14 ოქტომბერი

**14 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 287-ე დღე (ნაკიან წლებში – 288-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 78 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1066 : ჰასტინგსის ბრძოლაში ნორმანდიის ჰერცოგმა უილიამმა დაამარცხა ანგლო-საქსთა უკანასკნელი მეფე ჰაროლდ გოდვინსონი და ინგლისის პირველი ნორმანი მეფე გახდა.
* 1582 :  გრიგორიანული კალენდრის შემოღების გამო ამ წელიწადის ეს რიცხვი არ არსებობს  იტალიაში,  პოლონეთში,  პორტუგალიასა და  ესპანეთში.
* 1773 : ისტორიაში პირველი განათლების სამინისტრო, ეროვნული განათლების კომისია, შეიქმნა პოლონეთში.
* 1867 : იაპონიაში გადადგა ტოკუგავას შოგუნატის მე-15 და ბოლო შოგუნი.
* 1884 : ჯორჯ ისტმანმა დააპატენტა ფოტოფირი.
* 1912 : საარჩევნო კამპანიის დროს მილუოკიში, (უისკონსინი), მყოფი აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტი თეოდორ რუზველტი ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრილ იქნა სალონის მფლობელ ვილიამ ფრანკის მიერ. რუზველტი ღია ჭრილობით მაინც ახერხებს დაგეგმილი სიტყვით გამოსვლას.
* 1920 : სსრკ ფინეთს უთმობს პეტსამოს პროვინციის ტერიტორიის ნაწილს. 
* 1926 : პირველად დაიბეჭდა ალან მილნის „ვინი პუჰი“.
* 1933 : ნაცისტური გერმანია ერთა ლიგას გამოეყო.
* 1943 : იაპონია ფილიპინების „დამოუკიდებლობას“ აცხადებს.
* 1944 : ბრიტანელი ჯარისკაცები ათენში შედიან.
* 1949 : ჩინეთის წითელმა არმიამ კანტონის (გუანჯოუ) ოკუპაცია მოახდინა.
* 1953 : აშშ მიწისქვეშა ატომურ ტესტს ახორციელებს ნევადას ატომური ტესტირების პოლიგონზე.
* 1962 : სსრკ ატარებს საცდელ ატომურ აფეთქებას სემიპალატინსკის ატომურ პოლიგონზე, აღმ. ყაზახეთში.
* 1964 : ლეონიდ ბრეჟნევი სსრკ კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი გახდა.
* 1964 : ფილიპსი იწყებს ექპერიმენტებს ფერადი ტელევიზორის შესაქმნელად.
* 1964 : ამერიკელი ადამიანთა უფლებების დაცვის მოძრაობის ლიდერი მარტინ ლუთერ კინგი, უმც. ხდება  ნობელის მშვიდობის პრემიის ყველაზე ახალგაზრდა ლაურეატი.
* 1966 : ქალაქ მონრეალში საზეიმოდ იხსნება მეტროს სისტემა (მონრეალის მეტრო).
* 1966 : 175 აშშ სამხედრო თვითმფრინავი ჩრდილოეთ ვიეტნამზე იერიშს იღებს.
* 1969 : სსრკ ატარებს ატომურ გამოცდას კუნძულ ახალ მიწაზე (ნოვაია ზემლია).
* 1970 : აშშ ატარებს ხელმეორე მიწისქვეშა ატომურ გამოცდას ნევადას პოლიგონზე.
* 1978 : ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა ატარებს ატომურ გამოცდას ლოპ ნორზე.
* 1979 : ჰომოსექსუალთა პირველი მარში ვაშინგტონში (კოლუმბიის ოლქი), რომელზეც 200 000 ადამიანმა მოიყარა თავი, მოთხოვნით „ბოლო მოეღოს ჰომოსექსუალისტთა ყველანაირ სოციალურ, ეკონომიკურ, სამართლებრივ და ლეგალურ დისკრიმინაციას“.
* 1979 - 100 000 ადამიანი უერთდება დემონსტრაციას ბონში, (გერმანია) ატომური ენერგიის გამოყენების წინააღმდეგ.
* 1980 : ბობ მარლის ბოლო კონცერტი.
* 1981 : ეგვიპტის პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ჰოსნი მუბარაკი, ა. სადატის მოკვლიდან ერთი კვირის შემდეგ.
* 1994 : პალესტინის ლიდერი იასირ არაფატი, ისრაელის პრემიერ-მინისტრი იცხაკ რაბინი და ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრი შიმონ პერესი იყოფენ ნობელის მშვიდობის პრემიას.
* 1994 - კინოფილმი „მაკულატურა“ გამოდის კინოთეატრებში.
* 2006 : ვლადიმირ კრამნიკი ამარცხებს ვესელინ ტოპალოვს და ჭადრაკში მსოფლიო ჩემპიონი ხდება.
* 2013 : ლარს პიტერი, იუჯინ ფამა და რობერტ შილერი ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
* 2014 :  რიჩარდ ფლენგანის „*ვიწრო გზა ღრმა ჩრდილოეთისაკენ*“ 2014 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატი გახდა.
* 2019 : აბჰიჯიტ ბანერჯი (აშშ), ესტერ დიუფლო (საფრანგეთი/აშშ) და მაიკლ კრემერი (აშშ) ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
100px|right
* 1257 : პჟემისლავ II — პოლონეთის მეფე
* 1633 : ჯეიმზ II — ინგლისის და შოტლანდიის მეფე
* 1643 : ბაჰადურ შაჰ I — ინდოეთის იმპერატორი
* 1644 : უილიამ პენი —  პენსილვანიის ინგლისელი დამფუძნებელი (გ. 1718)
* 1784 : ფერდინანდ VII —  ესპანეთის მეფე
* 1804 : ორბელიანი, გრიგოლ —  ქართველი პოეტი
* 1861 : ფანცხავა, რომანოზ —  ქართველი კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი (გ.1928)
* 1866 : ახნაზაროვი, არტემ —  ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე (გ.1942)
* 1890 : ეიზენჰაუერი, დუაიტ —  აშშ-ის 34-ე პრეზიდენტი (გ.1969)
* 1894 : ე.ე. კემინგსი —  ამერიკელი პოეტი (გ. 1962)
* 1906 : არენდტი, ჰანა — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1975)
* 1906 : იმამ ჰასან ალ ბანა —  მუსლიმანთა საძმოს ეგვიპტელი დამაარსებელი (გ. 1949)
* 1927 : მური, როჯერ —  ბრიტანელი მსახიობი, ყველაზე მეტად ცნობილი ჯეიმზ ბონდის როლით (გ. 2017).
* 1929 : ბაირამაშვილი, რევაზ —  ქართველი არქიტექტორი.
* 1930 : მობუტუ სესე სეკო — ზაირის პრეზიდენტი 1965-1997 (გ.1997)
* 1939 :  რალფ ლორენი — ამერიკელი მოდის დიზაინერი
* 1946 : ჩუხრაი, პავლე — რუსი რეჟისორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1066 : ჰაროლდ II გოდვინსონი — ინგლისის მეფე
* 1256 : კუჯო იორიცუგო — იაპონელი სიოგუნი
* 1318 : ბრუსი, ედუარდ — ირლანდიის მეფე
* 1610 : ამაგო იოსიჰისა — იაპონელი სამურაი და მეომარი (დ.1540)
* 1711 : ტევოფლოსი — ეთიოპიის იმპერატორი
* 1944 : რომელი, ერვინ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (დ.1891)
* 1953 : ტოკუდა კიუიტი — იაპონიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დ.1894)
* 1977 : კროსბი, ბინგ — ამერიკელი მომღერალი (დ.1903)
* 1984 : რილი, მარტინ — ინგლისელი რადიო-ასტრონომი
* 1990 : ბერნსტეინი, ლენარდ — ამერიკელი კომპოზიტორი, დირიჟორი (დ.1918)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** საფარველი ყოვლადწმიდისა დედუფლისა ჩვენისა ღვთისმშობელისა  და მარადის ქალწულისა მარიამისა
** **მცხეთობა-სვეტიცხოვლობა**
** **მირიან III და ნანა დედოფალი**
** **წმინდა სიდონია**
** **აბიათარ მღვდელი**
** **წმინდა მელქისედეკი**
** მოციქული ანანია
** რომანოზ ტკბილადმგალობელი
** იოანე კუკუზელი
** დომნინე თესალონიკელი
** მიქაელ ზობიელი  და მასთან 36 ღირსმოწამე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1014