open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თამარ გიორგობიანი

**თამარ გიორგობიანი** (დ. 17 სექტემბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1986–1988 წლებში იყო გორის სასწრაფო დახმარების სადგურის ექიმი. 1989–1992 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის გადაუდებელი თერაპიისა და კლინიკური ტოქსიკოლოგის კათედრის ასპირანტი, შემდეგ ამავე კათედრის ასისტენტი. ავტირია 9 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებშიც ძირითადად გაშუქებულია პულმონოლოგიისა და ტოქსიკოლოგიის საკითხები.

1993 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კუჭქვეშა ჯირკვლის გარესეკრეტორული ფუნქციის ზოგიერთ მაჩვენებელთა შესწავლის მნიშვნელობა მწვავე პნევმონიით დაავადებულებში.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 69

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
აკბარი (ბასილანი)

**აკბარი** (ოფიციალურად **აკბარის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მუნიციპალიტეტი ბასილანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 098 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Akbar Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index

## სქოლიო
კატეგორია:ბასილანის მუნიციპალიტეტები
The Game Awards

**The Game Awards** — ყოველწლიური დაჯილდოების ცერემონია, რომელიც ჯილდოს გასცემს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაში განსაკუთრებული მიღწევებისთვის. დაარსდა 2014 წლის 5 დეკემბერს კანადელი ვიდეო თამაშების ჟურნალისტის ჯეფ კილის მიერ, რომელიც აგრეთვე ცერემონიის პროდიუსერი და მუდმივი წამყვანია. დაჯილდოების გარდა, ცერემონიაზე უჩვენებენ მომავალი თამაშების ტრეილერებს.

The Game Awards არის Spike Video Game Awards-ის მემკვიდრე, რომელიც ტარდებოდა 2003-2013 წლებში. ძველი ცერემონიისაგან განსხვავებით, რომელიც ორიენტირებული იყო ძირითადად ვიდეო თამაშებზე, The Game Awards მეტ ყურადღებას უთმობს დეველოპერებს, ინდუსტრიაში მოღვაწე პიროვნებებსა და კიბერსპორტს, აგრეთვე მოთამაშეთა გაერთიანებებს. შოუს მხარს უჭერენ ისეთი მსხვილი კომპანიები როგორებიცაა Sony, Microsoft და Nintendo. The Game Awards გადაიცემა ლაივსტრიმინგის სერვისების საშუალებით Xbox Live-ზე, PlayStation Network-ზე, Nintendo Network-სა და Steam-ზე — 2014 წელს ამ ქსელების მომხმარებელთა რაოდენობამ 100 მილიონამდე ადამიანს მიაღწია.

## ცერემონიები 
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:The Game Awards
კატეგორია:2014 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ტიტუშკები

[მინი|ტიტუშკების თავდასხმა [TV პირველის ჟურნალისტ მაკა ჩიხლაძესა და ოპერატორ გიორგი შეწირულზე თბილისში, 2024 წლის 7 დეკემბერს. ]]
ს წინ, 2013 წლის 24 ნოემბერი.]]
**ტიტუშკები**, ასევე მხ.რ. **ტიტუშკა** ან უკრ. მრვლ. **ტიტუშკი** (, ) — კრებსითი ტერმინი, რომელიც უკრაინაში 2013 წელს ვიქტორ იანუკოვიჩის მმართველობის დროის წარმოიშვა და გავრცელდა და აღნიშნავს ხელისუფლების მიერ დაქირავებულ ძალადობრივ ან ოპოზიციის დისკრედიტაციაზე ორიენტირებულ ჯგუფებს.

თავდაპირველად აღნიშნავდა კუნთმაგარ  ახალგაზრდებს, რომლებსაც ხელისუფლება ქირაობდა ოპონენტების წინააღმდეგ პროვოკაციების მოსაწყობად და ფიზიკური ძალადობისთვის, თუმცა მოგვიანებით ტერმინის მნიშვნელობა გაფართოვდა და ხელისუფლების მიერ პროვოკაციის მოწყობის ან ოპონენტების დისკრედიტაციის მიზნით დაქირავებული ნებისმიერი ასაკის ადამიანი მოიცვა.

ტიტუშკების განსაკუთრებული მახასიათებელი არის ხელისუფლების მხრიდან მათი მხარდაჭერა, მფარველობა და, შედეგად, ძალოვანი და სასამართლო სტრუქტურების მხრიდან მათ ქმედებებზე რეაგირების არ ქონა.

## სქოლიო
კატეგორია:სტერეოტიპები
კატეგორია:უკრაინული კულტურა
კატეგორია:უკრაინის საზოგადოება
მარინა გიორგობიანი

**მარინა გიორგობიანი** (დ. 10 ივნისი, 1953, სანქტ-პეტერბურგი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან–ჰიგიენური ფაკულტეტი.

1977–1979 წლებში იყო წითელწყაროს რაისანეპიდსადგურის ზოგადი ჰიგიენის განყოფილების და მცხეთის რაი–სანეპიდსადგურის შრომის ჰიგიენის განყოფილების სანიტარული ექიმი. 1979–1989 წლებში ნ.ი. მახვილაძის სახელობის შრომის ჰიგიენისა და პროფდაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომელი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, შრომის ჰიგიენის განყოფილების გამგე. 1989 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ჰიგიენის კათედრის დოცენტი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომის. 

1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თიაზონის ორგანიზმზე ზოგადი მოქმედების ჰიგიენური მნიშვნელობა და მისი გავლენა რეპროდუქციულ ფუნქციაზე.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 70

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ქართველი ჰიგიენისტები
ნათელა გოგიბერიძე

**ნათელა გოგიბერიძე** (დ. 12 აპრილი, 1926, ორჯონიკიძე) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1953–1973 წლებში იყო თბილისის ქალთა II ა. ალადაშვილის სახელობის კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორი. 1973–1986 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის სამკურნალო ფაკულტეტის კათედრის ასისტენტი. 1986 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 54 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება კუჭის ფუნქციურ მდგომარეობას შაქრიანი დიაბეტის, ფილტვების ქრონიკული არასპეციფიკური დაავადებების დროს. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტრანკვილიზატორთა მცირე დოზების კუჭის სეკრეტორულ ფუნქციაზე მოქმედების ფიზიოლოგიური მექანიზმები და მათი კლინიკური გამოყენების შესაძლებლობანი.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 71

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ზურაბ გოგინაშვილი

**ზურაბ გოგინაშვილი** (დ. 9 მარტი, 1963, გორი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1987–1990 წლებში იყო კასპის რაი–საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების ქირურგი. 1990–1992 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის I კლინიკური ქირურგიული განყოფილების კლინიკური ორდინატორი. 1993 წლიდან ქირურგიის ინსტიტუტის პლასტიკური და რეკონსტრუქციული მიკროქირურგიის განყოფილების მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოგონების, ორი სასარგებლო მოდელის. 

1999 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დიაბეტური ტერფის კლინიკური ფორმების დიაგნოსტიკა და ქირურგიული მკურნალობა.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 72

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ქართველი ექიმები
სუზდალის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი

**სუზდალის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი ქალაქ სუზდალში, სუზდალის კრემლის ტერიტორიაზე, ვლადიმირის ოლქში, რუსეთში. თეთრი ქვით ნაგები შუა საუკუნეების სუზდალის მთავარი ტაძარი. 

თავდაპირველად აშენდა ვლადიმირ II მონომახის მმართველობის დროს XII საუკუნის დასაწყისში. ზედა ნაწილი 1528–1530 წლებში გარდაიქმნა აგურით. ვლადიმირისა და სუზდალის სამთავროს ერთ-ერთი არქიტექტურული ძეგლი. შედის ვლადიმირისა და სუზდალის მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. ღვთისმსახურების დროს შესვლა თავისუფალია, ხოლო დანარჩენ დროს ფასიანი. 

სუზდალის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი ვლადიმირისა და სუზდალის თეთრი მონუმენტების სახელწოდებით 1992 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.

## სქოლიო
კატეგორია:ვლადიმირის ოლქის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვლადიმირის ოლქში
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
ალი ქარიმი

**ალი ქარიმი** (*ალი ფაშა ოღლუ ქარიმოვი*; ; 18 მარტი, 1931, გოიჩაი — გ. 29 ივნისი, 1969, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოეტი და თარჯიმანი.

## ბიოგრაფია 
ალი ქარიმი დაიბადა 1931 წლის 18 მარტს აზერბაიჯანის ქალაქ გოქჩაიში. მამამისი ფაშა მუშაობდა მუშად. 1948 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, თუმცა გადასვლა მოუწია, რადგან უნივერსიტეტს არ გააჩნდა სტუდენტური საცხოვრებელი. განათლება გააგრძელა თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტზე. ბაქოში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქციაში და გახდა პოეზიის განყოფილების ხელმძღვანელი.

მისი ლიტერატურული დებიუტი შედგა 1948 წელს, როდესაც მისი ლექსი „ახალი მასწავლებელი“ გამოქვეყნდა გაზეთ „აზერბაიჯანის პიონერში“. 1954 წელს გახდა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. 1957 წელს ქარიმოვის ლექსმა „პირველი სიმფონია“ მიიღო ჯილდო მოსკოვის ახალგაზრდობისა და სტუდენტების VI მსოფლიო ფესტივალზე. მისი პირველი წიგნი „ორი შეყვარებული“ 1958 წელს მოსკოვში რუსულად გამოიცა.

ქარიმი აზერბაიჯანელ თანამედროვე პოეტებთან და მწერალთან ერთად ითვლებოდა „ნიჭიერ, პოზიტიური ხედვის მქონე ახალგაზრდა მწერლად“.

მისი გარდაცვალების შემდეგ მრავალი მისი ნამუშევარი გამოიცა. იგი გარდაიცვალა ბაქოში 1969 წლის 29 ივნისს და დაკრძალეს გოქჩაის მისივე სახელობის პარკში. სუმგაითში ალი ქარიმის სახელობის პოეზიის კლუბია. ბაქოში, საბირაბადსა და გოქჩაიში არის ქუჩები, რომელიც ასევე მის სახელს ატარებს. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირი ყოველწლიურად გასცემს ალი ქერიმის ჯილდოს - 2000 აზერბაიჯანულ მანათს საუკეთესო პოეტური ნაწარმოებისთვის.

## ოჯახი 
ალი ქარიმის ჰყავდა ცოლი და სამი ვაჟი. მისი უფროსი ვაჟი ფაშა ქარიმოვი ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და მეცნიერია. მისი შუათანა ვაჟი, აზერ ქარიმოვი ცნობილი მათემატიკოსი, პროფესორი და ფიზიკურ-მათემატიკური მეცნიერებათა დოქტორია. მისი უმცროსი, ორხან ქარიმოვი, ცნობილი ეკონომისტი იყო აზერბაიჯანში, რომელიც გარდაიცვალა 2015 წლის 20 ივლისს. მისმა მეუღლემ, ელზა ქარიმოვამ და ვაჟებმა გამოაქვეყნეს მრავალი წიგნი, სტატია და თარგმანი ალი ქარიმის შემოქმედების შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* **Ali Kerim (1931-1969) - poet, translator**
* "GUNUN ARDINCA" BOLGELERDE EDEBI MUHIT
* Sənət məbədimiz

კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ

**„ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“** — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1998 წლის კომედიური ფილმი. ფილმის რეჟისორია პავლე ჩარკვიანი.

## სიუჟეტი
მდიდარი ებრაელი ისაკი შორეული საქართველოდან წერილს მიიღებს – უცნობი ახალგაზრდა არწმუნებს, რომ მისი შვილიშვილი და ერთადერთი მემკვიდრეა. მოხუცი სიმართლის დასადგენად საქართველოში ჩამოვა. ბავშვობის მეგობართან ერთად ეძებს უცნობ „შვილიშვილს“.

## როლებში
*ლეო ანთაძე — ისაკი
*თენგიზ არჩვაძე — ვაჟა
*ნინო კაკაბაძე — ციალა
*ბორის წიფურია — კოლონიის უფროსი
*ჯემალ ღაღანიძე — ბნელო
*გურამ ფირცხალავა — ბესო
*ნანა მჭედლიძე — დარეჯანი
*ნინო კობერიძე — შუშუ
*დავით დვალიშვილი — კაკაურიძე
*დავით იაშვილი — ოთარი
*მალხაზ ქვრივიშვილი — მურადი
*ზურაბ მაღალაშვილი — ახალგაზრდა ვაჟა
*დათო გიგოლაშვილი — ახალგაზრდა ისაკი
*დათო კუბლაშვილი — საურმაგი
*ჯიმშერ (ჯიმი) ლომიძე — კაკაურიძის შვილი
*რუსუდან ქვლივიძე — სარა
*ბიძინა ჩხეიძე — კაცი ზაპოროჟეცით
*გურამ ლორთქიფანიძე — ლავრენტი
*კარლო საკანდელიძე — სიმღერის მასწავლებელი
*ლუდმილა ალიმბარაშვილი — სვეტა
*მზია მაღლაკელიძე — ქეთი
*თათული დოლიძე — მარინე
*გივი ჯაჯანიძე — ზედამხედველი
*ნინო ლორია — ციცინო
*ხათუნა იოსელიანი — აშხენა
*ნოდარ სოხაძე — ნელსონა

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1998 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
აკიფ ალიზადე

**აკიფ ალიზადე** (*აკიფ აღამეჰდი ოღლუ ალიზადე*; ; დ. 25 თებერვალი, 1934) — აზერბაიჯანელი გეოლოგი. გეოლოგიურ და მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი (2013 წლის 25 აპრილი - 2019 წლის 22 ოქტომბერი). აზერბაიჯანის პრეზიდენტთან არსებული ცოდნის ფონდის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე. „ახალი აზერბაიჯანის“ პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე.

## ბიოგრაფია 
აკიფ ალიზადე დაიბადა 1934 წლის 25 თებერვალს. მისი ოჯახი ასოცირდება არაერთ გამოჩენილ პოლიტიკურ ფიგურასთან. მისი მშობლები აღამეჰდი და აფშახანუმი ცნობილი ექიმები იყვნენ.

საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის უნივერსიტეტში ჩააბარა. 1957 წელს მან დაიწყო მუშაობა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში გეოლოგიის ინსტიტუტში. ინსტიტუტი გახდა მისი საქმიანობის მუდმივი ადგილი. 1980 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის კორესპონდენტ წევრად, 1989 წელს კი აკადემიის სრულუფლებიან წევრად. ის იყო აკადემიის პრეზიდენტი 2013 წლიდან 2019 წლამდე.

## სამეცნიერო მოღვაწეობა 
მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით შემუშავდა აზერბაიჯანის ცარცული საბადოების სტრატიგრაფიული სქემა, გაანალიზებული და შეჯამებულია ვრცელი პალეონტოლოგიური და სტრატიგრაფიული მასალა, რომელიც ასახავს თანამედროვე იდეებს გეოლოგიური პროცესების, დანალექიანი, ვულკანოგენურ-დანალექიანი წარმონაქმნების შესახებ. ასევე ცარცული პერიოდის ფაუნის გავრცელებისა და განვითარების შესახებ.

აკიფ ალიზადემ ჩაატარა ფუნდამენტური კვლევა კავკასიის ცარცული აუზების ბიოგეოქიმიური ზონირების მეთოდების შემუშავებისა და პალეობაზების გეოქიმიური გარემოს, როგორც ევოლუციის ფაქტორის შესწავლის შესახებ.

აკადემიკოსი აკიფ ალიზადე მუშაობს რეგიონული გეოლოგიის, ტექტონიკის, მადნის გეოლოგიის და ჰიდროგეოლოგიის საკითხებზე. ბოლო წლებში მისი ყურადღება გამახვილებულია გეოეკოლოგიაზე - ახალ სამეცნიერო მიმართულებაზე, რომელიც პრიორიტეტად იქცა ინსტიტუტის საქმიანობაში.

ცარცული საბადოების პალეონტოლოგიისა და სტრატიგრაფიის შესახებ ნაშრომების სერიისთვის (ავტორთა ჯგუფთან ერთად) აკადემიკოს ალიზადეს 1991 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის წოდება.

## ჯილდოები და ტიტულები 
* ღირსების სამკერდე ორდენი (1986)
* აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (1989)
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერის დამსახურებული მოღვაწე (1991)
* „დიდების“ ორდენი (2004)
* „ღირსების“ ორდენი (2008)
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის ორდენი (2014)
* პირველი ხარისხის „შრომის“ ორდენი (2019)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Əlizadə Akif Ağa Mehdi oğlu - ინფორმაცია აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:აზერბაიჯანელი გეოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ელხან სამედოვი

**ელხან სამედოვი** (*ელხან ზაქირ ოღლუ სამედოვი*; ) — აზერბაიჯანის პროფესიონალური ფეხბურთის ლიგის პრეზიდენტი 2022 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
ელხან ზაქირ ოღლუ სამედოვი დაიბადა 1974 წლის 14 იანვარს. საშუალო სკოლა ბაქოში დაამთავრა. 1990-1995 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ენათა უნივერსიტეტში. 1995-1999 წლებში სწავლა განაგრძო ამ უნივერსიტეტის ასპირანტურაში.

2001 წელს სწავლობდა იტალიაში, ტურინში, „შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და ტრენინგის ცენტრში“. 2006 წელს მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 2007 წელს სწავლობდა ვაშინგტონში მდებარე „ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის“ „საერთაშორისო სამართლის ინსტიტუტში“.

2009-2010 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციათა ასოციაციის (AFFA) ბავშვთა ფეხბურთის განვითარების დეპარტამენტის დირექტორად. 2013-2015 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროში. იყო ბაქოში გამართულ  2015 წლის ევროპულ თამაშებზე მომარაგების დეპარტამენტის უფროსი. 2021 წლიდან დღემდე, AFFA-ს  VAR დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2022 წლიდან დაინიშნა აზერბაიჯანის პროფესიონალური ფეხბურთის ლიგის პრეზიდენტად.

მას აქვს მწვრთნელების უეფას „B“ ლიცენზია. სამედოვმა მონაწილეობა მიიღო პროფესიონალურ და სამოყვარულო შეჯიბრებებში აზერბაიჯანში და საერთაშორისო არენაზე ფეხბურთში, ფუტსალში, მინი ფეხბურთში და პლაჟის ფეხბურთში. რამდენჯერმა არჩეულია შეჯიბრების „საუკეთესო“ მოთამაშედ.

ელხან სამედოვი დაოჯახებულია და ერთი შვილი ჰყავს. იცის უცხო ენები - რუსული, ინგლისური და თურქული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Peşəkar Futbol Liqasının yeni prezidenti seçilib
* PFL-in prezidenti seçilən Elxan Səmədov kimdir? - DOSYE

კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1974
მენზულა

მინი|მენზულა
**მენზულა** () — კუთხსახაზი ინსტრუმენტის ნაწილი, რომელიც შედგება პლანშეტის, შტატივისა და მათი დამაკავშირებელი ზედადგარისაგან. იყენებენ მენზულით აგეგმვის დროს, გრაფიკული მეთოდით ადგილის გეგმის ან რუკის შესადგენად.

გამოიგონა ბავარიელმა მათემატიკოსმა და ასტრონომმა ჯონ პრეტორიუსმა დაახლოებით 1610 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოდეზიური ხელსაწყოები
მინის წკირი

[მინი|მინის წკირი [ქიმიური ჭიქა|ქიმიურ ჭიქაში]]
**მინის წკირი** — ლაბორატორიული ჭურჭელი, რომელიც გამოიყენება ხსნარების შერევის დასაჩქარებლად. ისინი, როგორც წესი, მზადდება მყარი მინისგან (დაახ. ზომები: 0.5X22 სმ), მომრგვალებული ბოლოებით.

ქიმიურ ლაბორატორიაში წკირები ერთ-ერთი ყველაზე მარტვი ჭურჭლის სახეა. იგი შეიძლება იყოს მინის ან პოლიმერის. იშვიათად გამოიყენება უჟანგავი ფოლადის წკირებიც. წკირები წარმოადგენენ ცილინდრულ ან გაბრტყელებული თავის მქონე მასიური ღეროს. წკირები ძირითადად გამოიყენება ხსნარების ან სუსპენზიების დასამზადებლად. თხევადი-თხევადი ან მყარი-თხევადი სისტემების შერევის დასაჩქარებლად. წკირით ასევე შეიძლება საცავიდან (ბოთლიდან) მყარი ფხვიერი მასის მცირე ულუფის ამოღება. ასეთ შემთხვევაში უმჯობესია გამოყენებული იქნას ისეთი წკირები, რომელთაც ერთი (ან ორივე) ბოლო გაბრყტელებული აქვს. წკირებს იყენებენ ასევე სარეაქციო სისტემიდან სინჯის ამოღებისას (ფილტრის ქაღალდზე ლაქის დატანა). ექსპერიმენტში წკირების გამოყენებისას მისი მაგიდაზე დადება არ შეიძლება. უნდა ვიქონიოთ ფაიფურის ჭიქა (ფაიფურის ჭიქა მძიმეა მინისაზე და გრძელი წკირის ჩადებისას ჭიქა ადვილად არ წაიქცევა), რომელშიც მოვათავსებთ წკირს

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 11

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
მენზურა

მინი|სხვადასხვა ზომის მენზურა
**მენზურა** () — ლაბორატორიული მინის მზომი ჭურჭელი მოცულობის შკალით. მენზურები ძირითადად მინისაგან მზადდება, თუმცა შეიძლება სპეციფიკურ პირობებში გამოვიყენოთ პოლიმერული მენზურებიც (მაგალითად, HF-თან მუშაობისას). 

მენზურები მზადდება ქიმიურად მდგრადი მინისაგან, ამიტომ მათი გაცხელება და ძალიან ცხელი სითხის ჩასხმა არ შეიძლება. მენზურები ტევადობის მიხედვით შეიძლება იყოს 10 მლ-დან 2 ლმდე. როგორც წესი, ლაბორატორიაში ხშირად გამოიყენება 10, 25, 50, 100, 250, 500 მლ-იანი მენზურები. მენზურას შეიძლება ჰქონდეს საკუთარი მინისავე დასადგამი ან დამატებითი პლასტმასისაგან დამზადებული სადგამი.

მენზურაზე შკალა დატანილია მინის მიხედვით ან თერმული საღებავით, რომელიც შეესაბამება სტანდარტულ ან ნორმალურ პირობებს.

მენზურებს იყენებენ სითხეების მოცულობის დასადგენად, ხსნარების მომზადებისას, ქიმიურ ექსპერიმენტში რეაგენტის ან გამხსნელის დამატებისას, არეომეტრით სითხის სიმკვრივის განსაზღვრისას და ა.შ. თუ ადვილად აქროლად და არასასიამოვნო სუნის მქონე ნაერთების მოცულობას ვზომავთ, მაშინ რეკომენდებულია საცობიანი მენზურების გამოყენება. 

ანალიტიკური მიზნებისათვის სითხის მოცულობის აზომვისათვის მენზურის გამოყენება არაა რეკომენდებული.

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 14-15

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
კოლბა

thumb|კოლბები
**კოლბა** () — ლაბორატორიული ჭურჭელი, რომელიც გამოიყენება რეაქციების საწარმოებლად. ლაბორატორიებში და ქიმიურ მრეწველობაში კოლბების გასათბობად გამოიყენება სპეციალიზებული და უნივერსალური გამაცხელებლები.

ყველაზე ცნობილი კოლბა ქიმიაში კონუსური (ერლენმეიერის) კოლბაა, რომელმაც დასახელება გერმანელი ქიმიკოსის, ემილ ერლენმეიერის, შემდეგ მიიღო 1860 წელს. კონუსური კოლბის დიზაინი მორევის საშუალებას გვაძლევს ისე, რომ სითხე არ გადმოიქცეს. ერლენმეირის კოლბა სითხეების დუღილისთვისაც მოსახერხებელია და, აგრეთვე, მის ყელზე მარტივად ერგება ძაბრი.

კოლბის სახეობებია: კონუსური კოლბა, მზომი კოლბა, მრგვალძირა კოლბა, ფლორენსის კოლბა, კელდალის კოლბა, მსხლისებრი კოლბა, რეტორტა, შლენკის კოლბა, შტრაუსის კოლბა, კლაიზენის კოლბა, ვიურცის კოლბა, ბუნზენის კოლბა.

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 20-23

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
ბიურეტი

მინი|50 მლ-იანი ბიურეტი
**ბიურეტი** — ლაბორატორიული მზომი ხელსაწყო, რომელიც წარმოადგენს გრძელ გრადუირებულ მინის მილს ონკანით. იგი მიეკუთვნება მოცულობის გამზომ მოწყობილობას, რომელთა საშუალებით შესაძლებელია სითხის მოცულობის განსაზღვრა დიდი სიზუსტით.

ბიურეტები გამოიყენება ტიტრაციის პროცესის ჩასატარებლად. ბიურეტები ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ტევადობის, დიამეტრის, სიგრძის, ჩამკეტი სისტემის მიხედვით. ტევადობის მიხედვით შეიძლება შეგვხვდეს 1 მლ-დან 100 მლ-მდე ბიურეტები.

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 16

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
პიპეტი

thumb|100px|20 მლ-იანი გრადუირებული პიპეტი
**პიპეტი** () — მზომი ან მადოზირებელი ჭურჭელი, რომელიც წარმოადგენს მინის ან პოლიმერის პატარა მილს წამახვილებული ბოლოთი.

პიპეტები შეიძლება იყოს გრადუირებული ან მის გარეშე. უკანასკნელ შემთხვევაში პიპეტი გამოიყენება ხსნარის ან თხევადი ნივთიერების წვეთობით დამატებისათვის.

გრადუირებული პიპეტები გამოიყენება მიკრო ან მილი რაოდენობით ნივთიერების დამატებისათვის. პიპეტში ნივთიერების ამოღება ხდება პირით შეწოვით ან სპეციალური რეზინის ან ავტომატიზირებული მოწყობილობის საშუალებით. პირით ამოსაწოვ პიპეტებში მილის ბოლოს მოთავსებულია ბამბის ან დოლბანდის ტამპონი ან პიპეტის მილაკი შევიწროვებულია, რათა თავიდან ავიცილოთ სითხის პირის ღრუში მოხვედრა.

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 17

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
ისკანდერ ალიევი

**ისკანდერ ალი ოღლუ ალიევი** (; 1906-1972) - საბჭოთა აზერბაიჯანის ეკონომიკოსი, აზერბაიჯანის სსრ მსუბუქი მრეწველობის სახალხო კომისარი, სსრკ-ს პირველი მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აზერბაიჯანში სტალინის პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლი.

## ბიოგრაფია 
ისკანდერ ალი ოღლუ ალიევი დაიბადა 1906 წელს რუსეთის იმპერიის ელიზავეტპოლის გუბერნიის ქალაქ შუშაში. მას მშობლები ადრეულ ასაკში გარდაეცვალა და ამიტომ იგი გაზარდა უფროსმა ძმამ, რომელიც ბაქოში გაემგზავრა საბუნჩუს რაიონის ნავთობის საბადოებში სამუშაოდ. თუმცა, შემდეგ ძმასთან კავშირი დაიკარგა და ახალგაზრდა ალიევი აზერბაიჯანის სსრ კასუმ-ისმაილოვის (ახლანდელი გორანბოი) რაიონის სოფელ გორანბოიში აღმოჩნდა, სადაც 13 წლის ასაკიდან მუშაობდა ფერმაში მუშად. უკვე იმ დროს მან დაიწყო სოციალური საქმიანობა ფერმის მუშაკთა პროფკავშირში.

დაწყებითი და უმაღლესი განათლება ისკანდერ ალიევმა ბაქოში მიიღო. 1933-1934 წლებში გაიარა კვალიფიკაციის ამაღლების კურსები მოსკოვში, სსრკ-ს მსუბუქი მრეწველობის სახალხო კომისარიატის სავაჭრო დეპოების თანამშრომლებისთვის.

1926 წელს გადავიდა განჯაში. იქ მუშაობდა მუშად. 1928 წელს გახდა განჯის დეპოს ადგილობრივი კომიტეტის აღმასრულებელი მდივანი. 1929-30 წლებში აირჩიეს განჯის რკინიგზის მუშაკთა პროფკავშირის რაიონული კომიტეტის კულტურის განყოფილების უფროსად, შემდეგ კი მისი თავმჯდომარე გახდა.

ისკანდერ ალიევი აზერბაიჯანში პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლი გახდა. 1938 წლის 1 ივნისს იგი დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური საქმიანობის შეთითხნილი ბრალდებით.

1941 წლის 30 აგვისტოს ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ტრიბუნალის საველე სხდომის განჩინებით ცნეს დამნაშავედ და მიესაჯა 10 წლიანი გამოსასწორებელი შრომა. მან სასჯელი მოიხადა ყარაღანდას რეგიონში. საერთო ჯამში მან 18 წელი, 1938 წლიდან 1956 წლამდე, ციხესა და გადასახლებაში დაჰყო.

1954 წლის დეკემბერში სტალინის გარდაცვალების შემდეგ ალიევმა განცხადებით მიმართა ცენტრალურ კომისიას „კონტრრევოლუციური დანაშაულისთვის“ გასამართლებული საქმეების განხილვისათვის. ამ საქმეზე ბრალდებულთა მიმართ სამხედრო ტრიბუნალის 1941 წლის 30 აგვისტოს განაჩენი გაუქმდა ახლად აღმოჩენილი გარემოებების გამო და ამ პირების მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა შეწყდა მტკიცებულებების არარსებობის გამო.

1956 წელს დაუბრუნდა ეკონომიკურ საქმიანობას. დაინიშნა აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო აგრარული მრეწველობის ხილითა და ბოსტნეულით ვაჭრობის დეპარტამენტის უფროსად. 1959 წელს გახდა აზერბაიჯანის სსრ საიუველირო ვაჭრობის ხელმძღვანელი. 1964 წელს პენსიაზე გავიდა. 1972 წლის 30 იანვარს ბაქოში გარდაიცვალა.

ისკენდერ ალიევს ცოლი და სამი შვილი ჰყავდა - რენა, ფუადი და არიფი. პატიმრობის შემდეგ ის ოჯახს დაუბრუნდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Искендер Алиев: взлет, падение и возрождение. Политическое дело в Азербайджане 1938-56 годов
* http://alizadeh.narod.ru/kimlik/iskender/334.jpg
* Azərbaycanda qırmızı terror:“sağ-trotskiçi ehtiyat mərkəzinin əksinqilabi milliyyətçi təşkilatı”nın işi (1938-1956)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სამოქალაქო ომი ცენტრალისტებსა და ფედერალისტებს შორის

**სამოქალაქო ომი ცენტრალისტებსა და ფედერალისტებს შორის** (1812-1814) — პირველი სამოქალაქო ომი კოლუმბიის ისტორიაში.

## ისტორია 
1810 წელს რევოლუციური მოვლენები დაიწყო ახალი გრანადის ესპანეთის ვიცე-სამეფოში. ტერიტორიულმა ერთეულებმა ერთმანეთის მიყოლებით გამოუცხადეს დაუმორჩილებლობა ესპანეთის რეგენტულ საბჭოსა და ინდოეთს. ამავდროულად, ბევრ ადგილობრივ ხუნტას არ სურდა დამორჩილებოდა ვიცე-მეფის ყოფილ დედაქალაქს. 1810 წლის დეკემბერში გაიმართა აჯანყებულთა წარმომადგენელთა კონგრესი, თუმცა რადგან კონგრესზე შეიკრიბნენ მხოლოდ ექვსი პროვინციის (ანტიოკია, კარტახენა, კასანარე, პამპლონა, ტუნხა და პოპაიანი) წარმომადგენლები, ვერ შემუშავდა კონსტიტუცია.
მინი
მარცხნივ|მინი|ანტონიო ნარინიო
1811 წლის 27 ნოემბერს ტუნხაში გაიმართა მეორე კონგრესი, რომელზეც ანტიოქიას, კარტახენას, ნეივას, პამპლონას და ტუნხას პროვინციების წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს ახალი გრანადის გაერთიანებული პროვინციების ფედერაციის აქტს. აქტის მიხედვით გამოცხადდა პროვინციების ავტონომია, სუვერენიტეტი და თანასწორობა. „ფედერალისტებს“ დაუპირისპირდნენ „ცენტრალისტები“ ბოგოტას და ჩოკოს პროვინციებიდან, რომლებიც იცავდნენ ძლიერი ცენტრალიზებული ძალაუფლების კონცეფციას, მათ ხელი არ მოაწერეს აქტს. კუნდინამარკას პროვინციამ გაიყვანა თავისი წარმომადგენლები; მოგვიანებით მან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ახალი გრანადის პროვინციების ნაწილი ესპანეთის ერთგული დარჩა.

1811 წელს კუნდინამარკამ დაიკავა მარიკიტას პროვინცია და ნეივას პროვინციის ნაწილი, რამაც გამოიწვია დაძაბულობა კუნდინამარკასა და სხვა პროვინციებს შორის. ურთიერთობები 1812 წლის განმავლობაში გამწვავდა და მწვავე საომარი მოქმედებები დეკემბერში დაიწყო.

ბოგოტას ხელმძღვანელობით, კუნდინამარკა აკონტროლებდა ცენტრალურ მაღალმთიანეთს, რომელიც ისტორიულად იყო  ახალი გრანადის ჰეგემონიურ რეგიონის უმდიდრესი და ყველაზე დასახლებული ადგილი. ანტონიო ნარინიომ საზიანოდ ჩათვალა კონფედერაციაში გაწევრიანება, რადგან კუნდინამარკა დაკარგავდა თავის რესურსებსა და გავლენას.

1812 წლის 2 დეკემბერს „ფედერალისტების“ ჯარებმა ტუნხას პროვინციიდან ანტონიო ბარაიას მეთაურობით გაიმარჯვეს ვენტაკემადაში და გადავიდნენ სანტა-ფე-დე- ბოგოტაში. 1813 წლის 9 იანვარს კუნდინამარკას ჯარებმა ანტონიო ნარინიოს მეთაურობით დაამარცხეს „ფედერალისტები“ სან ვიქტორინოში ბოგოტასთან ახლოს, რის შემდეგაც საომარი მოქმედებები შეჩერდა. 1813 წლის ბოლოს, როიალისტებმა დაიწყეს შეტევა კუნდინამარკაზე სამხრეთიდან. ნარინიო იძულებული გახდა მათ წინააღმდეგ წასულიყო, მაგრამ თავდაპირველი გამარჯვებების შემდეგ დამარცხდა, დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. ამის შემდეგ „ფედერალისტებმა“ ახალი შეტევა წამოიწყეს ბოგოტას წინააღმდეგ. ფედერალისტთა ჯარებს მეთაურობდა ვენესუელელი სიმონ ბოლივარი. 1814 წლის 10 დეკემბერს ბოგოტა აიღეს და კუნდინამარკა გახდა ახალი გრანადის გაერთიანებული პროვინციების ნაწილი.

პროვინციების შიდა კონფლიქტებმა განაპირობა ის, რომ ერთეულები ვერ მოემზადნენ გარე აგრესიის მოსაგერიებლად და ერთი წლის შემდეგ ისინი ესპანელებმა დაიპყრეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* COLOMBIA INDEPENDENCIA
* Los Toros de Fucha

კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
კატეგორია:კოლომბიის ისტორია
სინჯარა

მინი|სინჯარა
**სინჯარა** — ლაბორატორიული მინის ჭურჭელი მილის ფორმისა. გამოიყენება ლაბორატორიებში ქიმიური ექსპერიმენტების ჩასატარებლად.

სინჯარა ქიმიურ ექსპერიმენტებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამოყენებადი ჭურჭელია. იგი წარმოადგენს მინის ან პლასტმასის მილს, რომელსაც ერთი ბოლო დახშული აქვს. სინჯარა შეიძლება იყოს ცილინდრული ან კონუსური. კონუსური სინჯარები ცენტრიფუგირებისას გამოიყენება. სინჯარები შეიძლება იყოს თავსახურის გარეშე ან თავსახურით. თავსახურის მორგებისათვის სინჯარებს ყელი მიხეხილია, რომელშიც ასევე მიხეხილი საცობი თავსდება. თანამედროვე წარმოების სინჯარების უმეტესობას სახურავი ეხრახნება. შესაბამისად მათი სახურავები პლატმასისაგან მზადდება, რომელიც ჰერმეტულად ეხურება. ზოგჯერ სინჯარა გრადუირებულია, თუმცა მისი გამოყენება მოცულობის დიდი სიზუსტით ათვლისათვის მაინც არ არის რეკომენდებული.

მინის ყველა სინჯარა თერმოგამძლე მინისაგან არის დამზადებული და მისი შიგთავსის გაცხელება შესაძლებელია როგორც ალზე, ისე სინჯარების სპეციალურ გამახურებელში.

სინჯარებს იყენებენ:
*ტესტური რეაქციების ჩაატრებისათვის (ნივთიერებების მცირე რაოდეობებზე);
*მცირე რაოდენობის ხსნარების დასამზადებალდ;
*სინჯის შესანახად;
*ცენტრიგუგირებისათვის (კონუსურ ძირიანი სინჯარა).

## ლიტერატურა
*ელიზბარაშვილი ე., „ქიმიური ექსპერიმენტის ტექნიკა“, თბ., 2012, გვ. 12
*უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : (3 ტომად) / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც. თბ., 2006

## რესურსები ინტერნეტში
*chemistry.ge // ლაბორატორიული ჭურჭელი

კატეგორია:ლაბორატორიული ჭურჭელი
ლევან პაატაშვილი

**ლევან პაატაშვილი** (დ. 12 მარტი, 1926, თბილისი, — გ. 24 იანვარი, 2023) — ქართველი კინოოპერატორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1979).

დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის კინოსაოპერატორო ფაკულტეტი 1954 წელს. 1978-1981 წლებში იყო მოსკოვის საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის, 1981-1988 წლებში — შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი. 1980 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ოპერატორი. დამდგმელი ოპერატორია ფილმებისა: „სხვისი შვილები“ (რეჟისორი: თენგიზ აბულაძე, 1958), „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ (რეჟისორი: სიკო დოლიძე, 1959), „თოჯინები იცინიან“ (რეჟისორი: ნიკოლოზ სანიშვილი, 1961), „ცისფერი მთები ანუ დაუჯერებელი ამბავი“ (რეჟისორი: ელდარ შენგელაია, 1983), „კედელი“ (რეჟისორი: ზაზა ბუაძე, 1991) და სხვ. დაჯილდოებული იყო სსრკ სახელმწიფო (1985) და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს პრემიებით (1986). ავტორია ავტობიოგრაფიული წიგნისა „ნახევარი საუკუნე ლეონარდოს კედელთან“ (2006). გარდაიცვალა 2023 წლის 24 იანვარს, 96 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* გვახარია, გოგი. ლევან პაატაშვილი - 80. „რადიო თავისუფლება“, მარტი 13, 2006.
* ლევან პაატაშვილის მოგონებები – ბავშობა, ახალგაზრდობა და სტუდენტობა . filmmaker.ge, 2021. 

კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:ქართველი კინოოპერატორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
პაატაშვილი

საკუთარი სახელი **პაატაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* გურამ პაატაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი
* ვახტანგ პაატაშვილი — ქართველი ინჟინერი
* თედო პაატაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი
* ლევან პაატაშვილი — ქართველი კინოოპერატორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბრიქსის გრადუსი

**ბრიქსის გრადუსი**, **°Bx** (**B**ri**x**) — უშუალოდ ბრიქსის არეომეტრის არეომეტრული გრადუსების რიცხვის ჩვენება, ან რეფრაქტომეტრზე მიღებული გარდატეხის მაჩვენებელი, რომელიც გამოხატავს ხსნარში საქაროზას პროცენტულ შემცველობას 20°C-ზე ან 20°C-ზე გადაანგარიშებით.

25°BX-იანი ხსნარი ნიშნავს, რომ ხსნარის 100 გრამში არის 25 გრამი საქაროზა და 75 გრამი წყალი.

## ბრიქსი, ბოლინგი, პლატო
ბოლინგის სკალა შეიმუშავა გერმანელმა ქიმიკოსმა კარლ ბოლინგმა. იგი ემყარება საქაროზის მაჩვენებელს ხსნარის 17.5 °C კონცენტრაციაზე.

ბრიქსის სკალა, რომელიც ადოლფ ბრიქსის მიერ იქნა გამოყვანილი წარმოადგენდა ბოლინგის სკალას დაანგარიშებულს 15.5 °C ტემპერატურაზე. შემდგომში ბრიქსის სკალა კვლავ გადაანგარიშდა და დღეს ითვლება 20 °C ტემპერატურაზე. ბრიქსის ტემპერატურა შეიძლება გამოითვალოს შემდეგი ფორმულის მიხედვით:

261.3 \cdot (1 - \frac{1}{p}), სადაც p არის ხსნარის სიმკვრივე 20 °C ტემპერატურაზე.

პლატოს სკალა, რომელიც ფრიც პლატოს მიერ იქნა გამოყვანილი წარმოადგენდა ბოლინგის სკალას დაანგარიშებულს 17.5 °C ტემპერატურაზე. პლატოს ტემპერატურა შეიძლება გამოითვალოს შემდეგი ფორმულის მიხედვით:

260 \cdot (1 - \frac{1}{p}), სადაც p არის ხსნარის სიმკვრივე 17.5 °C ტემპერატურაზე.

ეს სამი საზომი ხშირად გამოიყენება მონაცვლეობით, რადგანაც მათ შორის განსხვავება უმნიშვნელოა. ბრიქსი ძირითადად გამოიყენება ხილის წვენებისთვის, მეღვინეობის და შაქრის ინდუსტრიაში. პლატო გამოიყენება მწიფდება. ბოლინგი ჯერ კიდევ გვხვდება ძველ შაქრისმზომებში და გამოიყენება სამხრეთ აფრიკის ღვინის ქარხნის ინდუსტრიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Measuring Residual Sugar
*Измерение Брикс (Brix) 

## სქოლიო
კატეგორია:კვების მეცნიერება
კატეგორია:მეღვინეობა
კატეგორია:სიმკვრივის საზომი ერთეულები
ასეული

**ასეული** — ძირითადი ტაქტიკური ქვედანაყოფი სახელმწიფოთა უმრავლესობის შეიარაღებულ ძალებში. არსებობს მსროლელი (მოტომსროლელი), ქვეითი (მოტოქვეითი), სატანკო, საავტომობილო, საზღვაო ქვეითი, დაცვის და სხვა ასეულები. შედის ბატალიონის (პოლკის) შემადგენლობაში ან წარმოადგენს ცალკეულ ფორმირებას. პირველი ასეულები შეიქმნა დასავლეთ ევროპის დაქირავებულ არმიებში XV საუკუნის ბოლოს – XVI საუკუნის დასაწყისში. XVIII საუკუნის დასაწყისში კავალერიაში ასეულები შეიცვალა ესკადრონებით, არტილერიაში — ბატარეებით. ქვეითი ასეულები შედგებოდა 4 ოცეულისგან, მშვიდობიან დროს მასში ირიცხებოდა 100–150 ადამიანი, ომის დროს — 200–250. თანამედროვე არმიებში ასეული, როგორც წესი, 3–4 ოცეულისგან შედგება.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხედრო ნაწილები და ფორმირებები
თეთრსისხლა წერისებრნი

**თეთრსისხლა წერისებრნი** () — თევზების ოჯახი ქორჭილასნაირთა რიგისა. ტანზე ქერცლი არ აქვთ, სიგრძეში 75 სმ-მდე არიან. შეფერილობა მოთეთროა შავი ლაქებით, ზოგჯერ მომწვანო და მოწითალო ელფერით. თავი დიდია; ყბები კბილიანია. აქვთ ზურგის ორი ფარფლი, პირველი — წვრილი ეკლიანი სხივებით. გვერდითი ხაზები 2 ან 3-ია. სისხლი უფერულია, თითქმის არ შეიცავს ერითროციტებს; ჟანგბადი შედის სხეულის კანის საფრის კაპილაური ქსელის მეშვეობით და გადაადგილდება პლაზმით. საცურავი ბუშტი არ აქვთ. ცნობილია 11 გვარი და დაახლოებით 20 სახეობა. მათი უმრავლესობა ანტარქტიკის, სუბანტარქტიკისა და სამხრეთ ნახევარსფეროს ზომიერ განედებში გვხვდება. ფსკერის თევზებია, ბინადრობენ ძირითადად 700 მეტრამდე სიღრმეზე, *Chionobathyscus dewitti* — 1–2 ათას მეტრამდე. სქესობრივად მწიფდებიან 3–7 წლის ასაკში. შემოდგომაზე ფსკერზე ყრიან მსხვილ ქვირითს (დიამეტრი 4–5 მმ). ლიფსიტები ვითარდებიან წყლის სიღრმეში. იკვებებიან კრილითა და თევზით. რეწვის ობიექტებია; ხორცი და ქვირითი მაღალი საგემოვნო თვისებებით ხასიათდება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
ჰუსეინ ნაჯაფოვი

**ჰუსეინ ჰუმბათ ოღლუ ნაჯაფოვი** ( დ. 1 იანვარი, 1907, კოლანლი, ერევნის გუბერნია - გ. 16 ივლისი, 1967, ბაქო) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ნახიჩევანის საგუბერნიო კომიტეტის პირველი მდივანი (1940–1948), აზერბაიჯანის სსრ სატყეო და ქაღალდის მრეწველობის მინისტრი (1948–1950).

## ბიოგრაფია 
ჰუსეინ ნაჯაფოვი დაიბადა 1907 წელს ერევნის გუბერნიის სოფელ კოლანლიში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. 19 წლის ასაკში საცხოვრებლად განჯაში გადავიდა და სპილენძის ქარხანაში მუშაობდა მუშად.

1928 წელს მიიღეს კომუნისტური პარტიის რიგებში, ცოტა მოგვიანებით კი აირჩიეს ქარხნის პროფკავშირის მდივნად.

1933 წელს კომუნისტური პარტიის მიწვევით სამუშაოდ წავიდა ერთ-ერთ პოლიტიკურ განყოფილებაში. 1934 წლამდე მუშაობდა ნახჭევანის ერთ-ერთ მანქანა-ტრაქტორულ სადგურზე პოლიტიკური განყოფილების უფროსის მოადგილედ. 1937 წლიდან არის აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ბაქოს საქალაქო კომიტეტის პარტიული პერსონალის განყოფილების უფროსი. 1939 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად, ხოლო 1940-1948 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ნახიჩევანის საგუბერნიო კომიტეტის პირველ მდივნად. 1948 წლიდან არის აზერბაიჯანის სსრ სატყეო მრეწველობის მინისტრი.

ჰუსეინ ნაჯაფოვმა 1937 წელს დაამთავრა იაკოვ სვერდლოვის სახელობის უმაღლესი პროპაგანდის სკოლა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
წონა (ძალა)

{{ინფოდაფა ფიზიკური სიდიდე
| bgcolour =
| სახელი = წონა
| ფაილი = 70პქ
| წარწერა =ზამბარიანი სასწორით იზომება ობიექტის წონა
| აღნიშვნა= W
| SI სისტემა = ნიუტონი (ნ)
| ექსტენსიური= კი
| ინტენსიური=არა
| შენახვადი=არა
| ფორმულა= W=mgW=ma
| განზომილება= MLT^{-2}
|ვიკისაწყობი=Category:Mass and weight
}}
**წონა** (აღნიშვნა: W) — ძალა, რომლითაც სიმძიმის ძალის ველში უძრავი სხეული მოქმედებს საკიდარზე ან ჰორიზონტალურ საყრდენზე, რომელიც აბრკოლებს სხეულის თავისუფალ ვარდნას. რიცხობრივად სხეულის წონა W მასზე მოქმედი სიმძიმის ძალის ტოლია, ე. ი. W=mg, სადაც m არის სხეულის მასა, g — თავისუფალი ვარდნის, ანუ სიმძიმის ძალის აჩქარება. რადგანაც სხეულის მასა მუდმივი სიდიდეა (ჩვეულებრივ პირობებში), ხოლო g მნიშვნელობა დედამიწაზე განედისა და ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით იცვლება, ამიტომ სხეულის წონაც შესაბამისად იცვლება. g მნიშვნელობა და მასთან ერთად წონაც დამოკიდებულია თავისი ღერძის ირგვლივ დედამიწის ბრუნვით განპირობებულ აჩქარებაზე. ამ მიზეზით სხეულის წონა ეკვატორზე (1/288)-ით ნაკლებია, ვიდრე პოლუსებზე.

დედამიწის ზედაპირის მახლობლად მცირე არეში g მნიშვნელობა შეიძლება მუდმივად ჩავთვალოთ, ხოლო სხეულის წონა — თავისივე მასის პროპორციულად. ამით სარგებლობენ მაშინ, როცა სხეულთა მასებს წონავენ ბერკეტიანი სასწორით მათი აწონის მეშვეობით. ამასთანავე, g მნიშვნელობა ასაწონი სხეულისა და საწონისათვის ერთი და იგივეა. ზამბარიანი სასწორით ზომავენ სხეულის წონას. ამ სასწორის მეშვეობით სხეულის მასა რომ გავიგოთ უნდა ვიცოდეთ g სიდიდე აწონის პუნქტში. წონა და მასა სხვადასხვა ფიზიკური სიდიდეა. მათი გაიგივება არ შეიძლება. მათ ზომავენ სხვადასხვა ერთეულით: წონას ძალის ერთეულებით (დნ, ნ, კგძ, ტძ და სხვა), ხოლო მასას — მასის ერთეულებით (გ, კგ, ტ და სხვა).

თხევად ან აირისებრ გარემოში ჩაძირულ სხეულზე, გარდა სიმძიმის ძალისა, მოქმედებს არქიმედეს ძალაც, ამიტომ მაგალითად ზამბარიანი სასწორი ჰაერში უფრო ნაკლებ წონას აჩვენებს, ვიდრე ვაკუუმში. ბერკეტიანი სასწორისათვის ამგვარი განსხვავება დამოკიდებული იქნება საწონისა და ასაწონი სხეულის სიმკვრივეთა ფარდობაზე.

ლიფტში უძრავი სხეული, რომელიც მასთან ერთად მოძრაობს ვერტიკალურად a აჩქარებით, მის იატაკზე მოქმედებს F=m(g \pm a) ძალით, რაც წონის გადიდების ან შემცირების ეკვივალენტურია. ლიფტის თავისუფალი ვარდნისას (a=g) მყარდება უწონობის მდგომარეობა. ასეთივე დგომარეობაა ნებისმიერი სხეულისათვის, რომელიც თავისუფლად და წინსვლით მოძრაობს გრავიტაციულ ველში (რაკეტა, თანამგზავრი და სხვა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძალა
ადოლფ ბრიქსი

**ადოლფ ფერდინანდ ვენცესლაუს ბრიქსი** (; დ. 20 თებერვალი, 1798, ვესელი — გ. 14 თებერვალი, 1870, შარლოტენბურგში ბერლინის მახლობლად) — გერმანელი მათემატიკოსი და ინჟინერი. მის სახელს ატარებს სითხეების ფარდობითი სიმკვრივის ერთეული, ბრიქსის გრადუსი (°Bx).

## ბიოგრაფია
1827 წელს გახდა მშენებლობის ზედამხედველი, 1834 წელს ქარხნის კომისიის მრჩეველი, 1853 წელს მთავრობის მრჩეველი, 1866 წელს იყო საიდუმლო უმაღლესი მთავრობის მრჩეველი; იყო სამეფო პრუსიის ნორმალური კალიბრაციის კომისიის დირექტორი, ვაჭრობის სამინისტროსა და ტექნიკური სამშენებლო დეპუტაციის ტექნიკური დეპუტაციის წევრი, ბერლინის სავაჭრო ინსტიტუტის გამოყენებითი მათემატიკის სრული მასწავლებელი (1828-50), ასევე უმაღლესი ანალიზიისა და გამოყენებითი მათემატიკა შენობის აკადემიაში.

მან მონაწილეობა მიიღო მრავალ საზოგადოებრივ სამუშაოში ბერლინსა და პოტსდამში .

## შრომები
*Lehrbuch der Statik und Mechanik ("სტატიკისა და მექანიკის სახელმძღვანელო", 1831, მე-2 გამოცემა 1849, დანართი 1843)
*Über Festigkeit und Elasticität der Eisendrähte ("რკინის მავთულის სიმტკიცის და ელასტიურობის შესახებ"), 1847 წ.
*Über den Widerstand der Fuhrwerke ("ვაგონების წევის შესახებ"), 1850 წ.
*Über Alkoholometrie ("ალკოჰოლის გაზომვის შესახებ"), 1850, 1851, 1856 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Brix, Adolf Ferdinand Wenceslaus

## სქოლიო
პრესის მუზეუმი

**პრესის მუზეუმი** — მუზეუმი თბილისში, რომელიც გაიხსნა 2022 წლის 15 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გიორგი კეკელიძის ინიციატივით. მსგავსი მუზეუმი საქართველოში პირველია. მუზეუმი შეიქმნა ეროვნული ბიბლიოთეკის საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფიის საარქივო ფონდის განყოფილების ბაზაზე. ამ გადაწყვეტილების მიზანია, საზოგადოებამ გაიცნოს ქართული ჟურნალისტიკისა და პუბლიცისტიკის განვითარების ეტაპები.

საქართველოს პრესის მუზეუმში პირველად იყრის თავს როგორც XIX, ისე XX საუკუნის პერიოდულ გამოცემათა ნიმუშები. მუზეუმში გამოფენილია ივანე კერესელიძის, გიორგი ერისთავის, ილია ჭავჭავაძის, ნიკო ნიკოლაძის, სერგეი მესხისა და სხვათა გამოცემებს, ჟურნალებს: „ცისკარს“, „საქართველოს მოამბეს“; გაზეთებს: „ივერიას“, „დროებას“, „ცნობის ფურცელს“, „კვალს“, „გუთნის-დედას“ და სხვა.

მუზეუმის ექსპონატთა შორის არის პირველი რესპუბლიკის პერიოდისა და საბჭოთა ეპოქის მნიშვნელოვანი გამოცემებიც.

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის მუზეუმები
რაიხსტაგის ხანძარი

**რაიხსტაგის ხანძარი** — 1933 წლის 27-28 თებერვლის ღამეს გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში, რაიხსტაგის შენობაში გაჩენილი ხანძარი. ხანძრის გაჩენის მიზეზი განზრახ ცეცხლის მოკიდებაა. ბოროტმოქმედი მარინუს ვან დერ ლუბე დანაშაულის ადგილზე დააკავეს. სიკვდილით დასჯამდე ვან დერ ლუბე დაჟინებით ამტკიცებდა, რომ რაიხსტაგს ცეცხლი მან მარტომ წაუკიდა. 

მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მისი თანამედროვე იზიარებდა მის აზრს, რომ ის იყო ერთადერთი დამნაშავე ეს საკითხი კვლავ რჩრბა განხილვის საგანად. კრიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ ნაციონალ-სოციალისტები უშუალოდ მონაწილეობდნენ დანაშაულში.

პოლიტიკური შედეგები ცალსახაა. 1933 წლის თებერვალს რაიხის პრეზიდენტმა გასცა ბრძანება ხალხისა და სახელმწიფოს დაცვის შესახებ (რაიხსტაგის სახანძრო განკარგულება). ამით ვაიმარის კონსტიტუციის ძირითადი უფლებები დე ფაქტო შეჩერდა და გზა გაიწმინდა პოლიციისა და მოიერიშე რაზმების მიერ ნსდაპ-ის პოლიტიკური ოპონენტების ლეგალიზებული დევნისთვის .  რაიხსტაგის სახანძრო განკარგულება იყო გადამწყვეტი ეტაპი ნაციონალ-სოციალისტური დიქტატურის დამყარებაში .

ყოველდღე ახალი პატიმრების დაკავებით, ციხეები მალე გადატვირთა. პოლიტპატიმრები დროებით იზოლატორში გადაიყვანეს და სწორედ ასე გაჩნდა "ველური" ან "ადრეული" საკონცენტრაციო ბანაკები . 

## სქოლიო
კატეგორია:რაიხსტაგი
ივრის ბრძოლა

**ივრის ბრძოლა** – ბრძოლა გაიმართა 1590 წლის 14 მარტს საფრანგეთის რელიგიური ომების დროს. დასრულდა საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის გადამწყვეტი გამარჯვებით, რომელიც სათავეში ედგა საფრანგეთის სამეფოსა და ინგლისის ძალებს კათოლიკური ლიგის წინააღმდეგ, კათოლიკურ ლიგას მეთაურობდნენ ჰერცოგი დე მაიენი და გრაფი ფილიპ ეგმონტი. ანრის ძალებმა გაიმარჯვეს და შემდგომ პარიზს ალყა შემოარტყეს. 

ბრძოლა გაიმართა ეპიედის ველზე, ივრისთან ახლოს (შემდეგ ეწოდა ივრი-ლა-ბატაი), ნორმანდიაში. ივრი-ლა-ბატაი მდებარეობს მდინარე ერზე, პარიზიდან დაახლოებით ოცდაათი მილის დაშორებით დასავლეთით, ილ-დე-ფრანსისა და ბოსის რეგიონების საზღვარზე.

## წინაპირობები 
ანრი IV სწრაფად გადავიდა იერიშზე და ალყა შემოარტყა ქალაქ დრუს რომელსაც კათოლიკური ლიგა აკონტროლებდა. როდესაც მაიენმა ალყის წინააღმდეგ შეტევა დაიწყო, ანრიმ უკან დაიხია, მაგრამ თვალთახედვის არეში დარჩა. მან თავისი ჯარი განალაგა წმინდა ანდრეს დაბლობზე ქალაქ ნონაკურსა და ივრს შორის. ანრი გააძლიერა ინგლისის ჯარმა, რომელიც მხარდასაჭერად იყო გამოგზავნილი ელისაბედ I-ის მიერ.
* ანრის ჰყავდა 12 000 ქვეითი ჯარისკაცი (მათ შორის ინგლისელი და შვეიცარიელი) და 3 000 ცხენოსანი.
* კათოლიკური ლიგის არმიას, რომელსაც მაიენის ჰერცოგი მეთაურობდა, ჰყავდა 13 000 ქვეითი და 4 000 მხედარი, რომელიც შედგებოდა მღვდლების მიერ შეკრებილი მოქალაქეებისა და მეამბოხე აზნაურებისგან, აპენცელის დაქვემდებარებაში მყოფი გერმანელი და შვეიცარიელი დაქირავებული მეომრებისგან და გიზების ოჯახის მხედრებისგან. ამ ძალებში შედიოდა ასევე 2 000 ვალონი მხედარი, რომლებიც ფლანდრიიდან ჩამოიყვანა ფილიპმა, ეგმონტის გრაფმა.

მაიენი უკუაგდეს, ომალის ჰერცოგი იძულებული გახდა დანებებულიყო და გრაფი ეგმონტი მოკლეს. ჰერცოგმა მაიენმა ბრძოლა წააგო. ანრი დამარცხებულებს დაედევნა, რომელთაგან ბევრმა დანებება არჩია უარესი ხვედრის შიშით, რადგან მათი ცხენები ვეღარ შეძლებდნენ საფრთხისგან გაქცევას. სოფლის მიდამოები სავსე იყო გაქცეული ლიგელებითა და ესპანელებით, მეფის გამარჯვებული არმია კი დევნიდა და ფანტავდა უფრო დიდი ჯგუფების ნარჩენებს, რომლებიც იფანტებოდნენ და ხელახლა იკრიბებოდნენ.

## შემდეგ 
ანრიმ მაიენი ივრიში დაამარცხა, რითაც ის საფრანგეთის ტახტის ერთადერთ სანდო პრეტენდენტად იქცა. თუმცა, მან ვერ შეძლო პარიზის შემდგომი ალყის წარმატებით დასრულება. იგი ქალაქში არ შეუშვეს 1594 წლამდე, წინა წელს რომის კათოლიციზმზე მოქცევის შემდეგ. ჰენრის ურჩიეს, რომ პარიზელები, ისევე როგორც ფრანგი ხალხის დიდი ნაწილი, პროტესტანტ მეფეს არ მიიღებდნენ.

## ლიტერატურა
* 
* Arlette Jouanna and Jacqueline Boucher, Dominique Biloghi, Guy Thiec.  *Histoire et dictionnaire des Guerres de religion*. Collection: Bouquins. Paris: Laffont, 1998. 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:ესპანეთის ბრძოლები
კატეგორია:1590 წლის ბრძოლები
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის რელიგიური ომების ბრძოლები
კატეგორია:1590 წელი საფრანგეთში
კირვალიძე

საკუთარი სახელი **კირვალიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* დავით კირვალიძე — პოლიტიკოსი, აგრონომი
* ვასილ კირვალიძე — მწერალი, მომღერალი
* ნინო კირვალიძე — მოცეკვავე
* ნოდარ კირვალიძე — ფილოსოფოსი
* რევაზ კირვალიძე — ნიადაგმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
შავლეგ შილაკაძე

**შავლეგ შილაკაძე** (დ. 21 თებერვალი, 1940, თბილისი, — გ. 25 იანვარი, 2023) — ქართველი დირიჟორი, კომპოზიტორი, პედაგოგი.

დაამთვრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საშემსრულებლო (1963) და საკომპოზიციო ფაკულტეტები (1968),ლენინგრადის კონსერვატორიის სადირიჟორო ფაკულტეტი (1974). 1959-1969 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური და კამერული ორკესტრის მსახიობი, 1969-1984 წლებში — ანსამბლ „თბილისის კამერატას“ დამაარსებელი და მთავარი დირიჟორი, 1988 წლიდან — კამერული ორკესტრის „თბილისის კონცერტინოს“ დამაარსებელი და მთავარი დირიჟორი. 1984-2014 წლებში ასევე იყო თბილისი კონსერვატორიის დოცენტი, პროფესორი. 1999-2002 წლებში მიწვეული იყო ეგვიპტეში კაიროს ხელოვნებათა აკადემიის სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორად. 2002 წელს დააარსა თბილისის მუსიკოსთა და მუსიკის მოყვარულთა კავშირი. შექმნილი აქვს სიმფონიური, კამერული და საგუნდო ნაწარმოებები. მიღებული აქვს საქართველოს ეროვნული პრემია (2012). დაჯილოდებულია ღირსების ორდენით (2000). გარდაიცვალა 2023 წლის 25 იანვარს, 82 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
შილაკაძე

საკუთარი სახელი **შილაკაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* თამაზ შილაკაძე — ქართველი ინჟინერი
* ივანე შილაკაძე — ქართველი ფილოლოგი, არმენოლოგი
* მაია შილაკაძე — ქართველი აკრობატი
* მანანა შილაკაძე — ქართველი ეთნოლოგი
* შავლეგ შილაკაძე — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტაიაბასის ყურე

**ტაიაბასის ყურე** ― ფართო ყურე ლუსონის სამხრეთ ნაწილში, ფილიპინებში. ყურეში არაერთი კუნძული მდებარეობს, რომელთაგან უდიდესია მარინდუკე. ყურის ზედაპირის ფართობი 2 500 კმ²-ია.

ყურის ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით კესონის პროვინცია (წარსულში ცნობილი როგორც *ტაიაბასი*) მდებარეობს. ყურის გასწვრივაა გაშენებული კესონის პროვინციის დედაქალაქი ლუსენა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ფილიპინების გეოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ყურეები
როვანიემის ქვერეგიონი

**როვანიემის ქვერეგიონი** ― ფინეთის ლაპლანდიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 67 850 ადამიანს შეადგენს. 

## მუნიციპალიტეტები
## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქვერეგიონები
კატეგორია:ლაპლანდია (ფინეთი)
ნინო კირვალიძე

**ნინო კირვალიძე** (დ. 22 ნოემბერი, 1938, თბილისი, — გ. 24 იანვარი, 2023, იქვე) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს სახალხო არტისტი (1972).

დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიურ ინსტიტუტი 1967 წელს. 1958-1985 წლებში იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის წამყვანი მოცეკვავე. მისი რეპერტუარიდან აღსანიშნავია: „სამაია“, „დავლური“, „ქართული“, „წყაროსთან“, „ხონგა“, „სიმდი“, „ხაბარდა“, „სადარბაზო“. გარდაიცვალა 2023 წლის 24 იანვარს, 84 წლის ასაკში.

## ჯილდოები და აღიარება
*1963 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
*1972 — საქართველოს სახალხო არტისტი
*2002 — ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
*ყოფილი მოცეკვავის მოგონებები გასტროლებიდან

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)

**ფინეთის** ლაპლანდიის რეგიონის (; ; ) 6 ქვერეგიონი 21 მუნიციპალიტეტს მოიცავს:

## აღმოსავლეთი ლაპლანდია
## კემი-ტორნიოს ქვერეგიონი
## ჩრდილოეთი ლაპლანდია
## როვანიემის ქვერეგიონი
## ტორნის ხეობის ქვერეგიონი
## მთიანი ლაპლანდია
## ყოფილი მუნიციპალიტეტები
*როვანიემენ-მაალაისკუნტა ― () შეერწყა როვანიემის მუნიციპალიტეტს 2006 წელს.
*კემიიარვენ-მაალაისკუნტა ― () შეერწყა კემიიარვის მუნიციპალიტეტს 1973 წელს.
*პეტსამო ― გადაეცა საბჭოთა კავშირს 1944 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
ცრუ მეგობარი

ენათმეცნიერებაში **ცრუ მეგობარი** ეწოდება სხვა ენაში არსებულ ისეთ სიტყვას, რომელიც დაახლოებით ისე ჟღერს ან იწერება, როგორც მოცემულ ენაში არსებული, მაგრამ განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე სიტყვაა. ცრუ მეგობრების მაგალითებია ქართულში *მამა* და რუსულში *мама* ('დედა'); ინგლისურში *embarrassed* ('შერცხვენილი') და ესპანურში *embarazada* ('ორსული'); ინგლისელში *parents* ('მშობლები') და პორტუგალიულსა და იტალიურში, შესაბამისად, *parentes* და *parenti*, რაც ამ ორივე ენაში 'ნათესავებს' ნიშნავს; ინგლისურში *demand* ('მოთხოვნა') და ფრანგულში *demander* ('თხოვნა'); ინგლისურში *gift* ('საჩუქარი'), გერმანულში *Gift* ('საწამლავი') და ნორვეგიულში *gift* ('დაოჯახებული').

კატეგორია:შეცდომები
დასავლეთი დავაო

**დასავლეთი დავაო** (; ოფიციალურად **დასავლეთ დავაოს პროვინცია**) − ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს დავაოს რეგიონში, მინდანაოზე. პროვინციის დედაქალაქია მალიტის მუნიციპალიტეტი. პროვინციის აღმოსავლეთით დავაოს ყურე მდებარეობს. დასავლეთ დავაოს საზღვაო საზღვარი აქვს ინდონეზიის პროვინციასთან, ჩრდილოეთ სულავესთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Republic Act No. 10360: "Charter of the Province of Davao Occidental" 

## სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთი დავაო
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები
კატეგორია:დავაოს რეგიონის პროვინციები
კატეგორია:2013 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:2013 წელს დაარსებულები ფილიპინებში