open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პრეზიდენტი (ქლიავის ჯიში)

მინი|პრეზიდენტის ნაყოფი
**პრეზიდენტი** — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია XX საუკუნის დასაწყისში, ჰერდფორდშირის საგრაფოში, გაერთიანებულ სამეფოში. მსხმოიარობაში შედის ადრეულად, მე-3–4 წელს, ხასიათდება საშუალო-საგვიანო ყვავილობით. მაღალმოსავლიანი და რეგულარულად მსხმოიარე ჯიშია, ერთი ხის საშუალო მოსავალი სრულმსხმოიარობაში 50 კგ-ზე მეტია.

## სქოლიო
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
თამაზ გიორგაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თამაზ გიორგაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*თამაზ გიორგაძე — მოჭადრაკე
*თამაზ გიორგაძე — საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის წევრი
*თამაზ გიორგაძე — ბერლინში მოღვაწე ბიზნესმენი.

კატეგორია:გიორგაძეები
Carpe diem

]]
**Carpe diem** — ლათინური აფორიზმი. ითარგმნება, როგორც „მოწყვიტე დღე“, ისარგებლე დღევანდელი დღით, მომენტი არ გაუშვა. გამონათქვამი ეკუთვნის რომაელ პოეტ კვინტუს ჰორაციუსს. ამოღებულია მისივე ოდების პირველი წიგნიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Carpe diem განმარტება

## სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
კატეგორია:ჰორაციუსი
თეიმურაზ ბერიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თეიმურაზ ბერიძე ** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*თეიმურაზ ბერიძე  —  ეკონომისტი
*თეიმურაზ ბერიძე  —   ისტორიკოსი
*თეიმურაზ ბერიძე  — საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის წევრი
რევაზ არველაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**რევაზ არველაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*რევაზ არველაძე — ფეხბურთელი
*რევაზ არველაძე — საქართველოს პარლამენტის მე-5, მე-9 მოწვევის წევრი
საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის დეპუტატები

**საქართველოს მეხუთე მოწვევის პარლამენტი** — არჩევნები გაიმართა 1999 წლის 31 ოქტომბერს. არჩევნები ტარდებოდა პროპორციული და მაჟორიტარული სისტემით. პარლამენტის 235 მანდატიდან 150 მანდატი მიღებული ხმების პროპორციულად ნაწილდებოდა იმ პარტიებზე, რომლებმაც მიიღეს არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ხმების 7 %-ზე მეტი. 85 დეპუტატი კი აირჩეოდა საქართველოს ადმინისტრაციული ერთეულებიდან. მათგან 12 მაჟორიტარ დეპუტატს ავტომატურად მიენიჭა უფლებამოსილება, რადგანაც ისინი წარმოადგენდნენ აფხაზეთის რაიონების მაჟორიტარ დეპუტატებს, ხოლო დანარჩენ 73 მაჟორიტარულ ოლქში არჩევნები ჩატარდა ჩვეულებისამებრ. შედეგები ასე განაწილდა.

## დეპუტატების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის წევრები

## სქოლიო
*
რიკ დანკო

**რიკ დანკო** (; დ. 29 დეკემბერი, 1943, ნორფოლკი, ონტარიო, კანადა — გ. 10 დეკემბერი, 1999, მარბლთაუნი, ნიუ-იორკი, აშშ) — კანადელი მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ჯგუფ The Band-ის ბას-გიტარისტი და ერთ-ერთი ვოკალისტი.

## დისკოგრაფია
**Rick Danko* (1977) 
**Rick Danko in Concert* (1997)
**Live on Breeze Hill* (1999)
**Times Like These* (2000)
*''Cryin' Heart Blues* (2005)
**At Dylan's Cafe* (2007; a live solo concert recorded in Washington, DC on December 8, 1987)
**Live at the Tin Angel, 1999* (2011)
**Live at Uncle Willy's, 1989* (2011)
**Live at the Iron Horse, Northampton 1995* (2011; with Blondie Chaplin and Ed Kaercher)

;with Danko/Fjeld/Andersen
**Danko/Fjeld/Andersen* (1991)
**Ridin' on the Blinds* (1994)
**Danko/Fjeld/Andersen|One More Shot* (2002)

;with Richard Manuel
**Whispering Pines: Live at the Getaway* (2002; recorded live in Saugerties, New York on October 12, 1985)
**Live at O'Tooles Tavern* (2009; recorded live in Scranton, PA December 12, 1985)
**Live at the Lone Star Cafe, 1984* (2011; with Paul Butterfield)

;compilation inclusions
**American Children* (Alacazam!, 1989) - "Blue Tail Fly"
**The Best Of Mountain Stage Live Volume One* (Blue Plate Music, 1991) - "Twilight" (live, with Garth Hudson)
**Broadcasts Vol. 2* (KGSR 107.1, 1994) - "Twilight" (live in studio)
**Bring It On Home Vol.1* (Legacy, 1994) - "Blue Tail Fly" (with Garth Hudson), "Mystery Train", "Bring it On Home/The Jam" (live in studio) 
**Bring It On Home Vol.2* (Legacy, 1994) - "Raining In My Heart" (live in studio) 
**City Folk Live IV (WFUV 90.7, 2001) - "Twilight" (live in studio) 
**eTown Live, Volume 3* (eTown, 2003) - Book Faded Brown (live, with arth Hudson, Professor Louie) 
**Radio Woodstock - 30 Years & Counting* (WDST 100.1, 2010) - Blue River (live in studio)
**Live at Caffè Lena* (Tompkins Square Records, 2013) - "It Makes No Difference" (live)

## ფილმოგრაფია
* 1978: *The Last Waltz*
* 1986: *Man Outside*
* 1987: ''Rick Danko's Electric Bass Techniques* (home video)
* 1990: *The Wall – Live in Berlin*
* 1993: *The 30th Anniversary Concert Celebration*
* 2003: *Festival Express''

## ბიბლიოგრაფია
* Hoskyns, Barney (1993). Across The Great Divide: The Band and America, Viking, ISBN 0-670-84144-7
* Sounes, Howard (2001). Down the Highway: The Life of Bob Dylan, Grove Press, ISBN 0-8021-1686-8
* Shelton, Robert (1986). No Direction Home: The Life and Music of Bob Dylan (hardback ed.), New English Library, ISBN 0-450-04843-8
* Helm, Levon (1993). This Wheel's on Fire: Levon Helm and the Story of The Band, Chicago Review Press, ISBN 9781556524059

## რესურსები ინტერნეტში
* Artist Biography by Bruce Eder

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
საღირაანთ დიდი ეკლესია

მინი|300პქ|საღირაანთ დიდი ეკლესია
**საღირაანთ დიდი ეკლესია** — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, 0,5 კმ-ზე, ამაღლებისგორაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (7,2x4,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. აფსიდის თაღი, საბჯენი თაღი, შესასვლელი თაღი, სარკმელთა ღიობები და ლავგარდანი კვადრატული აგურითაა ნაწყობი. ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდნის დიდი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეშია. კარი გადახურულია შეისრული თაღით, რომელიც გარედან აგურის წყობით გამოყვანილ კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაშია. ეკლესიის დარბაზი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული, შეისრულთაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო კვადრატული ნიშია. მათგან სამხრეთის ნიშის ზემოთ, კონქის ქუსლის დონეზე მცირე ზომის ნიშია მოწყობილი. ერთი შეისრულთაღიანი სარკმელი ეკლესიის დასავლეთ კედელშია. დარბაზი ოდნავ შეისრული კამარითაა გადახურული. კამარა ეყრდნობა ერთ საბჯენ თაღს, რომელიც მას ორ ნაწილად ყოფს. ფასადები სადაა. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობით ყრუ ნახევარწრიული თაღია გამოყვანილი. კედლებზე შემორჩენილია აგურით ნაწყობი სამსაფეხურიანი თაროსებრი ლავგარდნის ნაწილები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ევგენი პოლივანოვი

**ევგენი დიმიტრის ძე პოლიანოვი** (; დ. 12 მარტი, 1891 — გ. 25 იანვარი. 1938) — საბჭოთა ენათმეცნიერი, ორიენტალისტი და პოლიგლოტი. 
 
მან იაპონური, ჩინური, უზბეკური და დუნგანური ენების, თეორიული ლინგვისტიკისა და პოეტიკის შესახებ მნიშვნელოვანი ნაშრომები დაწერა. პოლიანოვმა მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა კავშირის ხალხების დამწერლობის განვითარებაში და ამასთან ერთად, იაპონური ენის კირილიზაციური სისტემა შექმნა, რომელიც საბჭოთა კავშირში ოფიციალურად იყო მიღებული და თანამედროვე რუსეთში კვლავაც გამოიყენება. მან აგრეთვე თარგმნა ყირგიზული ეროვნული მანას პოემა რუსულად. პოლიანოვი მიჩნეულია მეცნიერად, რომელმაც იაპონურ დიალექტებს შორის არსებული ტონობრივი აქცენტების შესწავლა დაიწყო. 

1917 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს პოლიანოვი ჯერ მენშევიკური, შემდეგ კი ბოლშევიკური პარტიის აქტიური წევრი იყო. ის 1917-1918 წლებში საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის ორიენტალისტურ სექციაში, ხოლო 1921 წელს კომინტერნში მუშაობდა.

1928-1929 წლებში პოლიანოვმა ნიკო მარის იაფეტური თეორიისადმი, რომელსაც იმდროინდელი რეჟიმი ემხრობოდა, სკეპტიციზმი გამოავლინა. ამის შემდეგ ის მოსკოვისა და ლენინგრადის ყველა საგანმანათლებლო ინსტიტუტიდან მუქარას იღებდა და მის დაპატიმრებამდე ,,ცენტრალური აზიაში გადასახლებული იყო, სადაც მან ადგილობრივ ენებზე ნაყოფიერი ნაშრომები დაწერა.''

სტალინის რეპრესიების დროს პოლიანოვი 1937 წლის 16 აგვისტოს ბიშკეკში იაპონიის ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს. 1 ოქტომბერს მან მოითხოვა დაეწერა, რომ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატმა მის წინააღმდეგ დაკითხვის მკაცრი მეთოდები გამოიყენა და დაეწერა არასწორი განცხადება, რომელიც მის წინააღმდეგ გამოძიებას ჩიხში შეიყვანდა. 1938 წლის 25 იანვარს პოლიანოვი სსრკ-ს აღმასრულებელი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიუმის დახურულ სესიაზე დაიკითხა, რის შედეგადაც მას სიკვდილი მიუსაჯეს და გადაწყვეტილება ძალაში მოსკოვის მახლობლად მოიყვანეს. 1963 წელს მოხდა მისი რეაბილიტაცია. 2018 წლის ოქტომბერში კომუნარკაში მის სახელზე მემორიალი აღიმართა.     

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:რუსი ორიენტალისტები
კატეგორია:რუსი იაპონოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:მენშევიკები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ნიკოლოზ გუმილიოვი

მინი|ნ. გუმილიოვი
**ნიკოლოზ სტეფანეს ძე გუმილიოვი** (; დ. 3 აპრილი, 1886, კრონშტადტი, — გ. 24 აგვისტო, 1921, პეტროგრადი) — რუსი პოეტი. პოეტ ანა ახმატოვას პირველი ქმარი და ისტორიკოს ლევ გუმილიოვის მამა. 

1900-1903 წლებში ცხოვრობდა თბილისში, სწავლობდა თბილისის ვაჟთა გიმნაზიაში. 1906 წლიდან ნიკოლოზ გუმილიოვი ცხოვრობდა პარიზში: ისმენდა ლექციებს ფრანგული ლიტერატურის შესახებ სორბონაში, შეისწავლა მხატვრობა და ბევრი იმოგზაურა. 1909 წელს მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ექსპედიციაში აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში. 1911 წელს ჩამოაყალიბა ლიტერატურული წრე — „ცეხ პოეტოვ“. 1913 წელს აღიარა ახალი მოდერნისტული მიმართულება რუსულ პოეზიაში — აკმეიზმი, გახდა მისი ორგანიზატორი და თეორეტიკოსი. 1914 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის ფრონტზე იყო. 1917 წელს რუსულ საექსპედიციო კორპუსს ახლდა საფრანგეთში. 1918 წელს დაბრუნდა პეტროგრადში. არ მიიღო ბოლშევიკური რევოლუცია, რის გამოც ბრალად დასდეს კონტრრევოლუციურ შეთქმულებაში მონაწილეობა და დახვრიტეს.

გუმილიოვის პირველი ლექსი თბილისში გამოქვეყნდა 1901 წელს გაზეთ „ტიფლისსკი ლისტოკში“. ავტორია ლექსთა კრებულებისა: „კონკისტადორთა გზა" (1905), „რომანტიკული ყვავილები" (1908), „მარგალიტი" (1910), „კოცონი" (1918), „კარავი და ცეცხლოვანი გოდოლი" (1921); მოთხრობათა კრებულისა „პალმის ჩრდილი" (1922); კრიტიკული სტატიების კრებულისა „წერილები რუსული პოეზიის შესახებ" (1923). თარგმნა ბაბილონური ეპოსი „გილგამეში", ვოლტერის, თ. გოტიეს, ოსკარ უაილდის, ჰაინრიხ ჰაინეს და სხვ. ნაწარმოებები. მის თხზულებათა შორის არის საქართველოთი შთაგონებული ლექსებიც.

## ბიბლიოგრაფია 
* Стихотворения. Посмертный сборник, 2 изд., П., 1923; Стихи. Поэмы, Тб., 1988.

## ლიტერატურა
* რუსული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 3, თბ., 1963;
* Блок А., „Без божества, без вдохновенья“, Собр. соч., т. 6, М.–Л., 1962;

კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:რუსი მონარქისტები
კატეგორია:აფრიკის მკვლევრები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ვახტანგ გუნაშვილი

**ვახტანგ ბესარიონის ძე გუნაშვილი** (დ. 12 თებერვალი, 1926, თბილისი, — გ. 9 ოქტომბერი, 2010, იქვე) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს სახალხო არტისტი (1974).

დაამთავრა თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი (1949). 1945 წლიდან საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიის ანსამბლის, 1959 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო. პარტიები: იაგო (ალექსი მაჭავარიანის „ოტელო"), ბაზილი (ლუდვიგ მინკუსის „დონ კიხოტი"), ჯარჯი (ანდრია ბალანჩივაძის „მთების გული"), მამია (დავით თორაძის „გორდა"), დავრიში (გრიგოლ კილაძის „სინათლე"), ვაცლავი (ბორის ასაფიევის „ბახჩისარაის შადრევანი"), უფლისწული (პეტრე ჩაიკოვსკის „მაკნატუნა"), თავადი გუდალი, დემონი (სულხან ცინცაძის „დემონი") და სხვ. ითვლება ქართული ხალხური ცეკვების ერთ-ერთ საუკეთესო შემსრულებლად. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ ალა დვალთან ერთად შესრულებული ცეკვა „ქართული". გუნაშვილმა ქ. ზაარბრიუკენში (გერმანია) დადგა ოპერების — ზაქარია ფალიაშვილის „დაისისა" და ოთარ თაქთაქიშვილის „მინდიას" ცეკვები. საგასტროლო კონცერტებით მოვლილი ჰქონდა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა. დაჯილდოებული იყო საპატიო ნიშნის (1986) და ღირსების (1999) ორდენებით.
 
## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 129

კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
აკარნანია

მინი|ძველი საბერძნეთის ჩრდილოეთი რეგიონები.
მინი|ამფითეატრის ნანგრევები სტრატოსში.
**აკარნანია** () — მხარე ძველი საბერძნეთის ცენტრალურ ნაწილში, იონიის ზღვის სანაპიროზე, ეტოლიის დასავლეთით, რომლისგანაც მას მდინარე აქელოოსი გამოყოფდა.

აკარნანიის ტერიტორია პირველად ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში დასახლდა. ძვ. წ. V საუკუნის ბოლოსთვის ტომთა კავშირიდან ფედერაციული ტიპის სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, რომლის დედაქალაქი სტრატოსი იყო. შემდგომ საუკუნეებში ათენის, თებეს და მაკედონიის მმართველობის ქვეშ მოექცა. ძვ. წ. 231 წელს აკარნანიის იმ ნაწილმა, რომელიც მანამდე ეპირის სამეფოს ნაწილი იყო, დამოუკიდებლობა აღადგინა და მაკედონიის მეფე ფილიპე V-სთან დაამყარა კავშირი. ძვ. წ. 167 წელს მაკედონური დინასტია რომაელებმა დაამხეს. აკარნანია გარკვეულ დამოუკიდებლობას შემდგომშიც ინარჩუნებდა. საბოლოოდ, ოქტავიანე ავგუსტუსმა აკარნანიელთა დიდი ნაწილი მის მიერ ძვ. წ. 29 წელს დაარსებულ ქალაქ ნიკოპოლს დაუქვემდებარა, დანარჩენი ნაწილი კი რომის პროვინცია აქაიას შეუერთა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორიული რეგიონები
ემპრესი

**ემპრესი** — ქლიავის კანადური ჯიში. მსხმოიარობაში შედის მე-3–4 წელს. ხასიათდება საშუალო პერიოდის ყვავილობითა და მაღალმოსავლიანობით (ერთი ხის საშუალო მოსავალი სრულმსხმოიარობაში 50-55 კგ-ია), მწიფდება აგვისტოს ბოლოს – სექტემბრის დასაწყისში, ძირითადად გამოიყენება სასუფრედ. ნაყოფი ძალიან მსხვილია მასა 60–70 გრამს აღწევს, ზოგიერთი ეგზემპლარისა 120 გრამამდეცაა. ნაყოფი კვერცხისებრი ფორმისაა, კანი მუქი იისფერია, დაფარულია მუქი ნაფიფქით. რბილობი მკვრივი, სრულ სიმწიფეში ხასიათდება გამორჩეული გემოთი. კურკა მსხვილი, რბილობს ნახევრად სცილდება. ქლიავის ახლად ინტროდუცირებულ პერსპექტიულ ჯიშად ითვლება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
გუნდე

**გუნდე** — ნასოფლარი საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში, მდ. მტკვრის მარცხენა ნაპირის მაღალ მთიანეთში, ტბის პირას (). 

მის მახლობლად დგას ერთნავიანი ეკლესია. ძეგლი საგრძნობლად დაზიანებულია. ეკლესიის თავისებურებას წარმოადგენს აღმოსავლეთით შვერილი ნახევარწრიული აფსიდა და დასავლეთით — ნართექსი. ძეგლის გართულებული სტრუქტურა უშუალოდ ერთნავიანი ეკლესიის ფუნქციის გაფართოებასთანაა დაკავშირებული. ეკლესია შიგნით და გარედან ნაგებია სწორ რიგებად ნაწყობი, საშუალო ზომის, უხეშად დამუშავებული ბაზალტის ქვებით, ხოლო ფასადის კუთხეებში სუფთად გათლილი მსხვილი ბლოკებია გამოყენებული. გადახურულია კამარით. კონსტრუქციული ელემენტები — სატრიუმფო და საბჯენი თაღები, პილასტრები და სხვ. სუფთად გათლილი ქვიშაქვის ბლოკებითაა ამოყვანილი. შესასვლელი ორია — სამხრეთისა და დასავლეთისა. ფასადები სადაა, მოურთველი, მხოლოდ სამხრეთის კარის არქიტრავს ამკობს წრეში ჩასმული ბოლოებგაფართოებული ე. წ. ბოლნური ტიპის ჯვრის გამოსახულება. ნიკოლოზ ჩუბინაშვილი ძეგლს V საუკუნის II ნახევრით – VI საუკუნის I ნახევრით ათარიღებს, ირინე ელიზბარაშვილი — VIII-IX საუკუნეებით.

ნამოსახლარის განაპირას ეკლესიის მიმართულებით მდებარეობს ნახევრად მიწაში ჩასმული აკლდამა. აკლდამის შესასვლელი კარგად არის შემორჩენილი, შიგნიდან კი მიწით არის ნაწილობრივ ამოვსებული. კედლებში გამოყენებულია საკმაოდ დიდი ზომის თლილი ლოდები, ხოლო სახურავისთვის მცირე ზომის ქვის ფილები, რომლებიც საერთო ჯამში თაღს ქმნიან.

## ლიტერატურა 
* Тодриа Т., Чубинашвили Н., Шашианис Самеба, Тб., 1988;
* ჯავახეთი. ისტორიულ-ხუროთმოძღვრული გზამკვლევი, თბ., 2000;

* გუნდეს ეკლესია //მირიჯანაშვილი ი. ჯავახეთის დარბაზული ეკლესიები.-თბ.,2009.-გვ.57-66.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
გუნიაყალას წარწერა

**გუნიაყალას წარწერა** — ხელის გამოსახულებიანი სტელა (ჴელი), სამეფო მიწათმფლობელობის დამადასტურებელი იურიდიული დოკუმენტი. აღმოჩენილია ისტორიულ თრიალეთში (სოფელი გუნიაყალა, ახლანდ. სამება, წალკის მუნიციპალიტეტი) 1936 წელს ეთნოგრაფიული ექსპედიციის მიერ (ხელმძღვანელი — გიორგი ჩიტაია). დაცულია თბილისში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.

ექსპონატი წარმოადგენს მოვარდისფრო ქვის ოთხკუთხად გათლილ სტელას ზომით 133 სმ × 80 სმ × 20 სმ. მის ზედაპირზე, შუა ნაწილში, გამოსახულია დაბალი რელიეფით შესრულებული გაშლილი ხელი (მეფის ძალაუფლების მატერიალური ნიშანი) და სამეფო ნიშანი. ორივე დეტალი ჩასმულია თაღოვან ლილვისებურ ჩარჩოში. მის მარცხნივ და მარჯვნივ ამოკვეთილია 10-სტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა: 

სტრიქონები გადადის ჩარჩოს ერთი გვერდიდან მეორეზე. წარწერას, ხელისა და სამეფო ნიშნის გამოსახულებას, თავის მხრივ, შემოუყვება შეწყვილებული ლილვის ჩარჩო. წარწერის ფართობი: მარცხენა მხარეზე — 43,5 სმ × 11,5 სმ; მარჯვენა მხარეზე — 40 სმ × 9,6 სმ; გრაფემების სიმაღლე — 2,5–3 სმ; განკვეთილობის ნიშნები არ ახლავს. ქარაგმის ნიშნად ნახმარია კლაკნილი, კიდურწერტილოვანი განივი ხაზი. დამწერლობა კიდურწერტილოვანია, თარიღდება შინაარსისა და პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით. წარწერაში მოხსენიებული არიან თამარ მეფე და მისი ძე გიორგი IV (ლაშა-გიორგი). ამ უკანასკნელის მეფედ იხსენიება მიუთითებს, რომ წარწერა შესრულებულია თამარისა და გიორგის თანამოსაყდრეობის პერიოდში. თამარისა და გიორგის შემდეგ იერარქიული თანმიმდევრობით დასახელებული არიან სამეფოს უმაღლესი მოხელეები: 1. ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი (სახელის გარეშე); 2. ამირსპასალარი ზაქარია მხარგრძელი; 3. მანდატურთუხუცესი შალვა ახალციხელი; 4. მეჭურჭლეთუხუცესი ოვსიყმა; 5. მსახურთუხუცესი ვაჩე. ბოლოს, წარწერაში მოხსენიებული არიან ძეგლის დადგმის მოთავე ჯალაბა და ოსტატი სანობას ძე ინა.

## ლიტერატურა
* ბარდაველიძე ვ., ჩიტაია გ., ქართული ხალხური ორნამენტი, I. ხევსურული, თბ., 1939;
* ბაქრაძე ა., XIII საუკუნის წარწერა გუნია-ყალადან, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწ. მუზეუმის მოამბე», 1953, ტ.17;
* მუსხელიშვილი ლ., თორელთა გენეალოგიის გარკვევის ცდა ჰამამლუს XII საუკუნის წარწერებთან დაკავშირებით, იქვე, 1940, ტ. 10;
* ოთხმეზური გ., XII–XIII სს-ის მიჯნის ქართული ლაპიდარული წარწერები როგორც საისტორიო წყარო, თბ., 1981;
* საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების კატალოგი, შედგ. ა. ბაქრაძისა და ს. ბოლქვაძის მიერ, თბ., 1953;
* ცისკარიშვილი ვ., ჯავახეთის ეპიგრაფიკა, თბ., 1959;
* Меликсет-Бек Л., Рельефы руки на памятниках материальной культуры феодальной Грузии, «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის», 1957, ტ. 9;

კატეგორია:ქართული წარწერები
ალტანის რენკლოდი

**ალტანის რენკლოდი**, *გრაფ ალტანი* — ქლიავის (რენკლოდის) ევროპული ჯიში. გამოყვანილია ბოჰემიაში გრაფ ალტანის მამულში, მიღებულია მწვანე რენკლოდის ნათესებიდან. საშუალო-ზომიერი ზრდის ხეა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი მსხვილია, ოვალური ფორმის. ყვავილობს აპრილის მეორე დეკადაში (გორის პირობებში), საუკეთესო დამამტვერიანებელ ჯიშებად უნდა ჩაითვალოს მწვანე რენკოლდი და იტალიური უნგრულა. ხასიათდება მაღალმოსავლიანობით. იკრიფება აგვისტოს მე-2 დეკადაში, კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. ჭარბტენიან რეგიონებში ხშირად ზიანდება მონილიოზით. ნაყოფი მსხვილია (3,6🞩4,2🞩4,4 სმ; მასა 36 გრამი), ფერად მოწითალო, მრგვალი ფორმისა, ბრტყელი ფუძით. კანი სქელია, ხშირად ბადისებრად დასერილი, ძირითადი ფერი ღია მომწვანო–ყვითელია, რომელიც ემჩნევა მხოლოდ შემოუსვლელ ნაყოფს და დაჩრდილულ ადგილებზე ყომრალ–წითელი შეფერვა ფარავს ნაყოფის თითქმის მთელ ზედაპირს. კანზე აშკარად ემჩნევა მოჟანგისფრო წერტილები და ხალები. სრულ სიმწიფეში მუქი წითელი ხდება, დაფარულია ნაფიფქით. რბილობი მუქი ყვითელი, მკვრივი, წვნიანი, არომატული, ხასიათდება კარგი საგემოვნო თვისებებით, კურკა (მასით ნაყოფის წონის 4%) რბილობს ნახევრად სცილდება. გამოიყენება როგორც სასუფრედ, ასევე კომპოტების დასამზადებლად.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
აკლიმატიზაცია

**აკლიმატიზაცია** ( — „თან“,  — „ჰავა“, „კლიმატი“) — ცოცხალი ორგანიზმის ფიზიოლოგიური და/ან ქცევითი შეუგება გარემოს სხვადასხვა ფაქტორების ცვლილებებთან. 

აკლიმატიზაცია წარმოადგენს ინდივიდის თანდათანობით განვითარებულ სხვადასხვა გრძელვადიან საპასუხო რეაქციას, რომელიც მეტნაკლებად ჰაბიტუალური და შექცევადია. ეს განასხვავებს აკლიმატიზაციას ჰომეოსტაზისგან, ორგანიზმის ზრდისა და განვითარების შეუქცევადი პროცესისგან და ევოლუციური ადაპტაციისგან (რაც გულისხმობს შეგუებითი რეაქციის განვითარებას პოპულაციაში თაობების მანძილზე). აკლიმატიზაციის განვითარება შესაძლებელია წინასწარ, ცვლილებების მოლოდინის პირობებში და უზრუნველყოფს ორგანიზმის გადარჩენას მისთვის უჩეულო გარემოში (მაგ., ადაპტაცია კლიმატის სეზონური ცვლილებების მიმართ).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
კატეგორია:ეკოლოგია
ატმისებური

**ატმისებური**, *წითელი ნეკტარინა*, *კაროლევის ქლიავი* — ქლიავის ძველი ევროპული ჯიში. საშუალოზე ძლიერი ზრდის ხეა, ინვითარებს გაშლილ მრგვალ ვარჯს, საკმაოდ გამძლეა ყინვისადმი. ხასიათდება არარეგულარული მოსავლიანობით. იკრიფება ივლისის II–III დეკადაში (დასავლეთ საქართველოში — თვის შუა რიცხვებში, აღმოსავლეთში — ბოლო), კარგად იტანს ტრანსპორტირებას. ფოთოლი მსხვილი, ოვალური ფორმისაა, შემრგვალებული წვეროთი, მუქი მწვანე ფერისა, შებუსვილი, კიდე ორმაგადაა დაკბილული. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. თვითსტერილია.

საინტერესოა თავისი მსხვილი, ლამაზი ადრეულა სიმწიფის ნაყოფით, რომელიც გემოთი არ არის მაღალი ხარისხის, მაგრამ საუკეთესო პროდუქციას წარმოადგენს კომპოტისთვის. მსხვილია (4,5🞩4,7🞩4,6 სმ), მასა საშუალოდ 41 გრამს შეადგენს, მომრგვალო ფორმისაა, ბრტყელი და განიერი ფუძით და ბოლოთი. ნაყოფზე ღარი არ არის ღრმა. ნაყოფის კანი სქელია, მკვრივი, მოყვითალო მწვანე ფერის, ვარჯის დაჩრდილულ ადგილებზე შეფერვა მოწითალო ან მუქი წითელი აქვს, აყრია წვრილი თეთრი წერტილები. დაფარულია ლამაზი ცვილისებრი მკრთალი ფერის სქელი ნაფიფქით. რბილობი ყვითელი, მკვრივი, ძარღვიანი, წვნიანი, მოტკბო-მომჟავო გემოსი; შემოუსვლელი ნაყოფი მწკლარტე გემოსია. გემოს მხრივ მაღალი თვისებისა არ არის. მორგვალო ოვალური ფორმის კურკა რბილობს კარგად სცილდება, აქვს მობრტყო გვერდები, საშუალო ზომისაა, წონით ნაყოფის წონის 4%–ს შეადგენს.

ფართოდ არის გავრცელებული მეხილეობის სამრეწველო რაიონებში, გვხვდება ცალკე მდგომ ხეებად, ხშირადაა თბილისის საგარეუბნო ბაღებში. ქლიავის რეკომენდებული ჯიშია. აღმოსავლეთ საქართველოში, გორისა და კასპის მუნიციპალიტეტებში გავრცელებულია ატმისებურის ადგილობრივი ფორმა ალიბუხარი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ალიბუხარი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ანჯელენო

**ანჯელენო** — ქლიავის ამერიკული ჯიში, მიეკუთვნება ჩინურ-იაპონური ქლიავების რიგს, რომელიც საქართველოში ახალი ინტროდუცირებულია. მსხმოიარობაში შედის დარგვიდან მე-3–4 წელს. ხასიათდება საადრეო-საშუალო პერიოდის ყვავილობით, საშუალო-მაღალი მოსავლიანობით. მსხმოიარობს რეგულარულად და უხვად. ნაყოფის ზომა სტაბილურად მსხვილია, 80–100 გრამი, ზოგიერთი ეგზემპლარი 120–130 გრამსაც აღწევს, მწიფდება აგვისტოს ბოლოს – სექტემბრის პირველ ნახევარში (შიდა ქართლი). მოითხოვს რამდენიმე ვადაში კრეფას და კარგად ინახება ჩვეულებრივი სარდაფის პირობებში 3–4 კვირის განმავლობაში. ძირითადად გამოიყენება სასუფრედ.

ნაყოფი მრგვალი, სფეროს ფორმისაა, კანი მუქი წითელია, რომელიც შავში გადადის, დაფარულია ნაფიფქით, რბილობი წითელი ფერის, მკვრივი, ხასიათდება მომჟავო, მეტად ორიგინალური გემოთი, კურკა წვრილი — როგორც ტყემალს, რბილობს არ სცილდება. ქლიავის ახლად ინტროდუცირებული პერსპექტიული ჯიშია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
აკორდეონი

მინი|აკორდეონი. ზემოთ — იტალია, 1978; ქვემოთ — საბჭოთა პერიოდის რუსეთი.
**აკორდეონი**, *აკორდიონი* () — პორტატიული პნევმატურენიანი მუსიკალური ინსტრუმენტების საერთო სახელწოდება, რომელთაც მარცხენა კლავიატურაზე აქვთ მზა აკორდული აკომპანემენტის სისტემა. პირველი პროტოტიპული აკორდეონი შექმნა გერმანელმა ოსტატმა კ. ფ. ლ. ბუშმანმა 1822 წელს, სახელწოდება კი 1829 წელს უწოდა ავსტრიელმა ორგანის ოსტატმა კ. დამიანმა მის მიერ გაუმჯობესებულ გარმონიკას. XIX საუკუნის 30-იანი წლებიდან აკორდეონი ფართოდ გავრცელდა დასავლეთ ევროპასა და ამერიკის შეერთებული შტატებში, შემდეგ რუსეთში და XX საუკუნიდან — საქართველოშიც. ფართოდ გავრცელდა აღმოსავლეთ საქართველოში, ხშირად გამოიყენებოდა ლხინში დოლთან ერთად. 

კორდეონზე მარჯვენა ხელის კლავიატურის დიაპაზონის სხვადასხვა ზომის მიხედვით — სამი ოქტავა ან მეტია. მარცხენა კლავიატურა ღილაკებიანია (24-დან 140-მდე), რომელიც სხვადასხვა ტონალობაში იძლევა მზა აკორდს. აკორდეონს აქვს „ენების“ კომპლექტი, 2-5 მარჯვენა კლავიატურისათვის და 4-5 მარცხენისათვის. ეს იძლევა ტემბრის გამრავალფეროვნების საშუალებას და ოქტავით ან უნისონურად ბგერების გაორმაგების გზით ჟღერადობის ძალა და ტემბრის შეფერილობა იცვლება. 

## ლიტერატურა
* „აკორდეონი“. ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი = Ethnoraphic dictionary of the georgian material culture = Das ethnographisce Lexikon der georgischen materiellen Kultur = Le dictionnaire ethnologique de culture materielle = Этнографический словарь грузинской матриальной културы / საქ. ეროვნ. მუზეუმი ; [პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. ელდარ ნადირაძე ; რედ. როინ მეტრეველი ; ავტ.-შემდგ.: გვანცა არჩვაძე, მარინა ბოკუჩავა, თამარ გელაძე და სხვ.]. - თბ. : მერიდიანი, 2011. - 610 გვ. : ფოტოილ. ; 30 სმ.. - თავფურ., შესავალი ქართ., ინგლ., გერმ., ფრანგ. და რუს. ენ.. - ეძღვნება აკად. გიორგი ჩიტაიას ხსოვნას. - ISBN 978-9941-10-489-3;
* 

კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით
მუქსუნი

**მუქსუნი** () — ნახევრადგამსვლელი თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე ჩვეულებრივ 33–35 (94-მდე) სმ აღწევს, წონა 1–2 (13,8-მდე) კგ-ს. მტკნარი წყლის თევზია. მოვერცხლისფროა, იშვიათად ოქროსფერ-ყვითელი (ნორილსკის ტბებში). ზედა ყბა ქვედაზე გამოწეულია. გავრცელებულია ჩრდილოეთი ყინულოვანი ოკეანის სანაპირო წყლებში. იზრდება გამტკნარებულ ზღვის წყლებში, გამოსაზამთრებლად მიდის ციმბირის დიდ მდინარეებში ზაფხულის ბოლოს (კარიდან კოლიმამდე). ცოცხალ ფორმებს ქმნის მდინარე პიასინისა და ტაიმირის ტბის აუზებში. ზოგიერთ რეგიონში მუქსუნის რაოდენობა ჭარბი მოპოვების გამო შემცირებულია.

## სქოლიო
კატეგორია:სიგი
ადრეულა (ქლიავის ჯიში)

**ადრეულა** — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის დამლევს ინგლისში თომას რივერსის მიერ „ენგელბერტის“ და „საადრეო მოსავლიანის“ შეჯვარებით. საქართველოში ჯერჯერობით მხოლოდ საკოლექციო ნარგავებში გვხვდება. პერსპექტიული საადრეო ჯიშია საქართველოს მთელ რიგ რაიონებისათვის.

ადრეულა საუკეთესო სუფრის ჯიშია, ნაყოფი მწიფდება ივლისის ბოლო რიცხვებში, მოსავლიანია და გარემო პირობებისთვისადმი მცირედ მომთხოვნი. მსხმოიარობას ადრე იწყებს, ყინვაგამძლეა, ნაყოფი მწიფდება თანდათანობით. ხეს ახასიათებს მაღალი პირამიდული ვარჯი. ფოთოლი ოვალური ფორმისაა, წაწვეტებული წვერით. ფოთლის ფირფიტის კიდე წვრილადაა დაკბილული. ახასიათებს საგვიანო ყვავილობა. თვითსტერილია.

ნაყოფი საშუალო ზომისაა (3,7🞩3,2 სმ). ერთი ნაყოფის საშუალო მასა 24,3 გრამს უდრის. ნაყოფი მრგვალია, არაღრმა ღარი აშკარად შესამჩნევია. კანი თხელია, მუქი ლურჯი ფერის. ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, მკვრივი, წიწვიანი, მომჟავო გემოსი. კურკა კარგად სცილდება ნაყოფის რბილობს (ხორცს).

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ანა შპეტი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნაყოფი და ტოტები
**ანა შპეტი** — ქლიავის ჯიში. მიეკუთვნება უნგრულების ჯგუფს. გამოყვანილია დაახლოებით 1870-იან წლებში ბერლინის ახლომდებარე დაბაში (კეცინში), ლ. შპეტის სანერგეში. საქართველოში მისი შემოტანის დრო არ არის ცნობილი. გვხვდება თითქმის ყველა რაიონში ცალკე ხეების სახით. თავისი მაღალხარისხიანი და გარემოსადმი კარგი შეგუების უნარიანობის გამო უნდა ჩაითვალოს ერთ–ერთ საუკეთესო სამრეწველო ჯიშად საქართველოს მეხილეობის მთელ რიგ რეგიონებში.

ჯიში საინტერესოა უხვი მოსავლიანობით; ადრე იწყებს მოსავლის მოცემას. საგვიანო სიმწიფის პერიოდისაა; მწიფდება სექტემბრის ბოლო რიცხვებში. კარგი ხარისხის, საგვიანო სუფრის ჯიშად ითვლება. კარგად შეეგუა საქართველოს ბუნებრივ პირობებს. ხე ძლიერმზრდია, პირამიდული ვარჯით, რომელიც მოსავლის სიმძიმის გამო გადაშლილ და დახრილ ხასიათს ღებულობს. ფოთოლი ოვალური ფორმისაა, წაწვეტებული ბოლოთი. ფოთლის ფირფიტის ზედაპირი მუქი მწვანე და ბრჭყვიალა. ახასიათებს ადრეული ყვავილობა. თვითფერტილია.

ნაყოფი მსხვილია (4,4🞩2,8 სმ). საშუალო მასა 41,5 გრამს უდრის. კასრისებრი ფორმა აქვს, განიერი ფუძით. კანი მოწითალო ფერისაა, ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქით. კანქვეშა თეთრი წერტილები მსხვილია და კარგად ემჩნევა ცვილისებრი ნაფიფქისაგან გასუფთავებულ ნაყოფს. რბილობი მომწვანო–ყვითელია, ძლიერ წვნიანი, ტკბილი, მომჟავო გემოსი. ნაყოფის სრულ სიმწიფეში კურკა ადვილად სცილდება რბილობს. კარგია საჩირედ, საკონსერვო ქარხნებში გადასამუშავებლად და საკმაოდ კარგია აგრეთვე სუფრის ხილადაც.

## ლიტერატურა 
* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ამირან მუზაევი

**ამირან მუზაევი** (დ. 28 ოქტომბერი, 1950, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო), ძიუდოში ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი  (1973, მადრიდი, ესპანეთი, 93 კგ), საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი (1974, თბილისი, 93 კგ ), სსრკ ვიცე-ჩემპიონი (1973, კიევი, 93 კგ), სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1976, მოსკოვი, სსრკ, 93 კგ ), ორგზის ევროპის ჩემპიონი ( 1974, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო; 1975, ლიონი, საფრანგეთი). სამბოში ორგზის სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1970, 1972), სსრკ საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ამირან მუზაევი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
რიჩარდ მანუელი

**რიჩარდ ჯორჯ მანუელი** (; დ. 3 აპრილი, 1943, სტრატფორდი, ონტარიო, კანადა — გ. 4 მარტი, 1986, ვინტერ პარკი, ფლორიდა, აშშ) — კანადელი მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ჯგუფ The Band-ის პიანისტი, დრამერი და ვოკალისტი.

## ბიოგრაფია
### ადრეული წლები და კარიერა
რიჩარდ მანუელი კანადაში, ონტარიოს პროვინციის ქალაქ სტრატფორდში, 1943 წლის 3 აპრილს დაიბადა. მამამისი ავტომექანიკოსად, ხოლო დედა სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა. იზრდებოდა სამ ძმასთან ერთად. ცხრა წლის ასაკიდან კლავიშებზე დაკვრა დაიწყო. ადრეულ ასაკში მის მუსიკალურ გემოვნებაზე უმთავრესი გავლენა რეი ჩარლზის, ბობი ბლანდის, ჯიმი რიდისა და ოტის რაშის შემოქმედებამ მოახდინა.

## დისკოგრაფია
* *Whispering Pines: Live at the Getaway* (2002) 
* ''Live at O'Tooles Tavern* (2009; recorded live in Scranton, Pennsylvania, on December 12, 1985) 
* *Live at the Lone Star* (2011; recorded live in New York City in 1984) 
* *Live At The Horseman Saloon'' (2019; recorded live in 22nd March 1985) 

## რესურსები ინტერნეტში
* Artist Biography by Erik Hage

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
აკადია

[მინი|აკადიის რუკა, [1754.]]
**აკადია** (; ) — ჩრდილოეთ ამერიკაში საფრანგეთის სამეფოს სამფლობელოების სახელწოდება XVII-XVIII საუკუნეებში, ახალი საფრანგეთის ნაწილი. მისი ბირთვი შეესაბამება ახლანდელ ახალ შოტლანდიას (კანადა); მოიცავდა ასევე აღმოსავლეთ კვებეკის, კანადის ზღვისპირა პროვინციებისა და აშშ მენის შტატის ნაწილს.

აკადიის ტერიტორიაზე პირველი ევროპული დასახლება ფრანგებმა, სამიუელ შამპლენმა და პიერ დიუგუამ დააარსეს 1604 წელს. XVII-XVIII საუკუნეების მანძილზე ეს მიწები სადავო იყო საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთს შორის. ბრიტანელებმა ახალ შოტლანდიაზე კონტროლი დაამყარეს 1713 წელს, ხოლო, 1755 წელს, საფრანგეთთან მოსალოდნელი ომის წინ, ფრანგულენოვან მცხოვრებთა მნიშვნელოვანი ნაწილი აკადიიდან განდევნეს. ბევრი მათგანი საფრანგეთის იმჟამინდელ კოლონიაში — ლუიზიანაში დასახლდა; აქ მათი შთამომავლები „კაჯუნებად“ იწოდებიან. აკადიელების გასახლების ისტორია ასახულია ამერიკელი პოეტის ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელოს პოემა „ევანჯელინაში“ (1847).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის კოლონიები
კატეგორია:კანადის ისტორია
გიორგი გუნია (მხატვარი)

**გიორგი კონსტანტინეს ძე გუნია** (დ. 19 ოქტომბერი, 1938, თბილისი, — გ. 30 მარტი, 2001, იქვე) — ქართველი სცენოგრაფი, საქართველოს სახალხო მხატვარი (1989).

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1966 წელს, იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას (1970–1982). 1980–1992 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მთავარ მხატვრად, ხოლო 1987–1996 წლებში — საქართველოს მხატვართა კავშირის გამგეობის პირველ მდივნად. 1990 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს კულტურის მინისტრის მოადგილე. ამავდროულად, 1991 წლიდან მოღვაწეობდა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში, სადაც დააარსა თეატრალურ-დეკორაციული ფაკულტეტი. 

გუნიას გაფორმებული აქვს 70-ზე მეტი სპექტაკლი საქართველოსა და საზღვარგარეთის თეატრებში: ჟან ანუი „ანტიგონე“ (1968), ჟან-პოლ სარტრი „ეშმაკი და უფალი ღმერთი“ (1995, შოთა რუსთაველის სახ. აკადემიური თეატრი); ჟ. ანუის „ტოროლა“ (1965), მიხეილ მრევლიშვილის „წმ. შუშანიკის წამება“ (1968), ვ. რასპუტინის „იცოცხლე და გახსოვდეს“ (1983, კ. მარჯანიშვილის სახ. აკადემიური თეატრი); ვადიმ კოროსტილიოვის „კომანდორის ნაბიჯები“ (1971), ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ (1983, ა. გრიბოედოვის სახ. რუსული დრამატული თეატრი); უილიამ შექსპირის „მეფე ლირი“ (1972, რუსთავის დრამატული თეატრი); რევაზ ლაღიძის „ლელა“ (1975), პეტრე ჩაიკოვსკის „პიკის ქალი“ (1977, ზ. ფალიაშვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის თეატრი); კოტე მახარაძის „ბაგრატიონები“ (1994) და „სტალინი“ (1998, ერთი მსახიობის თეატრი — „ვერიკო“); ბერტოლტ ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“ (1964, პერმის პ. ჩაიკოვსკის სახ. ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი); გრიგოლ რობაქიძის „ლამარა“ (1996, ბათუმის ი. ჭავჭავაძის სახელობის დრამატული თეატრი) და სხვ. გუნიას შემოქმედებამ დიდი როლი ითამაშა 60-იანი წლების ქართული სცენოგრაფიის განახლებაში. გამოქვეყნებული აქვს ქართული სცენოგრაფიის სკოლისადმი მიძღვნილ სტატიები, აფორმებდა გამოფენებს, სადღესასწაულო კონცერტებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სცენოგრაფები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
გიორგი გუნია (კინორეჟისორი)

**გიორგი ლევანის ძე გუნია** (დ. 22 ნოემბერი, 1908, თბილისი, — გ. 23 ივლისი, 1983, იქვე) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებელი მოღვაწე (1961).

დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი 1934 წელს. 1920-იან წლებში მუშაობდა თბილისში, გ. პლეხანოვის სახელობის თეატრში, 1928 წლიდან — კინოში მსახიობად, დამდგმელ რეჟისორად. გადაღებულია ფილმებში: „უგუბზიარა“ (1930), „ნამდვილი კავკასიელი“ (1931), „მზაღო და გელა“ (1933) და სხვ. მეორე რეჟისორად იმუშავა ქართულ მხატვრულ ფილმებზე: „ჭრიჭინა“ (1954), „ორი ოკეანის საიდუმლოება“ (1955), „მე ვიტყვი სიმართლეს“ (1957), „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე...“ (1958), „სად არის შენი ბედნიერება, მზია?“ (1959), „პალიასტომი“ (1963), „შეწყვეტილი სიმღერა“ (1960), „განგაში“ (1968) და სხვ. 1965 წელს მისი რეჟისორობით გახმოვანდა და აღდგა ფილმი „ახალგაზრდობა იმარჯვებს“. 1947–1954 წლებში თბილისის კინოსტუდიის ქრონიკის სექტორში, როგორც დამდგმელმა რეჟისორმა, გადაიღო ფილმები: „ბალნეოლოგიური კურორტი“ (1947), „კულტურის კერა“ (1948), „კურზუ, ლებარდე“ (1948), „სიჭაბუკისა და სილამაზის დღესასწაული“ (1950), „იალბუზზე ასვლა“ (1950), „ჭიათურა“ (1951), „სახალხო დღესასწაული რუსთავში“ (1952), „მეხილეობა“ (1953), „ქართლის ბაღებში“ (1953), აგრეთვე კინოჟურნალები.

## ჯილდოები
* 1961 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ნონა გუნია

**ნონა ვალერიანის ასული გუნია** (დ. 20 დეკემბერი, 1919, თბილისი, — გ. 18 ივლისი, 1998, იქვე) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1956). ვალერიან გუნიას ქალიშვილი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1941 წელს. 1940–1959 წლებში (ხანგამოშვებით) მუშაობდა საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში, საქართველოს ფილარმონიის ჯაზორკესტრების კოლექტივებში სოლისტ მოცეკვავედ. თანაბარი ოსტატობით განასახიერებდა ნარნარსა და დინამიკური ხასიათის ცეკვებს, მათ შორის, ქართულ ხალხურ ცეკვებს. განსაკუთრებით პოპულარული იყო მის მიერ შესრულებული ცეკვა  „ქართული“ (გიორგი (ბუხუტი) დარახველიძესთან ერთად). 1937 რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე ამ ცეკვის საუკეთესო შესრულებისთვის I ადგილი და ოქროს მედალი მიიღო. 1939 წელს გახდა ესტრადის მსახიობთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი. 1962 წლიდან მუშაობდა საქართველოს თეატრალური საზოგადოების (1988 წლიდან — თეატრის მოღვაწეთა კავშირი) მუსიკალური თეატრებისა და ქორეოგრაფიის შემოქმედებითი კაბინეტის გამგედ. 1991–1998 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის ხელოვნების რედაქციის კონსულტანტი ბალეტის დარგში, ქორეოგრაფიული სექციის თავმჯდომარე და არაერთი სტატიის ავტორი.
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1937: ოქროს მედალი, ცეკვა „ქართულის“ საუკეთესო შესრულებისათვის
*1939: ესტრადის მსახიობთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი
*1956: საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნ
ზანათი

**ზანათი** — აბაშის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული (2006 წლამდე — თემი), რომელშიც შედის სოფლები გაღმა ზანათი და გამოღმა ზანათი; ასევე ამ სოფლების გავრცელებული საერთო სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს თემები
გუნცაძე

საკუთარი სახელი **გუნცაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გუნცაძე — რუსეთის არმიის გენერალი
* იოსებ გუნცაძე — აგრონომი
* კონსტანტინე გუნცაძე — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
სერგო გუნია

**სერგო უშანგის ძე გუნია** (დ. 13 აპრილი, 1907, სოფ. ზანათი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 4 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი გეოფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1963), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა–მათემატიკის ფაკულტეტი 1932 წელს. 1932-1962 წლებში მუშაობდა თბილისის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში, ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ინსტიტუტში. 1962-1977 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის ფიზიკის კათედრის გამგე. იკვლევდა ატმოსფერული ფიზიკის საკითხებს. მის მიერ დამუშავებულ ელჭექის პროგნოზის მეთოდს იყენებენ სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებში ჰიდრომეტეროლოგიური სამსახურების ოპერატიულ ქსელში.   

## ბიბლიოგრაფია 
* ფიზიკის სალექციო კურსი, ნაწ. 3, თბ., 1972 (თანაავტ. ბ. გურგენიძე); 
* Грозовые процессы в условиях Закавказья, Л., 1960; 
* Учет гор и трения в двухуровенной модели для прогноза метеорологических элементов в условиях Кавказа, «Труды Закавказского н.-и. гидрометеорологического ин-та», 1965, в.19 (25) (თანაავტ. В.П. Садоков).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გეოფიზიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნატო ნასარიძე

**ნატო ნასარიძე** (დ. 2 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი ქალი (მშვილდოსნობა), ევროპის ექვსგზის ჩემპიონი (1990, 1996, 2000) პირად და გუნდურ შეჯიბრებებში. 1992 წლიდან გამოდის თურქეთის სახელით. მსოფლიოს ჩემპიონატების სამგზის მეორე პრიზიორი გუნდურ ჩათვლაში (1995, 1999, 2003) და ორგზის მესამე პრიზიორი პირად ასპარეზობაში (1995, 1997). ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების თამაშების ჩემპიონი (1997) და მეორე პრიზიორი (1993). XXV, XXVI, XXVII და XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1992, ბარსელონა – IX ადგილი; 1996, ატლანტა – XVII ადგილი; 2000, სიდნეი – XXI ადგილი და 2004, ათენი – XXXI ადგილი), დამყარებული აქვს ოლიმპიური რეკორდი (1996). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.

## ძირითადი შედეგები 
## საინტერესო ფაქტები
1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ნატო ნასარიძე საქართველოს მეხუთე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნატო ნასარიძე — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მშვილდოსნები
კატეგორია:ქალები სპორტში
იოსებ გუნცაძე

**იოსებ ალექსანდრეს ძე გუნცაძე** (დ. 1863, სოფ. კვალითი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1934, იქვე) — ქართველი აგრონომი.

დაამთავრა მონპელიეს (საფრანგეთი) აგრონომიული ინსტიტუტი (1887). სამშობლოში, კვალითში დაბრუნების შემდეგ შეუდგა სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას. აღმოაჩინა ვაზის დაავადება ჭრაქი, შეიმუშავა ბორდოს ხსნარის დასამზადებელი რეცეპტი და დაიწყო ვაზის შეწამვლა. ფილოქსერის წინააღმდეგ პირველმა დაამყნო ამერიკულ საძირეზე ვაზი, რაც ფართოდ დაინერგა მევენახეობაში. საზღვარგარეთიდან შემოიტანა ახალი გაუმჯობესებული სასოფლო-სამეურნეო მანქანა-იარაღები, ხელსაწყოები და აპარატები. სასოფლო-სამეურნეო ცოდნის პროპაგანდის მიზნით ატარებდა საცდელ-საჩვენებელ სამუშაოებს, ექსპერიმენტებს, აჩვენებდა ახალ აგროტექნიკურ წესებს. შეიმუშავა ქართული ვაზის ჯიშებისაგან ღვინის დაყენების რამდენიმე ხერხი. 1908 წელს ზესტაფონში დააარსა სამომხმარებლო-საკრედიტო ამხანაგობა „იმერეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1923 წლმდე. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი, სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესასთან. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
აცეტატი

მინი|აცეტატის ანიონის სამგანზომილებიანი მოდელი
**აცეტატი** () — C2H3O2− იონი, ძმარმჟავას მარილი და ეთერი. მარილები კრისტალური პროდუქტებია, რომელთა უმრავლესობა წყალში კარგად იხსნება. აცეტატებს დიდი მნიშვნელობა აქვს მცენარეულ და ცხოველურ ორგანიზმებში ნახშირწყლებიდან ცხიმების ბიოსინთეზის პროცესში. ეთერები აქროლებადი სითხეებია, მათ და განსაკუთრებით კი ეთილაცეტატს ფართოდ იყენებენ ნიტროცელულოზური ლაქების, გლიფთალური და პოლიეთერული ფისების გამხსნელად, ცელულოიდის, კინოფირების წარმოებაში, პარფიუმერიასა და კვების მრეწველობაში. ვინილაცეტატის საფუძველზე სინთეზურ ბოჭკოებს, ლაქებსა და წებოებს ამზადებენ. 

მრეწველობაში ლითონის აცეტატები გამოიყენება ბეჭდვაში, ვინილის აცეტატები — პლასტმასების წარმოებაში, ცელულოზის აცეტატი — ფოტოგრაფიული ფირების და სინთეზური ქსოვილების წარმოებაში. აქროლად ორგანულ ეთერებს იყენებენ გამხსნელებად.  

Acetate-anion-canonical-form-2D-skeletal.png|აცეტატის ანიონი
Acetate-ester-2D-skeletal.png|აცეტატის ეთერი

## ლიტერატურა
კატეგორია:აცეტატები
ნოდარ გურაბანიძე

**ნოდარ სარდიონის ძე გურაბანიძე** (დ. 16 სექტემბერი, 1930, თბილისი — გ. 26 თებერვალი, 2024, თბილისი) — ქართველი თეატრმცოდნე, თეატრის კრიტიკოსი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1997), პროფესორი (1994). საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1978), კ. მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის (1987), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის (1998), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის (2011) ლაურეატი. 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი 1954 წელს. 1969–1972 წლებში იყო გამომცემლობა „ხელოვნების“ დირექტორი, 1973–1981 — საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრის პირველი მოადგილე. 1981 წლიდან ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების“ (1990 წლის №4-იდან „ხელოვნება“) მთავარი რედაქტორია. 1969 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტში, შემდეგ საქართველოს შოთა რუსთაველის სახ. სახელმწიფო თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში; 1996-2004 წლებში ამავე დაწესებულების პრორექტორი სამეცნიერო დარგში, 2006 წლიდან — სრული პროფესორი.

რეგულარულად აქვეყნებს პერიოდულ პრესაში კრიტიკულ წერილებს, რეცენზიებს, ნარკვევებს. ავტორია წიგნებისა: „ილია ჭავჭავაძე და ქართული თეატრი“ (შემდგენელი, შესავალი წერილი, 1955), „სტანისლავსკი“ (1963), „გიორგი შავგულიძე“ (1963, 1968), „სცენა, რეჟისორი, მსახიობი“ (1966), „აკაკი ხორავა“ (1971), „დიდ გზებზე“ (1971), „მრავალსახეობა თეატრისა“ (1972), „კოტე მარჯანიშვილი“ (1972), „გიგა ლორთქიფანიძე“ (1972), „გამარჯვების გზით“ (1984), „რევოლუციური თანამედროვეობა და თეატრი“ (1981), „სამყარო თეატრალის თვალით“ (1998), „ავსტრალიიდან — ამერიკამდე“ (1998), „კოტე მახარაძე“ (2001), „ჩემი ცხოვრების თეატრი“ (2006). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998). 

## ბიბლიოგრაფია 
* რეჟისორი რობერტ სტურუა, თბ., 1997; 
* ფანტასტიკური რამაზ ჩხიკვაძე, თბ., 2004; 
* მიხეილ თუმანიშვილის თეატრი, თბ., 2010. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი თეატრმცოდნეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
ზურაბ ქარუმიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ზურაბ ქარუმიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ზურაბ ქარუმიძე  — მწერალი
*ზურაბ ქარუმიძე — საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრი
ფრიარი

**ფრიარი** — ქლიავის ამერიკული ჯიში. მიეკუთვნება ჩინურ-იაპონური ქლიავების რიგს. მსხმოიარობაში შედის დარგვიდან მე-2–3 წელს, ხასიათდება საშუალო პერიოდის ყვავილობით. მსხმოიარობს რეგულარულად და უხვად. ნაყოფი მსხვილია (70–80 გრამი), ზოგიერთი ეგზემპლარი 120–130 გრამსაც აღწევს, მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში, მოითხოვს რამდენიმე ვადაში კრეფას. სასუფრე დანიშნულების ჯიშია. ნაყოფი მრგვალი, სფერული ფორმისაა. კანი მუქი წითელია, რომელიც სიმწიფეში შავი ხდება. დაფარულია ინტენსიური ნაფიფქით. რბილობი მკვრივია, ხასიათდება მომჟავო-მოტკბო, სასიამოვნო გამორჩეული გემოთი. კურკა საკმაოდ წვრილია, რბილობს არ სცილდება. ქლიავის ახლად ინტროდუცირებული პერსპექტიული ჯიშია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
გიორგი პაპუნაშვილი (ძიუდოისტი)

**გიორგი პაპუნაშვილი** (დ. 3 აგვისტო, 1991, გორი, საქართველო) — ქართველი ძიუდოისტი. საქართველოს ჩემპიონატების ვერცხლისა (2014, -81 კგ) და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2012, -73 კგ; 2013, 2015, 2016, -81 კგ; 2017), ევროპის თასის ვერცხლის (2018, -90 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2012, -73 კგ), ევროპის ღია პირველობის გამარჯვებული (2016, -81 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, -81 კგ), ევროპის ჩემპიონი (2016, ყაზანი, რუსეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი პაპუნაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი ხაჭაპურიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გიორგი ხაჭაპურიძე ** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*გიორგი ხაჭაპურიძე —   ისტორიკოსი, აკადემიკოსი
*გიორგი ხაჭაპურიძე — საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის წევრი
თევზთეთრა

**თევზთეთრა** () — ნახევრადგამსვლელი თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. ვიწრო, გვერდებში ოდნავ შებრტყელებული სხეული აქვს. სიგრძე 130 სმ, წონა 14 კგ. მსხვილი ქერცლი აქვს, ციკლოიდური. პირი დიდია, კბილები წვრილი. ზურგის შეფერილობა მუქად მომწვანოა, მუცელი და გვერდები ვერცხლისფერი, ფარფლები მუქი. მტაცებელი, ტოფობისას არ იკვებება. დედალი სქესობრივ სიმწიფეს 6–7 წლისა, მამალი კი 5–6 წლისა აღწევს. გავრცელებულია კასპიის ზღვაში. გამოიყოფა ორი ქვესახეობა: საკუთრივ თევზთეთრა () და ნელმა (). პირველი გვხვდება კასპიის ზღვის გამტკნარებულ მონაკვეთებზე, ქვირითის დასაყრელად (2–3 წელიწადში ერთხელ) შედის მდინარე ვოლგასა და ურალში, იშვიათად თერგში. ნელმა ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის მდინარეების აუზში ბინადრობს. თევზთეთრა ძვირფასი სარეწაო თევზია, რომლის რაოდენობა მკვეთრად მცირდება. მისი ხორცი ძალიან ფასობს ზურგიელის სახით. ხშირად გამოიყენება როგორც აკლიმატიზაციის ობიექტი. კვლავწარმოება ხორციელდება თევზის ქარხანაში დიდწილად ხელოვნური მოშონების შედეგად. შეტანილია რუსეთის წითელ წიგნში.

## სქოლიო
კატეგორია:ორაგულისებრნი
კატეგორია:ევროპის თევზები
ანტონ პლესნოი

**ანტონ პლესნოი** (დ. 17 სექტემბერი, 1996) — უკრაინული წარმოშობის სპორტსმენი (ძალოსნობა), რომელიც გამოდის საქართველოს სახელით. 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, 94 კგ),  მსოფლიო თასის გამარჯვებული (2020, რომი, იტალია), 23-წლამდელებს შორის სხვადასხვა სახეობაში ოთხგზის ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიო ჩემპიონი (2019, პატაია, ტაილანდი). ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (2020).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ანტონ პლესნოი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვარსკვლავი (საეკლესიო ნივთი)

მინი|მარჯვნივ|150 პპქ|მოოქროვილი ლითონის ვარსკვლავი
**ვარსკვლავი** — ორი ერთიმეორეზე გადაჯვარედინებული ლითონის მოღუნული ვიწრო, თხელი ფირფიტა, რომელსაც დგამენ ფეშხუმზე, იმ მიზნით, რომ დაფარნა არ შეეხოს ტარიგს. სიმბოლურად ნიშნავს ვარსკვლავს, რომელიც წინ უძღოდა აღმოსავლეთიდან მომავალ მოგვებს.

## ლიტერატურა
* *აკაკი მეგრელიშვილი*, „მწუხრისა და ცისკრის ლოცვათა და წირვის განმარტებანი“, თბ. 2003

კატეგორია:საეკლესიო ნივთები