open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თოვლმავალი

thumb
**თოვლმავალი** — მექანიკური სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც განკუთვნილია თოვლზე სასიარულოდ. თოვლმავალს არ სჭირდება სპეციალური გზა ან ბილიკი. არსებობს თოვლმავლის სხვადასხვა სახეობები, რომლებიც განკუთვნილია, როგორც ღრმა თოვლში, ასევე ტყეებში სასიარულოდ. თუმცა ძირითადად თოვლმავალს იყენებენ ღია ადგილებში, მათ შორის გაყინულ ტბებზე სასიარულოდ. როგორც წესი, თოვლმავალზე ორი ადამიანი ეტევა.

თოვლმავლით სიარული შეიძლება აღმოჩნდეს ძალიან საშიში და ტრავმატული, თუ არ იქნება გათვალისწინებული შესაძლო საფრთხეები და უყურადღებოდ დარჩება ტექნიკური უსაფრთხოება.

## რესურსები ინტერნეტში
* აეროსანი BRP Ski-Doo Elite
* თოვლის მოტოციკლი — Snowbike

*
რადიოტელეგრაფი

[მინი|200პქ|რადიოტელეგრაფი თავდაპირველად იყენებდა მორზეს ანბანს. რადისტი გადასცემსა [SOS სიგნალს მორზეს ანბანის მეშვეობით.]]
**რადიოტელეგრაფი** — რადიოთი ტექსტური ინფორმაციის გადაცემის (გაცვლის) საშუალება. ანბანის ასოები წარმოდგენილია წერტილებისა და ტირეების სახით (მორზეს კოდი). ამჟამად ეს ტექნოლოგია ძირითადად გამოიყენება ენთუზიასტი-მოყვარულების მიერ, ასევე სხვადასხვა სასიგნალო შუქურების სიგნალებში და იშვიათად — სამომსახურეო კავშირში.

## რესურსები ინტერნეტში
* რადიოტელეგრაფის ისტორია

კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
იახტა

200პქ|მინი|იახტა
**იახტა** (, jagen-დან — ტარება, სდევა) — თავდაპირველად მსუბუქი, სწრაფი გემი კერძო პირების გადასაყვანად, რომელიც აღჭურვილი იყო გემბანითა და კაიუტით (კაიუტებით). თანამედროვე გაგებით — ნებისმიერი გემი, რომელიც განკუთვნილია სპორტული ან ტურისტული მიზნებისთვის და დასასვენებლად. იახტებს ეკუთვნის ლაინერი, რომელიც განკუთვნილია კომერციული მიზნებისთვის, დიდი რაოდენობის მგზავრების გადასაყვანად (როდესაც ძირითადი მიზანი — სატრანსპორტოა და არა გომალდის ბორტზე დასვენება და გართობა) და სხვა სატრანსპორტო მიზნებისთვის.

## ლიტერატურა 
* Der Brockhaus in 3 Bänden. — Prockhaus Enzyklopädie, Bd. 2., 2004, S.259.

## რესურსები ინტერნეტში
*
ჯონ გუდმენი

**ჯონ გუდმენი** (; დ. 20 ივნისი, 1952) — ამერიკელი მსახიობი და კომიკოსი. ცნობილია კომედიურ სერიალებში მონაწილეობით. აგრეთვე შესრულებული აქვს როლები ძმები კოენების ფილმებში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* St. Louis Walk of Fame 
* John Goodman at Emmys.com 

კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი პსა-ის ვერსიით

გახდა პირველი ფეხბურთელი, ვინც ჯილდო ორჯერ მოიგო.]]
**წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი პროფესიონალური საფეხბურთო ასოციაციის ვერსიით** (ხშირად **წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი პსა-ის ვერსიით**, ან მოკლედ **წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი**) () — ყოველწლიური საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც გაიცემა ინგლისური ფეხბურთის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა (23 წლამდე) ფეხბურთელზე. გამარჯვებულს ავლენენ ინგლისის ფეხბურთის პროფესიული კავშირის – პროფესიონალური საფეხბურთო ასოციაციის (პსა) წევრები.

პირველად საუკეთესო ფეხბურთელი 1973–74 წლების სეზონის ბოლოს დაჯილდოვდა. გამარჯვებული „იპსვიჩ თაუნის“ ფეხბურთელი კევინ ბიტი იყო. ჯილდო ყველაზე მეტჯერ – 2-ჯერ, ოთხ ფეხბურთელს აქვს მიღებული: რაიან გიგზს, რობი ფაულერს, უეინ რუნის და დელე ალის. ბოლოს ჯილდო ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელმა  დელე ალიმ მიიღო.

## გამარჯვებულები
 გახდა მეორე ფეხბურთელი, ვინც ჯილდო ორჯერ მოიგო.]]
 გახდა მესამე ფეხბურთელი, ვინც ჯილდო ორჯერ მოიგო.]]
 გახდა მეოთხე ფეხბურთელი, ვინც ჯილდო ორჯერ მოიგო.]]

### გამარჯვებულები ქვეყნების მიხედვით 
### კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ფეხბურთი
კატეგორია:საფეხბურთო ჯილდოები
მომავლის ადამიანები

**მომავლის ადამიანები** () — როჯერ პრაისის მიერ გადაღებული ამავე სახელწოდების მქონე ბრიტანული სერიალის რიმეიქია. ეთერშია კომპანია The CW-ს ეთერში 2013 წლის 9 ოქტომბრიდან. ჯერჯერობით დამტკიცებულია 1 სეზონი, რეიტინგების მაჩვენებელი გადაწყვეტს განახლდება თუ არა ის მეორე სეზონზე.

## სიუჟეტი 
დედამიწაზე არსებობენ ორი სახის ადამიანები — ჩვეულებრივი და განსაკუთრებული შესაძლებლობების მქონე. სერიალის გმირები კაცობრიობის ევოლუციის ნახტომები არიან, ადამიანთა თაობა რომელთაც პარანორმალური შესაძლებლობები გააჩნიათ - მომავლის ადამიანები. სტივენ ჯეიმისონი 15 წლის მანძილზე ჩვეულებრივი თინეიჯერი იყო, სანამ ერთ მშვენიერ დღეს არ მიხვდა რომ მას თავში უცნაური ხმები ჩაესმის და ამასთან ერთად ძილში ტელეპორტირებაც არ დაიწყო.ახლა კი ის ისეთ დონემდეა მისული, რომ ეჭვიც კი ეპარება საკუთარი თავის ნორმალურობაში. სასოწარკვეთილი სტივენი გადაწყვეტს ერთ-ერთ მოსაუბრე ხმას მოუსმინოს მისსავე გონებაში. ის მიჰყვება ხმას და გაიცნობს მომავლის ადამიანებს — ჯონს, კარას და რასელს - გენეტიკურად დაწინაურებულ ადამიანებს, რომელთაც ტელეკინეზის, ტელეპორტაციის და ტელეპატიური ურთიერთობების შესაძლებლობა გააჩნიათ. მომავლის ადამიანებს უდიდესი საფრთხე შეიარაღებული მეცნიერების ჯგუფის მხრიდან ემუქრებათ, რომლებიც საკუთარ თავს ულტრას უწოდებენ. მათი ხელმძღვანელია დოქტორი ჯედაკია პრაისი. ულტრა ხვალინდელ ადამიანებს არსებული რასის მიმართ საფრთხედ მიიჩნევს, ამიტომ მათ მალვა მიტოვებულ მეტროს სადგურში უწევთ. მალე სტივენი გაიგებს, რომ ულტრას უფროსი მისი ღვიძლი ბიძა აღმოჩნდება, რომელიც მას არჩევანის წინაშე აყენებს - ან მათთან იმუშავებს, ან ყველა მისი ახლობელი დაზარალდება. დაბნეული სტივენი, რომელმაც არ იცის რომელი მხარე აირჩიოს, გადაწყვეტს დაისახოს საკუთარი მისია, გზა რომელიც წაიყვანს ბნელ წარსულში, სადაც მამამისი უცნაურ ვითარებაში გაუჩინარდა.

## როლებში 
**რობი ამელი** — სტივენ ჯეიმისონი
**ლუკ მიჩელი** — ჯონ იანგი
**პეიტონ ლისტი** — კარა ქობურნი
**აარონ იო** — რასელ ვონი
**მედლინ მანტოკი** — ასტრიდ ფინჩი
**მარკ პელეგრინო** — ჯედიკაია პრაისი

## ეპიზოდები
### ეპიზოდების სია
## რესურსები ინტერნეტში 
* მომავლის ადამიანები IMDb-ზე
* მომავლის ადამიანები ქართული ფან-გვერდი
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ნორვეგიის ანტარქტიკული ექსპედიცია (1910-1912)

**ნორვეგიის 1910—1912 წლების პოლარული ექსპედიციას** (ან **„ფრამის“ მესამე მოგზაურობა**) ხელმძღვანელობდა რუალ ამუნდსენი. ექსპედიციის მსვლელობისას მიღებულ იქნა მნიშვნელოვანი შედეგები, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ტარდებოდა მწვავე კონკურენტული რბოლის დროს ბრიტანულ ექსპედიცია „ტერა-ნოვასთან“, რომელსაც რობერტ სკოტი უძღოდა წინ. ამუნდსენის მთავარი მიღწევა იყო სამხრეთ პოლუსის აღმოჩენა 1911 წლის 14 დეკემვერს. სკოტის გუნდმა პოლუსს 33 დღის შემდეგ მიაღწია და უკან დაბრუნებისას დაიღუპა.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ამუნდსენის ექსპედიცია coolantarctica.com-ზე 

კატეგორია:ანტარქტიკული ექსპედიციები
კატეგორია:რუალ ამუნდსენი
ბასიანა

thumb|300px|პანონია სეკუნდას პროვინციის რუკა, რომელზეც დიდი ქალაქები, მათ შორის ბასიანაც არის გამოსახული
**ბასიანა** (სერბულად: *Basijana* ან Басијана) — ანტიკური რომაული ქალაქი პანონიაში (დღეს სრემის რეგიონი ვოივოდინას პროვინციაში, სერბეთი). ქალაქი მდებარეობდა რუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ დონი-პეტროვციში. ბასიანა იყო სრემის სიდიდით მეორე ქალაქი, სირმიუმის შემდეგ. ქალაქი სწორედ სირმიუმისა და სინგიდუნუმის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა.

## ისტორია 
ბასიანა დაარსდა I საუკუნეში, როგორც ავტონომიური *კივიტასი* და VI საუკუნემდე იარსება. ქალაქმა 124 წელს მიიღო *მუნიციპიუმის* სტატუსი, ხოლო 214 წლიდან მოიხსენიება როგორც კოლონია. თავდაპირველად, ქალაქი პანონიის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, თუმცა ამ პროვინციის დაყოფის შემდეგ, ბასიანა ქვემო პანონიის ნაწილი (II საუკუნე) და შემდეგ პანონია-სეკუნდას ნაწილი (III საუკუნე) გახდა. ქალაქი პანონიის უმნიშვნელოვანესი დასახლება იყო. გვიანი რომის იმპერიის დროს ბასიანა უმაღლესი ოფიციალური პირის — *პანონიე სეკუნდას ბასიანას პროკურატორის* (*procurator gynaecii Bassianensis Pannoniae secundae*) სატახტო ქალაქი იყო. IV საუკუნეში ბასიანა *გინეცია* და ქრისტიანული ეპარქიის ცენტრი გახდა.

V საუკუნის შუა წელში ქალაქი ჰუნებმა დაიპყრეს. 468 წელს ჰუნების ბელადის, ატილას ვაჟმა, დენგიზიკმა ბასიანა გაანადგურა, მაგრამ ჰუნ-ოსტგუთთა ბრძოლაში განცდილი დიდი მარცხის შემდეგ, ქალაქი ოსტგუთმა ვალამირმა აიღო. რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში, რეგიონი ჰუნებს, ოსტგუთებს, გეპიდებსა და ლანგობარდებს შორის ბრძოლის სცენად იქცა. 510 წელს აღმოსავლეთ რომის იმპერიისა და ოსტგუთთა ხელშეკრულებით სრემის რეგიონი ორად გაიყო, ბასიანა კი — აღმოსავლეთ რომის იმპერიას მიეკუთვნა. როცა აღმოსავლეთ რომის იმპერიამ, გეპიდების დამარცხების შემდეგ დაიბრუნა სრემი, შეიქმნა ახალი პროვინცია — პანონია, რომლის ცენტრი სირმიუმი გახდა. ბასიანა ამ პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა. VI საუკუნის მეორე ნახევარში, სერმის მთელი რეგიონი ხუნძებმა დაიპყრეს.

## არქეოლოგია 
დღეს ძველი ქალაქის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი და დაცული. არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1882 წელს და გრძელდებოდაა 1935 წლამდე. ამ დროის განმავლობაში კედლები, კოშკი, კერამიკა, მონეტები, ქანდაკებები და მოზაიკა იქნა აღმოჩენილი.

## ლიტერატურა
*Dr Nikola Vulić, Vojvodina u rimsko doba, Zbornik "Vojvodina", knjiga I, PROMETEJ, Novi Sad, 2008.
*Slobodan Ćurčić, Naselja Srema - geografske karakteristike, Novi Sad, 2000.
*Petar Milošević, Arheologija i istorija Sirmijuma, Novi Sad, 2001.
*Prof. dr Radmilo Petrović, Vojvodina - petnaest milenijuma kulturne istorije, Beograd, 2003.
*Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბასიანას შესახებ (სერბულად)

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:სერბეთის ისტორია
რობერტ სკოტი

**რობერტ ფოლკონ სკოტი** (; 6 ივნისი 1868, პლიმუტი — დაახ. 1912 წლის 29 მარტი, ანტარქტიდა) — დიდი ბრიტანეთის სამეფო სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კაპიტანი, პოლარეთის მკვლევარი, სამხრეთ პოლუსის ერთ-ერთი პირველი აღმომჩენი, რომელმაც უხელმძღვანელა ორ ექსპედიციას ანტარქტიკაში: „დისკავერისა“ (1901-1904) და „ტერა-ნოვას“ (1912-1913). მეორე ექსპედიციისას სკოტმა ლაშქრობის ოთხ წევრთან ერთად 1912 წლის 17 იანვარს მიაღწია სამხრეთ პოლუსს, მაგრამ აღმოაჩინა, რომ მათ რამდენიმე კვირით აჯობა ნორვეგიის ექსპედიციამ, რომელსაც რუალ ამუნდსენი ხელმძღვანელობდა. რობერტ სკოტი და მისი ამხანაგები უკან დაბრუნებისას დაიღუპნენ სიცივის, შიმშილისა და ფიზიკური გამოფიტვის გამო.

„დისკავერის“ ხელმძღვანელად დანიშვნამდე სკოტს საზღვაო ოფიცრის ჩვეულერივი კარიერა ჰქონდა, ვიქტორიანული ინგლისის მშვიდობიანობის დროს, როდესაც სამხედრო სამსახურში წინსვლა ძალიან შეზღუდული იყო და პატივმოყვარე ოფიცრები ეძებდნენ ნებისმიერ გზას, რათა სხვებისგან გამორჩეულიყვნენ. როდესაც ექსპედიციის სათავეში ჩადგა, სკოტმა კარიერის მწვერვალზე ასვლის შანსი მიიღო, თუმცა პოლარული გამოკვლევებისადმი დიდი ენთუზიაზმით არ იყო განწყობილი. ამ ნაბიჯის განხორციელებით მან საკუთარი სახელი სამუდამოდ დაუკავშირა ანტარქტიკას.

სკოტის სიკვდილის შემდეგ იგი ბრიტანეთის ეროვნული გმირი გახდა. ეს სტატუსი 50 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში შენარჩუნდა და მტკიცდებოდა ქვეყნის მასშტაბით აგებული უამრავი მემორიალით. XX საუკუნის უკანასკნელ ათასწლეულებში ტერა-ნოვას ექსპედიციის ისტორია გარკვეულ ხელახალ შეფასებას დაექვემდებარა, მკვლევრების ყურადღება მიიპყრო ექსპედიციის კატასტროფულმა ფინალმა, რომელმაც სკოტისა და მისი ამხანაგების სიცოცხლე შეიწირა. საზოგადოების თვალში შეურყეველი გმირიდან სკოტი გადაიქცა მრავალრიცხოვანი დავების ობიექტად, რომელთა მსვლელობისასაც გაჩნდა კითხვები მისი პირადი თვისებებისა და კომპეტენციის შესახებ. ამავე დროს, თანამედროვე მკვლევრები სკოტის ფიგურას საერთო ჯამში დადებითად აფასებენ, ხაზს უსვამენ მის პირად სიმამაცესა და სიმტკიცეს, აღიარებენ შეცდომებს, მაგრამ ექსპედიციის ფინალს ძირითადად მიაწერენ უიღბლობას, კერძოდ კი, ცუდ ბუნებრივ პირობებს.

## ლიტერატურა 
### წიგნები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  OCLC 60793758
*  OCLC 52695234
*  OCLC 13108800
* 
*  OCLC 1522514
*  OCLC 59303598
* 
*  OCLC 59395617
*  OCLC 56659120
* 
*  OCLC 45661501
*  OCLC 41314703
* 

### საგაზეთო პუბლიკაციები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### დამატებითი ლიტერატურა 
* 
* 
*  (ბრაილის შრიფტი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კატეგორია:ანტარქტიკის მკვლევრები
კატეგორია:ბრიტანელი მოგზაურები
ტრანსანტარქტიკული მთები

**ტრანსანტარქტიკული მთები** () — ქედი, რომელიც მდებარეობს ანტარქტიდაში ადერის კონცხსა (ვიქტორიას მიწის ჩრდილოეთი) და კოტსის მიწას შორის. ყოფს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ანტარქტიდებს და შედგება ცალკეული მთათა სისტემებისგან, რომლებსაც, თავის მხრივ, ასევე ხშირად ყოფს უფრო პატარა ქედები. წარმოადგენს დიდ ჰორსტს. აგებულია კამბრიულისწინა მეტამორფული ქანებით, პალეოზოური და მეზოზოური დანალექი და მაგმური ქანებით. 1841 წელს ტრანსანტარქტიკული მთები ვიქტორიას მიწაზე პირველად დაინახა ჯეიმზ კლარკ როსის ინგლისურმა ექსპედიციამ.

პინგვინები, სელაპები და საზღვაო ფრინველები ცხოვრობენ როსის ზღვის სანაპიროზე, ვიქტორიას მიწაზე. შიდაკონტინენტალური რაიონების ბიომრავალფეროვნება გამოიხატება ლიქენებით, წყალმცენარეებით და სოკოებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრანსანტარქტიკული მთების რუკა 
* ტრანსანტარქტიკული მთების ტექტონიკა 
* ტრანსანტარქტიკული მთები Peakbagger.com-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის ქედები
კლერ ჰოლტი

**კლერ რიანონ ჰოლტი** ( დ. 11 ივნისი, 1988, ბრისბენი, ავსტრალია) — ავსტრალიელი მსახიობი.  ცნობილია სერიალებიდან „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალი“ — ემა გილბერტის როლით და „პირველშობილებიდან“ და „ვამპირის დღიურებიდან“ რებეკა მაიკლსონის როლით.

კლერ ჰოლტი დაიბადა ავსტრალიაში, ქალაქ ბრისბენში. დაამთავრა სტიუარტჰოლმის სკოლა 2005 წელს. დაკავებულია სპორტის რამდენიმე სახეობით: ცურვით, ფრენბურთით, წყალბურთით და ტაეკვანდოთი, რომელშიც მან შავი ქამარი აიღო.

2006 წელს კლერი „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალში“ ემა გილბერტის როლზე დაამტკიცეს. სერიალის მესამე სეზონში მსახიობმა დატოვა შოუ და მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „წარგზავნილები 2“. ფილმის გადაღება სოფიაში მიმდინარეობდა. 2011 წლის აგვისტოს, კლერ ჰოლტი „ვამპირის დღიურებში“ რებეკას როლზე დაამტკიცეს. 2013 წლის 13 იანვარს, The CW-მ განაცხადა, რომ კლერი დღიურების სპინ-ოფს, პირველშობილებს შეუერთდა, სადაც ის ისევ რებეკა მაიკლსონის როლს შეასრულებს.

BuddyTV-იმ 2011 წელს კლერ ჰოლტი 100 ყველაზე სექსუალურ ქალებს შორის 55-ე ნომრად დაასახელა.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტერა-ნოვა (ხომალდი)

**„ტერა-ნოვა“** ( — ნიუფაუნდლენდი) — ხის სამანძიანი, ორთქლის ძრავიანი ბარკი, რომელიც ააგეს შოტლანდიაში 1884 წელს საზღვაო კვლევებისთვის და რომელსაც იყებენდნენ ბრიტანეთის სამეცნიერო ექსპედიციებისთვის.

## ტერა-ნოვას ექსპედიცია 
მარცხნივ|მინი|„ტერა-ნოვა“ სკოტის ანტარქტიკულ ექსპედიციაში 1910 წლის დეკემვერში.
1909 წელს ბარკი „ტერა-ნოვა“ 12,5 ათასი ფუნტი სტერლინგის ფასად შეიძინეს 1910-1913 წლების ბრიტანეთის ანტარქტიკული ექსპედიციისთვის, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც „ტერა-ნოვას ექსპედიცია“.

1910 წლის 15 ივნისს ტერა-ნოვამ კარდიფიდან გაცურა. ხომალდზე გატარდა მნიშვნელოვანი სამეცნიერო სამუშაო ბიოლოგიის, გეოლოგიის, გლაციოლოგიის და გეოფიზიკის დარგებში ვიქტორიას მიწისა და როსის შელფური მყინვარის სანაპიროებზე.

ევანზის კონცხზე დაზამთრების შემდეგ რობერტ სკოტმა ხუთ კაციანი გუნდის შემადგენლობით მიაღწია სამხრეთ პოლუს. პოლუსზე სკოტმა ნახა, რომ მათ ერთი თვით აჯობა რუალ ამუნდსენის გუნდმა. უკან დაბრუნებისას სკოტი და მისი მეგზურები დაიღუპნენ. სხეულები მხოლოდ შემდეგი ანტარქტიკული ზაფხულის დროს იპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ბარკები
უბრალოდ სისხლი

**უბრალოდ სისხლი** () — ძმები კოენების სადებიუტო ფილმი. გამოვიდა 1984 წელს. მთავარ როლს ასრულებს რეჟისორ ჯოელ კოენის მეუღლე ფრენსის მაკდორმანდი.

## როლებში
*ჯონ გეცი - რეი
*ფრენსის მაკდორმანდი - ები
*დენ ჰიდეია - ჯულიან მერტი
*მაიკლ ემეტ უოლში - ლორენ ვისერი
*სემ-არტ უილიამსი - მორისი
*დებორა ნოიმანი - დებრა
*ჰოლი ჰანტერი - რეი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:1984 წლის ფილმები
კატეგორია:ნეო-ნუარის ჟანრის ფილმები
კატეგორია:ძმები კოენების ფილმები
ტერა-ნოვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ტერა-ნოვა** () — ახალი მიწა.

## ტერა-ნოვა 
### გეოგრაფია 
* ახალი მიწა (Terre-Neuve) — ნიუფაუნდლენდის ისტორიული სახელწოდება, დაკავშირებულია საფრანგეთის კოლონიზაციასთან (იხ. ახალი საფრანგეთი)
* ეროვნული პარკი „ტერა-ნოვა“ (, ) — კანადის ეროვნული პარკი, მდებარეობს კანადის პროვინცია ნიუფაუნდლენდისა და ლაბრადორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
* ტერა-ნოვა (პერნამბუკუ) () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, შედის პერნამბუკუს შტატში
* ტერა-ნოვა (ბაია) () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, შედის ბაიას შტატში
* ტერა-ნოვა-დუ-ნორტი () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, შედის მატუ-გროსუს შტატში

## Terra Nova 
* Terra Nova (ხომალდი) — საექსპედიციო ხომალდი
* ტერა-ნოვა (ექსპედიცია) — ბრიტანეთის 1910-1913 წლების ანტარქტიკული ექსპედიცია ბარკ „ტერა-ნოვაზე“, რომელსაც რობერტ ფოლკონ სკოტი ხელმძღვანელობდა
* Terranova — გერმანული ტელეარხი
* Terranova — ახალგაზრდული ტანსაცმლის პოპულარული იტალიური მარკა

### ტელევიზია 
* Terra Nova () — ტელეარხ Fox-ის სერიალი (2011 წელი)
პასაჟი (ნაგებობა)

thumb|250პქ|ვიტორიო ემანუელე II-ის გალერეა
**პასაჟი** () — XIX საუკუის სავაჭრო ნაგებობების პოპულარული სახეობა, სადაც მაღაზიები განლაგებულნი არიან გალერეის განიერი გასასვლელის იარუსებზე, ხოლო გასასვლელი გადაფარულია შუშით. პასაჟებს ჩვეულებრივ აქვთ გასასვლელები პარალელურ ქუჩებზე. პასაჟის მაგალითად გამოგდება ვიტორიო ემანუელე II-ის გალერეა, მილანში.

## ლიტერატურა 
* Johann Friedrich Geist: *Passagen: Ein Bautyp des 19. Jahrhunderts.* 3., ergänzte Auflage, Prestel, München 1979, ISBN 3-7913-0487-9

## სქოლიო 
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
როლანდ ჰანტფორდი

**როლანდ ჰანტფორდი** (; დ. 4 სექტემბერი, 1927 — გ. 23 იანვარი, 2026) — ბრიტანელი ჟურნალისტი და ისეთი ცნობილი პოლარეთის მკვლევრების ბიოგრაფიების ავტორი, როგორებიც არიან: რობერტ სკოტი, რუალ ამუნდსენი, ერნესტ შეკლტონი, ფრიტიოფ ნანსენი. სამეფო ლიტერატურული საზოგადოების წევრი.

## ბიოგრაფია 
როლანდ ჰანტფორდი ცხოვრობს კემბრიჯში. იგი ადრე გაზეთ *The Observer-ის* კორესპონდენტი იყო სკანდინავიაში, გამოდიოდა სპორტის ზამთრის სახეობების დამკვირვებლად. 1986-დან 1987 წლამდე ირიცხებოდა წმინდა ანტონიას კოლეჯის სამეცნიერო თანაშემწედ ოქსფორდში.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
*  OCLC 59303598
*  OCLC 52695234
*  OCLC 45661501

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები
კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჯონ ტურტურო

**ჯონ ტურტურო** () — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. მონაწილეობა აქვს მიღებული 60-ზე მეტ ფილმში. თანამშრომლობს ძმებ კოენებთან, ადამ სენდლერთან და სპაიკ ლისთან.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გუმბათის ქვეშ (ტელესერიალი)

„**გუმბათის ქვეშ**“ () — ამერიკული ტელესერიალი, რომლის პრემიერაც 2013 წლის 24 ივნისს CBS–ზე შედგა. სერიალი ეყრდნობა სტივენ კინგის ამავე სახელწოდების წიგნს.

## სერიალის მიმოხილვა
შემოდგომის ერთ წყნარ და მშვენიერ დღეს, ქალაქი ჩესტერსმილი, რომელიც შტატ მენში მდებარეობს, უეცრად იზოლირებული იქნა გარე სამყაროდან უხილავი გუმბათით. არ იჭერს მობილური, არ არის ინტერნეტი, რადიო მომსახურება შეზღუდულია. თვითმფრინავები გუმბათს ეჯახებიან  და ძირს ვარდებიან, გუმბათის ახლოს მდებარე სახლები შუაზე იხლიჩება, ქალაქგარეთ გასული ხალხი შინ დაბრუნებას ვერ ახერხებს, მანქანები გუმბათთან შეჯახებისას ფეთქდებიან. სანამ ხელისუფლება გარედან ცდილობს მის მოშორებას, გუმბათში დამწყვდეული ადამიანები ცდილობენ გაიგონ, რა არის ეს გუმბათი, საიდან გაჩნდა და როდის გაქრება.

## მსახიობები და პერსონაჟები
### მთავარი როლები 
* მაიკ ფოგელი — დეილ „ბარბი“ ბარბარა
* რეიჩელ ლეფევრი — ჯულია შამვეი
* ნატალი მარტინესი — ლინდა ესკიველი
* კოლინ ფორდი — ჯო მაკალისტერი
* ბრიტ რობერტსონი — ენჯი მაკალისტერი
* დინ ნორისი — ჯეიმზ „დიდი ჯიმ“ რენი
* ალექსანდრე კოჰი — ჯეიმზ „ჯუნიორ“ რენი
* ნიკოლას სტრონგი — ფილ ბაში
* ჯოლინ პარდი — დოდი ვივერი
* აიშა ჰინდსი — კეროლინ ჰილი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ო, ძმაო, სად ხარ?

„**ო, ძმაო, სად ხარ?**“ () — ძმები კოენების 2000 წლის კომედიური სათავგადასავლო ფილმი. ფილმის დასახელება აღებულია პრესტონ სტერჯესის ფილმიდან „სალივანის მოგზაურობა“ (1942), რომლის პერსონჟი სწორედ ამ სათაურის ფილმის გადაღებას აპირებს.

## სიუჟეტი
მოქმედება ხდება 1939 წელს, დიდი დეპრესიის დროს, შტატ მისისიპის სასოფლო რაიონებში. ყალთაბანდი ულისე ევერეტ მაკგილი სასჯელს იხდის ლიცენზიის გარეშე საადვოკატო საქმიანობისთვის. მისი მეუღლე გათხოვებას აპირებს და ევერეტი სასწრაფოდ უნდა გაიქცეს. მაგრამ ის კიდევ ორ ადამიანთან ერთადაა დაბმული. ამიტომ ევერეტი მათ უყვება ტყუილს, თითქოს მილიონი დოლარი მოიპარა და ეს ფული დამალული აქვს და თუ დროულად არ აიღებენ სამალავიდან, იქაურობა დაიტბორება ჰესის მშენებლობის გამო.

## როლებში
*ჯორჯ კლუნი — ულისე ევერეტ მაკგილი
*ჯონ ტურტურო — პიტ ჰოგვალოპი
*ტიმ ბლეიკ ნელსონი — დელმარ ო'დონელი
*ჯონ გუდმენი — დიდი დენი
*ჰოლი ჰანტერი — პენი მაკგილი
*კრის ტომას კინგი — ტომი ჯონსონი
*ჩარლზ დერნინგი — მენელაოს ო'დენიელი
*მაიკლ ბადალუჩო — ჯორჯ ნელსონი
*სტივენ რუტი — მისტერ ლუნდი

## ჯილდოები
### გამარჯვება
**ოქროს გლობუსი**
# საუკეთესო მსახიობი კაცი მიუზიკლსა ან კომედიაში: ჯორჯ კლუნი

### ნომინაციები
**ოსკარი**
# საუკეთესო ოპერატორი: როჯერ დიკინსი
# საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ძმები კოენები

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* Coenesque: The Films of the Coen Brothers 
* American Myth Today: O Brother, Where Art Thou?  American Studies at the University of Virginia
* Official website for the soundtrack 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2000 წლის ფილმები
კატეგორია:სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ძმები კოენების ფილმები
კატეგორია:ფილმები ქანთრის შესახებ
მაიკლ ბადალუჩო

**მაიკლ ბადალუჩო** () — იტალიური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი. მიღებული აქვს ემის ჯილდო.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინგლისის ისტორიის ქრონოლოგია

ეს არის **ინგლისის ისტორიის ქრონოლოგია**.

## ძვ. წ. I საუკუნე 
## XI საუკუნე 
## XII საუკუნე 
## XIII საუკუნე
მატრიცა (მათემატიკა)

250px|მინიატიურა
**მატრიცა** მათემატიკური ტერმინია და არის რიცხვების, სიმბოლოების ან გამოსახულებათა მართკუთხა მასივი (ცხრილი). მატრიცაში მონაცემები სვეტებსა და სტრიქონებშია მოთავსებული და მათ მატრიცის ელემენტებს უწოდებენ.

მატრიცის თითოეულ წევრს გააჩნია ორი ინდექსისგან შემდგარი კოორდინატები იმისდა მიხედვით თუ რომელ სვეტსა და სტრიქონში იმყოფება ელემენტი. მატრიცის სვეტებისა და სტრიქონების რაოდენობა განსაზღვრავს მატრიცის რიგს (განზომილებას). მაგალითად, 2 სტრიქონისა და 4 სვეტისგან შემდგარი მატრიცის რიგი ჩაიწერება როგორც 2 \times 4. 

## მატრიცის ძირითადი ტიპები 
მატრიცას ეწოდება **კვადრატული**, თუ მისი სვეტებისა და სტრიქონების რაოდენობა ტოლია. კვადრატული მატრიცის მაგალითია

\begin{bmatrix} 3 & -1 \\ 2 & 0 \end{bmatrix}.

**დიაგონალური** მატრიცა ეწოდება ისეთ კვადრატულ მატრიცას, რომლის მთავარ დიაგონალზე მდგომი ელემენტები შეიძლება იყოს ნულისაგან განსხვავებულნი,  ხოლო ყველა სხვა ელემენტი ნულის ტოლია, მაგალითად,

\begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -4 \end{bmatrix}.

კვადრატულ მატრიცას ეწოდება **სიმეტრიული**, თუ მისი ელემენტები სიმეტრიულია მთავარი დიაგონალის მიმართ, მაგალითად,

\begin{bmatrix} 3 & -2 & 6 \\ -2 & 0 & 4 \\ 6 & 4 & -4 \end{bmatrix}.

კვადრატულ მატრიცას, რომლის მთავარ დიაგონალზე მდგომი ყოველი ელემენტი ერთის ტოლია, ხოლო ყველა დანარჩენი – ნულოვანია, **იგიური (ერთეულოვანი)** მატრიცა ეწოდება და როგორც წესი, აღინიშნება I სიმბოლოთი. მაგალითად,

I = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}.

## რესურსები ინტერნეტში 
* MacTutor: Matrices and determinants 
* Matrices and Linear Algebra on the Earliest Uses Pages
* 
* 

კატეგორია:მათემატიკური ტერმინები
სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

[thumb|[სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა]]

**სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა** — სერბეთი არის უნიტარული სახელმწიფო. მისი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების სისტემა მოიცავს 2 ავტონომიურ მხარეს და 174 თემს და ქალაქს. რამდენადაც 28 თემი და 1 ქალაქი კოსოვოს ტერიტორიაზე მდებარეობს, რეალურად სერბეთის კონტროლირებად ტერიტორიაზე 117 თემი და 28 ქალაქია. 

სტატისტიკური მიზნებისთვის სერბეთი ასევე იყოფა 29 ადმინისტრაციულ ოლქად.

## ავტონომიები 
სერბეთის შემადგენლობაში გამოიყოფა ორი ავტონომიური მხარე:
* ავტონომიური მხარე ვოევოდინა, დედაქალაქი — ნოვი-სადი
* ავტონომიური მხარე კოსოვო და მეტოხია, დედაქალაქი — პრიშტინა

კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარის ტერიტორიაზე 2008 წლის 17 თებერვალს გამოცხადდა ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფო — კოსოვოს რესპუბლიკა. ავტონომიური მხარის უდიდესი ნაწილი კონტროლირდება კოსოვოს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ.

სერბეთის ტერიტორიის ნაწილს, რომელიც ორი ავტონომიური მხარის საზღვრებს იქითაა, ეწოდება ცენტრალური სერბეთი და თავის მხრივ არ წარმოადგენს ცალკეულ ადმინისტრაციულ ერთეულს და იმყოფება რესპუბლიკის ხელისუფლების პირდაპირ მორჩილებაში.

## ადმინისტრაციული ოლქები 
სერბეთის ტერიტორია დაყოფილია 29 ოლქად და ბელგრადად. ვოევოდინას ავტონომიური მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს 7 ოლქი, კოსოვოსა და მეტოხიის ტერიტორიაზე — 5 ოლქი, სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში — 17.

### ცენტრალური სერბეთი 
### ვოევოდინას ავტონომიური მხარე 
### კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე 
## თემი და ქალაქი 
ადგილობრივი თვითმმართველობა სერბეთში ხორციელდება თემსა (opstina) და ქალაქში (grad). თემის ან ქალაქის ასამბლეა (skupstina) აირჩევა ოთხი წლის ვადით პირდაპირი წესით. ასევე აირჩევა თავმჯდომარე (predsednik) თემებში ან ქალაქისთავი (gradonacelnik) ქალაქებში. ასამბლეა ირჩევს ვეჩეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სერბეთის დაბების და თემების კონფერენცია

კატეგორია:სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა

**ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა** () — ძმები კოენების 2001 წლის შავ-თეთრი ფილმი.

## სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება 1940-იანი წლებიდ ჩრდილოეთ კალიფორნიაში მიმდინარეობს. ედ კრეინი არის მოკრძალებული და ჩუმი დალაქი. ის ეჭვობს, რომ ალკოჰოლიკი ცოლი მის ბოსთან ღალატობს. კლეიტონ ტოლივერისგან ის გაიგებს, რომ ახალ გამოგონებაში ინვესტირებთ დიდი ფულის შოვნა არის შესაძლებელი. ედ კრეინი გადაწყვეტს, დიდი ფული ცოლის საყვარელს, დეივს, გამოსძალოს და მას შანტაჟის წერილს გაუგზავნის, რომლითაც 10000 დოლარს სთხოვს. მას იმედი აქვს, რომ ფულსაც იშოვის და თან შურს იძიებს ღალატის გამო. დეივი ვერ ხვდება, რომ წერილი ედ კრეინმა გაუგზავნა, ეჭვი სულ სხვა პირზე აქვს და ედ კრეინს წერილის შესახებ ეტყვის. დეივი მოგვიანებით გაიგებს, რომ ფული ედ კრეინმა მიიღო, დაიბარებს მას, ეტყვის, რომ ყველაფერი იცის და ცემას დაუწყებს, რა დროსაც კრეინი მას მოკლავს. მკვლელობა ედის ცოლს დაბრალდება და მას დააპატიმრებენ. ედი დაიქირავებს ადვოკატს, რიდენშნაიდერს. ადვოკატისა და ცოლის წინაშე ედი მკვლელობას აღიარებს, თუმცა ადვოკატი მას არ უჯერებს, ფიქრობს, რომ ედი ცოლის გადასარჩენად იტყუება. რიდენშნაიდერი დაცვის სტრატეგიას მოიფიქრებს. დორისი, ედის ცოლი, თავს იკლავს. შემდეგ ედი ცდილობს, დაარწმუნოს ბირდი აბუნდასი, მიჰყვეს მუსიკალურ კარიერას. ბირდი მას მადლობის ნიშნად ორალურ სექსს სთავაზობს, ამ დროს კი დაბნეულ ედს ავტოშეჯახება მოუვა. ედს სიკვდილით სჯიან. დასჯის წინ ის საკუთარ ცხოვრებას იხსენებს და არაფერს ნანობს.

## როლებში
*ბილი ბობ თორნტონი - ედ კრეინი
*ფრენსის მაკდორმანდი - დორის კრეინი
*მაიკლ ბადალუჩო - ფრენკ რაფო
*რიჩარდ ჯენკინსი - უოლტერ აბუნდასი
*სკარლეტ იოჰანსონი - ბირდი აბუნდასი
*ჯონ პოლიტო - კლეიტონ ტოლივერი
*ჯონი შალოუბი - ფრედი რიდენშნაიდერი
*ჯეიმზ განდოლფინი - დიდი დეივი

## ჯილდოები
#კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი: ჯოელ კოენი
#BAFTA საუკეთესო ოპერატურისთვის: როჯერ დიკინსი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2001 წლის ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ნეო-ნუარის ჟანრის ფილმები
კატეგორია:ძმები კოენების ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ფილმები სიკვდილით დასჯის შესახებ
კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები)
კატეგორია:2001 წლის ფილმები
იუსტინიანა-პრიმა

მინიატიურა|ქალაქის ნაშთები
მინიატიურა|აეროფოტო, 1937
**იუსტინიანა პრიმა** (, **ცარიჩინ გრად**) — ბიზანტიური ქალაქი, რომელიც არსებობდა 535-დან 615 წლამდე. დღეს, არქეოლოგიური ძეგლი ლებანესთან ახლოს, სამხრეთ სერბეთში. დააარსა იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა და იყო ცენტრალურ ბალკანეთს დაქვემდებარებული საარქიეპისკოპოსოს ცენტრი.

1979 წელს, იუსტინიანა-პრიმა სერბეთმა ქვეყნის განსაკუთრებული მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლების სიაში მოათავსა.
## ისტორია 
მინიატიურა|ქალაქის ნაშთები
ქალაქი დაარსდა იმპერატორ იუსტინიანე I-ის მიერ, მის დაბადების ადგილთან ტაურესიუმთან ახლოს. არსებობდა 535 წლიდან 615 წლამდე და იყო ცენტრალურ ბალკანეთს დაქვემდებარებული საარქიეპისკოპოსოს ცენტრი. დღეს, ამ ადგილას სოფელი ტაორია (სკოპიესთან ახლოს, ჩრდილოეთი მაკედონია). სერბი მკვლევარები ამ ძეგლს ასევე უკავშირებენ **ბედერიანას**, ადგილს სადაც იუსტინიანეს ბიძა და დამრიგებელი იუსტინე I დაიბადა. ქალაქის არქიტექტურაში შერწყმული იყო კლასიკური  და ქრისტიანული ელემენტები: აბანოები, ფორუმი და ქუჩები კოლონადებით. ტიპური ხმელთაშუაზღვიური შტრიხები კი — ბევრ ქრისტიანულ ტაძარზე აისახა. 

535 წელს, იუსტინიანემ თავად გასცა ქალაქისა და იუსტინიანა-პრიმას არქისაეპისკოპოს დაარსების ბრძანება. ქალაქი, ამავდროულად, ილირიკის პრეფექტურის ცენტრი, სალონიკის ნაცვლად უნდა ყოფილიყო (ამ ფაქტის სისწორეზე ისტორიკოსები დავობენ).

იუსტინიანა-პრიმას ხანმოკლე არსებობის განმავლობაში, სალონიკს ადმინისტრაციული ფუნქციები პრაქტიკულად არ დაუკარგავს. მიუხედავად ამისა, ახლად დაარსებული ქალაქი არ იყო უმნიშვნელო: იუსტინიანა-პრიმა იუსტინიანეს ფავორიტ პროექტად მიიჩნევა. 545 წელს იმპერატორმა გამოსცა კიდევ ერთი კანონი, რომელიც ხაზს უსვამდა იუსტინიანა-პრიმას საეპისკოპოსო უფლებებსა და სტატუსს. ეს დასტურდება იმპერატორ იუსტინიანესა და გრიგოლ I-ის VI საუკუნის ბოლოთი დათარიღებული მიმოწერით.

615 წელს ქალაქი დუნაის ჩრდილოეთიდან მოსულმა ავარიელებმა გაანადგურეს.

## არქეოლოგიური ძეგლი
არქეოლოგიური გათხრები თითქმის 150 წელია ფრანგი მკვლევარების მონაწილეობით ტარდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 3-D animation Justiniana Prima
*http://web.rgzm.de/fileadmin/gruppen/rgzm/IvanisevicCaricinGrad.pdf 
*William Bowden (2003), "Theory and practice in late antique archaeology", pp. 207-220, BRILL, ISBN 978-90-04-12567-4
*Florin Curta (2001), "The making of the slavs: history and archaeology of the Lower Danube Region, ca. 500-700", pp. 77, 121-125, 130-131, 144-145, 152-153, 172,
*J. A. S. Evans (2000), "The age of Justinian: the circumstances of imperial power", pp. 96-97, 189, 227-228,
*The challenge of our past: studies in Orthodox Canon law and Church history
*Đorđe Janković, The Slavs in the 6th century North Illyricum

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კოლუბარის ოლქი

**კოლუბარის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 186,2 ათასი სერბი (97 %) და 2,6 ათასი ბოშა (1 %)

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ბელგრადის ოლქი

**ბელგრადის ოლქი** () — ცალკეული ტერიტორიული ერთეული ცენტრალურ სერბეთში თავისი ადგილობრივი თვითმმართველობით, მოიცავს ქვეყნის დედაქალაქ ბელგრადსა და მის შემოგარენს.

## მოსახლეობა 
ოლქში ცხოვრობს 1 576,1 ათასი ადამიანი, ანუ მთელი სერბეთის მოსახლეობის 21 % (2002 წლის აღწერის მონაცემებით, კოსოვოსა და მეტოხიის მხარის მონაცემების გარეშე). მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ სერბები (1417,2 ათასი., ანუ 90 %). ბელგრადის ოლქში ასევე ცხოვრობენ იუგოსლავები (22,2 ათასი ადამიანი), ჩერნოგორიელები (21,2 ათასი ადამიანი), ბოშები (19,2 ათასი ადამიანი), ხორვატები (10,4 ათასი ადამიანი), მაკედონიელები (8.4 ათასი ადამიანი) და სხვა.

ბელგრადსა და ოლქის სხვა ქალაქებში ცხოვრობს 1281,8 ათასი ადამიანი, ანუ ოლქის მთელი მოსახლეობის 81,3 % (2002 წლის აღწერა).

მინი|მარჯვნივ|ოლქის თემები

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ნინი ბადურაშვილი

**ნინი ბადურაშვილი** (დ. 27 დეკემბერი, 1985, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. დაიბადა რეჟისორ ერეკლე ბადურაშვილისა და ქართველი მომღერლისა და მსახიობის — ეკა კახიანის ოჯახში. ექვსი წლიდან ბასტი-ბუბუს სოლისტი იყო. პირველი კლიპი ბავშვობაში დათო ევგენიძის სიმღერაზე „ნანა ჩემო ბაია-ზე“ გადაიღო. ასევე იყო ჯგუფ სტეფანე და 3G-ს მონაწილე.

## სოლო ალბომები 
* ჩუმად მინატრე

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* Radio.ge ბიოგრაფია 
* ცხოვრება მოსკოვში
* 1tv.ge მოკლე ბიოგრაფია
* ნინი ბადურაშვილი

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხათუნა მილორავა

**ხათუნა მილორავა** (დ. 21 თებერვალი, 1972, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი.

## ბიოგრაფია 
ხათუნა მილორავა დაიბადა 1972 წლის 21 თებერვალს, თბილისში. 2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი სარეჟისორო სპეციალობით (პედაგოგი ლილი იოსელიანი). 

2002-2005 წლებში იყო „სამეფო უბნის თეატრში“ რეჟისორად, ასევე სპექტაკლებს დგამდა „თეატრი ათონელზე“ და „თეატრალურ სარდაფში რუსთაველზე“.

თავის დადგმებში ხათუნა მილორავა გამოხატავს „ახალი დრამის“ ესთეტიკას, რაც განაპირობებს ახალი თეატრალური ენის ძიებას მის შემოქმედებაში.

## დადგმები
**კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრი**
* 2014 — „My Redbreast“ (მიხო მოსულიშვილის პიესა „ჩემო მეჟოლია“)“
 
**თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრი**
* 2013 — მიხო მოსულიშვილის პიესის „ვაჟა-ფშაველა, ანუ უნახავის დანახვა“ საჯარო წაკითხვის რეჟისორი.

**ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული თეატრი**
* 2013 — „დეჟავუ“ (ალექსანდრე გელმანის მიხედვით)

**ილიაუნის თეატრი**
* 2011 — „სხვისი ცოლი და ქმარი საწოლქვეშ“ (ფიოდორ დოსტოევსკის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით).

**თეატრი ათონელზე**
* 2005 — „შოუ, რომელიც ერთ დროს დაიწყო“ (მუზიკლი).
* 2007 — „დაუსრულებელი რომანი“ (ალექსანდრე გელმანის „აღის სკამის“ მიხედვით)
* 2009 — „თაღლითები“ (ვასილი კრასნოგოროვის ამავე სახელწოდების პიესის მიხედვით)
 
**თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე**
* 2002 — „შიში და სასოწარკვეთილება მესამე იმპერიაში“ (ბერტოლდ ბრეხტის პიესების, „ჯაშუში“ და „ებრაელი ცოლი“ მიხედვით.

**სამეფო უბნის თეატრი**
* 1998 — „ჩიტი“ (ნოდარ დუმბაძის მოთხრობების მიხედვით). 
* 1999 — „შტოსი“ (მიხეილ ლერმონტოვის მოთხრობების მიხედვით).
* 2000 — „ვოდევილები“ (ანტონ ჩეხოვის მოთხრობების მიხედვით)

## პრიზები 
* მაყურებლის სიმპათიის პრიზი კამერული თეატრების და მცირე ფორმების სპექტაკლების მეოთხე საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალზე „არტოკრაინა“, სპექტაკლისათვის „დეჟავუ“, სანქტ-პეტერბურგი, 2013 წ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხათუნა მილორავა „ქართული თეატრის ენციკლოპედიაზე“
* ხათუნა მილორავა — მოზარდ მაყურებელთა თეატრი
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ხ
კიმბერლიტი

**კიმბერლიტი** — ბრექჩიის მსგავსი, ეფუზიური იერის ულტრაფუძე მაგმური ჰიპაბისალური ქანი, რომელიც ავსებს აფეთქების ყელს. კიმბერლიტის ძირითადი მასა აგებულია ოლივინით, პიროქსენით, ფლოგოპიტით, პეროვსკიტით, მაგნეტიტით, პიროპ-ალმანდინის რიგის გრანატით, პიკროილმენიტით და გასერპენტინებული, გაკარბონატებული და გაქლორიტებული მინით. ზოგჯერ გვხვდება აგრეთვე ალმასი, მონტიჩელიტი და აპატიტი. კიმბერლიტი ალმასის მოპოვების ძირითადი წყაროა. აფეთქების ყელის გარდა კიმბერლიტი გვხვდება დაიკების, ძარღვებისა და სილების ფორმით. კიმბერლიტი როგორც წესი, დაკავშირებულია ძველ ბაქნებთან; ძალზე იშვიათია გეოსინკლინურ ზოლებში. ცნობილია 1500-ზე მეტი კიმბერლიტის სხეული, ამათგან მხოლოდ 8-10% შეიცავს ალმასს. კიმბერლიტი საწარმოო მნიშვნელობისაა, თუ მასში ალმასის შემცველობა 1 მ³ -ზე 0,3-0,5 *კარ*-ზე ნაკლები არაა. 

კიმბერლიტი გავრცელებულია აფრიკაში, ინდოეთში, ბრაზილიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. სახელი ეწოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქ კიმბერლის მიხედვით.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:მაგმური ქანები
კატეგორია:ალმასი
ლამპროიტი

**ლამპროიტი** () — ლეიციტითა და სანიდინით მდიდარი ვულკანური ქანების საერთო სახელწოდება. დამახასიათებელია კალციუმის, ალუმინისა და ნატრიუმის დაბალი და გაბნეული ელემენტების ექსტრემალურად მაღალი შემცველობა. შეიცავს ოლივინს, ფლოგოპიტს, დიოფსიდს, ლეიციტს, სანიდინს, რიხტერიტსა და აგრეთვე სპეციფიკურ მინერალებს: ვადეიტსა და პრაიდერიტს. ტერმინი „ლამპროიტი“ შემოიღო პაულ ნიგლმა 1923 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლამპროიტი — ყველაფერი გეოლოგიის შესახებ 

კატეგორია:ვულკანური ქანები
ბრანიჩევის ოლქი

**ბრანიჩევის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში.

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
## მოსახლეობა 
სერბების გარდა, ოლქი დიდი რაოდენობითაა დასახლებული ბოშებითა და ვლახებით: 174,8 ათასი სერბი (87 %), 14,1 ათასი ვლახი (7 %) და 3,2 ათასი ბოშა (2 %).
მინი|მარცხნივ|200px|ბრანიჩევის ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ზაეჩარის ოლქი

**ზაეჩარის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბულგარეთს.

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
## მოსახლეობა 
ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 124,4 ათასი სერბი (90 %), 7,2 ათასი ვლახი (5 %), 1,2 ათასი ბოშა (1 %) და სხვანი.
მინი|მარცხნივ|200px|ზაეჩარის ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ზლატიბორის ოლქი

**ზლატიბორის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბოსნია და ჰერცოგოვინასა და ჩერნოგორიას.

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
## მოსახლეობა 
ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 261,1 ათასი სერბი (83 %), 40,2 ათასი ბოშნიაკი (13 %), 6,6 ათასი მუსლიმანი (2 %) და სხვანი.
მინი|მარცხნივ|200px|ზლატიბორის ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
ზბიგნევ ციბულსკი

**ზბიგნევ ჰუბერტ ციბულსკი** (; დ. 3 ნოემბერი, 1927 — გ. 8 იანვარი, 1967) — პოლონელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. პოლონური კონოს ლეგენდა. 

ზბიგნევ ციბულსკიმ 1953 წელს დაამთავრა კრაკოვის სახელმწიფო უმაღლესი თეატრალური სკოლა. მუშაობდა გდანსკის, ვარშავის თეატრებში. კინოში მუშაობა დაიწყო 1954 წლიდან. 1960-იანი წლების დასაწყისში ვარშავაში გადავიდა საცხოვრებლად. ითამაშა ფილმებში: „ფერფლი და ალმასი“ (რეჟისორი ანჯეი ვაიდა, 1958), „მატარებელი“ (რეჟისორი ეჟი კავალეროვიჩი, 1959). ამ ფილმებმა დიდი პოპულარობა მოუტანა ციბულსკის. სხვა როლები: რისი („სიყვარული ოცი წლის ასაკში“, 1962), კაპიტანი ზენტეკი („დამნაშავე და ქალიშვილი“, 1963) და სხვა. 

მისი სათამაშო სტილი რევოლუციური იყო, მაყურებელს თავი დაამახსოვრა თავისი იმიჯით, ტყავის ტანსაცმელითა და მზის დიდი სათვალეებით. ხშირად მოიხსენიება როგორც „პოლონელი ჯეიმზ დინი“. დინის მსგავსად, ასრულებდა ნონკონფორმისტული მეამბოხეების როლს. გარდაიცვალა უბედური შემთხვევის შედეგად. 

1969 წელს დაწესდა ციბულსკის სახელობის პრემია. 1996 წელს პოლონური ჟურნალის „Film“-ის მკითხველებმა ციბულსკის მიანიჭეს წოდება „ყველა დროის საუკეთესო პოლონელი მსახიობი“. 1997 წლის 8 იანვარს ციბულსკის გარდაცვალების ადგილას დაიდგა სამახსოვრო დაფა.  მისი ბიოგრაფიული მასალების საფუძველზე ანჯეი ვაიდამ გადაიღო ფილმი „ყველაფრის გაყიდვა“. ზბიგნევ ციბულსკი იყო ვოიცეხ იარუზელსკის შორეული ნათესავი და მარლენ დიტრიხის მეგობარი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ზბიგნევ ციბულსკი 

კატეგორია:პოლონელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
რაშის ოლქი

**რაშის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში.

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
## მოსახლეობა 
ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს: 188,5 ათასი სერბი (65 %), 93,9 ათასი ბოშნიაკი (32 %), 1,9 ათასი მუსლიმანი (1 %) და სხვა.

მინი|მარცხნივ|200px|რაშის ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
გიორგი სიჭინავა

**გიორგი სიჭინავა** (დ. 15 სექტემბერი, 1944, გაგრა, საქართველოს სსრ ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. იცავდა თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1966). 2014 წელს მიენიჭა სპორტის რაინდის წოდება.
 
## საკლუბო კარიერა 
თამაშობდა  გაგრის „ტორპედოში“ (1959), თბილისის „დინამოსა“ (1960–1969) და რუსთავის „მეტალურგში“ (1971–1972). საბჭოთა კავშირის უმაღლეს ლიგაში ითამაშა 162 მატჩი (8 გოლი). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1964) და ორგზის მესამე პრიზიორი (1962, 1967). იყო გაგრის საფეხბურთო სკოლის დირექტორი (1982­–1991). 

## სანაკრებო კარიერა 
სიჭინავას დებიუტი საბჭოთა კავშირის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 1964 წლის 22 ნოემბერს იუგოსლავიის წინააღმდეგ. მან იასპარეზა 1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე, სადაც სსრკ ნახევარფინალში გავიდა.

## საინტერესო ფაქტები 
1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.

ოთხჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.

1968 წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე გიორგი სიჭინავა 451 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: ვლადიმერ მარღანია; მცველები: ვლადიმერ ელოშვილი, ნიაზ ძიაპშიპა, მურთაზ ხურცილავა, გივი ჩოხელი; ნახევარმცველები: გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე; თავდამსხმელები: სლავა მეტრეველი, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, მიხეილ მესხი.

1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის გიორგი სიჭინავა ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.

## მიღწევები 
[thumb|right|გ. სიჭინავა და [სლავა მეტრეველი|ს. მეტრეველი.]]
### საკლუბო
#### ეროვნული ჩემპიონატები
;  დინამო თბილისი
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი: 1964
* ბრინჯაოს პრიზიორი (2): 1962, 1967
### სანაკრებო 
; საბჭოთა კავშირი
; მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 
* მეოთხე ადგილი: 1966
### ინდივიდუალური 
; 
* №2: 1964
* №3: 1961, 1962, 1966

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი სიჭინავა — ქართული სპორტის სტატისტიკა

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აპლიტი

**აპლიტი** () — მაგმური, ღიად შეფერილი, ძარღვოვანი ქანი, წვრილმარცვლოვანი გრანიტი. ძალიან ღარიბია ქარსითა და სხვა ფერადი კომპონენტებით. მეტწილად დაკავშირებულია გრანიტებთან და აგებულია კვარცით, ტუტე მინდვრის შპატებითა და იშვიათად მჟავა პლაგიოკლაზებით. აპლიტის აქცესორული მინერალებია: გრანატი, ცირკონი, ტურმალინი, აპატიტი, ორთიტი და სხვა. აპლიტის სტრუქტურა წვრილმარცვლოვანია, მინერალურ მარცვლებს არა აქვთ სწორი მოხაზულობა. აპლიტი — მაგმის დიფერენციაციის პროდუქტია. იყენებენ კერამიკულ წარმოებაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:მაგმური ქანები
ლიპარიტი

**ლიპარიტი** ( — ტირენიის ზღვაში, სიცილიის ჩრდილოეთით არსებული ლიპარის კუნძულების სახელის მიხედვით, სადაც პირველად აღმოაჩინეს) — კაინოტიპური ეფუზიური ქანი. ლეიკოგრანიტის ვულკანური ანალოგი. ქიმიური შედგენილობით შეესაბამება გრანიტს. ჩვეულებრივ ძალიან მდიდარია მინით, ხშირად აქვს პორფირისებური ჩანაწინწკლები. საზღვარგარეთ ამავე გაგებით იხმარება ტერმინი რიოლითი. ლიპარიტი გვხვდება ლავური ნაკადების, ვულკანური გუმბათების, ფერფლის დანაგროვებისა და იგნიმბრიტების სახით. ახასიათებს პორფირული სტრუქტურა. გავრცელებულია მსოფლიოს ყველა ვულკანურ მხარეში. ლიპარიტი იხმარება გზების მოსაკირწყლავად და სამშენებლო საქმეში. აგრეთვე გამოიყენება ღორღის წარმოებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:მაგმური ქანები
პჩინის ოლქი

**პჩინის ოლქი** () — ოლქი სერბეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში, ესაზღვრება ბულგარეთსა და მაკედონიას.

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

## თემები 
პჩინის ოლქი მოიცავს 7 თემს, რომლებიც აერთიანებს 363 დასახლებულ პუნქტს.

## მოსახლეობა 
ოლქის ტერიტორიაზე ცხოვრობს 227,7 ათასი ადამიანი.

### დასახლებული პუნქტები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

კატეგორია:სერბეთის ოლქები
სულდა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სულდა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* სულდა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში
*სულდა  —  მთა ჯავახეთის ზეგანზე.
პეგმატიტი

**პეგმატიტი** ( ბერძნ. pégma, ნათესაობითი ბრუნვა pégmatos — კავშირი) — მაგმური წარმოშობის მსხვილმარცვლოვანი ქანი. ძირითადად გრანიტული შედგენილობისაა. პეგმატიტის ამგები მინერალები უმთავრესად დიდი ზომისაა, ზოგიერთი დიდი რაოდენობით შეიცავს აქროლად კომპონენტებსა და იშვიათ და გაფანტულ ელემენტებს. პეგმატიტი გვხვდება ბუდობების, უმეტესად კი გამკვეთი ძარღვების სახით მასთან გენეტურად დაკავშირებულ მაგმურ, აგრეთვე მეტამორფულ და დანალექ ქანებში. პეგმატიტები შეიცავენ მრავალ სასარგებლო კომპონენტს. იყენებენ მინისა და კერამიკის წარმოებაში.
 
პეგმატიტების ჩამოყალიბების დროს წარმოიქმნება მინერალთა სამრეწველო დანაგროვები, ეგრეთ წოდებული პეგმატიტური საბადოები, რომლისთვისაც დამახასიათებელია რთული აგებულება და მორფოლოგია, აგრეთვე სასარგებლო კომპონენტების ცვალებადი კონცენტრაცია.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:მაგმური ქანები
დომოდოსოლა

**დომოდოსოლა** () — ქალაქი და კომუნა ჩრდილოეთ იტალიაში. მდებარეობს მდინარეების ბონიასა და ტოჩეს შეერთების ადგილზე, პენინის ალპების მთისძირში. წარმოადგენს სარკინიგზო კვანძს; სიმპლონის გვირაბის გავლით აკავშირებს იტალიისა და შვეიცარიის სარკინიგზო გზებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დომოდოსოლას კომუნა 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
სულდა (მთა)

**სულდა**  — მთა და ტაფობი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე. მთა სულდა აღმართულია მურაკვალის სერის ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2081 მ. ვულკანურია, გუმბათისებრი, შემოსილია სუბალპური ბალახეულობით. სულდის ტაფობი მდინარე ქოდალოს (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) შუა დინებაშია და განლაგებულია ზღვის დონიდან 1850 მ სიმაღლეზე. წარმოადგენს მდინარის ნალექებით ამოვსებულ ბრაქისინკლინურ ღრმულს. აქვს ბრტყელი დაჭაობებული ფსკერი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
მიტერზილი

**მიტერზილი** () — ქალაქი ავსტრიაში, ზალცბურგის მხარეში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 790 მ სიმაღლეზე. მიტერზილის გარშემო ტერიტორიები დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. განვითარებულია ტურიზმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მიტერზილი — ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
სრემის ოლქი

**სრემის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 7 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სრემსკა-მიტროვიცა. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 335 901 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 96.4 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 3486 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, უდიდესი ეთნიკური ჯგუფებია:
* სერბები — 84,51 %;
* ხორვატები — 3,13 %;
* სლოვაკები — 2,78 %;
* იუგოსლავები — 1,51 %;
* უნგრელები — 1,26 %;
* ბოშები — 1,04 %;

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები
შპლიუგენი

**შპლიუგენი** () — მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,475 მ სიმაღლეზე. ფართობი 60,5 კმ², ამათგან 38,3% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში, 17,8% უკავია ტყეს, 1% მოდის გზებსა და შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო დანარჩენი 42,9% არაპროდუქტიულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შპლიუგენი — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
პონტრეზინა

**პონტრეზინა** () — მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. შედის მალოიის რეგიონის შემადგენლობაში. ფართობი 118,2 კმ², ამათგან 16,7% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში, 8,8% უკავია ტყეს, 1,6% მოდის გზებსა და შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო დანარჩენი 72,9% არაპროდუქტიულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პონტრეზინა — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
ჩრდილო-ბანატის ოლქი

**ჩრდილო-ბანატის ოლქი** () — სერბეთის ავტონომიურ მხარე ვოევოდინას ერთ-ერთი ოლქი შვიდიდან. მდებარეობს ვოევოდინას ჩრდილოეთ ნაწილში.

ოლქი მოიცავს 6 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კიკინდა. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 165 881 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 71.2 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 2329 კმ².

მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები

2002 წლის აღწერის მონაცემებით, უდიდესი ეთნიკური ჯგუფებია:
* უნგრელები — 78&nbsp;551 ადამ. (47,35 %);
* სერბები — 72&nbsp;242 ადამ. (43,55 %);
* ბოშები — 3944 ადამ. (2,37 %);
* იუგოსლავები — 3018 ადამ. (1,81 %).

ყველაზე გავრცელებული ენები:
* უნგრული — 79&nbsp;779 ადამიანს შორის (48,09 %);
* სერბული — 79&nbsp;754 ადამიანს შორის (48,08 %);
* ბოშური — 3240 ადამიანს შორის (1,95 %).

## იხილეთ აგრეთვე 
* სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ვოევოდინა

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის ოლქები