open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფირდაუს ხისამიტდინოვა

**ფირდაუს გილმიტდინის ასული ხისამიტდინოვა** (, დ. 1 იანვარი, 1950, რეხმეტოვო) — ბაშკირელი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1993 წ.), სახელმწიფო და საზოგადოებრივი მოღვაწე, რუსეთის ფედერაციის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (2008 წ.), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის უფის სამეცნიერო ცენტრის ისტორიის, ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორი (2005-2015 წწ.), ბაშკირეთის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2016 წ.).

## ბიოგრაფია 
ფირდაუს გილმიტდინის ასული ხისამიტდინოვა დაიბადა 1950 წლის 1 იანვარს, აბზელილოვოს რაიონის  სოფელ რეხმეტოვოში.

1970 წელს დაასრულა ბელორეცკის პედაგოგიური სასწავლებელი, ხოლო 1974 წელს  ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1976 წელს ჩააბარა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურაში.

1978 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის უფის სამეცნიერო ცენტრის ისტორიის, ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლად. 1980 წელს წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1993 წელს —  სადოქტორო დისერტაცია და მიიღო პროფესორის წოდება. 

1985 წლიდან ასწავლის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტში. 1987 წლიდან 1992 წლამდე ხელმძღვანელობდა ბაშკირული ენის კათედრას, ხოლო შემდეგ გახდა ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ბაშკირული ფილოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი.

1994-1999 წლებში იყო ბაშკირეთის რესპუბლიკის პირველი მოწვევის ყურულთაის დეპუტატი. 1996-1998 წლებში იყო ბაშკირეთის რესპუბლიკის ქალთა კავშირის თავმჯდომარე. 

1995 წლის მარტიდან 1998 წლამდე იყო ბაშკირეთის სახალხო განათლების მინისტრი. განათლების მინისტრმა მოახდინა ბაშკირეთის რესპუბლიკის განათლების სისტემის ანალიზი, გამოიყენა რუსეთის სხვა სუბიექტებისა და საზღვარგარეთის ქვეყნების  გამოცდილება და 1999-2003 წლებში  ჩამოაყალიბა ბაშირეთის რესპუბლიკის განათლების განვითარების კონცეფცია.

1998 წელს კვლავ დაიწყო მუშაობა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის უფის სამეცნიერო ცენტრის ისტორიის, ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტში დირექტორის მოადგილედ, ხოლო 2005 წლიდან დაინიშნა მის დირექტორად.

2000-2003 წლებში იყო ბაშკირეთის ქლთა საზოგადოებისა და ბაშკირების მსოფლიო ყურულთაის ქალთა კომისიის ხელმძღვანელი.

გამოქვეყნებული აქვს დაახლოებით 200 სამეცნიერო და სამეცნიერო-მეთოდური ნაშრომი, მონოგრაფიები, ლექსიკონები და სტატიები.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
მიუსქიურლიუ

** მიუსქიურლიუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  1 040 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
მოლაჰაჯილი

**მოლაჰაჯილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ბოროტების სავანე: კალიბანის ყურე

**ბოროტების სავანე: კალიბანის ყურე** () — ამერიკელი მწერლის, სტეფანი დანელე პერის 1998 წელს გამოსული სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის რომანი, რომელიც დაფუძნებულია „*Resident Evil*“-ის ვიდეო თამაშების სერიაზე.

წიგნში სიუჟეტი ვითარდება *Resident Evil*-სა და *Resident Evil 2*-ის მოვლენების პარალელურად. მთავარი გმირია რებეკა ჩემბერზი,, რომლის მიზანია ხელი შეუშალოს კორპორაცია „Umbrella“-ს მომაკვდინებელი ვირუსის გავრცელებაში და იხსნას მსოფლიო ეკოლოგიური კატასტროფისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* „ბოროტების სავანე: სხვა სამყარო“

## რესურსები ინტერნეტში
*„ბოროტების სავანე: კალიბანის ყურე“ — ოფიციალური ვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:1998 წლის რომანები
კატეგორია:Resident Evil-ზე დაფუძნებული რომანები
კატეგორია:1998 წლის ამერიკული რომანები
კატეგორია:ამერიკული საშინელებათა რომანები
Biohazard 4D-Executer

**„Biohazard 4D-Executer“** — 2000 წლის იაპონური 3D ანიმაციური საშინელებათა ფილმი, დაფუძნებული „Resident Evil“-ის ვიდეო თამაშების სერიაზე. ის შეიქმნა Capcom-ის მიერ, კომპანია Visual Science Laboratory-ისთან თანამშრომლობით, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Digital Amuse-მა. ფილმის რეჟისორია კოიტი ოჰატა, პროდიუსერი — დაისუკე ოკამოტო. „Biohazard 4D-Executer“ არის მოკლემეტრაჟიანი და გრძელდება 20 წუთის განმავლობაში. 

ფილმის კონცეფცია თავდაპირველად ჩაიფიქრა ანიმეს რეჟისორმა იასუჰირო იმაგავამ, რომელმაც მისი იდეა წარუდგინა Capcom-ს. ანონსი შედგა 1999 წლის ოქტომბერში სახელწოდებით „Biohazard 4D-Horror“. ფილმი პირველად ნაჩვენები იქნა ტოკიოს ფენტეზის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 2000 წლის 27 ოქტომბერს.

სიუჟეტი მიმდინარეობს სამხედრო ჯგუფის გარშემო, რომელსაც სპეციალური მისიით აგზავნიან ზომბებით შეპყრობილ ქალაქ რაკუნ-სიტიში, დოქტორი კემერონის ადგილმდებარეობის დასადგენად — მეცნიერი ქალი, რომელიც ატარებს კვლევებს ახალი ტიპის ვირუსის შექმნაზე. 

## იხიელეთ აგრეთვე
* „ბოროტების სავანე: გადაგვარება“
* „ბოროტების სავანე: წყევლა“
* „ბოროტების სავანე: ვენდეტა“

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2000 წლის ფილმები
კატეგორია:2000 წლის საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:Resident Evil-ზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:იაპონური 3D ფილმები
კატეგორია:2000 წლის ანიმე
კატეგორია:იაპონური ფილმები
კატეგორია:მოკლემეტრაჟიანი ანიმეები
კატეგორია:იაპონური საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:2000 წლის მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
კატეგორია:Capcom-ის ვიდეო თამაშებზე დაფუძნებული ნამუშევრები
კატეგორია:ფილმები Resident Evil-ზე
კატეგორია:საშინელებათა ანიმე და მანგა
კატეგორია:ვიდეო თამაშებზე დაფუძნებული ანიმე ფილმები
უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტი

**უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტი** (; ) — უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი. მდებარეობს უფაში, ბაშკირეთი, რუსეთი.

## ისტორია 
უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტის ისტორიული ფესვები XIX საუკუნეში იწყება. უნივერსიტეტის წინაპრად ითვლება ვარშავის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, რომელიც 1907 წელს გადაიტანეს ნოვოჩერკასკში. 

უმაღლესი სასწავლებლის ისტორია კი ოფიციალურად 1932 წლიდან იწყება, როდესაც დაარსდა სერგო ორჯონიკიძის სახელობის რიბინსკის საავიაციო ინსტიტუტი. 1941 წლის შემოდგომაზე მოხდა რიბინსკის საავიაციო ინსტიტუტის ევაკუაცია უფაში და 1942 წელს ეწოდა სერგო ორჯონიკიძის სახელობის უფის საავიაციო ინსტიტუტი. 1955 წელს რიბინსკის ინსტიტუტი კვლავ აღსდგა.

1982 წელს კვალიფიციური პროფესიონალების მომზადებისა და სამეცნიერო კვლევის განვითარების საქმეში დამსახურებებისათვის უფის საავიაციო ინსტიტუტი დააჯილდოეს ლენინის ორდენით. 1992 წელს კი ინსტიტუტს მიენიჭა ტექნიკური უნივერსიტეტის სტატუსი. 

2011 წელს ეწოდა პროფესიული უმაღლესი განათლების ფედერალური სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულება უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტი,  ხოლო 2016 წელს კი ეწოდა თანამედროვე სახელი, უმაღლესი განათლების ფედერალური სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულება უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტი.

## რექტორები 
# 1932—1933 — ს. ფრეისმანი
# 1933—1935 — ნ. დუშინოვი
# 1935—1936 — ზ. გორდინსკი
# 1936—1939 — ვლადიმირ გოგოსოვი
# 1939—1942 — ივან ემელინი
# 1942—1944 — ალექსანდრ გუსაროვი
# 1944—1961 — ივან ემელინი (მეორედ)
# 1961—1992 — რიფატ მავიუტოვი 
# 1992—2003 — სალავატ კუსიმოვი
# 2003—2014 — მურატ გუზაიროვი
# 2014—2015 — ალექსანდრ დეგტიარიოვი () 
# 2015—დან — ნიკოლაი კრიონი

## სტრუქტურა 
### ფაკულტეტები და ინსტიტუტები 
*საავიაციო ძრავების, ენერგეტიკისა და ტრანსპორტის ფაკულტეტი
* ავიონიკის ენერგეტიკისა და კომუნიკაციის ფაკულტეტი
* ინფორმატიკისა და რობოტექნოლოგიების ფაკულტეტი
* საავიაციო ტექნოლოგიური სისტემების ინსტიტუტი  
* ეკონომიკისა და მართვის ინსტიტუტი
* ზოგადი სამეცნიერო ფაკულტეტი
* საგანგებ სიტუაციებში დაცვის ფაკულტეტი 
* სამხედრო-ტექნიკური განათლების ფაკულტეტი 
* საღამოს ფაკულტეტი

### ფილიალები 
* იშიმბაიში
* სტერლითამაქში
* ნეფტეკამსკში
* ტუიმაზში
* ქუმერთაუში
* უფის საავიაციო ტექნიკუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* უფის სახელმწიფო საავიაციო ტექნიკური უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ავლაბრის წმინდა ნინოს ეკლესია

**ავლაბრის წმინდა ნინოს ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი. ამჟამად დანგრეული და გამქრალი. ძეგლი მდებარეობდა ავლაბარში, ბარათაშვილისა და ღვინის აღმართების გადაკვეთაზე.

პლატონ იოსელიანის ცნობით, წმინდა მოციქულთა სწორის ნინოს, საქართველოს განმანათლებლის ეკლესია: „...აშენებულია თბილისის დაარსების დროიდან. ის იყო ბოდბის მიტროპოლიტების კარის ეკლესია,რომელთა რეზიდენცია მდებარეობდა ქიზიყში, ბოდბეში, ქ. სიღნა ღიდან 5 ვერსტში სამხრეთით, კახეთში, სადაც დაბრძანებულია წმიდა ნინოს წმინდა ნაწილები. ეკლესია დანგრეულია XVIII საუკუნეში და მას მერე არ აღდგენილა თავისი ნანგრევებიდან. ეკლესიის საძირკველის ნაშთები 1840 წელს კიდევ ჩანდა ავლაბრის გზაზე გორის ძირში, ავლაბრის ფერისცვალების ეკლესიის ჩრდილოეთით. ამეკლესიის ნანგრევებზე იმავე წელში აშენდა დუქნები“.

## ლიტერატურა
* П. Иосселиани, «Описание древностей города Тифлиса», 1866
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 88-89

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ალაბირდე იაგაფაროვი

**ალაბირდე ნურმუხამეტის ძე იაგაფაროვი** (; დ. 1886, ბლიავტამაკი, ორენბურგის ოლქი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 თებერვალი, 1922, მოსკოვი, რსფსრ) — ბაშკირების ეროვნული მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი,  ბაშკირების მთავრობის წევრი, ბაშკირეთის ასსრ-ის განათლების სახალხო კომისარი.

## ბიოგრაფია 
ალაბირდე ნურმუხამეტის ძე იაგაფაროვი დაიბადა 1886 წელს სოფელ ბლიავტამაკში, ორენბურგის ოლქი, რუსეთის იმპერია (ამჟამად ქალაქ მედნოგორსკის ნაწილი).

ალაბირდე იაგაფაროვი იყო სრულიად რუსეთის მუსულმანთა პირველი ყრილობის დელეგატი. გახდა ბაშკირეთის საოლქო ბიუროსა და სრულიად ბაშკირული პირველი ყურულთაის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 

მეორე და მესამე სრულიად ბაშკირული ყურულთაის შემდეგ დაინიშნა ბაშკირების მთავრობაში. მთავრობის შემადგენლობაში ყოფნის დროს კურირებდა რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს. 

1919 წლის 29 იანვარს ბაშკირების მთავრობისა  და ბაშკირების ეროვნული საბჭოს წევრების მონაწილეობით ჩამოყალიბდა ბაშრევკომი, რომლის შემადგენლობაშიც შევიდა იაგაფაროვიც.

1920 წლის სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტისა და რსფსრ-ის  მაისის დეკრეტის გამოსვლის შემდეგ, რომელმაც დააღვია შეთანხმება ბაშკირეთის მათავრობასა და რუსეთს შორის, ბაშკირელების მთავრობა კოლექტიურად გადადგა, გადაწყვიტეს სტერლითამაქში (რესპუბლიკის მაშინდელი დედაქალაქი) კავშირისათვის დარჩენილიყო იაგაფაროვი. 

ამის შემდეგ, ალაბირდე იაგაფაროვი წავიდა პოლიტიკიდან და გადაწყვიტა შეესწავლა ბაშკირეთის ისტორია და ლიტერატურა. 

ალაბირდე იაგაფაროვი 1922 წელს გაიგზავნა უსერგანის კანტონში კანტონის საქმეების რევიზიისათვის, თუმცა გზად, სამარაში დაავადდა მუცლის ტიფით და გარდაიცვალა 1922 წლის 25 თებერვალს.

## რესურსები ინტერნეტში
* М. М. Кульшарипов. Ягафаров, Аллабирде Нурмухаметович // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2013. — ISBN 978-5-88185-306-8. 
* Кульшарипов М. М. Аллаберде Ягафаров — видный деятель башкирского национального движения // Ватандаш : журнал. — 2010. — № 1. — С. 50–54. — ISSN 1683-3554. 

კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ვერის ნიკოლოზის ჯვარი

მინი|ვერის ჯვარი 1900-იანი წლები
**ვერის ნიკოლოზის ჯვარი**, *ვერის ჯვარი*, *ნიკოლოზის ჯვარი* — თუჯის სამახსოვრო ჯვარი ვერაზე. ამჟამად დანგრეულია.

1837 წლის 2 ოქტომბერს, რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ I-ის თბილისიდან ვლადიკავკაზში მგზავრობის დროს, იმპერატორის ფაეტონი ამოტრიალდა და თავქვე დაეშვა ხევში. შემთხვევის ადგილას იმპერატორის სასწაულებრივად გადარჩენის მოსაგონად 1846 წელს თუჯის ჯვარი აღმართეს. 

1896 წელს გამოცემულ ბროშურაში „Тифлисъ и его окрестности“ ვკითხულობთ, რომ „...მდ. ვერეს ხიდზე გამავალი საქართველოს სამხედრო გზა გადის ქალაქის იმ ნაწილში, რომელსაც ასევე ვერა ეწოდება. შემდეგ ეს გზა ციცაბო აღმართზე ადის, რომლის ერთ-ერთ შესახვევში კვარცხლბეკზე აღმართულია ჯვარი წარწერით:

## ლიტერატურა 
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 604

კატეგორია:თბილისის ძეგლები
კოლა (გამაგრილებელი სასმელი)

**კოლა** — გამაგრილებელი სასმელი, რომელიც შეიქმნა ქალაქ ატლანტაში 1886 წელს, ჯონ სტიტ პემბერტონის მიერ.
## ბრენდები
### აზია
*Hay Cola: სომხეთში ჩამოსხმული სასმელი, რომელიც აწარმოებს ორიგინალ კოლას და სხვა ხილის სასმელებს.
*ROYAL KIK Cola: პოპურალურია სამხრეთ ინდოეთში.
*MyCola: პოპურალურია მალაიზიაში.
*Amrat Cola: პოპურალურია პაკისტანში.
*Campa Cola: პოპურალურია ინდოეთში.
*B Cola: პოპურალურია სამხრეთ ამერიკაში.
*Alsi Cola: პოპურალურია საუდის არაბეთში.
*Future Cola: ბრენდი მდებარეობს ჩინეთში.
*Laoshan Cola: ბრენდი მდებარეობს ჩინეთში.
*Est Cola: ბრენდი მდებარეობს ტაილანდში.
*Pakola: პოპურალურია პაკისტანში.
*Parsi Cola:  პოპურალურია ირანში.
*Red Bull Cola:  პოპურალურია ტაილანდში.
*Thums Up:  პოპურალურია ინდოეთში.
*Topsia Cola:  პოპურალურია ირანში.
*Zamzam Cola: პოპურალურია ირანში.
*Big Cola: პოპურალურია ინდონეზიაში.
*Bovonto:  პოპურალურია სამხრეთ ინდოეთში.
*Pop Cola: პოპურალურია პაკისტანში.
*My Cola: პოპურალურია შრი-ლანკაში.
*KIK Cola: პოპურალურია შრი-ლანკაში.
### ევროპა
*Afri-Cola: გერმანული ბრენდი.
*Breizh Cola: პოპურალურია ბრიტანეთში.
*Brisa Cola : ბრენდი მდებარეობს პორტუგალიაში.
*Cola Nova: ბრენდი მდებარეობს კიევში.
*Galicola: ბრენდი მდებარეობს გალიციაში.
*Cola Turka: ბრენდი მდებარეობს თურქეთში.

### ჩრდილოეთ ამერიკა
მინი|
მინი|
* კოკა-კოლა: ბრენდი მდებარეობს ატლანტაში და ჯორჯიაში.
* პეპსი: კოკა-კოლას ყველაზე დიდი კონკურენტი.
*Royal Crown Cola: პროდუქცია ეკუთნის Dr Pepper Snapple Group– ს.
*Shasta Cola: პროდუქცია ეკუთნის Shasta (soft drink)– ს.
*Big Cola:ბრენდი მდებარეობს მექსიკაში.
*Jarritos: ბრენდი მდებარეობს მექსიკაში.
*Lulú Cola: ბრენდი მდებარეობს მექსიკაში.
*Chiva Cola: ბრენდი მდებარეობს მექსიკაში.

### სამხრეთ ამერიკა
* Big Cola: პროდუქტი ეკუთვნის კომპანია Ajegroup-ს.
* Perú Cola: პროდუქტი ეკუთვნის კომპანია Embotelladora Don Jorge S.A.C.-ს .

### ოკეანეთი
* Kiwi Cola: ბრენდი მდებარეობს ახალ ზელანდიაში. 
* Bickford's Old Style Original Kola პროდუქტი ეკუთვნის Bickford–ს .
## რესურსები ინტერნეტში
*Cola and Mentos mints trick 
*OpenCola recipe (originally published by Cory Doctorow)
*Straight Dope article about caffeine levels on soft drinks 
## სქოლიო
კატეგორია:კოლა
კატეგორია:გამაგრილებელი სასმელები
რობერტ გედიკე

მინი|რობერტ გედიკე
**რობერტ ანდრიას ძე გედიკე** (; დ. 9 თებერვალი, 1829, სანქტ-პეტერბურგი — გ.  19 თებერვალი 1910, იქვე) —  რუსი  არქიტექტორი, პროფესორი, რუსეთის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიის აკადემიკოსი, ალექსანდრე ბრიულოვის მოწაფე.

## ლიტერატურა 
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I,  გვ. 604, თბ., 2010 

კატეგორია:რუსი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1829
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ნამიბიის ადმინისტრაციული დაყოფა

thumb|right|300px|ნამიბიის ადმინისტრაციული რუკა.
1977-1992 წლებში ნამიბია იყოფოდა 26 რეგიონად. 1992 წლის აგვისტოში მოხდა რეგიონების რეორგანიზაცია და მათი რიცხვი შემცირდა 13-მდე (regions), რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილია 102 (საარჩევნო) ოლქად (constituencies). 2002 წელს საარჩევნო ოლქების რაოდენობა გაიზარდა 107-მდე. 2013 წლის 9 აგვისტოს, ოკავანგოს რეგიონი გაიყო აღმოსავლეთი კავანგოს და დასავლეთი კავანგოს რეგიონებად.

## ნამიბიის რეგიონები 
## რესურსები ინტერნეტში
* ნამიბიის ოლქები საიტზე Statoids.com 

## სქოლიო
*
კატეგორია:ადმინისტრაციული დაყოფა ქვეყნების მიხედვით
გემილე

**გემილე** ან **გემების კუნძული** () — კუნძული თურქეთში, მდებარეობს ქალაქ ფეთჰიეს სანაპიროსთან ახლოს. კუნძულზე არსებობს რამდენიმე ეკლესიის ნანგრევები, რომლებიც IV და VI საუკუნეებით თარიღდებიან, ასევე მათთან დაკავშირებული სხვა ნაგებობებიც. არქეოლოგების აზრით, კუნძული წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის თავდაპირველი განსვენების ადგილი იყო.

## ისტორია 
IV და VI საუკუნეების ხუთი ეკლესიის ნანგრევები, რომელიც ბიზანტიის ეპოქას მიეკუთვნება, ასევე 350 მეტრიანი საკონფენსიო გასასვლელი, დღემდე რჩება კუნძულზე. ამავე პერიოდის სხვა ნანგრევები მოიცავს დაახლოებით ორმოც სხვა საეკლესიო ნაგებობებს და ორმოცდაათ ქრისტიანთა სამარხს. ერთ-ერთი ეკლესია უშუალოდ კლდეზეა ამოკვეთილი და კუნძულის ყველაზე მაღალ წერტილზეა განლაგებული, რომელიც მდებარეობს საკონფენსიო გზის დასავლეთით. შესაძლებელია, რომ კუნძული ქრისტიანული მომლოცველების მიერ, წმინდა მიწებთან გზაზე დასასვენებლად იყენებდნენ.

თანამედროვე არქეოლოგების აზრით, კუნძული შეიძლება იყოს წმინდა ნიკოლოზის თავდაპირველი განსვენების ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სარეკლამო რგოლი კუნძულზე

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ტოლოშის წმინდა თევდორე ტირონის ეკლესია

**ტოლოშის წმინდა თევდორე ტირონის ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ტოლოშის აღმოსავლეთ ნაწილში.

## არქიტექტურული აღწერა
ეკლესია დარბაზულია (გარე ზომებია: 6,6 X 12,7 მ.). საშენ მასალად ადგილობრივი პირმოსწორებული ნატეხი ქვაა გამოყენებული, კუთხეები ამოყვანილია შედარებით დიდი ზომის გათლილი ქვით. ეკლესია გარედან შეთეთრებულია, მაგრამ წყობის ხასიათი მაინც იკითხება. ეკლესიაში ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა, ღიობი გადახურულია შავი ფერის გათლილი ფოროვანი ბაზალტის არქიტრავით, მის ზემოთ ასეთივე ქვის თაღოვანი ლუნეტია გამოყვანილი (ლუნეტის ღიობი ამოვსებულია გვიანდელი გადაკეთების დროს).

დარბაზის სივრცე ერთსაფეხურიანი პილასტრებითაა და საბჯენი თაღით ორ ნაწილად იყოფა. საკურთხეველში სარკმლის ჩრდილოეთით ორი ნიშია. ტაძარი ყოველ მხარეს თითო სარკმლით ნათდება, სარკმლები ეკლესიისათვის უჩვეულოდ განიერია და ნათლად ეტყობა XIX საუკუნის გადაკეთების კვალი. იმავე XIX საუკუნეში ტაძრის გადახურვის დასავლეთ კეხზე აგურის ოთხსვეტიანი სამრეკლოა აღმართული. ტაძრის ფასადები თაროსებრი კარნიზითაა დასრულებული. სახურავი შემოსილია კრამიტით. დასავლეთის ფასადზე, სამხრეთ-დასავლეთის კუთხეში, სტელა ჯვრის მოზრდილი ფრაგმენტია ჩართული (ქვა დაწვენილია და ზედ ჯვრის კონტურია ამოღარული).

ტოლოშის ტაძრის თავდაპირველი ნაგებობის მხოლოდ ერთი შესასვლელი და მის ზემოთ მოწყობილი ლუნეტი შემორჩა (თავდაპირველი ეკლესიის სხვა ელემენტები შესაძლოა ტაძრის გაწმენდის შემდეგ გამოჩნდეს). ლუნეტის გამოყენება ამ რეგიონისათვის უცხო არაა, ქართულ ხუროთმოძღვრებაში ასეთი ელემენტი ადრეულ შუასაუკუნეებში და გარდამავალ ხანაში გვხვდება (IV-X საუკუნეები). სტელა ჯვრის ჩაშენება ტაძარში IX-X საუკუნეების მოვლენაა.

ტოლოშის თავდაპირველი ეკელსია IX-X საუკუნეების ნაგებობა იყო, რომელიც XIX საუკუნის ბოლოს მნიშვნელოვნად გადააკეთეს ან აღადგინეს და ფასადის კეხზე სამრეკლოს ფანჩატური დაადგეს.

## ლიტერატურა
* გ. მარსაგიშვილი, „ტოლოშის წმინდა თევდორე ტირონის ეკლესია“, // „ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია“, (რედ. ვალერი ასათიანი), თბ. 2013, გვ. 492-493

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დონალდ ტრამპის პირველი კაბინეტი

**დონალდ ტრამპის პირველი კაბინეტი** — პირები, რომლებიც შედიან აშშ-ის 45-ე პრეზიდენტის, დონალდ ჯონ ტრამპის კაბინეტში მისი პირველი საპრეზიდნეტო ვადის დროს.

## კაბინეტის შემადგენლობა 
კატეგორია:დონალდ ტრამპის პირველი კაბინეტი
ედვარდ ბახი

**ედვარდ ბახი** ( დ. 24 სექტემბერი 1886 — გ. 27 ნოემბერი 1936) — ბრიტანელი ექიმი. მან აღმოაჩინა, განავითარა და ჩამოაყალიბა ბახის ყვავილებით თერაპია — მედიცინის ალტერნატიული მკურნალობის მეთოდი.

## ბიოგრაფია 
ედვარდ ბახი იზრდებოდა ბირმინგემში, სწავლობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის კოლეჯში. დიპლომი აიღო კემბრიჯში. ამ დროისთვის ედვარდ ბახს უკვე მიაჩნდა, რომ ავდმყოფობის სიმპტომატურ სურათზე უფრო მნიშვნელოვანი ავადმყოფის პერსონალურობაა. იგი მუშაობდა საუნივერსიტეტო კოლეჯის ჰოსპიტალის სასწრაფო დახმარების განყოფილების ქირურგად და სამედიცინო ხელმძღვანელად. მოგვიანებით კი ბაქტერიოლოგიურ და იმუნოლოგიურ განყოფილებებში ასისტენტად. ამ პერიოდში ის მუშაობდა სხვადასხვა ნაწლავების ბაქტერიებისაგან ავტოვაქცინების შექმნაზე. მას ნაწლავი მიაჩნდა სხვადასხვა შხამების წყაროდ, რომლებიც სხეულისაგან აბსორბციის შემდეგ დაავადებების მიზეზი ხდებიან.

მოზარდობაში უკვე შეასამჩნევი იყო მისი განსაკუთრებული სენსიტიურობა და კავშირი ბუნებასთან, მისი ინტუიცია და ასევე მცენარეებსა და ცხოვეელებზე დაკვირვების განსაკუთრებული უნარი. 17 წლის ასაკში (1903) მან დაიწყო მუშაობა მამამისის თითბერის საჩამოსხმო საამქროში და კარგად გაერკვა იქ გამეფებულ პროლეტარიატის სამუშაო პირობებსა და მათთან დაკავშირებულ სოციალურ-სამედიცინო პრობლემატიკაში. მას უპირველეს ყოვლისა აინტერესებდა შესაძლო ქრონიკული სხეულებრივი დაავადებების მშვინვიერი (ფსიქიკური) მიზეზები. 1906 მან დაიწყო თავისი სამედიცინო განათლება.

1918 წელს ერთი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ მან კვლავ გააგრძელა მუშაობა ლონდონის ჰომეოპათიურ ჰოსპიტალში და თავისი ბაქტერიული ავტოვაქცინებიდან განავითარა ეგრეთ წოდებული ნოზოდები — ამ ნივთიერებათა ჰომეოპათიური განზავებები. 1920 წელს მან გახსნა სამედიცინო პრაქსისი ლონდონში.

1930 წელს მან დახურა პრაქსისი და თავი მიუძრვნა ფიტოთერაპიას. მან გაზაფხული და ზაფხული ახალი ბალახეული სამკურნალო საშუალებების ძიებასა და დამუშავებაში გაატარა. იმავე წლის ზამთარში ის უსასყიდლოდ მკურნალობდა პაციენტებს ბახის ყვავილების თერაპიით და დაიწყო მათი მოზიდვა. მისმა ასეთმა მოქმედებამ არ დაიმსახურა საექიმო უწყების მოწონება მაგრამ შეინარჩუნა ექიმობის უფლება.

მის ყველაზე ცნობილ წიგნში „უმკურნალე შენს თავს თავად“ (Heal Thyself) იგი წერდა: „ავადმყოფობა არასოდეს არ განიკურნება ან აღმოიფხვრება არსებული მატერიალისტური მეთოდებით, უბრალო მიზეზის გამო, რადგან ავადმყოფობა თავის არსში არაა მატერიალური […] ავადმყოფობა არსებითად არის შედეგი სამშვინველსა და განსჯას შორის კონფლიქტისა და არ აღმოიფხვრება გარდა სულიერი და მენტალური ძალისხმევისა.“

ედვარდ ბახი გარდაიცვალა 50 წლის ასაკში 1936 წლის 27 ნოემბერს გულის უკმარისობით. ბახის ყვავილებით თერაპიის ქმედითობა არ იქნა დადასტურებული კლინიკურ კვლევებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dr Bach International Foundation
* Writings of Dr Edward Bach
* Biography from "Who Named It?" 
* Bach Centre Ltd 
* Bach Flower Research Programme
* Picture of Bach

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:ბრიტანელი მედიკოსები
ელიზბარ უბილავა (მწერალი)

**ელიზბარ უბილავა** (დ. 23 ივნისი, 1917, სოფ. ჭალა, ზუგდიდის მაზრა — გ. 29 აპრილი, 1997, თბილისი) — ქართველი მწერალი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტი (1979).

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება მიიღო სოფელ მუჟავასა და ფახულანში, საშუალო პედაგოგიური განათლება კი ქ. წალენჯიხაში. 1935 წელს შევიდა ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე; შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც 1940 წელს დაასრულა.

ელიზბარ უბილავამ სამწერლო მოღვაწეობა ლექსებით დაიწყო. მისი პირველი ლექსი „ზამთარი“ გამოქვეყნდა 1934 წელს, „ლიტერატურულ გაზეთში“. 1940 წელს ჟურნალ „მნათობში“ გამოქვეყნდა უბილავას ერთ-ერთი პირველი მოთხრობა „მიწა“. მისი პირველი წიგნი „სამგორი“ გამოვიდა 1949 წელს. 

მისი მოთხრობები, ნარკვევები, ლიტერატურულ-კრიტიკული სტატიები და პუბლიცისტური წერილები ქვეყნდებოდაა გაზეთ „კომუნისტში“ და სხვა ჟურნალ-გაზეთების ფურცლებზე. გამოცემული აქვს 30-ზე მეტი წიგნი. ეწეოდა ნაყოფიერ საზოგადო მოღვაწეობას, გამორჩეული წვილი შეიტანა საბავშვო წიგნის გამოცემისა და პოპულარიზაციის საქმეში, როგორც გამომცემლობა „ნაკადულის“ რედაქტორმა და ალმანახ „საყმაწვილო ლიტერატურის“ მთავარმა რედაქტორმა; ამ უკანასკნელი ალმანახის ერთ-ერთი ფუძემდებელი თავადვე იყო.

ელიზბარ უბილავა ჟურნალისტურ მოღვაწეობასაც ეწეოდა. მის კალამს ეკუთვნის არაერთი ნარკვევი, პუბლიცისტური წერილები, ესეისტური სტატიები, რეპორტაჟები. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთებში — „საბჭოთა აფხაზეთი“ (1940-1942), „კომუნისტი“ (1945-1957), ჟურნალ „დრამაში“ (1960-1962), გამომცემლობა „ნაკადულში“, ალმანახ „საყმაწვილო ლიტერატურული მოამბის“ მთავარ რედაქტორად (1962-1976).

ელიზბარ უბილავამ რუსულიდან ქართულად თარგმნა ლევ ტოლსტოიის „ჰაჯი-მურატი“, „კაზაკები“, „ტყის ჩეხვა“, „კავკასიის ტყვე“, „თარეში“, „ჩამოქვეითებული“, ბესტუჟევ-მარლინსკის „თამალათ-ბეგი“, ა. აჯამადოვის „ყუძუხის ტრამალზე“, ი. ორბელიანის „რვა თვე შამილის ტყვეობაში“.

არჩეული იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრად. მინიჭებული აქვს საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტის საპატიო წოდება, დაჯილდოებული იყო მთავრობის ჯილდოებით. ხანგრძლივი ლიტერატურული მოღვაწეობისათვის და დაბადების 70 წელთან დაკავშირებით, უბილავა დააჯილდოვეს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით. გარდაიცვალა 1997 წლის 29 აპრილს, თბილისში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

## ნაწარმოებები
* *სამგორი* (1949)
* *მზის ამოსვლა*
* *გამარჯვების დროშა* (1954)
* *დიდ გზაზე* (1951)
* *პარიზი, რომი, ნეაპოლი* (1958)
* *ნიკოლოზ შენგელაია* (1958)
* *ანაკლიის ღამე* (1958)
* *თამარ ყუფუნია* (1959)
* *ყავარჯენი* (1960)
* *მთანი მაღალნი*(1961)
* *მათ ასახელეს სამშობლო*(1961)
* *მოგესალმებით ქედებო* (1969)
* *არწივების საბუდარი*
* *ხანისწყლის პირას* (1973)
* *სიჭაბუკის რომანტიკა* (1976)
* *განძეულის გუშაგი* (1980)
* *ცხელი ნაპირი* (1983)

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
* ელიზბარ უბილავას შემოქმედება , lit.ge
* ელიზბარ უბილავას დისერტაცია ტერენტი გრანელზე

კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აპრილი
ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

**ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი** (; ) — კლასიკური უნივერსიტეტი. მდებარეობს უფაში, ბაშკირეთი, რუსეთი. ბაშკირეთის პირველი უმაღლესი სასწავლებელი, რუსეთის კლასიკური უნივერსიტეტების ასოციაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. რუსეთის კლასიკური უნივერსიტეტების რეიტინგში 2016 წლისათვის უკავია 75-ე ადგილი.

## ისტორია 
ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარსდა 1909 წლის 2 ივლისს რუსეთის სახალხო განათლების მინისტრის ა. შვარცის გადაწყვეტილების შემდეგ. ოფიციალურად 1909 წლის 4 ოქტომბერს გაიხსნა უფის სამასწავლებლო ინსტიტუტი. აღნიშნული თარიღი ითვლება უნივერსიტეტის დაარსების თარიღად. ინსტიტუტმა კურსდამთავრებულების პირველი ნაკადი გამოუშვა 1912 წელს. 24-მა ადამიანმა დაასრულა სასწავლებლის სრული კურსი და მათ მიიღეს ქალაქის სასწავლებლების მასწავლებლის სტატუსი. 

1919 წელს უფის სამასწავლებლო ინსტიტუტი გადაკეთდა სახალხო განათლების  ინსტიტუტად. 1929 წელს მის ბაზაზე შეიქმნა ტიმირიაზევის სახელობის  ბაშკირეთის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 

სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს 1957 წლის 20 ივლისის დადგენილების მიხედვით პედაგოგიურ ინსტიტუტს ეწოდა ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 6 ნოემბერს მოხდა უნივერსიტეტის საზეიმო გახსნა. უნივერსიტეტის რექტორად აირჩიეს შაიხულა ჩანბარისოვი.

## სტრუქტურა 
უნივერსიტეტის შემადგენლობაში შედის 12 ფაკულტეტი (ფიზიკის, ბიოლოგიის, გეოგრაფიის, საინჟნრო, ისტორიის, ბაშკირული ფილოლოგიისა და ჟურნალისტიკის, მათემატიკისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ფსიქოლოგიის, რომანულ-გერმანული ფილოლოგიის, ფილოსოფიისა და სოციოლოგიის, ფილოლოგიური, ქიმიის), 4 ინსტიტუტი და ასევე ფილიალები სტერლითამაქში, ნეფტეკამსკში, ბირსკში, სიბაიში, ასევე წარმომადგენლობა უჩალში. სასწავლო პროცესში მონაწილეობს 105 კათედრა.

## რექტორები 
### უფის სამასწავლებლო ინსტიტუტი 
* 1909-1917 — ალექსანდრ ლისოვსკი
* 1917-დან — ი. იავორსკი

### ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 
* 1953-1957 — შაიხულა ჩანბარისოვი

### ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 
* 1957-1981 —  შაიხულა ჩანბარისოვი
* 1981-1999 — რაგიბ გიმაევი
* 2000-2010 — მუჰამეთ ხარასოვი
* 2010-2013 — ახათ მუსტაფინი
* 2013-დან — ნიკოლაი მოროზკინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
ილგაზის მთები

**ილგაზის მთები** () — ქედი ჩრდილო-დასავლეთ ანატოლიაში, თურქეთში.

## გეოგრაფია 
შავი ზღვის რეგიონის დასავლეთ სანაპიროზე არსებობს სამი ქედის სისტემა, რომლებიც შავი ზღვის სანაპიროს პარალელურად გადის. ილგაზის მთები წარმოადგენს სანაპირო ზოლის მეორე დიაპაზონის აღმოსავლეთ ნაწილს, რომლის საშუალო მანძილია 100 კმ. მთის ჩრდილოეთის ფერდობები კასთამონუს პროვინციაშია, ხოლო სამხრეთი ფერდობები ჩანქირის პროვინციაში. მთათა სისტემის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთით 150 კილომეტრს, ხოლო სიგანე დაახლოებით 30 კმ-ის შეადგენს. ამ  კოორდინატებზე მდებარეობს მთის პიკი, რომელიც ცნობილია როგორც ჰაჯეთეფე და რომლის სიმაღლე 2 587 მეტრს შეადგენს. სახელმწიფო მაგისტრალი , რომელიც შავი ზღვის სანაპიროს ცენტრალურ ანატოლიასთან აკავშირებს, მდებარეობს პიკიდან 10 კილომეტრით დასავლეთით. გზატკეცილზე უმაღლესი უღელტეხილის სიმაღლე 1 850 მეტრს შეადგენს.

## ეროვნული პარკი 
ილგაზის მთის ეროვნული პარკი () 1976 წლის 2 ივნისს გაიხსნა, რომელიც ადვილად მისაწვდომია 
მაგისტრალიდან. პარკის ფართობი 732 ჰა შეადგენს. პარკის უმაღლეს წერტილებზე არსებობს უამრავი სასტუმრო, რომელიც ემსახურება მოთხილამურეებს, რომლებსაც შეუძლიათ გამოიყენონ 1 500 მ სიგრძის საბაგირო სათხილამურო ტრასაზე მოსახვედრათ. ანკარიდან პარკი 200 კილომეტრითაა დაშორებული, რაც უახლოეს ზამთრის კურორტს წარმოადგენს დედაქალაქის მოსახლეობისთვის. ზაფხულობით, სტუმრებს შეუძლიათ დაკავდნენ თევზაობით ეროვნულ პარკში არსებული ბალდრანის ხეობაში.

## ეკოლოგია 
ილგაზის მთები, განსაკუთრებით ჩრდილო ფერდობები, დაფარულია ხშირი ტყით. ტყეების პოპულარული სახელი ილგაზის მთების ირგვლივ არის „ხეების ზღვა“ (). ტყეში მცხოვრები გარეული ცხოველებია: წითელი ირემი, გარეული ღორი, ყავისფერი დათვი, ნაცრისფერი მგელი, ევროპული ტურა და წითელი მელა. 1996 წელს, ილგაზის მთის ეკოლოგიაში აღმოაჩინეს ახალი მწერების სახეობა და 2010 წელს იგი დაასახელეს, როგორც *Merodon Ilgazense*.

## მუსიკაში 
პოპულარულ სიმღერა „ილგაზ“, რომელიც აჰმეთ სამიმ ბილგენს, ხოლო სიტყვები კომპოზიტორ ჯემილ თურქმანს ეკუთვნის, ილგაზის მთაზეა დაწერილი.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქედები
ქარაქაიას კაშხალი

**ქარაქაიას კაშხალი და ჰიდროელექტროსადგური** () — თურქეთის *სამხრეთ ანატოლიის პროექტის* ფარგლებში აშენებული 21 კაშხლიდან ერთ-ერთი, რომელის მშენებლობა მდინარე ევფრატზე 1987 წელს დასრულდა. ჰიდროელექტროსადგურის კაშხალი ქმნის ელექტროენერგიას 6 ტურბინით 300 მგვტ სიმძლავრეს, ხოლო სულ ელექტროგადამცემი სიმძლავრე შეადგენს 1 800 მეგავატს.

## ერაყსა და სირიასთან უთანხმოება 
მდინარე ევფრატი სირიისა და ერაყისთვის მნიშვნელოვანი წყლის წყაროა და ორივე ქვეყანამ გამოთქვა თავისი შეშფოთება ქარაქაიას კაშხლის მშენებლობის პროექტის შესახებ. დადებული ხელშეკრულება გარანტიას აძლევს, მინიმუმ 500 მ³ წყლის ნაკადის გაშვებას კაშხლიდან.

## არანებაყოფლობითი განსახლება 
ტერმინსკის ინფორმაციით (2013), ქარაქაიას კაშხლის მშენებლობის შედეგად, დაახლოებით 30 000 ადამიანი იძულებით გადაასახლეს.

## ლიტერატურა
*
* 
* 
*

## რესურსები ინტერნეტში
**სამხრეთ ანატოლიის პროექტის* ოფიციალური ვებ-გვერდი 
*Built by Brown Boveri & Co., Ltd 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ჰიდროელექტროსადგურები
კატეგორია:კაშხლები მდინარე ევფრატზე
ვაზისუბნის წმინდა ცხრა ყრმა კოლაელთა ეკლესია

**ვაზისუბნის წმინდა ცხრა ყრმა კოლაელთა ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია თბილისში. 

## ისტორია
1994 წელს ვაზისუბნის მოსახლეობამ, საქართველოს საპატრიარქოს მიმართა თხოვნით აშენებულიყო ეკლესია მათ რაიონში. აღნიშნული დაკმაყოფილდა და იმავე წლის 3 აგვისტოს საპატრიარქომ მიმართა სამგორის რაიონის გამგეობას: „გთხოვთ, დაეხმაროთ ეკლესიის მშენებლობისათვის ტერიტორიის გამოყოფაში“.

1995 წლის 26 ივნისს მოხდა ადგილის კურთხევა კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ და საფუძველი ჩაეყარა მშენებლობას. ყოველ ოთხშაბათს დაწესდა პარაკლისების გადახდა, რომელსაც ატარებდა მამა მიქაელ შაიშმელაშვილი, დაიწერა პირველი ხატი მამა ალექსანდრე ჩახვაშვილის მიერ, დაიდგა ჯვარი და სასანთლე.

ტაძრის მშენებლობა 4 წლის შემდეგ, 1999 წლიდან განახლდა. მშენებლობაში დიდი ღვაწლი დადეს თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგებელმა თეიმურაზ ქურხულმა, ამავე რაიონის მაჟორიტარმა დეპუტატმა გიორგი ყარყარაშვილმა, ხუროთმოძღვარმა რევაზ ჯანაშიამ, რაიონის წარმოება-დაწესებულებათა ხელმძღვანელობამ; მე-40, 163-ე, 92-ე, 172-ე სკოლის მასწავლებლებმა და მოსწავლეებმა და ვაზისუბანის მოსახლეობამ.

2001 წლის 25 ოქტომბერს ტაძარი მოინახულა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ, მოიწონდა და დალოცა. 28 ოქტომბერს ტაძარი აკურთხა სამთავისისა და გორის ეპისკოპოსმა მეუფე ანდრია გვაზავამ, მანვე აღავლინა საზეიმო წირვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ცხრა ყრმა კოლაელთა სახელობის ტაძარი ვაზისუბანში

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ქიოიჯეღიზის ტბა

**ქიოიჯეღიზის ტბა** () — 5200 ჰექტარის ფართობის მქონე ტბა თურქეთში, რომელიც მდებარეობს მუღლის პროვინციაში და არის თურქეთის სანაპირო ზოლის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ტბა. ატარებს მიმდებარედ არსებული ქალაქ ქიოიჯეღიზის სახელს. იგი დაკავშირებულია ხმელთაშუა ზღვასთან ვიწრო დალიანის არხით, რომელიც მიედინება ამავე სახელწოდების (დალიანი) ქალაქისა და უძველესი ქალაქ კაუნოსის ტერიტორიაზე. დალიანის არხი უერთდება ზღვას იზთუზუს სანაპიროზე.

ტბის მიმდებარე ტერიტორია, განსაკუთრებით კი დალიანის ზღვასთან შეერთების ადგილი, არის მნიშვნელოვანი დაცული ნაკრძალი და პოპულარული ტურისტული მიმართულება. თავის მხრივ, ეს ტერიტორია არის ქიოიჯეღიზის-დალიანის სპეციალური გარემოსდაცვითი ტერიტორიის ნაწილი.

## დახასიათება 
thumb|right|300px|კუნძული ქიოიჯეღიზის ტბაში

ტბა ივსება მდინარე *ნამნამისა* და *იუვარლაქჩაის* და რიგი მთის ნაკადულის მეშვეობით. ნაკადულების წყალი შედგება: თოვლის დამდნარი წყლისა და მტკნარი წყლისგან, ასევე თბილი გოგირდოვანი წყლით, რომელიც გამოდის ნასხლეტიდან. ტბის სიღრმე 20-დან 60 მეტრამდე მერყეობს. ტბა მდიდარია თევზით.

ჩრდილო-აღმოსავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქიოიჯეღიზის ტბას გარშემო ველი არტყავს, ხოლო სხვა ნაწილები მთებითაა გარშემორტყმული. სამხრეთ-დასავლეთით ყველაზე მაღალი წერტილია *იოლემეზის მთა* (937 მეტრი) და *ბოზბურუნ-თეფესი* (556 მეტრი) სამხრეთით. ტბაში არსებობს ხუთი უკაცრიელი კუნძული, რომელთაგან ერთ-ერთი ცნობილია, როგორც *ჰაფისჰანე-ადასი*, რაც *ციხის კუნძულს* ნიშნავს. თავდაპირველად კუნძული სამხედრო მიზნებისთვის გამოიყენებოდა, შემდეგ კი ციხედ გადაიქცა. დღეისთვის აღარ გამოიყენება როგორც ციხე და მიტოვებულია.

## გეოლოგია 
ტბა ჩამოყალიბდა 7500 წლის წინ, როდესაც ხმელთაშუა ზღვის მთელი აღმოსავლეთი ნაწილი მიწისძვრის შედეგად დაზარალდა. ქიოიჯეღიზის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე მდებარეობს ნასხლეტის ხაზი, რომელიც შემოზღუდულია რამდენიმე გოგირდოვანი ცხელი წყაროებით. ტბის თევზის სახეობებს შორისაა ორი ენდემური ცხოველი, ესენია *Knipowitschia byblisia* და *K. caunosi*, რომლებიც მხოლოდ 2011 წელს შეიტანეს მეცნიერებაში.

## ლიტერატურა
* Dalyan 2005 Gezi Kitabı, Fatih Akaslan, ISBN 975-270-471-9
* Köyceğiz-Dalyan (A journey through the history within the labyrinth of nature, Altan Türe, Faya Kültür Yayınları-1, 2011, ISBN 978-978-978-605-3
* Cornucopia magazine, 20th edition, 2000: Reflections on Water; The Lake: part 1; author: Lady Patricia Daunt

## რესურსები ინტერნეტში
* Köyceğiz-Dalyan Special Environmental Protection Area; Environmental Protection Agency for Special Areas 
* History surfaces from Köyceğiz Lake, Land of Lights, October 28th, 2010
* Dynamics of Lake Köyceğiz, SW Turkey: An environmental isotopic and hydrochemical study, C.S. BAYARI, T. KURTTAS, L. TEZCAN

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
დიდებული საუკუნე (მსახიობების სია)

ამ სტატიაში წარმოდგენილია თურქული სერიალის, **„დიდებული საუკუნის“** მსახიობების სია.

## მთავარ როლებში
## მეორეხარისხოვან როლებში
### სულთნის ჰარემი
### მუსტაფას ჰარემი
### მეჰმედის ჰარემი
### სელიმის ჰარემი
### ბაიაზიდის ჰარემი
### დივანის (საბჭოს) წევრები
### სულთნის ოჯახი
### ევროპა
### სხვა
## სქოლიო
კატეგორია:დიდებული საუკუნე
Resident Evil Outbreak

***Resident Evil Outbreak***, იაპონურად ცნობილია, როგორც  — survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია Capcom Production Studio 1-მა, ხოლო გამოსცა Capcom-მა, 2003 წლის 11 დეკემბერს იაპონიაში, ექსკლუზიურად PlayStation 2-ის პლატფორმისთვის. ეს არის „*Resident Evil*“-ის სერიის ნაწილი და პირველი თამაში სერიიდან, რომელსაც ჰქონდა კოოპერატიული გეიმპლეი და ონლაინ მრავალმოთამაშიანი რეჟიმის მხარდაჭერა. თუმცა ონლაინის მხარდაჭერა არ გააჩნდა PAL რეგიონის ვერსიას.  

გეიმპლეი და თამაშის მართვის სისტემა არის „*Resident Evil რიმეიკის* მსგავსი. სიუჟეტი დაყოფილია 5 ეპიზოდად. მოთამაშეს საშუალება აქვს აირჩიოს რვა მოთამაშე პერსონაჟიდან ერთ-ერთი და ასევე აირჩიოს სირთულის დონე, რომელიც განსაზღვრავს მოწინააღმდეგეებისა და ტყვია-წამლის რაოდენობას. მრავალმოთამაშიან რეჟიმში თამაში შესაძლებელია ქსელური ადაპტერის საშუალებით. 

სიუჟეტი მიმდინარეობს „*Resident Evil 2*“-სა და „*Resident Evil 3: Nemesis*“-ის მოვლენების პარალელურად, გამოგონილ ქალაქ რაკუნ-სიტიში, სადაც ფარმაცევტული კომპანია „Umbrella“-ს წარუმატებელი ექსპერიმენტის შედეგად მოხდა T ტიპის ვირუსის გაჟონვა, რამაც მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი აქცია ზომბებად. მთავარი გმირების მიზანია, რაც შეიძლება სწრაფად დატოვონ ქალაქი, სანამ მთავრობა ვირუსის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით, გასცემს ბირთვული ბომბის გამოყენების ბრაძნებას ქალაქის გასანადგურებლად.

თამაში შექმნის იდეა ჯერ კიდევ 1998 წელს დაიბადა, მაგრამ გარკვეული მიზეზების გამო მისი განხორციელება ვერ მოხერხდა. თუმცა 2002 წელს Capcom-მა გადაწვიტა პროექტის გაცოცხლება. თამაშის შექმნა დაევალა კომპანია Capcom Production Studio 1-ს და დაანონსდა 2002 წლის თებერვალში, სონის პრესკონფერენციაზე, სახელწოდებით „*Biohazard Online*“. პირველი ტრეილერი აჩვენეს 2002 წლის E3-ის 2002 წლის ცერემონიაზე. 2003 წელს თამაშს დაერქვა ამჟამინდელი სახელწოდება „*Resident Evil Outbreak*“ (იაპონიაში „*Biohazard Outbreak*“) და მზის შუქი იხილა იმავე წლის დეკემბერში.

„*Outbreak*“-მა მიიღო დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტებზე GameRankings და Metacritic თამაში ფლობს 69.99% (38 მიმოხილვაზე დაყრდნობით) და 71% (40 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). დღეის მონაცემით გაიყიდა 1.5 მილიონი ეგზემპლარი. 2004 წლის 9 დეკემბერს გამოვიდა თამაშის დამოუკიდებელი დამატება, „*Resident Evil Outbreak: File #2*“. 

## იხილეთ აგრეთვე
* „*Resident Evil Outbreak: File 2*“

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:კოოპერატიული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:საშინელებათა ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები
კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები
კატეგორია:გადარჩენის სიმულატორები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პრიკველები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სპინოფები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 40

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 40** მიიღეს 1948 წლის, 28 თებერვალს. საბჭომ მიმართა თავის წარმომადგენლობას იავასა და მადურაში, პერიოდულად წარმოედგინათ რეგიონში შექმნილ დაძაბულ პოლიტიკურ ვითარებაზე ანგარიში.

რეზოლუცია მიიღეს 8 ხმით, უკრაინის სსრ-მ, არგენტინამ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი](http://undocs.org/S/RES/40(1948))

0040
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული რევოლუცია
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდონეზიის შესახებ
კატეგორია:1948 წელი ინდონეზიაში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიდერლანდების შესახებ
სედირის კუნძული

**სედირის კუნძული** () — პატარა კუნძული გიოქოვას ყურეში, ეგეოსის ზღვაში, სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში. შედის მუღლის პროვინციის ულას რაიონში. ასევე არაოფიციალური სახელწოდებაა „კლეოპატრას კუნძული“.

კუნძული ცნობილია თავისი იშვიათია ოქროს ქვიშიანი სანიპიროთი. ლეგენდის მიხედვით, რომელსაც ადგილობრივი გიდები მოგვითხრობენ, ეს უნიკალური ქვიშა ჩამოტანილი იყო ეგვიპტედან გალერების მიერ, სპეციალურად კლეოპატრისთვის. სავარაუდოდ კუნძულზე კლეოპატრა თავის საყვარელს, მარკუს ანტონიუსს ხვდებოდა. სანაპიროს ქვიშის ყველა მარცვლეული თითქმის სრულყოფილ სფეროს წარმოადგენს. სანაპირო დაცულია თურქეთის კულტურის სამინისტროს მიერ, როგორც ეროვნული საგანძური. ასე რომ სანაპიროზე აკრძალულია შესვლა ფეხსაცმელით და პირსახოცით, ასევე აკრძალულია მოწევა. ქვიშის რომ დარჩეს სანაპიროზე, შესასვლელთან დამონტაჟებულია საშხაპეები სუფთა წყალით. სანაპიროზე შესვლა ფასიანია. კუნძულზე *თაშბიუქიდან* ყოველ 30 წუთში მიემგზავრება ნავი.

გარდა სანაპიროსი, კუნძულზე შემორჩენილია უძველესი ქალაქის *კედრაის* ნანგრევები. უძველეს შენობებისგან შემონახულია აპოლონის სასახლე, ამფითეატრი და სამაროვანის ნაშთები. სახელი *კედრაი* ბერძნულიდან ითარგმნება როგორც კედარი, მიუხედავად იმისა, რომ არ არის ცნობილი, თუ იზრდებოდა კუნძულზე ეს ხე. ქალაქს გარს კედელი. დარჩენილი კედლები და კოშკები მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში. აპოლონის სასახლე აშენებულია დორულ სტილში. კარგად შემონახული ამფითეატრი მდებარეობს უძველესი ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში და ორიენტირებულია ჩრდილოეთისკენ. პელოპონესის ომის დროს, ქალაქმა ათენს დაუჭირა მხარი, ხოლო შემდეგ ქალაქი სპარტელმა მეთაურმა, ლისადერმა დაიკავა და ქალაქის მოსახლეობა დაამონა. ეს მოვლენები დეტალურადაა აღწერილი ისტორიკოს ქსენოფონტის მიერ, რომელიც აღნიშნავს, რომ კედრაის მოსახლეობის ნახევარი ბარბაროსები იყვნენ.

## გალერეა 

File:Gulf of Gökova from Sehir.JPG|კუნძულიდან ხედი ყურეზე
File:Gulf of Gökova - Cleopatra's beach.JPG|კლეოპატრას პლაჟი

## ლიტერატურა
*  
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Images of Sedir Island 
* Sedir Island-Cleopatra Beach 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
როდი სკოტი

**როდი სკოტი** (; დ. 23 თებერვალი, 1971 — გ. 26 სექტემბერი, 2002) — ბრიტანელი ფოტოჟურნალისტი, რომელიც მუშაობდა კონფლიქტებზე ისეთ ადგილებში როგორიცაა: სიერა-ლეონე, იემენი, ერაყი, ავღანეთი და ეთიოპია. მუშაობდა მოხალისე ჟურნალისტად, ძირითადად სპონსორებისა და ანაზღაურების გარეშე. 

როდი სკოტი გარდაიცვალა რუსეთში, როდესაც მუშაობდა ბრიტანულ ტელეკომპანია Frontline Television News-თვის.

## გარდაცვალება 
2002 წლის 26 სექტემბერს როდი სკოტი იყო მოკლული ინგუშეთში. რუსმა სამხედროებმა იპოვეს მისი გვამი ინგუშეთის რეგიონში გალაშკში, საომარ ვითარებაში მყოფი ჩეჩნეთის საზღვართან, რუსეთის ძალებსა და ჩეჩენ ამბოხებულთა ბრძოლის შემდეგ; ამ ბრძოლას ემსხვერპლა 17 ადამიანი და ერთი რუსული ვერტმფრენი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Killed reporter's Chechen rebel pictures, BBC News, 1 October 2002
* The Roddy Scott Foundation 
* Perhaps the last photograph taken of Roddy Scott

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
ჩემი საგმირო აკადემია

***ჩემი საგმირო აკადემია*** () — სუპერგმირული ჟანრის მანგა. აგრეთვე გამოსულია ტელესერიალის სახით, რომელიც შეიცავს ხუთ სეზონს და 98 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 25 წუთი. მისი ჩვენება დაიწყო 2016 წლის 3 აპრილს.

## სიუჟეტი 
დედამიწაზე გაურკვეველი ამბის გამო ადამიანებს გაუჩნდათ სუპერშესაძლებლობები. ზებუნებრივი ნიჭის მქონეთათვის სკოლები დედამიწაზე ყველგანაა, მაგრამ იძუკი მიდორის, რომელიც საგმირო საქმეთა ჭეშმარიტი ფანია, არანაირი ზებუნებრივი ძალა არ ხვდა წილად, თუმცა მამაცი გული, შეუდრეკელი ნებისყოფა არ რჩება უყურადღებოდ და მსოფლიოში ყველაზე დიდი ძალის მქონე სუპერგმირთან შეხვედრის მერე ყველაფერი იცვლება იძუკო მიდორიას ცხოვრებაში.

## ოფიციალური საიტი
*  

## სქოლიო 
კატეგორია:2016 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:2017 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:ჩემი საგმირო აკადემია
კატეგორია:სუპერგმირებული ანიმე და მანგა
კატეგორია:მოქმედებითი ანიმე და მანგა
კატეგორია:სათავგადასავლო ანიმე და მანგა
ბიჟბულიაკის რაიონი

**ბიჟბულიაკის რაიონი** (; ) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ბიჟბულიაკი.

## გეოგრაფია 
ბიჟბულიაკის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის დასავლეთ ნაწილში. სამხრეთიდან ესაზღვრება ორენბურგის ოლქი. რაიონის ფართობია 2133,90 კმ².

## ისტორია 
ბიჟბულიაკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

1963 წლის 1 თებერვალს რაიონი გაუქმდა და შეუერთდა ბელებეევის რაიონს, თუმცა კვლავ აღდგა 1965 წლის 13 იანვარს. 

## მოსახლეობა 
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: ჩუვაშები  — 35,3 %, თათრები — 26,1 %, ბაშკირები — 22 %, რუსები — 11,8 %, ერზიანები — 3,6 %,  სხვა ეროვნების პირები —0,9  %.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბიჟბულიაკის რაიონში არის 86 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 13 სასოფლო დასახლებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Администрация муниципального района Бижбулякский район Республики Башкортостан

## სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონი
მტკვრის დელტა

მინი|300px|მტკვრის დელტის ხედი კოსმოსიდან
**მტკვრის დელტა** — მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ნეფთჩალის რაიონში. ამჟამად მას აქვს შედარებით მცირე ზომა (17 5 კმ სიგრძე და 94 კმ² ფართობი) და მარტივი ნიჩბური მოწყობა.  თუმცა, წინათ დელტა ბევრად უფრო რთულად იყო მოწყობილი და დიდი ზომის იყო. მტკვრის დელტის ცვლილებაზე გავლენას ახდენს კასპიის ზღვის წყლის დონის მერყეობა.

უძველესი დიდი დელტის სკულპტურული ნაშთები აღმოჩენილია ყიზილაღაჯის ყურის სანაპიროსთან. მანამდე მტკვარი მონაწილეობდა დღევანდელი მტკვარ-არაქსის დაბლობის ადგილზე ვრცელი ყურის ფორმირებაში. ამის შემდეგ, დაახლოებით 3-4 საუკუნის წინ, მდინარემ გაარღვია აღმოსავლეთით მდებარე დაბალი ბარიერი და გავიდა კასპიის ზღვის ღია სანაპიროზე. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ძველი დასახლებების და სარწყავი ქსელების ნაშთები. მტკვრის კალაპოტის შეცვლის შემდეგ, ეს ტერიტორიები და სოფლებში ცუდ მდგომარეობაში ჩავარდა და მიტოვებული იქნა.

ახალი მიმართულების ჩამოყალიბების შემდეგ, მტკვარმა თავდაპირველად ალუვიონით შეავსო ბარი და მცირე ყურე დღევანდელი დელტის დასავლეთით. შემდეგ მდინარემ გაასწორა კალაპოტი და შემოიჭრა ზღვის სანაპიროზე. სავარაუდოდ მაშინ ჩამოყალიბდა მდინარის დელტა.

## სქოლიო
კატეგორია:მტკვარი
კატეგორია:მდინარის დელტები
როდი სკოტის ფონდი

**როდი სკოტის ფონდი (RSF)** შეიქმნა 2008 წელს BBC-ის ერთ-ერთი ჟურნალისტის, როდი სკოტის პატივსაცემად, რომელიც 2002 წელს ჩეჩნეთში მიმდინარე ომის დროს რუსებმა მოკლეს. თავდაპირველად როდი სკოტის ფონდს აფინანსებდნენ თვითონ ჟურნალისტის მშობლები რობინი და სტინა სკოტები. სწორედ მათი ძალისხმევით არსებობს დღესდღეობით ეს ფონდი. მისი ერთ-ერთი მხარდამჭერია ვლადიმირ ლოზინსკი, რომელიც არის თავისუფალი ჟურნალისტი და ცხოვრობს საქართველოში. ფონდი უფასოდ ემსახურება სკოლამდელი ბავშვების ინგლისური ენის გაუმჯობესებას.

## სქოლიო
კატეგორია:ფონდები
ბელორეცკის რაიონი

**ბელორეცკის რაიონი** (; ) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელორეცკი.

## გეოგრაფია 
ბელორეცკის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩელიაბინსკის ოლქი. რაიონის ფართობია 11 501 კმ² და ამ მონაცემით იგი არის ბაშკირეთის ყველაზე დიდი რაიონი.

## ისტორია 
1920-იან წლებამდე ბელორეცკის რაიონი ეკუთვნოდა ორენბურგის ოლქს. 1917 წელს შევიდა უფის გუბერნიის შემადგენლობაში, ხოლო მოგვიანებით ბაშკირეთის ასსრ-ის ტამიან-კატაის კანტონში.  ბელორეცკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.

## მოსახლეობა 
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები  — 59,8 %, ბაშკირები — 30,8 %, თათრები — 6,8 %,  სხვა ეროვნების პირები — 2,6  %.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ბელორეცკის რაიონში არის 100 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 19 სასოფლო დასახლებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт Администрации МР Белорецкий район
* Газеты и журналы Белорецка 

## სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონი
ილდიზის ტექნიკური უნივერსიტეტი

**ილდიზის ტექნიკური უნივერსიტეტი** (; **YTÜ**) — ტექნიკური უნივერსიტეტი თურქეთში, რომელიც სპეციალიზირდება საინჟინრო მეცნიერებებზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საგანმანათლებლო დაწესებულება სტამბოლში. უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსი ბეშიქთაშის რაიონში მდებარეობს. ახალი *დავუთფაშას კამპუსი* ესენლერის რაიონში მდებარეობს. უნივერსიტეტი აერთიანებს 10 ფაკულტეტს, 3 პროფესიულ სკოლას და 2 ინსტიტუტს.

## ისტორია 
ილდიზის ტექნიკურ უნივერსიტეტს გააჩნია შტამბეჭდავი ისტორია, რომელიც თარიღდება 1911 წლით. იტუ დაარსდა როგორც კონდუქტორების *Mekteb-i Âlisi* (კონდუქტორების უმაღლესი სკოლა), რომ დაეკმაყოფილა მუნიციპალიტეტის საზოგადოებრივი სექტორის მოთხოვნა. სკოლა ჩამოყალიბდა *École de Conducteur* სასწავლო გეგმის მიხედვით და დაკავშირებული იყო საზოგადოებრივ სამუშაოთა საქმის სამინისტროსთან. 1922 წელს, სკოლის სახელი შეიცვალა *Nafia Fen Mektebi*-ზე (საზოგადოებრივი სამუშაოების სკოლა). სწავლების ხანგრძლივობა 1926 წელს 2,5 წელზე და 1931 წელს 3 წლამდე გაიზარდა.

საჯარო ობიექტების ზრდის შემდეგ და ტექნიკური მომსახურების მოთხოვნების შესაბამისად, გადაწყდა *Nafia Fen Mektebi*-ის დახურვა და ტექნიკური სკოლის ჩამოყალიბება მის ბაზაზე, ტექნიკური მუშებსა და პროფესიონალ ინჟინერებს შორის არსებული უთანასწორობის აღმოფხვრის მიზნით. სკოლამ თავის მოსწავლეებს შესთავაზა ორწლიანი პროგრამა (ტექნიკური სპეციალისტებისთვის) და ოთხწლიანი პროგრამა (ინჟინერთათვის). მთავრობამ გამოყო სკოლისთვის ილდიზის სასახლის შენობა, მის სხვა შენობებთან ერთად, რომლებიც დღესაც მოქმედებენ.

ადრეულ პერიოდში სკოლა შედგებოდა ორი ფაკულტეტისგან: სამოქალაქო და მექანიკური ფაკულტეტებისგან, სადაც სტუდენტებს ასწავლიდნენ, როგორც ტექნიკურ, ისე საინჟინრო სპეციალობას. დაწყებული 1942-1943 წლიდან, საინჟინრო ფაკულტეტს ელექტროტექნიკური და არქიტექტურის განყოფილებები დაემატა. 1969 წელს სკოლა ავტონომიურ უმაღლეს საგანმანათლებლო და კვლევით ინსტიტუტად გადაკეთდა. 1971 წელს სპეციალური პროფესიული სკოლების დახურვის გამო, საინჟინრო სკოლები შევიდნენ სტამბოლის სახელმწიფო საინჟინრო და არქიტექტურულ აკადემიაში.

## ფაკულტეტები 
*ელექტრო და ელექტრონიკის ფაკულტეტი 
*ლიტერატურისა და ეროვნული კულტურის კვლევების ფაკულტეტი
*ხელოვნებისა და დიზაინის ფაკულტეტი 
*განათლების ფაკულტეტი
*ეკონომიკური და ადმინისტრაციული მეცნიერებათა ფაკულტეტი 
*სამოქალაქო ინჟინერიის ფაკულტეტი  
*ქიმიური და მეტალურგიული ინჟინერიის ფაკულტეტი 
*მექანიკური ინჟინერიის ფაკულტეტი 
*საზღვაო არქიტექტურისა და ზღვაოსნობის ფაკულტეტი
*არქიტექტურის ფაკულტეტი

### ინსტიტუტები და სკოლები
*მეცნიერებისა და ინჟინერიის ინსტიტუტი
*სოციალურ მეცნიერებათა ინსტიტუტი
*პროფესიული სწავლების სკოლა
*უცხო ენათა სკოლა

## ცნობილი კურსდამთავრებულები 
*ჰასან დოღანი
*მურათ ილდირიმი
*ქენან იმირზალიოღლი
*თარიქ აქანი

## გალერეა 

ფაილი:Yıldız Teknik Üniversitesi 03.jpg|უნივერსიტეტის სატრანსპორტო საშუალების შესასვლელი
ფაილი:Yıldız Teknik Üniversitesi 09.jpg|ჩუქურსარაის შენობა
ფაილი:Ytu 10.jpg|არქიტექტურის ფაკულტეტი
ფაილი:Yıldız Technical University in Istanbul, Main building (2007).jpg|YTU მთავარი შენობა

## რესურსები ინტერნეტში
*YTU ოფიციალური გვერდი  
*YTU ოფიციალური ინგლისურენოვანი გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით