open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1979

## მოვლენები 
* 28 ოქტომბერი: პირველად აღინიშნა „თბილისობის“ დღესასწაული.
* 30 ნოემბერი: ბრიტანეთში გამოიცა პინკ ფლოიდის კონცეპტუალური ალბომი The Wall.
* 8 დეკემბერი: პინკ ფლოიდის ალბომი The Wall გამოიცა აშშ-შიც.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 5 იანვარი : კლიმენტი  წიტაიშვილი  — ქართველი ფეხბურთელი
* 8 იანვარი  : ადრიან მუტუ  — რუმინელი ფეხბურთელი
* 20 იანვარი  : ჯეისონ სმარტი — წამყვანი ამერიკელი პოლიტიკური კონსულტანტი, სტრატეგი და პოლიტიკური ტექნოლოგი.
* 27 იანვარი  : როზამუნდ პაიკი — ინგლისელი მსახიობი

### თებერვალი
* 7 თებერვალი  : ტავაკულ კარმანი — 2011 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში
* 9 თებერვალი  : ჯან ძიი — ჩინელი მსახიობი და მოდელი.
* 11 თებერვალი  : ხათუნა კალმახელიძე — საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრი 2009–2012 წლებში.
* 12 თებერვალი  : ჯესი სპენსერი — ავსტრალიელი მსახიობი და მუსიკოსი.
* 17 თებერვალი : ანდერს ბერინგ ბრეივიკი — ნორვეგიელი ტერორისტი
* 19 თებერვალი : იგორ მიტრესკი — ყოფილი მაკედონელი ფეხბურთელი

### მარტი
* 6 მარტი : ტიმ ჰოვარდი — ამერიკელი ფეხბურთელი.
* 7 მარტი  : დავით ნარმანია — თბილისის მერი (2014 –2017)
* 9 მარტი : ოსკარ აიზეკი — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი.
* 13 მარტი  : რევაზ ქემოკლიძე — ქართველი ფეხბურთელი
* 14 მარტი : ნიკოლა ანელკა — ფრანგი ფეხბურთელი
* 17 მარტი  : სამოა ჯო — ამერიკელი პროფესიონალი რესლერი
* 18 მარტი  : ადამ ლევინი — ამერიკელი მომღერალი
* 19 მარტი  : ემილ დიმიტრიევი — მაკედონელი პოლიტიკოსი

### აპრილი
### მაისი 
* 13 მაისი: თოლორდავა, კოტე — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი და ტელეწამყვანი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
*17 ოქტომბერი: კიმი რაიკონენი — ფორმულა 1-ის პილოტი

### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
* 30 იანვარი : ბაქრაძე, აკაკი — ქართველი მეან-გინეკოლოგი
### თებერვალი
* 5 თებერვალი : ასათიანი, გრამიტონ — ქართველი გინეკოლოგი
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 12 ივლისი: ბერიევი, გიორგი — ქართველი ავიაკონსტრუქტორი
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1966

### მოვლენები 
## იანვარი
* 11 იანვარი : გაიხსნა თბილისის მეტროპოლიტენი.
* ქალაქად გამოცხადდა ახმეტა, თეთრიწყარო და ამბროლაური, დაბად —ყაზბეგი, ფასანაური და ქედა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 11 იანვარი : ელენე ბოჭორიშვილი — კანადაში მცხოვრები რუსულენოვანი ქართველი მწერალი.
* 11 იანვარი : თენგიზ ვერულავა — ქართველი ექიმი, ჯანდაცვის ეკონომისტი, მწერალი.
* 13 იანვარი : პატრიკ დემპსი — ამერიკელი მსახიობი და ავტომრბოლელი.
* 14 იანვარი : მარკო ჰიეტალა — ფინელი ბას გიტარისტი, მომღერალი და კომპოზიტორი.
* 17 იანვარი : ლიუბჩო გეორგიევსკი — მაკედონიელი პოეტი და პოლიტიკოსი
* 24 იანვარი : ჟული დრეიფუსი — ფრანგი კინომსახიობი.

### თებერვალი
* 8 თებერვალი : ხრისტო სტოიჩკოვი — ბულგარელი ფეხბურთელი
* 9 თებერვალი : ბრუნო ბერნარი — ბელგიელი მწერალი
* 17 თებერვალი : კრისტიინა ოიულანდი — ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (2002–2005)
* 20 თებერვალი : სინდი კროუფორდი — ამერიკელი სუპერმოდელი
* 24 თებერვალი : მილენა სლავოვა — ბულგარელი როკ მომღერალი
* 25 თებერვალი : გიორგი ბარამია — ქართველი დიპლომატი
* 25 თებერვალი : ტეა ლეონი — ამერიკელი მსახიობი.
* 28 თებერვალი : პაულუ ფუტრე — ყოფილი პორტუგალიელი ფეხბურთელი.

### მარტი
* 1 მარტი : ნუცა ალექსი-მესხიშვილი — ქართველი კინორეჟისორი.
* 1 მარტი : ზაკ სნაიდერი — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.
* 11 მარტი : ილიას ზოუროსი — კალათბურთის ბერძენი პროფესიონალი მწვრთნელი

### აპრილი
* 2 აპრილი : ტედი შერინგემი — ინგლისელი ფეხბურთელი

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 7 ივლისი : არსენ ცუხიშვილი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე 
### აგვისტო 
* 7 აგვისტო : უეილსი, ჯიმი — ვიკიპედიის დამფუძნებელი, ვიკიმედიის ფონდის პრეზიდენტი
* 18 აგვისტო : ვლადიმერ გოგოლაძე — ქართველი სპორტული ტანმოვარჯიშე.

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 30 ოქტომბერი : ურუშაძე, ზაზა — ქართველი კინორეჟისორი

### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
* 14 იანვარი : კოროლიოვი, სერგეი — საბჭოთა მეცნიერი
### თებერვალი
### მარტი
* 5 მარტი : ახმატოვა, ანა — რუსი პოეტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
* 14 ივნისი : ჩიკვილაძე, ფარნაოზ — ქართველი ძიუდოისტი (დ. 1941)
* 30 ივნისი : ჯუზეპე ფარინა — იტალიელი  ავტომრბოლელი. (დ. 1906)

### ივლისი 
* 6 ივლისი : აღსაბაძე, შოთა — ქართველი რეჟისორი
* 20 ივლისი : ბაჟბეუქ-მელიქიანი, ალექსანდრე — სომეხი ფერმწერი
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 14 სექტემბერი : ჯემალ გიურსელი — თურქეთის საზოგადო მოღვაწე, რესპუბლიკის პრეზიდენტი, გენერალი
### ოქტომბერი 
* 1 ოქტომბერი : ჯორჯ ვეა — ლიბერიელი პოლიტიკოსი და ყოფილი ფეხბურთელი.

### ნოემბერი
### დეკემბერი 
* 15 დეკემბერი : დისნეი, უოლტ — ამერიკელი კინორეჟისორი

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა :
* ეკონომიკა :

*
1964

## მოვლენები 
* 10 ოქტომბერი : ტოკიოში გაიხსნა მე-18 ოლიმპიური თამაშები.
* ქალაქად გამოცხადდა მარნეული, ყვარელი, წალენჯიხა, საჩხერე, აბაშა, დაბად - ხულო.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 1 იანვარი  : გაგიკ ბეგლარიანი — სომეხი პოლიტიკოსი
* 2 იანვარი : არსენ ავაკოვი  — უკრაინელი ბიზნესმენი
* 7 იანვარი  : გიორგი ხუბუა  — ქართველი იურისტი
* 7 იანვარი  : ნიკოლას კეიჯი — ამერიკელი მსახიობი.
* 16 იანვარი  : ეკა კახიანი  — ქართველი მომღერალი და მსახიობი.
* 17 იანვარი : მიშელ ობამა — შეერთებული შტატების 44-ე პრეზიდენტის ბარაკ ობამას მეუღლე.
* 18 იანვარი   : თამრიკო ჭოხონელიძე   — ქართველი მომღერალი
* 26 იანვარი : პოლ იოჰანსონი — ამერიკელი მსახიობი
* 27 იანვარი  : ნინო გვენეტაძე — საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე

### თებერვალი
* 7 თებერვალი   : კარლო კაჭარავა — ქართველი მხატვარი.   (გ. 1994)
* 7 თებერვალი  : ლევან ურუშაძე — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტოლოგი და პუბლიცისტი.  (გ. 2013)
* 9 თებერვალი  : ერნესტო ვალვერდე — ესპანელი საფეხბურთო მწვრთნელი
* 11 თებერვალი  : სარა პეილინი — ამერიკელი პოლიტიკოსი.
* 16 თებერვალი : ზურაბ თოთიბაძე — ქართველი მხატვარი-ანიმალისტი, გრაფიკოსი და ხატმწერი.
* 20 თებერვალი  : უილი გარსონი — ამერიკელი მსახიობი.
* 20 თებერვალი  : პიტერ გორდენო — ინგლისელი სიმღერების ავტორი.
* 22 თებერვალი  : მერაბ ჩუხუა — ქართველი ფილოლოგი.
* 23 თებერვალი : გიგი წერეთელი — ქართველი პოლიტიკოსი

### მარტი
* 5 მარტი  : გიორგი ხევიაშვილი — საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრი (2005–2007)
* 6 მარტი  : სანდრო როსელი — ესპანელი მეწარმე, ბიზნესმენი
* 7 მარტი  : ბრეტ ისტონ ელისი — ამერიკელი მწერალი
* 9 მარტი : ჟულიეტ ბინოში — ფრანგი კინომსახიობი და მხატვარი.
* 10 მარტი  : ნენე ჩერი — შვედი მომღერალი
* 10 მარტი : ედუარდი (უესექსის ერლი) — გაერთიანებული სამეფოს დედოფლის, ელისაბედ II-ისა და ჰერცოგ ფილიპეს უმცროსი შვილი.

### აპრილი
* 6 აპრილი : ვუდარდი, დეივიდ — ამერიკელი მწერალი და დირიჟორი

### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 5 ივლისი : ლერი ხაბელოვი — ქართველი მოჭიდავე.
* 16 ივლისი : ბურჯანაძე, ნინო — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე

### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 22 ოქტომბერი : ნოღაიდელი, ზურაბ — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე
* 31 ოქტომბერი : ვან ბასტენი, მარკო — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
* 27 მაისი : ნერუ, ჯავაჰარლალ — ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი (დ.1889)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
* 3 აგვისტო : ო'კონორი, ფლანერი — ამერიკელი მწერალი (დ.1925)
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 20 ოქტომბერი : ჰუვერი, ჰერბერტ —აშშ-ს 30-ე პრეზიდენტი (დ.1874)
### ნოემბერი
* 18 ნოემბერი : ბექაია, მელქისედეკ — ქართველი ქიმიკოსი
### დეკემბერი 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : მარტინ ლუთერ კინგი
* ქიმია : ჩარლზ ჰარდ ტაუნზი, ნიკოლაი გენნადიევიჩ ბასოვი, ალექსანდრ პროხოროვი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : დიროთი კროუფუტ ჰოჯკინი
* ლიტერატურა : კონრად ბლოხი, ფეოდორ ლინენი
* მშვიდობა : ჟან-პოლ სარტრი (უარი განაცხადა)

*
1961

## მოვლენები 
* ქალაქად გამოცხადდა ლანჩხუთი, დაბად — ასპინძა, კულაში და ადიგენი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 1 იანვარი : მირიან მირიანაშვილი  — ქართველი პოლიტიკოსი და იურისტი.
* 2 იანვარი  : არამ სარქისიანი   — სომხეთის პრემიერ-მინისტრი
* 8 იანვარი : დავით ონოფრიშვილი  —  საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 1999–2000 წლებში.
* 10 იანვარი : ევან ჰენდლერი — ამერიკელი მსახიობი
* 17 იანვარი : მაია ჩიბურდანიძე  — ქართველი მოჭადრაკე
* 18 იანვარი : მარკ მესიე  — ნჰლ-ის კანადელი ყოფილი ჰოკეისტი.
* 24 იანვარი : ნასტასია კინსკი — გერმანელი მსახიობი
* 26 იანვარი : უეინ გრეცკი — კანადელი ჰოკეისტი.

### თებერვალი
* 10 თებერვალი  : ნიკოლოზი — ახალქალაქისა და კუმურდოს ეპარქიის მიტროპოლიტი
*  13 თებერვალი : დავით გომართელი — ქართველი მომღერალი.
* 16 თებერვალი : დიმიტრი (შიოლაშვილი) — ბათუმისა და ლაზეთის მიტროპოლიტი
* 24 თებერვალი   : ზურაბ ვადაჭკორია — ქართველი ილუზიონისტი
* 24 თებერვალი  : ერნა სულბერგი — ნორვეგიელი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე

### მარტი
* 5 მარტი  : ელენა იაკოვლენა — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი.
* 8 მარტი : ნინო დარბაისელი — ქართველი პოეტი
* 11 მარტი  : ელიას კოტეასი — კანადელი მსახიობი.
* 13 მარტი : ელენე მალიშევა — საბჭოთა და რუსი თერაპევტი
* 17 მარტი : ენია — ირლანდიელი მუსიკოსი
* 21 მარტი : ლოთარ მათეუსი — გერმანელი ფეხბურთელი

### აპრილი
* 1 აპრილი : სიუზენ ბოილი — შოტლანდიელი მომღერალი
* 12 აპრილი : ლიზა ჯერარდი — ავსტრალიელი მუსიკოსი
### მაისი 
* 6 მაისი : ჯორჯ კლუნი — ამერიკელი მსახიობი
* 9 მაისი : ჯონ კორბეტი — ამერიკელი მსახიობი
### ივნისი 
* 21 ივნისი : მანუ ჩაო — ეპანური წარმომავლობის საფრანგეთში დაბადებული მომღერალი
### ივლისი 
* 1 ივლისი : პრინცესა დაიანა — ბრიტანეთის ტახტის მემკვიდრე
*25 ივლისი:  დარენ სტარი —ამერიკელი პროდიუსერი 
### აგვისტო 
* 4 აგვისტო : ბარაკ ობამა — ამერიკის პრეზიდენტი
* 12 აგვისტო : გრიგოლ ქათამაძე — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე
### სექტემბერი 
* 1 სექტემბერი : დევი ჭანკოტაძე — ქართველი გენერალ-მაიორი
### ოქტომბერი 
* 14 ოქტომბერი : მალხაზ ბერუაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (სამბო).
* 31 ოქტომბერი : პიტერ ჯექსონი — ამერიკელი მსახიობი

### ნოემბერი
* 19 ნოემბერი : მეგ რაიანი — ამერიკელი მსახიობი
* 19 ნოემბერი : ირაკლი ჩარკვიანი — ქართველი მუსიკოსი
### დეკემბერი 
* 24 დეკემბერი : უეიდ უილიამსი  — ამერიკელი მსახიობი
* 24 დეკემბერი : ილჰამ ალიევი — აზერბაიჯანის პრეზიდენტი
### თვე და რიცხვი უცნობია 
* ჯიმი ჩუ — მალაიზიელი მოდის დიზაინერი

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
* 14 თებერვალი : ბელიაშვილი, აკაკი — ქართველი მწერალი  (დ. 1903)
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1962

## მოვლენები 
* ქალაქად გამოცხადდა საგარეჯო, ლაგოდეხი და ვალე.
* 21 ნოემბერი : ქალაქად გამოცხადდა არადი
* 5 აგვისტო : ნელსონ მანდელა დააპატიმრეს; 1990 წლამდე საპყრობილეში იყო.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 3 იანვარი : გაი პრეტი — ინგლისელი სესიური ბას-გიტარისტი
* 17 იანვარი  : ჯიმ კერი — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი და კომიკოსი.
* 18 იანვარი : თამარ გვერდწითელი — ქართველი, საბჭოთა და რუსეთის, ისრაელის მომღერალი
* 23 იანვარი : გურამ გედეხაური — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა).

### თებერვალი
* 2 იანვარი  : გურამ ჩახვაძე   — ქართველი პოლიტიკოსი
* 4 თებერვალი : ვლადიმერ აფციაური — ქართველი მოფარიკავე (გ. 2012)
*5 თებერვალი : ირინე კვაჭაძე — ქართველი ფიზიოლოგი
*5 თებერვალი : ჯენიფერ ჯეისონ ლი — კინოსა და თეატრის ამერიკელი მსახიობი.
* 6 თებერვალი: ექსლ როუზი — ჯგუფ Guns N' Roses-ის წევრი
* 10 თებერვალი  : კლიფ ბარტონი — ამერიკელი მუსიკოსი (გ. 1986)
* 11 თებერვალი  : შერილ კროუ — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი
* 12 თებერვალი  : ნანა იოსელიანი — ქართველი მოჭადრაკე
* 15 თებერვალი  : მილო ჯუკანოვიჩი — მონტენეგროს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
* 21 თებერვალი  : ჩაკ პალანიკი — ამერიკელი, უკრაინული წარმოშობის ნოველისტი და თავისუფალი ჟურნალისტი.
* 22 თებერვალი: სტივ ირვინი — პოპულარული ავსტრალიელი ნატურალისტი, ტელეჟურნალისტი და მრავალი ფილმის ავტორი ბუნებაზე

### მარტი
* 1 მარტი : ადამი — საქართველოს მართლმადიდებელი ავტოკეფალური სამოციქულო ეკლესიის მღვდელმსახური
* 1 მარტი  : იაკობი — ბოდბის ეპარქიის ეპისკოპოსი
* 2 მარტი : ჯონ ბონ ჯოვი — ამერიკელი მომღერალი-სიმღერების ავტორი, მუსიკალური პროდიუსერი, ქველმოქმედი და მსახიობი
* 5 მარტი  : გოგა თავაძე — ქართველი რეჟისორი, დრამატურგი.
* 12 მარტი : ანდრეას კეპკე — გერმანელი ვეტერანი ფეხბურთელი,
* 16 მარტი  : ცირა ბარამიძე — ქართველი ენათმეცნიერი

### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
* 7 თებერვალი : ბერძენიშვილი, გრიგოლ — ქართველი დრამატურგი
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
* 27 ივნისი: აკაკი ფაღავა  — ქართველი რეჟისორი. (დ. 1887)

### ივლისი 
### აგვისტო 
* 5 აგვისტო : მერილინ მონრო — ამერიკელი მსახიობი
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
* 18 ნოემბერი : ბორი, ნილს — დანიელი ფიზიკოსი
* 19 ნოემბერი : რობაქიძე, გრიგოლ — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე
### დეკემბერი 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1963

## მოვლენები 
* ქალაქად გამოცხადდა დედოფლისწყარო, დაბად - ბედიანი.
* 5 აგვისტო : აშშ, დიდი ბრიტანეთი და სსრკ ხელს აწერენ ბირთვული იარაღის გამოცდის აკრძალვის შესახებ ხელშეკრულებას.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 3 იანვარი  :დავით გობეჯიშვილი   — ქართველი მოჭიდავე
* 4 იანვარი :  მეი-ბრიტ მოსერი   — ნორვეგიელი ნევროფიზიოლოგი და ნევროლოგი
*4 იანვარი : ტილ ლინდემანი  — გერმანელი მუსიკოსი, მსახიობი და პოეტი
* 17 იანვარი   : კაი ჰანსენი   — გერმანელი მუსიკოსი
* 19 იანვარი  : ალექსანდრე ზალდოსტანოვი — საბჭოთა და რუსი ბაიკერი
* 26 იანვარი  : ჟოზე მოურინიუ — პორტუგალიელი ფეხბურთის მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი.

### თებერვალი
* 2 თებერვალი : ევა კესიდი — ამერიკელი ვოკალისტი  (გ. 1996)
* 2 თებერვალი : ანდრეი კისკა — სლოვაკი ფილანტროპი
* 6 თებერვალი  : ხოსეპ ბართომეუ — ესპანელი მეწარმე.
* 9 თებერვალი  : ლოლო ფერარი — ფრანგი მოცეკვავე, პორნომსახიობი (გ. 2000)
* 17 თებერვალი : მაიკლ ჯორდანი — ლეგენდარული ამერიკელი კალათბურთელი
* 19 თებერვალი   : სოლვიტა აბოლტინია — ლატვიის სეიმის თავმჯდომარე.
* 19 თებერვალი : სილი — გრემის ჯილდოს მფლობელი ბრიტანელი სოულ მომღერალი და სიმღერების ავტორი.
* 20 თებერვალი  : ჩარლზ ბარკლი — ამერიკელი ვეტერანი პროფესიონალი კალათბურთელი

### მარტი
* 11 მარტი  : მარკუს პონტესი — ბრაზილიელი პილოტი
* 19 მარტი  : ნინო ანანიაშვილი — ქართველი პრიმა-ბალერინა

### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 4 ივლისი : ნაცვლიშვილი, გია — კახეთის მხარის გუბერნატორი
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
* 14 ნოემბერი : ოვაშვილი, გიორგი — ქართველი კინორეჟისორი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
### თებერვალი  
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
* 1 მაისი : სამადაშვილი, ნიკო — ქართველი პოეტი (დ.1905)
* 11 მაისი : ბერიძე, ვუკოლ — ქართველი ენათმეცნიერი
### ივნისი  
### ივლისი  
* 3 ივლისი : იოანე XXIII — რომის პაპი (დ.1881)
### აგვისტო   
* 18 აგვისტო : გიგოლოვი, მიხეილ — ქირურგი (დ.1885)
*27 აგვისტო : გურამ თიკანაძე   ― ქართველი ფოტოგრაფი და ალპინისტი  (დ. 1932)

### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
* 11 ოქტომბერი : ჟღენტი, სერგი — ქართველი ენათმეცნიერი (დ.1912)
* 11 ოქტომბერი : პიაფი, ედიტ — ფრანგი მსახიობი და მომღერალი
### ნოემბერი   
* 22 ნოემბერი : ჰაქსლი, ოლდოს ლეონარდ — ინგლისელი მწერალი (დ.1894)
### დეკემბერი   
* 28 დეკემბერი: პაულ ჰინდემითი — გერმანელი კომპოზიტორი, მუსიკის თეორეტიკოსი (დ. 1895)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1959

## მოვლენები 
* ქალაქად გამოცხადდა კასპი, დაბად - მახინჯაური.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 1 იანვარი : აზალი ასუმანი  —  კომორის პრეზიდენტი
* 9 იანვარი :  რიგობერტა მენჩუ —  მაიას ჯგუფის კიჩეს ხალხის წარმომადგენელი.
* 10 იანვარი  : ფრენ    უოლში — ახალ ზელანდიელი სცენარისტი
*15 იანვარი  : პიტ ტრევავასი — ბრიტანული ბას-გიტარისტი.
* 23 იანვარი  : ეარლ აქტონ ფალკონერი — ინგლისელი მუსიკოსი
* 26 იანვარი : ნური ბილგე ჯეილანი — თურქი კინორეჟისორი.

### თებერვალი
* 6 თებერვალი : კენ ნელსონი — ბრიტანელი პროდიუსერი.
* 8 თებერვალი  : მაურისიო მაკრი — არგენტინის პრეზიდენტი.
* 9 თებერვალი : სტეფანე (კალაიჯიშვილი) — ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსი.
* 9 თებერვალი  : თამარ ბართაია — ქართველი დრამატურგი და მწერალი.
* 9 თებერვალი : ალი ბონგო ონდიმბა — გაბონის პოლიტიკური მოღვაწე.
* 21 თებერვალი  : გიორგი თავამაიშვილი — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის ყოფილი მინისტრი
* 22 თებერვალი : კაილ მაკლაქლენი — ოქროს გლობუსის მფლობელი ამერიკელი მსახიობი.
* 25 თებერვალი  : ალექსეი ბალაბანოვი— რუსი რეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი და პროდიუსერი.  (გ. 2013)
* 26 თებერვალი  : აჰმეთ დავუთოღლუ — თურქი პოლიტიკოსი

### მარტი
* 1 მარტი  : მაყვალა გონაშვილი — ქართველი პოეტი.
* 2 მარტი  : თემურ კოხოძე — ქართველი პოლიტიკოსი
* 3 მარტი  : ივანე ამირხანაშვილი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე
* 5 მარტი  : ვაზგენ სარქისიანი — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი.  (გ. 1999)
* 9 მარტი  : ტაკააკი კაძიტა — იაპონელი ფიზიკოსი.
* 15 მარტი : რენი ჰარლინი — ფინელი კინორეჟისორი, მსახიობი და პროდიუსერი
* 18 მარტი  : ლიუკ ბესონი — ფრანგი კინორეჟისორი

### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
* 26 ოქტომბერი :  ლიკა ქავჟარაძე — ქართველი კინომსახიობი. (გ.  2017)

### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
### თებერვალი  
### მარტი  
*15 მარტი : შალვა დადიანი — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, მსახიობი, თეატრის მოღვაწე (დ. 1874)
*17 მარტი : გალაკტიონ ტაბიძე — ქართველი პოეტი (დ. 1891)
*22 მარტი : კონსტანტინე ფოცხვერაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი და ლოტბარი (დ. 1889)
### აპრილი  
*13 აპრილი : შავგულიძე, გიორგი — ქართველი მსახიობი (დ. 1910)
### მაისი   
* 6 მაისი : რაგნარ ნურკსე — ესტონელი ეკონომისტი.

### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ემილო ჯინო სერგე, ოუენ ჩემბერლენი
* ქიმია : იაროსლავ ჰეიროვსკი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : სევერო ოჩოა, არტურ კორნბერგი
* ლიტერატურა : სალვატორე კვაზიმოდო
* მშვიდობა : ფილიპ ნოელ–ბეიკერი

*
1955

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 1 იანვარი : ალექსანდრე   ჩიგოგიძე  — ქართველი მათემატიკოსი. (გ. 2014)
* 6 იანვარი   : როუენ ატკინსონი  — ინგლისელი მსახიობი
* 10 იანვარი : მიხაელ შენკერი  — გერმანელი გიტარისტი.
* 10 იანვარი : იასმინა ხადრა  — ალჟირელი, ფრანგულენოვანი მწერალი.
* 18 იანვარი : კევინ კოსტნერი — ამერიკელი მსახიობი
* 20 იანვარი  : ზურაბ ნარმანია — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, ესეისტი.  (გ. 2000)
* 24 იანვარი  : სტეფანი ბარნსი — ამერიკელი ქიმიკოსი და ბიზნესმენი

### თებერვალი
* 4 თებერვალი  : მიკულაშ ძურინდა — სლოვაკი პოლიტიკოსი.
* 9 თებერვალი : რაიმუნდუ პერეირა — გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე.
* 12 თებერვალი  : პაატა ბურჭულაძე — ოპერის მომღერალი
* 14 თებერვალი : ბილი მილიგანი — ამერიკელი მოქალაქე, როგორც უიშვიათესი ფსიქოლოგიის მქონე.  (გ. 2014)
* 15 თებერვალი : ჯენის დიკინსონი — ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და ფოტოგრაფი.
* 17 თებერვალი  : მო იენი — ჩინელი მწერალი
* 19 თებერვალი   : ჯეფ დენიელსი — ამერიკელი მსახიობი.
* 24 თებერვალი : ალენ პროსტი — ფრანგი ფორმულა 1-ის მრბოლელი
* 24 თებერვალი : სტივ ჯობსი — ამერიკელი მრეწველი, ეპლ კომპიუტერის ერთ-ერთი დამაარსებელი  (გ. 2011)

### მარტი  
* 1 მარტი : დენის მუკვეგე — კონგოელი ექიმი
*1 მარტი  : მამუკა ლორია — ქართველი მსახიობი.
* 9 მარტი  : ორნელა მუტი — იტალიელი კინომსახიობი
* 11 მარტი : ნინა ჰაგენი — გერმანელი მომღერალი
* 16 მარტი  : იზაბელ იუპერი — ფრანგი კინო და ტელემსახიობი
* 19 მარტი : ბრიუს უილისი — ამერიკელი მსახიობი

### აპრილი  
* 8 აპრილი: ალექსანდრე ჩივაძე — ქართველი ფეხბურთელი.
* 21 აპრილი : თეიმურაზ აფხაზავა — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა).
* 24 აპრილი : ხუბულური, თემურ — ქართველი ძიუდოისტი.

### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
* 7 აგვისტო : სოროკინი, ვლადიმირ — რუსი მწერალი
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
* 2 ოქტომბერი: რევაზ ჩელებაძე — ქართველი ფეხბურთელი
* 28 ოქტომბერი : გეიტსი, ბილ — ამერიკელი ბიზნესმენი
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
### მარტი  
* 19 მარტი : გოვოროვი, ლეონიდ — რუსი სამხედრო მოღვაწე (დ.1897)
### აპრილი  
### მაისი   
* 14 მაისი : ასათიანი, ლევან — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
### ივნისი
### ივლისი
### აგვისტო 
### სექტემბერი
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
* 11 ნოემბერი : ასლანიშვილი, იოსებ — ქართველი ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მთამსვლელი და საზოგადო მოღვაწე

### დეკემბერი
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1957

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 1 იანვარი : რამაზ შენგელია — ქართველი ფეხბურთელი (გ. 2012)
* 4 იანვარი : ვესნა ზმიიანაცი  — მონტენეგროელი მუსიკოსი და მსახიობი.
* 9 იანვარი   :  კარი ჰოტაკაინენი   — ფინელი მწერალი, პოეტი და პროზაიკოსი.
* 11 იანვარი  : ზაზა კოლელიშვილი  ― ქართველი მსახიობი
* 27 იანვარი : ნინო ქაჯაია — ქართველი მთარგმნელი.

### თებერვალი
* 1 თებერვალი  : ჯეკი შროფი — ინდოელი მსახიობი
* 9 თებერვალი  : ტერი მაკოლიფი — ამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე

### მარტი
* 1 მარტი  : ვალერი ვაშაკიძე — ქართველი ისტორიკოსი.
* 2 მარტი  : დავით იაკობაშვილი — ბიზნესმენი.
* 3 მარტი  : გრეგ კოტი — ამერიკელი მწერალი და ჟურნალისტი.
* 7 მარტი  : გოგი გვახარია — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე
* 9 მარტი  : არამ მანუკიანი — სომეხი პოლიტიკოსი.
* 10 მარტი  : ოსამა ბინ ლადენი — ალ-კაიდას დამფუძნებელი  (გ. 2011)
* 10 მარტი   : გრემ ბროუდი — ინგლისელი დრამერი
* 15 მარტი  : როლანდ კოპალიანი — ქართველი აგრონომიის მკვლევარი-სპეციალისტი
* 16 მარტი : მერაბ აბრამიშვილი — ქართველი მხატვარი.  (გ. 2006)
* 16 მარტი : დავით ზურაბიშვილი  — ქართველი ეკონომისტი, მწერალი და პოლიტიკოსი.

### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 23 ივლისი : ვახტანგ ბლაგიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა).

### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 24 სექტემბერი : გიორგი მენაბდე — ქართველი მედიკი
### ოქტომბერი
* 9 ოქტომბერი : ვიტალი დარასელია — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (გ. 1982)

### ნოემბერი
### დეკემბერი 
* 10 დეკემბერი : მაიკლ კლარკ დუნკანი — ამერიკელი მსახიობი (გ. 2012)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
იაპონიის პრემიერ-მინისტრი

მინი|კანტეი, პრემიერ-მინისტრის რეზიდენცია
**იაპონიის პრემიერ-მინისტრი** — იაპონიის მთავრობის მეთაური. იგი ინიშნება პარლამენტის მიერ პარლამენტართაგან და შემდეგ იმპერატორი უმტკიცებს მას უფლებამოსილებას. როგორც მინისტრთა კაბინეტის უფროსი, იგი მინისტრებს ნიშნავს და ხსნის თანამდებობიდან. 

## იხილეთ აგრეთვე
* იაპონიის პრემიერ-მინისტრების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

*
1952

## მოვლენები 
* 6 თებერვალი : დიდ ბრიტანეთში მეფე ჯორჯ VI გარდაიცვალა. ელისაბედ II დედოფალი გახდა.
* 14 თებერვალი : ოსლოში დაიწყო ზამთრის ოლიმპიური თამაშები (25 თებერვლამდე).
* 29 აპრილი : იაპონიამ ოფიციალურად დამოუკიდებლობა აღადგინა.
* 19 ივლისი : ჰელსინკიში დაიწყო მე-15 ოლიმპიური თამაშები (3 აგვისტომდე).

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
* 1 იანვარი  : ჰულუსი აქარი  —  თურქეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის 29-ე უფროსი
*1 იანვარი  : შეიხი ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი  — კატარის ამირა
* 2 იანვარი :  ირაკლი იმედაძე  — ქართველი ფსიქოლოგი
* 11 იანვარი : დიანა გებლდონი   — ამერიკელი მწერალი. 
* 16 იანვარი  :  ერნესტ დელი   — ამერიკელი ადვოკატი 
* 20 იანვარი : ხურშიდ დავრონი — უზბეკი პოეტი, დრამატურგი, მწერალი, ისტორიკოსი, მთარგმნელი და ტელეჟურნალისტი. 
* 20 იანვარი : გიორგი წერეთელი — ქართველი ეკონომისტი და მათემატიკოსი.
* 26 იანვარი : იდრის დები — ჩადის სახელმწიფო, სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.

### თებერვალი  
* 1 თებერვალი  : როჯერ ციენი — ჩინელ-ამერიკელი ქიმიკოსი
*2 თებერვალი : პაკ კინ ჰე — სამხრეთ კორეელი პოლიტიკოსი.
* 6 თებერვალი   : სტივენ კალაჰანი — ამერიკელი მწერალი
* 19 თებერვალი : რიუ მურაკამი — იაპონელი ნოველისტი და კინორეჟისორი.
* 19 თებერვალი : დანილო ტიურკი — სლოვენიის პრეზიდენტი
* 21 თებერვალი  : აქინ იოზთურქი — თურქეთის საჰაერო ძალების ყოფილი გენერალი
* 22 თებერვალი  : ელგუჯა გვაზავა — ქართველი პოლიტიკოსი.
* 23 თებერვალი : მარშალ ჰერსკოვიცი — ამერიკელი სცენარისტი
* 24 თებერვალი  : თათული დოლიძე — ქართველი მსახიობი.

### მარტი  
* 5 მარტი  : ისატუ ნჯიე-საიდი — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე.
* 11 მარტი : დაგლას ადამსი — ინგლისელი მწერალი  (გ. 2001)
* 14 მარტი  : რიკარდო დანიელ ბერტონი — არგენტინელი ფეხბურთელი
* 18 მარტი : სალომე ზურაბიშვილი — საფრანგეთისა და საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე
* 18 მარტი : როლანდ გილიგაშვილი — საქართველოს იუსტიციის მინისტრი (2001–2003)
* 19 მარტი  : ჰარვი ვაინსტინი — ამერიკელი კინოპროდიუსერი

### აპრილი  
* 4 აპრილი : გარი მური — ჩრდილოეთ ირლანდიელი გიტარისტი და მომღერალი.
* 24 აპრილი : ჟან-პოლ გოტიე  —ფრანგი მოდის დიზაინერი
### მაისი   
### ივნისი  
* 7 ივნისი : პამუკი, ორჰან — თურქი მწერალი-ნოველისტი
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
* 7 ოქტომბერი : ვლადიმერ პუტინი  — რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტი

### ნოემბერი 
* 5 ნოემბერი : ოლეგ ბლოხინი — უკრაინელი და საბჭოთა ფეხბურთელი

### დეკემბერი
* 21 დეკემბერი : ვლადიმერ გუცაევი — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
### თებერვალი  
* 2 თებერვალი : კალისტრატე — სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1932-1952 (დ.1866)
* 6 თებერვალი : ჯორჯ VI — დიდი ბრიტანეთის მეფე (დ.1895)
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
* 6 მაისი : მონტესორი, მარია — იტალიელი პედაგოგი (დ.1870)
### ივნისი  
### ივლისი  
* 13 ივლისი : ასპისოვი, ნიკოლოზ — საბჭოთა ოტოლარინგოლოგი
### აგვისტო
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
* 18 ნოემბერი : პოლ ელუარი — ფრანგი პოეტი.

### დეკემბერი
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ფელიქს ბლოხი, ედუარდ პარსელი
* ქიმია : არჩერ მარტინი, რიჩარდ სინჯი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : სელმან ვაქსმანი
* ლიტერატურა : ფრანსუა მორიაკი
* მშვიდობა : ალბერტ შვაიტცერი

*
1951

## მოვლენები 
## დაიბადნენ 
### იანვარი   
* 1 იანვარი  :  სალვა კიირი — სამხრეთი სუდანის პოლიტიკური მოღვაწე
* 5 იანვარი  :  ირაკლი ფავლენიშვილი   — ქართველი მედიკოსი
* 8 იანვარი : ჯონ მაკ-ტირნანი  — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი.
* 9 იანვარი  : შოთა ხინჩაგაშვილი   — ქართველი ფეხბურთელი
* 16 იანვარი : რამაზ ხარშილაძე  — ქართველი ძიუდოისტი  (გ. 2017)
* 21 იანვარი  : აბესალომ ტუღუში — ქართველი ისტორიკოსი.
* 21 იანვარი : ბუჭუნა მოშიაშვილი — ქართველი ებრაელი კომპოზიტორი და მომღერალი.  (გ. 2015)
* 22 იანვარი  : ანდრეი ნეპალა — სლოვაკი ფიგურული მოციგურავე  (გ. 1989)

### თებერვალი  
* 3 თებერვალი  : ბლეზ კომპაორე — ბურკინა-ფასოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე.
* 15 თებერვალი: შაბთაი ცური — ქართველი ებრაელი პოლიტიკოსი, დიპლომატი
* 15 თებერვალი: ჯეიმ სეიმური — ბრიტანელ-ამერიკელი მსახიობი
* 19 თებერვალი : ჰორეს ენდი — რეგის მომღერალი და სიმღერების ავტორი.
* 20 თებერვალი  : ჯეიმზ ბრაუნი — დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს 52-ე პრემიერ-მინისტრი  (გ. 2006)
* 24 თებერვალი  : ლაიმდოტა სტრაუიუმა — ლატვიის პოლიტიკური მოღვაწე.

### მარტი  
* 4 მარტი  : კენი დალგლიში — შოტლანდიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
* 4 მარტი  : ტერეზა ჰაკ კიუნგ ჩა — ამერიკელი მწერალი, პროდიუსერი, რეჟისორი  (გ. 1982)
* 4 მარტი  : კრის რი — ბრიტანელი როკ და ბლუზური გიტარისტი
* 7 მარტი : თეიმურაზ გუგუშვილი — ქართველი ოპერის მომღერალი
* 11 მარტი  : დომინიკ სანდა — ფრანგი მსახიობი
* 17 მარტი  : კურტ რასელი — ამერიკელი მსახიობი.

### აპრილი  
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 21 იანვარი : მიამოტო იურიკო — იაპონელი მწერალი (დ.1899)
### თებერვალი  
* 19 თებერვალი : ჟიდი, ანდრე  — ფრანგი მწერალი
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
* 18 მაისი : ბალანჩივაძე, ვასილ  — ქართველი მსახიობი (დ.1867)
### ივნისი  
### ივლისი  
* 23 ივლისი : პეტენი, ანრი ფილიპ  — საფრანგეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
### აგვისტო   
* 16 აგვისტო : ჟუვე, ლუი  — ფრანგი რეჟისორი, მსახიობი
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია და მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* მშვიდობა : 
* ეკონომიკა :

*
1949

## მოვლენები 
* 7 ოქტომბერი : გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა (გდრ) ჩამოყალიბდა
* 5 აგვისტო : ეკვადორში მიწისძვრამ 50 ქალაქი დაანგრია და 6000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
* 12 იანვარი :  ოტმარ ჰიცფელდი — გერმანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
*12 იანვარი : ჰარუკი მურაკამი — თანამედროვე იაპონელი მწერალი და მთარგმნელი.
*14 იანვარი  :  ლოურენს კესდენი — ამერიკელი სცენარისტი
*15 იანვარი : მანოლო ელ დელ ბომბო — მსოფლიოში ყველაზე ცნობილი და პოპულარული ფეხბურთის გულშემატკივარი.
* 18 იანვარი  : ფილიპ სტარკი — ფრანგი დიზაინერი
* 19 იანვარი : დენის ტეილორი — ჩრდილოეთირლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი.
* 23 იანვარი : ჰრანტ ვარდანიანი — სომეხი ბიზნესმენი  (გ. 2014)
* 27 იანვარი : მზია კვირიკაშვილი — ქართველი მსახიობი, იუმორისტი  (გ. 2010)

### თებერვალი  
* 1 თებერვალი : დეივიდ სალივანი — უელსელი ბიზნესმენი
* 10 თებერვალი : ანატოლი როშჩუფკინი — რუსი მწერალი.
* 19 თებერვალი  : ჟუჟა ვერეცი — უნგრელი მოჭადრაკე
* 22 თებერვალი  : ნიკი ლაუდა — ფორმულა 1-ის სამგზის მსოფლიო ჩემპიონი,

### მარტი  
* 4 მარტი : სერგეი ბაგაფში — აფხაზეთის სეპარატისტული რეჟიმის ლიდერი (გ. 2011)
* 16 მარტი : ვიქტორ გარბერი — ამერიკელი მსახიობი.
* 18 მარტი : ალექს ჰიგინსი — ჩრდილოეთირლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი.
* 19 მარტი : ვალერი ლეონტიევი — რუსული ესტრადის მომღერალი
* 25 მარტი : მანუჩარ მაჩაიძე — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი

### აპრილი  
* 20 აპრილი : მასიმო დ'ალემა — იტალიელი პოლიტიკოსი
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
* 1 აგვისტო : ქეთევან ლოსაბერიძე — ქართველი მშვილდოსანი.

### სექტემბერი  
* 24 სექტემბერი : პედრო ალმოდოვარი — ესპანელი კინორეჟისორი.
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 27 იანვარი : ასაფიევი, ბორის — რუსი მუსიკათმცოდნე და კომპოზიტორი
### თებერვალი  
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
* 5 მაისი : მეტერლინკი, მორის — ბელგიელი მწერალი
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
* 15 აგვისტო : ანდრიაძე, ნიკოლოზ — ქართველი ინფექციონისტი
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : იუკავა ჰიდეკი
* ქიმია : უილიამ ფრანსის გიაუკე
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ვოლტერ რუდოლფ ჰესი, ეგას მონიცი
* ლიტერატურა : ფოლკნერი, უილიამ
* მშვიდობა : ჯონ ბოიდ ორი

*
1947

## მოვლენები 
* 4 აგვისტო : იაპონიის უზენაესი სასამართლო დაარსდა.
* 7 აგვისტო : ტურ ჰეიერდალი საკუთარ რაფტზე 101 დღეში ჰკვეთს წყნარ ოკეანეს.
* დაბად გამოცხადდა ჩოხატაური.
* 29 ნოემბერი: გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო 181-ე რეზოლუცია, რომლის თანახმადაც პალესტინაში უნდა ჩამოყალიბებულიყო ორი დამოუკიდებელი სახელმწიფო: ებრაული და არაბულ-პალესტინური.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
*1 იანვარი : კახი ასათიანი — ქართველი ფეხბურთელი (გ. 2002)
* 1 იანვარი  : ლეონიდ ლაკერბაია  — სეპარატისტული აფხაზეთის ე. წ. პრემიერ-მინისტრი
* 1 იანვარი  : მირიან შველიძე — ქართველი მხატვარი
* 5 იანვარი  : სასკია სასენი  — ამერიკელი სოციოლოგი და ეკონომისტი
* 8 იანვარი   : ლია   გომელაური — ქართველი პათოფიზიოლოგი.
* 8 იანვარი  : დევიდ ბოუი — ინგლისელი მუსიკოსი (გ. 2016)
* 10 იანვარი  :  ტიიტ ვიაჰი   — ესტონელი პოლიტიკოსი.
* 19 იანვარი  : ჯანი კარნევალი  — იტალიელი ფეხბურთელი  (გ. 2011)
* 21 იანვარი : ვახტანგ ხმალაძე — ქართველი ფიზიკოსი და პოლიტიკოსი
* 23 იანვარი  : მეგავატი სუკარნოპუტრი — ინდონეზიის მე-5 პრეზიდენტი (2001–2004)
* 24 იანვარი  : მიჩიო კაკუ — ამერიკელი ფიზიკოსი.

### თებერვალი 
* 3 თებერვალი : პოლ ოსტერი — ამერიკელი მწერალი.
* 4 თებერვალი : დენ ქუეილი — აშშ-ის 44-ე ვიცე-პრეზიდენტი (1989–1993)
* 7 თებერვალი : ტატიანა ჩერნიგოვსკაია — რუსი მეცნიერი
* 11 თებერვალი : იუკიო ჰატოიამა — იაპონელი პოლიტიკოსი
* 18 თებერვალი : გიორგი გავაშელი — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (გ. 1997)
* 21 თებერვალი : მურმან ჯინორია — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი

### მარტი  
* 1 მარტი  : ნაული ჯანაშია  — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის წევრი (2008–2015)
* 2 მარტი  : გურამ გაბესკირია — ქალაქ სოხუმის მერი (1992–1993)   (გ. 1993)
* 2 მარტი : ჰარი რედნაპი — ინგლისელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
* 3 მარტი : ოსკარ ტაბარესი — ურუგვაელი მწვრთნელი
* 6 მარტი  : რობ რაინერი — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი
* 8 მარტი  : ფლორენტინო პერესი — ესპანელი ბიზნესმენი
* 12 მარტი : მიტ რომნი — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი.
* 19 მარტი  : გლენ კლოუზი — ამერიკელი მსახიობი.

### აპრილი  
* 20 აპრილი : სუვოროვი, ვიქტორ — რუსი მწერალი და ისტორიკოსი
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
* 27 ივლისი : ონაშვილი, გივი — ქართველი ძიუდოისტი
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
* 21 დეკემბერი: პაკო დე ლუსია  — ესპანელი კომპოზიტორი და ვირტუოზი გიტარისტი.

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
### თებერვალი  
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
* 28 დეკემბერი : ვიტორიო ემანუელე III — იტალიის მეფე

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ედუარდ ვიქტორ აპლტონი
* ქიმია : სერ რობერტ რობინსონი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : კარლ ფერდინანდ კორი, გერტი კორი, ბერნარდო ჰოუსსაი
* ლიტერატურა : ანდრე ჟიდი
* მშვიდობა :

*
1958

## მოვლენები 
* 15 მაისი : სსრ კავშირმა კოსმოსში გაუშვა კოსმოსური ხომალდი სპუტნიკი III.
* 14 ივლისი : ერაყის რევოლუცია - ნაციონალისტემბა გააუქმეს მონარქია.
* 2 ოქტომბერი : გვინეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა საფრანგეთისაგან.
* 1 დეკემბერი : ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა.
* 21 დეკემბერი : საფრანგეთის პრეზიდენტად არჩეულ იქნა შარლ დე გოლი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 15 იანვარი : ბორის ტადიჩი  — სერბი პოლიტიკოსი.
* 24 იანვარი  : ფრანკ ულრიხი — გერმანიის ნაკრების მთავარი მწვრთნელი ბიატლონში.
* 26 იანვარი   : ელენ დეჯენერესი — ამერიკელი მსახიობი

### თებერვალი
* 3 თებერვალი : გრეგორი მენკიუ — ამერიკელი მაკროეკონომისტი.
* 11 თებერვალი : პინხას პოლონსკი — იუდაიზმის ებრაელი მკვლევარი
* 12 თებერვალი : ვიქტორ ხლუსი — უკრაინელი ყოფილი ფეხბურთელი
* 16 თებერვალი : ანდრეი ბალი — უკრაინელი და საბჭოთა ფეხბურთელი (გ. 2014)
* 16 თებერვალი : Ice-T — ამერიკელი რეპერი, მსახიობი, სცენარების ავტორი, პროდიუსერი და აქტივისტი
* 17 თებერვალი : შალვა ნათელაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი
* 26 თებერვალი : მიშელ უელბეკი — ფრანგი მწერალი
* 27 თებერვალი : შარლოტე ბრიცი — ზაარბრიუკენის ობერბურგომისტრი
* 27 თებერვალი : ნენსი სპანჯენი — 1970-იანი წლების პანკ-როკის ფიგურა

### მარტი
* 9 მარტი  : ლინდა ფიორენტინო — ამერიკელი კინომსახიობი.
* 10 მარტი : შერონ სტოუნი — ამერიკელი მსახიობი
* 11 მარტი : ნინო ბურდული — ქართველი მსახიობი
* 11 მარტი : გაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი — ერაყის სახელმწიფო მოღვაწე.
* 13 მარტი : გილერმო არიაგა — მექსიკელი კინორეჟისორი
* 14 მარტი  : ალბერ II — მონაკოს პრინცი 
* 15 მარტი : მიხეილ არკადიევი — რუსი დირიჟორი, პიანისტი

### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
* 30 ივლისი : ბუში, კეიტ — ინგლისელი მომღერალი

### აგვისტო 
* 7 აგვისტო : დიკინსონი, ბრიუს — ინგლისელი მომღერალი (ჯგუფი Iron Maiden)
* 15 აგვისტო : ვიქტორ შენდეროვიჩი — რუსი ებრაელი მწერალი სატირიკოსი და პუბლიცისტი.
* 16 აგვისტო : მადონა — მომღერალი
* 30 აგვისტო : პოლიტკოვსკაია, ანა —  რუსი ჟურნალისტი
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
* 26 დეკემბერი : ხაბარელი, შოთა  — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო)

## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი
### თებერვალი
### მარტი
### აპრილი
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
* 14 სექტემბერი : ანდღულაძე, ვასილ — ქართველი თერაპევტი
### ოქტომბერი 
* 9 ოქტომბერი : პიუს XII — რომის პაპი (დ.1876)
* 15 ოქტომბერი : თარხნიშვილი, მიხეილ — საქართველოს ეკლესიისა და საეკლესიო ლიტერატურის მკვლევარი (დ.1897)
### ნოემბერი
### დეკემბერი 
* 15 დეკემბერი : პაული, ვოლფგანგ — შვეიცარიელი ფიზიკოსი
* 21 დეკემბერი : ფოიხტვანგერი, ლიონ  — ებრაული წარმოშვების გერმანელი მწერალი.
* 25 დეკემბერი : არჯევნიშვილი, მარიამ — ქართველი მომღერალი

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : პაველ ჩერენკოვი, ილია ფრანკი, იგორ ტამი
* ქიმია : ფრედერიკ სანგერი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ჯორჯ ბიდლი, ედუარდ ტატუმი, იოშუა ლედერბერგი
* ლიტერატურა : ბორის პასტერნაკი
* მშვიდობა : ჟორჟ პირი

*
1950

## მოვლენები 
* 26 იანვარი : ინდოეთში კონსტიტუცია ძალაში შევიდა და რაჯენდრა პრასადი გახდა ინდოეთის პირველი პრეზიდენტი.
* 8 მარტი : სსრ კავშირმა გამოაცხადა, რომ ატომურ ყუმბარას ფლობს.
* 27 აპრილი : დიდმა ბრიტანეთმა ოფიციალურად ცნო ისრაელი.
* 3 ივნისი : დაიპყრეს მსოფლიოში მეათე უმაღლესი მწვერვალი ანაპურნა I.
* 25 ივნისი : დაიწყო კორეის ომი.
* 28 ივნისი : კორეის ომი – ჩრდილოეთ კორეის ჯარმა სეული დაიპყრო.
* 23 ივლისი : მეფე ლეოპორდი III დაბრუნდა ბელგიაში.
* 28 ნოემბერი : საბერძნეთმა და იუგოსლავიამ აღადგინეს დიპლომატიური ურთიერთობა.
* 3 დეკემბერი : იტალიაში ვულკანა ეტნამ ამოხეთქა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
* 1 იანვარი : ფირდაუს ხისამიტდინოვა   — ბაშკირელი ენათმეცნიერი
* 2 იანვარი : თედო ნინიძე —   ქართველი იურისტი
* 20 იანვარი  : მაჰამან უსმანი — ნიგერის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1993–1996)
* 24 იანვარი  : დანიელ ოტეი — ფრანგი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
* 26 იანვარი  : იერგ ჰაიდერი — ავსტრიელი პოლიტიკოსი  (გ. 2008)

### თებერვალი  
* 6 თებერვალი :   ნატალი კოული — ამერიკელი მომღერალი  (გ. 2015)
* 12 თებერვალი  : სტივ ჰეკეტი — ბრიტანელი კომპოზიტორი და გიტარისტი.
* 13 თებერვალი  : პიტერ გებრიელი — ინგლისელი მუსიკოსი
* 18 თებერვალი  : რამაზ საყვარელიძე — ქართველი პოლიტოლოგი და ფსიქოლოგი.
* 22 თებერვალი  : ჯენესის პი-ორიჯი — ინგლისელი მომღერალი
* 25 თებერვალი  : ნესტორ კირხნერი — არგენტინის პრეზიდენტი (2003–2007)

### მარტი  
* 8 მარტი  : ჰარი ე. სლოუნი — ამერიკელი ბიზნესმენი
* 17 მარტი  : გურამ ყიფიანი — ქართველი არქეოლოგი, არქიტექტორი

### აპრილი  
* 1 აპრილი : პაოლო კონტი — იტალიელი ფეხბურთელი

### მაისი   
* 22 მაისი : ირაკლი ფარჯიანი — ქართველი მხატვარი
### ივნისი  
### ივლისი  
* 10 ივლისი : შოთა ჩოჩიშვილი — ქართველი ძიუდოისტი (გ. 2009)
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 21 იანვარი : ორუელი, ჯორჯ — ინგლისელი მწერალი (დ.1903)
### თებერვალი  
### მარტი  
* 6 მარტი : ალბერ ლებრანი — საფრანგეთის პრეზიდენტი
### აპრილი  
### მაისი   
* 9 მაისი : ბლეიკი, რობერტ პირპონტ — ამერიკელი ორიენტალისტი
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
* 2 ნოემბერი : შოუ, ბერნარდ — ირლანდიელი სცენარისტი (დ.1856)
### დეკემბერი   
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : სესილ ფრანკ პაუელი
* ქიმია : ოტო დილსი, კურტ ადლერი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ედუარდ კანდალი, ტადეუს რაიხშტაინი, ფილიპ ჰენჩი
* ლიტერატურა : ბერტრან რასელი
* მშვიდობა : რალფ ბანჩი
* ეკონომიკა : ლორან შვარტსი, ატლე ზელბერგი

*
1948

## მოვლენები 
* 19 იანვარი: ქალაქად გამოცხადდა რუსთავი.
* 14 მაისი: ისრაელის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
* 1 იანვარი : დევლეთ ბაჰჩელი — თურქი პოლიტიკოსი
* 2 იანვარი : გივი ნოდია — ქართველი ფეხბურთელი (გ. 2005)
* 4 იანვარი : სისე მარიამ კაიდამა სიდიბე — მალის პოლიტიკური მოღვაწე
* 5 იანვარი : იოანე (ანანიაშვილი) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე (გ. 1998)
* 17 იანვარი : დავით გოგია — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი
* 17 იანვარი : ჯიმ ლედი — ამერიკელი რადიოწამყვანი, პროდიუსერი და მწერალი
* 18 იანვარი : კლიფ თორბერნი — კანადელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი
* 25 იანვარი : ხალიფა ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი — არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტი

### თებერვალი  
* 1 თებერვალი : ტარიელ კიპაროიძე — ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი, მოქანდაკე
* 3 თებერვალი : კარლუშ ბელუ — რომაულ-კათოლიკური ეკლესიის ეპისკოპოსი
* 4 თებერვალი : ვიქტორ დომუხოვსკი — ქართველი ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი (გ. 2013)
* 4 თებერვალი : რამ ბარან იადავი — ნეპალელი პოლიტიკოსი და ფიზიკოსი
* 4 თებერვალი : ელის კუპერი — ამერიკელი როკ-მომღერალი
* 12 თებერვალი : რეი კურცვაილი — ამერიკელი მეცნიერი
* 19 თებერვალი : ტონი აიომი — ინგლისური ჯგუფ Black Sabbath-ის თანადამაარსებელი და მისი ერთადერთი მუდმივი წევრი
* 20 თებერვალი : კრისტოფერ პისარიდესი — კვიპროსელ-ბრიტანელი ეკონომისტი 
* 22 თებერვალი : რომან პოკორა — უკრაინელი ფეხბურთელი
* 24 თებერვალი : ლუის გალვანი — არგენტინელი ფეხბურთელი 
* 29 თებერვალი : ჟერარ დარმონი — ფრანგი თეატრისა და კინოს მსახიობი და მომღერალი 
* 29 თებერვალი : რიჩი კოული — ამერიკელი ჯაზ-ალტო საქსოფონისტი, კომპოზიტორი და არანჟირების ავტორი

### მარტი  
* 1 მარტი : ჰამლეტ ისახანლი — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი, პოეტი, მეცნიერი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე 
* 3 მარტი : სნოუი უაიტი — ინგლისელი გიტარისტი 
* 11 მარტი : იან შელჰაასი — ინგლისელი მუსიკოსი
* 14 მარტი : ბილი კრისტალი — ამერიკელი მსახიობი
* 15 მარტი : ლევან თედიაშვილი — ქართველი მოჭიდავე (გ. 2024)
* 20 მარტი : თეიმურაზ ბაბლუანი — ქართველი კინორეჟისორი, მსახიობი

### აპრილი  
* 2 აპრილი: ნესტან სულავა — ქართველი მეცნიერი, ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე
* 10 აპრილი : მაკა ჯოხაძე — ქართველი პროზაიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე

### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
* 10 სექტემბერი : მიხეილ ქორქია — ქართველი კალათბურთელი.

### ოქტომბერი   
### ნოემბერი 
* 5 ნოემბერი : პიტერ ჰემილი — ინგლისელი მუსიკოსი
* 14 ნოემბერი : მაუნტბატენ-უინძორი, ჩარლზ — უელსის პრინცი

### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 30 იანვარი : მაჰათმა განდი — ინდოეთის პოლიტიკური ლიდერი (დ.1869)
### თებერვალი  
* 11 თებერვალი : სერგეი ეიზენშტეინი —რუსი კინორეჟისორი (დ.1898)

### მარტი  
*4 მარტი: ანტონენ არტო — ფრანგი მწერალი (დ.  1896)

### აპრილი  
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
* 15 ივლისი : ილია აგლაძე  —  ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი (დ.1872)

### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
* 23 ნოემბერი : უზეირ ჰაჯიბეკოვი  — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი (დ.1885)

### დეკემბერი   
* 24 დეკემბერი : ტოძიო ჰიდეკი — იაპონელი სამხედრო მოღვაწე (დ.1884)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ბლაკეტი, პატრიკ
* ქიმია : ტისელიუსი, არნე
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : მიულერი, პაულ ჰერმან
* ლიტერატურა : ელიოტი, ტომას
* მშვიდობა : ––

*
ფედერალური ტერიტორია (ავსტრალია)

**ფედერალური ტერიტორია** (, ACT) — ავსტრალიის ტერიტორიული ერთეული, ანკლავი ახალი სამხრეთ უელსის შტატის შიგნით. ტერიტორიას ეკუთვნის ქალაქი კანბერა, პატარა სასოფლო-სამეურნეო ზონა და ეროვნული პარკი ნამაჯი.

* **ფართობი** — 2358 კმ²;
* **მოსახლეობა** — 357 222 ადამიანი;
* **ადმინისტრაციული ცენტრი** — ქალაქი კანბერა (332), ავსტრალიის დედაქალაქი 1911 წლიდან, აშენებულია არქიტექტორ უ. გრიფინის გეგმით მდინარე მურუმბიჯის შესართავში.

## გეოგრაფია 
ტერიტორიის 46 % უკავია ნამაჯის ეროვნულ პარკს. ტერიტორიის ყველაზე მაღალი წერტილია — ბიმბერის პიკი (1912 მეტრი).

## ისტორია 
ახალი ფედერალური ტერიტორიის პროექტი შემოვიდა XIX საუკუნის ბოლოს, ავსტრალიის კავშირის შექმნის პროცესში. 1901 წელს ხელმოწერილი იქნა  ავსტრალიის კონსტიტუცია, რომლის თანახმადაც ახალ სამხრეთ უელსს უნდა გადაეცა პატარა მიწის ნაკვეთი შტატის სამხრეთით ახალი ფედერალური მთავრობისათვის. მომავალი დედაქალაქის ადგილი აირჩა, როგორც ნეიტრალური მდგომარეობა ავსტრალიის ორ დიდ ქალაქს სიდნეისა და მელბურნს შორის, რომლებიც პრეტენზიას აცხადებდნენ დედაქალაქობაზე. ტერიტორია გადაეცა სახელმწიფოს 1911 წელს, ხოლო 1913 წელს დაიწყო კანბერის მშენებლობა.

ფედერალური მთავრობა ოფიციალურად გადავიდა მელბურნიდან კანბერაში მხოლოდ 1927 წლის 9 მაისს, როდესაც დამთავრდა პარლამენტის შენობის მშენებლობა. საწყის ეტაპზე განყოფილებებისა და დეპარტამენტების ნაწილი რჩებოდა მელბურნში, მაგრამ შემდეგ თანდათან გადავიდნენ ახალ დედაქალაქში.

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები
ცეცხლოვანი მიწა

250px|thumb|right|ცეცხლოვანი მიწა
**ცეცხლოვანი მიწა** (ესპ. *Tierra del Fuego*) — არქიპელაგი სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ დაბოლოებასთან, რომლისგანაც გამოყოფილია მაგელანის სრუტით. აღმოსავლეთი ნაწილი ეკუთვნის არგენტინას, დასავლეთი — ჩილეს. ფართობი დაახლოებით 72 ათასი კმ² (მთავარი კუნძულია ცეცხლოვანი მიწა, ანუ ისლა გრანდე, ფართობი 48 ათასი კმ²). ახლოს მდებარე კუნძულ ჰორნზე არის ამავე სახელწოდების კონცხი (სამხრეთ ამერიკის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი). 

ცეცხლოვანი მიწის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ნაწილის რელიეფი ბორცვიანი ვაკეა, დასავლეთი და სამხრეთი ნაწილი ანდების ძლიერ დაქუცმაცებული მთებია. ჰავა ზომიერია, ოკეანური ტყე და მდელოსტეპის მცენარეულობა. არის ტორფიანი ჭაობები. მისდევენ მეცხვარეობას, მეთევზეობას. იღებენ ნავთობსა და ბუნებრივ აირს. მთავარი დასახლებული პუნქტია უშუაია (არგენტინა) და პორვენირი (ჩილე). ცეცხლოვანი მიწა აღმოაჩინა ფერნანდო მაგელანმა 1520 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს კუნძულების სია

## ლიტერატურა 
* Patagonia Expedition Race

კატეგორია:არგენტინის კუნძულები
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ამაზონასი

**ამაზონასი** (პორტ. Amazonas, AM) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარე ამაზონის დაბლობზე. ტერიტორიის ათვისება საწყის სტადიაშია.

* **ფართობი** – 1.578 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 3,2 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – მანაუსი (1.930), უდიდესი პორტი, დაარს. 1669 მდინარე რიუ-ნეგრუზე; პარინტინსი (62).

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
პარა

**პარა** () — შტატი ბრაზილიაში მდინარე ამაზონის ქვედა დინებაში. პარა ეკონომიკურად სუსტად განვითარებული შტატია. ადმინისტრაციული ცენტრია ბელენი. 

* **ფართობი** — 1,247,689.5 კმ².
* **მოსახლეობა** — 7,792,561. (2012)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Brazilian Tourism Portal
* Portal Paraense
* Invest Para 
* Para yarışması 

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
რონდონია

**რონდონია** (პორტ. Rondônia, RO) — ბრაზილიის შტატი 1981-დან, მანამდე ფედერალური ტერიტორია გუაპორე. მდებარეობს მდინარე მადეირას აუზში.

* **ფართობი** – 238 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 1,5 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – პორტუ-ველიუ (294), ჟი-პარანა (96).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
რორაიმის შტატი

**რორაიმა** (პორტ. Roraima, RR) — ბრაზილიის შტატი 1990 წლიდან.

* **ფართობი** – 225 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 0,4 მლნ.
* **ქალაქი** (ათ.) – ბოა-ვისტა (221).

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website
* Brazilian Tourism Portal 

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
ტოკანტინსი

**ტოკანტინსი** (პორტ. Tocantins, TO) — ბრაზილიის შტატი 1990 წლიდან.

* **ფართობი** – 278 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 1,2 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – პალმასი (148), არაგუაინა (110).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
ალაგოასი

**ალაგოასი** () — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბრაზილიაში. მდებარეობს მდინარე სან-ფრანსისკუს დინების ჩრდილოეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი და მთავარი ნავსადგურია ქალაქი მასეიო. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია ბრაზილიის ზეგანს. 2012 წლის მონაცემებით შტატის მოსახლეობა შეადგენს 3 165 472 ადამიანს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
ბაია (შტატი)

**ბაია** (პორტ. Bahia, BA) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. უკავია ბრაზილიის ზეგანის აღმოსავლეთი ნაწილი მდინარე სან-ფრანსისკუს აუზში.

* **ფართობი** – 567 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 13,5 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – სალვადორი (2.212), ფეირა-დი-სანტანა (448), ვიტორია-და-კონკისტა (235).

## რესურსები ინტერნეტში
* ANP report on the Reconcavo Basin 
* All about Salvador Bahia Brazil 
* Bahia from Salvador to Porto Seguro 
* discovering Bahia in your language 

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მარანიანი

**მარანიანი** (პორტ. Maranhão, MA) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. უკავია სავანით დაფარული ბრაზილიის ზეგნის ჩრდილოეთი ფერდობები და ზღვისპირა დაბლობი.

* **ფართობი** – 333 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 5,9 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – სან ლუისი (872), იმპერატრისი (222).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
ამაპა

**ამაპა** (პორტ. Amapá, AP) — შტატი 1990-დან, ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი დაბლობია.

* **ფართობი** – 143 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 0,56 მლნ. კაცი
* **ქალაქები** (ათ.) – მაკაპა (221), სანტანა (82).

## რესურსები ინტერნეტში
*Official Website 

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
პერნამბუკუ

**პერნამბუკუ** (პორტ. Pernambuco, PE) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში.

* **ფართობი** – 99 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 8,3 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – რესიფი (1.464), ჟაბუატან-დუს-გუარარაპისი (613), ოლინდა (369).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
პიაუი

**პიაუი** (პორტ. Piauí, PI) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, მდინარე პარნაიბას აუზში. ეკონომიკის ძირითადი დარგებია მეცხოველეობა და მიწათმოქმედება.

* **ფართობი** – 252 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 3,0 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ტერეზინა (706), პარნაიბა (131).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი

**რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი** (პორტ. Rio Grande do Norte, RN) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა და მარილის წარმოება. ბრაზილიის შტატებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა შტატია.

* **ფართობი** – 53 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 2,9 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ნატალი (738), მოსორო (202).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
სეარა

**სეარა** (პორტ. Ceara, CE) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. უკავია ატლანტის ოკეანის სანაპირო ბრაზილიის ზეგანის ნაწილი.

* **ფართობი** – 146 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 8.4 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ფორტალეზა (1.905), კაუკაია (243), ჟუაზეირუ-დუ-ნორტე (213).

## დემოგრაფია 
ბრაზილიის გეორაფიისა და სტატისტიკის უნივერსიტეტის მიხედვით, 2008 წელს შტატში ცხოვრობდა 8 472 000 ადამიანი და სიმჭიდროვე შეადგენდა 55,2 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.

აქედან ურბანულ ტერიტორიაზე ცხოვრობს 76,4 % (2006); მოსახლეობის ზრდა: 1,7 % (1991–2000); სახლი: 2 181 000 (2006).

ეროვნული შემადგენლობის ბოლო კვლევამ აჩვენა შემდეგი სურათი: 5 370 000 ყავისფერი ხალხი (მრავალ რასობრივი) ადამიანი (63,39 %), 2 800 000 თეთრი ბრაზილიელები (33,05 %), 257 000 აფრო-ბრაზილიელები (3,03 %), 28 000 აზიელები (0,33 %), 12 000 ბრაზილიის მკვიდრი მოსახლეობა (0,14 %).

## საინტერესო ფაქტები 
ტრანსპორტი: 1 084 991 (2007 წლის მარტის მიხედვით);
მობილური ტელეფონი: 3,5 მილიონი (2007 წლის აპრილის მიხედვით); ტელეფონი: 908 ათასი (2007 წლის აპრილის მიხედვით); ქალაქი: 184 (2007).

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები