open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 300

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 300** მიიღეს 1971 წლის 12 ოქტომბერს, ზამბიის საჰაერო სივრცის სამხრეთ აფრიკის საჰაერო ძალების თვითმფრინავების მიერ სავარაუდო დარღვევების შემდეგ, უშიშროების საბჭომ გაიმეორა თავისი პოზიცია სუვერენულობისა და ტერიტორიული მთლიანობის შესახებ და მოუწოდა სამხრეთ აფრიკას პატივი ეცა ზამბიის სუვერენიტეტისათვის. საბჭომ განაცხადა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ სამხრეთ აფრიკა კიდევ დაარღვევდა ზამბიის სუვერენიტეტს, ისევ შეიკრიბებოდა სიტუაციის განსახილველად გაეროს წესდების შესაბამისი დებულებების თანახმად.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://docs.un.org/en/S/RES/300(1971)

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1971 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ზამბიის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
კატეგორია:1971 წელი ზამბიაში
ფრიდლანტ ნად ოსტრავიცი

**ფრიდლანტ-ნად-ოსტრავიცი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ქალაქი ფრიდეკ-მისტეკის რაიონში მდებარეობს. ფრიდლანტ-ნად-ოსტრავიცი სამი ადმინისტრაციული ერთეულისგან შედგება, ფრიდლანტთან ერთად მასში გაერთიანებულია სოფლები: ლუბნო და ნოვა-ლესი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩეხეთის ქალაქები
ქამრასორი (არდაჰანის რაიონი)

**ქამრასორი** () — ისტორიული სოფელია არტაანის რეგიონში, დღეს არდაჰანის პროვინციის ცენტრალურ რაიონში გამქრალი სოფელია.

## ისტორია
სოფელი ქამრასორი მდებარეობს ისტორიულ არტაანის მხარეში, რომელიც შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეებიდან ერთ-ერთი იყო. ცნობილია, რომ ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი XVI საუკუნის შუა წლებში დაიპყრეს.

სოფელი ქამრასორი 1595 წლის ოსმალური მუფასალ რეესტრში ქამრასორის (كمراصور) სახელით არის მოხსენიებული. რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, ეს დასახლება ქამრასორი ულია (ზემო ქამრასორი) და ქამრასორი სუფლას (ქვემო ქამრასორი) სახელებით ორ სოფლად იყოფოდა და საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰანი ბიუზურგის ლივასის ჩრდილოეთ ნაჰიის დაქვემდებარების ქვეშ შედიოდა. ზემო ქამრასორში 6 ქრისტიანული კომლი ცხოვრობდა, ქვემო ქამრასორში კი 19 ქრისტიანული კომლი და ორივე სოფლის კომლების მეთაურები ქართულ და სომხურ სახელებს ატარებდნენ. ამ დასახლებებში ხორბლის ქერის მოყვანა და ფუტკრის მეურნეობა იყო განვითარებული ასევე ცხვრისა და ღორის მოშენება. ქვემო ქამრასორში ერთი წყლის წისქვილი არსებობდა. რეესტრში აღნიშნულია, რომ  სოფელი ქვემო ქამრასორის მეზრა ზემო ქამრასორისა და სოფელ იორგიბეგის  შორის მდებარეობდა. აღნიშნული მუფასალ რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, პენეკის ლივასის პანასკერტის ნაჰიის ქვეშ შემავალი ერთ—ერთი სოფელიც ქამრასორის სახელს ატარებდა.

სოფელი ქამრასორი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალური ჯებე დეფთერში ქამასორის (كماصور) სახელით ერთ სოფლად არის ჩაწერილი. იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობაში მყოფი სოფელი ჰიჯრი 1115 (1703/1704) წელს მეჰმედ სახელის მქონე პირს ჰქონდა გადაცემული და 13100 აქჩე გადასახადი ჰქონდა დადგენილი.

ოსმალური მუფასალ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია გვიან პერიოდის რუკებსა და ჩანაწერებში სოფლის სახელის არ ხსენებას ქამრასორის გაქრობას უკავშირებს.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
იაბლუნკოვი

**იაბლუნკოვი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ქალაქი ფრიდეკ-მისტეკის რაიონში მდებარეობს. ქალაქში მნიშვნელოვან უმცირესობას წარმოადგენენ პოლონელები, კერძოდ სილეზიელი გურალები. პოლონელები დღეს მოსახლეობის 16,4%-ს შეადგენენ. 

## გეოგრაფია
იაბლუნკოვი რაიონულ ცენტრ ფრიდეკ-მისტეკიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 31 კილომეტრში მდებარეობს. ის ტეშინის სილეზიის ისტორიულ მხარეშია. იაბლუნკოვი ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქია ჩეხეთში. ქალაქის მუნიციპალური ტერიტორია ძირითადად დაბლობზე მდებარეობს, აღმოსავლეთ ნაწილში კი სილეზიის ბესკიდების ქედია. 

იაბლუნკოვი მდინარეების ოლზასა და ლომნას შესართავთანაა გაშენებული.

## ისტორია
იაბლუნკოვი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1435 წელსაა ნახსენები, ის 1447 წლის უნგრელთა შემოსევის დროს დაინგრა. შემდეგ ადგილობრივებს თავიდან მოუწიათ დასახლების მშენებლობა და უნგრელთა მიერ დანგრეულ ნაწილს „ძველი იაბლუნკოვი“ უწოდეს.

XV - XVI საუკუნეებში იაბლუნკოვი განუწყვეტლივ ვითარდებოდა, 1596 წლის ცნობებით მას ჰყავდა საკუთარი მერი და თვითმმართველობა. ქალაქის განვითარება მისმა სავაჭრო გზაზე მდებარეობამ განაპირობა, ეს სავაჭრო გზა ხმელთაშუა ზღვიდან ბალტიის ზღვამდე ჰკვეთდა კონტინენტს ამ დროში. 

1938 წლის მიუნხენის შეთანხმების შემდეგ ჩეხოსლოვაკიის ამ ტერიტორიაზე პოლონეთი შეიჭრა და დაიკავა, თუმცა სუდეტების ეს მიწები და მთელი ჩეხოსლოვაკია მალევე დაიპყრო ნაცისტურმა გერმანიამ. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იაბლუნკოვი კვლავ დაბრუნდა ჩეხოსლოვაკიის შემადგენლობაში.

## ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ყველაზე მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობაა ისტორიული მოედანია, სადაც არის 1655 წელს შექმნილი შადრევნი ღვთისმშობლის ქანდაკებით.
 
გამორჩეული კულტურული ძეგლია 1620 წელს აშენებული და მოგვიანებით ნეოგოთურ სტილში აღდგენილი რომის კათოლიკური ეკლესია. აგრეთვე 1928–1932 წლებში აშენებული წმინდა ელიზაბეტის ორდენის მონასტერი.
მინი|ისტორიული შადრევანი 
მინი|ქალაქის მერია
ისტორიული შენობაა იაბლუნკოვის სანატორიუმი, ის 1933–1935 წლებში აშენდა. სანატორიუმის გარშემო 1924 წელს დაარსდა დენდროლოგიური პარკი. მასში დღეს არსებული სახეობების უმეტესობა 1937 წელს დაემატა. 1938 წლისთვის დენდროლოგიურ პარკში უკვე ჰქონდათ მერქნიან მცენარეთა  დაახლოებით ათას სახეობა, რომელთაგან 400 წიწვოვანი ხემცენარე იყო. 
დღეისთვის პარკში 500 სახეობის ხემცენარეა. დენდროლოგიურ პარკშია იან ტრჟისკას და ვინცენც მაკოვსკის მიერ შექმნილი სკულპტურები.

## ცნობილი ადამიანები
*ოსკარ ზავიშა (1878–1933), პოლონელი მღვდელი და კომპოზიტორი
*რუდოლფ პაშეკი (1894–1969), პოლონელი მასწავლებელი და პოლიტიკოსი; იაბლუნკოვის მერი 1932–1938 წლებში
*კაროლ პიეგზა (1899–1988), პოლონელი მწერალი და ფოლკლორისტი; აქ ცხოვრობდა და გარდაიცვალა
*ოტო შნაიდი (1900–1974), ავსტრიელ-ისრაელელი ხელოვნებათმცოდნე და მწერალი
*ირჟი დრაჰოში (დ. 1949), ფიზიკური ქიმიკოსი და პოლიტიკოსი

## დაძმობილებული ქალაქები
* გოგოლინის გმინა, პოლონეთი
* კისუცკე-ნოვე-მესტო, სლოვაკეთი
* სიმიანოვიცე-შლიონსკი, პოლონეთი
* ტიაჩივი, უკრაინა
* ვისლა, პოლონეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
პასკოვი

**პასკოვი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ქალაქი ფრიდეკ-მისტეკის რაიონში მდებარეობს. ის ორი ადმინისტრაციული ერთეულისგან შედგება, პასკოვთან ერთად მუნიციპალიტეტში გაერთიანებულია სოფელი ოპრეხტიცე.

## გეოგრაფია
პასკოვი ქალაქ ოსტრავასა და ფრიდეკ-მისტეკს შორის მდებარეობს. ქალაქის ცენტრი 256 მეტრზეა ზღვის დონიდან. ის ოსტრავის ქვაბულში ვაკე რელიეფზეა გაშენებული. პასკოვში მდინარე ოსტრავიცეს ერთვის მდინარე ოლეშნა.

## ისტორია
პასკოვი ისტორიულ წყაროებში პირველად ეპისკოპოს ბრუნო ფონ შაუენბურგის სიგელში 1267 წელსაა ნახსენები. XIII საუკუნის ბოლოს აქ ციხესიმაგრე აშენდა. 1538 წლამდე სოფელი ოლომუცის ეპისკოპოსის სამფლობელო იყო. 1538 წელს პასკოვი თავადმა იან IV პერნშტეინელმა შეიძინა. მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში ის ხშირად იცვლიდა მფლობელებს.

1870 წელს სოფელი და ქალაქი პასკოვი ერთ მუნიციპალიტეტში გაერთიანდნენ, 1871 წელს კი ქალაქში რკინიგზა გაიყვანეს.

## ღირსშესანიშნაობები
მინი|მარცხნივ|წმინდა ლავრენტის ეკლესია
ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა პასკოვის ციხეა, აქ არსებული ციხესიმაგრე XVI საუკუნის ბოლოს რენესანსის სტილის რეზიდენციად გადაკეთდა. ოცდაათწლიანი ომის დროს მიყენებული ზიანის შემდეგ იგი ბაროკოს სტილში აღადგინეს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შენობა სახელმწიფოს ბალანსზე გადავიდა და 1950 წლიდან 2004 წლამდე მასში ონკოლოგიური საავადმყოფო იყო განთავსებული. 2013 წლიდან ციხესიმაგრის კომპლექსი ქალაქის საკუთრებაა. დღეს ციხის შენობაში მუზეუმია განთავსებული. შენობის შიდა სივრცე კულტურულ და სოციალურ მიზნებს ემსახურება.

## ცნობილი ადამიანები
*ედმუნდ რაიტერი (1845–1920), ავსტრიელი ენტომოლოგი, მწერალი და კოლექციონერი 
*ბოჰუმირ დვორსკი (1902–1976), მხატვარი
*ზდენეკ კოუბეკი (1913–1986), მძლეოსანი და რაგბისტი

## ფოტოგალერეა 

Image:Paskov, zámek (3).jpg|პასკოვის ციხე
Image:Paskov, fara.jpg|სამრევლო
Image:Paskov, svatý Florián (2).jpg|ქალაქის მოედანი
Image:Paskov, radnice.jpg|პასკოვის გამგეობა
Image:Paskov, Biocel (1).jpg|ქაღალდის ქარხანა

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
ართვინის ხიდი

**ართვინის ხიდი** () — ისტორიული ხიდი კლარჯეთის რეგიონში, დღევანდელი ქალაქ ართვინის საზღვრებში, ყოფილ სოფელ კორზულში (დღეს ჩაიაღზის უბანი) მდინარე ჭოროხზე, X საუკუნეში ქართველების მიერ აშენებული ერთთაღოვანი ქვის ხიდი იყო. ართვინის შესასვლელში მდებარეობის გამო მას ართვინის ხიდს უწოდებენ. ასევე, სოფელ კორზულში მდებარეობის გამო, იგი კორზულის ხიდად ან კარძველის ხიდადაც არის ცნობილი.

## ისტორია
ართვინის ხიდი აშენდა X საუკუნის პირველ ნახევარში, ქართული სამეფოს პერიოდში. იგი დაგეგმილი იყო ფეხითმსვლელებისა და მხედრების გადასასვლელად შესაფერისი სახით. ხიდის მდებარე კლარჯეთის რეგიონი მე-16 საუკუნეში ოსმალების ხელში გადავიდა და ართვინის ხიდმა ოსმალთა პერიოდშიც იგივე ფუნქცია შეასრულა. 1874 წელს რეგიონში ყოფნისას გიორგი ყაზბეგმა დაწერა, რომ ჩოროხის მდინარეზე სატრანსპორტო ნავები ართვინის ხიდის ქვეშ მიახლოვდებოდნენ. 1877-1878 წლების ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ ხიდი დარჩა რუსებისთვის ომის კომპენსაციად დარჩენილ რეგიონში. რუსებმა რკინის ხიდის ასაშენებლად 1893 წელს ძველი ხიდი დინამიტით ააფეთქეს და დაანგრიეს.  ამ ძველი ერთთაღოვანი ქვის ხიდის ფოტო, რომელიც სავარაუდოდ 1885 წელს გადაიღო, დღემდე მოუღწევია. 1894 წლის 8 ნოემბრის ქართულ გაზეთ „ივერია“-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში აღნიშნულია, რომ ართვინის გზის მშენებლობაზე პასუხისმგებელი რუსი ინჟინრის მიერ ძველი ქვის ხიდი დანგრეულა. ამ სტატიაში მოცემული ინფორმაციის მიხედვით, იმ დროს დანგრეული ქვის ხიდის ადგილას ხის ხიდი აშენდა. ითვლებოდა, რომ დანგრეული ქვის ხიდის დამაშენებელი ქართველი დედოფალი თამარი იყო. არდაღან-ბათუმის გზიდან ართვინის ქალაქში ამ ხიდით შედიოდნენ. ხიდის გამო აქ ხიდისთავსაც ეძახდნენ.

## არქიტექტურა
ართვინის ხიდი აშენებული იყო ჩოროხის მდინარის ყველაზე ვიწრო ადგილას, ორ კლდეს შორის. მისი მშენებლობისას გამოყენებული იყო ხარისხიანი კირის ხსნარი და უხეშად დამუშავებული ქვები. ხიდი მოფენილი იყო ბრტყელი ქვებით და შუა ნაწილში ჰქონდა მფარავი. ართვინის ქალაქის მხარეს თავში კოშკი იდგა. ართვინის ხიდი მსგავსი იყო ლივანეს რეგიონში შუა საუკუნეებიდან დარჩენილი ერთთაღოვანი ქვის ხიდებისა. 1893 წელს ამ ერთთაღოვანი ქვის ხიდის დანგრევის შემდეგ, მის ადგილას რუსული ადმინისტრაციის მიერ აშენდა 20 მეტრი სიგრძისა და 6 მეტრი სიგანის რკინის ხიდი. მუვაჰიდ ზეკიმ 1927 წელს გამოქვეყნებულ წიგნში რკინის ხიდი „ართვინის ხიდად“ დაასახელა და დაწერა, რომ ბორჩკისა და სირიის ხიდებთან ერთად ის ართვინის ვილაიეთის საზღვრებში ჩოროხის მდინარეზე არსებული სამი ხიდიდან ერთ-ერთი იყო. 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
სცინტილაცია

**სცინტილაცია** () — ხანმოკლე (~10-4–10-9 წმ) სინათლის აფეთქება (ლუმინესცენციის აფეთქება), რომელიც აღიძვრება სცინტილატორებში მაიონებელი გამოსხივების ზემოქმედებით. სცინტილაციას პირველად ვიზუალურად აკვირდებოდა უ. კრუქსი (1903) ZnS-ის ეკრანის α-ნაწილაკებით დასხივებისას. სცინტილატორის ატომები ან მოლეკულები დამუხტული ნაწილაკების ენერგიის ხარჯზე გადადის აგზნებულ მდგომარეობაში. მათ შემდგომ გადასვლას აგზნებული მდგომარეობიდან ნორმალურში თან ახლავს სინათლის გამოფრქვევა, სცინტილაციის მექანიზმი, მისი გამოსხივების სპექტრი და გამონათების ხანგრძლივობა დამოკიდებულია მალუმინესცენცირებელი ნივთიერების ბუნებაზე, სცინტილაციის სიკაშკაშე კი — დამუხტული ნაწილაკების ბუნებაზე და ნაწილაკის იმ ენერგიაზე, რომელსაც იგი სცინტილატორის ნაწილაკებს გადასცემს (მაგალითად, α-ნაწილაკებისა და პროტონების სცინტილაცია გაცილებით მკვეთრია β-ნაწილაკების სცინტილაციაზე). თითოეული სცინტილაცია ერთი ნაწილაკის მოქმედების შედეგია. ამ გარემოებას იყენებენ სცინტილაციურ მთვლელებში ელემენტარული ნაწილაკების სარეგისტრაციოდ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რადიოლუმინესცენცია
სცინტილაციური მთვლელი

**სცინტილაციური მთვლელი** — ბირთვულ გამოსხივებათა და ელემენტარულ ნაწილაკთა (პროტონების, ნეიტრონების, ელექტრონების, α-კვანტების, მეზონებისა და ა. შ.) სარეგისტრაციო ხელსაწყო, რომლის ძირითადი ელემენტია დამუხტული ნაწილაკების ზემოქმედების მალუმინესცენცირებელი ნივთიერება (სცინტილატორი) და ფოტოელექტრონული მამრავლი (ფემ). მაიონებელი ნაწილაკებას (α-ნაწილაკები, ბირთვების გაყოფის ნამსხვრევები) მოქმედებით გამოწვეულ სინათლის აფეთქებაზე (სცინტილაციებზე) ვიზუალური დაკვირვება XX საუკუნის დასაწყისში ბირთვული ფიზიკის ძირითადი მეთოდი იყო (იხ. სპინტარისკოპი). მოგვიანებით სცინტილაციური მთვლელი მთლიანად შეიცვალა საიონიზაცაო კამერებითა და პროპორციული მთვლელებით. 40-იანი წლების ბოლოს, როცა სცინტილაციების რეგისტრაციისათვის გამოყენებულ იქნა გაძლიერების დიდი კოეფიციენტის მქონე მრავალკასკადიანი ფემ, რომელსაც უნარი აქვს აღრიცხოს მეტისმეტად სუსტი სინათლის აფეთქება, ბირთეულ ფიზიკაში კვლავ დაიწყეს სცინტილაციური მთვლელის გამოყენება. 

სცინტილაციური მთვლელის მუშაობის პრინციპი შემდეგში მდგომარეობს. სცინტილატორში გავლისას დამუხტული ნაწილაკი დააიონებს და აღაგზნებს ატომებსა და მოლეკულებს. არააგზნებულ (ძირითადა მდგომარეობაში დაბრუნებისას ატომები გამოასხივებენ ფოტონებს (იხ. ლუმინესცენცია), რომლებიც ფემ-ის კათოდზე მოხვედრისას ამოგლეჯენ ელექტრონებს, რის შედეგადაც ფემ-ის ანოდზე აღიძვრება ელექტრული იმპულსი, რომელიც შემდეგ ძლიერდება და რეგისტრირდება. ნეიტრალური ნაწილაკების (ნეიტრონების, γ-კვანტების) დეტექტირება ხდება მეორეული დამუხტული ნაწილაკებით, რომლებიც წარმოიქმნებიან ნეიტრონებისა და γ-კვანტების ურთიერთქმედებისას სცინტილატორის ატომებთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სცინტილაციური სპექტრომეტრი
სცინტილაციური სპექტრომეტრი

**სცინტილაციური სპექტრომეტრი** — ბირთვულ გამოსხივებათა და ელემენტარულ ნაწილაკთა მახასიათებლების (გამოსხივების ინტენსიურობა, ნაწილაკების ენერგია, არასტაბილური ბირთვებისა და ნაწილაკების სიცოცხლის ხანგრძლივობა) გასაზომი ხელსაწყო, რომლის ძირითადი ელემენტია სცინტილაციური მთვლელი. სცინტილაციური სპექტრომეტრით ნაწილაკის ენერგიის გაზომვის შესაძლებლობა დაკავშირებულია იმასთან, რომ სცინტილატორის ნათების ინტენსხიურობა (სინათლის გამოსავალი) დამოკიდებულია ნაწილაკის მიერ სცინტილაციური სპექტრომეტრში დაკარგულ ენერგიაზე.

## ლიტერატურა
კილl ქვედა თავისუფალი სივრცე ანუ კლერენსი

საზღვაო ნაოსნობაში, **კილის ქვეშ არსებული კლირენსი** ( **UKC** ) არის ვერტიკალური მანძილი ზღვის ფსკერსა და გემის კილს ან კორპუსს შორის.   ის გამოიყენება ზღვაში გემებისთვის საკმარისი სანაოსნობის წყლის ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად.     გემის კაპიტანმა უნდა უზრუნველყონ თავიანთი გემებისთვის საკმარისი მინიმალური UKC; პორტებმა უნდა უზრუნველყონ საკმარისი მინიმალური UKC იმ გემების ტიპისა და წყალშიგის სიღრმეზე, რომლებიც უნდა შემოვიდნენ პორტში.  გემები, როგორც წესი, UKC-ს ითვლიან რათა დააკმაყოფილონ პორტების კრიტერიუმები, იმისათვის რომ საზღვაო ინციდენტების რისკი მინიმუმამდე დაიყვანონ.   ეს მოიცავს სისტემებს, რომლებიც დინამიურად მართავენ UKC-ს მოდელების, პროგნოზირებისა და გამოთვლების გამოყენებით. 

საერთაშორისო ჰიდროგრაფიული ორგანიზაცია (IHO) ადგენს UKC-ის მართვის სტანდარტს პროგრამული უზრუნველყოფისა და სისტემებისთვის: S-129 კილის კლირენსის მართვის ფარგლებში. 

## გამოყენება და მოთხოვნები 
აშშ-ის ფედერალური რეგულაციების კოდექსი გემებსა და მათ კაპიტნებს ავალდებულებს, რომ აშშ-ის წყლებში, UKC გამოთვალონ გემის ყველაზე ღრმა ნავიგაციური წყალშიგზე დაყრდნობით 33 CFR 157.450 რეგულაციების თანახმად, კაპიტანმა უნდა განიხილოს UKC-ის გაანგარიშება საზღვაო ლოცმანთან, როდესაც გემი მიუახლოვდება აშშ-ის პორტებს/წყლებს. 33 CFR 157.450

ავსტრალიის საზღვაო უსაფრთხოების ორგანო აცხადებს, რომ ტორესის სრუტეში UKC-ის ადეკვატური დონის შენარჩუნება მნიშვნელოვანია უსაფრთხო ნავიგაციისთვის. 

წყალმარჩხ წყლითა და ჩაღრმავებით გამოწვეულმა არასაკმარისმა UKC-მ შესაძლოა გემების მეჩეჩზე დაჯდომა გამოიწვიოს.  2019 წელს, დიდი ბრიტანეთის საზღვაო ავარიების გამოძიების განყოფილებამ დაადგინა, რომ არასაკმარისმა UKC-მ გამოიწვია ro/ro სატვირთო ბორნის MS Stena Performer- ის მეჩეჩზე დაჯდომა.  

## ცნობები 

კატეგორია:ნავიგაცია
კატეგორია:საზღვაო ტერმინები
ფოტოლუმინესცენცია

**ფოტოლუმინესცენცია** — სინათლით აგზნებული ლუმინესცენცია. ფოტოლუმინესცენციის უმარტივესი შემთხვევაა ატომური ორთქლის რეზონანსული გამოსხივება, როცა გამოიფრქვევა ისეთივე სიხშირის ელექტრომაგნიტური გამოსხივება, როგორიც აქვს ამგზნებ გამოსხივებას. მოლეკულებისა და სხვა რთული სისტემების ფოტოლუმინესცენციის დროს, სტოქსის წესის თანახმად, ფოტოლუმინესცენციის გამოსხივების სიხშირე უფრო ნაკლებია, ვიდრე ამგზნები სინათლისა. ეს წესი ხშირად ირღვევა და სპექტრის სტოქსურ ნაწილთან ერთად შეიმჩნევა ანტისტოქსური ნაწილიც – ამგზნები სინათლის სიხშირეზე მეტი სიხშირის გამოსხივება. უფრო რთულ მოლეკულებში სინათლის შთანთქმის შემდეგ ენერგია გადანაწილდება მოლეკულებს შორის, რის გამოც გამოსხივების სპექტრი არ არის დამოკიდებული (ან სუსტადაა დამოკიდებული) ამგზნებ სიხშირეზე. 

მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედების შედეგად, ხოლო რთულ მოლეკულებში შიდამოლეკულური პროცესების შედეგად აგზნების ელექტრონული ენერგია შეიძლება გარდაიქმნას მოლეკულების რხევითს, ბრუნვითსა და წინსვლითს, ე. ი. სითბურ ენერგიად. ასეთ პროცესებს ფოტოლუმინესცენციის ქრობას უწოდებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლუმინესცენცია
ლავაში (სოფელი)

**ლავაში** () — ისტორიულ სოფელი  პალაკაციოს მხარეში, დღეს ყარსის პროვინციის არფაჩაის რაიონის გიულიუზუს(პეკრაშენი) სოფლის საზღვრებში.

## ისტორია
ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ ლავაშის ტბის საერთო სახე ლავაშს ჰგავს, სოფელი კი ამ ტბის ნაპირზე მდებარეობდა და თავისი სახელიც ამ ტბიდან მიიღო.

ისტორიული პალაკაციოს მხარე სადაც სოფელი ლავაში მდებარეობდა შუა საუკუნეებში საქართველოს საზღვრებში იყო.

ლავაშის სოფელი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთარში არ მოიხსენიება. ამ ჩანაწერის საფუძველზე შეიძლება ითქვას, რომ სოფელი ხელახლა დასახლებული არ გამხდარა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
ფოტოლაბორატორია

მინი|მოძრავი ფოტოლაბორატორია, ფოტოგრაფიის შექმნის ეპოქაში
**ფოტოლაბორატორია** — ანალოგურ ფოტოგრაფიაში, გარე სინათლისაგან დაცული სათავსი, სადაც მიმდინარეობს მუშაობა შუქმგრძნობიარე ფოტოგრაფიულ მასალაზე. ფოტოლაბორატორიის მოწყობილობა მრავალნაირია და დამოკიდებულია წაყენებულ მოთხოვნებზე.  

***სტაციონარულ ფოტოლაბორატორიას*** აქვს ელექტროენერგიია და წყლის მიმყვანი, კანალიზაცია და ვენტილაცია (ხშირად ჰაერის კონდიცირების სისტემაც). ფოტოლაბორატორიაში დგამენ მაგიდას ფოტოგრაფიული აპარატისა და ფოტოგრაფიული კასეტის დასამუხტად, გასამჟღავნებლად, დასაფიქსირებლად, გასარეცხად და სხვა ფოტოოპერაციების შესასრულებლად; აგრეთვე კარადას საჭირო ქიმიურ ნივთიერებათა, ხსნარების, ფოტომასალისა და ქიმიური ჭურჭლის შესანახად. ფოტოლაბორატორიაში უნდა იყოს გამოსახულების საბეჭდი და სარეპროდუქციო დანადგარები, საშრობი მოწყობილობა, სახურებელი ხელსაწყოები და სხვა. კედლებსა და ჭერს ღებავენ უმთავრესად თეთრად ან ღია ყვითლად. დიდ ფოტოლაბორატორიაში, სადაც რამდენიმე სათავსია, იყენებენ ისეთ მოწყობილობას, რომელიც უზრუნველყოფს ფოტომასალის დამუშავების პროცესების ნაკადურობასა და სტანდარტულობას, მაღალ შრომის ნაყოფიერებას. სამეცნიერო დაწესებულებასთან, ფოტოატელიესთან, კლუბთან და მისთ. არსებულ ფოტოლაბორატორიაში ფოტომასალას ამუშავებენ ნახევრად ავტომატურად. 

***მოძრავ ფოტოლაბორატორიას*** აწყობენ ავტომობილზე, თვითმფრინავზე, კოსმოსურ საფრენ აპარატზე და ა. შ. ფოტოგრაფიის ადრეულ ეტაპზე ფოტოლაბორატორიებად სპეციალურ სინათლისგან დაცულ ურმებს იყენებდნენ და მოგზაურობის დროს გადაადგილდებოდნენ მინის ნეგატივებითა და ფოტოგრაფიული წურჭელ-ინვენტარით. მოძრავ ფოტოლაბორატორიას აქვს სპეციალური მცირეგაბარიტიანი მოწყობილობა. ფოტოგრაფიული პროცესები მასში მიმდინარეობს ავტომატურად და სწრაფად. მოძრავი ფოტოლაბორატორიის განსაკუთრებული სახეობაა *საექსპედიციო ფოტოლაბორატორია* — პორტატული ყუთ-ჩემოდანი. მას იყენებენ საველე პირობებში სამუშაოდ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფოტოგრაფია
სირაურთა

**სირაურთა** () — ისტორიული პალაკაციოს რეგიონში, დღეს არტაანის პროვინციის ჩილდირის რაიონის სოფელ გოლბელენის (ურთა) საზღვრებში განადგურებული სოფელია.

## ისტორია
ქართული ტოპონიმი სირაურთა (სირაურთა) შედგება ქართული „სირა“ (სირა) სიტყვისა და „ურთა“ (ურთა) სახელისგან. ქართულში შესული ბერძნული „სირა“ (σειρά) ნიშნავს რიგს, მწკრივს. სირაურთა ნიშნავს ურთას რიგში მდებარე დასახლებას. 1595 წლის ოსმალური მუფასალ დავთრის მიხედვით,სოფელი სირაურთა სოფელ ურთას გვერდით მდებარეობდა. შავშეთის რაიონში სოფელ სინკოთის მახლობლად მდებარე სოფელიც სირასინკოთის სახელს ატარებდა.

სოფელი სირაურთას  განლაგების ადგილი, ისტორიული პალაკაციოს რეგიონი, შუა საუკუნეებში საქართველოს საზღვრებში იმყოფებოდა. ოსმალებმა ეს რეგიონი და სოფელი 1578 წელს დაიპყრეს.

სოფელი სირაურთას 1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი (საქართველოს ვილაიეთის დეტალური დავთარი) სახელწოდების ოსმალურ დავთარში სირაურთა (سرە اورتە) სახით გვხვდება. ამ დროს სოფელი საქართველოს ვილაიეთში, ჩილდირის ლივასის ჯანბაზის ნაჰიაში შედიოდა. ურთას სოფლის მახლობლად მდებარე სირაურთა ამ დროისთვის გაცარიელებული იყო. აღნიშნულ დავთარში ნათქვამია, რომ სოფელი მერედისიც სოფელ სირაურთას მახლობლად იმყოფებოდა. ჩანს, რომ სოფელი სირაურთა დღევანდელ გოლებაკანსა და გოლბელენს შორის იყო განლაგებული.

სოფელი სირაურთა ჩილდირის აიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთარში და 1886 წლის რუსულ მოსახლეობის აღწერაში ჩილდირის ყაზაში არსებული სახელით არ გვხვდება. ეს მდგომარეობა შეიძლება დაკავშირდეს იმასთან, რომ სოფელი სირაურთა აღარასოდეს გამხდარიყო დასახლებული.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 282

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 282** მიიღეს 1970 წლის 23 ივლის, სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ რეზოლუცია 181-ით მიღებული იარაღის ემბარგოს დარღვევებით შეშფოთებულმა საბჭომ კიდევ ერთხელ გაიმეორა მისი სრული წინაღმდეგობა აპართეიდის პოლიტიკაზე. საბჭომ მოუწოდა ყველა ქვეყანას რომ გაამკაცრებინათ ემბარგო სამხრეთ აფრიკის შეიარაღებული ძალების წევრებისთვის სამხედრო წვრთნების შეწყვეტით და რეზოლუციის ზომების ეფექტიანობის უზრუნველსაყოფად შესაბამისი ზომების მიღებით.

რეზოლუცია მიიღეს 11 ხმით. საფრანგეთმა, ესპანეთმა, გაერთანებულ სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო
0282
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1970 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
სპინტარისკოპი

**სპინტარისკოპი**, *სპინთარისკოპი* ( და ) — სადემონსტრაციო ხელსაწყო α-ნაწილაკებზე ვიზუალური დაკვირვებისათვის. გამოიგონა უილიამ კრუქსმა 1903 წელს. სცინტილაციური ნივთიერებით დაფარულ ეკრანზე α-ნაწილაკის დაცემა იწვევს სუსტ სინათლის აფეთქებას, რაზედაც შეიძლება თვალით დაკვირვება. სპინტარისკოპი სცინტილაციური მთვლელების წინამორბედია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სცინტილატორები
მარტინ ოდერსკი

**მარტინ ოდერსკი** (დ. 1958 წლის 5 სექტემბერი) - გერმანელი კომპიუტერული მეცნიერების სპეციალისტი და პროგრამირების მეთოდების პროფესორი შვეიცარიაში, ლოზანის ფედერალურ პოლიტექნიკურ სკოლაში. ის სპეციალიზირდება კოდის ანალიზსა და პროგრამირების ენებში. მან ხელმძღვანელობა გაუწია Scala-ს და Generic Java-ს (და მანამდე Pizza-ს) შექმნას.

1989 წელს მან დაიცვა დოქტორატი ციურიხის ტექნიკურ უნივერსიტეტში (ETH Zurich), ნიკლაუს ვირთის ხელმძღვანელობით, რომელიც ცნობილი არის როგორც რამდენიმე პროგრამირების ენის, მათ შორის Pascal-ის შემქმნელი. დოქტორანტურის შემდეგ მან მუშაობა გააგრძელა IBM-ში და იელის უნივერსიტეტში.

1997 წელს მან შექმნა GJ კომპილატორი, რომლის საფუძველზეც შემდეგ შეიქმნა javac — Java-ს ოფიციალური კომპილატორი.

2001 წელს მან და მისმა კოლეგებმა დაიწყეს მუშაობა Scala-ზე, რომლის პირველი საჯარო ვერსია გამოვიდა 2004 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_programming_languages
*https://en.wikipedia.org/wiki/Scala_(programming_language)

## რესურსები ინტერნეტში
*https://lampwww.epfl.ch/~odersky/
*https://people.epfl.ch/martin.odersky/bio?lang=en&cvlang=en 
*https://dblp.org/pid/o/MartinOdersky.html
*https://www.infoq.com/articles/odersky-scala-interview/
*https://www.youtube.com/watch?v=JcLG9Ss9Y-w

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:პროგრამისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი რამიშვილი

**გიორგი რამიშვილი** (დ. 1967, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. „სილქ როუდ ჯგუფის“, „სილქნეტის“, „ევრონიუს ჯორჯიას“ დამფუძნებელი.

1990-იან წლებში გიორგი რამიშვილმა პარტნიორებთან ერთად დააარსა ნავთობპროდუქტების სარკინიგზო გადაზიდვების კომპანია – „სილქ როუდ ჯგუფი“, რომელიც მუშაობდა ისტორიული აბრეშუმის გზის გასწვრივ კავკასიისა და კასპიისპირეთის რეგიონში სავაჭრო გზების აღდგენაზე. არის „სილქ როუდ ჯგუფის“ შვილობილი კომპანიის, „სილქნეტის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.

2010-2014 წლებში იყო საქართველოს სათხილამურო ფედერაციის პრეზიდენტი.

2025 წლის ივლისში დააკავეს ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო შეძენა-შენახვა-ტარების ბრალდებით. მოგვიანებით, ის გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს.

ჰყავს მეუღლე და ოთხი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი რამიშვილი. nationalgeographic.ge
* გიორგი რამიშვილი. silknet.com

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
პოლ ბიუჰაიტი

**პოლ ტ. ბიუჰაიტი** (დ. 1977 წლის 7 ნოემბერი) - ამერიკელი კომპიუტერული ინჟინერი და მეწარმეა, რომელმაც შექმნა ელფოსტა Gmail. მან შექმნა Google AdSense-ის საწყისი პროტოტიპი Gmail-ზე მუშაობის პროცესში. მანვე შესთავაზა Google-ის ყოფილი დევიზი – "არ იყო ბოროტი" (Don't be evil) – 2000 წლის შეხვედრაზე კომპანიის ღირებულებების შესახებ, მას შემდეგ რაც ეს დევიზი თავდაპირველად 1999 წელს ინჟინერ ამიტ პატელს ეკუთვნოდა.

## ადრეული წლები და განათლება
ბიუჰაიტი დაიბადა 1977 წლის 7 ნოემბერს, ვებსტერში, ნიუ-იორკის შტატში. ის სწავლობდა ქეის უესთერნ რეზერვის უნივერსიტეტში, კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში, სადაც კომპიუტერული ინჟინერია ისწავლა და უნივერსიტეტის ნიჩბოსნობის გუნდშიც მონაწილეობდა.

## კარიერა
ბიუჰაიტი თავდაპირველად მუშაობდა Intel-ში და მოგვიანებით გახდა Google-ის 23-ე თანამშრომელი. Google-ში მან 2001 წელს დაიწყო Gmail-ის განვითარება, რომელიც გამოირჩეოდა ინოვაციური ძიების და შენახვის მახასიათებლებით. მანვე წამოიწყო ინიციატივა, რომელიც შემდგომ AdSense-ად გადაიქცა.

Google-იდან წასვლის შემდეგ, 2006 წელს ბიუჰაიტმა ბრეტ ტეილორთან ერთად დააარსა FriendFeed, რომელიც 2007 წელს ამოქმედდა. 2009 წელს Facebook-მა ეს კომპანია შეისყიდა კერძო გარიგებით, რის შედეგადაც ბიუჰაიტი Facebook-ის თანამშრომელი გახდა.

2010 წელს მან დატოვა Facebook და გახდა საინვესტიციო ფირმის Y Combinator-ის პარტნიორი. 2006 წლიდან ინვესტირების დაწყებიდან 2008 წლამდე, მან 32 კომპანიაში ჩადო დაახლოებით **1.21 მილიონი დოლარი**.

დღესაც აგრძელებს ანგელოზ ინვესტიციებს დაახლოებით „40-მდე“ სტარტაპში (მისივე შეფასებით) და აქტიურად თანამშრომლობს Y Combinator-თან.

ბიუჰაიტმა 2011 წელს მოიპოვა The Economist-ის ინოვაციის ჯილდო კომპიუტერულ ტექნოლოგიებსა და ტელეკომუნიკაციის სფეროში.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ბლოგერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:Google-ის თანამშრომლები
კატეგორია:Microsoft-ის თანამშრომლები
კატეგორია:დაბადებული 1977
ვერონის სან-ლორენცოს ეკლესია

**ვერონის სან-ლორენცოს ეკლესია** () — რომაულ-კათოლიკური ტაძარი, რომელიც მდებარეობს იტალიის ქალაქ ვერონაში და  წმინდა ლავრენტიუსისადმია მიძღვნილი.

ეკლესია დაარსდა VIII საუკუნეში ქალაქის საზღვრებს გარეთ, თუმცა დღეს ის განთავსებულია ცენტრალურ უბანში — კორსო კავურზე, პორტა ბორსარის მახლობლად. საუკუნეების განმავლობაში ტაძარს არაერთხელ რესტავრირდა.  მიუხედავად ცვლილებებისა, შენობა წარმოადგენს რომანული არქიტექტურის მნიშვნელოვან ნიმუშს, რომელშიც თვალსაჩინოა ნორმანული და ბიზანტიური სტილის ელემენტები.

ეკლესიის ინტერიერი თანამედროვე სახით ჩამოყალიბდა 1887–1898 წლებში.[1] შენობა სამნავიანია; სინათლე შემოდის მაღალი ცენტრალური ნავის ვიწრო ფანჯრებიდან. შიგნით დომენიკო ბრუსასორჩის 1562 წლის ტილო — „ღვთისმშობელი წმინდა ლავრენტისთან, იოანე ნათლისმცემელთან და წმინდა ავგუსტინესთან ერთად“, ასევე ნოგაროლას ოჯახის საფლავის ქვები და რომანა ტრიველას ნამუშევრებია წარმოდგენილი.

## არქიტექტურა 
სან-ლორენცო — რომანული სტილის ტაძარია ვერონაში (იტალია), რომელიც აგებულია სამნავიანი ბაზილიკის ტიპით და მოიცავს ტრანსეპტს (განივ გალერეას, რომელიც ძირითად სივრცეს კვეთს). ცენტრალური ნავი ორჯერ ფართოა გვერდითებთან შედარებით და თითოეული ნავი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. ტრანსეპტს აქვს ორი ნავი. სავარაუდოდ, გადასასვლელზე იყო ან იგეგმებოდა გუმბათი — ჭერის ქვეშ დღემდე ჩანს ტრომპ-ლ'ოეილის (იალქნების იმიტაციის) ფრაგმენტები.

სან-ლორენცოს ტაძარში გვერდითი ნავებისა და ნარტექსის ზემოთ გალერეებია მოწყობილი. დასავლეთ ფასადს ორი მრგვალი კოშკი ესაზღვრება, რომლებშიც სპირალური კიბეები გალერეებამდე ადის. სამხრეთის კოშკი ოდნავ დიდია და მისი დიამეტრი დაახლოებით 5 მეტრია. ტაძრის ცენტრალური ნავი ხის ჭერით არის გადახურული, ხოლო გვერდითი ნავები — ჯვარედინი კამარებით.

შიდა სივრცე აგებულია ტრადიციული ლომბარდიული სქემით: მთავარი ნავი განივი თაღებით კვადრატულ სექციებად იყოფა, რომლებიც თითოეულ ორ წყვილ გვერდით თაღს შეესაბამება. ნავებისა და გალერეების ორთაღიანი არკადები დაყოფილია სვეტებით, რომელთაც კორინთული კაპიტელები ამშვენებს. ზოგი კაპიტელი ბიზანტიური ტიპისაა, სხვები კი დეკორირებულია არწივებისა და სხვადასხვა ორნამენტის მოტივებით. ცალკეული სვეტები სავარაუდოდ სხვა შენობებიდანაა გადმოტანილი.

ეკლესიის გარე ფასადი გამოირჩევა მცირე ხუთკუთხა საყრდენებით, რომლებიც ნავის სექციებს გამოყოფს. მსგავს სტრუქტურებს ვხვდებით სან ძენო მაჯორეშიც. კედლები აგებულია ქვის სხვადასხვა ტიპის მონაცვლეობით, რაც დამახასიათებელია ვერონასთვის. სხვა ადგილობრივ ტაძრებში გავრცელებული ქვისა და აგურის კომბინაციისგან განსხვავებით, სან-ლორენცოს ფასადზე ქვის ბლოკებთან ერთად ზოგან დიდი კენჭებიც გამოიყენება. კარნიზი დასრულებულია არკადული ფრიზით.

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 293

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 293**, რომელიც ერთხმად მიიღეს 1971 წლის 26 მაისს, ამ თემაზე წინა რეზოლუციების კვლავ დადასტურების შემდეგ და ბოლოდროინდელი წამახალისებელი განვითარების აღნიშვნის შემდეგ, საბჭომ გააგრძელა კვიპროსში გაეროს მშვიდობისმყოფელი ძალების განლაგება შემდგომი პერიოდით, რომელიც ახლა 1971 წლის 15 დეკემბერს სრულდება. საბჭომ ასევე მოუწოდა უშუალოდ დაინტერესებულ მხარეებს, გაეგრძელებინათ მაქსიმალური თავშეკავებით მოქმედება და სრულად თანამშრომლობდნენ მშვიდობისმყოფელ ძალებთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* [Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/293(1971))

00293
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი კვიპროსში
მერი ანჯაფარიძე

**მერი ივლიანეს ასული ანჯაფარიძე** (დ. 15 ოქტომბერი, 1904, ქუთაისი, რუსეთის იმპერია ― გ. 16 ივლისი, 1980, მოსკოვი, სსრკ) — ქართველი კინორეჟისორი. პირველი ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი

## ბიოგრაფია
1928 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.

რეჟისორის ასისტენტად იმუშავა ფილმებზე: „დიადი განთიადი“ (1938), „გიორგი სააკაძე“ (1942–1943). მუშაობდა „მოსფილმში“ რეჟისორად. გადაღებული აქვს შემდეგი ფილმები: მ. ჭიაურელთან – „ფიცი“ (1946), „ბერლინის დაცემა“ (1949), „დაუვიწყარი 1919 წელი“ (1952). ვ. სტროევასთან – „ბორის გოდუნოვი“ (1955), ს. იუტკევიჩთან – „ალბანეთის დიადი მეომარი სკანდერბეგი“ (1953). გ. როშალთან – ა. ტოლსტოის რომანის „გზანი წამებისანი“, „დები“ (1957), „თვრამეტი წელი“ (1958), „მოღუშული დილა“ (1959). დამოუკიდებლად გადაიღო მხატვრული ფილმები: „ანიუტა“ (ა. ჩეხოვის მოთხრობის მიხედვით), „გზაზე“ და სხვა. 

მერი ანჯაფარიძეს ეკუთვნის სატირულ–იუმორისტული კინოჟურნალ „ფიტილის“ რამდენიმე სიუჟეტის დადგმა. 

გარდაიცვალა 1980 წლის 16 ივლისს მოსკოვში. დაკრძალულია კუნცევოს სასაფლაოზე.

## ოჯახი
*და — ვერიკო ანჯაფარიძე (1897-1987), მსახიობი
*მეუღლე — ნიკოლოზ დანელია (1902-1981), მშენებელი ინჟინერი
*შვილი — გიორგი დანელია (1930-2019), კინორეჟისორი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1950 : 
** პირველი ხარისხის სტალინური პრემია (ფილმის „ბერლინის დაცემა“ თანარეჟისორობისთვის)
** საპატიო ნიშნის ორდენი საბჭოთა კინემატოგრაფიის განვითარებაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის
* 1954 : რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

## რესურსები ინტერნეტში
*[მერი ანჯაფარიძე „მოსფილმი(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%98)ს“ საიტზე]
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
მერი
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ჰეტი კრაგტენი

**ჰეტი კრაგტენი** (; დ. 1 ოქტომბერი, 2007) — კანადელები მსახიობი და მოცეკვავე. იგი ცნობილია ფილმებში „Snoopy in Space“ და „Abby Hatcher“ შესრულებული როლებით. ის ოლივას როლს სერიალში „The Next Step“ 2024 წლიდან ასრულებს.

## კარიერა 
კრაგტენმა სამსახიობო დებიუტი 2016 წელს შეასრულა, როდესაც ჰეიზელ ჰენდრიკსის როლი შეასრულა სერიალში „Incorporated“. მომდევნო წელს მან კელსის როლი შეასრულა ჯასტინ ჯ. დაიკის ფილმში „Christmas Wedding Planner“, რომელიც სტეისი კონელის „Once Upon a Wedding“-ის მიხედვით არის დაფუძნებული. იმავე წელს ის გამოჩნდა სატელევიზიო ფილმებში „Christmas in Angel Falls“ და „Magical Christmas Ornaments“, 2018 წელს მან ლუსი ჰუზლევუს როლი შეასრულა სერიალში „Esme & Roy“ და ქეითის როლი ფილმში „Backstabbing for Beginners“. ის ასევე გამოჩნდა სატელევიზიო ფილმში „შობა გრანდ ველზე“, სადაც ემას როლი შეასრულა. 2020 წელს მან როუზ ჩერჩის როლი შეასრულა ფილმში „სანტების რაზმი“. ის ასევე გამოჩნდა „სპინინგის“ ეპიზოდში „კარგი დღე გქონდეთ!“. კრაგტენმა განახორციელა განმეორებითი როლი ფილმში „უცნაური რაზმი“ და მთავარი როლი ფილმში „გადაწყვეტილებების მოყვარულები“, სადაც რაილის როლს ასრულებდა.

2021 წელს კრაგტენი დაბრუნდა სალი ბრაუნის როლში ანიმაციურ სერიალში „სნუპის შოუ“ და დოკუმენტურ ფილმში „ვინ ხარ, ჩარლი ბრაუნ?“. იმავე წელს ის გამოჩნდა „წადი, ძაღლო. წადი!“-ის ოთხ ეპიზოდში. კრაგტენმა ელა ჩემბერსის როლი ითამაშა ფილმში „მამიკოს იდეალური პატარა გოგონა“.

2024 წელს კრაგტენმა ოლივის როლი მიიღო ფრენკ ვან კიკენის საცეკვაო მოკუმენტურ ფილმში „შემდეგი ნაბიჯი“, სადაც ის 2025 წლის ივლისში სერიალის ფინალამდე დარჩა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 2007
კატეგორია:კანადელი ქალი ტელემსახიობები
კატეგორია:კანადელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიანა ლიბერატო

**ლიანა დაინ ლიბერატო** (; დ. 20 აგვისტო, 1995) — ამერიკელი მსახიობია. მან ითამაშა ახალგაზრდა ქალის მთავარი როლი 2014 წლის ფილმში „The Best of Me“ და ითამაშა დრამატულ ფილმებში „The Last Sin Eater“ (2007) და „Trust“ (2010), თრილერ ფილმებში „Trespass“ (2011) და „Erased“ (2012), ასევე საშინელებათა ფილმებში „Haunt“ (2013) და „The Beach House“ (2019). 2017 წელს ის იყო დრამა „Novitiate“-ის მსახიობთა ანსამბლის წევრი, ხოლო 2018 წელს ითამაშა კომედიაში „Banana Split“.

2018 წლიდან 2019 წლამდე ლიბერატომ მთავარი როლი შეასრულა Hulu-ს თრილერ სერიალში „Light as a Feather“ მაკკენა ბრედის როლში, რისთვისაც მან ორი ნომინაცია მიიღო დღის ემის ჯილდოზე, კატეგორიებში: ციფრულ დღის დრამატულ სერიალში საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი ქალი მსახიობი (2019) და დღის პროგრამაში საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებელი (2020). 2023 წელს ის გამოჩნდა ფილმებში „Scream VI“, „Totally Killer“, Peacock-ის კომედიურ თრილერ სერიალში „Based on a True Story“ და „კრიმინალური გონება“ (2024).

## კარიერა 
2005 წელს ლიბერატომ სამსახიობო დებიუტი შეასრულა სატელევიზიო სერიალში „Cold Case“ და გამოჩნდა ფილმებში „ანარქიის შვილები“ და „CSI: Miami“. ის ასევე გამოჩნდა მაილი საირუსის სიმღერის „7 Things“ მუსიკალურ ვიდეოში. მომდევნო წელს ის გამოჩნდა სერიალ „House“-ის მეოთხე სეზონში და გამოჩნდა ჟურნალ „The New York Times“-ის ივნისის ნომერში.

2010 წელს ლიბერატო ფილმში „Trust“ მონაწილეობდა. მისი შესრულებისთვის, რომელიც როჯერ ებერტმა ფილმის მიმოხილვაში შეაქო, მას ჩიკაგოს 46-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციაში ვერცხლის ჰიუგოს ჯილდო მოუტანა. ივნისში ის ფილმში „Trespass“ მიიღეს. მან კიმის როლი შეასრულა ფილმში „If I Stay“ და ახალგაზრდა ქალი მთავარი როლის შემსრულებელი 2014 წლის ფილმში „The Best of Me“. 2014 წელს IndieWire-მა ლიბერატო 20 წლამდე ასაკის საუკეთესო მსახიობად დაასახელა.

## პირადი ცხოვრება 
ლიბერატო ტეხასის შტატის ქალაქ გალვესტონიდან არის. 2024 წლის მონაცემებით, ლიბერატო ურთიერთობაშია დიდი ხნის შეყვარებულთან, ტომი ო'ბრაიენთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 298

**გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 298**, რომელიც მიიღეს 1971 წლის 25 სექტემბერს, ამ თემაზე წინანდელი რეზოლუციების, იორდანიის წარმომადგენლის წერილის, გენერალური მდივნის მოხსენებებისა და დაინტერესებული მხარეების განცხადებების გახსენების შემდეგ, საბჭომ გამოთქვა მწუხარება იერუსალიმის სტატუსზე ზეგავლენისთვის, ისრაელის მიერ განხორციელებული ღონისძიებებისა და ქმედებების შესახებ წინანდელი რეზოლუციების პატივისცემაში ისრაელის უუნარობის გამო.

საბჭომ დაადასტურა, რომ ისრაელის მიერ იერუსალიმის სტატუსის შეცვლისთვის მიღებული ყველა საკანონმდებლო და ადმინისტრაციული ქმედება, რომელიც მიზნად ისახავდა ოკუპირებული უბნის ინკორპორაციას, სრულიად უქმია და ვერ შეცვლის ამ სტატუსს. საბჭომ მოუწოდა ისრაელს გაეუქმებინა ყველა წინანდელი ღონისძიება და არ გადადგმულიყო შემდგომი ნაბიჯები ქალაქის სტატუსის შეცვლის მცდელობისთვის, ასევე მოითხოვა გენერალური მდივნისგან 60 დღეში მოეხსენებინა საბჭოსთვის რეზოლუციის განხორციელების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით ნულის წინააღმდეგ, ხოლო სირიის არაბულმა რესპუბლიკამ თავი შეიკავა. გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუცია 298 ასევე იყო ბოლო რეზოლუცია ისრაელის შემხებლობაში, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო ჩინეთის რესპუბლიკამ (ტაივანი), ამის შემდეგ კი მისი ადგილი დაიკავა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკამ.

## რესურსები ინტერნეტში
* [Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/298(1971))

00298
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:1971 წელი ისრაელში
სურახანის გემის მუზეუმი

**სურახანის გემის მუზეუმი** () — მუზეუმი ქალაქ ბაქოში, რომელიც ასახავს აზერბაიჯანში ნაოსნობისა და საზღვაო კულტურის ისტორიულ განვითარებას. ეს არის მსოფლიოში პირველი მუზეუმი, რომელიც მოწყობილია ტანკერ-გემზე და წარმოადგენს კასპიის ზღვის ნაოსნობის ისტორიას, აზერბაიჯანელი მეზღვაურების საქმიანობასა და ქვეყნის საზღვაო კულტურას.

## საერთო ცნობები 
მუზეუმი ოფიციალურად 2021 წლის 1 მარტს გაიხსნა. გახსნის ცერემონიალს ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა. 

ექსპოზიცია მოიცავს კასპიის ზღვის ისტორიულ როლს, აფშერონის ნახევარკუნძულზე ნავთობის მოპოვების პროცესს, ნაოსნობის ტექნოლოგიურ ევოლუციას, გემთმშენებლობის განვითარებასა და სანავიგაციო მოწყობილობებს. წარმოდგენილია როგორც ისტორიული, ისე თანამედროვე საზღვაო აღჭურვილობა, ასევე კვანძების კოლექცია, რომელთა ისტორია დაახლოებით 5000 წელს ითვლის.

მუზეუმის გამოფენები მოიცავს მსოფლიოში ცნობილი სამი შუქურის მაკეტებს, ნავიგაციის მაგიდას კასპიის ზღვის გემების მარშრუტებითა და გარე კომუნიკაციის სისტემებით. ერთ-ერთ დარბაზში ვიზიტორებს საშუალება ეძლევათ „დროის მოგზაურობის“ მეშვეობით XX საუკუნის შუა ხანების ეკიპაჟის ყოველდღიურ ცხოვრებას გაეცნონ. გამოფენილია აგრეთვე ოკეანეებიდან და ზღვებიდან შეგროვებული ფლორისა და ფაუნის ნიმუშები.

მუზეუმში წარმოდგენილია თემატური სექციები, რომლებიც ასახავს აზერბაიჯანელი მეზღვაურების მონაწილეობას მეორე მსოფლიო ომში და 1990 წლის 20 იანვრის მოვლენებში. ასევე წარმოდგენილია ინტერაქტიული წიგნი ჰეიდარ ალიევის როლზე კასპიის საზღვაო გადაზიდვების კომპანიის განვითარებასა და საინფორმაციო მონიტორი, რომელიც ასახავს საზღვაო სექტორის მიმდინარე პროექტებს.

მუზეუმის სტუმრებს ეგებებიან გემის კაპიტანი და უფროსი თანაშემწე, რომლებიც მათ აცნობენ ეკიპაჟის სტრუქტურასა და ფუნქციებს. მუზეუმი აღჭურვილია თანამედროვე ტექნოლოგიებით.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
ცეცხლის ქვეყანა (დევიზი)

[მინი|[იანარდაღი]]
**ცეცხლის ქვეყანა** () — აზერბაიჯანის საერთო დევიზი, რომელიც მისი სახელწოდების წარმოშობიდან გამომდინარეობს.

## მნიშვნელობა 
ფრაზა, სავარაუდოდ, უკავშირდება ძველ ირანულ რეგიონს ატროპატენას, რაც „ცეცხლით დაცულს“ ან „ცეცხლის ქვეყანას“ ნიშნავს. ამ სახელწოდებას ბერძენი ავტორები, დიოდორე სიცილიელი და სტრაბონი იყენებდნენ. დროთა განმავლობაში სახელი იცვლებოდა და ჩამოყალიბდა როგორც „აზერბაიჯანი“ — რაც თანამედროვე სპარსულში ნიშნავს „ცეცხლის მცველს“ ან „ცეცხლის მიწას“.

ზოგი მეცნიერი ფიქრობს, რომ ეს სახელწოდება უკავშირდება ბუნებრივ ცეცხლს, რომელიც ჩნდებოდა ნავთობის საბადოებთან, ან ზოროასტრიზმის რელიგიურ ტაძრებში გაჩენილ ცეცხლს.

დღესაც ხშირად იყენებენ ამ სიმბოლოს — მაგალითად, აზერბაიჯანის გერბზე ვარსკვლავის შუაში ცეცხლია გამოსახული, რაც ქვეყნის დროშის ფერებთანაა შერწყმული.

მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანმა დამოუკიდებლობა მიიღო,  ფრაზა „ცეცხლის ქვეყანა“ ტურისტული სარეკლამო კამპანიებისთვის გამოიყენა. მაგალითად, 2012-2014 წლებში ეს ფრაზა ეწერა ესპანური საფეხბურთო კლუბის, „ატლეტიკო მადრიდის“ მაისურებზე. მოგვიანებით იგივე ფრაზა გამოჩნდა ინგლისური კლუბის „შეფილდ უენსდეის“ და ფრანგული კლუბის „ლენსის“ ფორმებზე, თუმცა ამ გუნდებთან თანამშრომლობა მალევე შეწყდა.

ასევე, ევროვიზიის 2012 წლის ბაქოს კონკურსისთვის შემუშავებული სლოგანი — „აანთე ცეცხლი!“ —სწორედ ამ იდეას ეფუძნებოდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ლაროზი

**ლაროზი** () — რიზეს პროვინციის პაზარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის ქალაქ პაზარის საზღვრებში მდებარე ძველი დასახლების ადგილი. ზოგიერთ წყაროში ლაროზი უბან იქიზთეფეს ძველი სახელიდ არის მოხსენიებული.

## ისტორია
ქართველი ისტორიკოსი იური სიხარულიძე ლაროზის სახელს „ლაროსის“ (ლაროსი) სახით წერს. 2009 წელს გამოცემულ ლაზური ტოპონიმების ლექსიკონში კი ამ დასახლების სახელი ლარონის ან ლაროზის სახით არის მოხსენიებული.

ენათმეცნიერი ნიკო მარი 1910 წელს ლაზისტანში განხორციელებული საკვლევი მოგზაურობის ჩანაწერებში სოფლის სახელი „ლაროსის“ სახით დაწერა და იგი ქალაქ ატინას დასავლეთ მხარეს, ზღვისპირა დასახლებებს შორის ჩამოთვალა. ასევე აღნიშნა, რომ ლაროსი და ქუქულათი ერთ რეგიონს მიეკუთვნება ან ლაროსი სოფელ თორდოვათის ერთ-ერთი უბანია. ლაროსი პირველ მსოფლიო ომში რუსების ხელში გადავიდა, 1918 წელს კვლავ თურქეთს შეუერთდა. რუსული მმართველობის დროს, 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში საკვლევ მოგზაურობაში ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ ქუქულათისა და ლაროსის სოფლები ერთად რუსულად ქოქულათ-ლაროზის (Кокулат-Лароз) სახით დაწერა ასევე აღნიშნა, რომ ორ დასახლებაში მთლიანად 50 ოჯახში 225 ადამიანი ცხოვრობდა.

ლაროზი დღეს უბან იქიზთეფეს საზღვრებში მდებარეობს და უბანში არსებული ერთ-ერთი საბანაკო ადგილი ლაროზ ბარაქას სახელს ატარებს.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
ყუთარმელიქი

**ყუთარმელიქი** () — ისტორიული სოელია არტაანის მხარეში, არდაჰანის ციხის მახლობლად დღევანდელ ქალაქ არდაჰანის საზღვრებში გამქრალი სოფელია.

## ისტორია
ყუთარმელიქის სახელის მეორე სიტყვა „მელიქი“ (მელიქი), ქართულ ენაში არაბულიდანა შემოსულ და ძველად სოფლის მმართველის მნიშვნელობაც ჰქონდა.

სოფელი ყუთარმელიქი მდებარეობდა ისტორიულად არტაანის მხარეში, შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეებიდან ერთ-ერთი იყო. ცნობილია, რომ ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი XVI საუკუნის შუა წლებში დაიპყრეს. ყუთარმელიქის დასახლების ტერიტორია დღეს ქალაქ არდაჰანის საზღვრებში მდებარეობს.

სოფელი ყუთარმელიქი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალური ჯებე დეფთერშიც ყუთარმელიქის (قوتارملیك) სახელით იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობაში იყო. ჰიჯრი 1117 წლის (1705-1706) ჩანაწერის მიხედვით, სოფელი მუსტაფა სახელის მქონე პირს ჰქონდა გადაცემული და 12.500 აქჩე გადასახადი ჰქონდა დადგენილი.

ოსმალური მუფასალ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქიას მიცემული ინფორმაციის მიხედვით, სოფელი ყუთარმელიქი რუსულ რუკაზე ყუთარ მელიქის (Кютар Мелик) სახელით გვხვდება. ჯიქია წერს, რომ მოგვიანებით ქალაქ არდაჰანის აღმოსავლეთით ემირ-ოღლის (Эмир-оглы) სახელით ჩაწერილი ადგილი შესაძლოა ყუთარმელიქი იყოს. 1886 წლის რუსული აღწერაში არდაჰანის სანჯაღის არდაჰანის კაზაში ამ ორი სახელის არ ყოფნა მიუთითებს, რომ ამ დასახლება ამ დროისთვის სოფლის სტატუსი დაკარგა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
Nomen illegitimum

[მინი|220პქ|*Achras sapota* არის როგორც Nomen illegitimum და მისი სწორი სახელწოდებაა *[Manilkara zapota*.]]
**Nomen illegitimum** (ლათინურიდან ითარგმნება როგორც „არალეგიტიმური სახელი“, მისი შემოკლებული ფორმაა **nom. illeg**) — ტექნიკური ტერმინი ბოტანიკურ ნომენკლატურაში, რომელიც ტაქსონის არასწორ სამეცნიერო სახელწოდებას აღნიშნავს. ეს ლათინური ტერმინი, არ არის შეტანილი წყალმცენარეების, სოკოებისა და მცენარეების ნომენკლატურის საერთაშორისო კოდექსში, თუმცა ბოტანიკური ლიტერატურის განუყოფელი ნაწილია. ზოოლოგიურ ნომენკლატურაში ეს ტერმინი არ არის მიღებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* წყალმცენარეების, სოკოებისა და მცენარეების ნომენკლატურის საერთაშორისო კოდექსი (მელბურნის კოდექსი), რომელიც მიღებულ იქნა მეთვრამეტე საერთაშორისო ბოტანიკურ კონგრესზე, 2011 წლის ივლისში, მელბურნში, ავსტრალიაში.

კატეგორია:ბიოლოგიური ტერმინები
რიხვალდი (ჩეხეთი)

**რიხვალდი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის კარვინის რაიონში მდებარეობს.

## გეოგრაფია
რიხვალდი ოსტრავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს. ის ოსტრავის უბან მიხალკოვიცესთან ერთად ერთიან ურბანულ სივრცეს ქმნის. ქალაქი ოსტრავის აუზშია გაშენებული და ისტორიული ტეშინის სილეზიის ნაწილია. ქალაქის ტერიტორია მდიდარია სათევზაო ტბორებით.

## ისტორია
სოფელი რიხვალდი პირველად 1305 წელს ვროცლავის კათოლიკური არქიეპარქიის მიერ გამოცემულ დოკუმენტში „რიხინვალდის“ სახელითაა ნახსენები. სოფელი სავარაუდოდ ბენედიქტელთა ბერების მიერ ორლოვაში მონასტრის დაფუძნების დროს დაარსდა.  

პოლიტიკურად რიხვალდი ტეშინის სილეზიის ნაწილი იყო და პოლონეთის სამეფო პიასტების საგვარეულო მართავდა. 1327 წელს პეტრჟვალდის მამული ბოჰემიის სამეფოს ფეოდალური სამფლობელო გახდა, რომელიც 1526 წლის შემდეგ ჰაბსბურგთა მონარქიის შემადგენლობაში შევიდა.

1573 წელს ტეშინის სილეზიის ნაწილი რიხვალდთან ერთად ბაშტელ ბარსკების ოჯახს მიჰყიდეს. ბერნარდ ბარსკიმ 1575–1577 წლებში აქ რენესანსის სტილის ციხესიმაგრე ააშენა და რიხვალდი საოჯახო რეზიდენციად გაიხადა. ეს ოჯახი რიხვალდს 1630 წლამდე ფლობდა. 

XVIII საუკუნის შუა პერიოდიდან 1898 წლამდე რიხვალდი ლარიშების დიდგვაროვანთა ოჯახის საკუთრება იყო. მათი მმართველობის დროს ციხესიმაგრე აღადგინეს.

საუკუნეების მანძილზე რიხვალდი პატარა სოფელი იყო, XIX საუკუნეში ნახშირის მოპოვება დაიწყეს და ეკონომიკა სრულად შეიცვალა.

რიხვალდს ქალაქის სტატუსი 1885 წელს მიანიჭეს.

## ღირსშესანიშნაობები
რიხვალდის ყველაზე ძველი შენობა სტარი-დვურის ციხეა. ის 1575–1577 წლებში რენესანსის სტილში აშენდა და 1982 წლიდან კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობა წმინდა ანას ეკლესიაა, რომელიც გვიან გოტიკურ სტილში 1595 წელს აშენდა.

## Notable people
*პრჟემისლ კოჩი (1917–2003), ოპერის მომღერალი, ბარიტონი
*ბედრჟიხ ბოგუმსკი (1915–1988), 311-ე ჩეხოსლოვაკიის ბომბდამშენთა ესკადრილიის ჩეხი მსროლელი

## ფოტოგალერეა 

Image:Zámek Rychvald 03.jpg|სტარი-დვურის ციხე
Image:Rychvald - kostel sv. Anny (srpen 2021) (2) crop.jpg|წმინდა ანას ეკლესია
Image:Rychvald, kostel svaté Anny, interiér, oltář.jpg|წმინდა ანას ეკლესიის ინტერიერი
Image:Rychvald - Náměstí Míru (3).jpg|მშვიდობის მოედანი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები
ნინო ბერაია

**ნინო ბერაია** (დ. 14 მაისი, 1971, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მეცნიერი, ინჟინერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
მართვის პროცესების ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1995 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი, სპეციალობით საინფორმაციო-საზომი ტექნიკა, 1998 წელს ამავე სპეციალობით მაგისტრატურა. 1995-1998 წლებში სწავლობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის სამეცნიერო კვლევით ლაბორატორიაში. 1998 წლიდან გახდა საინფორმაციო-საზომი ტექნიკის კათედრის ასისტენტი. 1999 წლიდან იყო საინფორმაციო-საზომი ტექნიკის კათედრის დოცენტი. 2006 წლიდან  საზომი ტექნიკის, ექსპერტიზისა და ხარისხის მენეჯმენტის კათედრის სრული პროფესორი. ავტორია 6 მონოგრაფიის, 80 სტატიის, მათ შოორის საზღვარგარეთ გამოქვეყნებული 19 სტატიის, 10 დამხმარე სახელმძღვანელოს და 2 ნაბეჭდი ლექციების კონსპექტისა. კვლევის ინტერესები: ექსპერიმენტის მათემატიკური დაგეგმვა. 1999 დაიცვა წელსსაკანდიდატო დისერტაციის თემა  „მეორე რიგის სპეციალურად ორიენტირებული არასიმეტრიული კომპოზიციური გეგმების დამუშავება“, 2006 წელს  სადოქტორო დისერტაციის თემა „მეორე და მესამე რიგის ეკონომიური კომპოზიციური გეგმების კვლევა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კასპიის ზღვის ნავთობის ფლოტი

**კასპიის ზღვის ნავთობის ფლოტი** **—** სტრუქტურული ერთეული აზერბაიჯანში. კასპიის საზღვაო გადაზიდვების კომპანიის შემადგენელი ნაწილი. განკუთვნილია კასპიის ზღვაში ნავთობისა და გაზის მოპოვების პროცესის სრულყოფილი ლოჯისტიკური და ტექნიკური უზრუნველყოფისთვის.

## საქმიანობა 
ფლოტის ძირითადი საქმიანობა მოიცავს ოფშორული პლატფორმებისა და ნავმისადგომების მშენებლობას, გეოლოგიური და საინჟინრო-სამონტაჟო სამუშაოებს, ნავთობისა და გაზის მილსადენების გაყვანასა და ექსპლუატაციის პროცესში მათ ტექნიკურ მომსახურებას. აგრეთვე, ნავთობის ობიექტების ხანძარსაწინააღმდეგო დაცვა, ნავთობმუშაკების ტრანსპორტირება სამუშაო ლოკაციებზე, გემების დროული და ხარისხიანი შეკეთება ტექნიკური სტანდარტების შესაბამისად და მათი რეგისტრაცია საზღვაო რეესტრში. ფლოტი უზრუნველყოფს ზღვის ფსკერზე და წიაღში არსებული მინერალური რესურსების კვლევისა და მოპოვების პროცესთან დაკავშირებულ მომსახურებასაც.

ფლოტის შემადგენლობა მოიცავს სპეციალიზებულ გემებს, გემების შეკეთების სახელოსნოებს, ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემებისა და სამაშველო ტექნიკის ტექნიკურ სექციებს, კოლონების მორიგეობით უზრუნველყოფის სტრუქტურებს, ასევე ნარჩენების მიღების, გადამუშავებისა და ლოჯისტიკის განყოფილებებს.

კასპიის ზღვის ნავთობის ფლოტი შეიქმნა 1949 წელს, სსრკ მინისტრთა საბჭოს გადაწყვეტილებით. მაშინ დაარსდა ასოციაცია „აზნეფტი“, და მის ფარგლებში — გემების დეპარტამენტი, რომელიც ფლოტის შექმნის საფუძველი გახდა.

ფლოტის ინსტიტუციური განვითარება ამ პერიოდიდან იწყება. ახალდაფუძნებულ დეპარტამენტს გადაეცა „არტიომნეფტისა“ და „სტალინეფტის“ საკუთრებაში არსებული მცურავი ტექნიკა, მათ შორის — მცირე ზომის გემები „ტრანსპორტნიკი“, „გაბალა“, „BMK-90“, ორთქლის ბუქსირები, თვითმავალი მცურავი ამწეები („გურგანი“, „ილიჩ ბუხტა“), ხის ბარჟები და თვითმავალი ბარჟები.

1953 წლის 22 იანვარს სსრკ ნავთობის მრეწველობის სამინისტროს ბრძანებით, მცურავი სატრანსპორტო საშუალებების დეპარტამენტი გარდაიქმნა დამოუკიდებელ სტრუქტურად, რაც მიანიშნებს მის გადაქცევას სრულფასოვან საზღვაო ფლოტად, რომელიც სპეციალიზირებული იყო ნავთობის მოპოვებისა და ტრანსპორტირების სექტორში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Xəzər Dəniz Neft Donanması
* **Xəzər Dəniz Neft Donanması – 60**

კატეგორია:აზერბაიჯანის კომპანიები