open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ივანე კრილოვი

**ივანე ანდრიას ძე კრილოვი** (დ. 13 თებერვალი [ ძვ. სტ. 2 თებერვალი], 1769 (სხვა მონაცემებით — 1768), მოსკოვი  — გ.   21 ნოემბერი[ ძვ. სტ. 9 ნოემბერი], 1844, პეტერბურგი) — რუსი იგავთმწერალი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ოფიცრის ოჯახში. 1782-იდან პეტერბურგში დასახლდა, მუშაობდა წვრილ  მოხელედ. მისი პირველი ნაწარმოები - კომიკური ოპერა "მარჩიელი ქალი" (1782), მომდევნო რამდენიმე ტრაგედია და კომედია გამოირჩეოდა მამხილებელი პათოსით. 1789-იდან სცემდა სატირულ ჟურნალს "პოჩტა დუხოვ", რომელიც მთავრობამ აკრძალა. იგივე ბედი ეწია 1792 დაარსებულ ჟურნალ "ზრიტელს". კრილოვი იძულებული გახდა პეტერბურგიდან წასულიყო.

პირველი იგავ-არაკები კრილოვმა 1806 მოსკოვში გამოაქვეყნა. ამავე წელს დაბრუნდა პეტერბურგში. 1807 შექმნა სატირული კომედიები "გაკვეთილი ქალიშვილებს" და "მოდების დუქანი". 1809 გამოვიდა კრილოვის იგავ-არაკების კრებული; სულ 9 კრებული - 200-მდე იგავი გამოსცა. კრილოვის იგავები რეალისტური, ჭეშმარიტად ხალხური შემოქმედების ნიმუშებია, რომლებშიც იშვიათი მხატვრული ძალით, ღრმა ფსიქოლოგიური სიმართლითა და სისადავით აისახა რუსი ხალხის ყოფა და ხასიათი, მისი შეხედულებები და მისწრაფებანი. კრილოვი ქადაგებდა ჰუმანურ იდეებს, ზნეობრივ სისპეტაკეს; დასცინოდა მლიქვნელობას, სიცრუეს, უმადურობასა და სხვ. მანკიერებებს ("გუგული და მამალი", "ბუზი და მგზავრი", "ღორი მუხის ქვეშ"). დიდად აფასებდა შრომის როლს საზოგადოების განვითარებაში, ებრძოდა უსაქმურობასა და პარაზიტიზმს ("ჭრიჭინა და ჭიანჭველა", "ფუტკარი და ბუზი", "ობობა და ფუტკარი"); ქებათა ქებას ასხამდა მომავლის საკეთილდღეოდ გამიზნულ უანგარო შრომას ("მოხუცი და სამი ახალგაზრდა"). სოციალურ-პოლიტიკური საკითხებისადმი მიძღვნილ იგავ-არაკებში კრილოვი ამხელებდა უქნარა თავად-აზნაურებს უპირისპირებდა მათ მშრომელი გლეხობას ("ფოთლები და ფესვები", "ბატები"), ააშკარავებდა მეფის მოხელეთა თვითნებობასა და ანგარებას ("ნადირთა ჭირი", "კვარტეტი", "გლეხი და ცხვარი"). კრილოვის უღრმესი პატრიოტიზმი გამოვლინდა 1812 სამამულო ომის წლებში შექმნილ იგავებში ("კატა და მზარეული", "მგელი საძაღლეში", "აღალი", "ყვავი და ქათამი").

კრილოვი დიდად პოპულარული იყო არა მარტო რუსეთში, არამედ სხვა ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოშიც. 1832-1833  გ. ორბელიანმა თარგმნა კრილოვის 3 იგავი. 1852-იდან მისი იგავების თარგმანები გვხვდება ჟურნალ "ცისკარში". ცალკე წიგნად პირველად 1876 გამოიცა (მთარგმნელი მ. ბებუთაშვილი), მეორედ - 1878 (მთარგმნელი რევაზ ერისთავი). 1862-1906 აკაკი წერეთელმა ბრწყინვალედ თარგმნა და გადმოაკეთა კრილოვის 152 იგავი, რომლებიც მრავალჯერ გამოქვეყნდა ცალკე წიგნად. კრილოვს თარგმნიდნენ იოსებ გრიშაშვილი, კონსტანტინე ჭიჭინაძე, ალექსანდრე აბაშელი, გრიგოლ ცეცხლაძე, დავით გაჩეჩილაძე,  ვ. გორგაძე და სხვები. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* http://lib.ge/each_author.php?1228

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1769
კატეგორია:გარდაცვლილი 1844
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ადამ კრაფტი

thumb|right|ადამ კრაფტი, ავტოპორტრეტი სანაწილეზე. კირქვა, 1493-96, ლორენცკირხე, ნიურნბერგი
**ადამ კრაფტი** (დ. დაახლოებით 1455 და 1460 წლებს შორის — გ. იანვარი, 1509 ), გერმანელი მოქანდაკე. კრაფტის შემოქმედებას ახასიათებს სახეთა თავშეკავებული ემოციურობა, გაწონასწორებული კომპოზიცია და ფორმების პლასტიკურობა. კრაფტის ნამუშევრები (ყველა კირქვა, ინახება ნიურნბერგში): კრაფტისა და მისი ორი შეგირდის ფიგურულპორტრეტებიანი სანაწილე (1493-1496, ლორენცკირხე), რელიეფი "მწონავი", "გზა გოლგოთაზე" - 7 რელიეფი წმ. იოანეს სასაფლაოსთვის (1505 (?)- 1508, ამჟამად გერმანიის ეროვნული მუზეუმი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანელი მოქანდაკეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1509
ჰიპოკრატე

**ჰიპოკრატე** (; დ. დაახლოებით ძვ. წ. 460, კ. კოსი — გ. დაახლოებით ძვ. წ. 370 (სხვა მონაცემებით ძვ. წ. 356), ლარისა, თესალია) — ძველი საბერძნეთის ექიმი, ანტიკური მედიცინის რეფორმატორი.

ჰიპოკრატეს პირველ მასწავლებლად მიჩნეულია მამამისი - ჰერაკლიდე; დედა - ფენარეტე, ბებიაქალი იყო. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ჰიპოკრატე საცხოვრებლად ათენში გადავიდა და სწავლა გააგრძელა. სწავლის დასრულების შემდეგ ეწეოდა მოხეტიალე ექიმის - პერიოდევტის საქმიანობას. ბევრი იმოგზაურა საბერძნეთში, ეგვიპტეში, მცირე აზიაში, შავი ზღვის სანაპიროზე, იყო სკვითებთან, კარგად გაეცნო მცირე აზიისა და ეგვიპტის მედიცინას. ავადმყოფის გამოკვლევისას იყენებდა ისეთ მეთოდებს, როგორიცაა დათვალიერება, ხელით გასინჯვა, გულმკერდისა და მუცლის ღრუს მოსმენა და სხვა. ყურადღებას აქცევდა გამონაყოფებს, მათ სუნს, ფერს, შარდის ნალექს; სათავე დაუდო ავადმყოფობის მიმდინარეობის აღწერას (ავადმყოფობის ისტორია); შექმნა მოძღვრება პროგნოსტიკაზე, რაც ეყრდნობოდა ავადმყოფის წარსულისა და აწმყო მდგომარეობის დეტალურ შესწავლას; საფუძველი ჩაუყარა სამედიცინო გეოგრაფიასა და ტოპოგრაფიას; როგორც დასტაქარმა შეიმუშავა ნახვევის დადების, მოტეხილობის, ღრძობის, ფისტულების მკურნალობის მეთოდები და სხვა.

ჰიპოკრატეს და მისი მიმდევრების შრომებში (ჰიპოკრატეს კრებული) საოცარი სიზუსტით არის აღწერილი სხვადასხვა დაავადების მიმდინარეობა, მკურნალობის წესები, მსჯელობაა ეპიდემიების, ეპილეფსიის, ცხელების შესახებ და სხვა. ჰიპოკრატე ასწავლიდა, რომ ექიმმა უნდა უმკურნალოს ავადმყოფს და არა ავადმყოფობას, გაითვალისწინოს მისი ინდივიდუალური თავისებურებანი და გარე ფაქტორების გავლენა. შინაგან ფაქტორებად მიიჩნევდა მემკვიდრეობითობას, ადამიანის ფიზიკური (კონსტიტუცია) და სულიერი (ტემპერამენტი) თვისებების ერთობლიობას. გამოყო ადამიანის 4 ტიპი ტემპერამენტის მიხედვით: სანგვინიკური, ქოლერიკული, ფლეგმატიკური და მელანქოლიკური. ჰიპოკრატე მიხვდა, რომ ეს ტიპები გარკვეული დაავადებებისადმი არიან განწყობილი. დაამუშავა ეტიოლოგიის საკითხები; მედიცინა გაათავისუფლა ქურუმებისა და მონასტრების გავლენისაგან და განსაზღვრა მისი განვითარების დამოუკიდებელი გზა. ჰიპოკრატემ ჩამოაყალიბა მკურნალობის ძირითადი პრინციპები (არ დააზიანო, სიფრთხილე გამოიჩინე წამლის გამოცვლისას და სხვ.). დღემდეა შემორჩენილი „ჰიპოკრატეს ფიცი“, როგორც საექიმო პროფესიის მორალური კოდექსი. ჰიპოკრატეს „მედიცინის მამას“ უწოდებენ.

## ლიტერატურა 
* Nuland, Sherwin B. (1988), Doctors, Knopf, ISBN 0-9539240-3-3.
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ძველი ბერძენი ექიმები
ფატი ხუნდაძე

**ფატი სილოვანის ასული ხუნდაძე** (დ. 1895, ქუთაისი ― გ. 1978, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, ბავშვთა ფსიქოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა პირველი დოქტორი ქალი ამიერკავკასიაში, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი, გამოჩენილი პედაგოგის და საზოგადო მოღვაწის სილოვან ხუნდაძის (1860-1928) შვილი.

## ბიოგრაფია
ფატი ხუნდაძე დაიბადა ქუთაისში. დაამთავრა ქუთაისის ქართული გიმნაზია (1915). 1915-1918 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1918 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე. იმავე წელს, სხვა ნიჭიერ ქართველ ახალგაზრდებთან ერთად სწავლის გასაგრძელებლად გაიგზავნა გერმანიაში, სადაც 1924 წელს წარმატებით დაასრულა ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. მომდევნო წელს მას მიენიჭა აღნიშნული უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი ფსიქოლოგიის დარგში. 1926 წლის დამდეგს ფატი ხუნდაძე და მისი მეუღლე — შემდგომში ცნობილი მკვლევარი-ეკონომისტი და პედაგოგი, ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტის დოქტორი ნესტორ გაბილაია(1895-1985) სამშობლოში დაბრუნდნენ.

ფატი ხუნდაძე მრავალი წლის მანძილზე მოღვაწეობდა თბილისის პედაგოგიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, თსუ-ში და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში, რომელიც დღეს აკადემიკოს დიმიტრი უზნაძის სახელს ატარებს. დიმიტრი უზნაძესთან ერთად ფატი ხუნდაძე იყო ბავშვთა ფსიქოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ფუძემდებელი. კერძოდ, მის შრომებში განხილულია ბავშვებში აზროვნების განვითარების და გენეტიკურ ჭრილში ესთეტიკური აღქმის საკითხები. 1935 წელს მას მიენიჭა ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. იყო არაერთი მნიშვნელოვანი სამეცნიერო გამოკვლევის (მათ შორის რამდენიმე მონოგრაფიის) ავტორი. მისი შრომები გამოქვეყნებულია როგორც ქართულ და რუსულ, ისე გერმანულ სამეცნიერო პერიოდულ გამოცემებში. ფატი ხუნდაძის მონოგრაფიული გამოკვლევებიდან აღსანიშნავია: „სასკოლო ასაკის ბავშვთა შემეცნებითი ინტერესები მათი შეკითხვების საფუძველზე“ (თბილისი, 1936), „დიდაქტიკური სათამაშოები საბავშვო ბაღში“ (თბილისი, 1941), „საბავშვო ბაღში მხატვრულ სურათზე მუშაობის მეთოდიკა“ (თბილისი, 1942) და სხვა.

ფატი ხუნდაძე გარდაიცვალა 83 წლის ასაკში, დაკრძალულია თბილისის მუხათგვერდის სასაფლაოზე.

## ბიბლიოგრაფია
* სკოლამდელი ასაკის ბავშვთა სწავლების ფსიქოლოგიური საფუძვლების საკითხისათვის — თბილისი, მეცნიერება, 1966 — 198 გვ.
* ბავშვთა შრომითი მოქმედების ფსიქოლოგიური საფუძვლები — თბილისი, საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1962 - 137 გვ.
* საბავშვო ბაღში მხატვრულ სურათზე მუშაობის მეთოდიკა — თბილისი, 1942 - 70 გვ.
* დიდაქტიკური სათამაშოები საბავშვო ბაღში — თბილისი, 1941 — 28 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფატი ხუნდაძე — თსუ-ს ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები
კატეგორია:ფსიქოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აზია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინს **აზია** შეიძლება ჰქონდეს ერთ-ერთი შემდეგი მნიშვნელობათაგანი:

**გეოგრაფია**:
* აზია — ქვეყნის ნაწილი, ევროპასთან ერთად ქმნის ევრაზიის კონტინენტს.
* აზია — რომის იმპერიის ერთ-ერთი პროვინცია, შეესაბამება თანამედროვე რეგიონს მცირე აზია.

**მითოლოგია**:
* აზია — ბერძნულ მითოლოგიაში ერთ-ერთი ოკეანიდის სახელი.
დავიდ ჰილბერტი

**დავიდ ჰილბერტი** (; დ. 23 იანვარი, 1862, კენიგსბერგი — გ. 14 თებერვალი, 1943, გეტინგენი) — გერმანელი მათემატიკოსი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა პრუსიის პროვინცია კენიგსბერგში (თავისი მოსაზრების მიხედვით) ან ვეჰლაუში (1946 წლიდან ცნობილია, როგორც ზნამენსკი), კენიგსბერგის მახლობლად, სადაც მამამისი ოტო ჰილბერტი მუშაობდა მისი დაბადების დროს. 1884 წელს დაამთავრა კენიგსბერგის უნივერსიტეტი. 1893-1895 წლებში ამავე უნივერსიტეტის პროფესორი. 1895 წლიდან 1943 წლამდე გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორი. ჰილბერტის გამოკვლევებმა დიდი გავლენა იქონია მათემატიკის მრავალ დარგზე. მისმა მოღვაწეობამ განაპირობა ის გარემოება, რომ XX საუკუნის დასაწყისში გეტინგენი იქცა მათემატიკური გამოკვლევათა მსოფლიო ცენტრად. ჰილბერტის სამეცნიერო ბიოგრაფია გამოკვეთილად იყოფა რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც ეძღვნება მათემატიკის რომელიმე დარგს: ინვარიანტთა თეორიას (1885-1893), ალგებრულ რიცხვთა თეორიას (1893-1898), გეომეტრიის დაფუძნებას (1898-1902), ვარიაციული აღრიცხვისა და დიფერენციალური განტოლებათა საკითხებს (1900-1906), ინტეგრალური განტოლებათა თეორიას (1900-1910), უორინგის პრობლემას (1908-1909), მათემატიკის ფიზიკურ საფუძვლებს (1910-1922), მათემატიკურ დაფუძნებას (1922-1939). 1900 ჰილბერტმა პარიზში, II საერთაშორისო მათემატიკის კონგრესზე, წაიკითხა მოხსენება, რომელშიც ჩამოაყალიბა მათემატიკის 23 ძირითადი პრობლემა, ე. წ. ჰილბერტის პრობლემები. იყო მათემატიკური თეორიის თვალსაჩინოდ გადმოცემის დიდი ოსტატი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1934 წლიდან). მსოფლიოში ცნობილი მათემატიკის სფეროში მოღვაწე სწავლული 1943 წლის 14 თებერვალს ქ. გეტინგენში გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
ჩრდილოეთი აზია

მინი|250პქ|ჩრდილოეთი აზია
ჩრდილოეთი აზია აღნიშნავს რუსეთის აზიურ ნაწილს, რომელიც ასევე ციმბირის სახელითაა ცნობილი. ზოგიერთ შემთხვევაში ჩრდილოეთ აზიას მიაკუთვნებენ ყაზახეთის ჩრდილოეთ რაიონებსაც. ტერმინი იშვიათად გამოიყენება გეოგრაფების მიერ.

კატეგორია:ჩრდილოეთი აზია
კატეგორია:აზიის რეგიონები
აღმოსავლეთი აზია

[thumb|აღმოსავლეთი აზია ნახევარსფეროს რუკაზე ([რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის გარდა)]]
აღმოსავლეთი აზია — აზიის ნაწილი, რომელიც ესაზღვრება წყნარ ოკეანეს ზომიერ, სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყლებში ჩ. გ. 20°-დან 60°-მდე. რელიეფი ძირითადად დაბლობია, შეხამებული მთებთან. კლიმატი მუსონურია. ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოდგენილია ფართოფოთლოვანი და შერეული ტყეებით, სამხრეთი — სუბტროპიკული და ტროპიკული ტყეებით. რეგიონი მოიცავს რუსეთის ფედერაციისა და ჩინეთის აღმოსავლეთ რაიონებს, მონღოლეთს, იაპონიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეას.

*
სამხრეთი აზია

მინი|250პქ|სამხრეთი აზია
**სამხრეთი აზია** — ბუნებრივი რეგიონი აზიაში, მოიცავს ინდოსტანის ნახევარკუნძულს და მიმდებარე კუნძულებს, ინდო-განგის ველს და მის მთიან ზოლს. ფართობი დაახლოებით 5,1 მლნ კვ.კმ. გავრცელებულია ტროპიკული ტყეები, სავანები, დასავლეთ ნაწილში — უდაბნოები. მოსახლეობა მისდევს ტროპიკულ მიწათმოქმედებას, ძირითადად დაბლობებზე. სამხრეთ აზიის ტერიტორიაზე განლაგებულია სახელმწიფოები: ბანგლადეში, ბჰუტანი, ინდოეთი, მალდივები, ნეპალი, პაკისტანი, შრი-ლანკა. ხანდახან სამხრეთ აზიის შემადგენლობაში შეჰყავთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებიც.

## რესურსები ინტერნეტში
* World Bank, South Asia Region 
* BBC News South Asia 
* Birding in South Asia
* South Asian Awareness Network Conference Website 
* Digital South Asia Library
* South Asia Environment Portal
დასავლეთი აზია

thumb|200px|დასავლეთი აზია
**დასავლეთი აზია** — გეოგრაფიული რეგიონი აზიაში, მოიცავს მცირე აზიის ნახევარკუნძულს, სომხეთისა და ირანის მთიანეთების დიდ ნაწილს, არაბეთის ნახევარკუნძულს, მესოპოტამიის დაბლობს და აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთს კვიპროსის ჩათვლით. ფართობი დაახლოებით 7,5 მლნ კვ.კმ. რელიეფში ჭარბობს ზეგნები, განაპირა მხარეებში — მთები. დიდი ადგილი უკავია უდაბნოებს, ნახევარუდაბნოებს, სტეპებს. სამხრეთ-დასავლეთ აზიის ტერიტორიაზე მოიაზრებენ შემდეგ სახელმწიფოებს: 

* **მცირე აზია**: თურქეთი (ევროპული ნაწილის გამოკლებით).
* **ახლო აღმოსავლეთი**: ისრაელი, სირია, ლიბანი, იორდანია, ეგვიპტე (სინაის ნახევარკუნძული), ერაყი.
* **არაბეთის ნახევარკუნძულის ქვეყნები**: საუდის არაბეთი, ქუვეითი, ბაჰრეინი, კატარი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ომანი, იემენი.
* **ირანის პლატო**: ირანი.
* **კავკასია** (ნაწილობრივ): საქართველო, სომხეთი, აზერბაიჯანი. ზოგჯერ ეს რეგიონი მოიცავს რუსეთის უკიდურესი სამხრეთის რესპუბლიკებს (ჩრდილოეთ კავკასია): დაღესტანი, ჩეჩნეთი, ინგუშეთი, ჩრდილოეთი ოსეთი, ყაბარდო-ბალყარეთი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთი, ადიღე.

დასავლეთი აზია ხშირად სამხრეთ-დასავლეთ აზიად მოიხსენიება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Stanford's Map of Western Asia from 1885 by Edward Stanford

კატეგორია:დასავლეთი აზია
კატეგორია:აზიის რეგიონები
სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია

მინი|250პქ|სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია
**სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია** — ბუნებრივი რეგიონი აზიაში, მოიცავს ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულს, მალაის არქიპელაგს და მიმდებარე კუნძულებს. ფართობი დაახლოებით 4,5 მლნ კვ.კმ. რელიეფი საშუალომთიანი და დაბლობია. გავრცელებულია ტროპიკული ტყეები და სავანები. სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტერიტორიაზე განლაგებულია სახელმწიფოები: ბრუნეი, ვიეტნამი, ინდონეზია, კამბოჯა, ლაოსი, მალაიზია, მიანმარი, სინგაპური, ტაილანდი, ხშირად აგრეთვე ფილიპინები. ხანდახან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნები შეჰყავთ სამხრეთ აზიის შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Topography of Southeast Asia in detail  
* CityMayors.com article
* Southeast Asian Archive  
* Southeast Asia Digital Library 
* "Documenting the Southeast Asian Refugee Experience" 
* Southeast Asia Visions, a collection of historical travel narratives 
* SoutheastAsia.org Official website of the ASEAN Tourism Association
ივანე (იოანე) აბაშიძე

**ივანე ზაალის ძე აბაშიძე**, *იოანე (იოვანე) კახთ-აბაშიძე* — ბორჩალოს მოურავი და ქართლ-კახეთის სამეფოს ქეშიკჩიბაში 1769-1799 წლებში. ერეკლე II-ის მეუღლის ანა დედოფლის ძმა. 

აბაშიძე ერეკლე II-ის პოლიტიკის ერთგული მიმდევარი იყო. მონაწილეობდა კრწანისის ბრძოლაში. როგორც კახეთის მკვიდრს „კახთ აბაშიძეს“ უწოდებდნენ. ასევე იხსენიებს მას ნიკოლოზ ბარათაშვილი პოემაში „ბედი ქართლისა“. იოანე კახთ აბაშიძის და ერეკლე II-ის წერილები გამოაქვენა დეკანოზმა პოლიევქტოს კარბელაშვილმა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოურავები
ი
ევროპა-აზიის საზღვარი

ევრაზიის სუპერკონტინენტის ევროპისა და აზიის კონტინენტებად დაყოფა პირობითია, ვინაიდან მათს შორის რაიმე მკვეთრად გამოხატული ფიზიკურ-გეოგრაფიული ან გეოლოგიური მსაზღვრელი არ არსებობს. ამდენად ზოგადად და საერთოდ ეს დაყოფა უპირატესად კულტურულ-ცივილიზაციური ხასიათისაა. 

შუა საუკუნეებისა და ახალი ისტორიის დიდ ნაწილში - როდესაც ტერმინი ევროპა ფართოდ დაინერგა და საერთაშორისო ცნება გახდა - ევროპა გაიგივებული იყო „საქრისტიანოსთან“ (დღესაც კი დიდი ზომით ნებისმიერი დაყოფით ევროპა არსებითად სწორედ ტრადიციულ ქრისტიანულ ქვეყნებსა და ტერიტორიებს მოიცავს).

დაყოფის პირობითობა იქიდანაც ჩანს, რომ საზღვარი გაჰყავთ ურალის ქედის წყალგამყოფზე (ყველა ვარიანტში), მაგრამ - არა კავკასიონის ქედის წყალგამყოფზე, არამედ - ვთქვათ - კავკასიის ჩრდილოეთით მდებარე კუმა-მანიჩის დეპრესიის (დაბლობის) ხაზზე.

გეოგრაფებს შორის არსებობს (არსებითად პოლიტიკური შეხედულებებიდან გამომდინარე) 5 სხვადასხვა ვარიანტი, რომლებიც შეეხებიან ევროპასა და აზიას შორის პირობითი საზღვრის დადგენის საკითხს. ამ ვარიანტების მიხედვით, საზღვარი გადის:

400px|მინი|right|კავკასია
:**(1) კუმა-მანიჩის ხაზზე.** 
:ეს არის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ერთეულებს შორის არსებული გეოლოგიური საზღვარი. ამ ვარიანტით მთელი კავკასია მოთავსებულია აზიაში.

:**(2 ა) კავკასიონის მთავარ ქედზე.** 
:ეს ქვევარიანტი ეფუძნება ტერიტორიის ყველაზე არსებით ოროგრაფიულ ანუ გეოლოგიურ გაყოფას კავკასიონის წყალგამყოფის გასწვრივ. ამ შემთხვევაში ჩრდილოეთი კავკასია მდებარეობს ევროპაში, ხოლო სამხრეთი კავკასია - აზიაში. **ამ შემთხვევაში საქართველოს ზოგი ნაწილი - მაგალითად ყაზბეგის რაიონი და თუშეთი ევროპაში იგულისხმებიან**. 

:**(2 ბ) კავკასიონის მთავარ ქედზე.** 
:ეს ქვევარიანტი ეფუძნება კლიმატურ პირობებს შორის განსხვავებას. ამ შემთხვევაში ჩრდილოეთი კავკასია მდებარეობს ევროპაში, ხოლო სამხრეთი კავკასია - აზიაში. ამ შემთხვევაშიც კლიმატური საზღვარი კავკასიონის წყალგამყოფს ემთხვევა და საქართველოს ზოგი ნაწილი - მაგალითად ყაზბეგის რაიონი და თუშეთი ევროპაში იგულისხმებიან.

:**(3) მდინარეებზე რიონი, ყვირილა, მტკვარი.**
:ეს ვარიანტი, რომელიც საქართველოს ორ ტოლ ნაწილად ჰყოფს, ეკუთვნის ძველ ბერძენ ისტორიკოსს ჰეროდოტეს. ამ შემთხვევაში თბილისის მარცხენა სანაპირო (გლდანი-ნაძალადევი, დიდუბე-ჩუღირეთი, ისანი-სამგორი) ევროპაში მდებარეობს, მარჯვენა (ვაკე-საბურთალო, ძველი თბილისი, დიდგორი) კი აზიაში.

:**(4) კავკასიონის მცირე მთიანეთზე.** 
:ამ ვარიანტში გამყოფი ხაზის ჩრდილოეთით მოქცეულია  საქართველო და ჩრდილოეთი კავკასია ანუ ტიპური ევროპული პეიზაჟების ტერიტორია.

:**(5) ყოფილი სსრ კავშირის სახელმწიფო საზღვრის გასწვრივ.** 
: ეს არის წმინდა პოლიტიკური ვარიანტი, რომლის თანახმადაც მთელი კავკასია მოქცეულია ევროპაში.
   
როგორც აქედან ჩანს, (1) და (5) ვარიანტები ორ უკიდურესობას წარმოადგენს, დანარჩენები კი კომპრომისულია. 

კატეგორია:ევრაზია
ლევან აბაშიძე

**ლევან  გიორგი-მალაქიას ძე აბაშიძე** ( გ. 14 დეკემბერი, 1757) — თავადი, იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, გიორგი-მალაქია აბაშიძის ვაჟი. მისი ასული თამარი იყო ალექსანდრე V-ის მეუღლე და სოლომონ I-ის დედა. მეთაურობდა დიდგვაროვანთა ჯგუფს, რომელმაც ახალგამეფებული სოლომონ I ტახტიდან გადააყენა. მალე სოლომონმა ტახტი დაიბრუნა, შეთქმული თავადები დასაჯა, აბაშიძეს კაცხის ციხე წაართვა. აბაშიძე დაიღუპა ხრესილის ბრძოლაში, სადაც სოლომონ I-ის მოწინააღმდეგეთა ბანაკში იყო. აბაშიძის წილი მამული მეფემ სახასო საკუთრებად გამოაცხადა.

## ლიტერატურა
* *ბურჯანაძე შ.*, სოლომონ I მეფობის პირველი პერიოდი (1752-1768 წწ.), «თსუ შრომები», 1950, ტ. 41

კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
კატეგორია:გარდაცვლილი   14 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1757
ლევან
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ნიკოლოზ აბაშიძე-ფინეზიშვილი

**ნიკოლოზ როსტომის ძე აბაშიძე-ფინეზიშვილი** — იმერეთის აჯანყების (1819-1820) აქტიური მონაწილე. 1819 ფარულად გაემგზავრა ახალციხის ფაშასთან და აჯანყებულთათვის თოფ-იარაღი ჩამოიტანა. 1820 თავი შეაფარა გურიას, სადაც მონაწილეობა მიიღო პოლკოვნიკ პუზირევსკის რაზმთან შეტაკებაში. შემდეგ ახალციხეში გაიხიზნა. რუსეთის მთავრობამ მამული ჩამოართვა, ოჯახი კი რუსეთში გადაუსახლა.

## ლიტერატურა
* *Махарадзе Н.*, Восстание в Имеретии 1819-1820 гг., «მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისთვის», 1942, ნაკვ. 3. 

ნ
ქეთევან აბაშიძე-წერეთელი

**ქეთევან აბაშიძე-წერეთელი** — იმერეთის აჯანყების (1810) აქტიური მონაწილე. სარდალ ქაიხოსრო წერეთლის მეუღლე. აჯანყების დროს სათავეში ედგა მოდინახის ციხის გარნიზონს, რომელმაც წინააღმდეგობა შეწყვიტა მხოლოდ მაშინ, როდესაც სოლომონ II-მ და მისმა მომხრეებმა საქართველო დატოვეს.

## ლიტერატურა
* მიტროპოლიტი დავითი, დავითის ჩამომავლობა, «მწყემსი», 1892, № 2

ქ
ავთანდილ თუმანიშვილი

**ავთანდილ ბირთველის ძე თუმანიშვილი** (დ. 1795 — გ. უცნობია) — ქართველი მწერალი. მოღვაწეობდა რუსეთში, დაახლოებული იყო იქ მყოფ ქართველ ბატონიშვილებთან (იყო დავით ბატონიშვილის მდივანი), რომელთა დავალებითაც დაწერა ქ. გორის ისტორია. მათივე დაკვეთით რუსულიდან გადმოთარგმნა „ღეოღრაფია და ბუნებითი ისტორია ასურეთისა“ (ხელნაწერი H-2171). წერდა სატირულ ლექსებს, რომლებიც დაცულია ხელნაწერების სახით (H-2130). 1819 წელს  პეტერბურგში მოულოდნელად დააპატიმრეს მექრთამეობის ბრალდებით; სავარაუდოდ, თუმანიშვილის დაპატიმრება უკავშირდებოდა კავშირს ამბოხებულებთან საქართველოში. 1820 წლის 10 მარტიდან პატიმართა სიიდან ამოშლილია. მისი შემდგომი ბედი უცნობია.

## ლიტერატურა 
* *ბუანიკაშვილი გ.*, ავთანდილ თუმანოვი და მისი წიგნი „აღწერილობა საქართველოს ქალაქის გორისა“, „ლიტერატურული საქართველო“, 1939, № 28;
* *რუხაძე ტ.*, ძველი ქართული ლირიკის ისტორიიდან, თბ., 1954
* *რატიანი, პ.*, ცოცხლად დამარხული ტალანტი : ავთანდილ თუმანიშვილი / ივ. ჯავახიშვილის სახ. ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინ-ტი. - თბ. : მეცნიერება, 1982. 

კატეგორია:ქართველი მწერლები
ა
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
თუკიდიდე

**თუკიდიდე** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 465/460/455 ― გ. ძვ. წ. 400/395) — ბერძენი (ათენელი) ისტორიკოსი, წარჩინებული და მდიდარი ოჯახის შვილი. „ისტორიის მამის“, ჰეროდოტეს, უმცროსი თანამედროვე. სოფისტების მოწაფე და მიმდევარი.

თუკიდიდე დიდად აფასებდა იმ დროის ათენის პოლიტიკური და კულტურული ცხოვრების სათავეში მდგარ პერიკლეს. იბრძოდა პელოპონესის ომში (ძვ. წ. 431-404). იყო სტრატეგოსი და ათენელთა ფლოტის მეთაური თრაკიის სანაპიროს დაცვისას. დამარცხების შემდეგ, (სპარტელებმა მიიტაცეს ამფიპოლისი) ძვ. წ. 424 წელს, ათენელებმა იგი სამშობლოდან გააძევეს 20 წლით. ექსორიაში ყოფნის დროს თუკიდიდე თავის მამულში — თრაკიაში — შეუდგა თხზულების, „ისტორიის“, წერას. თხზულება შედგება 8 წიგნისაგან და ეძღვნება პელოპონესის ომების ისტორიას. პირველი წიგნი, ე. წ. „არქეოლოგია“, როგორც შესავალი ნაწილი, მიმოიხილავს საბერძნეთის ისტორიას უძველესი დროიდან პელოპონესის ომამდე. თხრობა წყდება ომის დაწყებიდან მე-20 წლის (ძვ. წ. 411) ამბებით; ჩანს, ავტორს სიკვდილმა მოუსწრო და თხზულება დაუმთავრებელი დარჩა (მოცემული ნაწარმოები თავისი შრომებით აზრობრივად გააგრძელა ქსენოფონტმა).

თუკიდიდე ითვლება ისტორიის კრიტიკის შესწავლისა და გააზრების (ანუ მეცნიერული ისტორიის) ფუძემდებლად. წინარე ისტორიკოსთაგან (ლოგოგრაფოსები, ჰეროდოტე) განსხვავებით, იგი საისტორიო თხზულების მიზანდასახულობად თვლის არა „ამოდ საკითხავი“ და „ამოდ სასმენი“ ამბების თხრობას, არამედ „ჭეშმარიტების ძიებას“. ყოველი ფაქტის დასადგენად კრიტიკულად შეისწავლის შესაბამის ისტორიულ მასალას („წყაროს“).

თუკიდიდე პირველი შეუდგა ომის მიზეზებისა და საბაბის ძიებას. პირველი ისტორიკოს-რაციონალისტია, რომელმაც უარყო ისტორიის მოვლენებში (ბუნების მოვლენებშიც) ღმერთის მონაწილეობის „ფაქტი“ (თუმცა ღმერთს არ უარყოფდა). თუკიდიდემ პირველმა დაძებნა ისტორიულ, პოლიტიკურ მოვლენათა ეკონომიური და სოციალური საფუძვლები. იგი საკუთარი თხზულების მნიშვნელობას თავად აფასებდა და მას „მარადიულობის მონაპოვრად“ მიიჩნევდა. პოლიტიკური მრწამსით თუკიდიდე დემოკრატიისა და ოლიგარქიის „შერწყმა-შერევის“ პოზიციაზე იდგა, მან განაცხადა, რომ ეს იყო საუკეთესო ფორმით ხელისუფლების მართვა. საერთოდ თუკიდიდე იშვიათად გამოხატავდა თავის პირად მოსაზრებებს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:სოფისტები
კატეგორია:ბერძენი ისტორიკოსები
გივი თუმანიშვილი

**გივი  ზურაბის ძე თუმანიშვილი** — XVII-XVIII საუკუნეების ქართველი პოეტი და კალიგრაფი. 

1688-1721 წლებში იყო ერეკლე I-ის, არჩილ II-ის, ლევან ბატონიშვილისა და ვახტანგ VI-ის კარის მდივან-მწიგნობარი. 1701-1705 წლებში არჩილ II-ის დავალებით გადაწერა „არჩილიანი“ (S- 425). 1721 ვახტანგ VI-ის ბრძანებით ვახუშტი ბატონიშვილთან ერთად აღწერა საბარათიანო. მისი ლექსები დაცულია ხელნაწერების (S-424, Q-548) სახით. თუმანიშვილს ეკუთვნის ვახტანგ VI-ის ეპიტაფია.

## ლიტერატურა
* *მეტრეველი ე.,* ვახტანგ VI-ის ეპიტაფიის ავტორი, „თსუ შრომები“, 1951, ტ. 43

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
გ
გიორგი თუმანიშვილი (პოეტი)

**გიორგი  ეგნატეს ძე თუმანიშვილი** (დ. 1774 ― გ. 1837) — ქართველი პოეტი და მწიგნობარი. 1790-იდან იყო ჯერ ერეკლე II-ის, მერე გიორგი XII-ის მდივან-მწიგნობარი. მოგვიანებით იყო რუსეთის სახელმწიფო სამსახურში, 1820 წელს მიიღო სახელმწიფო მრჩეველის ჩინი. დიდი წვლილი მიუძღვის ქართული ლიტერატურის ძეგლთა შეკრებისა და გამრავლების საქმეში. მისი დავალებით გადაიწერა მრავალი ქართული ხელნაწერი. თვითონაც კალიგრაფი იყო. თუმანიშვილი ბესიკისა და საიათნოვას პოეტური სკოლის მიმდევარია. იგი არის აგრეთვე „ვეფხისტყაოსნის“ ერთ-ერთი ინტერპოლატორი.

## ლიტერატურა
* *ბარამიძე ა.*, ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 3, თბ., 1952

კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:დაბადებული  1774
კატეგორია:გარდაცვლილი 1837
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
გ
გიორგი თუმანიშვილი (სამხედრო)

**გიორგი იესეს ძე თუმანიშვილი** (დ. 6 მარტი, 1839, ხელთუბანი — გ. 30 მაისი, 1901, ჟიტომირი, უკრაინა) — რუსეთის არმიის ინფანტერიის გენერალი (1901). განათლება მიიღო პირველ კადეტთა კორპუსში. სამხედრო სამსახურში იყო 1857 წლიდან, რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1877–1878) დროს მეთაურობდა კავკასიის პირველ მესანგრეთა ბატალიონს. 1887 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1887–1889 მეთაურობდა სარკინიგზო ბრიგადას, 1889–1896 – მე-5 მესანგრეთა ბრიგადას, 1896–1897 – 32-ე ქვეით დივიზიას. 1896 წლიდან მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება.

დაჯილდოებულია წმ. ანას I, წმ. სტანისლავის I, წმ. ვლადიმირის, სხვადასხვა ხარისხისა და პრუსიის გვირგვინის III ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
გ
კატეგორია:ქართველი გენერლები
როსტომ აბაშიძე

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი = 
| სახელი = როსტომ აბაშიძე
| სურათი = Rostom Abashidze — Greco-Roman wrestler from Georgia.png
| სურათისზომა = 
| წარწერა = 
| დაბადების სახელი = 
| სრული სახელი = 
| მეტსახელი = 
| ეროვნება = ქართველი
| დაბადების თარიღი = 
| დაბადების ადგილი = ბათუმი, აჭარის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი
| გარდაცვალების თარიღი = 
| გარდაცვალების ადგილი = 
| სიმაღლე = 188
| წონა = 97
| ვებსაიტი = 
| ქვეყანა =  სსრ კავშირი
| სპორტი = ჭიდაობა
| სახეობა = ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა
| კლუბი = „ბურევესტნიკი“ (თბილისი)
| გუნდი = 
| მწვრთნელი = აკაკი მიმინოშვილიგიორგი როსტიაშვილიპეტრე იორდანიშვილი
| მედლისთარგები = 

|}
| მედლები = 
| ჯილდოები = { style="background:transparent"

}
{ style="background:transparent"

}
}}
**როსტომ ომერის ძე აბაშიძე** (დ. 23 თებერვალი, 1935, ბათუმი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1962). 

მსოფლიოს სამგზის (1958, 1962, 1963), საბჭოთა კავშირის სამგზის (1957, 1960, 1962) 

საერთაშორისო სარბიელზე ჩატარებული 90 ორთაბრძოლიდან არც ერთი არ წაუგია — მხოლოდ ხუთი შეხვედრა დაასრულა ფრედ.

2015 წელს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, მას საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.
*  1962 (97 კგ; ტოლიდო, აშშ) 
*  1963 (97 კგ; ჰელსინგბორგი, შვედეთი)
; საბჭოთა კავშირის ხალხთა I სპარტაკიადის ბრინჯაოს პრიზიორი
*  1956 (87 კგ; მოსკოვი)
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი
*  1957 (87 კგ; ლენინგრადი)
*  1960 (97 კგ; თბილისი)
*  1962 (97 კგ; კაუნასი)
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი
*  1956 (87 კგ; მოსკოვი)
*  1958 (87 კგ; ლვოვი)

## ლიტერატურა
* Всё о спорте: Справочник Т. 1, 2-е издание / Сост. А. А. Добров. — М.: Физкультура и спорт, 1978.
* Спортивный ежегодник 1951-1959 / Сост. Г. М. Михайлова — М.: Физкультура и спорт, 1961.
* Классическая и вольная борьба. Справочник / Сост. Н. И. Мягченков — М.: Физкультура и спорт, 1984.

## ბიბლიოგრაფია
* 

## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* როსტომ აბაშიძე — ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
* როსტომ აბაშიძე — ქართული სპორტი
* როსტომ აბაშიძე  — საქართველოს ჭიდაობის ფედერაცია
* როსტომ აბაშიძე — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* როსტომ აბაშიძე — მემატიანე
* როსტომ აბაშიძე — Sports-Reference.com

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
რ
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი თუმანიშვილი

**გიორგი მიხეილის ძე თუმანიშვილი** (თუმანოვი; დ.  8 თებერვალი [ ძვ. სტ. 27 იანვარი], 1854, თბილისი ―  გ. 26 იანვარი, 1920, იქვე; დაკრძალულია ხოჯივანქის სასაფლაოზე) — თავადი, ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი. 

## ბიოგრაფია
პოეტ მიხეილ თუმანიშვილის შვილი. 1871 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, 1875 წელს — ნოვოროსიის (ოდესის) უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სამართლის კანდიდატის წოდებით. ერთხანს მსახურობდა ფოთის სასამართლო უწყებაში, შემდეგ — მეფისნაცვლის კანცელარიაში საგლეხო განყოფილების უფროსად. იმავე წელს ნიკო ნიკოლაძისაგან შეიძინა გაზეთი „ნოვოე ობოზრენიე“, რომელსაც ვ. და კ. თუმანიშვილებთან ერთად სცემდა 1903 წლამდე. თუმანიშვილის სტატიები და წერილები იბეჭდებოდა იმდროინდელ პროგრესულ პრესაში; თანამშრომლობდა „დროებასა“ და „ივერიაში“. 1878-1879 წლებში გამოსცა ქართული „ალმანახი“. შექმნა ქართული საგამომცემლო ამხანაგობა, რომელმაც პირველად გამოსცა წიგნად ნიკოლოზ ბარათაშვილისა და სხვა ქართველი პოეტების თხზულებანი. თუმანიშვილს სხვადასხვა საკითხებზე გამოცემული აქვს მრავალი ნაშრომი, მათ შორის რამდენიმე საცნობარო წიგნი და „დახასიათებანი და მოგონებანი“ იმდროინდელ ლიტერატურულ და პოლიტიკურ მოღვაწეებზე. მონაწილეობდა კავკასიაში საერობო დაწესებულებათა და თბილისის პოლიტექნიკუმის დაარსებაში. თითქმის 30 წლის მანძილზე იგი არჩეული იყო თბილისის ქალაქის ხმოსნად; 1905 წელს იყო ვაკის დასახლების თბილისთან შეერთების ინიციატორი. თუმანიშვილი ასევე იყო კავკასიისმცოდნეობის კურსებისა და საზოგადოებრივი კლუბების ორგანიზატორი. თუმანიშვილი აქტიურად მონაწილეობდა ქართული თეატრის საქმიანობაში. იყო ქართული დრამატული ამხანაგობის ერთ-ერთი დამაარსებელთაგანი.

## ლიტერატურა
* *ხელთუბნელი მ.*, სალიტერატური-საზოგადოებრივი წარსულიდან, თბ., 1938

კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:დაბადებული  8 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გიორგი თუმანიშვილი (ინჟინერი)

**გიორგი პავლეს ძე თუმანიშვილი** (დ.   31 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 19 ოქტომბერი], 1872 ― გ. 1937) — ქართველი ინჟინერი, რკინიგზის მშენებელი. დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1886). მუშაობდა თბილისი-ერევნის რკინიგზის ხაზის მშენებლობაზე (1896–1899), იყო ამ ხაზის საექსპლუატაციო უბნის უფროსი (1899–1902), ამიერკავკასიის რკინიგზის სამმართველოს ინჟინერი (1906–1918), კახეთის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინრის მოადგილე (1912–1915), შემდგომ კი ამ გზის მმართველი (1915–1918), საქართველოს გზატკეცილების სამმართველოს უფროსი (1918–1919), კახეთის რკინიგზის დირექტორი და ამიერკავკასიის რკინიგზის სამმართველოს კონსულტანტი (1919–1925), ნატანებ-ოზურგეთის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინერი (1922–1923), სენაკ-გაგრის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინერი (1925) და სხვა. 1934 წელს მიენიჭა შრომის გმირის საპატიო წოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
გ
კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები
დავით თურქისტანიშვილი

**დავით თურქისტანიშვილი** — XVII საუკუნის II ნახევრისა და XVIII საუკუნის დასაწყისის ქართველი მწიგნობარი, პოლიტიკური მოღვაწე. 

გიორგი XI-მ გაგზავნა მოსკოვს არჩილ II-თან. გზად დაღესტანში დაუტყვევებიათ. ტყვეობაში შამხალმა დაიახლოვა და ერთხანს თავისთან დაიტოვა. საქართველოში დაბრუნებული თურქისტანაშვილი არჩილმა ყირიმის ხონთქართან გაგზავნა დახმარების საძიებლად, შემდეგ კი თან იახლა რუსეთში. 1799-იდან მოღვაწეობდა მოსკოვში, არჩილის კარზე, რომელიც ქართული კულტურის კერად იქცა. შეუდგენია არჩილის თხზულებათა კრებული „არჩილიანი“ (ლენინგრადი, ხელნაწერი № 22 და S-3700).

## ლიტერატურა
* *კეკელიძე კ.*, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958;
** იმედაშვილი გ.*, ქსე, ტ. 5, გვ. 19, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ერასტი თურქისტანიშვილი

**ერასტი თურქისტანიშვილი** (დ. უცნობია ― გ. 1735) — ქართველი მწიგნობარი.

## ბიოგრაფია
განათლება მიიღო თბილისში ლათინ პატრებთან, შეისწავლა ლათინური, იტალიური და ფრანგული ენები, მიიღო კათოლიციზმი.
1724 წელს ვახტანგ VI-ს გაჰყვა რუსეთის სამეფოში. მეფის დავალებით რუსულიდან ქართულად თარგმნა „აპოფთეგმატა“, რომლის ორი რედაქცია არსებობს — ვრცელი და მოკლე. თურქისტანიშვილის მიერ თარგმნილი მოკლე რედაქცია ვახტანგ VI-მ გალექსა და „სიბრძნე მალაღობელი“ უწოდა.

## ლიტერატურა
* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1966
* *კეკელიძე კ.*, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1735
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
ბაადურ თურქესტანიშვილი

**ბაადურ ფრანგისტანის ძე თურქისტანიშვილი** (*თურქესტანიშვილი*; რუსეთში — **ბორის პანკრატის ძე თურქესტანოვი**) (დ. წ. უცნობია — გ. 1735) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, მონაწილეობდა ვახტანგ VI-სა და პეტრე I-ს შორის წარმოებულ მოლაპარაკებაში. 1724 წელს თავის ნათესავებთან ერთად რუსეთში გაჰყვა ვახტანგ VI-ს. რუსეთში ჰქონდა პოდპოლკოვნიკის წოდება. ბაადურის შთამომავლები რუსეთში ცნობილი იყვნენ როგორც თავადი თურქესტანოვები. 

## ლიტერატურა 
* *პაიჭაძე გ.*, რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიისათვის (XVIII საუკუნის პირველი მეოთხედი), თბ., 1960
* * პაიჭაძე გ.,* ქსე, ტ. 5, გვ. 19, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1735
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
მიგელ იდალგო

მინი|right|მიგელ იდალგო
**მიგელ იდალგო ი კოსტილია** (Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla Gallaga Mondarte Villaseñor; დ.  8 მაისი, 1753, გუანახუატოს შტატი — გ.  30 ივლისი, 1811, ჩიუაუის შტატი) — მექსიკის ეროვნული გმირი, ესპანეთის ბატონობის წინააღმდეგ სახალხო აჯანყების ხელმძღვანელი 1810–1811 წლებში. 1810 სათავეში ჩაუდგა რევოლუციურ არმიას ესპანეთის წინააღმდეგ. 1811 იანვარში რევოლუციური არმია დამარცხდა, იდალგო შეიპყრეს, გაასამართლეს და დახვრიტეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მექსიკის გმირები
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1753
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1811
ბორის იაკობი

**ბორის სიმონის ძე იაკობი** (მორიც ჰერმან) (დ. 21 სექტემბერი, 1801, პოტსდამი — გ. 11 მარტი [ძვ. სტ. 27 თებერვალი], 1874, პეტერბურგი) — რუსი ფიზიკოსი და ელექტროტექნიკოსი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1847–იდან). 1823 დაამთავრა გეტინგენის უნივერსიტეტი. მუშაობდა ელექტრომაგნეტიზმისა და მისი პრაქტიკული გამოფენის პრობლემებზე. 1838 მსოფლიოში პირველმა ელექტროძრავა გამოიყენა გემის ასამოძრავებლად. ე. ლენცთან ერთად საფუძვლიანად გამოიკვლია ელექტრომაგნიტები. 1838 გამოიგონა გალვანოპლასტიკა და ბევრი რამ გააკეთა მის დასანერგად სასტამბო და სამონეტო საქმეში, აგრეთვე სამხატვრო ნაკეთობათა წარმოებაში. 1840-1850 შეიმუშავა 10-ზე მეტი სახეობის ტელეგრაფის აპარატის კონსტრუცია. გამოიგონა ელექტრულ წრედში დენის ძალის მარეგულირებელი ხელსაწყო (აგომეტრი); მნიშვნელოვანი ნაშრომები აქვს სამხედრო ელექტროტექნიკაში, მეტროლოგიაში. 

## ლიტერატურა 
* Борис Семенович Якоби. Библиографический Указатель. Сост. М. Г. Новлянская, М.-Л., 1953;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი

**კარლ გუსტავ იაკობ იაკობი** (დ. 10 დეკემბერი, 1804, პოტსდამი — გ. 18 თებერვალი, 1851, ბერლინი) — გერმანელი მათემატიკოსი, ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1836), პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1833). ელიფსურ ფუნქციათა თეორიის ერთ-ერთი შემქმნელი. გამოიკვლია თეტა-ფუნქციები და ზოგიერთი სხვა ტრანსცენდეტული ფუნქცია. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს რიცხვთა თეორიაში, წრფივ ალგებრაში, ინტეგრალურ აღრიცხვაში, დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიასა და ვარიაციათა აღრიცხვაში. შემოიღო ფუნქციონალური დეტერმინატები, გამოიკვლია ორთოგონალურ მრავალწევრთა ერთი კლასი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი

**ფრიდრიხ ჰაინრიხ იაკობი** (; დ.  25 იანვარი. 1743 — გ. 10 მარტი. 1819, მიუნხენი) — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი, იდეალისტი. მტრულად იყო განწყობილი ყოველგვარი პროგრესისადმი, განსაკუთრებით კი საფრანგეთის რევოლუციის, ფრანგული მატერიალიზმისა და ათეიზმის მიმართ. უარყოფდა ყოველგვარ განსჯას და ემყარებოდა გრძნობებსა და რწმენას. იგი დეივიდ იუმის მსგავსად მიიჩნევდა, რომ რეალური არსებობა მოწმდება რწმენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1743
კატეგორია:გარდაცვლილი 1819
კატეგორია:დიუსელდორფელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი რომანისტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი რომანისტები
მალაზონია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **მალაზონია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ენვერ მალაზონია — ინჟინერი
* ლადო მალაზონია — მხატვარი
* ლევან მალაზონია — მწერალი, ფსიქოლოგი
* მამია მალაზონია — მხატვარი
* ნესტორ მალაზონია — მწერალი, პედაგოგი
* ნოდარ მალაზონია — გრაფიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
მალაქია

საკუთარი სახელი **მალაქია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მალაქია (კათოლიკოსი) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* მალაქია I — დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* მალაქია II — დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* მალაქია II გურიელი — გურიის მთავარი
მაისურაძე

საკუთარი სახელი **მაისურაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე მაისურაძე — სამხედრო მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი
* ანზორ მაისურაძე — უშიშროების გენერალ-მაიორი
* ბადრი მაისურაძე — ქართველი დრამატული ტენორი
* გიორგი მაისურაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი
* გიორგი მაისურაძე — ფერმწერი
* დავით მაისურაძე — გენერალ-მაიორი
* ელენე მაისურაძე — ანტისაბჭოთა მოღვაწე
* ელიზბარ მაისურაძე — მწერალი
* ზაქარია მაისურაძე — ანატომი
* ზაქარია მაისურაძე — მხატვარ-კერამიკოსი
* ზვიად მაისურაძე — მორაგბე
* თენგიზ მაისურაძე — მსახიობი
* ივანე მაისურაძე — საბჭოთა სამხედრო პირი
* კოსტა მაისურაძე — ფალავანი
* ირაკლი მაისურაძე — ფეხბურთელი
* ნიკა მაისურაძე — ფეხბურთელი
* ნოდარ მაისურაძე — უშიშროების გენერალ-მაიორი
* ტარიელ მაისურაძე — მომღერალი
* ჯიმი მაისურაძე — სამხედრო მფრინავი

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მამალაძე

საკუთარი სახელი **მამალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი მამალაძე — ექიმი
* გიორგი მამალაძე — სასულიერო პირი
* გიორგი მამალაძე — სამხედრო პირი
* იერონიმ მამალაძე — სამხედრო პირი
* ეკა მამალაძე — საესტრადო მომღერალი
* თეიმურაზ მამალაძე (სტეფანოვ-მამალაძე) — ჟურნალისტი, სახელმწიფო მოხელე 
* იორამ მამალაძე — ფერმწერი
* ლეონიდე მამალაძე — არქიტექტორი, მოქანდაკე
* ლევან მამალაძე — პოლიტიკოსი
* ნუგზარ მამალაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ტარასი მამალაძე — პედაგოგი, ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე
* შალვა მამალაძე — ფერმწერი
* ზურაბ მამალაძე — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
მამაცაშვილი

საკუთარი სახელი **მამაცაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დიმიტრი მამაცაშვილი — რუსეთის არმიის პოდპოლკოვნიკი 
* იოსებ მამაცაშვილი — მწერალი, საზოგადო მოღვაწე
* იოსებ მამაცაშვილი — ინჟინერი
* კონსტანტინე მამაცაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი
* ლევან მამაცაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* მელანია მამაცაშვილ-ბადრიძე — მწერალი
* ქრისტეფორე მამაცაშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი

მამაცაშვილები
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მანუჩარ

საკუთარი სახელი **მანუჩარ** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მანუჩარ I — სამცხის ათაბაგი
* მანუჩარ II — სამცხის ათაბაგი
* მანუჩარ III — სამცხის ათაბაგი
* მანუჩარ I დადიანი — ოდიშის მთავარი
* მანუჩარ II დადიანი — ოდიშის მთავარ
მარიამი

საკუთარი სახელი **მარიამი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მარიამი — საკუთარი სახელი.
* მარიამ ღვთისმშობელი — იესოს დედა.
* მარიამი — პოლიტიკური მოღვაწე
* მარიამ დადიანი — ქართლის დედოფალი, მანუჩარ I დადიანის ასული.
* მარიამი —  ბიზანტიის დედოფალი
* მარიამ-მაკრინა — პოეტი
მამია

საკუთარი სახელი **მამია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მამია I გურიელი — გურიის მთავარი 1512-1534 წლებში;
* მამია II გურიელი — გურიის მთავარი 1600-1625 წლებში;
* მამია III გურიელი — გურიის მთავარი 1689-1711 წლებში;
* მამია IV გურიელი — გურიის მთავარი 1726-1756, 1758-1765 და 1771-1776 წლებში;
* მამია V გურიელი — გურიის უკანასკნელი მთავარი 1809-1826 წლებში;
* მამია გურიელი — პოეტი
* მამია I დადიანი — ოდიშის მთავარი 1323-1345 წლებში;
* მამია II დადიანი — ოდიშის ერისთავი 1396-1414 წლებში;
* მამია III დადიანი — ოდიშის ერისთავი 1512-1533 წლებში;
* მამია IV დადიანი — ოდიშის მთავარი 1573-1578 და 1582-1590 წლებში;
მაყაშვილი

საკუთარი სახელი **მაყაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აბელ მაყაშვილი — სამხედრო მოღვაწე
* ალექსანდრე მაყაშვილი — ბოტანიკოსი
* ალექსანდრე მაყაშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო მოხელე
* ალექსანდრე მაყაშვილი — ხალხოსნური მოძრაობის მონაწილე
* გიორგი მაყაშვილი — სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი
* ვლადიმერ მაყაშვილი — სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი
* ივანე მაყაშვილი — სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი
* ილია მაყაშვილი — სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი
* იოსებ მაყაშვილი — რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობის აქტიური მონაწილე საქართველოში
* კონსტანტინე მაყაშვილი — პოეტი
* მალხაზ მაყაშვილი — ბიოლოგი
* მარო მაყაშვილი — მოწყალების და, საქართველოს ეროვნული გმირი
* მიხეილ მაყაშვილი — არქიტექტორი, პოლიტიკოსი
* ნიკოლოზ მაყაშვილი — სამხედრო მფრინავი
* ნინო მაყაშვილი — მსახიობი
* ნინო მაყაშვილი-ტაბიძე — ბიოლოგი, მწერალი, ტიციან ტაბიძის მეუღლე
* რუსკა მაყაშვილი — მსახიობი, ტელეწამყვანი
* სიმონ მაყაშვილი — დიპლომატი
* სოლომონ მაყაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* შალვა მაყაშვილი — ფერმწერი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მაღალაშვილი

საკუთარი სახელი **მაღალაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე მაღალაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის ოფიცერი
* გიორგი მაღალაშვილი — ექიმი, პოლიტიკური მოღვაწე
* გიორგი მაღალაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის ოფიცერი
* გრიგოლ მაღალაშვილი — ექიმი
* ედიშერ მაღალაშვილი — მსახიობი
* ილია მაღალაშვილი — პოლიტიკოსი
* იოსებ მაღალაშვილი — სპორტსმენი (სამბო)
* ლევან მაღალაშვილი — სამხედრო მოღვაწე
* ნესტორ მაღალაშვილი — პოლიტიკური მოღვაწე
* ნიკიტა მაღალაშვილი (მაღალოვი) — პიანისტი
* ქეთევან მაღალაშვილი — ფერმწერ-პორტრეტისტი

კატეგორია:მაღალაშვილები
კატეგორია:ქართული გვარები
მახარაძე

საკუთარი სახელი ** მახარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:

* ავთანდილ მახარაძე — მსახიობი
* ალექსანდრე მახარაძე — მომღერალი, ხალხური სიმღერების შემსრულებელი
* ალექსანდრე მახარაძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი
* არჩილ მახარაძე — ინჟინერ-პოლკოვნიკი
* ბორის მახარაძე — ფეხბურთელი
* გერასიმე მახარაძე — პოლიტიკოსი
* გიორგი მახარაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* დავით მახარაძე — ფეხბურთის მწვრთნელი
* დავითი (მახარაძე) — სასულიერო პირი
* ვალერი მახარაძე — სახელმწიფო მოხელე (რუსეთი)
* ვარლაამი (მახარაძე) — სასულიერო პირი
* თინა მახარაძე — მსახიობი, კინორეჟისორი და მწერალი
* ილია მახარაძე — სამხედრო პირი
* კახი მახარაძე — ფეხბურთელი
* კონსტანტინე მახარაძე — მხატვარი
* კოტე მახარაძე — მსახიობი, სპორტული კომენტატორი
* ლეონ მახარაძე —  ინჟინერი-ელექტრომექანიკოსი
* მალხაზ მახარაძე — ფეხბურთელი
* მალხაზ მახარაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* მელქისედეკ მახარაძე — რევოლუციონერი
* მიხეილ მახარაძე — ფილოსოფოსი, პოლიტიკოსი
* ნიკოლოზ მახარაძე — ისტორიკოსი
* ნიკოლოზი (მახარაძე) — სასულიერო პირი
* ნინო მახარაძე — რევოლუციონერი
* რომან მახარაძე — მხატვარი
* ფილიპე მახარაძე — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი, საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე

## იხილეთ აგრეთვე
* მახარაძის რაიონი — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ძველი სახელწოდება
* მახარაძე — ქალაქ ოზურგეთის ძველი სახელწოდება
* მახარაძე — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოზურგეთის ძველი სახელწოდება
* მახარაძე — სოფელ ზემო კაჭრეთის ძველი სახელწოდება

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მგელაძე

საკუთარი სახელი **მგელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი მგელაძე — საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე
* აკაკი მგელაძე — მსახიობი
* არსენ მგელაძე — პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი
* გიორგი მგელაძე — რეჟისორი, სცენარისტი და მსახიობი
* გუგული მგელაძე — რეჟისორი, სცენარისტი, მსახიობი
* გურამ მგელაძე — პოლიტიკური და სახელმწიფო მოხელე   
* დიმიტრი მგელაძე — ფილოლოგი
* ვლასა მგელაძე — რევოლუციონერი, პოლიტიკოსი
* ილარიონ მგელაძე — ლიტერატორი, საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო მოხელე
* ილია მგელაძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი
* კუკური მგელაძე — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი
* მიხეილ მგელაძე — დიპლომატი სსრკ და რუსეთის სამსახურში
* ნარგიზა მგელაძე — ჟურნალისტი
* ნიკა მგელაძე — ქართველი ფეხბურთელი
* ნუგზარ მგელაძე — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი
* საფო მგელაძე — პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მგალობლიშვილი

საკუთარი სახელი **მგალობლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:

* გერმანე მგალობლიშვილი — ბოლშევიკი პოლიტიკოსი
* გრიგოლ მგალობლიშვილი — დიპლომატი, პოლიტიკოსი
* გრიგოლ მგალობლიშვილი — პოლკოვნიკი, ემიგრანტი
* ეთერ მგალობლიშვილი — ორგანისტი, პიანისტი
* ვიქტორ მგალობლიშვილი — პოლკოვნიკი
* თამილა მგალობლიშვილი — ფილოლოგი, ისტორიკოსი
* თინა მგალობლიშვილი — მსახიობი, სატელევიზიო სახე
* ირაკლი მგალობლიშვილი — ქირურგი
* კოტე მგალობლიშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ლევან მგალობლიშვილი — პოლიტიკოსი
* ლევან მგალობლიშვილი (პანჩო) — კომპოზიტორი, მომღერალი, პოეტი
* ლიდია მგალობლიშვილი — პოეტი
* მიხეილ მგალობლიშვილი — ექიმი
* ნელი მგალობლიშვილი — თეატრის მსახიობი
* ნოდარ მგალობლიშვილი — მსახიობი
* ნოდარ მგალობლიშვილი — არქიტექტორი
* ნუგზარ მგალობლიშვილი — საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი
* როლანდ მგალობლიშვილი — პოლიტიკოსი
* სოფრომ მგალობლიშვილი — მწერალი
* ტარასი მგალობლიშვილი — ბოლშევიკი რევოლუციონერი


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მაჭავარიანი

საკუთარი სახელი **მაჭავარიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე მაჭავარიანი — ქირურგი
* ალექსანდრე მაჭავარიანი — პოლკოვნიკი, „სამხედრო ცენტრის“ წევრი
* ალექსი მაჭავარიანი — კომპოზიტორი
* არჩილ მაჭავარიანი — ექიმი, პოლიტიკოსი
* გივი მაჭავარიანი — ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი
* გიორგი მაჭავარიანი — ექიმი
* დავით მაჭავარიანი — მოცეკვავე, ქორეოგრაფი
* დავით მაჭავარიანი — გენერალ-მაიორი
* დავით მაჭავარიანი — მისიონერი, ეთნოგრაფი
* დავით (დათიკო) მაჭავარიანი — საქართველოს და პოლონეთის არმიების ოფიცერი
* დიმიტრი მაჭავარიანი — რუსეთის არმიის ოფიცერი
* ევგენი მაჭავარიანი — მუსიკათმცოდნე, ჟურნალისტი
* ელენე მაჭავარიანი — ხელოვნებათმცოდნე
* ენძელა მაჭავარიანი — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი
* ვარინკა მაჭავარიანი-წერეთელი — კომპოზიტორი, საზოგადო მოღვაწე
* ვახტანგ მაჭავარიანი — დირიჟორი, კომპოზიტორი
* ვლადიმერ მაჭავარიანი — ლიტერატურათმცოდნე
* ივანე მაჭავარიანი — ჟურნალისტი, მთარგმნელი
* ივანე მაჭავარიანი — ეკონომისტი, სახელმწიფო მოხელე
* იოსებ მაჭავარიანი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* იოსებ მაჭავარიანი — რევოლუციონერი, პოლიტიკოსი
* კონსტანტინე მაჭავარიანი — ეთნოგრაფი
* კონსტანტინე მაჭავარიანი — ავიაციის გენერალ-მაიორი
* ლადო მაჭავარიანი — პოეტი
* მაია მაჭავარიანი — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი
* მარსელ მაჭავარიანი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* მიხეილ მაჭავარიანი — პოლიტიკოსი
* მიხეილ მაჭავარიანი — არქიტექტორი
* მიხეილ მაჭავარიანი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* მიხეილ მაჭავარიანი — ელექტროინჟინერი
* მიხეილ მაჭავარიანი — მფრინავი
* მუხრან მაჭავარიანი — პოეტი
* ნათელა მაჭავარიანი — მსახიობი
* ნიკოლოზ მაჭავარიანი — პოლიტიკოსი
* ნოდარ მაჭავარიანი — ფეხბურთელი
* ნუნუ მაჭავარიანი — მსახიობი
* სვიმონ მაჭავარიანი — ეკონომისტი
* სოლომონ მაჭავარიანი — სამხედრო პირი
* სპირიდონ მაჭავარიანი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* ქეთევან მაჭავარიანი — რეჟისორი
* შოთა მაჭავარიანი — ექიმი, რეანიმატოლოგი
* ცოტნე მაჭავარიანი — სპორტსმენი (ტყვიის მსროლელი)

## იხილეთ აგრეთვე
* მაჭავარიანები — საგვარეულო საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მეგრელიძე

საკუთარი სახელი **მეგრელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათას:

* ავქსენტი მეგრელიძე — ლოტბარი
* გუბაზ მეგრელიძე – თეატრმცოდნე, ჟურნალისტი
* იონა მეგრელიძე — მწერალ იონა ვაკელის ნამდვილი სახელი და გვარი
* იოსებ მეგრელიძე — ენათმეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე
* კონსტანტინე მეგრელიძე — ფილოსოფოსი
* ლიდია მეგრელიძე — მწერალი
* ომარ მეგრელიძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* შამშე მეგრელიძე — ისტორიკოსი
* ჯემალ მეგრელიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მეგრელიშვილი

საკუთარი სახელი **მეგრელიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გაბრიელ მეგრელიშვილი — ეკონომისტი
* გიორგი მეგრელიშვილი — მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი
* გურამ მეგრელიშვილი — მწერალი, კინოსცენარისტი, დრამატურგი
* დავით მეგრელიშვილი — ფეხბურთელი
* ვახო მეგრელიშვილი — პოლიტიკოსი, პედაგოგი
* ვახტანგ მეგრელიშვილი — მსახიობი
* თეიმურაზ მეგრელიშვილი — პოლიტიკოსი, ინჟინერი 
* კარლო მეგრელიშვილი — ინჟინერი
* ნოე მეგრელიშვილი — თერაპევტი
* სერგო მეგრელიშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით