open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ინტელექტუალური საკუთრება

**ინტელექტუალური საკუთრება (IP)** () — იმ უფლებათა ერთობლიობა, რომლებიც წარმოიშობიან შემოქმედებით საქმიანობასთან დაკავშირებით ლიტერატურის, ხელოვნების, მეცნიერებისა და საზოგადოებრივი წარმოების სფეროში. ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებია ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებები, ხელოვნების შემსრულებლობითი საქმიანობა, მაგნიტოფონური და გრამოფონური ჩანაწერი, რადიო და ტელეგადაცემა, მეცნიერული ნაშრომი და აღმოჩენა, გამოგონება, სამრეწველო ნიმუში, სასაქონლო ნიშანი, საფირმო დასახელება და ა. შ.

ინტელექტუალური საკუთრების თანამედროვე კონცეფცია ყალიბდებოდა ინგლისში XVII-XVIII საუკუნეებში. ხოლო ტერმინი „ინტელექტუალური საკუთრება“ პირველად გამოიყენეს XIX საუკუნეში. XX საუკუნიდან ის უკვე ჩვეულებრივი მოვლენა გახდა მსოფლიოს სამართლებრივი სისტემისთვის.

ინტელექტუალური საკუთრების კანონმდებლობის ძირითადი მიზანი არის წახალისება ინტელექტუალური საქონლის ფართე სპექტრის შესაქმნელად. ამის მისაღწევად კანონი ადამიანებს და ორგანიზაციებს მათ მიერ შექმნილ იმფორმაციასა და ინტელექტუალურ საქონელზე ანიჭებს უფლებას, როგორც წესი, დროის განსაზღვრული პერიოდით. ეს ინტელექტუალური საკუთრების შემქმნელებს აძლევს ეკონომიკურ სტიმულს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ინტელექტუალური საკუთრება

## სქოლიო
კატეგორია:ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი
კატეგორია:შემოქმედება
კატეგორია:სოციალური ინფორმაციის დამუშავება
ალმეტიევსკი

**ალმეტიევსკი** (, ) — ქალაქი რუსეთში, თათრეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ალმეტიევსკის რაიონის ცენტრი. 157 310 მცხოვრები (2019). მდებარეობს კამისპირეთში, მდინარე სტეპნოი-ზაიზე, რკინიგზის სადგურ ალმატიევსკაიადან 13 კმ-ში; საავტომობილო კვანძი. წარმოიშვა დაახლ. 1720 წელს, როგორც სოფელი **ალმატიევო**. 1953 წელს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი.

არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია მეჩეთი (1877), სავაჭრო დუქნები (XIX საუკუნის დასასრული — XX საუკუნის დასაწყისი). ქალაქში არის ი მ. გუბკინის სახელობის ნავთობსა და აირის აკადემია (1992 წლიდან), უნივერსიტეტი (1996), მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (1993), სურათების გალერე (1985; თათრეთის სახვითი ხელოვნების მუზეუმის ფილიალი), თათრეთის სახელმწიფო დრამატული თეატრი (1944).

ალმეტიევსკი თათრეთის ნავთობის მოპოვების მსხვილი ცენტრია („ტატნეფტ“). განვითარებულია ბუნებრივი აირის მოპოვება და გადამუშავება, მანქანებისა და ნავთობის მოპოვების ხელსაწყოების წარმოება (ელექტროტუმბოების, მილების ქარხნები, ქარხანა „ნეფტემაშ“). არის სამშენებლო მასალების (ასფალტბეტონის, მსხვილპანელური სახლთმშენებლობისა და სხვ.), მსუბუქი და კვების მრეწველობის საწარმოები. ქალაქი ნავთობსადენ „დრუჟბას“, აგრეთვე ნიჟნი-ნოვგოროდის, პერმისა და სამარის მიმართულების სხვა ნავთობსადენების საწყისი პუნქტია.

ალმეტიევსკის მიდამოებში მდებარეობს ისტორიულ-რელიგიური მოღვაწის, რ. ფ. ფახრეტდინოვისა (1995) და მწერალ ფ. ქარიმის (1998) მუზეუმები.

## ლიტერატურა 
* *Агирречу А. А.* АЛЬМЕТЬЕВСК  // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 559.

## სქოლიო 
კატეგორია:თათრეთის ქალაქები
ლუიზა დანიელი (1875-1906)

**ლუიზა დანიელი** (; დ. 17 თებერვალი, 1875 — გ. 4 აპრილი, 1906) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ისა და დედოფალ ლუიზა შვედის ასული. შომბურგ-ლიპეს პრინც ფრიდრიხის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზა დაიბადა 1875 წლის 17 თებერვალს კოპენჰაგენში, ამალიენბორგის სასახლეში. იგი იყო დანიის კრონპრინც ფრედერიკისა და მისი ცოლის, პრინცესა ლუიზა შვედის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია დანიის მეფე კრისტიან IX და დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს სახელი), ხოლო დედის მხრიდან შვედეთის მეფე კარლ XV და დედოფალი ლუიზა ნიდერლანდელი ერგებოდნენ.

1896 წლის 5 მაისს, კოპენჰაგენში იგი დაქორწინდა შომბურგ-ლიპეს პრინც ფრიდრიხზე, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა. ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა, რის გამოც ლუიზა გათხოვების შემდეგ ძალიან ხშირად სტუმრობდა თავის ოჯახს. თითოეული ვიზიტისას იგი 2-3 თვით მაინც რჩებოდა დანიაში. ამას გარდა, მისი დედ-მამა წელიწადში რამდენჯერმე მაინც ჩადიოდნენ და ნახულობდნენ მას. 

პრინცესა ლუიზა გარდაიცვალა 1906 წლის 4 აპრილს, 31 წლის ასაკში, ჩეხეთში. აღსანიშნავია, რომ იგი თავისი მამამთილის, პრინცი ვილჰელმის გარდაცვალებიდან ხუთ საათში დაიღუპა. მისი გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად მინინგიტი დასახელდა, რითაც ბოლო კვირების მანძილზე იტანჯებოდა. იგი თავისი და-ძმებიდან პირველი გარდაიცვალა. 

## შვილები 
# მარია ლუიზა (1897-1938), ცოლად გაჰყვა პრუსიის პრინც ფრიდრიხ სიგიზმუნდს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# კრისტიან ნიკოლასი (1898-1974), შომბურგ-ლიპეს პრინცი, იქორწინა თავის ბიძაშვილ ფეოდოროა დანიელზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# სტეფანია ალექსანდრა (1899-1925), ცოლად გაჰყვა ბენტეიმ-შტაინფურტის მთავარ ვიქტორ ადოლფს, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა;

## ლიტერატურა 
* Bo Bramsen: Huset Glücksborg. Europas svigerfader og hans efterslægt. Band 2, Kopenhagen 1992, ISBN 87-573-1843-6, S. 336–340.  
*  Knud J. V. Jespersen: Rytterkongen. Et portræt af Christian 10. Kopenhagen 2007, ISBN 978-87-02-04135-4, S. 144.  
*  Bo Bramsen: Huset Glücksborg. Europas svigerfader og hans efterslægt. Band 2, Kopenhagen 1992, ISBN 87-573-1843-6, S. 338.  
*  Bo Bramsen: Huset Glücksborg. Europas svigerfader og hans efterslægt. Band 2, Kopenhagen 1992, ISBN 87-573-1843-6, S. 340. 

კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1906
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
ახაშნის კოშკი

**ახაშნის კოშკი**  —  არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის სამხრეთ განაპირას გაშლილ ადგილზე, განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

კოშკი გეგმით მრგვალია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით, ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია პირველი სართული და მეორე სართულის კედლის  ჩრდილოეთ მხარე. შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთიდან, კარი თაღოვანია. კარის პირდაპირ თაღოვანი ბუხარია,  კედლის დანარჩენ ნაწილში კი — ხუთი ღრმა თაღოვანი ნიშა. მათგან ოთახში თითო ვიწრო ხვრელი და ორ-ორი სათოფურია მოწყობილი, ხოლო ერთში ორი სათოფური, ნიშების თაღები და ბუხარი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი. სართული გადახურულია გუმბათოვანი კამარით. კამარის წყობაში, ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში, თაღოვანი სარკმელია, რომლის ღიობი შიგნიდან გარეთ მკვეთრად მაღლდება. 1-ლი სართულის კედლის დასავლეთ ნაწილში, კედლის სისქეში, მოწყობილია მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე, რომლის შემოსასვლელი კოშკში შესასვლელის დასავლეთ წერტილშია.

მეორე სართულის შემორჩენილ კედელში, პირველ სართულზე მდებარე ბუხრის ასწვრივ, თაღოვანი ბუხარია. ბუხრის ორივე მხარეს შემორჩენილია ნიშების კვალი, ხოლო ზემოთ ბრტყლად გადახურული სარკმელი და გუმბათოვანი კამარის ქუსლის წყობის მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ახაშნის ციხისუბნის კოშკი

**ახაშნის ციხისუბნის კოშკი** —   არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის დასავლეთით ერთ კილომეტრზე, ციხისუბნად წოდებულ ადგილში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

კოშკი გეგმით არის სწორკუთხა, ნაგები სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. შემორჩენილუა მხოლოდ დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის მცირე ნაწილი. ინტერიერი ქვებითაა ამოვსებული. შესასვლელი პირველ სართულზეა, დასავლეთიდან. კარი არის თაღოვანი. კარის თავზე სამი ცალმაგი კვადრატული სათოფურია მოწყობილი, ერთი ცალმაგი სათოფური სამხრეთ კედელშია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბელარუსი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბელარუსმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 9 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბელარუსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინგებორგ დანიელი (1878-1958)

**ინგებორგ დანიელი** (, ; დ. 2 აგვისტო, 1878 — გ. 12 მარტი, 1958) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ისა და დედოფალ ლუიზა შვედის ასული. შვედეთის მეფე ოსკარ II-ის ვაჟის, ვასტერგოტლანდის ჰერცოგ კარლ ბერნადოტის მეუღლე. ბელგიის დედოფალ ასტრიდ შვედის დედა და ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V-ის ბებია. 

## ბიოგრაფია 
ინგებორგი დაიბადა 1878 წლის 2 აგვისტოს შარლოტენლუნის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის კრონპრინც ფრედერიკისა და მისი ცოლის, პრინცესა ლუიზა შვედის შუათანა ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია დანიის მეფე კრისტიან IX და დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი, ხოლო დედის მხრიდან შვედეთის მეფე კარლ XV და დედოფალი ლუიზა ნიდერლანდელი ერგებოდნენ.

1897 წლის მაისში, ინგებორგი დანიშნეს შვედეთის მეფე ოსკარ II-ისა და დედოფალ სოფია ნასაუელის უმცროს ვაჟზე, ვასტერგოტლანდის ჰერცოგ კარლზე. ისინი 1897 წლის 27 აგვისტოს, კოპენჰაგენში, კრისტიანსბორგის სასახლის სამლოცველოში დაქორწინდენ და თაფლობის თვე გერმანიაში გაატარეს. 

1905 წელს, ნორვეგიის ეროვნულმა ასამბლეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა შვედეთისგან და ახალი მეფის ძიება დაიწყეს, ერთ-ერთ კანდიდატად კი ინგებორგის ქმარიც განიხილებოდა. ვინაიდან კარლი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ნორვეგიის შვედეთისგან გამოყოფას, მან უარი განაცხადა ნორვეგიის მეფობაზე, რადგან ამას ქვეყნის ღალატად თვლიდა. ამის გამო, ნორვეგიის მეფედ ინგებორგის უფროსი ძმა, ჰოკონ VII აირჩიეს. 

ინგებორგი 1958 წლის 11 მარტს გარდაიცვალა სტოკჰოლმში, 79 წლის ასაკში, შვიდწლიანი ქვრივობის შემდეგ. იგი დაკრძალეს ქმრის გვერდით, სტოკჰოლმის სამეფო სასაფლაოზე. მან თავისი ცხოვრების მანძილზე, ოთხი შვილიდან ორის გარდაცვალება გადაიტანა, მართასი, რომელიც ავტოკატასტროფას ემსხვერპლა და ასტრიდის, რომელიც სიმსივნემ შეიწირა. 

## შვილები 
# მარგარეტა (1899-1977), ცოლად გაჰყვა დანიის პრინც აქსელს;
# მართა (1901-1954), ცოლად გაჰყვა ნორვეგიის კრონპრინც ულაფს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ჰარალდ V;
# ასტრიდი (1905-1935), ცოლად გაჰყვა ბელგიის მეფე ლეოპოლდ III-ს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი მეფე ალბერტ II;
# კარლი (1911-2003), ბერნადოტის პრინცი, იქორწინა სამჯერ, თუმცა მხოლოდ ერთი გოგონა შეეძინა, სახელად მადლენა;

## ლიტერატურა 
* Lars Elgklou: Familjen Bernadotte. En kunglig släktkrönika (The Bernadotte family. A royal family chronicle)
*  Staffan Skott: Alla dessa Bernadottar (All of the Bernadottes) (1996)
*  Ingeborg C C F L, urn:sbl:11950, Svenskt biografiskt lexikon (art av Ragnar Amenius), hämtad 2015-02-27.
*  Heribert Jansson (1963). Drottning Victoria. Stockholm: Hökerbergs bokförlag

კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
ახაშნის სვეტიცხოვლის ეკლესია

**ახაშნის სვეტიცხოვლის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 1893 წელს ეკლესია შეუკეთებიათ, რასაც მოწმობს დასავლეთ ფასადზე არსებული მხედრული წარწერა. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. მოგვიანებით განახლებულ ნაწილებში გამოყენებულია წვრილი რიყის ქვა და კვადრატული აგური. კედლები ინტერიერში შელესილი ყოფილა. ეკლესია დაზიანებულია: აყრილია სახურავის კრამიტის საფარი და ზედ ხეებია ამოსული. ჩამოშლილია ლავგარდნის უმეტესი ნაწილი. ეკლესიაში სამი შესასვლელია: დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი გარედან თაღოვანია, ხოლო შიგნიდან თარაზულადაა გადახურული. ეკლესია აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული, რომელშიც გაჭრილია გარეთკენ დავიწროებული თაღოვანი სარკმელი.

სარკმლის ჩრდილოეთით ორი ნიშაა, ერთი გეგმით ნახევარწრიული და თაღოვანი, მეორე ოთხკუთხა, სამხრეთით - ერთი ოთხკუთხა. აფსიდის შუაში დაზიანებული ტრაპეზი დგას. აფსიდის კონქი წესიერი ფორმისაა, მისი ნახევარწრიული თაღი იმპოსტებს ეყრდნობა. კონქში და კამარის ჩრდილოეთ გვერდზე შემორჩენილია ნალესობაში ჩაკვეთილი ჩუქურთმის მოტივები: „ბორჯღალა“, „ხუთა“ და სხვა. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია რიყის ქვითა და აგურით ნაგები და გაჯით შელესილი კანკელით. კანკელში, საკურთხეველში შესასვლელი ორი კარია. ორივე საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული. კანკელის შუაში აღსავლის კარია. იგი მრავალფრთიანი თაღითაა გადახურული, რომლის საერთო მოხაზულობა მუზარადისებრია. თაღის გვერდებზე დარჩენილი არე შემკულია ამოღარული, ოთხყურა კუწუხებიანი ყვავილებით, ხოლო ჩარჩო მცენარეული ორნამენტით. თაღის ფორმა და მორთულობის სახეები ისლამურ იერს ატარებს. მეორე კარი კანკელის ჩრდილოეთ ნაწილშია. იგი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული, რომლის ზემოთ გაკეთებულია მცენარეული ჩუქურთმით გაფორმებული ვიწრო არშია. ჩუქურთმის შესრულების ტექნიკური დონე დაბალია. 

საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკზე და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. მის წინ დევს წრიული ქვა - ჯვრის ჩასამაგრებელი ღრმულით.  სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. მათგან ჩრდილოეთ სარკმელი კამარის არეშია მოქცეული. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის თავზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით პოსტამენტზე შემდგარი დაბალი ჯვარია გამოყვანილი. დასავლეთ ფასადის მარცხენა ქვედა კუთხეში (მიწიდან 1 მეტრ სიმაღლეზე) ჩასმულ ქვაზე მხედრულად აწერია: „სანდრო თუშიევი 1893 წ.“ და გამოსახულია სამეფო გვირგვინი. დასავლეთ ფრონტის წვერზე დადგმული ყოფილა გეგმით კვადრატული სამრეკლო. განივ ფასადებზე შემორჩენილია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნის ნაწილები. 

ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით, რომლის ნაშთები სახურავის აღმოსავლეთ ნაწილზეა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ამურსკი

**ამურსკი** () — ქალაქი რუსეთში, ხაბაროვსკის მხარის სამხრეთ ნაწილში, ამურსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 39 046 მცხოვრები (2019). მდებარეობს შუა ამურის დაბლობზე, მდინარე ამურზე, რკინიგზის სადგურ მილკიდან 16 კმ-ში. დაარსდა 1958 წელს, როგორც ამურის კომსომოლსკის სამრეწველო თანამგზავრი. 1973 წელს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ქალაქში არის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ავიაციის საწარმოო გაერთიანება (თვითმფრინავების და სხვ. წარმოება), „ამურმაშ“ (აკუმულატორებისა და სხვ. წარმოება), „ვიმპელ“ (სპეცპროდუქცია სახელმწიფო შეკვეთებზე, სახალხო მოხმარების საქონელი), ცელულოზა-მუყაოსი და ავეჯ-ხის დასამუშავებელი კომბინატები, ქარხანა „პოლიმერ“ და სხვ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ცელულოზა-ქაღალდის ტექნიკუმი, რომელსაც 1997 წელს შეეცვალა სახელიც და სპეციალიზაციაც და ეწოდა სამრეწველო-ეკონომიკური.

## ლიტერატურა 
* *Агирречу А. А.* АМУРСК  // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 635.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხაბაროვსკის მხარის ქალაქები
ყვავის საყდარი (ახაშენი)

**ყვავის საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახაშნის ჩრდილოეთ განაპირას, მიზანაშვილების ეზოში. განეკუთვნება VI-VII საუკუნეებს.

საყდარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვის სწორი რიგებით. გარეთა კუთხეებში შერჩეული,  სრულიად დაუმუშავებელი ლოდებია გამოყენებული.

ძლიერ დაზიანებულია, მთლიანადაა დანგრეული გვერდითი ეკლესიები და მათი დამაკავშირებელი დასავლეთ გარშემოსავლელი, ჩამონგრეულია მთავარი ეკლესიის კამარა და კედლების ზედა ნაწილები.

მთავარ ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. კარი გარედან ქვიშაქვის თხელი ქვით გადახურულია თარაზულად, შიგნით ნალისებრი თაღით. დასავლეთ კარი ორივე მხრიდან სწორკუთხაა. ერთი ბრტყლად გადახურული კარი მთავარი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია, რომელიც ჩრდილოეთ ნავის აღმოსავლეთ კიდეში მოწყობილ სამკვეთლოში გადის.

მთავარი ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი აფსიდით, აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო და მაღალი, თითქმის პარალელურქირთხლებიანი სარკმელი. იგი შიგნით თარაზულადაა გადახურული, ხოლო გარედან- შირიმის ქვაში გამოკვეთილი ნალისებრი თაღით, რომლის ზემოთ გამოყვანილია ჰორიზონტალური გადანაკეცებიანი რელიეფური თავსართი. აფსიდის გვერდებში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა, სარკმლის ქვემოთ შემორჩენილია კედელზე მიშენებული ტრაპეზის ნაშთიაფსიდი გადახურულია კონქით, კონქის თაღი ნალისებრი ფორმისაა. ნალისებრი მოხაზულობა ჰქონია კამარასაც რომლის ქუსლის წყობა ჩრდილოეთ კედელს შემორჩა.

სამკვეთლო ნალისებრაფსიდიანი პატარა სათავსია, ამჟამად მისი უმეტესი ნაწილი დანგრეულია და მიწითაა ამოვსებული. შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდი მცირე სწორკუთხა ნიშნით და სარკმლის ჩრდილოეთ წირთხლის ნაწილი, გვერდის ეკლესიები და დასავლეთ გარშემოსავლელი გადახურული ყოფილა კამარით. რომლის დასაყრდნობად მთავარიეკლესიის კედლებზე, მთელ სიგრძეზე, მოწყობილია მცირე ზომის თარო.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები
ნუკრი კაპანაძე

**ნუკრი კაპანაძე** (დ. 19 სექტემბერი, 1964, ზესტაფონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მომღერალი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2000).

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. სიმღერა დაიწყო ანსამბლ „თაიგულში“. 1980 წლიდან შეუდგა სოლო კარიერას; მღერის ძირითადად ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. გამოცემული აქვს ორი ალბომი: „ნუშების თოვლი„ და „არეული“. მისი ცნობილი სიმღერებია: „ნუშების თოვლი“, „არეული“, „ნუკრი ლექსითა და საკრავით“, „თეთრი ვარდები“, „წყარო“ და „საღიღნო“. 2003 წელს გადაიღეს ქართულ ფილმში „ჯერ შეიცადეთ (ოტელო ქუთაისში)“.

## ლიტერატურა
* ენციკლოპედია „თბილისი, გვ. 457, თბ., 2002 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
ნ
ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი

**ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი** (, ; დ. 11 ივნისი, 1934 — გ. 13 თებერვალი, 2018) — დანიის ისტორიაში პირველი კაცი კონსორტი (1972–2018 წწ.) როგორც დედოფალ მარგრეტე II-ის მეუღლე. დანიის მეფე ფრედერიკ X-ის მამა. 

## ბიოგრაფია 
ანრი დაიბადა 1934 წლის 11 ივნისს ჟირონდაში, საფრანგეთში. იგი იყო დიდი ფრანგი არისტოკრატის, ანდრე დე ლამბორ დე მონპეზატისა და მისი მეუღლის, რენე-ივონ დურზენოტის ვაჟი. მან ბავშვობა საფრანგეთის კოლონიაში მყოფ ვიეტნამში გაატარა, სადაც მამამისს საქმიანი ინტერესები ჰქონდა. 

1967 წლის 10 ივნისს, მან ცოლად შეირთო დანიის კრონპრინცესა მარგრეტე გლუქსბურგი, დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის პირველი ქალიშვილი. ქორწინება კოპენჰაგენში, ჰოლმენის კათედრალში შედგა. სანამ დანიის ტახტის მემკვიდრეზე დაქორწინდებოდა, ანრის ლუთერანიზმზე მოუწია გადანათვლა. მიუხედავად ამისა, მასა და მარგრეტეს ხანგრძლივი და ძალიან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც ორი ვაჟი შეეძინათ: ფრედერიკი და ჯოაკიმი.

1972 წელს მარგრეტე II დანიის დედოფალი გახდა, თუმცა ანრის მხოლოდ პრინც-კონსორტის წოდება მიენიჭა. ის და მისი ცოლი პოლიტიკურად აქტიურები არასოდეს ყოფილან, რაც კონსტიტუციური მონარქიის ბრალიცაა. გარდა მისი დანიური მიწებისა და ყოველთვიური პენსიისა, მას დიდი შემოსავალი ჰქონდა თავისი ფრანგული მიწებიდანაც, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ ერგო მემკვიდრეობით. 

2016 წლის 1 იანვარს, დედოფლის ოფიციალური განცხადების მიხედვით, ანრი პენსიაზე გავიდა. 2017 წლის 6 სექტემბერს, ანრი დანიის სამეფო საავადმყოფოში იქნა გადაყვანილი, სადაც ექიმებმა განაცხადეს, რომ იგი დემენაციას განიცდიდა (ტვინის შევიწროვება). 

ამ დაავადებამ მალე, 2018 წლის 13 თებერვალს, ადგილობრივი დროით 23:18 საათზე ანრი 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა ფრედენსბორგის სასახლეში. იგი დაკრძალეს კრისტიანსბორგის სასახლის სამლოცველოში, რაც დანიური ტრადიციის დარღვევა იყო, რომლის მიხედვითაც დანიის ყველა მეფე-დედოფალი როსკილეს კათედრალში უნდა დაკრძალულიყო. 

2018 წლის 20 თებერვალს მის სხეულს კრემაცია ჩაუტარდა და მისი ფერფლი თანაბრად გადანაწილდა დანიის ზღვის სანაპიროსა და ფრედენსბორგის სასახლის ბაღში, როგორც ეს თავად დაიბარა. 

## ლიტერატურა 
* Destin oblige og dansk udgave Skæbne forpligter (selvbiografi 1996) ISBN 87-11-15037-8
* Ikke altid gåselever : Prins Henriks bedste opskrifter (sammen med Jakob Johannsen og Ole Raffel 1999) ISBN 87-987542-0-3
* Cantabile (digtsamling), gendigtet på dansk af Per Aage Brandt 2000 ISBN 87-7851-120-8
* Les escargots de Marie Lanceline (fortællinger 2003) ISBN 87-7851-177-1
* Château de Caïx : Stedet, vinen og maden (2004) ISBN 87-02-02512-4
* Philippe Viguié Desplaces: Intimité royale og dansk udgave Fotos fra Prins Henriks private album (2004) ISBN 87-567-7291-2

კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
ვაზისუბნის ეკლესია

**ვაზისუბნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით, ტყეში, გომებად წოდებულ ადგილზე. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და დუღაბით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვაზისუბნის ელიას ეკლესია

**ვაზისუბნის ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული, არქეოლოგიური, ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით 4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარაბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და დუღებით შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაშიც მცირე სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ქვეშ კედელზე მიდგმულია რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი. ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით 3-4 მეტრზე ქვითკირის მოზრდილი საწნახლის ნანგრევია. რის უკან სწორკუთხა სათავსოს ნაშთია ქვევრების ფრაგმენტებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბენედიკტა დანიელი

**ბენედიკტა დანიელი** (; დ. 29 აპრილი, 1944) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის შუათანა ასული. დანიის დედოფალ მარგრეტე II-ის უმცროსი და. დანიის სამეფო ტახტის რიგით მეთერთმეტე მემკვიდრე.

## ბიოგრაფია 
პრინცესა ბენედიკტა დაიბადა 1944 წლის 29 აპრილს, ამალიენბორგის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ინგრიდ შვედის რიგით მეორე შვილი და ქალიშვილი. იგი მამამისის გამეფებამდე სამი წლით ადრე დაიბადა, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც დანია ნაცისტების მიერ იყო ოკუპირებული. დაბადებიდან მალევე, 24 მაისს იგი ლუთერანად მონათლეს, სადაც მისი ნათლიები იყვნენ დანიის მეფე კრისტიან X და დედოფალი ალექსანდრინა (ბებია-ბაბუა), დანიის პრინცი გუსტავი (ბიძა), შვედეთის მეფე გუსტავ V (ბაბუა), შვედეთის პრინცი სიგვარდი (ბიძა), დანიის პრინცესა კაროლინა მატილდა, დანიის პრინცესა ინგებორგ დანიელი, შვედეთის პრინცესა მარგარეტა დანიელი და დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელიზაბეთ II.

1968 წელს იგი ცოლად გაჰყვა საინ-ვიტგენშტაინ-ბერლებურგის მთავარ რიხარდს, რომელთანაც სულ სამი შვილი შეეძინა, მათ შორის ორი გოგონა და ერთი ვაჟი. მთავარი რიხარდი 2017 წელს გარდაიცვალა.

1972 წელს ტახტზე ბენედიკტას და, მარგრეტე II ავიდა, რომლის შვილებისა და შვილიშვილების რაოდენობის ზრდასთან ერთად, ბენედიკტამ თანდათან უკან გადაიწია მემკვიდრეთა სიაში, დღეისათვის კი იგი ტახტის რიგით მეთერთმეტე მემკვიდრეა.

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Johannes Burkardt und Ulf Lückel: Das Fürstliche Haus zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg. Börde-Verlag, Werl 2005, ISBN 3-9810315-0-4

კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:დანიის რეგენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანა მარია დანიელი

**ანა მარია დანიელი** (, ; დ. 30 აგვისტო, 1946) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის ნაბოლარა ასული. საბერძნეთის უკანასკნელი დედოფალი 1964-73 წლებში როგორც კონსტანტინოს II-ის მეუღლე. დანიის დედოფალ მარგრეტე II-ის უმცროსი და.

## ბიოგრაფია 
ანა მარია დაიბადა 1946 წლის 30 აგვისტოს ამალიენბორგის სასახლეში, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის მესამე და ნაბოლარა ქალიშვილი. იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს ლუთერანად, მისი ნათლიები კი ბაბუამისი, მეფე კრისტიან X, მეორე ბაბუა, შვედეთის კრონპრინცი გუსტავ ადოლფი, ნორვეგიის მეფე, დანიის დედოფალი ალექსანდრინა და დიდი ბრიტანეთის დედა-დედოფალი მერი ტეკელი იყვნენ.

1964 წლის 18 სექტემბერს, ათენში შედგა მისი და საბერძნეთის მეფე კონსტანტინოს II-ის ქორწინება, რის შემდეგაც იგი საბერძნეთის დედოფალი გახდა. მათ ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც ანა მარიამ ხუთი შვილი გააჩინა, სამი ვაჟი და ორი გოგონა. 1972 წელს დანიის დედოფალი მისი უფროსი და, მარგრეტე II გახდა, თუმცა მომდევნო 1973 წელს საბერძნეთში მონარქია დაამხეს და სამეფო ოჯახიც გააძევეს. თავდაპირველად ანა მარია და კონსტანტინოსი რომში გაიქცნენ, შემდეგ დანიაში დასახლდნენ, საბოლოოდ კი ლონდონში გადავიდნენ, სადაც კონსტანტინოსი 2013 წელს გარდაიცვალა.

დღეისათვის ანა მარია ლონდონში ცხოვრობს, როგორც დიდი ბრიტანეთის ტახტის ერთ-ერთი მემკვიდრე, როგორც დედოფალ ვიქტორიას ვაჟის, პრინცი არტურის შთამომავალი.

## შვილები 
# ალექსია (დ. 10 ივლისი, 1965, კორფუ), 1999 წელს ცოლად გაჰყვა კარლოს მორალეს კინტანას, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა;
# პავლოსი (დ. 20 მაისი, 1967, ტატოი), საბერძნეთის ტახტის რიგით პირველი მემკვიდრე, 1995 წელს იქორწინა მარი-შანტალ მილერზე, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი;
# ნიკოლაოსი (დ. 1 ოქტომბერი, 1969, რომი), 2010 წელს იქორწინა ტატიანა ბლატნიკზე, თუმცა შვილები არ ჰყავთ;
# თეოდორა (დ. 9 ივნისი, 1983, ლონდონი);
# ფილიპოსი (დ. 26 აპრილი, 1986, ლონდონი);

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Prinsesse Anne-Maries fødsel og dåb Archived February 3, 2012, at the Wayback Machine – Website of the Danish National Archives.
*  "Kongen uden rige" (in Danish). Vejle Amts Folkeblad.
*  Situationist International, issue No 9, The Longest Months, August 1964
*   "CNN.com Transcripts – Larry King Live Interview With King Constantine of Greece". web.archive.org. 2001-02-07. Archived from the original on 2004-12-26. Retrieved 2015-09-04.
*  McIntosh, David (December 2005). "The Sad Demise of the House of Savoy". European Royal History Journal. Arturo E. Beeche. 8.6 (XLVIII): 3–6.
*  Article 4, Section 7 of the constitution states, "Titles of nobility or distinction are neither conferred upon nor recognized in Greek citizens." See also the full text.

კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:საბერძნეთის დედოფლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პანტნარის ნაეკლესიარი

**პანტნარის ნაეკლესიარი** — ნაეკლესიარი, არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფელ მზეთამზის უკან, სამხრეთით, 1,5 კმ-ის მანძილზე აღმართულ გორაკზე, სარეტრანსლიაციო ანძასთან. შემორჩენილია მხოლოდ ქვების გროვა და მართკუთხა ფორმის ტრაპეზის ქვა. ადგილობრივი მოსახლეობა მას პანტნარის სალოცავს უწოდებს. აქ ამოდიან და ტრაპეზის ქვასთან ანთებს სანთლებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი

**მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი** — ნაეკლესიარი, არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში.

მარტივი ტიპის დარბაზული ეკლესია დგას მცირე ბორცვის მოვაკებაზე. ირგვლივ გალავნის ნანგრევების ფრაგენტებია. ნაგებობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია და შემორჩენილია მხოლოდ ერთი მეტრის სიმაღლეზე. როგორც ჩანს ადგილობრივ მოსახლეობას მოუგროვებია ჩამოქცეული ქვები და დაულაგებია მშრალი წყობით შემორჩენილ კედლებზე. ამასთან მოუწყვიათ ხის მარტივი გადახურვაც. 

ღმოსავლეთით გაირჩევა ნახევარწრიული აფსიდი. საკურთხეველი ორი საფეხურით იყო გამოყოფილი მცირე დარბაზიდან. წყობა შიგნიდანაც ნარჩევი ქვისა უნდა ყოფილიყო. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ინტერიერში დგას ორსაფეხურიან ბაზისზე დაფუძნებული ტრაპეზის ქვა - ჩასადგმელი ბუნით. წინიდან ჯვრის გამოსახულებით. წინა და გვერდითი წახნაგები მომრგვალებულია. 

ნაგებობა X საუკუნეზე გვიანდელი არ უნდა იყოს. საკურთხეველში დევს სანათლავის ტიპის ქვა მართკუთხა ძირით და ცერად წაკვეთილი ზედა, გულამოღებული გვერდებით. აღმოსავლეთ ფასადთან ქვების გროვაში დევს ერთ ქვაში ამოკვეთილი სარკმელი კლიტისებური ღიობით და რელიეფური ჯვრით ზემოდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ყვავის საყდარი

ტერმინი **ყვავის საყდარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ყვავის საყდარი (აგარა) — ტაძარი ქარელის მუნიციპალიტეტში;
* ყვავის საყდარი (ახაშენი) — ტაძარი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში;
* ყვავის საყდარი (ვაჩნაძიანი) — ტაძარი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში;
* ყვავის საყდარი (საგარეჯო) — ტაძარი საგარეჯოში;
* ყვავის საყდარი (ფშაველი) — ტაძარი თელავის მუნიციპალიტეტში;
* ყვავის საყდარი და ნამოსახლარი — ტაძარი და ნამოსახლარი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხის მიდამოებში.
ჯოაკიმ დანიელი

**პრინცი** **ჯოაკიმ დანიელი** (; დ. 7 ივნისი, 1969) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის დედოფალ მარგრეტე II-ისა და მისი ქმრის, ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატის უმცროსი ვაჟი. დანიის ტახტის რიგით მეექვსე მემკვიდრე თავისი უფროსი ძმისა და ძმის შვილების შემდეგ.

## ბიოგრაფია 
ჯოაკიმი დაიბადა 1969 წლის 7 ივნისს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის დედოფალ მარგრეტე II-ისა და მისი ქმრის, ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატის მეორე და ნაბოლარა ვაჟი. იგი ამავე წლის 15 ივნისს მონათლეს ლუთერანად.

1974-86 წლებში იგი სწავლობდა კრებსის კერძო სკოლაში, იმავდროულად 1974-76 წლებში კი ამალიენბორგის სასახლეში რეპეტიტორებიც ამეცადინებდნენ. 1982-83 წლებში მან დროებით მიატოვა სკოლა და საფრანგეთსა და იტალიაში წავიდა სამოგზაუროდ. 1986 წელს საბოლოოდ დაასრულა განათლების მიღება და ავსტრალიაში გაემგზავრა კვალიფიკაციის ასამაღლებლად.

1991-93 წლებში მან დაასრულა ტრენინგი, რის შემდეგაც ფერმერი გახდა. გარდა ფერმერობისა, მას მენეჯმენტის განხრითაც აქვს განათლება მიღებული. სწორედ ამ განხრით მუშაობდა იგი 1993-95 წლებში პარიზსა და ჰონგ-კონგში. დანიაში დაბრუნების შემდეგ, იგი შენბორგის სასახლეში დასახლდა და მესაქონლეობას მიჰყო ხელი. 2014 წლის ივლისში გამოცხადდა, რომ პრინცი ჯოაკიმი და მისი მეუღლე საცხოვრებლად კოპენჰაგენში გადადიოდნენ, სამეფო კარზე. მათ ბინა ამალიენბორგის სასახლეში დაიდეს.

1987 წლიდან იგი სამხედრო განათლებას იღებდა, შემდეგ წლებში კი რეზერვში მსახურობდა როგორც ლეიტენანტი. 2005 წლიდან იგი დანიის ჯარის რეზერვში მსახურობს.

ძმის მსგავსად, ჯოაკიმი მშობლიური დანიურის გარდა, გამართულად საუბრობს ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ ენებზე.

## ქორწინებები და შვილები 
1995 წლის 18 ნოემბერს, ცოლად შეირთო წარმოშობით ჩინელი-ჩეხი-ავსტრალიელი-ბრიტანელი ქალი ალექსანდრა კრისტინა მანლი, რომელთანაც ორი ვაჟი შეეძინა:
# ნიკოლაი (დ. 28 აგვისტო, 1999);
# ფელიქსი (დ. 22 ივლისი, 2002);
წყვილი 2004 წლის 16 სექტემბრიდან გასცილდა ერთმანეთს, რაც 2005 წლის 8 აპრილს განქორწინებით დასრულდა. ამის შემდეგ ორივე მეორედ დაქორწინდა.

2007 წლის 3 ოქტომბერს ჯოაკიმი დაინიშნა წარმოჩობით ფრანგ მარი კავალიერზე, რომელზეც 2008 წლის 24 მაისს დაქორწინდა. მარი და ჯოაკიმი დღემდე ერთად არიან და ორი საერთო შვილი ჰყავთ:
# ჰენრიკი (დ. 4 მაისი, 2009);
# ათენა (დ. 24 იანვარი, 2012);

## ლიტერატურა 
* Defence Command (30 October 2015). "H.R.H. Prince Joachim Assumes Post at the Danish Defence". forsvaret.dk (in Danish). Retrieved 3 November 2017.
*  "HRH Prince Joachim". Website of the Danish Royal House.
*  Joachim og Marie bliver gift til maj Archived 22 November 2007 at the Wayback Machine, Politiken.dk, 21 November 2007
*  "Royal website". Kongehuset.dk. Retrieved 17 October 2017. Scroll down to "Dekorationer"

კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:გლუქსბურგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თორის სასახლე

**თორის სასახლე** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ისტორიულ სამცხე-ჯავახეთში.

## ისტორია
თორის ძველი ნასოფლარი მაღლობზეა. მას აქვს ლამაზი მდებარეობა. 

ვახუშტი ბატონიშვილი თორის შესახებ გვამცნობს: „სადგერს ზეით, დასავლით, არს დაბა თორი“. დევი ბერძენიშვილი ფიქრობს, რომ ნადარბაზევი შესაძლოა სწავლულ ბატონიშვილთან მოხსენიებული ნადაბური იყოს.

თორის ნასოფლარი წარმოადგენს ნანგრევს, დარჩენილია მხოლოდ შენობათა საძირკველები და ზოგიერთი კედლის ნაწილები. შენობა ნაგებია, კლდის დიდი ლოდებით მშრალად. აღნიშნული სახლები დარბაზული ტიპისაა და ჰქონიათ სხვადასხვა დანიშნულების სათავსოებიც. ეს დიდი ნამოსახლარი შემოზღუდული იყო ციხე-გალავნით. გალავანი აშენებულია ქვითკირით. 

მისი სათავსოების გეგმის მიხედვით შუაში უნდა ყოფილიყო ციხე-კოშკი, მის გარშემო კი სხვადასხვა ნაგებობები და სათავსოები. გალავნის შიგნით კარის ეკლესიის ნანგრევიც არის. 

ამ ციხე-დარბაზის გარშემო ოთხი ნასახლარია, რომელიც სავარაუდოდ დაბა თორის უბნები უნდა იყოს. აღსანიშნავია, რომ აქედან ორ უბანში ეკლესიაც ყოფილა. 

თორის ძველი ნასოფლარი დღეისათვის სათიბად არის გამოყენებული, აღმოსავლეთ-სამხრეთით მას ჩამოუდის ხევ-თორულა, რომელიც მოედინება კოდიანის მთიდან და საკოჭაოსთან ერთის შავ-წყალს.

თორის სასახლეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## გეოგრაფია
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, ისტორიული მესხეთის ნაწილი. როგორც ცნობილია, სამცხე იწყებოდა ტაშისკარიდან. იგი მოიცავს გუჯარეთისა და შავწყალას ხეობებს და მტკვრის ორივე ნაპირს ტაშისკარიდან დვირამდე. სახელწოდება წარმოდგება დაბა თორისგან. შუა ფეოდალურ ხანაში თორი ცალკე სადროშო იყო, რომელსაც სათავეში ედგა თორელთა საგვარეულო. შემდგომში იგი ათაბაგების გამგებლობაში შედიოდა, XVI საუკუნეში ოსმალებმა დაიპყრეს. XVII-XVIII სს-ში თორი ქართლის სამეფომ დაიბრუნა.

თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით თორი მოიცავს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის რაიონის ტერიტორიას.

## ლიტერატურა
* სერგი მაკალათია, ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957., გვ.34
* თამაზ გოგოლაძე, ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ. 2014., გვ.128-129

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მზის შთამომავლები

**მზის შთამომავლები** () — 2016 წლის სამხრეთ კორეული ტელესერიალი. მასში მონაწილეობას იღებდნენ სონ ჯუნ კი, სონგ ჰიე კიო, ჯინ გუ და სხვები. მისი ტრანსლირება ხდებოდა ტელეარხ KBS2-ზე 24 თებერვლიდან 14 აპრილის ჩათვლით ოთხშაბათსა და ხუთშაბათს 21:55 საათზე.

## გადაღებები
*მზის შთამომმვალები* სხვა კორეული კსერიალებისგან განსხვავებით, იყო სრულად გადაღებული, დამონტაჟებული და ტრანსლირებისთვის გამზადებული.  კორეულ ჯარში ორწლიანი სამსახურის შემდეგ, სონ ჯუნ კისთვის ეს როლი გახდა პირველი.

გადაღებები დაიწყო 2015 წლის 12 ივნისს სეულში. 28 სექტემბერს გადამღები ჯგუფი გაემგზავრა საბერძნეთში, სადაც გადაღებულ იქნა ბრძოლის ეპიზოდები. გადაღებები მიმდინარეობდა ზაკინფში, ლემნოსში და არაჰოვეში. გადაღებების დროს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სონ ჯუნ კიმ გადაღებებისას დაიზიანა ხელი და მარჯვენა მუხლი. სერიალის ბოლო დუბლი გადაიღეს 2015 წლის 30 დეკემბერს. მისი ბიუჯეტი შეადგენს ცამეტ მილიარდ კორეულ ვონს (დაახლოებით 10,8 მილიონი დოლარი).

## როლებში
* სონ ჯუნ კი — კაპიტანი იუ სი ჯინი 
* სონგ ჰიე კიო 
* ჯინ გუ
* კიმ ჯი ვონი
* ლი ჯინ კი

## საუნდტრეკი
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* მზის შთამომავლები
* მზის შთამომავლები

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთკორეული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ყიზილდერესი

**ყიზილდერესი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სოფელ ოთაში, სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ახალციხის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ოთის ნაპირას. ზღვის დონიდან მდებარეობს 1897 მეტრზე. ასპინძის ზევით, დაახლოებით 4 ვერსზე ასპინძის ხევის მარცხენა მხარეს მდებარეობს  ქილისა დერესი.

## ისტორია
ეკლესია მიეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. უთლელი, რუხი ბალასტის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია სამხრეთის და დასავლეთის ცალქანობიანი მინაშენებით. სამხრეთის მინაშენი ორნაწილიანია და შედგება აღმოსავლეთით – ეკვდერის (შესასვლელი მთავარი სივრციდან) და დასავლეთის გარეთ ორთაღედით გახსნილი აბსიდიანი ,,შიგა-ბჭისაგან". კონსტრუქციული ნაწილები თლილი კვადრებითაა ნაგები. ეკლესია ერთნავიანია, სამხრეთით ჰქონია ეგვტერები. 

ეკლესია მოხატული ყოფილა, მისი ნაშთი შემონახულია საკურთხევლის კონჭში. აქ დახატული ყოფილა ქრისტე. მის მარცხნივ კი სამხრეთით შემონახულია ნათლისმცემლის გამოსახულება თავიდან მხრებამდე, თუმცა ძალზედ დაზიანებულია. 

ორივე ეგვტერი აღმოსავლეთ მხარეს ნახევარწრეს იკეთებს. სამხრეთით ეკლესიის კედელთან ორი ჩუქურთმიანი ქვა არის. დიდი ალბათობით ეს არის ეგვტერის კარნიზები. 

ეკლესია ყიზილდერესი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

დღეს ძეგლი ნანგრევად არის. დგას მარტო კედლები , თაღი კი სულ დაქცეულია. შერჩენილია მხოლოდ საკურთხეველი, ისიც ნაწილობრივ.

## ლიტერატურა
* გიორგი ბოჭორიძე, მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ., 22-23

## რესურსები ინტერნეტში
ეკლესია ყიზილდერესი 

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი, წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ არჯევან-სარვანში. ზღვის დონიდან 1700 მეტრზე. 

ეკლესიის ნანგრევები მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მთავარი სამანქანო გზის სამხრეთით. იგი წარმოადგენდა დარბაზულ ნაგებობას, სამხრეთიდან ჰქონდა მინაშენი. ნაგები ყოფილა დიდი ზომის დამუშავებული ქვის კვადრებით. ეკლესია გეგმაში მართკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით. ჩრდილოეთ კედელზე შემორჩენილია ერთსაფეხურიანი პილასტრის კვალი და აფსიდის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი. ეკლესიას შემოუყვება დიდი ზომის ქვებით მშრალად ნაგები გალავანი, რომლის დასავლეთ ნაწილში ჩადგმულია გელაზის ქვა და საფლავის ქვები, მათ შორის ცხენის ქანდაკება. ეკლესიის ირგვლივ შეინიშნება ნამოსახლარი.

არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* ჟღერს ქვის ჰარმონია;  ნაკვეთი პირველი, ა-დ, საკითხავნი ყმაწვილთათვის, "ციცინათელა", თბილისი 2006 წ., გვ. 86-87

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
განძანის ეკვდერიანი ეკლესია

მინი|ეკლესიის ხედი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან
**განძანის ეკვდერიანი ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განძანში.  აგებულია XII-XIV საუკუნეებში.

ეკლესია ნაგებია დამუშავებული ყვითელი და წითელი ქვის კვადრებით. გადახურულია თუნუქით. დარბაზული ნაგებობაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი არქიტრავითაა დასრულებული, რომელზეც წნული ლილვებით ტიმპანის იმიტაციაა შექმნილი. აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. აბსიდა ნახევარწრიულია. კონქი მხრებიდან გადასულ თაღს ებჯინება. გრძივი კედლების შუაში თითო წყვილი პილასტრია. ამ პილასტრებიდან და დასავლეთ კედლის კუთხეებში შეკიდულ იმპოსტებიდან გადასულ თაღებს კამარა ყრდნობა. პილასტრებს შორის დეკორატიული თაღებია მოცემული. 

მინი|ასომთავრული წარწერა დასავლეთ ფასადზე
მინი|ასომთავრული წარწერა სამხრეთ ფასადზე
ეკლესიას ჩრდილოეთიდან ეკვდერი აქვს მიშენებული, რომელიც ეკლესიას კარით უკავშირდებოდა (ამჟამად კარი ამოქოლილია. წარსულში აქ მონოფიზიტური წესისამებრ ემბაზი იყო ჩადგმული). ეკვდერს შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია, ამჟამად ამოქოლილია. ტაძარს დასავლეთ და სამხრეთ კედელზე ასომთავრული წარწერები აქვს. დასავლეთ ფასადზე: „ქრისტე ღმერთო, ადიდე ორთავე შინა ცხორებათა მეჭურჭლეთუხუცესი შალვა, ძითა, ძმითა. მათითა ცოცხალთა ვაშენეთ წმიდაი ესე საყდარი ჩუენ, ქებასა და ნიკოლას ძეთა“. სამხრეთის ფასადზე: „ქრისტე ღმერთო, ადიდე ორთავე შინა ცხორებათა, ძლიერი და უძლეველი ყოველთა მტერთაგან, მეჭურჭლეთუხუცესი შალვა, რომელმან ძალითა ღმრთისაითა და მკლავითა თავისითა შეაძრწუნვა ყოველი სოფელი სპარსეთისაი“.

განძანის ეკვდერიანი ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. 

## ლიტერატურა
* განძანის ეკლესიები //ჟღერს ქვის ჰარმონია; ნაკვეთი პირველი, ა-დ, საკითხავნი ყმაწვილთათვის, "ციცინათელა", თბილისი 2006 წ., გვ. 232-234

## რესურსები ინტერნეტში
*  

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები 
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
ლალისყურის დედაღვთისმშობლის ეკლესია

**ლალისყურის დედაღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლალისყურში.

ეკლესია დარბაზულია (7,3 მ X 5 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით. წყობაში აქა-იქ გამოყენებულია მოზრდილი, დაუმუშავებელი ნატეხი ქვაც, რომლებიც ფასადის მხარეს ბრტყელი მხარით არის მოქცეული. ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია კირის წმინდა ბათქაშით, რომელიც წვრილი ქვების მნიშვნელოვან ნაწილს ფარავს. კარ-სარკმლების ღიობები და ლავგარდანი ნაწყობია კვადრ. აგურით. გარდა ამისა, აგური, აქა-იქ, თარაზული შრეების სახით, კედლებშიცაა ჩართული. შესასვლელი დასავლეთითაა. იგი გადახურულია ოდნავ შეისრული თაღით, შიგნიდან კი სწორკუთხაა. ეკლესიის დარბაზი მოკლეა - თითქმის კვადრატული გეგმის. აღმოსავლეთით მას ერთვის ღრმა, დარბაზის იატაკის მიმართ ოციოდე სმ-ით შემაღლებული, ნახევარწრიული აფსიდი, რომლის ცენტრში გაჭრილია დაბალი, თაღოვანი სარკმელი. იგი შედარებით მაღლაა ატანილი, იმდენად, რომ მისი თაღის ნაწილი კონქის ფარგლებშია მოქცეული. ერთი თაღოვანი, ოღონდ გაცილებით მაღალი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო, მაღალი, შეისრულთაღიანი ნიშაა. სარკმლის ქვემოთ დგას აგურით ნაგები, კუბური ფორმის, კედელზე მიბჯენილი ტრაპეზი. დარბაზი ცილინდრული ფორმის, სხმული, რომელსაც განიკვეთში წესიერი ნახევარწრის ფორმა არა აქვს. გარედან შესასვლელის თაღი საფეხურით შეღრმავებულ არეშია ჩასმული, რომელსაც ორსაფეხურიანი, ვიწრო ფრიზი აგვირგვინებს. კედლის ამ ნაწილზე შემორჩენილია წითელი საღებავით დახატული, სხვადასხვა, მცირე გეომეტრიული სახეების კვალი, ფრიზის ზედა საფეხურზე კი, რამდენიმე წრეხაზი. ფასადები დასრულებულია ლეკალური აგურით ნაწყობი, რთულპროფილიანი, მაღალი ლავგარდანით. ლავგარდანი შელესილი და შეღებილი ყოფილა. ნალესობის აქა-იქ შემორჩენილ ფრაგმენტებზე შესამჩნევია მოწითალო ფერის საღებავის კვალი. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალშენის ორმალიანი ხიდი

**ახალშენის ორმალიანი ხიდი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალშენში. 

## ისტორია
ხიდი წარმოადგენს ორმალიან ნაგებობას. აგებულია დაუმუშავებული ქვით. ნახევარწრიული მალის თაღები გადაყვანილია დამუშავებული ქვის კვადრებით. ხიდის შუაში დაბალი, მასიური ბურჯია. მასზე მდინარის დინების საწინააღმდეგო მხრიდან მიდგმულია კონუსური ფორმის კონტრფორსი. ხიდის სავალი ნაწილი მოკირწყლულია.

ახალშენის ორმალიან ხიდს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
## რესურსები ინტერნეტში
* ახალშენის ორმალიანი ხიდი

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
შავი ავსტრალორპი

**შავი ავსტრალორპი** — სახორცე-მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია ავსტრალიაში ინგლისური შავი ორპინგტონის საფუძველზე. შეფერილია შავად, დასდევს მუქი მწვანე ელფერი. მამლის ცოცხალი მასაა 3,5–3,9 კგ, დედლისა 2,5–2,9 კგ. კვერცხმდებლობა 150–180 კვერცხი წელიწადში. კვერცხის მასა 55–62 გ; ნაჭუჭი ყავისფერია. ჯიში ძირითადად ავსტრალიასა და აშშ-შია გავრცელებული. სსრკ-ში (რსფსრ) პირველად 1946 წელს შეიყვანეს. გამოიყენება შეჯვარებებში მაღალი კვერცხმდებლობის ჰიბრიდული კვერცხისმდებელი ქათმების გაუმჯობესების მიზნით.

## ლიტერატურა 
* АВСТРАЛОРП ЧЁРНЫЙ  // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 114.

კატეგორია:ქათმის ჯიშები
კლერკი

**კლერკი** () — საფრანგეთში, ბელგიასა და ნიდერლანდებში საქმის მწარმოებელი, სტაჟიორი, რომელიც ნოტარიუსად ემზადება. ინგლისსა და აშშ-ში მოსამსახურე სავაჭრო-სამრეწველო საწარმოში, ნოტარიუსის ან ადვოკატის კანტორაში. შუა საუკუნეებში საფრანგეთსა და ინგლისში - სასულიერო პირი.
## ლიტერატურა
მიხეილ ლომიზე

**მიხეილ გრიგორის ძე ლომიზე** ( დ. 21 სექტემბერი, 1933 — გ. 2 ივლისი, 2021) — საბჭოთა და რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიური ფაკულტეტის დინამიკური გეოლოგიის კათედრის პროფესორი (1985). აკადემიკოს ვიქტორ ხაინის მოწაფე.

## ბიოგრაფია 
მიხეილ ლომიზე დაიბადა 1933 წლის 21 სექტემბერს ქალაქ თბილისში, მოსამსახურის ოჯახში. 1956 წელს წარჩინებით დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიური ფაკულტეტი და ჩააბარა ასპირანტურაში დინამიკური გეოლოგიის კათედრაზე. 1963 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ჩრდილო-დასავლეთ კავკასიის მეზოზოური ეფუზიური ვულკანიზმი და მისი კავშირი ტექტონიკასთან“. 1962–67 წლებში იყო უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1967–69 წლებში უფროსი ლექტორი, 1969–83 წლებში დოცენტი, ხოლო 1985 წლიდან დინამიკური გეოლოგიის კათედრის პროფესორი. 1981 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერაცია თემაზე: „გეოსინკლინური ვულკანიზმის ტექტონიკური ვითარება“ (კავკასიის, კარპატებისა და ანდების მაგალითზე).

სხვადასხვა დროს იყო: გეოლოგიური ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე (1982–87), გეოდინამიკური პროექტის სამუშაო ჯგუფის თავმჯდომარე (1975–80), სსრკ-ის უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების სამინისტროს სამეციერო-მეთოდური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე უმაღლესი გეოლოგიური განათლების მიმართულებით (1981), მეცნიერ-მდივანი (1971 წლიდან), მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიური ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი სადოქტორო და საკანდიდატო დისერტაციების დაცვის საკითხში გეოლოგიისა და გეოტექტონიკის დარგში, სსრკ-ის უმაღლესი საატესტაციო კომისიის ექსპერტი. მიხეილ ლომიზეს გამოქვეყნებული აქვს 160-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მისი ინტერესების სფერო მოიცავს: ტექტონიკასა და ნაოჭა ოლქების გეოდინამიკას. მის კვლევებს თან ახლდა მრავალრიცხოვანი საველე სამუშაოები კავკასიონსა და მცირე კავკასიონზე, კარპტებში, ანდებში (ჩილე), ისლანდიაში, ტიან-შანზე, აგრეთვე სამარშრუტო დაკვირვებები სხვადასხვა რეგიონში. კითხულობდა ლექციებს გეოტექტონიკისა და ნაოჭა ოლქების პალეოტექტონიკის დარგში.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
განძანის ეკლესია (XII-XIII საუკუნეები)

მინი|ეკლესიის ხედი ჩრდილო-დასავლეთიდან
**განძანის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განძანში.  აგებულია XII-XIII საუკუნეებში.

დარბაზული ტიპის ეს ეკლესიაც ნაგებია იმავე მოწითალო ფერის ანდეზიტური ტუფით, როგორითაც ნაგებია ზედა უბნის, ზემო ეკლესია ნაშენი. სამხრეთის მხარეს ორსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. კედლები დასრულებულია მარტივი, თაროსებრი ლავგარდნით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ორივე კარი გარედან არქიტრავითაა დასრულებული, შიგნიდან თაღოვანია. კარებებს გარედან მარტივი ლილვების თაღოვანი მოჩარჩოება აქვს. დასავლეთის, აღმოსავლეთისა და სამხრეთის კედლებში ერთიან ქვაში გაჭრილი თითო სარკმელია. დასავლეთის და სამხრეთის სარკმლებს სწორკუთხა საპირე შემოსდევს, აღმოსავლეთისას კი - თაღოვანი. 

აბსიდა ნახევარწრიულია. კონქი აბსიდისწინა პილასტრებზე გადასულ თაღს ებჯინება. ასეთივე, ორსაფეხურიანი პილასტრებია გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კიდეში. მათზე გადასულ თაღებს კამარა ეყრდნობა. პილასტრებს შორის დეკორატიული თაღებია. ფასადები მოჩუქურთმებულია და აქ ორი ვრცელი ასომთავრული ლაპიდარული წარწერაა. 
მინი|ასომთავრული წარწერა შესასვლელზე
მინი|ასომთავრული წარწერა სამხრეთ კედელზე
სამხრეთ კედლის ბალავერზე იკითხება, შემდგომი:  იქვე სამხრეთის კედელზე სარკმლის მარცხნივ წერა:  სწორედ ამ ორი წარწერით ხერხდება ეკლესიების დათარიღება როგორც ზემოთა და ქვემოთა უბნისა. კერძოდ წარწერებში მოხსენეიებული მეფე გიორგი, გიორგი ბრწყინვალეა, ხოლო შალვა- ბექა ჯაყელის ძე. ზედა ეკლესიის აგების დროს კი შალვა მეჭურჭლეთუხუცესი ყოფილა, ხოლო ქვედა ეკლესიის აგების დროს მანდატუხუცესი. ჯაყელებს განძანიც ეკუთვნოდათ ჯავახეთში. 

განძანის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. 

## ლიტერატურა
* ვალერი სილოგავა, განძანის წარწერის "მანგლაფას" შესახებ, ახალციხე 2009 
* განძანის ეკლესიები //ჟღერს ქვის ჰარმონია; ნაკვეთი პირველი, ა-დ, საკითხავნი ყმაწვილთათვის, "ციცინათელა", თბილისი 2006 წ., გვ. 232-234

## რესურსები ინტერნეტში
*  

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები 
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
ადლერული ვერცხლისფერი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|ადლერული ვერცხლისფერი ქათმები [სსრკ-ის საფოსტო მარკები|სსრკ საფოსტო მარკაზე (1990)]]
**ადლერული ვერცხლისფერი** — მეხორცეულ-მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია სსრკ-ში ადლერის მეფრინველეობის ფაბრიკაში 1960-იან წლებში რუსული თეთრი, საპირველმაისო, ნიუ-ჰემფშირის, თეთრი პლიმუთროკისა და იურლოვური ჯიშის ქათმების შეჯვარებით. შეფერილია თეთრად, კისერზე, ფრთებსა და კუდზე შავი ბუმბული აქვს; ბიბილო ფურცლისებურია. მამლის ცოცხალი მასაა 3,8 კგ, დედლისა 2,6 კგ. კვერცხმდებლობა 160–180 კვერცხი წელიწადში; კვერცხის მასაა 58–60 გ. იყენებენ დედის ხაზის შესაქმნელად ბროილერების წარმოებაში. ადლერული ვერცხლისფერი ჯიშის დედლების შეჯვარებით თეთრი კორნიშის ჯიშის მამლებთან ღებულობენ წიწილებს, რომლებსაც სწრაფი ზრდა ახასიათებს (70 დღის ასაკში უკვე 1500 გ-ს აღწევენ); მათი ხორცი მაღალი ხარისხით გამოირჩევა.

## ლიტერატურა 
* АДЛЕРСКИЕ СЕРЕБРИСТЫЕ КУРЫ  // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 232.

კატეგორია:ქათმის ჯიშები
ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია ** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალშენში. 

## ისტორია
ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთით. ეკლესია დარბაზულია. ხუროთმოძღვრული ძეგლი მიეკუთვნება XII - XIII საუკუნეებს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა შუაში თაღოვანი სარკმლით. აფსიდის იატაკი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია, აფსიდის შუა ადგილზე დევს ტრაპეზის ქვა, შესასვლელი კარები სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილშია, ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი სარკმელია, დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლები ყრუა, ეკლესია გადახურულია ნახევრწრიული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ტრიუმფალურ და ერთ თაღს, თაღები ეყრდნობიან კრონშტეინებს, კამარის დასავლეთი ნაწილი ახალი აღდგენილია და ბეტონისაა, ეკლესია ნაშენია საკმაოდ დიდი ზომის კლდის ქვით და ნატეხი ქვით, ეკლესიის სახურავი და იატაკი ახალი აღდგენილია

ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ახალშენის წმინდა გიორგის ეკლესია 
* ახალშენი

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები