open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
17 ივლისი

**17 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 198-ე დღე (ნაკიან წლებში – 199-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 167 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1203 : მეოთხე ჯვაროსნები იერიშით იღებენ კონსტანტინოპოლს; ბიზანტიის იმპერატორი ალექსი III ნაგელუსი დედაქალაქიდან გაიქცა.
* 1762 : ეკატერინე II ხდება რუსეთის ცარი პეტრე III-ის მკვლელობის გამო.
* 1791 : ხოცვა მარსის ველზე, პარიზი, საფრანგეთის რევოლუციის დრო. მოკლულ იქნა 1500-მდე ადამიანი, მათ შორის ქალები და ბავშვებიც.
* 1815 : ნაპოლეონის ომები — როშფორთან, საფრანგეთი, ნაპოლეონი ნებდება ბრიტანეთის ძალებს.
* 1917 : ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ V-ის განკარგულებით ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის მამაკაცი შთამომავლები უინდზორის გვარის მატარებლები ხდებიან.
* 1945 : მეორე მსოფლიო ომი — გერმანიის ქ. პოტსდამში სამი მთავარი მოკავშირე ქვეყნის ლიდერები იწყებენ პოტსდამის კონფერენციას.
* 1955 : დისნეილენდი გაიხსნა ანაჰაიმში, კალიფორნია.
* 1975 : სოიუზ-აპოლონის საცდელი პროექტი — საბჭოთა ხომალდი სოიუზი და ამერიკული აპოლონი ერთმანეთს უერთდება ორბიტაზე, რაც პირველი ამგვარი შემთხვევა იყო ამ ორ ქვეყანას შორის.
* 1976 : კანადის ქ. მონრეალში დაიწყო 21-ე ოლიმპიური თამაშები.
* 1976 : ინდონეზიამ აღმოსავლეთ ტიმორის ანექსია მოახდინა.
* 1994 : ბრაზილია იმარჯვებს იტალიაზე პენალური დარტყმებით და იღებს მეოთხე ფიფას მსოფლიო საფეხბურთო თასს.
* 1998 : სანქტ-პეტერბურგში, ნიკოლოზ II და მისი ოჯახის წევრების ნეშტი დაკრძალეს წმ. ეკატერინეს კაპელაში ბოლშევიკთა მიერ მათი მკვლელობიდან 80 წლის შემდეგ.
* 2009 : ხუთდღიანი დებატების შემდეგ ისლანდიის პარლამენტმა მცირე უმრავლესობით გადაწყვიტა ქვეყნის ევროკავშირის წევრობაზე განაცხადის შეტანა.
* 2010 : ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში პირველი ევროპრაიდი, ჰომოსექსუალთა უფლებების მხარდამჭერთა მსვლელობა, გაიმართა ვარშავაში, პოლონეთი.
* 2014 :  ამსტერდამიდან კუალა-ლუმპურის მიმართულებით მიმავალი მალაიზიის ავიახაზების რეისი 17 აღმოსავლეთ უკრაინაში ჩამოაგდეს, დაიღუპა პორტზე მყოფი 298-ვე ადამიანი.
* 2016 : 
**ევარიშტუ კარვალიო სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტად აირჩიეს.
**სტამბოლში მიმდინარე იუნესკოს 40-ე სესიამ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში 21 ახალი ძეგლი დაამატა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1487: ისმაილ I — სეფიანთა ირანის პირველი შაჰი (გ. 1524).
* 1827 : აბელი, ფრედერიკ — ინგლისელი ქიმიკოსი (გ.1902)
* 1889 : ანდრიაძე, ნიკოლოზ —  ქართველი ინფექციონისტი
* 1918 :  ახვლედიანი, გივი — ქართველი ფრენბურთელი, მწვრთნელი.
* 1928 :  ჯაბადარი, ალექსანდრე — ქართველი ინჟინერ-მეტალურგი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1762 : პეტრე III — რუსეთის იმპერატორი (დ. 1728).
* 1790 : ადამ სმითი — შოტლანდიელი ეკონომისტი (დ.1723)
* 1912 : პუანკარე, ჟიულ ანრი — ფრანგი მათემატიკოსი (დ. 1854)
* 1915 : ვაჟა-ფშაველა — ქართველი პოეტი (დ. 1861)
* 1967 : კოლტრეინი, ჯონ — ამერიკელი მუსიკოსი (დ.1923)
* 1968 :არსენიშვილი, კონსტანტინე —  ქართველი მეცნიერი, ჰოდროტექნიკოსი
* 1975 : გამსახურდია, კონსტანტინე — ქართველი მწერალი (დ.1893)
* 1978 : ბელაქნელი, ნიკოლოზ — ქართველი მომღერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** ანდრია კრეტელი
** ღირსი მართა
** თეოდოტე და თეოდოტია
** თეოდორე კვირელი
** ანდრია რუბლიოვი

* აგრეთვე:
** ერაყი : რევოლუციის დღე
** სამხრეთი კორეა : კონსტიტუციის დღე
** კიოტო, იაპონია : გიონის დღესასწაული

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0717
18 ივლისი

**18 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 199-ე დღე (ნაკიან წლებში – 200-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 166 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 390 : რომაელების გალებთან ბრძოლა მდინარე ალიასთან. დასრულდა რომაელთა სასტიკი დამარცხებით
right|100px|მაინ კამპფის გარეკანი
* 64 : რომის დიდი ხანძარი - რომის სავაჭრო უბანში ხანძარი მძვინვარებს, მაშინ როცა იმპერატორი ნერონი ლირაზე უკრავდა და ცეცხლს საიმედო ადგილიდან აკვირდებოდა.
* 1536 : რომის პაპის ავტორიტეტი გაუქმდა ინგლისში.
* 1830 : ურუგვაი პირველ კონსტიტუციას იღებს.
* 1872 : ბრიტანეთში პირველად ჩატარდა ფარული კენჭისყრა.
* 1885 : გამომგონებელმა ნიკოლაი ბანარდოსმა შეიტანა განაცხადი ელექტროშედუღების გამოგონების დაპატენტებისთვის რომელსაც „ელექტროგეფესტი“ უწოდა.
* 1898 : პიერ და მარია კიურიმ პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომაზე განაცხადეს ახალი ქიმიური ელემენტის პოლონიუმის აღმოჩენის შესახებ.
** დაარსდა საფეხბურთო კლუბი ბილბაოს „ატლეტიკო“.
* 1921: ფრანგმა ექიმებმა ალბერ კალმეტმა (Léon Charles Albert Calmette) და კამილ გერენმა (Jean-Marie Camille Guérin) პირველად აცრეს ბავშვი ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო ვაქცინით ბცჟ. (BCG) 
* 1925 : ჰიტლერმა გამოსცა წიგნი „ჩემი ბრძოლა“ (Mein Kampf, სურათზე).
** აშშ-ში ოფიციალურად განაცხადეს რომ ქალსაც შეუძლია იყოს ავტომობილის მძღოლი.
* 1932 : თურქეთი გახდა ერთა ლიგის 56-ე წევრი.
* 1936 : დაიწყო პირველი სსრკ საფეხბურთო თასის გათამაშება.
* 1947: ბრიტანეთის მონარქმა გეორგ  VI -მ ხელი მოაწერა კანონს ინდოეთის დამოუკიდებლობის შესახებ.
* 1954: აშშ-ში, ნიუპორტში,  გაიმართა ჯაზური მუსიკის  პირველი ფესტივალი
* 1962 : პერუში სამხედრო გადატრიალება მოხდა.
* 1968 : რობერტ ნოისმა და გორდონ მურმა დააარსეს კომპანია „Intel“. 
* 1974 : პოლონეთის ქალაქ კონსტანტინოვში აღიმართა მსოფლიოში ყველაზე მაღალი კონსტრუქცია - 646,38 მ ვარშავის რადიოანძა (დაინგრა 1991 წ.).
* 2000: ლონდონში გაიხსნა ჯონ ლენონის ძეგლი.
* 2009 : საქართველოში **ღორის გრიპის** პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა .

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1864 : ჰუხი, რიკარდა — გერმანელი მწერალი (გ.1947)
* 1890 : დოლიძე, ვიქტორ — ქართველი კომპოზიტორი (გ. 1933)
* 1894 : ბაბელი, ისააკ — უკრაინელი მწერალი (გ.1940)
* 1897 : აღლაძე, ლეონიდე —  ქართველი სამხედრო მოღვაწე
* 1909 : გრომიკო, ანდრეი — სსრ კავშირის პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1989)
* 1918 : მანდელა, ნელსონ — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1994-1999 (გ.2013)
* 1922 : კუნი, ტომას — ამერიკელი ფილოსოფოსი (გ.1996)
* 1933 : ევტუშენკო, ევგენი — რუსი პოეტი
* 1938 : ვერჰოვენი, პოლ — ნიდერლანდელი კინორეჟისორი
* 1967 : დიზელი, ვინ — ამერიკელი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1817 : ოსტინი, ჯეინ — ინგლისელი მწერალი (დ.1775)
* 1868 : ჰაჯი დიმიტრი  — ბულგარელი ხალხის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის მონაწილე.
* 1982 : იაკობსონი, რომან — რუსი ენათმეცნიერი (დ.1896)

## მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
* ესპანეთი - შრომის დღე
* აშშ - ჰოთ-დოგის დღე
* ურუგვაი - კონსტიტუციის დღე

## საეკლესიო დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ათანასე ათონელი
** წმინდა კვირილა
** ლამპადი ირინოპოლელი
** აღმოყვანება ნაწილთა ღირსისა სერგი რადონეჟელისა, საკვირველთმოქმედისა
** ელიზავეტა და ბარბარა
* აგრეთვე
** ურუგვაი : კონსტიტუციის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0718
10 ივლისი

**10 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 191-ე დღე (ნაკიან წლებში – 192-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 174 დღე.

## დღის მოვლენები 
მინი|120px|right|პეტერ პაულ რუბენსი
* 1212 : უძლიერესი ხანძარი ლონდონის ისტორიაში ქალაქს მიწასთან ასწორებს.
* 1778 : ამერიკის რევოლუცია - საფრანგეთის ლუი XVI ომს უცხადებს დიდი ბრიტანეთის სამეფოს.
* 1796 : გერმანელმა მათემატიკოსმა კარლ ფრიდრიხ გაუსმა აღმოაჩინა, რომ ყოველი დადებითი რიცხვის წარმოდგენა შესაძლებელია მაქსიმუმ სამი სამხუთხა რიცხვის ჯამის სახით და დღიურში მისი განთქმული სიტყვები „Heureka! num= Δ + Δ + Δ“ ჩაწერა.
* 1821 : ესპანეთისგან შესყიდული ფლორიდის ტერიტორია აშშ-ის განკარგვაში გადადის.
* 1821 : არსებობა შეწყვიტა სამხრეთ ამერიკაში მდებარე ენტრე-რიოსის რესპუბლიკამ.
* 1850 : მილარდ ფილმორი აშშ-ის მე-13 პრეზიდენტი ხდება.
* 1890 : უაიომინგი გახდა აშშ-ს 44-ე შტატი.
* 1925 : შეიქმნა საბჭოთა კავშირის სატელეგრაფო სააგენტო (TACC), სსრკ-ის ოფიციალური ახალი ამბების სააგენტო. 
* 1962 : ორბიტაზე გადის ტელსტარი - მსოფლიოს პირველი საკომუნიკაციო თანამგზავრი.
* 1973 : ბაჰამის კუნძულები დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1991 : ბორის ელცინი რუსეთის ფედერაციის პირველი პრეზიდენტი გახდა.
* 1992 : მაიამიში, ფლორიდა, პანამის ყოფილ ლიდერს მანუელ ნორიეგას 40 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა ნარკობიზნესის და გამომძალველობისთვის.
* 2002 : სოზების აუქციონზე პეტერ პაულ რუბენსის (სურათზე) ტილო „უცოდველთა ხოცვა“ $76,2 მილიონად გაიყიდა.
* 2016 :  ევრო 2016-ის ფინალში პორტუგალიის საფეხბურთო ნაკრებმა მასპინძელი საფრანგეთი დამატებით დროში 1–0 დაამარცხა და ისტორიაში პირველად ევროპის ჩემპიონი გახდა.
* 2020 : თურქეთის პრეზიდენტის რეჯეფ თაიფ ერდოღანის გადაწყვეტილებით აია-სოფიას ტაძარს მეჩეთის სტატუსი დაუბრუნდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1871 : პრუსტი, მარსელ — ფრანგი მწერალი (გ.1922)
* 1915 : სოლ ბელოუ — ამერიკელი მწერალი (გ.2005)
* 1921 : რევაზ ლაღიძე  — ქართველი კომპოზიტორი
* 1926 : ჯაბა იოსელიანი — ქართველი პოლიტიკოსი
* 1942 : რონი ჯეიმზ დიო  — ამერიკელი როკ-მუსიკოსი, ჯგუფ დიოს დამაარსებელი (გ.2010)
* 1950 : შოთა ჩოჩიშვილი — ქართველი ძიუდოისტი
* 1980 : ჯესიკა სიმფსონი — ამერიკელი პოპ მომღერალი და მსახიობი
* 1998 : ანგუს კლაუდი — ამერიკელი მსახიობი (გ.2023)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1559: ანრი II (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე. (დ.1519)
* 1836 : ამპერი, ანდრე-მარი — ფრანგი ფიზიკოსი (დ.1775)
* 1851 : დაგერი, ლუი — ფრანგი გამომგონებელი (დ.1787)
* 1902 : ჭავჭავაძე, არჩილ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი 
* 1915 : ვაჟა-ფშაველა  — ქართველი პოეტი (დ. 1861)
* 1968 : ჰანჩარი, ფრანც — ავსტრიელი არქეოლოგი
* 1972 : ივანე გოკიელი — ქართველი კომპოზიტორი (დ. 1899)
* 2006 : ბასაევი, შამილ — ჩეჩენი დამოუკიდებლობის მომხრე ვიცე-პრეზიდენტი (დ. 1965)
* 2015: ომარ შარიფი — ეგვიპტელი მსახიობი (დ. 1932)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **გიორგი მთაწმინდელი**
** **ლუკა იერუსალიმელი**
** **კირიონ II** - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
** ანეკტ კესარიელი
** სამსონ უცხოთშემწყნარებელი
** იოანა მენელსაცხებლე
** სევირე ხუცესი

* აგრეთვე:
** ბაჰამის კუნძულები : დამოუკიდებლობის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0710
22 ივლისი

**22 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 203-ე დღე (ნაკიან წლებში – 204-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 162 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1790 :  საფრანგეთში მოახდინეს ეკლესიის ქონების ნაციონალიზაცია.
* 1793 : ალექსანდრე მაკენზი პირველი ევრო-ამერიკელია რომელმაც გადაკვეთა ამერიკის კონტინენტი მექსიკის ჩრდილოეთით და მიაღწია წყნარი ოკეანის სანაპრის.
* 1894 : საფრანგეთში გაიმართა პირველი საავტომობილო შეჯიბრი „Paris-Rouen Trail“.
* 1812 : ნაპოლეონის ომები - ნახევარკუნძულის ომი - სალამანკას ბრძოლა - ბრიტანეთის ძარები ართურ უელესლის მეთაურობით ამარცხებენ საფრანგეთის ჯარს სალამანკასთან, ესპანეთი.
* 1927 : იტალიაში დაარსდა საფეხბურთო კლუბი „რომა“
* 1942 : ჰოლოკოსტი - იწყება ებრაელების სისტემატური დეპორტაცია ვარშავის გეტოდან.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი - მოკავშირეები იღებენ იტალიის ქალა პალერმოს.
* 1944 : 184 სახელმწიფოს მიერ დაფუძნდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი.
* 1944 : პოლონეთის ეროვნული განთავისუფლების კომიტეტი აქვეყნებს მანიფესტს, რითაც პოლონეთში კომუნისტური მმართველობის ერა იწყება.
* 1971 : ტორონტოს სკოლებში აიკრძალა მოსწავლეების გაროზგვა.
* 1977 : ჩინეთის ლიდერი დენ ხიაპინს ქვეყნის მმართველობა დაუბრუნეს.
* 1995 : ამერიკელმა ასტრონომებმა ალან ჰეილმა და ტომას ბოპმა აღმოაჩინეს ახალი კომეტა რომელსაც მათი სახელი ჰეილ-ბოპი ეწოდა. 1997 წელს ეს კომეტა შეუარაღებელი თვალით ჩანდა მთელი თვის განმავლობაში.
* 2003 : ერაყის ომში ამერიკელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს სადამ ჰუსეინის ორი ვაჟიშვილი, ყუსაი და უდაი.
* 2007 : თურქეთის საყოველთაო არჩევნებში დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა **სამართლიანობისა და განვითარების პარტიამ**, რითაც დიდ ეროვნულ ასამბლეაში ადგილების უმრავლესობა მოიპოვა.
* 2007 **ბურჯ დუბაი** მსოფლიოს უმაღლესი შენობა გახდა 512,1 მ ნიშნულზე, რითაც ტაიპეი 101-ს გაუსწრო.
* 2011 : ტერაქტების სერია ნორვეგიაში, ოსლოსა და უტეიას კუნძულზე.
* 2014 :  ერაყის წარმომადგენელთა საბჭომ ფუად მასუმი ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩია.
* 2016 : მიუნხენის **ტერაქტის** შედეგად 10 ადამიანი დაიღუპა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1822 : მენდელი, გრეგორ — ავსტრიელი ბიოლოგი (გ.1884)
* 1858 : ჰეკი, ფილიპ  —  გერმანელი იურისტი
* 1892 : ზაის-ინკვარტი, არტურ  — გერმანელი იურისტი, მესამე რაიხის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე.
* 1937 : გაბარაშვილი, თამარ — ქართველი ვიოლონჩელისტი
* 1992: სელენა გომესი — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი.
* 2013 : პრინცი ჯორჯი — პრინცი უილიამისა და პრინცესა ქეთრინის ვაჟი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1105 : რაიმონ IV ტულუზელი — ტულუზის, პროვანსის და ტრიპოლის გრაფი, პროვანსის მარკიზი და ნარბონის ჰერცოგი.
* 1461 : შარლ VII  — საფრანგეთის მეფე (დ. 1403)
* 1937 : იაშვილი, პაოლო  — ქართველი პოეტი
* 1967 : სანდბურგი, კარლ  — ამერიკელი პოეტი (დ. 1878)
* 2025 : ოზი ოსბორნი — ინგლისელი როკ-მუსიკოსი (დ. 1948)

## დღესასწაულები 
* აზერბაიჯანი — ეროვნული პრესის დღე.
* ესვატინი — საზოგადოების დღე.
* ტაჯიკეთი — მშობლიური ენის დღე.
* ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა — ხეების დარგვის დღე.
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ბაგრატ ტავრომენიელი
** კირილე ჰორტინელი
** პათერმუთე, კოპრე და ალექსანდრე
** თეოდორე ედესელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0722
9 ივლისი

**9 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 190-ე დღე (ნაკიან წლებში – 191-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 175 დღე.

## დღის მოვლენები 
*455 : რომაელი სამხედრო მეთაური ავიტუსი დასავლეთ რომის იმპერატორი გახდა.
*1357 : საღვთო რომის იმპერატორი კარლ IV საფუძველს უყრის კარლის ხიდს პრაღაში.
*1762 : იძულებით გადაყენებულ პეტრე III-ს რუსეთის მეფის ტახტზე ცვლის მისი მეუღლე ეკატერინე II.
*1900 : დედოფალი ვიქტორია ხელს აწერს ავსტრალიის თანამეგობრობის შექმნის აქტს, რომელმაც კონტინენტის ყველა ცალკეული კოლონია ფედერალური მმართველობის ქვეშ გააერთიანა.
*1955 : ლონდონში ბერტრან რასელმა გამოაქვეყნა „რასელ-აინშტაინის მანიფესტი“ ბირთვული იარაღის გამოყენების საწინააღმდეგოდ.
*2002 : ადის-აბებაში (ეთიოპია) აფრიკის კავშირი ჩამოყალიბდა.
*2006 : იტალიის ნაკრები ფიფას მსოფლიო საფეხბურთო თასის მფლობელი ხდება (ოთხგზის).
* 2008 : ირანმა 2100 კმ დისტანციის რადიუსში მოქმედების რაკეტის შაჰაბ-3 გამოცდა მოაწყო ქვეყნის ბირთვული პროგრამის გამო გამწვავებული საერთაშორისო დაძაბულობის ფონზე.
* 2014 : ჯოკო ვიდოდო ინდონეზიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2018 : ეთიოპიის პრემიერ-მინისტრმა აბი აჰმედმა და ერიტრეის პრეზიდენტმა ისაიას აფევერკმა ხელი მოაწერეს დეკლარაციას სასაზღვრო კონფლიქტის დასრულების შესახებ.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1858 : ბოაზი, ფრანც — ამერიკელი ანთროპოლოგი (გ.1942)
* 1929 : ჰასან II — მაროკოს მეფე
* 1932 : რამსფელდი, დონალდ — აშშ-ს თავდაცვის მინისტრი
* 1956 : ჰენქსი, ტომ — ამერიკელი მსახიობი
* 1975 : უაიტი, ჯეკ — ამერიკელი მუსიკოსი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1850 : ტეილორი, ზაქარი — აშშ-ს მე-12 პრეზიდენტი (დ.1784)
* 1856 : ავოგადრო, ამედეო — იტალიელი მეცნიერი (დ.1776)
* 1946 : რამა VIII (ანანდა მაჰიდოლ) —  ტაილანდის მეფე (დ.1925)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** დავით თესალონიკელი
** იოანე გუთელი

* აგრეთვე:
* არგენტინა : დამოუკიდებლობის დღე.
* პალაუ : კონსტიტუციის დღე.
* ჩილე : სახელმწიფო დროშის დღე.

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0709
28 ივლისი

**28 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 209-ე დღე (ნაკიან წლებში – 210-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 156 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1493 : მოსკოვის დიდი ხანძარი.
* 1540 : ჰენრი VIII-ის ბრძანებით ჩამოახრჩვეს თომას კრომველი, ღალატის ბრალდებით. ჰენრი იმავე დღეს ჯვარს იწერს მეხუთე ცოლზე - კეთრინ ჰოვარდზე.
* 1751 : კახეთის მეფე ერეკლე II ამარცხებს ირანის ტახტის პრეტენდენტს აზატ-ხანს ყირბულახის ბრძოლაში.
* 1794 : საფრანგეთის რევოლუციის 22 მოღვაწეს, მათ შორის მაქსიმილიან რობესპიერსა და ლუი-ანტუან სენ-ჟუსტს საჯაროდ გილიოტინაზე თავი მოკვეთეს. 
* 1821 : პერუმ ესპანეთისაგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 1914 : ავსტრია-უნგრეთმა ომი გამოუცხადა სერბიას. დაიწყო პირველი მსოფლიო ომი.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი: ოპერაცია გომორა - ბრიტანელები ბომბავენ ჰამბურგს, რის მიერაც გამოწველმა ხანძარმა 42 000 გერმანელი მოქალაქე იმსხვერპლა.
* 1976 : 8,2 მაგნიტუდის ტანგშანის მიწისძვრამ ჩინეთში 242 769 ადამიანი იმსხვერპლა, 164 851 დაშავდა.
* 2005 : დროებითი ირლანდიური რესპუბლიკური არმია (ირა) ჩრდილოეთ ირლანდიაში ოცდაათწლიანი შეიარაღებული კამპანიის შეწყვეტის შესახებ აცხადებს.
* 2017 : პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი ნავაზ შარიფი  უზენაესმა სასამართლომ პანამის დოკუმენტების მონაცემთა გადამოწმების შემდეგ თანამდებობიდან გადააყენა.
* 2021 : ქართველი ძიუდოისტი ლაშა ბექაური -90 კგ წონით კატეგორიაში ოლიმპიური ჩემპიონი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1804 : ფოიერბახი, ლუდვიგ — გერმანელი ფილოსოფოსი
* 1812 : კრაშევსკი, იუზეფ იგნაცი — პოლონელი მწერალი, პუბლიცისტი და ისტორიკოსი
* 1844 : ჰოპკინზი, ჯერარდ მანლი — ინგლისელი პოეტი
* 1874 : კასირერი, ერნსტ — გერმანელი ფილოსოფოსი
* 1887 : დიუშანი, მარსელ — ფრანგი მხატვარი (გ.1968)
* 1902 : პოპერი, კარლ — ფილოსოფოსი (გ.1994)
* 1904 : ჩერენკოვი, პავლე — რუსი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1927 : გიორგაძე, გრიგოლ — ისტორიკოსი (გ. 2005)
* 1929 : ჟაკლინ კენედი ონასისი — აშშ-ს პრეზიდენტ კენედი, ჯონ მეუღლე
* 1938 : ალბერტო ფუხიმორი — პერუს პრეზიდენტი
* 1941 : მუტი, რიკარდო — იტალიელი დირიჟორი
* 1951 : კალატრავა, სანტიაგო — ესპანელი არქტიტექტორი.
* 1952 : ვაჯირალონგკორნი — ტაილანდის პრინცი
* 1961 : ალექსანდრე კურლოვიჩი — ბელარუსი და საბჭოთა ძალოსანი, ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 450 :  თეოდოსიუს II — ბიზანტიის იმპერატორი;
* 1057 : ვიქტორ II —  რომის პაპი
* 1741 : ვივალდი, ანტონიო — იტალიელი კომპოზიტორი (დ.1678)
* 1750 : ბახი, იოჰან სებასტიან — გერმანელი კომპოზიტორი (დ.1685)
* 1791 : რობესპიერი, მაქსიმილიან — ფრანგი რევოლუციონერი
* 1835 : მორტიე, ედუარ-ადოლფ-კაზიმირ-ჟოზეფ — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
* 1844 : ჟოზეფ ბონაპარტი — ნაპოლეონის უფროსი ძმა, ნეაპოლის და ესპანეთის მეფე
* 1968 : ჰანი, ოტო — გერმანელი ფიზიკოსი და რადიო-ქიმიკოსი.
* 1972 : მაჯუმდალი, ჩარუ — ინდოელი რევოლუციონერი
* 2010 : მზია კვირიკაშვილი — ქართველი მსახიობი, იუმორისტი -  საქართველოს სიცილის დედოფალი (დ.1949)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** კვირიკე და ივლიტა – კვირიკობა
** წმინდა აბუდიმე
** ვლადიმირ მოციქულთასწორი

* აგრეთვე:
** პერუ : დამოუკიდებლობის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0728
24 ივლისი

**24 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 205-ე დღე (ნაკიან წლებში – 206-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 160 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1216 : ჩენჩიო საველი გახდა პაპი ჰონორიუს III
* 1411 : ჰარლოს ბრძოლა — შიტლანდიელებსა და ინგლისელებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე სისხლიანი შეტაკება.
* 1701 : ფრანგული კოლონიების მმართველმა ანტუან კადილაკმა დაარსდა ქალაქი დეტროიტი. მოგვიანებით მისი სახელი ეწოდა ცნობილ საავტომობილო ბრენდს „კადილაკი“ რომელიც ამ ქალაქში იწარმოება.
* 1783 : რუსეთის იმპერიასა და ქართლ-კახეთის სამეფოს შორის ხელი მოეწერა გეორგიევსკის ტრაქტატს.
* 1847 : პირველმა კოლონისტმა-მორმონებმა დააარსეს დასახლება დიდ მარილიან ტბასთან, მოგვიანებით ის ქალაქი სოლტ-ლეიკ-სიტი გახდა.
* 1851 : ბრიტანეთში გაუქმდა გადასახადი ფანჯრებზე.
* 1901 : მწერალი ო ჰენრი გაათავისუფლეს ციხიდან.
* 1911 : ჰირამ ბინგჰემმა აღმოაჩინა მაჩუ-პიქჩუ — ინკების დაკარგული ქალაქი.
* 1923 : თურქეთმა, საბერძნეთმა და პირველ მსოფლიო ომში მონაწილე სხვა ქვეყნებმა ხელი მოაწერეს ლოზანის ხელშეკრულებას. დადგენილი იქნა თურქეთისა და საბერძნეთის დღევანდელი საზღვარი.
* 1937 : თბილისში გაიმართა თბილისის „დინამოს“ პირველი საერთაშორისო შეხვედრა ბასკეთის საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ.
* 1938 : იაპონური წარმოშობის ამერიკელმა სატორი კატომ ხსნადი ყავა გამოიგონა.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი — დაიწყო ჰამბურგის მასიური დაბომბვა ინგლისის, საფრანგეთის და აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ. დაიღუპა 30 000 ადამიანი.
* 1943 : ბენიტო მუსოლინი დაატყვევეს.
* 1968 : ე.წ. თურქი მესხების დაახლ. 7 000 დელეგატი იწყებს სამდღიან მიტინგს თბილისში, მთავრობის სახლის წინ რეაბილიტაციის მოთხოვნით.
* 1969 : აპოლო 11 წარმატებით დაეშვა წყნარ ოკეანეში.
* 1973 : კოსმოდრომ ბაიკონურიდან გაეშვა ხომალდი მარსი 5.
* 1981 : იტალიაში აიკრძალა ყველა საიდუმლო საზოგადოების და მასონური ლოჟების  მოქმედება.
* 1987 : აი-ბი-ემ-მა (IBM) გამოუშვა ოპერაციული სისტემა „დოს“-ი  „DOS“ Version 3.3
* 1989 : თბილისში მრავალათასიანი მიტინგი აპროტესტებს საბჭოთა კავშირის პოლიტიკას და ძალადობას აფხაზეთში.
* 2005 : ლენს არმსტრონგი ტურ დე ფრანსის ხუთგზის ჩემპიონი ხდება.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1775 : ფრანსუა ვიდოკი — საფრანგეთის კრიმინალური პოლიციის დამაარსებელი
* 1783 : სიმონ ბოლივარი — სამხრეთამერიკელი განმათავისუფლებელი (გ.1830)
* 1802 : ალექსანდრ დიუმა — ფრანგი მწერალი
* 1839 : პერიკლე არგიროპულო — რუსი რევოლუციონერი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1927 : აკუტაგავა რიუნოსკე — იაპონელი მწერალი (დ.1892)
* 1969 : ვიტოლდ გომბროვიჩი — პოლონელი მწერალი (დ.1904)
* 2012 : ჯონ ატა მილსი — განის პრეზიდენტი (დ.1944)

## მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
* ვანუატუ — ბავშვთა დღე.
* ეკვადორი — სიმონ ბოლივარის დღე.

## საეკლესიო დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ხსენება დიდმოწამე ეფემია ყოვლადქებულის სასწაულისა
** კინდევს ხუცესი
** ოლღა მოციქულთასწორი
* აგრეთვე:
** ეკვადორი : სიმონ ბოლივარის დღე
** ვანუატუ : ბავშვთა დღე
** ვენესუელა : სიმონ ბოლივარის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0724
21 ივლისი

**21 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 202-ე დღე (ნაკიან წლებში – 203-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 163 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1718 : ხელი მოეწერა პასაროვიტცის ხელშეკრულებას ოსმალეთს, ავსტრიასა და ვენეციის რესპუბლიკას შორის.
* 1774 : რუსეთმა და ოსმალეთმა ხელი მოაწერეს ქუჩუკ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებას. დამთავრდა რუსეთ-ოსმალეთის ომი.
* 1831 : ბელგიაში ჩატარდა პირველი მეფის ლეოპოლდ I-ს ინაუგურაცია.
* 1931 : „სი-ბი-ეს“-ის ნიუ-იორკის სადგური იწყებს პირველი რეგულარული შვიდ დღიანი სატელევიზიო გადაცემების ტრანსლაციას აშშ-ში.
* 1969 : ნილ არმსტრონგი და ედვინ ალდრინი ხდებიან პირველი ადამიანები, რომელთაც მთვარეზე გაიარეს.
* 1970 : 11-წლიანი მშენებლობის შემდეგ ასუანის კაშხალი ამუშავდა ეგვიპტეში.
* 1983 : მსოფლიოს ყველაზე დაბალი ტემპერატურა −89.2&nbsp;°C (−129&nbsp;°F) დარეგისტრირდა ვოსტოკის სადგურზე, ანტარქტიკა.
* 1992 : საქართველომ და უკრაინამ დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარეს.
* 1994 : ტონი ბლერი გამარჯვებულად გამოცხადდა ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის მეთაურის არჩევნებში, რამაც გზა გაუკვალა მის პრემიერ-მინისტრად გახდომას 1997 წელს.
* 2008 : სერბეთის უშიშროების ძალებმა სამხედრო დანაშაულთა და გენოციდის ბრალდებით ყოფილი ბოსნიელ სერბთა ლიდერი რადოვან კარაჯიჩი დააკავეს 12-წლიანი ძებნის შემდეგ.
* 2009 : 
** ნასამ დაადასტურა შეჯახების შემთხვევა იუპიტერზე, პირველი 1994 წლის მოვლენის შემდეგ.
** XXI საუკუნის ყველაზე ხანგრძლივი  მზის სრული დაბნელება მოხდა აზიისა და წყნარი ოკეანის ტერიტორიაზე.
* 2013 :
**ახალ ზელანდიაში 6,5 Mw მაგნიტუდის მიწისძვრა მოხდა.
** ალბერტ II-ის მიერ ტახტზე უარის თქმის შემდეგ, მისი შვილი, ფილიპე ბელგიის მეფე გახდა.
* 2015 : პიერ ნკურუნზიზა ბურუნდის პრეზიდენტად მესამე ვადით აირჩიეს.
* 2021 : იუნესკომ ლივერპულის ნავსადგური მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* ძვ. წ. 356 : ალექსანდრე მაკედონელი — ათენის მხედარმთმავარი.
* 1899 : ჰაინემანი, გუსტავ —  გერმანიის  ბუნდესპრეზიდენტი 
* 1899 : ჰემინგუეი, ერნესტ — ამერიკელი მწერალი (გ.1961)
* 1936 : ნანი ბრეგვაძე — ქართველი მომღერალი, საქართველოსა და რუსეთის სახალხო არტისტი
* 1938 : სუხიშვილი, თენგიზ — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი
* 1933 : გარდნერი, ჯონ — ამერიკელი მწერალი (გ.1982)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1792 : დავით გურამიშვილი — ქართველი პოეტი (დ. 1705) 
* 1870 : შტრაუსი, იოზეფ — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ.1827)
* 2023 : ტონი ბენეტი — ამერიკელი მომღერალი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **მირდატ მეფე**
** პროკოპი იერუსალიმელი
** გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა

* აგრეთვე:
** ბელგია : ეროვნული დღესასწაული
** ბოლივია : წამებულის დღე
** გუამი : განთავისუფლების დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები**

* 

0721
31 ივლისი

**31 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 212-ე დღე (ნაკიან წლებში – 213-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 153 დღე.

## დღის მოვლენები 
110px|right|მთა ფუძი
* 781 : კუნძულ ჰონსიუზე მთა **ფუძიამის** ვულკანის უძველესი რეგისტრირებული ამოფრქვევა.
* 1498 : დასავლეთ ნახევარსფეროში მესამე მოგზაურობისას **ქრისტეფორე კოლუმბმა** კუნძული ტრინიდადი აღმოაჩინა.
* 1790 : აშშ-ში გაიცა პირველი **პატენტი**.
* 1884 : **სინო-იაპონიის ომი** დაიწყო.
* 1930 : გერმანიის ეროვნული ასამბლეა **ვაიმარის კონსტიტუციას** იღებს (ძალაში შედის 14 აგვისტოს).
* 1951 : იაპონიის ავიაკომპანია **ჯაპან ეარლაინსი** დაფუძნდა.
* 1954 : პირველი ასვლა მწვერვალზე **კ2** განხორციელდა იტალიელთა ექსპედიციის მიერ არდიტო დესიოს მეთაურობით.
* 1992 : საქართველო **გაეროს** წევრი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1143 : ნიჯო — იაპონიის იმპერატორი
* 1396 : ფილიპ III — ბურგუნდიის ჰერცოგი
* 1527 : მაქსიმილიან II — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
* 1866 : ჰალიდ ზია უშაქლიგილი — თურქი მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე.
* 1912 : ფრიდმანი, მილტონ — ამერიკელი ეკონომისტი.
* 1930 : პოპოვი, ოლეგ — რუსი კლოუნი.
* 1914 : ლუი დე ფიუნესი — ფრანგი მსახიობი.
* 1937 : პიეხა, ედიტა — საბჭოთა მომღერალი.
* 1938 : სტურუა, რობერტ რობერტის ძე — ქართველი რეჟისორი.
* 1965 : ჯოან როულინგი — ინგლისელი მწერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
### XIX საუკუნემდე 
* 855 : აჰმედ იბნ ჰამალი — იმამი
* 1099 : სიდ კამპეადორი — ესპანელი მეომარი
* 1108 : ფილიპ I — საფრანგეთის მეფე
* 1547 : ფრანსუა I — საფრანგეთის მეფე
* 1556 : ლოიოლა, ეგნატე — იეზუიტთა ორდენის დამაარსებელი
* 1726 : ბერნუოლი, ნიკოლაუსი — შვეიცარელი მათემატიკოსი
* 1750 : იოანე V — პორტუგალიის მეფე
* 1784 : დიდო, დენი — ფრანგი მწერალი და ფილოსოფოსი
### XIX საუკუნე
* 1849 : პეტეფი, შანდორ  — უნგრელი პოეტი, რევოლუცოინერი-დემოკრატი (დ.1823)
* 1886 : ლისტი, ფრანც — უნგრელი კომპოზიტორი (დ.1811)

### XX საუკუნე 
#### 1901–1950 
* 1932 : ჰაფიზ იბრაჰიმი — არაბი მწერალი და ჟურნალისტი
* 1944 : ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერი — ფრანგი მწერალი და პილოტი
#### 1951–2000 
* 1993 : ბოდუენ I — ბელგიის მეფე
### XXI საუკუნე 
* 2012: ვიდალი, გორ — ამერიკელი მწერალი და პუბლიცისტი
* 2016: ისკანდერი, ფაზილ — ირანელ-აფხაზი მწერალი
* 2023: კლაუდი, ანგუს — ამერიკელი მსახიობი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **კოზმან ხუცეს-მონაზონი**
** წმინდა ემილიანე
** იაკინთე ამასტრიდელი
** პამვა მეუდაბნოე
** დიდმოწამე ათანასე

* აგრეთვე:
** კონგოს რესპუბლიკა : რევოლუციის დღე
** ჰავაი, აშშ : ჰავაის დროშის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0731
4 აგვისტო

**4 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 216-ე დღე (ნაკიან წლებში – 217-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 149 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 70 : იერუსალიმში რომაელებმა მეორე ტაძარი დაანგრიეს.
* 1693 : ფრანგი დომ პერინიონის მიერ შამპანურის გამოგონების ტრადიციული თარიღი.
* 1782 : მოცარტი კონსტანცა ვებერზე ქორწინდება.
* 1789 : საფრანგეთში ნაციონალური ამომრჩეველთა ასამბლეის წევრები ფიცს დებენ ფეოდალიზმის დასრულებასა და საკუთარი პრივილეგიების უარყოფაზე.
* 1824 : კოსის ბრძოლა თურქებსა და ბერძნებს შორის.
* 1879 : ელზასი და ლოთარინგია გერმანიის ტერიტორიებად გამოცხადდა.
* 1912 : პირველი სამგზავრო გადაფრენა განხორციელდა ლა-მანშზე, მხოლოდ ორი მგზავრით.
* 1914 : პირველი მსოფლიო ომი - გერმანია ბელგიაში იჭრება, რის პასუხადაც დიდმა ბრიტანეთმა მას ომი გამოუცხადა. აშშ ნეიტრალიტეტს აცხადებს.
* 1947 : იაპონიის უზენაესი სასამართლო დაარსდა.
* 1984 : აფრიკული რესპუბლიკა ზემო ვოლტა იცვლის სახელს და ხდება ბურკინა-ფასო.
* 1995 : ოპერაცია „შტრომი“ იწყება ხორვატიაში.
* 2000 : ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის სტამბოლის 1999 წ. სამიტზე მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე იწყება საქართველოდან რუსული სამხედრო ტექნიკისა და ქონების ეტაპობრივი გატანის პროცესი.
* 2009 :
** ქუთაისის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ბაგრატის ტაძარში დაახლ. VII საუკუნის, სავარაუდოდ სამეფო ოჯახის წევრი ქალის სამარხი აღმოაჩინა.
** მაჰმუდ აჰმადინეჯადი ირანის პრეზიდენტი გახდა მეორე ვადით, მიუხედავად სამოქალაქო წინააღმდეგობისა.
* 2020 : ლიბანის დედაქალაქ ბეირუთის ნავსადგურში აფეთქება მოხდა.
* 2021 : ქართველი ძალოსანი ლაშა ტალახაძე +109 კგ წონით კატეგორიაში ოლიმპიური ჩემპიონი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1521 : ურბან VII — რომის პაპი
* 1805 : ჰამილტონი, უილიამ როუან — ირლანდიელი მათემატიკოსი.
* 1859 : ჰამსუნი, კნუტ — ნორვეგიელი მწერალი. 
* 1871 : ზაქარია ფალიაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი (გ. 1933)
* 1900 : ელისაბედ ბოუზ-ლაიონი — დიდი ბრიტანეთის დედა დედოფალი     
* 1901 : არმსტრონგი, ლუი — ამერიკელი მუსიკოსი (გ.1971)
* 1904 : გომბროვიჩი, ვოტოლდ — პოლონელი მწერალი (გ.1969)
* 1929 : არაფატი, იასირ — პალესტინის პოლიტიკური ლიდერი (გ.2004)
* 1935 : ვახუშტი კოტეტიშვილი — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი, ირანისტი, მთარგმნელი
* 1947 : შულცე, კლაუს — გერმანელი კომპოზიტორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1060 : ანრი I — საფრანგეთის მეფე (დ.1008)
* 1578 : სებასტიანე — პორტუგალიის მეფე
* 1784 : მარტინი, ჯოვანი — იტალიელი კომპოზიტორი
* 1864 : ჰანზემანი, დავიდ — პრუსიის პოლიტიკური მოღვაწე. 
* 1875 : ანდერსენი, ჰანს კრისტიან — დანიელი მწერალი  (დ.1805)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** მარიამ მაგდალინელი
** აღმოყვანება ნაწილთა მღვდელმოწამისა ფოკასი

* აგრეთვე:
** ბურკინა-ფასო : რევოლუციის დღე
** კუკის კუნძულები : კონსტიტუციის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0804
30 ივლისი

**30 ივლისი** — გრიგორიანული კალენდრის 211-ე დღე (ნაკიან წლებში – 212-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 154 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1629 : მიწისძვრამ ნეაპოლში, იტალია, 10.000 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1729 : დაფუძნდა ბალტიმორი, მერილენდში.
* 1756 : ბართოლომეო რასტრელი წარუდგენს ახლად დასრულებულ ეკატერინეს სასახლეს იმპერატრიცა ელიზავეტასა და მისი კარის მოსამსახურეებს.
* 1825 : კუნძული მალდენი აღმოაჩინეს.
* 1930 : მონტევიდეოში ურუგვაი პირველი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონი ხდება.
* 1932 : ლოს-ანჯელესში დაიწყო მე-10 ოლიმპიური თამაშები.
* 1934 : ნაციონალ-სოციალისტთა მიერ მოწყობილი გრძელი დანების ღამე, რომელსაც ემსხვერპლა უამრავი ადამიანი.
* 1954 : ელვის პრესლის საკონცერტო დებიუტი შედგა.
* 1966 : უემბლის სტადიონზე მასპინძელი ინგლისის გუნდი ამარცხებს გერმანიას 4:2 და ხდება ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონი.
* 1971 : აპოლოს პროექტი - დევიდ სკოტი და ჯეიმზ ირვინი პირველი როვერით მთვარეზე სხდებიან.
* 1980 : ვანუატუმ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2007 : გარდაიცვალა კინოს ორი უდიდესი რეჟისორი — შვედი ინგმარ ბერგმანი და იტალიელი მიქელანჯელო ანტონიონი.
* 2018 : ზიმბაბვეს საპრეზიდენტო არჩევნებში მოქმედმა პრეზიდენტმა ემერსონ მნანგაგვამ გაიმარჯვა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1470 : ჰონგჟი — ჩინეთის იმპერატორი
* 1641 : რენე დე გრააფი — ჰოლანდიელი ფიზიკოსი
* 1763 : როჯერსი, სამუელ — ინგლისელი ავტორი
* 1801 : ნაპოლეონ ლანი დე მონტებელო — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი.
* 1818 : ემილი ბრონტე — ინგლისელი მწერალი (გ.1848)
* 1863 : ჰენრი ფორდი — ამერიკელი მრეწველი (გ.1947)
* 1889 : ფრანც მასერეელი — ბელგიელი მხატვარი
* 1889 : ვლადიმერ ზვორიკინი — რუსი ფიზიკოსი
* 1893 : ჯინა, ფატიმა — პაკისტანის ერის დედა
* 1904 : ნოვო, სალვადორ — მექსიკელი მწერალი
* 1930 : გიგაური, ნოდარ — ქართველი კომპოზიტორი
* 1947 : შვარცენეგერი, არნოლდ — მსახიობი, კალიფორნიის შტატის მმართველი
* 1958 : ბუში, კეიტ — ინგლისელი მომღერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
### XIX საუკუნემდე 
* 579 : ბენედიქტე I — რომის პაპი
* 1683 : მარია ტერეზა ესპანელი — ლუი XIV-ს მეუღლე
* 1718 : უილიამ პენი — პროვინცია პენსილვანიის დამფუძნებელი
### XIX საუკუნე
* 1811 : იდალგო, მიგელ — მექსიკის ეროვნული გმირი
* 1856 : ბარათაშვილი, მიხეილ —  ქართველი ისტორიკოსი
* 1898 : ბისმარკი, ოტო ედუარდ ლეოპოლდ — გერმანიის სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის დამაარსებელი და პირველი რაიხსკანცლერი (დ.1815)
### XX საუკუნე 
#### 1901–1950 
* 1912 : მუცუჰიტო — იაპონიის იმპერატორი
* 1934 : შლაიხერი, კურტ ფონ — გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1942 : ლეოპოლდ მანდიჩი — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი.
* 1947 : კუკი, ჯოზეფ — ავსტრალიის VI პრემიერ-მინისტრი

#### 1951–2000 
* 1976 : წერეთელი, დავით —  ქართველი გეოგრაფი და მთამსვლელი
* 1997 : ბაო-დაი — ვიეტნამის უკანასკნელი იმპერატორი (დ.1913)

### XXI საუკუნე 
* 2007 : ინგმარ ბერგმანი — შვედი კინორეჟისორი
* 2007 : მიქელანჯელო ანტონიონი — იტალიელი კინორეჟისორი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა მარინე
** აღმოყვანება ნაწილთა ღირსისა ლაზარე გალისიელისა
* აგრეთვე:
** ვანუატუ : დამოუკიდებლობის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0730
2 აგვისტო

**2 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 214-ე დღე (ნაკიან წლებში – 215-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 151 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 216 : მეორე პუნიკური ომის ყველაზე დიდი ბრძოლა გაიმართა ქალაქ კანესთან, სადაც კართაგენის მხედართმთავარი ჰანიბალი უდიდეს ზიანს აყენებს რომაელებს ამ უკანასკნელთა ისტორიაში.
* 1377 : მასიური ლოთობის გამო რუსების ჯარი თათრების უფლისწულმა არაფშამ გაანადგურა.
* 1589 : საფრანგეთის მეფის ანრი IIIს მკვლელობის შედეგად შეწყდა ვალუას დინასტია და გამეფთა ბურბონების დინასტიის პიველი წარმომადგენელი ანრი IV.
* 1769 : პირველი ესპანური დასახლება გაჩნდა დღევანდელი ლოს-ანჯელესის მიდამოებში.
* 1776 : კონტინენტური კონგრესის დელეგატები აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას აწერენ ხელს.
* 1790 : აშშ-ში პირველი მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა ჩატარდა.
* 1802 : პლებისციტით ნაპოლეონი სიკვდილამდე საფრანგეთის კონსულად დაინიშნა.
* 1830 : ტახტზე უარი თქვა საფრანგეთის მეფე შარლ X-მ (ბურბონთა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი).
* 1858 : ჩრდილოეთ ამერიკაში დაარსდა ბრიტანეთის კოლუმბია.
* 1869 : იაპონიაში სამურაის, მიწადმოქმედთა, მოხელეთა და ვაჭართა კლასობრივი სისტემა გაუქმდა მეიძის რეფორმის ფარგლებში.
* 1870 : ტაუერის მეტრო - მსოფლიოს პირველი მიწისქვეშა მეტროს რკინიგზის სისტემა გაიხსნა ლონდონში.
* 1906 : პორტუგალიაში დაარსდა საფეხბურთო კლუბი „პორტუ“.
* 1934 : ა. ჰიტლერი გერმანიის ხელისუფლების სათავეში მოვიდა.
* 1945 : მეორე მსოფლიო ომი - პოტსდამის კონფერენცია დასრულდა.
* 1990 : ერაყის ჯარი ქუვეითში შეიჭრა, რაც სპარსეთის ყურის მეორე ომის მიზეზი გახდა.
* 1993 : საქართველო ტოვებს რუბლის ზონას და მიმოქცევაში უშვებს ქართულ კუპონს.
* 2014 : თბილისის საქალაქო სასამართლომ საქართველოს ექსპრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილს წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1674 : ფილიპ II ორლეანის ჰერცოგი — საფრანგეთის რეგენტი
* 1696 : მაჰმუდ I — ოსმალეთის სულთანი
* 1868 : კონსტანტინე I — საბერძნეთის მეფე
* 1902 : რიფენშტალი, ლენი — გერმანელი კინორეჟისორი
* 1923 : შიმონ პერესი — ისრაელის ერთ-ერთი უხუცესი სახელმწიფო მოღვაწე  
* 1927 : თაბუკაშვილი, რევაზ — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, მთარგმნელი, რეჟისორი 
* 1934 : ბიკოვსკი, ვლადიმერ — კოსმონავტი
* 1946 : ისაკაძე, ლიანა — ქართველი მევილიონე

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 686 : იოანე V — რომის პაპი
* 1100 : უილიამ II — ინგლისის მეფე
* 1589 : ანრი III (საფრანგეთი) — პოლონეთისა  და საფრანგეთის მეფე 
* 1776 : ლუი ფრანსუა I — კონტის პრინცი, საფრანგეთის სამხედრო ლიდერი
* 1922 : ბელი, გრაჰამ — გამომგონებელი (დ. 1847)
* 1923 : ჰარდინგი, უორენ გამალიელ — აშშ-ს 29-ე პრეზიდენტი (დ. 1865)
* 1934 : ჰინდენბურგი, პაულ ფონ — გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწე (დ. 1847)
* 1978 : ჩავესი, კარლოს — მექსიკელი კომპოზიტორი (დ. 1899)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **სალომე ქართველი**
** **ილია მართალი**
** ელია წინასწარმეტყველი

* აგრეთვე:
* ბულგარეთი, ჩრდილოეთი მაკედონია : ილინდენის დღე (წმ. ილიას დღე)

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0802
3 აგვისტო

**3 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 215-ე დღე (ნაკიან წლებში – 216-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 150 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 8 : რომის გენერალი ტიბერიუსი ამარცხებს დალმატიელებს მდინარე ბათინუსთან.
* 1492 : ქრისტეფორე კოლუმბი ესპანეთის პორტ პალოს-დე-ლა-ფრონტერადან გემით დასავლეთით თავის პირველ მოგზაურობას იწყებს.
* 1492 : ებრაელთა დეპორტაცია დაიწყო ესპანეთიდან.
* 1678 : რობერტ ლასალი აგებს გრიფონს - პირველი საზღვაო ხომალდი აგებული ამერიკაში.
* 1783 : მთა ასამას ვულკანის ამოფრქვევას 35.000 ადამიანი შეეწირა.
* 1860 : მაორთა მეორე ომი დაიწყო ახალ ზელანდიაში.
* 1914 : გერმანიამ ომი გამოუცხადა საფრანგეთს.
* 1934 : ადოლფ ჰიტლერი პრეზიდენტისა და კანცლერის პოსტების გაერთიანებით გერმანიის უზენაესი მეთაური ხდება.
* 1949 : ნაციონალური საკალათბურთო ლიგამ და ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციამ მიაღწიეს შეთანხმებას, რის თანახმადაც ახალი - ნაციონალური საკალათბურთო ლიგა ჩამოყალიბდა.
* 1960 : გამოცხადდა ნიგერიის დამოუკიდებლობა საფრანგეთისაგან.
* 2005 : მავრიტანიის პრეზიდენტი მააუია ოულდ აჰმედ ტაია ხუნტამ გადააყენა საუდის არაბეთის მეფე ფაჰდის დაკრძალვის პროცესში.
* 2010 :  წყალდიდობას პაკისტანის ჩრდილოეთ ნაწილში 1500-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.
* 2023 :  კურორტ შოვის ტერიტორიაზე ჩამოწვა გლაციალური ღვარცოფი, რასაც 31 ადამიანი ემსხვერპლა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1770 : ფრიდრიხ ვილჰელმ III — პრუსიის მეფე ( გ. 1840)
* 1811 : ოტისი, ელიშა — ლიფტის გამომგონებელი
* 1851 : ბაბო ავალიშვილ-ხერხეულიძე —  ქართველი მსახიობი
* 1872 : ხოლონ VII — ნორვეგიის მეფე
* 1903 : ბურგიბა, ხაბიბ — ტუნისის პირველი პრეზიდენტი
* 1921 : ებრალიძე, რეზო — ქართველი კინოსცენარისტი
* 1922 : ავთანდილ ღოღობერიძე — ქართველი ფეხბურთელი
* 1926 : ბენეტი, ტონი — ამერიკელი მომღერალი
* 1932 : არჩვაძე, თენგიზ — ქართველი მსახიობი
* 1934 : ჟონას სავიმბი — ანგოლის პოლიტიკური მოღვაწე
* 1950 : ლენდისი, ჯონ — ამერიკელი რეჟისორი
* 1963 : ჰეტფილდი, ჯეიმზ —  ჯგუფ მეტალიკას ვოკალისტი და გიტარისტი
* 1973 : კარპენტერი, სტივენ —  ჯგუფის Deftones გიტარისტი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1181 : ალექსანდრე III — რომის პაპი
* 1460 : იაკობ II — შოტლანდიის მეფე
* 1924 : ჯოსეფ კონრადი — მწერალი (დ. 1857)
* 1964 : ფლანერი ო'კონორი — ამერიკელი მწერალი (დ. 1925)
* 1965 : იოსებ გრიშაშვილი — ქართველი პოეტი (დ. 1889)
* 1968 : კონსტანტინე როკოსოვსკი — სსრკ-ის სამხედრო მოღვაწე (დ. 1896)
* 1988 : ალფრედ შნიტკე — რუსი კომპოზიტორი (დ. 1934)
* 2008 : ალექსანდრე სოლჟენიცინი — საბჭოთა დისიდენტი, მწერალი (დ. 1918)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წინასწარმეტყველი ეზეკიელი
** ღირსნი სვიმეონ სალოსი და იოანე

* აგრეთვე:
** ნიგერია : დამოუკიდებლობის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0803
16 აგვისტო

**16 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 228-ე დღე (ნაკიან წლებში – 229-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 137 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1780 : ამერიკის რევოლუციური ომი, კამდენის ბრძოლა - ბრიტანელები იმაჯვებენ ამერიკელებზე კამდენთან, სამხრეთ კაროლინა.
* 1804 : ბულონის ტყეში, პარიზთან, საპატიო ლეგიონის ორდენის პირველი დაჯილდოება მოხდა.
* 1819 : პეტერლოოს ხოცვა - მასობრივ არეულობას საყოველთაო საარჩევნო ულფებისთვის გამართულ მიტინგზე მანჩესტერში (ინგლისი) უამრავი ადამიანი შეეწირა.
* 1865 : „აღდგენის დღე“ დომინიკელთა რესპუბლიკაში - ესპანელ დამპრყობლებთან ოთხწლიანი ომის შემდეგ დამოუკიდებლობის აღდგენა.
* 1896 : ქალაქ დოუსონთან, იუკონი, ოქრო აღმოაჩინეს, რამაც კლონდაიკის ოქროს ციებ-ცხელება გამოიწვია.
* 1928 : ვაშინგტონში დააკავეს სერიული მკვლელი კარლ მანცრამი, 20 ადამიანის მოკვლის შემდეგ.
* 1930 : პირველი ფერადი ხმოვანი ანიმაციური ფილმი სახელწოდებით „ფიდლსტიკს“ შექმნა უბ ივერკსმა.
* 1960 : კვიპროსი დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებელი ხდება.
* 1962 : The Beatles-ში პიტ ბესტს ცვლის რინგო სტარი.
* 1976 : კინოეკრანებზე გამოვიდა ელდარ რიაზანოვის კინოკომედია „ბედის ირონია, ანუ გაამოთ“.
* 1981 : აშშ-ის შეიარაღებას შეემატა პირველი ბომბდამშენი B52G, რომელსაც ფრთოსანი რაკეტების გადატანა შეუძლია.
* 1985 : პოპ-ვარსკვლავი მადონა შონ პენზე ქონწინდება.
* 2012 : ეკვადორის მთავრობამ ვიკილიქსის დამფუძნებელ ჯულიან ასანჟს პოლიტიკური თავშესაფარი მისცა.
* 2024 : ფეთონგთან ჩინავატი ტაილანდის პრემიერ-მინისტრი გახდა მას შემდეგ, რაც სრეტა ტავისინი საკონსტიტუციო სასამართლომ გაათავისუფლა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1378 : ჰონგქსი — ჩინეთის იმპერატორი
* 1902 : ჰეიერი, ჯორჯეტ — ინგლისელი მწერალი
* 1913 : ბეგინი, მენახემ — ისრაელის პრემიერ მინისტრი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1958 : მადონა — ამერიკელი პოპ მომღერალი და მსახიობი
* 1981 : სანტა კრუსი, როკე — პარაგვაელი ფეხბურთელი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1027 : გიორგი I — საქართველოს მეფე.
* 1419 : ვენცელი — საღვთო რომის იმპერატორი და ჩეხეთის მეფე.
* 1443 : აშიკაგა იოშიკაცუ — იაპონელი სიოგუნი
* 1921 : პეტერ I — სერბეთის მეფე.
* 1951 : ჟუვე, ლუი — ფრანგი რეჟისორი, მსახიობი.
* 1957 : ლანგმუირი, ირვინგი — ამერიკელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი.
* 1973 : ვაკსმენი, სელმან — უკრაინული წარმოშვების ბიოქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი.
* 1977 : პრესლი, ელვის — ამერიკელი მომღერალი.
* 2010 : დიმიტრიოს იოანიდისი — საბერძნეთის ყოფილი დიქტატორი.
* 2016 : ჟოაო აველანჟი — ფიფას ყოფილი პრეზიდენტი.
* 2018 : არეთა ფრანკლინი — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი (დ. 1942)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **წმინდა რაჟდენი — წრომს წამებული**
** **ცხრა ძმა ხერხეულიძე და ცხრაათასი ქართველი — მარაბდის ომში დაღუპულები**
** ისააკი, დალმატი და ფავსტო
** კოზმა განდეგილი 
** ანტონი რომაელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0816
13 აგვისტო

**13 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 225-ე დღე (ნაკიან წლებში – 226-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 140 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 3114 : მაიას კალენდრის დასაწყისი.
* 1099 : პასკალ II რომის პაპი გახდა.
* 1521 : ესპანელმა კონკისტადორმა ჰერნან კორტესმა აცტეკების სამეფოს  დედაქალაქი ტენოჩტიტლანი აიღო (ახლანდელი მეხიკო).
* 1624 : საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-მ კარდინალი რიშელიე დანიშნა თავის პირველ მინისტრად.
* 1868 : მიწისძვრა მოხდა ორი ქვეყნის – ეკვადორისა და პერუს საზღვარზე. დაიღუპა 25 ათასი ადამიანი.
* 1905 : ნორვეგიაში რეფერენდუმით შვედეთთან კავშირი გაუქმდა.
* 1913 : აკრობატი ოტო ვიტეს განცხადებით ის ალბანეთის მეფედ აკურთხეს.
* 1913 : უჟანგავი ფოლადი გამოიგონა ჰარი ბრერლიმ.
* 1920 : პოლონეთ-საბჭოთა კავშირის ომი - ვარშავის ბრძოლა იწყება, სადაც პოლონელებმა წითელი არმია დაამარცხეს.
* 1942 : უოლტ დისნეის მეხუთე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმის „ბემბი“ პრემიერა.
* 1960 : ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა საფრანგეთისაგან.
* 1994 : მატარებლების შეჯახებას ქვემო ქართლში, ველი-გაჩიანის სარკინიგზო გადასარბენზე 24 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.  
* 2004 : ათენში გაიხსნა 28-ე ოლიმპიური თამაშები.
* 2004 : ადამ კურის შექმნილი კოდით იწყება პოდკასტინგი.
* 2008 : ბერძნულ-რომაულ სტილში მოჭიდავე **მანუჩარ კვირკველიამ** და ძიუდოისტმა **ირაკლი ცირეკიძემ** პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე ოქროს მედლები მოიპოვეს.
* 2009 : მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ეგზოპლანეტა **WASP-17b**, პირველი ცნობილი პლანეტა რეტროგრადული ორბიტით.
* 2010 : **ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკმა** დაასრულა მსოფლიოში უდიდესი აქციების პირველადი განთავსება, საერთო ღირებულებით $22.1 მილიარდი.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1311 : ალფონსო XI — კასტილიის და ლეონის მეფე
* 1872 : ვილშტეტერი, რიხარდ — გერმანელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1899 : ჰიჩკოკი, ალფრედ — ინგლისელი კინორეჟისორი (გ.1980)
* 1927 : კასტრო, ფიდელ — კუბელი პოლიტიკური მოღვაწე, დიქტატორი
* 1967 : ნოტომი, ამელი —  ბელგიელი მწერალი.
* 1972 : ჰანჯოური, ჰანი — ტერორისტი, 11 სექტემბრის ერთ-ერთი მონაწილე

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 900 : ცვენტიბოლტი — ლოტარინგიის უკანასკნელი მეფე
* 1863 : ეჟენ დელაკრუა   — ფრანგი ფერმწერი და გრაფიკოსი   (გ. 1863) (დ.1798)
* 1910 : ნაიტინგეილი, ფლორენს — ინგლისელი მედდა (დ.1820)
* 1913 : ბებელი, ავგუსტ — გერმანელი პოლიტიკოსი
* 1946 : უელზი, ჰერბერტ ჯორჯ —  ინგლისელი მწერალი (დ.1866)
* 1953 : არაყიშვილი, დიმიტრი — ქართველი კომპოზიტორი
* 1994 : კანეტი, ელიას — მწერალი (დ.1905)
* 2010 : გვიდო დე მარკო  —  მალტის ექს-პრეზიდენტი და გაეროს გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარე

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **არსენ ნინოწმინდელი** 
** ევდოკიმე კაბადოკიელი  
** წმინდა ივლიტა (IV)
** იოსებ არიმათიელი

* აგრეთვე:
* ცაციათა საერთაშორისო დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0813
21 აგვისტო

**21 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 233-ე დღე (ნაკიან წლებში – 234-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 132 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1192 : მინამოტო იორიტომო შოგუნი და იაპონიის დე-ფაქტო მმართველი ხდება.
* 1680 : პუებლოს ინდიელები ესპანელებს სანტა-ფეს ართმევენ, პუებლოს აჯანყებისას.
* 1770 : ჯეიმზ კუკი ფორმალურად აღმოსავლეთ ავსტრალიას ბრიტანეთის მმართველობაში აცხადებს, არქმევს რა ახალ სამხრეთ უელსს.
* 1772 : მეფე გუსტავ III ასრულებს სამხედრო გადატრიალებას საკუთარი თავის ბრწყინვალე დესპოტად მონათვლითა და ახალი კონსტიტუციის მიღებით, რითაც სრულდება შვედეთში ნახევარსაუკუნოვანი საპარლამენტო მმართველობა.
* 1841 : ვენეციური დარაბა დააპატენტა პირველად ამერიკელმა ჯონ ჰამპსონმა.
* 1862 : ვენის შტადტპარკი გაიხსნა.
* 1878 : ამერიკის იურისტთა ასოციაცია (ABA) დაარსდა.
* 1911 : ლუვრიდან მუზეუმის თანამშრომელმა მონა ლიზა მოიპარა.
* 1932 : ვენეციაში პირველი საერთაშორისო კინოფესტივალი ჩატარდა.
* 1942 : ნაცისტური დროშა აღიმართა მთა იალბუზზე.
* 1959 : პრეზიდენტი ეიზენჰაუერი ჰავაის აშშ-ის 50-ე შტატად აცხადებს.
* 1991 : ლატვია საბჭოთა კავშირისგან სრულ დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1991 : სამხედრო გადატრიალების მცდელობა მიხეილ გორბაჩოვის წინააღმდეგ წარუმატებლად მთავრდება.
* 2008 : ოლიმპიურ თამაშებზე თავისუფალ ჭიდაობაში რევაზ მინდორაშვილმა ოქროს, ხოლო ოთარ თუშიშვილმა და გიორგი გოგშელიძემ ბრინჯაოს მედლები მოიპოვეს. შედეგად, საქართველოს დღემდე ექვსი ოლიმპიური მედალი აქვს.
* 2013 : NASA-მ ასტეროიდების საძებნელად კვლავ აამოქმედა ფართო კუთხის ინფრაწიტელი ხედვის ზონდი.
* 2017 : აშშ-ის კონტინენტური ნაწილის გარკვეულ ტერიტორიაზე მზის სრული დაბნელება დაფიქსირდა, პირველად 1918 წლის შემდეგ.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1165 : ფილიპ II — საფრანგეთის მეფე
* 1643 : აფონსო VI — პორტუგალიის მეფე
* 1765 : უილიამ IV — დიდი ბრიტანეთის მეფე
* 1789 : კოში, ოგიუსტენ ლუი — ფრანგი მათემატიკოსი
* 1889 : ბერძნიშვილი, მაქსიმე —  ქართველი ისტორიკოსი
* 1891 : ტორო, ემილიანო მერკადო დელ — უხუცესი ადამიანი დედამიწაზე
* 1902 : ალექსანდრე ომიაძე — ქართველი მსახიობი
* 1902 : ვანდა შიუკაშვილი — ქართველი პიანისტი და პედაგოგი
* 1914 : კონსტანტინე ხუციშვილი — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი
* 1925 : ვიდელა, ხორხე რაფაელ — არგენტინის ყოფილი დიქტატორი
* 1936 : რადიშ თორდია — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი
* 1959 : ქეთევან აბულაძე — ქართველი მსახიობი
* 1963 : მუჰამედ VI — მაროკოს მეფე
* 1972 : ნინო ქათამაძე — ქართველი მომღერალი და სიმღერების ავტორი
* 1984 : ალიზე — ფრანგი მომღერალი, მოცეკვავე და მუსიკოსი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1157 : ალფონსო VII — კასტილიის მეფე
* 1762 : ლედი მერი ვორტლეი მონტეგიუ — ინგლისელი მწერალი
* 1940 : ლევ ტროცკი — ბოლშევიკი რევოლუციონერი
* 1943 : პონტოპიდანი, ჰენრიკ — დანიელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1979 : ჯუზეპე მეაცა — იტალიელი ფეხბურთელი
* 1982 : სობჰუზა II — სვაზილენდის მეფე
* 1983 : ოთარ თევდორაძე — ქართველი კომპოზიტორი
* 1997 : იური ნიკულინი — რუსი საბჭოთა კინოსა და ცირკის მსახიობი
* 2005 : ჰამიდ ღულამი — უზბეკი მწერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ექვთიმე გარეჯელი**
** ემილიანე აღმსარებელი 
** ელეფთერი და ლეონიდე
** გრიგოლ სინელი
** მირონ საკვირველთმოქმედი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0821
18 აგვისტო

**18 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 230-ე დღე (ნაკიან წლებში — 231-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 135 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|130px|რიგის გერბი
* ძვ. წ. 753 : რომაელებმა საბინელი ქალები მოიტაცეს.
* 1201 : ქალაქი რიგა დაფუძნდა.
* 1634 : ურბენ გრანდიე ჯადოქრობის ცილისწამებით კოცონზე დაწვეს ცოცხლად ლუდანში, საფრანგეთი.
* 1786 : დაფუძნდა რეიკიავიკი.
* 1812 : პირველი მსოფლიო ომი — სმოლენსკის ბრძოლაში რუსები დამარცხდნენ.
* 1845 : დაარსდა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება.
* 1868 : ფრანგმა ასტრონომმა პიერ ჟულს სეზარ ჟანსენმა ჰელიუმი აღმოაჩინა.
* 1877 : ესაფ ჰოლმა მარსის თანამგზავრი ფობოსი აღმოაჩინა.
* 1920 : აშშ-ის კონსტიტუციის მე-19 დამატებით ქალებს არჩევნებში ხმის უფლება მიეცათ.
* 1941 : ჰიტლერის ბრძანებით დროებით შეწყდა ნაცისტურ გერმანიაში სულიერად ავადმყოფთა და ხეიბართა ევთანაზია მასიური პროტესტების გამო.
* 1958 : ვლადიმირ ნაბოკოვის გახმაურებული რომანი „ლოლიტა“ გამოქვეყნდა აშშ-ში.
* 1961 : გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში გაიმართა „The Beatles-ის“ პირველი კონცერტი. სწორედ ეს დღე ითვლება ჯგუფის დააარსების თარიღად.
* 1991 : საბჭოთა კავშირის ლიდერს მიხაილ გორბაჩოვს ყირიმზე შვებულებაში ყოფნისას გკჩპ-მ შინა პატრიმრობა მიუსაჯა.
* 2005 : მასიურმა ელექტროენერგიის კრიზისმა ინდონეზიის კუნძულ იავაზე 100 მილიონი ადამიანი მოიცვა.
* 2009 : საქართველომ დსთ-დან გამოსვლის პროცესი დაასრულა.
* 2011 : ჯგუფ **The Beatles-ის** დაარსებიდან 50 წელი შესრულდა. 1961 წლის 18 აგვისტოს გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში გაიმართა The Beatles-ის პირველი კონცერტი. სწორედ ეს დღე ითვლება ჯგუფის დაარსების თარიღად.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1414 : ჯამი — სპასრსი პოეტი
* 1450 : მარულიჩი, მარკო — ხორვატი პოეტი
* 1692 : ბურბონი, ლუი ანრი — საფრანგეთის პრემიერ მინისტრი
* 1750 : სალიერი, ანტონიო — იტალიელი კომპოზიტორი
* 1830 : ფრანც იოსები I — ავსტრიის იმპერატორი
* 1906 : მარსელ კარნე — ფრანგი კინორეჟისორი
* 1936 : რობერტ რედფორდი — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი, ბიზნესმენი
* 1937 : ზანდა იოსელიანი — ქართველი მსახიობი
* 1952 : რიკარდო ვილა — არგენტინელი ფეხბურთელი
* 1969 : ედვარდ ნორტონი — ამერიკელი მსახიობი
* 1984 : გიორგი ანწუხელიძე — საქართველოს ეროვნული გმირი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 353 : დეცენტიუსი — რომაელი უზურპატორი
* 472 : რიციმერი — რომაელი გენერალი
* 1227 : ჩინგიზ-ყაენი  — ერთიანი მონღოლური სახელმწიფოს დამმარსებელი
* 1258 : თეოდორე I  — ნიკეის იმპერატორი 
* 1276 : ადრიანე V — რომის პაპი
* 1503 : ალექსანდრე VI — რომის პაპი
* 1559 : პავლე IV — რომის პაპი
* 1620 : ვანლი — ჩინეთის იმპერატორი
* 1765 : ფრანცისკ I — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
* 1850 : ბალზაკი, ონორე დე — ფრანგი მწერალი
* 1937 : ირაკლი ჯაბადარი — ქართველი კომპოზიტორი და პიანისტი
* 1944 : ერნსტ ტელმანი — გერმანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1962 : მაქს ფაბიანი — იტალიელ-სლოვენიელი არქიტექტორი
* 1963 : გიგოლოვი, მიხეილ — ქირურგი
* 1968 : პავლე კანდელაკი — ქართველი მსახიობი, ხელოვნების მუშაკი
* 2018 : კოფი ანანი — გაეროს გენერალური მდივანი
* 2024 : ალენ დელონი — ფრანგი კინომსახიობი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა ევსეგნიოსი
** პონტიოს რომაელი, წმინდა ანტერი და წმინდა ფაბიოსი 
** კანტიდი, კანტიდიანე და სიბელი
** მართალი ნონა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0818