5 მარტი

**5 მარტი** — გრიგორიანული კალენდრის 64–ე დღე (ნაკიან წლებში - 65–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 301 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1809 : საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა ტორმასოვი.
* 1824 : ბრიტანეთმა ოფიციალურად ომი გამოუცხადა ბირმას.
* 1829 : რუსთა და ქართველთა ერთიანმა მხედრობამ ქობულეთის ახლოს დაამარცხა ოსმალეთის არმია.
* 1946 : ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა უ. ჩერჩილმა ქ. ფულტონში (აშშ) სიტყვით გამოსვლისას მოიხსენია "რკინის ფარდა".
* 1982 : ვენერა 14, ჩავიდა პლანეტა ვენერაზე.
* 2003 : რობერტ ქოჩარიანი მეორედ აირჩეს სომხეთის პრეზიდენტად.
* 2009 : საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობაზე ვლადიმერ ჩაჩიბაია დევი ჭანკოტაძემ  შეცვალა.
* 2013 :  მოლდოვის პარლამენტმა ვლად ფილატის მთავრობა დაითხოვა.
* 2015 : ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა უძველესი ქალაქები დურ-შარუქინი, ჰათრა და ნიმრუდი გაანადგურეს.
* 2019 : იაპონელი არქიტექტორი ისოძაკი არატა პრიცკერის პრემიით დააჯილდოვეს.
* 2023 : კაია კალასის რეფორმის პარტიამ ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1133  : ჰენრი II — ინგლისის მეფე (1154–1189)
* 1145   : იბნ შადადი  — არაბი ისტორიკოსი და მწერალი.
* 1224 : კუნიგუნდა უნგრელი   — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, პოლონეთის და ლიტვის მფარველი. 
* 1324  :  დეივიდ II — შოტლანდიის მეფე (1329–1371)
* 1512 : გერჰარდ მერკატორი — ფლამანდიელი კარტოგრაფი.
* 1809 : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი   — ლიბერიის  პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი.
* 1815 : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა   — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. 
* 1851 : ვახლავ ბროზიკი   — ჩეხი მხატვარი.
*1854 : რუთ ბელვილი  —  ლონდონელი ბიზნესმენი ქალი. 
* 1871  : როზა ლუქსემბურგი — საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.
*1874 : ჰენრი ტრევერსი  — ინგლისელი მსახიობი.
* 1876 : ოსკარ ბენავიდესი —   პერუს პრეზიდენტი  (1914–1915 და1933–1939)
* 1888 : რამონ ოტერო პედრაიო  — გალისიელი გეოგრაფი, მწერალი და ინტელექტუალი.
* 1898 : სუნ მეილინი — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი ლედი
* 1905 : ხადია დავლეთშინა  — ბაშკირი მწერალი ქალი.
* 1908  : რექს ჰარისონი — ინგლისელი მსახიობი.
* 1910 :  იუსტინე —   სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1977–1986).
* 1922  : პიერ პაოლო პაზოლინი —   იტალიელი პოეტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი და მწერალი.
* 1931  : თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი.    
* 1932 : ნოდარ წულეისკირი  — ქართველი მწერალი.
* 1934 : დანიელ კანემანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი და ეკონომისტი. 
* 1936 : ქანაან ბანანა   —  ზიმბაბვეს   პრეზიდენტი (1980–1987)
* 1952 : ისატუ ნჯიე-საიდი   — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე. 
* 1959 : ვაზგენ სარქისიანი  — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი.
* 1961 : ელენა იაკოვლენა — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი. 
* 1968 : დავით უსუფაშვილი —     საქართველოს  მერვე მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე (2012–2016).
* 1970  : ჯონ ფრუშანტე — ამერიკელი გიტარისტი   
* 1974 : ევა მენდესი   — ამერიკელი მსახიობი. 
* 1987 : ლიან ვენბო — ჩინელი პროფესიონალი სნუკერისტი.
*  1987 : ანა ჩაკვეტაძე  — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1827 : ლაპლასი, პიერ სიმონ — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი
* 1827 : ვოლტა, ალესანდრო — იტალიელი ფიზიკოსი.
* 1914 : ჩოხელი, ელენე — ქართველი მსახიობი.
* 1919 : ჩიმაკაძე, არჩილ — ქართველი კომპოზიტორი.
* 1944 : ჟაკობი, მაქს — ფრანგი მწერალი და მხატვარი.
* 1953 : სტალინი, იოსებ — სსრკ-ს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
* 1953 : პროკოფიევი, სერგეი — რუსი კომპოზიტორი.
* 1966 : ახმატოვა, ანა — რუსი პოეტი
* 1970 : ასათიანი, მამია —  ქართველი მწერალი.
* 2013 : უგო ჩავესი — ვენესუელის პრეზიდენტი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** ტიმოთე სიმბოლელი
** ევსტათი  
** იოანე III სქოლასტიკოსი
** ზაქარია

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

0305