open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მეჰმეთ აქიფ ერსოის ლიტერატურული მუზეუმ-ბიბლიოთეკა

**მეჰმეთ აქიფ ერსოის ლიტერატურული მუზეუმ-ბიბლიოთეკა** () — ლიტერატურული მუზეუმი და არქივი, რომელიც ეძღვნება თურქულ ლიტერატურას და სახელს იღებს პოეტ მეჰმეთ აქიფ ერსოისგან (1873–1936), თურქეთის ეროვნული ჰიმნის ავტორისგან. მუზეუმი მდებარეობს ანკარაში, თურქეთში. დაარსდა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მიერ და გაიხსნა 2011 წლის 12 მარტს, ეროვნული ჰიმნის მიღების 90-ე წლისთავზე. რომელიც ასახავს ძველი ანკარის სახლების ტიპიურ არქიტექტურას. მინისტრმა ერთუღრულ გუნაიმ გახსნის ცერემონიაზე განაცხადა, რომ ეს წარმოადგენს მუზეუმ-ბიბლიოთეკის ქსელის პროექტის ნაწილს სახელწოდებით „შვიდი მუზეუმ-ბიბლიოთეკა თურქეთის შვიდ  რეგიონში“, რომელიც მოიცავს აჰმეთ ჰამდი თანპინარის ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას სტამბოლში, აჰმეთ არიფის ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას დიარბაქირში, ქარაჯაოღლანის ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას ადანაში, ერზურუმლუ ემრაჰის ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას ერზურუმში, ათილა ილჰანის ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას იზმირში და ბედრი რაჰმი ეიუბოღლუს ლიტერატურის მუზეუმის ბიბლიოთეკას ტრაპიზონში, რომლებიც მალე განხორციელდება.

მუზეუმი ღიაა სამუშაო დღეებში, ადგილობრივი დროით 10:00-დან 19:00 საათამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2011 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ყვითელი ცხელება

**ყვითელი ცხელება** — ვირუსული დაავადება, რომელიც ჩვეულებრივ ქრება მცირე ხანში. უმეტეს შემთხვევაში სიმპტომები მოიცავს ცხელებას, მადის დაკარგვას, გულისრევას, კუნთების ტკივილს განსაკუთრებით ზურგში და თავის ტკივილს. ამის შემთხვევაში იზრდება სისხლდენისა და თირკმელების პრობლემების რისკი.

დაავადება გამოწვეულია ყვითელი ცხელების ვირუსით და ვრცელდება ინფიცირებული კოღოს ნაკბენით. ის აინფიცირებს ადამიანებს, სხვა პრიმატებს და კოღოს რამდენიმე სახეობას. დაავადების განსხვავება სხვა ავადმყოფობებისგან შეიძლება რთული იყოს, განსაკუთრებით ადრეულ სტადიაზე.

ყვითელი ცხელების წინააღმდეგ არსებობს უსაფრთხო და ეფექტური ვაქცინა, ზოგიერთი ქვეყანა მოგზაურებისთვის ვაქცინაციას მოითხოვს.

2013 წელს შეფასებული იყო, რომ ყვითელმა ცხელებამ აფრიკაში გამოიწვია 130 000 მძიმე ინფექცია და 78 000 სიკვდილი. ყვითელი ცხელების წელიწადში დაახლოებით 200 000 შემთხვევიდან დაახლოებით 90 პროცენტი აფრიკაში ხდება. თითქმის მილიარდი ადამიანი ცხოვრობს მსოფლიოს იმ ნაწილში, სადაც ეს დაავადება ხშირია. მაგრამ არა აზიაში. 1980-იანი წლებიდან ყვითელი ცხელების შემთხვევები იზრდება. ეს განპირობებულია იმით, რომ ნაკლები ადამიანია იმუნური, მეტი ადამიანი ცხოვრობს ქალაქებში, ადამიანები ხშირად მოძრაობენ და კლიმატის ცვლილება ზრდის კოღოების ჰაბიტატს. XVII საუკუნიდან ამერიკაში, აფრიკასა და ევროპაში მოხდა დაავადების რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეპიდემია.

## სქოლიო
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
კატეგორია:ბიოლოგიური იარაღები
კატეგორია:ეპიდემიები
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი არის საქართველოს ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტი, შედის გურიის მხარეში. მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

შუახევის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 16 ადმინისტრაციული ერთეული, რომლებიც აერთიანებს 1 ქალაქ ს და 55 სოფელს. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან აკეთის, აცანის, გვიმბალაურის, ლანჩხუთის, ლესა-ჭინათის, მამათის, მაჩხვარეთის, ნიგვზიანის, ნიგოითის, ნინოშვილის, სუფსის, ღრმაღელის, შუხუთის, ჩიბათის, ჩოჩხათის, ჯურუყვეთის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ფართობია 533,1 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს  31 486 ადამიანს, ხოლო სიმჭიდროვეა – 59,1 ადამიანი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ლანჩხუთი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის წყალწმინდა (671 ადამიანი), ლანჩხუთიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი კოკათი (32 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია:
* 1 — ხაჯალია
* 2 — კოკათი
* 3 — კოკათი
* 4 — გვიმბალაური
* 5 — ქვემო შუხუთი

## სქოლიო
*
ნემუნას ლუპსის რეგიონალური პარკი

**ნემუნას ლუპსის რეგიონალური პარკი** — დაარსდა 1992 წელს ცენტრალურ ლიეტუვაში, ნემანის (ნემუნასი) მდინარის ისტორიული, კულტურული და ბუნებრივი ხასიათის დასაცავად.

პარკი 25 171 ჰექტარს იკავებს. მისი ტერიტორიის 69% ტყით არის დაფარული. მის საზღვრებში მდებარეობს ბირშტონასისა და პუნიას კურორტები. კულტურული მნიშვნელობა მის არქეოლოგიურ, ეთნოლოგიურ, მითოლოგიურ, რელიგიურ, არქიტექტურულ და ურბანულ ისტორიას ეფუძნება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიეტუვის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
Amazon Fire TV

**Amazon Fire TV** (სტილიზებული როგორც **amazon fireTV**) — ციფრული მედია-პლეირებისა და მიკროკონსოლების ხაზი, რომელსაც 2014 წლიდან Amazon აწარმოებს. ეს მოწყობილობები მცირე ზომის ქსელური აპარატებია, რომლებიც ციფრულ აუდიო და ვიდეო კონტენტს ინტერნეტიდან, სტრიმინგის საშუალებით, დაკავშირებულ მაღალი გარჩევადობის ტელევიზორზე გადასცემენ. ისინი ასევე მომხმარებლებს საშუალებას აძლევენ, მიიღონ წვდომა ლოკალურ კონტენტზე და ითამაშონ ვიდეო თამაშები მოწყობილობას მოყოლილი დისტანციური მართვის პულტით, სხვა თამაშის კონტროლერით, ან სხვა მოწყობილობაზე არსებული მობილური აპლიკაციის პულტის გამოყენებით.

მოწყობილობა ორი ფორმითაა ხელმისაწვდომი: პირველი ციფრული ტელევიზიის მიმღები (set-top box), რომლის ამჟამინდელი მოდელიც არის **Fire TV Cube** ჩაშენებული **Amazon Echo**-ს ჭკვიანი დინამიკით (რომელმაც ფაქტობრივად ჩაანაცვლა ორიგინალი **Fire TV box** მოდელი). მეორე პროდუქტი კი არის HDMI-ში შესაერთებელი სტიკი, რომელიც, საერთო ჯამში, ნაკლები ტექნიკური მახასიათებლებით გამოირჩევა, ვიდრე მისი თანამედროვე სხვა ბოქს-მოდელებს.). გარდა ამისა, Amazon გასცემს Fire OS-ისა და Fire TV ინტერფეისის ლიცენზიას, რათა ის ჩაშენდეს და ინტეგრირდეს მესამე მხარის მიერ წარმოებულ კონკრეტულ ტელევიზორებში, რომლებიც საზოგადოებისთვის **Fire TV Edition**-ის სახელითაა ცნობილი.

## გალერეა

ფაილი:Amazon_Fire_TV_with_remote.JPG|Amazon Fire TV with remote (1-ლი თაობა)
ფაილი:Amazon_Fire_Cube_with_Alexa_Voice_Remote.jpg|Amazon Fire TV Cube (3-ე თაობა)
ფაილი:Fire-TV_Stick_and_Remote.jpg|First generation Fire-TV Stick პულტთან ერთად
ფაილი:Fire-TV_Stick_2016_(2._Generation)_+_Alexa_Remote.jpg|Fire-TV Stick Alexa-ს პულტთან ერთად (2-ე თაობა)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Firestick

## სქოლიო
კატეგორია:მიკროკონსოლები
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
პონტიპული

**პონტიპული** (POИTYPOOL) — 2008 წლის კანადური ფსიქოლოგიური საშინელებათა თრილერი, რომელიც ბრიუს მაკდონალდმა გადაიღო და ტონი ბურგესმა დაწერა, მისი 1995 წლის რომანზე *პონტიპული ყველაფერს ცვლის* დაყრდნობით. *სპინ-ოფი* (,   *ოცნებების ქვეყანა* ( Dreamland), გამოვიდა 2019 წელს. 2023 წლის მდგომარეობით, *პონტი ფრენჩაიზის* ტრილოგიის დანარჩენი ორი ფილმი, *პონტიპული ცვლილებები* და *პონტიპული ყველაფერს ცვლის*, აქტიურ განვითარების სტადიაშია 2016 წლიდან.
## სიუჟეტი
ონტარიოში, კანადაში, პონტიპულის ქალაქში დილის ტოკ-შოუს რადიოწამყვანი გრანტ მეზი მუშაობს თავის პროდიუსერ სიდნი ბრაიართან და ტექნიკოს ლორელ-ენ დრამონდთან ერთად. ერთ თოვლიან დილას ჟურნალისტი კენ ლონი იუწყება, რომ ძალადობრივი ბრბო ცდილობს დოქტორ მენდესის ოფისში შეჭრას ქალაქის ცენტრში. შემდეგ რადიო იღებს დამაბნეველ ინფორმაციას პონტიპულში შესაძლო ინფექციის შესახებ. მოულოდნელად ბრბო ცდილობს რადიოსადგურის დაპყრობას და დოქტორ მენდესი ფანჯარაში შემოიჭრება. გრანტი, სიდნი და დოქტორ მენდესი აღნიშნავენ, რომ ლორელი ინფიცირებულია და ისინი თავს შეაპარებენ გრანტის ხმაგაუმტარ კაბინაში, რათა თავი დაიცვან. მოულოდნელად დოქტორ მენდესი აღმოაჩენს, რომ ვირუსის გავრცელება გამოწვეულია ინგლისურ ენაზე წარმოთქმული კონკრეტული სიტყვებით. ამ სიტყვებს სიუჟეტის დასაწყისში მოისმენს მთავარი პერსინაჟი მაშინ, როდესაც სამსახურში მიდის.

## მსახიობები
* სტივენ მაკჰეტი როგორც გრანტ მაზი (ჯონი მკვდარი თვალები)
* ლიზა ჰული როგორც სიდნი ბრაიარი (ლიზა)
* ჯორჯინა რეილი როგორც ლორელ-ენ დრამონდი
* ჰრანტ ალიანაკი როგორც დოქტორი მენდესი
* რიკ რობერტსი როგორც კენ ლონი
* ბოიდ ბენკსი როგორც ჯეი (ოსამა)
* ტონი ბურგესი როგორც ტონი (ლორენსი)
* რეიჩელ ბარნსი როგორც კოლინ (დაუდი)**წარმოება**

პონტიპული ეფუძნება ტონი ბურგესის რომანს პ*ონტიპული ყველაფერს ცვლის.* ბურგესმა თავად მოარგო მასალა ეკრანისთვის. მაკდონალდის თანახმად, მწერალმა სცენარი 48 საათში დაამუშავა. აღნიშნული სცენარი გამოყენებულია ფილმისთვისაც და რადიო სპექტაკლისთვისაც.
ფილმიგადაიღეს ტორონტოში და არა თავად პონტიპულში.

რუ მორგის 2008 წლის შიშის ფესტივალის ექსპოზე, რეჟისორმა ბრიუს მაკდონალდმა ხაზი გაუსვა, რომ ფილმში აღწერილი ვირუსის მსხვერპლნი არ იყვნენ ზომბები და მათ „მოსაუბრეები" უწოდა. მან აღწერა დაავადების სტადიები:
ამ ვირუსს აქვს სამი სტადია. პირველ სტადიაში შეიძლება დაიწყოთ სიტყვის გამეორება. ჩვეულებრივ, ეს არის სიტყვები, რომლებიც სიყვარულის გამოხატვულებაა, როგორიცაა „ძვირფასო" ან „ტკბილო". მეორე სტადიაში თქვენი ენა იბლოკება და ვერ გამოხატავთ საკუთარ თავს სწორად. მესამე სტადიაში ისეთი მწუხარება გეუფლებათ თქვენს მდგომარეობაზე, რომ ერთადერთი გამოსავალი, რასაც ინფიცირებული პირი გრძნობს, არის სხვა ადამიანისთვის ზიანის მიყენება.

## სქოლიო
მთვარისებური ჩანჩქერი

**ნახევარმთვარისებური ჩანჩქერები**  („მთვარისებური ჩანჩქერები"/ „რქოვანი ჩანჩქერები"/, „ნახევარმთვარის ჩანჩქერები") — ორი შენაერთისგან შემდგარი ჩანჩქერი, რომელიც მდებარეობს ბიგჰორნის მდინარეზე, დასავლეთ-ცენტრალურ ალბერტაში, კანადაში. თავდაპირველად მათ ბიგჰორნის ჩანჩქერები ეწოდებოდა, იმ მდინარის სახელის გამო, რომელზეც ისინი მდებარეობენ.
დღევანდელი სახელწოდება მიუთითებს ნახევარმთვარისებურ კლდეზე, რომელზეც ისინი ჩამოდიან.
ვიზიტორებისთვის ჩანჩქერებთან წვდომა მთელი წლის განმავლობაში არის ნებადართული. კლდოვანი კიდეები ჩანჩქერების ზედა ნაწილის გარშემო მოლიპულია გარდა ამისა,  ადამიანები დაღუპულან ჩანჩქერის ქვედა ნაწილში ცურვის დროსაც.

ართურ ფილემონ კოლმენმა, ტორონტოს უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორმა, პირველად ახსენა ჩანჩქერები 1892 წელს და აღწერა ისინი. 
ჯეიმს ჰამონდისადმი მიძღვნილი სკამი ჩანჩქერების გვერდით დგას, რომელიც მისმა ოჯახმა მისი გარდაცვალების შემდეგ დააყენა. ჰამონდი გატაცებული იყო ბუნებით და განსაკუთრებით უყვარდა ეს ადგილი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩანჩქერები
კატეგორია:ჩანჩქერები კონტინენტების მიხედვით
კატეგორია:ჩანჩქერები ქვეყნების მიხედვით
Apple TV

**Apple TV** — ციფრული მედია-პლეიერი და მიკროკონსოლი, რომელიც Apple-მა შექმნა 2007 წელს. ის პატარა ქსელური მოწყობილობაა, რომელიც მიღებულ მედიამონაცემებს (როგორიცაა ვიდეო და აუდიო) ტელევიზორზე ან გარე ეკრანზე აგზავნის. მისი მედიასერვისები მოიცავს სტრიმინგ მედიას, TV Everywhere-ის სერვისებს, ლოკალურ მედია წყაროებს, სპორტულ ჟურნალისტიკასა და ტრანსლაციებს.

მეორე თაობის და შემდგომი მოდელები მხოლოდ მაშინ ფუნქციონირებენ, თუკი ისინი HDMI-ის საშუალებით დაკავშირებული არიან გაუმჯობესებული ან მაღალი გარჩევადობის ფართოეკრანიან ტელევიზორთან. მეოთხე თაობიდან მოყოლებული, Apple TV მუშაობს tvOS-ზე, რომელშიც მრავალი წინასწარ დაინსტალირებული აპლიკაციაა. 2019 წლის ნოემბერში Apple-მა გამოუშვა Apple TV+ და Apple TV აპლიკაცია.

Apple TV-ს არ აქვს ინტეგრირებული მართვის საშუალებები და მისი კონტროლი მხოლოდ დისტანციურად არის შესაძლებელი: Siri Remote-ის, iPhone-ის ან iPad-ის, Apple Remote-ის ან მესამე მხარის ინფრაწითელი პულტების მეშვეობით, რომლებიც მეოთხე თაობის Consumer Electronics Control-ის () სტანდარტს შეესაბამება.

## გალერეა

ფაილი:Apple TV. 1st generation-2289.jpg|1-ლი თაობა
ფაილი:Apple TV 2nd Generation.jpg|2-ლი თაობა
ფაილი:Apple TV 3rd gen front view.jpg|3-ლი თაობა
ფაილი:第４世代 AppleTV本体.jpg|140px|HD (ორიგინალი 4-ე თაობა)
ფაილი:A1842.png|4K (1-ლი თაობა)
ფაილი:A2169.png|4K (2-ე თაობა)	
ფაილი:A2843.png|4K (3-ე თაობა

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:მიკროკონსოლები
კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:სატელევიზიო ტექნოლოგია
კატეგორია:ITunes
GameStick

**GameStick** — მერვე თაობის მიკროკონსოლი, რომელიც შექმნა კომპანია PlayJam-მა. GameStick USB ფლეშ მეხსიერების ზომისა, რომელიც პირდაპირ უკავშირდება ტელევიზორს HDMI პორტის საშუალებით და მოყვება საკუთარი Bluetooth კონტროლერი. მომხმარებლებს შეუძლიათ კონტენტის ჩამოტვირთვა შერჩეული მაღაზიიდან, ხოლო გადმოწერილი კონტენტი ლოკალურად ინახება ოფლაინ წვდომისთვის. მოწყობილობა მუშაობს PlayJam Games Platform-ზე და იყენებს Android ოპერაციული სისტემის საკუთარ ვერსიას. იგი პორტატიულია და განკუთვნილია როგორც ჩვეულებრივი, ასევე საშუალო დონის გეიმერებისთვის. Ouya-ს მსგავსად, მისი დაფინანსება Kickstarter-ის მეშვეობით მოხდა.

წარმოების მიდგომების ცვლილების გამო, 2013 წლის ივნისის მაგივრად, გამოსვლის თარიღი ნოემბრის თვეში გადაიდო. GameStick მოიცავდა ექსკლუზიურ თამაშს და წვდომას მის აპლიკაციების მაღაზიაზე, რომელიც ძირითადად კაზუალურ თამაშებს ყიდდა. სისტემა შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც დეველოპერული ნაკრები, რაც GameStick-ის ნებისმიერ მფლობელს საშუალებას აძლევს, გახდეს დეველოპერი, ლიცენზიის გადასახადის გარეშე.

ჯასპერ სმიტმა (PlayJam-ის აღმასრულებელი დირექტორი) და PlayJam-ის განვითარების გუნდმა მხარდაჭერის მოზიდვა კონსოლის შექმნის ადრეულ ეტაპზე დაიწყეს. პროექტის გაშვებამდე, GameStick-ს, რომელიც სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში იყო დაფუძნებული, 1,000-ზე მეტი დეველოპერის მხარდაჭერა ჰქონდა. დიზაინერებს, ვისაც პროექტში მონაწილეობა სურდათ, შეეძლოთ 500 დოლარის გადახდა გაშვებამდე ერთი თვით ადრე, რის სანაცვლოდ იღებდნენ პროტოტიპს და სადეველოპმენტო კომპლექტს. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით, თამაშმა წარმატებით მოიზიდა დაფინანსება, დაახლოებით 650,000 დოლარით. მისი წარმოება 2014 წელს შეწყდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მიკროკონსოლები
კატეგორია:2013 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერისიტეტის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მუზეუმი

**ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერისიტეტის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მუზეუმი** () —  მუზეუმი, რომელიც დაარსდა შუა აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის კამპუსში, ანკარაში, თურქეთი. მუზეუმის მიზანია წარმოადგინოს როგორც თანამედროვე ტექნოლოგიური ინსტრუმენტები, ასევე თურქეთის ტექნოლოგიური წარსული.

## მშენებლობა
კომპლექსის მშენებლობაში გამოყენებულია ფოლადის მატარებელი სისტემა, რომლის მშენებლობაც დაიწყო 2002 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ დაგეგმილი კომპლექსი ჯერ კიდევ არ არის დასრულებული, მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა 2005 წელს. დასრულების შემდეგ, 10,000 კვადრატული მეტრის (110,000 კვ. ფუტი) ღია ექსპოზიციის არეალის გარდა, მთლიანი დახურული ფართობი იქნება 3,500 კვადრატული მეტრი (38,000 კვ. ფუტი). დახურული ფართობი შედგება:

#მთავარი დარბაზისგან (რომელსაც ასევე მთავარ სილოსს უწოდებენ)
#მინის დარბაზისგან მიღებებისა და ბაზრობებისთვის
#დამხმარე შენობისგან (რომელსაც ასევე ანგარს უწოდებენ)
#აუდიო-ვიზუალური დარბაზისგან

ასევე იქმნება აუზი და ამფითეატრი.

## გამოფენილი ექსპონატები
ლოკომოტივები და თვითმფრინავები, როგორიცაა C-47 და F-104, გამოფენილია ღია სივრცის არეალში. დახურულ ფართობში განთავსებულია ტესტური სვეტები ინტერაქტიული ტრენინგისთვის. ისტორიული მნიშვნელობის ექსპონატები მიწოდებულია კულტურის სამინისტროს მიერ. ანკარის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე საყურადღებო ექსპონატია ეჯევითის იკონური საბეჭდი მანქანა რომელიც მიეძღვნა გარდაცვლილი ბიულენთ ეჯევითის მიერ, თურქეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის მიერ. პოლიტიკურ კარიერამდე ეჯევითი იყო ჟურნალისტი და მთელი ცხოვრების განმავლობაში ანიჭებდა უპირატესობას თავისი 70 წლის ერიკას საბეჭდი მანქანის გამოყენებას. საბეჭდი მანქანა წარმოადგენს მისი მემკვიდრეობისა და ჟურნალისტიკის სფეროსთან მისი ღრმა კავშირის მნიშვნელოვან სიმბოლოს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi 
* ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi (Gallery)

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2003 წელს დაარსებული მუზეუმები
სოლ ინა

**ბანგ იე-რინი** (; დ. 3 იანვარი, 1996), ცნობილია სასცენო სახელით **სოლ ინ-ა** — სამხრეთ კორეელი მსახიობი. სოლი ყველაზე ცნობილია თავისი მთავარი როლებით სატელევიზიო სერიალებში, ხვალ ისევ მზიანი (2018), მშვენიერი სიყვარული,მშვენიერი ცხოვრება (2019), საქმიანი გარიგება (2022) და წკრიალა საზამთრო (2023) და თავისი მეორეხარისხოვანი როლებით ძლიერი გოგო ბონგ სუნი (2017), სკოლა 2017 (2017) და ბატონი დედოფალი (2020–2021).

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
სოლი დაიბადა სუვონში, გიონგგის პროვინციაში. სოლი სწავლობდა სეულის ხელოვნების ინსტიტუტში, სადაც მისი სპეციალობა მსახიობობა იყო.

## კარიერა 
### 2015-2016: ადრეული კარიერა 
სეოლი როგორც მსახიობი დადეიუტდა 2015 წელს, სადაც მან მცირე როლი ითამაშა ფილმებში "პროდიუსერები" და "საპყრობილის ყვავილები" 2016 წელს.

### 2017-დღემდე:პოპულარობის ზრდა და მთავარი როლები 
მან პირველად გაითქვა სახელი  JTBC-ის  დრამაში, "ძლიერი გოგონა ბონგ-სუნი" და KBS2ის დრამაში "სკოლა 2017" მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებით. ის ასევე დადებიუტდა ფილმში, სახელწოდებით "დახუჭული თვალები". 2017 წლიდან 2019 წლამდე ის ასევე იყო MBC-ის Section TV-ის წამყვანი.

2018 წელს სოლმა პირველი მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „ხვალ ისევ მზიანი“, რომელმაც მას 2018 წლის KBS Drama Awards-ზე საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის ჯილდო მოუტანა.  მისი მეორე სრულფასოვანი გასართობი შოუში მალევე გამოჩნდა, როგორც მუდმივი წევრი  „ჯუნგლების კანონი მექსიკაში“. მან ასევე მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა დრამაში „შრომის სპეციალური ინსპექტორი“ 2019 წელს.

სოლმა კიმ ჩენგ-აჰის მეორე მთავარი როლი შეასრულა შაბათ-კვირის დრამაში „მშვენიერი სიყვარული, მშვენიერი ცხოვრება“, რომელიც 2019 წლის სექტემბრიდან 2020 წლის მარტამდე გადიოდა. დრამაში შესრულებული როლისთვის მან 2019 წლის KBS Drama Awards-ზე სერიალ დრამაში შესრულებული როლისთვის ბრწყინვალების ჯილდო მიიღო.

2020 წელს სოლმა განსაკუთრებული გამოჩენა მოახდინა tvN-ის დრამაში „ახალგაზრდობის ჩანაწერი“. იმავე წელს, მან ისტორიულ დრამაში „მისტერ დედოფალი“ ჯო ჰვა-ჯინის (სამეფო დიდგვაროვანი უი) როლი შეასრულა.

2022 წელს სოლმა ითამაშა SBS-ის რომანტიკულ კომედიურ დრამაში „საქმიანი გარიგება“ ჯინ იანგ-სოს როლში. 2022 წლის აპრილში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისი კონტრაქტი OUI-სთან ამოიწურა და მან გადაწყვიტა, აღარ განეახლებინა იგი. მოგვიანებით მან ხელი მოაწერა „Gold Medalist“-თან.მან გამოუშვა თავისი პირველი სოლო სინგლი „Pure Love“, ვეგანურ ბრენდ Marhen J-თან თანამშრომლობით. სინგლი, რომელსაც თან ახლდა მუსიკალური ვიდეო, 8 ივლისს გამოვიდა.აგვისტოში სოლმა დადებიუტდა ფილმში „საგანგებო დეკლარაცია“, ბორტგამცილებლის, ტაე ეუნის როლში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აეროკოსმოსური კარტოგრაფირება

**აეროკოსმოსური კარტოგრაფირება** (remote sensing mapping) — კარტოგრაფიული ნაწარმოებების შექმნა აეროკოსმოსური ზონდირების მასალებით. მოიცავს ტოპოგრაფიული, თემატური და სპეციალური დანიშნულების რუკების, ატლასების, გის-ისთვის კარტოგრაფიული ფენების, ოპერატიული რუკებისა და ვირტუალური გამოსახულებების შექმნას და განახლებას.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსმოსური კარტოგრაფირება

## რესურსები ინტერნეტში
*ვაშაკიძე ვ., „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., 2012

კატეგორია:კარტოგრაფია
კოსმოსური კარტოგრაფირება

**კოსმოსური კარტოგრაფირება** () – გეოგრაფიული რუკების შედგენა კოსმოსიდან გადაღებული სურათების საფუძველზე. იგი განსაკუთრებით ეფექტიანია სუსტად შესწავლილი ტერიტორიების რუკების შედგენისა და განახლების დროს, აგრეთვე ისეთი მოვლენების გამოვლენისათვის, რომლებიც მხოლოდ დიდი სიმაღლიდან შეიძლება დაფიქსირდეს; კოსმოსური სივრცის და ციური სხეულების რუკების შედგენა დისტანციური ზონდირების მონაცემებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*ასტრონომიული კარტოგრაფირება

## რესურსები ინტერნეტში
*ვაშაკიძე ვ., „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., 2012

კატეგორია:კარტოგრაფია
შაიხა ნასერ ალ ნოვაისი

**შაიხა ნასერ ალ ნოვაისი** — მსოფლიო ტურიზმისა და სტუმარმასპინძლობის ლიდერი არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან, რომელსაც აქვს ადგილობრივი გამოცდილება კორპორატიულ მმართველობაში, ბუღალტერიაში, მდგრადობასა და ეკონომიკურ განვითარებაში. მან 2006 წელს დაამთავრა ზაიედის უნივერსიტეტი ბიზნეს მეცნიერებების ფინანსების ბაკალავრის ხარისხით.

2025 წლის 30 მაისს აირჩიეს მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის გენერალური მდივნის თანამდებობაზე ზურაბ პოლოლიკაშვილის შემცვლელად.  ფარულ კენჭისყრაზე მან 24 წევრი ქვეყნის მხარდაჭერა მოიპოვა. გამარჯვებისათვის მინიმუმ 18 ხმა სჭირდებოდა. შაიხა ნასერ ალ ნოვაისი მოვალეობის შესრულებას 2026 წლიდან შეუდგება.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის გენერალური მდივნები
ნამერო

**ნამერო** (იაპონურად なめろう, მომდინარეობს 舐める ნამერუდან, რაც „ლოკვას“ ნიშნავს) — ტატაკის სახეობა, თევზის ან ხორცის წვრილად დაჭრისა და სანელებლებთან შერევის წესი, ტარტარის კერძის მსგავსად.
ეს რეცეფთი ბოსოს ნახევარკუნძულის მეთევზეების შორის გადაეცათ
## ვარიაციები 
### სანგაიაკი 
შემწვარ ნამეროს კერძს სანგაიაკი (さんが焼き) ან უბრალოდ სანგა ჰქვია.ეს კერძი მზადდება ისე, რომ ნამეროს მასა პირდაპირ რკინის ტაფაზე იწვება
, ან ივსება ხამანწკების (მაგ. სკალოპი ან აბალონი) ნიჟარებში
, ან ეხვევა მცენარეების—სარუტორიიბარას ან კამელიის ფოთლებში. როგორც ნამერო, სანგაიაკიც ბოსოს ნახევარკუნძულიდან წარმომავლობითი კერძია. დღეს იაპონიაში არსებობენ რესტორნები და დაწესებულებები, რომლებიც სწორედ სანგაიაკის სპეციალიზაციით გამოირჩევიან.
არსებობს სამი სხვადასხვა თეორია იმის შესახებ, თუ როგორ გაჩნდა სახელი "სანგაიაკი" და როგორ იწერება ის იაპონურად კანჯით. იაპონიის სოფლის მეურნეობის, სატყეო და მეთევზეობის სამინისტრომ საბოლოოდ პირველი ვერსია აირჩია — 山家焼き (რაც პირდაპირ ითარგმნება როგორც "მთის სახლის წვა") , რომელიც აქ არის ნაჩვენებია:

# 山家焼き მართლწერა: ნამერო მეთევზეები წვავდნენ ან ორთქლზე ამზადებდნენ მთის ქვეშ ქოხებში, ამიტომაც მას უწოდებენ ასწ: „მთა“ (山) და „სახლი“ (家) „შეწვა“(焼き)
# 山河焼き მართლწერა: „სანგაიაკის“ მართლწერა მომდინარეობს, როგორც მთებისგან(山) ასევე მდინარეებიდან(河) მიღებული ინგრედიენტების გამოყენებით.
# 三辛焼き მართლწერაამ სიტყვის მართლწერა მომდინარეობს სამის(三) ცხარე(辛) საჭმლისგან: ჯანჯაფილი, მწვანე ხახვი და პერილა.
### სხვა 
*  ცივი კერძი, რომელიც ნამეროს ყინულიან წყალში მოთავსებით მზადდება მიზუნამასუ ეწოდება (水なます).
* ნამერო, რომელიც ბრინჯზე დევს და მასზე მწვანე ჩაი გადაასხამენ ჩაზუკეს მოსამზადებლად, იწოდება „მაგოჩა“ (孫茶). მაგოჩა ადგილობრივი კერძია იზუს ნახევარკუნძულის სანაპირო რაიონში, სადაც ნამერო არ იწვავენ, არამედ სერვირებულია დანაში ჩაშვებული საშიმისთან ერთად. ცხენის მაკრელის გარდა, საშიმისთვის იყენებენ თუნას, ბონიტოს და ალფონსინოს, რაც დამოკიდებულია ადგილმდებარეობასა და რესტორნის მიხედვით.
* იზუმის რაიონში, ტიბის პრეფექტურაში, ნამერო იდება თასზე, რომელიც ცოტა ღრმა არის, ზემოთ ასხამენ სანბაიძუს (ძმარი, სოიოს სოუსი და შაქარი თანაფარდობით 1:1:1) და დააყინავენ მაცივარში. ეს გაკეთებულია იმისთვის, რომ დაიცვან ნამერო, რომელიც ზაფხულში სწრაფად ფუჭდება და წინასწარ ვერ ინახება, და ასევე გაზაფხულის ხანგრძლივობისას შემცირებული ლტოლვა ამაღლონ მჟავე პროდუქტით. ოჯახიდან გამომდინარე, ნამეროს ჭამენ სოიოს სოუსთან ან სხვა ჩაზავებულ სოუსთან ერთად.
* მიაძაკის პრეფექტურაში, ნობეოკას სანაპიროსთან მდებარე შიმანაურას მოშორებულ კუნძულზე არსებობს კერძი სახელად ტატაკო (たたっこ), რომელიც ნამეროს ჰგავს. ბოსოს ნახევარკუნძულის სანგას ტრადიციული გემრიელი კერძიც „ტატაკო“ უწოდებენ.
## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
ასტრონომიული კარტოგრაფირება

**ასტრონომიული კარტოგრაფირება** () — რუკების, კოსმოფოტორუკების, ატლასების, ვარსკვლავიური ცის და ციური სხეულების, გლობუსების შექმნა, რისთვისაც იყენებენ ასტრონომიული და ასტროფიზიკური დაკვირვებების, კოსმოსური თანამგზავრების გადაღებების, დისტანციური ზონდირების მასალებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოსმოსური კარტოგრაფირება

## რესურსები ინტერნეტში
*ვაშაკიძე ვ., „გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი“, თბ., 2012

კატეგორია:კარტოგრაფია
დეფტერდარ მუსტაფა ფაშას მეჩეთი

**დეფთერდარ მუსტაფა ფაშას მეჩეთი** — მეჩეთი ედირნეს პროვინციულ ცენტრში, აშენებული დეფთერდარ მუსტაფა ფაშას მიერ XVI საუკუნის მეორე ნახევარში მიმარ სინანის მიერ.

დეფთერდარ მუსტაფა ფაშას მეჩეთი ააშენა მუსტაფა ფაშამ, რომელიც სულეიმან I-ისა და სელიმ II-ის მეფობის დროს მიმარ სინანის დეფთერდარი იყო. ედირნეს ცენტრში, საბუნის კვარტალში მდებარე მეჩეთს შესასვლელი კარიბჭეები აქვს თექქე ბაირის ქუჩასა და ტუნაჰან შექერის ქუჩებზე. დიდ ეზოში მდებარე მეჩეთის სახელი წყაროებში ასევე მოხსენიებულია, როგორც დეფთერდარის მეჩეთი, დეფთერდარ მუსტაფა ჩელების მეჩეთი, დეფთერდარ ყარა მუსტაფა ფაშას მეჩეთი.  მეჩეთი, რომლის გუმბათი 1751 წელს მომხდარი მიწისძვრის დროს ჩამოინგრა, ამჯერად ჰაჯი რუშენ ეფენდის ძალისხმევით ხელახლა გაიხსნა ღვთისმსახურებისთვის ხის სახურავით. ამ რემონტის დროს ეზოში მედრესეც აშენდა. 

1953 და 1962 წლებში ფონდების გენერალური დირექტორატის მიერ ჩატარებული რესტავრაციების შედეგად, მეჩეთის გუმბათი, ბოლო სამლოცველო ადგილი, გვირგვინის კარი და ფანჯრები ორიგინალის შესაბამისად განახლდა. მეჩეთის ბოლო რესტავრაცია 2020 წელს დაიწყო. მეჩეთი, რომლის რესტავრაციასაც ორი წელი დასჭირდა, ღვთისმსახურებისთვის 2022 წლის 21 აპრილს გაიხსნა.

## სქოლიო
კატეგორია:მეჩეთები
სავაჭრო სახელწოდება

**სავაჭრო სახელწოდება** () — ნიშანი, სიმბოლო, სიტყვა ან მათი შეერთება, რომელიც ეკუთვნის პროდუქციის გამომშვებ კომპანიას და არა თავად პროდუქციას.

## რესურსები ინტერნეტში
*მოხელის სამაგიდო ლექსიკონი / გაეროს განვითარების პროგრამა, თბ., 2004 - ISBN 99940-0-063-2

კატეგორია:ბრენდინგი
სტელმუჟის მუხა

მინი| მუხა 2007 წელს
**სტელმუჟის მუხა** () — მუხა, რომელიც იზრდება სტელმუჟის ყოფილი მამულის პარკში სოფელ სტელმუჟში, ზარასაის რაიონში, ლიეტუვაში.

მუხის დიამეტრი 3.5 მეტრია. ყველაზე ფართო ნაწილში გარშემოწერილობა 13 მეტრია, წელის დონეზე კი 9.58 მეტრი. მუხის სიმაღლეა 23 მეტრი. მხოლოდ ხის გვერდითი ტოტებიღაა ცოცხალი. ითვლება, რომ მუხა მინიმუმ 1500 წლისაა, შესაძლოა, 2000 წლისაც კი, რაც მას ლიეტუვაში უძველეს მუხად და ევროპაში ერთ-ერთ უძველესად აქცევს. თუმცა, ზუსტი ასაკის გაზომვა რთულია, რადგან ხის შიდა ნაწილი ამოღებულია.
მარცხნივ|მინი|100x100პქ| 2 ლიტაის მონეტა, 2013 წლის გამოშვება
მუხა დაცულია 1960 წლიდან. 1987 წელს იგი ლიტვის სსრ-ის რესპუბლიკური მნიშვნელობის სახელმწიფო ბუნების ძეგლად იქნა ჩამოთვლილი. 2000 წელს მუხა ბუნების ძეგლად გამოცხადდა და ლიეტუვაში დაცული ობიექტების სიაში შეიტანეს, ხოლო 2003 წელს ბოტანიკური ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.

მუხა ძლიერ არის დაზიანებული სხვადასხვა ინფექციით, სოკოებით და ხავსით. ტოტები გამაგრებულია. მიუხედავად იმისა, რომ 2021 წლის მარტის დასაწყისში ახალი საყრდენები დამონტაჟდა, ერთი ტოტი 2021 წლის 31 მარტს გატყდა. 2005 წლიდან მუხის მდგომარეობას ჩეხი არბორისტი მარტინ ნემეცი იკვლევდა და ინარჩუნებდა. მან გამოავლინა ძირითადი საფრთხეები და შეიმუშავა გრძელვადიანი ტექნიკური მომსახურების გეგმა.
მინი| ეროვნული აღორძინების მუხის ტყე
ეროვნული აღორძინების მუხის ტყეში () სტელმუჟის მუხის შთამომავლები იზრდებიან.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუხა
ვარდისფერი ვილა

**ვარდისფერი ვილა** () — ოსმალური ეპოქის სახლი ანკარის ჩანკაია რაიონში, თურქეთში, რომელიც ქალაქის ყველაზე ძველი ვილაა და იყო თურქეთის პრეზიდენტ ისმეთ ინონუს სახლი 1925-დან 1973 წლამდე.

ინონუმ ვილა იყიდა 1924 წელს და იგი გამოიყენებოდა სტრატეგიული შეხვედრებისთვის მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ, ასევე კონცერტებისთვის, გალერეის გახსნებისთვის, ბილიარდისა და ჭადრაკის ტურნირებისთვის და ქალაქის პირველი ბალისთვის, 1927 წლის 22 თებერვალს.

შენობაში ახლა განთავსებულია ინონუს პირადი ნივთებისა და დიპლომატიური ფოტოების მუზეუმი, რომელიც ზოგჯერ იხსნება საზოგადოებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
საჰიფ ათას მუზეუმი

**საჰიფ ათას მუზეუმი** () — ეთნოგრაფიული მუზეუმი კონიაში, თურქეთში. იგი ფონდების გენერალური დირექტორატის ზედამხედველობის ქვეშ არის.

## მდებარეობა
მუზეუმი მდებარეობს კონიაში, მერამის მუნიციპალიტეტში. ქონიის არქეოლოგიური მუზეუმი და ეთნოგრაფიული მუზეუმი ორივე ახლოსაა საჰიპ ათას მუზეუმთან.

## ისტორია
მუზეუმი საჰიფ ათას სამშენებლო კომპლექსის ნაწილია. საჰიფ ათა იყო ვეზირი, რაც თანამედროვე დროში მთავრობის მინისტრის ექვივალენტია, რუმის სასულთნოში XIII საუკუნის მეორე ნახევარში. კომპლექსი შედგებოდა მეჩეთისგან, მედრესისგან, ჰამამისგან და მრავალი მაღაზიისგან, რომლების ფინანსებს იძიებდნენ სამშენებლო კომპლექსის შენარჩუნებისთვის. საჰიფ ათას საფლავიც კომპლექსშია განთავსებული. მშენებლობა დაიწყო 1258 წელს და დასრულდა 1277 წელს.  არქიტექტორს ქოლუკი ერქვა. ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში კომპლექსმა განიცადა სარესტავრაციო სამუშაოები 1570, 1702, 1825 და 1848 წლებში. რესპუბლიკურ პერიოდში შემდგომი რესტავრაციები ჩატარდა 1945 და 2006 წლებში. ბოლო რესტავრაციის შემდეგ იგი განვითარდა, როგორც მუზეუმი.

## გამოფენილი ნივთები
მუზეუმში გამოფენილია 220 ეთნოგრაფიული ნივთი. ეს ნივთები არის ისტორიული არტეფაქტები, რომლებიც შეგროვებულია სხვადასხვა მეჩეთებიდან კონიის, აქსარაისა და ქარამანის პროვინციებში. ეს არის ხალიჩები, ხელით დაწერილი ყურანები, მახვილები, მარგალიტები და ა. შ. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მეჩეთებიდან მოტანილი ხის კარები. ასევე არის ქვის არტეფაქტები, ორიგინალი ფირმანები და ისტორიული კედლის საათი. მუზეუმში შესვლა უფასოა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:2006 წელს დაარსებული მუზეუმები
ცენტრალური ლიეტუვის ვაკე

მინი| ცენტრალური ლიეტუვის ვაკე ლიეტუვის ფიზიკურ რუკაზე
[მინი| [კედაინიაის რაიონი|კედაინიაის რაიონის ტიპური ლანდშაფტი]]
**ცენტრალური ლიეტუვის დაბლობი** () — ვაკე, რომელიც გადის ლიეტუვის ცენტრალურ ნაწილში, ჩრდილოეთით ლატვიის საზღვრიდან სამხრეთ-დასავლეთით რუსეთის (კალინინგრადის ოლქი) საზღვრამდე. ის დასავლეთით სამოგიტის ზეგანს აღმოსავლეთით ბალტიის ზეგანისგან ჰყოფს.

ვაკე ყველაზე განიერ ნაწილში 100 კილომეტრის სიგანისაა, მისი სიმაღლეა 80-90 მეტრი ცენტრალურ ნაწილში, 50-60 მეტრი ჩრდილოეთ ნაწილში და 35-40 მეტრი სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.

ცენტრალური ლიეტუვის ვაკე შედგება შემდეგი მცირე გეოლოგიური რეგიონებისგან: მუშა-ნემუნელისის ვაკე, სემიგალიის ვაკე, ნევეჟისის ვაკე, კარშუვას ვაკე და უჟნემუნეს ვაკე. ვაკეს ასევე კვეთენ ლინკუვას და ვილკიას ქედები.

რელიეფი ძირითადად ბრტყელია, ზოგან ტალღოვანი. ნიადაგი ძირითადად ლიმნოგლაციალური თიხნარია, მცირე რაოდენობით ქვედა მორენული თიხნარით.

დაბლობის უმეტესი ნაწილი ნემანის აუზის ნაწილია (ნევეჟისის, შეშუპესა და მიტუვას მდინარეებით), ჩრდილოეთი ნაწილი კი ლიელუპეს აუზის (მდინარეები მუშა, ნემუნელისი).

ცენტრალური ლიეტუვის დაბლობი ძირითადად კულტივირებულია, თუმცა მოიცავს ვრცელ ტყეებს ( კაზლუ რუდას, პაშილიაის, ტაუჯენაის, ჟალიოის, კარშუვას, ლანჩიუნავა-შვენტიბრასტის ტყეები). ამ ტყეებში დომინირებს არყის, ფიჭვის, ნაძვის, იფანის, მუხისა და შავი მურყნის ხეები. ცენტრალური ლიეტუვის ვაკეზე ძირითადი დაცული ტერიტორიებია კრეკენავას რეგიონალური პარკი, ბირჟაის რეგიონალური პარკი და პანემუნიაის რეგიონალური პარკი. 

ლიეტუვის ქალაქები: კაუნასი, პანევეჟისი, მარიამპოლე, კედაინიაი, იონავა, იონისკისი და შაკიაი მდებარეობენ ცენტრალური ლიეტუვის ვაკეზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიეტუვის გეოგრაფია
კატეგორია:ვაკეები
ვილნიუსის ზარაფხანა

**ვილნიუსის ზარაფხანა** () — ლიეტუვის დიდი სამთავროს მთავარი ზარაფხანა, რომელიც ვილნიუსში მონეტებს 1387 წლიდან 1666 წლამდე ჭრიდა. ვილნიუსის ზარაფხანაში მოჭრილ ბევრ მონეტას ლიეტუვის დიდი ხაზინადარის პირადი ნიშნები (გერბი და ინიციალები) ჰქონდა გამოსახული.

## ისტორია 
ოქროსა და სპილენძის ზარაფხანები ცალ-ცალკე ფუნქციონირებდა. 1546 წლიდან ზარაფხანა დღევანდელი ვოკიეჩიუს ქუჩაზე მდებარეობდა. მოგვიანებით, ვილნიუსის ქვედა ციხის ტერიტორიაზე იყო ოქროს, ხოლო XVII საუკუნის მეორე ნახევარში - სპილენძის ზარაფხანა. ზარაფხანას მართავდა გუბერნატორი, რომელსაც ეხმარებოდა მდივანი (ის ზრუნავდა მონეტების შეძენაზე, გამოშვებაზე, ბუღალტერიაზე, ამოწმებდა მონეტების ხარისხს), ზარაფხანაში სხვა თანამდებობები იყო: სინჯის შემმოწმებელი, შტამპების გრავიორი, გამწმენდი და ფულის მოჭრის სპეციალისტი.

ზარაფხანის იჯარით აღება დიდი მთავრის, სტეფან ბატორის დროიდან იყო გავრცელებული. თავდაპირველად, ეს დამოკიდებული იყო მოჭრილი მონეტების რაოდენობაზე. დიდი მთავარი სიგიზმუნდ III ვაზას დროიდან დამატებით გადასახდელი იყო განსაზღვრული თანხის ოდენობა (700-800 ოქროს მონეტა; თანხა იზრდებოდა, თუ ზარაფხანა იჯარით იყო აღებული).

ვილნიუსის ზარაფხანა 1666 წელს დაიხურა და კაუნასში ზარაფხანის ასევე დახურვის შემდეგ მონეტები აღარ იჭრებოდა პოლონეთ-ლიეტუვის თანამეგობრობის ლიეტუვის ნაწილში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიტვის დიდი სამთავრო
კატეგორია:ლიეტუვის ეკონომიკა
სინაფსიდები

**სინაფსიდები** — ოთხფეხა ხერხემლიანთა მრავალფეროვანი ჯგუფია, რომელიც მოიცავს ყველა ძუძუმწოვარს და მათ გადაშენებულ ნათესავებს. ის ამნიოტების ჯგუფის ორი ძირითადი კლადიდან ერთ-ერთია, მეორე კი უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფია სავროპსიდები (რომელიც მოიცავს ყველა არსებულ ქვეწარმავალს და შესაბამისად, ფრინველებს). სხვა ამნიოტებისგან განსხვავებით, სინაფსიდებს აქვთ ერთი საფეთქლის ფანჯარა, თავის ქალის სახურავში დაბალი ხვრელი თითოეული თვალის კაკლის უკან, რომელიც თითოეულის ქვეშ ძვლოვან თაღს ტოვებს. აქედან მომდინარეობს სახელი „სინაფსიდი“. გამორჩეული საფეთქლის ფანჯარა განვითარდა დაახლოებით 318 მილიონი წლის წინ, გვიანი კარბონული პერიოდის განმავლობაში, როდესაც სინაფსიდები და სავროფსიდები გამოეყვნენ ერთმანეთს, მაგრამ შემდგომში ადრეულ ძუძუმწოვრებში მათი ორბიტები კვლავ გადაიკვეთა.იქიდან გამომდინარე რომ სინაფსიდები ძუძუმწოვრების წინაპრები არიან მათ „ძუძუმწოვრების მსგავს რეპტილიებსაც" უწოდებენ. პირველ სინაფსიდებს პელიკოზავრები ეწოდათ. მათ მძიმე სხეული ჰქონდათ და თანამედროვე ნიანგებივით გადაადგილდებოდნენ. გვიანდელ სინაფსიდებს კი ტეტრაპსიდები ეწოდათ.

## ლიტერატურა
*საყვარაშვილი ნ., 8000 საინტერესო პაქტი რომელიც აუცილებლად უნდა იცოდე, გამომცემლობა „პალიტრა L“, თბ., 2017 გვ. 98

## სქოლიო
კატეგორია:გარდმავალი ფორმები
ლიდუვენაის ხიდი

**ლიდუვენაის სარკინიგზო ხიდი** (Lyduvėnų tiltas) ლიეტუვაში ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ხიდი. ის მდინარე დუბისას კვეთს. მდებარეობს ლიდუვენაიში, რასეინიის რაიონში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიეტუვის რკინიგზა
კაპადოკიელი მამები

[მინი|[გრიგოლ ღვთისმეტყველი (ხორას მონასტერი, სტამბოლი)]]
[მინი|[გრიგოლ ნოსელის ხატი (XIV საუკუნე, ხორას მონასტერი, სტამბოლი)]]
[მინი|[ბასილი დიდი (კიევის წმინდა სოფიას საკათედრო ტაძრის ფრესკა, XI საუკუნე.)]]

**კაბადოკიელი მამები**, ასევე ცნობილი როგორც **სამი კაბადოკიელი** — ბიზანტიელი ქრისტიანი იერარქების, თეოლოგებისა და ბერების სამეული, რომლებმაც ხელი შეუწყვეს როგორც ადრეული ქრისტიანობის, ისე ბერული ტრადიციის ჩამოყალიბებას. ბასილი დიდი (330–379 წწ.) იყო კეისარიის ეპისკოპოსი; ბასილის უმცროსი ძმა გრიგოლ ნოსელი (დაახლ. 335 – დაახლ. 395) იყო ნისის ეპისკოპოსი; ხოლო მათი ახლო მეგობარი გრიგოლ ღვთისმეტყველი (329–390 წწ.) გახდა კონსტანტინოპოლის პატრიარქი. კაპადოკიის რეგიონი, დღევანდელ თურქეთში, ქრისტიანული მოღვაწეობის ადრეული ადგილი იყო.

კაბადოკიელებმა ხელი შეუწყვეს ადრეული ქრისტიანული თეოლოგიის განვითარებას, მაგალითად, სამების დოქტრინას და დიდ პატივს მიაგებენ როგორც დასავლურ, ისე აღმოსავლურ ეკლესიებში.

## ბიოგრაფია
ბასილისა და გრიგოლ ნოსელის უფროსმა დამ მაკრინემ, ოჯახის მამული ბერულ თემად გადააქცია. ბასილი დიდი იყო მაკრინეს ძმებში უფროსი, მომდევნო ძმა კი იყო ცნობილი ქრისტიანი იურისტი ნავკრატიოსი. კიდევ ერთი ძმა, პეტრე სებასტიელი, ასევე ეპისკოპოსი გახდა. მათი დედის მამა მოწამე იყო, ხოლო მათი მშობლები, ბასილი უფროსი და ემელია კეისარიელი, ასევე წმინდანებად არიან აღიარებულნი.

## თეოლოგიური წვლილი
### სამება
მამებს სურდათ ეჩვენებინათ, რომ ქრისტიანებს შეეძლოთ თავისი ადგილის დაჭერა განათლებულ ბერძნულენოვან ინტელექტუალებთან საუბრებში და რომ ქრისტიანული რწმენა, მიუხედავად იმისა, რომ ეწინააღმდეგებოდა პლატონისა და არისტოტელეს და სხვა ბერძენი ფილოსოფოსების მრავალ იდეას, იყო თითქმის სამეცნიერო და განსაკუთრებული მოძრაობა, რომლის ცენტრში იდგა ადამიანის სულის განკურნება და მისი ღმერთთან შეერთება, რაც საუკეთესოდ ბერობით იყო წარმოდგენილი. მათ ძირითადი წვლილი შეიტანეს სამების განმარტებაში, რომელიც დასრულდა კონსტანტინოპოლის პირველ კრებაზე 381 წელს და ნიკეის სარწმუნოების საბოლოო ვერსიაში.

მათ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს სამების მოძღვრებაში და არიანიზმისა და აპოლინარიანიზმის წინააღმდეგ პასუხებში. ზოგიერთი მეცნიერი გვთავაზობს, რომ მაკრინე ჯგუფში თანასწორი იყო და, შესაბამისად, უნდა იქნეს აღიარებული როგორც „მეოთხე კაპადოკიელი.“ მათ წვლილი შეიტანეს მარიამობრივი თეოლოგიის განვითარებაში; სამივე კაცმა დაადასტურა მარადიული ქალწულების მოძღვრება, რომელიც იმ დროს ზოგიერთი წრის კრიტიკის საგანი იყო. გრიგოლ ნოსელმა ასწავლა, რომ მარიამმა ქალწულების აღთქმა დადო და, შესაბამისად, ალბათ პირველი თეოლოგი იყო, რომელმაც ბოლო წიგნაკში მარიამი ტიპოლოგიურად დააკავშირა ცეცხლწაკიდებულ ბუჩქთან. კაპადოკიელებმა თეოტოკოსის ტიტული დაადასტურეს 50 წელზე მეტი ხნით ადრე, ვიდრე იგი ნესტორიანული დავის ცენტრი გახდებოდა. გრიგოლ ღვთისმეტყველმა განაცხადა, რომ „თუ ვინმე არ სჯერა წმინდა მარიამი თეოტოკოსად, ის ღვთაებისგან მოშორებულია.“ ორივე გრიგოლი ადრეული მოწმე იყო მარიამისა, სადაც ღმერთმა შეაერთა „ორი ბუნება ერთში.“

მიუხედავად იმისა, რომ კაპადოკიელებს ბევრი საერთო თვისება ჰქონდათ, თითოეულს განსაკუთრებული უნარები ახასიათებდა. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ბასილი იყო „მოქმედების კაცი“, გრიგოლ ღვთისმეტყველი „ორატორი„ და გრიგოლ ნოსელი „მოაზროვნე“.

## სქოლიო
კატეგორია:კაპადოკიელი ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ნევშეჰირის მუზეუმი

**ნევშეჰირის მუზეუმი** () — მდებარეობს ნევშეჰირში, თურქეთში.

ნევშეჰირი არის საპროვინციო ცენტრი იმ რეგიონში, რომელიც ანტიკუირ ხანაში კაპადოკია იყო. მუზეუმი მდებარეობს  ნევშეჰირის 350 ევლერის უბანში, თიურბეს ქუჩაზეა.

ნევშეჰირის ყოფილი მუზეუმი ისტორიულ შენობაში იყო განთავსებული, რომელიც 1967 წლიდან 1987 წლამდე ფუნქციონირებდა, სანამ ახალი შენობა გაიხსნა მუზეუმად.

მუზეუმში ორი დარბაზია - ერთი არქეოლოგიისთვის და ერთი ეთნოგრაფიისთვის.  არქეოლოგიურ სექციაში წარმოდგენილია ნეოლითის, ქალკოლითის, ბრინჯაოს, ფრიგიის, უარარტუს, ელინისტური, რომაული და ბიზანტიური ეპოქების ექსპონატები. ასევე არის ნივთები ირანიდან, მესოპოტამიიდან და კვიპროსიდან. ეთნოგრაფიულ სექციაში გამოფენილია განათების საშუალებები, ხელნაწერი წიგნები, იარაღი, ადგილობრივი ტანსაცმელი, ხელნაკეთი ნივთები, სამკაულები, სამზარეულოს ხელსაწყოები.

## რესურსები ინტერნეტში
*For images

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1987 წელს დაარსებული მუზეუმები
მარკების მუზეუმი

**მარკების მუზეუმი** () — მუზეუმი ანკარაში, თურქეთში.

## შენობა
მუზეუმი მდებარეობს ანკარის ულუს უბანში. მუზეუმის შენობა იყო ყოფილი ბანკის - ემლაკ ვე ეითამ ბანკის შტაბ-ბინა. იგი დაგეგმა კლემენს ჰოლცმაისტერმა, ცნობილმა ავსტრიელმა არქიტექტორმა და აშენდა 1933-34 წლებში. ეს არის ხუთსართულიანი შენობა საერთო ფართობით 6,500 კვადრატული მეტრი (70,000 კვადრატული ფუტი). მას შემდეგ, რაც ბანკი 1946 წელს სხვა ბანკს შეუერთდა, შენობა გადაეცა თურქეთის PTT-ს. 2013 წელს რეკონსტრუქციის შემდეგ შენობა საზოგადოებისთვის გაიხსნა როგორც მარკების მუზეუმი.

## კოლექცია
მუზეუმში წარმოდგენილია თურქული და ოსმალური, ასევე ზოგიერთი უცხოური საფოსტო მარკა.
:კულტურული მემკვიდრეობა
:ათათურქი (თურქეთის დამფუძნებელი)
:ტრანსპორტი
:სპორტი
:ბუნება
:ტურიზმი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2013 წელს დაარსებული მუზეუმები
რესპუბლიკის მოედანი (ლიუბლიანა)

მინი| რესპუბლიკის მოედნის ხედი  სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის შენობის მხრიდან.

**რესპუბლიკის მოედანი**  (), თავდაპირველად **რევოლუციის მოედანი**  — სლოვენიის დედაქალაქ ლიუბლიანას უდიდესი მოედანი. XX საუკუნის მეორე ნახევარში ედვარდ რავნიკარმა დააპროექტა. სლოვენიის დამოუკიდებლობა აქ 1991 წლის 26 ივნისს გამოცხადდა. ეროვნული ასამბლეის შენობა მის ჩრდილოეთ მხარეს მდებარეობს, ხოლო ცანკარის დარბაზი სამხრეთ მხარეს. 2010-იან წლებში მოედანი ავტოსადგომიდან ფეხით მოსიარულეთა სივრცედ გადაკეთდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* რესპუბლიკის მოედნის ვირტუალური პანორამა

## სქოლიო
კატეგორია:ლიუბლიანას მოედნები
ბორლის ციხე

მარჯვნივ|მინი|333x333პქ| ბორლის ციხესიმაგრე დრავას მდინარესთან მდებარე ბორცვზე (2021)

**ბორლის ციხე** () — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დრავას ნაპირებზე, დოლანეს მთავარი დასახლების ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სლოვენიაში. სავარაუდოდ, ის მე-12 საუკუნით თარიღდება, მე-15 და მე-17 საუკუნეების დამატებებით. შემორჩენილია კედლის მხატვრობა, ქანდაკებები და ინტერიერის ზოგიერთი ნივთი. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941-1943 წლებში, ციხესიმაგრე გესტაპოს საპატიმროს წარმოადგენდა. თავდაპირველად ციხის საჯინიბო და მოგვიანებით თავად ციხე გამოიყენებოდა ეჭვმიტანილების დასაპატიმრებლად, დასაკითხად და წამებისთვის. 1956 წელს ციხესიმაგრეში გაიხსნა მემორიალური ოთახი და მემორიალური დაფა. ის დაცულია, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის კულტურული ძეგლი.

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
რესპუბლიკის მუზეუმი

**რესპუბლიკის მუზეუმი** () ასევე ცნობილი როგორც „თურქეთის მეორე პარლამენტის შენობა“ — მუზეუმი ანკარაში, თურქეთი, განთავსებულია თურქეთის პარლამენტის (1924-1960 წწ.) ყოფილ შენობაში.

## გეოგრაფია
მუზეუმი მდებარეობს ანკარის ულუსის რაიონში, ჯუმჰურიეთის ბულვარზე. დამოუკიდებლობისთვის ომის მუზეუმი, რომელიც ასევე თურქეთის პარლამენტის შენიობა იყო 1920-1924 წწლებში, მდებარეობს რესპუბლიკის მუზეუმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

## ისტორია
300px|მინი
თურქეთის პარლამენტის ყოფილი შენობა (ახლა დამოუკიდებლობისთვის ომის მუზეუმი), რომელიც გამოიყენებოდა თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დროს, სინამდვილეში იყო ოსმალური ეპოქის კავშირისა და პროგრესის კომიტეტის ფილიალის ოფისის შენობა. დამოუკიდებლობის ომის დროს კომიტეტი უკვე იყო დაშლილი და ნაციონალისტები იყენებდნენ პარლამენტის შენობად, მაგრამ ის იყო პატარა და მოუხერხებელი. რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ 1923 წელს, ახალი და უფრო დიდი შენობა აშენდა ყოფილი შენობის სამხრეთ-დასავლეთით. ახალი შენობის არქიტექტორი იყო ვედათ თეკი. პარლამენტი ახალ შენობაში გადავიდა 1924 წლის 18 სექტემბერს.

1960 წლამდე თურქეთის პრალამენტის მე-2-დან მე-11-მდე მოწვევა მუშაობდა ამ შენობაში.

1960 წლის შემდეგ, შენობაში განტავსდა  CENTO-ს (ცენტრალური ხელშეკრულების ორგანიზაცია) შტაბ-ბინა. CENTO-ს დაშლის შემდეგ 1979 წელს, შენობა გადაეცა კულტურის სამინისტროს და სამინისტრომ შენობა გადააკეთა მუზეუმად. მუზეუმი გაიხსნა 1981 წლის 30 სექტემბერს, მუსტაფა ქემალ ათათურქის დაბადების 100-ე წელს.

Ankara asv2021-10 img73 Republic Museum.jpg|
Ankara asv2021-10 img72 Republic Museum.jpg|

## მუზეუმი
მუზეუმში გამოფენილია ყველა ყოფილი პრეზიდენტებისა და თურქეთის პრემიერ-მინისტრის ფოტოები, ასევე ყველა ბანკნოტი და მონეტა, რომლებიც გამოიცა რესპუბლიკურ ეპოქაში. ასევე არის ფოტოები, საჩვენებელი დაფები და მაკეტები ქვეყნის განვითარების შესახებ რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Virtual tour of the museum

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1981 წელს დაარსებული მუზეუმები
სომხური რუბლი

**სომხური რუბლი** (, ) — სომხეთის პირველი რესპუბლიკისა და სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დამოუკიდებელი ვალუტა 1919-1923 წლებში. მან ჩაანაცვლა პირველი ამიერკავკასიური რუბლი ნომინალურ ნიშნულზე და მეორე ამიერკავკასიური რუბლით შეიცვალა მას შემდეგ, რაც სომხეთი ამიერკავკასიის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი გახდა. ვალუტა მხოლოდ ბანკნოტების სახით არსებობდა.

## ბანკნოტები 
სომხეთის პირველი რესპუბლიკის მიერ გამოშვებული იყო დროებითი ბანკნოყები 5, 10, 25, 50, 100, 250, 500, 1000, 5000 და 10000 რუბლის ნომინალით. უმეტესობა საკმაოდ უხეშად იყო დაბეჭდილი, ძირითადად რუსული ტექსტით. თუმცა, დიდ ბრიტანეთში Waterlow and Sons Ltd-ის მიერ დაიბეჭდა სამი რეალური ბანკნოტი 50, 100 და 250 რუბლის ნომინალით. ბანკნოტების დიზაინი შექმნეს მხატვრებმა არშაკ ფეტვაჯიანმა და ჰაკობ კოჯოიანმა. ეს ჩანაწერები გაფორმებულია სომხური, ფრანგული და რუსული ტექსტით.

სომხეთის სსრ-ში გამოშვებული იყო 5000, 10000, 25000, 100000, 500000, 1000000 და 5000000 რუბლის ნომინალის ბანკნოტები. ამ ჩანაწერების უკანა მხარეს სომხური და რუსული ტექსტები, სხვადასხვა ენაზე დაწერილი კომუნისტური სლოგანებით იყო გამოსახული.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხური დრამი

## სქოლიო 
 
კატეგორია:სომხეთის ეკონომიკა
ტისპეუალის მუნიციპალიტეტი

**ტისპეუალის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 690 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.6%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 70.9 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 80.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა.

მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტისპეუალი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31095.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
კარმენ გეორგე

მინი| კარმენ გეორგე (2022).
**კარმენ გეორგე** — რომა ქალთა უფლებებისთვის მებრძოლი აქტივისტია. არის ორგანიზაცია E-Romnja-ს პრეზიდენტი, რომელიც რომა ქალთა უფლებებს უჭერს მხარს. 2022 წელს მიენიჭა საერთაშორისო გამბედაობის ქალთა ჯილდო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ევგენია კრუშევანი

**ევგენია კრუშევანი** (დ. 1889, ფალესტი — გ. 11 მარტი, 1976, ტიმიშოარა) — პირველი ქალი ადვოკატი ბესარაბიაში.  ადვოკატის კარიერა კიშინიოვის ადვოკატთა ასოციაციაში რეგისტრაციით დაიწყო. 1950-იანი წლების დასაწყისში ტიმიშოარაში გადავიდა საცხოვრებლად. პენსიაზე გასვლამდე იურისტად მუშაობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მარტი
ალექსანდრა ემილიანოვა

**ალექსანდრა „საშა“ ემილიანოვა** (დ. 19 სექტემბერი, 1999) — მოლდოველი ქალი ბადროს მტყორცნელი, რომელმაც ინდივიდუალური ოქროს მედალი მოიპოვა 2015 წლის ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე და 2018 წლის IAAF-ის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Alexandra Emilianov at the Paris 2024 Summer Olympics
* Alexandra Emilianov | Paris 2024 at Team Moldova 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი
კატეგორია:მოლდოველი სპორტსმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიშინიოვში დაბადებულები
იოზგათის მუზეუმი

**იოზგათის მუზეუმი** () — მუზეუმი იოზღათში, თურქეთი.

მუზეუმის შენობა არის ძველი სახლი, რომელსაც ეწოდება ნიზამოღლუს სახლი. ის აშენდა 1871 წელს. სახლი შეიძინა კულტურის სამინისტრომ 1979 წელს. რესტავრაციის პერიოდის შემდეგ ის გაიხსნა როგორც მუზეუმი 1985 წელს.

მუზეუმში არის როგორც ეთნოგრაფიული, ასევე არქეოლოგიური ექსპონატები. ეთნოგრაფიულ ექსპონატებს შორისაა ხელით წერილი ხელნაწერები, ადგილობრივი ტანსაცმელი, ხალიჩები, სამზარეულოს და ყოველდღიური ხელსაწყოები, ხის ნაკეთობები და იარაღი. ქანდაკებები, სარკოფაგები, მონეტები, სპილენძისა და ქვის ბეჭდები და წარწერები შეადგენენ არქეოლოგიურ განყოფილებას. მუზეუმში არის 2800-ზე მეტი ეთნოგრაფიული და 1640 არქეოლოგიური ექსპონატი.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1985 წელს დაარსებული მუზეუმები
მადაგიზის ბრძოლა

**მადაგიზის ბრძოლა** (; ), ასევე **სუგოვუშანის ბრძოლა** () — აზერბაიჯანის მიერ წარმოებული სამხედრო ოპერაცია თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის და მისი მოკავშირე სომხეთის წინააღმდეგ ყარაბაღის მეორე ომის დროს. ბრძოლა 2020 წლის 28 სექტემბერს დაიწყო, როდესაც აზერბაიჯანულმა ძალებმა ოკუპირებული სოფლის, თალიშის მახლობლად მდებარე სომხური პოზიციების დაბომბვა დაიწყეს. 3 ოქტომბრისთვის აზერბაიჯანის ძალებმა სოფელ თალიშსა და მადაგიზზე სრული კონტროლი დაამყარეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ყარაბაღის მეორე ომის ბრძოლები
გუგარქის პოგრომი

**გუგარქის პოგრომი** () — სომხეთის სსრ-ის გუგარქის რაიონში (ამჟამად ლორეს პროვინცია) მცხოვრები აზერბაიჯანული უმცირესობის წინააღმდეგ მიმართული პოგრომი.

1988 წლის მარტში მომხდარი გუგარქის პოგრომი მოჰყვა სუმგაითში 1988 წლის თებერვალში მომხდარ სუმგაითის პოგრომს, რა დროსაც სომხების დარბევა მოხდა აზერბაიჯანში. აზერბაიჯანელების დევნა გაგრძელდა რეგიონიდან ბოლო აზერბაიჯანელის გასვლამდე. პოგრომი იყო ეთნიკური ძალადობის ერთ-ერთი აქტი მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის კონტექსტში, რომელიც მოგვიანებით ომში გადაიზარდა.

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია
კატეგორია:ხოცვა-ჟლეტა ყარაბაღის კონფლიქტის დროს
ოსეთის ოკრუგი

**ოსეთის ოკრუგი** () — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიალური ერთეული რუსეთის იმპერიაში.

## საქართველო-იმერეთის გუბერნია
დაახლოებით 1843 წელს საქართველო-იმერეთის გუბერნიის გორის მაზრაში შეიქმნა ოსეთის ოკრუგი. იგი შედგებოდა ჯავის, პატარა ლიახვის და ნარის უბნებისაგან.

1859 წლის 29 ნოემბერს ტფილისის გუბერნიის ოსეთის ოკრუგს გამოეყო ნარის უბანი, რომელიც შეუერთეს ჩრდილოკავკასიის თერგის კაზაკთა ლაშქრის მიწებს, ხოლო თავად ოკრუგი ლიკვიდირებულ იქნა და მისი ამიერკავკასიის ნაწილი გარდაიქმნა ოსეთის უბნად გორის მაზრაში.

ოსეთის ოკრუგის უფროსები:
#ლევან ედიშერის ძე ჩოლოყაშვილი (...1845-1847);
#დავით ევგენის ძე ქობულაშვილი (1848-1852);
#ზაქარია სოლომონის ძე ავალიშვილი (1854-1859).

## თერგის ოლქი
1860 წელს ალექსანდრე II-ის ბრძანებულებით შეიქმნა თერგის ოლქი. 1862 წლის 29 მაისს მოხდა თერგის ოლქის დაყოფა ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

1869 წლის 30 დეკემბერს ოსეთისა და ინგუშეთის ოკრუგების გაერთიანებით შეიქმნა ვლადიკავკაზის ოკრუგი.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოკრუგები
Mojo (მიკროკონსოლი)

**MOJO** (სტილიზებული როგორც **M.O.J.O.**) — Android-ზე დაფუძნებული მიკროკონსოლი, წარმოებული Mad Catz-ის მიერ.

სისტემა მუშაობს სუფთა Android-ზე და პირდაპირ უკავშირდება Google Play-ს ონლაინ მაღაზიას. ამგვარად, მას შეუძლია Android-ის ნებისმიერი თამაშის გაშვება.

2014 წლის იანვარში, MoDaCo მოდიფიკაციის მეშვეობით კონსოლის „დარუთვა“ (rooting) გახდა შესაძლებელი, რასაც მხარს უჭერდა Mad Catz-იც.  2014 წლის მარტში, კონსოლის ფასი აშშ-ში 199.99 დოლარი, ხოლო დიდ ბრიტანეთში 179 გირვანქა სტერლინგი გახდა. დამატებით, Ouya Everywhere გარიგების ფარგლებში, Mad Catz-მა განაცხადა, რომ Ouya-ს მთელი სათამაშო კონტენტი ხელმისაწვდომი გახდებოდა 2014 წლის გაზაფხულში. 2014 წლის ივნისში, აპლიკაციის მეშვეობით, OnLive-ის მომხმარებლებს შეეძლოთ როგორც OnLive-ის თამაშების, ისე საკუთარი თამაშების სტრიმინგი.

 2014 წლის 30 ივნისს დაემატა Ouya Everywhere ფუნქცია, რომელიც მოთამაშეებს საშუალებას აძლევდა ეთამაშათ OUYA თამაშები MOJO-ზე. განახლების მეშვეობით, თამაშები და ვიდეოები უკვე 4K UHD ფორმატში გამოისახებოდა. 2015 წლის 22 იანვარს, კონსოლის ფასი კიდევ უფრო შემცირდა და აშშ-ში 149.99 დოლარი, დიდ ბრიტანეთში 119 გირვანქა სტერლინგი, ხოლო ევროპის მასშტაბით 149 ევრო გახდა. M.O.J.O.-ს თამაშების მაღაზია დაიხურა  2019 წლის ივნისს.

## რესურსები იტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მიკროკონსოლები
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
უაიმის მუნიციპალიტეტი

**უაიმის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 191 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.8%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 187.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 22.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია უაიმა. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31099.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები