open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხელოვნური ინტელექტი

[მინი|ხელოვნური ინტელექტის ნერვული ქსელი არის კვანძების ურთიერთდაკავშირებული ჯგუფი, რომელიც ადამიანის ტვინის [ნეირონი|ნეირონების ქსელს ჰგავს.]]

**ხელოვნური ინტელექტი** (, შემოკლებით **AI**) — კომპიუტერული მეცნიერების დარგი, რომელიც მიზნად ისახავს ინტელექტუალურ კომპიუტერულ მანქანის/პროგრამის შექმნას რომელსაც ექნება უნარი მიაღწიოს ადამიანის ინტელექტის გაგებას. ინტელექტუალობის დონის განსაზღვრება მეტწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ამოცანის გადაჭრა დაისახება. ეს არის კომპიუტერული მეცნიერების კვლევის სფერო, რომელიც ავითარებს და სწავლობს მეთოდებსა და პროგრამულ უზრუნველყოფას, რომელიც საშუალებას აძლევს მანქანებს აღიქვან თავიანთი გარემო და გამოიყენონ გამოცდილება და ინტელექტი ისეთი ქმედებების განსახორციელებლად, რომლებიც მაქსიმალურად გაზრდის მათ შანსებს განსაზღვრული მიზნების მისაღწევად. ხელოვნური ინტელექტის წარმოქმნის თარიღად მიიჩნევენ 1956 წელს.

ხელოვნური ინტელექტის ფართოდ ცნობილი გამოყენებები მოიცავს მოწინავე ვებ-საძიებო სისტემებს (მაგ., Google Search); რეკომენდაციის სისტემებს (რომლებსაც იყენებენ YouTube, Amazon და Netflix); ვირტუალურ ასისტენტებს (მაგ., Google Assistant, Siri და Alexa); ავტონომიურ მანქანებს (მაგ., Waymo); გენერაციულ და კრეატიულ ინსტრუმენტებს (მაგ., ენობრივი მოდელები და ხელოვნური ინტელექტის ხელოვნება); და ზებუნებრივ თამაშსა და ანალიზს სტრატეგიულ თამაშებში (მაგ., ჭადრაკი და Go). თუმცა, ხელოვნური ინტელექტის მრავალი გამოყენება ასეთად არ აღიქმება, „უახლესი ხელოვნური ინტელექტი ზოგად გამოყენებაში შევიდა, ხშირად ხელოვნურ ინტელექტს არ უწოდებენ, რადგან როგორც კი რაღაც საკმარისად სასარგებლო და გავრცელებული ხდება, მას ხელოვნურ ინტელექტ აღარ მიაკუთვნებენ“.

ხელოვნური ინტელექტის კვლევის სხვადასხვა ქვე-სფერო ორიენტირებულია კონკრეტულ მიზნებსა და კონკრეტული ინსტრუმენტების გამოყენებაზე. AI-ის კვლევის ტრადიციულ მიზნებს მიეკუთვნება სწავლება, მსჯელობა, ცოდნის წარმოდგენა, დაგეგმვა, ბუნებრივი ენის დამუშავება და აღქმა, აგრეთვე რობოტიკის მხარდაჭერა. ამ მიზნების მისაღწევად, ხელოვნური ინტელექტის მკვლევარები ადაპტირდნენ ტექნიკის ფართო სპექტრის, მათ შორის ძიების და მათემატიკური ოპტიმიზაციის, ფორმალური ლოგიკის, ხელოვნურ ნეირონულ ქსელებსა და სტატისტიკაზე, ოპერაციულ კვლევასა და ეკონომიკაზე დაფუძნებული მეთოდების გამოყენებით. ხელოვნური ინტელექტი ასევე ეყრდნობა ფსიქოლოგიას, ლინგვისტიკას, ფილოსოფიას, ნეირომეცნიერებასა და სხვა სფეროებს. ზოგიერთი კომპანია, როგორიცაა OpenAI, Google DeepMind და Meta, მიზნად ისახავენ ხელოვნური ზოგადი ინტელექტის (AGI) შექმნას - ხელოვნური ინტელექტი, რომელსაც შეუძლია პრაქტიკულად ნებისმიერი კოგნიტური დავალების შესრულება, სულ მცირე, ისევე კარგად, როგორც ადამიანს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ხელოვნური ნეირონული ქსელი
*ბუნებრივი ენის დამუშავება

კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი
კატეგორია:კიბერნეტიკა
ქარამანის პროვინცია

**ქარამანის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) აღმოსავლეთ თურქეთში ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქარამანი. მოიცავს 6 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ჩრდილოეთიდან  ესაზღვრება  კონიის, სამხრეთიდან კი - მერსინის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 252 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია: ქარამანი (105 ათ. კაცი, 2000).
 
## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of KARAMAN

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ნევშეჰირის პროვინცია

**ნევშეჰირის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი)  თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონის სამხრეთ  ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ნევშეჰირი. მოიცავს 8 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას  ესაზღვრება კაისერის, ქირშეჰირის,   იოზგათის, აქსარაისა და ნიგდეს პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 310 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია: ნევშეჰირი (67 ათ.კაცი 2000).

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of NEVSEHIR

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
არისტოფანე ბიზანტიონელი

**არისტოფანე ბიზანტიონელი** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 257 – გ. დაახლ. ძვ. წ. 180) — ალექსანდრიელი გრამატიკოსი, ანტიკური ეპოქის უდიდესი ფილოლოგი. ზენოდოტესა და კილიმაქეს მოწაფე. მას განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის ჰომეროსის პოემების ფილოლოგიურ შესწავლაში. არისტოფანეს გამოუცია მრავალი ბერძენი ავტორის ტექსტი. იგი ითვლება მეცნიერული ლექსიკოგრაფიის ფუძემდებლად. მას მიეწერება პროსოდიის მახვილისა და ფშვინვის ნიშანთა შემუშავების სისტემა. აგრეთვე, ე.წ. „ალექსანდრიული კანონის“ – ლიტერატურული ჟანრებისა და მათი ძირითადი წარმომადგენლების სიის შედგენა. ჩვენამდე არისტოფანეს ნაშრომებისა და კომენტარების უმნიშვნელო ფრანგმენტებმა მოღწია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძველი ბერძენი გრამატიკოსები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები
ზოონოზი

**ზოონოზი** ( — სიტყვასიტყვით „ცხოველთა დაავადება“) — ინფექციური დაავადება, რომელიც გადადის ცხოველიდან ცხოველზე, ან ადამიანზე და პირიქით. ცხოველი შეიძლება იყოს დაავადებული ან ინფექციის მატარებელი, ასეთ შემთხვევააში ცხოველს ინფექციის რეზერვუარს უწოდებენ. ზოონოზის მაგალითებია: ქოთაო, ციმბირის წყლული და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პუბლიკაციები ზოონოზებსა და ცოცხალი ბუნების დაავადებებზე

## სქოლიო
კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები
*
ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატი

**ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის** დღესასწაული წელიწადში სამჯერ აღესრულება: 3 ივნისს, 6 ივლისს და 8 სექტემბერს.

## ისტორია 
ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატი გადმოცემით ლუკა მახარებლის მიერ იმ მაგიდის დაფაზეა დაწერილი, რომელზედაც იესო ქრისტე თავის დედასთან მარიამთან და მართალ იოსებთან ერთად ტრაპეზობდა. გადმოცემით, ხატი ღვთისმშობლის მიძინებამდე დაიწერა.

450 წელს იმპერატორ თეოდორე უმცროსის დროს ხატი იერუსალიმიდან კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს, მაგრამ XII საუკუნის დასაწყისში კონსტანტინოპოლიდან კიევში წაიღეს.

1155 წელს დიდმა მთავარმა იურიმ ვიშგოროდი თავის ვაჟს, მთავარ ანდრიას დაგასცა. ვიშგოროდის სავანის კლირიკოსებმა ერთხელ ტაძარში შესვლისას დაინახეს, რომ ხატი თავისი ადგილიდან გადმოსულიყო დაეკლესიის შუაგულში ჰაერში იდგა. ხატი ძველ ადგილას დააბრუნეს, მაგრამ მალე ნახეს, რომ ხატი კვლავ ჰაერში ეკიდა. მთავარი ანდრია მიეახლა ხატს და მხურვალებით ლოცულობდა მის წინაშე, შემდეგ პარაკლისი აღასრულა, ღვთისმოსაობით აიღო ხატი, სხვა საგანძური და ღამით, მამის ნებართვის გარეშე ვიშგოროდიდან წავიდა.

სურათი:Vladimirskaya_ikona_2.jpg|თავდაპირველი სახე (75 სმ х 55 სმ) ჩარჩოს გარეშე.
სურათი:Prestol_ugotovanny.jpg|ხატის ზურგი: ტრაპეზი და ვნების იარაღები.
სურათი:Vladimirskaya ikona.jpg|ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატი დღესდღეობით.

## ხატის ასლთა გალერეა 

სურათი:Vladimiris xati.jpg|
სურათი:Vladimiris 1.jpg|
სურათი:Vladimiris.jpg|
სურათი:Vladimiri 2.jpg|
სურათი:Volokolamskaya Vladimirskaya ikona.jpg|
სურათი:Simon Ushakov Mary Tree.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატები

კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ანგლისტიკა

**ანგლისტიკა** ეწოდება მეცნიერულ დისციპლინას, რომელიც დაკავებულია ინგლისური ენის, ამ ენაში შემავალი დიალექტების, ინგლისური ლიტერატურის შესწავლით. 

ანგლისტიკას სხვაგვარად ასევე ინგლისურ ფილოლოგიასაც უწოდებენ, მაგრამ ინგლისური ფილოლოგია მაინც ამ მეტად მრავალფეროვანი სამეცნიერო დისციპლინის მხოლოდ ერთ ნაწილს აღნიშნავს. 

ანგლისტიკა შეიძლება განიხილებოდეს გერმანისტიკული მეცნიერების ერთ-ერთ დარგადაც, განსაკუთრებით ეს შეეხება ენათმეცნიერების სფეროს. თუმცა თავისი უფრო ფართო მნიშვნელობით შეიძლება მოიცავდეს ინგლისელი ერის, საერთოდ ინგლისის ისტორიულ, ქვეყანათმცოდნეობით, კულტუროლოგიურსა და სხვადასხვაგვარ მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ამერიკანისტიკა
* ინგლისური ენა
* ინგლისური როგორც უცხო ენა
* გერმანიკული ენები

## რესურსები ინტერნეტში 
* European Society for the Study of English (ESSE)
* Association of Departments of English in the US and Canada
* Conference on College Composition and Communication
* Sigma Tau Delta, Int. English Honor Society
* Modern Language Association (*MLA*)
* Organizations Related to the *MLA* 
* Geoffrey Neil Leech (1936-2014): Current Changes in English Grammar in Relation to Society

კატეგორია:ინგლისური ენა
კატეგორია:ფილოლოგია
საბჭოთა კავშირის ოფიციალურ სახელწოდებათა სია

სსრკ-ს ოფიციალური სახელწოდებები საბჭოთა რესპუბლიკების ოფიციალურ ენებზე

კატეგორია:საბჭოთა კავშირი
ჟან ფილიპ რამო

ს ნახატი, 1728.]]
**ჟან ფილიპ რამო** (; დ. 25 სექტემბერი, 1683 — გ. 12 სექტემბერი, 1764) — ბაროკოს ეპოქის ფრანგი კომპოზიტორი და მუსიკის თეორიტიკოსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* უფასო ნოტები — Werner Icking Music Archive

კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1683
კატეგორია:გარდაცვლილი  12 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1764
John Lennon/Plastic Ono Band

***John Lennon/Plastic Ono Band*** — ჯონ ლენონის პირველი სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც მან ჩაწერა The Beatles-ის დატოვების შემდეგ. ალბომი გამოვიდა 1970 წლის 11 დეკემბერს.

დისკი ჩაიწერეს იმავე პერიოდში, რაც იოკო ონოს ავანგარდული *Yoko Ono/Plastic Ono Band*. *John Lennon/Plastic Ono Band*  ითვლება ლენონის ერთ-ერთ გამორჩეულ ნაშრომად. ჟურნალ ’’როლინგ სტოუნში’’ იგი დაასახელეს 22 უდიდეს ალბომად მუსიკის ისტორიაში.

## სიმღერების სია
### მხარე 1 
# Mother – 5:34
# Hold On – 1:52
# I Found Out – 3:37
# Working Class Hero – 3:48
# Isolation – 2:51

### მხარე 2 
# Remember – 4:33
# Love – 3:21
# Well Well Well – 5:59
# Look at Me – 2:53
# God – 4:09
# My Mummy's Dead – 0:49

### 2000 წლის გამოცემა 
2000 წელს გამოცემულ ალბომის საიუბილეო ვარიანტს თან ახლავს დამატებითი სიმღერები:

#Power to the People – 3:22
# Do the Oz – 3:07 (ლენონი/ონო)

## პოზიციები ჩარტებში
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:ჯონ ლენონის ალბომები
კატეგორია:1970 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:Plastic Ono Band-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები ფილ სპექტორის პროდიუსერობით
ენიას დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ენიას დისკოგრაფია.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
### კრებულები
*1996 - *The Enya Collection*
*1997 - *A Box of Dreams*
*2002 - *Only Time: The Collection*

### EP დისკები
*1994 - *The Christmas EP*
*2006 - *Sounds of the Season: The Enya Holiday Collection*

## სინგლები
### მოწვეული სტუმრის სახით
### სხვა პოპულარული სიმღერები
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
*ენიას დისკოგრაფია 
*ენიას სიმღერების ტექსტები
*Northern Skyline  - ენია, Clannad და მოია ბრენანი
*სიმღერები ენიას სინგლებიდან 

კატეგორია:დისკოგრაფიები
კატეგორია:ენია
No Jacket Required

***No Jacket Required*** — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის მესამე სოლო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1984 წლის 25 იანვარს. დღემდე იგი რჩება ფილის კომერციულად ყველაზე წარმატებულ ალბომად. ალბომში სხვადასხვა მოწვეული მუსიკოსი მონაწილეობს - მაგალითად, ჰელენ ტერი, პიტერ გებრიელი და სტინგი. წარმატება იქონიეს სინგლებმა One More Night, Sussudio, Don't Lose My Number, და Take Me Home.

## სიმღერების სია
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილ კოლინზის ალბომები
კატეგორია:1984 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჰიუ პეჯემის პროდიუსერობით
კატეგორია:AIR Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
ოშორა (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)

**ოშორა** — სოფელი საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში, იდუმალის თემში. ოშორის თემი აერთიანებდა ქვემო ოშორას, ზემო ოშორას და ყამზას. „ასპინძიდან ორიოდ ვერსის სავალზედ იდუმალაა, ხოლო იდუმალის მარჯვნივ ერთს მივარდნილს, მიმალულს ადგილას არის ხეობა, რომელშიც ორი სოფელია ქვემო და ზემო ოშორა“  ექ. თაყაიშვილი შემდეგ ცნობებს გვაწვდის სოფლის შესახებ: „ზევით ოშორისწყლის ვიწრო ხეობაში მდებარეობს ზემო ოშორა, ქვემო ოშორა მდებარეობს ოშორისწყლის ნაპირას, რომელიც მტკვრის მარჯვენა შენაკადია“.

საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა, მემინდვრეობა, მებაღეობა, მებოსტნეობა, მევენახეობა. მოქმედებდა ხის სახერხი ქარხანა.

## ოშორის ეკლესია
thumb|200px|left|ოშორის ეკლესია. ეკლესიის მინიატურული გეგმა
სოფელში შემონახულია XIV საუკუნის ღვთისმშობლის სახელობის მცირე ბაზილიკური ეკლესია. ეკლესია ბოლო წლებში საკმაოდ დაზიანებული იყო. ეკლესია აღდგა 2009 წელს. ინტერიერი მოხატული იყო. ფრესკის დეტალები შემონახულია ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში შემონახულია წარწერა, საიდანაც ცნობილი ხდება ეკლესიის აშენების დეტალები. ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე, შესასვლელი კარის თავზე გამოხატულია ბოლნური ჯვარი.

ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში, სარკმელის თავზე შეიმჩნევა მარტივი მინიატურული გამოსახულება, სადაც სავარაუდოდ გამოხატულნი არიან ეკლესიის მაშენებელნი. სარკმელის თავზე შეიმჩნევა ასევე მარტივი ბარელიეფური გამოსახულება.

ეკლესიის სამხრეთ კედელზე იკითხება შემდეგი წარწერა: „*დედაო ღმრთისაო, შენდა სამსახურად ვიყიდენ ორნი ვენახნი და სამნი ყანანი მე დედოფალ ყოფილმან ეფროსინე და მივეც შამანგულის ძესა ბასილს და მისსა შვილსა ილარიონსა, და დვირელთაგან ნასყიდი სახლი ავაგე ზედა. და ამისსავე სამსახურისათვის გავეც ოქროჲ აწყურს და ყოველგან რომე ცჳლი მოიკრიფებოდეს და არა დაილეოდეს არა დღე და არა ღამე ამათითა ხელითა და კრულია და ვსწყევლი დიდისა ღმრთისა მადლითა...*“

საინტერესოა, რომ ექ. თაყაიშვილისეულ ვერსიაში არსებობს წარწერაში მოხსენიებული საკუთარი სახელების განსხვავებული ვერსიები: „... *მე იუდიფ ყოფილმან ეფროსინე*...“, ან კიდევ „... და მისა შვილსა ფირანს...“

ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმელის ზემოთ წარწერაში მოხსენიებულია სავარაუდოდ ქტიტორი ისაკი – „*ქრისტე შეიწყალე ისაკაჲ ამენ*“.

## დემოგრაფია
1886 წელს სოფელი მთლიანად მუსლიმი ქართველებით იყო დასახლებული.

## გალერეა

ფაილი:Oshoris eklesia.JPG|ოშორის ეკლესია. ხედი ჩრდილო-დასავლეთიდან
ფაილი:Oshoris_eklesia._shesasvleli.JPG|ოშორის ეკლესია. შესასვლელი|ფაილი:Bareliefuri gamosaxuleba sarkmelis Tavze.JPG|ბარელიეფური გამოსახულება სარკმელის თავზე
ფაილი:Oshoris eklesia. carcera I.JPG|ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა
ფაილი:Oshoris eklesia. carcera II.JPG|ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა

## ლიტერატურა
*ი. ალხაზიშვილი, ასპინძის ომი, „ივერია“, 1898, №34
*ს. ჯიქია. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958, გვ. 198-199.
*ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, გვ. 127

## სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უკუპროპაგაციული მოდელი

**ნეირონული ქსელის უკუპროპაგაციული მოდელი**, ან უბრალოდ **უკუპროპაგაციული მოდელი** — ხელოვნური ნეირონული ქსელის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მაგალითი. ის გამოიყენება ხელნაწერი ასოების, ბირჟაზე ფასების ცვლილების და სხვა რთულად გამოთვლადი სტრუქტურის ამოსაცნობად.

## მუშაობის პრინციპი
thumb|უკუპროპაგაციული მოდელის არქიტექტურა
უმარტივესი უკუპროპაგაციული მოდელი შედგება ერთი შემომავალი შრისგან, ერთი გასავალი შრისგან და მათ შორის მდებარე ერთი შიდა (დამალული) შრისგან. შესაძლებელია ორი ან მეტი შიდა შრის გამოყენება, თუმცა ეს ნაკლებადაა გავრცელებული, რადგან დაკავშირებულია მეტ გამოთვლასთან. მეზობელი შრეების ნეირონები ერთმანეთთან სრულად არიან დაკავშირებულები (ანუ ერთი შრის ნეირონი წახნაგებით არის დაკავშირებული მეორე შრის ყველა ნეირონთან).

შემომავალ და გამავალ შრეზე ნეირონების რაოდენობა განისაზღვრება კონკრეტული ამოცანიდან გამომდინარე. ასე მაგალითად თუ გვინდა 100x100 პიქსელის ზომის გამოსახულების ამოცნობა, დაგვჭირდება 10 000 შემომავალი ნეირონი: თითო ყოველ პიქსელზე. შიდა შრის ნეირონების რაოდენობა დგინდება ექსპერიმენტულად: თუ რომელი რაოდენობისთვის არის ქსელი ყველაზე სწრაფად კრებადი.

უკუპროპაგაციული მოდელი მიეკუთვნება ცალმხრივად გავლად მოდელებს. მასში სიგნალი გადის მხოლოდ ერთი მიმართულებით: შემომავალი შრიდან გამავალ შრეზე, ყველა შიდა შრის გავლით. შრეებს შორის სიგნალის გავლისთვის ვიყენებთ ზოგად პრინციპს, როგორც ეს ხელოვნურ ნეირონულ ქსელშია აღწერილი. კერძოდ კი, შემომავალ ნეირონებზე მოდებული საწყისი სიგნალი \mathbf{x} = (x_1, x_2, ..., x_{n_i}) აისახება ჯამურ შეწონილად პირველი შიდა შრის ნეირონებზე. თუ ავღნიშნავთ w_{ij} წახნაგის წონას, რომლითაც i-ური შემომავალი ნეირონი უკავშირდება j-ურ შიდა შრის ნეირონს, მაშინ საშუალო შეწონილი j-ურ შიდა შრის ნეირონზე იქნება net_j = \sum_{i=0}^{n_i}{w_{ij}x_i}. გამოსავალი j-ურ შიდა შრის ნეირონზე იქნება ტოლი o_j=f(net)j), სადაც f არის აქტივაციის ფუქნცია. როგორც წესი აქტივაციის ფუნქცია არის სიგმოიდი წანაცვლებით, f(net_j) = \frac{1}{1 + exp\{-(net_j + \theta_j)\}}. ანალოგიურად ხდება სიგნალის გატარება პირველი შიდა შრიდან შემდეგ შრეზე და ა. შ. გამოსავლამდე.

გამოსავალზე მიღებული შედეგი წარმოადგენს "პასუხს", რომლის დადარება უნდა მოხდეს მოსალოდნელ პასუხთან. თუ მიღებული პასუხი არ ემთხვევა მოსალოდნელს, მაშინ ჩვენ უნდა მოვახდინოთ ქსელის წახნაგების წონების კორექტირება და კიდევ ერთხელ ვცადოთ სიგნალის გატარება, და ასე სანამ ქსელი არ მოგვცემს სასურველ შედეგს. ანალოგიური ციკლი უნდა ჩატარდეს რაც შეიძლება მეტი საწყისი სტრუქტურისათვის. ასე მაგალითად, თუ გვინდა ნეირონული ქსელის გამოყენება ხელნაწერი ასოების ამოსაცნობად, უნდა "ვასწავლოთ" ქსელს რაც შეიძლება მეტი ხელნაწერი ასოების ამოცნობა, შესაბამისი შემავალი და გამავალი სტრუქტურის მიწოდებით.

როდესაც ნეირონული ქსელი საკმარისადაა "ნასწავლი" ის ავლენს უნარს ამოიცნოს არა მარტო სწავლის პერიოდში შესწავლილი სტრუქტურები, არამედ სხვა ანალოგიური სტრუქტურებიც.

რადგან უკუპროპაგაციული მოდელი მოითხოვს საწყისი სწავლის კურსს ადამიანის მონაწილეობით, ამიტომ ამ მოდელს მიაკუთვნებენ დამოძღვრად ჯგუფს.

კატეგორია:ხელოვნური ნეირონული ქსელები
ქაჯის ციხე

**ქაჯისციხე** () — ციხესიმაგრე საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე — ერუშეთში.
მდებარეობს თურქეთის რესპუბლიკის ქალაქ ჩილდირიდან რამდენიმე კილომეტრში, სოფელ ილდირიმთეფესთან (ძველი სახელი რაბათი).

## ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილი ქაჯისციხეს შეცდომით ციხე-ქალაქ წუნდასთან აიგივებდა.
ეს ციხე მოუნახულებია ექვთიმე თაყაიშვილს და მისთვის „მრისხანე ციხე“ უწოდებია. ციხესთან რაბათის არსებობას ადასტურებს ექვთიმე თაყაიშვილიც. აქვე უნდა ყოფილიყო სოფელი საბადური. ამჟამად ეს ტოპონიმი დაკარგულია.
ჯერ კიდევ 1943 წელს ლევონ მელიქსეთ-ბეგი ვარაუდობდა, რომ ეს ციხე უნდა ყოფილიყო „ვეფხისტყაოსნის“ ქაჯეთის ციხის პროტოტიპი და არა – ალამუთის ციხე.

ციხეს გარს აკრავს დაახლოებით 30-35 მეტრი სიმაღლის მასიური გალავანი.

„მესხური დავითნის ქრონიკაში“ ქაჯისციხე აქტიურ მოქმედებათა ობიექტია:  სწორედ ლაპარაკია ამ ქაჯისციხეზე, რომელმაც, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილმა შენიშნა, დიდი როლი ითამაშა თურქების მიერ საქართველოს ამ ნაწილის დაპყრობის დროს.

საბოლოოდ ქაჯისციხე დაიპყრეს ლალა-ფაშას საქართველოში გამოლაშქრების დროს — 1578 წ., როდესაც ციხის მთელი გარნიზონი განადგურებულ იქნა. ამ დროიდან არის, ალბათ, ქაჯისციხე აოხრებული და მისი რაბათი უმოსახლოდ დარჩენილი.

თურქებმა, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი შენიშნავს, ქართული „ქაჯის-ციხე“ თარგმნეს და უწოდეს მას Šeytān-kal‘a  ქაჯეთის ციხე პირველად ასურულ ლურსმულ წყაროებში იხსენიება, როგორც „ქარმანი“ ისინი მას ურჩხულთა ციხეს ეძახდნენ. შემდეგ იგი მოხსენიებულია ძველ ბერძნულ წყაროებში ძვ. წ. VI საუკუნის ანონიმი ავტორი მას ახასიათებს როგორც მსოფლიოს უმძლავრეს ციხეს „მასთან ტროას ლეგენდარული კედლებიც ვერ მოვა ახლოს“ ასე ახასიათებს ის ამ ციხეს და მას „აპორდუსს“ მაგიის მცოდნე ხალხით დასახლებულ ციხს უწოდებს. ის ასევე ამბობს, რომ ამ ციხის მცხოვებნი ფლობენ უძლიერეს სამხედრო ტექნიკას და ნებაყოფლობით არიან კოლხეთის სამეფოს ვასალები. თვითონ კოლხები ციხეს „საარონს“ „ქაჯთა ციხეს“ ეძახდნენ. ამ ხანის წყაროების მიხედვით ქაჯეთის ციხე სამხრეთ კოლხეთის მთიანეთში (მესხეთი და ჭანეთი) მდებარეობდა.

## გალერეა 

ფაილი:16._qajis_cixe.JPG|ერუშეთი. ქაჯისციხე
ფაილი:qajis cixe.jpg|ერუშეთი. ქაჯისციხე
File:ქაჯის ციხე.jpg|thumb|ერუშეთი. ქაჯისციხე
File:ერუშეთი ქაჯის ციხე.jpg|thumb|ქაჯის ციხე

## ლიტერატურა
* *ს. ჯიქია.* გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958, გვ. 403-404.
* *ბ. კუდავა, ბ. კუპატაძე, გ. საითიძე, ჯ. სამუშია*. სამეცნიერო ექსპედიცია ართვინის, არდაჰანის, ყარსისა და არზრუმის ვილაიეთებში (2003 წლის 15-29 აგვისტო)

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ერუშეთი
Zenyatta Mondatta

***Zenyatta Mondatta*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Police-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა 1980 წელს.

## მიმოხილვა 
ალბომი ჩაიწერა ჯგუფის მეორე საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას, სულ ოთხი კვირის განმავლობაში. მუსიკოსები ხშირად ჩიოდნენ, რომ ალბომით კმაყოფილები არ არიან. წარუმატებელი გაერთიანების დროს, 1986 წელს მათ ჩაწერეს ორი კომპოზიცია ამ ალბომიდან.

თავად *Zenyatta Mondatta* არის ჯგუფის უკანასკნელი დისკი, რომელიც რეგეის და პანკის გავლენით არის დაწერილი - შემდეგ ორ სტუდიურ-დისკში The Police სხვა მუსიკალურ სტილებსაც იყენებდა.

ალბომში პირველად ჟღერს პოლიტიკური ლოზუნგები, როგორიც არის სტინგის წუხილი სიღარიბეზე სიმღერაში  „Driven To Tears“ და სტიუარტ კოუპლენდის „Bombs Away“, რომელიც შეიძლება ჩაითვალოს პასუხად საბჭოთა კავშირის მიერ ავღანეთის ოკუპაციაზე.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* სტინგი – ბას გიტარა, ვოკალი, სინთეზატორი
* ენდი სამერსი – გიტარა, ვოკალი, სინთეზატორი
* სტიუარტ კოუპლენდი – დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო 
კატეგორია:The Police-ის ალბომები
კატეგორია:1980 წლის ალბომები
კატეგორია:A&M Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გრეის პროდიუსერობით
John Wesley Harding (ალბომი)

***John Wesley Harding***  — ამერიკელი მომღერლის და სიმღერების ავტორის ბობ დილანის 1967 წლის 27 დეკემბერს გამოცემული სტუდიური ალბომი. ეს ალბომი ჩაიწერა დაახლოებით იგივე პერიოდში, რაც ბენდთან The Band ჩაწერილი სიმღერები. კრიტიკოსებმა და მსმენელებმა იგი დადებითად შეაფასეს. ალბომის ყველაზე ცნობილი სიმღერა არის All Along the Watchtower,

## სიმღერების სია
სიმღერების ხანგრძლივობა მითითებულია 2003 წლის გამოცემის მიხედვით (რომელიც 2004 წელს ხელახლა გამოვიდა). წინა გამოცემებში ხანგრძლივობები ერთმანეთისგან განსხვავდება.

ყველა სიმღერის ავტორი - ბობ დილანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბობ დილანის ალბომები
კატეგორია:1967 წლის ალბომები
ელტონ ჯონის დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ელტონ ჯონის სრული დისკოგრაფია.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები 
#### 1969-1979
#### 1980-1989
#### 1992-2006
### საკონცერტო ალბომები 
### მუსიკა ფილმებიდან და მიუზიკლებიდან 
#### სხვები
### კრებულები 
### სტუდიური სესიები 
* 1979 *The Thom Bell Sessions* US #51
* 1989 *The Complete Thom Bell Sessions*
* 2001 *Prologue*

### მიძღვნები 
* *Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin* (1991)
* *The Timeless Classics Of Elton John Performed By Studio 99* (2006)
* *Your Songs: Elton John Covers* (2009)

## სინგლები
### 1968-1974
### 1975-1979
### 1980-იანები
### 1990-იანები
### 2000-იანები
### სხვა შემსრულებლებთან ერთად
## DVD 
* *The Very Best of Elton John* (2000; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1990 წელს)
* *Elton John Live in Barcelona* (2000; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1992 წელს)
* *Love Songs* (2001; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1995 წელს)
* *Classic Albums - Elton John: Goodbye Yellow Brick Road* (2001, დოკუმენტური ფილმი ალბომის შესახებ)
* *Elton John One Night Only: The Greatest Hits Live at Madison Square Garden* (2001, მოწვეულ სტუმრებთან ერთად)
* *Live In Australia* (2003?; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1987 წელს)
* *To Russia with Elton* (2004; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1979 წელს)
* *Dream Ticket* - 4 DVD დისკი (2004)
* *Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin* (2005; ვიდეოკასეტაზე გამოიცა 1991 წელს)
* *Elton 60 - Live at Madison Square Garden* (2 DVD დისკი) (2007)
* *Elton John: The Red Piano* (2 DVD, 1 აუდიოდისკი; 1 ბლურეი დისკი, 2 აუდიოდისკი)  (2008)

## სქოლიო
კატეგორია:დისკოგრაფიები
კატეგორია:ელტონ ჯონი
ქირიქკალეს პროვინცია

**ქირიქკალეს პროვინცია** () — პროვინცია (ილი)  თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონის ჩრდილოეთ  ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ქირიქკალე. მოიცავს 9 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას  ესაზღვრება ანკარის, ჩანქირის,  იოზგათის, ქირშეჰირისა და ჩორუმის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 389 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია: ქირიქკალე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of KIRIKKALE

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
გაზიანთეფის პროვინცია

**გაზიანთეფის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გაზიანთეფი. მოიცავს 9 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება  სირია, ადიამანის, ურფის, ქილისის, ოსმანიეს, ჰათაისა და ქაჰრამანმარაშის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 1,426 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: გაზიანთეფი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of GAZIANTEP

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
დიარბაქირის პროვინცია

**დიარბაქირის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დიარბაქირი. მოიცავს 17 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება  ბათმანის, ურფის, ადიამანის ელაზიღის, მალათიის, მუშის, ბინგოლისა  და მარდინის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 1,494ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: დიარბაქირი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of DIYARBAKIR

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
მაისი 2009

**მაისი 2009** წლის მეხუთე თვეა. დაიწყო პარასკევს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ კვირას.

## პორტალი:ახალი ამბები 
05
მარდინის პროვინცია

**მარდინის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მარდინი. მოიცავს 10 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება  სირია და  შირნაქის, ბათმანის, შდიარბაქირისა და ურფის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 745 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქებია: მარდინი და მიდიათი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of MARDIN

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
შირნაქის პროვინცია

**შირნაქის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი შირნაქი. მოიცავს 7 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება სირია და ირანი, ასევე მარდინის, სიირთის, ვანისა და ჰაქარის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 353 ათ. კაცი (2000), მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ქურთები. უდიდესი ქალაქებია:შირნაქი (53 ათ. კაცი 2000).

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of SIRNAK

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
სიირთის პროვინცია

**სიირთის პროვინცია** (, , ) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სიირთი. მოიცავს 7 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება ბათმანის, შირნაქის, ვანისა და ბითლისის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 263 ათ. კაცი (2000), მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ქურთები, არაბები, ცხოვრობენ ასევე ასირიელები. უდიდესი ქალაქებია: სიირთი (98 ათ. კაცი 2000).

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of SIIRT

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
Charisma Records

**Charisma Records** იყო ხმისჩამწერი ლეიბლი, რომელიც 1969 წელს ჩამოაყალიბა ტონი სტრეტონ-სმითმა. ტონი იმ დროისთვის იყო ჯგუფების The Nice, Bonzo Dog Band და Van Der Graaf Generator მენეჯერი. მან ვერ დაითანხმა ლეიბლები თავისი კლიენტების ალბომების გამოსაცემად, ამიტომ დააარსა საკუთარი კომპანია, რომელზეც გამოსცა *The Least We Can Do Is Wave To Each Other*, Van Der Graaf Generator-ის ალბომი. თავდაპირველად Charisma უბრალოდ ექვემდებარებოდა ლეიბლს B&C Records, თუმცა მოგვიანებით გამოეყო მას. 1970-იან წლებში Charisma Records-ის პროდუქციას მთელ ევროპაში ავრცელებდა Phonogram Records.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ხმისჩამწერი კომპანია
* ჯენესისი
* პიტერ გებრიელი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლეიბლის საიტი
* Charisma Label - ლეიბლის ყდები საიტზე www.collectable-records.ru

კატეგორია:ხმისჩამწერი ლეიბლები
Goodbye Yellow Brick Road

***Goodbye Yellow Brick Road*** — ელტონ ჯონის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ბრიტანეთში, 1973 წლის 5 ოქტომბერს და ითვლება მუსიკოსის საუკეთესო და ყველაზე გაყიდვად დისკად. დღემდე იგი გაიყიდა 30 მილიონი ასლის სახით.

*Goodbye Yellow Brick Road* ჩაწერილი იქნა საფრანგეთში, ცნობილ სტუდიაში შატო დ'ერუვილი, სადაც ასევე შეიქმნა დისკები *Honky Château* და ''Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player''. თავდაპირველად მუსიკოსი გეგმავდა მის ჩაწერას იამაიკაზე და, მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ მოხდა, სიმღერაში Jamaica Jerk-Off იგრძნობა რეგეის მკვეთრი გავლენა.

გარდა ალბომის სამი წარმატებული სინგლისა, ესა თუ ის სიმღერა დრო და დრო ჟღერდა რადიოეთერში. წარმატებულ სიმღერებს შორის იყო ასევე Candle in the Wind, რომელიც ელტონმა მერილინ მონროს ხსოვნას მიუძღვნა.

## გამოცემა
თავდაპირველად ალბომი გამოვიდა ორ გრამფირფიტაზე. კომპაქტ-დისკის ვარიანტში ასევე წარმოდგენილი იყო ორი დისკი. 1995 წლის რემასტერი გამოიცა ერთ დისკზე. საიუბილეო გამოცემა წარმოდგენილია ორმაგი დისკის სახით, რასაც ემატება როგორც დამატებითი სიმღერები, ასევე ცალკე DVD დისკი დოკუმენტური ფილმით ალბომის ჩაწერის შესახებ.

2004 წელს ალბომი გამოიცა DVD-აუდიო ფორმატში, ხმის გაუმჯობესებული ჟღერადობით.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ელტონ ჯონი/ბერნი ტოპენი, გარდა სიმღერისა Funeral for a Friend (ელტონ ჯონი).

### 30 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა (2003)
### 40 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა (2014)
### 40 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა - სპეციალური ვერსია (2014)
## პერსონალი 
;მუსიკოსები
*ელტონ ჯონი – ვოკალი, ფორტეპიანო (1–6, 8–10, 12-17), ელექტრონული ფორტეპიანო (5, 6), ორგანი (3, 7), Farfisa-ს ორგანი (5, 13), მელოტრონი (5, 6, 11), Leslie-ს ფორტეპიანო (11)
*დი მარი – ბას-გიტარა
*დეივი ჯონსტონი – აკუსტიკური, ელექტრონული, Leslie-ს, სლაიდ და სტილ გიტარები, ბანჯო
*ნაიკელ ოლსონი – დასარტყმელი საკრავები, კონგები
*რეი კუპერი – დაირა

;დამატებითი მუსიკოსები
*დი მარი, დეივი ჯონსტონი, ნაიჯელ ოლსონი  – ბეკ-ვოკალები (1, 2, 4, 10, 13, 17)
*დელ ნიუმენი - ორკესტრული არანჟირება (4, 8–10, 15, 17)
*ლიროი გომესი – საქსოფონი (16)
*დევიდ ჰენჩელი – A.R.P.-ის სინთეზატორი (1, 12)
*კიკი დი –  ბეკ-ვოკალი (12)

;პროდიუსერები
*პროდიუსერი: გას დაჯენი
*ინჟინერი: დევიდ ჰენჩელი
*დამხმარე ინჟინრები: პიტერ კელსი, ენდი სკოტი  
*ფირის ოპერატორი: ბარი სეიჯი
*ორკესტრის კონტრაქტორი: დევიდ კაცი
*არანჟირება: დელ ნიუმენი
*დიზაინი: დევიდ ლარკჰემი, მაიკლ როსი  
*გაფორმება: დევიდ ლარკჰემი, მაიკლ როსი, იენ ბეკი 
*ანოტაციები: გას დაჯენი, ჯონ ტობლერი

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:ელტონ ჯონის ალბომები
კატეგორია:1973 წლის ალბომები
კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
აღრის პროვინცია

**აღრის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აღრი. მოიცავს 8 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ირანი, სამხრეთით ვანის და ბითლისის, ჩრდილოეთით ყარსისა და იგდირის დასავლეთით მუშის პროვინციები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
|}

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 571 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: აღრი (97 ათ. ადამიანი, 2007). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი არის ქურთი.

## ისტორია 
1927-1930 წწ. პროვინციის ტერიტორიაზე არსებობდა ქურთების არარატის რესპუბლიკა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of AGRI

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
25, დღე პირველი

**25, დღე პირველი** () — რეჟისორ იური ნორშტეინის 1968 წლის მოკლემეტრაჟიანი მულტიპლიკაციური ფილმი. მასში გამოყენებულია XX საუკუნის 20-იანი წლების მხატვრების, ლენტულოვის, ალტმანის, პეტროვ-ვოდკინისა და სხვათა ნამუშევრების მოტივები. რეჟისორის თქმით, ფილმი შეიქმნა, როგორც რევოლუციის ილუსტრირება, იმ შეგრძნებით, რომ რევოლუცია არის მძლავრი კულტურული პროცესის დასაწყისი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ინფორმაცია საიტზე Animator.ru

კატეგორია:1968 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:იური ნორშტეინის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
ბინგოლის პროვინცია

**ბინგოლის პროვინცია** () —  პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბინგოლი. მოიცავს 8 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება  თუნჯელის, ერზურუმის, მუშის, დიარბაქირის, ერზინჯანისა და ელაზიღის  პროვინციები.

## პროვინციის ადმინისტრაციული დაყოფა
|}

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 245 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია — ბინგოლი (68 ათ. ადამიანი, 2000). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი არის ირანული წარმოშობის ეთნიკური ჯგუფი ზაზაკები.

## ისტორია 
ბინგოლის პროვინცია შეიქმნა 1946 წელს, მანამდე შედიოდა ელაზიღისა და ერზინჯანის პროვინციებში. 1950 წლამდე ეწოდებოდა *ჩაფაქჩური* ().

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of BINGÖL

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ბითლისის პროვინცია

**ბითლისის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბითლისი. მოიცავს 7 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება ვანის, სიირთის, ბათმანის, მუშისა და აღრის პროვინციები.

პროვინციის რელიეფი მთაგორიანია. მის ტერიტორიაზეა ვულკანი ნემრუთი. აღმოსავლეთი საზღვარი კი უკავია ვანის ტბას.

## პროვინციის ადმინისტრაციული დაყოფა
|}

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 413 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: ბითლისი (45 ათ. ადამიანი, 2000). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილს შეადგენენ ქურთები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of BITLIS

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (სიმღერა)

„'''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band'*“ — ჯონ ლენონის და პოლ მაკ-კარტნის მიერ დაწერილი სიმღერა The Beatles-ის ალბომიდან *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band''. ეს არის ალბომის პირველი კომპოზიცია, რომელსაც უერთდება შემდეგი, „With a Little Help from My Friends“. სიმღერის რეპრიზა ასევე წარმოდგენილია ალბომის დასასრულს. სიმღერაში საუბარია გამოგონილ ბენდზე, რომელიც წარადგენს ალბომს.

## რეპრიზა 
„Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise)“ წარმოდგენილია ალბომის ''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band'' დასასრულს. მისი შესრულების ტემპი უფრო ენერგიული და სწრაფია. სიმღერის შექმნის იდეა მოუვიდა ნილ ესპინოლს, რომელიც თვლიდა, რომ ალბომს უნდა ჰქონდეს როგორც პროლოგი, ასევე ეპილოგი. თუმცა, რეპრიზის შემდეგ ალბომზე ასევე ჟღერს სიმღერა „A Day in the Life“.

## სხვა გამოცემები 
სინგლი ამ სიმღერით გამოვიდა მხოლოდ 1978 წელს - მას ასევე თან ერთვოდა „With a Little Help from My Friends“ და „A Day in the Life“.

## პერსონალი 
**სიმღერის ორიგინალური ვერსია**

* ჯონ ლენონი - ბეკ-ვოკალი
* პოლ მაკ-კარტნი - რიტმული გიტარა, ბას გიტარა და მთავარი ვოკალი
* ჯორჯ ჰარისონი - მთავარი გიტარა, ბეკ-ვოკალი
* რინგო სტარი - დასარტყმელი საკრავები

**რეპრიზა**

* ჯონ ლენონი - მარაკასი, მთავარი გიტარა, მთავარი ვოკალი
* პოლ მაკ-კარტნი - ბას გიტარა, ორგანი, მთავარი ვოკალი
* ჯორჯ ჰარისონი - მთავარი გიტარა, მთავარი ვოკალი
* რინგო სტარი - დასარტყმელი საკრავები , მთავარი ვოკალი

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Beatles-Discography.com 

## სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები
კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
კატეგორია:U2-ს სიმღერები
კატეგორია:2005 წლის სინგლები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
კატეგორია:Live 8
კატეგორია:ბი ჯიზის სიმღერები
კატეგორია:1978 წლის სინგლები
იღდირის პროვინცია

**იღდირის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — იღდირი. მოიცავს 4 რაიონს.

## გეოგრაფია 
იღდირი არის თურქეთის ერთადერთი პროვინცია, რომელსაც ერთდროულად აქვს საზღვარი სამ სახელმწიფოსთან: სომხეთთან, აზერბაიჯანთან და ირანთან. პროვინციას სამხრეთით ესაზღვრება აღრის და ჩრდილოეთით ყარსის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 179 ათ. ადამიანი (2007), აქ ცხოვრობენ თურქები, აზერბაიჯანელები, ქურთები... უდიდესი ქალაქია: იღდირი (361 ათ. ადამიანი, 2007).

## ისტორია 
პროვინციის ტერიტორია შედიოდა სპარსეთის ვასალ ერევნის სახანოს შემადგენლობაში. 1828 წლიდან რუსეთის იმპერიის ერევნის გუბერნიის შემადგენლობაშია. 1918 წლიდან სომხეთის დამოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაშია. 1920 წლის სომხეთ-თურქეთის ომის დროს დაიკავა თურქეთის არმიამ. 1921 წლიდან საბოლოოდ შევიდა თურქეთის შემადგენლობაში ყარსის, არტაანის და  ართვინის პროვინციებთან ერთად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of IGDIR

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ლუკ სკაიუოკერი

**ლუკ სკაიუოკერი** — ფილმ „ვარსკვლავური ომების“ პერსონაჟი, პადმე ამიდალა ნაბერიეს და ენეკინ სკაიუოკერის (დართ ვეიდერის) შვილი, პრინცესა ლეია ორგანა-სოლოს ტყუპისცალი ძმა.

ლუკი დაიბადა პირველი გალაქტიკური იმპერიის შექმნისთანავე, ასტეროიდ პოლის-მასას მედსადგურზე, მას შემდეგ, რაც მამამისი ძალის ბნელ მხარეზე გადავიდა. დედამისმა მეუღლის დაკარგვას ვერ გაუძლო და მშობიარობისას გარდაიცვალა. მამამისისგან დასაცავად ის და მისი ტყუპისცალი და ლეია ერთმანეთს დააშორეს, ლეია პლანეტა ალდერაანის მმართველმა, ბეილ ორგანამ იშვილა, ხოლო ლუკი, ენეკინის საუკეთესო მეგობარმა, ობი-ვან კენობიმ ბიძამის ოუენს მიაბარა გასაზრდელად პლანეტა ტატუინზე.

## კავშირები
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*The World of Star Wars საიტზე Yahoo! 
*
*
*ლუკ სკაიუოკერი  საიტზე The World of Star Wars

კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
მუშის პროვინცია

**მუშის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მუში. მოიცავს 6 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას  ესაზღვრება აღრის, ერზურუმის,  ბინგოლის, ბითლისის, ბათმანისა და დიარბაქირის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 488 ათ. ადამიანი (2007), მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ — ქურთები. უდიდესი ქალაქია: მუში (68 ათ. ადამიანი, 2000).

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of MUS

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ლეია ორგანა

**პრინცესა ლეია-ორგანა-სკაიუოკერი** (იგივე **სენატორი ლეია ორგანა** და **გენერალი ლეია ორგანა**) — „ვარსკვლავური ომების“ ფრენჩაიზის პერსონაჟი, რომლის როლს ფილმებში ასრულებს კერი ფიშერი. იგი პირველად გამოჩნდა 1977 წლის „ვარსკვლავურ ომებში“, როგორც პლანეტა ალდერაანის პრინცესა, იმპერიული სენატის წევრი და აჯანყებულთა ალიანსის აგენტი. პრინცესა ლეია უპირისპირდება ბოროტ დართ ვეიდერს და მონაწილეობს იმპერიის სუპერიარაღის, სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურებაში. 1980 წლის „იმპერიის საპასუხო შეტევაში“ იგი მეთაურობს აჯანყებულთა ბაზას და უყვარდება კონტრაბანდისტი ჰან სოლო. 1983 წლის „ჯედაის დაბრუნებაში“ იგი დაიხსნის სოლოს დამნაშავე ჰატ ჯაბასგან. აგრეთვე აღმოჩნდება, რომ ლეია ლუკ სკაიუოკერის ტყუპი და და ვეიდერის ქალიშვილია. წინარეისტორიის ტრილოგიის ფილმიდან „სითების შურისძიება“ (2005) ნათელი ხდება, რომ ტყუპების დედა არის სენატორი (და ყოფილი დედოფალი) ნაბუელი პადმე ამიდალა, რომელიც იღუპება მშობიარობის შემდეგ. 

ალდერაანზე ლეიას მეურვეები ხდებიან სენატორი ბეილ და დედოფალი ბრეია ორგანები. „ძალის გამოღვიძებაში“ (2015) ლეია არის წინააღმდეგობის დამაარსებელი და გენერალი და ებრძვის პირველ ორდენს. მას და ჰან სოლოს ჰყავთ შვილი, ბენი, რომელიც უფრო ცნობილია როგორც კაილო რენი, გადასული ძალის ბნელ მხარეს.

„ვარსკვლავური ომების“ გაფართოებული სამყაროს (1977–2014) ფარგლებში, სადაც შედის ალტერნატიული სიუჟეტის მქონე რომანები, კომიქსები და ვიდეო თამაშები, ლეია, ჰანი და ლუკი „ჯედაის დაბრუნების“ შემდეგ ებრძვიან იმპერიის დარჩენილ ელემენტებს და ახალ საფრთხეებს. ლეია ხდება ახალი რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაური და ჯედაი, აგრეთვე არის ჰანთან სამი შვილის, ჯეინას, ჯეისენის და ენეკინ სოლოების დედა.

როგორც „ვარსკვლავური ომების“ ერთ-ერთ პოპულარულ პერსონაჟს, ლეიას უწოდებენ 1980-იანების სიმბოლოს, ფემინისტ გმირს და ნიმუშს სხვა სათავგადასავლო ფრენჩაიზების გმირი ქალებისთვის. იგი არის მრავალი დამატებითი ნამუშევრის და მერჩანდაიზის ნაწილი, ისევე როგორც ტელევიზიისა და ფილმების ფარგლებში მრავალი პაროდიის ან ციტირების საგანი. კულტურულ სიმბოლოებად აგრეთვე იქცა მისი ვარცხნილობა „ვარსკვლავური ომებიდან“ (1977) და რკინის ბიკინი „ჯედაის დაბრუნებიდან“.

## კავშირები
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ვანის პროვინცია

**ვანის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვანი. მოიცავს 13 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ირანი, სამხრეთით შირნაქის და ჰაქარის, ჩრდილოეთით აღრისა დასავლეთით ბითლისისა და სიირთის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 1,012 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია ვანი (284 ათ. ადამიანი, 2007).

## ისტორია 
თანამედროვე პროვინციის ტერიტორია შეადგენდა ძველი სამეფოს ურარტუს ცენტრალურ ნაწილს, სხვადასხვა დროს  შედიოდა დიდი სომხეთის, ვასპურაკანის სამეფოს, ბიზანტიის იმპერიის, სელჩუკების სამეფოში და ოსმალეთის იმპერიაში.

## ღირსშესანიშნაობები 
* ძველი ურარტუს ქალაქ  ტუშფას ნანგრევები.
* კუნძული აღთამარი — X საუკუნის ტაძრით, სადაც იყო სომეხთა კათალიკოსის რეზიდენცია 1116-1895 წწ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of VAN

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ერზურუმის პროვინცია

**ერზურუმის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ერზურუმი. მოიცავს 20 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება აღრის და ყარსის, სამხრეთით მუშისა და ბინგოლის, ჩრდილოეთით არტაანის, ართვინისა და რიზეს, დასავლეთით ბაიბურთისა და ერზინჯანის პროვინციები.

პროვინციის ტერიტორია მიეკუთვნება სპარსეთის ყურის (ევფრატის მდგენელები: ყარასუ და მურატი), შავი ზღვისა (ჭოროხი) და კასპიის ზღვის (არაქსი) აუზებს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
|}

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 958 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: ერზურუმი (361 ათ. ადამიანი, 2007).

## ღირსშესანიშნაობა 
ძველი ქართული მონასტერი ოშკი, ფარნაკის ციხე და ეკლესია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of ERZURUM

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
სოხტოროტი

**სოხტოროტი** — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ისტორიულ ტაოში (ახლანდელი თურქეთის ფარგლებში). გეგმით ოთხკუთხა, დარბაზული ეკლესია. ამჟამად გადაკეთებულია მეჩეთად. კამარა შეცვლილია მიწადყრილი ხის გადახურვით. ნაგებია ნატეხი ქვით, კარი, სარკმლები და პილასტრები სუფთად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი. შეინიშნება მოხატულობის კვალი. დასავლეთის მხრიდან ეგვტერის ნანგრევია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
კატეგორია:თურქეთის შენობა-ნაგებობები
38 თუთიყუში

**38 თუთიყუში** () — რეჟისორ ივანე უფიმცევის მიერ 1976-1991 წლებში გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სერია. მისი ოთხი მთავარი პერსონაჟია - მხიარული ანთარი, მორიდებული სპილო, ექსცენტრიული თუთიყუში და ინტელექტუალი მახრჩობელა.

სერიალის ამა თუ იმ სერიაში, როგორც წესი, ცდილობენ, ამოხსნან სხვადასხვა თავსატეხი. მაგალითად, პირველ სერიაში, ’’38 თუთიყუში’’ ცდილობენ გაზომონ მგუდავი და აღმოაჩენენ, რომ მისი სიგრძე შეადგენს 38 თუთიყუშს.

## სერიები 
* *38 თუთიყუში* (1976)
* *მგუდავის ბებია* (1977)
* *როგორ მოვარჩინოთ მგუდავი* (1977)
* *სად მიდის სპილო* (1977)
* *იქნებ გამოვიდეს!* (1978)
* *მოკითხვა ანთარს* (1978)
* *ხვალ იქნება ხვალ* (1979)
* *კუდის ვარჯიში* (1979)
* *დიდი დახურვა* (1985)
* *თვალსაჩინო დამხმარე* (1991)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1976 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1991 წლის ფილმები
კატეგორია:1985 წლის ფილმები
კატეგორია:1985 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1978 წლის ფილმები
კატეგორია:1978 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1977 წლის ფილმები
კატეგორია:1977 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1976 წლის ფილმები
სეპია

**სეპია** (ბერძნ. sepia — თავფეხიანი მოლუსკი) — ღია ყავისფერი საღებავი, რომელიც მზადდებოდა ზღვის მოლუსკებისაგან და რომელსაც იყენებენ კალმითა და ფუნჯით ხატვისას. XVIII საუკუდიდან სეპიას უწოდებენ გრაფიკის ერთ-ერთ ტექნიკურ სახეობას.

კატეგორია:ფერები
პალტუსები

**პალტუსები** — საკუთრივ კამბალასებრთა ოჯახში შემავალი 4 სახეობის თევზის საერთო სახელწოდება. გავრცელებული არიან წყნარი და ატლანტის ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. ყოფილ სსრკ-ის ზღვებში გვხვდება ოთხივე სახეობა: ჩვეულებრივი  პალტუსები (Hippoglossus hippohlossus), აზიური ისარკბილა პალტუსები (Atheresthes evermani), შავი პალტუსები (Reinhardtius hippoglossoides)   და ამერიკული ისარკბილა პალტუსები (Atheresthes stomias). პალტუსები მტაცებლებია. ყრიან 300 ათასიდან 3,5 მლნ-მდე ქვირითს. განვითარება მეტამორფოზით მიმდინარეობს.  ცოცხლობენ 30 წლამდე. პალტუსები რექვის ძვირფასი ობიექტებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კამბალასნაირნი
იაკოპო სანსოვინო

thumb|220px|იაკოპო  სანსოვინო
**იაკოპო სანსოვინო** ( დ. 2 ივლისი, 1486 — გ. 27 ნოემბერი, 1570) — რენესანსის ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე და არქიტექტორი.

მუშაობდა დანგრეულ ქანდაკებათა აღდგენაზე, სხვადასხვა ეკლესიაზე. 1527 წელს გაიქცა რომიდან, რომელიც დაყაჩაღებული იქნა. გზად საფრანგეთში გაჩერდა ფლორენციაშიმ სადაც იგი ტიციანმა და პიეტრო არეტინომ მიიღეს. 

სანსოვინომ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ვენეციის არქიტექტურაში. მისი ხელმძღვანელობით აშენდა ბიბლიოთეკის და სხვა შენობები. მას ეკუთვნის მარსისა და ნეპტუნის ქანდაკებები. 

გარდაიცვალა 1570 წლის 27 ნოემბერს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია Encyclopedia Britannica-ზე

კატეგორია:იტალიელი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული  2 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1486
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1570
პამბაკის ქედი

**პამბაკის ქედი**, **ბამბაკის ქედი** () — ქედი ამიერკავკასიის მთიანეთში. გადაჭიმულია ქალაქ გიუმრიდან  სევანის ტბის  ჩრდილოეთ-დასავლეთის კიდემდე (სომხეთი). სიმაღლე 3101 მ-მდე. აგებულია მაგმური ქანებით. კალთები შემოსილია მთა-მდელოსა და მთა-სტეპის მცენარეულობით.  აღმოსავლეთი ნაწილის ჩრდილოეთ კალთებზე ფართოფოთლოვანი ტყეებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ქედები
პომიდვრის ჟანგა ტკიპა

**პომიდვრის ჟანგა ტკიპა** () — მავნებელი ტკიპების ქვეკლასისა. ღია ყვითელი ან ჟანგისფერია, მოგრძო (145-210 მკმ), მრავალსეგმენტიანი. მატლი ზრდასრულ ტკიპას წააგავს. დედალი 50-მდე კვერცხს დებს. ზამთროს  სათბურსა და მინდორში. კარგად მრავლდება მაღალი ტენიანობისა და დაბალი ტემპერატურის დროს. აზიანებს აგრეთვე ბადრიჯანს,კარტოფილს, წიწაკას და სხვა მცენარეს. დაზიანებული ღერო და ფოთოლი ხმება, ნაყოფი უხეშდება, მურა ფერს იღებს, სკდება და აღარ იზრდება. ტკიპის სამშობლოა ავსტრალია. საქართველოში გავრცელებულია 1954 წლიდან.

## ბრძოლის ღონისძიებანი
ნაკვეთის გაწმენდა ნარჩენებისაგან და დაწვა; დაზიანებული მცენარის დაწვა; შესასხურებლად და შესაფრქვევად იყენებენ 0,2%-იან კელტანს ან კარბოფოსს, ნაყოფის სიმწიფის პერიოდში — გოგირდ-კირის ნახარშს ან დაფქვილ გოგირდს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტკიპები
პამაჯი

**პამაჯი** — ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი პამაჯისა და პატარა პამაჯის ძველი სახელწოდება.XX საუკუნის დასაწყისში სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობას სომხები შეადგენდნენ. ამჟამად პამაჯის თემი მოიცავს სოფლებს: დიდი პამაჯი, პატარა პამაჯი (ცენტრი), ორალი, ყულალისი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ელაზიღის პროვინცია

**ელაზიღის პროვინცია** () — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ელაზიღი. მოიცავს 11 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება თუნჯელის, ბინგოლის, მალათიისა და დიარბაქირის პროვინციები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
|}

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 595 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: ელაზიღი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of ELAZIG

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ჯელატო

thumb|იტალიური ჯელატო ვაფლის ბისკვიტით.
**ჯელატო** (, ან მრავლ. gelati) — ნაყინის იტალიური რეგიონული ვარიანტი. როგორც ასეთი, ჯელატო მზადდება მსგავსი ინგრედიენტებით, როგორც ყველა დანარჩენი ნაყინი მსოფლიოს სხვა რეგიონებში, რძით (და ნაღებით), შაქრით (და დამატკბობლებით), გემოს დანამატებით (ხილი, თხილი, ესენციები და მსგავსი) და აირით, როგორც მთავარი ინგრედიენტები. საბოლოო პროდუქტს შეიძლება დაემატოს სხვა ინგრედიენტებიც, რომლებიც სტაბილიზატორებად ან ემულსიფიცირებისთვის გამოიყენება. ჯელატო შეიძლება დამზადდეს ცხელი წესით, რომელიც პასტერიზაციას მოიცავს, და ცივი წესით, რომელიც პასტერიზაციას არ საჭიროებს. ორივე პროცესს სჭირდება სპეციალური ჯელატოს გასაყინი კამერა, რომელიც საბოლოო პროდუქტს ქმნის ინგრედიენტების შერევითა და მისი აირით გაჯერებით. ისევე, როგორც სხვა, შედარებით ძვირ ნაყინებში, ჯელატოს 55%-ით ნაკლები აირი აქვს, რაც მას უფრო მკვრივს ხდის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Consigli e notizie sul gelato fatto in casa 
* Portale dedicato al gelato artigianale
* Coppa del mondo della gelateria
* Il Firenze Gelato Festival 

კატეგორია:ნაყინი
პამა

**პამა** (; იგივე **ლენტისებრი კრაიტი**) — შხამიანი გველი ასპიტისებრთა ოჯახისა.

პამა კრაიტების გვარის ტიპური წარმომადგენელია. გავრცელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში, ბირმაში, სამხრეთ ჩინეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ზონდის კუნძულებზე. ზრდასრული გველი 150-180 სმ აღწევს, ყვითელი და შავი ზოლების მონაცვლეობით. ცხოვრობს როგორც მშრალ, ისე საშუალო სინესტის ადგილებში, მაგრამ აუცილებლად სოროში, ბუჩქებში ან სხვა სახის სამალავში. ხშირად გვხვდება სახლებსა და ეზოებში. ჩვეულებრივ არ იკბინება, არამედ რგოლებად ახვევს სხეულს, თავს კი შიგ მალავს. მხოლოდ ძლიერი გაღიზიანება აიძულებს შხამის გამოყენებას. ღამე კი საკმარისად სახიფათოა. როგორც ყველა სხვა კრაიტი, ისიც კბენის დროს მსხვერპლს კბილებით ეჭიდება და რამდენიმეჯერ ახდენს ყბების მოჭერას. პამას შხამი რამდენიმე წუთში კლავს გველგესლას, როდესაც გველგესლას ნაკბენი მისთვის უვნებელია.

## გალერეა 

Image:AB_053_Banded_Krait.JPG|პამას სხეული.
Image:AB_058_Banded_Krait.JPG|პამას თავი.
Image:AB_059_Banded_Krait.JPG|პამას თავის წინხედი.
Image:AB_060_Banded_Krait.JPG|პამას თავის ზედაპირი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასპიტისებრნი
მალათიის პროვინცია

**მალათიის პროვინცია** () – პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მალათია. მოიცავს 14 რაიონს.

## გეოგრაფია 
პროვინციას ესაზღვრება ერზინჯანის, სივასის, ქაჰრამანმარაშისა და ელაზიღის პროვინციები.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობა 923 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: მალათია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის რეგიონები
* თურქეთის პროვინციები
* თურქეთის რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of MALATYA

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები