open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტაირონ პაუერი

**ტაირონ პაუერი** (; დ. 5 მაისი, 1914, ცინცინატი, ოჰაიო, აშშ — გ. 15 ნოემბერი, 1958, მადრიდი, ესპანეთი) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც უმთავრესად ცნობილია რომანტიკული როლებით 1930-1950-იანი წლების ჰოლივუდურ ფილმებში.

ის იყო ბრიტანელი თეატრალური მსახიობის – ტაირონ პაუერის (უფროსი) შვილი, პოპულარული ირლანდიელი კომიკოსის ტაირონ პაუერის შვილთაშვილი და იტალიელი მომღერლის – რომინა პაუერის მამა.

მსახიობი 44 წლის ასაკში გარდაიცვალა გულის შეტევით ფილმის – „სოლომონი და საბაელთა დედოფალი“ გადაღების დროს. ბოლო როლი მან შეასრულა ბილი უაილდერის 1957 წლის დეტექტიურ ფილმში „ბრალდების მოწმე“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ჩარლზ ოლივეირა

**ჩარლზ ოლივეირა დე სილვა** ( დ. 17 ოქტომბერი, 1989) — ბრაზილიელი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი და ბრაზილიური ჯიუ-ჯიცუს შავი ქამრის მფლობელი. ოლივეირა ამჟამად ასპარეზობს მსუბუქ წონით დივიზიონში (UFC), სადაც ამავე წონის ყოფილი ჩემპიონია. 2024 წლის 16 აპრილის მონაცემებით იგი იკავებს მეორე ადგილს მსუბუქ წონით კატეგორიაში.

ოლივეირამ ბრაზილიური ჯიუ-ჯიცუს ვარჯიში ახალგაზრდობაში დაიწყო და 2007 წელს MMA-ში გადასვლამდე რამდენიმე ტიტული მოიპოვა. ოლივეირას UFC-ის რამდენიმე რეკორდი ეკუთვნის, მათ შორის ორგანიზაციის ისტორიაში ყველაზე მეტი გამარჯვება 16 წლის ასაკში, ყველაზე მეტი ფინიშის მაჩვენებელი 20 წლის ასაკში და ყველაზე მეტი ბონუსი 20 წლის ასაკში.

## *UFC*-ის კარიერა
მისი დებიუტი UFC-ში დარენ ელკინსის წინააღმდეგ 2010 წელს შედგა. მან მოწინააღმდეგე დაამარცხა პირველ რაუნდში საბმიშენით. ოლივეირამ ამ ორგანიზაციაში დიდი დრო გაატარა, რის შემდეგაც 2021 წლის 15 მაისს UFC 262-ზე, ყოფილი ჩემპიონის, ხაბიბ ნურმაგომედოვის კარიერის შემდეგ, ვაკანტური UFC-ის მსუბუქი წონის ჩემპიონობისთვის მაიკლ ჩენდლერს დაუპირისპირდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჩენდლერი პირველ რაუნდში დამარცხდა, ოლივეირამ მეორე რაუნდის დასაწყისში ტექნიკური ნოკაუტით მოიგო ბრძოლა და ტიტული მოიპოვა. ნოკაუტით გამარჯვებით მან კიდევ ერთი რეკორდი მოხსნა და UFC-ის ისტორიაში ფინიშის ყველაზე მეტი რაოდენობა დააფიქსირა. მან ქამარი ორჯერ, დასტინ პორიეს და ჯასტინ გეიჯის წინააღმდეგ დაიცვა. 2022 წლის 22 ოქტომბერს კი მან გამართა ორთაბრძოლა ისლამ მახაჩევთან, სადაც დამარცხდა და ქამარი დაკარგა. 

ოლივეირა 2025 წლის 28 ივნისს, UFC 317-ზე, UFC-ის ქვემსუბუქი წონის ყოფილ ჩემპიონ ილია თოფურიას დაუპირისპირდა. ბრძოლაში ოლივეირა დამარცხდა, ხოლო ილია თოფურიამ UFC-ის მსუბუქი წონის ვანაკტური ქამარი მოიპოვა. ჩარლზ ოლივეირას სტატისტიკა დღესდღეობით ასე გამოიყურება: *35-11-0*.

## რესურსები ინერნეტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ბრაზილიელი სპორტსმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიკემბე მუტომბო

მინი
**დიკემბე მუტომბო მპოლონდო მუკამბა ჟან-ჟაკ ვამუტომბო** (25 ივნისი, 1966 - 30 სექტემბერი, 2024) — კონგოელ-ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი. მან 18 სეზონი ითამაშა ეროვნულ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). მეტსახელად "მთა მუტომბო" თავისი დაცვითი შესაძლებლობების გამო, იგი საყოველთაოდ მიჩნეულია ერთ-ერთ საუკეთესო ბლოკერად და დამცველად კალათბურთის ისტორიაში. კალათბურთის გარდა, იგი ცნობილი იყო თავისი ჰუმანიტარული საქმიანობით.

მუტომბო აშშ-ში გადავიდა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან 21 წლის ასაკში, რათა ესწავლა ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში სამედიცინო განათლების მიღების იმედით და საბოლოოდ დაბრუნებულიყო კონგოში მედიცინის პრაქტიკისთვის. ეს გეგმები შეიცვალა, როდესაც ჯონ თომპსონმა, ჯორჯტაუნის "ჰოიას" მწვრთნელმა, იგი საუნივერსიტეტო კალათბურთში სათამაშოდ მოიწვია. მუტომბომ სამი სეზონი ითამაშა ჯორჯტაუნისთვის, რითაც დაიმკვიდრა რეპუტაცია, როგორც შეუპოვარმა მცველმა. 1991 წელს დენვერ ნაგეტსმა იგი NBA-ის დრაფტზე მეოთხე ნომრად აირჩია. NBA-ში კარიერის განმავლობაში, მან ექვსი გუნდისთვის ითამაშა, მონაწილეობდა NBA-ის ფინალში ფილადელფია 76ers-თან ერთად 2001 წელს და ნიუ ჯერსი ნეტსთან ერთად 2003 წელს. მან ოთხჯერ მიიღო NBA-ის საუკეთესო დამცველის ჯილდო, რაც ბენ უოლესთან და რუდი გობერთან ერთად ყველაზე მეტი ჯილდოა. მან NBA-ში სამჯერ ლიდერობდა ბლოკირებულ დარტყმებში, ორჯერ იყო ლიდერი მოხსნებში და რვაჯერ დასახელდა ყველა ვარსკვლავთა მატჩის მონაწილედ. 2023-2024 წლების NBA-ის სეზონის მდგომარეობით, იგი მეორე ადგილზეა NBA-ის კარიერულ ლიდერებს შორის ბლოკირებული დარტყმებით.

## ადრეული ცხოვრება
დიკემბე მუტომბო მპოლონდო მუკამბა ჟან-ჟაკ ვამუტომბო დაიბადა 1966 წლის 25 ივნისს ლეოპოლდვილში (ამჟამად ცნობილი როგორც კინშასა), კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, სამუელისა და ბიამბა მარი მუტომბოს ოჯახში. დიკემბეს ჰყავდა 9 და-ძმა მისი მამა მუშაობდა სკოლის დირექტორად, შემდეგ კი კონგოს განათლების დეპარტამენტში. დიკემბე საუბრობდა ფრანგულად, ესპანურად, პორტუგალიურად და ხუთ ცენტრალურ აფრიკულ ენაზე, მათ შორის ლინგალაზე და ჩილუბაზე. იგი იყო ლუბას ეთნიკური ჯგუფის წევრი.
## სქოლიო
ჩიკაგოს მეხანძრეები

მინი
**Chicago Fire** - ამერიკული დრამა, რომელიც გადის NBC-ს ეთერში. იგი შეიქმნა დერეკ ჰაასისა და მაიკლ ბრანდტის მიერ. მთავარ როლებში არიან ჯესი სპენსერი, ტეილორ კინი, მონიკა რეიმონდი, ლორენ ჯერმანი, ჩარლი ბარნეტი, დევიდ აიგენბერგი, ტერრი რივსი, იამონ უოკერი, იური სარდაროვი, კრისტიან სტოლტე, ჯო მინიოსო, კარა კილმერი, დორა მედისონ ბერჯი, სტივენ რ. მაკქუინი, მირანდა რეი მეიო, ანი ილონზე, ალბერტო როსენდე, დანიელ კირი, ადრიან რეი, ჰანაკო გრინსმიტი, ჯეიკ ლოკეტი, ჯოსელინ ჰადონი და დერმოტ მალროუნი. 

სერიალის პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 10 ოქტომბერს. 2025 წლის 7 მაისი მდგომარეობით, გაშვებულია 272 ეპიზოდი. 2023 წლის აპრილში სერიალი განახლდა მეთორმეტე სეზონით, რომლის პრემიერაც შედგა 2024 წლის 17 იანვარი. 2025 წლის 5 მაისი სერიალი განახლდა მეთოთხმეტე სეზონითაც.
სერიალში გადმოცემულია ჩიკაგოს სახანძრო დეპარტამენტის მეხანძრეების, პერსონალისა და პარამედიკოსების პროფესიული და პირადი ცხოვრება. 
## სქოლიო
Wii Remote

**Wii Remote** (კოლოქვიალურად ცნობილი როგორც **Wiimote**) — Nintendo Wii-ის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლის ძირითადი სათამაშო კონტროლერი. Wii Remote-ის საკვანძო ფუნქცია მისი მოძრაობის სენსორული ტექნოლოგიაა, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს ეკრანზე არსებულ ელემენტებთან ურთიერთქმედებას და მანიპულირებას მოძრაობის სენსორების, ჟესტების ამოცნობისა და მაჩვენებლის გამოყენებით აქსელერომეტრისა და ოპტიკური სენსორის ტექნოლოგიის მეშვეობით. მისი ფუნქციონალის გაფართოება შესაძლებელია დამატებითი აქსესუარების საშუალებით. კონსოლის კომპლექტში შედის Nunchuk, რომელიც Wii Remote-ს გეიმპადის კონტროლერების მსგავსად დამატებით ფუნქციებს სძენს. სხვა აქსესუარებია: Classic Controller, Wii Zapper და Wii Wheel, რომელიც თავდაპირველად გამოვიდა სარბოლო თამაშთან „Mario Kart Wii“-თან ერთად.

კონტროლერი ნაჩვენები იქნა ტოკიოს თამაშების გამოფენაზე 2005 წლის 14 სექტემბერს, ხოლო სახელი „Wii Remote“ გამოცხადდა 2006 წლის 27 აპრილს. კონტროლერის საბოლოო ვერსია მოგვიანებით ნაჩვენები იქნა E3 2006-ზე. მან დიდი ყურადღება მიიპყრო თავისი უნიკალური მახასიათებლების გამო, რაც სხვა სათამაშო კონტროლერებს არ გააჩნდათ.

Wii-ის შემდგომი კონსოლი, Wii U, თავსებადია Wii Remote-თან და მის პერიფერიულ მოწყობილობებთან იმ თამაშებში, სადაც Wii U GamePad-ის ფუნქციების გამოყენება სავალდებულო არ არის. Wii U-ის მემკვიდრე, Nintendo Switch, გთავაზობთ გაუმჯობესებულ მოდელს სახელად Joy-Con.

## რესურსები ინტერნეტში
* Wii Controllers
* Wii Accessories
* US application 2007049374

## სქოლიო
კატეგორია:სათამაშო კონტროლერები
კატეგორია:2006 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
მწვანე ქუჩის ხულიგნები (ფილმი)

**მწვანე ქუჩის ხულიგნები** — 2005 წლის კრიმინალური დრამა ფილმი საფეხბურთო კლუბების დაპირისპირების შესახებ გაერთიანებულ სამეფოში.  ფილმის რეჟისორია ლექსი ალექსანდერი და მასში მთავარ როლებს ასრულებენ ელაიჯა ვუდი და ჩარლი ჰანამი.
ფილმს მოჰყვა ორი გაგრძელება პირდაპირი-ვიდეო გამოშვების სახით. პირველი, Green Street 2: დაიცავი შენი ტერიტორია, გამოვიდა სხვადასხვა თარიღებში მსოფლიოს მასშტაბით 2009 წლის მარტიდან 2010 წლის ივლისამდე. მეორე,Green Street 3: არასდროს დანებდე, გამოვიდა გაერთიანებულ სამეფოში 2013 წლის 21 ოქტომბერს. 
## შემადგენლობა
*ელაიჯა ვუდი როგორც მეთიუ 'მეთ' ბაკნერი, მეტსახელად "იანკი": 20 წლის ამერიკელი ჩვეულებრივი ახალგაზრდა, რომელიც ჟურნალისტიკას სწავლობს ჰარვარდის უნივერსიტეტში. მისი დედა გარდაცვლილია, და მისი და ლონდონში ცხოვრობს თავის მეუღლესთან ერთად. ის თავის მამას არც თუ ისე ხშირად ხედავს, რადგან მამა უმეტესად სამუშაოზეა წასული.

*ჩარლი ჰანამი როგორც პიტერ 'პიტ' დანემი: დაწყებითი სკოლის ისტორიისა და ფიზიკური აღზრდის მასწავლებელი, რომელიც ხელმძღვანელობს ვესტ ჰემის დაჯგუფებას "გრინ სტრიტ ელიტს", და არის სტივის უმცროსი ძმა.
მინი
*ლეო გრეგორი როგორც ბოვერი: GSE-ს წევრი და პიტის მარჯვენა ხელი.

*კლერ ფორლანი როგორც შენონ დანემი (დაბადებული ბაკნერი): მეთის უფროსი და, სტივზე დაქორწინებული და ბენის დედა.

*მარკ უორენი როგორც სტივენ 'სტივ' დანემი, მეტსახელად "მაიორი": წარმატებული ბიზნესმენი და GSE-ს დამფუძნებელი, რომელიც დაჯგუფებას ხელმძღვანელობდა 1990-იან წლებში სანამ პენსიაზე გავიდოდა, ახლა ცხოვრობს თავის მეუღლე შენონთან და ვაჟ ბენთან ერთად.

*როს მაკკოლი როგორც დეივ ბჯორნო: კომერციული ავიახაზების პილოტი და GSE-ს წევრი.

*რეიფ სპოლი როგორც სვილი: GSE-ს წევრი.
კირან ბიუ როგორც აიკი: GSE-ს წევრი.

*ჯეფ ბელი როგორც ტომი ჰეტჩერი: მილვოლის დაჯგუფების NGO-ს ლიდერი.

*ჯეიმს ალისონი და ოლივერ ალისონი როგორც ბენჯამინ "ბენ" დანემი: შენონისა და სტივის შვილი და მეთის დისშვილი.

*ტერენს ჯეი როგორც ჯერემი ვან ჰოლდენი: კოკაინის მომხმარებელი და დილერი, სენატორის შვილი, ამჟამად სწავლობს ჰარვარდის უნივერსიტეტში.

*ჯოელ ბეკეტი როგორც ტერი: პენსიაზე გასული GSE-ს წევრი, რომელიც მართავს ბრიჯეტ აბის პაბს უოლშ როუდზე, და სტივის ყოფილი მარჯვენა ხელი.

*ჰენრი გუდმანი როგორც კარლ ბაკნერი: მსოფლიოში ცნობილი ჟურნალისტი, რომელიც არის მეთისა და შენონის მამა, სტივის სიმამრი და ბენის ბაბუა.
## პრიზები
გრინ სტრიტმა მოიპოვა რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის საუკეთესო ფილმის ჯილდო LA Femme კინო-ფესტივალზე, საუკეთესო ფილმის ჯილდო მალიბუს კინოფესტივალზე, და სპეციალური ჟიურის ჯილდო და მაყურებლის ჯილდო SXSW კინო-ფესტივალზე.

ფილმი იყო ნომინირებული უილიამ შეტნერის ოქროს მიწისთხუნელას ჯილდოზე საუკეთესო ანდერგრაუნდ ფილმის კატეგორიაში. სხვა ნომინირებული ფილმები იყვნენ ნილ გეიმანისა და დეივ მაკკინის MirrorMask, ჯილდოებით აღიარებული ბეისბოლის დოკუმენტური ფილმი Up for Grabs და Opie Gets Laid.
## სქოლიო
ვაპა-მეში

**ვაპა-მეში** (わっぱ飯) — იაპონური კერძი, რომელიც კეთდება სპეციალურ, თხელი ხის დაფებით დამზადებულ მრგვალ კონტეინერებში (კონტეინერები *ვაპას* სახელითაა ცნობილი და მათი გამოყენება ბენტოს ყუთებად შეიძლება). კერძს წარმოადგენს ბრინჯი, რომელსაც თან სხვა ინგრედიენტები ახლავს და რომლის დამზადებაც ნიიგატასა და ფუკუსიმის პრეფექტურების სპეციალობაა.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
Spacewar!

**Spacewar!** — კოსმოსური ბრძოლის ვიდეო თამაში, რომელიც 1962 წელს სტივ რასელმა მარტინ გრეცთან, უეინ ვიტანენთან, ბობ სანდერსთან, სტივ პაინერთან და სხვებთან თანამშრომლობით შექმნა. ის დაიწერა ახლად დაყენებული DEC PDP-1 მინი-კომპიუტერისთვის მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. „Spacewar!“-ის შექმნის შემდეგ, მის განვითარებაში წვლილი შეიტანეს მიმდებარე უნივერსიტეტების სტუდენტებმა და თანამშრომლებმა, მათ შორის იყვნენ დენ ედვარდსი და პიტერ სემსონი. „Spacewar!“ პირველი ცნობილ ვიდეო თამაშია, რომლის თამაშიც მრავალ კომპიუტერულ სისტემაზე იყო შესაძლებელი.

## გეიმპლეი
თამაშში ფიგურირებს ორი კოსმოსური ხომალდი, „the needle“ და „the wedge“, რომლებიც ვარსკვლავის გრავიტაციის ზემოქმედების ქვეშ მანევრირებისას საჰაერო ბრძოლაში არიან ჩართულნი. ორივე ხომალდს აკონტროლებენ მოთამაშეები. თითოეულ ხომალდს აქვს შეზღუდული შეიარაღება და საწვავი მანევრირებისთვის. მოთამაშის მიერ აჩქარების შეწყვეტის შემთხვევაშიც კი, ხომალდები ინარჩუნებენ მოძრაობას. ვარსკვლავთან ახლოს ფრენა გრავიტაციული აჩქარების მისაღებად გავრცელებული ტაქტიკა იყო. ხომალდები ნადგურდებიან ტორპედოსთან, ვარსკვლავთან ან ერთმანეთთან შეჯახებისას. ნებისმიერ დროს მოთამაშეს შეუძლია გამოიყენოს ჰიპერსივრცის ფუნქცია ეკრანზე ახალ და შემთხვევით ადგილას გადასასვლელად, თუმცა ზოგიერთ ვერსიაში ყოველი გამოყენება ზრდის ხომალდის განადგურების რისკს. თამაშს თავდაპირველად PDP-1-ზე არსებული გადამრთველებით აკონტროლებდნენ, თუმცა ბობ სანდერსმა შექმნა ადრეული გეიმპადი თამაშის კონტროლის სირთულისა და მოუხერხებლობის შესამცირებლად.

## გავლენა ინდუსტრიაზე
„Spacewar!“ ვიდეო თამაშების ადრეული ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი თამაშია. ის მეტად პოპულარული იყო 1960-იანი წლების პროგრამისტების მცირე საზოგადოებებში და საჯარო დომენის კოდი ფართოდ იყო პორტირებული და ხელახლა შექმნილი იმ დროის სხვა კომპიუტერულ სისტემებზე, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც მონიტორების მქონე კომპიუტერული სისტემები ათწლეულის ბოლოს უფრო გავრცელებული გახდა. ის აგრეთვე ხელახლა შეიქმნა და ხელმისაწვდომია უფრო თანამედროვე პროგრამირების ენების გამოყენებით PDP-1 ემულატორებზე. მან პირდაპირი გავლენა მოახდინა ბევრ სხვა ვიდეო თამაშზე, როგორებიცაა პირველი კომერციული არკადული ვიდეო თამაშები, „Galaxy Game“ და „Computer Space“ (ორივე 1971 წელს), და მოგვიანებით თამაშები, როგორიცაა „Asteroids“ (1979). 2007 წელს „Spacewar!“ დასახელდა ისტორიაში ათ ყველაზე მნიშვნელოვან ვიდეო თამაშს შორის, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა კონგრესის ბიბლიოთეკის თამაშების კანონს, ხოლო 2018 წელს ორგანიზაციების The Strong და ელექტრონული თამაშების ისტორიის საერთაშორისო ცენტრის მიერ ის შეყვანილი იქნა მსოფლიო ვიდეო თამაშების დიდების დარბაზში.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
**Spacewar!* — კომიუტერების ისტორიის მუზეუმი
*The original *Spacewar!* source code running on PDP-1 emulator in Java, in JavaScript, and on an FPGA implementation of a PDP-1
*Spacewar – Internet Archive

## სქოლიო
კატეგორია:1962 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:კოსმოსური სიმულატორები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კატეგორია:ადრეული ვიდეო თამაშების ისტორია
კატეგორია:მსოფლიო ვიდეო თამაშების დიდების დარბაზი
მამის მუნიციპალიტეტი (იუკატანი)

**მამის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 296 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 100.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 32.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 6 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მამა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31046.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
აბერდერის ეროვნული პარკი

**აბერდერის ეროვნული პარკი** () ― დაცული ტერიტორია აბერდერის ქედზე, კენიის ცენტრალურ ნაწილში. მდებარეობს აღმოსავლეთ აფრიკის რიფტული ხეობიდან აღმოსავლეთით.

## ისტორია
აბერდერის ეროვნული პარკი 1950 წელს დაარსდა აბერდერის მთების კონსერვაციისა და დაცვისთვის. 1952 წელს, მეფე ჯორჯ VI-ს გარდაცვალების დროს, დედოფალი ელისაბედ II სასტუმრო „Treetops Hotel-ში“ იმყოფებოდა, რომელიც აბერდერის ეროვნულ პარკში მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Kenya Wildlife Service – Aberdare National Park
* United Nations Environmental Programme - Aberdare Range Forests 
* Kenyalogy - Aberdares
* Rhino Ark - a charity for the conservation of the Aberdare National Park, "Humans in harmony with habitat and wildlife"

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:კენიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დიდი რიფტული ხეობა
კატეგორია:1950 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ცენტრალური პროვინცია (კენია)
ივან ფილიპ ვეზდინი

**ივან ფილიპ ვეზდინი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **წმინდა ბართლომეს პაულინუსი** (,  ), დ. 25 აპრილი, 1748, ჰოფ-ამ-ლაიტაბერგე ავსტრია — გ. 7 იანვარი, 1806, რომი, იტალია) — ფეხშიშველი კარმელიტების ორდენის (OCD) ბერი, კათოლიკე მღვდელი, მისიონერი და აღმოსავლეთმცოდნე. იგი ცნობილია, როგორც ევროპის ინდოლოგიის ფუძემდებელი.

## ბიოგრაფია
ივან ფილიპ ვეზდინი დაიბადა 1748 წლის 25 აპრილს ავსტრიაში, სოფელ კიმოვში (თანამედროვე ჰოფი), ხორვატული წარმოშობის ოჯახში — მამა, იური ვედზინი (ან ვესდინი), და დედა, ელენა ბრეგუნიკი. მშობლებმა იგი სასწავლებლად გაგზავნეს ბურგენლანდის ქალაქ შოპრონში, საიდანაც სწავლა გააგრძელა ლინცში. ძალიან ახალგაზრდა ასაკში შევიდა „ფეხშიშველი კარმელიტების ორდენის“ მონასტერში, სადაც მონაზვნური სამოსი ჩაიცვა და ახალი სახელი მიიღო — პაოლინა წმინდა ბართლომესი.

შემდეგ ახალგაზრდა ბერმა სწავლა გააგრძელა პრაღასა და რომში, სადაც აღმოსავლურ ენებს ეუფლებოდა. 1774 წელს იგი აკურთხეს მღვდლად, ხოლო როგორც ენობრივი ნიჭით გამორჩეული პირი, გაგზავნეს მისიონერად ინდოეთში, მალაბარის რეგიონში. ორი წლის შემდეგ დაინიშნა გენერალურ ვიკარიუსად და მისიონერ აპოსტოლურ ვიზიტატორად. ამ მსახურებას იგი 1789 წლამდე ასრულებდა. ინდოეთში ყოფნისას პაულინმა შეისწავლა სანსკრიტი და გახდა ერთ-ერთი პირველი ევროპელი მეცნიერი, ვინც ყურადღება გაამახვილა ამ ენის მსგავსებაზე ინდოევროპულ ენებთან.

## სამეცნიერო საქმიანობა
ინდოეთიდან დაბრუნების შემდეგ პაულინმა გამოაქვეყნა რამდენიმე ნაშრომი, რომლებიც ამ ქვეყანას ეხებოდა. პუბლიკაციების გამოცემა დააფინანსა კარდინალმა სტეფანო ბორჯიამ. მისი პირველი ნაშრომი გამოქვეყნდა 1790 წელს რომში და წარმოადგენს სანსკრიტის გრამატიკის სახელმძღვანელოს — „Sidharubam seu Grammatica Samscrdamica“.

მოგვიანებით მან შექმნა სანსკრიტის კიდევ ერთი გრამატიკა და ლექსიკონი. 1798 წელს გამოიცა მისი ტრაქტატი პერული, ინდური და გერმანული ენების სიძველისა და ნათესაობის შესახებ, რომელიც დაწერილია უილიამ ჯონსის იდეებით შთაგონებული.

პაულინის მიერ ინდოეთში მოგზაურობის შესახებ დაწერილი წიგნი — „Viaggio alle Indie Orientali“ — თარგმნული იქნა ყველა ძირითად ევროპულ ენაზე.

1798 წელს, საფრანგეთის ზეწოლის გამო, პაულინი იძულებული გახდა გადასულიყო ვენაში, თუმცა 1800 წელს კვლავ დაბრუნდა იტალიაში. იგი დაინიშნა რწმენის გავრცელების კონგრეგაციის განათლების განყოფილების პრეფექტად რომში და ეს თანამდებობა სიკვდილამდე, 1806 წლის 7 იანვრამდე ეკავა. პაულინი გარდაიცვალა მხოლოდ ორი წლით გვიან, ვიდრე მისი მფარველი — კარდინალი ბორჯია.

ვეზდინის სამეცნიერო და მისიონერული საქმიანობა დიდ გავლენას ახდენდა ინდოლოგიის განვითარებაზე ევროპაში. 1999 წელს, ინდოეთის კერალას შტატში, ტრივანდრუმის მუზეუმში, დაიდგა მემორიალური დაფა, რომელიც ეძღვნება ვეზდინის ღვაწლს ინდოეთისა და ხორვატიის კულტურათა შორის ხიდის აშენებაში .

## ლიტერატურა
*Giuseppe Barone, Vita, precursori ed opere del P. Paolino da S. Bartolommeo (Filippo Werdin) : contributo alla storia degli studi orientali in Europa. Napoli: A. Morano, 1888
*Max von Heimbucher, Die Orden und Kongregationen der katholischen Kirche, II (2nd ed., Paderborn: Schoningh, 1907), pp. 568 — 69

## სქოლიო
კატეგორია:კათოლიკები
კატეგორია:ადამიანები ათასწლეულების მიხედვით
კატეგორია:ბერები ეროვნების მიხედვით
რიოუნი

**გო იუნ-ჰვანი** (კორ: 고윤환; დაბადებული 1998 წლის 26 აგვისტოს), რომელიც უფრო ცნობილია სასცენო სახელით რიოუნი (려운) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია თავის როლებით ფილმებში „ისევ 18" (2020), „ჩემი 17 წლის სამყარო" (2020), „ზრდასრულთა სტაჟიორი" (2021) და „წკრიალა საზამთრო" (2023). 2023 წელს, მას ჰქონდა თავისი პირველი და მეორე სატელევიზიო მთავარი როლები „საიდუმლო რომანტიკული სასტუმრო"-ში და „წკრიალა საზამთრო"-ში.
## ფილმოგრაფია 
### სატელევიზიო სერიალები 
### ვებ სერიალები 
### სატელევიზიო შოუები 
### გამოჩენა მუსიკალურ კლიპებში 
## რესურსები ინტერნეტში
*Official website
*Ryeoun IMDb-ზე
*Ryeoun HanCinema-ზე

კატეგორია:სამხრეთკორეელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფიბრომიალგია

**ფიბრომიალგია** — არის ფუნქციური სომატური სინდრომი, რომელიც ხასიათდება გავრცელებული ქრონიკული ტკივილის სიმპტომებით, რომელსაც თან ახლავს დაღლილობა, ძილის დარღვევა, მათ შორის გამოფხიზლების გარეშე გამოღვიძება და კოგნიტური სიმპტომები. სხვა სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს თავის ტკივილს, მუცლის ქვედა ნაწილში ტკივილს ან სპაზმებს და დეპრესიას. ფიბრომიალგიის მქონე ადამიანებს ასევე შეიძლება განუვითარდეთ უძილობა და უკიდურესი მგრძნობელობა. ფიბრომიალგიის გამომწვევი მიზეზები უცნობია, შემოთავაზებულია რამდენიმე პათოფიზიოლოგია. ფიბრომიალგიის მქონე ადამიანებს ზოგჯერ ადანაშაულებენ სიმპტომების წარმოსახვაში.

ფიბრომიალგია, სავარაუდოდ, მოსახლეობის 2-4 %-ს აწუხებს. ქალები უფრო მეტად ავადდებიან, ვიდრე მამაკაცები. მაჩვენებლები მსგავსია მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში და სხვადასხვა კულტურაში.

ფიბრომიალგიის სიმპტომები პაციენტების უმეტესობაში მდგრადია.

ფიბრომიალგიის მკურნალობა სიმპტომური და მულტიდისციპლინურია. რეკომენდებულია აერობული და გამაძლიერებელი ვარჯიშები. დულოქსეტინი, მილნაციპრანი და პრეგაბალინი შეიძლება ხანმოკლე ტკივილგამაყუჩებელი იყოს FMS-ის მქონე ზოგიერთ ადამიანში.

## სიმპტომები 
* გავრცობილი ტკივილი. ფიბრომიალგიასთან დაკავშირებულ ტკივილს ხშირად აღწერენ როგორც მუდმივ ყრუ ტკივილს, რომელიც უკვე რამდენიმე თვეა გრძელდება. ტკივილი გავრცობილად რომ ჩაითვალოს, ის უნდა მოიცავდეს სხეულის ორივე მხარეს და წელის როგორც ზედა, ისე ქვედა ნაწილებს.
* დაღლილობა. ფიბრომიალგიით დაავადებულები ხანგრძლივი ძილის შემდეგაც კი გაღვიძებისას დაღლილობას გრძნობენ. ტკივილი ხელს უშლის ჩაძინებას. შესაძლოა, ძილის სხვა დარღვევებიც შეინიშნებოდეს, მაგალითად, მოუსვენარი ფეხების სინდრომი და ღამის აპნოე.
* ცნობიერების პრობლემები. დაავადება ხელს უშლის ყურადღების ფოკუსირებასა და კონცენტრაციას.
* სხვა პრობლემები. ფიბრომიალგიით დაავადებულთაგან ბევრი უჩივის დეპრესიას, თავის ტკივილს, კრუნჩხვებს, ტკივილს მუცლის არეში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ფიბრომიალგია
*ფიბრომიალგია
*ფიბრომიალგია
*ფიბრომიალგია

კატეგორია:დაავადებები
მეცნიერებათმცოდნეობა

**მეცნიერებათმცოდნეობა** — მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისფშავლის მეცნიერების ფუნქციონირების, და განვითარების, სამეცნიერო მოღვაწეობის ორგანიზაციის, სამეცნიერო კადრების დინამიკისა და სტრუქტურის, მეცნიერებისა და საზოგადოების მატერიალური და სულიერი ცხოვრების სფეროთა ურთიერთობის საკითხებს. მეცნიერებათმცოდნეობას ხშირად უწოდებენ აგრეთვე მეცნიერებას მეცნიერებათა შესახებ. მეცნიერებათმცოდნეობის პრობლემათა შესწავლაში მონაწილეობდნენ ორგანიზაციის თეორიის, ფსიქოლოგიის, სოციოლოგიის, მათემატიკის, ინფორმატიკისა და სხვა სპეციალობის წარმომადგენლები. 

მეცნიერული განვითარების შესწავლა შესაძლებელია განხილული იყოს სხვადასხვა სიბრტყეში იმისდა მიხედვით, თუ მის რომელ მხარეს ავირჩევთ კვლევისათვის. შეიძლება გამოვყოთ რამდენიმე მოდელი, რომელიც მეცნ. განვითარების პროცესის შესწავლისათვის გამოიყენება: 

#**ინფორმაციული მოდელის** საშუალებით მეცნიერება განიხილება, როგორც თვითორგანიზებადი სისტემა, რომელიც მართავს თავისს ინფორმაციულ ნაკადებს. მეცნიერული განვითარება შეისწავლება მისი ინფორმაციული ნაკადების კანონზომიერების გამოკვლევის მიხედვით. 
#**ლოგიკური მოდელი** მეცნიერებას განიხილავს როგორც მეცნიერული იდეების ლოგიკურ განვითარებას. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანი ხდება მეცნიერული ლოგიკური კლასიფიკაციის საკითხი. 
#**გნოსეოლოგიური მოდელი** განიხილავს მეცნიერული კვლევის მეთოდოლ:. მხარეს, მისი დაფუძნების პრინციპებს, მისი საშუალებებით ხორციელდება მეცნიერული განვითარების სხვადასხვა დარგებს შორის საერთო კანონზომიერების აღმოჩენა და მათი განზოგადება. 
#**ეკონომიკური მოდელის** საშუალებით შეისწავლება მეცნდა ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ურთიერთობის საკითხები.
#**პოლიტიკური მოდელით** შეისწავლება მეცნიერებების ურთიერთობა პოლიტიკურ იდეოლოგიასთან, ქვეყნის პრესტიჟისა და თავდაცვითი პოტენციალის დამოკიდებულება მეცნიერულ განვითარებასთან.
#**სოციოლოგიური მოდელი** მეცნიერთა ჯგუფებს განიხილავს როგორც გარკვეულ სოცჯგუფებს, რომლებიც ურთიერთქმედებენ სხვა სოცჯგუფებთან და საერთოდ საზოგადოებასთან. 
#**დემოგრაფიული მოდელით** ძირითადად შეისწავლება მეცნიერ მუშაკთა ასაკობრივი პრობლემები და მათი კავშირი ქვეყნის მეცნიერულ პოტენციალთან. 
#**ფსიქოლოგიური მოდელი** შეეხება მეცნიერულ გამოკვლევათა ფსიქოლოგიურ ატმოსფეროს შესწავლას და მისი ოპტიმალური ფორმების დადგენის საკითხს. 
#**სისტემური მოდელი** მეცნიერებას განიხილავს როგორც ერთიან სისტემას, რომლის მართვაც უნდა განვახორციელოთ. ამ მოდელში თავს იყრის ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი საკითხი და მოეთხოვება მეცნიერული ოპტიმალური ორგანიზაციის ფორმებისა და კანონზომიერებების დადგენა. 

მეცნიერებათმცოდნეობის დარგში პირველი ფუნდამენტური გამოკვლევა ეკუთვნის ჯ. ბერნალს. მან 1939 წელს გამოაქვეყნა მონოგრაფია: „მეცნიერების სოციალური ფუნქცია“. II მსოფლიო ომის შემდეგ მეცნიერებათმცოდნეობის განვითარებაში დიდი როლი შეასრულა ამერიკელი მეცნიერის დ. პრაისის გამოკვლევებმა. 

## ლიტერატურა
ჰელმუტ პრაისლერი

**ჰელმუტ პრაისლერი** (; დ. 16 დეკემბერი, 1925, კოტბუსი — გ. 20 დეკემბერი, 2010, ბად საროუ) — გერმანელი მწერალი და პოეტი. ეწეოდა ნაყოფიერ მთარგმნელობით მოღვაწეობას, მის ლეირიკაში გარკვეული ადგილი უჭირავს საქართველოს თემას. აღსანიშნავია ლექსები „ახლა ყურძენი მწიფეა“, „მთათა მწვერვალების თაობაზე“ (რომელიც ფაქტობრივად არის პოემა, მასში მოცემულია კავკასიის, კავკასიონის, თბილისისა და მტკვრის შესანიშნავი სურათები). 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები
სლავკო ბრეზოვსკი

200px|მინი|წმინდა კლიმენტ ოხრიდელის ტაძარი სკოპიეში
**სლავკო ბრეზოვსკი** (, დ. 10 ივნისი, 1922, გალიჩნიკი, ვარდარის ბანოვინა, იუგოსლავია — გ. 7 მარტი, 2017, სკოპიე, მაკედონია) — იუგოსლავიელი და მაკედონიელი არქიტექტორი, ცნობილი თავისი თანამედროვე არქიტექტურის მიმართულების პროექტებით.

## ბიოგრაფია
სლავკო ბრეზოვსკი დაიბადა იუგოსლავიის სამეფოს ვარდარის ბანოვინის დასავლეთ ნაწილში. სწავლა დაიწყო ბელგრადის უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში, არქიტექტურის ფაკულტეტზე, სადაც მისი მასწავლებელი იყო მილან ზლოკოვიჩი. 1950 წელს დაამთავრა სწავლა და დაბრუნდა სკოპიეში. მან მუშაობა დაიწყო საპროექტო ორგანიზაცია „პროექტანტში“, სადაც დაახლოებით ათი წლის განმავლობაში მუშაობდა. მოგვიანებით,  დაახლოებით 10 წლის განმავლობაში, საქმიანობდა სხვადსხვა ორგანიზაციებში. შემდგომ მუშაობდა ორგანიზაციებში „Пелагонија проект“ და „Македонија проект“. როგორც ექსპერტი, თანამშრომლობდა სამეცნიერო-ტექნიკურ თანამშრომლობის ინსტიტუტთან და მუშაობდა ლიბიის საცხოვრებელი მშენებლობის სამინისტროს დავალებებზე, რის გამოც გაემგზავრა ტრიპოლიში. ლიბიიდან დაბრუნების შემდეგ, 1960-1962 წლებში იყო ასისტენტი სკოპის უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. პედაგოგიურ საქმიანობა დროებით შეწყვიტა ბრაზილიაში სამსახურეობრივი მისიის გამო. 1969 წლიდან განაახლა პედაგოგიური საქმიანობა საჯარო შენობათა დიზაინის კათედრაზე არქიტექტურის ფაკულტეტზე. მოგვიანებით მიიღო პროფესორის წოდება და უნივერსიტეტში მუშაობდა 1987 წლამდე.

ბრეზოვსკი მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე გამოჩენილ პრაქტიკოს არქიტექტორად ბრუტალიზმის სტილის გავრცელების პერიოდში იუგოსლავიისა და მაკედონიის არქიტექტურაში.

ბრეზოვსკის არქიტექტურულ სტილს ახასიათებს სუფთა და მინიმალისტური ხაზები, ინტერიერში ბუნებრივი განათების მაქსიმალურად გამოსაყენებლად მინის ფართოდ გამოყენება, ღია და ფუნქციურად გამიჯნული სივრცეები, თანამედროვე და ტრადიციული მასალების ჰარმონიული შეხამება, აგრეთვე გარემოსადმი სენსიტიური დამოკიდებულება და შენობის ორგანული ინტეგრაცია ლანდშაფტთან.

ბრეზოვსკის არქიტექტურულ მემკვიდრეობას ეკუთვნის მრავალი მნიშვნელოვანი ნაგებობა, მათ შორის — წმინდა კლიმენტი ოხრიდელის სახელობის ეკლესია სკოპიეში (1972-1990) და სტოკოვნა კუკია ნა-მა სკოპიეში (1960). მისი პროექტებით აშენდა ასევე სკოპიეს კომუნალური ბანკის შენობა და მუშათა სახლი, სასტუმრო „ნედა“ გალიჩნიკში, სასტუმრო „სლავია“ („Попова Шапка“), შამარიცას მემორიალური სახლი ხორვატიაში და იუგოსლავიის საელჩო ბრაზილიაში.

სლავკო ბრეზოვსკი გარდაიცვალა 2017 წლის 7 მარტს, 94 წლის ასაკში სკოპიეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* MARH.MK Slavko Brezoski Retrospective
* Faculty of Architecture University of Skopje

## სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტორები მიმდინარეობების მიხედვით
BlackRock

**BlackRock, Inc.** — ამერიკული საერთაშორისო, საინვესტიციო კომპანია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ნიუ-იორკში. ის ერთ-ერთი უდიდესია მსოფლიო საინვესტიციო კომპანიებს შორის და უმსხვილესია მსოფლიოში მის მართვაში არსებული აქტივების მიხედვით. 

BlackRock საქმიანობას ეწევა რეგიონებში: 
# ამერიკა
# ევროპა, ახლო აღმოსავლეთი და აფრიკა (EMEA)
# აზიური წყნარი ოკეანის რეგიონი (APAC)

NASDAQ-ზე და ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟაზე (NYSE) კოტირებული BlackRock-ის ყველა შვილობილი კომპანიის მფლობელობაში არსებული აქციების საბაზრო ფასმა 2022 წლის ბოლოს შეადგინა 3,37 ტრილიონი დოლარი. ეს არის 5567 კომპანიის აქციათა პაკეტები, რომელთა შორის უმსხვილესები (ღირებულებით) არიან: Apple ($155 მილიარდი), Microsoft ($136 მილიარდი), Alphabet ($73 მილიარდი), Amazon ($56 მილიარდი), Nvidia ($43 მილიარდი), UnitedHealth Group ($36 მილიარდი),Tesla ($35 მილიარდი), ExxonMobil ($33 მილიარდი), Berkshire Hathaway ($33 მილიარდი), Johnson & Johnson ($31 მილიარდი), Meta ($28 მილიარდი), JPMorgan Chase ($28 მილიარდი), Visa ($28 მილიარდი), Mastercard ($23 მილიარდი), Merck & Co ($23 მილიარდი), Home Depot ($23 მილიარდი), Procter & Gamble ($23 მილიარდი), Chevron ($22 მილიარდი), AbbVie ($22 მილიარდი), Eli Lilly and Company ($21 მილიარდი), Broadcom ($19 მილიარდი), PepsiCo ($19 მილიარდი), კოკა-კოლა ($18 მილიარდი), Pfizer ($18 მილიარდი), Thermo Fisher Scientific ($17 მილიარდი), Cisco ($17 მილიარდი), Bank of America ($16 მილიარდი).

## რესურსები ინტერნეტში
*კომპანიის ოფიციალური ვებ-გვერდი
*[კომპანიის გვერდი ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიის(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%9F%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90) საიტზე]

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ფინანსური მომსახურების კომპანიები
კატეგორია:1988 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკის სააქციო ბირჟის კომპანიები
ვანის ციხესიმაგრე

300px|მინი
**ვანის ციხესიმაგრე**, ასევე ცნობილი როგორც **ვანის ციტადელი** (; ; ) — უზარმაზარი ქვის გამაგრება, აშენებული ძველი ურარტუს სამეფოს მიერ ძვ. წ. IX-VII საუკუნეებში.  წარმოადგენს ამ ტიპის ნაგებობათა შორის უდიდესს. ის გადმოჰყურებს ძველი ურარტუს დედაქალაქის, ტუშფას ნანგრევებს, რომელიც განთავსებული იყო ციცაბო ფერდობებზე, სადაც ახლა ციხესიმაგრე მდებარეობს. მსგავსი გამაგრებები აშენდა ურარტუს სამეფოს მთელ ტერიტორიაზე, ჩვეულებრივ ამოკვეთილი გორაკებსა და კლდეებში, სადაც დღევანდელი სომხეთი, თურქეთი და ირანი ერთმანეთს ხვდება. სხვადასხვა ჯგუფები, როგორიცაა მიდიელები, აქემენიდები, სომხები, პართები, რომაელები, სასანიდური სპარსები, ბიზანტიელები, არაბები, სელჩუკები, სეფევიდები, აფშარიდები, ოსმალები და რუსები, სხვადასხვა დროს აკონტროლებდნენ ციხესიმაგრეს. ძველი ციხესიმაგრე მდებარეობს ვანის დასავლეთით და ვანის ტბის აღმოსავლეთით, თურქეთის ვანის პროვინციაში.

სილვა ტიპლ ნიუ ლეიკმა 1938-1940 წლებში ამერიკული ექსპედიცია ჩაატარა ნანგრევებში. ამ ექსპედიციის მოპოვებული ნივთებისა და საველე ჩანაწერების უმეტესობა დაიკარგა გემ „ათენიას“ ჩაძირვისას 1940 წელს.

ვანის ციტადელის კედლების ქვედა ნაწილები აშენებულია დუღაბის გარეშე ბაზალტისგან, ხოლო დანარჩენი ალიზის აგურისგან.

ასეთი ციხესიმაგრეები გამოიყენებოდა რეგიონის კონტროლისთვის და არა უცხო ჯარებისგან თავდაცვისთვის. ამ ციხესიმაგრის ნანგრევები მდებარეობს თანამედროვე ვანის ქალაქის გარეთ, სადაც ისინი ეყრდნობიან შუა საუკუნეებში აშენებულ კედლებს.

## სამეფო თავლა
ვანის ციტადელში არსებობს „სამეფო თავლა“ (სირშინი), რომლის ზომებია: 20 მ სიგრძე, 9 მ სიგანე და 2,5 მ სიმაღლე, გამოკვეთილი კლდეში. აქ ხარები და ცხვრები ჰყავდათ, რომლებიც ურარტუს ღმერთებისთვის უნდა შეეწირათ, როგორც ამას ადგილზე აღმოჩენილი წარწერები მოწმობს.

## აქემენიანთა წარწერა
300px|მინი|ქსერქსე I-ის წარწერა
ქსერქსე დიდის სტერეოტიპული სამენოვანი წარწერა  შესრულებულია ძვ. წ. V საუკუნეში კლდის ზედაპირის გაპრიალებულ ნაწილზე, დაახლოებით 20 მეტრის სიმაღლეზე მიწიდან, ციხესიმაგრის ახლოს. ეს ნიშა თავდაპირველად ქსერქსეს მამამ, მეფე დარიოსმა ამოკვეთა, მაგრამ ზედაპირი ცარიელი დატოვა. წარწერა შემორჩენილია თითქმის სრულყოფილ მდგომარეობაში და დაყოფილია სამ სვეტად, თითოეული 27 ხაზით, შესრულებული (მარცხნიდან მარჯვნივ) ძველ სპარსულ, ელამურ და ბაბილონურ ენებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Cuneiform Inscription at Van 
* Extensive picture site of the Kale area and the old town

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ურარტუს ქალაქები
ტასკივინი

250px|მინი|ალტ=ტასკივინის შემსრულებლები|ტასკივინის შემსრულებლები
**ტასკივინი** (, ) — ტრადიციული მაროკოული ცეკვა, რომელიც იუნესკოს მიერ აღიარებულია, როგორც არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა. ეს არის საბრძოლო ცეკვა, რომელიც დამახასიათებელია ცენტრალურ მაროკოში მდებარე დასავლეთ მაღალი ატლასის მთათა სისტემისთვის. ცეკვა იღებს თავის სახელწოდებას მდიდრულად მორთული რქისგან, რომელსაც თითოეული მოცეკვავე ატარებს და ცნობილია, როგორც „ტისკტი“. ცეკვა მოიცავს მხრების რხევის ხელოვნებას დაირებისა და სალამურების რიტმზე და ფეხების ბაკუნს. ამბობენ, რომ ეს პრაქტიკა ხელს უწყობს სოციალურ ერთიანობასა და ჰარმონიას და იძლევა იდენტობისა და უწყვეტობის შეგრძნებას იმ თემებისთვის, რომლებიც მას ასრულებენ.

ტასკივინი მაროკოს მრავალ ტრადიციულ ჯგუფურ საცეკვაო სტილს შორის ერთ-ერთია.[3] ის ასევე ითვლება აჰვაშის ქვეჟანრად.

## ისტორია და წარმოშობა
სავარაუდოდ, ის წარმოიშვა მაღალი ატლასის მთებში, სადაც მას ასრულებდა ამაზიგი ხალხი, ასევე ცნობილი როგორც ბერბერები. ცეკვას ტრადიციულად ასრულებდნენ მამაკაცები, რომლებიც ცეკვის დროს ატარებდნენ მორთულ რქას, სახელად ტისკტი. ტისკტი ცეკვის მნიშვნელოვანი აჰვაშია, რადგან ის გამოიყენება რიტმული ბგერის შესაქმნელად, რომელიც თან ახლავს მოცეკვავეების მოძრაობებს. თავდაპირველად ცეკვა სრულდებოდა, როგორც საბრძოლო ხელოვნება და გამოიყენებოდა ამაზიგი ხალხის მიერ, როგორც ბრძოლისთვის წვრთნის საშუალება, ასევე ბრძოლაში გამარჯვების აღსანიშნავად.

## ინსტრუმენტები
ტასკივინი მოიცავს რამდენიმე მუსიკალურ ინსტრუმენტს, როგორიცაა:
* აგვალი: პატარა თიხის კასრისებრი ან თასისებრი დოლი
* ტალ'ვატი: სალამური
* ტალუნტი: ჩარჩოიანი დოლი
* ტისკტი: დენთის რქა, რომლის სახელიც ცეკვას დაერქვა, მცირე ზარით. ტერმინი „ტისკტი“ ბერბერულ ენაზე უბრალოდ ნიშნავს „რქას“, ხოლო მისი მრავლობითი ფორმაა „ტასკივინი“.

## ამჟამინდელი სტატუსი
დღევანდელი ახალგაზრდების მიერ ტრადიციების უგულებელყოფის გამო, ტასკივინი გადაშენების საფრთხის წინაშეა, მხოლოდ რამდენიმე სოფელში კვლავ პრაქტიკაში რჩება, და ხშირად ვერ პოულობენ მისი ათვისების მსურველ მემკვიდრეებს. 1993 წლიდან შეიქმნა რამდენიმე ადგილობრივი ასოციაცია, რომლებიც ცდილობენ, შეინარჩუნონ ეს ტრადიცია.

## სქოლიო
კატეგორია:ტრადიციული ცეკვები
კატეგორია:ცეკვები
კატეგორია:მაროკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობა
კატეგორია:მაროკო
აკროფონია

**აკროფონია** — სიტყვათა აკროსტიხური წაკითხვის წესი, როდესაც კითხვის დროს სიტყვის მხოლოდ პირველი ასო გამოითქმის. ამ გზით ხატოვანი ნიშანი, რომელიც წინათ მთელ სიტყვას აღნიშნავდა, ახლა უკვე ამ სიტყვის პირველი თანხმოვნის აღმნიშვნელად იქცევა. 
## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ივ., „ქართული პალეოგრაფია“, „თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა“, გვ. 268, თბ., 1949

კატეგორია:ტერმინები
დერეკ ჯონ დე სოლა პრაისი

**დერეკ ჯონ დე სოლა პრაისი** (; დ. 22 იანვარი, 1922, ლეიტონი — გ. 3 სექტემბერი, 1983, ლონდონი) — ბრიტანელ-ამერიკელი მეცნიერების ისტორიკოსი.

## ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტი, სადაც 1946 წელს ექსპერიმენტულ ფიზიკაში დისერტაციაც დაიცვა. სამი წლის განმავლობაში სინგაპურში ასწავლიდა, შემდეგ ინგლისში დაბრუნდა და კემბრიჯის უნივერსიტეტში მეცნიერების ისტორიის მიმართულებით მეორე დოქტორის ხარისხი მიიღო. მოგვიანებით პრაისი აშშ-ში მუშაობდა სმიტსონის ინსტიტუტის კონსულტანტად და მოწინავე კვლევების ინსტიტუტის მკვლევარად, შემდეგ კი მრავალი წლის განმავლობაში, გარდაცვალებამდე, იელის უნივერსიტეტში მეცნიერების ისტორიის პროფესორი იყო.

პრაისის ყველაზე მნიშვნელოვან ნაშრომებს შორისაა 1963 წლის წიგნი „პატარა მეცნიერება, დიდი მეცნიერება“, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე მეცნიერებათმცოდნეობას. მან ასევე დაწერა პირველი დეტალური ნაშრომი ანტიკითერას მექანიზმზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Derek de Solla Price (1983)
* This Week's Citation Classic: Little Science, Big Science . *ISI. Current Contents* 29:18 (July 1983).
*Derek John de Solla Price Medal of the journal *Scientometrics*; International Society for Scientometrics and Informetrics
*Derek J. de Solla Price Papers at the Adler Planetarium.

## სქოლიო
კატეგორია:მეცნიერების ისტორიკოსები
JJ (მომღერალი)

**იოჰანეს პიჩი**, ცნობილია სცენური სახელით **JJ** (დ. 29 აპრილი, 2001იგი მენტორ will.i.am-ის დახმარებით გადავიდა გადარჩევის ეტაპზე. იგი ასევე სწავლობს ვენის მუსიკისა და ხელოვნების უნივერსიტეტში, ვენის სახელმწიფო ოპერის სასწავლებელში სწავლის შემდეგ.

2025 წლის 30 იანვარს, ავსტრიის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ORF-მა რადიო გადაცემა Ö3-Wecker-ის ეთერში, რომელიც გადაიცა Ö3-ზე, გამოაცხადა, რომ პიჩის მიერ სცენური სახელით JJ შესრულებული „Wasted Love“ იქნებოდა ავსტრიის წარმომადგენელი 2025 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. "Wasted Love" თანაავტორები არიან JJ, ავსტრიის 2023 წლის წარმომადგენელი თეოდორა შპირიჩი და თომას თურნერი.

JJ-მ თავისი გამოსვლა გაიმეორა დიდ ფინალში 17 მაისს. სიმღერა შესრულდა მე-9 ნომრად, დიდი ბრიტანეთის Remember Monday-ის შემდეგ და ისლანდიის Væb-ის წინ. შემდეგ სიმღერამ გაიმარჯვა, ჯამში 436 ქულით, მათ შორის 178 მაყურებლისგან და 258 ჟიურისგან. 

## მუსიკალური სტილი
პიჩის მუსიკალური სტილი აერთიანებს ოპერისა და პოპის ელემენტებს. როგორც „სოპრანოს“ ტიპის კონტრტენორი, რომლის დიაპაზონი მაღალი სოპრანოს სიმაღლეებს აღწევს, იგი ორივე ჟანრს იკვლევს ინტენსიური და ექსპრესიული ვოკალური და ინტერპრეტაციული მიდგომით.

## პირადი ცხოვრება
მშობლიური გერმანულის გარდა, პიჩი საუბრობს ინგლისურად, ფრანგულად და ტაგალურად.

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
არიფ-აღას მეჩეთი

300px|მინი
**არიფ-არას მეჩეთი** () — მეჩეთი, რომელიც აშენებულია არიფ-აღას მიერ XV საუკუნეში, მდებარეობს ედირნეს ცენტრში.

არიფ-აღას მეჩეთი უფრო მეტად ცნობილია როგორც კუნბედის მეჩეთი. მეჩეთი, აშენებული თლილი ქვისგან კვადრატული გეგმით, მდებარეობს სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ დახრილ მიწაზე. მეჩეთის მინარეთი მდებარეობს დასავლეთ კუთხეში. მეჩეთი, რომელიც 1992 წელს ფონდების რეგიონულმა დირექციამ შეაკეთა, 1993 წელს კვლავ გაიხსნა მლოცველთათვის.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მეჩეთები
გაზი ჰოჯას მეჩეთი

300px|მინი
**გაზი ჰოჯას მეჩეთი** () — მეჩეთი ედირნეში, რომელიც ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში აშენდა.

მიუხედავად იმისა, რომ მეჩეთის, რომელიც ერთგუმბათოვანი ქვისა ნაგებობაა, მშენებლობის ზუსტი თარიღი უცნობია, წყაროებში მოხსენიებულია, რომ ის XIV საუკუნეში ააშენა გაზი ჰოჯა რუსტემმა. მეჩეთი, რომელიც ფონდების გენერალური დირექტორატის დაქვემდებარებაშია, ძეგლთა საბჭოს პირველი ხარისხის დაცვის ქვეშაა. მეჩეთი 1992 წელს აღადგინეს და დღესაც მოქმედია.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მეჩეთები
ათათურქის სახლი (შუჰუთი)

**ათათურქის სახლი** () ასევე ცნობილია როგორც დიდი შეტევის შტაბი — ისტორიული სახლი-მუზეუმი შუჰუთის რაიონში აფიონ-ყარაჰისარის პროვინციაში, თურქეთი, რომელიც გამოიყენებოდა დროებითი შტაბის სახით იმდროინდელი მთავარსარდლის მუსთაფა ქემალ ფაშას (ათათურქი) მიერ დიდი შეტევის დაწყებამდე 1922 წლის აგვისტოში. მუზეუმი დაარსდა 2004 წელს რესტავრაციის შემდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:2004 წელს დაარსებული მუზეუმები
ადათეფეს ზეითუნის ზეთის მუზეუმი

**ადათეფეს ზეითუნის ზეთის მუზეუმი** () — მუზეუმი ჩანაქკალეს პროვინციაში, თურქეთში. მუზეუმი მდებარეობს ქუჩუქუიუში (ადათეფეს გვერდით), აივაჯიქის რაიონში და თურქეთის სახელმწიფო გზატკეცილზე, რომელიც აკავშირებს იზმირს ჩანაქკალესთან. ის განთავსებულია მიტოვებულ საპნის ქარხანაში.

თურქეთი მსოფლიოს ერთ-ერთი მთავარი ზეთისხილის მწარმოებელია. მუზეუმი დაარსდა ზეთისხილისა და ზეითუნის ზეთის შესახებ იარაღების გამოსაფენად. ესენია ზეთისხილის წნეხები, მოსავლის აღებისა და შენახვის აღჭურვილობა. ასევე გამოფენილია ფოლკლორული მასალა ადათეფეს შემოგარენიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული მუზეუმები
მეაბრეშუმეობის ინვენტარი

**მეაბრეშუმეობის ინვენტარი** — მოწყობილობები და მანქანები, რომლებიც საჭიროა თუთის აბრეშუმხვევიას გამოსაკვებად. საჭიეში აბრეშუმის ჭიის მოსათავსებლად იყენებენ სადგარებსა და ლასტებს, რომლებიც შეიძლება იყოს 4-5-და მრავალიარუსიანი. თუთის ფოთლის დასაჭრელად იყენებენ ელექტროფოთოლმჭრელებს, პარკიდან ნაპერტყულის გასაცლელად – პარკსახვევ მანქანებს, საჭიეში სასურველი ტემპრისა და შეფარდებითი ტენიანობის დასამყარებლად – კონდიციონერებს. აბრეშუმის ჭიის გამოკვებისათვის საჭიროა აგრეთვე კალათა ფოთლებისათვის, ჭიის გადასაყვანი და საფენი ქაღალდი, ცახები (ბუნებრივი ან ხელოვნური) პარკის ასახვევად, ბაღის ხერხი, დანა, სეკატორი, თერმომეტრი, ფსიქრომეტრი და სხვა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეაბრეშუმეობა
პიოტრ კშისტეკი

**პიოტრ კშისტეკი** (*Piotr Krzystek*, დ. 5 თებერვალი, 1973, შჩეცინი) — პოლონელი იურისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2006 წლიდან უწყვეტად იკავებს შჩეცინის მერის თანამდებობას. იგი ცნობილია როგორც გავლენიანი დამოუკიდებელი პოლიტიკური ფიგურა პოლონეთის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონში.

## ბიოგრაფია
კშისტეკმა დაამთავრა შჩეცინის უნივერსიტეტის სამართლისა და ადმინისტრაციის ფაკულტეტი, რის შემდეგაც დაიწყო კარიერა საჯარო სამსახურში. 1998 წელს ის დაინიშნა შჩეცინის მერიის მოადგილე ინსპექტორად, ხოლო მოგვიანებით ჯანდაცვის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ. 1999-2002 წლებში მუშაობდა დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოს ოფისის გენერალურ დირექტორად, სადაც ხელმძღვანელობდა მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული რეფორმის განხორციელებას.
2002-2004 წლებში კშისტეკი იყო შჩეცინის მერის მოადგილე, რის შემდეგაც გადავიდა კერძო სექტორში და მუშაობდა იურიდიულ ფირმაში. 2004-2007 წლებში მას ეკავა პომერანიის ევრორეგიონში პოლონეთის მუნიციპალიტეტების ასოციაციის თავმჯდომარის პოსტი, რამაც გაზარდა მისი გავლენა რეგიონულ პოლიტიკაში.
პოლიტიკური კარიერის გარდამტეხი მომენტი კშისტეკისთვის დადგა 2006 წელს, როდესაც იგი აირჩიეს შჩეცინის მერად სამოქალაქო პლატფორმის მხარდაჭერით, მიიღო რა მეორე ტურში ხმების 64.83%. თუმცა, 2010 წელს პოლიტიკური უთანხმოების გამო, მან დატოვა სამოქალაქო პლატფორმა და შექმნა საკუთარი პოლიტიკური მოძრაობა „შჩეცინი თაობებისთვის“. მიუხედავად ამისა, მან შეძლო ხელახლა არჩევა 2010, 2014, 2018 და 2024 წლების არჩევნებში, რაც მიუთითებს მის პოპულარობაზე ადგილობრივ მოსახლეობაში.
კშისტეკის პოლიტიკური კარიერა არ იყო დაცული კონტროვერსიისგან. 2008 წელს მას ბრალი დასდეს კომუნალური ბინის მნიშვნელოვნად შემცირებულ ფასად შეძენაში, რაც 2009 წელს სასამართლო დავის საგანი გახდა. სასამართლომ დაადგინა, რომ არ არსებობდა სამართლებრივი საფუძველი ბინის შესაძენად და დაავალა მას მისი დაბრუნება, რაც კშისტეკმა შეასრულა.
დროთა განმავლობაში, კშისტეკმა გააფართოვა თავისი პოლიტიკური გავლენა რეგიონულ დონეზე. 2014 წელს მან ორგანიზება გაუკეთა დასავლეთ პომერანიის უპარტიოთა საარჩევნო კომიტეტს, რომელმაც წარმომადგენლობა მოიპოვა სავოევოდოს სეიმიკში.  2021 წელს იგი გახდა პოლონეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კოალიციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ვიცე-თავმჯდომარე, რითაც კიდევ უფრო გააძლიერა თავისი პოზიციები ეროვნულ პოლიტიკურ სცენაზე.

## პირადი ცხოვრება
პიოტრ კშისტეკი დაქორწინებულია მალგოჟატა კშისტეკზე და ჰყავთ სამი შვილი, თუმცა 2024 წელს წყვილი განცალკევებით ცხოვრობს.

## ჯილდოები და პრემიები
მისი დამსახურებები აღიარებულია მრავალი ჯილდოთი, მათ შორის:
*პოლიციის დამსახურების ოქროს ორდენი (2012)
*პოლონიის აღდგენის ორდენის მეთაურის ჯვარი (2015)
*ადგილობრივი თვითმმართველობის დამსახურების საპატიო ნიშანი (2015)

როგორც შჩეცინის მერი, კშისტეკი ითვლება წარმატებულ მენეჯერად, რომელმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქალაქის განვითარებასა და მოდერნიზაციაში.
მისი ხანგრძლივი პოლიტიკური კარიერა და მრავალჯერადი გადარჩევა ადასტურებს ადგილობრივი მოსახლეობის ნდობას და აღიარებას მისი მმართველობის მიმართ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:პოლიტიკოსები ევროპის ქვეყნებში
კატეგორია:პოლიტიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:პოლიტიკოსები ეროვნებისა და პარტიის მიხედვით
კატეგორია:იურისტები
კატეგორია:იურისტები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:იურისტები საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მებიუსის ფურცელი

მინი|მებიუსის ფურცელი
**მებიუსის ფურცელი** — ზედაპირი, რომელიც მიიღება მართკუთხედის (ლენტის) ორი მოპირდაპირე გვერდის ისეთი შეწებებით, რომ მართკოთხედის ერთი სიგანე დაუერთდეს მეორეს ამოტრიალებული მიმართულებით. 1858-1865 წლებში მებიუსის ფურცელი გერმანელმა მათემატიკოსებმა ა. მებიუსმა და ი. ლისტინგმა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად განიხილეს, როგორც პირველი ცალპირა ზედაპირის მაგალითი. მებიუსის ფურცელს აქვს შემდეგი თვისება: თუ ვიმოძრავებთ მებიუსის ფურცლის გასწვრივ (ისევ, როგორც ნებისმიერი ცალპირა ზედაპირის გასწვრივ) ისე, რომ არ გადავკვეთთ მის საზღვარს, მაშინ შეიძლება მოვხვდეთ გამოსავალ წერტილში ისე, რომ აღმოვჩნდეთ საპირისპირო მდებარეობაში საწყისი მდებარეობის მიმართ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრიული ფიგურები
გამარჯვების მუზეუმი

**გამარჯვების მუზეუმი** () — ეროვნული სამხედრო და საომარი მუზეუმი აფიონქარაჰისარში, თურქეთში, რომელიც გამოიყენებოდა როგორც შტაბ-ბინა მაშინდელი მთავარსარდლის მუსტაფა ქემალ ფაშას (ათათურქის), მისი გენერალური შტაბის და არმიის მეთაურების მიერ 1922 წლის აგვისტოში დიდი შეტევის წინ.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:ეროვნული მუზეუმები
მეძროხეობა

**მეძროხეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის ამოცანაა მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშენება და გამოყენება, რძის, ხორცისა და ტყავ-ნედლეულის მიღება. დედამიწის მოსახლეობის მიერ მოხმარებული რძის პროდუქტების საერთო რაოდენობის დაახლოებით 90% ძროხის რძის ნაწარმია. 

საქართველოში მეძროხეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ტარდება ძირითადად საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევით ინსტიტუტში.

მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში მსხვილი რქოსანი საქონლის 1000-ზე მეტი ჯიშია აღრიცხული. აშშ-ში, კანადაში, არგენტინასა და ურუგვაიში ძროხის ხორცს უმთავრეხად ღებულობენ სპეციალიზებული მეხორცული ჯიშის საქონლისგან, ევროპულ ქვეყნებში – მერძეული და მერძეულ-მეხორცული ჯიშებისაგან.

## ლიტერატურა
ალდი (ფილმი)

**ალდი** — გიორგი არაბულის 2024 წელს გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი. პრემიერა შედგა ბათუმის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, სადაც ფილმმა მოიპოვა გამარჯვება საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმის კატეგორიაში. 

## სიუჟეტი 
ალდი სოფლის ერთადერთი და უკანასკნელი მკვიდრია. მან უნდა გააგრძელოს ცხოვრება და რიტუალების აღსრულებით უპატრონოს საკუთარ სულს, რომელსაც უცნაური ზმანებები დასჩემდა. 

ფილმი გადაღებულია გიორგი არაბულის ამავე სახელწოდების პოემის მიხედვით.

;როლებში
გოგია გიგაური *(ალდი)*, გაგა ჭინჭარაული, კახა ხუციშვილი, შოთა არაბული, ვაჟა ივანიაშვილი, ნიკოლოზ ავლახაშვილი, ნიკოლოზ ხუციშვილი.

## ფესტივალები 
* ფილმის პრემიერა შედგა 2024 წლის ოქტომბერში - **ბათუმის საერთაშორისო კინოფესტივალზე** (საქართველო)  - გრან პრი
* **41th European Film Festival of Lille** (საფრანგეთი) - ოფიციალური სელექცია

* **17th CinEast Festival** (ლუქსემბურგი) - ოფიციალური სელექცია
* **29th Linea d’Ombra Festival** (იტალია) - ოფიციალური სელექცია

* **18th ZubrOFFka International Short Film Festival** (პოლონეთი) - ოფიციალური სელექცია

* **29th Riga International Short Film Festival 2ANNAS** (ლატვია) - ოფიციალური სელექცია

* **8th Beijing International Short Film Festival** (ჩინეთი) - ოფიციალური სელექცია**

* **11th Kyrgyzstan Land of short films** (ყირგიზეთი) - ოფიციალური სელექცია

* **25th Tbilisi International Film Festival** (საქართველო) - ოფიციალური სელექცია / ჟიურის სპეციალური პრიზი

* **7th Kutaisi International Short Film Festival''' (საქართველო) - სპეციალური ჩვენება

მინი|ცენტრი|ალტ=კადრი ფილმიდან "ალდი"|კადრი ფილმიდან "ალდი"

## რესურსები ინტერნეტში 
* Aldi (2024) - Official Trailer
* ალდი IMDb-ზე
* გიორგი არაბულის ფილმი "ალდი" MUBI-ზე 
* გიორგი არაბული FilmFreeway-ზე 
* ალდი - Letterboxd
* ალდი - Linea d'Ombra Festival (Italy) 
* ალდი/Aldi - CinEast (Luxemburg)
* ალდი / Aldi - Beijing International Film Festival
სანაჰკატის მუნიციპალიტეტი

**სანაჰკატის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 701 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 26.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 64.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია სანაჰკატი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31064.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
რძის პროდუქტი

**რძის პროდუქტები** — რძისგან მიღებული საკვები პროდუქტების ჯგუფი. რძის პროდუქტები რძესთან შედარებით უფრო კარგად ინახება და კარგად ინარჩუნებს ძვირფას საკვებ ნივთიერებებს. რძისგან უძველესი დროიდან ამზადებენ ყველსა და კარაქს. ამასთან ერთად განვითარდა რძის კონსერვებისა და რძემჟავა პროდუქტების წარმოება. მრავალი სახის რძის პროდუქტი შეიცავს ადვილად შესათვისებელ ცხიმებს, ცილებს, ნახშირწყლებს. ვითარდება ნაკლებცხიმიანი რძის პროდუქტის (ხაჭო, რძემჟავა სასმელები და სხვ.) წარმოება. მრავალ რძის პროდუქტში წარმოქმნილი რძემჟავა ადამიანის საკვებმომნელებელ ტრაქტში არსებული ბაქტერიების განვითარებას აჩერებს.

## ლიტერატურა
იზმირის არქეოლოგიური მუზეუმი

**იზმირის არქეოლოგიური მუზეუმი** () — არქეოლოგიური მუზეუმი იზმირში, თურქეთში, რომელიც შეიცავს მრავალ არტეფაქტს იზმირის ყურის შემოგარენიდან. არტეფაქტების უმეტესობა, რომელიც მოიცავს ბიუსტებს, ქანდაკებებს, პატარა ქანდაკებებს, ხელსაწყოებს და სხვადასხვა ჭამისა და სამზარეულოს ნივთებს, მომდინარეობს ბრინჯაოს ხანიდან ან ბერძნული და რომაული პერიოდებიდან.

## ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1924 წელს. ის აშენდა მიტოვებული წმინდა ვუკოლოსის ეკლესიის ადგილზე. საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1927 წელს. 

არქეოლოგიური მუზეუმი შემდგომში გადაიტანეს ეროვნული განათლების პავილიონში, კულტურის პარკში, რომელიც თავის მხრივ მუზეუმად გადაკეთდა 1951 წელს. მაგრამ არქეოლოგიურმა სამუშაოებმა იზმირში, სმირნაში და მეზობელ ძველ ქალაქებში საჭირო გახადა უფრო დიდი მუზეუმის შექმნა. შესაბამისად, ახალი მუზეუმი დაარსდა 1984 წელს. მუზეუმში წარმოდგენილია ექსპონატები ისეთი ძველი ადგილებიდან, როგორიცაა ბაირაკლი (ძველი სმირნა), ეფესო, პერგამონი, მილეტი, აფროდისიასი, კლაზომენე, ტეოსი და იასოსი. ორი ბაღი, ერთი წინ და ერთი უკან, ასახავს დასავლეთ ანატოლიის ისტორიას.

იზმირის არქეოლოგიური მუზეუმი ერთ-ერთი პირველია, რომელიც აშენდა დასავლეთ ანატოლიაში და შეიცავს ეგეოსის რეგიონის არტეფაქტების კოლექციას. მუზეუმის კოლექცია კატეგორიზებულია როგორც რეგიონული მუზეუმი და არა როგორც ადგილობრივი, მისი კოლექციის მნიშვნელობის გამო.

მუზეუმი მდებარეობს კონაკში, ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში. ის კონაკის მოედნიდან ფეხით სავალ მანძილზეა.

## გალერეა

File:Izmir Museum March 2011 6494.jpg|
File:İzmir Archaeological Museum 6539.jpg|
File:İzmir Archaeological Museum 6492.jpg|
File:İzmir Archaeological Museum 2510 1.jpg|
File:İzmir Archaeological Museum 2516.jpg|
File:Izmir Archaeology museum Hellenistic sculpture 2490.jpg|
File:Izmir Museum October 2015 2487 1.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1927 წელს დაარსებული მუზეუმები