open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნინო ბაქაქური

**ნინო ბაქაქური**  (დ. 11 მაისი, 1974) — ქართველი იურისტი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 11 მაისს ქალაქ თბილისში. 1991 წელს  წარჩინებით დაამთავრა  თბილისის მე-3 ქართული გიმნაზია. 1996 წელს წარჩინებით დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. იყო აკადემიკოს სიმონ ჯანაშიას სახელობის სტიპენდიატი. 2001 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის იურიდიული ინსტიტუტი და მიენიჭა მას იურისტის კვალიფიკაცია. ნინო ბაქაქურმა 2006 წელს დაამთავრა ნიუ-იორკის (აშშ) კოლუმბიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლა და მიენიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა მაგისტრის წოდება. 2002-2003 წლებში გახლდათ საერთაშორისო სამართლის მკვლევარი ჯორჯთაუნის (ვაშინგტონი, აშშ) უნივერსიტეტის სამართლის სკოლასა და ადამიანის უფლებათა  საერთაშორისო სამართლის ჯგუფში. ნინო ბაქაქური მუშაობდა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტად, იურიდიული დახმარების ცენტრის ხელმძღვანელად, პროექტის დირექტორად. 2009 წლიდან აქვს იურიდიული პრაქტიკის უფლება ნიუ–იორკის შტატში (ნიუ-იორკი, აშშ). 

2004-2005 წლებში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე, საგადასახადო და ადმინისტრაციული სამართლის კოლეგიის წევრი. 2005-2008 წლებში  თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის წევრი.

2007 წელს  თსუ იურიდიული  ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორად. 2007-2010 წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასისტენტ-პროფესორი, ასევე მოღვაწეობდა თავისუფალი უნივერსიტეტში, როგორც სამართლის სკოლის კომერციული სამართლის კლინიკის ლექტორი. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ნინო ბაქაქური იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, მათ შორის იყო ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის წევრი. ასევე იგი, წლების განმავლობაში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე გახლდათ. რამდენიმე წლის განმავლობაში ნინო ბაქაქური იყო საქართველოს მოსამართლეთა ასოციაციის იურიდიული მრჩეველი. 

2008-2014 წლებში  იურიდიული კომპანია „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები“ ერთ-ერთი გამორჩეული პარტნიორი. 

2011-2012 წლებში  ნინო ბაქაქური გახლდათ ამერიკის სავაჭრო პალატა საქართველოში  - სამართლისექსპერტი. 2014 წლის 17 ოქტომბრიდან არის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წევრი, ხოლო 29 ოქტომბრიდან-უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსამართლე.

2015 წლის 7 მაისიდან 2017 წლის 8 მაისამდე საკვალიფიკაციო პალატის წევრი.

2017 წელს ბაქაქურს ასევე ჰქონდა შეტანილი განაცხადი სტრასბურგის მოსამართლეობის კანდიდატად, თუმცა კონკურსს მალევე გამოეთიშა. აღსანიშნავია, რომ ამ კონკურსში ბაქაქური ​მესამე იყო იმ სიაში, რომელსაც იუსტიციის სამინისტროში სამთავრობო კომისიის წარმომადგენლები უნდა გასაუბრებოდნენ. აღნიშნულ კონკურსში მონაწილეობაზე ბაქაქურმა უარი განაცხადა და კომისიას ელექტრონული ფოსტით თავად მისწერა ამის შესახებ.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. მშობლიურ ენასთან ერთად ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
* სიმონ ჯანაშიას სახელობის სტიპენდიატი

## ლიტერატურა
* თავისუფლების დღიურები, 2014 : რადიო "თავისუფლების" პროექტი. - თბ.,.- 2015.-გვ.246

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია: ქართველი სამართალმცოდნეები
კატეგორია: ქართველი მოსამართლეები
კატეგორია:დაბადებული 1974
ლერი აბულაძე

**ლერი აბულაძე** (დ. 19 იანვარი, 1999, ხულო) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს და ევროპის ჩემპიონი (2018, 2017), ჭაბუკებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი და ვერცხლის პრიზიორი (2016, 2014), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი და ასევე ვერცხლის პრიზიორი (2015, 2016).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ლერი აბულაძე . ქართული სპორტი.

კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ქართველი მსოფლიო ჩემპიონები
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზაქარია (სოსო) აბრამაშვილი

**ზაქარია აბრამიშვილი** (დ. 9 იანვარი, 1972, რუსთავი, საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი, ბატუტზე მხტომელი, ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1990 — ინდივიდუალური, დუეტი, გუნდური), მსოფლიოს თასის გათამაშების ფინალისტი (1999), სსრკ ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1990), მსოფლიო ჩემპიონი (1990, ესენი, გერმანია).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაქარია აბრამიშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ქართველი მსოფლიო ჩემპიონები
გოგიტა არქანია

**გოგიტა არქანია** (დ. 26 მაისი, 1984, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი სპორტსმენი, კარატისტი, ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი (2014, გერმანია; 2021, დუბაი), კარატეს საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, ესპანეთი). 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მეხუთეადგილოსანი (+75 კგ, ტოკიო).

## ძირითადი შედეგები 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კარატისტები
კატეგორია:ქართველი მსოფლიო ჩემპიონები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იოსებ ნონეშვილის სახლ-მუზეუმი

**იოსებ ნონეშვილის სახლ-მუზეუმი** — არიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახში. დგას სოფლის სამხრეთ ნაწილში 1985 წლიდან. ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია, გაიხსნა 1986 წელს.

სახლი ქუჩის მხრიდან ერთსართულიანია, ეზოს მხრიდან ორსართულიანი. ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით.  ეზოში შესასვლელი ქუჩის მხრიდანაა, ეზოს გარს არტყია რკინის მესერი. შენობაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. პირველ სართულზე განთავსებულია მარანი, სამი ოთახი, ფონდების საცავი და დარბაზი - პატარა სცენით, სადაც პოეზიის საღამოები იმართებოდა. მარანში დერეფნიდანაა შესასვლელი, რომელიც ეზოს მხრიდან II სართულის აივანის ქვეშ მდებარეობს. კარი თაღოვანია. მარნის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში 7 თახჩაა დატანებული, იატაკი მოგებულია კვადრატული აგურით. სამ კედელს ვიწრო საფეხური შემოსდევს მარნის კარი და ორი თაღოვანი სარკმელი დერეფანში გამოდის. დერეფნის ერთი ბოლო განიერი და მაღალი ნახევარწრიული თაღითაა გახსნილი, მეორე ბოლოში თაღოვანი ბუხარია ჩაშენებული. დერეფნის იატაკი მოგებულია აგურით. მეორე სართულზე ორ რიგად განლაგებულია სხვადასხვა ზომის ექვსი საგამოფენო დარბაზი, სამი მათგანი ქუჩის მხარესაა, სამი კი ეზოს მხარეს, დარბაზები ერთმანეთს კარით უკავშირდება. დარბაზებში დაცულია პოეტის ბიბლიოთეკა, პირადი ნივთები, ხელნაწერები, სამახსოვრო საჩუქრები, გამოფენილია პოეტის ბავშვობისა და სიყმაწვილის წლების, შემოქმედებითი საღამოების, უცხოელ კოლეგებთან ურთიერთობის ამსახველი ფოტოები, დარბაზების გარდა, ამავე სართულზე განთავსებულია ორი ოთახი, სველი წერტილები და ტალანი. ტალანი მოქცეულია საგამოფენო დარბაზებსა და ადმინისტრაციულ ოთახებს შორის. მის ჩრდილოეთ კედელზე დიდი დაფა კიდია მუზეუმის საპატიო სტუმრების ხელმოწერებით. ტალანიდან პირველ სართულზე ჩადის ერთმარშიანი ქვის კიბე. მეორე სართულს მთავარი ფასადის მხრიდან მთელ სიგრძეზე გასდევს, ხის სვეტებიანი დახურული აივანი, რომელიც I სართულის ხუთმალიან თაღედს ეყრდნობა. სვეტისთავები ორნამენტითაა მორთული. შენობა გადახურულია თუნუქის სახურავით.
## გალერეა 

იოსებ ნონეშვილის სახლ-მუზეუმი - კარდენახი (2).jpg|მუზეუმი
იოსებ ნონეშვილის სახლ-მუზეუმი - კარდენახი (5).jpg|ინტერიერი

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1986 წელს დაარსებული მუზეუმები
ფხოველის ეკლესია

**ფხოველის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხოველში, ბიად წოდებულ ადგილზე. ეკლესიიდან მხოლოდ დასავლეთ კუთხეების მცირე ნაწილებიღა დგას. დანარჩენი კედლების მხოლოდ კვალიღაა შემორჩენილი. ნაეკლესიარი დაფარულია ეკალბარდებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზიარის უსანეთის ეკლესია

მინი
**ზიარის უსანეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზიარში, დგას სოფლის შუაში.  განეკუთვნება XIX საუკუნეს. 

ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით; წყობაში თანაბარი ინტერვალებით ჩატანებულია აგურის სარტყლები.  კარ-სარკმელთა ღიობები გამოყვანილია კვადრატული აგურით,ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია.  ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს; სამხრეთიდან და დასავლეთიდან.  ორივე კარი ორფრთიანია,ჩასმულია სწორკუთხა ალათაში და გარედან ნახევარწრიული ტიმპანიტაა დასრულებული.  ინტერიერი განათებულია ხუთი განიერი და მაღალი თაღოვანი სარკმლით.  მათგან ერთი აღმოსავლეთითაა,ხოლო ორ-ორი ერთმანეთის მოპირდაპირედ,გრძივ კედლებში, სარკმლები შემინულია და გარედან ლითონის გისოსები აქვთ.  შიგნით ეკლესია გადახურულია ისრული ფორმის შეფიცრული კამარით.  გარედან ოთხივე კუთხეს აუყვება აგურით გამოყვანილი პილასტრისებრი შვერილი, რომელიც ვიწრო თარაზული ღარებით დანაწევრებულია  თანაბარი სიმაღლის ნაწილებად, თითო მსგავსი პილასტრია გრძივი ფასადების შუაშიც.  პილასტრები დაგვირგვინებულია აგურით ნაწყობი მაღალი ოთხსაფეხურიანი კაპიტელით.  იმავე პროფილისაა გრძივი ფასადების ლავგარდანიც,განივ ფასადებზე კი იგი ორსაფეხურიანია.  ეკლესიის ორივე შესასვლელი ჩასმულია სადა,თაღოვან ჩარჩოში.  სარკმლებს, ზემოდან და გვერდებზე ევლება დეკორატიული არშია, რომელიც გამოყვანილია კედლის სიბრტყიდან გამოშვერილი და ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით დაცილებული აგურებით.  ოთხივე ფასადის კიდეებთან, სარკმელთა გადახურვის დონეზე ჩარჩოში ჩასმული წრიული ჩაღრმავებაა.  განივ ფასადებზე,ფრონტონის არეში, თითო მარალი რელიეგური ჯვარია გამოსახული.  გაცილებით პატარა და კედლის სიბრტყეში შეღრმავებული თითო ჯვრის გამოსახულებაა გრძივი ფასადების აღმოსავლეთ ნაწილში.  ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დადგმულია დაბალი, აგურით ნაშენი ოთხწახნაგა სამრეკლო.  ეკლესია გადახურულია თუნუქის ორკალთა სახურავით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ფხოველის ელიას ეკლესია

**ფხოველის ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხოველში დანგრეულია, შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის მცირე ნაწილი. დანარჩენი კედლები მიწის პირამდე დანგრეული და გეგმა არ იკითხება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კალაურის ნაეკლესიარი

**კალაურის ნაეკლესიარი** —  არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურში. მდგარა ყველაწმინდის მონასტრისაკენ მიმავალ გზაზე. ამჟამად ნაგებობის კვალი არ ჩანს. აქა-იქ მიმობნეულია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვები. მოსახლეობას ნაეკლესიარზე ჩაყრილი აქვს ქვევრები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კალაურის მთავარანგელოზთა ეკლესია

**კალაურის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურის  სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ბალვენასხევის მარჯვენა ნაპირზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია ნაგებია რიყის მსხვილი ქვითა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია საკურთხევლის ნაწილი და დასავლეთ კედელი, დანარჩენი კედლების მხოლოდ კვალიღაა შემორჩენილი. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც შუაში განგრეულია. აფსიდის ორივე გვერდში თითო პატარა ოთხკუთხა ნიშაა. შემორჩენილია კონქის თაღის მხოლოდ ჩრდილოეთ ქუსლი. ეკლესიას რიყის ქვით ნაგები სწორკუთხა მოხაზულობის გალავანი აქვს შემოვლებული, რომლის მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ასონიანთ ეკლესია

**ასონიანთ ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხოველში, სოფლის სამხრეთ აღმოსავლეთით ორიოდე კილომეტრზე, ტყეში. მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია აფსიდის სამხრეთ გვერდის კვალი. ეკლესია ნაგები ყოფილა მოზრდილი ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფხოველის კვირიკეს ეკლესია

**ფხოველის კვირიკეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელი ფხოველი სოფლის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით, დაზიანებულია: სამხრეთ და დასავლეთ კედლების დიდი ნაწილი დანგრეულია, მონგრეულია სამხრეთ-დასავლეთ კუთხე. ჩრდილოეთ ფასადის საპირე წყობა მთლიანად ჩამოშლილია, ჩამონგრეულია კამარის დასავლეთ ნახევარი და აღმოსავლეთ ნახევრის სამხრეთ გვერდი, გარედან კედლების დიდი ნაწილი მიწითა და მცენარეულობითაა დაფარული. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა,აღმომოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში, სხვადასხვა დონეზე, ორი ოთხკუთხა ნიშაა: მათგან ზედა, კედლის სისქეში მოწყობილ ოვალური მოყვანილობის სამალავს უკავშირდება. სფერული კონქის სატრიუმფო თაღი აფსიდის მხრებს ეყრდნობა. შემორჩენილია აგურის კანკელის ფრაგმენტები, ჩრდილოეთ კედლის შუაში აგურით ნაწყობი ერთსაფეხურიანი პილასტრია. თითო თაღოვანი სარკმელია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში. სამხრეთ სარკმელი დაზიანებულია. ეკლესიის ირგვლივ აღმოჩნდა გვერდებაკეცილი კრამიტის ნამტვრევები,  პატარა რელიეფური ჯვრის გამოსახულებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფევრების სამაროვანი

**ფევრების სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს თბილისი-გურჯაანის გზატკეცილის მარცხნივ, ფევრებად წოდებულ ადგილზე.  გომბორის ქედის სამხრეთ ფერდობზე.  სამარხები ორ ჯგუფად არის განლაგებული, სამხრეთით მდებარე მცირე ჯგუფი შუა ბრინჯაოს ბოლო საფეხურს უნდა ეკუთვნოდეს. ჩრდილოეთით მდებარე მრავალრიცხოვანი სამარხები კი გვიანდელ ბრინჯაოს საწყის ხანას.  სამაროვანი აღმოჩნდა მიწის სამუშაოების დროს 1977 წელს.  

კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კიაზო ფიცხელაური) ძეგლზე ჩაატარა ფართო მასშტაბის არქეოლოგიური სამუშაოები.  სამაროვანი ძლიერ არის დაზიანებული წლების განმავლობაში ამ ტერიტორიაზე მიმდინარე სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების გამო. გადანაყარ მიწაში აიკრიფა დიდი რაოდენობით თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, სარდიონის მძივები ბრინჯაოს შედგენილტარიანი სატევარი, ბრინჯაოსავე ღილები, რგოლები და სხვები. 

სამაროვანი მრავალიარუსიანია. ორმოსამარხები დამხრობილია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით. მიცვალებულები დაკრძალულია მოხრილი კიდურებით, თავით უმეტესად ჩრდილოეთისკენ. ქვევიდან 11 ფენის რამდენიმე სამარხში მიცვალებულის ხის სარეცელზე დაკრძალვის წესი დადასტურდა.  ამავე ფენის სამარხები შიგნით, ორმოს პირზე წვრილი რიყის ქვითაა მოკირწყლული. ქვედა ფენის სამარხებში ინვენტარი მცირეა, ამ ფენის სამარხებში მოპოვებული თიხის ჭურჭელი ძირითადად დამზადებულია კვარცის თეთრი, წვრილმინარევებიანი წვრილმარცვლოვანი თიხისაგან, კარგადაა გამომწვარი, აქვს ნაპრიალები, შავი ზედაპირი და ღია ნაცრისფერი შიდაპირი. ორ შემთხვევაში ამ სამარხებში ეგრეთ წოდებული კაკლის ნაჭუჭისებრი ნაკეთობებია აღმოჩენილი. ორნამენტებიდან აღსანიშნავია ღრმა ფრჩხილისებრი ნაჭდევები კონცენტული ღარებით ან რელიეფური ზოლებით; ღრმა ფრჩხილისებრი ნაჭდევების ერთი რიგი, რომელსაც მოსდევს ამოღარული კონცენტრული ხაზები და რელიეფური სარტყელი ღრმა ირიბი ნაჭდეებით და სხვებით. ზოგიერთი ჭურჭლის მხარი მოხატულია თეთრი ანგობით შესრულებული მეანდრით. 

სამაროვანის ქვედა ფენის სამარხებში აღმოჩენილი ინვენტარი ამ სამარხების ადრეულობას მოწმობს, ისინი ძვ. წ. XIV-XIII საუკუნეებს განეკუთვნებიან. 

ზედა ფენის სამარხებში დიდი რაოდენობით ჩნდება თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს სამკაული და სხვები, ინვენტარი თიხის ჭურჭელი ძირითადად დამზადებულია ქვიშანარევი თიხისაგან. მათი ზედაპირი შავადაა ნაპრიალები და დაფარულია კონცენტრული ხაზებით, მხარსა და ძირის კიდეს კი ირიბი, ღრმა ნაჭდევები შემოუყვება.  კეცი წაბლისფრად ან მოშავოდაა გამომწვარი და უსარჩულოა.  სამარხებში აღმოჩნდა აგრეთვე ბრინჯაოს ბალთები, რელიეფური ორნამენტით, ბრინჯაოს თავმსხვილა, ყუნწიანი საკინძები, მძივსაკიდები, ღილები, ბალთები, ძეწკვის ფრაგმენტები და სხვები. ზედა ფენის სამარხები ძვ. წ. XII საუკუნეს განეკუთვნებიან. 

მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დიმიტრი იაზოვი

**დიმიტრი ტიმოთეს ძე იაზოვი** (, *დმიტრი ტიმოფეევიჩ იაზოვ*; დ. 8 ნოემბერი, 1924, იაზოვო, ომსკის ოლქი, რსფსრ, — გ. 25 თებერვალი, 2020, მოსკოვი) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის უკანასკნელი მარშალი (1990), საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრი (1987-1991).

## ბიოგრაფია
წითელ არმიაში 1941 წლიდან მსახურობდა. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი სამხედრო-სამეთაურო სასწავლებელი. 1962-1963 წლებში კარიბის კრიზისის დროს მეთაურობდა კუბაზე საბრძოლო მზადყოფნაში მყოფ მე-400 მოტომსროლელ პოლკს. შემდგომ პერიოდში სამეთაურო თანამდებობებზე იყო საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტროში, მათ შორის, 1971-1973 წლებში იყო ყირიმში 32-ე საარმიო კორპუსის, 1979-1980 წლებში — ჩეხოსლოვაკიაში ჯარების ცენტრალური დაჯგუფების მეთაური, 1980-1984 წლებში — შუა აზიის, 1984-1987 წლებში კი — შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქის ჯარები სარდალი. 1984 წელს მიენიჭა არმიის გენერლის წოდება.

1987 წელის 30 მაისს დაინიშნა საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრად. აქტიურად მონაწილეობდა საბჭოთა რესპუბლიკებში საპროტესტო მოძრაობების ჩახშობის გადაწყვეტილებების მიღებაში. 1989 წლის აპრილში თბილისში ზეპირი განკარგულებით მოავლინა გენერლები — კონსტანტინე კოჩეტოვი და იგორ როდიონოვი და დაავალა ემ­ოქ­მე­დათ ვი­თა­რე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად, სა­კუ­თა­რი გა­დაწყვე­ტი­ლე­ბე­ბით, რასაც 9 აპრილის ტრაგედია მოჰყვა. 1990 იანვარში მისი ბრძანებით საბჭოთა არმიის ქმედებებს ბაქოში ათეულობით ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, 1991 წლის იანვარში კი საბჭოთა სამხედროებმა ძალისმიერი გზით სცადეს ლიტვის დამოუკიდებლობისთვის სწრაფვის შეჩერება. 1991 წლის აგვისტოში იაზოვი მონაწილეობდა მოსკოვში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში, იყო საგანგებო სახელმწიფო კომიტეტის წევრი, რისთვისაც საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტმა მიხეილ გორბაჩოვმა 1991 წლის 28 აგვისტოს თანამდებობიდან გაათავისუფლა. მასზე ძიება დაიწყო, მაგრამ 1994 წელს გაამართლეს. ვლადიმერ პუტინის პრეზიდენტობის დროს მოხდა მისი პოლიტიკური რეაბილიტაცია: 2008 წელს იაზოვი რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ერთ-ერთი ქვედანაყოფის გენერალურ ინსპექტორად დანიშნეს, სადაც ყოფილი ოფიცრები მუშაობენ. 2019 წლის მარტში ლიტვის სასამართლომ 1991 წლის მოვლენებში მონაწილეობისთვის დაუსწრებლად მიუსაჯა 10-წლიანი პატიმრობა. გარდაიცვალა 2020 წელს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ტიპოგრაფი

**ტიპოგრაფი** () — ტიპოგრაფიკისა და წიგნის დიზაინის სპეციალისტი . ტიპოგრაფიკას მოიცავს  შრიფტის ოსტატებს, გრაფიკული დიზაინერები და სხვა სპეციალისტებს. სიტყვა მოდის ბერძნული სიტყვიდან - typos, ანაბეჭდი + *γράφω*, ვწერ. 
ტიპოგრაფის საქმიანობა მდგომარეობს ნახატის, ტიპოგრაფიული სიმბოლოების, პერსონაჟების შექმნაში. 

ჯერ კიდევ იოჰან გუტენბერგიდან დაწყებული, ტიპოგრაფიულ სიმბოლოებს ქმნიდნენ ბეჭდვის ოსტატები. ამიტომ ტიპოგრაფია ბუნებრივად მოიცავს თავის თავში სიმბოლოთა შექმნას და ბეჭდვით მუშაობას. თანამედროვე ტიპოგრაფი კარგად უნდა ფლობდეს ხატვის წესებს და კანონებს, ასევე, გრაფიკას, კალიგრაფიას. 

## იხილეთ აგრეთვე
*შრიფტი
*ლიტერი
*კლიშე (ტიპოგრაფია)

## ლიტერატურა 
* ალექსანდრა კოროლკოვა.   ცოცხალი ტიპოგრაფიკა.   - IndexMarket, 2010 წ.   - 224   ს   -  . 
* ვლადიმერ კრიშევსკი . ტიპოგრაფიკა ტერმინებსა და სახეებში. - მ .: სლოვო, 2000. - 2 ტომში: 144 + 158 ს. - ISBN 5-85050-238-6 ISBN 5-85050-239-4 
* ემილ რუდერი.   ტიპოგრაფიკა.   - მ .: ტალერი, 1998 წ.   - 232   ს   -  . 
* იან ჩიჰოლდი . წიგნის სახე: რჩეული სტატიები წიგნის გაფორმებაზე. მ .: წიგნი, 1980 წ.
## რესურსები ინტერნეტში
*განმარტებითი ლექსიკონი

კატეგორია: პოლიგრაფია
კატეგორია: ტიპოგრაფია
კატეგორია:ტიპოგრაფიები
თორქები (ტომები)

[მინი|368x368პქ| თორქები [XI საუკუნე|XI საუკუნეში, ცხოვრობდნენ პაჭანიკებსა და პოლოვცებს შორის. ]]
**თორქი** ( ოღუზები, უზები) - ერთ-ერთი თურქული ტომი, რომელიც X-XIII საუკუნეებში შავი ზღვის სტეპებში მომთაბარეობდნენ . 985 წელს დაქირავებულმა თორქებმა მონაწილეობა მიიღეს რუსეთის მთავარ ვლადიმერ სვიატოსლოვის ძის  მიერ მოწყობილ ლაშქრობაში ბულგარებისა და ხაზარების  წინააღმდეგ.    

XI საუკუნის  დასაწყისში პოლოვცებისაგან შევიწროებული თორქები მდინარე დნეპრისაკენ დაიძრნენ, სადაც ისინი შეეჯახნენ  რუსეთის ხელისუფლებას : 1055 წელს მთავარმა ვსევოლოდმა გაილაშქრა მათ წინააღმდეგ, რათა დაეცვა პერეიასლავის მიწა. 1060 წელს მათ წინააღმდეგ  ლაშქრობა წამოიწყეს მთავარებმა  იზიასლავმა, სვიატოსლავმა, ვსევოლოდმა და ვსესლავმა.  ანალების თანახმად, ლაშქრობები დამთავრდა იმით, რომ  შეშინებული თორქები გადაიხვეწნენ. დევნისას მათი ნაწილი დაიღუპა სიცივისაგან, ნაწილი შიმშილისაგან და ნაწილი ზღვამ შთანთქა. 

XII საუკუნეში თორქები კვლავ  ჩნდებიან მდინარე დონის მიდამოებში. 1116 თორქები და პაჭანიკები  ორი დღის მანძილზე ებრძოდნენ რუსეთის მთავარ ვლადიმირ მონომახს. 1121 წელს ვლადიმირმა გაათავისუფლა რუსეთი ბერენდეს ტომებისაგან, ხოლო თორქები და პაჭანიკები თავისით გაიქცნენ.  

XI საუკუნეში თორქების ნაწილმა დაიკავა ტერიტორია  მდინარე როსის გასწვრივ და დაემორჩილნენ ადგილობრივ მთავრებს.  ამ ნახევრადმომთაბარე  თორქების ცენტრი იყო ქალაქი ტორჩეკი . მდინარე დნეპრის მარცხენა ნაპირზე  დასახლდა  თორქების კიდევ ერთი ჯგუფი, რომლებმაც აღიარეს პერეიასლავის მთავრის უზენაესობა. XII ს. ცნობების თანახმად, ამ თორქებმა დაიკავეს ადგილები ქალაქ ბარიშევკას მახლობლად. თორქების ნაწილმა გადაკვეთა დუნაი და მიიღო ბიზანტიის ქვეშევრდომობა.  

თორქები, რომლებიც დასახლდნენ პოროსიესა და პერეიასლავის სამთავროს მიწებზე და შეერწყნენ თურქულ ტომებს.   1240 წელს მონღოლთა შეჭრისას რუსეთის ტერიტორიაზე, რომელიც  ბათო ყაენის ლაშქრობებად მოიხსენება, რუსული სამთავროები განადგურდა.  მრავალი თორქი, თათარ-მონღოლებმა გადაასახლეს ვოლგაზე, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ასიმილირდა ადგილობრივ სლავურ მოსახლეობასთან. 

თორქებმა ტოპონიმიკაში გარკვეული  კვალი დატოვეს. მაგ: თანამედროვე უკრაინის  ტერიტორიაზე : მდინარეები ტორეცი და ტორჩი.  ქალაქები ტორჩესკი და ტორეცკი, სოფლები - ტორეცი, ტორკი,  ტორკოვი, ტორეცკოე, ტორჩინი, ტორჩიცა . 

## მმართველები 
* კუნ-ტუგდი 

* 

*

## ლიტერატურა 
* Мавродина Р. М. Киевская Русь и кочевники (печенеги, торки, половцы): Историографический очерк / Отв. ред. В. М. Панеях. Ленингр. отд-ние Института истории СССР АН СССР.. — Л.: Наука, Ленингр. отд-ние, 1983. — 88 с. — 12 500 экз. (обл.)
* Барсов Н. П. Очерки русской исторической географии. География начальной (Несторовой) летописи. — 2-е изд. — Варшава: Тип. К. Ковалевского, 1885. — 371 с.
* Голубовский П. В. Печенеги, торки и половцы до нашествия татар (История южно-русских степей IX—XIII вв.). — К.: Университ. тип. И. И. Завадского, 1884. — 257 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Торки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
კატეგორია:გადაშენებული ერები
კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები
ჯუდი დეივისის ფილმოგრაფია

მინი|250პქ|ჯუდი დეივისი AACTA-ს დაჯილდოებაზე 2012 წელს
**ჯუდი დეივისის** დებიუტი კინოში შედგა 1977 წელს, ავსტრალიურ ფილმში „High Rolling“. 1979 წელს, ჯუდი დეივისს ფილმში „ჩემი ბრწყინვალე კარიერა“ შესრულებული როლისთვის BAFTA-ს ორი ჯილდო გადაეცა. საერთაშორისო აღიარება მოუტანა ფილმმა „მოგზაურობა ინდოეთში“ (1984), რისთვისაც მიიღო ოსკარის ნომინაცია.

1990 წელს დეივისი გამოჩნდა ვუდი ალენის ფილმში „ელისი“. ამას მოჰყვა როლი დევიდ კრონენბერგის ფილმში „შიშველი საუზმე (1991), ისევე როგორც ჯოელ კოელის ფილმში „ბარტონ ფინკი“ (1991). მისი სხვა განთქმული ფილმებია: „ქმრები და ცოლები“ (1992), „იყუჩე და იმსახურე: მარგარეტ კამერმეიერის ისტორია“ (1995), „განვიხილოთ ჰარი“ (1997), `სახელგანთქმული“ (1998), „ცხოვრება ჯუდი გარლანდთან ერთად: მე და ჩემი ჩრდილი“ (2001), „რეიგანები“ (2003), „განქორწინება ამერიკულად“ (2006), „მკერავი ქალი“ (2015). 2017 წელს ჯუდი დეივისი ჯესიკა ლანგთან და სუზან სარანდონთან ერთად მონაწილეობდა მინისერიალში „მტრობა: ბეტი და ჯოანი“.

## ფილმოგრაფია
### კინოფილმები
### ტელესერიალები
## ლიტერატურა
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა

## სქოლიო
კატეგორია:ქალი მსახიობების ფილმოგრაფიები
მანსელკია

**მანსელკია** ან **მაანსელკია** () — მაღლობი ფინეთის ჩრდილო და აღმოსავლეთ ნაწილში, ნაწილობრივ ნორვეგიის ჩრდილოეთში და რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთში. მოქცეულია ფენოსკანდიის ფარგლებში, ბალტიის ფარის ცენტრალურ ნაწილში. ქმნის წყალგამყოფს ბალტიის, თეთრ და ბარენცის ზღვებს შორის. წარმოადგენს დენუდაციურ-ტექტონიკურ ამაღლებას, რომელიც გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 750 კმ-ზე, სიგანე დაახლოებით 75 კმ, სიმაღლე 718 მ-მდე (მთა სოკოსტი). საყოველთაოდ არის ძველი მყინვარების ეროზიული მოქმედების კვლები. დამახასიათებელია მორენული წყალ-მყინვარული ამაღლებული ვაკეები, ბორცვები და სერები, ვერძის შუბლები და ხუჭუჭა კლდეები. წარმტაცი ტბების მრავალრიცხოვანი ჯაჭვი ერთმანეთთან დაკავშირებულია მოკლე და მშფოთვარე ჭორომიანი მდინარეებით, რომლებსაც სუსტად აქვთ გამომუშავებული თავიანთი ხეობები. კლიმატი ზომიერად კონტინენტურია, ნიშანდობლივია ხანგრძლივი რბილი ზამთარი და მოკლე და გრილი წვიმიანი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა დაახლოებით –12°С, ხოლო ივლისისა დაახლოებით 15°С. ატმოსფერული ნალექების წლიური ჯამია 450 მმ-იდან 700 მმ-მდე. განვითარებულია ლანდშაფტების სიმაღლებრივი სარტყლურობა: ჩრდილოეთის ტაიგის ტყის ლანდშაფტებს (ადგილ-ადგილ დაჭაობებულს) ცვლის არყნარ-ნაძვნარი და არყის მეჩხერი ტყე; მაღალ ადგილებში ტუნდრის ბუჩქნარ-ლიქენიანი მთის ლანდშაფტებია. მაღლობის ფარგლებშია ლემენიოკის ეროვნული პარკი, ურჰო კეკონენის ეროვნული პარკი და სხვა. განვითარებულია ხე-ტყის დამუშავება, მეირმეობა, ნადირობა, მეთევზეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის მაღლობები
კატეგორია:ნორვეგიის მაღლობები
კატეგორია:რუსეთის მაღლობები
საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია

**საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია** () — გერმანული დინასტია რომელიც მართავდა საქსენ-კობურგს და გოთას.

დააარსა ერნესტ I-მა, საქსენ-კობურგ-საალფელდის მეექვსე ჰერცოგმა. დინასტიის განშტოებები დღეს წარმოადგენენ სამეფო ოჯახებს ბელგიაში (ლეოპოლდ I-ის შთამომავლები) და დიდ ბრიტანეთში (ალბერტ საქსენ-კობურგ-გოთელის შთამომავლები). 1917 წელს პირველმა მსოფლიო ომმა გამოიწვია ჯორჯ V-ის მიერ საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტიის უინძორის დინასტიიით შეცვალა დიდ ბრიტანეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website of the Ducal House of Saxe-Coburg and Gotha
* Website of Andreas, Prince of Saxe-Coburg and Gotha 
* Callenberg Castle website
* European Heraldry page 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის არისტოკრატიული ოჯახები
კატეგორია:ევროპის სამეფო დინასტიები
რიჩეზა დანიელი

**რიჩეზა დანიელი** (, ; დ. 1190/1191 — გ. 1220) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ვალდემარ I დიდის ქალიშვილი. შვედეთის დედოფალი 1210-1216 წლებში როგორც ერიკ X-ის მეუღლე. მეფე ერიკ XI-ის დედა.

## ბიოგრაფია 
რიჩეზა დაიბადა დაახლოებით 1190-1191 წლებში. იგი იყო დანიის მეფე ვალდემარ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია მინსკელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მას სახელი ბებიის, შვედეთის დედოფალ რიჩეზა პოლონელის პატივსაცემად დაარქვეს. რიჩეზას და-ძმები იყვნენ: დანიის მეფე კნუდ VI, დანიის მეფე ვალდემარ II, საფრანგეთის ორგზის დედოფალი ინგებორგ დანიელი და ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგინია ელენა დანიელი.

1210 წელს შვედეთის მეფე შვერკერ II ერიკ X-მ ტახტიდან ჩამოაგდო. მან მეფე ვალდემარს სასწრაფოდ სთხოვა რიჩეზას ხელი, რადგან თავისი მმართველობის გასამყარებლად ძალიან სჭირდებოდა ისეთი ძლიერი მოკავშირე, როგორიც დანია იყო, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ნორვეგიელები შვერკერს ემხრობოდნენ. იმავე წელს რიჩეზა ერიკ X-ზე დაქორწინდა, რითაც იგი შვედეთის ახალი დედოფალი გახდა. მისი ქორწინება მისმა ძმამ, ვალდემარ II-მ მოაწყო, რომელიც ასევე ახალი გამეფებული იყო და შვედეთის მეფესთან დაახლოვება ხელს აძლევდა.

წყვილი ქორწინების შემდეგ რამდენიმე თვეს დანიაში დარჩა. როდესაც რიჩეზა შვედეთის სანაპიროზე გადავიდა, შვედური ხალხური სიმღერის თანახმად დედოფალმა ტირილით შეაბიჯა თავის ახალ ქვეყანაში, რადგან ისტორიული ცნობებით იგი დანიაში დაფეხმძიმდა და შვედეთისკენ მიმავალ გზაზე მოეშალა მუცელი. ამას ისიც დაერთო, რომ რიჩეზას ჩამოაშორეს მისი დანიელი მეგობრები და სულ შვედი სეფექალები დაუნიშნეს, რაც მას ძალიან არ მოსწონდა. მიუხედავად ყველაფრისა, გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ დედოფალმა მოახერხა ახალ ქვეყანაში ადაპტირება.

დედოფალმა რიჩეზამ სულ ოთხი ჯანმრთელი ქალიშვილი გააჩინა. მეუღლის ნებართვით რიჩეზამ თავისი ქალიშვილები დიდ ხანს არ გაათხოვა და თავისთან დაიტოვა. 1216 წელს ერიკ X გარდაიცვალა, რა დროსაც დედოფალი კვლავ ორსულად იყო. სულ რამდენიმე თვეში მან ვაჟი გააჩინა, რომელსაც განსვენებული მამის პატივსაცემად ერიკი დაარქვა. ვინაიდან რიჩეზას ოთხი გოგონა ჰყავდა გაჩენილი, შვედებმა მიიჩნიეს, რომ ჯერ არ დაბადებული ბავშვიც აუცილებლად გოგონა იქნებოდა, რის გამოც ტახტზე შვერკერის ვაჟი, მეფე იოჰან I დასვეს, რომელმაც ჯერ კიდევ ორსული რიჩეზა და მისი ქალიშვილები შვედეთიდან გააძევა. დედოფალი რიჩეზა შვილებთან ერთად დაბრუნდა დანიაში და სწორედ აქ გააჩინა ერიკიც. იგი სულ მალე, 1220 წელს გარდაიცვალა, ისე, რომ ვერ მოესწრო ვერც თავისი ვაჟის, ერიკ XI-ის გამეფებას (1222) და ვერც ერთი ქალიშვილის დაქორწინებას. 

## შვილები 
# სოფია (?-1241), ცოლად გაჰყვა როსტოკის მთავარ ჰაინრიხ III-ს;
# მართა, ცოლად გაჰყვა მარშალ ნილს სიქსტენსონს;
# ინგებორგი (?-1254), ცოლად გაჰყვა შვედეთის რეგენტ ბირგერ იარლს;
# მარიანა, ცოლად გაჰყვა პომერანიის ჰერცოგს;
# ერიკ XI (1216-1250), შვედეთის მეფე 1222-1229 და 1234-1250 წლებში. ცოლად შეირთო კატარინა იმზებორგი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;

## ლიტერატურა 
* Lars O. Lagerqvist & Nils Åberg Litet lexikon över Sveriges regenter Vincent förlag, Boda kyrkby 2004 ISBN 91-87064-43-X s. 16
* Wilhelm Karl von Isenburg Stammtafeln zur Geschichte der Europäischen Staaten II Marburg 1965 tabell nr 77
* Åke Ohlmarks : Alla Sveriges drottningar

კატეგორია:დაბადებული 1190-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1220
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:შვედეთის დედოფლები
ოლივია ჰოლტი

**ოლივია ჰოლტი** (დ. 1 დეკემბერი, 1988) —  არის ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ოლივია ჰოლტმა ითამაშა *Disney XD*-ის სერიალში  ''Kickin' It*, *Disney Channel Original Movie*-სთვის კომედიურ ფილმში *Girl vs. Monster*, და ასევე შეასრუა როლი Disney Channel-ისთვის სერიალში *I Didn't Do It*. 2018 წლიდან 2019 წლამდე განასახიერებდა პერსონაჟს *Tandy Bowen* სერიალში *Cloak & Dagger*.

ოლივიას ასევე ახმოვანებდა ანიმაციურ ფილმებს *Tinker Bell and Legend of the NeverBeast* (2014) და *Gnome Alone* (2017), 2017 წელს  ითამაშა მხატვრულ ფილმებში *Class Rank* (2017) და S*ame Kind of Different as Me* (2017), 2018 წელს ფილმში *Status Update* (2018).

## ადრეული წლები
ჰოლტი დაიბადა ტენესის შტატში, მარკისა და კიმ ჰოლტის ოჯახში. ოლივია ჰოლტს ჰყავს ორი ძმა. სამი წლის ასაკში მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა მისისიპიში, ცხოვრების ადრეული წლები მისისიპიში გაატარა, მისისიპიში ცხოვრების დროს შვიდი წლის განმავლობაში დადიოდა ტანვარჯიშზე . 2011 წელს, ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ლოს-ანჯელესში გადავიდა,ამ დროს ოლივია 14 წლის იყო.

## კარიერა
ოლივია ჰოლტმა თავისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო მისისიპის  ადგილობრივ თეატრალურ სპექტაკლებში. როდესაც ოლივია  10 წლის იყო დაიწყო მონაწილეობის მიღება სატელევიზიო რეკლამებში, ოლივია რეკლამებში მონაწილეობდა კომპანიებისთვის *Hasbro, Kidz Bop 14, Mattel, Bratz dolls, Littlest Pet Shop,* და *Girl Gourmet*.

ბავშვობის ასაკში მიღებული ტანვარჯიშის გამოცდილება ოლივიას დაეხმარა  *Disney XD*-ის გადაღებულ ფილმში საბრძოლო ხელოვნებაზე *Kickin 'It*, კარგად განესახიერებინა თავისი, ფილმის პრემიერა შედგა 2011 წლის 13 ივნისს. ფილმ *Kickin 'It-*ის შემდეგ ოლივიას თანამშრომლობა *Disney XD*-სთან გაგრძელდა. 2012 წელს ითამაშა ფილმში *Girl vs Monster*, სადაც ასრულებდა *Skylar Lewis* როლს.

*Kickin 'It*-ის მესამე სეზონში ოლივიამ სერიალი დატოვა. 2014 წელს ოლივია *Disney-იმ*  გადაიღო სერიალში *I Didn't Do It*, რომლის პრემიერა შედგა  2014 წლის 17 იანვარს. სერიალის მთავარი გმირები არიან ხუთი მეგობარი, მათ შორის ჰოლტის პერსონაჟი, ლინდი უოტსონი. სერიალი  დასრულდა 2015 წლის 16 ოქტომბერს, ორი სეზონის შემდეგ. 2017 წლის იანვარში, ჰოლტმა განასახიერა  *Tandy Bowen*, *Marvel Comics*-ის  სატელევიზიო სერიალში *Cloak & Dagger*. სერიალის პრემიერა შედგა 2018 წლის ივნისში ორი სეზონის შემდეგ სერიალი დასრულდა 2019 წლის მაისში.

2014 წლის ნოემბერში, ჰოლტი გადაიღეს ფილმში *Same kind of Different*, რეჟისორი მაიკლ კარნი და ასევე ფილმში  მონაწილეობენ გრეგ კინნეარი და რენე ზელვეგერი, რომლებიც ფილმში ასრულებენ ოლივიას პერსონაჟის მშობლებს. ფილმი 2017 წლის ოქტომბერში გამოვიდა.

2013 წელს ჰოლტმა პარტნიორობა გაუწია მობილური თამაშების სისტემის მწარმოებელ *PlayMG''-ს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლორენ ჯერმანი

**ლორენ ქრისტინ ჯერმანი** (; დ. 29 ნოემბერი, 1978) — ამერიკელი მსახიობი. მან 2002 წელს, პირველი მნიშვნელოვანი როლი რომანტიკულ-კომედიურ დრამა ფილმში, „იჩქარე შეიყვარო“-ში შეასრულა. შემდეგ კი მიიღო მონაწილეობა საშინელებათა ჟანრის ფილმ: „ტეხასური ჟლეტა ხერხით“-ში(2003) და „ჰოსტელი 2“-ში (2007). 2011 წლიდან 2012 წლამდე ჯერმანს ჰქონდა მთავარი როლი, როგორც DHS აგენტი ლორი ვისტონი, CBS-ს სატელევიზიო დრამა სერიალში, „ჰავაის პოლიცია“-ში. ხოლო, 2012 წლიდან 2015 წლამდე, იგი გადაღებული იქნა, როგორც, ლესლი შეი, NBC-ს სატელევიზიო დრამა სერიალში, „ჩიკაგოს მეხანძრეები“-ში. 2016 წელს, მან დეტექტივის, კლო დეკერის როლის შესრულება, ამერიკულ ფანტაზიური ჟანრის სატელევიზიო სერიალ „ლუციფერი“-ში დაიწყო.

## ადრინდელი ცხოვრება 
ლორენ ქრისტინ ჯერმანი 1978 წლის 29 ნოემბერს დაიბადა ჰანთინგთონში, კალიფორნიის შტატში , აშშ-ში. მამამისი სისხლძარღვების ქირურგია, ხოლო ბაბუამისი, ჯეიმზ ჯერმანი გერმანელი იყო, რომელიც 1909 წელს ამსტერდამში დაიბადა. ხოლო შემდგომ თავის ოჯახთან ერთად ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა საცხოვრებლად. ლორენის წინაპრების დარჩენილი ნაწილი ინგლისელია. ლორენსმა დაამთავრა „ლოს ალამიტოსის უმაღლესი სკოლა“ და „ორანჟ-ქაუნთის ხელოვნების უმაღლესი სასწავლებელი“, ხოლო შემდგომ, ანთროპოლოგიის სწავლა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში დაიწყო.

## კარიერა 
ლორენსის პირველი სამსახიობო სამუშაო სცენაზე შედგა, როდესაც სპექტაკლ პიტერ პენსა და ოლივერში ითამაშა. 2002 წელს იგი გადაიღეს კრის ისაკსონის ამერიკულ კომედიურ დრამა ფილმ „მხოლოდ მე და შენ“-ში, სადაც მან უმნიშვნელო როლი შეასრულა.

2002 წელს ჯერმანი გადაიღეს ნიკოლა სპარქსის ნოველაზე დაფუძნებულ ამერიკულ რომანტიკულ-დრამა ფილმში, „იჩქარე შეიყვარო“-ში, მსახიობებთან შეინ ვესთთან და მენდი მურთან ერთად, სადაც მან ითამაშა ბელინდას როლი. იგი შემდეგ გადაიღეს საშინელებათა ჟანრის ფილმში, სახელად „Dead Above Ground“ და დრამა ფილმ „A Midsummer Night's Rave“-ში. მოგვიანებით მან მონაწილეობა სატელევიზიო ფილმ, „მარტოხელა რეინჯერი“-ში მიიღო.

ლორენსი გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: კრიმინალურ დრამა „Born Killers“(2005), „Rx“(2005), რომანტიკულ კომედიურ ფილმი, „ყველაფრის მიუხედავად“(2007), დრამა ფილმი „It Is Fine! Everything Is Fine“. მან მსახიობ შეინ ვესთან ერთად, მონაწილეობა მიიღო მიუზიკლში „რასაც ჩვენ ვაკეთებთ საიდუმლოა”, რომელიც ასევე დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე.

2012 წლიდან  2015 წლის ჩათვლით, მონაწილეობას იღებდა სერიალ-„ჩიკაგოს მეხანძრეები“-ში. აქ შესრულებული როლისთვის, მსახიობი 2015 წელს, ნომინირებული იყო „People’s Choice Awards“-ის პრემიაზე, კატეგორიაში–„საყვარელი ტელეპერსონაჟი“.

მაყურებელი მას განსაკუთრებულად იცნობს ბეტის როლის შესრულებით, მხატვრული ფილმიდან –„ჰოსტელი 2“.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ესუქანი

**ესუქანი**, *ესუქნი* (დ. დაახლ. 1241 – გ. 1270 შემდეგ) — საქართველოს მეფის დავით VII ულუს მეოთხე და უკანასკნელი მეუღლე, მონღოლი დიდგვაროვანი ქალი. ცნობილია XIV საუკუნის ანონიმი ქართველი ისტორიკოსის — ჟამთააღმწერლის თხზულებიდან.

ჟამთააღმწერლის მიხედვით, ესუქანი იყო მონღოლთა დიდი ნოინის, ჩორმაღანის ქალიშვილი და შირამუნ ნოინის და. ჩორმაღანი წარსულში ჩინგიზ ყაენის საჭურველმტვირთველი იყო, შემდეგ კი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა კავკასიის ქვეყნების მართვა-გამგეობაში. დავით მეფემ ესუქანი ცოლად შეირთო ჰულაგუ-ხანის მიერ გვანცა დედოფლის სიკვდილით დასჯის შემდეგ დაახლ. 1262 წელს. ქორწინება დავითის მონღოლებთან შერიგების შემდეგ მოხდა და პოლიტიკური ხასიათის იყო. სამეფო ქორწილი ტფილისში გადაუხდიათ. დავითს და ესუქანს შვილები არ ჰყავდათ. მალე დედოფლის გარშემო მითქმა-მოთქმა დაიწყო. ჭორების მიხედვით, მწიგნობართუხუცესმა ბასილ უჯარმელ-ჭყონდიდელმა დედოფლის სარეცელი გაიზიარა. მონღოლთა ჯარში სამსახურის გამო მეფის ქვეყანაში არყოფნის დროს ბასილი ქვეყნის ფაქტობრივი გამგებელი იყო. თბილისში დაბრუნებულმა მალემრწმენმა დავითმა ბასილი დაუყოვნებლივ შეაპყრობინა და გამოუძიებლად სიკვდილით დასაჯა: „დამოჰკიდეს ძელსა შუა ქალაქსა“. ივანე ჯავახიშვილს მიაჩნდა, რომ ბასილის დასჯას პოლიტიკური სარჩული ჰქონდა და უკავშირდებოდა მის აღზევებას და ღონისძიებებს, რომლითაც ხელისუფლებამ ეკლესიისათვის სახელმწიფოს მიერ შეწირული მიწები ეკლესიას გამოსწირა და უმიწოდ დარჩენილ აზნაურობას დაურიგა.

ესუქანი არ დაუსჯიათ და ის დავითის თანამეცხედრე მეფის სიკვდილამდე იყო, თუმცა მათი თანაცხოვრების შესახებ სხვა ინფორმაცია ისტორიული წყაროებში არ მოიპოვება. ჟამთააღმწერელი აღნიშნავს, რომ მოარული ხმებით, დავითის სიკვდილში ესუქანსაც ადანაშაულებდნენ: ბასილის მკვლელობის გამო ქალმა მეფე შურისძიების მიზნით მოწამლაო. მემატიანე ამ ბრალდებას ანტიპატრეს მიერ ალექსანდრე მაკედონელის მოწამვლის ლეგენდას ადარებს:

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
რეიჩელ სკარსტენი

**რეიჩელ ელის მარია სკარსტენი** (; დ. 23 აპრილი, 1985, ტორონტო, ონტარიო, კანადა) — კანადელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ისეთი როლების შესრულებით, როგორებიცაა: დინა ლანსი სერიალში „ჩიტების ლოცვა“, ტასმინი ფილმში „დაკარგული გოგონა“, დედოფალი ელისაბედ I სერიალში „სამეფო“ და „ბეტვუმენში“ შესრულებული ალისა და ბეთ კეინი.

## ბიოგრაფია 
რეიჩელ სკარსტენი დაიბადა 1985 წლის 23 აპრილს ტორონტოში, ონტარიოს შტატში, კანადაში. მისი სრული სახელია რეიჩელ ელის მარია სკარსტენი. მისი მშობლები არიან წარმოშობით ნორვეგიელი ექიმი სტენ სკარსტენი და მისი მეუღლე, წარმოშობით ინგლისელი ქალის, მერი აილინ სელფის ქალიშვილი. დედამისი არის რასელ თომას ტრევერტონ სელფისა და მისი მეუღლის, ელის გლისონის, ჯეიმზ ჰარვისა (რობერტ ჰარგრევს სელფისა და მისი ცოლის, ელიზაბეთ ენ გრინის ვაჟი) და მისი ცოლის, ელიზაბეთ ადელინა კალდუელის (რობერტ კალდუელისა და მისი მეუღლის, ელიზაბეთ სმიტის ასული) ქალიშვილი, რომელიც შვილიშვილად ერგება  ირვინ თომპსონ გლისონს (ვინი გლისონისა და მერი თომპსონის ვაჟი) და მის ცოლს, მერი იდა სმიტს. რეიჩელ სკარსტენს მხოლოდ ერთი უმცროსი ძმა ჰყავს.

რეიჩელ სკარსტენი 12 წლის განმავლობაში სწავლობდა ცეკვას ცეკვის სამეფო აკადემიაში, რის პარალელურადაც იგი 8 წლის განმავლობაში ესწრებოდა კლოდ უოტსონის ლექციებს ხელოვნების სკოლაში. აქ მან შეისწავლა ვიზუალური ხელოვნება და ჩელოზე დაკვრა. პატარა პაუზის შემდეგ მან ხელოვნების სკოლაში სიარული განაახლა და 12 კლასის სერთიფიკატიც მიიღო.

სწავლის დასრულების შემდეგ იგი კინო-აგენტს შეხვდა, რომლის დამსახურებითაც რეიჩელი რამდენიმე პატარა როლზე დაამტკიცეს. მისი სამსახიობო დებიუტი 1998 წელს შედგა სერიალში „ცნობილი ჯეტ ჯექსონი“, სადაც მხოლოდ ერთ სერიაში თამაშობდა მიკი ტუიტის როლს. ამას მოჰყვა იმავე წელს მეორე ეპიზოდური როლი სერიალში „პატარა კაცი“. 2002 წელს იგი პირველად გადაიღეს სრულმეტრაჟიან ფილმში, სადაც მან კეროლაინ ლოფტონის როლი შეასრულა ფილმში „ვირჯინიას გაქცევა“. იმავე წელს იგი თავის პირველ სერიოზულ როლზე დაამტკიცეს სერიალში „ჩიტების ლოცვა“, სადაც დინა ლანსს განასახიერებდა. ეს ამ სერიალის მთავარი მოქმედი პერსონაჟი იყო, რომლის გადაღებებიც 2003 წლამდე გაგრძელდა.

ამის შემდეგ იგი იძულებული იყო კვლავ პატარა და ეპიზოდური როლები ეთამაშა ისეთ ფილმებსა და სერიალებში, როგორებიცაა: „მსმენელი“, „იძებნება“, „დაკარგული გოგონა“, „ჩემს ოცნებებში“, „ორი ხელი პირისთვის“ და ა.შ. 2012 წელს ფილმში „ლამაზმანი და ურჩხული“ რეიჩელმა ბრუკის როლი მოირგო.

2015 წელს იგი ისტორიულ სერიალში „სამეფო“ დაამტკიცეს ინგლისის დედოფალ ელისაბედ I-ის როლზე, რომელიც უკვე სერიალის 3-4 სეზონებში ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟად იქცა. მართალია სერიალი ისტორიულია, მაგრამ არის ბევრი უზუსტობა და რეჟისორების გამონაგონი ფაქტებიც, თუმცა, მიუხედავად ამისა, რეიჩელს ბევრისათვის საყვარელი დედოფლის როლის შესრულებამ დიდი პოპულარობა და აღიარება მოუტანა. ამ სერიალის გადაღებები 2017 წელს დასრულდა.

2015 წელს რეიჩელ სკარსტენი გადაიღეს ფილმში „გრეის ორმოცდაათი ელფერი“, სადაც მან ანდრეას როლი შეასრულა. 2019 წლიდან თამაშობს სერიალში „ბეტვუმენი“, სადაც ერთდოულად ორ — ბეთ კეინისა და ალისას მთავარ როლებს ასრულებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:კანადელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქეთევან კიკნაძე

**ქეთევან კიკნაძე** (დ. 10 მაისი, 1937, ბორჯომი — გ. 9 ივლისი, 2024, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1987). საქართველოს სახალხო არტისტი (1990).

## ბიოგრაფია
ქეთევან კიკნაძე დაიბადა 1937 წელს, ქალაქ ბორჯომში. მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1959 წელს. სწორედ ამავე წლიდან 1967 წლამდე მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობია, ხოლო 1967 წლიდან 1977 წლამდე რუსთაველის თეატრში მოღვაწეობდა. 1977 წლიდან კი კვლავ მარჯანიშვილის თეატრში ბრუნდება. ქეთევან კიკნაძე გადაღებულია 16-ზე მეტ მხატვრულ, სატელევიზიო ფილმსა და სერიალში: მარიამი („შეხვედრა წარსულთან“, 1966 წელი), თინა („ტარიელ გოლუა“, 1968 წელი), ბეჩუნი პერტია („დათა თუთაშხია“, 1978 წელი), ზაზას დედა („თეთრი ბაირაღები“, 1990 წელი), მარგო („პრემიერა“, 1991), ქეთევან დედოფალი („წიგნი ფიცისა“, 1983), გულჩინა („ყავა და ლუდი“) და სხვა. მონაწილეობდა 100-მეტ სპექტაკლში: ხატია („მე ვხედავ მზეს“), მაკა („ბუდე მეცხრე სართულზე“), ოგიუსტინა („რვა მოსიყვარულე ქალი“), ბეტი („ჩარლის დეიდა“) და სხვ. არის თეატრისა და კინოს ერთ-ერთი გამორჩეული მსახიობი. ქეთევან კიკნაძე 1999 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

## ორგანიზაციის წევრი 
* საზოგადოების „ქალები მშვიდობისთვის“ წევრი
* საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი
* საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი

## ჯილდოები 
* 1987 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია, მრავალსერიან სატელევიზიო ფილმში „წიგნი ფიცისა“ ქეთევან დედოფლის როლის შესრულებისთვის.
* 1990 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1999 — ღირსების ორდენი, ქართული თეატრალური და კინოხელოვნების განვითარებაში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და ნაყოფიერი, შემოქმედებითი და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის.
* 1987 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
* 1991 – ჯეიმზტაუნის (აშშ) საპატიო მოქალაქე
* 2005 - ბორჯომის საპატიო მოქალაქე

## ლიტერატურა
* ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 1998-1999. - გვ. 181;

## რესურსები ინტერნეტში
* ქეთევან კიკნაძე 
* ქეთევან კიკნაძის ბიოგრაფია
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ანგოლის ტურიზმი

ს ხედი ფორტალეზას ციხესიმაგრიდან.]]
**ანგოლის ტურიზმი** ძირითადად ქვეყნის ბუნებრივ სიმდიდრეზე, მათ შორის მდინარეებზე, ჩანჩქერებსა და სანაპიროებზეა დაფუძნებული. ანგოლის ტურიზმის ინდუსტრია ახალია და პორტ-კოლონიური სამოქალაქო ომის შემდეგ აღორძინდა. განსხვავებით რეგიონის სხვა ქვეყნებისგან, რომლებიც აშშ-ის, ევროპის კავშირისა და სხვა ქვეყნების მოქალაქეებს უვიზოდ მიმოსვლის ან ვიზის მარტივად აღების შესაძლებლობებს აძლევენ, ანგოლის სავიზო პოლიტიკა რთული და საბჭოთა კავშირის დროინდელი სავიზო მოთხოვნილებების (ოფიციალური მოწვევის წერილი, მოგზაურობის მიზნებისა და განზრახვის აღმნიშვნელი საბუთები, მოგზაურობის მარშრუტის ასლი, დაფინანსების დამადასტურებელი საბუთი და ა.შ.) მსგავსია. მსგავსი მოძველებული პროცედურის გამო კონკურენტულ საერთაშორისო ტურისტულ ბაზარზე ტურისტები ანგოლას უპირატესობას ნაკლებად ანიჭებენ.

## ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
### ეროვნული პარკები
#### კამეიას ეროვნული პარკი
კამეიას ეროვნული პარკი ანგოლის ერთ-ერთი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. პარკი მდებარეობს მოშიკოს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1100 მეტრის სიმაღლეზე. ეროვნულ პარკს სახელი ეწოდა იმ მუნიციპალიტეტის შესაბამისად, სადაც ის მდებარეობს. პარკის დიდი ნაწილი სეზონურად დატბორილი დაბლობებისგან შედგება, რომელიც მდინარე ზამბეზის აუზს მიეკუთვნება. პარკის ტერიტორია მოიცავს მიომბოს ტყეებსაც, რომელიც დასავლეთ ზამბიაში, ზამბეზის აუზში მდებარე ტყეების მსგავსია. პარკის საზღვართან ორი ტბა: კამეია და დილოლო (ანგოლის უდიდესი ტბა) მდებარეობს, რომლებიც წყლის ფრინველებით მდიდარ ლერწმებისა და ბალახების ჭაობებს მოიცავს.

#### კანგალადას ეროვნული პარკი
კანგადალას ეროვნული პარკი მდებარეობს ანგოლაში, მალანჟეს პროვინციაში. იგი ანგოლის უმცირესი ეროვნული პარკია და მოთავსებულია მდინარე კუიჟესა და მდინარე კვანზას ორ უსახელო ტერიტორიას შორის. პარკი 1963 წელს შეიქმნა, როდესაც ანგოლა ჯერ კიდევ პორტუგალიის კოლონია იყო.

#### იოანას ეროვნული პარკი
ერთ-ერთი ტურისტული დანიშნულების ადგილია იოანას ეროვნული პარკი. იგი ნამიბეს პროვინციაში, ქალაქ ნამიბედან 200 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. პარკი 15 300 კმ²-ზეა გადაჭიმული და ანგოლის უდიდესი პარკია. იოანას ეროვნული პარკი ცნობილი უნიკალური ფლორითა და წარმოუდგენელი კლდოვანი წარმონაქმნებით.

## ვიზიტორთა სტატისტიკა
საერთაშორისო ტურისტთა სტატისტიკა ანგოლაში 2014-2015 წლებში:

## რესურსები ინტერტნეტში
* Tourism in Angola | Africa Tourism Web Portal 
* Ministry of Hotels and Tourism 

## სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ტურიზმი
კატეგორია:აფრიკის ტურიზმი ქვეყნების მიხედვით
კარუსა

**კარუსა** (, *კარუსა* ან Καροῦσα, *კაროუსა*), ასევე **პოლიხნიონი** — ანტიკური დასახლება შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ისტორიული პონტო-პაფლაგონიის რეგიონში, ქალაქ სინოპიდან 150 „*სტადიის*“ დაშორებით. მდებარეობს ქალაქ გერზესთან, ადმინისტრაციულად შედის სინოპის პროვინციში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში. თავიდავნე იონიელი ბერძნების მიერ დაარსდა, როგორც ბერძნული სავაჭრო ქალაქი (ემპორიუმი). ფსევდო სკილაქსის პერიპლუსში ის მოხსენიებულია როგორც ბერძნული ქალაქი, რასაც მოწმობს პლინიუს უფროსიც. იყო დელოსის ლიგის წევრი.

## სქოლიო 
კატეგორია:პონტო
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
კერასუნტი

**კერასუნტი**, ასევე **კერასუსი** () — ანტიკური ქალაქი შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე (ახლანდელი ქ. გირესუნის ადგილზე), ისტორიული პონტოს რეგიონში, ტრაპიზონის დასავლეთით. დღეს მდებარეობს გელიდა კალესთან ახლოს. ადმინისტრაციულად შედის გირესუნის პროვინციაში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში. ქსენოფონტის ცნობით პირველი ელინური ქალაქი, სადაც ათი ათასი ბერძენი მეომარი დაიხია იყო ტრაპიზონი, საიდანაც ისინი მესამე დღეს კერასუსში მოვიდნენ, ეს იყო „ელინური ქალაქი ზღვასთან, სინოპის კოლონია კოლხეთის ქვეყანაში“. რავენელი ანონიმის „კოსმოგრაფია“ კერასუსს კორალადან აღმოსავლეთით, 60 *სტადიის* მანძილზე და იერონ ოროსიდან დასავლეთით, 90 სტადიის მანძილზე ათავსებს. ელინისტურ ეპოქაში დასახლებას **ფარნაკია** ეწოდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
ტრიპოლისი

**ტრიპოლისი** (), ყოფილი **ისხოპოლისი** — ანტიკური დასახლება შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ისტორიული პონტოს რეგიონში, იმავე სახელობის მდინარესთან. მდებარეობს კლდოვან კონცხზე. დღეს წარმოადგენს ქალაქ ტირებულუს არქეოლოგიურ საიტს. ადმინისტრაციულად შედის გირესუნის პროვინციაში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში. 

## ისტორია 
ტრიპოლის ტერიტორია თავდაპირველად მოსინიკების განსახლების არეალში შედიოდა. პლინიუს უფროსი „ბუნების ისტორია“-ში მოგვითხრობს რომ ტრიპოლის ციხე-ქალაქი დაარსდა ძვ.წ. 656 წელს, როგორც ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო მილეტის ერთ-ერთი სავაჭრო კოლონია. ის ზეფირიუმის კონცხის აღმოსავლეთით 18 კმ-ის დაშორებით მდებარეობდა. ქალაქს გააჩნდა საკუთარი ნავსადგური. ტრიპოლი მოგვიანებით შედიოდა რომის და ბიზანტიის იმპერიაში. მოგვიანებით მის შემადგენლობაში შევიდა ორი ციხე-ქალაქი ანდოზი (დღევანდელი ესპიე) და ბედრამა (ბედრუმი). 1204 წელს ქართველა ხალდიაში ლაშქრობის შედეგად ტრიპოლი გახდა ახლად წარმოქნილი ტრაპიზონის იმპერიის ნაწილი. 1404 წლისთვის ის ტრაპიზონის იმპერატორების უშუალო სამფლობელოს წარმოადგენდა.

## სქოლიო 
## გარე ბმულები 
* Hazlitt, Classical Gazetteer, "Tripolis"

კატეგორია:პონტო
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
იოანე ქსიფილინი

**იოანე ქსიფილინი** () — ბერძენი (ბიზანტიელი) ისტორიკოსი და ბერი, კონსტანტინოპოლის პატრიარქის იოანე VIII-ის ძმისშვილი. მოღვაწეობდა XI საუკუნის მეორე ნახევარში, ქალაქ კონსტანტინოპოლში. დიონ კასიუსის გადამწერი (ეპიტომატორი).

დიონის ეპიტომი მიხეილ VII დუკა პარაპინაკის (1071–1078) ბრძანებით შეადგინეს, მაგრამ სამწუხაროდ მისი დასრულება ვერ მოხერხდა. შედგება 36–80 წიგნისგან, მოიცავს პომპეუსი და კეისრიდან ალექსანდრე სევერუსამდე პერიოდს. 70-ე წიგნში ანტონიუს პიუსის მმართველობა და მარკუს ავრელიუსის ადრეული პერიოდი გამოტოვებულია, ხოლო 78-ე და 79-ე წიგნებში ორიგინალი დამახინჯებულია. ქსიფილინმა მისი შრომა ორ ნაწილად დაჰყო, თითოეული მოიცავს იმპერატორების ცხოვრებას. რამდენჯერმე გამოტოვა კონსულების სახელები და ზოგჯერ შესწორებებიც შეჰქონდა ორიგინალში. ეპიტომი მნიშვნელოვანია რადგან ის ინახავს იმ პერიოდის მთავარ მოვლენებს.

## ლიტერატურა 
* H. Reimar's edition of Dio Cassius, ii
* J. Melber's Dio Cassius in the Teubner series
* C. Wachsmuth, *Einleitung in das Studium der alten Geschichte* (1895)
* W. Christ, *Geschichte der griechischen Litteratur* (1808)
* Erich Trapp. "Johannes Xiphilinos der Jüngere." In: *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon*. Vol. 3, Bautz, Herzberg 1992, pp. 618–619.

## სქოლიო
თეოდორე დორანიტი

**თეოდორე დორანიტი**, ასევე **პილელისი** (; გ. 1352, ივლისი) — ბიზანტიელი არისტოკრატი და სამხედრო მოღვაწე ტრაპიზონის იმპერიაში. დორანიტების საგვარელოს გამოჩენილი წევრი. ფართოდ იყო ჩართული ტრაპიზონის სამოქალაქო ომებში.

თეოდორე იყო ძმა *პროტოვესტიარი* კონსტანტინე დორანიტის. 1349/50 წელს ის ფლობდა მეგას *სტრატოპედარხის* თანამდებობას და მის ვაჟსა და სიძესთან ერთად დატყვევებული იქნა ალექსი III-ის (მმართ. 1349–1390) მიერ. გათავისუფლებისთანავე, 1351 წლის იანვარში ის *პროტოვესტიარის* თანამდებობაზე დანიშნეს თუმცა ამბოხებისთვის მალევე ისევ დაატყვევეს. 1352 წლის ივლისში ის იმპერატორმა სიკვდილით დასაჯა.

## ლიტერატურა 
**მიქაელ პანარეტოსი*  „ტრაპიზონის ქრონიკა“  XIV საუკუნე
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერიის ადამიანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1352