open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანდრანიკ პილოიანი

**ანდრანიკ პილოიანი** (; დ. 1962, მასისი) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2020 წლის 20 ნოემბრიდან არის სომხეთის საგანგებო სიტუაციების მინისტრი.

## ბიოგრაფია
1993 წლის 11 აგვისტოდან მსახურობდა სომხეთის შეიარაღებულ ძალებში. დაინიშნა სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილის დაზვერვის განყოფილების უფროსად. 1995-1996 წლებსა და 1996-1998 წლებში მსახურობდა ამავე სამხედრო ნაწილის მსროლელი ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ AHTA-ზე. ამავე სამხედრო ნაწილის მსროლელი ბატალიონის მეთაური 1998-2000 წლებში - მსახურობდა თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილში მეთაურის მოადგილედ 2002-2003 წლებში ეკავა სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილის შტაბის უფროსის მოადგილის თანამდებობა. 2003-2006 წლებში სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილის მეთაური. 2006-2008 წლებსა და 2008 წელს. N სამხედრო ნაწილის მეთაური 2006 წლის 13 მაისიდან 2010 წლამდე ამავე სამხედრო ნაწილის მეთაურის მოადგილე. თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილის შტაბის უფროსი 2014-2018 წლებში. ამავე სამხედრო ნაწილის შტაბის უფროსის მოადგილე. 2018-2020 წლებში თავდაცვის სამინისტროს N სამხედრო ნაწილის მეთაური. 2020 წლის 20 ნოემბერს, დაინიშნა სომხეთის რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციების მართვის მინისტრად.

1981-1983 წლებში სამსახური სსრკ-ს შეიარაღებულ ძალებში. 1989-1994 წლებში მონაწილეობდა სსრ-საზღვრების დაცვაში, კერძოდ, სომხეთის რესპუბლიკის ჰადრუტის, შაჰუმიანის, ლაჩინის, მარტაკერტის რაიონების, იერასხავანის, ტავუშის, ნოემბერიანის, გორისის რაიონების სოფლების დაცვაში. 2020 წლის 6 ოქტომბერს მონაწილეობდა საომარ მოქმედებებში არცახის რესპუბლიკის სამხრეთ ფრონტზე. 2020 წლის 22 ოქტომბერს სომხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებით მიენიჭა ეროვნული გმირის წოდება. სამსახურის განმავლობაში დაჯილდოვდა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის II ხარისხის საბრძოლო ჯვრით, მამაცობისთვის, შეიარაღებული ძალების იუბილე უმწიკვლო სამსახურისთვის 1-ლი, მე-2, მე-3, მე-4 ხარისხის უწყებრივი მედლები, მთაინი ყარაბარის მადლიერების მედალი, შაჰამირ შაჰამირიანის მედალი, სომხეთის იერაპაჰი იუსტიციის სამინისტროს სამახსოვრო მედლები და სხვ. 2020 წლის 7 ივლისს სომხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებით მიენიჭა გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის მთავრობის საიტზე

## სქოლიო
ნარეკ მკრტჩიანი

**ნარეკ მკრტჩიანი** (; დ. 20 ივნისი, 1989, სოფ. ფარაქარი, არმავირი) — სომეხი პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი. სომხეთის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრი 2021 წლის 2 აგვისტოდან. სომხეთის ეროვნული კრების ერთი მოწვევის წევრი, არჩეული იქნა წევრად 2018 წლის დეკემბერში. წევრი იყო 2019-2021 წლებში. 2021 წლის 29 აპრილიდან ამავე წლის 2021 წლის 2 აგვისტომდე სომხეთის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრის პირველ მოადგილე.

## ბიოგრაფია
ნარეკ მკრტჩიანი დაიბადა 1989 წლის 20 ივნისს, სომხეთის სსრ-ში, არმავირის რაიონის სოფელ ფარაქარში. 2006-2010 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 2010-2012 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მსოფლიო ისტორიის კათედრაზე, მაგისტრატურაზე. 2011-2013 წლებში სწავლობდა სომხეთის ამერიკულ უნივერსიტეტში, პოლიტიკური მეცნიერებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრატურაზე. 2013-2017 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაზე, მსოფლიო ისტორიის კათედრა. 2018 წელს მიიღო ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის აკადემიური ხარისხი. 2015-2016 წლებში სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტის ლექტორის ასისტენტი. 2016 წელს იყო სომხეთის ამერიკული უნივერსიტეტის ლექტორი. 2017-2018 წლებში მუშაობდა საგანმანათლებლო ფონდ „აიბში“. 2018-2019 წლებში მკრტჩიანი იყო ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის პროფესორი. 2018 წელს არჩეული იქნა სომხეთის ეროვნული კრების წევრად, მე-6 საარჩევნო ოლქიდან, პოლიტიკური ალიანსიდან „ჩემი ნაბიჯი ალიანსი“. 2019 წლიდან იყო კრების წევრი. მანდატი დატოვა 2021 წლის აპრილში.. 2021 წლის 29 აპრილს დაინიშნა სომხეთის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრის პირველ მოადგილედ. რამდენიმე თვეში, 2021 წლის 2 აგვისტოს, ნიკოლ ფაშინიანის მესამე მთავრობაში დაინიშნა სომხეთის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრად..

ნარეკ მკრტჩიანი კითხულობდა ლექციებს და მონაწილეობდა უამრავ კვლევით პროექტში, კონფერენციებში პრესტიჟულ უნივერსიტეტებში და კვლევით ცენტრებში აშშ-ში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ნორვეგიაში, ისლანდიაში, ესტონეთსა და საქართველოში. ავტორია ერთი კოლექტიური მონოგრაფიისა და 18 სამეცნიერო სტატიისა, რომლებიც გამოქვეყნებული იქნა სომხურ და საერთაშორისო პრესტიჟულ ჟურნალებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის მთავრობის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
ვაჰან კერობიანი

**ვაჰან კერობიანი** (დ. 1 ოქტომბერი, 1976, ერევანი) — სომეხი პოლიტიკოსი, პროფესიით მათემატიკოსი. 2020 წლის 26 ნოემბრიდან არის სომხეთის რესპუბლიკის ეკონომიკის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ვაჰან კერობიანი დაიბადა 1976 წლის 1 ოქტომბერს, ერევანში. 1993-1998 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მათემატიკის ფაკულტეტზე. სწავლა დაამთავრა მათემატიკოსის კვალიფიკაციით. 1996-1997 წლებში იყო შპს „Arminco“-ს კომპიუტერული სისტემების ინჟინერი. 1997-1998 წლებში მთავრობასთან დაკავშირებული საინფორმაციო და საგამომცემლო სააგენტოს ქსელის ინფორმაციის სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი. 1998 წელს Hayastan-ის საყოველთაო სომხური ფონდის აღმასრულებელი საბჭოს გამოთვლითი სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი. 1998-1999 წლებში Trustbank CJSC-ის ტექნოლოგიების განვითარებისა და ანალიზის დეპარტამენტის სპეციალისტი. 1999-2004 წლებში იყო  სომხეთის ბანკის სავაჭრო-სესხების განყოფილება, სპეციალისტი, უფროსი სპეციალისტი და დეპარტამენტის უფროსი. 2005-2006 წლებში „Valletta LLC“-ის პროექტის მენეჯერი. 2006-2012 წლებში „Star Divide CJSC“-ის აღმასრულებელი დირექტორი. 2012-2020 წლებში იყო Menu Group - Menu Group UK Ltd-ის დამფუძნებელი და დირექტორი. 2016 წელს მან გახსნა კომპანიის ქვედანაყოფი ბელარუსში. ბელარუსში ასევე აფინანსებდა ბელარუსული ენის კურსებს. 2020 წელს მან დატოვა ბიზნესი. 2020 წლის 26 ნოემბერს დაინიშნა სომხეთის რესპუბლიკის ეკონომიკის მინისტრის თანამდებობაზე. ერთ-ერთი სომხური გამოცემის ცნობით, მისი თანამდებობაზე დანიშვნა სომხეთის პრემიერ-მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანის წინადადებით მოხდა.  კერობიანმა თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ტიგრან ხაჩატრიანი, რომელმაც თანამდებობა 2020 წლის 24 ნოემბერს, ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური კრიზისის ფონზე დატოვა. 

კერობიანი თავისუფლად ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს. 2019 წლიდან არის სომხეთის მწარმოებელთა და მრეწვეელთა კავშირის წევრი, 2020 წლიდან მანტაშოვის ბიზნეს კლუბის წევრი, ამავე წლიდან აგრეთვე არის სომხეთის დირექტორთა ასოციაციის წევრი. არის შეიარაღებული ძალების წევრი. მინიჭებული აქვს რიგითი ჯარისკაცის რანგი. მთიანი ყარაბაღის ომის დაწყების შემდეგ კერობიანი მოხალისედ წავიდა ფრონტზე. ომის დამთავრების შემდეგ მან მიიღო შეთავაზება, რომ გამხდარიყო ოფიციალური პირი

კერობიანს ჰყავს მეუღლე, ორი ქალიშვილი და სამი ვაჟი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის ეკონომიკის სამინისტროს საიტზე
* ბიოგრაფია სომხეთის მთავრობის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ნიალას გორა

**ნიალას გორა** — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიალასა და ლებისს შორის არსებულ ქედზე.

ქედის თხემზე, „ოჯაყარის“ მთის ჩრდილოეთ ფერდზე, არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, ოთარ ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით, 1975 წელს გაავლო სადაზვერვო თხრილი. გათხრების შედეგად გამოვლინდა დიდი რაოდენობით ადრე-ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსული და შუა საუკუნეების კერამიკის ფრაგმენტები. გორას თავზე შემოუყვება კედელი. 

ნამოსახლარის პერიმეტრზე იკრიფებოდა მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი კერამიკის ფრაგმენტები. ასეთივე სურათი დადასტურდა ამავე მთის დაბლა მდებარე მოედანზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თოკის ციხე

**თოკის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
ციხე არის კვადრატული ფორმის (10x10 მ). მისი ქვედა ნაწილი კარგად არის შემონახული და შემორჩენილი კედლების სიმაღლე ზოგ ადგილას აღემატება 2 მეტრს. კედლების სისქე 2.5 მეტრს აღემატება და შიდა სივრცე, რომელიც ასევე კვადრატის მოყვანილობისაა მხოლოდ 3x3 მ ზომისაა. კედლები ნაგები არის კარგად ნათალი ქვით, მშრალი წყობით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
სატიკნეს ციხე

**სატიკნეს ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობარეთში.
ნაგებობა ხელოვნურად მოსწორებულ თხემზეა აგებული. მას წაგრძელებული, ოვალის ფორმა აქვს, რომელსაც მთლიანად შემოუყვება გალავანი. არქეოლოგიურად შესწავლილი ნაწილში ფიქსირდება ორი წყება დიდი ზომის ქვებით ნაგები სწორკუთხა კედლები, რომლებიც შუაში მცირე ზომის ქვებითაა ამოვსებული. ადრე შუა საუკუნეების ნაგებობის ქვედა ფენებში დაფიქსირებულია რკინის ხანის არქეოლოგიური მასალა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ახჩიის ყორღანი

**ახჩიის ყორღანი** — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახჩიაში. 
ყორღანი თარიღდება ძვ.წ. XII-XIII საუკუნეებით. 
ყორღანს დაბალი ქვამიწაყრილი ქონდა. წრის შიგნით აღმოჩნდა ჭურჭლის ფრაგმენტები. ყორღანის სიმაღლე მიწის ზედაპირიდან იყო 0.4 მ. წრის დიამეტრი ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 8.2 მ., დასავლეთიდან აღმოსავლეთით 9.36 მ. იყო. ყორღანის ცენტრალურ ნაწილში ამოღებული იყო 4.9 მ. დიამეტრის ორმო. ორმოში ჩადგმული იყო კამერა და დრომოსი. მშრალი წყობით, დიდი ქვებით ნაგები დრომოსი და კამერა ერთ მთლიან ტალანს წარმოადგენს და დამხრობილი არის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან-სამხრეთ დასავლეთით. დრომოსის ზომებია: სიგანე შესასვლელთან - 1.91 მ., კამერასთან - 1.36 მ., სიგრძე ზედა რიგისა - 2.37მ, ქვედა რიგის სიგრძე - 1.4 მ., სიმაღლე - 2.9 მ. კამერის ზომებია: სიგრძე - 3.17 მ., სიმაღლე 2.32 მ., სიგანე თავთან - 0.94 მ., ძირთან - 1.85 მ. კამერის დასავლეთ ნაწილში ნიშა იყო. დრომოსში აღმოჩნდა ჭურჭლის ფრაგმენტები, წვრილფეხა და მსხვილფეხა საქონლის ძვლები. კამერაში რამდენიმე ადგილას აღმოჩნდა ადამიანის ძვლები, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ აქ რამდენიმე ადამიანი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Dorians

**Dorians** — სომხური როკ-ჯგუფი. დაარსდა 2008 წლის ივნისში ვაჰან გევორგიანის მიერ. 2009 წლის თებერვალში ჯგუფმა მონაწილეობა მიიღო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის პირველ საკვალიფიკაციო რაუნდში, სომხეთში, რამაც ჯგუფს პოპულარობა მოუტანა.

2013 წელს „Dorians“-მა წარმოადგინა სომხეთი 2013 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე მალმეში, შვედეთში გაიმართა.

## ისტორია 
2009 წლის აპრილში Dorians-მა მოიგო ჯილდო „საუკეთესო ახალბედა“-ის ჯილდო Tashir Music Awards-ზე მოსკოვში. იმავე წლის ივნისში ჯგუფმა პირველი დიდი კონცერტი გამართა ერევანში დაარსებიდან ერთი წლის იუბილეს აღსანიშნავად.

ლეგენდარულ მუსიკოსებთან იან გილანთან (Deep Purple) და ტონი აიომისთან (Black Sabbath) შეხვედრაზე ჯგუფმა Dorians-მა საქველმოქმედო კონცერტი გამართა პროექტის Rock Aid Armenia-ის ფარგლებში და ფული ჩადო გიუმრიში, სომხეთში, მუსიკალური სკოლის რეკონსტრუქციაში.

2010 წლის ნოემბერში ჯგუფმა ოთხი სოლო კონცერტი გამართა მოსკოვში. იმავე წელს ჯგუფმა მოიგო ნომინაცია „წლის საუკეთესო როკ-ჯგუფი“ სომხეთის ეროვნულ მუსიკალურ დაჯილდოებაზე. 2011 წელს „დორიანსმა“ მოიგო "წლის საუკეთესო როკ-ჯგუფი“-ის ჯილდო, სომხეთის ეროვნულ მუსიკალურ დაჯილდოებაზე მიღებული აქვს ჯილდოები „წლის საუკეთესო ვიდეო“ და „წლის საუკეთესო ვოკალი“.

2011 წლის აპრილში ჯგუფმა ჩაწერა თავისი პირველი ალბომი, რომლელიც გამოვიდა შესრულდა ბრიუსელში, ბელგიაში, „ICP“ სტუდიაში, მასტერინგი გაკეთდა „Translab“ მასტერინგის სტუდიაში პარიზში, საფრანგეთში. 2011 წლის აგვისტოში „დორიანსი“ მიიწვიეს ერევანში სერჟ ტანკიანის (System of a Down) კონცერტის გახსნაზე..

2011 წლის 13 დეკემბერს ჯგუფმა მოიგო ჯილდოები „Rock Number One“ და „Man Number One“ რადიო ჯილდოზე „VAN Music Awards 2011“.

2011 წლის 22 დეკემბერს ჯგუფმა Dorians-მა წარმოადგინა თავისი პირველი ალბომი სახელწოდებით „Fly“. 2012 წლის 10 სექტემბერს კარენ დემირჩიანის სახელობის სპორტულ და საკონცერტო კომპლექსში, ხოლო 2012 წლის 13 სექტემბერს მთიან ყარაბაღში ჯგუფმა დორიანსმა გამართა კონცერტი კლავიშზე დამკვრელ დერეკ შერინიანთან ერთად და სპეციალურ სტუმართან გლენ ჰიუზისთან ერთად.

2013 წელს ჯგუფმა წარადგინა სომხეთი 2013 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, სიმღერით „Lonely Planet“. ჯგუფი მეორე ნახევარფინალში 2013 წლის 16 მაისს წარსდგა და ფინალში გავიდა, 69 ქულით მე-7 ადგილი დაიკავა, საფრანგეთისგან 12 ქულა მიიღო. ფინალში სომხეთმა 26 კონკურსანტს შორის 41 ქულით მე-18 ადგილი დაიკავა.

## ჯგუფის წევრები 
### ამჟამინდელი წევრები 
(ყველა წევრი 2008–დღემდე)
*გორ სუჯიანი – მთავარი ვოკალისტი
*გაგიკ „გაგას“ ხოდავირდი – მთავარი გიტარისტი 
*არმენ ფალევანიანი – კლავიშები 
*ედგარ სააკიანი – ბასი 
*არმან ჯალანიანი – დრამები, დასარტყამი ინსტრუმენტები

## დისკოგრაფია
**ალბომები:**
*2011: *Fly*

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური როკ-ჯგუფები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
Genealogy

**Genealogy** — სომხური ჯგუფი, რომელიც შეიქმნა სომხეთის წარსადგენად 2015 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. ექვსიდან ხუთი წევრი იყო სხვადასხვა კონტინენტის სომხური დიასპორიდან. მათი ოჯახები მსოფლიოს გარშემო გაიფანტა 1915 წელს მომხდარი სომხების გენოციდის დროს. ხუთი მონაწილე იყო სომხური დიასპორის მრავალფეროვნების ნიშნად, აგრეთვე სომხეთის გენოციდის მეასე წლისთავის ოფიციალური ლოგოს სიმბოლიზების ნიშნად, სადაც 5 მონაწილე ხუთ ყავილს ასახავს, ყვავილის ცენტრს წარმოადგენს მეექვსე მონაწილე, რომელიც სომხეთიდანაა.
ჯგუფმა წარმოადგინა სომხეთი 2015 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. 2015 წლის 23 მაისს გამართულ ფინალში, საერთო ჯამში მე-16 ადგილი დაიკავა, სულ 34 ქულით რომელიც 8 ქვეყნისგან მიიღო, მათ შორის უმაღლესი შეფასება, 12 ქულა მიიღო საქართველოსგან.

## წევრები
ჯგუფის პირველი წევრი არის ფრანგი სომეხი, ესაი ალტუნიანი, ის რომ მომღერალი ჯგუფს შეუერთდებოდა 2015 წლის 16 თებერვალს გახდა ცნობილი. მეორე წევრი იყო ამერიკელი სომეხი თამარ კაპელიანი, რომელიც ჯგუფს 4 დღის შემდეგ, 2015 წლის 20 თებერვალს შეუერთდა. მესამე წევრი ვაჰე ტილბიანი, ეთიოპიელი-სომეხია, რომელიც ჯგუფს ალტუნიანის შეერთებიდან ერთი კვირის შემდეგ, 2015 წლის 23 თებერვალს შეუერთდა. ჯგუფის მეოთხე წევრი იყო სტეფანი ტოპალიანი, ამერიკაში დაბადებული ამერიკელი-სომეხი-იაპონელი მომღერალი რომელიც იაპონიაში ცხოვრობს. ის ჯგუფს 2015 წლის 27 თებერვალს შეუერთდა. მეხუთე წევრი იყო მერი-ჯეინ ო'დორეთი ბასმაჯიანი, სომხური წარმოშობის ავსტრალიელი ოპერის მომღერალი. ბასმაჯიანი ჯგუფს 2015 წლის 3 მარტს შეუერთდა. ჯგუფის მეექვსე წევრი იყო ინგა არშაკიანი, რომელმაც სომხეთი 2009 წლის მოსკოვში გამართულ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე თავის დასთან, ანუშთან ერთად წარადგინა.

2015 წლის 28 აპრილს, ფრანგმა-სომეხმა ესაი ალტუნიანმა, ამერიკელმა-სომეხმა თამარ კაპელიანმა, ამერიკელმა-სომეხმა-იაპონელმა სტეფანი ტოპალიანმა, ავსტრალიელმა-სომეხმა მერი-ჯეინ ო'დორეთი ბასმაჯიანმა და ეთიოპიელმა-სომეხმა ვაჰე ტილბიანმა პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანთან შეხვედრის შემდეგ მიიღეს სომხეთის მოქალაქეობა და სომხური პასპორტები. ჯგუფის მეექვსე წევრი ინგა არშაკიანი მანამდეც ფლობდა სომხეთის მოქალაქეობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1959)

**აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1959 წლის არჩევნები** — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების რიგით მეხუთე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1959 წლის 15 მარტს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის მეხუთე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1959 წლის 8 აპრილს ქალაქ სოხუმში.

## ისტორია
1959 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები დაინიშნა 1959 წლის 15 მარტს.

26 იანვარს „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 36 და 37 მუხლების საფუძველზე — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა: დამტკიცებულ იქნეს აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისია საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მშრომელთა საზოგადოებების შემდეგი შემადგენლობით:
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე — ხუხუტი სოლომონის ძე ბღაჟბა;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე — ანა ნიკიტას ასული ბელოუსოვა;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მდივანი —  ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ბაღათურია;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრები: ნადეჟდა იასონის ასული ჯახუა, ივანე კონსტანტინეს ძე თარბა, ასტიკო კონსტანტინეს ძე გვარამია, თამარ პლატონის ასული ხოჯავა, მერი დომენის ასული ჭაავა, თამარ პოღოსის ასული კაზარიანი, არდა შმატის ასული აიბა, მურმან ერასტოს ძე შაუთიძე, ლიდა ეკუპის ასული კვიწინია და შალვა ოქროპირის ძე თოდუა.

1959 წლის 15 მარტს გაიმართა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. კენჭისყრა დაიწყო დილის 6 საათიდან და დამთავრდა ღამის 12 საათზე. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ ყველა საოლქო საარჩევნო კომისიისაგან მიიღო სრული ცნობები აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შედეგების შესახებ.

საარჩევნო ოლქების ამომრჩეველთა საერთო რიცხვმა შეადგენდა 251.975 კაცს, რომელთაგანაც აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭს დეპუტატების არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 251.971 კაცმა, ესეიგი ამომრჩეველთა 99,99%-მა.

კომუნისტებისა და უპარტიოების ბლოკის კანდიდატებს ყველა საარჩევნო ოლქში ხმა მისცა 251.974 ამომრჩეველმა, რაც შეადგენდა კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 99,98%-ს. დეპუტატობის წინააღმდეგ ხმა მისცა 177-მა კაცმა, ანუ კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 0,07%-მა.

ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ, განიხილა რა მასალები თითოეული საარჩევნო ოლქის მიხედვით, „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 38 მუხლის საფუძველზე რეგისტრაციაში გაატარა ყველა საარჩევნო ოლქში არჩეული აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები ყველა 112 საარჩევნო ოლქის მიხედვით.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭო
სტეფანი ტოპალიანი

**სტეფანი ნონოშიტა ტოპალიანი** (; დასავლეთ სომხური: ; დ. 5 აგვისტო, 1987), უფრო მეტად ცნობილია როგორც **სტეფანი** — სომხური და იაპონური წარმოშობის ამერიკელი მომღერალი. იაპონიაში არის ლეიბლ „SME Records“-ის წევრი, რომელიც დაკავშირებულია Sony Music-თან. მან გამოუშვა ორი ალბომი; მისი სადებიუტო ალბომი „Stephanie “2008 წელს და „Colors of My Voice“ 2009 წელს. მან მოიგო იაპონური მუსიკალური ჯილდოები 2007 წელს. მისი ზოგიერთი სიმღერა გვხვდება რამდენიმე იაპონურ ფილმში. მას ჰქონდა როლები რამდენიმე იაპონურ ფილმში, განსაკუთრებით გამოსარჩევია „Pride“ და „Tokyo Tribe“. 2014 წელს იგი შეუერთდა სომხურ სუპერჯგუფის პროექ Genealogy-ს, რათა წარმოედგინა სომხეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის 2015 წელს, სიმღერით „Face the Shadow“.

## ადრეული ცხოვრება და კარიერა
სტეფანი დაიბადა იაპონელი დედისა და სომეხი მამის ოჯახში, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში. მიუხედავად იმისა, რომ ის იაპონიაში ცხოვრობს, მას აქვს დიდი პატივისცემა სომხური წარმომავლობის მიმართ და ძალიან არის მიჯაჭვული ბებიასთან და ბაბუასთან. მისი ბებია კოჰარიკ მიქაელიან-თოფალიანი დაიბადა ლიბანში, ხოლო მისი ბაბუა ჟან-პიერ ტოპალიანი დაიბადა საფრანგეთში, ორივე მათგანი სომხური წარმოშობისაა.

სტეფანიმ დაამთავრა აოიამა გაკუინის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლა. ის ფლობს ინგლისურ და იაპონურს ენებს.

## კარიერა
მან პატარა ასაკში დაიწყო სიმღერა. 13 წლის ასაკში ის ოჯახთან ერთად იაპონიაში გადავიდა საცხოვრებლად. 14 წლის ასაკში სტეფანიმ თავისი სიმღერის აუდიო დემო ჩანაწერი გაუგზავნა სხვადასხვა მუსიკალურ პროდიუსერებს, და მიიღო პასუხი იაპონელი მუსიკალურ პროდიუსერის ჯო რინოისაგან. რინოი აღფრთოვანებული დარჩა მისი სიმღერით და 19 წლის ასაკში სტეფანის დებიუტი იაპონიაში SME Records-დან (Sony). მისი მეხუთე სინგლი „Changin“ აგრეთვე გამოცნდა ანიმე „*D.Gray-man“ ბოლო თემად*. 2008 წლის დასაწყისი მისი სინგლი „Friends“ მოხვდა ანიმე „*Gundam 00“* ბოლო თემებს შორის. სიმღერა გამოჩნდა იაპონიური ჩარტების „Oricon charts“-ის საუკეთესო ათეულში.

მისი სამსახიობი დებიუტი შედგა 2009 წლის ფილმში „*Pride“*. მან შეასრულა პროტაგონისტი შიო ასამის როლი და მისი სიმღერა იყო ბოლო თემი ფილმში „Pride ~A Part of Me~“ . 2009 წელს ტეფანი აგრეთვე გამოჩნდა მოკლემეტრაჟიან ინგლისურენოვან ფილმში „''It's All Good“.'' 2014 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „Tokyo Tribe“. 

## ევროვიზია
2015 წლის თებერვალში ის გახდა „Genealogy“-ს წევრი, რომელიც ევროვიზიაზე სომხეთის წარსადგენად, სომხური დიასპორის წარმომადგენლებისგან შეიქმნა. ის ჯგუფს 2015 წლის 27 თებერვალს შეუერთდა. ჯგუფში სტეფანისთან ერთად იყვნენ ინგა არშაკიანი, ფრანგი-სომეხი ესაი ალტუნიანმა, ამერიკელი-სომეხმა თამარ კაპელიანი, ავსტრალიელი-სომეხმი მერი-ჯეინ ო'დორეთი ბასმაჯიანი და ეთიოპიელი-სომეხმი ვაჰე ტილბიანი. ჯგუფი ვენაში, ავსტრიაში გამართულ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე წარსდგა სიმღერით „Face the Shadow“. კონკურსის დასრულების შემდეგ დიასპორის სხვა ჯგუფის წევრებთან ერთად 2015 წლის 25 აპრილს, სომხეთის პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანისგან მიიღო სომხეთის მოქალაქეობა და სომხური პასპორტი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აქსელ გუდბრან ბლიტი

**აქსელ გუდბრან ბლიტი** (; დ. 19 მაისი, 1843, კრისტიანა, ახლანდ. ოსლო — გ. 18 ივლისი, 1898, იქვე) — ნორვეგიელი ბოტანიკოსი, გეოლოგი, პალეონტოლოგი და მიკოლოგი. ბოტანიკოსის მათიას ნუმსენ ბლიტის შვილი.

ნორვეგიულ ჟურნალ „Blyttia“-ს სახელი ეწოდა ბლიტის პატივსაცემად. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა **A.Blytt**.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1843 წლის 19 მაისს კრისტიანიაში (ახლანდ. ოსლო), მათიას ნუმსენ ბლიტისა და ამბროსია ჰენრიქსენის ოჯახში.

1860 წელს დაამთავრა სკოლა, შემდეგ მედიცინას ეუფლებოდა კრისტიანიას უნივერსიტეტში. 1862 წელს ბლიტი ბოტანიკით დაინტერესდა. 1865 წლიდან მუშაობდა კრისტიანიას უნივერსიტეტის ჰერბარიუმის კონსერვატორად. დროის უმეტესი ნაწილი მამის ნამუშევრების დასრულებას დაუთმო, რომელიც გამოსცა ორ ტომად 1874-1876 წლებში. 1877-1878 წლებში იმოგზაურა ევროპაში, ესწრებოდა ლექციებს სხვადასხვა უნივერსიტეტებში. 1880 წელს გახდა კრისტიანიას უნივერსიტეტის ბოტანიკის პროფესორი.

1885 წლის 17 აპრილს ბლიტი დაქორწინდა ვალბორგ ვინგარდზე, კონსულ ჰანს ავგუსტ ვინგრადის ასულზე.

აქსელ გუდბრან ბლიტი გარდაიცვალა 1898 წლის 18 ივნისს კრისტიანიაში, 55 წლის ასაკში. მისი ნაშრომი „Haandbog i Norges flora“ დაასრულა და გამოსცა ნორვეგიელმა ბოტანიკოსმა უვე დალემ 1906 წელს.

## რჩეული ნაშრომები 
**Botanisk Reise i Valders og de tilgrændsende Egne*, 1864   
*Om Vegetationsforholdene ved Sognefjorden*, 1869
**Vore beste spiselige Soparter*, 1869

**Christiania Omegns Phanerogamer og Bregner*, 1870
**Spiselige Lavarter*, 1870
**Norges Flora. Andel og tredie Del*, 2 ნაწილი, 1874–76
**Haandbog i Norges flora* (დასრულებული და გამოცემული უვე დალეს მიერ), 1906

## ლიტერატურა 
* Nordhagen, R. Axel Blytt — ოსლო, 1943. — 67 გვ.
*Stafleu, F.A., Cowan, R.S. Taxonomic Literature. — Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema, 1983. — ტომი 4. — გვ. 110—111.
*Barnhart, J.H. Biographical Notes Upon Botanists. — ტომი 3. — გვ. 56

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ნორვეგიელი მიკოლოგები
კატეგორია:ნორვეგიელი გეოლოგები
კატეგორია:ნორვეგიელი ბოტანიკოსები
კატეგორია:ნორვეგიელი პალეონტოლოგები
კატეგორია:ოსლოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნორვეგიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:ოსლოში დაბადებულები
გორ სუჯიანი

**გორ სუჯიანი** (; დ. 25 ივლისი, 1987) — სომეხი როკ-მომღერალი და როკ-ჯგუფ „Dorians“-ის წევრი. ჯგუფთან ერთად წარადგინა სომხეთი მალმეში, შვედეთში გამართულ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, სიმღერით „Lonely Planet“.

## ბიოგრაფია 
### ადრრეული ცხოვრება 
გორ სუჯიანი დაიბადა 1987 წლის 25 ივლისს ერევანში, სომხეთში. ის გიტარისტის, ჯაზმენის მკრტიჩ სუჯიანის შვილია.

### Dorians 
17 წლის ასაკში გორმა შექმნა ჯგუფი „Gor & Friends“. ის ასრულებდა პოპულარული როკ სიმღერების ქავერ ვერსიებს. 2008 წლის ივნისიდან წამყვანი მომღერალი და ახალი როკ ჯგუფის „Dorians“-ის მთავარი კომპოზიტორი. 2009 წლის აპრილში „Dorians“-მა მოიგო ჯილდო „საუკეთესო ახალბედა“ ყოველწლიურ Tashir Music Awards-ზე რომელიც მოსკოვში გაიმართა.

2011 წლის 22 დეკემბერს ჯგუფმა „Dorians“-მა გამოუშვა თავისი პირველი ალბომი სახელწოდებით „Fly“. მათი ცნობილი სიმღერებია „Psychic Rain“, „In Fog“, „Fly“, „You And Me“, „Sleepless Nights“, „Yes Kulam“, „Deep Into It“, „In My Hand“, „This is our world“, „Life Is Really Beautiful“, „King“, „Brave“, „Gkrizos Ouranos“ და სხვ.

### ევროვიზია 
2010 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე გორ სუჯიანი იყო ევა რივასის ერთ-ერთი დამხმარე ბექ-ვოკალისტი „Apricot Stone“-ს შესრულებისას.

2013 წლის 21 იანვარს ARMTV-მ გამოაცხადა, რომ გორი „დორიანსთან“ ერთად წარმოადგენდა სომხეთს 2013 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, რომელიც გაიმართებოდა მალმეში, შვედეთში. შეასრულა „Lonely Planet“, რომელიც დაწერილია ლეგენდარული ტონი აიომის, ინგლისელი გიტარისტისა და სიმღერების ავტორის, პიონერული მძიმე მეტალის ჯგუფის Black Sabbath-ის დამფუძნებელი წევრის და სომეხი ლირიკოსის ვარდან ზადოიანის მიერ.  16 მაისს მეორე ნახევარფინალში ჯგუფი წარსდგა სიმღერით „Lonely Planet“, 17 კონკურსანტს შორის 69 ქულით დაიკავა მე-7 ადგილი. 12 ქულა მიიღო საფრანგეთისგან. ფინალში ჯგუფმა 41 ქულით მეთვრამეტე ადგილი დაიკავა.

### Project LA 
2017 წელს გორ სუჯიანმა დაიწყო მუშაობა Project LA-ზე, რომელიც დააარსა ლეონ არშატიანმა. აქ გორი დიდი სომეხი მწერლების შემოქმედების მუსიკალურ ვარიაციებს და მათ შესრულებას გვთავაზობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* MusicBrainz

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატების სია

## ა
*	ავიძბა ემა
*	აკაბა ნათელა
*	ანქვაბი ალექსანდრე
*	არძინბა ვლადისლავ
*	ასტემიროვა ეთერ
*	აშხაცავა ვლადიმერ
*	აჩბა ზურაბ

## ბ
*	ბაგაფში სერგეი
*	ბარგანჯია დაურ
*	ბგანბა ვალერი

## გ
*	გამახარია ჯემალ
*	გასვიანი აკაკი
*	გვაზავა ელგუჯა
*	გვარამია ალეკო
*	გვაძაბია დავით
*	გოგოხია თემურ
*	გომკციანი არუთუნ

## დ
*	დამენია ოლეგ
*	დგებუაძე რენალდ
*	დეპელიანი მისაკ

## ვ
*	ვასილიევი ვიქტორ
*	ვორონოვი იური

## ზ
*	ზანთარია ვლადიმერ
*	ზებელიანი აშოთ
*	ზუხბაია ოთარ

## თ
*	თარბა დაურ
*	თარკილი საიდ

## კ
*	კაკუევი ალფრედ
*	კალანდია თემურ
*	კაპბა ენვერ
*	კაჭარავა ვახტანგ
*	კვარაცხელია მურმან
*	კვარჭია ვალერი

## ლ
*	ლაკერბაია ლეონიდ
*	ლაკობა სტანისლავ
*	ლაკობა იგორი
*	ლოგინოვი ვიქტორ
*	ლომაია გენადი
*	ლორთქიფანიძე თემურ
*	ლურჯუა ვალერი

## მ
*	მგალობლიშვილი ნუგზარ
*	მესხია ნაპო
*	მჟავია თეიმურაზ

## ნ
*	ნაგარნინა ოლღა
*	ნადარეიშვილი თამაზ

## ო
*	ოზგანი კონსტანტინე

## ტ
*	ტოპოლიანი ალბერტ

## უ
*	უბილავა რაისა

## ფ
*	ფილია დავით გრიგოლის ძე
*	ფილია დავით ჩიჩოს ძე

## ქ
*	ქარაია რაისა
*	ქარჩაა რენატ

## ყ
*	ყოლბაია ვახტანგ

## შ
*	შამბა სერგეი
*	შამუგია როსტომ

## ც
*	ცატავა რუდიკ

## ხ
*	ხეცურიანი შოთა
*	ხუბუა თამაზ

## ჯ
*	ჯალოვიანი მიხეილ
*	ჯაჭვლიანი კიმ
*	ჯგუბურია ზურაბ
*	ჯინჭარაძე მიხეილ
*	ჯინჯოლია სოკრატ
*	ჯინჯოლია კლიმენტი

## შენიშვნა
ქ. სოხუმის №5 საარჩევნო ოლქში განმეორებითი არჩევნები არაერთხელ გადაიდო.

## ლიტერატურა
*გაზ. „აფხაზეთის ხმა“, №148 (13514), 12 სექტემბერი, 1991
ტეუანტეპეკის ყურე

**ტეუანტეპეკის ყურე** ― ყურე წყნარ ოკეანეში, მექსიკის სამხრეთ ნაპირთან, ტეუნატეპეკის ყელის რაიონში. სიგრძე დაახლოებით 110 კმ, სიგანე შესასვლელთან დაახ. 450 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 200 მ. მთავარი ნავსადგურია სალინა–კრუსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მექსიკის ყურეები
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
ტეტრალოგია

**ტეტრალოგია** ― ოთხი ლიტერატურული, მუსიკალური ან კინო ნაწარმოები, რომლებსაც საერთო დედააზრი აერთიანებს. ტეტრალოგიურ ქმნილებათა ნიმუშები პირველად ძველ საბერძნეთში ფიქსირდება. ტეტრალოგია მოიცავდა 3 ტრაგედიას და ერთ სატირიკულ დრამას. შემდეგ ტეტრალოგია სხვა ჟანრის ნაწარმოებებშიც გავრცელდა. მუსიკალური ტეტრალოგიაა რიხარდ ვაგნერის „ნიბელუნგის ბეჭედი“. ქართულ ლიტერატურაში ტეტრალოგიის ნიმუშია კონსტანტინე გამსახურდიას „დავით აღმაშენებელი“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
იოსებ გურკო

**იოსებ გურკო** (დ. 16 ივლისი, 1828, მოგილიოვის გუბერნია ― გ. 15 იანვარი, 1901, სახაროვო) — რუსი გენერალ–ფელდმარშალი (1894), რუსეთ–ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მონაწილე, ვისლისპირეთის გენერალ–გუბერნატორი (1883-1894).

## ბიოგრაფია
1877 წელს რუსეთ–ოსმალეთის ომის დროს იმიერბალკანეთში წარმატებული ლაშქრობისთვის მიიღო გენერალ–ადიუტანტის ჩინი. ოქტომბერში დაიკავა ოსმალეთის საყრდენი პუნქტები გორნიდუბიაკი და ტელიში და ამით დაასრულა პლევნის გარემოცვა. ნოემბერში ეტროპოლ–ორანიეზე განავითარა შეტევა და ბალკანეთის მთისწინეთში მოხერხებული საწყისის პოზიციები დაიჭირა. დეკემბერში 70-ათასიანი ჯარით გადალახა ბალკანეთის მთები და აიღო სოფია. დაამარცხა ოსმალეთის ჯარი ტაშკინესთან. 1878 წლის 3–5 იანვარს ოსმალეთის ფილიპოპოლთან დამარცხენის შემდეგ დაიკავა ადრიანოპოლი. 

1878 წელს გახდა კავალერიის გენერალი. 1879-1880 წლებში იყო გვარდის ჯარების და სანქტ–პეტერბურგის სამხედრო ოლქის ჯარების მთავარსარდლის თანაშემწე, სანქტ–პეტერბურგის დროებითი გენერალ-გუბერნატორი. 1883-1894 წლებში იყო ვისლისპირეთის მხარის გენერალ–გუბერნატორი და ვარშავის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდალი. პოლონეთში ატარებდა რუსიფიკატორულ პოლიტიკას. 1886 წლიდან იყო სახელმწიფო საბჭოს წევრი. გადადგა 1894 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1828
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
გურუნგები

**გურუნგები** ― კატმანდუსა და ცენტრალურ და დასავლეთ ნეპალში მცხოვრები ხალხი. გურუნგების რაოდენობა აღემატება ნახევარ მილიონ ადამიანს. ენა განეკუთვნება ტიბეტურ–ჩინური ოჯახის ჰიმალაის ჯგუფს. გავრცელებული რელიგიაა ბუდიზმი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ხალხები
რემი დე გურმონი

**რემი დე გურმონი** (დ. 4 აპრილი, 1858, ბაზოშ–ან–ულმი ― გ. 17 სექტემბერი, 1915, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, სიმობლისტი. 1882 წელს გამოაქვეყნა ლექსების კრებული „ვულკანის ამოფრქვევა“. თანამედროვე პოეტებზე შექმნილ ეტიუდებს თავი მოუყარა „ნიღბების წიგნში“ (1896-18980. ესთეტიკური სტილის და ენის საკითხები განიხილა შრომებში „იდეის კულტურა“ (1900), „სტილის პრობლემა“ (1902) და სხვა. ემხრობოდა თეორიას „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“. წერდა ასევე რომანებს და ნოველებს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:სიმბოლისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გურმა

**გურმა** თვითდასახელება *ბინუმბა* ― აფრიკაში მცხოვრები ხალხი. გურმას ენა გურმანშე განეკუთვნება გურის ენათა ჯგუფს. ცხოვრობენ ჩრდილოეთ განაში, ჩრდილოეთ ტოგოში, ბურკინა-ფასოში (შეადგენენ მოსახლეობის დაახ. 7%–ს), კერძოდ კი მის აღმოსავლეთი რეგიონში და ნიგერში (შეადგენენ მოსახლეობის 1%–ზე ნაკლებს). გავრცელებული რელიგიაა ისლამი, ასევე ადგილობრივი ტრადიციული წარმოდგენები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
საკირის გიორგიწმინდა

**საკირის გიორგიწმინდა**, *მიწის საყდარი* — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში. გუჯრისხევის ეკლესიიდან ორიოდე კილომეტრის მოშორებით. ეკლესია მთლიანად დანგრეულია და მიწით არის დაფარული. 
                                           
შედარებით დაუზიანებლად მოაღწია მხოლოდ სამეკლესიანი ბაზილიკის ჩრდილოეთის მხარემ. მისი არქოტეტურული თავისებურებებით მას ძალიან ამსგავსებენ გუჯრისხევის ეკლესიას და აქედან გამომდინარე, ამ ტაძრის აგების ქრონოლოგიასაც X საუკუნის შუა ხანებით განსაზღვრავენ.

## ლიტერატურა
* ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985 
* ხოშტარია დ., X საუკუნის სამონასტრო ეკლესიები ტაძრის – საკირის მიდამოებში, თბ., 1986 
* ხოშტარია დ., IX-X საუკუნეების ხუროთმოძღვრული ძეგლები ბორჯომი ხეობაში, თბ., 1987

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
დანი სებალიოსი

**დანი სებალიოს ფერნანდესი** (დ. უტრერა, ესპანეთი, 7 აგვისტო, 1996) — ესპანელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ასპარეზობს მადრიდის „რეალში“.

## ტიტულები
 **რეალ მადრიდი**: (15)
* **ესპანეთის ლა ლიგა** (2): 2021–22, 2023–24
* **ესპანეთის თასი** (1):  2022–23
* **ესპანეთის სუპერთასი** (3): 2017, 2022, 2023–24
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (3): 2017–18, 2021–22, 2023–24
* **უეფა-ს სუპერთასი** (2): 2022, 2024
* **ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი** (4): 2017, 2018, 2022, 2024

 **არსენალი**:(1)
* **ინგლისის ასოციაციის თასი** (1): 2019–20

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი რეალის ოფიციალურ საიტზე
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:რეალ ბეტისის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჭილაძეები

**ჭილაძეები** ― ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში. ჭილაძეები იყვნენ ქობულიძეების (ქვაბულიძეების) შთამომავლები და ქობულისძეთა დაკნინების შემდეგ, დაახლოებით XIII სუაკუნიდან დაეპატრონენ ქობულისძეთა საერისთავოს ცენტრალურ ნაწილს.. ჭილაძეთა სათავადო მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე რიონის ორივე ნაპირზე და მოიცავდა შემდეგდროინდელ საჯავახოს, სამტრედიას, აბაშას, ორპირს და აღწევდა ბანძამდე.  ჭილაძეთა სათავადოს ცენტრი იყო სოფელი საჭილაო. ჭილაძეების საგვარეულო ეკლესია იყო ტყვირის ეკლესია.

1568 წელს იმერეთის მეფე გიორგი II-მ დაამარცხა მის წინააღმდეგ აჯანყებული ლევან I დადიანი და მისი ვასალი ვარაზ ჭილაძე. მალევე, 1570-იანი წლების დასაწყისში გიორგი II-მ მასზე თავდასხმის ბრალდებით მოაკვლევინა ჯავახ II ჭილაძე და ჭილაძეთა სათავადოს თავად დაესაკუთრა. მეფის გაძლიერების შიშმა დადიანი და გურიელი შეაკავშირა. მათ შეერთებული ძალით წაართვეს გიორგი II-ს ჭილაძის სათავადო და შუაზე გაიყვეს. რიონის მარცხენა ნაპირზე მდებარე ნაწილი დაიკავა გურიელმა, მარჯვენა ნაპირზე მდებარე კი დადიანმა. აღნიშნული პერიოდიდან მოყოლებული (XVI საუკუნის 70-იანი წლები) საჯავახოს გურიელისეულ ნაწილს შემორჩა ძველი სახელი საჯავახო, ხოლო დადიანისეული კი საჭილაოდ იწოდა. ამ პერიოდიდანვე დადიანები და ჭილაძეები ფლობდნენ მხოლოდ საჭილაოს, ხოლო საჯავახოს მფლობელობაზე დავა უკვე იმერეთის მეფესა და გურიელს შორის მიმდინარეობდა. XVII საუკუნეში ჭილაძეების გვარი კვლავ წარჩინებულად ითვლებოდა და ენათესავებოდა დადიანებს. დროთა განმავლობაში საჭილაოს სახელი მხოლოდ ერთ სოფელს შემორჩა.

## გვარის წარმოადგენლები
ისტორიულ წყაროებში იხსენიებიან შემდეგი ჭილაძეები
*ქველი ჭილაძე, მოლარეთუხუცესი, მისი ძმები კახაბერი და ჩუბინი. ისინი არიან ტყვირის ეკლესიის მაშენებლები
*ჯავახ ჭილაძე, ცხოვრობდა XVI საუკუნეში, იხსენიება ბიჭვინთის მონასტრის სიგელში, მან შესწირა სოფელი ქორეისუბანი ბიჭვინთის მონასტერს
*შედან ჭილაძე ჯავახ ჭილაძესთან ერთად ნახსენებია გამოჩინებულის ეკლესიის ხატის წარწერაში
*პაპუნა ჭილაძე და მისი მეუღლე თამარ გურიელი (ასული ვახტანგ I გურიელისა) არიან ტყვირის ეკლესიის დასავლეთ ეგვტერის მაშენებლები
*ნესტან–დარეჯან ჭილაძე, იყო გიორგი ლიპარტიანის და ლევან II დადიანის ასული, ის სამეგრელოში მრავალ ეკლესიაშია გამოსახული
*იერემია ჭილაძე, ჭყონდიდის ეპისკოპოსი, ცხოვრობდა XVII საუკუნის II ნახევარში, ნახსენებია „შაჰნავაზიანში“, მისი აშენებულია ტყვირის ეკლესიის ჩრდილოეთ ეგვტერი და იქვეა დაკრძალული
*აბრაამ ჭილაძე, სეფიეთის ეკლესიის მომხატავი
*პეტრე ჭილაძე, ჭყონდიდის ეპისკოპოსი, ნახსენებია 1680-1710 წლების სიგელში
*ანა ჭილაძე, მეუღლე ვახუშტი ჩიჯავაძისა

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭილაძე

## ლიტერატურა
**ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა* „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 216-223 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417
*

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
სელიმ I გირეი

**სელიმ I გირეი** (‎; დ. 1631 — გ. 22 დეკემბერი, 1704, ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო) — ყირიმის სახანოს ხანი 4-ჯერ: 1671–1678, 1684–1691, 1692–1699 და 1702–1704 წლებში, ბაჰადირ I გირეის ვაჟი.

## ბიოგრაფია
სელიმი დაიბადა 1631 წელს, ოსმალეთში,  ბაჰადირ I გირეის ოჯახში. აღიზარდა ბახჩისარაიში, სადაც იმდროისთვის უმაღლესი განათლება მიიღო, განსაკუთრებით გაიწაფა საბრძოლო ხელოვნებაში. საკუთარი ბიძების (მეჰმედ IV გირეი და ისლამ III გირეი) მმართველობისას ხელმძღვანელობდა ყირიმელთა ჯარებს სხვადასხვა ბრძოლებში. იცავდა ყირიმის სავაჭრო გზებს და ხშირად თავად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს უცხოელ ვაჭრებთან. სელიმ გირეიმ თავი გამოიჩინა 1662 წელს, ბუჟინის ბრძოლაში, სადაც მისი სარდლობით ყირიმელმა თათრებმა გაანადგურეს რუსეთის სამეფოსა და ზაპოროჟიელი კაზაკების არმია.

1671 წელს, ოსმალებმა ყირიმის ხანი, ადილ გირეი გადააყენეს თანამდებობიდან და მის ნაცვლად სწორედ სელიმ გირეი დანიშნეს. სელიმი ენერგიული მმართველი, დიდებული სარდალი და ჭკვიანი პოლიტიკოსი იყო. მისი წინამორბედებისგან განსხვავებით ყირიმელ დიდებულებთან არ ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა, მიუხედავად იმისა, რომ 2-ჯერ ჩამოართვეს ხანის ტიტული, ის მაინც სარგებლობდა დიდი ავტორიტეტით ყირიმისა და მთლიანი ოსმალეთის იმპერიის ტერიტორიაზე. მონაწილეობდა დიდ თურქულ ომში, პოლონეთ-ოსმალეთის ომსა და რუსეთთან გაჩაღებულ ომებში (1676-1681 და 1686-1700), რომლებიც ოსმალების მარცხით დასრულდა. სელიმ გირეიმ სახელი გაითქვა რუსეთის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ისტორიკოსთა მტკიცებით, სელიმ I-ის თავდადებული ბრძოლის დამსახურება იყო ის, რომ ყირიმის სახანო რუსეთის შემადგენლობაში დროზე ადრე არ შევიდა. სელიმს ჰყავდა 10 ქალიშვილი და 13 ვაჟი, რომელთაგან 6-მა (დევლეთ II გირეი, საადეთ IV გირეი, გაზი III გირეი, ყაფლან I გირეი, მენლი II გირეი, სელამეთ II გირეი) შეძლო ყირიმის ხანის წოდების მიღება.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* Олекса Гайворонский «Созвездие Гераев». Симферополь, 2003.
* Büyük Osmanlı Tarihi, Hammer, Üçdal Neşriyat, III. Cilt s. 598
* *В. Головченко*. Селім Герей I// Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т./Редкол.:Л.&nbsp;В.&nbsp;Губерський (голова) та ін.&nbsp;— К.:Знання України, 2004&nbsp;— Т.2&nbsp;— 812с. ISBN 966-316-045-4

## სქოლიო
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:დაბადებული 1631
კატეგორია:გარდაცვლილი 1704
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ქაშათაგის სამელიქო

**ქაშათაგის სამელიქო** () ― თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არსებული სომხური სამელიქო, რომელიც არსებობდა 1475-1730 წლებში. იგი მოიცავდა ზუსტად თანამედროვე ქაშათაგის პროვინციის ტერიტორიებს და მდებარეობდა თანამედროვე სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე, მდინარე ჰაქარამდე. მისი მმართველი მელიქები ჯერ ქაშათღქში, შემდეგ კი ხნაწახში ისხდნენ.

## ისტორია 
ქაშათაგის სამელიქო დაარსდა 1475 წელს მელიქ ჰაიქაზ I-ის, ასევე მელიქ-ჰაიქაზიანების დინასტიის (პროშიანების მთავართა დინასტიის ყველაზე პატარა შტო) დამაარსებლის მიერ. მანამდე ქაშათაგის მხარეს ჯერ ორბელიანების საგვარეულო, შემდეგ კი შაჰურნეცების კლანი მართავდა.
მარცხნივ|მინი|294x294პქ|ქაშათღქში აგებული მელიქთა სასახლე
ისტორიული მტკიცებების მიხედვით, არაქელ დავრიჟეცი, აღაჩეჩ-ქაშათაგის პირველმა დინასტიურმა მელიქმა (1450-1520) თავის რეზიდენციად და სამელიქოს დედაქალაქად ქაშათღქი (თანამედროვე ჰიუსიულიუ) აქცია. ამ სამთავრობო რეზიდენციის მიხედვით შემდეგ მთელ რეგიონს ქაშათაგი ეწოდა. XV საუკუნის დამლევს ხელოვნურად შექმნილ ფერდობზე დაიწყო მელიქ ჰაიქაზის სასახლის მშენებლობა, რომელიც გარშემორტყმული იყო კარიბჭეებიანი და კოშკებიანი გალავნით. 1480 წელს აშენებული ეს სასახლების კომპლექსი სომხური საერო არქიტექტურის ერთ-ერთი ადრეული ნიმუშია.

სომეხი მელიქ ჰაიქაზ I მისმა ძემ, ჰახნაზარ I-მა შეცვალა. ჰახნაზარი 1551 წელს გარდაიცვალა და მისი საფლავი 1930-იან წლებამდე შემორჩა. ხნაწახში მისი სასახლე დღემდეა შემორჩენილი. არაქელ დავრიჟეცი მას ერთ-ერთ ყველაზე დიდებულ სომეხად და შაჰ აბას I-ის კარზე ყველაზე გავლენიან მრჩეველად ასახელებს.

უკვე 1699 წელს მელიქ ემირბექმა, მელიქ მირტიროსის ძემ, მონაწილეობა მიიღო ანგეგატოკის კრებაში, სადაც სომეხმა მელიქებმა გადაწყვიტეს და მელიქ ისრაელ ორის ნებართვაც მიიღეს, რომ დელეგაციები გაეგზავნათ ევროპელ ლიდერებთან, მათ შორის რუსეთის იმპერატორ პეტრე I-თან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ხამსა

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კვირიკეწმინდა (ტაძარი)

**კვირიკეწმინდა**— არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში სოფელ დვირთან, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე დაბურულ ტყეში ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ საკვირიკეს სახელით წოდებული სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს. აღნიშნული მონასტერს გრიგოლ ხანცთელის მოწაფის ქრისტეფორეს მიერ აგებულ კვირიკეწმიდასთან ვაიგივებთ და აქედან გამომდინარე, მის აგებას IX საუკუნის 40-იანი წლებით განვსაზღვრავთ. აღნიშნულმა მონასტერმა ჩვენამდე ნანგრევების სახით მოაღწია. კერძოდ, მთავარი დარბაზის კამარა ჩამონგრეულია. სამხრეთის ნავი საკუთარი ნანგრევებითაა ამოვსებული, დანგრეულია მთავარი ნავის დასავლეთის კედელი. აბსიდის ჩრდილო ნახევარზე შემორჩენილია შელესილობისა და ფრესკის ფრაგმენტები, რომლებზეც გამოსახულია წმინდა მამები., ქერუბიმი, კვერთხიანი ხარი და სხვა ნაკლებად გასარჩევი დეტალები. თუმცა აღსანიშნავია აღნიშნული სამონასტრო კომლექსის საკურთხევლის მხატვრობა, რომელიც ასევე ძლიერ დაზიანებულია. როგორც ჩანს მხატვრობა სამიარუსიანი ყოფილა. ზემო იარუსზე გამოსახულია ფრთებშეკრული ანგელოზი, რომლის უკან ხარისთავი ანგელოზს უჭირავს ლაბირიუმი, რომელზეც ბერძნულად აწერია აგიოს ფილოს აგიოს. ანგელოზის ქვეშ მოჩანს რამდენიმე ასომთავული გრაფემა. ლაბირიუმთან არის მჯდომარე ფიგურის მოკეცილი თავი. ქვეშ გამოსახულია წმინდანები ხელში გრაგნილებით, სახარებითა და ჯვრებით, თავთან ასომთავრული წარწერით: წმინდა ნიკოლოზი, წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველი და სხვ. მესამე იარუსზე არიან მღვდელმთავრები ხელში სახარებითა და ჯვრებით, თავთან ასომთავრული წარწერით: წმინდა ფოკა, წმინდა გრიგოლ ნოსელი და სხვ. კვირიკეწმინდის მხატვრობას X-XI, XII-XIII, XV საუკუნის I ნახევრით ათარიღებენ.

## ლიტერატურა 
*ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, ტ.1, თბ. 1964 
*ბიბილური თ., შველას ითხოვს, გაზ კომუნისტი 1979 წელი 13 ოქტომბერი
*გელაშვილი ბ., ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ. 2013
*ზედგინიძე გ., სამხრეთ საქართველოს ზოგიერთი პუნქტის ადგილმდებარეობის დაზუსტებისათვის, მაცნე, ისტორიის სერია, ტ. III, 1972 წელი
*ინგოროყვა პ., გიორგი მერჩულე, თბ. 1954
*მაკალათია ს., ბორჯომის ხეობა, თბ 1957 
*მელითაური კ., ნ. შოშიაშვილი, შ. ხანთაძე და გ. ჯამბურია ვარძია. გზამკვლევი, თბ. 1955 წელი 
*მეფისაშვილი რ., გრიგოლ ხანძთელის მოწაფეთა სააღმშენებლო მოღვაწეობა ქართლში, საქ. სსრ მეცნ. აკად. სახზ. განყ. მოამბე, 1963 წელი, #5.
*ალ. მიქავა, ბორჯომის ხეობის მატერიალური ძეგლები, გაზ. კომუნიზმის დროშით 1960 წელი 7 სექტემბერი
*ტივაძე მ., კვირიკეწმიდა, ჟურნალი თორი, ბორჯომი 2006 წელი, #2.
*ხოშტარია დ., კვირიკეწმინდის ადგილმდებარეობის საკითხისათვის, მეცნიერებათა აკადემიის მაცნე. ისტორიის..., 1985 წელი, # 1.
*ხოშტარია დ., IX-X საუკუნეების ხუროთმოძღვრული ძეგლები ბორჯომის ხეობაში, საკანდიდატო დისერტაცია და ავტორეფერატი, თბ., 1987 
*Вирсаладзе Т., Основные этапи развития грузинской средневековой монументальной живописи, Доклад на - международном симпозиуме по грузинскому искусства, Тб. 1977 г
*Меписашвили Р., Основные особенности трех церковных базилик Грузии, Тфл 1977 г
*Шмерлинг Р., Построика Моларет-Ухуцеса царя Георгия блистателного в. сел Даба, Боржомского района, Ars Georgia, Тб. 1948 г
*გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014 გვ. 58,59

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
გნელ სანოსიანი

**გნელ სანოსიანი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1983, წაქარი, სომხეთის სსრ) — სომეხი პოლიტიკოსი. სომხეთის ინფრასტრუქტურისა და ტერიტორიული ადმინისტრაციის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
გნელ სანოსიანი დაიბადა 1983 წლის 7 ოქტომბერს, სომხეთის სსრ-ის სოფელ წაქარში. 2000-2004 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მიიღო გეოგრაფიის ბაკალავრის სტატუსი. 2004-2006 წლებში ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლის გაგრძელების შემდეგ მიიღო გეოგრაფიის მაგისტრის ხარისხი, სპეციალობით: გარემოს მენეჯმენტი და ეკოლოგია. 2004-2010 წლებში იყო მაქსედანის უცხოურენოვევანი სკოლის გეოგრაფიის მასწავლებელი. 2007-2010 წლებში იყო ერევნის ჩრდილოეთის უნივერსიტეტის ლექტორი. 2014-2015 წლებში „Cardinal International Ltd“-ის გაყიდვების მენეჯერი. 2006-2018 წლებში იყო უცხოური ეკონომიკური ურთიერთობების უნივერსიტეტის ლექტორი. 2018 წლის მაისიდან ამავე წლის მაისამდე იკავებდა სომხეთის რესპუბლიკის გარემოს დაცვის მინისტრის მოადგილის თანამდებობას. 2018-2021 წლებში იყო გეღარქუნიქის პროვინციის გუბერნატორი. 2021 წლის 2 აგვისტოს სომხეთის მთავრობის გადაწყვეტილებით განთავისუფლებული იქნა გეღარქუნიქის პროვინციის გუბეერნატორის თანამდებობიდან.  2021 წლის 2 აგვისტოს სომხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის, არმენ სარქისიანის ბრძანებულებით დანიშნული იქნა სომხეთის რესპუბლიკის ინფრასტრუქტურისა და ტერიტორიული ადმინისტრაციის მინისტრად. არის სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის მესამე კაბინეტის (მთავრობის) წევრი.

არის სომხეთის გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი და პოლიტიკური პარტია „საზოგადოებრივი კონტრაქტის“ დამფუძნებელი წევრი.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

### ინფრასტრუქტურისა და ტერიოტირული ადმინისტრაციის მინისტრი
2021 წლის 2 აგვისტოს სომხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის, არმენ სარქისიანის ბრძანებულებით დანიშნული იქნა სომხეთის რესპუბლიკის ინფრასტრუქტურისა და ტერიტორიული ადმინისტრაციის მინისტრად. 2021 წლის 7 სექტემბერს გნელ სანოსიანმა შეხვედრა გამართა მსოფლიო ბანკის რეგიონულ დირექტორთან სამხრეთ კავკასიაში სებასტიან მოლინეუსთან და მსოფლიო ბანკის ახალ მენეჯერთან სომხეთში კაროლინ გეგინატთან. შეხვედრაზე მან მსოფლიო ბანკის წარმომადგენლებს გააცნო ახალი სამთავრობო პროგრამის პრიორიტეტები, ძირითადი მიზნები და თანამშრომლობის მიმართულებები. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მთავრობამ თავის წინაშე დააყენა ამბიციური პროექტები და გეგმავს საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად ძალისხმევა განახორციელოს მათ განსახორციელებლად, ნათქვამია ტერიტორიული ადმინისტრაციისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს პრესრელიზში. კაროლინ გეგინატმა განაცხადა, რომ მსოფლიო ბანკი მზადაა მხარი დაუჭიროს სომხეთის მთავრობას დაგეგმილ პროექტებში, განსაკუთრებით წყლის სექტორში, მიწის ექსპლუატაციის სექტორში, ტურიზმისა და გზების მშენებლობაში. 

2021 წლის ოქტომბერში მინისტრის რანგში მონაწილეობდა ლიეტუვაში გამართულ „ტრანსპორტისა და ლოჯისტიკის 2050 საერთაშორისო სატრანსპორტო ინოვაციების ფორუმში“.  აგრეთვე შეხვდა ლიეტუვის ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის მინისტრ მარიუს სკუოდის და ენერგეტიკის მინისტრნ დაინიუს კრეივის. მინისტრებმა განიხილეს მიმდინარე პოლიტიკური და ეკონომიკური საკითხები. განხილული იქნა სტრატეგიულ-ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომლებიც დაკავშირებულია სატრანსპორტო ინოვაციებთან და კავშირგაბმულობასთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია სომხეთის მთავრობის საიტზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
დვირის მთავარანგელოზის ეკლესია

**დვირის მთავარანგელოზის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვირის ცენტრში, სკოლის შენობის უკან, ძველ (ამჟამად გაუქმებულ) სასაფლაოზე. ეკლესიას გარს არტყია დაბალი განივი გალავანი, რომელშიც გამოყენებულია ეკლესიის ქვები. ეკლესია ნაგებია საშუალო და დიდი ზომის ნატეხი ქვით. თავდაპირველი სახით დვირის ეკლესია წარმოადგენდა ორნავიან ეკლესიას გართულებულს სამხრეთის ეკვდერით. 1900 წელს ტაძარი ბერძენ ოსტატებს შეუკეთებიათ და დაუკარგავთ ძეგლისათვის პირვანდელი სახე. დღესდღეობით ჩვენამდე ეკლესიის მხოლოდ ცენტრალურმა ნაწილმა და ჩრდილოეთმა ნავმა მოაღწია. ეკლესიას აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს შესასვლელი. სამხრეთის შესავლელის თავზე ჩადგმულია წრეში ჩასმული ტოლმკლავიანი ჯვარი. ეკლესიის ტერიტორიაზე XIX საუკუნის რამდენიმე საფლავია. ტაძარი შიგნიდან მოუხატავთ და დღეისათვის მოქმედია. დვირის მთავარანგელოზის ეკლესიას, მისი ხუროთმოძღვრული მონაცემებიდან გამომდინარე, X საუკუნის I ნახევრით ათარიღებენ.

## ლიტერატურა
* ხოშტარია დ., IX-X საუკუნეების ხუროთმოძღვრული ძეგლები ბორჯომის ხეობაში, საკანდიდატო დისერტაცია და ავტორეფერატი, თბ., 1987 

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
არამ კარამანუკიანი

**არამ კარამანუკიანი** (; დ. 1 მაისი, 1910 — გ. 23 დეკემბერი, 1996) — სირიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი. სირიის პარლამენტის წევრი, რამდენიმე წიგნის ავტორი. კარამანუკიანს მედლები მიღებული აქვს ეგვიპტიდან, სომხეთიდან, ლიბანიდან, სირიიდან და საფრანგეთიდან.

## ცხოვრება და კარიერა 
არამ კარამანუკიანი დაიბადა 1910 წლის მაისს აინათაბში (დღევანდელი გაზიანთეფი), ოსმალეთის იმპერიაში, მამამისის, პროფესიით იურისტის, ჰაგოპ (ეფენდი) კარამანუკიანისა და დედამისის, მარიამ ლეილეკიანის ოჯახში.  სომეხთა გენოციდის დროს აიტაბის სომხები გადაასახლეს და კარამანუკიანი ოჯახთან ერთად სირიის უდაბნოში გადაიყვანეს, ისინი ჩავიდნენ ჰამაში და საბოლოოდ დასახლდნენ ალეპოში, ოსმალეთის სირიაში.  მან განაგრძო სწავლა  École spéciale militaire de Saint-Cyr-ში, რომელიც დაამთავრა 1945 წელს ოფიცრის წოდებით.   1949 წლიდან 1957 წლამდე ის გახდა სირიის არმიის არტილერიის მთავარი მეთაური. ამ თანამდებობაზე ყოფნისას 1956 წელს მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. მოგვიანებით გადაიყვანეს ვაშინგტონში.  საზღვარგარეთ ერთი წლის გატარების შემდეგ 1958 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა და საჯარო კარიერა წამოიწყო. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ჰასმიგ მეღრიგიანზე, სომეხ ამერიკელზე ნიუ-იორკიდან.

ის პარლამენტის წევრი გახდა 1961 წელს, როგორც დამოუკიდებელი წარმომადგენელი ალეპო.   ხანმოკლე პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში აირჩიეს ეროვნული თავდაცვის კომისიის წევრად.  თუმცა, ქვეყანაში მზარდი არასტაბილურობის გამო, ის 1964 წელს გადადგა პოლიტიკური სფეროდან, რათა განათლების მიღება გაეგრძელებინა. 

1964 წელს კარამანუკიანი დაუბრუნდა სამეცნიერო მოღვაწეობას. ის დაესწრო სამართლის კურსებს ბეირუთის სენტ-ჯოზეფ უნივერსიტეტში და დაამთავრა სამართლის ხარისხით. შემდეგ იგი მიიღეს პარიზის სორბონის უნივერსიტეტში.  განაგრძო სადოქტორო სწავლა  და საბოლოოდ აიღო სამართლის დოქტორის ხარისხი, 1972 წელს. მისი დისერტაცია ეხებოდა სამხედრო სამსახურსა და უცხოელებს, განსაკუთრებით  ფრანგულ-სომხურ ლეგიონს.  მისი ნებით, ნეშტი ალეპოსა და სომხეთში გადაასვენეს. სომხეთში მისი ნეშტის ნაწილი ერევანში, ძმის ლევონის გვერდით დაკრძალეს. ალეპოში მისი ნეშტი ადგილობრივ სომხურ ეკლესიაში დაკრძალეს. მის დაკრძალვას მრავალი მაღალი თანამდებობის პირი და წარჩინებული ესწრებოდა.

## ჯილდოები 
არამ კარამანუკიანმა მედლები მიიღო ეგვიპტიდან, სომხეთიდან, ლიბანიდან, სირიიდან და საფრანგეთიდან.  მათ შორისაა:   

* კილიკიის რაინდების მედალი (სომხური)
* ნერსეს შნორალის მედალი (სომხური)
* Croix de Guerre (ფრანგ.)
* საპატიო ლეგიონის ორდენი (ფრანგ.)
* ღირსების ორდენი (ლიბანური)
* პალესტინის ომის მედალი (სირიული)
* სამოქალაქო ღირსების ორდენი (სირიული)
* სამხედრო ღირსების ორდენი (სირიული)

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სომეხი გენერლები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:დაბადებული 1910