open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბედლინგტონ ტერიერი

**ბედლინგტონ ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

უძველეს დროში, შოტლანდიის საძღვართან, როთბერის ტყეში მცხოვრებ ბოშებს ჰყავდათ ძალიან დამჯერი და სწრაფი მუშა ტერიერები, რომლებიც როთბერი ტერიერის სახელით იყვნენ ცნობილნი. შესაძლოა სწორედ ეს ძაღლი არის ბედლინგტონ ტერიერის წინაპარი, ის პირველად გამოიყვანეს გამოფენაზე ქალაქ ბედლინგტონში (ნორტუმბერლენდის საგრაფო, ინგლისი) 1879 წელს. ამტკიცებენ, რომ ამ საინტერესო ტერიერის წინაპარი იყო უიპეტი, ოტერჰაუნდი და დენდი დინმონტ ტერიერი. განსაკუთრებით ძლიერი გავლენა ბედლინგტონის ფორმირებაზე უიპეტმა მოახდინა, რომლეზეც მოწმობს მისი გრძელი უკანა ფეხები და ხასიათი.

ბედლინგტონის "ცხვრის ტყავის" ქვეშ იმალება შეუკავებელი სურვილი "მოძებნოს და გაანადგუროს" მოწინააღმდეგე: ამ თავისებურმა, კრავის მსგავსმა ძაღლმა სრულებით შეინარჩუნა ნამდვილი ტერიერის ხასიათი, შესაბამისად, სჭირდება ფსიქიკური სტიმულაცია და მნიშვნელოვანი ფიზიკური დატვირთვა, რომელთა არარსებობისას ვლინდება დესტრუქციული ქცევა. ბედლინგტონ ტერიერს აქვს ხუჭუჭა ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს ღვიძლისფერი, ხორბლისფერი, ცისფერი. გრძელი, სწორი, ვიწრო თავი დაფარულია ხშირი თმით, გრძელი კისერი, დაკუნთული უკანა ფეხები. ცოცხალ თვალებს ალერსიანი, რბილი გამოხედვა ახასიათებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბედლინგტონ ტერიერი (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
როსელი

**როსელი** () ან **იელა** () — ლუიზიადის არქიპელაგის ყველაზე აღმოსავლეთი კუნძული. ეკუთვნის პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.

## გეოგრაფია 
კუნძული — მთიანია, შეადგენს დაახლოებით 34 კმ-ს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ და 11 კმ-ს ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ. კუნძულის ფართობია — 262,5 კმ², რითაც ის სიდიდით მეორე კუნძულია ლუიზიადის არქიპელაგში კუნძულ ვანატინაის შემდეგ. სანაპირო დაფარულია ან მანგროს ტყეებიანი იშვიათი ქვიშოვანი პლაჟებით, ან ჯუნგლებით. კუნძულის ჩრდილოეთ დაბოლოებასა და დელივერანსის კონცხს შორის არსებობს რამდენიმე ტყიანი ხეობა. სამხრეთი სანაპირო წარმოადგენს მრავალ ყურეებს; ციცაბო ბორცვები ეშვება სანაპიროსთან უფრო მაღალი მთის ქედებიდან. კუნძულის ყველაზე მაღალი წერტილი — მთა როსელი, მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან და შეადგენს 838 მეტრს ზღვის დონიდან.

მარჯნის რიფი ქმნის დიდ ლაგუნა როსელს დასავლეთით და ერთ მცირე ლაგუნას აღმოსავლეთით. როსელის ლაგუნა გადაჭიმულია დაახლოებით 40 კმ-ზე კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებიდან როსელის გასასვლელამდე რიფის დასავლეთ დაბოლოებაზე. რიფი, რომელიც გარს აკრავს ამ ლაგუნას — ვიწროა, აქვს 4 გასასვლელი. რიფი სამხრეთი სანაპიროს გასწვრივ — მთლიანია, მას არ აქვს გასასვლელი როსელის გასასვლელიდან აღმოსავლეთით. ლაგუნის საშუალო სიღრმე შეადგენს 37-64 მეტრს.

## მოსახლეობა 
კუნძულ როსელის მოსახლეობა 2000 წლის მონაცემებით შეადგენს 3821 ადამიანს. მთავარი სოფელი მდებარეობს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მოსახლეობა ლაპარაკობს იელეს ენაზე, რომელიც იზოლირებული ენაა.

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ლიმასოლის რაიონი

[მინიატიურა|მარჯვნივ|ლიმასოლის რაიონი [კვიპროსის რუკაზე]]

**ლიმასოლის რაიონი** — ერთ-ერთი კვიპროსის ექვსი რაიონიდან. ფართობი — 1 396 კმ2. 2011 წლის შეფასებით ცხოვრობს 235 036 ადამიანი. უდიდესი ქალაქია ლიმასოლი 2011 წლის შეფასებით 100 952 ადამიანიანი მოსახლეობით. ურბანული მოსახლეობა 180 000 ადამიანს შეადგენს. რაიონს ესაზღვრება აკროტირი, რომელიც ბრიტანეთს ეკუთვნის.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ლიმასოლის რაიონი, თავის მხრივ, იყოფა 6 თემად:
* ლიმასოლი
* კატო-პოლემიდია
* მესა-გიტონია (Μεσα Γειτονια)
* აგიოს-ათანასიოსი (Αγιοσ Αθανασιοσ)
* გერმასოგია (Γερμασόγεια)
* იფსონასი (Ύψωνα) (2012 წლის 1 იანვრიდან)

## სქოლიო 
კატეგორია:კვიპროსის რაიონები
სენიავინის კუნძულები

**სენიავინის კუნძულები** () — კუნძულების ჯგუფი წყნარ ოკეანეში, რომელიც ეკუთვნის მიკრონეზიის ფედერაციულ შტატებს. შედგება დიდ კუნძულ პონპეისაგან (დაახლოებით 334 კმ²) და ორი პატარა ატოლისაგან: ანტი და პაკინი. საერთო ფართობი — 337,16 კმ². მოსახლეობა — 16 476 ადამიანი (2000 წელი).

კუნძულები 1828 წელს აღმოაჩინა რუსმა ზღვაოსანმა ფიოდორ ლიტკემ და რუსი ადმირალის დიმიტრი სენიავინის პატივსაცემად მას სახელად დაარქვა მისი სახელი.

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა

**სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა** (; დ. დაახლ. 1603 — გ. 1646, კრეტა) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1644-1645 წწ., ეგვიპტის გუბერნატორი 1637-1640 წლებში.

## ბიოგრაფია 
სულთან მურად III-ის შვილის, აიშე სულთნისა და დიდი ვეზირის იემიშჩი ჰასან-ფაშას შვილიშვილი.

1638 წელს მეჰმედ-ფაშა დანიშნეს ოსმალეთის გუბერნატორად ეგვიპტეში. 1638 წლის მაისში მეჰმედ-ფაშას ბრძანებით თურქეთის არმიის 1500 მებრძოლი გაიგზავნა  ბაღდადის ლაშქრობაში მონაწილეობის მისაღებად. ლაშქრობიდან დაბრუნდნენ 1639 წლის ივნისში.

1640 წელს იგი დაბრუნდა სტამბოლში და გახდა ოსმალეთის დივანის ვეზირი. 1641 წელს დანიშნეს აჩი-კალეს (თანამედროვე ოჩაკოვი) გუბერნატორად, მას დავალებული ჰქონდა დაეპყრო კაზაკების ციხესიმაგრე აზოვი. მეჰმედ-ფაშამ, რომელიც სათავეში ედგა თურქეთის შეიარაღებულ ძალებს, ბლოკადაში მოაქცია აზოვი.

1643 წელს მეჰმედ-ფაშა იდანიშნეს დამასკოს გუბერნატორად. ეს დანიშვნა შესაძლებელია დაკავშირებული იყო იმ საიდუმლო ბრძოლასთან ძალაუფლებაზე, რომელიც მასსა და დიდ ვეზირ ქემანქეშ მუსტაფა-ფაშას შორის მიმდინარეობდა.

1644 წლის იანვარში სულთანზადე მეჰმედ-ფაშამ ვალიდე-სულთნის თანადგომით შეეძლო გამარჯვება სულთან იბრაჰიმზე, თანამდებობიდან გადააყენებინა და სიკვდილით დაასჯევინა დიდი ვეზირი ქემანქეშ მუსტაფ-ფაშა, რის შემდეგაც დიდ ვეზირად სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა დანიშნეს.

1645 წელს ის გამოდიოდა კუნძულ კრეტაზე ვენეციის რესპუბლიკასთან ომის დაწყების წინააღმდეგ. ამის მიუხედავად სულთან იბრაჰიმმა გასცა ბრძანება, რომ დაეწყოთ საომარი მოქმედებები კრეტზე. დეკემბერში იმავე წელს სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა ჩამოაშორეს დიდი ვეზირის თანამდებობას და მალევე დაინიშნა კრეტაზე თურქეთის არმიის მეთაურად.

1646 წლის ივლისში სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა კუნძულ კრეტაზე.

## ლიტერატურა
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVİ. Yüzyıl Ortalarından XVİİ. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (6. Baskı 2011) ISBN 975-16-0014-6) say.391-393
* Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV say.161-162  http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft
* Alper, Ömer Mahir,  (1999) "Mehmed Paşa (Sultanzade, Cıvankapıcıbaşı)", *Yaşamlarıyla ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi* Ç.2 ş.172 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. İŞBN 975-0800710
* Buz, Ayhan, (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5, 
* Danışmend, İsmail Hami, (2011), *İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt*, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1646
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ხორვატიის დროშა

**ხორვატიის დროშა** — ხორვატიის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. სამფეროვანი მართკუთხა ქსოვილი ცენტრში ხორვატიის გერბით. გერბი გარკვეულწილად განასხვავებს მას ნიდერლანდის დროშისაგან, რომელსაც თითქმის იგივე ფერები აქვს იდენტური თანმიმდევრობით.

წითელ, თეთრ და ლურჯფეროვანი დროშა ხორვატიის დროშად გამოიყენებოდა 1848 წლიდან. აღსანიშნავია, რომ ამ ფერებით შედგენილი დროშები გამოიყენება სხვა სლავურ ქვეყნებშიც.

დროშა შეიქმნა 1918 წელს ავსტრია-უნგრეთის იმპერიისაგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, თუმცა მან მცირე ხნით იარსება, რადგან ხორვატია შევიდა იუგოსლავიის სამეფოს შემადგენლობაში. აღსანიშნავია, რომ იუგოსლავიის სამეფოს დროშაც იგივე ფერებისაგან შედგებოდა, თუმცა განსხვავებული თანმიმდევრობით იყო განლაგებული. იუგოსლავიაში საბჭოური მმართველობის დამყარების შემდეგ, ხორვატიაში, როგორც მის შემადგენელ ნაწილში გამოიყენებოდა იგივე დროშა ცენტრში წითელი ხუთქიმიანი ვარსკვლავით.

თანამედროვე დროშა 1990 წლის 21 დეკემბერს მიიღეს. პრაქტიკულად ერთადერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება ვარსკვლავის გერბით შეცვლა იყო. შვიდი თვის შემდეგ კი ხორვატია დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადდა.

## სხვა დროშები 

Flag of the President of Croatia.svg|ხორვატიის პრეზიდენტის შტანდარტი

## იხილეთ აგრეთვე 
* ხორვატიის გერბი
* ხორვატიის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში 
*Everything about the Croatian flags
*History of the Croatian Flag in brief
*Historical Flags (1848-1918) 

კატეგორია:ხორვატიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
მისიმა (კუნძული)

**მისიმა** () — კუნძული წყნარ ოკეანეში. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.

## გეოგრაფია 
კუნძული მისიმა წარმოადგენს დიდ კუნძულს, რომელიც შედის ლუიზიადის არქიპელაგის შემადგენლობაში და გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. უახლოესი მატერიკი, ავსტრალია, მდებარეობს დაახლოებით 1050 კმ-ში. კუნძული მდებარეობს კუნძულ ვანატინაის ბარიერული რიფის ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებასთან კუნძულ ახალი გვინეიდან დაახლოებით 200 კმ მანძილზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით. არქიპელაგში უმრავლესი კუნძულების მსგავსად აქვს მთიანი რელიეფი და დაფარულია ხშირი მცენარეული საფარით.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა. მისიმას ფართობი შეადგენს 202,5 კმ²-ს, ხოლო ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილი, მთა კოია-ტაუ, აღწევს 1036 მეტრს.

1888 წელს მოხდა ლუიზიადის არქიპელაგის და შესაბამისად კუნძულ მისიმას ფორმალური ანექსია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ, რომელიც გახდა ბრიტანეთის ახალი გვინეის ნაწილი (1904 წლიდან — პაპუას ტერიტორია ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ).

1890-იანი წლების დასასრულს კუნძულზე აღმოაჩინეს ოქროს საბადოები. მათი აქტიური მოპოვება დაიწყო უკვე XX საუკუნის დასაწყისში, ხოლო 1990 წლიდან 2001 წლამდე ოქრო მოიპოვებოდა ღია წესით.

1975 წლიდან მისიმა დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.

## მოსახლეობა 
კუნძულ მისიმაზე ცხოვრობს დაახლოებით 5000 ადამიანი. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია — ბვაგაოია ().

## ეკონომიკა 
ადგილობრივი მაცხოვრებლების ძირითადი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა (კოპრის წარმოება). არსებობს ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი.

## სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ივანე ნანუაშვილი

**ივანე (ვანო) ნანუაშვილი** (დ. 1 იანვარი, 1902, საქართველო — გ. 1974, აშშ) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლონეთის არმიის ოფიცერი, პოლიტიკური ემიგრანტი.

## ბიოგრაფია 
ვანო ნანუაშვილი დაიბადა 1902 წლის 1 იანვარს. დაწყებითი განათლება 1912–1920 წლებში  თბილისის მეხუთე საშუალო სკოლაში მიიღო. 1920–1921 წლებში სწავლობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლლიკის ოფიცერთა სკოლაში. იგი 1921 წლის თებერვალ-მარტში რუსეთ-საქართველოს შორის მიმდინარე ომის დროს, როგორც ოფიცერთა სკოლის იუნკერი საბრძოლო ოპერაციებში მონაწილეობდა. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ ვანო ნანუაშვილი სხვა ქართველ სამხედროებთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა. 1921 წლის აპრილ-ივნისში სტამბოლში იმყოფებოდა, შემდეგ, 1922 წლამდე ათენში საბერძნეთის სამხედრო აკადემიაში, ხოლო 1923–1925 წლებში ვარშავაში პოლონეთის სამხედრო აკადემიაში ირიცხებოდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას, 1939 წელს, ვანო ნანუაშვილი, როგორც პოლონეთის არმიის წევრი იბრძოდა გერმენიის წინააღმდეგ. ერთ-ერთი ბრძოლის დრო იგი ტყვედ ჩავარდა. 1939–1944 წლებში იმყოფებოდა გერმანიის სამხედრო ტყვეობაში, საიდანაც 1944 წელს გაქცევა მოახერხა. ტყვეობიდან განთავისუფლების შემდეგ იბრძოდა იტალიაში.

ომის დასრულების შემდეგ, ვანო ნანუაშვილმა აქტიური სამხედრო კარიერა შეწყვიტა. იგი 1948 წლიდან ცხოვრობდა ლონდონში, ხოლო 1951 წლიდან საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც 1951-1954 წლებში ნიუ-იორკში, 1954–1960 წლებში კი — ბოსტონში სხვადასხვა ფაბრიკებში მუშად მუშაობდა. 1960 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე, 1974 წლამდე, სან-ფრანცისკოში ცხოვრობდა.

## პოლიტიკური საქმიანობა 
ნანუაშვილის წიგნის „რა უნდა იცოდეს ყველამ თავისუფალ სამყაროში რუსეთის შესახებ“ გარეკანი|მინიატიურა|150პქ
ვანო ნანუაშვილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის მიზნით ემიგრაციაში აქტიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. იგი არერთი ორგანიზაციის დამაარსებელი და აქტიური წევრი იყო. 1928 წელს მან სხვა ემიგრანტებთან ერთად საქართველოს ოფიცერთა ასოციაცია დააარსა, რომლის მდივანი იყო ცხრა წლის განმავლობაში. ვანო ნანუაშვილი საქართველოს სამხედრო და პოლიტიკური ჟურნალის „მხედარის“ რედაქტორის მოვალეობას ასრულებდა. ასევე იყო სან-ფრანცისკოს ქართული კერის პერიოდული ორგანოს („სან-ფრანცისკოს ქართული კერის“) გამოცემის ინიციატორი და განმხორციელებელი. ეს ორგანო ქართულ და ინგლისურ ენებზე იბეჭდებოდა. იყო აშშ-ში არსებული დაპყრობილი ერების ორგანიზაციის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 

ვანო ნანუაშვილს ინგლისურ ენაზე დაწერილი აქვს სამხედრო-პოლიტიკური ნარკვევები. მან 1956 წელს ბოსტონში გამოსცა ნაშრომი „საბჭოთა კავშირის სიძლიერე და სისუსტე“. მისი ინგლისურენოვანი წიგნი „რა უნდა იცოდეს ყველამ თავისუფალ სამყაროში რუსეთის შესახებ“ პოპულარობით სარგებლობდა აშშ-სა და ევროპაში. 

ვანო ნანუაშვილი აქტიურად ეწეოდა  აშშ-ში ქართული კულტურისა და ისტორიის პოპულარიზაციას.

## ლიტერატურა 
* ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, ვანო ნანუაშვილის პირადი არქივი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია ვანო ნანუაშვილზე ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ოფიციალურ გვერდზე

კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
პარსონ რასელ ტერიერი

**პარსონ რასელ ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

ეს ჯიში შექმნა დასავლეთ ინგლისის დევონშირის საგრაფოში მცხოვრებმა მღვდელმა ჯონ რასელმა, რომელიც ნადირობის დიდი მოყვარული იყო. მის მისაღებად მან უხეშბალნიანი ფოქსტერიერები გამოიყენა: ახალი ჯიშის წარმომადგენელს უნდა ჰქონოდა გრძელი ფეხები, რომ ცხენზე ამხედრებულ მონადირეს არ ჩამორჩენოდა, და პატარა სხეული, რომ მელიის სოროში შეძრომა შესძლებოდა. პარსონ რასელ ტერიერი ერთ-ერთი უსაყვარლესი პატარა ძაღლია ნიდერლანდებში და აშშ-ში. ამ ჯიშის პირველი წარმომადგენლების (ისევე, როგორც თანამედროვე ძაღლების) მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი იყო გრძელი ფეხები. თავად მღვდელი პარსონ ჯეკ რასელი უპირატესობას აიჭებდა უხეშბალნიან ძაღლებს.

დღესდღეობით სტანდარტი უშვებს გლუვ და უხეშბალნიან პარსონ რასელებს, რომლებიც ძაღლების მოყვარულებში ერთნაირი პოპულარობით სარგებლობენ. ძლიერი და ენერგიული პარსონი ძალიან კარგი კომპანიონია, თუმცა რეგულარული ფიზიკური ვარჯიში სჭირდება. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი ყავისფრით, შავი თეთრით, სამფეროვანი (შავი, ჟღალი, თეთრი). წვერ-ულვაში სერიოზულ შესახედაობას აძლევს.

## რესურსები ინტერნეტში
* პარსონ რასელ ტერიერი  (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ქვაბნაშენი

**ქვაბნაშენი**, *გამოკირულა* — კლდის შვეულსა ან განივ ნაპრალებზე წინიდან ქვითკირით მიშენებული კარსარკმელი. ქვაბნაშენის შიდა სივრცე გამოიყენებოდა, როგორც მოღვაწე ბერის მიერ სამალავად, ასევე გვხვდება როგორც მრავალსართულიანი საცხოვრისი ერისკაცისა. 

ქვაბნაშენი კლდეში კვეთის ხელოვნების დარგია. ასეთ ხუროთმოძღვრულ ძეგლებში, გარდა იმისა, რომ ფასადის მხარეა ამოშენებული, ხშირად თვით სიღრუეებიც ხელოვნურადაა გაფართოებული ან დამხმარე ხელოვნური ქვაბებიცაა გამოკვეთილი. ხელოვნურ ქვაბთა კომპლექსების მსგავსად ქვაბნაშენებითაც სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობაა შექმნილი. ქვაბნაშენებში გვხვდება: ციხეები, მონასტრები და სახიზრები.

ქვაბნაშენი ანუ გამოკირულა ძეგლები ფრიად დამახასიათებელია ძველი საქართველოს არსებობის მთელ მანძილზე, განსაკუთრებით გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში. ტიპური ძეგლებია: ქართლში თრეხვის სოროთ-ხევი, თეკნელა — რკონის მონასტერთან, აბუხალო — ძამას ხეობაში, ქცია-ხრამის ხეობის ძეგლები; არგვეთ-ჭიათურის კომპლექსები; მესხეთის გამოკირულა — საროსთან, ნავარძიევი, მირაშხანი მდ. მტკვრის ხეობაში და ურავლის ხეობის ძეგლები; აფხაზეთში — მჭიშთა და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურის ძეგლები
კატეგორია:კლდის არქიტექტურა
ქემანქეშ მუსტაფა-ფაშა

**ქემანქეშ ქარა მუსტაფა-ფაშა** (; დ. 1592, ვლორა, ალბანეთი — გ. 31 იანვარი, 1644, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. კაპუდან-ფაშა 1635-1638 წწ.და დიდი ვეზირი 1639-1644 წწ.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ალბანეთის ქალაქ ვლორაში. მსახურობდა ოფიცრად იანიჩარების  კორპუსში. იანიჩარების კორპუსის ხელმძღვანელის თანაშემწე (1634) და იანიჩარების აღა.

1635 წლის ოქტომბერში ქემანქეშ ქარა-მუსტაფა დანიშნეს ოსმალეთის  ფლოტის კაპუდან-ფაშად. 1638 წლის  ნოემბერ-დეკემბერში ის მონაწილეობდა ბაღდადის დაპყრობაში. ბაღდადის აღების დროს, დაიღუპა დიდი ვეზირი  თაიარ მეჰმედ-ფაშა. ამავე წლის 23  დეკემბერს მურად IV-მ  ქემანქეშ  ქარა-მუსტაფა აღა დიდ ვეზირად დანიშნა. 25 დეკემბერს ბაღდადი ოსმალებმა აიღეს. ირანთან მშვიდობიანი მოლაპარაკების დროს ქემანქეშ ქარა-მუსტაფა  მეთაურობდა ოსმალეთის დელეგაციას. 1639  წლის  მაისში დადეს ზუჰაბის ზავი ირანთან, რომლითაც დასრულდა ირან-ოსმალეთის 1623-1639 წლების ომი. ხელშეკრულების თანახმად ოსმალეთის შემადგენლობაში შევიდა ერაყი, სომხეთი და სამცხე-საათაბაგოს დაკარგული ნაწილი.

1640 წლის 9 თებერვალს სულთანი მურად IV (1623-1640 წწ.) გარდაიცვალა  და მის შემდეგ  ტახტზე  ავიდა, მისი სულიერად დაავადებული ძმა  იბრაჰიმ I (1640-1648 წწ.), ახალი სულთნის მმართველობის დროს ქემანქეშ ქარა-მუსტაფა  ოსმალეთის  დე-ფაქტო  მმართველი იყო. იგი ახშობდა  ამბოხებებს, ადგენდა  ბიუჯეტს და ამცირებდა არმიის რიგებს. ის აგრეთვე  იყენებდა თავის ძალაუფლებას, რომ დაემონებინა (და მოეკლა)  წარმატებული სახელმწიფო მოღვაწეები, რომლებსაც ის თვლიდა პოტენციურ კონკურენტებად თავის  თანამდებობაზე. 1642 წელს დადო ზავი ავსტრიის საჰერცოგოსთან, რომლის მიხედვითაც  ავსტრიულ სავაჭრო გემებს აეკრძალათ ეგეოსის ზღვაში შესვლა.

## გარდაცვალება
წარმატებების მიუხედავად, დიდმა ვეზირმა ძალიან ბევრი მტერი გაიჩინა. მის წინააღმდეგ გამოვიდა სულთნის სასახლის ტრიუმვირატი: ქიოსემ სულთანი, სასახლის მკითხავი - ჯინჯი ხოჯა და ვეზირი სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა. მათ დაიწყეს დიდი ვეზირის კრიტიკა. ქემენქეშ ქარა-მუსტაფას რამდენიმეჯერე უნდოდა გადადგომა, მაგრამ სულთანი უარზე იყო. საბოლოოდ ინტრიგების წყალობით 1644 წლის  31 იანვარს  სულთანმა გადააყენა დიდი ვეზირი და სიკვდილით დასაჯა.

## ლიტერატურა
* Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVİ. Yüzyıl Ortalarından XVİİ. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 İŞBN:978-975-16-0010) say.387-391
* Buz, Ayhan, (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, İŞBN:978-975-254-278-5, say.109.
* Danışmend, İsmail Hami, (2011), *İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt*, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, İŞBN:9789944397681
* Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları İŞBN:975-333-0383 C.İV s.390 http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft
* Yılmaz, Mehmet "Mustafa Paşa (Kemankes, Kara)" (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, Ç.2 ş.310-311, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. İŞBN:975-08-0071-01.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1592
კატეგორია:გარდაცვლილი  31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1644
სქურის ეკლესია

**სქურის ფერისცვალების ეკლესია** — ეკლესია წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, კურორტ სქურის ჩრდილოეთით.

## ძეგლის აღწერა
ტაძრამდე რთული მისასვლელი გზაა. ეკლესიას აქვს სწორკუთხა საკურთხეველი და მინაშენები. ეკლესია XVI საუკუნეში სამნავიან ბაზილიკად გადაუკეთებიათ. ტაძარი ნაგებია კარგად გათლილი, ნახევრად დამუშავებული და ყორე ქვით, რიგების მკაცრი დაცვით. ნაგებობას მორღვეული აქვს სახურავი. სამხრეთით, ჩრდილოეთით და დასავლეთით, ფასადის მთელ სიგრძეზე, მიშენებული აქვს ეგვტერები. ტაძარს ეტყობა მრავალჯერადი გადაკეთების კვალი, სადაც ნათლად ჩანს პირვანდელი ქვების მრავალჯერადი გამოყენება. ტაძარი ნათდებოდა აღმოსავლეთით გაჭრილი სამი სარკმლით. სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთ კედლები ნაწილობრივ არის შემორჩენილი. ტაძარს შესასვლელი გაჭრილია ჩრდილოეთით, დასავლეთით და სამხრეთით.

ძეგლი თავის დროზე მონახულებული აქვს ექვთიმე თაყაიშვილს, რომლის დროსაც ჯერ კიდევ იყო შემორჩენილი წარწერები და ესვენა ადგილობრივი სასულიერო პირების „სალიების" მიერ ვერცხლით მოჭედილი ხატი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* სქურის ეკლესია

კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
Ghetto Life (ლამარ თომასის ალბომი)

***Ghetto Life*** — გერმანელი რეპერ Lamar-ის 1999 წლის სადებიუტო და ერთადერთი სტუდიური ალბომი. გამოიცა ლეიბლებზე X-cell Records და Epic. ალბომიდან გამოვიდა სინგლები  „Too Many Nights“ (#50, გერმანია), „Shine (David's Song)“ (#12, გერმანია) და „Fly (The Lonely Shepherd)“ (#27, გერმანია).

## სიმღერების სია
#„Shine (David's Song)“ - 3:40
#„That's How I Feel“ - 3:49
#„Fly (The Lonely Shepherd)“ - 3:45
#„ Featuring – Chrystal Haze“ - 4:26
#„I Have A Dream“ - 3:45
#„A Nightmare“ - 3:51
#„My Team Plays To Win“ - 4:02
#„Metaphysical“ - 3:49
#„Why?“ - 3:03
#„Life In The Ghetto (Ghetto Life)“ - 4:06
#„They Don't Want It“ - 4:00
#„Nights & Fights“ - 1:14
#„Too Many Nights“ - 3:54
#„Let Your Lovelight Shine (The Funky Club Remix)“ - 3:12

;გამოყენებული მელოდიები

*„Shine (David's Song)“ - „David's Song (Main Title)“ (ვლადიმირ კოსმა)
*„Fly (The Lonely Shepherd)“ - „Einsamer Hirte“ (ჯეიმზ ლასტი)

## სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის სადებიუტო ალბომები
პეტრე ჭაბუკიანი

**პეტრე ჭაბუკიანი** (დ. 5 აგვისტო, 1889, ქუთაისი — გ. 1982) — ქართველი მხარეთმცოდნე, პედაგოგი, ისტორიული და ბუნების ძეგლების დამცველი, კარსტულ მღვიმეთა მკვლევარი. მის სახელს უკავშირდება საქართველოში, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალის მღვიმეების აღმოჩენა, მათი შესწავლა და შემდგომი პოპულარიზაცია.

## ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა იურიევის (ტარტუს) უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი, რის შემდეგაც მთელი ცხოვრება დასავლეთ საქართველოს ბუნებისა და კულტურის ძეგლების დაცვას მიუძღვნა. იყო ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის უახლოესი თანამშრომელი და შემდეგ ბუნებისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის მეთვალყურე. 
ის იყო პირველი ვინც მიწისაგან გაასუფთავა ბაგრატის ტაძარი. 1933 წელს აღმოაჩინა მიწაში ჩამარხული სამრეკლოს კარები და ივარაუდა რომ ტაძრის ძირითადი ნაწილიც მიწაში უნდა ყოფილიყო ჩამარხული. გათხრებმა იმედები არ გააცრუა და გაწმენდისთანავე გამოჩნდა ბაგრატის ტაძრის უდიდესი ნაწილი. სწორედ ამის შემდეგ იქნა შესაძლებელი ტაძრის საფუძვლიანი შესწავლა და გეგმის აღდგენა. 
1924 წელს, პეტრე ჭაბუკიანმა ქუთაისში, თეთრამიწას გორაზე, ნეოლითური პერიოდის ნამოსახლარს მიაკვლია, სადაც ხუთი ათასზე მეტი კაჟისა და ქვის იარაღი მოაგროვა და ქუთაისის ისტორიულ მუზეუმს გადასცა. მანვე იპოვნა სათაფლიის ფერდობზე ე.წ. "ნაციხვარზე" ნეოლითური ხანის მცირერიცხოვანი ნაშთები. ამ აღმოჩენას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ვინაიდან ამით დადასტურდა რომ ქუთაისსა და მის მიდამოებში არა მარტო ზედაპალეოლითის ადამიანი არამედ მომდევნო პერიოდის ნეოლითის პერიოდის ადამიანიც ცხოვრობდა. 
1925 წლის 2 აგვისტოს  პირველყოფილი ადამიანის სადგომის ძებნის დროს სათაფლიის ნაკრძალში აღმოაჩინა მღვიმეები, რომელიც მისივე ინიციატივით ბუნების კეთილმოწყობილ ძეგლად იქცა. პეტრე ჭაბუკიანის ძალისხმევით სათაფლიას მღვიმის მიდამოებში 400 ჰა კოლხური ტიპის ტყე ნაკრძალად გამოცხადდა.
1933 წელს პეტრე ჭაბუკიანმა სათაფლიას მღვიმის მახლობლად, ქვედა ცარცული პერიოდის მერგელოვანი კირქვის შრეებზე, დინოზავრების ნაკვალევი აღმოაჩინა.

გარდაიცვალა 1982 წელს, დასაფლავებულია სათაფლიის ნაკრძალში.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხარეთმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
ჯეკ რასელ ტერიერი

**ჯეკ რასელ ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

ჯეკ რასელი ძალიან პოპულარულია დიდ ბრიტანეთში. იგი შეიქმნა ვირთხების განადგურების მიზნით და დღესაც არ დაუკარგავს მონადირის ინსტინქტი. დაუდგრომელი, ხალისიანი ჯეკ რასელი ენერგიის, ნერვების და კუნთების ერთობლიობაა. სოფლებში და პატარა ქალაქებში პოპულარული ეს ტერიერი კბენს და აგრესიას ავლენს ნებისმიერი მოძრავი ობიექტის მიმართ (ადამიანის ჩათვლით). მაგრამ ჯეკ რასელების უმრავლესობას ძალიან უყვარს თამაში და ძალიან ალერსიანი და კეთილგანწყობილია როგორც პატრონის, ასევე უცნობი ადამიანების მიმართ.

ჯეკ რასელ ტერიერის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი ყავისფრით, თეთრი შავით, სამფერი (შავი, თეთრი, ყავისფერი), მისი ბალანი განსაკუთრებულ მოვლას არ საჭიროებს, სხეულის სიგრძე სიმაღლესთან შედარებით დიდია, ტუჩები და ცხვირი შავია. ჯეკ რასელ ტერიერი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ძნელია მისი გაწვრთნა. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯეკ რასელ ტერიერი  (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
სტაფორდშირული ბულტერიერი

**სტაფორდშირული ბულტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

მასიური, ადამიანის მიმართ ძალიან ალერსიანი სტაფორდშირული ბულტერიერი სტაფორდშირის საგრაფოში (დიდი ბრიტანეთი) წარმოიშვა. თავდაპირველად მისი დანიშნულება იყო ბრძოლებში მონაწილეობა, თუმცა ბევრ ქვეყანაში ძაღლების ბრძოლა ჯერ კიდევ 1835 წელს აკრძალეს. გამოფენაზე სტაფ-ბულის დებიუტი 1935 წელს შედგა. საეჭვოა მოიძებნოს სხვა რომელიმე ძაღლი, რომელიც ასეთი დიდი სიყვარულით და ალერსით ეპყრობა თავის პატრონს (ზოგჯერ კი უცხო პირებს და ვეტერინარებსაც კი!), როგორც სტაფ-ბული - მასიური ძვლების და კუნთების ეს ერთობლიობა. მისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია პატრონის ქების დამსახურება. მაგრამ შეამჩნევს თუ არა სხვა ძაღლს (ან სხვა ცხოველს) სტაფ-ბული სულ სხვა სახით წარმოდგება ჩვენს წინაშე - სიკეთე და მომხიბვლელობა ადგილს უთმობს შეუქცევად სურვილს - ეძგეროს მოწინააღმდეგეს.

სელექციურმა სამუშაოებმა ოდნავ შეამცირეს სტაფ-ბულის აგრესიული მიდრეკილება, მაგრამ ბოლომდე ვერ აღმოფხვრა იგი. სტაფ-ბულტერიერი Mტელ მსოფლიოში დიდი პოპულარობით სარგებლობს. სტაფ-ბულს მოკლე, გლუვი ბეწვი აქვს, წინა ფეხების ძვლები მსხვილია და სწორი, ზურგი - განიერი და ჰორიზონტალური. აქვს მოკლე მასიური თავი განიერი ქალით, საშუალო ზომის მრგვალ თვალებს კარგი მხედველობა ახასიათებს. საშუალო ზომის, ბოლოსკენ შევიწროებული კუდი ჩვეულებრივ დაშვებულია. სტაფ-ბული კარგი მოდარაჯეა. ადვილად ეგუება ქალაქში ცხოვრებას, ბავშვებთან კეთილია. ძნელად ეგუება ცხელ კლიმატს, უჭირს კონტაქტი სხვა ძაღლებთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტაფორდშირული ბულტერიერი (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:მოლოსერები
ლა-პასი (სანტანდერი)

**ლა-პასი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.978 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 442 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15.03 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 362 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  
**statoids.com-ის მონაცემები*

კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
იაპის კუნძულები

**იაპის კუნძულები** () — კუნძულები წყნარ ოკეანეში. შედის მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების იაპის შტატის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია 
იაპის კუნძულების ფართობი შეადგენს 105,4 კმ²-ს.

### იაპის კუნძულები 
დიდი კუნძულები:
* იაპი (Yap) — 56,15 კმ²,
* გაგილ-ტომილი (Gagil-Tomil) — 28,82 კმ²,
* მააპი (Maap) — 10,64 კმ²,
* რუმუნგი (Rumung) — 4,30 კმ².

პატარა კუნძულები:
* ბილეეგილი (Bileegiliy),
* ბიი (Biy),
* დალმეეტი (Dilmeet),
* ფანგაამატი (Fangaamat),
* გარიმი (Garim),
* მიტეატოუ (Mitheathow),
* პააკეალი (Paakeal),
* ქაელიკი (Qaelik),
* რუუნგუჩი (Ruunguch),
* ტარაანგი (Taraang).

## ისტორია 
ცნობილია, რომ ოდესღაც იაპის კუნძულები იყო დიდი იაპის იმპერიის ცენტრი. იმპერიაში შედიოდა კაროლინის კუნძულების საკმაოდ დიდი ტერიტორია (სიგრძით 1100 კმ), სადაც თითოეულ კუნძულს ჰქონდა თავისი ადგილი იერარქიაში. იერარქიაში დაბალ საფეხურზე მდგომები წელიწადში ორჯერ ურიგებდნენ საჩუქრებს მაღალ საფეხურზე მდგომებს. მთელი ძღვენი რჩებოდა იაპის კუნძულების ბელადებს.

XVII საუკუნიდან იაპის კუნძულები ჯერ იყო ესპანეთის, შემდეგ გერმანიის და ბოლოს იაპონიის კოლონია. 1947—1986 წლებში კუნძულები იმყოფებოდა აშშ-ის მეურვეობის ქვეშ.

## მოსახლეობა 
2000 წლის მონაცემებით იაპის კუნძულების მოსახლეობა შეადგენს 7391 ადამიანს.

## ეკონომიკა 
კუნძულებზე სავაჭრო-ფულად ურთიერთობაში ამერიკულ დოლართან თანაბრად გამოიყენება უზარმაზარი რაის ქვები (ქვის მონეტები შუაში მრგვალი ხვრელით). ყველაზე დიდ მონეტას აქვს 3 მეტრიანი დიამეტრი, სისქე — 0,5 მეტრი და იწონის 4 ტონას.

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
ლამარ თომასი

**ლამარ თომასი** დ. ოქტომბერი 1975, პისტბურგი, პენსილვანია, აშშ), უფრო მეტად ცნობილი, როგორც უბრალოდ Lamar — ამერიკელი რეპერი, ცნობილი 1999 წლის ჰიტ-სინგლით „Shine (David's Song)“.

1999 წელს გამოსცა სადებიუტო და ერთადერთი სტუდიური ალბომი *Ghetto Life*. სამი სინგლი ამ ალბომიდან გერმანიის ჩარტში წარმატებით სარგებლობდა. ესენია „Too Many Nights“ (#50), „Shine (David's Song)“ (#12) და „Fly (The Lonely Shepherd)“ (#27).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ბიოგრაფია საიტზეTaurus Press

კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული 1975
მეჰმედ საიდ-ფაშა

**ქუჩუქ მეჰმედ საიდ-ფაშა** (; დ. 1830 —გ.  1914) —  მნიშვნელოვანი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი (1879-1880, 1880-1882, 1882, 1882-1885, 1895, 1901-1903, 1908, 1911-1912 წწ.). კვიპროსის გუბერნატორი.

რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს იყო ტულჩის გუბერნატორი. რამდენიმე ხნის მანძილზე ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა.

## ლიტერატურა
* Tektaş, Nazim (2002), ''Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:  [http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ& ]
* Özcan, Azmi, "Said Paşa (Küçük)" "Hüseyin Paşa (Ağa)",(1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.491-492 ISBN:975-08-0072-9  
* Kuneralp, Sinan (1999) *Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber'',  İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
პაფოსის რაიონი

მინიატიურა|პაფოსის რაიონი კვიპროსის რუკაზე
**პაფოსის რაიონი** — ერთ-ერთი კვიპროსის ექვსი რაიონიდან. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ ნაწილში და მთლიანად კონტროლდება კვიპროსის ხელისუფლების მიერ. ფართობი — 1 393 კმ2 (კუნძულის მთლიანი ფართობის 15,1%). 2011 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 88 266 ადამიანს. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია პაფოსი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პაფოსის რაიონი თავის მხრივ იყოფა ოთხ თემად:
* პაფოსი (Πάφος)
* გეროსკიპუ (Γεροσκήπου)
* პეგია (Πέγεια)
* პოლის-ხრისოხუსი (Πολησ Χρυσοχουσ)

## სქოლიო 
კატეგორია:კვიპროსის რაიონები
ლუიზიან ჰევმეიერი

[thumb|300px|upright|მინიატიურა|„*ლუიზიან ჰევმეიერი და მისი ქალიშვილი ელექტრა*“, პასტელი ქაღალდზე – [მერი კასატი, 1895. შელბურნის მუზეუმი]]
**ლუიზიან უელდრონ ელდერ ჰევმეიერი** (; დ. 28 ივლისი, 1855 — გ. 6 იანვარი, 1929) — ამერიკელი ხელოვნების კოლექციონერი, ფემინისტი და ფილანთროპი. იგი აგრეთვე იყო იმპრესიონისტული ხელოვნების მეცენატი და ქალთა საარჩევნო უფლებების მოძრაობის ერთ-ერთი ცნობილი წარმომადგენელი აშშ-ში. იმპრესიონისტი მხატვარი ედგარ დეგა და ფემინისტი ელის პოლი იყვნენ მათ შორის, ვინც იღებდა ფინანსურ დახმარებას ჰევმეიერისგან.

## ლიტერატურა
* Louisine Havemeyer.1993. Sixteen to Sixty: Memoirs of a Collector. New York: Ursus Press. ISBN 978-1-883145-00-2
* Louisine W. Havemeyer. 1922. "The Suffrage Torch: Memories of a Militant" Scribners (May), pp.&nbsp;528–538.
* Louisine W. Havemeyer. 1922. "The Prison Special: Memories of a Militant" Scribners (June) pp.&nbsp;661–675.
* Alice Cooney Frelinghuysen. 1993. Splendid Legacy: The Havemeyer Collection New York: Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-0-8109-6426-6

## რესურსები ინტერნეტში
*ჰევმეიერის კოლექცია
*ლუიზიან ჰევმეიერი  
*
*Online edition of Frits Lugt's ''Les marques de collections de dessins & d'estampes'' 

კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები
კატეგორია:დაბადებული   28 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
მინიატურული ბულტერიერი

**მინიატურული ბულტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

როდესაც დაიწყო მსხვილი მებრძოლი ბულტერიერების გეგმაზომიერი გამრავლება, ზოგმა გადაწყვიტა, საპირისპირო შედეგის მიღება. სწორედ ასე გაჩნდა მინიატურული ბულტერიერი - სტანდარტული ბულტერიერის შემცირებული ვარიანტი, რომელსაც არც თუ ისე მინიატურული გაბარიტები აქვს. მინიატურული ბული სათავეს ერთ-ერთი სტანდარტული ბულტერიერის პატარა ლეკვებიდან იღებს, რომლებიც 1930 წელს გაჩნდნენ. შემდგომში ისინი შეაჯვარეს იმ ძაღლებთან, რომლებიც ცოცხლები დარჩნენ. 4-5 კილოგრამზე ნაკლები ჯუჯა ბულტერიერების შექმნის წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ. 

მინი ბული სტანდარტულისგან განსხვავდება უფრო მეტი "ტერიერის" ხასიათით და ზოგჯერ იქცევა როგორც "დამნაშავე, რომელსაც გაღიზიანების მოულოდნელი აფეთქებები ახასიათებს". ის ვერ იტანს, როდესაც მას ბავშვები აწვალებენ, ამიტომ მისი ბავშვებთან მარტო დატოვება არ შეიძლება. მინი ბული ცუდი მოდარაჯე არ არის და მცირე ზომების გამო კარგად ეგუება ქალაის ბინას. მის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, მოყვითალო-ყავისფერი, ჟღალი, სამფერი (შავი, ჟღალი, თეთრი), მუქი-ვეფხვისებრი. აქვს დაცქვეტილი დიდი ყურები, ძლიერი თეძოები და დაკუნთული ფეხები, წინიდან შეხედვისას მკერდი განსაკუთრებით ფართო ჩანს.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* მინიატურული ბულტერიერი  (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ბიძინა ივანიშვილის კაბინეტი

**ბიძინა ივანიშვილის კაბინეტი** — საქართველოს მინისტრთა კაბინეტი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ბიძინა ივანიშვილი პრემიერ-მინისტრის რანგში. კაბინეტი ჩამოაყალიბეს პოლიტიკურ პარტიათა კოალიცია ქართული ოცნების წევრებმა 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ. საქართველოს პარლამენტმა ის დაამტკიცა 2012 წლის 25 ოქტომბერს. 2013 წლის 20 ნოემბერს, მას შემდეგ რაც ივანიშვილმა თანამდებობა დატოვა, ის ჩაანაცვლა ირაკლი ღარიბაშვილის მთავრობამ.

## მინისტრთა კაბინეტი
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მთავრობა
კატეგორია:2012 წელს დაარსებულები საქართველოში
ამერიკული შიშველი ტერიერი

**ამერიკული შიშველი ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში 1972 წელს.

1972 წელს რეტ ტერიერს, რომელიც უილი და ედვინ სკოტებს ეკუთვნოდა, დაბადა უბალნო ლეკვი ჯჯოზეფინა. შემდგომში ჯო ასევე უბალნო ლეკვებს შობდა, სწორედ მათ დაუდეს სათავე ახალ ჯიშს. გენეტიკოსებმა დაადგინეს, რომ ბალნის არარსებობის განმაპირობებელი გენი, რეცესიულია. ეს იმას ნიშნავს, რომ ორი უბალნო ძაღლის შეჯვარებისას ყოველთვის უბალნო ლეკვები დაიბადებიან. ამერიკული შიშველი ტერიერი ტიპური ტერიერია, თუმცა სრულიად უბალნო. ეს არის ენერგიული, მხიარული და სიცოცხლისმოყვარული პატარა ძაღლი, რომელიც რაღაცით შვლის ნუკრს ჰგავს. ახალშობილი ლეკვის სხეული დაფარულია პატარა ბუმბულივით ბეწვით, თუმცა ერთი კვირის შემდეგ ის ქრება (ჯერ ცხვირის არეში). დაახლოებით რვაკვირიან ასაკში ქრება ყველა თმა (ულვაშებისა და წარბების გარდა).

ბალნის არარსებობის გამო ძაღლის კანი შეიძლება ადვილად დაზიანდეს, ან მიიღოს მზის დამწვრობა. კანზე არსებული ბუნებრივი პიგმენტური ლაქები მზეზე დიდხანს ყოფნის შემდეგ მუქდება, ასაკის მატებასთან ერთად ლაქების ზომა იზრდება. ამერიკული შიშველი ტერიერის შეფერილობა მრავალნაირია, აქვს გლუვი კანი, რომელიც ძირითადად ვარდისფერია. თავზე ბალანი არ აქვს და გამოკვეთილად ჩანს კანის ნაოჭები. უბალნო თავთან შედარებით ყურები ძალიან დიდი ჩანს, აქვს ლამაზი კისერი, გრძელი და სწორი ფეხები. მრგვალ, თვალებს დაკვირვებული გამოხედვა ახასიათებს.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* ამერიკული შიშველი ტერიერი (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ამერიკული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
რეტ ტერიერი

**რეტ ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში 1890-იან წლებში.

პატარა, მაგრამ მამაცი რეტ ტერიერი მიიღეს ინგლისში გლუვბალნიანი ფოქსტერიერის, მანჩესტერული ტერიერის და უიპეტის შეჯვარებით. როდესაც ისინი ამერიკაში აღმოჩნდნენ, შეაჯვარეს ბიგლთან და გრეიჰაუნდთან. შედეგად გაჩნდა უფრო რბილი ხასიათის, თუმცა ძლიერი სამონადირეო ინსტინქტების მონე ძაღლი. ამერიკელები ამტკიცებენ, რომ ამ ჯიშს სახელი დაერვა თეოდორ რუზველტის საყვარელი ძაღლის პატივსაცემად. აშშ და დიდ ბრიტანეთში უბრალო ხალხის საყვარელი გართობა ოდითგანვე იყო ვირთხის ჭერა. "სპორტის" ამ სახეობისთვის სპეციალურად გამოჰყავდათ ძლიერი ტერიერები,ძლიერ გამოხატული კბენის სურვილით. როდესაც ინგლისელი ვირთხისმჭერი ტერიერები ამერიკაში ჩავიდნენ, მათი ზომები გაადიდეს და მათი გამოყენება დაიწყეს ციყვზე, ენოტზე და ირემზე სანადიროდაც კი. 

ამერიკული რეტ ტერიერი ზეენერგიული დაუღალავი ძაღლია "ადრენალინის დიდი მარაგით". უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ამ ჯიშის მინიატურული სახეობა ბინაში საცხოვრებლად იდეალურია, თუმცა, მსხვილ სახეობებს სუფთა ჰაერზე ინტენსიური ვარჯიში სჭირდებათ. წარმოიდგინეთ ჯეკ რასელ ტერიერი "კვადრატში" და დაახლოებით მიიღებთ წარმოდგენას რეტ ტერიერის ხასიათზე. რეტ ტერიერს აქვს მსხლისებრი თავი, დაკუნთული უკანა ფეხები ძლიერი თეძოებით. ბალნის შეფერილობა მრავალნაირია. ის კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.

* რეტ ტერიერი  (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ამერიკული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჰოლანდიური სმაუსჰონდი

**ჰოლანდიური სმაუსჰონდი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჰოლანდიაში 1890/1970 წლებში.

სმაუსჰონდის წარმომავლობა უცნობია, თუმცა, თუ მისი გარეგნობით ვიმსჯელებთ, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მას ნათესაური კავშირი აქვს გერმანულ შნაუცერებთან. XIX საუკუნის ბოლოს ეს ძაღლი ჯენტლმენების მოდური კომპანიონი იყო, შემდეგ მათი პოპულარობა შემცირდა, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჯიში გადაშენების პირას აღმოჩნდა. 1970-იანი წლების დასაწყისში  სმაუსჰონდით დაინტერესდა ჰოლანდიელი კინოლოგი ჰ.მ. ბარკმანვარ დერ ვეელი: ის აგროვებდა ცნობებს ჯიშის შესახებ, სწავლობდა ნახატებს და სურათებს, დაინტერესდა სმაუსჰონდის წარმომავლობით, გაესაუბრა ექსპერტებს, რომლებსაც სმაუსჰონდი ახსოვდათ. დაძაბული მუშაობის შემდეგ მან შეძლო ამ ჯიშის აღდგენა.

დღესდღეობით სმაუსჰონდი დაკუნთული, ხალისიანი ძაღლია, ის ტიპური ტერიერია, ამიტომ ნამდვილ სიამოვნებას იღებს მღრღნელებზე ნადირობისგან. უყვარს ყეფაც, რის გამოც კარგი მოდარაჯეა. დღესდღეობით, ყოველწლიურად რეგისტრირდება სმაუსჰონდის 125-მდე ლეკვი, ასე რომ ამ ჯიშის მომავალს საფრთხე არ ემუქრება. ჰოლანდიურ სმაუსჰონდს აქვს მრგვალი თავის ქალა, ზომიერად გრძელი დრუნჩი, ძლიერი ყბები, დაკუნთული უკანა ფეხები, ძლიერი, სწორი, დაკუნთული წინა ფეხები, სამკუთხა ყურები, სხეული დაფარულია გრძელი, დახვეული ბალნით. აქვს მბზინავი პატარა თვალები. სმაუსჰონდი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ბავშვებს, ადვილად უძლებს სიცივეს, ადვილად იწვრთნება, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჰოლანდიური სმაუსჰონდი (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ნიდერლანდური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
მინდია ჯანელიძე

**მინდია ჯანელიძე** (დ. 26 ივლისი, 1978, თბილისი) — ქართველი იურისტი. საქართველოს თავდაცვის მინისტრი 2014 წლის 4 ნოემბრიდან – 2015 წლის 1 მაისამდე.

2000-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო დაზვერვის სამსახურში, ოპერატიული სამსახურის ოფიცრად; 2004-2007 წლებში — საქართველოს საგარეო დაზვერვის სამსახურში, ოპერატიული სამსახურის განყოფილების უფროსად, 2007-2008 წლებში საქართველოს საგარეო დაზვერვის სამსახურში, ოპერატიული სამსახურის სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, 2008-2012 წლებში საქართველოს დაზვერვის სამსახურში, ინფორმაციული დირექტორატის სამმართველოს უფროსად. 2012 წლიდან 2014 წლის დასაწყისამდე ირაკლი ღარიბაშვილის შინაგან საქმეთა მინისტრობისას ხელმძღვანელობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონტრდაზვერვის დეპარტამენტს..

დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით, მინიჭებული აქვს მედალი „მაღალი პროფესიონალიზმისთვის“. ფლობს ინგლისურ, თურქულ, რუსულ ენებს. ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სპიროს კიპრიანუ

**სპიროს კიპრიანუ** (; დ. 28 ოქტომბერი, 1932, ლიმასოლი, კვიპროსი — გ. 12 მარტი, 2002, ნიქოზია) — კვიპროსელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 1977-1988 წლებში და პარლამენტის თავმჯდომარე 1976-1977 და 1996-2000 წლებში.

## ბიოგრაფია 
ეკონომიკური და პოლიტიკური განათლება მიიღო ლონდონში. იქვე დაიწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა, ჩამოაყალიბა დიდ ბრიტანეთში კვიპროსელ სტუდენტთა გაერთიანება და გახდა მისი პირველი პრეზიდენტი. 1950-იან წლებში აქტიურად მონაწილეობდა კვიპროსის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. 1952 წლიდან მტავარეპისკოპოს მაკარიოს III-ის მდივანია.

1960-1972 წლებში კვიპროსის იუსტიციისა და საგარეო საქმეთა  მინისტრის თანამდებობა უკავია. ამ პერიოდში, 1967 წლის აპრილ-დეკემბერში იყო ევროპის საბჭოს საგარეო საქმეთა მინისტრების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1976 წელს დააარსა კვიპროსის დემოკრატიული პარტია, რომელმაც იმავე წელს გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო 21 ადგილი 35-დან, რის შემდეგაც გახდა პარლამენტის თავმჯდომარე.

1977 წლის 3 აგვისტოს, პრეზიდენტ მაკარიოს III-ის გარდაცვალების შემდეგ გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. 1978 წლის 28 თებერვალს აირჩიეს რესპუბლიკის პრეზიდენტად. კვლავ აირჩიეს 1983 წელს. 1988 წელს დამარცხდა გეორგიოს ვასილიუსთან.

1996 წელს კვლავ პარლამენტის თავმჯდომარეა. 2000 წელს გადადგა თანამდებობიდან და მალევე დაიღუპა სიმსივნისაგან.

იყო დაოჯახებული, ჰყავდა ორი შვილი. მათგან ერთ-ერთი, მარკოს კიპრიანუ აქტიურადაა ჩართული პოლიტიკაში და 2003-2004 წლებში იყო კვიპროსის ფინანსთა მინისტრი, ხოლო 2008-2011 წლებში კვიპროსის საგარეო საქმეთა მინისტრი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კვიპროსის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Spyros Kyprianou, 69, Former President of Cyprus, Dies

კატეგორია:კვიპროსის პრეზიდენტები
კატეგორია:კვიპროსის პარლამენტის თავმჯდომარეები
კატეგორია:კვიპროსის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:XX საუკუნის კვიპროსელი პოლიტიკოსები
გეორგიოს ვასილიუ

**გეორგიოს ვასილიუ** (; დ. 20 მაისი, 1931, ფამაგუსტა — გ. 13 იანვარი, 2026, ნიქოზია) — კვიპროსელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 1988-1993 წლებში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ექიმისა და კვიპროსის კომუნისტური პარტიის წევრის ოჯახში. მისი ოჯახი ცხოვრობდა ბუდაპეშტში, სადაც იმრე ნადისთან ერთად სწავლობდა უნივერსიტეტში. 1956 წელს, უნგრეთის მოვლენებთან დაკავშირებით იძულებული გახდა წასულიყო ლონდონში, სადაც დაასრულა თავისი განათლება. 

1988 წელს საპრეზიდენტო არჩევენებში მონაწილეობდა როგორც დამოუკიდებელი კანდიდატი და დაამარცხა სპიროს კიპრიანუ, ხოლო 1993 წელს დამარცხდა გლაფკოს კლირიდისთან. ამის შემდეგ დააარსა პოლიტიკური პარტია თავისუფალი დემოკრატიული მოძრაობა.  

1998-2003 მონაწილეობდა ევროპის კავშირთან მოლაპარაკებაში კვიპროსის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კვიპროსის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* His own man. (Cypriot President George Vassiliou) // The Economist 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2026
კატეგორია:კვიპროსის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის კვიპროსელი პოლიტიკოსები
ახალი ჰებრიდები

**ახალი ჰებრიდები** () — არქიპელაგი და ვანუატუს რესპუბლიკის ისტორიული სახელი, ქვეყნის, რომელიც მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილის კუნძულებზე: ესპირიტუ-სანტო, ამბრიმი, ეფატე და სხვა (სულ დაახლოებით 80).

## ისტორია 
კუნძულები 1606 წელს აღმოაჩინა წარმოშობით პორტუგალიელმა მეზღვაურმა ესპანეთიდან პედრო ფერნანდეს დე კიროსმა; XVIII საუკუნის 1770-იან წლებში გამოიკვლია ინგლისელმა ზღვაოსანმა ჯეიმზ კუკმა, რომელმაც ამ კუნძულებს უწოდა «ახალი ჰებრიდები» შოტლანდიიდან დასავლეთით მდებარე ჰებრიდის კუნძულების პატივსაცემად. 1906 წლიდან 1980 წლამდე იგი შედიოდა დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ერთობლივ კოლონიალურ მფლობელობაში — (კონდომინიუმში). 1980 წლის 30 ივლისიდან ახალი ჰებრიდების ოფიციალური სახელია — ვანუატუს რესპუბლიკა.

## ფულადი ერთეული 
კოლონიალურ პერიოდში არქიპელაგისთვის მონეტებს ბეჭდავდა პარიზის მონეტების სახლი. ფულადი ერთეული 1983 წლამდე — ახალჰებრიდული ფრანკი (100 სანტიმი = 1 ფრანკი), 1983 წლის შემდეგ — ვატუ.

კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
კატეგორია:ვანუატუს კუნძულები
კლაივ გრენჯერი

**სერ კლაივ უილიამ ჯონ გრენჯერი** (; დ. 4 სექტემბერი, 1934, სუონსი — გ. 27 მაისი, 2009, ლა-ხოლია) — ინგლისელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაუერატი ეკონომიკაში (2003). სწავლობდა ნოტინგემის უნივერსიტეტში. კალიფორნიის უნივერსიტეტის (სან-დიეგო) პროფესორი. მნიშვნელოვანი დამსახურება მიუძღვის ფინანსური და მაკროეკონომიკური ანალიზური მეთოდების შექმნა/დამუშავებაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* გაბორ-გრანგერის მეთოდი
* გრანგერის მიზეზობრიობა

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ეკონომისტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
ბანქსის კუნძულები

**ბანქსის კუნძულები** () — ვულკანური კუნძულების ჯგუფი წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. შედის ვანუატუს რესპუბლიკის პროვინცია ტორბას შემადგენლობაში. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია დასახლება **სოლა** კუნძულ ვანუა-ლავაზე.

## გეოგრაფია 
ბანქსის კუნძულები მდებარეობს დაახლოებით 40 კმ-ში ჩრდილოეთით კუნძულ მაევოდან და შედგება 16 კუნძულისაგან: ვეტაუნდე (*Vétaounde*), ურეპარაპარა (*Uréparapara*), როვას კუნძულები (რიფის კუნძულები) (*Rowa*, *Reef Islands*), ენვუტი (დაუსახლებელი) (*Enwut*), ლემეური (*Lemeur*), ვანუა-ლავა (*Vanua Lava*), კვაკეა (*Kwakea*), ლენეუ (*Leneu*), ნავილა (*Nawila*), რავენგა (*Ravenga*), გაუა (სანტა-მარია) (*Gaua*, *Santa Maria*), მოტა (*Mota*), მოტა-ლავა (სედლი, სედლო) (*Mota Lava*, Saddle), რა (*Ra*), მერიგი (*Mérig*), მერე-ლავა (*Méré Lava*).

ჯგუფის ყველაზე დიდი კუნძულია — ვანუა-ლავა (უმაღლესი წერტილი — 946 მ). კუნძულზე ასევე არის მოქმედი ვულკანი სურეტამატი (921 მ). პირველზე ოდნავ მცირე ზომის მეორე დიდი კუნძული — გაუა, ან სანტა-მარია, რომლის უმაღლესი წერტილია მოქმედი ვულკანი **გჰარატი** () — ზღვის დონიდან 797 მ. მის ვულკანურ კრატერში მდებარეობს ვანუატუში დიდი მტკნარი წყლის ტბა — **ლეტასი** (). ჯგუფში სიდიდით მესამე კუნძულია — ურეპარაპარა.

## ისტორია 
ბანქსის კუნძულები 1606 წელს აღმოაჩინა წარმოშობით პორტუგალიელმა ესპანელმა ზღვაოსანმა პედრო ფერნანდეს კიროსმა. მან გაცურა მერე-ლავას კუნძულის გვერდით და სანამ გადავიდოდა კუნძულ ესპირიტუ-სანტოზე, გაჩერდა კუნძულ გაუასთან. 1774 წელს კუნძულის გვერდით გაცურა ინგლისელმა ზღვაოსანმა ჯეიმზ კუკმა, მაგრამ პირველად ისინი გამოიკვლია უილიამ ბლაიმ (), რომელმაც კუნძულების ჯგუფს, მისი ხელმძღვანელის სერ ჯოზეფ ბანქსის () პატივსაცემად დაარქვა ბანქსის კუნძულები. კუნძული ვანუა-ლავა პირველად გამოიკვლია ახალზელანდიელმა ეპისკოპოსმა ჯორჯ ოგასტუს სელიუინმა 1859 წელს.

## მოსახლეობა 
კუნძულებზე დაახლოებით 15 ადგილობრივი ენაა, რომელთაგან ბევრი იმყოფება გაქრობის საშიშროების ქვეშ. ყველაზე გავრცელებული ენაა მვოტლაპი (*Mwotlap*) (დაახლოებით 1800 მოლაპარაკე).

2009 წელს კუნძულების მოსახლეობა შეადგენდა 8533 ადამიანს.

## ეკონომიკა 
ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა ნატურალური მეურნეობა (კოპრის დამზადება, კაკაოს და ყავის მოყვანა). ძველად კუნძულ ვანუა-ლავას მთა სურემატამატიზე ფრანგული კომპანიის მიერ ხდებოდა გოგირდის დამუშავება. ვითარდება ტურიზმი.

ჯგუფის სამ კუნძულის (მოტა-ლავა, ვანუა-ლავა და გაუა) აეროპორტებზე არსებობს ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი.

## სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
კატეგორია:ვანუატუს კუნძულები
სან-ვისენტე-დე-ჩუკური

**სან-ვისენტე-დე-ჩუკური** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 738 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 084 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13.85 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 028 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  
**statoids.com-ის მონაცემები*

კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბრაზილიური ტერიერი

**ბრაზილიური ტერიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ბრაზილია-ში XX საუკუნეში.

ბრაზილიაში ძალიან პოპულარული ტერიერი მიიღეს ჯეკ რასელ ტერიერის და მინიატურული პინჩერის, შესაძლოა მსხვილი ჩიხუახუას, შეჯვარებით. ბრაზილიური ტერიერი მარტოც მუშაობს და სხვა ძაღლებთან ერთადაც და გამოიყენება მღრღნელებისა და უფრო მსხვილ ცხოველებზე სანადიროდ. ბრაზილიური ტერიერი ჯეკ რასელ ტერიერის გამსხვილებული სამხრეთამერიკული ვარიანტია. ეს ძაღლი ერთნაირად კარგად იჭერს ვირთხებს, კვალის მიხედვით აგნებს სხვადასხვა მღრღნელებს და უსწორდება მათ. ცოცხალ, საზრიან და ყოველთვის მხიარულ ბრაზილიურ ტერიერს შეუძლია იხმაუროს კიდეც, თუმცა ღირსეულად ასრულებს მოდარაჯის მოვალეობას.

ამ ძაღლის ბალანი ყოველთვის სამფერიანია (შავი, ჟღალი, თეთრი დასაშვებია, ასევე ცისფერი და ყავისფერი ფერები). ის განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს ბრაზილიის ქალაქის და სოფლების მცხოვრებლებში. ფსიქოლოგიური და ფიზიკური დატვირთვა ბრაზილიურ ტერიერზე დადებითად მოქმედებს, ხოლო მის ხშირ, მოკლე ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, კარგად ეგუება სიცივეს, სიცხეს და ბავშვებს. აქვს ბრტყელი, სამკუთხა თავის ქალა, ვიწრო, კომპაქტური სხეული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბრაზილიური ტერიერი (ინგლისური)

კატეგორია:ტერიერები
კატეგორია:ბრაზილიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ბორდერ-კოლი

**ბორდერ-კოლი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნეში.

მიუხედავად იმისა, რომ მეცხვარეები უძველესი დროიდან კოლის იყენებდნენ ინგლისსა და შოტლანდიის (Scottish Borders) სასაზღვრე მთიან რაიონებში სამუშაოდ, თავისი დასახელება ამ ჯიშმა მხოლოდ 1915 წელს მიიღო. დღესდღეობით ბორდერ-კოლი ჯერ კიდევ ყველაზე პოპულარული მუშა მეცხვარე ძაღლია დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში. ის ლამაზია, თუმცა ძალიან ძნელია მისი ყოლა, განსაკუთრებით ქალაქის პირობებში. ბორდერ-კოლის აქვს მკვეთრად გამოხატული მტაცებლის ინსტინქტი, მაგრამ წვრთნა მას შესანიშნავ მეცხვარედ აქცევს. მუდმივი აქტიურობის გარეშე ბორდერ-კოლი შეიძლება დესტრუქციულად მოიქცეს - "მწყემსოს" სხვა ძაღლები, ან ადამიანები, იკბინებოდეს. 

ბორდერ-კოლი კარგად ეგუება სიცივეს და ბავშვებს. აქვს სქელი, მბზინავი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი, მარმარილოსებრი (ბლუ-მერლი), სამფერიანი (შავი, ჟღალი, თეთრი), შავ-თეთრი, ყავისფერი, შავი. აქვს სწორი და ძლიერი წინა ფეხები, ძალიან დიდი თვალები, კისერს გრძელი ბალანი უფარავს, კუდი დაშვებულია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბორდერ-კოლი (ინგლისური)

კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები