საქართველოს ძუძუმწოვრების სია

**საქართველოს ძუძუმწოვრების სია** — ჩამონათვალი, რომელიც ასახავს საქართველოს გეოგრაფიულ ტერიტორიაზე აღწერილ გარეულ ძუძუმწოვრებს.

საქართველოში ძუძუმწოვართა 80 სახეობაა, რომელთაგან ერთი გადაშენების კრიტიკულ ზონაში იმყოფება. ორი მათგანი გადაშენების პირასაა, ათი მოწყვლადი და ორი კი გადაშენებასის საფრთხესთან ახლოს მყოფი სახეობაა.

შემდეგი აღნიშვნები გამოყენებულია თითოეული სახეობის ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის განსაზღვრული დაცვის სტატუსის ხაზგასასმელად:

## რიგი: მღრღნელები 
]]
]]
]]
]]
მღრღნელები შეადგენენ ძუძუმწოვრების უდიდეს ნაწილს, ძუძუმწოვრების სრული რაოდენობის 40%-ზე მეტს.
*ქვერიგი: Hystricognathi
**ოჯახი: მაჩვზღარბასებრნი
***გვარი: *Hystrix*
**** Hystrix indica, 
*ქვერიგი: Sciurognathi
**ოჯახი: ციყვისებრნი
***ქვეოჯახი: Sciurinae
****ტრიბა: Sciurini
*****გვარი: *ციყვი*
****** კავკასიური ციყვი, *S. anomalus* 
***ქვეოჯახი: Xerinae
****ტრიბა: Marmotini
*****გვარი: *თრია*
****** კავკასიური თრია, *S. musicus* 
****** პატარა თრია, *Spermophilus pygmaeus*
**ოჯახი: ძილგუდასებრნი
***ქვეოჯახი: Leithiinae
****გვარი: *Dryomys*
***** ღნავი, *Dryomys nitedula*
***ქვეოჯახი: Glirinae
****გვარი: *Glis*
***** ძილგუდა, *Glis glis*
**ოჯახი: მიწის კურდღლისებრნი
***ქვეოჯახი: Allactaginae
****გვარი: *Allactaga*
***** Allactaga elater
***ქვეოჯახი: Sicistinae
****გვარი: *თაგვანა*
***** ჩრდილოეთის თაგვანა, *Sicista betulina*
***** ყაზბეგური თაგვანა, *Sicista kazbegica* 
**ოჯახი: ბრუცასებრნი
***ქვეოჯახი: Spalacinae
****გვარი: *Nannospalax*
***** Nannospalax nehringi
**ოჯახი: ზაზუნასებრნი
***ქვეოჯახი: ზაზუნები
****გვარი: *Cricetus*
***** ევროპული ზაზუნა, *C. cricetus*  არსებობა დაუდასტურებელია
****გვარი: *საშუალო ზაზუნა*
***** ამიერკავკასიური ზაზუნა, *Mesocricetus brandti*
***ქვეოჯახი: მემინდვრიები
****გვარი: *თოვლა მემინდვრია*
***** გუდაურული მემინდვრია, *Chionomys gud*
***** თოვლა მემინდვრია, *Chionomys nivalis*
***** რობერტის თოვლა მემინდვრია, *Chionomys roberti*
****გვარი: *ბრუცუნა*
***** ამიერკავკასიური ბრუცუნა, *Ellobius lutescens*
****გვარი: *რუხი მემინდვრია*
***** ჩვეულებრივი მემინდვრია, *Microtus obscurus*
****გვარი: *პრომეთეს მემინდვრია*
***** პრომეთეს მემინდვრია, *Prometheomys schaposchnikowi*
**ოჯახი: თაგვისებრნი
***ქვეოჯახი: Murinae
****გვარი: *Apodemus*
***** ზოლიანი მინდვრის თაგვი, *Apodemus agrarius*
***** სტეპის მინდვრის თაგვი, *Apodemus fulvipectus*
***** აღმოსავლური ფართოკბილიანი მინდვრის თაგვი, *Apodemus mystacinus*
***** შავი ზღვის მინდვრის თაგვი, *Apodemus ponticus*
***** ურალის მინდვრის თაგვი, *Apodemus uralensis*
****გვარი: *პაწია თაგვი*
***** პაწია თაგვი, *Micromys minutus*
****გვარი: *ვირთაგვა*
*****ყავისფერი ვირთხა, *R. norvegicus*  introduced

## რიგი: კურდღლისნაირნი
*ოჯახი: კურდღლისებრნი
**გვარი: *კურდღელი*
***რუხი კურდღელი, *L. europaeus* 

## რიგი: ზღარბისებრნი 
*ოჯახი: ზღარბისებრნი
**ქვეოჯახი: ნამდვილი ზღარბები
***გვარი: *ევრაზიული ზღარბები*
**** სამხრეთული თეთრმკერდიანი ზღარბი, *E. concolor* 

## რიგი: Soricomorpha (ბიგასებრნი, თხუნელასებრნი და კბილნაპრალასებრნი)
*ოჯახი: ბიგასებრნი
**ქვეოჯახი: კბილთეთრა ბიგასებრნი
***გვარი: *კბილთეთრა*
**** ორფერა ბიგა, *C. leucodon*
****მცირე კბილთეთრა ბიგა, *C. suaveolens* 
***გვარი: *ფუღუსებრნი*
**** ფუღუ, *Suncus etruscus* LC
**ქვეოჯახი: Soricinae
***ტრიბა: Nectogalini
****გვარი: *Neomys*
***** გრძელთითა წყლის ბიგა, *Neomys schelkovnikovi*
***ტრიბა: Soricini
****გვარი: *Sorex*
***** Sorex minutus
***** რადეს ბიგა, *Sorex raddei*
***** Sorex volnuchini

## რიგი: ხელფრთიანები (ღამურები)
*ოჯახი: ღამურასებრნი
**ქვეოჯახი: Myotinae
***გვარი: *მღამიობი*
****Myotis bechsteinii 
****Myotis blythii 
****Myotis emarginatus 
****Myotis nattereri 
**ქვეოჯახი: Vespertilioninae
***გვარი: *Barbastella*
****მაჩქათელა, *B. barbastellus* 
**** აზიური მაჩქათელა, *B. leucomelas* 
***გვარი: *Eptesicus*
**** Eptesicus nilssonii  
***გვარი: *Hypsugo*
****Hypsugo savii 
***გვარი: *მეღამურა*
****გიგანტური მეღამურა, *N. lasiopterus* 
****მცირე მეღამურა, *N. leisleri* 
***გვარი: *Pipistrellus*
**** Pipistrellus kuhlii 
****Pipistrellus nathusii 
**** Pipistrellus pipistrellus 
***გვარი: *Plecotus*
****Plecotus auritus 
**** Plecotus austriacus 
**ქვეოჯახი: Miniopterinae
***გვარი: *გრძელფრთიანა*
****გრძელფრთიანი ღამურა, *M. schreibersii* 
*ოჯახი: ცხვირნალისებრნი
**ქვეოჯახი: ცხვირნალისებრნი
***გვარი: *ცხვირნალისებრნი*
****Rhinolophus euryale 
****Rhinolophus ferrumequinum 
****Rhinolophus hipposideros 
****მეჰელის ცხვირნალა, *R. mehelyi* 

## რიგი: ვეშაპისნაირნი
]]

*ქვერიგი: უკბილო ვეშაპები
**ოჯახი: ზოლიანი ვეშაპისებრნი
***გვარი: *Balaenoptera*
**** ჩვეულებრივი მცირე ზოლიანი ვეშაპი, *Balaenoptera acutorostrata* 
*ქვერიგი: კბილიანი ვეშაპები
**სუპეროჯახი: Platanistoidea
***ოჯახი: Phocoenidae
****გვარი: *Phocoena*
***** ზღვის ღორი, *Phocoena phocoena* 
***ოჯახი: დელფინისებრნი (marine dolphins)
****გვარი: *Delphinus*
***** მოკლედინგა ჩვეულებრივი დელფინი, *Delphinus delphis*
****გვარი: *Tursiops*
***** აფალინა, *Tursiops truncatus* 

## რიგი: მტაცებლები 
*ქვერიგი: Feliformia
**ოჯახი: კატისებრნი, Felidae
***ქვეოჯახი: მცირე კატები, Felinae
****გვარი: *კატა*
*****ლელიანის კატა, *F. chaus* 
*****ტყის კატა, *F. silvestris* 
****** კავკასიური ტყის კატა, *F. s. caucasica*
****გვარი: *ფოცხვერი*
***** ფოცხვერი, *L. lynx* 
****** კავკასიური ფოცხვერი, *L. l. dinniki*
***ქვეოჯახი: დიდი კატები
****გვარი: *პანთერა*
***** ჯიქი, *P. pardus*  არსებობა დაუდგენელია
****** *P. p. tulliana*  არსებობა დაუდგენელია
*ქვერიგი: Caniformia
**ოჯახი: ძაღლისებრნი (ძაღლები, მელიები)
***გვარი: *ძაღლი*
****ტურა, *C. aureus* 
*****Canis aureus moreoticus
****მგელი, *C. lupus* 
***** Canis lupus campestris
***გვარი: *მელა*
****ჩვეულებრივი მელა, *V. vulpes* 
**ოჯახი: დათვისებრნი
***გვარი: *დათვი*
****მურა დათვი, *U. arctos* 
** ოჯახი: ენოტისებრნი
*** გვარი: *ენოტი*
**** ენოტი, *P. lotor* , შემოყვანილია
**ოჯახი: კვერნისებრნი
***გვარი: *Lutra*
****წავი, *L. lutra* 
***გვარი: *კვერნა*
****თეთრყელა კვერნა, *M. foina* 
****ტყის კვერნა, *M. martes* 
***გვარი: *Meles*
****Meles canescens, 
***გვარი: *Mustela*
****ყარყუმი, *M. erminea* 
****სტეპის ქრცვინი, *M. eversmannii* 
****დედოფალა, *M. nivalis* 
***გვარი: *Vormela*
****ჭრელტყავა, *V. peregusna* 

## რიგი: წყვილჩლიქოსნები 
*ოჯახი: ძროხისებრნი
**ქვეოჯახი: ნამდვილი ანტილოპები
***გვარი: *გაზელი*
****ქურციკი, *G. subgutturosa* , გაქრობის შემდეგ ხელახლაა შემოყვანილი 
**ქვეოჯახი: Caprinae
***გვარი: *Capra*
****ნიამორი, *C. aegagrus* 
****დასავლეთკავკასიური ჯიხვი, *C. caucasica* 
****აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი, *C. cylindricornis* 
***გვარი: *Rupicapra*
****არჩვი, *R. rupicapra* 
*ოჯახი: ირმისებრნი 
**ქვეოჯახი: Capreolinae
***გვარი: *შველი*
****ევროპული შველი, *C. capreolus* 
**ქვეოჯახი: Cervinae
***გვარი: *ირემი*
****კეთილშობილი ირემი, *C. elaphus* 
*ოჯახი: ღორისებრნი
**ქვეოჯახი: Suinae
***გვარი: *ღორი*
****გარეული ღორი, *S. scrofa* 

## ადგილობრივად გადაშენებული სახეობები 
ჩამოთვლილი სახეობები საქართველოში ადგილობრივად გადაშენებულია:
*აზიური ავაზა, *Acinonyx jubatus* 
*ლოსი, *Alces alces*
*Bison bonasus caucasicus, კავკასიური ბიზონი
*გარეული ცხენი, *Equus ferus*
*კანჯარი, *Equus hemionus*
*თეთრმუცელა სელაპი, *Monachus monachus*
*წაულა, *Mustela lutreola*
*Panthera leo leo, *Panthera leo*
*კასპიური ვეფხვი, *Panthera tigris*
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ძუძუმწოვრების სიები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს ფაუნა