ფილიპინების ქალაქები

ფილიპინებში **ქალაქი** (ფილ: *lungsod/siyudad*) ადგილობრივი მმართველობის ერთეულია. 2019 წლის 7 სექტემბრის მდგომარეობით ფილიპინებში 146 ქალაქია. მას შემდეგ რაც ქალაქის მოსახლეობა 250 000-ს გადააჭარბებს, მათ ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში წარმომადგენლის ყოლის უფლება ეძლევათ. ქალაქებს საკუთარი გერბის ქონის უფლება აქვთ. 

## მმართველობა
ქალაქის აღმასრულებელი ხელისფულების მეთაური მერია, რომელიც მოსახლეობის მიერ აირჩევა. ვიცე-მერი ქალაქის საბჭოს, საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარეობს. გარდა ამისა, ქალაქების კონკრეტული საჭიროებებიდან გამომდინარე შეიძლება დამატებითი დეპარტამენტებიც შეიქმნას, როგორიცაა: არქიტექტურული დაგეგმარებისა და დიზაინის, საჯარო ინფორმაციის, კოოპერატივთა განვითარების, მოსახლეობის განვითარების, გარემოსდაცვითი და ბუნებრივი რესურსებისა და სოფლის მეურნეობის სერვისთა ოფისები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
მუნიციპალიტეტების მსგავსად ქალაქები ბარანგაებისგან შედგება, რომლებიც შეიძლება სხვადასხვა სახის იყოს, ურბანული სამეზობლოდან დაწყებული სასოფლო თემით დამთავრებული. ბარანგაები ზოგჯერ ოფიციალურ ადმინისტრაციულ (გეოგრაფიულ) რაიონებად იყოფა, როგორიცაა: მანილა (16 რაიონი), დავაო (11 რაიონი), ილოილო (7 რაიონი) და სამალი (სამი რაიონი). ზოგიერთ ქალაქში, როგორებიცაა კალოოკანი, მანილა და პასაი, ბარანგაებსა და რაიონებს შორის გარდამავალი დონე, ზონა გამოიყოფა. აღსანიშნავია, რომ გეოგრაფიული რაიონები და ზონები პოლიტიკური ერთეულები არაა. 

## კლასიფიკაცია
### შემოსავლებით კლასიფიკაცია
ფილიპინების ქალაქების კლასიფიკაცია რამდენიმე ნიშნით ხდება. ყოველწლიური შემოსავლების მიხედვით ქალაქები ექვს კლასად იყოფა. პირველი კლასის ქალაქების შემოსავალი 500 მილიონ ფილიპინურ პესოს აღემატება, მეორე კლასის — 320-500 მილიონ ფილიპინურ პესოს შორისაა, მესამე კლასის — 240-320, მეოთხე კლასის — 160-240, მეხუთე კლასის — 80-160, ხოლო მეექვსე კლასის ქალაქების შემოსავალი 80 მილიონ ფილიპინურ პესოზე ნაკლებია.

### იურიდიული კლასიფიკაცია
1991 წელს მიღებული ადგილობრივი მმართველობის კოდექსის მიხედვით ქალაქების სამი იურიდიული კატეგორია გამოიყოფა:

მაღალურბანიზებული ქალაქების მოსახლეობა 200 000-ს აღემატება და ბოლო წლის შემოსავლების მაჩვენებელი სულ ცოტა 50 მილიონ პესოს აღემატება. ამჟამად ფილიპინებში 33 მაღალურბანიზებული ქალაქია, რომელთაგან 16 ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში მდებარეობს. 

დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქების მოსახლეობა პროვინციის მოხელეების არჩევნებში მონაწილეობას არ იღებს. ფილიპინებში ხუთი დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქია, რომლებიც იმ პროვინციებისგან, სადაც გეოგრაფიულად მდებარეობენ, დამოუკიდებელია: კოტაბატო, დაგუპანი, ნაგა, ორმოკი და სანტიაგო. 

შემადგენელი ქალაქები პროვინციების შემადგენლობაში შედიან. თუკი ქალაქი ორი ან მეტი პროვინციის საზღვარზე მდებარეობს ის იმ პროვინციის ნაწილია, რომლის მუნიციპალიტეტსაც წარმოადგენდა.]

### დამოუკიდებელი ქალაქები
ფილიპინებში 38 დამოუკიდებელი ქალაქია, რომელთა ნაწილი მაღალურბანიზებული, ნაწილი კი დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქია. დამოუკიდებელი ქალაქების საქალაქო საბჭოები (*Sangguniang Panlungsod*) პროვინციების საბჭოებისგან დამოუკიდებლები არიან. ქალაქები პროვინციებთან საშემოსავლო გადასახადებს არ იზიარებენ. 1991 წელს მიღებული ადგილობრივი მმართველობის კოდექსის მიხედვით ქალაქებზე პირდაპირ ზედამხედველობას ფილიპინების პრეზიდენტი ახორციელებს.

ამჟამად პროვინციის მოხელეების არჩევნებში (გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციის საბჭო) მხოლოდ ოთხი დამოუკიდებელი ქალაქის მოსახლეობა იღებს მონაწილეობას: 1987-1992 წლებში გამოცხადებული მაღალურბანიზებული ქალაქები, რომელთა მოსახლეობასაც პროვინციული მოხელეების არჩევის უფლებაც აქვთ და თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატურის გაცხადების უფლება: ლუსენა (კესონი) და მანდაუე (სებუ). დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქები, რომელთა მკვიდრიც შეიძლება არჩეულ იქნეს პროვინციულ თანამდებობაზე: დაგუპანი (პანგასინანი) და ნაგა (სამხრეთი კამარინესი). კოტაბატოს, ორმოკის, სანტიაგოსა და სხვა მაღალურბანიზებული ქალაქების მოსახლეობას პროვინციულ არჩევნებში მონაწილეობის უფლება არ აქვთ.

## ქალაქების სტატუსის შეცვლა
### 1979 წლამდე
1979 წლამდე ფილიპინების ყველა ქალაქი ჩარტერულ ქალაქად მიიჩნეოდა და შემოსავლების მიხედვით კატეგორიზება არ ხდებოდა. მართალია ისინი პროვინციებისგან დამოუკიდებლებად მიიჩნეოდნენ, მაგრამ პროვინციის მოხელეების არჩევნებში მონაწილეობის საკითხი ქალაქების წესდებით იყო განსაზღვრული.

## ქალაქების სია
2019 წლის 7 სექტემბრის მდგომარეობით ფილიპინებში 146 ქალაქია. უახლესი ქალაქი სანტო-ტომასია, რომელიც ბატანგასში მდებარეობს და ქალაქის სტატუსი 2019 წლის 7 სექტემბერს ჩატარებული პლებისციტის შემდეგ მიიღო.

### უდიდესი ქალაქები
## რესურსები ინტერნეტში
* League of Cities of the Philippines (LCP)
* Philippine Clean Cities Project
* CityMayors.com article

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ქალაქები
კატეგორია:აზიის ქვეყნების ადმინისტრაციული დაყოფა
კატეგორია:ფილიპინების ადმინისტრაციული დაყოფა