open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პრეისტორიული კავკასია

კავკასიის რეგიონი, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიის, ევროპისა და ცენტრალური აზიის გზაგასაყარზე, გადამწყვეტ როლს თამაშობდა ევრაზიის განსახლებაში, არაუგვიანეს ჯერ კიდევ ჰომო ერექტუსის ევრაზიაში განსახლებისას, ევროპის ზედა პალეოლითის ხანაში ევროპის განსახლების, და უკანასკნელი გამყინვარების შემდეგ მეზოლითური ევროპის ხელახლა დასახლების და ნეოლითურ რევოლუციასთან დაკავშირებულ ექსპანსიის პერიოდში.

## ქვემოდან და შუა პალეოლითამდე 
* დმანისში ნაპოვნი მე-5 თავის ქალა არის ყველაზე ადრეული ჰომო ერექტუსის ნაშთი, რომელიც თარიღდება 1.8 მილიონი წლით.
* აზიხის მღვიმეში აღმოჩენილი პრე-აშელური ნაშთები თარიღდება 0.7 მილიონი წლით.

* მუსტიეს კულტურა
* მეზმაისკაიას მღვიმე (70–40 ათასწლეული)

## ზედა პალეოლითიდან ეპიპალეოლითამდე 
*ძუძუანას მღვიმე (30 ათასწლეული)
*საწურბლიას მღვიმე (24 ათასწლეული)
*დამჯილის გამოქვაბული
*დაშ-სალაჰლი  (20 ათასწლეული)

*გობუსტანის სახელმწიფო ნაკრძალი  (20–5 ათასწლეული)
*თრიალეთური  (16–8 ათასწლეული)

## ნეოლითიდან რკინის ხანამდე 
ნეოლითი:
*შულავერ-შომუთეფეს კულტურა  (8–6 ათასწლეული)
*მეწამორი (6 ათასწლეული)

რკინის ხანა:
*მაიკოპის კულტურა
*ლეილათეფეს კულტურა
*მტკვარ-არაქსის კულტურა
*თრიალეთის კულტურა
*ქვევრსამარხის კულტურა
*ყორღანის კულტურა
*განჯა-ყარაბაღული კულტურა (დაახლ. ძვ. წ. 1300–600 წწ.)
*Kingdom of Arme-Shupria (დაახლ. ძვ. წ. 1300–1190 წწ.)
*კოლხური კულტურა (დაახლ. ძვ. წ. 2700–700 წწ.)
*ყობანის კულტურა (დაახ. ძვ. წ. 1100–400 წწ.)

ბრინჯაოს ხანის კოლაფსის შემდეგ სამხრეთ კავკასია თანდათან გადავიდა ისტორიულ პერიოდში.
*კოლხა (ძვ. წ. XIII ს. – ძვ. წ. 164 წ.)
*დიაოხი (ძვ. წ. XII–IX სს.)
*ნაირი (ძვ. წ. 1114–860 წწ.)
*ურარტუ (დაახლ. ძვ. წ. 860–590 წწ.)
*ნეო-ასირიული იმპერია (ძვ. წ. 911–609 წწ.)

## გენეტიკური ისტორია 
კავკასიაში ენობრივ ჯგუფებს მჭიდრო კავშირი გააჩნია გენეტიკურ წარმომავლობასთან.

2015 წლის კვლევის შედეგად ჯოუნსმა და სხვებმა გამოავლინეს აქამდე უცნობი გენეტიკური ხაზი, რომელსაც კავკასიელი მონადირე-შემგროვებელი (CHG) ეწოდა. კვლევამ კავკასიელ მონადირე-შემგროვებელსა და ე.წ. „დასავლეთ ევროპელ მონადირე-შემგროვებელს“ შორის გაყოფა 45 ათასი წლის წინ ივარაუდა, რაც ევროპის განსახლების სავარაუდო პერიოდად ითვლება. კავკასიელი მონადირე-შემგროვებელი გამოეყო „ადრეულ ანატოლიელ მიწათმოქმედების“ ხაზს გვიან, 25 000 წლის წინ, უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდში.

2020 წლის გენეტიკურმა კვლევამ, რომელიც კლინ-იარის საზოგადოებების ნიმუშებს აანალიზებდა, მათ შორის ყობანის კულტურას, აღმოაჩინა, რომ უძველეს მოსახლეობას გააჩნდა ჭარბი რაოდენობით მამისეული D-Z27276 ჰაპლოჯგუფი, რომელიც ასოცირდება თანამედროვე ტიბეტელებთან. სხვა ჰაპლოჯგუფები იყო J1 და G-M285.

## იხილეთ აგრეთვე
*წინაისტორიული საქართველო

## სქოლიო 
კატეგორია:პრეისტორიული კავკასია
ნაგარევის მღვიმე

**ნაგარევის მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გოდოგანის მიდამოებში. მდებარეობს მდინარე ჭიშურის მარცხენა ფერდობზე, გოდოგანის მღვიმიდან სამხრეთ-დასავლეთით 700 მ-ში, ზღვის დონიდან 190 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში.

მღვიმე კარსტული ძაბრის ფსკერიდან სპირალურად ჩადის ქვევით და შემდეგ 140 მ სიგრძის ვიწრო, ნაკადოვანი გვირაბის ფორმას იღებს. მაქსიმალური სიმაღლე 5–6 მ. ფსკერის ფართობი 280 მ², საერთო მოცულობა 420 მ³. მღვიმე შედგება ვიწრო დერეფნებისა და პატარა დარბაზებისაგან. წინა ნაწილი ორსართულიანია. გვხვდება ტერასების ფრაგმენტები.

ჰავა სტატიკურია. 1959 წლის მდგომარეობით ჰაერის ტემპერატურაა 14 °C. ქიმიური და მექანიკური ნალექები სუსტად არის წარმოდგენილი. განშტოებების შეერთების ადგილზე პატარა ნაკადული ისახება. წვიმების დროს მთლიანად წყლით ივსება. მღვიმე ადვილი გასასვლელია. ზოგიერთ ადგილას საჭიროა ხოხვით ძვრომა. შედგენილია გეგმა და ჭრილები.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
მუხურის ჩანჩქერი

**მუხურის ჩანჩქერი** — ჩანჩქერი საქართველოში, სოფელ მუხურის მიდამოებში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ტყიბული-მუხურის საავტომობილო გზის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 886 მ სიმაღლეზე. სამსაფეხურიანი წყალვარდნილი გადმოედინება აღმოსავლეთ ექსპოზიციის ფერდობზე მდებარე მღვიმიდან. მღვიმეში ერთი პატარა და ერთი დიდი ტბაა. ჩანჩქერის მიდამოებისათვის დამახასიათებელია ნოტიო ჰავა, ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით. ჩანჩქერის ნაპირები დაფარულია შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით. აქ მრავალი ენდემური ცხოველი ბინადრობს, კერძოდ, კავკასიური თხუნელა, რადეს, ვოლნუხინის და კავკასიური წყლის ბიგები. მუხურის ჩანჩქერი ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:საქართველოს ჩანჩქერები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ნოვორესმეკეევო

**ნოვორესმეკეევო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 66 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (100%) შეადგენენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
სოლკოტას მღვიმე

**სოლკოტას მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ყუმისთავიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე. მდებარეობს წყალტუბოს მასივზე, ფოთლოვან ტყეში, ზღვის დონიდან 373 მ სიმაღლეზე. მღვიმე მეჩხერ ტყეში მდებარე ძაბრის ფსკერზე შენიღბული შესასვლელით იხსნება. ძაბრის დიდი ღერძი ორიენტირებულია 45°-ის მიმართულებით. მისი სიგრძე 10 მ, მოკლე ღერძის სიგრძე 8 მ-ია, ძაბრის სიღრმე 8 მ.

მღვიმის განიკვეთი სამკუთხოვანია, ჭერი უსწორმასწორო, სართულიანობა არ გააჩნია. სოლკოტას მღვიმე წარმოადგენს ძველი, ფრეატული წყაროს გამოსავალს, რაზეც მისი გასწვრივი ჭრილი მიგვანიშნებს: მღვიმის ქანობის დიდი ნაწილის დახრა შრეების დაქანების საწინააღმდეგოდ შესაძლებელია განვითარებულიყო მხოლოდ ფრეატული წყლების მოქმედების შედეგად, ხოლო თვით წყლის ნაკადი შემოდიოდა მღვიმის ბოლო ნაწილიდან და სწორედ ამიტომაც მღვიმე ბოლო მონაკვეთში ქანების შრეების წოლის თანხვედრილია. ამაზევე მეტყველებს ზოგიერთი მორფოლოგიური თავისებურება, კერძოდ, ჭერზე წარმოშობილი ელიფსოიდური ფორმის ჩაღრმავებები. იკითხება ამ ელიფსური ღრმულების დიდი ღერძის ორიენტირების დამთხვევა ვერტიკალურ ან ციცაბოდ დახრილი ნაპრალის მიმართულებასთან. ამის მაგალითია მღვიმეში შესასვლელიდან 90-ე მ-ზე ჭერზე გაჩენილი დაახლოებით 1 მ-ის სიღრმის ზევით დახშული და ქვევით გახსნილი ცილინდრული სიღრუეები, ეგრეთ წოდებული „პაპის ტიარები“, რომელთა წარმოშობაც შერევის კოროზიასთანაა დაკავშირებული.

სოლკოტას მღვიმეში ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები. ყურადღებას იპყრობს ნაღვენთების განსაკუთრებით დიდი ზომები. ჭერიდან სიმძიმის ძალით მოწყვეტილი სტალაქტიტის გარშემოწერილობა 5 მ-ს უდრის. ამ ზომის სტალაქტიტი იშვიათია ევროპაში. შესასვლელიდან 160 მ სიგრძეზე ფსკერიდან აღმართულია 8 მ სიმაღლის სტალაგმიტი, რომლის გარშემოწერილობა ძირთან 8,5 მ-ია, შუაში კი 4,5 მ. ჩასასვლელი მონაკვეთის დაღმავალი ხასიათის გამო ჰაერის ტემპერატურა ჩასასვლელიდან 10–15 მ სიმაღლეზე 20,5 °C-დან 11,0 °C-მდე ეცემა; მღვიმის ფსკერზე ჰიფსომეტრიულად ყველაზე დაბალ უბანში ჰაერის ტემპერატურა 10,5 °C-ია. მღვიმე მშრალია. შეინიშნება დროებითი ნაკადების მოქმედების კვლები. „თიხიანი დარბაზის“ ეროზიულ ჭრილში აღმოჩენილია მღვიმური დათვის ძვლები.

სოლკოტას მღვიმის ფსკერი, განსაკუთრებით შუა მონაკვეთი, დაფარულია წვრილმარცვლოვანი, კოლმატაციური თიხის სქელი ფენით. შემოსასვლელთან ნაზვავში ზოგიერთი ლოდის სიგრძე 10 მ-მდეა, ხოლო სიგანე 3 მ. გვირაბის ბოლოში ფსკერი დაფარულია მცირე ზომის თიხის გურებით, ზოგიერთი მათგანი წყლითაა სავსე. ამჟამად მღვიმეში ნაკადი არ გაედინება. შუა წელში ადგილი აქვს ინტენსიურ წვეთვას, გვხვდება კონდენსაციის კერები.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
აშშ-ის სომხური ლობი

**ამერიკის სომხური ლობი** () — ინდივიდთა და ჯგუფთა კოალიცია, რომლებიც ცდილობენ გავლენა იქონიონ ამერიკის შეერთებული შტატების საგარეო პოლიტიკაზე, რათა მხარდაჭერა აღმოუჩინონ სომხეთს, სომხებს და სომხურ პოლიტიკას. ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანია, აშშ-ს მიერ სომხების გენოციდის აღიარება.

## ორგანიზაცია 
სომხური ლობი თითქმის სრულიად ყალიბდება აშშ-ში მოქმედი ორგანიზაციებისგან, როგორიც არის: ამერიკის სომხური ეროვნული კომიტეტი (ANCA) და ამერიკის სომხური ასამბლეა (AAA), რომლებიც ფაქტობრივად ლობირების პროცესის მიღმა ტოვებენ სომხეთის მთავრობას. ორივე ორგანიზაციას ლობირების იდენტური მიზნები გააჩნიათ, რაც ძირითადად გულისხმობს სომხეთისთვის დახმარბეის აღმოჩენის მიზნით აშშ-ს სომხეთთან ურთიერთობების გაუმჯობესებას და ამავდროულად თურქეთისა და აზერბაიჯანისადმი ყოველგვარი დახმარების დაბლოკვას და რაც მთავარია სომხების გენოციდის აღიარებას. სომხური საკითხის წინწასაწევად ორივე ჯგუფი სხვადასხვა მეთოდებით მოქმედებს. ANCA ძირითადად ფოკუსირდება მასების ინიციატივებზე, რათა სომხური ელექტორატის ეფექტური მობილიზაცია მოახერერხოს, მეორე მხრივ, AAA ამერიკის გავლენიან სომხებისგან შემოწირულობების საკითხზე მუშაობს. AAA ეფუძნება AIPAC-ის მოდელს, რომელიც ორიენტირებულია საგარეო პოლიტიკაზე გავლენის მოხდენაზე. ორგანიზაციათა შორის წარმოებულმა კონკურენციამ ამერიკაში მცხოვრები სომხური თემის რესურსების უკიდურესად მობილიზაციას შეუწყო ხელი, რასაც ხელს უწყობდა ამ ორ ორგანიზაციათა საერთო მიზნები.

### გავლენა სახელმწიფო ორგანოებზე 
1995 წელს აშშ-ის კონგრესში სომხურ საკითხებზე შეიქმნა კონგრესმენთა ორპარტიული ჯგუფი სახელწოდებით „სომხური კოკუსი“ (Armenian Caucus). იგი დააარსეს დემოკრატმა ფრენკ პალონმა და რესპუბლიკელმა ედუარდ პორტერმა. შემდგომში, პორტერის ადგილი დაიკავა ჯო კნოლენბერგმა. ჯგუფი მუშაობს წარმომადგენელთა პალატაში, სადაც სომხური საკითხების განხილვის ინიციირებას ახდენს. არსებობს მჭიდრო კორელაცია ჯგუფის წევრობასა და 1992 წელს კენჭისყრაზე 907 ცვლილებისთვის ხმის მიცემასთან, რომელიც აზერბაიჯანისთვის დახმარების გაცემას კრძალავდა.

2002 წლის არჩევნების შემდეგ მასში 125 კონგრესმენი შედიოდა. შემდეგი წლებისთვის მათი რაოდენობა თანდათან შემცირდა. 2007 წლის არჩევნების შედეგების თანახმად, მასში უკვე 113 კონგრესმენი იყო, ხოლო 2014 წლის არჩევნების შედეგების კოკუსი 90 კონგრესმენსა და სენატორს ითვლიდა. ამ ჯგუფების ძირითადი ამოცანებია:
***ამერიკის სომხური ასამბლეა** (AAA) — მიზნად ისახავს „გააძლიეროს აშშ/სომხეთისა და აშშ/მთიანი ყარაბაღის ურთიერთობები, ხელი შეუწყოს სომხეთისა და ყარაბაღის დემოკრატიულ განვითარებას და ეკონომიკურ კეთილდღეობას და ცდილობს სომხების გენოციდის საყოველთაოდ აღიაებას“ „კვლევის, განათლებისა და ადვოკატირების გზით“.
***სომხეთის ახალგაზრდული ფედერაცია** (AYF) — სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის (დაშნაკცუთიუნი) ახალგაზრდული ორგანიზაცია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლობირება აშშ-ში
გრიგოლ წულუკიძე

**გრიგოლ წულუკიძე** (დ. 17 აპრილი, 1889, ქუთაისი, საქართველო  —   გ. 22 დეკემბერი, 1950) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, სამთო სამეცნიერო სკოლის ფუძემდებელი საქართველოში. 

## ბიოგრაფია
გრიგოლ წულუკიძემ დაამთავრა ავსტრიის ქალაქ ლეობენის უმაღლესი სამთო სასწავლებელი 1911 წელს და ქალაქ ეკატერინოსლავის (ახლანდელი დნიპრო) სამთო ინსტიტუტი 1914 წელს.

1914-1918 წლებში მუშაობდა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე ჩრდილოეთ კავკასიის ნავთობის სარეწებზე. 1918-1922 წლებში ტყიბულის მაღაროებში. 1923-1928 წლებში გრიგოლ წულუკიძე იყო საქართველოს სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს სამთო კომიტეტის თავმჯდომარე, ამავე პერიოდში კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე, ხოლო 1928 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 

გრიგოლ წულუკიძე 1930-1950 წლებში იყო მადნეულ საბადოთა დამუშავების კათედრის გამგე. იგი აგრეთვე ითვლება საქართველოში სამთოელთა სამეცნიერო სკოლის ფუძემდებლად. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ მანვე მეცნიერულად დაასაბუთა ტყიბულის შახტებში ნამუშევარი სივრცის ჰიდრავლიკური ამოვსების პერსპექტიულობაც. 

მეცნიერის მონაწილეობით შეიქმნა ქიმიის, გამოყენებითი მინერალოგიის, გეოლოგიის, ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტები. 1959 წლიდან მის სახელს ატარებს სამთო მექანიკის ინსტიტუტი.

გრიგოლ წულუკიძის შრომები ეხება მადნეულ საბადოთა მიწისქვეშა დამუშავების მეთოდებს და აგრეთვე ამ მეთოდების დამშავების კლასიფიკაციას. არის არაერთი ორიგინალური სახელმძღვანელოს ავტორი, მანვე ჩაუყარა საფუძველი ქართულ სამთო ტექნოლოგიურ ტერმინოლოგიას.

მეცნიერს მიღებული აქვს არაერთი მნიშვნელოვანი, სახელმწიფო ჯილდო. გრიგოლ წულუკიძე გარდაიცვალა 1950 წლის 22 დეკემბერს. 

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1944-)

## ჯილდოები
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* ლენინის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* მადნეულ საბადოთა მიწისქვეშა დამუშავების მეთოდები (ავტორი) // ნაწ. 3. ტ. 2. - თბილისი, ტექნიკა და შრომა, 1948. - 267გვ.
* მადნეულ საბადოთა მიწისქვეშა დამუშავების მეთოდები (ავტორი) // ტ. 1. ნაწ. 3. - თბილისი, ტექნიკა და შრომა, 1946. - 401გვ.
* მადნეულ საბადოთა მიწისქვეშა დამუშავების მეთოდები (ავტორი) // ტ. 2. ნაწ. 2: გამოღება. დამუშავების მეთოდები.. - თბილისი, ტექნიკა და შრომა, 1943. - 158გვ.
* მადნეულ საბადოთა მიწისქვეშა დამუშავების მეთოდები (ავტორი) // ტ. 1. ნაწ. 1 . - თბილისი, ტექნიკა და შრომა, 1941. - 129გვ.
* ქვანახშირის გამოღების მექანიზაცია (ავტორი). - ტფილისი, ტეხნიკა და შრომა, 1932. - 430გვ.
* სამთო სამუშაოები (ავტორი). - ტფილისი, სახელგამის გა-მა, 1931. - 292გვ.

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987, გვ. 348
* ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002, გვ. 969
* გრიგოლ წულუკიძე : ბიობიბლიოგრაფია, თბ., 1983, გვ. 88

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* გრიგოლ წულუკიძე 

კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
ათენის ნუმიზმატიკური მუზეუმი

**ათენის ნუმიზმატიკური მუზეუმი** —  ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მუზეუმი საბერძნეთში, დაარსდა 1838 წელს.

მასში დაცულია 50000-ზე მეტი მონეტის, მედლის, ძვირფასი ქვების, წონის, მარკების და მასთან დაკავშირებული არტეფაქტების კოლექცია 1400-წლიდან დღემდე. იგი მსოფლიოში ერთ-ერთი უმდიდრესი კოლექციაა, ლონდონის ბრიტანული მუზეუმის, პარიზის ეროვნული ბიბლიოთეკის, პეტერბურგის ერმიტაჟის სახელმწიფო მუზეუმის და ბერლინის ბოდეს მუზეუმის პარალელურად.  1984 წელს კოლექცია ილიუს მელატრონის შენობას გადაეცა შესანახად, ხოლო რესტავრაციის შემდეგ იგი საბოლოოდ გაიხსნა 1998 წელს.

## ილიუს მელატრონი
ნუმიზმატიკური მუზეუმი განთავსებულია ილიუს მელატრონში, სამ სართულიანი შენობა პანეპისტიმიუს ქუჩაზე. იგი აშენდა 1878-1880 წლებში ჰაინრიხ შლიმანისთვის და არქიტექტორი იყო მაშინდელი ცნობილი ერნსტ ცილერი. მისი დასრულების დროს იგი ათენის ყველაზე ბრწყინვალე კერძო რეზიდენციად ითვლებოდა. მისი დიზაინი შთაგონებულია რენესანსის აღორძინების მოძრაობით, ისევე როგორც ნეოკლასიციზმი, ხოლო ინტერიერი გავლენას ახდენს პომპეის არქიტექტურაზე. შედეგად ოთახები შემკულია მოზაიკითა და ფრესკებით, რომლებიც ასახავს, ან ტროას ომის თემებს, ან ბერძნულ დევიზებს. 1927 წელს, სოფია ჰაინრიხ შლიმანის ქვრივმა შენობა მიყიდა საბერძნეთის სახელმწიფოს და შემდგომ იგი გამოიყენეს როგორც სახელმწიფო საბჭოს, შემდეგ კი საკასაციო სასამართლოს ადგილი.

## კოლექციები
მუზეუმის კოლექცია შეიცავს 600000 ობიექტს, ძირითადად მონეტებს, მაგრამ ასევე მედლებს, სტანდარტულ მასებს, კოლოფებს, მარკებს და სხვა, ძველი წელთაღრიცხვით XIV საუკუნიდან თანამედროვე დრომდე. კოლექცია მოწყობილია ისე, რომ დაიცვას მონეტების ისტორია. არსებობს ბიზანტიური და შუა საუკუნეების ძირითადი კოლექციები დასავლეთ ევროპიდან, აღმოსავლეთ ევროპიდან და ოსმალეთის იმპერიიდან. კოლექციის დიდი ნაწილი შედგება მონეტებისგან, რომლებიც ნაპოვნი იქნა განძებში, ხოლო დანარჩენი მოდის ეგინას საწყისი კოლექციიდან, საბერძნეთის ბოლოდროინდელი გათხრებიდან და შემოწირულობებიდან. მუზეუმში განთავსებულია ბიბლიოთეკა, რომელშიც განთავსებულია 12000 წიგნი, იგი სპეციალიზებულია მონეტების შესწავლაში. ასევე არსებობს კონსერვაციის ლაბორატორია.

## ადგილმდებარეობა და ვიზიტორების ინფორმაცია
ნუმიზმატიკური მუზეუმი მდებარეობს პანეფისტიმიუს ქუჩის 12 ნომერში, სინტაგმის მოედანთან ახლოს. მას ემსახურება სინტაგმის მეტროს სადგური. ბაღში არის მუზეუმის მაღაზია და ყავის სახლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Numismatic Museum official site
* Hellenic Ministry of Culture and Tourism 
* www.athensinfoguide.com 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მუზეუმები
კატეგორია:1838 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ბრაუნფილდი

**ბრაუნფილდი** () — ურბანულ დაგეგმარებაში   სხვადასხვა დანიშნულების მქონე მიწა, რომლის ფუნქცია დაკარგულია ან გამოუყენებელია. 

ტერმინი ასევე გამოიყენება იმ მიწების აღსაწერად, რომელიც მანამდე იყო გამოყენებული სამრეწველო თუ კომერციული მიზნებისთვის და შეიძლება იყოს  დაბინძურებული.

თბილისში ბრაუნფილდის მაგალითი არის არსენალის მთა.

## რესურსები ინტერნეტში
*თბილისის მიწათსარგებლობის კონცეფცია
*ბრაუნფილდი (დეგრადირებული ინდუსტრიული ზონა) 
## სქოლიო
კატეგორია:ურბანისტიკა
ვალერიან ითონიშვილი

**ვალერიან ჯამბულის ძე ითონიშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1925, სოფ. ყანობი, ახლანდელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 მაისი, 2021) — ქართველი ეთნოლოგი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1978).

## ბიოგრაფია 
1953 წელს დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი. 1957–1963 წლებში მუ­შა­ობ­და სა­ქართველოს სა­ხელმწიფო მუზეუმში, ხოლო 1963 წლიდან — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯა­ვა­ხიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1972 წლიდან არის ამავე ინსტიტუტის დირექციასთან არ­სე­ბუ­ლი სამეცნიერო საბჭოსა და სადისერტაციო საბჭოს წევრი. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა ­ცენტრალური კავკასიის მთიელთა საოჯახო ყოფის თემაზე, რომელშიც შესწავლილია ვეინახების (ჩაჩნებისა და ინგუშების), ოსებისა და ქართველ მთიელთა ოჯახის სტრუქტურა, საოჯახო ურთიერთობის ფორმები და ტრადიციები. 1981–2006 წლებში იყო სო­ცი­ა­ლურ ურთიერთობათა შესწავლის საქართველოს ეთნოგრაფიის ­განყოფილების უფროსი.

ითონიშვილი ლექციებს კითხულობდა თსუ-ში, რეგულარულად ხელმძღვანელობდა ეთნოგრაფიულ ექსპედიციებს მთიულეთ-გუდამაყარში, ფშავ-ხევსურეთში, ერწო-თიანეთში, ქსნისა და ლიახვის ხეობებში, ჩაჩნეთ-ინგუშეთსა და ოსეთში. გამოქვეყნებუ­ლი აქვს მრა­ვა­ლი ნა­შრო­მი, მათ შორის წიგნების სა­ხით – ილია ჭავჭავაძის, ალექსანდრე ყაზბეგის, თედო სახო­კიას, გიორგი ბოჭორიძის, სიმონ ჯანაშიას და სხვათა ღვაწლის ამსახველი გამოცემები ქართულ ეთნოგრაფიაში.

2003 წელს მიენიჭა ალექსანდრე ყაზბეგის პრემია.

## ბიბლიოგრაფია 
* ქართველ მთიელთა საოჯახო ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1960;
* ცენ­ტრა­ლუ­რი კავკასიის მთიელების საოჯახო ყოფა, თბ., 1969;
* ხევის ტოპონიმიკა, თბ., 1971;
* კავკასიის ხალხთა საოჯახო ყოფა, თბ., 1977;
* სიმონ ჯანაშიას ღვაწლი ქართულ ეთნოგრაფიაში, თბ., 1991.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი   10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი   2021
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვ
ახალი ზელანდია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ახალმა ზელანდიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეოთხედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 20 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ახალი ზელანდია Olympedia-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ახალი ზელანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლინგვისტური სამშობლო

**ლინგვისტური სამშობლო**, *ურჰაიმატი *(; „თავდაპირველი სამშობლო“) — რეგიონი სადაც ფუძეენა ვრცელდებოდა მანამდე, სანამ ის შვილობიდ ენებად დაიყოფოდა. ფუძეენა აღნიშნავს მონათესავე ენათა ჯგუფის რეკოსტრუკტირებულ ან ისტორიულად დამოწმებულ საერთო წინაპრულს ენას. ენობრივი ოჯახის ასაკის მიხედვით, ფუძეენის სამშობლო შესაძლოა მიახლოებული სიზუსტით დადგინდეს (მაგ. ისტორიულ მიგრაციებთან დაკავშირებით) ან დარჩეს გაურკვეველი. ენათმეცნიერული მტკიცებულებების გარდა, პრეისტორიული ენის სამშობლო შესაძლოა დადგინდეს სხვადასხვა დისციპლინების მეშვეობით, როგორიც არი არქეოლოგია და არქეოგენეტიკა.

კატეგორია:ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერება
ილიუხინის სახელობის უფსკრული

**ილიუხინის სახელობის უფსკრული** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არაბიკის კირქვულ მასივზე, მდინარე ჟოეკვარის ტროგული ხეობის ზემო წელში. მორფომეტრიული მონაცემებით შედის საქართველოს 1000 მ-ზე ღრმა კარსტული უფსკრულების პირველ ათეულში.

მღვიმის ზედა ნაწილი გამომუშავებულია ზედაიურულ კირქვებში. სიგრძე 8953 მ, საპროექტო სიგრძე 5890 მ, სიღრმე 1286 მ, საერთო მოცულობა 34000 მ³. უფსკრული ერთმანეთისაგან საკმაოდ დაშორებული ორი ჩასასვლელით („პეროვსკაია“ და „ვოლჩია“) იწყება, 220 მ სიღრმეზე ოთხად იტოტება, შემდეგ სამი მათგანი ნაზვავით იხშობა, ხოლო ძირითადი მაგისტრალი 1240 მ-ზე სიფონური ტბით მთავრდება.

აქვს ნივალურ-წვიმის ინფილტრაციული კვება; სიღრმესთან ერთად მატულობს კონდენსაციური წყლების სიდიდეც. პირველი მუდმივი ნაკადი ჩნდება 180 მ-ის სიღრმეზე, რომელიც 287 მ-ზე გაუვალ ნაპრალში იკარგება. მეორე ნაკადი ზედაპირიდან 300 მ-ისა და 540 მ-ის სიღრმეზე გამოდის, იერთებს რამდენიმე წვრილ შენაკადს, იკარგება ნაპრალში და ხელახლა ჩნდება 590 მ-ზე. 720 მ-ზე იგი ერთვის შედარებით დიდ ნაკადს. შემდგომ ნაკადი იერთებს 3 შენაკადს. 800 მ-ზე ნაკადს ერთვის ახალი შენაკადი. 975 მ-ზე ნაკადი გადის ნახევარსიფონში, ხოლო 980 მ-ზე ფართო სიფონში. შემდეგ მიემართება უფსკრულის გაურკვეველ ნაწილში და 1230 მ-ზე კვლავ ჩნდება სიღრუის ცნობილ ნაწილში ვიწრო ნაპრალიდან. 860 და 735 მ-ზე გვხვდება ტბები. უფსკრულში უხვადაა სიფონური მონაკვეთები, რომელთაგან ზოგიერთი შეუსწავლელია.

უფსკრულში ჰაერის ტემპერატურა სიღრმესთან ერთად იცვლება 0–1 °C-დან (ზედაპირთან) 3–4 °C-მდე (ფსკერულ ნაწილში). წყლის ტემპერატურა გრიფონში 720 მ სიღრმეზე 2 °C-ია, წყლის ტემპერატურა 1240 სიღრმეზე 3,6 °C.

უფსკრულში ჭარბობს ჩამონაზვავ-გრავიტაციული დანალექები. გვხვდება აგრეთვე სეისმო-გრავიტაციული დანალექებიც. 1984 წლის ექსპერიმენტით დადასტურდა უფსკრულში გამდინარე ნაკადის კავშირი კარსტულ მდინარე რეპრუასთან.

„პეროვსკაიას“ ჩასასვლელი მი­კვლეულია სა­ქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სპელეოლოგიური საბჭოს (ხელმძღვანელი თამაზ კიკნაძე) და მოსკოვის საქალაქო სპელეოსექციის (ხელმძღვანელი ვლადიმერ ილიუხინი) გაერთიანებული ექსპედიციის მიერ 1980 წელს. 1982 წელს აღმოაჩინეს მეორე შესასვლელი — „ვოლჩია“, ხოლო ვლადიმერ ილიუხინის (1934–1982) ტრაგიკული გარდაცვალების შემდეგ, მთელ სისტემას ილიუხინის სახელობის უფსკრული ეწოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
გრამერსი

**გრამერსი** () — უბანი აღმოსავლეთ მანჰეტენზე, ნიუ-იორკში. მისი სამხრეთის საზღვარი მე-14 ქუჩაა, ჩრდილოეთისა — 23-ე ქუჩა, მე-3 გამზირი — აღმოსავლეთისა, პარკ-ავენიუ კი დასავლეთის. ესაზღვრება ისეთ უბნებს როგორებიცაა ისტ-ვილიჯი, ფლეტაირონი, გრინვიჩ-ვილიჯი, კიპს-ბეი. სახელწოდება წარმოსდგება ჰოლანდიური სიტყვიდან „კრომერს“, რომელიც პატარა ჭაობს ნიშნავს.

## ლიტერატურა
*Brooks, Gladys (1958) Gramercy Park: Memories of a New York Girlhood New York: Dutton
*Klein, Carole (1987) Gramercy Park: An American Bloomsbury New York: Houghton Mifflin
*Pine, John B. (1921) The Story of Gramercy Park: 1831–1921 New York: Gramercy Park Association

კატეგორია:მანჰეტენის უბნები
აუშვიც-ბირკენაუს სახელმწიფო მუზეუმი

**აუშვიც-ბირკენაუს სახელმწიფო მუზეუმი** () — ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკში მოწყობილი მუზეუმი ქალაქ ოსვენციმში (), პოლონეთი.

მუზეუმი მოიცავს აუშვიც I-ის მთავარ საკონცენტრაციო ბანაკსა და აუშვიც II-ბირკენაუს საკონცენტრაციო და გასანადგურებელი ბანაკის ნაშთებს. ორივე ნაგებობა აშენდა და იმართებოდა ნაცისტური გერმანიის მიერ პოლონეთის ოკუპაციის (1939–1945) პერიოდში. პოლონეთის მთავრობამ შენობების შენარჩუნების გადაწყვეტილება აქ დაღუპული 1.1 მილიონი ადამიანის სამახსოვროდ მიიღო, რომელთაგან 960 000 ებრაელი  მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მიმდინარე ჰოლოკოსტს შეეწირა.

1979 წელს ადგილს მიენიჭა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსი. მუზეუმის ამჟამინდელი დირექტორი პიოტრ ცივინსკია.

## მიმოხილვა
მუზეუმი 1946 წლის აპრილში შეიქმნა ტადეუშ ვონსოვიჩისა და აუშვიცის საკონცენტრაციო ბანაკის სხვა ტყვეების მიერ. ისინი პოლონეთის კულტურისა და ხელოვნების მინისტრის დავალებით მოქმედებდნენ. მუზეუმი მოიცავს აუშვიც I-ის 20 ჰექტარსა და აუშვიც II-ის 171 ჰექტარ ფართობს,

2019 წელს მუზეუმს 2 320 000 ადამიანი ესტუმრა, რომელთაგან 396 000 პოლონეთიდან, 200 000 გაერთიანებული სამეფოდან, 120 000 ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, 104 000 იტალიიდან, 73 000 გერმანიიდან, 70 000 ესპანეთიდან, 67 000 საფრანგეთიდან, 59 000 ისრაელიდან, 42 000 ირლანდიიდან, ხოლო 40 000 შვედეთიდან იყო.

thumb|250 px| აუშვიცის სიკვდილის კედელი, სადაც სიკვდილმისჯილ პირებს ხვრეტდნენ
### განთავისუფლების დღის ღონისძიებები
აუშვიც-ბირკენაუს სახელმწიფო მუზეუმში განთავისუფლების დღიდან 50 წლის იუბილეთან დაკავშირებით, 1995 წელს ცერემონიალი მოეწყო. ღონისძიებას ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკის დაახლოებით ათასი ყოფილი პატიმარი ესწრებოდა. 1996 წელს გერმანიამ 27 იანვარი აუშვიცის განთავისუფლებისა და ნაციონალ-სოციალიზმის მსხვერპლთა დღედ გამოაცხადა. მუზეუმში განთავისუფლების 70 წლისთავთან დაკავშირებით, 2015 წელს მუზეუმში ღონიძიებები გაიმართა.

## მუზეუმის დათვალიერება
მუზეუმში ძირითადი გამოფენები ყოფილ ბანაკში, აუშვიც I-ში ეწყობა. მთლიან ტურს ინფორმაციის გაცნობასთან ერთად დაახლოებით სამი საათი სჭირდება, გიდების გარეშე მუზეუმის დათვალიერება კი მხოლოდ 16:00-დან 18:00 საათამდეა შესაძლებელი (2019 წლის მონაცემებით). მუზეუმის ეს ნაწილი ოსვენციმის მატარებლის სადგურიდან 2 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს.

## იუნესკოს სახელის ცვლილება
პოლონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო მუზეუმის მოსახსენიებლად „პოლონეთის სასიკვდილო ბანაკის“ გამოყენებას მკაცრად გმობდა. ისინი თვლიდნენ, რომ ამგვარი ტერმინი ჰოლოკოსტში არა ნაცისტურ გერმანიას, არამედ პოლონეთს ადანაშაულებდა. 2007 წლის ივნისში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა მუზეუმის ტერიტორიაზე მდებარე ობიექტის სახელწოდება „აუშვიცის საკონცენტრაციო ბანაკი“ „აუშვიც-ბირკენაუთი“ შეცვალა, წარწერით: „გერმანული ნაცისტური საკონცენტრაციო და გასანადგურებელი ბანაკი (1940–1945)“.

## რესურსები ინტერნეტში
*მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობა UNESCO
*სტატია აუშვიც-ბირკენაუს მუზეუმის სტუმრობაზე
*მუზეუმის შესასვლელი Google Earth-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:1947 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
კატეგორია:1947 წელს დაარსებულები პოლონეთში
კატეგორია:პოლონეთის მუზეუმები
კატეგორია:ჰოლოკოსტის მუზეუმები
ნოვოსემენკინო (ჩეკმაგუშის რაიონი)

**ნოვოსემენკინო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 65 კმ-ით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
არინგაი

**არინგაი** (ოფიციალურად **არინგაის მუნიციპალიტეტი**; ილოკ: *Ili ti Aringay*; ფილ: *Bayan ng Aringay*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 380 ადამიანს შეადგენს. არინგაი 24 ბარანგაისგან შედგება. მუნიციპალიტეტში ჩრდილოეთ ლუსონისთვის დამახასიათებელი მუსონური კლიმატი ჭარბობს. მშრალი სეზონი ნოემბრიდან აპრილამდეა, წვიმების სეზონი კი, მაისიდან ოქტომბრამდე გრძელდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Aringay Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ბაკნოტანი

**ბაკნოტანი** (ოფიციალურად **ბაკნოტანის მუნიციპალიტეტი**; ფილ: *Bayan ng Bacnotan)*; ილოკ: *Ili ti Bacnotan*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 44 388 ადამიანს შეადგენს. ბაკნოტანი 47 ბარანგაის მოიცავს. მშრალი სეზონი ნოემბრიდან მაისამდე გრძელდება, წვიმების სეზონი კი, მაისის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრამდე. წვიმების სეზონის დროს უხვნალექიანობას სამხრეთ-დასავლეთის მუსონი უწყობს ხელს. საშუალო წლიური ტემპერატურა  27.2°C-ია (81.0°F).

## რესურსები ინტერნეტში
* Bacnotan Profile at PhilAtlas.com
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ბაგულინი

**ბაგულინი** (ოფიციალურად **ბაგულინის მუნიციპალიტეტი**; ფილ: *Bayan ng Bagulin*; ილოკ: *Ili ti Bagulin*) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 428 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ჩღდილოეთიდან სან-გაბრიელი ესაზღვრება, დასავლეთიდან ― სან-ფერნანდო, სამხრეთ-დასავლეთიდან ― ნაგილანი, სამხრეთიდან ― ბურგოსი, ხოლო აღმოსავლეთიდან ― კაპანგანი. ბაგულინი 10 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bagulin Profile at PhilAtlas.com
* Municipality of Bagulin
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
რაფაელ ისრაელიანი

**რაფაელ სერგეის (სარქისის) ძე ისრაელიანი** (; , თბილისი — 8 სექტემბერი, 1973, ერევანი) — საბჭოთა არქიტექტორი, სსრკ სახალხო არქიტექტორი (1970). სწავლობდა ლენინგრადის სამხატვრო აკადემიაში (1929–1934). 1936 წლიდან მუშაობდა ერევანში, 1940 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. ნამუშევრები: ტრესტ „არარატის“ ღვინის სარდაფები (1937- 63, I რიგი გ. ქოჩართან და სხვ. ერთად), გამარჯვების ძეგლის პოსტამენტი (1949; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1950), მონუმენტი „ვაჰაგნი“ (1965, მოქანდაკე ა. არუთინიანი) — ყველა ერევანში, მემორიალური კომპლექსი სარდარაპატთან ბრძოლის (19181) უკვდავსაყოფად ჰოქტემბერიანის რაიონში (1968) და სხვ.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბჭოთა არქიტექტორები
კატეგორია:სომეხი არქიტექტორები
კატეგორია:სომეხი პედაგოგები
ბაუანგი

**ბაუანგი** (ოფიციალურად **ბაუანგის მუნიციპალიტეტი**; ფილ: *Bayan ng Bauang*; ილოკ: *Ili ti Bauang*) ―  პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 78 449 ადამიანს შეადგენს. ბაუანგი 39 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bauang Profile at PhilAtlas.com
* 
* Bauang Local Government Site
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
კიევის სასულიერო აკადემია

მინი|200პქ|მარჯვნივ|კიევის სასულიერო აკადემია
**კიევის სასულიერო აკადემია** — უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის ყველაზე მძლავრი და ძველი სასულიერო სასწავლებელი. იგი 4 საუკუნეზე მეტია, რაც ფუნქციონირებს. განლაგებულია კიევ-პეჩორის ლავრის ტერიტორიაზე. დამაარსებელია მიტროპოლიტი პეტრე მაგილა (1596-1647 წწ.)

1919 წელს საბჭოთა ხელისუფლების მიერ აკადემია ოფიციალურად დაიხურა და მის ტერიტორიაზე სამხედრო-საზღვაო პოლიტიკური სასწავლებელი განლაგდა. აკადემია არალეგალურად 1925 წლამდე მაინც აგრძელებდა არსებობას. მეცადინეობები კერძო ბინებში ტარდებოდა. 

საბჭოთა კავშირის დაშლისა და უკრაინის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, 1992 წელს, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიისა და უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესიის კიევის პატრიარქატის მიერ ჩამოყალიბდა ორი, ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი სასწავლებელი სახელწოდებით „კიევის სასულიერო აკადემია“. ორივე სასწავლებელი თავის თავს 1919 წელს დახურული კიევის სასულიერო აკადემიის სამართალმემკვიდრედ თვლიდა. შემდეგ მეორეს ეწოდა „კიევის მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო აკადემია“.

## ქართველი კურსდამთავრებულები
ცნობილი ქართველები, რომლებმაც დაამთავრეს კიევის სასულიერო აკადემია:
*1849 — დიმიტრი ფურცელაძე
*1879 — ნიკო ლომოური
*1884 — გიორგი ალადაშვილი
*1891 — ანტონი (აბაშიძე)
*1904 — კორნელი კეკელიძე

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*აკადემია ფეისბუკზე
*აკადემია ინსტაგრამზე
*აკადემია იუთუბზე

## სქოლიო
კატეგორია:სასულიერო აკადემიები
კატეგორია:1819 წელს დაარსებულები
წყალტუბოს მასივი

**წყალტუბოს მასივი** — კირქვული მასივი საქართველოში. მდებარეობს კოლხეთის ბარის ბორაკ-ბორცვიანი რელიეფის ჩრდილო ზონაში, ცხენისწყლისა და რიონის წყალგამყოფზე. იყოფა დიდვაკის პლატოდ, სამგურალის ქედად და წყალტუბოს ქვაბულების სისტემად. სიმაღლე 130–800 მ. სიგრძე 25 კმ, სიგანე 12–15 კმ, ფართობი 250 კმ², საიდანაც 150 კმ² ინტენსიურად დაკარსტულ ტერიტორიას უკავია, რომელიც ძირითადად მდინარე სემისა და ყუმის ხეობებითაა წარმოდგენილი და დაბალმთის-ტყის ზომიერად ნოტიო კლიმატის მქონე კარსტულ ლანდშაფტს მიეკუთვნება. 

წყალტუბოს მასივი აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით. აღმოსავლეთიდან იურული ნალექების ვიწრო ზოლით, დასავლეთიდან კი, ვულკანოგენური ქანებითაა შემოსაზღვრული. ეს სივრცე ინტენსიური ეროზიის არენაა. კარსტვადი ქანებით აგებული სტრუქტურებისათვის ძირითადად დამახასიათებელია მონოკლინური სამხრეთული წოლა, რაც ხელს უწყობს მიწისქვეშა წყლების აღნიშნული მიმართულებებით მოძრაობას. გააჩნია დაკარსტვის ხელსაყრელი ჰიდრომეტეოროლოგიური პირობები, რაც განაპირობებს კარსტგაჩენის პროცესების სეზონურ თანაბრობას. 

წყალტუბოს მასივი გეოლოგიურად წარმოადგენს ოკრიბის ტექტონიკური თაღის დასავლურ პერიფერიას და გართულებულია ღვედის, გელავერის, ლეკოურის და სხვა რღვევებით. მასივის ტერიტორიის რელიეფის ხასიათს კარსტული პროცესები განსაზღვრავს. გაშიშვლებული კირქვების მცირე სიმძლავრემ განაპირობა ზედაპირული კარსტული ძაბრების, კარული ზედაპირების, აგრეთვე ჭების, შახტების და მღვიმეების ფართო გავრცელება. 

მასივის ფარგლებში მოქცეულია პრომეთეს მღვიმე, თეთრა მღვიმე, სათაფლიის კარსტული მღვიმეები, სოლკოტას მღვიმე, მელოურის მღვიმე, საწურბლიას მღვიმე, ღლიანას მღვიმე და სხვა. წყალტუბოს მასივი დიდი ხანია მკვლევართა ყურადღების ცენტრშია მოქცეული. სხვადასხვა წლებში მასივის ტერიტორიაზე სპელეოლოგიურ გამოკვლევებს აწარმოებდნენ ლევან მარუაშვილი, ზურაბ ტატაშიძე, შალვა ყიფიანი, გრიგოლ დევდარიანი, გიორგი ძოწენიძე, ჯუმბერ ჯიშკარიანი და სხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მთის მასივები
კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმი

**კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმი** (, ) — სოფლის მეურნეობის ეროვნული მუზეუმი ოტავაში, ონტარიო, კანადა. მუზეუმი რამდენიმე შენობაშია განთავსებული, მათ შორის ცენტრალურ საექსპერიმენტო ფერმაში. მუზეუმი მოქმედებს, როგორც „მომუშავე ფერმა“ და საზოგადოებას სთავაზობს საჯარო პროექტებსა და გამოფენებს სასოფლო-სამეურნეო მეცნიერებების შესახებ. ადგილზე მოწყობილი გამოფენების გარდა მუზეუმი ორგანიზებას უწევს ქვეყნის სხვა მუზეუმებში სოფლის მეურნეობის შესახებ გამოფენების მოწყობას.

ცენტრალურ საექსპერიმენტო ფერმაში გამოფენა პირველად 1920 წელს მოეწყო (ამ პერიოდში კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმი ოფიციალურად არ გახსნილა). 1983 წელს მუზეუმი კანადის მთავრობამ ოფიციალურად გახსნა და მას **სოფლის მეურნეობის მუზეუმი** უწოდა. თავდაპირველად მუზეუმი მხოლოდ რძის პროდუქტების განყოფილებას მოიცავდა, მოგვიანებით კი გაფართოვდა და მუზეუმმა ცენტრალური საექსპერიმენტო ფერმისს სხვა შენობებიც დაიკავა. 2000 წლის მაისში მუზეუმს **კანადის სოფლის მეურნეობის მუზეუმი** ეწოდა, 2013 წლის მაისში კი ამჟამინდელი სახელი მიენიჭა.

## ისტორია
კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმის კოლექცია წარმოიქმნა მუზეუმიდან, რომელიც ცენტრალურ საექსპერიმენტო ფერმაში იყო მოწყობილი 1920 წლიდან. მოგვიანებით კოლექციის ზრუნვაზე პასუხისმგებლობა აიღო კანადის ეროვნულმა მუზეუმებმა (NMC). მიუხედავად ამისა ექსპონატთა ნაწილი კანადის ისტორიის მუზეუმსა და კანადის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის მუზეუმში განთავსდა.

მუზეუმის მთავარ ნაგებობას „რძის პროდუქტების ფარდული“ ან „ნაგებობა 88“ წარმოადგენს, რომელიც სამსართულიანი ნაგებობაა და ორმაგადაა გადახურული. შენობა აშენებულია ქვისაგან და ხის საშუალებითაა გადახურული. ცენტრალური საექსპერიმენტო ფერმის შენობა თავდაპირველად 1887-1888 წლებში აშენდა, თუმცა 1913 წელს ხანძრის გამო მთლიანად დაინგრა და ხელმეორედ აშენება გახდა საჭირო. იმის გამო, რომ ეს ნაგებობა ისტორიულად რძის პროდუქტების კვლევებთან ასოცირდება, 1987 წელს მას ფედერალური მემკვიდრეობის სტატუსი მიენიჭა. ამჟამად ფერმაში მდებარეობს როგორც მუზეუმი, ასევე სპეციალური სივრცე ჯოგისთვის რძის მოპოვების მიზნით. ეს დაწესებულება 1911 წელს აშენდა და 1930 -იან წლებში განახლდა. მუზეუმის განთავსებამდე ამ ნაგებობაში ღორების შესამოწმებელი ცენტრი იყო მოწყობილი.

## ღონისძიებები
კანადის სოფლის მეურნეობისა და საკვების მუზეუმი ინგენიუმის (კანადის მეცნიერებისა და ინოვაციების მუზეუმების) შემადგენლობაში შედის, რომელიც ასევე მოიცავს: კანადის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის მუზეუმსა და კანადის ავიაციისა და კოსმოსის მუზეუმს.  ინგენიუმის ძირითადი დანიშნულება კანადის სამეცნიერო და ტექნიკური მემკვიდრეობის დაცვა და შენარჩუნებაა.

მუზეუმი ხშირად აწყობს გამოფენების ტურებს და ექსპონეტებს კანადის მცირე ზომის მუზეუმებს აწვდის. მუზეუმს ასევე გააჩნია „ენერგიის პარკი“, რომელიც განახლებადი ენერგიის რესურსებს იყენებს. მუზეუმი აწყობს როგორც საზოგადოებრივ ღონისძიებებს, ასევე ხშირად სივრცეს უთმობს სპეციალურ და პირდაპირ ღონისძიებებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებ-გვერდი
## სქოლიო
კატეგორია:კანადის მუზეუმები
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული მუზეუმები
შალვა რატია

**შალვა რატია** (დ. 1906 — გ. 22 იანვარი, 1958, თბილისი) — ისტორიკოსი, სსრკ კულტურის სამინისტროს ძეგლთა დაცვის განყოფილების უფროსი, სსრკ ცენტრალური სამეცნიერო-სარესტავრაციო სახელოსნოს სამეცნიერო-კვლევითი სექტორის ხელმძღვანელი.

არქიტექტურული ძეგლების შესწავლაზე მუშაობა დაიწყო 1932 წ. შუა აზიაში, სადაც მონაწილეობას იღებდა ახალი შენობების პროექტირებასა და მშენებლობებში. მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტში ასპირანტურაში სწავლის დროს, 1936-1940 წწ. თავისი საკანდიდატო დისერტაციის საკვლევ თემად აირჩია შუა აზიის ერთ-ერთი შესანიშნავი არქიტექტურული ძეგლი, ბიბი-ხანიმის მეჩეთი სამარყანდში.

მისი პროექტითა და ხელმძღვანელობით მოხერხდა მოსკოვის ნათლისღების მონასტრის რესტავრაცია.

## ბიბლიოგრაფია
*სარესტავრაციო სამუშაოების პრაქტიკა. მოსკოვი. 1950
*ბიბი-ხანიმის მეჩეთი სამარყანდში. მოსკოვი. 1950 
*დაიცავით არქიტექტურული ძეგლები. 1952

## რესურსები ინტერნეტში
*Шалва Ратия — об авторе
*К генеалогии последних опытов реставраторов Каракалпакстана 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
ნოვოსურმეტოვო

**ნოვოსურმეტოვო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 89 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (50%) და ბაშკირები (46%) შეადგენენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
გაბზარული ტბა

**გაბზარული ტბა** — სიფონური ტბა საქართველოში, სოფელ ყუმისთავთან, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. მოლურჯო-მომწვანო ფერისაა. ზედაპირული წყლები აღნიშნულ ძაბრში ჩაედინება და მდინარე ყუმის ვოკლუზებში გამოდის. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში, შახტი ფართო ნაპრალის სახით ფოთლოვანი ტყით დაფარულ ფერდობზე იხსნება. ნაპრალურ სიფონში არსებული ტბის დონე მდინარე ყუმის გამოსასვლელების დონეს ემთხვევა და წყალტუბოს მღვიმური სისტემის შემადგენელი ნაწილია. ტბის წყალს სოფლის მოსახლეობა სასმელად და საკარმიდამო ნაკვეთების მოსარწყავად იყენებდა. ტბაში გვხვდება თევზის რამდენიმე სახეობა. სიფონი წარმოქმნილია ტექტონიკური რღვევის შედეგად. გეოფიზიკური კვლევებით დადგენილია კავშირი ყუმის ვოკლუზთან. გაბზარული ტბა ბუნების ძეგლია. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია წყალტუბო. წყალტუბო — ყუმისთავი 7,5 კმ. სოფლის მოსახლეობა გაბზარულ ტბას „წკვარამსაც” უწოდებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კატეგორია:იმერეთის მხარის ტბები
პელიონის ხალხური ხელოვნებისა და ისტორიის მუზეუმი

**პელიონის ხალხური ხელოვნებისა და ისტორიის მუზეუმი** — მუზეუმი სოფელ მაკრინიცაში, მდებარეობს მაგნისიაში, საბერძნეთში. იგი განთავსებულია 1844 წელს აგებულ  ტოპალის სასახლეში, რომელსაც მინიჭებული აქვს „ხელოვნების ნიმუშისა და ისტორიულად დაცული ძეგლის“ სტატუსი. მუზეუმში ინახება XVIII-XIX საუკუნეების ხალხური ხელოვნებისა და პელიონის ყოველდღიური საგნების დიდი კოლექცია.

## შენობა
მუზეუმის კოლექცია განთავსებულია ტოპალის სასახლეში, რომელიც მდებარეობს მთავარი მოედნის ქვემოთ, მეტამორფოსის ეკლესიის გვერდით. სასახლე ძლიერად არის გამაგრებული, სახურავზე მრავალი საბრძოლო მასალით და თავდაცვითი კოშკით. მას აქვს რამდენიმე პატარა სარკმელი პირველ სართულზე, ოდნავ მეტი და უფრო დიდი ფანჯრები ზემო სართულებზე. ხის სახურავი დაფარულია ადგილობრივი ფიქალით. პირველ სართულზე განთავსებული იყო სათავსოები, ზამთარში ოჯახი  პირველ სართულზე ცხოვრობდა, ხოლო ზაფხულში მეორე სართულზე. მას აქვს პატარა ხის კარები, რომელიც გაძლიერებულია რკინის გისოსებით. კარგად არის შემონახული დეკორატიული ელემენტები.

## ისტორია
სასახლე აშენდა 1844 წელს. იგი 1932 წელს მაკრინიცას თემს ტოპალის ოჯახმა შემოწირა. პირველი რემონტი გაკეთდა 1957 წელს და მუზეუმი ფუნქციონირებდა 1960-იანი წლების მომდევნო ათი წლის განმავლობაში. იგი ნაწილობრივ გარემონტდა და გაძლიერდა 1977 წელს. შენობა ინტენსიურად აღდგა 1988-1994 წლებში. დღევანდელი მუზეუმი ფუნქციონირებს 1994 წლიდან.

## კოლექცია
მუზეუმი ცდილობს გადმოგცეთ ძველი სასახლის ატმოსფერო, ასევე წარმოადგინოს რეგიონის წარმომადგენლობითი ობიექტები. კოლექციაში არის 1500-ზე მეტი ობიექტი, მათ შორის ფრესკები, ხალხური ნახატები, პელიონის ხალხური ხელოვნება XVIII და XIX საუკუნეებიდან, რელიგიური ნახატები და გრავიურები, ტრადიციული კოსტიუმები, ისტორიული რელიქვიები, როგორიცაა 1878 წლის რევოლუციის ბანერი, XX საუკუნის დასაწყისის მრავალი ფოტოსურათი, ბრინჯაოს, ხის და კერამიკის ჭურჭელი, აღჭურვილობა ქსოვისთვის. კოლექციაში ასევე შედის წიგნები, სამკაულები და ძველი იარაღები. აქ არის ადგილობრივი ხალხური მხატვრის ნ. კრისტოპულოსის ზღვისპირა პეიზაჟების კოლექცია.

დროებითი გამოფენები იმართება მთელი წლის განმავლობაში, ბოლო დროს მაკრინიტასის გარემოსდაცვითი განათლების ცენტრის საგანმანათლებლო პროგრამებთან თანამშრომლობით. 1997 წლის აგვისტოში მუზეუმმა გამოაქვეყნა დიმიტრის ჰორდაკის ნახატების გამოფენა "მაკრინიცა 97".

## გალერეა

Αρχοντικό Τοπάλη 3993.jpg|შესასვლელი
Αρχοντικό Τοπάλη 3995.jpg|Პირველი სართული
Αρχοντικό Τοπάλη 4001.jpg|ზამთრის საძინებელი
Αρχοντικό Τοπάλη 4017.jpg|მთავარი საძინებელი
Αρχοντικό Τοπάλη 4033.jpg|საყოფაცხოვრებო ტექნიკის გამოფენა
Αρχοντικό Τοπάλη 4045 - 4049.jpg|Მეორე სართული
Αρχοντικό Τοπάλη 4054.jpg|სასტუმრო სახლი

## ლიტერატურა
* 
* 
*
*
*
*
*
*
* 
*

კატეგორია:საბერძნეთის მუზეუმები
კატეგორია:ხალხური ხელოვნებისა და ისტორიის მუზეუმები
კატეგორია:ხელოვნების და ისტორიის მუზეუმები
კატეგორია:1994 წელს დაარსებული მუზეუმები
პიონერ 10

მინი|ყაზახეთის საფოსტო მარკა, რომელიც პიონერ 10-ს ეძღვნება.
მინი|პიონერ 10-ის მიერ აღბეჭდილი იუპიტერი.
**პიონერ 10** () — ამერიკული კოსმოსური ზონდი, რომლის მთავარ ამოცანასაც იუპიტერისა და ჰელიოსფეროს შესწავლა წარმოადგენდა. იგი პირველი კოსმოსური აპარატია, რომელმაც იუპიტერს ჩაუფრინა და მისთვის ფოტოების გადაღება შეძლო. გარდა ამისა, პიონერ 10 გახდა პირველი ზონდი, რომელმაც საკმარისი სიჩქარის განვითარება და მზის მიზიდულობის დაძლევა მოახერხა. 

2019 წლის მონაცემებით, პიონერ 10 დაახლოებით 18 მილიარდი კილომეტრის მანძილზეა. „ვოიაჯერ 2“ მას 2023 წლისთვის გაასწრებს.

აპარატთან ბოლო კომუნიკაცია 2003 წლის 23 იანვარს შედგა. იმ მომენტისათვის ზონდი დედამიწიდან დაახლოებით 12 მილიარდი კილომეტრით იყო დაშორებული.

## კონსტრუქცია 
აპარატს ენერგიას რადიოიზოტოპური თერმოელექტრო გენერატორი აწვდიდა. გაშვების მომენტში გენერატორის მაქსიმალური სიმძლავრე 155 ვატს შეადგენდა.

სამუშაო მდგომარეობაში პიონერ 10 სამი მეტრის სიმაღლეს აღწევდა, ხოლი მისი მთავარი ანტენის დიამეტრი 2.75 მეტრს შეადგენდა.. 

გარდა ცარიელი მასისა, აპარატზე დაახლოებით 36 კილოგრამი სამეცნიერო აღჭურვილობა იყო განთავსებული. საერთო ჯამში, გაშვების მომენტში პიონერ 10-ის მასა დაახლოებით 259 კილოგრამს შეადგენდა. 

## აპარატის აღჭურვილობა 
პიონერ 10-ის სამეცნიერო აღჭურვილობის შემადგენლობაში შემდეგი მოწყობილობებია: 
* ინფრაწითელი რადიომეტრი.
* დოზიმეტრი.
* მაგნიტომეტრი.
* ულტრაიისფერი ფოტომეტრი.
* ასტეროიდებისა და მეტეორების ოპტიკური დეტექტორი.
* დამუხტული ნაწილაკების დეტექტორი.
* იუპიტერის რადიაციული ველების დეტექტორი.
* ფირფიტა, რომელზეც სავარაუდო ცივილიზაციებისთვის ქალისა და მამაკაცის ფიგურები, მზის სისტემის მდებარეობა და აპარატის მიმართულებაა გამოსახული.

## აპარატის სავარაუდო მომავალი 
მას შემდეგ რაც 1973 წლის დეკემბერში აპარატმა იუპიტერს ჩაუფრინა, იგი სატურნისაკენ გაემართა და 1976 წლის თებერვალში მისი ორბიტაც გადალახა. მოგვიანებით, 1979 წლის ივლისში ურანის, ხოლო 1983 წლის ივნისში ნეპტუნის ორბიტებიც გადალახა. პიონერ 10-მა მისია ოფიციალურად 1997 წლის მარტში დაასრულა, თუმცა კვლავაც აგრძელებდა ინფორმაციის მოწოდებას.

1998 წლის თებერვალში ვოიაჯერ 1-მა პიონერს გადაასწრო და ყველაზე შორს მყოფი აპარატი გახდა.

2002 წლის აპრილში პიონერ 10-მა დედამიწაზე ბოლოჯერ გამოაგზავნა შეგროვილი ინფორმაცია, ხოლო 2003 წლის 23 იანვარში, დაახლოებით 12,2 მილიარდი კილომეტრის მანძილიდან, პიონერ 10-მა სუსტი სიგნალი გადმოსცა. მიუხედავად რამდენიმე მცდელობისა, აპარატთან კავშირის დამყარება ვეღარ მოხერხდა. კავშირის გაწყვეტის მიზეზად ენერგიის ამოწურვა მიიჩნევა.

თუკი აპარატს ხელს არაფერი შეუშლის, დაახლოებით 2 მილიონი წლის შემდეგ იგი ვარსკვლავ ალდებარანთან ჩაიფრენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვოიაჯერი (პროგრამა)
* ვოიაჯერის ოქროს ფირფიტა
* ვოიაჯერ 1
* ვოიაჯერ 2
* ნიუ-ჰორაიზონსი

## სქოლიო
10
სერგო გუბელი

**სერგო გუბელი** *ნამდვილი გვარი მეძმარიაშვილი* (დ. 1892, ქუთაისი — გ. 1929) — ქართველი რევოლუციონერი. 

## ბიოგრაფია
1906 წლიდან იყო რსდმპ-ის წევრი. რევოლუციონერობისთვის არაერთხელ დააპატიმრეს და გადაასახლეს. 1905-1907 წლების პერიოდში იყო ბაქოს ბოლშევიკური ორგანიზაციის მებრძოლი რაზმის წევრი, აქტიურად მონაწილეობდა ბაქოს პოლიტიკურ გაფიცვებში. 1911 წელს დააპატიმრეს და 20 წელი კატორღა მიუსაჯეს. აქტიურად მონაწილეობდა 1918 წელს აფხაზეთში ბოლშევიკურ გადატრიალებაში. შემდეგ გადავიდა თერგის რესპუბლიკაში და ხელმძღვანელობდა თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ ბრძოლას. 1919 წელს არალეგალურად ჩავიდა თბილისში და 1920 წელს ეწეოდა საქმიანობას ბათუმში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წელს დანიშნეს ჯერ ბათუმის რევკომის, შემდეგ საქართველოს კომპარტიის ბათუმის საოლქო კომიტეტის წევრად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ბოლშევიკები
ალექსანდრე გუბერი

**ალექსანდრე გუბერი** (დ. 19 მარტი, 1902, კამენკა — გ. 16 აპრილი, 1971) — რუსი ისტორიკოსი, საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1966). იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ძირითადად ვიეტნამის, ფილიპინების და ინდონეზიის ისტორიის სპეციალისტი. სათავე დაუდო ამ ქვეყნების ისტორიის შესწავლას საბჭოთა კავშირში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:საბჭოთა ისტორიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ივანე გუბკინი

**ივანე გუბკინი** (დ. 9 სექტემბერი, 1871, პოზდნიკოვო — გ. 21 აპრილი, 1939) — რუსი გეოლოგი, საბჭოთა კავშირში ნავთობის გეოლოგიის ფუძემდებელი სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929), მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1936), აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის თავმდომარე (1937).

1910 წელს დაასრულა პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტი. მისი ნაშრომები ეხებოდა ნავთობის გეოლოგიის საკითხებს. 1932 წელს გამოსცა „მოძღვრება ნავთობის შესახებ“. ჩამოაყალიბა საკუთარი შეხედულება ნავთობისა და მისი წარმოშობის შესახებ. მისი ნაშრომების საფუძვლად დაედო ვოლგა-ურალის ნავთობ-აირის რაიონის აღმოჩენას. მისი სახელი ეწოდა ქალაქს ბელგოროდის ოლქში. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გუბკინი (ქალაქი)

**გუბკინი** — ქალაქი რუსეთში, ბელგოროდის ოლქში. შეიქმნა 1930-იან წლებში სოფლის ადგილას რკინის მადნის შესწავლა-ათვისებასთან დაკავშირებით. სახელი ეწოდა 1939 წელს ივანე გუბკინის პატივსაცემად.

## რესურსენი ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ბელგოროდის ოლქის ქალაქები
აზერბაიჯანის სახმელეთო ძალები

**აზერბაიჯანის სახმელეთო ძალები** () — აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების სახმელეთო კომპონენტი. 2013 წლის სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით ქვეყანას ყავს 56,850 ჯარისკაცი და დაახლოებით 15000 გასამხედროებული პირი. ასევე რეზერვში არის 300 000 პირი, რომელსაც ბოლო 15 წლის განმავლობაში ჰქონდა სამხედრო სამსახურის გამოცდილება.

საომარ სიტუაციაში სახმელეთო ჯარს შეუძლია გამოიძახოს ეროვნული გვარდია, აზერბაიჯანის შინაგანი ჯარები და აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვრის სამსახური.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:არმიები ქვეყნების მიხედვით
ბანგლადეში 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბანგლადეშმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბანგლადეში Olympedia-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბანგლადეში ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე