open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალექსანდრე ხეთაგური

**ალექსანდრე ხეთაგური** (დ. 5 აგვისტო, 1976, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.

## ბიოგრაფია
1993–1997 წლებში სწავლობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტზე კომპიუტერული სისტემებისა და ქსელების სპეციალობით (ბაკალავრის ხარისხი). 2000 წელს დაამთავრა თბილისის ბიზნესისა და მარკეტინგის ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი საბუღალტრო და აუდიტის სპეციალობით (მაგისტრის ხარისხი). 2000 წელს ფლორიდის უნივერსიტეტში (ფლორიდის შტატი, აშშ.) გაიარა თრენინგის კურსი კომუნალურ საწარმოთა რეგულირებისა და სტრატეგიის სპეციალობით (მსოფლიო ბანკის პროგრამა), ხოლო 2001 წელს — ფინანსებისა და საბიუჯეტო განვითარების საერთაშორისო თრენინგი (USAID/AED-ის პროგრამა)ქ. პორტლენდი, მეინის შტატი, აშშ. 2000-2002 წლებში  სწავლობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ენერგეტიკის ფაკულტეტზე ენერგეტიკის მენეჯმენტის სპეციალობით (მაგისტრის ხარისხი). 1999-2000 წლებში იყო საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის აპარატის ეკონომიკური დეპატრამენტის წამყვანი სპეციალისტი. 2000-2002წწ. - საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის აპარატის ეკონომიკური დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. 2002-2004წწ. მუშაობდა საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის აპარატში მეთოდოლოგიური და ინფორმაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის დირექტორად. 2004-2005 წლებში იყო საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილე. 2005-2006 წლებში - მინისტრის პირველი მოადგილე. 2006-2007 წლებში ეკავა საქართველის ნავთობისა და გაზის კორპორაციის გენერალური დირექტორის თანამდებობა. 2007-2012 წლებში იყო ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი. 2012 წლის 13 აგვისტოდან – 25 ოქტომბრამდე იყო ფინანსთა მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*2003-2015 წლებში საქართველოს პრეზიდენტების მიერ გაცემული სახელმწიფო ჯილდოები

კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საურმაგ კაკაბაძე

**საურმაგ სარგისის ძე კაკაბაძე** (დ. 2 ივნისი, 1928, თბილისი — გ. 23 სექტემბერი, 1977, ლენინგრადი) — ქართველი ისტორიკოსი, ფილოლოგი.

## ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ფრანგული განყოფილება, ხოლო 1951 წელს, დაუსწრებლად, ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. მუშაობდა მუზეუმში, ძეგლთა დაცვის სამმართველოში.

1960 წელს სამუშაოდ მიიწვიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიაში აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ლენინგრადის განყოფილების კავკასიურ კაბიეტში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე იღვაწა, გახდა აღიარებული კავკასოლოგი, შესანიშნავი წყაროთმცოდნე, არქეოგრაფი, პალეოგრაფი. მან ერთ-ერთმა პირველმა მიაქცია ყურადღება ქართული საისტორიო ძეგლების ტექსტოლოგიურ კვლევას, შეისწავლა და გამოსცა XI-XIX საუკუნეთა 720 ქართული ხელნაწერი დოკუმენტი, რომლებშიც მრავალი უნიკალური საბუთია. 

დიდი ღვაწლი მიუძღვის საურმაგ კაკაბაძეს ქართული საისტორიო მწერლობის ძეგლთა რუსულად თარგმნის საქმეში. მან რუს საზოგადოებას გააცნო ლეონტი მროველისა და ჯუანშერის თხზულებანი, „ძეგლი ერისთავთა“ და სხვა მრავალი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## პუბლიკაციები 
* Грузинские документы Института народов Азии АН СССР / отв. ред. Р. Р. Орбели. М.: «Наука», ГРВЛ, 1967. 512 с.
* Хроника ксанских эриставов начала XV в. // Письменные памятники Востока / Историко-филологические исследования. Ежегодник 1968. М.: «Наука», ГРВЛ, 1970. С. 103—126.
* Грузинские документы IX—XV вв. в собрании Ленинградского отделения Института востоковедения АН СССР / Перевод и комментарии С. С. Какабадзе. / Отв. ред. Р. Р. Орбели. М.: «Наука», ГРВЛ, 1982. 274 с.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 199,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლურ ხელნაწერთა ინსტიტუტის ოფიციალური გვერდი.

 

 
კატეგორია: ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ს
ფან ნოლი

**ფან ნოლი** (; დ. 6 იანვარი, 1882, იბრიქთეფე, თურქეთი — გ. 13 მარტი, 1965, ფორტ-ლოდერდეილი, აშშ) — ალბანეთისა და ამერიკის პოლიტიკური, საზოგადო და რელიგიური მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1924 წელს. ალბანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1921 წ.), პოეტი, მწერალი.

დაიბადა 1882 წელს თრაკიის სოფელ იბრიქთეფეში. სწავლობდა ედირნეს ბერძნულ საშუალო სკოლაში. 1900 წელს გადასახლდა ათენში. 1906 წლიდან ცხოვრობდა აშშ-ში. 1907 წელს ამერიკაში მცხოვრები მართლმადიდებელი ალბანელების შეკრებაზე გამოაცხადა ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტონომია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის იურისდიქციის ქვეშ. ფან ნოლი გახდა ეკლესიის პირველი მღვდელი. 1908 წელს ეკურთხა დიაკვნად.  მისივე ინიციატივით ჩამოყალიბდა ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია. 

[1912 წელს დაამთავრა [ჰარვარდის უნივერსიტეტი. დაბრუნდა ევროპაში, თუმცა პირველი მსოფლიო ომის დროს კვლავ ამერიკაში გადავიდა. 1918 წელს აკურთხეს არქიმანდრიტად. 

1921 წელს გახდა ალბანეთის პარლამენტის დეპუტატი, სულ მალე კი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტი. 1924 წელს კი — პრემიერ-მინისტრი. 

ფლობდა 13 უცხო ენას. ალბანურ ენაზე თარგმნა შექსპირი, სერვანტესი, ომარ ხაიამი. 

გარდაიცვალა 1965 წელს ფლორიდაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Biography, poetry and portrait 
* Noli’s liturgical translations into Albanian and English 
* Юрий Максимов Епископ Феофан (Ноли)

კატეგორია:ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ანტიოქიის რაიონი

**ანტიოქიის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 526 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 376 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3,5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 387,98 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:უაროჩირის პროვინციის რაიონები
ჰართაშენი (სიუნიქი)

**ჰართაშენი** () — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 480 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 775 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 30.99 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ლავროსი კალანდაძე

**ლავროსი გიგილოს ძე კალანდაძე** (დ. 23 დეკემბერი, 1903, ხიდისთავი — გ. 1 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, მწერალი.

## ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება სოფლის სკოლაში მიიღო, სადაც 1915 წლამდე სწავლობდა. შემდეგ მუშაობდა დაქირავებულ მუშად სიღნაღსა და თბილისში. 1918 წლიდან სწავლობდა ჩოხატაურის გიმნაზიაში, სადაც ლიტერატურას ასწავლიდა ია ეკალაძე. 1920 წელს გადავიდა თბილისში. 1921 წლიდან ასწავლიდა ხიდისთავის სკოლაში. 1922-1924 წლებში ოზურგეთის მაზრის ხიდისთავის რაიკომის მდივანი იყო. 1925-1928 წლებში მსახურობდა არმიაში. 1929-1930 წლებში მუშაობდა გაზეთის რედაქტორად. 1930-1933 წლებში სწავლობდა მოსკოვში წითელი პროფესურის ენის, ლიტერატურისა და ხელოვნების ინსტიტუტში. 1934-1937 წლებში მუშაობდა სამტრედიაში. 1940 წლიდან მუშაობდა სახელგამში.

1923 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაწარმოები, ხოლო პირველი წიგნი „წერილები ლიტერატურაზე“ გამოაქვეყნა 1955 წელს. 1958 წელს რუსულ ენაზე გამოაქყვენა მონოგრაფია კონსტანტინე ლორთქიფანიძის შემოქმედებაზე, 1972 წელს „ლიტერატურული წერილები“, 1974 წელს „ლიტერატურული შენიშვნები“ რუსულ ენაზე, 1976 წელს „ლიტერატურული ნაფიქრები“. 

კვლევის ინტერესები მოიცავდა, როგორც კლასიკოსთა, ასევე უახლესი ლიტერატურული ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს, თანამედროვე ახალგაზრდების შემოქმედებას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები კ. ლორთქიფანიძის, ა. აბშელის, გ. ქუჩიშვილის, ს. ჩიქოვანის, გ. ტაბიძის, ა. მირცხულავას და სხვათა შემოქმედებაზე. მისი ნარკვევი . ბარათაშვილის შესახებგამოიცა რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და სხვა ენებზე. კრიტიკოსის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე ლიტერატურის თეორიისა და ესთეტიკური პრობლემებისადმი მიძღვნილი ვრცელი და ღრმაშინაარსიანი გამოკვლევები. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
*
* *ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ.,* „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 200, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ლ
ქეთევან ირემაძე

**ქეთევან ნიკოლოზის ასული ირემაძე** (დ. 8 სექტემბერი, 1912, თბილისი — გ. 19 აგვისტო, 1945, იქვე) — ქართველი მწერალი, მთარგმნელი.

## ბიოგრაფია
1931 წელს წარმატებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. მან მკითხველს გააცნო რუსი და ევროპელი კასიკოსების ქმნილებები. მან ქართულად თარგმნა აბატ პრევეტოს „მანონ ლესკო“, ბალზაკის „ოცდაათი წლის ქალი“, დიდროს „რამოს ძმისწული“, მერიმეს „კარმენი“, დიუმას „ქალი კამელიებით“, კოსტანის „ადოლფი“, ტანიანოვის „კიუხლია“ და სხვა. ქართულიდან რუსულად თარგმნა ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობები.

მას დაწერილი აქვს მონოგრაფიები ბარბარე ჯორჯაძეზე, ნინო ორბელიანზე, ეკატერინე გაბაშვილზე, ჭოლა ლამთათიძეზე, შიო არაგვისპირელზე და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 192,  თბ., 1994

## სქოლიო
კატეგორია: ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული  1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნიკოლოზ იოსელიანი

**ნიკოლოზ (ჯვებე) პავლეს ძე იოსელიანი** (დ. 1 აგვისტო, 1894, კვათანა, დღეს აბაშის ნაწილი — გ. 9 მარტი, 1928, თბილისი) — ქართველი ზოოტექნიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება მიიღო მშობლიური სოფლის სკოლაში. მალე ოჯახი გადავიდა თბილისში და ყმაწვილმა სწავლა განაგრძო ქართულ გიმნაზიაში. 1915 წელს შევიდა ხარკოვის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომელიც ვერ დაამთავრა ჯარში გაწვევის გამო. დემობილიზაციის შემდეგ სწავლასმოწყურებული ახალგაზრდა გერმანიაში გაემგზავრა და ჩაირიცხა ბონის აგრონომიულ აკადემიაში რომელიც დაასრულა 1921 წელს პირველი ხარისხის სწავლული აგრონომის წოდებით. შემდეგ სადოქტორო დისერტაციის მოსამზადებლად გადავიდა ქ. ჰალეში. აქ, ცნობილ პროფესორ ფროლიხთან წლინახევრის ნაყოფიერი მუშაობის შემდეგ წარმატებით დაიცვა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.

ჯვებე იოსელიანი ერთ ხანს დარჩა გერმანიაში და მუშაობა განაგრძო ზოოლოგიის ცნობილ სპეციალისტთან პროფესორ გეკერთან. 1923 წელს სამშობლოში დაბრუნებული ღრმადგანათლებული ინტელიგენტი მიიწვიეს აგრონომიული ფაკულტეტის დოცენტად, მიანდვეს ზოოტექნიკის კათედრა, ხოლო შემდეგ სათავეში ჩაუდგა მის მიერვე დაარსებულ შინაურ ცხოველთა მომშენებლობასა და გენეტიკის კათედრას. იგი ფართო მეცნიერულ მუშაობას ეწეოდა მუხრანის სასწავლო მეურნეობაში, კათედრის სასწავლო-ექსპერიმენტულ ჯოგებში საფუძვლიანად შეისწავლა ცხოველთა ადგილობრივი ჯიშების გენოფონდი, ადგილობრივ ჯიშებთან შემოყვანილი ჯიშების შეჯვარება-შეგუებისა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხები.

1927 წელს ჯვებე იოსელიანი გადაიყვანეს საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორის მოადგილედ, სადაც სამეცნიერო საქმიანობას განაგრძობდა იქვე, მუზეუმის ზოოლოგიის განყოფილებაში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* *ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე*, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 190, თბილისი, 1994

 
კატეგორია: ქართველი ზოოტექნიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:აბაშაში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნუბარ-ფაშა

**ნუბარ-ფაშა** ( ; იანვარი, 1825, სმირნა, ოსმალეთის იმპერია — იანვარი, 1899, პარიზი) — ეგვიპტის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი.

დაიბადა 1825 წელს იზმირში, წარმოშობით სომეხია, მისი სახელი და გვარია ნუბარ ნუბარიანი.

პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა სამჯერ: 1878-1879, 1884-1888 და 1894-1895 წლებში.

## ლიტერატურა
* F. Robert Hunter: *Self-Image and Historical Truth: Nubar Pasha and the Making of Modern Egypt*. In: Middle Eastern Studies,  Vol. 23, No. 3 (Jul., 1987), S. 363-375.

კატეგორია:ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1825
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
სარდარაპატის ბრძოლა

**სარდარაპატის ბრძოლა** (; ) — პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლა. გაიმართა 1918 წლის 21-29 მაისს დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე სარდარაპატთან ერთი მხრივ სომხეთის რეგულარული არმიის ნაწილებსა და, მეორე მხრივ თურქეთის არმიას შორის. ბრიტანელი ისტორიკოსის კრისტოფერ უოლკერის თქმით თუკი ბრძოლაში სომხები წააგებდნენ, სრულიად შესაძლებელი იყო სიტყვა სომხეთი შემონახულიყო, როგორც ისტორიული გეოგრაფიის ტერმინი. 

ბრძოლის მიმდინარეობის დროს 1918 წლის 28 მაისს, თბილისში, გამოცხადდა სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. 1968 წლის 26 მაისს ბრძოლის 50-ე წლისთავზე, სარდარაპატთან აღიმართა მემორიალი. 
## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1918 წლის ბრძოლები
ბაშ-აბარანის ბრძოლა

**ბაშ-აბარანის ბრძოლა** () — პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლა. გაიმართა 1918 წლის 23-29 მაისს დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე ქალაქ აპარანთან ერთი მხრივ სომხეთის რეგულარული არმიის ნაწილებსა და, მეორე მხრივ თურქეთის არმიას შორის. ბრძოლის შედეგად დაამარცხეს თურქები და განდევნეს აპარანიდან დასავლეთისკენ. 

ბაშ-აბარანისა და სარდარაპატის ბრძოლებში სომეხთა გამარჯვებამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა არარატის ვაკეზე თურქების შეჭრის საფრთხის არიდებაში. 

## ლიტერატურა
* Yalçın Murgul, "Baku Expedition of 1917–1918: A Study of the Ottoman Policy towards the Caucasus", Master’s Thesis, 2007, Department of History Bilkent University, p. 55.
* William Edward David Allen, Paul Muratoff, Caucasian Battlefields: A History of the Wars on the Turco-Caucasian Border 1828–1921, Cambridge University Press, 2011, ISBN 978-1-108-01335-2
* Walker, Christopher (1980). ARMENIA: The Survival of a Nation. New York: St. Martin's Press. p. 254. ISBN 0-7099-0210-7.

კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
კატეგორია:1918 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
ლიჭქი

ტოპონიმი **ლიჭქი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლიჭქი — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში.
* ლიჭქი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში.
ალგირდასი

**ალგირდასი** (, , დ. 1296 — გ. 24 მაისი, 1377) — ლიტვის დიდი სამთავროს მთავარი. გედიმინასის შვილი, კეისტუტისის ძმა. სამთავროს მართავდა 1345-1377 წლებში. მისი მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვნად გაფართვდა სამთავროს საზღვრები. 

მამის, გედიმინასის გარდაცვალების შემდეგ მისი სამთავრო იყოფა მისი ოჯახის წევრებს შორის. იავნუტისს შეხვდა ვილნა. 1345 წელს კეისტუტისმა აიღო ვილნა და გადასცა ალგირდასს. კეისტუტისმა და ალგირდასმა დადეს ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ისინი ინარჩუნებდნენ მჭიდრო კავშირს და მეგობრობას. ალგირდასმა მთელი თავისი ძალა მოახმარა სამთავროს საზღვრების გაფართოებას. 

გარდაიცვალა 1377 წლის 24 მაისს. 

## ლიტერატურა
* Conrad, Klaus. Litauen, der Deutsche Orden und Karl IV. 1352—1360. — In: Zeitschrift für Ostforschung Bd. 21 (1972) S. 20-41.
* *Ивинскис П.* Восточнославянская литература в Великом княжестве Литовском. Вильнюс, издательство Вильнюсского университета, 1998.
* *Насевіч Г. В.* Генеалагічныя табліцы старадаўніх княжацкіх і магнацкіх беларускіх родаў 12-18 стагоддзяў. Мінск, 1993.

კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები
კატეგორია:დაბადებული 1296
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1377
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
მუცქი

**მუცქი** () — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 357 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 46.38 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ეგნატე იოსელიანი (რევოლუციონერი)

**ეგნატე ონისიმეს ძე იოსელიანი** (დ. 1843, ქუთაისის მაზრა — გ. 1926) — ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი..

## ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. სემინარიის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო პეტერბურგის სამიწათმოქმედო ინსტიტუტში. მეტად ბეჯითი და შრომისმოყვარე ახალგაზრდა საფუძვლიანად დაეუფლა მეცნიერების სხვადასხვა დარგს, განსაკუთრებით ფილოსოფიას და სოციოლოგიას. კარგად იცოდა რამდენიმე უცხო ენა. ღრმა განსწავლულობით მან დიდი ავტორიტეტი მოიპოვა სტუდენტთა შორის.

იმხანად პეტერბურგში არსებობდა რამდენიმე ხალხოსნური წრე (მათ შორის „ქართველთა წრე“) რომლებშიც გაერთიანებული იყვნენ ძირითადად სტუდენტები. ერთ-ერთი წრე იყო „კავკასიელთა რევოლუციური წრე“, რომელსაც ეგნატე იოსელიანი ხელმძღვანელობდა. აქ უმრავლესობას ქართველები შეადგენდნენ. ამ წრიდან გამოსულები შემდგომ აქტიურად მონაწილეობდნენ მოსკოვის, ვლადიმირის, კიევის, თბილისის, ქუთაისის და სხვა გუბერნიების ხალხოსნური წრეების პრაქტიკულ რევოლუციურ საქმიანობაში.

სამშობლოში დაბრუნებისთანავე ე. იოსელიანმა შემოიკრიბა მოსწავლე ახალგაზრდობა, მათგან შეადგინა რაზმები, რომელთაც უხვად ურიგებდა რევოლუციურ ლიტერატურას პირადი ბიბლიოთეკიდან, აძლევდა რჩევა-დარიგებას. მის ბინაში ხშირად იმართებოდა თათბირები და კრებები, სადაც შეიქმნა საიდუმლო წრე. მან კავშირი გააბა ამიერკავკასიის სხვადასხვა კუთხეში მცხოვრებ რევოლუციურ ახალგაზრდობასთან და დაეხმარა მათ წრეების ჩამოყალიბებაში. ამით ე. იოსელიანმა დიდი ავტორიტეტი მოიპოვა. „რევოლუციის პაპას“ ემორჩილებოდა კავკასიის ყველა რევოლუციური წრე და მის გარეშე არ წყდებოდა არც ერთი საკითხი. მისი ასეთი აქტივობა არ გამორჩენია ხელისუფლებას. 1876 წელს იგი დააპატიმრეს და გადაასახლეს, საიდანაც 80-იან წლებში დაბრუნდა.

ხალხოსნური მოძრაობის კრახის შემდეგ სხვებთან ერთად ე. იოსელიანმაც განიცადა ევოლუცია და ხელი აიღო საიდუმლო-რევოლუციურ საქმიანობაზე და პოლიტიკური ბრძოლის ასპარეზს თანდათან ჩამოსცილდა. 

1900-იანი წლებიდან თბილისში მოღვაწეობდა, იყო კავკასიის სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოების მდივანი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 189, თბ., 1994

 
კატეგორია: ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული  1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
იმპერატორის მეუღლე კი (ტელესერიალი)

**იმპერატორის მეუღლე კი** () — სამხრეთ კორეული ფსევდო-ისტორიული სატელევიზიო სერიალი, სადაც მთავარ, იმპერატორის მეუღლე კის როლს, ასრულებს ჰა ჯი-ვონი. სერიალი MBC-ს ეთერში 2013 წლის 28 ოქტომბრიდან 2014 წლის 29 აპრილამდე გადიოდა. 

## სიუჟეტი
სერიალი კარიოში დაბადებული ქალის, იმპერატორის მეუღლე კის / კი სონ ნიანის შესაახებაა, რომელიც დიდ ძალაუფლებას მოიპოვებს, რაც იმ დროის ეპოქის სისტემას ეწინააღმდეგებოდა. ის დაქორწინდება თოღონ თემურზე / ტა ჰვანზე და გახდება იუანის დინასტიის იმპერატორის მეუღლე, რის სანაცვლოდ თავის შეყვარებულს, ვან იუს მიატოვებს. სერიალში ნაჩვენებია მისი სასიყვარულო და პოლიტიკური ამბიციები. 

## როლებში
### მთავარ როლებში
* ჰა ჯი-ვონი — იმპერატორის მეუღლე კი / კი სონ ნიანი
** ჰიუნ სონ-მინი — პატარა კი სონ ნიანი
* ჯუ ჯინ-მო — ვან იუ (პერსონაჟში იგულისხმება მეფე ჩანგიე)
** ან დო-გიუ — პატარა ვან იუ
* ჯი ჩან-ვუკი — თოღონ თემური / ტა ჰვანი 
* კიმ ჯი-ჰანი — ტალ ტალი
* ბაეკ ჯინ-ჰი — პრინცესა ტანაშირი (იმპერატორის მეუღლე დანაშირი)

### მეორედხარისხოვან როლებში
* კიმ სეო-ჰიუნი — იმპერატორის ქვრივი ჰვანი (ბუდაშირი)
* ჯეონ გუკ-ჰვანი — იონ-ჩული (ელ თემური)
* კიმ იუნ-ჰიუნი — ტან-კი-ში
* ჩა დო-ჯინი — ტა-ლა-ჰაი
* კიმ იონ-ჰო — ბაი-ანი
* ლი ჯაე-იონი — ვან გო
* კიმ მიუნ-გუკი — ჯან სუნ-იონი
* ლი ვონ-ჯონი — დოკ-მანი
* ლი მუნ-სიკი — ბან შინ-ვუ
* იუნ იონ-ჰიუნი — იომ-ბაკი
* იან ვუნ-ინი — იომ ბი-სუ
* ჩოი მუ-სუნი — პარკ ბულ-ვა
* კვონ ო-ჯუნი — ჩოი მუ-სონი
* კიმ ჰიუნ-ბუმი — ჯო-ჩამი
* სონ კიუნ-ჩული — მაკ-სენი
* იუნ ა-ჯუნი — იონ-ჰვა
* ლი ჯი-ჰიუნი — ჰონ-დანი
* ჯო ჯაე-იუნი — გოლტა
* იუ ინ-იონი — იონ ბი-სუ
* სეო ი-სუკი — კარგი ქალბატონი სეო
* ჩა კვან-სუ — გო იონ-ბუ

## საერთაშორისო ჩვენება
*  — გამოვიდა 2014 წელს PalitraTV-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წლის 3 აგვისტოს BS NHK Preimum-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წელს Kurdstat HD TV-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წელს  Panamericana-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წლის 20 ოქტომბერს GMA Network-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წლის 28 ოქტომბერს Euforia TV-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წლის 10 სექტემბერს VV Drama-ზე.
*  — გამოვიდა 2014 წლის 4 ივნისს CTS-ზე და EETV-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* *იმპერატორის მეუღლე კი* MBC-ს ოფიციალურ საიტზე 
* *იმპერატორის მეუღლე კი* MBC Global Media-ზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთკორეული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ღაზნის პროვინცია

**ღაზნის პროვინცია** (პუშტუ غزني‎‎, დარი غزنی Ġazni) — ავღანეთის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია. მისი ფართობია — 22 915 კმ². მოსახლეობა — 1 092 000 ადამიანი (2007 წლის მონაცემებით). პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ღაზნი, რომლის მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 141 000 ადამიანს. პროვინცია იყოფა 18 ოლქად. 

## ადმინისტრაციული რაიონები 
ღაზნის ადმინისტრაციული რაიონებია

* აბ-ბანდი
* აჯრისანი
* ანდარი
* ბახრამი შადიდი
* ბაგაზი
* გილანი
* ღაზნი
* გირო
* დიხ-იაკი
* ჯაგორი
* ზანა-ხანი
* ყარაბაღი
* ხოგიანი
* ხაჯა-უმარი
* მალისტანი
* ნავა
* ნავური
* რაშიდანი

## ისტორია 
1979-1989 წ.წ. ავღანეთის ომის დროს ღაზნის პროვინციაში დისლოცირებული იყო საბჭოთა შეიარაღებული ძალების მოტომსროლელი პოლკის 191-ე დანაყოფი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავღანეთის პროვინციები

კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
მერჰოტეპრე ინი

**მერჰოტეპრე ინი** (ასევე **ინი I**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1677 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1675 წელს. მერჰოტეპრე შესაძლოა წინამორბედი ფარაონის მერნოფერა აიბისა და დედოფალ ინენის ვაჟი იყო. ტურინის სიის მიხედვით მერჰოტეპრემ 2 წელი, 3 ან 4 თვე და 9 დღე იმეფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
მერნოფერა აიბი

**მერნოფერა აიბი** (ასევე **აია**, **ეიე**, **იეი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. დაზუსტებით უცნობია თუ რომელ წლებში მეფობდა მერნოფერა აიბი, არსებობს სამი ვერსია. თუმცა ცნობილია, რომ მერნოფერამ 23 წელი, 8 თვე და 18 დღე იმეფა, მეცამეტე დინასტიის წარმომადგენელთა შორის მან ყველაზე ხანგრძლივად იმეფა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
სობეხოტეპ IV

**სებეხოტებ IV** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. უცნობია სებეხოტებ IV-ის მმართველობის წელის, თუმცა ცნობილია, რომ მან დაახლოებით 10 წელი იმეფა. სებეხოტეპი ტახტზე ძმის ნეფერჰოტეპ I-ის შემდეგ ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
მემკვიდრე (1949 წლის ფილმი)

**მემკვიდრე** () — უილიამ უაილერის 1949 წლის ფილმი.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1800-იანი წლების შუაში ნიუ-იორკში. ვაშინგტონ სკვერზე ცხოვრობს სლოპერების მდიდარი ოჯახი. დოქტორი ოსტინ სლოპერი ქვრივია, მას ერთადერთი ქალიშვილი — კათრინი ჰყავს და ასევე და ლავინია, რომელიც ასევე ქვრივია. ოჯახმა დოქტორი სლოპერის ბეჯითი მუშაობის შედეგად დიდი ქონება დააგროვა. მიუხედავად მამის მცდელობებისა და აღზრდაში დახარჯული ფულისა, კათრინი მორცხვი და უენო ქალია, რომელიც დროის უმეტეს ნაწილს შინ ატარებს. ოსტინი მის დას, ლავინიას თხოვს, დაეხმაროს კათრინ, გახდეს უფრო სოციალური და დაემსგავოს გარდაცვლილ დედას. კათრინს შეუყვარდება პირველივე მამაკაცი, რომელიც მის მიმართ ყურადღებას გამოიჩენს. ესაა ღარიბი მორის თაუნსენდი.

## როლებში 
* ოლივია დე ჰევილენდი — კათრინ სლოპერი
* მონტგომერი კლიფტი — მორის თაუნსენდი
* რალფ რიჩარდსონი — დოქტორი ოსტინ სლოპერი
* მირიამ ჰოპკინზი — ლავინია პენიმანი
* ვანესა ბრაუნი — მარია
* ბეტი ლინლი — მისის მონტგომერი
* რეი კოლინზი — ჯეფერსონ ელმონდი

## ჯილდოები
;ოსკარი
# საუკეთესო მსახიობი ქალი: ოლივია დე ჰევილენდი
# საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: ჰარი ჰორნერი, ჯონ მეჰანი, ემილ კიური  
# საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: აარონ კოპლენდი
# შავ-თეთრი ფილმის საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ედით ჰედი, ჯილ სტილი

;ოქროს გლობუსი
#საუკეთესო მსახიობი ქალი დრამაში: ოლივია დე ჰევილენდი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1949 წლის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:Paramount Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:უილიამ უაილერის ფილმები
კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
სობეხოტეპ III

**სებეხოტებ III** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. სებეხოტებ III დაახლოებით ძვ.წ. 1740 ან ძვ.წ. 1700 წლისთვის მეფობდა, სავარაუდოდ მან 3-დან 4 წლამდე იმეფა. ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სებეხოტებ III-ის შემდეგ ნეფერჰოტეპ I ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ხენჯერი

**ხენჯერი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ხენჯერის მმართველობის ზუსტი თარიღი უცნობია, კიმ რაიჰოლტის მიხედვით ხენჯერის მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1764 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1759 წელს. თომას შნაიდერის მიხედვით კი ხენჯერის მმართველობა ძვ. წ. 1718 წელს დაიწყო და ძვ. წ. 1712 წელს დასრულდა. სავარაუდოდ მან 5 წელის იმეფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ნეფერჰოტეპ I

**ნეფერჰოტეპ I** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. არსებობს სხვადასხვა ცნობები ნეფერჰოტეპ I-ის მმართველობის წლებთან დაკავშირებით, ცნობილია, რომ მან დაახლოებით 11 წელი და 1-4 თვე იმეფა. მისი მმართველობის დასასრულს ნეფერჰოტეპმა თავისი ძმა სიჰათორი თანამმართველად დანიშნა, მათმა თანამმართველობამ რამდენიმე თვეს გასტანა, რის შემდეგაც სიჰათორი გარდაიცვალა. სიჰათორის გარდაცვალების შემდეგ ნეფერჰოტეპმა კიდევ ერთი ძმა სებეხოტებ IV ახალ თანამმართველად დანიშნა. სებეხოტების თანამმართველად დანიშვნიდან მცირე ხნის შემდეგ ფარაონი ნეფერჰოტეპი გარდაიცვალა. ეგვიპტის სამეფო ტახტზე მისი უმცროსი ძმა და თანამმართველი სებეხოტებ IV ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ამენემჰეტ VI

**ამენემჰეტ VI** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ეგვიპტოლოგ კიმ რაიჰოლტის მიხედვით ამენემჰეტ VI-ის მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1788 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1785 წელს, მან დაახლოებით 3 წელი იმეფა. ამენემჰეტ VI-ის შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სემენკარა ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ჰორი (ფარაონი)

**ჰორი** (ასევე **აუიბრა**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ეგვიპტოლოგ კიმ რაიჰოლტის მიხედვით ჰორის მმართველობა ძვ.წ. 1777 წელს დაიწყო და დასრულდა 2 წლის შემდეგ, ძვ.წ. 1775 წელს. თუმცა არსებობს სხვა მოსაზრებებიც, ვერნერის მოსაზრებით ჰორიმ მხოლოდ შვიდი თვის მანძილზე იმეფა და მეფობდა ძვ.წ. 1760 წლისთვის. ხოლო შნაიდერის მოსაზრებით ჰორი ძვ.წ. 1732 წლისთვის მეფობდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
უანკაიის რაიონი

**უანკაიის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის  იაუიოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 554 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  484 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 283,6 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:იაუიოსის პროვინციის რაიონები
კაზიმირა პრუნსკენე

**კაზიმირა დანუტე პრუნსკენე** (; დ. 26 თებერვალი 1943) — ლიეტუველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. ლიეტუვის პირველი პრემიერ-მინისტრი დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ (17 მარტი 1990 — 10 იანვარი 1991).

კაზიმირა დაიბადა სოფელ ვასიულიშკესში, მაშინ როდესაც ლიეტუვა ოკუპირებული იყო გერმანიის მიერ. 1960-1965 წლებში სწავლობდა ვილნიუსის უნივერსიტეტში სამრეწველო ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 1990 წელს აირჩიეს ლიტვის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, რომელსაც 11 მარტს ლიეტუვის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ სეიმი ეწოდა. ამავე წლის 17 მარტს გახდა ლიეტუვის პირველი დამოუკიდებელი მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. 1991 წელს გადადგა თანამდებობიდან. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Kazimiera Danutė Prunskienė 
* Ministrė Kazimira Danutė Prunskienė 

კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტაჰარქა

**ტაჰარქა** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეხუთე დინასტიიდან, ასევე ქუშის სამეფოს მეფე რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 690 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 664 წელს. ტაჰარქა ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის დამაარსებლის ფარაონ პიანხის ვაჟი იყო, ტახტზე შაბატკა შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 664 ტაჰარქას გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ტანტამანი ავიდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XXV დინასტია (ნუბიელები)
* ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტია
* ოცდამეხუთე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 664
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჰარი კეინი

**ჰარი კეინი** (; დ. 28 ივლისი, 1993, ლონდონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი. მიუნხენის „ბაიერნისა“ და ინგლისის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.

## მიღწევები
### საკლუბო
;  ტოტენჰემ ჰოტსპური
* ინგლისის ლიგის თასის ფინალისტი: 2014–15, 2020–21
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2018–19

;  ბაიერნი

* **ბუნდესლიგა** (1): 2024-25
* **ფრანც ბეკენბაუერის სუპერთასი** (1): 2025

### სანაკრებო
;  ინგლისი 
* ევროპის ჩემპიონატის ფინალისტი: 2020, 2024
* უეფა-ს ერთა ლიგის მესამე ადგილი: 2018-19

### ინდივიდუალური
* „მილუოლის“ წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშე: 2011–12
* პრემიერლიგის თვის საუკეთესო მოთამაშე: 2015 იანვარი, თებერვალი, 2016 მარტი, 2017 თებერვალი, სექტემბერი, დეკემბერი, 2022 მარტი
* PFA-ს პრემიერლიგის წლის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21, 2022–23
* წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელი პსა-ის ვერსიით: 2014–15
* „ტოტენჰემ ჰოტსპურის“ წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2014–15, 2020–21, 2022–23
* პრემიერლიგის ოქროს ბუცის მფლობელი: 2015–16, 2016–17, 2020–21
* პრემიერლიგის სეზონის საუკეთესო გამთამაშებელი: 2020–21
* ფეხბურთის მხარდამჭერთა ფედერაციის წლის საუკეთესო მოთამაშე: 2017
* ინგლისის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდო: 2017, 2018
* მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბუცის მფლობელი: 2018 
* მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 2018
* IFFHS-ის მსოფლიოს საუკეთესო ბომბარდირი: 2017
* პრემიერლიგის წლის საუკეთესო მოთამაშის ლონდონის ფეხბურთის ჯილდოები: 2018, 2021
* ბუნდესლიგის თვის გოლის ავტორი: 2023 ოქტომბერი 
* ბუნდესლიგის ოქროს ბუცის მფლობელი: 2023–24, 2024–25
* ბუნდესლიგის თვის საუკეთესო ფეხბურთელი: ოქტომბერი 2024
* ბუნდესლიგის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2024-25

## რესურსები ინტერნეტში 
*The FA profile 
*Harry Kane at tottenhamhotspur.com
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილუოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნორვიჩ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფას ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვენის საერთაშორისო აეროპორტი

**ვენის საერთაშორისო აეროპორტი** () ან **ვენა-შვეხატი** () — საერთაშორისო აეროპორტი ავსტრიაში. მდებარეობს დედაქალაქ ვენიდან 18 კილომეტრში, ქალაქ შვეხატში. აეროპორტს შეუძლია მიიღოს ისეთი ფართო ფიუზელაჟის მქონე თვითმფრინავები, როგორიცაა Boeing 747 და Airbus A340. 2008 წელს ვენის საერთაშორისო აეროპორტი აღიარეს ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო აეროპორტად.

აეროპორტი ააგეს 1938 წელს და მას სამხედრო დანიშნულება ჰქონდა. 1945 წელს იგი გადავიდა დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლების ხელში. 1954 წლიდან კი ქვეყნის უპირველესი აეროპორტია. ამ პერიოდში აეროპორტს გააჩნდა ერთი ასაფრენ-დასაჯდომი ბილიკი. აეროპორტის ახალი შენობის მშენებლობა დაიწყო 1960 წელს. 1972 წელს აშენდა მეორე ასაფრენ-დასაჯდომი ბილიკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ავსტრიის აეროპორტები
ვლადიმერ კავსაძე

**ვლადიმერ (ლადო) ლონგინოზის ძე კავსაძე** (დ. 7 იანვარი, 1886, სოფ. ხოვლე — გ. 30 ნოემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი მომღერალი, რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1943).

## ბიოგრაფია
პატარა ლადოს და მის ძმას, მიხეილს ბიძამ გამოჩენილმა მომღერალმა და ლოტბარმა სანდრო კავსაძემ გაუღვიძა სიმღერის სიყვარული. 7 წლისა მიაბარეს თბილისის ერთ-ერთ პანსიონში. სიყმაწვილეში იგი გაიტაცა ველოსპორტმა და სიმღერამ. მას ამეცადინებდა იმხანად თბილისში მცხოვრები იტალიელი მომღერალი ენრიკო ბორჯი. მეორე გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, გაემგზავრა მოსკოვის ვოკალური განათლების მისაღებად, სადაც ჩაირიცხა ოპერის თეატრში, მაგრამ მალე გადავიდა მოძრავ საოპერო დასში და გასტროლები დაიწყო რუსეთის ქალაქებში. ამ დასთან ერთად ლადო თბილისსაც ეწვია და საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა. ამის შემდეგ ახალგაზრდა მომღერალი დიდი წარმატებით გამოდიოდა პეტერბურგის, კიევის, ტაშკენტის თეატრის სცენებზე. 1921 წლიდან მშობლიურ საოპერო თეატრშია, სადაც ასრულებს ალფრედის („ტრავიატა“), ალმავივას („სევილიელი დალაქი“), ლენსკის („ევგენი ონეგინი“), ვარსკვლავთმრიცხველის („ოქროს მამალი“), კოტეს და საქოს („ქეთო და კოტე“), შოთას („თქმულება შოთა რუსთაველზე“), მალხაზის („დაისი“), მასხარას („დარეჯან ცბიერი“) და სხვა პარტიებს.

ლადო კავსაძის ლამაზი ლირიკული ტენორი და მომხიბლავი სცენური გარეგნობა უზრუნველყოფდა მის მუდმივ წარმატებას. 

ვოკალური კარიერის დასარულს იგი ხშირად გამოდიოდა ესტრადაზე. 1939 წლიდან თბილისის ფილარმონიის დირექტორი იყო, ხოლო 1942 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა თბილისის ცირკის დირექტორად. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და საპატიო ნიშნის ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 193, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია: ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:თბილისის ფილარმონიის დირექტორები
კატეგორია:თბილისის ცირკის დირექტორები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ალვანთა ისტორია

**ალვანთა ისტორია** — შუა საუკუნეების სომხური ისტორიოგრაფიის ძეგლი. ტრადიციულად მის ავტორად ითვლება მოვსეს კალანკატვაცი. ნაშრომი დაწერილია VII-X საუკუნეებში ძველ სომხურ ენაზე. ნაშრომი შედგება სამი წიგნისაგან, მასში მდიდარი ცნობებია დაცული კავკასიის ალბანეთის ისტორიის შესახებ.

„ალვანთა ისტორიაში“ საკუთრივ კავკასიის ალბანეთის გარდა საყურადღებო ცნობებია დაცული ხაზარებისა და ჰუნების შემოსევების, ბიზანტიის იმპერატორ ჰერაკლეს, სპარსეთის მეფე ხოსროს ომებზე. ასევე ვახტანგ გორგასლის ბრძოლა ირანის წინააღმდეგ, იმდროინდელი სომხეთის სამეფოს ურთიერთობა ქართლთან, ბიზანტიასთან.  ნაშრომში დაწვრილებით აღწერილია ბიზანტიელებისა და ხაზარების მიერ 627-628 თბილისის ალყა და მისი აღება. დაცულია მასალები სომეხ-ქართველთა საეკლესიო პაექრობის შესახებ და სხვა. მნიშვნელოვანია ცნობა რუსთა ლაშქრობისა ამიერკავკასიაში (943).

## ლიტერატურა
* *Dowsett C. J. F.* A Neglected Passage in the «History of the Caucasian Albanians» // Bulletin of the School of Oriental and African Studies.— University of London, 1957.— Vol. 19, No. 3.— pp. 456—468.
* Мовсес Каланкатуаци. История страны Алуанк / Пер. Ш. В. Смбатяна.— Ереван: Матенадаран, 1984.

## სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ალბანეთი
ვალერი ლობანოვსკი

**ვალერი ვასილის ძე ლობანოვსკი** (; დ. 6 იანვარი, 1939, კიევი — გ. 13 მაისი, 2002, ზაპოროჟიე) — საბჭოთა უკრაინელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1960) და დამსახურებული მწვრთნელი (1975). „საპატიო ნიშნისა“ და „შრომის წითელი დროშის ორდენი“ კავალერი. სიკვდილის შემდეგ მიიღო უკრაინის გმირის წოდება (2002).

მიიჩნევა ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ საუკეთესო მწვრთნელად. ჟურნალ „World Soccer“-ის ვერსიით შედის საუკეთესო მწვრთნელების სიაში. „ESPN FC“ მიიჩნევს ისტორიაში მე-8 საუკეთესო მწვრთნელად.

## მიღწევები 
;სათამაშო
*საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1): 1961
*საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასის მფლობელი (1): 1964

;სამწვრთნელო
*ევროპის თასების მფლობელთა თასის მფლობელი (2): 1974–1975, 1985–1986
*უეფა-ს სუპერთასის მფლობელი (1): 1975
*საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (8): 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985, 1986, 1990,
*საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასის მფლობელი (6): 1974, 1978, 1982, 1985, 1987, 1990
*საბჭოთა კავშირის სუპერთასის მფლობელი (3): 1980, 1985, 1986
*უკრაინის ჩემპიონი (5): 1997, 1998, 1998–1999, 1999-2000, 2000–2001
*უკრაინის თასის მფლობელი (3): 1998, 1998–1999, 1999–2000
*თანამეგობრობის თასის მფლობელი (2): 1997, 1998

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ვალერი ლობანოვსკის ბიოგრაფია . ukrsoccerhistory.com

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  6 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ბორის III

**ბორის III** (; დ. 30 იანვარი, 1894 — გ. 28 აგვისტო, 1943) — ბულგარეთის სამეფოს მეორე მეფე 1918–1943 წლებში საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან. ჰქონდა გერმანიის ადმირალის წოდება (1916). 

ბორის III იყო საკმაოდ პოპულარული მონარქი და წარმოადგენდა ბალკანეთის ისტორიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ფიგურას ორ მსოფლიო ომს შორის და მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. სამეფო ტახტზე ავიდა 24 წლის, მას შემდეგ, რაც პირველ მსოფლიო ომში დამარცხდა გერმანიის მოკავშირე ბულგარეთი და გადადგა მამამისი  ფერდინანდი. სამართავად ჩაიბარა ქაოსის ზღვარზე მყოფი ქვეყანა.  

1930 წელს დაქორწინდა ვიტორიო ემანუელე III-ის ქალიშვილზე ჯოვანა სავოიელზე.

მოულოდნელად გარდაიცვალა 1943 წლის 28 აგვისტოს, რამდენიმე დღის შემდეგ, რაც დაბრუნდა აღმოსავლეთ პრუსიიდან, სადაც შეხვდა ადოლფ ჰიტლერს. გარდაცვალების ოფიციალური მიზეზი გახდა ინფარქტი, თუმცა ვრცელდებოდა ვერსიები მის შესაძლო მოწამვლაზე. ტახტის მემკვიდე გახდა მისი 6 წლის შვილი სიმეონ II.

## რესურსები ინტერნეტში
*King Boris III Honored by the United States Congress. King Boris III, Savior of Bulgarian Jewry
*King Boris III, concealed savior of the Bulgarian Jews
*The Case of King Boris III, Unsung Hero of the Holocaust
*http://www.scribd.com/doc/950652/The-Rescue-of-the-Bulgarian-Jews-during-World-War-II
*King Boris III, Savior of the Bulgarian Jews 
*Historical photographs of the royal palace in Sofia
*Find-A-Grave biography

კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი  28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
Q.I

„**Q.I**“ — ფრანგი მომღერალ მილენ ფარმერის სიმღერა, ალბომიდან ''Avant que l'ombre...*. იგი გამოიცა 2005 წლის 4 ივლისს, ლეიბლზე Polydor.
ტექსტი დაწრა მილენმა, მუსიკა კი ლორან ბუტონამ. მუსიკალური ვიდეო გადაიღო ბენუა ლესტანომ, ბუდაპეშტში..
კომპოზიცია პირველ პოზიციაზე ავიდა საფრანგეთისა და ბელგიის სინგლების ჩარტში. 
სიმღერა ეხება სექსუალურ თემას. ტექსტში მილენი ყვება რომ მოხიბლულია თავისი პარტნიორის ინტელექტით (*Q.I'', ფრანგულად-ინტელექტი)
და აერთიანებს სექსს ინტელექტუალურობასთან.

## პერსონალი 
* მილენ ფარმერი: ვოკალი, ტექტი
* ლორან ბუტონა: მუსიკა
* Polydor: ლეიბლი
* დომინიკ ისერმანი: ფოტო
* ჰენრი ნოი: დიზაინერი

## სქოლიო 
კატეგორია:მილენ ფარმერის სიმღერები
კატეგორია:2005 წლის სინგლები
კატეგორია:2005 წლის სიმღერები
უანიეკის რაიონი

**უანიეკის რაიონი** () — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის  იაუიოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 202 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა  415 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 37,54 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:იაუიოსის პროვინციის რაიონები
ტაკელოტ II

**ტაკელოტ II** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამესამე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტაკელოტს მმართველობა სავარაუდოდ დაიწყო ძვ.წ. 840 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 817 წელს.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XXIII დინასტია 
* ეგვიპტის ისტორია: XXIII დინასტია
* ეგვიპტის ოცდამესამე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამესამე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ხარკივის მეტროპოლიტენი

**ხარკივის მეტროპოლიტენი** () — უკრაინის ქალაქ ხარკივის საქალაქო ტრანსპორტის უმთავრესი სახეობა. ხარკივის მეტროპოლიტენი უკრაინის რიგით მეორე და სსრკ-ის რიგით მეექვსე (მოსკოვის, სანქტ-პეტერბურგის, კიევის, თბილისისა და ბაქოს მეტროპოლიტენების შემდეგ.) ჩქაროსნული გადამყვანია. მეტროპოლიტენს ყოველდღიურად 633,150 (2013 წლის მონაცემებით) მგზავრი გადაჰყავს. 2013 წლის მონაცემებით, ხარკივის მეტროთი 231.1 მილიონმა ადამიანმა იმგზავრა. მეტრო შედგება სამი ხაზისგან და 29 სადგურისგან, რომელთა საერთო სიგრძე 39.6 კილომეტრია. პირველად, 1975 წელს, ხოლოდნოგორსკო-ზავოდსკაიას ხაზი გაიხსნა, მას მოჰყვა მეორე, სალტოვსკაიას ხაზი 1984 წელს, ხოლო 1995 წელს ხარკივის მეტროპოლიტენს ალექსეევსკაიას ხაზი შეემატა.

## იხილეთ აგრეთვე 
მეტროპოლიტენთა სია

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* ხარკივის მეტრო — ოფიციალური საიტი 

მეტროპოლიტენი
შეშონქ I

**შეშონქ I** (ასევე **შეშონკ I**, **შოშენქ I**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეორე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 943 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 922 წელს.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოცდამეორე დინასტია 
* ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტია
* ოცდამეორე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის ფარაონები
Austrian Airlines

**Austrian Airlines**, ზოგჯერ უბრალოდ **Austrian** — ავსტრიის უმსხვილესი ავიაკომპანია. გაერთიანებულია გერმანულ Lufthansa Group-ში. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ შვეხატში, რომელიც ვენის იურისდიქციაშია. დაარსდა 1957 წლის 30 სექტემბერს. ავიაკომპანიის საბაზო აეროპორტია - ვენის საერთაშორისო აეროპორტი. Austrian Airlines ფრენებს მსოფლიოს 130 სხვადასხვა მიმართულებით ახორციელებს. ის აგრეთვე Star Alliance-ს წევრია. .

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Austrian Airlines Group 
* Austrian Airlines stock information 
* Austrian Airlines-ის სპორტული კლუბები 

კატეგორია:ავსტრიის ავიაკომპანიები
ივანე თულაშვილი

**ივანე ნიკოლოზის ძე თულაშვილი** (დ. 21 აგვისტო, 1863, თბილისი — გ. 20 თებერვალი, 1930, იქვე) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი.

## ბიოგრაფია
საშუალო განათლება მიიღო მშობლიურ ქალაქში, ხოლო 1890 წელს უმაღლესი — პეტერბურგში. დაამთავრა საინჟინრო სასწავლებელი და ნიკოლოზის სამხედრო-საინჟინრო აკადემია. დიდხანს ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მოსკოვში, ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. პარალელურად ასრულებდა პრაქტიკულ სამშენებლო და არქიტექტურულ სამუშაოებს.

1921 წელს ივანე ჯავახიშვილისაგან მიიღო მოწვევა და ჩამოვიდა თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის ჩამოყალიბებაში. როცა ამ ფაკულტეტის ბაზაზე შეიქმნა პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (ამჟამად საქართველოს  ტექნიკური უნივერსიტეტი), გამოცდილი თეორეტიკოსი წლების მანძილზე განაგებდა სამშენებლო ხელოვნების კათედრას.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“,  გვ. 180, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი ინჟინერ-მშენებლები
კატეგორია:დაბადებული  21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1863
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ლორდი (მომღერალი)

'''ელა მარია ლანი იელიჩ-ო'კონორი** ( ცნობილი თავისი სასცენო სახელით **ლორდი''' (Lorde); დ. 7 ნოემბერი, 1996) — ახალ ზელანდიელი მომღერალი და სიმღერების მწერალი. დაიბადა ტაკაპუნაში და გაიზარდა დევონპორტში, ოკლანდში. ო'კონორი ბავშვობიდანვე იყო შემოქმედებითი პიროვნება. ახალგაზრდა ასაკში Universal Music-თან გააფორმა კონტრაქტი და მოგვიანებით დაიწყო თანამშრომლობა პროდიუსერ ჯოულ ლიტლთან, რომელმაც დაეხმარა სიმღერების წერაში. მისი მომღერლის დებიუტი შედგა 2012 წელს, როდესაც მან გამოუშვა პირველი EP  *The Love Club EP*. პროექტმა ჩარტებში მე-2 ადგილი დაიკავა ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში. 2013 წელს ო'კონორმა გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი „Royals“. სიმღერა საერთაშორისო ჰიტი გახდა, რომელმაც პირველი პოზიცია დაიკავა Billboard Hot 100-ში. 1987 წლის შემდეგ ლორდი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა შემსრულებელი, რომლის სინგლმა პირველ ადგილამდე მიაღწია აშშ-ში. მოგვიანებით, იმავე წელს, მან გამოუშვა სადებიუტო ალბომი *Pure Heroine*. დისკმა ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში პირველი ადგილი დაიკავა, ხოლო Billboard 200-ში – მე-3. ალბომიდან კიდევ ოთხი სინგლი გამოსცა იმავე წელს – „Tennis Court“, „Team“, „No Better“ და „Glory and Gore“. ლორდიმ 2014 წელს დაწერა სიმღერა „Yellow Flicker Beat“ ფილმისთვის „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა – ნაწილი 1“. ლორდის მუსიკა მოიცავს ჟანრებს, რომელთა შორის არის დრიმ-პოპი და ინდიტრონიკა თანხლებით. მომღერალს მიღებული აქვს გრემის ორი, ბრიტანეთის მუსიკის ერთი და ახალი ზელანდიის ათი მუსიკალური ჯილდო. 2013

## დისკოგრაფია
**Pure Heroine* (2013)
**Melodrama* (2017)
* *Solar Power* (2021)
* *Virgin* (2025)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ახალზელანდიელი მომღერლები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:Universal Music Group-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალენტინ თოფურიძე

**ვალენტინ ბაგრატის ძე თოფურიძე** (დ. 13 იანვარი, 1908, თბილისი — გ. 1 თებერვალი, 1980, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს სახალხო მხატვარი, სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის ნამდვილი წევრი, სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

## ბიოგრაფია
საშუალო სკოლა სარატოვში დაამთავრა და იქვე შევიდა უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1924 წელს ჩამოვიდა თბილისში და თბილისის სამხატვრო აკადემიის სტუდენტი გახდა. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ ცნობილი მოქანდაკეები და მხატვრები: იაკობ ნიკოლაძე, ნიკოლოზ კანდელაკი, ევგენი ლანსერე, იოსებ შარლემანი და სხვა.

ვ. თოფურიძე ჯერ კიდევ სტუდენტობისას ჩაება აქტიურ შემოქმედებით ცხოვრებაში და სიცოცხლის ბოლომდე არ შეუწყვეტია დაძაბული შრომა. პირველი ნაბიჯებიდანვე იგრძნობოდა შემოქმედის სწრაფვა მონუმენტური პლასტიკისადმი, რაზეც მეტყველებს 30-იან წლებში შესრულებული ნამუშევრები, თბილისში კინოთეატრ „რუსთაველის“ ფასადის ფიგურები, ლადო კეცხოველის ბიუსტი კომუნარების ბაღში და სხვა. სამამულო ომის გამარჯვებას მიუძღვნა ერთ-ერთი ნამუშევარი — ჭიათურის დრამატული თეატრის ფასადზე ქალის ალეგორიული ფიგურა „გამარჯვება“, რისთვისაც 1949 წელს სახელმწიფო პრემია მიენიჭა. 1955 წლიდან იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის  პროფესორი. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის ორდენითა“ და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 180, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია: საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის  სახელმწიფო პრემიის  ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია: საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ვ
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით