open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გიორგი სიხარულიძე

**გიორგი სიხარულიძე** (დ. 5 ივნისი, 1938, ოზურგეთი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი და მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია.

1961-1969 წლებში მუშაობდა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის დაქვემდებარებაში არსებულ სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „ინჟმშენის“ №1 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოში მშენებელ ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად. 1969-1975 წლებში მუშაობდა ქალაქი თბილისის ოქტომბრის (ჩუღურეთის) სახელობის რაისაბჭოს აღმასკომის კეთილმოწყობის განყოფილების მთავარ ინჟინრად. 1971 წლიდან გადაყვანილ იქნა ამავე რაიონის საბინაო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, შემდეგ კი საბინაო სამმართველოს უფროსად. 1975-1985 წლებში მუშაობდა კვების მრეწველობის სამინისტროს კაპიტალური მშენებლობისა და დაპროექტების განყოფილების უფროსის მოადგილედ. შემდეგ იყო ამავე სამმართველოს საგეგმო-ეკონომიკური განყოფილების უფროსი. 1977 წლიდან მუშაობდა ამავე სამინისტროს საწარმოო გაერთიანება „საქკონსერმრეწვის“ კაპიტალური მშენებლობის განყოფილების უფროსად. 1986-1988 წლებში იყო საქართველოს სსრ სახელმწიფო აგროსამრეწველო კომიტეტის კაპიტალური მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის მთავარი სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი ასევე ამავე სამმართველოს მშენებლობისა და „მშენინდუსტრიის“ საწარმოო განყოფილების უფროსი. 1988 წლიდან გადაყვანილ იქნა საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს საწარმოო გაერთიანება „საქაგრომრეწვის“ მშენებარე საწარმოთა გაერთიანებულ დირექციაში საგეგმო-საწარმოო განყოფილების უფროსად, სადაც მუშაობდა 1997 წლამდე. 1998-2012 წლებში მუშაობდა ს.ს. „გლობალ ერთში“ სამეურნეო სამსახურის სპეციალისტად. იყო ქალაქი თბილისის ოქტომბრის სახელობის რაიონული საბჭოს ორი მოწვევის დეპუტატი. დიდი წვლილი აქვს შეტანილი საქართველოს კვების მრეწველობისა და აგროსამრეწველო კომპლექსის განვითარების საქმეში. მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 231-232

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
პეტრე ცაგარელი

**პეტრე ცაგარელი** (დ. 15 აგვისტო, 1925, ქვემოჭალა) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა უნივერსიტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

1948 წლიდან მუშაობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის საგზაო სამშენებლო ტრესტში, თბილისის სამშენებლო უბნის მშენებელ ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, ტექნიკური განყოფილების უფროსად; 1964 წლიდან გადაყვანილ იქნა რკინიგზის თბილისის განყოფილებაში, სადაც მუშაობდა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე სამოქალაქო ნაშენების განყოფილების უფროსად, თბილისის რკინიგზის განყოფილების უფროსის მოადგილედ არქიტექტურისა და საწარმოო ესთეთიკის დარგში; 1975 წელს დაწინაურებული იქნა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს არქიტექტურისა და მშენებლობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტში, სადაც კურირებას უწევდა რკინიგზის ობიექტების დაგეგმარებისა და განაშენიანების სამსახურს; 1978 წლიდან მუშაობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარ სამმართველოში სამოქალაქო ნაშენების სამსახურის უფროსის მოადგილედ,შემდგომში ადმინისტრაციულ-სამეურნეო განყოფილების უფროსად; 1982 წლიდან მუშაობდა საქართველოს რკინიგზის ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამსახურის უფროსის მოადგილედ; ნახევარსაუკუნოვანი შრომითი მოღვაწეობის შედეგად, მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით აშენდა ათობით მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი ბათუმის ქუჩაზე, აგრეთვე საწარმოო ობიექტები სალოკომოტივო და სავაგონო დეპოებისთვის თბილისის სამგზავრო და საკვანძო სადგურებში; დაჯილდოებულია საპატიო სიგელებით, საქართველოს პრეზიდენტის მადლობით, წარჩინებული მშენებელის წოდებით.

## ჯილდოები
* 2001 — ღირსების მედალი
* მედალი "შრომითი მამაცობისთვის"
* შრომის ვეტერანის მედალი
* საპატიო რკინიგზელი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 660
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 6/ შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003, გვ. 255

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
პ
გურამ რამიშვილი

**გურამ რამიშვილი** (დ. 1932, თბილისი — გ. 1998) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოსოფოსი,  გერმანისტი, ჰუმბოლდტოლოგი, თბილისის გერმანული სკოლის დამფუძნებელი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიური ენების განყოფილება. 1958 წელს — ასპირანტურა გიორგი ახვლედიანის ხელმძღვანელობით. 

1973 წლიდან ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოგადი ენათმეცნიერების კათედრას. 1973 წელს გახდა ჰუმბოლდტის სახელობის ფონდის პირველი ქართველი სტიპენდიატი და 1974 წლამდე მუშაობდა ბონის უნივერსიტეტში (გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა). 1990-1995 წლებში იყო ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა ინსტიტუტის რექტორი. მისი მეცნიერული კვლევის მთავარი მიმართულება იყო ენის ფილოსოფია, ჰუმბოლდტოლოგია, სემანტიკის თეორია. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი ნაშრომი, მათ შორის ოთხი წიგნი. მისი რედაქციით, წინასიტყვაობითა და კომენტარებით დაიბეჭდა ვ. ფონ ჰუმბოლდტის თხზულების რუსული თარგმანი. გურამ რამიშვილმა შემოიკრიბა კვალიფიცირებული ახალგაზრდები, რომლებიც არაავტორიტარული პრინციპებით მოქმედ სკოლაზე ოცნებობდნენ. 1982 წელს მან დააფუძნა ახალი სკოლა, რომელიც რამდენიმე წელიწადში ეგრეთ წოდებულ „გერმანული სკოლების ქსელად“ გადაიქცა. ამ სკოლებში გერმანული და სხვა უცხო ენების გაღრმავებული სწავლება უპირველეს ყოვლისა დედა ენის ქართულის სრული სისავსით აღქმასთან და ათვისებასთან არის კოორდინირებული. მიღებული აქვს 1989 წელს ძმები გრიმების სახელობის გერმანიის სახელმწიფო პრემია, გერმანელი ენათმეცნიერის ლეო ვაისგერბერის სახელობის მედალი თვით ლ. ვაისგერბერის რეკომენდაციით (ბონის უნივერსიტეტი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჰუმბოლდტის ენის თეორიის ზოგი საკითხი“, დაიცვა 1960 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ენის შინაფორმის პრობლემა თანამედროვე ლინგვისტიკაში“, დაიცვა 1970 წელს (იენის ფრიდრიხ შილერის სახელობის უნუვერსიტეტი). 

## ჯილდოები
* 1998 — ღირსების ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* დედაენის თეორია: დედაენა, მისი ფუნქციები და მისი სწავლება, თბ., ქრონოგრაფი, 2002, გვ. 188 ISBN 9992883057
* შესავალი ენის ანთროპოლოგიაში = Einleitung in die Sprachanthropoligie: ნაკვ. 1, ფერდინანდ დე სოსიური, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1996, გვ. 84
* ენათა შინაარსობრივი სხვაობა ენათმეცნიერებისა და კულტურის თეორიის თვალსაზრისით, თბ., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1995, გვ. 200
* ენის ენერგეტული თეორიის საკითხები, თბ., განათლება, 1978, გვ. 230

## ლიტერატურა
* ქართველი ფილოსოფოსები: IV საუკუნიდან XX საუკუნის ჩათვლით: ცნობარი, ბათუმი, 2004, გვ. 144
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3, თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2001, გვ. 220

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დავით ვაშაძე

**დავით ვაშაძე** (დ. 1903, ჭიათურა გ. 1987) — ქართველი პუბლიცისტი.

## ბიორაფია
დავით ვაშაძე დაიბადა ჭიათურაში 1903 წელს. სწავლობდა კლასიკურ გიმნაზიაში. საინჟინრო განათლება გერმანიაში მიიღო. ემიგრაციაში დავით ვაშაძე ეწეოდა ნაყოფიერ ლიტერატურულ მოღვაწეობას. მისი პუბლიკაციები იბეჭდებოდა ჟურნალებში: „გუშაგი“, „თავისუფლების ტრიბუნა“, „კავკასიონი“ და სხვა. დავით ვაშაძე დაინტერესებული იყო ქართული ლიტერატურის საკითხებით. ამ მხრივ საყურადღებოა მისი წერილები: „რაც ყველა ქართველმა უნდა იცოდეს“, სასულიერო მწერლობის მნიშვნელობაზე ქართულ ლიტერატურაში; ვიქტორ ნოზაძისადმი მიძღვნილი წერილი – „ჩვენი ვიქტორი“; „ფიქრები „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ“ , სადაც მიმოხილულია ქართული მწერლობის გზა; „კნინი რამ აკაკი პაპავაზე“, ემიგრანტი მწერლისა და მეცნიერის მოღვაწეობაზე და სხვა.

დავით ვაშაძე ქართულ ემიგრაციას დიდ მიზნებს უსახავდა. აკრიტიკებდა ყველა იმ თანამემამულეს, ვინც რაიმე მოსაზრებით, ქართულ საქმეს აბრკოლებდა. წერილში –„მოვიგონოთ“ იგი წერს: „ემიგრაციაში უფრო მეტი ენერგიით და განუწყვეტელი მუყაითობით უნდა ვემსახუროთ ქართველი ერის ეროვნულ აღორძინებას. დაუღლელად უნდა ვამხელდეთ პრესაში საქართველოს დღევანდელ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას. არ უნდა ვერიდებოდეთ იმ ქართველების მორალურ გატიტვლებას, რომელნიც პირადი კარიერიზმით და უდარდელი ცხოვრების პირობების შექმნის მიზნით, რუსეთის მიერ საქართველოს გარუსების პოლიტიკას ხელს უწყობენ“ (კავკასიონი, N15, 1971).

დავით ვაშაძე გარდაიცვალა 1987 წელს გერმანიაში, ქალაქ იტცეჰოეში.

## ლიტერატურა
* დავით ვაშაძე //ილია ემიგრანტთა თვალით. ტ.2 / შემდგენელ-რედაქტორი დალი სინჯარაძე.  თბ., 1996.  გვ. 263-264
* ვაშაძე დავით. მოვიგონოთ / დავით ვაშაძე // დაპყრობის 60 წლისთავი, 1921-1981 : კრებული.  პარიზი, 1981  გვ.39-41

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დაბადებული 1903
გეორგი ბუშანი

**გეორგი მიკოლაის ძე ბუშანი** (, ; დ. 31 მაისი, 1994) — უკრაინელი ფეხბურთელი, გამოდის კიევის „დინამოსა“ და უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში.

## საკლუბო კარიერა
გეორგიმ კარიერა ოდესაში დაიწყო, სადაც „ჩორნომორეც ოდესას“ საფეხბურთო სკოლა გაიარა. თოთხმეტი წლის ასაკში გადავიდა კიევში, სადაც დაიწყო თამაში კიევის „დინამოს“ ახალგაზრდულ და სარეზერვო გუნდებში. 
ის იყო კიევის „დინამოს“ შემადგენლობის წევრი 2011-12 წლებში. მისი დებიუტი კი გუნდში 2017 წლის 20 აგვისტოს, უკრაინის პრემიერ ლიგის შეხვედრაში, „ოლიმპიისკის“ სტადიონზე „სტალ კამიანსკეს“ წინააღმდეგ შედგა და კიეველთა გამარჯვებით 4–1 დასრულდა. 2017 წლის 2 ნოემბერს შედგა მისი დებიუტი ევროტურნირებზე, კერძოდ უეფა-ს ევროპა ლიგის შეხვედრაში „იანგ ბოიზის“ წინააღმდეგ, რომელიც კიეველთა გამარჯვებით, 1–0 დასრულდა. სამი დღის შემდეგ ითამაშა ერთა ლიგის შეხვედრაში გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. კიდევ სამი დღის შემდეგ კი, 13 ოქტომბერს პირველად შეინახა კარი მშრალად ნაკრების რიგებში, ესპანეთთან გამართულ საშინაო შეხვედრაში, რომელიც უკრაინამ ანგარიშით 1–0 მოიგო.

## რესურსები ინტერნეტში
* გეორგი ბუშანის პროფილი კიევის „დინამოს“ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გეორგი სუდაკოვი

**გეორგი ვიქტორის ძე სუდაკოვი** (; დ. 1 სექტემბერი, 2002) — უკრაინელი ფეხბურთელი, გამოდის დონეცკის „შახტარისა“ და უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში. თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე.

## საერთაშორისო კარიერა
სუდაკოვის დებიუტი უკრაინის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში 2021 წლის 23 მაისს, ბაჰრეინის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედგა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2002
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სერგეი კრივცოვი

**სერგეი ანდრიის ძე კრივცოვი** (; დ. 15 მარტი, 1991) — უკრაინელი ფეხბურთელი, გამოდის დონეცკის „შახტარისა“ და უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში. თამაშობს მცველის პოზიციაზე.

## საკლუბო კარიერა
## საერთაშორისო კარიერა
კრივცოვი იყო უკრაინის 21 და 19 წლამდელთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებების წევრი. ის იყო 19 წლამდელთა ნაკრების წევრი 2009 წელს გამართულ 19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2011 წლის 6 სექტემბერს, ჩეხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. შეხვედრა უკრაინელთა გამარჯვებით 4–0 დასრულდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გურამ სოსელია

**გურამ სოსელია** (დ. 4 აგვისტო, 1935, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი და მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია.

1958-1963 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „საქტყემრეწველპროექტში“ საგზაო ტოპოგრაფიული განყოფილების ინჟინრად. 1963-1972 წლებში იყო მანქანათმცოდნეობის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1972-2007 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კირიაკ ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად და უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1965-1973 წლებში პარალელურად, შეთავსებით კითხულობდა ლექციებს თბილისის პოლიტექნიკურ ტექნიკუმში „მასალათა გამძლეობის“ კურსის პროგრამით. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი 1977 წელს. 1974-1999 წლებში შეთავსებით ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის თვითმფრინავმშენებლობის ფაკულტეტზე (შემდგომ საავიაციო ინსტიტუტი), მიჰყავდა საგანი „საფრენი აპარატების სიმტკიცე და საიმედობა“, პედაგოგ-დოცენტის სტატუსით. 1982-2006 წლებში იყო სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. გამოქვეყნებული აქვს 23 სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ეხებოდა კომპოზიტური მასალების მექანიკური მახასიათებლების კვლევას სტატიკური და დინამიკური ზემოქმედებისას, სტატისტიკურ ასპექტში, რაც გულისხმობს სიმტკიცისა და ხანგამძლეობის ფუნქციათა კვლევას. 1971-1987 წლებში ხელმძღვანელობდა სახელშეკრულებო თემებს, საავიაციო მრეწველობაში კონსტრუქციული კომპოზიტური მასალების დანერგვასთან დაკავშირებით, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტსა და მოსკოვის საავიაციო მასალებისა და მანაქანათმშენებლობის ინსტიტუტებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე. 1989-1991 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საქველმოქმედო სამშენებლო რაზმ „აკადემიის“ კოორდინატორი, რომელმაც დიდი დახმარება გაუწია აჭარის სტიქიით დაზარალებულ და საჩხერის რაიონის მიწისძვრით დაზარალებულ მოსახლეობას. ასევე იყო საქველმოქმედო საზოგადოება „სამცხე-ჯავახეთის“ თავმჯდომარის მოადგილე, აგრეთვე საზოგადოება „მემორიალის“ გამგეობის წევრი და თავმჯდომარე (1992-2018 წლები). მრავალწლიანი სამეცნიერო-პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 233-234

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1958)
ბარუნაკ ფერუხანი

**ბარუნაკ ფერუხან** (   , 1884 &#x2013; 1915) იყო ცნობილი მევიოლინე, ფინანსთა სამინისტროს ოფიცერი და ბაკირკოის (მაკრიკოი) ადმინისტრაციის თანამშრომელი. ის იყო სომხების გენოციდის მსხვერპლი.

## ცხოვრება 
სომხური წარმოშობის ბარუნაკ ფერუხანი დაიბადა სტამბოლში, ოსმალეთის იმპერიაში. სომხების გენოციდის დროს ის ეკუთვნოდა მეორე კოლონას (სადაც მხოლოდ ორი გადარჩა), რომელმაც ჩანკირი დატოვა 1915 წლის 19 აგვისტოს. იგი დააპატიმრეს ანკარაში 20–24 აგვისტოს და მოკლეს იოზგათისკენ მიმავალ გზაზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:დაბადებული 1884
თეიმურაზ ღიბრაძე

**თეიმურაზ ღიბრაძე** (დ. 12 სექტემბერი, 1925, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1950–1953 ელრბში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, ალ. ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის უნივერსიტეტის ასპირანტი; 1954–1960 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი; 1960 წლიდან ხელმძღვანელობს განყოფილებას. ავტორია 205 სამეცნიერო ნაშრომის გულსისხლძარღვთა სისტემის მორფოლოგიის საკითხებზე. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 19 სადოქტორო და საკანდიდატო დისერტაცია. ექიმი-ანატომი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1954 წელს „ფარისებრი ჯირკვლის არტერიები და კაპილარები“.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1963 წელს „ბრონქების და ფილტვის სისხლძარღვები ნორმის, ექსპერიმენტისა და პათოლოგიის პირობებში“.

## ორგანიზაციის წევრი
* აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, საპატიო დოქტორი (1998-)
* ნიუ–იორკის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი
* საქართველოს მედიკო-ბიოლოგიური აკადემია, აკადემია
* უკრაინის მორფოლოგთა საზოგადოება, საპატიო წევრი
* ჩეხოსლოვაკიის სამედიცინო საზოგადოება, წევრი

## ჯილდოები
* 1980 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1980 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* ადამიანის ნორმალური ანატომიის მოკლე კურსი : სამედიცინო კოლეჯებისათვის (ავტორი), თბ., 1997, გვ. 75
* ადამიანის ნორმალური ანატომიის მოკლე კურსი სამედიცინო კოლეჯებისათვის (ავტორი), თბ., მ/ა სტ., 1993, გვ. 75
* ფარისებრი ჯირკვლის არტერიები და კაპილარები (ავტორი), თბ., საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1957, გვ. 145

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000,  გვ. 295

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ანატომები
ტროი კოცური

**ტროი მიქაელ კოცური** (; დ. 24 ივლისი, 1968) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი თეატრში, კინოსა და ტელევიზიაში.

მისმა მეორეხარისხოვანმა როლმა ფილმში CODA მოუტანა მას მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარის, ბრიტანეთის კინოაკადემიის პრემია, კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო და კრიტიკოსთა არჩევანის ფილმის ჯილდო. ის არის პირველი ყრუ მსახიობი, რომელმაც მოიგო სამი ჯილდო. კოცურმა ასევე გადაიღო მხატვრული ფილმი „No Ordinary Hero: The SuperDeafy Movie“.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
კოცური დაიბადა მესაში, არიზონაში, ფენიქსის უდიდეს გარეუბანში. როდესაც კოცური ცხრა თვის იყო, მისმა მშობლებმა აღმოაჩინეს, რომ ის ყრუ იყო და მათ ისწავლეს ამერიკული ჟესტების ენა, რათა ოჯახს შესძლებოდა მასთან კომუნიკაცია. მისმა მშობლებმა კოცურს ურჩიეს, ეთამაშა სპორტი და დამეგობრებულიყო მათ მეზობელ ბავშვებთან. კოცური დაესწრო ფენიქსის ყრუთა დღის სკოლას, სადაც პირველად დაინტერესდა მსახიობობით. დაამთავრა ვესტვუდის საშუალო სკოლა. საშუალო სკოლაში მისმა დრამის მასწავლებელმა წაახალისა, მონაწილეობა მიეღო უფროსების შოუში და მან შეასრულა პანტომიმის ესკიზი, რომელიც დადებითად იქნა მიღებული და მოტივაცია გაუწია მას თეატრისკენ. კოცურმა საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სტაჟირება დაიწყო KTSP-TV-ში. ფილმების გადაღების სურვილის ქონამდე, სტაჟირებისას ეხმარებოდა რედაქტორს და არ გრძნობდა ხალხთან კავშირს, ამიტომ იხსენებდა: „ჩემი სარეჟისორო ოცნება გაფუჭდა მას შემდეგ, რაც მივიღე ის ფაქტი, რომ ვცხოვრობდი სამყაროში, რომელიც არ იყენებდა ჩემს ენას“. შემდეგ ის ესწრებოდა გალოდეტის უნივერსიტეტის ლექციებს 1987 წლიდან 1989 წლამდე და სწავლობდა თეატრის, ტელევიზიის და კინოს განხრით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუსეთის გენშტაბის მთავარი სამმართველო

**რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მთავარი სამმართველო** (), ყოფ. **მთავარი სადაზვერვო სამმართველო** (**Г**лавное **р**азведывательное **у**правление, **გრუ**) — რუსეთის სამხედრო დაზვერვის მართვის უმაღლესი ორგანო, შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ერთ-ერთი წამყვანი სამმართველო. მის კომპეტენციაშია: შეიარაღებული ძალების დაზვერვის ყველა ორგანიზაციული სტრუქტურის საქმიანობის კოორდინაცია და საერთო ხელმძღვანელობა; დაზვერვის სახეების მიერ მოპოვებული ინფორმაციის შეკრება და გადამუშავება; ინფორმაციულ-ანალიტიკური სამუშაოების ორგანიზაცია და წარმოება, სადაზვერვო ინფორმაციის გადამუშავება და შეიარაღებული ძალების ხელმძღვანელობისათვის მიწოდება. მონაწილეობს საერთაშორისო ანტიტერორისტულ კოალიციაში რუსეთისა და პარტნიორების ურთიერთმოქმედებაში. სტრატეგიული დაზვერვა, როგორც სამმართველოს ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება, წარმოებს ქვეყნის თავდაცვის უზრუნველყოფის, სტრატეგიული დაგეგმვისა და შესაძლო აგრესიის დროს შეიარაღებული ძალების გამოყენების ინტერესებში. დასაზვერ ქვეყნებთან მიმართებაში სტრატეგიული დაზვერვის მთავარი ამოცანებია: სამხედრო-პოლიტიკური და ეკონომიკური მიზნების მიღწევის საშუალებად სამხედრო ძალების გამოყენების გეგმებისა და პრაქტიკული ღონისძიებების აღმოჩენა; ომის წარმოების ხასიათსა და საშუალებებზე, შეიარაღებული ძალების შენებაზე, მათი ბრძოლისუნარიანობის ამაღლებაზე შეხედულებების განსაზღვრა; საბრძოლო შემადგენლობაში, დისლოკაციასა და ჯარების მოქმედებაში ცვლილებების გამოვლენა; შეიარაღებული ძალების სტრატეგიული (ოპერატიული) გაშლის უზრუნველყოფისათვის საომარ მოქმედებათა თეატრის ინფრასტრუქტურის ოპერატიული მოწყობის სრულყოფისა და მომზადების გეგმებისა და პრაქტიკული ღონისძიებების აღმოჩენა. სტრატეგიული დაზვერვა სპეციალური ძალებისა და აგენტურული, რადიოელექტრონული და კოსმოსური დაზვერვის საშუალებების გამოყენებით წარმოებს მუდმივად. გრუ-ს ორგანიზაციულ სტრუქტურაში შედის: სარდლობა, შტაბი, შეიარაღებული ძალების დაზვერვის სახეების ოპერატიული სამმართველო, ინფორმაციულ-ანალიტიკური სამმართველო, უზრუნველყოფისა და მომსახურების ნაწილები და ქვედანაყოფები. გრუ-ს უფროსი ექვემდებარება რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსს და ქვეყნის თავდაცვის მინისტრს.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:რუსეთის საგარეო ურთიერთობები
პასილი

**პასილი** (ოფიციალურად **პასილის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კალინგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 577 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Pasil LGU Profile  on the Local Governance Performance Management System
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:კალინგის მუნიციპალიტეტები
რისალი (კალინგა)

**რისალი** (წარსულში ცნობილი როგორც **ლივანი**; ოფიციალურად **რისალის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კალინგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 554 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:კალინგის მუნიციპალიტეტები
კონსტანტინე ალშიბაია

**კონსტანტინე ალშიბაია** (დ. 1899, საჩინო – გ. 1986) — ქართველი ეკონომისტი და სამხედრო პირი.

## ბიოგრაფია
კონსტანტინე ალშიბაია დაიბადა 1899 წელს დედულეთში, იმერეთის სოფელ საჩინოში. იგი იყო პარიზის ქართული ახალშენის თვალში საცემი და კოლორიტული წევრი. დედამისი გახლდათ ვერა ლორთქიფანიძე, მამა — ვლადიმერ ალშიბაია ზუგდიდის რაიონის სოფელ ჭკადუაშიდან იყო. კაკო ნიჭიერი მოწაფე ყოფილა და წარმატებით დაუმთავრებია ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია.

ვინაიდან საბჭოთა ხელისუფლება მკაცრად დევნიდა და ავიწროებდა, კაკო ალშიბაია იძულებული გამხდარა საზღვარგარეთ გადახვეწილიყო. 1922 წელს იგი ჩავიდა გერმანიაში ბიძასთან, გრიგოლ ალშიბაიასთან, რომლის რჩევითაც ჩააბარა ბერლინის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე. ორი წლის შემდეგ გადავიდა ფრაიბურგის უნივერსიტეტში, მაგრამ სწავლის დამთავრებამდე ექვსი თვით ადრე, ყველასთვის მოულოდნელად, საფრანგეთში გადასახლდა და 1930 წელს შევიდა „უცხოელთა ლეგიონში“. კაკო ალშიბაია ლეგიონის რიგებში დარჩა 1942 წლის 23 სექტემბრამდე და მრავალ ლაშქრობაში მიიღო მონაწილეობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა გერმანელთა მხარეს, აღმოსავლეთის ფრონტზე, რადგან მიაჩნდა რომ ასე შეძლებდა საქართველოს საბჭოეთიდან დახსნას და სამშობლოში დაბრუნებას. ომის შემდეგ ცხოვრობდა პარიზში. ოჯახი არ შეუქმნია. მისი უმცროსი და იყო თამარ ალშიბაია, პოლიტიკური მოღვაწისა და ჟურნალისტის ელისე პატარიძის მეუღლე. კაკო ალშიბაია გარდაიცვალა 1986 წელს. დაკრძალულია ლევილში.

## ლიტერატურა
* კონსტანტინე ალშიბაიას შესანდობარი // გუშაგი.  პარიზი, 1986  გვ. 71–73.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საჩინოში დაბადებულები
ბაკუნი (ბენგეტი)

**ბაკუნი** (ოფიციალურად **ბაკუნის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბენგეტის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 535 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 7 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
აგინალდო (იფუგაო)

**აგინალდო** (ოფიციალურად **აგინალდოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი იფუგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 128 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Aguinaldo official website
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:იფუგაოს მუნიციპალიტეტები
ტუბა (ბენგეტი)

**ტუბა** (ოფიციალურად **ტუბის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბენგეტის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 48 312 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
რევაზ კაპანაძე

**რევაზ კაპანაძე** (დ. 22 აპრილი, 1924, ჭიათურა — გ. 8 ივნისი, 2024, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, მედიკო–ბიოლოგიური აკადემიის აკადემიკოსი.

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1948–1951 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–პათოლოგანატომი. 1952–1953 წლებში თბილისის პირველი კლინიკური ტუბერკულოზის საავადმყოფოს პათოლოგანატომიური განყოფილების გამგე. 1953–1957 წლებში მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის პათოლოგანატომიური განყოფილების უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1957–1960 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1960–1968 წლებში განყოფილების გამგე. სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სამედიცინო ექსპერტიზის დეპარტამენტის ჰისტოლოგიური ექსპერტიზის სამმართველოში. ავტორია 182 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 16 საკანდიდატო და 6 სადოქტორო დისერტაცია.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულისა და მისი საინერვაციო მექანიზმების სტრუქტურული ცვლილებები უეცარი კარდიოლოგიური სიკვდილის დროს“, დაიცვა 1957 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მიოკარდიუმის ჰისტოქიმიური ცვლილებები მწვავე დაღლილობისა და აორტის სტენოზის დროს ექსპერიმენტში“, დაიცვა 1966 წელს.

## ჯილდოები
* 1981 — ხალხთა მეგობრობის ორდენი
* 1964 — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* ზოგადი პათოლოგიური ანატომია, თბილისი, 2006, გვ. 104
* სქესის გავლენა ინტაქტური თირკმლის მორფოლოგიურ სურათზე სხვადასხვა ასაკობრივ პერიოდში, თბილისი, კვარი, 1995, გვ. 64

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 140

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პათოლოგანატომები
დიმიტრი ფირბარი

**დიმიტრი ფირბარი** (დ. 1 აგვისტო, 1978, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, თეოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე, სასულიერო პირი, ჰუმანიტარი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი მწვანე მშენებლობის არქიტექტურის სპეციალობით, აგრეთვე თბილისის აზიისა და აფრიკის  ინსტიტუტის აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა ფაკულტეტი არაბული ქვეყნების ისტორიის სპეციალობით.

2003 წელს კაიროს უნივერსიტეტში გაიარა არაბული ენის კურსები. მუშაობს ქურთების ისტორიისა და რელიგიის (იეზიდიზმის) საკითხებზე. 2007-2008 წლებში იყო საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის რადიოგადაცემების (იეზიდურ ენაზე) რედაქტორი. 2010-2012 წლებში იყო სათემო ცენტრის „საქართველოს იეზიდთა სახლის ოფიციალური საიტის sarhad.ge“-ის რედადაქტორი. 2011-2013 წლებში — საქართველოს ეზიდთა სახლის გაზეთის „Новый Взгляд“ (ახალი მზერა) სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 2019 წლიდან გიორგი წერეთლის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ეზიდოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.  არის იეზიდთა სასულიერო პირი, ეზიდური წმინდა ტექსტების საღვთისმეტყველო კვლევების, ეზიდების ისტორიას და ეთნოგრაფიას მიძღვნილი სტატიების და მონოგრაფიების ავტორი. უდიდესი წვლილი შეაქვს საქართველოს კულტურული და რელიგიური მრავალფეროვნების განვითარების საქმეში. იგი ავტორია ფუნდამენტური კვლევისა, რომელიც შესაძლებელობას აძლევს მეცნიერებისა და საზოგადოების წარმომადგენლებს გაეცნონ იეზიდურ სულიერ მემკვიდრეობას. მის მიერ ნათარგმნი იეზიდური ტექსტები ნამდვილი შენაძენია მსოფლიო ცივილიზაციისა და კულტურის მკვლევართათვის. არის წიგნებისა და მრავალი სამეცნიერო და პუბლიცისტური სტატიის ავტორი. 

## ბიბლიოგრაფია
* Тайна жемчужины; Езидская теософия и космогония, Москва, Красногорский полиграф. комбинат, 2016,  261с. ISBN 9785906045157
* Езидская письменность, Тбилиси, Некери, 2013, 32с.
* Святой Лалыш: Храм езидов, Екатеринбург, Баско, 2008, 216с. ISBN 9785913560483
* Езиды Сархада: Исход из Курдистана на Южный Кавказ XIX- нач. XX вв. Тбилиси; Москва, Моск.издат.Дом, 2008, 300с. ISBN 5851670304
* ქურთები საქართველოში, თბილისი, 2008, 106გვ. ISBN 9789941006883
* ქურთული მატერიალური კულტურის ნიმუშები საქართველოს ეროვნული მუზეუმიდან = Kurdish artifacts from the National Museum of Georhia = Образцы курдской материальной культуры из Государственного Музея Грузии, თბი., 2007, 119გვ. ISBN 5851670045

## ლიტერატურა
* თავისუფლების დღიურები, 2006: რადიო „თავისუფლების“ პროექტი, თბ., 2007, გვ. 105

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი თეოლოგები
კატეგორია:ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ბაბი-იარი

**ბაბი-იარი** () — ხეობა უკრაინის დედაქალაქ კიევის ჩრდილოეთ ნაწილში, ებრაელების, ბოშებისა  და საბჭოთა ტყვეების მასობრივი დახვრეტის ადგილი მეორე მსოფლიო ომის დროს. 

პირველი მასობრივი დახვრეტა წარიმართა 1941 წლის 29-30 სექტემბერს. ამ პერიოდში დახოცეს 33 771 ებრაელი. კიევში ებრალეთა დახოცვის გადაწყვეტილება მიიღეს ნაცისტმა ოფიცერმა კურტ ებენჰარდმა, ობერგრუპენფიურერმა ფრიდრიხ ეკლენმა და ოტო რაშმა. ბაბი-იარის ხოცვა-ჟლეტვა საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის დროს ნაცისტური რეჟიმის და უკრაინული კოლაბორაციონისტების უმსხვილესი მასობრივი მკვლელობა იყო. ხოცვა-ჟლეტვა ჰოლოკოსტის ისტორიაში ყველაზე მასიური მკვლელობაა. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით დახოცეს 100-დან 150 ათასზე მეტი ადამიანი. ბაბი-იარის დახვრეტას გადაურჩა 29 ადამიანი. 

მასობრივი ხოცვა-ჟლეტების მსხვერპლი გახდნენ საბჭოთა ომის პატიმრები, კომუნისტები, უკრაინელი ნაციონალისტები და ბოშები. 

2022 წლის 22 აპრილს მარიუპოლის მერმა ვადიმ ბოიჩენკომ, უკრაინაზე რუსეთის მიერ განცხორციელებული თავდასხმის შემდეგ ქალაქში მიმდინარე მოვლენები ბაბი-იარს შეადარა და აღნიშნა: 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰოლოკოსტი
კატეგორია:მასობრივი მკვლელობა
ლეო რჩეულიშვილი

**ლეო (ლევან) რჩეულიშვილი** (დ. 1909, ხოვლე, კასპის რაიონი — გ. 1986) — ქართველი ინჟინერი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. ხელოვნების ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

იყო ხელოვნების მუზეუმის „მეტეხის“ თანამშრომელი 1936 წლიდან, 1941-1986 წლებში კი ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის. 1954-1986 წლებში იგი იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის გამგე, პროფესორი. იკვლევდა შუა საუკუნეების საეკლესიო და საერო ხუროთმოძღვრებას, XX საუკუნის ქართველ მხატვართა შემოქმედებას. ვ. ბერიძესა და ზ. ქურდიანთან ერთად გამოსცა წიგნი „თბილისი“, არქიტექტურის ისტორიკოსთა ჯგუფთან ერთად მოამზადა მონოგრაფია „თბილისის მეტეხის ტაძარი“. გამოკვლეული აქვს 1930-იან წლებში განადგურებული ე. წ. „გუბერნატორის სახლი“, საგანგებოდ შეისწავლა ძველი თბილისის სახე ე. ახვლედიანის შემოქმედებაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* 1954 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები : ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, თბ., 1994, გვ. 336 
* Купольная архитектура VIII-X веков в Абхазии, Тб., 1988, с. 91 
* თელავი : ისტ.-ეთნოგრ. მიმოხილვა, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1963, გვ. 47 
* თიღვა : შარვანის დედოფლის თამარის აღმშენებლობა, ნარკვევი XII ს. ხუროთმოძღვრებიდან, თბ., 1960, გვ. 111 
* Тбилиси - Москва, Архитектуры и градостроительства, 1951. - 95с.

## ლიტერატურა
* თბილისი: ენციკლოპედია, თბ., 2002, გვ. 758
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 494

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:კასპში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ვლადიმერ უზნაძე

**ვლადიმერ უზნაძე** (დ. 24 მაისი, 1938, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე და ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
1966 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ჟურნალისტიკა).

ქართული ხალხური ცეკვები შეისწავლა ჯერ მ. რაქვიაშვილთან, შემდეგ თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში რ. ჭოხონელიძის ხელმძღვანელობით; 1957 წლიდან ი.სუხიშვილისა და ნ.რამიშვილის მიწვევით გახდა საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის სოლისტი; განსაკუთრებული აღიარება მოუტანა ცეკვამ „ქართული“, რომელსაც ნ. რამიშვილთან ერთად ასრულებდა; 1962–1970 წლებში იყო „საქინფორმისა“ და გაზეთ „კომუნისტის“ სპეც კორესპონდენტი საზღვარგარეთ; ღვაწლი მიუძღვის „სუხიშვილების“ ანსამბლის ისტორიის შექმნაში; შექმნა ანსამბლის საგასტროლო ცხოვრების ამსახველი უნიკალური ფოტომატიანე; 1972–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირში; 1974–1988 წლებში საქართველოს უმაღლესი და სპეციალური განათლების სამინისტროში; 1988–1989 წლებში სახალხო განათლების სამინისტროში; 1989–2001 წლებში საქართველოს კულტურის სამინისტროში; 2001 წლიდან არის საქართველოს ქორეოგრაფიულ მიოღვაწეთა საერთო–ეროვნული კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, 2004 წლიდან თავმჯდომარე, პარალელურად საქართველოს თეატრის, კინოს, მუსიკისა და ქორეოგრაფიის მუზეუმში, ქორეოგრაფიული განყოფილების გამგე; ავტორია მრავალი პუბლიკაციის, რეპორტაჟის, მხატვრულ–დოკუმენტური ნოველის, ბროშურის; გადაღებული აქვს დოკუმენტური ტელეფილფილმი საქართველოს ცეკვის აკადემიური ანსამბლის გასტროლების შესახებ; არაერთი კონკურსისა და ფესტივალის მოთავე და ორგანიზატორია; 2005 წელს დააარსა „ქართული ქორეოგრაფიის დღე“(ყოველწლიურად 11 ივნისი); მონაწილეობდა კინოფილმში „ეთერის სიმღერა“ (1955, აბესალომი, რეჟისორი ს. დოლიძე); გასტროლები: მსოფლიოს 65 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად.

## ჯილდოები
* 2018 —  თბილისის საპატიო მოქალაქე
* 1996 —  ღირსების ორდენი
* 1966 —  საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 454;
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 1/ შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2000, გვ. 450

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თ
ლადო არველაძე

**ლადო არველაძე** (გ. 17 ოქტომბერი, 1975) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
თავის მოგონებათა წიგნში ლადო არველაძე „მშობლიურ მიწასა და უცხო მიწათა შორის“ საკმაოდ დაწვრილებით მოგვითხრობს საკუთარი ცხოვრების ამბავს. მაგრამ რადგანაც ამ წიგნების პირველი და მეორე ნაწილი ხელმიუწვდომელია, მწერლის ბიოგრაფიის ადრეული პერიოდის შესხაებ ძალიან ცოტა რამაა ცნობილი. იგი დაბადებული უნდა იყოს 1910-1920-იანი წლების მიჯნაზე იმერეთის ერთ-ერთ სოფელში სიმონ და ქრისტინე არველაძეების ოჯახში. დედა ორი წლის ასაკში გარდაეცვალა. უმცროსი და-ძმის მოვლა მამასთან ერთად უფროსმა დამ – მაგდანამ იკისრა, რომელიც იმხნად თვითონაც თერთმეტი წლისა ყოფილა. თექვსმეტი წლის ასაკში მაგდანა ცოლად გაჰყვა ჩრდილოეთ ჩინეთში მდებარე ქალაქ ხარბინში სამხედრო სამსახურში მყოფ ქართველს და იქ გადავიდა საცხოვრებლად, თუმცა ნაადრევად გარდაიცვალა და იქვე დაასაფლავეს.

სამამულო ომის დაწყებისთანავე ლადო არველაძე ფრონტზე გაუწვევიათ. ძირითადად ქერჩსა და სევასტოპოლში მიმდინარე საომარ ოპერაციებში იღებდა მონაწილეობას. 1942 წლის 6 ივლისს სევასტოპოლთან მომხდარი საბრძოლო შეტაკების დროს ალყაში მოქცეული ლადო არველაძე, სხვა თანამებრძოლებთან ერთად, გერმანელებს ტყვედ ჩაბარდა. ტყვეობის დროს უკრაინის, პოლონეთის და გერმანიის ტყვეთა ბანაკებში მოუხდა ყოფნა. შემდეგ ორწელიწადნახევარი იტალიაში იმყოფებოდა, სადაც 1943 წლის ზაფხულში მოხვდა ქართველ ტყვეთა ბატალიონის წევრებთან ერთად. იტალიაში ცხოვრების პერიოდში ლადო არველაძე იქაურ მანდილოსანზე დაქორწინებულა. 40-იანი წლების ბოლოს არველაძეების ოჯახში ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად.  ამერიკაში ლადო არველაძის მეუღლეს იმდენად საქმიანი და გულთბილი ურთიერთობა დაუმყარებია იქაურ ქართულ დიასპორასთან, რომ 1954 წლის აგვისტოში იგი „საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ამერიკული საბჭოს“ წვერადაც კი აურჩევიათ.

ლადო არველაძე აქტიურად იყო ჩართული ამერიკის ქართული სათვისტომოს საქმიანობაში. 1952 წლის  5 ოქტომბერს ნიუ-იორკში დააარსეს უპარტიო ნებაყოფლობითი ორგანიზაცია „ქართველთა დემოკრატიული კავშირი“, რომელსაც იმავე წლის 2 ნოემბერს შეუცვალეს სახელი და უწოდეს „საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ამერიკული საბჭო“. ამერიკაში ცხოვრების პერიოდში ლადო არველაძე აქტიურად საქმიანობდა დასახელებული ორგანიზაციის  და მისი პერიოდული ორგანიზაციების — ჟურნალ „ჩვენი გზისა“ და საინფორმაციო ბიულეტენ „ცნობის ფურცლის“ საქმიანობაში ზუსტად ცნობილი არ არის, რომელ წლამდე ცხოვრობდა ლადო არველაძე ამერიკაში. ცნობილია მხოლოდ ის რომ ბოლო წიგნი, რომელიც ნიუ-იორკში ცხოვრების პერიოდში გამოსცა 1966 წლით თარიღდება. სიცოცხლის ბოლო წლები მწერალმა რომში გაატარა, სადაც 1975 წლის 17 ოქტომბერს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* ნიკოლეიშვილი, ავთანდილ. ლადო არველაძე – ევროპასა და ამერიკაში მოღვაწე უცნობი ქართველი მწერალი // ქართველოლოგიური ეტიუდები II / ავთანდილ ნიკოლეიშვილი.  ქთ,  2015 გვ. 325-372.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი
ტიგრან ჩეოკიურიანი

**ტიგრან ჩეოკიურიან** (Տիգրան Չէօկիւրեան, 1884, გუმუშჰანე, ოსმალეთის იმპერია &#x2013; 1915) — სომეხი მწერალი და მასწავლებელი, ჟურნალ *Vostan-*ის (Ոստան) რედაქტორი და სომხების გენოციდის მსხვერპლი.

1907 წელს დაამთავრა კონსტანტინოპოლის (ახლანდელი სტამბოლი) ბერბერიანული კოლეჯი და შემდეგ მუშაობდა მასწავლებლად სომხურ სკოლებში. ჩეოკიურიანი ცნობილი გახდა 1910 წელს გამოქვეყნებული მოთხრობების კრებულით, სახელწოდებით *ხმები სამშობლოდან* (Հայրենի Ձայներ). 1914 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომი, რომანი *„მონასტერი“* (Վանքը), რომელიც მიეძღვნა ცივილიზაციისა და თავისუფლების ძალასა და გამარჯვებას. იგი დააპატიმრეს და მოკლეს 1915 წელს რამდენიმე სომეხ ინტელექტუალთან ერთად.

## წყარო 
* „სომხური საკითხი“, ენციკლოპედია, რედ. აკად. კ.ხუდავერდიან, ერევანი, 1996, გვ.&nbsp;373

## გარე ბმულები 
* ბიოგრაფია  (სომხურ ენაზე)
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
არქიფო ლაბახუა

**არქიფო მირონის ძე ლაბახუა** (დ. 15 მაისი, 1910, რეკა — გ. 1993, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი. 

## ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა სტალინის სახელობის მოსკოვის სამთო ინსტიტუტი მაღაროთა მშენებლობის სპეციალობით.

1936-1953 წლებში მუშაობს ტყვარჩელის მაღაროთა სამმართველოში. იყო შახტის უბნის უფროსის თანაშემწე, ვენტილაციის ქსელების უფროსი, მთავარი ინჟინრის თანაშემწე, შახტის მთავარი ინჟინერი, შახტის უფროსი და ტრესტ „ტყვარჩელნახშირის“ მმართველი. 1953 წელს დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარედ. 1956-1976 წლებში იყო საქართველოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე მშენებლობის დარგში. 1976 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სსრ სასოფლო მშენებლობის სამინისტროში მინისტრის უფროს მრჩევლად, ასევე, საქართველოს სსრ სასოფლო მშენებლობიოს სამინისტროს ტრესტ „ორგტექსოფმშენის“ მართვის სისტემების სრულყოფისა და ეკონომიკური ანალიზის განყოფილების მთავარ სპეციალისტად. იყო საქართველოს სამშენებლო დარგის გამორჩეული ორგანიზატორი. უდიდესი წვლილი აქვს შეტანილი მისი განვითარების საქმეში. 1954-1976 წლებში იყო საქართველოს კპ ტყვარჩელისა და სოხუმის საქალაქო კომიტეტის წევრი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საოლქო კომიტეტის ბიუროს და საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1954-1958 წლებში არჩეული იყო საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1951-1959 წლებში აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს სამი მოწვევის და 1959-1980 წლებში საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს ხუთი მოწვევის დეპუტატად. 12 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს პროფკავშირების საბჭოს წევრი. დაჯილდოებული იყო მრავალი მედლითა და სიგელით.

## ჯილდოები
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* წითელი დროშის ორდენი (3 ორდენი)
* აფხაზეთის ასსრ-ის დამსახურებული ინჟინერი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 333

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
გარეგინ ხაჟაკი

**გარეგინ ხაჟაკი** (; 6 ოქტომბერი, 1867 - 1915) — სომეხი ჟურნალისტი, მწერალი, პოლიტიკური აქტივისტი და პედაგოგი. სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის წევრი, ხაჟაკი მოგზაურობდა მთელ მსოფლიოში რევოლუციური საქმიანობის მხარდასაჭერად. სიცოცხლის განმავლობაში ხაჟაკი ოთხჯერ იყო დაპატიმრებული. იყო მასწავლებელი და დირექტორი რეგიონის რამდენიმე სომხურ სკოლაში. 1915 წელს გარეგინ ხაჟაკი დააპატიმრეს და შემდეგ მოკლეს სომხების გენოციდის დროს.

## ცხოვრება 
მარცხნივ|მინი| გარეგინ ხაჟაკი ახალგაზრდობაში
გარეგინ ხაჟაკი (ჩაკალიანი) დაიბადა 1867 წლის 6 ოქტომბერს, რუსეთის იმპერიის ალექსანდროპოლში (დღევანდელი გიუმრი, სომხეთი).  მას ეძახდნენ ჩაკალ ოღლი (თურქულად: ტურის ძე), რომელიც მოგვიანებით გარშემომყოფებმა ხაჟაკად გადააკეთეს. 1883 წელს, საწყისი განათლების მიღების შემდეგ, უმაღლესი განათლება მიიღო გევორქიანის სემინარიაში. სემინარია დაამთავრა 1886 წელს, რის მერე ხაჟაკი გახდა მასწავლებელი და შვიდი წლის განმავლობაში ასწავლიდა ბაქოს, აკულისის და განჯას სამრევლო სკოლებში. 1915 წლის 24 აპრილის ღამეს ხაჟაკი დააპატიმრეს და კონსტანტინოპოლის ციხეში ჩასვეს. შემდეგ მატარებლით გაგზავნეს აიასში, სოფელში, რომელიც მდებარეობს ოსმალეთის იმპერიის შიდა პროვინციებში. სავარაუდოდ, დიარბაქირში მათზე სამხედრო სასამართლო გაიმართებოდა; თუმცა, ხაჟაკი და სხვა პატიმპრები გზაში მოკლეს. ყარაჩურის მიდამოში ურფასა და სევერეკს შორის (დღევანდელი სივერეკი). მკვლელობის ბრძანება კაპიტანი შევქეთისგან სპეციალური ორგანიზაციის წევრს, ჰაჯი ონბაშის გადაეცა.
## ლიტერატურა
* 
* 
## სქოლიო 
კატეგორია:ჟენევის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სომეხი ჟურნალისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:დაბადებული 1867
ნიკოლოზ რომანოვი (უმცროსი)

მინი|ნიკოლოზ რომანოვი (უმცროსი)
დიდი მთავარი **ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე რომანოვი (უმცროსი)** (; დ. , სანკტ-პეტერბურგი — გ. 5 იანვარი, 1929, ანტიბი, საფრანგეთი) — დიდი მთავრის ნინკოლოზ ნიკოლოზის ძისა (უფროსის) და ალექსანდრა პეტრეს ასულის პირველი ვაჟი, ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილი; გენერალ-ადიუტანტი (14 ნოემბერი, 1894), კავალერიის გენერალი (6 დეკემბერი, 1900).

პირველ მსოფლიო ომის დასაწყისში (1914-1915) და 1917 წლის მარტის დღეებში იყო სახმელეთო და საზღვაო ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი; კავკასიის მეფისნაცვალი (1915-1917).

## ბიოგრაფია
### მოღვაწეობა კავკასიაში
1915 წლის 23 აგვისტოს დაინიშნა მეფისნაცვლად კავკასიაში. 1917 წლის 27 თებერვალს ბათუმში გაემგზავრა. 2 მარტს ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძემ მეფისნაცვლის სასახლეში მოიწვია ადგილობრივი გაზეთების რედაქტორ-გამომცემელნი, სადაც მან პრესის მნიშვნელობაზე ისაუბრა. ასევე ყურადღება გაამახვილა, რომ ქვეყანაში არეული ვითარების დასაწყნარებლად და კავკასიის ფრონტზე წარმატებული კამპანიის საწარმოებლად საჭირო იყო რეგიონში ნაკლები ვნებათარელვა. 7 მარტს რუსეთის მხედრობათა მთავარსარდლად დანიშნული ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე, თავის ძმასთან პეტრე ნიკოლოზის ძესთან და სხვა პირებთან ერთად პეტროგრადში გაემგზავრა.

1917 წლის 11 (24) მარტს რუსეთის დროებითი მთავრობის მინისტრთა საბჭოს თავჯდომარემ ლვოვმა, ნიკოლოზ რომანოვს აუწყა, რომ ის უმაღლეს მთავარსარდლობიდან იქნა გადაყენებული ნიკოლოზ II-ის გადადგომასთან ერთად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1856
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:კავკასიის მეფისნაცვლები
კატეგორია:რომანოვების დინასტია
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კაპისის პროვინცია

**კაპისის პროვინცია** შეიძლება აღნიშნავდეს: 

* კაპისის პროვინცია — პროვინცია ავღანეთში. 
* კაპისის პროვინცია — პროვინცია  ფილიპინებში.
ლა-უნიონის პროვინცია

**ლა-უნიონის პროვინცია** შეიძლება აღნიშნავდეს: 

* ლა-უნიონის პროვინცია — პროვინცია პერუში.
* ლა-უნიონის პროვინცია — პროვინცია ფილიპინებში.
თეიმურაზ ტორონჯაძე

**თეიმურაზ ტორონჯაძე** (დ. 3 აპრილი, 1949, თბილისი, — ქართველი პედაგოგი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი; 1972-1975 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტი და სტაჟიორი მოსკოვის ვ. სტეკლოვის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტში. 

1976-1983 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პაატა გუგუშვილის სახელობის ეკონომიკისა და სამართლის უნივერსიტეტი, მეცნიერ-თანამშრომელი; 1976-1994 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის კათედრა, მიწვეული ლექტორი; 
1994-2009 წლებში — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, მიწვეული პროფესორი გამოყენებითი მათემატიკის კათედრაზე და შემდეგ ამავე კათედრის გამგე; 1983-2006 წლებში ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტი, ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის განყოფილება, წამყვანი მეცნიერ-მუშაკი და შემდეგ ამავე განყოფილების გამგე; 2005 წლიდან — ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლის დეკანი, სრული პროფესორი. კვლევის თემა: სტოქასტური განტოლებები სემიმარტინგალის პარამეტრის შეფასების ამოცანებში. არის მრავალი სპეცკურსისა და პროექტის ავტორი მათემატიკის სფეროში; სხვადასხვა წლებში არაერთგზის აქვს მიღებული სოროსის ფონდის, ევრაზიის ფონდისა და საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტები; მონაწილეობდა მრავალ სიმპოზიუმში საქართველოში და საზღვარგარეთ; არის დაახლოებით 70 სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის მონოგრაფიებისა და სახელმძღვანელოების ავტორი; გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სტატია. 

## ბიბლიოგრაფია
* რა გვიშველის — „სვპ“ სისტემა (თანაავტორი). თბილისი, 2003, გვ. 108
* ფინანსური ანალიზის რაოდენობრივი მეთოდები : ფინანსური და სადაზღვევო მათემატიკა. ფინანსური ინჟინერია (რედაქტორი). თბ, ს/ს „პირველი სტამბა“, 1999, გვ. 696
* ეფექტური ფინანსური სისტემა : ფინანსური სისტემის პროფესიული მენეჯმენტით თვითუზრუნველყოფის მოდელი (თანაავტორი). თბ, ჯისიაი, 1999, გვ. 112

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012, გვ. 46

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სილოვან ნარიმანიძე

**სილოვან ნარიმანიძე** (დ. 15 მარტი, 1925, მაღრაანი, ახმეტის რაიონი — გ. 13 აგვისტო, 2007) — ქართველი მწერალი. მწერალთა ასოციაცია „მწერალი“-ს ყოფილი თავმჯდომარე. გამომცემლობა „მწერალი“-ს ყოფილი დირექტორი.

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

1953-1974 წლებში იყო გაზეთ „სამგორის“ რედაქტორი. 1974 წლიდან კი გამომცემლობა „მერანის“ დირექტორის მოადგილე. პირველი ლექსი გამოაქვეყნა 1955 წელს, პირველი პოეტური კრებული „როცა იღვიძებენ ტყეები“ კი 1958 წელს. მას ეკუთვნის ლექსებისა და პოემების, ნოველებისა და პუბლიცისტური წერილების კრებულები, მათ შორის აღსანიშნავია „ნისლებზე მაღლა“, „მაისის საღამო“ (1971), „დიდ სიჩუმეში“ (1972), „ის მწვერვალები“ (1976), „შორეული დღე“ (1977), „ფიქრო, მე რომ გითვალთვალე“ (1977), „მზის სიახლოვეს“ (1980) და სხვა. თავის შემოქმედებაში ძირითადად იყენებს ვერლიბრს, რომლის ჩარჩოებშიც ამუშავებს ქართული პოეზიის კლასიკურ თემებს - მამულის სიყვარულს, მშობელი ქვეყნის პეიზაჟს, უმღერის მაღალი კაცობისა და მოქალაქეობის იდეალებს. იგი არის 30–მდე პოეტური, პროზაული, პუბლიცისტური და პოეტური თარგმანების ავტორი. მისი ლექსები თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ, უნგრულ, ბულგარულ, ესპანურ და სომხურ ენებზე.

## ჯილდოები
* 1997 — ღირსების ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* გახსოვარ კიდევ? : ლექსები, თბ., ეროვნული მწერლობა, 2007, გვ. 224 ISBN 978-99940-68-20-3
* ჩემს შემდეგ : ლექსთა კრებული, თბ., 2001, გვ. 232 
* ერთტომეული, თბ., 1996, გვ. 464 
* ფერადი ფოთლები : თარგმანები. ლექსთა კრებული, თბ., 1992, გვ. 216 
* მდუმარე სამრეკლოები, თბ., 1991, გვ. 200
* გედების გადაფრენა : ლექსები, პოემები, თბ., საქართველო, 1991, გვ. 412 
* ბალადა ღამეული მგზავრისა : ლექსები, თბ., 1990, გვ. 163 
* თეთრი ღრუბლები : ლექსები, თბ., 1986, გვ. 255 
* ფიქრი მოგზაური : ლექსები და პოემები, თბ., 1983, გვ. 167 
* ალაზანს გადავდიოდით : ლექსები, თბ., ნაკადული, 1982, გვ. 46 
* მზის სიახლოვეს : ლექსები, თბ., საბჭოთა საქართველო, 1980, გვ. 229 
* შორეული დღე : ლექსები და პოემები, თბ., მერანი, 1979, გვ. 156 
* ფიქრო, მე რომ გითვალთვალე : ნარკვევები, წერილები, ჩანახატები, თბ., მერანი, 1977, გვ. 231 
* ის მწვერვალები : ლექსები, თბ., მერანი, 1976, გვ. 371 
* დიდ სიჩუმეში, თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1972, გვ. 282 
* მაისის საღამო, თბ., მერანი, 1971, გვ. 179 
* იხმაურე მდინარევ : ლექსები, ციკლები: კიდით კიდემდე; მეომრის ბალადა; შენი სინაზე; ამ ვრცელ ბაღნარში, თბ., საბჭოთა საქართველო, 1965, გვ. 128 
* ნისლებზე მაღლა : ლექსები, თბ., 1962, გვ. 95 
* როცა იღვიძებენ ტყეები : კრებული. ლექსები, თბ., 1957, გვ. 115 

## ლიტერატურა
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 2, თბ., 1997. — გვ. 76.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი მწერლები