open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოშორის მეჩეთი

**ოშორის მეჩეთი** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორის ცენტრში. აგებულია 1898 წელს. 

მეჩეთი ნაგებია საშუალო ზომის თლილი ქვის კვადრებით, რიგების ჰორიზონტალობის დაცვით. ქვები დაჩეჩქვილი ე.წ. "ნასეჩკებით" არის დამუშავებული. კუთხეები და ღიობების მოჩარჩოება კბილანებად დაწყობილი თლილი ქვით არის შემოსაზღვრული. რელიეფური, ჰორიზონტალური, ქვაში ამოკვეთილი ზოლი მიუყვება შენობის მეორე სართულს, მთელ პერიმეტრზე. შესასვლელი დასავლეთიდან არის მოწყობილი და წარმოადგენს თაღით დასრულებულ ღიობს, რომლის ტიმპანში არაბული წარწერაა მოცემული თარიღით — 1898 წ. შესასვლელს ხის, დეკორაციული კარები აქვს. მეჩეთი რთული პროფილის კარნიზით სრულდება. შენობა ორქანობა სახურავითაა გადახურული. მეჩეთის კვადრატული მოცულობის ცენტრში, ოთხი ხის სვეტია აღმართული, რომელზეც გუმბათია დაფუძნებული. პატარა, მოხდენილი ფორმის გუმბათი მოხატულია. ხის სვეტების ქვედა, შუა და ზედა ნაწილი დეკორირებულია. სამხრეთ კედელში ძალიან დიდი მიჰრაბია მოცემული, რომელსაც განიერი, ბრტყელი საპირე ევლება. ჩრდილოეთ კედელს მახფილი მიუყვება, რომელსაც მთელი შენობის სიგანის 1/3 უჭირავს. მახფილიც ხისაა. მოაჯირი, მის ცენტრში მოწყობილი მრგვალი, შვერილი აივანი — ჭვრულად არის დამუშავებული. ჩრდილოეთის კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთს მიუყვება აივნზე აღმავალი ერთმარშიანი კიბე, ასევე ჭვრული მოაჯირი. ინტერიერი შელესილია. მიჰრაბის თავზე ფერში შესრულებული ვარდულებით ფლანკირებული მიჰრაბის გამოსახულებაა მოცემული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მეჩეთები
ღვიძლასოკოსებრნი

**ღვიძლასოკოსებრნი** ან **ფისტულინასებრნი** () — სოკოების ოჯახი ფირფიტოვანთა რიგისა.

## აღწერა 
* ნაყოფსხეული — ერთწლოვანი, ქუდიანი, ხორციანი და რბილი, ზოგიერთ სახეობა ფეხიანია. 
* ჰიმენოფორი — მილებიანი, ნორჩობაში მოყვითალო ან მოვარდისფრო, ასაკთან ერთად მუქდება.
* ფეხი — ექსცენტრული, წითელ-ყავისფერი შეფერილობით, გლუვი ან მეჭეჭებიანი.
* სპორები — ვიწრო, ელიფსისებური, უფერული, ვიწრო გლუვი კედლებით.
*ბაზიდიუმი — ოთხსპორიანი.

## ეკოლოგია 
პარაზიტია, იზრდება ცოცხალ ფართოფოთლოვან ხეებზე.

ზოგიერთი სახეობა საჭმელად ვარგისია, მაგ., *Fistulina hepatica* და *Pseudofistulina radicata*.

## ტაქსონომია 
ფილოგენეტიკური თვალსაზრისით, ღვიძლასოკო ახლოსაა გვარებთან *Schizophyllaceae* და *Cyphellaceae*.

## გვარები 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ფირფიტოვანნი
კატეგორია:სოკოების ოჯახები
ქვეშეთის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ქვეშეთის კვირაცხოვლის ეკლესია**— არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვეშეთში, ნასოფლარ ქიმბარიანის სამხრეთით, 700 მეტრში არსებულ ქედზე, ტყის პირას. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დამრეცი ფერდია, საიდანაც ხედი იშლება თეთრი არაგვის ხეობაზე და ნასოფლარ ქიმბარიანზე. დანარჩენი სამი მხრიდან ეკლესიას ტყის მაღალი კორომი შემოუყვება. აშენებულია კლდის ფლეთილი ქვით - ირეგულარული წყობით, რომლის კედლებზეც ფრაგმენტულად შემორჩენილია ნალესობა. ეკლესიის კორპუსი გადაწოლილია დასავლეთით, რის გამოც დასავლეთ ფასადი ნაწილობრივ მიწაშია მოქცეული. კარი დატანებულია ჩრდილოეთის კედელში, რომლის ღიობის დიდი ნაწილი დაზიანების შედეგად ამოქოლილია და ტაძარში შესვლა ვერ ხერხდება. კარის წირთლხში ურდულია. ეკლესია ნათდება აღმოსავლეთის კედელში მოქცეული მცირე ზომის სარკმლით, რომლის ღიობიც ფასადზე ვიწრო ჭრილს ქმნის, შიგნითკენ კი ფართოვდება. ნაგებობის ორქანობიანი სახურავი შედგენილია საფეხურებად დალაგებული ფიქალის ქვით, რაც ერთგვარად მხატვრულ ეფექტს ქმნის. გადახურვის კეხის აღმოსავლეთ მონაკვეთში აღმართულია ქვაში გამოკვეთილი ჯვარი, რომლის მკლავებიც ბოლოში ფართოვდება. ხოლო, კეხის შუა და დასავლეთ ნაწილში კვარცის ჩანართებიანი ქვებია ჩადგმული. აღმოსავლეთის სარკმლის ღიობიდან მოჩანს, რომ ინტერიერში, დასავლეთ კედელში დატანებულია ორი, სწორკუთხა მოყვანილობის ნიში. ხოლო, აღმოსავლეთით განთავსებულია ქვის ტრაპეზი. ეკლესიის ჩრდილოეთით, შესავსლელ კართან მოთავსებულია ტუფის ქვა, რომელზეც რელიეფურად გამოსახულია სწორკუთხა ჩარჩოში მოქცეული, კვარცხლბეკზე აღმართული მკლავებგამშვენებული ჯვარი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მზიური (ანსამბლი)

**„მზიური“** — საბჭოთა და ქართული საბავშვო ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი, რომელიც დაარსდა 1971 წელს თბილისის ბორის ძნელაძის სახელობის პიონერთა სასახლის ბაზაზე და მისი წევრები ძირითადად გოგონები იყვნენ. დღევანდლამდე ანსამბლმა 10-ზე მეტი თაობა გამოიცვალა.

## ისტორია
1971 წლის მაისში, როდესაც გოგონებმა დარბაზში ბიჭების მიერ დატოვებულ ინსტრუმენტებს ხელი წამოავლეს, ისეთი შემართებით დაუკრეს, რომ მათ პედაგოგებს გოგონათა ინსტრუმენტული ანსამბლის შექმნის იდეა გაუჩნდათ. ამ ფაქტს ესწრებოდნენ რაფაელ კაზარიანი და გურამ ჯაიანი. პირველი რეპეტიცია გაიმართა ამავე წლის 4 ივლისს, დუშეთის პიონერთა ბანაკ „მზიანეთში“. 18 ნოემბერს კი გაიმართა პირველი კონცერტი რუსთაველის სახელობის თეატრში. გოგონები, რომლებიც ინსტრუმენტების უკან ძლივს ჩანდნენ, მაყურებელმა მხურვალე ოვაციით დააჯილდოვა. „მზიურს“ მალე ტელეეთერში ხშირად აჩვენებდნენ. „აჩვენეთ ეს ბავშვები მსოფლიოს და ომი აღარ იქნება”, – ასე აფასებდა „მზიურის“ მოღვაწეობას მაშინდელი ხელისუფლება. ანსამბლმა მრავალ ქვეყანაში მიაღწია წარმატებას.

ანსამბლის წევრები მღეროდნენ და ამასთანავე უკრავდნენ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე. ყველაზე პოპულარული იყო „მზიურის“ პირველი („ოქროს“) შემადგენლობა, რომელთა უმეტესობა შემდეგში ცნობილი მუსიკოს-შემსრულებელი გახდა. ისინი ამჟამად მოღვაწეობენ არა მარტო საქართველოში, არამედ საზღვარგარეთაც. 

არსებობის ოთხი ათეული წლის განმავლობაში „მზიურელებმა“ ევროპის, აზიის, ამერიკისა თუ აფრიკის მრავალი ქვეყნის აუდიტორიის აღიარება და არაერთი ჯილდო მოიპოვეს და ლაურეატის წოდებებიც დაიმსახურეს. მონაწილეობა მიიღეს 25 მხატვრული და დოკუმენტური ფილმის გადაღებაში, ჩაწერეს 8 გრამფირფიტა, დადგეს ოთხი მუსიკალური სპექტაკლი.

## მზიურის პირველი თაობა
თამარ გვერდწითელი, ეკა გოდერძიშვილი, ქეთინო დეკანოზიშვილი, მაია ჯაბუა, ხათუნა დონდუა, ნინო დუმბაძე, ეკა კახიანი, ნინო კობიაშვილი, მარინა მასხულია, ნიკო ნადირაშვილი, ქეთინო ფირცხალავა, ხათუნა საბაშვილი (მედეა დანიელოვა), ნანა სანებლიძე, მაია სირაძე, მაია ჩიქვინიძე, თამრიკო ჭოხონელიძე, მანანა წულაია, თამრიკო ხორავა, ლია ხორბალაძე, ლენა ცარციძე, ია ახობაძე.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1976 — ლენინური კომკავშირის პრემია
* 2010 წლის 9 ნოემბერს თბილისის საკონცერტო დარბაზის წინ საზეიმოდ გაიხსნა ვია „მზიურის“ ვარსკვლავი

## ფილმოგრაფია
* 1973 — „მზიური“

## დისკოგრაფია
* 1978 — 

## რესურსები ინტერნეტში
* ანსამბლ „მზიურის“ პირველი თაობა
* ანსამბლ „მზიურის“ დროში მოგზაურობა
* Моя жизнь-Мзиури
* YouTube ВИА МЗИУРИ — Наш друг Буратино

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ანსამბლები
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
აურორა (სამხრეთი ზამბოანგა)

**აურორა** (ოფიციალურად **აურორას მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 995 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 44 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Aurora Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
პარნასურა

**პარნასურა** (Parnassia palustris) — 10-40 სმ სიმაღლის, მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მარტოულია, სწორად მდგომი. ფოთლები როზეტულია, გრძელყუნწიანი, მომრგვალო-კვერცხისებური, კიდემთლიანი. ღეროსეული ფოთოლი ერთია და გულის ფორმის, ღერომხვევი. გვირგვინი მოთეთრო ფერისაა. იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლების ტენიან ადგილებში, მდინარეებისა და რუების გაყოლებით. საქართველოში გავრცელებულია ყველა რეგიონში. ბორეალური სახეობაა.

## გალერეა 

ფაილი:Parnassia_palustris_(flower_s3).JPG|ყვავილი
ფაილი:Parnassia_palustris_(leaf).JPG|ფოთლები
ფაილი:Parnassia_palustris_seeds_Hompelvoet_RF.JPG|თესლები
ფაილი:Parnassia_palustris_(pink_type)_L.,_Sp._Pl._1_273_(1753)._(50610974738).jpg|ვარდისფერი პარნასურა

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 208.

კატეგორია:ორლებნიანნი
ტყიურა

**ტყიურა** () — მრავალწლიანი­ ბალახოვანი­ მცენარეა. შიშველი ღერო 200­სმ-­მდე­ სიმაღლისაა, ­მომრგვალო,­ წვრილღარებიანი და ­დატოტვილი. ­ფოთლები­ დიდი­ ზომისაა,­  მოხაზულობით ფართო კვერცხისებური. ­ღეროსეული ­ფოთლები ძლიერ ­გადიდებულია.­ ფოთოლაკები­ ფორმით ­თითქმის მომრგვალოა,­ 3 ­ნაკვთიანი.­ ქოლგები  დიდი ზომისაა­, 1230­-­სხივიანი.­ საბურველის ­ფოთოლაკები ­არ ­აქვს.­ ყვ, ნაყ. ­V­VIII. ­იზრდება­ მთის ­ქვედა ­და ­ზედა ­სარტყლებში, ტყის პირა­ ადგილებში,­ ველობებსა ­და ბუჩქნარებს  შორის. გავრცელებულია­ თითქმის­ მთელ­ საქართველოში.­ გავრცელების­ საერთო ­არეალი ­მოიცავს კავკასიას,­ ცენტრალურ­ და ­სამხრეთ­ ევროპას,­ მცირე­ აზიასა­ და ­ირანს.

## გალერეა 

სურათი:ტყიურა03.jpg|
სურათი:Lastri01.jpg|
სურათი:ტყიურა02.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 24.

კატეგორია:ქოლგოსნები
კავკასიური ხმალა

**კავკასიური ხმალა** () — ბოლქვიანი მცენარეა. ­ყვავილედი ­ცალგვერდაა,­ მრავალყვავილიანი. ყვავილსაფარი­ დიდია,­ 4­6­ სმ­ სიგრძის, მუქი­ იისფერი ან­ მეწამული, გრძელი­ და ძლიერ ­მოხრილი მილით. ყვავილსაფრის ფოთლები ­არათანაბარია. ­ქვედა ფოთლები ­გვერდით ­ფოთლებთან ­შედარებით­ გრძელია, ხოლო­ ზედა ფოთლები – მოკლე.­ ყვ. ნაყ. ­V­VIII.­ იზრდება მთის ­შუა ­და­ ზედა ­სარტყლებში, ­ტენიან­ მდელოებზე, ­ყამირებსა­ და­ ნათესებში.­ საქართველოში­ სპორადულად თითქმის­ ყველგან არის­ გავრცელებული. გავრცელების საერთო­ არეალი­ მოიცავს­ მთელ­ კავკასიას.­ კავკასიის ენდემური ­მცენარეა.

## გალერეა 

სურათი:კავკასიური ხმალა01.jpg|
სურათი:20210701 073903fb.jpg|
სურათი:Gladiolus caucasicus.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 372.

კატეგორია:ზამბახისებრნი]
კორობელა

**კორობელა** () — ნახევრად­ ბუჩქია. ღერო­ 1 ­მ­-მდე­ სიმაღლის,­ შიშველი, მურა ­ფერის ­ქერქით. ფოთლები ­კვერცხისებურია, ­თითქმის­ მჯდომარე. ყვავილედი­ მცირეყვავილიანი, ნახევრად ქოლგა­ ან­ ფარია. ­გვირგვინის ფურცლები ­ბლაგვია, ­ყვითელი.­ ნაყოფი­ კენკრაა, მომწიფებისას­ ჯერ­ წითელია, შემდეგ ­–­ მუქი მეწამული.­ ყვ. ­ნაყ. V­VIII.­ იზრდება ტენიან ტყეებსა ­და ­ხეობებში,­ზოგჯერ ­ნაკადულების­ პირას. ­ცნობილია ­თითქმის ­მთელ საქართველოში. ­გავრცელების ­საერთო არეალი მოიცავს ­სამხრეთ­ კავკასიას,­ დასავლეთ და სამხრეთ­ ევროპას, მცირე­ აზიას,­ ჩრდილო ­ირანს.

## გალერეა 

სურათი:კორობელა02.jpg|
სურათი:კორობელა03.jpg|
სურათი:კორობელა04.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 364.

კატეგორია:კრაზანისებრნი
უჟმურა

**უჟმურა** () — ერთ­ ან­ ორწლიანი ბალახოვანი­ მცენარეა. ­სიმაღლე­ –­ 1540 ­სმ. ­ღერო­ სუსტია, ­წამოწეული და­ დატოტვილი, ­ზედა ნაწილში­ ჯირკვლოვანი ბეწვით­ შემოსილი. ფოთლის ფირფიტა ­ხუთკუთხოვანია, ­თითქმის ­ძირამდეა­ გაყოფილი მოგრძო კვერცხისებურ­ 5­ სეგმენტად. საყვავილე­ ღერძები იღლიურია. გვირგვინის ფურცლები ­მეწამული ფერისაა, ზოგჯერ­ მოთეთრო­ ზოლებით.­ ყვ.­ ნაყ.­ V­VIII.­ იზრდება დაბლობიდან­ სუბალპურ­ სარტყლამდე, ტენიან,­ დაჩრდილულ ადგილებში,­ ხევებში, მდინარეთა­ და­ რუების ნაპირებზე.­ გავრცელებულია ­მთელ საქართველოში.­ გავრცელების­ საერთო ­არეალი ­მოიცავს­ კავკასიას, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ­ ევროპას, ­ირანს.

## გალერეა 

სურათი:Geranium robertianum (flower).JPG|
სურათი:Geranium robertianum herb.jpg|
სურათი:Bodziszek cuchnący. (Geranium robertianum L.).jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 180.

კატეგორია:ნემსიწვერასებრნი
ტყის ფარსმანდუკი

**ტყის ფარსმანდუკი** (Achillea biserrata) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე. ღერო მარტივია, სწორი, სიმაღლე – 30-100 სმ, მთელი მცენარე შიშველია ან თხლად შებუსული, უხვად შეფოთლილი. ფოთლები ხაზურ-ლანცეტა ფორმისაა, წაწვეტებული, ორმაგ-ბასრხერხკბილა. ყვავილედი კალათია, რომლებიც ფარისებურ ყვავილედებადაა შეკრებილი. ყვავილები თეთრია. იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლების ტყეებში, ტყისპირებსა და ველობებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიასა და მცირე აზიას.

## გალერეა 

სურათი:Achillea_biserrata_kz03.jpg|
სურათი:Achillea_biserrata_kz01.jpg|
სურათი:Achillea_biserrata_kz04.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 210.

კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ბაბლუარა

**ბაბლუარა** () — მრავალწლიანი ­ბალახოვანი­ მცენარეა.­ სიმაღლე­-­20­70სმ. ღერო­ სწორია, მსხვილი, ­ფუნჯა ­ბეწვით ­შებუსული, მარტივი­ ან­ ზედა­ ნაწილში­ ოდნავ­ დატოტვილი. ­ფესვთანური და ­ქვედა ფოთლები ­ფართო ელიფსურია ­ან ­კვერცხისებური,­ შევიწროებულია­ ბრტყელ­ ყუნწში. ღეროსეული ფოთლები   ლანცეტაა,­ ზედა ­ფოთლები ­დაპატარავებულია. ყვავილედი­ ფარჩხატი საგველაა. ყვავილები ­მოთეთრო-ყვითელია­ ან ­მკრთალი ­ცისფერი­ მუქი ­წინწკლებით. ­ყვ. ნაყ. VII­X. იზრდება სუბალპურ ­და­ ალპურ ­სარტყლებში, ტენიან მდელოებსა ­და ­ფერდობებზე, ­იშვიათად­ – ­კლდეებზე.­ საქართველოში­ გავრცელებულია­ თითქმის­ ყველა რეგიონში. გავრცელების­ საერთო ­არეალი ­მოიცავს ­მთელ კავკასიას, ­მცირე ­აზიას. ­კავკასიის ­ეკორეგიონის­ ენდემია.

## გალერეა 

სურათი:ბაბლუარა02.jpg|
სურათი:ბაბლუარა03.jpg|
სურათი:ბაბლუარა04.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 348.

კატეგორია:ნაღველასებრნი
ტაბინა

**ტაბინა** (ოფიციალურად **ტაბინის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 734 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Tabina Profile at PhilAtlas.com
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
დემოკრატიის ეროვნული ფონდი

**დემოკრატიის ეროვნული ფონდი** (), შემოკლებით: **NED** — 1983 წელს დაარსებული ამერიკული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანია მსოფლიოში დემოკრატიის გავრცელება. ფონდი საკუთარ საქმიანობას ახორციელებს პოლიტიკურ ორგანიზაციებთან, პროფკავშირებთან, არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და სხვა ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის შედეგად. NED-ს ყოველწლიურად აფინანსებს აშშ-ის კონგრესი.

2022 წლის ივლისში საქართველოში ჩამოსული იყო დემოკრატიის ეროვნული ფონდის პრეზიდენტი დეიმონ უილსონი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ | დეიმონ ვილსონი, აშშ-ის დემოკრატიის ეროვნული ფონდის პრეზიდენტი
## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პოლიტიკა
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ტიგბაო (სამხრეთი ზამბოანგა)

**ტიგბაო** (ოფიციალურად **ტიგბაოს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 675 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Tigbao Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
ბუუგი

**ბუუგი** (ოფიციალურად **ბუუგის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 425 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 27 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Buug Profile at PhilAtlas.com
*Official Website of the Municipality of Buug
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
კამანია

**კამანია** (Anthemis candidissima) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე, რომელსაც აქვს ვერცხლისფრად შებუსული, ღერო – 5-15 სმ-მდე სიმაღლის, იშვიათად – მარტივი, უფრო ხშირად ფესვის ყელიდანვე დატოტვილი. ფოთლები მოყვანილობით მოკლეკვერცხისებურია, ორჯერ ან სამჯერ ფრთისებურად დანაკვთული. კალათები – მატყლის მსგავსი შებუსვით. ენისებური ყვავილები თეთრია. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლებში – მშრალ ქვიან ფერდობებზე და ნახევარუდაბნოებში, არიდულ ტყეებში. გავრცელებულია მესხეთში, ქვემო ქართლსა და კახეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, მცირე აზიასა და ირანს.

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 214.

კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
იპილი (ზამბოანგა-სიბუგაი)

**იპილი** (ოფიციალურად **იპილის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 89 401 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Official Website of the Municipality of Ipil
*Philippine Census Information
*DILG-Zamboanga Sibugay
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
კაბასალანი

**კაბასალანი** (ოფიციალურად **კაბასალანის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 884 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Kabasalan Profile at PhilAtlas.com
*Official website of the Municipal Government of Kabasalan

## სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
პატარა სმადას ეკლესია

**პატარა სმადას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა სმადაში. აგებულია X-XV საუკუნეებში. 

ეკლესია დაზიანებულია. მისი საპერანგე ქვები ნაგებობათა სამშენებლოდაა გამოყენებული, წარწერიანი ქვაც თავლის კედელში უნახავთ. წარწერის მიხედვით, ეს ეკლესია 1467 წელს აუგია იოვანე მაწყვერელ ეპისკოპოსს. წარწერა იხსენიებს აგრეთვე ერისთავს „შაბურისძეს მაწყვერელ ეპისკოპოსსა შიოს“. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ზანავის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ზანავის წმინდა გიორგის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ძეგლი ახლანდ. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზანავის ტერიტორიაზე. 

ნაგებობა მოზრდილი დარბაზული ეკლესია, რომელიც მრავალჯერ არის გადაკეთებული და ძველი სახურავი აღარ შერჩენია. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში შესასვლელებია. სამხრეთის შესასვლელს ზემოდან ოთხკუთხა ლოდი ადევს, რომლის რელიეფურ ჩარჩოში რელიეფურივე, მოგრძო ჯვარია გამოსახული. ეკლესიაში ერთსაფეხურიან პილასტრებს პროფილიანი კაპიტელები აქვს, პროფილიანია ლავგარდნებიც. საკურთხევლის მარცხენა მხარეს მაღალი ნიშაა. ეკლესიის ირგვლივ ძველი სასაფლაოა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მაბუაი (ზამბოანგა-სიბუგაი)

**მაბუაი** (ოფიციალურად **მაბუაი მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 37 390 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Mabuhay Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*https://web.archive.org/web/20080508205738/http://digitalmabuhay.com/

## სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
ძეგვის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ძეგვის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია დგას მთის ფერდზე, კლდის პირას, ტყიან ადგილას. სავარაუდოა, რომ, ის, ძველ ნაგებობაზეა აღმართული. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ქვების ირეგულარული წყობით და დახურულია თუნუქის სახურავით. ექსტერიერი და ინტერიერი უბრალოა, შეუმკობელი და მარტივი. სწორკუთხა შესასვლელი, რომელიც ბრტყელი არქიტრავით სრულდება, სამხრეთიდან არის დატანილი. თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში. ნახევარწრიული აფსიდი კუთხეებითა და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით არის გამოყოფილი. საკურთხევლის ბაქანი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული და ამბიონი ერთვის. აფსიდში, სარკმლის ქვეშ, სატრაპეზო ქვა დგას, ჩრდილოეთ კედელში კი მცირე ზომის მართკუთხა ნიშაა მოქცეული. დარბაზის კედლები შეუმკობელია, ინტერიერი მთლიანად შეთეთრებილია, იატაკზე კვადრატული აგურია დაგებილი. ახალი ნაგებობა აგებულია 1992 წელს, რისი მაუწყებელი ქვის ფილაც ინტერიერშია დაცული. სავარაუდოა, რომ ეკლესია ძველი ნაგებობის ნაშთზეა აგებული, რაზეც შემორჩენილი სატრაპეზო ქვა და ძველი აგურის იატაკი მიგვანიშნებს. ის, დარბაზულას ხეობაში აღმართულ სხვა ეკლესიებთან ერთად გარკვეულ "ხაზს" ქმნის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უფურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**უფურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია**— არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფურეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

დარბაზული ეკლესია აგურითაა ნაგები. თაღში ჩასმული სწორკუთხა შესასვლელი, ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს, რომლის თავზეც, წმინდა გიორგის გამოსახულებაა დატანებული. როგორც ჩანს, დასავლეთ, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე ცრუ თაღების გამოყვანით უცდიათ მოცულობის არქიტექტურული რიტმის შექმნა. ინტერიერში, საკურთხეველი საფეხურითაა ამაღლებული და დარბაზისგან კანკელით გამოიყოფა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. ასეთივე სარკმლებია სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიც. აფსიდის კედელში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო მაღალი, თაღოვანი ნიშია გამოყვანილი. ლავგარდანი აგურისაა, მოცულობა გადახურულია კრამიტით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიერა-დე-პერიხის ეროვნული პარკი

**სიერა-დე-პარიხის ეროვნული პარკი** (, ასევე ცნობილი როგორც **პერიხის ეროვნული პარკი**) ― ეროვნული პარკი ვენესუელაში. მდებარეობს სერანია-დელ-პერიხის მთებში, კოლუმბიის საზღვრის მახლობლად, სულიას შტატისა და მარაკაიბოს ტბის სამხრეთ-დასავლეთით. პარკი 1978 წელს დაარსდა მთიანი რეგიონების დასაცავად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია

## ბიბლიოგრაფია
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:სულიას შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1978 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1978 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:სულიას შტატის ღირსშესანიშნაობები
აწყვიტას ეკლესია

**აწყვიტას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყვიტაში. აგებულია 1904 წელს.

ეკლესია დარბაზული ტიპის, ქვით და კირით ნაშენი ნაგებობაა. მისი კედლები კარგ მდგომარეობაშია, მხლოდ სახურავი აქვს ჩამოქცეული. სარკმლებში შემორჩენილია რკინის გისოსები. ეკლესიის აგების თარიღი ამოტვიფრულია დასავლეთის შესასვლელის თავზე, ჯვართან ერთად. სახურავის რამდენიმე ძელი ჯერ კიდევაა შემორჩენილი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ტურუეპანოს ეროვნული პარკი

**ტურუეპანოს ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი ვენესუელაში. მდებარეობს ბენიტესის, ლიბერტადორისა და მარინიოს მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე, სუკრეს შტატის აღმოსსავლეთ ნაწილში, მდიანრე სან-ხუანის ჩრდილოეთით, პარიის ყურე|პარიის ყურის მახლობლად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
*კანაიმის ეროვნული პარკი

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:სუკრეს შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1991 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:სუკრეს შტატის ღირსშესანიშნაობები
ნიალას მეჩეთი

**ნიალას მეჩეთი** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა თმოგვში. აგებულია XIX-XXI საუკუნეებში. 

მეჩეთი ქვისგან ნაგები შენობაა, რომელსაც შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთის მხრიდან და კედლებში დატანილი აქვს სარკმლები. შესასვლელი არის თაღოვანი და შეისრული, რომელშიც ჩატანებული არის ორნამენტირებული ქვები. მეჩეთი შიგიდან გადახურრულია ხის ფიცრულით, რომელსაც იჭერს ასევე ხის რამდენიმე ბოძი. მეჩეთის კედლებზე შემორჩენილი არის მოხატულობის ნაწილები. ძირითადად დომინირებს ლურჯი და წითელი ფერი. სამხრეთის მხარეს არის ორნამენტირებული ნიში, რომელზეც შემორჩენილი არის ლურჯი საღებავის კვალი. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მეჩეთები
ტუნგავანი

**ტუნგავანი** (ოფიციალურად **ტუნგავანის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 497 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Tungawan Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
ავშანფოთლიანი ამბროზია

**ავშანფოთლიანი ამბროზია** (Ambrosia artemisiifolia) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო სწორია, 20-120 სმ სიმაღლის, მარტივი ან ზედა ნაწილში საგველასებურად დატოტვილი, მიტკეცილი ჯაგრისებური ბეწვით მოფენილი. ქვედა ფოთლები ორმაგფრთისებურად დაყოფილი, ზედა ფოთლები თითოეულ მხარეზე 2-3 მოგრძო ან ხაზურლანცეტანაკვთებიანი. კალათები თავთავისებურ ყვავილედებშია შეკრებილი. ყვავილები ღია ყვითელია. იზრდება მთის ქვედა, ზოგჯერ შუა სარტყელში რუდერალურ ადგილებში, გზისპირებზე, მიტოვებულ მიწებზე. აბეზარა სარეველა მცენარეა. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ევროპას, ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ამერიკას.

## გალერეა 

სურათი:Ambrosia_artemisiifolia_inflorescence02.jpg|ყვავილი
სურათი:Ambrosia_artemisiifolia004.jpg|ფოთლები
სურათი:Ambrosia_artemisiifolia.jpg|თესლები
სურათი:The_flower_and_the_bee;_plant_life_and_pollination_(1918)_(14776802374).jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 214.

კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
კუბის ეროვნული ატლასი

**კუბის ეროვნული ატლასი** () — თეორიული, პრაქტიკული და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მნიშვნელობის ფუნდამენტური და კომპლექსური სამეცნიერო-კარტოგრაფიული ნაშრომი, რომელიც შეიმუშავა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტმა და კუბის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტმა 1965–1969 წლებში და გამოსცა სსრკ მინისტრთა საბჭოსთან არსებულმა გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის მთავარმა სამმართველომ 1970 წელს ესპანურ ენაზე, ხოლო ტირაჟის ნაწილი რუსულ ენაზე. საერთო ჯამში ატლასზე იმუშავა 120-ზე მეტმა საბჭოთა და კუბელმა სპეციალისტმა, მათ შორის ქართველმა გეოგრაფმა თეოფანე დავითაიამ. 

კუბის ეროვნული ატლასის დაბადების დღედ შეიძლება ჩაითვალოს 1965 წლის 27 აპრილი, როდესაც კუბის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმმა დაამტკიცა ატლასის პროგრამა, რომელიც შეიმუშავა სსრკ—კუბის სამეცნიერო ჯგუფმა. სამი წლის განმავლობაში ამ პროგრამით საბჭოთა და კუბელმა მეცნიერებმა კუბის ყველა რაიონში საექსპედიციო კვლევები ჩაატარეს. ატლასის შექმნის სასწრაფო აუცილებლობა ნაკარნახევი იყო სამეცნიერო საფუძველზე კუბის მეურნეობის რეკონსტრუქიის ამოცანებით, რისთვისაც საჭირო იყო ქვეყნის რესურსებისა და მისი საწარმოო ბაზის ზუსტი ცოდნა. ყველა ამ სამუშაოს შესასრულებლად ცოტა დრო იყო, რის გამოც ექსპედიციები არ შემწყდარა ტროპიკული წვიმებისა და სიცხის სეზონებშიც. მოწინავე მეცნიერებთან ერთად, მუშაობდნენ აგრეთვე ახალგაზრდა კუბელებიც, უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები და სტუდენტები. კუბის მეცნიერებათა აკადემიის ყოფილმა პრეზიდენტმა, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატმა ანტონიო ნუნიეს ხიმენესმა არაეთხელ აღნიშნა, რომ ატლასზე ერთობლივმა მუშაობამ ხელი შუეწყო კუბის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ჩამოყალიბებასა და განმტკიცებას. 1968 წლიდან, მას შემდეგ, რაც მომზადდა რუკების საავტორო ეგზემპლარები, სსრკ-ში დაიწყო ატლასის შედგენის, რედაქტირებისა და გამოცემის დიდი სამუშაო. მოსკოვში, ისევე როგორც კუბაში, საბჭოთა მეცნიერებთან ერთად იმუშავეს კუბელმა მეცნიერებმაც.

კუბის ეროვნული ატლასის რუკებში დემონსტრირებულია ჯანდაცვისა და განათლების ორგანიზაციის, ფიზკულტურისა და შიდა ტურიზმის, კულტურის განვითარების პროგრესი. ატლასი სრულდება ისტორიული და ისტორიულ-რევოლუციური რუკებით. კუბასა და სსრკ-ში, აგრეთვე რიგ სხვა ქვეყანასა თუ ავტორიტეტულ სამეცნიერო გამოცემაში კუბის ეროვნულმა ატლასმა მაღალი შეფასებები დაიმსახურა. ატლასის სამეცნიერო ღირებულება აღნიშნა საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტმა, ფრანგმა გეოგრაფმა, პროფესორმა ჟან დრეშმა, საერთაშორისო გეოგრაფიულ ჟურნალ „გეოფორუმში“. მექსიკელმა გეოგრაფმა ხორხე ტამაიომ თავის რეცენზიაში აღნიშნა, რომ კუბის ეროვნული ატლასი ეფექტური საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის მაგალითია. 

კუბის ეროვნულ ატლასს 1970 წელს მიენიჭა კუბის მეცნიერებათა აკადემიის ოქროს მედალი.

## გალერეა 

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის ატლასები
ალპური ასტრა

**ალპური ასტრა** (Aster alpinus) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მარტოულია, კენწრული კალათით. ფესვთანური და ღეროსეული ფოთლები ნიჩბისებურია, ბლაგვი და კიდემთლიანი.ზედა ფოთლები მჯდომარეა. კალათა 3-5 სმ-მდე დიამეტრისაა. საბურველი ნახევრად სფეროსებურია. მილის მსგავსი ყვავილები ყვითელია, განაპირა ყვავილები – მოლურჯო-იისფერი. იზრდება სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში – კლდოვან, ბალახოვან ბიოტოპებზე. გავრცელებულია საქართველოს ყველა მაღალმთიან რეგიონში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ევროპას, ახლო აღმოსავლეთს და შუა აზიას.

## გალერეა 

სურათი:3766_-_Gornergrat_-_Aster_alpinus.JPG|ყვავილი
სურათი:Aster_alpinus_-_Alpine_Aster_at_Chelela_Pass_during_LGFC_-_Bhutan_2019_(9).jpg|ფოთლები
სურათი:Aster_alpinus_seeds.jpg|თესლები
სურათი:Aster alpinus drawing.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 218.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ცეზალპინიისებრნი

**ცეზალპინიისებრნი** () — მცენარეთა ქვეოჯახი პარკოსანთა ოჯახისა. ცნობილია 150-მდე გვარის 2800-მდე სახეობა. ტროპიკული და სუბტროპიკული ხეები ან ბუჩქებია, იშვიათად ლიანები და ბალახები. მათ შორისაა დეკორატიული არღავანი, რომელსაც მთლიანი ფოთლები და კაშკაშა ვარდისფერი ყვავილები აქვს, რომლებიც ვითარდება არამარტო ტოტებზე, არამედ ტანზეც; პერნამბუკის ხე, რომელიც ძვირფასია წითელი მერქნის გამო. სამხრეთამერიკულ გვარ *Mora*-ს სახეობები ტროპიკების გიგანტებია, მათ შორისაა მაღალტანიანი , რომელიც 40–50 მეტრს აღწევს, და ზეთოვანი , რომელიც გამოირჩევა მასიური თესლებით (18 სმ-მდე დიამეტრის). საჭმელად ვარგისია კერატის თესლები, ამ უკანასკნელის მასის მუდმივობის (დაახლ. 200 მგ) წყალობით, ძვირფასი ლითონებისა და ქვების მასის საზომი გახდა — კარატი (< — რქა). ტროპიკების ულამაზეს ხედ ითვლება *Amherstia nobilis*, მიანმარის ენდემი. დეკორატიულობის მხრივ მას ეცილება მხოლოდ სამეფო დელონიქსი (*Delonix regia*), რომელსაც მარჯნისფერ-წითელი ყვავილები აქვს; კულტივირებულია ტროპიკებში, ისევე როგორც ცეზალპინიისებრთა ოჯახის სხვა წარმომადგენლები, მ.შ. სამკურნალო და საჭმელი მცენარეები კასიას და თამარინდის გვარებიდან.

## სქოლიო 
*
ღამის დიდი ფარშავანგთვალა

მინი|273x273პქ|**ღამის დიდი ფარშავანგთვალა**
**ღამის დიდი ფარშავანგთვალა** () — პეპელა ფარშავანგთვალისებრთა ოჯახისა. ამ პეპელას ღამურას ადარებენ, სინამდვილეში კი, ღამურასთან საერთო მხოლოდ ის აქვს, რომ ღამეული ცხოველების ნირი ახასიათებს, მზის ჩასვლის შემდეგ აქტიურია. ღამის დიდი ფარშავანგთვალა გავრცელებულია მცირე აზიაში, ევროპაში, ჩრდილო აფრიკაში, კავკასიაში, უკრაინასა და რუსეთში, ევროპული ნაწილის სამხრეთში. ბინადრობს  მეჩხერი ხემცენარეებითა და ბუჩქნარით დაფარულ ღია ლანდშაფტებში ზღვის დონიდან 2000 მ სიმაღლეზე. მარტიდან ივნისის დასაწყისამდე აქტიურად იწყებენ გამოჩენას, ზოგჯერ ცალკეული ინდივიდების ნახვა შესაძლებელია შემოდგომაზეც. ეს ევროპაში ყველაზე დიდი ზომის პეპელაა, გაშლილი ფრთების სიგრძე 160 მმ-ია. მურა-მოყავისფრო ფერის ფრთებს თეთრი არშია გასდევს, წინა ფრთებს მონაცრისფრო ნაფიფქები აქვს. თითოეული ფრთის შუაში არის მრგვალი ლაქა, რომელიც თვალს გავს. ეს პეპელა ტიპური დამცავი შეფერილობის ნიმუშია, ერთდროულად გარემოსთანაც არის შეხამებული და ფრთებზე დახატული თვალებით სხვა ფრინველებსაც აფრთხობს. 

## ლიტერატურა 
* http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php

კატეგორია:ფარშავანგთვალასებრნი
კუარტერო

**კუარტერო** (ოფიციალურად **კუარტეროს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კაპისისის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 993 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:კაპისის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ეკლიანი ნარშავი

**ეკლიანი ნარშავი** (Carduus acanthoides) — ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო – 30-120 სმ სიმაღლის, დაღარული, გვერდებზე ეკლიანი ფრთებით. მცენარე მოფენილია მრავალი გრძელი, ყვითელი ეკლით. ფოთლები მწვანეა, მოხაზულობით – ლანცეტა ან ხაზურლანცეტა, ღრმად ფრთისებურადაა დაყოფილი. კალათები მარტოულია ან რამდენიმე ერთად. ყვავილები მეწამული ან ხორცისფერ-წითელია. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში მინდვრებზე, რუდერალურ ადგილებში. გავრცელებულია აჭარაში, ქართლსა და მთიულეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას.

## გალერეა 

სურათი:Чертополох_цветущий.jpg|ყვავილი
სურათი:Carduus_acanthoides_sl6.jpg|ფოთლები
სურათი:Carduus acanthoides drawing.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 220.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ნარისჯაგა

**ნარისჯაგა** (Carlina vulgaris) — ორწლიანი ბალახოვანი მცენარე. ღერო – 15-50 სმ სიმაღლის, სწორი, აბლაბუდისებურად შებუსული, ზედა ნაწილში დატოტვილი. ფოთლები ტყავისებურია, ჩხვლეტია კბილებით. ქვედა ფოთლები მოგრძოლანცეტა ფორმისაა. კალათები 2,5 სმ დიამეტრისაა, ყვავილები – მეწამულ-ყვითელია. იზრდება სუბალპურ სარტყლამდე – ტყეებში, მდელოებზე, მშრალ ფერდობებზე, გზისპირებზე და ბუჩქნარებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ევროპას, მცირე აზიას, ირანს.

## გალერეა 

სურათი:20200904Carlina_vulgaris2.jpg|ყვავილი
სურათი:Carlina_vulgaris_2.jpg|ფოთლები
სურათი:Carlina_vulgaris.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 224.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ბუენავისტა (გიმარასი)

**ბუენავისტა** (ოფიციალურად **ბუენავისტის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი გიმარასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 899 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 36 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:გიმარასის მუნიციპალიტეტები
ნუევა-ვალენსია

**ნუევა-ვალენსია** (ოფიციალურად **ნუევა-ვალენსიის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი გიმარასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 771 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Official webpage of the Province of Guimaras: Nueva Valencia 
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:გიმარასის მუნიციპალიტეტები
თორმანეულის კვირაცხოვლის ეკლესია

**თორმანეულის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ თორმანეულში, აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახუი (ილოილო)

**ახუი** (ოფიციალურად **ახუის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 462 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 34 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
რესის წმინდა ბასილის ეკლესია

**რესის წმინდა ბასილის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ რესში, სოფლის განაპირას, მთის ფერდობზე. აგებულია XVIII-XIX საუკუნეებში 

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (3,6x4 მ), უაფსიდო. ნაგებია ფიქალის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან კედლის შუა ნაწილშია გაჭრილი. აღმოსავლეთის კედლის ღერძზე და ჩრდილოეთის კედლის დასავლეთ ნაწილში მცირე ზომის ნიშია. ჩრდილოეთის ნიშის ქვემოთ, ორ ლოდზე ფიქალის ბრტყელი ქვა ძევს. სამხრეთის კედელში, კარის აღმოსავლეთით გაჭრილია ეკლესიის ერთადერთი სწორკუთხა სარკმელი, რომელიც ინტერიერისაკენ ოდნავ ფართოვდება. სარკმელში ხის გისოსია ჩადგმული. სამხრეთის ფასადზე კარის დასავლეთით, მცირე ნიშია. ფასადზე შემორჩენილია ნალესის კვალი. ეკლესიას თუნუქის ორფერდა სახურავი აქვს. თავდაპირველად გადახურული იყო ფიქალის დიდი ფილებით. ეკლესიას შემოვლბული აქვს ფიქალის ქვით ნაშენი დაბალი გალავანი. გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მოწყობილია ქვის ჩამოსაჯდომი. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
დიდფეხა ქათმები

**დიდფეხა ქათმები**, *ნაგვის ქათმები*, () — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძე 70 სმ-მდეა, აგებულება მკვრივია. შეფერილობა დიდწილად ერთგვაროვანია — მუქი რუხი, ყავისფერი ელფერით, იშვიათად შავი, თეთრი ელფერით. ფრთები ფართო და ბლაგვია. ფეხები დიდი (აქედან სახელწოდება), ძლიერი; თითები გრძელი, სწორბრჭყალებიანი, გრუნტსა ან მცენარეულ საფარზე სირბილისათვის მოსახერხებელი. სქესობრივი დიმორფიზმი არ არის გამოხატული. ცნობილია 7 გვარი და დაახლოებით 22 სახეობა. გავრცელებული არიან ინდონეზიაში, პოლინეზიაში, ავსტრალიაში, ახალ გვინეაზე, ფილიპინებზე. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებსა და ბუჩქნარებში. ცხოვრობენ მიწაზე; ფრენენ ცუდად და უხალისოდ, სწრაფად დარბიან. რაციონში ჭარბობს მცენარეული საკვები. ცნობილი არიან ფრინველებს შორის უნიკალური გამრავლების ფორმის წყალობით. კვერცხებზე არ სხედან. ტყის სახეობების მამლები მიწისა და მცენარეული ჩამონაცვენისგან აკეთებენ ხორებს (დიამეტრით 11 მეტრამდე და სიმაღლით 5 მეტრამდე), სადაც დედალი 4–8 დღის ინტერვალით დებს კვერცხებს (30-მდე ცალს). სუბსტრატის ზედა ფენის სისქის ცვლილებით, მამალი ხორის შიგნით იცავს ტემპერატურას (30–38°C), რომელსაც ნისკარტის საშუალებით განსაზღვრავს. ზოგიერთი სახეობა კვერცხს ფლავს სანაპიროების მზით კარგად გამთბარ ქვიშებში, სხვები იყენებენ ვულკანურ სითბოს. ინკუბაციის ხანგრძლივობა დაახლოებით 2 თვეა. წიწილები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის სრულად მომზადებულები იჩეკებიან; პირველი დღის ბოლოს უკვე მცირე მანძილებზე გადაფრენა შეუძლიათ. მშობლები შთამომავლობაზე მზრუნველობას არ იჩენენ. ბევრი სახეობა გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაშია შესული.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქათმისნაირნი
არალის ნაეკლესარი

**არალის ნაეკლესარი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. აგებულია XIX-XXI საუკუნეებში. 

ეკლესია მდებარეობს სოფელ არალის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ახალციხე-ადიგენის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს. ეკლესიის ადგილას ნაეკლესარი ყოფილა, ხოლო ახლა მცირე ზომის ეკლესიაა აგებული. შემორჩენილია ძველი ეკლესიის საძირკვლის ნაშთები და ორნამენტირებული ქვები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ქართველები ცაში

**ქართველები ცაში** — 1984 წლის ქართული ფანტასტიკური ფილმი. რეჟისორი ომარ გვასალია.

## სიუჟეტი
თვითმფრინავის მგზავრებს მოულოდნელად ღვთის მოციქული გამოეცხადება. თითოეულ მათგანს ცოდვებს მოჰკითხავს, მართლებს პარაშუტებს დაურიგებს, ცოდვილთ გარდაუვალი დაღუპვა ელით. ექსტრემალურ სიტუაციაში მოხვედრილი მგზავრები ადამიანური ბუნების დაფარულ თვისებებს გამოავლენენ.

## როლებს ასრულებენ
* გია ბადრიძე — მფრინავი
* მამუკა კიკალეიშვილი — უცნობი
* გივი (გურამ) ფირცხალავა — მფრინავი
* კარლო საკანდელიძე — მონადირე
* სოფიკო ჭიაურელი — მგზავრი
* ბერტა ხაფავა — მანანას დედამთილი
* კახი კავსაძე — მგზავრი
* გიორგი მატარაძე — მფრინავი
* რეზო ჩხიკვიშვილი — როსტომი
* დარეჯან ხარშილაძე — ბორტგამცილებელი
* ნატაშა შენგელაია — ბორტგამცილებელი
* მარინა კახიანი — მანანა
* ჟანრი ლოლაშვილი — მგზავრი
* იმედა კახიანი — მგზავრი
* მანანა გამცემლიძე — მგზავრი
* ანა ნიჟარაძე — მგზავრი
* გიორგი (გია) ფხაკაძე — მგზავრი
* ივანე საყვარელიძე — მონადირე
* იზა გიგოშვილი — მგზავრი
* ნინელი ჭანკვეტაძე — მგზავრი
* ჯემალ ღაღანიძე — მგზავრი
* ზურაბ ქაფიანიძე — მგზავრი
* გია გამყრელიძე-ძნელაძე — სოსო

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ფილმები
კატეგორია:1984 წლის ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
ნარცეცხლა

**ნარცეცხლა** (Centaurea iberica) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, ღერო სწორია, 20-60 სმ სიმაღლის, მონაცრისფრო-მწვანე, გაფარჩხულად დატოტვილი, ხაოიანი ბეწვით მოფენილი. ფესვთანური და ღეროსეული ფოთლები ფრთისებურად არის განკვეთილი, ხაზურ-ლანცეტა ფორმისაა. კალათები საშუალო ზომისაა, კვერცხის ფორმის, მარტოული. ყვავილები ვარდისფერ-მეწამული ფერისაა. იზრდება მთის ზედა სარტყლამდე მშრალ ქვიან ფერდობებზე, გზისპირებზე და მთის სტეპებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპას, მცირე და შუა აზიას.

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 228.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ცხენიკუდა

**ცხენიკუდა** (Erigeron canadensis) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო 30-150 სმ სიმაღლისაა, სწორად მდგომი, ჩვეულებრივ, ზედა ნაწილში დატოტვილი, შეფოთლილი, დაფარულია მარტივი, გაფშეკილი ბეწვით. ფოთლები ხაზურ-ლანცეტაა, მჯდომარე. ქვედა ფოთლები ყუნწიანია, ფართოდ დაკბილული. ყვავილედი შედარებით ვიწრო საგველაა. კალათები მრავალრიცხოვანია, ყვავილები – თეთრი. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების რუდერალურ ადგილებში, ნათესების მახლობლად, მდელოებზე და ტყეში, მდინარეებსა და ტბებთან, გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს ევროპას, შუა აზიას, აღმოსავლეთ აზიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას, ავსტრალიას.

## გალერეა 

სურათი:Conyza_canadensis_6.JPG|ყვავილები
სურათი:Conyza_canadensis_11.jpg|ფოთლები
სურათი:Asteroideae_spp_Sturm10.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 242.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
მწვავე კლდისდუმა

**მწვავე კლდისდუმა** (Sedum acre) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. საყვავილე ყლორტების სიმაღლე 10 სმ-მდეა, უნაყოფო ყლორტებისა – 3 სმ-მდე. მცენარე შიშველია. ფოთლები რიგ-რიგად არის განლაგებული, კვერცხისებური, მჯდომარე. ყვავილედი ქოლგისებურ-ფარისებურია. გვირგვინი ოქროსფერ-ყვითელია. იზრდება მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, კლდიან ადგილებში. საქართველოში გავრცელებულია სპორადულად თითქმის ყველგან. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, შუა და მცირე აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკას.

## გალერეა 

სურათი:Sedum_acre_139527483.jpg|ყვავილი
სურათი:20150701Sedum_acre.jpg|მწვავე კლდისდუმები
სურათი:123_Sedum_acre_L.,_S._boloniense_Lois.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 302.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:მსუქანასებრნი
კავკასიური კლდისვაშლა

**კავკასიური კლდისვაშლა** (Sempervivum caucasicum) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, სიმაღლე – 10-30 სმ. ღერო ქვედა ნაწილში შიშველია, ზედა ნაწილში ჯირკვლოვანი შებუსვითაა. ფოთლები როზეტულია, მწვანე ფერისა. ფოთლების რაოდენობა – 60-70. გვირგვინის ფურცლები და მტვრიანები ვარდისფერ-მეწამულია. იზრდება სუბალპური და ალპური სარტყლების კლდეებზე, ნახევრად დაკორდებულ ადგილებში, მყინვარულ მორენებზე, ფიჭვნარი ტყის ფანჯრებში. საქართველოში ცნობილია აფხაზეთსა და აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში. კავკასიონის ენდემია.

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 308.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:მსუქანასებრნი
აღმოსავლური წიფელი

**აღმოსავლური წიფელი** (Fagus orientalis) — 20-40 მ სიმაღლის ხეა. გლუვი, რუხი ან თეთრი ფერის ქერქით. ფოთლები რიგ-რიგად ორ მწკრივად არის განლაგებული. ფორმით ელიფსურიდან უკუკვერცხისებურამდე. კიდეებზე ოდნავ ტალღისებური ან ოდნავ დაკბილულია. ზედა მხრიდან მუქი მწვანე ფერისაა, პრიალა, შიშველი. ქვედა მხარე ღია მწვანეა, ძარღვების გაყოლებაზე შებუსული. იზრდება დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში, გარდა თუშეთისა და აღმოსავლეთ საქართველოს ჭალის ტყეებისა. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს.

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 332.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:წიფლისებრნი
ჯვარისებრი ნაღველა

**ჯვარისებრი ნაღველა** (Gentiana cruciata) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. სიმაღლე 20-50 სმ, აქვს რამდენიმე აღმავალი ღერო, ფოთლები – კვერცხისებურ-ლანცეტა, კიდეებზე ხორკლიანი, ყვავილები ზედა ფოთლების იღლიებშია განლაგებული. გვირგვინი ლურჯია, ღია ფერის მილით. იზრდება მთის ქვედა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე ტყისპირებში, ბუჩქნარებსა და ნატყევარ ადგილებში. საქართველოში გავრცელებულია ყველა რეგიონში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ევროპას, ციმბირსა და ცენტრალურ აზიას.

## გალერეა 

სურათი:Gentianaceae_-_Gentiana_cruciata-3.JPG|ყვავილი
სურათი:Gentiana-cruciata-Fruchstand_7264.jpg|ფოთლები
სურათი:Gentiana_cruciata_—_Flora_Batava_—_Volume_v15.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 342.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:ნაღველასებრნი
კერატი (მცენარე)

**კერატი** () — მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. 15 მ-მდე სიმაღლის მარადმწვანე ხეა. ფოთლები წყვილფრთართულია. ყვავილებს უსიამოვნო სუნი ასდის, ჯამი ადრევე სცილდება, ფურცლები რედუცირებულია, შეკრებილია მტევანში. ნაყოფი პარკია (სიგრძე 30 სმ-მდე, სიგანე 4 სმ-მდე). მიიჩნევა, რომ ველური სახით იზრდება აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის კუნძულებზე. ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აზიის, აფრიკის, ავსტრალიისა და ამერიკის სუბტროპიკებში ძველთაძველი დროიდანაა კულტივირებული როგორც საჭმელი, საკვები და სამკურნალო მცენარე; ხშირად ველურდება. ერთ ხეს წელიწადში დაახლ. 200 კგ ნაყოფის მოცემა შეუძლია. წყვეტენ მოუმწიფებელ პარკებს, მზეზე გამოშრობის შემდეგ იძენს მუქ ყავისფერ ფერს და წვნიან ტკბილ რბილობს (დაახლ. 50% შაქარი), რომელიც გამოიყენება საკონდიტრო ნაწარმის, სიროფებისა და სპირტის დასამზადებლად. ნაყოფი შეიცავს პოლისაქარიდ პოლიგალაქტომანანს, რომელიც განაპირობებს მის სიმაგრეს და თესლის მასის მუდმივობას (დაახლ. 200 მგ), რის გამოც ძველთაგანვე იყენებენ მასის საზომად, მიახლოებით უდრის კარატს. გამხმარი ჭოტების თესლებისგან მიღებული ფხვნილი (კერობი) იხმარება კაკაოს ფხვნილის სუროგატად (არ შეიცავს კოფეინს). მოყვითალოცილიანი და ყავისფერ-წითელგულიანი მერქანი მძიმეა, ადვილად პრიალდება. მრავალი ხალხი თაყვანს სცემს როგორც წმინდა ხეს. კერატთან ერთად გვარში შედის მეორე სახეობა — , რომელიც სომალის ტყეებში იზრდება.

## გალერეა 

Ceratonia siliqua female flower 02-RJP.jpg|ყვავილედი
Ceratonia siliqua 5Dsr 1604.jpg|ფოთლები
Ceratonia siliqua 5Dsr 1620.jpg|მომწიფებული პარკები
Illustration Ceratonia siliqua0.jpg|ბოტანიკური ილუსტრაცია

## სქოლიო 
კატეგორია:ცეზალპინიისებრნი
კატეგორია:საჭმელი მცენარეები
კატეგორია:საკვები მცენარეები
კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები
კერატი

**კერატი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* კერატი — დაუკოდავი ღორი;
* კერატი — პარკოსანთა ოჯახის მცენარე;
* კერატი — იგივეა, რაც კარატი.
სან-ხოაკინი (ილოილო)

**სან-ხოაკინი** (ოფიციალურად **სან-ხოაკინის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 617 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 85 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Philippine Census Information
* San Joaquin on Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
გულხანდისის ეკლესია

**გულხანდისის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ გულხანდისში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა. ის დაუდევრადაა აღდგენილი. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის ქვით კირ-დუღაბზე. ქვედა რიგებში და კუთხეებში შედარებით დიდი ზომის ქვებია გამოყენებული, აღდგენილი ნაწილი პატარა ქვებითაა ამოყვანილი. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ამავე კედელში აღდგენის დროს ჩაუყოლებიათ სწორკუთხა სარკმელი. გადახურულია აზბესტით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეკალცოცხი

**ეკალცოცხი** (Centaurea solstitialis) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო სწორია, 30-100 სმ სიმაღლის, ღარებიანი, ზედა ნაწილში დატოტვილია ზემოთ აშვერილი ტოტებით, მონაცრისფრო, ქეჩისებური შებუსვით. ფესვთანური ფოთლები ჩანგისებურია, მოგრძო ფორმის, კენწრული ფოთოლაკი უფრო დიდი ზომისაა, ვიდრე გვერდითები. ღეროსეული ქვედა ფოთლები ხაზურია, კიდემთლიანი ან დაკბილული. საბურვლის ფოთოლაკები ეკლიანია, ყვავილები ყვითელი ფერისაა. განაპირა ყვავილები თითქმის არ არის გადიდებული. იზრდება ველებისა და ფრიგანისეული მცენარეულობის ზონაში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ ევროპას, აღმოსავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

## გალერეა 

სურათი:St_Barnabys_Thistle_(3211366027).jpg|ყვავილი
სურათი:Centaurea solstitialis drawing.png|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 230.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ქისტაურის კოშკი

**ქისტაურის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურში, ქისტაურის ნათლისმცემლის ეკლესიის აღმოსავლეთით, აგებულია შუა საუკუნეებში.

კოშკი-სვეტი, რომელიც მესვეტის საცხოვრებელი უნდა იყოს, სამსართულიანია (5,6x5,5 მ, სიმ. 11,5 მ), ზემოთკენ შევიწროებულია. ნაგებია რიყის ქვით, ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ფასადის მხარეს წყობას ბათქაში აქვს გადასმული. კოშკის ყოველ სართულზე თითო ოთახია. შესასვლელი მეორე სართულზეა. პირველი სართული- საკუჭნაო- შემაღლებული პროპორციების ყრუკედლებიანი სათავსია. გადახურულია ნახევარსფერული კამარით. მეორე სართულიც უსარკმელო ბნელი ოთახია. გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კამარით. კამარის სამხრეთ ნაწილში მესამე სართულზე ასაძვრომი სწორკუთხა ხვრელია. მესამე სართული საცხოვრებელია. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთით ნაწილში, იატაკის დონეზე, საპირფარეშოს ხვრელია. ოთახს ნახევარცილინდრული სხმული კამარა ხურავს. კოშკის შირიმის ლავგარდნის პროფილს შეადგენს თარო, შეზნექილი მრუდხაზოვანი ზედაპირი და ლილვი. ორფერდა სახურავის კეხის დასავლეთ კიდეში დადგმულია შირიმის ქვის ჯვარი. კოშკი გადახურული ყოფილა ქვის ფილებით. ეკლესიასა და კოშკს შემოვლებული აქვს რიყის ქვით ნაგები წრიული გალავანი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გალაქტომანანები

300პქ|მინი|მარჯვნივ|გალაქტომანანის მოლეკულის სტრუქტურული ფრაგმენტი, სადაც ნაჩვენებია მანოზის ჩონჩხი (ქვემოთ) და გალაქტოზის განშტოებული ნაშთი (ზემოთ).
**გალაქტომანანები** — მანოზისა და გალაქტოზის ნაშთებისგან შემდგარი პოლისაქარიდები. გვხვდება პარკოსანთა ოჯახის მცენარეთა თესლებში (ასრულებენ ენდოსპერმის სათადარიგო ნივთიერების ფუნქციას) და სოკოებში; ყველაზე მეტად ცნობილია პარკოსანთა გალაქტომანანები („პარკოსანთა გუმფისები“). გუარისა (*Cyamopsis tetragonoloba*) და კერატის (*Ceratonia siliqua*) გალაქტომანანებს, რომლებსაც შესაბამისად „გუარანი“ და „კარობი“ ეწოდებათ, იღებენ სამრეწველო მასშტაბებით. მათ მოლეკულებს საფუძვლად უდევს β-D-მანოპირანოზის 1,4-ბმიანი ნაშთების ხაზური ჯაჭვები; ამ ნაშთთა ნაწილი (დაახლ. 50% გუარანში და დაახლ. 25% კარობში) მეექვსე პოზიციაში ჩანაცვლებულია α-D-გალაქტოპირანოზის ცალკეული ნაშთებით; პოლიმერული ჯაჭვის გასწვრივ ჩამნაცვლებელთა განაწილება არათანაბარია. პარკოსანთა გალაქტომანანები წარმოქმნიან ბლანტ წყალხსნარს, რომელიც გამოიყენება კოსმეტიკის წარმოებაში, კვებისა და სამედიცინო მრეწველობაში (ემულსიისა და სუსპენზიის სტაბილიზატორად); ქიმიურად უფრო მდგრად ნახევრად სინთეტიკურ წარმოებულებს (მაგ., ჰიდროქსიპროპილგუარანი) იყენებენ ნავთობის მოპოვების დროს.

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლისაქარიდები
ქვემო ნიჩბისის კვირაცხოვლის ნაეკლესიარი

**ქვემო ნიჩბისის კვირაცხოვლის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ნიჩბისში, მაღალი მთის ბორცვზე, წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის სიახლოვეს. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ნაგებობა საძირკვლამდეა დანგრეული და დაფარულია ბუჩქებით. გეგმის წაკითხვა ვერ ხერხდება. შეიმჩნევა კედლის კონტურის ცალკეული ნაწილები. მის ადგილას აწყვია ქვები და მოწყობილია სალოცავი. აქვეა აღმართული ლითონის დიდი ჯვარი და ლითონისავე მილების ჩარჩოში ჩამოკიდებული ზარი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები