open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ცხვარიჭამიას დიდი საყდარი

**ცხვარიჭამიას დიდი საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხვარიჭამიაში. მდებარეობს ხელოვნურ ტერასაზე. სოფლის განაპირას, სამხრეთით, სასაფლაოსთან. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

დიდი საყდარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა (9,2 X 7,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ადგილებში გათლილი შირიმის ქვაა გამოყენებული, ხოლო კედლის თაღებისათვის - აგური.

შუა ეკლესია გვერდით ეკლესიებთან შედარებით უფრო ფართო და მაღალია. შესასვლელი ორი აქვს: სამხრეთით კედლის თაღებს შორის და დასავლეთით - სიმეტრიის ღერძზე. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. ეკლესიის კამარა ეყრდნობა ორ შეკიდულ საბჯენ თაღს, რომელთა კონსოლების პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. ეკლესიის აფსიდის ღერძზე თაღოვანი პარალელურწირთხლებიანი სარკმლებია. მის სამხრეთით პატარა სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთის კედელში გაჭრილია შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმელი. ეკლესიის გრძივ კედლებში ორ-ორი თაღოვანი ნიშია.

ჩრდილოეთის ეკლესიას დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთიდან. აღმოსავლეთით სამკვეთლოა. სამკვეთლო შუა ეკლესიას სწორკუთხოვანი ღობით უკავშირდება.

სამხრეთის ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში თაღით გამოყოფილია სწორკუთხა სათავსი (საკურთხეველი), რომელსაც კვერცხისებრი კამარა აქვს. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელია, სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ კედლის შუაში სამეკლესიანი ბაზილიკის მთავარი შესასვლელია, რომელიც ორმალიან თაღედს წარმოადგენს, თაღებს შორის მრგვალი სვეტია.

ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიები ერთმანეთს შუა ეკლესიის დასავლეთ კედელზე მიდგმული კარიბჭით უკავშირდებიან.

კარიბჭე გეგმით სწორკუთხაა, იგი გარედან შუა ეკლესიისგან არ გამოიყიფა და მასთან ერთად საერთო ორფერდა სახურავითაა გადახურული. კარიბჭის გუმბათი უშუალოდ გუმბათის საფუძვლამდე ასულ ოთხ ტრომპს ეყრდნობა. თვით ტრომპების მრუდი სიბრტყეები საფუძვლით რამდენიმე კედელშია შეჭრილი. კარიბჭე გვერდითი ნავებისკენ თითო ფართო თაღითაა გახსნილი, ხოლო მთავარ ეკლესიას სწორკუთხა შესასვლელით უკავშირდება. ეკლესიის აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე სარკმლები მარტივი სათაურებითაა მორთული.

ცხვარიჭამიას სამეკლესიანი ბაზილიკა მკვეთრად განსხვავდება ამ ტიპის სხვა ადრინდელი ნაგებობებისაგან - გვერდითი ეკლესიების დამაკავშირებელი დასავლეთის შემოსასვლელი გუმბათიანია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ცხვარიჭამიას დიდი საყდარი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ძეგვის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|ღვთისმშობლის ეკლესია
**ძეგვის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, სასაფლაოზე. აგებულია 1676-1700 წლებში.

ეკლესია დარბაზულია (10,37 X 6,8 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით, მოპირკეთებულია თლილი ქვით. შესასვლელი ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდანაა. ჩრდილოეთის შესასვლელი შიგნით და გარეთ გადახურულია დიდი ზომის არქიტრავის ქვით. აღმოსავლეთით, განიერ ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი პროფილირებულსაპირიანი სარკმელია. მის ორივე მხარეს, საკმაოდ მაღლა ნიშებია. დარბაზის გრძივი კედლების შუა ნაწილში და დასავლეთ კედლის კუთხეებთან კამარის საბჯენი თაღის საყრდენი პილასტრებია. ინტერიერში კედლები შელესილი ყოფილა. შელესილობის კვალი შეიმჩნევა აფსიდში და დასავლეთ კედელზე. ფასადზე ყოფილა ფილა მხედრული წარწერით, რომლის თანახმად ეკლესია აუგია ვინმე ნადირ მჭედლიძესა და მის შვილს პეტრეს, ნიკოლოზ ამილახვრის კათალიკოსად ყოფნის (1676-1700) დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი

**ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხვარიჭამიაში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე თეზამის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 6,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში (კონქის თაღი, შესასვლელის თაღი, აფსიდის კუთხეები) კარგად გათლილი შირიმის ქვაცაა გამოყენებული. ეკლესიას აღმოსავლეთით უსწოროდ მომრგვალებული აფსიდი აქვს. აფსიდის თაღი და კონქი დადაბლებულია. კონქის თაღის ქუსლებთან შირიმის თაროსებრი ომპოსტებია. საკურთხეველში, სამხრეთით და დასავლეთით, გაჭრილია თითო სწორკუთხა პარალელურწირთხლებიანი, ბრტყელი ზღუდარით გადახურული სარკმელი. ეკლესიას სამხრეთით მთელ სიგრძეზე მიშენებული ჰქონდა ვიწრო სათავსი-თაღნარი, რომელიც ეკლესიას ვიწრო თაღოვანი შესასვლელით უკავშირდებოდა. სათავსი ნახევარწრიული კამარით ყოფილა გადახურული.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ტრიპოლის ნავსადგური

**ტრიპოლის ნავსადგური** () — საზღვაო ნავსადგური ლიბიაში, ქალაქ ტრიპოლიში. ხმელთაშუაზღვისპირეთის ერთ-ერთი უძველესი ნავსადგური. ემსახურება მგზავრებს, გემის ტვირთსა და მოცულობას. აერთიანებს მრავალ ტერმინალს და აგრეთვე ემსახურება ერთდროულად მრავალ ხომალდს. ნავსადგურში არის იახტ-კლუბი და სათევზაო ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ლიბიის ნავსადგურები
ეკლესია უმზეური

**ეკლესია უმზეური** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. 1975 წელს ძეგლი შეუკეთებიათ და მისთვის პირვანდელი სახე შეუცვლიათ.

ეკლესია დარბაზულია (7,7 X 4,9 მ), ნაგებია საშუალო ზომის ქვიშაქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია. ოდნავ შემაღლებული საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია ქვის კანკელით. ეკლესია გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომელშიც შეკიდულ კაპიტელებზე დაყრდნობილ საბჯენ თაღს ემყარება. დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. ინტერიერი და ფასადები შეთეთრებულია. ეკლესიაზე სამხრეთით და ჩრდილოეთით სწორკუთხა სათავსოებია მიშენებული. სამხრეთის მინაშენს კარი სამხრეთით აქვს, ხოლო ჩრდილოეთ მინაშენში შესასვლელი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ვანთების ეკლესია

**ვანთების ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 2 კილომეტრზე. აგებულია IX-X საუკუნეებში.

ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა (11,6 X 10,8 მ), დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე, ნაგებია ნატეხი ქვით. სამივე ეკლესიას აღმოსავლეთით მართკუთხედში ჩახაზული ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. შუა ეკლესია (სიგრძე 3,3 მ) გვერდით ეკლესიებთან (ჩრდილოეთ ეკლესიის სიგრძე 2,3 მ, სამხრეთ ეკლესიის სიგრძე 2,6 მ) შედარებით განიერია. მის აფსიდში შემორჩენილია ერთი სარკმელი, ხოლო დარბაზის ჩრდილოეთ კედელთან - ორი პილასტრი. შუა ეკლესია გვერდით ეკლესიებს თითო კარით უკავშირდებოდა. ეკლესია გადახურული ყოფილა ბრტყელი კრამიტით. ეკლესიის გარშემო გამოვლინდა სამაროვანი და ნასოფლარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
გლოგღიუსი

**გლოგღიუსი** () — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს  ობვალდენისა და ბერნის კანტონების საზღვარზე. მისი ჩრდილოეთი კალთა გადაჰყურებს მელხზეეს ტბასა და სოფელ მელხზეე-ფრუტს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Glogghüs on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ჰოხვანი

**ჰოხვანი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს პლესურის რაიონსა და პრატიგაუს ხეობას შორის, გრაუბიუნდენის კანტონში. ზღვის დონიდან 2 534 მ სიმაღლით იგი დურანის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია. მწვერვალისკენ მიემართება რამდენიმე საფეხმავლო ბილიკი. უახლოესი დასახლებაა კასტიელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Hochwang on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გლისჰორნი

**გლისჰორნი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ბრიგის მუნიციპალიტეტს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 525 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Glishorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფულჰორნი

**ფულჰორნი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში. აღმართულია ქედზე, რომელიც ერთმანეთისგან ჰყოფს დომელშეგის ხეობასა და სათხილამურო კურორტ ლენცერჰაიდეს.  გადაჰყურებს ხურვალდენის მუნიციპალიტეტს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Fulhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მაგერაინი

**მაგერაინი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსისა და სანქტ-გალენის კანტონების საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 524 მეტრი. უახლოესი დასახლებაა ენგის მუნიციპალიტეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Magerrain on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ჩუგენი

**ჩუგენი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 049 მეტრზე.

სათხილამურო კურორტ აროზიდან ჩუგენის მწვერვალისკენ მიემართება საბაგირო გზა.

## რესურსები ინტერნეტში
* List of mountains above 2000 m in Switzerland with coordinates 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
რას-ელ-ანუფი

**რას-ელ-ანუფი** () — ქალაქი და ნავსადგური ლიბიაში, სურთის რაიონში. მდებარეობს სიდრის ყურის სანაპიროზე, ხმელთაშუა ზღვის სამხრეთ წერტილში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 13,300 ათ. ადამიანი. ლიბიის ერთ-ერთი მთავარი სანავთობო ნავსადგურია. განვითარებულია ნავთობქიმიური მრეწველობა, 2 აეროდრომი. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქის ტერიტორიაზე გაიმართა ბრძოლა; ლიბიელმა ამბოხებულებმა მოახერხეს მუამარ კადაფის მომხრეების დამარცხება და დაიკავეს ქალაქის ტერიტორია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
კატეგორია:ლიბიის ნავსადგურები
კევლიანის კვირაცხოველი

**კევლიანის კვირაცხოველი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კევლიანში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ მაღალ ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (2,27 X 2,27 მ), ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. წარმოადგენს პატარა სამლოცველოს, რომელიც დასავლეთ მხრიდან ღიაა, გადახურულია აგურის შესასვლელი კამარით. შიგნით, აღმოსავლეთ კედელში, სწორკუთხოვან შეღრმავებაში პატარა სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში - შეისრულთაღიანი თითო ნიში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კევლიანის კვირაცხოველი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბენღაზის ნავსადგური

**ბენღაზის ნავსადგური** () — საზღვაო ნავსადგური ლიბიაში, ქალაქ ბენღაზიში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სიდრის ყურეში. აქვს ღრმაწყლიანი ახალი და ძველი ნავსაყუდელი და მცირეწყლიანი მარსა-ჯულიანა და საბჰეტ-ელ-ბუნტა. ბუნებრივი საზღვაო ნავსადგური დააარსეს ძველმა ბერძნებმა ძველი წელთაღრიცხვის VI საუკუნეში. გაბატონებულია ძლიერი დასავლეთის ქარები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბენღაზის ნავსადგური  
* ბენღაზის ნავსადგური  

კატეგორია:ლიბიის ნავსადგურები
ლე-ტარენტი

**ლე-ტარენტი** () — მთა ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში, შვეიცარიის ვოს კანტონში. გადაჰყურებს სოფელ ლე–დიალბერეტს. ზღვის დონიდან 2 548 მ სიმაღლით, იგი კოლ-დიუ-პილონის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია. მდებარეობს ბერნის კანტონის საზღვრის სიახლოვეს. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Le Tarent on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფლოელა ბენჟამინი

**ფლოელა ბენჟამინი** () (დ. 23 სექტემბერი, 1949, პუანტ-ა-პიერი, ტრინიდადი და ტობაგო) — ბრიტანელი მსახიობი, ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კავალერი, საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, ექსეტერის უნივერსიტეტის კანცლერი. მიჰყავდა სატელევიზიო გადაცემები, როგორებიცაა:  Play School და Play Away.

ფლოელა ბენჟამინმა 1960 წელს ემიგრაცია განიცადა და საცხოვრებლად დიდ ბრიტანეთში გადავიდა. სწავლობდა როუზმიდის მოსამზადებელ სკოლაში, რომელიც არ დაუმთავრებია. ამის შემდეგ მან ბანკში დაიწყო მუშაობა, ამის პარალელურად სწავლობდა საღამოს სკოლაში. თამაშობდა სხვადასხვა როლებს ვესტ-ენდის თეატრში. 1976 წელს ბავშვთა სატელევიზიო გადაცემების წამყვანი გახდა. ამ პერიოდში, ფლოელა სატელევიზიო გადაცემების გარდა თამაშობდა ეპიზოდურ როლებს ფილმებში. 1987 წელს მან დააარსა საკუთარი კომპანია, რომელიც სატელევიზიო გადაცემების მომზადებით იყო დაკავებული.
 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ფლოელა ბენჟამინის ოფიციალური საიტი
* 
* Floella Benjamin biography and credits on BFI Screenonline
* Floella Benjamin on TV.Com 
* University of Exeter webpage on Chancellor 

## სქოლიო
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული   23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული   1949
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კევლიანის ღვთისმშობლის ეკლესია

**კევლიანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კევლიანში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ფერდობზე, ტყის პირას. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,9 X 4 მ), ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით, ზოგან შირიმიცაა გამოყენებული. ეკლესიას სამხრეთით ნალისებრი თაღით დასრულებული ორი შესასვლელი ჰქონია. აღმოსავლეთ შესასვლელი ამოშენებულია, ხოლო დასავლეთის სწორკუთხოვნად არის გადაკეთებული. აღმოსავლეთით ვიწრო მხრებით გამოყოფილი აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სატრიუმფო თაღი აფსიდის მხრებს ეყრდნობა. თაღის ქუსლებთან მარტივი ომპოსტია, რომლის პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. დარბაზის ნახევარწრიული კამარა (შემორჩენილია სამხრეთ ნაწილში) უშუალოდ კედლებს ეყრდნობა. დასავლეთ კედელზე ერთსაფეხურიანი შეღრმავებაა, რომელსაც კედლის შუა მესამედი უკავია. ჩრდილოეთ კედელში აფსიდის მხართან პატარა ნიშია. სამხრეთ კედელში ორი სწორკუთხა სარკმელია. ეკლესიის კედლები შელესილი ყოფილა. კლესიას სამხრეთით მინაშენი ჰქონია. შემორჩენილია კედლის ფრაგმენტი სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის თაღი რელიეფური რკალითა და ჯვრითაა შემკული. სამხრეთ ფასადზე შესასვლელი დასრულებულია ტიმპანით, რომლის თაღს შემოვლებული აქვს არქივოლტი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კევლიანის ღვთისმშობლის ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია

**ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხვარიჭამიაში. მდებარეობს სოფლის ძველ ცენტრში. აგებულია XIX საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია (10 X 6 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კუთხეებში და კარ-სარკმლების საპირეებად შირიმია გამოყენებული. ეკლესია გადაკეთებულია. სამხრეთ კედლის დასავლეთ სარკმლის ადგილას გაჭრილია შესასვლელი, ჩრდილოეთ სარკმლები ამოქოლილია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. საკურთხეველი დარბაზისაგან არ არის გამოყოფილი. აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებში გაჭრილია ორ-ორი შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა სარკმელი. ფასადებზე სარკმლები დასრულებულია ჰორიზონტალურ ხაზზე დაყრდნობილი თაღოვანი ზოლით. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის მოჩარჩოების თაღოვან არეში რელიეფური ჯვარია გამოსახული.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ზინტანი

**ზინტანი** () — ქალაქი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბის რაიონში. დედაქალაქ ტრიპოლიდან მდებარეობს დაახლოებით 160 კილომეტრში. გაშენებულია ნაფუსის მთებში. ქალაქისა და მისი შემოგარენის მოსახლეობა შეადგენს 50,000 ათ. ადამიანს. 2011 წელს ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქის ტერიტორიაზე ბრძოლა გაიმართა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
კევლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**კევლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კევლიანში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ მაღალ ფერდობზე. სტილისტური ნიშნებით გვიანდელი ფეოდალური ხანით თარიღდება.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 4,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ადგილებში (კუთხეები, აფსიდის მხრები და ნიშის თაღი) შირიმის სწორკუთხა ქვებია გამოყენებული. ინტერიერში ზოგან (დასავლეთ სარკმლის თაღი, ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი კამარის ქუსლამდე) გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე, შეისრულთაღიან შეღრმავებაში სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით ნახევარწრიული თაღით გადახურული ნიშია. ერთი თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. ამავე კედელში, შესასვლელის გადახურვის დონეზე კარის ნაოთხალის ტოლი შეღრმავებაა. კედლები შელესილი ყოფილა. ფასადზე ფრონტონის ჩრდილოეთ ქანობზე შემორჩენილია თაროსებრი ლავგარდანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კევლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ძეგვის ყველაწმინდა

**ძეგვის ყველაწმინდა** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, ბორცვის ფერდზე, წმ. გიორგის ხევის მარცხენა ნაპირზე. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის ზემოთ, ფილაზე არსებული მხედრული წარწერის მიხედვით ეკლესია აუგია კათალიკოს-პატრიარქ დომენტის 1716 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 4,25 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით, გამოყენებულია აგურიც (კარ-სარკმლის თაღები, წირთხლები, ლავგარდანი, სატრიუმფო თაღი). შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია, მის ორივე მხარეს პატარა ნიშებია. სარკმლის ქვეშ სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის სამხრეთის და დასავლეთის კედლებში თითო სარკმელია. კამარა ნახევარწრიულია. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობით უხეშად და ულაზათოდ გამოყვანილია ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ლა-პარა

**ლა-პარა** ()  — მთა შვეიცარიაში, ვოს კანტონში. მდებარეობს ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში. გადაჰყურებს სოფელ ლე–დიალბერეტს, სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 540 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* La Para on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გუანახუატო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **გუანახუატო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გუანახუატო — შტატი მექსიკაში
* გუანახუატო — ქალაქი მექსიკაში
* გუანახუატო — მდინარე მექსიკაში
ბნელა საყდარი

მინი|„ბნელა საყდარი“
**ბნელა საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კევლიანში. მდებარეობს სოფლის დასავლეთით 3-4 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ მთაზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანის მიწურულით.

ბნელა საყდარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა (8,7 X 8,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შენობის კუთხეებში და ცალკეული არქიტექტურული ელემენტებისათვის (აფსიდის მხრები, სატრიუმფო თაღი, პილასტრები, სარკმლის წირთხლები) შირიმის ქვაა გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთ ეკლესიიდანაა. შუა ეკლესია გვერდით ეკლესიებთან შედარებით ფართო და მაღალია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიშია. შუა ეკლესიის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღი იყო გადაყვანილი (შემორჩენილია სამხრეთ პილასტრი და საბჯენი თაღის ნაწილი). სატრიუმფო და კამარის საბჯენი თაღების ქუსლებთან თაროსა და დახრილი სიბრტყისგან შედგენილი კაპიტელებია. სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში ორი კარია გაჭრილი - ერთი შუა ეკლესიას აკავშირებს ჩრდილოეთ ეკლესიასთან, ხოლო მეორე - საკურთხეველს სამკვეთლოსთან. სამკვეთლოში აღმოსავლეთით ერთი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთ ეკლესიას აღმოსავლეთით სწორკუთხა ამაღლებული საკურთხეველი აქვს. სამხრეთ ეკლესია გრძელია, გეგმით სწორკუთხა, აღმოსავლეთით ერთი სწორკუთხა სარკმელი აქვს. ჩრდილოეთ კედელში შუა ეკლესიაში გადასასვლელი კარია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელში - სამეკლესიან ბაზილიკაში შესასვლელი. სამხრეთ ეკლესიის სარკმელს ფასადზე კონქისებური შეღრმავება აქვს, ხოლო შუა ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თაღი დასრულებულია გადანაკეცებიანი რელიეფური ზოლით. ეკლესიის დასავლეთით 20 მეტრზე შემორჩენილია კედლების ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ბნელა საყდარი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მანიშტუსუ

250px|მინიატიურა|მანიშტუშუს სტელა
**მანიშტუშუ** *მანიშტუშუ* — აქადის იმპერიის მესამე მეფე. ილაშქრა ელამის ოლქების ანშანისა და შერიხუმის წინააღმდეგ; დაამარცხა ასევე სპარსეთის ყურის სანაპიროზე მდებარე 32 მცირე სამთავროს კოლაიცია. ჩვენამდე მოაღწია მანიშტუშუს მიერ შუამდინარეთის ჩრდილოეთით მდებარე თემების ტერიტორიაზე შესყიდული მიწების შესახებ შედგენილმა ხელშეკრულების ტექსტმა, რომელიც ამოკვეთილია ქვის დიდ ოთხწახნაგოვან ფილაზე. იგი გვაწვდის ძვირფას ცნობებს ძველ შუამდინარეთში არსებული მიწისმფლობელობის ფორმებსა და თემის ორგანიზაციული სტრუქტურის შესახებ. როგორც ისტორია მოგვითხრობს მანიშტუშუ მისივე სასამართლოს წევრებმა მოკლეს, რის შემდეგაც იმპერიას მისი შვილი ნარამსუენი გაუძღვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აქადის მეფეები
კატეგორია:შუმერის მმართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ალ-მანსური

**აბუ ჯაფარ აბდ ალ-ლაჰ იბნ-მუჰამად ალ-მანსური** ( ) (დ. 705 — გ.  775) —  აბასიანთა დინასტიის ხალიფა 754-775 წლებში. აბასიანთა სახალიფოს დედაქალაქის – ბაღდადის – დამაარსებელი. გაატარა ადმინისტრაციულ-ფინანსური რეფორმები. ხელს უწყობდა ვაჭრობისა და ხელოსნობის განვითარებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები
კატეგორია:დაბადებული 705
კატეგორია:გარდაცვლილი 775
კატეგორია:VIII საუკუნის ხალიფები
ლიბიური ფუნტი

[მინი|ლიბიური ნახევარ ფუნტიანი, მეფე [იდრის I-ის პორტრეტით.]]
**ლიბიური ფუნტი** — 1951-1971 წლებში ლიბიის ვალუტა. ფუნტი იყოფოდა 100 ქირშად და 1000 მილიემესად.

## ისტორია 
როდესაც ლიბია წარმოადგენდა ოსმალეთის იმპერიის ნაწილს ის იყენებდა იმპერიის ვალუტას ქირიშს და 1844 წლამდე ადგილობრივ მონეტებსაც უშვებდა. 1911 წელს როდესაც ქვეყანა იტალიამ დაიპყრო, ბრუნვაში შევიდა იტალიური ლირა. 1943 წელს ლიბია გაყო საფრანგეთის და ინგლისის სამანდატო ტერიტორიებად. ამ დროს საფრანგეთის მანდატში გამოიყენებოდა ალჟირული ფრანკი ხოლო ბრიტანულ მანდატში ტრიპოლის ლირა.

1951 წელს ბრუნვაში შევიდა ფუნტი. 1 ფუნტი უდრიდა 480 ლირას და 980 ფრანკს. ლიბიის 1969 წლის რევოლუციის შემდეგ 1971 წელს ფუნტი ჩაანაცვლა დინარმა.

## მონეტები 
მონეტები გამოუშვეს 1952 წელს. 1, 2, 5 მილიმეს და 1, 2 პიასტრის ნომინალებით. 1965 წელს მონეტების მეორე სერია 1, 5, 10, 20, 50 და 100 მილიმეს კუპიურებით. ეს მონეტები ბრუნვას 1975 წლამდე აგრძელებდნენ რადგან 1971 წლის შემდეგ ახალი მონეტები არ გამოშვებულა.

## ქაღალდის ფული 
1951 წელს გამოუშვეს 5, 10 პიასტრი და ¼, ½, 1, 5, 10 ფუნტის ქაღალდის კუპიურები. 1959 წელს ახალ სერიაში ლიბიის ცენტრალურმა ბანკმა გამოუშვა მხოლოდ ½, 1, 5, და 10 ფუნტის ნომინალის კუპიურები. 1963 წელს იგივე კუპიურების კიდევ ერთი სერია გამოვიდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
კატეგორია:ლიბიის ეკონომიკა
კატეგორია:ლიბიის ისტორია
ძეგვის წმინდა თევდორეს ეკლესია

**ძეგვის წმინდა თევდორეს ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 3 კილომეტრზე. სტილისტური ნიშნებით X საუკუნით თარიღდება.

ეკლესია დარბაზულია (5 X 3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, კონსტრუქციულ ადგილებში (სატრიუმფო თაღი) გამოყენებულია თლილი ქვა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია, ხოლო მის ჩრდილოეთით ერთი ვიწრო ნიში. სარკმლის ქვეშ, კედელთან დგას კარგად გათლილი მოყვითალო ქვის სატრაპეზო, რომლის ზედაპირზე და გვერდებზე ფოსოებია ამოკვეთილი სამხრეთ ფასადზე, კარის დასავლეთით, ოდნავ ზემოთ ამოკვეთილია ტოლმკლავა ჯვრით შევსებული მედალიონი. ეკლესიას მარტივი, თაროსებრი ლავგარდანი ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
მანუელ II

საკუთარი სახელი **მანუელ II**  შეიძლება აღნიშნავდეს 

* მანუელ II – ტრაპიზონის იმპერატორი 
* მანუელ II – ბიზანტიის იმპერატორი 
* მანუელ II – პორტუგალიის იმპერატორი 
* მანუელ II – კონსტანტინოპოლის პატრიარქი
ალ-მამუნი

**აბულ-აბას აბდ ალ-ლაჰ ალ-მამუნი** (დ. 15 სექტემბერი, 786  — გ. 9 აგვისტო, 833) —  აბასიანთა დინასტიის ხალიფა 813–833 წლებში. ჰარუნ არ-რაშიდის ძე. 809–813 წლებში იყო ხორასნის გამგებელი. ეყრდნობოდა ირანის ფეოდალებს. აწარმოებდა ომებს ბიზანტიის წინააღმდეგ. დიდ ყურადღებას აქცევდა მეცნიერების განვითარებასა და მთარგმნელობით მუშაობას. ამ საქმიანობის ცენტრი იყო ბაღდადში მის მიერ დაარსებული „სიბრძნის სახლი.“ მის დროს სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადდა მუთაზილობა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად მთვარის ერთ-ერთ კრატერს ეწოდა ალმანონი.

## იხილეთ აგრეთვე
*მუთაზილიტები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 786
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 833
კატეგორია:IX საუკუნის ხალიფები
ძეგვის სამების მცირე ეკლესია

**ძეგვის სამების მცირე ეკლესია** —— ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 5-6 კილომეტრზე, ტყით დაფარულ მაღალი მთის წვერზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 4,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ტლანქად დამუშავებული ქვის კვადრებით. შიგნიდან და გარედან არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ღრმა აფსიდში ფართო თაღოვანი სარკმელია, რომლის მარჯვნივ ოთხკუთხა, ხოლო მარცხნივ ნახევარწრიული ნიშია. ერთი თაღოვანი სარკმელი ეკლესიის დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილშია, ერთი ოთხკუთხა - კარის თავზე. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით. შენობა შიგნიდან შელესილია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მანუელ II პალეოლოგოსი

**მანუელ II პალეოლოგოსი** (დ. 27 ივნისი, 1350 — გ. 21 ივლისი, 1425, კონსტანტინოპოლი) — ბიზანტიის იმპერატორი 1391–1425 წლებში.  მის დროს ბიზანტიის მნიშვნელოვანი ნაწილი ხელთ ეპყრათ თურქებს. ფაქტობრივად ბაიაზიდ I-ის ვასალი იყო. დასახმარებლად ჯვაროსნებს მოუხმო, მაგრამ 1396 წლის 25 სექტემბერს ნიკოპოლისთან თურქებმა ჯვაროსნები დაამარცხეს. მანუელ II-მ 1399-1403 წლებში დასახმარებლად მოიარა იტალია, საფრანგეთი და ინგლისი. როდესაც 1402 წელს ანკარასთან თემურლენგმა თურქები გაანადგურა, ამით ისარგებლა მანუელ II-მ და 1403 წელს თესალონიკე დაიბრუნა. 1424 წელს კვლავ იკისრა თურქებისათვის ხარკის გადახდა. 1425 წელს ტახტიდან გადადგა და ბერად აღიკვეცა მათეს სახელით. მანუელ II მხარს უჭერდა ჰუმანისტურ მოძრაობას, ცნობილი იყო აგრეთვე როგორც მწერალი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1350
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1425
კატეგორია:XIV საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:XV საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ძეგვის სამების დიდი ეკლესია

**ძეგვის სამების დიდი ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (12,2 X 6,5 მ), აგებულია კარგად გათლილი, მოყვითალო-მოყავისფრო ქვიშაქვის კვადრებით. შესასვლელი ორი აქვს - სამხრეთით (ამოშენებულია) და დასავლეთით. დასავლეთის შესასვლელი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან არქიტრავითაა გადახურული. აღმოსავლეთით ფართო მხრებითა და მათზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი სატრიუმფო თაღით გამოყოფილი ღრმა საკურთხეველია. თაღის ქუსლებთან რთულპროფილიანი (ორ ვიწრო თაროს შორის მოქცეული შეზნექილი სიბრტყე) კაპიტელებია. მათი ქვედა ნაწილი წინიდან გლუვია, ხოლო აფსიდის გვერდებზე მათ პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. მის ჩრდილოეთით ერთი თაღოვანი ნიშია, ხოლო სამხრეთით - ორი. საკურთხეველში სწორკუთხა სატრაპეზო ქვა დგას. საკურთხევლის ბაქანი წინწამოწეულია, შუაში არდაბაგი აქვს. ეკლესიის დარბაზის გრძივ კედლებზე აფსიდის მხრებთან თითო კვადრატული არაღრმა სახატე ნიშია. სახატე ნიშებს რელიეფური კიდეები და თაღოვანი მოჩარჩოება აქვთ. ჩრდილოეთ კედელზე თაღოვან არეში გამოსახულია რელიეფური თვალი, ხოლო სამხრეთ კედელზე რელიეფური ჯვარი. დასავლეთ და გრძივ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია კამარით, რომელსაც შუაში გრძივ კედლებში ჩამაგრებული შეკიდული საბჯენი თაღი აქვს. ერთი თაღი დასავლეთის კედელთანაა. დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკეა, რომელზეც ხის კიბით ადიოდნენ.

ფასადები თლილი ქვითაა მოპირკეთებული. სარკმლებს ლილვებიანი თაღოვანი საპირეები აქეს. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის მარცხნივ შვიდსტრიქონიანი მხედრული წარწერაა, რომელშიც მოხსენიებულია კათალიკოსი ნიკოლოზ ამილახვარი, რომლის თაოსნობითაცაა აგებული ძეგვის სამების ეკლესია. ფასადები დასრულებულია მაღალი ლავგარდნით, რომელიც შედგენილია თაროსა და ლილვს შორის მოქცეული შეზნექილი სიბრტყისგან. დასავლეთ ფრონტონზე შემორჩენილია აგურით ნაგები გვიანდელი ხანის პატარა სამრეკლოს ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
I Got Rhythm

„**I Got Rhythm**“ — ჯორჯ გერშვინის ოცდაათიანი წლების მსოფლიო ჰიტი. 
ლირიკის ავტორია აირა გერშვინი.  კომპოზიცია პირველად დაიბეჭდა 1930 წელს და დღემდე ერთ-ერთი ყველაზე არანჟირებადი ჯაზის სტანდარტია. მისი ქავერი მრავალმა მუსიკოსმა შექმნა, მათ შორისაა: ოსკარ პიტერსონი, 
ელა ფიცჯერალდი და ბარბრა სტრეიზანდი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯაზის სტანდარტები
კრაპ-მაზეგნი

**კრაპ-მაზეგნი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ფლიმსის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს, გრაუბიუნდენის კანტონში. მწვერვალის სიახლოვეს განთავსებულია საბაგირო გზის სადგური.

## რესურსები ინტერნეტში
* Crap Masegn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მანღითები

**მანღითები** — ბუხარის ხანთა დინასტია 1753-1920 წლებში. რომელმაც შეცვალა აშთარხანიდების დინასტია. პირველი ემირი იყო მუჰამად რაჰიმი (1753-1758 წწ.), ემირ მუზაფარის (1860-1885 წწ.) დროს, 1868 და 1873 წლების ხელშეკრულებებით, ბუხარის სახანომ სცნო რუსეთის პროტექტორატი. მანღითების დინასტია დაემხო 1920 წელს, როდესაც გამოცხადდა ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიები
კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
პონჩონე-როსო

**პონჩონე-როსო** (o) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ტიჩინოს კანტონში. აღმართულია ქედზე, რომელიც ერთმანეთისგან ჰყოფს ვერცასკისა და ლევანტინის ხეობებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Poncinone Rosso on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბიუციშტოკი

**ბიუციშტოკი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, გლარუსისა და სანქტ-გალენის კანტონების საზღვარზე. უახლოესი დასახლებაა სამხრეთით მდებარე ენგის მუნიციპალიტეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bützistock on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
შპიცმაილენი

**შპიცმაილენი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსისა და სანქტ-გალენის კანტონების საზღვარზე. აღმართულია შილსტალისა და ზერნფტალის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Spitzmeilen on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მონ-რუჟი

**მონ-რუჟი** (e) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, ნენდაზისა და ერემანსის მუნიციპალიტეტების სამხრეთით. აღმართულია როზაბლანშის მთის ჩრდილოეთით მდებარე ქედზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mont Rouge on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Nil Recurring

***Nil Recurring*** — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს EP. გამოიცა 2007 წლის 17 სექტემბერს. მასში შეტანილია ალბომზე *Fear of a Blank Planet* მუშაობის დროს ჩაწერილი სიმღერები.

## სიმღერების სია
## ჩარტები 
## სქოლიო 
კატეგორია:Porcupine Tree-ს EP-ები
კატეგორია:2007 წლის EP-ები
კატეგორია:Transmission-ის EP-ები
ჰავაი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ჰავაი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჰავაი — შტატი აშშ-ში
* ჰავაი — ვულკანური კუნძული ჰავაის არქიპელაგში
* ჰავაის სამეფო  (1795–1898)
მანდა

**მანდა** შეიძლება იყოს:

*მანდა (კუნძული) — კუნძული კენიაში
*მანდა (ენა) — დრავიდული ენა
*მანდა (გვინეა) — ქალაქი გვინეაში
*მანდა (ტანზანია) — ეთნიკური ჯგუფი ტანზანიაში
დან-დიუ-სალანტენი

**დან-დიუ-სალანტენი** () — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 482 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dent du Salantin on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ადირი (ლიბია)

**ადირი** () —  ქალაქი ლიბიაში, ვადი-ეშ-შატის რაიონის მთავარი ქალაქი. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4,611 ადამიანი. უახლოესი აეროპორტი მდებარეობს ქალაქ ბრაქიში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ტრიპოლიტანიური ლირა

მინი|5 ერთეულიანი ტრიპოლის ლირა
**ლირა** — 1943-1951 წლებში ბრიტანეთის მიერ ოკუპირებული ლიბიის ტერიტორიის (მოგვიანებით ბრიტანეთის მანდატი) ფულის ერთეული. მას უშვებდა ტრიპოლიტანიის სამხედრო ხელმძღვანელობა და მიმოქცევაში იტალიურ ლირასთან ერთად იყო. ტრიპოლის და იტალიური ლირები 1951 წელს ჩაანაცვლა ლიბიურმა ფუნტმა შემდეგი კურსით 1 ფუნტი = 480 ლირა.

## ქაღალდის ბანკნოტები 
ამ ფულის ერთეულს აქ ჰქონდა მონეტები, ხოლო ქაღალდის ფულის ერთეული გამოდიოდა შემდეგი ნომინალებით: 1, 2, 5, 10, 50, 100, 500 და 1000 ლირა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფულის ერთეულები
კატეგორია:ლიბიის ეკონომიკა
კატეგორია:ლიბიის ისტორია
ვაზინი

**ვაზინი** () — ქალაქი დასავლეთ ლიბიაში, ტრიპოლიტანიაში, ნალუთის რაიონში. ქალაქ ტრიპოლიდან მდებარეობს 360 კილომერტში. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 8 541 ადამიანი. 2011 წლის 21 აპრილს ვაზინის ტერიტორიაზე გაიმართა ბრძოლა კადაფის მომხრეებსა და ოპოზიციას შორის. ქალაქი დაიპყრეს აჯანყებულებმა, ხოლო მუამარ კადაფის რეჟიმის მომხრეებმა გაქცევა მოახერხეს ტუნისში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიბიის ქალაქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
ქასრ-აბუ-ჰადი

**ქასრ-აბუ-ჰადი** () — სოფელი ლიბიაში, სურთის რაიონში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ქალაქ სურთიდან სამხრეთით 20 კილომეტრში. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4,890 ადამიანი. სოფლიდან 2 კილომეტრში მდებარეობს ღარდაბიის აეროპორტი. ქასრ-აბუ-ჰადიში დაიბადა ლიბიელი რევოლუციონერი და პოლიტიკოსი მუამარ კადაფი (1942-2011).

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის დასახლებული პუნქტები
თავისუფლების კლუბი

**თავისუფლების კლუბი** — არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი, რომელიც 2010 წელს დაარსდა საზოგადოებისათვის კონსერვატიული და ლიბერტარიანული იდეების გაცნობისა და განათლების დონის ამაღლების მიზნით. კლუბის მთავარი ფასეულობებია ეკონომიკური და პოლიტიკური თავისუფლება. 

## საქმიანობა 
ორგანიზაციის საქმიანობა საგანმანათლებლო სფეროთი შემოფარგლება და გულისხმობს ისეთი პროექტების განხორციელებას, როგორიცაა:

* საჯარო ლექციების მოწყობა; 
* დებატებისა და დისკუსიების გამრთვა;
* ბანაკების ორგანიზება;
* საზოგადოებაში ინფორმაციულობის დონის ამაღლება;
* ლიტერატურის თარგმნა და გავრცელება;
* სოციალურ-ეკონომიკურ პროექტებზე მუშაობა.

## განხორციელებული პროეტები 
კლუბმა უკვე მოაწყო 10-ზე მეტი საჯარო ლექცია, რომელთაც უძღვებოდნენ საქართველოსა და მსოფლიოში ცნობილი ლექტორები, წარმატებული მოაზროვნეები. ასევე 2012 წლის 11-17 თებერვალს თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტის მხარდაჭერით ჩაატარა პირველი თავისუფლების ბანაკი, სადაც მონაწილეობა მიიღო 80-მდე დაინტერესებულმა სტუდენტმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*"თავისუფლების კლუბის" საიტი 
*"თავისუფლების კლუბის" ბლოგი
*"თავისუფლების კლუბის" გვერდი facebook-ზე
პირველი მაკედონური ომი

მინი|ხმელთაშუა ზღვის რეგიონი ძვ. წ. 218 წელს
**პირველი მაკედონური ომი** — ომი მაკედონიასა და რომის იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 215-205 წლებში. მაკედონიის მეფემ ფილიპე V-მ რომის წინააღმდეგ კავშირი შეკრა კართაგენთან, სცადა ილირიის დაპყრობა და მცირე აზიაში საკუთთარი სამფლობელოების გაფართოება. ამ დროს რომაელთა მთავარი ძალები ჰანიბალს ებრძოდა იტალიაში, მაკედონელებმა ვერ ისარგებლეს ამით და გაუბედავად მოქმედებდნენ. პირველ მაკედონურ ომს ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე მნიშვნელოვანი ტერიტორიული ცვლილებები არ მოჰყოლია, თუმცა რომმა მაინც შეძლო თავისი გავლენის გავრცელება საბერძნეთში. ფილიპე V-მ ძვ. წ. 205 წელს დადო ზავი რომთან და ბრძოლა განაგრძო როდოსის, პერგამონისა და კარიის წინააღმდეგ.

## იხილეთ აგრეთვე
*პუნიკური ომები
*მაკედონური ომები
*მეორე მაკედონური ომი
*მესამე მაკედონური ომი
*მეოთხე მაკედონური ომი

## ლიტერატურა
კატეგორია:მაკედონური ომები
მანუელ I კომნენოსი

250px|მინიატიურა|მანუელ კომნენოსი
**მანუელ I კომნენოსი** (დ. 1118, კონსტანტინოპოლი — გ. 24 სექტემბერი, 1180, იქვე) — ბიზანტიის იმპერატორი 1143–1180 წლებში. ეყრდნობოდა წვრილ და საშუალო პროვინციულ ფეოდალებსა და ქალაქებს. ხელს უწყობდა ფეოდალური მიწათმფლობელობის განმტკიცებას. 1158 წელს ეკლესიებსა და მონასტრებს აუკრძალა სამფლობელოების გაფართოება. იმპერია გაათავისუფლა მოზღვავებული ვენეციელი ვაჭრებისაგან. მანუელ I ცდილობდა ბიზანტიის ბატონობის აღდგენას იტალიასა და ეგვიპტეში, მაგრამ ვერ შეძლო. აიძულა უნგრეთი (1164 წ.) და სერბია (1172 წ.) ეცნოთ ბიზანტიის სუვერენიტეტი. 1176 წლის 17 სექტემბერს მირიოკეფალონთან (მცირე აზია) დაამრცხეს სელჩუკებმა და იძულებული გახდა მათთვის  დორილეონის და სუბლეონის ციხესიმაგრეები დაეთმო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1118
კატეგორია:გარდაცვლილი 24  სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1180
კატეგორია:კომნენოსები
კატეგორია:XII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
აირა გერშვინი

**აირა გერშვინი** (, ნამდვილი სახელი Israel Gershovitz — ისრაელ გერშოვიცი; დ. 6 დეკემბერი, 1896, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 17 აგვისტო, 1983, ბევერლი-ჰილზი, კალიფორნია, აშშ) — ებრაული წარმოშობის ამერიკელი პოეტი, რომელიც წერდა ლირიკას თავისი უმცროსი ძმის - ჯორჯ გერშვინის კომპოზიციებისთვის. ბევრი მათგანი ბროდვეის წარმოდგენების შეუცვლელი ლაიტმოტივი იყო წლების განმავლობაში. გერშვინი მრავალი სიმღერის თანაავტორია, მათ შორის ყველაზე ცნობილი ჯაზის სტანდარტების: „I Got Rhythm“, „Embraceable You“, „The Man I Love“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* გერშვინის ფანსაიტი
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
მეორე მაკედონური ომი

მინი|რეგიონის დაახლოებითი რუკა, მეორე მაკედონური ომის დროს.
**მეორე მაკედონური ომი** — ომი მაკედონიასა და რომის იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 200-197 წლებში. 

მეორე პუნიკურ ომში (ძვ. წ. 218-201 წწ.) კართაგენზე გამარჯვებამ რომს საშუალება მისცა აქტიურად ემოქმედა ბალკანეთში. მან დაიწყო მეორე მაკედონური ომი. მაკედონია ეკონომიკურად დასუსტებული იყო, ქვეყნის შიგნით ძლიერდებოდა ოპოზიცია მეფის წინააღმდეგ, არც რომთან ომი იყო პოპულარული. ფილიპე V-მ სცადა ზავი დაედო რომთან, მაგრამ უშედეგოდ. მაკედონელები ძვ. წ. 197 წელს კინოსკეფალესთან სასტიკად დამარცხდნენ. მაკედონიამ დაკარგა ყველა სამფლობელო, იძულებული გახდა მთელი ფლოტი (6 გემის გარდა) რომისთვის გადაეცა, აგრეთვე ეკისრა  ვალდებულება, რომ ჯარს 5 ათას კაცამდე შეამცირებდა და რომის მოკავშირეებს თავს არ დაესხმოდა. საბერძნეთი „თავისუფალ“ ქვეყანად გამოცხადდა, არსებითად კი რომის გავლენის ქვეშ მოექცა. 

## იხილეთ აგრეთვე
*პუნიკური ომები
*მაკედონური ომები
*პირველი მაკედონური ომი
*მესამე მაკედონური ომი
*მეოთხე მაკედონური ომი

## ლიტერატურა
კატეგორია:მაკედონური ომები
კეხიჯვრის ეკლესია

მინი|კეხიჯვრის ეკლესია
**კეხიჯვრის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წეროვანში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, მაღალი ქედის ფერდზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება VIII საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (9,04 X 8,11 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით, კონსტრუქციულ ადგილებში თლილი ქვაა გამოყენებული, ხოლო დეკორატიული მიზნით - ღია-მომწვანო ფერის ტუფი. ეკლესიის აფსიდი ნალისებრია. სატრიუმფო თაღი სადა, მარტივპროფილიან იმპოსტებს ეყრდნობა. აფსიდში მაღალი და განიერი სარკმელია. ასეთივე სარკმლებია ჩრდილოთისა და სამხრეთის კედლებში. ეკლესიაზე ჩრდილოეთით და სამხრეთით მიშენებულია სწორკუთხა სათავსები. ჩრდილოეთის რომელშიც შესვლაც ეკლესიის დარბაზიდან შეიძლება, მოკლეა. სამხრეთს კი ეკლესიას მთელ სიგრძეზე გასდევს. აღმოსავლეთის ფასადის სარკმელი მორთულია თაღოვანი სათაურით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
შპილგერტე

**შპილგერტე** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში, ცვაიზიმენის მუნიციპალიტეტის აღმოსავლეთით. აღმართულია დიმტიგენისა და ზიმენტალის ხეობებს შორის, ალბრისტჰორნის მთიდან რამდენიმე კილომეტრით ჩრდილოეთით. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Spillgerte on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Eluveitie

**Eluveitie** (იკითხება, როგორც **ელვეიტი**) — შვეიცარიული ფოლკ მეტალ ჯგუფი, ციურიხის კანტონის ქალაქ ვინტერთურიდან. იგი დააარსა კრიგელ გლანცმანმა 2002 წელს და პირველი მინიალბომი, Vên, 2003 წელს გამოვიდა. Vên გლანცმანის მხოლოდ სტუდიური პროექტი იყო, მაგრამ მისმა წარმატებამ ამ ჯგუფის სრულად ჩამოყალიბება განაპირობა, რომელიც ახლა თავს „ფოლკ მეტალის ახალ ტალღას“ უწოდებს. ჯგუფმა 2006 წელს პირველი სრული ალბომი, Spirit, გამოსცა. 2007 წელს ელვეიტიმ ხელშეკრულება Nuclear Blast–თან გააფორმა და მათი პირველი ერთობლივი შედეგი, Slania, 2008 წლის თებერვალს გამოვიდა. ალბომმა შვეიცარიულ ჩარტებში 35–ე ადგილს მიაღწია, ხოლო გერმანულ ჩარტებში 72–ე ადგილს.

ელვეიტის ორი რამ გამოარჩევს: ტრადიციული ინსტრუმენტების შესანიშნავად ფლობა და მათი ტექსტები, რაც ხშირად, უკვე მივიწყებულ, გალურ ენაზეა. ჯგუფის სახელწოდება მოდის მანტუაში აღმოჩენილი წარწერიდან (მიახ. 300 ძვ. წ.). – ეტრუსკული ასოებით დაწერილი სიტყვა „ელვეიტი“ განიმარტება, როგორც კელტური „ჰელვეტელის“ ერთ–ერთი ფორმა, რაც მანტუაში მცხოვრებ ჰელვეტური წარმოშობის ადამიანს უნდა აღნიშნავდეს.

## მახასიათებლები 
ელვეიტი ახდენს ტრადიციული კელტური ხალხური მელოდიებისა და გეტებორგის სტილის მელოდიური დეზ მეტალის შერევას. ჯგუფი იყენებს ისეთ ტრადიციულ ხალხურ ინსტრუმენტებს, როგორებიცაა ვიოლინო, სალამური, ფლეიტა, გუდასტვირი და ზანფონი. მათ სიმღერებში არსებული ტრადიციული ხალხური მელოდიები აღებულია სხვადასხვა წყაროებიდან, მაგალითად ტრადიციული ირლანდიური რილებიდან. მათი ტექსტების ერთი ნაწილი ინგლისურადაა, ხოლო მეორე ნაწილი არქაულ გალურ ენაზეა. 2009 წელს გამოშვებულ ალბომში „Evocation I - The Arcane Dominion“, პირველის გარდა, ყველა სიმღერა გალურადაა. ელვეიტის ტექსტები ეფუძნება ამ ენაზე დაწერილ ლოცვებსა და ღმერთებისა და სულების გამოხმობებს.

## წევრები 
### ამჟამინდელი წევრები 
*ხრიგელ გლანცმანი – ვოკალი, მანდოლა, სალამური, გუდასტვირი, აკუსტიკური გიტარა, ბოურანი (2002–დღემდე)
*მერი ტადიჩი – ვიოლინო, ვოკალი (2003–დღემდე)
*მერლინ სუტერი – დასარტყმელი საკრავები (2004–დღემდე)
*რაფაელ ზალცმანი - სოლო–გიტარა (2012–დღემდე)
*ივო ჰენცი – რითმ–გიტარა (2004–დღემდე)
*ანა მერფი – ზანფონი, ვოკალი (2006–დღემდე)
*ქეი ბრემი – ბას–გიტარა (2008–დღემდე)
*პატრიკ კისტლერი – გუდასტვირი, სალამური (2008–დღემდე)

## დისკოგრაფია
**Spirit* (2006)
**Slania* (2008)
**Evocation I: The Arcane Dominion* (2009)
**Everything Remains (As It Never Was)* (2010)
**Helvetios* (2012)
**Origins* (2014)
**Evocation II: Pantheon* (2017)
**Ategnatos* (2019)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*ოფიციალური MySpace გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:ფოლკ მეტალ ჯგუფები
კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:შვეიცარიული მძიმე მეტალ ჯგუფები
დორა მაარი კატასთან ერთად

**Dora Maar au Chat** (დორა მაარი კატასთან ერთად) — პაბლო პიკასოს 1941 წლის ტილო, რომელზეც გამოსახულია ხის სკამზე მჯდარი დორა მაარი — ფრანგი ფოტოგრაფი და პოეტი, პიკასოს მუზა. 

მაარის მარჯვენა ბეჭთან არის პატარა შავი კატა, რომელიც მისკენ მიემართება. ეს ნახატი ყველაზე ძვირადღირებული ფერწერული ტილოების სიაშია, მის შემდეგ, რაც 2006 წელს სოთბის აუქციონზე საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა და ბიზნესმენმა — ბიძინა ივანიშვილმა ის 95,2 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა.

## სქოლიო 
კატეგორია:პაბლო პიკასოს ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1941 წლის ნახატები
მატიიშ-ჰორნი

**მატიიშ-ჰორნი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს ლანგვისის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია პრეტიგაუს ხეობასა და პლესურის რაიონს შორის მდებარე ქედზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mattjisch Horn on Hikr
* Mattjisch Horn on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მაკედონური ომები

**მაკედონური ომები** — ომების სერია მაკედონიასა და რომის რესპუბლიკას შორის საბერძნეთსა და ელინისტურ სახელმწიფოებში ბატონობისათვის. ომები მიმდინარეობდა ძვ. წ. III-II საუკუნეებში. პუნიკური ომებისა და მაკედონური ომების შედეგად რომმა გაავრცელა თავისი ჰეგემონია მთელ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. 

## პირველი მაკედონური ომი
პირველი მაკედონური ომი მიმდინარეობდა ძვ. წ. 215-205 წლებში. მაკედონიის მეფემ ფილიპე V-მ რომის წინააღმდეგ კავშირი შეკრა ჰანიბალთან, სცადა ილირიის დაპყრობა და მცირე აზიაში საკუთთარი სამფლობელოების გაფართოება. პირველ მაკედონურ ომს ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე მნიშვნელოვანი ტერიტორიული ცვლილებები არ მოჰყოლია. ფილიპე V-მ ძვ. წ. 205 წელს დადო ზავი რომთან და ბრძოლა განაგრძო როდოსის, პერგამონისა და კარიის წინააღმდეგ.

## მეორე მაკედონური ომი
მეორე მაკედონური ომი დაიწყო ძვ. წ. 200 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 197 წელს. ეკონომიკურად და შინაპოლიტიკურად დასუსტებულმა მაკედონიამ წინააღმდეგობა ვერ გაუწია რომს და ძვ. წ. 197 წელს კინოსკეფალესთან სასტიკად დამარცხდნენ. მაკედონიამ დაკარგა ყველა სამფლობელო

## მესამე მაკედონური ომი
მესამე მაკედონური ომი გრძელდებოდა ძვ. წ. 171-168 წლებში, რომელიც თავდაპირველად მაკედონელების წარმატებებით მიმდინარეობდა, მაგრამ ბოლოს, 168 წელს პიდნასთან რომაელებმა მაკედონელები გაანადგურეს.

## მეოთხე მაკედონური ომი
მეოთხე მაკედონური ომი დაიწყო ძვ. წ. 150 წელს და მიმდინარეობდა 148 წლამდე. მაკედონური ომები დასრულდა საბერძნეთის დამოუკიდებლობის სრული დაკარგვით.

## ლიტერატურა
*
დან-დე-ნანდა

**დან-დე-ნანდა** ( *ნანდას კბილი*) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ნანდას მუნიციპალიტეტს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 463 მეტრი. მწვერვალზე მოხვედრა ადვილადაა შესაძლებელი საბაგირო გზით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dent de Nendaz on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფალკნისი

**ფალკნისი** () — მთა ალპებში, რეტიკონის ქედზე. მდებარეობს შვეიცარია–ლიხტენშტაინის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 562 მეტრი.

უახლოესი დასახლებაა ბალცერსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Falknis on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:ლიხტენშტაინის გეოგრაფია
მიურჩენშტოკი

**მიურჩენშტოკი** (Mürtschenstock) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსის კანტონში; გადაჰყურებს ვალენზეეს ტბას. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესია რუხენი, ზღვის დონიდან 2 441 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mürtschenstock on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გლეგჰორნი

**გლეგჰორნი** () — მთა რეტიკონის ქედზე, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს მაიენფელდის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია ფალკნისის მთის გვერდით, სამხრეთიდან, ლიხტენშტაინის საზღვართან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Glegghorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
აგურის საყდარი

**აგურის საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგურამოში. მდებარეობს ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმის სამხრეთით 3-4 კილომეტრზე, ხშირტყიან მთის ფერდობზე. აგურის საყდარი შედგება ორი ნაგებობისაგან: მცირე დარბაზული ეკლესიისა და მასზე ჩრდილოეთიდან მიშენებული სამეკლესიანი ბაზილიკისაგან.

ეკლესია დარბაზულია (5,6 X 3,6 მ) მიეკუთვნება ადრინდელ ფეოდალურ ხანას. ნაგებია ქვიშაქვით, თაღები ნატეხი ქვითაა ამოყვანილი, ზოგან (სატრიუმფო თაღი) კვადრატული აგურიცაა ჩართული. ფასადები მოპირკეთებულია კარგად შერჩეული, მოზრდილი რუხი, ღვინისფერი და მოყვითალო ჟანგმოკიდებული ქვებით. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი დასავლეთიდანაა. საკურთხეველი დარბაზისაგან ნახევარწრიული აფსიდის მხრებით და ბემითაა გამოყოფილი. სატრიუმფო თაღი გადაყვანილია აფსიდის მხრებზე. მას ქუსლის დონეზე თაროსებრი იმპოსტები ჰქონია. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. ეკლესიის დასავლეთ და გრძივ კედლებზე ერთსაფეხურიანი თაღოვანი შეღრმავებებია. ჩრდილოეთ კედლის თაღში სამეკლესიან ბაზილიკაში გასასვლელი კარია გაჭრილი. კედლებზე აქა-იქ შემორჩენილია შელესილობა. ეკლესიას შემორჩენილი აქვს თაღების მწკრივით დამუშავებული ქვის ლავგარდნის ფრაგმენტები.

სამეკლესიანი ბაზილიკა (12 X 10,7 მ) IX-X საუკუნეებით თარიღდება. ნაგებია აგურით. შუა ეკლესიის გვერდი, ეკლესიებთან შედარებით, ფართო და მაღალია. არქიტრავით გადახურული ფართო შესასვლელი სამხრეთითაა. აღმოსავლეთით ფართო მხრებით გამოყოფილი ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სატრიუმფო თაღის ქუსლებთან გამოშვერილი აგური ომპოსტის დანიშნულებას ასრულებს. დარბაზის სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია, ჩრდილოეთ კედლებში კი სამკვეთლოში გასასვლელი, შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი კარია.

ჩრდილოეთ ეკლესია განივი კედლით გაყოფილია ორ არათანაბარ სწორკუთხა სათავსოდ. აღმოსავლეთის, უფრო მოკლე სათავსი სამკვეთლოა. სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელია, სამხრეთ კედელში - ცრუთაღიანი ღრმა ნიში, ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივ სხვა შენობის კედლის ნიში ჩანს.

სამხრეთ ეკლესიას აღმოსავლეთით მხრებით გამოყოფილი ნალისებრი აფსიდი აქვს. აგურის წყობით გამოყვანილი სატრიუმფო თაღი უშუალოდ აფსიდის მხრებს ებჯინება. დარბაზის ჩრდილოეთ კედლის მთელ სიგრძეზე შემორჩენილია კამარის ქუსლი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
Scania

**Scania AB** — შვედური მანქანათმშენებელი კომპანია. ჩამოყალიბდა ორი კომპანიის „Scania“ და „Vabis“ შერწყმის შედეგად 1911 წელს და ფუნქციონირებდა 1929 წლამდე. 1968 წლიდან კი ისევ განაგრძო მანქანათმშენებლობა, თუმცა მხოლოდ „Scania“-ს სახელით. დღეისათვის აღნიშნული კომპანია აწარმოებს სატვირთო ავტომობილებსა და ავტობუსებს, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობს მთელ მსოფლიოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Scania Group's photostream
* The Scania Museum – Marcus Wallenberg Hall 

## სქოლიო
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:შვედეთის კომპანიები
კატეგორია:სატვირთო მანქანების მწარმოებლები
კატეგორია:ავტობუსების მწარმოებლები
კატეგორია:1891 წელს დაარსებული კომპანიები
სენ-ლუი

**სენ-ლუი** () შეიძლება იყოს:

*სენ-ლუი (სენეგალი) — ქალაქი სენეგალში
*სენ-ლუის რეგიონი — რეგიონი სენეგალში
*სენ-ლუი (კუნძული) — კუნძული მდ. სენაზე, პარიზის ცენტრში
საგურამოს ეკლესია

**საგურამოს ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საგურამოში. დგას მცხეთა - საგურამოს გზის მარჯვენა მხარეს. აგებულია გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში.

ეკლესია დარბაზულია (4,8 X 3,9 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. სარკმლის ჩრდილოეთით პატარა ნიშია. აფსიდის მხრებზე გადაყვანილია სატრიუმფო თაღი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* საგურამოს ეკლესია 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლიბიელების უცხოური ბანკი

**ლიბიელი არაბების უცხოური ბანკი** — 1972 წელს ტრიპოლიში დაარსებული ლიბიის პირველი ოფშორული ბანკი, რომელსაც საერთაშორისო ოპერაციების განხორციელებით უფლება ჰქონდა. ბანკის 100%-ის მფლობელია ლიბიის ცენტრალური ბანკი. ბანკი ფლობს ბრიტანეთის არაბების კომერციული ბანკის 83.6%-ს.

## ოპერაციები 
ბანკი ახორციელებს საერთაშორიზსო ვაჭრობაში მომსახურების ფართო სერვისს. ბანკი აფინანსებს როგორც მთავრობებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებს ასევე კერძო სექტორსაც. საერთაშორისო ბაზარზე ის ახორციელებს ვაჭრობის დაზღვევა, აკრედიტივების გაცემას და საერთაშორისო ვაჭრობის ხელშეწყობას. 2007 წელს ჟურნალმა *African Business* მას მიანიჭა აფრიკის მასშტაბით სიდიდით მეათე ბანკის, ხოლო ჩრდილოეთ აფრიკაში მეოთხეს სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Libya: Country Analysis Brief*
* *Libyan Arab Jamahiriya: Economic Report*
* Libya

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიბიის ბანკები