open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ემანუილ ლასკერი

**ემანუილ ლასკერი** (; დ. 24 დეკემბერი, 1868, ბერლინჰენი, პოლონეთი — გ. 11 იანვარი, 1941, ნიუ-იორკი, აშშ) — გერმანელი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მეორე ჩემპიონი. ლასკერმა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა 1894 წელს ვილჰელმ სტეინიცის დამარცხებით (12:7). მან წარმატებით დაიცვა ტიტული შემდეგ მატჩებში: 1897 წელს ვილჰელმ სტეინიცთან (12,5:4,5), 1907 წელს ფრენკ მარშალთან (11,5:3,5), 1908 წელს ზიგბერტ ტარაშთან (10,5:5,5), 1909 და 1910 წლებში დავიდ იანოვსკისთან (8:2 და 9,5:1,5). 1910 წელს ტიტული დაიცვა კარლ შლეხტერთან ფრედ დამთავრებული მატჩით (5:5). მან ტიტული საბოლოოდ დაკარგა 1921 წელს ხოსე რაულ კაპაბლანკასთან დამარცხებით (5:9). ლასკერი იყო ჭადრაკის თეორეტიკოსი, ფილოსოფიისა და მათემატიკის დოქტორი. გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის დამყარების შემდეგ ცხოვრობდა ლონდონში, მოსკოვსა და ნიუ-იორკში.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:გერმანელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ებრაელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
მიხეილ ბოტვინიკი

**მიხეილ ბოტვინიკი** (დ. 17 აგვისტო, 1911, კუოკალა — გ. 5 მაისი, 1995, მოსკოვი) — საბჭოთა მოჭადრაკე, მსოფლიოს მე-6 ჩემპიონი. 1948 წელს მოიგო მსოფლიოს ჩემპიონატის მატჩ-ტურნირი, 1951 წელს დავით ბრონშტეინთან (12:12) და 1954-ში ვასილი სმისლოვთან (12:12) მსოფლიო პირველობის მატჩები საყაიმო ანგარიშით დაამთავრა და ტიტული შეინარჩუნა. 1958 წელს დაამარცხა სმისლოვი (12,5:10,5), 1961-ში – მიხეილ ტალი (13:8). 1957 წელს წააგო სმისლოვთან (9,5:12,5), 1960-ში – ტალთან (8,5:12,5). ტიტული საბოლოოდ დაკარგა 1963 წელს ტიგრან პეტროსიანთან დამარცხებით (9,5:12,5). საჭადრაკო ოლიმპიადებში ექვსგზის გამარჯვებული (1954-64), სსრკ შვიდგზის ჩემპიონი (1931-52). საერთაშორისო დიდოსტატი (1950). 59 ტურნირიდან 33 ერთპიროვნულად მოიგო, სულ კი ოფიციალურ ტურნირებსა და მსოფლიოს ჩემპიონატებში 1202 პარტია ითამაშა (610 მოგება, 453 ყაიმი, 139 წაგება).

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ხორცისმჭამელები

მინი|250პქ|ლომები არიან ობლიგატური მტაცებლები, რომლებიც საკვებ მოთხოვნილებებს მხოლოდ ცხოველის ხორცით იკმაყოფილებენ.
**ხორცისმჭამელები** (; ლათ. carne ნიშნავს „ხორცს“, ხოლო vorare ნიშნავს „შთანთქმას“), ან **ზოოფაგები** — ცხოველები, რომლებიც ძირითადად ხორცით იკვებებიან. ამით ისინი განსხვავდებიან ბალახისმჭამელებისგან (), რომლებიც ძირითადად მცენარეული საკვებით იკვებებიან, და ყოვლისმჭამელებისგან (ლათ. Omnivore), (მათ შორის ადამიანისგან), რომლებიც ორივე ტიპის საკვებს მიირთმევენ.
​ხორცისმჭამელებს მიეკუთვნება: მტაცებელთა რიგის წარმომადგენლების უმეტესობა (თუმცა არა ყველა, მაგალითად, დიდი პანდა გამონაკლისია), პლაცენტიანების ზოგიერთი სახეობა, ​ზოგიერთი ჩანთოსანი, ზოგიერთი ფრინველი, ყველა გველი, ნიანგი, ​ზოგიერთი თევზი, თავფეხიანი მოლუსკები და სხვა ცხოველები. ​სხვა მაგალითები ​მცირე ზომის ხორცისმჭამელებისა: ობობები, ბაყაყები და ღამურები. ​საშუალო ზომის ხორცისმჭამელები: ფრინველები, როგორიცაა არწივები და ქორები, აგრეთვე გველები და ჭიანჭველაჭამიები. დიდი ზომის ხორცისმჭამელები: გარეული ძაღლები და მგლები, აგრეთვე დიდი კატისებრები (ლომები, ვეფხვები), ნიანგები და ვეშაპები.

## სქოლიო
კატეგორია:ორგანიზმებს შორის დამოკიდებულების ტიპები
კატეგორია:ხორცისმჭამელები
კატეგორია:ეთიოლოგია
კატეგორია:ხორცი
მარგარეტ ბოჰემიელი (უნგრეთის დედოფალი)

**მარგარეტ ბოჰემიელი** (ასევე ცნობილია როგორც **მარგარეტ ლუქსემბურგელი**; 24 მაისი, 1335 — 1349, ოქტომბრამდე) — უნგრეთის დედოფალი, ლუი I უნგრელის მეუღლე. იყო კარლ IV, საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის მეორე ქალიშვილი მის პირველ ცოლ, ბლანშ ვალუელთან. იყო ლუქსემბურგების სახლის წევრი. 
## ცხოვრება
მარგარეტი მამამისის პირველი ცოლის მეორე შვილი იყო. ორი წლის ასაკში დანიშნეს ამადეო VI, სავოის გრაფზე, ამის შესახებ კონტრაქტს კი 1338 წელს, 7 მარტს მოეწერა ხელი. მიუხედავად ამისა, კონტრაქტი დაირღვა და ამადეომ მარგარეტის ბიძაშვილი, ბონა ბურბონელი მოიყვანა ცოლად. 

შვიდი წლის ასაკში, 1342 წელს, მარგარეტი ლუი I უნგრელს გააყოლეს ცოლად.

ქორწინებამ მხოლოდ შვიდ წელს გასტანა და მემკვიდრეები არ გაჩენილან, სავარაუდოდ მარგარეტის მცირე ასაკის გამო. გარდაიცვალა 1349 წელს, 14 წლის ასაკში, და სავარაუდოდ სეკეშფეჰერვარის ბაზილიკაში დამარხეს. მისმა ქმარმა ოთხი წლის შემდეგ ელიზაბეტა ბოსნიელი მოიყვანა ცოლად.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1335
კატეგორია:გარდაცვლილი 1349
კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები
ნოე ავალიანი

**ნოე ივანეს ძე ავალიანი** (; დ. 13 თებერვალი, 1922 — გ. 21 თებერვალი, 2010) — ქართული წარმოშობის, საბჭოთა ბალეტისა და კინოს მსახიობი, თეატრალური რეჟისორი.

დაამთავრა ჯერ მოსკოვის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, ხოლო 1957 წელს - რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის (ГИТИС) საბალეტმაისტერო განყოფილება (ლ. მ. ლავროვსკის კურსი).

1940-1963 წლებში იყო მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი საბალეტო დადგმებში. შემდგომში მუშაობდა ბალეტმაისტერად და პლასტიკის რეჟისორად მოსკოვის სხვადასხვა თეატრში.

როგორც მსახიობი მონაწილეობდა დრამატულ სპექტაკლებში. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „ივანე მრისხანე“ (1944); „კავკასიელი ტყვე ქალი, ანუ შურიკის ახალი თავგადასავლები“ (1966); „გზანი წამებისანი“ (1974); „როცა გოლიათი გავხდები“ (1978) და სხვა.

ნოე ავალიანი გარდაიცვალა მოსკოვში, 2010 წლის 21 თებერვალს. დაკრძალულია ვედენის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*

*Ной Авалиани
*Авалиани Ной Иванович
 

კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:რუსი ბალერინები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:ვედენის სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1977

**სსრკ-ის მესამე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** გაიმართა 1977 წელს სოხუმში(საქართველოს სსრ). ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა ვილნიუსელმა რომუალდა ვიტკაუსკაიტემ.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩემპიონატების სტატისტიკა 1975-დან 1984 წლამდე

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1976

**სსრკ-ის მეორე ჩემპიონატი ქალთა შორის** საერთაშორისო შაშში გაიმართა 1976 წელს ქალაქ ტაშკენტში.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩემპიონატების სტატისტიკა 1975-დან 1984 წლამდე

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
ომარ ფხაკაძის ქუჩა

**ომარ ფხაკაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); დასაწყისი ვიქტორ დოლიძის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში და ლიხაურის ქუჩა ეწოდებოდა. 2021 წელს ომარ ფხაკაძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ალექსანდრე (საშა) იოსელიანის ქუჩა — ყოფილი ომარ ფხაკაძის ქუჩა

## სქოლიო 
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1978

**სსრკ-ის მეოთხე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1978 წელს ქალაქ ალმა-ათაში. ქვეყნის ჩემპიონი 14 წლის მინსკელი [ელენა ალტშული].

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩემპიონატების სტატისტიკა 1975-დან 1984 წლამდე

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1980

**სსრკ-ის მეექვსე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1980 წელს, ქალაქ ვილნიუსში (ლიტვის სსრ). წრიული ტურნირის შედეგების მიხედვით, ორმა სპორტსმენმა — ალა აგრანოვსკაიამ და ლიუბოვ შაუსიმ  თანაბარი რაოდენობის ქულა დააგროვა. ორივე სპორტსმენს მიენიჭა სსრკ-ის ჩემპიონის ტიტული. ეს ჩემპიონატი სადებიუტო იყო მომავალი მრავალგზის მსოფლიო ჩემპიონისთვის, ზოია სადოვსკაიასთვის.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სსრკ-ს ჩემპიონატების სტატისტიკა

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
ალ-ზარქალი

**აბუ ისჰაკ იბრაჰიმ იბნ იაჰია ალ-ნაკაშ ალ-ზარქალი** (; დ. დაახლ. 1027 — გ. დაახლ. 1100) — არაბი ასტრონომი და მათემატიკოსი. დასავლეთ ევროპაში იგი ცნობილია როგორც არზახელი (Arsachel) ან ეიზარახელი (Eizarachel). მისმა ნაშრომებმა შთააგონა ისლამური ასტრონომების თაობა ალ-ანდალუსში და, თარგმანის შემდეგ, დიდი გავლენა იქონია ევროპაში. მის მიერ გამოგონილი საფი (გაუმჯობესებული ასტროლაბი) ძალიან პოპულარული აღმოჩნდა და XVI საუკუნემდე ფართოდ გამოიყენებოდა ნავიგაციაში.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
ის ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ტოლედოში, კასტილიაში, ალ-ანდალუსიაში, ხოლო 1085 წელს რეკონკისტას დროს ტოლედოს ესპანური დაპყრობის შემდეგ, ემიგრაციაში წავიდა სევილიაში. თავდაპირველად გრავიორი იყო, ასტრონომებისთვის ასტრონომიულ ინსტრუმენტებს ამზადებდა, მოგვიანებით კი თავად გახდა ცნობილი ასტრონომი.

ალ-ზარქალმა დაწერა რამდენიმე ნაშრომი ასტრონომიულ ინსტრუმენტებზე, მათ შორის „ოპერაციების წიგნი ზიჯ ტიმპანუმით“, რომელშიც აღწერილია „ზარქალის“ ასტროლაბი, საიდანაც მიიღო მეტსახელი. ეს ინსტრუმენტი დაფუძნებულია ციური სფეროს სტერეოგრაფიულ პროექციაზე ერთ-ერთი ბუნიობიდან ციურ პოლუსებსა და მზებუდობებში გამავალი დიდი წრის სიბრტყეზე. სახელწოდება „ზიჯ ტიმპანუმი“ გამომდინარეობს იქიდან, რომ ამ ინსტრუმენტს შეუძლია გადაჭრას მრავალი პრობლემა, რომლებიც ჩვეულებრივ ზიჯებში ნაპოვნი ცხრილების გამოყენებით წყდება. „ზარქალის“ ასტროლაბი ფართოდ გავრცელდა ევროპაში საფაეა არზაქელისის სახელით.

ალ-ზარყალიმ შექმნა „ტოლედოს ზიჯი“, რომელიც დასავლეთ ევროპაში ცნობილია, როგორც „ტოლედოს ფირფიტებზე არზახელის კანონი“. იგი ასევე ითვლება ეკვატორის გამომგონებლად.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არზახელი.

## ლიტერატურა
*Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г. Астрономы: Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1986.
*Матвиевская Г. П., Розенфельд Б. А. Математики и астрономы мусульманского средневековья и их труды (VIII—XVII вв.): В 3 т.. — М.: Наука, 1983.
*Таги-Заде А. К., Вахабов С. А.  Астролябии средневекового Востока // Историко-астрономические исследования. — 1975. — Т. 12.
*  (PDF version)
* 
* E. S. Kennedy.  *A Survey of Islamic Astronomical Tables,* (Transactions of the American Philosophical Society, New Series, 46, 2.)  Philadelphia, 1956.

## რესურსები ინტერნეტში
* Muslim Scientists Before the Renaissance: Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī (Arzachel) 
* 'Transmission of Muslim astronomy to Europe'
* 'An Extensive biography'

## სქოლიო
კატეგორია:არაბი ასტრონომები
კატეგორია:არაბი მათემატიკოსები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1985

**სსრკ-ის მეთერთმეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1985 წელს იურმალაში.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალ «შაშკის» არქივი, 1985-7, გვ.4

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1986

**სსრკ-ის მე-12 ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ვოროშილოვგრადში ჩატარდა 1986 წელს.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სსრკ-ის მე-12 ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
ხოსე რაულ კაპაბლანკა

**ხოსე რაულ კაპაბლანკა ი გრაუპერა** (; დ. , ჰავანა, კუბა — გ. , ნიუ-იორკი, აშშ) — კუბელი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მესამე ჩემპიონი ჭადრაკში (1921–1927).

## ბიოგრაფია 
კაპაბლანკამ მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა 1921 წელს ემანუელ ლასკერის დამარცხებით (9:5). ტიტული დაკარგა 1927 წელს ალექსანდრ ალიოხინთან წაგებული მატჩში (15,5:18,5). აღსანიშნავია, რომ 13 წლისა კუბის ჩემპიონი გახდა. ის სწავლობდა ნიუ-იორკში. 1913 წლიდან ჭადრაკის თამაშს დიპლომატიურ სამსახურს უთავსებდა. სულ ოფიციალურ ტურნირებსა და მსოფლიოს ჩემპიონატებში ითამაშა 583 პარტია (302 მოგება, 246 ყაიმი, 35 წაგება). გარდაიცვალა ჰიპერტონიის შეტევით, იმავე ჰოსპიტალ „მონტ სინაიში“, სადაც ერთი წლით ადრე ემანუელ ლასკერი გარდაიცვალა. დაკრძალულია ჰავანაში.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:კუბელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
გორიუ ასადა

**ასადა გორიუ** (; დ. 10 მარტი, 1734 — გ. 25 ივნისი, 1799) — იაპონელი ექიმი და ასტრონომი, რომელმაც ედოს პერიოდში დასავლური და იაპონური ასტრონომიის ინტეგრაციას შეუწყო ხელი. მან იაპონიაში რამდენიმე დასავლური ასტრონომიული ინსტრუმენტი და მეთოდი შემოიტანა და დამოუკიდებლად დაადასტურა კეპლერის მესამე კანონი.

ასადა ფსევდონიმი იყო, რომელიც მისი სოფლის სახელწოდებიდან მომდინარეობდა. დაიბადა 1734 წლის 6 თებერვალს, იაპონური წელი კიოჰო. იაპონიის მთავრობის იზოლაციის პოლიტიკის გამო, დასავლური სამეცნიერო თეორია ზოგადად ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ ჩინეთში იეზუიტების მიერ რედაქტირებული მოძველებული ჩინური ნაშრომების მეშვეობით. მიუხედავად ამისა, ასადამ მოახერხა ციური მოძრაობების დახვეწილი მათემატიკური მოდელების აგება და ზოგჯერ მას კეპლერის მესამე კანონის დამოუკიდებლად აღმოჩენასაც მიაწერენ. ასადა ასევე სწავლობდა ანატომიას დასავლურ ტექსტებში და მისი ნაშრომები მისი მეგობრის, რიკენ ნაკაის (1732-1817) მიერ ესო-როჰიცუს კრებულში იქნა შეტანილი.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ასადა.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი ასტრონომები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1988

**სსრკ-ის მეთოთხმეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1988 წელს ბლაგოვეშჩენსკში. 

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სატურნირო ცხრილი

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სერხიო ალვარესი

**სერხიო ალვარეს კონდე** (დ. 3 აგვისტო, 1986) — ესპანელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც მეკარედ თამაშობდა.

მან მთელი თავისი პროფესიული კარიერა „სელტაში“ გაატარა, სადაც 197 მატჩი ჩაატარა.

## საკლუბო კარიერა
პონტევედრას პროვინციაში, კატოირაში დაბადებულმა სერხიომ კარიერა ადგილობრივ „აროსაში“ დაიწყო, სადაც 1999 წელს, 13 წლის ასაკში, გალისიელ მეზობელ „სელტა ვიგოში“ გადავიდა. მან დებიუტი მათ სათადარიგო გუნდში, სეგუნდა დივიზიონ B-ში შეასრულა, სადაც ოთხი სრული სეზონი ითამაშა და 2008–09 წლებში იმავე ლიგისა და რეგიონის სხვა კლუბში, „რასინგ დე ფეროლში“ იჯარით გაატარა.

სერხიომ „სელტას“ პირველ გუნდში დებიუტი 2011 წლის 4 ივნისს შეასრულა, სეგუნდა დივიზიონის საშინაო მატჩში, სეზონის ბოლო ტურში, „კარტახენას“ წინააღმდეგ, რომელიც 3–0 დაამარცხა. მალევე, სასტარტო მოთამაშე ისმაელ ფალკონის „ერკულესში“ წასვლის შემდეგ, ის დაწინაურდა ძირითად გუნდში და პირველი ნომრის მაისური მიიღო.

სერხიომ „ლა ლიგაში“ პირველი მატჩი 2012 წლის 5 ოქტომბერს ჩაატარა, „სევილიას“ წინააღმდეგ საშინაო მატჩში, რომელიც 2–0 დასრულდა, კარი მშრალად შეინარჩუნა. თუმცა, სეზონი მან ხავი ვარასის სათადარიგო შემადგენლობაში გაატარა.

ვარასი მოგვიანებით დაბრუნდა „სევილიაში“ იჯარიდან, მაგრამ სერხიო კვლავ სათადარიგოდ რჩებოდა, კიდევ ერთი აღზრდილი მოთამაშის, იოელის უკან. როდესაც იოელი „ვალენსიაში“ გადავიდა, სერხიომ კონტრაქტი 2016 წლამდე განაახლა და საბოლოოდ გახდა ძირითადი მეკარე.

2014 წლის 1 ნოემბერს, სერხიომ რამდენიმე შესანიშნავი სეივი შეასრულა და ხელი შეუშალა „ბარსელონას“ გატანაში, რის შედეგადაც მისმა გუნდმა „კამპ ნოუზე“ 1–0 მოიგო.
ის ასევე მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო „სელტას“ რიგებში, როდესაც გუნდმა 2015 წლის 15 თებერვალს შინ 2–0 დაამარცხა „მადრიდის ატლეტიკო“.
სეზონი მან ძირითად მეკარედ დაასრულა.

2016–17 წლებში სერხიომ მონაწილეობა მიიღო თავის პირველ ევროპულ სეზონში, სადაც „უეფას ევროპა ლიგის“ ათი მატჩი ჩაატარა, სადაც „სელტა“ ნახევარფინალში გავიდა და საბოლოო ჩემპიონ „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ ორი მატჩის ჯამში 2–1 დამარცხდა. მომდევნო სეზონში, ახალი მწვრთნელის, ხუან კარლოს უნსუეს ხელმძღვანელობით, ის სასტარტო პოზიციისთვის ახალგაზრდა რუბენ ბლანკოს წინააღმდეგ იბრძოდა.

ლიგაში მხოლოდ ორი თამაშის შემდეგ, სერხიომ 2020 წლის მაისში მარჯვენა მუხლის მენისკის ტრავმა მიიღო; „სელტამ“ საგანგებო ტრანსფერი გამოიყენა თავდამსხმელი ნოლიტოს დასაქირავებლად სხვა მეკარის ნაცვლად. 2021 წლის 20 მაისს, 34 წლის ასაკში, მან გამოაცხადა პროფესიონალური ფეხბურთიდან წასვლის შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთი
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი
კატეგორია:ფეხბურთელები
კატეგორია:ფეხბურთი
კატეგორია:სელტა (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯუზეპე ასკლეპი

**ჯუზეპე მარია ასკლეპი** (; დ. 21 აპრილი, 1706, მაჩერატა — გ. 21 ივლისი, 1776, რომი) — იტალიელი ასტრონომი.

ის ფილოსოფიას, ფიზიკასა და მათემატიკას ასწავლიდა პერუჯას, სიენასა და რომის იეზუიტთა კოლეჯებში და იყო პონტიფიკალურ გრიგორიანულ უნივერსიტეტში ობსერვატორიის დირექტორი. მან განსაზღვრა მზის პარალაქსის სიდიდე, მიკრომეტრით გაზომა მზის სისტემაში პლანეტების დიამეტრები და შეისწავლა კომეტების მოძრაობა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ასკლეპი.

## შრომები
* *De veneris per solem transitu exercitatio astronomica habita in Collegio Romano* (Rome, 1761).
* *De objectivi micrometri usu in planetarum diametris metiendis. Exercitatio optico-astronomica habita in Collegio Romano a Patribus Societatis Jesu* (Rome, 1765).
* *De cometarum motu exercitatio astronomica habita in collegio Romano patribus Societatis Jesu.Prid.Non.Septem* (Rome, 1769).
* *Lettera d’un matematico al signor Conte N.N. sopra l’oriuolo oltramontano*, Siena Bonetti, 1750.

## ლიტერატურა
*Колчинский И.Г.,Корсунь А.А.,Родригес М.Г. Астрономы.Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1977.

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
ჯორჯ ატვუდი

**ჯორჯ ატვუდი** (; დ. ოქტომბერი, 1745, უესტმინსტერი — გ. 11 ივლისი, 1807, იქვე) — ინგლისელი ფიზიკოსი და მათემატიკოსი; მან გამოიგონა მანქანა ნიუტონის ჭადრაკის კანონების ილუსტრირებისთვის. ატვუდი ასევე იყო თავისი დროის ერთ-ერთი წამყვანი მოჭადრაკე, რომელმაც შეინარჩუნა საკუთარი და სხვა მრავალი მოთამაშის, მათ შორის ფრანსუა-ანდრე დანიკან ფილიდორის, თამაშების ჩანაწერები.

## ბიოგრაფია
ჯორჯ ატვუდი დაიბადა ვესტმინსტერში, ლონდონში, ბრიტანეთის იმპერიის დედაქალაქში. მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, მაგრამ ითვლება, რომ ის მის ნათლობამდე ცოტა ხნით ადრე, 1745 წლის 15 ოქტომბერს მოხდა.

ვესტმინსტერის სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჯორჯ ატვუდი სწავლობდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში, სადაც მოგვიანებით პროფესორი გახდა. შემდეგ უილიამ პიტ უმცროსის მიწვევით მუშაობდა ბრიტანეთის ხაზინაში.

მან ფართო პოპულარობა მოიპოვა გრავიტაციის კანონის შესასწავლი მოწყობილობის, ატვუდის ძრავის, გამოგონებით. ფიზიკაში ერთ-ერთ უგანზომილებო სიდიდეს, ამ მეცნიერის ხსოვნას, ატვუდის რიცხვი ეწოდება.

ჯორჯ ატვუდი გარდაიცვალა მშობლიურ ქალაქში 1807 წლის 11 ივლისს, უცოლო ასაკში და კანონიერი მემკვიდრეების გარეშე. იგი დაკრძალეს წმინდა მარგარეტის ეკლესიაში.

## შრომები
* «*Treatise on the rectilinear motion of bodies*» (Cambridge, 1784);
* «*Analysis of a course of lectures on the principles of natural philosophy*» (London, 1784);
* «*Dissertation on the constructions of arches*» (London, 1801).
* «*Review of the Statutes and Ordinances of Assize which have been established in England from the 4th year of King John, 1202, to the 37th of his present Majesty*» (London, 1801)
* «*Chess games recorded by Atwood were published posthumously by George Walker in London in 1835, under the name Selection of Games at Chess, actually played by Philidor and his Contemporaries*».

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ატვუდი.

## ლიტერატურა
*Храмов Ю. А. Атвуд Джордж (George Atwood) // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983. — С. 22. — 400 с. — 200 000 экз.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ინგლისელი მათემატიკოსები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1989

**სსრკ-ის მეთხუთმეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1989 წელს ქალაქ კიევში. ჩემპიონის ტიტული ზედიზედ მეორედ მოიპოვა ზოია გოლუბევამ. 

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალ „შაშკის“ არქივი, 1989-9, გვ.1

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1990

**სსრკ-ის მეთექვსმეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1990 წელს სიმფეროპოლში.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალ „შაშკის“ არქივი 1990 № 10 გვ.6

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1991

**სსრკ-ის მეჩვიდმეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1991 წლის აპრილში.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩემპიონატის სტატისტიკა

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
თომას ჯონათან ჯექსონი

**თომას ჯონათან ჯექსონი** ('**) მეტსახელად **უდრეკი ჯექსონი''' (დ. 1824 — გ. 1863) — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე, ამერიკის კონფედერაციული შტატების არმიის გენერალი ამერიკის სამოქალაქო ომში. მეტსახელი უდრეკი მიიღო 1861 წელს ბულ რანის ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობის გამო. დაიღუპა ბრძოლაში მიყენებული ჭრილობის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 1863
ჰოლი ჯექსონი

**ჰოლი ჯექსონი** (დ. 6 დეკემბერი, 1992) — ბრიტანელი დეტექტიური რომანების ავტორი. ყველაზე მეტად ცნობილია რომანების სერიით „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“.

## ადრეული ცხოვრება
ჰოლი ჯექსონი გაიზარდა ბაკინგემშირში, ლონდონის მახლობლად, ინგლისში. პირველი რომანი 15 წლის ასაკში დაწერა.

## კარიერა
ჯექსონის სადებიუტო რომანი „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“ 2019 წელს გამოიცა და მან შემდეგი აღიარებები მიიღო:

*ამერიკის ბიბლიოთეკართა ასოციაციის გამორჩეული აუდიოწიგნები მოზარდებისთვის (2021)

**„Goodreads“*-ის წლის საუკეთესო წიგნის ჯილდოს ნომინანტი ახალგაზრდული მხატვრული ლიტერატურის კატეგორიაში (2020)

*მოზარდთა წიგნის პრემიის ფინალისტი (2020)

*ბრიტანეთის წიგნის ჯილდოს წლის საუკეთესო საბავშვო რომანის გამარჯვებული (2020)

ჯექსონმა ამის შემდეგ გამოუშვა ორი გაგრძელება და ერთი წინამავალი ნოველა: შესაბამისად, „კარგი გოგო, ბინძური სისხლი“ (2020); „კარგი გოგო სიკვდილის ზღვარზე“ (2021); და *„Kill Joy“* (2021). „კარგი გოგო, ბინძური სისხლი“-ს გარდა, ყველა წიგნი გამოიცა გამომცემლობა *„Electric Monkey“*-ის მიერ. „კარგი გოგო, ბინძური სისხლი“ გამოიცა გამომცემლობა *„Delacorte Press“*-ის მიერ და მოხვდა 2021 წლის ახალგაზრდული წიგნის პრემიის შორტ-ნიუსში.

2022 წელს ჯექსონმა გამოუშვა თავისი პირველი დამოუკიდებელი რომანი სახელწოდებით *„Five Survive“*, რომელიც დიდ ბრიტანეთში გამომცემლობა *„Electric Monkey“*-მ და აშშ-ში *„Delacorte Press“*-მა გამოსცა.

2024 წელს მან გამოუშვა თავისი მეორე და 2024 წლის მონაცემებით, ბოლო დამოუკიდებელი რომანი *„The Reappearance Of Rachel Price“*, რომელიც დიდ ბრიტანეთში გამომცემლობა *„Electric Monkey“*-მ და აშშ-ში *„Delacorte Press“*-მა გამოსცა.

2024 წლის ოქტომბერში გამოცხადდა, რომ ჯექსონის სადებიუტო ტრილერი ზრდასრულებისთვის *„Not Quite Dead Yet“* გამოიცემოდა 2025 წლის ივლისში აშშ-ში *„Ballantine Books“*-ის მიერ, დიდ ბრიტანეთში *„Penguin Michael Joseph“*-ის მიერ და კანადაში *„Doubleday“*-ის მიერ.

## მიღწევები
2020 წელს, რომანისთვის „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“ ჯექსონმა მოიგო ეროვნული წიგნის ჯილდო, როგორც წლის საბავშვო წიგნმა და *„Waterstones“*-ის წლის საბავშვო წიგნის ჯილდო. მან ასევე მოიგო *„Observer“*-ის წლის წიგნის და *„WH Smith“*-ის *„Thumping Good Read“*-ის ჯილდო.

## ბიბლიოგრაფია
### „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“ ტრილოგია
# „მკვლელობის სახელმძღვანელო კარგი გოგონასთვის“ (2019)
# „კარგი გოგო, ბინძური სისხლი“ (2020)
# „კარგი გოგო სიკვდილის ზღვარზე“ (2021)
* *„Kill Joy“* (2021, ტრილოგიის წინამავალი ნოველა)

### დამოუკიდებელი რომანები
# *„Five Survive“* (2023)
# *„The Reappearance of Rachel Price“* (2024)
# *„Not Quite Dead Yet“* (2025)

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გვიანიმბრიული ეპოქა

**გვიანიმბრიული ეპოქა**, *არქიმედეული ეპოქა*  — მთვარის გეოლოგიური ისტორიის ეპოქა, იმბრიული პერიოდის მეორე ნაწილი. ის 3.80 მილიარდი წლის წინ დაიწყო და 600 მილიონი წელი გაგრძელდა. ეპოქის დასაწყისი დაკავშირებულია ორიენტალური აუზის ფორმირებასთან. ამ პერიოდში მოხდა მთვარის ზედაპირზე ყველაზე დიდი ლავის ნაკადები და ზღვებსა და კონტინენტებზე ვულკანური კრატერებისა და ვულკანების უმეტესობა გაჩნდა.

ეს ეპოქა ასევე მოიცავს არქიმედეს კრატერის მსგავს კრატერების ჯგუფს, რომელიც ჩამოყალიბდა წვიმებისა და აღმოსავლეთის ზღვების აუზების ფორმირების შემდეგ, მაგრამ სანამ ისინი ბაზალტებით შეივსებოდა, ან ამოფრქვევებთან ერთდროულად. ამიტომ, ამ ეპოქას ასევე **არქიმედეულ ეპოქასაც** უწოდებენ.

## იხილეთ აგრეთვე
*სელენოქრონოლოგიური სკალა

## რესურსები ინტერნეტში
*Unified Geologic Map of the Moon, C. M. Fortezzo, P. D. Spudis, S. L. Harrel, 2020.  United States Geological Survey.

კატეგორია:სელენოქრონოლოგიური სკალა
ნაფპლიო

**ნაფპლიო** () — სანაპირო ქალაქი, რომელიც მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულზე, საბერძნეთში.  არგოლისის რეგიონული ერთეულის დედაქალაქი და მნიშვნელოვანი ტურისტული ადგილი. ანტიკურ ხანაში დაარსებული ქალაქი შუა საუკუნეებში ფრანკოკრატიის პერიოდში გახდა მნიშვნელოვანი საზღვაო პორტი, როგორც არგოსისა და ნაუპლიის სამფლობელოს ნაწილი, რომელიც თავდაპირველად მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ ეკუთვნოდა დე ლა როშის საგვარეულოს, ხოლო მოგვიანებით გადავიდა ვენეციის რესპუბლიკის და ბოლოს, ოსმალეთის იმპერიის ხელში. ქალაქი იყო საბერძნეთის პირველი რესპუბლიკისა და საბერძნეთის სამეფოს მეორე დედაქალაქი 1827 წლიდან 1834 წლამდე. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Nafplio Official Website

კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1987

**სსრკ-ის მეცამეტე ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1987 წელს მინსკში. ორივე გამარჯვებულს ჩემპიონის ტიტული მიენიჭა. 

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალ „შაშკის“ არქივი, 1987-9, გვ.1-3

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
არამ პაჩიანი

**არამ პაჩიანი** (; დ. 19 მარტი, 1983), ნამდვილი სახელია **სევაკ ჰაკობი ტამამიანი** — სომეხი მწერალი. პოსტსაბჭოთა თაობის სომეხ ავტორებს შორის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ წარმომადგენლად ითვლება. 2021 წელს მოიგო ევროკავშირის ლიტერატურის პრემია თავისი წიგნისთვის *„P/F“*, რითაც გახდა პირველი სომეხი ავტორი ვინც მიიღო ეს პრიზი. პაჩიანის შემოქმედება ცნობილია ფრაგმენტული, ცნობიერების ნაკადის სტილითა და რთული თემატიკით. მისი წიგნები გამოიცა რამდენიმე ენაზე, მათ შორის, ინგლისურად.

## ადრეული ცხოვრება 
არამ პაჩიანი დაიბადა 1983 წლის 19 მარტს ვანაძორში, მედიკოსი მუშაკების ოჯახში. მისი მამა ცნობილი ქირურგი, ჰაკობ ღუკას ტამამიანია, რომელიც 1988-1994 წლებში მოხალისედ და მორიგედ მუშაობდა სომხეთსა და მთიან ყარაბაღში, მკურნალობდა ჯარისკაცებსა და მშვიდობიან მოსახლეობას. პაჩიანი ლიტერატურის სიყვარულს, რომელიც ბავშვობიდანვე გაუჩნდა მას, თავის ოჯახს მიაწერს. დენიელ დეფოს *„რობინზონ კრუზოს“* მის ახალგაზრდობაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან წიგნად მოიხსენიებს, განსაკუთრებით, იზოლაციასთან დაკავშირებული თემების გამო. რომანმა მოგვიანებით შთააგონა მისი პირველი მოთხრობების კრებულის, *„რობინზონის“, სათაური.*  პაჩიანმა იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაგრამ მალევე იმედგაცრუებული დარჩა სომხეთში იურისტად მუშაობის პერსპექტივებით. მან მოთხრობების წერა დაიწყო სომხეთის სამხედრო სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ მალევე, შთაგონებული იყო რა სავალდებულო სამსახურის დროს გამოვლილი და ნანახი მოვლენებით. თავის საყვარელ ავტორებს შორის ის ფიოდორ დოსტოევსკის, თომას ბერნჰარდს, სიუზენ სონტაგს და ჯეიმს ჯოისს მოიხსენიებს.

## კარიერა 
2010 წელს პაჩიანმა გამოაქვეყნა მოთხრობების პირველი კრებული სახელწოდებით *„რობინსონი და 13 მოთხრობა“* . 2009 წელს, სრული კრებულის გამოცემამდე, მან მიიღო საპრეზიდენტო ახალგაზრდული პრიზი ლიტერატურაში რამდენიმე მოთხრობისთვის, რომელიც იმ დროისთვის უკვე გამოქვეყნებული იყო. წიგნის მეორე, სომხური გამოცემა 2019 წელს გამოიცა. მოთხრობები ეხება ისეთ თემებს, როგორებიცაა, მამაკაცურობა, ბავშვობის ტრავმა, მარტოობა და ალკოჰოლზე დამოკიდებულება.

2012 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი *„ნახვამდის, ჩიტო“,* რომლის გადამუშავებული და გაფართოებული მეორე გამოცემა სომხურ ენაზე 2017 წელს გამოიცა. წიგნი მოგვითხრობს მოგონებებს 28 წლის მამაკაცისა, რომელიც სავალდებულო ჯარიდან დაითხოვეს.2020 წელს პაჩიანმა გამოსცა თავისი მეორე რომანი *„P/F“.*  რომანი წარმოადგენს ფრაგმენტულ, ექსპერიმენტულ ნაწარმოებს, რომელიც ერევნის წარსულსა და აწმყოს ეხება. რომანის გამოქვეყნებამდე, 2015 წლის 22 თებერვალს, „დილიჯანის კამერული მუსიკის“ ფარგლებში, შვეიცარიაში მოღვაწე კომპოზიტორის, არამ ჰოვანესიანის, მიერ ვოკალის, ვიოლინოსა და დასარტყამი ინსტრუმენტებისთვის დაწერილი ნაწარმოები „პაჩიანის ფრაგმენტები“ შესრულდა აშშ-ში, ლოს-ანჯელესში, „Zipper Hall“-ში. 2021 წელს რომანმა ევროკავშირის ლიტერატურული პრემია მოიპოვა.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:Pages with unreviewed translations
ალფრედ შნიტკე

**ალფრედ შნიტკე** (, ; დ. 24 ნოემბერი, 1934, ენგელსი, სარატოვის ოლქი — გ. 3 აგვისტო, 1998, გერმანია, დაკრძალულია მოსკოვში) — რუსი კომპოზიტორი. რუსეთის სახალხო არტისტი. 

დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია (1958) და ასპირანტურა (1961) ე. გოლუბევის ხელმძღვანელობით. 1961-1972 წლებში ასწავლიდა კონსერვატორიაში, 90-იანი წლებიდან ცხოვრობდა გერმანიაში. ალფრედ შნიტკე XX საუკუნის მეორე ნახევრის გამოჩენილი კომპოზიტორია, რომლის შემოქმედებამ ფართო აღიარება მოიპოვა. მისი მუსიკა აერთიანებს კლასიკურ ტრადიციებსა და თანამედროვე საკომპოზიციო ტექნიკის ელემენტებს. მიმართავს პოლისტილისტიკას, კოლაჟს და სხვა. მუსიკა აღბეჭდილია კონცეფციურობით, კულტურის წარსულისა და თანამედროვეობის ერთიანობის შეგნებით. ძირითადი ნაწარმოებები: ბალეტები „ლაბირინთები“ (1971), „ესკიზები“ (1985), „პერ გიუნტი“ (1987), კანტატები – „დოქტორ იოჰან ფაუსტის ისტორია“ (1983), რეკვიემი (1975), 5 სიმფონია (1972-88), კონცერტები ორკესტრთან ერთად - 2 ფ-ნოსათვის (1960, 1979), 4 ვიოლინოსათვის (1957-84), 3 სიმებიანი კვარტეტი (1966-84), საფორტეპიანო კვინტეტი (1976), ტრიო (1975), სეპტეტი (1982), დიდი ფორმის საგუნდო ნაწარმოებები, მუსიკალური სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში
*მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
შავი ჭირის ღამეები

***შავი ჭირის ღამეები*** (თურქულადː ***Veba Gaceleri***) ორჰან ფამუქის 2021 წელს გამოცემული ნაწარმოებია. ეს მისი მე-11 და სიდიდით მეორე რომანია. ისტორიული მოვლენებით შთაგონებული ნაწარმოების მოქმედება ვითარდება გამოგონილ კუნძულ მინგერიზე, რომელიც აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში, კრეტასა და კვიპროსს შორის, მდებარეობს.. 

არაერთმა მიმომხილველმა აღნიშნა, რომ *„შავი ჭირის ღამეების* სიუჟეტი ალბერ კამიუს რომან, *„შავ ჭირს“,* წააგავს. 

## ფონი 
2016 წელს ფამუქმა დაიწყო ისტორიული რომანის წერა გამოგონილ კუნძულზე გავრცელებული ბუბონური ჭირის ეპიდემიის შესახებ. იგი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო იმით, თუ როგორ არის შავი ჭირი აღმოსავლურ სტერეოტიპად წარმოდგენილი ისეთ წიგნებში, როგორებიცაა დეფოს *„შავი ჭირის წელიწადის დღიური“*, მანძონის „*საქმროები“* და კამიუს *"შავი ჭირი"*.  2020 წლის სტატიაში მან დაწერა, რომ დასავლელი დამკვირვებლები, მაგალითად, დენიელ დეფო, მუსლიმურ მსოფლმხედველობაში ფატალისტურ ტენდენციას ხედავდნენ - რელიგიურ კონცეფციას, რომლის მიხედვითაც, „ყველა ადამიანის დასასრული განსაზღვრულია“. 

## სიუჟეტის შეჯამება 
1901 წელს სტამბოლიდან გასული გემი მინგერის კუნძულზე ჩავიდა, სადაც ბუბონური ჭირი გავრცელდა.  მინგერი დაშლის პროცესში მყოფი ოსმალეთის იმპერიის მიკროკოსმოსს წარმოადგენს, სადაც მრავალფეროვანი ჯგუფები თანაარსებობენ.  ჭირი ასახავს იმპერიის მეტაფორულ დახასიათებას, ერთგვარად „ევროპის ავადმყოფს“. მასთან საბრძოლველად სულთან აბდულჰამიდ II აგზავნის ბონკოვსკი ფაშას, იმპერიის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მთავარ ინსპექტორს და მუსლიმ ეპიდემიოლოგს, პრინც კონსორტს, ექიმ ნურის, და მის მეუღლეს, სულთნის დისშვილს, პრინცესა ფაქიზეს. 

როდესაც ბონკოვსკის მოკლავენ, ფაქიზეს და ნური დაიწყებენ შერლოკ ჰოლმსის მსგავსი მეთოდების გამოყენებას დამნაშავის იდენტიფიცირებისთვის. ამავდროულად ცდილობენ ჭირის კონტროლის დასავლურ მეთოდებს მიმართონ,  თუმცა კუნძულის მაცხოვრებლები ეწინააღმდეგებიან კარანტინის ზომებს, რაც იწვევს ინფექციებისა და სიკვდილიანობის ზრდას. 

## თემები და სტილი 
„World Literature Today“ -ის წარმომადგენელმა მეტ ჰენსონმა აღნიშნა, რომ *„შავი ჭირის ღამეების“* მოტივები ოსმალეთის იმპერიის დაშლის ბოლო წლებში, განსაკუთრებით აბდულჰამიდ II- ის კატასტროფული მმართველობის დროსაა ასახული. ფამუქი მხატვრულად აღწერს ფრაგმენტული, პოლიტიკური იდენტობების ჩამოყალიბებას, რამაც პირველი მსოფლიო ომი გამოიწვია და საბოლოოდ თურქეთის რესპუბლიკის საფუძვლები განამტკიცა.  ჟურნალ „The Atlantic“ -ში ჯუდიტ შულევიცმა დაწერა, რომ *„შავი ჭირის ღამეები“* უბრალოდ სატირა და მეტაფორაა, რომელიც ათათურქის, ქემალიზმის და პრეზიდენტ ერდოღანის მთავრობის კრიტიკაში ოსმალეთის, რევოლუციური და ნაციონალისტური ლიდერობის სტილებს ეყრდნობა. 

## მიღება 
*„ნიუ იორკერისთვის“* მიცემულ რეცენზიაში ჯეიმს ვუდმა აღნიშნა, რომ ფამუქი, მიუხედავად იმისა, რომ აცნობიერებს, თუ როგორ უსამართლოდ იყო ორიენტალიზებული ჭირი ისტორიულად, როგორც ჩანს, სიამოვნებას იღებს მინგერის ორიენტალიზაციისგან, ოსმალური მაგიისა და მითოლოგიის გაჯერებით. წიგნის დასასრულს მთხრობელი ახსენებს ედვარდ საიდის ტერმინის, „ორიენტალიზმის“, „უარყოფითად შეცვლილ მნიშვნელობას“. 

## სქოლიო
კატეგორია:დეტექტიური რომანები
კატეგორია:ორჰან ფამუქის რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
კატეგორია:2021 წლის რომანები
კატეგორია:Pages with unreviewed translations
უიეზდ-უ-ბრნა

**უიეზდ-უ-ბრნა** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. უიეზდ-უ-ბრნა ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს.

## გეოგრაფია
უიეზდ-უ-ბრნა ქალაქ ბრნოდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 13 კილომეტრში მდებარეობს. მისი შემოგარენის სასოფლო-სამეურნეო ლანდშაფტებითაა წარმოდგენილი და ქალაქი დიე-სვრატკას ხეობაშია გაშენებული. უიეზდ-უ-ბრნაში მიედინება მდინარე ლიტავა.

## ისტორია
უიეზდი წერილობით წყაროებში პირველად „უიეზდეცის“ სახელით ოლომოუცის ეპისკოპოს ინდრჟიხ ზდიკის 1141 წელს გამოცემულ სიგელშია ნახსენები. 

უიეზდი 1805 წლის 2 დეკემბერს გამართული ცნობილი აუსტერლიცის ბრძოლის ერთ-ერთი ცხელი წერტილი იყო. 

1909 წელს დასახლებას საბაზრო ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1952 წელს ერთ მუნიციპალიტეტად გაერთიანდა უიეზდი, რიხმანოვი და შტერნოვი. ამ წელსვე მას დღევანდელი სახელი უიეზდ-უ-ბრნა ეწოდა, რაც ბრნოსთან მდებარე უიეზდს ნიშნავს.
 
## ღირსშესანიშნაობები
უიეზდ-უ-ბრნას მთავარი ღირსშესანიშნაობა წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესიაა. იგი ნეოკლასიკურ სტილში 1845–1846 წლებში აშენდა. მანამდე აქ იდგა 1318 წელს აგებული რომანული სტილის ტაძარი. დღევანდელი ტაძრის ინტერიერი 1852 წელს დასრულდა.

## ცნობილი ადამიანები
*იაროსლავ კონეჩნი (1945–2017) — ხელბურთელი 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
ანდერსის დედამიწის ამოსვლა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ანდერსის „დედამიწის ამოსვლა“** (), *პასტერი T* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, კოსმოსური ხომალდის „აპოლო 8“-ის ეკიპაჟის წევრის უილიამ ანდერსის მიერ, გადაღებული ცნობილი ფოტოს „დედამიწის ამოსვლის“ პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 2018 წელს).

## კრატერის აღწერა
მინი|მარცხნივ|კრატერის ხედი „დედამიწის ამოსვლის“ ფოტოს ფონზე
მის მეზობლად მდებარეობს კრატერი 8 ბრუნდება სახლში. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.15 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
ანდერსის „დედამიწის ამოსვლის“ კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-22
შლაპანიცე

**შლაპანიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. შლაპანიცე ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. შლაპანიცეს მუნიციპალიტეტში გაერთიანებულია სოფელი ბედრჟიხოვიცე.

## გეოგრაფია
შლაპანიცე ქალაქ ბრნოდან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 4 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი დიე-სვრატკას ხეობაშია გაშენებული. შლაპანიცეში მიედინება პატარა მდინარე რჟიჩკა.

## ისტორია
ისტორიულ წყაროებში შლაპანიცე პირველად 1235 წელს არის მოხსენიებული. ქალაქის სახელწოდება ძველი ჩეხური სიტყვა „šlapan“-იდან მომდინარეობს, რაც ფეხით სიარულს, ნაბიჯების გადადგმას ნიშნავს.  არქეოლოგიური აღმოჩენები ადასტურებს, რომ დღევანდელი შლაპანიცეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ პალეოლითის ხანაში. დიდი მორავიის პერიოდში (IX-X საუკუნეები) აქ სლავური დასახლება იყო.

XIII საუკუნეში შლაპანიცე საკმაოდ მდიდარი დასახლება იყო, რაც განპირობებული იყო მის შემოგარენში არსებული სავაჭრო გზებით. 1430 წლის 17 მაისს შლაპანიცეს მიდამოებში გამართულ ბრძოლაში დამარცხდა ჰუსიტების ლაშქარი.

1531 წელს საღვთო რომის იმპერატორმა ფერდინანდ I-მა შლაპანიცეს რამდენიმე პრივილეგია მიანიჭა, მათ შორის იყო ყოველკვირეული ბაზრის გამართვისა და საკუთარი ბეჭდის ქონის უფლება. ამ უფლებებმა ქალაქის მომდევნო წლებში განვითარება და ზრდა განაპირობა. 

XVII საუკუნის დასაწყისში შლაპანიცეში გამავალმა სავაჭრო გზებმა ქალაქ ბრნოში გადაინაცვლა, რითაც მან თავისი მნიშვნელობა დაკარგა.

XIX საუკუნეში შლაპანიცეში განვითარდა მრეწველობა. 1807 წელს ქალაქში დაარსდა იოზეფ შმალის შალის ქარხანა. 1814 წელს მეწარმე იოჰან რაიფმა და მისმა პარტნიორებმა აქ მანქანათმშენებლობის ქარხანა დააარსეს, ეს ქარხანა ორთქლზე მომუშავე ძრავებს აგებდა.

1932 წლიდან ქალაქში იმართება შლაპანიცეს ფესტივალი. 1937 წლიდან 1943 წლამდე შლაპანიცეს ჰქონდა საკუთარი ელექტროსადგური, რომელიც შეშაზე, ბუნებრივ აირსა და დიზელზე მუშაობდა. 1945 წლის 24 აპრილს შლაპანიცე გაათავისუფლა წითელმა არმიამ.

1965 წელს შლაპანიცეს თანამედროვე სტანდარტების ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1993 წელს დაარსდა გიმნაზია. 
მინი|გიმნაზია ყოფილ ციხესიმაგრეში
## ღირსშესანიშნაობები
შლაპანიცეს მთავარი ღირსშესანიშნაობა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიაა. თავდაპირველად ის შუა საუკუნეების გოტიკური სტილის ეკლესია იყო, რომელიც XVIII საუკუნის შუა ხანებში ბაროკოს სტილში აღადგინეს.

მნიშვნელოვანი ისტორიული შენობაა სკოლასტერია თავისი სამრევლოთი. ამ შენობაზე არსებულ რელიეფურ დაფაზე 1613 წელია ამოტვიფრული.

შლაპანიცეს მერიის შენობა 1605 წელს არის აგებული. XVIII საუკუნის ბოლოს მასში განთავსებული იყო სასტუმრო სახელწოდებით U černého orla („შავ არწივთან“), ხოლო 1869 წლიდან ქალაქის ფოსტა. 1867 წელს მერიის დღევანდელი შენობა შაქრის ქარხნის დირექტორმა ალოიზ ტაუშინსკიმ შეიძინა. შენობა მის ოჯახს ეკუთვნოდა 1945 წლამდე.

## ცნობილი ადამიანები
*ალოიზ კალვოდა (1875–1934) — მხატვარი
*ფრანტიშეკ შტერცი (1912–1978) — ფეხბურთელი
*ვრატისლავ შტეპანეკი (1930–2013) — სასულიერო მოღვაწე
*ლიბუშე შაფრანკოვა (1953–2021) — მსახიობი
*ლუკაშ დოსტალი (დაბ. 2000) — ჰოკეისტი

## დაძმობილებული ქალაქები
* ბრენ-ლ'ალიო, ბელგია

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
ტიტე ქიქოძე

**ეგნატე (ტიტე) სვიმონის ძე ქიქოძე** (8 ნოემბერი, 1863 — 1939) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ტიტე ქიქოძე დაიბადა ქუთაისში მღვდლის ოჯახში. პირველდაწყებითი განათლება ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში მიიღო, რომელიც 1861 წელს დაამთავრა. 1861-1886 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში სამედიცინო ფაკულტეტზე.

1887 წლიდან ტიტე ქიქოძე მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამედიცინო მოხელის თანამდებობაზე. ეს სამსახური მას არ აკმაყოფილებდა და პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში მივლინება მოითხოვა.  მივლინებაში ყოფნის დროს დოქტორის ხარისხზე გამოცდების ჩასაბარებლად ემზადებოდა. 1889 წელს მან წარმატებით ჩააბარა გამოცდები და იმავე წელს ექიმ-ასისტენტად დაინიშნა პეტერბურგის ალექსანდრეს სახელობის საავადმყოფოში.

საავადმყოფოში პრაქტიკულ საქმიანობას ქართველი ექიმი ნაყოფიერად უთავსებდა მეცნიერულ მოღვაწეობას და ამ პერიოდში დაწერა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „Патологическая анатомия крови при крупозном воспалении легких“ (სისხლის პათოლოგიური ანატომია ფილტვების ანთების დროს), რომელიც 1890 წლის 14 აპრილს პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში დაიცვა.

ტიტე ქიქოძე თავდაუზოგავად მუშაობდა ჯერ რუსეთის, ხოლო შემდეგ საქართველოს სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებებში. მნიშვნელოვანია ქიქოძის თბილისში საქმიანობის პერიოდი. 1899 წელს იგი თბილისის გუბერნიის მთავარ ექიმად დაინიშნა და ამ საპატიო ადგილზე 21 წლის მანძილზე მოღვაწეობდა. ტიტე ქიქოძე დაუღალავად ზრუნავდა მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურების გაუმჯობესებაზე. მის მიერ თბილისის გუბერნიის სოფლებში 13 ქსენონი და 18 სახელმწიფო სასოფლო საავადმყოფო გაიხსნა, რომელიც იყო პირველი უფასო სამედიცინო დახმარების სასოფლო უბნები საქართველოში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ტიტე ქიქოძის მიერ შექმნილი მალარიის საწინააღმდეგო ამბულატორიული ქსელი, რომელმაც ასობით მალარიით დაავადებული ადამიანი იხსნა სიკვდილისაგან.

1893 წლიდან ტიტე ქიქოძე გახლდათ ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1901 წლის 13 მარტს მან საზოგადოების წევრებს სთხოვა, მისთვის დროებით გადაეცათ „კარაბადინი“ და სხვა საექიმო წიგნები. ნიკოლოზ ცხვედაძემ მისი თხოვნა დააკმაყოფილა.

საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ქიქოძე მიიწვიეს ჯანმრთელობის დაცვის სახალხო კომისარიატის სანიტარულ-ეპიდემიური განყოფილების გამგის თანამდებობაზე. 1923 წლიდან იყო სახელმწიფო დაზღვევის თერაპევტ-კონსულტანტი.

მის კალამს ეკუთვნის რამდენიმე სამედიცინო ნაშრომი:  „თბილისის გუბერნიის მედიკურ-ტოპოგრაფიული ნარკვევები“, „თბილისის გუბერნიის  სოფლის მოსახლეობის სამედიცინო დახმარება“, „კერძო სასოფლო-საექიმო ქსენონები“, რომლებშიც აღწერილია საქართველოში სამედიცინო მომსახურების მდგომარეობა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამდე.

ეგნატე ქიქოძეს ჰყავდა მეუღლე — ნინო დავითის ასული ბარათაშვილი და სამი შვილი: ეკატერინე, გიორგი და ვანო.

ტიტე ქიქოძე გარდაიცვალა 1939  წელს 75 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1863
კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ნატაშა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ნატაშა** (), *ეილერი P* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის რუსული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 10,98 კმ-ია, სიღრმე — 1,80 კმ.

კრატერი წრიული და პრაქტიკულად დაუზიანებელია. რგოლი მკაფიოდ გამოკვეთილი, ბასრი კიდით და ვიწრო, გლუვი გარე და შიდა ფერდობებით. რგოლის ჩრდილოეთ ნაწილს პატარა კრატერების ჯგუფი აკრავს, ხოლო მის სამხრეთ ბოლოში პატარა, მარტოხელა კრატერია. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 410 მეტრით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 52.95 კმ³-ია. აუზის ფსკერი, სავარაუდოდ, ლავამ დატბორა და გაასწორა; აუზის ჩრდილოეთი ნაწილი მრავალი პატარა კრატერით არის დაფარული, რომელთაგან ზოგიერთი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენ მიმართულ ჯაჭვს ქმნის. კრატერის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიას კოპერნიკის კრატერიდან წამოსული სინათლის სხივები კვეთს.

1976 წელს სახელის შეცვლამდე კრატერი ცნობილი იყო, როგორც თანამგზავრული კრატერი ეილერი P.

## სატელიტური კრატერები 
ნატაშას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-11
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 416

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 416** რომელიც მიღეს 1977 წლის 21 ოქტომბერს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაშორების დამკვირვებელი ძალების შესახებ და აღნიშნა გენერალური მდივნის მიერ ახლო აღმოსავლეთის სიტუაციაში ყველა დაინტერესებულ მხარესთან გამართული განხილვები. საბჭომ გამოთქვა შეშფოთება რეგიონში გაგრძელებული დაძაბულობის გამო და გადაწყვიტა:

# განეახლებინა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაშორების დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ ერთი წლით, 1978 წლის 24 ოქტომბრამდე;
# მოეთხოვა გენერალურ მდივანს შემდგომი მოვლენების შესახებ უშიშროების საბჭო ინფორმირებული ყოფილიყო;
# მოუწოდა ყველა მხარეს დაუყოვნებლივ განეხორციელებინათ რეზოლუცია 338 (1973).

რეზოლუცია მიღებულ იქნა 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ; ჩინეთი და ლიბია არ მონაწილეობდნენ ხმის მიცემაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/416(1977))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ეგვიპტის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:1977 წელი ეგვიპტეში
კატეგორია:1977 წელი ისრაელში
ჯეჰანი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ჯეჰანი** (), *ეილერი K* (Euler K) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის თურქული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 4,46 კმ-ია, სიღრმე — 0,77 კმ.

კრატერს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა ბასრი კიდეებით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 160 მ-ით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა დაახლოებით 3.55 კმ³-ია. მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც ALC კრატერი (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი C-ს მიხედვით).

## სატელიტური კრატერები 
ჯეჰანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
ვახტანგ ჟვანია

**ვახტანგ ჟვანია** (დ. 2 აპრილი, 1987, თბილისი) — ქართველი იურისტი, კონსტიტუციური სამართლის სპეციალისტი, პროფესორი. 2025 წლიდან არის სსიპ იუსტიციის სახლის თავმჯდომარე.

## განათლება 
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელწიფო უნივერსიტეტის სამართლის პროგრამის მაგისტრი და ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის სამართლის, სოციალური მეცნიერებების და დიპლომატიის სკოლის სამართლის პროგრამის დოქტორანტი.

## კარიერა 
ვახტანგ ჟვანიას სხვადასხვა დროს ეკავა სხვადასხვა თანამდებობა. 2013-2015 წლებში იყო ა(ა)იპ „კონსტიტუციონალიზმის კვლევისა და ხელშეწყობის რეგიონული ცენტრის“ აღმასრულებელი დირექტორი. 2017 წლიდან 2021 წლამდე მუშაობდა განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის აკრედიტაციის ექსპერტად. ამავე პერიოდში, 2019-2021 წლებში, იყო საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტთან არსებული სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს წევრი.

2021-2022 წლებში იკავებდა საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სასწავლო ცენტრის ადმინისტრაციის უფროსის თანამდებობას. 2021 წლიდან დღემდე ეწევა აკადემიურ საქმიანობას და არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის პროფესორი.

2022 წელს დაინიშნა სსიპ საქართველოს იუსტიციის სასწავლო ცენტრის დირექტორად, 2025 წლიდან კი სსიპ იუსტიციის სახლის თავმჯდომარეა.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სსიპ „იუსტიციის სახლის“ თავმჯდომარედ ვახტანგ ჟვანია დაინიშნა
* იუსტიციის სამინისტროს სსიპ „იუსტიციის სახლის“ თავმჯდომარედ ვახტანგ ჟვანია დაინიშნა
* იუსტიციის სახლს ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს
* საქართველოს იუსტიციის ცენტრის ტრენინგები ევროპის პენიტენციური უწყებებისთვის
* იუსტიციის სახლის თავმჯდომარედ ვახტანგ ჟვანია დაინიშნა
* გლდანში იუსტიციის სახლი გაიხსნა
* საქართველოს ბიზნესასოციაციაში იუსტიციის სახლის თავმჯდომარემ ვახტანგ ჟვანიამ  მომსახურების სრულიად განსხვავებული კონცეფცია − "ბიზნესასისტენტი“ წარადგინა"
* ამ მომენტისთვის 17 კომპანია სარგებლობს „ბიზნესასისტენტის“ სერვისით - ვახტანგ ჟვანია
* საქართველოს ბიზნესასოციაციაში იუსტიციის სახლის თავმჯდომარემ ვახტანგ ჟვანიამ მომსახურების სრულიად განსხვავებული კონცეფცია − „ბიზნესასისტენტი“ წარადგინა
* საქართველოს იუსტიციის სასწავლო ცენტრსა და თურქეთის იუსტიციის აკადემიას შორის თანამშრომლობის შესახებ დოკუმენტი გაფორმდა
* ევროინტეგრაციის გამოწვევები

## სქოლიო
ომარ ბარბაქაძე

**ომარ ბარბაქაძე** (დ. 23 ოქტომბერი, 1946, ტყიბული, საქართველო) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია 
1970 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ინჟინერ-მშენებლის ფაკულტეტით.1969-1981 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო ქუთაისის ლითოფონის ქარხანაში მუშად. მუშაობდა ქუთაისის სახლსაშენ კომბინატში მოპირკეთების ოსტატად და სამუშაოთა მწარმოებლად. 1981-1982 წლებში იყო გაერთიანება „საქყოფრემმშენის“ მარტვილის უბნის მშენებელი ოსტატი. 1982-1985 წლებში მუშაობდა ქუთაისის სარაიონთაშორისო სამმართველოში, სამუშაოთა მწარმოებლად და მთავარი ინჟინრის მოადგილედ. აგრეთვე, გახლდათ საქართველოს ადგილმრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოში, ქუთაისის უბნის სამუშაოთა მწარმოებელი. 1985-1988 წლებში იყო ქუთაისის N21 სამშენებლო პროფტექნიკური სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე სასწავლო-საწარმოო სწავლების დარგში. 1988-2004 წლებში იყო სარემონტო-სამშენებლო ტრესტ „ავტორემმშენმონტაჟის“ სამუშაოთა მწარმოებელი, ამავე ტრესტის N2 სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. 2004 წლიდან არის „იბერია-21“ის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
ალანი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ალანი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კაცის კელტური სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 1.14 კმ, სიღრმე — 0.27 კმ.

კრატერს თითქმის იდეალური წრიული თასის ფორმის ფორმა აქვს. რგოლის სამხრეთ-დასავლეთი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი მონაკვეთები მეზობელი დარტყმებით არის გასწორებული. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფზე 50 მ-ია. კრატერის მოცულობა 0.12 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
ალანის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19