open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჟან რენუარი

**ჟან რენუარი** ( დ. 15 სექტემბერი, 1894 — გ. 12 თებერვალი, 1979) — ფრანგი კინორეჟისორი. მხატვარ პიერ ოგიუსტ რენუარის შვილი. მისი როგორც სცენარისტის და რეჟისორის დებიუტი კინოში შედგა ფილმებში „უღიმღამო ცხოვრება“ (1924) და „წყლის ასული“ (1925). კინორეჟისორ ერიხ ფონ შტროჰაიმისა და გერმანული ექსპრესიონისტების შემოქმედების გავლენით მოახდინა ემილ ზოლას რომანის — „ნანას“ ეკრანიზაცია (1931). 

მსოფლიო აღიარება მოუტანა ფილმმა „ძუკნა“ (1931), რომელმაც რენუარის შემოქმედაბაში რეალისტური პერიოდი გამოამჟღავნა, რომელიც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას სოციალურ პრობლემებს ანიჭებდა. სასიცოცხლო დამაჯერებლობის მსოფლიო პოეტურ აღქმასთან შეერთება დამახასიათებელია მისი საუკეთესო ნამუშევრებისათვის: „ბუდიუ, წყლიდან გადარჩენილი“ (1932), „ბატონ ლანჟის ბოროტმოქმედება“ (1936), „ადამიანი-მხეცი“ (1938), „თამაშის წესები“ (1939) და სხვა. 

ნეორეალიზმის ერთ-ერთ წინამორბედად მიიჩნევენ სამხრეთ საფრანგეთის მუშა-იმიგრანტების ცხოვრების შესახებ ფილმს „ტონი“ (1935). ჰუმანიზმით, ფსიქოლოგიური სიღრმითა და სოციალური მახასიათებლის სიზუსტით აღნიშნულია ანტიმილიტარისტული სურათი „დიდი ილუზია“ (1937, ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალზე). მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისიდან რენუარი მუშაობდა აშშ-ში. აქ გადაიღო ფილმები: „ეს მიწა ჩემია“ (1943), „სამხრეთელი“ (1945, ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალზე) და „მოახლის დღიური“ (1946). 

ჟან რენუარი ევროპაში 1951 წელს დაბრუნდა. ომისშემდგომ პერიოდში ჩამოცილდა რეალისტურ მანერებს, დიდ ყურადღებას უთმობდა სანახაობრივ და პლასტიკურ ჰარმონიას. იმპრესიონიზმის გავლენით შექმნა ფილმები: „მდინარე“ (1951), „ფრანგული კანკანი“ (1954), „ელენე და მისი კაცები“ (1956), „საუზმე ბალახზე“ (1959). სხვა ფილმებს შორისაა: „ჩარლსტონი“ (1927), „ასანთის პატარა გამყიდველი“ (1928), „ფსკერზე“ (1936), „ოქროს კარეტა“ (1952), „ექიმ კოდელიეს ანდერძი“ (1959), „ჟან რენუარის პატარა თეატრი“ (1970). უმეტესობა თავისი ფილმების სცენარის ავტორია, აგრეთვე გამოდიოდა როგორც მსახიობიც. 

ჟან რენუარს მსოფლიო კინემატოგრაფში შეტანილი წვლილისთვის მიენიჭა ოსკარის ჯილდო (1970).

## ლიტერატურა
* Cauliez A.-J. J. Re­noir. P., 1962;
* Venego­ni C. F. J. Renoir. Firenze, 1975;
* Sesonske A. J. Renoir. L., 1980; 
* Ба­зен А. Ж. Ре­ну­ар. М., 1995.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები
კატეგორია:საპატიო ოსკარის კავალრები
დაბრმავება

[მინი|[ისააკ II ანგელოსის დაბრმავება ძმების მიერ. XV საუკუნის მინიატურა.]]
**დაბრმავება** — სამართლის ისტორიაში:

* დამასახიჩრებელი სასჯელის ფორმა. ცნობილია უძველესი ეპოქიდან. უხშირესად იყენებდნენ პოლიტიკური ოპონენტების დასასჯელად ბიზანტიაში, ევროპისა და აზიის ბევრ ქვეყანაში. შემორჩა სამართლის ზოგიერთ თანამედროვე სისტემაში (მაგ., პაკისტანი). ძველ ქართულ ისტორიულ წყაროებში „დაბრმავების“ პარალელურად იხმარებოდა „მბნელობლობა“ და „სიბრმით დასჯაც“, რაც ორივე თვალის დაბნელებას (ამოთხრას ან ამოწვას) გულისხმობდა. ასე სჯიდნენ დამნაშავეს „საპატიჟო“ ან მოსარიდებელ ადგილას (სალარო, ეკლესია) ქურდობისა და ღალატისათვის. სასჯელის აღსასრულებლად საჭირო იყო ხელისუფლის დასტური. ქართული სამართლის წიგნებიდან დაბრმავება ითვალისწინებდა ბექა-აღბუღას სამართლის წიგნზე დართული კანონიკური სამარათალი (მუხლი 167) და ბაგრატ კურაპალატის სამართალი (მუხლი 152). 

* დანაშაულის სახე. ქართული სამართლის წიგნების მიხედვით, დამნაშავეს ეკისრებოდა ქონებრივი სასჯელი დაზარალებულის სოციალურ-წოდებრივი მდგომარეობის შესაბამისად. საზღაურის ოდენობა ერთნაირად არ იყო განსაზღვრული. XVIII საუკუნის ვახტანგ VI-ის კოდექსში (მუხლები 44–45) ცალი თვალის დაშავებისათვის დაწესებულია „კაცის მესამედი სისხლი“, მხედველობის სრულიად დაკარგვისათვის კი — „მთელი სისხლი“.

## ლიტერატურა 
* დოლიძ ე ი., ძველი ქართული სამართალი, თბ., 1953;
* ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგ. 2, ნაკვ. 2, თბ., 1982 (თხზ. თორმეტ ტომად, ტ. 6);

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
კატეგორია:სასჯელები
ეილერის ფუნქცია

რიცხვთა თეორიაში ეილერის ფორმულა ითვლის მთელი დადებითი რიცხვების რაოდენობას რომელებიც არ n–ს და თანამრტივია n–თან. ეილერის ფუნქციას ავღნიშნავთ φ(n)–ით ანუ φ(n) არის ყველა ისეთი k რიცხვის რაოდენობა სადაც 1≤k≤n  და უსგ(k,n)=1. 

მაგალითად თუ n=9 მაშინ φ(n)=6; რადგან 9–სთან თანამარტივია 1,2,4,5,7,8. როცა n=1, φ(n)=1. რადგან უსგ(1,1)=1, მაგრამ ესაა ერთადერთი შემთხვევა როცა n თანამარტივია საკუთარ თავთან;

ეილერის ფორმულა მარტივი p რიცხვის შემთხვევაში
თეორემა: თუ p მარტივია და  k ≥ 1, მაშინ [1]

     {\displaystyle \varphi (p^{k})=p^{k-1}(p-1)=p^{k}\left(1-{\frac {1}{p}}\right).}

დამტკიცება: მართლაც ნაშთთა სრული სისტემა {\displaystyle p^{k}} მოდულით შედგება 1,2,3......{\displaystyle p^{k}}რიცხვებისგან მათგან {\displaystyle p^{k}}–სთან თანამარტივია ისინი რომლებიც p–ზე არ იყოფა. ცხადია მოცემულ ნაშთთა სისტემაში p-ზე იყოფა      {\displaystyle p,2p,...p^{2},...p^{k}}რომელთა საერთო რაოდენობა ტოლია {\displaystyle p^{k-1}} მაშასადამე  {\displaystyle p^{k}}–სთან თანამარტივ რიცხვთა რაოდენობა მოცემული სისტემიდან უდრის {\displaystyle p^{k}-p^{k-1}=p^{k-1}(p-1)}.

მულტიპლიკაციურობა
ეილერის ფუნქცია არის მულტიპლიკაციური რაც ნიშნავს რომ ნებისმიერი m და n რიცხვებისთვის რომლებიც თანამარტივი არიან ანუ უსგ(m,n)=1, სამართლიანია შემდეგი ტოლობა  φ(mn) = φ(m)φ(n). მაგ:  φ(36) = φ(9)φ(4)=6·2=12.

ეილერის ფუნქციის ფორმულა ნებისმიერი რიცხვისთვის
ეილერის ფორმულის მულტიპლიკაციურობა საშუალებას გვაძლევს ვიპოვოთ ნებისმიერი რიცხვისთვის ეილერის მნშვნელობა.მართლაც ნებისმიერი რიცხვი წარმოსდგება მარტივ რიცხვთა  ნამრავლის სახით{\displaystyle {\displaystyle n={p_{1}}^{k_{1}}\cdots {p_{r}}^{k_{r}},}} აქედან გამომდინარე

{\displaystyle {\displaystyle {\begin{aligned}\varphi (n)&=\varphi \left(p_{1}^{k_{1}}\right)\varphi \left(p_{2}^{k_{2}}\right)\cdots \varphi \left(p_{r}^{k_{r}}\right)\\&=p_{1}^{k_{1}}\left(1-{\frac {1}{p_{1}}}\right)p_{2}^{k_{2}}\left(1-{\frac {1}{p_{2}}}\right)\cdots p_{r}^{k_{r}}\left(1-{\frac {1}{p_{r}}}\right)\\&=p_{1}^{k_{1}}p_{2}^{k_{2}}\cdots p_{r}^{k_{r}}\left(1-{\frac {1}{p_{1}}}\right)\left(1-{\frac {1}{p_{2}}}\right)\cdots \left(1-{\frac {1}{p_{r}}}\right)\\&=n\left(1-{\frac {1}{p_{1}}}\right)\left(1-{\frac {1}{p_{2}}}\right)\cdots \left(1-{\frac {1}{p_{r}}}\right).\end{aligned}}}} 

მაგ:  {\displaystyle {\displaystyle \varphi (36)=\varphi \left(2^{2}3^{2}\right)=36\left(1-{\tfrac {1}{2}}\right)\left(1-{\tfrac {1}{3}}\right)=36\cdot {\tfrac {1}{2}}\cdot {\tfrac {2}{3}}=12.}} 

ეილერის თეორემა
რიცხვთა თეორიაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს ეილერის შემდეგი თეორემა 

თუ  უსგ(a,m)=1  მაშინ  {\displaystyle a^{\varphi (m)}\equiv 1(modm)};

 **წყარო**
"რიცხვთა თეორია " მათემატიკის მეორე კურსი

^ Long (1972, p. 85)

^ Pettofrezzo & Byrkit (1970, p. 72)

^ Long (1972, p. 162)

^ Pettofrezzo & Byrkit (1970, p. 80)

^ See Euler's theorem.
შავნაბადა (ქვეითი ბატალიონი)

**მეცამეტე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონი „შავნაბადა“** (ყოფილი **113-ე მექანიზებული ქვეითი ბატალიონი**) — სამხედრო ნაწილი საქართველოს თავდაცვის ძალებში. სახელი **„შავნაბადა“** მომდინარეობს მოსასხამისგან, რომელიც ლეგენდის მიხედვით წმინდა გიორგის ესხა მაშინ, როდესაც ქართველების არმიას გამარჯვებისაკენ უძღვოდა.

„შავნაბადა“ საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებასთან ერთად ჩამოყალიბდა. ნაწილმა მონაწილეობა მიიღო ბრძოლებში აფხაზეთში, მ. შ. გაგრაში შავი ზღვიდან შეჭრაში. 2003 წელს დანაყოფმა მიიღო საქართველოს წვრთნის და აღჭურვის პროგრამა (GTEP) აშშ-ის საზღვაო ქვეითების კორპუსისგან.

სამხედროების 90 %-ზე მეტმა იმსახურა ერაყში 2005 წელს აშშ-ის მესამე ქვეით დივიზიასთან ერთად ბაღდადის მწვანე ზონაში. ბატალიონმა ასევე იმსახურა ჰელმანდის პროვინციაში, ავღანეთში როგორც საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალების ნაწილმა.

## რესურსები ინტერნეტში
*13th Battalion Celebrates Independence Day in Baghdad.
*Shavnabada Battalion Welcomed Home from Iraq. Ministry of Defense of Georgia. October 9, 2005.
*Ambassador Tefft Welcomes Home Georgia’s 13th Battalion From Iraq. Embassy of the U.S. to Georgia. October 9, 2005.
*Mortars 'rain down from heaven' in Georgia
*Images from OIF 3 -- 2005

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები
დართლოს ციხე-სახლები

**დართლოს ციხე-სახლები** — არქიტექტურული ძეგლების კომპლექსი. მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დართლოს განაპირას, აღმოსავლეთით, მდინარე დართლოსწყლის ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

## ძეგლის აღწერა
კომპლექსი შედგება ერთმანეთისაგან 1 მეტრით დაშორებული ორი კოშკური ციხე-სახლისაგან. ერთი ხუთსართულიანია, მეორე — ექვსსართულიანი. სახლები ნაგებია ფიქლით. ორივე ციხე-სახლის სართულშუა გადახურვები და ბოლო სართულის კედლების ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია.

ხუთსართულიან სახლს (6,6 x 5 მეტრი) შესასვლელი პირველ სართულზე აქვს, ჩრდილოეთ-დასავლეთიდან. მტრისათვის ძნელმისადგომი მხრიდან. პირველი სართულის დანარჩენი სამი კედელი ყრუა. სხვა სართულებზე თითო კარია. სათოფური ყველა კედელშია. აღმოსავლეთ ფასადზე, მეორე სართულის დოზენე, შემორჩენილია ქვის სამი კონსოლი, რომლებზეც ხის აივანი იყო გამართული.

ექვსსართულიან სახლში (5,8 x 6,3 მეტრი) შესასვლელი პირველ, მეორე და მესამე სართულებზეა. ჩრდილო-დასავლეთით, პირველი სართულის სამი კედელი ყრუა. მეორიდან მეექვსე სართულამდე, სამხრეთ-დასავლეთით, სიმეტრიულად ორ-ორი სარკმელია გაჭრილი. სათოფურების რაოდენობა, პირველ ციხე-სახლთან შედარებით, ნაკლებია. მეექვსე სართულის ოთხივე კედელში ყოფილა თითო სალოდე. დასავლეთ ფასადზე, მეორე სართულის დონეზე, სამი კონსოლია.

ორივე ნაგებობაში სართულშუა ბრტყელი გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები). ყველა კარის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:დართლო
მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა

**მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა** (DBMS) — პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც ურთიერთქმედებს საბოლოო მომხმარებლებთან, აპლიკაციებთან და თავად მონაცემთა ბაზასთან, მონაცემების აღებისა და გაანალიზების მიზნით. DBMS დამატებით შეიცავს მონაცემთა ბაზის ადმინისტრირებისთვის გათვალისწინებულ ძირითად შესაძლებლობებს. მონაცემთა ბაზის, DBMS და მათთან დაკავშირებული პროგრამების ერთობლიობას შეიძლება ეწოდებოდეს "მონაცემთა ბაზის სისტემა". მონაცემთა ბაზაც და მისი მართვის სისტემაც შეესაბამება მონაცემთა ბაზის კონკრეტული მოდელის პრინციპებს. 

მონაცემთა ბაზის სისტემა ერთობლიობაში აღნიშნავს მონაცემთა ბაზის მოდელს, მონაცემთა ბაზის მართვის სისტემას და მონაცემთა ბაზას.

ხშირად ტერმინი "მონაცემთა ბაზა" ასევე გამოიყენება აგრეთვე DBMS-ის, მონაცემთა ბაზის სისტემის ან მონაცემთა ბაზასთან დაკავშირებული აპლიკაციის აღსანიშნავად.

მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემები უზრუნველყოფენ მონაცემთა ბაზებში არსებული მონაცემების დაცვას და უსაფრთხო შენახვას. მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემას შეუძლია ერთდროულად მოემსახუროს ათი ათასობით მომხმარებელს, ამასთან ერთად უზრუნველყოს ბაზებში არსებული მონაცემების საიმედო უსაფრთხოება და მთლიანობა.

## სქოლიო
კატეგორია:მონაცემთა ბაზები
კატეგორია:მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა
დედისფერულის საცხოვრებელი ნაგებობა

**დედისფერულის საცხოვრებელი ნაგებობა** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დედისფერულის განაპირას, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება IX-X საუკუნეებს. 

შენობა გეგმით სწორკუთხაა (20 x 16 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვითა და დუღაბით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია კედლების (სიმაღლე 1,3-1,5 მეტრი) ნაწილები. კედლებში რამდენიმე ნიშია, რომლებსაც ნალისებრი თაღები აქვთ. შემორჩენილია აგრეთვე ორი ერთმანეთთან ახლო მდგომი სვეტი (დიამეტრი 1,3 მეტრი, სიმაღლე დაახლოებით 4 მეტრი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
დიკლოს საცხოვრებელი სახლი

**დიკლოს საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიკლოს განაპირას, სამხრეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა პლატო ოსორაულს. 

სახლი სამსართულიანია. ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. პირველ სართულზე (5,2 x 4,8 მეტრი) საქონლის სადგომია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან აქვს. ამავე კედელში ერთი სარკმელიცაა. სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებთან საქონლის ბაგებია, ჭერში ამოჭრილია მეორე სართულზე ასასვლელი ხვრელი. იატაკზე ფიქალია მოგებული. მეორე სართული (5,1 x 4,6 მეტრი) საცხოვრებელია, შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთ-დასავლეთ კედელში ორი სარკმელია. სარკმლებს შორის არსებული ხვრელიდან შეიძლება l სართულის კარის გაღება. სამხრეთ-დასავლეთ კედელში ერთი ნიშია, ჩრდილო-აღმოსავლეთისაში - ორი. ჭერში დატანებულია lll სართულზე ასასვლელი ხვრელი. იატაკი დატკეპნილი მიწისაა. მესამე სართულზე (5,1 x 4,6 მეტრი) შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ამავე კედელში, აგრეთვე სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებში, ორ-ორი სარკმელია. დასავლეთისაში - ერთი. ამ სარკმლის ქვემოთ სათოფურია. იატაკი აქაც დატკეპნილი მიწისაა. სართულშუა გადახურვა კოჭოვანია. სამხრეთ-დასავლეთ ფასადზე, სათოფურის ზემოთ, რიყის ქვაზე (0,5 x 0,35 მეტრი) ამოკვეთილია სამი ჯვარი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კედლებში ჩაყოლებულია ორ-ორი თეთრი სამკუთხა ქვა (0,3 x 0,25 მეტრი). სამხრეთ-დასავლეთ კედელზე ასეთივე ქვებით დეკორატიული სამკუთხედია (0,7 x 0,6 მეტრი) გამოყვანილი. სახლს ფიქლის ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნიკო დადიანი (ისტორიკოსი)

**ნიკო გიორგი ძე დადიანი**  (დ. 1764, ჭკადუაში, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 თებერვალი, 1834) — ქართველი ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1804), მწერალი, მსაჯული, დიპლომატი, თანამედროვეთა და შთამომავალთაგან „დიდ ნიკოდ“ წოდებული. 1804 წლიდან სამეგრელოს უმაღლესი საგამგებლო საბჭოს წევრი. 1805 წელს ხელმძღვანელობდა დეპუტაციას, რომელიც პეტერბურგში ალექსანდრე I-თან იმყოფებოდა რუსეთ-საქართველოს (სამეგრელოს სამთავროს) პოლიტიკურ ურთიერთობათა მოსაგვარებლად. პოლიტიკურ ასპარეზზე ენერგიულად იღწვოდა დასავლეთ საქართველოში ოსმალეთის გავლენის შესუსტების და რუსული ორიენტაციის გაძლიერებისათვის. რუსეთ-ოსმალეთისა (1806-1812, 1828-1829) და  რუსეთ-ირანის (1826-1828) ომების მონაწილე, რისთვისაც გენერალ-მაიორობა ებოძა. 1810 წელს და 1819-1820 წლებში ეხმარებოდა რუსეთის მთავრობას იმერეთის აჯანყებების ჩაქრობაში. წლების მანძილზე იყო სამეგრელოს სამთავროს მსაჯულთუხუცესი (მდივანბეგთუხუცესი). მას ეკუთვნის ისტორიული ნაშრომები: „ქართველთ ცხოვრება“ (1823-1824), „დასტურლამა“ (სამეგრელოს სამთავროს მართვა–გამგეობის განწესება), „მიმოსვლა ნიკოლაი დადიანოვისა“ (დაწერილია რუსეთში, ჩვენამდე არ მოუღწევია) და რამდენიმე ლექსი. 

გარდაიცვალა 1834 წელს, დაკრძალულია მარტვილის საკათედრო ტაძარში. დაჯილდოებულია წმინდა ალექსანდრე ნეველის ორდენითა და წმინდა ანას I ხარისხის ორდენით.

## ოჯახი
1822 წლის 12 (24) დეკემბერს გარდაიცვალა შვილი — გიორგი ნიკოლოზის ძე დადიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1764
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1834
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
ნიკო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
გოგა ჩხეიძე

**გოგა ჩხეიძე** (დ. 11 თებერვალი, 1996, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), ახალგაზრდებს  შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, 69 კგ) და ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, 69 კგ). 20-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2016, ეილატი, ისრაელი), ასევე  23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2018, ზამოსცი, პოლონეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გოგა ჩხეიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიეგო ჩხიკვაძე

**დიეგო ჩხიკვაძე** (დ. 28 მარტი, 2001, აჭარა) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2019, 60 კგ). ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დიეგო ჩხიკვაძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
დაქიურთის ციხე-სახლი

**დაქიურთის ციხე-სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ დაქიურთის შუაში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა ხელიძეებს. 

ნაგებია ფიქლით, წყობა მშრალია. მეორე, მესამე და მეოთხე სართულების კედლები შიგნით მინარევი ნაკელითაა შელესილი. ნაგებობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი და სართულშუა გადახურვა. ციხე-სახლი (6,25 x 6 მეტრი; შემორჩენილი სიმაღლე 10,2 მეტრი) ხუთსართულიანია, გეგმით ოთხკუთხა. ყველა სართულს დამოუკიდებელი შეისრულთაღოვანი შესასვლელი აქვს. l სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, მეორე სართულზე - სამხრეთიდან. ამ სართულის აღმოსავლეთ კედელში ორი ფართო სარკმელია. პირველი და მეორე სართულები საქონლის სადგომია, მესამე სართული - საცხოვრებლის l სართულის შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ამავე კედელში ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთ კედელში - ორი სარკმელი, ჩრდილოეთისაში - სათოფური და ნიში. დასავლეთ კედლის შუაში განიერი პილასტრია, რომელიც ჭერამდე ადის. მეოთხე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ამ სართულზე, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, აღმოსავლეთ კედელში - ერთი ფართო სარკმელი. მეხუთე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ამავე კედელში ერთი სათოფურია. სამხრეთ კედელში - ორი სათოფური და დიდი ოთხკუთხა ღიობი, ჩრდილოეთ კედელში - ერთი ასეთივე ღიობი, აღმოსავლეთისაში - ორი ღიობი და ერთი სარკმელი. მეოთხე და მეხუთე სართულები სათავდაცვო იყო. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია ხის კოჭების ბუდეები). 

აღმოსავლეთიდან ციხე-სახლს ეკვრის ტერასა (7,5 x 8,4 მეტრი), რომლის აღმოსავლეთ კედელში 0,7 მეტრ სიმაღლეზე, ჩასმულია ცხენების მისაბმელი ფიქლის შვერილები. ll სართულზე სამხრეთიდან მიდგმულია სწორკუთხა ნაგებობა (3,35 x 2,8 მეტრი), რომელშიც ქვის კიბით ადიოდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გიორგი წიკლაური

**გიორგი წიკლაური** (დ. 4 ნოემბერი, 2000, ყვარელი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი და ვიცე-ჩემპიონი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები  ინტერნეტში 
* გიორგი წიკლაური  — ქართული სპორტი 

კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დავით ციხელაშვილი

**დავით ციხელაშვილი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1988) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის (2004, როტერდამი, ნიდერლანდები) გამარჯვებული.

## ძირითადი შედებები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ციხელაშვილი  — ქართველი სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:სტატიების ესკიზები სპორტის შესახებ
მამიხლაპინატანა

**მამიხლაპინატანა** — სიტყვა, რომელიც მომდინარეობს ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგიდან, იაგანური ენიდან. სიტყვა შესულია გინესის რეკორდების წიგნში, როგორც „ყველაზე ლაკონიური სიტყვა“, ვინაიდან მიჩნეულია, რომ ყველაზე რთულად სათარგმნია. იგი ნიშნავს  „უყურო ერთმანეთს იმ იმედით, რომ რომელიმე მხარე დასთანხმდება გააკეთოს ის, რაც ორივეს უნდა, მაგრამ არ გააკეთებს“. 

## სქოლიო
კატეგორია:სიტყვები
ერგნეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ერგნეთის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერგნეთში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, სამხრეთით აქვს მინაშენი. გადაკეთებულია და აღდგენილი არაერთხელ. იაღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა ცენტრში მაღალი, თაღოვანი სარკმელით, რომლის ჩრდილოეთით თაღოვანი ნიშაა, სამხრეთით – პატარა და სწორკუთხა. კონქი და კამარა ქართული აგურითსაა ნაგები. გრძივი კედლების ცენტრებში თლილი ქვის პილასტრებია, რომელთა კაპიტელები და თაღიც ასევე ქართული აგურისაა. 

სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მაღალი, სწორკუთხა ნიშაა, მის ზემოთ განიერი, სწორკუთხა სარკმელია. ასეთივე სარკმელია დასავლეთ კედელში. შესასვლელის არქიტრავს სამი ლილვისაგან შედგენილი მარტივი ორნამენტი აქვს. სამხრეთი მინაშენის აღმოსავლეთ ნაწილში კედელში ჩატანებულია ძველი ეკლესიისაგან შემორჩენილი კაპიტელი. ფასადები ნარევი მასალითაა ნაშენი. ეკლესია კრამიტითაა დახურული.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ერგნეთის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ერგნეთის მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერგნეთში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაშენია რიყის ქვით. კედლების კუთხეები, სარკმელის, კარის საპირეები და კარნიზი – თლილი ტუფისაა. ინტერიერი და ფასადები გალესილია. გადახურულია კრამიტით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა ცენტრში ვიწრო, თაღიანი სარკმელით. ასეთივე სარკმელია სამხრეთის კედელშიც, ხოლო დასავლეთით – გაგანიერებული და აგურით ამოყვანილი სარკმელია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნახევარშია. კამარა ცილინდრულია. აფსიდის იატაკი აგურითაა მოგებული, დარბაზისა – ბეტონით. აბსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშაა, კედელზე მიდგმულია სწორკუთხა ტრაპეზის ქვა.  

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბიძინა გუჯაბიძე (ალპინისტი)

**ბიძინა სერგოს ძე გუჯაბიძე** (დ. 20 იანვარი, 1960, სოფ. ჩოჩხათი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ალპინისტი, მეკლდეური.

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (1982). შესრულებული აქვს ასვლები უშბაზე (8 ასვლა, ერთი ჩქაროსნული — 9 სთ-ში), მყინვარწვერზე (60-მდე ასვლა, ერთი ჩქაროსნული სარეკორდო დროში —  12 სთ 20 წთ ), კორჟენევსკაიას პიკზე (ორი ასვლა), კომუნიზმის (1998 წლიდან ისმაილ სამანის) პიკზე (ორი ასვლა), ლენინის (2006 წლიდან იბნ სინას) პიკზე (ორი ასვლა), ხან-თენგრიზე (11 ასვლა, 1993–2004), მთავარ ლჰოცზეზე, დჰაულაგირზე (1996), ევერესტზე (ორი ასვლა, 1999, 2004). 7-ათასიანი მწვერვალები დალაშქრა 26-ჯერ, 8-ათასიანი — 6 ჯერ. ორგზის „თოვლის ჯიქი“, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენების კავალერი, დაჯილდოებულია ნეპალის სამთავრობო სიგელით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ბიძინა
ვლადიმერ გუჯაბიძე

**ვლადიმერ (ლადო) მიხეილის ძე გუჯაბიძე** (; დ. 26 აგვისტო, 1945, სოფ. ჯურუყვეთი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მხატვარი და მოქანდაკე. 

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1971 წელს. მხატვარ-გამფორმებლად მუშაობდა თბილისის კომბინატ „ქალაქგაფორმებაში“. მხატვრულად გააფორმა საზოგადოებრივი დანიშნულების რამდენიმე ობიექტი, მათ შორის კინემატოგრაფისტთა და ჟურნალისტთა შემოქმედებითი სახლი (ბიჭვინთა). მონაწილეობდა ადგილობრივ და საერთაშორისო გამოფენებში. 1976 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც მუშაობდა ქანდაკების ჩამომსხმელად, დიზაინერად. 1989 წელს ო. როდენის სახ. III საერთაშაშორისო კონკურსში (ტოკიო) გუჯაბიძის სკულპტურული კომპოზიცია „დაუოკებელნი“ 15 გამარჯვებულს შორის მოხვდა და ტოკიოს ერთ-ერთ ქუჩაზე დაიდგა, ხოლო ქანდაკება „მუზა“ დგას ჰამილტონის ტბის ნაპირას (ჩიკაგოს მახლობლად, აშშ). გუჯაბიძე ასევე მუშაობს ჭედურ ხელოვნებაში, ფერწერასა და გრაფიკაში. მისი ნამუშევრები დაცულია აშშ-ის მრავალ მუზეუმსა და კერძო კოლექციაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:ამერიკელი მოქანდაკეები
ვლადიმერ
ნოდარ გუჯაბიძე

**ნოდარ აკაკის ძე გუჯაბიძე** (დ. 20 იანვარი, 1929, ქუთაისი, — გ. 2015) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1976). 

დაამთავრა თბილისის ქვეითი ჯარების სასწავლებელი (1950), ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია (1965), ვოროშილოვის სახელობის საბჭოთა შეიარაღებული ძალების გენშტაბის სამხედრო აკადემია (1973). ეკავა სამეთაურო თანამდებობები საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში, იყო ოდესის სამხედრო ოლქის მოტომსროლელი დივიზიის მეთაური (1973–1979), ბალტიისპირეთის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსის მოადგილე (1978–1982). მთავარი სამხედრო მრჩეველი ავღანეთში (1982–1984). 1992–2002 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო ეროვნული გვარდიის (1992, 1995–1996), თავდაცვის სამინისტროს მთავარი შტაბის უფროსი (1993–1994), თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო მრჩეველი (1996–2002). დაჯილდოებულია ორდენებითა და მედლებით. 

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:საბჭოთა გენერალ-მაიორები
კატეგორია:გუჯაბიძეები
ირაკლი გუჯაბიძე

**ირაკლი კირილეს ძე გუჯაბიძე** (დ. 14 ივნისი, 1953, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი მიწისქვეშა ნაგებობებისა და შახტების მშენებლობის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1992), პროფესორი (1994). 

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი (1975). მუშაობდა იქვე, სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავებისა და მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობის კათედრაზე (2000 წლიდან კათედრის გამგე). საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო კვლევებისა და დაპროექტების ცენტრისა და საქართველოს სამთო-გეოლოგიური ასოციაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. 2007 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამთო ტექნოლოგიების დეპარტამენტის უფროსი.

გუჯაბიძის ხელმძღვანელობით შესრულდა საქართველოში კლდეში ნაკვეთი ძეგლების (დავითგარეჯა, ვარძია, უფლისციხე) რესტავრაციისა და რეაბილიტაციის პროექტები, შემუშავდა სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების პროექტები, ქალაქის მიწისზედა და მიწისქვეშა ნაგებობათა გაანგარიშებისა და მათი დაცვის მეთოდები და საშუალებები, შეიქმნა თბილისის მიწისქვეშა სივრცეების ათვისების კონცეფცია.

## ბიბლიოგრაფია 
* Вопросы механики подземных сооружений неглубокого заложения, Тб., 1991.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ირაკლი
ჯიმშერ გუჯაბიძე

**ჯიმშერ ბათლომეს ძე გუჯაბიძე** (დ. 30 ნოემბერი, 1930, ფოთი — გ. 2015) — ქართველი ექიმი, ბავშვთა უროლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1987), პროფესორი (2002).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1955). 1955–1958 წლებში მუშაობდა მოსკოვის ოლქში ქირურგად, 1969–1989 წლებში — საქართველოს უროლოგიისა და ნეფროლოგიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ბავშვთა განყოფილებაში (1990 წლიდან გამგე), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უროლოგიის კათედრის პროფესორი (1998), თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული ფაკულტეტის უროლოგიის კურსის ხელმძღვანელი (1996). 2008 წლიდან მ. იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ქირურგიული დეპარტამენტის კონსულტანტი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2001).

## ბიბლიოგრაფია 
* თირკმელების და შარდსაწვეთების ანომალიები, თბ., 1978;
* უროლოგიის ცნობარი, თბ., 1978;
* ქვედა საშარდე გზების განვითარების ანომალიები ბავშვთა ასაკში, თბ., 1984;
* შარდსადენი მილი – ურეთრა და…, თბ., 2002.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ქართველი უროლოგები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ჯიმშერ
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
ბორის გუჯეჯიანი

**ბორის ივანეს ძე გუჯეჯიანი** (დ. 20 აგვისტო, 1909, სოფ. ჭოლაში, ახლანდ. მესტიის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 აპრილი, 1993, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-გეოლოგი, ქვანახშირის მრეწველობის ორგანიზატორი საქართველოში. III რანგის სამთო გენერალი (1945), საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1969).

დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი (1931). 1935-1937 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გეოლოგიურ–საძიებო ფაკულტეტის დეკანი და საწვავი წიაღისეულის გეოლოგიური კათედრის გამგე; სოფელ ცანის სამთო–მეტალურგიული კომბინატის მშენებლობის სამმართველოს უფროსი; 1941-1945 წლებში სსრკ ქიმიური მრეწველობის სამინისტროს მთავარი სამმართველოს უფროსი; 1945-1952 წლებში კომბინატ „საქნახშირის“ უფროსი; 1953-1956 წლებში საკავშირო ნახშირის ინსტიტუტის დირექტორი; 1957-1958 წლებში საქართველოს სახალხო მეურნეობის საბჭოს ნახშირების, ნავთობისა და სამთამადნო მრეწველობის სამმართველოს უფროსი; 1959-1962 წლებში კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; 1962-1976 წლებში საქართველოს საწარმოო გეოლოგიური სამმართველოს უფროსი. დიდი დამსახურება მიუძღვის საქართველოს მინერალური ნედლეულის მრავალი სახეობის სამრეწველო მარაგის დადგენაში. გუჯეჯიანი იყო საქართველოს ქვანახშირის საბადოების (ტყიბულ-შაორი, ტყვარჩელი) პეტროგრაფიისა და ქიმიის აღიარებული მკვლევარი. 

## ბიბლიოგრაფია
* Липтобиолитовые угли и сланцы 239 ткибульского месторождения, «საქართვ. მეცნ. აკადემიის ლითონისა და სამთო საქმის ინ-ტის შრომები», 1950, ტ. 3; 
* Взаимосвязь петрографического состава ткибульских углей с их обогатимостью и химико-технологическими свойствами, «Труды лаборатории геологии угля АН ссср », Л., 1956, вып. 6; * * * Атлас углей Кавказа, М., 1961 (მთ. რედ. და თანაავტ.). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ბორის გუჯეჯიანის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* ბორის გუჯეჯიანის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* ბორის გუჯეჯიანის ბიოგრაფია (IV  მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს   დეპუტატები‎ 
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს   დეპუტატები‎  
 ბ
კონსტანტინე გძელიშვილი

**კონსტანტინე (კოტე) კონსტანტინეს ძე გძელიშვილი** (დ. 13 სექტემბერი, 1902, თბილისი, — გ. 15 ივლისი, 1970, იქვე) — ქართველები ფერმწერი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962).

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (1927). აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1938 წლიდან). სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა 1927 წლიდან. მის შემოქმედების ძირითადი თემაა საქართველოს ბუნება და არქიტექტურული ძეგლები: „ძველი თბილისი“ (1945), „ქართლის პეიზაჟი“ (1950), „გორის ხედი“ (1938), „დუშეთი“ (1957), „ქართლი“ (1962), აქვს ისტორიულ თემებზე შექმნილი სურათები: „კრაკოვის კონფერენცია“ (1938), „საკუთარი კერის დაცვა“ (1943), პორტრეტები და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
სალხინოს ოჯალეში

**სალხინოს ოჯალეში** — ადგილწარმოშობის დასახელების წითელი მშრალი ღვინო. მზადდება ოჯალეშის ჯიშის ყურძნისგან.

## ტიპი,  ფერი და ძირითადი მოთხოვნები
„სალხინოს ოჯალეში“ უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს:

* ფერი –  მუქი ბროწეულისფერი მეწამული შეფერილობით;
* არომატი და გემო - გემოზე სავსე, დახვეწილი, ხალისიანი, ექსტრაქტული და  ჰარმო­ნიული, ამ გეოგრაფიული ადგილისთვის დამახასიათებელი ჯიშური არომატით, დავარგებისას უვითარდება მკვეთრად გამოხატული ბუკეტი ხილის ტონებით;
* ფაქტობრივი მოცულობითი სპირტშემცველობა არ უნდა იყოს 11 %-ზე ნაკლები;
* დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია არ უნდა იყოს 24  გ/ლ-ზე ნაკლები;
* შაქრიანობა არ უნდა აღემატებოდეს  4 გ/ლ-ს;
* ტიტრული მჟავიანობა არ უნდა იყოს  5 გ/ლ-ზე ნაკლები;
* სხვა მახასიათებლები უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დად­გე­ნილ მოთხოვნებს.

## წარმოების გეოგრაფიული არეალი და ზონები
სალხინოს მიკროზონა მდებარეობს მარტვილის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, მდინარე ტეხურის მარცხენა სანაპიროდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქვიბიის მთების კალთებამდე. სამხრეთ-აღმოსავლეთით მას ეკვრის სოფლები გაჭედილი და ბალდა, ხოლო ჩრდილო­ე­თით – ნობულევი. სამხრეთ-დასავლეთით დიდი ჭყონისა და ტალერისაგან ჰყოფს მდინარე ტეხური. ზღვის დონიდან სიმაღლე შეადგენს 250 მეტრს. 

## ყურძნის მოსავალი და ღვინის გამოსავალი
ყურძნის  მოსავალი 1 ჰექტარ ვენახზე არ უნდა აღემატებოდეს 8 ტონას.
ღვინის გამოსავალი არ უნდა აღემატებოდეს:
* 500 ლიტრს  –  ერთი ტონა ყურძნიდან;
* 4000 ლიტრს – ერთი ჰა ვენახიდან.

## ყურძნის გადამუშავება, ღვინის დამზადება და ჩამოსხმა
„სალხინოს ოჯალეშის“ წარმოებისათვის განკუთვნილი ყურძენი მოწეული უნდა იყოს სალხინოს გაშენებული ვენახებიდან. ყურძნის გადამუშავება და ღვინის დამზადება დასა­შვებია მხოლოდ სალხინოს მიკროზონის ფარგლებში

ღვინო „სალხინოს ოჯალეში“ მზადდება დურდოს სრული ალკოჰოლური დუღილის გზით.

ღვინო „სალხინოს ოჯალეშის“ სამომხმარებლო ბაზარზე გატანა დასაშვებია მხოლოდ სამომხმარებლო ტარაში დაფასოებული სახით.

ღვინის წარმოებისას დასაშვებია მხოლოდ იმ ოპერაციების, მასალებისა და ნივთიერებების გამოყენება, რომლებიც ნებადართულია საქართველოს კანონმდებლობით.

## რესურსები ინტერნეტში
*საქპატენტი

კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
დაბის ღვთისმშობლის ეკლესია

**დაბის ღვთისმშობლის ეკლესია „მარიამწმინდა“** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დაბასთან. მდებარეობს სამანქანო გზის პირას, მცირე გორაკზე, შემორჩენილია გალავანშემორტყმული ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევი. 

გალავანი დიდი დაუმუშავებელი ლოდებითაა ნაგები. კირი გამოქარულია და კედელი ყორის შთაბეჭდილებას ტოვებს. შესასვლელი, რომელიც ორ მძლავრ კედელს შორის მოქცეულ ფართო კამაროვან გასასვლელს წარმოადგენს, დასავლეთიდანაა. გალავანი სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან ციცაბო კლდეზეა მიბჯენილი. აქ კლდის ქიმზე ასასვლელად საფეხურებია გამოკვეთილი. ძნელბედობის ჟამს ამ გალავანს მოსახლეობა თავს აფარებდა. ეკლესიის ნანგრევი გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილშია. მას ჩრდილოეთიდან სამნაწილიანი მინაშენი აქვს, რომელიც შედარებით უკეთ გადარჩენილა. ეკლესიიდან შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთი კედელი (სიმაღლე 1,5 მ), რომელიც გარედან კარგად გათლილი მორუხო ფერის კვადრების შესანიშნავი წყობითაა ნაგები. ეკლესია XI–XIII საუკუნეებს უნდა იყოს. გალავანი კარიბჭითურთ შესაძლებელია XIV საუკუნეს ეკუთვნოდეს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
დაბაძველი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დაბაძველი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დაბაძველი — სოფელი შუახევის მუნიციპალიტეტში
* დაბაძველი — სოფელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში
* დაბაძველი — ნასოფლარი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე
დაბახანა (სახელოსნო)

**დაბახანა**, *დაბაღხანა* — ტყავის დასამუშავებელი სახელოსნო, სადაც ამუშავებდნენ საქონლის ტყავს (წმენდდნენ, თრიმლავდნენ, ბალანს აცლიდნენ, აშრობდნენ, არბილებდნენ, პოხავდნენ, ღებავდნენ და სხვ.). ტყავის გამომყვან მოხელეს დაბაღი ერქვა. ტყავის გამოსაყვანად დაბახანებში იხმარებოდა სხვადასხვა მასალა: ნაცარი, კირი, შაბი, მარილი, ფქვილი, ქატო, წაქა, მუხის ქერქი (ბოლო წლებში — ნატრიუმი და სხვ.), ხელსაწყო-იარაღთაგან — დემური (რკინის მოხრილი დანა), ვარაჩო (ტყავის გასაჭიმი ხის ნაჭერი), მაჯაგანი (ტყავის მოსაქნელი რკინა), კირის აბაზანა, თაღარი, საზელი იასარორმო და სხვ. დაბახანებს აწყობდნენ ქალაქის გარეუბნებში, მდინარის ნაპირას, ორსართულიან შენობაში. პირველ სართულზე სახელოსნო იყო, მეორეზე — საწყობი. დაბახანაში გამოყვანილი ტყავეული ბარდებოდა ტყავის სახელოსნოებსა და გამსაღებელ პუნქტებს (დუქნებს). დაბახანები იყო თბილისსა (ლეღვთახევი) და საქართველოს სხვა ქალაქებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
თემურ ჭკუასელიძე

მინი|სკოპიე, ჩრდილოეთ მაკედონია
**თემურ ჭკუასელიძე** (დ. 22 ივნისი, 1998, ბორჯომი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 87კგ), ახალგაზრდებსა (2017, 84 კგ) და ჭაბუკებს (2015, 76 კგ) შორის ევროპის ჩემპიონატების ბრინჯაოს პრიზიორი. ახალგაზრდებსა და ჭაბუკებს  შორის ევროპის ჩემპიონი (2018, რომი, იტალია; 2015, სუბოტიცა, სერბეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თემურ ჭკუასელიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
დაბლაგომის არქეოლოგიური ძეგლები

**დაბლაგომის არქეოლოგიური ძეგლები** — არქეოლოგიური ძეგლები სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ დაბლაგომში. აღმოჩენილი მასალა მოწმობს, რომ დაბლაგომი ანტიკური ხანის კოლხეთის სამეფოს ქალაქური ტიპის მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სახელოსნო ცენტრი იყო. განსაკუთრებით დაწინაურებული იყო კერამიკული წარმოება.

1929 წელს შემთხვევით აღმოჩნდა ძვ. წ. IV საუკუნის ე. წ. დაბლაგომის განძი — ვერცხლის ფიალა, რომელშიც კოლხური მონეტები და ელექტრუმის წყვილი საყურე ეწყო. გათხრები ჩატარდა 1936 წელს (ნიკო ბერძენიშვილი, ბორის კუფტინი, ნინო ხოშტარია). არქეოლოგიური ძიებანი განახლდა 1970 წლიდან (ვერა თოლორდავა). დაბლაგომში ნაციხვარისა და ნასაკირევის ბორცვებზე, გათხრილია ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნასახლარი, ანტიკური ხანის სამაროვანი და ნასახლართა ნაშთები. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის კერამიკა ხელით ნაძერწი, არათანაბრად გამომწვარი და ზედაპირგაპრიალებულია. ჭურჭელი უმეტესად დიდი ზომისაა (ყურებიანი ან შვერილებიანი პითოსები და ქოთნები), ზოგს ძირზე ჭილოფის ანაბეჭდი ეტყობა, გვხვდება დისკოსებრი ხუფები, აღმოჩენილია აგრეთვე ქვის ხელსაფქვავები, კაჟის ფოთლისებრი შუბისპირი, კაჟისა და ობსიდიანის ანატკეცები.

მსგავსი მასალა აღმოჩენილია როგორც დასავლეთ (ოჩამჩირე, დიხა გუძუბა), ისე აღმოსავლეთ საქართველოში (კიკეთი, დიდუბე, ოზნი). ანტიკური ხანის სამოსახლო წარმოდგენილია ხის წნულის ანაბეჭდიანი ბათქაშების ფენებით. დადასტურებულია ცხოვრების 2 პერიოდი: ადრინდელი ანტიკური (ძვ. წ. VI–IV სს.) და ადრინდელი ელინისტური (ძვ. წ. IV–III სს.). ადრინდელი ანტიკური ხანის ფენაში აღმოჩნდა კვეთილი და ნაკაწრი დეკორით შემკული კოლხური კერამიკის ფრაგმენტები (სასმისები, დოქები, ჯამები, ქვევრები და სხვ.). ადრინდ. ელინისტური პერიოდისაა დაბლაგომში აღმოჩენილი ქვევრსამარხები. სამარხად იყენებდნენ ჩვეულებრივ სამეურნეო დანიშნულების კოლხურ ქვევრებს, რომლებიც მიწაში მეტწილად პირქვე იყო ჩადგმული. თუმცა გვხვდება ჰორიზონტალურად ჩადებული ქვევრსამარხებიც. ქვევრს გადახერხავდნენ ან გადატეხდნენ და ჩაასვენებდნენ ხელფეხმოკეცილ მიცვალებულს მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე. სამარხეული მასალა საკმაოდ ღარიბულია (თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოსა და რკინის სამკაული, ვერცხლის მონეტები — კოლხური თეთრი), რაც გვიჩვენებს, რომ ქვევრსამარხებში კრძალავდნენ საზოგადოების რიგით წევრებს. 1972 წელს ნაციხვარის ბორცვზე აღმოჩნდა ძვ. წ. III ს. I ნახევრის წარჩინებული პირის მდიდრული სამარხი — სინოპური კრამიტით გადახურული სწორკუთხა ხის ნაგებობა, რომელიც კლდეში ამოკვეთილ ორმოში იდგა. მასში აღმოჩნდა ოქროს სამკაული, ოქროსა და ვერცხლის ჭურჭელი, რკინის იარაღი, სხვადასხვა მასალისგან დამზადებული მძივები და საკიდები, უამრავი ადგილობრივი და შემოტანილი თიხის ჭურჭელი (3 კოლხური, 2 სინოპური ამფორა).

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები
დაბლარი

**დაბლარი** — სარზე ან მავთულზე აკრული დაბალტანიანი ვაზი (საპირისპირო — მაღლარი). დაბლარი შეიძლება იყოს: ცალმხრივი ქართული, ორმხრივი ქართული, იმერული – ჯამისებრი, კორდონი და სხვ. დ-ში ვაზის შტამბის სიმაღლეა 0,5–0,8 მ. დაბლარი მოსავლელად ადვილია და მაღალხარისხოვან მოსავალს იძლევა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მევენახეობა
დაბაძველი (ნასოფლარი)

**დაბაძველი** — ნასოფლარი საქართველოში, ისტორიულ თორში (ახლანდ. ბორჯომის მუნიციპალიტეტი). 

მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა შენაკადის ჭობისხევის სათავეებში, კახისისა და წეროს ტბების ახლოს გაშლილ ველზე, თრიალეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე (დაბაძველის პლატო), ზღვის დონიდან 1752 მ სიმაღლეზე. ნასოფლარი ორია — პატარა და დიდი დაბაძველი. დიდ დაბაძველში შემორჩენილია მოზრდილია დარბაზული ეკლესიის ნანგრევია. შენობა ნაგები ყოფილა დიდი ლოდების ჰორიზონტალური წყობით. საკურთხეველი უფრო მცირე, თანაბარი ზომის კვადრებით უშენებიათ. წყობა აქაც რეგულარულია. შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა. შიგნით შემორჩენილია ერთსაფეხურიანი პილასტრი პროფილირებული კაპიტელით. ეკლესია განვითარებული შუა საუკუნეების ხანისა უნდა იყოს. ირგვლივ გალავნის ნაშთია, მის გადაღმა — მოზრდილი ნასახლარები. გვიანდელი შუა საუკუნეების მატერიალური ნაშთები ნასოფლარში არ ჩანს. ეს ნასოფლარი არ იხსენიება არც XVI საუკუნის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“, არც სხვა წყაროებსა და საბუთებში. უცნობია იგი ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) სოფლების სიებისა და რუკების მიხედვითაც. საფიქრებელია, რომ მონღოლთა ბატონობის დროიდან სოფელი გადაშენებულა. კახისის ტბის სახელწოდება შესაძლოა კახა თორელს უკავშირდებოდეს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ვლადიმერ გძელიძე

**ვლადიმერ დავითის ძე გძელიძე** (გრძელიძე; დ. 10 მაისი, 1894, სოფ. ბარი, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ივნისი, 1960, თბილისი) — ქართველი მეწარმე, ხილეულის წყლებისა და უალკოჰოლო სასმელების დამზადების სპეციალისტი.

1917 წლიდან მუშაობდა თბილისის „კომპანია ზემელის“ ლიმონათის ქარხანაში. 1920-იანი წლებიდან დამოუკიდებლად ქმნიდა ხილეულის წყლების სიროფის რეცეპტებს. მუშაობდა ბაქოს ხილეულის წყლების წარმოებაში, ამიერკავკასიის რკინიგზის კვების ობიექტებში, ხოლო 1932 წელს თბილისში დააფუძნა ლიმონათის ქარხანა (ნ. გოგოლის ქუჩა №52, ახლანდ. №16). საწარმო წლების განმავლობაში ლიმონათით ამარაგებდა ამიერკავკასიის რკინიგზის, ასევე უკრაინის ქალაქების — დნეპროპეტროვსკისა და კიევის კვების ქსელს. თბილისში იყო „გძელიძის წყლების“ საფირმო მაღაზიები. 1959 წელს თბილისის რკინიგზის ვაგზლის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით ლიმონათის ქარხნის ამორტიზებული შენობა აიღეს. 1947–1951 გძელიძის ხილეულის წყლების სექცია მოქმედებდა მოსკოვში. 1950 წელს მიიწვიეს სომხეთში ხილეულის წყლების უალკოჰოლო სასმელების დამზადების გამოცდილების გასაზიარებლად. 1989-1997 წლებში თბილისში, მერაბ კოსტავას ქუჩის №12-ში ფუნქციონირებდა გძელიძის შვილიშვილის, ვ. გრძელიძის მიერ დაფუძნებული ხილეულის წყლების მაღაზია.     

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
დადეშის ხევი

**დადეშის ხევი**, *დადეშისწყლისხევი* — მდინარე საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მურჯახეთისწყლის მარცხენა შენაკადი ისტორიულ ქვემო ჯავახეთში. სახელწოდება მოდის სოფელ დადეშიდან, იხსენიება ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერაში“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
გურამ ხეცურიანი

**გურამ ხეცურიანი** (დ. 28 იანვარი, 1997, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი( 2019, ნოვი-სადი, სერბეთი),  ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (ფრეიდენფელდსის მემორიალი, 2016, რიგა, ლატვია).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გურამ ხეცურიანი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ჰემფშირული ცხვარი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჰემფშირული ცხვრები
**ჰემფშირული ცხვარი** — წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიში სახორცე-სამატყლე მიმართულებისა. გამოყვანილია XIX საუკუნის დასაწყისში დიდ ბრიტანეთში (ჰემფშირის, უილტშირისა და სხვა საგრაფოებში) ადგილობრივი უხეშმატყლიანი ნერბის შეჯვარებით საუტდაუნის ჯიშის ერკემალთან. დიდი ზომისაა, ფართო და ღრმა ტანით, ურქოა, ფერად თეთრი. სახეზე, ყურებსა და კიდურებზე მუქი ფერის თმის საფარი აქვს. ნერბის ცოცხალი მასაა 65–70 კგ, ერკემლისა 100–110 კგ. ნაყოფიერება — 130–150 ბატკანი 100 ნერბზე. ადრეულაა, 4 თვის ბატკანს 25 კგ-მდე ხორცი აქვს. მატყლის სიგრძე 6–8 სმ-ია, სიწმინდე 2,6–2,8 მკმ. ნერბის ნაპარსი 3–4 კგ-მდეა, ერკემლისა 5–6 კგ-მდე; სუფთა მატყლის გამოსავალი 50–60%; უმეტესად იყენებენ ტრიკოტაჟის ნაკეთობების დასამზადებლად. მაღალი მეხორცული პოტენციალი რეალიზდება უხვად კვების დროს. კარგად ეგუება სხვადასხვა ბუნებრივ პირობებს. ჰემფშირული ცხვრის მოშენებას მისდევენ დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში. სსრკ-ში გამოიყენეს გორკული და ლიტვური შავთავა ცხვრის გამოსაყვანად.

## ლიტერატურა 
* *Вениаминов А. А.* Породы овец мира. М., 1984.
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ტ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ასო **ტ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტ — მეცხრამეტე ასო (ტარი) ქართულ ანბანში;
* ტ — მასის ერთეულის, „ტონის“ შემოკლებული აღნიშვნა.
დადეშქელიანი

საკუთარი სახელი **დადეშქელიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე დადეშქელიანი — ცირკის მსახიობი
* ანეტა დადეშქელიანი — პოეტი
* ლევან დადეშქელიანი — პუბლიცისტი, პოლიტიკური მოღვაწე
* მურზაყან დადეშქელიანი — ქართველი მომღერალი, ლოტბარი 
* ოთარ დადეშქელიანი — ქართველი ბალეტმაისტერი

## იხილეთ აგრეთვე
* დადიშქელიანი
* დადიშქელიანები — საგვარეულო სვანეთში 

კატეგორია:დადეშქელიანები
კატეგორია:ქართული გვარები
ალექსანდრე დადეშქელიანი

**ალექსანდრე (სანდრო) ალექსანდრეს ძე დადეშქელიანი** (დ. 20 ნოემბერი, 1917, თბილისი, — გ. 23 სექტემბერი, 1972, ხაბაროვსკი) — ქართველი ცირკის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1961).

სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. დაბადებიდანვე უხელო იყო (ატარებდა პროთეზს), საცირკო ნომრებს ხელების მაგივრად ფეხებით ასრულებდა. თავისი ორიგინალური შესრულების მანერით 35 წელზე მეტ ხანს გამოდიოდა არენაზე. II მსოფლიო ომის პერიოდში იგი საცირკო ბრიგადასთან ერთად ხშირად მართავდა წარმოდგენებს ჰოსპიტლებსა და ფრონტის ხაზზე. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „გოგი რატიანი“ (1927), „ნორჩი მფრინავი“ (1928).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ა
მურზაყან დადეშქელიანი

**მურზაყან ციოყის ძე დადეშქელიანი** (დ. 5 ივნისი, 1891, მესტია, — გ. 1937) — ქართველი მომღერალი და ლოტბარი, ქართული (ძირითადად სვანური) მუსიკალური ფოლკლორის მცოდნე და პოპულარიზატორი.

მესტიის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩამოაყალიბა მომღერალთა გუნდი. კრებდა და სწავლობდა ადგილობრივ სიმღერებს ს. გულედანთან, ილია ფალიანთან და სხვებთან ერთად. აღადგინა, ჩაწერა და დაამუშავა არაერთი სვანური ხალხური სიმღერა. 1933 წელს ჩამოაყალიბა ფოლკლორული ანსამბლი „ლილე“. 1937 წელს რეპრესირებულ იქნა და უკვალოდ დაიკარგა. მისი შემოქმედებითი ტრადიციები „ლილეში“ განაგრძო ჯოკია მეშველიანმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:მესტიაში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
მ
ოთარ დადეშქელიანი

**ოთარ მიხეილის ძე დადეშქელიანი** (დ. 21 აგვისტო, 1923, ნოვოჩერკასკი) — რუსეთში მოღვაწე ბალეტმაისტერი, რეჟისორი, წარმოშობით ქართველი. რუსეთისა (1961) და ბელორუსიის (1977) სახალხო არტისტი.

II მსოფლიო ომის მონაწილე. დაამთავრა მოსკოვის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი 1956 წელს. 1956-1957 წლებში იყო გორკის, 1958-1964 წლებში — ჩელიაბინსკის, 1965 წლიდან — მინსკის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის მთავარი ბალეტმაისტერი; 1971 წლიდან — ამავე თეატრის მთავარი რეჟისორი; 1975 წლიდან — გორკის თეატრის მთავარი რეჟისორი; დადგა ი. ლაპუტინის „მასკარადი“ (1956), ე. გლებოვის „გულის სწორი“ (1970), ფ. იარულინის „შურალე“ (1959), გ. მუშელის „ბედნიერების ყვავილი“ (1959), ა. ხაჩატურიანის „სპარტაკი“ (1964) და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:ქართველი ბალეტმაისტერები
კატეგორია:რუსი ბალეტმაისტერები
ო
გომეწრის ნასოფლარი

**გომეწრის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გომეწრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 5 კილომეტრზე, მაღაწლის მთაზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
ნასოფლარზე ერთმანეთის მიჯრით განლაგებულია 45-მდე ნასახლარის ნაშთი. კედლები ნაგებია კლდის ქვებით და შემორჩენილია საძირკვლის დონეზე. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მიკ ტონრაია

**მიკ ტონრაია** (დ. 28 ნოემბერი, 1992, ტაილანდი) — ტაილანდელი მსახიობი და მოდელი. 

## ბიოგრაფია
მიკ ტონრაია დაიბადა 1992 წლის 28 ნოემბერს. დედამისი ტაილანდელია, ხოლო მამა — დანიელი. იზრდებოდა უმცროს ძმასთან ერთად. სკოლის დასრულების შემდეგ ჩაირიცხა ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე და ჟურნალისტიკის მიმართულებით გააგრძელა სწავლა.

2008 წელს ის საპროდიუსერო კომპანიის *Dream Star Search* აგენტმა შეამჩნია. მისი დებიუტი 2010 წელს შედგა, ლაკორნში „გამოწვევა ოცნებას“. ამ როლმა მიკს პირველი ჯილდო მოაპოვებინა — „საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი 2010“. ექვსი წლის განმავლობაში ის მეორეხარისხოვან როლებს თამაშობდა.

2016 წელს ის მიწვეულ იქნა კრიმინალურ-რომანტიკულ ლაკორნ „ცეცხლვან ოკეანეში“ სათამაშოდ, რამაც მას დიდი წარმატება მოუტანა. ამავე წელს მან შეასრულა მთავარი როლი ტელესერიალში „ერთხელ ჩემ გულში“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია
* [მიკ ტონრაია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A2-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%90)]

კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ტაილანდელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბუჩაანის ნამოსახლარი

**ბუჩაანის ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუჩაანის აღმოსავლეთით, 400 მეტრზე, მშრალი ხევის ორივე ნაპირას, ხელოვნულად მოწყობილ ორ ტერასაზე. განეკუთვნება XIX საუკუნის დასასრულს. ძეგლი 1978 წელს დაზვერა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რევაზ რამიშვილი.

## აღწერა
ნამოსახლარზე ნატეხი ქვით ნაგები სამი საცხოვრებელი კომპლექსის ნანგრევებია შემორჩენილი. ერთი კორპუსის ქვედა ტერასაზე მდებარეობს. შედგება ვრცელი საცხოვრებელი სათავსოსა და კალოსგან.

მეორე კომპლექსი შედგება სამი სათავსოსგან. მათგან ორი ქვედა ტერასაზეა, ერთი - ზედაზე. ქვედა ტერასაზე მდებარე სათავსოებისგან ერთი საცხოვრებელია, მეორე - საქონლის სადგომი. მათი ბანი ზედა სათავსოს ეზოა. ზედა სათავსოსგან შემორჩენილია თახჩებით აღჭურვილი ორი კედელი, დედაბოძის საყრდენი ქვის ბალიში და გადახურვის მცირე ნაწილი.

მესამე კომპლექსი მეორეს ჩრდილო-დასავლეთიდან ეკვრის. შეიცავს ორსართულიან საცხოვრებელს, გომურს და კალოს. საცხოვრებლის I სართული და გომური ქვედა ტერასაზეა, II სართული და კალო - ზედა ტერასაზე. ქვედა ტერასაზე მდებარე სათავსოებს აქვთ ვიწრო საჩეხი, ზედას კი - მცირე აივანი, რომელიც გომურის ბანზე გამოდის. შემორჩენილია ხის სვეტებზე დაყრდნობილი სართულშუა გადახურვის ფრაგმენტები. შენობის I სართულზე, გრძივ ღერძზე და გვერდის კედლების გასწვრივ სვეტების ექვს-ექვსი წყვილია. თითოეული წყვილიდან ერთს სართულშუა გადახურვის კოჭები ეყრდნობა, ხოლო მეორეს, რომელიც ორი სართულის სიმაღლისაა - II სართულის გადახურვის კოჭები. ქვედა სართულის შუაში დიდი კერის ნაშთებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები