open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იაკობ ფუტკარაძე

**იაკობ ფუტკარაძე** (დ. 23 სექტემბერი, 1935 — გ. 29 დეკემბერი, 2015) — ქართველი იურისტი, მოსამართლე.

დაიბადა 1935 წლის 23 სექტემბერს ვანის რაიონის სოფელ ინაშაურში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1959 წელს. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქართველ მთიელთა სამართლის ისტორიისათვის“, დაიცვა 1965 წელს.

1959 წლიდან იყო სახელმწიფოსა და სამართლის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი; უმცროსი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში; 1994-1996 წლებში დირექტორი. პარალელურად სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი, სამართლებრივი რეფორმის სახელმწიფო კომისიის საკონსტიტუციო კანონმდებლობის ქვეკომისიის თავმჯდომარე, ქართული ენციკლოპედიის სამართლის რედაქციის უფროსი სამეცნიერო რედაქტორი. კითხულობდა ლექსიებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და იკვლევდა ქართული სამართლისა და სახელმწიფოებრიობის პრობლემებს. ავტორია ათასამდე პუბლიკაციის. 

1996 წლის 25 ივნისს საქართველოს პარლამენტმა აირჩია საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად. 1996 წლის 15 აგვისტოს აირჩიეს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოადგილედ და იმავდროულად პირველი კოლეგიის თავმჯდომარედ 5 წლის ვადით. 1999 წელს საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით მიენიჭა უმაღლესი საკვალიფიკაციო კლასის მოსამართლის საკლასო ჩინი. 2002 წლიდან არის იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

2004 წლის 25 ნოემბერს აირჩიეს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნად.

გარდაიცვალა 2015 წლის 29 დეკემბერს. 

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*იაკობ ფუტკარაძე — საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Х̌

**Х̌**, **х̌** — კირილური დამწერლობის ასო „Х“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Х“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
არავნის რაიონი

**არავნის რაიონი** () — ტერიტორულ-ადმინისტრაციული ერთეული ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ფართობით ოლქის ყველაზე პატარა რაიონი.

ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი არავანი.

## გეოგრაფია 
სამხრეთით ესაზღვრება ნოოკათის რაიონს, ხოლო აღმოსავლეთით ყარასუს რაიონს. ჩრდილოეთით, არავნის რაიონი ესაზღვრება უზბეკეთს.

შედგება რაიონი ორი ექსკლავისგან — შედარებით პატარა არევნისგან და შედარებით მსხვილი არევნისგან, რომლებსაც ორ ნაწილად ნოოკათის რაიონი ჰყოფს.

## მოსახლეობა 
რაიონი წარმოადგენს მჭიდროდ დასახლებულ სასოფლო-სამეურნეო ხეობას, რომელიც ირწყვევა მდინარის წყლებით.

2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 106 134 კაცი შეადგინა, საიდან უზბეკები — 62 281 კაცი ან 58,7 %, ყირგიზები — 42 049 კაცი ან 39,6%, აზერბაიჯანელები — 760 კაცი ან 0,7%, ტაჯიკები — 542 კაცი ან 0,5% და თათრები — 135 კაცი ან 0,1%-ია.

## სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
ბენეტონი

**ბენეტონ რაგბი** — იტალიური პროფესიონალური სარაგბო გუნდი ქალაქ ტრევიზოდან. ბენეტონი მონაწილეობას იღებს პრო 14-ის გათამაშებაში.

სარაგბო კლუბი ტრევიზოში დაარსდა 1932 წელს,  1979 წლიდან კლუბი ბენეტონების ოჯახის საკუთრებაა. გუნდმა 15-ჯერ შეძლო იტალიის ეროვნულ ჩემპიონატში გამარჯვების მოპოვება. 2010 წლიდან კი პრო-12-ში მონაწილეობს.

## ჯილდოები
* **იტალიის ეროვნული ჩემპიონატი:**
** ჩემპიონი: 15 (1956, 1978, 1983, 1989, 1992, 1997, 1998, 1999, 2001, 2003, 2004, 2006, 2007, 2009, 2010)
* **Coppa Italia:**
** ჩემპიონი: 4 (1970, 1998, 2005, 2010)
* **იტალიის სუპერთასი**: 
** გამარჯვებული: 2 (2006, 2009)
***იტალიური დერბი პრო-14-ში**:
***გამარჯვებული*: 7 (2010−11, 2011−12, 2012−13, 2013−14, 2014−15, 2016−17, 2017−18)

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:იტალიის სარაგბო კლუბები
ყარაყულჯის რაიონი

**ყარაყულჯის რაიონი** () — რაიონი ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი ყარაყულჯა.

რაიონის ფართობი შეადგენს 5 712 კცადრატულ კილომეტრს.

მდებარეობს ორი ძირითადი სამთო ქედის გადაკვეთაზე: ფერღანისა და ალაის ქედის. რეგიონის დასახლებული ტერიტორიები მაღალ ხეობებშია.

## ისტორია 
შეიქმნა 1936 წელს, **საბჭოთა რაიონი**-ს საზელით. 1962 წელს გაუქმდა, 1969 წელს კი აღდგა. 1992 წელს სახელწოდება შეიცვალა და ყარაყულჯის რაიონი გახდა.

## მოსახლეობა 
2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის საერთო რაოდენობა 88,5 ათას ადამიანს შეადგენს, აქედან 44,4 ათასი კაცია, ხოლო 44,2 ათასი კი ქალია.

2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობის რაოდენობამ 87 691 ადამიანი შეადგინა, აქედან ეთნიკურად ყირგიზები — 87 610 ადამიანი ან 99,9%-ია.

რაიონში დომინირებს ტრადიციული მეცხოველეობა და საკვები კულტურების მოყვანა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
კოლინ ტრევოროუ

**კოლინ ტერევოროუ** (, ; დ. 13 სექტემბერი, 1976) — ამერიკელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მისი ცნობილი ნამუშევრებია „უსაფრთხოება გარანტირებული არაა“ (2012) და „იურული სამყარო“ (2015). ის აგრეთვე „იურული სამყარო: დაცემული სამეფოს“ (2018) თანასცენარისტია.

დაიბადა 1976 წლის 13 სექტემბერს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში. იზრდებოდა ოკლენდში (კალიფორნია). მამამისი მუსიკოსი იყო, ხოლო დედა — ფოტოგრაფი. ხოლო შემდგომში სწავლა განგრძო ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში, რომელიც 1999 წელს დაამთავრა.

მისი პირველი ნამუშევარია 2002 წელს გამოსული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „საშინაო ბაზა“, რომლის სცენარისტი და პროდიუსერი თავადაა.

2018 წლის 30 მარტს ცნობილი გახდა, რომ ტრევოროუ იქნება 2021 წელს დაგეგმილი ფილმ „იურული სამყარო 3“-ის რეჟისორი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* კოლინ ტრევოროუ — Metacritic

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნოოკათის რაიონი

**ნოოკათის რაიონი** () — ტერიტორულ-ადმინისტრაციული ერთეული ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოოკათი.

## მოსახლეობა 
2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 236 455 კაცი შეადგინა, აქედან ყირგიზები — 173 920 კაცი ან 73,6 %, უზბეკები — 61 299 კაცი ან 25,9 %, ჰემშილები — 276 კაცი ან 0,1 %, თურქები — 135 კაცი ან 0,1 %, რუსები — 241 კაცი ან 0,1 %, თათრები — 123 კაცი ან 0,05 % და სხვა — 329 კაცი ან 0,1 %.

## სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
აბი აჰმედი

**აბი აჰმედ ალი** (; დ. 15 აგვისტო, 1976) — ეთიოპიელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის მოქმედი პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 2 აპრილიდან.

## ბიოგრაფია 
აბი აჰმედი დაიბადა ეთიოპიაში, ქალაქ ბეშაშაში. მიეკუთვნება ორომოს ხალხთა ჯგუფს. მამამისი, აჰმედ ალი, იყო მუსლიმი, ხოლო დედა ტეზეტა ვოლდე ქრისტიანი. 1991 წელს ჯერ კიდევ მოზარდი შეუერთდა მენგისთუ ჰაილე მარიამის წინააღმდეგ მებრძოლთა დაჯგუფებას და გაწევრიანდა ორომოს ხალხთა დემოკრატიულ ორგანიზაციაში, ხოლო აჯანყებულების ლიდერის მელეს ზენავის ხელისუფლების სათავეში მოსვლის შემდეგ მუშაობა გააგრძელა ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში. 1995 წელს იმყოფებოდა რუანდაში გაეროს მშვიდობისმყოფელთა კონტიგენტში, 1998-2000 წლებში მონაწილეობდა ეთიოპია-ერიტრეის კონფლიქტში.

განათლება მიიღო პროგრამირების სფეროში. 2007 წელს გახდა ეთიოპიის უსაფრთხოების საინფორმაციო სააგენტოს ერთ-ერთი დამაარსებელი და ამავე ორგანიზაციის დირექტორის მოადგილე (2008 წლიდან ასრულებდა დირექტორის მოვალეობას).

2010 წელს ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით მიატოვა სამხედრო სამსახური და აირჩიეს პარლამენტის ქვედა პალატის, სახალხო წარმომადგენელთა საბჭოს, დეპუტატად. ამ ხარისხში იგი ცდილობდა დაეძლია რელიგიური კონფლიქტი მუსულმანებსა და ქრისტიანებს შორის. 2014 წელს დანიშნეს მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების საინფორმაციო ცენტრის დირექტორად, ხოლო 2015 წელს მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მინისტრად.

2016 წლიდან ორომიის რეგიონის პრეზიდენტის მოადგილე და ამავე რეგიონის მშენებლობისა და ურბანული განვითარების სამსახურის უფროსია.

2018 წელს პრემიერ-მინისტრ ჰაილემარიამ დესალენის გადადგომის შემდეგ პარლამენტმა აბი აჰმედი დაამტკიცა პრემიერ-მინისტრად.

აბი აჰმედ ალი პირველი პრემიერ-მინისტრია, რომელიც მიეკუთვნება ორომოს ხალხთა ჯგუფს და ასევე პირველი მუსულმანი აღნიშნულ თანამდებობაზე.

2019 წლის 11 ოქტომბერს აბი აჰმედი დააჯილდოეს ნობელის პრემიით მშვიდობის განმტიკიცების დარგში, რადგან მეზობელ ერიტრეასთან სასაზღვრო კონფლიქტთან დაკავშირებული ოცწლიანი დაძაბულობა დაასრულა.

## პირადი ცხოვრება 
აბი აჰმედი დაოჯახებულია ზინაშ ტაიაჩევზე, რომელიც არის ამჰარას ხალხთა წარმომადგენელი გონდარიდან, მათ ერთმანეთი გაიცნეს, როდესაც ორივე მსახურობდა ეთიოპიის შეიარაღებულ ძალებში. მათ ჰყავთ სამი ქალიშვილი. აბი აჰმედი ფლობს ორომოს, ამჰარულს, ტიგრინიასა და ინგლისურ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dr Abiy Ahmed sworn in as Prime Minister of Ethiopia 

## სქოლიო
კატეგორია:ეთიოპიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფრენკ მარშალი

**ფრენკ მარშალი** (; დ. 13 სექტემბერი, 1946) — ამერიკელი კინოპროდიუსერი და რეჟისორი, რომელიც ხშირად თანამშრომლობს მის მეუღლესთან კეთლინ კენედისთან. 1981 წელს კენედისა და სტივენ სპილბერგთან ერთად დააფუძნა კომპანია Amblin Entertainment. 1992 წელს მეუღლესთან ერთად დააფუძნა კომპანია The Kennedy/Marshall Company — კინომწარმოებელი კომპანია. მარშალი თანამშრომლობს სტივენ სპილბერგთან, პიტერ ბოგდანოვიჩსა და პოლ გრინგრასთან. მიღებული აქვს ოსკარის ხუთი ნომინაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიკ ჯაფა და ამანდა სილვერი

**რიკ ჯაფა და ამანდა სილვერი** — ამერიკელი კინოპროდიუსერები და სცენარისტები, ცოლ-ქმარი.

ისინი ყველაზე მეტად განთქმულები არიან კომერციულად წარმატებული ფილმის „აჯანყება მაიმუნების პლანეტაზე“ სცენარისტობითა და პროდიუსერობით, რისთვისაც ნომინირებული იყვნენ სატურნის ჯილდოზე. ისინი, აგრეთვე არიან ფილმების „მაიმუნების პლანეტა რევოლუცია“ და „ბრძოლა მაიმუნების პლანეტისთვის“ თანაპროდიუსერები და თანასცენარისტები.

მათი სხვა ცნობილი ნამუშევრებია „იურული სამყარო“ და „ზღვის გულში“. 2013 წელს ცნობილი გახდა, რომ ისინი იქნებიან ჯეიმზ კამერონის „ავატარი 3“-ის თანასცენარისტები, რომლის გამოსვლა დაგეგმლია 2021 წლისთვის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯონ შვარცმანი

**ჯონ შვარცმანი** (; დ. 18 ოქტომბერი, 1960) — ამერიკელი კინოოპერატორი, რომლის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „იურული სამყარო“, „საოცარი ადამიანი ობობა“, „კლდე“ და „ფავორიტი — ამ უკანასკნელისთვის მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო ოპერატურისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ამერიკელი კინოოპერატორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კირილიცა უნიკოდში

**კირილიცა უნიკოდში** — უნიკოდის ვერსია 9.0-დან მოყოლებული კირილური დამწერლობის ასოებისათვის გამოყოფილი ხუთი ბლოკი. საერთო ჯამში ეს ხუთი ბლოკი მოიცავს 448 გრაფემას, რომელთაგან 22 ადგილი ჯერ გარკვეული არაა.

ბლოკების მიხედვით ცხრილები გამოიყურება შემდეგნაირად:

## რესურსები ინტერნეტში
* უნიკოდის კონსორციუმის სიმბოლოების ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:უნიკოდი
Ԕ

**Ԕ**, **ԕ** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ԕ)
* Graphemica (ԕ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ԙ

**Ԙ**, **ԙ** — კირულური ასოების Ҷ-სა და Е-ს ლიგატურა. გამოიყენება ძველსლავურ ენაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ԙ)
* Graphemica (ԙ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
ჩონგ-ალაის რაიონი

**ჩონგ-ალაის რაიონი** () — რაიონი ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი დარაუთ-ყურღანი.

რაიონის საერთო ფართობი შეადგენს 4 860 კმ², ან ოშის ოლქის ტერიტორიის 16,6 %. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის საერთო რიცხვი შეადგენს 24,5 ათას ადამიანს ან ოშის ოლქის მოსახლეობის 2,0 %. რაიონი მოიცავს 3 აილ ოლქს: ჟექენდი, ჩონ-ალაი და კაშკა-სუუ.

კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია, ცივი ზამთრით. წლიური ნალექი შეადგენს — 500—650 მმ. ივლისის საშუალო ტემპერატურაა +19-22 °C, დეკემბრის — −10-15 °C.

რაიონის ძირითადი ეკონომიკური დარგია მეცხვარეობა და მეცხოველეობა.

## გეოგრაფია 
რაიონი მდებარეობს მდინარე ყიზილსუს ხეობაში. სამხრეთით და ჩრდილოეთით, რაიონის საზღვარი ალაისა და ტრანსალაის ქედზე გადის. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ალაის რაიონს, ხოლო დასავლეთით ტაჯიკეთს.

## ისტორია 
1928 წელს შეიქმნა ალაი-გულჩინის რაიონი. 1936 წელს შემქნილი რაიონი დაყვეს ორად — ალაის და ჩონგ-ალაის რაიონად. 1959 წელს, ორივე რაიონი ხელახლა გაამთლიანეს და დაარქვეს ალაის რაიონი.

1992 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ყირგიზეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ეს რაიონი ისევ იყოფა ორ რაიონად — აღმოსავლეთით ალაის რაიონად და დასავლეთით ჩონგ-ალაის რაიონად.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა ეთნიკურად ყირგიზია, რაც მოსახლეობის 99,9 % შეადგენს. 2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა შეადგენდა 25 039 კაცს, აქედან მხოლოდ 22 კაცი ეთნიკურად არაყირგიზი იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
ყუბა

**ყუბა** () — ქალაქი აზერბაიჯანში, რომელიც მდებარეობს ყუბის რაიონში. მდებარეობს შაჰდაღის მთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობებზე ზღვის დონიდან 600 მეტრის სიმაღლეზე. 

## ისტორია 
ქალაქი ყუბა დაფუძნებულია XV საუკუნეში. 1735 წელს მმართველმა ჰუსეინ ალიმ ყუბის სახანოს დედაქალაქი გადაიტანა ხუდადიდან ყუბაში. რუსულ-სპარსული ომის პერიოდში 1796 ქალაქი დაიკავა რუსულმა არმიამ. 1806 წელს ქალაქი ისევ რუსულმა არმიამ დაიკავა

## გეოგრაფია 
ყუბა მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე, კავკასიონის მთავარი ქედის გასწვრივ, სამურ-დევეჩის ვაკეებს შორის. რეგიონის რელიეფი შედგება მთის მწვერვალების, საშუალო და მაღალმთიანი რეგიონებისგან. 

რეგიონში ბუნების ბევრი თვალწარმტაცი ადგილებია: ბალბულაგი, გიზბანოვშა, გაჩრეში, ტენგესალტის ხეობა, სოფელ აფურჯასთან ახლოს მდებარეობს ჩანჩქერი, რომლის სიმაღლე 75-80 მეტრია.

ყუბის კლიმატი — ზომიერია. ზამთარი ზომიერი და მოკლეა, არასტაბილური თოვლის საფარით, ზაფხულში ზომიერად ცხელი ამინდია.

## მოსახლეობა 
1897 წლის სრულიად რუსეთის მოსახლეობის აღწერის თანახმად, ყუბაში 15 363 ადამიანი ცხოვრობდა. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის თანახმად, რომელიც XIX-XIX საუკუნეებში გამოქვეყნდა, ქალაქში 16,138 ადამიანი ცხოვრობდა. 1912 წელს კავკასიის კალენდრის მიხედვით, ქალაქში ცხოვრობდა 25 110 ათასი ადამიანი, რომელთაგან უმრავლესობა ებრაელები იყვნენ.

1959 წლის აღწერის თანახმად, ყუბაში 15 947 ადამიანი ცხოვრობდა. ქალაქის 1979 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 19 437 ადამიანი იყო, 1989 წელს კი 20 791 ადამიანი მიაღწია. 2012 წლისთვის მოსახლეობის რაოდენობამ 23,9 ათასი კაცი შეადგინა.

კრასნაია სლაბოდას ( — წითელი დასახლება) დასახლება მთიელი ებრაელების უმსხვილესი დასახლებაა აზერბაიჯანში.

## ტურიზმი 
ყუბას ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ძლიერი ეკონომიკური ზრდა ჰქონდა, უმრავლესობა კი ტურიზმისა და სამშენებლო ინდუსტრიის მეშვეობით.

მარცხნივ|მინი|გუბის ცენტრალური ქუჩა

ყუბა მიმზიდველია თავისი მწვანე ბუნებით, ტყეებითა და მთებით, რომელიც კავკასიონის მთების რიგს წარმოადგენს. ყუბის რეგიონში მდებარეობს სოფელი ხინალიგი, რომელიც  განიხილება, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი (ზღვის დონიდან 2000 მეტრზე) და იზოლირებული დასახლება, რომელსაც ტურისტები ხშირად სტუმრობენ. ასევე რეგიონში და ქალაქის მახლობლად ბევრი მთა და ჩანქერია.

## კულტურა 
ყუბა ხალიჩების ქსოვის ცნობილი ცენტრია. იქ მდებარეობს აზერბაიჯანის ხელოვნების ინსტიტუტის ფილიალი. ქალაქში მდებარეობს ადგილობრივი ისტორიული მუზეუმი.

## სამზარეულო 
ყუბის სამზარეულოზე დიდძალი გავლენა მოახდინა მისმა მულტიკულტურულმა ისტორიამ. სამზარეულო მოიცავს ისეთ კერძებს, როგორიცაა *Quba tıxması*, ცხარე ქაბაბი, გუბის ფახლავა და თანდირ ქაბაბი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყუბის რაიონი
* ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონი
* ყუბის სახანო

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ქალაქები
Ꙗ

**Ꙗ**, **ꙗ** (*„ინ, ინჲა“*)

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙗ)
* Graphemica (ꙗ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ꙏ

**Ꙏ**, **ꙏ** — ძველი კირილური ასო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙏ)
* Graphemica (ꙏ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ꙧ

**Ꙧ**, **ꙧ** — კირულური ასოების М-სა და Г-ს ლიგატურა. გამოიყენება ძველსლავურ ენაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙧ)
* Graphemica (ꙧ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ꙩ

**Ꙩ**, **ꙩ** (**მონოკულარი О**) — ძველი კირილური ასო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙩ)
* Graphemica (ꙩ)

კატეგორია:კირილური ასოები
ხაშურის საბავშვო რკინიგზა

**ხაშურის საბავშვო რკინიგზა** — მდებარეობდა ქალაქ ხაშურში, ზემო სერის ტყე-პარკში. ხაშურის საბავშვო რკინიგზა იყო დაახლოებით 1,7 კმ სიგრძის წრიული ვიწროლიანდაგიანი საბავშვო რკინიგზა. მუშაობდა 1984 წლის 1 სექტემბრიდან  1989 წლამდე, შემდეგ კი მისი დემონტაჟი მოხდა.

## ისტორია
### ხაზისა და სადგურების მშენებლობა 
300px|მინი|მარჯვნივ|პირველი ელმავალი საქართველოში. ხაშურის რკინიგზის სადგური ზვიად ავალიანის ფოტო
ხაზის მშენებლობა 1982 წელს დაიწყო. მასში ქალაქ ხაშურიდან და მისი შემოგარენიდან არაერთი მოღვაწე მონაწილეობდა. 1982 წლის შემოდგომაზე 1,7 კმ სიგრძის წრიული ხაზი მოეწყო და აშენდა სამი სადგური. რკინიგზის მთავარი შენობა უშუალოდ პარკის შესასვლელთან მდებარეობდა. ხაზის მშენებლობა თითქმის ორ წელს გაგრძელდა.

### გახსნა 
სარკინიგზო ხაზი 1984 წლის 1 სექტემბერს საზეიმოდ გაიხსნა. რამდენიმე დღის შემდეგ გაზეთ *ახალგაზრდა კომუნისტში* (რუს. Юный коммунист) ამ მოვლენასთან დაკავშირებით სტატიაც დაიბეჭდა. გახსნისას სამიდან არც ერთ სადგურს სახელი არ ერქვა. სადგურთა სახელები რკინიგზის ახალგაზრდა თანამშრომლებს სპეციალური კონკურსის ფარგლებში უნდა შეერჩიათ. მსოფლიოს სხვა საბავშვო რკინიგზებისაგან განსხვავებით, პირველი მატარებლის მემანქანე გახსნის დღეს იყო არა ბავშვი, არამედ უფროსი მემანქანე ორმოცწლიანი სამუშაო გამოცდილებით, სამხრეთკავკასიური რკინიგზის ვეტერანი.

პირველი მგზავრობისას გამოყენებული იყო ლოკომოტივი TU2 და Pafawag-ის ვაგონები PV40. სავარაუდოდ ეს იყო დიზელის ლოკომოტივი TU2-048. სსრკ-ის რკინიგზის სამინისტროს არქივის მონაცემებით, ეს ლოკომოტივი 1983 წელს თბილისში უნდა გაგზავნილიყო, თუმცა გარკვეული დროით მაინც ხაშურში დარჩა.

### დახურვა 
ხაშურის საბავშვო რკინიგზა სულ მცირე 1989 წლამდე მუშაობდა. 1991 წლის სამხედრო გადატრიალებისა და სამოქალაქო ომის პირობებში სარკინიგზო ხაზი განადგურდა და მას შემდეგ აღარ ამუშავებულა.

## რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა
* ლოკომოტივი Гр-307
* დიზელის ლოკომოტივი ТУ2 (სავარაუდოდ, ТУ2-048)
* არანაკლებ სამი ვაგონი ПВ40

## სქოლიო
*
კატეგორია:საქართველოს რკინიგზა
Ꙭ

**Ꙭ**, **ꙭ** (**ორმაგი მონოკულარი О**) — ძველი კირილური ასო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙭ)
* Graphemica (ꙭ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ꙥ

**Ꙥ**, **ꙥ** — კირულური ასოების Л-სა და Г-ს ლიგატურა. გამოიყენება ძველსლავურ ენაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꙥ)
* Graphemica (ꙥ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Ꚃ

**Ꚃ**, **ꚃ** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꚃ)
* Graphemica (ꚃ)

კატეგორია:კირილური ასოები
Ꚅ

**Ꚅ**, **ꚅ** — კირულური ასოების З-სა და Ж-ს ლიგატურა. გამოიყენება ძველსლავურ ენაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ꚅ)
* Graphemica (ꚅ)

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
Д (former Unicode lowercase)

**ᲁ** — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.

## სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
ვინსენტ დ’ონოფრიო

**ვინსენტ ფილიპ დ’ონოფრიო** (; დ. 30 ივნისი, 1959) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და მომღერალი.

მონაწილეობა აქვს მიღებული უამრავ ფილმსა თუ ტელესერიალში, რომელთა შორისაც ყველაზე განთქმულია „რკინის საფარი“, „თავზეხელაღებული“, „კანონი და წესრიგი“, „ადამიანები შავებში“ და „იურული სამყარო“. მიღებული აქვს ემის და სატურნის ჯილდოები.

დ’ონოფრიო 1997 წლიდან დაქორწინებულია კარინ ვა დერ დონკზე. ჰყავთ სამი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვინსენტ დ’ონოფრიოს ბიოგრაფია NBC-ზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გაგაუზიის კონფლიქტი

**გაგაუზიის კონფლიქტი** — სსრკ-ის დაშლის პროცესში აღმოცენებული კონფლიქტი გაგაუზიის მოსახლეობასა და მოლდოვის ცენტრალურ მთავრობას შორის.

1989 წლის 12 ნოემბერს შედგა გაგაუზიელი ხალხის წარმომადგენლების საგანგებო კონგრესის პირველი ყრილობა, რომელზეც გამოცხადდა გაგაუზიის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნა მოლდოვის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, თუმცა მომდევნო დღეს მოლდოვის სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა ეს გადაწყვეტილება არაკონსტიტუციურად ცნო და გააუქმა.

1990 წლის 23 ივნისს მოლდოვის სსრ-მ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.

1990 წლის 19 აგვისტოს აღმოსავლეთ მოლდოვის სახალხო დეპუტატების პირველ ყრილობაზე მიიღეს დეკლარაცია გაგაუზიის ხალხის თავისუფლების და მოლდოვისგან დამოუკიდებლობის შესახებ და გამოცხადდა გაგაუზიის რესპუბლიკის შექმნა საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში.  21 აგვისტოს მოლდოვის სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საგანგებო სხდომაზე გაგაუზიის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადება არაკანონიერ ქმედებად შეფასდა. 25 ოქტომბერს მოლდოვის სსრ-ის პრემიერ-მინისტრმა დრუკმა მირჩამ შეკრიბა 30 000 სამხედრო მოხალისე და მილიციელებთან ერთად გაგზავნა კომრატში გაგაუზიის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ჩასაშლელად. გაგაუზიელი მოსახლეობა შეიარაღდა არმატურით, მათ ასევე მხარდაჭერა გამოუცხადა დნესტრისპირეთის რესპუბლიკამ და გაგზავნა დრუჟინების რამდენიმე ათეული ავტობუსი გაგაუზიაში, თუმცა რეგიონში წითელი არმია განლაგდა, რამაც არ დაუშვა შეიარაღებულ კონფლიქტი სეპარატისტებსა და ცენტრალური მთავრობის ძალებს შორის. 1991 წელს 17 მარტს გასამართ რეფერენდუმს საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების თაობაზე მოლდოვამ ბოიკოტი გამოუცხადა, თუმცა იგი ჩატარდა გაგაუზიაში, რომლის მოსახლეობის 98%-მა მხარი სსრკ-ის შენარჩუნებას დაუჭირა.

საბჭოთა კავშირის დაშლიდან სამი წლის განმავლობაში გაგაუზია არსებობდა არაღიარებული რესპუბლიკის სტატუსით. 1994 წლის დეკემბერში მოლდოვის რესპუბლიკასა და გაგაუზიას შორის მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე ხელი მოეწერა დოკუმენტს გაგაუზიის მოლდოვის შემადგენლობაში ინტეგრაციის შესახებ, რომელიც 1995 წლის ზაფხულამდე უნდა განხორციელებულიყო. ამ პერიოდში მოხდა გაგაუზიის ტრანსფორმირება ავტონომიურ ტერიტორიულ წარმონაქმნში მოლდოვის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Об автономии (сайт филиала ТПП РМ по Гагаузии) 
* История создания автономии 
* Закон об особом правовом статусе Гагаузии (Гагауз Ери)
* Закон об административно-территориальном устройстве Республики Молдова 
* Уложение Гагаузии (Гагауз Ери)
* Положение о флаге Гагаузии (Гагауз Ери)
* Выписка из Конституции Республики Молдова (об административно-территориальном устройстве Республики Молдова)
* Власти Гагаузии отказались играть роль марионетки Кишинева 

## სქოლიო
კატეგორია:გაგაუზიის კონფლიქტი
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია
ყირმიზი-ყასაბა

**ყირმიზი-ყასაბა** (; 1991 წლამდე   „კრასნაია-სლობოდა“  ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში, კავკასიონის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს, სადაც ძირითადად მთიელი ებრაელებია დასახლებული. ადრე მას ებრაულ სლობოდას (დასახლებას) უწოდებდნენ. მისი სახელის გადარქმევა „კრასნაია-სლობოდად“ მოხდა 1926 წელს. დღეს მას აზერბაიჯანულად ყირმიზი-ყასაბას, ანუ წითელ დასახლებას უწოდებენ. დასახლება ქალაქ ყუბის თვითმმართველობის ადმინისტრაციული ერთეულია.

კრასნაია-სლაბოდის დასახლება მთელ პოსტსაბჭოთა სივრცეში მთიელ ებრაელთა კომპაქტური დასახლების ერთადერთი ადგილია. 1989 წლის სრულიად საბჭოთა მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, კრასნაია-სლაბოდაში 4524 ადამიანი ცხოვრობდა.

აზერბაიჯანში სამი ებრაული თემია - მთიელი ებრაელები, ევროპელი ებრაელები (აშქენაზები) და ქართველი ებრაელები. ამჟამად მთიელი ებრაელები ქვეყანაში ებრაული დიასპორის უმრავლესობას წარმოადგენენ.

დასახლების ძველი ტოპონიმია - *კულგატი*.

## ისტორია 
მარცხნივ|მინი|ექვსწახნაგოვანი სინაგოგა
მთიელი ებრაელების გამოჩენას კავკასიაში მიაკუთვნებენ ჩვ.წ I საუკუნეს. სხვა ინფორმაციის თანახმად, მთიელი ებრაელები V საუკუნეში კავკასიის ალბანეთში ჩამოასახლეს სპარსელმა მეთაურებმა სპარსეთიდან.

მთიელი ებრაელების მშობლიურ ენად ითვლება ჯუხურის ენა, რომელიც ირანული ენების ჯგუფში შედის. XIX საუკუნეში აზერბაიჯანული ენა გახდა მთიელი ებრაელების მეორე მშობლიური ენა. დღესდღეობით ისინი საუბრობენ აზერბაიჯანულ, ებრაულ და რუსულ ენებზე.

ყირმიზი-ყასაბა მიჩნეულია აზერბაიჯანში და მის ფარგლებს გარეთ მთიელ ებრაელთა მატერიალური და სულიერი კულტურის შენარჩუნების ცენტრად. მას სხვანაირად „კავკასიის იერუსალიმს“ უწოდებენ. დასახლებაში 7 სინაგოგაა. ის წყვეტს თემის ბევრ პრობლემას თვითმმართველობის სახით. ამ ეტაპზე, მიუხედავად იმისა, რომ კაჰალმა თავისი ფუნქციები დაკარგა, ამ სოციალური ორგანიზაციის ზოგიერთი ელემენტი კვლავაც განაგრძობს არსებობას, როგორც ყირმიზი-ყასაბაში, ასევე იმ ადგილებში, სადაც მთიელი ებრაელები ცხოვრობენ. კაჰალის შენარჩუნება ხელს უწყობს ეთნკოკულტურული, რელიგიური და სოციალური ტრადიციების თაობიდან თაობაზე გადაცემას.

დასახლებაში 9 კვარტალია. მის არქიტექტურულ საფუძველს შეადგენენ სინაგოგის შენობები. ყირმიზი-ყასაბა არის თანამედროვე დასახლებული პუნქტი, რომელიც ძირითადად შედგება ორ და სამ სართულიანი კოტეჯებისგან, მაღაზიებისგან და სუფთა ქუჩებისგან. ბაქოში ახალი სინაგოგა აშენდა. 1991 წელს აზერბაიჯანის მთავრობამ განაახლა მუშაობა დასახლებაში ებრაული ტრადიციების შესასწავლად. ბოლო წლებში, ზოგადი განათლების პროგრამის გარდა, ყირმიზი-ყასაბაში შეიქმნა რამდენიმე საგანმანათლებლო დაწესებულება, სადაც იუდაიზმის საფუძვლები შეისწავლება.

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
Ѣ́

**Ѣ́**, **ѣ́** — კირილური დამწერლობის ასო „Ѣ“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული გრაფემა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სიტყვაში უნდათ Ѣ ხმოვანზე გააკეთონ ინტონაციის გამახვილება.

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Ѣ“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
Ꚅ̆

**Ꚅ̆**, **ꚅ̆** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო, წარმოადგენს კირილური ასო „Ꚅ“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის ბრევისის ერთობლიობას. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „Ꚅ“-სა და „ბრევისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ლიგატურები
ყარასუს რაიონი

**ყარასუს რაიონი** () — რაიონი ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. 2009 წლის მონაცემებით, რაიონში ცხოვრობდა 348 645 ადამიანი.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ყარასუ.

## გეოგრაფია 
ყარასუს რაიონი დიდწილად განლაგებულია ოშ-ყარასუს ოაზისში. 1962 წელს, როდესაც რაიონი შევიდა ოშის რაიონის (არსებობდა 1928-1962 წლებში) შემადგენლობაში, რაიონი ფაქტობრივად მოექცა ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრის — ქალაქ ოშის გარშემო. რაიონული ცენტრის, ქალაქ ყარასუს მახლობლად, შარაკანსას მაგისტრალურ არხზე უზბეკეთთან საზღვარი გადის.

რაიონის ტერიტორია გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთით, ოლქის ცენტრალურ ნაწილში. მოქცეულია ფერღანის ხეობისა და ალაის ქედს შორის.

## ეკონომიკა და ვაჭრობა 
ოლქის ეკონომიკაში, რაიონი შედარებით ყველაზე დიდ როლს თამაშობს ვიდრე სხვა რაიონები. რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრშია განლაგებული ფერღანის ხეობის ყველაზე მსხვილი საბითუმო და საცალო ბაზარი.

სასაზღვრო მდგომარეობა უზბეკებსა და ყირგიზებს შორის განაპირობა მათი ძლიერი ურთიერთქმედება, რომლებიც დიდი ხანია ერთად ვაჭრობდნენ. ამის გამო, სახელმწიფო საზღვართან ახლოს მდებარეობს ბევრი უზბეკური დასახლება.

რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს 60 953 საიჯახო მეურნეობა.

ადმინისტრაციულ ცენტრთან ახლოს მდებარეობს საერთაშორისო სასაზღვრო საავტომობილო გამშვები პუნქტი „დოსტუკ“.

შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის ეგიდით, ოშის ოლქის ყარასუს რაიონში აშენდება მიკრორაიონი, რომელიც გათვლილია 7 ათას მოსახლეზე. მშენებლობისთვის უკვე გამოყოფილია ტერიტორია ფართობით 38 ჰა. პროექტის ღირებულება დაახლოებით შეადგენს 140 მილიონ დოლარს.

## მოსახლეობა 
2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 348 645 კაცი შეადგინა, აქედან ყირგიზები — 189 262 კაცი ან 54,3 %, უზბეკები — 134 340 კაცი ან 38,5 %, უიღურები — 10 445 კაცი ან 3,0 %, ტაჯიკები — 5 947 კაცი ან 1,7 %, თურქები — 3 368 კაცი ან 1,0 %, აზერბაიჯანელები — 2 440 კაცი ან 0,7 %, დუნგანები — 786 კაცი ან 0,2 %, თათრები — 749 კაცი ან 0,2 %.

## სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
Ѹ

**Ѹ**, **ѹ** — ძველი კირილური ასო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѹ)
* Graphemica (ѹ)

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Кхъу

**Кхъу**, **кхъу** — კირილური დამწერლობის ტეტრაგრაფი.  გამოიყენება ყაბარდოულ ენაში ხმისთვის [qʷ], ტრიგრაფ ⟨кхъ⟩ [q]-ის ლაბიალიზებული ჰომოლოგი, წარმოშობილია დიგრაფ ⟨къ⟩ [qʼ]-ის გამოძახილისგან.

კატეგორია:კირილური ტეტრაგრაფები
ЦӀцӀ

**ЦӀцӀ**, **цӀцӀ** — კირილური დამწერლობის ტეტრაგრაფი.  გამოიყენება ხუნძურ ენაში ხმისთვის [tsʼː]. ხშირად იცვლება ⟨цӀ⟩ [tsʼ].

კატეგორია:კირილური ტეტრაგრაფები
დერეკ კონოლი

**დერეკ კონოლი** (; დ. 29 ნოემბერი, 1976) — ამერიკელი სცენარისტი და კინოპროდიუსერი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია რეჟისორ კოლინ ტრევოროუსთან თანამშრომლობით ფილმებზე „უსაფრთხოება გარანტირებული არაა“ და „იურული სამყარო“. მისი სხვა ცნობილი ნამუშევრებია „მონსტრი მანქანები“, „კონგი: თავის ქალის კუნძული“ და „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“. 

2018 ცნობილი გახდა, რომ კონოლი მონაწილეობას მიიღებს „იურული პარკის“ რიგით მეექვსე ფილმ „იურული პარკი 3“-ის შემუშავებაში, რომლის გამოშვებაც დაგეგმილია 2021 წლის 11 ივნისს

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
* დერეკ კონოლი — Rotten Tomatoes

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
КӀкӀ

**КӀкӀ**, **кӀкӀ** — კირილური დამწერლობის ტეტრაგრაფი.  გამოიყენება ხუნძურ ენაში ხმისთვის [kʼː], დიგრაფ ⟨кӀ⟩ [kʼ]-ის „ძლიერი“ ჰომოლოგი, გამოძახილი (⟨Ӏ⟩) ასო ⟨к⟩ [k]-ის ჰომოლოგი. ხშირად იცვლება ⟨кӀ⟩ [kʼ].

კატეგორია:კირილური ტეტრაგრაფები
ХхьI

**ХхьI**, **ххьI** — კირილური დამწერლობის ტეტრაგრაფი.  გამოიყენება არჩიბულ ენაში ხმისთვის [χːˤ].

კატეგორია:კირილური ტეტრაგრაფები
ГӀв

**ГӀв**, **гӀв** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
საბირაბადი

**საბირაბადი** (; ყოფილი **პეტროპავლოვკა**) — ქალაქი აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში. საბარაბადის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქს სახელი დაერქვა პოეტ მირზა ალექპერ საბირის პატივსაცემად.

საბირბადი მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს. 1935 წელს რაიონმა მიიღო დაქვემდებარებული ქალაქის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## იხილეთ აგრეთვე
*ყალაგაინი

## სქოლიო
კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
ХӀв

**Хӏв**, **хӏв** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
Джъ

**Джъ**, **джъ** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება ადიღეურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
ПӀу

**Пӏу**, **пӏу** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება ადიღეურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
Аъ

**Аъ**, **аъ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება  უდიურ, თათრულ, ჩეჩნურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Аь

**Аь**, **аь** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება  ინგუშურ, ლაკურ, ნოღაიურ, თაბასარანულ, ჩეჩნურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ელინორ დეშვუდი

მინი|ელინორ დეშვუდი
**ელინორ დეშვუდი** — გამოგონილი პერსონაჟი და ერთ-ერთი მთავარი გმირი ჯეინ ოსტინის რომანიდან გრძნობა და გონება.

## კინოსა და ტელევიზიაში 
* მეჯ ევანზი (1950)
* ჯოანა დავიდ (1971)
* ირინა რიჩარდსი, 1981 წლის ბრიტანულ სატელევიზიო სერიალში
* ემა ტომპსონი, 1995 წლის კინოადაპტაციაში
* ტაბუ 2000 ტამილის ადაპტაციაში გრძნობა და გონება
* ჰეიტი მორაჰანი, 2008 წლის BBC სერიული ადაპტაციაში
* კამილა ბელე, როგორც „ნორა დომინიგეზი“ 2011 თანამედროვე ადაპტაციაში „პრადა და გრძნობები“
* ამანდა ჰეილი ელენ ედმუნდესის 2013 წლის BBC Radio 4-ის ადაპტაციაში

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ГӀ

**ГӀ**, **гӀ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აბაზურ, ხუნძურ, აღულურ, დარგუულ, ინგუშურ, რუთულურ, თათურ, წახურ, ჩეჩნურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Гъ

**Гъ**, **гъ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება  აბაზურ, ხუნძურ, აღულურ, ადიღეურ, დარგუულ, ყაბარდოულ, ბალყარულ, კუმიკურ, ლაკურ, ლეზგიურ, ოსურ, რუთულურ, თაბასარანულ, თათურ, წახურ ენებში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Дж

**Дж**, **дж** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აბაზურ, აღულურ, ადიღეურ, ბელარუსულ, დარგუულ, ყაბარდოულ, ბალყარულ, ოსურ, რუთულურ, უკრაინულ, წახურ ენებში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ყალაგაინი

**ყალაგაინი** (; ასევე, **გალაგაინი**) — სოფელი აზერბაიჯანში, საბირაბადის რაიონში. რაიონის მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 7 489 ადამიანს.

## გალერეა

ფაილი:Cavad (Tzawat) və Qalaqayın (Cellan).png|მინი|1730 წელს
ფაილი:Gegeichnet von I.C.M. Reinecke. Schirwan. 1804.jpg|მინი|1804 წელს
ფაილი:John Pinkerton. Map of Persia. 1818.E. Shirvan.jpg|1818 წელს
ფაილი:Qalaqayın.1823-cü il.png|1823 წელს

## ლიტერატურა
*ŞAHİN FƏRZƏLİYEV (ŞAHİN FAZİL) - tarix elmləri doktoru, professor. Quba xanlığı: əhali tarixi və azadlıq mücadiləsi. Bakı, 2012,336 sah. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბირაბადის რაიონის სოფლები
ფრანგული ბულდოგი

**ფრანგული ბულდოგი** () — ძაღლის ჯიში.

ფრანგული ბულდოგი გამორჩეულია დიდი, მაგრამ მოკლე კისრით; ბრტყელი, გაორებული ცხვირით; ფართო ზედა ტუჩით. ის შეიძლება იყოს ვეფხვისებრი, თეთრი და ღია ყვითელი შეფერილობის. სხვა შეფერილობებს არცერთი კინოლოგთა ფედერაცია არ აღიარებს. ასევე, ყავისფერ შეფერილობას არ აღიარებს ევროპელ კინოლოგთა ფედერაცია, მაგრამ ის ფართოდაა გავრცელებული ამერიკაში.

## ისტორია
ითვლება, რომ ფრანგული ბულდოგი ინგლისური ბულდოგისგანაა გამოყვანილი და მცირე ჯიშის მოჩხუბართა ჯგუფს წარმოადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბულდოგი

## რესურსები ინტერნეტში
* ფრანგულ ბულდოგზე 
* ფრანგულ ბულდოგზე

კატეგორია:ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:ფრანგული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:კომპანიონი ძაღლები
КӀ

**КӀ**, **кӀ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ, ხუნძურ, აღულურ, ადიღეურ, დარგუულ, ინგუშურ, ყაბარდოულ, ლაკურ, ლეზგიურ, რუთულურ, თაბასარანულ, წახურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Гъв

**Гъв**, **гъв** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
ხაშმის საფერავი

**ხაშმის საფერავი** — ადგილწარმოშობის დასახელების, კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის წითელი მშრალი ღვინო. მზადდება საფერავის ჯიშის ყურძნიდან. 

ღვინო „ხაშმის საფერავი“ ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, გემოზე ჰარმონიული, ხავერდოვანი, სხეულიანი, მკვეთრად გამოხატული ჯიშური არომატებით.

ღვინო „ხაშმის საფერავის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 12%-ს, შაქრის მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 24 გ/დმ³. სხვა მახასიათებლები უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.

ხაშმის მიკროზონა მოიცავს სოფელ ხაშმს. ხაშმის მიკროზონის ფართობი შეადგენს 887 ჰა-ს.

„ხაშმის საფერავი“ შეიძლება დამზადდეს მხოლოდ ხაშმის მიკროზონაში მოწეული საფერავის ჯიშის ყურძნიდან.

ყურძნის მოსავალი 1 ჰექტარ ვენახზე არ უნდა აღემატებოდეს 10 ტონას.

ღვინის გამოსავალი არ უნდა აღემატებოდეს: 650 ლიტრს — ერთი ტონა ყურძნიდან; 6500 ლიტრს — ერთი ჰა ვენახიდან.

„ხაშმის საფერავის“ სამომხმარებლო ტარაში ჩამოსხმა და რეალიზაცია ნებადართულია რთველის მომდევნო წლის პირველი აგვისტოდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ღვინის ეროვნული სააგენტო

კატეგორია:ქართული ღვინო
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
იანტეს კანონი

**იანტეს კანონი** (, ; ) — ნორდიკულ ქვეყნებში მიღებული ჯგუფური ქცევის პატერნი, რომელიც უარყოფითად განიხილავს ინდივიდუალურ წინსვლასა და წარმატებას და განიხილავს მას როგორც შეუსაბამო და უაზროს. იანტეს კანონი ხშირად გამოიყენება სკანდინავიური და ნორდიკული მენტალიტეტის ასახსნელად. იანტეს კანონი ჩამოაყალიბა დანიელმა მწერალმა აქსელ სანდემუსმა რომანში „გაქცეული საკუთარ ნაკვლავეს კვეთს“.. რომანში მოქმედება ვითარდება გამოგონილ ქალაქ იანტეში, რომელიც, ძირითადად, მუშებით არის დასახლებული, რომელთა მთავარი ფასეულობა არის სოციალური თანასწორობა, რომელიც მიიღწევა კანონთა კრებულით, რომლის ნებისმიერი წესის დარღვევა ისჯება საზოგადოების ნეგატიური რეაქციით. მწერალი აღნიშნავდა, რომ იანტეს პროტოტიპი იყო მისი მშობლიური ქალაქი ნიუკებინგი.

## წესები
# ნუ ფიქრობ, რომ განსაკუთრებული ხარ. 
# ნუ ფიქრობ, რომ ჩვენსავით დიდი ხარ. 
# ნუ ფიქრობ, რომ ჩვენზე ჭკვიანი ხარ. 
# ნუ წარმოგიდგენია, რომ ჩვენზე უკეთესი ხარ. 
# ნუ ფიქრობ, რომ ჩვენზე მეტი იცი.
# ნუ ფიქრობ, რომ ჩვენზე მნიშვნელოვანი ხარ.
# ნუ ფიქრობ, რომ რაღაცაში გამოსადეგი ხარ. 
# არ გაბედო ჩვენზე ღლიცინი.
# ნუ ფიქრობ, რომ ვიღაცა შენზე დარდობს.
# ნუ ფიქრობ, რომ რაღაცას გვასწავლი.
ასევე, რომანში ნახსენებია მეთერთმეთე წესიც:
* იქნება არ გგონია, რომ შენზე რაღაცა ვიცით?

## ლიტერატურა
* Sandemose, Aksel (1933). *En flyktning krysser sitt spor.* Oslo: Aschehoug (Repr. 2005). 
* Sandemose, Aksel (1936). *A fugitive crosses his tracks*. translated by Eugene Gay-Tifft. New York: A.A. Knopf.
*Koldau, Linda Maria (2013): *Jante Universitet.* (Jante University). Vol. 1: Den skønne facade (The Beautiful Facade); Vol. 2: Uddannelseskatastrofen (Educational Disaster); Vol. 3: Totalitære strukturer (Totalitarian Structures). Hamburg: Tredition.  (Vol. 1);  (Vol. 2);  (Vol. 3). In Danish language.
* Koldau, Linda Maria (2013): *Educational Disaster. The Destruction of Our Universities: The Danish Case.* (abridged English version of  *Jante Universitet* containing the most important analyses and a chapter on Jante Law mentality in Danish education). Hamburg: Tredition (forthcoming). . In English language.
* Steffen, Juliane (2011): "Hjem til Jante" (Home to Jante), concise analysis of the mechanisms of Jante Law at Danish universities, published in: Linda Maria Koldau: *Jante Universitet. Vol. 2: Uddannelseskatastrofen.* Hamburg: Tredition, *2013, pp.&nbsp;464–466.  (Vol. 2). In Danish language.
*Andersen, Steen: Nye forbindelser. Pejlinger i Aksel Sandemoses forfatterskab. Vordingborg: Attika, 2015. . In Danish Language.

## სქოლიო
კატეგორია:დანია
კატეგორია:სკანდინავია
ჰარლან ელისონი

**ჰარლან ელისონი** (; დ. 27 მაისი, 1934 —  გ. 28 ივნისი, 2018) — ამერიკელი მწერალი და სცენარისტი, სამეცნიერო ფანტასტიკის ახალი ტალღის მიმდინარეობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

ელისონი დაიბადა ებრაულ ოჯახში 1934 წლის 27 მაისს, კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში. მოგვიანებით ოჯახი გადავიდა პენსილვანიაში, თუმცა მამის გარდაცვალების შემდეგ 1949 წელს ოჯახი კვლავ კლივლენდში დაბრუნდა. 1953 წელს ელისონი გარიცხული იქნა ოჰაიოს უნივერსიტეტიდან პროფესორის შეურაცხყოფის გამო. 1949 წელს გაზეთ „Cleveland News“-ში გამოსცა ორი მოთხრობა. 1950-იან წლებში გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც ორი თვის განმავლობაში გამოსცა 100-მდე მოთხრობა და სტატია. 1957-1959 წლებში მსახურობდა აშშ-ის ჯარში. 1958 წელს გამოსცა მისი პირველი რომანი „Web of the City“. 

გამოქვეყნებული აქვს 1700-მდე მოთხრობა, ნოველა, კომიქსის სცენარები, ესსეები და სხვა. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: ტელესერიალ „ვარსკვლავური გზის“ ეპიზოდ „The City on the Edge of Forever“-ისთვის დაწერილი სცენარი; მოთხრობები: „ბიჭი და მისი ძაღლი“, „პირი არ მაქვს, და უნდა ვიკივლო“ და „მოინანიე, არლეკინ! — თქვა წიკწიკამ“

მიღებული აქვს უამრავი ლიტერატურული პრემია, მათ შორის არის ჰიუგოს რვაგზის, ნებულას ოთხგზის,

## ლიტერატურა
* Nat Segaloff: *A Lit Fuse: The Provocative Life of Harlan Ellison.* NESFA, Framingham, Massachusetts 2017, ISBN 978-1-61037-322-7.
* George Edgar Slusser: *Harlan Ellison: Unrepentant Harlequin.* The Borgo Press, San Bernardino, CA 1977, ISBN 0-89370-209-9.
* Ellen R. Weil, Gary K Wolfe: *Harlan Ellison: The Edge of Forever.* The Ohio State University Press, Columbus, Ohio 2002, ISBN 0-8142-0892-4.

## რესურსები ინტერნეტში
*  (ISFDB)
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰარლან ელისონი
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი კომიკსების მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
Лъ

**Лъ**, **лъ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება ხუნძურ, ადიღეურ, ყაბარდოულ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ზარნა

**ზარნა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 762 კაცი. სოფელში არსებობს ძველი ქრისტიანული ტაძარი — ზარნის ეკლესია.

## გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს კავკასიონის ძირში, კახიდან 18 კმ-ის მოშორებით, ზაქათალის ძველ გზაზე და სამი მხრიდან გარშემორტყმულია მთებით. 

## ისტორია 
XII საუკუნეში იხსენიება ციხე-სიმაგრე ძერნა, რომელიც დავით აღმაშენებელმა აიღო. ზარნის (ზარის) ეკლესია იხსენიება 1310 წლით დათარიღებულ წყაროში. 1607 წელს ოსმალეთის სულთანმა აჰმედ I-მა სოფელი ზარნა დაუმტკიცა ელისუს სულთანს ალი-სულთან ბეგს.

XVIII საუკუნის 20-იან წლებში სოფელში დაღესტნიდან და შაქიდან წამოსული წახები დასახლდნენ, რომლებიც აქ ბრინჯის მოყვანი იყვნენ დაკავებული. ზოგიერთი ცნობით, სოფლის სახელწოდება მოდის არაბული სიტყვა *zər*-იდან, რაც ნიშნავს დარგვას, ხოლო *-nə* დამატებით აღნიშნავს „დარგვის ადგილს“.

## მოსახლეობა 
*1869 წელს აღწერილი და 1872 გამოქვეყნებული ტფილისის გუბერნიისა და ზაქათალის ოკრუგის მოსახლეობის აღწერაში აღნიშნულია, რომ იმ დროისთვის ილისუს რაიონის შემადგენლობაში შემავალი სოფელ ზარნაში ცხოვრობდა 94 ოჯახი, ძირითადად ლეზგებით და წახებით დასახლებული. აღსანიშნავია, რომ ეთნიკურად თურქები და დაღესტნელებიც საერთო სახელით — ლეზგებით იყვენენ ჩაწერილი.
*სოფლის მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი აზერბაიჯანელები არიან, მცირე ნაწილი კი წახები. 
*2009 წლის 13-22 აპრილს ჩატარებული აზერბაიჯანის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, სოფელში, ლექეთთან ერთად, 2603 კაცი (1274 მამაკაცი, 1329 ქალი) ცხოვრობდა. 
*2012 წლის 1 იანვრის ოფიციალური მონაცემებით, სოფელში 747 კაცი ცხოვრობდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ზარნის ეკლესია

## სქოლიო
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
ТӀу

**Тӏу**, **тӏу** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება ადიღეურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
მერიენ დეშვუდი

მინი|XIX საუკუნის ოლუსტრაცია - მისტერ უილობი  მერიენს თმის კულულს აჭრის.
**მერიენ დეშვუდი** — გამოგონილი პერსონაჟი ჯეინ ოსტინის  რომანიდან გრძნობა და გონება. ჰენრი დეშვუდის მეორე ქალიშვილი მგრძნობელობას წარმოადგენს ნოველის სათაურიდან, თავისი დის ელონორის „გონების“ საპირისპიროდ. 

## კინოსა და ტელევიზიაში 
* კლორის ლიჩმენი 1950 წელს
* კიარა მეიდენი 1971 წლის ბრიტანულ სატელევიზიო სერიალში.
* თრეისი ჩაილდი 1981 წლის ბრიტანული სატელევიზიო სერიალში.
* კეიტ უინსლეტი, 1995 წლის პოპულარულ ფილმში, ოსკარზე გამარჯვებული სცენარით, რომელიც დაწერა ემა ტომპსონმა ხოლო რეჟისორი ოყო ენგ ლი.
* აიშვარია რაი 2000 წლის ადაპტაციისას Kandukondain Kandukondain
* ჩარითი ვეიკფილდი 2008 წლის BBC სატელევიზიო სერიალში.
* ალექსა ვეგა, როგორც „მერი დომინიგეზი“ 2011 თანამედროვე ადაპტაციაში From Prada to Nada.

## სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
Нь

**Нь**, **нь** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება იაკუტურ, ჩუვაშურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Пъ

**Пъ**, **пъ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება ოსურ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ПӀ

**ПӀ**, **пӀ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ, აღულურ, ადიღეურ, დარგუულ, ინგუშურ, ყაბარდოულ, ლაკურ, ლეზგიურ, რუთულურ, თაბასარანულ, წახურ, ჩეჩნურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
აზიის განვითარების ბანკი

**აზიის განვითარების ბანკი** () — დაფუძნდა 1966 წელს. მიზნად ისახავს აზიისა და შორეული აღმოსავლეთის ეკონომიკური ზრდის სტიმულირებას, ამ რეგიონებში პირდაპირი სესხების გაცემასა და ტექნიკური დახმარების გაწევას.

ბანკის სათაო ოფისი მანილაში (ფილიპინები) მდებარეობს. მისი პრეზიდენტი 2013 წლის 28 აპრილიდან იაპონელი ტაკეჰიკო ნაკაოა.

## ისტორია 
საერთაშორისო ორგანიზაციის შექმნის ინიციატორი იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია. 1965 წლის 21-ე სესიაზე დამტკიცდა შესაბამისი გადაწყვეტილება. აზიის განვითარების ბანკი, პირველ რიგში, აზია-წყნარი ოკეანის ზონაში სიღარიბესთან ბრძოლის ინსტრუმენტი გახდა. უკვე 1966 წლის ბოლოს ფინანსურმა ორგანიზაციამ მუშაობა დაიწყო.

აზიის განვითარების ბანკმა თავიდანვე გააერთიანა 31 ქვეყანა. მასში გაერთიანების უფლება აქვთ გაეროს წევრ ქვეყნებს. აზიის განვითარების ბანკის პირველი პრეზიდენტი იყო თაკეში ვატანაბე. ყველაზე მსხვილი აქციონერები იყვნენ: იაპონია (15,51%), აშშ (15.51%), ჩინეთი (6.45%), ინდოეთი (6.34%), ავსტრალია (5.79%), ინდონეზია (5,45 %), კანადა (5.24%), სამხრეთი კორეა (5.04%) და გერმანია (4.33%).

2015 წლის 20 აგვისტოს, აზიის განვითარების ბანკმა ყაზახეთისთვის 1 მილიარდი დოლარის სესხი დაამტკიცა. 

2014 წლისთვის სესხების საერთო რაოდენობამ 22.9 მილიარდი დოლარი შეადგინა. 

## პრეზიდენტები 
ორგანიზაციის არსებობის მანძილზე მისი პრეზიდენტები იაპონელები იყვნენ. აღსანიშნავია, რომ მათ დიდი როლი ეკისრებათ აზიის განვითარების ბანკში.

## რეგიონალური წევრები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* აფრიკის განვითარების ბანკი
* საერთაშორისო სავალუტო ფონდი
* მსოფლიო ბანკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზიის განვითარების ბანკის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:ბანკები
კატეგორია:ბანკები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:კომპანიები
კატეგორია:კომპანიები დაარსების წლების მიხედვით
კატეგორია:კომპანიები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:დაარსებულები აზიაში
კატეგორია:დაარსებულები 1966 წელს
Хъ

**Хъ**, **хъ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება ხუნძურ, აღულურ, ადიღეურ, დარგუულ, ყაბარდოულ, ლაკურ, ლეზგიურ, ოსურ, რუთულურ, თაბასარანულ, წახურ ენებში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Чв

**Чв**, **чв** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ, თაბასარანულ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ტრანსპორტერი

**ტრანსპორტერი** — 2015 წელს დაფუძნებული ქართული კომპანია. დღეს კომპანია 40-ზე მეტი საერთაშორისო ბრენდის დისტრიბუტორია საქართველოში. ტრანსპორტერი რამდენიმე მიმართულებას აერთიანებს, რეკრეაციული ტექნიკა, მოტო ტექნიკა, მცურავი საშუალებები, ელექტრომობილები, მათი აქსესუარები და სხვა. ამ მიმართულებით კომპანია ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობს როგორიცაა კანადური „BRP“, იაპონური „Kawasaki“, ევროპის ერთ-ერთი ბესტსელერი „KYMCO“, იტალიური „ITALCAR“, ამერიკული „Quiksilver“ და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:კომპანიები
კატეგორია:2015 წელს დაარსებული კომპანიები
КкъӀ

**КкъӀ**, **ккъӀ** — კირილური დამწერლობის ტეტრაგრაფი.  გამოიყენება არჩიბულ ენაში ხმისთვის [qːʼˤ].

კატეგორია:კირილური ტეტრაგრაფები
Г̇

**Г̇**, **г̇** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.

## კოდების ცხრილი 
„Г̇“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
Д́

**Д́**, **д́** — კირილური დამწერლობის ასო „Д“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება სელკუპურ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Д“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
Г̓

**Г̓**, **г̓** — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო. 1887 წლიდან გამოიყენებოდა აფხაზურ ენაში. 

## კოდების ცხრილი 
„Г̓“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

კატეგორია:კირილური ასოები
მუნირ ელ-ჰადადი

**მუნირ ელ-ჰადადი მუჰამედი** ( დ. 1 სექტემბერი, 1995, ელ-ესკორიალი, ესპანეთი) — მაროკოული წარმოშობის ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სევილიას“ თავდამსხმელი 2019 წლის იანვრიდან. 2014-2019 წლებში იყო „ბარსელონის“ საკუთრება, 2016-2018 წლებში იჯარის წესით ასპარეზობდა „ვალენსიასა“ და „ალავესში“. 2014 წელს შედგა მისი დებიუტი ესპანეთის ნაკრებში.

## ტიტულები 
; **ბარსელონა** (9):
* ესპანეთის ლა ლიგა: 2014/15, 2015/16
* ესპანეთის თასი: 2014/15, 2015/16
* ესპანეთის სუპერთასი: 2016, 2018
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2014/15
* უეფა-ს სუპერთასი: 2015
* ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2015

; **სევილია** (1):
* უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2019/20

## რესურსები ინტერნეტში
* ელ-ჰადადის ოფიციალური გვერდი „ბარსელონის“ საიტზე
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ალავესის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები