open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვატერლოო ჰოუქსი

**ვატერლოო ჰოუქსი** () — ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის და ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციის გუნდი, რომელიც  შტატ აიოვას ქალაქ ვატერლოოში მდებარეობდა. ჰოუქსი არის ერთადერთი კლუბი აიოვადან, რომელსაც ოდესმე მონაწილეობა მიუღია ნებისმიერ მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგების ფარგლებში.

## გუნდის ისტორია 
ვატერლოო ჰოუქსი დაარსდა 1948 წელს, რომელიც ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგაში თამაშობდა, მოგვიანებით კი ლიგა ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციას შეუერთდა, და გახდა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია. ჰოუქსი იმ გუნდებიდან ერთ-ერთია, რომელიც NBA-ს შექმნაში შეიტანეს წვლილი. 1949-50 წლების სეზონისთვის, რომელიც გუნდისთვის პირველი და უკანასკნელი იყო ლიგაში, 19-43 დაამთავრეს, რითაც მე-5 ადგილი დაიკავეს დასავლეთ დივიზიონში 6 გუნდიდან. ჰოუქსი 1950-51 წლების სეზონისთვის ნაციონალურ პროფესიონალურ საკალათბურთო ლიგაში გადავიდა. გუნდის პირველი მფლობელი იყო P.L. "Pinkie" George.

## სეზონის შედეგები 
***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"|**ვატერლოო ჰოუქსი** (NBL)
|-
|1948–49 || 30 || 32 || .484 || N/A || N/A
|-
!colspan="6"|**ვატერლოო ჰოუქსი** (NBA)
|-
|1949–50 || 19 || 43 || .306  || N/A || N/A
|-
!colspan="6"|**ვატერლოო ჰოუქსი** (NPBL)
|-
|1950–51 || 32 || 24 || .571 || N/A || N/A
|-

## იხილეთ აგრეთვე 
* NBA-ის გაუქმებული გუნდების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვატერლოო ჰოუქსის სრული ისტორია
* NBL Logoserver Website 
* NBL მდგომარეობა
* NPBL მდგომარეობა
*იაოვას NBA გუნდი 
* Promoter put Hawks on an NBA track 
* http://www.nbahoopsonline.com/History/Rosters/Roster4650.html
* http://apbr.org/nmbr4660.html

კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
ჰოფტორენი

**ჰოფტორენი** () — სამთავრობო დაწესებულების ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ჰააგაში. 29 სართულიანია, შენობის სიმაღლე 141.86 მ. დაპროექტებულია ქალაქ ნიუ-იორკში, კონ პედერსენ ფოქსის მიერ. სიმაღლით ნიდერლანდების მე-3 და ქალაქ ჰააგის უმაღლესი შენობაა. ჰოფტორენი არის ნიდერლანდების განათლების, კულტურისა და მეცნიერების სამინისტროს შენობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰოფტორენი 
* ჰოფტორენი 
* ჰოფტორენი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
მაასტორენი

**მაასტორენი** () — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. წარმოადგენს ნიდერლანდების ყველაზე მაღალ შენობას. 44 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 164,8 მ, ანტენის ჩათვლით 182,3 მ. მშენებლობა დაიწყო 2006 წლის ოქტომბერში, ხოლო დასრულდა 2009 წლის 9 დეკემბერს. შეიცავს 10 მიწისზედა და 2 მიწისქვეშა ავტოსადგომს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საინფორმაციო გვერდი  
* მაასტორენი 
* მაასტორენი  
* მაასტორენი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
რემბრანდტ ტაუერი

**რემბრანდტ ტაუერი** () — საოფისე ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ამსტერდამში, მდინარე ამსტელის ნაპირზე. 36 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 135 მ. თავზე შპალი აქვს, რომელთანაც ერთად შენობის სიმაღლე დაახლოებით 150 მ აღწევს. აშენდა 1991-1994 წლებში. სახელი ეწოდა სახელგანთქმული ნიდერლანდელი ფერმწერის რემბრანდტის პატივსაცემად. სართულების უდიდესი ნაწილი გამოყენებადია, 4 ტექნიკური ხასიათისაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რემბრანდტ ტაუერი 
* რემბრანდტ ტაუერი 
* რემბრანდტ ტაუერი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ფლიუელა-ვისჰორნი

**ფლიუელა-ვისჰორნი** () — მთა სილვრეტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში. გადაჰყურებს ფლიუელის უღელტეხილს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Flüela Wisshorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ჩიმა-და-ლეგი

**ჩიმა-და-ლეგი** () — მთა ობერჰალბშტაინის ალპებში. მდებარეობს შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. სამხრეთით გადაჰყურებს ბრეგალიის ხეობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Cima da Lägh on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:იტალიის მთები
მონ-რონე

**მონ-რონე** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ლიდის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია პეტი-კომბენისა და გრან-კომბენის მთების ჩრდილოეთით, სათხილამურო კურორტ ვერბიეს თავზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mont Rogneux on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სენტ-ლუის ბომბერსი

**სენტ-ლუის ბომბერსი** () — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის გუნდი, რომელიც მდებარეობდა სენტ-ლუისში, მისურის შტატში. გუნდი დაარსდა 1946 წელს და არსებობა შეწყვიტა არსებობა 1950 წელს.

## გუნდის ისტორია 
სენტ-ლუის ბომბერსი იყო ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის წევრი 1946 წელს. მას შემდეგ რაც BAA შეუერთდა ნაციონალური საკალათბურთო ლიგას 1949 წელს და გახდა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია. ბობმერსი 1950 წელს, ბომბერსი 5 გუნდთან ერთად გაუქმდა.

## სეზონის შედეგები 
***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"|** სენტ-ლუის ბომბერსი** (BAA)
|-
|1946–47||38||23||0.623||1–2|| დამარცხდა მეოთხედ-ფინალში
|-
|1947–48||29||19||0.604||3–4|| დამარცხდა ნახევარ-ფინალში
|-
|1948–49||29||31||0.483||0–2|| დამარცხდა ნახევარ-ფინალში
|-
!colspan="6"|**სენტ-ლუის ბომბერსი ** (NBA)
|-
|1949–50 ||26||42||0.382|| — || 
|-

## იხილეთ აგრეთვე 
* NBA-ის გაუქმებული გუნდების სია

კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
ვიტენვასერენსტოკი

**ვიტენვასერენსტოკი** () — მწვერვალი შვეიცარიაში, ვალესა და ურის კანტონების საზღვარზე. ლეპონტის ალპებში. მის სიახლოვეს გაივლის საზღვარი მდინარე რაინის, პოსა და რონის აუზებს შორის.

მწვერვალი აღმართულია გერეტალისა და ვიტენვასერის ხეობებს შორის. მის ძირში გაწოლილია მყინვარები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Witenwasserenstock

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბრისტენი

**ბრისტენი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურის კანტონში, სილენენის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით; გადაჰყურებს მდინარე როისის ხეობას. აღმართულია პიც-გიუვის მთისა და გრაუბიუნდენის კანტონის საზღვრიდან ოთხ კილომეტრში. მიიჩნევა ურის კანტონის ერთ-ერთ მთავარ ღირსშესანიშნაობად. 

გეოლოგიურად ბრისტენი აარის მასივს მიეკუთვნება. მთის სამხრეთი ნაწილი რამდენიმე განსხვავებული ტიპის კლდისგან შედგება, მათ შორისაა რიოლითი და ამფიბოლიტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bristen on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
World Port Center

**World Port Center** — საოფისე ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 33 სართულიანია. შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 123,1 მ, ანტენის ჩათვლით 138 მ. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1998-2001 წლებში. ემსახურება 12 ლიფტი. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია. დაპროექტებულია ბრიტანელი არქიტექტორის ნორმან ფოსტერის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* World Port Center 
* World Port Center 
* World Port Center 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
პიცო-კამპო-ტენჩა

**პიცო-კამპო-ტენჩა** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში, ტიჩინოს კანტონის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს კანტონის უმაღლეს მწვერვალს.

აღმართულია ლაგო-დი-მორგიროლოს ტბის სამხრეთით, ლევანტინისა და მაჯიის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Campo Tencia on SummitPost.org

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
NBA-ის ყველა მოთამაშის გუნდი

**NBA-ის ყველა-მოთამაშის გუნდი** — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოველ წლიური წოდებაა ლიგის საუკეთესო მოთამაშეებს შორის, რომელიც სეზონის დასრულების შემდეგ სახელდება. გუნდების არჩევანი ხდება სპორტული სტატიების მწერლების და ტელე-წამყვანების მიერ აშშ-ის და კანადის ტერიტორიაზე. გუნდი 1946 წლიდან მოყოლებული, როდესაც ლიგა დაარსდა, მას მერე სახელდება ყოველ-წლიურად. ყველა-მოთამაშის გუნდები თავდაპირველად ორ გუნდად იყო გაყოფილი, 1988 წლიდან მოყოლებული კი გუნდები სამად გაიყო, სადაც თითოეულ მათგანში 5 კაციანი შემადგენლობაა, სრულად კი 15 ადგილია.

მოთამაშეები იღებენ 5 ქულას პირველი გუნდში შესასვლელად, 3 ქულას მეორე გუნდში და 1 ქულას მესამე გუნდში შესასვლელად. ხუთი მოთამაშე, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, ხვდება პირველ გუნდში, ხოლო შემდეგი 5 საუკეთესო ქულიანი მოთამაშე მეორე გუნდში და მესამე გუნდში ნაკლებ ქულიანები. ფრის შემთხვევაში შემადგენლობა იზრდება. ერთადერთი ფრის შემთხვევა 1952 წელს იყო, როდესად ბობ დეივისმა და დოლფ შეისმა ქულები თანაბრად მიიღეს. კარლ მელოუნი, შაკილ ო'ნილი და კობი ბრაიანტი 14-ჯერ დასახელებულნი არიან ამ გუნდებში, ხოლო ტიმ დანკანი კი 13-ჯერ იქნა დასახელებული.
* როდესაც ოლეიუონი ჩავიდა აშშ-ში, ჰიუსტონის უნივერსიტეტმა მისი სახელი არასწორად - აკიმი გამოთქვა. ამ სახელს ის 1991 წლის 9 მარტამდე იყენებდა, შემდეგ კი მან მის სახელს წინ ჰ ასო დაუმატა.
* რონ არტესტმა სახელი 2011 წლის 6 სექტემბერს შეიცვალა, რომელსაც ამჯერად მეტა უორლდ ფის ჰქვია.
* ამარ'ე სტაუდმაიერის სახელი ადრე არასწორად იწერებოდა, რომელსაც ყველა ამარე-თი წერდა, როდესაც NBA-ში შემოაბიჯა, მაგრამ 2008 წლის ოქტომბერში მან სახელი ამარ'ე-თი გადაირქვა.

## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* nba.com
* basketball-reference.com 

## სქოლიო 
კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
ლეკიჰორნი

**ლეკიჰორნი** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალესა და ურის კანტონების საზღვარზე. მის მწვერვალს *გროს-ლეკიჰორნს* უწოდებენ (3 068 მ), რათა განარჩიონ უფრო დაბალ მწვერვალ *ხლი-ლეკიჰორნისგან* (3 023 მ).

## რესურსები ინტერნეტში
*Gross Leckihorn on Summitpost
*Leckihorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პუანტ-დე-პლინი

**პუენტ-დე-პლინი** () — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. სიმაღლე 3 057 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* List of mountains above 2000 m in Switzerland with coordinates 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბრუშგჰორნი

**ბრუშგჰორნი** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში. ზღვის დონიდან 3 056 მ სიმაღლით, იგი საფიენისა და დომლეშგის ხეობებს შორის მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bruschghorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
The Red Apple

**The Red Apple** — საცხოვრებელი ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 40 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 124 მ. ემსახურება 6 ლიფტი. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2005-2009 წლებში. ქვემო სართულები მაღაზიებსა და რესტორნებს უკავია. კომპლექსი მთლიანობაში უზრუნველყოფილია ღია ოპტიკური ბოჭკოთი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Red Apple – ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ჰოხ-დუკანი

**ჰოხ-დუკანი** () — მთა ალბულის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში. სიმაღლე 3 063 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Hoch Ducan on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნადიმ ნიჟარაძე

**ნადიმ იზეთის ძე ნიჟარაძე** (დ. 5 მაისი, 1911, ვაიო, ქედის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 ივლისი, 1982, ბათუმი, საქართველო) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972). საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982). სკკპ წევრი 1939 წლიდან. 

## ბიოგრაფია 
1930 წელს დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური სასწავლებელი, 1936 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1936 წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე ლაბორანტად. 1936 წლიდან აჭარის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის დირექტორია. ინსტიტუტში კითხულობდა ლექციებს და ამავე დროს 1937 წლიდან იყო გეოგრაფიის კათედრის გამგე. 1938 წელს დაინიშნა აჭარის განათლების მინისტრად, 1944 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „აჭარის ალპური მეურნეობა“, რომელიც 1948 წელს მონოგრაფიის სახით გამოიცა. 

1949 წლის მარტიდან დოცენტი ნადიმ ნიჟარაძე გახდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი. მისი რექტორობის პერიოდში არსებულ კორპუსზე დაშენდა მესამე სართული, კეთილმოეწყო ეზო, დაიდგა რუსთაველის ძეგლი. შენობაში გაიყვანეს ცენტრალური გათბობა. ნადიმ ნიჟარაძემ რექტორად იმუშავა 1954 წლის ოქტომბრამდე. 1954 წლიდან ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის კათედრის გამგე. 

1970 წელს ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „მთისა და ბარის რაიონების მოსახლეობის ცხოვრების დონის დაახლოების ეკონომიკურ-გეოგრაფიული პრობლემები და მათი გადაწყვეტის ცდები აჭარის ასსრ მაგალითზე“. მისი ნაშრომები ეძღვნება აჭარის მთიანი რაიონების ეკონომ-გეოგრაფიულ პრობლემებს. ნადიმ ნიჟარაძე ავტორია 90-მდე ნაშრომისა.

## თხზულება
* აჭარის ალპური მეურნეობა, ბათ., 1948. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* პროფესორ ნადიმ ნიჟარაძის 100 წლის იუბილე 

კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
ინდიანაპოლის ოლიმპიანსი

**ინდიანაპოლის ოლიმპიანსი** () — პროფესიონალური ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბი, რომელიც მდებარეობდა შტატ ინდიანას ქალაქ ინდიანაპოლისის არეაში. გუნდი დაარსდა 1949 წელს და გაუქმდა 1953 წელს. ოლიმპიანსის საშინაო არენა იყო Hinkle Fieldhouse.

## გუნდის ისტორია 
ოლიმპიანსი დაარსდა 1949 წელს, რომელმაც ინდიანაპოლის ჯეტსი ჩაანაცვლა. ოლიმპიანს ლიდერობდა კენტუკის უნივერსიტეტის ალექს გროზა და რალფ ბირდი, რომლებიც იყვნენ მნიშვნელოვანი წევრები აშშ-ის საკალათბურთო ნაკრებისა, რომლებმაც შეძლეს 1948 წლის ზაფხულის ოლლიმპიურ მატჩებში გუნდისთვის ოქროს მედალი მოეტანათ. ოლიმპიურ გუნდში ასევე იყვნენ უალას ჯონსი და კლიფ ბერკერი, რომლებიც ასევე კენტუკის უნივერსიტეტის მოთამაშეები.

1951 წლების სეზონში, გროზა და ბირდი NBA-სგან მთელი ცხოვრებით იქნენ მოკვეთილი, კერძოდ კი რწმუნებულ მაურის პოდოლოფის მიერ, როდესაც მოთამაშეებმა აღიარეს ქულების დაგროვების შესახებ კოლეჯის პერიოდში. ოლიმპიანსმა 1953 წელს 28-43 შედეგით დაასრულა სეზონი, რის შემდეგადაც გაუქმდა. NBA-ში ჩატარებული 4 სეზონის განმავლობაში, ოლიმპიანსმა 132-137 შედეგით იასპარეზა.

ოლიმპიანს დღემდე ეკუთვნის ყველაზე გრძელი თამაში NBA ისტორიაში, როდესაც გუნდმა 75-73 გაიმარჯვა როჩესტერ როიალზის წინააღმდეგ მე-6 დამატებით პერიოდში. მატჩი ჩატარდა 1951 წლის 6 იანვარს.

## სეზონის შედეგები 
***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"|**ინდიანაპოლის ოლიმპიანსი** (NBA)
|-
|1949–50 ||39||25||0.609||3–3||დამარცხდა დივიზიონის ფინალში
|-
|1950–51 ||31||37||0.456||1–2||დამარცხდა დივიზიონის ნახევარ-ფინალში
|-
|1951–52 ||34||32||0.515||0–2||დამარცხდა დივიზიონის ნახევარ-ფინალში
|-
|1952–53 ||28||43||0.394||0–2||დამარცხდა დივიზიონის ნახევარ-ფინალში
|-

## იხილეთ აგრეთვე 
* NBA-ის გაუქმებული გუნდების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინდიანაპოლის ოლიმპიანსის ყველა დროის შედეგი და სტატისტიკა 

კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
კლივლენდ რებელსი

**კლივლენდ რებელსი** () — ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის კლუბი (შემდგომში ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია), რომელიც მდებარეობდა ქალაქ კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში.

## გუნდის ისტორია 
რებელსი იყო BAA-ს პირველ ინაუგურაციის სეზონში. გუნდმა პირველი სეზონი 30-30 დაასრულა, რაც დასავლეთ დივიზიონში მე-3 ადგილზე გავიდა, რის შემდეგაც პირველივე რაუნდში დამარცხდა პლეი-ოფში ნიუ-იორკ ნიქსთან, რასაც გუნდის გაუქმება მოჰყვა.

***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"| **კლივლენდ რებელსი** (BAA)
|-
|1946–47 || 30 || 30 || .500 || **დამარცხდა** პირველ რაუნდში || ნიუ-იორკი 2, კლივლენდი 1
|-

## მწვრთნელები 
გუნდის ისტორიის მანძილზე მხოლოდ 2 მწვრთნელი იყო კლივლენდ რებელსში.

* როი კლიფორდი
* დუჩ დენერტი

## იხილეთ აგრეთვე 
* NBA-ის გაუქმებული გუნდების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
ლიმბურგის პროვინცია (ნიდერლანდები)

**ლიმბურგი** () — პროვინცია ნიდერლანდებში, მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება გელდერლანდისა და ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციები, აღმოსავლეთით — გერმანია, დასავლეთით კი ბელგია. დედაქალაქია მაასტრიხტი.

ლიმბურგი მეტად განსხვავებული მახასიათებლებით გამოირჩევა. სოციალურმა და ეკონომიკურმა ტენდენციამ, ბოლო ათწლეულებში მნიშვნელოვნად შეცვალა პროვინცია, მოუტანა ცვლილებებისა და განახლების პროცესები და იგი პერიფერიული პროვინციიდან მაღალგლობალიზებულ რეგიონად აქცია, რომელიც რურის მეტროპოლიურ არეალთან და ბენილუქსის რეგიონთან აკავშრებს. ასეთი საერთაშორისო ჭიშკრის როლი პროვინციაში ზრდის კრიმინალს, მათ შორის ხშირია ნარკოდანაშაული.

სტრატეგიული მდებარეობის გამო, საუკუნეთა მანძილზე ლიმბურგი ევროპის წამყვან სახელმწიფოთა სასურველ ტერიტორიას წარმოადგენდა. მათ შორის იყვნენ რომაელები, ჰაბსბურგები, ესპანელები, პრუსიელები თუ ფრანგები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website (in Dutch and English)
* Official Website Limburg Tourist Information (in Dutch, English, French and German)
* "Limburgs Landschap"; website of foundation owning many nature reserves in this province
* Official site of the WMC (World Music Contest) 
* Maps of Limburg

კატეგორია:ნიდერლანდების პროვინციები
მძიმე ფორვარდი (კალათბურთი)

, ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA-ის) ისტორიაში ერთ-ერთი ფართოდ აღიარებული მძიმე ფორვარდი.]]

**მძიმე ფორვარდი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **მეოთხე ნომერი** — კალათბურთში ხუთიდან ერთ-ერთი პოზიცია. მძიმე ფორვარდი თამაშის დროს ცენტრის მსგავს როლს ასრულებს. ამ პოზიციაზე მოთამაშე კალათბურთელები შეტევაში ძირითადად ფარისკენ ზურგით თამაშობენ. მათ თამაშის დროს მრავალი პასუხისმგებლობა გააჩნიათ; მათგან ერთ-ერთია ფარიდან ასხლეტილი ბურთის მოხსნა. აგრეთვე, მათი მოვალეობაა ზონური და პერსონალური დაცვის თამაში მოწინააღდეგე გუნდის მძიმე ფორვარდის (და არა მარტო) წინააღმდეგ.

NBA-ში მძიმე ფორვარდების სიმაღლე ძირითადად 2,03–2,13 მ შუალედში მერყეობს ხოლო WNBA-ში მათი სიმაღლე 1,85–1,93 მ-ია. ზოგიერთი მძიმე ფორვარდი ხშირად ცენტრის პოზიციაზე თამაშობს და ამის უნარებიც გააჩნია, თუმცა მათ ხშირად ცენტრისთვის აუცილებელი სიმაღლე აკლიათ.

ნეისმიტის მემორიალური საკალათბურთო დიდების დარბაზში მრავალი ფორვარდია ფორვარდია შესული; მათ შორის არიან: კარლ მელოუნი, დენის კარი, დოლფ შეიესი, კევინ მაკჰეილი, ჩარლზ ბარკლი, ელვინ ხეიზი, ბობ პეტიტი, დენის როდმანი, კატრინა მაკლეინი.

## სქოლიო
კატეგორია:კალათბურთის პოზიციები
აიუბიდები

**აიუბიდები** – დინასტია ახლო აღმოსავლეთში, დააარსა სალაჰ-ად-დინმა 1171 წელს ეგვიპტეში ფატიმიდების დამხობის შემდეგ. სახელი ეწოდა სალაჰ-ად-დინის მამის აიუბ იბნ შადის სახელის მიხედვით. აიუბიდების დინასტიის სხვადასხვა შტო მართავდა ეგვიპტეს (1171-1250 წწ.), დამასკოს (1186-1260 წწ.), ჰალაბს (1186-1260 წწ.), ჰამს (1178-1341 წწ.), ჰომსს (1178-1262 წწ.), მესოპოტამიას (1200-1245 წწ.) და სამხრეთ არაბეთს (1173-1228 წწ.). ეგვიპტელი აიუბიდები იყვნენ ჯვაროსნების წინააღმდეგ ომის ორგანიზატორები და რამდენიმეჯერ დაამარცხეს კიდეც ისინი. დინასტიურმა განხეთქილებებმა და მამლუქების გაძლიერებამ აიუბიდები დაასუსტა. საბოლოოდ მათ შეთქმულმა ეგვიპტელმა მამლუქებმა მოუღეს ბოლო 1250 წელს.

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია
კატეგორია:დინასტიები
ვაშინგტონ კეპიტოლზი

**ვაშინგტონ კეპიტოლზი** () — ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (მოგვიანებით ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის) გუნდი, რომელიც ვაშინგტონში მდებარეობდა. 1946-1949 წლებში გუნდს მწვრთნელის რანგში სათავეში ედგა დიდების დარბაზის წევრი რედ ორბეხი.

გუნდი 1946 წელს დაარსდა და მონაწილეობას იღებდა BAA-ში. გუნდი 1949 წელს NBA-ში თამაშობდა. საბოლოოდ კეპიტოლზი 1951 წლის 9 იანვარს (10-25) შედეგის შემდეგ გაუქმდა. გუნდის საშინაო არენა იყო Uline Arena, რომელიც 7 500 მაყურებელს იტევდა. გუნდი იმოსებოდა მწვანე და თეთრ ფორმებში. NBA დაბრუნდა ვაშინგტონში 1973 წელს, როდესაც ბალტიმორ ბულეტსი გახდა კეპიტალ ბულეტსი.

## გუნდის ისტორია 
კეპიტოლზს ჰქონდა 81.7 მოგების პროცენტული მაჩვენებელი BAA-ში ინაუგურაციის სეზონში, რაც ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია საუკეთესო 10 მოგების პროცენტული მაჩვენებლით NBA ისტორიაში.

მიუხედავად გუნდის მცირე ხნიანი არსებობისა, კაპიტოლსმა 1946 წელს მოიგო ზედიზედ 17 თამაში, რაც იმ დროისთვის წარმოუდგენლად დიდი შედეგი იყო. ეს რეკორდი 1969 წლამდე იყო შენარჩუნებული. 15-0 შედეგით დაწყება 1948-49 წლების სეზონში, ასევე საუკეთესო შედეგია დღებდე NBA ისტორიაში (1993-94 წლების სეზონში ჰიუსტონ როკეტსი გაუთანაბრდა).

*NBA ჩემპიონი: არც ერთხელ
*დივიზიონის ჩემპიონი: რეგულარული სეზონი 2: 1946-47 წლების და 1948-49 წლების; პლეი-ოფი 1946-47, 1947-48, 1948-49 და 1949-50 წლების სეზონები.

**კალათბურთის დიდების დარბაზის წევრები:**
* ბილ შერმენი (ლიდერი ქულებში 1951 წლის სეზონში)
* რედ ორბეხი (მწვრთნელი)

## ქულის ლიდერები 
* 1947 – ბობ ფირიკი – 16.8 ppg
* 1948 – ბობ ფირიკი – 16.1 ppg
* 1949 – ბობ ფირიკი – 13.0 ppg
* 1950 – დონ ოთენი – 14.9 ppg (i18 მატჩში. ჯეკ ნიკოლსმა მოაგროვა 13.1  49 თამაშში, მაგრამ ფრედ კოლარიმ ყველაზე მეტი - 860 ქულა დააგროვა 66 მატჩში.) 
* 1951 – ბილ შერმენი – 12.2 ppg

## პერსონალი 
* 1947–1949 – რედ ორბეხი
* 1950 – ბობ ფირიკი – მოთამაშე-მწვრთნელი
* 1951 – ბოუნს მაკკინი – მოთამაშე-მწვრთნელი
* 1950 – ირლ ლოიდი – პირველი აფრიკელ-ამერიკელი რომელიც NBA-ში თამაშობდა.

## სეზონის შედეგები 
***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"|**ვაშინგტონ კეპიტოლზი** (BAA)
|-
|1946–47||49||11||0.817||2–4||**დამარცხდა** ნახევარ-ფინალში
|-
|1947–48||28||20||0.583||0–1||**დამარცხდა** დივიზიონის ფრეზე
|-
|1948–49||38||22||0.633||6–5||**დამარცხდა** BAA ფინალში
|-
!colspan="6"|** ვაშინგტონ კეპიტოლზი ** (NBA)
|-
|1949–50 ||32||36||0.471||0–2|| **დამარცხდა** დივიზიონის ნახევარ-ფინალში
|-
|1950–51 ||10||25||0.286|| —||

## რესურსები ინტერნეტში 
* გუნდის გვერდი  Basketball-reference.com-ზე

კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
მუსტაფა ალი

**მუსტაფა ალი** (დ. 1541 – გ. 1600) – თურქი ისტორიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. ისტორიული, პოლიტიკური და რელიგიური ნაშრომების ავტორი. თავისი დროის ერთ-ერთი უგანათლებულესი ადამიანი. წერდა თურქულ და სპარსულ ენებზე. მისი ძირითადი თხზულება – მოვლენათ არსი – მოიცავს არაბული ქვეყნებისა და თურქული მოდგმის ხალხთა ისტორიის მნიშვნელოვან ცნობებს. ბოლო თავში გადმოცემულია ოსმალეთის სახელმწიფოს მთელი ისტორია. „მოთხრობებში ხელოვანთ შესახებ“ მუსტაფა ალი გვამცნობს XVI საუკუნის ოსმალური კულლტურისა და ხელოვნების მოღვაწეთა ბიოგრაფიებს. „გამარჯვების წიგნში" („ნუსრეთნამე“) აღწერილია ოსმალთა 1578 წლის ლაშქრობა ამიერკავკასიაში: სამცხე-საათაბაგოში, ქართლსა და შირვანში. მუსტაფა ალი პირადად მონაწილეობდა ლაშქრობაში, როგორც მთავარსარდალ მუსტაფა-ლალა ფაშის მდივანი, წერდა ლაშქრობის დღიურს. თხზულებაში ჩართულია ოსმალეთის ხელისუფლებასთან ქართველ მეფე-მთავართა დიპლომატიური მიმოწერის საყურადღებო მასალები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1541
კატეგორია:გარდაცვლილი 1600
კატეგორია:თურქი ისტორიკოსები
ალთინთეფე

მინი|250პქ|ტაძარი ალთინთეფეში
**ალთინთეფე** – ურარტული ციხე-ქალაქის ნანგრევები თურქეთში, ქალაქ ერზინჯანის აღმოსავლეთით 20 კმ-ზე. 1959 წლიდან მას შეისწავლიდა თურქი არქეოლოგი თაჰსინ ოზგუჩი. ციხესიმაგრე აგებულია ურარტული სტილით, ქვის დიდი ბლოკებითა და ალიზით. დასახლებას გარს აკრავს ბურჯებიანი გალავანი, რომლის შიგნით გათხრილია ურარტული ტაძარი, ღია ტაძარი ან სამლოცველო, დიდი სამეურნეო სათავსი, მიწისქვეშა გამაგრება, ქვის აკლდამები და სხვა ნაგებობები. აღსანიშნავია ქვის სამკამერიანი აკლდამა, რომელშიც ქალისა და მამაკაცის სარკოფაგებთან ერთდ აღმოჩნდა სარეცელი, სკამები, ეტლის ნაწილები, ვერცხლისა და ბრინჯაოს ჭურჭელი, რკინის საჭურველი და შრომის იარაღი, ცხენის აღკაზმულობა ბრინჯაოს მცირე ქანდაკებები, ბრინჯაოსა და ძვლის სხვადასხვა ნივთი, თიხისა და ასურული ქაშანურის  ჭურჭელი, ოქრო-ვერცხლითა და ძვირფასი ქვებით შემკული ტანსაცმელი, ოქროს ყელასაბამის ნაწილები. საყურადღებოა ბრინჯაოს ორი ფირფიტა. ერთზე გამოსახულია ფრთოსან ცხენზე მდგარი ღვთაება, მეორეზე სამრიგად – ომისა და ნადირობის სცენები. აღმოჩენილი ნივთები განეკუთვნება ურარტუს აყვავების ხანას (ძვ. წ. 713-679 წწ.). უღრმეს ფენაში აღმოჩენილია ადრეული ბრინჯაოს ხანის კერამიკა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ურარტუ
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ანგელოსები

**ანგელოსები** — ბიზანტიის იმპერატორთა დინასტია (1185-1204 წწ.) მსხვილ მემამულეთა რიგიდან. ხელისუფლბა მოიპოვეს ანდრონიკე I კომნენოსის დამხობის შემდეგ. ანგელოსები იმპერიას განაგებდნენ რთულ საგარეო და საშინაო პოლიტიკურ ვითარებაში. ვერ შეძლეს პროვინციების სეპარატიზმის დათრგუნვა. ეყრდნობოდნენ დიდგვაროვან მოხელეთა ფენებს, გაადიდეს გადასახადები. მოიგერიეს სიცილიელი ნორმანების თავდასხმა, მაგრამ დამარცხდნენ სელჩუკებთან ბრძოლაში. ანგელოსების მმართველობის დროს განხორციელდა ჯვაროსანთა მესამე და მეოთხე ლაშქრობა, რომლებმაც მკვეთრი ანტიბიზანტიური ხასიათი მიიღო. ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის გარემოცვის დროს შეთქმულებმა ანგელოსების უკანასკნელი წარმომადგენლები ისააკ  II და ალექსი IV დახოცეს. ანგელოსების დინასტია დაემხო. 

## იმპერატორთა სია
*ისააკ  II (1185-1195)
*ალექსი III (1195–1203)
*ისააკ  II (1203-1204)
*ალექსი IV (1203-1204)

## ლიტერატურა
*
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:ბიზანტიის დინასტიები
კატეგორია:დინასტიები
პროვიდენს სტიმროლერსი

**პროვიდენს სტიმროლერსი** () — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის გუნდი, რომელიც როდ-აილენდის შტატში მდებარეობდა. 2012 წლების თანახმად, სტიმროლერსი არის ერთადერთი გუნდი დიდი ოთხეულიდან, რომელიც როდ-აილენდში მდებარეობდა.

## გუნდის ისტორია 
სტიმროლერსი იყო ერთ-ერთი გუნდი იმ პირველი 11 NBA გუნდიდან (როდესაც ლიგა, როგორც ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციად შეიქმნა). გუნდის ყველა დროის შედეგია 46–122 (.274) რის გამოც არსებობის 3 სეზონის შემდეგ, გუნდი გაუქმდა.

სტიმროლერსი კვლავ ინარჩუნებს NBA რეკორდს, ყველაზე ცოტა გამარჯვება ერთ სეზონში, როდესაც 1947-48 წლებში მათ მხოლოდ 6 თამაშის მოგება მოახერხეს (მაგრამ გუნდ არ ეკუთვნის ყველაზე დაბალი მოგების პროცენტული მაჩვენებელი, რომელიც 2011-12 წლების სეზონის შარლოტ ბობკეტსის ანგარიშზეა). ასევე 1947-48 წლების სეზონში სტიმროლერსის გუნდში ირიცხებოდა 46 წლის ნეტ ჰიკი, რომელიც დღემდე ინარჩუნებს ყველაზე ასაკოვანი მოთამაშის რეკორდს, რომელსაც ოდესმე ლიგაში უთამაშია.

## მოთამაშეების აღნიშვნა 
* ირნი კელვერლი - All-NBA მეორე გუნდი და ლიდერობდა ლიგას ასისტენტებში NBA-ის პირველ სეზონში.
* ჯორჯ ნოსტრენდი - ყველაზე მაღალი მოთამაშე NBA-ის პირველ წელს.
* ჰაუი შენონი - ლიდერობდა 1949 წლის NBA ახალბედაში.
* ნეტ ჰიკი - ყველაზე ასაკოვანი მოთამაშე NBA-ის ისტორიაში.

## მწვრთნელები 
* რობერტ მორისი - 1946 
* ჰენკ სოური - 1947
* ნეტ ჰიკი - 1948
* კენ ლოფლერი - 1949

## სეზონის შედეგები 
***მნიშვნელობა**: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %*

{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"| ** პროვიდენს სტიმროლერსი** (BAA)
|-
|1946–47 || 28 || 32 || .467 || ||
|-
|1947–48 ||  6 || 42 || .125 || ||
|-
|1948–49 || 12 || 48 || .250 || ||

## სქოლიო 
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
ანტალკიდას ზავი

**ანტალკიდას ზავი**, *ს ა მ ე ფ ო   ზ ა ვ ი* — დაიდო ძვ. წ. 387 ან 386 წელს სპარსეთის ქალაქ სარდში კორინთის ომის შემდეგ, რომელიც ძვ. წ. 395–387 წლებში მიმდინარეობდა სპარტასა და ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა კოალიციას (ათენი, თებე, კორინთი, არგოსი...) შორის. სპარსეთის ზეგავლენით მოკავშირეები იძულებულნი გახდნენ სპარტელი მხედართმთავრისა და დიპლომატის ანტალკიდას პირობები მიეღოთ. ზავის პირობების შესრულებისათვის თვალყურის დევნება დაევალა სპარტას, რამაც საგრძნობლად გააძლიერა მისი ჰეგემონია საბერძნეთში. ამ ზავით ბერძნები ფაქტობრივად  კარგავდნენ ყველა მონაპოვარს, რაც ბერძენ-სპარსელთა ომით მოიპოვეს. მცირე აზიისა და კვიპროსის ბერძნული ქალაქები კვლავ სპარსეთს დაემორჩილნენ. დანარჩენებმა დამოუკიდებლობა მიიღეს, თუმცა კავშირებში გაერთიანება მაინც ეკრძალებოდათ. არსებობა შეინარჩუნა მხოლოდ პელოპონესის კავშირმა. სპარსეთის ფლოტს გზა გაეხსნა ეგეოსის ზღვაში, რაც ათენის საზღვაო ძლიერებას ემუქრებოდა. ანტალკიდას ზავი საბერძნეთის დაქუცმაცებულობის აღიარებას ნიშნავდა. ანტალკიდას ზავის ტექსტს გვამცნობს ქსენოფონტი „საბერძნეთის ისტორიაში“. 

## ლიტერატურა
*წერეთელი ა., ძველი საბერძნეთი, ტ. I, თბ., 1966

კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
ანგორის ბრძოლა

**ანგორის ბრძოლა**, *ანკარის ბრძოლა* — ბრძოლა თემურლენგსა და ოსმალეთის სულთან ბაიაზიდ I-ს შორის ჩუბუკის მდელოზე, ანგორასთან (ახლანდელი ანკარა) ახლოს. 1402 წლის 19 ივლისს ანგორის ბრძოლის დაწყების წინ თემურლენგმა სივასი დაიკავა. ოსმალთა ჯარი სივასის დასავლეთით 150 კმ-ზე ტყიან მთებში გამაგრდა და ამით თემურლენგის მთავარ ძალას – ცხენოსან ჯარს სამოქმედო გზა გადაუღობა. თემურლენგმა მოწინააღმდეგეს ზურგიდან მოუარა და ანგორას გარს შემოერტყა. ბაიაზიდის ჯარი 20 ივლისს დილით ეკვეთა მტერს. მარცხენა ფრთაზე თემურლენგის ცხენოსნებმა შეაჩერეს ოსმალთა იერიში, ხოლო ანატოლიელი ბეგების თემურლენგის მხარეზე გადასვლამ საბოლოოდ გადაწყვიტა ბრძოლის ბედი. ოსმალთა ორივე ფრთის განადგურების შემდეგ თემურლენგის ჯარი გარს შემოერტყა და გაანადგურა ბაიაზიდის მთავარი ძალები. ამ დამარცხებამ დიდი ხნით შეაჩერა ოსმალეთის იმპერიის ცენტრალიზაციის პროცესი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Encyclopædia Britannica: Ankara, Battle of
*DBA Battle Scenario: The Battle of Angora 
*Military- Engineering Strategy used by Timur at the Battle of Ankara (1402)
*History of Battle of Ankara from Turkish sources 

## სქოლიო 
კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:თემურლენგის ლაშქრობები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:1402 წლის ბრძოლები
მილენიუმ ტაუერი (ამსტერდამი)

**მილენიუმ ტაუერი** () — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ამსტერდამში. 24 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 97,5 მ. წარმოადგენს კომპანია Reed Elsevier-ის შტაბ-ბინას. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2002-2004 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მილენიუმ ტაუერი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
გრონინგენის პროვინცია

**გრონინგენის პროვინცია** () — პროვინცია ჩრდიოლოეთ-აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში. სამხრეთით ესაზღვრება დრენთეს პროვინცია, დასავლეთით ფრისლანდია, ჩრდილოეთით ვადენზეე, ხოლო აღმოსავლეთით გერმანიის მხარე — ქვემო საქსონია. პროვინციის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია გრონინგენი. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით გრონინგენის პროვინციის მოსახლეობა უდრიდა 574,042 ადამიანს. გადაკვეთილია მრავალრიცხოვანი არხებითა და პატარა მდინარეებით. ეკუთვნის ფრიზის კუნძულებში შემავალი პატარა კუნძული როტიუმეროგი.

ადრეული პერიოდში გრონინგენი უწყვეტ კონფლიქტურ ურთიერთობაში იმყოფებოდა გარემომცველ რეგიონში არსებულ დასახლებულ პუნქტთან — ომელანდენთან. მოგვიანებით გრონინგენი რეგიონში მოწინავე ქალაქი გახდა, თუმცა უთანხმოება მათ შორის არ შემწყდარა. 1579 წელს ომელანდენი გაერთიანდა უტრეხტის უნიაში და ჩაება ესპანეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში, ხოლო გრონინგენი რჩებოდა ესპანეთის მმართველობის ქვეშ. 1594 წლის შემდეგ აღნიშნული ორი დასახლებული პუნქტი ერთ რესპუბლიკად გაერთიანდა, ხოლო 1795 წელს შეერწყნენ ერთ პროვინციად.

პროვინციის ჩრდილოეთი ნაწილის ზედაპირი ბრტყელია და აგებულია ზღვიური წარმოშობის თიხებით. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა; მოჰყავთ ხორბალი, ქერი, შვრია, კარტოფილი, შაქრის ჭარხალი, ზეთოვანი კულტურები. პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში XVI საუკუნის ბოლომდე განვითარებული იყო მძლავრი ტორფნარები. მელიორაციის შედეგად მიწები ათვისებულ იქნა სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში. მიწის ინტენსიური დამუშავება ქმნის ჩალის ნარჩენებს, რომლებსაც ადგილობივ ქარხნებში იყენებენ. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთი ტერიტორია აგებულია ქვიშაქვებით, რომელზედაც განვითარებულია შერეული სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა და მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშინაურება. პროვინციის სხვადასხვა რაიონში პუპულარულია საცხენოსნო სპორტი.

გრონინგენის პროვინციის უდიდესი ქალაქი — გრონინგენი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია, ხოლო მის რაიონშია ბუნებრივი აირის მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი საბადო. არის გრონინგენის უნივერსიტეტი (1614).

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  
* პროვინციის დედაქალაქის საიტი  
* პროვინციის რუკა  
* გრონინგენის პროვინცია – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ნიდერლანდების პროვინციები
მონტევიდეო (როტერდამი)

**მონტევიდეო** (Montevideo) — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 43 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 139,5 მ. თავზე ლოგოტიპი აქვს — „M“, რომელთანაც ერთად შენობის სიმაღლე 152,3 მ აღწევს. ემსახურება 7 ლიფტი. შეიცავს აპარტამენტებს, საოფისე და სავაჭრო ფართობებს. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2003-2005 წლებში. სახელი ეწოდა ურუგვაის დედაქალაქის — ქალაქ მონტევიდეოს სახელის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მონტევიდეო 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ახალი ორლეანი (ცათამბჯენი)

**ახალი ორლეანი** (New Orleans) — საცხოვრებელი ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. 43 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 158,3 მ, ანტენის ჩათვლით 163 მ. ემსახურება 4 ლიფტი. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2007-2010 წლებში. ამჟამად წარმოადგენს ნიდერლანდების უმაღლეს საცხოვრებელ შენობას. აშენებულია პორტუგალიელი არქიტექტორის — ალვარუ სიზა ვიეირას პროექტის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ცათამბჯენი ახალი ორლეანი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
FiftyTwoDegrees

**FiftyTwoDegrees** — სპეციალური კონსტრუქციის საოფისე ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ნეიმეგენში. 18 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 86 მ. მრავალფუნქციური კომპლექსური ტიპის კომერციული ინოვაციური ცენტრი. მშენებლობა დასრულდა 2007 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* FiftyTwoDegrees – ოფიციალური საიტი  
* FiftyTwoDegrees 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ალმის ბრძოლა

[მინი|*ალმას დამცველები*, [რიჩარდ კეიტონ ვუდვილი]]
**ალმის ბრძოლა** – ყირიმის ომის პირველი ბრძოლა მდინარე ალმისთან. გაიმართა 1854 წლის 20 სექტემბერს  რუსეთისა და მოკავშირეთა – საფრანგეთის, ოსმალეთისა და ინგლისის ჯარებს შორის. რუსეთის ჯარს სარდლობდა ადმირალი ალექსანდრე მენშიკოვი, მოკავშირეთა ჯარებს ფრანგი მარშალი არმან ჟაკ სენტ-არნო და ინგლისელი გენერალი, ლორდი ფიცროი ჯეიმზ რაგლანი. ჭარბი ძალების და უკეთესი შეიარაღების წყალობით მოკავშირებმა დაამარცხეს რუსეთის ჯარი, რომელმაც სევასტოპოლისაკენ დაიხია. რუსეთის არმიამ ამ მრძოლაში დაახლოებით 6000 მებრძოლი დაკარგა.

## ლიტერატურა
* Baron de César Bazancourt (1856). *The Crimean Expedition, to the Capture of Sebastopol 2 vols.* London. 
* Alexander William Kinglake (1863–87). *The Invasion of the Crimea, 8 vols.* Edinburgh
* Blake, R.L.V Ffrench (1973). *The Crimean War.* Sphere Books. 
* Brighton, Terry (2005). *Hell Riders: The Truth about the Charge of the Light Brigade*. Penguin Books. ISBN 978-0-14-101831-7
* Fletcher, Ian & Ishchenko, Natalia (2004). *The Crimean War: A Clash of Empires*. Spellmount Limited. ISBN 1-86227-238-7
* Christopher Hibbert (1963). *The Destruction of Lord Raglan: A tragedy of the Crimean War 1854–55*. Pelican Books 
* Pemberton, W. Baring (1962). *Battles of the Crimean War*. Pan Books Ltd. ISBN 0-330-02181-8
* Royle, Trevor (2007). *Crimea: The Great Crimean War 1854–1856*. Abacus. ISBN 978-0-349-11284-8

## რესურსები ინტერნეტში 
*Battle of Alma
*British serviceman's journal

კატეგორია:ყირიმის ომის ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:1854 წლის ბრძოლები
ხრამჰეს II

**ხრამჰეს II** — მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხრამზე, ქალაქ წალკაში. ტიპური დერივაციული სადღეღამისო რეგულირების ჰიდროელექტროსადგურია. წარმოადგენს ხრამჰესების კასკადის მეორე საფეხურს. სადგურზე გამოიყენება ხრამჰეს I-ის გადამუშავებული წყლის, ხრამჰეს I-ის და ხრამჰეს II-ის კაშხლებს შორის მდინარე ხრამის დამატებითი დინების, მდინარე ყარაბულახისა და მდინარე ჭოჭიანის ერთობლივი წყალჩამონადენი. ჰესის მშენებლობა 1954 წელს დაიწყო. მისი ორივე აგრეგატი საექსპლუატაციოდ გადაეცა 1963 წელს. დადგმული სიმძლავრეა 110 ათ. *კვტ* და საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 184 მილიონი კილოვატსაათი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ხრამის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი
* ხრამჰეს I
* წალკის წყალსაცავი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
სოხუმის ჰიდროელექტროსადგური

**სოხუმჰესი** (***სოხუმის ჰესი***) — დერივაციული ტიპის სეზონური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე დასავლეთის გუმისთის მარცხენა ნაპირზე. ქალაქ სოხუმიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. მისი დადგმული სიმძლავრეა 18,9 *მგვტ*. ჰესის საშუალო წლიური გამომუშავება 100 მლნ. კვტ საათი. ჰესის მშენებლობა დაიწყო 1934 წელს, ჰიდროელექტროსადგურის პირველი აგრეგატი გაუშვეს 1948 წელს. ექსპლუატაციაში შევიდა 1948-1951 წლებში. საქართველო-აფხაზეთის კონფლიქტის დროს (1992-1993) მწყობრიდან გამოვიდა. 1992 წლიდან სოხუმჰესი არ ფუნქციონირებდა, სადგურის კონსტრუქცია მიატოვეს და თითქმის მთლიანად გაძარცვეს. 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
ხადორჰესი

მინი|300პქ
**ხადორჰესი** — სეზონური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდინარეების ალაზნისა და სამყურისწყლის შესართავთან. ჰესის დადგმული სიმძლავრეა 24 *მგვტ*. საშუალო წლიური გამომუშავება 100 *მლნ*. კვტ·სთ. 

მშენებლობა დაიწყო 2001 წელს, საქართველოს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის ჩინეთში ვიზიტის შედეგად. ხადორჰესი საექსპლუატაციოდ გადაეცა 2004 წელს, გახსნა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა. 

ჰიდროელექტროსადგური კერძო საკუთრებაში იმყოფება. აშენდა ჩინეთის სიჩუანის ელექტროენერგეტიკული კომპანიის დაფინანსებით. 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
შაორის ჰიდროელექტროსადგური

**შაორის ჰიდროელექტროსადგური** — წლიური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ტყიბულის ტერიტორიაზე. შაორ-ტყიბულის ჰესების კასკადის პირველი საფეხური. სადგურზე გამოიყენება მდინარე შაორის წყალი. წყალსაცავს ქმნის შაორის ტაფობში, სოფელ ხორგას მიდამოებში აგებული კაშხალი. ძალური კვანძი განთავსებულია ქალაქ ტყიბულში. სადგური ექსპლუატაციაში გადაეცა 1955 წელს. მისი დადგმული სიმძლავრეა 39.2 მგვტ, ხოლო საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 139 გიგავატი. დერივაციული ტიპის მაღალდაწნევიანი ჰესი, რომელიც რეგულირდება წყალსაცავის მეშვეობით. 2007 წლიდან ეკუთვნის ჩეხურ კომპანია — Energo-Pro-ს.  

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
კრალენდეიკი

[მინი|კრალენდეიკი, [ბონეირი]]
მინი|სანაპიროს ხედი

**კრალენდეიკი** () — ბონეირის დედაქალაქი და მთავარი პორტი კარიბის ნიდერლანდებში. ქალაქში ძირითადად საუბრობენ პაპიამენტოზე, ასევე გამოიყენება ნიდერლანდური და ინგლისური. დანიურად *Kralendijk* ნიშნავს „მარჯნის რიფს“. პაპიამენტოზე ქალაქის სახელია: *Playa*, რაც „პლაჟს“ ნიშნავს. 2017 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 10 620 ადამიანს.

კრალენდეიკის სანაპიროსთან მდებარეობს დაუსახლებელი კუნძული — კლეინ-ბონაირე, რომელიც საუკეთესო ადგილია ყვინთვისა და წყალქვეშ ცურვისთვის.

## ისტორია 
ფორტი ორანე ბონეირის მთავარი ნავსადგურის დასაცავად 1639 წელს ააშენეს. მეჩვიდმეტე საუკუნის ბოლოს მოხდა ფორტის ძირეული მოდიფიკაცია. 1810 წელს ფორტის მახლობლად შეიქმნა ინგლისური დასახლება "Playa", რომელსაც სახელი 1840 წელს ნიდერლანდების მმართველობის ქვეშ გადასვლის დროს შეეცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
* A guide to over 75 restaurants in Bonaire
* **Bonaire Reporter** - local newspaper

## სქოლიო 
კატეგორია:ბონეირის ქალაქები
კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები
დელფტის ჭიშკარი

**დელფტის კარიბჭე** () — ორი ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში. მდებარეობს როტერდამის ცენტრალური სარკინიგზო სადგურის სიახლოვეს. აშენდა 1989-1991 წლებში. *ტაუერ I* არის 151,35 მ სიმაღლის და აქვს 41 სართული, *ტაუერ II* — 93 მ სიმაღლისაა და 25 სართულიანია. 2009 წლის მაისამდე იყო ნიდერლანდების უმაღლესი საოფისე შენობა. მთლიანობაში ცათამბჯენებს ემსახურება 28 ლიფტი. კომპლექსის საერთო ფართობია 106 000 კვადრატული მეტრი.

## გალერეა

ფაილი:Rotterdam NationaleNederlanden.jpg
ფაილი:Nationale Nederlanden.jpg
ფაილი:Rotterdam toren delftsepoort3.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
* დელფტის ჭიშკარი 
* დელფტის ჭიშკარი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
მეჯიკ ჯონსონი

**ირვინ „მეჯიკ“ ჯონსონი უმც.** () — ამერიკელი კალათბურთელი, რომელიც ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის რიგებში თამაშობდა პოინტ გარდის პოზიციაზე, ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. მას შემდეგ რაც ჯონსონმა ჩემპიონის ტიტული მოიგო სკოლაში და კოლეჯში, 1979 წლის NBA-ის დრაფტზე 1 ნომრად იქნა არჩეული ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის მიერ. მის ახალბედა სეზონში, მან შეძლო გუნდთან ერთად NBA ჩემპიონის ტიტულის და NBA ფინალის MVP ჯილდო მოიგო. მან 1980-იან წლებში ლეიკერსთან ერთად კიდევ 4 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Johnson ოფიციალური საიტი
* მოთამაშის სტატისტიკა NBA.com-ზე ან Basketball-Reference.com-ზე 
* databasebasketball.com
* მეჯიკ ჯონსონი დიდების დარბაზში 
* მეჯიკ ჯონსონის ბიოგრაფია
* მეჯიკ ჯონსონის ფონდი

კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტრეიკეიზერი

**სტრეიკეიზერი** () — საცხოვრებელი და საოფისე ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ჰააგაში. 42  სართულიანია, შენობის სიმაღლე 132 მ აღწევს. ემსახურება 5 ლიფტი. ქალაქ ჰააგაში სიმაღლით მე-2 შენობაა. მშენებლობა დაიწყო 2005 წლის ოქტომბერში, დასრულდა 2007 წლის ზაფხულში. შეიცავს 51 კეთილმოწყობილ ბინას. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტრეიკეიზერი 
* სტრეიკეიზერი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ბრეიტნერტორენი

**ბრეიტნერტორენი** () — საოფისე ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ამსტერდამში, მდინარე ამსტელის სიახლოვეს. 23 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 94 მ. წარმოადგენს Philips-ის შტაბ-ბინას. მშენებლობა დასრულდა 2001 წელს. სახელი ეწოდა ნიდერლანდელი მხატვრისა და ფოტოგრაფის გეორგ ჰენდრიკ ბრეიტნერის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბრეიტნერტორენი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
იტო-ტორენი

**იტო-ტორენი** () — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ამსტერდამში. 25 სართულიანია, შენობის ძირითადი ნაწილის სიმაღლეა 100 მ. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2002-2005 წლებში. აშენებულია იაპონელი არქიტექტორის ტოიო იტოს პროექტის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იტო-ტორენი 
* იტო-ტორენი 3D

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ვესტედა ტორენი

**ვესტედა ტორენი** () — ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ეინდჰოვენში. 28 სართულიანია, შენობის სიმაღლეა 90 მ. ჩრდილოეთი ბრაბანტის ერთ-ერთი უმაღლესი შენობა. მშენებლობა მიმდინარეობდა 2004-2006 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვესტედა ტორენი – ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ხრამჰეს I

[მინი|[ხრამჰესი (წალკის მუნიციპალიტეტი)|დაბა ხრამჰესი. ელექტროსადგურის ძალური კვანძი]]
მინი|წყალსაცავი დაბა ხრამჰესში.
**ხრამჰეს I** — მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხრამზე, ქალაქ წალკაში. შერეული ტიპის მაღალდაწნევიანი ჰიდროელექტროსადგურია. სადგურზე გამოიყენება მდინარე ხრამის წყალჩამონადენი. სათავე ნაგებობანი განთავსებულია წალკის ხეობის დასაწყისში, ხოლო ელექტროსადგურის ძალური კვანძი აშენებულია ღრმა ხეობაში, მდინარე ხრამის ყოფილ კალაპოტში. ამუშავდა 1947 წლის დეკემბერში. მისი დადგმული სიმძლავრეა 112.8 ათ. *კვტ* და საპროექტო საშუალო წლიური გამომუშავება 184 მილიონი კილოვატსაათი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ხრამის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი
* ხრამჰეს II 
* წალკის წყალსაცავი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
Libor

**ლიბორი** () — ლონდონის ბანკთაშორისი შეთავაზების ინდექსი. ლიბორი არის ბანკთაშორის სესხებზე საშუალოშეწონილი საპროცენტო განაკვეთი,  წარმოდგენილი ლონდონის საერთაშორისო ბირჟაზე მონაწილე ბანკების მიერ სხვადასხვა ვალუტითა და ვადით (ერთიდან 12 თვემდე).

ლიბორის ინდექსი ფიქსირდება ყოველდღიურად 1985 წლიდან, დასავლეთ ევროპის დროით დილის 11 საათზე, ბრიტანეთის საბანკო ასოციაციის  მიერ, შერჩეული ბანკების მიერ წარმოდგენილ მონაცემებზე დაყრდნობით.

## ლიბორის ვალუტა
ლიბორის ინდექსი დაინაგარიშება 10 სხვადასხვა ვალუტაში: 
* ავსტრალიური დოლარი; 
* დანიური კრონი; 
* აშშ დოლარი; 
* ევრო; 
* კანადური დოლარი; 
* ახალზელანდიური დოლარი; 
* გირვანქა სტერლინგი; 
* შვედური კრონი; 
* შვეიცარული ფრანკი;
* იაპონური იენა.

## ინდექსის შედგენა
ინდექსის დაფიქსირება ხორციელდება შემდეგნაირად:

ბრიტანეთის საბანკო ასოციაციის უფლებამოსილი/ავტორიზებული აგენტი – „თომსონ როიტერის სააგენტო“ დასავლეთ ევროპის დროით დილის 11 საათზე უკავშირდება 16 პირველი კლასის ბანკს (Prime banks), შერჩეულს როგორც კომპანიებს, რომლებსაც გავლენა აქვთ ლონდონის ფულად ბაზარზე და ეკითხება 1 თვიდან 1 წლამდე შეთავაზებულ საპროცენტო განაკვეთების კვოტირებას (ფასების გამოცხადებას). თითოეული პერიოდისათვის მიღებული 16 მონაცემიდან ოთხი ყველაზე მცირე და ოთხი ყველაზე დიდი მაჩვენებლის გამორიცხვით, მიღებული მონაცემებით დაიანგარიშება  საშუალო არითმეტიკული, რომელიც ქვეყნდება როგორც ლიბორის ინდექსი შესაბამისი პერიოდით და ვალუტით.

## საქართველოს საბანკო სისტემა და ლიბორი
საქართველოში ლიბორის ინდექსზე დაფუძნებული სესხები გაიცემა ბანკი რესპუბლიკის მიერ .

## რესურსები ინტერნეტში
ბრიტანეთის საბანკო ასოციაციას გახსნილი აქვს სპეციალური საიტი ლიბორისათვის – bbalibor.com.

მიმდინარე აქტუალური განაკვეთის ნახვა შეიძლება ამ გვერდზე.

## სქოლიო
კატეგორია:საბანკო საქმე
კატეგორია:ფინანსები
კატეგორია:ეკონომიკა
ვესტპოინტ ტაუერი

**ვესტპოინტ ტაუერი** () — საცხოვრებელი ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ტილბურგში. 47  სართულიანია, შენობის სიმაღლე 141,6 მ-ს აღწევს. შეიცავს 154 ბინას. არქიტექტურული სტილი მოდერნისტულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვესტპოინტ ტაუერი 
* ვესტპოინტ ტაუერი 
* ვესტპოინტ ტაუერი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
ვენდენშტეკე

**ვენდენშტეკე** () — მრავალმწვერვალიანი მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში. მთავარი მწვერვალის სიმაღლე 3 042 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Wendenstöcke on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გრან-მიუვერანი

**გრან-მიუვერანი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. ზღვის დონიდან 3 051 მეტრი სიმაღლით იგი ბერნის ალპების ყველაზე დასავლეთით მდებარე მთაა, რომლის სიმაღლე 3 000 მ-ს აღემატება. მდებარეობს ვალესა და ვოს კანტონების საზღვარზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Grand Muveran on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ალპერშელიჰორნი

**ალპერშელიჰორნი** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს შპლიუგენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია საფიენისა და ჰინტერჰაინის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Alperschällihorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
არვერნები

**არვერნები** — აკვიტანიაში (ახლანდელი ოვერნი) მცხოვრები გალური (კელტური) ტომი. ძვ. წ. I  საუკუნეში ებრძოდნენ გალურ ტომებს, ედუებს, გალიაში გავლენისათვის. არვერნების ბელადმა ვერცინგეტორიქსმა გააერთიანა გალების ტომთა უმრავლესობა იულიუს კეისრის წინააღმდეგ. არვერნებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს რომაელებს, მაგრამ ალეზიის ბრძოლაში ძვ. წ. 52 წელს დამარცხების შემდეგ დამორჩილდნენ რომს. „არვერნებისაგან“ წარმოდგა საფრანგეთის პროვინცია ოვერნის სახელწოდება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:კელტები
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1823)

**არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება** – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1823 წლის 28 ივლისს, 1821-1823 წწ. ომის შემდეგ, რომელიც ირანმა გააჩაღა ბაღდადის, ვანისა და სხვა ზოგიერთ მომიჯნავე ოსმალეთის მფლობელობაში მყოფი მიწების დაპყრობის მიზნით. ირანმა მხოლოდ დროებით წარმატებას მიაღწია. მან ინგლისის ზეგავლენით შეწყვიტა ოსმალეთთან დავა და შეუდგა ომისათვის მზადებას რუსეთის წინააღმდეგ ამიერკავკასიაში. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, ირანმა ოსმალეთს დაუბრუნა დაპყრობილი ტერიტორია. ორივე მხარემ ვალდებულება იკისრა, არ დაეშვათ მეჯოგე ტომების თავისუფალი მიმოსვლა საზღვრებზე, არ მიეცათ თავშესაფარი ერთიმეორის ემიგრანტებისათვის, ხელი არ შეეშალათ ვაჭრებისა და წმინდა ადგილების მოსალოცად ჩასულ მორწმუნეთათვის და სხვა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

## ლიტერატურა
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
არაქელ დავრიჟეცი

**არაქელ დავრიჟეცი**, *არაქელ თავრიზელი* (დ. 1595 - გ. 1669) – სომეხი ისტორიკოსი. მისი ვრცელი „ისტორიათა წიგნი“ ამ პერიოდის ამიერკავკასიის და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის პირველხარისხოვანი წყაროა. ავტორი დაწვრილებით აღწერს შაჰ-აბასის შემოსევებს ამიერკავკასიაში, სომეხთა აყრასა და ირანში გადასახლებას. საყურადღებო ცნობებს გვაწვდის XVI საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის I ნახევრის ქართლისა და კახეთის სამეფოებზე, კერძოდ სიმონ  I-ზე, ალექსანდრე II-ზე, ლუარსაბ II-ზე, თეიმურაზ I-ზე, ქეთევან დედოფალზე, გიორგი სააკაძეზე და სხვ. არაქელ დავრიჟეცის ნაშრომი პირველად დაიბეჭდა სომხურ ენაზე ამსტერდამში 1669 წელს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1595
კატეგორია:გარდაცვლილი 1669
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მონ-რიუანი

**მონ-რიუანი** () — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ემოსონის ტბას. მისი მთავარი მწვერვალი ზღვის დონიდან 3 057 მეტრზე, საფრანგეთის საზღვრიდან 200 მეტრში მდებარეობს.

მონ-რიუანი 3 000 მეტრზე მეტი სიმაღლის ყველაზე დასავლეთით მდებარე მთაა შვეიცარიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Mont Ruan on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
არქიდამე II

**არქიდამე II** – სპარტის მეფე ძვ. წ. 469 (ან ძვ. წ. 476) – ძვ. წ. 427 წლებში. სპარტელებმა არქიდამეს მეთაურობით ჩაახშვეს ჰილოტების ათწლოვანი აჯანყება, ე. წ. მესამე მესენიელთა ომი (ძვ. წ. 464–458). შემდგომ, პელოპონესის ომის დროს, იგი სპარტელთა ლაშქრით სამი წლის განმავლობაში (ძვ. წ. 431, ძვ. წ. 430, ძვ. წ. 428) თავს ესხმოდა ატიკას და აოხრებდა ათენის გარეუბნებს. მისი სახელის მიხედვით, პელოპონესის ომის I პერიოდს (ძვ. წ. 431-ძვ. წ. 421) „არქიდამეს ომს“ უწოდებენ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:სპარტის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ბოტომი

**ბოტომი** () — კუნძულ საბას დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, კარიბის ნიდერლანდებში. კუნძულის 1424 მოსახლიდან ქალაქში დაახლოებით 500 ადამიანი ცხოვრობს.

ბოტომში მდებარეობს მთავრობის ოფისი, ჰოსპიტალი, მოხუცთა სახლი, სპორტული მოედნები, სამი ეკლესია, ბიბლიოთეკა, სხვა და სხვა მაღაზიები და საბას სამედიცინო უნივერსიტეტი.

ბოტომში ზაფხულის პერიოდში ტარდება საბას კარნავალი და საბას დღეები დეკემბერში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* What's Up On Saba? 

კატეგორია:საბის ქალაქები
კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1847)

**არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება** – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1847 წლის 20 მაისს. მას წინ უსწრებდა გამუდმებული სასაზღვრო კონფლიქტები, მომლოცველთა დევნა და ვაჭართა შევიწროება ორივე სახელმწიფოს მხრივ. 1843 წელს ინგლისისა და რუსეთის მთავრობათა ინიციატივითა და მონაწილეობით საზღვრების დასაზუსტებლად შეიქმნა შერეული კომისია, რომელმაც მუშაობა დაამთავრა 1847 წელს. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ძალით მხარეებმა გაინაწილეს ზოჰაბის სანჯაყი (ქურთისტანი), ირანმა უარი თქვა ქ. სულეიმანიის შეერთების განზრახვაზე, ხოლო ოსმალეთმა ირანის სამფლობელოდ ცნო მდინარე შატ-ელ-არაბის შესართავთან მდებარე მოჰამერა; მას მიენიჭა აგრეთვე შატ-ელ-არბზე ნაოსნობის უფლება. არზრუმის საზავო ხელშეკრულებამ უცვლელად დატოვა 1823 წლის არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ზოგიერთი მუხლი. სადემარკაციო კომისიის შექმნის მიუხედავად, ირანსა და ოსმალეთს შორის ამის შემდეგაც დიდხანს გრძელდებოდა სასაზღვრო კონფლიქტები, რომლებსაც რუსეთი და ინგლისი თავიანთი გავლენის გასაძიერებლად იყენებდნენ. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ (1918) ირან-ოსმალეთის სასაზღვრო კონფლიქტებს დაემატა უთანხმოება ერაყთანაც. საზღვრებისათვის დავა მოწესრიგდა ოსმალეთსა და ირანს შორის 1926 წლის, ხოლო ირანსა და ერაყს შორის 1937 წლის ხელშეკრულებებით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები