open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლაშა მინდელი

**ლაშა მინდელი** (დ. 9 ოქტომბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ლაშა
კოტე მგალობლიშვილი

**კონსტანტინე (კოტე) მგალობლიშვილი** (დ. 7 ივნისი, 1940, თბილისი — გ. 18 სექტემბერი, 2021) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი. საქართველოს სამი მოწვევის პარლამენტის (1995, 2001, 2004) წევრი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1940 წლის 7 ივნისს. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1958 წელს – გეოლოგიური სამმართველოს ბარიტის საძიებო პარტიის მუშა. 1958-1960 წლებში – საქალაქო ტრანსპორტის საამშენებლო ტრანსპორტის სამმართველოს მუშა. 1963-1965 წლებში – სარეკლამო კომპანია „ზაკკოპრეკლამას“ კონსტრუქტორი. 1965-1972 წლებში – თბილისის საკონდიტრო კომბინატი „მზიურის“ განყოფილების უფროსი. 1972-1973 წლებში – მხატვრულ ნაკეთობათა კომბინატის მთავარი ინჟინერი. 1973-1985 წლებში იყო საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის ფოტო-პოლიგრაფსტუდიის დირექტორი. 1985 წელს ქაღალდისა და საკანცელარიო ნაკეთობათა ფაბრიკის მთავარი ინჟინერი. 1985-1995 წლებში იყო საქართველოს გამომცემლობათა, პოლიგრაფიისა და წიგნის ვაჭრობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის შპს „პოლიექსპრესის“ დირექტორი.

1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2001-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.

გარდაიცვალა 2021 წლის 18 სექტემბერს. გარდაცვალების მიზეზად COVID-19-ის გადატანის შემდეგ დარჩენილი გართულებები დასახელდა.

## ფილმოგრაფია
* 1956: ჩვენი ეზო (გოჩა)
* 1961: უდიპლომო სასიძო (ბიჭიკო)

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კონსტანტინე
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მარიამ მირიანაშვილი

**მარიამ მირიანაშვილი** (დ. 26 ნოემბერი, 1953, ოიმიაკონი,  იაკუტია, რუსეთი) — ქართველი  ექიმი, პოლიტიკოსი.

1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*მარიამ მირიანაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 
 

კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ჯემალ მეგრელიძე

**ჯემალ მეგრელიძე** (დ. 	21 იანვარი, 1965, ქობულეთი)  — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი.

1990 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი (ქ. სოხუმი) წარჩინებით.  1994 წელს — სუბტროპიკულ კულტურათა და ჩაის მრეწველობის სსგ ასპირანტურა. 1989 წელს — საქართველოს კომპარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმიზმის უნივერსიტეტის აფხაზეთის ფილიალი წარჩინებით, სპეციალობით იდეოლოგია. 1998 წელს თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი ეკონომიკის ბაკალავრის სამეცნიერო ხარისხით, სპეციალობით - „ფინანსები და საბანკო საქმე“. 
1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯემალ მეგრელიძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 
 

კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
Nintendo DSi

**Nintendo DSi** () — მეშვიდე თაობის ორეკრანიანი პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2009 წლის 1 ნოემბერს იაპონიაში, მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდვები დაიწყო 2000 წლის აპრილში.

DSi არის Nintendo DS-ს რიგით მესამე ვარიანტი, რომელიც კონკურენციას უწევდა Sony-ს PlayStation Portable-ს (PSP). 2009 წლის 21 ნოემბერს მოცულობით გაზრდილი მეოთხე ვარიანტი სახელწოდებით **Nintendo DSi XL**.

Nintendo-მ DSi-ზე მუშაობა დაიწყო 2006 წლის მიწურულს, ხოლო დაანონსდა 2008 წლის ოქტომბერში Nintendo-ს კონფერენციაზე ტოკიოში. ბაზარზე გაზრდილმა მოთხოვნამ დაარწმუნა Nintendo შეექმნა თხელ კორპუსიანი კონსოლი დიდი ზომის ეკრანით. შედეგად, კომპანიამ, მეტი წარმადობისთვის მოწყობილობიდან ამოიღო Game Boy Advance-ის კარტრიჯის სლოტი.

კონსოლს ჩაშენებული აქვს ორი ციფრული კამერა, გააჩნია შიდა და გარე საცავის მხარდაჭერა. თამაშების და პროგრამული უზრუნველყოფის შეძენა შესაძლებელი იყო ონლაინ-მაღაზია Nintendo DSi Shop-ის მეშვეობით. 

კონსოლს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან. თუმცა IGN-მა და „bit-tech“-მა გააკრიტიკეს იგი ექსკლუზიური პროგრამული უზრუნველყოფის ნაკლებობისა და Game Boy Advance-ის სლოტის გაუქმების გამო. ზოგიერთებმა გააკრიტიკეს კონსოლის კამერა. მსოფლიოს მასშტაბით DSi-სა და DSi XL-ის საერთო გაიყდვებმა 41 მილიონი ასლი შეადგინა. 2011 წლიდან Nintendo-მ დაიწყო პორტატიული კონსოლების ახალი ხაზის, Nintendo 3DS-ის გამოცემა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Nintendo DSi — Nintendo.co.uk
*Nintendo DSi — Hackaday
*Nintendo DSi-ს მიმოხილვა — Techradar
*Nintendo DSi XL  — Designeboom

## სქოლიო

კატეგორია:2008 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:2008 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები
კატეგორია:IQue-ის კონსოლები
თამარ პაპავა

**თამარ სიმონის ასული პაპავა** (ქალიშვილობის გვარი — გოგოლაშვილი, ფსევდონიმები — ისახარი, ქოჩრიანი ტოროლა) (დ. 24 მარტი, 1888, ქუთაისი, — გ. 21 მარტი, 1976, ბუენოს-აირესი, დაკრძალული პარიზის მახლობლად, ლევილის სასაფლაოზე) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი.

დაიბადა მსახიონ სიმონ გოგოლაშვილის ოჯახში. ძალზე ახალგაზრდა გამოვიდა ლიტერატურულ ასპარეზზე წერდა მოთხრობებს „ქოჩრიანი ტოროლას“ ფსევდონიმით, ამავე დროს თანამშრომლობდა ჟურნალ „თეატრი და ცხოვრებაში“, თარგმნა და ცალკე წიგნად გამოსცა ვოლდემარ ბონზელსის ცნობილი ნაშრომი „ფუტკარი და მაია“. 1923 წელს შვილებთან ერთად შეურთდა გერმანიაში ემიგრაციაში წასულ მეუღლეს — მწერალ და ჟურნალისტ აკაკი პაპავას. უცხოეთშიც განაგრძობდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას, მისი ისტორიული ნარკვევები „ისახარის“ ფსევდონიმით იბეჭდებოდა პარიზში, ჟურნალ „კავკასიონში“. 1937 წელს გამოვიდა თამარ პაპვას წიგნი საქართველოს ქალი ისტორიული მოღვაწეების შესახებ — „დიდი სახეები პატარა ჩარჩოში“ ექვთიმე თაყაიშვილის წინასიტყვაობით (ხელმეორედ გამოიცა 1953 წელს). II მსოფლიო ომის შემდეგ, 1949 წელს პაპავები არგენტინაში გადასახლდნენ. მათი ერთობლივი ნაშრომი „მარიამ უკანასკნელი დედოფალი საქართველოსი“ ბუენოს-აირესში 1956 წელს გამოვიდა. 1950-იან წლებში თამარ და აკაკი პაპავების წერილები იბეჭდებოდა ნიუ-იორკში გამომავალ ქართულ გაზეთ „ქართულ აზრში“. 1970 წელს თამარ პაპავამ გამოსცა ბოლო წიგნი „გაბნეული საფლავები“. პაპავებმა გარკვეული წილი შეიტანეს უცხოეთში მოხვედრილ ძველი ქართული კულტურის შეძენისა და დაცვის საქმეში. მათ მიერ შენახული სიონის ტაძარის ტრაპეზის ძველი ნაქარგი გადასაფარებლი რეზო თაბუკაშვილის ხელით გადმოსცეს საქართველოს ხელოვნების მუზეუმს. თამარ პაპავა 87 წლის ასაკში გარდაიცვალა ბუენოს-აირესში. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.    

## ბიბლიოგრაფია
* გაბნეული საფლავები : დოკუმ. მასალა ქართვ. ემიგრანტ მწერლებზე (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1990. - 126გვ.
* მარიამ უკანასკნელი დედოფალი საქართველოსი (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1989. - 273გვ.
* დიდი სახეები პატარა ჩარჩოებში, ორ წიგნად - 1937-1953.

## ლიტერატურა
* პაპავა-გოგოლაშვილი თამარ // ქართველები უცხოეთში : წ.1 / რუსუდან დაუშვილი, გრიგოლ კალანდაძე, რუსუდან კობახიძე, გოჩა ჯაფარიძე, თემურ ტარტარაშვილი. - თბ., 2012. - გვ.160-161;
* საითიძე, გოჩა. ახალი მასალები აკაკი და თამარ პაპავების ცხოვრება-მოღვაწეობის ისტორიიდან : (XX საუკუნის 10-50-იანი წლები) / გოჩა საითიძე, გელა საითიძე // ისტორიულ-პუბლიცისტური ნარკვევები / გიორგი (გელა) საითიძე. - თბილისი, 2013. - გვ.384-400.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ევგენი აფხაზავა

[მინი|კორნეტი აფხაზავა (გაზ. „[თეატრი და ცხოვრება“ №23. 1915).]]
**ევგენი სოლომონის ძე აფხაზავა** (დ. წ. უცნობია, სოფ. არჩეული, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 10 იანვარი, 1918, შამქორი, ახლანდ. აზერბაიჯანის რესპუბლიკა) — ქართველი ოფიცერი, I მსოფლიო ომის (1914-1918) მონაწილე.

დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი (1915). I მსოფლიო ომში იბრძოდა ავსტრია-უნგრეთის ფრონტზე ულანთა მე-12 პოლკის რიგებში, ჰქონდა კორნეტის ჩინი. ბრძოლებში რამდენჯერმე დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო გიორგის ჯვრით. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა შტაბს-როტმისტრის წოდებით და შეუერთდა სახალხო გვარდიას. მეთაურობდა ჯავშნოსან მატარებელს, რომელიც კახეთში მდგომ ერთ-ერთ რუსულ სამხედრო ნაწილს მეთვალყურეობდა. 1918 წლის იანვარში სათავეში ჩაუდგა მატარებელზე განთავსებულ პარტიზანულ რაზმს (აფხაზავა, მისი თანაშემწეები: მაყაშვილი, მაკარაშვილი და 60 მებრძოლი), რომელსაც ამიერკავკასიის კომისარიატმა ფრონტიდან თბილისისკენ მომავალი და ბოლშევიკების იდეოლოგიური ზეგავლენის ქვეშ მყოფი რუსი ჯარისკაცების ეშელონების განიარაღება დაავალა. აფხაზავამ ყარაიაში მდგარი ეშელონი განაიარაღა და შამქორის სადგურზე გზა გადაუკეტა აღსტაფიდან მომავალ 16 ეშელონს. ჯარისკაცების ნაწილმა იარაღის ჩაბარებაზე უარი განაცხადა და აფხაზავას მატარებელს საარტილერიო ცეცხლი გაუხსნა. აფხაზავა, მაყაშვილი და მაკარაშვილი ბრძოლაში დაიღუპნენ. სისხლისმღვრელი შეტაკების შემდეგ განიარაღების ოპერაცია მუსულმანთა ცხენოსანი ლეგიონის უფროსმა პოლკოვნიკმა მაღალოვმა დაასრულა. აფხაზავას სახელი ეწოდა ერთ-ერთი ქუჩას თბილისში, სამგორის რაიონში (ლილოს დასახლება).

## ლიტერატურა
* ევგენი აფხაზავა - ლეგენდის დაბრუნება / ლამარა გულორდავა // მუზეუმის მაცნე / ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის აჭარის მუზეუმი. - ბათუმი, 2012. - ISSN 1987-6807. - [ტ.] V. - გვ.56-60.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ე
აჭარული ჩლეჩილი

**აჭარული ჩლეჩილი** — ყველის სახეობა, რომელიც მოხდილი რძისაგან დამზადებული ყველის აჭარული ადგილწარმოშობის სახეობას წარმოადგენს., დაპწნილი, დაგრეხილი ყველი, რომელიც სეფერატორში გამოწურული და ოდნავ შემჟავებული რძისაგან მზადდებოდა. იგი სახლეულის წევრთა ყოველდღიურ საკვებს წარმოადგენდა, ასევე, სასაჩუქროდ და სასტუმროდაც იყო განკუთვნილი. შემდგარი ყველი ქვაბიდან ციცხვით ამოყავდათ. ციცხვზე შემოხვეულ ყველს ხელით შეგრეხდნენ, დაწნავდნენ, ბრტყელ ფორმას მისცემდნენ (შდრ. „ლავაშს“) და გვარდაში შეინახავდნენ.

## დამზადების პროცესი
რძეს აყოვნებენ მოსამწიფებლად 70-80°C-ზე. შემდეგ ვამატებთ იმავე რაოდენობის ახლად მოხდილ რძეს. მჟავიანობა ნარევ რძეში არ უნდა აღემატებოდეს 40-45°C. ამის შემდეგ რძეს ვათბობთ 38-40° ტემპერატურამდე. ემატება მცირე რაოდენობით კვეთი და ინტენსიურად ერევა. რძის შეთბობა გრძელდება 65-70° ტემპერატურამდე. როდესაც დელამო მთლიან გადაზელილ მასად იქცევა, იგი ხელით ინტენსიურად უნდა დაიზილოს და დაიწუროს შრატისაგან. საყველე მასა შუა ნაწილში ხელით ჩაიჭყლიტება და განიერდება, რათა მიიღოს მრგვალი ფორმა. შემდეგ იკეცება და იგივე პროცესი 2-3 ჯერ მეორდება. მიღებული წრიული ფორმა თავსა და ბოლოში იწელება და იგრიხება თოკის მსგავსად. თავი და ბოლო კვლავ ერთად მოექცევა და გადაიკეცება შუაზე, მიიღება 4 თოკისებრი ნაწნავი. ეწყობა სპეციალურ ყუთებში (კაბიწში) ერთ ფენად, იტკეპნება, რათა არ დარჩეს ცარიელი ადგილი. მასის შეგრილების შემდეგ დაამარილებენ და უმატებენ სხვა ფენებს. ინახება გრილ ადგილას. 1-2 თვის შემდეგ მზად არის სარეალიზაციოდ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი nplg.gov.ge
* მედიკო შავაძე — მემთეური მაღალმთიანი აჭარიდან mtisambebi.ge
* ყველი „აჭარული ჩლეჩილი“ agronews.ge

## სქოლიო
კატეგორია:აჭარული სამზარეულო
კატეგორია:ქართული ყველი
ვლადიმერ გობეჩია

მინი|ვ. გობეჩია
**ვლადიმერ (ვალოდია) პავლეს ძე გობეჩია** (დ. 1878, ქუთაისი, — გ. 19 ივნისი, 1918, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, პუბლიცისტი, ქართველ სოციალისტ-რევოლუციონერთა ერთ-ერთი ლიდერი. იოსებ და ივანე გობეჩიების ძმა.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. სტუდენტობიდან მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, იყო ოდესის სოციალისტ-რევოლუციონური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. იქვე გამოსცემდა გაზეთ „მეტეორს“. 1909-1911 წლებში ბაქოში ცხოვრობდა. თავის ძმა იოსებთან ერთად იყო ბაქოში გამომავალი ქართულენოვანი სოციალისტ-რევოლუციონური პარტიული ორგანოს „მარცვლის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა რუსეთში ბორის სავინკოვთან ერთად. რუსეთის დროებითი მთავრობის მიერ დანიშნული იყო კავკასიის მე-7 არმიის კომისრის თანაშემწედ, შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტის კომისრად. 1917 წლის ნოემბერში დაინიშნა ამიერკავკასიის კომისარიატის საოლქო სამხედრო-საზღვაო კომისრად, შემდეგ საზღვაო მინისტრად. ამავდროულად იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი და საბჭოსთან არსებული ხელოვნების სექციის თავმჯდომარე. მისი მოადგილე იყო შალვა დადიანი. ვლადიმერ გობეჩიამ ხელი მოაწერა 1918 წლის 26 მაისს დამოუკიდებლობის აქტს . 1918 წლის 18 ივნისს თბილისში, ლორის-მელიქოვის ქუჩაზე გობეჩია გასროლით სასიკვდილოდ დაჭრა ხონელმა თავადმა ნიკოლოზ წულუკიძემ. გობეჩია მომდევნო დღეს საავადმყოფოში გარდაიცვალა. ის დიდუბის პანთეონში დაკრძალეს. სასამართლოზე წულუკიძემ მკვლელობის მოტივად ყოფით ნიადაგზე უთანხმოება დაასახელა. მას სამუდამო კატორღა მიესაჯა.

## ლიტერატურა
* 
* სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტია საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (დისერტაცია) / მ. სართანია. - თბ., 2019.

კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:მოკლული ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი სოციალისტები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:გობეჩიები
ტურიაშვილი

საკუთარი სახელი **ტურიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ტურიაშვილი — მსახიობი
* დავით ტურიაშვილი — კომპოზიტორი, პედაგოგი
* ნიკოლოზ ტურიაშვილი — ექიმი, საზოგადო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
კონსტანტინე ტყავაძე

**კონსტანტინე (კოტე) იესეს ძე ტყავაძე** (დ. 1869 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი.

ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სიღნაღის განყოფილების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. დააარსა ქიზიყ–კახეთის აქციონერული საზოგადოება „ალზიორა“ (ამზადებდნენ სიგარეტის ასღერიან კოლოფს). 1912-1917 წლებში იყო გაზეთ „ხმა კახეთისას“ რედაქტორ-გამომცემელი. აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს აქტუალურ პოლიტიკურ, სამხედრო და საზოგადოებრივ საკითხებზე (მათ შორის, ფსევდონიმებით — „მხედარი“, „ძველი მხედარი“). I მსოფლიო ომის წლებში მობილიზებული იყო რუსეთის არმიაში. 1919 წელს იყო საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტიის საარჩევნო სიაში. დახვრიტეს 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის ბრალდებით.

## ლიტერატურა
* ლიტერატურული მასალები XX საუკუნის 10-20-იანი წლების კახეთის პრესაში (დისერტაცია) / თ. ლათიფაშვილი. - თელავი, 2011.

## რესურსები ინტერნეტში
* კონსტანტინე იესეს ძე ტყავაძე. „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927“. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კიკნაველიძე

საკუთარი სახელი **კიკნაველიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ კიკნაველიძე — მოქანდაკე
* ანდრო კიკნაველიძე — აგროეკონომისტი
* ლალი კიკნაველიძე — კინორეჟისორი, სცენარისტი
* პაატა კიკნაველიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
* შალვა კიკნაველიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* კიკნაველიძეები, ძმები — მრეწველთა და ქველმოქმედთა ოჯახი

კატეგორია:ქართული გვარები
თენგიზ მოცრაძე

**თენგიზ მოცრაძე** (დ. 17 დეკემბერი, 1954, ჭიათურა) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1979 წელს დაამთავრა წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს  პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „სოციალისტური პარტია“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: საინიციატივო ჯგუფი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1979)
კატეგორია:ჭიათურაში დაბადებულები
თენგიზ
გენრიხ მურადიანი

**გენრიხ მურადიანი** (დ. 23 იანვარი, 1950, თბილისი) — ეკონომისტი, თანამდებობის პირი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის, ხოლო 1993 წელს — ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1998 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. უფლებამოსილება შეუწყდა პირადი განცხადების საფუძველზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*გენრიხ მურადიანი  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
შუააზიური კობრა

**შუააზიური კობრა** () — შხამიანი გველი ასპიტისებრთა ოჯახისა. მამალი სიგრძეში 1,6 მ-მდე აღწევს, დედალი ოდნავ მცირეა. გლუვ ქერცლს ზეთისხილისფერი ან ყავისფერი შეფერილობა აქვს. მშვიდ მდგომარეობაში თავი სხეულის დანარჩენი ნაწილისაგან გამოკვეთილი არ არის. ტანი შეუმჩნევლად გადადის თანდათანობით დავიწროებულ კუდში. გაღიზიანების შემთხვევაში შეუძლია წინა ნაწილის ხანგრძლივად წამოწევა და კისრის გაბერვა. ამ დროს სისინებს, ირწევა და თავს მტრის მიმართულებით აბრუნებს. ინდური კობრისაგან განსხვავებით, კისრის გამობერილ ნაწილზე (ე.წ. „ყურებზე) უკანა მხრიდან არ აქვს სათვალის მსგავსი მოხატულობა.
მარცხნივ|მინი
გავრცელებულია შუა აზიის სამხრეთ ოლქებში: სამხრეთ-დასავლეთ ტაჯიკეთში, სამხრეთ უზბეკეთსა და თურქმენეთში; გვხვდება მთისწინეთებში, მდინარეთა ხეობებში, ჩვეულებრივ ბუჩქებს შორის, იშვიათად — დანგრეულ ნაგებობებში. ქვიშიან უდაბნოში კობრას ვხვდებით გამაგრებულ ან ნახევრად გამაგრებულ ქვიშებში, ბუჩქნარით დაფარულ და მღრღნელებით მდიდარ ადგილებში. ცნობილია გველის პოვნის შემთხვევები დასახლებულ პუნქტებში, დიდ ქალაქებშიც კი.

ყველაზე მეტად აქტიურები არიან აპრილის შუა ხანებიდან ივნისამდე და სექტემბრიდან ნოემბრის შუა ხანებამდე. ივლისში დედალი დებს 9–19 კვერცხს, საიდანაც ახალი თაობა აგვისტოს ბოლოს – სექტემბრის დასაწყისში იჩეკება. შუააზიური კობრა იკვებება მწერებით, ამფიბიებით, ფრინველებით, სხვა ასპიტების მსგავსად, ეტანება გველებსაც, მათ შორის, შხამიანებს.

ადამიანებისა და ცხოველებისათვის წარმოადგენს უთუო საფრთხეს, თუმცა გველგესლასებრთაგან განსხვავებით, ყოველთვის იძლევა გაფრთხილებას იქ ყოფნის შესახებ. მაგრამ უშუალო საფრთხის დროს ელვისებურ შეტევებს ახორციელებს მტრის მიმართულებით, რომელთაგან ერთ-ერთი, როგორც წესი, მთავრდება სამიზნე ნაკბენით. ამასთანავე, გველგესლებისგან განსხვავებით, არ აკეთებენ მყისიერ ნაკბენს, არამედ აშინებენ მტერს ყბების რამდენიმე მანევრით, ვიდრე მასზე ნამდვილად გაიწევდნენ საკბენად.
[მარცხნივ|მინი|[სსრკ-ის საფოსტო მარკა, 1977]]
კბენის შემდეგ ადგილობრივი მოვლენებია ტკივილი და შეშუპება, თუმცა გველგესლების ნაკბენთან შედარებით უფრო მცირე დოზით. პირველადი დახმარების დროს რეკომენდებულია „ანტიკობრას“ ან პოლივალენტური გველსაწინააღმდეგო შრატის შეყვანა. სუნთქვის ღრმა დარღვევის დროს აუცილებელია ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია. კობრის შხამი ტოქსიკური პოლიპეპტიდების (ნეიროტოქსინ I, ნეიროტოქსინ II, ციტოტოქსინები), ფერმენტებისა (ფოსფოლიპაზა A2, აცეტილქოლინესტერაზა, ენდორიბონუკლეაზა, დეზოქსირობონუკლეაზა, ფოსფოდიესტერაზა, 5′-ნუკლეოტიდაზა, ოქსიდაზა L-ამინომჟავა, ჰიალურონიდაზა) და სპეციალური ბიოლოგიური თვისებების მქონე ცილების ნარევია. შხამის ტოქსიკურ კომპონენტებს შესწევთ მსხვერპლის პარალიზების მაღალი უნარი.

შხამს იყენებენ გველსაწინააღმდეგო შრატების წარმოებაში. ნეიროტოქსინები გამოიყენება აცეტილქოლინების რეცეპტორების მოლეკულური ორგანიზაციის შესასწავლად, ანტიკომპლემენტარულ ფაქტორებს სამეცნიერო კვლევებში იყენებენ იმუნოდეპრესანტების სახით. შხამის ფერმენტები გამოიყენება ბიოლოგიურ ექსპერიმენტებში. ენდონუკლეაზას და ფოსფოლიპაზა A2-ს უშვებენ კომერციული პრეპარატების სახით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ასპიტისებრნი
მგუდავები

**მგუდავები** () — გველების ქვეოჯახი მახრჩობელასებრთა ოჯახისა. ცნობილია 3 გვარი. ყველაზე მრავალრიცხოვანია *Eryx* (8–9 სახეობა). სხეულის სიგრძე 1 მეტრს აღწევს. თავი კისრისგან გამოკვეთილი არ არის, ზემოდან დაფარულია არასწორი ფორმის მცირე ზომის ფარაკებით. ყბებშუა ფარი ფართოა, იკეცება დინგის ზედა მხარეს. ფართო კუდქვეშა ფარები განლაგებულია 1 გრძივ რიგად. ქვეოჯახში სულ 13—15 სახეობაა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ აფრიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ, ცენტრალურ და შუა აზიაში. იკვებებიან წვრილი ხერხემლიანებით, რომლებსაც გუდავენ ტანის შემოხვევით. კვერცხცოცხლადმშობები არიან.

ზოგიერთი წყაროს თანახმად, დამოუკიდებელი ოჯახია და არა ქვეოჯახი.

## სქოლიო 
კატეგორია:მახრჩობელასებრნი
იელის მაცხოვრის ფერისცვალების ეკლესია

**იელის მაცხოვრის ფერისცვალების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის განაპირა მხარეს, შემაღლებულ, ბორცვიან ადგილზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია სამწახნაგა, შვერილაფსიდიანი, დარბაზული ტიპისაა. მოპირკეთებულია თლილი შირიმის კვადრებით. კედლებს სადა ლავგარდნის თარო ასრულებს. ეკლესიის ერთადერთი შესასვლელი კარი დასავლეთ ფასადის ცენტრშია გაჭრილი; კარის ზღურბლი მიწის დონიდან ქვის ორი საფეხურით არის ამაღლებული. ეკლესიას ჩრდილოეთით და სამხრეთით დამატებითი შესასვლელებიც ჰქონდა, რომლებიც მოგვიანებით ამოაშენეს. ამოშენებული კარებები შირიმის ფილებით არის მოპირკეთებული. 

სამწახნაგა აფსიდი გეომეტრიული სიზუსტით გამოყვანილი თაღედით არის შემკული. ბრტყელ პილასტრებზე გადაყვანილი ნახევარწრიული თაღები თითო-თითოდ შემოწერს თითოეულ წახნაგს. თაღების ქუსლები სადა, სწორკუთხა იმპოსტებს ეყრდობა.  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Pizza Hut

მინი|კომპანიის ლოგო 1967-1999 წლებში, კომპანიამ ლოგო 2019 წელს დაიბრუნა
**Pizza Hut** — ამერიკული რესტორნების ქსელი რომელიც დაფუძნდა 1958 წლის 15 ივნისს. კომპანია ცნობილია მისი ამერიკულ-იტალიური მენიუთი, მათ შორისაა პიცა და პასტა. 2019 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ქსელი ფლობს 18 703 რესტორანს. ქსელი ეკუთვნის კორპორაცია „Yum! Brands, Inc.“-ს.

## ისტორია
[მინი|ქსელის პირველი რესტორანი, რომელიც გაიხსნა [1958 წლის 15 ივნისს]]
„Pizza Hut“ დაფუძნებული იქნა 1958 წლის 15 ივნისს, ვიჩიტას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების, ძმების, დენ და ფრენკი კერნების მიერ. იმ მომენტვისათვის რესტორანი მხოლოდ ვიჩიტაში იყო. ექვსი თვის შემდეგ მათ გახსნეს მეორე რესტორანი, ერთი წლის შემდეგ ისინი უკვე ექვსი რესტორნის მფლობელები იყვნენ. 1977 წლის ნოემბერში ქსელი შეიძინა PepsiCo.-მ. 2015 წელს დაიხურა ქსელის ყველაზე ძველი რესტორანი. „Pizza Hut“-ის რესტორნები მდებარეობს: აშშ-ში, მექსიკასა და კანადაში ჩრდილოეთ ამერიკაში. ინდოეთში, ბრუნეიში, ჰონგ-კონგში, ტაივანში, სამხრეთ კორეაში, მიანმარსა და მაკაოში აზიის კონტინენტზე. გაერთიანებულ სამეფოში, ნორვეგიაში, შვედეთში, ფინეთში, გერმანიაში, ესპანეთსა და თურქეთში ევროპის კონტინენტზე. ეთიოპიაში, სამხრეთ აფრიკასა და ტანზანიაში აფრიკის კონტინენტზე. ჰონდურასში, კოსტა-რიკაში, ელ-სალვადორში, გვატემალაში, კოლუმბიაში, ნიკარაგუაში, ვენესუელაში, ჩილეში, ბრაზილიაში, პერუსა და ეკვადორში სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე. „Pizza Hut“ იყო ერთ-ერთი პირველი ამერიკული რესტორანი რომელიც გაიხსნა ერაყში. 2019 წლის 25 ივნისს კომპანიამ გამოაცხადა, რომ იბრუნებდა თავის ძველ ლოგოს, რომელსაც 1967-1999 წლებში იყენებდა. 2019 წლის 7 აგვისტოს დაანონსდა, რომ ხურავდა თავისი 7496 რესტორნიდან 500-ს ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

## რეკლამიერება
### აშშ
რესტორნის პირველი რეკლამა აშშ-ში 1965 წელს გავიდა, რეკლამა გადაღებული იყო ძველი კინოფილმის სტილში. 1995 წელს მათ რეკლამაში მონაწილეობა მიიღეს მომავალში აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპა და მისმა ყოფილმა მეუღლემ, ივანა ტრამპმა. რეკლამა გადაღებულია წყვილის დაშორებამდე.

### დიდი ბრიტანეთი
დიდ ბრიტანეთში კომპანიამ განსაზღვრა გამოეყენებინა სტრატეგია, რომელიც გულისხმობდა პირველივე რეკლამაში ცნობილი ადამიანების გამოჩენას, მათ რეკლამაში გადაიღეს ფორმულა 1-ს მრბოლელი დეიმონ ჰილი და BBC-ს მოტოსპორტის კომენტატორი მიურეი უოლკერი. ინგლისის ნაკრების ევრო 1996-ზე გერმანიის ნაკრებთან პენალტების სერიაში დამარცხების შემდეგ, რეკლამაში მონაწილეობა მიიღეს ინგლისის ნაკრების იმ დროისთვის ყოფილმა და მოქმედმა ფეხბურთელებმა გარეთ საუთგეიტმა, სტიუარტ პირსმა და კრის უოდლმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქსელის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:სწრაფი კვება
კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები
გია მჭედლიძე

**გიზო (გია) მჭედლიძე** (დ. 25 ივლისი, 1960,  სოფელი ბოსლევი, ზესტაფონის რაიონი)  — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1983 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.

## რესურსები ინტერნეტში
*გიზო (გია) მჭედლიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი 

 
 

კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
იელის წმინდა გიორგის ეკლესია

**იელის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის ყველაზე მაღალ ბორცვზე, სასაფალოს ტერიტორიაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია  დარბაზული ტიპის მომცრო ნაგებობაა. ნაგებია კირ-დუღაბის ხსნარზე, მოყვითალო-რუხი ფერის შირიმის საშუალოდ გათლილი, ფოროვანი კვადრებით. დგას დაბალ ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. დასავლეთ კედელზე მოთავსებულია ერთადერთი შესასვლელი კარი, რომლის ზემოთ გაჭრილ მაღალ და ვიწრო, თაღოვან სარკმელს საკურთხევლის კედელში დატანილი ანალოგიური ზომისა და კონფიგურაციის სარკმლის ღიობი ეპასუხება. ეკლესია ნაწილობრივ რესტავრირებულია: განახლებული და თუნუქით გადახურულია ორფერდა საბურავი, კედლების საპირე წყობაზე მოსწორებულია შირიმის ფილები, ხოლო ქვებს შორის ღარები ცემენტით არის ამოვსებული. დასავლეთ შესასვლელში ახალი ხის კარია შებმული, ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. 

დარბაზის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია. ის გრძივი კედლების ორსაფეხურიანი პილასტრითა და მასზე დაყრდნობილი კამარის სამაგრი თაღით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. გამყოფი პილასტრის გარდიგარდმო გრძივ კედლებზე წყვილ-წყვილად ანაწევრებს ნახევარწრიული თაღები, რომლებიც პროფილირებული იმპოსტებით წარმოდგენილ კუთხის ნახევრადწრიულ მოკლე სვეტებს ეყრდნობა. საკურთხევლის აფსიდს ერთსაფეხურიანი მხრები აქვს, სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეებში პილასტრებია, რომლებსაც თაღი ეყრდნობა. აფსიდის ჩრდილო და სამხრეთ გვერდებში მაღალი ღია სათავსებია მოწყობილი. აფსიდი კამარას შუბლის გარეშე, პირდაპირ უერთდება. საკურთხევლისა და დარბაზის გამმიჯნავი ქვის სამთაღიანი კანკელი გეგმაში მრგვალ სვეტებსა და კვადრატულ, სადა იმპოსტებს დაყრდნობილ თაღედს წარმოადგენს.

ქვის კანკელზე მხატვრობის ფრაგმენტებია შერჩენილი: სვეტებზე მცენარეული ორნამენტის კვალი იკითხება. კანკელის მსგავსად, მხატვრობით ყოფილა დაფარული მწყობრი, ზუსტად გამოყვანილი კედლებიც. ამჟამად მხოლოდ ფრაგმენტულად არის შემორჩენილი ბათქაშის ფენა და ზედ აღბეჭდილი ფრესკების კვალი. ნაკუწებად დაშლილი მხატვრობის ნაშთები შედარებით უკეთაა წარმოდგენილი აფსიდში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Pandora (კონსოლი)

**Pandora** — Linux-ზე დაფუძნებული მეშვიდე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი და ჯიბის კომპიუტერი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია OpenPandora-ს მიერ 2010 წელს. ღია კოდის წყალობით, გათვლილია Hombrew თამაშების წარმოებისთვის.

მოწყობილობა იწონის 320 გრამს. მოიხმარს 43-ღილაკიან კლავიატურას; Texas Instruments-ის OMAP3530 ცენტრალურ პროცესორს 600 მჰც ტაქტური სიხშირით; PowerVR SGX 530 გრაფიკულ ჩიპს 110-მდე ტაქტური სიხშირით; 256 მბ ოპერატიულ მეხსიერებას; სენსორულ LCD ეკრანს 800×480-ზე გაფართოებით; 4200 მილიამპერიან ლითიუმ-პოლიმერულ ბატარეას. აგრეთვე გააჩნია Wi-Fi-სა და Bluetooth-ის მხარდაჭერა.

სისტემას შეუძლია სხვადასხვა პლატფორმების თამაშების ემულირება, მათ შორის — N64, PlayStation, PlayStation Portable, Atari Jaguar, Amiga, Game Boy Advance, Sega Mega-CD, Neo Geo, Sega Genesis, Sega Master System, Game Gear, Commodore 64, NES და PC Engine/TurboGrafx-16.

2013 წლამდე გამოვიდა კონსოლის რამდენიმე მოდერნიზებული ვარიანტი. 2014 წელს კომპანიამ დაიწყო ახალ კონსოლ DragonBox Pyra-ზე მუშაობა, რომლის გამოსვლის თარიღი ჯერჯერობით უცნობია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*Pandora  — Semi Accurate
* Pandora — ოფიციალური Wikia
* Pandora-ს ოფიციალური ფორუმი

## სქოლიო
კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:Linux-ზე დაფუძნებული მოწყობილობები
კატეგორია:მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:2010 წელი ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები
მარინა მოლოდინი

**მარინა მოლოდინი** (დ. 22 თებერვალი, 1958, დუშეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის ფრანგული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (დუშეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი . 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მარინა
ბოსნა

**ბოსნა** () — მდინარე ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, სავის მარცხენა შენაკადი (დუნაის აუზი). სიგრძე 308 კმ, აუზის ფართობი 10,5 ათ. კმ². სათავეს იღებს ტრესკავიცის მთის მასივის კალთებიდან (დინარის მთიანეთი). მიედინება მთებში, ქვემო წელი შუა დუნაის დაბლობზეა. ძირითადი შენაკადებია: კრივაია, სპრეჩა (მარჯვენა), ლაშვა, უსორა (მარცხენა). უპირატესად იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ივლის-სექტემბერში. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 142 მ³/წმ-ია. ბოსნაზე მდებარეობს ქალაქები დობოი და ზენიცა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის მდინარეები
ლორა ბრენიგანი

**ლორა ენ ბრენიგანი** (; დ. 3 ივლისი, 1952, ბრიუსტერი, ნიუ-იორკის შტატი — გ. 26 აგვისტო, 2004, ისტ-კუაგი, ნიუ-იორკის შტატი) — ამერიკელი პოპ-მომღერალი. მას ეკუთვნის 1980-იანი წლების რიგი ჰიტები, პირველ რიგში — ბილბორდის სინგლების ჩარტში მე-2 ადგილის მფლობელი „Gloria“ (1982). შემდგომში ჩაწერა ისეთი ჰიტები როგორებიცაა „Solitaire“ (1983), „How Am I Supposed to Live Without You“ (1983), ყველაზე პოპულარული ალბომი „Self Control“ (1984). დროდადრო იღებდნენ ფილმებსა და ტელესერიალებში, 2002 წელს მონაწილეობა მიიღო მიუზიკლში „Love, Janis“, სადაც ჯენის ჯოპლინი განასახიერა. დაამთავრა ნიუ-იორკის დრამატული ხელოვნების აკადემია.

გარდაიცვალა ძილის დროს, თავის ტვინის ანევრიზმით, 52 წლის ასაკში. მის ნეშტს კრემაცია ჩაუტარეს და ფერფლი ლონგ-აილენდის სრუტეში მოაბნიეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკის დრამატული ხელოვნების აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ქალი როკ-მომღერლები
შალვა ელიაძე

მინი|შ. ელიაძე
**შალვა ნესტორის ძე ელიაძე** (დ. 1896, ოზურგეთი — გ. 19 ივნისი, 1918, ახალი ათონის მახლობლად) — ქართველი ოფიცერი.

დაამთავრა ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებელი. 1915-1917 წლებში მოხალისედ იბრძოდა რუსეთის არმიაში I მსოფლიო ომის ოსმალეთის, გერმანიის, ავსტრიისა და რუმინეთის ფრონტებზე. 1916 წელს დრისის 317-ე ქვეითი პოლკის რიგებში იყო პრაპორშჩიკად და დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ჯვრით. 1917 წლიდან შტაბს-კაპიტნის ჩინით მეთაურობდა ასეულს მე-3 ქართულ მსროლელ პოლკში. 1918 წლის აპრილში მონაწილეობდა სამეგრელოში ბოლშევიკთა მიერ მოწყობილი ამბოხების ჩახშობაში. ფოთის სახალხო გვარდიამ თავის ხელმძღვანელად აირჩია. 1918 წლის ივნისში აფხაზეთში ბოლშევიკური გამოსვლების დროს ახალ ათონთან დაამარცხა 1000-მდე მეამბოხე. დაიღუპა მთებში უკანდახეულ მოწინააღმდეგესთან შეტაკებაში.

## ლიტერატურა
* გაზ. „თეატრი და ცხოვრება“ №10 - 1918 - გვ. 11.

## რესურსები ინტერნეტში
* Елиадзе Шалва Нестерович. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».

კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
ელიაძე

საკუთარი სახელი **ელიაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ელიაძე — რუსეთის ფედერაციის არმიის გენერალ-მაიორი
* სტეფანე ელიაძე — პოლიტიკოსი
* შალვა ელიაძე — სახალხო გვარდიის ოფიცერი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2028

**2028 წლის ოლიმპიური თამაშები** — ოფიციალურად ცნობილი როგორც **ზაფხულის XXXIV ოლიმპიური თამაშები** იგივე „LA 28“, რომლის გახსნაც 21 ივლისს არის დაგეგმილი, თამაშები გასტანს 17 დღეს. ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები დაიხურულად გამოცხადდება 6 აგვისტოს. რაც შეხება მასპინძელ ქვეყანას, ხმის მიცემით გაირკვა რომ 2028 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებს ლოს-ანჯელესი, აშშ უმასპინძლებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოლიმპიური კომიტეტი
* ოლიმპიადა 2028

კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2028
იელის წმინდა კვირიკეს ეკლესია

**იელის წმინდა კვირიკეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის განაპირა ნაწილში, სამხრეთით დაქანებულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია  დარბაზული ტიპის მომცრო ნაგებობაა. ეკლესია ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. ავთენტური ნალესობა უმნიშვნელოდ შემორჩა ფასადებს, თუმცა შედარებით უკეთაა შემონახული აღმოსავლეთ ფასადზე. შესასვლელი კარი მოქცეულია დასავლეთ ფასადზე. აღმოსავლეთის ფასადზე სარკმლის თავზე მოთავსებულია მესამედ წრეში ჩასმული ჯვრის გამოსახულება, რომელიც ზემოდან ფლანკირებულია შეკრული ვარდულების წყვილით; ფასადის კეხში კი გამოსახულია ვერძის სკულპტურული თავი. ეკლესიას დასავლეთ ფასადზე მიშენებულია ქვს დაბალი, ფიქალის მშრალი წყობით ნაგები და ნაწილობრივ, ხის მორებით გამართული დახურული შესასვლელი. მინაშენი, რომლის მიღმაც ეკლესიის ერთადერთი შესასვლელია მოქცეული, მიწური იატაკის მქონე არაფრით გამორჩეულ ნაგებობას წარმოადგენს. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნუგზარ ნავაძე

**ნუგზარ ნავაძე** (დ. 6 მარტი, 1949, ხარაგაული) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.

1978 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკის ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი). 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1978)
ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის სარდლობა

**ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის სარდლობა** (, **NORAD**) — კანადისა და აშშ-ის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის გაერთიანებული ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური სივრცის კონტროლს, ადრეულ შეტყობინებასა და ჰაერსაწინააშმდეგო თავდაცვას. 1981 მარტამდე ორგანიზაციას ერქვა ჩრდილოეთ ამერიკის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სარდლობა (). NORAD-ის შტაბ-ბინა  და აშშ-ის ჩრდილოეთის სარდლობის ცენტრი განთავსებულია საჰაერო ძალების ბაზა „პეტერსონზე“, კოლორადოს შტატში, კოლორადო-სპრინგზთან ახლოს, ელ-პასოს ოლქში. ახლომდებარე შაიანის სამთო კომპლექსში განთავსებულია საკომანდო ცენტრი. NORAD-ის სარდალი და სარდლის მოადგილე არიან აშშ-ის თხვარსკვლავიანი გენერალი, ან მისი ექვივალენტი და კანადის სამვარსკვლავიანი გენერალიჟ, ან მისი ექვივალენტი, შესაბამისად.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის საჰაერო-კოსმოსური თავდაცვის სარდლობა
კატეგორია:1958 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
გოჩა ნათენაძე

**გოჩა ნათენაძე** (დ. 17 ივლისი, 1960, ვალე) — ქართველი  გეოლოგი, პოლიტიკოსი.

1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი). 
## რესურსები ინტერნეტში
*გოჩა ნათენაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი 

 
 

კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ნესტორ მაღალაშვილი

[მინი|ნესტორ მაღალაშვილი (1) „[ქართული ლეგიონი (1914-1918)|ქართული ლეგიონის“ წევრებს შორის]]
**ნესტორ სიმონის ძე მაღალაშვილი** (დ. 1882 — გ. 1937) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, I მსოფლიო ომის წლებში ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე.

პოლიტიკური მოღვაწეობა 1900 წელს დაიწყო, როდესაც თავის ნათესავებთან — ლეო და გიორგი კერესელიძეებთან ერთად თბილისში ჩამოყალიბა „საქართველოს დამოუკიდებლობის წრე“. 1903 წლიდან თანამშრომლობდა ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტებთან, ჩაბმული იყო 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში. 1906 წლის მაისში მონაწილეობდა დუშეთის გახმაურებულ ექსპროპრიაციაში. იმავე წელს ჟენევაში გაიქცა. 1907 წელს შვეიცარიის მთავრობამ მის ექსტრადირებაზე რუსეთს უარი უთხრა. სწავლობდა ჟენევის უნივერსიტეტში. 1910 წელს პეტრე სურგულაძესთან და ძმებ კერესელიძეებთან ერთად ჩამოაყალიბა „ქართველ სეპარატისტთა ჟენევის ჯგუფი“, რომლის მიზანი საქართველოს სახელმწიფოებრიობის აღდგენა იყო. 1913-1914 წლებში თანამშრომლობდა ჟენევაში გამომავალ გაზეთ „თავისუფალ საქართველოში“. 

I მსოფლიო ომის წლებში (1914-1918) იყო გერმანიისა და ოსმალეთის ტერიტორიაზე მოქმედი „საქართველოს გათავისუფლების კომიტეტის“ წევრი (ოსმალეთში ცნობილი იყო მურად-ბეის სახელით), „ქართული ლეგიონის“ შტაბის უფროსი (პოდპოლკოვნიკის წოდებით). 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში. 1924-1926 წლებში იყო სტამბოლში კავკასიის გაერთიანებულ კონფედერატთა კომიტეტის წევრი, 1920-იანი წლების ბოლოს — თურქეთის ტერიტორიაზე მოქმედი ქართული პატრიოტული ორგანიზაციის, „თეთრი გიორგის“ ერთ-ერთი ლიდერი. 1930-იანი წლების დასაწყისში საქართველოში დაბრუნდა. 1935 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა. დაიღუპა მასობრივი რეპრესიების დროს. „წითელ ტერორს“ ემსხვერპლა ასევე მისი ძმა კონსტანტინე (კოხტა; დ. 1885 — გ. 1938).

## ლიტერატურა
* За свободу и независимость Кавказа. Прометеевское движение в секретных документах и материалах участников, наблюдателей и противников / Мамулиа Г., Абуталыбов Р. - Париж – Баку. - 2020.

კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ნ
კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
ზია-ბეგ აბაშიძე

**ზია-ბეგ აბაშიძე**, *ზია ჰუსეინის ძე სანჯაკბეგიშვილი*, (დ. 17 მარტი, 1875 — გ. 1932) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ქართველ მუსლიმთა წარმომადგენელი.

ბათუმის სანჯაყ-ბეგების შთამომავალი. სწავლობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სკოლაში ბათუმში. 1900-1908 წლებში იყო ქალაქ ბათუმის თვითმმართველობის ხმოსანი. 1904-1905 წლებში გ. ვოლსკისთან და ს. მდივანთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა სოციალისტ-ფედერალისტების ბათუმის ორგანიზაციას. იყო სახელმწიფო სათათბიროს საგუბერნიო ამომრჩეველი, სათათბიროს წევრი. თავის სოფელ ურექში ხშირად იწვევდა ახალგაზრდა ქართველ მუსლიმთა კრებებს. 1905 წელს, ჩაქვში მისი თავმჯდომარეობით შედგა ქართველ მუსლიმთა დიდი კრება, რომელსაც სხვადასხვა პარტიის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. 1908 წელს ზია აბაშიძეს თავის ძმებთან ერთად ხუთი წლით არხანგელსკის გუბერნიაში გადასახლება მიუსაჯეს, მაგრამ მან მოახერხა გაქცევა ოსმალეთში, სადაც პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა. დევნის გამო ერთხანს გერმანიასა და საფრანგეთში ცხოვრობდა. 1914 წელს სტამბოლში მონაწილეობა მიიღო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის მუშაობაში. აქტიურად მონაწილეობდა ოსმალეთში გადახვეწილი აჭარლებისაგან ქართული ლეგიონის (1400 კაცი) შედგენაში. 1917 წლის რევოლუციამდე აბაშიძე საზღვარგარეთ იმყოფებოდა და იქიდან აქვეყნებდა წერილებს გაზეთ „ნიშადურში“. 1918 წელს თბილისში ჩამოვიდა და აქტიური მონაწილეობა მიიღო სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის შედგენაში, რომლის მიზანი იყო ბათუმის ოლქის საქართველოსთან შეერთება. ამავე მიზნით ყადირ შარვაშიძესთან ერთად ბერლინში, ვენასა და ბულგარეთში იმყოფებოდა. 1918-1921 წლებში, სხვადასხვა დროს, იყო ბათუმის ქალაქის თავის მოადგილე, კომიტეტის მთავარი რწმუნებული და ბათუმის ლტოლვილთა კომიტეტის თავმჯდომარე. 1921 წელს გასაბჭოების შემდეგ დააპატიმრეს და ხუთი წლით როსტოვში გადაასახლეს.

## ლიტერატურა
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი:1801-1952: ტ.I .-თბ.,2018.-გვ.38.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
კატეგორია:ქართველი მუსლიმები
შალვა წერეთელი

**შალვა ოთარის ძე წერეთელი** (დ. 1894, საჩხერე — გ. 15 ნოემბერი, 1955, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა უშიშროების სამსახურების მაღალჩინოსანი, გენერალ-ლეიტენანტი (1945). 

დაიბადა თავადური წარმოშობის სკოლის მასწავლებლის ოჯახში. ადრე დაობლებული მუშაობდა შავ მუშად რკინიგზაზე და ჭიათურის მაღაროებში. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს გაიწვიეს რუსეთის იმპერიის არმიაში. მსახურობდა ორენბურგის 105-ე სათადარიგო ბატალიონში რიგითად, შემდეგ — ავსტრიის ფრონტზე მირგოროდის 168-ე ქვეითი პოლკის პრაპორშჩიკად. 1915 წლის ივლისში ტყვედ ჩავარდა. იმავე წლის დეკემბერში გერმანიის ტყვეთა ბანაკში ყოფნისას გადაიბირეს და შეუერთდა ოსმალეთის ტერიტორიაზე მოქმედ ქართული ლეგიონს (მეთაურობდა ასეულს). 1918 წელს ჯარში დესტრუქციული საქმიანობისთვის საქართველოს მთავრობამ დააპატიმრა. ციხიდან გაქცევა მოახერხა და 1920 წელს საბჭოთა რუსეთის წითელი არმიის რიგებში ჩაირიცხა. 

1921 წელს საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დაინიშნა საქართველოს 1-ლ მსროლელთა ლეგიონის მეთაურად და პოლიტხელმძღვანელად. აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა მოძრაობის ჩახშობაში. 1925-1932 წლებში წერეთელი მუშაობდა საქართველოს სსრ სახალხო კომისარიატის საგანგებო კომიტეტის ორგანოებში, 1932-1938 წლებში იყო საქართველოს სსრ მუშათა და გლეხთა მილიციის სამმართველოს უფროსი. 1937-1938 წლებში, როგორც შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის განსაკუთრებული სამეულის წევრი, იყო სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი მთავარი აღმსრულებელი, ფარული გატაცებებისა და მკვლელობების შემოქმედი. 1939 წლიდან მსახურობდა ამიერკავკასიის სასაზღვრო ჯარების უფროსად, ასევე საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის პირველ მოადგილედ, შემდეგ საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მოადგილედ. სარგებლობდა ლავრენტი ბერიას მხარდაჭერით. ბერიას სიკვდილით დასჯის შემდეგ უკვე პენსიაზე (1953 წლიდან) მყოფი წერეთელი დააპატიმრეს და დახვრიტეს. მიღებული ჰქონდა ლენინის, წითელი დროშის, ღირსების, საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის, სამამულო ომის I ხარისხის ორდენები და სხვა ჯილდოები.

## ლიტერატურა
* Donald Rayfield. Stalin and his hangmen: the tyrant and those who killed for him. 2005. Random House. ISBN 0-375-75771-6.

## რესურსები ინტერნეტში
* საბჭოთა ნემესისის ფარი და მახვილი / ირაკლი ხვადაგიანი // „ლიბერალი“. - 10 დეკემბერი 2015.

კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საბჭოთა გენერლები
შალვა
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
იელის იოანე მახარებლის ეკლესია

**იელის იოანე მახარებლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის განაპირა ნაწილში, შემაღლებულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია  დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხედის ფორმის ტაძარი ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. კირის ავთენტური ნალესობა შედარებით უკეთ შემორჩა სამხრეთ ფასადის კედელზე, ყველაზე ნაკლებად - ჩრდილოეთ ფასადზე, სადაც ნალესობა თითქმის სრულად არის ჩამორეცხილი.  ეკლესიის სახურავი ასევე განახლებულ  ხის კონსტრუქციებზე დაგებული თუნუქით არის გადახურული. ტაძარს ერთადერთი შესასვლელი აქვს დასავლეთ მხარეს; შესასვლელში ხის ძველი, სწორკუთხა კარია შებმული, რომლის ზღურბლიც ერთი საფეხურით არის აწეული მიწის დონიდან. ეკლესიის ყოველ ფასადზე,  ჩრდილოეთი ფასადის გამოკლებით, თითო თაღოვანი სარკმლის ღიობია დატანილი. გარედან ვიწრო, მაღალი და ღია სარკმლები ინტერიერში ფართოვდება. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იელის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

**იელის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელის მჭიდროდ განაშენიანებულ ნაწილში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია  დარბაზული ტიპის ნაგებობაა.  ნაგებია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. ეკლესიას ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მშრალი ფიქალის წყობით ამოყვანილი დაბალი მინაშენები აქვს მიდგმული, როგორც ჩანს, მოგვიანო ხანის; ტაძარში მოხვედრა სწორედ დასავლეთ მინაშენის მხრიდან არის შესაძლებელი. ეკლესიის კედლის წყობაში ჩართულია დიდი ზომის ფიქალის კვადრებიც. საფასადო ნალესობა ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. შენობა საკურთხევლის კედელში გაჭრილი მაღალი და ვიწრო თაღოვანი სარკმლით ნათდება.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კავკასიური თრია

**კავკასიური თრია** () — მღრღნელი ციყვისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 20–38 სმ აღწევს, კუდის სიგრძე სხეულის ზომის ნახევარს შეადგენს. დაფარულია მურა, ნაცრისფერი ბეწვით. საქართველოში გავრცელებულია კავკასიონზე, თერგის სათავეებთან. ბინადრობს უდაბნოში, ველებსა და ტყე-ველებზე, გვხვდება მთის ლანდშაფტებშიც. აქტიურ ცხოვრებას მხოლოდ 80–100 დღე ეწევა, დანარჩენ დროს ზამთრის ძილქუშში ატარებს. შობს 3–11 (საშუალოდ 6–8) ნაშიერს. იკვებება მცენარეებით. ერთ თრიას შეუძლია წელიწადში 4,5 კგ მარცვლეულის განადგურება. გადააქვს ინფექციური დაავადებები. მის ტყავი ბეწვეულის წარმოებაში გამოიყენება.

## სქოლიო 
კატეგორია:თრია
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
მუგადას ნეიმატოვი

**მუგადას ნეიმატოვი** (დ.  22 სექტემბერი, 1948,   გარდაბანი — გ. 2 სექტემბერი, 1997) — ქართველი პოლიტიკოსი.

1970 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1995-1997 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.  უფლებამოსილება შეუწყდა გარდაცვალების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*მუგადას ნეიმატოვი    — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
*მუგადას ნეიმატოვი —   საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 
 

კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი   1997
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები