open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოროზოვსკის მემორიალური კომპლექსი

*  
**მოროზოვსკის მემორიალური კომპლექსი** () — მემორიალური კომპლექსი როსტოვის ოლქის ქალაქ მოროზოვსკში, რუსეთის ფედერაცია. ეძღვნება მოროზოვსკის რაიონის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდს.

კომპლექსის მისამართი: 347210, როსტოვის ოლქი, ქალაქი მოროზოვსკი, ლენინის ქუჩა № 155.

## ისტორია 
როსტოვოს ოლქის ქალაქ მოროზოვსკში მდებარე მემორიალური კომპლექსი მოიცავს რამდენიმე ძეგლს, რომელიც ეძღვნება მოროზოვსკის რაიონის ისტორიის სხვადასხვა ეტაპს. კომპლექსში შედის:
* ჯარისკაცის ორი სკულპტურული ქანდაკება. ძეგლი ააგეს ქალაქ მოროზოვსკის მოსახლეობის სახსრებით 1955 წელს დიდი სამამულო ომის პერიოდში დაღუპული  მეომრების საფლავზე. აქ დაკრძალულია საბჭოთა წითელი არმიის 1 832 ჯარისკაცი, სერჟანტი და ოფიცერი. დაღუპულთა სახელები უცნობია.
* ძეგლი-ობელისკი, რომელიც დგას სამოქალაქო ომისა და 1918-1920 წლებში ქალაქ მოროზოვსკის გათავისუფლებისათვის დაღუპული ჯარისკაცების საფლავზე. აქ დაკრძალულია საბჭოთა წითელი არმიის 13 ჯარისკაცი, სერჟანტი და ოფიცერი. 
* საბჭოთა კავშირი გმირების ძეგლი - არის ჯარისკაცის ძეგლი, რომელიც დგას გმირების ძეგლთან, ერთ ხელში უჭირავს ქუდი, მეორეში გვირგვინი. ჯარისკაცის მკერდზე საბჭოთა კავშირის გმირის ვარსკვლავი და ორდენია. ძეგლი დგას დაბალ კვარცხლბეკზე.
* ზურგში მომუშავე ადამიანების მემორიალური ნიშანი, რომელსაც ბარელიეფის ფორმა აქვს. 
* ძეგლი „სამხედრო ძმობა“ - რუსეთის ადგილობრივი კონფლიქტების სამახსოვრო ნიშანი. რუსეთის გმირი ერთ-ერთი  არის ალექსანდრე კირიანოვი, რომელიც იბრძოდა 559-ე ბომბდამშენ საავიაციო პოლკში. დაიღუპა 1994 წლის 31 დეკემბერს ქალაქ გროზნოში. 
* სკულპტურული კომპოზიცია, რომელიც მდებარეობს ძმათა სასაფლაოზე. ქანდაკების წინ დგას მემორიალური დაფა რომელზე აწერია დაღუპულ მეომართა სახელები.

მემორიალური კომლექსი შეიქმნა გერმანელ ფაშისტ დამპყრობლებზე გამარჯვების 65-ე წლისთავზე. კომპლექსის ახლოს მდებარეობს მოროზოვსკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Памятники города Морозовска 
* Военный мемориал ВОВ 
* Памятник Героям СССР – город Морозовск, Ростовская область

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
Airbag (ნორვეგიული ჯგუფი)

**Airbag** — ნორვეგიული პროგრესული როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 2005 წელს. მასში შედიან: ოსლე ტოსტრუპი (წამყვანი ვოკალი), ბიორნ რიისი (გიტარა, ვოკალი), ანდერს ჰოვდანი (ბას-გიტარა) და ჰენრიკ ფოსუმი (დასარტყმელი საკრავები).

ჯგუფის წევრებმა ერთმანეთი გაიცნეს სკოლაში სწავლისას და ერთად დაკვრა 1994 წელს დაიწყეს. Airbag უფრო აქტიური 2005 წელს გახდა, როდესაც გამოსცა EP *Sounds That I Hear*. a-ha-ს, Porcupine Tree-ს და პინკ ფლოიდის შთაგონებით მათ საკუთარი ჟღერადობა შექმნეს. EP საკუთარ საიტზე უფასოდ განათავსეს. პირველი ორი თვის განმავლობაში იგი 10 000-ზე მეტმა მომხმარებელმა ჩამოტვირთა და ჯგუფის მსმენელების რაოდენობა გაიზარდა.

2007 წელს გამოვიდა მეორე EP, *Safetree*. იგი ასევე უფასოდ განთავსდა. 2007 წელს ჯგუფი მსმენელების წინაშე საკონცერტო გარემოში პირველად წარდგა და გამოდიოდა Pineapple Thief-ის, Gazpacho-ს და Riverside-ის მხარდამჭერი კოლექტივის სახით.

2009 წელს გაფორმდა კონტრაქტი ლეიბლ Karisma Records-თან, რომელზეც გამოიცა სადებიუტო ალბომი *Identity*. ამ პერიოდში ჯგუფმა წინა EP-ები ამოიღო ქსელიდან და ალბომში შევიდა მათში მოხვედრილი ზოგიერთი სიმღერის ახალი ვერსია. *Identity*-ს დადებითი შეფასებები ხვდა წილად.

მეორე ალბომზე *All Rights Removed* (2011) Airbag-მა აირჩია უფრო კონცეპტუალური მიმართულება, ხანგრძლივი პიესებით და ინსტრუმენტული ნაწილებით. მასში მოხვდა ექვსი თემატური სიმღერა, მათ შორის 17 წუთიანი და სამნაწილიანი „Homesick“. ამ ალბომზე დასარტყმელი საკრავებზე პირველად დაუკრა ჰენრიკ ფოსუმმა. ალბომს ასევე ხვდა წილად დიდი წარმატება.

*The Greatest Show on Earth*-ში (2013), მესამე ალბომში, ჯგუფის ტექსტები უფრო ბნელი თემატიკით აივსო, კერძოდ - საზოგადოების დამანგრეველი ძალების აღწერით. ამას ახლდა გიტარების უფრო დამძიმებული ჟღერადობაც. ამ ალბომმაც მოიპოვა მსმენელების კეთილგანწყობილი შეფასებები.

მეოთხე ალბომი, *Disconnected*, გამოვიდა 2016 წლის 10 ივნისს.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
**Identity* (2009)
**All Rights Removed* (2011)
**The Greatest Show on Earth* (2013)
**Disconnected* (2016)
**A Day at the Beach* (2020)
**A day in the Studio / Unplugged in Oslo* (2021)
**The Century of the Self* (2024)

;EP-ები
**Come On In* (2004)
**Sounds That I Hear* (2005)
**Safetree* (2007)

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ნორვეგიული პროგრესული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ჩრდილოეთ კორეის ადმინისტრაციული დაყოფა

thumb
200px|right
2004 წლის მდგომარეობის მიხედვით ჩრდილოეთი კორეა დაყოფილი იყო 9 პროვინციად (*ტო*, ), ორი პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქად (*ჯიგჰალსი*, ) და სამ სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონად. ისინი თავის მხრივ დაყოფილი არიან *სპეციალურ ქალაქებად* (*ტჰიკიპსი*), ქალაქები (*სი*), ოლქები (*კუნი*), სოფლები (*კუიოკი*, სამხრეთკორეული *კუ*ს ეკვივალენტი), და რაიონები (*კუ* და *ჩხიგუ*). უფრო წვრილი ადმინისტრაცუილი ერთეულები — საოლქო ქალაქები (*ეუპ*), სოფლები (*რი*) და სამუშაო დასახლება (*ნოდონჯაგუ*).

## პროვინციები 
მოცემულია ჩრდილოკორეული პროვინციების სახელწოდებები ქართული ტრანსკრიფციით, ასევე ჰანგულსა და ჰანჯაზე

## სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონები
* გესონგის სამრეწველო რეგიონი ()
* ტურისტული რეგიონი გეუმგანსანი ()
* სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონი სინიჯუ ()

## პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქები
* ფხენიანი, ჯიგჰალსი ()
* რასონი, განსაკუთრებული ქალაქი ()

## ყოფილი პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქები 
* ჩეონგჯინი () პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი იყო 70-იან წლებამდე, ახლა პროვინცია ჰამგიონ-პუკტოს ნაწილია.
* ჰამჰეუნსი () პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი იყო 60-70-იან წლებამდე, ახლა პროვინცია ჰამგიონ-ნამდოს ნაწილია.
* კესონსი () პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი იყო 1949 წლიდან 2003 წლამდე, ახლა პროვინცია ჰვანჰე-პუკტოს ნაწილია.
* ნამფო ტეუგგეუნსი () პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი იყო 1981 წლიდან 2004 წლამდე, ახლა პროვინცია ფეონგან-ნამდოს ნაწილია.
* რასონი ჯიგჰალსი () პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი იყო 1993 წლიდან 2006 წლამდე, ახლა — ჰამგეონ-პუკტოს ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* კსდრ-ს რეგიონების რუკა 
*NKChosun administrative regions map
*Administrative regions map, World Food Programme

კატეგორია:ჩრდილოეთი კორეა
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ქალაქები
ლიმონმჟავა

**ლიმონმჟავა**, (CH2COOH)2C(OH)COOH — სამფუძიანი ორგანული ოქსიმჟავა, ფართოდაა გავრცელებული ცოცხალ ბუნებაში.
## თვისებები
კარგად იხსნება წყალსა და სპირტში, ცუდად უმეტეს ორგანულ გამხსნელებში, დნობის ტემპერატურაა 156°C. იძლევა ერთ-, ორ- და სამჩანაცვლებულ მარილებს — ციტრატებს. 
## დანიშნულება
ლიმონმჟავა უჯრედის სუნთქვის ბიოქიმიურ რეაქციათა სისტემის მთავარი რგოლია. ცხოველებისგან განსხვავებით, ზოგიერთი მცენარისა და მიკროორგანიზმის უჯრედებში დიდი რაოდენობით გროვდება (ლიმონის წვენში 5–6%); იყენებენ მედიცინაში, კვების მრეწველობაში, სამღებრო საქმესა და ფოტოგრაფიაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მჟავები
შხამიანი ჭინჭარი

„**შხამიანი ჭინჭარი**“ — ქართული იუმორისტული ალმანახი. გამოიცა 1913 წელს თბილისში ჟურნალ „სუსხიანი ჭინჭრის“ შემდეგ. გამომცემელი — შ. ლელაშვილი. დაბეჭდილია პოლიტიკური სატირა და ოსკარ შმერლინგის კარიკატურები. „შხამიანი ჭინჭრის“ შემდეგ გამოვიდა ალმანახი „აურ-ზაური“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართული ალმანახები
კატეგორია:1913 წლის ალმანახები
შხამიანი ცხოველები

მინი|250პქ|შხამიანი ცხოველები
**შხამიანი ცხოველები** — ცხოველები, რომელთა ორგანიზმი მუდმივად ან პერიოდულად შეიცავს სხვა სახეობის ცხოველებისთვის ტოქსიკურ ნივთიერებებს და ამ ნივთიერებებს თუმდაც მცირე დოზით შეყვანა ორგანიზმში იწვევს ავადმყოფურ ცვლილებებს, ხოლო ზოგჯერ — სიკვდილსაც.

ცხოველთა შორის 5 ათასამდე სახეობის შხამიანი ცხოველია. ყველაზე უკეთესად არიან შესწავლილი გველები, მორიელები, ობობები, ხოჭოები — სამწიფარები და სხვ. ხოლო ნაკლებად — ამფიბიები, თევზები, მოლუსკები და ნაწლავღრუიანები.

შხამიანი ცხოველების შხამიანობა შეფარდებითია. ადამიანსა და ცხოველს შეიძლება გამოუმუშავდეს იმუნიტეტი ამა თუ იმ შხამის მიმართ, თუკი მათ ორგანიზმში ხანგრძლივი დროის მანძილზე შეჰყავთ შხამი მცირე დოზებით. ზოგჯერ მეფუტკრეები არამგრძნობიარეები არიან ფუტკრის შხამის მიმართ. გველის, ფუტკრისა და ზოგიერთი სხვა ცხოველის შხამს მცირე დოზებით სამკურნალო მიზნით იყენებენ.

## ჯგუფები 
შხამიან ცხოველებს ყოფენ ორ ჯგუფად: აქტიურ და პასიურ შხამიან ცხოველებად. პირველს განეკუთვნებიან ის ცხოველები, რომელთაც შხამის გამომმუშავებელი განსაკუთრებული ჯირკვლები აქვთ. ისინი, თავის მხრივ იყოფიან შეიარაღებულ და შეუიარეღებელ შხამიან ცხოველებად.

### აქტიური შხამიანი ცხოველები 
#### შეიარაღებული შხამიანი ცხოველები 
შეიარაღებულ შხამიან ცხოველებს შხამიან ჯირკვლებთან ერთად აქვთ მჩხვლეტავი აპარატი, რომლის საშუალებითაც ცხოველს შხამი შეჰყავს მტრის ან მსხვერპლის სხეულში. ასეთია უმარტივესების, მაგ.: ინფუზორიების ტრიქოცისტები, ნაწლავღრუიანების (ჰიდრები, აქტინიები, მედუზები) მსუსხავი უჯრედები, მრავალი ფეხსახსრიანის (მორიელები, ფუტკრები, კრაზანები) მრავალუჯრედიანი კანის ჯირკვლები, რომლებიც ნესტართანაა დაკავშირებული და სხვ. მრავალი ცხოველის (მრავალფეხიანები, ობობები, ტკიპები, ბაღლინჯოები, ზოგიერთი ორფრთიანი, ხერხემლიანთაგან გველები) შხამიანი ჯირკვლები პირის ორგანოებთანაა დაკავშირებული და მსხვერპლის სხეულში შხამი აღწევს კბენის ან ჩხვლეტისას. შეიარაღებული შხამიანი ცხოველის შხამი თავდაცვის ან თავდასხმის საშუალებაა.

#### შეუიარაღებელი შხამიანი ცხოველები 
შეუიარაღებელ შხამიან ცხოველებს არ გააჩნიათ მჩხვლეტავი აპარატი მსხვერპლის სხეულში შხამის შესაყვანად. ასეთები არიან სალამანდრები, ტრიტონები, გომბეშოები და სხვ., რომელთა კანის სხვადასხვა უბანში განლაგებულია შხამიანი ჯირკვლები. ცხოველის გაღიზიანებისას შხამი გამოიყოფა კანის ზედაპირზე და მოქმედებს მტაცებლის ლორწოვან გარსზე.

### პასიური შხამიანი ცხოველები 
პასიურ შხამიან ცხოველებს შხამიანი ჯირკვლრბი არ გააჩნიათ. მათ შხამიანობას განსაზღვრავს სხეულის ამა თუ იმ ქსოვილის განსაკუთრებული თვისებები (ფარული ან ქსოვილური შხამიანობა) და შხამიანობა ვლინდება მაშინ, როცა მათ სხვა ცხოველები ჭამენ. შხამიანი შეიძლება იყოს ზოგიერთი ხოჭოს ან რგოლოვანი ჭიის სასქესო ჯირკვლები, ზოგიერთი თევზის (წვერა და სხვ.) ქვირითი ან სისხლის შრატი (მაგ. გველთევზას, მურენის, სკაროსის). შხამიან ცხოველებს განეკუთვნება აგრეთვე მრავალი შინაგანი პარაზიტი, კერძოდ, ანკილოსტომისებრნი, რომლებიც გამოყოფენ ერითროციტების დამშლელ ტოქსიკურ ნივთიერებებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტოქსინები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხოველები
ჩინეთის ბატალიონის წითელარმიელთა მემორიალი

*  
**ჩინეთის ბატალიონის წითელარმიელთა მემორიალი** () — მემორიალური კომპლექსი როსტოვის ოლქის ქალაქ მოროზოვსკში, რუსეთის ფედერაცია. 

კომპლექსის მისამართი: 347210, როსტოვის ოლქი, ქალაქი მოროზოვსკი, ლენინის ქუჩა № 155.

## ისტორია 
რუსეთში ჩინელი მუშები და სპეციალისტები გამოჩნდნენ პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში. ამ პერიოდისთვის მეფის მთავრობამ მათ ზურგის სამუშაოები დაავალა, დანგრეული ხიდების აღდგენა. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ 1917 წელს ჩინელები შევიდნენ წითელი არმიის რიგებში, შემდეგ კი შექმნეს რევოლუციური სამხედრო დანაყოფები. სამოქალაქო ომის პერიოდში, 1918 წლის გაზაფხულზე ჩამაყალიბეს ჩინური დანაყოფი, რომელსაც ეწოდებოდა ვლადიკავკაზის პირველი ჩინური დანაყოფი, მოგვიანებით კი უწოდეს 292-ე დერბენტის პოლკის, 33-ე ყუბანის დივიზიის ბატალიონი. ბატალიონი შეიქმნა ჩინელი მუშებისა და გლეხებისაგან, რომლებმაც უკეთესი მომავლის იმედით დატოვეს თავიანთი ქვეყანა და დასახლდნენ რუსეთში. 

1919 წელს აღნიშნული ბატალიონი ებრძოდა თეთრგვარდიელებს  ვოლგაზე და დონზე. 1919 წელს დერბენტის პოლკმა სტანიცა მოროზოვსკაიის მახლობლად ბრძოლა გაუმართა თეთრგვარდიელებს. თეთრების ცხენოსნებმა იერიში მიიტანეს ჩინურ ბატალიონზე, თუმცა აქაც კი ვერ შეძლეს ფრონტის გარღვევა. ჩინელი გმირი-წითელარმიელები მედგრად იცავდნენ თავიანთ პოზიციებს. ბრძოლაში დაღუპულები დაკრძალეს მოროზოვსკიდან 7 კილომეტრში. ომის დასრულების შემდეგ ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა  დაღუპულთა ნეშტები გადაასვენეს ცენტრალურ მოედანზე მდებარე ძმათა სასაფლაოზე.

1958 წლის 2 ნოემბერს ქალაქ მოროზოვსკში ძმათა სასფლაოზე გაიხსნა სამოქალაქო ომის დროს წითელი არმიის რიგებში მებრძოლი ჩინური ბატალიონის მებრძოლი-ინტერნაციონალისტების ძეგლი.

ძეგლი დგას ქალაქის პარკის შესასვლელთან 292-ე ინტერნაციონალური პოლკის წითელარმიელი ჩინელების ძმათა სასაფლაოსთან.

ძეგლი არის 16 მეტრიანი ობელისკი, რომელიც სრულდება ხუთქიმიანი ვარსკვლავით. ობელისკზე ოქროსფერი ასოებით, რუსულ და ჩინურ ენებზე ამოკვეთილია ტექსტი:     

დროთა განმავლობაში დაფა ჩინური წარწერით დაიკარგა, რის გამოც მოვლენების თარიღები განსხვავებულია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мемориал красноармейцам китайского батальона . 
* Мемориал красноармейцам китайского батальона
* Бойцам-интернационалистам
* Памятник-обелиск «Дружба» 

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
არესიბოს გზავნილი

მარჯვნივ|მინი|გზავნილი ნაწილების ფერადი დაყოფით. ორიგინალური გზავნილი ფერად ინფორმაციას არ შეიცავდა.

**არესიბოს გზავნილი ** — რადიოსიგნალი, რომელიც გაიგზავნა 1974 წლის 16 ნოემბერს არესიბოს ობსერვატორიიდან (პუერტო-რიკო) ვარსკვლავების წრიული გროვისაკენ სახელად M13, რომელიც მდებარეობს დედამიწიდან 25000 სინათლის წლის მანძილზე, ჰერკულესის თანავარსკვლავედში. გზავნილი გრძელდება 169 წამს, ტალღის სიგრძეა 12,6 სმ. ეს განხორციელდა ძლიერი რადიოტელესკოპის გახსნის პატივსაცემად. 

თავად გზავნილი შეადგინა ფრენკ დრეიკმა და კარმ სეიგანმა. მისი სიგრძეა 1679 ციფრი. 

ზევიდან ქვევით გზავნილში გამოსახულია:

#ციფრები ერთიდან ათამდე ორობით სისტემაში.
#ქიმიური ელემენტების ატომური ნომრები (პროტონების რიცხვი ატომის ბირთვში): წყალბადი, ნახშირბადი, აზოტი, ჟანგბადი და ფოსფორი. 
#დნმ-ის ნუკლეოტიდების მოლეკულური ფორმულები (დეზოქსირიბოზა, ფოსფატი და აზოტოვანი ფუძე).
# ნუკლეოტიდების წყვილთა რიცხვი ადამიანის გენომში და დნმ-ის მოლეკულის ფორმა.
#ინფორმაცია ადამიანსა და კაცობრიობაზე. 
#ინფორმაცია მზის სისტემაზე.
# არესიბოს რადიოტელესკოპი და გადამცემი ანტენის ზომები.

რადგან გზავნილს მისაღწევად დასჭირდება 25000 წელიწადი და ნებისმიერი სახის პასუხსაც 25000 წელიწადი, იგი უფრო ითვლება კაცობრიობის მიღწევად, ვიდრე კონტაქტში შესვლის რეალურ მცდელობად. არესიბოს გზავნილამდე 12 წლით ადრე სსრკ-დან გაიგზავნა ვენერასკენ რადიოსიგნალი "მშვიდობა", "ლენინი", "სსრკ".

## სქოლიო
კატეგორია:რადიოსიგნალები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 881

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 881** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 4 ნოემბერს. ქართულ-აფხაზური ომის შესახებ, უშიშროების საბჭოს წინა 849 (1993), 854 (1993), 858 (1993) და 876 რეზოლუციების დადასტურებით, საბჭომ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში (UNOMIG) 1994 წლის 31 იანვრამდე.

საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა აფხაზეთსა და საქართველოს შორის მიმდინარე კონფლიქტის გამო, რომელიც რეგიონში მშვიდობისა და სტაბილურობის საფრთხეს უქმნის და მიესალმა გენერალური მდივნის, ბუტროს ბუტროს-გალის, მისი სპეციალური წარმომადგენლის, ეუთოს თავმჯდომარის, რუსეთის მთავრობის ძალისხმევას, რომელთა ერთობლივი ძალისხმევით 1993 წლის ნოემბრის ბოლოს, შვეიცარიის ქალაქ ჟენევაში, ორივე მხარის მონაწილეობით გაიმართება შეხვედრა.

ორივე მხარეს კვლავ მოსთხოვეს თავი შეიკავონ ძალის გამოყენებისგან და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევისგან, საბჭომ კიდევ ერთხელ გაეცნო ბუტროს-გალის მიერ გამოგზავნილი ფაქტების შემსწავლელი მისიის შედეგებს. დამტკიცდა UNOMIG-ის მუდმივი ყოფნა ხუთი სამხედრო დამკვირვებლისა და დამხმარე პერსონალისგან შემდეგი მანდატით:

:(ა) აფხაზურ, ქართულ და რუსულ სამხედრო კონტინგენტებთან კონტაქტის შენარჩუნება;
:(ბ) სიტუაციის მონიტორინგი და გაეროს ძალისხმევით პოლიტიკური მოგვარების ხელშეწყობის მიზნით, განვითარებული მოვლენების შესახებ ანგარიშების მომზადება.

გაეროს დამკვირვებელთა მისია 1994 წლის 31 იანვრამდე არ გადავადდება, თუ გენერალურმა მდივანმა არ განაცხადა, რომ მიაღწიეს გარკვეულ პროგრესს ან მანდატის გადავადება ხელს შეუწყობს სამშვიდობო პროცესს. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს შესთავაზეს მიეღო შესაბამისი ზომები, რათა განათავსოს დამატებითი პერსონალი გაეროს დამკვირვებელთა მისიის თავდაპირველი უფლებამოსილების ფარგლებში, თუ რეგიონში არსებული მდგომარეობა ხელს უწყობს ამას.

## იხილეთ აგრეთვე
* სოხუმის დაცემა
* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/881(1993))

## სქოლიო
881
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:1993 წელი საქართველოში
შიგნით

***შიგნით*** () —  Ay Yapım-ის წარმოებული თურქული სერიალი. პირველი სერია ეთერში გავიდა 2016 წლის 19 სექტემბერს, ტელეკომპანია Show TV-ზე. მთავარ როლში არიან ცნობილი თურქი მსახიობები ჩაღათაი ულუსოი და არას ბულუთ იინემლი. 

## სიუჟეტი 
სერიალი მოგვითხრობს ორ ძმაზე, უმუტსა და სარფზე. უმცროსი ძმა, უმუტი 3 წლის ასაკში მოიტაცა ჯელალმა, რომელიც სტამბოლის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ბანდის მეთაურია. უმუტი იზრდება ქუჩაში და იძულებით მუშაობს ჯოშკუნთან, როგორც მათხოვარი ბავშვი. ჯელალი გაზრდის უმუტს და მისგან ახალ ადამიანს, მერტს შექმნის. მას თავის წარსულიდან არაფერი ახსოვს. 20 წლის შემდეგ ძმები ერთმანეთს შეხვდებიან და ერთად ჯელალს გაანადგურებენ.

## მსახიობები 
## საერთაშორისო მაუწყებლობა 
სერიალი თურქეთის გარდა გადის 10 ქვეყნის ტელეარხზე, ესენია: საქართველო, კორეა, საბერძნეთი, რუმინეთი, ირანი, ისრაელი, ერაყი, ქურთისტანის რეგიონი, ალბანეთი და ჩილე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:თურქული ტელესერიალები
ნოვუ-ორიზონტი (სანტა-კატარინა)

**ნოვუ-ორიზონტი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 710 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 750 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.11 კმ²-ზე. ფართობი 151 852 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
Ultima Underworld: The Stygian Abyss

***Ultima Underworld: The Stygian Abyss*** — პირველი პირის მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა Blue Sky Productions-მა (შემდგომში Looking Glass Studios) და გამოსცა Origin Systems-მა 1992 წლის მარტში. თავდაპირველად განკუთვნილი იყო DOS-ის ოპერაციული სისტემისთვის, მაგრამ მოაგვიანებით პორტირებული იქნა FM Towns და NEC PC-98, Windows Mobile და PlayStation-ის პლატფორმებზე.

მოქმედება ვითარდება „*Ultima*“-ს სერიის ფენტეზის სამყაროში, კერძოდ დიად სტიგიურ უფსკრულში () — უზარმაზარი მიწისქვეშეთი, რომელიც ინახავს გაუჩინარებული უტოპიური ცივილიზაციის ნარჩენებს. მოთამაშე აკონტროლებს ავატარს, (სერიის მთავარი პროტაგონისტი), რომელიც ჩადის მიწისქვეშეთში ბარონის მოტაცებული ქალიშვილის მოსაძებნად.

„*Ultima Underworld*“ ითვლება პირველ როლურ თამაშად, რომელიც ერთდროულად თავის თავში მოიცავს, პირველი პირის ხედვას, საბრძოლო სისტემას რეალურ დროში და რეალისტურ სამგანზომილებიან გარემოს. მან ჟანრს შემატა ისეთი ინოვაციები, როგორებიც არის ზემოთ-ქვემოთ ხედვის, ხტუნვის, ფრენის და ცურვის შესაძლებლობა.
. დიზაინი მოიცავს ადრეული როლური თამაშების, “*Wizardry*“-ის და „*Dungeon Master*“-ის სიმულაციურ ელემენტებს და ახასიათებს არასწორხაზოვანი სიუჟეტი და ემერჯენტული გეიმპლეი. თავად შემქმნელები თვლიდნენ მას „მიწისქვეშეთში გადარჩენის სიმულატორად“. 

პროექტმა მიიღო მაღალი შეფასებები მიმოხილველებისგან და აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესოდ ვიდეო თამაშების ისტორიაში. 1992 წელს Origins Award-მა, 1992 წელს დაასახელა საუკეთესო ფენტეზი და სამეცნიერო ფანტასტიკურ ვიდეო თამაშად. მან დიდი გავლენა მოახდინა RPG ჟანრის თამაშების დეველოპერებზე და შთაგონების წყაროდ იქცა კომპანიების Bethesda Softworks და Valve Corporation-ის დიზაინერებისთვის. მისი გავლენით, ასევე შეიქმნა სერიები “*Deus Ex*“ და „*BioShock*. საერთო განხილვების საიტზე GameRankings ფლობს 80%.

ის კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა, რამაც Origin System-ს აიძულა შეემცირებინა მარკეტინგული ხარჯები თამაშისთვის. თუმცა, დრო და დრო, მისი პოპულარობა გაიზარდა და საბოლოოდ გაყიდვებმა 500,000 ეგზემპლარს მიაღწია. 1993 წლის იანვარში გამოვიდა სიკველი „*Ultima Underworld II: Labyrinth of Worlds*“. შემუშავაებაში იმყოფება  თამაში „*Underworld Ascendant*“, რომელიც იქნება ორივე ნაწილის გაგრძელბა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:DOS-ის თამაშები
კატეგორია:Origins Award-ის გამარჯვებულები
კატეგორია:PlayStation-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Ultima
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Windows Mobile Professional-ის თამაშები
ბნელი კოშკი II: სამის გამორჩევა

„**ბნელი კოშკი II: სამის გამორჩევა**“ () — ამერიკელი მწერალ სტივენ კინგის რომანი, მეორე „ბნელი კოშკის“ სერიაში, რომელსაც კინგი თვლის თავის *magnum opus*-ად. 

რომანის მთავარი პერსონაჟია როლანდ დისკეინი, მსროლელი, რომელიც მისდევს და ეძებს თავის მეტოქეს, რენდალ ფლეგს, ადამიანს შავებში და ცდილობს ბნელი კოშკის გადარჩენას. ამ ნაწილში როლანდს ნამდვილი სამყაროდან თავისთან მიჰყავს ნარკომანი ედი დინი და ოდეტა ჰოლმზი, რომელსაც პიროვნების გაორება აქვს - მეორე პერსონაჟი, რომელიც მასში იმალება, რასისტი და დამნაშავე დეტა უოკერია. 

## სქოლიო
ძმარმჟავას ანჰიდრიდი

**ძმარმჟავას ანჰიდრიდი**, **ძმრის ანჰიდრიდი**, (СH3CO)2O — უფერო სითხე, აქვს მკვეთრი სუნი, tდნ — 73,1°C, tდუღ — 139,9°C, სიმკვრივე — 1082 კგმ³ (20°C). იხსნება ბენზოლში, ეთერსა და სხვა ორგანულ გამხსნელებში. ღებულობენ აცეტალჰიდის კატალიზური ჟანგვისას და სხვა მეთოდებით. იყენებენ აცეტილცელულოზის, ვინილაცეტატის, სამკურნალო საშუალებების, საღებრებისა და სხვა წარმოებაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ICSC 0209
*NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

კატეგორია:ანჰიდრიდები
იშტვან პელი

**იშტვან პელი** — (; დ. 1974, აშშ) — ამერიკელი ვიდეო თამაშების მხატვარი, რომელსაც მონაწილეობა მიღებული აქვს ისეთი განთქმული თამაშების შექმნაში, როგორებიც არის „*The Elder Scrolls IV: Oblivion*“, „*The Elder Scrolls V: Skyrim*“, „*Fallout 3*“ და „*Fallout 4*“.

მას ვიდეო თამაშებისადმი ინტერესი ჯერ კიდევ ბავშვობაში გაუჩნდა, მას შემდეგ, რაც მამამ აჩუქა Apple IIe-ის პერსონალური კომპიუტერი.  პელის პირველი ნამუშევარი იყო ვიდეო თამაში „*Majestic Part I: Alien Encounter*“.

დღესდღეობით იშტვან პელი არის ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიის, Bethesda Game Studios-ის თანამშრომელი.
## თამაშები
## რესურსები ინტერნეტში
* იშტვან პელი fallout.wikia-ში
* 
*
*იშტვან პელის თამაშების პროფილი Metacritic-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ZeniMax Media
კატეგორია:ამერიკელი ვიდეო თამაშების დიზაინერები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების დიზაინერები
კატეგორია:Fallout სერიის შემქმნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინონ ცური

**ინონ ცური** (, ; დ. 4 ივლისი, 1965) — ებრაული წარმოშობის ამერიკელი კომპოზიტორი. თავდაპირველად მუსიკას ქმნიდა ფილმებისთვის და სატელევიზიო სერიალებისთვის, ხოლო მოგვიანებით ვიდეო თამაშებიც მოიცვა. ის აღიარებული ერთ-ერთ საუკეთესო კომპოზიტორად ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაში. მოღვაწეობის განმავლობაში სულ დაწერა მუსიკა 50 თამაშისთვის, 15 სატელევიზიო შოუსთვის და 10 ფილმისთვის. მას მიღებული აქვს რამდენიმე ნომინაცია, საიდანაც მოიგო სამი: Telly Award-ის ჯილდო საუკეთესო საუნდტრეკისთვის 1997 წელს, Game Audio Network Guild award-ის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური ინსტრუმენტალური კომპოზიციისთვის 2004 წელს  და Hollywood Music in Media Award-ის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის 2009 წელს.

## ნამუშევრები
### ვიდეო თამაშები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპოზიტორები
კატეგორია:ამერიკელი ფილმების კომპოზიტორები
კატეგორია:ამერიკელი სატელევიზიო სერიალების კომპოზიტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Scooter Forever

***Scooter Forever*** — გერმანული ჰარდ-დენს ჯგუფ სკუტერის მეცხრამეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2017 წლის 1 სექტემბერს. დისკი გამოსცეს ლეიბლებმა Sheffield Tunes და Kontor Records.

## სიმღერების სია
## სქოლიო
კატეგორია:სკუტერის ალბომები
კატეგორია:2017 წლის ალბომები
Monster Movie (ალბომი)

***Monster Movie*** — გერმანული როკ-ჯგუფ Can-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1969 წელს. ალბომში თავმოყრილია ფსიქოდელიური როკის, ბლუზის, თავისუფალი ჯაზის, მსოფლიო მუსიკის და სხვა ჟანრების მუსიკა, ნაწილობრივ შთაგონებული Velvet Underground-ით, რაც განსაკუთრებით ნათელია სიმღერაში „Father Cannot Yell“.

*Monster Movie* ჩაიწერა მას შემდეგ, რაც პირველი სტუდიური ჩანაწერების გამოცემაზე არც ერთი ლეიბლი დათანხმებულა.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* ირმინ შმიდტი – კლავიშებიანი საკრავები
* იაკი ლიბეცაიტი – დასარტყმელი საკრავები
* ჰოლგერ შუკაი – ბას-გიტარა
* მიხაელ კაროლი – გიტარა
* მალკოლმ მუნი – ვოკალი, ჰარმონიკა

## სქოლიო
კატეგორია:1969 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Can-ის ალბომები
კატეგორია:United Artists Records-ის ალბომები
ჩონგური (ალმანახი)

„**ჩონგური**“ — პირველი ქართული ლიტერატურული ალმანახი. გამოვიდა 1864 წელს. დაიბეჭდა პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის სტამბაში. შემდგენელი — კონსტანტინე ლორთქიფანიძე. კრებულში დასტამბულია ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსები და პოემა „ბედი ქართლისა“, გრიგოლ ორბელიანის ლექსები, ილია ჭავჭავაძის ლექსები, ნაწყვეტი პოემიდან „აჩრდილი“, აგრეთვე პოემა „რამდენიმე სურათი ანუ ეპიზოდი ყაჩაღის ცხოვრებიდან“, აკაკი წერეთლის, რაფიელ ერისთავის, ი. მიქელაძის ლექსები და ნიკოლოზ ნეკრასოვის პოემა „პოეტი და მოქალაქე“ (თარგმანი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ალმანახები
კატეგორია:1864 წლის ალმანახები
ნიკოლოზ კოსენკო

**ნიკოლოზ კოსენკო** (; დ. 23 მაისი, 1943, კრინიჩნოე, რსფსრ, სსრკ — გ. 22 ივლისი, 1993, დონის როსტოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა მწერალი. რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი (1991).

## ბიოგრაფია 
ნიკოლოზ კოსენკო 1943 წლის 23 მაისს ვორონეჟის ოლქის სოფელ კრინიჩნოეში დაიბადა. მომავალი მწერლის ბავშვობის წლებმა სოფელში განვლო, სადაც მან სკოლა დაამთავრა. 1961 წელს დონის როსტოვში გადასახლდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჯარში გაიწვიეს, შემდეგ მუშაობდა მეამწედ, მტვირთავად, ელექტრიკოსად. 1977 წელს დაამთავრა გორკის სახელობის ლიტერატურული ინსტიტუტი. სწავლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ლიტერატურულ ჟურნალში „დონი“, 1992 წლიდან ნიკოლოზ კოსენკო მუშაობდა გაზეთ „Крестьянин“-ის () ლიტერატურულ თანამშრომლად.

## შემოქმედება 
ნიკოლოზ კოსენკოს პირველი წიგნი „Редкие звезды“ () 1982 წელს გამოიცა. მომდევნო წიგნში „Среди добрых людей“ (), მწერალი მისთვის ასე ნაცნობ სოფლის მაცხოვრებელთა ცხოვრებას აღწერს.

მასვე ეკუთვნის ბავშვებისა და ქალაქის ახალგაზრდობისთვის, რომლებიც საზაფხულო არდადეგებს სოფლად ატარებენ დაწერილი თხზულება „Каникулы в Апимондии“ ().

1991 წელს ნიკოლოზ კოსენკო, როგორც პროზაიკოსი, მიიღეს რუსეთის მწერალთა კავშირში.

ნიკოლოზ კოსენკო გარდაიცვალა 1993 წლის 22 ივლისს. დაკრძალულია როსტოვის ჩრდილოეთ სასაფლაოზე.

## შრომები 
გამოცემულია მწერლის შემდეგი ნაწარმოებები:
* Редкие звезды. Повесть, рассказы. - Ростов н/Д: Кн. изд-во, 1982.
* Среди добрых людей. Повести и рассказы. - Ростов н/Д: Кн. изд-во, 1987.
* Косенко, Н. Каникулы в Апимондии: три урока природы / Н. В. Косенко; худож. Н. Я. Бойко.- Ростов н/Д: Ростовское книжное изд-во, 1988. – 176 с.: ил. (Рассказы о профессии)
* Холодное пламя заката. Повести и рассказы. М.: Современник, 1989.

## ლიტერატურა 
* Мирошниченко, М. На виду у села / М.Мирошниченко // Шолоховское притяжение. – Ростов н/Д, 1991. – С.205-207.
* Егоров, Н. Другая жизнь / Н.Егоров // Приазовский край. – 1993. – 28 окт.

## ინტერნეტ-რესურსები 
* Николай Васильевич Косенко. Библиотека Красносулинского района.
* Николай Васильевич Косенко. Союз российских писателей.
* Николай Васильевич Косенко

კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1943
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1993
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჩია არწივი

**ჩია არწივი** () — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 46-53 სმ, ფრთების შლილი 35-43,5 სმ, მასა 700 გ-მდე. გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, სამხრეთ ევროპაში, წინა და შუა აზიაში, აღმოსავლეთით კი ჩრდილოეთ მონღოლეთამდე. საქართველოში გვხვდება გადაფრენისას. ვერტიკალურად ადის ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე. იკვებება პატარ-პატარა ფრინველებით და თაგვისებრნი მღრღნელებით. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ევროპული ჩია არწივი ().

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:არწივი
ხუჯაძე

საკუთარი სახელი **ხუჯაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* დათო ხუჯაძე — ქართველი მომღერალი
*შალვა ხუჯაძე — ქართველი ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯელაძე

საკუთარი სახელი **ჯელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* გიზო ჯელაძე — ქართველი ფეხბურთელი
*ზვიად ჯელაძე — ქართველი ფეხბურთელი
ზაზა ციციშვილი

**ზაზა ციციშვილი** — XVII საუკუნის შუა ხანების აღმოსავლეთ საქართველოს პოლოტიკური მოღვაწე, სომხით-საბარათიანოს მეწინავე სადროშოს სარდალი ვახტანგ V-ის მეფობაში. 1664 წელს მონაწილეობდა ვახტანგისა და არჩილის ბრძოლებში ერეკლე ბატონიშვილის წინააღმდეგ. 70-იან წლებში განხეთქილება მოუხდა ვახტანგ V-სთან. მოკლეს შეპყრობის მცდელობისას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოსამსახურეები
ზ
ზოიძე

საკუთარი სახელი **ზოიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* აკაკი ზოიძე — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი
* ბესარიონ ზოიძე — ქართველი იურისტი
* ვახტანგ ზოიძე — ქართველი სპორტსმენი (სამბო)
* ნუგზარ ზოიძე — ქართველი მეტალურგი
* რამაზ ზოიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
* შოთა ზოიძე — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ზოიძეები
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხურცილავა

საკუთარი სახელი **ხურცილავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  
* გურამ ხურცილავა — ქართველი მსახიობი
* დავით ხურცილავა — ქართველი ფეხბურთელი
* დავით ხურცილავა — ქართველი მსახიობი
* თეიმურაზ ხურცილავა — ქართველი სპორტსმენი
* ინგა ხურცილავა — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი
* მამუკა ხურცილავა — იურისტი, პოლიტიკოსი
* მურთაზ ხურცილავა — ქართველი ფეხბურთელი 
* მურმან ხურცილავა — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი, პოეტი
* რევაზ ხურცილავა — ქართველი დირიჟორი

*
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ალტუ-ბელა-ვისტა

**ალტუ-ბელა-ვისტა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 395 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონკორდიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 005 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.28 კმ²-ზე. ფართობი 103 980 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 892

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 892** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 22 დეკემბერს. ქართულ-აფხაზური ომის შესახებ, უშიშროების საბჭოს წინა 849 (1993), 854 (1993), 858 (1993), 876 და 881, ასევე გაეროს სამშვიდობო ძალების უსაფრთხოებაზე 868 რეზოლუციის დამტკიცებით, საბჭომ საქართველოში 50 სამხედრო დამკვირვებლის ეტაპობრივ განლაგებაზე იმსჯელა.

საბჭომ მიესალმა საქართველოსა და აფხაზეთს შორის გაფორმებულ ურთიერთგაგების მემორანდუმს და აღნიშნა, რომ კონფლიქტის ზონაში საერთაშორისო თანამეგობრობის გააქტიურება, ხელს შეუწყობს მშვიდობის დამყარებას. საბჭომ ასევე გაითვალისწინა მოსკოვში გამართული მოლაპარაკებები და 1994 წლის 11 იანვარს, კონფლიქტის მოგვარების მიზნით ჟენევაში დაგეგმილი მოლაპარაკებები. მოლაპარაკებების დროს პროგრესს მიაღწიეს და ამან გაამართლა დამატებითი გაეროს სამხედრო დამკვირვებლების განლაგება. თუმცა, ამავე დროს საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა საქართველოში არსებულ ჰუმანიტარულ სიტუაციასთან და დევნილთა და ლტოლვილთა რაოდენობის ზრდასთან დაკავშირებით.

50 სამხედრო დამკვირვებლის განლაგების შემდეგ, გენერალურმა მდივნმა, ბუტროს ბუტროს-გალიმ გამოთქვა კიდევ უფრო მეტი დამკვირვებლების გამოგზავნის სურვილი იმ შემთხვევაში, თუ სიტუაცია გაუმჯობესდება. საბჭო განიხილავს საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატს, მოლაპარაკებებში პროგრესის შემთხვევაში. ამ თვალსაზრისით, მხარეებს მოუწოდეს შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები ურთიერთგაგებისა და ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიხედვით და უზრუნველყონ UNOMIG-ის პერსონალის უსაფრთხოება. საბჭომ მიესალმა რუსეთის დახმარებას ამ სფეროში.

რეზოლუციის ბოლოს, საბჭომ მოუწოდა ლტოლვილების მშობლიურ სახლში დაბრუნებისა და სამოქალაქო მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული დახმარების გაწევისკენ, ხოლო დონორ ქვეყნებს შესთავაზეს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ჰუმანიტარულ დახმარებაში წვლილის შეტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სოხუმის დაცემა
* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/892(1993))

## სქოლიო
881
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:1993 წელი საქართველოში
ბაბინსკის სამკურნალო წყარო

**ბაბინსკის სამკურნალო წყარო** () — სამკურნალო წყარო როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ პეტროვკაში, რუსეთის ფედერაცია.

მისამართი: რუსეთი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი პეტროვკა, ლუგოვაიის ქუჩა № 12.

## ისტორია 
ბაბინსკის სამკურნალო წყარო მდებარეობს მიასნიკოვის რაიონის სოფელ პეტროვკაში, ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ეკლესიის მახლობლად.

წყაროს ისტორია სათავეს იღებს 1841 წლიდან. XIX საუკუნეში იმ ადგილზე, სადაც ამჟამად მდებარეობს ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ეკლესია, რამდენიმეჯერ მოხდა ღვთისმშობლის გამოცხადება. წყარო ცნობილი გახდა ავადმყოფთა გამოჯანმრთელების შემდეგ.

ლეგენდის თანახმად, 1841 წლის აგვისტოში აქ გლეხებს გაუთენებიათ ღამე. მეორე დღეს ერთ-ერთი მათგანი წასულა წყალზე და უხილავს ღვთისმშობლის ხატი ყრმით მარჯვენა ხელში. გლეხმა ამის შესახებ უამბო გარშემო მყოფთ, ამის შემდეგ ყველა გლეხი გაემართა წყაროსკენ და იგივე იხილეს საკუთარი თვალით. ეს ამბავი გლეხებმა ბაბინსკის დასახლების მმართველს უამბეს. ღვთისმშობლის გამოცხადების ამბავი მალევე მოედო გარშემო მდებარე სოფლებს. გამოცხადების მეორე დღეს  ბაბინსკის წყარომ განკურნა  მძიმედ ავადმყოფი ადგილობრივი მცხოვრები მატრონა ზოტოვა. მორწმუნე ადამიანებმა თანდათან დაიწყეს სიარული ახალი სიწმინდისაკენ.

1841-1842 წელს დონის სამხედრო ოლქის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა შეესწავლა განკურნებული პაციენტების შემთხვევები. საბოლოოდ წყლის სამკურნალო თვისებები აიხსნა აქ ღვთისმშობლის ხატის გამოცხადების საფუძველზე.

1848 წელს წყაროსთან ააშენეს სამლოცველო. 1849 წელს კი ხის ეკლესია ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს სახელზე.

XIX საუკუნეში ბაბინსკის წყარო იყო მცირე სიღრმის ჭა, რომელიც ქვით იყო ამოშენებული.

1850 წლის 6 აგვისტოს ატამან მიხეილ ხომუტოვის ინიციატივით საფუძველი ჩაეყარა ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ეკლესიას.

XX საუკუნის დასაწყისში წყაროსთან მომლოცველების რიცხვი შემცირდა. ამის მთავარი მიზეზი იყო 1905-1907 წლების რევოლუციის დროს მომხდარი არეულობები. ამ პერიოდში ოლქში მოხდა ყაჩაღობები და მკვლელობები.

1911 წელს, რუსეთში გატარებული საგლეხო რეფორმის 50-ე წლისთავზე წყარსთან გაიხსნა იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ძეგლი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ძეგლი დაანგრიეს. ეკლესიაში კი გახსნეს საწყობი და სოფლის მეურნეობის ტექნიკის სარემონტო სახელოსნო. მორწმუნეების დევნა ახალი ძალებით დაიწყო ნიკიტა ხრუშჩოვის ხელისუფლბაში მოსვლის შემდეგ. ეკლესიასთან საეკლესიო დღესასწაულებში აიკრძალა ხალხმრავლობა. ხელისუფლებამ ბრძანა დაენგრიათ სამლოცველო და ჭაში ქვები ჩაეყარათ. წყაროსთან მომლოცველობა შეწყდა. პერესტროიკის წლებში მოსახლეობამ ეკლესია გაასუფთავა ნაგვისაგან და წყარო გაწმინდეს.

ამჟამად წყაროს წყალი სპეციალურად აშენებულ პავილიონში მიჰყავთ რკინის მილებით. ღობესთან მიმდინარეობს ლოცვები. ეკლესიასთან არის აბანო სადაც შეიძლება სამკურნალო წყაროში ბანაობა.

## ლიტერატურა
Алексий, иерей. Описание Кринички // Донские епархиальные ведомости. 1914. № 15. С. 620-624; № 16 (1 июня). С. 681-685.

## რესურსები ინტერნეტში
* Бабинский целебный источник
* Петровка. Живоносный источник
* Живоносный целебный источник
* Монастырское подворье Свято-Иверского женского монастыря г. Ростова-на-Дону при храме иконы Божией Матери «Живоносный источник» 
* Живительная сила родников (о родниках Мясниковского района)

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**რუსეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება რუსეთში, სადაც პრემიერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება. 

სუპერთასი თამაშდება 2003 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია მოსკოვის „ცსკა“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ცსკა“.

## მატჩები 
right|thumb|სუპერთასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Russia - Super Cup

კატეგორია:რუსეთის ფეხბურთი
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
რუსეთის ლიგის თასი

**რუსეთის ლიგის თასი** () — საფეხბურთო ტურნირი რუსეთში, რომელიც მხოლოდ ერთხელ – 2003 წელს გათამაშდა და მასში პრემიერლიგის 16-ვე გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. ლიგის თასმა ვერ მოიპოვა პოპულარობა და შედეგად ფეხბურთის ფედერაციის მიერ გაუქმდა კლუბების გადატვირთული გრაფიკის გამო. ტურნირი პლეი-ოფის სისტემით გათამაშდა და მისი გამარჯვებული სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტი“ გახდა.

## ფინალები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Russia - League Cup

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ფეხბურთი
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ლიგის თასის ტურნირები
ნოეს მავზოლეუმი

მინი|ნოეს მავზოლეუმი
**ნოეს მავზოლეუმი**, **ანუ  წინასწარმეტყველი ნოეს აკლდამა** () — მავზოლეუმი-ტიურბე ქალაქ ნახიჩევანის (აზერბაიჯანი) სამხრეთ ნაწილში, ქიოხნე-გალის (ძველი ციხის) ტერიტორიაზე. ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის მიხედვით, ზოგიერთი სპარსი და სომეხი ისტორიკოსი აკლდამას მიაკუთვნებს ძვ. წ. 1539 წელს. თანამედროვე სახით მავზოლეუმი აღდგენილია 2006 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების გადაწყვეტილებით. აკლდამა შედგება ქვედა სართულის ტაძრის ნარჩენებისგან. მასში ჩადიან კიბეებით. აკლდამაში დგას ქვის ბოძი. გადმოცემის მიხედვით, ამ ბოძის ქვეშ დამარხულია ნოეს ნეშთი. აზერბაიჯანის ეროვნულ მუზეუმში ინახება ბაჰრუზ კენგერლის ნახატი, რომელზეც  გამოსახულია დაახლოებით 100 წლის წინანდელი ნოეს აკლდამის მდგომარეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნოეს მავზოლეუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
რუსეთის საფეხბურთო თასი

**რუსეთის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება რუსეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. 

გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. ტურნირი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით მიმდინარეობს და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის რუსეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია მოსკოვის „ცსკა“ და „ლოკომოტივი“, რომლებმაც 7-7-ჯერ მოიგეს თასი. მოქმედი გამარჯვებულია ტოსნოს „ტოსნო“.

## ფინალები 
right|thumb|თასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Russia - Cup Finals

კატეგორია:რუსეთის ფეხბურთი
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა

**რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა** () — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა რუსული კლუბებისთვის. წარმოადგენს რუსეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი შემოდგომა-გაზაფხულის ფორმატით ტარდება და მასში მონაწილეობას იღებს 16 გუნდი. სეზონის ბოლოს, მე-15 და მე-16 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს ნაციონალურ საფეხბურთო ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები, ხოლო მე-13 და მე-14 ადგილოსნები პლეი-ოფს თამაშობენ ნაციონალურ ლიგაში მე-3 და მე-4 ადგილებზე გასულ გუნდებთან. 

რუსეთის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი მოსკოვის „სპარტაკი“ გახდა. კლუბმა 10-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია მოსკოვის „ლოკომოტივი“.

## პრემიერლიგის ჩემპიონები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  , 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ფეხბურთი
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
გიულიუსტანის მავზოლეუმი

**გიულიუსტანის მავზოლეუმი** () — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ჯულფის რაიონის სოფელ გიულიუსტანში. მავზოლეუმი განლაგებულია მწვანე მდელოზე, უშუალოდ მდინარე არაქსის ნაპირზე.

მავზოლეუმი წარმოადგენს თორმეტწახნაგოვან კოშკს, რომელიც აღმართულია ძლიერ პოსტამენტზე. გეგმაში კოშკი ოთხკუთხედია, ორ-ორი ბრტყელი კუთხის ჩამოჭრით მეორე იარუსში იგი გადადის თორმეტკუთხედში. ძლიერად განვითარებული კარნიზი ასრულებს პოსტამენტს. კარნიზის თავს ხურავს გუმბათი. რთული ორნამენტები ფარავენ ზედა მოცულობის სივრცეს. გადახურვა არ შენარჩუნდა. კ.მ. მამედ-ზადეს სიტყვებით, ამ ნაგებობას აშკარად ეტყობა მუსულმანი ხუროთმოძღვრის აჯემი ნახჩივანელის ხელი.

სავარაუდოდ ეს ძეგლი მიეკუთვნება XII საუკუნის ბოლოს ან XIII საუკუნის დასაწყისს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
ნაციონალიზაცია

**ნაციონალიზაცია** — მიწისა და ნაციონალური მეურნეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის (მრეწველობა, ბანკები, ტრანსპორტი, კავშირგბმულობა და სხვ.) კერძო საკუთრებიდან სახელმწიფო მფლობელობაში გადაცემის პოლიტიკა და პრაქტიკა. XX საუკუნეში ბევრ ქვეყანაში ნაციონალიზაცია სხვადასხვაგვარად და ფართოდ გამოიყენებოდა. ოქტომბრის რევოლუციის შემდგომ პერიოდში მან მოიცვა ყოფილი სსრკ-ის, ხოლო 1945-50 წლებში – რიგი სოციალისტური ქვეყნების მიწისა და სახალხო მეურნეობის თითქმის მთლიანი მოცულობა. ნაციონალიზაციის მოთხოვნა ამა თუ იმ ფორმით ფიგურირებდა არასოციალისტური ქვეყნების მთელი რიგი პარტიების (უპირველეს ყოვლისა, სოციალისტური და კომუნისტური ორიენტაციის) საპროგრამო დოკუმენტებში, აქტიურად ხორციელდებოდა სოციალისტური მთავრობების (დიდ ბრიტანეთში ლეიბორისტების, საფრანგეთში სოციალისტების და სხვ.) მიერ. პრაქტიკამ აჩვენა, რომ ნაციონალიზაცია ყოველთვის და ყველგნ სასურველ შედეგს როდი იძლეოდა, ამიტომაც მას ხშირად პირუკუ - დენაციონალიზაციის პროცესი მოჰყვებოდა.

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

## რესურსები ინტერნეტში
*ნაციონალიზაცია
*ნაციონალიზაცია

კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები
ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ

**ცენტრალურამერიკული ყურებიანი ბუ** () — ფრინველი ბუსნაირთა რიგის, ყურებიანი ბუების გვარისა.

## აღწერა 
ზრდასრული ფრინველის სხეულის სიგრძეა 38—46 სმ, ხოლო მასა 675 გ. დედლები მამლებთან შედარებით დიდები და მძიმეები არიან. ახასიათებს მუქი საფარველი ღია ფერის ღინღლებით. სახეს შუაში და მის გარშემო გასდევს ვიწრო თეთრი ზოლები. აგრეთვე ახასიათებს ყვითელი თვალები და ე. წ. „ყურები“, რომლებიც გაფრთხილებას აძლევს მტაცებლებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Хeno-canto, Sharing bird sounds, Asio stygius
* Stygian Owl — Asio stygius

კატეგორია:ყურებიანი ბუები
ზაჰიდ ხალილოვი

**ზაჰიდ ისმაილ ოღლი ხალილოვი** (; დ. 14 იანვარი, 1911, თბილისი — გ.  4 თებერვალი, 1974, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის  აკადემიკოს, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ყოფილი პრეზიდენტი (1962–1967).

## საერთო ცნობები 
1944–1960 წლებში იგი ხელმძღვანელობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეორიულ მექანიზმების კათედრას, 1967–1974 წლებში იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტის დირექტორი.

1957–1959 წლებში აკადემიკოს-მდივანი ფიზიკა-მათაემატიკის და ტექნიკური მეცნიერებების, შემდგომ აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე პრეზიდენტი, 1962–1967   აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი.

## ძირითადი  სამეცნიერო მოღვაწეობა
სამეცნიერო კვლევების ძირითად დარგებს მიეკუთვნება ფუნქციონალური ანალიზი და მისი გამოყენება ინტეგრალურ და დიფერენციალურ განტოლებებში, ავტომატური საკონტროლო სისტემების მათემატიკური თეორია და მათემატიკის სხვა სფეროები. ზ. ხალილოვი იყო აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი მათემატიკოსთანი, მან დააარსა ფუნქციონალური ანალიზის სკოლის საფუძვლები.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
* ოფიციალური საიტი ამა 
* აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემია 

კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
დილარა ალიევა

**დილარა ალექპერ-ყიზი ალიევა** (; ;  დ. 14 დეკემბერი, 1929, თბილისი — გ. 19 აპრილი, 1991, კახის რაიონი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა ლიტერატურათმცოდნე, თარჯიმანი, ნიზამის მცოდნე და ქართველოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1960 წლიდან), საქართველოს სსრ რესპუბლიკის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს 
დეპუტატი.

## ბიოგრაფია 
დილიარა ალიევა დაიბადა 1929 წლის 14 დეკემბერს თბილისში, მჭედლის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის № 97 საშუალო სკოლა. შემდეგ იგი ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე. აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის ნიზამის სახელობის მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და მეცნიერების ინსტიტუტში ასპირანტურაში ჩაბარების შემდეგ იგი მივლინებული იქნა საქართველოს სსრ რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში.

აქ იგი მუშაობდა თავის საკანდიდატო დისერტაციაზე თემაზე „აზერბაიჯანულ- ქართული ლიტერატურული კავშირების გამოსახულებები XIX საუკუნეში“, რომელიც დაიცვა 1954 წელს.

მოგვიანებით ალიევა მუშაობდა ნიზამის სახელობის აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტში უმცროსი მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობაზე, ნიზამის სახელობის მუზეუმში უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ძველი და შუა საუკუნეების მუზეუმის ლიტერატურის განყოფილების დირექტორად, ხოლო შემდგომ, ნიზამის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში ლიტერატურული კავშირების განყოფილების უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ნიზამთმცოდნეობის განყოფილების უფროს მეცნიერ-მუშაკად, ინსტიტუტის ლიტერატურული კავშირების განყოფილების წამყვან მეცნიერ-მუშაკად, ამავდროულად ამ განყოფილების დირექტორად. 1984 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ნიზამი და ქართული ლიტერატურა“. იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი დემოკრატიული ბლოკიდან. სახლის კედელზე, რომელშიც ალიევა ცხოვრობდა, მემორიალური დაფა ჰკიდია.

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფემინისტები
იბრაჰიმ ისფაჰანლი

**იბრაჰიმ ისფაჰანლი** (; დ. 1887, ტფილისი — გ. 10 ოქტომბერი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კინოსა და თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1932).

## ბიოგრაფია
ნამდვილი სახელი — *იბრაჰიმ ჰუსეინ–ოღლუ უსეინზადე*, ისფაჰანლი — ფსევდონიმია.

მას მამა ადრე გარდაეცვალა, რის შემდეგ დაიწყო ფეხსაცმლის საქმის შესწავლა. წერა-კითხვა დედამ — მოლა მასმიმ (ლოქჯანდარის სოფლის მკვიდრი, დღევანდელი დმანისის რაიონი) ასწავლა.
 
ჯერ კიდევ ბავშვობაში, ზუბალაშვილების სახალხო სახლში, როდესაც იგი ესწრებოდა თვითნასწავლი — აზერბაიჯანელი მსახიობების სპექტაკლებს, მას შეუყვარდა თეატრი. 1909 წელს იბრაჰიმმა ითამაშა თავის პირველ სპექტაკლში — ოფიცრის მეუღლე. იგი თამაშობდა მოხეტიალე აზერბაიჯანულ დასებში. გასტროლებზე იმყოფებოდა ირანში (1916), თურქეთში (1918–1919, 1922).

დრამატურგების ნარიმან ნარიმანოვის, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევისა და ცნობილი მსახიობების გ.არაბლინსკის, სითგი რუჰულის ხელშეწყობით იქცა აზერბაიჯანული ეროვნული თეატრის მსხვილ მოღვაწედ.

1921 წლიდან დგამდა სპექტაკლებს, როგორც რეჟისორი, ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანულ თეატრს თბილისში (1926–1928 — მთავარი რეჟისორი). 1928 წლის ოქტომბერში გადავიდა ბაქოს აზერბაიჯანული სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. როლებიდან აღსანიშნავია: იაგო, ოტელო, ჰამლეტი (უილიამ შექსპირის „ოტელო“, „ჰამლეტი“), ფრანც მოორი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ჯაფარი (ჯაფარ ჯაბარლის „ცეცხლოვანი საპატარძლო“), ანზორი (სანდრო შანშიაშვილის „ანზორი“). 1930 წლის იანვარში თავისი ძველი კოლეგების დაჟინებული თხოვნით იგი დაბრუნდა თბილისში.

1934 წელს სსრკ-ს სახელმწიფო დონეზე მიიღო მხარდაჭერა საკოლმეურნეო თეატრებმა და ისფაჰანლიმ დაიწყო ადიგიუნის საკოლმეურნეო თეატრის ხელმძღვანელობა (აზერბაიჯანის სსრკ რესპუბლიკის საათლის რაიონის „ადიგიუნის“ კოლმეურნეობა), სადაც მან იღვაწა 1934-1936 წლებში. 1936 წლიდან იგი კვლავ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში.

ორი წლით (1947-1949) იგი გაემგზავრა აზერბაიჯანში, იგი იყო ზაქათალის სახელმწიფო თეატრის მთავარი რეჟისორი (1947 წლის ივნისიდან) და ყაზახის (1948 წლის მაისიდან). მათი დახურვის შემდეგ 1949 წელს, კვლავ დაბრუნდა თბილისში, ხელმძღვანელობდა დრამატულ წრეებს დმანისში, მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის აზერბაიჯანული ესტრადის ანსამბლში.

დაკრძალულია თბილისში, ძველ მუსულმანურ სასაფლაოზე (დღეს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორია).

როგორც რეჟისორმა, მან 40-ზე მეტი სპექტაკლი დადგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით