open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ურსულა ანდრესი

**ურსულა ანდრესი** ( დ. 19 მარტი 1936) — შვეიცარიელი მსახიობი, ყოფილი მოდელი და სექს-სიმბოლო, რომელიც თამაშობდა ამერიკულ, ბრიტანულ და იტალიურ ფილმებში. 1962 წელს მონაწილეობა მიიღო პირველ ფილმში ჯეიმზ ბონდის შესახებ „დოქტორი ნოუ“, სადაც შეასრულა „ბონდის გოგოს“ — ჰონი რაიდერის როლი, რისთვისაც ოქროს გლობუსით დაჯილდოვდა.  1967 წელს ითამაშა პაროდიულ კინოკომედიაში „კაზინო როიალი“.

## ბიოგრაფია 
ურსულა ანდრესი დაიბადა შვეიცარიაში, ოსტერმუნდიგენში, დედამისის — ეროვნებით შვეიცარიელის ანას და მამამისის — ეროვნებით გერმანელის როლფ ანდრესის ოჯახში. ჰონი რაიდერის როლმა ფილმში „დოქტორი ნოუ“ ანდრესს პოპულარობა შესძინა, განსაკუთრებით დამახასიათებელი აღმოჩნდა ნაწყვეტი, სადაც იგი კარიბის ზღვიდან ამოდის თეთრ ბიკინიში, რომელიც საკულტო მომენტი გახდა კინემატოგრაფსა და მოდის ისტორიაში. ანდრესს ჰქონდა მძიმე შვეიცარიულ-ამერიკული აქცენტი, რის გამოც მისი პერსონაჟი გაახმოვანა ნიკი ვან დერ ზილმა, ხოლო კალიფსო იმღერა ინგლისელმა მსახიობმა დიანა კოუპლენდმა.

აღსანიშნავია, რომ ბიკინი, რომელიც მას ეცვა ფილმში „დოქტორი ნოუ“ გაიყიდა აუქციონზე 41.125 ევროდ 2001 წელს. 1965 წელს ანდრესი გაშიშვლდა Playboy-სთვის. 1963 წელს ელვის პრესლისთან ერთად ითამაშა ფილმში „გართობა აკაპულკოში“, ამავე წელს ფრენკ სინატრასთან და დინ მარტინთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ფილმში „ტეხასიდან ოთხნი“, ხოლო 1965 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმში „მეათე მსხვერპლი“, სადაც პარტნიორობა გაუწია მარჩელო მასტროიანმა. 1981 წელს როლი შეასრულა ფილმში „ტიტანების ბრძოლა“. 1995 წელს „Empire“-მა ანდრესი აირჩია ერთ-ერთ ყველაზე სექსუალურ ვარსკვლავად კინო-ისტორიაში“.

ურსულა ანდრესი 1957 წელს ცოლად გაჰყვა მსახიობსა და რეჟისორს ჯონ დერეკს, თუმცა 1966 წელს წყვილი ერთმანეთს გაშორდა. ხანგრძლივი ურთიერთობა ჰქონდა ჟან-პოლ ბელმონდოსთან. 1979–83 წლებში მისი პარტნიორი იყო ჰარი ჰემლინი, რომლისგანაც 1980 წელს შვილი შეეძინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:შვეიცარიელი მსახიობები
კატეგორია:შვეიცარიელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აილენდედი

**აილენდედი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, კასლბარსა და უესტპორტს შორის. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეიოს საგრაფო

კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ოსკარის 57-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 57-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 57-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1985 წლის 25 მარტს დოროთი ჩენდლერის პავილიონში, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1984 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC.

## ლაურეატები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Academy Awards Official Web Site

## სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
წავი ჩუკა

**წავი ჩუკა** () — არკადი ხინთიბიძის საბავშვო ანიმაციური ფილმი, რომელიც გადაღებულია ვ. ფირცხალავას სცენარის მიხედვით 1953 წელს. არაერთხელ იყო გამოშვებული VHS-ისა და DVD-ზე. 1962 წელს წავი ჩუკას საფუძველზე გამოვიდა დიაფილმი.

## სიუჟეტი 
ერთხელ, ძლიერი ჭექა-ქუხილის შედეგად, წავების ოჯახი უბედურებას გადაეყარა: წყალდიდობა, რომელიც გამოიწვია თავსხმამ დაანგრია კაშხალი, რომელიც მდინარეზე იყო აშენებული. შრომისმოყვარე წავებმა ახალ მშენებლობას მოკიდეს ხელი, თუმცა ერთი წავი სახელად ჩუკა, ზარმაცია და არ ისურვებს მეგობრებისთვის დახმარების გაწევას. შემდეგ მოთხრობილია ჩუკას თავგადასავლებზე, რომელიც ახალი მეგობრების ძიებაში ტყეში წასვლას გადაწყვიტავს. თავდაპირველად იგი გაიცნობს ციყვებს, შემდეგ — ზღარბებს. მთავარ გმირს მოუწევს მშიერი მელიისგან თავის გადარჩენა. ჩუკა მიხვდება, რომ გადარჩენა შესაძლებელია მხოლოდ ახლობლებთან ყოფნით. იგი დაბრუნდება და ყველასთან ერთად მონაწილეობას მიიღებს ახალი კაშხლის მშენებლობაში.

## შემქმნელები 
* რეჟისორები — არკადი ხინთიბიძე, გრიგორი ჩმუტოვი 
* სცენარის ავტორი — ვ. ფირცხალავა 
* დამდგმელი მხატვარი — ბორის სტარიკოვსკი 
* მხატვარ-დეკორატორები: ო. ჯაფარიძე, ა. თოდრია, ე. ხაჩოიანი
* მხატვარ-ანიმატორები: მ. ძაგანია, ნ. კილოსანიძე, კ. ნადირაძე, ი. მანჯგალაძე და სხვა
* ხმის ოპერატორი — დავით ლომიძე 
* ასისტენტები — ს. ტოპუზისი, დ. ტარალაშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* წავი ჩუკა 
* წავი ჩუკა — დიაფილმი  

კატეგორია:1953 წლის ფილმები
კატეგორია:1953 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
ყირიმის ოპერაცია

**ყირიმის ოპერაცია** — საბჭოთა ჯარების შეტევითი ოპერაცია მეორე მსოფლიო ომის მპერიოდში, ყირიმის გათავისუფლების მიზნით. მიმდინარეობდა 1944 წლის 8 აპრილიდან 12 მაისამდე. ოპერაციაში მონაწილეობდა პრიმორსკის და უკრაინის მეოთხე არმიები. საბჭოთა ჯარების შეტევას მხარს უჭერდა შავი ზღვის ფლოტი და აზოვის სამხედრო ფლოტილია. გერმანიის მე-17 არმიას ყირიმში ეკავა ღრმად ეშელონირებული თავდაცვითი პოზიციები. 8 აპრილს საბჭოთა ჯარები გადავიდნენ შეტევაზე და დაიკავეს არმიანსკი, ხოლო 11 აპრილს ქერჩი და ჯანკოი. 15-16 აპრილს საბჭოთა ჯარები მიადგნენ სევასტოპოლს, რომელიც შტურმით აიღეს 9 მაისს. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Fortress Crimea - A Romanian View
*Last Stand in Crimea - A Romanian View
*"Operation 60,000" Evacuation from Crimea - a Romanian View
*Retaking the Crimea

კატეგორია:ოპერაციები და ბრძოლები დიდ სამამულო ომში
აშშ-ის უზენაესი სასამართლო

მინიატიურა|აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გერბი
**აშშ-ის უზენაესი სასამართლო** — აშშ-ის უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია. სასამართლოს შემადგენლობაში შედის 9 მოსამართლე, რომელთაგან ერთ-ერთი თავჯდომარეა. მოსამართლეებს სამუდამო ვადით ნიშნავს პრეზიდენტი სენატის თანხმობით. 

უზენაესი სასამართლო დაარსდა 1789 წელს. თავისი პირველი გადაწყვეტილება 1792 წელს გამოიტანა. 1835 წლამდე უზენაესის სასამართლოს წევრები იყვნენ მამაკაცი-პროტესტანტები. 1835 წელს ენდრიუ ჯექსონმა მოსამართლედ დანიშნა კათოლიკე როჯერ ტოუნი. 1916 წელს პრეზიდენტმა ვუდრო უილსონმა მოსამართლედ დანიშნა ებრაელი ლუის ბრანდესისი. 1967 წელს ტარგუდ მარშალი გახდა პირველი აფრო-ამერიკელი უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეებს შორის. 1981 წელს რონალდ რეიგანმა მოსამართლედ დანიშნა პირველი ქალი უზენაესი სასამართლოს ისტორიაში - სანდრა დეი ო’კონორი. 2009 წლის აგვისტოში უზენაესი სასამართლოს წევრად პირველად დანიშნეს ლათინოამერიკული წარმოშობის სონია სოტომაიორი.

## მოსამართლეები 
2005 წლიდან, სასამართლოს უწოდებენ „რობერტსის სასამართლოს“ (), გამომდინარე თავმჯდომარის, ჯონ რობერტსის გვარიდან.

File:Official roberts CJ.jpg|სასამართლოს თავმჯდომარე**ჯონ რობერტსი**(2005-დან; დანიშნა ჯორჯ უოკერ ბუშმა)
File:Clarence Thomas official SCOTUS portrait.jpg|მოსამართლე**კლარენს ტომასი**(1991-დან; დანიშნა ჯორჯ ჰერბერტ უოკერ ბუშმა)
File:Ruth Bader Ginsburg official SCOTUS portrait.jpg|მოსამართლე**რუთ ბადერ გინსბურგი**(1993-დან; დანიშნა უილიამ ჯეფერსონ კლინტონმა)
File:Stephen Breyer, SCOTUS photo portrait.jpg|მოსამართლე**სტიფენ ბრაიერი**(1994-დან; დანიშნა უილიამ ჯეფერსონ კლინტონმა)
File:Samuel Alito official photo.jpg|მოსამართლე**სამუელ ალიტო**(2006-დან; დანიშნა ჯორჯ უოკერ ბუშმა)
File:Sonia Sotomayor in SCOTUS robe.jpg|მოსამართლე**სონია სოტომაიორი**(2009-დან; დანიშნა ბარაკ ჰუსეინ ობამამ)
File:Elena Kagan Official SCOTUS Portrait (2013).jpg|მოსამართლე**ელენა კაგანი**(2010-დან; დანიშნა ბარაკ ჰუსეინ ობამამ)
File:Associate Justice Neil Gorsuch Official Portrait.jpg|მოსამართლე**ნილ გორსაჩი**(2017-დან; დანიშნა დონალდ ჯონ ტრამპმა)
File:Judge Brett Kavanaugh.jpg|მოსამართლე**ბრეტ კავანო**(2018-დან; დანიშნა დონალდ ჯონ ტრამპმა)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт Верховного Суда Соединённых Штатов Америки 
* О становлении Верховного суда США 

კატეგორია:აშშ-ის უზენაესი სასამართლო
კატეგორია:აშშ-ის მთავრობა
ემპირიოკრიტიციზმი

**ემპირიოკრიტიციზმი** () — XIX საუკუნის დასასრულის პოზიტივიზმის ერთ-ერთი სახესხვაობა, კერძოდ, რიხარდ ავენარიუსის სუბიექტურ-იდეალისტური კონცეფცია, იგივე მახიზმი. ემპირიოკრიტიციზმის ამოსავალი პრინციპია „წმინდა ცდის“ კატეგორია. წმინდა ცდა კი, მისი წარმომადგენლების გაგებით, სამყაროს უკანასკნელი და ამდენად „ნეიტრალური“ ელემენტია, ესე იგი, იგი არ არის არც ფსიქოლოგიური და არც ფიზიკური ელემენტი და განიცდება როგორც შეგრძნებათა კომპლექსი ანუ გრძნობადი ცდის მონაცემი. ემპირიოკრიტიკოსები ფიქრობენ, რომ მის მიმართ შეუძლებელია ისეთი ფილოსოფიური კატეგორიების გამოყენება, როგორიცაა მატერია, ცნობიერება, აუცილებლობა, მიზეზობრიობა და ა.შ. ამ თვალსაზრისით ემპირიოკრიტიციზმისთვის დამახასიათებელია ავენარიუსისეული „პრინციპული კოორდინაციის“ თეორია და ინტროექციის ცნება. ავენარიუსისათვის იდეალურისაგან დამოუკიდებლად არ არსებობს არავითარი მატერიალური, ე.ი. „ნეიტრალური ცდის“ საფუძველზე ყოველგვარი ინტროექციისაგან თავის დაღწევა ისევ იდეალურისა და მატერიალურის უარყოფის გზითაა შესაძლებელი. ავენარიუსის აზრით, ინტროექცია არღვევს ემპირიულად მოცემული სამყაროს „ბუნებრივ მთლიანობას“. ამასთან ავენარიუსი ცდილობდა შეექმნა სამყაროზე ისეთი წარმოდგენა, რომელიც მის (სამყაროს) „საერთო ნიშნებზე“ იქნებოდა დამყარებული.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პოზიტივიზმი
მონტან-პელე

**მონტან-პელე** () — მოქმედი ვულკანი ვესტ-ინდოეთში, კუნძულ მარტინიკაზე. სიმაღლე 1397 მ. 

ვულკანური კონუსი შედგება ვულკანური ფერფლისა და გამყარებული ლავისაგან. ცნობილია 1902 წლის კატასტროფული ამოფრქვევა, როდესაც მძიმე მხურვალე ღრუბელმა, რომელიც შედგებოდა ფერფლისაგან, ვულკანური ყუმბარისაგან და სხვა პროდუქტებისაგან გაანადგურა იმ დროისათვის კუნძულის უდიდესი ქალაქი სენ-პიერი და შეიწირა დაახლოებით 30 ათასი ადამიანის სიცოცხლე. ეს იყო XX საუკუნის ყველაზე კატასტროფული ვულკანური ამოფრქვევა. ამ ამოფრქვევის გამო მსგავს ვულკანებს პელეს ტიპის ვულკანებს მიაკუთვნებენ. 

საფუძველის დიამეტრი 15 კმ აღწევს. ვულკანის მწვერვალი წარმოადგენს შიშველ ლავურ კონუსს. მწვერვალზე ოვალური კრატერია, რომლის ზომებია 1000X750 მ. აქვს ორი ექსტრუზიული გუმბათი, რომლებიც შეიქმნა ბლანტი მაგმის გამოწნევის შედეგად. 1929 წლის ამოფრქვევის შედეგად შეიქმნა ახალი გუმბათი. გეოლოგიური თვალსაზრისით, მონტან-პელე, სუბდუქციური ზონის ტიპური შედეგია. საკუთრივ, სუბდუქციის შედეგად შეიქმნა მცირე ანტილის კუნძულების რკალი და 850 კმ სიგრძის ვულკანების თაღოვანი ჯაჭვი. 

ვულკანოლოგებმა დაადგინეს მონტან-პელეს ევოლუციის სამი განსხვავებული ფაზა: დაწყებითი, შუალედური და თანამედროვე. დაწყებით ფაზაში, რომელსაც „პალეო-პელე“ ეწოდება მონტან-პელე სტრატოვულკანი იყო. „პალეო-პელეს“ კონუსი შედგება სხვადასხვა ლავური ფენებისაგან. „პალეო-პელეს“ კონუსის ნაშთის ხილვა დღესაც არის შესაძლებელი ვულკანის ჩრდილოეთ მხარეს. მეორე, შუალედური ფაზა დაიწყო დაახლოებით 100,000 წლის წინ. ამ ფაზაში მოხდა რამდენიმე ამოფრქვევა, მათ შორის 1902 წლის ამოფრქვევა. უკანასკნელ თანამედროვე ფაზაში პემზის ბუდობებთან ერთად შეიქმნა ამჟამინდელი კონუსის დიდი ნაწილი. 

უკანასკნელი 5,000 წლის განმავლობაში იდენტიფიცირებულია ვულკანის 30-ზე მეტი ამოფრქვევა. შედარებით სუსტი ამოფრქვევები მოხდა 1929-1932 წლებში. მთისძირის სიახლოვეს გახსნილია ვულკანოლოგიური მუზეუმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:საფრანგეთის ვულკანები
ლეონარდო (კუ ნინძები)

**ლეონარდო**, ან **ლეო** — *კუ ნინძების* კომიქსებისა და დაკავშირებული მედიის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. Mirage/Image Comics-ის კომიქსებში ყველა კუ ატარებს წითელ ბენდენებს, მაგრამ სხვა ვერსიებში ლეონარდო ლურჯი ბენდენით დადის. მისი იარაღია ორი ნინძატო. სხვადასხვა მედიაში იგი წარმოდგენილია, როგორც კუ ნინძების ლიდერი და ყველაზე დისციპლინირებული ამ ოთხეულში. სახელი შეიძინა ლეონარდო და ვინჩის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლეონარდოს პროფილი კუ ნინძების ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ანტთროპომორფული აღმოსავლეთ ხელოვნებების ოსტატები
კატეგორია:სუპერგმირი ცხოველები
კატეგორია:ბავშვობის სუპერგმირები
კატეგორია:გამოგონილი მოფარიკავეები
კატეგორია:გამოგონილი მუტანტები
კატეგორია:გამოგონილი ნინძები
კატეგორია:გამოგონილი კუები
კატეგორია:კინოფილმების პერსონაჟები
კატეგორია:კუ ნინძების პერსონაჟები
კატეგორია:კუ ნინძების (1987 წლის სერიალი) პერსონაჟები
კატეგორია:კუ ნინძების (2003 წლის სერიალი) პერსონაჟები
კატეგორია:Nicktoon-ის პერსონაჟები
ხუან კარლოს ვარელა

**ხუან კარლოს ვარელა როდრიგესი** (; დ. 12 დეკემბერი 1963, პანამა, პანამა) — პანამელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ვიცე-პრეზიდენტი 2009 წლის 1 ივლისიდან, ქვეყნის პრეზიდენტი 2014 წლის 1 ივლისიდან 2019 წლის 1 ივლისამდე.

## ბიოგრაფია 
ხუან კარლოს ვარელა დაიბადა პანამის დედაქალაქში. მისი ოჯახი დიდი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდა ერერას პროვინციაში. კოლეჯის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, სადაც 1985 წელს მიიღოსამრეწველო მშენებლობის ბაკალავრის ხარისხი. 1985 წელს ვარელა გახდა საოჯახო ფირმის „Varela Hermanos“ წევრი და 2008 წლამდე ასრულებდა აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობას. 

1990-იან წლებში დაიწყო პოლიტიკური კამპანია. 2008 წელს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატი. 2009 წელს დაიკავა ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ამომრჩეველთა ხმების  39,15% და 2014 წლის 1 ივლისს ჩაიბარებს ქვეყნის მეთურის სავარძელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*პანამის ვიცე-პრეზიდენტი. 
*ბიოგრაფია 

კატეგორია:პანამის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის პანამელი პოლიტიკოსები
სენ-პიერი (მარტინიკა)

**სენ-პიერი** () — პატარა საპორტო ქალაქი ვესტ-ინდოეთში, კუნძულ მარტინიკაზე. 2007 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 4,590 ადამიანი. დაარსდა 1635 წელს ფრანგი ახალმოსახლეების მიერ. 1692 წლამდე მანამ სანამ გუბერნატორის რეზიდენცია იქნა გადმოტანილი ფორ-დე-ფრანსში, იყო ამავე სახელწოდების ფრანგული კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი. შემდეგი ორი საუკუნის განმავლობაში რჩებოდა ეკონომიკურად ყველაზე განვითარებულ ქალაქად კუნძულ მარტინიკაზე. ვულკან მონტან-პელეს ამოფრქვევის შედეგად, თითქმის მთლიანად დაინგრა 1902 წელს. ამასთანავე ვულკანიდან წამოსულმა პიროკლასტურმა ნაკადმა შეიწირა უამრავი ადამიანის სიცოცხლე. შაქრის წარმოების ცენტრია. არის გეოლოგიური ლაბორატორია და ვულკანოლოგიური მუზეუმი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მონტან-პელე 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ლონდონის კონფერენცია (1832)

**ლონდონის კონფერენცია** — საერთაშორისო კონფერენცია, რომელიც საბერძნეთში სტაბილური მთავრობის შექმნის მიზნით გაიმართა. სამ სახელმწიფოს შორის (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, რუსეთი) მოლაპარაკება დასრულდა საბერძნეთის სამეფოს შექმნით, რომელსაც სათავეში ბავარიის პრინცი ოტონ ვიტელსბახი ჩაუყენეს.

კონფერენციის მოწვევა განაპირობა ოსმალეთის იმპერიასთან რუსეთის, საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის დახმარებით  საბერძნეთის გამარჯვებამ დამოუკიდებლობისათვის ომში (1821-1829 წწ.). კონფერენცია მოიწვიეს დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის პალმერსტონის ინიციატივით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Protocol of London, 1832

კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საერთაშორისო კონფერენციები
რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა

**რიჩარდ ნიქსონის მკვლელობა** () — 2004 წლის ამერიკული ფილმი. დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე.

## სიუჟეტი
სემუელ ბიკი ჩვეულებრივი ამერიკელია. ის ცხოვრებისგან იმედგაცრუებულია, ქორწინება თვალწინ ენგრევა, გამყიდველის თანამდებობა უაზრობად ეჩვენება. ბიკი ცდილობეს, ყველაფერი მოაწესრიგოს, აღადგინოს ოჯახი, დაიწყოს საკუთარი საქმე. მაგრამ საზოგადოებაში, რომელსაც აწუხებს კორუფცია, ვიეტნამის ომი და სხვა პრობლემები, არ არსებობს ბიკის მსგავსი მეოცნებეთა ადგილი. ტელევიზიაში მუდმივად რიჩარდ ნიქსონს, აშშ-ის 37-ე პრეზიდენტი ჩანს. ბიკი ჩათვლის, რომ ყველა მისი პრობლემის სათავე პოლიტიკური სისტემა და პრეზიდენტია და გადაწყვეტს თეთრ სახლზე თავდასხმას. ბიკი თვითმფრინავის გატაცების უშედეგო მცდელობისას იღუპება.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:მექსიკური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული ფილმები
გლენამოი

**გლენამოი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეიოს საგრაფო

კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ანალემა

thumb|ანალემა ცაში.

ასტრონომიაში **ანალემა** ( — „ძირითადი“, „ფუნდამენტი“) — მრუდე ხაზი ან დიაგრამა რომელიც აერთიანებს პლანეტარული სისტემის (ამ შემთხვევაში — მზის „ძირი“) თანმიმდევრობითი ადგილმდებარეობის რიგს ამ სისტემის ერთ-ერთი პლანეტის ცის კამარაზე წელიწადის ერთსა და იმავე დროს. ანალემის ფორმა განისაზღვრება დედამიწის ღერძის ეკლიპტიკის სიბრტყესთან მიმართებაში დახრილობით და დედამიწის ორბის ელიპტურობით. მზის უმაღლესი მდებარეობა ანალემაზე შეესაბამება ზაფხულის ნაბუნიობას, ყველაზე დაბალი — ზამთრისას. „რვიანის“ ფორმის მდგომარეობას მზე იძენს წელიწადში ორჯერ, აპრილის დასაწყისსა და აგვისტოს ბოლოს. ეს თარიღები არ ეთხვევა გაზაფხულის და შემოდგომის ბუნიაობებს და ზაფხულის მოახლოებისას იწყება (სამხრეთ ნახევარსფეროში — ზამთრის მოახლოებისას), დედამიწის ორბიტის ელიპტურობის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Analemma.com 

კატეგორია:მზის სისტემის დინამიკა
კატეგორია:მზის საათები
კუ ნინძები II: შლამის საიდუმლო

***კუ ნინძები II: შლამის საიდუმლო*** () — 1991 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც ეფუძნება *კუ ნინძების* პერსონაჟების ისტორიებს. მას ასევე მოჰყვა ორი ფილმი -  *კუ ნინძები III* (1993) და სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური *კუ ნინძები*.

ფილმის სიუჟეტით სამი კუ ნინძა, ლეონარდო, მიქელანჯელო, დონატელო  და რაფაელი, აგრეთვე მათი სენსეი სპლინტერი, კვლავ ებრძვიან  შრედერს. ამჯერად იგი ბრუნდება, რათა კვლავ მართოს ტერფის კლანი და შური იძიოს კუ ნინძებზე. როდესაც აღმოაჩენს მათი მუტაციის საიდუმლოს, იგი უფრო საშიში ხდება. ფილმში ჩნდება ორი ახალი პერსონაჟი - ტოკა და რაზარი.

განსხვავებით პირველი ფილმისგან, მეორეში კუ ნინძები იარაღს იშვიათად იყენებენ და საბრძოლო ხელოვნების სხვა მეთოდებით იცავენ თავს - ამით ადგილი ჰქონდა წინა ფილმთან შედარებით ძალადობის სცენების შემცირების მცდელობას. ფილმი გამოვიდა 1991 წლის 22 მარტს და არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. იგი იყო ნაკლებად ბნელი, ვიდრე 1990 წლის წინამორბედი ნაწილი. ფილმს წარმატება ხვდა წილად, აშშ-ში იგი 1991 წლის რიგით მე-13 ყველაზე შემოსავლიან ფილმად იქცა.

## მუსიკა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფილმები კუ ნინძებზე
კატეგორია:1991 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ტახუმულკო

**ტახუმულკო** () — მოქმედი ვულკანი სამხრეთ-დასავლეთ გვატემალაში, სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ნაწილია. სიმაღლე 4203 მ. გვატემალისა და ცენტრალური ამერიკის უმაღლესი წერტილი. აქვს ორმწვერვალიანი სწორი კონუსი. აღმოსავლეთი ძველი კონუსი შეიცავს კრატერს, რომლის დიამეტრია 50-70 მ; დასავლეთი კონუსი ახალგაზრდაა. კალთები შემოსილია მუხნარ-ფიჭვნარით, ზევით ქსეროფიტული მთის მდელოა. მწვერვალზე ასვლა შესაძლებელია ქალაქ სან-მარკოსიდან, რომელიც განლაგებულია ვულკანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 14 კმ-ში. 1956 წელს ტახუმულკო გამოცხადდა დაცულ ლანდშაფტად. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1863 წელს (?). არსებობს მოწმობა 1808 წლის ამოფრქვევასთან დაკავშირებით, აგრეთვე საეჭვო ცნობები 1821 (ან 1822), 1863, 1893 წლებში მომხდარი ამოფრქვევების შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტახუმულკო — გლობალური ვულკანიზმის პროგრამა  

კატეგორია:გვატემალის ვულკანები
ემანუელ ლუბეცკი

**ემანუელ ლუბეცკი** (; დ. 1964, მეხიკო) — მექსიკელი ოპერატორი. მისის მეტსახელია ჩივო. არის ამერიკის კინოოპერატორთა ასოციაციის წევრი. მიღებული აქვს ოსკარისა და BAFTA-ს ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მექსიკელი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დისნეის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სია

**ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმების** ამ სიაში შეტანილია უოლტ დისნეის სტუდიების, უოლტ დისნეის კომპანიის განაყოფის მიერ გამოშვებული ფილმები.

ამჟამად უოლტ დისნეის სტუდიები უშვებენ დისნეის და სხვა კომპანიების მფლობელობაში არსებული სტუდიების ფილმებს. ქვემოთ მითითებული ფილმების დიდი ნაწილი ეკუთვნის უოლტ დისნეის ანიმაციურ სტუდიებს, რომლებიც შეიქმნა, როგორც Walt Disney Productions-ის ანიმაციური ფილიალი და 1923 წლიდან აწარმოებდა მოკლემეტრაჟიან ანიმაციურ ფილმებს.

სტუდიამ პირველი სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, *ფიფქია და შვიდი ჯუჯა* 1937 წელს გამოუშვა და 2013 წლისთვის 52 სრულმეტრაჟიანი ფილმი შექმნა. 1995 წლის *სათამაშოების ისტორიით* დაწყებული, უოლტ დისნეის ანიმაციურმა სტუდიებმა დაიწყეს პიქსარის ანიმაციური სტუდიების ფილმების გამოშვება. უკანასკნელი, როგორც ფილიალი, მათ მფლობელობაში 2006 წელს გადავიდა.

სტუდიის სხვა დეპარტამენტებმა ფილმები კინოთეატრებში გამოუშვეს, კერძოდ Walt Disney Television Animation-მა (ამჟამად DisneyToon Studios) და სტუდიის სადისტრიბუციო ნაწილმა, რომელმაც Walt Disney Pictures-ის სახელით ფილმების დისტრიბუციაზე უფლება Touchstone Pictures-ისგან ან Miramax-ისგან შეიძინა.  1996 წელს უოლტ დისნეის სტუდიებმა გააფორმეს Studio Ghibli-ს ფილმების მსოფლიო დისტრიბუციის (გარდა იაპონიისა და ტაივანისა და ფილმისა *ციცინათელების საფლავი*) კონტრაქტი Tokuma Shoten-თან, მათ შორის, უკანასკნელ ფილმზე, *პრინცესა მონონოკე*. მოგვიანებით ეს შეთანხმება გავრცელდა DVD-ის გამოცემის უფლებებსა და Ghibli-ს ახალ ფილმებზე, როგორიც იყო ოსკარის მფლობელი *აჩრდილწაღებული*. Studio Ghibli კვლავ არის დამოუკიდებელი დისნეისგან და მკაცრად აკონტროლებს დისნეის მიერ მისი ფილმების თარგმნას.  Ghibli-ს მიერ კინოთეატრებისთვის წარმოებული ფილმების კატალოგი, რომელიც აღნიშნულია შეთანხმებაში, გამოვიდა აშშ-ში DVD-ზე (გარდა ფილმისა *ჯერ კიდევ გუშინ*) და რამდენიმე სხვა ქვეყანაში. რამდენიმე სტუდიამ მსოფლიო მასშტაბით Walt Disney Pictures-ის დახმარებით გამოუშვა საკუთარი ფილმები და ამრიგად, დისნეი ფლობს მათი რამდენიმე ტერიტორიაზე დისტრიბუციის უფლებებს.

## ფილმები
### გამოსული
;Miramax-ის მეშვეობით გამოშვებული სხვა სტუდიების ფილმები

**შენიშვნები:**

## შენიშვნები
**შენიშვნები**

**შენიშვნები სტუდიაზე/წარმოებაზე**

**Studio Ghibli-ს ფილმების ორიგინალური პრემიერის თარიღები**:
:

## იხილეთ აგრეთვე
*დისნეის სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმების სია
*დისნეის მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სია
*დისნეის ანიმაციური პერსონაჟების სია
**დისტრიბუტორი ბრენდები**
*Disney Vault
*Walt Disney Classics

## რესურსები ინტერნეტში
* უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების ისტორია 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:უოლტ დისნეის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური ფილმების სიები
ბერინგის მყინვარი

**ბერინგის მყინვარი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი ალასკაზე. იწყება ჩუგაჩისა და წმინდა ილიას მთებში, ბეგლის ყინულოვანი ველიდან. ჩრდილოეთ ამერიკის უდიდესი მყინვარია. სიგრძე 190 კმ, ფართობი 5175 კმ². მყინვარიდან გამოედინება რამდენიმე მდინარე. მყინვარი გამოდის ალასკის ყურის სანაპიროს დაბლობზე, სადაც ქმნის ყინულის მთისძირა ფრთას, რომლის სიგრძეა 80 კმ, ხოლო სიგანე 43 კმ. მყინვარის ფრონტის დაახლოებით 10 % მთავრდება ტბებში. 1960-იან წლებში მოხდა მყინვარის დაძვრა, რომლის შედეგად მისი ბოლო წინ წაიწია 1200 მ-ით, ხოლო ფართობი გაიზარდა 52 კმ²-ით. სახელი ეწოდა ცნობილი ზღვაოსნის ვიტუს ბერინგის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბერინგის მყინვარი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია 

კატეგორია:ალასკის მყინვარები
ჩუგაჩის მთები

**ჩუგაჩის მთები**, **ჩუგაჩი** () — ქედი აშშ-ის ალასკის შტატში. ჩრდილოეთით შემოზღუდულია მდინარეების მატანუსკისა და კოპერის ხეობებით. სიგრძე დაახლოებით 400 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 4016 მ (მწვერვალი მარკუს-ბეიკერი). არის მყინვარები, რომელთაგან აღსანიშნავია მყინვარი კოლუმბია, რომელიც ზღვის დონეს აღწევს. მნიშვნელოვანია აგრეთვე ბერინგის მყინვარი, რომლის სიგრძეა 190 კმ. გამყინვარების საერთო ფართობი 21,6 ათ. კმ²-ს აღწევს. ბევრია ტბა და მდინარე. გეოლოგიური თვალსაზრისით მიეკუთვნება წყნარი ოკეანის კორდილიერებს. ფერდობები 600 მ სიმაღლემდე შემოსილია წიწვოვანი ტყით, უფრო მაღლა — ალპური მდელოა. ჩუგაჩის მთების სამხრეთით მდებარეობს ქალაქი ანკორიჯი. ჩუგაჩის მთები ჩუგაჩის საშტატო პარკისა და ჩუგაჩის ეროვნული ტყის ნაწილია. პოპულარულია თხილამურებით სრიალი, საფეხმავლო ტურიზმი, ველოსიპედით სიარული.

## მთები 
ქვემოთ მოცემულია ჩუგაჩის მთების ყველაზე მაღალი მწვერვალების სია:

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ქედები
გამოძიების ფედერალური ბიურო

მინიატიურა|გამოძიების ფედერალური ბიუროს ემბლემა
**გამოძიების ფედერალური ბიურო** (, *FBI*) — აშშ-ის იუსტიციის სამინისტროს უწყება. ექვემდებარება გენერალურ პროკურორს. დაარსდა 1908 წელს. შედის ამერიკის სადაზვერვო სამმართველოს შემადგენლობაში. აქვს უფლება გამოიძიოს ფედერალური კანონის დარღვევები, პასუხს აგებს ქვეყნის, ერისა და პრეზიდენტის უსაფრთხოებაზე.

2013 წლის 22 აგვისტოს მონაცემებით FBI-ში მუშაობს 35 902 ადამიანი. მათგან — 13 785 „სპეციალური აგენტია“ და 22 117 მომსახურე პერსონალი: ანალიტიკოსები, ლინგვისტები, IT-სპეციალისტები და სხვ. მისი პირველი დირექტორი იყო ედგარ ჰუვერი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* FBI-ის ოფიციალური საიტი
* FBI-ის ისტორია: ბრძოლა მაფიასთან
* FBI Collection at Internet Archive, files on over 1,100 subjects
* FBI coverage at C-SPAN
* Bureau of Investigation, in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოძიების ფედერალური ბიურო
ჯონ ჯულიუს ენგერსტაინი

მინი|მარჯვნივ|200 პქ|ჯონ ჯულიუს ანგერსტაინი, ტომას ლოურენსის ნახატი შესრულებული დაახ. 1790 წელს.
**ჯონ ჯულიუს ანგერსტაინი** (დ. 1732 — გ. 22 იანვარი, 1823) — ლონდონის მკვიდრი, წარმოშობით რუსი ბიზნესმენი და მეცენატი, ლლოიდის წევრი. იგი იყო სახვითი ხელოვნების მოტრფიალე და კოლექციონერი. 1824 წელს მისი სურათების კოლექციის უმეტესობა გაიყიდა მისივე მამულში, რამაც საფუძველი ჩაუყარა ლონდონის ეროვნულ გალერეას.

ანგერსტაინი დაიბადა ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში, ხოლო ლონდონში დაახლოებით 1749 წელს დასახლადა. მცდარი ვარაუდით, იგი იყო რუსეთის იმპერატრიცების ეკატერინე II-ის ან ელისაბედ I-ის  უკანონო შვილი. ოჯახური ტრადიცია კი მის მშობლებად დედოფალ ანასა და ლონდონელ ბიზნესმენ ენდიუ პოულეტ თომპსონს მიიჩნევს. ლონდონში ჩამოსვლის შემდეგ მისი პირველი სამსახური თხუთმეტი წლის ასაკში თომპსონის საბუღალტრო კანტორაში იყო.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1732
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1823
კატეგორია:კოლექციონერები
კატეგორია:ბრიტანელი მეწარმეები
სლოვენიური მიწები

მინი|ტერიტორია (მწვანედ), რომელიც მოიაზრება ისტორიულ სლოვენიურ მიწებად.
**სლოვენიური მიწები** ან **სლოვენური მიწები** ( ან shortly Slovensko) — ტერიტორია ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, სადაც ისტორიულად საუბრობდნენ სლოვენურად. დროის განმავლობაში სლოვენიური მიწები წარმოადგენდნენ: ილირიის პროვინციის, ავსტრიის იმპერიის და ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ნაწილს. ისინი მოიცავდნენ კარნიოლას, შტირიისა და კარინტიის საჰერცოგოს სამხრეთ ნაწილს, ისტრიას, გორიცია და გრადიშკას, ტრიესტს და პრეკმურეს. ამ ტერიტორიის უმეტესობა სადაც მკვიდრი სლოვენები ცხოვრობენ მოქცეულია თანამედროვე სლოვენიის ფარგლებში, ხოლო ნაწილი შედის იტალიის, ხორვატიის და უნგრეთის შემადგენლობაში.

## ლიტერატურა 
*Bogo Grafenauer, *Slovensko narodno vprašanje in slovenski zgodovinski položaj* (Ljubljana: Slovenska matica, 1987)
*Josip Gruden & Josip Mal, *Zgodovina slovenskega naroda I.-II.* (Celje: Mohorjeva družba, 1992-1993)
*Janko Prunk, *A brief history of Slovenia: Historical background of the Republic of Slovenia* (Ljubljana: Mihelač, 1994)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Peter Kozler's map of the Slovene Lands on Geopedia 

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთი ევროპა
ოქსირინჰუსის პაპირუსები

180px|მინიატიურა|ბერნარდ გრენფელი
180px|მინიატიურა|არტურ ჰანტი
**ოქსირინჰუსის პაპირუსები** — ხელნაწერთა საკმაოდ მრავალრიცხოვანი ჯგუფი, აღმოჩენილია არქეოლოგთა მიერ ეგვიპტეში ოქსირინჰუსის მახლობლად. უძველესი პაპირუსი თარიღდება ძვ.წ. 50 წლით, უახლესი VI ს. შუახანებით. ისინი მოიცავს ათასობით ბერძნულ და ლათინურ დოკუმენტს, წერილს თუ ლიტარეტურულ ნაწარმოებს. გარდა ამისა, ვხვდებით ხელნაწერებს თხელ პერგამენტზე, უფრო გვიანდელ არაბულს და აგრეთვე, ხელნაწერებს ქაღალდზე (მაგალითად, შუა საუკუნეების პ. ოქსი.VI 1006).

1896 წელს ოქსფორდელმა სწავლულებმა ბერნარდ გრენფელმა და არტურ ჰანტმა ყურადღება მიაქციეს იმას, რომ ოქსირნიხის გამომშრალ მიწაში, დაუსახლებელ ადგილას, ძველი ქალაქის ნასახლარზე უამრავი პაპირუსი იყო შემონახული, რომელთაგან ბევრი ფაქტობრივად ფეხებში ებლანდებოდა გამვლელს. მას შემდეგ ოქსირნიხი გახდა პაპიროლოგებისათვის მექა, გათხრები აქ ფაქტობრივად შეუჩერებლად მიმდინარეობდა.

ოქსირნიხის პაპირუსთა შორის აღმოჩნდა –  ფრაგმენტები საფოს დაკარგული შრომებიდან, სოფოკლეს, ევრიპიდეს და სხვათა პიესები, უცნობ ავტორთა მიერ შედგენილი თუკიდიდეს გაგრძელებები, ტიტუს ლივიუსის მივიწყებული წიგნის მონათხრობი, აგრეთვე, მრავალრიცხოვანი ადრექრისტიანული ხანის ტექსტები („ოქსირნიხის სახარება“, თომას აპოკალიფსური სახარება).

ბიზანტიის ეგვიპტის მსხვილი მიწათმფლობელობის კვლევისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს აპიონების საოჯახო არქივს.

## საღვთისმეტყველო ხელნაწერები 
[100px|მინიატიურა|მარცხნივ|პ. ოქსი. VI 846: [ამოსი 2 (LXX)]]
100px|მინიატიურა|მარცხნივ|პაპირუსი P1: მათე 1
ახალი აღთქმა
ოქსირნიხის პაპირუსებში განსაკუთრებით მრავალრიცხოვანი აღმოჩნდა ახალი აღთქმის ტექსტთა ქვეჯგუფი. ეს ტექსტები დაწერილია ბერძნული უნციალური შრიფტით.

ბიბლიის ორიგინალი (თანახი) ივრითიდან გადაითარგმნა ბერძნულ ენაზე ძვ.წ. III ს.
თარგმანს ეწოდება ე. წ. სეპტუაგინტა (ბერძნულენოვანი ბიბლია) - (ან LXX, როგორც ლათინური 70), რამდენადაც არსებობს ტრადიცია, რომ იგი თარგმნა 72 ებრაელმა მწიგნობარმა. მწიგნობრები პტოლომეოს ფილადელფოსის თხოვნით იერუსალიმის პირველმღვდელთმთავარმა ალექსანდრიაში გაგზავნა სპეციალურად ძველი აღთქმის ბერძნულ ენაზე გადმოსათარგმნელად.

ამჟამად, პაპირუსების უდიდესი ნაწილი დაცულია დიდი ბრიტანეთის მუზეუმებში, უნივერსიტეტებსა და ბიბლიოთეკებში, ნაწილი შეერთებულ შტატებში, მხოლოდ მცირეოდენი მასალა მოიპოვება ეგვიპტეში, კაიროს მუზეუმში. მათ შორის არის მათეს, მარკოზის, იოანეს სახარების ნაწილები, კორინთელთა მიმართ ეპისტოლეები, უცნობ ავტორთა სახარებები, ონომასტიკონი, დიდაქე, ფილონ ალექსანდრიელის შრომები და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოქსირნიხის პაპირუსების პროექტი
* ონლაინ–ოქსირნიხ–პაპირუსები 
* ცხრილები 
* პაპირუსები
* პაპირუსის გაზეთები ბრიტანული კოლექციებიდან
* პაპირუსის დოკუმენტები
* პაპირუსები ბერძნულ ენაზე 
* ლიტერატურული ტექსტები ოქსირნიხის პაპირუსებიდან
* ოქსირნიხის პაპირუსები ონლაინში

კატეგორია:პაპირუსები
კატეგორია:ახალი აღთქმის პაპირუსები
კატეგორია:ეგვიპტური პაპირუსები
მესტიის აეროპორტი

**მესტიის აეროპორტი**, აგრეთვე ცნობილია როგორც **მესტიის თამარ მეფის სახელობის აეროპორტი** — ადგილობრივი მნიშვნელობის აეროპორტი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, დაბა მესტიაში, ზღვის დონიდან 1400 მ სიმაღლეზე. აქვს ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი, რომლის ზომებია 850 მ X 30 მ. ხელოვნური საფარის ტიპს შეადგენს ცემენტ-ბეტონი. მშენებლობის პროექტზე რამდენიმე ქართული კომპანია მუშაობდა და დასაქმებული იყო 300-მდე ადამიანი. მთავარი არქიტექტორი იურგენ მეიერ-ჰერმანი. აეროპორტის მშენებლობა დასრულდა 2010 წლის 24 დეკემბერს. ზამთრის პერიოდში აეროპორტი იღებს ერთმოტორიან თვითმფრინავებსა და მცირე 18 ადამიანის ტევადობის სამგზავრო თვითმფრინავებს. ზაფხულის პერიოდში აეროპორტს შეუძლია 50 ადამიანის ტევადობის თვითმფრინავის მიღება. ავიაკომპანია „ავიასერვის“ ხარჯზე თბილისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ფრენების შესრულება ხორციელდება მესტიის მიმართულებით. რეისიები კვირაში ორჯერ, ორშაბათს და პარასკევს, ბოლო მოდიფიკაციის Mi-171 ტიპის ვერტმფრენით სრულდება. მესტიის აეროპორტის მშენებლობა სახელმწიფოს დაახლოებით 8 მლნ. ლარი დაუჯდა. მესტიის აეროპორტი მსოფლიოს 10 ყველაზე უჩვეულო აეროპორტთა სიაში მოხვდა. ვებ-გვერდ Novate-ის არქიტექტორებმა მსოფლიოს უჩვეულო აეროპორტების სიაში მესტიის აეროპორტი შეიყვანეს და „პატარა ქართული სასწაული“ უწოდეს.

## სტატისტიკა

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს აეროპორტები
ყელის ციხე

**ყელის ციხე**, *თამარის ციხე* — ციხესიმაგრე დუშეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ჟინვალის ჩრდილოეთით 2 კმ-ში. ფშავ-ხევსურეთისაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, მაღალი მთის თხემზე. შეიცავს ორ ძირითად სამშენებლო ფენას. თავდაპირველი ფენა XII-XIII საუკუნეებს მიეკუთვნება, მომდევნო გვიან შუა საუკუნეებს.

ყელის ციხე (სავარაუდოდ თამარ მეფის ბრძანებით ჭიაბერ მანდატურთუხუცესისათვის ნაბოძები ციხეა ჟინვალსა და „შვიდთა მთიულეთთან“ ერთად) ქალაქ ჟინვალის მნიშვნელოვანი სტრატეგიული სიმაგრე იყო. ციხიდან დასავლეთით (ქალაქისკენ) ეშვებოდა დამცავი ზღუდე, რომლის ძირში კარიბჭე იყო მოწყობილი. 1973 და 1989 წწ. ციხე გათხარა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი მ. მარგველაშვილი). გათხრების შედეგად გამოვლინდა მოუჭიქავი და მოჭიქული თიხის ჭურჭლის, ბრტყელი და ღარიანი კრამიტის ნატეხები და სხვ. არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

რელიეფის თავისებურების გამო ციხესიმაგრე საკმაოდ მცირე ფართობს (500 მ²) მოიცავს. ნაგებია ნატეხი ქვით. ციხე სხვადასხვა დონეზე განლაგებული ორი ნაწილისაგან შედგება. ზედა ნაწილში ეკლესია და ორსართულიანი ნაგებობაა. ზედა ეზოს სამხრეთიდან ეკვრის ქვედა ეზო, სადაც სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო ციხის შესასვლელი კარი.

## ადგილმდებარეობა
მინი|მარცხნივ|ყელის ციხის მდებარეობა
ციხე წარმოადგენდა ქალაქ ჟინვალის მნიშვნელოვან სტრატეგიულ ციხეს. ციხის დასავლეთით მდებარე დამცავი ზღუდე, რომლის ძირში კარიბჭე იყო მოწყობილი, ასევე ის რომ აღნიშნული ციხე იდგა ფშავის არაგვის — არაგვთან შეერთებამდე პირველივე თხემზე (აღნიშნული კარგად ჩანს ძველ საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკაზე) ნათლად მიუთითებს იმას, რომ აღნიშნული თხემთან და შესაბამისად ციხის ძირში არსებული კართან მთავრდებოდა კუხეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული ნაწილი — ხერკი, ხოლო კარის შემდეგ იწყებოდა საკუთრივ ფშავის არაგვის ხეობა, რომელსაც შევყავდით ფხოვში. მთის თხემი რომელზეც აგებულია აღნიშნული ციხე, მისი ჩრდილო-დასავლეთი მიუდგომელი მხარე ესაზღვრება ფშავის არაგვს, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი უყურებს ვიწრო ხეობას რომელიც ჩაედინება არა ფშავის არაგვში არამედ საკუთრივ არაგვში. სწორედ ამ ხეობიდან აქვს როგორც ასასვლელი, ასევე შესასვლელი-კარი ციხეს, რაც იძლევა იმის დასკვნას, რომ იქიდან გამომდინარე რომ ის მცირე ხეობა, რომელსაც ციხე განეკუთვნება არ არის ფშავის არაგვის აუზის ნაწილი, შესაბამისად ციხე შეიძლება მიეკუთვნოს კუხეთის მხარის ციხეთა რიგს.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
როზანა არკეტი

**როზანა არკეტი** ( დ. 10 აგვისტო, 1959, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. მისი დედმამიშვილები, პატრისია, ალექსისი, რიჩმონდი და დევიდი აგრეთვე მსახიობები არიან.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
სამანტა მორტონი

**სამანტა მორტონი** (; დ. 13 მაისი, 1977)  — ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ჯილდო.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოლ ტომას ანდერსონი

**პოლ ტომას ანდერსონი** ( დ. 26 ივნისი, 1970) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. რეჟისურით დაინტერესდა ახალგაზრდა ასაკში. მისი ყველაზე შემოსავლიანი ფილმია „და იქნება სისხლი“.

## ფილმოგრაფია 
* 1997 - ბუგის სტილის ღამეები *(Boogie Nights)*
* 1999 - მაგნოლია *(Magnolia)*
* 2002 - გამაოგნებელი სიყვარული *(Punch-Drunk Love)*
* 2007 - და იქნება სისხლი *(There Will Be Blood)*
* 2012 - ოსტატი *(The Master)*
* 2014 - მახასიათებელი ნაკლი *(Inherent Vice)*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოსკარის 63-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 63-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 63-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1991 წლის 25 მარტს შრინის აუდიტორიაში, (ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1990 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC.

## ლაურეატები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოსკარის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ბრონქსული ისტორია (ფილმი)

**ბრონქსული ისტორია** () — 1993 წლის ამერიკული ფილმი, რობერტ დე ნიროს სარეჟისორო დებიუტი. დე ნირო ამავდროულად ასრულებს ერთ-ერთ მთავარ როლს. დე ნირომ ფილმი მიუძღვნა თავის მამას, რობერტ დე ნირო უფროსს.

## სიუჟეტი
ნიუ-იორკის იტალიურ კვარტალში, ბრონქსის უბან ფორდჰემში იზრდება ბიჭი კალოჯერო. მისის მამა ავტობუსის მძღლია და პატიოსანი შრომით გამოიმუშავებს ფულს. კალოჯერო უნებლიეთ მკვლელობის ერთადერთი მოწმე გახდება. კალოჯერი არ დაასმენს ადგილობრივ მაფიოზს, სანის. სანი კალოჯეროს პატრონაჟს დაიწყებს, რასაც კალოჯეროს მამა, ლორენცო სასტიკად ეწინააღმდეგება.

## როლებში
*ჩაზ პალმინტერი - სანი
*რობერტ დე ნირო - ლორენცო ანელო
*ფრენსის კაპრა - 9 წლის კალოჯერო
*ლილო ბრანკატო - 17 წლის კალოჯერო
*ჯოუ პეში - კარმინი

## გადაღება
ფილმი დაფუძნებულია ჩაზ პალმინტერის წიგნზე, რომელიც ეხება ბრონქსში გატარებული მის ბავშვობას. პალმინტერის მანამ არ გასცა საკუთარი პიესის ეკრანიზაციის უფლება, სანამ თავად არ გახდა სცენარისტი და არ მიიღო ერთ-ერთი მთავარი როლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1993 წლის ფილმები
კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ნიუ-იორკში გადაღებული ფილმები
ტაპა ჩერმოევი

მინიატიურა|ტაპა ჩერმოევი
**ტაპა ჩერმოევი**  (დ. 3 (15) მარტი, 1882, გროზნო, ჩეჩნეთი — გ. 1936, პარიზი, სხვა მონაცემებით 28 აგვისტო, 1937, ლოზანა) — ჩრდილოეთ კავკასიის ერთ-ერთი პოლიტიკური მოღვაწე, ნავთობმომპოვებელი, რუსეთის გენერალ არცუ ჩერმოევის შვილი.

თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გახდა ჩრდილოეთ კავკასიის მთიელთა რესპუბლიკის ლიდერი. 1919 წლის შემდეგ ემიგრაციაშია, სადაც ასევე დაკავებული იყო საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Conflict in Chechnya: A Background Perspective
*Charlotte Aliston. The Suggested Basis for a Russian Federal Republic': Britain, Anti-Bolshevik Russia and the Border States at the Paris Peace Conference, 1919
**Madeline Grown Up* by Mrs Robert Henrey, 1952

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეჩენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
ედგარ ჰუვერი

**ჯონ ედგარ ჰუვერი** (; დ. 1 იანვარი 1895, ვაშინგტონი — გ. 2 მაისი 1972) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე, ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს თანამდებობა ეკავა თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში 1924 წლიდან 1972 წლამდე.  საგამოძიებო ბიუროს (1935 წლიდან ეწოდება გფბ) სათავეში ჩაუდგა 29 წლის ასაკში და ამ თანამდებობაზე იყო დიდი დეპრესიის ფრანკლინ დელანო რუზველტის რეფორმების, მეორე მსოფლიო ომის, ცივი ომის პირველი ეტაპის, კორეის, ვიეტნამის ომების პერიოდში და იყო ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფიგურა აშშ-ში.  მისი გარდაცვალების შემდეგ გფბ-ს დირექტორის მაქსიმალური მმართველობის ვადა განისაზღვრა 10 წლით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* StraightDope.com  – 'The Straight Dope: Was J. Edgar Hoover a crossdresser?'
* FBI file on J. Edgar Hoover
* Time.com  – 'The Truth about Hoover', December 22, 1975
* Wall Street Journal – 'Hoover's Institution', Laurence H. Silberman, July 20, 2005
* Assassination Records Review Board 

კატეგორია:ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს დირექტორები
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ვაშინგტონში დაბადებულები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1967

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1967** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეცხრე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 2 აპრილს და დასრულდა 4 დეკემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1967
კატეგორია:1967 წელი ფეხბურთში
გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა

**გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა** () — მონაცემთა ბაზა, რომელიც შეიცავს აშშ-ის ტერიტორიაზე არსებულ 2 მლნ.-ზე მეტ ფიზიკური თუ კულტურული ობიექტის სახელწოდებასა და ინფორმაციას. წარმოადგენს გეოგრაფიულ ცნობარს. გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა აშშ-ის გეოგრაფიული სახელწოდებების საბჭოსთან თანამშრომლობით შემუშავებულია აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის მიერ, ობიექტების სახელწოდებების სტანდარტიზაციის მიზნით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა  
* აშშ-ის გეოგრაფიული სახელწოდებების საბჭო 

კატეგორია:გეოგრაფიული საინფორმაციო სისტემები 
კატეგორია:აშშ-ის გეოლოგიური სამსახური
მატანუსკა

**მატანუსკა** () — მდინარე ალასკაზე. სიგრძე 121 კმ, აუზის ფართობი 5439 კმ². სათავე აქვს ჩუგაჩის მთებში არსებულ მატანუსკის მყინვარზე, ზღვის დონიდან 617 მ სიმაღლეზე. მეტწილად მიედინება სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით და ერთვის კუკის ყურის ნიკ-არმის ტოტს. ძირითადად საზრდოობს მყინვარული წყლით. მატანუსკა პოპულარულია რაფტიგის მოყვარულთა შორის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა  

კატეგორია:ალასკის მდინარეები
მატანუსკის მყინვარი

**მატანუსკის მყინვარი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი ალასკაზე, ჩუგაჩის მთებში. მდებარეობს ანკორიჯიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 160 კმ-ში. სიგრძე 43 კმ, სიგანე 6,4 კმ. მყინვარის ბოლო კვებას მდინარე მატანუსკას. უკანასკნელი 30 წლის განმავლობაში ჩატარებულმა დაკვირვებებმა უჩვენა, რომ მყინვარის ფართობი იზრდება. მყინვარი დღე-ღამეში მოძრაობს დაახლოებით 30 სმ სიჩქარით. მატანუსკის მყინვარი აღწევს გზატკეცილამდე, რის გამოც შესაძლებელია მყინვარამდე მიღწევა ავტომობილით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გეოგრაფიული სახელწოდებების საინფორმაციო სისტემა  
* მატანუსკის მყინვარი  

კატეგორია:ალასკის მყინვარები
მატანუსკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მატანუსკა** — შეიძლება ნიშნავდეს: 

* მატანუსკა — მდინარე აშშ-ში.
* მატანუსკა — მყინვარი აშშ-ში.
ტაილანდის საკონსტიტუციო სასამართლო

**ტაილანდის საკონსტიტუციო სასამართლო** () — ტაილანდის დამოუკიდებელი სასამართლო. დაარსდა ტაილანდის 1997 წლის კონსტიტუციის მიხედვით.  სასამართლოს იურისდიქციის ქვეშ ექცევა პარლამენტის მოქმედებების კონსტიტუციურობა, სამეფო დეკრეტები და კანონპროექტები, ასევე თანამდებობების პირთა დანიშვნა და გათავისუფლება.   2006 წელს სასამართლო დაიშალა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად.  სასამართლო შედგება 15 ადამიანისაგან, 7 მიეკუთვნება სასამართლო ხელისუფლებას, ხოლო  8-ს ნიშნავს სენატი.

## სქოლიო
კატეგორია:საკონსტიტუციო სასამართლოები
კონრად ცუზე

მინიატიურა|კონრად ცუზე
**კონრად ცუზე** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1910, ბერლინი, გერმანიის იმპერია — გ. 18 დეკემბერი, 1995, ჰიუნფელდი, გერმანია) — გერმანელი ინჟინერი. კომპიუტერების წარმოების პიონერი. უფრო მეტად ცნობილია, როგორც მრავალფუნქციური პროგრამულად მართვადი კომპიუტერის (1941) და პირველი მაღალი დონის პროგრამირების ენის (1948) შემქმნელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კონრად ცუზეს ინტერნეტ-არქივი
* ბიოგრაფია
* Краткая биография в онлайновом виртуальном музее LeMO 

კატეგორია:გერმანელი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
ტეხასის ანექსია

მინიატიურა|ტეხასი 1836-1845 წწ.
**ტეხასის ანექსია** — ტეხასის რესპუბლიკის ანექსია აშშ-ის მიერ 1845 წელს. აშშ-მა ტეხასის რესპუბლიკა თავის 28-ე შტატად გამოაცხადა. ამან ამერიკა-მექსიკის ომი გამოიწვია, რის შედეგადაც აშშ-მა დაიპყრო მრავალი ტერიტორია და გააფართოვა თავისი საზღვრები. ტეხასის ტერიტორია გაიზარდა და მოიცვა ის მიწები, რომლებიც ამჟამად შედის კოლორადოს, კანზასის, ნიუ-მექსიკოს, ტეხასის, უაიომინგის, იუტასა და ოკლაჰომას შტატების შემადგენლობაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტეხასის რესპუბლიკა
* ტეხასის რევოლუცია
* ამერიკა-მექსიკის ომი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Avalon Project at Yale Law School. Texas from Independence to Annexation.
* Joint Resolution for Annexing Texas to the United States, Approved March 1, 1845. 
* Jones, Anson. *Letters, Relating to the History of Annexation*. Galveston: Civilian Office, 1848.
* Ordinance of Annexation, Approved by the Texas Convention on July 4, 1845. 

კატეგორია:მექსიკის ისტორია
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
ოქროს კანონი

მინიატიურა|ოქროს კანონის ორიგინალი
**ოქროს კანონი** — კანონი, რომლის ძალითაც ბრაზილიაში 1888 წელს გაუქმდა მონობა. იგი შეიცავდა სულ ორ მუხლს:
# ბრაზილიაში მონობა გაუქმდა. 
# ნებისმიერი კანონი, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდის პირველ პუნქტთან, უქმდება.
კანონი შეიმუშავა სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ანტონიუ და სილვა პრადუმ და ხელი მოაწერა პრინცესა იზაბელამ, რომელიც მამამისის პედრუ II-ის ევროპაში მოგზაურობის პერიოდში იმპერატორის ფუნქციებს ასრულებდა. კანონს ხელი 13 მაისს მოაწერეს, რომელიც განგებ დაამთხვიეს პრინცესას ბაბუის ჟუან VI-ის (ბრაზილიის პირველი იმპერატორის მამა) დაბადების დღეს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანონის ტექსტი

კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
ჩაზ პალმინტერი

**ჩაზ პალმინტერი** (; 15 მაისი, 1952, ბრონქსი ) — იტალო-ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ოსკარის ნომინაცია. ავტორია ავტობიოგრაფიული პიესისა, რომელიც ეხება ბრონქსში გატარებულ მის ბავშვობას. პალმინტერის მანამ არ გასცა საკუთარი პიესის ეკრანიზაციის უფლება, სანამ თავად არ გახდა სცენარისტი და არ მიიღო ერთ-ერთი მთავარი როლი ფილმში „ბრონქსული ისტორია“, რომლის რეჟისორიც იყო რობერტ დე ნირო.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* Chazz Palminteri | The Official Website
* A Bronx Tale on Broadway | The Official Website 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანდიჟანი

**ანდიჟანი** (; ) — ქალაქი უზბეკეთში. ანდიჟანის ოლქის კულტურული, ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ცენტრი. მდებარეობს ფერღანის ხეობის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ყირგიზეთის საზღვართან. 

ისტორიულ წყაროებში იხსენიება IX საუკუნიდან ანდუკანის, ხოლო XV საუკუნიდან - ანდიგანის სახელით. 2005 წლის მაისში ქალაქში გაიართა დემონსტრანტების მასობრივი დახვრეტა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The official website of the Andijan Province Administration    
* Information about the city of Andijan on the official website of the Andijan Province Administration    

კატეგორია:უზბეკეთის ქალაქები
იგორ სიკორსკი

მინიატიურა|იგორ სიკორსკი
**იგორ სიკორსკი** (, 25 მაისი 1889, კიევი, რუსეთის იმპერია — 26 ოქტომბერი 1972, ისტონი, კონექტიკუტი, აშშ) — რუსული წარმოშობის ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორი, გამომგონებელი, ფილოსოფოსი. მსოფლიოში პირველმა შექმნა: ოთხძრავიანი თვითმფრინავი (1913), მძიმე ოთხძრავიანი ბომბდამშენი და სამგზავრო თვითმფრინავი  (1914), ტრანსატლანტიკური ჰიდროპლანი, რომელიც იყო პირველი თვითმფრინავი, რომელმაც გადაუფრინა ოკეანეს. სერიული ერთტურბინიანი თვითმფრინავი (აშშ, 1942).

## რესურსები ინტერნეტში 
*Igor Sikorsky Aerial Russia – the Romance of the Giant Aeroplane – early days of Igor Sikorsky online book
*Igor Sikorsky article on ctheritage.org
*Official Sikorsky historical archives
*Igor Sikorsky 

კატეგორია:ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორები
კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:უკრაინაში დაბადებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ტიმოთი ჰატონი

**ტიმოთი ჰატონი** (; დ. 16 აგვისტო, 1960, მალიბუ ) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. მან ყველაზე ახალგაზრდამ, 20 წლის ასაკში მიიღო ოსკარი მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეხიზმო

**კატეხიზმო** — ეკლესიაში ახალმოსულთა (ნეოფიტთა) სასწავლოდ გამიზნული წიგნი, ქრისტეს მოძღვრების გადმოცემა კითხვა-პასუხის სახით.

„სიტყვის თავდაპირველი მნიშვნელობით კატეხიზმო აღნიშნავს ქრისტიანული რელიგიის არსებით ჭეშმარიტებათა ზეპირ და მარტივ, ძალდაუტანებელ სწავლებას ბავშვებისა და განათლების არმქონე ზრდასრულთათვის, რაც ნათლისღების შემდეგ ხდება. თუმცა შემდგომში სახელწოდება სწავლების ხერხიდან გავრცელდა იმ წიგნზე, რომელიც ქრისტიანობის ძირეულ ჭეშმარიტებათა ელემენტარულ გადმოცემას შეიცავს. ამ თვალსაზრისით კატეხიზმო არის პოპულარული სახელმძღვანელო, ქრისტიანული მოძღვრების ზუსტი და უტყუარი მოკლე გადმოცემა“ (ე. მანჟენო).

კატეხიზმოს პირველ ტექსტთაგან აღსანიშნავია ალკუინის დროინდელი Disputatio puerorum per interrogationes et responsiones (ქრისტიანული დოქტრინის კომპენდიუმი ათ თავად, PL 101, 1097-1144). XIII საუკუნეში აღმოცენდა სახასიათო საგანმანათლებლო ტექსტები, როგორიც იყო, მაგალითად, ჰონორიუს აუტუნელის Elucidarium, sive dialogus de summa totius christianae theologiae (შეკითხვები და პასუხები მრწამსის, ბოროტებისა და საბოლოო საგანთა შესახებ, PL 172, 1109-1176).

ლუთერმა და კალვინმაც დაწერეს კატეხიზმოები, შესაბამისად 1529 (დიდი და მცირე კატეხიზმო), 1537 და 1542 წლებში. კათოლიკურ სამყაროში დიდად გაითქვა სახელი პეტრე კანიზელის მცირე კატეხიზმომ (1556) და რობერტო ბელარმინოს ქრისტიანული დოქტრინის მოკლე გადმოცემამ (1597). ტრიენტის კრების შემდეგ პაპმა პიუს V-მ გამოაქვეყნა „რომაული კატეხიზმო“ წინამძღვართათვის, ხოლო ვატიკანის I კრების შემდეგ პიუს X-მ შეიმუშავა კატეხიზმო, განკუთვნილი რომის დიოცეზისთვის, რომელიც შემდგომში მთელ იტალიაში გავრცელდა. ვატიკანის II კრებამ ბიძგი მისცა კატეხიზმოს სწავლების განახლებას, რათა კითხვა-პასუხის ძველი ფორმის ნაცვლად დამკვიდრებულიყო ახალი მეთოდი, რომელიც მეტად გაუსვამდა ხაზს თანამედროვე ანთროპოლოგიურ კონტექსტს. ამ განახლების შედეგია 1992 წლის 11 ოქტომბერს „კათოლიკე ეკლესიის კატეხიზმოს“ გამოქვეყნება.

## ლიტერატურა 
* პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო;  გარეკანზე: ბერნარდო დადი „ნეტარი ქალწული მარიამის გვირგვინით შემკობა“. - ISBN 978-9941-0-3408-4

## რესურსები ინტერნეტში 
* კატეხიზმო - ქრისტიანული მოძღვრების საფუძვლები
* ქრისტიანობის ლექსიკონი
* სახელმძღვანელო მართლმადიდებელი ეკლესიის კატეხიზმოს შესასწავლად 
* კატეხიზმო "მრწამსის” განმარტება 
* ორიგინალური „კატეხიზმო“ – I | დიდგორი
* სექტანტთა ცრუმოძღვრების სამხილებელი მართლმადიდებლური კატეხიზმო 

კატეგორია:საეკლესიო ლიტერატურა
კათაკმეველი

**კათაკმეველი** — ქრისტიანული მოძღვრების თანახმად, მოსანათლად გამზადებული ან მოუნათლავი ადამიანი, რომელსაც სურს მოინათლოს.

კათაკმევლობა არის მდგომარეობა, რომელიც წინ უსწრებს ნათლობას.  ადამიანი, რომელიც კათაკმეველად დადგინდება ერთ-ერთი ეკლესიური მსახურების თანახმად, უკითხავენ ლოცვებს; მოსანათლი უარყოფს სატანას, შეუდგება ქრისტეს და აღიარებს თავის რწმენას. ამ ყველაფრის შემდეგ ადამიანი ხდება კათაკმეველი და აქვს უფლება დაესწროს ყველა ღმრთისმსახურებას, ლიტურგიის იმ ნაწილის გარდა, რომელზეც აღესრულება წმიდა ხორცისა და სისხლის საიდუმლო. დღევანდელ პრაქტიკაში კათაკმეველად დადგენის მსახურება უშუალოდ წმიდა ნათლობის საიდუმლოს წინ სრულდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლექსიკონი
* საღვთისმსახურო ტერმინების განმარტება
 
კატეგორია:რელიგიური ლიტერატურა
კატეგორია:რელიგიური ტერმინები