open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მერი-დელ ჩილტონი

**მერი-დელ ჩილტონი** ( ; დ.  2 თებერვალი, 1939, ინდიანაპოლისი, ამერიკის შეერთებული შტატები ) — ამერიკელი მეცნიერი ბიოტექნოლოგიის დარგში. ხელმძღვანელობდა სამეცნიერო ჯგუფს პირველი ტრანსგენური მცენარის შესაქმნელად. ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი (1985), რანკის პრიზის (1986), ბენჯამინ ფრანკლინის მედლის (2002) და მსოფლიო სასურსათო პრიზის (2013) მფლობელი. შეყვანილია ეროვნული გამომგონებლების დიდების დარბაზში (აშშ)  (2015).  

## ბიოგრაფია 
მერი-დელ ჩილტონმა 1967 წელს დაამთავრა ილინოისის უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი.  
1977 წელს მუშაობდა სიეტლში ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომლად. ამ დროს ჩაერთო კვლევაში, რომელმაც აჩვენა, რომ  მცენარეების გვირგვინზე  წარმომქმნელ აერობულ ბაქტერიებს (*Rhizobium radiobacter)*, შეუძლიათ მცენარეთა უჯრედების ტრანსფორმირება და მათი გენეტიკური მასალის შემოტანა, რაც იწვევს მცენარეზე პათოლოგიური ორგანიზმების ზრდას. კერძოდ, Ti-პლაზიდების გენომის მხოლოდ გარკვეული ფრაგმენტი ინტეგრირებულია მცენარეთა ქრომოსომების გენომში. ამ ფრაგმენტს ეწოდა T-DNA  .

რამდენიმე წლის შემდეგ, როდესაც ის სენტ-ლუისში ვაშინგტონის უნივერიტეტის  ბიოლოგიის ასისტენტ პროფესორი იყო, იგი ჩაერთო ამ პროცესის გამოყენების ხერხის შემუშავებაში. პენსილვანიის უნივერსიტეტის პროფესორ ენდრიუ ბინსთან ერთად, მათ შექმნეს პირველი ტრანსგენური (გენმოდიფიცირებული) მცენარე.   დოქტორმა ჩილტონმა 1983 წელს მაიამის ზამთრის ბიოქიმიის სიმპოზიუმზე განაცხადა  ორ სხვა სამეცნიერო ჯგუფთან ერთად გარღვევის შესახებ. იმ დროს ჩილტონი იყო ერთადერთი ქალი მეცნიერი, რომელიც მონაწილეობდა სიმპოზიუმში.  

დოქტორმა ჩილტონმა თავისი კორპორატიული კარიერა 1983 წელს დაიწყო CIBA-Geigy Corporation-ში (ახლანდელი Syngenta), როგორც ბიოტექნოლოგიის კვლევის ცენტრის დამფუძნებელი დირექტორმა. მან გააერთიანა სამეცნიერო და ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა, დააკომპლექტა გუნდი და მოაწყო ლაბორატორია.  გარემო პირობების მოთმენის უნარის გაუმჯობესება.

2011 წელს American Crop Society-მა მმერი ჩილტონს საპრეზიდენტო ჯილდო გადასცა.

2013 წლის ივნისში იგი დასახელდა 2013 წლის პრესტიჟული  მსოფლიო სურსათის პრიზის ლაურეატად.

2015 წელს ჩილტონი შეიყვანეს ეროვნული გამომგონებლების დიდების დარბაზში. 2020 წელს ის იყო ერთ-ერთი იმ რვა ქალიდან, რომლებიც წარადგინეს სმიტსონის ამერიკის ისტორიის ეროვნული მუზეუმის გამოფენაზე "მარტო ოთახში." 

ჩილტონი აღიარებული იყო მცენარეთა ბიოლოგთა ამერიკის საზოგადოების ერთ-ერთ პირველ წევრად. 

ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა ჯო  ბაიდენმა 2023 წელს ჩილტონს გადასცა ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების ეროვნული მედალი. 

დოქტორი ჩილტონი პენსიაზე გავიდა 2018 წელს.   თავისი მრავალი მიღწევის პატივსაცემად, Syngenta-მ 2002 წელს ჩრდილოეთ კაროლინაში მდებარე Research Triangle Park-ში შექმნა მერი-დელ ჩილტონის ცენტრი .

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:ქალი ბიოლოგები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰუსეინ არიფი

**ჰუსეინ არიფი** (; 1924, ყაზახის ოლქი - 14 სექტემბერი, 1992, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი პოეტი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1924 წელს გლეხის ოჯახში ყაზახის რაიონის სოფელ იენი-გუშში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო საბირის სახელობის რუსეთის პედაგოგიურ კოლეჯში (ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური კოლეჯი), რის შემდეგაც დაიწყო სკოლის მასწავლებლის კარიერა (1940-1942).
1942 წელს გაიწვიეს დიდ სამამულო ომში, სადაც მონაწილეობა მიიღო უკრაინის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიისა და გერმანიის განთავისუფლებისთვის ბრძოლებში.
1946 წელს დემობილიზაციის შემდეგ გაემგზავრა ბაქოში და ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1951 წელს. 1951-1952 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში. 

## კარიერა 
1957-1959 წლებში - აზერბაიჯანის საგარეო ქვეყნებთან მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობის საზოგადოების განყოფილების გამგე, 1965-1967 წლებში - მხატვრული ლიტერატურის "აზერნეშრას" რედაქციის უფროსი რედაქტორი, 1967-1968 წლებში - რედაქციის ხელმძღვანელი. სტამბა „განჯლიკის“ მხატვრული ლიტერატურა, 1982 -1992 წლებში - აზერბაიჯანის აშუღთა კავშირის თავმჯდომარე, 1991 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის აქსაკალთა საბჭოს წევრად.

## შემოქმედება 
ბავშვობიდან ჰუსეინ არიფი უსმენდა რამდენიმე აშუღის მეჯლისს, რამაც შემდგომში გავლენა მოახდინა პოეტის შემოქმედებაზე. 

შემოქმედებითი მოღვაწეობა მან დაიწყო დიდი სამამულო ომის დროს, როგორც ლირიკული პოეტი, მაგრამ ჰუსეინ არიფის შემოქმედების ადრეული პერიოდიც კი გამოირჩევა ორიგინალურობითა და სიახლეებით. ჰუსეინ არიფის შემოქმედება ახლოსაა ნაციონალურ სულთან და იმდენად არის გამსჭვალული ხალხის არსით, რომ აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ხელოვნების ცოდნის გარეშე შეუძლებელია პოეტის შემოქმედების მნიშვნელობის სრულად გაგება. ჰუსეინ არიფის ნამუშევრები სავსეა ხალხური სიბრძნისა და ხალხური ლეგენდების ხელახალი ინტერპრეტაციით. 
პოეტის შემოქმედებას ასევე აქვს ძლიერი ტრაგიკული დასაწყისი, რომელიც დაკავშირებულია პოეტის ვაჟის არიფის გარდაცვალებასთან, რომლის ხსოვნას ჰუსეინ ჰუსეინზადემ აიღო ასეთი ფსევდონიმი, მაგრამ ამის მიუხედავად, პოეტის ბევრ შემოქმედებაში ოპტიმისტური მოტივები ჭარბობს.
ეწეოდა უცხოელი პოეტების თხზულებათა თარგმანს, მათ შორის გამოირჩეოდა ლერმონტოვისა და გურამიშვილის ნაწარმოებების თარგმანები.

კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ჰელენ დუტრიე

ჰელენ დუტრიე (; დ. 10 ივლისი, 1877 — გ. 27ივნისი, 1961) — ბელგიელი ავიატორი, ერთ-ერთი პირველი პილოტი ქალი.

## ადრეული წლები 
ჰელენ დუტრიე დაიბადა 1877 წლის 10 ივნისს ბელგიის ქალაქ ტურნეში.

## გატაცება სპორტით 
მისი ძმა ეჟენი ჩრდილოეთ საფრანგეთის ერთ-ერთი წამყვანი ველოსიპედისტი იყო და ჰელენი სწორედ მისი დამსახურებით დაინტერესდა  რბოლებით. სანამ პილოტი გახდებოდა, დუტრიე მონაწილეობდა ველორბოლებში, როგორც Simpson Lever Chain ჯგუფის ნაწილი, დაამყარა რამდენიმე  რეკორდი სიჩქარეში (1897-1899). დუტრიე გატაცებული იყო როგორც მოტოსპორტით, ასევე მანქანებით. ბერლინში ასპარეზობისას ის ავტოკატასტროფაში მოჰყვა და ექვსი თვის განმავლობაში მკურნალობდა.

## ავიაცია 
მინი|ელენ დურტიე
1908 წლის დეკემბერში იგი პირველად აიჭრა ჰაერში (ისე, რომ პილოტირების ერთი გაკვეთილიც კი არ გაუვლია )  "დემუაზელის" ტიპის მსუბუქი "სანტო დიუმონით", მაგრამ ჩამოვარდა. შემდეგ მან გადაწყვიტა ესწავლა და გამხდარიყო პილოტი. ამ მიზნით  შევიდა "ფარმანის" სკოლაში. დუტრიემ ფრენის ტესტი ჩააბარა 1910 წლის 23 აგვისტოს, მაგრამ რატომღაც მისი ფრანგული ლიცენზია ბათილად იქნა მიჩნეული. მან შემდგომში ხელახლა ჩააბარა გამოცდა ბელგიაში (1910 წლის 25 ნოემბერს).

იმავე წლის სექტემბერში მან განახორციელა ორმოცდახუთკილომეტრიანი უწყვეტი ფრენა ბლანკენბერგიდან ბრიუგემდე და უკან. ჰელენმა მიიპყრო საზოგადოების ყურადღება. გარდა შთამბეჭდავი მანძილისა, აღფრთოვანება გამოიწვია იმან, რომ დუტრიეს თან ახლდა მგზავრი — მისი მექანიკოსი ბო.

1911 წელს ფლორენციაში გამართულ კონკურსზე ჰელენს თასი პირადად იტალიის მეფემ გადასცა. შემოდგომაზე მან მონაწილეობა მიიღო შეჯიბრებებში აშშ-ში, სადაც  მიიღო პრიზი ყველაზე ხანგრძლივი ფრენისთვის. 1910 წელს მან გაიმარჯვა Coupe Femina-ს კონკურსში. ფრენა საათსა და შვიდ წუთს გაგრძელდა (პირველი შემთხვევა, როდესაც ქალი ჰაერში საათზე მეტხანს დაჰყო), რამდენიმე დღის შემდეგ კი  გააუმჯობესა საკუთარი რეკორდი. ფრენის ხანგრძლივობამ შეადგინა  2 საათი 35 წუთი.  მან იფრინა 167 კილომეტრზე მეტი. 1911 წელს ჰელენმა კვლავ გაიმარჯვა, 254 კილომეტრი იფრინა 2 საათის 58 წუთის განმავლობაში.

1913 წელს ჰელენ დუტრიე იყო პირველი ქალი, რომელიც გახდა საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენის რაინდი საჰაერო მიღწევებისთვის.

## პირველი მსოფლიო ომი 
ელენ დუტრიემ მონაწილეობა მიიღო პირველ მსოფლიო ომში, იცავდა პარიზს გერმანული თვითმფრინავების შემოტევისგან. ეს ოფიციალურად არსად დაფიქსირებულა, მაგრამ მემუარებიდან ცნობილია, რომ დუტრიე ფრენისას სადამკვირვებლო მისიას ასრულებდა. ომის შემდეგ ის სასწრაფო დახმარების მანქანის მძღოლი გახდა.

## მეორე მსოფლიო ომი 
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰელენ დიუტრიე ხელმძღვანელობდა საველე ჰოსპიტალს.

## პირადი ცხოვრება 
1922 წელს ჰელენი ცოლად გაჰყვა ფრანგ პიერ მორტიეს და მიიღო საფრანგეთის მოქალაქეობა. მოგვიანებით იგი გახდა ფრანგული აერო კლუბის ქალთა განყოფილების ვიცე-პრეზიდენტი და დააწესა პრიზი 200 000 ფრანკის ოდენობით ქალებისთვის, რომლებიც შეასრულებდნენ ყველაზე ხანგრძლივ უწყვეტ ფრენას.

პირველი ბელგიელი ავიატორი ქალი გარდაიცვალა 1961 წლის 27 ივნისს 83 წლის ასაკში.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:ქალი ავიატორები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
თინა იოსებიძის ქუჩა

**თინა იოსებიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); იპოლიტე ხვიჩიას ქუჩიდან პეკინის გამზირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე კომბაინის ქუჩა ერქვა. თინა იოსებიძის სახელი ეწოდა 1965 წელს.

## ლიტერატურა
იოსებიძე
ეკატერინე ვაჩნაძე

**ეკატერინე ვაჩნაძე** (დ. 10 ოქტომბერი, 1920, სოფელი ნანიანი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 20 თებერვალი, 2012) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1990). 

## ბიოგრაფია
1943 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1943 წელს ჩაირიცხა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის დასში. განსახიერებული აქვს 50-მდე სხვადასხვა სახის როლი: კაროჟნა („შემოდგომის აზნაურები“, დ. კლდიაშვილის მიხედვით), სონა (გ. წერეთლის „პირველი ნაბიჯი“), ლარისა (პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“), ვარა (ო. მამფორიას „მეტეხის ჩრდილში“), მაკრინე (მ. ელიოზიშვილის „ბებერი მეზურნეები“), ვარვარა კარპოვნა და კოკონა (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“ და „ამბავი სიყვარულისა“), სონა (გ. ნახუცრიშვილის „ფიროსმანი“), თამარი (გ. ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი“) და სხვა. შესანიშნავად ასრულებდა უპირატესად სახასიათო როლებს. გამოირჩეოდა სცენური მომხიბვლელობით, აქტიორული ინდივიდუალობით, პროფესიული ოსტატობით. გამოდიოდა ესტრადაზეც.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 2000 — ღირსების ორდენი
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
დონ ჰენლი

**დონალდ ჰიუ ჰენლი** (დ. 22 ივლისი, 1947) — ამერიკელი მუსიკოსი, როკ-ჯგუფ Eagles-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი, მისი დრამერი და ერთ-ერთი წამყვანი ვოკალისტი, ისევე, როგორც ჯგუფის ისტორიის განმავლობაში მუდმივი წევრი. მან შეასრულა წამყვანი ვოკალები Eagles-ის სიმღერებში „Witchy Woman“, „Desperado“, „Best of My Love“, „One of These Nights“, „Hotel California“, „Life in the Fast Lane“, „Victim of Love“, „The Last Resort“, „The Long Run“ და „Get Over It“.

ჯგუფის 1980 წელს დაშლის შემდეგ ჰენლიმ სოლო-კარიერა დაიწყო და 1982 წელს გამოსცა სადებიუტო სტუდიურ ალბომი ''I Can't Stand Still*, რასაც მოჰყვა ხუთი სტუდიური ალბომი, ორი კომპილაცია და საკონცერტო DVD. ჰენლის სოლო-ჰიტებს შორის აღსანიშნავია სიმღერები „Dirty Laundry“, „The Boys of Summer“, „All She Wants to Do Is Dance“, „Sunset Grill“, „Not Enough Love in the World“, „The End of the Innocence“, „The Last Worthless Evening“ და „The Heart of the Matter“.

ჰენლის Eagles-თან ჩაწერილი ალბომების გაყიდულმა რაოდენობამ გადააჭარბა 150 მილიონს. ჯგუფს მიღებული აქვს ექვსი გრემის ჯილდო, სხვადასხვა დროს გამოცემული აქვს ჩარტში შემდგომში წარმატებული ხუთი #1 სინგლი, 17 სინგლი საუკეთესო 40-ეულში და ექვსი #1 ალბომი. ჯგუფი 1998 წელს შეიყვანეს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში. იგი მუსიკის ისტორიაში ყველაზე გაყიდვადი ამერიკული ჯგუფია. როგორც სოლო-შესრულებელმა, ჰენლიმ გაყიდა 10 მილიონზე მეტი ალბომი, ჰქონდა საუკეთესო 40-ეულში მოხვედრილი რვა სინგლი, მიიღო ორი გრემის და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ხუთი ჯილდო. 2008 წელს ჟურნალმა *Rolling Stone*-მა იგი შეიყვანა ყველა დროის უდიდესი მომღერლების სიის #87 ადგილზე.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
**I Can't Stand Still* (1982)
**Building the Perfect Beast* (1984)
**The End of the Innocence* (1989)
**Inside Job* (2000)
**Cass County'' (2015)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზში შემავალი შემსრულებლები
კატეგორია:ამერიკელი დრამერები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გიტარისტები
კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები
კატეგორია:Asylum Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Geffen Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სელესტ ინგი

**სელესტ ინგი**  (დ. 30 ივლისი, 1980 )  — ამერიკელი მწერალი და რომანისტი.    ინგის პირველმა რომანმა, *ყველაფერი, რაც არასდროს გითქვამს*, რომელიც გამოვიდა 2014 წლის 26 ივნისს, მოიპოვა ამაზონის წლის წიგნის ჯილდო  მისი უახლესი რომანი, *ჩვენი დაკარგული გულები*, გამოვიდა 2022 წლის 4 ოქტომბერს.

## ბიოგრაფია 
სელესტე ინგი დაიბადა პიტსბურგში, პენსილვანია .  დედამისი იყო ქიმიკოსი, რომელიც ასწავლიდა კლივლენდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში .  .  ის სწავლობდა სხვადასხვა სკოლებში შეკერ ჰეითსის საქალაქო სასკოლო ოლქში, ვუდბერის დაწყებითი სკოლიდან  შეკერ ჰეითსის საშუალო სკოლამდე . 

## კარიერა 
ინგმა მიიღო პუშკარტის პრიზი 2012 წელს მოთხრობისთვის „გოგონები, სათამაშოდ“.  მისი მხატვრული ლიტერატურა და ესეები ქვეყნდებოდა ეტაპობრივად. ინგი ასწავლიდა წერას მიჩიგანის უნივერსიტეტში და გრუბის ქუჩაზე, ბოსტონი .  ინგი ასევე იყო ბლოგების რედაქტორი ვებსაიტზე Fiction Writers Review სამი წლის განმავლობაში.   რომანს ჰქონდა ოთხი პროექტი და ერთი რევიზია დასრულებამდე, რომელსაც ექვსი წელი დასჭირდა. მასზე მუშაობისას ინგმა თქვა, რომ გამოიყენა რასიზმის საკუთარი გამოცდილება, ასევე მისი ოჯახისა და მეგობრების ისტორიები.  წიგნმა, რომელსაც *Los Angeles Times-მა* უწოდა „შესანიშნავი პირველი რომანი ოჯახის, სიყვარულისა და ამბიციების შესახებ“, მოიპოვა Amazon-ის წლის წიგნის ჯილდო 2014 წელს  და იყო New York Times-ის 2014 წლის ღირსშესანიშნავი წიგნი.  იგი ითარგმნა 15 ენაზე. 

ინგის მეორე რომანი, *ყველგან ხანძრის კერებია*, ვითარდება შეკერ ჰაითსში, ოჰაიო და მოგვითხრობს ორ ოჯახის შესახებ, ერთი დედა და ქალიშვილი, რომლებიც ეჭვქვეშ აყენებენ ქალაქის საზღვრებსა და კულტურას.  ნოველა მოგვითხრობს ჩინური წარმოშობის მქონდე 12 წლის ბიჭის შესახებ, სახელად ბერდი, რომელიც ხელახლა აღმოაჩენს თავისი დისიდენტი დედის ხელოვნებას.  ნოველა  გამოვიდა 2022 წლის ოქტომბერში. 

## პირადი ცხოვრება 
2014 წლის მონაცემებით, ინგი ცხოვრობს კემბრიჯში, მასაჩუსეტსი, მეუღლესთან და შვილთან ერთად. 

2018 წელს, როდესაც ამერიკის მთავრობამ დააშორა ერთმანეთს დოკუმენტის არმქონე ემიგრანტი ოჯახების შვილები და მშობლები,  ინგმა გამოიყენა თავისი ტვიტერის ანგარიში პოლიტიკაზე ყურადღების გასამახვილებლად.ინგმა და სხვა მწერლების ჯგუფმა აუქციონის საშუალებით შეაგროვეს  რომელიც მიეძღვნებოდა მიგრანტი ოჯახების გაერთიანებას. 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მიჩიგანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰანია იანაგიჰარა

**ჰანია იანაგიჰარა** ( დ. 1974 ) — ამერიკელი რომანისტი, რედაქტორი და მოგზაურობის ამსახველი მწერალი. ის გაიზარდა ჰავაიში.  

## ბიოგრაფია 
ჰანია იანაგიჰარა დაიბადა 1974 წელს ლოს ანჯელესში.  მისი მამა, ჰემატოლოგი / ონკოლოგი  იანაგიჰარა მამის მეშვეობით ნაწილობრივ იაპონური წარმოშობისაა.   ბავშვობაში იანაგიჰარა ხშირად იცვლიდა საცხოვრებელ ადგილს ოჯახთან ერთად. ის ცხოვრობდა ჰავაიში, ნიუ-იორკში, მერილენდში, კალიფორნიასა და ტეხასში.  სწავლობდა ჰავაის პუნაჰუს სკოლას  1995 წელს სმიტის კოლეჯის დამთავრებამდე 

იანაგიჰარამ თქვა, რომ მამამ მას ბავშვობის ასაკში გააცნო ფილიპ როთის შემოქმედება და „გარკვეული თაობის ბრიტანელი მწერლები“, როგორებიცა არიან ანიტა ბრუკნერი, აირის მერდოკი და ბარბარა პიმი .  მან თქვა, რომ „თანამედროვე მწერლები, რომლებით ყველაზე მეტად აღფრთოვანებული ვარ არიან ჰილარი მენტელი, კაზუო იშიგურო და ჯონ ბენვილი ". 

## კარიერა 
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ იანაგიჰარა გადავიდა ნიუ-იორკში და რამდენიმე წელი მუშაობდა პუბლიცისტად.  იგი წერდა და იყო *Condé Nast Traveler-* ის რედაქტორი.    წიგნი მოხვდა 2015 წლის ბუკერის პრემიის  მცირე სიაშიმხატვრული ლიტერატურისთვის,  2016 წლის ქალთა პრიზის მხატვრული ლიტერატურისთვის  და მოიპოვა 2015 კირკუსის პრიზი მხატვრული ლიტერატურისთვის.  იანაგიჰარა ასევე შეირჩა 2015 წლის წიგნის ეროვნული ჯილდოს ფინალისტად მხატვრულ ლიტერატურაში.  *პატარა სიცოცხლემ* გაამართლა თავისი რედაქტორის, იანაგიჰარას აგენტის ვარაუდები.  თავად ავტორი მოელოდა, რომ ის კარგად არ გაიყიდებოდა. 

იანაგიჰარამ წიგნის წერის პროცესი  აღწერა „დიდებული, როგორც სერფინგი; ისეთი შეგრძნება იყო, თითქოს მაღლა მატარეს რაღაცაზე, რასაც ვერ ვიგონებდი, მაგრამ გამიმართლა, რომ დავიჭირე, თუნდაც ერთი წუთით. უარეს შემთხვევაში, ვიგრძენი, რომ რატომღაც ვკარგავდი ჩემს წიგნზე საკუთრებას. უცნაურად ვგრძნობდი თავს, თითქოს ვიყავი ერთ-ერთი იმ ადამიანთაგანი, რომელიც აპირებდა შვილად აეყვანა ვეფხვი ან ლომი. როცა კატა პატარაა, შეგიძლია, ჩაიხუტო და მართო , შემდეგ კი როდესაც ის ზრდასრული ხდება  შეშფოთებული და შიშით უყურებ“. 

2015 წელს მან დატოვა Condé Nast და გახდა რედაქტორის მოადგილე *T: The New York Times Style Magazine- ში.* მან თქვა, რომ მას შემდეგ, რაც  გამოაქვეყნა თავისი ყველაზე გაყიდვადი მეორე რომანი, საგამომცემლო ინდუსტრიის ხალხი გაოგნებული იყო მისი გადაწყვეტილებით დასაქმებულიყო სხვა გაზეთში*.*  მწერალი აღწერს საგამომცემლო სამყაროს, როგორც „პროვინციულ საზოგადოებას, მეტ-ნაკლებად ისეთივე სნობს, როგორც მოდის ინდუსტრიას“. მან თქვა: „მე ვიღებდი ისეთ კომენტარებს, როგორიცაა: „ოჰ, არასოდეს ვიცოდი, რომ ასეთი  სიტყვები არსებობდა [ *T Magazine-* ში“. ] ღირს წასაკითხად““. .  2017 წელს გახდა *მთავარი რედაქტორი* . 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Interview on Meet The Writers with Georgina Godwin 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:სმიტის კოლეჯის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნიუ-იორკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰანს ჰოფმანი

**ჰანს ჰოფმანი** () (დ. 21 მარტი, 1880, ვაისენბურგ-ინ-ბაიერნი, გერმანია, — გ. 17 თებერვალი, 1966, ნიუ-იორკი, აშშ) — გერმანელი მხატვარი. მოღვაწეობდა გერმანიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჰოფმანი იყო აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის წინამორბედი და XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ხელოვნების პედაგოგი. 

1898 წლიდან მხატვრობას მიუნხენში, 1904 წლიდან პარიზში სწავლობდა. პარიზში მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ანრი მატისისა და რობერ დელონეს ნამუშევრებისთვის დამახასიათებელმა ფერთა ექსპრესიულმა გამოყენებამ. მიუნხენში დაბრუნების შემდეგ, 1915 წელს მან მხატვრობის სკოლა გახსნა. 1930 წლიდან გადასახლდა აშშ-ში, სადაც ნიუ-იორკის ხელოვნების სკოლაში ასწავლიდა, მოგვიანებით კი საკუთარი, სახვითი ხელოვნების ჰანს ჰოფმანის სკოლა გახსნა, რომელიც მალევე ქვეყანაში ხელოვნების ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ სასწავლებლად ჩამოყალიბდა. 

1930-იანი წლების მიწურულისთვის ჰოფმანი საბოლოოდ ჩამოშორდა ექსპრესიონისტული პეიზაჟებისა და ნატურმორტების ხატვას და მიმართა მხატვრობის სრულად აბსტრაქტულ სტილს, რომელიც გამოირჩეოდა მუდმივი ინოვაციებით, ხატვის ენერგიული მანერით, გაჯერებული ფერებით. ის იყენებდა როგორც გეომეტრიულ, ასევე არარეგულარულ ფორმებს. იყო იმპროვიზაციული ტექნიკის ექსპერიმენტული გამოყენების პიონერი. მისმა შემოქმედებამ გზა გაუკვალა ომისშემდგომი ამერიკელი მხატვრების პირველ თაობას აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის ჟანრში. ჰოფმანის „გაზაფხული“ (1940) თანამედროვე ხელოვნებაში ერთ-ერთი პირველი ნამუშევარია, სადაც გამოყენებულია დაშხეფების ტექნიკა (ე. წ. „დრიპინგი“), რომელსაც აქტიურად მიმართავდა ჰოფმანის უმცროსი თანამედროვე ჯექსონ პოლოკი. 1958 წელს ჰოფმანმა მისი სასწავლებელი გააუქმა და ცხოვრების დარჩენილი წლები მხატვრობას მიუძღვნა. გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე მან საკუთარი ნამუშევრებისთვის ცალკე გალერეა მოაწყო ბერკლიში (კალიფორნია).

## ლიტერატურა
* Marika Herskovic, American Abstract Expressionism of the 1950s An Illustrated Survey, (New York School Press, 2003.) ISBN 0-9677994-1-4.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ვილმა ჰუგონაი

გრაფინია **ვილმა ჯოზეფა ლაურა ილკა ჰუგონაი სენტ-დიორდი** (*, ასევე ცნობილია, როგორც ვილმა ჰუგონაი (); დ. 30 სექტემბერი, 1847, ნად-ტეტენი — 25 მარტი, 1922, ბუდაპეშტი) — პირველი უნგრელი ქალი ექიმი.*

## ბიოგრაფია 
გრაფ კალმან ჰუგონაი ფონ სენტ-გიორგის და გრაფინია რიზა პანჩეის მეხუთე შვილი. მე-19 საუკუნეში გოგონები არ დადიოდნენ საშუალო სკოლებში, ამიტომ ვილმამ განათლება სახლში მიიღო. 18 წლის ასაკში  იგი ცოლად გაჰყვა მიწის მესაკუთრე დიორდ სილაშისს. წყვილს სამი ვაჟი შეეძინა.

1872 წელს სილაშიმ ცოლს მისცა ნება ციურიხის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე ჩაბარების უფლება, მაგრამ იგი ვალდებული იყო გადაეხადა სწავლის და საცხოვრებლის საფასური. 1879 წელს ჰუგონაიმ წარმატებით ჩააბარა საბოლოო საკვალიფიკაციო გამოცდები, დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი და სამსახური მიიღო უნივერსიტეტის ქირურგიულ კლინიკაში. 1880 წელს  დაბრუნდა უნგრეთში, მაგრამ  სამედიცინო პრაქტიკის უფლება ვერ მიიღო. 1881 წლის მარტში მან ჩააბარა სავალდებულო გამოცდები უნგრეთის უნივერსიტეტში შესასვლელად, თუმცა 1882 წლის მაისში თხოვნა უნგრეთის რელიგიისა და განათლების მინისტრისადმი, რომ მისი დიპლომი უნგრეთში მოქმედად აღიარებულიყო, უარყოფილი იქნა. ვილმამ ჩააბარა გამოცდები და მოიპოვა მხოლოდ მეანად მუშაობის უფლება. განქორწინების შემდეგ იგი იძულებული გახდა მარტო ერჩინა ოჯახი.მარცხნივ|მინი| ვილმა ჰუგონაი 1900 წელს1887 წელს  მეორედ გათხოვდა. მისი ქმარი გახდა პროფესორი ვინს (ვინცე) ვარტა (1844-1914), რომელიც  უნგრეთის სამეფო სამეცნიერო საზოგადოების პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1899-1909 წლებში. ქორწინებაში ქალიშვილი შეეძინათ. ქმრის თხოვნით მან შეწყვიტა სამედიცინო საქმიანობა, მაგრამ განაგრძო ბრძოლა მისი დიპლომის კანონიერად აღიარების უფლებისთვის. 1895   მინი| ვილმასა და მისი მეუღლის, ვინსის საფლავიწელს უნგრეთში ქალებს უნივერსიტეტებში სწავლის უფლება მიეცათ, ხოლო 1897 წლის მაისში მას უფლება მიეცა ოფიციალურად ემუშავა ექიმად, მაგრამ 1913 წლამდე ყველა ქალი მუშაობდა მამაკაცი კოლეგების მეთვალყურეობის ქვეშ.  . ამრიგად, იგი გახდა პირველი ქალი ექიმი უნგრეთში, ხოლო 1900 წელს  პირველი უნგრელი ქალი ექიმი, რომელმაც დიპლომი უნგრეთში მიიღო, გახდა შარლოტა შტაინბერგერი.  

1914 წლის აგვისტოში ჰუგონაიმ დაამთავრა საველე მედიცინის კურსები და დაინიშნა ტექნიკური უნივერსიტეტის სამხედრო ჰოსპიტალის მთავარ ექიმად. იგი დააჯილდოვეს ომის სამახსოვრო მედლით, ასევე წითელი ჯვრისგან დამსახურებისთვის გადაეცა  II ხარისხის ჯილდო.    იგი გარდაიცვალა 1922 წლის 25 მარტს 74 წლის ასაკში. დაკრძალულია ბუდაპეშტის კერეპეშის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა 
* Erzsébet Kertész: Vilma doktorasszony. Az első magyar orvosnő életregénye. Budapest 1965, 1998.
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:ბუდაპეშტში დაბადებულები
მარინა შანიძე

**მარინა შანიძე** (დ. 4 დეკემბერი, 1959) — ქართველი მწერალი, მუსიკოსი, საავტორო უფლებამფლობელთა ასოციაციის (GERA) წევრი.

## ბიოგრაფია 
მარინა შანიძე დაიბადა ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჯოლაში 1959 წლის 4 დეკემბერს. 1977 წელს დაამთავრა ორპირის საშუალო სკოლა. 1978 წელს ჩაირიცხა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიურ ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1984 წელს. პარალელურად სწავლობდა საზოგადოებრივ პროფესიათა ფაკულტეტზე, საგუნდო-სადირიჟორო განხრით  და დაამთავრა 1981 წელს. 1978-1984 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის საესტრადო ანსამბლის სოლისტი, ხალხურ საკრავთა ანსამბლის სოლისტი და ვოკალურ-ინსრუმენტული ტრიოს წევრი. მისი ლექსები იბეჭდებოდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებში. 1985 წელს გახდა ინდივიდუალურ შემსრულებელთა რესპუბლიკური კონკურსის გამარჯვებული და ოქროს მედლის მფლობელი.

## ჯილდები 
* 1995 წელი - ხალხური შემოქმედების რესპ. ოლიმპიადის გამარჯვებულია;
* 1997 წელი - ხალხ. შემოქმედების ოლიმპიადა - პირველი ადგილი;
* 1998 წელი - რესპ. კონკურსი ,,ესტრადა - 98"  მეორე ადგილი;
* 2001 წელი, რესპუბლიკური კონკურსი ,,ესტრადა-2001" მეორე ადგილი;
* 2004 წელი - რესპუბლიკური კონკურსი ,,ჩონგურო ჩემო" - გრან-პრი;
* 2012 წელი - განათლების სამინისტროს ჯილდო - ი.გოგებაშვილის მედალი, განსაკუთრებული შემოქმედებითი ღვაწლისათვის;
* 2019 წელი - მწერალთა კავშირის მიერ მიენიჭა მარიკა ბარათაშვილის სახ. პრემია;
* 2019 წელი - წოდება ,,პერსონა" რეგიონში კულტურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის;
* 2019 წელი - ანა კალანდაძის სახ. პრემია;
მის ლექსებზე შექმნილია 50-ზე მეტი სიმღერა, რომლებიც ჟღერს ქართულ რადიოებსა და ტელევიზიებში. არის საქართველოს ქალთა საბჭოს წევრი, საავტორო უფლებამფლობელთა ასოციაციის (GERA) წევრი.

## ლიტერატურა
* გივი აბულაძე. „გარეჯელები". საგარეჯო 2024 წ. გვ.509-510.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მარინა შანიძე — სამოთხის კართან დაგელოდები
* მარინა შანიძე — შენკენ სავალი ბილიკი

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
აჭარის ოკრუგი

**აჭარის ოკრუგი** (; 1878-1883) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი ქედა. 

## ისტორია
1878 წელს ბერლინის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, რუსეთის მიერ ოსმალეთის იმპერიისგან დაპყრობილ მიწებზე მოეწყო ადმინისტრაციული ერთეულები, მათ შორის ბათუმის ოლქი, რომლის შემადგენლობაშიც ართვინისა და ბათუმის ოკრუგებთან ერთად შედიოდა აჭარის ოკრუგიც. ოკრუგი შედგებოდა ზემო-აჭარის, ქვემო-აჭარის და მაჭახელის უბნებისაგან. აჭარის ოკრუგის მოსახლეობა 1881 წლისთვის 19 859 მაცხოვრებელს ითვლიდა, რომელთა ძირითად ნაწილს მუსლიმი ქართველები შეადგენდნენ.

1883 წლის 12 ივლისის დადგენილებით ბათუმის ოლქი გაუქმდა, ხოლო მასში შემავალი ართვინის, აჭარისა და ბათუმის ოკრუგები, ქუთაისის გუბერნიაში ორი ოკრუგის ართვინისა და ბათუმის ოკრუგების (აჭარის ოკრუგი შეუერთეს ბათუმის ოკრუგს) სახით შევიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოკრუგები
კატეგორია:ბათუმის ოლქი
ტატიანა ფაბერჟე

მინი| ტატიანა ფაბერჟე

**ტატიანა ფაბერჟე** (დ. 7 მარტი, 1930 – გ. 13 თებერვალი, 2020) — მდივანი,  ფაბერჟეს მკვლევარი  იუველირი და მხატვარი შვეიცარიიდან.

## ბიოგრაფია 
ტატიანა ფაბერჟე დაიბადა 1930 წელს შვეიცარიაში . მისი მშობლები იყვნენ ფიოდორ ფაბერჟე (კარლ ფაბერჟეს ვაჟის აგათონის შვილი) და ტატიანა ბორისის ასული შერემეტიევა-ფაბერჟე (ბორის სერგეის ძე შერემეტიევისა და  ელისაბედ ბაგრატიონ-მუხრანელის ქალიშვილი). 1950-იან წლებში ტატიანა პარიზში სწავლობდა საიუველირო დიზაინს, აქ მიეცა საშუალება უფრო დაახლოებოდა ბიძებს - ევგენი ფაბერჟესა და ალექსანდრე ფაბერჟეს.  ძმებ ფაბერჟეებს ჰქონდათ თავიანთი სახელობის მაღაზია პარიზში.

ტატიანა ფაბერჟე შეუერთდა CERN-ს - ბირთვული კვლევების ევროპულ ორგანიზაციას - თეორიული ფიზიკის განყოფილების მთავარი მდივნის თანამდებობით, კარიერის განმავლობაში მან შექმნა რამდენიმე პროდუქტი სხვადასხვა სავაჭრო ნიშნით, 2005 წელს ფაბერჟე ltd-მ შეიძინა ტატიანა ფაბერჟეს კომპანიისგან ერთ-ერთი სავაჭრო ნიშანი, ამის შემდეგ ტატიანამ განაგრძო პროდუქტების შექმნა „ცარის კოლექციის“ სავაჭრო ნიშნით.

2007 წლიდან ის გახდა ფაბერჟე ltd-ში ფაბერჟეს მემკვიდრეობის საბჭოს წევრი და აქტიურად იყო დაკავებული ფაბერჟეს ltd-სთვის რჩევების მიცემითა და ზედამხედველობით რებრენდინგთან დაკავშირებით. იგი მჭიდროდ თანამშრომლობდა შემოქმედებით ჯგუფთან და აძლევდა რჩევებს მემკვიდრეობის საკითხებზე. 

2010-იან წლებში ის საქართველოს ეწვია და მუხრანბატონის სასახლესაც ესტუმრა, რომელიც წარსულში მისი ბებიის ნათესავების საკუთრება იყო. საქართველოში მან ასევე მოაწყო საკუთარი ნახატების გამოფენა.

2020 წლის თებერვალში მისი გარდაცვალების შემდეგ, მის მფლობელობაში არსებული ფაბერჟეს ოჯახის არქივი გადაეცა მოსკოვის კრემლის მუზეუმებს . 

2020 წელს ხელოვნების დილერის მიერ გამოქვეყნებული სტატიის თანახმად, ტატიანა მონაწილეობდა რამდენიმე ყალბი ფაბერჟეს კვერცხის ნამდვილ ნივთად გასაღებაში გაყიდვის მიზნით. 

## პუბლიკაციები 
მისი პუბლიკაციები კარლ ფაბერჟეს შესახებ:

* *ფაბერჟეს სახლის ისტორია* (1992). 
* *ფაბერჟეს საიმპერატორო სააღდგომო კვერცხები* (1997),  
* ფაბერჟე და სანქტ პეტერბურგის იუველირია (1997),  
* *ფაბერჟე* (2012). 
* *ფაბერჟე 1902 წლის საიმპერატორო კვერცხი "იმპერია"* (2017)  

## რესურსები ინტერნეტში
* Tatiana Fabergé SA საიტზე 
* ფაბერჟე ltd-ს საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:ფაბერჟეები
კონსტანტინე ბრინკოვიანუ

მინი|კონსტანტინე ბრინკოვიანუ
**კონსტანტინე ბრინკოვიანუ** (; დ. 1654 — გ. 15 აგვისტო, 1714) — ვლახეთის მთავარი (გოსპოდარი) 1688 წლიდან.

მიეკუთვნებოდა ბოიარინთა გავლენიან საგვარეულოს. ტახტზე ავიდა 1688 წელს თავისი დედის საგვარეულოს — კანტაკუზენთა მხარდაჭერით ბიძის (დედის ძმის), შერბან კანტაკუზენის გარდაცვალების შემდეგ. 1703 წელს დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარა რუსეთთან, რომლის დახმარებითაც ცდილობდა ოსმალეთის ქვეშევრდომობისგან გათავისუფლებას. პეტრე I-ის პრუტის ლაშქრობის (1711) დროს ლოდინის პოლიტიკა არჩია. საბოლოოდ ბრინკოვიანუს ფარული გეგმები ოსმალეთის მთავრობისთვის ცნობილი გახდა. 1714 წელს ის სულთნის ბრძანებით ოჯახის წევრებთან ერთად დააპატიმრეს და კონსტანტინოპოლში სიკვდილით დასაჯეს.

ბრინკოვიანუს მმართველობის პერიოდი რუმინული კულტურის აღორძინების ხანად ითვლება. 1689-1690 წლებში იერუსალიმის პატრიარქის დოსითეოს II-ის რეკომენდაციით ვლახეთში ბრინკოვიანუმ მიიწვია ანთიმოზ ივერიელი, რომლის თაოსნობით მოეწყო 4 სტამბა, სადაც წიგნები რუმინულ, ბერძნულ, ძველსლავურ, არაბულ და თურქულ ენებზე იბეჭდებოდა. ბრინკოვიანუს დახმარებით დაარსდა პირველი არაბული სტამბა სირიაში (ქ. ჰალაბი, 1706) და საქართველოში (თბილისი, 1708-1709).

## ლიტერატურა 
* გვინჩიძე  ო., ანთიმ ივერიელი, მიხაილ იშტვაინოვიჩი და პირველი ქართული სტამბა, თბ., 1973.
* 

კატეგორია:დაბადებული 1654
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1714
კატეგორია:რუმინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
ბრინჯაოს მღვიმე

**ბრინჯაოს მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცუცხვათის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე, მდინარე შაბათაღელის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს ცუცხვათის მრავალსართულიანი მღვიმოვანის V იარუსს. იგი მუსტიესა და ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მრავალფენიანი ძეგლია.

პირველად გაითხარა 1974–1976 წლებში (ხელმძღვ. ლ. მარუაშვილი და დ. თუშაბრამიშვილი). მუსტიეურ ფენებში აღმოჩენილია ათასობით ნივთი (ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები, სხვადასხვა სახის დაკბილული იარაღი და სხვ.). ფაუნა წარმოდგენილია მგლის, მღვიმური და მურა დათვის, ბიზონის, შვლის, მარტორქის და სხვა ცხოველთა (24 სახეობის ძუძუმწოვარი და 6 სახეობის ფრინველი) ძვლების ნაშთები ნასუფრალის სახით. II მუსტიურ ფენაში (XVIII ლითოლოგიური ფენა) აღმოჩენილია 12–13 წლის ნეანდერტალელის ზედა საძირე კბილი. ბრინჯაოს მღვიმის შუა პალეოლითური ფენები მუსტიეს ეპოქის სხვადასხვა საფეხურით თარიღდება.

ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. IV–III ათასწლეულები) ფენებში აღმოჩენილია დასავლეთ საქართველოს მღვიმური კულტურისათვის დამახასიათებელი კერამიკული ნაწარმი, გახეხილ-გაპრიალებული ქვის იარაღი, კაჟის ისრისპირები, ქვის სამაჯურის ფრაგმენტები, ხელსაფქვავები, ძვლისა და რქის თოხისნაირი იარაღი და სხვ.

მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.

## ლიტერატურა 
* Тушабрамишвили Д. М., Археологические памятники Цуцхватского многоэтажного пещерного комплекса, წგ.: Изучение пещер Колхиды, Тб., 1978.
* 
* ცქვიტინიძე ნ., წიქარიძე ნ., ყვავაძე ე., ლორთქიფანიძე დ. ქალკოლითური დასახლება ბრინჯაოს მღვიმეში, ცუცხვათის მღვიმოვანი, საქართველო, იმერეთი. „საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მოამბე“, ტ. 14, №2, 2020; გვ. 127-131.

კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:იმერეთის მხარის არქეოლოგიური ძეგლები
მერილინ კოზაკი

**მერილინ ს. კოზაკი** — ამერიკელი მეცნიერი და რობერტ ვუდ ჯონსონის სამედიცინო სკოლის ბიოქიმიის პროფესორი.  ნიუ- ჯერსის მედიცინისა და სტომატოლოგიის უნივერსიტეტის  რუტგერსის უნივერსიტეტთან გაერთიანდებამდე, მერილინი იქ მუშაობდა.  მიიღო  მიკრობიოლოგიის დოქტორის ხარისხი ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტში.  დანიელ ნათანსის ხელმძღვანელობით სწავლობდა ბაქტერიოფაგ MS2-ის სინთეზს.  თავდაპირველად, როდესაც გეგმავდა ფაკულტეტზე მუშაობის დაწყებას,  აპირებდა  ევკარიოტების ტრანსლაციის  მექანიზმის შესწავლას ( დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ეს პრობლემა ჯოან სტეიცმა გადაჭრა).  პიტსბურგის უნივერსიტეტის  ბიოლოგიურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ყოფნისას  გამოაქვეყნა კვლევების სერია, რომლებმაც დაადგინეს ტრანსლაციის დაწყების სკანირების მოდელი და კოზაკის თანმიმდევრობა.     მერილინ კოზაკის ამჟამინდელი კვლევითი ინტერესები უცნობია, რადგან  ბოლო პუბლიკაცია გამოაქვეყნა 2008 წელს. 

## აღიარება 
The Scientist-ის მიერ გამოქვეყნებულ სტატიაში მერილინ კოზაკი 1980-იანი წლების 10 საუკეთესო ქალი მეცნიერის სიაში მოხვდა. ეს წოდება მიენიჭა იმ ციტირებების რაოდენობის მიხედვით, რომელიც ეხებოდა 1981-დან 1988 წლამდე გამოქვეყნებულ ნაშრომებს. ამ დროის განმავლობაში მეცნიერი 3107-ჯერ იქნა ციტირებული.  მისი ყველაზე ციტირებული ნაშრომი „Compilation and analysis of sequences upstream from the translational start site in eukaryotic mRNAs“, გამოქვეყნდა 1984 წელს.  ამ სტატიაში მერილინ კოზაკმა გააშუქა კვლევა, რომლის შედეგადაც გაიზარდა ცნობილი უჯრედული mRNA-ების რაოდენობა 32-დან 166-მდე.

## უთანხმოებები 
2001 წლის მარტში ჟურნალ  "Journal of Molecular and Cellular Biology-"ში კოზაკმა გამოაქვეყნა მინი მიმოხილვა „ევკარიოტებში ტრანსლაციის დაწყების ახალი გზები?“  ამან გამოიწვია აზრთა სხვადასხვაობა სამეცნიერო საზოგადოებაში.  თავის პუბლიკაციაში კოზაკმა განიხილა საკუთარი ეჭვები  *Internal Ribosome Entry Site*  (IRES) როლის შესახებ. ეს ეჭვები ყველაზე გადამწყვეტად უარყო რობერტ შნაიდერმა, რომელმაც გამოაქვეყნა საპასუხო სტატია იმავე სათაურით იმავე ჟურნალში 2001 წლის დეკემბერში.   ამ სტატიაში შნაიდერი ამტკიცებდა, რომ საკუთარი მინი მიმოხილვის გამოქვეყნებით, კოზაკი იმედოვნებდა, რომ დაადასტურებდა თავისი აღმოჩენების მართებულობას. მან ასევე განაცხადა, რომ კოზაკის პუბლიკაცია არ აკმაყოფილებდა სამეცნიერო სტანდარტებს და არ უნდა გამოქვეყნებულიყო ჟურნალში.   მეცნიერის უფრო გვიანდელი ნაშრომები ამტკიცებენ მის განცხადებას, რომ*Internal Ribosome Entry Site* - ის უმეტესობის არსებობა არ იყო გამყარებული სანდო მტკიცებულებებით.  ამ დაპირისპირების შემდგომი შედეგები, მათ შორის ვარაუდი იმის შესახებ, რომ კოზაკი ჯანდაცვის ეროვნულმა ინსტიტუტმა  დააფინანსა, განხილული იყო 2015 წელს დაწერილ ბლოგ-პოსტში „«First Human Bioinformatician Criticizes Bad Science Of NIH-Funded Bigshots, Disappears“. 

## სამეცნიერო წვლილი 
საკუთარი ნაშრომების გამოქვეყნებასთან ერთად, კოზაკმა  წვლილი შეიტანა სამეცნიერო საზოგადოებაში, როდესაც შევიდა "Journal of Molecular and Cellular Biology"-ის   სარედაქციო საბჭოში. 1983 წლიდან 1991 წლამდე იგი პერიოდულად იკავებდა ჟურნალის რედაქტორის თანამდებობას.   

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიმონ ბრონევსკი

**სიმონ მიხეილის ძე ბრონევსკი** () (დ. 1763, სოფ. მანკოვო, ახლანდ. სმოლენსკის ოლქი, რუსეთი, — გ. 17 დეკემბერი, 1830, ქ. ფეოდოსია, ყირიმი, უკრაინა) — რუსი სახელმწიფო მოხელე, ისტორიკოსი-კავკასიოლოგი.

მონაწილეობდა გრაფ ვ. ზუბოვის სპარსეთის ლაშქრობაში (1796). 1802 წელს პავლე ციციანოვმა კავკასიის მთავარმართებლის კანცელარიის გამგედ დანიშნა. 1805 წლიდან მუშაობდა რუსეთის იმპერიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 1808 წლიდან იყო ქ. ფეოდოსიის ქალაქის თავი. 

თბილისში მუშაობის დროს ბრონევსკიმ შეძლო კავკასიოლოგიის დარგში ადრე (1796 წლიდან) დაწყებული მუშაობის გაფართოება. არსებული ლიტერატურისა და და თავისი შეკრებილი მასალის საფუძველზე გამოსცა კავკასიური ნარკვევები ორ წიგნად. თხზულება შეიცავს გეოგრაფიულ და ისტორიულ ცნობებს საქართველოსა და კავკასიაზე, იმდროინდელ მხარეთა მოსახლეობის საქმიანობის, ყოფის, ენებისა და რელიგიების დახასიათებას. ბრონევსკის მიმოხილული აქვს რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ამსახველი დოკუმენტები.  

## ბიბლიოგრაფია 
* Новейшие географические и исторические известия о Кавказе, собранные и пополненные Семеном Броневским // Ч. 2 : Северная сторона Кавказа ; Восточная сторона Кавказа. - Москва, Тип. С. Селивановского, 1823. - 465ст.
* Новейшие географические и исторические известия о Кавказе, собранные и пополненные Семеном Броневским // Ч. 1 : Географические известия : Общие предварительные познания о Кавказе. - Москва, Тип. С. Селивановского, 1823. - 352ст.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Броневский, Семен Михайлович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.

კატეგორია:დაბადებული 1763
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1830
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:კავკასიოლოგები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსეთში დაბადებულები
გიორგი ორბელიანი

**გიორგი ორბელიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გიორგი ორბელიანი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალი.
*გიორგი ორბელიანი — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და „საქართველოს მოამბის“ თანამშრომელი.
Music of the Spheres (Coldplay-ს ალბომი)

***Music of the Spheres*** (ქვესათაურით ***Vol I. From Earth with Love***) — ბრიტანულ როკ-ჯგუფ Coldplay-ს მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული ბრიტანეთში, ლეიბლ Parlophone-ზე, 2021 წლის 15 ოქტომბერს და აშშ-ში, Atlantic Records-ის მიერ. მისი პროდიუსერია მაქს მარტინი. ალბომის ჩაწერაში აგრეთვე მონაწილეობდნენ სელენა გომესი, We Are King, ჯეიკობ კოლიერი და BTS, ისევე, როგორც პროდიუსერი ჯონ ჰოპკინზი.

*Music of the Spheres* არის ჯგუფის მესამე კონცეპტუალური ალბომი, 2005 წლის *X&Y*-ის და 2011 წლის *Mylo Xyloto*-ს შემდეგ. მისი სიმღერები მოიცავს სხვადასხვა მუსიკალურ მიმართულებას, რომელთა შორის არის პოპი, პოპ-როკი, სპეის-როკი, კოსმოსური მუსიკა და ემბიენტი. ალბომის სიუჟეტი ვითარდება გამოგონილ პლანეტარულ სისტემაში *The Spheres* (), რომელშიც შედის ცხრა პლანეტა, რვა ბუნებრივი თანამგზავრი, ერთი ვარსკვლავი და ერთი ნისლეული. ყოველ მათგანს ალბომის თითო სიმღერა ეძღვნება. ჯგუფის წამყვან ვოკალისტ კრის მარტინის თქმით, მისი კონცეფციები და თემები არა მხოლოდ ალბომ *Mylo Xyloto*-ს ეყრდნობა, არამედ „ვარსკვლავური ომები“ კინოფრაშიზასაც.

ალბომის გამოცემამდე გამოვიდა სინგლები „Higher Power“ და „My Universe“. პირველი გრემის 64-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იყო დუეტი/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, ხოლო მეორე — შემდეგი წლის დაჯილდოებაზე, იმავე კატეგორიაში. „My Universe“ გამოსვლისთანავე მოხვდა „ბილბორდის“ ცხელ ასეულში, რამაც Coldplay აქცია ამ ჩარტის ისტორიაში სათავეში მოხვედრილ პირველ ბრიტანულ ჯგუფად. „Let Somebody Go“ 2022 წლის 7 თებერვალს გამოიცა როგორც მესამე სინგლი. პრომოსინგლების სახით გამოიცა „Coloratura“, „People of the Pride“, „Biutyful“ და „Humankind“-ის საკონცერტო ვერსია.

*Music of the Spheres*-ს კრიტიკოსების არაეთგვაროვანი შეფასებები მოჰყვა. მათ აღნიშნეს, რომ ალბომი მეტწილად ორიენტირებული იყო პოპ-მუსიკაზე. „Coloratura“-მ დაიმსახურა აღიარება ხანგრძლივი, უჩვეულო სტრუქტურის და საპროდიუსერო ნამუშევრისთვის. გრემის 65-ე დაჯილდოებაზე ალბომი ნომინირებული იყო წლის ალბომის და საუკეთესო პოპ-ვოკალური ალბომის კატეგორიებში, რაც ჯგუფისთვის ამ კატეგორიებში რიგით მესამე მოხვედრა იყო.
* „Alien Choir“ სტილიზებულია როგორც „15პქ“.
* „Human Heart“ სტილიზებულია როგორც „15პქ“.
* „Music of the Spheres II“ სტილიზებულია როგორც „15პქ“.
* „Infinity Sign“ სტილიზებულია როგორც „15პქ“.

;სემპლები
* „People of the Pride“ შეიცავს სემპლს სიმღერიდან „Black and Gold“ (სემ სპერო), ავტორები: სპერო/ჯესი როგი.

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## გამოცემების ისტორია
## შენიშვნები
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2021 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯონ ჰოპკინზის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები მაქს მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები რიკ სიმფსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Coldplay-ს ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ოსკარ ჰოლტერის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Metro Boomin-ის პროდიუსერობით
თბილისის სურბ მინასის ეკლესია

**თბილისის სურბ მინასის ეკლესია** () — სომხური დარბაზული ეკლესია საქართველოში, ქალაქ თბილისში. მდებარეობს ავლაბარში ბარათაშვილის აღმართის მარცხენა მხარეს, გელათის ქუჩის №13-ში. 

## ისტორია
ეკლესია აიგო 1790 წელს ავლაბრის მრევლის შემოწირულობით.

1837 წლით დათარიღებულ ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში — „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში“ წმინდა მინასის ეკლესიის შესახებ ვკითხულობთ: „ავლაბარშივე მახლობელ ქართველთა ეკკლესიისა ავლაბარს არს საყდარი სომეხთა სახელსა ზედა წმინდისა მინასსა, არა შორს გარდამოსახედავსა ტფილისის მდინარის მტკუარის რიყისასა, უგუმბათო, მსგავსი ძველებურისა სახლისა, 1790-სა წელსა აღშენებული მრევლთაგან ავლაბრისათა, შინაგან კრამიტით გადახურული, წმიდისა მოწამისა მინას სახელსა ზედა“.

1870 წელს საჭირო გახდა ძველი ეკლესიის ადგილას ახლის აშენება, რადგან ძველი მცირე ზომის იყო და მრევლს ვეღარ იტევდა. ძველი ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილას ზომით უფრო დიდი ეკლესია ააშენეს. 1883 წლის 2 იანვარს ახალი ეკლესია საზეიმოდ იკურთხა.

1902 წელს დამთავრდა გალავნის აღდგენითი სამუშაოები, თუმცა ტაძრის წინამძღვრის პოღოს კუტანიანცის ცნობით, ეკლესიას მშენებლობის 500 მანეთი ვალი დაედო.

საბჭოთა პერიოდში ეკლესიაში მსახურობა შეწყდა და 1924 წელს თბილისის აღმასკომის გადაწყვეტილებით სამლოცველო დაიხურა. შენობა გადაეცა ახალგაზრდა ლენინელებს, რომლებმაც აქ კლუბი განათავსეს.სურბ მინასის ბოლო მღვდელმა სარგის ერზინკიანმა, რომელმაც ამ ეკლესიაში 16 წელი იმსახურა, პროტესტის ნიშნად უარი თქვა საეკლესიო წოდებაზე.

საბჭოთა პერიოდში ეკლესია ნაწილობრივ დაანგრიეს სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დროს. XX საუკუნის 20-30-იან წლებში მასზე მიშენდა საცხოვრებელი ოთახები და სათავსები.

ქალაქ თბილისის პრეფექტის 1991 წლის №429 ბრძანების საფუძველზე წმინდა მინასის ეკლესია გამოანთავისუფლეს, მასში ბოლო პერიოდში გახსნილი იყო სამკერვალო-სატრიკოტაჟო საწარმო. დღეისათვის სურბ მინასის ეკლესიის შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია.

## ლიტერატურა
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ნაწ. I, თბ., 2000, გვ. 310

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
თიკო ღვინიაშვილი

**თინათინ (თიკო) ღვინიაშვილი** (დ. 6 მაისი, 1901, სოფელი ვანთა, თელავის რაიონი — გ. 1983) — ქართველი თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980).

## ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა თელავის წმინდა ნინოს სასწავლებელი. მონაწილეობდა სასკოლო სპექტაკლებში. 1917 წელს თელავის დრამატული წრის წარმოდგენაში შეასრულა ქრისტინეს როლი (ე. ნინოშვილის მოთხრობიდან პ. ირეთელის მიერ გადმოკეთებულ ამავე სახელწოდების პიესაში). წლების მანძილზე მოღვაწეობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრებში: თელავის დრამწრეში (1917-1922), ქუთაისის (1924-1925), ჭიათურის (1925-1926), რუსთაველის (1926-1935), სიღნაღის (1936-1937), თელავის (1937-1938) თეატრებში. 1938 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ლ. მესხიშვილის სახელობის ქუთაისის თეატრის წამყვანი მსახიობი. მან ქართულ სცენაზე 200-მდე როლი შეასრულა. მათ შორის აღსანიშნავია: ქეთევანი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), ცაბუ (შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან“), ბარონესა შტრონგერი (ნ. შიუკაშვილის „სულელი“), ზეინაბი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“, დარო (ვ. შალიკაშვილის „უნიადაგონი“), ელენე (ს. კლდიაშვილის „გმირთა თაობა“), თამარი (ვ. გაბესკირიას „მათი ამბავი“), მაშიკო (ავქ. ცაგარელის „ციმბირელი“), კოსტილევა (ძმები ტურის და შეინინის „ჭიდილი“), ვერა (აფინოგენოვის „მაშენკა“), პოლინა (მ. გორკის „მტრები“), დეზდემონა, რეგინა (უ. შექსპირის „ოტელო“, „მეფე ლირი“) და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1946 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1980 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
*თიკო ღვინიაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ჩინური ოცნება

მინი| "ჩინური ოცნების" სლოგანი, რომელშიც ნათქვამია "ძლიერი ქვეყანა, ეროვნული გაახალგაზრდავება და ხალხის ბედნიერება" სამხრეთ ტბის პარკში, პანჭოუ, გუეიჭოუ, ჩინეთი, 2019 წლის ნოემბერი.
**ჩინური ოცნება** (; ; , ) — ცნობილი, როგორც **ჩინეთის ოცნება**. ტერმინი მჭიდროდ კავშირშია სი ძინფინგის, ჩინეთის კომუნისტური პარტიის (CCP) გენერალურ მდივნის პოლიტიკურ კამპანიასთან.  სი ძინფინგმა ამ ფრაზის, როგორც სლოგანის პოპულარიზაცია დაიწყო 2012 წლის ნოემბერში, ჩინეთის ეროვნულ მუზეუმში გამოფენაზე სიტყვით გამოსვლის დროს, მას შემდეგ რაც ის ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ლიდერი გახდა. იმ დროს გამოფენას ეწოდებოდა "გზა ეროვნული გაახალგაზრდავებისკენ. სი ძინფინგმა განაცხადა, რომ **ჩინური ოცნება** *არის "ჩინელი ერის დიდებული გაახალგაზრდავება"* (; ).

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის კომუნისტური პარტიის იდეოლოგია
კატეგორია:ჩინური კულტურა
კატეგორია:ჩინეთის პოლიტიკა
Everyday Life (Coldplay-ს ალბომი)

***Everyday Life*** — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს მერვე სტუდიური ალბომი. იგი ბრიტანეთში გამოიცა Parlophone-ის მიერ, 2019 წლის 22 ნოემბერს, ხოლო აშშ-ში — Atlantic Records-ზე. ეს არის ორმაგი ალბომი, გამოცემული ცალკეულ CD-ზე. მის პირველ ნახევარს ეწოდება ***Sunrise***, ხოლო მეორეს — ***Sunset***. მის გამოცემას ჯგუფმა დაამთხვია YouTube-ზე ნაჩვენები პროგრამა *Coldplay: Everyday Life – Live in Jordan*, რომლის ფარგლებში განთიადზე და შებინდებისას ალბომის ყოველი სიმღერა შესრულდა ამანის ციტადელში (იორდანე). ალბომში შეტანილ სიმღერებზე მუშაობდნენ წარსულში ჯგუფთან თანამშრომლობით ცნობილი პროდიუსერები და სხვა თანამონაწილეები — რიკ სიმფსონი, დენ გრინი, ბილ რაკო, დევიდ როსი და ემილი ლაზარი.

ალბომის მომზადების შესახებ ვარაუდები გაჩნდა წინა ალბომის, *A Head Full of Dreams*-ის შემდეგ, როდესაც გავრცელდა ხმები, თითქოს ჯგუფი დაიშლებოდა. *Everyday Life* არის მათი პირველი ალბომი, რომელშიც ჟღერს უცენზურო ფრაზები (სიმღერები „Trouble in Town“, „Arabesque“ და „Guns“) და მეორე სტუდიური ალბომი *Ghost Stories*-ის (2014) შემდეგ, რომელსაც არ მოჰყოლია მასშტაბური მსოფლიო ტურნე. 

*Everyday Life* მუსიკის კრიტიკოსებმა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს რა მისი ექსპერიმენტული მიმართულება, პოლიტიკური თემების მატარებელი ტექსტები და სიმღერების ერთმანეთისგან განსხვავებული სტილისტიკა. ამასთან, უკმაყოფილო შეფასებებში აღნიშნული იყო ალბომის თემატური ერთობლიობის არარსებობა. გრემის 63-ე დაჯილდოებაზე ალბომი ნომინირებული იყო საუკეთესო დიზაინის და წლის ალბომის კატეგორიებში — უკანასკნელ კატეგორიაში *Viva la Vida*-ს შემდეგ მეორედ მოხვედრით.

## სიმღერების სია
სიმღერების ავტორები არიან გაი ბერიმენი, ჯონი ბაკლენდი, უილ ჩემპიონი და კრის მარტინი.**შენიშვნები**

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## გამოცემების ისტორია
## შენიშვნები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2019 წლის ალბომები
კატეგორია:Coldplay-ს ალბომები
კატეგორია:ალბომები მაქს მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები რიკ სიმფსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
გუნდოლფ ბრუხჰაუზი

**გუნდოლფ ბრუხჰაუზი** () (დ. 21 იანვარი, 1942, ქ. აშაფენბურგი, გერმანია) — გერმანელი არქიტექტორი, არქიტექტურის ისტორიის მკვლევარი, ფოტოგრაფი და მუსიკოსი.

დაამთავრა რაინ-ვესტფალიის უმაღლესი ტექნიკური სკოლა ქ. აახენში. 1970 წლიდან მუშაობდა აახენის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში. იყო იმავე უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტის პედაგოგი (1980), კათედრის გამგის მოადგილე (1989), 2006 წლიდან კი — ურბანული დაგეგმარების ადიუნქტ-პროფესორი და ურბანული და რეგიონული დაგეგმარების კათედრის გამგე. ასევე აქტიურადაა დაკავებული ჯაზ-მუსიკით.

1973 წლიდან ბრუხჰაუზი სისტემატურად აწყობდა ექსპედიციებს თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში — ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა აზომვისა და ფოტოფიქსაციის მიზნით. შეადგინა ტექსტები, გრაფიკული და ფოტომასალა ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ძეგლებზე. 1989 წელს ქ. სტრასბურგში, ევროპარლამენტის სხდომაზე, როგორც ექსპერტმა, წაიკითხა მოხსენება ამ ძეგლთა მდგომარეობის შესახებ. მონაწილეობდა ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო სიმპოზიუმებში. ბრუხჰაუზი არის ერთ-ერთი ინიციატორი და ორგანიზატორი ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების მიკროფირების კრებულის შედგენისა (8 ტომად), რომელშიც წარმოდგენილია 2000-მდე ძეგლი (აღწერა, ანაზომები, დეტალური ფოტოფიქსაცია). გამოცემა მომზადდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ხელოვნოვნების ისტორიისა და ძეგლთა კვლევის ეროვნული ცენტრის და აახენის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის მიერ. გამოიცა 1994–2010 წლებში. მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება, 1994).

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წწ. . -თბ., 2012.-გვ.81.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები