open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყალბი ფულის მჭრელები

**ყალბი ფულის მჭრელები** — 1925 წლის ანდრე ჟიდის რომანი. რომანის მთავარ გმირს, ედუარდს ბევრი საერთო აქვს ჟიდთან, ის აგრეთვე მწერალია და წერს რომანს „ყალბი ფულის მჭრელები“. რომანის სხვა პერსონაჟებიც რეალურ პიროვნებებს შეესაბამებიან: ლორა მადელინს, ჟიდის მეუღლეს, ხოლო გრაფი დე პასავანი - ჟან კოკტოს. 

რომანში რამდენიმე სიუჟეტური ხაზი ვითარდება. ჟიდმა მკითხველისთვის ნაწარმოების უკეთ გასაგებად 1926 წელს გამოსცა „ყალბი ფულის მჭრელების დღიური“, სადაც რომანის განმარტებებია მოცემული.

2011 წელს გამოვიდა რომანის ფრანგული ეკრანიზაცია.

## ლიტერატურა
**ანდრე ჟიდი*, ყალბი ფულის მჭრელები — თბილისი, „ინტელექტი“, 2008, ISBN 978-9941-9015-5-3

კატეგორია:1925 წლის რომანები
კატეგორია:ფრანგული რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
კატეგორია:მოდერნისტული რომანები
პფალცური მემკვიდრეობა

**პფალცური მემკვიდრეობა**, *პფალცის მემკვიდრეობისათვის ომი, ორლეანის ომი* () — 1688-1697 წლების ომი საფრანგეთსა და ევროპის სახელმწიფოების კოალიციას – ე. წ. აუგსბურგის ლიგას შორის. დაიწყო 1688 წლის სექტემბერში პფალცში ლუი XIV-ის ჯარების შეჭრით, რომელმაც პფალცის ტერიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილზე პრეტენზიების საბაბად თავისი ძმის ცოლის (1685 წელს გარდაცვლილი პფალცის კურფიურსტის კარლის ასულის) ინტერესების დაცვა გამოაცხადა. საომარი მოქმედება გერმანიის სხვა რაიონებში, ნიდერლანდსა და ესპანეთშიც გავრცელდა. საფრანგეთის ჯარები 1688-1691 წლებში გაიგზავნა ირლანდიაშიც ანტიინგლისური აჯანყების დასახმარებლად, ომი ზღვაზეც (ამერიკის ნაპირებამდე) წარმოებდა. საფრანგეთის არმიამ მოიპოვა მთელი რიგი დიდი გამარჯვებები ფლერიუსთან (1690 წ.), სტენკერკენთან (1692), ნერვინდენთან (1693 წ.), მაგრამ 1692 წლის 29 მაისს დამარცხდა ინგლის-ჰოლანდიის გაერთიანებულ ფლოტთან ბრძოლაში ააგის კონცხთან. პფალცური მემკვიდრეობის ომი რიისვიკის ზავით დასრულდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
კატეგორია:საფრანგეთის ომები
კატეგორია:ესპანეთის ომები
ირლანდიის კინემატოგრაფია

ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში **ირლანდიის კინემატოგრაფია** განიცდის გარკვეულ ამაღლებას. ძველად ბევრი ფილმი არ გამოდიოდა ეკრანებზე ცენზურის ან კათოლიკური ეკლესიის მხრიდან ზეწოლის გამო.

## ისტორია 
პირველი სტუდია გაიხსნა 1958 წელს (Ardmore Studios), ქალაქ ბრეიში.

1970 წელს შეიქმნა „კინო აქტი“, რომელიც ითვალისწინებდა კინომწარმოებლების გადასახადის შემცირებას.

1981 წელს მუშაობა დაიწყო „ირლანდიის კინოსაბჭომ“.

1992 წელს გაიხსნა „ირლანდიის კინოს ინსტიტუტი“.

## ირლანდია გადასაღები მოედნის როლში 
საგადასახადო უპირატესობების გამო ირლანდია მიმზიდველია ჰოლივუდური კინომწარმოებლებისთვის. ირლანდიაში გადაიღეს *„The Quiet Man“* (ჩუმი ადამიანი, 1952), *„Braveheart“* (მამაცი გული, 1995), *„Reign of Fire“* (ცეცხლის ძალაუფლება, 2002), *„King Arthur“* (მეფე არტური, 2004). პირველი ფილმი, რომელიც გადაიღეს ორ კონინენტზე, *„A Lad from Old Ireland“* წარმოადგენდა გამოგონილ ისტორიას ღარიბ ირლანდიელზე, რომელიც ფულის საშოვნელად ამერიკაში გაეგმზავრა.

## Top 10 (2005) 
2005 წლის გამოკითხვისას ირლანდიის მცხოვრებლებმა აირჩიეს 10 საუკეთესო ირლანდიური ფილმი:

* 1. *The Commitments* (1991)
* 2. *ჩემი მარცხენა ფეხი* (1989)
* 3. *მამის სახელით* (1993)
* 4. *წყნარი ადამიანი* (1952)
* 5. *The Snapper* (1993)
* 6. *მაიკლ კოლინზი* (1996)
* 7. *The Field* (1990)
* 8. *განხეთქილება* (2003)
* 9. *ვერონიკა გუერინი* (2003)
* 10. *Inside I’m Dancing* (2004)

## ირლანდიური კინო და ჯილდოები 
Irish Film and Television Awards-ის ჯილდო მიიღო:

* 2003: *განხეთქილება*
* 2004: *Omagh*
* 2005: *Inside I’m Dancing*
* 2006: *ქარი, რომელიც ქერს არხევს*
* 2007: *Garage*

## რესურსები ინტერნეტში 
* IFTA on IMDB 
* Irish Film Board
* Irish Film Institute
* The Irish Film & Television Awards website
* Irish Film & Television Network
* The Irish in Film

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდიის კინემატოგრაფია
დელტონა (ფლორიდა)

**დელტონა** () — ქალაქი აშშ-ში, ფლორიდის შტატში, ვოლუსის რაიონში. მდებარეობს ორლანდოსა და დეიტონას სანაპიროებს შორის. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში 85 219 ადამიანი ცხოვრობს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დელტონას ოფიციალური საიტი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფლორიდის ქალაქები
ირლანდიური სამზარეულო

**ირლანდიური სამზარეულო** — ირლანდიის ტრადიციული სამზარეულო.

## საჭმელი ძველ ირლანდიაში 
ძველ ირლანდიურ ლიტერატურაში პერიოდულად აღიწერებოდა კერძები და სასმელები.

დუბლინის რაიონში, ტყეში, ვიკინგების დასახლებაში გატარებულმა გათხრებმა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მოგვაწოდა ქალაქის მცხოვრებლების კვების რაციონის შესახებ. რაციონი შედგებოდა მსხვილფეხა საქონლის, ღორის, ცხვრისა და თევზის ხორცისგან. მცენარეული საკვებიდან მოიხმარებოდა კენკრა, არაქისი. ნაცარქათამას თესლს მოიხმარდნენ ფაფის გასაკეთებლად.

შუა საუკუნეებში, კარტოფილის გამოჩენამდა, სოფლის მეურნეობაში დომინირებდა მეცხოველეობა. ხორცს მხოლოდ მდიდრები ფლობდნენ. ღარიბები იკვებებოდნენ რძით, ზეთით, ყველით, ქერითა და შვრიით. ხშირად მოიხმარდნენ მსვილფეხა საქონლის სისხლსა და ზეთში შერეულ რძეს (სისხლიანი რძე აგრეთვე პოპულარულია აფრიკულ ტომ მასაი).

## კარტოფილი ირლანდიაში 
XVI საუკუნის მეორე ნახევარში კარტოფილის გამოჩენამ ძლიერ იმოქმედა ამ ქვეყნის სამზარეულოზე. თავდაპირველად კარტოფილი ირლანდიაში დეკორატიული კულტურის როლში გამოჩნდა, საჭმლად კი გავრცელდა მოსახლეობის ღარიბ ფენაში.

## ირლანდიის თანამედროვე სამზარეულო 
thumb|320px|ირლანდიური რაგუ

XX საუკუნეში ირლანდიური სამზარეულო კონკურენციას განიცდიდა იტალიური, ინდური და ჩინური სამზარეულოების ფართო გავრცელების გამო. ირლანდიური სამზარეულოდან განსაკუთრებით პოპულარული იყო ირლანდიური რაგუ (მოშუშული ცხვრის ხორცი სტაფილოთი და ხახვით), კოდლი (კარტოფილითა და ხახვით მოშუშული ძეხვები და ბეკონი), ირლანდიური საუზმე და ბოქსტი

## ტრადიციული ირლანდიური კერძებისა და სასმელების სია 
* კომბოსტოსთან მოშუშული ბეკონი
* Barmbrack — პური ახალი ქიშმიშითა და ყურძნით
* Beamish stout — ლუდი (სტაუტი)
* Black and Tan — პორტერი
* Boxty — კარტოფილის ბლინები
* Carrageen moss
* Champ — კარტოფილის პიურე, მწვანე ხახვთან, კარაქსა და რძესთან
* Coddle — კარტოფილითა და ხახვით მოშუშული ძეხვები და ბეკონი
* Colcannon — კომბოსტოსა და კარაქით შერეული კარტოფილის პიურე
* Crubeens — მოხარშული დამარილებული ღორის ფეხი
* Dulse — მუქი-წითელი წყალმცენარე *Palmaria palmata*. მოიხმარება გამხმარი სახით
* Drisheen — შავი პუდინგის ერთ-ერთი ტიპი
* Goody — რძეში მოხარშული პური შაქრითა და სანელებლებით
* გინესი — ლუდი
* სრული ირლანდიური საუზმე — იგივეა, რაც სრული ინგლისური საუზმე, მათ აგრეთვე უწოდებენ „fry“-ს
* ყავა ირლანდიურად — კოქტეილი ცხელი ყავისგან, ირლანდიური ვისკისა და შაქრისგან, დაფარული ათქვეფილი ნაღებით
* ირლანდიური ნაღებიანი ლიქიორი — ირლანდიური ვისკის, ყავისა და სხვა კომპონენტებისგან გაკეთებული ლიქიორი
* Irish Mist — ირლანდიური ვისკის, კლევერის, თაფლისა და არომატული ბალახებისგან გაკეთებული ლიქიორი
* ირლანდიური რაგუ — მოშუშული ცხვრის ხორცი სტაფილოთი და ხახვით
* Skirts and kidneys
* Soda bread — უსაფუარო პური, რომლის მომზადების დროსაც იყენებენ სოდასა და კეფირს
* Poitín — შინ გამოხდილი არაყი, რომელიც მზადდება სვიის ან კარტოფილისგან

## ლიტერატურა 
* Mitchell, Frank and Ryan, Michael. *Reading the Irish landscape* (1998). ISBN 1-86059-055-1
* National Museum of Ireland. *Viking and Medieval Dublin: National Museum Excavations, 1962—1973*. (1973)

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდიური სამზარეულო
დელანდი (ფლორიდა)

**დელანდი** () — ქალაქი აშშ-ში, ფლორიდის შტატში, ვოლუსიას რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 27 031 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი დაარსდა 1876 წელს და ჰენრი ედისონ დელანდის სახელს ატარებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* დელანდის ოფიციალური საიტი
* დელანდის საჯარო ბიბლიოთეკა 

კატეგორია:ფლორიდის ქალაქები
რომანოზ II

200px|მინი|რომანოზ II
**რომანოზ II** (; დ. 938 —გ.  15 მარტი 963) — ბიზანტიის იმპერატორი 959-963 წლებში. კონსტანტინე VII-ის შვილი, ბასილ II ბულგართმმუსვრელის მამა. დროსტარების მოყვარული (ძალაუფლება ხელთ ეპყრა საჭურის ვრინგას), გაატარა აგრარული რეფორმა, მის დროს ხდება პროვინციული არისტოკრატიის დაწინაურება. წარმატებით ებრძოდა არაბებს (კ. კრეტა დაიბრუნეს, ქ. ჰალაბი აიღეს). მკაცრმა ფინანსურმა პოლიტიკამ საზოგადოების ყველა ფენის აღშფოთება გამოიწვია, რასაც შეთქმულება მოჰყვა, მაგრამ მარცხით დამთავრდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 938
კატეგორია:გარდაცვლილი 963
კატეგორია:X საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
რომანოზ III არგირუსი

**რომანოზ III არგირუსი** (; დ. 968 — გ. 11 აპრილი,  1034) — ბიზანტიის იმპერატორი 1028-1034 წლებში. იყო კონსტანტინოპოლის წარჩინებულთა წრიდან. გამეფების წინ კონსტანტინოპოლის ეპარქოსის თანამდებობა ეკავა. მფარველობდა ბერ-მონაზვნებს, მის დროს მრავალი ეკლესია-მონასტერი ააგეს. ებრძოდა არაბებს, მაგრამ წარუმატებლად, შეთქმულებმა აბანოში დაახრჩვეს. ის შეცვალა თავისი ცოლის საყვარელმა და შემდგომ მეორე ქმარმა, მიხეილ IV-მ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 968
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1034
ანდრომედა (ტელესერიალი)

„**ანდრომედა**“ () — კანადურ-ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალი. შექმნილია ჯინ როდენბერის იდეის მიხედვით, მისი გარდაცვალების შემდეგ.

## სიუჟეტი
სერიალის მოქმედება მიმდინარეობს შორეულ მომავალში, თანამეგობრობის სისტემის გარშემო. თანამეგობრობა მოიცავს სამ გალაქტიკას და ითვლება უტოპიურ საზოგადოებად, თუმცა რელურად იმყოფება ომის მდგომარეობაში მაგოგებთან (აგრესიული ჰუმანოიდური რასა ღამურის მსგავსი სახით). სამშვიდობო მოლაპარაკების შედეგად თანამეგობრობამ მაგოგებს დაუთმო პლანეტა რომელიც დასახლებული იყო ნიცშეანელებით (თანამეგობრობის წევრი, გენეტიკურად შეცვლილი რასა). ნიცშეანელები უკმაყოფილო დარჩნენ ამ შეთანხმებით და თავს დაესხნენ თანამეგობრობას.

სერიალის მთავარი გმირი დილან ჰანტი არის თანამეგობრობის კრეისერ „ანდრომედას თანავარსკვლავედის“ კაპიტანი. ხომალდი აღჭურვილია მძლავრი ხელოვნული ინტელექტით, რომელიც ასევე სერიალის მთავარ გმირს წარმოადგენს.

„ანდრომედა“ იღებს უბედურების სიგნალს ნიცშეანელებისგან და გაემართება დასახმარებლად, თუმცა აღმოჩნდება რომ ეს ხაფანგია. დილანი იძულებულია მოახდინოს ხომალდის ევაკუაცია, თვითონ კი მარტო ცდილობს „ანდრომედას“ გადარჩენას. თავისი მეგობარი და პირველი ოფიცერი აღმოჩნდება მოღალატე. იგი ცდილობს დილანის მოკვლას. დილანი ასწრებს და კლავს მას, მაგრამ ორთაბრძოლისას ხომალდი აღმოჩნდება შავი ხვრელის საზღვარზე და დროში „გაიყინება“. მხოლოდ 303 წლის შემდეგ მას ამოიყვანს „ევრიკა მარუ“ ბეკა ვალენტაინის მეთაურობით. „ევრიკას“ ეკიპაჟს გონია რომ ანდრომედა ცარიელია და აპირებენ მის გაყიდვას, თუმცა დილანი არ ანებეს მათ ამას. ის გებულობს რომ ომი თანამეგობრობის განადგურებით დასრულდა და სამყარო ქაოსითაა მოცული. დილანი გადაწყვეტს აღადგინოს თანამეგობრობა და სთავაზობს „ევრიკის“ ეკიპაჟს შეუერთდენ მას. მცირე ყოყმანის შემდეგ ისინი თანხმდებიან.

## პერსონაჟები
### მთავარი გმირები
სერიალის მთავარი გმირებია:

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიოს სია
კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:კანადური ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ესტონეთის ენერგეტიკა

**ესტონეთის ენერგეტიკა** წარმოადგენს წარმოებული ენერგიის იმ ერთობლიობას, რომელსაც ესტონეთის მოსახლეობა მოიხმარს და ასევე გადის იმპორტზე. ესტონეთის ენერგეტიკული პოლიტიკა წარმოადგენს ესტონეთის პოლიტიკის იმ ნაწილს, რომელიც დაკავშირებულია ენერგეტიკასთან. ძირითადი სექტორია ელექტროენერგეტიკა.

## გლობალური დათბობა
ესტონეთის წილი გლობალურ დათბობაში ნავთობის ფიქლებისგან გამოყოფილ დიდი რაოდენობით ნახშირბადზე მოდის. ესტონური ენერგოკომპანია Eesti Energia მსოფლიოში უდიდეს ნავთობის ფიქლებზე მომუშავე ენერგეტიკულ საწარმოებს ფლობს ქალაქ ნარვაში. 2007 წელს, ესტონეთში ენერგიის 90%-ზე მეტი ზეთის ფიქლებისგან იყო ნაწარმოები.

## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის პოლიტიკა
მანაწილებელი ლილვი

250px|thumb|მანაწილებელი ლილვი
**მანაწილებელი ლილვი** – ელექტრული, ელექტროენერგიის მისაღები და მომხმარებელთა შორის მისი გასანაწილებელი მოწყობილობა. მოიცავს ელექტრულ აპარატებს, დაცვისა და ავტომატიკის მოწყობილობებს, საზომ ხელსაწყოებს, ასაწყობ და მაერთებელ სალტეებსა და დამხმარე მოწყობილობებს. მანაწილებელი ლილვის ერთი წრედის მოწყობილობა კონსტრუქციულად გამოიყოფა ცალკეულ უჯრედებად. მანაწილებელი ლილვის, რ-ის ძაბვა 35 კვ-მდეა, ჩვეულებრივ სათავშში დგამენ (დახურული მანაწილებელი ლილვი), მაგრამ თუ ძაბვა 35 კვ და მეტია – გარეთ (ღია მანაწილებელი ლილვი

## იხილეთ აგრეთვე 
*მუხლა ლილვი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:შიგაწვის ძრავა
რუსა I

**რუსა I** — ურარტუს მეფე ძვ. წ. VIII საუკუნის II ნახევარში, ძვ. წ. 735-714 წწ. სარდური II-ის შვილი.

თავდაპირველად შეძლო ურარტუს გაძლიერება და მისი საზღვრების ერთგვარი გაფართოება (სევანისპირეთის მიწების დაპყრობა, ურმიისპირეთის ოლქების დამორჩილება). შემდგომში კიმერიელებმა დაამარცხეს. ძვ. წ. 714 წელს სარგონ II-სთან ბრძოლაში დამარცხებულმა რუსამ თავი მოიკლა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ურარტუს მეფეები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ურარტუს მეფეები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 714
ზიაურ რაჰმანი

**ზიაურ რაჰმანი** (დ. 19 იანვარი, 1936 — გ. 30 მაისი, 1981) — ბანგლადეშის უმაღლესი სამხედრო ადმინისტრატორი 1976 წლის ნოემბრიდან, ბანგლადეშის პრეზიდენტი 1977–1981 წლებში. 

1953 წელს შევიდა პაკისტანის არმიაში, 1955 წელს მიიღო ოფიცრის პირველი წოდება. 1971 წელს — ვიცე-პოლკოვნიკის, 1972 წელს – პოლკოვნიკის. 1973 წლიდან ბრიგადის გენერალია, 1975 წლიდან – გენერალ-მაიორი. 1972–1975 წლებში – ბანგლადეშის არმიის შტაბის უფროსის მოადგილე, 1975 წლიდან შტაბის უფროსი. 

1977 წლის აპრილში პრეზიდენტ აბუ სადათ მუჰამედ საიემის გადადგომის შემდეგ, რაჰმანი გახდა ბანგლადეშის პრეზიდენტი. 1978 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. 1981 წლის მაისის ბოლოს მოკლეს სამხედრო გადატრიალების დროს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ბანგლადეშის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბანგლადეშის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:1981 წელს მოკლული პოლიტიკოსები
მაჰდისტების აჯანყება

**მაჰდისტების აჯანყება** — 1881-1898 წწ. ინგლისელ კოლონიზართა, ოსმალეთ-ეგვიპტის ხელისუფალთა და ადგილობრივ ფეოდალთა წინააღმდეგ აჯანყება სუდანში. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა მაჰდი სუდანელი.

## კონფლიქტის მიმდინარეობა 
[thumb|მარცხნივ|[მუჰამად აჰმადი]]
მეამბოხეებმა 1883 წლის თებერვალში დაიკავეს კორდოფანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი – ელ-ობეიდი. იმავე წლის ნოემბერში გაანადგურეს ინგლისელი გენერლის ჰიქსის 10-ათასიანი არმია. 1885 წლის იანვარში აიღეს ქვეყნის ადმინისტრაციული ცენტრი – ხარტუმი. აჯანყების პროცესში შეიქმნა დამოუკიდებელი ფეოდალურ-თეოკრატიულ სახელმწიფო, რომელსაც მაჰდის გარდაცვალების შემდეგ, 1885 წლიდან სათავეში ჩაუდგა მაჰდის მემკვიდრე ხალიფა აბდ ალ-რაჰმან ალ-მაჰდი. მისი უახლოესი თანაშემწე იყო 4 ხალიფა, რომლებსაც ემორჩილებოდნენ პროვინციათა გამგებლები (ამირები). სახელმწიფოს შემოსავლის ძირითადი წყარო იყო მოსახლეობის მრავალი მძიმე გამოსაღებ-გადასახადი, სახელმწიფო მონოპოლიების (მონების გაყიდვა, სპილოს ძვლის ექსპორტი და ა.შ.) მოგება და სამხედრო ნადავლი. ხალიფა და სხვა თავკაცები შემოსავალს იღებდნენ ხაზინისგან, აგრეთვე თავიანთი მიწებიდანაც. ვითარდებოდა ვაჭრობა, ხელოსნობა, სკოლების და საგზაო მშენებლობა. მიწამოქმედთა და მეჯოგეთა ექსპლუატაციამ, სოციალურ წინააღმდეგობათა გამწვავებამ, ტომთა შორის შუღლმა დაასუსტა მაჰდისტების სახელმწიფო. 1896 წელს ინგლისელმა კოლონიზატორებმა მტაცებლური ომი წამოიწყეს მაჰდისტების სახელმწიფოს წინააღმდეგ, რაც 1898 წელს სუდანზე მათი კოლონისტური ბატონობის აღდგენით დამთავრდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*სუდანის ისტორია

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The British expedition to rescue Emin Pasha

## სქოლიო 
კატეგორია:სუდანის ისტორია
კატეგორია:აჯანყებები
კატეგორია:სუდანის ომები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ომები
ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** — ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მთავარი მუზეუმი. დაარსდა 1978 წელს, ხოლო 1998 წელს პირველად გაიხსნა მუზეუმის ექსპოზიცია. მუზეუმში გახსნილია არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის და ისტორიული წარსულის ამსახველი გამოფენა. მუზეუმში რვა ათასზე მეტი ექსპონატია.

## ექსპონატები
არქეოლოგიის განყოფილებაში გამოფენილია სოფელ ჯურუყვეთის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ნეოლითური ხანის ქვის იარაღები, კვირისთავები, საფხეკები. ადრე ბრინჯაოს ხანის IV ათასწლეულის მეორე ნახევრის  ჭოლიპას ნამოსახლარში მოპოვებული ადრე ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურის იერსახის თიხის ნაწარმი. ჭოლიპას ნამოსახლარი აღმოჩენილია მდინარე ლაშეფსუს მარცხენა ნაპირზე, ჭოლიპას ამომრშრალი ტბის ძირას.

კოლხური კულტურის პერიოდის  (II ათასწლეულის II ნახევარი და I ათასწლეული) იარაღები, კოლხური ცულები შუხუთიდან, კოლხური კერამიკა სუფსიდან, VI–IV საუკუნეების იმპორტული შავლაკიანი თიხის ჭურჭელი, სინოპური ამფორები.

მუზეუმში აგრეთვე წარმოდგენილია ფეოდალური ხანის ნივთები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია VI საუკუნის I  ნახევრის ბრინჯაოს ჯვარი და ბოლნური ჯვრის გამოსახულებიანი ფილა, რომელიც ღრმაღელის ეკლესიის გაწმენდისას აღმოძნდა. მუზეუმში წარმოდგენილია გვიანფეოდალური ხანის სოფელ ჯიხანჯირში ნასტეფნარის გორაზე გათხრების შედეგად აღმოჩენილი მასალა: XVI–XVII საუკუნეების თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და XVII–XIX საუკუნეების თიხის ჩიბუხები. 

მუზეუმში ინახება ლაპიდარული წარწერა ქვაზე სოფელ ეწერიდან. ქვა წარწერით „ქრისტე შეიწყალე იოანე ბერი“ 1960-იან წლებში აღმოჩნდა სოფელ ეწერში. წარწერა შესრულებულია კუთხოვანი ასომთავრულით, რომელშიც ნუსხურიც ურევია. 

ეთნოგრაფიის დარბაზში წარმოდგენილია საყოფაცხოვრებო და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შრომის იარაღები, ყოველდღიური მოხმარების საყოფაცხოვრებო ნივთები, მარნის მოწყობილობა და სხვ.

მუზეუმში აგრეთვე წარმოდგენილია გურულ თავად-აზნაურთა ფოტოგამოფენა: გურიელები, თავდგირიძეები, მაჭუტაძეები, შალიკაშვილები, ტუსკიები, ჭყონიები, ჟორდანიები, ბაჟუნაიშვილები, გუგუნავები, თავართქილაძეები, გიგინეიშვილები და სხვ. ასევე გამოფენილია გურული ცხენოსნების მოგზაურობის ამსახველი ფოტომასალა ევროპასა და ამერიკაში. წარმოდგენილია მწერლების ეგნატე ნინოშვილისა და საფო მგელაძის ფოტომასალა და ნაწარმოებები. 

მუზეუმში წარმოდგენილია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წევრ ემიგრანტთა, ნოე ჟორდანიასა და ნოე ცინცაძის ფოტომასალა და ნივთები. ასევე ლანჩუთიდან მეორე მსოფლიო ომში წასულთა პირადი ნივთები და სამკუთხა ბარათები.

## გალერეა

Lanchkhuti Museum 3.jpg|
Lanchkhuti Museum 2.jpg|
Lanchkhuti Museum 1.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
*ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი 

## სქოლიო
მ
კატეგორია:ლანჩხუთი
კატეგორია:1978 წელს დაარსებული მუზეუმები
კონტინენტური კლიმატი

400px|მინიატიურა|კონტინენტური კლიმატის გავრცელების არეალი მსოფლიოში
**კონტინენტური კლიმატი** — კლიმატი, რომელიც ხასიათდება ტემპერატურის მნიშვნელოვანი წლიური ცვალებადობით, რაც გამოწვეულია სიახლოვეს წყლის მნიშვნელოვანი სივრცის არარსებობით. ხშირად, ზამთრის ტემპერატურა საკმარისად დაბალია იმისთვის, რომ თოვლი გამოიწვიოს. ნალექების შედარებით მოკრძალებული რაოდენობა ახასიათებს ზაფხულს. მიუხედავად ამისა, არსებობს გამონაკლისები, რისი მაგალითიცაა ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ სანაპირო რეგიონები, სადაც ნაჩვენებია ნალექების თანაბარი განაწილება: ასეთ შემთხვევას ნოტიო კონტინენტურ კლიმატს უწოდებენ, თუმცა ასევე არსებობს მშრალი კონტინენტური კლიმატიც. კონტინენტური კლიმატი წარმოდგენილია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს კონტინენტების რეგიონებში (განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ამერიკასა და აზიაში), ასევე ზღვის დონიდან ძალიან მაღლა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. 

## ეკოსისტემები
კონტინენტური კლიმატის მქონე რეგიონებს როგორც წესი, აქვთ ტყეც და დაბალბუჩქნარიანი პრერიები, როგორც რელიეფის ბუნებრივი დამცველი. ამ რეგიონებში წარმოდგენილია ერთ-ერთი ყველაზე პროდუქტიული მიწები მთელ მსოფლიოში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნოტიო კონტინენტური კლიმატი
* კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია

## რესურსები ინტერნეტში
* www.nationsencyclopedia.com

## სქოლიო
კატეგორია:კლიმატი
ვაქცინაცია

მინიატიურა|ბავშვს უტარდება ვაქცინაცია პოლიომილიტზე
**ვაქცინაცია** — ვაქცინის შეყვანა ადამიანის ან ცხოველის ორგანიზმში. დაფუძნებულია ილია მეჩნიკოვის მოძღვრებაზე ფაგოციტოზის შესახებ. ვაქცინის განმეორებით შეყვანის შედეგად ქვეითდება ორგანიზმის მგრძნობელობა სპეციფიკური ანტიგენისადმი ხდება ე.წ. დესენსიბილიზაცია, იზრდება ფაგოციტოზი, აქტიურდება ნივთიერებათა ცვლის პროცესები, პირველად კერაში მატულობს ჰიპერემია და სისხლძარღვების კედლების შეღწევადობის უნარი. ადამიანის ვაქცინაციისთვის სარგებლობენ დახოცილი ვაქცინებით, რომლებიც შეჰყავთ კანქვეშ, კანში, კუნთებში და ვენაში. ვაქცინის შეყვანას ხშირად თან სდევს ორგანიზმის საერთო, მძიმე რეაქცია — შემცივნება, მაღალი ტემპერატურა, ძლიერი ოფლიანობა, ტკივილის გაძლიერება. ვაქცინაციას არ მიმართავენ ორსულობის მეორე ნახევარში, ტუბერკულოზის აქტიური ფორმის, თირკმლების დაავადების, ჰიპერტონული და სხვა დაავადებების დროს.

ვეტერინარიაში ვაქცინაციას იშვიათად იყენებენ, უფრო ხშირად მიმართავენ ხანგრძლივად მიმდინარე ქრონიკული ინფექციური დაავადების — ტულარემიის, კოლიბაქტერიოზის, სტაფილოკოკური ინფექციის დროს. ვაქცინაციაში იყენებენ მკვდარ ვაქცინას, ანავაქცინას, ანატოქსნის, ბაქტერიოფაგს და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* U.S. government Vaccine Research Center : Information regarding preventive vaccine research studies
* The Vaccine Page  links to resources in many countries.
* Immunisation  Immunisation schedule for children in the UK. Published by the UK Department of Health.

კატეგორია:ვაქცინაცია
კატეგორია:ბიოტექნოლოგია
კატეგორია:პრევენციული მედიცინა
გეოგრაფიული ასოციაცია

**გეოგრაფიული ასოციაცია** () — გეოგრაფთა ასოციაცია, მდებარეობს დიდ ბრიტანეთში, ქალაქ შეფილდში. დაარსდა 1893 წელს. წარმოადგენს რეგისტირებულ ორგანიზაციას, რომელიც სახელმწიფოსგან სავსებით დამოუკიდებლად მოქმედებს. გაწევრიანებულია დაახლოებით 6000 პერსონალური ან ინსიტუციონალური წევრი. მათ შორის არიან: დამწყები და საშუალო სკოლის მასწავლებლები, მასწავლებელი აღმზრდელები, მეცნიერები, სტუდენტი გეოგრაფები და სხვა. გეოგრაფიული ასოციაცია მჭიდრო კავშირშია ევროპის, აშშ-ისა და ავსტრალიის გეოგრაფიულ ორგანიზაციებთან. გეოგრაფიული ასოციაცია დააარსა ხუთმა გეოგრაფმა, მათ შორის იყო ცნობილი ინგლისელი გეოგრაფი ჰელფორდ ჯონ მაკინდერი. გეოგრაფიული ასოციაციის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ბობ დიგბი. ასოციაციის ძირითადი მიზანია ერთმანეთისთვის გეოგრაფიული სწავლების, იდეებისა და ცოდნის გაზიარება.

## რესურსები ინტერნეტში
* გეოგრაფიული ასოციაცია – ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:გეოგრაფიული ორგანიზაციები
ბეტმენი სამუდამოდ

„**ბეტმენი სამუდამოდ**“ () — რეჟისორ ჯოელ შუმახერის 1995 წლის ფილმი. იგი ეფუძნება ბობ კეინის მიერ შექმნილი ბეტმენის ისტორიებს. ფილმის სცენარის ავტორები არიან ლი ბეჩლერი, ჯენეტ სკოტ-ბეჩლერი და აკივა გოლდსმენი. მთავარ როლებს ფილმში ასრულებენ: ველ კილმერი (ბრიუს უეინი/ბეტმენი), ტომი ლი ჯონსი (ჰარვი დენტი/ორსახა), ჯიმ კერი (ედვარდ ნიგმა/გამოცანა), ნიკოლ კიდმანი (ჩეის მერიდიანი) და კრის ო'დონელი (რობინი).

ტიმ ბარტონის წინა ეკრანიზაციებთან შედარებით, ახალი ფილმის ტონი განსხვავებული იყო და უფრო მეტად გათვლილი იყო ოჯახურ გარემოში სანახავად. Warner Bros.-ში თვლიდნენ, რომ წინა ფილმი, „ბეტმენი ბრუნდება“, კინოთეატრებში წარუმატებელი აღმოჩნდა ძალადობისა და ბნელი გარემოს გამო. ახალი ფილმის ბიუჯეტმა დაახლოებით 100 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. წარმოებას პრობლემები ახლდა - მთავარ როლებზე მსახიობთა შერჩევის გამო. გადაღებების ადგილებს შორის იყო ალკატრასის კუნძული (სან-ფრანცისკო) და მანჰეტენის ხიდი (ნიუ-იორკი). ფილმი 1995 წლის 16 ივნისს გამოვიდა.

ფილმის გამოსვლის შემდეგ რეაქციები არაერთგვაროვანი იყო. კრიტიკოსებმა მაღალი შეფასება მიანიჭეს ოპერატორის ნამუშევარს, ვიზუალურ ეფექტებსა და მხატვრულ გადაწყვეტას, მაგრამ აღნიშნეს, რომ იგი იყო უფრო მხიარული, ვიდრე ბარტონის ეკრანიზაციები. მაყურებელთა ფენებმა ფილმი დადებითად მიიღეს და წინა ეკრანიზაციასთან შედარებით, მან მნიშვნელოვანი შემოსავალი, მსოფლიო მასშტაბით 336,529,844 აშშ დოლარი მოიტანა. იგი იქცა 1995 წლის რიგით მეექვსე ყველაზე შემოსავლიან ფილმად. აშშ-ში 2842 ეკრანზე გამოსვლის პირველი კვირის ბოლოს (22 ივნისი 1995) მისმა შემოსავალმა უკვე შეადგინა 52,784,433 აშშ დოლარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1995 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ბეტმენზე
კატეგორია:ჯოელ შუმახერის ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:PolyGram Filmed Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გადაღებული ფილმები
კატეგორია:კომიქსებად ადაპტირებული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სუპერგმირული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი ფილმები
კატეგორია:1990-იანი წლების მოქმედებითი ფილმები
გოლუეი

**გოლუეი** () — ქალაქი ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში, გოლუეის საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს გოლუეის ყურის სანაპიროზე, მდინარე კორიბის შესართავთან. 2011 წლის მონაცემებით, გოლუეის მოსახლეობა 75,5 ათას ადამიანს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქ გოლუეის საბჭო (ადგილობრივი ხელისუფლების)
* საჯარო ტრანსპორტის საიტი
* ისტორიის საიტი 

კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები
კატეგორია:ირლანდიის დიდი ქალაქები
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ირლანდიის დღესასწაულები

**ირლანდიის დღესასწაულები** იყოფა ოფიციალურად და არაოფიციალურად, რომლებიც წარმართული პერიოდიდანაა შემორჩენილი. ხშირად ეს დღეები ემთხვევა.

* **შენიშვნა:** *კურსივით* გამოყოფილია დღესასწაული, რომლებიც შემორჩა წარმართული პერიოდიდან.

*
კატეგორია:კელტური დღესასწაულები
Abyssobela

**Abyssobela** — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ირლანდიის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ირლანდიის ადმინისტრაციული დაყოფა** ― ირლანდია არის უნიტარული სახელმწიფო, სადაც არსებობს ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეულები — საგრაფოები. სულ ირლანდიაში 31 საგრაფოა. ისტორიულად ირლანდია იყოფოდა ოთხ პროვინციად, თუმცა ამჟამად პროვინციებს არ გააჩნიათ იურიდიული და პოლიტიკური სტატუსი, არამედ მხოლოდ ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობა.

## საგრაფოები 
საგრაფო () ირლანდიის ძირითადი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულია. ამჟამად ირლანდიაში 31 საგრაფოა, საგრაფოები წარმოიქმნა ანგლო-რომანული ბატონობის პერიოდში, XII საუკუნის შემდეგ. 2014 წლის კანონით გაუქმდა მანამდე არსებული 80 თვითმმართველი ერთეული. დედაქალაქი დუბლინი დაყოფილია ოთხ საგრაფოდ დუბლინის საგრაფო, დან-ლერი-რატდაუნი, ფინგალი და სამხრეთ დუბლინი. 

საგრაფოს საკრებულო აირჩევა 5 წლის ვადით პირდაპირ არჩევნებში მრავალმანდატიან საარჩევნო ოლქებში ერთადერთი გადაცემადი ხმის სისტემით. უფროსი აღმასრულებელი ინიშნება 7 წლის ვადით ცენტრალური ხელისუფლების მიერ კონკურსის წესით. 

### საგრაფოების სია 
## დასახლებული პუნქტები 
ირლანდიის დასახლებული პუნქტები რამდენიმე კლასად იყოფა:
* სიტი (city),
* ბოროუ (borough),
* პატარა ქალაქები, ტაუნები (town).
* აღწერითი ქალაქი (census town)
** (აღწერითი) დასახლება (unincorporated towns)
** სოფელი (village)
* ცალკე გამოყოფენ ქალაქგარე ტერიტორიებს დიდი ქალაქებისთვის და გარეუბნებს სხვა ქალაქებისთვის.

## სქოლიო
კამილო-პრონსე-ენრიკესის კანტონი

**კამილო-პრონსე-ენრიკესი** () — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კამილო-პრონსე-ენრიკესი. მოსახლეობა 10 120 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Página del Gobierno Provincial del Azuay 

კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
U2 Live at Red Rocks: Under a Blood Red Sky

***U2 Live at Red Rocks: Under a Blood Red Sky*** (ან ***U2 Live at Red Rocks or Under a Blood Red Sky*** — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს ფილმი. იგი გამოიცა 2008 წლის სექტემბერში. ეს არის უფრო ადრე, 1984 წელს, ვიდეოკასეტისა და ლაზერული დისკის ფორმატში არსებული ფილმის პირველი DVD გამოცემა.

ფილმში შეტანილია რედ როკსის ამფითეატრში (კოლორადო) გამართული კონცერტი.

## სიმღერების სია 
;ორიგინალური გამოცემა
#Surrender
#Seconds
#Sunday, Bloody Sunday 
#October
#New Year's Day
#I Threw a Brick  
#A Day Without Me
#Gloria
#Party Girl
#11 O'Clock Tick Tock
#I Will Follow
#40

;2008 წლის გამოცემა (DVD)
#Out of Control
#Twilight
#An Cat Dubh / Into the Heart
#Surrender
#Two Hearts Beat as One
#Seconds
#Sunday Bloody Sunday
#Cry / The Electric Co.
#October
#New Year's Day
#I Threw a Brick Through a Window
#A Day Without Me
#Gloria
#Party Girl
#11 O'Clock Tick Tock
#I Will Follow
#40

## პერსონალი 
* ბონო – ვოკალი, გიტარა (A Day Without Me)
* The Edge – გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ვოკალი, ლეპ-სტილ გიტარა (Surrender), ბას-გიტარა (40), წამყვანი ვოკალი (Seconds)
* ადამ კლეიტონი – ბას-გიტარა, გიტარა (40)
* ლარი მალენი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

## შენიშვნები
## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:1984 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1984 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:U2-ს ვიდეო ალბომები
კატეგორია:U2-ს საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Island Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Island Records-ის საკონცერტო ალბომები
მილოშ ზემანი

**მილოშ ზემანი** (; დ. 28 სექტემბერი 1944, კოლინი, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ჩეხეთის მესამე პრეზიდენტი, ამასთანავე პირველი პრეზიდენტი, რომელიც აირჩიეს საერთო-სახალხო არჩევნების გზით. გაიმარჯვა 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. თანამდებობა დაიკავა 2013 წლის 8 მარტს.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1944 წელს, კიოლნში.
1968 წლამდე, ჩეხოსლოვაკიაში საბჭოთა ჯარის შეჭრამდე, იყო კომუნისტური პარტიის წევრი. 1969 წელს დაამთავრა პრაღის ეკონომიკური უნივერსიტეტი. 1990-1992 წლებში იყო პარლამენტის დეპუტატი. 1996-1998 წლებში ჩეხეთის პარლამენტის დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარე იყო, ხოლო 1998-2002 წლებში კი ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრი.

2013 წელს ჩეხეთის პირველ პირდაპირ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში ხმების 55%-ით დაამარცხა ოპონენტი, კარელ შვარცენბერგი.

## პოლიტიკა
ზემანი მემარცხენე ორიენტაციისაა. მხარს უჭერს ჩეხეთის მეტად ინტეგრაციას ევროკავშირში განსხვავებით წინა პრეზიდენტ ვაცლავ კლაუსისგან, რომელიც ცნობილი ევროსკეპტიკოსი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ბიოგრაფია
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:ჩეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ჩეხეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ირლანდიის აეროპორტები

thumb|ირლანდიის აეროდრომები
ქვემოთ მოყვანილია **ირლანდიის აეროპორტების სია**, აგრეთვე აეროპორტების სამგზავრო მიმოსვლების მონაცემები და მათი მდებარეობა.

სულ ქვეყანაში 10 საერთაშორისო აეროპორტია, აგრეთვე 3 ათეულამდე აეროდრომი.

## აეროპორტების სია 
გამუქებული შრიფტი აღნიშნავს, რომ აეროპორტი გეგმის მიხედვით იღებს კომერციულ რეისებს.

**განსხვავებული ფერებით აღნიშნულია:**

## სამგზავრო მიმოსვლა 
## აეროპორტების განლაგება 
პირობითი ნიშნები:
* 10px სამოქალაქო აეროპორტი
* 10px ლიცენზირებული აეროდრომი
* 10px აეროდრომი
* 10px შვეულმფრენის სადგური
* 10px დახურული აეროპორტი ან აეროდრომი
* *აეროპორტი იღებს კომერციულ რეისებს გეგმის მიხედვით*
* სატვირთო აეროპორტი
* სამხედრო აეროპორტი
* 10px აეროდრომი (მათ შორის სამხედროც).

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
*
Doxospira hertleini

**Doxospira hertleini** — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Doxospira hertleini — Conchology
* Doxospira hertleini — SeaLifeBase
* Doxospira hertleini — Allspira.com
* Doxospira hertleini — GBIF

## სქოლიო 
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ქრისტიან-სოციალისტთა ჯგუფი

**ქრისტიან-სოციალისტთა ჯგუფი** — პოლიტიკური ფრაქცია პოლიტიკური გაერთიანებაში *სოციალ-დემოკრატები საქართველოს განვითარებისათვის*, რომლის იდეალები 7 პრინციპს ემყარება. ესენია — თავისუფლება, სამართლიანობა, სოლიდარობა, მამული, ენა, სარწმუნოება და სახალხო მონარქიზმი. იდეოლოგია 18-20 საუკუნეების ევროპელი და რუსი ფილოსოფოსების და საზოგადო მოღვაწეების — ჩარლზ ქინგსლის, ფრედერიკ მორისის, ფელისიტე-რობერ დე ლამენეს, ემანუელ მუნიეს, სერგეი ბულგაკოვის,  ნიკოლოზ ბერდიაევის და სხვების ნაშრომებზეა დაფუძნებული.

ქრისტიან-სოციალისტთა ჯგუფი პერიოდულად იკრიბება. ჯგუფს ჰყავს ხელმძღვანელი, მდივნობა კი როტაციული წესით ეკისრება ჯგუფის წევრებს. ჯგუფს გააჩნია თავისი ინტერნეტ რესურსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ საიტი

კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიები
კატეგორია:2010 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
შვედური ესტონეთი

**ესტლანდიის საჰერცოგო** (, ), ასევე ცნობილია, როგორც „**შვედური ესტლანდია**“ () „**შვედური ესტონეთი**“ — შვედეთის იმპერიის დომინიონი, რომელიც არსებობდა 1561-1721 წლებში. შვედური ესტონეთის ტერიტორია ჩრდილოეთის ომის დასასრულს მიუერთდა რუსეთის იმპერიას; ამ ომის შედეგები, მათ შორის ტერიტორიული ცვლილებები, დაფიქსირებულია 1721 წლის ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულებით.

## ჩამოყალიბება 
ХVI-ХVII საუკუნეებში შვედურმა მონარქიამ თავისი სიძლიერის უმაღლეს წერტილს მიაღწია. იმ მიზნით, რომ ბალტიის ზღვა შიდა „შვედურ ტბად“ ექციათ, 1561 წელს შვედური არმია რეველში გადმოსხდა და შუა საუკუნეების ლივონიის ჩრდილოეთი ტერიტორიები თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქცია, ამასთანავე შვედებმა მიახლოებით იგივე ტერიტორიები დაიკავეს, რაც თავის დროზე დანიელებს ეკავათ. ამგვარად 1561-1721 წლების შვედური ესტონეთი მიახლოებით 1219-1346 წლების დანიური ესტონეთის საზღვრებით წარმოიქმნა. 1581 წელს შვედებმა ასევე ყოფილი ეზელ-ვიკის საეპისკოპოსოს (ამჟამად ლიაენემაას მაზრა) კონტინენტური ნაწილიც დაიპყრეს. ამასთანავე შვედებმა ძველი გერმანული არისტოკრატიის უფლებების შევიწროვება დაიწყეს, რომელიც ესტონეთში ჯერ კიდევ დანიელების მმართველობის დროს ჩამოყალიბდა.

## მოსახლეობა 
შვედური ესტონეთის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს ესტები (80 %) შეადგენდნენ, რომელნიც უპირატესად სოფლად ცხოვრობდნენ. მმართველი კლასის დასაყრდენს ქალაქებში ძირითადად ბალტიელი გერმანელები წარმოადგენდნენ, შედარებით ნაკლებად კი უკვე გაგერმანელებული დანიელები. ამას გარდა შვედების 160-წლიანი მმართველობისას ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპირო რეგიონებსა და კუნძულებზე დასახლდნენ შვედები და ნაწილობრივ ფინელებიც. ბალტიელი ფინელების რაოდენობის პიკმა 12.000 ადამიანის რაოდენობით (მოსახლეობის 10%) შვედური მმართველობის ბოლო ეტაპებზე მიაღწია. ესტონური მიწების რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, გერმანულმა უმცირესობამ შეძლო თავისი ეკონომიკურ-სოციალური პრივილეგიების შენარჩუნება, თუმცა იმიგრაციის შემცირების გამო, დაიწყო მოსახლეობაში მათი წილის ნელი, მაგრამ მუდმივი კლება.

## დაცემა 
1721 წელს, ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, რომელმაც ჩრდილოეთის ომი დაასრულა, შვედური ესტონეთის ტერიტორია გადაეცა რუსეთის იმპერიას. აღსანიშნავია, რომ რუსეთის იმპერიის მიერ ამ მიწების მიერთების შემდეგ პეტრე I-მა გერმანულ არისტოკრატიას მათ მიერ შვედების მმართველობის დროს დაკარგული ყველა უფლება აღუდგინა, თუმცა ესტონელი გლეხების მდგომარეობა ისევ უგულვებელყოფილი დარჩა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დანიური ესტონეთი
* შვედური ლივონია
* შვედური ინგერმანლანდია

## სქოლიო 
კატეგორია:ესტონეთის ისტორია
კატეგორია:ბალტიისპირეთი
Phymorhynchus ovatus

**Phymorhynchus ovatus** — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ალექსანდერ ზუპანი

**ალექსანდერ ზუპანი** ( დ. 3 მარტი, 1847, ინიხენი — გ. 7 ივლისი, 1920, ბრესლაუ) — ავსტრიელი გეოგრაფი და მეტეოროლოგი. წარმოშობით სლოვენიელი. 1881 წლიდან ჩერნოვცის უნივერსიტეტის პროფესორია, 1884-1909 წლებში იყო გეოგრაფიული ჟურნალის „Petermann’s geographische Mitteilungen“-ის რედაქტორი. 1909-1916 წლებში გეოგრაფიის პროფესორი ბრესლაუში. მისი მთავარი შრომაა საუნივერსიტეტო კურსი „ფიზიკური გეოგრაფიის საფუძვლები“, რომელიც გამოიცა ლაიფციგში 1884 წელს. მისი სხვა შრომები მიეძღვნა ავსტრია-უნგრეთის გეოგრაფიას, დედამიწის მოსახლეობის მიმოხილვას, ევროპის სახელმწიფოების კოლონიების ტერიტორიულ განვითარებას.

## ლიტერატურა
* გიორგი გეხტმანი, გამოჩენილი გეოგრაფები და მოგზაურები, თბ., 1942. 

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი გეოგრაფები
Turricula (gastrópodes)

**Turricula (gastrópodes)** — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჩორდელეგის კანტონი

**ჩორდელეგი** () — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩორდელეგი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 10 859 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
ბეტმენი და რობინი (ფილმი)

**ბეტმენი და რობინი** () — რეჟისორ ჯოელ შუმახერის 1997 წლის ფილმი. იგი ეფუძნება ბობ კეინის მიერ შექმნილი ბეტმენის ისტორიებს. ფილმის სცენარის ავტორია აკივა გოლდსმენი. მთავარ როლებს ფილმში ასრულებენ: არნოლდ შვარცენეგერი (დოქტორ ვიქტორ ფრიზი / მისტერ ფრიზი), ჯორჯ კლუნი (ბრიუს უეინი / ბეტმენი), კრის ო'დონელი (დიკ გრეისონი / რობინი), უმა თურმანი (დოქტორ პამელა აილი / შხამიანი სურო) და ალისია სილვერსტოუნი (ბარბარა უილსონი / ბეტგერლი).

ფილმის წარმოება დაიწყო წინა ფილმის, „ბეტმენი სამუდამოდ“ შემდეგ. Warner Bros.-მა ფილმი 1997 წლის ივნისში გამოსაშვებად დაგეგმა. შუმახერმა და გოლდსმენმა მომავალი ფილმის სიუჟეტი შეიმუშავეს ფილმზე „მკვლელობის დრო“ მუშაობისას. გადაღებები დაიწყო 1996 წლის სექტემბერში და 1997 წლის იანვარში დასრულდა, გადაღებების საბოლოოდ დასრულების ვადამდე 2 კვირით ადრე.

ფილმი 1997 წლის 20 ივნისს გამოვიდა და ნეგატიური შეფასებები მიიღო. მიმომხილველებმა არ მოიწონეს მისი ფერადი, უფრო მხიარული ატმოსფერო და მასში ჰომოსექსუალური თემატიკის არსებობის ვარაუდიც გამოხატეს. ფილმი წარდგენილი იქნა ოქროს ჟოლოზეზე, რამდენიმე ნომინაციაში, მათ შორის - წლის ყველაზე ცუდი ფილმის. ამის შემდეგ Warner Bros.-მა შეწყვიტა „ტრიუმფანტი ბეტმენის“, შემდეგი ფილმის წარმოება. ბეტმენის შესახებ ფილმების გადაღება გაგრძელდა 2005 წელს, კრისტოფერ ნოლანის ფილმით „ბეტმენი: დასაწყისი“. გარდა ფილმისა, „ოქროს ჟოლოს“ ნომინაცია დაიმსახურა სიმღერამ „The End Is the Beginning Is the End“, ჯგუფ The Smashing Pumpkins-ის შესრულებით. ამავე სიმღერამ „გრემის“ 40-ე დაჯილდოებაზე საუკეთესო მძიმე-როკ შესრულებისათვის პრიზი მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბეტმენი და რობინი (არქივი)
* 
* 
* 
* 
* *ბეტმენი და რობინი* საიტზე RiffTrax

## სქოლიო 
კატეგორია:1997 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ბეტმენზე
კატეგორია:ჯოელ შუმახერის ფილმები
Michael Bublé (ალბომი)

***Michael Bublé*** —  კანადელ მომღერალ მაიკლ ბუბლეის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2003 წლის 13 თებერვალს. ეს იყო მისი სადებიუტო ალბომი, გამოცემულ ლეიბლზე Reprise Records.

## სიმღერების სია
## ადგილები ჩარტში
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ალბომები
კატეგორია:მაიკლ ბუბლეის ალბომები
კატეგორია:Reprise Records-ის ალბომები
სულხან ნასიძე

**სულხან ნასიძე** (დ. 17 მარტი, 1927, თბილისი — გ. 21 სექტემბერი, 1996) — ქართველი საბჭოთა კომპოზიტორი და პიანისტი. შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1978), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966), საქართველოს სახალხო არტისტი (1979), „ღირსების ოდრენის“ კავალერი (1958).

სულხან ნასიძემ 1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საფორტეპიანო ფაკულტეტი, ხოლო 1955 წელს საკომპოზიტორო ფაკულტეტი.

დაწერილი აქვს 8 სიმფონია, ბალეტები, კონცერტები და სხვა. კომპოზიტორია ფილმებისა: „აპრილი“ (1962), „მიმინო“ (1965), „მთვარის მოტაცება“ (1973), „საჰაერო ხიდი“ (1974), „საქმე გადაეცემა სასამართლოს“ (1975), „დაბრუნება“ (1977).

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
სულხან
აბოლიციონიზმი

[მინი|"*არ ვარ კაცი და ძმა?*", 1787 წელს ბრიტანეთის მონობის საწინააღმდეგო კამპანიისთვის [ჯოზაია უეჯვუდის მიერ დამზადებული მედალიონი]]
**აბოლიციონიზმი** ( < ) — შავკანიანების მონობის წინააღმდეგ მიმართული მოძრაობა XVIII-XIX საუკუნეების აშშ-ში. ის ჩაისახა XVIII საუკუნის 70-იან წლებში. მის განვითარებას ძლიერი ბიძგი მისცა შავკანიანი მონების აჯანყებებმა (1800 წლის გაბრიელის აჯანყებამ და 1832 წლის *ნატ ნერის* აჯანყება). მოძრაობას ფართო ეროვნული ხასიათი მიეცა 1833 წლის შემდეგ, როდესაც ამერიკაში დაარსდა მონობის წინააღმდეგ მებრძოლი საზოგადოება. აბოლიციონიზმი აერთიანებდა მოწინავე ინტელიგენციას, ფერმერთა და მუშათა ფართო წრეებს, თავისუფლებისთვის მებრძოლ შავკანიანთა ორგანიზაციებს და ბურჟუაზიის იმ ნაწილს, რომელიც მიიჩნევდა, რომ მონობა აფერხებდა კაპიტალიზმის განვითარებას. აბოლიციონიზმის მემარჯვენე ფრთის წარმომადგენლები უილიამ ლოიდ გარისონის მთაურობით ბრძოლის მხოლოდ მორალურ საშუალებებს ცნობდნენ, ხოლო მემარცხენე, რევოლუციურ-დემოკრატიული ფრთის წარმომადგენლებს ფრედერიკ დუგლასის მეთაურობით აუცილებლად მიაჩნდათ შეიარაღებული ბრძოლა. აბოლიციონიზმის განვითარებაზე დიდი გავლენა იქონია აჯანყებამ ჯონ ბრაუნის ხელმძღვანელობით (1859). სამოქალაქო ომის პერიოდში აბოლიციონისტები გამოვიდნენ  მონათმფლობელობის წინააღმდეგ ბრძოლის რევოლუციური მეთოდების მომხრეებად და „ამერიკელ იაკობინელთა“ სახელი დაიმსახურეს. სამოქალაქო ომმაც ვერ გაათავისუფლა შავკანიანები. აბოლიციონისტებს ბრძოლა ომის შემდეგაც არ შეუწყვეტიათ. ომის შემდეგ მათ შავკანიანთა თანასწორუფლებიანობის მიღწევა დაისახეს მიზნად. აბოლიციონიზმა დიდი გავლენა მოახდინა აბრაამ ლინკოლნის პოლიტიკაზე. აშშ-ის პროგრესიული ძალები დღესაც იყენებენ აბოლიციონიზმის რევოლუციურ-დემოკრატიულ ტრადიციებს რასობრივი დისკრიმინაციის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რასიზმი
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
ესტონეთის ცენტრისტული პარტია

270px|thumb|ესტონეთის ცენტრისტული პარტიის დროშა
**ესტონეთის ცენტრისტული პარტია** () — ცენტრისტული, პოპულისტური პოლიტიკური პარტია ესტონეთში. იგი არის  ევროპელი ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსის წევრი. მას შემდეგ, რაც 2005 წლის 20 აგვისტოს, შეუერთდა პენსიონერთა პარტია, იგი ქვეყანაში წევრთა რაოდენობის მიხედვით მეორე პარტია გახდა.

## ისტორია
### 1990-იანი წლები
პარტია დაარსდა 1991 წლის 12 ოქტომბერს ესტონეთის სახალხო ფრონტის ბაზაზე. პარტიის თავმჯდომარეა ედგარ სავისაარი, მოადგილეები – მაილის რეპსი და ენ ეესმაა.

1995 წლის არჩევნებში პარტიამ 14,2 %-ით აჩვენა მესამე შედეგი და მიიღო 16 მანდატი. შევიდა მმართველ კოალიციაში და ედგარ სავისაარმა დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის, ხოლო პეეტერ კრეიცბერგმა – განათლების მინისტრის თანამდებობა. „ფირების სკანდალის“ შემდეგ (სხვადასხვა პოლიტიკოსების საუბრების ფარული ჩაწერა), რომელშიც ჩართული იყო სავისაარი, პარტია გადავიდა ოპოზიციაში. პარტიის იმედგაცრუებულმა წევრებმა დააარსეს ახალი პოლიტიკური გაერთიანება, ცენტრისტული პარტია კი 2001 წლამდე პოლიტიკურ იზოლაციაში დარჩა.

1996 წელს პარტიის წევრი სიირი ოვიირი წარდგენილი იყო პრეზიდენტობის კანდიდატად, მაგრამ დამარცხდა.

1999 წლის არჩევნებზე პარტიამ 23,4 %-ით აჩვენა პირველი შედეგი და პარლამენტში დაიკავა 28 ადგილი.

### 2000-იანი წლები
2001 წელს პეტერ კრეიცბერგი წარდგენილი იყო საპრეზიდენტო კანდიდატად (წარუმატებლად), ედგარ სავისაარი კი აირჩიეს ტალინის მერად. 2002 წელს რეფორმების პარტიასთან ერთად ჩამოაყალიბა მმართველი კოალიცია. სვენ მიკსერი გახდა თავდაცვის მინისტრი. კოალიციის ერთიანობა შენარჩუნდა 2003 წლის არჩევნებამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ამ არჩევნებზე პარტიამ მიიღო ხმების ყველაზე მეტი რაოდენობა (25,4 %) იგი ოპოზიციაში დარჩა 2005 წლამდე, სანამ არ დაიშალა იუჰან პარტსის კოალიციური მთავრობა.

2003 წელს პარტიულ ყრილობაზე გადაწყვიტეს, რომ მხარი არ დაეჭირათ ესტონეთის ევროკავშირში გაწევრიანებისათვის. წევრთა უმეტესობამ დატოვა პარტიის რიგები და ჩამოაყალიბეს სოციალ-ლიბერალური გაერთიანება, წევრთა ნაწილი შეუერთდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას, ნაწილი კი რეფორმის პარტიას.

2004 წლის მაისში ედგარ სავისაარი უნდობლობის ვოტუმის გამო იძულებული გახდა დაეტოვებინა ტალინის მერის თანამდებობა. ამავე წელს გამართულ ევროპარლამენტის არჩევნებში მიიღო ხმების 17,5 % და პარლამენტში გაიყვანა ერთი დეპუტატი – სიირი ოვიირი.

2005 წელს ცენტრისტული პარტია კვლავ მმართველ კოლაიციაშია სახალხო კავშირთან და რეფორმის პარტიასთან ერთად. პარლამენტში დაიკავა 19 მანდატი, ხოლო მთავრობაში 5 პორტფელი. ეს კოალიცია არსებობდა 2007 წლამდე. 2007 წელს არჩევნებში მიღებული მეორე შედეგის მიუხედავად (26,1 % – 29 მანდატი) ოპოზიციაში დარჩა.

2009 წლის ევროპარლამენტის მორიგი არჩევნების შედეგების მიხედვით პარტიამ შეძლო 2 მანდატის მოპოვება და ევროპარლამენტის დეპუტატები გახდნენ სიირი ოვიირი და ვილია სავისაარ-ტოომასტი.

## შედეგები არჩევნებში
### რიიგიკოგუ 

### ევროპის პარლამენტი 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:1991 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ესტონეთის რეფორმის პარტია

**ესტონეთის რეფორმის პარტია** () — ლიბერალური პოლიტიკური პარტია ესტონეთში. პარტია არის ლიბერალური ინტერნაციონალისა და ევროპელი ლიბერალებისა და დემოკრატების პარტიის წევრი. ევროპარლამენტში წარმოდგენილია ორი დეპუტატით.

რეფორმების პარტიას ესტონეთის პარლამენტში უკავია 37 მანდატი 101-დან. პარტიის თავმჯდომარეა პრემიერ-მინისტრი კაია კალასი. პარტია მთავრობის ფორმირებისას კოალიციაში იყო რამდენიმეჯერ:

* 1995–1997 წწ. – კოალიციურ პარტიასთან.
* 1999–2001 წწ. – სამპარტიული კოალიცია: ისამაალიიტისა და ესტონეთის ზომიერების პარტიასთან
* 2002–2003 წწ. – ცენტრისტულ პარტიასთან. 
* 2003–2005 წწ. – Res Publica-სთან და სახალხო კავშირთან.
* 2005–2007 წწ. – ცენტრისტულ პარტიასთან და სახალხო კავშირთან.
* 2007–2009 წწ. – სამამულო კავშირი და Res Publica-სთან და სოციალ-დემოკრატიული პარტიასთან
* 2009 წლიდან – სამამულო კავშირი და Res Publica-სთან

## პოლიტიკური პლატფორმა 
ესტონეთის რეფორმის პარტია, როგორც ცენტრისტული და მემარჯვენე-ცენტრისტული პარტია, თავის იდეოლოგიურ ორიენტაციაში აღწერილია როგორც ლიბერალური, კლასიკურ-ლიბერალური, ლიბერალურ-კონსერვატიული და კონსერვატიულ-ლიბერალური პარტია. პარტია მუდმივად ემხრობოდა ეკონომიკური ლიბერალიზმისა და ფისკალური კონსერვატიზმის პოლიტიკას და მიიჩნევენ ნეოლიბერალურ პარტიად.

## შედეგები არჩევნებში 
### რიიგიკოგუ 

### ევროპის პარლამენტი 
## რესურსები ინტერნეტში
* პარტიის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:1994 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
გოლუეის საგრაფო

**გოლუეი** (, ) — საგრაფო ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქი — გოლუეი. მოსახლეობა შეადგენს 209 ათას ადამიანს (მე-6 ადგილი პროვინციებს შორის; 2002 წლის აღწერით). ტერიტორიის ფართობია 6148 კმ² (მე-2 ადგილი). კონემარას უბანში მდებარეობს ერთ-ერთი ოთხი რაიონიდან, სადაც 2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობის დიდი ნაწილი (67%-ზე მეტი) საუბრობს ირლანდიურ ენაზე.

## სახელწოდება
საგრაფომ სახელი მიიღო ქალაქ გოლუეისაგან.

## ისტორია 
მინიატიურა|მარცხნივ|დანგვაირის ციხე, აშენებულია 1520 წელს
პირველი ადამიანები თანამედროვე გოლუეის საგრაფოს ტერიტორიაზე გამოჩდნენ დაახლოებით, 7 000 წლის წინ. ჩვენამდე მოაღწია ადამიანების ძველმა სადგომებმა (დაახ. 5 000 წლის წინ), მეგალითებმა (4 000 წლის წინ), ბრინჯაოს ნაკეთობებმა (2 500 წლის წინ).

დღევანდელი გოლუეის საგრაფო რამდენიმე სამეფოსა და ტერიტორიას მოიცავდა, რომელთა გაერთიანებითაც ჩამოყალიბდა ის. ის ოფიციალურად 1569 წელს შეიქმნა.

## გეოგრაფია
### ფართობი
გოლუეის საგრაფოს ფართობი არის 6 148 კმ².  იგი ამ მაჩვენებლით პირველ ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო, კორკის საგრაფოს შემდეგ, 2-ზე (32-დან) ირლანდიაში.

### საზღვრები
გოლუეის ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მეიოს საგრაფო, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან როსკომონი, აღმოსავლეთიდან — ოფალი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ტიპერარი, სამხრეთიდან კი — კლერი. მისი დასავლეთ და ჩრდილოეთი ნაწილები ატლანტის ოკეანის სანაპიროზეა.

### ქალაქები
*ათენრაი
*ბალინასლო 
*ბალიგარი
*კლიფდენი
*გლენამედი
*გორტი
*ჰედფორდი
*ლოხრეი
*მაუნტბელიუ
*უტერარდი
*პორტამნა
*ჩუმი

#### ადმინისტრაციული ცენტრი 
* გოლუეი

### ფიზიკური გეოგრაფია
მინიატიურა|მარჯვნივ|ბენკორი, თორმეტი ბენის ერთ–ერთი მთა
გოლუეის საგრაფოში მდებარეობს ირლანდიის რესპუბლიკის უდიდესი ტბა ლოხ-კორიბი. ასევე აქ მდებარეობს თორმეტი ბენის მთათა სისტემა. საგრაფოს უმაღლესი წერტილია თორმეტი ბენის ერთ-ერთ მთა, ბენბონზე, 729 მ. ზღვის დონიდან.

## ღირსშესანიშნაობები 
* ათენრაის ციხე-დარბაზი
* ფიდაუნის კოშკი
* ტუროუს ქვა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
*
კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
ბრადენტონი (ფლორიდა)

**ბრადენტონი** () — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ფლორიდის შტატის მანატის ოლქში. 2007 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 53471 კაცს შეადგენდა.

  
## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქი ბრადენტონი
* ბრადენტონის დრო
* ბრადენტონის მაუწყებელი

## სქოლიო
კატეგორია:ფლორიდის ქალაქები
ორდუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **ორდუ** (, ) შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ორდუ —  ქალაქი თურქეთში 145.455 მაცხოვრებლით.
* ორდუ — პროვინცია (ილი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში,  შავი ზღვის რეგიონში.
ირლანდიის სასარგებლო წიაღისეული

ირლანდია ფლობს თუთიის, ტყვიისა და ვერცხლის მნიშვნელოვან ბაზას. ქვეყანა აგრეთვე მდიდარია ტორფით, ბარიტითა და ოქროთი. მცირე რაოდნეობით მოიპოვება  ქვანახშირი, ბუნებრივი აირი, სპილენძი, რკინის მადანი და სხვა.

ტაბულა 1. — ირლანდიის ძირითადი სასარგებლო წიაღისეული 1998-1999 წლების მიხედვით

## სასარგებლო წიაღისეულის ცალკეული სახეობები 
**თუთია** — თუთიის ბაზის საფუძველს ირლანდიაში წარმოადგენს საბადოები ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში: ნავანი (Navan), ლიშინი (Lisheen), სილვერმაინსი (Silvermines) და გალმოი (Galmoy), რომელთა საერთო მარაგი წარმოადგენს ამ მეტალის, დაახლოებით, 9%-ს ევროპაში და 1.6%-ს მსოფლიოში.

**ქვანახშირი** — მცირე საბადო.

**სპილენძი** — ავოკის რაიონში მდებარეობს სპილენძ-პირიტის საბადო.

## ლიტერატურა 
* Горный энциклопедический словарь, т. 3. / Под ред. В. С. Белецкого. — Донецк: Восточный издательский дом, 2004. — 752 с. ISBN 966-7804-78-X

კატეგორია:ირლანდია
კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეული
კატეგორია:ირლანდიის გეოლოგია
ლისმორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლისმორი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ლისმორი — ქალაქი ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთ უელსის შტატში
* ლისმორი — ქალაქი ავსტრალიაში, ვიქტორიის შტატში
* ლისმორი — ქალაქი ირლანდიაში
* ლისმორი — ქალაქი შოტლანდიაში
* ლისმორი — ქალაქი მინესოტაში, აშშ.
ირლანდიის ეროვნული პარკები

**ირლანდიის რესპუბლიკის ეროვნული პარკების** სისტემა კუნძულის ტიპურ და უნიკალურ ბუნებრივ ლანდშაფტებს ასახავს. ექვსი პარკი იმართება მთავრობის სააგენტოთი — ეროვნული პარკებისა და ველური ბუნების სამსახურით (). ამ ორგანიზაციის მიზანი შექმნაა ბუნების დაცული ტერიტორიებისა, რომლებიც წარმოადგენენ ირლანდიის ბუნების მრავალფეროვნებას. სააგენტოს ამოცანებია — ეკოსისტემების მთლიანობის შენახვა, ბიომრავალფეროვნება და მსურველთათვის ირლანდიის ბუნებისა და პარკების დათვალიერების შესაძლებლობის მინიჭება.

ქვემოთ მოყვანილია ირლანდიის ეროვნული პარკების სია. 2010 წელს ირლანდიაში ითვლებოდა 6 ეროვნული პარკი.

## ეროვნული პარკები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The National Parks and Wildlife Service 

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდია
კატეგორია:ირლანდიის ეროვნული პარკები
ლუის რეკესენს ი სუნიიგა

250px|მინიატიურა|ლუის რეკესენს ი სუნიიგა
**ლუის რეკესენს ი სუნიიგა** (დ. 25 აგვისტო, 1528, ბარსელონა — გ. 5 მარტი, 1576, ბრიუსელი) — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ესპანეთის ხმელთაშუაზღვისპირეთის ფლოტის ადმირალი (1568–1571), ლეპანტოს ბრძოლის მონაწილე. ნიდერლანდების ბურჟუაზიული რევოლუციის დროს შეცვალა ჰერცოგი ალბა. ამაოდ ცდილობდა უმნიშვნელო დათმობით, მოლაპარაკებებითა და სამხედრო დაწოლით ნიდერლანდების აჯანყებული ჩრდილოეთი პროვინციები კაპიტულაციაზე დაეთანხმებინა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1528
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1576
ჰიპ-ჰოპ მუსიკა

**ჰიპ-ჰოპ მუსიკა** (ინგლ. hip-hop music, ან hip-hop music) — მუსიკალური ჟანრი, რომელიც ეფუძნება სტილისტური რითმული მუსიკის ჟღერადობას. მას ახლავს რეპი, რითმული რეჩიტატივი. ასევე გათვალისწინებულია სემპლინგი და ბითბოქსი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:აშშ-ის მუსიკა