სალარ ჯანგის მუზეუმი

**სალარ ჯანგის მუზეუმი** () — ხელოვნების მუზეუმი ჰაიდარაბადში, მდინარე მუსის მარჯვენა სანაპიროზე, ტელანგანა, ინდოეთი. ის არის ინდოეთის სამი ეროვნული მუზეუმიდან ერთ-ერთი. მუზეუმი თავდაპირველად მხოლოდ სალარ ჯანგის ოჯახის კერძო ხელოვნების კოლექციას მოიცავდა. სალარ ჯანგ III-ის გარდაცვალების შემდეგ დაწესებულებას მისი სახელი ეწოდა. ის ოფიციალურად გაიხსნა 1951 წლის 16 დეკემბერს.

სალარ ჯანგის მუზეუმს გააჩნია: ქანდაკებების, ნახატების, ჩუქურთმების, ქსოვლიების, ხელნაწერების, კერამიკის, მეტალის არტეფაქტების, ხალიჩების, საათებისა და ავეჯის კოლექციები სხვადასხვა ქვეყნებიდან (იაპონია, ჩინეთი, მიანმარი, ნეპალი, ინდოეთი, ირანი, ეგვიპტე, ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებიდან). სალარ ჯანგის მუზეუმი მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმია.

## ისტორია
სალარ ჯანგის ოჯახი ჰაიდარაბადის დიდგვაროვან ოჯახს წამროადგენდა ნიზამის პერიოდში. ნავაბ მირ იუსუფ ალი ხანი, იგივე სალარ ჯანგ III ჰაიდარაბადის პრემიერ-მინისტრი იყო. ის ოცდათხუთმეტი წლის განმავლობაში შემოსავლის დიდ ნაწილს მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილიდან ექსპონატების შეგროვებაში ხარჯავდა.

ნავაბის გარდაცვალების შემდეგ, 1949 წელს, მისი პირადი კოლექცია დივან დევიში, სალარ ჯანგის სასახლეში დარჩა. სწორედ ამ სასახლეში გაიხსნა კერძო მუზეუმი, სალარ ჯანგის მუზეუმი, 1951 წლის 16 დეკემბერს, ჯავაჰარლალ ნერუს მიერ. მუზეუმის გახსნამდე ექსპონატების ნაწილი დაიკარგა, ნაწილიც კი სასახლეში მომუშავე პირებმა მოიპარეს.

ხალხის ნაწილს სჯერა, რომ მუზეუმში დაცული ამჟამინდელი ექსპონატები თავდაპირველი კოლექციის მხოლოდ ნახევარს წარმოადგენს.

1968 წელს მუზეუმი გადაიტანეს იმ ადგილას სადაც დღემდეა განთავსებული, დარ-ულ-შიფაში. მუზეუმის შენობის შეცვლისას ექსპონატების ნაწილი დაიკარგა, ზოგიც კი მოიპარეს.

[250 px|thumb|პრემიერ მინისტრის, [ჯავაჰარლალ ნერუს მიერ სალარ ჯანგის მუზეუმის გახსნის ცერემონიალი, დაახ. 1951]]
thumb|250 px|დაფარული რებეკა სალარ ჯანგის მუზეუმში
2003 წელს მუზეუმმა ხელი მოაწერა მემორანდუმს ხელნაწერების ეროვნულ ცენტრთან და ხელნაწერთა კონსერვაციის ცენტრის ჩამოყალიბების შესახებ გამოაცხადა.

2006 წელს მუზეუმის შენობაში, ერთ-ერთ აუდიტორიაში ხანძარი გაჩნდა. ხანძრის ლიკვიდაცია მალევე მოხერხდა და შედეგად არც ერთი არტეფაქტი არ დაზიანებულა. ინციდენტის შემდეგ სალარ ჯანგის მუზეუმში ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებები განაახლეს.

## კოლექციები
### ინდური კოლექცია
„დამფუძნებლის გალერეაში“ განთავსებულია სალარ ჯანგ III-ისა და მისი ოჯახის წევრების პორტრეტები.

მუზეუმის ინდური განყოფილება მოიცავს ნურ-ჯაჰანის, ჯაჰანგირისა და შაჰ-ჯაჰანის ჯადით დამუშავებულ სატევრებს. ასევე იარაღებს, რომლებიც ეკუთვნოდა: აურანგზებს, ტიპუ სულთანს, მუჰამედ-შაჰს, ბაჰადურ-შაჰ I-სა და აბდულ-ჰასან ყუთბ შაჰს.  მაკბულ ფიდა ჰუსეინის, კატინჯერი კრიშნა ჰებარის, რაბინდრანათ თაგორის, აბანინდრანათ თაგორისა და ნანდალალ ბოსეს შემოქმედება.

### დასავლური კოლექცია
მუზეუმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ექსპონატია იტალიური „დაფარული რებეკას“ ქანდაკება, რომელიც იტალიელმა ჯოვანი მარია ბენცონიმ შექმნა. ეს ნამუშევარი მოქანდაკის შექმნილ ოთხ ასლში შედის (დანარჩენი სამი ამერიკის შეერთებული შტატების სხვადასხვა მუზეუმებშია განთავსებული).

მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია იტალიური, ფრანგული და დიდი ბრიტანეთის ხელოვნების სკოლების ნიმუშები. მუზეუმში წარმოდგენილი ნამუშევრების ავტორებს შორისაა: კანალეტო, უილიამ ბუგერო, ფრანჩესკო აიეცი.

### აღმოსავლური კოლექცია
აღმოსავლური კოლექცია მოიცავს იაპონურ ნამშევრებს, ფაიფურის ნაკეთობებს, სამურაის ხმლებსა და ქანდაკებებს ჩინეთიდან, მიანმარიდან, იაპონიიდან და ტიბეტიდან.

### ყურანის კოლექცია
მუზეუმში განთავსებულია ცნობილი ყურანის კოლექცია, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში სხვადასხვა დიზაინითა და შრიფტითაა შექმნილი. მუზეუმში დაცულია მრავალი რელიგიური წიგნი, მათ შორის არაბული ყურანი.

## ნაგებობები
მუზეუმის შენობა ნახევარწრიული ფორმისაა. მასში ორ სართულზე განთავსებულია 38 გალერეა, რაც სალარ ჯანგის მუზეუმის ორიგინალური კოლექციის მხოლოდ ნახევარს წარმოადგენს. მუზეუმის პირველ სართულზე 20, ხოლო მეორეზე 18 გალერეაა განთავსებული. გალერეები ერთმანეთისაგან თემატურობით განსხვავდებიან. იგეგმება ახალი, ისლამური გალერეის გახსნა, სადაც ისლამური არტეფაქტები და ყურანის ხელნაწერები იქნება გამოფენილი.

გალერეების გარდა მუზეუმს ეკუთნის ბიბლიოთეკა, სამკითხველო დარბაზი, პუბლიკაციებისა და განათლების განყოფილება, ქიმიური ლაბორატორია, კაფეტერია და სხვა.

## გალერეა

ფაილი:Salar Jung Museum Hyderabad Front View.jpg|სალარ ჯანგის მუზეუმის წინა ხედი
ფაილი:Salar jung museum hyderabad.jpg|მუზეუმის შენობა
ფაილი:Salar Jung Museum - Hand Guns & Knives.jpg|სატევრები და საბრძოლო უროები
ფაილი:MayurPankhi in Ivory 05.jpg|მაიურ პანკჰი სპილოს ძვალზე
ფაილი:Nandi - Salar Jung Museum 04.jpg|ნანდის ხარი, XII საუკუნე
ფაილი:Arabic caligraphy in Salarjung Museum, Hyderabad, India.jpg|არაბული კალიგრაფია (ყურანიდან) 
ფაილი:Salar jung museum.JPG|სპილოს ძვალზე შესრულებული სამეფო სპილოს გამოსახულება
ფაილი:Eka-Mukha Linga 04.jpg|მუხალინგა მე-4 ან მე-5 საუკუნე
ფაილი:The Veiled Rebecca 02.jpg| დაფარული რებეკა
ფაილი:Musi river and Salar jung Museum.jpg|სალარ ჯანგის მუზეუმის ხედი მდინარე მუსითან ერთად

## რესურსები ინტერნეტში
*მუზეუმის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* მუზეუმის ჩამოყალიბების ისტორია ინდოეთის დამოუკიდებლობის შემდეგ
*ინდოეთის სამოგზაურო საინფორმაციო პორტალი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მუზეუმები
კატეგორია:1951 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ჰაიდარაბადის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით