open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კვერცხი (ერთეული)

**კვერცხი** — მასის (წონის) ერთეული XVIII–XIX საუკუნეების საქართველოში. ლიტრის 1/60. კვერცხის მასა ჩვეულებრივ დაკავშირებული იყო ქათმის კვერცხის მასასთან და დაახლოებით 50–60 გ შეადგენდა.ეთნოგრაფიულ ყოფაში შემორჩენილი იყო ბოლო წლებამდე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ელენა ახმილოვსკაია

**ელენა ახმილოვსკაია** (დ. 11 მარტი, 1957, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 18 ნოემბერი, 2012, კირკლენდი, აშშ) — რუსი მოჭადრაკე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1987). 1977 წელს მოიპოვა საერთაშორისო დიდოსტატის წოდება. 1986 წელს მსოფლიოს ჩემპიონობისთვის მატჩში შეხვდა  მაია ჩიბურდანიძეს, მაგრამ დამარცხდა. არის საჭადრაკო ოლიმპიადებში ორგზის გამარჯვებული 1978, 1986 წლებში. არის სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი. 1981-1988 წლებში ცხოვრობდა თბილისში. 1988 წლის საჭადრაკო ოლიმპიადის დროს ცოლად გაჰყვა აშშ-ის კაცთა გუნდის კაპიტანს ჯონ დონალდსონს და შეჯიბრი მიატოვა, მას შემდეგ აშშ ცხოვრობდა და იყო ამ ქვეყნის სამგზის ჩემპიონი 1990, 1993, 1994 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:რუსი მოჭადრაკეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
მერაბ გაგუნაშვილი

**მერაბ გაგუნაშვილი** (დ. 3 იანვარი, 1985, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (2002). ჭაბუკთა მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადის მეორე პრიზიორი (1999). მსოფლიოს ვიცეჩემპიონი 20 წლამდე ასაკის ჭაბუკთა შორის (2001). შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (2002). ანალოგიურ შეჯიბრებაზე 2003 წელს II-V ადგილები გაიყო. ევროპის გუნდური ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (2003 თავის დაფაზე მოიპოვა მცირე ვერცხლის მედალი). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების მონაწილე (2000-2004; 2000 წელს თავის დაფაზე მოაგროვა 8-დან 6,5 ქულა).

## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული სპორტის სტატისტიკა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი გიორგაძე

**გიორგი გელას ძე გიორგაძე** (დ. 10 ოქტომბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1993). სსრკ სპორტის ოსტატი (1982), საერთაშორისო ოსტატი (1989). 

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. გიორგაძის პირველი მწვრთნელი იყო დავით ჩირაძე (ქუთაისი). 1982 და 1988 წლებში მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონობა. იყო სსრკ ჩემპიონატის ფინალისტი (1989), მსოფლიოს ვაჟთა საჭადრაკო ოლიმპიადებისა (1992, 1994, 1998, 2000) და ევროპის გუნდური პირველობების (1992, 1997) მონაწილე საქართველოს ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში. იყო გარი კასპაროვის სეკუნდანტი მსოფლიო პირველობის მატჩში (1990). მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადაზე მეორე დაფაზე მოიპოვა ბრინჯაოს მცირე მედალი (1996). 2008 წლიდან არჩეულია საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტად. მინიჭებული აქვს ღირსების ორდენი (2001), „სპორტის რაინდის” საპატიო წოდება (2014). გიორგაძე ავტორია წიგნისა „ცხოვრება ჭადრაკით” (თბილისი, 2014).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული სპორტის სტატისტიკა
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:გიორგაძეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კომპიუტერული ინჟინერია

მინი|პლატა, რომელიც გამოყენებულია DVD player-ში, ელექტრო და კომპიუტერული ინჟინერების ნამუშევარია.
**კომპიუტერული ინჟინერია** — დისციპლინა, რომელიც გარკვეულწილად უკავშირდება კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ელექტრო ინჟინერიას. კომპიუტერული ინჟინერები უმეტესად სწავლობენ ელექტრო და პროგრამულ ინჟინერიას. მათი მთავარი საქმიანობაა მიკროპროცესორების, მიკროკონტროლერებისა და ელექტრო მოწყობილობებისთის საჭირო ნაწილების აწყობა.

კომპიუტერული ინჟინრები ძირითადად წერენ პროგრამებს მიკროკონტროლერებისა და მიკროპროცესორებისთვის, ქმნიან VLSI ჩიპებს, პლატებს და ოპერაციულ სისტემებს შესაბამისი მოწყობილებისთვის. რობოტოტექნიკაც კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის ნაწილია, რომელიც აწყობილია ელექტრო სისტემებზე, როგორიციაა ელექტრო მოტორი, CMC, და სენსორები.

## ისტორია 
კომპიუტერულ ინჟინერიას საფუძველი ჩაეყარა 1939 წელს, როდესაც ჯონ ვინსენტ ატანასოვმა და კლიფორდ ბერმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი ელექტრო ციფრული კომპიუტერის აწყობა ფიზიკის, მათემატიკისა და ელექტრო ინჟინერიის მეშვეობით. ჯონ ვინსენტ ატანასოვი ერთ დროს იყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი აიოვას უნივერსიტეტში, კლიფორდ ბერი კი ფიზიკისა და ელექტრო ინჟინერიის ყოფილი კურსდამთავრებული. ერთად მათ შექმნეს Atanasoff–Berry computer, ცნობილია, როგორც ABC, რომლის შესაქმნელადაც მათ 5 წელი დასჭირდათ.

კომპიუტერული ინჟინერიის პირველი სასწავლო პროგრამა 1972 წელს აშშ-ში, კლივლენდის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში დამკვიდრდა. 2015 წლის მონაცემებით 250 აკრედიტებული კომპიუტერული ინჟინერიის პროგრამა იყო ამერიკაში. ევროპაში კი კომპიუტერული ინჟინერიის სკოლების აკრედიტაცია კეთდება EQANIE-ს აგენტების მიერ. ორივე, კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის პროგრამები კურიკულუმში შეიცავენ ანალოგური და ციფრული სქემების დიზაინს. როგორც საინჟინრო დისციპლინებში, კომპიუტერული ინჟინრებისთვის მათემატიკისა და ფიზიკის ცოდნა აუცილებელია.

## სქოლიო

კატეგორია:ელექტრონიკის ინჟინერია
კატეგორია:საინჟინრო დისციპლინები
არშაველ შენგელია

**არშაველ (არიკ) ფილიპეს ძე შენგელია** (დ. 1938 — გ. 27 სექტემბერი, 1993) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის, ჟიული შარტავას მოადგილე და მინისტრთა საბჭოს სამდივნოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა ტყვედ აიყვანეს მინისტრთა საბჭოს შენობიდან და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და თბილისში გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2018).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
ვახტანგ გეგელაშვილი

**ვახტანგ ვახტანგის ძე გეგელაშვილი** (დ. 10 დეკემბერი, 1937, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ  — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ მოკლეს აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა.

1962 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და  მუშაობა დაიწყო ფიზიკა-ტექნიკურ ინსტიტუტში. 1976–1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივნის თანაშემწედ. 1992 წლიდან იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე და პრეს-ცენტრის წევრი. აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1993 წლის 27 სექტემბერს, ჟიული შარტავასთან ერთად აიყვანეს ტყვედ და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და აფხაზეთიდან გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. დაკრძალულია ქ. რუსთავში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
თამაზ გიორგაძე

**თამაზ ვასილის ძე გიორგაძე** (დ. 9 ნოემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1977). სტუდენტთა მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1969). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (1978, 1980), „ბურევესტნიკის“ შემადგენლობაში ევროპის საკლუბო ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული (1977, 1979). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978), მსოფლიოს ექს-ჩემპიონის — ანატოლი კარპოვის მწვრთნელი (1980-1986), ესპანეთის ოლიმპიური ნაკრების მწვრთნელი (1985-1992). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. მრავალი საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
თამაზ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტარიელ შარიფაშვილი

**ტარიელ ვალერიანის ძე შარიფაშვილი** (დ. 20 დეკემბერი, 1960, სოფ. ზემო ხანდაკი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი სამხედრო მეთაური, აფხაზეთის ომის (1992-1993) მონაწილე.

1992–1993 წლებში იყო კასპის რაიონის (ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი) გამგებელი. აფხაზეთში საბრძოლო მოქმედებების დროს მეთაურობდა ძირითადად მოხალისეებისგან დაკომპლექტებულ ეროვნული გვარდიის კასპის ბატალიონს; ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება. დაიღუპა 1993 წლის სექტემბერში სოხუმისთვის უკანასკნელი ბრძოლების დროს ქალაქის სადგურის მიდამოებში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით. შარიფაშვილის სახელი ეწოდა  ზემო ხანდაკის საჯარო სკოლას, რომლის ეზოშიც დგას მისი ბიუსტი. მისი სახელობის სკვერი და ბიუსტი არის ასევე ქ. კასპში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა** — ერიტრეა დაყოფილია ექვს პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ, რაიონებად იყოფა.

## ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა 
კატეგორია:ერიტრეის ადმინისტრაციული დაყოფა
გარნიზონი

**გარნიზონი** () — სამხედრო ნაწილები და დაწესებულებები, რომლებიც დროებით ან მუდმივად არიან განლაგებული ამა თუ იმ დასახლებლი პუნქტის ან რაიონის საზღვრებში. გარნიზონის უფროსად ინიშნება ის, ვისაც გარნიზონში ყველაზე მაღალი თანამდებობა უკავია, მაგრამ თუ ასეთი თანამდებობის პირი რამდენიმეა, მაშინ უფროსობა ეკისრება მათ შორის ყველაზე მაღალი წოდების მქონეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამხედრო მეცნიერება
კენტის საგრაფო

**კენტის საგრაფო** () – გაერთიანებული სამეფოს ადმინისტრაციული, ისტორიული და გეოგრაფიული ერთეული. მდებარეობს ინგლისის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონის ნაწილი. ესაზღვრება ლონდონს ჩრდილო-დასავლეთით, სარის საგრაფოს დასავლეთით და აღმოსავლეთით, სასექსის საგრაფოს სამხრეთ დასავლეთით, ესექსის საგრაფოს მდინარე თემზის ესტუარის მხრიდან და საფრანგეთის პა-დე-კალეს მონაკვეთს ლა-მანშის გვირაბის საშუალებით.

კენტის საგრაფოს მთავარი ქალაქია მეიდსტონი. მოსახლეობა 1 875 893 ადამიანი. (2022 წ.).

კენტერბერში მთავარეპისკოპოსის სამყოფელი და ინგლისის მთავარი საკათედრო ტაძარი ფუნქციონირებს VI საუკუნიდან მოყოლებული დღემდე, მას შემდეგ, რაც ინგლისი წმინდა ავგუსტინემ გააქრისტიანა. კენტში, მედუეიში ასევე მდებარეობს როჩესტერის საკათედრო ტაძარი. ეს არის მეორე უძველესი ტაძარი ინგლისში კენტერბერის შემდეგ.

კენტის საგრაფოს "ინგლისის ბაღს" უწოდებენ, რადგანაც აქ მეხილეობა კარგადაა განვითარებული.

კენტის საგრაფოს ეკონომიკა საკმაოდ დივერსიფიცირებულია. მრეწველობის ძირითადი დარგები: ავტოგადაზიდვა, საბაზრო ლოგისტიკა და ტურიზმი. ჩრდილო-დასავლეთ კენტის მრეწველობაში შედის სამშენებლო მასალების მოპოვება, ბეჭდური და სამეცნიერო კვლევები. ქვანახშირის მოპოვება ქვეყნის სამრეწველო მემკვიდრეობაა.

## ლიტერატურა
გიენი

250px|მინი|მარჯვნივ|გიენი 1360 წელს (რუსული)
**გიენი**, **გიუიენი** ( ,  , ) — ისტორიული ოლქი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში, ძვ. აკვიტანიის სახელწოდება XIII საუკუნიდან. XII–XV საუკუნეებში დროდადრო ინგლისს ეკუთვნოდა. 1453 წელს საფრანგეთს დაუბრუნდა. 1469–1472 წლებში ლუი XI-ის ძმის, შარლის აპანაჟი იყო, შემდგომ სამეფო დომენს შეუერთდა. XVI–XVIII საუკუნეებში გუიუიენისა და გასკონის (ცენტრი — ბორდო) საგუბერნატოროში შედიოდა. ამჟამად გიენის ტერიტორია რამდენიმე დეპარტამენტს უკავია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი

**უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი** (; 1929-1945 და 1992-2002 წლებში **ლვივის ღვთისმეტყველების აკადემია**) — რელიგიური პედაგოგიური სასწავლებელი უკრაინის ქალაქ ლვივში. პირველი კათოლიკური უნივერსიტეტი ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე და პირველი უნივერსიტეტი, რომელიც დაფუძნდა უკრაინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიის მიერ.

## ისტორია 
1929 წელს შედგა ლვოვის ღვთისმეტყველების აკადემიის საზეიმო გახსნის ცერემონია. აკადემიის პირველ რექტორად დაინიშნა იოსიფ სლიპი. აკადემიამ თავის გარშემო შემოიკრიბა დასავლეთ უკრაინის ინტელიგენცია და გახდა ღვთისმეტყველეფისა და ფილოსოფიის ცენტრი. მაშინდელი პოლონეთის ტერიტორიაზე ეს იყო პირველი უკრაინული უმაღლესი სასწავლებელი. დაარსებიდან ათი წლის თავზე აკადემია საკმაოდ გაიზარდა: გაიხსნა ახალი ფაკულტეტები, კათედრები, პროფესორების შემადგენლობა გაიზარდა 40-მდე. 

1945 წელს აკადემია დახურეს, ხოლო პედაგოგები ან ემიგრაციაში წავიდნენ, ან მოხდა მათი რეპრესირება ან საერთოდ შეწყვიტეს პედაგოგიური საქმიანობა.

1992 წელს უკრინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიის მეთაურის მიროსლავ ლიუბაჩივსკის კურთხევით შეიქმნა კომისია, რომელიც მსჯელობდა აკადემიის აღდგენის შესახებ. 1994 წელს ლვივის სინოდმა ხმა მისცა ლვოივის ღვთისმეტყველების აკადემიის აღდგენას. ამავე წლის სექტემბერში მოხდა აკადემიის ოფიციალური გახსნა. 1997 წელს აღდგა ჟურნალ „ღვთისმეტყველების“  გამოცემა. 1999 წელს მიიღო საერთაშორისო აკრედიტაცია. ამავე წელს გამოუშვა სტუდენტების პირველი ნაკადი. აკადემიის პირველი რექტორი გახდა მიხაილ დიმიდი. 2000 წელს იგი შეცვალა ბორის გუძიაკმა. 

2002 წელს ლვივის ღვთისმეტყველების აკადემიას ეწოდა უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი, რომლის რექტორიც კვლავ ბორის გუძიაკი გახდა. 2013 წელს უნივერსიტეტის ლექტორი გახდა ბორის პრახი, ხოლო ბორის გუძიაკი უნივერსიტეტის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## სპეციალობები 
უკრაინის კათოლიკურ უნივერსიტეტში ასწავლიან: თეოლოგიას, ისტორიას, კომპიუტერულ მეცნიერებებს, პოლიტოლოგიას, ფსიქოლოგიას, სოციალურ პოედაგოგიკას, სოციოლოგიას, კულტუროლოგიას, ფილოლოგიასა (ინგლისური ენა) და ბიზნეს-ანალიტიკას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი 
* უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტი 

კატეგორია:უკრაინის უნივერსიტეტები
კატეგორია:კათოლიკური უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ანგუმუა

250px|მინი|მარჯვნივ|ანგუმუა საფრანგეთის რუკაზე
**ანგუმუა** () — ისტორიული ოლქი დასავლეთ საფრანგეთში. 1790 წლიდან შარანტისა და დორდონის დეპარტამენტების შემადგენლობაშია. მთავარი ქალაქი — ანგულემი. ანგუმუა განვითარებული სასოფლო-სამეურნეო რაიონია. განვითარებულია მეღვინეობა, სპირტისა და კონიაკის (ქ. კონიაკი) წარმოება, მანქანათმშენებლობა, ქაღალდის (ანგულემი) და სამხედრო (რიუელი) მრეწველობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
კასტურბა განდი

**კასტურბა მაჰათმა განდი**  (დ. 11 აპრილი, 1869 – 22 თებერვალი, [1944]]) — ინდოელი პოლიტიკური აქტივისტი და მაჰათმა განდის მეუღლე. ბრიტანეთის ინდოეთის დროს მეუღლესთან ერთად მონაწილეობას იღებდა ინდოეთის განმანთავისუფლებელ მოძრაობაში. 

## ლიტერატურა
*
*
*
*

კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:ადამიანის უფლებების დამცველები
კატეგორია:ინდოელი აქტივისტები
არტუა

[250px|მინი|მარჯვნივ|არტუის მდებარეობა [XV საუკუნეში]]
**არტუა** () — ისტორიული ოლქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. ამჟამად მისი ტერიტორიის დიდი ნაწილი პა-დე-კალეს დეპარტამენტში შედის. მთავარი ქალაქი — არასი. არტუა მნიშვნელოვანი სამრეწველო რაიონია. განვითარებულია ქვანახშირის მოპოვება, მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, საფეიქრო, კვების მრეწველობა.

## ისტორია 
XII საუკუნის დამლევამდე არტუა ფლანდრიის საგრაფოში შედიოდა. 1180 წელს საფრანგეთის მეფემ ფილიპ II-მ იგი მეუღლის მზითევში მიიღო. 1191 წელს აპანაჟად გადაეცა საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრეს, 1223 წელს შეუერთდა სამეფო დომენს. 1237 წელს არტუა საგრაფო გახდა. 1382 წელს მემკვიდრეობით გადაეცა ფლანდრიის გრაფ ლუი დე მალს, მისი სიკვდილის შემდეგ 1384 წელს — მის სიძეს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე გულადს და არტუა ბურგუნდიის ჰერცოგთა სამფლობელოს (1384–1477) შეუერთდა. ბურგუნდიის უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ გულადის დაღუპვის შემდეგ, 1477 წელს, არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა, 1493 წელს სანლისის ზავით (1526) დაუთმო ავსტრიას, თუმცა საფრანგეთის მეფემ მაინც შეინარჩუნა არტუაზე სიუზერენიტეტი, რომელიც გაუქმდა მადრიდის ზავით (1526). არტუა გადავიდა ჰაბსბურგების სრულ საკუთრებაში, შეუერთდა ნიდერლანდებს და შევიდა კარლ V-ის იმპერიაში. 1556 წელს ნიდერლანდების სხვა პროვინციებთან ერთად არტუას განაგებდა ესპანეთი. ნიდერლანდების ბურჟუაზიული რევოლუციის დროს არტუასა და ენოს რეაქციული კათოლიკე თავადაზნაურობა აჯანყდა (1578 წლის ოქტომბერი) და ქ. არასში დაიდო არასის უნია (1579). ოცდაათწლიანი ომის დროს არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს არტუა დიდი ბრძლების (1914 წლის სექტემბერ-დეკემბერი, 1915 წლის მაისი, სექტემბერ-ოქტომბერი, 1917 წლის აპრილ-მაისი) ასპარეზად გადაიქცა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
ბერი (საფრანგეთი)

200px|მინი|მარჯვნივ|ბერი საფრანგეთის რუკაზე
**ბერი** (, ) — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ საფრანგეთში, პარიზის აუზსა და საფრანგეთის ცენტრალურ მასივს შორის. ფართობი დაახლ 14 ათ. კმ². მთავარი ქალაქი — ბურჟი. ბერის ტერიტორია შედის ენდრისა და შერის დეპარტამენტების შემადგენლობაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
ბურბონე

**ბურბონე** () — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ საფრანგეთში, საფრანგეთის ცენტრალური მასივის ჩრდილოეთ განაპირა ნაწილში, მდინარე ალიეს აუზში. მთავარი ქალაქი — მულენი. ბურბონეს ტერიტორია შედის ალიეს დეპარტამენტში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
ანჟუ

250px|მინი|მარჯვნივ|ანჟუ საფრანგეთის რუკაზე
**ანჟუ** (< — ერთ-ერთი გალური ტომის სახელწოდება) — ისტორიული ოლქი ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთში, ქვემო ლუარის აუზში. მთავარი ქალაქი — ანჟე. ამჟამად ანჟუს ტერიტორიის დიდი ნაწილი შედინ მენისა და ლუარის დეპარტამენტში. ანჟუში მოჰყავთ ხორბალი, კანაფი. განვითარებულია მებაღეობა, მეცხოველეობა, მეღვინეობა, კვების მრეწველობა.

## ისტორია 
IX საუკუნის II ნახევარში ანჟუ იხსენიება როგორც ანჟეს სავიკონტო, რომელსაც რობერტინგების წარმომადგენელმა რობერმა ჩაუყარა საფუძველი. 929 წელს ანჟუ საგრაფოა. შემდგომში მას ტურენი (1044) მენი (1110) შეუერთდა. ანჟუს საგრაფომ უდიდეს ძლიერებას XI საუკუნეში მიაღწია. 1131 წელს ანჟუს გრაფი ფულკ V იერუსალიმის მეფე გახდა. მისმა ძემ ჟოფრუა V პლანტაგენეტმა შემოიმატა ნორმანდია (1135), უკანასკნელის შვილიშვილმა ანრიმ ალიენორ აკვიტანელზე ქორწინებით მიიღო აკვიტანია (1152), ხოლო დედისაგან მემკვიდრეობით  — ნორმანდია და ინგლისის ტახტზე ავიდა ჰენრი II-ის სახელით. ანჟუ პლანტაგენეტების სახელმწიფოს ნაწილად იქცა. 1204 წელს ანჟუ შეუერთდა საფრანგეთის სამეფოს. 1246 წელს გადაეცა საუფლისწულოდ ლუი IX-ის ძმას შარლ ანჟუელს, რომელმაც ანჟუს მიწებს შეჰმატა პროვანსი (1246) და სიცილიის სამეფო  (1266); 1297 წელს ანჟუ საჰერცოგოდ იქცა. მისი უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ IV-ის (მენისთვის — შარლ V) გარდაცვალების შემდეგ (1481) ანჟუს სამემკვიდრეო (საჰერცოგოს მიწები, პროვანსი და პრეტენზიები ნეაპოლის სამეფოზე) საფრანგეთის მეფეს გადაეცა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
ნელი ნენოვა

**ნელი ნენოვა** (, დ. 26 აპრილი, 1929 — გ. 15 ივლისი, 2016) — ბულგარული წარმოშობის ქართველი კინორეჟისორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1976).

ნინელ ნენოვა დაიბადა 1929 წლის 26 აპრილს სოფიაში, ბულგარეთი. 1949 წელს, სოფიის მეორე ქალთა გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, სწავლობდა მოსკოვის კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტში სარეჟისორო ფაკულტეტზე, რომელიც 1955 წელს დაასრულა. 1957 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია ქართულ ფილმში. 

დაქორწინებული იყო კინორეჟისორ გენო წულაიაზე.

ნენოვას რეჟისორული ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: „ლადო გუდიაშვილი“ (1957), „წარსული ზაფხული“ (1959), „ცეროდენა რაინდები“ (1964), „დრო იწურება განთიადისას“ (1966), „ორერა-რერო“ (1969), „მოვდივართ და მოვიმღერით“ (1973), „ბიჭები იასამნის ქუჩიდან“ (1974), „პეპელა“ (1979), „ქორწინება იმერულად“ (1981), „ყოჩაღად პაპებო“ (1981), „ჩიორა“ (1984). ყველა თავისი ფილმი ნენოვამ გადაიღო მეუღლესთან — გენო წულაიასთან ერთად, გარდა ფილმისა „ბიჭები იასამნის ქუჩიდან“.

მიღებული აქვს პრიზები და პრემიები ტაშკენტის (1973), ბათუმის (1975), ბაქოს (1979), სოხუმის (1981), ერევნის (1981), მინსკის (1985) საკავშირო კინოფესტივალებზე. 

ნელი ნენოვა 2016 წლის 15 ივლისს, ბულგარეთში გარდაიცვალა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1976 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

## რესურსები ინტერნეტში
* ნელი ნენოვა — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი 
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:სოფიაში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ბულგარელი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ზღვის მგელი (წიგნი)

**ზღვის მგელი** () — ჯეკ ლონდონის 1904 წლის რომანი.

წიგნის მთავარი გმირი, ჰამფრეი ვან ეიდენი არის ოკეანეში გადარჩენილი, რომელიც ვულფ ლარსენის, ამორალური კაპიტნის და გადამრჩენელის მფარველობაში ექცევა.

მას შემდეგ, რა ჯეკ ლონდონის „წინაპართა ძახილი“ გაიცნო მკითხველმა, „ზღვის მგელის“ პირველი გამოცემის ორმოცი ათასი ეგზემპლარი ძალიან მალე გაიყიდა. 

ამბროსი ბიერსმა დაწერა:  

„ვოლფ ლარსენის“ ანტიპოდი კაპიტანი ალექს მაკლეინი იყო. მაკლეინი, დაიბადა 15 მაისს, 1858 წელს, ქვეყნის აღმოსავლეთში, ნოვა შოტლანდიაში. ის ძირითადად, წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთით დაცურავდა თავის ძმასთან, კაპიტან დენ მაკლეინთან ერთად. ძმები ინარჩუნებდნენ კავშირს კუნძულ კეიპ-ბრეტონთან, სადაც მათ ნათესავები ჰყავდათ. ლონდონი, რომელსაც მისი ახლობლები მგელს ეძახდნენ, უბის წიგნაკით მგლის გამოსახულებას ატარებდა და თავის სასახლესაც „მგლის სახლს“ უწოდებდა. ლონდონი თავის მოთხრობაში მიზნად ისახავდა იერიში მიეტანა ნიცშეს სუპერ ადამიანის ფილოსოფიაზე. ნიცშე და შოპენჰაუერი რომანის მეორე წინადადებაშივეა მოხსენიებული, როგორც საყვარელი ავტორები ერთი პერსონაჟისა, რომელიც ვულფმა მოინახულა გემის კატასტროფამდე. 

რომანში ასევე გვხვდება ჰერბერტ სპენსერი თავი: 8, 10; ჩარლზ დარვინი, თავი: 5, 6, 10, 13, ომარ ხიაიამი თავი 11, 17, 26, თავი 5, შაკიევი და ჯონ მილტონი თავი 26.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯეკ ლონდონის ნაწარმოებები
მარიხუანა საქართველოში

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქვეყანაში მარიხუანის მოხმარება და ფლობა კანონიერია, მაგრამ კანაფის კულტივაცია (მოყვანა) და გაყიდვა უკანონოა.

## მოყვანა 
საქართველოში კანაფს უკანონოდ მცირე რაოდენობით ზრდიან, რაც ძირითადად ადგილობრივი მოხმარებისთვისაა გათვლილი. 2005 წლის მდგომარეობით, საქართველო ასევე იყო ცენტრალური აზიიდან მომდინარე ნარკოტიკების ტრანზიტული მარშრუტი, რომელიც ძირითადად რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებში გადიოდა.

## ნარკოპოლიტიკა 
საქართველოში მოქმედებს მკაცრი ნარკოპოლიტიკა, რომლის თანახმადაც, ნარკო-დამნაშავეებს შეიძლება 14 წლამდე პატიმრობა მიესაჯოს. თეთრი ხმაურის მოძრაობის აქტივისტების ჯგუფი აცხადებს, რომ ყოველდღიურად პოლიცია 100-ზე მეტ ადამიანს უტარებდა (უტარებს) ნარკოტესტს. 2006 წლიდან, ანტი-ნარკოტიკული კანონმდებლობის გაძლიერების შემდეგ, საქართველომ ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ჯარიმებით 11,3 მილიონი დოლარი შეაგროვა.

## რეფორმა 
2016 წლის 31 დეკემბერს, საახალწლოდ გირჩის აქტივისტებმა პარტიის სათაო ოფისში, თბილისში დათესეს კანაფის 84 ძირი. როგორც პარტიის წევრებმა განაცხადეს, ეს იყო დაუმორჩილებლოს აქტი. პოლიციამ მოახდინა კანაფის ძირების კონფისკაცია, თუმცა გირჩის აქტივისტების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე არ აღძრულა. როგორც გირჩის ლიდერმა, ზურაბ ჯაფარიძემ განაცხადა, ისინი ხვდებოდნენ, რომ პოლიცია ვერ შეძლებდა მთელი პარტიის დაკავებას, და რადგანაც მათი დაკავება ვერ შეძლეს, აწი კანაფის მოყვანის ბრალდებით აღარც სხვა ადამიანების დაკავების მორალური უფლება ექნებათ. 

2017 წლის 30 ნოემბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გივი შანიძის სარჩელი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ და მარიხუანას მოხმარებაზე სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა გააუქმა. მოსარჩელეები ითხოვდნენ საქართველოს კონსტიტუციის მე-16 მუხლთან (პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება) მიმართებით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 273-ე მუხლის სიტყვების „ექიმის დანიშნულების გარეშე მოხმარება“ იმ ნორმატიული შინაარსის არაკონსტიტუციურად ცნობას, რომელიც ითვალისწინებდა პასუხისგებლობას ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანის მოხმარებისთვის.

2018 წლის 30 ივლისს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გირჩის ლიდერების, ზურაბ ჯაფარიძის და ვახტანგ მეგრელიშვილის სარჩელი და მოახდინა კანაფის მოხმარების ლეგალიზაცია.

## სქოლიო
კატეგორია:მარიხუანა საქართველოში
მარია ავსტრიელი (1531-1581)

**მარია ავსტრიელი** (; დ. 15 მაისი, 1531 — გ. 11 დეკემბერი, 1581) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ ანა უნგრელის ასული. იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგინია როგორც ვილჰელმ კლეველის მეუღლე და მისი შვიდი შვილის დედა.

## ბიოგრაფია 
მარია დაიბადა 1531 წლის 15 მაისს პრაღაში, ბოჰემიაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, უნგრეთის მეფე ვლადისლავ II-ის ასულ ანა იაგელონის შუათანა ქალიშვილი. 

1546 წლის 18 ივლისს მარია დაქორწინდა იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგ ვილჰელმ ლა მარკზე. ეს იყო წმინდა წყლის პოლიტიკური ქორწინება, რომელიც მარიას ბიძის, იმპერატორ კარლ V-ის სურვილით შედგა. ამ ქორწინების შემდეგ იულიხ-კლევ-ბერგი იტალიურ ომებში ავსტრიის მხარეს დაიჭერდა და კვლავ კათოლიკურ რელიგიაზე დარჩებოდა, ამის სანაცვლოდ კი ავსტრიელები ამ პატარა საჰერცოგოს ვალებიდან და კრიზისიდან ამოათრევდნენ. მეტიც, კარლ V-მ ვილჰელმს ნება დართო, რომ თუ მასსა და მარიას ვაჟი ეყოლებოდათ, მას შეეძლო პრეტენზია გამოეთქვა ავსტრიის ტახტზე. მიუხედავად ყველაფრისა, მარიასა და ვილჰელმს მეტად ბედნიერი და კომფორტული ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც მათ შვიდი შვილი შეეძინათ. 

როგორც აღმოჩნდა მარიას ბებიამისის, კასტილიის დედოფალ ხუანა შეშლილის გენები ჰქონდა მემკვიდრეობით გადმოცემული და სიცოცხლის ბოლო წლებში ისიც ჭკუიდან შეირყა. ყოველივე ამის გამო იგი ციხესიმაგრეში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა 1581 წლის 11 დეკემბერს, სრულიად მარტო, 50 წლის ასაკში. 

## შვილები 
# მარია ელეონორა (1550-1608), ცოლად გაჰყვა პრუსიის ჰერცოგ ალბერტ ფრიდრიხს;
# ანა (1552-1632), ცოლად გაჰყვა ნოიბურგის პფალცგრაფ ფილიპ ლუდვიგს;
# მაგდალენა (1553-1633), ცოლად გაჰყვა ცვაიბრიუხენის პფალცგრაფ იოჰან I-ს;
# კარლ ფრიდრიხი (1555-1575), გარდაიცვალა ახალგაზრდა;
# ელიზაბეთი (1556-1561), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# სიბილა (1557-1627), ცოლად გაჰყვა ბარგუს ლანდგრაფ კარლ II-ს;
# იოჰან ვილჰელმი (1562-1609), იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგი, მიუნსტერის ეპისკოპოსი და ალტენას გრაფი, პირველად ცოლად შეირთო იაკობა ბადენელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ანტუანეტ ლოთარინგიელზე, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია. 

## წინაპრები 

**მარია ავსტრიელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Constantin von Wurzbach: Maria, Erzherzogin von Oesterreich, Herzogin zu Berg, Jülich und Cleve. Nr. 198. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 7. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1861, S. 19 (Digitalisat).
* Gustav Prümm: Ein Gewinn fürs ganze Leben, Books on Demand, 2009, S. 16 f.
* Zentralstelle für Deutsche Personen- und Familiengeschichte: Genealogisches Jahrbuch, Band 36–38, Degener, 1996

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1531
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1581
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი

**ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი**, ან **ATP-ის ფინალი** () — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია, იგივე ATP. ATP-ის ფინალი არის მამაკაცთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი.

ტურნირი პირველად 1970 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. ATP-ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან ATP-ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას.

ATP-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. ATP-ის ფინალი ნოემბერში იწყება და 1 კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს.

ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ როჯერ ფედერერს აქვს მოგებული, რომელიც 6-ჯერ გახდა ჩემპიონი. წყვილთა რეკორდი პიტერ ფლემინგს და ჯონ მაკინროის ეკუთვნით 7-7 ჩემპიონობით.

## ფინალები ერთეულთა თანრიგში
## სტატისტიკა ერთეულთა თანრიგში
### ფინალები მოთამაშეების მიხედვით
### ფინალები ქვეყნების მიხედვით
## იხილეთ აგრეთვე 
* WTA-ის ტურის ფინალი

## რესურსები ინტერნეტში 
*    
* Past Champions & Cities 

კატეგორია:ATP-ის ტური
WTA-ის ტურის ფინალი

**WTA-ის ტურის ფინალი**, ან **WTA-ის ფინალი** () — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე WTA. WTA-ის ფინალი არის ქალთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი.

ტურნირი პირველად 1972 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. 2003 წლიდან დღემდე, ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. WTA-ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან WTA-ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას.

WTA-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. აღნიშნული ტურნირების შემდეგ, WTA-ის ფინალს აქვს ყველაზე მეტი სარეიტინგო ქულა და საპრიზო ფონდი. 

ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ მარტინა ნავრატილოვამ მოიგო, რომელიც 8-ჯერ გახდა ჩემპიონი. მას ასევე ეკუთვნის წყვილთა რეკორდი 13 ჩემპიონობით.

## ფინალები ერთეულთა თანრიგში
## სტატისტიკა ერთეულთა თანრიგში
### ფინალები მოთამაშეების მიხედვით
:1.– მარტის ტურნირი
:2.– ნოემბრის ტურნირი

### ფინალები ქვეყნების მიხედვით
## იხილეთ აგრეთვე
* ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* 
* 

კატეგორია:WTA-ის ტური
ლიმუზენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინი **ლიმუზენი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ლიმუზენი — საფრანგეთის ერთ-ერთი დეპარტამენტი.
* ლიმუზენი — საფრანგეთის ერთ-ერთი ისტორიული ოლქი.
* ლიმუზენი — მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიში

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლიმუზინი
ლიმუზინი

200px|მინი|მარჯვნივ
**ლიმუზინი** ( < ისტორიული პროვინცია ლიმუზენის სახელიდან) — თანამედროვე მსუბუქი ავტომობილის დახურული ძარა. მისი შემინული ტიხარი გამოყოფს წინა დასაჯდომს სამგზავრო სათავსის დანარჩენი ნაწილისაგან. ლიმუზინის ტიპის ძარას იყენებენ მაღალი კლასის დიდ ავტომანქანებში (ყოფილ სსრკ-ში ზილ-144-ზე).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ავტომობილის ძარის ტიპები
ლანგედოკი

250px|მინი|მარჯვნივ|ლანგედოკი საფრანგეთის რუკაზე
**ლანგედოკი** (, ) — ისტორიული ოლქი სამხრეთ საფრანგეთში, მდინარე რონის დასავლეთით, ცენტრალურ მასივსა, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსა და პირენეებს შორის. ლანგედოკის ტერიტორიაზეა ოდის, ეროს, გარის, ლოზერის, ტარნის, არდეშის, ნაწილობრივ ზემო გარონის, ტარნისა და გარონის, ზემო ლუარის დეპარტამენტები. ფართობი 42,1 ათ. კმ². ლანგედოკი ქვეყნის მევენახეობისა და მეღვინეობის მთავარი რაიონია (მის წილად მოდის საფრანგეთის ღვინის წარმოების 40%-ზე მეტი). განვითარებულია კვების მრეწველობის სხვა დარგები, აგრეთვე მანქანათსაშენი, ლითონდასამუშავებელ, ნავთობგადასამუშავებელი, ატომური მრეწველობა. იღებენ ქვანახშირსა და ბოქსიტს.

## ისტორია 
სახელწოდება ლანგედოკი წარმოიშვა XIII საუკუნეში (ამ ოლქში მცხოვრებთა ენის — la langue d’oc — სახელიდან) ტულუზის საგრაფოს ტერიტორიის აღსანიშნავად, რომელიც ალბიგოელთა ომების შედეგად შეუერთდა საფრანგეთს (1229, საბოლოოდ 1271). სამეფო დომენის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ მიიღო თვითმმართველი პროვინციის უფლება. XIV საუკუნიდან ჰქონდა თავისი პროვინციული შტატები. რელიგიური ომების დროს ლანგედოკის დიდი ნაწილი დაიპყრეს ჰუგენოტებმა. კარდინალ რიშელიეს დროს ლანგედოკის თვითმმართველობა შეიზღუდა, ძალაუფლება პროვინციის ინტენდანტების ხელში მოექცა. XVII საუკუნესა და XVIII საუკუნის დამლევს ლანგედოკში მოხდა გლეხთა ანტიფეოდალური და ქალაქების აჯანყებები (კროკანების მოძრაობა 1636–1637 და 1643, კაზიმირების აჯანყება 1702–1705). საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს დაიყო დეპარტამენტებად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
გასკონი

250px|მინი|მარჯვნივ|გასკონის რუკა
**გასკონი** (, გასკ. Gasconha , ) — ისტორიული ოლქი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში. სახელწოდება დაკავშირებულია ბასკებთან. (, აქედან Vasconia, შემდეგ ფრანგ. Gascogne), რომლებმაც VI საუკუნეში პირენეები გადალახეს და ამ ტერიტორიაზე დასახლდნენ. 602 წლიდან გასკონი საჰერცოგოა. 1036 წელს აკვიტანიის საჰერცოგოს შეუერთდა. XVII–XVIII საუკუნეებში საფრანგეთის სამეფოში შედიოდა და გიენთან ერთად შეადგენდა გიენისა და გასკონის საგუბერნატოროს. გასკონის ტერიტორიაზე რამდენიმე დეპარტამენტი ჩამოყალიბდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გასკონის საჰერცოგო
* ბასკონიის საჰერცოგო

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
გარნა (გვარი)

**გარნა** () — წყვილჩლიქოსანთა გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ერთ თანამედროვე (გარნა) და სამ ამომწყდარ სახეობას.

## სახეობები 
* 
*  
*  
*  

## ლიტერატურა 
* Grubb, P. (2005). "Order Artiodactyla". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Baltimore, Maryland: The Johns Hopkins University Press. pp. 637–722. ISBN 978-0-8018-8221-0.
* Khan, M.A.; Ghaffar, A.; Farooq, U.; Akhtar, M. (2006). "Ruminant fauna from the Tertiary hills (Neogene) of the Siwaliks of Pakistan". Journal of Applied Sciences 6 (1): 131–137. doi:10.3923/jas.2006.131.137

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mammal Species of the World. Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed) .

*
კატეგორია:ძროხისებრნი
პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია

thumb|upright|right|150px|ATP-ის ლოგო.
**პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია** იგივე **ATP** () — 1972 წლის სექტემბერში დაარსებული ორგანიზაცია, რომლის მიზანი იყო მამაკაცი პროფესიონალი ჩოგბურთელების ინტერესების დაცვა. 1990 წლიდან, ATP არის მსოფლიო ტურის ორგანიზატორი მამაკაცთა ჩოგბურთისთვის.

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლონდონში. ქალთა ჩოგბურთში ATP-ის მსგავსი ორგანიზაციაა ქალთა ჩოგბურთის ასოციაცია, იგივე WTA.

## ATP-ის მსოფლიო ტურის ტურნირები
ATP-ის მსოფლიო ტური მოიცავს ATP-ის ფინალს, მასტერსის, 500 და 250 სერიების ტურნირებს. ATP ასევე ზედამხედველობს ჩელენჯერის ტურნირებს, რომლებიც მეორე დონის გათამაშებებია. დიდი სლემის და მესამე დონის ITF-ის მამაკაცთა ტურნირებს ITF, იგივე საერთაშორისო ჩოგბურთის ფედერაცია უწევს ზედამხედველობას. ამ ტურნირებზე მოპოვებული ქულები მოთამაშეებს ATP-ის რეიტინგში ეთვლებათ.

## ATP-ის რეიტინგი
ATP მთელი წლის განმავლობაში ყოველკვირეულად აქვეყნებს მოთამაშეების რეიტინგს. სხვადასხვა ტურნირებზე მონაწილეობით, ჩოგბურთელები აგროვებენ სარეიტინგო ქულებს. აღნიშნული რეიტინგი მნიშვნელოვანია ტურნირებზე მოთამაშეების კვალიფიკაციისთვის და განთესვისთვის როგორც ერთეულთა, ასევე წყვილთა თანრიგში. წლის განმავლობაში 8 უმაღლესი რეიტინგის მოთამაშე და ასევე 8 უმაღლესი რეიტინგის წყვილი, მონაწილეობას მიიღებს ATP-ის ფინალში, რომელიც ნოემბერში ტარდება. მოთამაშე, რომელიც წლის განმავლობაში ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, წელიწადს მსოფლიოს პირველ ჩოგნად ასრულებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*   
* 
* 

კატეგორია:ATP-ის ტური
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
თავისუფალი საქართველოს ხმა

**„თავისუფალი საქართველოს ხმა“** () — ინგლისურენოვანი ქართული ემიგრანტული ჟურნალი. გამოდიოდა ნიუ-იორკში (აშშ) 1953–57 წლებში ალექსანდრე ცომაიას რედაქტორობით. სულ გამოვიდა ამ ჟურნალის რვა ნომერი. სარედაქციო კოლეგიაში შედიოდნენ: ლეო დუმბაძე, ალექსი ჩხენკელი, დიმიტრი სინჯიკაშვილი, გივი ზალდასტანიშვილი და სხვ. ქვეყნდებოდა საქართველოს შესახებ პოლიტიკური, სამეცნიერო, პუბლიცისტური ხასიათის წერილები. ჟურნალის პუბლიკაციებიდან მნიშვნელოვანია ალექსანდრე ცომაიას მიერ ინგლისურ ენაზე თარგმნილი (1953) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 1921 წლის კონსტიტუცია.

## ლიტერატურა 
* დოლიძე, თ. „თავისუფალი საქართველოს ხმა“ . ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012 წელი.

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ქართული ემიგრანტული გამოცემები
დიმიტრი სინჯიკაშვილი

მინი|მარჯვნივ|დიმიტრი სინჯიკაშვილი
**დიმიტრი (მიტო) ალექსანდრეს ძე სინჯიკაშვილი**, *დიმიტრი სინდიკელი* ( / Dimitri Sindjikeli; დ. 2 დეკემბერი, 1906, სოფ. ვაქირი, ახლანდ. სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, – გ. 26 ივნისი, 1976, ნიუ-იორკი რუზველტის სახ. ჰოსპიტალი) — ქართველი პოლიტიკური ემიგრანტი.

დიმიტრი (მიტო) სინჯიკაშვილი (სინდიკელი, სინჯიყელი, შინჯიკელი–შინჯიკაშვილი) დაიბადა კახეთში, სოფელ ვაქირში. მამა — ალექსანდრე სინჯიკაშვილი, დედა — ელიზავეტა სინჯიკაშვილი. დიმიტრი ნაბოლარა იყო. ჰყავდა უფროსი და – ანა, ძმები – ივანე და ნიკოლოზი.

დაწყებით სკოლაში სწავლობდა სიღნაღში, ხოლო საშუალო განათლება მიიღო თბილისში, სადაც მისი ოჯახი გადასახლდა.

1920-იანი წლების დასაწყისში უფროს ძმასთან, ვანოსთან ერთად იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრი და მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა საქმიანობაში. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს ვანო სინჯიკაშვილი დახვრიტეს, დიმიტრი კი ემიგრაციაში, საფრანგეთში წავიდა. იყო საქართველოს ეროვნულ–დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდების საზღვარგარეთული პერიოდული გამოცემის „ახალი ივერიის“ ერთ–ერთი რედაქტორი და ხელმძღვანელი (გამოდიოდა 1927-39 წლებში). მეორე მსოფლიო ომის დროს დიმიტრი სინჯიკაშვილი გაწვეული იყო ფრანგულ ჯარში; ტყვედ ჩავარდა და გერმანული არმიის „ქართულ ლეგიონს“ შეუერთდა. ომის შემდეგ იტალიაში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა.

1955 წელს დიმიტრი სინჯიკაშვილმა, ნიუ–იორკში, ქართული სტამბა დააარსა, შემოიკრიბა თანამოაზრეები და დეკემბერში ნიუ–იორკში გამოსცა დიდი ფორმატის გაზეთი „ქართული აზრი“. ეს იყო ამერიკაში სტამბურად დაბეჭდილი პირველი ქართული ყოველთვიური გაზეთი. მის დაფუძნებაში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ: გ. გაბლიანი, ს. კაიშაური, გ. ზალდასტანიშვილი, გ. ლოლუა და ალ. ცომაია. 1974 წლის ოქტომბრამდე 97 ნომერი გამოვიდა.

დიმიტრი სინჯიკაშვილის სტამბაში „ქართული აზრის“ გარდა დაიბეჭდა გაზეთი „ქართველი ერი“, ჟურნალი „კრებული“ და არაერთი ქართული წიგნი.

სინჯიკაშვილი ასევე იყო ქართული ემიგრაციის ინგლისურენოვანი ჟურნალის, The Voice of Free Georgia-ის („თავისუფალი საქართველოს ხმა“) სარედაქციო კოლეგიის წევრი.
thumb|დიმიტრი სინჯიკაშვილის საფლავი ლევილის სასაფლაოზე
დიმიტრი სინჯიკაშვილი გარდაიცვალა 1976 წლის 26 ივნისს, ნიუ–იორკში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა 
* შარაძე, გურამ. ჟურნალი „ახალი ივერია“ // ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია : ტ. 2 / გ. შარაძე. — თბ., 2001. — გვ.510-655.
* დაუშვილი, რუსუდან. ამერიკაში ქართული ემიგრაციის ისტორიიდან : ქართული სტამბა და გამოცემები ამერიკაში // ქართული ემიგრაცია ამერიკაში / რუსუდან დაუშვილი. — თბილისი, 2014. — გვ. 71-76
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიმიტრი სინჯიკაშვილი. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა)
* „ქართული აზრი“, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა

კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
კატეგორია:ქართველები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კათარინა რენატა ავსტრიელი

**კათარინა რენატა ავსტრიელი** (; დ. 4 იანვარი, 1576, გრაცი, ავსტრია — გ.  29 ივნისი, 1599, შტირია, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, მარია ანა ბავარიელის ასული. 

## ბიოგრაფია 
კათარინა რენატა დაიბადა 1576 წლის 4 იანვარს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ V-ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. კათარინა რენატას, ისევე როგორც მის დებს წინ წამოწეული ქვედა ყბა ჰქონდათ, რაც მხოლოდ ჰაბსბურგებისთვის იყო დამახასიათებელი, ამის გამო ისინი "ჭეშმარიტ ჰაბსბურგებად" მიიჩნეოდნენ. 

როდესაც იგი სრულწლოვანი გახდა, მისმა მშობლებმა მის ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყეს. მის საქმროდ მოიაზრებოდა პარმის ჰერცოგი რანუციო I ფარნეზე. ისინი დაინიშნენ კიდევაც, მაგრამ სრულიად მოულოდნელად ქორწილამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1599 წლის 29 ივნისს კათარინა რენატა გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს სეცკაუს სააბატოში. 

## წინაპრები 

**კათარინა რენატა ავსტრიელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* German Society for Racial Hygiene, Archiv für Rassen- und Gesellschafts-Biologie, einschliesslich Rassen- und Gesellschafts-Hygiene, vol. VIII, p. 779. On-line
*  Jahrbuch fur Europaische Geschichte 2007, vol. VIII, Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 47.

კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1576
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1599
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
ანა (ვახტანგ VI-ის ქალიშვილი)

** ანა (ანუკა)** (დ. 1698 — გ. 1746) — საქართველოს პრინცესა (ბატონიშვილი), ბაგრატიონების დინასტიის წარმომადგენელი მუხრანიდან. ის იყო ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ისა და მისი მეუღლის, რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. დაქორწინებული იყო ვახუშტი აბაშიძეზე, რომელიც 1751 წელს გარდაიცვალა. ჰყავდათ 2 შვილი: ლევანი და ნიკოლოზი.

## ლიტერატურა
* ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, მუხრან-ბატონთა და ბაგრატიონ-მუხრანელთა გენეალოგია, თბილისი, 2003
* უხრანბატონთა გენეალოგიური ტაბულა: იური ჩიქოვანი, სოსო ბიჭიკაშვილი, დავით ნინიძე / კრებული "არტანუჯი" N 5 - 1996 წ. - გვ.28-36

კატეგორია:დაბადებული 1698
კატეგორია:გარდაცვლილი 1746
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ბენდერლი ალი-ფაშა

**ბენდერლი ალი-ფაშა** (; დ. ? — გ. 1821, კვიპროსი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი მაჰმუდ II-ის მმართველობის პერიოდში.

მისი დაბადების თარიღი უცნობია. ბენდერლი ალი-ფაშა დიდ ვეზირად დაინიშნა 1821 წლის 23 მარტს მაჰმუდ მეორის მმართველობის პერიოდში. 21 აპრილს ის ჩავიდა კონსტანტინოპოლში და ფაქტობრივად მხოლოდ 9 დღე ეკავა თანამდებობა. 

ოსმალეთის იმპერიის ბიოგრაფიული წიგნის Sicill-i Osmani-ის მიხედვით 1821 წლის 12 აპრილს სულთანმა მაჰმუდ მეორემ ჩამოაქვეითა ბენდერლი ალი-ფაშა და ის როდოსში გადაასახლა. სამეფო ისტორიკოსის ვაკა-ნიუვის აჰმეტ ჯევდეტ ეფენდის ჩანაწერების მიხედვით კი ის კვიპროსზე გადაასახლეს. ის დაკრძალეს კარაჯააჰმეტის სასაფლაოზე სტამბოლში.

## ლიტერატურა
* Sinanoğlu, Mustafa, "Ali Paşa (Benderli)" (1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.223 ISBN 975-08-0072-9
* Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III s.257-258 http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft
* Ahmet Cevdet Pașa:
** (1309 [1893]) *Tarih-i Cevdet*, Dersaadet [Istanbul] : Matbaa-yi Osmaniye, (Osmanlıca) eski yazı
** *Tarih-i Cevdet* (12 cilt 6 kitap) Istanbul: Üçdal Neşriyat 
** (2006), *Tarih-i Cevdet* (6 cilt) Istanbul: Hikmet Neşriyat 

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1821
თუთა (ქართლის პრინცესა)

**თუთა** (დ. 1699 — გ. 1746) — მუხრანის დინასტიის ქართული სამეფოს პრინცესა (ბატონიშვილი). ვახტანგ VI-ის და რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. ის დაქორწინდა რაჭის ერისთავ გედევანზე, მაგრამ მათ შვილები არ ჰყოლიათ.

## ლიტერატურა
* ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, მუხრან-ბატონთა და ბაგრატიონ-მუხრანელთა გენეალოგია, თბილისი, 2003
* მუხრანბატონთა გენეალოგიური ტაბულა: იური ჩიქოვანი, სოსო ბიჭიკაშვილი, დავით ნინიძე / კრებული "არტანუჯი" N 5 - 1996 წ. - გვ.28-36

კატეგორია:დაბადებული 1699
კატეგორია:გარდაცვლილი 1746
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ზაბახა

**ზაბახა** — ძვ. წ. XII საუკუნის უძველესი ტომთა გაერთიანება, რომელიც მდებარეობდა თანამედროვე საქართველოსა (სამცხე-ჯავახეთის ისტორიული რეგიონი) და ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთის (არტაანის პროვინციის ჩრდილოეთით) ტერიტორიაზე.

სახელმწიფოს არსებობის შესახებ ცნობებს გვაწვდის ასურული და ურარტული წყაროები. ამასთანავე ურარტული წყაროები შეიცავს ბევრ ონომასტიკურ მასალას, რომელიც ეთნოგენეზის შესწავლისთვის მნიშვნელოვან ცნობებს შეიცავს. უძველესი ზაბახა მოიცავდა ტერიტორიებს მტკვრის ზედა ნაწილში ახალქალაქის მუნიციპალიტეტიდან ჩილდირამდე და უგურულდაკის მთებამდე.

ზაბახის სამხრეთით მდებარეობდა დიაოხი, დასავლეთით - კოლხეთის სამეფო, აღმოსავლეთით კი - კურიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარე
როსტომ ბაგრატიონი

**როსტომ ბაგრატიონი** (დ. 1845, საქართველო — გ. ?) — იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონთა წარმომადგენელი.

როსტომ ბაგრატიონი იყო დიდგვაროვანი სიმონ ბაგრატიონის და თათია წერეთელის შვილი.

როსტომს ჰყავდა 8 შვილი: ანა, მარიამი, პეპო, ნოდარი (დაიბადა 1874), სიმონი (1875-1951), ნინო (დაიბადა 1878), გრიგოლ ბაგრატიონი (1885-1937), აგრაფინა (1885-1989).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ბაგრატი (კონსტანტინე I-ის ძე)

**უფლისწული ბაგრატი** — კონსტანტინე პირველის ძე და ბაგრატიონთა დინასტიის წარმომადგენელი. იგი აუჯანყდა ალექსანდრე პირველს, რომელიც იყო მისი ბიოლოგიური ძმა.  ეს ამბები აღწერილია მხოლოდ XVIII საუკუნის „საქართველოს ქრონიკებში“ რასაც მოწმობს ის ფაქტი, რომ არცერთ სხვა წყაროში არ გვხვდება აღნიშნული ინფორმაცია. ისტორიკოსი კირილე თუმანოვის XX საუკუნის ჩანაწერების მიხედვით ვიგებთ რომ ბაგრატს ჰყავდა ქალიშვილი თამარი, ასევე ცნობილი, როგორც ნესტან-დარეჯანი, რომელიც 1445 წელს ცოლად გაჰყვა ბიძამისს, კახეთის მეფე - გიორგის, რომელიც ბოლოჯერ იყო ნახსენები 1510 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
მანდილატოსი

**მანდილატოსი** — ბერძნული ფოლკლორული ცეკვა თრაკიაში. ეს არის წყვილების ცეკვა რომლის შესრულების დროსაც წყვილებს უჭირავთ ერთმანეთის ხელები. მანდილატოსი ხშირად სრულდება თრაკიაში და შავიზღვისპირა ქვეყნებში, ქორწინების ცერემონიალებზე. მსგავსი ფოლკლორული ცეკვა სომხეთში ცნობილია როგორც ლაზბარი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Mandilatos (Thraki)
*Performance of Mandilatos (Thraki)
*Laz bar (Hicaz mandra)

კატეგორია:ბერძნული ცეკვები
რამაზ ბაგრატიონი

**რამაზ ბაგრატიონი** (დ. 1512 — გ. 1580) — ბაგრატიონის დინასტიის წარმომადგენელი, ბატონიშვილი. 

რამაზი ქართლის მეფის დავით X-ის  და დედოფალ თამარ ჯაყელის ვაჟი იყო. გარდაიცვალა 1554 წელს. მისი მეუღლე იყო ხვარამზე, რომელთანაც ორი ვაჟი ეყოლა: კონსტანტინე და ბაგრატი.

1519 წელს რამაზი იყო ელჩი შაჰ ისმალთან.

## ლიტერატურა
* ბაგრატიონები: სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა, თბილისი, 2003
* პირთა ანოტირებული ლექსიკონი: XI-XVII სს. ქართული ისტორიული საბუთების მიხედვით, ტ.I, თბილისი

კატეგორია:დაბადებული 1512
კატეგორია:გარდაცვლილი 1580
კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სალომე დადიანი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|სალომე დადიანი და მისი მეუღლე
**სალომე დადიანი-მიურატი** (დ. 13 ოქტომბერი, 1848, ზუგდიდი, სამეგრელოს სამთავრო —  გ. 23 ივლისი, 1913, პარიზი, საფრანგეთი) — სამეგრელოს მთავრის დავით დადიანისა და ეკატერინე დადიანის ქალიშვილი.

## ბიოგრაფია 
1868 წელს პარიზში ცოლად გაჰყვა ნაპოლეონ I-ის მარშლისა და სიძის, ნეაპოლის ყოფილი მეფის იოაჰიმ მიურატის შვილიშვილს, იმპერატორ ნაპოლეონ III-ის ფლიგელადიუტანტს, პრინც აშილ შარლ ნაპოლეონ მიურატს. ჯვრისწერა ტუირლის სასახლის კარის ეკლესიაში ნაპოლეონ III-ისა და დედოფალ ეჟენია მინტიხის თანდასწრებით აღსრულდა. ახალშეუღლებულ წყვილს საფრანგეთის იმპერატორმა პარიზში მონსოს ბაღის მახლობლად მდებარე პერეირასის სასახლე უყიდა. 1873 წელს ნაპოლეონ III-ის გარდაცვალების შემდეგ დადიან–მიურატის ოჯახი სამეგრელოში დასახლდა, სადაც მან სოფელ სალხინოსა და ჭკადუაშში დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი პირველი მსხვილი რაციონალურ-კაპიტალური ტიპის სანიმუშო მეურნეობა მოაწყო. იგი განსაკუთრებულ ყურადღებას მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარებას აქცევდა და სენაკის მაზრის დიდ ფართობებზე გაშენებულ ვენახებში ოჯალეშის ჯიშის საუკეთესო ყურძენი მოჰყავდა. წლების განმავლობაში მისი მეურნეობა თანდათან ფართოვდებოდა და სამეგრელოს სხვადასხვა სოფლებში რამისა და დაფნის ვრცელ პლანტაციებსაც მოიცავდა. აღსანიშნავია, რომ მისი მეურნეობა ძირითადად დაქირავებულ მუშახელს ემყარებოდა და ვალდებულ გლეხთა შრომა ნაკლებად გამოიყენებოდა. 1895 წელს მეუღლის ტრაგიკულად დაღუპვის შემდეგ, იგი საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა და იქვე გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა 
*ბენდიანიშვილი ა., კაპიტალისტური მეურნეობები საქართველოს სოფელში XIX–XX  საუკუნეების მიჯნაზე, «მაცნე», 1968, №3
*კალანდია გ., გაძარცული საგანძური, თბ., 2006
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5, თბ. 1970

## რესურსები ინტერნეტში
* სალომე დადიანის ბიოგრაფია 
* დადიანების სასახლე, სალომე დადიან-მიურატის ფოტო
* http://geneall.net/it/name/1411569/antoinette-catharine-principessa-murat/

კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1913
სალომე
ანა (ალი-მირზას ასული)

**ანა** (დ. 1723 — გ. 19 მარტი, 1780, მოსკოვი) — ქართული სამეფო ოჯახის — ბაგრატიონთა დინასტიის კახეთის შტოს წარმომადგენელი. კახეთის მმართველის, ალი მირზას ქალიშვილი.

ანა 1743 წელს მოსკოვში გათხოვდა პრინც პეტრე იგორის ძე დადიანზე (15 ივნისი, 1716 — 7 დეკემბერი, 1784), რომელიც რუსეთის იმპერიის ჯარის მეთური იყო, წარმოშობით კი — დადიანების საგვარეულოდან.

მათ ყავდათ 4 შვილი:
* ალექსანდრე პეტრეს ძე დადიანი (დ. 1753 —  გ. 1811)
* ეკატერინე პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1743 —  გ. 1769)
* ოლგა პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1750 —  გ. 1820)
* ელისაბეტი პეტრეს ასული დადიანი (დ. 1750 — გ. 1814)

პრინცესა ანა გარდაიცვალა 1780 წლის 19 მარტს მოსკოვში.

## ლიტერატურა
*ბაგრატიონები - სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა" - თბ. 2003

კატეგორია:დაბადებული 1723
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1780
კატეგორია:კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები