open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვან ალენის რადიაციული სარტყელი

**ვან ალენის რადიაციული სარტყელი** () — პლანეტის მაგნიტოსფეროს ზონა, რომელშიც გროვდება და ნარჩუნდება მასში შეღწეული მაღალი ენერგიის დამუხტული ელემენტარული ნაწილაკები (უმთავრესად პროტონები და ელექტრონები). სარტყლები, მათი აღმომჩენის ჯეიმზ ვან ალენის სახელს ატარებს.

## დედამიწის რადიაციული სარტყლები
მინი|დედამიწის რადიაციული სარტყლები
დედამიწას გააჩნია გარემომცველი კოსმოსური სივრცის შიგა და გარე სარტყლები, რომლებიც შევსებულია დედამიწის მაგნიტური ველის მიერ მიტაცებული დამუხტული ნაწილაკებით. გარე სარტყლის მიღმა მცირე ენერგიების მქონე ელექტრონების არასტაციონარული ნაკადების არეა. 

შიგა რადიაციული სარტყლის ქვედა ზღვარი ცვალებადია დამოთავსებულია დედამიწის ზედაპირიდან 600 კმ-დან 1600 კმ-მდე. ამ სარტყელში აღმოჩენილია პროტონები 10-20-დან 700-800 მეგევ-მდე და ელექტრონები, რომელთა ენერგია ათეული კევ-დან რამდენიმე მეგევ-მდეა. 

გარე სარტყელი დედამიწის ზედაპირიდან (20–40)x10³ კმ მანძილზეა ეკვატორულ სიბრტყეში. მასში მყოფი ელექტრონების ენერგია რამდენიმე ათეული კევ-დან რამდენიმე მეგევ-მდეა. შიგა სარტყელთან შედარებით გარე სარტყელი მეტად არასტაბილურია, მისი მდგომარეობა და ადგილმდებარეობა დამოკიდებულია გეომაგნიტურ აქტიურობის დონეზე. ვარაუდობენ, რომ შიგა სარტყელი ივსება პროტონებითა და ელექტრონებით, რომლებიც მიიღება დედამიწის ატმოსფეროდან გამოტყორცნილი ნეიტრონების დაშლისას კოსმოსური სხივების ნაწილაკებით დაბომბვის შედეგად. გარე სარტყლის შესახებ არსებობს ჰიპოთეზა, რომ დედამიწის მაგნიტური ველი იტაცებს მზის კორპუკსულური ნაკადის ნელ ელექტრონებს და მაგნიტური ველის ცვალებადობის გამო აჩქარებს მათ.

2013 წელს ვან ალენის ზონდებმა აღმოაჩინეს გარდამავალი, მესამე — ყველაზე გარე რადიაციული სარტყელი, რომელიც გაგრძელდა ოთხი კვირის განმავლობაში. აპოლოს ასტრონავტებმა, რომლებიც ვან ალენის სარტყელში გადიან, მიიღეს რადიაციის ძალიან დაბალი და არა მავნე დოზა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:გეომაგნეტიზმი
სტივ ირვინის გარდაცვალება

2006 წლის 4 სექტემბერს, ავსტრალიელი ზოოპარკის ცხოველების მომვლელი და ტელევიზიაში მომუშავე პიროვნება სტივ ირვინი, დიდ ბარიერულ რიფში გადაღებისას ბოლოქაცვიას (სახეობა *Bathytoshia brevicaudata*) კბენის შედეგად გარდაიცვალა. თევზის ნაკბენმა გულმკერდის კედელში შეაღწია, რამაც ძლიერი ტრავმა გამოიწვია. ის იმყოფებოდა ბატ-რიფში, პორტ-დუგლასის მახლობლად, კუინზლენდში, მონაწილეობდა დოკუმენტური ფილმის ''„Ocean's Deadliest*“ გადაღებაში. გადაღებების დროს, რომელიც გამოწვეული იყო უამინდობის გამო, ირვინმა გადაწყვიტა ჩაძირულიყო არაღრმა წყლებში გადაღების დროს, რათა მიეწოდებინა კადრები მისი ქალიშვილის ბინდის სატელევიზიო პროგრამისთვის.

ირვინის სიკვდილი არის ხრტილოვან თევზთან დაკაშირებული ერთადერთი ფატალური შემთხვევა, რომელიც ვიდეოზეცაა ასახული, თუმცა ის საზოგადოებაში არ გავრცელებულა. ივრინის სიკვდილი ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან ადამიანთაგან, რომლებიც მის მსგავსად ნაკბენით გარდაიცვალნენ. წარმოება დასრულდა *Ocean's Deadliest''-ზე, რომელიც გავიდა შეერთებულ შტატებში Discovery Channel-ზე ირვინის გარდაცვალებიდან ოთხი თვის შემდეგ. დოკუმენტური ფილმი დასრულდა ავარიის შემდეგ რამდენიმე კვირაში გადაღებული კადრებით, მაგრამ ირვინის გარდაცვალების ხსენების გარეშე, გარდა იმისა, რომ ბოლოს ირვინის პატივი მიაგეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დიდი ბარიერული რიფი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
ბაკუაგი

**ბაკუაგი** (ოფიციალურად **ბაკუაგის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 881 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Bacuag Profile at PhilAtlas.com
*Bacuag Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Bacuag.com - Province of Surigao del Norte
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ოზარქსი

**ოზარქსი**, **ოზარკი** () — ტყიანი მთიანეთი სამხრეთ-ცენტრალურ აშშ-ში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მისურის, არკანზასის, ოკლაჰომისა და კანზასის შტატების ტერიტორიაზე. აშშ-ის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების თვალსაზრისით, წარმოადგენს ოზარქსის პროვინციას, რომელიც შედის შიგა მაღლობების შემადგენლობაში. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლური მიმართულებით ქალაქ სენტ-ლუისიდან მდინარე არკანზასამდე. სიგრძე 350 კმ, სიგანე 400 კმ, ფართობი 122 ათ. კმ². მაქსიმალური სიმაღლე 781 მ (მთა ბაფალო-ლუკაუტი).

ოზარქსი იკავებს ჩრდილოეთი არკანზასის მნიშვნელოვან ნაწილსა და სამხრეთი მისურის დიდ ნაწილს. მის ფარგლებში ორი ქედია: არკანზასის ბოსტონის მთები და მისურის სენტ-ფრენსისის მთები. მთიანეთის უმაღლესი წერტილი მთა ბაფალო-ლუკაუტი მდებარეობს ბოსტონის მთებში. გეოლოგიურად, ოზარქსი წარმოადგენს ვრცელ გუმბათს სენტ-ფრენსისის მთებში გაშიშვლებული ბირთვით. იგი რეგიონის ყველაზე ვრცელი მთიანეთია აპალაჩებსა და კლდოვან მთებს შორის. უოშიტოს მთებთან ერთად ეს ტერიტორია აშშ-ის შიგა მთიანეთების სახელწოდებითაა ცნობილი.

ფართოდაა განვითარებული კარსტული ლანდშაფტი, მათ შორის წყაროები, ქრობადი მდინარეები, კარსტული ძაბრები და მღვიმეები. „მღვიმეების შტატის“ სახელით ცნობილია მისური, სადაც რეგისტრირებულია 7300 მღვიმე, საიდანაც უმრავლესობა ოზარქსის ოლქის ტერიტორიაზეა. ოზარქსის პლატოს წყლიანი ჰორიზონტის სისტემა სენტ-ფრენსისის მთების ამონთხეული ბირთვის გამოკლებით, მთელი ტერიტორიის მიწისქვეშა წყლების მოძრაობის განმსაზღვრელია.

ოზარქსი ძლიერაა დანაწევრებული მდინარეებით, ტბებითა და მცირე წყალვარდნილებით. ძირითადად აგებულია პალეოზოური ასაკის კირქვებით, აღმოსავლეთით კამბრიუმამდელი ქანების გამოსავლებია. ბაგნელის კაშხლით გადაკეტილი ოზარქსის ტბები გამოიყენება ელექტროენერგიის მისაღებად და სარეკრეაციოდ. ტანეიკომოსა და ბულ-შოულზის ტბები და აგრეთვე ტეიბლ-როკ-სტეიტ-პარკის რეკრეაციული ზონა კარგი დასასვენებელი ადგილებია.

სალემის პლატო გეოლოგიურად ოზარქსის უდიდესი უბანია. სიდიდით მეორეა სპრინგფილდის პლატო, რომელსაც სახელი ეწოდა ქალაქ სპრინგფილდის მიხედვით, რომელსაც „ოზარქსის დედოფლის ქალაქის“ მეტსახელი აქვს. ოზარქსის ჩრდილოეთ საზღვარზეა ქალაქი სენტ-ლუისი და კოლუმბია. არკანზასში მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ფეიეტვილი, ბენტონვილი, სპრინგდეილი, იურიკა-სპრინგზი და ფორტ-სმითი. ქალაქი ბრანსონი არკანზასი–მისურის საზღვრის ჩრდილოეთითაა და წარმოადგენს ტურისტულ ღირსშესანიშნაობასა და ოზარქსის კულტურის პოპულარიზატორს.

ოზარქსი ლიტერატურაში აგრეთვე ცნობილია ოზარკის, ოზარკის პლატოსა და ოზარკის მთების სახელწოდებით.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის მთიანეთები
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
ქუთაისის პეტრესა და პავლეს ეკლესია

**ქუთაისის პეტრესა და პავლეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისში.

აგებულია XIX–XX საუკუნეებში. ქალაქის მჭიდროდ განაშენიანებულ უბანში, აღმართულია ქვით ნაგები ეკლესია. ეკლესიის კუბური მოცულობა სრულდება აღმოსავლეთით შვერილი აბსიდით, გუმბათით. ეკლესია გეგმით ეგრედწოდებულ კუპელჰალეს ტიპს წარმოადგენს. წყობა რეგულარულია. ინტერიერში ეკლესია სრულდება აღმოსავლეთით დაბალი საკურთხევლით, რომელსაც აქვს მაღალი შუბლი. კედლებიდან გადაყვანილი შეტყუპებული თაღებით შეკრული გუმბათქვეშა სივრცე, გვირგვინდება წახნაგოვანი, ვიწრო გუმბათით. ეკლესიას აღმოსავლეთ მხარეს, მთელ სიგანეზე მიუყვება  გრანდიოზული ხის კანკელი. ეკლესია სამივე მხრიდან იდენტური ზომისაა და გაჭრილია ფორმით დიდი, თაღოვანი ჭედურობით შემკული კარები. ფასადები  შესრულებულია რუსული კლასიციზმის სტილში. ეკლესია ხერხულა კარნიზით სრულდება.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისის ტაძრები
ზედა აჭყვის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ზედა აჭყვის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა აჭყვაში. 

წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისშია აშენებული ბერძნული თემის ინიციატივით. ეკლესია  შემაღლებულ ბორცვზე, სოფლის სასაფლაოს ტერიტორიაზეა აღმართული. გეგმის მიხედვით  ნაგებობა სწორკუთხაა და აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით სრულდება. გზა, რომელიც ტაძრისკენ მიდის და სერპანტინით შემოუყვება ბორცვს, ბორცვის რელიეფს ტერასებად ჰყოფს; ტერასების შემამაგრებელი კედლები მსხვილი ფლეთილი ქვებით არის ამოყვანილი, ქვის ეს წყობა კი ტაძრის აგების ავთენტური ჩანს. ეკლესია  მიტოვებული იყო საბჭოთა პერიოდში: დროთა განმავლობაში ჩამოიქცა საყრდენი კედლების ზედა მხარე, კამარა და კონქი,  კარის წირთხლები დაზიანდა და  სარკმლები მოირღვა. ეკლესია უახლოეს წარსულშია აღდგენილი და ისევ ბერძნული თემი დგას ამ ინიციატივის უკან: მათ ხელახლა გადახურეს ტაძარი, ხელახლა შელესეს და თეთრად შეღებეს ფასადები, დასავლეთიდან კი, ცენტრალური შესასვლელი კარის წინ მიედგა სამრეკლო — კარიბჭე.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
კოხტას ციხის ეკლესია

**კოხტას ციხის ეკლესია** — არქეოლოგიური  ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება XI–XII საუკუნეებით.

ეკლესია კოხტას ციხის ციტადელის დასავლეთით 20 მეტრზე მდებარეობს. იგი ციხის თანადროულია. ნაგებია დუღაბით და ქვით. მას ჰქონდა  ქვის ფილების დამუშავებული პერანგი,  დღეს კი მისგან აღარაფერია შემორჩენილი. ტაძარი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. ეკლესია სამსაფეხურიან ცოკოლზე  იდგა სამხრეთ-დასავლეთის მხარეს.  ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთი მხარე კი მიწაში იყო შემჯდარი. ეკლესიას  აქვს ორი შესასვლელი — სამხრეთით და დასავლეთით. ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი. დარბაზის გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრებით გაყოფილია ორ ნაწილადა. შუა საფეხურს  ეყრდნობოდა კამარის საბჯენი თაღი, ხოლო გვერდის საფეხურებს კი — კედლის დეკორატიული თაღები. ეკლესიას დასავლეთიდან, ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან  ეკვრის მინაშენები. ჩრდილოეთის და სამხრეთის მინაშენებს აღმოსავლეთის კედლის ღერძზე აქვთ თითო სარკმელი. დასავლეთის მინაშენში კი კარი გაჭრილია დასავლეთის კედელში, ხოლო სამხრეთის მინაშენში შესასვლელად გამოყენებულია ორმალიანი თაღი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
მეტიჩარა (ფილმი)

**„მეტიჩარა“** — სს „ქართული ფილმის" 1988 წლის ფილმი. რეჟისორები ნელი ნენოვა და გენო წულაია.

## სიუჟეტი
„მეტიჩარა“ დელფინარიუმიდან გაპარული დელფინის მეტსახელია, რომელიც ბათუმელმა ფოტოგრაფმა რობინზონმა დაიმეგობრა და მის ნიშანზე ნაპირთან მიცურავს. რობინზონი მის საიდუმლოს თბილისიდან ჩამოსულ შვილს — ნინიკოს გაანდობს. დელფინთან მეგობრობა ნინიკოს სრულიად შეცვლის და მამასთანაც დაამეგობრებს, რომელიც მშობლების დაშორების შემდეგ პირველად ნახა. თბილისში დაბრუნებულიც სულ მამასა და „მეტიჩარაზე“ ფიქრობს.

## როლებში
* ნინო სურგულაძე — ნინიკო
* თეიმურაზ ნაცვლიშვილი — რობინზონი
* ნატო წულაია — ლია
* შოთა ქრისტესაშვილი — ალექსი
* პავლე ნოზაძე — გერონტი
* თამარ სხირტლაძე — მარო
* გიზო სიხარულიძე — ფარნაოზ
* ნინო ხომასურიძე — ლიზიკო
* აბრეკ ფხალაძე
* ბადრი კაკაბაძე
* ზურაბ ბეგალიშვილი
* კოტე ბურჯანაძე
* ტატიანა ლავრენტიევა
* ალექსანდრე გეგეჭკორი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქართული ფილმები
კატეგორია:1988 წლის ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ნელი ნენოვას ფილმები
კატეგორია:გენო წულაიას ფილმები
ქუთაისის ამაღლების ეკლესია

**ქუთაისის ამაღლების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება XIX საუკუნის მეორე ნახევრით.

საფიჩხიის ამაღლების ეკლესია წარმოადგენს თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობას და აგებულია ეკლარის ქვის რეგულარული წყობით. ეკლესიას აღმოსავლეთიდან  აქვს ხუთწახნაგა შვერილი აბსიდი. ინტერიერში, ოდნავ შებრტყელებული კონქის სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა პილასტრების მარტივ პროფილიან კაპიტელებს. საკურთხევლის წინ კი ხის კანკელი და ერთსაფეხურიანი სოლეაა. კედლები შელესილ-შეთეთრებულია, ხოლო იატაკი მოზაიკისაა. გუმბათქვეშა კვადრატიდან აფრების საშუალებით გუმბათის ყელზე გადასვლა ხდება. დასავლეთით  მოწყობილია პატრონიკე, რომელზედაც რკინის კიბით წარმოებს მოხვედრა ხვეული. გუმბათი წახნაგოვანია შიგნიდანაც და გარედანაც.  აქვს სულ რვა წახნაგი და ყველა წახნაგში დატანებულია ვიწრო თაღოვანი სარკმელი. აქვს ჩარდახისებრი გადახურვა. ეკლესიის ფასადები  მორთულია  ძუნწად. ძირითადი  ღიობების გლუვლილვოვან სათაურებზეა აქცენტი გადატანილი. კარის თავზე ჩასმულია ფილა სტილიზებული ჯვრის გამოსახულებით. ეკლესია მაღალ ცოკოლზე დგას. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად თუნუქია გამოყენებული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისის ტაძრები
ორგორის ახაშენის ეკლესია

**ორგორის „ახაშენის“ ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორგორაში.

ეკლესია მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ბუნებრივ ამაღლებულ ტერასაზე. იგი განთავსებულია  ძველი ნამოსახლარის დასავლეთ კიდეზე. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და შირიმის ქვითაა ნაგები ასევე რესტავრაციის შედეგად თუნუქითაა გადახურული. დასავლეთ ნაწილში ერთი კედლის სახით მინაშენი და მასში ჩრდილოეთის მხრიდან შესასვლელი თაღის ნაწილია შემორჩენილი. ასევე დასავლეთის კედელში, რესტავრირებულ ნაწილში კარის სამხრეთ მხარეს ქტიტორის გამოსახულებაა  შემორჩენილი, რომელსაც  ხელთ უჭირავს  კარის ჩრდილო ნაწილში ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის გამოსახულებიანი რელიეფი და ეკლესიის მოდელი. ორივე რელიეფის ცალი მხარე ორნამენტებითაა დეკორირებული. არქიტრავზე  ჯვარია გამოსახული. ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში რესტავრაციამდელი კედლის სტრუქტურა  შეიმჩნევა, რომელიც ნაგებია დიდი ზომის შირიმის ქვებისგან დუღაბზე. ეკლესიის ინტერირეი სადაა და მოხატულობის კვალი არ შეიმჩნევა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბარიონი

**ბარიონი** () — ჯგუფი მძიმე ელემენტარული ნაწილაკებისა, რომლებსაც კენტი რიცხვის ნახევრის ტოლი სპინი და პროტონზე არანაკლები მასა აქვს. ბარიონებს განეკუთვნება პროტონი და ნეიტრონი (ატომის ბირთვის შემადგენელი ნაწილაკები), ჰიპერონები და აგრეთვე ბარიონული რეზონანსები. სახელწოდება „ბარიონი“ მიიღო იმის გამო, რომ მათგან ყველაზე მსუბუქი — პროტონი 1836-ჯერ მძიმეა ელექტრონზე.

ერთადერთი მდგრადი ბარიონია პროტონი. ყველა დანარჩენი — არამდგრადია და თანმიმდევრული დაშლის შედეგად გარდაიქმნება პროტონად და მსუბუქ ნაწილაკებად (ნეიტრონი თავისუფალ მდგომარეობაში არამდგრადია, ატომის ბირთვში ბმულ მდგომარეობაში კი — მდგრადი). ბარიონები მონაწილეობენ თითქმის ყველა ცნობილ ელემენტარულ ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, ელექტრომაგნიტურში, სუსტსა და გრავიტაციულში. ვინაიდან ბარიონებს ახასიათებს ძლიერი ურთიერთქმედება, ამიტომ ისინი აქტიურად ურთიერთქმედებენ ატომის ბირთვებთან.

ნებისმიერ ბირთვულ რეაქციებში ბარიონების ურთიერთქმედებისას მათი საერთო რიცხვი არ იცვლება. მაგალითად ბეტა-დაშლის პროცესში ნეიტრონებსა და პროტონებს ბირთვში შეუძლიათ ურთიერთგარდაქმნა (ელექტრონებისა და ნეიტრინოს ან მათი ანტინაწილაკების გამოსხივებით), მაგრამ მათი ჯამური რიცხვი ყოველთვის ერთი და იგივეა. ბარიონის დაშლის შედეგად აუცილებლად ისევ ბარიონი წარმოიქმნება. არასოდეს არ ყოფილა შემჩნეული ისეთი პროცესი, რომელშიც ბარიონი უფრო მეტად მსუბუქ ნაწილაკებად გარდაქმნილიყო ბარიონის გამოუსხივებლად. ასეთი პროცესების არსებობა მიგვიყვანდა ნივთიერების არამდგრადობამდე. შემჩნეული კანონზომიერებანი ფორმულირებული იყო ბარიონული მუხტის მუდმივობის კანონის სახით.

გამოთქმულია ჰიპოთეზა ელექტრული და ბარიონული მუხტების ღრმა მსგავსების შესახებ. როგორც ელექტრული მუხტი წარმოადგენს ელექტრომაგნიტური ველის წყაროს, ისე ბარიონული მუხტი შეიძლება განვიხილოთ ძლიერი ურთიერთქმედების ველის წყარო. დამუხტული ნაწილაკების ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება ხდება მათ შორის დაუმუხტავი ნაწილაკების — ფოტონების გაცვლით. ანალოგიურად, ბარიონების (მაგალითად პროტონებისა და ნეიტრონების) ძლიერი ურთიერთქმედება განპირობებულია მათ შორის ბარიონულ მუხტს მოკლებული ნაწილაკების — მეზონების გაცვლით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბარიონები
ხიგაკიტი

**ხიგაკიტი** (ოფიციალურად **ხიგაკიტის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 849 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Gigaquit Profile at PhilAtlas.com
*Gigaquit Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ყვითელი ეკლესია

**„ყვითელი“ ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუმისთავში. თარიღდება მე-19-20 საუკუნეებით.

„ყვითელი“ ეკლესია, როგორც მას ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს,  ოქროსფერი თლილი კვადრების სწორხაზოვანი წყობით დუღაბზეა აგებული. ნაგებობა  ასეთივე ქვის ცოკოლზე  დგას. მთელ პერიმეტრზე  კედლებს თარო-ლავგარდანი  გაუყვება. ფასადთა დიდი სიბრტყეები ძუნწად არის აქცენტირებული დაბალი ლუნეტებით და სარკმლების თავსართებით. იგი გეგმით სწორკუთხაა, რომელსაც გააჩნია ბაზილიკური სივრცე. აღმოსავლეთიდან  ფართო ნახევარწრიული აბსიდითაა დასრულებული. მასში თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს ნიშებია დატანებული_  ერთი სამხრეთით, ორი ჩრდილოეთით. ტრაპეზის ქვა დგას საკურთხეველში. აწეულია საკურთხევლის იატაკის დონე  და გაკეთებულია სოლეა. აბსიდში ორი, ოთხკუთხა, თავისუფლად მდგარი სვეტია აღმართული. ნახევარწრიული კონქის ზევით სამი მალით გახსნილი კედელია ამოყვანილი, რომელიც ამავე დროს წარმოადგენს ტრიუმფალურ თაღს. თაღები სვეტებს შორის და აბსიდის მხრებზეა  გადაყვანილი. ამათგან უფრო განიერია შუა თაღი. შიდა სივრცე ორი მრგვალი სვეტით დანაწევრებულია სამ ნაწილად. შუა ნავი ფართოა, დაბალი ოთხივე მხრივ შემაგრებულია საბრჯენი თაღებით და ნახევარსფერული გადახურვა გააჩნია. გვერდითი ნავები გადახურულია ცილინდრული კამარის მეოთხედი ფორმით და შედარებით ვიწროა. გრძივ კედლებზე პილასტრებია აყოლებული  ორივე კარის გვერდით. 

ეკლესია განათებულია გრძივ კედლებში მოთავსებული  აღმოსავლეთით და დასავლეთით სარკმლებით. კარები დატანებულია სამივე კედელში. ლუნეტებში ლურჯი საღებავია  შემორჩენილი. ინტერიერში კედლები დაფარული იყო ნალესობით, ზოგან  შემორჩა  მოხატულობის კვალიც, დომინირებს უმეტესად ლურჯი ფერი. იქ, სადაც ნალესობა ჩამოცვენილია  კედლებისთვის გამოყენებული სამშენებლო მასალა  ჩანს _ თლილი ქვა. ეკლესიას  სოფლის მოსახლეობა უტარებს რემონტს, ინტერიერში ხარაჩოებია აღმართული. ფასადებზე აქა-იქ ჩამოვარდნილი საპირე ქვების ადგილები შეუვსიათ თანამედროვე თეთრი აგურით. სამხრეთ კარის საფეხურად კი გამოყენებულია საფლავის ქვის ვეება ლოდი. ორქანობიან სახურავში მოქცეული შენობა თუნუქითაა გადახურული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თამ-ლუანგ-ნანგ-ნონი

**თამ-ლუანგ-ნანგ-ნონი** () — კარსტული წარმოშობის მღვიმური სისტემა ტაილანდში. მდებარეობს დოი-ნანგ-ნონის ქედზე, ზღვის დონიდან 446 მ სიმაღლეზე. მთავარი შესასვლელის დარბაზის სიგრძე 80 მ აღწევს. საერთო სიგრძე 10.3 კმ. გამომუშავებულია კირქვებში. მღვიმეში გაედინება მუდმივი ნაკადი, რომელიც შემოედინება დასავლეთი მხრიდან, რამდენიმე მეტრზე მიედინება კორიდორში და გამოდის აღმოსავლეთი კედლიდან. პირველად მღვიმე გამოიკვლია ფრანგი სპელეოლოგების ჯგუფმა 1986–1987 წლებში. შემდგომი კვლევები ჩაატარეს ბრიტანელმა სპელეოლოგებმა 2014–2015 წლებში. მღვიმის შესასვლელის პირველი 1 კილომეტრიანი მონაკვეთი ვიზიტორებისთვის საჯაროდ ღიაა ნოემბრიდან აპრილის ჩათვლით. წვიმების სეზონში მღვიმე ვიზიტორებისთვის იკეტება.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ბოლოქაცვიასებრნი

**ბოლოქაცვიასებრნი** () — თევზების ოჯახი ზღვის არწივისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძე (კუდის ჩათვლით) 60–400 სმ-ია, სიგანე 2,5 მეტრამდე. თავი, ტანი და მკერდის ფარფლები წარმოქმნიან სკაროსებისათვის დამახასიათებელ ბრტყელ დისკს. სალაყუჩე ხვრელები სხეულის ქვედა მხარეზეა. ზურგის ფარფლები არ აქვთ ან (იშვიათად) ერთია და ჩანასახოვანი. კუდის განყოფილება წაგრძელებულია შოლტის მსგავსად, მასზე ერთი ან რამდენიმე დაკბილული ღარიანი ეკალია (ღარში განლაგებული უჯრედები გამოყოფენ შხამიან სეკრეტს). კანი ჩვეულებრივ შიშველია, იშვიათად ეკლიანი. გავრცელებული არიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ, იშვიათად ზომიერ თბილ ზღვებში. ფსკერის თევზებია, ბინადრობენ შელფსა და თავთხელ წყლებში. *Dasyatis*-ის, *Himantura*-ისა და *Pastinachus*-ის გვარების რიგი სახეობები გვხვდება მდინარეებსა და ტბებში. კვერცხცოცხლადმშობი ორგანიზმებია. იკვებებიან მრავალჯაგრიანი ჭიებით, კიბოსნაირებით, თევზით. ბოლოქაცვიების ნაჩხვლეტი ადამიანისათვის საშიშია. რიგ სახეობებს სარეწაო მნიშვნელობა აქვს.

## სქოლიო 
კატეგორია:სკაროსები
ნოვა-კამიანკა (ბერისლავის რაიონი)

**ნოვა-კამიანკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 987 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
მთავარანგელოზის გუმბათიანი ეკლესია

**მთავარანგელოზის გუმბათიანი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქუთაისის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება 1909 - 1913 წლებით.

მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე ამოზიდულ მწვანეყვავილას კონცხის წვერზე, თავმოყრილია ნაგებობათა ჯგუფია. კომპლექსის ყველაზე დიდ ნაგებობას 1909-1913 წლებში აგებული, მთავარანგელოზის სახელობის გუმბათინი ნახევრად თავისუფალი ჯვრის ტიპის, საკმაოდ მოზრდილი ეკლესია წარმოადგენს. იგი თლილი ქვის რეგულარული წყობითაა  აშენებული. ეკლესიის, აღმოსავლეთ მხარეს, მკვეთრად შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდი ასრულებს, რომელიც აღიქმება გვერდითა ფასადების ერთიანობაშიც კი. ასიმეტრიულია  აღმოსავლეთის მხარე, რასაც, ქმნის საკურთხევლის ორივე მხარეს განაწილებული სხვადასხვა დეტალები. მარჯვნივ დატანილია დიდი ზომის ცრუ-სარკმელი, რომელიც მოჩაროებულია, ხოლო მარცხენა ნაწილში კი ეკლესიაში შესასვლელში, გაჭრილია ეზოსთან რამდენიმე საფეხურით დაკავშირებული მცირე კარი. აფსიდის კორპუსზე, აქეთ-იქით,მოქცეულია დიდი ზომის ფანჯრები,  ხოლო ცენტრში კი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. სარკმლებქვეშ, ერთიანი თარო-სარტყელია გავლებული როგორც აფსიდზე, ისე, განაპირა კედლებზე, რაც  მთლიანობას სძენს კომპოზიციას.  სამკუთხა ფრონტონი ასრულებს, აღმოსავლეთის მკლავს, რომელიც ნაგებობის ერთიანი სეგმენტისგან ფუძეზე გავლებული კბილანისებური სალტეთი გამოიყოფა და კარნიზით შემოიზღუდება. სიმეტრიულია  დასავლეთის ფასადი. ცენტრში ეკლესიის კორპუსზე კოშკურა-სამრეკლოა მიდგმული, რომელიც ითავსებს პორტალის ფუნქციასაც. ცენტრში გაჭრილია შესასვლელი. სამრეკლოს აგვირგვინებს მცირე სარკმლით, სამკუთხა ფრონტონით შემკული თაღოვანი ღიობებით დანაწევრებული და მარალი სახურავით დაბოლოებული კოშკი. მის ორივე მხარეს, დაუნაწევრებელია დასავლეთის მკლავის კედლები, თუმცა ამავე მხრიდან აღიქმება სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკლავების დასავლეთ კედლები, რომლებიც იშლება ღია სივრცეში. ერთმანეთის ანალოგიურია გვერდითი ფასადები. სამკუთხა ფრონტონებიტ დასრულებულ მკლავებზე გაჭრილია კარის მართკუთხა ღიობებია. მათ სადა საპირე შემოწერს, რომელზეც მაღალი თაღია გადაყვანილი. აღნიშნული გადაწყვეტა, კედელზე, ქმნის ტიმპანის იმიტაციას. შესასვლელის  ორივე მხარეს, მოქცეულია ვიწრო და მაღალი სარკმლები, მათ სადა მოჩარჩოება აქვთ და საფუძველზე გავლებული ერთიან სარტყელს ეყრდნობიან. გვერდითი და აღმოსავლეთ მკლავებს შორის მოქცეულ კედლის სეგმენტზე დატანილია თითო ფანჯარა. დასავლეთის მკლავზე კი განლაგებულია ორი და ერთი ცრუ-სარკმელი.  კბილანისებური და სადა კარნიზები ასრულებს  ფასადებს. ეკლესიას აგვირგვინებს წახნაგოვანი დაბალი, მუზარადისებური გადახურვით დაფარული გუმგათი. წახნაგები მონიშნულია მსუბუქი პილასტრებით, ცენტრში კი  მოქცეულია სარკმლები, რომლებსაც გასდევს თავსართის იმიტაციის ერთიანი სალტე. ინტერიერში გუმბათი ეყრდნობა კედლის მასიურ შვერილებს. საკურთხეველს აქვს ბემა. შენობის ფასადების გაფორმებაში კლასიცისტური ელემენტებია გამოყენებული. მისი საფასადე კომპოზიცია ხასიათდება სისადავიტა და გაწონასწორებულებით, რასაც  განსაზღვრავს გააზრებულად გამოყენებული ხუროთმოძღვრული ელემენტები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისის ტაძრები
ხელოვნებით — მშვიდობისა და ურთიერთგაგებისკენ

**ხელოვნებით — მშვიდობისა და ურთიერთგაგებისკენ** () — ჯილდო, რომელსაც იღებენ კულტურისა და ხელოვნების მუშაკები, შემოქმედებითი გუნდები, ორგანიზაციები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს საერთაშორისო კულტურული თანამშრომლობის განმტკიცებაში, ჰუმანისტურ იდეალებზე და ფასეულობებზე დაფუძნებული მსოფლიო მხატვრული კულტურის მიღწევების პოპულარიზაციაში.

ჯილდოს გადასცემს ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ან მის მიერ უფლებამოსილი ოფიციალური პირი ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის — „სლავიანსკი ბაზარი ვიტებსკში“ გახსნის ცერემონიაზე.

## ჯილდოს მიმღებები
* 2005 — ანდრეი პეტროვი
* 2006 — ალა პუგაჩოვა
* 2007 — სოფია როტარუ
* 2008 — ალექსანდრა პახმუტოვა
* 2009 — ვალერი ლეონტიევი
* 2010 — ვლადიმერ მულიავინი და ვია „პესნიარი“
* 2011 — იგორ ლუჩენოკი
* 2012 — ლევ ლეშჩენკო
* 2013 — ედიტა პიეხა
* 2014 — ნადეჟდა ბაბკინა
* 2015 — პოლად ბილბილოღლუ
* 2016 — მიხეილ ფინბერგი და ბელორუსის ეროვნული აკადემიური საკონცერტო ორკესტრი
* 2017 — თამარ გვერდწითელი
* 2018 — როზა რიმბაევა
* 2019 — ტაისია პოვალი
* 2020 — ფილიპ კირკოროვი
* 2021 — ნიკოლაი ბასკოვი
* 2022 — ანატოლი იარმოლენკო
* 2023 — ელენა სპირიდოვიჩი
* 2024 — გრიგორი ლეპსი
* 2025 — იური ანტონოვი

ჯილდოს მფლობელთა სახელები უკვდავყოფილია  ამფითეატრთან ახლოს, „ვარსკვლავების ხეივანში“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულება
* ვარსკვლავების ხეივანის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოები
კატეგორია:1992 წელს დაარსებულები
ფალკერსონის პრემია

**ფალკერსონის პრემია** — პრემია წარმატებული მუშაობისთვის დისკრეტულ მათემატიკაში, რომლის სპონსორები არიან  (MOS) და  (AMS). დაჯილდოება ხდება სამ წელიწადში ერთჯერ MOS-ის საერთაშორისო სიმპოზიუმზე და გაიცემა რამდენიმე ჯილდო, თითოეული (შესაძლებელია მეცნიერთა ჯგუფიც შედიოდეს) 1500 ამერიკული დოლარის ოდენობით. 

თავდაპირველად პრემიის გაცემა ხდებოდა დელბერტ რეი ფალკერსონის მემორიალური ფონდიდან, რომელიც დაარსდა  ფალკერსონის მეგობრების მიერ მისი გარდაცვალების შემდეგ, რათა წახალისებულიყო იმ სფეროს მათემატიკური სამუშაოები, რომლის სანიმუშო მაგალითი იყო ფალკერსონის ნაშრომი. მას მართავდა AMS. ამჟამად პრემიას აფინანსებს ფონდი, რომელსაც მართავს MPS.

## ლაურეატები
* პრემიის ლაურეატთა სია AMS-ის საიტზე

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:ჯილდოები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:აშშ-ის ჯილდოები
კატეგორია:პერიოდული ღონისძიებები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ბაზალეთური

**ბაზალეთური**, *ბაზალეთური ცოლიკოური*, *მწვანე ცოლიკოური* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

სახელწოდებას იღებს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაზალეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდი ზომისაა, ოვალური ფორმის, იშვიათად მომრგვალო, სამ ან ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარექეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ხშირად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოყვითალო-მომწვანო ელფერით. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, მომჟავო-მოტკბო გემოთი.

ვაზი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 168-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 118 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 11.7-14.2 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრისა და ცქრიალა ღვინოები. სუფრის თეთრი ღვინო ღია ყვითელი ფერისაა, ხილის არომატით. ნაზი, საკმაოდ სხეულიანი, სასიამოვნო, ხალისიანი გემოთი. ცქრიალა ღვინო ჩალისფერია, ნაზი ჯიიშური არომატით, მაღალი, მაგრამ სასიამოვნო მჟავიანობით. სუფრისა და ცქრიალა ღვინოები დაძველებით უმჯობესდება, მაღალი მჟავიანობა მცირდება. ღვინო ხდება რბილი და ჰარმონიული, კარგი ბუკეტით.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 63

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
უკრაინის საავტომობილო მრეწველობა

thumb|„ზაზ“ არის უკრაინაში მსუბუქი ავტომობილების უმსხვილესი მწარმოებელი.
thumb|„კრაზ“ არის სატვირთო მანქანების ერთადერთი მწარმოებელი.
**საავტომობილო მრეწველობა** — უკრაინის ეკონომიკის ერთ-ერთი განშტოება.

საავტომობილო ინდუსტრია უკრაინაში წარმოდგენილია სატვირთო მანქანების, მსუბუქი მანქანებისა და ავტობუსების წარმოებით. 1991 წლამდე საავტომობილო კომპლექსი მოიცავდა 4 საავტომობილო ქარხანას:
* სამგზავრო მანქანების წარმოებისთვის — ზაპორიჟიის საავტომობილო ქარხანა (ზაპორიჟია) და ლუცკის საავტომობილო ქარხანა (ლუცკი),
* სატვირთო მანქანების წარმოებისთვის — კრემენჩუკის საავტომობილო ქარხანა (კრემენჩუკი);
* ავტობუსების წარმოებისთვის — ლვივის ავტობუსების ქარხანა (ლვივი).

## მწარმოებლები 
### აქტიური
* კრემენჩუკის საავტომობილო ქარხანა („კრაზ“)
* ზაპორიჟჟიის საავტომობილო ქარხანა („ზაზ“)
* „ევროკარი“ (Єврокар)
* კორპორაცია „ბოჰდანი“
* კორპორაცია „ეტალონი“
* შეშფოთება „ელექტრონი“

### გაუქმებული
* ლუცკის საავტომობილო ქარხანა („ლუაზ“)
* ლვივის ავტობუსის ქარხანა („ლაზ“)
* კრემენჩუკის ავტოსაამწყობო ქარხანა (კრასზ)
* „ანტო-რუს“ (Анто-Рус)

## რესურსები ინტერნეტში 
* „ზაზ“-ის ოფიციალური საიტი 
* „უკრავტო“-ს ოფიციალური საიტი
* „ბოჰდან“-ის ოფიციალური საიტი
* „ელექტრომაშ“-ის ოფიციალური საიტი 
* „ელექტროტრანს“-ის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:უკრაინის ეკონომიკა
კატეგორია:საავტომობილო მრეწველობა ქვეყნების მიხედვით
საჰარის ატლასი

**საჰარის ატლასი** () — ქედებისა და მასივების სისტემა მაროკოში, ალჟირსა და ტუნისში. წარმოადგენს ატლასის მთების ნაწილსა და მაღალი ატლასის აღმოსავლეთ გაგრძელებას. საშუალო სიმაღლე 1500 მ, მაქსიმალური 2236 მ (მთა ისა). რელიეფში ჭარბობს კუესტები და მაგიდა მთები; ფართოდაა გავრცელებული მარილშემცველი ქანების გამოსავლები; გვხვდება თაბაშირისა და მარილის კლდეები და გუმბათები. მისი აღმოსავლეთი გაგრძელებაა ორესის მთები.  

საჰარის ატლასის განშტოებებია დასავლეთით ქსურის ქედი, ცენტრალურ ნაწილში ამურის ქედი და აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე ულედ-ნაილის ქედი. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბელეზმის ქედი, ჰონდის მთები, ნემემჩის ქედი და ზაბის მთები. თელ-ატლასისა და საჰარის ატლასის მთები ერთმანეთს აღმოსავლეთით ებმიან და წარმოქმნიან თებესისა და მედჯერდის მთებს. იგი აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი პლატოა, რომელიც წარმოიქმნა მარჩხი ზღვისა და ალუვიონის ნაფენების დანალექებით გადაფარებული უძველესი მკვიდრი ქანებით. 

ჰიდროგრაფიული ქსელი წარმოდგენილია უადებით, რომელთა შორის გამოიყოფა შელიფისა და ტუილის უადები, რომლებიც წყლით მარაგდებიან მხოლოდ წვიმების სეზონში, შესაბამისად, ახდენენ ამურისა და ულედ-ნაილის ქედების დრენირებას. გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა; მწვერვალებზე ქვამუხის, ალეპოს ფიჭვის, ტუიისა და ღვიისგან შემდგარი მეჩხერი ტყეა. მთა ოუენზას სიახლოვეს მოიპოვება რკინის მადანი, ხოლო ქალაქ თებესასთან ფოსფატი.

## სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქედები
კატეგორია:ალჟირის ქედები
კატეგორია:ტუნისის ქედები
მალიმონო

**მალიმონო** (ოფიციალურად **მალიმონოს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 852 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Malimono Profile at PhilAtlas.com
*Malimono Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
კალინივსკე (დაბა)

**კალინივსკე** () — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 1183 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* დაბის ამინდი

კატეგორია:ბერისლავის რაიონის დაბები
Planet Earth (2006 წლის ტელესერიალი)

**Planet Earth** () — 2006 წლის ბრიტანული დოკუმენტური ტელესერიალი ბუნების შესახებ. გადაღებულია BBC-ის ბუნების ისტორიის ერთეულის მიერ. ტელესერიალის შესაქმნელად ხუთი წელი დაიხარჯდა და იმ დროისთვის BBC-ის ყველაზე ძვირადღირებული დოკუმენტური ტელესერიალი იყო ბუნების შესახებ. Planet Earth BBC-ის პირველი ფილმი იყო, რომელიც მაღალი გარჩევადობით გადაიღეს. ტელესერიალმა უამრავი ჯილდო დაიმსახურა, მათ შორის ემის ოთხი ჯილდო, პიბოდის პრემია და ჯილდო სამეფო სატელევიზიო საზოგადოებისგან. 

Planet Earth-ის პრემიერა 2006 წლის 5 მარტს გაერთიანებულ სამეფოში BBC One-ის ეთერში გაიმართა და 2007 წლის ივნისისთვის 130 ქვეყანაში იყო ნაჩვენები. პირველწყაროს მთხრობელი დევიდ ატენბოროა, ხოლო ზოგიერთ საერთაშორისო ვერსიას სხვა მთხრობელი ჰყავს. 

ტელესერიალი 11 ეპიზოდისგან შედგება, რომლებშიც დედამიწის სხვადასხვა ბიომი და ჰაბიტატია ნაჩვენები. 50 წუთიანი ეპიზოდების ბოლოს 10 წუთიანი „სცენის მიღმა“ კადრებია, რომლებშიც გადაღების დროს წარმოშობილი სიძნელეებია ნაჩვენები.

ათი წლის შემდეგ BBC-მ ტელესერიალის გაგრძელება Planet Earth II გამოუშვა, რომელიც BBC-ისთვის ულტრა მაღალი გარჩევადობით გადაღებული პირველი ტელესერიალი იყო. მეორე ნაწილის მთხრობელიც დევიდ ატენბოროა. Planet Eart III-ის გამოშვება 2022 წლისთვისაა დაგეგმილი.

## ეპიზოდები
## იხილეთ აგრეთვე
*Planet Earth II
*The Blue Planet
*Frozen Planet
*9° North
*Our Planet

## დამატებითი საკითხავი
*Alastair Fothergill discusses *Planet Earth*  in *The Times*.
*Text at Universal Library discussing the *Planet Earth* series and the technological background.

## რესურსები ინტერნეტში
**Planet Earth* at BBC Earth
*Discovery Channel website
**Planet Earth*  on the Eden website
*

## სქოლიო
კატეგორია:BBC-ს ფილმები
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები
კორტესი (სამხრეთი სურიგაო)

**კორტესი** (ოფიციალურად **კორტესის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 924 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Cortes Profile at PhilAtlas.com
*[Cortes Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index](https://cmci.dti.gov.ph/lgu-profile.php?lgu=Cortes%20(SS))
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
დიდვაკე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **დიდვაკე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დიდვაკე — სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში
* დიდვაკე — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში
* დიდვაკე — ნასოფლარი დუშეთის მუნიციპალიტეტში
* დიდვაკე — ნამოსახლარი თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში
თამარ კვანტალიანი

**თამარ კვანტალიანი** (დ. 12 სექტემბერი, 1952, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1975–1978 წლებში — მიხეილ წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ქრონიკული უკმარისობის განყოფილების უფროსი ლაბორანტი. 1978–1985 წლებში — ამავე განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1985 წლიდან აღნიშნული განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომერლი. ავტორია 40 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულის იშემიური დაავადების სხვადასხვა ფორმის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობის საკითხებს. 1992 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას დამოუკიდებელ სამედიცინო ინსტიტუტებში „ვითა“ და „ელეგია და კომპანია“. ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიით ავადმყოფებში მიოკარდიუმის ექტოპიური აქტივობის გამოვლენა ფსიქო-ემოციური და სენსორული სტრეს-ტესტების საშუალებით“, დაიცვა 1983 წელს. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 2006 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაზიანება და მისი დიაგნოსტიკის გზები ქრონიკული ბაქტერიულ-ვირუსული ინფიცირების დროს, თბილისი, შპს „სი-ჯი-ეს“, 2009, გვ. 154 ISBN 9789941020384

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 148 
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 337

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
სინათლე ჩვენს ფანჯრებში

**სინათლე ჩვენს ფანჯრებში** — სს „ქართული ფილმის" 1969 წლის ფილმი. რეჟისორი — გუგული მგელაძე.

## სიუჟეტი
ენგურჰესის მშენებლობაზე ახალგაზრდებს ბრიგადირად ომის ვეტერანი ალექსანდრე დაუნიშნეს. ისინი საერთო საცხოვრებელშიც ერთად არიან. ალექსანდრეს გამოცდილება, შრომისმოყვარეობა, წესიერება და ადამიანურობა სკოლის მერხიდან პირდაპირ მშენებლობაზე მისული ბიჭებისთვის სამაგალითო გახდება. მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნილი ახალგაზრდები, მშენებლობის მიტოვებასაც დააპირებენ, მაგრამ ალექსანდრე ახალგაზრდებს ამხნევებს და ისევ აგრძელებენ დაწყებულ საქმეს.

## როლებში
* დოდო აბაშიძე — ალექსანდრე
* გრიგოლ წიტაიშვილი — გერასიმე
* ლეილა ყიფიანი — მარინე
* ლალი მესხი — ლია
* რუსუდან კიკნაძე — ტატა
* თამაზ თოლორაია — ბიძინა
* თეიმურაზ წიკლაური — ნოდარი – ბელაფონტე
* ნანული პირველი — გალინა
* ლიანა ასათიანი — ბიძინას დედა
* ილია ბაკაკური — ილო
* თამარ თვალიაშვილი — ალექსანდრეს დედა
* მალხაზ ჭეიშვილი — მალხაზი
* გია ნარიმანიძე — ჯაბა
 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* როგორ აღმოჩნდა თემურ წიკლაური ბელაფონტეს როლში

## სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქართული ფილმები
კატეგორია:1969 წლის ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:გუგული მგელაძის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
რექომის სალოცავი

მინი|რექომის სალოცავი
მინი|რექომის სალოცავის რელიქვიები
**რექომის სალოცავი** () — შუასაუკუნეების სალოცავი ჩრდილოეთ ოსეთში. 1995 წელს ხანძრის შედეგად სრულად განადგურდა, აღდგენილია.

ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმ. გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის ( — „რექომის წმ. გიორგი“).

ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ.

## რელიქვიები
### ზარი
მინი|ქართულწარწერიანი ზარი რექომის სალოცავიდან
სალოცავში ბოლო დრომდე შემონახული იყო საქართველოს მეფის გიორგი XI-ის მიერ შეწირული და 1674 წლით დათარირებული ზარი ქართული წარწერით.

## ლიტერატურა
*Гатиев Б. Суеверия и предрассудки у осетин // ССКГ. IX. ТФ., 1876;
*Миллер В. Ф. Осетинские этюды. I. М., 1881;
*Магометов А. Х. Реком. Из истории религии осетин // УЗСОГПИ. 1968. Т. XXVIII (2);
*Кузнецов В. А. Реком, Нузал и Царазонта. Владикавказ, 1990;
*Газданова В. С. Золотой дождь. Исследования по традиционной культуре осетин. Владикавказ, 2007;
*Дарчиев А. О некоторых реликвиях святилища Реком // Дарьял. № 2. Владикавказ, 2012.

## რესურსები ინტერნეტში
*რექომი

კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის სალოცავები
Signal

**Signal** (ასევე **სიგნალი**) — სხვადასხვა პლატფორმისთვის შექმნილი ცენტრალიზებული დაშიფრული მესენჯერი. სიგნალის შემქმნელებია არაკომერციული ფონდი *Signal Foundation* და *Signal Messenger LLC*. მომხმარებლებს შეუძლიათ ერთმანეთს გაუგზავნონ ერთი ან ჯგუფური შეტყობინებები, რომლებიც შეიძლება შეიცავდეს ფაილებს, ხმოვან შეტყობინებებს, სურათებსა და ვიდეოებს.სიგნალის გამოყენება ასევე შესაძლებელია ინდივიდუალური და ჯგუფური ხმოვანი და ვიდეო ზარების განსახორციელებლად. 

თავდაპირველად Android-ის ვერსიას ასევე შეეძლო SMS აპლიკაციის ფუნქციების განხორციელება, თუმცა 2022 წლის 12 ოქტომბერს სიგნალმა მიიღო გადაწყვეტილება sms მხარდაჭერის გაუქმების შესახებ.

მომხმარებლის იდენტიფიცირებისთვის სიგნალი იყენებს სტანდარტულ ფიჭურ (მობილურ) სატელეფონო ნომრებს, ხოლო მომხმარებელთა შორის კომუნიკაცია დაშიფრულია.  სიგნალს გააჩნია სპეციალური მექანიზმები, რომლითაც მომხმარებლებს შეუძლიათ დამოუკიდებლად შეამოწმონ საკუთარი კონტაქტების იდენტობა და მონაცემთა არხის უსაფრთხოება.  

## სქოლიო
კატეგორია:IOS-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:კროსპლატფორმული პროგრამული უზრუნველყოფა
მაღალი ატლასი

**მაღალი ატლასი** (; ) — ქედი ცენტრალურ მაროკოში, ჩრდილოეთ აფრიკაში. წარმოადგენს ატლასის მთების უმაღლეს ნაწილს. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 740 კმ-ზე, სიგანე საშუალოდ 60 კმ. იწყება ატლანტის ოკენის სანაპიროდან და მთავრდება მაროკო–ალჟირის საზღვარზე. 

დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში გაბატონებულია ალპური ტიპის ძლიერ დანაწევრებული ნაოჭა-ლოდა საშუალომთიანი და მაღალმთიანი მასივები, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში გასწვრივი დეპრესიებით დაყოფილი მოკლე და დაბალი ძლიერ დაკარსტული ქედები. მაღალ მწვერვალებზე იცის თოვლი, თუმცა მუდმივი თოვლი და მყინვარები არ გვხვდება. 

ქედის აღმოსავლეთი სექტორი უმეტესწილად აგებულია იურული ასაკის კირქვებით, ხოლო დასავლეთი ნაწილი კრისტალური ქანებით, რომელიც მნიშვნელოვან სიმაღლეზე მძლავრი ვერტიკალური მოძრაობებითაა აზევებული. მყინვარული ცირკებისა და ხეობების არსებობა კაინოზოურში მომხდარ გამყინვარებაზე მიანიშნებს.

ჩრდილოეთ კალთებსა და დაბალი მთების უმაღლეს ნაწილებში გვხვდება მუხის, ფიჭვის, კედრისა და სხვა მცენარეებისაგან შემდგარი ტყე, მათ შორის კაკლის ხე, რომელიც იზრდება საირიგაციო საზღვრამდე. ქვედა კალთები გარშემორტყმულია წყალუხვი ხეობებით, რომელშიც ბერბერები ამუშავებენ პატარა სარწყავ მინდვრებს. სიცხისგან და მშრალი საჰარული ქარებისგან დაუცველი მთათა სამხრეთი ფერდობები ზოგადად მოკლებულია მცენარეულობას. მოიპოვება სპილენძი, რკინის მადანი, ტყვია, თუთია და მანგანუმი. მწვერვალებზე თოვლის საბურველის არსებობისას პოპულარულია თხილამურებით სრიალი; ზაფხულის თვეებში სალაშქროთ მრავალი ტურისტი სტუმრობს თუბკალის ეროვნულ პარკს. 

## სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქედები
შუა ატლასი

**შუა ატლასი** () — ქედი ცენტრალურ მაროკოში, ატლასის მთების ნაწილი. გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ 350 კმ-ზე. ფართობი 23 ათ. კმ². გაბატონებული სიმაღლეებია 2000–3000 მ. მაქსიმალური სიმაღლე 3340 მ (მთა ჯებელ-ბუ-ნასერი). მთებიდან მნიშვნელოვანია აგრეთვე მუსა-უ-საბელი (3172 მ) და ჯებელ-ბუ-იბლანი (3081 მ). წარმოდგენილია 3000 მ-ზე მაღალი ნაოჭა ქედებითა და კარსტული რელიეფის მქონე მაგიდა ზეგნებით. სამხრეთით გაწოლილია მაღალი ატლასი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით თელ-ატლასი, ხოლო ჩრდილოეთით ელ-რიფი. გაბატონებულია ლანდშაფტის სამი ტიპი: ძველი ნაგებობები, კარსტული პლატოები და ერუფციული არეალები.

შუა ატლასის მეზოზოური დანალექების ქვეშ მოჩანს პალეოზოური ფენების თითქმის ვერტიკალური საფუძველი. დასავლეთით მეზოზოური დანალექები არ გვხვდება და გაშიშვლებულია დანაწევრებული პენეპლენი. აღმოსავლეთით, პირიქით, ჭარბობს იურული, თითქმის მთელ ზედაპირზე გაბატონებული სუსტად ტალღოვანი კირქვები, მაშინ როდესაც უძველესი წარმონაქმნები გვხვდება მხოლოდ უადების კალაპოტების ფსკერზე. შუა ატლასის კალთებიდან სათავეს იღებენ მდინარეები უმ-ერ-რბია, სებუ და სხვა. დამახასიათებელია მკაცრი კლიმატი. შუა ატლასი ბერბერებითაა დასახლებული, რომლებიც ქმნიან ტომთა კავშირებს.

## სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქედები
ბეჟანა

**ბეჟანა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

ბეჟანა მესხურ დიალექტზე მოზაიკურსა და ჭრელს ნიშნავს, რაც ჯიშისათვის დამახასიათებელი თვისებაა.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელ აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ან მცირე ზომისაა, მომრგვალო, მუქი-ლურჯი. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ზომიერად დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — ჰარმონიული.

ბეჟანა საშუალო ზრდა-განვითარებისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 160-170 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 8.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 69-70

კატეგორია:მესხეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბეგლარის ყურძენი

**ბეგლარის ყურძენი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ძალიან იშვიათი ჯიშია და, სავარაუდოდ, გამავრცელებლის სახელს ატარებს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი, ზოგჯერ საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ ან ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო ან თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მკვრივი ან საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალოზე მსხვილი ზომისაა (თუმცა ჯიშისათვის დამახასიათებელია მცირეოდენი წვრილმარცვლიანობა), მომრგვალო ფორმის ან ოდნავ ოვალური. ყვითელი, მოვარდისფრო ელფერით, ღრუბლისფერი, თხელკანიანი, ოდნავ კნატუნა რბილობით და სასიამოვნო გემოთი.

ჯიში საშუალო ზრდა-განვითარებისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 14-20%-ს, მჟავიანობა — 7.5-13 გ/ლ-ს.

ბეგლარის ყურძენი გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი და საკუპაჟე ღვინოების დდასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 69

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
იუსტინე არველაძე

**იუსტინე არველაძე** (დ. 14 სექტემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა ტიუმენის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1971–1973 წლებში იყო ქარელის რაისაავადმყოფოს ექიმი–ანესთეზიოლოგი. 1973–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1981–1986 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჟორდანიას სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1986–1996 წლებში თბილისის I სამედიცინო სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე. 1996 წლიდან ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი. ავტორია 8 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ექიმი–ანესთეზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზატორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სხვადასხვა ტიპის კაპილარების ასაკობრივი ცვლილებები“, დაიცვა 1986 წელს.

## ჯილდოები
* 2000 — ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 19
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2003, გვ. 77
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 302

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ანესთეზიოლოგები
ბერბეშო

**ბერბეშო** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია ან მთავარი ძარღვების გასწვრივ გასდევს სუსტი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი საშუალო ან მსხვილი აქვს, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თხელკანიანია, ცვილისებრი ნაფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი ნაკლებხორციანია, წვენი სუსტადაა შეფერილი.

ბერბეშოს ზრდა და მოსავლიანობა საშუალოზე მაღალია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა საშუალოდ 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს და ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის მშრალი და წითელი საკუპაჟე ღვინოების დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 71

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბეროულა

**ბეროულა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებურადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი ხშირად ცილინდრულ-კონუსურია, იშვიათად ცილინდრული ან კონუსური, საკმაოდ კუმსი. მარცვალი თითქმის მრგვალია, საშუალო ზომისა და მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ძალიან თხლად დაფარული. რბილობი წვნიანია.

ბეროულა საშუალო ზრდა-განვითარების და მცირემოსავლიანია. მტევნის საშუალო წონა 130 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10.8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 71

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბეწოურა

**ბეწოურა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირ ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომის აქვს, თხელი, ცილინდრული ფორმის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღია-ვარდისფერი, მოყვითალო ელფერით. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივია, ცვილისებრი ნაფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია.

ბეწოურა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 157 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 6.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 74

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბზვანურა

**ბზვანურა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

გავრცელებულია ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბზვანის ვენახებში და სწორედ აქედან იღებს სახელწოდებას.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუაო ზომისაა, ცილინდრული, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი და ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან შებრტყელებული, შავი ფერის. წვენი სუსტადაა შეფერილი.

ბზვანურა საშუალო ზრდა-განვითარებისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 178 დღეა. სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 14-18%, ხოლო მჟავიანობა — 7.2-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 74

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები