მირიამ მაკება

**მირიამ მაკება** (Miriam Makeba, აგრეთვე ცნობილი როგორც **Mama Africa**; დ. 4 მარტი, 1932, იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — გ. 10 ნოემბერი, 2008, იტალია) — გრემის ლაურეატი სამხრეთ აფრიკელი მომღერალი, მსახიობი, გაეროს კეთილი ნების ელჩი, სამოქალაქო უფლებების აქტივისტი და საზოგადო მოღვაწე.

## ადრეული წლები
ზენზი მირიამ მაკება დაიბადა 1932 წლის 4 მარტს, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, იოჰანსბურგის გარეუბანში. მისი სახელი ზენზი (Zenzi) მომდინარეობს შემდეგი ფრაზიდან :„Xhosa Uzenzile“ – „შენ არავინ უნდა დაადანაშაულო საკუთარი თავის გარდა.“ ეს იყო ტრადციული სახელი, რომლის მიზანსაც წარმოადგენდა ცხოვრების სირთულეებში მხარდაჭერის უზრუნველყოფა. დედამისი ქრისტინა მაკება იყო სვაზი (სამხრეთ აფრიკის ეთნიკური ჯგუფი) სამხრეთ აფრიკის ტრადიციული მკურნალი, ამასთანავე შიდა მოსამსახურე. მამა - კასველ მაკება კი ხოსა (სამხრეთ აფრიკის ეთნიკური ჯგუფი), მასწავლებელი და ქვანახშირის მოპოვებელი. მირიამი 18 დღის იყო, როდესაც დედამისი დააპატიმრეს შინ დამზადებული ლუდის გაყიდვისთვის, ამიტომ მირიამს 6 თვის გატარება მოუწია ციხეში დედასთან ერთად.

ოჯახი ტრანსილვანიაში გადასახლდა, როდესაც მირიამი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო. მალე მას მამა გარდაეცვალა, ამიტომაც იძულებული გახდა სამსახური ეპოვნა. მაკება ხშირად მუშაობდა ძიძად და ასევე საშინაო მსახურად. მირიამის დედა იოჰანსბურგში მუშაობდა, ამიტომაც იძულებული იყო 6 შვილისგან შორს ეცხოვრა. თავად მირიამი კი ბებიასთან და თავის საკმაოდ ბევრ ბიძაშვილთან ერთად ცხოვრობდა პრეტორიაში. 

მაკება ბავშვობიდან გატაცებული იყო მუსიკით. ის რვა წლის განმავლობაში მღეროდა კილნერტონის სასწავლო ინსტიტუტის (The Kilnerton Training Institute-ფერადკანიანთა მეთოდისტური დაწყებითი სკოლა) საგუნდო ანსამბლში, პრეტორიაში. ის მონათლული იყო პროტესტანტად და მღეროდა საეკლესიო გუნდშიც ინგლისურ ენაზე. მაკებამ მოგვიანებით ისიც კი თქვა, რომ ის ინგლისურად იქამდეც კი მღეროდა სანამ ამ ენაზე ლაპარაკს დაიწყებდა.

მირიამ მაკებას მუსიკალურ გემოვნებაზე გავლენა მოახდინა თავისი ოჯახის მუსიკალურმა გემოვნებამაც. დედამისი უკრავდა ტრადიციულ ინსტრუმენტზე, მისი უფროსი ძმა კი აგროვებდა მუსიკალურ ჩანაწერებს, მის კოლექციაში შედიოდა ჰერცოგ ელინგტონისა და ელა ფიცჯერალდის ჩანაწერები. ის ასწავლიდა მირიამს სიმღერებს. მამამისი ფორტეპიანოზე უკრავდა, ამასთანავე მღეროდა გუნდში „The Mississippi 12“. სწორედ ამან განაპირობა ის რომ ოჯახმა მიიღო მირიამის კარიერული არჩევანი.

13 წლის ასაკში მირიამმა მოიგო მისიონერული სკოლის „ტალანტ შოუ“, ამის შემდეგ კი მალევე დაიწყო სიმღერა საქორწინო და სხვა დღესასწაულებზე. მიუხედავად ამისა, შემოსავლისთვის იძულებული იყო ემუშავა მსახურად თეთრკანიანი ოჯახებისთვის.

17 წლის ასაკში მაკება პირველად დაორსულდა ჯეიმს კუბალისგან. შეეძინა პირველი და ერთადერთი შვილი სიბონგილ კუბალი (ბონგი). თუმცა ჯეიმსის ღალატმა ურთიერთობა მალევე დაასრულა. რის გამოც მირიამი იძულებული გახდა დედასთან დაბრუნებულიყო და კვლავ მასზე გამხდარიყო დამოკიდებული. შემდეგ წელს ქალიშვილი დედასთან დატოვა. თავად იოჰანსბურგში გაემგზავრა, სადაც შეუერთდა ჯგუფს სახელად :„Cuban Boys“.

## კარიერა
მირიამ მაკებას კარიერა სწორედ ჯუფ - „Cuban boys“-ში დაიწყო. მოცემული ჯგუფი იყო შექმნილი სხვა მსგავსი ვოკალური ჯგუფის - „Manhattan Brothers“ - ის გავლენით. სამი წლის შემდეგ, როდესაც უკვე მირიამის რეპუტაცია თანდათან მაღლა იწევდა იოჰანსბურგში, ჯგუფ „Manhattan Brohers“-ს დასჭირდა ჯგუფის ერთ-ერთი წევრის ემილი ქვენეინის ჩანაცვლება. ეს ადამიანი კი სწორედ მირიამ მაკება აღმოჩნდა. 1953 წელს მირიამმა ჩაწერა თავისი პირველი ჰიტი  „Laku Tshoni Ilanga“ ჯგუფთან ერთად. ამის შემდეგ ის მალევე გახდა ეროვნული ვარსკვლავი და მიიღო ზედმეტსახელიც - „ბულბული“.

1960-იან წლებში მირიამ მაკება პირველი მომღერალი იყო აფრიკიდან, რომელიც აშშ-სა და მსოფლიოში აფრიკულ მუსიკას უწევდა პოპულარიზაციას. ყველაზე უკეთ ცნობილია სიმღერით „პატა პატა“, რომელიც პირველად 1957 წელს ჩაწერა. მას სიმღერები ჩაწერილი და ტურები გამართული აქვს ისეთ პოპულარულ მომღერლებთან, როგორიცაა ჰარი ბელაფონტე, პოლ საიმონი და მისი ყოფილი მეუღლე ჰიუ მასეკელა.

1956 წელს Gallotone Records-მა შექმნა გოგონათა ახალი გუნდი, რომელშიც მაკება მონაწილეობდა სახელწოდებით - Sunbeams-მზისხივი, რომელიც საბოლოოდ გახდა Skylarks-ტოროლა. მომდევნო 3 წლის განმავლობაში მათ შექმნეს გოსპელის (სასულიერო მუსიკის ჟანრი), მარაბის ჯაზის (მუსიკალური სტილი სამხრეთ აფრიკული მიმდინარეობა), ტრადიციული ჰანგებისა და სანგომური მუსიკის დაახლოებით 100 ჩანაწერი. მოგვიანებით სწორედ ეს ჩანაწერები იქნა აღიარებული, როგორც მირიამ მაკებას საუკეთესო ნამუშევრები. 

1958 წელს მირიამ მაკება შეუერთდა „აფრიკულ ჯაზს და მრავალფეროვნებას“ – „African Jazz and Variety“, სადაც მას შეუყვარდა მესაყვირე ჰიუ მასკელა. მაკებამ ასევე მიიღო მონაწილეობა დოკუმენტურ ფილმში - „დაბრუნება აფრიკაში“. ფილმი უყვებოდა მაყურებელს აპარტეიდის პირობებში ცხოვრების შესახებ. მირიამმა მოიგო მთავარი ქალი შემსრულებლის როლი ძალიან პოპულარულ მიუზიკლში „King Kong“-ში, მაგრამ 1959 წელს იმართებოდა ფილმ -„დაბრუნება აფრიკაში“-ს პრემიერა, რის გამოც მირიამი იძულებული გახდა მალევე დაეტოვებინდა სამხრეთ აფრიკა. 

ფილმმა ვენეციის კინოფესტივალზე კრიტიკოსთა ჯილდო მოიპოვა და მაკება სწორედ აქედან გაემგზავრა ლონდონში. მირიამ მაკება გამოჩნდა „ბიბისი“-ს პროგრამაში - „ამაღამ ქალაქში - „In Town Tonight“, სადაც ის შეხვდა მომღერალ ჰარი ბალანფონტეს. სწორედ ეს იყო ის ადამიანი, რომელმაც დახმარება გაუწია მაკებას გადაედგა შემდეგი დიდი ნაბიჯი და წასულიყო ამერიკაში. ჰარის კონტაქტების დამსახურებით მირიამმა მიიღო ადგილი „სტივ ალენის შოუში“ 1959 წლის 30 ნოემბერს. მოცემულ შოუს 60 მილიონიანი აუდიტორია ჰყავდა. მაკება ფაქტობრივად ღამის სენსაცია გახდა და მალე დაიწყო სიმღერა როგორც ნიუ-იორკის ჯაზ კლუბებში, ამასთანავე ლას-ვეგასში. ამის შემდგომ მისი ამბავი გააშუქა ჟურნალმა - „Time“, რისი დამსახურებითაც მირიამი შეხვდა ისეთ ვარსკვლავებს, როგორებიც იყვნენ - სარა ვონი, ელზა ფითზჯერალდი და ნინა საიმონი. 

წარმატების სიტკბო ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან მალევე 1960 წლის მარტში სამხრეთ აფრიკაში მოხდა მკვლელობა, რომელმაც მირიამის 2 ნათესავის სიცოცხლე შეიწირა. მისი ხანმოკლე ქორწინება შუნა ფილთან კი აშშ-ში ჩასვლიდან მალევე დასრულდა. მირიამის შვილი ბონგი მასთან ერთად ნიუ იორკში გადმოვიდა საცხოვრებლად. თუმცა მაკება იძულებული გახდა აფრიკაში დაბრუნებულიყო, რადგან აფრიკის მთავრობამ მისი პასპორტი ძალადაკარგულად აღიარა.

მის პირველ ალბომს 1960 წელს მხარი დაუჭირა ბელაფონტეს ბენდმა. თუმცა RCA-სთან თანამშრომლობისთვის საჭირო იყო კონტრაქტის გაუქმება Gallotone-სთან, რაც ნიშნავდა იმას, რომ მირიამი ვერ აიღებდა ჰონორარს. ამის შემდეგ მირიამმს ჰქონდა მრავალი გამოსვლა კარგენის ჰოლსა (ნინა სიმონის გვერდით) და ნიუპორტის ჯაზ ფესტივალზე, ასევე გასტროლები საზღვარგარეთ. ამ ყოველივეს დამსახურებით მირიამმა გააცნობიერა თავისი სტატუსი და პოლიტიკური მნიშვნელობა. 

სწორედ ამ დროს ჩაერთო აფრო-ამერიკულ პოლიტიკაში. 1962 წელს მან იმღერა ამერიკის პრეზიდენტ ჯონ კენედის 45-ე დაბადებისდღის იუბილეზე. 1963 წელს მირიამს დაუდგინდა საშვილოსნოს ყელის კიბო, რის გამოც გაიკეთა ოპერაცია და ამგვარად შეინარჩუნა სიცოცხლე. მირიამი დაქორწინდა მასაკელაზე, მაგრამ მალევე - 2 წელში, მასაკელასგან განხორციელებული წნეხის გამო მათი ქორწინება განშორებით დასრულდა. 

1966 წელს გამოვიდა მირიამის ალბომი სახელწოდებით „An Evening With Balafonte and Miriam Makeba“, რომელმაც მოიგო გრემი საუკეთესო ხალხური ჩანაწერისთვის. ამის შემდეგ მირიამი დაქორწინდა სამოქალაქო უფლებების აქტივისტზე - ქარმაიკლზე. წყვილი ძალიან იყო შეწუხებული FBI-ს მიერ, რადგან მათ აუკრძალეს ჩანაწერების გაყიდვა და კონტრაქტების დადება. საბოლოოდ მაკება და კარმაიკლი საცხოვრებლად გუინეაში გადავიდნენ 1969 წელს. 

მაკებამ განაგრძო თავისი ტურები, რომლებსაც ახორციელებდა პრეზიდენტ სეკო ტურეს მფარველობით. 1973 წელს მირიამის და კარმაიკლის ქორწინებაც განშორებით დასრულდა, რის შემდეგაც მაკება გუინეაში დარჩა სადაც მისი კარიერული სვლა ცოტახნით შემცირდა.
 
1974 წელს მან იმღერა ფესტივალზე ზეირში „The Rumble in the Jungle“, ამასთანავე 1975 და 1976 წლებში მას ჰქონდა გამოსვლები გაეროში. ამავე წელს მან ჩაწერა „Soveto blues“, რომელიც შარპევილის ხოცვა-ჟლეტის (რომელსაც მისი 2 ნათესავიც შეეწირა) შესახებ იყო. 

1984 წელს გარდაიცვალა სეკო ტურე და ამასთანავე მირიამის ქალიშვილი - ბონგი, რის გამოც მირიამი შემდეგ წელს ბელგიაში გაემგზავრა. 1986 წელს ის ხელახლა დაიბადა როდესაც შეუერთდა პოლ საიმონის „Graceland World Tour“- ს. 

1980-იან წლებში მირიამ მაკებამ ორი წარმატებული ალბომი გამოსცა : „Sangoma“ (1988) და „Welela“ (1989). 2000 წელს კი მისმა ალბომმა - „Homeland“ მოიპოვა გრემის ნომინაცია და გამოჩნდა ფილმში „Amandla“. 

მირიამ მაკებამ პენსიაზე გასვლა 2005 წელს გადაწყვიტა, როდესაც საბოლოო ტურნეს გზას დაადგა. მისი საბოლოო გამოსვლა 2007 წლის 28 მაისს გაიმართა აფრიკაში, ტრაპალგარის მოედანზე, როდესაც მან მშვიდი წარმოდგენა მოაწყო. 

მაკება აქტიურ კამპანიას ეწეოდა სამხრეთ აფრიკული აპართეიდის სისტემის წინააღმდეგ. შედეგად, სამხრეთ აფრიკის მთავრობამ მას ქვეყნის მოქალაქეობა ჩამოართვა და სამშობლოში დაბრუნება აუკრძალა. აპართეიდის დაშლის შემდეგ ის შინ დაბრუნდა. 2008 წლის 10 ნოემბერს მაკება იტალიის კამპანიის რეგიონში მწერალ რობერტო სავიანოს მიერ კამორას წინააღმდეგ გამართულ მხარდამჭერ კონცერტზე შესრულების შემდეგ გარდაიცვალა ინფარქტით.

## ბრძოლა აპართეიდის წინააღმდეგ
მირიამ მაკებას ბრძოლა აპართეიდის წინააღმდეგ მაშინ დაიწყო, როდესაც მან სამხრეთ აფრიკა დატოვა. თავდაპირველად ის გაემგზავრა ევროპაში. აქ მან ბელაფონტის დახმარებით მიიღო ამერიკის ვიზა და გაემგზავრა აშშ-ში. მირიამმა სწორედ ამერიკიდან მიმართა გაეროს, ემოქმედათ აპართეიდის წინააღმდეგ. თავის მიმართვაში მან სთხოვა გაეროს ქმედებაში გამოეხატათ თანაგრძნობა ფერადკანიანი სამხრეთ აფრიკელების მიმართ. მან ასევე მიმართა მათ თხოვნით ეცადათ შეეჩერებინათ მომავალი ტრაგედია და გაენთავისუფლებინათ სამხრეთ აფრიკის არაკეთილსინდისიერად დაპატიმრებული ლიდერები (Makeba, UN Speech). ამის გაგონებისთანავე 1963 წელს მირიამ მაკებას აფრიკის მთავრობამ მოქალაქეობა და პასპორტი გაუუქმა, ამის შესახებ მან მხოლოდ მაშინ გაიგო, როდესაც დედის დაკრძალვისთვის ქვეყანაში ჩასვლა შეეცადა. ამ ამბავმა მაკებაზე ძალიან მძიმედ იმოქმედა, რადგან მისთვის დედა ცხოვრებაში ყველაზე გავლენიანი ადამიანი იყო. მომდევნო 30 წლის განმავლობაში ის საკუთარი სამშობლოდან შორს ცხოვრობდა.

მირიამის შემდეგი ალბომი „An Evening with Belafonte/Makeba“ სწორედ აპარტეიდის შესახებ უყვებოდა მსმენელს, რისთვისაც მან და ბელაფონტმა მიიღეს გრემი, საუკეთესო ხალხური ჩანაწერისთვის. ალბომში საუბარი იყო იმ შევიწროვებაზე, რომელსაც ფერადკანიანი აფრიკელების მიმართ ახორციელებდნენ. ამ ალბომში შედიოდა სიმღერა -  „Beware Verwoerd!“(პოპულარული სიმღერა აფრიკელებში, საუბარი აპართეიდის დამფუძნებელთან). მოცემული სიმღერა აფრთხილებდა ვერვორდს, რომ ფერადკანიანი აფრიკელები მის წიააღმდეგ გამოვიდოდნენ. სიმღერა ემსახურებოდა ფერადკანიანი აფრიკელების ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას და ეუბნებოდა მათ, რომ იმ მომენტში ფერადკანიანები ვერ აკონტროლებდნენ ქვეყანას, მაგრამ მომავალში აუცილებლად გახდებოდნენ მმართველები. სიმღერა ძალიან არაპოპულარული იყო თეთრკანიან აფრიკელ მოსახლეობაში. თუ კი მას საჯაროდ იმღერებდა ვინმე მას აუცილებლად აპატიმრებდნენ. ეს იყო ასევე პირველი ალბომი რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რომელიც შეიცავდა სვაჰილის, სოთოსა და ზულუს (აფრიკული ერები) ენებს. ეს დიდი საქმეა, რადგან ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ამერიკელებს შეუძლიათ მოუსმინონ სამხრეთ აფრიკულ ენებს და მათ კულტურას პოპ მუსიკის მეშვეობით. (Makeba, „Beware Verwoerd“). მოცემული სიმღერა ჰიტად იქცა. მან მაკებას ვარსკვლავობა და გავლენა მოაპოვებინა. 

Mama Africa იყო კიდევ ერთი პოპულარული ალბომი, რომელიც მირიამ მაკებამ გამოსცა. ამ დროისთვი Mama Africa უკვე მისი ცნობილი მეტსახელი იყო. მოცემული მეტსახელი მირიამს ეწოდა, რადგან ის იყო ცნობილი აფრიკელი მუსიკოსი. ალბომი გამოიცა 1983 წელს და მასში შედის სიმღერა „Sophiatown is Gone“. სოფიათაუნი იყო ყველაზე ძლიერი შერეული თემი მთელს სამხრეთ აფრიკაში. ის იოჰანსბურგთან ახლოს მდებარეობდა და ძალიან მომხიბვლელი იყო ყველა ფერადკანიანი აფრიკელისთვის, რადგან მათ სთავაზობდა მოკლევადიან სამუშაო დროს. ქვეყნის მთავრობამ ჩათვალა რომ ეს ქალაქი ზედმეტად ღირებული იყო ფერადკანიანი მოსახლეობისთვის და მალევე ის მიწასთან გაასწორა. ამან ძალიან აღაშფოთა სამხრეთ აფრიკის ფერადკანიანი მოსახლეობა, მირიამმა კი სწორედ მათი ნუგეშისთვის დაწერა მოცემული სიმღერა. ამ სიმღერამ გავლენა მოახდინა მსოფლმხედველობაზე აპართეიდის მიმართ. ვინც მას მოისმენდა გრძნობდა სამხრეთ აფრიკელი ფერადკანიანი მოსახლეობის ტკივილს. (Makeba, Sophiatown is Gone). 

1990 წელს საბოლოოდ მაკებას ნება დართეს ჩასულიყო სამხრეთ აფრიკაში. ნელსონ მანდელამ (ანტიაპართეიდის მოძრაობის აქტივისტი და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი) ციხიდან განთავისუფლებიდან მალევე შეხვედრა გამართა მაკებასთან შვედეთში. ეს შეხვედრა მაკებასთვის საკმაოდ ემოციური აღმოჩნდა და მან თქვა, რომ ნელსონ მანდელასთან შეხვედრამ დაარწმუნა, რომ ის ნამდვილად კარგი საქმისთვის იბრძოდა. მან ასევე თქვა, რომ გადასახლებაში ცხოვრება ამად ღირდა. მოლაპარაკების დასრულების შემდეგ მანდელამ მოუწოდა მაკებას დაბრუნებულიყო მშობლიურ მხარეში. რამდენიმე განსაცდელისა და გასაჭირის შემდეგ მირიამი საბოლოოდ დაბრუნდა სამშობლოში. აეროპორტში მას ყველა და-ძმა დახვდა. აფრიკაში დაბრუნების შემდეგ მირიამი განაგრძობდა მონაწილეობას ANC-ის (სამხრეთ აფრიკის აფრიკელი მოსახლეობის უძველესი პოლიტიკური პარტია) შეხვედრებში. ის ასევე მონაწილეობას იღებდა კონცერტებში, რომლებიც თავისუფლებისთვის იყო გამართული. მისი თქმით სახლში დაბრუნება იყო საუკეთესო შეგრძნება, რაც მას მთელი ცხოვრების განმავლობაში ჰქონია. (The Globe and Mail). 1991 წელს იგი თანამშრომლობდა სამხრეთ აფრიკელ კოლეგებთან და გამოუშვა ალბომი „Eyes on Tommorow“. ამ ალბომში საუბარი იყო სამხრეთ აფრიკის მომავალზე და იმაზე თუ რამდენად დიდი ქვეყანა შეიძლებოდა გამხდარიყო იგი.

## სამოქალაქო უფლებების მოძრაობა
მირიამ მაკებამ თავისი ცხოვრება ასევე მიუძღვნა ამერიკაში სამოქალაქო უფლებებისთვის ბრძოლას. 1950-1960 წლებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში იფეთქა შავმა პოპ კულტურამ და ხელოვნებამ. ამ პერიოდში მირიამი ნინა სიმონთან, ები ლინკოლნთან, დიაჰან კეროლთან და სიცილი ტაისონთან ერთად არსულებდა მოქმედებებს ადამიანის უფლებების დაცვისთვის. ეს ხუთ არტისტი მოგზაურობდა ქვეყნის გარშემო და მღეროდა სიმღერებს ჩაგვრის წინააღმდეგ. მათი მთავარი სამოქმედო ადგილი იყო მანჰეტენი და ჰარლემი. ამ დროს ჰარლემი ითვლებოდა შავი ცხოვრების (პოლიტიკური და სოციალური მოძრაობა) ინტელექტუალურ, კულტურულ და პოლიტიკურ ცენტრად. ჰარლემში არტისტები „Stanley Bar“-ში იკრიბებოდნენ და ხვდებოდნენ სხვა აქტივისტებს. 

1968 წელს მაკებამ იქორწინა სტოკლი კარმაიკლზე, რომელიც ასევე იყო სამოქალაქო უფლებების აქტივისტი. ის ასევე იყო „Black Panthers“-ის (პოლიტიკური მოძრაობა) წევრი. მირიამი და კარმაიკლი ფიქრობდნენ, რომ ისინი ერთად ეცდებოდნენ ქვეყნის შეცვლას უკეთესობისკენ. თუმცა ქორწინების შემდეგ მირიამს ქვეყნის შიგნით დაგეგმილი ტურნეები გაუუქმდა. მირიამ მაკებას თქმით კარგი იყო, როდესაც მისი სპონსორები ფიქრობდნენ, რომ მისი გამოსვლები მხოლოდ სამხრეთ აფრიკული აპართეიდის წინააღმდეგ იყო მიმართული. (Makeba, My Story). როდესაც მისი სპონსორები მიხვდნენ, რომ მირიამი საუბრლობდა აშშ-ში ადამიანის უფლებებზე მას პასუხისმგებლობები და ვალდებულებები გაეზარდა. შედეგად, 1968 წელს მირიამ მაკება გვინეაში გადავიდა საცხოვრებლად, რათა იქედან ებრძოლა ადამიანის უფლებებისთვის. 

მირიამი ძალიან დაუახლოვდა პრეზიდენტ აჰმედ სეკუს და მის მეუღლეს. ის ხშირად მღეროდა მათთვის და ხშირად საუბრობდნენ კიდეც. რამდენიმე წლის შემდეგ პრეზიდენტმა სწორედ მირიამი დაასახელა და წარადგინა გვინეის დელეგატად გაეროში. 1986 წელს მან მიიღო „Dag Hammarskjold“-ის მშვიდობიის პრემია. ჰამარსკიოლდი იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მეორე გენერალური მდივანი. მან ასევე აიღო ნობელის პრიზეი 1961 წელს. გაერომ კი შექმნა ჯილდო მისი ხსოვნისთვის. მირიამ მაკება იბრძოდა განასწორობისთვის, მისთვის აუდიტორიას არ ჰქონდა მნიშვნელობა. ის შესრულებას ახორციელებდა ყველასთვის ვინც მას მოუსმენდა. (Makeba, The Makeba Story).  

2008 წლის 9 ნოემბერს მირიამი ავად გახდა იტალიაში კონცერტის დროს. კონცერტი ორგანიზებული იყო მწერალ რობერტო სავიანოს მხარდასაჭერად კამპრას (რეგიონში მოქმედი კრიმინალური ორგანიზაცია) წინააღმდეგ. მაკებამ განიცადა გულის შეტევა თავისი ჰიტის „პატა პატა“-ს შესრულების შემდეგ. ის მაშინვე გადაიყვანეს პინეტა გრანდეს კლინიკაში, სადაც ექიმებმა მისი გადარჩენა ვერ შეძლეს.  

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* Miriam Makeba at National Public Radio
* 
* 

* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:სამხრეთაფრიკელი მომღერლები
კატეგორია:ხოსას ხალხი