open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დმანისის შემოერთება (1124)

**დმანისის შემოერთება** — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება.

ქვემო ქართლში ორი მნიშვნელოვანი ცენტრი არსებობდა — სამშვილდე და დმანისი. 1110 წელს დავითმა სამშვილდე შემოიმტკიცა, ჯერი დმანისზე მიდგა. დიდგორის ბრძოლაში მუსლიმური კოალიციის შეკრებაში დმანისელმა დიდვაჭრებმა და წარჩინებულებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს. მართალია, დმანისი თავისი მასშტაბებით თბილისს ჩამოუვარდებოდა, მაგრამ მასაც ამირა განაგებდა და დამოუკიდებელ პოლიტიკას აწარმოებდა. ქართული მიწა-წყლიდან ეს იყო ბოლო ქალაქი, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო ერთიანი ქართული მონარქიის საზღვრებში მოქცეული.

1123 წლის ზაფხულში, შირვანში ლაშქრობის შემდეგ, დავით აღმაშენებელი დასავლეთ საქართველოში გადავიდა და მცირე ხანს დაასვენა ლაშქარი. მემატიანის თქმით, მეფეს შემოდგომა გეგუთში გაუტარებია, 1124 წლის მარტში კი დავითი ქართლში გადმოვიდა და დმანისზე გაილაშქრა. როგორც ჩანს, დასავლეთ საქართველოში ყოფნისას მეფე საგანგებოდ ამზადებდა დმანისის შემოერთების ოპერაციას. ასეთი მნიშვნელოვანი ქალაქის დაუფლება ადვილი არ იყო და ამისათვის წინასწარი სამზადისიც ჩატარდებოდა.

1124 წლის მარტში დავით აღმაშენებელმა დმანისი აიღო. მემატიანე მშრალად მიუთითებს — „აიღო ქალაქი დმანისი“. როგორც ჩანს, ქალაქის დასაუფლებლად დიდი ბრძოლები არ გამართულა. შესაძლებელია, ყოველმხრივ შევიწროებულ დმანისელებს თავიანთი ნებითაც ეღიარებინათ ერთიანი საქართველოს მეფის უზენაესობა. დმანისი სამეფო ქალაქად გამოცხადდა. დავითის მემკვიდრეები დიდ ყურადღებას უთმობდნენ მის განვითარებას — აშენებდნენ ტაძრებს, სასახლეებს.

## ლიტერატურა
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:1124 წლის ბრძოლები
ზვიად ბაბიაშვილი

**ზვიად ბაბიაშვილი** (დ. 23 სექტემბერი, 1978, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი. 2003-04 წლებში სეზონში ქართველი მძიმე ფორვარდი რუსთავის აზოტის სახელით ცნობილ საკალათბურთო კლუბს, „ენერჯი ინვესტს“ შეუერთდა და 6 წელი ითამაშა, 2010 წლების სეზონში კი თბილისის „არმიაში“ გადაბარგდა და გუნდის კაპიტანიც გახდა. 2014 წელს ბაბიაშვილმა საკალათბურთო კარიერა დაასრულა. ახალი, 2014-15 წლების სეზონის დაწყების წინ კი მწვრთნელის რანგში მოგვევლინა. ის ამჟამად „არმიას“ ბაზაზე შექმნილი სუპერლიგის მონაწილე „მგზავრები-არმიას“ მთავარი მწვრთნელის, ბუბა ბერიშვილის, ერთ-ერთი თანაშემწეა და პარალელურად ამავე კლუბის 18 წლამდელთა გუნდს ხელმძღვანელობს. 

ბაბიაშვილი პროფესიით ეკონომისტია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზვიად ბაბიაშვილი საქართველოს სუპერლიგის საიტზე 

კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
ალბანეთის მდინარეების სია

აქ მოცემულია ალბანეთის მდინარეების არასრული სია. 

ფაილი:Albanian Rivers.png|ზოგიერთი მდინარის წყალშემკრები აუზი
ფაილი:Flüsse und Seen in Albanien.png|ალბანეთის მდინარეები
ფაილი:Lake Koman.jpg|მდინარე დრინი
ფაილი:River in Albania.jpg|ვჟოსა
ფაილი:Devolli River - Albania.jpg|დევოლი
ფაილი:Elbasan-Tomorr.jpg|შკუმბინი
ფაილი:Berat Albania 16.jpg|ოსუმი
ფაილი:Liqeni i Shkopetit.jpg|მატი
ფაილი:River Erzen close to Iba.jpg|ერზენი
ფაილი:Drinos river Valley, Tepelena.jpg|დრინო
ფაილი:Kepi i Rodonit.jpg|იშემი
ფაილი:Valbona.jpg|ვალბონა

კატეგორია:ალბანეთის მდინარეები
კატეგორია:სიები
ავოგადროს კანონი

**ავოგადროს კანონი** — იდეალური აირების ერთ-ერთი ძირითადი კანონი, რომლის თანახმად, ერთი და იმავე ტემპერატურისა და წნევის პირობებში ერთი და იმავე მოცულობის სხვადასხვა აირი მოლეკულების ერთნაირ რიცხვს შეიცავს. აღმოაჩინა 1811 წელს ამედეო ავოგადრომ. ავოგადროს კანონიდან გამომდინარეობს: 

1. ნებისმიერი იდეალური აირის 1 კმოლი ერთნაირი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში იკავებს ერთსა და იმავე მოცულობას, რომელიც 22.4136 მ3 ტოლია, თუ წნევა უდრის 101 325 ნ/მ2 (760 მმ *ვწყ* *სვ*), ტემპერატურა კი 0°C; 

2. ორი იდეალური აირის \rho_2 და \rho_1 სიმკვრივე ერთი და იმავე წნევისა და ტემპერატურის პირობებში პროპორციულია (v_2 და v_1 კუთრი მოცულობა კი შესაბამისად უკუპროპორციულია) მათი მოლეკულური M_2 და M_1 მასისა: 

:\frac{\rho_2}{\rho_1} = \frac{v_1}{v_2} = \frac{M_2}{M_1}.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიის ძირითადი კანონები
კატეგორია:თერმოდინამიკა
კატეგორია:ნივთიერების რაოდენობა
ბოტორის ბრძოლა

**ბოტორის ბრძოლა** — 1120 წლის 14 თებერვალს გამართული ბრძოლა საქართველოს ლაშქარსა და თურქ-სელჩუკებს შორის.

1120 წლის თებერვალში დავით აღამშენებელი ჯერ გეგუთში, იქიდან კი ხუფათში გადავიდა. სელჩუკებმა „*სცნეს რა სიშორე მისი, ჩამოდგნენ ბოტორას, დიდნი ფრიად, და დაიზამთრეს*“. 14 თებერვალს დავითი სელჩუკებს თავს დაესხა და ერთიანად გაანადგურა. ბრძოლის შედეგად ქართველებმა მრავალი ტყვე აიყვანეს და დიდი ალაფი ჩაუვარდათ ხელში.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:1120 წლის ბრძოლები
დანიელე რუგანი

**დანიელე რუგანი** (; დ. 29 ივლისი, 1994, ლუკა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიურ კლუბ „იუვენტუსსა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. 

მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ემპოლში“ 2013 წელს. კლუბთან ერთად მან შეძლო სერია B-დან სერია A-ში გადასვლა, ხოლო თავად დასახელდა სერია B-ის 2014 წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 

რუგანის დებიუტი იტალიის ნაკრებში შედგა 2016 წლის 1 სექტემბერს საფრანგეთის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც იტალიამ მოწინააღმდეგს სძლია 3–1.
## ტიტულები 
### საკლუბო 
;იუვენტუსი
* სერია A (3):  2015–16, 2016–17, 2017–18
* იტალიის სუპერთასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18
* იტალიის სუპერთასი: 2015

### ინდივიდუალური
* სერია B-ს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2014
* სერია A-ს წლის სიმბოლური გუნდი: 2014-15

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* დანიელე რუგანი — Transfermarkt 
* დანიელე რუგანი —  National Football Teams 
*დანიელე რუგანის გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ემპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უშაქი

**უშაქი** () — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში, უშაქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, უშაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 187,886 ადამიანს. უშაქი 210 კილომეტრში (130 მილი) იზმირის პროვინციიდან. უშაქში არის ტრადიციულად ძალიან ნოყიერი მიწა. აქვს მერია და უშაქის მერი არის ნერულაჰ ჯაჰანი.

უშაქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ბანაზი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — სივასლი, სამხრეთით — ულუბეი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით  — ეშმე. უშაქი ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქუთაჰიის პროვინციას. არის საავტომობილო გზების კვანძი, მოქმედებს რკინიგზის სადგური. განვითარებულია კვების, საფეიქრო მრეწველობა, ტყავის და ხალიჩების წარმოება. ქალაქის მახლობლად მოიპოვება ლიგნიტი.

## ხალიჩები 
უშაქში ჯერ კიდევ XVI საუკუნეში მზადდებოდა ხალიჩები, რომლებიც ძალიან ცნობილი იყო ოსმალეთის იმპერიაში და ზოგჯერ სულთნის სასახლისთვისაც კი ყიდულობდნენ. დღეს, XXI საუკუნეში, კვლავ ძველებურად ამზადებენ ხალიჩებს და არა თანამედროვე ტექნოლოგიის გამოყენებით. უშაქი კვლავ ითვლება თურქეთში ერთ-ერთ საუკეთესო ხალიჩების მწარმოებელ ქალაქად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* უშაქის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ნორბერტუ მურარა ნეტუ

**ნორბერტო მურარა ნეტო** (; დ. 19 ივლისი, 1989, არაშა, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. საფეხბურთო კლუბ „ბორნმუთის“ მეკარე.

## კარიერა
### ფიორენტინა
2011 წლის 5 იანვარს, ნეტო გადავიდა „ფიორენტინაში“. კლუბში მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 24 ნოემბერს, იტალიის თასის მე-4 რაუნდში „ემპოლის“ წინააღმდეგ, სადაც ფლორენციელებმა გაიმარჯვეს ანგარიშით - 2-1.

### იუვენტუსი
2015 წლის 3 ივლისს, „იუვენტუსმა“ ოფიციალურად დაადასტურა ნეტოს ტრანსფერი კლუბში.

## მიღწევები 
 **იუვენტუსი**: (4)
* **სერია A** (2): 2015-16, 2016-17
* **იტალიის თასი** (1): 2015-16
* **იტალიის სუპერთასი** (1): 2015

 **ვალენსია**: (1)
***ესპანეთის თასი** (1): 2018-19

 **ბარსელონა**: (1)
***ესპანეთის თასი** (1): 2020-21

## რესურსები ინტერნეტში
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — AS.com
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — ESPNFC.com 
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — FootballDatabase.eu 
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — National-Football-Teams.com
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — Soccerway
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — Sports-Reference.com
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — playmarkerstats.com
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — Transfermarkt
* ნორბერტუ მურარა ნეტუ — WorldFootball.net

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორნმუთის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნალდო

**რონალდო აპარესიდო როდრიგესი** ( დ. 10 სექტემბერი 1982, ლონდრინა, ბრაზილია) მეტად ცნობილი როგორც **ნალდო** () — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. იყო გერმანული „შალკეს“ მცველი.

## საკლუბო კარიერა 
### კარიერის დასაწყისი
ნალდომ ფეხბურთის თამაში 18 წლის ასაკში დაიწყო. 2000 წელს ნალდო „პედრაბრანკას“ ახალგაზრდულ კლუბში ჩაირიცხა. ერთი წლის შემდეგ კი „პედრაბრანკას“ 19 წლამდელთა კლუბიდან ძირითად გუნდში გადაიყვანეს.2004 წლის იანვარში ნალდო „პედრაბრანკადან“ „ჟუვენტუდეში“ გადავიდა.

### „ვერდერი“
„ჟუვენტუდეში“ გამოსვლით ნალდომ გერმანული „ვერდერი“ დააინტერესა. 2005 წლის 29 ივლისში „ვერდერმა“ ნალდო გაიფორმა. ნალდო „ვერდერში“ მოწვეული იყო დაცვის გასაძლიერებლად და მისცეს მაისური 4 ნომერით. ნალდომ „ვერდერში“ პირველად 2005 წლის 6 აგვისტოს „არმენია ბიფილდის“ წინააღმდეგ ითამაშა (5–2).

## რესურსები ინტერნეტში
* ნალდო რუსულ საიტ WerderBremen.ru-ზე

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრემენის ვერდერის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:2007 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოპა ამერიკის გამარჯვებული ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიმონე ძაძა

**სიმონე ძაძა** (); დ. 25 ივნისი, 1991, პოლიკორო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, „ვალენსიისა“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

## კარიერა 
### იუვენტუსი 
2015 წლის 7 ივლისს, იუვენტუსმა 18 მილიონ ევროდ გაიფორმა სიმონე. მან პირველი გოლი იუვენტუსში 2015 წლის 23 სექტემბერს სერია ა-ს მატჩში, ფროსინონეს კარში გაიტანა 50 წუთზე. ერთი კვირის შემდგომ, 30 სექტემბერს ძაძამ მის კარიერაში პირველი გოლი გაიტანა უეფას ჩემპიონთა ლიგაში, ჯგუფის მეორე მატჩში სევილიას წინააღმდეგ.

## მიღწევები 
; იუვენტუსი
* **სერია A**: 2015-16
* **იტალიის თასი**: 2015-16
* **იტალიის სუპერთასი**: 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები
კატეგორია:სასუოლოს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ასკოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოჟიოს წმინდა ნინოს ეკლესია

**ოჟიოს წმინდა ნინოს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ნაგებია რიყის ქვით. გვიანდელი შეკეთების დროს ნახმარია აგური. ინტერიერში კედლები შელესილი ყოფილა. ძეგლი დაზიანებულია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან (გვიანდელია) და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ შესასვლელი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან სამცენტრიანი თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში, ერთი თარაზულად გადახურული სარკმელი და ორი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის გადახურვა კონქის ქუსლის დონეზეა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიდგმული. დარბაზი გადახურულია რიყის ქვით ნაგები, წესიერი ფორმის კამარით, რომლის წვერი ოდნავ შეტეხილია. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არომატნოე (ბახჩისარაის რაიონი)

**არომატნოე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბახჩისარაის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 965 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ბახჩისარაის რაიონის სოფლები
ოჟიოს წმინდა თომას ეკლესია

**ოჟიოს წმინდა თომას ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ნაგებია რიყის ქვით - ტლანქად. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესია ნახევრად დანგრეულია და მიწაშია ჩამჯდარი. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში, ერთი სწორკუთხა სარკმელი და ორი მცირე სწორკუთხა ნიშია. რიყის ქვით ნაგებ ტრაპეზს თითქმის მთელი აფსიდა უკავია. კონქი სხმულია, ტლანქი. ეკლესია ცილინდრული კამარით ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კამარის ჩრდილოეთ ფერდი). ფასადებზე შემორჩენილია რიყის წვრილი ქვის ლავგარდნის (გვიანდელია) ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბადრიაანთ საყდარი

**ბადრიაანთ საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (7 X 5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. საკურთხევლის კუთხეებისა და კარ-სარკმლების წყობაში კვადრატული აგურია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის საბურავ, კამარისა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. შესასვლელი დასავლეთიდანაა - კედლის სამხრეთ ნაწილში. კარს გადახურვა ჩამონგრეული აქვს. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდაა. აფსიდის ღერძზე გარედან თაღოვანი, ხოლო შიგნით ბრტყლად გადახურული ვიწრო სარკმელია. სარკმლის ორივე მსარეს თითო სწორკუთხა ნიშია, სარვმლის ქვემოთ, კედელთან, რიყის ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზი დგას. დარბაზი გადახურული ყოფილა ტლანქად სხმული კვერცხისებრი კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნის მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მუში

**მუში** () — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში, მუშის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 81,764 ადამიანს. მუშს აქვს მერია და მისი მერი არის ფეიათ ასია.

მუშს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქი ვარტო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ბულანიქი, აღმოსავლეთით — ქორქუთი, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქალაქი ჰასქიოი. მუშს, აგრეთვე ესაზღვრება ბინგოლის ბათმანისა და ბითლისის პროვინციებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მუშის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ბუის საყდარი

**ბუის საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილოეთით 2,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, ჩამოშლილია ლავგარდანი და კედლების ზედა ნაწილები, გარედან შენობა მცენარეებითაა დაფარული.
ეკლესია დარბაზულია (7,2 X 4,8 მ). ნაგებია რიყის ქვით. აფსიდის კუთხეები, კამარა, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი შიგნით ხის ძელებითაა გადახურული, ხოლო გარედან - მცირე სწორკუთხა შეღრმაევებაში ჩასმული შეისრული თაღით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აბსიდია, რომლის ღერძზეც შეისრულთაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აბსიდი გადახურულია ტლანქად ნაგები კონქით. დარბაზის შეისრული კამარა ერთ საბჯენ თაღს ეყრდნობა, თაღი - ქვის კონსოლებს. თაღი რამდენადმე დასავლეთითაა გადაადგილებული, ამიტომ კამარის აღმოსავლეთ ნაწილი თითქმის ორჯერ აღემატება დასავლეთისას. დარბაზის სამივე კედელში თითო შეისრულთაღოვანი სარკმელია. ფასადები მობათქაშებულია. დასავლეთ ფასადზე შესასვლელის ზემოთ, მცირე სწორკუთხა ნიშია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლომისის მთავარმოწამის ეკლესია

**ლომისის მთავარმოწამის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

## ძეგლის აღწერა
ეკლესია დარბაზულია (9,5 X 6,5 მ), კედლების ქვედა ნაწილი მთლიანად რიყის ქვითაა ნაგები, ხოლო ზედა (მოგვიანებით აღდგენილი) ნაწილში რიყის ქვის წყობაში თანაბარი ინტერვალებით ჩაყოლებულია აგურის თითო რიგით შედგენილი შრეები. აგურითვეა გამოყვანილი კონქი, კამარა და კარ-სარკმელთა ღიობები. ეკლესია შელესილი და შეთეთრებულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის საბურავი და ლავგარდნის მნიშვნელოვანი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან აგურის შეისრული თაღი აქვს. სამხრეთ შესასვლელის გარეთა თაღი მოგვიანებით (შეკეთების დროს) მოუშლიათ და კარი ხის ძელებით გადაუხურავთ. ეკლესიის კვადრატული დარბაზი აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული, რომლის ღერძზეც შეისრული სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხევლის შუაში ოთხწახნაგა ტრაპეზი დგას. აბსიდის მხრების ხაზზე ხის კანკელია. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და წინიდან ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის. სამხრეთ, ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო შეისრულთაღოვანი სარკმელია. ეკლესიის იატაკზე კვადრატული აგურია მოგებული. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, შეისრულია კონქის თაღიც. ეკლესიის განივ ფასადებზე, აგურის წყობის შეღრმავებით, თითო მაღალი ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის ზემოთ, ოდნავ შეღრმავებული ვიწრო და მაღალი ნიშია, რომელშიც ცისფრად მოჭიქული რამდენიმე აგურია ჩასმული. დასავლეთ ფრონტონის წვერზე აგურის ოთხწახნაგა სამრეკლო მდგარა (შემორჩენილია საფუძვლის ნაწილი). ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი მაღალი ლავგარდნით. ეკლესიას შემოვლებული აქვს რიყის ქვის გალავანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნარეკლიანთ საყდარი

**ნარეკლიანთ საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული (5,8 X 4,1 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძლიერ დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი და ზედ ხეებია ამოსული, ჩამოშლილია ლავგარდანი. განივ კედლებს, მთელ სიმაღლეზე, თითო ფართო ბზარი დაუყვება. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. განივ კედლებში თითო ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ოჟიოს კვირაცხოვლის ეკლესია

**ოჟიოს კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოში. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ნაგებია რიყის ქვით, ფასადებზე გარკვეული ინტერვალით აგურის თარაზული შრეებია ჩართული. აგურითაა ნაწყობი კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები და კარ-სარკმელთა ღიობები. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. გარედან ეკლესიის კედლებზე ბათქაშის კვალია შერჩენილი. შესასვლელი ეკლესიაში სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი შეისრული თაღითაა გადახურული და გარედან კედლის მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც აგურის ხერხულა წყობით გამოყვანილი ორსაფეხურიანი ფრიზი აგვირგვინებს. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია ორი სადა პილასტრითა და მათზე დაბჯენილი ნახევარწრიული თაღით. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია (ამოშენებულია), რომლის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად განლაგებული, ორ-ორი თაღოვანი ნიშია. სარკმლის მიმდებარე ნიშები გეგმით ნახევარწრიულია, რამდენადმე მოზრდილი და ღრმაა. მათგან ჩრდილოეთისაში მცირე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, რომელიც ჩრდილოეთ ფასადზე გადის. საკურთხევლის ბაქანი ეკლესიის იატაკის მიმართ საფეხურთაა შემაღლებული. იგი აფსიდის გამმიჯნავი პილასტრებიდან რამდენადმე წინაა წამოწეული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა ერთსაფეხურიანი პილასტრების ორი წყვილით და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული საბჯენი თაღებით სამ ტოლ ნაწილად იყოფა. პილასტრების ერთი წყვილია დასავლეთ კუთხეში, რომლებსაც კედლების მიმდებარე თაღი ეყრდნობა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა ეკლესიის კედლებში კიდევ შვიდი, შიგნიდან და გარედან, ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია. მათგან სამ-სამი გრძივ კედლებშია - ერთმანეთის პირდაპირ, ხოლო ერთი - დასავლეთ კედელში. იატაკი აგურისაა.

კონქში შემორჩენილია XIX საუკუნის ფრესკული მხატვრობა. მუქ ლურჯ ფონზე მამაღმერთის წელზედა გამოსახულებაა. მამაღმერთი ორივე ხელით აკურთხებს (მარჯვენა ხელი ძლიერ დაზიანებულია). ნახატს ახლავს ასომთავრული წარწერა. მის ქვემოთ გამოსახულია სულიწმიდა, ხოლო სულიწმიდის ორივე მხარეს, ჰორიზონტალურად გაშლილი ღრუბლების ფონზე - ორ-ორი ანგელოზი. სამხრეთით, ანგელოზთა წინ, გამოსახულია მონაცისფრო-თეთრი სფერო, რომელსაც აგურისფერი ჯვარი ადგას. ფიგურები დიდი ზომისაა. მხატვრობის შესრულების მანერა უახლოვდება დასავლეთევროპულ რეალისტურ ხელოვნებას. ამავე დროს რიგი ნიშნებით იგი უკავშირდება შუა საუკუნეების მხატვრობას. განსხვავებული მხატვრული ხერხების ამგვარი შეთავსება მოხატულობას ეკლექტიკურ ხასიათს ანიჭებს. მხატვრობის კოლორიტში ჭარბობს მუქი ლურჯი, ყავისფერი, მოვარდისფრო-ყავისფერი, მღვრიე ყვითელი და მონაცისფრო-თეთრი ფერები. განივ ფასადებზე, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილია თითო მაღალი ჯვარი. დასავლეთით, ფრონტონის წვერზე, დგას ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომლის პირამიდული სახურავი აგურისაა. ეკლესიას აგურის საფეხუროვანი ლავგარდანი აქვს (ჩვეულებრივად დაწყობილ აგურის ორ რიგს შორის მოქცეულია კუთხით შვერილი აგურების ერთი რიგი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ჰონდურასის კომუნისტური პარტია

მინიატიურა|ჰონდურასის კომუნისტური პარტია
**ჰონდურასის კომუნისტური პარტია** (**ჰკპ**; ) — შეიქმნა 1927 წელს ქვეყანაში არსებული მარქსისტული ჯგუფების საფუძველზე. იარსება მხოლოდ 1932 წლამდე. თავიდან შეიქმნა ჰონდურასის მარქსისტების I ეროვნულ კონფერენციაზე 1954 წლის აპრილში. კონფერენციაზე მიიღეს პარტიის წესდება, აირჩიეს ცკ და გამოიტანეს დადგენილება გაზეთის გამოცემის შესახებ. დღიდან შექმნისა ჰკპ იატაკქვეშეთში მოქმედებდა. 1958 წლის I ყრილობაზე აირჩიეს ახალი მმართველი ორგანოები, დაამტკიცეს წესდება და წამოაყვენეს „თავისუფალი, სუვერენული და დამოუკიდებელი ჰონდურასისათვის“ ბრძოლის ლოზუნგი. 1972 წლის აპრილში ჩატარდა ჰკპ-ის II ყრილობამ მოიწონა პოლიტიკური თეზისები, მიიღო პარტიის ახალი პროგრამა და წესდება და აირჩია პარტიის მმართველი ორგანოს ახალი შემადგენლობა. ჰკპ-ის III ყრილობა ჩატარდა 1977 წლის ივნისს არალეგალურად. ასევე არალეგალურად ჩატარდა ჰკპ-ის IV ყრილობა 1984 წლის იანვარს. ჰკპ დელეგაციები მონაწილეობდნენ კომუნისტური და მუშათა პარტიების საერთაშორისო თათბირების მუშაობაში (1957, 1960, 1969, მოსკოვი).

ჰკპ აგებულია დემოკრატიული ცენტრალიზმის პრინციპზე. პარტიის უმაღლესი ორგანოა ყრილობა, ყრილობებს შორის ცკ. ჰკპ-ის ცკ გენ. მდივანი იყო რიგობერტო პადილია რუში. ბეჭდვითი ორგანოები — ბიულეტენი „ტრაბახო“ (Trabajo) და მცირეფორმატიანი გაზეთი ვოს „პოპულარი“ (Voz Popular).

## ლიტერატურა
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ჰონდურასელები

**ჰონდურასელები** — ჰონდურასის რესპუბლიკის ძირითადი მოსახლეობა 7,3 მლნ (2007) ადამიანი. სალაპარაკო ენა — ესპანური, რელიგია — კათოლიციზმი. ძირითადად დასაქმებულნი არიან სოფლის მეურნეობაში. ამერიკის აღმოჩენამდე ჰონდურასის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ ინდიელი ტომები: ლენკა, ხიკაკე, პაია და სხვა. XVI საუკუნიდან დაიწყო ესპანელთა შეჭრა ჰონდურასში გვატემალიდან და მათი ნაწილობრივი შერევა ინდიელებთან. XVI საუკუნის დასასრულს ქვეყნის ესპანურენოვანი მოსახლეობა გამრავლდა გვატემალიდან გადმოსახლებულ ესპანელ-ინდიელი წარმოშობის მოსახლეობის ხარჯზე. ისინი ძირითადად ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში დამკვიდრნენ და შეადგინეს თანამედროვე ჰონდურასის ბირთვი. 

## ლიტერატურა
ჰონ დე იონი

**ჰონ დე იონი** (მეტსახელი —„ტოკპო“, ფსევდონიმი — „ტამჰონი“; დ. 1731, სეული — გ. 1783, მოქჩონი, ჩხუნჩხონის პროვინცია) — კორეელი სწავლული, სირჰაკფხის მიმდინარეობის წარმომადგენელი. მიიღო კონფუციური აღზრდა. თავის თხზულებებში აშუქებდა უმნიშვნელოვანეს პრობლემებს. მისი ფილოსოფიური შეხედულებები მატერიალისტურს უახლოვდებოდა. აკრიტიკებდა არსებულ წყობილებას, მხარს უჭერდა მიწის თანაბარ გადანაწილებას, მძიმე გადასახადებისაგან ხალხის გათავისუფლებას, წოდებრივი განსხვავების ლიკვიდაციასა და ყველასათვის აუცილებელი შრომისა და განათლების შემოღებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კორეელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1731
კატეგორია:გარდაცვლილი 1783
ჰომოსტილია

**ჰომოსტილია** (ჰომო... და  — „სვეტი“) — ტოლსვეტიანობა, ბუტკოს სვეტისა და სამტვერე ძაფების თანაბარი სიგრძე ამა თუ იმ სახეობის ყველა ინდივიდში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ჰეტეროსტილია

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
ჩანაქკალე

**ჩანაქკალე** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, ჩანაქკალეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს  დარდანელის სრუტის ნაპირზე. ქალაქი ჩანაქკალე არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი და სწორედ ესაა მიზეზი, რომ საკურორტო სეზონზე ძალიან ბევრი ტურისტი ჰყავს. ჩანაქკალე საკმაოდ ახლოს მდებარეობს ქვეყნის უდიდეს ქალაქ სტამბოლთან, რადგან ისინი ერთსა და იმავე რეგიონში არიან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ჩანაქკალეში ცხოვრობს 186,116 ადამიანი. ჩანაქკალეს აქვს მერია და მისი მერი არის იულგიურ გიოქჰანი.

ჩანაქკალეს პროვინცია მდებარეობს ორ კონტინენტზე — ევროპასა და აზიაში, ხოლო ქალაქი ჩანაქკალე მდებარეობს მის აზიურ ნაწილში. მას სამი მხრიდან ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები და არც ერთი პროვინცია. ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ჩანი, აღმოსავლეთით — ბაირამიჩი, სამხრეთით — ეზინე, ხოლო ჩრდილოეთით — ლაპსეკი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩანაქკალეს პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
შენგავითის რაიონი

**შენგავითის რაიონი** — ადმინისტრაციული ერთეული სომხეთში. ერევნის ერთ-ერთი რაიონი 12-დან. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ის ესაზღვრება მალათია-სებასტიის, კენტრონის, ერებუნისა და ნუბარაშენის რაიონებს.

რაიონი არაოფიციალურად იყოფა პატარა კვარტლებად, როგორიცაა სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი, ნერვინ-შენგავითი, ვერინ-შენგავითი, ნერვინ-ჩარბახი, ვერინ-ჩარბახი, ნორაგავითი და არაცია.

შენგავითი არის ერევნის ერთ-ერთი ყველაზე განვითარებული ნაწილი. აქ მდებარეობს ნარითის ქიმიური ქარხანა, ArmElectroMasg რომელიც ელექტრულ მოწყობილობებს აწარმოებს, Eurostan Uyut LLC — სამშენებლო მასალების ქარხანა. ერევნის საკაბელო ქარხანა (ErevanKabel), აქვეა ერევნის თბოელექტროსადგური. შენგავითის რაიონში მდებარეობს ერებუნის საერთაშორისო აეროპორტი.

2011 წლის მონაცამებით რაიონის მოსახლეობა 147 300 კაცს შეადგენს.

## გალერეა
 
 
ფაილი:Shengavit Settlement 2.jpg|ნასახლარები შენგავითში 
ფაილი:Surb Gevorg (Tsiranavor Surb Gevorg) Church, Noragavit3.JPG|წმინდა გევორქის ეკლესია 
ფაილი:Surb Kiraki Church, Noragavit.JPG|წმინდა კირაკის ტაძარი
ფაილი:Պանթեոն` Կոմիտասի Անվան Զբոսայգու1.JPG|კომიტასის პანთეონი
ფაილი:Mika Stadium.png|მიკას სტადიონი
 

## რესურსები ინტერნეტში
*officespace.am 

 

კატეგორია:ერევნის რაიონები
ნაზილი

**ნაზილი** () — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში, შედის აიდინის პროვინციის შემადგენლობაში. ნაზილი არის საკუთარი პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. მდებარეობს 64 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 149&nbsp;816 ადამიანი. ნაზილის აქვს მერია და მისი მერი არის ჰალუქ ალიჯიკი.

ნაზილის აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქუიუჯაკი, დასავლეთით — სულთანჰისარი, ხოლო სამხრეთით — ბოზდოღანი. ნაზილის ჩრდილოეთით ესაზღვრება იზმირის პროვინცია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აიდინის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
ხორხელის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ხორხელის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორხელში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით 1-1,5 კილომეტრზე, მთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (4,6 X 5,6 მ), უაფსიდო. ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან ბრტყელი თაღითაა გადახურული. აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო მცირე ზომის სარკმელია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი, არაწესიერი ფორმის სხმული კამარით. რომელშიც, აღმოსავლეთ სარკმლის თავზე, მოწყობილია პატარა სამალავი. ეკლესიის თაროსებრ ლაეგარდანს განივ ფასადებზე, ფრონტონის ძირებთან პატარა ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. სახურავი ფიქალისაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხორხელის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ხორხელის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორხელში, დგას სოფლის განაპირას, დასავლეთით, მდინარე ხოდაშნისხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (10,2 X 5,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. მოგვიანებით შეუკეთებიათ. აღდგენილი ნაწილები ძირითადად აგურითაა ნაშენი. კედლები შიგნით და გარეთ შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი შიგნით სწორკუთხაა. დასავლეთის კარი გარედან თაღოვანია, ხოლო სამხრეთისა მოზრდილი ზომის ქვითაა გადახურული (გვიანდელია). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ბრტყლად გადახურული სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიში. საკურთხეველი გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კონქით (გვიანდელია). აბსიდის მხრების ხაზიდან რამდენადმე წინ წამოწეულ აგურის კანკელს (გვიანდელია) ორი თაღოვანი გასასვლელი აქვს. დარბაზის გრძივ კედლებსა და დასავლეთ კედელში თითო სწორკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი შესასვლელი მოგვიანებით ამოუშენებიათ და ნიშად გადაუკეთებიათ. მოგვიანებით ეკლესიისთვის სამხრეთიდან გეგმით თითქმის კვადრატული (5,4 X 5,1 მ), ორსართულიანი სამრეკლო მიუდგამთ (შემორჩენილია პირველი სართული და მეორე სართულის სამხრეთ კედლის მცირე ნაწილი). სამრეკლოს ქვედა სართული კარიბჭეა და ოთხივე მხარეს გახსნილია რიყის ქვით ნაგებ სწორკუთხა ბურჯებზე დაყრდნობილი, აგურით ნაწყობი ფართო და მაღალი შეისრული თაღებით. კარიბჭეს შიგნით დადაბლებული პროპორციების კამარა ხურავს, რომლის მრუდხაზოვან საფუძველზე გადასასვლელად გამოყენებულია კუთხეებში მოწყობილი აფრისმაგვარი ელემენტები. ეკლესიის ლავგარდანი აგურისაა, შედგება ჩვეულებრივად და კუთხურად დალაგებული აგურის ორი რიგისგან. შენობა გადახურულია კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საკობიანოს ლომისის ეკლესია

**საკობიანოს ლომისის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ჩრდილოეთით, სოფელ საკობიანოს განაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (4 X 3,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით და კირის დუღაბით. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან არის. კარი ვიწროა, გადახურულია მოზრდილი ქვით - თარაზულად. აღმოსავლეთით მოკლე მხრებით გამოყოფილი სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ერთი ბრტყლად გადახურული ვიწრო სარკმელი. შიგნით ეკლესიას, ქარგილების საშუალებით ტლანქად ჩამოსხმული კამარა ხურავს. სამხრეთ ფასადზე შემორჩენილია თაროსებრი ლავგარდნის ფრაგმენტები. ეკლესიას ფიქლის ორფერდა სახურავი ჰქონია (შემორჩენილია მცირე ნაწილი).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხორხელის წმინდა დემეტრეს ეკლესია

**ხორხელის წმინდა დემეტრეს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (9 X 6.5 მ). ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით. ფასადებზე მორთულობის ელემენტები აგურისაა. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები, კამარის სამხრეთ ფერდის დასავლეთ ნახევარი; სახურავზე ხეებია ამოსული; შენობის განივ კედლებს, მთელ სიმაღლეზე, ფართო ბზარი დაუყვება. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდანაა. ჩრდილოეთს კარი შეკეთების დროს ამოუქოლავთ. ორივე შესასვლელს შიგნიდან ხის ძელების ბრტყელი გადახურვა აქვს. ჩრდილოეთის კარი გარედან სწორკუთხაა. დასავლეთისას აგურის თაღი ჰქონია (შემორჩენილია სამხრეთ ქუსლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზეც მაღალი თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ძირი საფეხურებიანია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია, ხოლო ქვემოთ, კედელს ოთხწახნაგა ტრაპეზი ეკვრის. აფსიდის მხრების ხაზზე აგებული კანკელი (დანგრეულია) გვიანდელია. კვადრატული დარბაზის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებზეც შეისრული კამარის შეისრული საბჯენი თაღია გადაყვანილი. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმლია. ეკლესიის აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები გაფორმებულია შეღმავებული სწორკუთხა არეებით, რომლებიც დასრულებულია ერთმანეთზე ბოლოებით გადაბმული ნახევარწრიული თაღებით და მათ თავზე გამავალი ხერხულა ზოლით. აღმოსავლეთ ფასადზე ერთი შეღრმავებაა, გრძივ ფასადებზე - ორ-ორი. აღმოსავლეთ შეღმავებაში ორ საფეხურად განლაგებული თაროების ორი მწკრივია. ზედა მწკრივში საკურთხევლის სარკმელია მოქცეული. სარკმლის ზემოთ, ხერხულა ზოლით გამოყოფილ ფრონტონზე, აგურის წყობის შეღმავებით გამოსახულია მაღალ პოსტამენტზე დადგმული ჯვარი. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის გვერდებზე, თითო განიერი და მაღალი ყრუ თაღია. შესასვლელის ზემოთ, სარკმლის ორივე მხარეს, ორ-ორი თაღით გაფორმებული თითო სწორკუთხა შეღრმავება, რომლებიც დასრულებულია ფრონტონის ძირის დონეზე გამავალი ხერხულა ზოლით. ფრონტონზე, ერთ დონეზე, ორი პატარა კვადრატული შეღმავებაა, რომლებშიც ჩასმულია სხვადასხვა ფერის თითო ფილა: სამხრეთისაში ღვინისფერი, ჩრდილოეთისაში - მოყვითალო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რეჯეპ მეიდანი

**რეჯეპ ქემალ მეიდანი** (; დ. 17 აგვისტო, 1944, ტირანა) — ალბანელი პოლიტიკოსი. ალბანეთის პრეზიდენტი 1997–2002 წლებში.

პროფესიით ფიზიკოსი. 1966 წელს დაასრულა ტირანის უნივერსიტეტი. შემდეგ სწავლა გააგრძელა საფრანგეთში და 1974 წელს დაასრულა კანის უნივერსიტეტი. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1990 წელს. პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებზე იყო ცენტრალური სარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე. 1996 წელს გახდა სოციალისტური პარტიის წევრი, ხოლო 1997 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად.

## რესურსები ინტერნეტში
* რეჯეპ მეიდანის ბიოგრაფია 

კატეგორია:ალბანეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაიბურთი

**ბაიბურთი** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, არის ბაიბურთის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 35,947 ადამიანი. ბაიბურთს აქვს მერია და მისი მერი არის მეთე მემიში.

ბაიბურთის პროვინცია მოიცავს მხოლოდ სამ რაიონს და ქალაქი ბაიბურთი საკუთარი პროვინციის დანარჩენ ორ ქალაქს სიდიდესა და მოსახლეობაში რამდენიმეჯერ აღემატება. ბაიბურთს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება აიდინთეფე, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით — დემირიოზუ. აგრეთვე, ბაიბურთი ესაზღვრება ერზურუმის, ერზინჯანის, ტრაპიზონისა და გუმუშჰანეს პროვინციებს.

## ისტორია
პლატონ იოსელიანის მიხედვით ბაიბურთი ქართული მიწის უკიდურესი ნაწილია და ის წარმოადგენს ისტორიული ზემო ქართლის ნაწილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაიბურთის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ყვარელწყლის ეკლესია

**ყვარელწყლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ყვარელწყლის დასავლეთით 100 მეტრზე, ტყიანი მთის სამხრეთ კალთაზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6 X 4,4 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი დაზიანებულია: მთლიანად ჩამოშლილია დარბაზის კამაროვანი გადახურვა, შემორჩენილ კედლებს ფართო ბზარები დაუყვება, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადების მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწით არის დაფარული. ეკლესიაში შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. კარი გარედან სწორკუთხაა, შიგნით - თაღოვანი. ჩრდილოეთ კარის ზედა ნაწილი დანგრეულია და მისი გადახურვის ფორმის დადგენა არ ხერხდება. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, ვიწრო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა, სწორკუთხა ნიშია. აფსიდა დარბაზის გრძივი კედლებისგან ორსაფეხურიანი მხრებით არის გამოყოფილი. მხრების ხაზზე მოგვიანებით სამმალიანი კანკელი აუგიათ, რომლისგანაც მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი. ეკლესიის თითქმის კვადრატული დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ სარკმლის თაღის წვერი კამარის წვერამდეა ატანილი. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგარდნის მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ქორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთში, დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 150 მეტრზე, ბორცვზე.

ეკლესია (8,4 X 5,5 მ) გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია, რის გამოც მისი დათარიღება ვერ ხერხდება.
შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედელი და ნახევარწრიული აფსიდის კვალი. დასავლეთ კედელში გაჭრილი ვიწრო, სწორკუთხა კარის წირთხლები ამოყვანილია შირიმის სუფთად გათლილი ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქორეთის წმინდა თევდორეს ეკლესია

**ქორეთის წმინდა თევდორეს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთში, დგას სოფლის დასავლეთით, ტყით დაფარულ ბორცვზე.

ეკლესია დარბაზულია (6,3 X 4,6 მ), დგას გალავნით შემოფარგლულ ეზოს შუაში. ნაგებია ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეები და ლავგარდანი შირიმის გათლილი ქვისაა. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო ასეთივე სარკმელია დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. საკურთხეველი დარბაზისგან გამიჯნულია კანკელით, რომელიც ინტერიერის ცენტრალურ ნაწილში დგას. შიგანით ეკლესია გადახურულია დადაბლებული პროპორციების სხმული კამარით. კამარის ქუსლი გრძივ კედლებს არ ერწყმის (შეჭრილია კედელში) და ორივე ქუსლის დონეზე (მთელ სიგრძეზე) პატარა საფეხურს ქმნის. ეკლესიის კედლებს თაროსებრი ლავგარდნის ფრაგმენტებიღა შემორჩათ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მარიამ როინიშვილი

**მარიამ როინიშვილი** (დ. 9 დეკემბერი 1989, თბილისი) — ქართველი სოპრანო.

## ბიოგრაფია 
მარიამი მომღერალ თამრიკო ჭოხონელიძისა და მსახიობ გიორგი როინიშვილის ქალიშვილია. დაამთავრა თბილისის ვანოს სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. მონაწილეობას იღებს სხვადასხვა სპექტაკლებშიც. მარიამს ოპერა, დედამ შეაყვარა. თამრიკოს ორივე შვილი პატარაობიდანვე ხშირად დაჰყავდა ოპერაში. 2014 წელს მარიამ როინიშვილი ასევე იყო „ცეკვავენ ვარსკვლავების“ მონაწილე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
საკობიანოს ღვთისმშობლის ეკლესია

**საკობიანოს ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ საკობიანოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ახმეტა - ბირკიანის გზის მარცხენა მხარეს. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,7 X 5,1 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. აქა-იქ გამოყენებულია აგურიც. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია შენობის გარეთა კუთხეები, სამხრეთ კედელი, კამარის სამხრეთ ნაწილი და ლავგარდანი. დაზიანებულია აგრეთვე საფასადო წყობაც. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილი). კვადრატული ფორმის დარბაზი აღმოსავლეთით ოდნავ ნალისებრი ფორმის ღრმა აფსიდითაა დასრულებული, რომლის ღერძზე შეისრული სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს კი - თითო მცირე სწორკუთხა ნიშია. ორივე ნიში კედელში მოწყობილი თითო პატარა, გეგმით სწორკუთხა სამალავს უკავშირდება. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიდგმულია აგურის ოთხწახნაგა ტრაპეზი. საკურთხეველი გადახურულია ტლანქად სხმული კონქით. კონქის თაღის მალი აბსიდის სიგანეს ოდნავ აღემატება, რის გამოც ორივე ქუსლის დონეზე პატარა საფეხური იქმნება. კვადრატული დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში თარაზულად გადახურული ერთი სარკმელია, ამავე კედლის აღმოსავლეთ კიდეში - აგურით ნაშენი სანათლავი. დასავლეთ კედელში ფართო და დაბალი შეისრულთაღიანი შეღრმავებაა, რომლის ჩრდილოეთ გვერდში პატარა, სწორკუთხა ნიშია; იგი დასავლეთ კედლის სისქეში მოწყობილ სამალავს უკავშირდება. დარბაზი გადახურულია შეისრული ფორმის სხმული კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში, აგურის თავისებური განლაგებით შექმნილია მცირე დეკორატიული აქცენტი. ზემოთ, ფრონტონის წვერთან, შეღრმავებული მოკლე ჰორიზონტალური ზოლია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნიღდე

**ნიღდე** () — ქალაქი სამხრეთ თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, ნიღდეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ნიგდე მდებარეობს დაახლ. 1 300 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობს 118 186 ადამიანი. ნიღდეს აქვს მერია და მისი მერი არის ემრაჰ ოზდემირი.

ნიღდეს აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ჩამარდი, დასავლეთით — ჩიფთლიქი, სამხრეთ-დასავლეთით — ალთუნჰისარი, ხოლო სამხრეთით ესაზღვრება ქალაქი ბორი. ნიღდე აგრეთვე ესაზღვრება ნევშეჰირისა და კაისერის პროვინციებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიღდეს პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ხორხელის ეკლესია

**ხორხელის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორხელში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით 150 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,1 X 3,9 მ), უაფსიდო, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. კედლები შიგნით და გარეთ მობათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, თითქმის მთლიანადაა ჩამოშლილი ლავგარდანი, კედლებს აქა-იქ საპირე წყობის ზედა ნაწილი აკლიათ. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე პატარა სამკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ კიდეში კი, თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. აღმოსავლეთ კედელს, მთელ სიგრძეზე, ფართო საფეხური გასდევს, რომლის შუაში რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესიას კვერცხისებრი სხმული კამარა ხურავს. ფასადები დასრულებული ყოფილა რიყის ქვით ნაწყობი ერთსაფეხურიანი ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნევშეჰირი

**ნევშეჰირი** () — ქალაქი ცენტრალურ თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, ნევშეჰირის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის ისტორიული სახელია **მუშქარა**. მდებარეობს 1,224 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2012 წლის მონაცემებით, ნევშეჰირში ცხოვრობს 92,068 ადამიანი. ნევშეჰირს აქვს მერია და მისი მერი არის მეჰმედ სავრანი.

ნევშეჰირს ოთხივე მხრიდან საკუთარი პროვინციის ქალაქი ესაზღვრება. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ურგუფი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ავანოსი, ჩრდილო-დასავლეთით — ქალაქი გულშეჰირი, სამხრეთით — დერინქუიუ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნევშეჰირის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
თუნჯელი

**თუნჯელი** () — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში, თუნჯელის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მისი ისტორიული სახელებია მამიქი და შემდეგში ქალანი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, თუნჯელიში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 31,469 ადამიანს. ქალაქ თუნჯელის აქვს მერია და მისი მერი არის მეჰმედ ალი ბული.

თუნჯელის ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები: ოვაჯიკი, ჰოზატი, პეთრექი, მაგზირტი, ნაზიმიე და ფიულიმიური.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თუნჯელის პროვინცია
* თურქეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ვლადიმერ ვდოვიჩენკოვი

**ვლადიმერ ვდოვიჩენკოვი** ( დ. 13 აგვისტო, 1971, გუსევი, კალინინგრადის ოლქი, სსრკ) — რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი. რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (2012). 

ვლადიმერ ვდოვიჩენკოვი დაიბადა 1971 წლის 13 აგვისტოს რუსეთის კალინინგრადის ოლქის ქალაქ გუსევში, სადაც სკოლის დამთავრებამდე ცხოვრობდა. ბავშვობაში კრივით იყო დაკავებული. 1989 წელს დაამთავრა კრონშტადტის 42-ე საზღვაოსნო სკოლა და ოთხი წელი მსახურობდა ჩრდილოეთისა და ბალტიის ფლოტში. ბავშვობიდანვე უყვარდა კინო და ცდილობდა ჩაებარებინა სრულიად რუსეთის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მოსამზადებელ კურსებზე ყოფნისას ოფიციანტად მუშაობდა, ხოლო შემდეგ ადმინისტრატორად კლუბ-რესტორანში. 1997 წელს ჩააბარა სრულიად რუსეთის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (გიორგი ტარატორკინის სახელოსნო), რომელიც 2001 წელს დაამთავრა. 

ჯერ კიდევ როგორც მომავალ სტუდენტს იღებდნენ კინოში, მუსიკალურ კლიპებსა და სარეკლამო რგოლებში. მეოთხე კურსზე ყოფნისას რეჟისორმა ალექსეი სიდოროვმა ვლადიმერ ვდოვიჩენკოვი დაამტკიცა ერთ-ერთ მთავარ როლზე ტელესერიალში „ბრიგადა“. ფილას როლმა ვდოვიჩენკოვს ფართო აღიარება მოუტანა. 2002 წლიდან ვახტანგოვის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის ჯგუფშია. 2003 წელს ითამაშა ფილმში „ბუმერი“, ხოლო 2006 წელს ფილმში „ბუმერი. ფილმი მეორე“. მონაწილეობა მიიღო აგრეთვე ფილმებში: „პარაგრაფი 78“, „ტარას ბულბა“, „თუ მეყვარებოდი“, „ლევიათანი“ და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* ვლადიმერ ვდოვიჩენკოვი 

კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კარლ ტოპია

**კარლ ტოპია** (; დ. სავარაუდოდ: 1331 — გ. იანვარი, 1388) — ალბანური პოლიტიკური ერთეულის (ალბანეთის სამთავრო) პირველი ეთნიკურად ალბანელი (მამის მხრიდან) მმართველი. წარმოადგენდა თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი თავადსა და სამხედრო მოღვაწეს, რომელიც ალბანეთს XIV საუკუნეში ოსმალეთის გაბატონებამდე განაგებდა. მან 1374 წელს რომის პაპ გრიგოლ XI-სგან მიიღო „ალბანეთის დიდი გრაფის“ წოდება.
[მინი|მარცხნივ|დღევანდელი [ალბანეთის ტერიტორია XIV საუკუნეში.]]
## რესურსები ინტერნეტში 
The Thopia 

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1387
კატეგორია:ალბანეთის მონარქები
ბაყილოვანის ეკლესია

**ბაყილოვანის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ბაყილოვანის განაპირას, დასავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (4,1 X 4,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ძეგლი დაზიანებულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. ეკლესია უაფსიდოა, გადახურულია ერთიანი სხმული კამარით. აღმოსავლეთ კედელში, ერთიმეორის თავზე, ორი სარკმელია. ზედა სარკმელს ბრტყელი გადახურვა აქვს და კამარის წვერომდე აღწევს. ქვედა სარკმელი შიგნიდან ქვევრის პირის ნატეხითაა გადახურული, ხოლო გარედან სწორკუთხაა. ამავე კედლის სამხრეთ კიდეში, იატაკიდან 1,2 მეტრის სიმაღლეზე, ოდნავ გამოშვერილი პატარა თაროა. სამხრეთ კედელში ორი სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთისაში - ერთი. ეკლესიას ფიქლის ორფერდა სახურავი ჰქონია (შემორჩენილია მცირე ნაწილი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
წივანა

**წივანა** () — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია.  

300-მდე სახეობა გავრცელებულია ზომიერად თბილ და ცივ ქვეყნებში. საქართველოში გვხვდება 17 სახეობა, მათ შორის 3 კავკასიის ენდემია.  

იზრდება ყველა ზონაში, ტუნდრადან მოყოლებული უდაბნოებამდე. თითქმის ყველა სახობა კარგი საკვები ბალახია. კვებითი ღირსებით საუკეთესოა მდელოს წივანა. მას და წითელ წივანას იყენებენ გაზონებისთვის. ზოგიერთი სახეობა გამოსადეგია მოძრავი ქვიშის დასამაგრებლად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ჰონგჰა

**ჰონგჰა** (ჩინეთში — ლიშეხე, იუანძიანი, ვიეტნამში — ჰონგჰა, სონგკოი), **წითელი მდინარე** — მდინარე ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ჩინეთში. 

მდინარე ჰონგას სიგრძე 1183 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 158 ათ. კმ². სათავე აქვს იუნანის მთიანეთში. ერთვის სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ბაბკოს ყურეს და ქმნის დელტას. საზრდოობს წვიმის წყლით. წყალუხვია ზაფხულის მუსონის დროს. წყლის საშუალო ხარჯი 3800 მ³/წმ, მაქს. — 35 ათ. მ³/წმ. წყალმოვარდნის დროს წყლის დონე 10-12 მეტრით მაღლა იწევს. დელტაში ჰონგჰისა და მისი ტოტების კალაპოტები ჯებირებით არის დაცული. ჰონგჰას ყოველწლიურად მოაქვს 130 მლნ. ტ-მდე შეტივტივებული ნატანი, რომელიც წყალს წითელ ფერს აძლევს. იყენებენ სარწყავად. სანაოსნოა. ქვემოთში საზღვაო გემები ადის ქალაქ ჰანოიმდე. მდინარე ჰონგჰის ნაპირზე არის შემდეგი ქალაქები: ხეკოუ, ლაოკაი, იენბაი, ჰანოი, დელტაში — საზღვაო ნავსადგური ჰაიფონი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის მდინარეები
კატეგორია:ვიეტნამის მდინარეები
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები
ჰონ გიონ ნე

**ჰონ გიონ ნე** (დ. 1780, იონგამის მაზრა — გ. 29 მაისი, 1812) — კორეელი მეამბოხე, რომელიც 1811–1812 წლებში ხელმძღვანელობდა გლეხთა აჯანყებას ლის დინასტიის წინააღმდეგ. ფეოდალური ექსპლუატაციის გამო გლეხთა და მემაღაროელთა უკმაყოფილების ზრდის პირობებში 1811 წელს ფხიონანის პროვინციაში ჩამოაყალიბა აჯანყებულთა არმია. აჯანყებულებმა დაამარცხეს მთავრობის ჯარები, დაიკავეს მთელი რიგი ქალაქები. დაიღუპა ჩონჯუს სიმაგრისათვის ბრძოლაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კორეელი მეამბოხეები
კატეგორია:დაბადებული 1780
კატეგორია:გარდაცვლილი   29 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1812
ჰალონგი

**ჰალონგი** (; ; ასევე ცნობილია, როგორც **Hong Gai**, **Hon Gai** და **Hongay**) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვიეტნამში, კუანგნინის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 221,580 ადამიანი (2010). გაშენებულია ჰალონგის უბის (სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ბაკბოს ყურე) სანაპიროზე. ნავსადგური, რკინიგზის ხაზით უკავშირდება ნავსადგურებს კამფასა და კიაონგს, საავტომობილო გზით ჰაიფონს. ქვეყნის უდიდესი ქვანახშირის აუზის ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიეტნამის ქალაქები
ჰომსი

**ჰომსი** () — ქალაქი დასავლეთ სირიაში, ელ-ასის ხეობაში. ჰომსის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 900 492 ადამიანი (2012). სარკინიგზო და საავტომობილო გზების, ნავთობ და პროდუქტ-სადენების კვანძი. განვითარებულია ნავთობგადასამუშავებელი, ქიმიური, ცემენტის, საფეიქრო, კვების მრეწველობა. ვაჭრობენ ხილით, მარცვლეულით, მეცხოველეობის პროდუქტებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სირიის ქალაქები
ხოაკინ გუსმან ლოერა

მინი|მარჯვნივ|ელ ჩაპო, 2017
**ხოაკინ არჩივალდო გუსმან ლოერა** (დ. 25 დეკემბერი 1954 ან 4 აპრილი 1957) აგრეთვე ცნობილი როგორც **ელ ჩაპო** (ქონდარა) — მექსიკელი ნარკობარონი, სინალოის კარტელის ყოფილი ლიდერი. ხოაკინი 2003 წელს გახდა მექსიკის ყველაზე გავლენიანი ნარკობარონი მისი მეტოქე ოსეილ კარდენასის დაპატიმრების შემდეგ და 2014 წლის თებერვლამდე ითვლებოდა და ცნობილი იყო როგორც „მსოფლიოში ყველაზე გავლენიანი ნარკოტრაფიკიორი“. ხოაკინი დააპატიმრეს 1993 წელს მაგრამ მან ციხიდან გაქცევა 2001 წელს შეძლო. 2014 წელს იგი მეორედ დააპატიმრეს მექსიკაში. 2015 წლის 11 ივლისს კი მან ციხიდან გაქცევა ისევ შეძლო. მექსიკის ხელისუფლებამ 2016 წელს ხელახლა დააპატიმრა, ხოლო ერთ წელიწადში მისი ექსტრადიცია განხორციელდა შეერთებულ შტატებში, სადაც სამუდამო პატიმრობას იხდის.

## ლიტერატურა
*Beith, Malcolm (2010). The Last Narco: Inside the Hunt for El Chapo, the World's Most Wanted Drug Lord. Grove Press. ISBN 0802196225.

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკელი კრიმინალები
კატეგორია:დაბადებული  25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული   1954
კატეგორია:დაბადებული   4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული   1957
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები