზანია ერთიან შენობაში ყველა სამინისტროებისა და წამყვანი პროფილის სააგენტოების გაერთიანება.

## ისტორია 
1934 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ გამოაცხადა ტენდერი ბაქოს საბჭოთა სასახლის მშენებლობაზე (შემდგომში მთავრობის სახლი). კონკურსში გაიმარჯვეს ცნობილმა არქიტექტორებმა ლევ რუდნევმა, ვლადიმერ მუნცმა და კ. ტკაჩენკომ. მთავრობის სახლის შენობა 1936-1952 წლებში აშენდა. შენობის მშენებლობამ განაპირობა ლენინის მოედანის მშენებლობა (ახლა აზადლიღის მოედანი). 1955 წელს ვლადიმერ ლენინის ძეგლი შენობის წინ იდგა. გარდა ამისა, 1960-1970-იან წლებში ააშენეს სასტუმროები „აზერბაიჯანი” და  „აფშერონი”, 16-სართულიანი შენობები უზეირ ჰაჯიბეჯოვის ქუჩაზე, ასევე ააშენეს „აზერპოჩტის“ (აზერბაიჯანის ფოსტა) შენობა. შავი იანვრის მოვლენების დროს ლენინის ძეგლი დაამხეს. ახლა ძეგლის ადგილას აზერბაიჯანის დროშა ფრიალებს. ლენინის მოედანი კი აზადლიღის (თავისუფლების) მოედნად გადაკეთდა.

1991 წელს, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის შემდეგ, შენობაში მრავალი ორგანიზაცია და ბიზნეს ფირმა იყო. შენობის სრული რეკონსტრუქციის შემდეგ, ყველა ფირმა გადავიდა ქალაქის სხვა ადგილებში და ოფისები გადაეცა სამთავრობო ორგანიზაციებს.

2006 წლიდან 2010 წლამდე, აზერბაიჯანის მთავრობის მითითებით, შენობა გარემონტდა. შენობის ირგვლივ პარკის რეკონსტრუქციისა და გადამუშავებისთვის 40.8 მილიონი მანათი დაიხარჯა.

შენობაში ფუნქციონირებს ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო, სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, გეოლოგიისა და მინერალური რესურსების სახელმწიფო კომიტეტი, ჰიდრომეტეოროლოგიის სახელმწიფო კომიტეტი, მატერიალური რესურსების სახელმწიფო კომიტეტი, ნიადაგისა და წყლის ეკონომიკის გაუმჯობესების სახელმწიფო კომიტეტი. მოგვიანებით შენობაში განალაგეს კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო, სოციალური დაცვისა და შრომის დაცვის სამინისტრო, შესყიდვების რესპუბლიკური სააგენტო  და საავტორო უფლებების დაცვის რესპუბლიკური სააგენტო.

## გამოსახულებები 

ფაილი:1960 CPA 2417.jpg|შენობა საბჭოთა მარკაზე აზერბაიჯანის სსრ-ს 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით
ფაილი:Stamps of Azerbaijan, 2012-1030.jpg|აზერბაიჯანის საფოსტო მარკაზე, 2012 წ

## რესურსები ინტერნეტში 
* [Дом правительства (Баку)](https://www.ourbaku.com/index.php/%D0%94%D0%BE%D0%BC_%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_(%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83))

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:საპრეზიდენტო რეზიდენციები
სებასტიან ვობანი

**სებასტიან ლე პრეტრ დე ვობანი** (; დ. 1 მაისი, 1633, სენ-ლეჟე-დე-ფუშერე, ნივერნე — გ. 30 მარტი, 1707, პარიზი) — მარკიზი, სამხედრო ინჟინერი, საფრანგეთის მარშალი (1703), საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1699).

მონაწილეობდა 53 ლაშქრობაში, 104 ბრძოლაში. ხელ,ძღვანელობდა 53 ციხესიმაგრის ალყას, 33 ახალი ციხესიმაგრის მშენებლობასა და 300-ზე მეტის გადაკეთებას. შეიმუშავა პარალელების შექმნის საშუალებით ციხესიმაგრეთა თანადათანობითი იერიშს მეთოდი, რომელსაც XX საუკუნემდე იყენებდნენ. შემოიღო საარტელერიო შეტევის ახლებური გაგება. ცეცხლს უშენდნენ არა ალყაშემორტყმულ ქალაქს, არამედ სიმაგრის დამცველებს. იყო ნაღმსაფეთქებელი საქმის თეორიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, შექმნა მესანგრეთა და მენაღმეთა ასეულები, 1676 წელს საფუძველი ჩაუყარა სამხედრო ინჟინერთა კრპუსის შექმნას. 1677 წლიდან ყველა საინჟინრო სამუშაოს თვითონ ხელმძღვანელობდა, საფრანგეთს შემოარტყა ციხესიმაგრეთა რკალი, რამაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შემდგომ ომებში. ვობანს ეკუთვნის მრავალი ნაშრომი სამხედრო, საინჟინრო და ეკონომიკურ საკითხებზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
ვოდლოზერო

მინი|250პქ|ვოდლოზერო
**ვოდლოზერო** () — ტბა კარელიის რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე 36 კმ, სიგანე 16 კმ. ფართობი 322 კმ². საშუალო სიღრმე 4 მ. მდებარეობს 136 მ. სიმაღლეზე. სანაპირო ხაზი დაკლაკნილია. აღმოსავლეთ ნაწილში დაახლოებით 200 კუნძულია. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. წყლის დონის რყევა წლის განმავლობაში დაახლოებით 2 მეტრია. იყინება ნოემბრის დასაწყისში, ყინულძვრა მაისშია. ერთვის მდინარე ილექსა. 1935 წლიდან ტბა გადააქციეს წყალსაცავად. მდიდარია თევზით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კარელიის წყალსაცავები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ოსტრავიცე

**ოსტრავიცე** () — მდინარე ჩეხეთის ფრიდეკ-მისტეკის და ოსტრავა-მნესტოს რაიონებში, მორავია-სილეზიის მხარეში. მდინარის სიგრძე 65,1 კმ-ს შეადგენს, ხოლო მისი აუზის ფართობი 827,4 კმ²-ია. მისი დინება ქმნის მორავიისა და სილეზიის ისტორიულ საზღვარს. მდინარის სახელწოდება მისი ძლიერ დაქანებული დინებიდან ( — მკვეთრი) წარმოსდგება.

კატეგორია:ჩეხეთის მდინარეები
ვოევოდა

**ვოევოდა** () — ძველ სლავური ტერმინი. აღნიშნავდა მხედართმთავარს, მმართველს. რუსეთში ვოევოდა იყო ჯარის უფროსი (გააუქმა პეტრე I-მა XVIII საუკუნის დასაწყისში), ქალაქის ან ოლქის მმართველი (გაუქმდა 1775 წელს); პოლონეთსა და ლიტვაში — მეფისნაცვალი (მშვიდობიანობის დროს) და მხედართმთავარი (ომიანობის დროს), სავოევოდოს სამხედრო და სამოქალაქო ადმინისტრაციის უფროსი. ვოევოდა ცნობილი იყო სხვა სლავურ ქვეყნებშიც. აგრეთვე XV-XVI საუკუნის ვლახეთში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვოევოდები
პეტრე ვოევოდინი

**პეტრე ივანეს ძე ვოევოდინი** (; დ. 12 ივლისი, [ძვ. სტ. 30 ივნისი], 1884, სუმი — გ. 25 ნოემბერი, 1964, მოსკოვი) — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, სოციალისტური შრომის გმირი (1964), კომპარტიის წევრი (1899 წლიდან).

## ბიოგრაფია
13 წლისამ დაიწყო მუშაობა ქარხანაში ეკატერინოსლავში, სადაც 1899 წელს შევიდა სოციალ-დემოკრატ მუშათა წრეში. პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ეკატერინოსლავში, სარატოვში, სამარაში, ჩიტასა და სხვა ქალაქებში. 1905 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა სამარის ბოლშევიკთა კომიტეტის მებრძოლ რაზმს. იყო რეპრესირებული. 1912-1913 წლებში ემიგრაციაში გაემგზავრა ამერიკაში. 1913 წელს არალეგალურად დაბრუნდა რუსეთში, მუშაობდა ბაქოში, დააპატიმრეს. 1917 წლიდან იყო დასავლეთ ციმბირის და ურალის სამხარეო სასურსათო ეკონომიკური საბჭოს, 1918 წელს დასავლეთ ციმბირის საოლქო სახალხო მეურნეობის საბჭოს თავმჯდომარე. 1920 წელს მოსკოვი-ვინდავა-რიბინსკის რკინიგზის მთავარი კომისარი. სრულიად რუსეთის ცაკის წევრი. 1920 წლიდან სამეურნეო და ლიტერატურულ-საგამომცემლო სამუშაოზეა. იყო ჟურნალების ელეკტრიფიკაციის და ელეკტრიჩესტვოს რედაქტორი. 1940 წლიდან პერსონალური პენსიონერი სკკპ XXII ყრილობის დელეგატი დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ალფერენ დუიმაზი

**ალფერენ დუიმაზი** ( დ. 3 ნოემბერი, 1992) — თურქი მსახიობი და მოდელი. საშუალო სკოლიდან დაინტერესებულია მუსიკითა და მოდით. 

უმაღლესი განათლება მიიღო ანკარის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. ალფერენი ტელემაყურებლისთვის ცნობილი გახდა სერიალებით „ბოდრუმის ზღაპარი“ და „ორმო“. 

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოჰამედ სალაჰი

**მოჰამედ სალაჰი** (; დ. 15 ივნისი, 1992) —— ეგვიპტელი ფეხბურთელი. „ლივერპულისა“ და ეგვიპტის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

## საკლუბო კარიერა
საფეხბურთო კარიერა სალაჰმა დაიწყო მშობლიურ ქვეყანაში. 2010 წელს იგი შეუერთდა „ბაზელს“, სადაც სადეიუტო სეზონში შვეიცარიის სუპერლიგა და საზონის საუკეთესო ფეხბურთელის წოდება მოიგო. სალაჰის წარმატებულმა ასპარეზობამ უცხოური გრანდების ყურადღება მიიპყრო. 2014 წლის იანვარში იგი ლონდონის „ჩელსში“ გადავიდა 11 მილიონ ფუნტად, თუმცა პირველ სეზონში ვერ დაიმკვიდრა ადგილი ძირითად შემადგენლობაში, რის გამოც ორჯერ იჯარით გაუშვეს იტალიის ჩემპიონატში „ფიორენტინის“ და „რომას“ შემადგენლობაში. 2016 წლიდან „რომამ“ გამოისყიდა მოჰამედ სალაჰის კონტრაქტი. 2017 წელს სალაჰი „ლივერპულს“ შეუერთდა 42 მილიონ ევროდ, რის შედეგადაც გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი ინგლისური კლუბის ისტორიაში. პირველი გოლი გაიტანა 12 აგვისტოს „უოტფორდის“ წინააღმდეგ პრემიერლიგის გახსნით ტურში. სალაჰი მთელი სეზონის განმავლობაში სტაბილურად მაღალ დონეზე ასპარეზობდა. თამაშის სტილის გამო მას ლიონელ მესის ადარებდნენ. ეგვიპტელმა გულშემატკივრებმა მას სიყვარულით „ფარაონი“ შეარქვეს. 2018 წლის 22 აპრილს პროფესიონალ ფეხბურთელთა ასოციაციამ სალაჰი წლის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელა. 13 მაისს მოჰამედ სალაჰმა თავისი 32-ე გოლი გაიტანა პრემიერლიგის უკანასკნელ ტურში და გახდა პრემიერლიგის ოქროს ბუტსის მფლობელი. 2018 წლის ივნისში სალაჰს დებიუტი ჰქონდა მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## მიღწევები
### საკლუბო
;  ბაზელი
* შვეიცარიის სუპერლიგა: 2012–13, 2013–14

;  ლივერპული
* ინგლისის პრემიერ ლიგა: 2019–20, 2024-25
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19; ფინალისტი: 2017–18, 2021–22
* უეფა-ს სუპერთასი: 2019
* ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი: 2019
* ინგლისის სუპერთასი: 2022
* ინგლისის ლიგის თასი: 2021–22, 2023–24; ფინალისტი: 2024-25
* ინგლისის ასოციაციის თასი: 2021-22

## რესურსები ინტერნეტში
* მოჰამედ სალაჰის პროფილი ლივერპულის საიტზე
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ბაზელის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სამხრეთ კორეის პროვინციები

**პროვინციები** სამხრეთ კორეის ადმინისტრაციული ერთეულებია. სამხრეთ კორეაში ცხრა პროვინციაა: ჩრდილოეთ ჩხუნჩხონი, სამხრეთ შუნგონგი, ჩხუნცხონი, კანვონდო, კიონგიდო, კიონსანი, სამხრეთ კიონსანი, ჩრდილოეთ ჩოლა, სამხრეთ ჩოლა და ჩეჯუდო.

## ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივი ადმინისტრაციის დეტალები დროთა განმავლობაში მნიშვნელოვნად შეიცვალა, ამჟამინდელ სამსაფეხურიან სისტემას ჯერ კიდევ 1882 წელს კოჯონის მეფობის დროს იყენებდნენ. მსგავსი სისტემა ასევე გამოიყენება ჩრდილოეთ კორეაში.

## ტიპები
პროვინციები (도, 道) სამხრეთ კორეაში ყველაზე მაღალი რანგის ადმინისტრაციული დაყოფაა. საერთო პროვინციებთან ერთად არსებობს სპეციალური ადმინისტრაციული დაყოფის ოთხი ტიპის თანაბარი სტატუსი: სპეციალური ავტონომიური პროვინცია, სპეციალური ქალაქი, მიტროპოლიტი ქალაქი და სპეციალური ავტონომიური ქალაქი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სამხრეთი კორეის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სამხრეთ კორეის პროვინციები
სანდრო ბრეგაძე

**ალექსანდრე (სანდრო) ბრეგაძე** (დ. 1 ოქტომბერი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.

1993 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. პოლიტიკური კარიერის დასაწყისში „დემოკრატიული აღორძინების კავშირის“ წევრი, 1999-2004 წლებში საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. იყო პარტია „თავისუფლების“ გენერალური მდივანი. 2010 წლის თბილისის საკრებულოს არჩევნებში კენჭს იყრიდა საბურთალოს მაჟორიტარულ ოლქში, სადაც ხმათა 4,51% მიიღო. 2014-2016 წლებში იკავებდა დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილის პოსტს. 2016 წელს მონაწილეობდა საპარლამენტო არჩევნებში „ქართული იდეის“ პარტიული სიით, კენჭს იყრიდა საბურთალოს მაჟორიტარულ ოლქში. 2017 წლიდან „ქართული მარშის“ ერთ-ერთი ლიდერი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბრიტანეთის კონსორტების სია

**ბრიტანეთის კონსორტების სია** მოიცავს იმ ადამიანების სიას, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ გაერთიანებული სამეფოს მეფეზე, ან დედოფალზე. ამ შემთხვევაში ამ სიაში არიან როგორც ქალები, ისე მამაკაცები. დღეისათვის ბრიტანეთის კონსორტის პრინცი ფილიპე ბერძენი, ედინბურგის ჰერცოგი, ხოლო პირველი კონსორტი იყო დედოფალ ანას მეუღლე ჯორჯ დანიელი. 

## დიდი ბრიტანეთის სამეფოსა (1701-1801) და გაერთიანებული სამეფოს (1801-...) კონსორტები 
### სტიუარტები 
### ჰანოვერები 
### საქსენ-კობურგ-გოთები, 1917 წლიდან შეცვლილი სახელით უინძორები 
## ლიტერატურა 
* "Clarence House press release". Clarence House. 10 February 2005. Archived from the original on 24 June 2014. Retrieved 6 April 2018.

კატეგორია:მმართველთა სიები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
კრის პრეტი

**კრისტოფერ მაიკლ პრეტი** (; დ. 21 ივნისი, 1979) — ამერიკელი მსახიობი. პრეტი საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა სატელევიზიო როლებით, კერძოდ, ენდი დუაიერის როლით ტელესერიალიდან „პარკები და დასვენების ზონები“ (2009–2015), რისთვისაც დაიმსახურა კრიტიკოსთა კეთილგანწყობა და ნომინირებული იქნა „ტელეკრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდოზე“ 2013 წელს. იგი, აგრეთვე მონაწილეობდა The WB-ის სერიალში „ევერვუდი“ (2002–2006). მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში: „განსაკუთრებით საშიში“ (2008), „ჯენიფერის სხეული„ (2009), „ადამიანი, რომელმაც ყველაფერი შეცვალა“ (2011), „თითქმის დაქორწინებულები“ (2012), „მიზანი ნომერი ერთი“ (2013) და „მისი“ (2013).

კრისტოფერ მაიკლ პრეტი დაიბადა 1979 წლის 21 ივნისს ვირჯინიაში, მინესოტას შტატში. დედამისი კეტი პრეტი, რომელიც ნორვეგიული წარმოშობისაა,  მუშაობდა სუპერმარკეტების ქსელში „SafeWay“, ხოლო მამამისი დენ პრეტი, მეშახტე იყო, მაგრამ მოაგვიანებით შეუდგა სახლების რეკონსტრუქციას. კრისმა ბავშვობა გაატარა ლეიკ-სტივენსში, ვაშინგტონის შტატში. 1997 წელს დაამთავრა ლეიკ-სტივენსის საშუალო სკოლა. 2000 წელს შედგა მისი დებიუტი მოკლემეტრაჟიან საშინელებათა ფილმში „დაწყევლილი: ნაწილი 3“, რომლის გადაღებები მიმდინარეობდა ლოს-ანჯელესში.

პრეტმა საყოველთაო აღიარება მოპოვა მას შემდეგ, რაც გადაიღეს „ლეგო ფილმსა“ (2014) და „გალაქტიკის მცველებში“ (2015). 2015 მონაწილეობდა „იურული პარკის“ სერიის რიგით მეოთხე ფილმში „იურული სამყარო“. 2016 წელს განასახიერა ჯოშუა ფარადეის როლი „შესანიშნავ შვიდეულში“, იმავე წელს კი ჯიმ პრესტონის როლი ფილმში „მგზავრები. 2017 წელს მიიღო როლი გალაქტიკის მცველების მეორე ნაწილში. 2018 წელს გადაიღეს ფილმში „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“. იმავე წელს ითამაშა „იურული სამყაროს“ გაგრძელებაში „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“. 2014 წელს მიიღო სატურნის ჯილდო ნომინაციაში — „საუკეთესო მსახიობი კაცი“. 2015 წელს ჟურნალმა „Time“ დაასახელა მსოფლიოს წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კრის პრეტი — Box Office Mojo
*კრის პრეტი — Rotten Tomatoes

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რეიფ სპოლი

**რეიფ ჯოსეფ სპოლი** (; დ. 10 მარტი, 1983) — ინგლისელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით „ზომბი სახელად შონი“ (2004), „ვითომ მაგარი პოლიციელები“ (2007) და „სამყაროს დასასრული“ (2013).

2010-2011 წლებში განასახიერებდა პიტ გრიფითის როლს ტელესერიალში „პიტი ცხოვრების წინააღმდეგ“. იგი აგრეთვე გამოჩნდა ფილმებში: „კარგი წელი“ (2006), „ერთი დღე“ (2011), „ანონიმი“ (2011), „პრომეთე“ (2012), „პის ცხოვრება“ (2012), „დიდი აფიორა“ (2015), „დიდი და კეთილი გოლიათი“ (2016), „რიტუალი“ (2017) და „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“ (2018).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* რეიფ სპოლი — Famousbirthdays.com
* რეიფ სპოლი — Broadway.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ტელემსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ერთხელ წისქვილს წასვლისათვის

**„ერთხელ წისქვილს წასვლისათვის“** — საოხუნჯო ხასიათის ქართული ხალხური საფერხულო სიმღერა რაჭიდან. ასრულებს ქალ-ვაჟთა შერეული გუნდი. სიმღერისთვის დამახასიათებელია კუპლეტური აღნაგობა, სამხმოვანება და კვარტსექსტაკორდის პარალელური მოძრაობები. მუსიკალური ზომაა 3/4. 
## ლიტერატურა 
* თათარაძე ა., „ერთხელ წისქვილს წასვლისათვის“ . ენციკლოპედია საქართველო, ტ. 3, 2014

კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
პრეზიდენტის არჩევნები

**პრეზიდენტის არჩევნები** — სახელმწიფო მეთაურის არჩევის ფორმა რესპუბლიკური წყობილების მქონე სახელმწიფოებში. პრეზიდენტის არჩევნების დროს ამომრჩეველი ირჩევს ქვეყნის პირველ პირს ძირითადი კანონით (კონსტიტუციით) გათვალისიწნებული პერიოდით. პრეზიდენტის უფლებამოსილება სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებულია.

## პრეზიდენტის არჩევნები საქართველოში
* 2018 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — სალომე ზურაბიშვილი, მეორე ადგილი — გრიგოლ ვაშაძე 
* 2013 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — გიორგი მარგველაშვილი, მეორე ადგილი — დავით ბაქრაძე)
* 2008 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — მიხეილ სააკაშვილი, მეორე ადგილი — ლევან გაჩეჩილაძე)
* 2004 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — მიხეილ სააკაშვილი, მეორე ადგილი — თეიმურაზ შაშიაშვილი)
* 2000 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — ედუარდ შევარდნაძე, მეორე ადგილი — ჯუმბერ პატიაშვილი)
* 1995 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — ედუარდ შევარდნაძე, მეორე ადგილი — ჯუმბერ პატიაშვილი)
* 1991 წლის არჩევნები (გამარჯვებული — ზვიად გამსახურდია, მეორე ადგილი — ვალერიან ადვაძე)

კატეგორია: არჩევნები
დანიელა პინედა

**დანიელა პინედა** (; დ. 20 თებერვალი, 1987) — მექსიკური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი და მწერალი. პინედა ყველაზე მეტა ცნობილია სოფი დევეროს როლის შესრულებით ტელესერიალში „პირველშობილები“ (2013-2018) და აგრეთვე ზია როდრიგესის როლით ფილმში „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“. მას, აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვადასხვა ფილმებსა და თუ ტელესერიალებში, მათ შორის: „ვამპირის დღიურები“ (2013), „ამერიკული ოდისეა“ (2015), „შემოვლითი გზა (2015-დღემდე) და „ბატონი რუზველტი“ (2017)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კომიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონ ედვარდსი

მინი|ჯონ ედვარდსი
**ჯონი რიდ „ჯონ“ ედვარდსი** (; დ. 10 ივნისი, 1953) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის სენატის წევრი ჩრდილოეთ კაროლინას შტატიდან 1999-2005 წლებში. 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ჯონ კერის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი.  

## რესურსები ინტერნეტში 
* Profile at Vote Smart

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სემ რეიმი

**სემიუელ მარშალ რეიმი** (, ; დ. 23 ოქტომბერი, 1959) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი და მსახიობი, რომლის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია საკულტო ფილმების სერია „გაბოროტებული მკვდრები“, ისევე როგორც „ადამიანი ობობას“ ტრილოგია (2002–2007), 1990 წლის ფილმი „დარკმენი“ და დისნეის ფილმი „ოზი: დიადი და ძლევამოსილი“ (2013).

სემ რეიმი დაიბადა 1959 წლის 23 ოქტომბერს როიალ-ოუკში, მიჩიგანში, ებრაულ ოჯახში. მისი წინაპრები იყვნენ ებრაელი ემიგრანტები რუსეთიდან და უნგრეთიდან.. რეიმი გაიზარდა ქალაქ ფრანკლინში, მიჩიგანში. გრუვსის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა მიჩიგანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თუმცა მიატოვა სწავლა, რათა გადაეღო ფილმი „გაბოროტებული მკვდრები“.

რეიმი, აგრთვე არის რამდენიმე წარმატებული ფილმისა და ტელესერიალის პროდიუსერი და სცენარისტი. 1979 წელს რობერტ ტაპერტთან და ბრიუს კემპბელთან ერთად დააარსა კინოკომპანია Renaissance Pictures. მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორისაა სატურნისა და იმპერიის ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* სემ რეიმი — Rotten Tomatoes
* სემ რეიმი  — Biography.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი კინომსახიობები
კატეგორია:საშინელებათა ფილმების რეჟისორები
კატეგორია:ფენტეზი ფილმების რეჟისორები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვეტლუგა (მდინარე)

მინი|მდინარე ვოლგის აუზი
**ვეტლუგა** — მდინარე რუსეთის ფედერაციის კიროვის, კოსტრომის, გორკის ოლქებში და მარეთის რესპუბლიკაში. მდინარე ვოლგის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 889 კმ, აუზის ფართობი 39,4 ათ. კმ². ვეტლუგის ხეობა ასიმეტრიულია: მარცხენა ფერდობი დაბალია, მარჯვენა ზოგან 100 მ-მდე მაღლდება, ქვემოთში დაბალი ნაპირები აქვს, რომლებიც წყალდიდობის დროს იტბორება. მდინარის ჭალაში ტბები და ნარიონალებია. ვეტლუგა საზრდოობს ძირითადად თოვლის წყლით. იყინება ნოემბრის დასაწყისში, ყინულძვრა აპრილშია. აცურებენ ხე-ტყეს. სანაოსნოა შესართავიდან 700 კმ. მდინარე ვეტლუგას ნაპირზეა ქალაქი ვეტლუგა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კიროვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:კოსტრომის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:მარი-ელის მდინარეები
ვეტლუგა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვეტლუგა** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

*ვეტლუგა — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში;
*ვეტლუგა — ქალაქი მდინარე ვეტლუგას ნაპირზე.
ვლადისლავ ვოევოდსკი

**ვლადისლავ ვლადისლავის ძე ვოევოდსკი** (; დ. 25 ივლისი, 1917, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 20 თებერვალი, 1967, ნოვოსიბირსკი) — საბჭოთა ქიმიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი ქიმიური ფიზიკის ინსტიტუტში. 

## ბიოგრაფია
1946-1952 წლებში მუშაობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ქიმიური კინეტიკის კათედრაზე, ხოლო 1953-1961 წლებში მოსკოვის ფიზიკურ-ტექნიკურ ინსტიტუტში. 1961 წლიდან იყო ნოვოსიბირსკის უნივერსიტეტის ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტის დეკანი. დაამუშავა წყალბადის დაჟანგვის თეორიის პრინციპული საკითხები. შექმნა ოლეფინური ნახშირწყალბადების კრეკინგის პირველი რაოდენობრივი თეორია. მნიშვნელოვნად განავითარა წარმოდგენები ჰეტეროგენულ-კატალიზური პროცესების ბუნებასა და მექანიზმზე. რადიოსპექტროსკოპიის მეშვეობით გამოიკვლია სხვადასხვა ქიმიურ პროცესში თავისუფალი რადიკალების აგებულების, თვისებებისა და რეაქციის საკითხები. იყო ჟურნალ „სტრუქტურნაია ხიმიის“ რედაქტორი და „კინეტიკა ი კატალიზის“ რედკოლეგიის წევრი. 

## ჯილდოები
* სახელმწიფო პრემია (1968, სიკვდილის შემდეგ)

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ქიმიკოსები
ვეტლუგა

**ვეტლუგა** () — ქალაქი (1778 წლიდან) რუსეთის ფედერაციაში, მდებარეობს მდინარე ვეტლუგას ნაპირზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт районной газеты «Земля ветлужская» 
* Сайт ветлужской средней школы № 1
* История герба Ветлуги
* Подборка материалов по истории Ветлуги

## სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქები
ჯაფარ ჯაბარლის სახლ-მუზეუმი

**ჯაფარ ჯაბარლის სახლ-მუზეუმი** () — სახლ-მუზეუმი, რომელშიც ცხოვრობდა აზერბაიჯანელი დრამატურგი ჯაფარ ჯაბარლი. მუზეუმი შედის კულტურის სამინისტროს სისტემაში.

მუზეუმი გაიხსნა 1982 წლის 20 მარტს მწერლის 80 წლისთავთან დაკავშირებით. მუზეუმის სახელით გამოშვებული იქნა დისკი „თავისუფალი ჩიტი“, რომელიც შედგებოდა მწერლის მიერ დაწერილი სიმღერებისგან. იმავდროულად ჯაბარ ჯაბარლის 100 წლისთავთან დაკავშირებით დაფუძნდა განსაკუთრებული პრემია „ჯაბარლი“, რომელიც რამდენიმე ესტრადის არტისტს გადაეცა. კულტურულ ცენტრში ინახება 8 000 ექსპონატი.

ოთახებში, სადაც განლაგებულია ექსპონატები, ასევე წარმოდგენილია დოკუმენტები და ფოტოსურათები, რომლებიც განასახიერებენ მწერლის ცხოვრების სასცენო მაკეტებს, პირად ნივთებს და სხვა. ასევე გამოჩენილი პიროვნებების მიერ ნაჩუქარი ნივთები და სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებიც ეძღვნება ჯაბარ ჯაბარლის. ამჟამათ მუზეუმს ხელმძღვანელობს გიამარ სეიფედინგიზი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
მიხეილ ვეტოშკინი

**მიხეილ კუზმას ძე ვეტოშკინი** (, პარტიული ფსევდონიმი *ორლოვი*, *ივანოვი*, *კუზმიჩი*; დ. 5 ნოემბერი, 1884, სოფ. უსოლიე — გ. 2 თებერვალი, 1958, მოსკოვი) — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, ისტორიკოსი. კომპარტიის წევრი 1904 წლიდან.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა რსდმპ ციმბირის კავშირში, იყო სოციალურ-დემოკრატიულ პარტიის კომიტეტების წევრი კრასნოიარსკში, ტომსკში, ჩიტასა და ხარბინში. 1908-1912 წლებში არალეგალურ პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ფსკოვის გუბერნიაში. 1912-1917 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1917 წლის აპრილიდან იყო ვოლოგდის და ველიკი უსტიუგის საბჭოების, 1917 წლის დეკემბერ-იანვრიდან რსდმპ ვოლოგდის საგუბერნიო კომიტეტის წევრი. 1918-1920 წლებში — ვოლოგდის საგუბერნიო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. რკპ VII და VIII ყრილობების დელეგატი. არჩეული იყო სრულიად რუსეთის ცაკის, ყირიმის რევკომისა და რკპ საოლქო კომიტეტის, შემდეგ კიევის საგუბერნიო რევკომის და უკრაინის კომუნისტური პარტიის საგუბერნიო კომიტეტის წევრად. 1920 წლის შემოდგომიდან რსფსრ მუშგლეხინის სახელობის კომისარიატის კოლეგიის წევრი. 1922 წლიდან უკრაინის სსრ იუსტიციის შემდეგ მუშგლეხინის სახელმწიფო კომისარი. 1925-1941 წლებში სსრკ ცაკის საბიუჯეტო კომისიის პასუხისმგებელი მდივანი. მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (1953). ვეტოშკინი ავტორია შრომებისა რუსეთის ისტორიისა და სკკპ ისტორიის საკითხებზე. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ვეტრენი-პოიასი

**ვეტრენი-პოიასი** — ჭიუხი რუსეთის ფედერაციის ევროპული ნაწილის ჩრდილოეთში, თეთრი ზღვის ონეგის უბის სამხრეთით, არხანგელსკის ოლქსა და კარელიის რესპუბლიკაში. სიგრძე დაახლოებით 200 კმ, სიმაღლე 200-300 მ (უდიდესი 306 მ). ჩრდილოეთისაკენ ციცაბოდ ეშვება, სამხრეთისაკენ— დამრეცად. აგებულია უძველესი კრისტალური ფიქლებით, მაგმური ქანების ინტრუზივებითა და ბაზალტებით. შემოსილია ტაიგის ტყით (უმთავრესად ნაძვი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ზეგნები
რიხარდ ვეტშტაინი

**რიხარდ ვეტშტაინი** (; დ. 30 ივნისი, 1863, ვენა — გ. 10 აგვისტო, 1931, ტრინსი) —  ავსტრიელი  ბოტანიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1927). 

1892 წლიდან გერმანიის უნივერსიტეტის პროფესორი პრაღაში, 1899 წლიდან ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი და ბოტანიკის უნივერსიტეტისა და ბაღის დირექტორი. შიშველთესლოვანი მცენარეების რამდენიმე ერთსქესიანი ყვავილებიდან ფარულთესლოვანთა ორსქესიანი ყვავილის წარმოშობის თეორიის და მასზე დაფუძნებული ფილოგენეზური სისტემის ავტორი. შექმნა მორფოლოგიურ-გეოგრაფიული მეთოდი მცენარეთა სისტემატიკაში. აღმოაჩინა ყვავილოვანი მცენარეების სეზონური დიმორფიზმი. იზიარებდა ლამარკის შეხედულებებს ევოლუციის საკითხებში.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
დამოუკიდებლობის მუზეუმი (ბაქო)

**დამოუკიდებლობის მუზეუმი** (), ან „ინსტიგლალი“-ს მუზეუმი — მუზეუმი, რომელიც გამოხატავს აზერბაიჯანელი ხალხის ბრძოლას თავისი დამოუკიდებლობისათვის და კულტურულ-ისტორიული ცხოვრების მნიშვნელოვან მოვლენებს უძველესი დროიდან დღემდე.

დამოუკიდებლობის მუზეუმი შეიქმნა 1919 წლის 7 დეკემბერს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქ ბაქოში. მუზეუმის დაფუძნებასთან დაკავშირებით დიდი და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს გ. მირზაჯამალოვმა და ი.მ. აღაოღლიმ. მუზეუმში შეგროვდა არქეოლოგიური აღმოჩენები, მხატვრების ნაწარმოებები, რარიტეტული წიგნები, ნუმიზმატიკის საგნები, იუველირული ნაწარმები და ა.შ.

მუზეუმმა მოასწრო ფუნქციონირება მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში. იგი გაუქმდა 1920 წელს, როდესაც აზერბაიჯანში დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება. მუზეუმში შეგროვებული მასალები გახდა ფონდ „მუზექსკურსისა“ და აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმის ფონდების ბაზისი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:1919 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების ეროვნული მუზეუმი

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების ეროვნული მუზეუმი** () — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების ეროვნული მუზეუმი დაარსდა 1932 წელს . მუზეუმი განლაგებულია აზერბაიჯანელი მილიონერის ჰაჯი ზეინალაბდინ ტაგიევის კერძო სახლში.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი

**აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი** () — სახელმწიფო მუზეუმი აზერბაიჯანში, რომელიც შეიქმნა 1924 წელს. მუზეუმში წარმოდგენილია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე სოფლის მეურნეობის განვითარების ისტორია და დღევანდელი მდგომარეობა.

მუზეუმში შენახულია 10 000 ექსპონატი, ძირითადად სოფლის მეურნეობის იარაღები, როგორც ტრადიციულები, ასევე თანამედროვე კომბაინების მოდელებით დამთავრებული. მუზეუმის ექსპოზიციები მოიცავს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგს: მემცენარეობას, მეცხოველეობასა და მებაღეობას. უამრავი მასალა ეძღვნება ეთნოგრაფიულ საკითხებს: დოკუმენტებს და ფოტოგრაფიებს, რომლებშიც გამოსახულია სოფლის მეურნეობის ტრადიციული ცხოვრების წესი.

არსებობს ტრადიციული ხელის წიქვილი, რომელიც 100 წელზე მეტისაა და ამდენივე წლის ზეთის ლამპარი, ყურძნის წვენის დასაწური ქვა, კერამიკული დოქები, რომლებსაც ხმარობდნენ რძის პროდუქტების დასამზადებლად.

მუზეუმის გიდებს აცვიათ ტრადიციული ეროვნული სამოსები და მუზეუმში უკრავს ტრადიციული ეროვნული მუსიკა.

## გალერეა 

მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი4.jpg
მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი3.jpg
მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი2.JPG
მეურნეობის სახელმწიფო მუზეუმი1.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის მუზეუმები
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:1924 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
აჰმედ ვეფიკ-ფაშა

**აჰმედ ვეფიკ-ფაშა** (; დ. 3 ივლისი, 1823, კონსტანტინოპოლი, — გ. 2 აპრილი, 1891, სტამბოლი) — თურქი მწერალი, მეცნიერი, სახელმწიფო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
განათლება მიიღო პარიზში. იყო ელჩი თეირანსა და პარიზში, იუსტიციისა და ვაკუფების მინისტრი. ორჯერ ეკავა დიდვეზირის (პრემიერის) პოსტი (1878, 1882). თურქულად თარგმნა ფრანგი და სხვა ევროპელ კლასიკოსთა — შექსპირის, შილერის, ვოლტერის და სხვათა ნაწარმოებები. მოლიერის ზოგიერთი კომედია დაადგმევინა თურქეთის თეატრების სცენაზე. „ლეჰჯე-ი ოსმანის“ სახელით ცნობილ მის ლექსიკონში (1876, 1888) დიდი ადგილი ეთმობა თურქულ ეროვნულ ლექსიკას. 

მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა თანამედროვე თურქული სალიტერატურო ენის ძირეული რეფორმის საქმეში. საყურადღებოა აგრეთვე ბ. აბულღაზის „თურქების გენეალოგიური ხის“ ვეფიკ-ფაშისეული თარგმანი და კომენტარები, შრომები „ოსმალეთის ისტორია“ (1869), „თურქული ანდაზების კრებული“ და სხვ. ვეფიკ-ფაშას ეკუთვნის „ოსმალეთის ისტორია“ (1869), სადაც ამბები გადმოცემულია სახელმწიფოს დაარსებიდან 1789 წლამდე. მის თხზულებაში არაერ-თი საყურადღებო ცნობაა საქართველოსა და კავკასიის შესახებ.

## ლიტერატურა
* შენგელია ნ., XV–XIX საუკუნეების საქართველოს ისტორიის ოსმალური წყაროები, თბ., 1974.
## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები