open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იოანე (XII ს. II ნახევარი)

**იოანე** — XII საუკუნის II ნახევრის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა კონსტანტინოპოლის ჰრომანის მონასტერში. თამარ მეფის შეკვეთით გადაუწერია  ვანის სახარება, რომელიც ბიზანტიელ ოსტატს  მიქაელ კორესელს დაუსურათებია. მორთულობა (კამარები, თავსამკაულები, მინიატურები) წიგნისა და ტავების დასაწყისშია თავმოყრილი. სახარება (29, 1x21 სმ) დაწერილია ძალიან ლამაზი, კალიგრაფიული ნუსხურით, სეპიის მელნით, ორ სვეტად. მორთულობის სიმდიდრითა და შესრულების ხასიათით ვანის სახარება ერთი უპირველესთაგანია "არისტოკრატიულ"  ქართულ ხელნაწერთა შორია.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
იოანე (ჯორჯაძე)

**იოანე** (გვარად *ჯორჯაძე*) (გ. 1763) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი, დავითგარეჯის მონასტრის არქიმანდრიტი 1736—1763, ნეკრესელი (ნეკრესის მიტროპოლიტი) 1740—1751, ბოდბელი (ბოდბის ეპისკოპოსი) 1751-1763. მღვდელმთავრობის დროს დავითგარეჯის მონასტერში ცხოვრობდა. 1751 ბოდბეში გადავიდა. მონაწილეობდა ერეკლე II-ის მიერ თბილისში გამართული საეკლესიო კრების (1748) მუშაობაში, რომელმაც მიიღო კანონები მღვდელმსახურებისა და სარწმუნოების ნორმების დაცვის შესახებ.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი არქიმანდრიტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1763
კატეგორია:ჯორჯაძეები
ირმა ნიორაძე

**ირმა ნიორაძე** (, ; დ. 15 იანვარი, 1969, თბილისი) — ქართველი ბალერინა.

## ბიოგრაფია
1987 წელს თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებელის დამთავრების შემდეგ (პედაგოგები სერაფიმა ვეკუა და ვახტანგ ჭაბუკიანი) ლენინგრადის ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში გადის სტაჟირებას (1987-88, პედაგონი ლიუდმილა საფრონოვა).

1989-1990 წლებში თბილისის აკადემიური ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. მის რეპერტუარშია მთავარი როლები  ბალეტებში „ჟიზელი“, „სერენადა“, „დემონი“. 1990 წელს გახდა საერთაშორისო საბალეტო კონკურსის ლაურეატი ჯეკსონში, აშშ. რეპეტიტორი ნატალია ზოლოტოვა.

1991 წელს სტაჟირებას გადის დანიის სამეფო ბალეტში (კოპენჰაგენი).

1992 წელს წამყვანი სოლისტია მარიინსკის თეატრის საბალეტო დასისა (პედაგოგები ნინელი კურგაპკინა და ოლგა მოისეევა). რეპერტუარი: მთავარი როლები ბალეტებში „გედების ტბა“ (ქორეოგრაფი მ. ფოკინი, ლ. ივანოვი), „დონ კიხოტი“ (ქორეოგ. ა. გორსკი), „ბაიადერკა“, „ლეგენდა სიყვარულზე“ (ქორეოგ. ი. გრიგოროვიჩი), „კორსარი“ (ქორ. მ. პეტიპა), „მძინარე მზეთუნახავი“ (ქორ. ს. ვიხარევი), „შეჰერაზადა“ (ქორ. მ. ფოკინი), „კარმენ-სიუიტა“ (ქორ. პ. პეტი), „რაიმონდა“ (ქორ. მ. პეტიპი, ი. გრიგოროვიჩი), „ბახჩისარაის შადრევანი“, „გოია“, „სერაფიტას კოცნა“ (ქორ. ა. როტმანსკი), „სიმფონია დო მაჟორი“ („ბროლის სასახლე“, ქორ. დ. ბალანჩინი) და სხვა.

## ჯილდოები
*1996 წელს ხდება „ღირსების ორდენის“ კავალერი, 1997 წელს კი საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
*1998 წელს: მთავარი საბალეტო პარტია მინიატიურაში „მონოლოგი ქალზე“ (სპეციალურად დადგმული ქორ. კ. სიმონოვის მიერ  ირმა ნიორაძისთვის, ე. მორიკონეს მუსიკით).
*2002 წელს: რუსეთის დამსახურებული არტისტი, საყოველთაოდ აღიარებულ რუსეთის ქალთა პრემიის „ოლიმპია“ ლაურეატი „რუსული ბალეტის სკოლის ტრადიციების შენახვისა და განვითარებისთვის“. 
*2003 წლის სექტემბერი: ყოველწლიური პრემიის „პოზიტანო 2003 — ცეკვის ხელოვნებისთვის“ (იტალია) ლაურეატი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ირმა ნიორაძის ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ქართველი ბალერინები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იასონი

thumb|250px|იასონს პელიასთვის მოაქვს ოქროს საწმისი, აპულიური წითელი თიხის კრატერი, ძვ.წ. 340, ლუვრი
**იასონი**, *იაზონი* (, ეტრუსკ. Easun) — ბერძნული მითოლოგიის გმირი, რომელიც წინამძღოლობდა არგონავტებს ოქროს საწმისის ძიებაში. მამამისი იყო აესონი, იოლკუსის ძლევამოსილი მეფე.

## ოქროს საწმისის ძიება 
## რესურსები ინტერნეტში
*უვადო მითბი - არგონავტები 
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:არგონავტები
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:კოლხეთი
იოანე ოქროპირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **იოანე ოქროპირი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იოანე ოქროპირი — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 398–404 წწ.
* იოანე ოქროპირი I — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიაქი 980-1001 წწ.
* იოანე ოქროპირი II — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიაქი 1033-1048 წწ.
იოანე ბოლნელი

**იოანე ბოლნელი** — X-XI საუკუნეების ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი, მქადაგებელი. ბოლნისის ეპისკოპოსი. 

ერთხანს ათონის ივერთა მონასტერში მოღვაწეობდა. გარდაიცვალა ბოლნისში. იოანე ბოლნელი ქართული ჰომილეტიკის უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელია. ჩვენამდე მოღწეული მისი ჰომილიები ძირითადად სახარების ამა თუ იმ ეპიზოდის განმარტებაა, ამასთან, მორალურ-ეთიკური ხასიათის შეგონებებსაც შეიცავს. იოანე ბოლნელის ქადაგებანი ქართული მჭევრმეტყველებისა და მხატვრული სიტყვის მაღალი ოსტატობის თვალსაჩინო ნიმუშია. იოანე ბოლნელის ცნობილმა ქადაგებამ "ღვინისმსმენელთა და მომთვრალეთათვის" გავლენა იქონია სულხან-საბა ორბელიანის შესაბამის ქადაგებაზე.
## ლიტერატურა
**ბარამიძე რ.,* იოანე ბოლნელი, თბ., 1962;
**კანდელაკი ნ.*, ქართული მჭვერმეტყველება, ტ. 1, თბ., 1975;
**კეკელიძე კ.*, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;

კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
იოანე ანჩელი

**იოანე ანჩელი** — XII-XIII საუკუნეების ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი, ანჩელი მღვდელმთავარი, თამარ მეფის თანამედროვე. 

მის შესახებ ჩვენამდე მოღწეული ცნობები ერთობ მწირია. ტბეთის სახარების (XII საუკუნე) ანდერძში იგი არსენ ბერის (XI-XII საუკუნეები) ძმად იხსენიება. XII საუკუნის ხატის (ანჩისხატის) წარწერიდან ირკვევა, რომ ის თამარ მეფის ბრძანებით იოანე ანჩელისთვის ბექა ოპიზარს მოუჭედინებია. იოანე ანჩელს ეკუთვნის აკროსტიქული საგალობელი "გალობანი ანჩისხატისანი" (კიდურწერილობა - "საშინელსა ანჩისა ხატსა უგალობ უნდოი იოვანე ანჩელი"), რომელიც გამოსცა მ. ჯანაშვილმა 1903 წელს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* იოანე ანჩელი - გალობანი ანჩისხატისანი

კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:ანჩელი მღვდელთმთავრები
იოანე ბერაი

**იოანე ბერაჲ** — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი, პარხლის I ოთხთავისა და შატბერდის კრებულის გადამწერი. 

აღიზარდა და მოღვაწეობდა შატბერდის მონასტერში. პარხლის ოთხთავი (29,9x19,9 სმ, 259 ფურცელი, ეტრატი) გადაწერილია 973, მრგლოვანით, ორ სვეტად, სეპიის ფერი მელნით. ყოველი თავის დასაწყისში სინგურის სათაურები და ინიციალებია, ხოლო თავებისა და ზოგიერთი მუხლის ბოლოს - სინგურისავე წვრილი ჯვრები, რაც ხელნაწერს უფრო საზეიმო იერს ანიჭებს. შატბერდის კრებული (973-976) საშუალო ზომის სქელი წიგნია (28x22 სმ, 286 ფურცელი, ეტრატი). 126 ფურცელი გადაწერილია ასომთავრულით, ორ სვეტად, ყავისფერი მელნით, ერთი ხელით. შემდეგ მთავრულს უშუალოდ აგრძელებს ნუსხური. კრებულის ამ ნაწილში სამი ხელი გამოირჩევა (ალბათ აქ იოანე ბერაის ბიძა მიქაელ მოდრეკილი და ძმა დაეხმარნენ). შატბერდის კრებულის გაფორმება მარტივი და უპრეტენზიოა. იოანე ბერაის ხელნაწერი, რომელშიაც გააზრებულია არა მარტო ცალკეული გვერდის გაფორმება, არამედ წიგნის მთლიანი მხატვრული სახეც, ერთი ულამაზესთაგანია იმ ხანის ქართულ ხელნაწერთა შორის.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
იოანე ლაზი

[მინი|[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში ამ ფრესკაზე გამოსახული პიროვნება იოანე ლაზად ითვლება.]]
**იოანე ლაზი** *იოანე ქართველი*, *მითრიდატე*, *იეროთეოსი* (გ. დაახლოებით 464-465, სირია) — ქართველი ფილოსოფოს-თეოლოგი, პეტრე იბერის თანამოაზრე და მეგობარი. ცხოვრობდა საქართველოსა და კონსტანტინოპოლში, სადაც თანამშრომლობდა პროკლე დიადოქოსთან. პეტრე იბერთან ერთად ითვლება არეოპაგიტიკის ავტორად.

## ბიოგრაფია 
იოანე ლაზი დაიბადა ეგრისში. სიმონ ყაუხჩიშვილის აზრით, იოანე ლაზი კოლხეთის რიტორიკული სკოლის წარმომადგენელი იყო. იგი ბავშვობის წლებიდან ასწავლიდა უფლისწულ პეტრე იბერს ( ერისკაცობაში მურვანს). იოანე ლაზი თან გაჰყვა შექმნილი პოლიტიკური ვითარების გამო კონსტანტინეპოლში, კეისარ თეოდოსი II-ის კარზე ერთგულების გარანტად მძევლად გაგზავნილ ქართველ უფლისწულს. „ქართლის ცხოვრება“ გვამცნობს, რომ ბიზანტიის კეისარი თეოდოსი პეტრეს „ვითარცა ძესა თჳსსა ზრდიდა ფუფუნებითა დიდითა“. პეტრე და იოანე ორივენი ბერად აღიკვეცენ იერუსალიმში და სიკვდილამდე ერთად ეწეოდნენ სამონასტრო საქმიანობას. იოანე ლაზი იყო ღრმადმორწმუნე, მორჩილებით, ზნეობით, რწმენით და თავმდაბლობით შემკული მონაზონი. იგი სიცოცხლის ბოლომდე ერთგულებდა თავის მოწაფესა და მეგობარს, სასახლეშიც და შემდგომაც - ეგვიპტეში, სირიასა და პალესტინაში, იმდროინდელი აღმოსავლური სამყაროს ინტელექტუალურ ცენტრებში, სადაც პეტრე იბერს უხდებოდა მოღვაწეობა. პეტრე იბერის ბიოგრაფის, იოანე რუფუსის ცნობით, ცხოვრების გარკვეული ნაწილი იოანე ლაზმა პეტრე იბერთან ერთად იერუსალიმის იბერთა მონასტერში გაატარა, რომელიც პეტრეს მიერ არის აგებული. ეს ფაქტი ქართული წყაროების მიხედვითაც დასტურდება. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* იოანე ლაზი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
იოანე მესვეტე

**იოანე მესვეტე** — XI საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა ჭყონდიდში (მარტვილი). 1031 გადაწერა  ჰაგიოგრაფიული კრებული. 1050 მონაწილეობდა მარტვილის ოთხთავის გადაწერაში. ჰაგიოგრაფიული კრებული (17,3x12,2 სმ, 117 ფურცელი) ნაწერია ყავისფერი მელნით, ერთ სვეტად, კუთხოვანი ნუსხურით. ასოები ნუსხურისათვის ძალიან მსხვილია. სათაურები დაწერილია სინგურით, მთავრული ასოებით. წიგნი მარტივად და უპრეტენზიოდ არის გაფორმებული. იოანე მესვეტეს ეკუთვნის მარტვილის ოთხთავის (29x19 სმ, ეტრატი) მეორე ნაწილი (133 ფურცელი). ნაწერია ნუსხურით, ორ სვეტად, სეპიისფერი მელნით. გადაწერაში მონაწილეობა მიუღია ვინმე არსენსაც. შესაძლოა მოჩუქურთმებული საზედაო ასოები მისი შესრულებული იყოს.
## ლიტერატურა
* *ბერიძე ვ.,* ქსე, ტ. 5, გვ. 190, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
იორქტაუნი (ვირჯინია)

right|thumb|250px|იორკთაუნის მუნიციპალიტეტის შენობა
**იორკტაუნი** მდებარეობს იორკის ოლქში, ვირჯინიის შტატში. 2000 წლის აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 203 ადამიანი. იორკტაუნი, იორკის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია.

ამ ქალაქთან, 1781 წელს გენერალი ჩარლზ კორნუოლისი დანებდა გენერალ ჯორჯ ვაშინგტონს და ამით დამთავრდა ამერიკის რევოლუცია. 1861–1865 წლებში, ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს ეს ქალაქი ასევე მნიშვნელოვანი პოზიცია იყო, აქ მდებარე პორტიდან მარაგდებოდა ომის მონაწილე ორივე მხარე, იმის და მიხედვით თუ ვისი კონტროლის ქვეშ იყო ქალაქი.
  
იორკტაუნი, ჯეიმსთაუნთან და უილიამსბურგთან ერთად შედის ე.წ. ისტორიულ სამკუთხედში.

## გეოგრაფია
აშშ სტატისტიკის დეპარტამენტის ცნობით იორკტაუნის ფართობი არის 1.7 კმ², ფართობის 100% არის ხმელეთი.

## დემოგრაფია
right|150px
2000 წლის აღწერის მიხედვით, იორკტაუნში ცხოვრობს 203 ადამიანი, 117 კომლი და 45 ოჯახი. მოსახლეობის 99.995% არის თეთრკანიანი, 0.00% აფრო–ამრიკელი, აზიელი, ადგილობრივი ამერიკელი (ე.წ. ინდიელები), ლათინოამერიკელები და 0.004% სხვა რასის წარმომადგენელი.

## ისტორია
გეოგრაფიულად იორკტაუნი მნიშვნელოვანი სტრატეგიული ადგილია, იქიდან შეიძლება ვირჯინიის მდინარეების კონტროლი და არის გასასვლელი ჩესაპიკის სანაპიროზე.

იორკტაუნი დაარსდა 1691 წელს, მისი პორტიდან ევროპაში გადიოდა თამბაქო.

ამერიკის რევოლუციის დროს, გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა სწორედ ამ დაბასთან. აქ გამაგრებული იყო გენერალი ჩარლზ კორნუოლისი. იმ პერიოდიდან დღემდე შემორჩენილია 9 შენობა. ხოლო ფრანგი მებრძოლების პატივსაცემად დგას მემორიალი. 

1862 წელს, ნახევარკუნძულის კამპანიის დროს, იორკტაუნი იყო გენერალი ჯორჯ მაკკლელანის ბაზა. 

ამჟამად იორკტაუნში განლაგებულია ორი სამხედრო ობიექტი.

*იორკტაუნის საზღვაო სადგური. 

*იორკტაუნის სანაპირო დაცვის სადგური. აქ ამზადებენ სანაპირო დაცვის რეზერვისტ ოფიცრებს. 

იორკტაუნის ახლოს მდებარეობს ნორფოლკის საზღვაო ბაზა და ნიუპორტ ნიუსის გემთმშენებელი ქარხანა.

კატეგორია:ვირჯინია
პარიზის ზავი

პარიზში რამდენიმე ზავი დადებულა, მათ შორის:

* პარიზის ზავი (1229) – ოფიციალურად დასრულდა ალბიგოელთა ჯვაროსნული ლაშქრობა.
* პარიზის ზავი (1259) – ინგლისის მეფე ჰენრი III–ს და საფრანგეთის მეფე ლუი IX–ს შორის. 
* პარიზის ზავი (1303) –
* პარიზის ზავი (1323) –
* პარიზის ზავი (1355) –
* პარიზის ზავი (1623) –
* პარიზის ზავი (1657) –
* პარიზის ზავი (1761) –
* პარიზის ზავი (1763) – დასრულდა შვიდწლიანი ომი.
* პარიზის ზავი (1783) – დასრულდა ამერიკის რევოლუცია.
* პარიზის ზავი (1784) –
* პარიზის ზავი (1796) –
* პარიზის ზავი (1802) –
* პარიზის ზავი (1810) – დასრულდა ომი საფრანგეთსა და შვედეთს შორის.
* პარიზის ზავი (1814) – დასრულდა ომი საფრანგეთსა და მეექვსე კოალიციას შორის.
* პარიზის ზავი (1815) – მოჰყვა ნაპოლეონის დამარცხებას ვატერლოოზე.
* პარიზის ზავი (1856) ანუ პარიზის კონგრესი – დასრულდა ყირიმის ომი. 
* პარიზის ზავი (1857) –
* პარიზის ზავი (1898) – დასრულდა ამერიკა-ესპანეთის ომი.
* პარიზის ზავი (1900) –
* პარიზის ხელშეკრულება (1920) – ბესარაბიის და რუმინეთის გაერთიანება.
* პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულებები (1947) – 
* პარიზის ხელშეკრულება (1951) – დაარსდა ევროპის ნახშირისა და რკინის გაერთიანება
* პარიზის მშვიდობის კონფერენცია - დასრულდა პირველი მსოფლიო ომი.
აფხაზეთის მმართველთა სია

**აფხაზეთის მმართველთა სია** — სტატიაში წარმოდგენილია აფხაზეთის მმართველთა სია, რომლის დადგენაც ხდება ქართული ავთენტური წყაროებისა და უცხოური წყაროების დამხარებით.

## აფხაზეთის მმართველთა სია
## შენიშვნები 
## ლიტერატურა
;ქართულენოვანი
**ლორთქიფანიძე მ.,* ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანება, თბ., 1963.
**ლორთქიფანიძე მ.,* „ეგრის-აფხაზეთის სამეფო“, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. II, თბ., 1973.
**Анчабадзе З.,* Из истории средневековой Абхазии (VI-XVII вв.), Сухуми, 1959
* ინგოროყვა პ. გიორგი მერჩულე, თბ. 1954.
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, ტ. II, თბ., 1965.
**თაყაიშვილი ე.,* რას შეიცავდა ეგრეთ წოდებული აფხაზეთის ისტორია ბაგრატ მეფისა, საისტორიო მასალანი, თბ., 1912 
* *მიბჩუანი თ.,* აფხაზეთის მეფეები და მთავრები, თბ., 1997

;უცხოენოვანი
* Nodar Assatiani et Alexandre Bendianachvili, Histoire de la Géorgie, Paris, l'Harmattan, 1997, 335 p. [détail des éditions] (ISBN 2-7384-6186-7)
* Marie-Félicité Brosset Histoire de la Géorgie : Additions et Eclaircissements, Additions IX : « Rois des Aphkazes  », p. 174 & « Tableau généalogique des rois d’Aphkazie, d’après les sources géorgiennes », p. 175.
* Christian Settipani, Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. Les princes caucasiens et l'Empire du vie au ixe siècle, Paris, de Boccard, 2006, 634 p. (ISBN 978-2-7018-0226-8), p. 454-465, « Les princes d'Abasgie ».
* Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au xixe siècle : Tables généalogiques et chronologiques, Rome, 1990, p. 529-530 et 534-535.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვახუშტი „საქართველოს ისტორია“ , გამოცემა გ. დ. ქართველიშვილისა. განმარტებული და შევსებული ახლად შეძენილის არხეოლოგიურისა და ისტორიულის ცნობებით დ. ზ. ბაქრაძის მიერ. ტფილისი, 1885. გვ. 321–323. I. აფხაზეთი.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები
პარიზის ზავი (1783)

right|thumb|250px| პარიზის ზავი, ავტ. ბენჯამენ უესტი. ჯონ ჯეი, ჯონ ადამსი, ბენჯამენ ფრანკლინი,  ჰენრი ლორენსი, და  უილიამ  თემფლ ფრანკლინი. ბრიტანეთის წამომადგენელმა უარი განაცხადა მხატვრის წინ პოზირებაზე და ამიტომ ნახატი დღემდე დაუსრულებელია.
**პარიზის ზავი** — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1783 წლის 3 სექტემბერს. ამ ზავით ფორმალურად დამთავრდა ომი ამერიკასა და დიდი ბრიტანეთის სამეფოს შორის. 

ხშირად ამ ზავს მოიხსენიებენ როგორც **პარიზის მეორე ზავი**, პირველი იყო 1763 წლის ხელშეკრულება.  კიდევ რამდენიმე ხელშეკრულება იწოდება პარიზის ზავის სახელით (იხ. პარიზის ზავი).

## მოკლე მონახაზი
ზავში შედიოდა შემდეგი ნაწილები: 
*ცამეტი  კოლონიის აღიარება როგორც ცამეტი თავისუფალი და სუვერენული სახელმწიფო. [პირველი თავი] 
*საზღვრების დადგენა ამერკის შეერთებულ შტატებსა და ბრიტანულ ჩრდილოეთ  ამერიკას შორის. [მეორე თავი]
*აშშ–ს მიეცა თევზაობის უფლება ნიუფაუნდლენდის დიდ სანაპიროებთან და წმინდა ლორენის ყურეში. [მესამე თავი]
*ორივე მხარის კრედიტორებისთვის უნდა დაეფარათ ვალები. [მეოთხე თავი]
*ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესი რეკომდენდაციას გაუწევდა შტატების საკანონმდებლო ორგანოებს, რათა მათ სცნონ კანონიერად ბრიტანელების ის ქონება რომელიც მათ გააჩნდათ ომამდე და შემდეგ მოხდა მათი კონფისკაცია. [მეხუთე თავი, არ შესრულებულა]
*აშშ შემდგომში არ მოახდენდა კონფისკაციას. [მეექვსე თავი]
*ტყვეები ორივე მხრიდან უნდა გათავისუფლებულიყვნენ. [თავი მეშვიდე]
*ბრიტანეთსაც და ამერიკის შეერთებულ შტატებსაც მიეცემოდათ მდინარე მისისიპში ნაოსნობის სამუდამო უფლება. [თავი მერვე]
*ამერიკელების მიერ დაპყრობილი ყველა ტერიტორია დაბრუნებული იქნებოდა ყველანაირი კომპენსაციის გარეშე. [მეცხრე თავი]
*ზავის რატიფიკაცია უნდა მომხდარიყო მისი ხელმოწერიდან 6 თვის განმავლობაში. [მეათე თავი]

## შეთანხმება
დოკუმენტს ხელი მოაწერეს დევიდ ჰარლტლიმ (ბრიტანეთის პარლამენტის წევრი და მეფე ჯორჯ III-ის წარმომადგენელი), ჯონ ადამსმა, ბენჯამინ ფრანკლინმა და ჯონ ჯეიმ (აშშ-ს წარმომადგენლები). 

3 სექტემბერს ბრიტანეთმა ასევე ხელი მოაწერა შეთანხმებას საფრანგეთთან, ესპანეთთან და ნიდერლანდებთან, ეს პროცესი ადრე იყო შეთანხმებული. ხელშეკრულების მიხედვით ბრიტანეთმა აღიარა ესპანეთის უფლება იმ ტერიტორიებზე რომელიც ესპანელებმა ომის დროს დაიპყრეს. საფრანგეთთან გამყარდა და განახლდა სხვა ადრინდელი ხელშეკრულებები და ნიუფაუნდლენდში თევზჭერის უფლება მიეცათ. ხოლო ნიდერლანდებთან ბრიტანეთმა კუნძული სუმატრა დათმო. 

ამერიკის კონტინეტალურმა კონგრესმა ზავის რატიფიკაცია მოახდინა 1784 წლის 4 იანვარს, ხოლო ბრიტანეთმა 1784 წლის 9 აპრილს.

## რესურსები ინტერნეტში
*პარიზის ზავის ტექსტი 

კატეგორია:1783
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
კატეგორია:ამერიკის რევოლუცია
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პარიზში ხელმოწერილი ხელშეკრულებები
ედმუნდ რენდოლფი

**ედმუნდ ჯენინგს რენდოლფი** ( დ. 10 აგვისტო, 1753 — გ. 12 სექტემბერი, 1813) — ამერიკელი იურისტი, ვირჯნიის შტატის გუბერნატორი, სახელმწიფო მდივანი და აშშ-ის იუსტიციის პირველი მინისტრი. დაიბადა უილიამსბურგში (ვირჯინია). იურიდიული განათლება მიიღო უილიამის და მერის კოლეჯში. კოლჯის დამთავრების შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა თავისი მამის ჯონ რენდოლფის იურიდიულ ფირმაში. 1775 წელს ამერკის რევოლუციის დაწყებითანავე მისი მამა ჯონ რენდოლფი დაბრუნდა ბრიტანეთში. ხოლო ედმუნდ რენდოლფი შევიდა კონტინენტალურ არმიაში და იქ მოღვაწეობდა გენერალ ჯოჯრ ვაშინგტონის თანაშემწედ.

მისი ბიძის პეიტონ რენდოლფის სიკვდილის შემდეგ, იგი დაბრუნდა ვირჯინიაში. რენდოლფი 1779 წელს არჩეულ იქნა კონტინენტალური კონგრესის დელეგატად და მუშაობდა 1782 წლამდე. 

1786 წელს რენდოლფი აირჩიეს ვირჯინიის გუბერნატორად, იმავე წელს ის წარგზავნილი იქნა ანაპოლისის კონვენციაზე, ვირჯინიის დელეგატად. მომდევნო წელს რენდოლფმა კონსიტუციურ კონვენციას წარუდგინა ვირჯინიის გეგმა ქვეყნის სამთავრობო მოწყობის შესახებ. 

1789 წლის სექტემბერში ედმუნდ ჯენინგს რენდოლფი დაინიშნა აშშ–ის იუსტიციის მინისტრად, ხოლო სახელმწიფო მდივნის თომას ჯეფესონის გადაგომის შემდეგ  1793 წელს მან დაიკავა ეს პოსტი. 

პოსტიდან წასვლის შემდეგ ის დაბრუნდა ვირჯინიაში და განაგრძო იურისტად მუშაობა. ყველაზე ცნობილი საქმე რომელშიც იგი მონაწილეობდა იყო აარონ ბურის საქმე 1807 წელს. 

რენდოლფი გარდაიცვალა 1813 წლის, 12 სექტემბერს, კარტერ ჰილში, მილვუდის მახლობლად, კლარკის ქაუნთიში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

## სქოლიო
კატეგორია:ვირჯინიის გუბერნატორები
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:აშშ-ის გენერალური პროკურორები
კატეგორია:დაბადებული  10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1753
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1813
კატეგორია:აშშ-ის დამფუძნებელი მამები
ტიმოთი პიკერინგი

**ტიმოთი პიკერინგი** ( დ. 17 ივლისი, 1745 — გ. 29 იანვარი, 1829) — აშშ-ის მესამე სახელმწიფო მდივანი, ამ პოსტზე მსახურობდა 1795 წლიდან 1800 წლამდე, ორ პრეზიდენტთან ჯორჯ ვაშინგტონთან და ჯონ ადამსთან. 

პიკერინგი დაიბადა სალემში, მასაჩუსეტსის შტატში, ტიმოთი და მერი უინგეიტ პიკერინგების ოჯახში. 1763 წელს დაამთავრა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. თავიდან იგი რევოლუციონერებს ოპიზიციაში ედგა, თუმცა 1777 წელს მან მიიღო გენერალ ჯორჯ ვაშინგტონის შეთავაზება, ემსახურა გენერალ ადიუტანტად, მან დიდი წვლილი შეიტანა რევოლუციის გამარჯვებაში. 

1780 წელს კონტინენტურმა კონგრესმა პიკერინგი გენერალ-კვარტირმეისტერად, ხოლო 1791 წელს ვაშინგტონმა ფოსტის ხელმძღვანელად დანიშნა.

1816 წლიდან იგი დაბრუნდა სალემში, სადაც ფერმერობას მიჰყო ხელი და სიცოცხლის ბოლომდე იქ ცხოვრობდა. გარდაიცვალა 1829 წლის 29 იანვარს, 83 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
*Clarfield, Gerard H. "Postscript to the Jay Treaty: Timothy Pickering and Anglo-American Relations, 1795-1797," *William and Mary Quarterly* 3d ser., 23, 1 (1966): 106-20.
*Clarfield, Gerard H. *Timothy Pickering and American Diplomacy, 1795-1800.* Columbia: University of Missouri Press, 1969.
*Clarfield, Gerard. *Timothy Pickering and the American Republic.* Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 1980.
*Clarfield, Gerard H. "Timothy Pickering and French Diplomacy, 1795-1796." *Essex Institute Historical Collections* 104, 1 (1965): 58-74.
*Clarfield, Gerard H. "Victory in the West: A Study of the Role of Timothy Pickering in the Successful Consummation of Pinckney‘s Treaty," *Essex Institute Historical Collections* 101, 4 (1965): 333-53.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* აშშ-ის კონგრესი: ტიმოთი პიკერინგის ბიოგრაფია
*ტიმოთი პიკერინგი (id: P000324) — შეერთებული შტატების კონგრესის ბიოგრაფიული სახელმძღვანელო

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1745
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1829
კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
იოანე მთაწმიდელი

მინიატიურა|იოანე, გაბრიელ და ექვთიმე მთაწმინდელები
**იოანე მთაწმიდელი** (*ათონელი*) (დ. დაახლოებით 920 ― გ. 1005) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი. ერისკაცობაში — სამცხის ერთ-ერთი დიდებულთაგანი — ვარაზ-ვაჩე ჩორდვანელი. ბერად შედგა ოთხთა ეკლესიის ლავრაში. შემდეგ ბიზანტიაში, ოლიმპის მთაზე მოღვაწეობდა, სადაც მიიყვანა თავისი მცირეწლოვანი შვილიც, შემდეგში, ექვთიმე მთაწმიდელი. 965 ექვთიმესა და რამდენიმე მოწაფესთან ერთად გადასახლდა ათონის მთაზე, ათანასე დიდის ლავრაში. ქართველ ბერებმა ჯერ იოანე მახარებლის ეკლესია ააშენეს, შემდეგ დამკვიდრდნენ ათონის ივერთა მონასტერში, რომლის აღმშენებელი და პირველი წინამძღვარი იოანე მთაწმინდელი იყო. მისი ბიოგრაფის გიორგი მთაწმიდლის გადმოცემით, იოანე მთაწმინდელმა, რომელსაც დიდი წვლილი მიუძღვის ექვთიმეს განსწავლაში, ლიტერატურული მოღვაწეობისაკენ მოუწოდა მას: „ქართლის ქვეყანაჲ დიდად ნაკლულევან არს წიგნთაგან და მრავალნი წიგნნი აკლან, და ვხედავ, რომელ ღმერთსა მოუმადლებია შენდა, აწ იღუაწე, რაჲთა განამრავლო სასყიდელი შენი ღმრთისაგან“.

## ლიტერატურა
* *კეკელიძე კ.,* ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ., 1945;

კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:დაბადებული 920
კატეგორია:გარდაცვლილი 1005
კატეგორია:ქართული წარმოშობის ბიზანტიელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მარდი გრა

მინი|მარდი გრა ახალ ორლეანში
**მარდი გრა** ( ) — დასავლეთევროპული დიდმარხვის დაწყების წინა დღე და ყოველწლიური კარნავალის კულმინაცია. მარდი გრას მოსდევს „ფერფლის ოთხშაბათი“, რომელიც აღნიშნავს დიდმარხვის პირველ დღეს ანგლიკანურ, კათოლიკურ, ლუთერანულ, მეთოდისტურ და პრესვიტერიანულ ეკლესიებში.

მარდი გრა ხსნილის ბოლო დღეა. შესაბამისად, მოზეიმე ხალხი განსაკუთრებით ბევრს და მსუყედ ჭამს 46-დღიანი დიდმარხვის დაწყების წინ. სწორედ ამას უკავშირდება სახელწოდება მარდი გრა ანუ „მსუყე სამშაბათი“.

ინგლისში მარდი გრა უფრო ცნობილია „აღსარების სამშაბათის“ სახელით. ეს სახელწოდება დაკავშირებულია დიდმარხვის წინ აღსარების ჩაბარების ტრადიციასთან. გაერთიანებულ სამეფოსა და ირლანდიაში არსებული ტრადიციით, დიდმარხვის წინა სამი დღე ეთმობა აღსარების ჩაბარების პროცესს, რომელსაც Shrovetide ეწოდება. ტრადიციული საჭმელია მაჭკატები.

## სახელწოდება 
თანამედროვე საუბარში გვხვდება მარდი გრას, როგორც ტერმინის, განზოგადება მთლიანად კარნავალის სახელწოდებად. ამან გამოიწვია მეორე ენობრივი სიახლე – ამერიკის ზოგიერთ ქალაქში წარმოიშვა ტერმინი „მარდი გრას დღე“.

## ხანგრლივობა და თარიღი 
მარდი გრას ხანგრძლივობა განსხვავდება ჩატარების ადგილის მიხედვით. ლუიზიანას შტატის დედაქალაქ ახალ ორლეანში კარნავალი მეთორმეტე ღამიდან ფერფლის ოთხშაბათამდე გრძელდება. სხვაგან მარდი გრა მხოლოდ სამდღიანია და უშუალოდ დიდმარხვის წინ ტარდება. ალაბამას შტატის ქალაქ მობილში კი ზეიმი მადლიერების დღესასწაულს უსწრებს და ნოემბრიდან მოყოლებული იმართება შესაბამისი წვეულებები სააღდგომო მარხვამდე.

მარდი გრას თარიღი მოძრავია. ჩვეულებრივ, 3 თებერვლიდან 9 მარტამდე პერიოდში იმართება ხოლმე, ნაკიან წელიწადში კი – 4 თებერვლიდან 9 მარტამდე. დიდმარხვის დაწყების თარიღის მსგავსად, მარდი გრას თარიღიც დამოკიდებულია აღდგომის მოძრავ თარიღზე.

მომავალი მარდი გრას თარიღებია:
* 2017 – 28 თებერვალი
* 2018 – 13 თებერვალი
* 2019 – 5 მარტი
* 2020 – 25 თებერვალი
* 2021 – 16 თებერვალი
* 2022 – 1 მარტი
* 2023 – 21 თებერვალი
* 2024 – 13 თებერვალი
* 2025 – 4 მარტი
* 2026 – 17 თებერვალი
* 2027 – 9 თებერვალი

## ადგილები 
მარდი გრას კარნავალებით განსაკუთრებით განთქმულია შემდეგი ქალაქები და რეგიონები: რიო-დე-ჟანეირო, ვენეცია, ბაია და ახალი ორლეანი. კარნავალი მნიშვნელოვანი დღესასწაულია ევროპის ბევრ ქვეყანაში, ლათინურ ამერიკასა და კარიბებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რელიგიური დღესასწაულები
კატეგორია:კარნავალი
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:მუსიკალური ფესტივალები
იოანე მინჩხი

**იოანე მინჩხი** — X საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფი. დასავლეთ საქართველოს (აფხაზეთის) მეფის გიორგი II-ის (922-957) თანამედროვე. წარმოშობით დასავლეთ საქართველოდან, სოფ. ინჩხიდან ყოფილა, რაზეც მისი ზედწოდება (მინჩხი) მიუთითებს. ვარაუდობენ, რომ პალესტინაში, სინის მთაზე მოღვაწეობდა. მისი ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა სწორედ სინურმა ხელნაწერებმა შემოინახა. მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978-988) მოთავსებულია იამბიკური საზომით დაჭერილი იოანე მინჩხის 4 საგალობელი (გამოაქვეყნა ი. ჯავახიშვილმა 1947). ჰიმნოგრაფიაში მან შემოიღო ახალი სალექსო ფორმა მინჩხური.

## ლიტერატურა 
* **იოანე მინჩხის პოეზია** / ტექსტი გამოსაც. მოამზადა და გამოკვლევა დაურთო ლელა ხაჩიძემ ; საქ. სსრ მეცნ. აკად., ხელნაწ. ინ-ტი — (ძველი ქართული მწერლობის ძეგლები, X/სერიის სარედ კოლ.: ელ მეტრეველი (მთ. რედ.) და სხვ.) თბილისი : მეცნიერება, 1987.
** ჯღამაია ლ.*, ქსე, ტ. 5, გვ. 190, თბ., 1980
** ჯავახიშვილი*, სინის მთის ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა, თბილისი, 1947.
** კეკელიძე*, ახალი შრომა ძველი ქართული პოეზიის შესახებ, ლიტერატურული ძიებანი, XI, 447-461. ეტიუდები, VI.
** ე. თაყაიშვილი*, პარიზის ნაციონალური ბიბლიოთეკის ქართული ხელნაწერები, პარიზი, 1933.
** ძველი ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია*, შედგ. ს. ყუბანეიშვილის მიერ, I, თბილისი, 1946.
** პ. ინგოროყვა*, ძველი ქართული პოეზია, თხზულებათა კრებული, ტ. III, თბ. 1965.

## რესურსები ინტერნეტში 
*იოანე მინჩხი

კატეგორია:ქართველი ჰიმნოგრაფები
იოანე მტბევარი

მინიატიურა|იოანე მტბევარი
**იოანე მტბევარი** — X საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი, მთარგმნელი. როგორც ტბეთის სახარების (995) მინაწერიდან ჩანს, 978-იდან ტბეთის ეპისკოპოსი ყოფილა, 995 კი მაწყვერელად დაუდგენიათ. მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978-988) დაცულია VII-IX საუკუნეების ბერძენ ავტორთა ჰიმნების თარგმანები, რომლებიც იოანე მტბევარს ეკუთვნის. მის სახელთანაა დაკავშირებული ქართული ჰიმნოგრაფიული ტერმინი მოკაზმული.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* იოანე მტბევარი — გალობანი წმიდისა ბასილისნი

კატეგორია:მტბევარი მღვდელთმთავრები
კატეგორია:მაწყვერელი მღვდელთმთავრები
შარლოტენბურგ-ვილმერსდორფი

**შარლოტენბურგ-ვილმერსდორფი** — ბერლინის რაიონი, რომელიც 2 დასავლეთ ბერლინური უბნის შარლოტენბურგისა და ვილმერსდორფის შეერთების შედეგად წარმოიშვა.

შარლოტენბურგ-ვილმერსდორფში მდებარეობს ბერლინის ცნობილი ქუჩა კურფიურსტერდამი, ბერლინის ტექნიკური უნივერსიტეტი, ბერლინის ხელოვნებათა უნივერსიტეტი და ბერლინის გერმანული ოპერა.

## რესურსები ინტერნეტში
*შარლოტენბურგ-ვილმერსდორფის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბერლინი
იოანე საბანისძე

**იოანე საბანისძე** — VIII საუკუნის ქართველი მწერალი, ჰაგიოგრაფი, ავტორი „აბო თბილელის წამებისა“, რომელშიც აღწერილია არაბი ჭაბუკის, აბოს მარტვილობა, ქრისტიანობისათვის მისი თავდადება.

აბო არაბეთიდან ქართლში გამოჰყვა ნერსე ერისთავს, აქ იგი გაეცნო ქრისტიანულ სარწმუნოებას, უარყო მაჰმადიანოდა და მიიღო ქრისტიანობა. არაბებმა რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს, მოსთხოვეს რჯულის უარყოფა და ქრისტიანობის ერთგულებისათვის წამებით მოკლეს 786 წელს. აბოს წამებას დიდი საზოგადოებრივი რეზონანსი ჰქონდა. ქართულმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა იგი. ქართლის კათალიკოსმა სამოელმა (780-790) საგანგებო წერილით მიმართა იოანე საბანისძეს, აბოსთან დაახლოებულ პირს, და მისი წამების აღწერა სთხოვა. იოანე საბანისძემ ქართული ჰაგიოგრაფიული მწერლობის ბრწყინვალე ძეგლი შექმნა (786-790), თხზულების წაუმძღვარა სამოელ კათალიკოსის ეპისტოლე და თავისი პასუხი. კათალიკოსის მოკრძალებული ტონი გვაფიქრებინებს, რომ იოანე საბანისძე საერო პირი უნდა ყოფილიყო. იგი დიდად განათლებული პიროვნება, სასულიერო მწერლობის კარგი მცოდნე და გაწაფული მწერალი ყოფილა. სავარაუდოა, იოანე საბანისძეს ეკუთვნოდეს აგრეთვე ძველი საგალობელი აბო თბილელის შესახებ, შემონახული ჭილეტრატის იადგარში (IX-X სს., ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-2123).

„აბო თბილელის წამება“ ძველი ქართული პროზის შესანიშნავი ძეგლია. იგი წინასწარ შემუშავებული გეგმის მიხედვით არის დაწერილი და 4 თავისაგან შედგება. I თავი დამრიგებლობითი ხასიათისაა, საუბარია აბოს მარტვილობის მნიშვნელობაზე, II და III თავებში აღწერილია აბოს ქართლში მოსვლა, მისი მოღვაწეობა და მოწამეობრივი აღსასრული. IV თავი ჰიმნოგრაფიულ ხასიათს ატარებს და შეიცავს აბო თბილელის ქებას. თხზულების ეს ნაწილი ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის უძველესი ნიმუშია. აბოს მარტვილობის აღწერით იოანე საბანისძემ მიზნად დაისახა ეროვნული თვითშეგნების განმტკიცება. ქართველთა ეროვნული გადაგვარების მიზნით არაბები ქართველებში მაჰმადიანობას ავრცელებდნენ. ასეთ ვითარებაში არაბი აბო თბილელის ქრისტიანულ სარწმუნოებაზე მოქცევა დიდმნიშვნელოვანი ფაქტი იყო.

იოანე საბანისძეს ეროვნული თვითმყოფის შენარჩუნების ძირითად საშუალებად ქრისტიანული სარწმუნოების ერთგული დაცვა მიაჩნია. აბოს წამების ფაქტი მან გამოიყენა მაჰმადიანობასთან შედარებით ქრისტიანობის უპირატესობის დასადასტურებლად და ეროვნულ-სარწმუნოებრივი სიამაყის გრძნობის გასაღვივებლად. მის თხზულებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა არაბთა ბატონობით შევიწროებული და ეროვნული გადაგვარების საფრთხის წინაშე მდგომი ქართველობისათვის. იოანე საბანისძესთვის დამახასიათებელია მკაცრად გააზრებული კომპოზიცია, თხრობის ლაღი და ხატოვანი მანერა, ღრმა დრამატიზმი. თხზულება შესანიშნავი ისტორიული წყაროა VIII საუკუნის ქართლის პოლიტიკური-ეკონომიკური ცხოვრების, ეროვნულ-სარწმუნოებრივი იდეალების, საზოგადოებრივი ყოფის შესასწავლად. ჩვენამდე მოღწეულია X საუკუნის ხელნაწერის სახით. პირველად გამოსცა მ. საბინინმა (1882), მეორედ — კ. კეკელიძემ (1935), რომელმაც თხზულება თარგმნა რუსულად (1956). გერმანულად თარგმნა შულცემ (1905), ლათინურად — პეეტერსმა (1934).

## ლიტერატურა 
* ჯავახიშვილი ივ., თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. VI, თბ., 1982,  გვ. 150;
* სურგულაძე ი., ნარკვევები საქართველოს პოლიტიკურ მოძღვრებათა ისტორიიდან, თბ., 2001 გვ. 14.

## რესურსები ინტერნეტში
* წამებაჲ წმიდისა და ნეტარისა მოწამისა ქრისტჱსისა ჰაბოჲსი

კატეგორია:ქართველი მწერლები
Motown

**Motown Records**, ასევე **Tamla Motown** — ხმის ჩამწერი კომპანია დეტროიტიდან, მიჩიგანი ("მოტორ-სიტი"), სადაც ის საყოველთაო საერთაშორისო წარმატებას აღწევს და მნიშვნელოვან როლ ასრულებს პოპულარული მუსიკის ინტეგრაციაში.

დაფუძნდა რა 1959 წლის 12 იანვარს ბერი გორდი უმცროსის მიერ როგორც *Tamla Records*, მოტაუნი მისი არსებობის განმავლობაში 45 განყოფილებას ფლობს სხვადასხვა ჟანრებში, მათ შორის ყველაზე განთქმული მუსიკალური ჟანრებით არ-ენდ-ბი, პოპი, და სოული. მოტაუნი 1972 წელს დეტროიტს ტოვებს და ლოს-ანჯელესში, კალიფონია, გადადის, და დამოუკიდებელ კომპანიად რჩება 1988 წლამდე. ამ წელს გორდმა კომპანია ემ-სი-ეი-ს მიჰყიდა. ამჟამად შტაბ-ბინით ნიუ-იორკში, მოტაუნ რეკორდსი იუნივერსალ მოტაუნ რეკორდს გრუპის შვილობილი კომანიაა, რომელიც თავის მხრივ იუნივერსალ მიუზიკის შვილობილია.

1960-იან წლებში მოტუანი და მისი სოულ შვილობილები ყველაზე წარმატებული პროპონენტები იყვნენ ე.წ. მოტაუნ საუნდისა — სოულ მუსიკის სტილი გამორჩეული მახასიათებლებით, რომელიც იყენებდა ტამბურინს ბარაბნებით, ბას ინსტრუმეტებს, გამორჩეულ მელოდიურ და აკორდულ სტრუქტურას და გოსპელიდან წარმოშობილ გადაძახების სიმღერის სტილს.

კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
ფრიდრიხსჰაინ-კროიცბერგი

**ფრიდრიხსჰაინ-კროიცბერგი** () — ბერლინის რაიონი, რომელიც გერმანიის გაერთიანების შემდგომ ფრიდრიხსჰაინისა (აღმ. ბერლინი) და კროიცბერგის (დას. ბერლინი) შეერთების შედეგად წარმოიშვა. უბანს შუაზე ჰყოფს მდინარე შპრეე და ერთმანეთთან აერთებს ცნობილი ხიდი ობერბაუმბრიუკე, რომელზეც 1998 წლიდან ყოველწლიურად იმართება ე.წ. წყლის ბრძოლა.

კროიცბერგის მოსახლეობის 32,8% არაგერმანელები შეადგენენ, მათ შორის უმეტესობა თურქია, მაშინ როდესაც ფრიდრიხსჰაინში უცხოელეთა წილი მხოლოდ 8,7%-ია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ბერლინი
ტრეისი ჩეპმენი

**ტრეისი ჩეპმენი** (; დ. 30 მარტი, 1964) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ცნობილია სიმღერებით „Fast Car“ (სწრაფი მანქანა), „Talkin' Bout a Revolution“ (საუბარი რევოლუციაზე) და „Give Me One Reason“ (მომეცი ერთი საბაბი). მიღებული აქვს გრემის ოთხი ჯილდო.

დაიბადა კლივლენდში, ოჰაიო. გიტარაზე დაკვრა და სიმღერების წერა ადრეულ ბავშვობაში დაიწყო. ფონდი „ბეტერ ჩენს“ საშუალებით მიღებული სტიპენდიით კონექტიკუტის ვუსტერის სკოლაში სწავლობს და მოგვიანებით ტაფტის უნივერსიტეტში ირიცხება, მედფორდში, მასაჩუსეტსი.

## კარიერა 
კოლეჯის პერიოდში ჩეპმენი ქუჩის მუსიკოსობას იწყებს და ამავე დროს კემბრიჯის ყავახანებში უკრავს. სწავლის დასრულების შემდეგ SBK სტუდიასთან კონტრაქტს აფორმებს და პირველ დისკს *Tracy Chapman* (1988) უშვებს. ალბომმა კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა, რის შემდეგადაც ტრეისი ტურებზე გადის საკუთარი ფანების მოსაზიდად. ნელსონ მანდელას 70 წლისთავისადმი მიძღვნილ კონცერტზე 1988 წელს შესრულებული სიმღერის „Fast Car“ შემდეგ ის აშშ-ის ბილბორდებზე ჩნდება. მისი დისკები სწრაფად იყიდება და მალე მულტი-პლატინის გახდა.

მისი მომდევნო ალბომი „Crossroads“ („გზის გასაყართან“, 1989) კომერციულად ნაკლებად წარმატებული გამოდგა. 1992 წლის „Matters of the Heart“ (გულის წუხილი) მხოლოდ მისი ყველაზე ერთგული ფანებისთვის იყო ცნობილი. 1995 წელს ყველასათვის მოულოდნელად გამოდის ჩეპმენის ახალი ალბომი *New Beginning*, რომელშიც მისი ჰიტი „Give Me One Reason“ (მომეცი ერთი საბაბი რომ დავრჩე) შევიდა, და 1996 წელს გრემის ნომინაციაში „საუკეთესო როკ-სიმღერა“ იმარჯვებს. 2000 წლის ალბომი *Telling Stories* უკვე უფრო როკის ჟანრისაა ვინემ ფოლკის. ალბომის ამავე სახელწოდების ჰიტი ევროპის რადიო სადგურების ფავორიტი გახდა. მისი მეექვსე ალბომი იყო *Let It Rain* („იწვიმოს“, 2002), რომლითაც ის ტურებით აშშ-სა და ევროპაში მოგზაურობს.

*Where You Live* (სადაც შენ ცხოვრობ), ჩეპმენის მეშვიდე სტუდიური ალბომი 2005 წლის სექტემბერში გამოვიდა.

## დისკოგრაფია
* 1988: *Tracy Chapman*
* 1989: *Crossroads*
* 1992: *Matters of the Heart*
* 1995: *New Beginning*
* 2000: *Telling Stories*
* 2002: *Let It Rain*
* 2005: *Where You Live*
* 2008: *Our Bright Future*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* ტრეისი ჩეპმენი  — Atlantic Records

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი კონტრალტოები
კატეგორია:ამერიკელი ფოლკ-მომღერლები
კატეგორია:Brit Award-ის მფლობელები
კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Elektra Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
იოანე ტარიჭისძე

**იოანე ტარიჭისძე** — XI-XII საუკუნეების ქართველი მთარგმნელი. ანტონ I-ის „წყობილსიტყვაობაში“ (XVIII ს.) მას ეძღვნება ორსტროფიანი იამბიკო, რომელშიც ნათქვამია:იოანე ტარიჭისძემ „გჳთარგმნნა წიგნნი, შეგჳმკო ეკლესია“, საქართველოში „სწავლა განჰფინა“. „ქართლის ცხოვრების“ ერთ-ერთი ნუსხის გვიანდელი მინაწერის მიხედვით, რომელიც სულხან-საბა ორბელიანს ეკუთვნის, იოანე ტარიჭისძე საზღვარგარეთ მოღვაწეობდა და დაახლოებით 1114 დაბრუნდა საქართველოში თეოფილე ხუცესმონაზონთან და არსენ იყალთოელთან ერთად . 

კორნელი კეკელიძე იოანე ტარიჭისძეს ნეოპლატონიკოსად სახავს და მიაწერს ამონიოს ერმისის 2 თხზულების თარგმანს, რომებსაც სხვა მკვლევრები (ს. გორგაძე, ი.ლოლაშვილი) იოანე პეტრიწს მიაკუთვნებენ. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ აღორძინების ხანის მწერლებს შეიძლება ერეოდეთ იოანე ტარიჭისძე იოანე პრტრიწში.

## ლიტერატურა 
**ლოლაშვილი ი.,*  ქსე, ტ. 5, გვ. 192, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
ეთელვულფი (უესექსი)

**ეთელვულფი** (, ანგლ.-საქს. Æþelvvulf ) (დ.  დაახ.  800, აახენი, გერმანია — გ. 13 იანვარი, 858) — უესექსის მეფე 839–858 წლებში.

thumb|100px|
ეთელვულფი ებრძოდა დანიელ დამპყრობლებს, რომლებიც დაამარცხა ოკლისთან ბრძოლაში და უელსის მეფეს სინგან აპ ქადელს. 855 წელს მან უმცროს შვილ ალფრედთან ერთად იმოგზაურა რომში, რის შემდეგაც 856 წელს იქორწინა ფრაკ პრინცესა იუდით მარტელზე. 

ეთელვულფი გარდაიცვალა 858 წელს და დაკრძალეს სტეინინგში, მოგვიანებით გადაასვენეს ვინჩესტერში (ჰემპშირი). 

მისი ბეჭედი წარწერით Ethelwulf Rex („მეფე ეთელვულფი“) აღმოჩენილ იქნა 1780 წელს ლაივერსტოკში (უილშირი).

## ლიტერატურა
*Ashley, Maurice. *Great Britain to 1688: A Modern History*. Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1961.
*Garmonsway, GN. Translation of *The Anglo-Saxon Chronicle*. London: JM Dent & Sons, 1953.
*Hindley, Geoffrey. *The Anglo-Saxons*. London: Robinson, 2006.
*Hodgkin, RH. *A History of the Anglo-Saxons*. London: Oxford UP, 1935.
*Humble, Richard. *The Saxon Kings*. London: Weidenfeld and Nicolson, 1980.
* Nelson, Janet L. *Æthelwulf*. Oxford Online DNB, 2004
*Stenton, Frank. *Anglo-Saxon England*. Oxford: Oxford UP, 3rd Edition 1971.

კატეგორია:უესექსის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული   800
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 858
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
იოანე ქონქოზის ძე

**იოანე ქონქოზის ძე** — X საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფი. მის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები არ მოგვეპოვება. ავტორია მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978-988) მოთავსებული ვრცელი იამბიკური საგალობლისა „გალობანი ქრისტეჲს ნათლის ღებისანი და ჰაბო ისმაიტელყოფისა ქართველისანი“. მას ტაო-კლარჯეთის ლიტერატურული სკოლის წარმომადგენლად მიიჩნევენ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ჰიმნოგრაფები
იოანე შავთელი

**იოანე შავთელი**, *აბდულ-მესსია შავთელი* (დ. 1150 — გ. 1215) — XII-XIII საუკუნეების ქართველი პოეტი, სასულიერო მოღვაწე, როგორც ზედწოდებიდან ჩანს, წარმოშობით სოფ. შავთიდან ყოფილა. 

მას მიეწერება ძველი ქართული ლიტერატურის კლასიკური ეპოქის ძეგლი „აბდულმესიანი“. „ქართლის ცხოვრების“, ცნობით, იოანე შავთელი იყო „ფილოსოფოსი დარიტორი, ლექსთა გამომთქმელი და მოღუაწებათა შინა განთქმული“. იგი თამარ მეფის თანამედროვე და სანდო პირი ყოფილა. მემატიანეთა ცნობით, თამარს ახლდა ვარძიასა და ოძრხეში, ბასიანის ბრძოლის (1203) დროს, აქვე შეუთხზავს „გალობანი ვარძიისა ღმრთისმშობლისანი“. მასვე მიეწერება სასულიერო ხასიათის სხვა თხზულებებიც. იოანე შავთელი სასულიერო პირი ჩანს, რაზეც მიუთითებს მის თხზულებებში გამოვლენილი ღრმა საღვთისმეტყველო განათლება. ზოგ წყაროში მოხსენებულია „ნეტარად“, „წმინდანად“. „აბდულმესიანში“ იგი თავის თავს „მწირსა“ და „მსხმებს“ უწოდებს.

შოთა რუსთაველს მოხსენიებული ჰყავს „ვეფხისტყაოსანში“:

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* იოანე შავთელის შემოქმედება

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
იოანე ჭყონდიდელი

**იოანე ჭყონდიდელი** — ჭყონდიდის მთავარეპისკოპოსი დაახლოებით 1060 — XII საუკუნის 10-იან წლებში. იხსენიება სვინგელოზის ტიტულით. XI საუკუნის 50-იან წლებში, ჯერ კიდევ ერისკაცობაში, თავის ძმასთან პეტრიკთან ერთად თან ახლდა ბაგრატ IV-ს და დედოფალ მარიამს კონსტანტინოპოლში, ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტინე IX მონომაქოსის (1042-1054) კარზე. აქ ისინი შეხვდნენ ათონიდან ჩამოსულ გიორგი მთაწმიდელს და ათონში დიდი შესაწირავი გაატანეს, რისთვისაც იოანეს და მის ძმას ათონში აღაპი დაუწესეს. 1059 წელს მან ბაგრატ IV-ის დავალებით ქ. ანტიოქიიდან საქართველოში ჩამოიყვანა გიორგი მთაწმინდელი, რომლის ინიციატივით იოანე ჭყონდიდლად აკურთხეს.  იოანე ჭყონდიდელი დაეხმარა გიორგი მთაწმინდელს საქართველოში დარღვეული საეკლესიო საქმეების გამართვა-მოწესრიგებაში. 1065 და 1066-1067 ბაგრატ IV-ის ელჩი იყო ბიზანტიის იმპერატორის კარზე. ამ ელჩობის დროს  იოანე ჭყონდიდელს გიორგი ხუცესმონაზონისთვის უთხოვია დაეწერა გიორგი მთაწმიდლის ცხოვრება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
იოვაკიმე

**იოვაკიმე** — დასავლეთ საქართველოს („აფხაზეთის“) კათოლიკოსი დაახლოებით XV საუკუნის 70-იან წლებში, ცაიშელ-ბედიელი (ცაიშისა და ბედიის მთავარეპისკოპოსი).

დასავლეთ საქართველოს მაშინდელი პოლიტიკური მმართველების — ბაგრატ VI-ის, დადიანისა და გურიელის  სურვილით კათოლიკოსად აკურთხა არა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, არამედ დასავლეთ საქართველოში შემთხვევით ჩამოსულმა იერუსალიმისა და ანტიოქიის პატრიარქმა მიქაელმა (1470/1474—1484). ამ აქტით მათ ხელი შეუწყვეს საქართველოში პოლიტიკური განკერძოებულობის გაღრმავებას. იოვაკიმეს კათოლიკოსად დადგენასთან დაკავშირებით პატრიარქ მიქაელის სახელით შედგა კანონიკური ძეგლი „მცნებაჲ სასჯულოჲ“, რომელიც განსაზღვრავდა და აწესრიგებდა სრულიად აფხაზეთის კათოლიკოსის იურისდიქციას, მოქმედ საეკლესიო დისციპლინურ და რელიგიურ-სარწმუნოებრივ ნორმებს, სასჯელს და სხვა. 

წყაროებში იოვაკიმე დახასიათებულია როგორც საეკლესიო საქმეების ენერგიული გამგებელი, რომელიც განსაკუთრებით ზრუნავდა საკუთრივ აფხაზეთში ქრისტიანული რელიგიის დანერგვა-განმტკიცებისათვის. იოვაკიმეს ამაგი დაუდვია იერუსალიმის ქართველთა ჯვრის მონასტრისათვის, ამის გამო იქ საუკუნო აღაპი დაუწესეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## ლიტერატურა
კატეგორია:დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
იოვანე (ერისმთავარი)

**იოვანე** — ქართლის ერისმთავრის არჩილის ძე. „მატიანე ქართლისაჲის“ ცნობით, მამის მოწამებრივი სიკვდილის შემდეგ, იოვანე დასავლეთ საქართველოში გადავიდა და დაეუფლა ეგრისს, სვანეთს, თაკვერს, არგვეთს და გურიას, რომლებიც, ჯუანშერის ცნობით, მირის სიკვდილის შემდეგ არჩილს დარჩენია საუხუცესოდ.

## ლიტერატურა
* *ტარიელ მუმლაძე* ქართველ მეფეთა ქრონოლოგია, თბილისი, 2008. გვ. 72.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები
იოვანე მელი

**იოვანე მელი** — XI საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მისი გადაწერილია წმინდანთა ცხოვრების კრებული, რომელიც ექვთიმე მთაწმიდლის თარგმნებს შეიცავს. წიგნი (24,3×18 სმ) ეტრატზე კუთხოვანი, საკმაოდ მსხვილხაზოვანი ნუსხურით ერთ სვეტადაა ნაწერი. საზედაო ასოები, ყოველი თხზულების პირველი სტრიქონები და თავსამკაულები შინდისფერი მელნითაა შესრულებული. წიგნის მთელი გაფორმება იოვანე მელს ეკუთვნის. მორთულობა მარტივი და უპრეტენზიოა. ტექსტისა და სამკაულების შესრულება კალიგრაფის მაღალ პროფესიულ დონეზე მიუთითებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
იოვანე ფუკარალისძე

**იოვანე ფუკარალისძე** — XII საუკუნის II ნახევრის ქართველი კალიგრაფი, ე.წ. ტბეთის მეორე ოთხთავისა და წყაროსთავის სახარების ერთ-ერთი გადამწერი.

მოღვაწეობდა სამხრეთ საქართველოში. ოთხთავი გადაწერილია 1161 წლის ახლო ხანებში, გიორგი III-ის მეფობაში, ტბეთის ეპისკოპოსის პავლე მტბევარის დაკვეთით. იოვანე ფუკარალისძეს წიგნის ბოლო ნაწილი, 279-318 ფურცლები, გადაუწერია, რომლებიც ზანდუკს (სარჩევს) შეიცავს. წყაროსთავის სახარება (25,1x17,9 სმ) გადაწერილია 1195 იოანე საფარელ-მტბევარის ბრძანებით. გადაწერაში გიორგი სათაჲსძეც მონაწილეობდა. წიგნში ჩართული მახარებელთა გამოსახულებები სხვას შეუსრულებია. სახარება ბექა ოპიზრის მიერ მოჭედილ ვერცხლის ყდაშია ჩასმული. ორივე კალიგრაფის ხელი ძალიან ჰგავს ტბეთის ოთხთავის იოვანესეულ ნაწილს და მათი გარჩევა ერთმანეთისაგან ძნელია. სახარების ტექსტი „კლასიკური“ ნუსხურით ორ სვეტადაა გადაწერილი, ზომიერად დახრილი ხელით. ასოები მკაფიოა, ნაწერი — მშვიდი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კარგარეთელები

**კარგარეთელები** —  ქართველი კალიგრაფები. **სვიმონი** (XVI ს.) იღვწოდა სამხრეთ საქართველოს სავანეებში. მისი სახელი იხსენიება 1233-ით დათარიღებული ხელნაწერის (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ხელნაწერთა ინსტიტუტი A-85) ერთ ანდერძში. როგორც ჩანს, მას აღუდგენია ეს ხელნაწერი. 1541 გადაუწერია პოლემიკურ-დოგმატიკური და სამეცნიერო კრებული (S-312). ეს 108-ფურცლიანი მცირე ზომის წიგნი (22,8x16,8 სმ) გადაწერილია ნუსხურით, შავი მელნით, ერთ სვეტად, არაჩვეულებრივად წვრილი ასოებით. წიგნი მაღალი კალიგრაფიული ოსტატობის ნიმუშია. ასევე მაღალმხატვრულ დონეზე დგას სვიმონის მიერ გადაწერილი დიდი ფორმატის (2 ტომად შეკრული) გულანი (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, A-197).

**იესეს** (XVII ს.) გადაწერილია სადღესასწაულო (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1018). ეს მოზრდილი წიგნია (28x19,7 სმ, 364 ფურცელი), ხელნაწერი ორსვეტოვანია, შესრულებულია ნუსხურით, შავი მელნით. სინგური ტრადიციულადაა გამოყენებული, თავსამკაულები ვერ არის მაღალ დონეზე შესრულებული, მაგრამ ნწერი ბრწყინვალე კალიგრაფიული ოსტატობით გამოირჩევა. ხელისა და თავსამკაულის მიხედვით ნამუშევარს XVII საუკუნით ათარიღებენ.

**ამბროსე გაბრიელის ძე** მონაწილეობდა ბედიის გულანის (A-187) გადაწერაში გაბრიელ ლომსიანისძესა და საბა ნაჭოფაძესთან ერთად. ამბროსეს ხელითაა ნაწერი 130-194 და 582-610 ფურცლები. იგი შესანიშნავი ოსტატი ყოფილა, ნუსხურით მწერალთაგან ერთ-ერთი საუკეთესო.

## ლიტერატურა
* *ბერიძე ვ.,* ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967;
* ქსე, ტ. 5, გვ. 398, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კახაბერ კახაბერისძე

საკუთარი სახელი **კახაბერისძე, კახაბერ** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* კახაბერისძე, კახაბერ — რაჭისა და თაკვერის ერისთავი (XII ს.)
* კახაბერისძე, კახაბერ — რაჭის ერისთავი (XIII ს.)
კახაბერ კახაბერისძე (XII საუკუნე)

**კახაბერ კახაბერისძე** — XII საუკუნის 80-იანი წლების ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, რაჭისა და თაკვერის ერისთავი. გიორგი III-ის გარდაცვალების შემდეგ, თამარის მეორე კორონაციის დროს, ქუთათელ მთავარეპისკოპოს ანტონ საღირის ძესთან ერთად სამეფო გვირგვინი დაადგა თამარს. შემდეგ კახაბერისძეები ოპოზიციაში ჩაუდგნენ თამარს. მართალია, წყაროებში უშუალოდ კახაბერს არ ასახელებენ განდგომილთა შორის, მაგრამ საფიქრებელია, რომ საგვარეულოს მეთაური და რაჭის ერისთავი კახაბერისძე თამარის „ქუეგამხედვართა“ შორის იქნებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კახაბერ კახაბერისძე (XIII საუკუნე)

**კახაბერ კახაბერისძე** — XIII საუკუნის II ნახევრის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, რაჭის ერისთავი. 

დასავლეთ საქართველოს სხვა დიდებულებთან ერთად დიდად შეუწყო ხელი დავით VI ნარინის გამეფებას დასავლეთ საქართველოში. შემდგომში მოინდომა იმერეთში დავით ლაშას ძის გამეფება, მაგრამ უშედეგოდ. კავშირი დაამყარა მონღოლებთან, დავით ნარინს აუმხედრა აბაღა-ყაენის წინააღმდეგ აჯანყებული და დასავლეთ საქართველოში თავშეფარებული ღალღური. კახაბერისძე ყაენის კარზეც წაჰყვა ღალღურს და იქ დავით ნარინის საწინააღმდეგო საქმიანობას ეწეოდა. იქიდან კახაბერისძე ქართლში, ატენში დაბრუნდა. დავით ნარინმა შეიწყალა ორგული ერისთავი და რაჭაც დაუბრუნა. მცირე ხნის შემდეგ კახაბერისძემ კვლავ უღალატა მეფეს. მონღოლ სარდალ ალიყანთან გააბა მიმოწერა დავით ნარინის შეპყრობის თაობაზე. მეფემ ხელთ იგდო კახაბერისძე, თვალები ამოშანთა და ცალი ხელი და ფეხი მოჰკვეთა, ერისთავის ორი შვილი განდევნეს კონსტანტინოპოლში. ამით დასრულდა კახაბერისძეების მფლობელობა რაჭაში.

## ლიტერატურა
** ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 3, თბ., 1966.

კატეგორია:რაჭის ერისთავები
ლევან კვარაცხელია

**ლევან უჩარდიას ძე კვარაცხელია** — სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების (1857) ერთ-ერთი მეთაური. ხელმძღვანელობდა წალენჯიხაში აჯანყებულ გლეხთა ლაშქარს. 1858 წელს გადაასახლეს არხანგელსკის გუბერნიაში.

## ლიტერატურა
* *ლემონჯავა დ.,* გლეხთა აჯანყება სამეგრელოში. 1856-1857, თბ., 1957;

კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
ლევან
პეტრე კონჭოშვილი

**ეპისკოპოსი პეტრე** (ერისკაცობაში **პეტრე დავითის ძე კონჭოშვილი**; დ. 1836, თელავი, საბუე — გ. 5 თებერვალი, 1909) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ღვთისმეტყველი, ალავერდელი ეპისკოპოსი.

## ბიოგრაფია 
პეტრე დავითის ძე კონჭოშვილი დაიბადა 1836 წელს თელავის მაზრის სოფელ საბუეში, მღვდლის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. სწავლობდა თელავის სასულიერო სასწავლებელში, რის შემდეგაც სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში.

თბილისის სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ, მღვდლად იყო საინგილოში, იქიდან ოსეთში გადაიყვანეს, შემდეგ ამიერკავკასიის ქალთა ინსტიტუტში საღვთო სჯულს ასწავლიდა. მონაწილეობდა საღვთო წიგნების, მ.შ. ბიბლიის ქართული ტექსტის შესწორებასა და ბეჭდვაში. 1899 წელს იმოგზაურა იერუსალიმში. თავისი მოგზაურობა აღწერა წიგნში: „მოგზაურობა წმ. ქალაქს იერუსალიმსა და წმ. ათონის მთაზედ“ (თბილისი, 1901).

1905 წლის 26 აგვისტოს მამა პეტრე ეპისკოპოსად აკურთხეს. 1906 წელს იგი იმერეთის ეპარქიის მმართველად, ხოლო 1907 წლის აპრილში გორის ეპარქიის მმართველად იქნა გადაყვანილი.

აქტიურად იღვწოდა ქართული მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისათვის. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა გამოჩენილ სასულიერო და საზოგადო მოღვაწესთან, იმერეთის ეპისკოპოს გაბრიელთან (ქიქოძე). დაკრძალულია ალავერდის მონასტერში. ეპისკოპოსი პეტრე მუდამ მხარს უჭერდა ეპისკოპოს კირიონს (საძაგლიშვილი).

იგი 1909 წლის 5 თებერვალს გარდაიცვალა. მისი პირადი საარქივო ფონდი დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1909
ნეშვილი

**ნეშვილი** — აშშ-ის შტატის, ტენესის დედალაქი. მდებარეობს დევიდსონ ქაუნტიში მდინარე კამბერლენდზე შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში; მნიშვნელოვანი ცენტრია ჯანდაცვის დაწესებულებებისა და საგამომცემლო ინდუსტრიებისთვის.

2006 წლის ცენზით ნეშვილის მოსახლეობა 613,856 ადამიანს შეადგენს და შტატის სიდიდით მეორე ქალაქია მემფისის შემდეგ. ნეშვილის აგლომერაციის საერთო მოსახლეობა 1,486,695-ს შეადგენს და უდიდესია ტენესის შტატში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნეშვილის აგლომერაციისა და დევიდსონის ქაუნთის მთავრობა
* ვიზიტორთა ბიურო 
* კომერციის პალატა

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
კატეგორია:ტენესი
პეტრე ლარაძე

მინი|პეტრე ლარაძის გამოსახულება „დილარიანის“ ხელნაწერიდან.
**პეტრე გიორგის ძე ლარაძე** (დ. 1770 — გ. 1837) — ქართველი პოეტი, კალიგრაფი. 

განაგებდა თბილისის სამეფო წიგნსაცავს. მონაწილეობდა პოლიტიკურ დაჯგუფებაში. 1803-1810 წლებში თეიმურაზ ბატონიშვილთან ერთად სპარსეთს იყო გადახვეწილი. 1810 წლიდან პეტერბურგში ცხოვრობდა. 1820-იან წლებში საქართველოში დაბრუნდა. ლარაძეს ეკუთვნის ლირიკული ლექსების კრებული „მრავალფერყვავილოვანი“, პოემები „საქართველოს ძველი დროის თავგადასავალი“, „დილარიანი“, „სახე-მგოსანი“ და სხვა. ლარაძის პოემაშიაისახა ყველა ის საკითხი, რომელიც აღელვებდა XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნის ქართულ მწერლობას.

## ლიტერატურა
* *კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, ტფ., 1924;
* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1966

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 1770
კატეგორია:გარდაცვლილი 1837
ხოსია ლაშხიშვილი

**ხოსია ლაშხიშვილი** (გ.  დაახლოებით 1671), ლეჩხუმის მფლობელი XVII საუკუნის 60-იან წლებში. 1661 ქართლის მეფეს ვახტანგ V-ს უჭერდა მხარს ვამეყ III დადიანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. მან მოაწყო ვამეყ III დადიანის მკვლელობა სვანეთში. 1668 წელს ლაშხიშვილი ერთხანს ემხრობოდა ოსმალეთის მხარდაჭერით იმერეთის ტახტზე ასულ დარეჯან დედოფალს (თეიმურაზ I-ის ასული, იმერეთის მეფის ალექსანდრე III-ის მეუღლე), შემდეგ კი აქტიურად მონაწილეობდა მის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში და თვითონვე მოკლა დარეჯან დედოფალი. ლაშხიშვილი მხარს უჭერდა დემეტრე გურიელს, იმერეთის სამეფო ტახტზე ასვლაში, შემდეგ მონაწილეობდა შეთქმულებაში, რომლის შედეგად ბაგრატ IV-მ იმერეთის ტახტი დაიბრუნა. უკანასკნელად მოხსენებულია 1669 წლის დეკემბრით დათარიღებულ ბაგრატ IV-ის წერილში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1671