open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გარიყულის კოშკი

**გარიყულის კოშკი** – კოშკი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარიყულას დასავლეთით სამ კილომეტრზე, მდინარე თეძმის მარჯვენა ნაპირზე დგას კოშკი, რომელიც თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანებით. ნაგებია ნატეხი ქვით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 8 მეტრამდე), ოთხსართულიანი. დაზიანებულია. შესასვლელი მეორე სართულზეა, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან. პირველ სართულს ხის გადახურვა ჰქონია. კედლებში დატანებულია ნიშები და სათოფურები. მეორე სართული, დანარჩენებისაგან განსხვავებით, გადახურულია სფერული კამარით, რომლის ძირას ორი სარკმელია. ბუხარი სამხრეთითაა. მესამე სართულსაც ხის კოჭოვანი გადახურვა ჰქონია (ამჟამად ჩამონგრეულია). კედლებში ღრმა ნიშებია ორ-ორი სათოფურით. სათოფურებია ნიშების გარეთაც. სართულები ერთმანეთს კედელში დატანებული კიბით უკავშირდებოდა. მეოთხე სართული მაღალკედლებიანი საბრძოლო ბანი ყოფილა. იქვე ახლოს მდგარა მეორე ანალოგიური კოშკი. შემორჩენილია მხოლოდ ნანგრევები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მეტასტაზი

thumb|right|260px|მინი| ღვიძლის მაკროპრეპარატი, მრავალრიცხოვანი მეტასტაზებით
**მეტასტაზი** (ბერძნ. μετάστασις; გადანაცვლება, გადასვლა) — მეორეული პათოლოგიური წარმონაქმნი, რომელიც ვითარდება ორგანოში ან ქსოვილში პირველადი კერიდან მაავადებელი ფაქტორის (სიმსივნური უჯრედი, ინფექციური აგენტი და სხვ.) გადანაცვლების შედეგად.

წარმოადგენს სინსივნური ქსოვილის იმპლანტს, რომელიც ვრცელდება სიმსივნის ძირითადი კერიდან სხვა ორგანოებში. კეთილთვისებიანი სიმსივნეები მეტასტაზირებას არ განიცდიან. ავთვისებიანი სიმსივნეების დროს ადგილობრივი ინვაზია განაპირობებს სისხლმილებში, ლიმფურ მილებში, ღრუებში, სიმსივნური უჯრედების პენეტრაციას და გავრცელებას.

მეტასტაზირება ჩვეულებრივ ხდება სისხლის ნაკადით (ჰემატოგენური მეტასტაზი) და ლიმფით (ლიმფოგენური მეტასტაზი). კიბოს უჯრედები უმეტესად ლიმფოგენური გზით ვრცელდება, სარკომისა კი — ჰემატეგენურად. მეტასტაზი შეიძლება განვითარდეს აგრეთვე სიმსივნური უჯრედების ჩანერგვით მეზობელ საღ ქსოვილში (იმპლანტაციური მეტასტაზი). 

მეტასტაზირების პროცესი სამფაზიანია : სიმსივნური უჯრედის შეღწევა სისხლძარღვებში ან ლიმფურ სადინარებში, მისი გადატანა სისხლის ან ლიმფის ნაკადით უახლოეს ან შორეულ ორგანოში; მეტასტაზური სიმსივნის განვითარება ახალ კერაში.

მეტასტაზი სიმსივნური პროცესის ავთვისებიანობის მაჩვენებელია და განსაზღვრავს დაავადების მიმდინარეობას. სიმსივნეთა უმრავლესობის მეტასტაზები უახლოეს რეგიონულ ლიმფურ კვანძებში ვითარდება, თუმცა ავთვისებიანი სიმსივნის მეტასტაზებს ახასიათებს არჩევითი ლოკალიზაცია: მაგ., ძვლის სიმსივნე უმეტესად იძლევა მეტასტაზებს ფილტვებში; სარძევე, ფარისებრი და წინამდებარე ჯირკვლების კიბო - ძვლებში, ფილტვის კიბო - ღვიძლსა და თავის ტვინში და სხვ. 

თავისი აგებულებით მეტასტაზი პირველადი სიმსივნის აგებულებას იმეორებს. ზოგჯერ მეტასტაზური კვანძის ჰისტოლოგიური სტრუქტურის მიხედვით შეიძლება შეუმჩნეველი სიმსივნის პირველადი კერის აღმოჩენა.

## ლიტერატურა 
* Успехи в изучении рака, пер. с англ., под ред. Л. М. Шабада, т. 1—10, М., 1955—1971;
* Клиническая онкология, под ред. Н. Н. Блохина и Б. Е. Петерсона, т. 1—2, М., 1971.

კატეგორია:ონკოლოგია
კატეგორია:მედიცინა
კოშკების კოშკი

მინი
**კოშკების კოშკი** – კოშკი მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოშკების სამხრეთით, მდინარე სკრის მარჯვენა ნაპირას, ფერდობზე. თარიღდება XVII საუკუნით. მიეკუთვნება ე.წ. ზურგიანი კოშკების ტიპს. პირით მდინარისაკენ დგას, ზურგით - მთისკენ (6,8 X 8,1 მ; სიმაღლე 16,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. კედლის ქვედა ნაწილში ქვები დიდი ზომისაა და შედარებით უკეთ არის დაწყობილი. კოშკო ძლიერ დაზიანებულია, არ ხერხდება სართულიანობის დადგენა (მოღწეულია ექვსი სართული); თითქმის მთლიანად დანგრეულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლები; ძლიერ დაზიანებულია დასავლეთ კედელი. ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედელი. შესასვლელი დასავლეთითაა, მეორე სართულზე, ხეობის მხარეს. პირველი სართული დამხმარე სათავსია და მას ერთი სარკმელი აქვს. ზედა სართულები სათავდაცვო და საცხოვრებელია. მეორე სართულზე, კარის გარდა, ორი სარკმელიცაა, მესამეზე ბუხარი და ცალმაგი სათოფურებია. მეოთხე სართულზე - სათოფურები და ერთი სარკმელი, მეხუთე სართულზე - სათოფურები და დასავლეთის სწორ კედელში, შვერილ აივანზე გასასვლელი კარი. მეექვსე სართულის კედლებში სათოფურები და განიერი სარკმელია. სართულშუა გადახურვა ყველგან ხის იყო, კოჭოვანი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სიკვდილის ველი

მარჯვნივ|მინი|200პქ|სიკვდილის ველის თანამგზავრული ფოტო
**სიკვდილის ველი** () — მთათაშორისი ღრმული აშშ-ში, კალიფორნიის შტატში, მოხავეს უდაბნოსა და დიდი აუზის რაიონებს შორის, სიერა-ნევადას მთათა სისტემის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ველის ტერიტორიაზე მდებარეობს ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე დაბალი წერტილი (სიმაღლე ზღვის დონიდან -86 მეტრი). სიკვდილის ველის ტერიტორიაზე 1913 წელს დაფიქსირდა დასავლეთ ნახევარსფეროს ყველაზე მაღალი ტემპერატურა +56.7 °C. ვერცერთი მეცნიერი ვერ ხსნის გასაოცარ ფაქტს, რომელიც სიკვდილის ველის სამხრეთ ნაწილში მდებარე დამშრალი ტბის ფსკერზე ხდება. სიკვდილის ველი ეს არის ასევე ნაკრძალი აშშ-ში, რომელიც მდებარეობს კალიფორნიის აღმოსავლეთ ნაწილში და არის ყველაზე ცხელი წერტილი დედამიწაზე. სიკვდილის ველის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს დამშრალი ტბის რეისტრეკ-პლაიას (Racetrack Playa) თიხის ფსკერი, რომელსაც იქ არსებული ფენომენის გამო უწოდებენ მოძრავი ქვების ველს. ამ დამშრალი ტბის ფსკერზე მოძრაობს 30 კილოგრამიანი და მეტი წონის მქონე ქვები, რომლებიც მინიმუმ 10 მეტრი სიგრძის კვალს ტოვებენ. 
მინი|მარცხნივ|სიკვდილის ველი ყვავილობის დროს.
ერთ-ერთი ჰიპოთეზა ამ მოვლენის შესახებ გახდა მაგნიტური ველის თეორია, თუმცა უფრო დამაჯერებელი ვერსია არის ის რომ, ამ ქვებს გადააადგილებენ ქარები. ეს თეორია წამოაყენა პროფესორმა პაულა მესინამ. მისი გამოკვლევები ატმოსფერო-გეოლოგიური პროცესების შესახებ, რომელიც ხდება სიკვდილის ველზე, გახდა მისი დისერტაციის თემა. აქ მან წარმოადგინა დამშრალი ტბის ფსკერზე ჰაერის მასების გადაადგილების მოდელი: ქარბუქის შემდეგ ქარები ორ მხარეს გადაადგილდება, რაც გამოწვეულია იმ ადგილის რელიეფის გამო. პროფესორის ვარაუდით, ზუსტად ეს არის ქვების გადაადგილების მიზეზი. ამ ტბის მიდამოებში არის პატარ-პატარა ტორნადოებიც და ესეც ხელს უწყობს ამ საოცარ ფენომენს. ეს მოვლენა სრულად არ არის შესწავლილი და ზემოთ აღნიშნული მსჯელობები მხოლოდ თეორიებია. ასე რომ მეცნიერებს წინ კიდევ ბევრი სამუშაო ელოდებათ.

## რესურსები ინტერნეტში
* სიკვდილის ველი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:სიკვდილის ველი
კატეგორია:კალიფორნიის ხეობები
საქაშეთის კოშკი

**საქაშეთის კოშკი** – კოშკი შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საქაშეთის ცენტრში. თარიღდება XVIII საუკუნით. შესასვლელის თავზე, მარმარილოს ფილაზე ამოკვეთილი მხედრული წარწერის თანახმად კოშკი 1792 წელს აუგია გორის ციხის გარნიზონის უფროსს (მინბაშს) დიმიტრი დიასამიძეს. 

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,6 მ), ოთხსართულიანია, ნაგებია რიყის ქვით, კედლები შიგნით შელესილია, გარეთ მობათქაშებული. დაზიანებულია, განსაკუთრებით, მეოთხე სართული. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთითაა, მეორე სართულზე. პირველი სართული დამხმარე სათავსია. მის კედლებში ორი სარკმელი და სამი სათოფურია. მეორე და მესამე სართულები საბრძოლო და საცხოვრებელია. ყველა სართულზე, სარკმლებისა და სათოფურების ფარდა, ნიშებიც არის. მესამე სართულის კამარაზე დეკორატიული რომბებია გამოყვანილი. სათავსი უფრო ნათელია. კოშკის სამივე სართული გადახურულია კონუსური კარებით. მეოთხე სართული მაღალკედლებიანი საბრძოლო ბანი იყო. მის კედლებში სათოფურები, სალოდეები და საზარბაზნეებია გაჭრილი. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება კედელში დატანებული კიბით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ფხვენისის კოშკი

**ფხვენისის კოშკი** – კოშკი შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ფხვენისის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 6,8 მ), ორსართულიანი. ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. შიგნიდან შელესილია. შენობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კედლების ზედა ნაწილი. ნაგებობას შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთით, პირველ სართულზე აქვს. კარის ორივე მხარეს თითო ორმაგი სათოფურია. ჩრდილოეთის კედელში ჩაშენებულია ოთხკუთხა ბუხარი, რომლის გვერდებზე ორმაგი სათოფურებია. აღმოსავლეთ კედელში მეორე სართულზე ასასვლელი კიბეა. მეორე სართულის აღმოსავლეთით ერთი ერთმაგი, დანარჩენ სამ მხარეს კი თითო ორმაგი სათოფური აქვს. ყველა სათოფური თახჩიანია. ნაგებობას შემოვლებული აქვს რიყის ბრტყელი ქვის თევზიფხურად ნაწყობი სარტყელი. შენობის გადახურვა გუმბათოვანია, ნაწყობია კვადრატული აგურით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
იიდამი

მინი|იიდამი
**იიდამი**, **იდამი** ან **იშთჰადევა[ტა]**( *შენთი*,  iṣṭhadevatā), შემოკლება ტიბეტურ *ჲიდ-კჲი-დამ-წიგ*-იდან) არის სრულად გასხივოსნებული არსება, რომელიც ფოკუსია მედიტირებისთვის. იიდამებთან დაკავშირებულია მედიტაციები, გამოსახულებები, ქანდაკებები და მანტრები. არიან ბრძენი, მშვიდობიანი და მრისხანე თვისებების განსხვავებული ფორმებით, ხშირად უამრავი ხელით, ფეხით, თავითა და თვალებით.

ტანტრის პრაქტიკოსი ბუდისტისთვის, იიდამი გამოსახავს გასხივოსნებულ გონებას, ბუდას თვისებას, რომლის გამოსახულებაზეც ყურადღებას აფოკუსირებენ მედიტაციის, გალობისა და ლოცვის დროს ან მთელი ცხოვრების განმავლობაში. აქედან გამომდინარე, იიდამის პოპულარული სახელები *პირადი ღვთაება* ან *მედიტაციის ღვთაება*, არც ისე კორექტულია. იიდამი არის იდეალური ფორმა მედიტაციისთვის, რომ გამოაღვიძო საკუთარი ბუდას ბუნება. ამ ფორმასთან შეჩვევა ეხმარება გონიერების შენარჩუნებაში, რასაც ბარდოს მდგომარეობაში ღრმა მედიტაციისას ან სიკვდილისას პრაქტიკოსი მიჰყავს რეალიზაციის მიღწევამდე.

იიდამები ბოდჰისატვების სხვადასხვა ფორმას იღებენ, მაგ: თანაგრძნობის განსახიერებების (ავალოკიტეშვარა ან მანჯუშრი), ოსტატების (პადმასამბჰავა, კარმაპა...), მცველების მრისხანე ფორმების (როგორბიც არიან ჰაჲაგრივა, ვაჯრაკილაჲა, ვაჯრაპანი, ჰევაჯრა, მაჰაკალა ან პალდენ ლჰამო). მაგ., არსებობს ავალოკიტეშვარას ოთხხელიანი და თერთმეტთავიანი ფორმა, ამასთანავე მისი ათასხელა ფორმაც. იიდამები იღებენ განსხვავებულ ფორმებს, მშვიდსა და მრისხანეს, ცალკე და კავშირში, შეუძლიათ იყვნენ მთასავით დიდები და მტვერივით პატარები. მაგრამ მათი არსი ყოველთვის ერთია - პრაქტიკოსის ბუდას ბუნებასთან დაკავშირება. ხშირად იიდამები ჲაბ-ჲუმის სახით გამოისახებიან.

იიდამებთან მედიტაცია ხდება მკაცრად გამომუშავებული რიტუალით. იიდამებთან მუშაობის აუცილებელი მოთხოვნილება ბოდჰისატტვათა აღთქმების მიღებაა, აუცილებლობა ყველა ცოცხალი არსებისთვის გასხივოსნების მიღწევა და სიცარიელის პრინციპის თუნდაც მცირედი გაგება. იიდამებთან მუშაობისთვის საჭიროა ლამისგან აუცილებელი ინიციაციების მიღება (*ვანგი*), რომელშიც შედის რიტუალი ტექსტების წაკითხვით (*ლუნგი*) და პრაქტიკის ახსნა (*თრი*).

ამგვარად, იიდამებს არ აქვთ რამე კავშირი ქრისტიანულ, იუდაისტურ ან ისლამურ დემონებთან, ანგელოზებთან ან რამე სახის მფარველებთან. იიდამი, უფრო ზუსტად, არის ფორმა, რომლის საშუალებითაც პრაქტიკოსს შეუძლია გახდეს ბუდა.

ესა თუ ის იიდამი „პირად ღვთაებად“ ირჩევა ადამიანის ფსიქიკის, მიდრეკილებებისა და ხასიათის მიხედვით.

*ჲიდ-კჲი-დამ-წიგ* ზუსტად ნიშნავს გონების ფორმირებას (სამაჲა), გონების გამაგრება შინაგანი თავისუფლებისა და სიცხადის მდგომარეობაში.

## იიდამები
*ავალოკიტეშვარა
*გუჰიასამაჯა
*ვაჯრაიოგინი
*ვაჯრაკილაია
*ვაჯრასატვა
*იამანტაკა
*მანჯუშრი
*მაჰაკალა
*პალდენ ლჰამო
*ჩაკრასამვარა
*ჰაიაგრივა

## იხილეთ აგრეთვე
*ბარდო
*ვაჯრაიანა
*იაბ-იუმი

## რესურსები ინტერნეტში
* A View on Buddhism - Tantric practice 
* Songs and Meditations of the Tibetan Dhyani Buddhas

კატეგორია:ბუდიზმი
კატეგორია:იიდამები
ბალტოროს მყინვარი

**ბალტოროს მყინვარი** — ერთ-ერთი უდიდესი მყინვარი დედამიწაზე პოლარული ტერიტორიების გარეთ. მდებარეობს პაკისტანში. მისი სიგრძე შეადგენს 62 კმ-ს. ფართობი კი — 750 კმ²-ს. ფირნის ველის ხაზის საზღვარი გადის 5100 მ-ზე. იგი მდებარეობს ცენტრალურ ყარაყორუმში, ბალტორო-მუზტაგისა (ჩრდილოეთით) და მაშერბრუმის (სამხრეთით) ქედებს შორის. იგი წარმოადგენს მთავარ მისასვლელ გზას ყარაყორუმის თითქმის ყველა უმაღლეს მწვერვალამდე.

ბალტოროს მყინვარის სიგრძე 62 კმ. იანგარიშება მის შენაკადთან ერთად, რომელსაც ეწოდება სამხრეთი გაშერბრუმი. ის სათავეს იღებს 7200 მ სიმაღლის პლატოზე, გაშერბრუმ III (7946 მ.) და გაშერბრუმ IV (7932 მ.) მწვერვალებს შორის. გაშერბრუმ IV-ის დასავლეთით, ბალტოროს მყინვარს, დაახლოებით 4600-4650 მ სიმაღლეზე, უერთდება მსხვილი შენაკადი გოდვინ ოსტენი (Godwin-Austen Glacier). მათი შეერთების შედეგად წარმოქმნილ ფართო და სწორ სივრცეს უწოდებენ კონკორდიას (Concordia). კონკორდიას ქვემოთ მყინვარი მიედინება თითქმის მკაცრად დასავლეთით და მთავრდება 3400 მ სიმაღლეზე. ის სათავეს აძლევს მდინარე შიგარს, რომელიც წარმოადგენს მდინარე ინდის შენაკადს.

## გალერეა

ფაილი:Baltoro Glacier animation.gif
ფაილი:K2_8611.jpg
ფაილი:Baltoro - Mitre Peak.jpg
ფაილი:7 15 BroadPeak.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
*ბალტოროს მყინვარი სამიტპოსტზე
*ბალტოროს მყინვარი მაუნთინმედნესზე 

კატეგორია:პაკისტანის მყინვარები
ტრონი: მემკვიდრეობა

***ტრონი: მემკვიდრეობა*** () — 2010 წლის ფანტასტიკური ჟანრის ფილმი. იგი გადაღებულია სტუდიის LivePlanet მიერ. ფილმის დისტრიბუტორია Walt Disney Pictures. ფილმში ასახულია 1982 წლის ფილმის, *ტრონი* მოვლენების გაგრძელება.

## სიუჟეტი 
სემ ფლინი, კევინ ფლინის 27 წლის შვილი, რომელიც ტექნიკური საკითხების სპეციალისტია, იწყებს მამის გაუჩინარების გამოძიებას და აღმოჩნდება იგივე სამყაროში, სადაც მამამისი 20 წლის მანძილზე ცხოვრობდა. კევინის თანაშემწესთან ერთად მამა და შვილი იწყებენ მოგზაურობას კიბერ სამყაროში, რომელიც უფრო მეტად საშიშად იქცა.

## გამოცემები 
*ტრონი: მემკვიდრეობა* DVD და Blu-ray ფორმატებში აშშ-ში 2011 წლის 5 აპრილს გამოიცა . გაყიდვაში გამოვიდა მისი რამდენიმე ვერსია, რომელთა შორის არის Blu-ray 3D დისკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:2010 წლის 3D ფილმები
კატეგორია:კიბერპანკური ფილმები
კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
კატეგორია:ტრონის ფილმები
სკრის ბრძოლა

**სკრის ბრძოლა** — ბრძოლა გამართული 1756 წელს  ახლანდელ სოფელ სკრის მახლობლად. 1755 წელს, ყვარლის ციხესთან  დამარცხების შემდეგ ავარიის ხანის ნურსალ-ბეგის მრავალრიცხოვან რაზმებად დაშლილი ლაშქარი ქართლის სოფლებში დათარეშობდა. ერთ-ერთ ასეთ სამათასიან რაზმს სოფელ ნიჩბისთან  შეება ქართველი მეფეების თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის მეწინავე რაზმი. გაქცეულმა მტერმა აიღო კარალეთის ციხე. ქართველთა მეწინავე რაზმი ლეკებს სკრასთან დაეწია და გაუმართა ბრძოლა, რომელიც ქართველების გამარჯვებით დამთავრდა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990 წ.
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973 წ.

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1756 წლის ბრძოლები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 1999

**ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 1999** იყო 41-ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი, რომელიც ჩატარდა 1999 წლის 29 მაისს იერუსალიმში, ისრაელი. ისრაელმა მანსპინძლობის უფლება მიიღო 1998 წელს ჩატარებულ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, როდესაც ისრაელელმა მომღერალმა დანა ინტერნეიშენელმა სიმღერით „დივა“ ქულათა უმრავლესობა მოიპოვა.

## შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* http://www.esctoday.com
* http://www.eurovision.tv

კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
Thank You (Duran Duran-ის ალბომი)

***Thank You*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის მერვე სტუდიური ალბომი. იგი 1995 წლის აპრილში.

ალბომი წარმოადგენს ქავერ-ვერსიების კრებულს, თუმცა, ხაზგასმულია, რომ ეს არის სიმღერები, რომლებმაც პირდაპირი გავლენა იქონიეს ჯგუფის შემოქმედებაზე. ამასთან, იგეგმებოდა კიდევ ერთი სტუდიური დისკის ჩაწერა, თუმცა ჯგუფში კონფლიქტებმა იმატა. მოგვიანებით ჯგუფის შეუერთდა ყოფილი დრამერი როჯერ ტეილორი, რომელმაც დაუკრა სიმღერებში Watching The Detectives, Perfect Day და Jeepster (უკანასკნელი არ იქნა შეტანილი ორიგინალურ გამოცემაში).

1995 წლისათვის ჯგუფს უკვე მობეზრდა ალბომზე ზრუნვა. პრომოკამპანიის ფარგლებში გადაღებული იქნა მხოლოდ ორი კლიპი - White Lines და Perfect Day (უკანასკნელში მონაწილეობდა როჯერ ტეილორიც, რითაც მრავალი მოყვარული გააოგნა). ბას გიტარისტმა ჯონ ტეილორმა ზაფხულის კონცერტების მსვლელობისას სცენა რამდენიმეჯერ დატოვა. სამხრეთ კალიფორნიაში საბოლოო წარუმატებლობის ნიშნებიც გაჩნდა - ჯგუფის გამოსვლას სცენაზე სტვენით შეხვდნენ.

## სიმღერების სია
# White Lines (Grandmaster Melle Mel) – 5:31
# I Wanna Take You Higher (Sly & The Family Stone) – 5:06
# Perfect Day (ლუ რიდი) – 3:51
# Watching the Detectives (ელვის კოსტელო) – 4:48
# Lay Lady Lay (ბობ დილანი) – 3:53
# 911 Is a Joke (Public Enemy) – 3:59
# Success (იგი პოპი) – 4:05
# Crystal Ship (დორსი) – 2:52
# Ball of Confusion (The Temptations) – 3:46
# Thank You (ლედ ზეპელინი) – 6:36
# Drive By (Duran Duran) – 5:34
# I Wanna Take You Higher Again (Sly & The Family Stone) – 4:25
**იაპონური გამოცემის დამატებები:**
# Diamond Dogs (დევიდ ბოუი) – 6:10
# Femme Fatale (ლუ რიდი) – 4:22

## რესურსები ინტერნეტში
* Duran Duran-ის დისკოგრაფია 

## სქოლიო 
კატეგორია:1995 წლის ალბომები
კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯონ ჯოუნსის პროდიუსერობით
ვარიანის კოშკი

**ვარიანის კოშკი** – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის დასავლეთით, 0,4-0,5 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 6,7 მეტრი), საცხოვრებელ-სათავდაცვო. ნაგებია რიყის ქვით. სართულშუა გადახურვებში და კარ-სარკმლების წირთხლებში გამოყენებულია აგური. კოშკს შეისრულთაღიანი შესასვლელი აღმოსავლეთით აქვს. კარი გარედან მოქცეულია ირიბად შეჭრილი სწორკუთხა შეღრმავებაში, რომელიც დასრულებულია აგურის საფეხურიანი ფრიზით. პირველი სართული შიგნიდან წრიულია, მეორე - სწორკუთხა. კედელში, შესასვლელის გვერდებზე, თითო ფართო შეისრული ნიშია, რომლებშიც თითო მცირე სწორკუთხა სარკმელია: მათ ქვემოთ თითო სათოფურია. დასავლეთ კედლის ცენტრში, ნახევარწრიულ ბუხარში გაჭრილია ერთი სარკმელი-სათოფური. ბუხრის ორივე მხარეს თითო სათოფურიანი და შეისრული თაღით დასრულებული ნიშია. ჩრდილოეთ კედლის ცენტრში იატაკიდან იწყება დიდი შეისრულთაღიანი ნიში, რომელშიც მცირე სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ მცირე ნიშია. შეისრულთაღიანი და სათოფურიანი თითო ნიში ამავე კედლის კიდეებშიცაა, ხოლო ერთი შეისრულთაღიანი და შეწყვილებულსათოფურიანი ნიში - სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში. ამავე კედელშია დატანებული მესამე სართულზე ასასვლელი კიბე. მესამე სართული წრიულია. შემორჩენილ კედლებში შეისრულთაღიანი სამი სარკმელი (საზარბაზნეები), ერთი ნახევარწრიული ბუხარი და რამდენიმე სათოფურიანი ნიშია. კოშკის შესასვლელის ზემოთ, აგურის წყობაში გამოსახულია შეღრმავებული ჯვარი. ყველა სართული გადახურული იყო გუმბათოვანი კამარით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
დიდი ატენის კოშკები

300px|მინი|დიდი ატენის კოშკები
**დიდი ატენის კოშკები** – კოშკები გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის მახლობლად. 

პირველი კოშკი დგას სოფლის გარეთ, აღმოსავლეთით, მდინარე ტანის მარცხენა ნაპირას, კლდეზე. თარიღდება XVI საუკუნით. კოშკი გეგმით სწორი ოთხკუთხედია (7,2 X 4,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. კარის წირთხლებზე გამოყენებულია თლილი ქვა. კოშკი დაზიანებულია: ჩაქცეულია სართულშუა ხის გადახურვები. შემორჩენილია სამი სართული. შესასვლელი პირველ სართულზეა. კოშკთან მისასვლელად კლდეში ამოკვეთილია საფეხურები. პირველი სართულის დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში - ერთი. მეორე სართულის სამი კედელი ყრუა. მეოთხეში, აღმოსავლეთისაში, ორი სათოფურია. მესამე სართულის გრძივ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, განივში - თითო.

მეორე კოშკი დგას სოფლის სამხრეთით 0,5 კილომეტრზე, მდინარე ტანის მარცხენა ნაპირზე, კლდეზე. თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა (7 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია - ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები შემორჩენილია მხოლოდ ორი სართული. კოშკს შესასვლელი ჩრდილოეთით აქვს. მეორე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
იეზდიგერდ II

**იეზდიგერდ II** (სპარსულიდან „ღვთის მიერ შექმნილი“) — სასანიდური ირანის მე-16 შაჰინშაჰი (438–457), ბაჰრამ V-ის შვილი.

ხელისუფლებაში მოსვლის თანავე დაიწყო მასიური საომარი მოქმედებები აღმოსავლეთ რომის იმპერიის წინააღმდეგ, მაგრამ 441 წელს რომის იმპერატორმა თეოდოსიუს II-მ (408-450) ზავზე დაითანხმა და იეზდიგერდმა შეწყვიტა ომი.

რომთან ზავის დადების შემდეგ იეზდიგერდმა სპარსეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შეუტია ჰუნებს, რომლებიც მაშინ მის უკიდურეს ტერიტორიებს აოხრებდნენ. სპარსეთის შაჰმა კვლავ გაიმარჯვა და მომთაბარეები ამუდარიის ჩრდილოეთით განდევნა.

თავისი ლაშქრობების მსვლელობისას, იეზდიგერდმა დაადანაშაულა ქრისტიანები და იუდეველები ღალატში.

მალევე ცენტრალურ ხელისუფლებას აუჯანყდნენ სომხები. 451 წლის 26 მაისს ვასპურაკანის ტერიტორიაზე გაიმართა ბრძოლა, სადაც სომხების მთავარსარდალი ვარდან მამიკონიანი იყო. სპარსეთის 220 ათასიანმა ჯარმა გაანადგურა სომეხთა 60 ათასიანი არმია. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სასანიანები

## ლიტერატურა
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:V საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 457
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ტრონი (ფილმი)

***ტრონი*** () — 1982 წლის ფანტასტიკური ჟანრის ფილმი. იგი გადაღებულია კომპანიების  Walt Disney Productions და Lisberger Studios მიერ. ფილმის დისტრიბუტორია  Buena Vista Distribution Company.

## სიუჟეტი 
კევინ ფლინი (ჯეფ ბრიჯესი) არის ახალგაზრდა პროგრამისტი, რომელიც მუშაობს კომპანიაში ENCOM. იგი ქმნის ნოვატორულ კომპიუტერულ თამაშებს. ახალი თანამშრომელი, ედ დილინჯერი, ითვისებს მათ ავტორობას, ამცირებს კევინის ჰონორარს, საბოლოოდ კი საერთოდ აგდებს სამსახურიდან. შედეგად ფლინი გადაწყვიტავს ისეთი ფაილის მოძიებას, რომელიც დაამტკიცებს, რომ დილინჯერმა იგი გაქურდა.

ერთ დღეს დილინჯერი ყველა პროგრამისტს, რომელსაც ავტორიზაციის მეშვიდე დონე აქვს, უზღუდავს MCP (Master Control Program)-ის გახსნას. ეს არის ხელოვნური ინტელექტი, რომელიც აკონტროლებს კორპორაციის კომპიუტერულ ქსელს. ორი თანამშრომელი გადაწყვიტავს, გატეხოს ეს ქსელი, რაშიც მათ ფლინიც ეხმარება. ხდება გაუთვალისწინებელი რამ: ფლინი ციფრულ დამუშავებას გადის და მოხვდება კომპიუტერულ სისტემაში. იქ მას განსხვავებული სამყარო ელის. აღმოჩნდება, რომ კომპიუტერული პროგრამები არსებობენ ტოტალიტარულ რეჟიმში. MCP სინამდვილეში არის სასტიკი მმართველი. ჩვეულებრივი პროგრამები ინახება ერთგვარ საკონცენტრაციო ბანაკებში. პერიოდულად ისინი მონაწილეობენ დაუნდობელ გლადიატორულ ბრძოლებში. ამ სამყაროში თავისი რელიგია არსებობს - პროგრამებს სწამთ, რომ მათ ჰყავთ უმაღლესი მფარველები, სახელად ’მომხმარებლები’. როდესაც ფლინი მოხვდება ვირტუალურ სამყაროში, ისინი მას მფარველად ჩათვლიან. გმირმა უნდა გაიაროს ბრძოლების მთელი რიგი და მოძებნოს სუპერპროგრამა ’ტრონი’, რომელიც არის დიქტატორის დამარცხების პირველი გზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:1982 წლის ფილმები
დიდი წერეთის კოშკები

300px|მინი|ცილინდრული კოშკი
**დიდი წერეთის კოშკები** — კოშკები გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი წერეთის მახლობლად. 

პირველი კოშკი დგას სოფლის დასავლეთით, ხეობაში, ძველ ნასახლარებთან. თარიღდება XIV-XV საუკუნეებით. კოშკი ცილინდრულია (შიდა დიამეტრი 3,5 მეტრი, კედლის სისქე 1,4 მეტრი), ზევით ოდნავ ვიწროვდება, ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: შემორჩენილია ოთხი სართული და მეხუთე სართულის (თუ ბანის) კედლების მცირე ფრაგმენტები. ჩანგრეულია სართულშუა ხის გადახურვები. შესასვლელი სამხრეთით, მეორე სართულზეა, მიწიდან ოთხიოდე მეტრზე. კარის სწორკუთხაა. ამ სართულს აქვს ერთი სარკმელი და ხის აივანი. კოშკის პირველი სართული ნანგრევებით არის სავსე. მესამე სართულზე, სამხრეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით თითო პატარა სარკმელია. მეოთხე სართულს ერთმანეთისგან თანაბრად დაშორებული ოთხი სარკმელი აქვს.

მეორე კოშკი დგას სოფლის ჩრდილოეთით. სავარაუდოდ ესეც თარიღდება XIV-XV საუკუნეებით. კოშკი პირამიდულია, გეგმით კვადრატული. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია — ჩანგრეულია ზედა ნაწილი, სამხრეთ კედელი, სართულშუა ხის გადახურვები. შემორჩენილი კედლების მიხედვით კოშკი სამსართულიანი უნდა იყოს.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სიკვდილის ველის ეროვნული პარკი

**სიკვდილის ველის ეროვნული პარკი** () — ყველაზე მშრალი ეროვნული პარკი შეერთებული შტატებში. მდებარეობს სიერა-ნევადის მთათა სისტემის აღმოსავლეთით, კალიფორნიის შტატში და ასევე მცირე ანკლავი ნევადის შტატში. პარკის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 13,629კმ² და მოიცავს სალინის ველს, პანამინტის ველის დიდ ნაწილს, თითქმის მთლიანად სიკვდილის ველს და რამდენიმე მთათა სისტემის ტერიტორიას. ის მოიცავს უდაბნოს, მლაშობებს, ქვიშიან დიუნებს, მთებს და კანიონებს, რაც მას ერთ-ერთ ყველაზე მრავალფეროვან ლანდშაფტად აქცევს.

## ისტორია
სიკვდილის ველის პირველი მკვიდრები იყვნენ ტიმბიშა შოშონების ტომი, რომლებიც დაახლოებით 1000 წლის წინ ცხოვრობდნენ ამ რეგიონში. მიუხედავად მკაცრი კლიმატისა, ისინი ადაპტირდნენ და იყენებდნენ მთებში არსებულ წყაროებსა და მცენარეებს.

პირველი ევროპელები, რომლებიც სიკვდილის ველში შევიდნენ, 1849 წლის კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელების მონაწილეები იყვნენ. ერთ-ერთი ექსპედიცია შეცდომით აღმოჩნდა ამ უკიდურესად ცხელ რეგიონში, სადაც ბევრი მათგანი დაიღუპა. გადარჩენილებმა ადგილი „სიკვდილის ველი“ უწოდეს.
* კლდოვანი მთები — პარკის უმაღლესი წერტილი ტელესკოპის პიკი (Telescope Peak), 3 366 მეტრი სიმაღლით. ამ უდაბნოს მთის ზემოდან შესაძლებელია ასზე მეტი მილის მანძილზე გაშლილი ლანდშაფტის ხილვა მრავალი მიმართულებით, მათ შორის დასავლეთით უიტნის მთამდე და აღმოსავლეთით ჩარლსტონ პიკამდე. მთას სახელი ეწოდა მისი მწვერვალიდან მხედველობის არეში მოქცეული განსაკუთრებით დიდი მანძილიდან გამომდინარე.
, ხოლო მარჯვნივ — პანამინტის ველი (Panamint Valley).]]
* მდინარეები და ხეობები — მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონის უმეტეს ნაწილში მუდმივი წყლის ნაკლებობაა, აქ არის რამდენიმე სეზონური მდინარე და კანიონი.

პარკში უკიდურესად მშრალი და ცხელი კლიმატია. ზაფხულში ტემპერატურა ხშირად აღემატება 50°C-ს. 1913 წლის 10 ივლისს ფურნეს კრიკის (Furnace Creek) მიდამოებში დაფიქსირდა 56.7°C, რაც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ტემპერატურაა. ნალექების რაოდენობა საშუალოდ 50 მმ-ს არ აღემატება წელიწადში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Death Valley National Park *by the National Park Service*
*1920s images of Death Valley and Surrounding Locales from the Death Valley Region Photographs Digital Collection 
*Death Valley National Park *by the Death Valley Conservancy*
*In Death Valley, a Rare Lake Comes Alive *The New York Times*.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები
ჯინა დეივისი

**ვირჯინია ელიზაბეთ „ჯინა“ დეივისი** ( ნამდვილი სახელი და გვარი *ვირჯინია ელიზაბეტ დეივისი*; დ. 21 იანვარი 1956, უორჰემი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი კინომსახიობი, პროდიუსერი, მწერალი; ოსკარისა და ოქროს გლობუსის პრემიის ლაურეატი, წარსულში ფოტომოდელი.

## ბიოგრაფია
ჯინა დეივისი დაიბადა მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ უორჰემში 1956 წლის 21 იანვარს, დედამისის ლუსილისა და მამამისის უილიამ დეივისის ოჯახში. ჯინას ჰყავს ძმა — დენი. ჯინა დეივისი ბავშვობაში მუსიკით იყო გატაცებული. თუმცა პატარა ასაკშივე მსახიობობაზე ოცნებობდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა დაიწყო კოლეჯში, რის შემდეგაც სწავლა ბოსტონის უნივერსიტეტში გააგრძელა. 1978 წელს დაამთავრა ბოსტონის უნივერსიტეტი, საიდანაც ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად.

კარიერა დაიწყო 23 წლის ასაკში. ნიუ-იორკში კონტრაქტი გააფორმა სამოდელო სააგენტოსთან „Zoli“ და მოდელად დაიწყო მუშაობა. ჯინა დეივისი პირველად შეამჩნია რეჟისორმა სიდნი პოლაკმა, რომელმაც იგი მიიწვია ფილმში „ტუტსი“. თავდაპირველად ტელესერიალებში იღებდნენ, ხოლო 1986 წელს მიიღო როლი ფანტასტიკურ კინოფილმში „ბუზი“. შემდეგ იყო ასევე წარმატებული კომედიური ჟანრის ფილმი „ბითლჯუისი“. 1988 წელს ითამაშა ფილმში „შემთხვევითი ტურისტი“. სწორედ ამ ფილმმა მოუპოვა ჯინას ოსკარის პრემია. შემდეგი წლების კინონამუშევრებიდან აღსანიშნავია „თელმა და ლუიზა“, „ხანგრძლივის კოცნა ძილის წინ“, „სტიუარტ ლიტლი“ და სხვა.

2009 წელს ითამაშა კომედიურ დრამაში „უსიამოვნებები“, ხოლო 2013 წელს კომედიურ ფილმში „სამყაროში...“.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*
*ჯინა დეივისის ინსტიტუტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გნოლიძეების ციხე

**გნოლიძეების ციხე** – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ  კარბის ცენტრში, გნოლიაანთ უბანში. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. 

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,5 მ, კედლის სისქე 1,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია - შემორჩენილია პირველი და ნაწილობრივ, მეორე სართული. შესასვლელი პირველ სართულზე, სამხრეთ-დასავლეთით იყო, ამჟამად დასავლეთითაა. პირველი სართული შიგნით სწორკუთხაა (4,8 X 4,4 მ), მის ჩრდილოეთ კედელში დატანებულია ბუხარი, რომლის ორივე მხარეს თითო ცალმაგი სათოფურია. აღმოსავლეთ კედელში თითო დიდი და პატარა ნიშია. დიდში ორმაგი სათოფურია, პატარაში - ცალმაგი. ამ სათოფურის თავზე პატარა სარკმელია. დასავლეთ კედელში სამი ნიშია ორმაგი სათოფურებით. სამხრეთ კედელში სამი სათოფური და მცირე სარკმელია. სართული გადახურულია აგურის ცილინდრული კამარით. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება აღმოსავლეთ კედელში დატანებული კიბით. სანახევროდ დანგრეულ მეორე სართულზე აქა-იქ შემორჩენილია სათოფურების კვალი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ზემო ხვითის კოშკი

**ზემო ხვითის კოშკი** – ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხვითის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე, ადგილ გალავნებში.

კოშკი საკუთარ მამულში კოშკი აუგია მდივან სულხან თუმანიშვილის ვაჟს ესავ თუმანიშვილს. მისი მშენებლობა ერეკლე II-დროს დაწყებულა და 1800 წელს განახლებულა.

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით და კვადრატული აგურით. შემორჩენილია პირველი სართული, რომლის გადახურვა გუმბათოვანი ყოფილა. კოშკში შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთითაა. კარის ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია შესასვლელის გვერდზე, აღმოსავლეთით, კედელში დატანებულია მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე. კარის დასავლეთით ღრმა თაღოვანი თახჩაა. კოშკის სამხრეთით ორი ორმაგი, ხოლო აღმოსავლეთითა და დასავლეთით თითო ერთმაგი გარეთ შევიწროებული, თახჩიანი სათოფური აქვს. შენობა შიგნით შელესილია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
დავითაშვილების ციხე

**დავითაშვილების ციხე** – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ  კარბის სოფლის ცენტრში. თარიღდება XV-XVI საუკუნეებით. 

კოშკი ოთხკუთხაა (6,7 მ X 5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილია ხუთი სართული. სართულშუა ხის გადახურვა და სახურავი ჩანგრეულია. შესასვლელი აღმოსავლეთით, მეორე სართულზე ჰქონდა. ამჟამად კარი აღმოსავლეთით პირველ სართულზეა. ეს სართული სანახევროდ ამოვსებულია მიწით. ჩრდილოეთის კედელზე მიდგმულია კონტრფორსი. კონტრფორსში, მეორე, მესამე და მეოთხე სართულებზე, დატანებულია ბუხრები. უფრო მომცრო კონტრფორსები კოშკის სხვა კედლებზეც არის მიშენებული. მესამე და მეოთხე სართულების კედლებში ცალმაგი სათოფურებია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მეღვრეკისის კოშკი

**მეღვრეკისის კოშკი** – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეღვრეკისის დასავლეთით. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7 მ, კედლის სისქე 1,3 მ), ორსართულიანი, ნაგებია რიყის ქვით. ჩანგრეული იყო მეორე სართულის გადახურვა. შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთით, მეორე სართულზე. სართულები ერთმანეთთან დაკავშირებულია კედელში დატანებული კიბით. პირველი სართული გადახურულია აგურის გუმბათით. მეორე სართულის კედელში სათოფურებია. კოშკი მოსახლეობას თავისი ძალებით შეუკეთებია და გაუმაგრებია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
პანჩა ტატტვა

, ნიტიანანდა, ნიტიანანდა, ადვაიტა აჩარია, გადადჰარა და შრივასა თჰაკურა.]] 
**პანჩა ტატტვა** (სანსკ: ''პან'ჩა* ნიშნავს „ხუთს“ და *ტატტვა* „ჭეშმარიტებას“ ან „რეალობას“) გაუდია ვაიშნავას ტრადიციაში აღნიშნავს ღმერთის ან აბსოლუტური ჭეშმარიტების ხუთ კონკრეტულ ასპექტს. 

## არსი
მიჩნეულია რომ ღმერთის (კრშნა) ეს ხუთი განსახიერება XV ს-ში ხუთი ადამიანის სახით დედამიწაზე ინკარნირდა: ჩაიტანჲა მაჰაპრაბჰუ, ნიტჲანანდა პრაბჰუ, ადვაიტა აჩარჲა, გადადჰარა პანდიტა და შრივასა თჰაკურა. მათ შესანიშნავად გაავრცელეს ჰარე კრშნა მანტრა და კრშნას ერთგულების პრაქტიკა (ბჰაკტი) მთელ ინდოეთში.

## ხუთი განსახიერება
* ჩაიტანჲა მაჰაპრაბჰუ მიჩნეულია თავად ღმრთეების უზენაეს პიროვნებად - კრშნად (სვაჲამ ბჰაგავანი).
* ნიტჲანანდა არის კრშნას პირველი პიროვნული ექსპანსია.
* ადვაიტა აჩარჲა უფალ შივასა და ვიშნუს შერეული ინკარნაციაა (ჰარიჰარა)
* გადადჰარა კრშნას შინაგანი ენერგიის ინკარნაციაა.
* შრივასა კრშნას წმინდა ერთგულია.

„ქედს ვუხრი უფალ კრშნას, რომელიც ჩნდება ერთგულად (უფალი ჩაიტანჲა), მის პიროვნულ ექსპანსიად (შრი ნიტჲანანდა), მის ინკარნაციად (შრი ადვაიტა), მის ერთგულად (შრი შრივასა) და მის ენერგიად (შრი გადადჰარა) და რომელიც არის ერთგულთა ძალის წყარო.“ (*ჩაიტანია ჩარიტამრტა*)  Adi 1.14 )

## პანჩა ტატტვა მანტრა
გაუდიას ტრადიციაში მანტრა ფორმირდა პანჩა ტატტვას ხუთი წევრის სახელებისგან, წარმოითქმება ან იმღერება ერთგული თაყვანისცემის სახით ან მედიტაციით (*ჯაპა*). მიმდევრები მიიჩნევენ, რომ კალი იუგაში ყველაზე გულმოწყალე მანტრაა .

:*jaya śrī-kṛṣṇa-caitanya prabhu-nityānanda,* (ჯაჲა შრიი-კრშნა-ჩაიტანჲა პრაბჰუ ნიტჲაანანდა)
:*śrī-advaita gadādhara śrīvāsādi-gaura-bhakta-vṛnda* (შრიი-ადვაიტა გადაადჰარა შრიივაასაადი-გაუდა-ბჰაკტა-ვრნდა)

## იხილეთ აგრეთვე
* ბჰაკტი იოგა
* ვაიშნავა
* ჩაიტანია ჩარიტამრტა

## სქოლიო
* Rosen, Steven J. *Sri Pancha Tattva: The Five Features of God'' 1994 ISBN 0-9619763-7-3 Folk Books, New York

## რესურსები ინტერნეტში
* პანჩა ტატტვას განმარტება 

კატეგორია:ინდუიზმი
კატეგორია:ვაიშნავიზმი
გიორგი ქოზიბელი

**ღირსი გიორგი ქოზიბელი** — ქრისტიანული ეკლესიის წმინდანი. მისი ხსებნების დღეა - ძვ.სტ. 8 იანვარი (ახ. სტ. 21 იანვარი). 

დაიბადა კუნძულ კვიპროსზე. მშობლების სიკვდილის შემდგომ გაემგზავრა პალესტინაში წმინდა ადგილების მოსალოცად, რის შემდეგადაც ის მდ. იორდანესა და იერუსალიმს შორის მდებარე ქოზიბის მონასტრის საძმოში დაემკვიდრა. გარკვეული დროის შემდეგ მარხვის, ლოცვისა და მღვიძარების მოყვარული მამა ბერებმა იღუმენად აირჩიეს. ღირსი მამა მშვიდობით მიიცვალა ღრმა სიბერეში VII საუკუნეში.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კარლო კოლოდი

**კარლო ლორენცინი** (დ. 24 ნოემბერი, 1826 — გ. 26 ოქტომბერი, 1890), უფრო მეტად ცნობილი ფსევდონიმით **კარლო კოლოდი** — იტალიელი მწერალი, განთქმული ზღაპრით „პინოქიოს თავგადასავლები. ხის თოჯინას ამბავი“. მწერლის ფსევდონიმი მომდინარეობს ტოსკანას ერთ-ერთი პატარა სოფლისგან, სადაც დაიბადა მისი დედა.

მწერალს პირველი პოპულარობა მოუტანა რომანმა *რომანი მატარებელში* (). 1881 წელს *საბავშვო გაზეთში* ( პირველად დაიბეჭდა  პინოქიოს თავგადასავლები. 1883 წელს იგი ცალკე წიგნის სახით გამოიცა. საბჭოთა კავშირში მისმა პოპულარობამ შთააგონა ალექსანდრე ტოლსტოის საკუთარი ვერსია, ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები შეექმნა.

კოლოდი დასავლავებულია ფლორენციაში, სან მინიატო ალ მონტეს ეკლესიის ეზოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
**პინოქიოს პარკი  * ტოსკანაში

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1826
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
კატეგორია:იტალიელი მწერლები
კატეგორია:საბავშვო მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:იტალიელი ფენტეზი მწერლები
კატეგორია:იტალიელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ხუბაშვილების ციხე

**ხუბაშვილების ციხე** – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის ცენტრში, ხუბაანთ უბანში. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით.

კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,7 მ, კედლის სისქე 1,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია - შემორჩენილია სამი სართული. შესასვლელი ჩრდილოეთით, პირველ სართულზეა. პირველი სართული ოთხკუთხაა (4,4 X 3,9 მ); ოთხივე კედელში დიდი და პატარა თახჩებია. მეორე სართული კვადრატულია (4,2 X 4,2 მ). აღმოსავლეთ კედელში ჩაშენებულია ბუხარი. მის ორივე მხარეს სათოფურებიანი თახჩებია, მარჯვნივ ცალმაგი სათოფურია, მარცხნივ ორმაგი. ჩრდილოეთ კედელში თითო დიდი და მცირე თახჩაა სათოფურებით. სამხრეთ კედელში მაღალი თახჩაა ორმაგი სათოფურით. სათოფურის ორივე მხარესაც თითო სათოფურია, ზევით კი სარკმელია გაჭრილი. პირველი და მეორე სართულები გადახურულია აგურის ცილინდრული კამარით. მესამე სართულის კედლები სანახევროდ დანგრეულია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება კედელში დატანებული კიბით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კეთრინ ბიგელოუ

**კეთრინ ენ ბიგელოუ** ( დ. 27 ნოემბერი, 1951) — ამერიკელი რეჟისორი. ცნობილია საშინელებათა ფილმით *წყვდიადის დადგომისას* (1987),  *ტალღის ქიმზე* (1991), ისტორიული *წყლით დამძიმება* (2000) და საომარი დრამით *ქარიშხლის მბრძანებელი* (2009).  *ქარიშხლის მბრძანებელმა* აიღო ოსკარი 2009 წელს, მოიგო ბაფტა და ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*June 2009 Interview with The A.V. Club
*Q&A with Kathryn Bigelow in Men's Journal
*Kathryn Bigelow on Rotten Tomatoes
*Literature on Kathryn Bigelow

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კარბის კოშკები

**კარბის კოშკები** — კოშკები გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის ტერიტორიაზე. სოფელში სულ ექვსი კოშკია, მათგან სამს კონკრეტული სახელი გააჩნია (გნოლიძეების ციხე, ‎დავითაშვილების ციხე და ‎ხუბაშვილების ციხე), ხოლო დანარჩენი სამი სახელის გარეშეა და უბრალოდ კოშკს უწოდებენ.

ამათგან პირველი კოშკი დგას სოფლის ცენტრში. სავარაუდოდ თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა, პირამიდულია (7,9 X 9,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია — ჩამონგრეულია ზედა ნაწილი, სახურავი და სართულშუა ხის გადახურვები. მოღწეულია კოშკის სამი სართული და მეოთხე სართულია კედლების ფრაგმენტები. ნაგებობას სამი შესასვლელი აქვს: ერთი — დასავლეთით (ამოშენებულია) პირველ სართულზე, მიწიდან ერთი მეტრის სიმაღლეზე, დანარჩენი ორი მეორე სართულზეა. კოშკის კედლებზე გარედან მიშენებულია თითო ნახევარწრიული კონტრფორსი, რომელთაგან სამში შიგნით დატანებულია სამეურნეო დანიშნულების ნიშები. აღმოსავლეთის კონტრფორსის ნიში ღრმაა, სამხრეთისა — განიერი, ჩრდილოეთისა განიერი და უფრო ღრმაც. იგი მეოთხე სართულამდე აღწევს. მეოთხე სართულის აღმოსავლეთ კედელში მოზრდილი ხვრელებია (შესაძლოა შვერილ აივანზე გამავალი კარი ან სარკმელი იყო). ყველა სართულის კედლებში ცალმაგი სათოფურებია.

მეორე და მესამე კოშკი სოფლის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, აქედან ირველი (სამხრეთისა) თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი გარედან ცილინდრულია (დიამეტრი 7,8 მ), შიგნით — სწორკუთხა. ნაგებია რიყის ქვით. შიდა, კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგურიც. აქა-იქ შემორჩენილია შელესილობის კვალი. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). კოშკი საცხოვრებელიც იყო და საბრძოლოც. შესასვლელი სამხრეთითაა, პირველ სართულზე. ნაგებობის პირველი სართული მიწის ზედაპირიდან 1,5 მეტრზეა, მის კედლებში დატანებულია სხვადასხვა ზომის თაღოვანი ნიშები, ბუხარი, რამდენიმე თაღოვანი სათოფური. სართული გადახურულია შეისრული კამარით. მცირე ზომის ნიშები და ბუხარი მეორე სართულზეც არის. ამ სართულის კედლები დასერილია ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებით. სართულები ერთმანეთს აღმოსავლეთ კედელში დატანებული კიბით უკავშირდება.

მესამე (ჩრდილოეთის) კოშკი თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 8 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კედლების შიდა პირზე, კამარებზე და თაღედებზე გამოყენებულია აგურიც. ნაგებობა დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). შემორჩენილია ორი სართული. კოშკი საცხოვრებელი იყო და საბრძოლოც. თაღოვანი შესასვლელები პირველ სართულზეა. შესასვლელის პირდაპირ, კედელში, ბუხარია. გვერდებზე — სამეურნეო დანიშნულების ნიშები და სათოფურები. მეორე სართულის კედლებშიც მრავალი სათოფურია. ზოგი მათგანი თაღოვან ნიშშია მოქცეული. აქაც შესასვლელის პირდაპირ თაღოვანი ბუხარია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება კედელში დატანებული კიბით. ორივე სართულის კედლებში გაჭრილია პატარა ზომის, კვეთით ზემოთ მიმართული, სარკმლები. კედლები შელესილია. სართულები გადახურულია შეისრული ჯვარედინა კამარებით.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ილაის წიგნი

**ილაის წიგნი** () — 2010 წლის ამერიკული პოსტ-აპოკალიფსური ჟანრის ფილმი. მისი რეჟისორები არიან ალბერტ და ალენ ჰიუზები. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ მსახიობები დენზელ ვაშინგტონი და გერი ოლდმენი.

ფილმის სიუჟეტი ვითარდება პოსტ-აპოკალიფსურ სამყაროში. მთავარ გმირს, ილაის დავალებული აქვს ბიბლიის უკანასკნელი ასლის აშშ-ის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე დაცულ ტერიტორიაზე მიტანა. ამ პერიოდის სამყაროს ისტორია ახსნილია მთელი ფილმის მანძილზე.

ფილმი გადაღებულია ნიუ-მექსიკოში. გადაღებები დაიწყო 2009 წლის თებერვალში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები აპოკალიფსის შესახებ
პოლი (ფილმი)

***პოლი*** () არის აშშ-ბრიტანეთის წარმოების ფილმი, რომელიც კომედიური ჟანრისაა. იგი გამოდის 2011 წლის თებერვალში (ბრიტანეთი) და მარტში (აშშ). ფილმის სცენარის ავტორები და მთავარი როლების შემსრულებლები არიან საიმონ პეგი და ნიკ ფროსტი.

სიუჟეტის მიხედვით, მთავარი გმირები მოგზაურობენ ამერიკაში. გზად ისინი მოხვდებიან დახურულ ზონა 51-ზე, სადაც აღმოაჩენენ უცხოპლანეტელ პოლს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* What is Paul? ოფიციალური საიტი

კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები
დომნიკა კონსტანტინეპოლელი

**ღირსი დომნიკა კონსტანტინოპოლელი** — ქრისტიანული ეკლესიის წმინდანი. იგი კართაგენელი იყო. კონსტანტინოპოლში ჩავიდა თეოდოსი დიდის იმპერატორობის დროს (379-395 წწ). მან ნათელიღო კონსტანტინოპოლის მაშინდელი პატრიარქის ნექტარის ხელით და მონასტერში დაემკვიდრა. გულმოდგინე მოღვაწეობით წმინდა ქალწულმა სულიერ სრულყოფილებას მიაღწია. იგი კურნავდა სნეულებს, იმორჩილებდა სტიქიებს, წინასწარ ჭვრეტდა მომავალს. სათნოებით შემკული წმიდა დედა ღრმა მოხუცებულობაში მიიცვალა 474 წელს.

## ლიტერატურა
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი 2001წ.

კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ციხისთავი

**ციხისთავი** სამხედრო–ადმინისტრაციული მოხელე, ციხესიმაგრის (სამხედრო ადმინისტრაციული ნაგებობის) ან პატარა გამაგრებული ქალაქის და მის გარემო ადგილთა უფროსი ფეოდალურ საქართველოში.

ციხისთავი მცხეთა-მთიანეთში უკვე VI საუკუნეში არსებობდა, VI-VII საუკუნის მიჯნაზე თბილისში ცნობილია "ატენისა და მუხრანისა ციხისთავნი". სოფ. ხადაში (მთიულეთში) ერთდროულად ორი ციხისთავი "იდგა ბრძანებით".

1545 წლის საბუთში: "შეწირულობების სიგელი იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ისა გელათის მონასტერისადმი" იხსენება "ქუთაისის ციხისთავთ-ციხისთავნი და ლიხთ-ამერისა და ლიხთ-იმერისა ციხისთავნი".

ციხისთავები განაგებდნენ "ქალაქთა და ციხეთა დამჭირველად" განკუთვნილ ლაშქარს, რასაც "მცუელნი ქალაქისანი" და "ციხოვანნი" შეადგენდნენ. პატარა ქალაქისათვის ციხისთავი იგივე იყო რაც დიდისათვის ამირთა ამირა.

ციხისთავის (აგრეთვე მისი ძმის, შვილის და თვით "გარდადგომილი" ციხისთავის) უფლებრივი მდგომარეობა განსაზღვრულია გიორგი ბრწყინვალის სამართალში (XIV საუკუნე). სადაც ციხისთავის მკვლელობისთვის "სისხლად" დადგენილია 3500 თეთრი, სამი წლით გაძევება და მამულის "სამეფოდ დაჭირვა" (სახაზინოდ ჩამორთმევა).

ციხისთავის სასარგებლოდ სპეციალური საციხისთავო გადასახადი იყო დაწესებული. ციხისთავები ერისთავთერისთავს, ერისთავს და ქალაქის მოურავს ექვემდებარებოდნენ.

XVII-XVIII საუკუნეებში ციხისთავები ზოგჯერ მინბაშდაც იწოდებოდნენ.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 11, გვ. 237, თბ., 1984
* ი. დოლიძე., ქართული სამართლის ძეგლები, ტ.1–3, თბილისი 1963–70

კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ჰერმონი

**ჰერმონი** (ივრ. הר חרמון‎, არაბ. جبل الشيخ‎‎ ) — უმაღლესი მთა ანტილიბანის მთათა ჯაჭვში. მისი სიმაღლეა 2814 მ. მდებარეობს სირიის, ლიბანისა და ისრაელის საზღვარზე, სირიის მიერ კონტროლირებად მხარეს. მისი სამხრეთი კალთები თანდათანობით დადაბლების კვალობაზე გადადიან ისრაელის კონტროლქვეშ მყოფ გოლანის მაღლობებში. ჰერმონის მთიანი მასივის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 60 კმ-ს. ისრაელს ეკუთვნის მთის მასივის დაახლოებით 7%. აქ მდებარეობს ისრაელის ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან — 2236 მ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰერმონის მთა — www.bibleplaces.com 

კატეგორია:ისრაელის მთები
კატეგორია:ლიბანის მთები
კატეგორია:სირიის მთები
ენისეი

**ენისეი** () — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე, მიედინება აღმოსავლეთ აზიაში. სათავეს იღებს მონღოლეთში, შემდეგ კვეთს რუსეთის *(ციმბირის)* ტერიტორიას და ჩაედინება ენისეის ყურეში *(კარის ზღვა, ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანე)*. 

მდინარის ზემოწელი საკმაოდ ჩქარია და მიედინება მეჩხერად დასახლებულ ტერიტორიებზე. შუაწელზე, რუსეთის ტერიტორიაზე, აშენებულია ჰიდროელექტროსადგურების მთელი კასკადი. მნიშვნელოვანი შენაკადებია: ანგარა, ქვემო ტუნგუსკა. 

ენისეის სიგრძეა 5,539 კმ, საშუალო სიღრმეა 14 მ. მაქსიმალური სიღრმე 24 მ. აუზის ფართობი 2,580,000 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში
*ენისეის აუზი, ინფორმაცია და რუკები 

კატეგორია:მონღოლეთის მდინარეები
კატეგორია:ხაკასეთის მდინარეები
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ტუვის  მდინარეები
ამუდარია

მინი|310პქ|რეგიონის რუკა არალის ზღვის 1960 წლის მდგომარეობით
**ამუდარია** — ცენტრალური აზიის უმთავრესი მდინარე. წარმოიქმნება ორი მდინარის — ვახშისა და პანჯის შერწყმის შედეგად. ჩაედინება არალის ზღვაში. ისტორიულად, ამუდარიაზე გადიოდა საზღვარი სპარსეთსა და თურანს შორის. 

ამუდარიის სიგრძეა 2 400 კმ, აქედან, 1 450კმ-ზე სანაოსნოა. აუზის ფართობია 534 739 კმ². წყლის წლიური ჩამონადენი შეადგენს 97,4 კმ³ს. 

მასიურად ხდება მდინარის წყლების სარწყავად გამოყენება, რაც საშინელ ზიანს აყენებს არალის ზღვას. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ამუდარია — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ავღანეთის მდინარეები
კატეგორია:ტაჯიკეთის მდინარეები
კატეგორია:თურქმენეთის მდინარეები
კატეგორია:უზბეკეთის მდინარეები
მისური

**მისური** — ცენტრალური ჩრდილოეთ ამერიკის უმთავრესი მდინარე, მისისიპის შენაკადი. შენატანი წყლის რაოდენობის მხრივ, მეორეა მისისიპის შენაკადებს შორის მდინარე ოჰაიოს შემდეგ. მისი სიგრძეა 3,770 კმ, აუზის ფართობი 1,400,000 კმ². აუზის ტერიტორიაზე, დაახლოებით 10 მლნ ადამიანი ცხოვრობს.

მდინარე სათავეს იღებს კლდოვან მთებში, მონტანის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარეების - ჯეფერსონისა და მედისონის შერთვის შედეგად. დინებისას, მისურს უერთდება არაერთი მდინარე.

დაახლოებით 12 000 წლის წინ, მისურის აუზში პალეოინდიელები სახლობდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* USGS Columbia Environmental Research Center: Missouri River 
* Missouri River Montana Fishing Report 

კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
სირდარია

**სირდარია** — მდინარე ცენტრალურ აზიაში. წარმოიქმნება ორი მდინარის — ნარინისა და ყარა-დარიას შერწყმის შედეგად. თავის მხრივ, ნარინი სათავეს იღებს ყირგიზეთში, ტიან-შანის მთებში და ყარა-დარია აღმოსავლეთ უზბეკეთში. შემდეგ გაედინება ყაზახეთის ტერიტორიაზე და ერთვის არალის ზღვის ნარჩენებს. 

სირდარიას მნიშვნელობა ცენტრალური აზიის რეგიონისთვის მართლაც დიდია — ის რწყავს ბამბის ნათესებს. მდინარიდან საირიგაციო არხების გაყვანა ჯერ კიდევ XVIII საუკუნიდან დაიწყო და მასიური ხასიათი მიიღო საბჭოთა პერიოდში, რამაც საბოლოოდ ეკოლოგიური კატასტროფა გამოიწვია — არალის ზღვის თითქმის გაქრობა. ვინაიდან ბამბის ნათესებზე მილიონობით ადამიანის არსებობაა დამოკიდებული, საეჭვოა ეს სიტუაცია გამოსწორდეს. 

მდინარის სიგრძეა 2 212 კმ, აუზის ფართობი  219 000 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში
*სირდარია - ბრიტანიკა
*BBC სირდარიის სურათები

კატეგორია:ყაზახეთის მდინარეები
კატეგორია:ყირგიზეთის მდინარეები
კატეგორია:უზბეკეთის მდინარეები
თურანის დაბლობი

**თურანის დაბლობი**, **თურანის ხეობა** — დაბლობი შუა აზიაში, ყაზახეთის, თურქმენეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიაზე. სიგრძე დაახლოებით 2 ათ. კმ. დაბლობის ცალკეული ტერიტორიები მდებარეობს ზღვის დონის ქვემოთ (-132 მ). უდაბნოები ყიზილყუმი და ყარაყუმი მდებარეობენ ზღვის დონიდან 922 მეტრზე. დაბლობზე არის ნავთობისა და ბუნებრივი გაზის საბადოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* თურანის დაბლობი
* თურანის დაბლობი

კატეგორია:ყაზახეთის ვაკეები
კატეგორია:უზბეკეთის ვაკეები
კატეგორია:თურქმენეთის ვაკეები
გოლანის მაღლობები

მინი|250პქ|გოლანის მაღლობები
**გოლანის მაღლობები** (ივრ: רמת הגולן‎  *რამატ ჰა-გოლან*, არაბ: هضبة الجولان‎, *ჰადბატუ ლ-ჯავლან* ან مرتفعات الجولان,* მურტაფა ატუ ლ-ჯავლან*) — სადავო ტერიტორია ახლო აღმოსავლეთში. 1967 წლამდე შედიოდა სირიის პროვინცია კუნეიტრის შემადგენლობაში. ექვსდღიანი ომის მსვლელობისას დაიკავა ისრაელმა. 1981 წელს ისრაელის ქნესეთმა მიიღო კანონი, რომლის საფუძველზეც გამოაცხადა თავისი სუვერენიტეტი ამ ტერიტორიაზე. თუმცა გაეროს უშიშროების საბჭომ თავისი რეზოლუციით არ აღიარა ეს აქტი. როგორც ისრაელი, ისე სირია გოლანის მაღლობებს მიიჩნევენ თავიანთ ტერიტორიად.

[მინი|600პქ|center|ხედი [იორდანია|იორდანიიდან, გალილეა და სამხრეთ გოლანის მაღლობები]]

## რესურსები ინტერნეტში
*გოლანის მაღლობების სამართლებრივი სტატუსი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 497
*სირიის გოლანი 
*გოლანის მაღლობები - ებრაული ენციკლოპედია

კატეგორია:სირიის გეოგრაფია
კატეგორია:ისრაელის გეოგრაფია
კატეგორია:აზიის სადავო ტერიტორიები