open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაია (ინდუიზმი)

[მინი|280პქ|*მაია, ილუზიის სარკე*, ამერიკელი მხატვრის [არტურ ბოუენ დევისის ნახატი, (1910)]]
**მაია** (სანსკ. माया māyā „ჯადო“, ილუზია) — ინდუისტური უძველესი ქალღმერთი, დევის ერთ-ერთი ფორმა, რომელიც შემდგომში ინდუისტურ ფილოსოფიაში ამქვეყნიურ ბუნებასთან და მის მიერ არსებათა სულების მოჯადოებასთან გაიგივდა. როგორც ღმერთი, მაია არის ქვეყნიერების დედა, სამყაროს შემოქმედი, თავად სამყარო და ილუზიის ქალღმერთი. იგი წარმოადგენს ქალურ ძალას (შაკატი), რომელიც აქტიურ ენერგიას წარმოადგენს. მაია შეიძლება სხვადასხვა სახით იყოს გამოვლენილი: როგორც სარასვატი- ბრაჰმანის მეუღლე, როგორც ლაკშმი- ვიშნუს მეუღლე ან დურგა-ვიშვას მეუღლე, რომელთა მეშვეობითაც მამრი ღმერთები თავიანთ შემოქმედებით ენერგიას იღებენ.

მაიას სიმბოლოებია: ცისარტყელას შვიდი ფერი, პირბადე და ობობას ქსელი. 

ინდუისტური სწავლებით, ადამიანი უვიცობის გამო იქმნის მცდარ წარმოდგენას გარე სამყაროზე, ეს წარმოდგენა არის სწორედ მაია. მაიასგან ცდუნებული ადამიანი ცდილობს სამყაროზე შექმნილი მცდარი წარმოდგენა რეალურ სამყაროს მიუსადაგოს, ამით ეძლევა იგი ილუზიას ანუ მაიას.

ყოველი არსების მიზანია, მაიას, ანუ ამქვეყნიურ ცრუ-ბუნებას, ილუზიას და ცდუნებებს თავი დააღწიოს და ღვთაებრივ ბუნებას დაუბრუნდეს.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* (*Maya, the grand Illusion or Delusion of the Mind*, at hinduwebsite.com)

კატეგორია:ბუდისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:აღმოსავლური კულტურა
კატეგორია:სიქიზმი
ბრაჰმანი (ვარნა)

**ბრაჰმანი** (სანსკ. ब्रह्मन् brahman „ზრდა და ფიქრი“) — ინდუიზმის ყველაზე მაღალი წოდების - ვარნის წარმომადგენელი, ქურუმი, ინტელექტუალი.

ბრაჰმანის უმთავრესი მოვალეობაა, შეისწავლოს ვედები და ბრაჰმანის ჭეშმარიტებას დაეუფლოს, ამიტომ სიტყვა *ბრაჰმანი* „სწავლულის“ მნიშვნელობითაც იხმარება.

თანამედროვე ინდოეთში ბრაჰმანები თითქმის ყველა პროფესიას მიჰყვებიან, მაგრამ მათი უმეტესობა მასწავლებელი, მუსიკოსი და სხვა დაწინაურებული პიროვნებაა.
    

კატეგორია:ვარნას ოთხი საფეხური
The Sanda

**The Sanda** (სანდა) — მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა თბილისში (საქართველო) 1993 წელს. ჯგუფის წევრები არიან ნათია ნამგალაური (კლავიშებიანი, ბექ-ვოკალი), ირაკლი ლომსაძე (კლავიშებიანი, ვოკალი), სოსო საყვარელიძე (აკუსტიკური/რითმ-გიტარა, ვოკალი), გიორგი კობერიძე (დასარტყმელი საკრავები), ზურა ლანჩავა (გიტარა) და ვანო ხიმშიაშვილი (ბასი).

ჯგუფმა დაიწყო მოღვაწეობა სოფტ-როკისა და ბლუზის ჟანრში. მოგვიანებით ჯგუფში შემოვიდა ფოლკ-როკის ელემენტები. ჯგუფის ჟღერადობაში ძირითადად სჭარბობს ბრიტანული ხალხური მუსიკის ელემენტები, მაგრამ ზოგიერთ კომპოზიციაში ქართულიც არის.

წელიწადნახევრის მუშაობის შემდეგ ჯგუფმა ჩაატარა თავისი პირველი სოლო კონცერტი („რკინიგზელთა კულტურის სახლში“, თბილისი). შემდგომში კიდევ რამდენიმე სოლო კონცერტი ქალაქის სხვადასხვა სცენებზე. იყო მონაწილე და ერთ-ერთი ორგანიზატორი 1996 წელს თბილისში ჩატარებული ფესტივალებისა „ხელები“ (კ/თ „ყაზბეგი“) და „მარგარიტა“ (ვაკის პარკი). ჯგუფის საგასტროლო არეალი მოიცავდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებს, აგრეთვე აჭარის ზღვისპირა რაიონებს.

2011 წლის ზაფხულში ჯგუფს დაემატა კიდევ ერთი წევრი, ნიკა მარგველაშვილი — (დასარტყმელი საკრავები), რომელმაც ჯგუფი დატოვა 2014 წელს. 2012 წლის 29 აპრილს ჯგუფმა გამოსცა რიგით მეორე ალბომი „The Smell of the Rays“, რომლის პრეზენტაცია გაიმართა თბილისის ღამის კლუბ „სენატში“.

## ჯგუფის წევრები 
* ნათია ნამგალაური (კლავიშებიანი, ბექ-ვოკალი)
* ირაკლი ლომსაძე (კლავიშებიანი, ვოკალი)
* სოსო საყვარელიძე (აკუსტიკური/რითმ-გიტარა, ვოკალი)
* გიორგი კობერიძე (დასარტყმელი საკრავები)
* ზურა ლანჩავა (გიტარა)
* ვანო ხიმშიაშვილი (ბასი)

## ალბომები
; სტუდიური
* *Return* — 2006
* *The Smell Of The Rays* — 2012
* *The Sea of Dreams* — 2018

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ბიოგრაფია ოფიალურ საიტზე 
* ჯგუფის ბიოგრაფია  Radio.ge-ზე
* The Sanda — Reverbnation
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ფოლკ-როკ ჯგუფები
დავიდ გეტა

**დავიდ გეტა** ( დ. 7 ნოემბერი, 1967, პარიზში, საფრანგეთი) — ფრანგი დიჯეი.

დავიდ გეტამ 13 წლისამ დაიწყო პირველი ვინილის მიქსების კეთება. 17 წლის ასაკში, თავისი კარიერის დასაწყისში, დიჯეიდ მუშაობდა პარიზის კლუბში „Broad“. 1988-1990 წლებში ჰაუს-მუსიკას მიქსავდა რადიო ნოვაში. 2005 წელს, მისი სინგლი „The World Is Mine“ ევროპის საცეკვაო ჩარტების სათავეებში მოექცა.

მის ხშირად უწევს პარტნიორობას მომღერალი კრის უილისი.

2005 წლის 13 აგვისტოს, დავიდ გეტა კრიმფილდსის ესპანურ ფესტივალზე გამოვიდა, ისეთი არტისტების მხარდამხარ, როგორებიცაა The Chemical Brothers და კარლ კოქსი.

დავიდ გეტას გაყიდული აქვს 6 მილიონზე მეტი ალბომი და 15 მილიონზე მეტი სინგლი.

## დისკოგრაფია 
* *Just a Little More Love* (2002)
* *Guetta Blaster* (2004)
* *Pop Life* (2007)
* *One Love* (2009)
* *Nothing but the Beat* (2011)
* *Listen* (2014)

## რესურსები ინტერნეტში 
* DJ ჯილდოები 
* ვიდეოები gboxdance.com-ზე 
* DAVID GUETTA.com
* მუსიკალური ვიდეო კლიპები 
* 
* დავიდ გეტა myspace.com-ზე 
* დავიდ გეტას პერსონალური არხი youtube.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მუსიკოსები
კატეგორია:ფრანგი დიჯეები
კატეგორია:ჰაუს მუსიკოსები
კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადამანტინომა

**ადამანტინომა** — იშვიათი კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც უმეტესად ქვედა ყბაზე ვითარდება. მას ეპითელური სიმსივნეების რიგში აერთიანებენ. მისი პარენქიმა კბილის მინანქარს ჰგავს. სწორედ აქედან წარმოდგება მისი სახელწოდება (ბერძნ. adamantinum - კბილის მინანქარი). ბოლო დროს, ზოგიერთი მას მეზენქიმურ ანგიობლასტომად ანუ სისხლძარღვოვანი წარმოშობის სიმსივნედ განიხილავს, თუმცა კვლევები ამას არ ადასტურებს.

## მიმდინარეობა და სიმპტომები 
ადამანტინომა 40-60 წლის ასაკში ვითარდება. სახასიათო კლინიკური ნიშნები არ გააჩნია, ამიტომ პირველი სიმპტომების გამოვლენიდან ექიმთან მისვლამდე 1-2 წელი გადის. ადამანტინომის მთავარი კლინიკური სიმპტომია ქვედა ყბის დაზიანებული ნაწილის გადიდება, რაც სახის ასიმეტრიას იწვევს. სიმსივნური წარმონაქმნის ზემოთ კანი და პირის ლორწოვანი გარსი არ იცვლება.

თუ მეორეული ანთებითი პროცესი არ დერთო, სიმსივნე უმტიკვნეულოდ მიმდინარეობს.

## ფორმები 
არსებობს ადამანტინომის ორი ფორმა:
* სოლიდური
* კისტოზური
სოლიდური სიმსივნე მონაცრისფრო-მოთეთრო ცილინდრისებრი ან თითისტარისებრი წარმონაქმნია, რომელიც ძვლოვანი ნივთიერებების სისქეში მდებარეობს.

კისტოზური ფორმა შეიცავს მრავალ ღრუს, რომლებსაც ერთმანეთისგან ძვლოვანი ქსოვილის შრეებისგან შემდგარი ხარიხები ჰყოფს. კისტის ღრუ ამოფენილია შემაერთებელი ქსოვილით და ეპითელიუმით, სავსეა თიხით ან მოყვითალო ფერის ნახევრად თხელი სუბსტანციით. იშვიათად კისტოზური ფორმა ერთკამერიანია და შეიცავს ამოუჭრელ კბილს.

ადამანტინომას აქვს დამახასიათებელი რენტგენოლოგიური სურათი. ჩვეულებრივ, ყბის რენტგენოგრამაზე ჩანს სხვადასხვა ზომის რამდენიმე ღრუ და ერთი ღრუს ჩრდილის მეორეზე დაფარება ნახევარმთვარის მსგავს გამოსახულებას ქმნის.

## მკურნალობა 
ადამანტინომის მკურნალობა მხოლოდ ქირურგიული გზით შეიძლება. კვეთენ პირის ღრუს ლორწოვან გარსს სიმსივნის ზემოთ, სიმსივნეს იღებენ და ახდენენ ძვლოვანი ღრუს ტამპონადას. ასეთი ოპერაციის შემდეგ არ არის გამორიცხული რეციდივი.

რეციდივის თავიდან ასაცილებლად, მიმართავენ მკურნალობის უფრო რადიკალურ მეთოდს - ყბის დაზიანებული უბნის ამპუტაციას და ამპუტირებული ძვლის ნაცლად, იმპლანტანტის (ხელოვნურს ან პაციენტისავე ძვლისას) გადანერგვას.

## სქოლიო 
ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი" #13 (151) 2007 წ.

კატეგორია:კიბოს ტიპები
კატეგორია:ორთოპედია
Garbage

**Garbage** () — შოტლანდიურ-ამერიკული ჯგუფი, რომელიც უისკონსინის შტატის ქალაქ მედისონში ჩამოყალობდა 1994 წელს. მისი წევრები არიან დიუკ ერიქსონი, შირლი მენსონი, სტივ მარკერი და ბუტჩ ვიგი.

Garbage-მა 1995-1996 წლებში ზრდადი წარმატების მქონე სინგლების სერია გამოუშვა, რამაც კულმინაციას ჰიტზე Stupid Girl მიაღწია. სადებიუტო ალბომი, *Garbage*, მოულოდნელი გარღვევა იყო, 5 მილიონი გაყიდული ასლით და ორმაგი პლატინის სტატუსით დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში და ავსტრალიაში. Garbage-მა მომდევნო ალბომზე, *Version 2.0*,  მუშაობას ორი წელი მოანდომა, რომელიც ბრიტანეთში ჩარტების სათავეებში მოექცა და აშშ-ში #13-ზე დაფიქსირდა პიკის დროს. ალბომი ნომინირებული იყო ორ, წლის ალბომის და საუკეთესო როკ ალბომის წოდებაზე გრემის ცერემონიაზე, და მისმა გაყიდვებმა 5 მილიონს გადააჭარბა. 1999 წელს, ჯგუფმა ჯეიმზ ბონდის ფილმისთვის „მსოფლიოც არ არის საკმარისი“ თემა შეასრულა. იმავე წელს, მათ ასევე დაწერეს სიმღერა When I Grow Up ადამ სენდლერის ფილმისთვის „დიდი მამიკო“.

ჯგუფი იბრძოდა საწყისი წარმატების შესანარჩუნებლად, მაგრამ 2001 წელს გამოშვებულმა მათმა მესამე ალბომმა, *Beautiful Garbage*, წინამორბედების კომერციული წარმატება ვერ გაიზიარა. 2003 წელს კი ჯგუფი ლამის დაიშალა, თუმცა 2005 წელს ის ალბომით, *Bleed Like Me*, დაბრუნდა. ის მათი არსებობის განმავლობაში რეკორდულ #4 ადგილზე მოხვდა ამერიკის ჩარტებში.

## დისკოგრაფია 
;**სტუდიური ალბომები**
**Garbage* (1995)
**Version 2.0* (1998)
**Beautiful Garbage* (2001)
**Bleed Like Me* (2005)
**Not Your Kind Of People* (2012)
* *Strange Little Birds* (2016)
* *No Gods No Masters* (2021)
* *Let All That We Imagine Be the Light* (2025)

;**სხვა ალბომები**
**Special Collection* – EP (2002)
**Absolute Garbage* –  კრებული (2007)

;**ვიდეო**
**Garbage Video* – VHS (1996)
**Absolute Garbage* – DVD (2007)

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
*  

კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:ალტერნატიული მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:Garbage
ღვიძლის აბსცესი

**ღვიძლის აბსცესი** - ამებური დიზინტერიის, ზოგადი ჩირქოვანი ინფექციის, პიელონეფრიტის, ჩირქოვანი ქოლანგიტის გართულების შედეგად ვითარდება. განასხვავებენ მის სამ ძირითად სახეობას:
*ამებური;
*ბაცილური;
*ჩირქოვანი.

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევით მიმდინარე ტრავმები, დაავადებები და ინტოქსიკაცია ღვიძლის აბსცესის რისკ-ფაქტორებია.

## სიმპტომები და მიმდინარეობა 
საწყის სტადიაზე დაავადება მკვეთრად გამოხატული არ არის. მერე და მერე მისი ნიშნები უფრო შესამჩნევი ხდება, მაგრამ საერთო მდგომარეობის სიმძიმის გამო, კლინიკური სურათი მაინც დაბინდულია.

ღვიძლის აბსცესი ნელა ვითარდება. სიმპტომატიკაც თანდათანობით ვლინდება. ავადმყოფი მარჯვენა ფერდქვეშა არეში ძლიერ და მუდმივ ტკივილს უჩივის. აბსცესის ზრდის კვალდაკვალ, ტკივილი ძლიერდება და მწვავე ხდება. მუცლის მარჯვენა ნახევარსა და გულმკერდში შეიგრძნობა სიმძიმე და დაძაბულობა, რომელიც თანდათან იმატებს. ავადმყოფი ზოგავს მტკივან მხარეს, რის გამოც სიარულისა და წოლის მანერას იცვლის. ნებისმიერი მოძრაობა ღვიძლის ტკივილს იწვევს.

პიოგენური აბსცესისა და მეორეული ინფექციის შემთხვევაში, აღინიშნება მძიმე ჩირქოვანი ინტოქსიკაცია. მუცლის კუნთები მარჯვნივ ოდნავ დაჭიმულია, შეხებისას აბსცესის საპროექციო არეში ძლიერი ტკივილი შეიგრძნობა. პულსი სუსტია, მაგრამ ხშირი - 120-140 დარტყმა წუთში. არტერიული წნევა დაქვეითებულია. კლინიკური სურათი სეფსისის მძიმე შემთხვევას მოგვაგონებს.

## დიაგნოსტიკა და მკურნალობა 
ინფორმაციულია რენტგენოგრაფია, ღვიძლის სკანირება, ექოსკოპია, ლაპარასკოპია. დიაგნოზის დასაზუსტებლად წვრილი ნემსით აბსცესის პუნქციას მიმართავენ.

ღვიძლის ამებური აბსცესის დროს, სიმძიმის კვალობაზე, მიმართავენ კონსერვატიულ-ქირურგიულ მკურნალობას, ღვიძლის პიოგენური აბსცესი კი - ოპერაციულ ჩარევას მოითხოვს.

## სქოლიო 
ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი"  #13 (151) 2007 წ.

კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
50 Cent

**კერტის ჯეიმზ ჯექსონ III** () (დ. 6 ივლისი, 1975) — ამერიკელი რეპერი, უფრო მეტად ცნობილი თავისი სასცენო სახელით, **50 Cent** (). პოპულარობა ალბომების, ''Get Rich or Die Tryin'* და *The Massacre* მოიპოვა. ორივემ მულტი-პლატინის წოდება მოიპოვა, მსოფლიოს გარშემო 30 მილიონი გაყიდული ასლით. ალბომი *Get Rich or Die Tryin'* RIAA-ს მიერ პლატინის სტატუსით ექვსჯერ აღინიშნა.

## დისკოგრაფია 
* *Get Rich or Die Tryin'* (2003)
* *The Massacre* (2005)
* *Curtis* (2007)
* *Before I Self Destruct* (2009)
* *Animal Ambition* (2014)
* *Street King Immortal'' (2015)

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 50 Cent  საიტზე AOL Sessions
* 

კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:G-Unit-ის წევრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი რეპერები
კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მემუარისტები
კატეგორია:Brit Award-ის მფლობელები
კატეგორია:Caroline Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:აღმოსავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:Echo-ს გამარჯვებულები
კატეგორია:Shady Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ფეხსაცმლის დიზაინერები
კატეგორია:Sony/ATV Music Publishing-ის შემსრულებლები
კატეგორია:მსოფლიო მუსიკის ჯილდოს გამარჯვებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკელი მწერლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რეიგანომიკა

[thumb|[რონალდ რეიგანი, რომლის სახელისგან ეს ტერმინი წარმოდგება.]]
**რეიგანომიკა** (ინგლ. Reaganomics, ორი სიტყვის Reagan და economics შერწყმით მიღებული ტერმინი, რომელიც პირველად რადიო წამყვანმა პოლ ჰარვიმ გამოიყენა; ასევე არსებობს ტერმინის დამცინავი ფორმა **ვუდუ-ეკონომიკა**) — ტერმინი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის თავისუფალი ბაზრის მქადაგებელი ეკონომიკური პოლიტიკის აღსანიშნავად გამოიყენება. რეიგანის, რომელიც 1981-89 წლებში იყო პრეზიდენტი, ეკონომიკური პოლიტიკის ოთხი ძირითადი საყრდენი იყო (1) მთავრობის ხარჯების ზრდის შემცირება, (2) მუშახელზე და კაპიტალზე მარგინალური გადასახადის განაკვეთის შემცირება, (3) რეგულირების შემცირება, და (4) ფულის მიწოდების კონტროლი ინფლაციის შეზღუდვის მიზნით (მონეტარული პოლიტიკა). საშინაო ხარჯების შემცირების მცდელობით გადასახადების შემცირების პარალელურად, რეიგანის გეზი მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა მისი წინამორბედებისგან.

რეიგანის პრეზიდენტად გახდომა დაემთხვა აშშ-ში მაღალი ინფლაციისა და უმუშევრობის პერიოდს, რომელიც მნიშვნელოვანწილად დაძლეულ იქნა მისი მმართველობის პერიოდის დასრულების ჟამს. თუმცა დღემდე მიმდინარეობს კამათი იმაზე, თუ რამდენად მოახდინა გავლენა რეიგანის ფისკალურმა პოლიტიკამ ამ მოვლენებზე და რამდენად მნიშვნელოვანი იყო სხვა ფაქტორები, როგორიცაა ფედერალური რეზერვის მიერ გატარებული ინფლაციისსაწინააღმდეგო მონეტარული პოლიტიკა, ან მნიშვნელოვანი კლება ნავთობის ფასზე, რომელიც ახლო აღმოსავლეთში მიწოდების შოკმა გამოიწვია.

კატეგორია:პოლიტეკონომია
კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები
კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკის ისტორია
ათერომა

**ათერომა** — ხაჭოსმაგვარი სეკრეტით სავსე კისტა, რომელიც ცხიმოვანი ჯირკვლების გამომყოფი სადინარის დახშობის შედეგად წარმოიქმნება. მომრგვალო ფორმის მაგარი წარმონაქმნი უმეტესად თავის თმიან ნაწილზე, სახეზე, ზურგზე ჩნდება. ანთების შემთხვევაში ათერომის ზემოთ კანი წითლდება, კისტა იზრდება და მტკივნეული ხდება.

## მკურნალობა 
მკურნალობა ქირურგიულია და ათერომის კაფსულიანად ამოკვეთას ითვალისწინებს. ანთების შემთხვევაში ათერომას ჭრიან, ხოლო ანთებითი პროცესის ჩაცხრობის შემდეგ კვეთენ.

## სქოლიო 
ჟურნალი „ოჯახის მკურნალი“ #14 (152), 2007 წელი.

კატეგორია:დაავადებები
პერიტონზილური აბსცესი

**პერიტონზილური აბსცესი** ასევე **ფლეგმონური ანგინა** — ქრონიკული ან მწვავე ტონზილიტის გართულება. პერიტონზილურ ჩირქოვან პროცესს ნუშურა ჯირკვლების ლაკუნებიდან შეჭრილი ბაქტერია იწვევს.

## სიმპტომები და მიმდინარეობა 
პერიტონზილური აბსცესის განვითარებას წინ უძღვის ზედა სასუნთქი გზების დაავადებები. მათი გადატანის შემდეგ თავს იჩენს ყელის ტკივილი, ტემპერატურა იმატებს, შუპდება ნუშურა ჯირკვლების არე. დაავადებულ მხარეს ყელის ლიმფური კვანძები გადიდებული და მტკივანია. აღინიშნება თავის თავისებური მდგომარეობა - დაავადებულ მხარეს, ტრიზმა - პირის ფართოდ გაღება შეუძლებელია. მოსალოდნელია გართულებები: ხახის მიდამოს აბსცესი, ყელის ღრმა ფლეგმონა, ყელის მსხვილი სისხლძარღვებიდან სისხლდენა, ხორხის შეშუპება, სეფსისი, ნეფრიტი.

## მკურნალობა და პროფილაქტიკა 
აბსცესს ხსნიან. უნიშნავენ ანტიბიოტიკებს, ანალგეტიკებს, სიცხის დამწევ საშუალებებს.

პროფილაქტიკა გულისხმობს ქრონიკული ტონზილიტისა და კარიესული კბილის მკურნალობას, პირის ღრუს ჰიგიენის დაცვას. განმეორების შემთხვევაში რეკომენდებულია ნუშურა ჯირკვლების ამოკვეთა.

## სქოლიო 
*ჟურნალი „ოჯახის მკურნალი“  #13 (151) 2007 წ.

კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
ადისონის დაავადება

**ადისონის დაავადება** — თირკმელზედა ჯირკვლის პირველადი ქრონიკული უკმარისობა. მას საფუძვლად უდევს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქოვანი შრის დესტრუქცია (სტრუქტურის დარღვევა), რომელსაც თირკმელზედა ჯირკვლის ჰორმონების - გლუკოკორტიკოიდების (კორტიზოლის) და მინერალკორტიკოიდების (ალდოსტერონის) - წარმოქმნის დაქვეითება მოჰყვება.

100-დან 80 შემთხვევაში ადისონის დაავადება თირკმელზედა ჯირკვლის აუტოიმუნურ დაზიანებას უკავშირდება. ხშირია თირკმელზედა ჯირკვლის ტუბერკულოზური დაზიანებაც. სხვა მიზეზებს შორის აღსანიშნავია მეტასტაზური კიბო, ათაშანგი, სარკოდიოზი, ამილოიდოზი, ჰემაქრომატოზი, სოკოვანი ინფექცია. დაავადებას (თუმცა იშვიათად) საფუძვლად შეიძლება დაედოს თირკმელზედა ჯირკვალში სისხლის ჩაქცევა ორსულობის, ინფექციის, ტრავმის, ქირურგიული ოპერაციების დროს.

დაავადება თანდათან ვითარდება. თანდათან ვითარდება ძლიერი სისუსტე, სწრაფი დაღლა, წონის კლება, ანორექსია, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი, ამენორეა (მენსტრუაციული ციკლის შეწყვეტა).

## სიმპტომები და მიმდინარეობა 
* მოყავისფრო-ბრინჯაოსფერი პიგმენტაცია კანისა და ლორწოვანი გარსის იმ ადგილებში, რომლებიც სინათლის ზემოქმედებას განიცდის: სახეზე, კისერზე, ხელის მტევნებზე. პიგმენტაცია ძლიერდება იდაყვების, იღლიების, საზარდულის, ნაწიბურების მიდამოშიც. ყავისფერი ლაქები ჩნდება ღრძილებზე, ენაზე, ტუჩებზე, ლოყის შიგნითა, ლორწოვან ზედაპირზე;
არტერიული ჰიპოტენზია

* გულის ზომების შემცირება;
* ნერვულ-ფსიქიკური დარღვევები - პარესთეზია, კრუნჩხვა, მეხსიერების დაქვეითება, აგზნებადობა, დეპრესია;
* ჰიპოგლიკემია;
* იღლიებსა და ბოქვენზე თმიანობის შემცირება, განსაკუთრებით - ქალებში.

დაავადება უფრო ძლიერად ვლინდება ინფექციის, ტრავმის, ორსულობის, სტრესული ზემოქმედების დროს. მოსალოდნელია, განვითარდეს თირკმელზედა ჯირკვლის მწვავე უკმარისობა - ე. წ. *ადისონის კრიზი*. მისთვის დამახასიათებელია მუცლის ძლიერი ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, ცხელება, ჰიპოგლიკემია, არტერიული წნევის მკვეთრი დაცემა, სისუსტე.

## დიაგნოსტირება 
ჩივილებსა და ობიექტურ გამოვლინებებთან ერთად დიდი მნიშვნელობა აქვს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის გამოკვლევას. აუცილებელია სისხლის საერთო და ბიოქიმიური ანალიზი, რათა დადგინდეს სისხლის პლაზმაში თირკმელზედა ჯირკვლის ჰორმონების დონე. საჭიროა თირკმელზედა ჯირკვლის რენტგენოლოგიური კვლევა და კომპიუტერული ტომოგრაფია.

## მკურნალობა 
მკურნალობა ეფუძნება ჩანაცვლებით თერაპიას გლუკოკორტიკოიდებისა და მინერალკორტიკოიდების კომბინაციით. აქტიური და ადეკვატური თერაპიის შემთხვევაში პროგნოზი საიმედოა. მკურნალობის შემდეგ უმრავლესობა ცხოვრების ჩვეულ რიტმს უბრუნდება.

## სქოლიო 
ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი" #14 (152) 2007 წ.

კატეგორია:დაავადებები
ადრენოგენიტალური სინდრომი

**ადრენოგენიტალურ სინდრომს** ახასიათებს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის ფუნქციის მატება და ანდროგენების (მამაკაცის სასქესო ჰორმონების) გაძლიერებული წარმოქმნა, რაც ორგანიზმის ვირილიზაციას (გამამაკაცურებას) იწვევს.

## სიმპტომები და მიმდინარეობა 
ადრენოგენიტალური სინდრომის თანდაყოლილი ფორმის დროს ანდროგენები მუცლადყოფნის პერიოდშივე მოქმედებს ნაყოფის განვითარებაზე. შედეგად გოგონა გადიდებული კლიტორით იბადება. სქესობრივი მომწიფება იწყება ადრე (6-7 წლის ასაკში) და მიმდინარეობს ჰეტეროსექსუალური ტიპით: თავს იჩენს მამაკაცის მეორეული სასქესო ნიშნები, არ იზრდება სარძევე ჯირკვლები, არ ყალიბდება მენსტრუაციული ფუნქცია.

ადრენოგენიტალური სინდრომის შეძენილი ფორმის მიზეზად შეიძლება იქცეს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის ფუნქციის მომატება ან ამავე ორგანოს სიმსივნე. გამოვლინდება ოლიგომენორეით (მენსტრუაციის გაიშვიათებით) ან ამენორეით (მენსტრუაციის უქონლობით), იშვიათად - უნაყოფობით, სარძევე ჯირკვლების ატროფიით. მცირდება საშვილოსნოსა და საკვერცხეების ზომა, აღინიშნება კლიტორის ზომიერი ჰიპერტროფია.

## მკურნალობა 
მკურნალობა ჰორმონულია (კორტიზოლი, პრედნიზოლონი, დექსამეტაზონი). დოზა ავადმყოფის ასაკსა და სინდრომის გამოვლენის ხარისხზეა დამოკიდებული. თანდაყოლილი ადრენოგენიტალური სინდრომის დროს მიმართავენ ოპერაციულ ჩარევას - კვეთენ კლიტორს და აკეთებენ საშოს ხელოვნურ შესასვლელს.

## სქოლიო 
ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი" #14 (152) 2007 წ.

კატეგორია:სინდრომები
კატეგორია:დაავადებები
აბორიგენი (ტომი)

[მინი|ძველი ლათინები ძველი წელთაღრიცხვის დაახლოებით [V საუკუნეში]]
**აბორიგენი** (ლათ. Aborigene) — შუა იტალიის უძველესი მცხოვრებნი. რომაელებმა ეს ტერმინი აწარმოეს ლათინური სიტყვიდან „ab origine“ (თავიდან, დასაწყისიდან). თანამედროვე გაგებით აბორიგენებს უწოდებენ მხარის, ქვეყნის ან ოლქის ძირეულ, ძველ, მუდმივ მცხოვრებლებს.

კატეგორია:რომის ისტორია
The Knife

**The Knife** (ქართ. დანა) — ინდიტრონიკული დუეტი შვედეთიდან, ჩამოყალიბებული 1999 წელს. შედგება და-ძმა კარინ დრეიერ ანდერსონის და ოლოფ დრეიერისგან. ისინი ასევე ხელმძღვანელობენ საკუთარ ლეიბლ Rabit Records-ს. წარმატებულ მუსიკალურ კარიერამდე მონაწილეობდნენ პროექტში Honey Is Cool.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
* *The Knife* (2001)
* *Deep Cuts* (2003)
* *Silent Shout* (2006)
* *Shaking the Habitual* (2013)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:შვედური ელექტრონული ჯგუფები
კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები
კატეგორია:1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:სინთპოპ ჯგუფები
აზია (მითოლოგია)

**აზია,** იგივე **კლიმენე** () — ოკეანიდი. ტეთესის და ოკეანოსის ქალიშვილი, იაპეტის ცოლი, ატლანტოსის, პრომეთესა და ეპიმეთეს დედა. სხვა მითების მიხედვით, პრომეთეს ცოლი, დევკალიონის ან ფაეთონტის დედა. აზიის კონტინენტის ეპინომი.

კატეგორია:ოკეანიდები
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
აბანტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვა **აბანტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

**გეოგრაფია:**

* აბანტი — ტბა თურქეთში;
* აბანტი — მდინარე მცირე აზიაში.

**მითოლოგია:**
* აბანტი (მითოლოგია) — რამდენიმე პერსონაჟის სახელი ბერძნულ მითოლოგიაში;
* აბანტი — არგოსის მეთორმეტე მეფე ბერძნულ მითოლოგიაში.

**ხალხები:**
* აბანტები — კუნძულ ევბეას უძველესი მცხოვრებნი;
* აბანტები — ერთ-ერთი პელაზგური ტომი.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აბანტები

**აბანტები** () — თრაკიელთა ამაყი და მამაცი ტომი, ფეხმარდი და გრძელთმიანი შუბოსნები, იონელთა ნაწილი, მათი მოკავშირენი, ველურნი და შეუპოვარნი: უძველეს წარსულშივე ფოკიიდან კუნძულ ევბეაზე გადასახლდნენ და ისე გაძლიერდნენ, რომ ტროას ომში აქაველებს 40 გემით მიაშველეს თავიანთი მეომრები. აბანტების ბელადს ელეფენორს, ქალკოდონტის ძეს, თეზევსის შვილებიც შეუერთდნენ. ომის დამთავრების შემდეგ, ბერძენთა ძნელბედობა მათაც გაიზიარეს: ტალღებმა კერავნიის კლდეებს მიანარცხეს მათი რვა გემი. თვით ელეფენორმა, ოდესღაც ელენეს ხელის მაძიებელმა გმირმა, ტროაში ჰპოვა სამარე, გადარჩენილმა აბანტებმა კი იონიაში ქალაქი ააშენეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:ტროის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ევროპის ისტორიული ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ხალხები ბერძნულ მითოლოგიაში
აბარისი

**აბარისი**, **აბარიდი** () — ბერძნულ მითოლოგიაში, აპოლონის ქურუმი.

ლეგენდის თანახმად, აპოლონისგან მიიღო წინასწარმეტყველების ნიჭი, შეეძლო უჭმელად არსებობა და ფრენა მისგან ნაჩუქარი ჯადოსნური ისრით.

## სქოლიო
კატეგორია:კლასიკური ორაკულები
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
სალპინგოოფორიტი

**სალპინგოოფორიტი**  იგივე **(ადნექსიტი)** საშვილოსნოს დანამატების (საშვილოსნოს მილისა და საკვერცხეების) ანთებაა. მას უმეტესად არასპეციფიკური ფაქტორები: გადაღლა, გაციება, სტრესი, უარყოფითი ემოცია, ზოგიერთი ექსტრაგენიტალური დაავადება - იწვევს.

## სიმპტომები და მიმდინარეობა 
ადნექსიტის ყველაზე ხშირი და დამახასიათებელი ნიშანია ტკივილი, რომელიც მუცლის ქვედა არეში ლოკალიზდება და ზოგჯერ წელში ან გავის მიდამოში გადაეცემა. ტკივილი მეტწილად პერიოდულია, იშვიათად - მუდმივი. არის შემთხვევები, როცა ტკივილი ანთებითი რეაქციის ნიშნების გაქრობის შემდეგაც გრძელდება და გაციების, ზოგიერთი დაავადების, ფიზიკური და ემოციური გადაძაბვის დროს ძლიერდება.

ნებაზე მიშვებული ადნექსიტი ქრონიკულ ფორმაში გადაიზრდება, რომელსაც პერიოდული გამწვავება ახასიათებს.

საშვილოსნოს დანამატების ქრონიკული ანთების ერთ-ერთი მთავარი გამოვლინებაა მენსტრუაციული ციკლის დარღვევა. ამ დროს მენსტრუაციას თან სდევს ტკივილი, გამონადენი ჩვეულებრივზე ჭარბი ან მწირია და ზოგჯერ მენსტრუაციამდე ან მის შემდეგაც იჩენს თავს, ავადმყოფი უჩივის ძილის დარღვევას, გაღიზიანებადობას, შრომის უნარის დაქვეითებას, სწრაფად დაღლას. ადნექსიტით დაავადებულთა 60-70%-ს უშვილობა ემუქრება.

## მკურნალობა 
ადნექსიტის მკურნალობა კომპლექსურია და დაავადების გამომწვევის გამოვლენასა და დათრგუნვას ისახავს მიზნად. ნაცხის აღება, ანტიბიოტიკებისადმი გამომწვევის მგრძნობელობის განსაზღვრა და შესაბამისი პრეპარატის შერჩევა ექიმის პრეროგატივაა.

ადნექსიტის მწვავე ფორმის მკურნალობა ტარდება ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკებით, ანთების საწინააღმდეგო და მადესენსიბილიზებელი პრეპარატებით, ტკივილგამაყუჩებლებით.

საშვილოსნოს დანამატების ჩირქოვანი ანთებისას მიმართავენ ლაპაროსკოპიას - იღებენ ჩირქს და ანტიბაქტერიული პრეპარატები უშუალოდ ანთების კერაში შეჰყავთ. ინიშნება წოლითი რეჟიმი, ხოლო მწვავე სტადიის ჩაცხრობის შემდეგ - ფიზიოთერაპია და ბიოსტიმულატორები.

გამწვავებისას ავადმყოფი უჩივის ძლიერ ტკივილს მუცლის ქვედა არეში, მტკივნეულ და ხანგრძლივ მენსტრუაციას.

ქრონიკული ადნექსიტის დროს ტარდება ანთების საწინააღმდეგო და მადესენსიბილიზებელი თერაპია, ინიშნება ტკივილგამაყუჩებლები, ვიტამინები და იმუნოსტიმულატორები. შედეგიანია ფიზიოთერაპია, ბალნეოთერაპია, ვაგინალური აბაზანებისა და გინეკოლოგიური მასაჟების კურსი.

თუ მკურნალობა ქრონიკულ სტადიაზეც არ ჩატარდა, ჩნდება ნაწიბურები, ირღვევა საშვილოსნოს მილის გამტარობა, იმატებს საშვილოსნოსგარე ორსულობისა და უშვილობის ალბათობა.

## სქოლიო 
ჟურნალი "ოჯახის მკურნალი" #14 (152) 2007 წ.

კატეგორია:დაავადებები
აბდერა

სიტყვა **„აბდერა“** შეიძლება აღნიშნავდეს ორი უძველეს ქალაქიდან ერთ-ერთს:

* აბდერა — თრაკია;
* აბდერა — ესპანეთი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აბდეროსი — ჰერმესის ვაჟი ბერძნულ მითოლოგიაში.
აბდეროსი

**აბდეროსი** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ჰერმესის ვაჟი, ჰერაკლეს საყვარელი პიროვნება.

ჰერაკლემ მოსტაცა თრაკიის მეფე დიომედეს მძვინვარე, კაცისმჭამელი ულაყები და მოსავლელად მისცა აბდეროსს. ულაყებმა აბდეროსი დაგლიჯეს. ამ ამბით შეწუხებულმა ჰერაკლემ აბდეროსის დაღუპვის ადგილას გააშენა მისი სახელობის ქალაქი აბდერა.

## ბიბლიოგრაფია 
*  
* Smith, William; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, London (1873). "Abde'rus"

## რესურსები ინტერნეტში
*ბიბლიოვიკი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის მონაცემთა ბაზა

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:თრაკიული მითოლოგია
კატეგორია:პედერასტი გმირები და ღვთაებები
ჰესტია

**ჰესტია** () — ოჯახის ცეცხლის, კერიის ქალღმერთი ბერძნულ მითოლოგიაში. კრონოსის და რეას ასული. ზევსის, პოსეიდონის, ჰადესის, ჰერასა და დემეტრეს და. ბერძენთა კერიის, კერაზე ანთებული ცეცხლისა და ოჯახის მფარველი ქალწული ქალღმერთი, აგრეთვე სახელმწიფო კერისა, — ძალზედ მნიშვნელოვანი და თავისებური კეთილი ღვთაება, ბერძენთა წმინდა საფიცარი, რომელსაც უმანკოებით ათენა და არტემიდე თუ შეედრებიან. 

ბევრს ეცადნენ აპოლონი და პოსეიდონი, რომ ცოლად შეერთოთ, მაგრამ სტიქსი დაიფიცა, ბოლომდე ქალწულად დავრჩებიო. ზევსმა დაასაჩუქრა პატივით, რომ ყოველ კერასთან გამორჩევით სცენ თაყვანი და სადილის წინ მსხვერპლი შესწირონ ან უძღვნან რაიმე. ჯერ მისი იყო წმინდა ძღვენი, სადილის წინ და მერე მისაძღვნელი, ამას გარდა ყველა სხვა ღვთაების ტაძარშიც პატივს სცემდნენ, როგორცც კერიის მფარველს, ოჯახის ქომაგს, მშვიდობისა და სიამტკბილობის ქალღმერთს, ზევსთან ერთად შესთხოვდნენ წყალობას. ჰომეროსს ორი ჰიმნი აქვს მიძღვნილი. მისი თქმით, ქალწული ჰესტია ისართმტყორცნელ აპოლონის ღვთაებრივ სახლს იცავს პითონში, და შესთხოვს, მეც შემეწიეო.

ერთ-ერთი ვარაუდით, მიიჩნევა, რომ ჰესტიას კულტი ფართოდ გავრცელდა რომში, სადაც მას ვესტა ეწოდა, თუმცა ეს მოსაზრება სადავოა.

## ასტრონომიაში
მის პატივსაცემლად 1857 წელს ნაპოვნ ასტეროიდს დაარქვეს სახელი — (46) ჰესტია. 

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Carlos Parada, "Hestia"
* Socrates to Hermogenes about Hestia - Estia - Esti (Eesti) - Osia 
* Theoi Project: Hestia

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები
კატეგორია:ცეცხლის ქალღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
აბანტი

:*ეს სტატია არგოსის მეფის შესახებაა, იგივე სახელის მქონე სხვა პერსონაჟებისთვის იხილეთ: აბანტი (მითოლოგია)*

**აბანტი**, აბასი () — არგოსის მეთორმეტე მეფე, ეგვიპტოსის ვაჟის ლინკევსისა და დანაიდ ჰიპერმნესტრას შვილი, არგონავტ იდმონის მამა, რომელსაც არგოსის მეფეები — აბანტიდები თავიანთ მამამთავრად თვლიდნენ. ცნობილია უფრო დანაოსის ჯადოსნური ფარით, რაც მისი პაპის ნაანდერძევი იყო, მერე ლინკევსმა აჩუქა აბანტს.

როდესაც დანაოსის ასულებმა — დანაიდებმა ქორწილის ღამეს საქმროები დახოცეს, 50 ძმიდან მხოლოდ ლინკევსი გადარჩა. როდესაც მერე ლინკევსისა და დანაიდ ჰიპერმნესტრას შვილმა აბანტმა (აბასმა) თავის მამას დანაოსის სიკვდილი პირველმა აუწყა (საიდანაც ჩანს, რომ ის ლინკევსს არ მოუკლავს, თუმცა ერთი ვერსია სწორედ ამას ამბობს: მოკლა და არგოსის ტახტი წაართვაო), გახარებულმა ლინკევსმა შვილს აჩუქა დანაოსის ფარი, რასაც ის ძალა ჰქონდა, რომ ამბოხებულ ხალხს აწყნარებდა. აბანტმა ის თავის ქალაქში ჰერას ტაძარში დაჰკიდა და ქალღმერთს ჰერას სადღესასწაულო ასპარეზობა გაუმართა. მოუსვენერმა გმირმა არკადიელი ნიმფა აგლაია შეირთო, ფოკიდაში თავისი სახელობის ქალაქი აბაი ააშენა, თესალიაში კოლონია შექმნა, კუნძული ევბეა დაიპყრო და თავისი ქვეშევრდომი აბანტების ტომი ამ კუნძულზე დაასახლა. ზოგი ვერსიით, პოსეიდონის ან ქალკონის და ნიმფა არეთუზას შვილია, აკრისიოსის, პროიტეს, კანეთოსის და ეიდიომენეს მამა, კანთოსის და დანაეს პაპა, პერსევსის პაპის მამა (**აბანტი**-აკრისიოსი-დანაე-პერსევსი). მას შემდეგ დაწესდა არგოსში ფარის ჩუქება. აბანტს ჰყავდა ტყუპი — აკრისიოსი და პროიტე, დედის მუცლიდანვე შეურიგებელი მოქიშპე ძმები. აკრისიოსმა სულაც განდევნა პროიტე. ამ უკანასკნელმა ლიკიაში მეფე იობატის (ამფიანაქსის) ასული სთენებოია შეირთო, სიმამრის ჯარი მოიყვანა და ქალაქი ტირინთო გააშენა, ძმა კი არგოსს დასჯერდა. დანაოსის, ლინკევსის და ჰიპერმნესტრას საფლავებს არგოსის საბაზრო მოედანზე უჩვენებდნენ გამვლელ-გამომვლელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აკრისიოსი
* პროიტე
* დანაე

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:აბანტიდები
კატეგორია:მითური მეფეები
შუშანიკ კურღინიანი

**შუშანიკ კურგინიანი** (დ. 18 აგვისტო, 1876 — გ. 24 ნოემბერი, 1927) — სომეხი პოეტი, რომელსაც საკუთარი სიცოცხლის პერიოდში აღიარება არ ჰქონია. მიუხედავად იმისა, რომ თავად სოციალისტი იყო და მრავალი ლექსი მიუძღვნა მუშათა აჯანყებას, საბჭოთა პერიოდში ის დაუფასებელი დარჩა. ამჟამად ის თითქმის უცნობია და არ მოიხსენიება სომხეთის ლიტერატურაში. მიუხედავად ამისა, ის იყო პირველი რევოლუციონერი პოეტი ქალი სომხურ ლიტერატურაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*A Review of *I Want to Live: Poems of Shushanik Kurghinian* at The Critical Corner — 2/27/2006
*"A Forgotten Heritage" at The Critical Corner — 7/15/2003
*"The Keepers of Our Letters" at The Critical Corner — 1/10/2005
* a short film by Tina Bastajian (2005)
*''That's Her, They Say''

კატეგორია:სომეხი პოეტები
კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჟან ბოდრიარი

**ჟან ბოდრიარი** ( დ. 29 ივლისი, 1929 — გ. 6 მარტი, 2007) — ფრანგი კულტუროლოგი, ფილოსოფოსი, პოლიტიკური მიმომხილველი და ფოტოგრაფი. მის ნაშრომებს პოსტმოდერნიზმს და პოსტსტრუქტურალიზმს მიაკუთვნებენ.

ბოდრიარის ნაშრომებში გვერდიგვერდაა ფილოსოფია, სოციოლოგია და იდიოსინკრეტული კულტურული მეტაფიზიკა, რომელიც ჩვენი დროის ყველაზე მნიშვნელოვან მოვლენებს აანალიზებს. ბოდრიარს, რომელიც მკაცრად აკრიტიკებდა თანამედროვე საზოგადოებას, კულტურას და აზროვნებას, ხშირად ფრანგული პოსტმოდერნული თეორიის მამამთავრად მიიჩნევენ. მას გამოქვეყნებული აქვს 30-ზე მეტი წიგნი. ბოდრიარი თანამედროვეობის თითქმის ყველა მნიშვნელოვან მოვლენას თუ ტენდენციას ეხმაურებოდა, მათ შორის სქესებს, რასებს და კლასებს შორის საზღვრების გაუქმებას; ხელოვნების და ესთეტიკის დანიშნულების შეცვლას თანამედროვე მომხმარებლურ, მედია და მაღალი ტექნოლოგიების საზოგადოებაში; პოლიტიკაში, კულტურასა და ადამიანთა ცნობიერებაში ფუნდამენტურ ცვლილებებს; და ახალი მედიების, ინფორმაციისა და კიბერტექნოლოგიების გავლენას ხარისხობრივად სრულიად განსხვავებული საზოგადოებრივი წესრიგის ჩამოყალიბებაზე, რამაც ადამიანების და საზოგადოებრივი ცხოვრების ძირეული ცვლილებები გამოიწვია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟან ბოდრიარი

კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ფრანგი კულტუროლოგები
კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი სოციოლოგები
კატეგორია:ნიჰილიზმი
კატეგორია:პოსტმოდერნული თეორია
ირაკლი ფირცხალავა

thumb|right|200px

**ირაკლი ფირცხალავა** ან **ირაკლი** (; დ. 13 სექტემბერი, 1977, მოსკოვი) — რუსეთში მოღვაწე ქართული წარმოშობის მომღერალია. თავისი კარიერის განმავლობაში, მან ძალები რამდენიმე ჟანრში მოსინჯა, თუმცა ამჟამად სიმღერები მისი რეპერტუარიდან პოპ სტილშია შესრულებული. გამოშვებული აქვს სამი სოლო ალბომი.

## ადრეული წლები
ირაკლის დედა - ნანა ფირცხალავა ზრდიდა. ბავშვობაში მან 5 სკოლა გამოიცვალა და სწავლობდა სპორტულ სკოლა-ინტერნატში ფრანგული განხრით. ბავშვობიდანვე ირაკლი ფეხბურთელობაზე ოცნებობდა, მაგრამ დედის დაჟინებული სურვილით, 5 წლის ასაკში მუსიკალურ სკოლაში ჩაირიცხა. თუმცა, ბავშვობის ოცნებამ გაიმარჯვა და 13 წლის ასაკში მან მიატოვა მუსიკალური სასწავლებელი და 2 წელი საფეხბურთო კლუბ "ლოკომოტივში" ვარჯიშობდა. მოგვიანებით, ირაკლი მიხვდა, რომ წარმატებული საფეხბურთო კარიერის შესაქმნელად უკვე ძალიან დიდი იყო და იმის გააზრებით, რომ ის მუდმივად მეორე შემადგენლობაში ითამაშებდა, დატოვა საყვარელი კლუბი.

## პირველი ნაბიჯები მუსიკაში
ბავშვობაში, მუსიკალურ სკოლაში სწავლას უშედეგოდ არ ჩაუვლია. 16 წლის ასაკში ირაკლი პირველ სიმღერას წერს პროფესიონალურ ხმის ჩამწერ სტუდიაში. ამავე დროს, ის სერიოზულად ინტერესდება ჰიპ-ჰოპ მუსიკით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მომღერლები
ი
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ჟილ დელეზი

**ჟილ დელეზი** (), (დ. 18 იანვარი, 1925 — გ. 4 ნოემბერი, 1995) — XX საუკუნის დასასრულის ფრანგი ფილოსოფოსი. 1960-იანი წლებიდან გარდაცვალებამდე, დელეზმა არაერთი მნიშვნელოვანი ნაშრომი დაწერა ფილოსოფიის, ლიტერატურის, კინოს და სახვითი ხელოვნების შესახებ. მისი ყველაზე პოპულარული ნაშრომია წიგნი „კაპიტალიზმი და შიზოფრენია: ანტი-ოიდიპოსი“, რომელიც მან ფელიქს გვატარისთან ერთად დაწერა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*აღქმა

## ბიბლიოგრაფია 
(ბიბლიოგრაფიის დიდი ბაზა. )

; By Gilles Deleuze
* *Empirisme et subjectivité* (1953). Trans. *Empiricism and Subjectivity* (1991).
* *Nietzsche et la philosophie* (1962). Trans. *Nietzsche and Philosophy* (1983).
* *La philosophie critique de Kant* (1963). Trans. ''Kant's Critical Philosophy* (1983).
* *Proust et les signes* (1964, 2nd exp. ed. 1976). Trans. *Proust and Signs* (1973, 2nd exp. ed. 2000).
* *Nietzsche* (1965). Trans. in *Pure Immanence* (2001).
* *Le Bergsonisme* (1966). Trans. *Bergsonism* (1988).
* *Présentation de Sacher-Masoch* (1967). Trans. *Masochism: Coldness and Cruelty* (1989).
* *Différence et répétition* (1968). Trans. *Difference and Repetition* (1994).
* *Spinoza et le problème de l'expression* (1968). Trans. *Expressionism in Philosophy: Spinoza* (1990).
* *Logique du sens* (1969). Trans. *The Logic of Sense* (1990).
* *Spinoza - Philosophie pratique* (1970, 2nd ed. 1981). Trans. *Spinoza: Practical Philosophy* (1988).
* *Dialogues* (1977, 2nd exp. ed. 1996, with Claire Parnet). Trans. *Dialogues'' (1987, 2nd exp. ed. 2002).
* 'One Less Manifesto' (1978) in *Superpositions* (with Carmelo Bene).
* *Francis Bacon - Logique de la sensation* (1981). Trans. *Francis Bacon: The Logic of Sensation* (2003).
* ''Cinéma I: L'image-mouvement* (1983). Trans. *Cinema 1: The Movement-Image* (1986).
* *Cinéma II: L'image-temps* (1985). Trans. *Cinema 2: The Time-Image* (1989).
* *Foucault* (1986). Trans. *Foucault* (1988).
* *Le pli - Leibniz et le baroque* (1988). Trans. *The Fold: Leibniz and the Baroque* (1993).
* *Périclès et Verdi: La philosophie de Francois Châtelet* (1988). Trans. in *Dialogues II,* revised ed. (2007).
* *Pourparlers* (1990). Trans. *Negotiations* (1995).
* *Critique et clinique* (1993). Trans. *Essays Critical and Clinical* (1997).
* *Pure Immanence* (2001).
* *L'île déserte et autres textes* (2002). Trans. *Desert Islands and Other Texts 1953-1974* (2003).
* *Deux régimes de fous et autres textes* (2004). Trans. *Two Regimes of Madness: Texts and Interviews 1975-1995'' (2006).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gilles Deleuze.
* Gilles Deleuze.
* CapitalismAndSchizophrenia.org, a wiki about the works of Deleuze and Guattari .
* Webdeleuze .

კატეგორია:დაბადებული  18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:დასავლური ფილოსოფია
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:პოსტმოდერნული თეორია
კატეგორია:პოსტსტრუქტურალიზმი
კატეგორია:სოციალური ფილოსოფია
კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები
სტივენ გრინბლატი

**სტივენ გრინბლატი**  ( დ. 7 ნოემბერი, 1943) — ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსი, თეორეტიკოსი და სწავლული. ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ამერიკის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის (1987), ამერიკის ფილოსოფოსთა საზოგადოებისა (2007) და ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრი (2008). პულიცერისა (2012) და ჰოლბერგის საერთაშორისო მემორიალური პრემიის ლაურეატი (2016).

სტივენ გრინბლატს ახალი ისტორიზმის ერთ-ერთ ფუძემდებლად მიიჩნევენ. ახალი ისტორიზმის კრიტიკულ პრაქტიკას თავად გრინბლატი „კულტურის პოეტიკას“ უწოდებს. მისმა ნაშრომებმა დიდი გავლენა მოიპოვა 1980-იანი წლების დასაწყისიდან. გრინბლატი არის ავტორი და რედაქტორი არაერთი წიგნის, რომლებიც ახალი ისტორიზმის, კულტურის კვლევის, რენესანსის შესწავლის და შექსპიროლოგიის საკითხებს ეძღვნება. მისი ყველაზე პოპულარული ნაშრომია შექსპირის ბიოგრაფია — „ნება სამყაროში“, რომელიც „ნიუ იორკ ტაიმსის“ ბესტსელერების სიაში 9 კვირის განმავლობაში ირიცხებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
**Cardenio* — American Repertory Theater
*The Cardenio Project 
*The Johns Hopkins Guide to Literary Theory and Criticism
*The Norton Anthology of English Literature
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ახალი ისტორიზმი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:პემბროკის კოლეჯის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ჰოლბერგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი მწერლები
კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:იელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოკშა

**მოკშა** (სანსკ. मोक्ष mokṣa ”გათავისუფლება”) — ცნება ინდუიზმსა და ბუდიზმში, ატმანის (სულის) გათავისუფლება ამქვეყნიური ბუნებისაგან (მაია, პრაკრიტი, სამსარა) და მასზე მიჯაჭვულობისგან, განსხივოსნება.
მოკშა სულის განვითარების ოთხი სტადიიდან ბოლოა - ართას, დჰარმას და კამას შემდეგ. მისი მიღწევისას ატმანი წყვეტს კავშირს დაბადებების სპირალისებურ წრესთან და უზენაეს სულს - ბრაჰმანს უბრუნდება. 

კატეგორია:პურუშართები
კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
კატეგორია:ბუდისტური ცნებები
კატეგორია:შაბდისკენ მიმავალი გზები
კატეგორია:ჯაინისტური ფილოსოფიის კონცეფციები
ფიორდი

[მინიატიურა|გეირანგერფიორდი, [ნორვეგია]]
**ფიორდი** () — ვიწრო ყურე, რომელიც ზღვის მთიან სანაპიროზე გვხვდება. წარმოქმნილია მყინვარების მოქმედების შედეგად. მისი კალთები კლდოვანი, მაღალი და ციცაბოა. ფიორდები მრავლადაა სკანდინავიაში, განსაკუთრებით ნორვეგიაში, რომელსაც „ფიორდების ქვეყანასაც“ უწოდებენ. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ფიორდების კვლევისთვის ვეშაპების გამოყენება
*საგუენის მდინარე - კანადის ინტერნეტ ატლასი 

კატეგორია:გეომორფოლოგია
ბალთუსი

**ბალთაზარ კლოსოვსკი დე როლა** (; დ. 29 თებერვალი, 1908 — გ.18 თებერვალი, 2001) — პოლონური წარმოშობის ფრანგი ფერმწერი, რომლის ნამუშევრები ხაზგასმით ანტი-მოდერნისტული იყო. 

## შემოქმედება
ბალთუსის სტილი უპირატესად კლასიკური და აკადემიურია, თუმცა მისი ტექნიკა და კომპოზიციები შთაგონებულია წინარერენესანსული ხანის ფერმწერების ნამუშევრებით, ხანაც თანამედროვე სიურეალისტების ტილოებს, განსაკუთრებით ჯორჯო დე კირიკოს ნამუშევრებს მოგვაგონებს.

მის ნამუშევრებზე ძირითადად გამოსახულია არიან გოგონები ეროტიკულ კონტექსტში. ბალთუსის ნამუშევრებში არაერთი შემოქმედის გავლენა იგრძნობა; მათ შორის, ემილი ბრონტეს ნაწერების, ლუის ქეროლის ნაწარმოებებისა და ფოტოების და ასევე, მაზაჩოს, პიერო დელა ფრანჩესკას, სიმონე მარტინის, პუსენის, ჟან ეტიენ ლიოტარის, იოზეფ რაინჰარდტის, ჟერიკოს, ენგრის, გოიას, ჟან-ბატისტ კამილ კოროს, კურბეს, ედგარ დეგას, ფელიქს ვალოტონის და პოლ სეზანის ფერწერული ნამუშევრების გავლენა. ბალთუსის საყვარელი კომპოზიტორი იყო ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი.

## ბიბლიოგრაფია
* Aubert, Raphaël (2005). *Le Paradoxe Balthus*. Paris: Éditions de la Différence
* Balthus (2001). *Correspondance amoureuse avec Antoinette de Watteville: 1928–1937*. Paris: Buchet/Chastel
* Davenport, Guy (1989). *A Balthus Notebook*. New York: Ecco Press
* Neret, Gilles (2003). *Balthus*. New York: Taschen
* Klossowski de Rola, Stanislas (1996). *Balthus*. New York: Harry N. Abrams, Inc.
* Clair, Jean and Virginie Monnier (2000). *Balthus: Catalogue Raisonné of the Complete Works*. New York: Harry N. Abrams, Inc.

## რესურსები ინტერნტეში
* Le Fonds Balthus
* Balthus Obituaries
* Ten Dreams Galleries
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
* ეროტიკა ბალთუსის შემოქმედებაში
* On Jacques Rivette's *Wuthering Heights* and Balthus's influence
* The Great Cat: Cats in Art-Balthus-Balthasar Klossowski (1908–2001)
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:პოლონელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
სიუზენ ზონტაგი

**სიუზენ ზონტაგი** (; *ნამდვილი სახელი: სიუზენ როზენბლატი*; დ. 16 იანვარი, 1933 - გ. 28 დეკემბერი, 2004) — ამერიკელი ესეისტი, რომანისტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი და აქტივისტი.

ზონტაგი ნიუ-იორკში ცხოვრობდა მას შემდეგ, რაც 1959 წელს მეუღლეს, მოაზროვნე ფილიპ რიფს გაშორდა. მისი ესეების პირველი კრებული ”ინტერპრეტაციის წინააღმდეგ” 1966 წელს გამოვიდა. მას მოჰყვა 1969 წელს გამოცემული წიგნი ”რადიკალური ნების სტილები” და 1980 წელს გამოსული ”სატურნის ნიშნით”. მას განსაკუთრებით აინტერესებდა ევროპული კინემატოგრაფი, ფოტოგრაფია, ევროპელი მწერლები და ფილოსოფოსები.

ზონტაგი ხშირად წერდა მაღალი და დაბალი ხელოვნების გადაკვეთის შესახებ. ათეული წლების განმავლობაში, იგი წერდა რომანების, ფილმების და ფოტონამუშევრების შესახებ. რამდენიმე წიგნში იგი წერდა კულტურის დამოკიდებულებაზე ავადმყოფობის მიმართ. უკანასკნელ არამხატვრულ ნაწარმოებში „სხვათა ტკივილის შესახებ“ ის იკვლევდა ხელოვნებასა და ფოტოგრაფიას ზნეობრივი თვალსაზრისით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი კინოკრიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ესე

**ესე** (; , *ცდა, ნარკვევი*; , *ვწონი*; ქართულში პარალელური ფორმებია „ესსე“, „ესეი“, რომელთა დამკვიდრება კონსტანტინე გამსახურდიას სახელს უკავშირდება) — ლიტერატურის, ლიტერატურული კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის ჟანრი. ლიტერატურის, ფილოსოფიის, ესთეტიკის, მორალური, სოციალური და ნებისმიერი სხვა სფეროს პრობლემათა სუბიექტური, თავისუფალი, არათანამიმდევრული განსჯა-განხილვა. არსებობს სხვადასხვა ხასიათის ესე: ბელეტრისტული, ფილოსოფიური, ისტორიული, ბიოგრაფიული, ფსიქოლოგიური, სამეცნიერო და სხვ.

ჟანრული თავისებურებაა კომპოზიციური თავისუფლება, მკვეთრად გამოხატული ავტორისეული ინდივიდუალობა, სუბიექტივიზმი, საუბრის ფორმა, ზოგჯერ პოლემიკური ხასიათის თხრობა. ესე, როგორც ჟანრის აღმნიშვნელი ტერმინი, დაამკვიდრა ფრანგმა ფილოსოფოსმა და მწერალმა მიშელ დე მონტენმა (Essais – „ცდები“, 1580). მასთან ერთად ესეს მამამთავრად ითვლება ფრენსის ბეკონი, რომელიც, თავის მხრივ, წინამორბედებად ანტიკურობის ავტორებს — პლუტარქესა და სენეკას მიიჩნევდა. XVIII საუკუნიდან ესე ჟურნალისტიკის ერთ-ერთი წამყვანი ჟანრია. თანამედროვე ესეისტური სტილის დამფუძნებლები არიან ფრიდრიხ შლეგელი, ჰაინრიხ ჰაინე, არტურ შოპენჰაუერი. ესე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ფრანგ ეგზისტენციალისტებში. 

## ესე საქართველოში
საქართველოში ესე, როგორც ლიტერატურული ჟანრი, XX საუკუნის პირველ ორ ათწლეულში ჩამოყალიბდა. ეს პერიოდი ესეს განსაკუთრებული აღმავლობის ხანაა. ამ დროს შეიქმნა კონსტანტინე გამსახურდიას, გერონტი ქიქოძის, გრიგოლ რობაქიძის, პავლე ინგოროყვას, ტიციან ტაბიძის, გიორგი ლეონიძის, პაოლო იაშვილის, სანდრო ცირეკიძის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, ალექსანდრე არსენიშვილის, შალვა აფხაიძის, სანდრო შანშიაშვილის და სხვათა მეტად ესეები. 

XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან 50-იანი წლების პირველ ნახევრამდე ესემ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა. 60-იანი წლებიდან ქართულ ლიტერატურაში ჟანრი კვლავ აღორძინდა კონსტანტინე გამსახურდიას, აკაკი გაწერელიას, გურამ ასათიანის, ნოდარ ჩხეიძის, ოტია პაჭკორიას, ნოდარ დუმბაძის ესეებით. შემდგომ პერიოდში აღსანიშნავია აკაკი ბაქრაძის, თენგიზ ბუაჩიძის, გიორგი გაჩეჩილაძის, ემზარ კვიტაიშვილის, გივი მაღულარიას, ტარიელ ჭანტურიას, თამაზ ჭილაძისა და სხვათა ესეები.
## ლიტერატურა
* 26 ესსე. ქართული ლიტერატურული ესსე. XX ს. 20-იანი წლები, მ. ხელაიას გამოც., თბ., 1986.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
ბაჰაიზმი

**ბაჰაი რელიგია** (არაბ. بهائي bahāʾī) — ინტერნაციონალური რელიგია რომლის მთავარი იდეალი და მოწოდება მსოფლიოს რელიგიათა გაერთიანებაა. ის წარმოიშვა XIX საუკუნეში, სპარსეთში და მსოფლიო რელიგიათა შორის ყველაზე ახალგაზრდა აღმსარებლობაა, რომელიც შემდგომ მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. ატარებს სამივე აბრაამული რელიგიის ნიშნებს. ბაჰაიზმის დამაარსებლებია ბაბი, ბაჰაულა და აბდულ ბაჰა. რელიგიის მიმდევრებს ბაჰაი  ჰქვიათ, რაც არაბულ ენაზე „ღვთის დიდებას“ ნიშნავს. ბაჰაიზმის სიმბოლოდ გამოიყენება ცხრაქიმიანი ვარსკვლავი.

## ისტორია
ბაჰაიზმის დამაარსბლები არიან საიდ ალი მუჰამადი, იგივე ბაბი (არაბულიდან „კარიბჭე“)(1819-1850) და მირზა ჰუსეინ ალი ნური (1817-1892), რომელსაც ეწოდა ბაჰაულა (არაბულიდან „ღვთის დიდებულება“). ბაბის ბაჰაისტები ადარებენ იოანე ნათლისმცემელს და წინამორბედად თვლიან, მეორეს კი მოძღვრების სრულმყოფელად და დამაგვირგვინებლად. მათი აზრით სანამ ღმერთი ბაჰაულას საღვთო მისიას გამოუცხადებდა, მან ქვეყანას მახარებელი მოუვლინა, რომელსაც მისთვის გზა უნდა გაეკაფა.

ბაბი დაიბადა 1819 წელს შირაზში. 1844 წლის 22 მაისს მან მიიღო პირველი გამოცხადება და შეუდგა ქადაგებას. მას ბევრი შიიტი მიმდევარი გამოუჩნდა, მაგრამ მუსლიმი საუსლიერო პირებიდან დიდ წინააღმდეგობას წააწყდა, რადგ ბაბის მოძღვრებაში ადამიანის უფლებები დიდ ადგილს იკავებდა. ის, სხვათა შორის, აქცენტს აკეთებდა ქალთა უფლებებისა და ერების თანასწორუფლებიანობის შესახებ, რაცისლამური დოგმატიკისა და შარიათის კრიტიკას გულისხმობდა. 1847 წელს ბაბი დააპატიმრეს, მაგრამ ამან მის მიმდევრებს ხელი ვერ შეუშალა.

## ბაჰაი რელიგიის თერთმეტი დებულება 
# მსოფლიო რელიგიათა და მათ წყაროთა ღვთაებრივი წარმოშობის აღიარება;
# ადამიანის მიერ ჭეშმარიტების ინდივიდუალური ძიება;
# რასობრივი, კლასობრივი, ნაციონალური, რელიგიური, პოლიტიკური და სხვა წინააღმდეგობების გადალახვა;
# რელიგიისა და სამეცნიერო პროგრესის თანამშრობლობა;
# საზოგადო განათლების მნიშვნელობის და აუცილებლობის აღიარება;
# ქალთა და მამაკაცთა თანასწორუფლებიანობა;
# მოსახლეობის სიღატაკესთან ბრძოლა;
# საერთაშორისო უშიშრობისა და სამართლიანობის პრინციპებზე დაყრდნობით ახალი მსოფლიო ფედერალური სისტემის შექმნა;
# მაღალზნეობრივი ცხოვრების პრაქტიკა;
# საერთაშორისო ენა;
# ახალი სულიერი მსოფლიო ცივილიზაციის შექმნა.
[left|220px|thumb|ბაჰაისტური ”ლოტოსის ტაძარი” [დელი, ინდოეთი]]

## მიმდევრები 
XXI საუკუნის დასაწყისისთვის ამ სარწმუნოებას მთელ მსოფლიოში 7,5 მილიონი მიმდევარი ჰყავდა. ბაჰაიზმის მიმდევრები ძირიადად ცხოვრობენ ინდოეთში, ირანში, აფრიკაში, სამხრეთ ამერკასა და აშშ-ში. თავის სამშობლოში - ირანში - ბაჰაის რელიგია აკრძალულია.

ბაჰაიზმის წმინდა წიგნია „ქითაბე აყდას“, ხოლო ბაჰაულლაჰს გარდა მისი მნიშვნელოვანი პიროვნებებია ბაბი, აბდულ ბაჰა და შოღი ეფენდი. დედამიწის ყველა დასახლებულ კონტინენტზე არსებობს ბაჰაის ტაძრები, რომელთა კარი ყველა სარწმუნოების მიმდევრებისთვის ღიაა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრი
* ბაბიზმი
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Bahá'í Faith, international website of the Bahá'ís of the world

კატეგორია:ბაჰაიზმი
კაიპირინია

thumb|200px|კაიპირინია
**კაიპირინია** ( [kaipi'rinja] — „caipira“ — *სოფლელი*, (უხეშად) *ტყიური კაცი* + "-inha"- *კნინობითი ბოლოსართი*) — ბრაზილიური ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც მზადდება: კაშაცა, ლიმონის, შაქრისა და ყინულისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:კოქტეილები
კატეგორია:ბრაზილიური სამზარეულო
ჰიუსტონი

**ჰიუსტონი** ( გამოითქმის /'hjuːstən/) — ტეხასის შტატის უდიდესი ქალაქია და მეოთხეა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ აშშ-ში. აშშ-ს სტატისტიკის ბიუროს 2006 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ჰიუსტონში 1,558 კმ2 2,144,491 ადამიანი სახლობს. ჰიუსტონი ჰარისის მხარის სამხარეო ცენტრია და ჰიუსტონ-შუგარ ლენდ-ბეიტაუნის, აშშ-ში სიდიდით მეექვსე აგლომერაციის (5.5 მილიონი მოსახით) შემადგენლობაში შედის.

ჰიუსტონი დაარსებულ იქნა 1836 წლის 30 აგვისტოს ძმების, აუგუსტუს ჩემპენ ალენის და ჯონ კირბი ალენის მიერ, ბუფალოს ტბის ნაპირებთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კატეგორია:ტეხასი