open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სოლფოთლოვანები

მარჯვნივ|მინი|სოლფოთლოვანები
**სოლფოთლოვანები** — გადაშენებულ დამუხლულღეროიან მცენარეთა რიგი. როგორც ჩანს, ლიანები ყოფილან, რადგან გრძელი, ძალიან წვრილი გამერქნებული ღერო ჰქონიათ (ზოგიერთ ფორმას ქაცვებიც). თითოეულ მუხლში 6-12 სოლისებრი ფოთოლი რგოლურად ყოფილა განლაგებული. ცხოვრობდნენ გვიანდელი დევონურიდან ადრინდელ ტრიასულ პერიოდამდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფოთლოვანი მცენარეები
კატეგორია:მცენარეები
ტრირ-ბივერი

**ბივერი** (გერმ. Biewer) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
**ბივერი** მდებარეობს ქალაქ ტრირის ცენტრის ჩრდილოეთით, მდინარე მოზელის მარცხენა ნაპირზე, იქ, სადაც ბივერბახი მიერთვის მოზელს. ბივერის დასახლება რაოდენობით დაახლ. 2000 კაცს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირ-ბივერის ოფიციალური საიტი
* მოკლე პორტრეტი

კატეგორია:ტრირი
ტრირ-რუვერი/აიტელსბახი

**ტრირ-რუვერი/აიტელსბახი** (გერმ. Ruwer/Eitelsbach) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
ქალაქ ტრირის ეს დასახლება მდებარეობს მდინარე რუვერის და მოზელის შესართავთან. იგი შედგება ორი ქალაქის ნაწილისაგან რუვერისა და აიტელსბახისაგან. მოიცავს 917 ჰექტარს. მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 3100 კაცს. 

## ლიტერატურა 
* Ruwer im Wandel der Zeit, Bildband von Matthias Kordel (Verlag Michael Weyand, Trier 1993), ISBN 3-924631-46-8
* Ruwer und Eitelsbach: Zwei Dörfer im Spiegel ihrer Geschichte, von Matthias Kordel (Verlag Kliomedia, Trier 2003), ISBN 3-89890-069-X
* Ruwer im Wandel der Zeit II, Bildband von Matthias Kordel (Verlag Michael Weyand, Trier 2011), ISBN 978-3-935281-85-0

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირ-რუვერი/აიტელსბახის დასახლება

კატეგორია:ტრირის დასახლებები
ტრირ-ვესტი/პალიენი

**ტრირ-ვესტი**/**პალიენი** (გერმ. **West**/**Pallien**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ ტრირის ქალაქის პანორამა (1840 წლისათვის) dilibri-ს მეშვეობით
* ინფორმაციები ქალაქის ამ დასახლების შესახებ. 
* "გეოგრაფები ხედნავენ ველურ დასავლეთს"  გვ. 5 (PDF-ფაილი; 24,90 MB)

კატეგორია:ტრირი
ვალერიან შიუკაშვილი

**ვალერიან შიუკაშვილი** (დ. 11 ნოემბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პიანისტი, ხელოვნების აკადემიის რექტორი. მისი სახელი შეტანილია „XXI საუკუნის ვარსკვლავების“ წიგნში.

ვალერიან შიუკაშვილი ერთ-ერთი იმ ხელოვანთაგანია, რომელმაც საქართველოს სახელი მსოფლიო არენაზე გაიტანა. იგი არის ჯანსუღ კახიძის სახელობის თბილისის მუსიკალური ცენტრის სოლისტი, საერთაშორისო პროგრამა „ახალი სახელების“ ლაურეატი და სხვა მრავალ მუსიკალურ ფესტივალსა და კონკურსში გამარჯვებული პიანისტი. 1998 წელს მას ისრაელის საერთაშორისო ფესტივალის პირველი პრემია მიენიჭა, 2001 წელს კი რუსეთში ჩატარებულ მარია იუდინას სახელობის პიანისტთა საერთაშორისო კონკურსში გრან-პრის მფლობელი გახდა. იგი ასევე არის რამდენიმე საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატი.

ვალერიანმა დაკვრა 12 წლის ასაკში დაიწყო და ექვსი თვის შემდეგ, კონსერვატორიის დიდ დარბაზში ორკესტრთან ერთად მოცარტის 23-ე კონცერტი დაუკრა, რის შემდეგაც  მისმა ხელოვნებამ ფართო საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა.

ვალერიან შიუკაშვილი რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს, როგორც საქართველოში, ასევე საზღვარგარეთ და არის მსოფლიოს სხვადასხვა საერთაშორისო კონკურსის ჟიურის წევრი. ამჟამად, ვალერიანი არის ნოდარ გაბუნიას სახელობის პიანისტთა ეროვნული და საერთაშორისო კონკურსების დამაარსებელი, გენერალური დირექტორი და ხელოვნების აკადემიის ფარგლებში ხელს უწყობს მომავალი თაობის მუსიკალურ აღზრდას.

მისი ჩანაწერები აგრეთვე გამოცემულია CD ფორმატში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი
იასტრები

**იასტრები** () — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 368 ადამიანს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
ადგილობრივ იასტრების საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის იასტრები, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს მუსტაფა ხაბილ ჯაფერი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.

მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.

## რუკები 
* მდგომარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდგომარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდგომარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე

## რესურსები ინტერნეტში
* მოსახლეობის სტატისტიკა 

კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ტრირ-ოირენი

**ოირენი** (გერმ. **Euren**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება. იორენის დასახლება არის სიდიდით მეორე ტრირის უბნებს შორის, და მისი ფართობი 1318,9 ჰექტარია. მოსახლეობის რაოდენობით ტრირ-ოირენის დასახლება ითვლის  4 200 კაცს (2009 წლის მონაცემები).

## გეოგრაფია 
ტრირ-ოირენის დასახლება მდებარეობს მდინარე მოზელის მარცხენა ნაპირზე, ლუქსემბურგერ შტრასესა და ჰოსპიციენვალდს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ოირენის დასახლება

კატეგორია:ტრირის დასახლებები
კეიმადასი (ბაია)

**კეიმადასი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 583 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 097.668 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15,53 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრირ-ოლევიგი

**ოლევიგი** (გერმ. **Olewig**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია
ტრირ-ოლევიგის დასახლება მდებარეობს ოლევიგის წყალთან ოლევიგის ხეობაში, რომელსაც აგრეთვე ბრეტენბახის ხეობა ერთვის. ჩრდილოეთით ხეობა შემოზღუდულია პეტრისბერგით (ქართ. *პეტრეს მთა*). პეტრისბერგის ფერდობებზე შეფენილია ზვრები. სამხრეთით მიულენბერგია, რომელზეც ქალაქ ტრირის ერთ-ერთი დასახლება მარიაჰოფი მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ ტრირის ქალაქის პანორამა (1840 წლისათვის) dilibri-ს მეშვეობით

კატეგორია:ტრირი
ტრირ-ირში

**ირში** (გერმ. **Irsch**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
**ტრირ-ირშის** დასახლება მდებარეობს ქალაქ ტრირის ერთ-ერთ მთიან ფერდობზე. მას ტრირის სამხრეთაღმოსავლეთ ნაწილი უჭირავს და კერნშაიდსა და ფილშს შორის. 

## ლიტერატურა 
* Trier-Irsch im Wandel der Zeit, Herausgegeben vom Kulturverein Trier-Irsch, 2003

კატეგორია:ტრირი
ტრირ-ფილში

**ფილში** (გერმ. **Filsch**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
**ტრირ-ფილში** გარშემო მინდვრები, ტყეები, გორებითა და გორაკებითაა გარშემორტყმული. ფილში ქალაქ ტრირის ყველაზე შორსმდებარე დასახლებაა და მდებარეობს ქალაქის სამხრეთაღმოსავლეთით შელბერგის ძირას.ფილში 7 კილომეტრითაა მოშორებული ქალაქ ტრირს. 

ტრირ-ფილშში 850 კაცი ცხოვრობს, რაც მას ქალაქი ტრირისს ყველაზე მცირერიცხოვან დასახლებად აქცევს. ფილშის სოფლური იერ-სახე დღემდეა შენაჩნებული. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირ-ფილშის დასახლება 
* ფილში ინტერნეტშიც არსებობს

კატეგორია:ტრირის დასახლებები
Radio Free Europe (სიმღერა)

„**Radio Free Europe**“ — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის სადებიუტო სინგლი. იგი გამოიცა დამოუკიდებელ ლეიბლზე Hib-Tone, რომელმაც მოგვიანებით არსებობა შეწყვიტა. სიმღერაში ჟღერს ჯგუფის „სახასიათო ბუნდოვანი ტექსტები, რომლებიც მისი ნამუშევრების ნაწილად იქცა“.

## სიმღერების სია
;Hib-Tone 
#Radio Free Europe&nbsp;– 3:46
#Sitting Still&nbsp;– 3:07

;I.R.S.
#Radio Free Europe (შემოკლებული)&nbsp;– 3:10
#There She Goes Again (ლუ რიდი)&nbsp;– 2:49

## სქოლიო 
კატეგორია:R.E.M.-ის სიმღერები
კატეგორია:1981 წლის სადებიუტო სინგლები
კატეგორია:1981 წლის სიმღერები
ტრირ-ჰაილიგკროიცი

**ტრირ-ჰაილიგკროიცი** () — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

ჰაილიგკროიცის დასახლებას უწინ **ვისპორტი** (გერმ. Wisport) ერქვა. ტრირს 1912 წელს შემოუერთეს. 

## გეოგრაფია 
**ტრირ-ჰაილიგკროიცს** 203,6 ჰექტარი უჭირავს. მდებარეობს ტრირის ოდნავ შემაღლებულ კალთაზე მის სამხრეთ ნაწილში . 2006 წლის მონაცემებით მოსახლეობა ითვლიდა 6 766 კაცს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰაილიგკროიცბერგი 1840 წლისათვის  aus *Panorama von Trier und dessen Umgebungen* (um 1840) via dilibri

კატეგორია:ტრირი
ტრირ-მარიაჰოფი

**მარიაჰოფი** (გერმ. **Mariahof**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
**მარიაჰოფი** მდებარეობს მოზელის ხეობაში 130 მეტრ სიმაღლეზე. დასახლება მიულენბერგზე დევს და მწვანეშია ჩაფლული. მარიაჰოფის დასახლებას 7,04 km² უჭირავს. 2009 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა 3 120 კაცს შეადგენს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირი – *მსოფლიოს საგანძური*   

კატეგორია:ტრირი
გერმანიის უძველესი ქალაქები

**გერმანიის უძველესი ქალაქის** საკითხი ბოლომდე არ არის დადგენილი. ამის მიზეზი ერთი მხრივ ლოკალური პატრიოტიზმი, ხოლო მეორე მხრივ კი გამოყენებადი კრიტერიუმებია. საკმაოდ ცნებები ქალაქური ტიპის დასახლება და ქალაქი არაა ერთმანეთისაგან გაყოფილი.

## ცნება „ქალაქი“ 
გერმანიის პირველი ქალაქები ისტორიულად რომაელთა დროს უკავშირდება. საზოგადოდ, სიტყვა ქალაქში (ძველი ზემოგერმანული **stat** ადგილი, ალაგი) მოიაზრება დიდი ცივილური დასახლება, რომელიც შემდეგ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს:

* ცენტრალიზებულობა.
* შემოსაზღვრულობა.
* საკუთარი ადმინისტრაციული და უზრუნველყოფითი სტრუქტურების ქონა. 
* წყლით მომარაგება. 
* ცენტრალური მდებარეობა დიდ სატრანსპორტო გზებზე.

ერთმნიშვნელოვნად დადასტურებული გერმანიის ყველაზე ძველი ქალაქი არ არსებობს. ამავდროულად ტრირი, ნოისი, კემპტენი (ალგოი), ვორმსი და აუგსბურგი ხშირად მოიხსენიება ამ კონტექსტში. 

ქალაქ ტრირს პრეტენზია აქვს ყველაზე ხანგრძლივი ისტორიის (რომაული ქალაქი) გამო, განსხვავებით დასახლებისაგან, ანდა სამხედრო ბანაკისაგან.  

ვორმსი პრეტენზიას აცხადებს ოფიციალური სტატუსის (Most Ancient European Towns Network) გამო, რომელიც მას 1994 წელს მიენიჭა ფედერალური მთავრობისაგან. 

მხოლოდ კემპტენს გააჩნია წერილობითი დამადასტურებელი საბუთი იმის შესახებ, რომ კემპტენი იყო პოლისი, ანუ ქალაქი გერმანიაში.

## უძველესი ქალაქები 
* ანდერნახი 
* აუგსბურგი 
* ბონი 
* კემპტენი (ალგოი)
* კობლენცი
* კიოლნი
* მაინცი
* ნოისი
* შპაიერი
* ტრირი
* ვორმსი
* ქსანტენი

## ლიტერატურა 
* Alexander Herzog von Württemberg: Stadt Kempten. წიგნში: Bayerisches Landesamt für Denkmalpflege (გამომც.): Denkmäler in Bayern. Kreisfreie Städte und Landkreise. ტომი. VII.85, Verlag Schnell & Steiner, München/Zürich 1990, ISBN 3-7954-1003-7, გვ. XIV.
* Wolfgang Haberl: Allgäu, Außerfern, Kleinwalsertal, Bregenzerwald. Lexikon der Euregio via salina. Verlag Tobias Dannheimer, Kempten, 2002, ISBN 3-888-81038-8, გვ. 179.

კატეგორია:გერმანია
ტისა

**ტისა** — ცენტრალური ევროპის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე. ის იწყება უკრაინაში, წარმოიქმნება რახივთან ახლოს სადაც ერთმანეთს ერთვის შავი და თეთრი ტისა. მიედინება რუმინეთის საზღვრის გასწვრივ და შედის უნგრეთში ტიზაბეკსთან და ტოვებს ქვეყანას სეგედიდან სამხრეთით რამდენიმე კილომეტრში. უნგრეთის დატოვების შემდეგ უერთდება დუნაის სერბეთის ტერიტორიაზე, ვოევოდინას მხარეში ნოვი-სლანკამენის ახლოს. იქ ის ქმნის საზღვარს ბაჩკასა და ბანატას რეგიონებს შორის.   

ტისას აუზი მოიცავს 156087 კმ²-ს მისი სიგრძე წარმოადგენს 1358 კმ.-ს რითის ის არის დუნაის შენაკადებიდან ყველაზე გრძელი. მისი წყლის მოცულობა შეადგენს 792 მ³-ს, რითიც ის წარმოადგენს დუნაის მთლიანი მასის 13%-ს.

იმ ქვეყნებში სადაც ის მიედინება მოიხსენიებენ შემდეგი სახელებით:
*;
*;
*;
*;
*.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის მდინარეების სია

## ლიტერატურა 
*Administrația Națională Apelor Române – Cadastrul Apelor – București
*Institutul de Meteorologie și Hidrologie – Rîurile României – București 1971

## რესურსები ინტერნეტში 
*Backabanat.com
*Historia.hu  ცოცხალი ტისა 
*River Basin Report: Tisza River Ywat.org 
*Awarded "EDEN - European Destinations of Excellence" 

## სქოლიო 
კატეგორია:დუნაის შენაკადები
კატეგორია:ზაკარპატიის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:კოშიცეს მხარის მდინარეები
კატეგორია:ვოევოდინის მხარის მდინარეები
კატეგორია:უნგრეთის მდინარეები
კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
ტრირ-კერნშაიდი

**კერნშაიდი** () — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება. 

## გეოგრაფია 
**ტრირ-კერნშაიდის** დასახლება მდებარეობს გრუნდბახისა და კანდელბახის  შესაყარზე, და ტრირის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. თავისი სოფლური იერსახე დასახლებამ დღემდე შეინარჩუნა. იგი გარშემორტყმულია ტყეებით, მინდვრებითა და ყანებით. კერნშაიდი მრავალფეროვანი აგრიკულტურით ხასიათდება. სურსათით მომარაგება ადგილზე ჯერ კიდევ არაა უზრუნველყოფილი. გარდა ამისა, ჯერ კიდევ არაა საბანკო და საფოსტო განყოფილებები. 

დასახლება 1969 წლის 7 ივნისს შეუერთეს ქალაქ ტრირს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირი – რომაული მემკვიდრეობა

კატეგორია:ტრირი
საფრანგეთის კამპანია

**საფრანგეთის კამპანია** — მესამე რაიხის ჯარების შეტევითი მოქმედება საფრანგეთის წინააღმდეგ 1940 წლის 10 მაისი - 24 ივნისს, მეორე მსოფლიო ომის დროს. საფრანგეთის კამპანიის მიზანი იყო ნიდერლანდების, ბელგიის, ლუქსემბურგის ოკუპაცია და საფრანგეთის ომიდან გამოყვანა. გერმანელ ფაშისტთა სარდლობამ საბრძოლო მოქმედებები 2 ეტაპად დაგეგმა. (ოპერაცია „გელბი“ და „როტი“). ოპერაცია „გელბის“ გასახორციელებლად გენერალ-პოლკოვნიკ ვ. ფონ ბრაუხიჩს 136 დივიზია დაუქვემდებარეს. მთავარი დარტყმა მიზნად ისახავდა „მაჟინოს ხაზის“ შემოვლით მოკავშირეთა ფრონტის გაკვეთას, ნიდერლანდების დაპყრობას და ცენტრალურ ბელგიაზე დარტყმით მოკავშირეთა მთავარი ძალების შებოჭვასა და განადგურებას. მოკავშირეებმა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფრონტზე პა-დე-კალედან შვეიცარიამდე 111 დივიზიას მოუყარეს თავი. 10 მაისს გერმანიის ჯარებმა დაიწყეს სტრატეგიული შეტევა. 14 მაისს ნიდერლანდების არმიამ კაპიტულაცია გამოაცხადა. გერმანელებმა მთავარი დარტყმის მიმართულებით მდ. მაასი გადალახეს. 21 მაისს ლა-მანშის სანაპიროს მიაღწიეს და დიუნკერკთან მიიმწყვდიეს ბელგიის 22 და ინგლის-საფრანგეთის 28 დივიზია. 28 მაისს ბელგიის არმია დანებდა, ხოლო 2 ივნისს ინგლის-საფრანგეთის ჯარები დიდი დანაკარგებით ინგლისში გადაიყვანეს. 5 ივნისს გერმანელებმა დაიწყეს ოპერაცია „როტი“. მდ. სომის ზღუდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთ მიმართულებით — არმიათა ჯგუფი „ა“. მაჟინოს ხაზის ზურგში გასასვლელად გერმანელთა ჯარები ქვეყნის სიღრმეში შეიჭრნენ. საფრანგეთის მთავრობა 10 ივნისს პარიზიდან ბორდოში გადავიდა. 14 ივნისს პარიზი უბრძოლველად ჩაბარდა მტერს. ანრი ფილიპ პეტენის მთავრობამ კაპიტულაცია გამოაცხადა. საფრანგეთის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი გერმანიის ფაშისტთა ჯარებმა დაიკავეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ისტორია
კატეგორია:გერმანიის შეჭრები
კატეგორია:1940 წლის ბრძოლები
ვიშეგრადული ჯგუფი

მინი|ვიშეგრადული ჯგუფის წევრი ქვეყნები
**ვიშეგრადული ჯგუფი**, ან **ვიშეგრადული ოთხეული**, ან **V4** — ცენტრალური ევროპის ოთხი ქვეყნის კავშირი, ესენია: ჩეხეთი, უნგრეთი, პოლონეთი და სლოვაკეთი. კავშირის მიზანია კოოპერაცია და მათი შემდგომი ევროპული ინტეგრაცია. ჯგუფის სახელი ოთხივე ქვეყნის ენაზე არის: *Visegrádská čtyřka* ან *Visegrádská skupina* (ჩეხურად); *Visegrádi Együttműködés* ან *Visegrádi négyek* (უნგრულად); *Grupa Wyszehradzka* (პოლონურად); და *Vyšehradská skupina* ან *Vyšehradská štvorka* (სლოვაკურად). მას ხანდახან ასევე უწოდებენ *ვიშეგრადულ სამკუთხედს*, რადგან 1993 წელ ჩეხოსლოვაკიის გაყოფამდე ის წარმოადგენდა სამი სახელმწიფოს ალიანსს.

დასახელება მომდინარეობს 1991 წლის 15 თებერვალს სამი ქვეყნის პირველი პირის მიერ მოწყობილი სამიტიდან, რომელიც შედგა ვიშეგრადის ციხე-სიმაგრეში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official portal of the Visegrád Group
* International Visegrád Fund official homepage
* Visegrad Insight - Analysis and opinion journal edited by editors from V4 countires 
* Cooperation of Visegrád Four Member Countries (V-4) in energy
* Visegrád Summer School in Villa Decius, Krakow, Poland 

## სქოლიო 
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ცენტრალური ევროპა
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
როსტომიანი (S-1580)

მინიატიურა|150პქ|ერთ-ერთი გვერდი ხელნაწერიდან
**როსტომიანის ქართული ხელნაწერი** S-1580 შესრულებულია XVII საუკუნეში. დღეს დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში. შინაარსობრივად წარმოადგენს "შაჰ-ნამეს" (მეფეთა წიგნის) ნაწილს ქართულ ენაზე. 

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 487 ფურცელს, რომელთა ზომებია 39,5X25,5 სანტიმეტრი. ზოგიერთი ქაღალდი ჭვირნიშნიანია. ნაწერია მხედრული დამწერლობით, შავი მელნით; სათაურები და აბზაცების დასაწყისები შესრულებულია სინგურით. აქვს თავკაზმულობა. ხელნაწერის მეორე ნაწილი შეიცავს მინიატიურებს.

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 108

კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი
არდინო

**არდინო** () — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 3955 ადამიანს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
არდინო ემორჩილება უშუალოდ მუნიციპალიტეტს და არ ჰყავს საკუთარი კმეტი.

მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.

## რუკები 
* მდებარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდებარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდებარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე

## რესურსები ინტერნეტში
* მოსახლეობის სტატისტიკა 

კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ვისრამიანი (S-3702)

მინიატიურა|ერთ-ერთი გვერდი ვისრამიანის ხელნაწერიდან
**ვისრამიანის ხელნაწერი** S-3702 დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში. გადაწერილია 1729 წელს. ხელნაწერი სპარსული „ვის ო რამინის“ ბეითურ სისტემას წარმოადგენს და მნიშვნელოვანია სპარსული ტექსტის დადგენისა და დაზუსტებისათვის. 

საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 274 ფურცელს, რომელთა ზომებია 29X20 სანტიმეტრი. გადაწერილია მხედრული დამწერლობით, შავი მელნით; სათაურები და აბზაცების დასაწყისები შესრულებულია სინგურით. დასურათება მუსლიმურ-აღმოსავლურ ტრადიციას მისდევს, მინიატიურები მაირანიზებელია. 

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 106

კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი
არამარი

**არამარი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 039 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 352.535 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28,48 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრირ-ფაიენი/ვაისმარკი

**ტრირ-ფაიენი**/**ვაისმარკი** (გერმ. **Feyen**/**Weismark**) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.

## გეოგრაფია 
ტრირის ეს დასახლება მდებარეობს ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, და იგი იყოფა ალტ-ფაიენად, ვაისმარკად და გრაფშაფტად. ტრირ-ფაიენ/ვაისმარკი მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით 5689 კაცს შეადგენს, და იგი თავისი ფართობით 5,1 კმ² მოიცავს.

ფაიენი/ვაისმარკი 1912 წელს შეუერთეს ქალაქ ტრირს. 

კატეგორია:ტრირი
ლეიკოციტები

მინიატიურა|ლეიკოციტების ტიპები
**ლეიკოციტები** — სისხლის თეთრი უჯრედები. ისინი ლიმფაშიც გვხვდება. ლეიკოციტები ბირთვიანი უჯრედებია, ისინი ელენთაში ლიმფურ კვანძებსა და ძვლის წითელ ტვინში წარმოიქმნება. 1მმ³ სისხლში 6-10 ათასამდე ლეიკოციტია. ზოგიერთი ლეიკოციტი ციტოპლაზმურ გამონაზარდებს, ე. წ. ცრუფეხებს, ივითარებს, რის საშუალებითაც ისინი მოძრაობენ. სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვებისგან: Λευκό — თეთრი და κύτος — უჯრედი.

ლეიკოციტების ძირითადი ფუნქცია ორგანიზმის დაცვაა. ჭრილობის შედეგად ქსოვილის დაზიანებისას უჯრედშორისის სივრცეში გამოიყოფა განსაკუთრებული ნივთიერებები, რომლებიც იზიდავენ ლეიკოციტებს. კაპილარების კედლებიდან ბაქტერიებთან მებრძოლი ლეიკოციტები გამოძვრებიან. ისინი სხეულში შემოჭრილ ბაქტერიებს ცრუფეხებით შემოეხვევიან და მოინელებენ. ამ პროცესს ფაგოციტოზი ეწოდება (: შთანთქმა, κύτος: უჯრედი), ხოლო მასში მონაწილე ლეიკოციტებს — ფაგოციტები. ზოგჯერ ფაგოციტები თვითონაც ზიანდებიან და იღუპებიან. დაღუპული ფაგოციტების, განადგურებული ბაქტერიებისა და დაზიარებული ქსოვილის ნარჩენების ნარევი მოყვითალო-მოთეთრო ფერის მასას ქმნის. ეს ჩირქია. ორგანიზმის უცხო სხეულებისგან დაცვა სხვა გზითაც ხდება: სისხლში უცხო სხეულების შეჭრისას ლეიკოციტები წარმოქმნიან სპეციფიკურ ცილებს — ანტისხეულებს, რომლებიც ებრძვიან უცხო სხეულებს და მათ უვნებელს ხდიან.

ლეიკოციტები იყოფა ორ დიდ ჯგუფად: მარცვლოვან, ანუ გრანულოციტებად და უმარცვლო, ანუ აგრანულოციტებად. გრანულოციტები, თავის მხრივ იყოფა სამ ჯგუფად: ეოზინოფილებად, ბაზოფილებად და ნეიტროფილებად. აგრანულოციტებს ეკუთვნის მონოციტები და ლიმფოციტები.

## რესურსები ინტერნეტში
*psp.ge — სამედიცინო ლექსიკონი
*ლეიკოციტები — MedGeo.Net
კატეგორია:ლეიკოციტები
ცხენის თავის ნისლეული

**ცხენის თავის ნისლეული** *(Horsehead Nebula; ასევე ცნობილია, როგორც „ბერნარ 33“)* — ბნელი ნისლეული ორიონის თანავარსკვლავედში. ნისლეული მდებარეობს ვარსკვლავ „ალნიტაკის“ სამხრეთით, რომელიც უშორეს დასავლეთითაა ორიონის სარტყელზე და ორიონის მოლეკულარული ღრუბლის კომპლექსის ნაწილია. ნისლეული პირველად 1888 წელს უილიამინა ფლემინგმა დააფიქსირა ფოტოგრაფულ პლატა B2312-ზე, რომელიც ჰარდვარდის კოლეჯის ობსერვატორიაში იყო გადაღებული. ცხენის თავის ნისლეული დაახლოებით 1500 სინათლის წლის მანძილითაა დედამიწიდან დაშორებული. ის ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი ნისლეულია მისი ბნელი მტვრისა და გაზიზ ღრუბლების მორევისებრი ფორმის გამო, რომელიც ცხენის თავს წააგავს დედამიწელი დამკვირვებლისთვის.

წითელი ან მოვარდისფრო ნათება წარმოიქმნება წყალბადის გაზისგან, რომელიც განსაკუთრებით უხვადაა ნისლეულის უკან და იონიზირდება იქვე მდებარე ვარსკვლავ „სიგმა ორიონისის“ მიერ. ცხენის თავის ნისლეულის სიბნელე, უმეტესად, გამოწვეულია სქელი მტვრისგან, თუმცა ცხენის თავის ნისლეულის „კისრის“ შედარებით დაბლითა ნაწილები მარცხნივ ჩრდილს წარმოქმნიან. გაზის ნაკადები, რომლებიც ნისლეულს ტოვებენ, მიემართებინ ძლიერი მაგნიტური ველის გავლენით. ნისლეულის ფუძეში არსებული კაშკაშა წერტილები ახალგაზრა ვარსკვლავები არიან, რომლებიც ეს ესაა ფორმირდნენ, ან ფორმირების პროცესში არიან.

მტვრისა და გაზის ბნელი ღრუბელი ორიონის ნისლეულში რეგიონია, სადაც ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები ამჟამადაც მიმდინარეობს. ფორმირების პროცესში მყოფ ვარსკვლავებს ამარაგებს ე.წ. ვარსკვლავური ინკუბატორი, რომელიც მოიცავს ჩვენთვის ცნობილ 100 ორგანულ და არაორგანულ გაზებს, ისევე როგორც მტვრის ღრუბლები შეიცავენ დიდ და რთულ ორგანულ მოლეკულებს. ორიონის ნისლეულის ეს რეგიონი, რომელიც ცხენის თავის ნისლეულს მოიცავს, ვარსკვლავური ინკუბატორია. მასიური ნისლეულის სიბნელე არა მტვრითა და გაზითაა გამოწვეული, არამედ მის უკან მდებარე ვარსკვლავების სინათლის ერთობლივი ბლოკირებით.

## გალერეა

File:The Horsehead Nebula IC434.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* ორიონის ნისლეული

კატეგორია:ნისლეულები
კატეგორია:დიფუზიური ნისლეულები
კატეგორია:ბნელი ნისლეულები
ლესელიძე (პლატფორმა)

**ლესელიძე** — ცნობარებში ფიგურირებს საქართველოს რკინიგზის სამტრედიის განყოფილების გაჩერების პუნქტი. სადგურის კოდი — 57441 (574418), ექსპრეს-3 კოდი — 2800810. ფაქტობრივად გაჩერების პუნქტი მიეკუთვნება აფხაზეთის რკინიგზას და ეწოდება გეჩრიფში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს რკინიგზის საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს რკინიგზა
უჯაინი

**უჯაინი** (ჰინდი उज्जैन) — ქალაქი ინდოეთის დასავლეთ ნაწილში, მადჰია-პრადეშის ტერიტორიაზე, მდ. ჩამბალას შენაკადებთან. ინდუიზმის შვიდიდან ერთ-ერთი უწმინდესი ქალაქი, სადაც ყოველ 12 წელიწადში ერთხელ ხალხის უზარმაზარი ნაკადის თანხლებით ტარდება კუმბა მელას რიტუალი. მოსახლეობა დაახლოებით 430 ათასი (2011). 

## ისტორია 
უჯაინი ინდოეთის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. მაჰაბჰარატაში ნახსენებია ავანტის სამეფო, რომლის დედაქალაქი მოიხსენება სახელით უჯაინი. აშოკას მმართველობის პერიოდში  მაურიების იმპერიის მიერ ინდოეთის გაერთიანების შემდეგ იგი გახდა ქვეყნის დედაქალაქი.

„ერიტრეას ზღვის პერიპლეში“ (ჩვ.წ. I საუკუნე) და კლავდიუს პტოლემეს "გეოგრაფიაში" უჯაინი მოხსენიებულია ოზენად — მაშინ აქ მდებარეობდა დასავლეთის ქშატრიების რეზიდენცია.
 
IV—VI საუკუნეებში აქ მდბარეობდა გუპტას იმპერიის ცენტრი. აქედან მართავდა ჩრდილოეთ ინდოეთს დიდი მეომარი ჩანდრაგუპტა II. აქედან  მართავდა მართავდა ინდოეთს ლეგენდარული მეფე ჰემუ ვიკრამადიტია, რომელიც სავარაუდოდ, V საუკუნეში ცხოვრობდა...

V—VI საუკუნეებში უჯაინში მოღვაწეობდნენ ძველი ინდოეთის უძლიერესი ასტრონომები: არიაბჰატა, ბარაჰამიჰირა, ბრაჰმაგუპტა. უჯაინიდან დაიწყო ნულოვანი მერიდიანის ათვლა. 

უჯაინის, როგორც მმართველი ქალაქის დასასრული დაიწყო 1235წელს, როცა ქალაქი აიღო დელის სულთანმა ილთუთმიშმა. მუსლიმი მმართველები ქალაქს 500 წლის მანძილზე ფლობდნენ. 

1750 წელს უჯაინი დაიპყრეს მარათების დინასტია სინდებმა, საიდანაც ისინი მართავდნენ მალვას დიდ პლატოს. 1810 წელს სინდჰების დედაქალაქი გადატანილ იქნა გვალიორში და უჯაინის პოლიტიკური დანიშნულება კვლავ დაჩრდილა მისმა რელიგიურმა დანიშნულებამ.

## ღირშესანიშნაობები 
სამეფო სასახლის გვერდით უმნიშვნელოვანესი შენობაა ქალაქის შივაისტური ტაძარი — მაჰაკალი. ის  აგებულია უძველესი დროიდან,  გაანადგურებულ იქნა დელის სულთნის ილთუთმიშის მიერ, მაგრამ მოგვიანებით აღადგინეს. 

სამხრეთ აღმოსავლეთის ტაძარი — იანტრა-მანტარი წარმოადგენს ხუთი ასტრონომიული ობსერვატორიიდან ერთ-ერთს, რომლებიც აიგო 1728-34 წლებში. ჯაიპურის მაჰარაჯას სავაი ჯაი სინგჰის მიერ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდუიზმის წმინდა ქალაქები
კატეგორია:მადჰია-პრადეშის ქალაქები
შვაიხი

**შვაიხი** (გერმ. **Schweich**; კელტ. Soiacum) — ქალაქი მდინარე მოზელის ცენტრალურ მონაკვეთზე რაინლანდ-პფალცის ფედერალურ მხარეში. 

შვაიხი შედის მოზელის ფრანკულ დიალექტებზე მოსაუბრე კუთხეთა არეალში. ექვემდებარება შვაიხის სამმართველოს. მოსახლეობა — 6699 ადამიანი (2010 წლის 13 დეკემბრის მონაცემებით). ფართობი — 31,09 კმ². ოფიციალური კოდი  —  *07 2 35 125*.

## სქოლიო
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის ქალაქები
ჯიხა (ტელეკომპანია)

**ჯიხა** —  წალენჯიხაში მოქმედი დამოუკიდებელი ტელეკომპანია. მაუწყებლობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.
საეთერო ბადის ძირითადი ნაწილი ეთმობა მუსიკალურ გასართობ პროგრამებს. არხს ასევე აქვს სხვა პროგრამები: ყოველკვირეული საინფორმაციო ანალიტიკური გადაცემა „ობიექტივი”. თემატური გადაცემები: „საუბრები რელიგიაზე”, „ლაკადა-ლურჯი წიგნი”, „ქიმერა” და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:რეგიონული მედია
მლეჩინო

**მლეჩინო** () — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 354 ადამიანს.

## პოლიტიკური სიტუაცია 
ადგილობრივ მლეჩინოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის მლეჩინო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ხიდაეტ მუსტაფა ალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.

მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.

## რუკები 
* მდებარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდებარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
* მდებარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე

## რესურსები ინტერნეტში
* მოსახლეობის სტატისტიკა 

კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
მარნეული TV

**მარნეული TV** —  მარნეულში მოქმედი დამოუკიდებელი ტელეკომპანია. მაუწყებლობს მარნეულის მინიციპალიტეტში.

მარნეულის ტელეკომპანია, როგორც შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, „მარნეული TV“, 2006 წლის 1 ივნისს დაარსდა.
დაარსების დღიდან, ტელეკომპანია, ქვემო ქართლის, კერძოდ კი მარნეულის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობას ინფორმაციას აწვდის. ტელეკომპანია დღე-ღამეში თვრამეტი საათი მაუწყებლობს, მაუწყებლობის ზონა რეგიონიდან აზერბაიჯანის საზღვრამდე ვრცელდება. ტელეკომპანიას 200 000-მდე ტელემაყურებელი ჰყავს.

ტელეკომპანია „მარნეული TV“ „საქართველოს რეგიონულ ტელემაუწყებელთა ასოციაციის“ წევრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:რეგიონული მედია
ლამარანი

**ლამარანი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 027 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 356.002 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25,36 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მოზელის ფრანკული დიალექტების ჯგუფი

**მოზელის ფრანკული დიალექტები**, ან **მოზელფრანკული დიალექტები** (გერმ. **Moselfränkisch**, აგრეთვე **Muselfränkesch**) — გერმანული ენის დიალექტები, რომლებიც შედის შუა გერმანულ დიალექტთა ჯგუფში.

მოზელის ფრანკული დიალექტები მოქცეულნი არიან დასავლეთგერმანული ენის ცენტრალურ-, ან შუაფრანკული დიალექტების სივრცეში.

თვითონ დიალექტების მტარებლები თავიანთ თავს მიაკუთვნებენ ქვემოგერმანულ ენაზე მოალაპარაკეებს, თუმცა დიალექტოლოგიური თვალსაზრისით ამ დიალექტებს ნაკლები პარალელი აქვთ ერთმანეთთან, და ამის გამო შეუძლებელია მათი ნათესაურად ჩათვლა.

## მოზელის ფრანკული დიალექტები 
მოზელის ფრანკულ დიალექტებში შედიან:
* ტრირის დიალექტი ();
* აიფელის კილო ();
* ზიგერლანდური დიალექტი  ();
* საშუალო ლოთარინგიული დიალექტი ();
* ლუქსემბურგული ენა ().

## იხილეთ აგრეთვე 
*გერმანული ენის დიალექტები

## ლიტერატურა 
* Lenz, Alexandra N.: Moselfränkisch. Eine populärwissenschaftliche Einführung am Beispiel der Region Wittlich. — Wittlich, 2007.
* Arntz, Hans-Dieter: Jüdisches im Dialekt und Platt der Voreifel und Eifel – Aufarbeitung der Vergangenheit durch Erinnerung an sprachliche Relikte, წიგნში: Jahrbuch des Kreises Euskirchen. — 2010. — გვ. 8-17

კატეგორია:გერმანული ენა
სტელინგის აჯანყება

**სტელინგის აჯანყება** — საქსონიის გლეხების აჯანყება 841-843 წლებში. აჯანყებულთა მთავარ მასას შეადგენდნენ მოსული ფრანკი ფეოდალებისა და ადგილობრივი საქსონელი წარჩინებულების მიერ დაყმევებული თავისუალი საქსები (ფრილინგები) და სოფლის ნახევრადთავისუფალნი (ლეტები). აჯანყება მიმართული იყო ფრანკი ფეოდალებისა და ადგილობრივი საქსი დიდებულების (ედელინგები) წინააღმდეგ. აჯანყებულები მოითხოვდნენ ძველი (ფეოდალიზმამდელი) წესების აღდგენას, ილაშქრებდნენ ბატონყმობის წინააღმდეგ, „მათ განდევნეს ქვეყნიდან თითქმის ყველა თავიანთი ბატონი და ძველებურად დაიწყეს ცხოვრება“. აჯანყება ლუდვიგ გერმანელმა ჩაახშო საქს დიდებულებთან ერთად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპის ისტორია
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
სტანისლავ ლეშჩინსკი

მარჯვნივ|მინი|სტანისლავ I ლეშჩინსკი
**სტანისლავ I ლეშჩინსკი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1677, ლვოვი — გ. 23 თებერვალი, 1766, ლუნევილი) — პოლონეთის მეფე 1704–1711, 1733–1734. პოლონელი დიდაზნაური, პოზნანის ვოევოდა. პოლონეთის მეფედ აირჩიეს შვედეთის ზეგავლენით, მაგრამ შლიახტის უმრავლესობამ მეფედ არ ცნო. 1709 წელს პოლტავასთან შვედების დამარცხების ემიგრაციაში წავიდა ჯერ პრუსიაში, შემდეგ საფრანგეთის მეფე ლუი XV-სთან. 1733 წელს საფრანგეთის დახმარებით კვლავ აიყვანეს პოლონეთის ტახტზე. პოლონური მემკვიდრეობისათვის ომის (1733–1735) დროს გააძევეს პოლონეთიდან. ვენის ზავით (1738) უარი თქვა თავის პრეტენზიებზე და მემკვიდრეობით სამფლობელოდ მიიღო ლოთარინგია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1677
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1766
კატეგორია:პოლონეთის მეფეები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
სტეფანოს ორბელიანი

**სტეფანოს ორბელიანი** ან *სტეფანოს განძაკეცი* (დ. 1258 — გ. 1304) — XIII-XIV საუკუნეების სომხური ისტორიოგრაფიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. საეკლესიო-პოლიტიკური მოღვაწე. წარმომავლობით ორბელიანთა ქართულ-ფეოდალურ გვარის გასომხებულ შტოს განეკუთვნებოდა (ტარსაიჭ ორბელის ძე).

სტეფანოს ორბელიანი მრავალი ისტორიული თხზულების ავტორია. მისი თხზულებებიდან მნიშვნელოვანია „სისაკანის სახლის ისტორია“, რომელიც გამოირჩევა მასალის სიუხვით, ისტორიული ფაქტების შედარებით მართებული ახსნითა და შეფასებებით. ყურადღებას იქცევს ნაშრომის 66-ე თავი „ცხოვრება ორბელიანთა“, რომელშიც გადმოცემულია ორბელიანთა ფეოდალური საგვარეულოს თავგადასავალი. ამ თავში გაშუქებულია XII-XIII საუკუნეების საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური და ისტორიული საკითხები. „სისაკანის სახლის“ ისტორია ცალკე თხზულებად იყო, როგორც სომხურად, ისე ქართულად.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1258
კატეგორია:გარდაცვლილი 1304
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართული წარმომავლობის სომხები
სტრეზის კონფერენცია

**სტრეზის კონფერენცია** — გერმანიის მიერ ვერსალის საზავო ხელშეკრულების დარღვევის შესახებ, შედგა 1935 წლის 11-14 აპრილს ქ. სტრეზაში (იტალია) დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და იტალიის მთავრობათა მეთაურების მონაწილეობით. განიხილეს საფრანგეთის მემორანდუმი გერმანიის მიერ ვერსალის საზავო ხელშეკრულების სამხედრო მუხლების დარღვევის თაობაზე. სტრეზის კონფერენციის მონაწილეებმა დაგმეს ჰიტლერული მთავრობის მოქმედება და დაადასტურეს ერთგულება ლოკარნოს ხელშეკრულებისადმი.

დიდმა ბრიტანეთმა უარი განაცხადა გერმანიის წინააღმდეგ სანქციების გამოყენებაზე, რითაც კონფერენციის მნიშვნელობა ფაქტობრივად გაბათილდა. ბენიტო მუსოლინის  „არაოფიციალურად“ შეატყობინეს, რომ იტალიის აგრესიას ეთიოპიაში დიდი ბრიტანეთი წინაღმდეგობას არ გაუწევს. ეს ნაბიჯი იყო აგრესორების „დაშოშმინების“ პოლიტიკის მორიგი ეტაპი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპის ისტორია
ვიშეგრადი (უნგრეთი)

**ვიშეგრადი** () — პატარა ციხე-სოფელი პეშტის მედიეში, უნგრეთი.

მდებარეობს ბუდაპეშტიდან ჩრდილოეთით, დუნაის მარჯვენა სანაპიროზე, მისი მოსახლეობა 2004 წლის მიხედვით შეადგენს 1 711 მოსახლეს. ვიშეგრადი ცნობილია მათიაშ I-ის რენესანსის სტილის სასახლის ნანგრევებითა და შუა საუკუნეების ციტადელით.

## ეტიმოლოგია 
სახელი ვიშეგრადი (Vyšehrad) არის სლავური წარმოშობის და აღნიშვას *ზემო ციხეს* ან *ზემო გამაგრებულ დასახლებას*. სლოვაკურ და ჩეხურ ენებში იწერება როგორც - *Vyšehrad*. ასევე არსებობს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში იგივე დასახელების სოფელი - ვიშეგრადი, რომელიც მისი ხიდითაა ცნობილი. გერმანულად სოფელს ჰქვია - პლინტენბურგი (*Plintenburg*).

## გალერეა 

Image:Königsschloß4 - Mátyás Király Múzeum (König-Matthias-Museum), Visegrád.jpg|მათიაშის სამეფო სასახლე
Image:Visegrád - Royal Palace.jpg|სამეფო სასახლე
Image:Visegrád - Sibrik Hill.jpg|სიბრიკის გორა

## რესურსები ინტერნეტში 
*Visegrád home page  
*Street map  
*Aerial photography: Visegrád 

კატეგორია:ციხე სიმაგრეები უნგრეთში
Secure Digital

180px|right| SD, მიკრო და მინი|right
ფლეშ მეხსიერება **Secure Digital Memory Card (SD)** — მეხსიერების ბარათის ფორმატი, რომელიც სპეციალურად შექმნილია პორტატიული მოწყობილობებისთვის. დღესდღეობით ის ფართოდ გამოიყენება ციფრულ ფოტოაპარატებში, მობილურ ტელეფონებში, კომუნიკატორებში, სმარტფონებში, ელექტრონულ წიგნებში და მრავალ სხვა მოწყობილობებში.

## ფორმატი
Secure Digital ფლეშ მეხსიერება შემუშავებული იყო Panasonic-ის, SanDisk-ის და Toshiba-ს მიერ. საბაზოდ აღებული იყო მულტიმედია (MMC) ბარათი. იგი ანონსირებული იყო 2000 წელს Matsushita, SanDisk და Toshiba ს მიერ.

ცნობილია ამ ფორმატის 4 თაობის ბარათები:

* 	SD 1.0 —8 მბ - 2 გბ-მდე 
* 	SD 1.1 —4 გბ -მდე  

* 	SDHC —32 გბ -მდე

* 	SDXC —2 ტბ -მდე

## SD ბარათების კლასი
ბარათები ჩაწერა/წაკითხვის სიჩქარის მიხედვით იყოფა შემდეგ კლასებად : 1,2,4,6,10,16

*     SD Class 2 — (ჩაწერის სიჩქარე არანაკლებ 2 მბ/წმ) — 13x
*     SD Class 4 — (ჩაწერის სიჩქარე არანაკლებ 4 მბ/წმ) — 26x
*     SD Class 6 — (ჩაწერის სიჩქარე არანაკლებ 6 მბ/წმ) — 40x
*     SD Class 10 — (ჩაწერის სიჩქარე არანაკლებ 10 მბ/წმ) — 66x
*     SD Class 16 — (ჩაწერის სიჩქარე არანაკლებ 16 მბ/წმ) — 106x

## SD და MMC (MultiMedia Card) ბარათების მახასიათებლების შედარება
## ფაილური სისტემა
SD, SDHC и SDXC მეხსიერების ბარათებისთვის სტანდარტულ ფაილურ სისტემად ითვლება FAT (2 გბ მოცულობის ბარათებისთვის FAT16, 32 გბ მოცულობის ბარათებისთვის FAT32, ხოლო 32 გბ-ზე დიდი მოცულობის ბარათებისათვის exFAT). მიუხედავად ამისა, შესაძლებელია მათი სხვა ფაილურ სისტემაში ფორმატირებაც.

## რესურსები ინტერნეტში
* SD Card (Secure Digital Card) Standard 
* Secure Digital Card Association 
* http://www.sdcard.org/home/ 

კატეგორია:კომპიუტერის მეხსიერება
უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

**უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა** ― უნგრეთი არის უნიტარული სახელმწიფო, რომელსაც აქვს რამდენიმედონიანი ადმინისტრაციული დაყოფა. სტატისტიკური მიზნით უნგრეთი დაყოფილია 7 რეგიონად (), რომლებსაც სამართლებრივი სტატუსი არ აქვს. თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფა მოქმედებს 2013 წლიდან. 

## მედიეები 
უნგრეთი დაყოფილია 19 მედიედ, რომლებსაც ემატება და რეგიონული სტატუსის ქალაქი ბუდაპეშტი. მედიეს საკრებულო (megyei közgyûlés) აირჩევა 4 წლის ვადით, პირდაპირი წესით. მედი ახორციელებს იმ უფლებამოსილებებს, რასაც ვერ ახორციელებენ მუნიციპალიტეტები, თუმცა მედიეს არ აქვს მუნიციპალიტეტის კომპეტენციაში ჩარევის უფლება. მედიეს მმართველს (közgyülés elnöke) ირჩევს საკრებულო საკუთარი შემადგენლობიდან

|}

## რაიონები და მუნიციპალიტეტები
მედიეები იყოფა 174 რაიონად. რაიონები თავის მხრივ მოიცავს მუნიციპალიტეტებს, რომლებიც წარმოადგენენ ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეულებს. სულ მუნიციპალიტეტების რაოდენობა არის 3155. 1993 წლისათვის არსებობდა 1607 თვითმმართველი ერთეული. მერი და საკრებულო აირჩევა პირდაპირი წესით, 4 წლის ვადით. მერი, ამავდროულად, არის საკრებულოს წევრი. მუნიციპალიტეტებში, სადაც 3000-ზე მეტი მცხოვრებია, მერი მუშაობს სრულ განაკვეთზე, ხოლო უფრო მცირე ზომის მუნიციპალიტეტებში საკრებულოს შეუძლია დაადგინოს ნახევარი განაკვეთი. ადმინისტრაციას ხელმძღვანელობს ნოტარიუსი. დედაქალაქი ბუდაპეშტი იყოფა 23 მუნიციპალიტეტად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*უნგრეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ასოციაცია
* უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
Elsiane

**Elsiane** — კანადური დუეტი, რომლის წევრები არიან მომღერალი და სიმღერების ტექსტების ავტორი, ელსიან კაპლეტი და დრამერი სტეფან სოტო. ჯგუფის სახელწოდება, „Elsiane”, არის ჯგუფის წევრების სახელებიდან შემდგარი. მათი მუსიკალური სტილი  სხვადასხვა ჟანრების, როგორებიცაა ჯაზი, კლასიკა, როკი და ელექტრონიკა, ნარევია. ჯგუფმა მუშაობა  Elsiane-ის ფსევდონიმით 2000 წელს დაიწყო.

ელსიან კაპლეტი დაიბადა და გაიზარდა პერუში, სადაც ბავშვობაში კლასიკურ მუსიკას სწავლობდა, ხოლო უფროს ასაკში გიტარა დაკვრა დაიწყო, ასევე მღეროდა სხვადასხვა ჯგუფში. უკვე 1999 წელს გაემგზავრა მონრეალში, სადაც გაიცნო სტეფან სოტო. თავად სოტო მონრეალშია დაბადებული.

ჯგუფის შემადგენლობაში ასევე შედიან მუსიკოსები ჯეფ ფელდმანი (ბას-გიტარა, კლავიშები) და ფილიპ ლუკი (გიტარა, კლავიშები).

## შემადგენლობა 
* ელსიან კაპლეტი — ვოკალი
* სტეფან სოტო — დასარტყმელი საკრავი
* ჯეფ ფელდმანი — ბას-გიტარა, კლავიშები
* ფილიპ ლუკი — გიტარა, კლავიშები

## დისკოგრაფია 
* *Hybrid* (Elsiane, Inc./Vega Music) — კანადა
**Mechanics of Emotion* (2012, Labratoryband Inc.)
**Death of the Artist* (2017, დამოუკიდებლად გამოცემული)
**Rin, Tongue and Dorner* (2018, დამოუკიდებლად გამოცემული, რიკ შაპეროსთან ერთად)
**Elsiane* (2023, Labratoryband Inc.)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ოფიციალური საიტი
* Elsiane Myspace-ზე
* ჯგუფის ფოტო-გალერეა 
* Elsiane Facebook-ზე

კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:ტრიპ-ჰოპ ჯგუფები
ამბროლაურის განძი

**ამბროლაურის განძი** — ვერცხლის ნივთებისა და მონეტების შერეული განძი, აღმოჩენილი 1909 წელს ამბროლაურის მახლობლად. შედგებოდა ვერცხლის სურის, ფიალის, 7 ბალთის, 2 ზოდისა და 2287 მონეტისაგან,  რომელთაგან 948 დიდი ზომისა ყოფილა, 124 — საშუალო, ხოლო 1215 — წვრილი. 

ამბროლაურის განძის შემადგენლობიდან 1 ბალთა და 15 მონეტა მოხვდა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო ერმიტაჟში, 16 მონეტა — სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში და 1 მონეტა — აზერბაიჯანის ისტორიულ მუზეუმში; დანარჩენი დაკარგულია. მუზეუმებში მოხვედრილი 32 მონეტიდან 5 ცალი XIII-XV სს 2 კირმანეულია (ყველა გახვრეტილია, მათი მასა მერყეობს 1,07 — 2,23 გრამს შორის); 13 — თამაზ I სეფიანის (1524-76) დროინდელი ბისთი (მასა 0,65 — 0,93 გ), ხოლო 14 — აბას I-ის (1587-1629) სახელით თავრიზში (1 ც.), თბილისსა (1 ც.) და ძეგამში (12 ც.) მოჭრილი აბაზი (მასა 7,57 — 7, 78 გ). 

ამბროლაურის განძი დაფლულია XVII საუკუნის დამდეგს და ასახავს იმდროინდელი საქართველოს სამონეტო მიმოქცევის სურათს. გამოთქმულია, მოსაზრება (ე. პახომოვი, თ. ლომოური), რომ  ს. ჯანაშია სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში დაცული ე.წ. რაჭისა და „უპასპორტო განძები“ ამბროლაურის განძის ნაწილი უნდა იყოს.

## ლიტერატურა 
*ენციკლოპედია საქართველო, თბ. 1997, ტ. I, გვ. 121. 

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
G-ღრუბელი

**G-ღრუბელი** (ან უბრალოდ G ღრუბელი) — ვარსკვლავთშორისი ღრუბელი, რომელიც მდებარეობს ადგილობრივი ვარსკვლავთშორისი ღრუბლის გვერდით. მზე ამჟამად მისი მიმართულებით გადაადგილდება. ამჟამად უცნობია, მზე მოთავსებულია თუ არა ადგილობრივ ვარსკვლავთშორის ღრუბელში,  ან რეგიონში, სადაც ორი ღრუბელი ურთიერთქმედებენ. G ღრუბელი მოიცავს ვარსკვლავებს: ალფა კენტავრი, კენტავრის პროქსიმა და ალტეირი (და შესაძლებელი ბევრ სხვასაც). 

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავთშორისი სივრცე
საქართველო (ენციკლოპედია)

**ენციკლოპედია „საქართველო“** — ქართული მრავალტომეული სამეცნიერო გამოცემა, რომელიც მიზნად ისახავს სრულად მიაწოდოს მკითხველს ინფორმაცია საქართველოსა და ქართველებზე, აგრეთვე საქართველოსა და ქართველებთან დაკავშირებულ ყველა მნიშვნელოვან მოვლენაზე, ფაქტსა თუ პიროვნებაზე. „საქართველო“ ანბანური წესით აგებული ენციკლოპედიაა. იგი აშუქებს ცოდნისა და პრაქტიკული საქმიანობის ყველა ძირითად სფეროს. ეს უმდიდრესი მასალა განხილულია საერთო ისტორიულ-კულტურული პროცესის კონტექსტში: ისტორიული წარსულის, თანამედროვეობისა და გეოპოლიტიკური ფაქტორის გათვალისწინებით საქართველო და ქართველი ერი წარმოჩენილია მსოფლიო ცივილიზაციის განუყოფელ ნაწილად.

## ისტორია 
საქართველოში ენციკლოპედიურ და ლექსიკოგრაფიულ მოღვაწეობას მდიდარი ტრადიციები აქვს. ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში ფილოსოფიურ-თეოლოგიურ და საისტორიო-ჰაგიოგრაფიულ თხზულებებს ხშირად ახლდა ენციკლოპედიური ხასიათის კომენტარი. სამეცნიერო ცნებების (ტერმინების), უცხოურ გეოგრაფიულ სახელთა განმარტებანი მრავლად არის ეფრემ მცირის, იოანე პეტრიწის, არსენ იყალთოელისა და სხვა მოაზროვნეთა ნაშრომებში. შემორჩენილია იმავე ხანის თარგმნილ ლექსიკონთა ფრაგმენტები, ქართული საენციკლოპედიო-ლექსიკოგრაფიული მეცნიერების განვითარებაში უდიდესი როლი შეასრულა სულხან-საბა ორბელიანის „ქართულმა ლექსიკონმა“ (1685–1716). იოანე ბატონიშვილის ენციკლოპედიური ნაშრომი „კალმასობა“ (1813–1828) ასახავს მაშინდელი ცოდნის თითქმის ყველა დარგს. 1898–99 წლებში ივანე როსტომაშვილის რედაქციით გამოვიდა მრავალტომეულად განზრახული „რუსულ-ქართული ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ პირველი ოთხი წიგნი. XX საუკუნის დასაწყისში ქართველმა მეცნიერებმა ალექსანდრე ცაგარელის, ვასილ პეტრიაშვილისა და ალექსანდრე ხახანაშვილის მეთაურობით გადაწყვიტეს გამოეცათ „საქართველოს ენციკლოპედია“. შეიქმნა ცნობილ მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა საგანგებო ამხანაგობა, შედგენილ იქნა გამოცემის ვრცელი პროგრამა, მაგრამ ამ საქმეს გახორციელება არ ეწერა. 1930-იან წლებში ასევე უშედეგო აღმოჩნდა „დიდი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის“ მცდელობა.

აღსანიშნავია, რომ „ენციკლოპედია საქართველოს“ მასალების შერჩევისა და აგების ძირითად მეთოდოლოგიურ პრინციპებში კარდინალური ცვლილებებია შეტანილი. უპირველეს ყოვლისა იგულისხმება ცალმხრივი იდეოლოგიზაციის, მცდარი შეფასებების, სტერეოტიპებისა და დოგმების დაძლევა. ამ გამოცემაში შესულია მრავალი ახალი ტერმინი, დანარჩენი სტატიები კი როგორც წესი ხელახლა დაწერილი ან გადახალისებული და გადამუშავებულია.

„ენციკლოპედია საქართველო“ გამოცემულია ქართული ენციკლოპედიის ირაკლი აბაშიძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის მიერ. 2024 წლისთვის დაბეჭდილია ხუთი ტომი.

## შემადგენლობა 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
*ქართული ენციკლოპედია
* — თარგის გვერდი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ენციკლოპედიები
კატეგორია:ქართული ენციკლოპედიის გამოცემები
სპანიელები

მინიატიურა|სპანიელები
**სპანიელები** (ინგლ. სპანიელ <   ესპ.  español — ესპანური)  — სანადირო ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. იყენებენ გარეულ ფრინველზე სანადიროდ ჭაობიდან და ბარდიან ადგილებში. სპანიელების სამშობლოა ესპანეთი (ცნობილია XV საუკუნიდან). სპანიელების ჯიშებია კოკერი, სპრინგერი, ფილდი, ნორფოლდი, რომლებიც XVIII-XIX საუკუნეებში შეიქმნა ინდლისში.  ყოფილ სსრკ-შ გამოყვანილია სპანიელების ახალი ჯიში, რომელიც გამოირჩევა ძლიერი აღნაგობით, სხვა თვისებები კი იგივე აქვს, რაც მის წინამორბედებს:კარგი ყნოსვა, ძებნის ძლიერი ინსტინქტი. შეუძლია ფრინველის პოვნა და პატრონთან მოტანა. სპანიელებს მოკლე ფეხები, წაგრძელებული თავი და გრძელი, დაკიდებული ყურები აქვთ. კუდს ლეკვობაში ნახევარზე კვეთენ. სპანიელების ბეწვი გრძელი, სწოი და რბილია, ფერად შავი, წითელი და ყავისფერია ან თეთრია და ჩამოთვლილ ფერთა ლაქები და კოპლები აყრია.

სპანიელების სიმაღლე 34-36 სმ აღწევს. ლამაზმა გარეგნობამ და რბილმა ხასიათმა  ხელი შეუწყო სპანიელების როგორც ოთახის ძაღლების, ფართოდ გავრცელებიას განსაკუთრებით ინგლისში, სადაც გამოყვანილია სპანიელების დეკორატიული ჯიშები.
## ლიტერატურა
კატეგორია:სპანიელები
კატეგორია:ძაღლების ჯიშთა ჯგუფები
კატეგორია:სანადირო ძაღლების ჯიშები
გავიანი (ბაია)

**გავიანი (ბაია)** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 561 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 335.567 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,59 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ბაჩ-კიშკუნის მედიე

**ბაჩ-კიშკუნი** () — მედიე უნგრეთში, შეიქმნა 1945 წელს ორი ომამდელი კომიტეტის გაერთიანების შედეგად. მდებარეობს სამხრეთ ალფიოლდში, ტისისა და დუნაის შუამდინარეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — კეჩკემეტი.

ბაჩ-კიშკუნი ესაზღვრება ბარანიის, ტოლნისა და ფეიერის მედიეს დასავლეთით (დუნაიზე); პეშტის მედიეს ჩრდილოეთით, იას-ნადკუნ-სოლნოკისა და ჩონგრადის მედიეს აღმოსავლეთით, მდინარე ტისაზე. ბაჩ-კიშკუნის სამხრეთით გადის სახელმწიფო საზღვარი სერბეთთან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* უნგრეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
სწავლულ კაცთა კომისია

**სწავლულ კაცთა კომისია** — ვახტანგ VI-ის თაოსნობით შექმნილი ჯგუფი, რომელსაც უნდა დაეწერა „ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელება, საქართველოს ისტორია XIV საუკუნიდან და ჩაეტარებინა სარედაქციო სამუშაოები ამ კრებულში. კომისიამ სარედაქციო სამუშაოები XVIII საუკუნის დასაწყისშივე დაამთავრა, XVI-XVII საუკუნეების ისტორიის დაწერა კი — არაუადრეს 1721 წლისა. სწავლულ კაცთა კომისიამ „ქართლის ცხოვრების“ გაგრძელებას წაუმძღვარა შესავალი, რომელშიც განმარტებულია სწავლულ კაცთა კომისიის მოწვევის მიზეზი და მისი მუშაობის უმთავრესი შედეგები.
## იხილეთ აგრეთვე
*„ქართლის ცხოვრება“
*„ახალი ქართლის ცხოვრება“
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
გილდია

**გილდია** (კორპორაცია, გაერთიანება) — ფართო გაგებით — სხვადასხვაგვარი გაერთიანება (რელიგიური, პოლიტიკური, თავდაცვითი და ა.შ.) ადრინდელი შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის ქალაქებში; ვიწრო გაგებით — ვაჭართა კავშირი, რომელიც წარმოიშვა ადრინდელ შუა საუკუნეებში და გავრცელდა მრავალ ქვეყანაში პროფესიული ინტერესებისა და წოდებრივი პრივილეგიების დაცვის მიზნით.

გილდია მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ქალაქის თვითმმართველობაში. XII-XIII სს-ში იგი ისეთ მძლავრ ძალად გადაიქცა ევროპაში, რომ აშკარა ბრძოლას უცხადებდა ფეოდალებს. გილდიებმა ხელი შეუწყვეს ფეოდალური წყობილების დაშლას და კაპიტალიზმის განვითარებას. XVI საუკუნის შემდეგ ვაჭართა როლი თანდათანობით დაეცა, მაგრამ გილდიის ვაჭრებმა შეინარჩუნეს სოციალური პრივილეგიები.

## გილდია საქართველოში 
თბილისში გილდიის ანალოგიური ვაჭართა გაერთიანება იყო ორთაღი (ურთაღი) XIII საუკუნეში. მისი წევრები მონაწილეობდნენ საერთაშორისო სავაჭრო და საკრედიტო ოპერაციებში. მოგვიანებით, XVII-XVIII სს-ში, საგარეო ვაჭრობაში ჩაბმულ ქართველ სოვდაგართა კავშირს სათავეში ქარავანბაში მოექცა. 1875 წლიდან ვაჭართა კორპორაციები და გილდიური კავშირები შეიქმნა. 1880 წელს თბილისში აღრიცხული იყო I გილდიის 49 ვაჭარ-მრეწველი და II გილდიის 1003 ვაჭარი.

## ლიტერატურა 
* *გუგუშვილი, პ*. ენციკლოპედია „საქართველო“, თბ. 1997, ტ. I, გვ. 617
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* Medieval guilds
* St. Eloy's Hospice 

კატეგორია:შუა საუკუნეების ეკონომიკა
სპარტაკი (გაზეთი)

**„სპარტაკი“** — ქართული გაზეთი. საქართველოს ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო, გამოდიოდა თბილისში 1922 წლის 22 იანვრიდან 1925 წლის 22 ოქტომბრამდე (1924 წლის 3 აპრილიდან გამოდიოდა როგორც საქართველოს ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური და თბილისის კომიტეტების, ხოლო იმავე წლის 3 ივლისიდან საქართველოს ახალგაზრდა ლენინელთა ცენტრალური და თბილისის კომიტეტების ორგანო). 1922 წლიდან 1924 წლის აპრილამდე გამოდიოდა კვირაში ერთხელ, შემდეგ —  კვირაში 2-ჯერ, რედაქტორი —  სარედაქციო კოლეგია. აშუქებდა საქართველოს კომკავშირული ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს; მკითხველებს გააცნო რუსეთსა და მთელ მსოფლიოში მიმდინარე რევოლიციურ გარდაქმნათა ამსახველი მასალები. დაიბეჭდა სტატიები ახალგაზრდა თაობის ინტერნაციონალურ აღზრდაზე, შემდგომი შეკავშირებისა და კონტრრევოლუციური ძალებთან ბრძოლის აუცილებლობაზე. სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს ვ.ი. ლენინის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ.

1923 წლის 15 ოქტომბრიდან 1924 წლის 9 ივნისამდე „სპარტაკი“ რუსულ ენაზეც გამოდიოდა „იუნოშესკაია პრავდის“ სახელწოდებით კვირაში ერთხელ.

1925 წლის 8 დეკემბრიდან „სპარტაკის“ ნაცვლად გამოვიდა „ახალგაზრდა კომუნისტი“. ტირაჟი 2-4 ათასი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები