მარიველესი

**მარიველესი** (ოფიციალურად, **მარიველესის მუნიციპალიტეტი**; ; კაპ: *Balen ning Mariveles*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბატაანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 149 879 ადამიანს შეადგენს. 

## ისტორია
მარიველესი 1578 წელს ფრანცისკანელმა ბერმა დააარსა.  *კამაიას სოფელი* მარიველესის კორეგიმიენტოს ნაწილი იყო, რომელიც ასევე მოიცავდა ბაგაკს, მორონგს, კორეგიდორსა და მარაგონდონსაც მოიცავდა. 

1754 წლის ივლისში მარიველესმა პამპანგისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. XIX საუკუნეში ამერიკელებმა კუნძულზე პირველი საკარანტინო სადგური განათავსეს. 

## გეოგრაფია
მარიველესი მარიველესის ყურის გასწვრივ მდებარეობს. მარიველესის ყურე დიდი უბეა ბატაანის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით მანილის ყურე მდებარეობს, ხოლო დასავლეთით ― სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. მარიველესის ყურეში აშშ-ის აზიური ფლოტისთვის მარიველესის საზღვაო სამხედრო ბაზა 1941 წლის 22 ივლისს აიგო. 1942 წლის 9 აპრილს ბაზა იაპონიის საიმპერატორო ძალებმა დაიკავეს. 

მარიველესი ქვეყნის დედაქალაქიდან 164 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის დასავლეთითა და ჩრდილო-დასავლეთით ბაგაკი მდებარეობს, ჩრდილოეთითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ― ლიმაი, ხოლო აღმოსავლეთით ― მანილის ყურე.

ფილიპინების სტატისტიკის სააგენტოს მონაცემებით, მარიველესის საერთო ფართობი 153.9 კმ²-ს შეადგენს, რაც ბატაანის საერთო ფართობის (1 372.98 კმ²) 11.21%-ია. მუნიციპალიტეტის 69% საძოვრებს უკავია, 19% ― ტყეებს, 6% ― სასოფლო-სამეურნეო მიწებს და დარჩენილი 6% ― საცხოვრებელ და ინდუსტრიული დანიშნულების მიწებს.

მარიველესი 18 ბარანგაიდ იყოფა.

### კლიმატი
## დემოგრაფია
2020 წლის აღწერით, მარიველესის მოსახლეობა 149 879 ადამიანს უდრის. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 970 ადამიანი 1 კმ²-ზე. მარიველესის ტერიტორიაზე ძირითადად აეტას თემის წარმომადგენლები ცხოვრობენ. ისინი სამბალურ ენაზე საუბრობენ, რომელსაც მარიველენიოს უწოდებენ.

## ადგილობრივი მმართველობა
მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური მერია. საკანონმდებლო ორგანოს მუნიციპალური საბჭო (Sangguniang Bayan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-მერი ხელმძღვანელობს და მერის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. 2021 წლისთვის მუნიციპალიტეტის მერია ხოსელინ პ. კასტანიედაა, ხოლო ვიცე-მერი ― ანგელიტო ს. რუბია. ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში მუნიციპალიტეტსოსე ენრიკე ს. გარსია III  წარადგენს.

## ტურიზმი
მარიველესის ტურისტული დანიშნულების ადგილებს, ღონისძიებებსა და ისტორიულ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა: მარიველესის ხუთი თითი ― ხუთი უბე, რომელიც ზემოდან ადამიანის ხუთ თითს წააგავს; ბატაანის თავისუფალი საპორტო სივრცე ― 1700 ჰექტარის ფართობის მქონე თავისუფალი პორტი მარიველესში. იგი ქვეყნის მასშტაბით ერთადერთი თავისუფალი პორტია, რომელიც 10.9 მილიონი კუბური მეტრი ტევადობის კაშხალსაც მოიცავს. კაშხალი ყოველდღიურად 14 მილიონ გალონ წყალს ანაწილებს; მარიველესის გეოთერმული სივრცე ― გეოთერმული ტერიტორია დასავლეთ ლუსონის ვულკანურ თაღში მდებარეობს; მარიველესის ნახშირის სადგური ― 600 მეგავატიანი სადგური, რომელიც ლუსონის ელექტრო ქსელს უერთდება.

მარიველესის მთა ― ჩამქრალი სტრატოვულკანი ბატაანში; მარიველესის ლაზარეთი ― საკარანტინო სადგური, რომელიც 1850-იან წლებში ესპანელებმა ააშენეს მანილაში შემოტანილი ტვირთისა და შემოსულ მგზავრთა შესამოწმებლად. ფილიპინებში ამერიკელთა მმართველობის დამყარების შემდეგ, ამერიკელები პორტებისთვის ამავე სისტემას იყენებდნენ. ძველი ნაგებობების ნაშთების ნახვა მარიველესის საავადმყოფოს შიგნითაა შესაძლებელი; წმინდა ნიკოლას ტოლენტინის ტაძარი ― 1729 წელს აგებული ტაძარი, რომელიც ბალანგის რომის კათოლიკური ეკლესიის ეპარქიას მიეკუთვნება. წმინდა ნიკოლას ტოლენტინის სამრევლო იმავე წელს დაარსდა. 2020 წლისთვის სამრევლოს მღვდელი რუპერტო კრუს სანტოსია, ბალანგის ეპისკოპოსი.

## განათლება
მარიველესის ტერიტორიაზე მდებარეობს: ფილიპინების ბატაანის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი ― სახელმწიფო უნივერსიტეტი, რომელიც 1976 წელს დაარსდა. კამპსუი მალაიას ბარანგაიში, ბატაანის თავისუფალი პორტის სივრცეში მდებარეობს; აზიისა და წყნარი ოკეანის საზღაო აკადემია ― მდებარეობს კამაია-პოინტში, ალას-ასინის ბარანგაიში. აკადემიაში საზღვაო ინდუსტრიის კურსები ფუნქციონირებს; ტექნიკური განათლებისა და უნარ-ჩვევების განვითარების სააგენტო ― მარიველესის განყოფილება, მდებარეობს კამაიას ბარანგაიში, რომელშიც ტექნიკური და პროფესიული კურსები ფუნქციონირებს და სხვ.

## გალერეა

File:Mariveles,_Bataanjf4229_02.JPG|ყურის ბილიკი, სახალხო პარკი
File:Mariveles,_Bataanjf4257_06.JPG|საზოგადოებრივი ბაზარი
File:Bataan Mariveles 2.JPG|მარიველესის გარეუბნის ხედი
File:ParishChurchofSaintNicholasTolentinejf4271 02.JPG|წმინდა ნიკოლას ტოლენტინელის სამრევლო ტაძარი
File:Marivelesbataanjf4224.JPG|სიკვდილის მარშის მარკერი

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Mariveles Official Website
* Mariveles Profile at PhilAtlas.com

კატეგორია:ბატაანის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:1754 წელს დაარსებულები ფილიპინებში