open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გაბრიელ ანო

**გაბრიელ ანო** (; დ. 6 ნოემბერი, 1889 — გ. 10 აგვისტო, 1968) —  ფრანგი ფეხბურთელი, ფეხბურთის მწვრთნელი და ჟურნალისტი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე საფრანგეთის და გერმანიის საფეხბურთო კლუბებში და საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში.

ჟურნალისტური კარიერა ძირითადად სპორტულ ჟურნალ L'Équipe-ის რედაქციაში გაატარა, მუშაობდა L'Équipe-ის შვილობილი  საფეხბურთო ჟურნალის — France Football-ის მთავარი რედაქტორის თანამდებობაზე. გაბრიელ ანოს დიდი წვლილი მიუძღვის საფრანგეთში პროფესიონალური საფეხბურთო ჩემპიონატის ჩატარებაში, ასევე ჟურნალ L'Équipe-ის მთავარ რედაქტორთან, ჟაკ ფერანთან ერთად, ეკუთვნის იდეა ევროპის ჩემპიონთა თასის ჩატარებაზე. გაბრიელ ანოს უკავშირდება ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელის გამოვლენისა და მისთვის ოქროს ბურთის გადაცემის იდეაც.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* footballdatabase.eu

კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
ფანარიოტები

250px|მინიატიურა|ფანარიოტები ვლახეთში.
**ფანარიოტები** (, ) — საბერძნეთის სასულიერო პირთა და სავაჭრო-ფულადი არისტოკრატიის წარმომადგენლები ოსმალეთის იმპერიაში XVIII-XIX საუკუნის მიჯნაზე. სარგებლობდნენ მნიშვნელოვანი პრივილეგიებით, მათ შორის შეეძლოთ მაღალი თანამდებობების დაკავება ოსმალეთის ადმინისტრაციაში. ფანარიოტების ხელისუფლება გაუქმდა ვლახეთსა და მოლდოვაში ვლახეთის აჯანყების (1821 წ.) შედეგად, საბერძნეთში - საბერძნეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი რევოლუციის (1821-1829 წწ.) მსვლელობის დროს.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია
მოზამბიკის ტურიზმი

სანაპირო, შაი-შაისთან ახლოს]]
მოზამბიკს აქვს ტურიზმის განვითარების დიდი რესურსი. ქვეყნის ბუნებრივი სილამაზე, ველური ცხოველები და ისტორიული მემკვიდრეობა  უზრუნველყოფს  პლიაჟის, კულტურული და ეკო ტურიზმის ბრწყინვალე შესაძლებლობებს.

## ინტერესის სფეროები
### კაბუ-დელგადუ
* პემბა
* კირიმბასის კუნძულები
* კირიმბასის ეროვნული პარკი

### გაზა
* ბანინის ეროვნული პარკი
* ლიმპოპოს ეროვნული პარკი
* შაი-შაი

### ინიამბანე
* ბანინის ეროვნული პარკი
* ბაზარუტოს არქიპელაგი
* ბაზარუტოს ეროვნული პარკი
* ინიამბანე
* პომენეს ეროვნული ნაკრძალი
* ტოფო
* ვილანკულუში
* ზინავეს ეროვნული პარკი

### მანიკა
* ჩიმანიმანის ეროვნული ნაკრძალი

### მაპუტუ
* კუნძული ინაკა
* მაპუტუს დაცული ტერიტორიები
* მაპუტუს სპეციალური ნაკრძალი

### ნიასა
* ნიასის ნაკრძალი

### სოფალი
* გორონგოსის ეროვნული პარკი
* მარომეუ ბუფალოს ნაკრძალი

### ზამბეზი
* ჟილეს ეროვნული ნაკრძალი

## რესურსები ინტერნეტში
* Idyllic მოზამბიკი — აფრიკის ამომავალი ვარსკვლავი - სლაიდშოუ at *The Huffington Post*

კატეგორია:მოზამბიკის ტურიზმი
კატეგორია:აფრიკის ტურიზმი
ფათალი-შაჰი

**ფათალი-შაჰი** (; დ. 25 სექტემბერი, 1772 — გ. 23 ოქტომბერი, 1834) — ირანის შაჰი ყაჯართა დინასტიიდან (1797–1834). აღა-მაჰმად-ხანის ძმისშვილი. მის გამგებლობაში ფეოდალური შინაომებით დასუსტებული ირანი ევროპული კოლონიალიზმის მსხვერპლი გახდა. არმიაში შემოიღეს ევროპული სამხედრო ორგანიზაციისა და ჯარისკაცთა სწავლის მეთოდები. ფათალი-შაჰმა არათანასწორუფლებიანი ხელშეკრულებები დადო საფრანგეთთან (1807), დიდ ბრიტანეთთან (1801, 1809, 1814), რუსეთთან (1813, 1828). ფათალი-შაჰი ამიერკავკასიის ქვეყნებზე აცხადებდა პრეტენზიას, რომელსაც მოჰყვა 1804-1813 და 1826-1828 წლების ირან-რუსეთის ომები.

## შვილები
ვაჟები:

*მუჰამედ ალი მირზა (1788–1821)
*მუჰამედ ყული მირზა (1788–1874)
*მუჰამედ ვალი მირზა (1789–1869)
*აბას-მირზა (1789–1833
*ჰუსეინ ალი მირზა 1789–1835)
*ჰასან ალი მირზა (1789–1854)
*მუჰამედ თაქი მირზა (1791–1853)
*ალი ნაქი მირზა (დაიბადა 1793)
*შეიხ ალი მირზა (დაიბადა 1796)
*ალი შაჰ მირზა
*აბდულა მირზა
*იმამ ვერდი მირზა (1796–1869)
*მუჰამედ რეზა მირზა (დაიბადა 1797)
*მაჰმუდ მირზა (1799–1835)
*ჰეიდარ ყული მირზა (დაიბადა 1799)
*ჰუმაიუნ მირზა (1801–1857)
*ალაჰ ვერდი მირზა (1801–1843)
*ისმაილ მირზა (1802–1853)
*აჰმად ალი მირზა (დაიბადა 1804)
*ალი რეზა მირზა
*ქეიყუბად მირზა (დაიბადა 1806)
*ჰაჯ ბაჰრამ მირზა (დაიბადა 1806)
*შაპურ მირზა (დაიბადა 1807)
*მალექ ირაჯ მირზა (დაიბადა 1807)
*მანუჩეჰრ მირზა
*ქეიქავუს მირზა (დაიბადა 1807)
*მალექ ქასიმ მირზა (1807–1859)
*შაჰ ყული მირზა (დაიბადა 1808)
*მუჰამედ მეჰდი მირზა (დაიბადა 1808)
*ჯაჰან შაჰ მირზა (დაიბადა 1809)
*ქეიხოსროვ მირზა (დაიბადა 1809)
*ქიომართ მირზა (1809–1872)
*სულეიმან მირზა (დაიბადა 1810)
*ფათჰულა მირზა (1811–1869)
*მალექ მანსურ მირზა (დაიბადა 1811)
*ბაჰმან მირზა
*სულთან იბრაჰიმ მირზა (დაიბადა 1813)
*სულთან მუსტაფა მირზა (დაიბადა 1813)
*სულთან მუჰამედ მირზა
*სეიფულაჰ მირზა (დაიბადა 1814)
*იაჰია მირზა (დაიბადა 1817)
*მუჰამედ ემინ მირზა (1819–1886)
*ზექერია მირზა (დაიბადა 1819)
*ფარუჰსეირ მირზა (დაიბადა 1819)
*სულთან ჰამზა მირზა (დაიბადა 1819)
*თამაზ მირზა (დაიბადა 1820)
*ალი ყული მირზა (დაიბადა 1822)
*სულთან აჰმად მირზა (1824–1901)
*ისქანდერ მირზა
*ფარვიზ მირზა
*ჯალალედინ მირზა (დაიბადა 1826)
*ამანულაჰ მირზა
*სულთან ჰუსეინ მირზა
*ჰუსეინ ყული მირზა (1830–1900)
*ჰაჯ აბას ყული მირზა
*ნურულდარ მირზა
*ქამრან მირზა
*აურანგზებ მირზა (1831–1867)
*მუჰამედ ჰადი მირზა (დაიბადა 1832)

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სპარსეთის მონარქები
კატეგორია:ყაჯართა დინასტიის შაჰები
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1772
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1834
კატეგორია:XIX საუკუნის აზიის მონარქები
ფანასკერტის დარბაზობა

**ფანასკერტის დარბაზობა** — ქართულ ისტორიოგრაფიაში ამ ტერმინით ცნობილია გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფის ბაგრატ III-ის მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ცენტრალიზაციის განსამტკიცებლად გატარებული ღონისძიება, რომელიც ითვალისწინებდა მეფის ხელისუფლების მოწინააღმდეგეთ უვნებელყოფას. დაახლოებით 1010 წელს, ბაგრატ III-მ ფანასკერტში სანადიმოდ მოიწვია თავისი ნათესავები ბაგრატ არტანუჯელის ძენი სუმბატი და გურგენი. ვერაგულად შეიპყრო ისინი და თმოგვის ციხეში დაამწყვდია, სადაც 1012 წელს გარდაიცვალნენ. მის დროს კლარჯეთის ბაგრატიონთა სხვა მემკვიდრეებიც პატიმრობაში დაიხოცნენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კლარჯნი ხელმწიფენი
## წყარო
*მატიანე ქართლისა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1955

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
ფარაკანი

**ფარაკანი** — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, არტაანის პროვინციაში, მდინარე მტკვრის ნაპირას (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). ფარაკანის ზუსტი ადგილმდებარეობა არ არის დადგენილი. წყაროების ცნობით ფარაკანი, არტაანისა და კოლის ერისთავის რეზიდენცია იყო.

## ლიტერატურა 
* ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგნ. 3. თბ., 1958

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ფანასკერტი

**ფანასკერტი**, *ფანასკეთი, ფანასკეტი* — შუა საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ისტორიულ ტაოში (ამიერტაოში; ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია), მდინარე ფანასკერტის-წყალის ნაპირას.

## ისტორია
თავდაპირველად ფანასკერტი სამეფო სიმაგრე იყო. დაახლ. 1010 წელს ბაგრატ III-მ აქ მოიწვია „სადარბაზოდ“ უახლოესი ნათესავები — შავშეთისა და კლარჯეთის მფლობელები და დაატყვევა, მხარეები კი სამეფო ხელისუფლებას დაუქვემდებარა (თავად ბაგრატ III ფანასკერტშივე გარდაიცვალა 1014 წელს). ფანასკერტის პირველი მფლობელი იყო აზნაური ზაქარია ასპანისძე. მეფე თამარმა 1191 წელს აჯანყებულ ფეოდალ გუზან ტაოსკარელის წინააღმდეგ ბრძოლაში გამოჩენილი ერთგულებისათვის იგი შავშეთ-კლარჯეთ-ტაოს მონაპირე ერისთავად დაამტკიცა, რადგან იგი წარმოშობით ფანასკერტიდან იყო, ამიტომ  ფანასკერტის ციხე მთლიანად საერისთავოს ცენტრი გახდა და სანაპირო — საერისთავოც ფანასკერტად იწოდა. 1400 წელს თემურლენგის ჯარმა დიდი გაჭირვებით მოახერხა ფანასკერტის ციხის აღება. XVI საუკუნეში ფანასკერტი ოსმალეთმა დაიპყრო; ამიერიდან იგი ფანაკის ლივის (ადმინისტრაციული ერთეული) ცენტრი იყო.

## ეტიმოლოგია
## ლიტერატურა 
*მ. ჯანაშვილი, „ვახუშტი ბატონიშვილი - საქართველოს გეოგრაფია“, ტფ., 1904, გვ. 227
**ბერძენიშვილი დ.*, ფანასკერტელთა ფეოდალური საგვარეულოს ისტორიიდან (წერაქვის უცნობ წარწერასთან დაკავშირებით), «საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული», 1960, ტ. 1

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
სტოკ-ონ-ტრენტი

**სტოკ-ონ-ტრენტი** () ან უბრალოდ **სტოკი** — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, მდინარე ტრენტის ნაპირზე, აღმოსავლეთ მიდლენდის რეგიონის და სტაფორდშირის საგრაფოს უდიდესი ქალაქი. მოსახლეობა — 249 000, ხოლო მეტროპოლიის 469 000 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
სენტ-პოლი

**სენტ-პოლი** — ქალაქი ამერიკის შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ ნაწილში, მინესოტის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. 285 068 (2010) მცხოვრები, ქალაქ მინეაპოლისსა და გარეუბნებთან ერთად 2 მილიონ 100 ათასი ადამიანი. ნავსადგური მდინარე მისისიპი მარცხენა ნაპირზე. სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი. დიდი სავაჭრო-საფინანსო და სამრეწველო ცენტრი. სატრანსპორტო მანქანათმშენებლობა, ელექტროტექნიკური და ქიმიური საწარმოები. კვების, ხის დასამუშავებელი მრეწველობები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
კონსეისან-და-ფეირა

**კონსეისან-და-ფეირა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს.

2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 826 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 159.776 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 130,34 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
შუააზიური ნაგაზი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|შუა აზიური ნაგაზი
**შუააზიური ნაგაზი** — ძაღლის ერთ-ერთი უძველესი ჯიში შუა აზიიდან. არ წარმოადგენს ხელოვნური სელექციის შედეგად მიღებულ სახეობას. გამოიყენება დაცვისათვის და საყარაულოდ. ჯიში ისტორიულად გავრცელებულია შუა აზიის ხალხებს შორის. აღიარებულია კინოლოგთა საერთაშორისო ფედერაციის მიერ, როგორც რუსული წარმოშობის ძაღლი. 

## სქოლიო
კატეგორია:აზიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
სპორანგიუმი

მარჯვნივ|მინი|სპორანგიუმი
**სპორანგიუმი** — ერთუჯრედიანი ან მრავალუჯრედიანი ორგანო, რომელშიც სპორები წარმოიქმნება. ზოგიერთი ერთუჯრედიანი მწვანე წყალმცენარის სხეული მთლიანად გარდაიქმნება სპორანგიუმად. მრავალუჯრედიანი წყალმცენარეების, მაგალითად ულოტრიქსის, ულვას, სპორანგიუმებად გარდაქმნილი უჯრედები არაფრით არ განსხვავდებიან სხვა უჯრედებისაგან.
ხავსების სპორანგიუმი კოლოფის სახისაა, გვიმრანაირები ვითარდება სპოროფილებზე ან მათ უბეებში. სპორანგიუმი ერთეულია ან შეგროვილია ჯგუფებად (სორუსებად), თავისუფალი ან შეზრდილია. ტოლსპორიანი გვიმრანაირები ივითარებენ ერთი სახის სპორანგიუმებს. განსხვავებულსპორიანები კი 2 სახის სპორანგიუმებს — მიკრო და მეგასპორანგიუმებს და, შესაბამისად  მიკრო და მეგა სპორებს; მიკროსპორისაგან ვითარდება მამრობითი, მაკროსპორისაგან — მდედრობითი წინაზრდილი.

ფოთლებს, რომლებიც ატარებენ სპორანგიუმებს, უწოდებენ სპოროფილებს. იმ შემთხვევაში, თუ მცენარე განსხვავებულსპორიანია, შესაბამისად სპორანგიუმის მატარებელი ფოთოლიც მიკროსპოროფილი ან მეგასპოროფილი იქნება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ანატომია
კასტილიის სამეფო

**კასტილიის სამეფო** (, ) — მდებარეობდა არაგონისა და პორტუგალიის სამეფოებს შორის —  პირენეის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში.

ამ სამეფოს სახელწოდება — კასტილია ნიშნავს ქალაქების, ანუ კოშკების ქვეყანას. კასტილიაში დიდი რაოდენობით იყო თავისებური სტრუქტურის მქონე ქალაქები. ისინი ძველად ციხე-სიმაგრეებს წარმოადგენდნენ, რომელთა დანიშნულება თავდაცვა იყო და ამავე დროს სამხრეთისკენ მოგზაურობის საიმედო დასაყრდენს ქმნიდნენ. ქალაქების მოსახლეობა სამხედრო საქმეს ეწეოდა. მათგან დგებოდა ცხენოსნებისა და ქვეითების შეიარაღებული რაზმები. ქალაქები ხშირად დამოუიკიდებელ ლაშქრობებს აწყობდნენ მავრების წინააღმდეგ. ქალაქის შეიარაღება და ბრძოლისათვის მზადყოფნა მათ შესაძლებლობას აძლევდა დამოუკიდებლობა შეენარჩუნებინათ აგრეთვე ესპანელი მსხვილი ფეოდალების ხელყოფისაგანაც.

თავიანთი დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად და მავრების წინააღმდეგ საბრძოლველად ქალაქები ურთიერთშორის კავშირს ამყარებდნენ, რომელსაც ჰერმანდადი ეწოდებოდა. მეტი სიძლიერის მოპოვების მიზნით ისინი ხშირად უკავშირდებოდნენ გლეხურ თემებს — „ბეჰეტრიებს“. სამხედრო საქმიანობასთან ერთად ისინი სოფლის მეურნეობასაც მისდევდნენ.

## ლიტერატურა
* გ. ტივაძე, შუა საუკუნეების ისტორია, ტ. 2. თბ. 1970.გვ. 114-116

კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
საბერძნეთის ბნელი ხანა

[მინი|[გვიან ბრინჯაოს ხანის კოლაფსის რუკა]]
**საბერძნეთის ბნელი ხანა** — ძვ. წ. 1100-600, როდესაც ძვ. წ. 1200-იან წლებში ბევრი მიკენელი გაიქცა სამშობლოდან, საბერძნეთში „ბნელი საუკუნეების“ დაცემის ხანა დაიწყო, მათი ტერიტორია ახალმა ხალხმა — დორიელებმა დაიკავეს. ამ 500-წლიანი პერიოდის ისტორიული ჩანაწერი არ არსებობს. დორიელებს არ ჰქონდათ დამწერლობა და მათი ისტორია ზეპირსიტყვიერებაში აისახებოდა. დორიელებს არ გააჩნდათ მიკენელთა მსგავსი კულტურა. ისინი მეტყველებდნენ ბერძნულის სხვა დიალექტზე.

## ისტორიული საგები 
დორიელებმა მიკენური პერიოდი ვრცელ პოემაში გააცოცხლეს. როდესაც ფინიკიელებისგან დამწერლობა გადაიღეს, ამ პოემებს წერილობითი სახე მისცეს. ჩვენამდე მოაღწია ორმა პოემამ, ჰომეროსის „ილიადამ“ და „ოდისეამ“.

## ქალაქური ცხოვრება 
ბნელ ხანაში ქალაქური ცხოვრება ჩაკვდა და მოქალაქეებს სამხედრო ბელადები მართავდნენ. ქალაქები აღდგა და დაიწყო ზღვისგაღმა მიწების კოლონიზაცია (ძვ. წ. 600). ძალაუფლება ხელში ჩაიგდეს „ტირანებმა“ და „ოლიგარქებმა“. ვითარდებოდა ვაჭრობა და იზრდებოდა მოსახლეობა. არეულობის პერიოდის შემდეგ, ძვ. წ. 500-იან წლებში, ათენში და ზოგიერთ სხვა ქალაქში მთავრობის, სამართალისა და ვაჭრობის გარდაქმნის მიზნით რეფორმატორებს უხმეს. ასე დაიწყო საბერძნეთის კლასიკური პერიოდი.

## ლიტერატურა 
* *მსოფლიოს ისტორიის ენციკლოპედია, 2009, 2010, გამ. ელფი, ISBN-13 978-99940-44-08-5*

კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
კატეგორია:რკინის ხანის საბერძნეთი
სიდამო

მინი|სიდამოს ხალხთა საცხოვრებელი ადგილი
**სიდამო** — ეთიოპიის სამხრეთ-დასავლეთ მთებში მცხოვრებ ხალხთა ჯგუფის სახელწოდება. საერთო რაოდენობა დაახლოებით 2 მილიონი ადამიანი. ლაპარაკობენ ქუშიტურ ენებზე. უმრავლესობა ქრისტიანობას აღიარებს, ნაწილი კი ისლამს. შენარჩუნებული აქვთ ტრადიციული ტომობრივი კულტები. მათი ძირითადი საქმიანობაა მთის მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა და თევზჭერა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
ბაქტრიის ვაკე

**ბაქტრიის ვაკე** — მთისპირა ვაკე ავღანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ამუდარიის მარცხენანაპირეთში. სიგრძე დაახლოებით 400 კილომეტრი, სიგანე 140 კილომეტრამდე, სიმაღლე 500 მეტრიდან 250 მეტრამდე. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში, რომელიც ქვიშიან-თიხიანი ნალექებითა და ლიოსებითაა აგებული. სამხრეთ ნაწილი დახრილი პროლუვიური ვაკეა, რომელიც წარმოადგენს მთის მდინარეთა და ხევების შეერთებულ დელტებს. ჩრდილოეთ ნაწილში ბრტყელი დაბალი ტერასებიანი რელიეფია. ჰავა მშრალი და სუბტროპიკულია. ივლისში საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით 31°C, ხოლო იანვარში 3°C-ს აღწევს. ნალექები 150-250 მმ წელიწადში, მაქსიმუმი-გაზაფხულზე. ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში გაბატონებულია ქვიშიანი უდაბნოს ლანდშაფტი, სამხრეთში ქვიშიან-თიხიანი უდაბნოებია თაყირებითა და მლაშობებით. მდინარე ამუდარიის გასწვრივ ტუგაის ტიპის შალდამები და მდელოებია. ვაკის სამხრეთ ნაწილში მშრალ დელტებში არის ოაზისების ზოლი, სადაც განლაგებულია ქალაქები: მაზარი-შარიფი, თაშყურღანი, შიბარღანი და სხვა. მოჰყავთ ბამბა, ხორბალი, შაქრის ჭარხალი, ბრინჯი, მისდევენ მეცხვარეობას და მეცხენეობას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ავღანეთის გეოგრაფია
სინხაის რევოლუცია

**სინხაის რევოლუცია** — ბურჟუაზიული რევოლუცია ჩინეთში 1911-1913 წლებში, დაამხო მანჯურიელთა ცინის დინასტია და ჩინეთი რესპუბლიკად გამოაცხადა. რევოლუცია დაიწყო ძველი ჩინური კალენდრის მიხედვით „სინხაის“ წელს. გაპირობებული იყო მანჯურიის დინასტიის დამხობის ისტორიული აუცილებლობით, იგი მხარს უჭერდა ფეოდალურ წესებს და ამუხრუჭებდა კაპიტალიზმის განვითარებას ჩინეთში. რევოლუციური მამოძრავებელი ძალები იყვნენ: ეროვნული ბურჟუაზია, გლეხობა, მუშები, ლიბერალი მემამულეები. რევოლუცია დაიწყო ჯარისკაცთა აჯანყებით 1911 წლის 10 ოქტომბერს, ქალაქ უჩანში. ნოემბრის ბოლოს სამხრეთ, ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ჩინეთის 15 პროვინციაში დაემხო მანჯურიის დინასტიის ხელისუფლება. აჯანყებულ რაიონებს სათავეში მოექცნენ ლიბერალური ბურჟუაზია და მემამულეთა წარმომადგენლები. ცინებმა მოიწვიეს რეაქციონერი გენერალი იუან შიკაი და 2 ნოემბერს პრემიერ-მინისტრად და მთავარსარდლად დანიშნეს. იგი ლავირების პოლიტიკას ატარებდა ცინების მთავრობასა და რევოლუციონერებს შორის. ჩინეთის რესპუბლიკური ბანაკის წარმომადგენლებმა დაიწყეს იუან შიკაისთან მოლაპარაკება. 29 დეკემბერს აჯანყებული პროვინციების დელეგატების კრებამ (ნანკინი) ჩინეთის რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად აირჩია ემიგრაციიდან დაბრუნებული სუნ იატსენი, მაგრამ იმპერიალისტურმა ქვეყნებმა არ ცნეს ნანკინის მთავრობა. რევოლუციური ბანაკის შემთანხმებლურმა უმრავლესობამ მოითხოვა, სუნ იატსენის ნაცვლად იუან შიკაის დაეკავებინა პრეზიდენტის პოსტი. 1912 წლის 12 თებერვალს მანჯურიელი იმპერატორი გადადგა ტახტიდან, ხოლო 15 თებერვალს ნანკინის კრებამ იუან შიკაი აირჩია დროებით პრეზიდენტად.

იუან შიკაიმ ისარგებლა ლიბერალური წრეებისა და ბურჟუაზიული დემოკრატიის სისუსტით და საერთაშორისო იმპერიალიზმის დახმარებით დაამყარა სამხედრო-ფეოდალური დიქტატურა.

## ლიტერატურა
ზბიგნევ პრაისნერი

**ზბიგნევ პრაისნერი**  () (დ. 20 მაისი, 1955) — პოლონელი კომპოზიტორი. იგი საზოგადოების ფართო მასებისთვის ცნობილი გახდა ცნობილ პოლონელ კინო-რეჟისორ კშიშტოფ კისლოვსკისთან მუშაობის შედეგად.

მას, როგორც მუსიკოსს, განათლება არსად მიუღია. ის სწავლობდა კრაკოვის უნივერსიტეტში ისტორიასა და ფილოსოფიას და მუსიკალური სკოლა არავისთან და არსად აქვს გავლილი. მასზე, როგორც მუსიკოსზე, გავლენა იქონია ნიკოლო პაგანინისა და ჟან სიბელიუსის შემოქმედებამ. სწორედ მან დაწერა მუსიკა კშიშტოდ კისლოვსკის, როგორც მას უწოდებენ, უკიდურესად ამბიციური ტრილოგიისთვის „სამი ფერი: თეთრი“, „სამი ფერი: ლურჯი“, „სამი ფერი: წითელი“, სადაც გაჟღერდა ევროპის გამაერთიანებელი სიმღერა. ამ სიმღერის ტექსტის ავტორი კი ნობელის პრემიის პრიზიორი პოლონელი პოეტი უისლავა შიმბორსკაა.

პრეისნერის არანჟირებით 2006 წელს შეიქმნა დევიდ გილმურის სოლო-ალბომი „კუნძულზე“. მიუხედავად იმისა, რომ მისის სახელი ხშირად კისლოვსკის სახელთან ასოცირედებოდა, მან კისლოვკის გარდაცვალების შემდგომაც განაგრძო აქტიური მოღვაწეობა. პრეისნერი უშუალოდ მუშაობდა ისეთ ცნობილ რეჟისეორებთან, როგორებიც არიან ფრენსის ფორდ კოპოლა და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:პოლონელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Top Eleven Football Manager

**Top Eleven Football Manager** — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული, ონლაინ საფეხბურთო მენეჯერი. NORDEUS-ის პროდუქტი. რეგისტრირებულ მოთამაშეთა რაოდენობა აღწევს 10 000 000-ს. თამაში გაშვებულია 34 ენაზე, მათ შორის ქართულადაც. საფეხბურთო მენეჯერის სათამაშოდ აუცილებელია Facebook-ის ანგარიშის ქონა, თამაში შესაძლებელია ოფიციალურ საიტზე, facebook აპლიკაციით. თამაში ასევე ხელმისაწვდომია Android-ისა და iOS-ის ოპერაციული სისტემებზე.

## აღწერა
თამაში დაყოფილია სეზონებად. თითო სეზონი გრძელდება 28 დღის განმავლობაში, რომლის დროსაც მოთამაშეს 3 სახის ტურნირზე შეუძლია მონაწილეობა: საფეხბურთო ლიგა, ჩემპიონთა ლიგა და საფეხბურთო თასი;  თასსა და ლიგაზე ყველა გუნდი იღებს მონაწილეობას, ხოლო ჩემპიონთა ლიგაზე სათამაშოდ საჭიროა წინა სეზონის ლიგაში საუკეთესო ოთხეულში მოხვედრა. ყოველი სეზონის შემდეგ, ლიგის რეიტინგის პირველი 7 გუნდის მენეჯერი გადადის ახალ დონეზე, ხოლოდ დანარჩენი 7 გუნდის მენეჯერი იგივე დონეზე რჩება. ამჟამადად არის სულ 50 დონე, თუმცა ჯერ ამ დონემდე არავის მიუღწევია.

## ძირითადი მახასიათებლები
მოთამაშეს შეუძლია:
* თავისი გუნდი შექმნა;
* საფეხბურთო სტადიონისა და დამხმარე ნაგებობების აშენება;
* ახალგაზრდული აკადემიის შექმნა;
* ტურნირებში მონაწილეობის მიღება;
* საკუთარი გუნდის მოთამაშეების ინდივიდუალური ვარჯიშის დაგეგმვა;
* საკუთარი გუნდის შემადგენლობისა და ფინანსების მართვა. 
* საკუთარი გუნდის ფეხბურთელების LIVE შეთავაზებების რეჟიმში გაყიდვა და ამავე რეჟიმში ახალი მოთამაშეების ყიდვა; 
* გუნდის განლაგების დაყენება, მოთამაშეთა გაწვრთნა, პერსონალური ვარჯიში და მათთვის სპეციალური საფეხბურთო შესაძლებლობების სწავლება;
* მატჩების ცქერა, ონლაინ რეჟიმში ცვლილებების განხორციელება და სხვადასხვა დავალებებათა განკარგვა.
* Facebook მეგობართა გუნდების თამაშისთვის თვალის მიდევნება და მათთან ამხანაგური მატჩების გამართვა.
* გუნდის სპონსორის არჩევა; 
* სიახლეების მიღება შემადგენლობის, სპონსორებისსა და მეგობარ გუნდების შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ''Company's official site*
* *Game's official site*
* *Top Eleven Football Manager* on Facebook
* *Top Eleven for Android*
* *Top Eleven for iOS''

## სქოლიო
კატეგორია:Facebook-ის თამაშები
მაკაჟუბა

**მაკაჟუბა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალური მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 229 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 707.098 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,88 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ხანგრძლივი ნიშნობა

**ხანგრძლივი ნიშნობა** () — 2004 წლის ფრანგული რომანტიკული ანტიმილიტარისტული ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს ოდრი ტოტუ. 

## სიუჟეტი
მატილდე და მანეკი დანიშნულები არიან. მანეკი შეგნებულად დაიჭრება ხელში, რათა სამხედრო სამსახურისგან გათავისუფლდეს და საცოლესთან დაბრუნდეს. სავარაუდოდ სომის ბრძოლაში დაიღუპა. მის საცოლე მატილდეს მშობლები ადრე დაეღუპა და თავად კოჭლია. მატილდე ცრუმორწმუნეა და მანეკის სიცოცხლე სხვადასხვა გარემოებებზე დამოკიდებული ჰგონია. ის საქრმოს ძებნას დაიწყებს. მატილდე გაიცნობს ტინა ლომბარდის შურს იძიებს საკუთარი საყვარელის მკვლელზე. ასევე ელოდი გორდეს, რომელიც ქრმის დაჟინებული მოთხოვნით მეექვსე შვილზე სხვა კაცისგან ორსულდება, რადგან ექვსი შვილის მშობლებს ჯარიდან ათავისუფლებენ. მატილდეს ოჯახს სელესტინ პუ ეწვევა, რომელიც ფრონტზე დაღუპულების ამბავს უყვება მათ და ყველაფერს უამბობს, რაც მანეკის შესახებ იცის. საბოლოოდ მანეკი ცოცხალი აღმოჩნდება და მატილდე მას შეხვდება.

## როლებში
*ოდრი ტოტუ — მატილდე
*გასპარ ულიე — მანეკ ლანგონე
*მარიონ კოტიარი — ტინა ლომბარდი
*ჟული დეპარდიე — ვერონიკა პასავანი
*ჯოდი ფოსტერი — ელოდი გორდე
*ფრანსუა ლევანტალი — ტუვენელი 
*ალბერ დიუპონტელი — სელესტინ პუ
*ვირჯილ ლეკლერი — ახალგაზრდა მანეკი 
*სოლნე ლე პეკონი — ახალგაზრდა მატილდე 

## ჯილდოები
ფილმმა დაიმსახურა 4 სეზარი, ასევე მიიღო  ოსკარის ნომინაციები საუკეთესო ოპერატურასა და მხატვრულ გაფორმებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები პირველი მსოფლიო ომის შესახებ
კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ანტიმილიტარისტული ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების რომანტიკული ფილმები
კატეგორია:ჟან-პიერ ჟენეს ფილმები
სესილ ბ. დემილის ჯილდო

**სესილ ბ. დემილის ჯილდო** — ამერიკული ოქროს გლობუსის დაჯილდოების საპატიო ჯილდო, რომელიც გაიცემა გართობის სფეროში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის. პირველად გაიცა 1952 წელს და გადაეცა რეჟისორ სესილ დემილს. სწორედ მისი სახელი ეწოდა ჯილდოს.

## ლაურეატები
* 1952: სესილ ბ. დემილი (70 წლის)
* 1953: უოლტ დისნეი (51 წლის)
* 1957: მერვინ ლეროი (56 წლის)
* 1960: ბინგ კროსბი (56 წლის)
* 1961: ფრედ ასტერი (60 წლის)
* 1965: ჯეიმზ სტიუარტი (56 წლის)
* 1967: ჩარლტონ ჰესტონი (43 წლის)
* 1968: კირკ დუგლასი (51 წლის)
* 1969: გრეგორი პეკი (52 წლის)
* 1970: ჯოან კროუფორდი (65 წლის)
* 1971: ფრენკ სინატრა (55 წლის)
* 1972: ალფრედ ჰიჩკოკი (72 წლის)
* 1973: სემუელ გოლდვინი (90 წლის)
* 1974: ბეტი დეივისი (65 წლის)
* 1976: არ გაცემულა
* 1980: ჰენრი ფონდა (74 წლის)
* 1982: სიდნი პუატიე (54 წლის)
* 1983: ლოურენს ოლივიე (75 წლის)
* 1984: პოლ ნიუმანი (59 წლის)
* 1985: ელიზაბეტ ტეილორი (52 წლის)
* 1987: ენტონი ქვინი (71 წლის)
* 1988: კლინტ ისტვუდი (57 წლის)
* 1989: დორის დეი (64 წლის)
* 1990: ოდრი ჰეპბერნი (60 წლის)
* 1991: ჯეკ ლემონი (65 წლის)
* 1993: ლორენ ბეკოლი (68 წლის)
* 1994: რობერტ რედფორდი (57 წლის)
* 1995: სოფი ლორენი (60 წლის)
* 1996: შონ კონერი (65 წლის)
* 1997: დასტინ ჰოფმანი (59 წლის)
* 1998: შირლი მაკლეინი (63 წლის)
* 1999: ჯეკ ნიკოლსონი (61 წლის)
* 1991: ბარბრა სტრეიზანდი (57 წლის)
* 2001: ალ პაჩინო (60 წლის)
* 2002: ჰარისონ ფორდი (65 წლის)
* 2004: მაიკლ დუგლასი (59 წლის)
* 2005: რობინ უილიამსი (53 წლის)
* 2006: ენტონი ჰოპკინზი (68 წლის)
* 2007: უორენ ბიტი (69 წლის)
* 2008: არ გაცემულა
* 2009: სტივენ სპილბერგი (62 წლის)
* 2010: მარტინ სკორსეზე (67 წლის)
* 2011: რობერტ დე ნირო (67 წლის)
* 2012: მორგან ფრიმენი (74 წლის)
* 2013: ჯოდი ფოსტერი (67 წლის)
* 2014: ვუდი ალენი (78 წლის)

## რესურსები ინტერნეტში
* goldenglobes.org 

კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ჟან-პიერ ჟენე

**ჟან-პიერ ჟენე** (; დ. 3 სექტემბერი, 1953, როანი, საფრანგეთი) — ფრანგი კინორეჟისორი და სცენარისტი. გადაღებული აქვს 7 ფილმი, მათგან ექვსის სცენარისტი თავად არის. თანამშრომლობს სცენარისტ გიიომ ლორენთან. ჟენეს ეკუთვნის ცნობილი ფილმი „ამელი“, რომლისთვისაც მიიღო BAFTA-სა და სეზარის ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
*2001- ამელი ''(Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain)* 
*2004 - ხანგრძლივი ნიშნობა *(Un long dimanche de fiançailles)''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Jean-Pierre Jeunet Virtual History-ზე

კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები
კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტროფეი (ჯილდო)

[thumb|257px|right|[უეფას ჩემპიონთა ლიგა|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ტროფეი.]]
**ტროფეი** (, ) — ჯილდო კონკრეტული მიღწევისთვის ან დამსახურებისთვის და წარმოადგენს აღიარების ერთგვარ მტკიცებულებას. უმეტესად ტროფეი გადაეცემა სპორტულ შეჯიბრში გამარჯვებულ სპორტსმენს ან  გუნდს. ძირითადად გამარჯვებულ სპორტსმენებს ტროფეისთან ერთად გადაეცემათ მედლები. ასევე ტროფეის გადასცემენ გამარჯვებულებს კინოხელოვნების და სხვა სახის კულტურულ დაჯილდოებებზე.

ტროფეის ყველაზე გავრცელებული ტიპია გრავირებული თასი ან სინი, ასევე ხშირია ცხოველების, ადამიანების და სხვადასხვა უსულო საგნების ქანდაკებები, სტილიზებული წარწერები ან ლოგოები.

სიტყვა ტროფეი ბერძნული წარმოშობისაა: ტროფეუმი (, ) — ანტიკურ საბერძნეთში და რომში ეწოდებოდა ნაგებობას, რომელსაც მტერთან გამარჯვების აღსანიშნავად აგებდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Awards and Recognition Association - ჯილდოების და აღიარებების ასოციაცია 
კატეგორია:სპორტი
ტროფეი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით **ტროფეი** შეიძლება აღნიშნული იყოს:

* ტროფეი — ჯილდო კონკრეტული მიღწევისთვის ან დამსახურებისთვის.
* ტროფეი — ომის დროს გამარჯვებულის მიერ ხელში ჩაგდებული საჭურველი და სხვა სამხედრო ქონება; ალაფი; ნადავლი.
* ტროფეი — ორნამენტი არქიტექტურაში, რომელიც გამოხატავს საჭურველს, აბჯარს.

;იხილეთ აგრეთვე:
* ტროფეუმი — ნაგებობა ანტიკურ საბერძნეთში და რომში, რომელსაც მტერთან გამარჯვების აღსანიშნავად აგებდნენ.
ნანდას იმპერია

220px|მინიატიურა|ნანდას იმპერია
**ნანდას იმპერია** — სახელმწიფო ინდოეთში (მაგადჰა) რომელსაც მართავდა წინა — შიშუნაგის დინასტის მეფე მაჰანანდინას უკანონო ვაჟის დინასტია.

## ისტორია 
პირველი მეფე, მაჰაპადმა ნანდა გარდაიცვალა 88 წლის ასაკში. ხოლო მთელი მისი დინასტია ქვეყანას მართავდა დაახლოებით 100 წელიწადი. ნანდას დინასტია შეცვალა მაურიების დინასტიამ. 
მაჰაპადმა ნანდა იყო ქშატრიების მოწინააღმდეგე და გამანადგურებელი. მან გაიმარჯვა მრავალრიცხოვან მეფეებზე და გააფართოვა თავისი სამეფოს ტერიტორია დეკანის სამხრეთამდე. უკანასკნელი მეფე იყო დჰანა ნანდა, რომელსაც მოუხდა ბრძოლა ალექსანდრე მაკედონელის წინააღმდეგ.  მაურიების ომზე ნანდას წინააღმდეგ მოგვითხრობს პლუტარქე.

ნანდები იყვნენ დაბალი სოციალური წარმოშობის. ერთი წაყაროს მოწმობით მეფე მაჰაპადმა იყო შუდრა, მეორეს ცნობით — დალაქისა და კურტიზანის შვილი. ნანდა იყო პირველი დინასტია ინდოეთში, რომელიც არ ეკუთვნოდა ქშატრიების კასტას. 

ნანდას დინასტია იყო  პირველ ინდოელ მეფეთა გვარი, რომლებმაც შექმნეს იმპერია. მათ მიიღეს მაგადჰას დიდი სამეფო და მოისურვეს მისი გაფართოება შემდგომ. მათ შექმნეს არმია 20 000 ცხენოსნის, 200 000 ქვეითის, 2 000 მეეტლის და 3 000 სპილოსგან. მაგრამ მათ ვერ შეძლეს ამ არმიის გამოყენება ალექსანდრე მაკედონელის წინააღმდეგ, რადგან ბერძნებმა დჰანა ნანდას მმართველობისას აიღეს პენჯაბი.

ნანდას იმპერიას ჰქონდა კარგად ორგანიზებული ადმინისტრაცია, საგადასახადო სისტემა. იმ პერიოდისათვის მოწინავე ინფრასტრუქტურა. აგებდნენ არხებს, რწყავდნენ მიწას. 

იმპერიის განადგურება ძვ.წ. 321 წელს მოახერხა მეფე ჩანდრაგუპტა მაურიამ, რომელმაც სათავე დაუდო მაურიების დინასტიას.

## ნანდას მეფეთა სია 
* მაჰაპადმა ნანდა დაახლოებით ძვ.წ. 424 წლიდან — ? 
* პანდჰუკა 
* პანგჰუპატი 
* ბჰუტაპალა
* რაშტრაპალა 
* გოვიშანაკა 
* დაშასიდკჰაკა  
* ვაივარტა  
* დჰანა (არგამესი?)  —  დაახლოებით ძვ.წ. 321 წელი.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* ინდოეთის ისტორია

კატეგორია:აზიის ყოფილი იმპერიები
კატეგორია: ძველი ინდოეთი
კატეგორია: ძველი მსოფლიოს ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში
სეფისკვერი

**სეფისკვერი** — ზიარებისათვის განკუთვნილი ლიტურგიული პური. საბას მიხედვით, „დიდებულთ კვერი“. ზიარებისას სეფისკვერის ჭამა და ღვინის შესმა განასახიერებდა ქრისტეს ხორცთან სა სისხლთან მორწმუნის სიმბოლურ შერწყმას. 

## სეფისკვერი აფუებულ ცომზე
მინი|ორფენიანი სეფისკვერი
დიოფიზიტების სეფისკვერს, მონოფიზიტების სეფისკვერისაგან განსხვავებით, საფუვრიანი ცომისაგან ამზადებდნენ. მართლმადიდებლური სეფისკვერი შეიძლება იყოს, როგორც ერთი ასევე ორ ფენიანი (ნაწილიანი). ერთ ფენიანი სეფისკვერი უფრო არქაულია, ხოლო ორ ფენიანი თანამედროვე. ორ ფენიანი სეფისკვერი გულისხმობს ქრისტეს ორ ბუნებას და წირვალოცვის დროს გამოიყენება ხუთი სეფისკვერი (ოთხი ჯვრიანი და ერთი ღვთისმშობლის გამოსახულებით), ხოლო აღდგომის მარხვაში, პირველშეწირულისთვის შვიდი სეფისკვერი (ექვსი ჯვრიანი და ერთი ღვთისმშობელი). ერთფენიანი სეფისკვერი თავისთვაში მოიცავს ხუთ სეფისკვერს და მასზე გამოსახულება ერთი დიდი ბეჭდით დაიტანება. ბეჭდები, მზადდება როგორც ხისგან (ძირითადად ბზისაგან), ასევე ქვისგან, პლასტმასისაგან და ლითონისაგან.

Image:Print prosphora (Georgia) (1).jpg|ქვის ბეჭედი საქართველოს ეროვნული მუზეუმიდან
Image:Print prosphora (Georgia) (2).jpg|ქვის ბეჭედი საქართველოს ეროვნული მუზეუმიდან
Image:Print prosphora (Solovki).jpg|ღვთისმშობლის ბეჭედი ორფენიანი სეფისკვერისათვის
Image:21-prosphore.jpg|სეფისკვერის ბერძნული ბეჭედი ერთფენიანი სეფისკვერისათვის

სეფისკვერის ზედა ნაწილზე გამოსახულების დასადებად ედება სპეციალური სეფისკვერის ბეჭედი, რომელზედაც გამოსახულება სარკისებურად არის ამოტვიფრული. მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ლიტურგიისას გამოიყენება ხუთი სეფისკვერი, აქედან ოთხი ჯვრიანია, ხოლო მეხუთე ღვთისმშობლის გამოსახულებიანი. ჯვრიან სეფისკვერს მის ოთხ ადგილას აწერია ასომთავრული ქარაქმიანი წარწერა — **Ⴈ~Ⴣ Ⴕ~Ⴄ Ⴛ~Ⴊ Ⴅ~Ⴢ** (იესუჳ ქრისტე ძლევაჲ) ან „იესო ქრისტე ღმრთისა“. 

XI საუკუნიდან საქართველოში სირიულ-პალესტინური (წმინდა იაკობის) ლიტურგია ბიზანტიური (იოანე ოქროპირის) ლიტურგიით შეიცვალა. ამ უკანასკნელის საწესო ქმედებისას პირველი სეფისკვერის გულიდან იღებენ კვადრატ ნაჭერს-საუფლოს ანუ ტარიგს, რომელიც სიმბოლურად ქრისტეს სხეულს განასახიერებს და დებდნენ შუა ფეშხუმში. მეორე (ღვთისმშობლის გამოსახულებიანი) სეფისკვერიდან ჭრიან აგრეთვე ტოლფერდა სამკუთხედის ფორმის ნაჭერს, რომელიც სიმბოლურად ნიშნავდა ღვთისმშობლის ღვაწლს ქრისტეს განხორციელებაში, და ათავსებდნენ საუფლოს მარჯვნივ. მესამე სეფისკვერიდან მის მარცხნივ დებდნენ 9 სამკუთხედ ნაწილს, რომლებიც ანგელოზთა 9 დასს განასახიერებდა, ქვემოთ კი მეოთხე და მეხუთე სეფისკვერებიდან ამოკვეთილ კვადრატის ფორმის ნაწილაკებს, რომლებიც მიცვალებულთა და ცოცხალთა მოსახსენიებლად იყო განკუთვნილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საეკლესიო ნივთები
სუბორდინაცია (ფილმი)

**სუბორდინაცია** — 2007 წლის ქართული დრამატული ფილმი. ასახავს ქართველ ახალგაზრდებში გავრცელებულ ნარკომანიის პრობლემას.

## როლებში
*ირაკლი გაბაშვილი 
*თორნიკე ბზიავა
*ლევან დობორჯგინიძე
*დათო იაშვილი
*გიორგი ხაჩიძე
*დიმიტრი ბოკერია
*დავით კოვზირიძე
*დარეჯან ხარშილაძე
*დავით კვირცხალია

## რესურსები ინტერნეტში
*ფილმი youtube-ზე

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:2007 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ნარკომანიის შესახებ
მირანგაბა

**მირანგაბა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალური მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 323 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 952.295 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8,36 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
სეიდების მოძრაობა

**სეიდების მოძრაობა** — ანტიფეოდალური და ანტიმონღოლური სახალხო მოძრაობა XIV საუკუნეში მაზანდარანსა და გილანში. მოძრაობას მეთაურობდა სუფიური დერვიშული ორდენის ჰასანიეს შეიხი და ხორასანში სარბედართა აჯანყებების მონაწილე სეიდ ყავამ ალ-დინ მარაში. 1360 წელს შეიქმნა სეიდების სახელმწიფო, რომელიც ახლოს იდგა სარბედართა სახელმწიფოსთან. ამ სახელმწიფოს სათავეში ჩაუდგა შეიხი მარაში. 1392 წელს სახელმწიფო დაიპყრო თემურლენგმა. 1406 წელს ახალი სახელმწიფო აჯანყების შედეგად სეიდების სახელმწიფო აღდგა და თანდათანობით გადაიქცა ჩვეულებრივ ფეოდალურ სახელმწიფოდ, რომელმაც XVI საუკუნის დასასრულამდე იარსება. ანალოგიური „სეიდური“ სახელმწიფო წარმოიშვა 1370 წელს გილანის აღმოსავლეთ ნაწილში (დედაქალაქი ლაჰიჯანი) სახელმწიფო მოძრაობის შედეგად შეიხ ალა ქიიას მეთაურობით. ამ სახელმწიფომ 1592 წლამდე იარსება. ორივე სახელმწიფო სეფიანებმა გაანადგურეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სახალხო მოძრაობა
დანია 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1912 წელს, შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 12 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1932 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ 3 ვერცხლისა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Vauxhall

**Vauxhall Motors** (IPA: [ˈvɒksɔːl], *ვოქსჰოლ*) — Groupe PSA-ის შვილობილი საავტომობილო ფირმა გაერთიანებულ სამეფოში.

## დასახელების წარმოშობა 
ფირმის დასახელება უკავშირდება მდინარე ტემზას სანაპიროს რაიონის სახელწოდებიდან, სადაც ნორმანმა ვაჭარმა *ფულკ ლე ბრანტმა*, XIII საუკუნის დასაწყისში სახლი შეიძინა. თავდაპირველად ამ ადგილს სწორედ „ფულკის სახლი” (Fulk’s Hall) ეწოდა, მცირე ხნის შემდეგ კი — *ვოკსჰოლი*.

## კომპანიის დაარსება
thumb|მარცხნივ|250პქ|Vauxhall Wyvern 1949 წელს
1857 წელს ამ რაიონში ალექსანდრ უილსონმა ორთქლის ძრავებისა და ბუქსირების საწარმოო დააარსა. კომპანიის ემბლემად გრიფონი და ლე ბრანტის გერბი იქნა არჩეული. გრიფონი, Vauxhall-ის სიმბოლო — არსება არწივის თავითა და ფრთებით და ლომის ტორსით, მითური მხეცი, ნიშნავდა ძალასა და სიფხიზლეს.
46 წლის შემდეგ, 1903 წელს კომპანიას  „ვოკსჰოლ აირონ უორკზ კომპანი” („Vauxhall Iron Works Company”), გამოუშვა თავის პირველი ავტომობილი. ორი წლის შემდეგ ფირმა ლუტონში გადავიდა.

## კომპანია დღეს 
thumb|მარცხნივ|250პქ|Vauxhall Corsa
XX საუკუნის შუა წელში Vauxhall თავისი საქმიანობა გერმანულ საავტომობილო ფირმა — Opel-ს დაუკავშირა. დღეს, ავტომობილთა უმრავლესობა, რომელსაც უშვებს კონცერნი „Opel AG” და იყიდება დიდ ბრიტანეთში, ატარებს Vauxhall-ის სახელს. ასევე ამ მარკით იყიდება ავსტრალუ=იურის ფირმა Holden-ის (Commodore и Ute) ავტომობილები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კომპანიები
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
ჯიბუტი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ჯიბუტიმ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჯიბუტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯიბუტი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ჯიბუტიმ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჯიბუტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დომინიკამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დომინიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დომინიკამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დომინიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფუტკრის საბოლავი

**ფუტკრის საბოლავი** (ან უბრალოდ **საბოლავი**) — მოწყობილობა, რომელიც  მეფუტკრეობაში, სკის მოვლის დროს, ფუტკრის ოჯახის დასამშვიდებლად გამოიყენება. საბოლავი მოწყობილობა გამოიყენება სხვადასხვა საწვავისგან ბოლის გამოსაყოფად და შედგება ლითონის კორპუსზე მიმაგრებულია ტყავისგან. ფუტკარზე ბოლის დამამშვიდებელი ეფექტი უძველესი დროიდან ცნობილია, მაგრამ ეს ფაქტი მეცნიერული მხოლოდ XX საუკუნეში აიხსნა. როგორც აღმოჩნდა გაბოლვა ფუტკრების საყნოსავი სისტემის, რომელიც მას საფრთხის შესახებ ამცნობს, განეიტრალებას იწვევს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*ფუტკრის საბოლავი 
*მეფუტკრეობის ისტორია 

კატეგორია:მეფუტკრეობა
ტაიგონოსი

მარჯვნივ|მინი|ტაიგონოსის ნახევარკუნძული
**ტაიგონოსი** — ნახევარკუნძული აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთში, მაგადანისა და კამჩატკის ოლქებში. მდებარეობს ოხოტის ზღვის შელიხოვის ყურეში. გამოყოფს გიჟიგის უბეს (დასავლეთი) პენჟინის (აღმოსავლეთი) უბისაგან. სიმაღლე 1483 მეტრამდე. გავრცელებულია მთის არქტიკული ტუნდრის მცენარეულობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნახევარკუნძულები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:აზიის ნახევარკუნძულები
კატეგორია:რუსეთის ნახევარკუნძულები
Kveikur

***Kveikur*** — ისლანდიური პოსტ-როკ ჯგუფ Sigur Rós-ის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა 2013 წლის 12 ივნისს. იგი გამოვიდა ჯგუფის ლეიბლზე XL Recordings. ჩანაწერი წარმოადგენს ჯგუფის პირველ ალბომს კლავიშისტ ქიარტან სვეინსონის წასვლის შემდეგ.

2013 წლის 22 მარტს გამოვიდა სიმღერის „Brennisteinn“ მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორია ენდრიუ უანი. ალბომის ყდა, სიმღერების სია და მომავალი ტურნეს თარიღები ასევე ცნობილი გახდა. თავად ჯგუფი ალბომს აღწერს, როგორც უფრო აგრესიულს წინა ჩანაწერებთან შედარებით.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
* იოუნ სოურ ბირგისონი – ვოკალი, გიტარა 
* გეორგ ჰოულმი – ბას-გიტარა
* ორი პაუთლ დირასონი – დასარტყმელი საკრავები

## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2013 წლის ალბომები
კატეგორია:Sigur Rós-ის ალბომები
კატეგორია:XL Recordings-ის ალბომები
ტაიები

მარჯვნივ|მინი|ტაიები
**ტაიები** — ტაი ენებზე მოლაპარაკე ხალხთა ჯგუფი. ცხოვრობენ სამხრეთ ჩინეთში, ინდოჩინეთის ქვეყნებსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში. საერთო რაოდენობა დაახლოებით 60 მილიონი კაცი (1978 წლის შეფასებით). ტაიების ჯგუფში შედიან ქონ-ტაიები (სიამელები), ლაო, ჯუანები, შანი, ბუი, ლი; უფრო მცირერიცხოვანი ხალხები სახლობენ ვიეტნამის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ტაილანდსა და ბირმაში, აგრეთვე ლაოსში, გაერთიანებული არიან სახელწოდებით „მთიელი ტაიები“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ბორის ბერეზოვსკი (ბიზნესმენი)

**ბორის ბერეზოვსკი** (დ. 23 იანვარი, 1946, მოსკოვი, რუსეთი — გ. 23 მარტი, 2013, ესკოტი, ბერკშირი, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი) — რუსი მეცნიერი, ბიზნესმენი  
და პოლიტიკური მოღვაწე. 2000 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე დიდ ბრიტანეთში ემიგრაციაში ცხოვრობდა. რუსეთში ეჭვმიტანილი იყო არაერთ კრიმინალურ დანაშაულში. იყო ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1983).

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:რუსი ბიზნესმენები
კატეგორია:რუსი მათემატიკოსები
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ტომი ლი ჯოუნსი

**ტომი ლი ჯოუნსი** (; 15 სექტემბერი, 1946)  — ამერიკელი მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის 4 ნომინაცია და ერთი ჯილდო.

## ბიოგრაფია
ჯოუნსმა სახელი გაითქვა 1990-იან წლებში შესრულებული როლებით ფანტასტიკურ თრილერში „ადამიანები შავებში“ და „ადამიანები შავებში 2“. 2005 წელს გადაიღო სადებიუტო ფილმი „მელკიადეს ესტრადას სამი საფლავი“. 2007 წელს შეასრულა შერიფის როლი ძმები კოენების ფილმში „მოხუცებისთვის ადგილი არ არის“. 2012 წელს შეასრულა კონგრესმენ თადეუს სტივენზის როლი ფილმში „ლინკოლნი“. ამ ფილმისთვის კრიტიკოსთა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. მიმომხლიველებმა აღნიშნეს, რომ მან თამაში მთავარი როლის შემსრულებელი დენიელ დეი-ლუისიც კი დაჩრდილა. ამ როლისთვის ჯოუნსმა მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ტომი ლი ჯოუნსი Emmys.com-ზე

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საკვები პროდუქტების დაცვა მოზამბიკში

2009 წლის გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ შედგენილი ადამიანის განვითარების ანგარიშის თანახმად, მოზამბიკის მოსახლეობის დაახლოებით 55 პროცენტი ცხოვრობს სიღარიბეში, დაახლოებით ნახევარი არის წერა-კითხვის უცოდინარი, 40 პროცენტი — არასაკმარისად იკვებება, ხოლო 47%-ს აქვს წვდომა დაცულ სასმელ წყალთან, ცხოვრების 48 წლის ხანგრძლივობით. ადამიანის განვითარების ინდექსში მოზამბიკი 169 ქვეყნიდან 165-ე ადგილზეა. შეფასებულია, რომ მოსახლეობის 64% არასანდო საკვებით იკვებება. სამხრეთ რეგიონებში ეს მაჩვენებელი უფრო მაღალია (75%).

მოზამბიკი განსაკუთრებით უსუსურია სტიქიური უბედურებების მიმართ, როგორებიცაა წყალდიდობა და გვალვა. ამ მოვლენებმა მნიშვნელოვნად დააზიანა აგრარული სექტორი და ზოგადად ქვეყნის ეკონომიკა. მაგალითად, 2000 წლის მოზამბიკის წყალდიდობამ დააზარალა 2 მილიონი ადამიანი, როდესაც 1994 და 1996 წლის გვალვებმა ქვეყნის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში დააზარალა 1.5 მილიონი.

ქვეყანაში ასევე არის შიდსის გავრცელების ერთ-ერთი უმაღლესი მაჩვენებელი მსოფლიოში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სოფლის მეურნეობა მოზამბიკში

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* Food and Agricultural Organization (FAO) and World Food Program (WFP). Special Report Crop and Food Security Assessment Mission to Mozambique, 12 August 2010. Text Online
* United Nations Development Program (UNDP). International Human Development Indicators. Text Online
* Food and Agricultural Organization (FAO). Nutrition Country Profile for Mozambique. Text Online 
* The World Bank. Mozambique Agricultural Development Strategy Stimulating Smallholder Agricultural Growth, February 23, 2006. Text Online
* The World Bank. Mozambique at a glance, 2/25/2011. Text Online 

კატეგორია:მოზამბიკის საზოგადოება
მოზამბიკი
BAFTA საუკეთესო ოპერატურისთვის

**BAFTA საუკეთესო ოპერატურისთვის** — ბრიტანეთის ფილმისა და სატელევიზიო ხელოვნების აკადემიის ერთ-ერთი ჯილდო. გაიცემა 1963 წლიდან. 1963-67 წლებში გაიცემოდა ორი ჯილდო შავ-თეთრი და ფერადი ოპერატურისთვის.

## ლაურეატები
*1964 - ჯეფრი ანსუორთი ფილმისთვის *„ბეკეტი“*
*1965 - ოსვალდ მორისი შავ-თეთრი ფილმისთვის *„ბორცვი“*
*1967 - ტედ მური  ფილმისთვის *„ყველა დროის ადამიანი“*
*1968 - ჯეფრი ანსუორთი ფილმისთვის *„2001: კოსმოსური ოდისეა“*
*1969 - კონრად ჰოლი ფილმისთვის *„ბაჩ კესიდი და სანდენს კიდი“*
*1971 - პასკუალინო დე სანტისი ფილმისთვის *„სიკვდილი ვენეციაში“*
*1973 - სვენ ნიკვისტი, ფილმისთვის *„ჩურჩული და კივილი“*
*1974 - დაგლას სლოკომბე ფილმისთვის *„დიდი გეტსბი“*
*1975 - ჯონ ოლკოტი ფილმისთვის *„ბარი ლინდონი“*
*1978 - დაგლას სლოკომბე ფილმისთვის *„ჯულია“*
*1979 - ვილმოშ ჟიგმონდი ფილმისთვის *„ირმებზე მონადირე“*
*1981 - ჯეფრი ანსუორთი, ჯისლეინ კლოკე ფილმისთვის *„ტესი“*
*1984 - მიროსლავ ონდრიჩეკი ფილმისთვის *„ამადეუსი“*
*1991 - ვიტორიო სტორარო ფილმისთვის *„ცის კაბადონი“*
*1992 - დანტე სპინოტი ფილმისთვის *„უკანასკნელი მოჰიკანი“*
*1993 - იანუშ კამინსკი ფილმისთვის *„შინდლერის სია“*
*1994 - ფილიპ რუსლო ფილმისთვის *„ინტერვიუ ვამპირთან“*
*1995 - ჯონ ტოლი ფილმისთვის *„მამაცი გული“*
*1996 - ჯონ სილი ფილმისთვის *„ინგლისელი პაციენტი“*
*1998 - რემი ადეფარასინი ფილმისთვის *„ელისაბედი“*
*1999 - კონრად ჰოლი ფილმისთვის *„ამერიკული სილამაზე“*
*2000 - ჯონ მატიესონი ფილმისთვის *„გლადიატორი“*
*2001 - როჯერ დიკინსი ფილმისთვის *„ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა“*
*2002 - კონრად ჰოლი ფილმისთვის *„დაწყევლილი გზა“*
*2005 - დაიონ ბიბი ფილმისთვის *„გეიშას დღიურები“*
*2006 - ემანუელ ლუბეცკი ფილმისთვის *„ძენი ადამისანი“*
*2007 - როჯერ დიკინსი ფილმისთვის *„მოხუცებისთვის ადგილი არ არის“*
*2008 - ენტონი დოდ მენტლი ფილმისთვის *„ღარიბი მილიონერი“*
*2010 - როჯერ დიკინსი ფილმისთვის *„ხასიათის სიმტკიცე“*
*2012 - კლაუდიო მირანდა ფილმისთვის *„პის ცხოვრება“*
*2013 - ემანუელ ლუბეცკი ფილმისთვის *„გრავიტაცია“*

კატეგორია:BAFTA-ს ჯილდოები
დანია 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1896 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მორსილა

[thumb|250px|[ბურგოსი|ბურგოსული მორსილა]]
**მორსილა** () — ესპანური სისხლიანი ძეხვი. არსებობს მორსილას დამზადების რამდენიმე რეგიონული რეცეპტი. მათგან ყველაზე ცნობილია *ბურგოსული მორსილა* (), რომელსაც ღორის სისხლისა და ხორცისაგან,  ქონისგან, ხახვისგან და ბრინჯისგან ამზადებენ და *მწვანე მორსილა* (), სადაც ბრინჯის მაგივრად პრასს ამატებენ. კანარის კუნძულებზე ამზადებენ *ტკბილ მორსილას* () ჩამიჩის, ნუშისა და დარიჩინის დამატებით. მორსილა ასევე სხვა ესპანურენოვანი ქვეყნების სამზარეულოებშიც გვხვდება.

მორსილას ამზადებენ გრილზე, წვავენ, ამატებენ ლობიოს, მუხუდოს ან ოსპის წვნიანებსა და პაელაში და მიართმევენ როგორც ტაპასს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბუტიფარა — კატალონიური სისხლიანი ძეხვი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მორსილას შესავალი  

კატეგორია:ძეხვები
კატეგორია:ესპანური სამზარეულო
კატეგორია:კერძები სისხლისგან
დომინიკელთა რესპუბლიკა 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დომინიკელთა რესპუბლიკამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დანიამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ 2 ვერცხლისა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტრიფონ ხუხუა

**ტრიფონ ხუხუა** (დ. 5 ნოემბერი, 1911, კიწია,  გეგეჭკორის რაიონი — გ. 14 ივნისი, 1975) — ქართველი ლოტბარი, მომღერალი. 

## დაწერილი სიმღერების სია:
*მარულა
*ირინე დო სიკოია
*საპატარძლო  აცა-ბაცაციარე
*ომგადახდილი
*მუხვაში გვარი 
*დობჭვიო (სატრფიალო)
*მარებელი
*სქანი ჭირიმა
*ჩქიმი ცირა
*ეშმაკი დო მაზაკვალი
*ზარმაცი ბექია
*ამსერი სო დომირჩანქ
*მტკიცე სიყვარული
*ბოჩია დო მარია
*ჩვენი დოვლათი
*სატრფიალო
*ოროფილიშ მუნაჭარა
*ჩქინი ჩაი
*პატონი დო ჭკორი
*ჩქინი ჯვეში ყათ ხონუნდუ
*სიმღერა სალხინოზე
*სი ვარდისუ ვაუჯგუდე
*ჩქიმი ცოდა
*შ.რუსთაველზე (800 წ.)
*დიდი თამარი
*სიმღერა დ. გურამიშვილზე
*კაპიტანი ბუხაიძე.
*სიმღერა წურწუმიაშე
*ამხანაგო მიშაკოვ, ძმაო შალამბერიძე 
*ეჩიდოჟირი ივანობა, 1941 წ.
*მათეია.
*ჩქინი ბეხვერია ტრიფო

## რესურსები ინტერნეტში
*  
 
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დომინიკელთა რესპუბლიკა 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**დომინიკელთა რესპუბლიკამ** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
*საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე