25 იანვარი

**25 იანვარი** — გრიგორიანული კალენდრის 25-ე დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 340 დღე (ნაკიან წელში - 341).

## დღის მოვლენები 
* 41 : მთელი ღამის მოლაპარაკებების შემდეგ რომის სენატი ამტკიცებს კლავდიუსს რომის იმპერატორად.
* 1327 : ედუარდ III ინგლისის მეფე ხდება.
* 1494 : ალფონსო II ნეაპოლის მეფე ხდება.
* 1554 : დაარსდა ქალაქი სან-პაულუ (ბრაზილია).
* 1579 : უტრეხტის ხელშეკრულება დაიდო, დასაბამი მისცა რა ჰოლანდიის რესპუბლიკას.
* 1755 : მოსკოვის უნივერსიტეტი დაარსდა.
* 1879 : ბულგარეთის ეროვნული ბანკი დაარსდა.
* 1914 : საქართველო — მცირე ცთომილი N 781 აღმოაჩინა გ. ნეუიმინმა. მანვე უწოდა სახელი საქართველოს პატივსაცემად.
* 1918 : რუსეთი საბჭოთა რესპუბლიკად გამოცხადდა.
* 1919 : ერთა ლიგა დაარსდა.
* 1924 : პირველი ზამთრის ოლიმპიადა გაიხსნა შამონიში, საფრანგეთი (ალპები).
* 1942 : ტაილანდი ომს უცხადებს აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს.
* 1949 : ისრაელის პირველი არჩევნები — დავიდ ბენ-გურიონი ხდება ისრაელის პრემიერ-მინისტრი.
* 1955 : რუსეთი ოფიციალურად წყვეტს საომარ მდგომარეობას გერმანიასთან.
* 1999 : 6.0 ბალიანი (რიხტერის სკალა) მიწისძვრა დასავლეთ კოლუმბიაში (იმსხვერპლა დაახლ. 1000 ადამიანი).

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 750 : ლეონ IV ხაზარი  — ბიზანტიის იმპერატორი (775–780)
* 1217 ან 1216  :  ზაბელი — კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედოფალი (1219–1252).  (გ. 1252)
* 1425 : ენრიკე IV  — კასტილიისა და ლეონის სამეფოს უკანასკნელი მეფე (1454–1474)
* 1627 : რობერტ ბოილი — ანგლო-ირლანდიელი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი.
* 1688 :  იურაი იანოშიკი  — ლეგენდარული სლოვაკი ყაჩაღი 
* 1743 : ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი.
* 1759 : რობერტ ბერნსი — შოტლანდიელი პოეტი.
* 1784 : მიხეილ ბარათაშვილი — ქართველი ისტორიკოსი
* 1851 : არნე გარბორგი  — ნორვეგიელი მწერალი. 
* 1855 : ედუარდ მეიერი  — გერმანელი ისტორიკოსი, ეგვიპტოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე.
* 1860 :  ჩარლზ კერტისი  — ამერიკელი პოლიტიკოსი
* 1874 : სომერსეტ მოემი — ინგლისელი მწერალი.
* 1882 : ვირჯინია ვულფი — ინგლისელი მწერალი 
* 1886 : უილი სმითი — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი 
* 1887 : უილი ლეო  — გერმანელი პოლიტიკოსი
* 1888 : ივანე ვეფხვაძე  — ქართველი ფერმწერი
* 1892 : გიორგი ელიავა — ქართველი მეცნიერი
* 1894 : მიხეილ ჭიაურელი — ქართველი კინორეჟისორი. 
* 1896 : გრიგოლ ვენაძე   — ქართველი მომღერალი
* 1900 :  მიხა  ხელაშვილი  — ქართველი სახალხო პოეტი
* 1901 : მილდრედ დანოკი  — ამერიკელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. 
* 1902 : ნაკანო სიგეჰარუ — იაპონელი მწერალი.
* 1903 : ფუმიკო კანეკო  — იაპონელი ანარქისტი 
* 1914 : გული მოსიაშვილი  — ქართველი მიკრობიოლოგი
* 1917 : ჟანიუ კუადროსი  — ბრაზილიელი პოლიტიკური მოღვაწე. 
* 1918 : პატრისიო ეილვინი  — ჩილეს პრეზიდენტი (1990–1994)
* 1924 : ლევან ბოლქვაძე  ― ქართველი მწერალი, ფილოლოგი, მთარგმნელი
* 1927 : ანტონიო კარლოს ჟობიმი   — ბრაზილიერლი კომპოზიტორი
* 1928 : ედუარდ შევარდნაძე — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.
* 1929 : შოთა ადამია   — ქართველი გეოლოგი და პედაგოგი.
* 1933 : კორასონ აკინო  — ფილიპინებისა და აზიის პირველი ქალი პრეზიდენტი (1986 —1992)
* 1937 : ანჟ ფელიქს პატასე  —  ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1993–2003) 
* 1938 : ვლადიმერ ვისოცკი — რუსი მუსიკოსი, მსახიობი, პოეტი   
* 1942 : ეუსებიო — პორტუგალიელი ფეხბურთელი
* 1944 : ბერნარდ ჩუმი — შვეიცარიელი არქიტექტორი.
* 1948 : ხალიფა ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი — არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტი
* 1954 : რიკარდო ბოჩინი  — არგენტინელი ფეხბურთელი.
* 1980 : შავი ერნანდესი — ესპანელი ფეხბურთელი.
* 1981 : ალიშა კისი   — ამერიკელი რიტმ-ენდ-ბლუზ და სოულ მომღერალი
* 1984 : რობინიო  — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
* 1985 : კიმ ჩებომი  — სამხრეთკორეელი ძიუდოისტი.
* 1985 : ტინა კაროლი — უკრაინელი მომღერალი
* 1995 : რამარიკ ეტოუ — კონგოელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 844 : პაპი გრიგოლ IV — რომის პაპი 827–844 წლებში
* 1892 : კონსტანტინე რომანოვი — რუსეთის დიდი მთავარი
* 1896 : გაბრიელი (ქიქოძე) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, იმერეთის ეპისკოპოსი (1860-1896)
* 1918 : მიტროპოლიტი ვლადიმერი — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი
* 1947 : კაპონე, ალ — იტალიელი მაფიოზი
* 1961 : გიორგი ნუცუბიძე — ქართველი მსახიობი
* 1972 : მილხი, ერჰარდ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე
* 1982 : მიხეილ სუსლოვი — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე
* 1990 : გარდნერი, ავა — ამერიკელი მსახიობი  
* 1998 : ნოდარ ახალკაცი — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი
* 2004 : ზურაბ საკანდელიძე — ქართველი კალათბურთელი და კალათბურთის მწვრთნელი
* 2005 : ჯოხაძე, დავით — ქართველი ბიოლოგი
* 2015 : დემის რუსოსი — ბერძენი მომღერალი
* 2023 : შავლეგ შილაკაძე — დირიჟორი, კომპოზიტორი, პედაგოგი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** წმინდა ტატიანა  და მის თანა რომში წამებულნი
** წმინდა საბა  
** მერტი მხედარი
** პეტრე აბესალომელი
** ევპრაქსია ტაბენისელი
** მარტინიანე ბელოზერელი  და გალაქტიონ ბელოზერელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:** 
* 

0125