ბრილიანტის ფონდი

**რუსეთის ბრილიანტის ფონდი** () - გამოფენა, რომელიც გაიხსნა 1967 წელს მოსკოვის კრემლის იარაღის პალატაში. ფონდის კოლექცია მოიცავს XVIII-XX საუკუნეების საიუველირო ხელოვნების შედევრებს, ასევე ისტორიულ და მხატვრულ ღირებულების ნუგბარებსა და ძვირფას ქვებს.

ბრილიანტის ფონდის კოლექცია დაარსდა პეტრე I– ის მმართველობის ქვეშ. ძვირფასი ექსპონატების უმეტესი ნაწილი მიიღო ელიზაბეტ პეტროვნასა და ეკატერინე II– ის დროს, ხოლო შემდეგ შეავსეს რომანოვების მეფობის დროს. კოლექცია ატარებდა სხვადასხვა სახელებს: სამეფო გამქირავებელი, ბრილიანტის ოთახი, საკუჭნაო No1 კამერალური დეპარტამენტის კაბინეტი მისი იმპერიული უდიდებულესობისა. ასევე იცვლებოდა მისი ადგილმდებარეობაც - გვირგვინისა და სამკაულების კოლექცია არაერთხელ გადავიდა ზამთრის სასახლის სხვადასხვა შენობაში.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ბრილიანტის ოთახის კოლექცია გადაეცა მოსკოვის სახელმწიფო სახაზინო დეპოზიტარს ნარკომფინს. კოლექციის ძვირფასი ნივთების მნიშვნელოვანი ნაწილი დაიკარგა რომანოვების დინასტიის სამკაულების მასობრივი გაყიდვის დროს საბჭოთა მთავრობის მიერ.

1967 წლიდან კოლექცია ივსება უნიკალური ქვებით რუსული საბადოებიდან და თანამედროვე იუველირების ნამუშევრებით.

## ბრილიანტის ფონდის გამოფენა 
1967 წლის 2 ნოემბერს, საბჭოთა ხელისუფლების ჩამოყალიბების ორმოცდამეათე წლისთავის აღსანიშნავად, გაიხსნა სსრკ ბრილიანტის ფონდის გამოფენა. ის უნდა გაგრძელებულიყო ერთი წელი - 1967 წლის ნოემბრიდან 1968 წლის ნოემბრამდე, მაგრამ საზოგადოების დიდი ინტერესის გამო, ექსპოზიცია მუდმივი გახდა. მომდევნო 40 წლის განმავლობაში გამოფენას ეწვია დაახლოებით ოთხი მილიონი ადამიანი.

XX საუკუნის 70-იან წლებში საიუველირო ხელოვნების ექსპერიმენტული ლაბორატორია, რომელიც გაიხსნა 1965 წელს სახელმწიფო ნიშნით, როსტოვცევის ხელმძღვანელობით, გადავიდა გოხრანის სტრუქტურაში. ლაბორატორიის მთავარი მიზანი იყო ბრილიანტის ფონდიდან დაკარგული ნივთების ხელახლა შექმნა. მისი საიუველირო ნაწარმოებების წყალობით, კოლექციამ მიიღო ახალი ღირებული ექსპონატები, მაგალითად, *«Русская красавица», «Русское поле», бриллиантовую «Розу», «Цветочная фантазия»* და სხვა.

გოხრანის სპეციალური ქვედანაყოფი მუშაობდა კოლექციაში შენახული სამკაულების ღირებულების შეფასებაზე და მსოფლიო ბაზარზე მისი გაყიდვის შესაძლებლობის დადგენაზე. მაგალითად, ბრილიანტის ფონდმა მიიღო შემოთავაზება უცნობი დასავლური ფირმისგან ბრილიანტის ვარდის შეძენის შესახებ, მაგრამ გარიგება არ განხორციელდა, რადგან მხარეები ვერ შეთანხმდნენ ფასზე.

1991 წელს რუსეთის გოხრანმა მიიღო რუსეთის ფედერაციის ეკონომიკისა და ფინანსების სამინისტროს დაქვემდებარებული ძვირფასი ლითონებისა და ძვირფასი ქვების კომიტეტის სტატუსი (რუსეთის ფედერაციის კომდრაგმეტი). 1992 წლიდან რუსეთის გოხრანი არის რუსეთის ფედერაციის ძვირფასი ლითონებისა და ძვირფასი ქვების კომიტეტის წევრი (როსკომდრაგმეტი). 1996 წელს როსკომდრაგმეტი დაიშალა. მისი ამჟამინდელი ფორმით, რუსეთის გოხრანი შეიქმნა რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 1996 წლის 21 ნოემბრის განკარგულებით.

## საქმიანობა 
ბრილიანტის ფონდის მონაცემებით, 2016 წელს გამოფენას ესწრებოდა 120 ათასი ადამიანი, გამოქვეყნდა აუდიო სახელმძღვანელო ექვს ენაზე.

ბრილიანტის ფონდის კოლექციის უნიკალურ ნივთებს აქვთ შეზღუდული ჩვენების შესაძლებლობები. უფრო ფართო აუდიტორიისთვის მათი ისტორიული ღირებულებების გაცნობის მიზნით, ასევე ფონდის უსაფრთხოების მიზნით, 2018 წელს დაიწყო პროექტი კოლექციის მთავარი საგანძურის ოპტიკური ასლების შესაქმნელად. ამისათვის მეცნიერები იყენებენ იური დენისიუკის მხატვრულ ჰოლოგრაფიულ ტექნიკას ულტრა რეალისტური ჰოლოგრამების-ოპტოკლონების შესაქმნელად. ეს ასლები აღადგენს ორიგინალების ყველა ოპტიკურ თვისებას, მათ შორის ძვირფასი ქვებისა და ლითონების ბრწყინვალებას და ანარეკლს. 2018 წლის დასაწყისში შეიქმნა ათი ოპტოკლონი, მათ შორის: წმინდა ეკატერინესა და წმინდა ალექსანდრე ნევსკის ორდენები, ეკატერინე II- ის ტურმალინის მშვილდი და სხვა.

## კრიმინალი 
1998 წელს რუსი ბიზნესმენი ანდრეი კოზლენოკი, Golden ADA- ს თანადამფუძნებელი, საბერძნეთში დააპატიმრეს გოხრანიდან 187 მილიონი დოლარის ძვირფასი ნივთების მოპარვის ბრალდებით. 2001 წლის 17 მაისს მოსკოვის საქალაქო სასამართლომ კოზლენოკი დამნაშავედ ცნო ფართომასშტაბიანი თაღლითობისთვის და მიესაჯა ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთა. მის საქმეზე მუშაობის შედეგად, 40 მილიონ დოლარზე მეტი დაუბრუნდა გოხრანს: ეს იყო 15.5 მილიონი აშშ დოლარი უცხოურ ვალუტაში, ბრილიანტები და უხეში ბრილიანტები დაახლოებით 26 მილიონი დოლარის ღირებულების, ვერცხლის ნივთები (დაახლოებით 200 ათასი აშშ დოლარი).

გოხრანის საიუველირო ნაწარმის ქურდობის შესახებ დიდი სკანდალი მოხდა 2015 წელს, როდესაც რუსულმა კომპანიამ "Севералмаз" ჩაატარა სამუშაოები ფონდის დასალაგებლად, რის შემდეგაც გაქრა ოთხი ქვა, მინიმალური სადაზღვევო ღირებულებით 500 ათასი აშშ დოლარი.

## ლიტერატურა 
Альбомъ Коронации Ихъ Императорскимъ Величествъ. — Москва: Русское Т-во печати и издательск. Дела, 1896. — С. 15. — 78 с.
Выскочков Л. В. Будни и праздники императорского двора. — СПб.: Питер, 2012. — С. 154. — 496, [32] с. — ISBN 978-5-459-00388-8.
Екатерина II и Г. А. Потемкин. Личная переписка (1769-1791) / Лопатин В. С.. — Москва: Наука, 1997. — С. 131.
Милашев В. А. Алмаз: Легенды и действительность / Отв. ред. А. Н. Олейников. — 2-е изд. — Л.: Недра. Ленингр. отд-ние, 1981. — С. 18. — 161 с.
Мосякин А. Г. Продажа // Огонёк. — 1989. — № 6–8, 19.
Мосякин А. Г. Мандат № 2739 // Вечерний Ленинград. — 1990. — 19–20 ноября.
Мосякин А. Г. Антикварный экспортный фонд // Наше наследие. — 1991. — № № 2–3.
Мосякин А. Г. За пеленой янтарного мифа. Сокровища в закулисье войн, революций, политики и спецслужб. — М.: Росспэн, 2008. — 615 с. — ISBN 978-5-8243-0951-5.
Рыбкин В. Б. Алмазный фонд России // Экономика и финансы. — 2011. — С. 281—286. Архивировано 4 марта 2016 года.
Сингаевский В. Н. Самые дорогие ювелирные украшения. — Москва: Астрель, 2010. — С. 59. — 160 с. — ISBN 978-5-271-30389-0.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Фильм Сергея Брилёва «Национальная сокровищница России», 2014.
* Репортаж телеканала «Вести», 2017.
* 
## სქოლიო 
კატეგორია:მოსკოვის კრემლი
კატეგორია:მოსკოვის მუზეუმები
კატეგორია:რუსეთის საიუველირო ხელოვნება