open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
არმსტრონგი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არმსტრონგი** (), *სებინ E* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონავტის, ნილ არმსტრონგის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 4.21 კმ, სიღრმე — 0.73 კმ.

კრატერი თასის ფორმისაა. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 150 მ-ია. კრატერის მოცულობა 2.98 კმ³-ია. მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება ALC ტიპს (სახელი ეწოდა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი C კრატერის მიხედვით).

## სატელიტური კრატერები 
არმსტრონგის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
ხრისტოფ არნოლდი

**ხრისტოფ არნოლდი** (; დ. 17 დეკემბერი, 1650, ზომერფელდი — გ. 15 აპრილი, 1695, ლაიფციგი) — გერმანელი ასტრონომი.

## ბიოგრაფია
ხრისტოფ არნოლდი ფერმერი იყო, იგი ასტრონომიით იყო გატაცებული და საკუთარ სახლში ობსერვატორია მოაწყო. 1683 წელს მან ჰეველიუსამდე რვა დღით ადრე, დიდი კომეტა აღმოაჩინა. 1686 წელს ის ლაიფციგში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც გოტფრიდ კირხთან ერთად 1686 წლის დიდ კომეტას აკვირდებოდა. 1690 წლის 13 ოქტომბერს აკვირდებოდა მერკურის მზეზე ტრანზიტს, რისთვისაც ქალაქ ლაიფციგის სუბსიდია და საგადასახადო შეღავათი მიიღო. მან გამოაქვეყნა თავისი ნაშრომი „Göttliche Gnadenzeichen, in einem Sonnenwunder vor Augen gestellt“ (ლაიფციგი, 1692), რომელიც, სხვა საკითხებთან ერთად, მერკურის მზის დისკზე ტრანზიტის დაკვირვების შედეგებს მოიცავს.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არნოლდი.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
წყვდიადის ტბა

**წყვდიადის ტბა** (, ) — მთვარის ზედაპირის მცირე ნაწილი, რომელიც ლავითაა დატბორილი, რის შედეგადაც რჩება ბრტყელი ნაწილი. ამის გამო მიმდებარე ზედაპირთან შედარებით მას უფრო დაბალი ალბედო აქვს. იგი მთვარის სამხრეთ პოლუსთან ახლოს მდებარეობს, რომელსაც მზე მხოლოდ ირიბად ანათებს. მას საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა სახელი 2025 წლის 28 აგვისტოს მიანიჭა.

ლაკუსი დრაიგალსკის ცნობილ კრატერსა და სამხრეთ პოლუსს შორის მდებარეობს. მის მიმდებარედ პატარა კრატერი, სახელად იბნ ბაჯაა მდებარეობს. აღმოსავლეთით კაბეუსის კრატერია, ხოლო დასავლეთით - კოხერის.

## რესურსები ინტერნეტში
* საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Lacus Tenebrarum.

კატეგორია:მთვარის ტბები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-30
არნოლდი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არნოლდი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ხრისტოფ არნოლდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 93.13 კმ, სიღრმე — 2.84 კმ.

თავისი არსებობის მანძილზე კრატერის კიდემ განიცადა ძლიერი ნგრევა და მრავალჯერადი დარტყმები. კისრის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილები ყველაზე უკეთ არის შემონახული. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არის გასასვლელი, რომელიც აღნიშნულია პატარა თანამგზავრული კრატერით Arnold J. კისრის აღმოსავლეთი ნაწილი მნიშვნელოვნად დაბალია, ვიდრე სხვა ნაწილები. კისრის უდიდესი სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 1.44 კმ-ია. კრატერის აუზის ფსკერი დატბორილია ლავით; ცენტრალური მწვერვალი აკლია, სავარაუდოდ, ლავამ დაფარა. ფსკერი შედარებით ბრტყელია და მრავალი პატარა კრატერით არის დაფარული, რომელთაგან ყველაზე დიდია თანამგზავრული კრატერი არნოლდ ფ. კრატერის მოცულობა 8417.32 კმ³-ია.

მაღალ განედზე მდებარეობის გამო, დაკვირვებისას კრატერი ოვალური ჩანს.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01
არიელი (ლექსთა კრებული)

**არიელი** — სილვია პლათის რიგით მეორე ლექსთა კრებულია. იგი პირველად გამოქვეყნდა 1965 წელს მისი თვითმკვლელობიდან ორი წლის შემდეგ. 
კრებული  თავისი თავისუფლად მიმდინარე სახეებითა და მწერლითვის დამახასიათებელი საშიში ფსიქიკური პეიზაჟებით ადრინდელი ლექსებისგან განსხვავდება.
მინი|ამერიკელი პოეტი და მწერალი სილვია პლათი

„არიელი“ ითვლება პლათის ყველაზე ძლიერ და გავლენიან ნაშრომად. მასში მწერლის ხმა მეტადაა გამოკვეთილი. კრებულში არსებული ლექსები ეხება ისეთ კომპლექსურ და  რთულ თემებს, როგორიცაა იდენტობა, სიკვდილი, ოჯახური ურთიერთობები. 

„არიელის" რედაქტორი სილვია პლათის მეუღლე ტედ ჰიუზი იყო. მან  მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა კრებულისთვის განკუთვნილ გეგმაში, კერძოდ: შეცვალა ლექსების მიმდევრობა, ზოგიერთი ნაწარმოები ამოიღო და მათ ადგილას სხვები დაამატა.

1966 წელს ლექსთა კრებულის პირველი ამერიკული გამოცემა გამოქვეყნდა.  ის შეიცავდა პოეტ რობერტ ლოუელის წინასიტყვაობას.  აღნიშნული წინასიტყვაობა სიმბოლური იყო, რადგან BBC-ის ინტერვიუში სილვია პლათმა აღნიშნა, რომ ლოუელის წიგნმა *(Life Studies)* საგრძნობლად იმოქმედა თავისი შემოქმდებითი კარიერის ბოლო წლებზე. 
ამავე ინტერვიუში სილვია პლათმა ისაუბრა პოეტი ან სექსტონის გავლენაზე. მწერალი დაინტერესებული იყოს ან სექსტონის შემოქმედებით, რადგან ისიც დაინტერესებული იყო ტაბუირებული, ბნელი, ცხოვრებისეული თემატიკით. 

2004 წელს „არიელის" ახალი გამოცემა გამოქვეყნდა.  აღნიშნულ კრებულში ლექსების განლაგება ავტორიესეულია.  2004 წლის გამოცემა ასევე შეიცავს წინასიტყვაობას ფრიდა ჰიუზისგან, სილვია პლათისა და ტედ ჰიუზის ქალიშვილისგან.
ეს გამოცემა მნიშვნელოვანი იყო,  რადგან მკითხველს საშუალება ეძლეოდა თავად ავტორის ხედვა გაეზიარებინათ. ეს კი  განსხვავდებოდა ტედ ჰიუზის მიერ რედაქტირებული ვერსიისგან.  აღდგენილი ვერსია უკეთ ასახავს პლათის მხატვრულ განზრახვას და იძლევა ავთენტურ წარმოდგენას მისი ბოლოდროინდელი შემოქმედებითი პერიოდის შესახებ.
## სქოლიო
კატეგორია:1966 წლის ლექსები
ტიგრან კეოსაიანი

**ტიგრან კეოსაიანი** (; დ. 4 იანვარი, 1966, მოსკოვი, სსრკ — გ. 26 სექტემბერი, 2025, მოსკოვი, რუსეთი) — სომხური წარმოშობის საბჭოთა და რუსი მსახიობი, კინორეჟისორი, სცენარისტი. რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2024) და დამსახურებული არტისტი (2025).

ტიგრან კეოსაიანი დაიბადა კინემატოგრაფისტების ოჯახში. მამა - ედმონდ კეოსაიანი (1936-1994) ცნობილი საბჭოთა კინორეჟისორი იყო, დედა - მსახიობი ლაურა გევორქიანი (დ. 1939).

1971 წელს პირველად გადაიღეს კინოში ეპიზოდურ როლში, რეჟ. ე. კეოსაიანის ფილმში „რუსეთის იმპერიის გვირგვინი, ანუ ისევ მოუხელთებლები“. 1983 წელს, საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, კინოსტუდია „მოსფილმში“ დაიწყო მუშაობა.

1984 წელს ჩაირიცხა საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში სარეჟისორო ფაკულტეტზე (იგორ ტალანკინის სახელოსნო). სტუდენტობის პერიოდში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. მისი თანაკურსელები იყვნენ ალექსანდრე ბაშიროვი, ფიოდორ ბონდარჩუკი, რენატა ლიტვვინოვა და ივან ოხლობისტინი.  

1987 წლიდან კინოში ეპიზოდურ როლებში ჩნდებოდა. 1988 წელს გადაიღო 18 წუთიანი ფილმი „მზიური ნაპირი“. ფილმი არმიიდან გაქცეულ ჯარისკაცზეა, რომელმაც ვერ აიტანა „დედოვშჩინა“. ჯარისკაცის როლი ფიოდორ ბონდარჩუკმა შეასრულა.

1992 წელს გადაიღო პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი. 

1993 წელს ძმასტან - კეოსაიანთან ერთად ჩამოაყალიბა სარეკლამო სააგენტო „Gold Vision“, სადაც ფიოდორ ბონდარჩუკთან ერთად აქტიურად ეწეოდა მუსიკალური ვიდეოკლიპებისა და სარეკლამო ვიდეორგოლების წარმოებას. თანამშრომლობდა რუსეთის შოუ-ბიზნესის ისეთ ცნობილ წარმომადგენლებთან, როგორებიც არიან: ირინა ალეგროვა, მიხეილ შუფუტინსკი, იგორ სარუხანოვი, ნატალია ვეტლიცკაია. შემდგომში თავი დაანება კლიპმეიკერობას და კინორეჟისურაზე გადაერთო.

ტიგრან კეოსაიანს პოპულარობა მოუტანა კინონამუშევრებმა: „საბრალო საშა“ (1997), „პრეზიდენტი და მისი შვილიშვილი“ (1999). 2001 წელს მან სახელმწიფო შეკვეთით გადაიღო ტელესერიალი „მამაკაცური სამუშაო“ - ჩეჩნეთში გრუ-ს სპეცდანიშნულების რაზმის სამხედრო სამსახურზე.

## სანქციები
2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, ევროკავშირმა, დიდმა ბრიტანეთმა, კანადამ და ზოგიერთმა სხვა ქვეყანამ, კეოსაიანის წინააღმდეგ პერსონალური სანქციები დააწესა. 

2022 წლის მარტიდან შვეიცარიის სანქცირებულთა სიაში ირიცხებოდა.

2022 წლის ივნისში ყაზახეთის შსს-მ კეოსაიანი შეიყვანა არასასურველ პერსონათა სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:რუსეთის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ოსლავანი

**ოსლავანი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ოსლავანი ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. ოსლავანის მუნიციპალიტეტში აგრეთვე ერთიანდება პადოხოვი.

## გეოგრაფია
ოსლავანი ქალაქ ბრნოდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ბოსკოვიცეს ღრმულშია გაშენებული, მისი დასავლეთ ნაწილი კი კრჟიჟანოვის მთებში და იევიშოვიცეს ზეგანზე მდებარეობს.

## ისტორია
ოსლავანის ისტორიულ წყაროებში პირველად 1104 წელს არის მოხსენიებული. თავდაპირველად ის პატარა სოფელი იყო, სადაც მევენახეობა განვითარდა. XIII საუკუნეში სოფლის მიმდებარე ბორცვებზე სპილენძს და სხვა ლითონებს მოიპოვებდნენ. 

1225 წელს აქ მორავიაში პირველი ცისტერციანული მონასტერი დაარსდა. სოფელი ოსლავანი ამ მონასტრის საკუთრებაში იყო XVI საუკუნემდე. 1525 წელს ცისტერციანული მონასტერი გაუქმდა. ოსლავანი ალტანების ოჯახმა შეიძინა და მათ მონასტერი რენესანსის ეპოქის რეზიდენციად აღადგინეს.

1783–1973 წლებში ოსლავანის მიმდებარე ტერიტორიაზე შავ ქვანახშირს მოიპოვებდნენ, ის ამ პერიოდში სამთო მოპოვების ერთ-ერთი ცენტრი იყო რეგიონში. 

1913 წლიდან 1993 წლამდე ქალაქში ნახშირზე მომუშავე ელექტროსადგური ფუნქციონირებდა, მისი სიმძლავრე 115 მეგავატი იყო. 1912 წელს ოსლავანიში გაიყვანეს რკინიგზა, ხოლო 1964 წელს ის ქალაქად გამოცხადდა.

## ღირსშესანიშნაობები
ოსლავანის ციხესიმაგრე დიდი რენესანსის სტილის ნაგებობაა, რომელსაც ლამაზი ეზო ამშვენებს.

ციხესიმაგრის ყოფილი გოტიკური ეკლესია ამჟამად საკონცერტო დარბაზის ფუნქციას ასრულებს. თვითონ ციხესიმაგრეში კი სამთო მოპოვებისა და ენერგეტიკის მუზეუმია განთავსებული.

## დაძმობილებული ქალაქები
* ნოვაკი, სლოვაკეთი
* შკოიდიცი, გერმანია
* ვირი, ხორვატია

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
მეი ბოლი

**მეი ბლოსომ ბოლი**  (29 მაისი, 1881 — 7 იანვარი, 1963) — ამერიკელი მსახიობი, ცნობილი იყო როლით ფილის ზეთის როზის სახით, ფილმში „*მობი დიკი*“ (1930).
## სცენა 
მსახიობობის გარდა, ბოლი იყო მოცეკვავე. 1898 წლის გაზეთის სტატია ხოტბას ასხამდა იმ „გრაციას, რომლითაც მან შეასრულა რთული სოლო ცეკვა“. 1900 წელს იგი იყო ელის ნილსენის საოპერო ტრუპის წევრი. მისი ბოლო გამოსვლა ნიუ-იორკში იყო მიუზიკლში *„იუბილე“*. როგორც მომღერალმა მიუზიკლში *„ადი გემბანზე“* (1927), ბოლიმ წარმოადგინა პოპულარული სიმღერა *„ჰალელუია“*.

## კინო 
ბოლიმ ითამაშა მთავარი როლი ფილმში *„დიდი ღვეზელის საიდუმლო“* (1931) ჰარი გრიბონთან, ალმა ბენეტთან, ჰარი მაიერსთან, დიკ სტიუარტთან, ჯორჯ გრეითან და ჯულია გრიფიტთან ერთად;  *„დაუჩოქე პრინცესას“* (1930) მონტე კოლინსთან და ალმა ბენეტთან; *„კანონის ქვეშ“* (1929) ბობი კლარკთან და პოლ მაკ-კალოუსთან; და რიჩარდ კარლთან ფილმში „მეომარი“ (1928) ჯეიმს სალივანთან. მან ასევე ითამაშა ფილმებში *„ქალები“* (1939), და *„საშიშ მოხვევებში“* (1929) მისის სპინელის როლში.

ითან მორდენმა თავის წიგნში *„იმღერე შენი ვახშმისთვის: ბროდვეის მიუზიკლი 1930-იან წლებში“* დაწერა, რომ ბოლი წააგავდა ელსა მაქსველს.

## პირადი ცხოვრება 
1901 წლის 2 აგვისტოს ნიუ-იორკში ბოლიმ იქორწინა ლეიტენანტ ფრედერიკ ლინდსლი ნიკოლსონზე, ბრიტანული არმიის ოფიცერზე პუტნი ჰილიდან, ლონდონი, ინგლისი.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:ქალები
კატეგორია:ქალები ამერიკაში
კატეგორია:ქალები საქმიანობის და საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:მსახიობი ქალები
კატეგორია:მსახიობი ქალები ეროვნების და საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:მსახიობი ქალები საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მოცეკვავეები
კატეგორია:მოცეკვავეები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 390

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 390**,რომელიც მიიღეს 1976 წლის 28 მაისს, განიხილავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს გაეროს გამყოფი ხაზის დამკვირვებელი ძალების შესახებ. საბჭომ აღნიშნა ძალისხმევა, რომელიც გაწეული იყო შუა აღმოსავლეთში გრძელვადიანი და სამართლიანი მშვიდობის დამყარების მიზნით, მაგრამ გამოხატა შეშფოთება რეგიონში არსებული დაძაბულობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. რეზოლუციამ გადაწყვიტა:

(ა) მოუწოდოს დაინტერესებულ მხარეებს, დაუყოვნებლივ განახორციელონ უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338 (1973) 1973 წლის 22 ოქტომბრისა;

(ბ) განაახლოს გაეროს გამყოფი ხაზის დამკვირვებელი ძალების მანდატი კიდევ ექვსი თვის ვადით;

(გ) მოითხოვოს გენერალური მდივნისგან, ამ პერიოდის დასასრულს წარადგინოს ანგარიში ვითარების განვითარებისა და რეზოლუცია 338-ის (1973) განსახორციელებლად მიღებული ზომების შესახებ.

რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით; ჩინეთი და ლიბია არ მონაწილეობდნენ კენჭისყრაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/390(1976))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
არენიუსი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არენიუსი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შვედი ფიზიკოს-ქიმიკოსისა და ასტრონომის, სვანტე არენიუსის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.93 კმ, სიღრმე — 2.21 კმ.

კრატერის კიდეზე ისტორიის განმავლობაში შემდგომი დარტყმები განვითარდა, რამაც კისრის კიდე შემოახვია და მისი სიმაღლე შეამცირა. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.04 კმ-ით მეტრით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 1260.07 კმ³-ია. კისრის ჩრდილოეთ ნაწილში კბილია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში გამონაზარდი. პატარა კრატერი ფარავს კისრის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს. კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით გლუვია, შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე. ცენტრალური პიკი არ არის.

მთვარის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობის მიუხედავად, კრატერის დაკვირვება დედამიწიდანაც შესაძლებელია ხელსაყრელ ლიბრაციის პირობებში.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-25
ომაკასე

**ომაკასე (იაპონური: お任せ)** იაპონური ფრაზაა, რომელიც გამოიყენება რესტორნებში საჭმლის შეკვეთის დროს და ნიშნავს ‘ამას შენთვის დავტოვებ’ (იაპონურიდან ‘ნდობა’)

## გამოყენება 
ფრაზა *ომაკასე*, პირდაპირი მნიშვნელობით - ‘თქვენ გიტოვებთ’, ხშირ შემტხვევაში გამოიყენება იაპონურ რესტორნებში სადილის დროს, რომელშიც მომხმარებელი სეზონური სპეციალობების შერჩევასა და მირთმევას შეფ-მზარეულს ანდობს. ომაკასეს ანტონიმი ოკონომი არის ( კონომი„უპირატესობა, რაც მოგწონთ“),
რომელიც ნიშნავს იმის არჩევას, თუ რა გინდა, რომ შეუკვეთო. ამერიკულ ინგლისურში ეს გამოთქმა გამოიყენება სუშის რესტორნების მომხარებლების მიერ, რათა არჩევანი შეფ-მზარეულს მიანდონ, à la carte შეკვეთისგან განსხვავებით. შეფები სთავაზობენ თეფშების სერიას, რომელიც იწყება ყველაზე მსუბუქი კერძით, ხოლო მთავრდება ყველაზე მძიმე კერძით. ეს ფრაზა არ ვრცელდება მხოლოდ უმ თევზზე ბრინჯთან ერთად და შეიძლება გრილზე შეწვას, ხარშვას და სხა მომაზდების ტექნიკებს. 

## მახასიათებლები 
მიშლენის მეგზურში ნათქვამია, რომ „ომაკასეს სტილის შეკვეთისას რამდენიმე ფორმალური სადილი ისეთივე პატივსაცემი ან დამაშინებელი გამოცდილებაა“.

მომხმარებლები, რომლებიც ომაკასეს სტილში შეუკვეთავენ, შეფ-მზარეულისგან კერძების შერჩევაში ინოვაციურობას და გაოცებას ელიან, ხოლო კერძი შეიძლება მხატვრულ წარმოდგენას შევადაროთ. ზოგიერთი ადამიანი ფიქრობს, რომ ომაკასეს შეკვეთა რისკია; თუმცა მომხმარებელი, როგორც წესი, იღებს უმაღლესი ხარისხის კერძს დაბალ ფასად ვიდრე à la carte-ს შეკვეთის შემთხვევაში. ჯეფრი სტეინგარტენის თქმით, რომელიც ვოგში 22 კერძისგან შემდგარ „დასამახსოვრებელ ნადიმზე“ საუბრობს, რომელიც რამდენიმე საათს სჭირდებოდა:

კულანრიის მწერალმა ჯოან დრილინგმა ომაკასეს ამოცდიება შეადარა ფიქსირებულ ფასს, მაგრამ ასევე თქვა, რომ ის ასევე „ოდნავ განსხვავებულია. ეს გულისხმობს შეკვეთის პროცესის კონტროლის სრულად დათმობას და შეფ-მზარეულისთვის ვახშმის არჩევის უფლების მიცემას“.შტაინგარტენმა, რომელიც ასევე ომაკაზეს სუშის დახლს აშენებს, ომაკაზეს „კაისეკის სულიერ თანამგზავრსა და კონტრაპუნქტს“ უწოდა, რაც მრავალკერძიან, რიტუალურ კერძს წარმოადგენს.
## სქოლიო
კატეგორია:სუში
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
მონდეგილი

**მონდეგილი** ― ხორცის ბურთულები, დამახასიათებელია მილანური სამზარეულოსთვის.

ეს კერძი შექმნეს მილანში, სადილის მომზადების შემდეგ დარჩენილი ზედმეტი საქონლის ხორცის გამოყენების მიზნით და ის თითქმის შექმნისთანავე გახდა პოპულარული. ხორცის ბურთულებს ხშირად ამატებენ ძეხვს, უმ სალიამის, ღვიძლს, მორტადელას და სხვა პროდუქტებს. 

მიუხედავად იმისა, რომ მონდეგილი მილანურ კერძად მიიჩნევა, ის ასევე მზადდება პავიაში - სადაც მუნიგლის სახელით იცნობენ - და ლომელინას რაიონში, სადაც ფრიქიულინის უწოდებენ. 

## მომზადება 
თავდაპირველი რეცეპტის მიხედვით, ოთხი პორციისთვის განკუთვნილი ინგრედიენტებია: 300 გრ მოხარშული ხორცი, ერთი კვერცხი, რძეში დამბალი, გაწურული და გაცრილი როზეტას პურის ნამცეცები, დაჭრილი ოხრახუში, ყვითელი ლიმონის ცედრა გემოვნებით, მარილი, კარაქი. ეს კერძი ძირითადად მზადდება დღესასწაულებზე გაშლილ სუფრაზე დარჩენილი ხორცით, აცხობენ ტაფაში და ბოლოს მისგან აკეთებენ ბურთულებს, რომლებიც ბურგერის კატლეტის ფორმასაც წააგავს. რადგან ეს კერძი დარჩენილი საკვებისგან მზადდება, ინგრედიენტების სიაში მრავალი ვარიაციაა. დამრგვალების შემდეგ ხორცის ბურთულები კარაქში იწვება, როგორც ეს ლომბარდიაშია მიღებული.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:მილანური სამზარეულო
ნიკოლაი არტამონოვი

**ნიკოლაი ნიკოლას ძე არტამონოვი** (; დ. 6 დეკემბერი, 1906, მოსკოვი — გ. 2 მარტი, 1965) — საბჭოთა, საავიაციო და რაკეტული ტექნიკის კონსტრუქტორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1906 წლის 6 დეკემბერს, მოსკოვში მუშის ოჯახში. ნიკოლაიმ დაამთავრა ცხრაწლიანი სკოლა და ლეპსეს ინსტიტუტის სამი კურსი, ცივი ლითონის დამუშავების სპეციალიზაციით, როგორც მექანიკური ინჟინერი.

1924-1926 წლებში მუშაობდა მუშად, ხოლო 1926-1931 წლებში — კრასნაია პრადილინიაში (პოკროვსკოე-სტრეშნევო) დაზგის ოპერატორად. 1928 წელს გახდა სკკპ წევრი.

1931 წლიდან მუშაობდა ორგავიაპრომის ტრესტში, როგორც ოსტატი, ტექნოლოგი და MAP ქარხნების ტექნიკური დახმარების ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1941 წლის სექტემბერში იგი მივლინებული იქნა ყაზანის #16 ქარხანაში. ომის დროს მუშაობდა ყაზანში ვ. პ. გლუშკოსთან, სადაც ის უზრუნველყოფდა წვის კამერის და შემდგომში მთელი РД-1 თხევადი საწვავის რაკეტის ძრავის ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას. 1944 წელს ОКБ-СД-ის ჩამოყალიბების შემდეგ, იგი დაინიშნა ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელად. სამხედრო ტექნიკის სფეროში მუშაობის საფუძველზე, 1945 წლის სექტემბერში მას მიენიჭა საპატიო ნიშნის ორდენი, გ. ს. ჟირიცკისთან, ს. პ. კოროლიოვთან, გ. ნ. ლისტთან და ნ. ს. შნიაკინთან ერთად. მას ასევე მიენიჭა მედალი „მამაცი შრომისთვის 1941-1945 წლების დიდი სამამულო ომის დროს“. მოგვიანებით მას მიენიჭა მედალი „მოსკოვის 800 წლის იუბილეს ხსოვნისადმი“.

1945 წლის სექტემბრიდან ის იმყოფებოდა გერმანიის ნორდჰაუზენში, სადაც სწავლობდა ფაუ-2 რაკეტისთვის ძრავების წარმოებას. 1947 წლის იანვარში ის დაბრუნდა სსრკ-ში, ხიმკიში, სადაც განაგრძო მუშაობა ვ. პ. გლუშკოს ხელმძღვანელობით ОКБ-456-ში. ОКБ-456-ში ის ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელის (1946-1947), წარმოების მთავარი კონსტრუქტორის მოადგილის (1947-1955 და 1959-1960) და სახელოსნოს ოსტატის თანამდებობებს ასრულებდა.

1950 წლის 10 ივნისს მან ბაუმანის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის უმაღლესი საინჟინრო კურსები „შესანიშნავი“ ნიშნით დაამთავრა და სპეციალური გამოცდის გარეშე ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად დისერტაციის დაცვის უფლება მოიპოვა.

ის ხელმძღვანელობდა თხევადი საწვავის სარაკეტო ძრავების პირველი РД-1 ოჯახის ტექნოლოგიების შემუშავებას. მან მრავალი ღირებული წინადადება წამოაყენა მძლავრი სარაკეტო ძრავების წარმოების ტექნოლოგიის გასაუმჯობესებლად, განსაკუთრებით შედუღებული წვის კამერების დამზადების შესახებ. იმ დროის პერსონაჟის ცნობარში ნათქვამია: „ის პროაქტიულია და შეუძლია წარმოებისა და ტექნიკური საკითხების მოგვარება“. „მას კარგი ორგანიზაციული უნარები აქვს“.

1955 წლის ოქტომბერში იგი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს პირადი სარგებლისთვის სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების გამო: მან ქარხანას სთხოვა მისი საავტომობილო ნავისთვის პროპელერის ლილვის ამძრავის დამზადება. იგი დაინიშნა სახელოსნოს ოსტატად, შემდეგ ექსპერიმენტული წარმოების უფროსად და მთავარი მეტალურგის მოადგილედ.

გარდაიცვალა 1965 წლის 2 მარტს.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არტამონოვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Память народа

კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:საბჭოთა კონსტრუქტორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 389

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 389**, მიიღეს 1976 წლის 22 აპრილს, კიდევ ერთხელ დაადასტურა აღმოსავლეთ ტიმორის ხალხის თვითგამორკვევის უფლება. საბჭომ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, პატივი სცეს აღმოსავლეთ ტიმორის ტერიტორიულ მთლიანობას და ინდონეზიის მთავრობას - გაიყვანოს ყველა თავისი ძალა ტერიტორიიდან. შემდეგ რეზოლუცია ითხოვს გენერალურ მდივანს, რომ მისმა სპეციალურმა წარმომადგენელმა განაგრძოს კონსულტაციები დაინტერესებულ მხარეებთან და რომ გენერალურმა მდივანმა გააკონტროლოს რეზოლუციის შესრულება და შეუტანოს ანგარიში საბჭოს რაც შეიძლება მალე. საბჭო აგრძელებს მოწოდებას ყველა სახელმწიფოსა და მხარის მიმართ, სრულად ითანამშრომლონ გაეროსთან მშვიდობიანი გადაწყვეტის მისაღწევად და ხელი შეუწყონ ტერიტორიის დეკოლონიზაციას.

რეზოლუცია მიიღეს თორმეტი ხმით ნულის წინააღმდეგ, იაპონიამ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან. ბენინი არ მონაწილეობდა კენჭისყრაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/389(1976))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდონეზიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ
პოჰორჟელიცე

**პოჰორჟელიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. პოჰორჟელიცე ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. პოჰორჟელიცეს მუნიციპალიტეტი სამი ნაწილისგან შედგება, მასთან ერთად მუნიციპალიტეტში ერთიანდებიან ნოვა-ვესი და სმოლინი. ქალაქი ცნობილია განვითარებული მევენახეობით, ის მიკულოვსკას მეღვინეობის ქვერეგიონში მდებარეობს.

## გეოგრაფია
პოჰორჟელიცე ქალაქ ბრნოდან სამხრეთით, დაახლოებით 23 კილომეტრში მდებარეობს. ის ვაკე რელიეფზეა გაშენებული და დიე-სვრატკას ხეობაშია. ქალაქში მიედინება მდინარე იჰლავა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ორი დიდი სათევზაო ტბორია, ესენია: ვრკოჩი და სტარი. ისინი მორავიის უდიდეს ტბორებში შედიან. მორავიის უდიდესი სათევზაო ტბორი ნოვევესკიც პოჰორჟელიცეს მუნიციპალიტეტის საზღვართან, ნოვა-ვესის ნაწილთან ახლოს მდებარეობს.

## ისტორია
პოჰორჟელიცე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1222 წელს არის მოხსენიებული, პოჰორჟელიცე სამეფო ქალაქის სტატუსით 1512 წლამდე სარგებლობდა. ამ წელს ქალაქი ვილემ II პერნშტეინელმა შეიძინა. ის და მისი შთამომავლები მრავალი წლის მანძილზე ავითარებდნენ ქალაქს ეკონომიკურად, დაიწყეს სათევზაო ტბორების დაგუბება. მათი მფლობელობის პერიოდში პოჰორჟელიცე მარცვლეულის მოყვანის, მევენახეობის და სათევზაო მეურნეობის ცენტრად იქცა.

XVIII საუკუნეში პოჰორჟელიცეს დიტრიხშტაინების დიდგვაროვნები ფლობდნენ. მათი მფლობელობისას ქალაქში განვითარდა სამშენებლო საქმე. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვენიდან ბრნომდე რკინიგზის მშენებლობა 1727 წელს, რომელმაც პოჰორჟელიცეშიც გაიარა.

## ღირსშესანიშნაობები
პოჰოჟელიცეს მთავარი ღირსშესანიშნაობა წმინდა იაკობ ზებედესის ეკლესიაა. ეს სამნავიანი გოტიკური ეკლესიაა 1290 წლიდან 1580 წლამდე შენდებოდა. მასზე რენესანსის სტილის მოდიფიკაციები 1668 წელს განხორციელდა.

ქალაქის ცენტრში მდებარე პაარების საგვარეულო ბაროკოს სტილის სახლი მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლია. ის XVII საუკუნის ბოლოს აშენდა და დღეს შენობაში სკოლაა განთავსებული.

ლეოპოლდსრუე ბაროკოს სტილის მონადირეთა სახლია, რომელიც დიდგვაროვან ლეოპოლდ დიტრიხშტაინისთვის 1747 წელს აშენდა. ის არქიტექტურულად ღირებული ძეგლია.
## ცნობილი ადამიანები
*ბერტოლდ ფეიველი (1875–1937), მწერალი, ჟურნალისტი და სიონისტი პოლიტიკოსი
*ეუგენ ბეიერი (1882–1940), მარშალი
*ვერა შპინაროვა (1951–2017), მომღერალი

## დაძმობილებული ქალაქები
* ბრეზოვა-პოდ-ბრადლომი, სლოვაკეთი
* პორაი, პოლონეთი

## გალერეა

Pohořelice - Leopoldsruhe obr4.jpg| ლეოპოლდსრუეს მონადირეთა სახლი
Pohořelice - kostel svatého Jakuba Staršího, obr1.jpg| წმინდა იაკობ ზებედესის ეკლესია
Hotel Pfann Pohořelice.jpg|ყოფილი სასტუმრო „პფანი“
Pohořelice cemetery 02.JPG|ებრაული სასაფლაო
Stará radnice Pohořelice.png|ძველი მერიის შენობა

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
არტამონოვის ჯაჭვი

**არტამონოვის ჯაჭვი** () — კრატერების ჯაჭვი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა, ჯაჭვის მახლობლად არებული არტამონოვის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს).

## ჯაჭვის აღწერა
არტამონოვის ჯაჭვის სიგრძე 131.21 კმ-ია. იგი იწყება კრატერ არტამონოვის ჩრდილო-დასავლეთით და გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. არტამონოვის ჯაჭვის უკიდურესი სელენოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდილო-დასავლეთი  და სამხრეთ-აღმოსავლთი . 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის კრატერების ჯაჭვები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-14
არტამონოვი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არტამონოვი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა საავიაციო-სარაკეტო სისტემების კონსტრუქტორის, ნიკოლაი არტამონოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 62.45 კმ, სიღრმე — 2.73 კმ.

კრატერის კიდეს აქვს რთული ფორმა, რომელიც შედგება სამი ან ოთხი დაკავშირებული კრატერის მსგავსი წარმონაქმნისგან. ამ წარმონაქმნებიდან ყველაზე დიდი მდებარეობს სამხრეთით, ხოლო უფრო პატარაები ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით არის გამოწეული. ბოლო წარმონაქმნიდან სამხრეთით გადაჭიმულია კლდე. კრატერის კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.23 კმ-ით მაღლა ადის, ხოლო კრატერის მოცულობა 3343.93 კმ³-ია. კრატერის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, სავსეა ბაზალტური ლავით და აქვს უფრო დაბალი ალბედო, ვიდრე მიმდებარე რელიეფს. კრატერის კიდეში ჩანს ჩრდილოეთით მდებარე ჯორდანო ბრუნოს კრატერიდან მომდინარე კაშკაშა სხივების მკრთალი კვალი.

არტამონოვის ჯაჭვი გადაჭიმულია კრატერის კიდეს ჩრდილო-დასავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით.

## სატელიტური კრატერები 
არტამონოვის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-14
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 392

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 392** მიიღეს 1976 წლის 19 ივნისს, სოვეტოში და სხვა რაიონებში სამხრეთ აფრიკის პოლიციის მიერ შავკანიანი ახალგაზრდების მოკვლის შემდეგ. საბჭომ მკაცრად დაგმო სამხრეთ აფრიკის მთავრობა აფრიკელი ხალხის წინააღმდეგ მიმართული რეპრესიული ზომებისთვის, გამოხატა შოკი დემონსტრანტების "უგულო სროლის" შემდეგ და თანაგრძნობა გამოუცხადა მსხვერპლებს, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ეროვნული პარტიის პოლიტიკას. რეზოლუცია ასევე კვლავ დაადასტურებდა, რომ "აპარტეიდის პოლიტიკა არის დანაშაული კაცობრიობის სინდისისა და ღირსების წინააღმდეგ და სერიოზულად არღვევს საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას", რაც გრძელდებოდა უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის რეზოლუციების საწინააღმდეგოდ.

სხდომა მოიწვიეს მას შემდეგ, რაც ბენინმა, ლიბიამ, მადაგასკარმა და ტანზანიამ ეს საკითხი საბჭოსადმი მიმართულ წერილში წამოჭრეს. ხმის მიცემის დეტალები არ მოიცავდა სხვა ინფორმაციას, გარდა იმისა, რომ რეზოლუცია "მიიღეს კონსენსუსით".

რეზოლუცია 392, ისევე როგორც მანამდე მიღებული სხვა რეზოლუციები, კვლავ დაადასტურა სამხრეთ აფრიკის ხალხის თვითგამორკვევის ლეგიტიმური უფლება.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/392(1976))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1976 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 386

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 386**, მიიღეს 1976 წლის 17 მარტს, აღნიშნავდა მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკის პრეზიდენტისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის გაკეთებულ განცხადებებს და ასევე გამოხატავდა შეშფოთებას იმ ვითარებასთან დაკავშირებით, რომელიც შეიქმნა როდეზიის უკანონო უმცირესობის რეჟიმის მიერ ჩადენილი პროვოკაციული, აგრესიული ქმედებების შედეგად. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ადრინდელი მუშაობა როდეზიასთან დაკავშირებით, მათ შორის ამ ქვეყნის მიმართ სანქციების დაწესების შესახებ მიღებული რეზოლუციები და აღნიშნა მოწონება მოზამბიკის თანამშრომლობისადმი ამ გეგმასთან. შემდეგ რეზოლუცია გმობს როდეზიის აგრესიულ ქმედებებს, მათ შორის სამხედრო შეჭრებს მოზამბიკის წინააღმდეგ და აღნიშნავს მოზამბიკის გადაუდებელ და განსაკუთრებულ ეკონომიკურ საჭიროებას, რომელიც წარმოიშვა 253-ე რეზოლუციის განხორციელების შედეგად.

საბჭომ მიმართა სახელმწიფოებს, უზრუნველყონ დაუყოვნებელი დახმარება მოზამბიკისთვის, მოითხოვა, რომ გაერო-ს სხვადასხვა სააგენტომ, მათ შორის UNDP-მ, სურსათის პროგრამამ, მსოფლიო ბანკმა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა, დაეხმარონ მოზამბიკს. ბოლოს, რეზოლუცია ითხოვს გენერალური მდივნისგან, მოაწყოს ძალისხმევა იმ ეკონომიკური სირთულეების დასაძლევად, რომლებიც დატრიალდა მოზამბიკზე როდეზიის წინააღმდეგ ეკონომიკური სანქციების გამოყენების გამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/386(1976))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები როდეზიის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მოზამბიკის შესახებ
აბელი (საკუთარი სახელი)

**აბელი** - ებრაული წარმოშობის საკუთარი სახელი. არსებობს მისი სხვადასხვა მნიშვნელობა: "ნელი ქროლა", "წუხილი", "ფუსფუსი", "მოჩვენება", "არარაობა". ეს სახელი ერქვა ბიბლიური ადამის ვაჟს, რომელიც მოშურნეობით მოკლა უფროსმა ძმამ - კაენმა. ამ სახელისგან ქართულში ნაწარმოებია გვარი აბელიშვილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
კატეგორია:საკუთარი სახელები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 387

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 387**, მიიღეს 1976 წლის 31 მარტს, კიდევ ერთხელ დაადასტურა სახელმწიფოს ტერიტორიული მთლიანობის უფლების პრინციპი სამხრეთ აფრიკის შეჭრების ფონზე ანგოლის ტერიტორიაზე. საბჭომ აღიარა საერთაშორისო შეშფოთება სამხრეთ აფრიკის ქმედებებთან დაკავშირებით და გამოხატა თავისი წუხილი მათზე. რეზოლუცია გმობს სამხრეთ აფრიკის ქმედებებს და მოითხოვს, რომ იგი პატივი სცეს ანგოლის ტერიტორიულ მთლიანობას. საბჭომ შემდგომ მოითხოვა, რომ სამხრეთ აფრიკამ თავი შეიკავოს "ნამიბიის საერთაშორისო ტერიტორიის" გამოყენებისგან სხვა სახელმწიფოების წინააღმდეგ პროვოკაციული ან აგრესიული ქმედებების განსახორციელებლად და მოუწოდა სამხრეთ აფრიკის მთავრობას, დააკმაყოფილოს ანგოლის სამართლიანი მოთხოვნები კომპენსაციასთან დაკავშირებით.

რეზოლუცია მიიღეს ცხრა ხმით ნულის წინააღმდეგ; საფრანგეთმა, იტალიამ, იაპონიამ, გაერთიანებულმა სამეფომ და შეერთებულმა შტატებმა თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არ მონაწილეობდა კენჭისყრაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/387(1976))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
კატეგორია:1976 წელი ანგოლაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 391

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 391**, მიიღეს 1976 წლის 15 ივნისს, მიუთითებდა გენერალური მდივნის მოსაზრებაზე, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს მშვიდობისმშენებელი ძალების ყოფნა კვიპროსზე კვლავ აუცილებელი დარჩებოდა მშვიდობიანი მოგვარების მისაღწევად. ანგარიში ასევე აღნიშნავდა, რომ ძალები, ისევე როგორც მისი სამოქალაქო პოლიცია, შეზღუდული იყო კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში და გამოხატავდა შეშფოთებას იმ ქმედებებთან დაკავშირებით, რომლებიც შეიძლებოდა დაძაბულობის გაზრდას გამოეწვია.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, გამოხატა შეშფოთება სიტუაციასთან დაკავშირებით, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს ერთობლივად იმუშაონ მშვიდობის მიმართულებით და კიდევ ერთხელ გააგრძელა ძალების განლაგება კვიპროსზე 1976 წლის 15 დეკემბრამდე.

რეზოლუცია 391 მიიღეს 13 ხმით ნულის წინააღმდეგ; ბენინი და ჩინეთი არ მონაწილეობდნენ ხმის მიცემაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/391(1976))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1976 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ
კატეგორია:1976 წელი კვიპროსში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ
ცუკუნე

**ცუკუნე** (つくね、捏、捏ね) არის იაპონური ქათმის ხორცის ბურთები, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში მზადდება იაკიტორის სტილში(მაგმარ ასევე შეიძლება იყოს შემწვარი, გამომცხვარი ან მოხრაკული) და ზოგჯერ დაფარულია ტკბილი სოიოთი ან იაკიტორის ტარეთი, რომელიც ხშირად ერევათ ტერიაკის სოუსში.

## შეჯამება 
დაფქულ მასალას, როგორიცაა საქონლის, ღორის ან ფრინველის ხორცი, და ზოგჯერ თევზი ან ცხვრის ხორცი, ემატება გასქელებები. შემდეგ ეს ნარევი უნდა მოზილოთ და ჩმოყალიბდება ხინკლის ფორმით ან შამფურზე. 

მას ასევე უწოდებენ თევზის ხორცის ბურთულას, რომელსაც ცხელ წვნიანს უმატებენ და ცუმირე-ჯირუს (つみれ汁) ანუ თევზის ბურთულების წვნიანს უწოდებენ. ცუკუნე ასევე მიირთმევა, როგორც ცუკუნე ნაბე, იაპონური ორთქმავლის კერძი, რომელიც ადგილობრივი ჯიშები გვხვდება იაპონიის რეგიონებში.

ტრადიციულად, იაპონიაში თევზის ფილეს აფქვევდნენ სურიბაჩის (すり鉢(すりばち or 擂鉢)) საფქვავი თასით, თუმცა ახლა ბლენდერებს გამოიყენებენ.

ცუკუნე ტრადიციულად მოთავსებულია ბამბუკის შამფურზე, რომელიც იწვება ცეცხლზე ან ნახშირზე, მაგრამ ცუკუნეს მომზადება ასევე შეიძლება მომზადდეს შამფურის გარეშე, ტაფაზე ან გაზქურაზე.

## მომზადება 
ხორცის დაჭყლეტის ან წვრილად დაფქვის შემდეგ, მას ემატება გასქელებები, როგორიცაა კვერცხი, დაჭყლეტილი იამი და პურის ნამცეცები, ასევე სანელებლები, როგორიცაა დაფქული კოჭას ფესვი, მარილი და სოიოს სოუსი. ნარევიდან ყალიბდება პელმენები ან ხორცის ჩხირები.

წვრილად დაჭრის ბოსტნეულს ასევე უმატებემ დაფქულ ხორცს.ასევე უმატებენ ბოსტნეულს და მწვანილს, როგორიცაა მწვანე ხახვი, წითელი პერილა და ზოგჯერ დაჭრილი ფრინველის ხორცს.

ჩვეულებრივ ცუკუნე ნაპოვნია ოდენში (おでん ან 田楽(でんがく)) იაპონურ ჩაშუშულში, რომელიც შედგება რამდენიმე ინგრედიენტისგან მსუბუქი დაშის (出汁 (だし) ბულიონში.

## სახეები 
მდუღარე: ნაბემონო (鍋物), სუფრაზე მოხარშული კერძი

მოხარშული: იაკიმონო (焼き物), შემწვარი ან ნახშირის შემწვარი კერძები, მათ შორის შემწვარი ხორცის ბურთი

შემწვარი: აგემონო (揚げ物) ან ღრმად შემწვარი

ჩაშუშული: ციუმონო (汁物(つゆもの) ან 団子汁(だんごじる)), ჩაშუშული ბოსტნეულით და მწვანილით.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:თევზის კერძები
სრულიად რუსეთის საჭადრაკო ოლიმპიადა

**სრულიად რუსეთის საჭადრაკო ოლიმპიადა** გაიმართა მოსკოვში 1920 წლის 4 ოქტომბრიდან 24 ოქტომბრის ჩათვლით. მოგვიანებით ეს ტურნირი სსრკ-ის პირველ ჩემპიონატად იქნა აღიარებული.

## ტურნირის ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* *Воронков С.* Шахматный пир во время чумы (საიტზე *ChessPro.ru*)

კატეგორია: საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჭადრაკში
კატეგორია: ჭადრაკი
ტერინი

**ტერინი** (**Terrine**) ― ტრადიციული ფრანგული კერძი, რომელიც წააგავს პაშტეტს და აქვს პურის ფორმა, იწვება დახურულ, კერამიკულ ჭურჭელში, „*ბეინ-მარიში*”. თანამედროვე ტერინი ყოველთვის არ შეიცავს ხორცს ან ცხოველურ ცხიმს, მაგრამ მაინც გააჩნია ხორცის მსგავსი ტექსტურები და ცხიმის შემცვლელები, როგორებიცაა სოკო, პიურე, ხილი ან ბოსტნეული.  

ტერინი, მიუხედავად ტრადიციისა, შესაძლებელია მომზადდეს სხვადასხვა არაკერამიკულ ფორმაში, როგორიცაა უჟანგავი ფოლადი, ალუმინი, მომინანქრებული თუჯი და ღუმელგამძლე პლასტმასი.

ტერინი, როგორც წესი, მიირთმევა ცივად ან ოთახის ტემპერატურაზე. ბევრი მათგანი მზადდება ხოხბისა და კურდღლის ხორცით. 
წარსულში ტერინები ძეხვეულთან, პაშტეტებთან და სხვა აპეტაიზერებთან ერთად იდო დიდ სუფრებზე, თუმცა ზოგჯერ მთავარ კერძსაც წარმოადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:კულინარია
პაპა ა ლა ხუანკაინა

**პაპა ა ლა ხუანკაინა** (ხუანკაიოს სტილის კარტოფილი) — პერუული აპეტაიზერი, რომელიც შედგება მოხარშული კარტოფილის, ცხარე, კრემისებრი სოუსის, კესო ფრესკოს (ახალი თეთრი ყველი) და შემწვარი აჯი ამარილოსგან (ყვითელი წიწაკა პერუდან). ასევე ამატებენ წითელ ხახვსა და ნიორს, რომლებიც ტრადიციულად დაფქულია. მიუხედავად იმისა, რომ კერძის სახელი მომდინარეობს ლიმასთან ახლოს მდებარე მაღალმთიანი ქალაქი ხუანკაიოდან, ის მთელი ქვეყნის მასშტაბით ყოველდღიური და სადღესასწაულო სამზარეულოს ძირითად ნაწილად იქცა. 
ის პერუს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გასტრონომიული პროდუქტია. 

როგორც წესი, მას აპეტაიზერად, ცივად, სალათის ფურცლებზე დადებულს მიირთმევენ  და მორთულია შავი ზეთისხილით, თეთრი სიმინდის მარცვლებითა და მოხარშული კვერცხით. 

პერუს სამხრეთში (კუსკო, პუნო, არეკიპა) მას არა ხუანკაინას სოუსის, არამედ ოკოპას თანხლებით დებენ სუფრაზე. ოკოპა მზადდება ახლად მოხალული არაქისის, შემწვარი ხახვის, პომიდვრის, აჯი ამარილოსა და ნაღების/შედედებული რძისგან, დაქუცმაცებული კრეკერების ან გამომშრალი პურის თანხლებით.

რადგან მას ცივად მიირთმევენ, პაპა ა ლა ხუანკაინა პერუელების საყვარელი არჩევანია პიკნიკებსა და მოგზაურობებში წასაღებად.

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს სამზარეულო
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
სსრკ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1923

**სსრკ-ის მე-2 ჩემპიონატი ჭადრაკში** გაიმართა პეტროგრადში 1923 წლის 8 ივლისიდან 24 ივლისის ჩათვლით. ოფიციალურად მას „სრულიად რუსეთის ტურნირი-ჩემპიონატი“ ეწოდებოდა.

## ტურნირის ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჭადრაკში
მჟავე ალუბლის სუპი

**მჟავე ალუბლის სუპი** — ტკბილი წვნიანი, რომელიც მზადდება არაჟნის, შაქრისა და მთლიანი ალუბლებისგან. მიირთმევა ცივად. ეს კერძი უნგრეთში წარმოიშვა და რამდენიმე ევროპული ქვეყნის სამზარეულოში ზაფხულის დელიკატესს წარმოადგენს.

სუპი აითვისეს ავსტრიელებმა, პოლონელებმა, სლოვაკებმა და გერმანელებმა, ხოლო უნგრელ-ამერიკელებმა და უნგრელ-კანადელებმა ის ჩრდილოეთ ამერიკაშიც შეიტანეს.

## წარმოშობა 
უნგრულ სამზარეულოში ალუბლის წვნიანი ან მეგილევესი ტრადიციული კერძია, რომელიც მზადდება მჟავე ალუბლის ხის ნაყოფისგან და არა ტკბილი ალუბლისგან. სახელწოდება უკავშირდება „*მეგესს*“ (მჟავე ალუბალი) და „*ლევესს*” (წვნიანი). ტრადიციულად, ის მიირთმევა ზაფხულში, ვახშმის წინ, როგორც აპეტაიზერი ან დესერტი. წვნიანი მზადდება მთლიანი, კურკიანი ალუბლით, რომლის ხეებიც უნგრეთში მრავლადაა. 

ეს სუპი აზიური გავლენისა და ტრადიციული ევროპული სამზარეულოს შერწყმის კარგი მაგალითია. ამზადებენ მჟავე ალუბლით, ახლად ათქვეფილი ნაღებით და ზოგჯერ მიხაკითა და დარიჩინით. შესაძლებელია ინგრედიენტების ჩანაცვლებაც - კერძს ზოგჯერ დაკონსერვებულ, ჩვეულებრივ ალუბალს უმატებენ, ხოლო ნაღების ნაცვლად ხშირად იყენებენ არაჟანს. 

სუფრასთან მიტანის წინ მცირე რაოდენობით ტკბილ თეთრ ან მშრალ წითელ ღვინოსაც უმატებენ. უნგრეთში იყიდება სწრაფი მომზადების მეგილევესის ფხვნილის პაკეტები.

## სქოლიო
კატეგორია:კერძები
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:უნგრული სამზარეულო
კატეგორია:აპეტაიზერები
კატეგორია:კულინარია
არტემიდა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არტემიდა** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ქალის ბერძნული სახელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 2.28 კმ-ია, სიღრმე — 0.41 კმ.

კრატერს თასის ფორმა აქვს. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 0.08 კმ -ია, კრატერის მოცულობა 0.47 კმ³. მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც ALC კრატერი (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, ალ-ბატანი C კრატერის მიხედვით).

## სატელიტური კრატერები 
არტემიდას კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-11
არიაბჰატა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არიაბჰატა** (), *მასკელინი E* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინდოელი მათემატიკოსისა და ასტრონომის, არიაბჰატას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1979 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 21.89 კმ, სიღრმე — 1.83 კმ.

კრატერი თითქმის მთლიანად ჩაძირულია ლავაში, რომელიც მიედინება სიმშვიდის ზღვის აუზში; ზღვის ზედაპირზე მხოლოდ რგოლის აღმოსავლეთი ნაწილია ამოწეული. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 0.81 კმ-ით მაღლა დგას, ხოლო კრატერის მოცულობა 296.86 კმ³-ია.

1979 წელს საკუთარი სახელის მიღებამდე, კრატერს ეწოდა მასკელინ E (დასახელებული კრატერის მახლობლად მდებარე ე.წ. თანამგზავრული კრატერების აღნიშვნების სისტემაში).

## სატელიტური კრატერები 
არიაბჰატის კტარერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
ასკლეპი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ასკლეპი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ასტრონომის, ჯუზეპე ასკლეპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 40.56 კმ, სიღრმე — 2.20 კმ.

კრატერის კიდე ძლიერ დაზიანებულია მისი არსებობის განმავლობაში მომხდარი დარტყმების შედეგად და პრაქტიკულად გასწორებულია მიმდებარე რელიეფთან; თავად კრატერი უბრალოდ ჩაღრმავებად იქცა. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1030 მეტრით მაღლა ადის. კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე. თანამგზავრული კრატერი ჰომელ K კრატერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს ესაზღვრება. კრატერის მოცულობა 1233.91 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-27
არზაქელი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი არზაქელი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა არაბი მათემატიკოსისა და ასტრონომის, ალ-ზარქალის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია . ალფონსუსისა და პტოლემეოსის კრატერებთან ერთად, ის ქმნის კრატერების მკაფიოდ თვალსაჩინო ჯაჭვს. არზაქელის კრატერის დიამეტრი 96.99 კმ-ია, სიღრმე — 2.85 კმ.

არზაქელის კიდე ორმაგი მრავალკუთხაა, მასიური დახრილობით და ძალიან რთული სტრუქტურით, რომელიც ჩანს მხოლოდ დიდი ტელესკოპებით. კრატერის კიდე მაღლა დგას თასის ფსკერიდან 4,120 მ-ზე და მიმდებარე რელიეფიდან 1.46 კმ-ზე. შიდა კიდეს აქვს დამახასიათებელი ტერასები და ჩაღრმავებები, განსაკუთრებით შესამჩნევი სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. კრატერის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, სამხრეთ-დასავლეთ კვადრანტში მცირე უსწორმასწორობებით. კრატერი შეიცავს ამავე სახელწოდების ღარების სისტემას - არზაქელის ღარებს - 50 კმ სიგრძის, რომლებიც ორიენტირებულია კრატერის ჩრდილოეთი კიდიდან სამხრეთის კიდემდე. ცენტრალური პიკი წაგრძელებულია, მასიური, ოდნავ გადახრილი სამხრეთ-დასავლეთით და დაახლოებით 2000 მ სიმაღლისაა. ცენტრალური პიკის სამხრეთით პატარა ბორცვებია. მის აღმოსავლეთით მდებარეობს თანამგზავრი კრატერი არზაქელ A. თითქმის სწორი ღარი ცენტრალური პიკიდან ჩრდილოეთით ვრცელდება. ცენტრალური პიკის შემადგენლობაში შედის გაბრო-ნორიტ-ტროქტოლიტის ანორთოზიტი, პლაგიოკლაზის შემცველობით 85–90% (GNTA1) და 80–85% (GNTA2). კრატერის მოცულობა 9245.20 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19
აშბრუკი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი აშბრუკი** (), *დრიგალსკი Q* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამერიკელი ასტრონომის ჯოზეფ აშბრუკის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1994 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 157.68 კმ, სიღრმე — 2.99 კმ.

კრატერის კიდის ნაშთები შემდგომი დაჯახებების შედეგად ძლიერ დაზიანებულია. კიდი მიმდებარე რელიეფიდან 1.78 კმ-ის სიმაღლეზეა აღმართული. კრატერის აუზის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი, რომელიც თავისუფალია დრიგალსკის კრატერიდან გამოტყორცნილი ქანებისგან, შედარებით ბრტყელია და პატარა კრატერებით არის მონიშნული.

სახელის შეცვლამდე კრატერი ცნობილი იყო როგორც სატელიტური კრატერი „დრიგალსკი Q“.

## სატელიტური კრატერები 
აშბრუკის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-30
ასტონი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ასტონი** (), *ულუგბეკ E* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის, ფრენსის ასტონის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 44.48 კმ, სიღრმე — 2.26 კმ.

კრატერს წრიული ფორმა აქვს, მისი კიდე გარკვეულწილად შეცვლილი და გასწორებულია შემდგომი დარტყმებით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1070 მ-ით მაღლა ადის. კრატერის მოცულობა 1526.99 კმ³-ია. კრატერის ფსკერი გლუვია, მცირე კრატერების გარდა გამორჩეული სტრუქტურების გარეშე და ცენტრალური მწვერვალის გარეშე.

სახელის შეცვლამდე ასტონის კრატერი ულუგბეკ E-ს თანამგზავრ კრატერად ითვლებოდა. მთვარის ხილული მხარის კიდეზე მდებარეობის გამო, კრატერის დაკვირვებადობა ლიბრაციაზეა დამოკიდებული.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-03
ატვუდი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ატვუდი** (), *ლანგრენ K* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსისა და მათემატიკოსის, ჯორჯ ატვუდის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1976 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 28.64 კმ, სიღრმე — 1.98 კმ.

კრატერი ესაზღვრება ლანგრენის კრატერის გარე ფერდობს და ამ უკანასკნელი კრატერის ფორმირების დროს გამოტყორცნილი ქანები ქმნიან დაბალ ქედებს რგოლის სამხრეთ ნაწილის მიმდებარედ. გალავნის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ არის 900 მ, კრატერის მოცულობა 552.31 კმ³-ია. კრატერის თასში არის პატარა ცენტრალური მწვერვალი, რომლის სიმაღლე 460 მ-ია, რომელიც კრატერის ჩრდილოეთ ნაწილამდე გადაჭიმული ქედის მიმდებარედ მდებარეობს.

## სატელიტური კრატერები 
ატვუდის კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-21
ავტოლიკე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ავტოლიკე ** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომისა და მათემატიკოსის, ავტოლიკე პიტანელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.88 კმ, სიღრმე — 2.17 კმ.

მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება TRI კლასს (სახელი ეწოდა კრატერი ტრისნეკერის მიხედვით, რომელიც ამ კლასის ტიპიური წარმომადგენელია).

კრატერის კიდეს აქვს ოდნავ არაწრიული ფორმა, რბილი გარე დახრილობისა და ტერასული შიდა დახრილობის გამო. კიდეს სიმაღლე კრატერის ფსკერიდან 3,140 მ-ია, ხოლო მიმდებარე რელიეფიდან 1.02 კმ. კრატერის ჩრდილოეთ ნაწილში ძლიერი ეროზიის ნიშნებია. თვალსაჩინო თანამგზავრული კრატერი, ავტოლიკუსი A, კრატერის კიდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. კრატერის ფსკერი არათანაბარია, მიმდებარე რელიეფიდან დაახლოებით 1200 მეტრით დაბლა მდებარეობს და სავსეა ლავითა და კრატერის კიდის ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი ნამსხვრევებით. ცენტრალური პიკი (ან, ამ შემთხვევაში, ცენტრალური მაღალმთიანი) 820 მეტრის სიმაღლისა და 7.53 კმ დიამეტრისაა. კრატერის მოცულობა 1119.04 კმ³-ია.

კრატერს აქვს მკრთალი, ძლივს შესამჩნევი სხივური სისტემა, რომელიც 400 კმ-მდეა გადაჭიმული და შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის (ALPO) სხივური სისტემების მქონე კრატერების სიაში.

კრატერის სხივური სისტემა გადის არქიმედეს კრატერის თასში და მის ფსკერზე კვალს ტოვებს, რაც მიუთითებს, რომ კრატერი არქიმედეს კრატერზე გვიან ჩამოყალიბდა. მეორე მხრივ, არისტილოსის კრატერის ფორმირების დროს გამოტყორცნილი მასალა ნაწილობრივ ფარავს ავტოლიკუსის კრატერის რგოლის გარეთა დახრილობას, შესაბამისად, ეს უკანასკნელი უფრო ადრე ჩამოყალიბდა.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-05
ბარიული გრადიენტი

**ბარიული გრადიენტი**, *ბარომეტრული გრადიენტი* — ატმოსფერული წნევის ცვლილება მანძილის ერთეულზე. აითვლება წნევის შემცირების მიმართულებით იზობარული ზედაპირის ნორმალზე. მეტეოროლოგიაში ჩვეულებრივ იყენებენ ჰორიზონტალურ ბარიულ გრადიენტს ანუ ბარიული გრადიენტის ჰორიზონტალურ მდგენელს ზღვის ან რაიმე სხვა დონეზე. ამ შემთხვევაში მიმართავენ მოცემული დონის იზობარის ნორმალს. ჩვეულებრივ ჰორიზონტალური ბარიული გრადიენტი 100 კმ-ზე 1-3 მბარ ტოლია, ხოლო ტროპიკულ ციკლონებში 100 კმ-ზე ათეულ მბარ აღწევს (1 მბარ=100 ნ/მ²). ვერტიკალური ბარიული გრადიენტის ნაცვლად უმეტესად ხმარობენ ბარიულ საფეხურს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია