open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარსია ნეუგებაუერი

**მარსია ნეუგებაუერი** (, დ. 27 სექტემბერი, 1932, ნიუ-იორკი, ამერიკის შეერთებული შტატები) — გამოჩენილი ამერიკელი გეოფიზიკოსი. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კოსმოსის კვლევაში. მარსია ნეუგებაუერის პიონერული კვლევის შედეგად მოხერხდა  მზის ქარის პირველი პირდაპირი გაზომვები. ამ კვლევამ ნათელი მოჰფინა მის ფიზიკურ ბუნებას და  ურთიერთქმედებას კომეტებთან.

## ბიოგრაფია 
მარსია ნეუგებაუერი დაიბადა ნიუ-იორკში (აშშ). მომავალი მეცნიერი დადიოდა Burr and Burton Academy-ს (შემდგომში Burr and Burton Seminary) კერძო სკოლაში მანჩესტერში (ვერმონტის შტატი), სადაც თამაშობდა კალათბურთს და ამავე დროს სწავლობდა თხილამურებით სრიალს.  მიიღო ბაკალავრის ხარისხი (BA) ფიზიკაში კორნელის უნივერსიტეტიდან 1954 წელს, შემდეგ კი — მაგისტრის ხარისხი (MS) ფიზიკაში  ურბანა-შამპეინის ილინოისის უნივერსიტეტიდან 1956 წელს. 1998 წელს მას  მიენიჭა ნიუ-ჰემფშირის უნივერსიტეტის ფიზიკის საპატიო დოქტორის წოდება.  

მარსია ნეუგებაუერი იყო პირველი მკვლევარი, რომელმაც გამოიყენა პლანეტათაშორისი სადგურის Mariner 2-ის პლაზმური ანალიზატორი მზის ქარის პირველი ფართომასშტაბიანი გაზომვების გასაკეთებლად და მისი თვისებების დასადგენად. მან ასევე შეიმუშავა ანალიტიკური მოწყობილობები, რომელთაგან ზოგიერთი გაუშვა დედამიწის ორბიტაზე, სხვები მთვარეზე აიტანეს აპოლოს ასტრონავტებმა, ხოლო დანარჩენი გაგზავნეს ჰალეის კომეტაზე ევროპის ინტერპლანეტურ სადგურ „ჯოტოზე.“

NASA-ში თავისი ხანგრძლივი კარიერის განმავლობაში  მეცნიერი ჩართული იყო არაერთ კოსმოსურ კვლევაში და ეკავა რამდენიმე წამყვანი თანამდებობა რეაქტიული მოძრაობის ლაბორატორიაში, მათ შორის იყო ფიზიკისა და კოსმოსური ფიზიკის დეპარტამენტების ხელმძღვანელი, Mariner Mark II კვლევითი ჯგუფის ხელმძღვანელი. ის ასევე იყო პროგრამების  რეინჯერი (აპარატები 1 და 2),  კომეტათა პაემანი და ასტეროიდების შეჯახების (CRAF) მეცნიერ-თანამშრომელი.

1967 წელს მეცნიერებისა და მრეწველობის მუზეუმმა ნეიგებაუერი დაასახელა წლის "კალიფორნიელ მეცნიერ ქალად". მას მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო NASA-სგან, მათ შორის განსაკუთრებული  ჯილდო, გამორჩეული სამეცნიერო მიღწევებისთვის  მედალი და გამორჩეული ლიდერობისთვის ( NASA-ს უმაღლესი ჯილდო).

მარსია ნეუგებაუერი იყო ამერიკის გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტი და მისი ჟურნალის  Reviews of Geophysics („ გეოფიზიკის მიმოხილვა“) მთავარი რედაქტორი. ის ასევე იყო ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მზის ფიზიკის და კოსმოსური ფიზიკის კომიტეტის წევრი.

2010 წელს მარსია ნოუგებაუერს მიენიჭა ამერიკის ასტრონომიული საზოგადოების მზის ფიზიკის განყოფილების ჯორჯ ელერი ჰეილის პრიზი „მზის ქარის“ აღმოჩენაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის, ასევე მზის ჰელიოსფერული ფიზიკაში შეტანილი მისი წვლილისთვის.

მარსია ნეუგებაუერის მეუღლე იყო ამერიკელი ასტროფიზიკოსი  ჯერალდ ნეუგებაუერი.

## სქოლიო 

კატეგორია:კორნელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
უარესისთვის მომზადებული

**უარესისთვის მომზადებული: შერჩეული ესეები და უმცირესობის მოხსენებები** () — კრისტოფერ ჰიტჩენსის 1998 წლის ესეების კრებული, რომლებიც პირველად ბრიტანულ და ამერიკულ გამოცემებში გამოქვეყნდა. მათ ორისაა „Harpers“, „Times Literary Supplement“, „The Spectator“, „London Review of Books“, „The Nation“, „New Statesman“ და „Society“. კრებული შეიცავს ლიტერატურული კრიტიკის, საგარეო რეპორტაჟისა და პოლიტიკური ანალიზის სექციებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* *კონგრესიის ბიბლიოთეკის ჩანაწერები*

## სქოლიო
კატეგორია:1988 წლის არამხატვრული წიგნები
კატეგორია:კრისტოფერ ჰიტჩენსის წიგნები
კატეგორია:პოლიტიკური წიგნები
კატეგორია:ესეების კრებულები
კატეგორია:წიგნები ლიტერატურულ კრიტიკაზე
აგათარქიდე

**აგათარქიდე**, *აგათარქე*, *აგათარქუსი* (, , ; დ. დაახ. ძვ. წ. 208, კნიდოსი — გ. ძვ. წ. 140, ათენი) — ძვ. წ. II საუკუნის ანტიკური ავტორი, ისტორიკოსი, გეოგრაფი, გრამატიკოსი და ფილოსოფი. იგი ცნობილია ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკის, სპარსეთის ყურისა და წითელი ზღვის აღწერით.

## ბიოგრაფია
აგათარქიდეს შესახებ მწირი ბიოგრაფიული ცნობები ცნობილია მისივე ავტობიოგრაფიული ჩანაწერებიდან მისი ნაწარმოებების შემორჩენილ ფრაგმენტებში, აგრეთვე ფოტიუსის „ბიბლიოთეკის“ 213 კოდექსიდან. ცნობილია, რომ აგათარხიდესი დაიბადა კნიდუსში ღარიბ ოჯახში დაახლოებით ძვ. წ. 200 წელს, და ჯერ კიდევ ახალგაზრდა გადავიდა ეგვიპტეში.

ეგვიპტეში აგათარხიდესმა მიიპყრო პტოლემე VI-ის კარისკაცისა და მრჩევლის — კინის ყურადღება. კინიმ, რომელმაც თავის მფარველობაში აიყვანა აგათარხიდესი, გააცნო იგი სამეფოს სხვა რწმუნებულს - ისტორიკოსს და დიპლომატს ჰერაკლიდეს ლემბს. ჰერკალიდესმა აგათარხიდესი თავისი პირადი მდივნისა და მკითხველის სამსახურში წაიყვანა, მოგვიანებით კი ადგილობრივ პერიპატეტ ფილოსოფოსთა წრეში გააცნო. თანდათან აგათარქიდესმა მოიპოვა სახელი, გახდა ალექსანდრიის ინტელექტუალური ცხოვრების ერთ-ერთი ლიდერი, მაგრამ ძვ. წ. 145 წელს იგი განდევნა ახალმა მეფემ პტოლემე VIII-მ, სავარაუდოდ მისი მეტოქე პტოლემე VII-ის მხარდაჭერის გამო. აგათარხიდესმა, როგორც ჩანს, სიცოცხლის ბოლომდე გაატარა ათენში, სადაც დაასრულა თავისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომი „წითელ (ერითრეის) ზღვაზე“.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს აგათარქიდე.

## ლიტერატურა
*Fragmenta historicorum Graecorum / Karl Müller. — Paris, 1849. — Vol. 3.
* Geographi graeci minores. — Paris, 1855. — T. 1.
**Agatharchides of Cnidus.* On the Erythraean Sea / Transl. and ed. by S. M. Burstein. — London: Hakluyt Society, 1989. — (Works Issued by the Hakluyt Society: Second series; №. 172).
**Агафархид Книдский.* Об Эритрейском море / Вступ. ст., пер. с древнегреч. и коммент. М. Д. Бухарина // Scripta antiqua: Вопросы древ. истории, филологии, иск-ва и материал. культуры: Альм. — М., 2012. — Т. 2. — С. 408—421.
**Агафархид.* Выдержки из книг «Об Эритрейском море» // Вестн. древ. истории. — 2018. — № 4. — С. 484—490.
**Агафархид.* Об Эритрейском море / Пер. c древнегреч. и лат. и коммент. М.Д. Бухарина // Вестн. древ. истории. — 2019. — № 3. — С. 823—842.
*Агатархид Книдский // Античные писатели. Словарь. — СПб. : Лань, 1999.
**Бухарин М. Д.* Агатархид Книдский // Российская историческая энциклопедия. — М., 2011. — Т. 1.
**Бухарин М. Д.* Агафархид Книдский об Эритрейском море: [Вступление] // Scripta antiqua: Вопросы древ. истории, филологии, иск-ва и материал. культуры: Альм. — М., 2012. — Т. 2. — С. 397—408, 422 (Summary).
**Бухарин М. Д.* Агафархид Книдский об Эритрейском море: [Вступление] // Вестн. древ. истории. — 2018. — № 2. — С. 462—484.
**Бухарин М. Д.* Политическая карта Южной Аравии в античной географической литературе и эпиграфе эллинистического времени // Вестн. древ. истории. — 2017. — № 4. — С. 870—886.

## რესურსები ინტერნეტში
* Агафархид в русском переводе на портале *Simposium*

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ისტორიკოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი გეოგრაფები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
დრიუ ვაისმანი

**დრიუ ვაისმანი** () (დ. 7 სექტემბერი, 1959, ლექსინგტონი, მასაჩუსეტსი, ამერიკის შეერთებული შტატები) — ამერიკელი იმუნოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში (კატალინ კარიკოსთან ერთად, 2023). 

განათლება მიიღო ბრენდაისის (ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა, 1981) და ბოსტონის (მედიცინის დოქტორი, 1987) უნივერსიტეტებში. 1990 წელს დაამთავრა რეზიდენტურის კურსი შინაგან მედიცინაში ბეთ ისრაელ დიაკონესის სამედიცინო ცენტრში (ბოსტონი) და მოღვაწეოვა მერილენდში განაგრძო ამერიკელი იმუნოლოგის ენტონი ფაუჩის ხელმძღვანელობით. 1997 წლიდან მუშაობდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში (ფილადელფია). 

1990-იანი წლების დასასრულიდან ვაისმანი თანამშრომლობდა უნგრული წარმოშობის ბიოქიმიკოსთან კატალინ კარიკოსთან. მათმა გუნდმა აღმოაჩინა, რომ მესენჯერულ რიბონუკლეინის მჟავას (მ-რნმ) აქვს სპეციფიკური პათოლოგიური გამომწვევების წინააღმდეგ იმუნური პასუხის აღძვრის უნარი. მათ ასევე გაარკვიეს, რომ რნმ-ის სტრუქტურული ერთეულების — ნუკლეოზიდების ცვლილებით შესაძლებელია იმუნური პასუხის მოდიფიცირებაც. ეს აღმოჩენები 2021 წელს საფუძვლად დაედო მ-რნმ-ზე დაფუძნებული პირველი ვაქცინების შექმნას, რომელიც წარმატებით იქნა გამოყენებული კოვიდ-19-ის გამომწვევის — კორონავირუსის (SARS-CoV-2) წინააღმდეგ. 2023 წელს ვაისმანი და კარიკო ნობელის პრემიით დაჯილდოვდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Drew Weissman. Nobel Prize.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
კატეგორია:ამერიკელი ექიმები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ძამის ხეობის მონასტრები

**ძამის ხეობის მონასტრები** — ქარელის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ძამის ხეობაში მდებარე ეკლესია-მონასტრების სია.

## ეკლესია-მონასტრების სია
## რუკა
## ლიტერატურა
* 
* გუნია ირ., საქართველოს მონასტრები, ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2005
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ურბნისისა და რუისის ეპარქია
* ძამას ხეობა – ადგილი, რომელიც ყველა ქართველმა უნდა გაიცნოს
* ძამას ხეობის შესახებ
* ძამის ხეობის ძეგლები
* ძამის ხეობა

## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტანგენსების თეორემა

**ტანგენსების თეორემა** — ტრიგონომეტრიის თეორემა, რომელიც ამყარებს თანაფარდობას სამკუთხედის გვერდებსა და მათ პირდაპირ მდებარე კუთხეების ნახევარჯამისა და ნახევარსხვაობების ტანგენსებს შორის. 

სახელდობრ, თუ a და b სამკუთხედის გვერდების სიგრძეებია, ხოლო A, B — მოპირდაპირე კუთხეების სიდიდეები, მაშინ:

: \frac{a-b}{a+b}= \frac{\tan\tfrac12(\alpha-\beta)}{\tan\tfrac12(\alpha+\beta)}

ტანგენსების თეორემა, რომელიც ისე ფართოდ ცნობილი არ არის, როგორც სინუსების თეორემა ან კოსინუსების თეორემა, სინუსების თეორემის ეკვივალენტურია და შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც ცნობილია ორი გვერდი და მათი მიმდებარე კუთხე, ან ორი კუთხე და გვერდი.

## დამტკიცება 
ტანგენსების თეორემის დასამტკიცებლად შეიძლება დავიწყოთ სინუსების თეორემით:

: \frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta}.

ვთქვათ, რომ

: d = \frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta}

ამიტომ

: a = d \sin\alpha \quad და \quad b = d \sin\beta.

აქედან გამომდინარეობს, რომ

: 
\frac{a-b}{a+b}
= \frac{d \sin \alpha - d\sin\beta}
    {d \sin\alpha + d\sin\beta}
= \frac{\sin \alpha - \sin\beta}
    {\sin\alpha + \sin\beta}.

ტრიგონომეტრიული იგივეობის გამოყენებით, ფუნქციის ჯამის გარდაქმნის ფორმულა კონკრეტულად სინუსებისთვის იქნება

: 
\sin\alpha \pm \sin\beta
= 2 \sin\tfrac12(\alpha \pm \beta) \, \cos\tfrac12( \alpha \mp \beta),

მივიღებთ

: \frac{a-b}{a+b}
= \frac{2\sin\tfrac12(\alpha-\beta) \, \cos\tfrac12(\alpha+\beta)}
    {2\sin\tfrac12(\alpha+\beta) \, \cos\tfrac12(\alpha-\beta)}
= \frac{\sin\tfrac12(\alpha-\beta)}
    {\cos\tfrac12(\alpha-\beta)} \Bigg/
 \frac{\sin\tfrac12(\alpha+\beta)}
    {\cos\tfrac12(\alpha+\beta)}
= \frac{\tan\tfrac12(\alpha-\beta)}
    {\tan\tfrac12(\alpha+\beta)}.

იგივეობის გამოყენების ალტერნატივად ორი სინუსის ჯამისთვის ან სხვაობისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ: 

: \tan \tfrac12 (\alpha \pm \beta)= \frac{\sin\alpha \pm \sin\beta}{\cos\alpha + \cos\beta}

## ლიტერატურა
კატეგორია:თეორემები სამკუთხედების შესახებ
კატეგორია:ტრიგონომეტრია
ჩინანტლა (მუნიციპალიტეტი)

**ჩინანტლის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2015 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 221 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 88.777 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
ელოსოჩიტლანი (პუებლა)

**ელოსოჩიტლანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2010 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 520 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 99.67 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
ესპერანსა (მუნიციპალიტეტი)

**ესპერანსის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის შტატ პუებლაში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 776 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობია 79.514 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:პუებლის მუნიციპალიტეტები
კარენ ვეტერჰანი

**კარენ ელიზაბეტ ვეტერჰანი** (დ. 16 ოქტომბერი, 1948 – გ. 8 ივნისი, 1997) — ამერიკელი მეცნიერი, ქიმიკოსი, დართმუზის კოლეჯის (ნიუ-ჰემფშირი) პროფესორი. სწავლობდა ტოქსიკური ლითონების ზემოქმედებას ცოცხალ ორგანიზმებზე. გარდაიცვალა ვერცხლისწყლით მოწამვლის  შედეგად 48 წლის ასაკში ორგანული ვერცხლისწყლის ნაერთის დიმეთილვერცხლისწყალის (Hg(CH 3 ) 2 ) შემთხვევითი ზემოქმედების გამო. ხელთათმანები, რომლებსაც იყენებდა ლაბორატორიაში მუშაობის დროს, ვერ უზრუნველყოფდა საკმარის დაცვას. შედეგად, ქიმიური ნივთიერების მხოლოდ რამდენიმე წვეთის ზემოქმედებამ გამოიწვია პროფესორის კომაში ჩავარდნა თითქმის ექვსი თვის შემდეგ.

ვეტერჰანი დაიბადა პლატსბურგში (ნიუ-იორკი). სწავლობდა წმინდა ლოურენსის და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში.   1976 წელს დაიწყო მუშაობა დართმუზის კოლეჯში და გამოაქვეყნა 85-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი.  

როგორც მოგვიანებით ვეტერჰანმა ძლივს გაიხსენა, მას დაეღვარა დიმეთილვერცხლისწყალის ერთი ან ორი წვეთი პიპეტის წვერიდან ლატექსის ხელთათმანის ზურგზე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ფაქტი არ ჩათვალა საშიშროების შემცველად,  მიიღო ყველა რეკომენდებული სიფრთხილის ზომა,  გაასუფთავა სამუშაო ადგილი ვიდრე დამცავ ტანსაცმელს გაიხდიდა.    თუმცა, შემდგომმა ტესტებმა აჩვენა, რომ დიმეთილვერცხლისწყალს  სწრაფად შეუძლია შეღწევა სხვადასხვა ტიპის ლატექსის ხელთათმანში და შემდგომ კანში დაახლოებით 15 წამში.   მის სხეულში ვერცხლისწყლის შეღწევის დრო დადასტურდა თმის ანალიზით, რომელმაც აჩვენა ვერცხლისწყლის დონის მკვეთრი მატება ინციდენტიდან 17 დღის შემდეგ, პიკს მიაღწია 39 დღის შემდეგ და შემდეგ თანდათან იკლო.  გარემოსდაცვითი ჯანმრთელობის მეცნიერებათა ეროვნული ინსტიტუტი ასევე ყოველწლიურად აჯილდოვებს ასპირანტებს ან მეცნიერ თანამშრომლებს კარენ ვეტერჰანის საპატივსაცემოდ. 

## სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:კოლუმბიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მოწამვლით გარდაცვლილები
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქიმიკოსები
ზაჰესი (სოფელი)

**ზაჰესი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, საგურამოს თემში.

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალქალაქის საერისთავო

**ჯავახეთის (ახალქალაქის) საერისთავო** წრმოიქმნა X ს-ის 60-იან წლებში, როდესაც ეგრის-აფხაზეთის მეფე ლეონმ III-მ (957-967) ეს მხარე შეიერთა და იქ თავისი ერისთავი დასვა. მის არსებობას ადასტურებს კუმურდოს ტაძრის წარწერები, რომლებიც ორ სხვადასხვა ერისთავს ასახელებენ. ჯავახეთის ერისთავები ამ დროიდან 1023 წ-მდე მარუშიანები უნდა ყოფილიყვნენ. XI-XIII სს-თა მთელ სიგრძეზე ჯავახეთის ერისთავები იყვნენ ჯერ თმოგველები, შემდგომ - თორელები. XII-XIII სს-ში თორელებს მამულები ჰქონდათ საკუთრივ თორში, ჯავახეთში, ქვემო და შიდა ქართლში. XIV ს-დან თორელებს ჯაყელები ავიწროებენ, ისინი ტოვებენ თორს და შიდა ქართლში სახლდებიან. მათი საგამგებლო მხარეები ჯაყელთა მიწებში ექცევა. დაახლოებით XIV ს-ის მეორე ნახევარში ჯავახეთის საერისთავომ არსებობა შეწყვიტა. საერისთავო ტერიტორია ჯაყელთა ხელში გადავიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
ბაწარაული

**ბაწარაული** — ხარისხიანი ხმლის ეპითეტი, რომელიც გამოიყენებოდა ფშაურ დიალექტში. 

ტერმინ „ბაწარაულის“ ქვეშ თანამედროვე იარაღის მოყვარულები და კოლექციონერები გულისხმობენ შენადუღ ჯავარდენის ფოლადს, ე. წ. დამასკურ ფოლადს, რომელიც მიიღება სხვადასხვა რკინის შოლტების, ფირფიტების ერთმანეთთან შეგრეხვით და შეჭედვით, რის შემდეგაც ასეთი ტექნოლოგიით ნამზადს ზედაპირზე ტალღოვანი ნაყში (ნახატი) ეტყობა. ჯერჯერობით არ არის დადგენილი ძველ დროში ნამდვილად ეძახდნენ თუ არა ბაწარაულს ამ სახეობის ფოლადს. იარაღის მოყვარულებსა და კოლექციონერებს შორის, შენადუღი ჯავარდების აღსანიშნავად ტერმინი „ბაწარაულის“ გავრცელება განაპირობა ვიზუალურმა ასოციაციამ, რადგან ზემოთხსენებული სამჭედლო შედუღების ხერხი ემსგავსება ბაწრის გრეხვის პროცესს. 

დღესდღეობით დადასტურებული ყველა ლიტერატურული წყარო „ბაწარაულს“ უწოდებს მაღალი ღირსების ხმალს და არა ფოლადს. მაგალითად ვაჟა-ფშაველა პოემაში „გოგოთურ და აფშინა“, აფშინას ხმალთან დაკავშირებით ასეთ ფრაზას ამბობს „აფშინას ბაწარაულის შუქი შორს გაიფინება“. ფშაურ ხალხურ პოეზიაშიც გვხდება ბაწარაული, როგორც მაღალი ღირსების ხმლის ეპითეტი: „კაცსა ვინ გასჭრის ოხრადა – აბაის ბაწარაული!“ და ა.შ. ჯერჯერობით ღიად რჩება საკითხი „ბაწარაული“ ნამდვილად აღნიშნავდა თუ არა შედუღების ხერხით დამზადებულ ფოლადსაც თუ მხოლოდ მაღალი ღირსების ხმლის ეპითეტი იყო. 

## ლიტერატურა
*დვალიშვილი ლ., თბილისური ფოლადი და ელიარაშვილები. თბ. 2023, 256 გვ.
*Двалишвили Л.Б. Анализ грузинской традиционной терминологии, обозначающей булат и дамасскую сталь // Историческое оружиеведение. — 2023. — № 12. — С. 109 — 162.

კატეგორია:ცივი იარაღები
ილია ჭავჭავაძის I შესახვევი

**ილია ჭავჭავაძის I შესახვევი** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ვაკე); ილია ჭავჭავაძის გამზირიდან ვერის ხეობამდე. თავდაპირველად იყო ნიკოლოზ ყიფშიძის ქუჩის მონაკვეთი. 2003 წელს ნუგზარ საჯაიას სახელი დაერქვა. 2014 წელს ილია ჭავჭავაძის I შესახვევი ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნუგზარ საჯაიას ქუჩა

## სქოლიო 
ჭავჭავაძე
ნუგზარ საჯაიას ქუჩა

**ნუგზარ საჯაიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, სამგორის რაიონში (საქჰიდროენერგომშენის დასახლება); გუმათჰესის ქუჩიდან ბესარიონ ჭიჭინაძის ქუჩამდე. ნავთლუღის II დასახლების VII ქუჩის I შესახვევს ნუგზარ საჯაიას სახელი ეწოდა 2014 წელს. მანამდე ნუგზარ საჯაიას სახელს ატარებდა ახლანდ. ილია ჭავჭავაძის I შესახვევი (ვაკე). აქვს 1 შესახვევი და 2 ჩიხი.

## სქოლიო 
საჯაია
ვახტანგ კიკაბიძის ქუჩა

**ვახტანგ კიკაბიძის ქუჩა** () — ქუჩა კიევში, სვიატოშინის რაიონში (სამხრეთი ბორშაჰივკა); ლევკო სიმირენკოს ქუჩიდან აკადემიკოს კოროლიოვის გამზირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში. თავდაპირველად ეწოდებოდა ახალი (Нова) ქუჩა. 1981 წელს რუსი მწერლის, კიევის მკვიდრის — მიხეილ ბულგაკოვის სახელი მიენიჭა.

## სქოლიო 
კიკაბიძე
ალექსანდრე მიასნიკოვი

**ალექსანდრე თედორეს ძე მიასნიკოვი** (ნამდვილი გვარია **მიასნიკიანი**, ფსევდონიმი — მარტუნი, ; დ. , დონის ნახიჩევანი — გ. 22 მარტი, 1925, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, ლიტერატორი. კომპარტიის წევრი (1906 წლიდან).

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე მიასნიკოვი დაიბადა 1886 წელს დონის ნახიჩევანში. საშუალო განათლება მან ნახიჩევნის სომხურ სასულიერო სემინარიაში მიიღო, რომლის დამთავრების შემდეგ შევიდა ლაზარევის აღმოსავლეთის ენათა ინსტიტუტის მე-7 კლასში, მოსკოვში. 1906 წელს ლაზარევის ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1911 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 

რევოლუციურ მოძრაობაში ჩართული იყო 1904 წლიდან. 1906 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს. მუშაობდა ბაქოში. 1912-1914 წლებში იყო ნაფიცი მსაჯულის თანაშემწე. 1914 წლიდან იმყოფებოდა დასავლეთის ფრონტზე, სადაც რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა ჯარისკაცთა შორის.

იყო რსდმპ (ბ) VI ყრილობის დელეგატი, სადაც გამოვიდა სიტყვით ფრონტზე მდგომარეობის შესახებ. 1917 წელს ფრონტის სარდალი იყო. 1919 წელს ბელორუსიის ცაკის თავმჯდომარე, ბელორუსიის კპ (ბ) ცენტრალური ბიუროს თავმჯდომარე, 1919-1921 წლებში რკპ (ბ) მოსკოვის კომიტეტის სამხედრო ორგანიზატორი, შემდეგ მდივანი. 1920 წელს ფრონტის პოლიტსამმართველოს უფროსი. 1921 წელს სომხეთის სსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე და სამხედრო საქმეების სახელმწიფო კომისარი, ერთდროულად ამიერკავკასიის სფსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, რკპ (ბ) ცკ-ის კავკასიის ბიუროს წევრი. 1922 წლიდან ამიერკავკასიის სფსრ-ის სამოკავშირეო საბჭოს თავმჯდომარე. შემდეგ რკპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი. ერთდროულად გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორი, სსრკ რევოლუციური სამხარეო საბჭოს წევრი. სსრკ ცაკის წევრი. პარტიის XII-XIII ყრილობებზე აირჩიეს რკპ (ბ) ცკ-ის წევრობის კანდიდატად. 

დაიღუპა 1925 წლის 22 მარტს თბილისთან ახლოს მომხდარი ავიაკატასტროფის შედეგად. ასევე დაიღუპნენ მასთან ერთად ბორტზე მყოფი გ. ათარბეგოვი და ს. მოგილევსკიც.

აქვს შრომები მარქსიზმ-ლენინიზმის თეორიის, რევოლუციური მოძრაობის ისტორიასა და სომხეთის ლიტერატურის საკითხებზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*გაზ. „კომუნისტი“, №66, 24 მარტი, 1925

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:სომეხი რევოლუციონერები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ჟაკ დორიო

**ჟაკ დორიო** (; დ. 16 სექტემბერი, 1898, ბრელი — გ. 22 თებერვალი, 1945, მენგენი) — ფრანგი პოლიტიკური მოღვაწე, კომუნისტური მოძრაობის რენეგატი. 

1915 წელს შევიდა საფრანგეთის სოციალისტურ პარტიაში, მიემხრო მის მემარცხენე ფრთას, რომლის ბაზაზეც 1920 წელს შეიქმნა საფრანგეთის კომუნისტური პარტია. იყო ახალგაზრდობის კომუნისტური კავშირის გენერალური მდივანი. 1924–1933 წლებში კომპარტიისა და კომინტერნის მმართველ თანამდებობებზე მუშაობდა.

1934 წელს დორიო ქალაქ ივრიში გამართულ ეროვნულ კონფერენციაზე კომპარტიიდან გარიცხეს მტრული, ანტიპარტიული მოღვაწეობის ბრალდებით (საბჭოთა პერიოდის შეფასებით, ეწეოდა კომპარტიისა და კომინტერნის წინააღმდეგ ბრძოლას, ქადაგებდა ტროცკისტულ იდეებს). მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე დორიომ შექმნა საფრანგეთის სახალხო პარტია. თანამშრომლობდა ნაცისტებთან. ომის წლებში შევიდა საოკუპაციო ძალების მიერ შექმნილ „ბოლშევიზმის წინააღმდეგ ფრანგი მოხალისეების ლეგიონში“. ომის ბოლოს გერმანიაში გაიქცა, სადაც საავიაციო დაბომბვის დროს დაიღუპა.

თბილისში 1930-იან წლებში ჟაკ დორიოს სახელს ატარებდა ახლანდ. ბენიამინ ჩხიკვიშვილის ქუჩა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ფრანგი კომუნისტები
კატეგორია:საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ანტიკომუნისტები
ნიკოლაი ბურჩაკ-აბრამოვიჩი

**ნიკოლაი ბურჩაკ-აბრამოვიჩი** (დ. /1902, მარტინოვკა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 ოქტომბერი, 1997, თბილისი, საქართველო) — საბჭოთა მეცნიერი, პალეონტოლოგი, პროფესორი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1955); სწავლობდა გვიანი კაინოზოური პერიოდის ძუძუმწოვრებს და ფრინველებს.

## ბიოგრაფია
1919 წელს ქალაქ ჟიტომირის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ მან სწავლა განაგრძო „Oswiata Narodokpy“-ის ინსტიტუტში. 1925 წელს დაამთავრა ჟიტომირის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბუნებრივი გეოგრაფიის ფაკულტეტი, შემდეგ 1928 წელს კიევის სახალხო განათლების დრაჰომანოვის სახელობის ინსტიტუტი.

დიდი სამამულო ომის დროს მუშაობდა ყაზახეთში (ტურგაი), ურალში სპეციალური დანიშნულების ექსპედიციებზე, კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში. 1943-1946 წლებში იყო პალეონტოლოგიური ინსტიტუტის დოქტორანტი. მუშაობდა თბილისში, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტში. 1950-იან წლებში იყო აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საბუნებისმეტყველო მუზეუმის თანამშრომელი.

1951 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, 1955 წელს — დოქტორანტურა. ავტორია 300-ზე მეტი პუბლიკაციის, მათ შორის ორი მონოგრაფიის — „კავკასიისა და სამხრეთ უკრაინის ნამარხი სირაქლემები“ (1953, ბაქო) და „ძველი სამყაროს ნამარხი ხარები. T. 1“ (1957, ბაქო). ნამარხი ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების გარდა, ის ასევე დაინტერესებული იყო ბუნების შენარჩუნებით, რელიქტური ჰომინიდებით, თურანული ვეფხვით და ბუნების მეცნიერების ისტორიით. მას ჰქონდა ნამარხი ზედა პლეისტოცენის ფრინველების დიდი პალეო-ორნითოლოგიური კოლექცია ბინაგადის ადგილიდან (ბაქო, აზერბაიჯანი) აღსანიშნავია, რომ ნ. ბურჩაკ-აბრამოვიჩი იმყოფებოდა აფხაზი ლეგენდარული ქალის ზანას ვაჟის საფლავის გახსნისას.

გარდაიცვალა 1997 წლის 15 ოქტომბერს თბილისში.

## ლიტერატურა
*მიქელაძე გ., „თოვლის კაცის ძიებაში“//გაზ. „ასავალ-დასავალი“, 3 მარტი, 1992

## რესურსები ინტერნეტში
* История палеоорнитологии в России 
* *И. В. Бодылевская* - Академик А. А. Борисяк и Палеонтологический институт в годы войны, 1941–1943 гг.
* Бурчак-Абрамович Микола Йосипович

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მარტვილის მუნიციპალიტეტიში, სოფელ ნოღაში

## აღწერა
ნოღის წმინდა გიორგის ეკლესია გუმბათიანი ტაძარია, სამი წრიული აფსიდით. თარიღდება XVIII საუკუნით. ნაგებია ადგილობრივი კლდის უსწორმასწორო ქვით, კირის დუღაბზე, მშენებლობაში გამოყენებულია შირიმის ქვაც. ტაძარს აქვს ხის კანკელი. სვეტები დგას ბაზისზე, რომელიც გადადის აფრიდან გუმბათოვანი გადახურვისაკენ. ტაძრის სამრეკლო, რომელიც თარიღდება XII საუკუნით, ნაგებია კარგად გათლილი კვადროვანი ქვით, შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია კირის დუღაბი.

ეკლესია მთლიანად გარშემოვლებულია გალავნით. ტაძარს შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან, სადაც ორივე კარის ზემოთ ქვის არქიტრავზე გამოსახულია წმინდა გიორგი. ტაძარს აქვს 7 სარკმელი: ჩრდილოეთიდან ორი, აღმოსავლეთიდან სამი და სამხრეთიდან ორი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
აგრიპა (მთვარის კრატერი)

**კრატერი აგრიპა** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომის, აგრიპას პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 43.75 კმ, სიღრმე — 2.25 კმ.

კრატერს აქვს არაჩვეულებრივი ფორმა, ფარის მსგავსი, წაგრძელებული სამხრეთი კიდით და გასწორებული ჩრდილოეთით. კრატერის ზვინულის მაქსიმალური სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის მიმართ არის 1.07 კმ. კრატერს შიდა ფერდობზე ტერასის მსგავსი სტრუქტურა აქვს. კრატერის თასი შეიცავს მასიურ ცენტრალურ მწვერვალს, რომლის დიამეტრია 8.83 კმ, სიმაღლე — 1040 მ. კრატერის მოცულობა 1469.7 კმ³-ია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-12
ერი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ერი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბრიტანელი ასტრონომის, ჯორჯ ბიდელ ერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

## სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ჯორჯ ბიდელ ერის () მიხედვით. შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ერი“, ისევე, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

## კრატერის აღწერა 
ის ქმნის კრატერების ჯაჭვის ყველაზე სამხრეთ წევრს, რომელიც შედგება ვოგელის, არგელანდერისა და ეირისგან. ცოტა უფრო სამხრეთით დგას კრატერი დონატი. ეირის აქვს დაზიანებული და გარკვეულწილად პოლიგონური ზვინული, რომელიც გახსნილია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ბოლოებში. აქვს უსწორმასწორო ფსკერი და ცენტრალური მწვერვალი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 38.90 კმ, სიღრმე — 2.17 კმ.

კრატერის ზვინულის სიმაღლე გარშემო რელიეფიდან 1.02 კმ-ია, მოცულობა 1120.37 კმ³.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-20
ნიკოლოზ დროზდოვი

მინი
**ნიკოლოზ გრიგოლის ძე დროზდოვი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1944) — ქართველი ჟურნალისტი, ქართული დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და სცენარისტი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1944 წლის 26 ოქტომბერს, ყარაღანდის ოლქში (ყაზახეთის სსრ). მშობლები: მამა - გრიგოლ დროზდოვი, დედა - ქეთევან ორახელაშვილი 30-იან წლებში  გახდნენ პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლნი. „კარლაგში“ სასჯელის მოხდის შემდეგ იძულებით დატოვეს ყაზახეთში.1955 წელს, მშობლების რეაბილიტაციის შემდეგ, ოჯახი დაბრუნდა თბილისში.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. არის ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. 

1980-1985 წლებში იყო საქართველოს სამეცნიერო-პოპულარული და დოკუმენტური ფილმების სტუდიის მთავარი რედაქტორი, 1985-1994 წლებში ამავე სტუდიის შემოქმედებითი გაერთიანება „პოზიციის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი; 1985-1995 წლებში — საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის გამგეობის მდივანი. 

## ფილმები
როგორც რეჟისორმა თავისივე სცენარით გადაიღო დოკუმენტური კინოფილმები: „ზაქარიას ველი“ (1984), „ნოდარ დუმბაძე“ (1986), „ბედისწერა“ (1987), „მარადისობის მძევალი“ (1989), „შევარდნაძის ხანის თეატრი“ (1993), ციკლი „გზა შინისაკენ“ — ექვსი ფილმი (1990-1994).

1995-2012 წლებში მუშაობდა რეჟისორად ტელეკომპანიებში: „აუდიენცია“, „მე-9 არხი“, „მზე“, სადაც შექმნა 100-სერიიანი დოკუმენტური ციკლი „საქართველო, XX საუკუნე“ (1999-2000); ფილმი „ვივატ, El Capitan"; მრავალსერიიანი  პროექტი „პატრიოტთა თამაშები“ (2004-2005): „პარადოქსები მეტალურგისგან“, „უბილეთო მგზავრი“, „კაცი, რომელიც არღვევს კედლებს“, „პატრიარქის შემოდგომა“, „ორიგინალის ასლი“, „ამხედრებულ მეამბოხეთა საგა"; ტელეფილმები: „იოსებ სტალინი. მეორედ მოსვლა?“ (2003.), „თავის უფალი“ (2012). ასევე მრავალი სხვადასხვა პროექტი.

ნიკოლოზ დროზდოვი 100-ზე მეტი კინო და ტელეფილმის ავტორია. ეწევა ლიტერატურულ საქმიანობას. 

## ჯილდოები, პრემიები
*1987 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია ფილმისათვის „ნოდარ დუმბაძე“. 
*1998 — სამთო ფილმების საერთაშორისო „ბანსკო ფილმ ფესტივალის“ (ბულგარეთი) მთავარი პრიზი ფილმისთვის „ვივატ, El Capitan“. 
*1999 — ღირსების ორდენი „ქართულ კინოში შეტანილი წვლილისათვის“. 
*2019 — ვერცხლის მედლის ლაურეატი  წიგნისათვის „სიყვარულისა და სასოწარკვეთილების ორი ამბავი“ - გერმანული საერთაშორისო ლიტერატურული კონკურსი „წლის საუკეთესო წიგნი“,  ბერლინი-ფრანკფურტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ნიკოლოზ დროზდოვის დოკუმენტური ფილმები
*წიგნების ნუსხა Livelib-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
ადრასთეა (თანამგზავრი)

**ადრასთეა** (), **იუპიტერ XV**, *S/1979 J 1* (სიმბოლო: 20px) — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის შიდა თანამგზავრთა ჯგუფში. იგი იუპიტერის სინქრონულად მბრუნავი რეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა 
ადრასთეა აღმოაჩინეს 1979 წლის 8 ივლისს ამერიკელმა ასტრონომებმა დევიდ ჯუიტმა და ედვარდ დანიელსონმა საპლანეტათაშორისო სადგურის ვოიაჯერ 2-ის მიერ გადაღებულ სურათებზე და მიიღო დროებითი აღნიშვნა S/1979 J 1. 1983 წელს მას მიენიჭა ოფიციალური სახელი ბერძნული მითოლოგიიდან იმ ნიმფა ადრასტეიას პატივსაცემად, რომელიც ზევს თხის რძით კვებავდა.

## ორბიტა და მოძრაობა 
ადრასთეა მოძრაობს უშუალოდ იუპიტერის რგოლების სისტემაში და, სავარაუდოდ იგი რგოლების წყაროა. ადრასთეას ორბიტა თითქმის ემთხვევა მეტისის ორბიტას. ის პრაქტიკულად მრგვალია და თითქმის იუპიტერის ეკვატორის სიბრტყეში მდებარეობს. თხევადი თანამგზავრებისთვის მისი რადიუსი ნაკლებია როშის ზღვარზე, მაგრამ აშკარად აღემატება მყარი თანამგზავრების ზღვარს, რადგან ეს თანამგზავრები ჯერ კიდევ არ არის გახლეჩილი მოქცევის ძალებით. მეტისი და ადრასთეა იუპიტერზე უფრო სწრაფად ბრუნავს, ვიდრე ის ბრუნავს მისი ღერძის გარშემო და, შედეგად, მოქცევის ძალები თანდათან ამცირებენ მათი ორბიტების რადიუსებს. შორეულ მომავალში ისინი დიდი ალბათობით პლანეტა იუპიტერს შეეჯახებიან.

თანამგზავრი იუპიტერის გარშემო ბრუნავს ანდომებს 7 საათსა და 9.5 წუთს. მისი ღერძის გარშემო ბრუნვის პერიოდი უცნობია.

ადრასთეა, ისევე როგორც სხვა თანამგზავრები, რომლებიც რგოლებში მოძრაობენ, ასუფთავებს მათ ორბიტას ნაწილაკებისგან. ადრასთეას გასუფთავებული ზონის სიგანე შეფასებულია 70 კმ-ით (რაც 2.5-ჯერ ნაკლებია მეტისზე).

## ფიზიკური მახასიათებლები 
ადრასთეას ზომებია 20×16×14 კმ (საშუალო რადიუსი — 8.2 კმ). საშუალო სიმკვრივე შეფასებულია, როგორც 0.90 ± 1.85 გ/სმ³, ზედაპირის ფართობი — (~1200) კმ²-მდე. ადრასთეას მასა, მოცულობა და შემადგენლობა უცნობია, მაგრამ თუ ვივარაუდებთ, რომ მისი სავარაუდო სიმკვრივე შეესაბამება ამალთეას სიმკვრივეს, ანუ დაახლოებით 0.86 გ/სმ³, ადრასთეას მასა შეიძლება იყოს 2×1015 კგ. ამალთეას სიმკვრივის ქვეშ ივარაუდება, რომ მისი შემადგენლობა შეიცავს 10-15% წყლის ყინულს და ღრუს და ადრასთეას შეიძლება ჰქონდეს მსგავსი მახასიათებლები.

ადრასთეას ხელმისაწვდომი სურათების დაბალი გარჩევადობის გამო, მისი ზედაპირის დეტალები ჯერ არ არის ცნობილი.

## იხილეთ აგრეთვე
(239) ადრასთეა — ასტეროიდი.

## კომენტარი
## სქოლიო
კატეგორია:იუპიტერის შიდა თანამგზავრები
ადრასტეია (ნიმფა)

**ადრასტეია** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ნიმფა, მელისევსის და ამალთეას ქალიშვილი, ან ოკეანოსის ქალიშვილი. ნიმფა, რომელიც რძეს ასმევდა ახალშობილ ზევსს.

მან ზევსს აჩუქა სათამაშო — ბურთი.

მის პატივსაცემად 1884 წელს აღმოჩენილ ასტეროიდ (239) ადრასტეასა და 1979 წელს აღმოჩენილი იუპიტერის თანამგზავრ ადრასთეას მისი სახელი დაარქვეს.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ნიმფები
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|კასპის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
კასპის მუნიციპალიტეტი შედის შიდა ქართლის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

კასპის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 16 ტერიტორიული ორგანო და 74 სოფელი. კასპისის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან აღაიანის, ახალციხის, დოესის, ზემო ხანდაკის, თელიანის, კავთისხევის, კოდისწყაროს, ლამისყანის, მეტეხის, მეფისქალაქის, ოკამის, სამთავისის, ქვემო გომის, ქვემო ჭალის, წინარეხისა და სოფელი ხოვლეს ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

კასპიის მუნიციპალიტეტის ფართობია 803,2 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 43 771 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 54,5  კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი კასპი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის დოესი (2323 ადამიანი), კასპიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი რკონი (33კმ)

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ქარელის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ქარელის მუნიციპალიტეტი შედის შიდა ქართლის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

ქარელის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 1 დაბა, 17 ტერიტორიული ორგანო და 81 სოფელი (მ. შ. 8 ნასოფლარი). ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან აგარის, აბისის, ავლევის, ახალსოფლის, ბებნისის, ბრეთის, ბრეძის, გიგანტის, დვანის, ზემო ხვედურეთის, ქვემო ხვედურეთი, ზღუდრის, კეხიჯვრის, მოხისის და ფცის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ქარელის მუნიციპალიტეტის ფართობია 687.7 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 41 316 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 60.1 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ქარელი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის რუისი (5 139), ქარელიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ტყემლოვანა (36 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
რუკაზე ციფრებით აღნიშნულია:
* 1 — კუდატყე
* 2 — სანებელი
* 3 — ქობესაანთუბანი
* 4 — ჯაგარაანთკარი

## სქოლიო
*
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
დიუნი: მეორე ნაწილი

**„დიუნი: მეორე ნაწილი“** () — დენი ვილნევის 2024 წლის ამერიკული ეპიკური სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი. მისი სცენარისტები არიან თავად ვილნევი და ჯონ სპეიტსი. 2021 წლის ფილმ „დიუნის“ ეს გაგრძელება არის მეორე ორნაწილიან ადაპტაციაში, რომელიც ეფუძნება ფრენკ ჰერბერტის ამავე სახელწოდების რომანს. მისი მთავარი გმირია პოლ ატრეიდესი, რომელიც პლანეტა არაკისის ფრიმენებს პოულობს და მათთან ერთად ემზადება ჰარკონენებთან ომისთვის. ფილმში მონაწილეობენ მსახიობები წინა ნაწილიდან,  ტიმოთი შალამე, რებეკა ფერგიუსონი, ჯოშ ბროლინი, სტელან სკარშგორდი, დეივ ბატისტა, სტივენ მაკ-კინლი ჰენდერსონი, ზენდეია, შარლოტ რემპლინგი და ხავიერ ბარდემი, ხოლო ახალ პერსონაჟებს განასახიერებენ ოსტინ ბატლერი, კრისტოფერ უოკენი და ლეა სედუ.

ფილმზე მუშაობა დაიწყო მას შემდეგ, რაც 2016 წელს Legendary Entertainment-მა მოიპოვა უფლება „დიუნის“ კინო და ტელეადაპტაციისთვის. 2017 წლის თებერვალში ვილნევი რეჟისორად დაინიშნა. წარმოებისთვის აუცილებელი კონტრაქტები გაფორმდა მხოლოდ პირველი ფილმის მომზადებისას, სანამ მეორე ფილმის წარმოება ოფიციალურად ნებადართული იქნებოდა. მართალია, ვილნევი ღელავდა სიკველის წარმატებაზე მას შემდეგ, რაც პირველი ნაწილი ერთდროულად გამოვიდა კინოთეატრებსა და HBO Max-ზე, Warner Bros. Pictures-ის წარმომადგენლებმა იგი დაარწმუნეს, რომ სიკველის წარმოებაზე დათანხმდებოდნენ, თუკი პირველი „დიუნი“ HBO Max-ზე წარმატებული იქნებოდა. პირველი ფილმის კრიტიკოსების მაღალ შეფასებას და კომერციულ წარმატებას მოჰყვა Warner Bros.-ის და Legendary Entertainment-ის მიერ 2021 წლის ოქტომბერში გაგრძელებაზე მუშაობის დაწყება. 2022 წელს ცნობილი გახდა, რომ მსახიობთა გუნდს დაემატებოდნენ პიუ, ბატლერი, უოკენი, სედუ და იაკუბი. შემდეგ წელს გამოაცხადეს ტიმ ბლეიკ ნელსონის მონაწილეობის შესახებ. გადაღებები მიმდინარეობდა ბუდაპეშტში, იტალიაში, იორდანესა და აბუ-დაბიში, 2022 წლის ივლისიდან დეკემბრამდე.

ფილმი Warner Bros. Pictures.-მა გამოუშვა 2024 წლის 1 მარტს. ამ დროისთვის მისმა შემოსავალმა შეადგინა 494.7 მილიონი აშშ დოლარი. რომანზე „დიუნი: მესია“ დაფუძნებული შემდეგი ფილმი იქნება ამ ფილმის გაგრძელება.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2020-იანი წლების ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2024 წლის ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:2024 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ეპიკური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კოსმოსური სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:დიუნზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:დენი ვილნევის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ჰანს ციმერის მუსიკით
კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
კატეგორია:Legendary Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
თემისტოკლეა

[მინი|399x399პქ|[დელფო|დელფოსის ტაძარი, სადაც, მკვლევართა აზრით, თემისტოკლეა ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა.]]
**თემისტოკლეა** (Θεμιστόκλεια) ან **არისტოკლეა** (Ἀριστοκλεία) —შემორჩენილი წყაროების მიხედვით, პითაგორას მასწავლებელი და მღვდელმსახური ქალი, ე.წ. დელფოს ორაკული, რომელიც დელფოს აპოლონის ტაძარში მისნად მოღვაწეობდა. ის, ასევე, განიხილება, როგორც ერთ-ერთი პირველი ევროპელი ფილოსოფოსი, მიუხედავად იმისა, რომ VI საუკუნიდან მისი არცერთი ნაშრომი არ შემორჩენილა. 
## ცხოვრება 
პითაგორას ერთ-ერთ ბიოგრაფიულ მიმოხილვაში, რომელიც წარმოადგენს წიგნის - სახელად „გამორჩეულ ფილოსოფოსთა ცხოვრება და ნააზრევები“ - ნაწილს, დიოგენე ლაერტელს მოჰყავს არისტოქსენეს ნააზრევი იმასთან დაკავშირებით, რომ თემისტოკლეა პითაგორას საკუთარ მორალურ დოქტრინებს უზიარებდა:  *არისტოქსენე ამბობს, რომ პითაგორამ მორალურ დოქტრინათა უმეტესი ნაწილი დელფელი მღვდლისგან, თემისტოკლეასგან მიიღო.* პორფირი (ახ. წ. 233–305) მას არისტოკლეას (არისტოკლეია) უწოდებს, თუმცა ეჭვგარეშეა, რომ ის იმავე პიროვნებას გულისხმობს. პორფირი კვლავ განიხილავს მტკიცებულებას იმის შესახებ, რომ პითაგორა მართლაც რომ თემისტოკლეას მოსწავლე იყო: *მან (პითაგორა) შეისწავლა უამრავი რამ, რაც არისტოკლეა დელფოსელის დახმარებით მოახერხა.* X საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ისტორიული წყაროს, სვიდას თანახმად, ამ ქალ ფილოსოფოსს თეოკლეია უნდა ჰრქმეოდა. აქვე წერია, რომ ის უნდა ყოფილიყო პითაგორას ღვიძლი და, თუმცა, ეს ინფორმაცია, სავარაუდოდ, მომდინარეობს დიოგენე ლაერციუსის არასწორი ინტერპრეტირებიდან: *თემისტოკლეა იყო VI საუკუნის მისანი ან დელფოს ორაკული აპოლონის ტაძარში, დელფოსში. ბერძნულად, თემისი აღნიშნავს ღვთაებრივ წესრიგს ან ბუნებრივ წესრიგს. ცნობილია, რომ ის იყო პითაგორას მასწავლებელი, დიდი სამოსელი მათემატიკოსისა, რომელიც თვლიდა, რომ მატერიალური სამყაროს მოქმედებები შესაძლოა რიცხვებით გამოისახოს.* მალევე, თემისტოკლეა იქცა ერთ-ერთ უძველეს ეპისტემოლოგიური მიდგომის არქეტიპად, რომელიც, ერთდროულად, აერთიანებს გამოცდილებას, გონიერებასა და ზებუნებრივ ძალას. როგორც დელფოსის უმთავრესი სამსხვერპლოს წინასწარმეტყველი, იგი ფლობდა სიღრმისეულ ცოდნას ისეთივე დარგებში, როგორებიცაა ბუნებისმეტყველება, ასტრონომია, მედიცინა, მუსიკა, მათემატიკა, მეცხოველეობა და ფილოსოფია. სწორედ ის გასცემდა რჩევებს თესვისა და მოსავლის აღებასთან დაკავშირებით, აგრეთვე, წამოწყებულიყო თუ არა საომარი მოქმედება, ან როდის დაქორწინებულიყო ესა თუ ის წყვილი.  *დიოგენე ლატერიუსის ნაშრომში, „გამოჩენილი ფილოსოფოსების ცხოვრება და მოსაზრებები, განყოფილებაში, რომელიც ეხება პითაგორას ცხოვრებას, დიოგენე ამტკიცებს, რომ არისტოქსენეს აზრით, პითაგორამ თავისი მორალურ-ეთიკური დოქტრინების უმეტესი ნაწილი დელფოსელი მღვდლისგან, თემისტოკლეასგან მიიღო.* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სოკრატემდელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ქალი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის ბერძნები
Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმების სია

Marvel-ის კინოსამყაროს (MCU) ფილმებში შედის Marvel Studios-ის ამერიკული სუპერგმირული ფილმები, დაფუძნებული Marvel Comics-ის სხვადასხვა გამოცემის პერსონაჟებზე. Marvel-ის კინოსამყარო არის საერთო სამყარო, რომელშიც ვითარდება ყველა ფილმის მოქმედება. ეს ფილმი გამოდის 2007 წლიდან და ამ პერიოდში სტუდიამ გამოუშვა 33 თემატური ფილმი, ხოლო სულ მცირე, 11 ამჟამად მზადდება. Marvel-ის კინოსამყარო ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად ფრანშიზებს შორის ლიდერია, მსოფლიო მასშტაბით — 29.8 მილიარდი აშშ დოლარის შემოსავლით. ამ ფილმებში შედის *შურისმაძიებლები: დასასრული*, გამოსვლის შემდეგ — ყველაზე შემოსავლიანი კინოფილმი.

## ფილმები
### უსასრულობის საგა
### მულტისამყაროს საგა
### მომავალი
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
*
ფილმები
Marvel Studios: საერთო კრება

***Marvel Studios: საერთო კრება*** — Disney+-ის პროექტი, რომელშიც მოთხრობილია მისთვის Marvel Studios-ის მიერ შექმნილი Marvel-ის კინოსამყაროს სერიალების ან ფილმების შესახებ. მასში შეტანილია კადრმიღმა ინტერვიუები, სადაც აღწერილია პროექტების შექმნის პროცესი.

## ეპიზოდები

### მეოთხე ფაზა (2021–23) 
### მეხუთე ფაზა (2023–24) 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

### კომენტარები 
## სქოლიო
კატეგორია:2021 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ამერიკული დოკუმენტური ტელესერიალები
კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ტელესერიალები
კატეგორია:Marvel Studios-ის ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
Marvel Studios: ლეგენდები

***Marvel Studios: ლეგენდები*** — Disney+-ის პროექტი, რომელშიც Marvel-ის კინოსამყაროს მეოთხე ფაზის დაწყების წინ განხილულია ცალკეული გმირები, ბოროტმოქმედები და კინოსამყაროს მნიშვნელოვანი მომენტები. მისი პირველი ორი ეპიზოდის პრემიერა 2021 წლის 8 იანვარს გაიმართა.

## ეპიზოდები

### სეზონი 1 (2021–22) 
### სეზონი 2 (2023–22) 
### სეზონი 3 (2025) 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2021 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:2023 წელს დასრულებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ამერიკული დოკუმენტური ტელესერიალები
კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ტელესერიალები
კატეგორია:Marvel Studios-ის ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
გლორია ლიუბკინი

**გლორია ბეკერ ლიუბკინი** ( ; დ. 16 მაისი, 1933 – გ. 26 იანვარი, 2020) — ამერიკელი მეცნიერი და სამეცნიერო ჟურნალისტი,  ყოველთვიური სამეცნიერო ჟურნალ Physics Today-ს რედაქტორი. 

## ბიოგრაფია 
1953 წელს მან დაასრულა  ტემპლის უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით. 1955-1956 წლებში მუშაობდა ფეირჩაილდ სტრატოსის საავიაციო განყოფილებაში და აშშ-ს თავდაცვის დეპარტამენტის ლეტერკენის საბრძოლო განყოფილებაში. 1957 წელს  ფეი აიზენბერგის ხელმძღვანელობით მიიღო მაგისტრის ხარისხი ბოსტონის უნივერსიტეტში. შემდეგ კი მუშაობდა ბირთვული რეაქტორის განვითარებაზე TRG Inc.-ში.  1961-1962 წლებში მუშაობდა სარა ლოურენსის კოლეჯში. 1963-1984 წლებში იყო ჟურნალ Physics Today-ს რედაქტორი, შემდეგ გამოცემის მთავარი რედაქტორი 2003 წლამდე.  

გლორია ლიუბკინმა 40 წლის განმავლობაში იმუშავა  ჟურნალის რედაქტორად. ამ დროს მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავდა ბირთვულ ფიზიკას და ფიზიკის ისტორიას. მან დაწერა უახლესი კვლევები სსრკ-სა და ჩინეთში და ეწვია ამ ქვეყნებს. 1968 წელს მან მოინახულა ლაბორატორიები მოსკოვში, ხოლო 1973 წელს  —  შვიდი ლაბორატორია ევროპაში. მისი ზოგიერთი პუბლიკაცია დაკავშირებული იყო 102, 104, 105 და 106 ელემენტების აღმოჩენასთან.  1960-იან წლებში მან დაიწყო ზეპირი ისტორიების შეგროვება ცნობილი ფიზიკოსების შესახებ. ჟურნალის ორმოცდამეათე წლისთავისთვის მან მოამზადა სპეციალური გამოშვებები, რომელიც მიეძღვნა სახაროვსა და ფეიმანს . 1970 წელს მან დააარსა ამერიკის ფიზიკურ საზოგადოების კომიტეტი ფიზიკაში ქალთა სტატუსის შესახებ. 1974 წელს  მიიღო ნიუმენის სახელობის სტიპენდია, როგორც სამეცნიერო ჟურნალისტმა. 

ლიუბკინი იყო ექსპერტი სამეცნიერო პოლიტიკის საკითხებში და მასპინძლობდა მრგვალ მაგიდებს მეცნიერების დაფინანსებისა და სამეცნიერო-სამრეწველო ურთიერთობების შესახებ. Physics Today-ში მუშაობისას ლიუბკინი მონაწილეობდა მრავალი კომიტეტისა და კომისიის მუშაობაში. მათ შორის იყო ნიუმენის სასტიპენდიო კომიტეტი ჰარვარდის უნივერსიტეტში (1978–1982). ამერიკის ფიზიკურ საზოგადოებაში ის იყო ფიზიკისა და საზოგადოების ფორუმის კომიტეტის წევრი. მან ასევე დააარსა თეორიული ფიზიკის ინსტიტუტი მინესოტას უნივერსიტეტში, სადაც შემოიღეს მისი სახელობის პროფესორის წოდება.   

ლიუბკინი იყო ამერიკული ფიზიკური საზოგადოების, მეცნიერების განვითარების ამერიკული ასოციაციის,  ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიისა და სამეცნიერო მწერლების ეროვნული ასოციაციის წევრი.

გლორიას ქმარი, იელის დოქტორი ჯეი ლიუბკინი, 1954-1956 წლებში მსახურობდა ლეტერკენის საბრძოლო განყოფილებაში მეორე ლეიტენანტად. მოგვიანებით ის სამხედრო დაზვერვის რეზერვის პოლკოვნიკად დააწინაურეს. თანამდებობაზე ყოფნის დროს ლიუბკინი ორჯერ გაათავისუფლეს, მათ შორის ერთხელ, Physics Today-ში მუშაობის დროს, ფეხმძიმობის გამო. Physics Today-მ მშობიარობიდან 6 კვირის შემდეგ ისევ  დაიქირავა სამსახურში.   

გარდაიცვალა 2020 წლიე 26 იანვარს 86 წელის ასაკში. დარჩა ორი შვილი, შერონი და დევიდი და სამი შვილიშვილი.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
Marvel-ის კინოსამყაროს ტელესერიალების სია

Marvel-ის კინოსამყაროს (MCU) ტელესერიალებში შედის ამერიკული სუპერგმირული ტელესერიალები, დაფუძნებული Marvel Comics-ის სხვადასხვა გამოშვების პერსონაჟებზე. Marvel-ის კინოსამყარო არის საერთო სამყარო, რომელშიც ვითარდება ყველა ფილმის მოქმედება. 

## ტელესერიალები 
### Marvel Television-ის სერიალები 
### Marvel Studios-ს სერიალები 
#### მეოთხე ფაზა 
#### მეხუთე ფაზა 
#### მეექვსე ფაზა 
#### მომავალი 
## სქოლიო
### კომენტარები 
### წყაროები 
კატეგორია:ტელესერიალების სიები
ტელესერიალები

კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ნენსი დოუდი

**ნენსი** **დოუდი** ( Nancy M. O'Fallon Dowdy) — ამერიკელი ბირთვული ფიზიკოსი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ცივი ომის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და საბჭოთა კავშირს შორის გამართულ ბირთვული განიარაღების მოლაპარაკებებში. 1966 წელს  მიიღო დოქტორის ხარისხი ფიზიკაში.   ბირთვული ფიზიკოსის კარიერის შემდეგ, დოუდი მსახურობდა აშშ-ს წარმომადგენლად შეიარაღების კონტროლის კომისიაში.   1992 წელს ის ჯორჯ ბუშის მიერ ნომინირებული იყო შეიარაღების კონტროლისა და განიარაღების შესახებ მოლაპარაკებებში სპეციალურ წარმომადგენლად.  იარაღის კონტროლის ხელშეკრულებების გადამოწმებაში მისი წვლილის და როგორც ქალი ფიზიკოსის სამეცნიერო მიღწევების აღიარების  ნიშნად დოუდი მიიღეს ამერიკის ფიზიკის საზოგადოების წევრად.  

## Განათლება 
ნენსი დოუდიმ 1960 წელს დაასრულა სენტ ლუისის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით   ელექტრო ინჟინერიაში, ხოლო 1961 წელს — მაგისტრის ხარისხი  ურბანა-შამპეინის ილინოისის უნივერსიტეტში ბირთვულ ინჟინერიაში 1966 წელს.  იქვე გახდა  დოქტორის ხარისხის მფლობელი ფიზიკაში. 

## კარიერა 
1967 წელს ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ დოუდი შეუდგა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მისურის უნივერსიტეტში, სენტ-ლუისში. 1974 წლიდან 1976 წლამდე იყო ფიზიკოსის ასისტენტი არგონის ეროვნულ ლაბორატორიაში. 1976 წელს დააწინაურეს ფიზიკოსის თანამდებობაზე. 1983 წელს იგი დაინიშნა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ვიცე-პრეზიდენტის ასისტენტად კვლევითი სამუშაოების მიმართულებით . 1989 წელს შეიარაღების კონტროლისა და განიარაღების სააგენტოს  წარმომადგენლის სტატუსით გადავიდა პოლიტიკურ თანამდებობაზე   START I  (ხელშეკრულება სტრატეგიული შეტევითი იარაღის შემცირების შესახებ) - ში სამი წლის ვადით. იგი ასევე იყო სააგენტოს მთავარი სამეცნიერო მრჩეველი.  1991 წლიდან ასევე არის ჟენევაში ერთობლივი შესაბამისობისა და ინსპექტირების კომისიის წარმომადგენელი. 1992 წლიდან 1993 წლამდე  სპეციალური წარმომადგენელის სტატუსით მონაწილეობდა შეიარაღების კონტროლისა და განიარაღების შესახებ მოლაპარაკებებში. იგი ამ თანამდებობაზე დანიშნა პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა.   1993 წელს დოუდი შეუერთდა Battelle-Pacific Northwest Laboratory-ს პროგრამას უფროსი მენეჯერის რანგში.  

ნენსი დოუდი იყო უილიამ ს. ფოსტერის სტიპენდიატი 1987-1989 წლებში ამერიკის შეერთებული შტატების  შეიარაღების კონტროლისა და განიარაღების სააგენტოდან. 1992 წელს მან მიიღო სააგენტოს უმაღლესი საპატიო ჯილდო, ხოლო მომდევნო წელს დამსახურებისთვის  სააგენტომ მიანიჭა ჯილდო Meritorious Honor Award.

დოუდი პენსიაზე გავიდა 1995 წელს და მეუღლესთან ერთად ხელმძღვანელობს ეროვნული უსაფრთხოების საკონსულტაციო სერვისს სახელწოდებით Dowdy Associates. 1996 წელს დოუდი გახდა ამერიკის ფიზიკის საზოგადოების წევრი.   

## პუბლიკაციები 
თავისი კარიერის განმავლობაში დოუდიმ წვლილი შეიტანა რამდენიმე ჟურნალის სტატიის გამოქვეყნებაში. ბერნარდ რ. კუპერისა და უილიამ ა. ელინგსონის მიერ დაწერილ  ნაშრომში Instrumentation and Monitoring, მეცნიერი ზედამხედველობას უწევდა სინთეტიკური საწვავისთვის ინსტრუმენტების შემუშავების განყოფილებას.  

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები
კატეგორია:ბირთვული ფიზიკა
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოლოდინი (1969 წლის ფილმი)

**„მოლოდინი“** — სს „ქართული ფილმის“ 1969 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორები არიან შოთა მანაგაძე და ნოდარ მანაგაძე.

## სიუჟეტი
მეორე მსოფლიო ომის დროს სოფლის ექიმმა ქეთევანმა მეორე შვილიც გაისტუმრა ფრონტზე. უმცროსი ვაჟი მამუკა დედას მხარში უდგას, დაუღალავად ეხმარება. ქეთევანი შიშს და დაღლას არ იმჩნევს, ავადმყოფებს ზრუნვას არ აკლებს. ომის დამთავრებასა და შვილების დაბრუნებაზე ოცნებობს. მაგრამ ომი თავისას ითხოვს…

## როლებში
* ლეილა აბაშიძე — ქეთევანი
* ვლადიმერ ცინცაძე — მამუკა
* გურამ ფირცხალავა — ნუგზარი
* ლეილა ყიფიანი — ხათუნა
* თათული დოლიძე — ციცინო
* გედეონ ნავროზაშვილი — ლადო
* ზურაბ ქაფიანიძე — ექვთიმე
* კარლო საკანდელიძე
* მიხეილ ვაშაძე — ბეჟანი
* ეკატერინე ვერულეიშვილი — კატუშა

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1969 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:შოთა მანაგაძის ფილმები