open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვაშლოვანი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ვაშლოვანი** — სოფელი საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე),  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (ბორბალოს ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 820 მ სიმაღლეზე. ქალაქ თეთრიწყაროდან დაშორებულია 35 კილომეტრით.
## ისტორია
ვაშლოვანი წყაროებში იხსენიება XVI საუკუნიდან. სოფელში შემონახულია ორბელიანების სასახლის ნანგრევი და საცხოვრებელი კოშკი. წარწერის თანახმად, აუშენებია რუსეთის ჯარის გენერალს, თამაზ ორბელიანს 1811 წელს (მშენებელი გიორგი ოსტატი). 

სოფლის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხევის პირას, დგას თლილი ქვით შემოსილი წინანაურის ღვთისმშობლის ერთნავიანი ეკლესია. იგი XI–XII საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული და გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში შეკეთებული. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში XVII–XVIII საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესიაა. მის მახლობლად, სამხრეთით, წმინდა მარინეს შუა საუკუნეების პატარა ეკლესიის ნანგრევებია.
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 770 ადამიანი.

## ფოტოგალერეა

ფაილი:Mother of God Church, Vashlovani 1.jpg|ღვთისმშობლის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალგეთი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ალგეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, მანგლისის სადაბო თემში. მდებარეობს მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1190 მ სიმაღლეზე. ქალაქ თეთრიწყაროდან დაშორებულია 38 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 152 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სართიჭალა

**სართიჭალა** — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: სართიჭალა, მუღანლო). ცხადია აქ ძველი პერიოდიდან ცნობილი იქნებოდა ნავთობის საბადოები, რომლის მიხედვითაც უნდა შერქმეოდა აღნიშნული სახელი.

## გერმანული კოლონიები
[მინიატიურა|მარცხნივ|მარიენფელდი, პეტერსდორფი და ფრეიდენტალი [ერთვერსიანი რუკა|ერთვერსიან რუკაზე. 1898]]

1817-1818 წლებში გერმანელმა კოლონისტებმა სართიჭალის ტერიტორიაზე დააარსეს დასახლებები მარიენფელდი და პეტერსდორფი. სულ პეტერსდორფსა და მარიენფელდში 1836 წლისთვის 187 გერმანელი ცხოვრობდა.

მარინფელდი პირველად გვხვდება 1825 წლის სტატისტიკურ აღწერასა და 1826 წლის რუკაზე. საბჭოთა წლებში ამ დასახლებას როზენფელდი უწოდეს და, უკვე, 1930 წლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ დაყოფაში ამ სახელით არის აღნიშნული. 40-იანი წლებიდან სახელი გაუქმდა და ამ უბანზეც გავრცელდა სახელწოდება სართიჭალა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს დიდი სოფლები

## ლიტერატურა
* კ. ხარაძე, „კახეთის ისტორიული გეოგრაფია XVIII ს“, გვ.94,  თბ., 2010
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წეროს ტბა

**წეროს ტბა** — ტბა საქართველოში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, დაბაძველის ლავურ პლატოზე, ზღვის დონიდან 1808 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,02 კმ², აუზის ფართობი 0,62 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 6,6 მ. წყლის მოცულობა 90 ათ. მ³. ქვაბული წარმოქმნილია მექანიკური სუფოზიით. წყალი ღია ლურჯი ფერის, მტკნარი და სუფთაა. გაუდინარია. ტბაში თევზი არ არის.

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
ჩეხეთის შვეიცარია

**ჩეხეთის შვეიცარია** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **ბოჰემიის შვეიცარია** — პეიზაჟური რეგიონი ჩრდილო-დასავლეთ ჩეხეთში. მდებარეობს ელბის ქვიშაქვის მთებზე, ჩეხეთის მხარეს, ქალაქ დეჩინის ჩრდილოეთით, მდინარე ელბის ორივე ნაპირზე. აღმოსავლეთით იშლება ლუჟუჩკის მთებში და დასავლეთით ორეს მთებში. უმაღლესი წერტილია მთა დეჩინსკი-სნეჟნიკი ზღვის დონიდან 726 მეტრზე. 1972 წლიდან გააჩნია დაცული არეალის სტატუსი.

2000 წლის 1 იანვარს, ელბის მარჯვენა მხარეს მდებარე რეგიონს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა და **ჩეხეთის შვეიცარიის ეროვნული** პარკი ეწოდა. პარკი გერმანიის ტერიტორიაზე მდებარე საქსონიის შვეიცარიის ეროვნული პარკის გაგრძელებას წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website 
* Photographs of the region 
* Bohemian Switzerland 
* Photos of Bohemian Switzerland 
* Awarded "EDEN - European Destinations of Excellence" non traditional tourist destination 2009

კატეგორია:ჩეხეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
პოდიის ეროვნული პარკი

მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა
**პოდიის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჩეხეთში, სამხრეთ მორავიის მხარეში. იგი იცავს მდინარე დიეს ღრმა ხეობის თითქმის ბუნებრივ ტყეებს. წარმოდგენილია ცენტრალურ ევროპაში საუკეთესოდ შემორჩენილი ბიომი. უერთდება ავსტრიაში მდებარე თაიატალის პატარა ეროვნულ პარკს.

## ლიტერატურა
* 

* 

კატეგორია:ჩეხეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კრკონოშეს ეროვნული პარკი

მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა
**კრკონოშეს ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ლიბერეცისა და ჰრადეც-კრალოვეს მხარეებში. გადაშლილია ქვეყნის უმაღლეს მთათა სისტემაში, კრკონოშეს მთებში. პარკს ასევე მიენიჭა იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალის სტატუსი. ესაზღვრება პოლონეთში მდებარე კარკონოსზეს ეროვნულ პარკს. პარკის უმაღლესი მწვერვალია სნეჟკა (თოვლიანი მთა; 1602 მ), რომელიც ამავე დროს ჩეხეთის უმაღლესი წერტილია.

## ლიტერატურა
*

*

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* Forests of Krkonoše National Park (youtube video)

კატეგორია:ჩეხეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ლატექსი

**ლატექსი** ( – სითხე, წვენი) — პოლიმერული ხსნარი. ბუნებაში ხვდება როგორც სქელი სითხე, რომელსაც შეიცავს სხვადასხვა მცენარე, როგორიცაა ბრაზილიური ჰევეა, ბაბუაწვერა და სხვა. ყველაზე მეტი ლატექსი იწარმოება ტაილანდში (2,065,000 ტონა, 1998 წლის მონაცემებით).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლატექსი – უცხო სიტყვათა ლექსიკონი 
* ინფორმაცია ლატექსის მოპოვების შესახებ 

კატეგორია:მასალები
მალა-პრავიჩიცკა-ბრანა

მინი|250პქ|მალა-პრავიჩიცკა-ბრანა
**მალა-პრავიჩიცკა-ბრანა** () — ქვიშაქვის ბუნებრივი თაღი ჩეხეთში. მდეებარეობს ჩეხეთის შვეიცარიის რეგიონში. სიმაღლე დაახლოებით 2,30 მეტრია, სიგანე 3,30 მ. 

სახელი ეწოდა ახლომდებარე, ევროპაში უდიდესი ქვიშაქვის ბუნებრივ თაღ პრავიჩიცკა-ბრანასგან.

## ლიტერატურა
* Roland H. Winkelhöfer: *Durch Höhlen der Böhmischen Schweiz: Höhlenführer und Katasterdokumentation.* Der Höhlenforscher, Dresden 1997, ISBN 3-00-002317-8

კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია
შუმავის ეროვნული პარკი

მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა
**შუმავის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჩეხეთში, პლზენისა და სამხრეთ ბოჰემიის მხარეების ტერიტორიაზე, გერმანიასთან და ავსტრიასთან საზღვრების გასწვრივ. იცავს მცირედ დასახლებულ ამავე სახელწოდების (შუმავა) მთათა სისტემას.

შუმავის მთები დაფარულია ცენტრალური ევროპის ყველაზე ვრცელი ტყეებით, რომლის ბუნებრივი შემადგენლობა, შეიცვალა, თუმცა დღესაც სჭარბობს ნაძვი. ბევრ ადგილას, არამშობლიური ნაძვები ხელოვნურად იქნა გაშენებული. ისინი კარგად ვერ ეგუებიან ადგილობრივ მშრალ კლიმატს და სისტემის გარკვეული ელემენტების მიმართ მგრძნობელობას გამოხატავენ, მაგალითად ძლიერი ქარებისა და ქერქის ხოჭოსადმი. მრავალი ფართო პლატო ტორფის ჭაობებით, მყინვარული ტბებითა და პირველყოფილი ტყეების ნაშთებით ავსებს საცხოვრებელი არეალის მოზაიკას, თუმცა მოსახლეობა ძალიან არათანაბრადაა გადანაწილებული, რადგან მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დომინანტი გერმანულენოვანი მოსახლეობა განდევნილ იქნა არეალი ფაქტობრივად გაუდაბნოვდა. 1970-იან წლებამდე აქ არსებობდა ფოცხვერების სტაბილური პოპულაცია.

1963 წლის 27 დეკემბერს, არეალი დაცულ ტერიტორიად გაფორმდა და ის მთის სისტემის უდიდეს ნაწილს მოიცავდა. 1991 წლის 20 მარტს, მისი ყველაზე ღირებული ნაწილი ეროვნულ პარკად გაფორმდა, დარჩენილი დაცული ტერიტორია კი მის ბუფერულ ზონად.

## ლიტერატურა
* 

* 

კატეგორია:ჩეხეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ორლიკის ციხე-დარბაზი

მინი|ორლიკის ციხე-დარბაზი დღეს
**ორლიკის ციხე-დარბაზი** — მდებარეობს სოფელ ორლიკ-ნად-ვლტავოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 500 მეტრში, პისეკის რაიონის ჩრდილოეთში, სამხრეთ ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. თავიდან ციხესიმაგრე მდებარეობდა მდინარე ვლტავას ნაპირზე, დაახლოებით 60 მეტრის სიმაღლის კლდეზე, ხოლო 1954-62 წლებში ორლიკის კაშხლის აშენები შემდეგ ის წყლის დონიდან რამდენიმე მეტრითაა დაშორებული.

ორლიკის მნიშვნელობა მომდინარეობს ჩეხური სიტყვიდან () რაც მართვეს (*ახალგაზრდა არწივი*) ნიშნავს.

## ისტორია
[მინი|მარცხნივ|ორლიკის ციხე-დარბაზი, [ორლიკის კაშხალის აგებამდე]]
ორლიკი XIII საულუინის მეორე ნახევარშ ააშენეს, როგორც პრჟემისლიდების დინასტიის ოტოკარ II-ის სამეფო ციხე-დარბაზი. შუა საუკუნეებში მის მფლობელი ბევრჯერ შეიცვალა. 1408 წლიდან მას სოფელ სვიიშინის წარჩინებულები ფლობდნენ, ხოლო ჰუსიტების პერიოდში ციხეში იან ჟიჟკა იყო გამაგრებული. 1508 წელს ციხე-სიმაგრე დაიწვა და ახალმა მფლობელებმა ის აღადგინეს როგორც რენესანსის ეპოქის ციხე-დარბაზი. 1623 წელს ეგენბერგებმა შეიძინეს ორლიკი, ხოლო 1717 წელს ის მემკვიდრეობით გადაეცათ შვარცენბერგებს. XIX მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისისთვის ის მათი მთავარი რეზიდენცია იყო. 1802 წელს ციხე-დარბაზი ისევ დაიწვა და შემდგომი შეკეთებისას დაემატა მეოთხე სართული. დღისთვის მოღწეული სახე შექმნილია 1849-1860 წლებში. 1948 წელს კომუნისტებმა მოახდინეს ციხის კონფისკაცია, თუმცა 1990 წელს ის ისევ დაუბრუნდათ შვარცენბერგებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ზვიკოვის ციხე-დარბაზი

## რესურსები ინტერნეტში
* Orlík nad Vltavou 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ნიკლას ბენდტნერი

**ნიკლას ბენდტნერი** — დანიელი ფეხბურთელი, დანიის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „არსენალის“ ფეხბურთელი. 2009 წელს დასახელდა დანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. მონაწილეობა მიიღო 2010 წლის მსოფლიოსა და 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატებზე.

## ტიტულები 
;იუვენტუსი
* სერია A: 2012-13

;არსენალი
* ასოციაციის თასი: 2013-14

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 
*ნიკლას ბენდტნერის გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 
*ნიკლას ბენდტნერის გვერდი არსენალის ოფიციალურ საიტზე 
*

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანდერლენდის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1951

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1951** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეცამეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ცდსა“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – სტალინოს „შახტარი“. დაიწყო 1 აპრილს და დასრულდა 27 სექტემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“: ცხრილი 
### კლასი „Б“: ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1951
კატეგორია:1951 წელი ფეხბურთში
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: სტადიონები

**ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012** (**ევრო 2012**) — უეფას მიერ ჩატარებული რიგით მე–14 საფეხბურთო ჩემპიონატი, რომელსაც უმასპინძლებენ უკრაინა და პოლონეთი 8 ივნისიდან 1 ივლისამდე. ორივე ქვეყანა პირველად მასპინძლობს ევროპის ჩემპიონატს.

## სტადიონები 
დონეცკისა და ხარკივის გარდა ყველა მასპინძელი ქალაქი ტურისტებისთვის პოპულარული ადგილია (ხარკოვმა 2009 წლის სექტემბერში დნეპროპეტროვსკი ჩაანაცვლა). მასპინძლობისათვის აუცილებელია გზებისა და ტრანსპორტის ხაზების მოდერნიზაცია.

საფეხბურთო ინფრასტრუქტურის გასაუმჯობესებლად საჭიროა სტადიონების აშენება: რვიდან ექვსი სტადიონი აკმაყოფილებს საერთაშორისო მოთხოვნებს, ხოლო ორში (პოზნანი და ხარკივი) დიდი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ტარდება. რვიდან სამი სტადიონი მიიღებს უეფა-სგან უმაღლესი კატეგორიის სტატუსს.

1992, 1996 და 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატების მსაგვსად ერთი ჯგუფის თამაშები ორ სტადიონზე გაიმართება.

|-
! colspan=4|უკრაინა
|-
| კიევი
| დონეცკი
| ხარკივი
| ლვივი
|-
| **ოლიმპიური სტადიონი**განახლებულიტევადობა: **70,050**
| **დონბას არენა**აშენდა ტურნირისათვისტევადობა: **51,504**
| **მეტალისტი**განახლებულიტევადობა: **38,633**
| **არენა ლვივი**აშენდა ტურნირისათვისტევადობა: **34,915**
|-
| ჯგუფი D 3 მატჩი,  1 მეოთხედფინალი და ფინალი
| ჯგუფი D 3 მატჩი,  1 მეოთხედფინალი და 1 ნახევარფინალი
| ჯგუფი B 3 მატჩი
| ჯგუფი B 3 მატჩი
|-
| 160პქ
| 
| 
| 166პქ
|}

## სქოლიო 
სტადიონები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი B

### ჯგუფი B 
## შედეგები 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## სქოლიო 
კვალიფიკაცია
ფედერაციის თასი წყალბურთში ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის

თასის  გათამაშება  დაიწყეს  ვაჟებისათვის 1993, ხოლო ქალებისათვის 2000 წლიდან. 2003  წლიდან   საკლუბო წყალბურთში გატარებული რეფორმების შედეგად მადხა მნიშვნელობით მეორე  ტურნირი. თასს  ფლობდნენ:

! s! style="background: #ddffdd;"|წელი 
! s! style="background: #ddffdd;"|ვაჟები
! s! style="background: #ddffdd;"|ქალები
|----

|1993
|,,უიპეშტი,, ბუდაპეშტი 
|
|----
|1994
|,,რომა*  რომი  
|
|----
|1995
|,,ბარსელონა* 
|
|----
|1996
|,,პესკარა*   
|
|----
|1997
|,,უიპეშტი,, ბუდაპეშტი 
|
|----
|1998
|,,პარტიზანი* ბელგრადი ,
|
|----
|1999
|,,უიპეშტი,, ბუდაპეშტი 
|
|----
|2000
|იუგ დუბროვნიკი 
|,,გიფა,, პალერმო 
|----
|2001
|,,მლადოსტი,, ზაგრები 
|სკიფ მოსკოვი 
|----
|2002
|,,ბრეშია* 
|,,გიფა,, პალერმო 
|----
|2003
|,,ბრეშია* 
|,,ვუოლაგმენი,, ათენი 
|----
|2004
|,,ბარსელონა* 
|,,კანოტიერი ორტიგია,,  
|----
|2005
|,,სავონა,,  
|,,კანოტიერი ორტიგია,,  
|----
|2006
|,,სისტემა პომპეა,, ბრეშია 
|,,დინამო,, ბუდაპეშტი 
|----
|2007
|,,სინთეზი,, ყაზანი 
|ასდ  რომი  
|----
|2008
|,,შტურნი,, ჩეხოვი 
|ასდ  რომი  
|----
|2009
|,,სეგედი,, 
|,,შტურნი,, ჩეხოვი 
|----
|2010
|,,აკადემია* 
|,,ეთნიკოსი'' 
|----
|2011
|,,სავონა,,  
|,,რაპალო,,  
|----
|2012
|,,სავონა,,  
|,,რარი ნენტესი,,  
|----
|}

## ლიტერატურა 
*სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006
*Панорама  спортивного  года.  Москва.  изд.  ,,ФиС’’   за 1970 - 1989 г.г.

## რესურსები ინტერნეტში 
*LEN
*Sports123 
*შედეგების არქივი

კატეგორია:წყალბურთი
კატეგორია:საერთაშორისო   ტურნირები  წყალბურთში
ჰარი რედნაპი

მინი|ჰარი რედნაპი

**ჰარი რედნაპი** (დ. 2 მარტი, 1947) — ინგლისელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. წვრთნიდა პრემიერ-ლიგის საფეხბურთო კლუბებს. 2008-2012 წლებში იყო „ტოტენჰემის" მთავარი მწვრთნელი. 2009-2012 წლებში მისი გაწვრთნილი კლუბი პრემიერ-ლიგის ხუთეულში იკავებდა ადგილს. სახელდებოდა ინგლისის ნაკრების მთავარი მწვრთნელობის კანდიდატად. კლუბის ხელმძღვანელობასთან შეუთანხმებლობის გამო 2012 წლის ზაფხულში დატოვა „ტოტენჰემი“. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*West Ham playing career statistics
*Harry Hotspur - Harry Redknapp 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
კარლოვი-ვარის მხარე

**კარლოვი-ვარის მხარე** () — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის ბოჰემიის დასავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია კარლოვი-ვარი. რეგიონი მსოფლიოში ცნობილია თავისი აბანოებით.

## რაიონები 
მინი|მარცხნივ|250 პქ|კარლოვი-ვარის რაიონები

ტრადიციულად პლზენის რეგიონი იყოფა სამ რაიონად (), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა.

*ხები
*კარლოვი-ვარი
*სოკოლოვი

## ქალაქები 
* კარლოვი-ვარი
* აში
* ხები
* ხოდოვი
* ფრანტიშკოვი-ლაზნე
* იახიმოვი
* კრასლიცე
* ლოკეტი
* ლუბი-ი-ხებუ
* მარიანსკე-ლაზნე
* ნეიდეკი
* ოსტროვი
* სკალნა
* სოკოლოვი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* რაიონის ღირსშესანიშნაობები და ფოტოები 

კატეგორია:ჩეხეთის მხარეები
ნაზარლო

**ნაზარლო** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ნაზარლოს თემში. მდებარეობს გარდაბნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე. ქალაქ გარდაბნიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4850 ადამიანი. სოფელში არის ნაზარლოს სკოლა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს დიდი სოფლები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბორშენი

**ბორშენი** () — ფონოლიტური ბორცვი ჩეხეთში, ქალაქ ბილინიდან 2 კმ-ით სამხრეთით. შორიდან მას გაწოლილი ლომის ფორმა აქვს. მისი სტრუქტურა აშშ-ში, ვაიომინგში მდებარე დევილზ-ტაუერის მთის მსგავსია. ევროპაში არსებულ მსგავსი სახის სტრუქტურებს შორის ბორშენი უდიდესია. თვალშისაცემი ფორმების გამო, მისი დანახვა შესაძლებელია როგორც ქალაქ ბილინიდან, ისე სხვა მოშორებული ადგილებიდან. 

ასევე გამოედინება სამკურნალო მინერალური წყაროები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Climbing guide – Stanislav Emingr, Ladislav Vörös
* Virtual panorama from the top of the Bořeň 
* Bořeň page, official Czech Central Mountains Park site

კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია
არენა გდანსკი

**„არენა გდანსკი“** () — საფეხბურთო სტადიონი პოლონეთის ქალაქ გდანსკში. არის კლუბ გდანსკის „ლეხიას“ საშინაო მოედანი. იტევს 43,615 მაყურებელს.

„არენა გდანსკი“ მასპინძლობდა ევრო 2012-ის მატჩებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .

კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო სტადიონები
მაჰამადუ ისუფუ

**მაჰამადუ ისუფუ** (დ. 1 იანვარი, 1952, დანდაჟი, ნიგერი)  — ნიგერელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1993-1994 წწ. პრეზიდენტი 2011 წლის 7 აპრილიდან 2021 წლის 2 აპრილამდე. მიეკუთვნება ხაუსას ეთნიკურ ჯგუფს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია cidob.org-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:ნიგერის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რაულ ჰაუსმანი

**რაულ ჰაუსმანი** ( დ. 12 ივლისი, 1886 — გ. 1 თებერვალი, 1971) — ავსტრიელი ხელოვანი და მწერალი. დადაიზმის ერთ-ერთი საკვანძო ფიგურა. მისმა ექსპერიმენტულმა ფოტოგრაფიულმა კოლაჟმა, ხმოვანმა პოეზიამ და ინსტიტუციონალურმა კრიტიკამ დიდი გავლენა მოახდინა პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ განვითარებულ ევროპულ ავანგარდიზმზე.

დაიბადა ავსტრიის ქალაქ ვენაში. 1901 წელს 14 წლის ასაკში მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად ქალაქ ბერლინში გადავიდა. ადრეული განათლება ხელოვნებაში მამამისისგან მიიღო, რომელიც პროფესიონალი კონსერვატორი და მხატვარი იყო. 1905 წელს შეხვდა დადაიზმის ექსცენტრულ არქიტექტორ იოჰანეს ბაადერს. დაახლოებით იმავე პერიოდში შეხვდა მევიოლინე ელფრიდე შეფერს, რომელზედაც მან იქორწინა 1908 წელს. ერთი წლის შემდეგ შეეძინათ ქალიშვილი ვერა. 1908 წელს ჩააბარა ხელოვანთა სკოლაში ქალაქ ბერლინში, სადაც 1911 წლამდე დარჩა.

აქტიურ მონაწილეობას იღებდა თანამედროვე ხელოვნების პრობლემების საკითხების გადაჭრაში. ხშირად გვევლინებოდა როგორც თეორეტიკოსი და ხელოვნების კრიტიკოსი. 1918 წელს ი. ბაადერთან და რიხტერთან ერთად დააარსა ბერლინური „დადას კლუბი“ და მისი ბეჭვდითი ორგანო დადა. ფაშიზმის პერიოდში ემიგრირებული იყო. მისი ცნობილი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: „მექანიკური თავი“ ანუ „ჩვენი დროის სული“ (დაახლ. 1919–1920 წწ).

## რესურსები ინტერნეტში
* რაულ ჰაუსმანი – ბიოგრაფია 
* რაულ ჰაუსმანი – ბიოგრაფია  
* რაულ ჰაუსმანი – ბიოგრაფია  

## ლიტერატურა
* Hausmann R. Courrier Dada. Paris, 1958;
* Giroud M. Raoul Hausmann: „Je ne suis pas un photographe“. Paris, 1975; 
* Benton T. Raoul Hausmann and Berlin Dada. Ann Arbor, 1987.

კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კატეგორია:დადაიზმი
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
ტომაშ როსიცკი

**ტომაშ როსიცკი** (; დ. 4 ოქტომბერი, 1980, პრაღა) — ჩეხი ფეხბურთელი, ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი და ლონდონის არსენალის წევრი.

## საკლუბო კარიერა 
ტომაშ როსიცკიმ საფეხბურთო კარიერა ახალგაზრდულ კლუბ კომპრესორში დაიწყო 1986 წელს. 1988 წელს როსიცკის ძმით პრაღას სპარტა ინტერსდებოდა, და რადგან ის სპარტაში გადასულიყო, ტომასის მამამ ტომასის მიღებაც მოითხოვა.

## ტიტულები
*ჩეხეთის ჩემპიონი (3): 1999, 2000
*ბუნდესლიგის ჩემპიონი (1): 2002
*ინგლისის ასოციაციის თასი (1): 2014
*ინგლისის სუპერ თასი (1): 2014

## რესურსები ინტერნეტში
* ტომაშ როსიცკი  
* როსიცკის კარიერის სტატისტიკა
* 
* პროფილი  Arsenal.com-ზე

კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხიზილალა

მინი|წითელი ხიზილალა 
მინი|ხიზილალა პურზე 
**ხიზილალა** — თევზის ქვირითის დამუშავებით მიღებული საკვები პროდუქტი. ამზადებენ ზუთხისებრთა (სვია, ზუთხი, ტარაღანა, ფორეჯი), ორაგულისებრთა (კეტა, ღურკანა, ნერკა, ჩავიჩა, კიჟუჩი, გოჯი), წმინდა ბადის თევზებისა (კობრი, ფარგა, ქარიყლაპია, ნაფოტა) და ზღვის ზღარბის ქვირითისაგან. ხიზილალის დასამზადებლად ცოცხალ თევზს გაკვეთენ და ამოიღებენ ქვირითს, რომელსაც ამუშვებენ დამარილებით (ზოგჯერ პასტერიზაციასთან შეხამებით), აპოხტებითა და დაწნეხით. 

ზუთხისებრთა თევზების ქვირითისაგან ამზადებენ შავ მარცვალა, პასტერიზებულ, დაწურულსა და ბუდიან ხიზილალას. მაღალხარისხიანი მარცვალა ხიზილალის მისაღებად ქვირითის მარცვლებს მარილს აყრიან. დაწურული ხიზილალის დასამზადებლად ქვირითს ამარილებენ 30-40°C-მდე გამთბარი მარილის ნაჯერ ხსნარში და შემდეგ წნეხენ, ბუდიანი ხიზილალის მისაღებად კი მოუმწიფებელ ან სუსტ ქვირითს მარილის ცივ ნაჯერ ხსნარში ამარილებენ.

ორაგულისებრთა ქვირითისაგან მარცვალა (წითელი) ხიზილალის დასამზადებლად ქვირითს მარილის ნაჯერ ხსნარში ამარილებენ, შემდეგ უმატებენ მცენარეულ ზეთს, გლიცერინს (მარცვლების ერთმანეთზე მიწებების თავიდან ასაცილებლად), ზოგჯერ ანტისეპტიკურ საშუალებებს.

წმინდა ბადის თევზების ქვირითს ამარილებენ ბუდიანად ან ცხავში გატარებულს (გახეხილი ხიზილალა). ამზადებენ აგრეთვე მარილსა და გვარჯილასთან არეულ ხიზილალას. კეფალის ქვირითისაგან მზადდება დამარილებულ-აპოხტებული ხიზილალა, ხოლო ზღვის ზღარბის ქვირითისგან — გამშრალად დამარილებული. ცნობილია ხიზილალის ხელოვნური, „ქიმიური“ შემცვლელები. ხიზილალა მალეფუჭებადი პროდუქტია (ინახავენ 0°C-თან მიახლოებულ ტემპერატურაზე). ხიზილალა დიდი რაოდენობით შეიცავს სრულფასოვან ცილებს, ცხიმებს, ვიტამინებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
კატეგორია:ხიზილალა
კატეგორია:თევზის პროდუქტები
გუანაბარის უბე

**გუანაბარის უბე** () — ოკეანის უბე სამხრეთ–აღმოსავლეთ ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში. მის დასავლეთ ნაპირზე გადაჭიმულია ქალაქი რიო-დე-ჟანეირო, აღმოსავლეთ ნაპირზე კი ქალაქი ნიტეროი და სან-გონსალუ. უბეს ასევე გარს ერტყმის ოთხი სხვა მუნიციპალიტეტი. გუანაბარა მეორე უდიდესი უბეა ბრაზილიაში ტოდუზ-უს-სანტუსის უბის შემდეგ; მისი ფართობი 412 კმ²–ს შეადგენს, პერიმეტრი კი 143 კმ–ს. 

უბის სიგრძე 31 კმ–ია, სიგანე კი ყველაზე ფართო ადგილას 28 კმ–ია. მისი 1,5 კმ სიგანის პირის აღმოსავლეთ კიდეზე მდებარეობს პიკო–დე–პაპაჯაიო (თუთიყუშის მწვერვალი), დასავლეთით კი შაქრისთავა მთა. 

სახელი *გუანაბარა* ტუპის ენიდან მომდინარეობს (goanã-pará) და ზღვის უბეს ნიშნავს.

## ისტორია
გუანაბარის უბეში ევოპელები პირველად 1502 წლის 1 იანვარს შევიდნენ, როდესაც მის ნაპირებს პორტუგალიელი მკვლევრები — გაშპარ დე ლემუში და გონსალო კოელიო მიადგნენ. ზოგიერთი ისტორიკოსის ცნობით, მკვლევართა ჯგუფმა უბეს თავდაპირველად *რია–დე–ჟანეირო* (იანვრის ხმა) უწოდეს. თუმცა, სულ მალე *რია* „რიომ“ (მდინარე) შეცვალა. შემდეგში, აქ გაშენებულ ქალაქს უბის სახელი — რიო–დე–ჟანეირო ეწოდა. ამ დროისათვის, მის ნაპირებთან ადგილობრივი ტუპისა და ტუპინიკიმის ხალხების ტომები სახლობდნენ.

პორტუგალიელთა თავდაპირველი მოსვლის შემდეგ, მნიშვნელოვანი ევროპული დასახლებები აქ არ გაშენებულა, სანამ რეგიონში 1555 წელს ფრანგი კოლონისტები და ჯარისკაცები არ მოვიდნენ ადმირალ ნიკოლა დურან დე ვილენონის ხელმძღვანელობით, რომელთაც საფრანგეთის ანტარქტიკის დაარსება ჰქონდათ განზრახული. მათ რამდენიმე კუნძული დაიკავეს. 1563 წელს ისინი პორტუგალიელთა სამხედრო ექსპედიციამ განდევნა და კოლონიურმა მთავრობამ გუანაბარის უბეში რამდენიმე თავდაცვითი ნაგებობა ააშენა და იგი თითქმის ხელშეუვალი გახადა ზღვიდან შემოტევისათვის.

[მინი|900პქ|ცენტრი|[რიო-დე-ჟანეიროს ხედი გუანაბარის უბიდან]]

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Mapa dos arredores da Baía de Guanabara no OpenStreetMap

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში

კატეგორია:რიო-დე-ჟანეირო
კატეგორია:ბრაზილიის გეოგრაფია
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1951 (კლასი „А“)

**საბჭოთა კავშირის მე-13 საფეხბურთო ჩემპიონატში** გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ცდსა“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – სტალინოს „შახტარი“. დაიწყო 1 აპრილს და დასრულდა 27 სექტემბერს.

## შედეგები 
### ცხრილი 
* **საუკეთესო ბომბარდირი:** ავთანდილ ღოღობერიძე − (16 ბურთი) − „დინამო“ (თბ.)

### მატჩები 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1951
კატეგორია:1951 წელი ფეხბურთში
კოპაკაბანა

[მინი|250პქ|კოპაკაბანის ხედი [შაქრისთავა მთა|შაქრისთავა მთიდან]]
მინი|250პქ|კოპაკაბანა მწუხრისას 
**კოპაკაბანა** () — ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროს ერთ-ერთი კვარტალი (*Bairro*) სამხრეთ ზონაში. ცნობილია თავის 4 კმ სიგრძის პლაჟით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმულია მთელ მსოფლიოში.

## ისტორია
რაიონს XVIII საუკუნის შუა ხანებამდე *საკოპენაპას* (Sacopenapã) ეძახდნენ. სახელი გადაერქვა ბოლივიის მფარველის, კოპაკაბანის ქალწულის კაპელის ასლის აშენების შემდეგ. 

## მახასიათებლები
კოპაკაბანა პრინცესა იზაბელის გამზირიდან იწყება და პოსტუ-სეისთან მთავრდება. გარდა სახელგანთქმული კოპაკაბანისა, ასევე არსებობს ორი პატარა პლაჟი, რომელთაგან ერთ-ერთის — არპოადორის შემდეგა იპანემის პლაჟი იწყება. 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოთხი ოლიმპიური ზონიდამ ერთ-ერთი სწორედ აქ განთავსდა. 

რიო-დე-ჟანეიროს ტურიზმის სააგენტოს მონაცემებით, კოპაკაბანაში 63 სასტუმრო და 10 ჰოსტელია. 

## კოპაკაბანის პლაჟი
კოპაკაბანის პლაჟი გადაჭიმულია პოსტუ-დოისიდან პოსტუ-სეისამდე. მის ორივე ბოლოში აღმართულია ისტორიული ციხესიმაგრეები — კოპაკაბანის ციხე, რომელიც 1914 წელს აიგო სამხრეთ ბოლოში და კაშიასის ჰერცოგის ციხე, რომელიც 1779 წელს აიგო ჩრდილოეთით. კურიოზული ფაქტია, მაგრამ არ არსებობს სამაშველო კოშკი. 

კოპაკაბანის პლაჟი ყოველი წელს, ახალი წლის საღამოს მილიონობით ადამიანს მასპინძლობს, რა დროსაც გრანდიოზულ ფოიერვერკს უშვებენ. მრავალ წელს კი აქ იმართება ფიფას პლაჟის ფეხბურთის მსოფლიო თასის ოფიციალური მატჩები.

## რესურსები ინტერნეტში
* კოპაკაბანის ისტორია 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში
კატეგორია:რიო-დე-ჟანეირო
კატეგორია:პლაჟები
ობსიდიანი

**ობსიდიანი** — მაგმური ქანი, რომელიც შედგება ვულკანური მინისგან. ობსიდიანი არის მაგმური ეფუზიური მასალა. წყალში გამაგრების თვისების გამო გამოიყენება პორტლანდცემენტის წარმოებაში, მუქი მინის წარმოებაში და სხვა. ასევე ობსიდიანმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ადამიანის ისტორიაში, მისგან აკეთებდნენ შრომის იარაღებს, საბრძოლო იარაღებს აქსესუარებს და სხვა. ობსიდიანი დიდი რაოდენობით არის საქართველოს, ირანის, თურქეთის და სომხეთის ტერიტორიაზე. საქართველოში ობსიდიანი უძველესი დროიდანაა ცნობილი. მას „ცის ნატეხს“ ეძახდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი - ობსიდიანი 
* ინფორმაცია ობსიდიანის შესახებ 

კატეგორია:ვულკანური ქანები
კატეგორია:ძვირფასი თვლები
პოლ კაგამე

**პოლ კაგამე** (; დ. 23 ოქტომბერი, 1957, გიტარამა, რუანდა) — რუანდელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრეზიდენტი 2000 წლიდან. უგანდის სამხედრო დაზვერვის ყოფილი მაიორი. რუანდის პატრიოტული ფრონტის დამაარსებელი.

გადამწყვეტი როლი ითამაშა რუანდის გენოციდის დასრულებაში. მიეკუთვნება ტუტსის ეთნიკურ ჯგუფს. 1959 წელს საკუთარი ტომის წევრების დევნის გამო მშობლები 2 წლის კაგამესთან ერთად უგანდაში გადაბარგდნენ. 1979 წელს კაგამე შეუერთდა მეამბოხე ეროვნული წინააღმდეგობის არმიას. 1985 წელს შექმნა რუანდის პატრიოტული ფრონტი, რომელშიც გაწევრიანდნენ ტუტსის ეთნიკური ჯგუფის მებრძოლები.

1994 წელს ჰუტუს ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლის, ჟიუვენალ ჰაბიარიმანას, მთავრობის დამხობის შემდეგ, კაგამემ ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება და დაასრულა რუანდის გენოციდი. თავად კი დაიკავა ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტისა და თავდაცვის მინისტრის თანამდებობები. 2000 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, ატარებს პროამერიკულ კურსს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუანდის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია cidob.org-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:რუანდის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქვირითი

მინი|270პქ|ქვირითი 
**ქვირითი** — თევზების, მოლუსკების, კანეკლიანებისა და წყლის ზოგიერთი სხვა ცხოველის, აგრეთვე ამფიბიების კვერცხები, რომლებსაც დედალი ცხოველი ყრის (დებს) წყალში ლორწოვანი გროვების სახით. მას მკვრივი გარსია არ გააჩნია და წყალშივე ვითარდება მამლის მიერ სათესლე სითხის მოსხმის შემდეგ. თევზების უმრავლესობის ქვირითი სფეროსებრია, ზოგიერთისა — ელიფსური. სარეწაო თევზების ქვირითის ზომა ჩვეულებრივ 0,6-7 მმ-ია. 

თევზები განსხვავებული რაოდენობის ქვირითს ყრიან: ძაღლისებრი ზვიგენი — 2-20-ს, კალმახი 500-1000-ს, ზუთხი 400 ათ-მდე, ხოლო მთვარათევზი 300 მლნ-მდე.

ზუთხისებრი თევზების (სვია, ზუთხი, ტარაღანა, ფორეჯი) ქვირითისგან ამზადებენ შავ მარცვალა, პასტერიზებულ, დაწურულ და სხვა სახის ხიზილალას, ხოლო ორაგულისებრთა (კეტა, ღურკანა, ნერკა, ორაგული და სხვა) ქვირითისგან წითელი ხიზილალა მზადდება. გამრავლების პერიოდში ზოგიერთი თევზის ქვირითი შხამიანია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ქვირითის ინკუბაცია 
* ხიზილალა

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რეპროდუქცია
კატეგორია:იქთიოლოგია
მანუელ პინტუ და კოშტა

**მანუელ პინტუ და კოშტა** (; დ. 5 აგვისტო, 1937, აგუა-გრანდე, სან-ტომე და პრინსიპი) — სან-ტომე და პრინსიპის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. სან-ტომე და პრინსიპის განმათავისუფლებელი მოძრაობა/სოციალ-დემოკრატიული პარტიის დამაარსებელი. ქვეყნის პრეზიდენტი 1975-1991 წწ. და 2011-2016 წლებში.

უმაღლესი ეკონომიკური განათლება მიიღო გდრ-ში, თავისუფლად ფლობს გერმანულ ენას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი C

## ჯგუფი C 
## შედეგები 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## სქოლიო 
კვალიფიკაცია
ნიგლის ფოთოლი

„**ნიგლის ფოთოლი**“ () — ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის მოთხრობა, რომელიც დაიწერა 1938 წელს. და პირველად გამოქვეყნდა გამოცემაში „დუბლინური მიმოხილვა“. იგი შეტანილია მწერლის ნაწარმოებების კრებულში, რომელთა შორის არის როგორც „ხე და ფოთოლი“, ასევე „ბნელი სამეფოს ზღაპრები“, „ტოლკინის მკითხველი“, „ლექსები და მოთხრობები“ და „ტოლკინის კრებული“.

„ნიგლის ფოთოლს“ თვლიან ტოლკინის პირადი შემოქმედებითი გამოცდილების ერთგვარ ალეგორიად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიგლის ფოთოლი - სიმბოლური მოთხრობა პატარა მხატვარზე
* ესე ნაწარმოების შესახებ 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები
იპანემა

მინი|250პქ|იპანემის პლაჟი
მინი|250პქ|მზის ჩასვლა იპამენასთან
[მინი|250პქ|იპანემის ხედი [კორკოვადოდან]] 
**იპანემა** () — ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროს ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს სამხრეთ ზონაში, ლებლონსა და არპოადორს შორის. იპანემის პლაჟი საყოველთაოდ გახდა ცნობილი სიმღერით „The Girl from Ipanema“, რომელიც ანტონიო კარლოს ჟობიმმა და ვინისიუშ დე მორაიშმა დაწერეს. 

სახელი „იპანემა“ ტუპის ენიდან მოდის და „სუნიან ტბას“ ნიშნავს. 

იმ მიწების უმრავლესობა, რომელიც დღე იპანემის შემადგენლობაშ შედის, ერთ დროს იპანემის ბარონს — ჟოზე ანტონიო მორეირა ფილიოს ეკუთვნოდა.  სიტყვა „იპანემა“ თავდაპირველად პლაჟს არ აღნიშნავდა და ის ბარონის მშობლიურ კუთხეს ერქვა სან-პაულუს შტატში. 

იპანემამ სახელი გაითქვა ბოსა-ნოვას სტილის სიმღერით, „The Girl from Ipanema“, რომლითაც მისმა მკვიდრებმა ანტონიო კარლოს ჟობიმმა და ვინისიუშ დე მორაიშმა თავიანთ რაიონს ხოტბა შეასხეს. სიმღერა 1962 წელს დაიწერა, მუსიკა ჟობიმმა შექმნა, პორტუგალიური ტექსტი — დე მორაიშმა, ინგლისური ტექსტი კი მოგვიანებით ნორმან გიმბელმა დაწერა. მისი პოპულარობა კვლავ აღორძინდა, როდესაც 2008 წელს დაიანა კროლმა სიმღერა „Boy from Ipanema“ დაწერა. 

იპანემა კოპაკაბანის პლაჟის გაგრძელებას წარმოადგენს, მაგრამ მისგან განსხვავებულია. მოძრაობისათვის შედარებით ხელსაყრელია, რადგან ქუჩები ზოლებადაა გაყვანილი, ბადისებურად. კერძო ინფრასტრუქტურას მიეკუთვნება მსოფლიო კლასის რესტორნები, მაღაზიები და კაფეები. იპანემა რიოს ერთ-ერთი უძვირესი რაიონია. ყოველ კვირა დღეს, პლაჟის სიახლოვეს მდებარე ქუჩაზე მანქანებით მოძრაობა იკრძალება და ოკეანის პირას ადგილობრივები, ისევე როგორც ტურისტები ველოსიპედებით, სკეიტბორდებით და ფეხით გადაადგილდებიან. 

დაარსების დღიდან, იპანემამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რიოს კულტურაში. გააჩნია უნივერსიტეტები, გალერეები, თეატრები და კაფეები. კარნავალის დროს, იაპნემა რიო-დე-ჟანეიროსგან გამოცალკევებულ, საკუთარ ქუჩის მსვლელობას აწყობს. მას ბანდა დე იპანემას უწოდებენ და ქუჩებში დაახლოებით 50 000 ადამიანი ესწრება. 

## პლაჟი
პლაჟი ცნობილია თავისი სიკოხტავითა და სოციალური ხარისხით. მის დასავლეთ დაბოლოებაზე აღმართულია ორი მთა. სამაშველო კოშკურებით პლაჟი ნაწილებადაა დაყოფილი. გასწვრივ ყველგან იყიდება ლუდი და ტრადიციული სასმელი კაშასა. პლაჟზე ყოველთვისაა ხალხი, რომელიც ფეხბურთს ან ფრენბურთს თამაშობს. 

ზამთარში, აზვირთებული ტალღები ხშირად 9 ფუტს აღწევს. დღის განმავლობაში, წვიმის შემთხვევაში წყლის ფერი ღია ცისფერიდან მუქ მწვანეში გადადის. 

მრავალფერი მონაკვეთის დასავლეთ ნაწილში, ლებლონის მხარეს, მდებარეობს ასევე პოპულარული ქვიშიანი ყელი, სადაც ხშირად მოკლე, მოტკეცილ შარვლებში გამოწყობილი კოხტა ქალ-ვაჟები იკრიბებიან. 

Travel Channel-მა იპანემის პლაჟი მსოფლიოს ყველაზე „სექსუალურ“ პლაჟად დაასახელა.

## რესურსები ინტერნეტში
* იპანემის პლაჟი
* Informações práticas sobre Ipanema
* quadrado mais caro da América Latina
* Google Maps
* do bairro no OpenStreetMap
* იპანემის პორტალი 

## სქოლიო
კატეგორია:რიო-დე-ჟანეირო
კატეგორია:პლაჟები
მარაკანა

**მარაკანის სტადიონი** (), ოფიციალურად **ჟურნალისტ მარიო ფილიოს სტადიონი** (*Estádio Jornalista Mário Filho*) — ღია ცის სტადიონი ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ეკუთვნის რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მთავრობას. მდებარეობს მარაკანის რაიონში; სახელი ეწოდა მდინარე მარაკანისგან, რომელიც დღეს არხშია მოქცეული. გაიხსნა 1950 წელს, ფიფას მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის სამასპინძლოდ, სადაც ფინალურ თამაშში ურუგვაიმ ბრაზილია  2-1 დაამარცხა. ამის შემდეგ, სტადიონი ძირითადად საფეხბურთო მატჩებისათვის გამოიყენება რიო-დე-ჟანეიროს უმთავრეს კლუბებს შორის შეხვედრებისას; მათ შორის არიან „ბოტაფოგო“, „ფლამენგო“, „ფლუმინენსე“ და „ვასკო და გამა“. სტადიონი ასევე მასპინძლობს კონცერტებსა და სხვა სპორტულ ღონისძიებებს. მიუხედავად იმისა, რომ 1950 წლის ფეხბურთის ჩემპიონატის ფინალს მარაკანაზე 199 854 მაყურებელი დაესწრო (ამ დროისათვის მსოფლიოს უდიდესი სტადიონი იყო), ამჟამად ის 82 238 მაყურებელს იტევს. მარაკანაზე ჩატარდა 2007 წლის პანამერიკული თამაშების მთავარი ღონისძიებები, საფეხბურთო ფინალი და გახსნისა და დახურვის ცერემონიალები.

დროთა განმავლობაში, სტადიონმა მრავალმხრივი ხასიათი შეიძინა და გარდა ფეხბურთისა, მასპინძლობს სხვადასხვა შოუებსა და სპორტულ თამაშებს, მაგალითად ფრენბურთს. მოდერნიზაციის სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, ამჟამად ის 82 238 მაყურებელს იტევს და წარმოადგენს ბრაზილიისა და ზოგადად სამხრეთ ამერიკის უდიდეს სტადიონს.

ამჟამად, მარაკანა სარემონტო სამუშაოების გამო დახურულია და დასრულების შემდეგ, მისი ტევადობა 85 000 ადამიანს მიაღწევს, როდესაც იგი უმასპინძლებს 2013 წლის ფიფას კონფედერაციის თასს, 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატს, 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებსა და 2016 წლის ზაფხულის პარალიმპიურ (ინვალიდთა) თამაშებს. სტადიონი 2013 წელს გაიხსნა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი  
*Photo Gallery of Museum and Game @ The Rio de Janeiro Photo Guide 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო სტადიონები
კატეგორია:ოლიმპიური სტადიონები
კატეგორია:რიო-დე-ჟანეირო
ჯეიმზ მიჩელი

**ჯეიმზ მიჩელი** (; დ. 16 აგვისტო, 1944, მაე, სეიშელი)  — სეიშელის პრეზიდენტი 2004-2016  წლებში. 1996-2004 წლებში იკავებდა ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას.

თავდაპირველად მუშაობდა მასწავლებლად, შემდეგ გადავიდა ტურისტულ ინდუსტრიაში. ქვეყნის დამოუკიდებლობის შემდეგ გაწევრიანდა პრემიერ-მინისტრ ფრანს-ალბერ რენეს მიერ დაარსებულ პარტიაში სახალხო პროგრესული ფრონტი. 1977 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ ხელმძღვანელობდა ქვეყნის ეკონომიკას. 1996 წლიდან ვიცე-პრეზიდენტია. 2004 წელს ფრანს-ალბერ რენეს გადადგომის შემდეგ გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი. 2004 წელს არჩევნების გზით გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სეიშელის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია ოფიციალურ საიტზე
## სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:სეიშელის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარიო გომესი

**მარიო გომესი** (; დ. 10 ივლისი, 1985) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი და გერმანიის ეროვნული ნაკრების წევრი. 2007 წელს დაასახელეს გერმანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 2011 წელს გახდა ბუნდესლიგის ბომბარდირი. მისი შეძენისთვის „ბაიერნმა" შტუტგარტს დაახ. 35 მილიონი ევრო გადაუხადა, რაც ბუნდესლიგისთვის იმ დროისთვის რეკორდული მაჩვენებელი იყო. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს 2010 წლისა და ევროპის 2008, 2012 და 2016 წლების ჩემპიონატებზე.

## ტიტულები
### საკლუბო 
**შტუტგარტი**

* ბუნდესლიგა (1): 2006-07

**ბაიერნი**

* ბუნდესლიგა (2): 2009-10, 2012-13
* გერმანიის თასი (2): 2009-10, 2012-13
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა (1): 2012-13; *ფინალისტი*: 2009-10, 2011-12

**ბეშიქთაში**

* თურქეთის სუპერლიგა (1): 2015-16

### სანაკრებო 
* ევროპის ჩემპიონატის *ფინალისტი*: 2008; *მესამე ადგილი*: 2012
* მსოფლიო ჩემპიონატის *მესამე ადგილი*: 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
*  

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბეშიქთაშის ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფარგა

**ფარგა** () — თევზების გვარი ქორჭილასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 120 სმ-მდეა, მასა — 12 კგ. გვარში 5 სახეობაა. გავრცელებულია ევროპისა და ამერიკის მდინარეებსა და ტბებში. საქართველოში ბინადრობს 1 სახეობა — ჩვეულებრივი ფარგა (ლათ. Lucioperca lucioperca). კარგი სააკლიმატიზაციო ობიექტია. აკლიმატიზებულია ლადოგის, ისიქ-ქოლის, ბალხაშისა და სხვ. ტბებში. ცხოვრების ნირისა მიხედვით არჩევენ 2 ბიოლოგიურ ჯგუფს: ნახევრად გამსვლელსა და მტკნარი წყლისას. მოზარდები იკვებებიან ზოოპლანქტონით, მოზრდილები — თევზებით. ძვირფასი სარეწაო თევზია. 

საქართველოში მისი რეწვა ხდება პალიასტომის ტბაში. მოიპოვება აგრეთვე მდინარეების თერგის, მტკვრისა და სხვ. წყლებში. იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, დაკონსერვებულს და ქვირითს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქორჭილასებრნი
ვალტელინა

მინი|270პქ|ვალტელინა 
**ვალტელინა** ( ) — ხეობა ლომბარდიის ჩრდილოეთში, ბერნინის ალპების მთისწინეთში. მდებარეობს ბერგამოს ჩრდილოეთით შვეიცარიის საზღვართან. ხეობაში მდინარე ადა მიედინება, რომელიც კომოს ტბას ერთვის. ადმინისტრაციულად შეესაბამება სონდრიოს პროვინციას, სადაც მდებარეობს ქალაქები: კიავენა, ბორმიო, სონდრიო. 

შუა საუკუნეებში ვალტელინა განიხილებოდა როგორც გრაუბიუნდენის სამხრეთი განაპირა ნაწილი. ადრინდელი მოსახლეობა საუბრობდა ლომბარდიულ და რეტორომანული ენებზე. 1512-1797 წლებში ფაქტობრივად მოქცეული იყო შვეიცარიის კონფედერაციის ფარგლებში. ხეობის გავლით გადიოდა გზა, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებდა ჩრდილოეთ იტალიას ტიროლთან და გერმანიასთან. ოცდაათწლიანი ომის პერიოდის ფარგლებში ზოგიერთი ისტორიკოსი გამოყოფს განსაკუთრებულ კონფლიქტს ვალტელინისთვის.

ვალტელინა არის მსოფლიოში პირველი ადგილი, სადაც ელექტრიფიცირებული რკინიგზის ხაზის მაგისტრალი გაიყვანეს. ელექტრიფიცირება 1902 წლისათვის იყო განხორციელებული. ეკონომიკის მთავარი ფაქტორია ტურიზმი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ალპების ხეობები
კატეგორია:იტალიის ხეობები
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია

**კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია** — კლიმატის კლასიფიკაციის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სისტემა. პირველად იგი 1884 წელს რუსმა გერმანელმა კლიმატოლოგმა ვლადიმერ კიოპენმა გამოაქვეყნა. შემდეგში, მან თვითონვე შეიტანა მასში რამდენიმე ცვლილება, რომელთაგან აღსანიშნავია 1918 წლისა და 1936 წლის ცვლილებები. მოგვიანებით, გერმანელმა კლიმატოლოგმა რუდოლფ გეიგერმა კიოპენთან თანამშრომლობით კლასიფიკაციის სისტემა გარკვეულწილად შეცვალა, რის გამოც ზოგჯერ მას **კიოპენ-გეიგერის კლიმატის კლასიფიკაციის სისტემას** უწოდებენ. სისტემა ემყარება კონცეფციას, რომ ადგილობრივი მცენარეულობა კლიმატის სახლის საუკეთესო გამომხატველია. შესაბამისად, კლიმატური ზონების საზღვრები განისაზღვრა მცენარეთა გავრცელების მიხედვით. იგი აერთიანებს საშუალო წლიურ და საშუალო თვიურ ტემპერატურებს და ნალექთა სეზონურობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* World Map of the Köppen&ndash;Geiger climate classification for the period 1951&ndash;2000
* Global climate maps, using  Köppen classification (FAO, 1999)  
* Weatherbase 
* IPCC Data Distribution Center 

## სქოლიო
კატეგორია:კლიმატოლოგია
ლოუნის რაიონი

ში]]
ში, ჩეხეთში.]]
**ლოუნის რაიონი** () — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ლოუნი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1,117.65 კმ²-ს. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 88,247 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 78.96 ადამიანს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩეხეთის რაიონები

## გალერეა 

File:Zatec CZ namesti Svobody PICT2967.jpg
File:Zatec CZ Knezska brana PICT2989.jpg
File:Rana CZ paragliding.jpg
File:Rana LN CZ from Rana 0085.jpg

კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ტეპლიცეს რაიონი

ში]]
ში, ჩეხეთში.]]

**ტეპლიცე** (ჩეხ. *Okres Teplice*) — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ტეპლიცე. რაიონის ფართობი შეადგენს 469.27 კმ²-ს. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 134,163 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 285.9 ადამიანს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩეხეთის რაიონები

## გალერეა 

File:Boren from NW.JPG
File:Bilina from Boren Czech Republic.JPG
File:Bilina CZ main square from N 002.jpg
File:Front side of Duchcov castle in Czech Republic.jpg
File:Moldava 1.jpg

კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ასფალტი

[მინი|ბუნებრივი ასფალტი [მკვდარი ზღვა|მკვდარი ზღვიდან]] 
მინი|ასფალტდამგები
**ასფალტი** () — რუხი ფერის ფისისებური მასა, რომლითაც გზების, ქუჩების, მოედნების ზედაპირს ფარავენ. განასხვავებენ ბუნებრივსა და ხელოვნურ ასფალტს. ბუნებრივი ასფალტი ნავთობისაგან წარმოიქმნება. მსუბუქი ფრაქციების აორთქლებისა და ჰიპერგენეზისის ზეგავლენით მძიმე ფრაქციების დაჟანგვის შედეგად ნავთობი ჯერ სქელ, ძალიან ბლანტ მალთად იქცევა, მერე კი — მყარ, ადვილდნობად ასფალტად. შემდგომი ცვლილებებისას წამროიქმნება ასფალტიტი. ზოგჯერ ასფალტის დიდი „ნავთობის ტბები“ ზედაპირზე ქმნის მეტნაკლებად სქელ ქერქს (მაგ., ასფალტის ტბა კუნძულ ტრინიდადზე). ასფალტი დიდი რაოდენობითაა იმ ნავთობიან ქანებში, რომლებიც განლაგებულია დედამიწის ზედაპირის ახლოს ან ზედაპირზე გამოდის. ასფალტი ქვის, დოლომიტისა და სხვა ქანებში ავსებს ბზარებსა და ღრუებს. საქართველოში ცნობილია ნატანების, ელდარისა და შირაქის ასფალტის საბადოები, გაგრის ასფალტოვანი ქანები და სხვ. საზღვარგარეთ მნიშვნელოვანი საბადოებია: ვენესუელაში, საფრანგეთში, იორდანიაში, კანადაში, ისრაელში. 

ხელოვნური ასფალტი ბიტუმისა და დაქუცმაცებული მინერალური შემვსების (უმთავრესად კირქვის) ნარევია. ბუნებრივი ასფალტისგან განსხვავებით, ხელოვნური ასფალტი შეიცავს პარაფინისა და ნავთობის ზეთებს. ქვიშასთან, ხრეშთან, ღორღთან შერეულ ხელოვნურ ასფალტს ფართოდ იყენებენ იატაკისა და ტროტუარის დასაგებად, გზის საფრად და სხვა. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:კაუსტობიოლითები
კატეგორია:ასფალტი
კატეგორია:ნავთობპროდუქტები
უსტი-ნად-ლაბემის რაიონი

ში, ჩეხეთში.]]

**უსტი-ნად-ლაბემი** (ჩეხ. *Okres Ústí nad Labem*) — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი უსტი-ნად-ლაბემი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩეხეთის რაიონები

კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
მაკი სალი

**მაკი სალი** (; დ. 11 დეკემბერი, 1961, ფატიკი, სენეგალი) — სენეგალის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 2012  წლიდან. აბდულაი ვადის პრეზიდენტობის პერიოდში ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა (2004-2007). 2007-2008 წლებში ეროვნული ასამბლეის ხელმძღვანელია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* მაკი სალის ოფიციალური საიტი 

 
 
კატეგორია:სენეგალის პრეზიდენტები
კატეგორია:სენეგალის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარიო მანჯუკიჩი

**მარიო მანჯუკიჩი** ( დ. 21 მაისი, 1986) — ხორვატი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. 

## კარიერა 
2007–2018 წლებში იყო ხორვატიის ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელი. 2009 წელს გახდა ხორვატიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი და ხორვატიის ჩემპიონატის ბომბარდირი. მონაწილეობა მიიღო ევროპის 2012 და 2016 ჩემპიონატზე და 2014 და 2018 წლის მსოფლიო თასებზე. არის უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (2013) და მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2018).

## მიღწევები 
### საკლუბო
; დინამო ზაგრები
* **ბუნდესლიგა** (2): 2012–13, 2013–14
* **გერმანიის თასი** (2): 2012–13, 2013–14
* **გერმანიის სუპერთასი** (1): 2012
* **უეფას ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2012–13
* **უეფას სუპერთასი** (1): 2013
* **ფიფას მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი** (1): 2013

; ატლეტიკო მადრიდი
* **ესპანეთის სუპერთასი** (1)**:** 2014

; იუვენტუსი
* **სერია A** (4): 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19
* **იტალიის თასი** (3): 2015-16, 2016-17, 2017-18
* **იტალიის სუპერთასი** (1): 2015
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** მეორე ადგილი: 2016-17

; ალ-დუჰაილი
;* **კატარის ლიგა** (1): 2019-20

; ხორვატია
;* მსოფლიო ჩემპიონატი **მეორე ადგილი:** 2018
### ინდივიდუალური
* **ხორვატიის პირველი ლიგის ბომბარდირი:** 2008–09
* **ხორვატიის პირველი ლიგის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი:** 2008–09
* **ევროპის ჩემპიონატის ბომბარდირი:** 2012 (მარიო ბალოტელისთან ერთად)
* **ხორვატიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი:** 2012, 2013
* **ხორვატიის წლის საუკეთესო სპორტსმენი:** 2013

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*Mario Mandžukić  transfermarkt.de-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:ხორვატი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფლუვიოგლაციალური ნალექები

მინი|კამური ტერასები 
მინი|ოზები 
**ფლუვიოგლაციალური ნალექები**, **მდინარეულ-მყინვარული ნალექები** () — შრეებრივი ნალექები, შექმნილი მყინვარის დნობით გაჩენილი წყლების მიერ. დამახასიათებელია ფენობრივი, შედარებით უხეში შედგენილობა. ძირითადად აგებულია ღორღ- და რიყნარნარევი ქვიშებით. ფლუვიოგლაციალური ნალექები მყინვარების დნობით წარმოქმნილი ნაკადების მიერ დალექილი შრეებრივი ნაფენებია — კაჭარშერეული ქვიშა, კენჭნარი, რიყნარი, აგრეთვე ქვიშები. 

განარჩევენ მყინვარისპირა (პერიგლაციალურ) და შიგამყინვარულ (ინტრაგლაციალურ) ნაფენებს. პირველი მათგანი ილექება მყინვარის შუბლის წინ, მისი კიდეებიდან გამომდინარე ნაკადებიდან და წარმოქმნის ზანდრებს, ფლუვიოგლაციალურ ტერასებს; მეორე ილექება მყინვარში ან ყინულქვეშ ნაკადების კალაპოტში და აჩენს რელიეფის თავისებურ ფორმებს: ოზებს, კამებს და სხვა.

ფლუვიოგლაციალურ ნალექებს ახასიათებს ირიბი შრეებრიობა, მასალა სუსტადაა დახარისხებული და ნაკლებადაა დამრგვალებული. გავრცელებულია ძველი კონტინენტური გამყინვარების არეებსა და მთებში. მთის პირობებში ძნელი გამოსაყოფია ალუვიონისაგან.

ხმელეთის ზედაპირზე (უშუალოდ მყინვარის მოსაზღვრე ზოლში) ან მყინვარის შიგნით მდნარი ყინულის წყლების ზემოქმედებით მიმდინარე პროცესებს ფლუვიოგლაციალური პროცესები ეწოდება. 

## სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია
თომას რობერტ მალთუსი

**თომას რობერტ მალთუსი** (; დ. 13 ან 14 თებერვალი, 1766 — გ. 23 ან 29 დეკემბერი, 1834) — ინგლისელი მეცნიერი, დემოგრაფი და ეკონომისტი.

მალთუსი საკუთარი თეორიის საფუძვლად არსებობისთვის ბრძოლის პრინციპს იღებდა, ამით სრულად იმეორებდა ჰობზის პრინციპს: „ომი ყველასი ყველას წინააღმდეგ“… მალთუსი იკვლევდა სიღატაკის გამომწვევ მიზეზებს და გვთავაზობდა მოსახლებისა და არსებობის საშუალებათა ზრდის თანაფარდობის კანონს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* თომას რობერტ მალთუსის სოციოლოგიური შეხედულებანი
* თომას რობერტ მალთუსი პროექტ Gutenberg-ზე
* Librivox Audiobook: *An Essay on the Principle of Population*

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანელი დემოგრაფები
კატეგორია:ანგლიკანი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1766
კატეგორია:გარდაცვლილი 1834
კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:კლასიკური ეკონომისტები
კატეგორია:ინგლისელი ეკონომისტები
კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები
კატეგორია:ინგლისელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი მეცნიერები
კატეგორია:ინგლისელი თეოლოგები
კატეგორია:მამაკაცი ესეისტები
დედამიწის ჯგუფის პლანეტები

მინი|upright=1.5|მარჯვნივ|დედამიწის ჯგუფის პლანეტები: მერკური, ვენერა, დედამიწა, მარსი
**დედამიწის ჯგუფის პლანეტებად** იწოდებიან მზის სისტემის ის პლანეტები, რომლებიც შიდა მზის სისტემაში, ანუ მზიდან ასტეროიდთა სარტყლამდე არიან განლაგებული. ეს პლანეტებია: მერკური, ვენერა, დედამიწა და მარსი.

ამ ჯგუფის პლანეტებს ახასიათებთ მაღალი სიმკვრივე, გარე მზის სისტემის პლანეტებთან, ე.წ. გაზის გიგანტეებთან, ან იუპიტერის ჯგუფის პლანეტებთან შედარებით. ამ განსხვავების მიზეზი ისაა, რომ დედამიწის ჯგუფის პლანეტები ძირითადად მძიმე მატერიებისგან - სილიკატები, მეტალები შედგებიან, მაშინ როდესაც გაზის გიგანტები მსუბუქი გაზებისგან - წყალბადისა და ჰელიუმისგან არიან შედგენილი.

დედამიწის ჯგუფის ყველა პლანეტას აქვს შემდეგი ტიპის აგებულება:

* ცენტრში განლაგებულია რკინის ბირთვი ნიკელის მინარევით.
* მეტალის ბირთვს აკრავს მანტია, რომელიც სილიკატებისგან შედგება.
* ქერქი, რომელიც მანტიის მსგავსად სილიკატებისგან შედგება და რომელიც თავად მანტიის ნაწილობრივი გალღობის შედეგად არის წარმოქმნილი. მერკური ერთადერთია დედამიწის ჯგუფის პლანეტებს შორის, რომელსაც ქერქი არ გააჩნია, ასტრონომიაში გავრცელებულია აზრის თანახმად პლანეტამ ქერქი დიდი ზომის ციურ სხეულთან დაჯახების ან/და დიდი რაოდენობით მეტეორების მიერ პლანეტის ზედაპირის ბომბარდირების შედეგად დაკარგა.

კატეგორია:დედამიწის ჯგუფის პლანეტები
კატეგორია:პლანეტები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი D

#### ჯგუფი D
## შედეგები 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## სქოლიო 
კვალიფიკაცია
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი E

#### ჯგუფი E
## შედეგები 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## სქოლიო 
კვალიფიკაცია