open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტედი შერინგემი

**ტედი შერინგემი** (; დ. 2 აპრილი, 1966, ლონდონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი. 1993 წელს გახდა ინგლისის პრემიერ-ლიგის ბომბარდირი, ხოლო 2001 წელს საუკეთესო ფეხბურთელი. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოსა (1998, 2002) და ევროპის ჩემპიონატებზე (1996).

## სანაკრებო კარიერა
შერინგემის დებიუტი ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში 1993 წელს, 27 წლის ასაკში შედგა და მის რიგებში ჩატარებულ 51 შეხვედრაში 11 ბურთი გაიტანა.

მონაწილეობა მიიღო 1996 წლის ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც დუბლი შეასრულა ნიდერლანდების წინააღმდეგ, ასევე ითამაშა 1998 და 2002 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებზე.

## სანაკრებო სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*FootballDatabase provides Teddy Sheringham's profile and stats
*Teddy on "Life at 40"

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრები
კატეგორია:მილუოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნოტინგემ ფორესტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტსმუთის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გრიგოლ გველესიანი

**გრიგოლ ივანეს ძე გველესიანი** (დ. 18 სექტემბერი, 1870, ქუთაისი — გ. 17 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი.

## ბიოგრაფია
ქუთაისის კლასიკური გიმნაზიის დასრულების შემდეგ ჩაირიცხა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1895 წელს დაამთავრა პირველი ხარისხის დიპლომით. დაბრუნდა საქართველოში და აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ საქმიანობაში.

გ. გველესიანი ქართული პერიოდიკის საშუალებით საზოგადოებას წარუდგა ლერმონტოვისა და კრილოვის თარგმანებით, ხოლო პირველი პუბლიცისტური წერილი „უნივერსიტეტის დაარსების გამო ჩვენში“ მოსკოვიდან გამოუგზავნა ილია ჭავჭავაძეს, რომელიც დაიბეჭდა 1890 წელს ივერიაში. თბილისის უნივერსიტეტის დაარსების პირველი სხდომა ივანე ჯავახიშვილმა სწორედ გველესიანის სახლში გამართა.

1900 წელს გ. გველესიანი აირჩიეს ქუთაისის ქალაქის საბჭოს გამგეობის წევრად, ხოლო 1905 წელს ქალაქისთავის მოადგილედ. რევოლუციის წლებში მათი ოჯახი იმდენად ქმედითად ჩაერთო საზოგადოებრივ მოძრაობაში, რომ გენერალ ალიხანოვ-ავარსკის დამსჯელმა რაზმმა დაარბია და გადაუწვა მამაპაპისეული სახლი და მდიდარი ბიბლიოთეკა. გველესიანი იძულებული შეიქმნა დაეტოვებინა იქაურობა — იმალებოდა ჯერ სამეგრელოში, შემდეგ ოჯახით გაემგზავრა ემიგრაციაში, საფრანგეთში. აქ იგი აქტიური შემოქმედებითი ცხოვრებით ცხოვრობდა: ამთავრებს სოციალურ მეცნიერებათა უმაღლეს სკოლას, ეცნობა გამოჩენილ რევოლუციონერს ჟან ჟორესს, თანამშრომლობს გაზეთ „იუმინატეში“, სხვა ფრანგულ ჟურნალ გაზეთებში აშუქებდა საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის პრობლემებს, სწავლა-განათლების საკითხებს და სხვა.

ექვსი წლის შემდეგ გველესიანების ოჯახი როგორც იქნა დაუბრუნდა სამშობლოს. აქ ის ბროშურისათვის  „ეროვნული საკითხი და სოციალ-დემოკრატია“ სამართალში მისცეს, მაგრამ იმის გამო რომ იგი გამოქვეყნდა ავტორის ემიგრაციაში ყოფნის დროს, გაამართლეს.

გველესიანმა ღრმა კვალი დატოვა თავის პუბლიცისტური მოღვაწეობით ჩვენს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. მასში კარგად იყო შერწყმული განსწავლულობა, კრიტიკოსის ლიტერატურული გემოვნება და ალღო; აქტიურად მონაწილეობდა ჩვენში ყველა კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობაში, იყო ეს ქუთაისის საადგილმამულო ბანკი, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება, ქუთაისის სახალხო უნივერსიტეტი, ისტორიულ-ეთნოგრაფიული საზოგადოება თუ ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის შექმნა.

გველესიანის პოლიტიკური მოღვაწეობიდან აღსანიშნავია ის, რომ იგი იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრის მოადგილე; მას, როგორც განსწავლულ იურტისს, დაევალა საქართველოს რესპუბლიკის პირველი კონსტიტუციის პროექტზე მუშაობა.  მის შემდეგ კონსტიტუციის პროექტი დაამუშავა პავლე საყვარელიძემ, 

1921 წლის თებერვალში გველესიანმა უარი თქვა ემიგრაციაში წასვლაზე. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე. სიცოცხლის ბოლოს საქართველოს სსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისარიატში ერთ-ერთ ქვეგანყოფილებას ხელმძღვანელობდა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 102, თბ., 1994

კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები 
კატეგორია:დაბადებული  18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნახიჩევანის საერთაშორისო აეროპორტი

**ნახიჩევანის საერთაშორისო აეროპორტი** (IATA: **NAJ**, ICAO: **UBBN**) () — სამოქალაქო აეროპორტი და სამხედრო ავიაბაზა აზერბაიჯანში. მდებარეობს ქვეყნის ექსკლავ ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნახიჩევანის საერთაშორისო აეროპორტი AZAL-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის აეროპორტები
კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
ამერიკელი პარიზში (ფილმი)

„**ამერიკელი პარიზში**“ () — ვინსენტ მინელის 1951 წლის ფილმი. 

## სიუჟეტი
ჯერი მალიგანი ამერიკელი მხატვარია, რომელიც პარიზში ცხოვრობს. მალიგანი შეუყვარდება მდიდარ ქალს, რომელიც თითქოს მალიგანის მხატვრობით ინტერესდება. თავის მხრივ, ჯერის შეუყვარდება ახალგაზრდა ფრანგი გოგონა, რომელიც კაბარეს მომღერალზეა დანიშნული. 

## როლებში
*ჯინ კელი — ჯერი მალიგანი
*ნინა ფოში —მაილო რობერტსი
*ლესლი კარონი — ლიზა ბუვიე
*ოსკარ ლევანტი — ადამ კუკი
*ჟორჟ გუეტარი — ჰენრი ბრაუერი

## ჯილდოები
;ოსკარი
* საუკეთესო ფილმი 
* საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: ალან ჯეი ლერნერი
* საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ჯონი გრინი, სოლ ჩაპლინი
* ფერადი ფილმის საუკეთესო ოპერატურა: ალფრედ გილკსი, ჯონ ალტონი
* ფერადი ფილმის საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ორი კელი, უოლტერ პლანკეტი, ირენ შარაფი
* ფერადი ფილმის საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სედრიკ გიბონსი, პრესტონ ეიმსი, ედვინ უილისი, კეო გლისონი

;ოქროს გლობუსი
* საუკეთესო მიუზიკლი ან კომედია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:1951 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:MGM-ის ფილმები
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:ვინსენტ მინელის ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:ფილმები გამოგონილი მხატვრების შესახებ
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული კომედიური ფილმები
ლენქორანის საერთაშორისო აეროპორტი

**ლენქორანის საერთაშორისო აეროპორტი** (IATA: **LLK**, ICAO: **UBBL**) () — საერთაშორისო აეროპორტი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ ლენქორანში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლენქორანის აეროპორტი worldaerodata.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის აეროპორტები
კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
ოსკარის 24-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 24-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 24-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.

## ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ვოროტანი (გორისი)

**ვოროტანი** () — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 420 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 291 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 939 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 0.31 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ბარიშივკის რაიონი

**ბარიშივკის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 957.6 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 41 543 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 43 კაცს კმ²-ზე. ბარიშივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბარიშივკა.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
კოსავის ციხესიმაგრე

300px|მინიატიურა|კოსავის ციხესიმაგრე
**კოსავის ციხესიმაგრე** — სასახლის ნანგრევები, მდებარეობს ბელარუსის სოფელ კოსავაში. 

სასახლე და მისი შემოგარენი ააშენეს 1838 წელს არქიტექტორ ფ. იაშჩოლდის პროექტის მიხედვით. სასახლეში 132 ოთახი და 12 კოშკია. კოშკების რაოდენობა სიმბოლურად თვეების რაოდენობას ემთხვევა. ამჟამად რესტავრირებულია. სასახლის პირდაპირ ტბის ნაპირზე მდებარეობს ტადეუშ კოსციუშკოს სახლ-მუზეუმი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ბელარუსის ციხესიმაგრეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Дворец Пусловских в Коссово 
* Фотографии замка 2009 год
* Фотографии хорошего качества. (Сентябрь 2011 года)
* Фотографии Дворца Пусловских и дома-музея Костюшко (май 2012 года) 

კატეგორია:ბელარუსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
კრევოს ციხესიმაგრე

[300px|მინიატიურა|კრევოს ციხესიმაგრის ფრაგმენტი სოფელ [კრევოში.]]
**კრევოს ციხესიმაგრე** (, , ) — ციხესიმაგრე სოფელ კრევოში. ნაგებია ქვითა და წითელი აგურით.  

ციხესიმაგრე ააშენა ლიტვის დიდმა მთავარმა გედიმინასმა. 1341 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ ციხესიმაგრე გადავიდა მისი შვილისა და მემკვიდრის ალგირდასის მფლობელობაში. 1382 წელს ამ ციხესიმაგრეში დაატყვევეს და მოკლეს კეისტუტისი. 1385 წელს ციხესიმაგრეში მოაწეეს ხელი კრევოს უნიას. ციხესიმაგრის ფრაგმენტები შემონახულია დღემდე. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ბელარუსის ციხესიმაგრეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Krevo Castle  on official website of the Republic of Belarus 
*  Kreva Castle on globustut.by
*  History of the Kreva Castle 
*  The Kreva Castle Charity Fund 

კატეგორია:ბელარუსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
შიომღვიმის წყალსადენი

**შიომღვიმის წყალსადენი** — იგივე სხალტბა-შიომღვიმის წყალსადენი, შუა საუკუნეების საქართველოს მნიშვნელოვანი ჰიდროტექნიკური ნაგებობა, რომელიც წყაროს წყალს აწვდიდა შიომღვიმის მონასტერს. გაყვანილია თამარ მეფის მწიგნობართუხუცესის ანტონ ჭყონდიდელის თაოსნობით 1199-1202 წლებში. წყალშემკრები ნაგებობა, რომელიც გვირაბების რთულ სისტემას წარმოადგენს, მდებარეობს სხალტბის სერის ჩრდილოეთ ფერდობზე, სოფელ სხალტბის (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად. წყალსადენის 2 კმ სიგრძის ტრასა რთულ ტოპოგრაფიულ პირობებშია გაყვანილი. მისი ბოლო მონაკვეთი 170 მ სიმაღლის ფრიალო კლდეზე ეშვება. შიომღვიმის წყალსადენი დღე-ღამეში 243.000 ლიტრ წყალს აწვდიდა მონასტერს. ამავე სათავე ნაგებობიდან წყალსადენის მეორე, 1 კმ სიგრძის შტო გაუყვანიათ სოფელ სხალტბამდეც. 

ანტონ ჭყონდიდელის განჩინება, რომელიც თამარ მეფის სიგელზეა დართული და 1202 წლით თარიღდება, გვაუწყებს, რომ მშენებლობა 3 წელს გაგრძელებულა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საქართველოს წყალსადენები
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
არნო ონელი

**არნო ბურდილაძე** *ასევე ცნობილია მეტსახელით* ***არნო ონელი*** (დ. 24 მარტი, 1901, ონის რაიონი, სოფელი მოედანი — გ. 23 თებერვალი, 1979) — ქართველი მწერალი, პოეტი.

მისი პირველი ლექსი — „შემოღამების ესკიზი“ დაიბეჭდა 1922 წელს „გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალში“, ხოლო პირველი წიგნი — „მთები“ გამოიცა 1927 წელს. არნო ონელი გარდაიცვალა 1979 წლის 23 თებერვალს. დაკრძალულია თბილისში.

## ბიბლიოგრაფია
* „მოდის გია თუხარელი“: ლექსები. უმცრ. სასკოლო ასაკის ბავშვებისათვის (ავტორი) — თბილისი, ნაკადული, 1967 წ. 77 გვ.
* „ფრიადოსნები“: ლექსები (ავტორი) — თბილისი, საბლიტგამი, 1940 წ. 54 გვ.
* „ცრემლი და სიხარული“: პოემა საშუალო ასაკისათვის (ავტორი) — ტფილისი, სახელგამის ახალგაზრდ. და საბ. ლიტ., 1935 წ. 70 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* არნო ონელი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*

კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჰორიზონტალური განშტოება

[მინი|250პქ|[ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამა]]

**ჰორიზონტალური განშტოება** *(ჰგ)* — ეტაპი ვარსკვლავის ევოლუციაში, რომელიც მიჰყვება წითელი გიგანტის განშტოებას, რომლის მასაც მზის მასის ტოლია. ჰელიუმის ბირთვის ანთება, რომელიც წითელი გიგანტის განშტოების ვარსკვლავებში ხდება, იწვევს შესამჩნევ ცვლილებებს ვარსკვლავის სტრუქტურაში, რის შედეგადაც ზღვრულად მცირდება სიკაშკაშე, ვარსკვლავის გარსის ზოგიერთი ფენა იკუმშება და ზედაპირი უფრო მაღალ ტემპერატურას აღწევს. ჰორიზონტალური განშტოების ვარსკვალვების საწვავი არის ჰელიუმის სინთეზი ბირთვში (სამმაგი ალფა პროცესით) და წყალბადის სინთეზი ბირთვის გარშემო არსებულ გარსში.

ჰორიზონტალური განშტოებები აღმოაჩინეს სფერული ვარსკვლავთგროვების
 პირველი ღრმა ფოტომეტრული შესწავლით და აშკარა იყო, რომ არ არსებობდა ღია გროვებში, რომლებიც იმ დროს შეისწავლებოდა. ჰორიზონტალური განშტოებას იმიტომ ჰქვია ეს სახელი, რომ დაბალი მეტალურობის ნიმუშებში, სფერული ვარსკვლავთგროვების მსგავსად, ჰგ ვარსკვლავები მდებარეობს ჰორიზონტალური ხაზის გასწვრივ ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
გურამ ბარნოვი

**გურამ ბარნოვი** (დ. 8 თებერვალი, 1931, თბილისი — ) — ქართველი ფილოლოგი.

გურამმა 1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1958—1966 წლებში მუშაობდა ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, 1966—1989 წლებში კი უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1988 წელს პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ლიტერატურის კათედრის გამგე გახდა და ეს პოზიცია 1993 წლამდე ეკავა. 1989 წლიდან, 1992 წლამდე გურამი იყო ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში, ხოლო 1992 წლიდან, 1993 წლამდე დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, 1993 წლიდან კი დირექტორი.

გურამ ბარნოვი შემდეგი წიგნების ავტორია: „ვაჟა-ფშაველას შემოქმედების ხალხური წყაროები“, „წერილები“ (60-ზე მეტი წერილი).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ვაჟა-ფშაველას პოეზიის ხალხური წყაროები“ 1991 წელს დაიცვა, ხოლო სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მხატვრული სიტყვა და თანამედროვე სალიტერატურო კრიკიტიკა“ კი 1993 წელს.

გურამ ბარნოვს მიღებული აქვს საქართველოს მწერალთა კავშირის ყოველწლიური პრემია, საუკეთესო კრიტიკული წერილებისათვის 1985 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* „წერილები“ (ავტორი) — თბილისი, მერანი, 1989 წ. 215 გვ.
* „ვაჟა-ფშაველას პოეზიის ხალხური წყაროები“ (ავტორი) — თბილისი, საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა და სტ., 1960 წ. 68 გვ.

## ლიტერატურა
* „ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი“. თბილისი, 1996—1997, გვ. 35.

## რესურსები ინტერნეტში
* გურამ ბარნოვი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*

კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი
დავით დუმბაძე

**დავით ვარდენის ძე დუმბაძე** (დ. 1897, შემოქმედი — გ. 14 თებერვალი, 1970, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა ქართული გიმნაზია და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. აჭარაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, იგი ბათუმშია და მუშაობს პარტიის საოლქო კომიტეტში. 1922 წლიდან გადმოდის თბილისში და შვიდი წლის მანძილზე გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციის პასუხისმგებელი მდივანია. შემდეგ ხელმძღვანელობდა გაზეთ „საბჭოთა აჭარას“, იყო აჭარის სახკომსაბჭოსთან არსებული ხელოვნების საქმეთა სამმართველოს უფროსი.

სხვადასხვა დროს დ. დუმბაძე „იზვესტიისა“ და „კომუნისტის“ წარმომადგენელია აჭარაში; ხოლო 1949-1955 წლებში „იზვესტიის“ საკუთარი კორესპოდენტია საქართველოში. ბოლოს იყო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ დირექტორის მოადგილე და მთავარი რედატორი. იგი ავტორია რამდენიმე წიგნისა ქართულ და რუსულ ენებზე. მასვე ეკუთვნის რუსი და უცხოელი მწერლების ნაწარმოებების მხატვრული თარგმანები.

დავით დუმბაძეს, როგორც ღვაწლმოსილ მუშაკს, მწერალთა კავშირის წევრს მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკის წოდება, დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 129, თბ., 1994

 
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
მიგელ ანხელ მოია

**მიგელ ანხელ მოია რუმბო** (; დ. 2 აპრილი, 1984) — ესპანელი ფეხბურთელი, მადრიდის „ატლეტიკოს“ მეკარე.

## საკლუბო კარიერა
### მალიორკა
დაიბადა ბანისალემში, მალიორკაში. მისი პროფესიონალური დებიუტი შედგა მშობლიური ქალაქის კლუბ „მალიორკაში“ 2004 წლის 29 აგვისტოს მადრიდის „რეალთან“ 0-1 წაგებულ მატჩში. იმ სეზონში ჩაატარა 32 მატჩი, კლუბი მე-17 ადგილზე გავიდა და გავარდა ლა ლიგიდან. ვეტერანი ტონი პრატსის დაბრუნების შემდეგ ის იყო სასტარტოს მოთამაშე 2 წლის განმავლობაში.

2007 წლიდან 2009 წლამდე მოია ებრძოდა ტრავმებს და მხოლოდ 13 მატჩში ითამაშა 2008-2009 წლების სეზონში.

### ვალენსია
2009 წლის ივნისში მოიამ თანხმობა განაცხადა „ვალენსიაში“ გადასვლაზე 5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. 5 აგვისტოს სეზონისთვის მოსამზადებელ მატჩში, სადაც  „ვალენსია“ 0-2 დამარცხდა „მანჩესტერ იუნაიტედთან“, მოიამ 30 წუთი ითამაშა ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე მას შემდეგ, რაც ყველა ცვლილება გამოიყენა უნაი ემერმა და ერთ-ერთმა ფეხბურთელმა მიიღო ტრავმა. იმ მომენტში ანგარიში იყო 0-1.

მოიას დებიუტი ლა ლიგაში შედგა სევილიასთან 2-0 მოგებულ საშინაო მატჩში, 2009-2010 წლების სეზონის სასტარტო მატჩში, მაგრამ მალევე დაკარგა ადგილი ძირითად შემადგენლობაში რამდენიმე შეცდომის შემდეგ და მისი ადგილი დაიკავა ვეტერანმა სეზარ სანჩესმა.

### ხეტაფე
2011 წლის 15 ივნისს მოია იჯარით შეუერთდა „ხეტაფეს“. 2011-2012 წლების სეზონში მოიამ მხოლოდ 2 მატჩი გამოტოვა ჩემპიონატში და გააფორმა ოთხწლიანი კონტრაქტი.

2014 წლის მარტში მოიამ მიიღო მუხლის ტრავმა „ესპანიოლთან“ მატჩში, რის გამოც მოუწია 2013-2014 წლების სეზონის გაცდენა.

### ატლეტიკო მადრიდი
2014 წლის 4 ივნისს მოიამ გააფორმა სამწლიანი კონტრაქტი ესპანეთუს ჩემპიონ „ატლეტიკოსთან“, 3 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.

მოიას დებიუტი შედგა 2014 წლის ესპანეთის სუპერთასის მატჩში „რეალთან“ 1-1 დასრულებულ მატჩში.

## სანაკრებო კარიერა
მოია თამაშობდა ესპანეთის ასაკობრივ ნაკრებებში. ესპანეთის 21 წლამდელთა ნაკრებში ითამაშა 2007 წლის ევროპის ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე, სადაც გადათამაშებაში დამარცხდა იტალიის ნაკრებთან.

## საკლუბო სტატისტიკა
## ტიტულები
### კლუბი
;ატლეტიკო მადრიდი
* ესპანეთის სუპერთასი: 2014

### ნაკრები
;ესპანეთი 16 წლ.
* ევროპის ჩემპიონატი: 2001

;ესპანეთი 19 წლ.
* ევროპის ჩემპიონატი: 2002

;ესპანეთი 20 წლ.
* მსოფლიო ჩემპიონატი: მეორე ადგილი, 2003

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი ატლეტიკოს ოფიციალურ საიტზე  
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მალიორკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ხეტაფეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიჟნიციის რაიონი

**ვიჟნიციის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ჩერნივცის ოლქში. მისი ფართობია 903.4 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 59 993 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 66 კაცს კმ²-ზე. ვიჟნიციის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვიჟნიცია.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის რაიონები
როკიტნეს რაიონი (კიევის ოლქი)

**როკიტნეს რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 661.51 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 36 354 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 55 კაცს კმ²-ზე. როკიტნეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როკიტნე.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
ფეხშიშველი გრაფინია

**ფეხშიშველი გრაფინია** () — ჯოზეფ ლეო მანკევიჩის 1954 წლის ფილმი. ედმუნდ ო'ბრაიენმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

## სიუჟეტი
კინორეჟისორი ჰარი დოუზი მდიდარმა კირკ ედვარდსმა დაიქირავა. ედვარდს სურს, დააფინანსოს ფილმის გადაღება. ამისთვის ის მადრიდში ჩადის. ედვარდს სურს კინოში მადრიდელი მოცეკვავე მარია ვარგასი გადაიღოს ფილმში. მილიონერი ალბერტო ბრავანო მარიას ედვარდსს წაართმევს. ბრავანოსგან კი მარიას გრაფი ვინჩენცო ტორლატო-ფავრინი წაიყვანს.

## როლებში
*ავა გარდნერი — მარია ვარგასი 
*ჰამფრი ბოგარტი —ჰარი დოუზი 
*ედმონდ ო'ბრაიენი — ოსკარ მალდუნი 
*ვალენტინა კორტეზე — ელეანორა ტორლატო-ფავრინი 
*როზანო ბრაცი — ვინჩენცო ტორლატო-ფავრინი  
*მარიუს გორინგი — ალბერტო ბრავანო

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:1954 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:ჯოზეფ ლეო მანკევიჩის ფილმები
ოსკარის 27-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 27-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 27-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. დაჯილდოება გარდა ლოს-ანჯელესისა, ასევე გაიმართა ნიუ-იორკში.

## ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
მინსკის ეროვნული აეროპორტი

**მინსკის ეროვნული აეროპორტი** (IATA: **MSQ**, ICAO: **UMMS**) (, ; ყოფილი *მინსკი-2*) — მთავარი საერთაშორისო აეროპორტი ბელარუსში. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ მინსკიდან 42 კმ-ით აღმოსავლეთით. აეროპორტი წარმოადგენს ეროვნული ფლაგმანის, ბელავიას ადგილსამყოფელს.

## ავიაკომპანიები და მიმართულებები
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბელარუსის აეროპორტები
კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
ორდე დგებუაძე

**ორდე სოლომონის ძე დგებუაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1905, ანაკლია, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ნოემბერი, 1963, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
1923 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა ზუგდიდში, რის შემდეგაც გადმოვიდა თბილისში და მუშაობა დაიწყო კინოსტუდიაში. სამწერლო ასპარეზზე გვიან გამოვიდა. თითქმის ორმოც წელს იყო მიტანებული როცა გამოაქვეყნა პირველი წიგნი „დამნაშავენი“. მას ზედიზედ მოჰყვა მოთხრობები და რომანები: „მეორედ დაბადება“, „ამბავი ერთი ქალიშვილისა“, „უცნობი მეგობარი“, „ოთხი სიცოცხლე“, „დიდ გზაზე“, „ღვთისმშობლის მოტაცება“, „ჩაძირული თოლია“, „განთიადის დედოფალი“, „მგლის ბილიკი“ და სხვა, აგრეთვე კინოსცენარი „მე ვიტყვი სიმართლეს“, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა როგორც ჩვენში, ასევე საკავშირო ეკრანებზეც. ყოველივე ეს ნათლად მოწმობს ნიჭიერი მწერლის შრომისუნარიანობასა და განსაკუთრებით შემოქმედებით პოტენციალს.

ორდე დგებუაძემ თვალსაჩინო წვლილი შეიტანა ქართული დეტექტიური ჟანრის განვითარებაში. მისი ნაწარმოებები რთული და მრავალპლანიანია, ხასიათდება მკაფიო, რაც მეტ დინამიზმს ანიჭებს ნაწარმოებს.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 123, თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
ანატოლი კარპოვი

**ანატოლი კარპოვი** (; დ. 23 მაისი 1951, ზლატოუსტი) — რუსი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მე-12 ჩემპიონი (1975-1985), საერთაშორისო დიდოსტატი (1970), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1974). მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი ჭადრაკში მამაკაცთა შორის (1975, 1978, 1981), FIDE-ს მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი (1993, 1996, 1998), მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი სსრკ ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში (1985 და 1989), საჭადრაკო ოლიმპიადის ექვსგზის გამარჯვებული სსრკ ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში (1972, 1974, 1980, 1982, 1986, 1988), სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1976, 1983, 1988), რსფსრ ჩემპიონი (1970). საჭადრაკო ოსკარის ცხრაგზის მფლობელი (1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1984). ზლატოუსტისა (1979) და ტულის (1998) საპატიო მოქალაქე. 

1975 წლის 3 აპრილს ფიდემ მატჩის გაუმართავად მიანიჭა ტიტული, ვინაიდან ბობი ფიშერმა მასთან შეხვედრაზე უარი განაცხადა. ტიტული შეინარჩუნა ვიქტორ კორჩნოისთან მატჩებში: 1978 (16,5:15,5) და 1981 წლებში (11:7). 1985 წელს დამარცხდა გარი კასპაროვთან (11:13), ვისთანაც შემდგომ სამი მატჩ-რევანში წააგო: 1986 (11,5:12,5), 1987 (12:12) და 1990 წლებში (11,5:12,5). 

1993 წელს, კასპაროვსა და ფიდეს შორის კონფლიქტის წყალობით, კარპოვმა „ფიდეს მსოფლიოს ჩემპიონობა“ მოიპოვა (დაამარცხა ჰოლანდიელი იან ტიმანი). ეს ტიტული შეინარჩუნა 1996 წელს გატა კამსკისთან (აშშ) და 1998 წელს კი ვიშვანათან ანანდთან (ინდოეთი) მატჩებში. 1999 წელს ფიდესთან უთანხმოება მოუვიდა და ჩემპიონობაზე უარი თქვა. სულ მოგებული აქვს 100 ტურნირზე მეტი (3163 პარტიიდან 1118 მოიგო, 287 კი წააგო). 

მისი მწვრთნელი იყო სემიონ ფურმანი. დსთ-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილატელისტი. მისი მარკების კოლექციის ღირებულება, ზოგიერთი შეფასებით, შეადგენს არა ნაკლებ 13 მილიონ ევროს. 

რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმის მეექვსე მოწვევის დეპუტატი, დუმის კომიტეტის წევრი ბუნებრივი რესურსების, ბუნებათსარგებლობისა და ეკოლოგიის საკითხებში.

## ბიბლიოგრაფია
* Карпов А. Е., Гик Е. Я. Шахматный калейдоскоп. — М.: Наука, 1981 
* В далёком Багио (1981) 
* Карпов А. Е., Рошаль А. Б. Девятая вертикаль. — Новосибирск: Западно-Сибирское книжное издательство, 1982 
* А завтра снова в бой (1982) 
* Батуринский В., Карпов А. На шахматном Олимпе. — М.: Советская Россия, 1984 
* Карпов А. Е., Гик Е. Я. Неисчерпаемые шахматы. — М.: Издательство Московского университета, 1984 
* Карпов А. Е. Сто победных партий. — М.: Физкультура и спорт, 1984 
* 50 миниатюр чемпионов мира. — М., 1986 
* Сестра моя Каисса (1990)

## პერიოდიკა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
* ანატოლი კარპოვი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი  

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მოჭადრაკეები
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დეივ ბრუბეკი

**დეივიდ უორენ „დეივ“ ბრუბეკი** () (დ. 6 დეკემბერი, 1920 — გ. 5 დეკემბერი, 2012) — ამერიკელი ჯაზ მუსიკოსი და კომპოზიტორი, რომელიც მიჩნეულია ქულ-ჯაზის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენლად. მას ეკუთვნის არაერთი ჯაზის სტანდარტი, "In Your Sweet Way"-სა და "The Duke"-ის ჩათვლით. ფასდაუდებელია მისი იმპროვიზაციის უნარი, მცდელობა ჯაზის და კლასიკური მუსიკის შერწყმისა და ის გარდატეხა, რომელიც მან შეიტანა ჯაზის სამყაროში, ზურგია აქცია რა ტრადიციულ სვინგს, რომელიც 4/4 რიტმულ თვლას ეფუძნებოდა და შეეჭიდა აქამდე გაუგონარ რითმებს: 3/4, 5/4, 6/4, 7/4, 9/8.

ბრუბეკის რიტმულ განუკითხაობას და აგრესიულ საშემსრულებლო  სტილს მოხერხებული პარტნიორი სჭირდებოდა და ასეთი აღმოჩნდა ალტ-საქსოფონისტი პოლ დეზმონდი. სწორედ მან აჩუქა ბრუბეკის ჯაზ ოთხეულლს დაუვიწყარი შედევრი Take Five, რომელიც 5/4 რიტმულ თვლას ეფუძნება.. კომპოზიცია შესული ალბომში Time Out, რომელიც ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვადი ჯაზ-ალბომია.. დეივ ბრუბეკს უამრავი ჯაზ-ჰიტის გარდა, ეკუთვნის რამდენიმე სასულიერო კომპოზიციაც.

## ახალგაზრდობა და კარიერა
დეივ ბრუბეკი დაიბადა კალიფორნიის ქალაქ კონკორდში

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი  5 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ნინო დავითაშვილი

**ნინო შიოს ასული დავითაშვილი** (დ. 30 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 18 ნოემბერი], 1882, გორი — გ. 22 ოქტომბერი, 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1943).

## ბიოგრაფია
ნინო დავითაშვილმა პირველი ნაბიჯები გადაგა ავჭალის აუდიტორიაში, შემდეგ მოღვაწეობდა ქუთაისის თეატრში, თბილისის ქართულ დრამატულ დასში, ხოლო 1921 წლიდან სამი ათეული წლის მეტი ხნის მანძილზე იყო შოთა რუსთაველის თეატრის წამყვანი მსახიობი; ღირსეულ პარტნიორობას უწევდა სცენის კორიფეებს: ლადო ალექსი-მესხიშვილს, ვასო აბაშიძეს, ნატო გაბუნიას... მის მიერ განსახიერებულ როლებს ახასიათებდა გულწრფელობა და კეთილშობილური სისადავე.

ნინო დავითაშვილს, შეიძლება ითქვას, სცენაზე გზა ილია ჭავჭავაძემ დაულოცა. ქართულ პროფესიულ თეატრში გამოცხადებულ კონკურსში, ვალერიან გუნიას რჩევით, ნინომაც მიიღო მონაწილეობა. მის საგამოცდო ფურცელზე ილიამ დააწერა: „დავითაშვილის ქალი უთუოდ უნდა იქნეს დასში მიღებული“.

იმხანად დასს სათავეში ედგა აკაკი წერეთელი, რომელმაც მას პირველი ტურფას როლი მისცა — „პატარა კახში“. ამას მოჰყვა სცენური სახეების მთელი გალერეა — სონია (ანტონ ჩეხოვის „ძია ვანო“), გაიანე (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ოფელია (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), დედოფალი („რუი ბლაზი“), ქეთევანი (დავით ერისთავის „სამშობლო“), ივდითი (კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), ამალია (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ირინე (დავით კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“), ზაალის დედა („არსენა“), პრასკოვია (ვანიონ დარასელის  „კიკვიძე“), ეფემია (მიხეილ მრევლიშვილის  „ნიკოლოზ ბარათაშვილი“), ზიენაბი და მაიკო (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის  „ღალატი“) და სხვა.

მსახიობი დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ფილმოგრაფია
*1956: „ჩვენი ეზო“  (მინადორა) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
## ნათამაშები როლები
### რუსთაველის  თეატრი
## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 120, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნ
სინჰალური ენა

**სინჰალური ენა** — შრი-ლანკის ოფიციალური ენა; განეკუთვნება ინდოევროპულ ენათა ჯგუფს. სინჰალურ ენაზე 2007 წლის მონაცემებით ლაპარაკოპს 16 მილიონი ადამიანი. უძველესი წარწერები განეკუთვნება ძვ. წ. III საუკუნეს. უძველესი ლიტერატურული ძეგლები კი XI საუკუნეს. სინჰალურ ენას აქვს თავისი დამწერლობა, რომელიც ბრაჰმის დამწერლობისგანაა განვითარებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სინჰალური ენა
ვარლამ დონდუა

**ვარლამ დარისპანის ძე დონდუა** (დ. 21 სექტემბერი, 1895, ქუთაისი — გ. 21 თებერვალი, 1969, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1915 წელს დაამთავრა ქუთაისის ქართული გიმნაზია და შეუდგა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, ჯერ მშობლიურ ქალაქში, შემდეგ თბილისში. 1919 წელს გამოსცა სახელმძღვანელო საშუალო საუკუნეების ისტორია, სადაც აისახა ფეოდალური ხანის საქართველოს ისტორიის ძირითადი საკითხები. ახალგაზრდა მკვლევარზე დიდი გავლენა იქონია ივანე ჯავახიშვილთან სპეციალურ სემინარიაში მუშაობამ. 1924 წელს ჩაირიცხა და 1927 წელს დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი, სადაც დაუახლოვდა ნიკო მარს. შემდეგ ენისა და აზროვნების ინსტიტუტის ასპირანტი, ლექციებს კითხულობს იქვე კავკასიის ქვეყნების ისტორიაში, ქართულ ენასა და ქართულ პალეოგრაფიაში.

ლენინგრადში ვ. დონდუა 1942 წლამდე მოღვაწეობდა, ვიდრე საბოლოოდ არ დამკვიდრდა თბილისში. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში სამი ათეული წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა წყაროთმცოდნეობისა და ისტორიული გეოგრაფიის განყოფილებას, პარალელურად ლექციებს კითხულობდა თბილისის უნივერსიტეტსა და სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.

მეცნიერების განსაკუთრებული საქმიანობის სფეროა XVIII საუკუნის საქართველოს ისტორია და ამ ეპოქის შესწავლას მიუძღვნა მისი უმნიშვნელოვანესი ნაშრმოები, ამასთანავე განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ისეთი სპეციალური საისტორიო დისციპლინების განვითარებაში, როგორიცაა წყაროთმცოდნეობა, ეპიგრაფიკა, ტექსტოლოგია, არქეოლოგია, პალეოგრაფია. 

ცალკე უნდა აღინიშნოს ვ. დონდუას, როგორც ქართული საისტორიო წყაროების რუსულად მთარგმნელის მოღვაწეობა. თარგმნა ბასილი ეზოსმოძღვრის, იოანე ბაგრატიონის, ბექა-აღბუღას სამართლის წიგნი და სხვა.

ვარლამ დონდუა დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, მეცნიერის მდიდარი ბიბლიოთეკა დაცულია და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, სადაც დაარსდა მისი სახელობის კაბინეტი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 127, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  21 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ვ
ბოუზოვის ციხესიმაგრე

**ბოუზოვის ციხესიმაგრე** () — XIV საუკუნის ციხესიმაგრე, რომელიც პირველად 1317 წელს იხსენიება. ის აშენებულია სოფელ გვოზდეკსა და ქალაქ ბოუზოვს შორის მთაზე. ლიტოველიდან დასავლეთით 21 კილომეტრში, ხოლო ოლომოუციდან ჩრდილო-დასავლეთით 28 კილომეტრში. ციხე-სიმაგრე გამოყენებულია მრავალ ფილმში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hrad Bouzov 
* Státní hrad Bouzov 
* Bouzov castle 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
შალვა დემეტრაძე

**შალვა ივანეს ძე დემეტრაძე** (დ. 1907, ცხრაწყარო, ახლანდელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 ოქტომბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ჯერ ქუთაისის, ხოლო შემდეგ ზესტაფონის გიმნაზიაში. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო გაზეთ „კომუნისტში“. ერთ ხანს მოღვაწეობდა გამომცემლობა „საბჭოთა მწერალში“. აქედან მოყოლებული, თითქმის 40 წელი უანგაროდ ემსახურა ქართული წიგნის გამოცემის საქმეს, ჯერ გამომცემლობა „ლიტერატურა და ხელოვნებაში“, შემდეგ „მერანში“. მისი ასეთი სიყვარული ქართული წიგნისადმი შემთხვევითი არ ყოფილა. შ. დემეტრაძე ყრმობიდანვე ეზიარა ქართულ პოეზიას, ახლო ურთიერთობა ჰქონდა „ცისფერყანწელებთან“, ღურსეული მეგობრობა გაუწია ტიციან ტაბიძეს და პაოლო იაშვილს. სწორედ მას მოუწია მათი წიგნების შედგენა-გამოცემა და ამ ძვირფასი სახელების ხალხისთვის დაბრუნება.

მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკის წოდება, ხოლო 1941-1945 წლებში სამამულო ომში მამაცობის დასტურად — მთავრობის ჯილდოები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 123, თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დიცმაირი

**დიცმაირი** () — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 106 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ვანიონ დარასელი

**ვანიონ ალექსის ძე დარასელი** (დ. 25 მაისი, 1909, კახათი, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 აპრილი, 1954, თბილისი) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება მშობლიური სოფლის სკოლაში მიიღო. 1923 წელს სწავლა განაგრძო ბათუმის ჰუმანიტარულ ტექნიკუმში, რომელიც დაამთავრა 1927 წელს და დაიწყო მასწავლებლობა. შემდეგ გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში, სადაც 1935 წლამდე იმყოფებოდა.

1936–1940 წლებში ვ. დარასელი სწავლობდა დონის-როსტოვის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა ფილოლოგიის განხრით. ყმაწვილი ჯერ კიდევ მოწაფეობისას გაიტაცა ლიტერატურამ, ხოლო ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ ინტენსიურად მიჰყო ხელი სამწერლო მოღვაწეობას. მას შემდეგ კი როცა ქუთაისში გადავიდა საცხოვრებლად, გატაცებით ებმება ლიტერატურულ-შემოქმედებით საქმიანობაში.

1934 წელს ქუთაისში გამოდის მწერლის პირველი კრებული. დონის-როსტოვში რუსულად გამოიცა რომანი „ჩემი შვილი“. აქვე დაინტერესდა და შეაგროვა მასალები ვასილ კიკვიძეზე, რასაც შედეგად მოჰყვა შესანიშნავი დრამატული ნაწარმოების „კიკვიძე“, რომელმაც პოპულარობა მოუტანა ავტორს. სხვადასხვა დროს იდგმებოდა დრამატურგის პიესები „გამახარე“, „უფროსი ძმა“, „ოცნება“ და სხვა. დაჯილდოებული იყო წითელი ვარსკვლავის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია: ქართველი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ალჩევსკი

**ალჩევსკი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 110474 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის ქალაქები
ლიდის ციხესიმაგრე

300px|მინიატიურა|ლიდის ციხესიმაგრე
**ლიდის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე ბელარუსის ქალაქ ლიდაში. აგებულია XIV საუკუნის 30-იან წლებში მთავარ გედიმინასის დაკვეთით. აგებულია ნატეხი ქვითა და აგურით, აქვს არასწორი მართკუთხედის ფორმა. ყველაზე დიდია ჩრდილოეთის კედელი, მისი სიგრძეა 93,5 მეტრი. ყველაზე მცირეა სამხრეთის კედელი, მისი სიგრძეა 80 მ. დასავლეთისა და აღმოსავლეთის კედლების სიგრძეა შესაბამისად 84 და 83,5 მეტრი. 

1384 წელს აიღეს ჯვაროსნებმა. 1392 წელს მთავარმა ვიტოვტმა აიღო. 1891 წელს დაიწვა ქალაქი ლიდა მთელი მისი ცენტრი. 

1953 წლიდან იცავს სახელმწიფო. ყოველწლიურად ციხესიმაგრეში იმართება შუა საუკუნეების რაინდების ფესტივალი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ბელარუსის ციხესიმაგრეების სია

## ლიტერატურა
* Трусаў А. А. Старадаўніх муроў адраджэнне: Мінулае і сучаснасць Лідскага замка / з серыі «Помнікі Беларускага дойлідства». — : Полымя, 1990.
* Трусов О. Древних стен возраждение. Прошлое и настоящее Лидского замка 

კატეგორია:ბელარუსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ბელავია

**რესპუბლიკური უნიტარული საწარმო „ეროვნული ავიაკომპანია „ბელავია“** () — ბელარუსის ეროვნული ავიაკომპანია. შტაბ-ბინა მდებარეობს დედაქალაქ მინსკში. ავიაკომპანია მთლიანად სახელმწიფოს საკუთრებაშია და წარმოადგენს ქვეყნის ფლაგმანს. ბელავიას ძირითადი მარშრუტები ევროპასა და დსთ-ის ქვეყნებს აკავშირებს, მაგრამ, გარდა ამისა, კომპანია რამდენიმე რეისს ახლო აღმოსავლეთის მიმართულებითაც ასრულებს. ავიაკომპანიის საბაზო აეროპორტია — მინსკის ეროვნული აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსული ავიაკომპანიები
სივერსკოდონეცკი

**სივერსკოდონეცკი** (), 2024 წლამდე **სევეროდონეცკი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქში. ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1958 წელს. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 108899 კაცს შეადგენდა. მდებარეობს მდინარე ჩრდილოეთის დონეცის ხეობაში, ლისიჩანსკის რკინიგზის სადგურიდან 6 კმ. 2014 წელს ქალაქის დასაკავებლად მიმდინარეობდა საბრძოლო მოქმედებები, რის შედეგადაც უკრაინის ხელისუფლებამ შეინარჩუნა ქალაქზე კონტროლი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის ქალაქები
სინჰალელები

**სინჰალელები** — ერი შრი-ლანკის რესპუბლიკასა და კუნძულის ძირითადი მოსახლეობა. 2012 წლის შეფასებით, საერთო რაოდენობა დაახლოებით 16 მილიონს შეადგენს. ანთროპოლოგიურად განეკუთვნებიან ევროპეიდულ რასას და ენათესავებიან ჩრდილო ინდოელ ხალხებს. ლაპარაკობენ სინჰალურ ენაზე. უმრავლესობა ბუდიზმის, დანარჩენი ქრისტიანობის მიმდევარია. სინჰალელებს ყოფენ 2 ჯგუფად — ბარისა და მთის (კანდიელები) სინჰალელებად. კანდიელების ყოფაში შემონახულია აზოგიერთი არქაული ნიშანი. სინჰალელების უმრავლესობა მიწათმოქმედებას, სანაიროზე კი თევზჭერას მისდევს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კავკასიის მხარის ათვერსიანი რუკა

მინიატიურა|კავკასიის მხარის 1847 წლის ათვერსიანი რუკის ნაკრები
**კავკასიის ათვერსიანი რუკა** — კავკასიის მხარის 1:420 000 მასშტაბის რუკების კომპლექტი, გამოშვებული მეფის რუსეთის დროს. რუკა პირველად გამოიცა 1847 წელს, მეორედ კი 1869 წელს. 

## 1869 წლის ათვერსიანი რუკა
კავკასიის მხარის ათვერსიანი რუკის ნაკრები.

ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst).jpg|700px|center
poly 128 129 128 293 351 293 351 129 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) A-1.jpg
poly 128 295 128 462 353 462 353 295 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) A-2.jpg
poly 353 129 353 295 583 295 583 129 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) B-1.jpg
poly 355 297 355 460 583 460 583 297 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) B-2.jpg
poly 354 463 354 630 582 630 582 463 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) B-3.jpg
poly 353 631 353 798 583 798 583 631 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) B-4.jpg
poly 353 800 353 965 583 965 583 800 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) B-5.jpg
poly 586 129 586 299 810 299 810 129 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) C-1.jpg
poly 585 298 585 464 809 464 809 298 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) C-2.jpg
poly 584 463 584 631 808 631 808 463 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) C-3.jpg
poly 584 630 584 799 810 799 810 630 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) C-4.jpg
poly 584 801 584 968 810 968 810 801 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) C-5.jpg
poly 812 132 812 298 1040 298 1040 132 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-1.jpg
poly 810 298 810 464 1039 464 1039 298 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-2.jpg
poly 810 463 810 633 1039 633 1039 463 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-3.jpg
poly 812 632 812 800 1039 800 1039 632 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-4.jpg
poly 810 800 810 969 1040 969 1040 800 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-5.jpg
poly 809 966 809 1129 1039 1129 1039 966 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) D-6.jpg
poly 1040 461 1040 630 1267 630 1267 461 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) E-3.jpg
poly 1041 630 1041 797 1266 797 1266 630 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) E-4.jpg
poly 1041 799 1041 966 1268 966 1268 799 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) E-5.jpg
poly 1039 967 1039 1129 1269 1129 1269 967 ფაილი:Caucasus map -1869- (10 verst) E-6.jpg

ნებისმიერი კვადრატის გასახსნელად დააკლიკეთ მაუსით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ერთვერსიანი რუკა
* ორვერსიანი რუკა
* სამვერსიანი რუკა
* კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Сборный листь в масштабе 10 версть.

კატეგორია:კავკასია
კატეგორია:ტოპოგრაფია
კარუმასის რაიონი

**კარუმასის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, მოკეგუის რეგიონის მარისკალ-ნიეტოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 985 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 877 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 256 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:მოკეგუის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:მარისკალ-ნიეტოს პროვინციის რაიონები
ვინსენტ ორიოლი

**ვინსენტ ჟიულ ორიოლი** (; დ. 27 აგვისტო, 1884 — გ.  1 იანვარი, 1966) — ფრანგი პოლიტიკოსი, საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1947–1954 წლებში. საფრანგეთის პირველი პრეზიდენტი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.

## ლიტერატურა
* Édouard Barthe, ''Le Combat d'un parlementaire sous Vichy*, éd. Singulières, 2007, ISBN 978-2-35478-005-0
* Jean-Pierre Cuvillier, *Vincent Auriol et les finances publiques du Front populaire ou L'alternative du contrôle et de la liberté : 1933-1939'', Publications de l'université de Toulouse-Le Mirail, 1979.
* Éric Ghebali, *Vincent Auriol : le Président citoyen. 1884-1966*, Paris, Grasset, 1998.
* Louis Mexandeau, *Histoire du parti socialiste*, Paris, Tallandier, 2005.
* Gilles Morin, « Les socialistes dans les geôles de Vichy : à la recherche d'une parole libre », dans Pierre Guidoni et Robert Verdier (dir.), *Les Socialistes en Résistance*, Paris Séli Arslan, 1999.
* Pierre Miquel, *Les Quatre-vingts*, Paris, Fayard, 1995.
* Jenny Raflik, « Vincent Auriol et la fonction présidentielle sous la IVe République : une discrète mais réelle quête de puissance », dans Jean-Michel Guieu et Claire Sanderson (dir.), ''L'Historien et les Relations internationales. Autour de Robert Frank*, Paris, Publications de la Sorbonne, 2012, pp. 59-68.
* Olivier Wieviorka, *Les Orphelins de la République'', Paris, Le Seuil, 2001, ISBN 2-02-034036-4

კატეგორია:საფრანგეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
მარიამ დავითაშვილი

**მარიამ (მერი) პეტრეს ასული დავითაშვილი** (დ. 14 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 1 ნოემბერი], 1907, სოფ. მელაანი, ახლანდელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 აგვისტო, 1975, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1960).

## ბიოგრაფია
სწავლობდა ბაქოს ქალთა გიმნაზიაში, ხოლო 1920 წლიდან მისი ოჯახი ხაშურში გადავიდა საცხოვრებლად და აქედან იწყება მომავალი მსახიობის თეატრით გატაცება. ადგილობრივ დრამატულ წრეში მან შეასრულა თელის როლი უზეირ ჰაჯიბეკოვის მუსიკალურ კომედიაში „არშინ მალ ალან“.

1920 წელს შევიდა აკაკი ფაღავას დრამატულ სტუდიაში, რომელიც დაამთავრა 1926 წელს. 1927 წლიდან დიდი წარმატებით გამოდის თბილისის მუშათა თეატრში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ კოტე მარჯანიშვილის მიწვევით გადადის ქუთაის-ბათუმის თეატრში. აქ მსახიობმა შექმნა ისეთი დაუვიწყარი სახეები, როგორიცაა: ხორეშანი ილია ჭავჭავაძის („კაცია ადამიანი?!“), ანა პავლოვნა ა. სამსონიას („ბაგრატიონი“), პეპელა გიორგი მდივნის („ვარდო“), ნანინი ალექსანდრე დიუმა-შვილის („მარგარიტა გოტიე“), კარმინია უილიამ შექსპირის („ანტონიოს და კლეოპატრა“), ძიძი ნაზიმ ჰიქმეთის („ლეგენდა სიყვარულზე“), ნიმფა მარიკა ბარათაშვილის („ჩემი ყვავილეთი“) და სხვა. დაუვიწყარია მერი დავითაშვილის მიერ შექმნილი სახეები ქართულ კინოშიც: თიმსალ-მაკო („ბაში-აჩუკი“), მარიამი („ნინო“), თებრო („თეთრი ქალიშვილი“) და განსაკუთრებით ქაბატო („ქეთო და კოტე“).

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ფილმოგრაფია
*1948: „ქეთო და კოტე“ (ქაბატო)   რეჟისორები ვახტანგ ტაბლიაშვილი, შალვა გედევანიშვილი
*1956: „ბაში-აჩუკი“ (თიმსალ-მაკო)  რეჟ. ლეო ესაკია
*1957: „ქალის ტვირთი“  რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
*1957: „ოთარაანთ ქვრივი“ რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1959: „ნინო“ (მარო) რეჟ. ლეო ესაკია
*1962: „თეთრი ქალიშვილი“ (თებრო) რეჟ. ლეილა გორდელაძე 
*1965: „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“ (მართა) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი

## ნათამაშები როლები
### რუსთაველის  თეატრი
### მარჯანიშვილის თეატრი
## ჯილდოები და აღიარება
*1950 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1960 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* *ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე*, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 120, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*მარიამ დავითაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მ
ედუარდ ცირამუა

**ედუარდ ცირამუა** (დ. 31 დეკემბერი, 1933, თბილისი — გ. 23 ნოემბერი, 2010) — ქართველი ეკონომისტი, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, ბუღალტერ-ეკონომისტის სპეციალობით, შემდეგ მოსკოვის მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო 1956 წელს. იყო მუშა, აღმრიცხველი, ბუღალტერი, მთავარი ბუღალტერი, ცენტრალურ სტატისტიკურ სამმართველოში ფინანსებისა და ფასების სტატისტიკის განყოფილების უფროსი, ფინანსთა სამინისტროში რესპუბლიკის აღრიცხვისა და ანგარიშგების სამსახურის უფროსი, ხე-ტყისა და ხის დამამუშავებელი სამინისტროს საფინანსო სამსახურის უფროსი, სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროში საგეგმო-საფინანსო და საბუღალტრო აღრიცხვის სამსახურის უფროსი. 1972 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1980 წლიდან მოწვეულ ლექტორად, 1991-1998 წლებში დოცენტის თანამდებობაზე, ხოლო 1998 წლიდან პროფესორის თანამდებობაზე. პარალელურად 1990-2006 წლებში იყო ფინანსების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის აღრიცხვისა და აუდიტის განყოფილების გამგე. გამოქვეყნებული აქვს 77-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 13 მონოგრაფიული და სასწავლო წიგნი, 19 ცალკეული სამეცნიერო ნაშრომი, 22 საჟურნალო სამეცნიერო სტატია.

## ბიბლიოგრაფია
* აუდიტი : თეორია, მეთოდიკა, ტექნიკა : სახელმძღვ. სტუდ. (ავტორი). - თბილისი, შ.პ.ს. „დარბეგი“, 2009. - 355გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ედუარდ ცირამუა — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
პოლ დუმერი

**ჟოზეფ ათანასე გასტონ პოლ დუმერი** (; დ. 22 მარტი, 1857 — გ. 7 მაისი, 1932) — საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის პრეზიდენტი და ანდორის კო-პრინცი 1931 წლის 13 ივნისიდან 1932 წლის 7 მაისს მის მკვლელობამდე. 

## ლიტერატურა
*Sur le site du ministère des Finances 
*Sur le site de l'Assemblée nationale

კატეგორია:საფრანგეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  22 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:XX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
ალბინიცა

**ალბინიცა** () — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 19 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 370 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
შირვანზადე

**შირვანზადე** *ალექსანდრე მინასის ძე მოვსესიანი* (; დ. 18 აპრილი, 1858, შირვანი — გ. 7 აგვისტო,  1935, კისლოვოდსკი) — სომეხი საბჭოთა მწერალი, სომხეთისა და აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების სახალხო მწერალი (1930). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ხელოსნის ოჯახში 1858 წლის 18 აპრილს შირვანში, დღევანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, უფრო გვიან კი საკუთარი თავისთვის სპარსული ენიდან შთაგონებული ლიტერატურული ფსევდონიმი შეარჩია — შირვანის შვილი, შირვანზადე. 

დაამთავრა რუსული სამაზრო სასწავლებელი 1873 წელს. 1883 წლამდე ბაქოში ცხოვრობდა. ბევრი პროფესია გამოიცვალა. მე-19 საუკუნის 80-იან წლებში აქვეყნებდა პუბლიცისტურ სტატიებსა და ნარკვევებს ნავთობის სარეწის მუშების მძიმე მდგომარეობის შესახებ, რაც მის პირველ მოთხრობებშიც აირეკლა, ისევე როგორც ერთ-ერთ რომანში (*ქაოსი*). 

1883 წლიდან თბილისში ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას. 1905 - 1910 წლებში პარიზში ცხოვრობდა, 1910 - 1919 წლებში - თბილისში, შემდეგ კი ისევ გაემგზავრა საზღვარგარეთ. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციას აღტაცებით შეხვდა. 1926 წელს საბჭოთა სომხეთში დაბრუნდა. ავტორია რომანებისა: *ნამუსი* (დაიწერა 1885 წელს, ქართულად ითარგმნა 1931 წელს), *ავი სული* (1894), *ქაოსი* (დაიწერა 1898 წელს, ქართულად ითარგმნა 1952 წელს), აღსანიშნავია მისი მემუარები *ცხოვრების ბრძმედში*. შირვანზადემ შექმნა რეალისტური სახეების მდიდარი გალერეა. მის ნაწარმოებებს ახასიათებს ღრმა ფსიქოლოგიზმი, ემოციურობა, მწვავე სატირა. 

1916 წელს მაქსიმ გორკი წერდა, რომ შირვანზადეს შრომები „ცნობილი იყო მკითხველისთვის არა მხოლოდ კავკასიაში, არამედ ინგლისში, სკანდინავიაში და იტალიაშიც“.

ბოლო წლები შირვანზადემ საბჭოთა კავშირში გაატარა, გახდა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. 

სიცოცხლე დაასრულა 1935 წელს კისლოვოდსკში და დაკრძალული იქნა კომიტასის პანთეონში, რომელიც მოთავსებულია ერევნის ცენტრში.

## ლიტერატურა
*Тамразян Г.С. *Ширванзаде*, Москва, 1967 г.

## რესურსები ინტერნეტში
*"Alexander Shirvanzade" 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ლაფანყურელი მოლექსეები

**ლაფანყურელი მოლექსეები** — 1991 წელს 1000 ეგზემპლარად გამოცემული წიგნი. რომელშიც მოცემულია თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურის პოეტთა და ხალხურ მთქმელთა ბიოგრაფიები და მათი შემოქმედება. წიგნში ასევე ვაწყდებით მნიშვნელოვან ისტორიულ ცნობებს ლოპოტის ხეობის შესახებ. წიგნის შემდგენლები არიან იოსებ მთიბელაშვილი და ზინა მჭედლური.

## ლიტერატურა
*ლაფანყურელი მოლექსეები, იოსებ მთიბელაშვილი და ზინა მჭედლური, გამომცემლობა „მერანი“ 1991 წელი, თბილისი. გვ. 2 — 116

კატეგორია:1991 წლის წიგნები