open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გიორგი ჩაკვეტაძე

**გიორგი ჩაკვეტაძე** (დ. 29 აგვისტო, 1999) — ქართველი ფეხბურთელი. საქართველოს ეროვნული ნაკრებისა და ინგლისური „უოტფორდის“ შემტევი ნახევარმცველი. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

## საკლუბო კარიერა
გიორგი ჩაკვეტაძე 1999 წლის 29 აგვისტოს დაიბადა თბილისში, მერაბ ჩაკვეტაძისა და მთვარისა რუხაძის ოჯახში. გიორგის მამა აფხაზეთიდან, კერძოდ ოჩამჩირის რაიონის სოფელ არადუდან იძულებით დევნილია.

გიორგიმ ვარჯიში ნორჩ დინამოში დაიწყო, სადაც მისი პირველი მწვრთნელი იყო თამაზ კოსტავა. „ნორჩ დინამოელს“ მოჰყვა თბილისის „დინამოს“ აკადემია და შემდეგ ძირითადი გუნდი. ჩაკვეტაძე, ქართული ფეხბურთის ფლაგმანში 2015 წელს ჩაირიცხა და 3 წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი, დებიუტი კი 2016 წელს თანაქალაქურ „ლოკომოტივთან“ ჰქონდა, როდესაც ოთარ კიტეიშვილი შეცვალა.

2017 წელს თბილისში გამართულ ევროპის 19 წლამდე ჩემპიონატზე დატოვებული კარგი შთაბეჭდილების შემდეგ, ჩაკვეტაძის შეძენით წამყვანი ევროპული გუნდები დაინტერესდნენ, პრესაში ვრცელდებოდა ინფორმაცია სხვადასხვა გუნდების შესახებ, რომელთა შორისაც იყვნენ „ლევერკუზენი“, „ჰოფენჰაიმი“, „ლივერპული“, „ტოტენჰემი“ და „ბაიერნი“, განსაკუთრებით დიდი იყო ინტერესი ამ უკანასკნელისგან, რომლის პრეზიდენტი ული ჰიონესი პირადად იყო ტრანსფერის განხორციელებით დაინტერესებული. საბოლოოდ, გიორგის აგენტების გოგა გახოკიძისა და ლაშა ჯაკობიას ჩართულობით, გიორგიმ ბელგიურ გუნდ „გენტზე“ შეაჩერა არჩევანი, რომელთანაც კონტრაქტს 2017 წლის აგვისტოში მოაწერა ხელი. კლუბში ჩაკვეტაძეს საყვარელი 7-ნომრიანი მაისურა გადასცეს, რა ნომრითაც გიორგის კუმირი კრიშტიანუ რონალდუ ასპარეზობს.

## სანაკრებო კარიერა
გიორგი ჩაკვეტაძეს ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2018 წლის 24 მარტს, ლიეტუვასთან ამხანაგურ მატჩში ჰქონდა, სადაც თავი გატანილი გოლით გამოიჩინა და ნაკრების შეტევების ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი იყო, რის შემდეგაც გიორგი ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის შეუცვლელ წევრად და მაყურებლების ერთ-ერთ უსაყვარლეს ფეხბურთელად იქცა. უეფას ერთა ლიგაზე, ყაზახეთთან მატჩში გიორგი გახდა ტურნირის ისტორიაში პირველი გოლის ავტორი.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## სანაკრებო მატჩები და გოლები
## მიღწევები
### საკლუბო
;  სლოვანი 
* სლოვაკეთის ჩემპიონი: 2022–23
* სლოვაკეთის თასის ფინალისტი: 2022–23

;  გენტი
* ბელგიის ვიცე-ჩემპიონი: 2019–2020
* ბელგიის თასის ფინალისტი: 2018–2019

### ინდივიდუალური
* საქართველოს წლის ფეხბურთელი: 2018

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი: 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი ჩაკვეტაძე — „უოტფორდის“ ოფიციალურ საიტზე
* გიორგი ჩაკვეტაძე — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* გიორგი ჩაკვეტაძე — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბელგიის პირველი დივიზიონი A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრატისლავის სლოვანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:უოტფორდის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Blue (ჯგუფი)

**Blue** — ბრიტანული ბოიბენდი. შეიქმნა 2000 წელს დანკან ჯეიმზის, საიმონ უების, ლი რაიანისა და ანტონი კოსტას მონაწილეობით. 2002 წელს ისინი ბრიტანულ ჩარტებში პირველ ადგილს იკავებდნენ ელტონ ჯონის სიმღერის „Sorry Seems to Be the Hardest Word“ შესრულებით, თავად ელტონ ჯონის თანამონაწილეობით.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
* *All Rise* (2001)
* *One Love* (2002)
* *Guilty* (2003)
* *Roulette* (2013)
* *Colours* (2015)
* *Heart & Soul* (2022)

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ინგლისური ბოიბენდები
კატეგორია:2000 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:2005 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:2011 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კალოიანი (ბულგარეთი)

**კალოიანი**, **ივან კალოიანი** (დ. დაახლ. 1170 — გ. ოქტომბერი, 1207) — ბულგარეთის მეორე სამეფოს მეფე 1197 წლიდან. წარმატებით ებრძოდა ბიზანტიას, გაათავისუფლა ჩრდილოეთ ბულგარეთი, პომორავიე და მაკედონიის უმეტესი ნაწილი. კალოიანმა ცნო რომის კურიის უზენაესი საეკლესიო ხელისუფლება, რისთვისაც პაპმა ინოკენტი III-მ აკურთხა (1204) „ბულგარების და ვლახების“ მეფედ. მისი პოლიტიკა მიზნად ისახავდა ბოგომილობაზე და ქალაქებზე დაყრდნობით სამეფო ხელისუფლების განმტკიცებას. 1205 წლის 14 აპრილს მონაწილეობდა ადრიანოპოლის ბრძოლაში ჯვაროსანთა წინააღმდეგ. მოკლეს შეთქმულმა ბოიარებმა სოლუნის გარემოცვის დროს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბულგარეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1170
კატეგორია:გარდაცვლილი 1207
გორის ოკუპაცია (2008)

thumb|250px|რუსეთის ავიაციის მიერ გორის დაბომბვის შემდეგ, ნანგრევებში მოყოლილი დაჭრილი მოქალაქე
**გორის ოკუპაცია** — შიდა ქართლის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრის, ქალაქ გორის ოკუპაცია, რომელიც განხორციელდა რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების მიერ 2008 წლის 13 აგვისტოს და გაგრძელდა იმავე წლის 22 აგვისტომდე. 

გორი არის სტრატეგიული ქალაქი, რომელზეც გადის ცხინვალის დამაკავშირებელი გზა თბილისთან. ასევე გორთან ახლოს განლაგებული იყო სამხედრო ბაზები, სადაც განთავსებული იყო საქართველოს 75 ტანკი და ჯავშანმანქანები. აგვისტოს დასაწყისში, როდესაც ცხინვალში დაიწყო სამხედრო მოქმედებები, გორი წნეხის ქვეშ მოექცა. 9 აგვისტოს რუსეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა განახორციელეს საჰაერო იერიში გორზე, რომლის დროსაც დაიღუპა 60 მშვიდობიანი მოქალაქე და განადგურდა საცხოვრებელი კორპუსები და სკოლები. 10 აგვისტოს, ცხინვალის ბრძოლაში განცდილი მარცხის შემდეგ საქართველოს შეიარაღებული ძალები გადაჯგუფდნენ გორში. გაეროს ლტოლვილთა საქმეების უმაღლესმა კომისიამ და მსოფლიო სასურსათო პროგრამამ დაადგინეს, რომ გორი დატოვა მოსახლეობის დაახლოებით 80 %-მა . რუსეთის შეიარაღებული ძალები გამოემართნენ გორისკენ. 11 აგვისტოს ქართულმა ჯარმა დატოვა ქალაქი . 12 აგვისტოს გორი კვლავ რუსეთის საავიაციო თავდასხმის ქვეშ მოექცა, რის შედეგადაც დაიღუპა ჰოლანდიელი ჟურნალისტი . 13 აგვისტოს ქალაქში რუსეთის სატანკო ბატალიონი შევიდა. რუსეთი დაეპატრონა გორში მდებარე საქართველოს სამხედრო ტექნიკასა და აღჭურვილობას. 14 აგვისტოს, დილით ქართული საპატრულო პოლიცია სამხედრო მანქანებით შევიდა გორში. რუსეთის გენერალ-მაიორმა ვიაჩესლაც ბორისოვმა განაცხადა, რომ ქალაქი ქართული პოლიციისა და რუსი სამხედროების ერთიანი კონტროლის ქვეშ მოექცა. თუმცა სამი საათის შემდეგ საქართველოს პოლიციის ოფიცრებს გორის დატოვება მოუწიათ . 22 აგვისტოს რუსეთის უკანასკნელმა სამხედრო ფორმირებებმა დატოვეს ქალაქი და იგი საქართველოს სამართალდამცავი ორგანოების კონტროლქვეშ მოექცა.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
კატეგორია:გორის ისტორია
ეტოლიის კავშირი

**ეტოლიის კავშირი** — თავდაპირველად ეტოლიის თემების ტომობრივი გაერთიანება, შემდგომში — შუა საბერძნეთის მთელი რიგი ქალაქ-სახელმწიფოების მსხვილი პოლიტიკური გაერთიანება. ეტოლიის კავშირის მნიშვნელობა გაიზარდა მას შემდეგ, რაც ძვ. წ. III საუკუნიდან კავშირს შეუერთდა იონიის კუნძულები, აკარნანიის, თესალიისა და არკადიის ნაწილები. ეტოლიის კავშირში უმეტესად დემოკრრატიული წყობა იყო. სხვა კავშირებისაგან განსხვავებით, ეტოლიის კავშირს ჰეგემონი არ ჰყავდა, კავშირის წევრები თანაბარი უფლებებით სარგებლობდნენ. ჰქონდათ საერთო მოქალაქეობა, საერთო მუდმივად მოქმედი ორგანოები. ეტოლიის კავშირის სათავეში იდგა მოქალაქეების საერთო საკავშირო კრება (რომელსაც ყოველწლიურად შემოდგომობით ქ. თერმონში აპოლონის ტაძართან იწვევდნენ) და კავშირის წევრი ქალაქ-სახელმწიფოების წარმომადგენლების მუდმივად მოქმედი საკავშირო საბჭო. კრებაზე ირჩევდნენ (ერთი წლით) კავშირის თანამდებობის პირებს, ამტკიცებდნენ კანონპროექტებს, განიხილავდნენ ომისა და მშვიდობის საკითხებს და სხვ. ეტოლიის კავშირის წევრები შინაგან საქმეებში ავტონომიას ინარჩუნებდნენ. ძვ. წ. 200—197 წლებში ეტოლიის კავშირი მაკედონიის წინააღმდეგ გამოდიოდა და რომის მხარეზე იყო; ხოლო ძვ. წ. 192 წელს ანტიოქე III-თან ერთად რომის წინააღმდეგ იბრძოდა. ძვ. წ. 189 წელს ეტოლიის კავშირი რომმა დაამარცხა.

## ლიტერატურა 
*
ვანათლი

**ვანათლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ბოგომილობა

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ბოგომილობის გავრცელება ევროპაში
**ბოგომილობა** (, ) — ანტიფეოდალური მწვალებლური მოძრაობა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. აღმოცენდა X საუკუნის დასაწყისში, როგორც ფიქრობენ, მაკედონიის ტერიტორიაზე პავლიკიანელთა (იხ. პავლიკიანობა) გავლენით. მკვლევართა დიდი ნაწილის აზრით, ბოგომილები ეწოდათ სექტის ნახევრად ლეგენდარული დამაარსებლის ხუცეს ბოგომილის სახელის მიხედვით. ბოგომილობა გამოხატავდა ფეოდალურ დამოკიდებულებაში მყოფი გლეხების ინტერესებს, გმობდა სიმდიდრეს, ფეოდალურ ექსპლუატაციასა და სახელმწიფო ხელისუფლებას, უარყოფდა აღმოსავლეთის ქრისტიანულ ეკლესიას, საეკლესიო იერარქიას, ტაძრებს, საეკლესიო საიდუმლოებებს და წეს-ჩვეულებებს; არ ცნობდა ძველ აღთქმას, ჯვრის ტაყვანისცემას, წმინდანებს, წმინდა ნაწილებს. ბოგომილობას საფუძვლად ედო დუალისტური მანიქეისტური (იხ. მანიქეიზმი) რელიგიური ფილოსოფიური მოძღვრება სამყაროს ორსაწყისიანობის შესახებ. მიწიერ სამყაროს და ადამიანის სხეულს იგი ეშმაკის შექმნილად აცხადებდა, ზეციურ სამყაროს და ადამიანის სულს კი — კეთილი საწყისის გამოვლენად. X საუკუნიდან ბოგომილები ბულგარეთში დამკვიდრდნენ, საიდანაც XI–XII საუკუნეებში ბოგომილობა ბიზანტიაში გავრცელდა, ხოლო XII–XIII საუკუნეებში — სერბიასა და ბოსნიაში. ბულგარელი ბოგომილები მონაწილეობდნენ ბულგარელი ხალხის ანტიბიზანტიურ აჯანყებებში (1040, 1072), მხარს უჭერდნენ მეფე კალოიანის (1197–1207) ბრძოლას ბიზანტიის წინააღმდეგ. ეკლესია და სახელმწიფო ებრძოდა ბოგომილობას. ბიზანტიის იმპერატორმა ალექსი I კომნენოსმა ბოგომილები იძულებით მოაქცია „ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე“, მათი ბელადი ვასილი კი კოცონზე დაწვეს. ამ პოლიტიკას აგრძელებდა მანუელ I-იც. ბოგომილობას ებრძოდნენ სერბიაში სტეფანე ნემანია, ბულგარეთში — ბორილი. როგორც რელიგიური მიმდინარეობა, იგი XVII საუკუნემდე არსებობდა. შემორჩენილია ბოგომილთა მიერ შექმნილი მდიდარი აპოკრიფული ლიტერატურა. ბოგომილობამ გავლენა მოახდინა პატარენების, კათარების, ალბიგოელების მწვალებლობის ჩამოყალიბებაზე.

## ლიტერატურა 
* Ангелов Д., Богомилство в Болгарии, пер. с болг., М., 1954.

*
კატეგორია:გნოსტიციზმი
კატეგორია:მწვალებლობა
ვარიეტე

**ვარიეტე** () — თეატრის ერთ-ერთი სახეობა, რომელშიც შერწყმულია თეატრალური, მუსიკალური და საცირკო ხელოვნების სხვადასხვა ჟანრი. სახელწოდება წარმოდგება 1720 წელს დაარსებული პარიზული თეატრის „ვარიეტესაგან“. ვარიეტეს წარმოდგენები გასართობი ხასიათისაა და მოიცავს ირონიას, პაროდიას, კომედიას და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვარიეტე 

კატეგორია:თეატრი
ინგა გიორგაძე

**ინგა ირაკლის ასული გიორგაძე** (დ. 30 ნოემბერი, 1938, თბილისი) — ქართველი ვირუსოლოგი; მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1996).

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1967–72 წლებში იყო თბილისის ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი (ახლანდ. გ. ელიავას სახ. ბაქტეროფაგიის, მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ინსტიტუტი) ვირუსოლოგიის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი; 1972–2007 წლებში — იქვე, ვირუსოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი; 2007 წლიდან შპს ანალიტიკურ-სადიაგნოსტიკო ცენტრის – „დიაგნოზი-90”-ის ხელმძღვანელი. გიორგაძის შრომები ეხება ვირუსოლოგიის, იმუნოლოგიისა და მიკრობიოლოგიის აქტუალურ პრობლემებს, განსაკუთრებით ინტერფერონის სისტემის შესწავლის სხვადასხვა ასპექტებს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ინგა
მატს ვილანდერი

**მატს ვილანდერი** (; დ. 22 აგვისტო, 1964, ვექშე, შვედეთი) — შვედი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.

ვილანდერს 7 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 საფრანგეთის ღია პირველობა, 3 ავსტრალიის ღია პირველობა და 1 აშშ-ის ღია პირველობა. ჯამში მას ATP-ის 33 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული. იგი 20 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს.

მიუხედავად იმისა, რომ მას უიმბლდონი ერთეულთა თანრიგში არ ჰქონდა მოგებული, ვილანდერმა ავსტრალიის ღია პირველობა ორჯერ მოიგო, როდესაც ტურნირი ბალახის საფარზე ტარდებოდა (1987 წლის ჩათვლით). იგი ერთ-ერთია 6 მამაკაცი ჩოგბურთელიდან (ჯიმი კონორსი, ანდრე აგასი, რაფაელ ნადალი, როჯერ ფედერერი, ნოვაკ ჯოკოვიჩი), რომელმაც დიდი სლემის ტიტული ყველა საფარზე მოიგო ერთეულებში (ბალახზე, ჰარდზე და თიხაზე). ვილანდერი ნადალთან ერთად ერთადერთია, ვინც მინიმუმ ორი სლემი მოიგო სამივე საფარზე. წყვილებში შვედმა ასევე ერთხელ მოიგო უიმბლდონი. სანაკრებო დონეზე, მან 3-ჯერ მოიპოვა დეივისის თასი შვედეთის ნაკრებთან ერთად.

შვედმა კარიერა 1996 წელს დაასრულა. 2002 წელს, ვილანდერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.

## სტატისტიკა და მიღწევები
### დიდი სლემის ტურნირების ფინალები
#### ერთეულები: 11 (7–4)
#### წყვილები: 3 (1–2)
### წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები
#### ერთეულები: 1 (0–1)
(დ) – დახურული კორტი

#### წყვილები: 1 (0–1)
## იხილეთ აგრეთვე 
* ვილანდერი–ლენდლის მეტოქეობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* 
* ვილანდერი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე
* ვილანდერი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე 
* ვილანდერი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე
* ვილანდერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:შვედი ჩოგბურთელები
კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები
კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მირზა გელოვანის სახლ-მუზეუმი

**მირზა გელოვანის სახლ-მუზეუმი** — მირზა გელოვანის სახელობის, მემორიალური მუზეუმი საქართველოში. მდებარეობს თიანეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა თიანეთის, ვაჟა-ფშაველას ქ. 11-ში.

## ისტორია
მუზეუმის კოლექციების მოკლე აღწერა: მუზეუმში დაცულია ცნობილი ქართველი პოეტის მირზა გელოვანის (1917-1944 წწ.) ცხოვრებასა და მოღვაწეობასთან დაკავშირებული მემორიალური ნივთები, მე-19 საუკუნისა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის ეთნოგრაფიული ხასიათის მასალები, პოეტის კრებულების სხვადასხვა პერიოდის გამოცემები, ფოტო, დოკუმენტური მასალები და სხვ.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* მირზა გელოვანის სახლ-მუზეუმი

კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული მუზეუმები
თიანეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**თიანეთის ალექსანდრე ნამორაძის სახელობის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** – მდებარეობს თიანეთის მუნიციპალიტეტში, თიანეთი, რუსთაველის ქ. 25.

## ისტორია
მუზეუმში დაცულია თიანეთის რაიონისა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე არქეოლოგიურიექსპედიციებისა და შემთხვევითი აღმოჩენების შედეგად მოპოვებული მასალები ადრე ბრინჯაოს ხანიდან გვიან შუასაუკუნეებამდე,ეთნოგრაფიული ყოფის ამსახველი მასალები, საეკლესიო დანიშნულების ნივთები, ოთხთავის ხელნაწერი და ნაბეჭდი გამოცემები, ქსოვილებისნიმუშები (აღმ. საქართველოს მთიანეთის XIX ს-ის ფარდაგები, ხევსურული ხალხური სამოსელი და აქსესუარები), შუა საუკუნეების კერამიკულიჭურჭელი და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* თიანეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1952 წელს დაარსებული მუზეუმები
ეგვიპტის კრიზისები (XIX საუკუნე)

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ეგვიპტელთა მოქმედებები მუჰამად ალის მმართველობისას
**ეგვიპტის კრიზისები 1831–1833, 1839–1841** — ეგვიპტის ფაშის მუჰამედ ალის ოსმალეთის სულთანთან ბრძოლის გამო წარმოშობილი კრიზისები. მუჰამად ალი ოსმალეთის დასუსტებული იმპერიის წინააღმდეგ იბრძოდა თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისა და სამფლობელოების გაფართოებისათვის. 

## პირველი კრიზისი (1831–1833) 
პირველი კრიზისი დაიწყო 1831 წლის შემოდგომაზე, როდესაც მუჰამად ალიმ ომი წამოიწყო ოსმალეთის სულთან მაჰმუდ II-ის წინააღმდეგ. ეგვიპტის ჯარებმა იბრაჰიმ-ფაშას მეთაურობით დაიკავეს პალესტინა, სირია, კილიკია; კონიასთან (1832 წლის 11 დეკემბერი) დაამარცხეს ოსმალთა არმია და მიუახლოვდნენ სტამბოლს. მაჰმუდ II-მ დასავლეთ ევროპის ქვეყნებისაგან ვერ მიიღო დახმარება და რუსეთს მიმართა. 1833 წლის გაზაფხულზე რუსული დესანტის მოსვლამ ბოსფორში გააძლიერა სულთნის პოზიციები და შეაჩერა ეგვიპტელების იერიში. დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ჩარევამ (რომლებსაც ოსმალეთის იმპერიაში რუსეთის პოზიციების გაძლიერების ეშინოდათ) აიძულა სულთანი დაედო მუჰამად ალისთან ე. წ. ქუთაჰიის შეთანხმება. მუჰამად ალიმ სულთნის სიუზერენიტეტის ფორმალური აღიარების საფასურად ეგვიპტესთან ერთად მიიღო სირია, პალესტინა და ადანის საფაშო. უნქიარ-ისქელესის ხელშეკრულების 1833 წელს ხელმოწერის შემდეგ რუსული ჯარები ოსმალეთიდან გაიყვანეს.

## მეორე კრიზისი (1839–1841) 
მეორე კრიზისი გამოწვეული იყო ქუთაჰიის შეთანხმების გამო ორივე მხარის უკმაყოფილებით და დაიწყო ოსმალეთის ჯარის შეტევით ეგვიპტის წინააღმდეგ. პირველ ბრძოლაშივე (1839 წლის 24 ივნისს ნიზიფთან) ისინი დამარცხდნენ, ოსმალეთის ფლოტი ეგვიპტის მხარეზე გადავიდა. კონფლიქტში ჩაერივნენ ევროპული სახელმწიფოები; ისინი (ფრანგების გარდა) მხარს უჭერდნენ სულთანს. მუჰამად ალის მდგომარეობა გაართულა ეგვიპტის ბატონობის წინააღმდეგ აჯანყებებმა სირიაში, ლიბანსა და პალესტინაში. 1840 წლის სექტემბერში დიდ ბრიტანეთის, ავსტრიისა და ოსმალეთის ფლოტებმა და სადესანტო ნაწილებმა გაანადგურეს ეგვიპტის ჯარები და ისინი სირიიდან განდევნეს, ევროპული ქვეყნების ჯარების ეგვიპტეში შეჭრის შიშით მუჰამად ალიმ კაპიტულაცია გამოაცხადა. სულთნის (1839 წლიდან აბდულ-მაჯიდი) 1841 წლის 13 თებერვლისა და 1 ივნისის ბრძანებით მუჰამად ალი აღიარებული იყო ეგვიპტისა და აღმოსავლეთ სუდანის მემკვიდრე-გამგებლად, მაგრამ მას ჩამოერთვა ყველა სხვა სამფლობელო; ეგვიპტის არმია 18 ათას კაცამდე შემცირდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ისტორია
იოსებ ხუცურაული

**იოსებ (სანდრო) ხუცურაული** (დ. 1 აპრილი, 1929, თიანეთის მაზრა, სოფ. ღულელები) — ქართველი მოქანდაკე, პედაგოგი, ფოლკლორისტი.

5 წლის იყო, როცა სკოლაში შევიდა, რომელიც განთავსებული იყო მშობლების ახლადაშენებულ სახლში, სადაც შემდგომში დედამისმა პირველი სკოლა გახსნა და შვილებსაც იქ მიაღებინა დაწყებითი განათლება. დედამ მალე იქვე გახსნა სოფლის პირველი საბავშვო ბაღი. მამა — რაიონის „მტს“-ის მთავარი მექანიკოსი იყო. გარდაიცვალა 1944 წელს 42 წლის ასაკში. მამის სიკვდილის შემდეგ დედამ შვილებთან ერთად თბილისში გადმოინაცვლა. ათწლედის დამთავრების შემდეგ იოსებმა მუშაობა დაიწყო მასწავლებლად სოფელ ტოლათსოფელში, სადაც თავის დროზე ვაჟა-ფშაველა ასწავლიდა. 

მერე თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ისწავლა, რომელიც დაამთავრა 1954 წელს, სადაც მას ასწავლიდნენ საქართველოს სახვითი ხელოვნების ფუძემდებლები: იაკობ ნიკოლაძე, ნიკოლოზ კანდელაკი, სერგო ქობულაძე, შალვა ამირანაშვილი, ვახტანგ ბერიძე და სხვა. მისი თანაკურსელები მონუმენტური ქანდაკების შემოქმედნი საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვრები, სახელმწიფო და რუსთაველის პრემიის ლაურეატები ელგუჯა ამაშუკელი, მერაბ ბერძენიშვილი, ფილმ „დათა თუთაშხიას“ მხატვარი კახი ხუციშვილი, ედმონდ კალანდაძე და სხვა მრავალი გამოჩენილი მხატვარი.

აკადემიის დამთავრებისთანავე მან დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა საშუალო სკოლებში, მხატვრული აღზრდის სახლში, პროფსასწავლებელში, პედაგოგიურ ინსტიტუტში დასწრებულ და დაუსწრებელ განყოფილებებზე ასწავლიდა დახელოვნებისა და კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებზე.

მისი ქანდაკებები ღია სივრცეში დგას როგორც საქართველოში, ისე ქვეყნის მიღმა. საქართველოში მისი ნამუშევრები დაცულია სახელოვნებო და კერძო კოლექციებში. წლების განმავლოაბში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, უკრავს ხალხურ საკრავებზე, წერს ლექსებს და დღემდე მუშაობს პროფესიით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* იოსებ ხუცურაულის ბიოგრაფია — პირველი არხი

კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
მიხეილ გიორგაძე (საბჭოთა მოღვაწე)

**მიხეილ პორფილეს ძე გიორგაძე** (დ. 28 თებერვალი, 1912, სოფ. ზოდი, ახლანდ. ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 ნოემბერი, 1982, მოსკოვი) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე.

## ბიოგრაფია
1941–51 წლებში მუშაობდა საბჭოთა კავშირის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში (შემდეგ სოფლის მეურნეობის სამინისტრო). 1953–1954 წლებში იყო საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე და სოფლის მეურნეობის მინისტრი, 1954–56 წლებში — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მეორე მდივანი; 1956–57 წლებში — საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე; სსრკ IV–IX მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1957 წლიდან გარდაცვალებამდე, 25 წლის განმავლობაში იყო საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივანი. გარდაიცვალა მოსკოვში, ზოგიერთი ცნობით, თავი მოიკლა მას შემდეგ, რაც შეიტყო მის მიმართ კორუფციის ბრალდებით აღძრული საქმის შესახებ.  
 
## ჯილდოები
* წითელი დროშის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* ლენინის ორდენი (2 ორდენი)

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მიხეილ გიორგაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)

## სქოლიო
მიხეილ
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მინისტრები
კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კოლაბორაციონიზმი

**კოლაბორაციონიზმი** ( — „*თანამშრომლობა*“) — გაცნობიერებული, ნებაყოფლობითი და განზრახული თანამშრომლობა მტერთან, რომელიც მიმართულია საკუთარი ქვეყნის საზიანოდ. ტერმინი უფრო ხშირად გამოიყენება ვიწრო მნიშვნელობით: ოკუპანტებთან თანამშრომლობა.

გამოყოფენ კოლაბორაციონიზმის ორ ფორმას:
* იძულებითი კოლაბრაციონიზმი
* შეგნებული კოლაბორაციონიზმი

ტერმინმა ნეგატიური მნიშვნელობა შეიძინა მეორე მსოფლიო ომის დროს. საფრანგეთში კოლაბორაციონისტებს უწოდებენ იმ პირებს, რომლებიც ევროპაში ფაშისტური გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე 1939-1945 წლებში თანამშრომლობდნენ ნაცისტებთან.

## სქოლიო
*
კატეგორია:სამხედრო სამართალი
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
ვენეტები და პრასინები

**ვენეტები და პრასინები** () — მთავარი საცირკო პარტიები (დიმები) ბიზანტიის ქალაქებში; ანტიკური რომის მსგავსად, ცირკსა და იპოდრომებზე იმართებოდა შეჯიბრებები (უმთავრესად ცხენოსნობაში) და საცირკო წარმოდგენები. „გულშემატკივრები“ ქმნიდნენ პარტიებს, რომლებიც მეეტლეების სამოსის ფერის მიხედვით იღებდნენ სახელწოდებას. მაგ., ვენეტები იყვნენ „ცისფერები“, პრასინები „მწვანეები“. დიმებს ჰყავდათ არჩევითი ხელმძღვანელობა, მოსამსახურეთა, მეეტლეთა და მსახიობთა საკუთარი შტატი, ცხენები, ჰქონდათ სახლები და ფულადი სახსრები. თავდაპირველად დიმები სპორტული ორგანიზაციები იყო, IV საუკუნის დასასრულიდან თავისებურ პოლიტიკურ პარტიებად გადაიქცა. დიმებს შორის (სულ 4 იყო) ყველაზე მნიშვნელოვანი (ერთმანეთთან მოქიშპე) ვენეტები და პრასინები იყვნენ. ვენეტების სათავეში იდგნენ ცენტრალიზაციის, ბიუროკრატიული მმართველობისა და მართლმადიდებლობის მომხრე წარჩინებული დიდებულები. პრასინებს კი სავაჭრო-ხელოსნური წრეების ზედა ფენა განაგებდა, რომელიც მოითხოვდა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების გაძლიერებას და თანაუგრძნობდა მონოფიზიტებს. V საუკუნის დასაწყისიდან ამ პარტიებს მილიციის საკუთარი რაზმების ჩამოყალიბებისა და ადგილობრივ თვითმმართველობაში მონაწილეობის უფლება მისცეს. V საუკუნის დასასრულს და VI საუკუნეში ვენეტებსა და პრასინებს შორის ბრძოლა გამწვავდა. ხშირად ამ პარტიების დაბალი ფენები ერთიანდებოდნენ და მთავრობის წინააღმდეგ გამოსვლებს აწყობდნენ (აჯანყება „ნიკე“ 532 წელს). VIII საუკუნისთვის ვენეტებმა და პრასინებმა პოლიტიკური მნიშვნელობა დაკარგეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
ალუვიური ნიადაგი

მინი|მარჯვნივ|ალუვიური ნიადაგის ჭრილი
**ალუვიური ნიადაგი** — მდინარის აკუმულაციური მოქმედებით წარმოქმნილი ნიადაგი. განეკუთვნება აზონალური ნიადაგების ჯგუფს (იხ. ნიადაგის კლასიფიკაცია).ალუვიური ნიადაგი გვხვდება ყველა ლანდშაფტურ ზონაში, სხვადასხვა სისქისა და განსხვავებული გრანულომეტრიული შედგენილობისაა; სხვადასხვა რაოდენობით შეიცავს კირს, ჰუმუსსა და საკვებ ელემენტებს; მეტ-ნაკლებად ხირხატიანია, ახასიათებს სუსტად დიფერენცირებული ჰორიზონტები და შრიანობა. საქართველოში ალუვიური ნიადაგების საკმაოდ დიდი მასივები გვხვდება კოლხეთის დაბლობზე, ქართლისა და კახეთის ვაკეებზე. განასხვავებენ მცირე სისქის ძლიერ ხირხატიან, საშუალო და დიდი სისქის, უკარბონატო, კარბონატულ, თიხიან-მტვრიან, ძლიერ კარბონატულ („ლამი“), დაჭაობებულ, გაეწრებულ, ჭალის ტყისა და სხვა ალუვიური ნიადაგს. აღმოსავლეთ საქართველოში ალუვიურ ნიადაგს უმეტესად იყენებენ ხორბლეულის, ხეხილის, ვაზისა და ბოსტნეულ-ბაღჩეული კულტურებისათვის; დასავლეთ საქართველოში მოჰყავთ სიმინდი და ბოსტნეული კულტურები, უკარბონატო ალუვიურ ნიადაგზე კი გაშენებულია ჩაი.

## ლიტერატურა 
* საბაშვილი მ., საქართველოს სსრ ნიადაგები, თბ., 1965.

კატეგორია:ნიადაგის ტიპები
იენიქენდი (ზანგილანი)

**იენიქენდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
პუატუ

250პქ|მინი|მარჯვნივ|პუატუ საფრანგეთის რუკაზე
**პუატუ** () — ისტორიული ოლქი დასავლეთ საფრანგეთში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. პუატუს ტერიტორიაზეა ვანდეის, ვიენის, ნაწილობრივ დე-სევრის დეპარტამენტები. ფართობი 19 ათ. კმ². მთავარი ქალაქი – პუატიე. ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ბორცვიანი ვაკეა. ეკონომიკის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა, უმთავრესად მესაქონლეობა, მეღორეობა და მეფრინველეობა. მოჰყავთ ხორბალი, ქერი, საკვები ბალახი, ბოსტნეული კულტურები. ამუშავებენ სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულს. ქალაქებში მორტანსა და პუატიეში მანქანათსაშენი საწარმოებია. მორგანის რაიონში იღებენ ურანის მადანს.

სახელწოდება „პუატუ“ დაკავშირებულია ამ ტერიტორიაზე ძველად მცხოვრები პიქტონების ტომის სახელთან. პუატუ აკვიტანიის შემადგენლობაში შედიოდა. IX საუკუნიდან საგრაფოა, რომლის გრაფები აკვიტანიის ჰერცოგები გახდნენ. აკვიტანიასთან ერთად პუატუ 1154 წლიდან ინგლისის სამფლობელო იყო, ხოლო პარიზის 1259 წლის ხელშეკრულებით მთლიანად საფრანგეთს დაუბრუნდა. ბრეტინის ზავით (1360) კვლავ ინგლისის ხელში გადავიდა. 1369-1373 წლებში დაიბრუნა საფრანგეთმა. წარმოადგენდა ვანდეის ომის ერთ-ერთ მთავარ რაიონს. 1790 წელს შემოღებული ახალი ადმინისტრაციული დაყოფით პუატუს პროვინცია გაუქმდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
მიხეილ გიორგაძე (წყალბურთელი)

**მიხეილ რევაზის ძე გიორგაძე** (დ. 14 მარტი, 1961, ქუთაისი) — ქართველი და საბჭოთა წყალბურთელი (მეკარე). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოსა” (1977–89) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1981–89). იყო  მსოფლიოს თასის მფლობელი (1981), მსოფლიოს ჩემპიონი (1982), მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1983), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1983, 1985, 1987), სეულის ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი (1988).

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ გიორგაძე — ქართული სპორტი
* მიხეილ გიორგაძე — Sports Reference

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:ქართველი წყალბურთელები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
მიხეილ  (წყალბურთელი)
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სენიორი

**სენიორი** ( < ) — სენიორიის მესაკუთრე, ფეოდალი. ჩვეულებრივ, სენიორი ვასალური იერარქიია წევრი იყო (იხ. ვასალიტეტი). ამიტომ სენიორი ზოგჯერ ვასალთა ჯგუფის ბატონის მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. ტერიტორიის უზენაეს სენიორსს (მეფე, ჰერცოგი) სიუზერენი ეწოდებოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საფრანგეთის მონარქია
სენიორია

**სენიორია** () — ფეოდალური მამული საფრანგეთსა და დასავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებში. მემამულე (სენიორი) იყო სენიორიაში შემავალი ყველა მიწის უზენაესი მესაკუთრე, მისი უფლებები ვრცელდებოდა დამოკიდებული გლეხის პიროვნებაზეც. სენიორია შეიძლებოდა ყოფილიყო აგრეთვე ფეოდალური მამულის ერთ-ერთი სახეობა, რომელშიაც მიწა-წყლის მეტი ნაწილი საბატონო მეურნეობას ეკავა ან, პირიქით, მიწა-წყალი მთლიანად დამოკიდებულ გლეხებს შორის იყო დანაწილებული. ასეთი გლეხები სენიორს ნატურალურ ან ფულად გადასახადებს უხდიდნენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფეოდალიზმი
აპანაჟი

[მინი|საფრანგეთის აპანაჟები [შარლ VI შლეგი|შარლ VI-ის მეფობისას]]
**აპანაჟი** () — საფრნაგეთში და ევროპის სხვა ქვეყნებში სამეფო დომენის ნაწილი, საუფლისწულო, რომელიც ეძლეოდათ მეფის ოჯახის მამრობითი სქესის უგვირგვინო წარმომადგენლებს. საფრანგეთში არსებობდა XIII–XVII საუკუნეებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფეოდალიზმი
კატეგორია:საფრანგეთის მონარქია
Ӷә

thumb|აუდიო «Ӷә»
**Ӷә**, **ӷә** ([ღჿ] — წარმოითქმება, როგორც „ღუ“) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:

## ლიტერატურა
* ლ. ავიძბა, ე. კოკოსკერია, „აფხაზური ზეპირმეტყველების გაკვეთილები“ / თსუ-ს გამოცემა, თბ., 2014

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
Хъв

**Хъв**, **хъв** — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ ენაში.

კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
სოფია პომერანიელი

**სოფია პომერანიელი** (, , ; დ. 1 იანვარი, 1498, შჩეცინი, საღვთო რომის იმპერია — გ. 13 მაისი, 1568, კილი, დანიის სამეფო) — გრიფინზების დინასტიის წარმომადგენელი. პომერანიის ჰერცოგ ბოგისლავ X-ისა და პოლონეთის პრინცესა ანა იაგელონის ასული. დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი 1523-1533 წლებში როგორც ფრედერიკ I-ის მეორე მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
სოფია დაიბადა 1498 წლის 1 იანვარს, საღვთო რომის იმპერიაში შემავალ პომერანიის საჰერცოგოს დედაქალაქ შჩეცინში. იგი იყო პომერანიის ჰერცოგ ბოგისლავ X-ისა და მისი ცოლის, პოლონეთისა და ლიტვის პრინცესა ანა იაგელონის ქალიშვილი. 

მას შემდეგ რაც დანიის მეფის შუათანა ვაჟის, პრინცი ფრედერიკის პირველი ცოლი, პრინცესა ანა ბრანდენბურგელი 1514 წელს გარდაიცვალა, ფრედერიკმა ახალი ცოლის ძიება დაიწყო. 1515 წელს ფრედერიკი და სოფია დაქორწინდნენ.  

მას შემდეგ, რაც 1523 წელს ფრედერიკმა თავისი ძმისწული, მეფე კრისტიან II ტახტიდან ჩამოაგდო და თავად გამეფდა, სოფია დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი გახდა. 1525 წლის 13 აგვისტოს შედგა მისი კორონაცია. კორონაციის შემდეგ მან იმოგზაურა ლოლანდში, ფალსტერში, კილში, პოლნსა და ჰოლშტაინში. 1526 წლიდან მისი სასახლის დიასახლისად დაინიშნა ანა მეინსტრაპი. სოფია, როგორც დედოფალი არასდროს ყოფილა პოლიტიკურად ან კულტურულად აქტიური. იგი ძალიან ჩუმი და შეუმჩნეველი პიროვნება იყო სამეფო კარზე. მას ასევე დიდი უთანხმოება ჰქონდა ქმართან, რადგან ტახტის მემკვიდრედ სოფიას მათი ვაჟის გამოცხადება სურდა, ფრედერიკის მემკვიდრე კი მისი უფროსი ვაჟი იყო, რომელიც მას პირველი ცოლისგან ჰყავდა. 

1533 წელს, მას შემდეგ რაც ფრედერიკი გარდაიცვალა და ტახტზე მისი ვაჟი ავიდა, რომელიც პირველი ცოლისგან ჰყავდა, სოფია გოტორპის ციხესიმაგრეში გადასახლდა შვილებთან ერთად. 1536 წელს მეფემ მას მთელი ქონება ჩამოართვა, 1540 წელს კი იგი იძულებული გახდა გოტორპიც დაეთმო და საცხოვრებლად კილში გადასულიყო სადაც გარდაიცვალა კიდევ 1568 წლის 13 მაისს, 70 წლის ასაკში. 

## შვილები 
# ჰანსი (დ. 28 ივნისი, 1521 — გ. 2 ოქტომბერი, 1580), ჰოლშტაინ-ჰადერსლევის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# ელიზაბეტი (დ. 14 ოქტომბერი, 1524 — გ. 15 ოქტომბერი, 1586), პირველად ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-სჩვერინის  ჰერცოგ მაგნუს III-ს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა მეკლენბურგის ჰერცოგ ულრიხზე;
# ადოლფი (დ. 25 იანვარი, 1526 — გ. 1 ოქტომბერი, 1586), ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო კრისტინა ჰესენელი, რომელთანაც შეეძინა ათი შვილი;
# ანა (დ. 1527 — გ. 4 ივნისი, 1535), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# დოროთეა (დ. 1528 — გ. 11 ნოემბერი, 1575), ცოლად გაჰყვა მეკლენბურგ-სჩვერინის ჰერცოგ კრისტოფს;
# ფრედერიკი (დ. 13 აპრილი, 1532 ·— გ. 27 ოქტომბერი, 1556), შლეზვიგის ეპისკოპოსი.

## ლიტერატურა 
* *Politikens bog om Danske monarker*, af Benito Scocozza, 1997

* *Danske dronninger i tusind år*, af Steffen Heiberg, 2000.

კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1498
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1568
კატეგორია:დანიის დედოფლები
კატეგორია:ნორვეგიის დედოფლები
კატეგორია:დედა დედოფლები
მაიკლ დილი

**მაიკლ დილი** () — ბრიტანელი კინოპროდიუსერი, რომლის ყველაზე მეტად ცნობილია ისეთი ნამუშევრებით როგორებიცაა „ძარცვა იტალიურად“ (1969), „ადამიანი, რომელიც დედამიწაზე ჩამოვარდა“ (1976), „ირმებზე მონადირე“ (1978) და „სამართებელზე მორბენალი“ (1982).

## ლიტერატურა
*Michael Deeley, *Blade Runners, Deer Hunters and Blowing the Bloody Doors Off: My Life in Cult Movies*, Pegasus Books, 2009.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბრიტანელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ХӀ

**ХӀ**, **хӀ** — კირილური დამწერლობის დიგრაფი.  გამოიყენება აბაზურ, ხუნძურ, აღულურ, დარგუულ, ინგუშურ, ლაკურ, ჩეჩნურ ენებში.

კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ასანდუნის ბრძოლა

**ასანდუნის ბრძოლა** (ან **ესენდუნი**) — 1016 წლის 18 ოქტომბერს  გამართული ბრძოლა. მასში ერთის მხრივ მონაწილეობდა გერმანული ტომი დანები კნუდ I დიდის მეთაურობით, ხოლო მეორეს მხრივ ესექსელები ედმუნდ რკინისმხარას მეთაურობით. ბრძოლა დანების გამარჯვებით დასრულდ. ის დანების მიერ ინგლისის ხელახალი დაპყრობისთვის გამართული ბოლო ბრძოლა იყო.

ბრძოლის ადგილთან დაკავშირებით არსებობს განსხვავებული მოსაზრებები. მკვლევარების ნაწილი ფიქრობს, რომ ეს იყო აშდონი ჩრდილოეთ ესექსში ხოლო სხვები მიიჩნევენ, რომ აშინგდონი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესექსში. 

## ლიტერატურა 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:1016 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
სენეშალი

**სენეგალი** ( < გვიანდ.  — უფროსი მსახური) — 1. V-VIII საუკუნეების ფრანკთა სახელმწიფოში მეფის სასახლის მთავარი მმართველი. VIII საუკუნიდან ასრულებდა სასამართლო და სამხედრო ფუნქციებს. სენეშალები ჰყავდათ დიდ სენიორებსაც. 2. XIII საუკუნის სამხრეთ და დასავლეთ საფრანგეთში მეფის მოხელეები, სასამართლო ადმ. ოლქის (სასენეშალოს) უფროსი, რომელსაც ფართო სასამართლო, ადმინისტრაციული, ფინანსური და სამხედრო უფლებები ჰქონდა. ნიშნავდნენ უმთავრესად ადგილობრივ, ფეოდალური დიდკაცობის წარმომადგენლებისაგან. XVI საუკუნიდან სენეშალს მხოლოდ სამხედრო ფუნქციები შერჩა. საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს სენეშალის თანამდებობა გამუქმდა. ჩრდილოეთ საფრანგეთში მას შეესაბამებოდა ბაი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეფო კარის მოხელეები
ახმეტის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**ახმეტის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ახმეტის რაიონში. ტერიტორია შეიცავდა უფრო მეტად მთაგორიან ტყიან ადგილებს. მის ფართობში სუბალპური ზონაც შედიოდა. ველობები შედარებით მცირე და მთლიანად ათვისებული იყო სოფლის მეურნეობის კულტურებისათვის.

აქ გვხვდებოდა ირემი, შველი, არჩვი, კურდღელი და ჯიხვი. ეს უკანასკნელი ზამთრობით ტყის ზონაში აფარებდა თავს. მრავლად იყო ბეწვეულის მომცემი ცხოველები: კვერნა, მაჩვი; აქ იყო გარეული ღორის გამრავლების შესაძლებლობა; მოიპოვებოდა დათვი; გვხვდებოდა როჭო, შურთხი, ქედანი და მტრედი.

ახმეტის ველობებს ამშვენებდა კავკასიური ხოხობი. მიმოფრენის დროს უხვადა იყო ტყის ქათამი, მწყერი და სხვ.

მტაცებელი ცხოველებიდან აქ მოიპოვებოდა მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ.

1965 წელს ალავერდის ტერიტორიაზე მიწერილ სანადირო მეურნეობაში მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე მონადირეებისათვის ააგეს ორსართულიანი სახლი. მეურნეობის ეს უბანი მოიცავდა 2.500 ჰექტარ ფართობს. მეურნეობაში გაძლიერებული იყო დაცვა, გაკეთებული იყო მეურნეობის საზღვრების აღმნიშვნელი წარწერები, ტყის ზოლი დაჰყვებოდა მდინარე ალაზანს და მასში ფშების სახით მოედინებოდა ალაზნის ნაჟური წყალი, რაც კარგ პირობებს ქმნიდა ცხოველთათვის. აქ ტყე შედგებოდა ჭალის ტყეებისათვის დამახასიათებელი ფოთლოვანი ჯიშებისაგან, კარგადა იყო განვითარებული ქვეტყე.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 182–183, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
გეგეჭკორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**გეგეჭკორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ გეგეჭკორის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 74 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული, რომლებიც რაიონის სხვადასხვა უბანზე იყო განლაგებული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — წულუკიძისა და ცაგერის რაიონები, დასავლეთით — ცხაკაიასა და ჩოხატაურის რაიონები, ჩრდილოეთით – ლენტეხის რაიონი და სამხრეთით — აბაშის რაიონი.

რაიონის მაღლობ ადგილებში მოიპოვებოდა არჩვი; მრავლადაა კვერნა, ციყვი, მაჩვი; არის კურდღელი და დათვი. რაიონში ჯერ კიდევ იყო ხოხობი; გადამფრენებიდან კი — ტყის ქათამი, მწყერი და სხვ.

კოლექტიური ნადირობა შესაძლებელი იყო მტაცებელ მხეცებზე (მგელი, ტურა, მელა და გარეული კატა), რომლებიც აქ საკმაო რაოდენობით მოიპოვებოდა.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 184, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
გორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**გორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ გორის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 200 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. ეს ფართობი რაიონის სხვადასხვა ადგილზე იყო განლაგებული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — კასპისა და ლენინგორის რაიონები, დასავლეთით — ქარელის რაიონი, ჩრდილოეთით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი და სამხრეთით — წალკის რაიონი, გორის რაიონის ტერიტორია დაკავებული აქვს მდინარეების მტკვრისა და ლიახვის ხეობებს და აქ მდებარე დაბლობები მთლიანად გამოყენებული იყო სასოფლო-სამეუონეო კულტურებისათვის.

ტყის ცხოველებიდან აღსანიშნავი იყო: შველი, კვერნა, ციყვი; გავრცელებული იყო აგრეთვე მაჩვი; გვხვდებოდა კურდღელი; მტაცებლებიდან იშვიათი იყო, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ.

ხეობების მთაგორიან ადგილებში გავრცელებული იყო კაკაბი; მოიპოვებოდა გნოლი, ქედანი, მტრედი. ტყის ქათამი, მწყერი და სხვ.

გორის რაიონის მონადირეები უმთავრესად გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობდნენ, ყველაზე მეტად მწყერზე. ეს იმით აიხსნება, რომ რაიონის სახნავ-სათეს ფართობებზე ბუდობდა მწყერი, ტყეებში და ზოგ ჭაობებში კი გადაფრენის დროს მოფრინდებოდა ტყის ქათამი და ჭოვილო.

რაიონის მონადირეთა საზოგადოებამ ცალკე მურნეობად გამოჰყო ატენის ხეობა, სადაც გაძლიერებული იყო დაცვა, იყო მეურნეობის აღმნიშვნელი წარწერები, აგებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი. სისტემატურად ტარდებოდა საკვების ხელოვნურად დამატება და სხვა ბიოტექნიკური ღონისძიებანი, რაც საფუძველს იძლეოდა, რომ ეფიქრათ, რომ აღნიშნულ რაიონს შესაძლებლობა ჰქონდა ემუშავა სანადირო მეურნეობის კარგაფ დაყენებისათვის.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 184–185, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ჭოვილო

**ჭოვილო**, **მენაპირე** () — ფრინველთა გვარი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 13 სახეობას. ფეხები მაღალი აქვთ, ნისკარტი და კისერი — ზომიერად გრძელი, კუდი — მოკლე, ფრთები — გრძელი და წამახვილებული. მათი სხეულის სიგრძეა 18–34 სმ, მასა 80–200 გ, ფრთის შლილი 35–65 სმ. აქვთ უმეტესად რუხი და ჭრელლაქებიანი სხეულის ზედა, და თეთრი ქვედა მხარე, ზოგჯერ კაშკაშა ნისკარტი და ფეხები. ბუდობენ ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთ და ზომიერ განედებში, ბინადრობენ მდინარეების, ტბებისა და ჭაობების ნაპირებზე ტუნდრაში, ტყის ზონასა და სტეპებში; ყველა გადამფრენი სახეობაა, იზამთრებენ ზღვების ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სანაპიროებზე, აღწევენ ახალ ზელანდიამდე. გრძელი ნისკარტის დახმარებით შლამში და თავთხელ, ბალახიან წყლებში ეძებენ საკვებს — უხერხემლოებს. ბუდეს მიწაზე აკეთებენ; ზოგჯერ სხვა ფრინველების ბუდეებს იკავებენ ხეებზე. 

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
*
გუმისთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**გუმისთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ აფხაზეთის ასსრ სოხუმის რაიონში. გუმისთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა მიმაგრებული იყო აფხაზეთის მონადირეთა საზოგადოებაზე. ის ერთ-ერთი დიდი და მდიდარი სანადირო სავარგული იყო ავტონომიურ რესპუბლიკაში.

ეს მეურნეობა მდებარეობდა მდინარე გუმისთას მარჯვენა ნაპირზე და მოიცავ და 11 000 ჰექტარ ფართობს. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ცუმურის სატყეო, დასავლეთით — ეშერის სატყეო, ჩრდილოეთით — მუხურმასა და კუბრიშკას მთები, სამხრეთით — გუმისთის სატყეო.

აქ კარგადა იყო გავრცელებული: არჩვი, შველი, გარეული ღორი, კურდღელი, დათვი, ზოგჯერ კავკასიონის სამხრეთ კალთებიდან ზამთრობით ჩამოდიოდა ჯიხვი. გადაფრენის დროს ბლომად იყო ტყის ქათამი. ხანდახან ამ მთიან ადგილებში მწყერიც კი გამოჩნდებოდა ხოლმე. გვხვდებოდა ქედანი და მტრედი, ალპურ ზონაში კი კავკასიური როჭო. ზოგიერთი მონადირე, რომელთაც ხელშეკრულება ჰქონდათ დადებული ბეწვეულის დამამზადებელ ორგანიზაციებთან, აქ ბლომად იჭერდა კვერნას.

გუმისთის მიწერილი მეურნეობა მეტად ადვილი დასაცავი იყო ბრაკონიერთა ხელყოფისაგან, ვინაიდან აქ მონადირე ვერ ასცდებოდა იმ ერთადერთ გზას, რომელიც სოხუმიდან პირდაპირ მიემართებოდა ცუმურის სატყეოსაკენ, სადაც დაწესებული იყო კონტროლი.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 179, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ჯგერდის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**ჯგერდის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ აფხაზეთის ასსრ ოჩამჩირის რაიონში. ჯგერდის მიწერილი სანადირო მეურნეობა მოიცავდა 2 000 ჰექტარ ფართობს შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — ჩილიურის სატყეო, დასავლეთით — სოფელ ჯგერდის „პრავდის“ სახელობის კოლმეურნეობის მიწები, ჩრდილოეთით — გულრიფშის სატყეო, სამხრეთით — სუვოროვის სახელობის კოლმეურნეობის მიწები. აღნიშნული მეურნეობების რელიეფი, ძირითადად, მთაგორიანი და ადგილ-ადგილ დასერილი იყო ხევებით. დაცვისა და ცხოველთა გავრცელების მიხედვით ძლიერ წააგავდა გუმისთის მეურნეობას.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 179, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
გურჯაანის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**გურჯაანის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ გურჯაანის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 50 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. სანადირო მეურნეობა რაიონის მთელ ტერიტორიაზე იყო განლაგებული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ლაგოდეხისა და ყვარლის რაიონები, დასავლეთით — საგარეჯოს რაიონი, ჩრდილოეთით — თელავისა და ყვარლის რაიონები, სამხრეთით — სიღნაღის რაიონი.

ქვეტყე ხოხბის ბუნებრივი საკვები ბაზა და კარგი თავშესაფარია. ამიტომაცაა რომ აქ ხოხობი კარგადა იყო გავრცელებული. ტყის ზოლში მოიპოვებოდა შველი, რომელიც კარგი დაცვის პირობებში აქ საკმაოდ მრავლდებოდა. გარდა ამისა, აქ გავრცელებული იყო კურდღელი, მაჩვი, ციყვი; გვხვდებოდა ქედანი, მტრედი; მტაცებლებიდან მცირე რაოდენობით — მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი და სხვ. რაიონის მონადირეთა აქტივმა კარგი ინიციატივა გამოიჩინა სამონადირეო მეურნეობის მოწყობის საქმეში. მათ ბევრი მუშაობა ჩაატარეს საზოგადოებრივ საწყისებზე და მიაღწიეს იმას, რომ რაიონში შექმნეს ორი სამონადირეო მეურნეობა ხოხბისა და კურდღლის გასამრავლებლად. პირველია „ლელის“ სამონადირეო მეურნეობა მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, რომელიც 1962 წლიდან არსებობდა, იგი გათვალისწინებული იყო ხოხბების გასამრავლებლად. აქ აშენებული იყო ერთსართულიანი მონადირის სახლი. მეორეა „ინაბოტის“ სანადირო მიწერილი მეურნეობა, ალაზნის მარცხენა ნაპირზე, რომელიც 1965 წელს დაარსდა. აქ კარგი პირობები იყო ღორისა და კურდღლის გამრავლებისათვის. აქ აშენდა ორსართულიანი მონადირის სახლი. ამავე მეურნეობაში გაკეთდა ხელოვნური ტბა.

მეურნეობის კეთილმოწყობაში დიდი წვლილი შეიტანეს გურჯაანის რაიონის მონადირეებმა და მუშა-მოსამსახურეებმა შაბათობების მოწყობით. რაიონის ბუნებრივი პირობები, მონადირეთა აქტივის და მთელი რაიონის მშრომელთა დაინტერესება საფუძველს იძლეოდა ეფიქრათ, რომ გურჯაანის მიწერილი სანადირო მეურნეობები თავის დანიშნულებას წარმატებით შეასრულებდა.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 185–187, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ეშერის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**ეშერის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ აფხაზეთის ასსრ სოხუმის რაიონში. მდებარეობდა სოხუმის სატყეო მეურნეობის ტერიტორიაზე, მოიცავდა 16 000 ჰექტარს. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — გუმისთის სატყეო, დასავლეთით — გუდაუთის რაიონი, ჩრდილოეთით — გუმისთის სატყეო, სამხრეთით — სოფელი ეშერა.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 179, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ნესტორ გიორგაძე

**ნესტორ ასალოს ძე გიორგაძე** (დ. 9 იანვარი, 1901, სოფ. გუთური, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 აგვისტო, 1983) — ქართველი ინჟინერი, მშენებელი.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა შირაქის მარცვლეულის საბჭოთა მეუნეობის დირექტორად (1931–1933), საქართველოს კონსერვტრესტის მმართველის მოადგილედ (1933). 1935–1938 წლებში ხელმძღვანელობდა პირველი ჩაის გადასამუშავებელი ფაბრიკის (ლაითური) მშენებლობასა და დაბა ლაითურის გაშენებას (ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი). შემდგომ რუსეთში, ქ. სტალინგრადში (ახლანდ. ვოლგოგრადი) მონაწილეობდა მცირე სიმძლავრის სატანკო ძრავების ქარხნის მშენებლობაში. 1942 წლიდან კვლავ საქართველოში მუშაობდა. დიდი ღვაწლი მიუძღვის რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის აშენებასა და თვით ქალაქ რუსთავის განაშენიანებაში. 1946–1960 წლებში იყო ამიერკავკავკასიის მეტალურგმშენის ტრესტის მმართველი. 1951 წელს რკინაბეტონის ნაკეთობათა (კერძოდ, მილების) ახალი მეთოდის დამუშავებისა და დანერგვისათვის მიენიჭა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია (სხვებთან ერთად), ხოლო 1958 წელს — სოციალისტური შრომის გმირის წოდება. 1960 დაინიშნა საქართველოს სსრ-ის მშენებლობის მინისტრის მოადგილედ. იმავდროულად, 1963 წელს დაევალა კურორტ ბიჭვინთაში მიმდინარე სამუშაოების ხელმძღვანელობა. იყო  საქართველოს სსრ-ის   უმაღლესი საბჭოს  I, II, III, IV და V მოწვევების დეპუტატი. 1971 წლიდან პენსიაზე იყო. მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები (ლენინის ორდენი, შრომის წითელი დროშის ორი ორდენი, წითელი ვარსკვლავის ორი ორდენი და სხვ.).       

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  
*  ნესტორ გიორგაძის ბიოგრაფია (I მოწვევა)
* ნესტორ გიორგაძის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* ნესტორ გიორგაძის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* ნესტორ გიორგაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ნესტორ გიორგაძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)

კატეგორია:ქართველი მშენებლები
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო 
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ნესტორ
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
ბოლნისის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**ბოლნისის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ბოლნისის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 6000 ჰექტარი სანადირო სავარგული შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — მარნეულის რაიონი, დასავლეთით — დმანისის რაიონი, ჩრდილოეთით — თეთრიწყაროს რაიონი, სამხრეთით — სომხეთის სსრ.

ამ რაიონის ბუნებრივი პირობები ხელს უწყობდა, რომ აქ მომრავლებულიყო შველი, კურდღელი და სხვ. რაიონის ტერიტორიაზე მდებარე სანადირო სავარგულებზე შეიძლებოდა მოწყობილიყო კარგი სანადირო მეურნეობა. სანადირო სავარგულები აქ ადვილად მისადგომი იყო, ამიტომ სანადირო ფაუნის დაცვას განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა.

სანადირო სასარგებლო ცხოველებიდან აღსანიშნავი იყო შველი, კურდღელი, დათვი, კვერნა, ციყვი, მაჩვი, კაკაბი, ქედანი, მტრედი; მავნე მტაცებლებიდან — მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ. გადაფრენის დროს აქ თავს იყრიდა მწყერი და ტყის ქათამი, მდინარე დებედაზე კი — იხვი და ბატი. რაიონის ტერიტორიაზე იშვიათად შემოფრინდებოდა სავათი და სარსარაკი.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 183–184, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ბორჯომის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

**ბორჯომის მიწერილი სანადირო მეურნეობა** — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ ბორჯომის  რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 25 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული შემდეგ საზღვრებში: აღმოსავლეთით — წალკის რაიონი, დასავლეთით — ორჯონიკიძის რაიონი, ჩრდილოეთით — ხაშურის რაიონი, სამხრეთით — ახალქალაქის, ასპინძისა და ახალციხის რაიონები. მისი რელიეფი ძირითადად მთაგორიანი იყო ვიწრო ხეობებით, შეიცავდა აგრეთვე სუბალპური ზონის მცირე ტერიტორიას; ტყე აქ ძირითადად წიწვიანი ჯიშებისაგან შედგებ(ოდ)ა, როგორიცაა ფიჭვი (რომლითაც ეს რაიონი აღმოსავლეთ საქართველოში ყველაზე მდიდარია) და ნაძვი. რაც შეეხება ფოთლოვან ჯიშებს, ისინი უფრო მცირე რაოდენობითაა წარმოდგენილი. ძალიან ცოტაა სახნავ-სათესი ვაკე ადგილები, ბუნებრივია, ეს მდგომარეობა გავლენას ახდენს ცხოველთა სამყაროზეც.

ბორჯომის რაიონის სანადირო ცხოველთა სიამაყე იყო ირემი და შველი. მცირე რაოდენობით გვხვდებოდა არჩვი. მოიპოვებოდა კურდღელი, მაჩვი, კვერნა, დათვი. ბოლო დროს გამრავლდა ალთაის ციყვი, რომელიც აქ შემოყვანილი იყო აკლიმატიზაციის მიზნით. ეს ახალი ბინადარი იმდენად კარგად მომრავლდა ბორჯომის ხეობაში, რომ მასზე უკვე დაშვებული იყო ნადირობა. ბეწვეულის დამამზადებელ მონადირეებს, სათანადო ხელშეკრულებით, საშუალება ჰქონდათ ენადირათ ბორჯომის ტერიტორიაზე.

გადამფრენებიდან აღსანიშნავი იყო ტყის ქათამი.

## ლიტერატურა 
* *ვ. ბურჯანაძე*, მონადირის ცნობარი, გვ. 184, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.

კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები