სენ-პოლისა და ამსტერდამის კუნძულები

**სენ-პოლისა და ამსტერდამის კუნძულები** () — მდებარეობენ ინდოეთის ოკეანეში და შედგებიან ამსტერდამისა და სენ-პოლის კუნძულებისგან. შედის საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის შემადგენლობაში.

## გეოგრაფია 
ორივე კუნძული ერთმანეთისგან განსხვავდება თავისი ფართობით, ამსტერდამის კუნძულის ფართობი შეადგენს 58 კმ²-ს, ხოლო სენ-პოლის კუნძულის — 8 კმ²-ს.

ორივე კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა, რომლებიც დღეისათვის არააქტიურია და ნაწილობრივ წარმოადგენენ ვიწრო კონტინენტალურ შელფს. სენ-პოლის კუნძულის ცენტრში მდებარეობს ყურე — წყლით სავსე ვულკანის კალდერა. ამსტერდამის კუნძული უფრო დიდი და უფრო მაღალია. კუნძულის უმაღლესი წერტილი (დე ლა დივსის მთა) მდებარეობს ზღვის დონიდან 867 მეტრ სიმაღლეზე. ამსტერდამის კუნძულზე ვულკანის უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1792 წელს.

კლიმატი ზღვის და ზომიერია, მაგრამ საკმაოდ ქარიანია. კუნძულები მდებარეობენ ეგრეთ წოდებული ანტარქტიკული კონვერგენციის ზონაში, რომელიც ინდოეთის ოკეანის თბილ წყლებს და სამხრეთის ოკეანის ცივ წყლებს ყოფს ერთმანეთისგან. კუნძულებზე არ არსებობს თოვლი ან ყინვა.

ამსტერდამის კუნძულზე არსებული დასახლებული პუნქტის — მარტენ-დე-ვივიეს კლიმატი ნაირფეროვანია — დამყარებულია როგორც სითბოს რეკორდი — 26,4&nbsp;°C 2005 წლის 30 იანვარს ისევე სიცივის რეკორდი 2&nbsp;°C 1975 წლის 3 ივლისს. წლის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 14,1&nbsp;°C-ს.

კუნძულებზე მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, მაგრამ ამსტერდამის კუნძულზე ფუნქციონირებს მუდმივი სამეცნიერო ბაზა — მარტენ-დე-ვივიე, სადაც 1949 წლიდან დაწყებული მუშაობენ სამეცნიერო ექსპედიციების მკვლევარები 23-დან 35-მდე თანამშრომლების რაოდენობით სეზონზე დამოკიდებულებით. სენ-პოლის კუნძული დაუსახლებელია, მაგრამ მას ხშირად სტუმრობენ სამეცნიერო ექსპედიციები.

ორივე კუნძული ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეროვნული ნაკრძალი. ეს ნაკრძალი მოიცავს, როგორც სახმელეთო, ასევე საზღვაო ტერიტორიებს.

### ეკოლოგია 
კუნძულების გარშემო არსებული წყლები მდიდარია თევზებით და ლანგუსტებით (Jasus paulensis). საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის გუბერნატორი ყოველწლიურად ადგენს რეწვის ზუსტი ადგილების, მეთოდების, სახეობების და მოცულობების კვოტებს ტერიტორიული წყლებისთვის და განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისთვის.

კუნძულების ბუნებრივი მცენარეულობა მოიცავს ბუნების მსოფლიო ფონდის ბალახის სახეობებს, რომელიც განსაზღვრულია დედამიწის ამ ეკორეგიონისთვის, როგორც სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულების ზომიერი ზონის მდელოებისთვის.

ამსტერდამის კუნძული ერთადერთი კუნძულია საფრანგეთის სამხრეთულ და ანტარქტიდულ ტერიტორიაში, სადაც შესაძლებელია Phylica arborea-ს ხის სახეობის ნახვა.

კუნძულზე ბინადრობენ პინგვინების, სელაპების და ზღვის ფრინველების კოლონიები, ენდემური ალბატროსები (diomedea amsterdamensis).

ორივე კუნძულზე, მიზანმიმართულად ან შემთხვევით შემოყვანილია უცხო სახეობები (თაგვები, ვირთხები, ბოცვრები, კატები, მსხვილი რქოსანი საქონელი), რითაც მკვეთრად შეცვლილია ადგილობრივი ფლორა და ფაუნა:

### ამსტერდამის კუნძული 
thumb|right|200px|კუნძულ ამსტერდამის რუკა
2010 წლამდე კუნძულზე ბინადრობდნენ ადამიანის მიერ XIX საუკუნეში შემოყვანილი და შემდგომში გაველურებული ძროხები რაოდენობით 600 სულამდე, გადაშენების პირასაა ხის უნიკალური სახეობა — Phylica arborea. მეორე მხრივ კუნძულის ნიადაგი საკმაოდ გამოფიტულია და მისი ნაწილი კლდეებადაა გადაქცეული

## მოსახლეობა 
კუნძულები დაუსახლებელია, მაგრამ მას ხშირად სტუმრობენ სამეცნიერო ექსპედიციები.

## რესურსები ინტერნეტში
* კუნძულ სენ-პოლის ფოტოგალერეა 
* კუნძულ სენ-პოლის საიტი
* ამსტერდამის არქიპელაგის ფოტოალბომი 
* კუნძულ ამსტერდამის ფოტოგრაფიები
* კუნძული ამსტერდამი  — კუნძულის საიტი ფრანგულ ენაზე
* ამსტერდამის და სენ-პოლის კუნძულები l'IPEV-ის საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები