open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ბროწლეთის ეკლესიის დასავლეთი ფასადი, განივი განაკვეთი აღმოსავლეთისაკენ და გეგმა
**ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბროწლეთის სასაფლაოზე. წარმოადგენს ერთმანეთზე მიდგმულ ორ დარბაზულ ეკლესიას. 

სამხრეთით მდგარი ეკლესია (7,4 X 4 მ) თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით, ხოლო ჩრდილოეთისა (7,9 X 5,5 მ) გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შენობები ერთმანეთს უკავშირდება კარით, რომელიც საერთო გრძივი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ორივე ეკლესიის აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლები ერთმანეთს აცდენილია. ეკლესიები ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეებში გამოყენებულია კარგად გათლილი ღვინისფერი ტუფის დიდი ზომის ქვები. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია. ადრინდელი დანგრეული ეკლესია შეუკეთებია, აღუდგენია და ახალი, მეორე ეკლესია აუშენებია თავად მანუჩარ თუმანოვის (თუმანიშვილის) ასულს სალომე სულხანოვისას (სულხანიშვილისა). ეკლესია მოგვიანებით სოფლის მცხოვრებლებსაც შეუკეთებიათ.
ჩრდილოეთ ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. დასავლეთით კედლის შუაში მთავარი შესასვლელია, რომელიც გარედან მოჩარჩოებულია სწორკუთხა, ოდნავ ჩაწეული სიბრტყით. სიბრტყეს კუთხით დალაგებული აგურის ერთი რიგი ამთავრებს, თაღი კედლის სისქეში ჩადის. მეორე, ჩრდილოეთით თაღოვანი, სამხრეთ ეკლესიის მხარეს სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილში. პილასტრთანაა. ორივე შესასვლელს აქვს ნაოთხალები. ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში - თაღოვანი წრიული ნიშები. აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი კაპიტელებით დასრულებული მხრებით, რომლებსაც ებჯინება სატრიუმფო თაღი. აფსიდის იატაკი დარბაზისაგან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. ჩრდილოეთის და დასავლეთის კედლებში თითო სარკმელია. ჩრდილოეთ სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა დასავლეთის სარკმელი გვიანდელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრებია. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. პილასტრები მთავრდება ორსაფეხურიანი იმპოსტებით, რომლებზეც გადაყვანილია კამარის საბჯენი თაღები. დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია საფეხუროვან პირამიდაზე დაფუძნებული ჯვარი. ამ ფასადზევეა ჩადგმული წარწერიანი ქვა, რომელიც გვამცნობს აღმდგენლის ან ამშენებლის ვინაობას.

სამხრეთ ეკლესია ჩრდილოეთ ეკლესიის აშენების შემდეგ ასრულებს მინაშენის ფუნქციას. გეგმით ჩრდილოეთ ეკლესიის მსგავსია. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედელში, პილასტრის დასავლეთითაა. აფსიდში შემორჩენილია ორი ღრმა სწორკუთხოვანი ნიში. გრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრებით ორ ნაწილად იყოფა. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის პირი მთელ სიგრძეზე ჩამალულია ჩრდილო ეკლესიის კედლის წყობაში, რომელშიც ჩაშენებულია ამ კედლის პილასტრებიც. სამხრეთ ფასადზე, ტიმპანის ქვაზე, რელიეფური ჯვარია, რომლის ორივე მხარეს გამოკვეთილია ცხოველთა ფიგურები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
სალვა კიირი

**სალვა კიირი** (; დ. 1 იანვარი, 1951) — სამხრეთი სუდანის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი, სუდანის განმათავისუფლებელი სახალხო არმიის ხელმძღვანელი, დინკას ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელი. 2005-2011 წლებში ეკავა სუდანის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა.

თავისი პირველი ოფიციალური ვიზიტი საზღვარგარეთ განახორციელა ისრაელში 2011 წლის 20 დეკემბერს. ვიზიტის ფარგლებში შეხვდა პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს, პრეზიდენტ შიმონ პერესს, საგარეო საქმეთა მინისტრს ავიგდორ ლიბერმანს და თავდაცვის მინისტრს ეჰუდ ბარაკს. შეხვედრებზე განიხილეს საკითხი ისრაელში სამხრეთ სუდანის საელჩოს გახსნის შესახებ.  ისრაელი იყო ქვეყანა, რომელმაც დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთანავე 2011 წლის 9 ივლისს, სცნო ქვეყნის დამოუკიდებლობა და დაამყარა მასთან დიპლომატიური ურთიერთობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Salva Kiir Speaks at the International Peace Institute 
* Kiir's Speech on First Visit to Washington 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ემულგატორი

**ემულგატორი** (სურსათის ეტიკეტზე ხშირად აღნიშნავენ **E** სიმბოლოთი) — ნივთიერება, რომელიც ხელს უწყობს ემულსიის წარმოქმნას და აგრეთვე ადიდებს მის მდგომარეობას. ემულგატორებია:საპონი, ჟელატინი და მრავალი სხვა, მათ შორის სინთეზური ნაერთები.

ემულგატორები საკვებდანამატების ერთ-ერთი ჯგუფია. მათი დამატების შედეგად შექმნილი ემულსიის საშუალებით საკვები ხდება გემრიელი, დიდხანს შენახვადი, პლასტიკური. E- სიმბოლოთი აღნიშნული ემულგატორები დაშვებულია ევროკავშირში და აგრეთვე საქართველოშიც.  

## იხილეთ აგრეთვე
*ემულსია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კვების მრეწველობა
დედოფალი თეოფანია

**ნეტარი დედოფალი თეოფანია** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენება ძვ.სტ. - 16 დეკემბერი (ახ. სტ. - 29 დეკემბერი). იგი  დიდგვაროვანი მშობლების შვილი იყო. თეოფანია სიყრმიდანვე გამოირჩეოდა გულისხმიერებითა და ღვთისმოშიშებით. ამიტომაც ბიზანტიის იმპერატორმა ბასილი I-მა (867-886 წწ.) თავისი მემკვიდრის - ლეონის მეუღლედ გამოარჩია, შემდგომში ბიზანტიის იმპერატორი ლეონ VI (886-912 წწ.)

ჯვრისწერიდან ცოტა ხანში ბასილი I-ს ბოროტმა ენებმა მიუტანეს ამბავი, თითქოს მისი შვილი მის მოკვლას და ტახტის ხელში ჩაგდებას აპირებდა. იმპერატორმა დაიჯერა ეს ამბავი და თავისი შვილი, მეუღლესთან ერთად, საპყრობილეში ჩააგდო. ნეტარი თეოფანია მოთმინებით, ლოცვითა და მარხვით იტანდა განსაცდელს. სამი წლის მერე იმპერატორს გული მოუბრუნდა შვილზე  და ის გაათავისუფლა.

ბასილი I-სგარდაცვალების შემდგომ ტახტზე ლეონ VI ავიდა. თუმცა ნეტარი დედოფალი  არ მოხიბლულა ძალაუფლებით. ის ძველებურად ლოცულობდა. ჭამდა მხოლოდ პურსა და გამხმარ მწვანილს. მთელ თავის ქონებას და ძვრფასეულობას ქვრივ-ობლებას და გლახაკებს ურიგებდა. მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ ნეტარმა დედოფალმა მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს.

## რესურსები ინტერნეტში
*"Leo VI" (and Theophano)
*Listing and brief biography among other Orthodox saints by the Dailyreadings Listserver of the Greek Orthodox Archiochese of America
## ლიტერატურა
**„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.*
** „წმიდანთა ცხოვრებანი“, წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წ. გვ. 537-538*

კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ბიზანტიის დედოფლები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
წმინდა მარინი

**წმინდა მოწამე მარინი** — ქრისტიანული ეკლესიის წმინდანი.  ხსენება ძვ.სტ. - 16 დეკემბერი (ახ. სტ. - 29 დეკემბერი). წმინდა მოწამე მარინი ეწამა რომში დაახლოებით 283 წელს. სხვა ცნობებით 217-218 წლებში. მან უარი განაცხადა წარმართული კერპებისათვის მსხვერპლის შეწირვაზე. შემდეგ ლოცვის ძალით შემუსრა ისინი. რისთვისაც ის უსჯულოებმა სასტიკად აწამეს, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* წმ. მოწამე მარინი 

## ლიტერატურა 
* *„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.*
** „წმიდანთა ცხოვრებანი“, წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წ. გვ. 537*

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ახალსოფლის ეკლესიის წარწერა

**ახალსოფლის ეკლესიის წარწერა** — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა, რომელიც თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფლის ეკლესიის გალავანში ჩატანებულ ქვაზე აღმოჩნდა, დაახლოებით, X-XI საუკუნეებისა.

## წარწერა 
წარწერა სამსტრიქონიანია:
# † წ~ო მოწ~ო ბგრ~ტ ად~დე ბგ~რტ აფ...
# თა მფ~ე და ად~ე სლი გრდ~ხტ დ~დ
# ფსი წე~ ღთ~სა დკ~ბე თლ~ი ბტ~სი მწ~სა მრნ~ს

ანუ:
# † წმიდაო მოწამეო ბაგრატ, ადიდე ბაგრატ აფ[ხაზ]–
# თა მეფე და ადიდე სული გურანდუხტ დედ–
# ოფლისაი წინაშე ღმრთისა, დაუტკბე თული ბაგრატისი მიწასა მირიანს.

## დახასიათება 
პალეოგრაფიული თვალსაზრისით წარწერა ხასიათდება იმით, რომ მასში *ლ* გრაფემა ნუსხურია (შდრ. ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესიის წარწერა). ენობრივი თვალსაზრისით საყურადღებოა ისტორიული /*აჲ*/ დიფთონგის *აი* გრაფემათა მიმდევრობით გადმოცემა. გვხვდება საინტერესო ფრაზეოლოგიზმი: *თუალისა დატკბობა*.

## დათარიღება 
ექვთიმე თაყაიშვილი თვლიდა, რომ წარწერა ბაგრატ IV-ს მეფობის ხანით (1027–1072) თარიღდება. ა. ბაქრაძისა და ს. ბოლქვაძის აზრით, წარწერაში მოხსენიებული ბაგრატი ბაგრატ III-ა. ისინი წარწერას 975–1014 წლებისად მიიჩნევენ. ნ. შოშიაშვილი ფიქრობს, რომ წარწერა X საუკუნის ბოლო მეოთხედს განეკუთვნება.

## ლიტერატურა 
* კ დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, თბ., 1997, გვ. 53–54
* Е. Такаишвили, Археологические экскурсии, разыскания и заметки, II, 1907; IV, Тф., 1913, ст. 9-11
* ა. ბაქრაძე, ს. ბოლქვაძე, საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქართულ ეპიგრაფიკულ ძეგლთა კატალოგი, თბ., 1953, გვ. 28
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 259

კატეგორია:ქართული წარწერები
არმაზის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერა

**არმაზის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერა** — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ არმაზის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე. დაზიანებული წარწერა აღმოაჩინა გიორგი ჩუბინაშვილის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა ექსპედიციამ 1935 წელს.

## წარწერა 
წარწერა რვა სტრიქონიანია:
# ქ. სხ~ლთ
# ა ღთისაჲ
# თა მე გ
# ...
# მმს~ხლნ დ...
# ე წ~ჲ ეკ~სჲ რკ ა
# პ~დ ჴლ~მწფსა
# ...სა

ანუ:
# ქ. სახელით–
# ა ღმრთისაჲ–
# თა მე, გ[იორგი?]
# [არმაზაელმან]
# მამასახლისმან დ[ავიწყ]–
# ე წმიდაჲ ეკლესიაჲ [ქ]რონიკონ[ს]ა
# პ~დ, ჴელმწიფებასა
# [გიორგის?]სა.

## დათარიღება 
წარწერა თარიღიანია. ქრონიკონი პ~დ = 84, რასაც ემატება 780. შესაბამისად წარწერა 864 წლით განისაზღვრება. ამ წელს დაუწყიათ ეკლესიის მშენებლობა.

## ლიტერატურა 
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 168
* კ დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, თბ., 1997, გვ. 43–44

კატეგორია:ქართული წარწერები
დიდი ატენის ნათლისმცემლის ეკლესია

300px|მინი|დიდი ატენის ნათლისმცემლის ეკლესია
მინი|300პქ|დიდი ატენის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის საერთო ხედი
**დიდი ატენის ნათლისმცემლის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის მახლობლად ატენის სიონის მოპირდაპირე მხარეს, მდინარე ტანის მარჯვენა ნაპირზე, მთის ტყიან ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანის გარდამავალი პერიოდით. 

300px|მინი|იოანე ნათლისმცემლის ეკლეია
ეკლესია დარბაზულია (7,3 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ეკლესიის თაღოვანი შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ვიწრო სარკმელია. ასეთივე სარკმელია დასავლეთ კედელში. აფსიდში მოგვიანებით გაჭრილი ვიწრო თაღოვანი შესასვლელი (ამოქოლილია) ეკლესიას ჩრდილოეთ მინაშენთან აკავშირებდა. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ლავგარდანი თაროსებრია, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. ეკლესია მთლიანად იყო მოხატული. ფერადოვანი ლაქები შეიმჩნევა კამარაში, სარკმლის ჭრილში, შესასვლელის ლუნეტში. 

მოხატულობის ფრაგმენტები შემორჩენილია საკურთხეველში და დარბაზის კედლებზე. საკურთხევლის მოხატულობა სამ რეგისტრად იყოფა. პირველ რეგისტრში (კონქში) წარმოდგენილი ვედრების კომპოზიცია გავრცობილი სქემისაა: მთავარი პერსონაჟების გარდა გამოსახულია ექვსფრდედები და ანგელოზები. მეორე რეგისტრში წარმოდგენილია მოციქულები. მესამე რეგისტრში გაირჩევა ეკლესიის მამათა მოწითალო-აგურისფერი აბრისები. საკურთხევლის სარკმლის წირთხლები შემკულია მცენარეული ორნამენტით. დარბაზის კედლებზე დარჩენილია სიუჟეტური კომპოზიციათა ფრაგმენტები: სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთზე - ხარება; ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთში, პეიზაჟის ფონზე - ანგელოზის ფიგურა. კამარაში კომპოზიციები გაყოფილია ვიწრო ორნამენტული ზოლით. კოლორიტში ჭარბობს ლაჟვარდოვანი ცისფერი, მოწითალო-აგურისფერი, მოწითალო-ოქროსფერი და ოქროსფერი ოქრა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თომა არწრუნი

**თომა არწრუნი** () – IX-X საუკუნეების სომეხი ისტორიკოსი. არწრუნების ცნობილი სომხური საგვარეულოს წარმომადგენელი. შემონახულია მისი ნაშრომი „არწრუნების დინასტიის ისტორია“, რომელიც ავტორმა შექმნა 880-910 წლებში.

## ბიბლიოგრაფია
*Thomas Artsruni. *History of the House of Artsrunik*. Trans. and edited by Robert W. Thomson. Detroit:  Wayne State University Press, 1985.

კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
არაბეთის უდაბნო

right|thumb|300px|არაბეთის უდაბნოს რუკა
**არაბეთის უდაბნო** მდებარეობს არაბეთის ნახევარკუნძულზე. გადაჭიმულია იემენიდან სპარსეთის ყურემდე და ომანიდან იორდანია-ერაყამდე. უდაბნო თითქმის მთლიან არაბეთის ნახევარკუნძულს იკავებს — მისი ფართობი 2 330 000 კმ²-ია. უდაბნოს შუაგულში მდებარეობს რუბ-ელ-ხალი, მსოფლიოს უდიდესი რაოდენობის ქვიშის მქონე უდაბნო. კლიმატი აქ ექსტრემალურად მშრალია, ტემპერატურა - ცვალებადი, დაწყებული უკიდურესი სიცხით, დამთავრებული ღამე ყინვით. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.worldwildlife.org არაბეთის უდაბნო
* ბრიტანიკა - არაბეთის უდაბნო

კატეგორია:საუდის არაბეთის უდაბნოები
დიდი ატენის კვირაცხოვლის ეკლესია

300px|მინი|კვირაცხოვლის ეკლესია
მინი|დიდი ატენის კვირაცხოვლის ეკლესია
**დიდი ატენის კვირაცხოვლის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის დასავლეთ ნაწილში, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (7 X 5 მ), ნაგებია არაწესიერი ფორმის თლილი ქვით, ლავგარდნისათვის გამოყენებულია აგურიც. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთით და დასავლეთით. ორივე გარედან სწორკუთხაა, შიგნიდან თაღოვანი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში, ერთი ვიწრო თაღოვანი სარკმელი და ორი პატარა კვადრატული ნიშია. დანარჩენ კედლებშიც თითო თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ სარკმელი მოგვიანებით გაუფართოებიათ და გადაუკეთებიათ. აფსიდის ორივე მხარეს, კედელში, პატარა აფსიდიანი სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ორივე აღმოსავლეთით თითო ვიწრო სარკმელი აქვს. დასავლეთის შესასვლელის გვერდებზე და ჩრდილოეთ კედლოს აღმოსავლეთ ნაწილში თითო ოთხკუთხა ნიშია. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურით არის ამაღლებული. დარბაზში და საკურთხეველში იატაკი კვადრატული აგურისაა. ეკლესია გადახურულია შეისრული ამარით. სახურავი კრამიტისაა, ორფერდა. აღმოსავლეთ კედლის ფრონტონის თავზე დაშენებულია გეგმით კვადრატული, ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი პირამიდულსახურავიანი აგურის სამრეკლო. ეკლესიის ეზოს შემოვლებული ჰქონია სწორკუთხა გალავანი (შემორჩენილია ფრაგმენტები).

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Škoda 19T

მინიატიურა

**Škoda 19T** — ჩეხური წარმოების ხუთსექციური, დაბალძირიანი, ორმხრივი მართვის ტრამვაის ვაგონი. რომელიც კომპანია შკოდამ შექმნა ქალაქ ვროცლავისთვის. Škoda 19T იდენტურია Škoda 16T-ს იდენტურია, მისგან განსხვავებით შკოდა 19 T არის ორმხრივი მართვის ტრამვაის ვაგონი და ორივე მხარეს აქვს კარი, რათა მოემსახუროს ახლებურ ტრამვაი ხაზს. Škoda 19T ექსპულატაციაშია 2010 წლიდან.

## ტექნიკური მონაცემები
*სექცია: 5
*სიგრძე: 30,2 მ
*სიგანე: 2,4 მ
*სიმაღლე: 3,4 მ
*ცარიელი ვაგონის წონა: 37,4 ტ
*ადგილების ჯამური რაოდენობა: 292 
**დასაჯდომი: 51
**დასადგომი: 241
*კარების რაოდენობა: 12
*დაბალი იატაკი: 65%
*მოტორების სიმძლავრე: 4 x 95 kW
*მაქს. სიჩქარე: 70 კმ/სთ
*ლიანდაგის სიგანე: 1 435 მმ

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tramvaj Elektra Wroclaw , skoda.cz

კატეგორია:ჩეხური ტრამვაის ვაგონები
ვეჟან ატენელი

**ვეჟან ატენელი** — ატენის მამასახლისი VII საუკუნის ბოლოს, ან VIII საუკუნეში. მოხსენიებულია ატენის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წარწერაში, რომელიც შესრულებულია ჯვრის კვარცხლბეკზე. წარწერიდან ირკვევა, რომ მას ეკლესიაში ჯვარი აღუმართავს. ვეჟან ატენელის წარწერა ასე იკითხება:
 

## ლიტერატურა 
* ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, ტფ., 1926, გვ. 168
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 106 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 35–36

კატეგორია:ქართველი დიდებულები
დიდი ატენის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

300px|მინი|წმინდა ბარბარეს ეკლესია
**დიდი ატენის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის ჩრდილო-დასავლეთით, მაღალ მთაზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,7 × 4,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია — მთლიანად ჩანგრეულია კამარა. სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნალისებრ აფსიდში ვიწრო სწორკუთხა სარკმელი და ორი ასეთივე ნიშია. სამხრეთ კედელშიც სწორკუთხა სარკმელია.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ატენის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წარწერა

**ატენის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წარწერა** ან **ვეჟან ატენელის წარწერა** — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის ეკლესიიდან, დაახლოებით VII-VIII საუკუნეებისა. წარწერა იპოვა ეკლესიაში, ჯვრის კვარცხლბეკზე ივანე ჯავახიშვილმა 1907 წელს.

## წარწერა 
წარწერა რვა სტრიქონიანია. ბოლოში მცირედ დაზიანებულია, მაგრამ შინაარსი კარგად იკითხება:
# ესე ჯ~ი ქტ~სჲ მე ვეჟან ატნლ მხ~ლნ
# აღვმართე შესავედრებელად და ს
# აჴსრად სულისა ჩემისა და 
# ყ~ლთათჳს თავყუანისმცე
# მელთა ქ~ტჲსთა ქ~ტე ყ~ლნი შეგ
# ჳწყალენ ძ~თა ჯ~ია შ~ნჲთა ა~ნ
# ი~ყნ და რ~თა აღმოიკითხოთ მე ვე
# ...ლი ლოცვას მ...ნე

ანუ:
# ესე ჯუარი ქრისტეჲსჲ მე, ვეჟან ატენელ[მან] მამასახლისმან,
# აღვმართე შესავედრებელად და ს–
# აჴსრად სულისა ჩემისა და 
# ყოველთათჳს თავყუანისმცე–
# მელთა ქრისტეჲსთა. ქრისტე, ყოველნი შეგ–
# ჳწყალენ ძალითა ჯუარისა შენისაჲთა, ამენ, 
# იყავნ. და რომელთა აღმოიკითხოთ, მე, ვე[ჟან
# ცოდვი]ლი, ლოცვას[ა] მო[მიჴს]ენე[თ].

## დათარიღება 
ივ. ჯავახიშვილი წარწერას ათარიღებს VII საუკუნის ბოლოთი, ან VIII საუკუნით, ნ. შოშიაშვილი - VIII საუკუნით.

## დახასიათება 
წარწერა საინტერესოა პალეოგრაფიული და ენობრივი თვალსაზრისით: *ბ* თავგახსნილია, *ყ* მხოლოდ ერთ შემთხვევაში არის თავგახსნილი.

*ჲ* ნახმარია /*ი*/-ს გამომხატველად: ქტ~ს*ჲ*. *ქ~ტჲსთა* უნდა გავხსნათ ასე: *ქრისტეჲსითა*, რაც წარმოადგენს იმის საფუძველს, რომ პირველი სტრიქონი *ქტ~სჲ* ქარაგმიანი ფორმა წავიკითხოთ როგორც *ქრისტეჲსი*. საინტერესოა *აღვმართე*, რაც მიღებულია *აღვჰმართე* ფორმისაგან *ჰ*-ს დაკარგვით. ეს წარწერა წარმოგვიდგენს ამ ტიპის ფორმებში *ჰ*-ს გაუჩინარების ყველაზე ადრინდელ ნიმუშს.

ამ წარწერაში, ისევე როგორც სხვა ეპიგრაფიკულ ძეგლებში, დასტურდება დაქარაგმების უაღრესად საინტერესო შემთხვევები: *მხ~ლნ = მამასახლისმან, ძ~თა = ძალითა, ჯ~ია = ჯუარისა*.

ვეჟან ატენელის წარწერის მონაცემები კიდევ ერთხელ გვარწმუნებენ, რომ VIII საუკუნის ქართლის ცოცხალი მეტყველება ჰაემეტ ფორმებს უკვე აღარ იყენებდა.

მოსალოდნელი იყო:
* აღჰუმართე
* აღმოჰიკითხოთ
არის:
* აღვმართე
* აღმოიკითხოთ

## ლიტერატურა 
* ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, ტფ., 1926, გვ. 168
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 106 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 35–36

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული წარწერები
კატეგორია:ატენის წარწერები
დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია

300px|მინი|დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია
მინი|დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია
მინი
**დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია** ან *ორბელიანების ეკლესია* – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის ცენტრში. სტილისტური ანალიზით თარიღდება VII-IX საუკუნეებით. 

ჯვარგუმბათოვანი ეკლესია (7,2 X 7,9 მ) გეგმით წარმოადგენს მარტივ თანაბარმკლავიან ჯვარს. ნაგებია რიყის ქვით, ფასადებზე ზოგან გამოყენებულია მწვანე ტუფის ქვაც. შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთითაა. ეკლესიის სამი მკლავი სწორკუთხაა, მეოთხე, აღმოსავლეთისა, აფსიდით მთავრდება. გარედან მკლავების კედლები ქმნიან არათანაბარგვერდებიან ტრაპეციას. ყოველ მკლავში თითო სარკმელია, რვაწახნაგიანი გუმბათის ყელში - ოთხი. გუმბათის ყელის სიგანე, ჯვრის მკლავებთან შედარებით, ერთნახევარჯერ მეტია, რაც ზრდის გუმბათქვეშა კვადრატის სივრცეს. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა ტრომპების ორი რიგით ხდება. აღმოსავლეთის ფასადზე საკურთხევლის ფანჯარა დასრულებულია თლილ ქვაში ამოკვეთილი ნალისებრი თაღით. სამხრეთ ფასადის ფრონტონზე, სარკმლის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად, ორი საკმაოდ ღრმა ნახევარწრიული ნიშია. კარის დეკორირებულ ტიმპანში და ნიშებში მოგვიანებით მომწვანო ქვები ჩაუსვავთ. ქვებზე ამოკვეთილი წარწერები დაზიანებულია და მათი წაკითხვა შეუძლებელია. დასავლეთის ფასადის კარის ტიმპანზე ამოკვეთილია რელიეფური კომპოზიცია და ასომთავრული წარწერა:  საფიქრებელია, რომ რატი ერისთავმა X საუკუნეში განაახლა „სახლი ღმრთისაი“ და თავისი თავი აღმშენებლად გამოაცხადა. ამავე საუკუნეში გუმბათის ყელი მოუპირკეთებიათ მომწვანო ტუფით და ზედ წარწერაც ამოუკვეთიათ. გუმბათი გადახურულია კარგად გამოყვანილი ქვის ლორფინებით. დასავლეთის მინაშენი (5,7 X 3,9 მ), სამხრეთის კარის არქიტრავზე მოთავსებული მხედრული წარწერის თანახმად, 1870 წელს აუგია მღვდელს დავით დავიდოვს.

ორბელიანების ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:VII საუკუნის ეკლესიები
ლიბიის უდაბნო

thumb|right|300px|ლიბიის უდაბნო, სამხრეთი ლიბია
**ლიბიის უდაბნო** (არაბ. الصحراء الليبية) მდებარეობს ჩრდილოეთ აფრიკაში, საჰარის უდაბნოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მოიცავს ეგვიპტის ტერიტორიას ნილოსის დასავლეთით, აღმოსავლეთ ლიბიას და ჩრდილო-დასავლეთ სუდანს ნუბიის უდაბნოსთან ერთად. ლიბიის უდაბნოს ფართობი შეადგენს 1 100 000 კმ²-ს, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1100 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1 000 კმ-ზე, აქვს დაახლოებით მართკუთხედის ფორმა. უდაბნოს ზედაპირი დაფარულია ქვიშითა და კირქვებით, რაც თეთრ შეფერილობას აძლევს, ამიტომ ხშირად მას „თეთრ უდაბნოს“ უწოდებენ. 

ლიბიის უდაბნოში საკმაოდ ბევრი ოაზისია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიბიის უდაბნო 
* სტატია ლიბიის უდაბნოზე 

კატეგორია:საჰარა 
კატეგორია:ეგვიპტის უდაბნოები
კატეგორია:ლიბიის უდაბნოები
კატეგორია:სუდანის უდაბნოები
კატეგორია:კირენაიკა
ოქროიანთ საყდარი

300px|მინი|ოქროიანთ საყდარი
**ოქროიანთ საყდარი**  — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის მახლობლად. ატენის სიონის ტაძრის ჩრდილო-დასავლეთით, მისგან 150 მეტრის დაშორებით, კლდის ქიმზე. შედგება ორი ერთმანეთზე მიდგმული ეკლესიისაგან. ეკლესიები თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ორივე ეკლესია ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. თავდაპირველად ააგეს სამხრეთით მდგარი დარბაზული ეკლესია (3,9 X 2,7 მ). შენობის სწორკუთხა შესასვლელი ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ჩრდილოეთით პატარა ნიშია. სატრიუმფო თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. მოგვიანებით კედლის ქიმი ხელოვნური ბაქნით გაზარდეს და სამხრეთის ეკლესიას ჩრდილოეთიდან მიუშენეს მეორე დარბაზული ეკლესია (5,3 X 3,8 მ), რომლის შებრტყელებული ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს, სხვადასხვა სიმაღლეზე, სამ-სამი ნიშია, სატრიუმფო თაღი შეისრული ფორმისაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბასილი I (ბიზანტია)

**ბასილი I მაკედონელი** () (დ.  811–836 წლებს შორის — გ. 29 აგვისტო, 886) — ბიზანტიის იმპერატორი 867-886 წლებში. ის იყო უბარალო გლეხების შვილი. თუმცა იზრდებოდა საიმპერატორო პალატებში. მან მოახერხა იმპერატორ მიხეილ III-ის კეთილგანწყობის მოპოვება. რომელმაც იგი თანამმართველად დანიშნა. ამის შემდეგ მან მოაკვლევინა მიხეილ III და გახდა იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი. საფუძველი დაუდო მაკედონელთა დინასტიას ბიზანტიის იმპერიის ტახტზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბასილი I მაკედონიური დინასტიის დამაარსებელი

## ლიტერატურა 
**A history of the Eastern Roman empire from the fall of Irene to the accession of Basil I. (A. D. 802-867) by J. B. Bury, London 1912*
**”ბიზანტიური ცივილიზაცია”, ვალერი ასათიანი, თბილისი, 2006წ. გვ.491* 

კატეგორია:დაბადებული  811
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 886
კატეგორია:მაკედონელთა დინასტია
კატეგორია:IX საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
ატენის ღვთისმშობლის მცირეგუმბათიანი ეკლესიის წარწერა

300px|მინი|ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესიის კარი და წარწერა
300პქ|მინი|ატენის ღვთისმშობლის მცირეგუმბათიანი ეკლესიის წარწერა ახლო ხედით
**ატენის ღვთისმშობლის მცირეგუმბათიანი ეკლესიის წარწერა** — ძველი ქართული წარწერა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის ღვთისმშობლის ეკლესიაზე, დაახლოებით, X საუკუნის II ნახევრისა. წარწერა, რომელიც კარგადაა შენახული, 1940 წელს იპოვა ლ. რჩეულიშვილმა. წარწერიდან ირკვევა, რომ ღვთისმშობლის ეკლესია რატი ერისთავს აუშენებია.

## წარწერა 
წარწერა თორმეტ სტრიქონიანია:
# ქ~ე ადიდე ორსა
# ვე ცხოვრებასა
# აქა ჴორციელებ
# რ და წ~ე შ~ნსა სოლ
# იებრ რატ ერისთ
# ავი ძე იგი ლპ~რტ
# ერისთვისაი რ~ლნ
# აღაშენა ესე სახ–
# ლი ღ~თისაი და ბჭეი
# ცათაი წ~ი ეკლესი
# აი სალოცველად
# სულისა მათისა

ანუ:
# ქრისტე, ადიდე ორსა–
# ვე ცხოვრებასა –
# აქა ჴორციელებ–
# რ და წ~ე შ~ნსა სულ–
# იე(რე)ბრ რატ ერისთ–
# ავი, ძე იგი ლიპარიტ
# ერისთვისაი, რომელმან
# აღაშენა ესე სახ–
# ლი ღმრთისაი და ბჭეი
# ცათაი – წმიდაი ეკლესი–
# აი სალოცველად
# სულისა მათისა

## დახასიათება 
წარწერაში გვხვდება *აი*, *ეი* გრაფემათმიმდევრობანი, რომლებიც გამოხატავენ */აი/*, */ეი/* ხმოვანთკომპლექსებს (ერისთვისაი, ღმრთისაი, ბჭეი, ცათაი, ეკლესიაი). ეს მოვლენა ასახავს დამავალ დიფთონგთა ადგილას ორი სრული ხმოვნის ჩამოყალიბებას, რაც მოხდა ქართული ენის გავრცელების გარკვეულ არეალში.

ენობრივი თვალსაზრისით საყურადღებოა აგრეთვე: *სალოცველად სულისა მათისა*. ამ შემთხვევაში დამწერმა გამოიყენა პატივისცემის მრავლობითი. ეს სტილისტური ხერხი X საუკუნიდან გვხვდება ქართულ წერილობით ძეგლებში.

## დათარიღება 
წარწერაში მოხსენიებულია კლდეკარის ერისთავი რატი, ლიპარიტის ძე, რომელსაც კლდეკარი (და შესაძლოა, ატენიც) ჩამოართვა ბაგრატ III-მ. ამ ისტორიულ ცნობაზე დაყრდნობით, ნ. შოშიაშვილი წარწერას 982–989 წლებით ათარიღებს, რაც არსებითად ეთანხმება ლ. რჩეულიშვილისეულ დათარიღებას – X საუკუნის II ნახევარი. წარწერიდან ირკვევა, რომ ღვთისმშობლის ეკლესია რატი ერისთავს აუშენებია.

## ლიტერატურა 
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 202–203
* ლ. რჩეულიშვილი, ატენის მცირე გუმბათიანი ეკლესია, „ქართული ხელოვნება“, I, თბ., 1942 გვ. 33–37
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 42–43

კატეგორია:ქართული წარწერები
კატეგორია:ატენის წარწერები
როკი მარჩიანო

**როკი მარჩიანო** (დ. 1 სექტემბერი, 1923, მასაჩუსეტსი — გ. 31 აგვისტო, 1969, აიოვა) — წარმოშობით იტალიელი ამერიკელი მოკრივე, მსოფლიო ჩემპიონი.

## ბიოგრაფია 
როკი მარჩიანო აშშ-ში, მასაჩუსეტსში დაიბადა. ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც ბიძამისმა კრივი ასწავლა, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დროს არმიის კლუბის სახელით გამოდიოდა. 1946 წელს მან შეიარაღებული ძალების სამოყვარულო შეჯიბრში გაიმარჯვა, მომდევნო წელს კი პროფესიონალი მოკრივე გახდა და გამარჯვებას გამარჯვებაზე აღწევდა.

მარჩიანო მძიმეწონოსან მოკრივეებს მიაკუთვნეს. მიუხედავად იმისა, რომ მოწინააღმდეგეთა უმეტესობაზე გაცილებით ნაკლებს იწონიდა, სიმტკიცისა და უხეში სტილის წყალობით 49 მატჩში 49-ჯერ გაიმარჯვა, აქედან 43 - ნოკაუტით. 1952 წლის სექტემბერში მარჩიანო მძიმეწონოსანთა შორის მსოფლიო ჩემპიონი გახდა და მაშინდელი ჩემპიონი - ჯერსი ჯო უოლკოტი მეცამეტე რაუნდში დასცა. 

ტიტულის დაცვა მომდევნო წელს მარჩიანოს კვლავ უოლკოტთან შეხვედრისას მოუხდა. მან მოწინააღმდეგე პირველივე რაუნდში გამოთიშა პაექრობიდან და ჩემპიონობას 1956 წლამდე დაუმარცხებლად ინარჩუნებდა. 1969 წელს მარჩიანო ავიაკატასტროფაში დაიღუპა.

კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი  31 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
დედოფალი თეოდორა

**მართალი დედოფალი თეოდორა** ( — ღვთის საჩუქარი; დ. 815 — გ. 867) — ხატმებრძოლი იმპერატორის თეოფილეს მეუღლე იყო (830-842 წლებში). დაქვრივების შემდგომ შვილის მიხეილ III-ის მცირეწლოვანების გამო 855 წლამდე ქვეყნის ფაქტობრივი მმართველი იყო. მისი ინიციატივით 842 წელს მოწვეული იქნა საეკლესიო კრება, სადაც ანათემას გადასცეს ხატმებრძოლები. საზეიმოდ აღდგენილი იქნა წმინდა ხატების თაყვანისცემა. ამ და სხვა ღვაწლისათვის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ დედოფალი კანონიზებული იქნა წმინდანად.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ბიზანტიის დედოფლები
მიხეილ III (ბიზანტია)

**მიხეილ III ლოთი** (; დ. 19 იანვარი, 840 — გ. 23/24 სექტემბერი 867) — ბიზანტიის იმპერატორი 842–867 წლებში. ის ტრადიციის მიხედვით ითვლება ამორეული დინასტიის მესამე და უკანასკნელ წევრად.

## ცხოვრება და მმართველობა 
მიხეილი იყო იმპერატორ თეოფილესა და დედოფალ თეოდორას უმცროსი შვილი. ის მამამისმა თითქმის დაბადებისთანავე  გამოაცხადა თანამმართველად. ხოლო დაბადებიდან 2 წლის ასაკში გახდა ერთპიროვნული იმპერატორი. მისი მცირე ასაკის გამო ქვეყნის მმართველობა დედამისის დედოფალ თეოდორას ხელში იყო. მისი მმართველობის პერიოდში ხატმებრძოლეობა საბოლოოდ აიკრძალა  ბიზანტიის იმპერიაში. მის მიერვე თანამმართველად დანიშნულმა ბასილიმ 867 წელს მოაწყო მისი მკვლელობა და ტახტზე ავიდა, როგორც იმპერატორი ბასილი I.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მიხეილ III 

## ლიტერატურა 
* *The early medieval Balkans, a critical survey from the sixth to the late twelfth century, John V. A. Fine, Jr.1991 by University of Michigan.*
* ვალერი ასათიანი, *”ბიზანტიური ცივილიზაცია”,  თბილისი, 2006 წ. გვ. 490*

კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 840
კატეგორია:გარდაცვლილი 867
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
იმრან ხანი

**იმრან ხანი** (დ. 5 ოქტომბერი, 1952) — პაკისტანელი პოლიტიკოსი, პაკისტანის კრიკეტის გუნდის ყოფილი კაპიტანი. პაკისტანი ეროვნული ასამბლეის წევრი 2002-2007 წლებში და 2013 წლიდან დღემდე. პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 18 აგვისტოდან 2022 წლის 10 აპრილამდე.

## ბიოგრაფია 
იმრან ხანი კრიკეტის ხელოვნებას ჯერ პაკისტანში, ლაჰორში ეუფლებოდა, შემდეგ ინგლისში, ვუსტერში. ოქსფორდის უნივერსიტეტში სწავლისას კი, 1974 წელს, იქაური კრიკეტის გუნდის კაპიტანი გახდა. შემდეგ ვუსტერშირის და სასექსის გუნდებში თამაშობდა.

პაკისტანის ნაკრებში საერთაშორისო დებიუტი 1971 წელს ჰქონდა, 1982 წელს კი გუნდის კაპიტანი გახდა. მან თავისი ქვეყნისთვის 75-ჯერ ითამაშა და მსოფლიოში მესამე მოთამაშეა, რომელმაც 3 000 ქულაზე მეტი დააგროვა და 300 კარი აიღო. 1983 წელს მეორე მოთამაშე გახდა, ვინც მატჩში ასეული გააკეთა და ათი კარი აიღო. მაღალი ლიგის კრიკეტში მან 16 000 ქულა დააგროვა და 1 200 კარი აიღო. 

იმრან ხანი ჯავედ მაინდადთან ერთად ერთადერთია, ვინც მსოფლიო თასის პირველ ხუთ გათამაშებაში მონაწილეობდა. ხანმა მსოფლიო თასის მატჩებში რეკორდული – 34 კარი აიღო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იმრან ხანი ESPNcricinfo-ზე.
* იმრან ხანი CricketArchive-ზე.
* იმრან ხანი Yahoo! Cricket-ზე.
* იმრან ხანი პოლიტიკუსირ პარტია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:პაკისტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პაკისტანის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
დიდი ატენის წმინდა გიორგის ეკლესია

300px|მინი|წმინდა გიორგის ეკლესია
**დიდი ატენის წმინდა გიორგის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ატენის ძველ უბანში. ასომთავრული წარწერის მიხედვით აგებულია 1060-1072 წლებში. 

ეკლესია დარბაზულია (7,45 X 4,5 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. დაზიანებულია ფასადები, სახურავი და ლავგარდანი. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშიცაა. აფსიდის იატაკი, დარბაზის იატაკთან შედარებით, სამი საფეხურით მაღალია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. სატრიუმფო თაღი თაროსებრ კაპიტელებს ეყრდნობა. კედლებს შიგნით გასდევს ქვის საფეხური. ეკლესია შელესილი ყოფილა. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმელს ტუფის ქვის ნახევარწრიული თავსართი და სწორკუთხა არშია აქვს. ქვაზე ამოკვეთილია რამდენიმე ასომთავრული ასო. დასავლეთ ფასადის ფრონტონში ჩასმულ ქვაზე კი შვიდსტრიქონიანი, ძლიერ დაზიანებული ასომთავრული წარწერაა, რომლის მიხედვით ეკლესია აგებული უნდა იყოს ბაგრატ IV-ის მიერ. ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში შემორჩენილია თავდაპირველი თაროსებრი ლავგარდნის გადანაკეცი ხოლო სამხრეთ ფასადზე - ორი ლილვითა და წრეთარგით შედგენილი, გვიანდელი ლავგარდნის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
გარდატენის მწვანე საყდარი

300px|მინი|გარდატენის მწვანე საყდარი
**მწვანე საყდარი**, *ფერისცვალების საყდარი* –  ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის აღმოსავლეთით, ერთ კილომეტრზე. აგებულია X-XI საუკუნეებში. 

ეკლესია დარბაზულია (14,2 X 7,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, მოპირკეთებულია ნატეხი და მომწვანო ფერის ტუფის ქვით. ნახევარწრიული აფსიდის ორივე მხარეს მცირე ზომის სათავსებია. დარბაზის გრძივი კედლების ორ წყვილ პილასტრზე გადადიოდა სამ-სამი დეკორატიული თაღი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია

300px|მინი|ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია
300px|მინი|ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია
300px|მინი|ვერეს ღვთისმშობლის ფრაგმენტები
**ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენიდან 5,5 კილომეტრის მოშორებით, მდინარე ვერას ხეობის მარცხენა ნაპირზე, ტყეში. თარიღდება VII საუკუნით, გადაკეთებულია XI საუკუნეში. შემორჩენილია სამონასტრო ნაგებობათა, გალავნის, გვიანდელი ხანის სამრეკლოსა და სხვა ნანგრევები. 

შენობა სამნავიანი ბაზილიკაა (10,7 X 7,5 მ). შიგნიდან და გარედან მოპირკეთებულია წითელი და რუხი ფერის ქვით, გამოყენებულია შირიმის ქვაც. ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს — ჩრდილოეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით. აფსიდში და დასავლეთ კედელში თითო სარკმელია, გრძივ კედლებში — ორ-ორი. თითო სარკმელი სადიაკვნის და სამკვეთლოს აფსიდებშიცაა. მაღალი შუა ნავი ბემითა და ნახევრადოვალური აფსიდით მთავრდება. აფსიდის გვერდებზე სამკვეთლო და სადიაკვნეა. მათ შესასვლელები გვერდის ნავებიდან აქვთ. შუა ნავი გვერდის ნავებისაგან გამოყოფილია ორ წყვილ დაბალ და მასიურ რვაწახნაგა ბურჯზე დაყრდნობილი თაღებით (ამ თაღებზეა დაშენებული შუა ნავის გრძივი კედლები), ხოლო ბემა თავის მხრივ შუა ნავისაგან გამოყოფილია ვიწრო და დაბალი თაღებით. ბურჯებზე დაყრდნობილია გრძივი კედლების პილასტრები, რომელთა პროფილირებულ კაპიტელებს ეყრდნობა შუა ნავის კამარის საბჯენი თაღები. აფსიდში და დასავლეთ კედლის კუთხეებში შემორჩენილია მოხატულობის კვალი.

აღმოსავლეთის ფასადი ერთ სისტემაში გაერთიანებული დეკორატიულად შეწყვილებული ნახევარსვეტებით ხუთ მალად არის დაყოფილი. მაღალი და ფართო შუა მალი მართკუთხაა. მის მარჯვნივ და მარცხნივ მდებარე დეკორატიულ თაღედში სამკუთხა ღრმა ნიშებია. საკურთხევლის სარკმელი მოჩარჩოებულია მართკუთხა ფართო ორნამენტიანი საპირით. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში შემორჩენილი ლავგარდნის ნაწილები პროფილირებულია. აღმოსავლეთ სარკმლის ჩარჩოზე არსებულ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულია ატენის ციხისთავი გრგნელი, რომელსაც ეკლესია XI საუკუნის 60-იან წლებში აღუდგენია და ჩუქურთმით მოურთავს. სამხრეთისა და დასავლეთის ფასადების გაყოლებით ჩანს მონაშენის კვალი. მონასტრის ქვემოთ, კლდოვან ქედზე, IX–X საუკუნეების ვერის ციხის ნანგრევებია.

ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:VII საუკუნის ეკლესიები
გარდატენის ღვთისმშობლის ეკლესია

300px|მინი|გარდატნის ღვთისმშობლის ეკლესია
**გარდატენის ღვთისმშობლის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის დასავლეთით, მდინარე ტანის ხეობაში, თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (8,2 X 4,7 მ), ნაგებია თლილი ქვიშაქვის კვადრებით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თახჩებია, ჩრდილოეთ კედელში ერთი ფართო ოთხკუთხა ნიშია. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომელსაც შეკეთების კვალი ეტყობა. საკურთხევლის წინ დგას XIX საუკუნის ხის კანკელი, რომელზეც შემორჩენილია ზეთის საღებავით შესრულებული მოხატულობის ფრაგმენტები. ჩრდილოეთ კედელზე შინდისფერი მელნით შესრულებული წარწერის კვალი ჩანს, რომელიც პალეოგრაფიული ნიშნებით XII საუკუნეს შეიძლება მიეკუთვნებოდეს. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის სათაურზე გამოსახულია მარტივი ტოლმკლავა ჯვარი, მის ორივე მხარეს - თითო ფრინველი. ნაგებობას წრეთარგისა და ლილვისაგან შედგენილი გლუვი ლავგარდანი აქვს. ეკლესიის სამხრეთით მოზრდილი მინაშენისგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები. აქვე, მასიური ქვის ბაზისებზე დადგმულ თლილი ქვის ფილაზე ასომთავრული წარწერის კვალია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გარდატენის წმინდა ნინოს ეკლესია

300px|მინი|გარდატნის წმინდა ნინოს ეკლესია
**გარდატენის წმინდა ნინოს ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის მახაანთ უბანში, თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (7,65 X 5,6 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით (წყობა ირეგულარულია). ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში და ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში. ორივე შესასვლელი სწორკუთხაა, გარედან გადახურულია არქიტრავით. ნახევარწრიული აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია მცირე შვერილი მხრებითა და ქვის კანკელით. აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ქვემოთ, კედელთან, ქვით ნაწყობი სატრაპეზო დგას. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე სწორკუთხა ნიშებია. ეკლესიის სამხრეთ კედელში კიდევ ერთი სარკმელია, რომელიც ორივე მხრიდან დახურულია ბრტყელი ქვის ფილით. ეკლესიას სამხრეთით და ჩრდილოეთით მინაშენები ჰქონია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესიები
ჯებირის ეკლესია

**ჯებირის ეკლესია** – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯებირში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (7,5 X 5,6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით. წყობა ირეგულარულია. გარედან არქიტრავით გადახურული სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია მცირე შვერილი მხრებით. აფსიდის ღერძზე სარკმელია. აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ნახევარწრიული, ღრმა ნიშებია. დარბაზის გრძივი კედლების შუა ნაწილში, კამარის ქუსლთან, თაროა, რომელსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. დასავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, რომელიც ორივე მხრიდან ბრტყელი ქვითაა გადახურული. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქვევით, მცირე, სწორკუთხა ნიშია, სამხრეთ ფასადზე შემორჩენილია ბრტყელი ლავგარდანი. ამ მხარეს ეკლესიას მინაშენი ჰქონია. 

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ორსაყდრის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი
**ორსაყდრის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის აღმოსავლეთით ორ კილომეტრზე, მდინარე ვერას მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (11,8 X 6,9 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. გამოყენებულია შირიმიც. ეკლესიას ორი თაღოვანი შესასვლელი აქვს: სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ცენტრში (გაუქმებულია). ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. აფსიდის კედელს, ქვემოთ, ქვის განიერი საფეხური გასდევს. საკურთხევლის იატაკი ეკლესიის იატაკიდან ამაღლებულია ერთი საფეხურით. აფსიდის ორივე მხარეს მცირე ზომის სათავსებია (ჩრდილოეთ სათავსი ამოქოლილია). დარბაზის გრძივი კედლები წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. დასავლეთ კედელთან და აფსიდის მხართან ორსაფეხურიანი კუთხის პილასტრებია. დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში ერთი თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთ კედელში — ორი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გოსტიბეს კოშკი

**გოსტიბეს კოშკი** – კოშკი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოსტიბეს განაპირას, აღმოსავლეთით, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

კოშკი (8,3 X 9,1 მ) ოთხსართულიანია, კუთხეები მომრგვალებული აქვს. ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შენობა დაზიანებულია: გადახურვა მთლიანად ჩანგრეულია, პირველი სართული მიწითაა ამოვსებული. შესასვლელი მეორე სართულზე, დასავლეთ კედელშია. პირველი სართული ყრუა. მესამე, საცხოვრებელი სართულის აღმოსავლეთ კედელში ბუხარია, ჩრდილოეთისაში - ორი სათოფური, ხოლო სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში - პატარა სწორკუთხა სარკმლები. მეოთხე სართულზე, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში, ორ-ორი შეწყვილებული სარკმელია. სართულშუა გადახურვები ხის ყოფილა. სართულები ერთმანეთს ხვრელობებით უკავშირდებოდა.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, 1990.

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ოგლალა

**ოგლალა, ოგლალა სიუ, ოგლალა ლაკოტა** — ინდიელთა ენობრივი ოჯახის, სიუს ერთ-ერთი ტომი.  ტომის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან, რომელიც ლაკოტას ენაზე ნიშნავს „თვითგამფანტავს“. მათი ძირითადი საცხოვრებელი ადგილი არის რეზერვაციები სამხრეთი დაკოტასა და ნებრასკაში.

## ისტორია
ოგლალა ლაკოტა, სხვა დანარჩენ 6 ლაკოტას ტომთან ერთად დაშორდა ერთმანეთს XIX საუკუნის დასაწყისში. 1840  წლიდან საგრძნობლად გაუარესდა ურთიერთობა  ინდიელებსა და თეთრკანიანებს შორის. თეთრკანიანების რაოდენობა დღითი დღე იზრდებოდა. მათ ამოხოცეს ცხოველები და ფრინველები, გააჩანაგეს საცხოვრებელი გარემო და ამით ლაკოტებს ურთულესი საცხოვრებელი სიტუაცია შეუქმნეს.
ამ ყველაფერმა გამოიწვია ომი, რომელიც 1870-იანი წლების ბოლომდე გაგრძელდა და თეთრკანიანების გამარჯვებით დასრულდა. დღეს ლაკოტების უმრავლესობა ცხოვრობს პაინ-რიჯის რეზერვაციაში, რომელიც 8984306 კმ²-ს იკავებს დამდებარეობს სამხრეთ დაკოტაში.

## მოსახლეობა
ლაკოტების მოსახლეობა 1825 წლისათვის შეადგენდა სულ რაღაც 1500 ადამიანს, 1882 წლისათვის ომებმა და შიმშილობამ ამ ტომის მოსახლეობის რიცხვი 702 ადამიანამდე შეამცირა, ხოლო მას შემდეგ რაც ისინი რეზერვაციაში გადასახლდნენ და ამერიკელებისგან ხელშეუხებლობა მიიღეს მათი რიცხვი გაიზარდა და 2008 წლის აღწერით შეადგენს დაახლოებით 42 000 ადამიანს.

კატეგორია:ინდიელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ესოჯეს წმინდა გიორგის ეკლესია

**ესოჯეს წმინდა გიორგის ეკლესია** — მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელი ციხისძირიდან 2 კმ-ზე, მთაში, თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. კომპლექსში შედის ეკლესია, კარიბჭე, სხვადასხვა დანიშნულების რამდენიმე ნაგებობა და გალავანი. ყველა ნაგებობა ნაშენია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. 

ეკლესია დარბაზულია. დგას გალავნიანი ეზოს შუაგულში. ეკლესიას სამხრეთიდან გვიანდელი მინაშენი ეკვრის, რომელიც მასზე რამდენადმე მოკლეა. ეკლესიას შესასვლელი სმახრეთიდან, მინაშენიდან აქვს. მეორე კარი ამოშენებულია.

კარიბჭე ორსართულიანია გეგმით თითქმის კვადრატული. ჩართულია გალავნის აღმოსავლეთ კედელში. ძლიერ დაზიანებულია. 

ეკლესიის დასავლეთით სხვადასხვა დანიშნულების ორი ნაგებობის ნაწილია შემორჩენილი. მესამე ნაგებობის ნანგრევები ეკლესიის სამხრეთ დასავლეთ კუთხესთანაა შემორჩენილი.

გალავანი გეგმით წრიულია. მის ჩრდილოეთ კედელში მოწყობილი ყოფილა ვიწრო შესასვლელი. მისგან მხოლოდ კვალია შემორჩენილი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ტაკწანგ-ძონგი

thumb|ტაკწანგ-ძონგის ფოტოსურათი
**ტაკწანგ-ძონგი** ან **პარო ტაკწანგი** (ტიბ: སྤ་ཕྲོ་སྟག་ཚང་ ვაილი: *spa phro stag tshang*; སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་ ვაილი: *spa gro stag tshang*; ასევე ცნობილია, როგორც *ვეფხვის ბუდე*), ზედა პაროს ხეობაში, კლდეზე მდებარე ცნობილი ჰიმალაური ბუდისტური ტაძრის კომპლექსია (ბჰუტანი). კომპლექსი პირველად 1692 წელს მმართველმა გიალცე ტენზინ რაბგიემ *ტაკწანგ სენგე სამდუპის* (སྟག་ཚང་སེང་སེང་གེ་བསམ་གྲུབ་) გამოქვაბულის გარშემო ააგო, სადაც, გადმოცემით, VIII საუკუნეში გურუ პადმასამბჰავა მედიტირებდა. პადმასამბჰავას მიეწერება ბჰუტანში ბუდიზმის გავრცელება და ქვეყნის მფარველი ღვთაებაა. ტაძარი აგებულია ზღვის დონიდან 3120 მეტრზე, პაროს ხეობის ფსკერიდან 700 მეტრზე.

სახელი, ვეფხვის ბუდე, დაერქვა ლეგენდის მიხედვით, რომლის თანახმადაც გურუ პადმასამბჰავა ვეფხვად ქცეულ თავის ცოლ  *იეშე ცოგიალზე* ამხედრებული ამ გამოქვაბულში მივიდა. გამოქვაბულში ასევე მედიტირებდა მილარეპა. ტაძარს ხშირად სტუმრობდა ბჰუტანის მეფე - შაბდრუნგი.

1998 წლის 19 აპრილს ტაძარი მთლიანად დაიწვა და დაიღუპა რამდენიმე ბერი. 2005 წლისთვის ტაძარი აღადგინეს. პადმასამბჰავასადმი მიძღვნილი ცნობილი დღესასწაული ცეჩუ პაროს ველზე აღინიშნება მარტსა და აპრილს შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლაქანგი

## რესურსები ინტერნეტში
* პარო ტაკწანგის ისტორიის დეტალები

## სქოლიო
კატეგორია:ბუდიზმი
კატეგორია:ბჰუტანი
დანახვისის წმინდა გიორგის ეკლესია

**დანახვისის წმინდა გიორგის ეკლესია** – ეკლესია შიდა ქართლში, ატენის ხეობაში. მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარდატენის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრზე, დანახვისის მთის წვერზე (1641 ზ. დ., თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე). 

ეკლესია არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) ცნობით: „დანახვისი დგას მაღალს მთასა ზედა, ეკლესია წმიდის გიორგისა, მჭურეტი ქართლისა“. 

ეკლესია დარბაზულია (6 X 3,6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე შიგნიდან თაღოვანი და გარედან ოთხკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. ერთი ოთხკუთხა სარკმელი სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილშიცაა. ეკლესიას სამხრეთით მთელ სიგრძეზე ეკვრის მინაშენი, რომლის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია კამაროვანი გადახურვის კვალი. მინაშენის შესასვლელი სამხრეთითაა, ეკლესიის შესასვლელის პირდაპირ. ეკლესიას სამხრეთით და აღმოსავლეთით მცირე ზომის ხელოვნური ბაქანი აქვს. დასავლეთ ფასადზე, კედლის გასამაგრებლად, მიშენებულია თვალური კონტრფორსი.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ატენის წარწერები

**ატენის წარწერები** — ძველ ქართულ ასმოთავრულ, ნუსხურ და მხედრულ წარწერათა ერთობლიობა, რომელიც გამოვლენილია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატენის ტერიტორიაზე და ატენის ხეობაში. წარწერები აღმოჩენილია:
* დიდი ატენის ნათლისმცემლის ეკლესიაში — იხ. ატენის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის წარწერა (დაახლოებით VII-VIII სს.); მოხსენიებულია ვეჟან ატენელი მამასახლისი. მას აღუმართავს ჯვარი იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიაში.
* დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირეგუმბათიან ეკლესიაში — იხ. ატენის ღვთისმშობლის მცირეგუმბათიანი ეკლესიის წარწერა (დაახლოებით 982–989 წწ.); მოხსენიებულია კლდეკარის ერისთავი რატი, ლიპარიტის ძე. წარწერიდან ირკვევა, რომ ღვთისმშობლის ეკლესია რატი ერისთავს აუშენებია.
* ატენის სიონში — იხ. ატენის სიონის წარწერები.  
ამ წარწერებს, განსაკუთრებით კი ატენის სიონის წარწერებს, უდიდესი მნიშვნელობა აქვთ, როგორც ქართული პალეოგრაფიისა, სალიტერატურო ენის ისტორიისა და პოეზიის შესწავლის, ასევე შუასაუკუნეების საქართველოს ისტორიის რეკონსტრუქციის თვალსაზრისით.

## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 35–43
* ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, ტფ., 1926, გვ. 168
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 106 

კატეგორია:ქართული წარწერები
კატეგორია:ატენის წარწერები
ჯეიმზ კლარკ მაქსველი

**ჯეიმზ კლარკ მაქსველი** (დ. 13 ივნისი 1831 — გ. 5 ნოემბერი 1879) — შოტლანდიელი მეცნიერი, რომელიც მოღვაწეობდა მათემატიკური ფიზიკის დარგში. მისი მთავარი მიღწევა იყო განტოლებების შექმნა, რომელთა საშუალებითაც აჩვენა, რომ ელექტრობა, მაგნეტიზმი და ოპტიკა ემორჩილებიან ერთ ფენომენს, რომელსაც ელექტრომაგნიტური ველი უწოდა.

## ბიოგრაფია 
მაქსველი მხოლოდ 14 წლის იყო, როდესაც ედინბურგის სამეფო საზოგადოების წინაშე გეომეტრიის შესახებ დაწერილი მისი ნაშრომის წარდგენა სთხოვეს, 24 წლისა კი აბერდინის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა. ათი წლის შემდეგ სამსახურს თავი დაანება და მაგნეტიზმისა და ელექტრობის შესახებ თეორიების შესაქმნელადაც მოიცალა. 40 წლის მაქსველი კემბრიჯში ექსპერიმენტული ფიზიკის პირველ პროფესორად მიიწვიეს.

## მეცნიერული მოღვაწეობა 
რამდენიმე წლით ადრე, მაიკლ ფარადეი ძალწირის მქონე მაგნიტებსა და ელექტრულ ნაკადებზე საუბრობდა და ისინი გამოსახულიც ჰქონდა. მაქსველს ეს სმენოდა და მათ განსამარტავად თეორიაც შეიმუშავა. მან ივარაუდა, რომ თუ მაგნიტი წინ და უკან იმოძრავებდა, ტალღებს წარმოქმნიდა, რომლებიც ფარადეის მიერ ნახსენები ძალწირის მიმართულებას გაჰყვებოდნენ.

ამის შემდეგ მაქსველმა გასაოცარი დასკვნა გააკეთა: სინათლე, სინამდვილეში ძალწირის გასწვრივ გავრცელებული უდიდესი სიჩქარის ტალღებია. ამ ტალღებს მან ელექტრომაგნიტური ტალღები დაარქვა და თავისი აზრის სისწორეც დაამტკიცა. მისი გამოთვლების თანახმად, არსებობდა სხვა სახის, სინათლის ტალღაზე უფრო გრძელი და მოკლე ელექტრომაგნიტური ტალღებიც. მაქსველის სიცოცხლეში მათი აღმოჩენა არ მოხერხდა, მაგრამ ახლა ვიცით, რომ რადიოტალღები, ინფრაწითელე სხივები, ულტრაიისფერი სხივები, რენტგენის სხივები და გამა-სხივები ელექტრომაგნიტური ტალღების ოჯახს მიეკუთვნება.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1831
კატეგორია:გარდაცვლილი 1879
კატეგორია:ედინბურგში დაბადებულები
მოდესტოსი (იერუსალიმის პატრიარქი)

**წმიდა მოდესტოსი -იერუსალიმელი მთავარეპისკოპოსი**, ხსენება ძვ.სტ. - 18 დეკემბერი (ახ. სტ. - 31 დეკემბერი). დაიბადა კაბადოკიის  სებასტიაში (თანამედროვე თურქეთის ქალაქი სივასი), ქრისტიანთა ოჯახში. მან სიყმაწვილიდანვე იგრძნო მისწრაფება მკაცრი, ასკეტური ცხოვრებისაკენ და , როდესაც ჟამმა უწია, ბერად აღიკვეცა. შემდგომში ნეტარი მოდესტოსი წმიდა თეოდოსი დიდის სავანის იღუმენი იყო.
614 წელს სპარსეთის მეფემ ხოსრო II-მ აიღო იერუსალიმი. დაარბია იგი, დაანგრია მართლმადიდებლური ტაძრები, დახოცა 90000-მდე ქრისტიანი. ასევე, ხელთ იგდო უფლის ცხოველმყოფელი ჯვარი და დაატყვევა იერუსალიმის პატრიარქი ზაქარია. ამის შემდეგ იერუსლიმის ეკლესიის განმგებლობა დროებით წმიდა მოდესტოსს დაევალა.

ნეტარმა მოდესტოსმა ალექსანდრიის პატრიარქის იოანე მოწყალის დახმარებით აღადგინა დარბეული ქრისტიანული საყდრები. მან პატივით დაკრძალა დახოცილი ბერები საბა განწმენდილის ლავრიდან. თოთხმეტი წლის შემდეგ ბიზანტიის იმპერატორმა ჰერაკლემ, სპარსეთში წარმატებული ლაშქრობის შედეგად ტყვეობიდან  გაათავისუფლა იერუსალიმის პატრიარქი ზაქარია და უფლის ცხოველმყოფელი ჯვარიც იერუსალიმში დააბრუნა. პარტიარქ ზაქარიას მიცვალების შემდგომ იერუსალიმის ეკლესიის მწყემსმთავრად წმიდა მოდესტოსი დაადგინეს. უფლის რჩეული 634 წელს მიიცვალა.
## რესურსები ინტერნეტში
*წმ. მოდესტოსი
*მართლმადიდებელი ეკლესია ამერიკაში

## ლიტერატურა
** „წმიდანთა ცხოვრებანი“, წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წ. გვ. 543*

კატეგორია:იერუსალიმის პატრიარქები
კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
თებერვალი 2011

**თებერვალი - 2011** წლის მეორე თვეა. დაიწყო სამშაბათს და დამთავრდა 28 დღის შემდეგ, ორშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
02
იანვარი 2011

**იანვარი - 2011** წლის პირველი თვეა. დაიწყო შაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, ორშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
01
მარტი 2011

**მარტი - 2011** წლის მესამე თვეა. დაიწყო სამშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, ხუთშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
03
2011
აპრილი 2011

**აპრილი - 2011** წლის მეოთხე თვეა. დაიწყო პარასკევს და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ, შაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
04
მაისი 2011

**მაისი - 2011** წლის მეხუთე თვეა. დაიწყო კვირას და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, სამშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
05
ივნისი 2011

**ივნისი - 2011** წლის მეექვსე თვეა. დაიწყო ოთხშაბათს და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ, ხუთშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
06
ივლისი 2011

**ივლისი - 2011** წლის მეშვიდე თვეა. დაიწყო პარასკევს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, კვირას.

## პორტალი:ახალი ამბები 
07
დეკემბერი 2011

**დეკემბერი - 2011** წლის მეთორმეტე თვეა. დაიწყო ხუთშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, შაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
12