სტოპ-მოუშენი

**სტოპ-მოუშენი** (ასევე ცნობილი როგორც სტოპ-კადრის ანიმაცია) — ანიმაციური ფილმების გადაღების და სპეციალური ეფექტების ტექნიკა, რომლის დროსაც ობიექტები ფიზიკურად მანიპულირდება მცირე ინტერვალებით ინდივიდუალურად გადაღებულ კადრებს შორის, რათა კადრების სერიის დაკვრისას ისინი დამოუკიდებელ მოძრაობას ან ცვლილებას ავლენდნენ. ამრიგად, ნებისმიერი სახის ობიექტის ანიმაცია შესაძლებელია, მაგრამ ყველაზე ხშირად გამოიყენება მოძრავი სახსრების მქონე თოჯინები (თოჯინების ანიმაცია) ან თიხის ფიგურები (თიხის ფიგურები). მოდელის ანიმაციაში გამოიყენება თოჯინები, მოდელები ან არმატურის გარშემო აგებული თიხის ფიგურები. ცოცხალი მსახიობებით სტოპ-მოუშენს ხშირად პიქსელაციას უწოდებენ. ბრტყელი მასალების, როგორიცაა ქაღალდი, ქსოვილები ან ფოტოები, სტოპ-მოუშენს ჩვეულებრივ ამოჭრილი ანიმაცია ეწოდება.

## ტერმინოლოგია 
ტერმინი „stop-motion“, რომელიც ანიმაციის ტექნიკას ეხება, ხშირად დეფისის გარეშე იწერება, როგორც „stop motion“ როგორც დამოუკიდებლად, ასევე რთული მოდიფიკატორის სახით. ორივე ორთოგრაფიული ვარიანტი, დეფისით და დეფისის გარეშე, სწორია, მაგრამ დეფისიანი ვერსია ყველაზე თანამედროვე მართლწერაა.
## ისტორია 
### 1849-დან 1895 წლამდე: ფილმის გადაღებამდე 
ქრონოფოტოგრაფიის გამოჩენამდე 1878 წელს, ძალიან მცირე რაოდენობის სურათების თანმიმდევრობა იქმნებოდა, სადაც ობიექტები სხვადასხვა პოზაში იყო გადაღებული. დღეს ამას შეგვიძლია შევხედოთ როგორც სტოპ-მოძრაობის (stop-motion) ან პიქსილაციის (pixilation) ფორმას, თუმცა იმ დროის უმეტეს შედეგებს არ ჰქონდათ ანიმაციისთვის განკუთვნილი მიზანი. სანამ ცელულოიდის ფილმი 1888 წელს სტანდარტად დამკვიდრდებოდა მოძრავი გამოსახულებისთვის, ანიმაციის ჩვენება შესაძლებელი იყო მხოლოდ ისეთი მექანიზმებით, როგორიცაა ზოეტროპი.

1849 წელს, ჟოზეფ პლატომ გამოაქვეყნა შენიშვნა თავისი ფანტასკოპის (ასევე ცნობილი როგორც ფენაკისტისკოპი) გაუმჯობესებაზე. ახალი გამჭვირვალე ვერსია იძლეოდა უკეთესი გამოსახულების ხარისხს და მისი ნახვა ერთდროულად რამდენიმე ადამიანს და ორივე თვალით შეიძლებოდა. პლატომ განაცხადა, რომ ილუზიის გაუმჯობესება შეიძლებოდა იდეით, რომელიც მას ჩარლზ უიტსტოუნმა გაუზიარა: ფანტასკოპის და უიტსტოუნის სტერეოსკოპის გაერთიანება. პლატოს მიაჩნდა, რომ სტერეოსკოპიული გამოსახულების წყვილების თანმიმდევრობის შექმნა უფრო რთული იყო, ვიდრე მისი ფანტასკოპის ორი გაუმჯობესებული ვერსიის სტერეოსკოპთან ადაპტირება. უიტსტოუნს შემოეთავაზებინა ქაღალდზე დაბეჭდილი ფოტოების გამოყენება მოცულობითი ობიექტისგან, მაგალითად სტატუეტისგან. პლატომ დაასკვნა, რომ ამ მიზნისთვის შესაძლებელი იქნებოდა 16 თაბაშირის მოდელის შექმნა თანმიმდევრული ცვლილებებით. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი დიდ დროსა და ყურადღებას მოითხოვდა, მისი შედეგი, პლატოს აზრით, საოცარი იქნებოდა. ეს გეგმა ვერ განხორციელდა, შესაძლოა იმიტომ, რომ იმ დროისთვის პლატო თითქმის სრულიად დაბრმავებული იყო.

1852 წელს, ჟიულ დიუბოსკმა დააპატენტა „სტერეოსკოპ-ფანტასკოპი ანუ ბიოსკოპი“ (შემოკლებით სტერეოფანტასკოპი) სტრობოსკოპული დისკი. ცნობილია მხოლოდ ერთი ასეთი დისკი, რომელიც შეიცავს სტერეოსკოპიულ ფოტოწყვილებს მექანიზმის მოძრაობის სხვადასხვა ფაზაზე. იმ პერიოდის ფოტოგრაფიული ემულსიისთვის საჭირო ხანგრძლივი ექსპოზიციის გამო, ეს თანმიმდევრობა ვერ იქნებოდა გადაღებული რეალურ დროში და, შესაბამისად, უნდა ყოფილიყო აწყობილი სხვადასხვა პოზიციაში მყოფი მექანიზმის ცალკეული ფოტოებისგან.

1855 წელს, იოჰან ნეპომუკ ცერმაკმა გამოაქვეყნა სტატია მის სტერეოფოროსკოპზე და სხვა ექსპერიმენტებზე, რომლებიც მიზნად ისახავდა სტერეოსკოპიური მოძრავი გამოსახულებების შექმნას. მან აღწერა მეთოდი, whereby ნემსების ჩარჭობით სტრობოსკოპულ დისკში იქმნებოდა ილუზია, თითქოს ერთი ნემსი გადამოძვრებოდა და კვლავ ბრუნდებოდა კარტონში. მან გააცნობიერა, რომ ამ მეთოდს ჰქონდა უსასრულო შესაძლებლობები 3D ანიმაციების შესაქმნელად. ცერმაკმა შემოგვთავაზა ორი მეთოდი სტერეოსკოპიული გამოსახულებების ანიმაციისთვის: ერთ-ერთი იყო სტერეოსკოპი ორი სტრობოსკოპული დისკით, მეორე კი გარკვეულწილად ჰგავდა შემდგომ ზოეტროპს. მან ახსნა, როგორ შეიძლებოდა შესაბამისი სტერეოსკოპიული ფოტოების გადაღება მოდელების სერიით, მაგალითად, პირამიდის ზრდის ანიმაციისთვის.

1860 წლის 27 თებერვალს, პიტერ ჰუბერტ დესვინმა მიიღო ბრიტანეთის პატენტი №537, რომელიც მოიცავდა 28 მონოკულარულ და სტერეოსკოპიულ ცილინდრული სტრობოსკოპული მოწყობილობის ვარიაციას (ძალიან ჰგავდა ზოეტროპს). დესვინის "მიმოსკოპმა" საპატიო ხსენება მიიღო "კონსტრუქციის სიგენიოსისთვის" 1862 წლის ლონდონის საერთაშორისო გამოფენაზე. დესვინი იყენებდა მოდელებს, მწერებს და სხვა ობიექტებს გამოსახულებების ნაცვლად და ამას წარმატებით ახორციელებდა.

1874 წელს, ჟიულ ჟანსენმა შექმნა რამდენიმე სავარჯიშო დისკი პლანეტა ვენერას გავლის ასახვისთვის თავისი ფოტოგრაფიული რევოლვერის მეშვეობით სერიაში "ვენერას გავლის სერია" („Passage de Vénus“). მან გამოიყენა ვენერას მოდელი და სინათლის წყარო მზის სანაცვლოდ. მიუხედავად იმისა, რომ ვენერას გავლის რეალური ჩანაწერები არ შემორჩა, ზოგი სავარჯიშო დისკი გადარჩა და ერთ-ერთი მათგანის გამოსახულებები ათწლეულების შემდეგ გადაიქცა მოკლე ანიმაციურ ფილმად კინემატოგრაფიის განვითარებამდე.

1887 წელს, ეტიენ-ჟიულ მარეიმ შექმნა დიდი ზოეტროპი, რომელიც შედგებოდა თაბაშირის მოდელების სერიით, მისი ქრონოფოტოგრაფიით გადაღებული მფრინავი ფრინველების საფუძველზე.

### 1895–1928: უხმო ფილმების ერა 
მიიჩნევა, რომ უხმო ფილმების დაახლოებით 80-90 პროცენტი დაკარგულია.
დარჩენილი იმ დროის კინოკატალოგები, რეცenziები და სხვა დოკუმენტაცია შეიძლება გარკვეულ დეტალებს გვაწვდიდეს დაკარგული ფილმების შესახებ, მაგრამ ასეთი წერილობითი წყაროებიც არასრულყოფილია და ხშირად საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ ზუსტად დავათარიღოთ დარჩენილი ფილმები ან ვინიშნოთ ისინი იმ შემთხვევაში, თუ ორიგინალი სათაურები დაკარგულია.
შესაძლებელი სტოპ-მოძრაობის (stop-motion) ტექნიკის პოვნა დაკარგულ ფილმებში კიდევ უფრო რთულია.
ანიმაციის პრინციპები და სხვა სპეციალური ეფექტები ხშირად საიდუმლოდ ინახებოდა არა მხოლოდ იმისთვის, რომ კონკურენტებს არ ესწავლათ მათი გამოყენება, არამედ იმისთვისაც, რომ მაყურებლებში ინტერესი შეენარჩუნებინათ „ჯადოსნური“ ეფექტების მიმართ.

სტოპ-მოძრაობა მჭიდრო კავშირშია „სტოპ-ტრიუკთან“ (stop trick) ტექნიკასთან, სადაც კამერა დროებით აჩერებს გადაღებას სცენის შუაში, რათა მოხდეს ცვლილება, და შემდეგ გადაღება გრძელდება (ან ცვლილების მიზეზი ფილმიდან იჭრება).
ასეთი ფილმების შედეგში ცვლილება მოულოდნელად ხდება და მისი რეალური მიზეზი ან გაუჩინარებულია, ან სცენაში ჩანაცვლებულია ყალბი, ილუზიური მიზეზით.
სტოპ-ტრიუკის უძველესი ცნობილი მაგალითია გამოყენებული 1895 წელს Edison Manufacturing Company-ს ფილმში „მერი სტიუარტის აღსრულება“ (The Execution of Mary Stuart), რათა შეექმნათ თავის მოკვეთის ეფექტი.

სტოპ-მოძრაობის ტექნიკა შეიძლება განვიხილოთ როგორც ამ სტოპ-ტრიუკის მრავალჯერადი გამოყენება კადრებში.
1917 წელს, თიხის ანიმაციის პიონერმა ჰელენა სმიტ-დეიტონმა (Helena Smith-Dayton) თავის ნამუშევარში გამოიყენეს ტერმინი „სტოპ-აქცია“ (stop action), რაც სინონიმურია სტოპ-მოძრაობასთან.

ფრანგი „ჯადოსნური“ ფილმების პიონერი ჟორჟ მელიესი (Georges Méliès) აცხადებდა, რომ სწორედ მან გამოიგონა სტოპ-ტრიუკი და ფართოდ გაავრცელა ის თავის მოკლემეტრაჟიან ფილმებში.
ამბობენ, რომ მელიესმა 1899 წელს გამოიყენა სტოპ-მოძრაობის ანიმაცია, რათა შეექმნა მოძრავი ასოები ეკრანზე.

მინი|მარჯვნივ|ალტ=ჟულიენ მატიო სტოპ-მოძრაობისა (stop-motion) და პიქსილაციის (pixilation) სცენაში ფილმიდან „ელექტრონული სასტუმრო“ (Hôtel électrique, 1908).|ჟულიენ მატიო სტოპ-მოძრაობისა (stop-motion) და პიქსილაციის (pixilation) სცენაში ფილმიდან „ელექტრონული სასტუმრო“ (Hôtel électrique, 1908).
მინი|მარჯვნივ| დაწყევლილი სახლი (1906 ან 1907 წლები)
მინი|მარჯვნივ|მოქანდაკის კოშმარი(1908)

### სეგუნდო დე ჩომონი 
ესპანელი კინორეჟისორი სეგუნდო დე ჩომონი (1871–1929) ქმნიდა მრავალ სატრიუკო ფილმს საფრანგეთში, კინოკომპანია Pathé-სთვის. მას ხშირად ადარებენ ჟორჟ მელიესს, რადგან ისიც ქმნიდა ფანტასტიკის ჟანრის ფილმებს სტოპ-ტრიუკებითა და სხვა ვიზუალური ილუზიებით (ამ პროცესში მას ეხმარებოდა მეუღლე, ჟულიენ მატიო).

„ბობის თეატრი“ (Le théâtre de Bob, 1906 წლის აპრილი) წარმოადგენს სტოპ-მოძრაობით (stop-motion) გადაღებულ სცენებს თოჯინებითა და საგნებით, რომლებიც ასახავს გამოგონილ ავტომატურ თეატრს, რომლის მფლობელია ბობი მას თამაშობს ცოცხალი ბავშვი-აქტიორი. თავდაპირველად ფილმი მიეწერებოდა დე ჩომონს, თუმცა მოგვიანებით გაირკვა, რომ ის პარიზში (Pathé-სთან სამუშაოდ) იმ დროისთვის ჯერ არ იყო ჩასული. რეჟისურა და სპეციალური ეფექტები მიეწერება გასტონ ველს.

დე ჩომონის ფილმი „დაცემული სახლი“ (La maison ensorcelée, 1907 წლის დეკემბერი, ან 1906 წელი) მოიცავს სტოპ-მოძრაობით ანიმირებულ ჭურჭელსა და საკვებს და სხვა სპეცეფექტებს, რომლებიც პარანორმალურ მოვლენებს ასახავს.

მისი სხვა ცნობილი ფილმია „თანამედროვე მოქანდაკე“ (Sculpteur moderne), რომელიც გამოვიდა 1908 წლის 31 იანვარს. ფილმში ნაჩვენებია, როგორ იღებს დიდი რაოდენობით თიხა თავისით სხვადასხვა დეტალურ ქანდაკების ფორმას, რომლებიც ოდნავ მოძრაობასაც ახერხებენ.

საბოლოოდ იქმნება მოხუცი ქალის ქანდაკება, რომელიც დადის, შემდეგ კი მას იღებენ, ზელავენ და კვლავ ქმნიან მჯდომარე მოხუც ქალად.
### ედვინ ს. პორტერი და უოლეს მაკკაჩეონ სრ. 
ამერიკელმა კინოპიონერმა ედვინ ს. პორტერმა გადაიღო ერთკადრიანი „ელვისებური ქანდაკების“ ფილმი, სადაც მცხობელი ცომის ნაჭრიდან სახეებს აყალიბებს ფილმში „გართობა საცხობში“ (1902), რაც თიხის ანიმაციის წინასახედ ითვლება.

1905 წელს პორტერმა ფილმში „როგორ დაკარგა ჯონსმა როლი“ შუალედურ სათაურებში აჩვენა ანიმაციური ასოები და ორი ხელის ძალიან მარტივი ამოჭრილი ანიმაცია.

პორტერმა ექსპერიმენტები ჩაატარა მცირე ზომის უხეში სტოპ-მოუშენ ანიმაციით თავის ხრიკულ ფილმში „რარებიტ ეშმაკის ოცნება“ (1906).

„ტედი“ დათუნიები“ (2 მარტი, 1907), რომელიც გადაღებულია უოლეს მაკკატჩონ უფროსთან თანამშრომლობით, ძირითადად ასახავს ადამიანებს დათვის კოსტიუმებში, მაგრამ მოკლემეტრაჟიან ფილმში ასევე წარმოდგენილია მოკლე სტოპ-მოუშენ სეგმენტი პატარა დათუნიებით.

1908 წლის 15 თებერვალს პორტერმა გამოუშვა ხრიკული ფილმი „მოქანდაკის უელსური კურდღლის ოცნება“, რომელშიც თიხა თავის სამ სრულ ბიუსტად აყალიბებს. ფილმის ასლი ჯერ არ არის ნაპოვნი. მალევე გამოვიდა მსგავსი ფილმი „მოქანდაკის კოშმარი“ (1908 წლის 6 მაისი), რომლის რეჟისორიც უოლეს მაკკატჩონ უფროსია.

### ჯ. სტიუარტ ბლეკტონი
ჯ. სტიუარტ ბლეკტონის (J. Stuart Blackton) ფილმი The Haunted Hotel (დაწყევლილი სასტუმრო, 23 თებერვალი, 1907)  შეიცავდა ცოცხალი მოქმედების, პრაქტიკული სპეციალური ეფექტების და სტოპ-მოძრაობის ანიმაციის კომბინაციას მათ შორის იყო სხვადასხვა ობიექტები, თოჯინა და სასტუმროს მოდელი.
ეს იყო პირველი სტოპ-მოძრაობის ფილმი, რომელმაც ფართო აღიარება მოიპოვა.
განსაკუთრებული შთაბეჭდილება მოახდინა სცენამ, სადაც სუფრა თავისით იშლება მაყურებლები გაოცებულნი იყვნენ, რადგან ხილული ძაფები ან ცნობილი ილუზიური ხრიკები არ ჩანდა .

ეს ფილმი შთაგონების წყაროდ იქცა სხვა კინემატოგრაფისტებისთვის, მათ შორის ფრანგი ანიმატორისთვის ემილ კოლის (Émile Cohl)  და სეგუნდო დე ჩომონისთვის.
დე ჩომონმა 1908 წელს გადაიღო მსგავსი ფილმები:

The House of Ghosts (La maison ensorcelée) და

Hôtel électrique, სადაც ასევე გამოიყენებოდა ძალიან ადრეული პიქსელაცია (pixelation).

The Humpty Dumpty Circus (1908, ითვლება დაკარგულად) გადაიღეს ბლეკტონმა და მისმა ბრიტანულ-ამერიკელმა პარტნიორმა ალბერტ ე. სმიტმა (Albert E. Smith), Vitagraph-ის კომპანიიდან.
ფილმი აჩვენებდა პოპულარული ხის სათამაშოების ფიგურების ანიმირებულ წარმოდგენას.

სმიტი შემდგომში ამტკიცებდა, რომ ეს იყო "პირველი სტოპ-მოძრაობის ფილმი ამერიკაში".
მისი თქმით, იდეა გაჩნდა მაშინ, როცა ისინი იღებდნენ სტოპ-ტრიუკის ფილმს და შეამჩნიეს, როგორ უცნაურად მოძრაობდა კვამლი შეწყვეტილ კადრებში. სმიტმა შესთავაზა, ტექნიკის დაპატენტება, მაგრამ ბლეკტონმა თქვა, რომ ეს მნიშვნელოვანი არ იყო.
თუმცა, სმიტის მოგონებები არ ითვლება სანდოდ.

### ემილ კოლი 
ბლაკტონის „მოჩვენებებით სავსე სასტუმრომ“ (The Haunted Hotel) დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა პარიზში, სადაც ის გამოიცა სახელწოდებით L'hôtel hanté: fantasmagorie épouvantable (მოჩვენებებით სავსე სასტუმრო: საშინელი ფანტასმაგორია). როდესაც კომპანიამ „გომონმა“ (Gaumont) შეიძინა ფილმის ასლი შემდგომი დისტრიბუციისთვის, მათი რეჟისორები გულდასმით სწავლობდნენ მას, რათა გაეგოთ, როგორ იყო იგი შექმნილი. როგორც ამბობენ, სწორედ დამწყებმა რეჟისორმა ემილ კოლმა (Émile Cohl) ამოხსნა ამ ტექნიკის საიდუმლო.

მინი|მარჯვნივ|ემილ კოლის „იაპონური ფანტაზია“ (1907)
მალე კოლმა გამოუშვა თავისი პირველი ფილმი Japon de fantaisie („ფანტაზია იაპონიაზე“) 1907 წლის ივნისში, სადაც მან თვითონ გამოიყენა გაჩერებითი მოძრაობის (stop-motion) ტექნიკა. ამის შემდეგ გამოვიდა მისი რევოლუციური ხელით დახატული ანიმაცია Fantasmagorie 1908 წლის 17 აგვისტოს, და მას მოჰყვა მრავალი სხვა ანიმაციური ფილმი კოლისგან.

კოლის სხვა გამორჩეულ გაჩერებითი მოძრაობის ფილმებს შორისაა: Les allumettes animées („ანიმირებული ასანთები“) (1908) და Mobilier fidèle („ერთგული ავეჯი“) (1910, რომეო ბოსეტთან ერთად). ხშირად ხდება Mobilier fidèle-ის არევა ბოსეტის კიდევ ერთ ობიექტურ ანიმაციურ შედევრთან, Le garde-meubles automatique („ავტომატური ავეჯის მაცავი“) (1912). ორივე ფილმში ნაჩვენებია თვითმმართველად მოძრავი ავეჯი.

### არტურ მელბურნ კუპერი 
1896-1915 წლების განმავლობაში, ბრიტანელმა კინოპიონერმა არტურ მელბურნ-კუპერმა დააარსა 300-ზე მეტი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, საიდანაც დაახლოებით 36 ანიმაციის ფორმებს შეიცავდა. მოგვიანებით თვითონ კუპერის და მისი ქალიშვილის, ოდრი ვადოვსკას მოხსენებების საფუძველზე, ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ კუპერის ფილმი Matches: an Appeal 1899 წელს შეიქმნა და, შესაბამისად, შეიძლება ჩაითვალოს პირველ სტოპ-მოუშენ ანიმაციად.

არსებული შავ-თეთრი ფილმი აჩვენებს ასანთის ფიგურას, რომელიც წერს თხოვნას, რათა ხალხმა გაიღოს 1 გინეა და ბრაიანტისა და მეის კომპანია ჯარს საკმარისი რაოდენობის ასანთს მიაწვდიდა. არ არსებობს არქივური მტკიცებულება, რომ ფილმი ნამდვილად 1899 წელსაა გადაღებული, ანუ მეორე ბურების ომის დასაწყისში. ზოგიერთი წყარო ამ ფილმს კი 1914 წლით ათარიღებს პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისით.

კუპერმა შექმნა კიდევ რამდენიმე "ანიმირებული ასანთის" სცენა იმავე გარემოში. ბევრი ფიქრობს, რომ ესეც 1899 წელსაა გადაღებული, თუმცა 1908 წელიც სახელდება გამოშვების თარიღად. ფრანგი ანიმატორის ემილ კოლის 1908 წლის ანიმირებული ასანთის ფილმმაც შესაძლოა დაბნეულობა გამოიწვია კუპერის ანიმაციების თარიღებთან დაკავშირებით. ასევე, ჩნდება კითხვა კოლი კუპერით იყო შთაგონებული, თუ პირიქით.

კუპერის დაკარგული ფილმები Dolly’s Toys (1901) და The Enchanted Toymaker (1904) შესაძლოა სტოპ-მოუშენ ანიმაციას შეიცავდა. მისი ცნობილი ფილმი Dreams of Toyland (1908) კი მოიცავს სცენას, სადაც მრავალი სათამაშო დაახლოებით 3 წუთისა და 30 წამის განმავლობაშია ანიმირებული.

### ალექსანდრე შირიაევი 
ბალერინა და ქორეოგრაფი ალექსანდრე შირიაევი ასრულებდა მის წარმოდგენებს, როდესაც დაიწყო 20-25 სანტიმეტრიანი პაპიერმაშეს მრგვალი ფიგურების შექმნა, რომლებიც მოქნეული იყო ხის ჩარჩოებზე. შემდეგ იგი ასახავდა ყველა მიმდევრობას და მოძრაობას ქაღალდზე. როდესაც იგი მათ დალაგებდა სწორი სარტყლის ფორმით, შეიძლებოდა მთელი ცეკვის წარმოდგენა გაკეთებულიყო სახლის კინოპროცესორით. მოგვიანებით, მან შეიძინა კინოკამერა და 1906-1909 წლებში შექმნა მრავალი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, მათ შორის პოპიტების ანიმაცია. როგორც მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, შირიაევს განსაკუთრებული ნიჭი ჰქონდა შექმნა მოძრაობა თავის ანიმაციურ ფილმებში. ანიმატორის პიტერ ლორდის თქმით, მისი მუშაობა იყო ათწლეულების წინ გაუსწრო საკუთარ დროზე. შირიაევის ანიმაციის ნაწარმოებები წარმოდგენილია ვიქტორ ბოჩაროვის დოკუმენტურ ფილმში ალექსანდრე შირიაევი: დაგვიანებული პრემიერა (2003).

### ლადისლას სტარევიჩი (რუსული პერიოდი)
პოლონურ-რუსი ლადისლას სტარევიჩი (1882–1965) თავისი კინოკარიერას 1909 წელს კაუნაში დაიწყო, სადაც ცოცხალ მწერებს იღებდა. მას სურდა რქოსანი ხოჭოების დოკუმენტირება, მაგრამ ეს ცხოველები არ თანამშრომლობდნენ ან სინათლეზე კვდებოდნენ, რაც გადაღებისათვის საჭირო იყო. სტარევიჩმა ამ პრობლემას გადაწყვიტა, გამხმარი ხოჭოებისთვის ძაფი მოარგო და შემდეგ მათ ანიმაციური მობრუნება გააკეთა. შედეგად მიღებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, სავარაუდოდ 1 წუთიანი იყო და ლათინურ სახელწოდებად „ლუკანუს ცერვუსი“ (Жук-олень, 1910, დაკარგული ფილმი) ჰქონია.
მინი|მარჯვნივ|სტარევიჩის „მშვენიერი ლეოკანიდა“ (1912)
მოსკოვში გადასვლის შემდეგ, სტარევიჩი განაგრძობდა გარდაცვლილი მწერების ანიმირებას, მაგრამ ახლა ისინი ხდებოდნენ პერსონაჟებად იმ წარმოსახვითი ისტორიებში, რომლებიც დიდ დრამატულ სირთულეებს მოიცავდნენ. მან დიდი ყურადღება მიიპყრო და საერთაშორისო აღიარება მიიღო ამ მოკლემეტრაჟიანი ფილმებით, მათ შორის 10 წუთიანი „მშვენიერი ლეოკანიდა“ (Прекрасная Люканида, или Война усачей с рогачами) (მარტი 1912), 2 წუთიანი „სასაცილო სცენები ცხოველების ცხოვრებიდან“ (Веселые сценки из жизни животных), 12 წუთიანი „კამერამენის შურისძიება“ (Прекрасная Люканида, или Война усачей с рогачами) (ოქტომბერი 1912) და 5 წუთიანი „ბალახისფერი და ჭიანჭველა“ (Стрекоза и муравей, 1913). ნათქვამია, რომ ბევრი მაყურებელი გაოცებული იყო იმით, რომ რა დონეზე შეიძლება განვითარდეს გაწვრთნილი მწერები ან რაც შეიძლება გაეგოთ, რადგან მაშინ ცოტამ იცოდა ანიმაციის სტოპ-მოძრაობის საიდუმლოებების შესახებ. ფილმში „მწერების შობა“ (Рождество обитателей леса, 1913) სხვა ანიმირებული თოჯინები იყვნენ, მათ შორის ბაბუა შობა და ლოკოკინაც. სტარევიჩმა კიდევ რამდენიმე სხვა ანიმირებული ფილმი გადაიღო მომდევნო ორი წლის განმავლობაში, მაგრამ ძირითადად დაიწყო დოკუმენტური და სრულმეტრაჟიანი ფილმების რეჟისურაც, სანამ 1918 წელს არ გაიქცა რუსეთიდან.

### უილის ო'ბრაიენის ადრეული ფილმები 
უილის ო'ბრაიენის პირველი სტოპ-მოძრაობის ანიმაციური ფილმი იყო „დინოზავრი და დაკარგული რგოლი: პრეისტორიული ტრაგედია“ (The Dinosaur and the Missing Link: A Prehistoric Tragedy, 1915). გარდა მთავარი динოზავრისა და "დაკარგული რგოლის" მაიმუნის, ფილმში იყვნენ რამდენიმე მღვდლის პერსონაჟი და ამფიბიური სტილში მრგვალი ფრინველი, ყველა მათგანი შექმნილი ღუმელისა და ფირფიტებისგან. ეს ფილმი გახდა საფუძველი პრეისტორიული თემის მქონე მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური კომედიებისთვის, რომლებიც მოემართებოდა ედისონის კომპანიაში, მათ შორის „პრეისტორიული ფრინველები“ (Prehistoric Poultry, 1916), „R.F.D. 10,000 B.C.“ (1917), „ფლივერის დაბადება“ (The Birth of a Flivver, 1917) და „ჩვენი წინაპრების ცნობისმოყვარე შინაური ცხოველები“ (Curious Pets of Our Ancestors, 1917).

მინი|მარჯვნივ|„დინოზავრი და დაკარგული რგოლი“ (1915)
მინი|მარჯვნივ|„დაკარგული მსოფლიო“ (1925)
მინი|მარჯვნივ|„ბატლ ოფ ზა სადსი“ და სხვა ჰელენა სმიტ-დეიტონის ფილმები (1917) მოიცავს still-ებს, რომლებშიც გამოყენებულია ნაადრევი კინომტევი ტექნიკები, რომლებიც მაშინდელ დროს ინოვაციური იყო.

შემდეგ ო'ბრაიენი გადაიყვანეს პროდიუსერ ჰერბერტ მ. დონლის მიერ და მასთან ერთად განიხილეს, შექმნეს ეფექტები, co-პოპულარი სახეები და ერთად მონაწილეობდნენ ფილმში „ძმრები მთელს მთელს მთებში“ (The Ghost of Slumber Mountain, 1918). ეს კოლაბორაციული ფილმი გაერთიანებდა ცოცხალი მოქმედების სცენებს და ანიმაციურ динოზავრებს, თუმცა პრემიერის შემდეგ ფილმი მინიმალური 12 წუთის გრძელი დარჩა. დონლიმ არ დააფასო ო'ბრაიენს ვიზუალური ეფექტებისათვის, ხოლო თავად ანიმაციის პროცესს საკუთარ გამოგონებად მიიჩნია და პატენტებზე განაცხადი შეიტანა.

ოჰბრაიენის სტოპ-მოძრაობის მუშაობა აღიარებული გახდა როგორც ტექნიკა, რომელიც ქმნის რეალისტურ არსებებს სათავგადასავლო ფილმებში. ო'ბრაიენმა უფრო შორს გაიყვანა ეს ტექნიკა და დაამატა დინოზავრების ანიმირებული მომენტები „დაკარგულ სამყაროში“ (The Lost World, 1925).

### სტარევიჩი პარიზში 
1920 წლისთვის სტარევიჩი პარიზში დაბინავდა და დაიწყო ახალი სტოპ-მოძრაობის ფილმების გადაღება. „Dans les Griffes de L'araignée“ (დამთავრებული 1920 წელს, გამოსული 1924 წელს) შეიცავდა დეტალურად დამზადებულ მწერების თოჯინებს, რომლებიც სახის გამოხატულებებს გამოხატავდნენ მოძრავი ტუჩებითა და თვალის ქუთუთოებით.

### 1930-იანი და 1940-იანი წლები 
სტარევიჩმა პირველი სრულმეტრაჟიანი სტოპ-მოძრაობის ფილმი „Le Roman de Renard“ (მელაშვილის ზღაპარი) 1930 წელს დაამთავრა, მაგრამ მისი საუნდტრეკის პრობლემებმა მის გამოსვლაში გადადება გამოიწვია. 1937 წელს ის გამოვიდა გერმანული საუნდტრეკით, ხოლო 1941 წელს – ფრანგული საუნდტრეკით.

უნგრელ-ამერიკელმა კინომოქმედმა ჯორჯ პალმა განავითარა საკუთარი სტოპ-მოძრაობის ტექნიკა, რომელშიც ხის თოჯინების (ან მათი ნაწილების) ჩანაცვლება ხდებოდა მსგავსი ფიგურებით, რომლებიც აჩვენებდნენ შეცვლილ პოზებს და/ან გამოხატულებებს. მას „პალ-დოლი“ უწოდა და იგი გამოიყენებოდა მის „პაპეტუნის“ ფილმებში 1932 წლიდან. აღნიშნული ჩანაცვლების ანიმაციის მეთოდი უფრო კარგად გახდა ცნობილი როგორც პაპეტუნი. ევროპაში იგი ძირითადად მუშაობდა კინოფირმებისთვის, როგორიცაა „ფილიპსი“, პრომოუშენ ფილმებზე. მოგვიანებით პალმა დიდი წარმატება მოიპოვა ჰოლივუდში, სადაც დაიმსახურა რამდენიმე აკადემიის ჯილდო საუკეთესო ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის, მათ შორის „რითმინი ჯარებში“ (1941), „ტულიპები გაიზრდება“ (1942), „ჯასპერი და მოჩვენებითი სახლი“ (1942), დოქტორ სიუსის დაწერილი „ბარტოლომეუ კაბინსის 500 ქუდი“ (1943) და „და ვფიქრობ, რომ ვნახე მულბერიზე“ (1944), „ჯასპერი და ლობიომავახე“ (1945), „ჯონ ჰენრი და მუქი-პუ“ (1946), „ჯასპერი ჭუჭყში“ (1946) და „ტუბი ტუბა“ (1947). მისი მრავალი პაპეტუნის ფილმი შეირჩა შეერთებული შტატების ეროვნული კინორეგისტრისთვის.

უილის ო'ბრაიენის გამართული და ემოციურად დამაჯერებელი ანიმაცია დიდ მაიმუნზე „კინგ-კონგში“ (1933) ფართოდ ითვლება სტოპ-მოძრაობის ანიმაციის მILEსტონად და ჰოლივუდის კინემატოგრაფიის ერთ-ერთ საუკეთესო ნამუშევრად.

1940 წელს „ავტოლაიტის“ პრომოუშენ ფილმში, ავტომობილების ნაწილების მომწოდებელი კომპანიისთვის, გამოყენებული იყო სტოპ-მოძრაობის ანიმაცია მისი პროდუქციის შესახებ, რომელიც მწყობრი გავლის დროს მარშირებდა „ავტოლაიტის“ ქარხნებთან, ფონზე ფრანც შუბერტის „მილიტარისტული მარში“. ამ სცენის შეკვეცილი ვერსია მოგვიანებით გამოყენებული იქნა „ავტოლაიტის“ ტელევიზიაში რეკლამებში, განსაკუთრებით 1950-იანი წლების CBS-ის პროგრამაში „საფრთხილე“, რომელსაც „ავტოლაიტი“ აფინანსებდა.

პირველი ბრიტანული ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმი იყო სტოპ-მოძრაობის ინსტრუქციული ფილმი „Handling Ships“ (1945), რომელიც ჰალას და ბაჩელორმა გადაიღეს ბრიტანეთის არმიისთვის. ის არ იყო განკუთვნილი საერთო კინოთეატრებისთვის, მაგრამ მაინც გახდა 1946 წლის კანნის კინოფესტივალის ოფიციალური არჩევანის ნაწილი.

პირველი ბელგიური ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმი იყო ტინტინის კომიქსის ადაპტაცია „კიბოს ოქროს ნიკაპები“ (1947), რომელშიც ანიმაციური თოჯინები იყვნენ.

პირველი ჩეხური ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმი იყო პაკეტის ფილმი „ჩეხური წელი“ (1947), რომელშიც ანიმაციური თოჯინები იყო ირჟი ტრნკას მიერ. ფილმმა მოიპოვა რამდენიმე ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალზე და სხვა საერთაშორისო ფესტივალებზე. ტრანკამ კიდევ რამდენიმე წარმატებული სტოპ-მოძრაობის სრულმეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო, მათ შორის „მეფის მღელვარე“ (1949), „პრინცი ბაიაია“ (1950), „ძველი ჩეხური ლეგენდები“ (1953) და „ზაფხულის ღამის სიზმარი“ (1959). მან ასევე გადაიღო მრავალი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი და ექსპერიმენტებდა სხვა ანიმაციური ფორმებით.

### 1950-იანი წლები 
რეი ჰარიაჰაუზენი სწავლობდა უილის ო'ბრაიენთან ფილმზე Mighty Joe Young (1949). მოგვიანებით ჰარიაჰაუზენი თავად შექმნიდა ბევრ დასამახსოვრებელ სტოპ-მოჩენის ეფექტს წარმატებული ფანტასტიკური ჟანრის ფილმებისთვის მომდევნო სამი ათწლეულის განმავლობაში. ამ ფილმებს შორის არის: The Beast from 20,000 Fathoms (1953), It Came from Beneath the Sea (1955), Jason and the Argonauts (1963), The Golden Voyage of Sinbad (1973) და Clash of the Titans (1981).

მინი|მარჯვნივ|Gumbasia (1955), არტ კლოუკის მიერ შექმნილი

მხოლოდ 1954 წელს შეიქმნა ამერიკაში სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, რომელიც არ იყო შექმნილი ცელ-ანიმაციის (ხატვითი კადრების) ტექნიკით. პირველი ასეთი ფილმი იყო სტოპ-მოჩენის ადაპტაცია XIX საუკუნის კომპოზიტორის ენგელბერტ ჰუმპერდინკის ოპერისა Hänsel und Gretel, სათაურით Hansel and Gretel: An Opera Fantasy.

1955 წელს კარელ ზემანმა შექმნა თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი Journey to the Beginning of Time, რომელიც შთაგონებული იყო ჟიულ ვერნის ნაწარმოებით. ფილმში გამოყენებული იყო დინოზავრებისა და სხვა პრეისტორიული არსებების სტოპ-მოჩენის ანიმაცია.

არტ კლოუკიმ თიხის ანიმაციით დაიწყო თავისი კარიერა მოკლემეტრაჟიანი ექსპერიმენტული ფილმით Gumbasia (1955), რომელიც მალევე გახდა საფუძველი მისი ცნობილი ტელესერიალისთვის Gumby (1955–1989), სადაც მთავარ როლს ასრულებდა ცნობილი პერსონაჟი – გამბი. აშშ-ის გაერთიანებულ ლუთერანულ ეკლესიასთან თანამშრომლობით მან ასევე შექმნა სერიალი Davey and Goliath (1960–2004). სრულმეტრაჟიანი ფილმი Gumby: The Movie (1992, გამოსული 1995) კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა.

1959 წლის 22 ნოემბერს, აღმოსავლეთ გერმანიის ტელევიზიამ DFF-მა გაუშვა ბავშვებისთვის განკუთვნილი 10-წუთიანი ძილისწინა შოუს – Unser Sandmännchen (ჩვენი პატარა ქვიშის კაცი) – პირველი სერია. ეს გადაცემა წარმოადგენდა ანიმაციურ თოჯინურ შოუს, რომელიც შეიცავდა სხვადასხვა სეგმენტს სხვა თოჯინებით. ძალიან მსგავსი Sandmännchen-ის სერია გადიოდა დასავლეთ გერმანიის ტელევიზიაზეც 1959 წლის 1 დეკემბრიდან გერმანიის გაერთიანებამდე, 1989 წლამდე. აღმოსავლეთ გერმანიის სერიალის ჩვენება გაგრძელდა სხვა გერმანულ არხებზე მას შემდეგ, რაც DFF დაიხურა 1991 წელს, და ის ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივ ანიმაციურ სერიად მსოფლიოში. 2010 წელს გამოვიდა სრულმეტრაჟიანი კინოფილმი Das Sandmännchen - Abenteuer im Traumland, რომელიც მთლიანად სტოპ-მოჩენის თოჯინური ანიმაციით იყო შესრულებული. 

### 1960-იანი და 1970-იანი წლები 
იაპონელი თოჯინების ანიმატორი ტადაჰიტო მოჩინაგა მუშაობა დაიწყო როგორც ასისტენტი-ანიმატორი მოკლემეტრაჟიან ანიმე (პროპაგანდულ) ფილმებზე არიჩანი (1941) და მომოტარო ნომიივაში (1943). ომის დროს მან მანჯოუკოში (იაპონური მარიონეტული სახელმწიფო ჩინეთის ტერიტორიაზე) გაიქცა და ომის დასრულების შემდეგ ჩინეთში დარჩა. ომის შემდგომ პერიოდში საღებავებისა და ფილმის ფირის სიმცირის გამო, მოჩინაგამ გადაწყვიტა თოჯინების და სტოპ-მოუშენის ტექნიკით ემუშავა. მისი ნამუშევრები ჩინეთში თოჯინების ანიმაციის პოპულარიზაციას შეუწყო ხელი. დაახლოებით 1953 წელს იგი იაპონიაში დაბრუნდა და გააგრძელა მუშაობა როგორც ანიმაციის რეჟისორმა.

მინი|მარჯვნივ|პატ და მატ, ორი გამომგონებელი მაგრამ მოუხერხებელი მეზობელი, პირველად 1976 წელს გამოჩნდა, ხოლო პირველი ტელევიზიისთვის შექმნილი სერია „ტაპეტი“ (თარგმანში „შპალერი“) 1979 წელს იქნა გადაღებული ČST ბრატისლავასთვის.

1960-იან წლებში მოჩინაგა ხელმძღვანელობდა "Animagic" თოჯინური ანიმაციის შექმნას ამერიკელი პროდიუსერების არტურ რენკინის და ჯულს ბასის კომპანიის Videocraft International, Ltd. (შემდგომში Rankin/Bass Productions, Inc.) და იაპონური სარეკლამო სააგენტო Dentsu-ს ერთობლივი წარმოებისთვის. მათი პირველი ერთობლივი პროექტი იყო ტელესერიალი The New Adventures of Pinocchio (1960–1961). საშობაო სპეციალური გადაცემა Rudolph the Red-Nosed Reindeer 1964 წლიდან ყოველწლიურად გადაიცემა და ერთ-ერთ ყველაზე საყვარელ საახალწლო პროგრამად იქცა აშშ-ში.

მათ ასევე გადაიღეს სამი სრულმეტრაჟიანი ფილმი: Willy McBean and His Magic Machine (1965), The Daydreamer (1966, კომბინირებული სტოპ-მოუშენი და ცოცხალი მოქმედება) და Mad Monster Party? (1966, გამოსული 1967-ში), და ტელესპეციალი Ballad of Smokey the Bear (1966). ამის შემდეგ მათი თანამშრომლობა დასრულდა. Rankin/Bass სხვა ანიმატორებთან ერთად აგრძელებდა სპეციალურ ტელეგადაცემების შექმნას, როგორებიცაა The Little Drummer Boy (1968), Santa Claus is Comin’ to Town (1970) და Here Comes Peter Cottontail (1971).

ბრიტანეთის ტელევიზიამ 1960-იანი წლებიდან ბავშვებისთვის მრავალი სტოპ-მოუშენი სერიალი შესთავაზა. ერთ-ერთი ადრეული მაგალითია Snip and Snap (1960–1961), რომელიც ჯონ ჰალასმა დანიელ ქაღალდის სკულპტორთან თოკ სონდერგარდთან (Thoki Yenn) ერთად შექმნა. სერიალი ასახავდა ქაღალდიდან გამოჭრილ ძაღლს Snap-ს, რომელიც მაკრატელმა Snip-მა შექმნა.

ბრიტანულმა სტუდიამ Smallfilms (პიტერ ფირმინი და ოლივერ პოსტგეიტი) თოჯინების გამოყენებით რამდენიმე სტოპ-მოუშენი სერიალი შექმნა. პირველი იყო Pingwings (1961–1965) პინგვინისმაგვარი არსებები, რომლებიც პიტერის ცოლმა ჯოანმა მოქსოვა. სერიალი მათი ფერმის ბეღელში გადაიღეს. ამას მოჰყვა Pogles' Wood (1965–1967), Clangers (1969–1972, 1974, ხელახალი გამოშვება 2015-ში), Bagpuss (1974) და Tottie: The Story of a Doll's House (1984).

ჩეხმა სიურეალისტმა რეჟისორმა იან შვანკმაიერმა თავისი მოკლემეტრაჟიანი ექსპერიმენტული სტოპ-მოუშენი ფილმები 1964 წლიდან გამოუშვა. 1980-იანი წლებიდან იგი საერთაშორისო აღიარებას მოიპოვა. 1988 წლიდან კი ძირითადად სრულმეტრაჟიან ფილმებს იღებს, რომელთაც უფრო მეტი ცოცხალი მოქმედება აქვს, ვიდრე სტოპ-მოუშენი. მის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა Alice (ლუის კეროლის “ალისა საოცრებათა ქვეყანაში”-ს ადაპტაცია) და Faust (გერმანელი მეცნიერს ლეგენდის მიხედვით). შვანკმაიერის გავლენა დიდია სხვა მხატვრებზე, მაგალითად ტერი გილიამსა და ქვაი ძმებზე (თუმცა ისინი ამტკიცებენ, რომ შვანკმაიერის ნამუშევრები მხოლოდ მას შემდეგ აღმოაჩინეს, რაც საკუთარი სტილი უკვე ჩამოყალიბებული ჰქონდათ).

ფრანგმა ანიმატორმა სერჟ დანომ შექმნა The Magic Roundabout (1965), რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში გადიოდა BBC-ზე.

პოლონურმა სტუდიამ Se-ma-for გააკეთა პოპულარული თოჯინური ანიმაციები, მათ შორის Colargol-ის ადაპტაცია (დიდ ბრიტანეთში ცნობილი როგორც Barnaby the Bear, კანადაში Jeremy) (1967–1974) და The Moomins (1977–1982).

1960-70-იან წლებში დამოუკიდებელმა თიხის ანიმატორმა ელიოტ ნოის ჯუნიორმა დახვეწა “თავისუფალი ფორმის” თიხის ანიმაცია თავისი ოსკარზე ნომინირებული ფილმით Clay (or the Origin of Species) (1965). ასევე, მან გამოიყენა ქვიშის ანიმაცია მინის ზედაპირზე მუსიკალური ფილმისთვის Sandman (1975).

იტალიელმა რეჟისორმა ფრანჩესკო მისერიმ შექმნა თიხის ანიმაციური სერიალები: Mio Mao (1970–1976, 2002–2007), The Red and the Blue (Il Rosso e il Blu, 1976) და ანიმაციური ორიგამის ბატზე დაფუძნებული სერიალი Quaq Quao (1978–1979).

ბრიტანელმა მხატვრებმა ბრაიან კოსგროვმა და მარკ ჰოლმა (Cosgrove Hall Films) შექმნეს ორი სტოპ-მოუშენი ადაპტაცია ენიდ ბლაიტონის "ნოდის" წიგნების სერიისა, მათ შორის თავდაპირველი სერიალი Noddy (1975–1982) და Noddy's Toyland Adventures (1992–2001), ასევე სრულმეტრაჟიანი ფილმი The Wind in the Willows (1983) და შემდგომი მრავალსეზონიანი სერიალი ამავე სათაურით. მათ ასევე გადაიღეს დოკუმენტური ფილმი თავიანთი ტექნიკის შესახებ Making Frog and Toad.

1975 წელს რეჟისორმა და თიხის ანიმაციის ექსპერიმენტატორმა უილ ვინტონმა და სკულპტორმა ბობ გარდინერმა ერთად შექმნეს ექსპერიმენტული ფილმი Closed Mondays, რომელიც გახდა პირველი სტოპ-მოუშენი ფილმი, რომელმაც ოსკარი მოიგო. ვინტონმა შემდგომში შექმნა რამდენიმე სხვა მოკლემეტრაჟიანი ფილმი (The Great Cognito, The Creation, Rip Van Winkle), რომლებიც ასევე ოსკარზე ნომინირებულნი იყვნენ. 1977 წელს მან გადაიღო დოკუმენტური ფილმი Claymation, სადაც აღწერს თავის ანიმაციურ სტილს, რომელიც მოგვიანებით დაასახელა “Claymation”-ად და პატენტი მოიპოვა. ეს ტერმინი დღემდე გამოიყენება თიხის ანიმაციის აღსაწერად და ეკუთვნის კომპანია Laika Entertainment, Inc.-ს. თიხის ანიმაციური პერსონაჟი Mr. Bill 1976 წლიდან გამოჩნდა შოუ Saturday Night Live-ში.

იმავე პერიოდში დიდ ბრიტანეთში პიტერ ლორდმა და დევიდ სპროქსტონმა დააარსეს Aardman Animations, რომელიც ქმნიდა რეკლამებს, სერიალებს, მოკლემეტრაჟიან და სრულმეტრაჟიან ფილმებს. 1976 წელს მათ შექმნეს პერსონაჟი Morph, რომელიც ჩნდებოდა ტელეწამყვან ტონი ჰარტის BBC-ის პროგრამაში Take Hart. Morph დამზადებული იყო ბრიტანული მოდელირების თიხისგან, სახელად Plasticine. 1977 წელს მათ დაიწყეს ანიმაციური ფილმების სერია ზრდასრული აუდიტორიისთვის. ერთ-ერთი იყო Down and Out, რომლის საუნდტრეკი ჩაწერილი იყო უსახლკაროთა თავშესაფარში. 1980 წელს გამოვიდა სერიალი The Amazing Adventures of Morph.

1977 წელს ჰოლანდიელმა-კანადელმა ანიმატორმა კო ჰოედემანმა გამოიყენა ქვიშით დაფარული თოჯინები ოსკარ-გამარჯვებულ ფილმში The Sand Castle. ჰოედემანი იყო კანადის ეროვნული კინო-საბჭოს (NFB) წევრი, რომელიც მხარს უჭერდა ანიმატორებს. პიონერი ანიმატორი იყო ნორმან მაკლარენი, რომელმაც მიიწვია მრავალი ანიმატორი, მათ შორის ჟაკ დრუენი, რომლის ნამუშევრები შესრულებული იყო ნემსიანი ეკრანის ტექნიკით მოწყობილობით, რომელიც თავდაპირველად შეიმუშავეს ალექსანდრე ალექსეიეფმა და კლერ პარკერმა.

ჩეხმა რეჟისორებმა ლუბომირ ბენეშმა და ვლადიმირ ჯირანეკმა 1976 წელს შექმნეს ანიმაციური თოჯინური პერსონაჟები Pat & Mat, ორი არაკოორდინირებული მეზობელი. მათი სერიალი Kuťáci იყო შვიდწუთიანი და 1979 წლიდან დღემდე 100-ზე მეტი სერიაა გადაღებული. განსაკუთრებით პოპულარული გახდა ნიდერლანდებში ერთადერთი ქვეყანა, სადაც პერსონაჟებს ხმა აქვს.

ერთ-ერთი მთავარი ბრიტანული ანიმაციური გუნდი ჯონ ჰარდვიკი და ბობ ბურა მუშაობდნენ მრავალ ადრეულ ბრიტანულ სატელევიზიო შოუზე და ცნობილი არიან Trumptonshire-ის ტრილოგიაზე (Camberwick Green, Trumpton, Chigley). მათი კომპანია იყო Stop-Motion Limited, რომელიც პირველი იყენებდა ტერმინს "Stop-Motion" როგორც სავაჭრო ნიშანს.

Disney-იმაც ჩაატარა ექსპერიმენტები სტოპ-მოუშენის ტექნიკით. მათ დაიქირავეს დამოუკიდებელი ანიმატორი მაიკ ჯიტლოვი, რომელმაც შექმნა პირველი სტოპ-მოუშენი ანიმაცია მიკის თოჯინებით  Mouse Mania (1978), რაც შედიოდა სატელევიზიო სპეციალში Mickey’s 50. 1979 წელს Disney-მ კვლავ ჯიტლოვს მიანდო სპეციალური ეფექტების ანიმაცია ფილმის The Black Hole რეკლამისთვის. ჯიტლოვმა შემდგომში გამოუშვა მოკლემეტრაჟიანი ფილმი The Wizard of Speed and Time, რომელიც შემდეგ გადაიქცა სრულმეტრაჟიან ფილმად (1987 წელს კინოთეატრებში, 1989 წელს ვიდეოზე). ეს ფილმი აერთიანებდა თითქმის ყველა ანიმაციურ ტექნიკას და ასახავდა თავად პროცესსაც.

### 1980-იანი წლები 
1970-იან და 1980-იან წლებში, კომპანია Industrial Light & Magic ხშირად იყენებდა სტოპ-მოუშენ (stop-motion) მოდელური ანიმაციის ტექნიკას ისეთი ფილმებისთვის, როგორიცაა ორიგინალი „ვარსკვლავური ომების“ ტრილოგია: მაგალითად, ჰოლოჩესის (holochess) სცენა ფილმში „ვარსკვლავური ომები“, ტაუნტაუნები (Tauntauns) და AT-AT მარშალები ფილმში „იმპერიის საპასუხო დარტყმა“, და AT-ST მარშალები ფილმში „ჯედაის დაბრუნება“ ყველა გადაღებული იყო სტოპ-მოუშენ ანიმაციით. უკანასკნელი ორი ფილმი იყენებდა გო-მოუშენს (go motion) გამოგონებას, რომელიც ეკუთვნის ცნობილი ვიზუალური ეფექტების სპეციალისტს, ფილ ტიპეტს (Phil Tippett). ასევე, მრავალი სცენა სულიერ არსებებთან ერთად ფილმში „დაკარგული კიდობნის მაძიებელნი“, დრაკონი ფილმში „დრაგონსლეიერი“, და პირველი ორი „რობოკოპის“ ფილმი ასევე იყენებდა ტიპეტის გო-მოუშენის ტექნიკას.

დიდ ბრიტანეთში, კომპანია Aardman Animations აგრძელებდა ზრდას. არხმა Channel 4 დააფინანსა ახალი სერია თიხის ანიმაციებით Conversation Pieces, სადაც გამოყენებული იყო რეალური ადამიანების ხმები. 1986 წელს გამოიცა კიდევ ერთი სერია სახელწოდებით Lip Sync, რომელშიც პირველად გამოჩნდა რიჩარდ გოლეშოვსკის (Ident), ბარი პერვესის (Next), და ნიკ პარკის (Creature Comforts) ნამუშევრები, ასევე დამატებითი ფილმები სპროქსტონისა და ლორდისგან. Creature Comforts-მა მოიგო ოსკარი საუკეთესო ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის 1990 წელს. იმავე 1986 წელს მათ ასევე შექმნეს ცნობილი მუსიკალური ვიდეო პიტერ გეიბრიელის სიმღერისთვის "Sledgehammer".

1980 წელს, მარკ პოლ ჩინოიმ (Marc Paul Chinoy) გადაიღო პირველი სრულმეტრაჟიანი თიხის ანიმაციური ფილმი, რომელიც დაფუძნებული იყო ცნობილი კომიქსზე „Pogo“. ფილმს ერქვა „I Go Pogo“. ის რამდენჯერმე გადმოიცა ამერიკულ საკაბელო არხებზე, თუმცა ჯერაც კომერციულად არ გამოუშვიათ. ძირითადად გამოიყენებოდა თიხა, მაგრამ ზოგიერთ პერსონაჟს სჭირდებოდა შიდა ჩონჩხის სტრუქტურა (armature), ხოლო სიარულის სცენებში გამოიყენებოდა წინასწარ გამოქანდაკებული მყარი ფეხები.

სტოპ-მოუშენ ტექნიკა ასევე გამოიყენეს „ტერმინატორის“ პირველი ფილმის ფინალური სცენების ზოგიერთ კადრში, ისევე როგორც პატარა უცხოელი ხომალდების სცენებში ფილმში „ბატარეები არ მოყვება“ (Batteries Not Included, 1987), რომელსაც ანიმაციას უკეთებდა დევიდ უ. ალენი (David W. Allen). ალენის სტოპ-მოუშენ ნამუშევარი ასევე ჩანს ფილმებში: „ქრეიტერ ლეიკის მონსტრი“ (1977), „Q ფრთიანი გველი“ (1982), „The Gate“ (1987), და „Freaked“ (1993). ალენის მიერ გადაღებული King Kong-ის რეკლამა Volkswagen-ისთვის 1970-იანი წლებიდან ლეგენდარულია მოდელური ანიმაციის მოყვარულებში.

1985 წელს, უილ ვინტონმა (Will Vinton) და მისმა გუნდმა გამოუშვეს ამბიციური სტოპ-მოუშენ სრულმეტრაჟიანი ფილმი „მარკ ტვენის თავგადასავლები“ (The Adventures of Mark Twain), რომელიც დაფუძნებული იყო ცნობილი ამერიკელი მწერლის ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი შესაძლოა ცოტა რთული იყო ბავშვებისთვის, კრიტიკოსებმა და უფროსებმა იგი ძალიან დადებითად შეაფასეს. ასევე, Vinton-ის გუნდმა შექმნა ნომები და ნომების მეფე დისნეის ფილმისთვის „Return to Oz“, რისთვისაც მათ ოსკარის ნომინაცია მიიღეს სპეციალური ვიზუალური ეფექტებისთვის. 1980-იანი წლების ბოლოს და 1990-იანების დასაწყისში, უილ ვინტონი ცნობილი გახდა სარეკლამო კამპანიებით სტოპ-მოუშენით, მათ შორის: „კალიფორნიის ქიშმიშები“ (California Raisins) და „ნოიდი“ (The Noid).

იირჟი ბარტამ (Jiří Barta) გამოუშვა თავისი ჯილდოსმიღებული ფანტასტიკური ფილმი „მესაზღვრე პირსახოცის მომღერალი“ (The Pied Piper) 1986 წელს.

1986 წლიდან 1991 წლამდე, Churchill Films-მა შექმნა ფილმები „თაგვი და მოტოციკლი“, „გაქცეული რალფი“ და „რალფ ს. თაგვი“ არხ ABC-სთვის. ეს შოუები აერთიანებდა სტოპ-მოუშენ ანიმაციას და ცოცხალ მოქმედებას და დაფუძნებული იყო ბევერლი კლირის (Beverly Cleary) წიგნებზე. ანიმაციის რეჟისორი იყო ჯონ კლარკ მეთიუსი (John Clark Matthews), ხოლო პერსონაჟების ანიმაციას ასრულებდნენ ჯასტინ კონი, ჯოელ ფლეტჩერი და გეილ ვან დერ მერვე.

1986 წლიდან 2000 წლამდე, შვეიცარულმა სტუდია Trickfilmstudio-მ შექმნა 150-ზე მეტი ხუთწუთიანი ეპიზოდი ბავშვებისთვის განკუთვნილი კომედიური სერიალისთვის Pingu.

Aardman Animations-ის ნიკ პარკი ძალიან წარმატებული გახდა თავისი მოკლე თიხის ანიმაციით Creature Comforts 1989 წელს, რომელშიც ცხოველები ლაპარაკობდნენ როგორც რეალური ადამიანები ინტერვიუში. პარკმა იგივე ფორმატი გამოიყენა სარეკლამო სერიებისთვის 1990-1992 წლებში. ეს რეკლამები ხშირად მიიჩნევა, რომ მათ გააცნეს უფრო „მზრუნველობიანი“ სარეკლამო მიდგომა დიდ ბრიტანეთში. რიჩარდ გოლეშოვსკიმ მოგვიანებით გადაიღო ორი 13-ეპიზოდიანი Creature Comforts სერიალი (2003, 2005–2006) და საშობაო სპეციალი (2005). ასევე 1989 წელს, პარკმა შექმნა თავისი ცნობილი თიხის პერსონაჟები უოლესი და გრომიტი ფილმში „დიდი გასვლის დღე“ (A Grand Day Out). ამას მოჰყვა კიდევ სამი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, ერთი სრულმეტრაჟიანი ფილმი და მრავალი სატელევიზიო ადაპტაცია და სპინ-ოფი. სხვა უამრავ ჯილდოსთან ერთად, პარკმა მოიგო ოსკარი საუკეთესო ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის „უოლესი და გრომიტი: კურდღლის წყევლის საქმე“. პარკი ასევე მუშაობდა ფილმზე „ქათმის გაქცევა“ (Chicken Run), რომელიც ასევე Aardman Animations-ის ნამუშევარია.

### 1990-იან წლები 
1992 წელს, ტრეი პარკერმა და მეტ სტოუნმა შექმნეს „შობის სული“ მოკლე ანიმაციური სტუდენტური ფილმი, რომელიც ამოჭრილი ფიგურებით და კონსტრუქციის ქაღალდით იყო გაკეთებული. 1995 წელს მათ შექმნეს მეორე მოკლემეტრაჟიანი ფილმი იგივე სახელწოდებით, რომელიც Fox-ის აღმასრულებელმა ბრაიან გრეიდენმა შობის მისალოცად შეუკვეთა. ეს კონცეფციები და პერსონაჟები შემდგომში განვითარდა და გადაიქცა პოპულარულ სატელევიზიო სერიალად „South Park“ (1997 წლიდან). პილოტური სერიის გარდა, ანიმაცია ყველა ეპიზოდში კომპიუტერით შეიქმნა იმავე სტილში.

ფილმი „შეშინების წინა ღამე“ (The Nightmare Before Christmas, 1993), რომლის რეჟისორიც იყო ჰენრი სელიკი და პროდიუსერი ტიმ ბარტონი, ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული სტოპ-მოუშენის ანიმაციური ფილმი გახდა და თავის დროზე ყველაზე შემოსავლიანი სტოპ-მოუშენ ანიმაციური ფილმი იყო, რომელმაც ამერიკაში 50 მილიონ დოლარზე მეტი შემოსავალი მოაგროვა. ჰენრი სელიკმა ასევე გადაიღო „ჯეიმსი და გიგანტური ატამი“ და „კორალაინი“, ხოლო ტიმ ბარტონმა გადაიღო „ლაშების პატარძალი“ და „ფრანკენვინი“.

სტოპ-მოუშენ ანიმაციური ფილმი „ტომ თამბის საიდუმლო თავგადასავალი“ გამოვიდა 1993 წელს.

1998 წლის ნოემბერში გამოვიდა პირველი ეპიზოდი სატელევიზიო სერიალისა „Bob the Builder“ BBC-ზე. „Bob the Builder“ იყო პოპულარული ბრიტანული სტოპ-მოუშენ სატელევიზიო სერიალი, რომელიც შექმნა კიტ ჩეპმანმა და აწარმოებდა HIT Entertainment.

1999 წელს, უილ ვინტონმა გამოუშვა პირველი ამერიკული პრაიმ-თაიმის სტოპ-მოუშენ სერიალი „The PJs“, რომელიც მსახიობ-კომიკოს ედი მერფისთან ერთად შეიქმნა. ეს ემის მფლობელი სიტკომი ორი სეზონის განმავლობაში გადიოდა Fox-ზე, შემდეგ კი კიდევ ერთი სეზონით WB-ზე გადავიდა. უილ ვინტონმა ასევე გამოუშვა სერიალი „Gary & Mike“ 2001 წელს UPN-ზე.

1999 წელს, ცუნეო გოდამ გადაიღო პერსონაჟ დომოს 30-წამიანი სკეტჩები. ეს მოკლე ეპიზოდები ანიმაციით გააკეთა იაპონურმა სტუდიამ Dwarf და დღემდე იწარმოება იაპონიაში. ამან მიიღო კრიტიკოსებისა და მაყურებლების საყოველთაო აღიარება. გოდამ ასევე გადაიღო სტოპ-მოუშენ ფილმების სერია „კომანეკო“ 2004 წელს.

### 21-ე საუკუნე 
2004 წელს BBC-მ შეუკვეთა სტოპ-ფრეიმის ანიმირებული სერიალი „Summerton Mill“-ი, რომელიც თხუთმეტ ეპიზოდში შეიქმნა და მოხვდა მათ წამყვან პრესკოლის პროგრამაში „Tikkabilla“. სერიალი შექმნეს და აწარმოეს პიტ ბრაიდენმა და ედ კუკსონმა, შემდეგ კი ის BBC1 და BBC2-ზე მიიღო საკუთარი ეთერი და ფართოდ გავრცელდა მთელ მსოფლიოში.

მეორე მნიშვნელოვანი სტოპ-მოუშენ ფილმები, რომლებიც 2000 წლის შემდეგ გამოვიდა, არის „Fantastic Mr. Fox“ (2009), „$9.99“ (2009), „Anomalisa“ (2015), ჰენრი სელიკის „Wendell and Wild“ (2022) და გიერლმო დელ ტოროს „Pinocchio“ (2022).

2003 წელს, კორეულმა სტუდია Ffango Entertoyment-მა შექმნა სერიალი „Curucuru and Friends“-ის პილოტი ფილმი, რომელიც 2004 წელს გადაიქცა ანიმაციურ სერიალად, გეუმის Gyeonggi Digital Contents Agency-სგან მოწონების შემდეგ. სერიალი გამოჩნდა KBS1-ზე 2006 წლის 24 ნოემბერს და მოიპოვა 13-ე კორეული ანიმაციის ჯილდო 2007 წელს საუკეთესო ანიმაციისთვის. Ffango Entertoyment-მა ასევე ითანამშრომლა Frontier Works-თან იაპონიაში, რათა 2010 წელს დაეწყოთ ფილმის „Cheburashka“-ს რიმეიქის შექმნა.

2005 წლიდან „Robot Chicken“-მა ძირითადად გამოიყენეს სტოპ-მოუშენ ანიმაცია, იყენებდნენ სპეციალურად დამზადებულ აქშენ ფიგურებს და სხვა სათამაშოებს როგორც მთავარ პერსონაჟებს.

2009 წლიდან, Laika, Will Vinton Studios-ის სტოპ-მოუშენ მემკვიდრე, გამოუშვა ხუთი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, რომლებმაც ერთად 400 მილიონი დოლარზე მეტი შემოსავალი მოიპოვეს: „Coraline“ (2009), „ParaNorman“ (2012), „The Boxtrolls“ (2014), „Kubo and the Two Strings“ (2016) და „Missing Link“ (2019).

რეჟისორები, როგორებიც არიან ტიმ ბარტონი და ვეს ანდერსონი, კვლავ იყენებენ სტოპ-მოუშენ ანიმაციას ზოგიერთი მათი ლაივ-აქშენ ფილმების გადაღებებში.

2024 წლის ნოემბერში, Disney-მ გამოუშვა „Mickey & Minnie's Christmas Carols“, რომელიც მოიცავს ხუთ სტოპ-მოუშენ მოკლე ფილმს, სადაც მიკი, მინნი, დონალდი, დეიზი, გუფი და პლუტო მონაწილეობენ.

## სტოპ-მოუშენის ვარიაციები 
### სტერეოსკოპული სტოპ-მოუშენ 
სტოპ-მოუშენმა ძალიან იშვიათად მიიღო სტერეოსკოპული 3D ფორმატი ფილმების ისტორიაში. პირველი 3D სტოპ-მოუშენ მოკლემეტრაჟიანი ფილმი იყო „In Tune With Tomorrow“ (ასევე ცნობილი როგორც „Motor Rhythm“), რომელიც 1939 წელს John Norling-მა გადაიღო. მეორე სტერეოსკოპული სტოპ-მოუშენ ფილმი იყო „The Adventures of Sam Space“, რომელიც 1955 წელს Paul Sprunck-მა შექმნა. მესამე და ბოლო სტოპ-მოუშენ მოკლემეტრაჟიანი ფილმი სტერეო 3D-ში იყო „The Incredible Invasion of the 20,000 Giant Robots from Outer Space“, რომელიც 2000 წელს Elmer Kaan-მა და Alexander Lentjes-მა გადაიღეს. ეს ასევე არის პირველი სტოპ-მოუშენ და CGI მოკლემეტრაჟიანი ფილმი 3D სტერეოსკოპული ფორმატით ფილმების ისტორიაში. პირველი სრული სტოპ-მოუშენ 3D ფილმი იყო „Coraline“ (2009), რომელიც ეფუძნებოდა ნილ გეიმანის ბესტსელერს და მისი რეჟისორი იყო ჰენრი სელიკი. კიდევ ერთი უახლესი მაგალითი არის Nintendo 3DS ვიდეო პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც მოიცავს სტოპ-მოუშენ ვიდეოების არჩევანს. ეს 2011 წლის 8 დეკემბერს გამოუშვეს როგორც 3DS სისტემის განახლება. ასევე, ფილმი „ParaNorman“ არის 3D სტოპ-მოუშენ

### გო-მოუშენი 
სტოპ-მოუშენის კიდევ ერთი, უფრო რთული ვარიანტი არის გო-მოუშენი, რომელიც შეიქმნა ფილ ტიპეტის თანამონაწილეობით და პირველად გამოყენებულ იქნა ფილმებში: The Empire Strikes Back (1980), Dragonslayer (1981) და RoboCop-ის სერიაში. გო-მოუშენი გულისხმობს კომპიუტერის დაპროგრამებას, რათა თითოეულ კადრში გადაღებისას მოდელის ნაწილები ოდნავ იმოძრაოს, ამას შორის კი გამოიყენება მოდელის ტრადიციული ხელით გადაადგილება, რაც ერთობლივად იძლევა მოძრაობის ბუნებრივი დაბუნდვის (motion blur) ეფექტს.

ტიპეტმა ეს ტექნიკა ფართოდ გამოიყენა 1984 წლის თავის მოკლემეტრაჟიან ფილმში Prehistoric Beast, რომელიც 10-წუთიანი სეკვენსია და აღწერს ბალახისმჭამელი დინოზავრის (მონოკლონიუსის) გაქცევას მტაცებელი დინოზავრისგან (ტირანოზავრისგან). დამატებული მასალით Prehistoric Beast გადაკეთდა სრულმეტრაჟიან დოკუმენტურ ფილმად Dinosaur! 1985 წელს, რომელსაც უძღვებოდა კრისტოფერ რივი.

ფილ ტიპეტის მიერ ჩატარებული გო-მოუშენის ტესტები გახდა მოდელები მისი პირველი ფოტორეალისტური კომპიუტერული ანიმაციისთვის, რომელიც დინოზავრების ასახვას ემსახურებოდა ფილმში Jurassic Park (1993).

ამ დაბუნდვის ტექნიკის დაბალტექნოლოგიური, ხელით შესასრულებელი ვერსია თავდაპირველად შექმნა ვუადისლავ სტარევიჩმა მუნჯი კინოს ეპოქაში და გამოიყენა მის სრულმეტრაჟიან ფილმში The Tale of the Fox (1931).

## შედარება კომპიუტერული გენერირებული გრაფიკასთან 
სტოპ-მოუშენის გამოყენების მიზეზებს, უფრო მოწინავე კომპიუტერულ გენერირებულ გრაფიკასთან (CGI) შედარებით, მიეკუთვნება მისი უნიკალური ვიზუალური სტილის მიზიდულობა და ის ფაქტი, რომ სტოპ-მოუშენი უფრო ზუსტად აჩვენებს რეალურ ტექსტურებს, მაშინ როცა CGI ტექსტურები ხშირად უფრო ხელოვნურად გამოიყურება და ყოველთვის არ არის რეალობასთან ახლოს. ეს მიდგომა ბევრ ანიმაციის რეჟისორს იზიდავს, მათ შორის გილერმო დელ ტოროს, ჰენრი სელიკ, ტიმ ბარტონს და ტრავის ნაითს.

გილერმო დელ ტორო თავისი ფილმით Pinocchio ცდილობდა სტოპ-მოუშენის უპირატესობების ხაზგასმას და თქვა, რომ სურდა „ანიმაციის ხელით შექმნილი ნამუშევრის გამომსახველობა და მასალების ბუნებრივი სახე ეს არის ხელოვნური, ლამაზი წვეთის, საღებავისა და ქანდაკების ერთობლივი ვარჯიში“.

## სტოპ-მოუშენი სხვა მედიაში 
ბევრი ახალგაზრდა სწორედ სტოპ-მოუშენით იწყებს კინოწარმოების ექსპერიმენტებს, რაც განპირობებულია თანამედროვე სტოპ-მოუშენის პროგრამების სიმარტივითა და ონლაინ ვიდეოების გამოქვეყნების შესაძლებლობით. მრავალი ახალი სტოპ-მოუშენის მოკლემეტრაჟიანი ფილმი იყენებს თიხის ანიმაციას ახალ ფორმატში.

მომღერალ-პოეტ ორენ ლავის მუსიკალური ვიდეო სიმღერისთვის Her Morning Elegance YouTube-ზე აიტვირთა 2009 წლის 19 იანვარს. ვიდეო, რომელიც ლავიმ და იუვალ და მერავ ნათანებმა გადაიღეს, იყენებს სტოპ-მოუშენს და დიდი წარმატება მოიპოვა მას 25.4 მილიონზე მეტი ნახვა აქვს და 2010 წლის გრემის ნომინაცია მოიპოვა კატეგორიაში: „საუკეთესო მოკლე ფორმის მუსიკალური ვიდეო“.

სტოპ-მოუშენი დროდადრო გამოიყენება კომპიუტერული თამაშების პერსონაჟების შესაქმნელად, როგორც ალტერნატივა CGI-ს. Virgin Interactive Entertainment-ის თამაშში Magic and Mayhem (1998) გამოყენებული იყო არსებები, შექმნილი სტოპ-მოუშენის სპეციალისტ ალან ფრიზველის მიერ. მან პატარა ფიგურები დაამზადა თიხისა და ლატექსისგან, შიგნით კი მათში მავთულისა და სახსრიანი კონსტრუქციები ჩასვა. მოდელები თითოეულ კადრში ცალ-ცალკე ანიმირდებოდა და შემდეგ ინტეგრირდებოდა თამაშის CGI ელემენტებში ციფრული ფოტოგრაფიის გზით. სხვა მაგალითებია: ClayFighter Super NES-ზე და The Neverhood და Hylics 2 კომპიუტერისთვის.

კომპანია IBM-ის მეცნიერებმა გამოიყენეს სკანირებადი გვირაბური მიკროსკოპი იმისათვის, რომ ინდივიდუალური ატომები გადაადგილებინათ და მათგან შეექმნათ პერსონაჟები ფილმისთვის A Boy and His Atom. ეს იყო იმ დროისთვის ყველაზე მცირე მასშტაბის სტოპ-მოუშენის ვიდეო.

ტრადიციული სტოპ-მოუშენის განსაკუთრებული, ხელით შეხების ეფექტის (ტაქტილური ვიზუალი) გამეორება გახდა პოპულარული თანამედროვე მედიაში CGI-ის მეშვეობით. ეს მიდგომა ხშირად უფრო ეკონომიური და ხელმისაწვდომი გზაა სტოპ-მოუშენის ესთეტიკის მისაღწევად. ერთ-ერთი გამორჩეული მაგალითია Blender-ის ანიმატორი იან უორთინგტონის 2021 წლის მოკლემეტრაჟიანი ფილმი Captain Yajima. ასევე აღსანიშნავია The LEGO Movie, რომელიც იყენებს CGI-ს იმისთვის, რომ სტოპ-მოუშენის ვიზუალური სტილი და მისი მცირე ხარვეზები გაამრავლოს.
## სქოლიო
კატეგორია:ანიმაციის ისტორია
კატეგორია:ფილმები
კატეგორია:ანიმაციის ტექნიკა