სლოვიანსკის ალყა

**სლოვიანსკის ალყა** — უკრაინის შეიარაღებული ძალების ოპერაცია დონეცკის ოლქის ქალაქ სლოვიანსკის დასაბრუნებლად პრორუსი აჯანყებულებისგან, რომლებმაც ის დაიპყრეს 2014 წლის 12 აპრილს. ქალაქი დაიბრუნეს 2014 წლის 5 ივლისს არტილერიისგან დაბომბვისა და მძიმე ბრძოლების შემდეგ. სლოვიანსკში ბრძოლები იყო პირველი დიდი სამხედრო შეტაკება პრორუს სეპარატისტებსა და უკრაინის სამთავრობო ძალებს შორის, 2014 წლის ბრძოლების პირველ ეტაპზე.

2014 წლის 12 აპრილს, როდესაც აღმოსავლეთ უკრაინაში არეულობა გაიზარდა 2014 წლის უკრაინის რევოლუციის შემდეგ, შეიარაღებულმა ნიღბიანმა მამაკაცებმა, კალაშნიკოვის ავტომატებით, დაიკავეს ქალაქის ადმინისტრაციის შენობა. ამ ადამიანებმა, რომლებიც დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის დროშით თავს აცხადებდნენ პრორუს მებრძოლებად, შემდგომში მოიპოვეს კონტროლი დანარჩენ სლოვიანსკზე და დაიწყეს მისი გამაგრება. ამის საპასუხოდ, უკრაინის იაცენიუკის მთავრობამ შექმნა პირველი ანტიტერორისტული ოპერაციების ზონა (ATO) და წამოიწყო კონტრშეტევების სერია მეამბოხეების წინააღმდეგ, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება და ძალადობრივი შეტაკებები.

როდესაც ქალაქში დაძაბულობა გაიზარდა, აჯანყებულებმა დაიწყეს ჟურნალისტების და სხვების ტყვედ აყვანა, რამაც გამოიწვია მძევლების კრიზისი. უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურმა 18 აპრილს განაცხადა, რომ „სლოვიანსკი რჩება ყველაზე ცხელ წერტილად რეგიონში“. 20 აპრილს, მემარჯვენე სექტორს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ოლექსანდრ ტურჩინოვმა ბრძანა აჯანყებულთა მიერ კონტროლირებადი სატელევიზიო ანძის დივერსია, რასაც მოჰყვა პირველი საბრძოლო დანაკარგები. ივნისისთვის ქალაქის მოსახლეობის დაახლოებით 40% გაიქცა. 5 ივლისს, მას შემდეგ რაც ამბოხებულებმა დონეცკში დაიხიეს, უკრაინის ხელისუფლებამ ქალაქზე კონტროლი აღადგინა.

## ისტორია 
### სამთავრობო შენობების აღება 
[მარჯვნივ|მინი|200x200პქ| [დონეცკის სახალხო რესპუბლიკა|DPR-თან დაკავშირებული კაზაკთა ეროვნული გვარდია, რომლებიც იღებენ სლოვიანსკის საქალაქო საბჭოს, შეიარაღებული კალაშნიკოვთა და RPG-26 სარაკეტო გამშვებით.]]
12 აპრილს ნიღბიანი ბოევიკების ჯგუფმა, რომელიც ჩამოყალიბდა ყირიმში და ხელმძღვანელობდა რუსეთის უშიშროების სამსახურის ყოფილი ოფიცერი იგორ გირკინი, აიღო აღმასრულებელი კომიტეტის შენობა, პოლიციის განყოფილება და უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურის (SBU, Sluzhba Bezpeky Ukrayiny) ოფისები სლოვიანსკში, დონეცკის ოლქის ჩრდილოეთ ნაწილში. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, დონეცკის რესპუბლიკის ბოევიკების მხარდამჭერებმა შენობას განურჩეველი ცეცხლი გაუხსნეს. დარბევისას პოლიციის შეიარაღებიდან, ბოევიკებმა ამოიღეს მინიმუმ 400 იარაღი და 20 ავტომატური იარაღი. „დაკავების მიზანი იყო იარაღი“, - ნათქვამია უკრაინის პოლიციის განცხადებაში. „ისინი ამ იარაღს სლოვიანსკში საპროტესტო აქციის მონაწილეებს ჩუქნიან“. ბოევიკების მიერ ქალაქის აღების შემდეგ, სლოვიანსკის მერი ნელია შტეპა მცირე ხნით გამოჩნდა ოკუპირებულ პოლიციის განყოფილებაში და მხარდაჭერა გამოუცხადა ბოევიკებს. სეპარატისტებს ულტიმატუმი წაუყენეს, განიარაღებულიყვნენ და ხელისუფლებას 48 საათის განმავლობაში ჩაჰბარებოდნენ.

პოლიციამ ოპერაცია სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად საავტომობილო გზის გამშვები პუნქტის გაწმენდით დაიწყო. ამბოხებულთა ჯგუფი გამოვიდა მანქანიდან და ცეცხლი გაუხსნა უკრაინის პოლიციას, რის შედეგადაც SBU-ს ორი ოფიცერი დაიღუპა და რამდენიმე უკრაინელი სამხედრო მოსამსახურე დაიჭრა. სროლის შედეგად ერთი სეპარატისტიც დაიღუპა, დანარჩენი კი ტყეში გაიქცნენ. მანქანას, რომელშიც შეიარაღებული პირები იმყოფებოდნენ, ჰქონდა პოლტავის ოლქის სანომრე ნიშანი, რომელიც დაუკავშირეს კერძო დაცვის ფირმა „იავირს“. თვით ქალაქში მომხდარი სროლის შედეგად ორი ადამიანი მოკლა სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულმა თავდამსხმელმა, ერთი კი დაიჭრა.

მეორე დღისთვის სლოვიანსკი პრორუსული კონტროლის ქვეშ იყო უფრო მნიშვნელოვანი სამთავრობო შენობები და სხვა ტერიტორიებიც ბოევიკებმა აიღეს. უკრაინის არმიის სახმელეთო ძალები განლაგდნენ იმავე დღეს, მას შემდეგ, რაც სეპარატისტებმა უარი თქვეს იარაღის დაყრის ულტიმატუმზე. სლოვიანსკში მანქანით პრორუსმა ბოევიკებმა ცეცხლსასროლი იარაღიდან ორი მშვიდობიანი მოქალაქე მოკლეს. კიდევ ერთი დაჭრილია.
მარცხნივ|მინი|262x262პქ| ნიღბიანი შეიარაღებული მამაკაცები დადიან ქალაქში

### პირველი შეტევა 
უკრაინელმა ძალებმა დაიწყეს პირველი სამხედრო შეტევა კრამატორსკის საოლქო საჰაერო ბაზაზე კონტროლის დასაბრუნებლად, სატრანსპორტო ვერტმფრენებისა და ჯავშანტექნიკის გამოყენებით. ბოევიკებმა სცადეს აეროპორტის კონტროლის აღდგენა, რასაც მძიმე ბრძოლები მოჰყვა, მაგრამ წარმატებას ვერ მიაღწიეს. რუსული მედიის შეფასებით, ამ შეტაკებას ოთხიდან თერთმეტამდე ადამიანი ემსხვერპლა. სამთავრობო სამხედრო ოპერაციის ლიდერს, გენერალ ვასილ კრუტოვს, პრორუსები დაესხნენ თავს მას შემდეგ, რაც ავიაბაზის წინ დემონსტრანტებს მიმართა. გავრცელებული ინფორმაციით, უკრაინული ჯავშანტექნიკა ალყაში სლოვიანსკს, რათა დაბლოკოს ქალაქში მისასვლელი ყველა გზა.
მინი| 14 აპრილს საკრებულოს შენობას შეიარაღებული მილიციელები იკავებენ.
პრემიერ-მინისტრის პირველმა მოადგილემ, ვიტალი იარემამ, განაცხადა, რომ 16 აპრილს სლოვიანსკის რაიონში 45-ე რუსული საჰაერო სადესანტო დივიზიის ელემენტები შენიშნეს. ექვსმა უკრაინულმა ჯავშანტრანსპორტიორმა სლოვიანსკში რუსული დროშებით გაიარა, მას შემდეგ რაც მათი ეკიპაჟები, როგორც ჩანს, სეპარატისტებს შეუერთდნენ. 25-ე საჰაერო სადესანტო ბრიგადა, რომელიც ბლოკავდა სლოვიანსკს, დაიშალა უკრაინის პრეზიდენტის ბრძანებით. მთავრობამ გამოაცხადა, რომ პასუხისმგებელი ჯარისკაცებს სამხედრო სასამართლოში გაასამართლებდნენ.

18 აპრილს სლოვიანსკის „სახალხო მერმა“ ვიაჩესლავ პონომარეევმა დონეცკის რეგიონში უკრაინულად მოლაპარაკეებზე „ნადირობა“ გამოაცხადა და ბოევიკებს უბრძანა, შეეტყობინებინათ საეჭვო აქტივობა, განსაკუთრებით თუ გაიგეს, რომ უკრაინულ ენაზე საუბარი.

უკრაინული მედია ირწმუნებოდა, რომ ჟიტომირის ჯავშანტექნიკამ 18 აპრილის ბოლოს კრამატორსკთან ექვსი ჯავშანმანქანიდან ორი დაიბრუნა. მსხვერპლი არ დაფიქსირებულა, ხოლო ერთი სეპარატისტი დაიჭრა. მოლაპარაკებების შემდეგ მიღწეული იქნა კომპრომისი უკრაინის სამხედროებისთვის დარჩენილი ოთხი БМД-ის დასაბრუნებლად, მაგრამ თავდაცვის სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მანქანები კვლავ მეამბოხეების ხელში იყო 23 აპრილის მდგომარეობით.

მოგვიანებით ინტერვიუში, იგორ სტრელკოვმა, პრორუსული ძალების მეთაურმა სლოვიანსკში, განაცხადა, რომ მათ ჰყავთ ექვსი ჯავშანმანქანა, მათ შორის БМД-1, БМД-2 და ნაღმმტყორცნების გადამტანი.

### სააღდგომო ზავი 
მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| ბარიკადები ქალაქში
სააღდგომო ზავი გამოაცხადა უკრაინის მთავრობამ, რომელმაც პირობა დადო, რომ 19 აპრილს აღმოსავლეთ უკრაინაში სამხედრო მოქმედებებს დროებით შეაჩერებს.

დონბასის სახალხო მილიციის პრორუსმა წევრებმა დაიწყეს პოგრომი ქალაქის ბოშა მოსახლეობის წინააღმდეგ. საერთაშორისო რენესანსის ფონდის, უკრაინული არასამთავრობო ორგანიზაციის ინფორმაციით, სეპარატისტი მილიციელები ბოშათა სახლებში შევიდნენ, სცემეს მოსახლეობა, მათ შორის ქალები და ბავშვები, და მოიპარეს მათი ქონება. ბოევიკებმა განაცხადეს, რომ ისინი მოქმედებდნენ „სახალხო მერისა“ და ბოევიკების ლიდერ ვიაჩესლავ პონომარევის ბრძანებით.  თავდასხმების შესახებ ცნობები დაადასტურა პრემიერ-მინისტრმა იაცენიუკმა, ასევე ქსენოფობიური რიტორიკის მზარდი დონე სეპარატისტულ მიტინგებზე. პრემიერ-მინისტრმა იაცენიუკმა თქვა, რომ მთავრობა არ მოითმენს ეთნიკური სიძულვილის გაღვივებას და სამართალდამცავ ორგანოებს დაავალა დაადგინონ ბოშებზე თავდასხმებში მონაწილე პირების ვინაობა.

სეპარატისტებმა გაიტაცეს ევრომაიდანის აქტივისტი და ჟურნალისტი ირმა კრატი, რომელიც ქალაქში კონფლიქტის გასაშუქებლად ჩავიდა. მოგვიანებით მათ ის პრესის წინ თვალახვეული ჩამოატარეს.

20 აპრილს მემარჯვენე სექტორის 20 წევრი დმიტრო იაროშის მეთაურობით უკრაინის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ოლექსანდრ ტურჩინოვმა ფარულად გაგზავნა ყარაჩუნის მთაზე სლავიანსკის სატელევიზიო სადგურის ტრანსფორმატორის გასანადგურებლად. როდესაც მათი კოლონა ცდილობდა მეამბოხეების მიერ კონტროლირებად საგუშაგოს გავლას, ატყდა ბრძოლა, რასაც კონფლიქტის პირველი საბრძოლო მსხვერპლი მოჰყვა. შემდგომში, აჯანყებულებმა განაცხადეს, რომ მათ თავს დაესხნენ მემარჯვენე სექტორი, მაგრამ ეს უარყო კიევის მთავრობამ, თუმცა ორი წლის შემდეგ დმიტრო იაროშმა აღიარა, რომ ეს სიმართლე იყო. განსხვავებული მოსაზრება არსებობს კონფლიქტის წამომწყების ვინაობის შესახებ.

სლოვიანსკში პრორუსმა სეპარატისტებმა განაცხადეს, რომ მოსახლეობას ჩამოართვეს ცეცხლსასროლი იარაღი, მათ შორის მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის გერმანული MG-42 ტყვიამფრქვევი, ღამის ხედვის მოწყობილობა, სლოვიანსკის საჰაერო ფოტოები, სამხედრო ფორმა, კემპინგის ხელსაწყოები, აშშ-ის ფული და სავარაუდოდ მემარჯვენე სექტორის პრეზიდენტობის კანდიდატის დიმიტრო იაროშის სავიზიტო ბარათი. ასევე ამტკიცებდნენ, რომ ნაპოვნი იქნა მემარჯვენე სექტორის სიმბოლოები, მათ შორის მედალიონი. მემარჯვენე სექტორის სპიკერმა არტემ სკოროპადსკიმ უარყო ჯგუფის მონაწილეობა თავდასხმაში და ამაში რუსული სპეცრაზმი დაადანაშაულა. „არ გვაქვს პირადობის მოწმობები ნომრებით. ჩვენ გვაქვს მხოლოდ პირადობის მოწმობები ასოებით, სადაც აღვნიშნავთ იმ განყოფილებას, სადაც ადამიანი მუშაობს“, - თქვა ბორისლავ ბერეზამ, მემარჯვენე სექტორის საინფორმაციო დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა.CNN-მა დარეკა სავიზიტო ბარათზე მითითებულ ტელეფონის ნომერზე და ყურმილი აიღო ქალმა, რომელმაც გაკვირვება გამოხატა შექმნილი სიტუაციით. მან თქვა, რომ ის კიევში იმყოფებოდა და მემარჯვენე სექტორთან ურთიერთობა არ ჰქონდა.

Sky News-ის კორესპონდენტმა კეიტი სტალარდმა თქვა, რომ იყო შეუსაბამობები სეპარატისტთა ანგარიშებში და არ არსებობდა თანმიმდევრული მტკიცებულება მათი პრეტენზიების დასადასტურებლად. დანიელ სენდფორდმა BBC-დან წარმოდგენილ მტკიცებულებებს „საეჭვო“ უწოდა.

უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ სულ მცირე სამი სეპარატისტი დაიღუპა და სამი დაიჭრა რუსეთის აგენტების მიერ მოწყობილი ინციდენტის შედეგად. „შეიარაღებული კანონდამრღვევები და დივერსანტები, რომლებიც ატერორებენ ადგილობრივ მოსახლეობას სლავიანსკის ირგვლივ... ცინიკურ პროვოკაციაზე გადავიდნენ“, - ნათქვამია SBU-ს უსაფრთხოების სამსახურის განცხადებაში, სადაც ინციდენტი აღწერილია, როგორც „დადგმული თავდასხმა“. შემთხვევის ადგილზე არცერთი ჯგუფი იმყოფებოდა „გარდა დივერსანტებისა და კრიმინალისა, რომლებსაც მხარს უჭერდნენ და შეიარაღებულნი იყვნენ რუსეთის GRU-ს სამხედრო დაზვერვის ოფიცრების მიერ“, განაცხადა SBU-მ. მათ ასევე აღნიშნეს, რომ „არ შეიძლება ეჭვი არ შეგვეპაროს რუსული ტელევიზიების გადამღები ჯგუფის სროლის ადგილზე გამოჩენის სისწრაფესა და რუსულ მედიაში საინფორმაციო გამოშვებების აშკარა დადგმულობაში“. 2016 წელს, თავდასხმის ორი წლისთავზე, დმიტრო იაროშმა ესაუბრა *Censor.net-ს* და დაადასტურა, რომ ის ფაქტობრივად ხელმძღვანელობდა თავდასხმას (თუმცა ფაქტობრივი საბრძოლო ლიდერი იყო უსახელო ავღანეთის მოქალაქე) და დეტალურად ახსნა ეს შემთხვევა.

ინციდენტის შემდეგ „სახალხო მერმა“ პონომაროვმა რუსეთს სამხედრო ჩარევის თხოვნით მიმართა. შემდეგ პონომარევმა ქალაქში კომენდანტის საათი დააწესა.

მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საგუშაგოზე მოკლული მამაკაცი მიმდებარე ტერიტორიის მცხოვრები პაველ პაველკო იყო.
მინი| მშვიდობიანი მოსახლეობა უკრაინელ სამხედროებს არ აძლევენ წინსვლის საშუალებას სლოვიანსკთან, 2014 წლის აპრილი
[მარჯვნივ|მინი|267x267პქ| მანქანა სლოვიანსკთან ახლოს [ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია|ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთო) მარკირებით]]
ეუთოს დამკვირვებლებს სეპარატისტებმა 21 აპრილს აუკრძალეს ქალაქში შესვლა. ეუთოს გუნდი „იყო დონეცკში, მაგრამ ჯერ არ არის პროგრესი“ - თქვა ერთმა დიპლომატმა. „ისინი ცდილობენ სლოვიანსკში დაბრუნებას, მაგრამ პრორუსი დემონსტრანტები გზას უკეტავენ.“ ორშაბათს გამოქვეყნებულ ეუთოს შეფასებაში აღწერილია სიტუაცია, როგორც „ძალიან დაძაბული“ დონეცკში და როგორც „გაუარესებული“ სლოვიანსკში, სადაც „მთელი ქალაქი შეიარაღებული ჯგუფების კონტროლის ქვეშაა“.

უკრაინელმა ოფიციალურმა პირებმა გაავრცელეს ფოტოები გაეროსა და აშშ-ის საბჭოებში, რომლებშიც ჩანს, რომ პრორუსი ბოევიკები იყვნენ გადაცმული რუსი სპეცრაზმელები. სხვა ფოტოებზე ასახული იყო ბოევიკები, რომლებიც ყირიმში რუს ჯარისკაცებთან ერთად იყვნენ აღჭურვილი და ჩაცმული.

უკრაინული სამხედრო სამეთვალყურეო თვითმფრინავი 21 აპრილს სლოვიანსკის თავზე სადაზვერვო ფრენის დროს დაზიანდა ცეცხლსასროლი იარაღით, მაგრამ უსაფრთხოდ დაეშვა ავარიულად. ეკიპაჟის არც ერთი წევრი დაშავებულა. ამერიკელი ჟურნალისტი სიმონ ოსტროვსკი Vice News-იდან ქალაქში ბოევიკების ტყვეობაში იყო.

### სამხედრო ოპერაცია განახლდება 
23 აპრილს უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ მათ გაათავისუფლა სეპარატისტული ძალებისგან ახლომდებარე ქალაქი სვიატოჰირსკი და, რომ არავინ დაშავებულა. „სპეციალური ძალების ანტიტერორისტული ოპერაციის დროს ქალაქი გაათავისუფლეს“, - ნათქვამია სამინისტროს ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში. „ამჟამად სვიატოჰირსკსა და მის შემოგარენში პოლიცია პატრულირებს.“

პონომარევმა პირობა დადო, რომ ნებისმიერ ფასად შეუშლის ხელს უკრაინაში საპრეზიდენტო არჩევნებს. მისი თქმით, ჩვენ მივიღებთ ყველა საჭირო ზომას, რათა სამხრეთ-აღმოსავლეთში არჩევნები არ ჩატარდეს. კითხვაზე, თუ როგორ მიაღწევდა ამას, მან უპასუხა: „ვიღაცას მძევლად ავიყვანთ და გენიტალიებით ჩამოვკიდებთ“. ის ასევე დაჰპირდა განსხვავებული აზრის განადგურებას და ამას „ცხოვრების უხეში სიმართლე“ უწოდა.

24 აპრილს უკრაინელმა ჯარებმა კონტროლი აიღეს ქალაქის გარშემო მდებარე სამ საგუშაგოზე და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, თავდასხმების შედეგად დაიღუპა ხუთი სეპარატისტი და დაიჭრა ერთი პოლიციელი. საგუშაგოები დაიწვა. უკრაინელმა ძალებმა დაურიგეს ბროშურები სლოვიანსკის მაცხოვრებლებს, რომლებიც მოუწოდებდნენ მშვიდობის შენარჩუნებისკენ, ხოლო სამინისტროს ცნობით, პონომარეევმა გამოაცხადა, რომ ნებისმიერს, ვისაც ეს ბროშურა ნახავს, „ადგილზე დახვრეტენ“.

დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის ხელმძღვანელობამ ინტერფაქს-უკრაინას განუცხადა, რომ „სლოვიანსკში ერთობლივი შეიარაღების ოპერაცია დაიწყო. ეს მხოლოდ ერთს ნიშნავს: სამოქალაქო ომს“. უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ კონტრაჯანყების ოპერაცია მიზნად ისახავდა იმავე დღეს სლოვიანსკის დაბრუნებას, მაგრამ რუსეთის შემოჭრის გაზრდილმა საფრთხემ შეაჩერა ოპერაცია - რუსული ძალები გადავიდნენ უკრაინის საზღვრიდან 10 კილომეტრში. მთავრობამ დაადასტურა, რომ ოპერაციის დროს შვიდი ადამიანი დაკარგეს.

ქალაქში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ პრორუსმა ბოევიკებმა სცემეს ბავშვები, რომლებიც დაიჭირეს სეპარატისტთა საგუშაგოების ფოტოების გადაღებისას. ამ ამბავმა ბოევიკების ქცევამ მაცხოვრებლების შორის დაპირისპირება გამოიწვია. BBC-ის ჟურნალისტ ნატალია ანთელავას დონბასის სახალხო მილიციის წევრები იარაღის მუქარით ადგილობრივებთან ინტერვიუს აღების მცდელობისას დაემუქრნენ.

რუსული მედია, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ანალიზზე დაყრდნობით, იტყობინება, რომ უკრაინული ძალები აპირებენ ქალაქის მთელი მოსახლეობის განადგურებას; ეს უკრაინულ პრესაში პროპაგანდად იქნა შეფასებული. 26 აპრილს უკრაინულმა ჯარებმა, რომლებიც ბლოკავდნენ ქალაქს, დაიწყეს საგუშაგოების აღმართვა სლოვიანსკისკენ მიმავალ გზებზე. 

28 აპრილს სლოვიანსკის თვითგამოცხადებული მერის მოადგილე იგორ პერეპეჩაიენკო SBU-ის თანამშრომლებმა დააკავეს. ოფიციალური პირები აცხადებდნენ, რომ პერეპეჩაიენკო კონტაქტს ამყარებდა რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერალურ შტაბთან და GRU-სთან და დააკავეს დონეცკის აეროპორტში მოსკოვიდან დაბრუნებისას.

მაცხოვრებლებმა განაცხადეს, რომ დონბასის მილიციის შეიარაღებულმა პირებმა ადგილობრივ ბაზარში გამოძალვა და ძვირადღირებული მანქანებით ქურდობა დაიწყეს.

### მეორე თავდასხმა 
მარჯვნივ|მინი|220x220პქ| ადგილობრივები სლოვიანსკის ნიშნის გვერდით განადგურებულ სატვირთო მანქანას უყურებენ
2 მაისს, გამთენიისას, უკრაინულმა ძალებმა ქალაქის დასაბრუნებლად ფართომასშტაბიანი ოპერაცია დაიწყეს. გავრცელდა ინფორმაცია სროლის, აფეთქებების და სამხედრო ვერტმფრენების გამოჩენის შესახებ. სეპარატისტებმა განაცხადეს, რომ ერთი ვერტმფრენი ჩამოაგდეს, და ერთი პილოტი ტყვედ აიყვანეს. სეპარატისტთა საგუშაგოს მეთაურმა განუცხადა რუსეთის საინფორმაციო და საინფორმაციო სააგენტოს, რომ სამთავრობო ძალებმა აიღეს კონტროლი სლოვიანსკის გარეუბანში მდებარე კიდევ ერთ საგუშაგოზე, ასევე ქალაქის სატელევიზიო მაუწყებლობის ცენტრზე. გავრცელებული ინფორმაციით, პოლიციის განყოფილება ხელახლა აიღეს, ხოლო ქალაქის ცენტრში სიმშვიდე იყო. რამდენიმე ჯავშანმანქანა ნახეს ქალაქგარეთ. სეპარატისტული ხელისუფლება ამტკიცებს, რომ შეტაკების შედეგად დაიღუპა სამი ბოევიკი და ორი მშვიდობიანი მოქალაქე. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტრო იტყობინება, რომ სლოვიანსკის მიმდებარედ ცხრა საკონტროლო პუნქტი იქნა დაკავებული. მათ ასევე აღიარეს ორი Mi-24 ვერტმფრენის ჩამოგდება და ორი ეკიპაჟის წევრის დახოცვა და შვიდი სამხედროს დაჭრა. ერთ-ერთი Mi-24-ის პილოტი, მძიმედ დაჭრილი, პრორუსულმა ძალებმა ტყვედ აიყვანეს.

ბრძოლა შუადღისას დასრულდა, მაგრამ საღამოს სეპარატისტებმა წამოიწყეს კონტრშეტევა, რომელმაც ორი უკრაინელი მედესანტე ემსხვერპლა ანდრიივკაში, სლოვიანსკის სამხრეთ-დასავლეთით. უკრაინის ეროვნული გვარდიის მეთაურმა სტეპან პოლტორაკმა განაცხადა, რომ ქალაქი პრაქტიკულად გაწმენდილი იყო ტერორისტებისგან.

ვერტმფრენების ჩამოგდების შემდეგ, უკრაინის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ ეს გაკეთდა რუსული გადასატანი საჰაერო თავდაცვის სისტემებით (MANPADS). ჯეინის საინფორმაციო ჯგუფის რედაქტორი და სამხედრო ანალიტიკოსი ნიკოლას დე ლარინაგა ამბობს, რომ „MANPADS-ის გამოყენება ფორმალური შეიარაღებული ძალების გარეთ ისტორიულად ძალიან იშვიათია“ და, რომ გამოყენებული ტიპი იყო *Igla* მოდელი, ან ადრინდელი 9K310 Igla-1 (SA-16'). Gimlet'), ან მოგვიანებით 9K38 Igla (SA-18 'Grouse'), რომლებიც ემსახურება როგორც უკრაინის, ისე რუსეთის შეიარაღებულ ძალებს.

საბრძოლო მოქმედებების დროს ასამდე მშვიდობიანი მოქალაქე შეიკრიბა მერიის წინ რუსეთის ინტერვენციის მოთხოვნით.

5 მაისს შინაგან საქმეთა მინისტრმა არსენ ავაკოვმა განაცხადა, რომ უკრაინელი ჯარისკაცები დაიღუპნენ პრორუს სეპარატისტებთან ბრძოლისას ქალაქის გარეუბანში და თქვა, რომ სეპარატისტებმა, რომელთა რიცხვი 800-მდე იყო, იყენებდნენ „დიდი კალიბრის იარაღს“ და „გამოიყენეს ნაღმმტყორცნები და სხვა აღჭურვილობა“. შეტაკებისას ოთხი უკრაინელი ჯარისკაცი დაიღუპა და ოცი დაიჭრა. მისი თქმით, 30 ტერორისტი სეპარატისტი მოკლეს და ათობით დაჭრეს. სტრელკოვმა, დონბასის მილიციის ლიდერმა, განუცხადა რუსულ სახელმწიფო მედიასაშუალებას რია-ნოვოსტი-ს, რომ „ჩვენ დავკარგეთ დაახლოებით 10 ადამიანი, მათ შორის მშვიდობიანი მოსახლეობა, 20–25 დაიჭრა“. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ვებსაიტზე განთავსებული განცხადების თანახმად, სეპარატისტებმა უიარაღო მშვიდობიანი მოქალაქეები გამოიყენეს, როგორც ცოცხალი ფარი, როდესაც ისინი თავს დაესხნენ უკრაინულ ჯარებს და ცეცხლი წაუკიდეს მიმდებარე შენობებს, და ცეცხლი გაუხსნეს მიკროავტობუსს, რომელშიც დაჭრილები გადაჰყავდა ბრძოლის ველიდან, დაიღუპა პოლიციის სპეცდანიშნულების რაზმის ოფიცერი, რომელიც მიკროავტობუსს თან ახლდა. პრორუსმა მეამბოხეებმა ასევე ჩამოაგდეს უკრაინული M-24 შვეულმფრენი სლოვიანსკში მძიმე ტყვიამფრქვევის გამოყენებით.

### რეფერენდუმის შემდგომი სიტუაცია 
დონეცკის ოლქის სტატუსის შესახებ რეფერენდუმის შემდეგ, 12 მაისს, დონბასის სახალხო მილიციის ლიდერმა იგორ გირკინმა თავი დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის „უმაღლეს მთავარსარდლად“ გამოაცხადა. თავისი განკარგულებით მან მოითხოვა რეგიონში დისლოცირებულ ყველა სამხედროს 48 საათის განმავლობაში დაედო ერთგულების თქვა, რომ ომი დაიწყება მათ წინააღმდეგ, ვინც ამას არ გააკეთებს. ამას მოჰყვა 15 მაისს სტრელკოვის დეპუტატმა პრესკონფერენცია, რომელზეც მეორე ულტიმატუმი წაუყენეს და უკრაინას და 24 საათი მისცეს დონეცკიდან ჯარების გასაყვანად. 23-ე საათზე მან ქალაქის ყველა მცხოვრებს ევაკუაციისკენ მოუწოდა და თქვა, რომ არტილერიას გამოიყენებდნენ.

ამ დროის განმავლობაში ორივე მხარემ განაგრძო თავდასხმები. ეს მოიცავდა სეპარატისტების თავდასხმას უკრაინულ კოლონაზე კრამატორსკთან 13 მაისს, რომელმაც შეიწირა შვიდი უკრაინელი მედესანტე და სეპარატისტთა სადავო რაოდენობა, და ნაღმმტყორცნებიდან თავდასხმები უკრაინის პოზიციებზე ყარაჩუნის მთაზე, სლოვიანსკთან. 19 და 20 მაისს ერთი უკრაინელი ჯარისკაცი დაიღუპა და შვიდი დაიჭრა.

უკრაინულმა ძალებმა საარტილერიო ცეცხლი გამოიყენეს სლოვიანსკის და მიმდებარე სოფლების წინააღმდეგ; პრორუსულმა წყაროებმა განაცხადეს, რომ სამი სოფელი, სემენივკას ჩათვლით, დაზიანდა უკრაინული საარტილერიო ცეცხლით 19 მაისს, ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ორი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა საარტილერიო ცეცხლის შედეგად თვით სლოვიანსკში 26 მაისს, ხოლო სამი - 7 ივნისს. მეორე დღეს ქალაქიდან 120 ბავშვის ევაკუაცია განხორციელდა.

უკრაინელმა სამხედროებმა ასევე გამოიყენეს ვერტმფრენები და სლოვიანსკის საჰაერო ხომალდები მთელი მაისისა და ივნისის განმავლობაში, მათ  განიცადა მრავალი დანაკარგი, ყველაზე სერიოზული იყო Mi-8 ვერტმფრენის ჩამოგდება 29 მაისს, დაიღუპა 12 სამხედრო, მათ შორის შვეულმფრენის ეკიპაჟის ექვსი წევრი, ექვსი ბერკუტის სპეცდანიშნულების რაზმის წარმომადგენლები და უკრაინის ეროვნული გვარდიის გენერალი სერხი კულჩიცკი. ორი ვერტმფრენი ჩამოაგდეს 3 ივნისს, An-30 სათვალთვალო თვითმფრინავი ჩამოაგდეს 6 ივნისს, და კიდევ ერთი ვერტმფრენი 24 ივნისს, ერთკვირიანი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებიდან ერთ დღეში ერთი დღის შემდეგ, დაიღუპა ცხრა პირი.

სეპარატისტებმა განმეორებითი თავდასხმები განახორციელეს საგუშაგოებზე, რომლებიც უკრაინულმა ძალებმა სლოვიანსკიდან გამავალ გზებზე მოაწყვეს, პოზიციების დაკავების გარეშე მიაყენეს მსხვერპლი და განიცადეს მსხვერპლი. 24 მაისს, ნაღმმტყორცნებით, RPG-ებითა და ცეცხლსასროლი იარაღით თავდასხმას ორი უკრაინელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა, ხოლო 7 ივნისს ნაღმმტყორცნებმა შეიწირეს ერთი. 28 ივნისს ნაღმმტყორცნებითა და ავტომატური ყუმბარმტყორცნებით თავდასხმას სამი უკრაინელი სამხედრო ემსხვერპლა.

3 ივნისს უკრაინელმა სამხედროებმა ახალი შეტევა წამოიწყეს სლოვიანსკსა და მიმდებარე სოფელ სემენივკას წინააღმდეგ. ბრძოლებმა დაიღუპა მინიმუმ ათი სეპარატისტი და ორი უკრაინელი ჯარისკაცი, დაიჭრა 42 უკრაინელი ჯარისკაცი და 12 სეპარატისტი, ხოლო ერთი უკრაინელი ჯავშანტრანსპორტიორი დაზიანდა. პონომარევი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს და 10 ივნისს დააკავეს. „ე.წ. სახალხო მერი პონომარევი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს სამოქალაქო ადმინისტრაციის მიზნებთან და ამოცანებთან შეუთავსებელი საქმიანობის გამო. სხვა დეტალების გამხელა ამ დროისთვის არ შემიძლია“, - განაცხადა სტრელკოვმა თავის განცხადებაში.

21 ივნისს, ეჭვმიტანილი აგენტი, რომელიც სავარაუდოდ იყო დაქირავებული FSB-ს მიერ, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა სლოვიანსკთან ახლოს დააკავა.

პრეზიდენტმა პოროშენკომ ცეცხლის შეწყვეტის შეწყვეტა გამოაცხადა ივნისის ბოლოს, მას შემდეგ რაც სულ მცირე 27 უკრაინელი სამხედრო დაიღუპა. ამას მოჰყვა განახლებული სამთავრობო შეტევა, კიდევ ერთხელ გამოიყენეს მძიმე არტილერია და საჰაერო დარტყმები. ყარაჩუნის მთაზე სატელევიზიო ანძა დაბომბვის შედეგად განადგურდა.

### აჯანყებულთა უკან დახევა 
მარჯვნივ|მინი|213x213პქ| DPR-ს უკან დახევის რუკა სლოვიანსკიდან და სხვა ქალაქებიდან
DPR-ის ბოევიკებმა სლოვიანსკი 5 ივლისს დატოვეს. უკრაინის პრეზიდენტის პეტრო პოროშენკოს თქმით, მან პირადად გასცა ბრძანება უკრაინის დროშის აღმართვის ბრძანება ქალაქის თავზე. სეპარატისტებმა და უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრმა არსენ ავაკოვმა, ორივემ, განაცხადეს, რომ მეამბოხეების ნაწილი, მათ შორის გირკინი, DPR-ის სამხედრო მეთაური, სლოვიანსკიდან უკან იხევდნენ. ავაკოვი ამტკიცებდა, რომ სეპარატისტები „ზარალს განიცდიდნენ და დანებდნენ“ და უკან დახევისას დაკარგეს ერთი ტანკი და ოთხი ჯავშანმანქანა. Associated Press სეპარატისტების თვითგამოცხადებული დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის წარმომადგენლის ანდრეი პურგინის ციტირებას ავრცელებს, რომელშიც ამბობს, რომ მეამბოხეები ევაკუაციას ახორციელებენ. მეამბოხეების მეთაურმა თქვა, რომ ისინი კრამატორსკში ბრუნდებიან. დატყვევებული მძევლები აცხადებდნენ, რომ განთავისუფლდნენ სლოვიანსკის მთავარი პოლიციის განყოფილებიდან და დაადასტურეს მეამბოხეების უკან დახევა. 11 ივლისს უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს სპიკერმა ანდრეი ლისენკომ განაცხადა, რომ უკრაინის უსაფრთხოების ძალებმა არ გაანადგურეს უკანდახეული სამხედრო კოლონა, რადგან მათ მიიღეს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ სეპარატისტები ცოცხალ ფარს იყენებდნენ.

5 ივლისს საკრებულოს შენობაზე უკრაინის დროშა აღიმართა. რამდენიმე მძევალი, მათ შორის მერი ნელია შტეპა, გაათავისუფლეს.

### შედეგი 
სლოვიანსკის დაცემის შემდეგ, იმავე შაბათ-კვირას (5–6 ივლისი), სამთავრობო ჯარებმა აიღეს კონტროლი რამდენიმე სხვა ქალაქზე ჩრდილოეთ დონეცკის ოლქში: კრამატორსკი, და არტემივსკი.

11 ივლისს სლოვიანსკის მერი ნელია შტეპა დააკავეს „უკრაინის ტერიტორიულ მთლიანობასა და ხელშეუხებლობაზე თავდასხმისთვის“.

24 ივლისს Human Rights Watch-მა განაცხადა, რომ უკრაინის ხელისუფლებამ ქალაქში მასობრივი საფლავი იპოვა.

## მძევლები და გატაცებები 
კონფლიქტის დროს რამდენიმე ადამიანი გაიტაცეს, ზოგი მძევლად აიყვანეს.

ცამეტ სამხედრო საერთაშორისო დამკვირვებელს აჯანყებულთა ლიდერ ვიაჩესლავ პონომარევი „ომის ტყვეებად“ იხსენიებდა. პონომარევმა გააფრთხილა, რომ მძევლები მოკლავდნენ, თუ მას თავს დაესხნენ. 2 მაისის მდგომარეობით, *კიევ პოსტი* იტყობინება, რომ დონეცკის ოლქში 31 ადამიანია დაკარგული ან მძევლად აყვანილი. 

### ცნობილი გატაცებები 
#### ჟურნალისტები 
* სერჰი შაპოვალი - Volyn Post-ის ჟურნალისტი (გამოშვებული)
* იური ლელიავსკი - ZIK არხის ახალი ამბების ჟურნალისტი, დააკავეს „პროვოკაციების“ გამო (გათავისუფლებული)
* ირმა კრატი - მაიდანის „ქალის ასის“ ლიდერი, ტელევიზიის დამალული ჭეშმარიტების მთავარი რედაქტორი, დაკავებული „ომის დანაშაულებისთვის“ და „ბერკუტის სპეცრაზმის მკვლელობაში ეჭვმიტანილისთვის“. სლოვიანსკის მცხოვრებლებმა გაათავისუფლეს კრატი მას შემდეგ, რაც დამპყრობლებმა ქალაქი დატოვეს.
* სერჰი ლეფტერი - ჟურნალისტი, დაკავებული „ჯაშუშობისა და მემარჯვენე სექტორთან თანამშრომლობის გამო“ (გამოშვებული)
* ევჰენ ჰაპიჩი - ჟურნალისტი ივანო ფრანკივსკის ოლქის ქალაქ კოლომიიდან
* კლარისა უორდი - CBS News-ის ჟურნალისტი (დაპატიმრებული და გათავისუფლებული)
* მაიკ ჯილიო - Buzzfeed-ის ჟურნალისტი (გაიტაცეს და გაათავისუფლეს)
* სიმონ ოსტროვსკი - რუსული წარმოშობის ამერიკელი ჟურნალისტი Vice News- ისთვის, რომელიც დააკავეს მემარჯვენე სექტორის ინფორმატორად (გათავისუფლებული)
* ვადიმ სუხონო – სლოვიანსკის საკრებულოს წევრი
* ნელია შტეპა – სლოვიანსკის მერი პოპრავკოს მეგობრებმა მოგვიანებით აღიარეს, რომ იური მემარჯვენე სექტორის წევრი იყო და სლავიანსკში მემარჯვენე სექტორის სხვა წევრებთან ერთად ჩავიდა. მათ თან წაიღეს იარაღი, ესროლეს მანქანას და ხელყუმბარით თავს დაესხნენ საგუშაგოს.
* ვალერი სალო - პროსვიტას ხელმძღვანელი კრასნი ლიმანში, ტყვედ ჩაიგდეს დონეცკის რესპუბლიკის წევრებმა. მისი ცხედარი ლუჰანსკის რაიონში დამწვარ მანქანასთან ერთად იპოვეს.
* არტემ დეინეჰა - სლოვიანსკის მკვიდრი, ის გაიტაცეს მას შემდეგ, რაც დააფიქსირეს ვებკამერის დაყენებისას მისი ოჯახის ბინის აივნიდან, რომელიც გადაჰყურებს SBU-ს კორპუსს.
* ვიტალი კოვალჩუკი - მან სლოვიანსკში ბოევიკებისგან იარაღის ხელში ჩაგდება სცადა.> თავდაპირველ განცხადებებს იმის შესახებ, რომ ის მემარჯვენე სექტორის წევრი იყო, შემდგომ ცნობებს ეწინააღმდეგებოდა.
* დენის გრიშჩუკი - მოხალისე „მისტეცკის არსენალში“ ხელოვნების ცენტრში, რომელიც გაიტაცეს სლოვიანსკის სეპარატისტებმა 25 აპრილს. გაათავისუფლეს მეამბოხეების უკან დახევის დროს.
* პაველ იუროვი - თეატრის რეჟისორი, რომელიც სლოვიანსკის სეპარატისტებმა 25 აპრილს გაიტაცეს.

#### საერთაშორისო სამხედრო დამკვირვებლები 
* გერმანელი თარჯიმანი (გამოშვებული)
* აქსელ შნაიდერი – გერმანელი პოლკოვნიკი (გათავისუფლებული)
* კშიშტოფ კობიელსკი - პოლონელი ჯარისკაცი (გათავისუფლებული)

#### უკრაინელი სამხედროები და უსაფრთხოების მოხელეები 
* ეუთოს მისიასთან ერთად დააკავეს უკრაინის შეიარაღებული ძალების ხუთი წარმომადგენელიც (გათავისუფლებული)
* პონომარევი და რუსული მედია ირწმუნებიან, რომ სეპარატისტებმა კიდევ 40 უკრაინელი ჯარისკაცი დააკავეს.
* პრორუსმა ბოევიკებმა ჰორლივკაში ტყვედ აიყვანეს SBU-ს სამი ოფიცერი (ლეიტენანტი როსტისლავ კიაშკო, მაიორი სერხიი პოტემსკი, კაპიტანი ევგენ ვერინსკი), რომლებიც იმყოფებოდნენ SBU-ს შენობაში სლოვიანსკში და საჯაროდ დაკითხეს პრესკონფერენციაზე, დაკითხვის ვიდეო გამოქვეყნდა YouTube. მოგვიანებით ისინი გაათავისუფლეს 7 მაისს სეპარატისტების ლიდერის პაველ გუბარევის სანაცვლოდ (გათავისუფლებული)
* იური ზაჰრებელნი - სლოვიანსკის პროკურორი (დაკითხვის შემდეგ გაათავისუფლეს)
* ვიტალი კოლუპაი - კრამატორსკის პოლიციის უფროსი. პრორუსი მებრძოლები პოლიციის პოლკოვნიკის გათავისუფლების სანაცვლოდ იარაღსა და იარაღს ითხოვდნენ

## რესურსები ინტერნეტში 
* დამოუკიდებელი - უკრაინის კრიზისი: გატაცებები მრავლდება, რადგან დონბასი კიდევ უფრო ანარქიაში ვარდება
* The Guardian - გათავისუფლებული ეუთოს დამკვირვებლები უკრაინაში დატყვევების დროს განსაცდელზე საუბრობენ
* Polskie Radio Captive პოლონელი ეუთოს დამკვირვებელი უკრაინაში საუბრობს "რეალურ საფრთხეზე" 
* 2014 წლის 6 ივლისი, სიკვდილის გზა. გაანადგურეს ტერორისტების ჯავშანტექნიკა, inforesist.org

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ომი
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:2014 წლის ბრძოლები