რუხი ლივლივა

**რუხი ლივლივა** () — ამანიტას გვარის სოკო ამანიტასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. 

პირობითად საჭმელი სოკოა. მოხმარებამდე მოხარშვა აუცილებელია, წინააღმდეგ შემთხვევაში იწვევს მოწამვლას. გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა აერიოს მომაკვდინებლად შხამიან შხამასოკოში. იზრდება ნათელ ფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებში. ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა 1783 წელს როგორც *Agaricus vaginatus*. ამანიტას გვარში გადაიტანა ფრანგმა ბუნებისმეტყველმა ჟან ბატისტ ლამარკმა.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*  
* 
* 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 4-12 სმ, კონუსური ან მომრგვალებულ-ზარისებრი, შემდგომში ამოზნექილი ან თითქმის ბრტყელი მომრგვალებული ბორცვაკით ცენტრში. ზედაპირზე ახასიათებს თეთრი ფიფქები, რომლებიც მომწიფებისთანავე ქრება. ცენტრში ხორციანია, კიდეები თხელი, დაღარული. კანი გლუვი, ბრწყინავი, კანის ფერი ძლიერ ვარირებს: მოთეთრო, ნაცრისფერი, მოწაბლისფრო, მონაცრისფრო-იისფერი, ზეთისხილისფერ-მწვანე ან  ყვითელ-ყავისფერი ელფერით. ნესტიან ამინდში ლორწოვანია.

რბილობი — თხელი და მყიფე, რბილი, თეთრი, ზოგჯერ ღია წაბლისფერი ან მოყვითალო. ტკბილი ან სოკოს გემოთი, განსაკუთრებული სუნის გარეშე.

ფეხის სიგრძე — 6-18 სმ, სისქე — 0,5-2 სმ, ზედა მხარეს შევიწროებული. ზედაპირი მოთეთრო, ნაცრისფერ-ყავისფერი ან ჟანგმიწისფერი, გლუვი, გრძივ-ბოჭკოვანი. ტიტველი ან ფიფქოვანი ზედაპირით, საყელოს გარეშე. ძირში გაბერილია და ჩასმულია პარკისებრ ვოლვაში. სპორები — 9-14 მკმ, მომრგვალებული, გლუვი. ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, გურზისებრი, თხელკედლიანი, 45-80×12-16 მკმ; ფირფიტების ტრამა ბილატერალური, ჰიფები ცილინდრული, უფერული, ამილოიდური, გლუვი, ქუდის კანის ჰიფები ცილინდრული ან თითისტარისებრი, თხელკედლიანი, გლუვი, ნაწილობრივ პიგმენტირებული, დიამეტრი — 2-15 მკმ.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გავრცელების არეალი აგრეთვე მოიცავს აზორის კუნძულებს,  ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, აზიას, სამხრეთ ამერიკასა (ბრაზილია, არგენტინა, პერუ, კოლუმბია, ჩილე, ურუგვაი) და აფრიკას (ალჟირი, ტანზანია).

იზრდება ნათელ წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში (განსაკუთრებით მუხასთან) ერთეულებად ან ჯგუფებად. აგრეთვე გვხვდება მთიან რეგიონებში. შესაძლოა ხარობდეს სტეპურ ზონაშიც.

**სეზონი** — ზაფხულ-შემოდგომით.

## მსგავსი სახეობები 

Amanita phalloides 102598723.jpg|*Amanita phalloides*
2009-08-20 Amanita battarrae (Boud.) Bon 54495 crop.jpg|*Amanita battarrae*
2012-11-01 Amanita beckeri Huijsman 280341.jpg|*Amanita beckeri*
Strangulated Amanita.jpg|*Amanita ceciliae*
Amanita crocea G5.JPG|*Amanita crocea*
Amanita flavescens 79405.jpg|*Amanita flavescens*
Amanita fulva a1 (1).JPG|*Amanita fulva*
Amanita lividopallescens.jpg|*Amanita lividopallescens*
Amanita mairei.JPG|*Amanita mairei*
Volvariella bombycina 240767.jpg|''Volvariella bombycina':
Volvariella caesiotincta 595531 crop.jpg|*Volvariella caesiotincta*

## კვებითი ღირებულება 
პირობითად საჭმელი სოკოა. თუმცა ქუდის მყიფე და თხელი რბილობის გამო მესოკოვეთა შორის დიდი პოპულარობით არ სარგებლობს. მოხმარებამდე მოხარშვა აუცილებელია, წინააღმდეგ შემთხვევაში იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას. გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა აერიოს მომაკვდინებლად შხამიან შხამასოკოში. სოკოს შეგროვებისას მესოკოვემ უნდა გაითვალისწინოს, რომ ამანიტას გვარის შხამიან წარმომადგენლებს, განსაკუთრებით ზრდასრულ ეგზემპლარებს, საყელო შესაძლოა არ გააჩნდეთ.

## გალერეა

ფაილი:A.vaginata.jpg
ფაილი:Amanita pantherina100.jpg
ფაილი:Amanita submembranacea G4(1).jpg
ფაილი:Amanita vaginata a1 (4).JPG
ფაილი:Amanita vaginata T65.jpg
ფაილი:Amanita vaginata 10109.jpg
ფაილი:Amanita vaginata 14858.jpg
ფაილი:Amanita vaginata 01.JPG
ფაილი:Noordwijk - Grijze slanke amaniet (Amanita vaginata).jpg
ფაილი:Amanita vaginata T65.jpg

## ლიტერატურა 
* 
* Грюнерт Г. Грибы / пер. с нем. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2001. — С. 26. — (Путеводитель по природе). — ISBN 5-17-006175-7.
* 
* Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 22. — ISBN 5-271-05827-1.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამანიტა
კატეგორია:საჭმელი სოკოები