open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შალვა პაპუაშვილი

**შალვა პაპუაშვილი** (დ. 26 იანვარი, 1976, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე 2021 წლის 29 დეკემბრიდან.

## ბიოგრაფია
1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით. 1996-1998 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრის თანაშემწე. 1998-1999 წლებში სწავლობდა ზაარლანდის უნივერსიტეტის მაგისტრატურაში. 2000-2001 წლებში იყო საადვოკატო ბიურო „Heimes&Muller“-ის ადვოკატის თანაშემწე. 2000-2002 წლებში სწავლობდა ზაარლანდის უნივერსიტეტის დოქტორანტურაში. 2003-2007 წლებში იყო გერმანიის ტექნიკური თანამშრომლობის საზოგადოების (GTZ) უფროსი სამართლებრივი ექსპერტი. 2005-2006 წლებში – სამოქალაქო საბჭო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებში, ექსპერტი ადამიანის უფლებათა საკითხებში. 2007-2015 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) ჯგუფის ხელმძღვანელი. 2012-2015 წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასოცირებული პროფესორი. 2015 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასოცირებული პროფესორი. 2015-2017 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) პროგრამის ხელმძღვანელის მოადგილე. 2017-2020 წლებში იყო გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) საქართველოს გუნდის ხელმძღვანელი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2021 წლის 29 დეკემბერს, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან კახა კუჭავას გადადგომის შემდეგ, შალვა პაპუაშვილი პარლამენტის რიგგარეშე სესიაზე აირჩიეს ახალ თავმჯდომარედ. მის კანდიდატურას 88 დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, 1-მა წინააღმდეგ მისცა ხმა.

მხარი დაუჭირა კანონპროექტს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“.

2024 წლის არჩევნებისთვის პაპუაშვილი „ქართული ოცნების“ საპარლამენტო სიის მეოთხე ნომრად წარადგინეს. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები
შალვა
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კასპის აკლდამები

მინი|300პქ
**კასპის აკლდამები** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის  მუნიციპალიტეტის  ქალაქ კასპში, დასავლეთით 1 კილომეტრზე, მტკვრის ხეობაში. წარმოადგენს 10-15 მეტრი სიმაღლის კირქვის კონცხებში გამოკვეთილ ძლიერ დაზიანებულ გამოქვაბულთა ცალკეულ ჯგუფს. შემორჩენილია თითქმის სრულად 4 აკლდამა, 3 კლდის ერთ მასივშია გამოკვეთილი, 1 აღმოსავლეთით ორასიოდე მეტრზეა. აკლდამები მიწის ზედაპირიდან 3-5 მეტრითაა შემაღლებული, გამოკვეთილია ლითონის ოთხწახნაგა იარაღით, საკმაოდ სუფთად. მათი სტრუქტურა ძირითადად ტიპურია.

პირველი აკლდამის და მეორე აკლდამის სამხრეთ კამარები გეგმით კუთხემომრგვალებულ კვადრატს უახლოვდება, ჭერი შეისრული კამარისებრია. ორივე სათავსის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მიცვალებულის დასასვენებელი ნიში-თაროები. კამერების წინ ღია კარიბჭეა, რომლებშიც გაჭრილია კარი. ასეთივე კარიბჭე აქვს მესამე აკლდამას. ამ აკლდამაში ნიში თაროები არ არის. მეოთხე აკლდამას კარიბჭე არ აქვს. 

აკლდამაში ნიში-თაროების დამხრობა ნებისმიერია, რაც დამარხვის არაქრისტიანულ წესზე მიგვანიშნებს. მსგავსი აკლდამები საქართველოში ჯერ არარის მიკვლეული. აკლდამები სტრუქტურუით ოდნავ განსხვავდება აქემენიდური, პართული და სასანური ხანის ირანული აკლდამებისგან. შეისრული ჭერი და კვეთის ტექნიკა საერთოს პოულობს გვიანდელი ანტიკური, აგრეთვე ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული კლდის ხუროთმოძღვრების ტრადიციებიდან. პარალელული მასალისა და ისტორიული ფაქტების გათვალისწინებით აკლდამები თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით ან  IV-VI საუკუნით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი

**ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი** ან **TACN** − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით [Cu(NH3)4](NO3)2. ჩვეულებრივ პირობებში ნაერთი არ არის ფეთქებადი, მაგრამ 257°C-ზე გაცხელებით ფეთქდება. ოთახის ტემპერატურაზე ფეთქებადია HMTD-ის ნარევთან. სუფთა ნივთიერება არასტაბილურია გაცხელებისა და შოკური  ზემოქმედების მიმართ,  თუმცა დეტონაციის მცირე სიჩქარის გამო იგი ერთ-ერთ სუსტ ასაფეთქებლად ითვლება.

## მიღება
ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი მიიღება სპილენძის ნიტრატისა და ამიაკის წყალხსნარის შერევით. სითხის ანალოგიური მოცულობის იზოპროპილის სპირტის დამატებით ნაერთი მალევე ილექება. ამ პროცესს მკვეთრად აჩქარებს ხსნარის გაცივება. რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად:
: Cu(NO3)2 + 4NH3 → [Cu(NH4)2](NO3)2

## ქიმიური თვისებები
მჟავებთან რეაქციისას კომპლექსი იშლება და მიიღება სპილენძისა და ამონიუმის ნიტრატები:
: [Cu(NH3)4](NO3)2 + 4 HNO3 → Cu(NO3)2 + 4 NH4NO3

გაცხელებით იშლება მეტალური სპილენძის, აზოტისა და წყლის გამოყოფით:
:\mathrm{ [Cu(NH_3)_4](NO_3)_2 \rightarrow Cu + 3 N_2 + 6 H_2O }

## სქოლიო
კატეგორია:სპილენძის ნაერთები
კატეგორია:ნიტრატები
კატეგორია:ამინოკომპლექსები
ნამგალა გორა

**ნამგალა გორა**, *ხვავია გორა* — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, კოწახურის ხევის დასავლეთით, 700-800 მეტრზე. ორივე ნასახლარი თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. ზედაპირულად იპოვება შავორნამენტიანი კერამიკის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგი ხელაშვილი

**გიორგი ხელაშვილი** (დ. 29 აპრილი, 1975) — ქართველი პოლიტიკოსი, დიპლომატი. საქართველოს მეათე მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020-2023 წლებში.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 29 აპრილს. 1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (საერთაშორისო ურთიერთობები). 2021 წელს დაამთავრა ოქსფორდის უნივერსიტეტი.

1997-1999 წლებში საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიის დილის პროგრამა „ალიონის“ საერთაშორისო მიმომხილველი. 1997-1999 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგარეო პოლიტიკის კვლევისა და ანალიზის ცენტრის მთავარი სპეციალისტი. 1997-1998 წლებში მონტერეის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესწავლის ცენტრის მოწვეული მეცნიერ-თანამშრომელი. 2000-2001 წლებში ოქსფორდის უნივერსიტეტის საერთაშორისო კვლევების ცენტრის დირექტორის ასისტენტი. 2001-2007 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების კათედრის მასწავლებელი, ასისტენტ-პროფესორი. 2001-2003 წლებში სამოქალაქო განათლების პროექტის საქართველოს განყოფილების მკვლევარი. 2002 წელს იყო გაზეთი „24 საათის“ ჟურნალისტი და საერთაშორისო მიმომხილველი. 2002-2003 წლებში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტი და საინფორმაციო პროგრამების წამყვანი. 2003-2004 წლებში საერთაშორისო კვლევისა და გაცვლების საბჭოს (IREX) მასმედიის გრანტების მენეჯერი. 2004-2007 წლებში სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრის აკადემიური პროგრამების დირექტორი. 2005-2007 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების კათედრის ასისტენტ-პროფესორი. 2006 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2007-2009 წლებში ოქსფორდის უნივერსიტეტის პოლიტიკისა და საერთაშორისო დეპარტამენტის კვლევითი ასისტენტი. 2008 წელს ვილსონის ცენტრის კენანის ინსტიტუტის მოწვეული თანამშრომელი. 2010 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტის წმინდა ანას კოლეჯის დეკანის თანაშემწე. ამავე წელს ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ევროპისა და ევრაზიის ინსტიტუტის მოწვეული თანამშრომელი. 2010-2013 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულების ასისტენტ-პროფესორი. ამავე წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული სოციალურ მეცნიერებათ ცენტრის კვლევის და განვითარების კოორდინატორი, პროექტის დირექტორი. 2013-2017 წლებში საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი, საქართველოს საელჩო ვაშინგტონი, აშშ. 2017-2019 წლებში საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მრჩეველი საერთაშორისო საკითხებში. 2019-2020 წლებში სსიპ საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრის დირექტორი.

2020 წლიდან 2023 წლის 24 მარტამდე იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კასპის ნასახლარი

ტერმინი **კასპის ნასახლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კასპის პირველი ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში.
* კასპის მეორე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში.
* კასპის მესამე ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპში.
კასპის გორა

**კასპის გორა** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, ქალაქის ცენტრში, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება მშრალი უსახელო ხევები, გორაზე ამჟამად დგას სკოლის შენობა. კასპის გორა მიეკუთვნება განმხოლოებულ გორათა კატეგორიას. მისი თხემი სწორი და ფართოდ  გაშლილია. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის და გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კულტურული ფენების ერთი ნაწილი ჩამორეცხილი და განადგურებულია. მიკვლეულია  ფიქალ-თიხის იატაკის ფრაგმენტები.  ზღუდესთან და იატაკზე აღმოჩნდა კერა და უხეში მარცვლოვანი თიხისგან დამზადებული ჭურჭლის ნამტვრევები, რომელთა შორის აღსანიშნავია მოზრდილი ბრტყელბაკოიანი ქვევრის პირ-ყელი, ქოთნის, ქილისა და  დერგის ნატეხები. იატაკის ქვეშ, ფეოდალური ხანის კერამისი ნაწარმში აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ჩარხზე დამზადებული წვრილმარცლოვანი თიხის მურა-მონაცრისფრო ჭურჭლის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნაცარგორა (კასპი)

**ნამოსახლარი ნაცარგორა** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, სოფელი კავთისხევისაკენ მიმავალი გზის პირას. თარიღდება ადრინდელი რკინის ხანით. ფენები განადგურებულია. ფერდობებზე იპოვება შავად და ნაცრისფრად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ამჟამად ნამოსახლარზე დგას კასპის ცემენტ-შიფერის  კომბინატის საბავშვო ბაგა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კასპის მეორე ნასახლარი

**კასპის მეორე ნასახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, სტალინის ქუჩა 116. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. აქ დადასტურებულია მარანი რომელშიც სამ რიგად ჩადგმულია 9 ქვევრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კასპის მესამე ნასახლარი

**კასპის მესამე ნასახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტს ქალაქ კასპში, მდინარე ლეხურის მარცხენა ნაპირზე, რკინიგზის ხაზთან. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ზედაპირულად იპოვება ყელწიბოიანი დოქის წითელკეციანი  წითლად შეღებილი კერამიკის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კასპის ნასახლარი და სამაროვანი

**კასპის ნასახლარი და სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტს ქალაქ კასპში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, წყალსაქაჩთან. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნასახლარზე აღმოაჩინეს რელიეფურსატყელიანი დოქები, ქვევრები. მოპოვებული მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. იქვე ნასახლარის გაღმა, 50 მეტრზე არის სამაროვანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგი სააკაძის ძეგლი (კასპი)

300px|მინი
**გიორგი სააკაძის ძეგლი** — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე, რკინიგზის სადგურის წინ. გაიხსნა 1970 წლის 22 ნოემბერს. მოქანდაკე  მ. ბერძენიშვილი, არქიტექტორი გ. ჯაფარიძე.

გამოჩენილი ქართველი მხედართმთავარი და სახელმწიფო მოღვაწე გიორგი სააკაძე გამოძერწლია ცხენზე ამხედრებული, სატევარმომარჯვებული. ცხენი და მხედარი ქმნიან ერთიან შეკრულ დინამიკურ კომპოზიციას. ქანდაკება დგას რუხი გრანიტით მოპირკეთებულ მაღალ კვარცხლბეკზე, რომელიც აღმართულია ბაზალტის ფილებით გაწყობილ ფართო მოედანზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
კასპის პირველი ნასახლარი

**კასპის პირველი ნასახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, ქალაქის დასავლეთით, 3 კილომეტრზე, მდებარეობს მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, მთავარანგელოზის ეკლესიის მახლობლად, თარიღდება ადრინდელი და გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შეიმჩნევა ნასახლართა ბუდეების ორ ფენად: ზედა ფენას მიეკუთვენბა მრგვალი თონეები, მოჭიქული კერამიკა, ხოლო ქვედა ფენას ოდნავ პირგადაშლილი პირბაკობტყელი ქოთნები და ქვაბ-ქოთნები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კასპის ნაქალაქარი და სამაროვანი

**ნაქალაქარი კასპი და სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ქალაქ კასპში, დასავლეთით, ქალაქის ცენტრიდან 2 კილომეტრზე. დასავლეთით ესაზღვრება კოწახურას ხევი, სამხრეთით კასპი-მეტეხის საავტომობილო გზა, ჩრდილოეთით ძლევის ქედისა და საზღვარა გორას კლდოვანი ფერდობები, აღმოსავლეთით ავტოსამეურნეო კანტორის სავარგულები. ფართობი 60 ჰექტარია. ნაქალაქარის ტერიტორიაზე გათხრებსა და არქეოლოგიურ კვლევას ატარებს, არქეოლოგიური კვლევის ცენტრი (ხელმძღვანელი გ.ცქიტიშვილი).

განათხარი უბანი თარიღდება IV-V საუკუნით. გაითხარა ქალაქის ერთი ნაწილი, სწორხაზოვანი ქუჩა და მის ორივე მხარეს განლაგებული ნაგებობები. ქუჩა უსწორმასწორო ქვის ფილებითაა მოგებული. მის დასავლეთ მხარეს გაიწმინდა 6 სათავსი, აღმოსავლეთისაზე 4. შენობები ნაგებია ნატეხი ქვითა და ტალახით.  ერთ-ერთ სათავსში აღმოჩნდა ორ რიგად ჩადგმული 6 დიდი ზომის ქვევრი, რომლებსაც ქვისაგან გამოთლილი სარქველები ეხურათ. სახლები გადახურული ყოფილა როგორც კრამიტით, ისე ბანურად. გაუთხრელ უბნებზე უხვად იპოვება კრამიტის და ჭურჭლის ნატეხები, დანგრეული კედლების ქვები, დამწვარი ნაცროვანი ფენები და ასეშემდეგ. საცდელი თხრილებით დაიფარა თითქმის მთელი ნაქალაქარი  და ყველაგნ გამოვლინდა შენობათა ნანგრევები. განათხარ ფართობზე იპოვება სამტუჩა ყელწიბოიანი დოქები, ორყურა ჭურჭელი, ქოთნები, ბრტყელი და ღარისებრი, წითლად შეღებლი კრამიტი და სხვა. 

ნაქალაქარის სამხრეთ ნაწილში, კოწახურას ხევის აღმოსავლეთით 800 მეტრზე, კასპი-მეტეხის  საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს, გზიდან 50 მეტრის დაშორებით მდებარეობს სამაროვანი, რომელიც თარიღდება III-IV საუკუნით. სამაროვანზე გაითხარა 11 ქვაყუთი. ქვაყუთის გრძივი კედლები ამოყვანილია უხეშად დამუშავებული ორ-ორი ქვით. ყველა ქვაყუთი საოჯახოა. თითოეულში ორიდან ოთხამდე მიცვალებულია დაკრძალული ქრისტიანული წესით. ინვენტარიდან აღსანიშნავია ბრინჯაოს ანთიმონნარევი სარკე, ოქროსა და გიშრის მძივები. სამარხთა მეორე ჯგუფი მცირე ზომის ქვაყუთებისგან შედგება. მათი ყოველი გვერდი თითო ქვით არის აგებული. ქვებზე ამოყვანილია ნარიმანდები. სამარხში აღმოჩნდა მხოლოდ მავთულის საყურეები და გიშრის მძივები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დონარა კინწურაშვილი

**დონარა კინწურაშვილი**  (დ. 1938, თბილისი — გ. 12 დეკემბერი, 2020, იქვე) — ქართველი ტელეწამყვანი, საქართველოს ტელევიზიის ყოფილი დიქტორი.

დონარა კინწურაშვილი დაიბადა 1938 წელს, 1963 წელს, 25 წლის ასაკში მივიდა საქართველოს პირველი არხის ტელევიზიაში, სადაც მან 45 წელი იმუშავა. დონარა კინწურაშვილი იყო არაერთი გადაცემის, მათ შორის საინფორმაციო პროგრამა „მოამბის“ წამყვანი. 80-იან წლებში მიჰყავდა გადაცემა „ცეროდენას ეკრანი“.

გარდაიცვალა 2020 წლის 12 დეკემბერს, 82 წლის ასაკში მძიმე ავადმყოფობის შედეგად.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
ძამანარსე

**ძამანარსე** — ქართლის მეფე, გურგენის შემდეგ (523–535). სპარსთა მომძლავრებისაგან შეწუხებული ძამანარსე, მეუღლე-დედოფალისა და დარბაზისერთა თანხლებით, კონსტანტინოპოლს ეწვია და კეისარ იუსტინიანეს კავშირი და მეგობრობა სთხოვა. კეისარი დიდი სიხარულით შეხვდა ამ თხოვნას და დიდძალი ძღვენითაც გამოისტუმრა სტუმრები; მაგრამ ბიზანტიასთან სიახლოვემ ვერ უშველა ძამანარსეს. სპარსელებმა ქართლში მეფობა გააუქმეს და „მარზპანობა“ შემოიღეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* სასანური ქართლი
* მარზპანი

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
რაისა ქარაია

**რაისა ქარაია** (დ. 2 იანვარი, 1940, გალი, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრი.

## ბიოგრაფია
რაისა ქარაია დაიბადა 1940 წელს ქ. გალში. 1965 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაუსწრებელი განყოფილება და მიიღო სწავლული აგრონომის კვალიფიკაცია. 1962 წლიდან მუშაობდა მემცენარეობის საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სოხუმის საცდელ სადგურში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1974 წლიდან მუშაობდა ციტრუსების განყოფილებაში, სადაც ხელმძღვანელობდა გრეიფრუტისა და თურინჯის ჯგუფს.

რ. ქარაია 50-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორია, მათ შორის გრეიფრუტისა და თურინჯის მსოფლიო კოლექციის კატალოგის, წიგნის „გრეიფრუტი და თურინჯი სსრკ-ში“ და განყოფილებისა წიგნში „საბჭოთა კავშირის კულტურული ფლორა“. მონაწილეა თურინჯის დარაიონებული ჯიშის — „ხეთურის“ გამოყვანის და ავტორია ციტრუსების 6 ახალი ჯიშისა. 

1959-1963 წლებში რ. ქარაია იყო გალის საქალაქო საბჭოს ორი მოწვევის, ხოლო 1975-1987 წლებში გულრიფშის სადაბო საბჭოს ხუთი მოწვევის დეპუტატი. იყო გულრიფშის რაიონის ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოება „წმინდა ნინოს“ თავმჯდომარე. 1991 წლის 29 ნოემბერს კენჭს იყრიდა გულრიფშის რაიონის №49 საარჩევნო ოლქში აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატად. იყო აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის დეპუტატი.

დაჯილდოვებულია აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით, სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედლით.

ყავს მეუღლე და ორი შვილი.

## ლიტერატურა
*გაზ. „აფხაზეთის ხმა“, 25 სექტემბერი, 1991

## რესურსები ინტერნეტში
*აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო 

## სქოლიო
კატეგორია:2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატები
გიორგი საკააძის ძეგლი

ტერმინი **გიორგი სააკაძის ძეგლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გიორგი სააკაძის ძეგლი — ძეგლი თბილისში.
* გიორგი სააკაძის ძეგლი — ძეგლი კასპში.
აღაიანის ველი

**აღაიანის ველი** — ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანში. 1625 წლის გაზაფხულზე, შაჰ-აბას l-ის ბრძანებით, კახელების გასანადგურებლად მოსული სპარსთა ლაშქარი ყანჩიხა-ხანის სარდლობით, აღაიანის ველზე დაბანაკდა. განზრახვის განსახორციელებლად, ყანჩიხა-ხანმა კახელთა დიდი ჯარი დაიბარა იმერეთში სალაშქროდ. შემოტყუებულ კახელებს შეპირდნენ, მოძმე იმერლების წინააღმდეგ საბრძოლველად არ წაგიყვანთ, იარაღი ჩაგვაბარეთ, საჩუქრები მიიღეთ და შინ დაბრუნდითო. კახელები „საჩუქრების“ მისაღებად, მოშორებით მდგარ კარავში უნდა შესულიყვნენ. აქ მათ სიკვდილი ელოდათ. კახელებმა შეიტყვეს ყიზილბაშების განზრახვა, მოახტნენ ცხენებს და კახეთისაკენ ხმლით გაიკაფეს გზა. აღაიანის ველზე რამდენიმე ასეული კახელი გაწყდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გირჩი — მეტი თავისუფლება

**გირჩი — მეტი თავისუფლება** — მემარჯვენე-ლიბერტარიანული პოლიტიკური პარტია საქართველოში. ამ ეტაპზე, პარტია თავმჯდომარის გარეშე ფუნქციონირებს. პარტია 2020 წლის 26 დეკემბერს ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩის გაყოფის შედეგად შეიქმნა.

## ისტორია 
პარტია 2020 წლის 26 დეკემბერს ზურაბ ჯაფარიძემ დააფუძნა.

2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიამ ხმათა 1,44% მიიღო (25 467 ხმა) და მხოლოდ თბილისის საკრებულოში გადალახა 2,5%-იანი ბარიერი, სადაც 1 დეპუტატი გაიყვანა.

2024 წლის 3 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პარტიამ ხელი მოაწერა საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის მიერ შექმნილ „ქართულ ქარტიას“.

2024 წლის 22 ივნისს გირჩი — მეტი თავისუფლება ევროპული პარტიის „ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის“ (ALDE) სრულუფლებიანი წევრი გახდა.

## პოლიტიკური პლატფორმა 
გირჩი — მეტი თავისუფლება კლასიკური ლიბერალური და ლიბერტარიანული პოლიტიკური პარტიაა, რომელიც მხარს უჭერს სოციალურ და ეკონომიკურ ლიბერალიზმს და პოლიტიკური და ეკონომიკური თავისუფლების პრინციპებზე დაფუძნებულ სახელმწიფო მოწყობას. პარტია ემხრობა პოლიტიკურ და სამართლებრივ დეცენტრალიზაციას, მოსამართლისა და პოლიციის უფროსის არჩევის უფლების მინიჭებას ადგილობრივი მოსახლეობისთვის, ნარკოპოლიტიკის ლიბერალიზაციას, სავალდებულო სამხედრო სამსახურის გაუქმებასა და თავდაცვის ბიუჯეტის გაორმაგებას. რაც შეეხება ეკონომიკურ ხედვებს, გირჩი — მეტი თავისუფლება მხარს უჭერს თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკას, გადასახადების შემცირებას, დერეგულაციას, ეროვნული ბანკის გაუქმებას.

## შედეგები არჩევნებში
### საპარლამენტო
### ადგილობრივი
## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:საქართველოს ლიბერტარიანული პარტიები
კატეგორია:ლიბერალური პარტიები
კატეგორია:ლიბერალიზმი საქართველოში
კატეგორია:2020 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
აღაიანის ნამოსახლარი I

**აღაიანის ნამოსახლარი l** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის ზემოთ, თხოთის მთის ჩრდილო ფერდობზე, თბილ-გორის გზის მარცხენა მხარეს. გორის ზედაპირზე და კულტურულ ფენაში იპოვება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი თიხი ჭურჭლის ნატეხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აღაიანის ნამოსახლარი II

**აღაიანის ნამოსახლარი ll** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანში, თბილის-გორის გზის მარცხენა მხარეს, გზიდან 100 მეტრზე, აღაიანის ახალ სასაფლაოსთან. გორის ზედაპირზე იპოვება ძვ. წ. l ათასწლეულის, გვიანდელი ანტიკური ხანისთვის დამახასიათებელი თიხის ჭურჭლის ნატეხები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აღაიანის სამაროვანი

**აღაიანის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის აღმოსავლეთით, ღვინის ქარხნიდან 0,5 კილომეტრზე, თბილის-გორის გზის მარცხენა მხარეს. ფართობი 3 ჰექტარი. თარიღდება ძვ. წ. Xl საუკუნით, გვიანდელი ბრინჯაოდან რკინის ხანაზე გარდამავალი პერიოდით. მოპოვებული მასალის ნაწილი (ბრინჯაოს ბრტყელი ცული, შუბისპირი, ირმის ქანდაკება, მილები, საკინძები) დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ნაწილი (ბრინჯაოს მახვილი, რგოლი, ბალთა და კერამიკა) კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ეკატერინე გაბაშვილის სახლი

**ეკატერინე გაბაშვილის სახლი** — ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეფისქალაქში, გაბაშვილის ქუჩაზე. სახლი ეკუთვნოდა ცნობილ ქართველ მწერალსა და საზოგადო მოღვაწეს — ეკატერინე გაბაშვილს (1851-1938 წლები). მწერალი ყოველ ზაფხულს სოფლად ატარებდა. სახლი ერთსართულიანია. შედგება ოთხი ოთახისაგან. ერთ-ერთ ოთახში დგას მწერლის საწერი მაგიდა, საწოლი, კედელზე კიდია სურათები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ახალშენის ნასოფლარი

**ახალშენის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალშენის სახნავ მიწებში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნაგებობაზე გამოვლინდა წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი ჭურჭლის ნამტვრევები. რამდენიმე ქვევრის ნამტვრევს გარედან შემორჩენილი აქვს კირის ნალესობის კვალი, რაც მოწმობს, რომ ქვევრები ჩაკირული ყოფილა. ნაგებობის ტერიტორია ამჟამად იხვნება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ახალციხის განძი

**ახალციხის განძი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის სამხრეთ-დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ადრინდელი ხანით, ძვ. წ. XlV-ძვ.წ. Xlll საუკუნეებით. არქეოლოგიური განძი აღმოჩნდა სამაროვანზე. განძს შეადგენს ბრინჯაოს ნივთები: სხვადასხვა ზომის 4 ფოთლისებური სატევარი, მასრაგახსნილი ხელშუბისპირი, წვერისკენ სიმეტრიულად შევიწროებული ბოთლისებური ფორმის საკინძი. არქეოლოგიური განძი ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
შემოქმედის მოოქროვილი ვერცხლის ჭედური ხატები

მინი|ჯვარცმა
მინი|ბზობა
მინი|ფერისცვალება
**შემოქმედის მოოქროვილი ვერცხლის ჭედური ხატები** — სამი მოოქროვილი ვერცხლის ჭედური ხატი შემოქმედის მონასტრიდან. თარიღდება XV საუკუნით.

1873 წელს ხატი პირველად ინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ (ბზობისა და ჯვარცმის ხატები), ხოლო 1890 წელს თავის შრომაში ნიკოდიმ კონდაკოვმაც შეიტანა (ჯვარცმა და ფერისცვალება). ხატები ასევე წარმოადგენს დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციის ნაწილს (№№18013-18015). 

ბზობის ხატის თავზე შემდეგი ასომთავრული წარწერა იკითხება:

ხოლო, ქვევით მარჯვენა კუთხეში დატანილია ქორინიკონი.

ჯვარცმის ხატის ქვემოთ არშიაზე შემდეგი წარწერაა:

ფერისცვალების ხატზე, წინა ორისაგან განსხვავებით მხოლოდ სიუჟეტთან დაკავშირებული წარწერებია.

## ლიტერატურა
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 128, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 118-119, 1890г.

კატეგორია:შემოქმედის მონასტერი
კატეგორია:ქართული ხატები
თხოთის მთის სამაროვანი

**თხოთის მთის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანის სამხრეთით, თხოთის მთის დაბლა კალთებზე, თბილის-გორის გზის მარცხენა მხარეს, ტერასებზე. თარიღდება lV-V საუკუნეებით. 1975 წელს, გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ნასტაკისის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. ბოხოჩაძე). გამოვლინდა 25 სამარხი. სამარხები ოთხი ტიპისაა: თიხის სარკოფაგები, აგურით ნაგები და მუხის ძელით გადახურული სამარხები, კატაკომბური სამარხები და ორმოსამარხები. 

თიხის სარკოფაგები დამზადებულია მსხვილმარცვლოვანი თიხისგან, გამომწვარია მოწითალოდ, არათანაბრად. მათ წაგრძელებული ოვალის ფორმა აქვთ (სიგრძე 1,5-2,1 მეტრი, სიგანე 0,6-0,7 მეტრი, კედლის სიმაღლე 0,32-0,4 მეტრი, სისქე 0,01-0,02 მეტრი), ახურავთ თიხისავე ბრტყელი სახურავი, რომლის გადმოკეცილი ნაპირები კარგად ჯდება სარკოფაგის კედლის წიბოზე. ძირზე დატანებული აქვთ 8-10 ნახვრეტი. სარკოფაგებს დგამდნენ ორმოში, ხოლო ზევიდან გარდიგარდმო აფარებდნენ ერთმანეთზე მიჯრით მიწყობილ მუხის 6-8 ძელს (სიგრძე საშუალოდ 1,3-1,4 მეტრი; დიამეტრი 0,3-0,4 მეტრი), რომლებსაც რიყის მოზრდილი ქვებით ამაგრებდნენ. 

აგურით ნაგები და მუხის ძელით გადახურული სამარხი მხოლოდ ერთი აღმოჩნდა. სამარხის გრძივი კედლები შეგდენილი იყო სამი, ხოლო განივი კედლები თითო კვადრატული აგურით (0,29x0,29x0,4 მეტრი), სახურავად გამოყენებული იყო ხის ძელი (სიგრძე 1,4 მეტრი, სიგანე 0,3 მეტრი). 

კატაკომბური სამარხებისთვის მიწა ამოღებულია 1,2-1,5 მეტრ სიღრმეზე. მის ჩრდილო კედელში სამარხის ძირთან გამოთხრილია დამატებითი ორმო, რომელშიც შესვენებულია მიცვალებული. ამ ორმოზე აფარებულია თავბოლოშექცევით ცერად დაყენებული 3-6 ბრტყელი კრამიტი, ხოლო პირველი ორმო ამოვსებულია მიწით. მიცვალებულს მიწა არ აყრია. 

გათხრილი სამარხების დიდ უმრავლესობას ორმოსამარხები შეადგენენ. დასაკრძალავი ორმოები უმეტეს შემთხვევაში ოვალური ფორმისაა (სიგრძე 1,2-1,8 მეტრი). ორმოსამარხები სამი სახისაა - მუხის ძელებით გადახურული, ქვის ფილებით გადახურული და მიწაყრილიანი სამარხები. გამოვლენილი ყველა სამარხი დამხრობილია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. მიცვალებულები ასვენია სხვადასხვა პოზაში. დაკრძალვის გაბატონებული წესის დადგენა თუნდაც ერთი პერიოდის, IV ან V საუკუნეების სამარხების მიხედვით ვერ მოხერხდა. სამარხების დიდ უმრავლესობაში დადასტურებულია მიცვალებულის ზურგზე, გაშოტილი დაკრძალვა, ზოგ შემთხვევაში მიცვალებულებს ფეხები მუხლებში აქვთ მოხრილი, ზოგჯერ ხელები გულ-მკერდზე ან მუცელზე უწყვიათ, ხშირად გაჭიმული აქვთ ტანის გასწვრივ და ხელის მტევნები მენჯის ქვეშა აქვთ ამოდებული და ასე შემდეგ. დაკრძალვის ერთიანი წესი შეინიშნება კატაკომბურ სამარხებში, სადაც მიცვალებულები ძირითადად ზურგზე გაშოტილი წვანან, ფეხები მუხლებში აქვთ მოხრილი, ხოლო ხელები ტანის გასწვრივ უწყვიათ. რამდენიმე წყვილად სამარხებში ერთი მიცვალებული დაკრძალულია წარმართული, ხოლო მეორე - ქრისტიანული წესით. დაკრძალვის წესისა და სამარხეული ინვენტარის მიხედვით გამოიყოფა ორი ქრონოლოგიური ჯგუფი: IV საუკუნისა, რომელიც შეიცავს მდიდრულ ინვენტარს — ოქროს საიუველირო ნაწარმსა და მონეტებს; ასევე, V საუკუნისა, რომელიც შედარებით ღარიბულია ინვენტარით ან სრულიად არ შეიცავს სამარხეულ ინვენტარს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მაია მენაღარიშვილი

**მაია მენაღარიშვილი** (დ. 1 იანვარი, 1960) — ქართველი პოლიტიკოსი. პროფესიით არის ფილოსოფოსი, ფსიქოლოგი. საქართველოს მეათე მოწვევის პარლამენტის წევრი.

## ბიოგრაფია
1983-1986 წლებში საქართველოს სსრ-ის კვების მრეწველობის სამინისტროს მეთოდისტი-ფსიქოლოგი. 1986-1991 წლებში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის კორექტორი. 1991-1992 წლებში საქართველოს უზენაესი საბჭოს რედაქტორი. 1992-1995 წლებში საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის აპარატის სარედაქციო საგამომცემლო ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1992 წელს საქართველოს სახელმწიფო საბჭოს სარედაქციო ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1995-1998 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია სარედაქციო საგამომცემლო განყოფილების უფროსი. 1998-2008 წლებში საქართველოს ეროვნული ბანკის სარედაქციო– საოქმო განყოფილებისუფროსი, საორგანიზაციო განყოფილების უფროსი. 2012-2020 წლებში საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის ოფიციალური ტექსტების მომზადების სამსახურის უფროსი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ჩერჩენი (მდინარე)

**ჩერჩენი** (, ), *ციემო* () — მდინარე დასავლეთ ჩინეთში. სათავეს იღებს არქათაღის ქედზე, კუნლუნუს მთებიდან გამოსვლის შემდეგ მიედინება უდაბნო ტაკლა-მაკანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განაპირა მხარეს. ჩაედინება ტბა ყარაბურანქოლში, წყალდიდობის დროს ივლის-აგვისტოში აღწევს ლობნორის ტბის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ჭაობებს. სიგრძე ყარაბურანქოლის ტბამდე 725 კმ-ია. მთებიდან გამოსვლისას წყლის საშუალო ხარჯია 20 მ³/წმ. რწყავს ჩერჩენის ოაზისს. ქვემო დინებაში წლის უდიდეს დროს უწყლოა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები
ვერცხლისწყლის(I) ქრომატი

**ვერცხლისწყლის(I) ქრომატი** − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Hg2CrO4. არის წითელი ფერის. გამოიყენება პიგმენტად კერამიკულ მასალებში. წყალში არ იხსნება.

## მიღება
მიიღება ვერცხლისწყლის(I) ოქსიდისა და ქრომის ტრიოქსიდის ურთიერთქმედებით:
::\mathsf{ Hg_2O + CrO_3 \ \xrightarrow{T}\ Hg_2CrO_4 }

მიიღება ვერცხლისწყლის(I) ნიტრატისგან და ნატრიუმის ქრომატისგან:
::\mathsf{ Hg_2(NO_3)_2 + Na_2CrO_4 \ \xrightarrow{}\ Hg_2CrO_4\downarrow + 2 NaNO_3 }

## ქიმიური თვისებები
გაცხელებით იშლება შემდეგნაირად:
::\mathsf{ 4 Hg_2CrO_4 \ \xrightarrow{400^oC}\ 2 HgCr_2O_4 + 6 HgO + O_2 }

## ლიტერატურა
*Chemist's Handbook / Editorial Board: B.P. Nikolsky. and others .. - 3rd ed., rev. - L .: Chemistry, 1971. - T. 2. - 1168 p.
*CRC Handbook of Chemistry and Physics . - 89th Edition. - Taylor and Francis Group, LLC, 2008-2009.

კატეგორია:ვერცხლისწყლის ნაერთები
კატეგორია:ქრომატები
არქათაღი

**არქათაღი** (), *პრჟევალსკის ქედი* — ქედი ჩინეთში, კუნლუნის ცენტრალურ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 650 კმ. სიმაღლე 7723 მეტრამდე (მ. ულუგმუზთაღი, კუნლუნში ყველაზე მაღალი). აგებულია ძირითადად გრანიტებით, გნაისებით, ქვიშაქვებით. ჭარბობს კალთებისა და მწვერვალების მწყობრი მოხაზულობები. ფართოდაა გავრცელებული ჩამონაშალები. ქვა-ღორღიანი უდაბნოები ენაცვლება ბალახოვანი მცენარეულობით დაფარულ ტბების ღრმულებსა და მდინარეთა ხეობებს. თხემის ზონაში მარადიული თოვლი და მყინვარებია. ჩრდილოეთ კალთაზე — ოქროს საბადოები. ქედი 1884 წელს აღმოაჩინა რუსმა მოგზაურმა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
კატარინე ზალიან-მანუკიანი

**კატარინე ზალიან-მანუკიანი** (გ. 1965) — სომეხი პოლიტიკოსი. 1919 წელს აირჩიეს სომხეთის ეროვნული კრების წევრად. ის იყო ერთ-ერთი პირველი ქალი რომელიც სომხეთში ეროვნული კრების წევრად იქნა არჩეული.

## ბიოგრაფია
ზალიან-მანუკიანი იყო ექიმი და მუშაობდა ობოლთა თავშესაფარში. 1919 წელს ზალიან-მანუკიანი იყო კანდიდატი 1919 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, და იყო ერთ-ერთი იმ სამ ქალ წევრს შორის, პერუჩი პარტიზტანიან-ბარსეღიანთან და ვარვარა სააკანთიან ერთად რომლებიც აირჩიეს კრების წევრებად. პარლამენტარობის პერიოდში, კატარინე იყო ჯანდაცვის კომიტეტის წევრი.

მას შემდეგ რაც 1920 წელს ბოლშევიკებმა დაიკავეს სომხეთი, ის წავიდა კრასნოდარში, რუსეთში. მოსკოვში წასვლამდე 1927 წელს დაბრუნდა სომხეთში. გარდაიცვალა 1965 წელს, ქალაქ მოსკოვში.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:სომხეთის ეროვნული კრების წევრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
შემოქმედის წმინდა გიორგის ხატი

მინი|შემოქმედის მინდა გიორგის ხატი
**შემოქმედის მინდა გიორგის ხატი** — წმინდა გიორგის მოოქროვილი ვერცხლის ჭედური ხატი ოთხი ძვირფასი ქვით შემოქმედის მონასტრიდან. 

1873 წელს ხატი პირველად ინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ, ხოლო 1890 წელს თავის შრომაში ნიკოდიმ კონდაკოვმაც შეიტანა. ხატები ასევე წარმოადგენს დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციის ნაწილს (№№18023). 

ხატის უკანა მხარეს შემდეგი წარწერა იკითხება:

## ლიტერატურა
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 127-128, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 123, 1890г.

კატეგორია:შემოქმედის მონასტერი
კატეგორია:ქართული ხატები
მონიკ ჰიქსი (მონიკი)

**მონიკე ანჯელა ჰიქსი** (; დ. 11 დეკემბერი, 1967 წელი, ბალტიმორი, მერილენდი, აშშ) - პროფესიონალურად ცნობილი როგორც *მონიკი* (Mo'Nique), ის არის ამერიკელი კომიკოსი და მსახიობი. მან პირველად მოიპოვა აღიარება კომედიაში კომედიის დედოფლები მონაწილეობისთვის. 

## ადრეული ცხოვრება 
მონიკი დაიბადა 1967 წლის 11 დეკემბერს, ბალტიმორში, მერილენდის შტატში.  ის ოთხი შვილიდან უმცროსია.  მონიკმა 1985 წელს დაამთავრა ბალტიმორის ოლქის მილფორდ მილის საშუალო სკოლა და სწავლობდა მორგანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მან 1987 წელს დაამთავრა მერილენდის სამაუწყებლო ინსტიტუტი. სანამ მსახიობი გახდებოდა, მონიკი მუშაობდა კლიენტთა მომსახურების წარმომადგენლად სატელეფონო კომპანია MCI- ში, ჰენტ ველიში, მერილენდის შტატში. მან კომედია დაიწყო ბალტიმორის კომედიის ქარხნის ცენტრში. 2008 წელს ჟურნალ Essence- ს ინტერვიუს დროს, მონიკმა გამოავლინა, რომ მასზე სექსუალურად ძალადობდა მისი ძმა ჯერალდმა 7-11 წლის ასაკში;  მან გააგრძელა სექსუალური ძალადობა სხვა გოგონაზე და მიესაჯა 12 წლით თავისუფლების აღკვეთა.  მას შემდეგ, რაც 2005 წელს მისი ტყუპი ბიჭები დაიბადნენ, მონიკმა შეწყვიტა კონტაქტი ჯერალდთან. 

## კარიერა 
მონიკს აქვს როლები ფილმებსა და ტელევიზიაში მაგალითად ნიკოლ "ნიკი" პარკერის როლი UPN– ის სერიალში "პარკერები" 1999 – დან 2004 წლამდე, ასევე ჰქონდა როლები ფილმებში, როგორიცაა Phat Girlz 2006 წელს და Welcome Home Roscoe Jenkins 2008 წელს. 2009 წელს მან კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა ფილმში ძვირფასი შესრულებისთვის, რისთვისაც მან მრავალი ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის ოსკარის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი, რითაც გახდა მეოთხე აფროამერიკი, რომელმაც მოიგო ეს ჯილდო.  მას შემდეგ ის უძღვებოდა Mo'Nique Show- ს 2009-დან 2011 წლამდე და 2015 წელს ითამაშა როგორც Ma Rainey, HBO- ს ბიოლოგიურ ფილმში Bessie, რისთვისაც მან მიიღო პრემია ემის ჯილდოს ნომინაცია. მონიკი ასევე მოღვაწეობდა მუსიკაში;  2002 წელს მან მიიღო გრემის პრემია ნომინაციაში საუკეთესო კომედიური ალბომი 

## ადრეული ცხოვრება 
მონიკი დანიშნილი იყო ბუღალტერზე კენი მუნგი.  1997-დან 2001 წლამდე იყო დაქორწინებული მარკ ჯექსონზე.  მათ ორი ვაჟი ჰყავთ: მარკ ერიკ ჯექსონი უმცროსი და შალონ კალვინ ჯექსონი. მონიკს 2005 წლის ოქტომბერში, შეეძინა ტყუპები ჯონათან და დევიდ ჰიკები.  2006 წელს იგი დაქორწინდა მათ მამაზე სიდნი ჰიკზე. New York Times– ის პროფილში იგი აღნიშნავს, რომ მას და ჰიკს ღია ქორწინება აქვთ: ,,ჩვენ გვაქვს შეთანხმება, რომ ყოველთვის გულახდილები ვიქნებით და თუ სექსი სხვა ადამიანთან მოხდება, ეს არ არის ქორწინების ჩამშლელი, ეს არ არის ისეთი რამ, სადაც უნდა ვთქვათ: „ღმერთო, ჩვენ უნდა წავიდეთ  განქორწინებისთვის სასამართლოზე იმიტომ, რომ მომატყუე. ჩვენ არ ვიტყუებით." მან ეს მოსაზრება მოგვიანებით გაიმეორა ოპრა უინფრი შოუში: ,,როდესაც ვთქვი, რომ ღია ქორწინება მქონდა, ხალხი ავტომატურად წავიდა სექსზე, მაგრამ მეუღლეს საუკეთესო მეგობარი ვიყავი 14 წლის ასაკიდან.  ჩვენ ერთმანეთს არ ვატყუებთ ძალიან გულწრფელები ვართ".

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკული კინო
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცოფიანი ძაღლი და გლორი

**ცოფიანი ძაღლი და გლორი** (Mad Dog and Glory) - 1993 წლის  ამერიკული კრიმინალური კომედია, გადაღებული რეჟისორ ჯონ მაკნოტონის მიერ. მთავარ როლებში რობერტ დე ნირო, ბილი მიურეი და უმა თურმანი

## სიუჟეტი 
ფილმის მთავარი გმირი უეინ დობი (რობერტ დე ნირო) პოლიციაში მუშაობს. იგი ფოტოგრაფია, არ დასდევს დამნაშავეებს და ჩხუბიც არ შეუძლია, ამიტომაც მეგობრები ხუმრობით ცოფიან ძაღლს ეძახიან. ერთხელ ღამე შემთხვევის ადგილზე მივა, ფოტოებს გადაიღებს და იმავე უბანში მაღაზიაში გაისეირნებს. იქ ერთ ბანდიტს, ადგილობრივი მაფიოზი ფრენკ მილო ბილი მიურეი ყავს მძევლად აყვანილი. უეინი გააგდებს ბანდიტს და პოლიციაში დარეკავს, ამასობაში ფრენკ მილოც გაუჩინარდება. 

მეორე დღეს უეინს ბარში დიდი კაცი ჰაროლდი დაადგება, ეტყვის რომ მისმა ბოსმა და კლუბ „კამიკაძეში“ დაპატიჟა. ადგილზე მისული პოლიციელი აღმოაჩენს რომ მისი გადარჩენილი უბნის მაფიოზი ფრენკ მილოა, რომელიც მადლობა გადაუხდის და ერთი კვირით თავისი ბარის მიმტანს გლორიას (უმა თურმანს) გაუგზავნის. გლორია თავისი ძმის ვალის გამო იძულებულია მილოსთან იმუშაოს და ყველაფერი შეასრულოს. უეინს გოგოს უკან დაბრუნება სურს, მაგრამ გლორია თხოვს რომ დაიტოვოს, თორემ ფრენკი ვალს გაუზრდის.

უეინის მეზობელი ზორბა პოლიციელი ცოლს ცემს, დობი შეეცდება მის შეჩერებას, მაგრამ არაფერი გამოუვა და მეგობარ მაიკს ეტყვის, რომელიც მოძალადეს გააგდებს. „თუ არ გაქვს სიმამამცე, პატივიც არ გექნება“ -  დაარიგებს მეგობარს და უეინიც შეიცვლება.

ერთი კვირის მანძილზე ის და გლორია ერთად დროს ატარებენ, დაუახლოვდებიან ერთმანეთს და შეუყვარდებათ. ფრენკი უეინს განყოფილებაში დაადგება, სადაც როგორც ჩანს შინაურულად გრძნობს თავს. შეახსნებს რომ ორშაბათს გოგოს წასაყვანად უნდა მივიდეს. უეინს კი გლორია შეუყვარდა და დაბრუნებას არ აპირებს. 

ორშაბათს მაფიოზი თავის ხალხთან ერთად სახლში მიადგება უეინს, გლორიას წასაყვანად. დიდი ჰაროლდი პოლიციელის სახლში შეიპარება, მაგრამ იქ მაიკი დახვდება და იჩხუბებენ. მაფიოზი გოგოს სანაცვლოდ 40 ათასს მოსთხოვს, რადგანაც 75 ათასი აქვს ვალი, მაგრამ როგორც მეგობარს დაუკლებს. სამ დღეს მისცემს ვადას და წავა. უეინი მხოლოდ 23,5 ათასს შეაგროვებს და დათქმულ დროს ფრენკს დაელდოება. 

სამი დღის შემდეგ მაფიოზი თავის გორილებთან ერთად დაადგება და პოლიციელს წაყვანას დაუპირებს. ამ დროს უეინის მეგობრები მაიკის მეთაურობით მოვლენ და მაფიოზის გორილებს დაადგებიან. ფრენკი აუხსნის რომ ასე არაფერი გამოუვათ, გოგოს თავს არასოდეს დაანებებს და მაინც წაართმევს. უეინი ორთაბრძოლას შესთავაზებს, ჯერ მაფიოზი მოერევა, შემდეგ კი პოლიციელი. ჩხუბისას გლორია მოირბენს და ეტყვის რომ წაყვება ფრენკს, ოღონდ უეინს თავი დაანებოს. ფრენკი გადაწყვეტს რომ გლორია დარჩეს პოლიციელთან და სამუდამოდ თავს დაანებებს.

## მსახიობები 
## ჯილდოები 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:1993 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული კომედიური ფილმები
განაცხადები აზიურ თამაშებზე

**განაცხადები აზიურ თამაშებზე** — პროცესი, როდესაც ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები ირჩევენ საკუთარი ქვეყნის ქალაქებს, რათა შეთავაზონ იგი კანდიდატად აზიური თამაშების მასპინძლობისათვის.

## ზაფხულის თამაშები 
## ზამთრის თამაშები 
## ახალგაზრდული თამაშები 
## სქოლიო 
კატეგორია:აზიური თამაშები (შეჯიბრი)
აზიური თამაშები
ქუჩის კატა სახელად ბობი

**ქუჩის კატა სახელად ბობი** () – 2016 წლის ბრიტანული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმი, რეჟისორი როჯერ სპოტისვუდი და სცენარის ავტორები ტიმ ჯონი და მარია ნაცია. იგი დაფუძნებულია ჯეიმზ ბოუენის ამავე სახელწოდების წიგნსა და „სამყაროს მიხედვით ბობის მიხედვით“. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ლუკ ტრედავეი, რუტა გედმინტასი, ჯოან ფროგატი, ენტონი ჰედი და ბობ კატა. ფილმის პრემიერა შედგა ლონდონში 2016 წლის 3 ნოემბერს, რასაც მოჰყვა ზოგადი გამოსვლა შემდეგ დღეს.

ფილმმა საუკეთესო ბრიტანული ფილმი მოიგო გაერთიანებული სამეფოს ეროვნული კინოს პრემიაზე 2017 წლის 29 მარტს.

საშობაო თემატიკის გაგრძელებაა, საჩუქარი ბობისგან, დიდი ბრიტანეთის კინოთეატრებში 2020 წლის ნოემბერში გამოდის. ფილმი გამოდის სიკვდილის შემდეგ, რადგან ბობ კატა გარდაიცვალა 2020 წლის ივნისში, გაშვებული მანქანის კრიტიკული დაზიანებების შემდეგ.

### მოკლე შინაარსი 
ჯეიმზ ბოუენი არის უსახლკარო ადამიანი. ის თავს გიტარაზე დაკვრით ირჩენს. ერთ დღეს ის შეხვდება ბობს ქუჩის კატას, რომელთანაც გამვლელები ხშირად იღებენ ფოტოებს. მისი მეშვეობით ჯეიმზი მეტ ფულს და საცხოვრებელს იშოვის. გავა დრო და ის კიდევ უფრო პოპულარული ხდება ბობის დახმარებით. ცოტა ხანში ჯეიმზი გახდება ცნობილი და ბობზე გამოუშვებს წიგნებს.

### წარმოება და გამოშვება 
2015 წლის 24 აგვისტოს ცნობილი გახდა, რომ როჯერ სპოტისვუდი გადაიღებს ფილმს, რომელიც გადაღებულია ჯეიმზ ბოუენის წიგნის „ქუჩის კატა სახელად ბობზე“ მიხედვით, ხოლო ტიმ ჯონი სცენარის ავტორია. ადამ როლსტონი ფილმს აწარმოებდა მისი გადასაღები სცენარის ფილმების საშუალებით. ბირჟამ გაყიდა ფილმის საერთაშორისო უფლებები. Maria Nation also wrote the script. გადაღებები დასრულდა 2015 წლის 6 დეკემბერს.

2016 წლის 3 ნოემბერს ლონდონში, კერზონ მეიფირის კინოთეატრში გაიმართა ქუჩის კატა სახელწოდებით ბობის მსოფლიო პრემიერა და მას კემბრიჯის ჰერცოგინია დაესწრო. ფილმი საზოგადოებისთვის დიდ ბრიტანეთში 4 ნოემბერს, აშშ-ში კი 18 ნოემბერს გაიხსნა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website ფეისბუკზე
* 
* 
* 
* 
* Cats in Film – A Street Cat Named Bob (2016)

## სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ფილმები
კატეგორია:2016 წლის დრამატული ფილმები
კატეგორია:2016 წლის ბიოგრაფიულ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები კატების შესახებ
კატეგორია:ფილმები ჰეროინზე დამოკიდებულების შესახებ
კატეგორია:ფილმები უსახლკაროებზე
კატეგორია:ფილმები შინაურ ცხოველებზე
კატეგორია:ფილმები მწერლებზე
კატეგორია:სამეცნიერო-პოპულარული წიგნების მოტივებზე შექმნილი ფილმები
კატეგორია:როჯერ სპოტისვუდის ფილმები
კატეგორია:ფილმები დევიდ ჰირშფელდერის მუსიკით
კატეგორია:ფილმები ლონდონის შესახებ
კატეგორია:ლონდონში გადაღებული ფილმები
კატეგორია:Stage 6 Films-ის ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ბიოგრაფიულ-დრამატული ფილმები
ბლაით დენერი

ბლაით კეტრინ დენერი (, დ. 3 თებერვალი, 1943 წელი, ფილადელფია, პენსილვანია, აშშ) - ამერიკელი მსახიობი.  იგი არის რამდენიმე ჯილდოს მფლობელი, მათ შორის ორი ემის პრემია დრამატული სერიის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი ქალისთვის, ჰაფში (2004–2006) და ტონის პრემია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.  დანერი ორჯერ იყო ნომინირებული ემისთვის კომედიურ სერიალში გამოჩენილი სტუმრის მსახიობი ქალისთვის, მერლინ ტრუმენის Will & Grace-ში (2001–06; 2018–20) და პრაიმტაიმის ემის ჯილდო მინისერიალის ან კინოს მთავარი როლის შემსრულებლისთვის. 

## ადრეული ცხოვრება 
დანერი დაიბადა ფილადელფიაში, პენსილვანია, დედა კატარინი ხოლო მამა ბანკის აღმასრულებელი ჰარი ერლ დანერი.  მას ჰყავს ძმა, ოპერის მომღერალი და მსახიობი ჰარი დანერი; ასევე და, შემსრულებელი, რეჟისორი დოროთი "დოტი" დანერი; ასევე დედის მხიდან ნახევარძმა, ვიოლინოს მწარმოებელი უილიამ მოენიგი.  დანერს აქვს ჰოლანდიურ (გერმანული), ინგლისური და ირლანდიური წარმოშობა.  მისი ბებია კი გერმანელი ემიგრანტი იყო და მისი მამის ერთ-ერთი დიდი ბებია ბარბადოსში (ევროპული წარმოშობის ოჯახში) დაიბადა.  დანერმა დაამთავრა ჯორჯის სკოლა, კვაკერის საშუალო სკოლა, რომელიც მდებარეობს ნიუთაუნთან, ბაქსის ოლქში, პენსილვანია, 1960 წელს.

## კარიერა 
მან ითამაშა ფილმებში *We Were the Mulvaneys* (2002) და Back When We Were Grownups (2004).  ამ უკანასკნელისთვის მან ასევე მიიღო ოქროს გლობუსის პრემიის ნომინაცია. დანერმა ითამაშა დინა ბირნსი ფილმებში „შეხვედრა მშობლებთან“ (2000) და მისი გაგრძელებები Meet the Fockers (2004) და Little Fockers (2010).  მან რამდენჯერმე ითანამშრომლა ვუდი ალენთან და მონაწილეობა მიიღო მის სამ ფილმში: Another Woman (1988), Alice (1990), and Husbands and Wives (1992).  მის სხვა მნიშვნელოვან ფილმებს შორისაა 1776 (1972), Hearts of the West (1975), The Great Santini (1979), Mr. and Mrs. Bridge (1990), The Tides of Tides (1991), *To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar* (1995), თითის ანაბეჭდების მითი (1997), X- ფაილები (1998), ბუნების ძალები (1999), ბოლო კოცნა (2006), პოლ (2011), Hello I Must Going (2012),  ვნახავ ჩემს სიზმრებში (2015) და რა მათ ჰქონდათ (2018).

## პირადი ცხოვრება 
დანერი დაქორწინებული იყო პროდიუსერ და რეჟისორ ბრიუს პელტროუზე, რომელიც გარდაიცვალა პირის ღრუს კიბოთი 2002 წელს.  მას და პელტროუს ერთად ჰყავთ ორი შვილი, მსახიობი გვინეტ პელტროუ და რეჟისორი ჯეიკ პელტროუ. დანერის დისშვილია მსახიობი კატრინ მოენიგი, დედის ნახევარძმის უილიამის ქალიშვილია. დანერმა ქალიშვილთან ერთად ითამაშა 1992 წელს სატელევიზიო ფილმში Cruel Doubt და კვლავ ასევე 2003 წელს ფილმში Sylvia, სადაც ის ასახიერებდა აურელია პლათს, გვინეტის საილვიუს როლზე, სილვია პლათს.  დანერი ტრანსცენდენტული მედიტაციის პრაქტიკოსია, რომელიც მან აღწერა, როგორც ”ძალიან სასარგებლო და მანუგეშებელი”.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მონასტერი (წინაგრის თემი)

**მონასტერი** — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (წინაგრის თემი). მდებარეობს მდინარე ლეხურის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 800 მ.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანდრეა ნავედო

**ანდრეა ნავედო** (; დ. 1977 წელი, 10 ოქტომბერი, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, აშშ) - ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. მან დაიწყო თავისი კარიერა სერიალებში One Life to Live (1995–97) და Guiding Light (1999-2000), ხოლო შემდეგ წლებში რამდენიმე მთავარი როლი ჰქონდა ტელევიზიაში. 2014 წლიდან 2019 წლამდე ნავედომ ითამაშა Xiomara "Xo" Villanueva-ს როლში The CW კომედიურ-დრამატულ სერიალში, Jane Virgin. 

## ადრეული ცხოვრება 
ანდრეა ნავედო დაიბადა და გაიზარდა ბრონქსში, ნიუ-ორკში. მისი თქმით, იგი ედრება მის *Jane the Virgin* -ს პერსონაჟს, რადგან მისი დედა ასევე ახალგაზრდა მარტოხელა დედა იყო. ნავედომ დაამთავრა დევიტ კლინტონის საშუალო სკოლა 1988 წელს და დაამთავრა ნიუ-იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ოლდ ვესტბერიში 1998 წელს ბაკალავრის ხარისხით, საკომუნიკაციო და შემოქმედებით ხელოვნებაში კონცენტრირებული თეატრში. ნავედო ასევე იყო დევიტ კლინტონის კურსდამთავრებულთა სტატიაში, როგორც სხვა ცნობილი კურსდამთავრებულების მსგავსად, მაგალითად როგორიცაა სტენ ლი. 

## კარიერა 
ანდრეა ნავედომ სამსახიობო პროფესიონალური კარიერა დაიწყო სერიალებში. 1995 წლიდან 1997 წლამდე მან ითამაშა ლინდა სოტოს როლი ABC-ს სერიალში One Life to Live. 1999 წელს იგი შეუერთდა CBS-ს სერიალს "სინათლის სახელმძღვანელო". მისი კინოს დებიუტი შედგა მცირე როლით ფილმში "გოგონა 6" (1996), შემდეგ კი ეპიზოდურ როლშ ითამაშა New York Undercover-სა და The District- ის ეპიზოდებში.  

2001 წელს ნავედომ ითამაშა მოქმედ კომედიურ ფილმში, Double Take და ამის შემდეგ წელს დრამატულ ფილმში Washington Heights. 2001 წლიდან 2004 წლამდე ნავედოს განმეორებითი როლი ჰქონდა NBC- ს იურიდიულ დანაშაულებრივ სერიალში, Law & Order, როგორც დეტექტივი ანა კორდოვა.  მოგვიანებით ეპიზოდურ როლში ითამაშა კანონისა და წესრიგის თემაზე: დანაშაულის განზრახვა, ზიანი და ცისფერი სისხლი. ნავედო ასევე გამოჩნდა სხვადასხვა წარამატებულ ფილმში, მაგალითად როგორიცაა: El Cantante და მახსოვს.  2011 – დან 2013 წლამდე ნავედოს ჰქონდა განმეორებითი როლები შუებში: როგორ გამოვიმუშავოთ ეს ამერიკაში, Golden Boy and Law & Order: სპეციალური მსხვერპლთა განყოფილება.  მან ითამაშა კომედიურ ფილმში ”სუპერფესტი!”, ”ფორსაჟი” ფილმების სერიის პაროდია, რომელიც გამოვიდა 2015 წელს. 2014 წელს ნავედომ მიიღო CW კრიტიკულად აღიარებულ კომედიურ-დრამატულ სერიალში, Jane Virgin. მან მიიღო 2015 წლის Imagen ჯილდოს საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალისთვის - ტელევიზია მისი შესრულებისთვის.  სერიალი დასრულდა 2019 წელს, ხუთი სეზონის შემდეგ.  2017 წელს იგი გამოჩნდა ფანტასტიკურ კრიმინალურ ფილმში Bright, რომელშიც მთავარ როლს ასრულებს უილ სმიტი. 2020 წელს მას მისცეს როლი სამოქალაქო უფლებების დამცველის როლი კარმენ დელგადო ვოტაუს ჰულუს მინისერიალში ქალბატონი ამერიკა. 

## პირადი ცხოვრება 
ნავედო დაქორწინებულია 2000 წლიდან და ჰყავს ორი შვილი, ქალიშვილი (ავა) და ვაჟი (ნიკო).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ორჭოსანი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)

**ორჭოსანი** — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (წინაგრის თემი). ზღვის დონიდან 845 მეტრი, ახალგორიდან 14 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფლები