open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კოაცაკოალკოსი

**კოაცაკოალკოსი** () — მდინარე  მექსიკაში, მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით ტეუანტეპეკში. მდინარე სათავეს იღებს სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ქედზე, შემდეგ მიედინება ოახაკის და ვერაკრუსის შტატების ტერიტორიაზე და ქალაქ  კოაცაკოალკოსთან ერთვის კამპეჩეს ყურეს (მექსიკის ყურე).

მდინარე სანაოსნოა შესართავიდან 210 კილომეტრი. ქალაქ მინატიტლანთან ერთვის მთავარი შენაკადი უსპანაპა.

## რესურსები ინტერნეტში
* www.inegi.org.mx 

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
ტორეონი

**ტორეონი**  () — ქალაქი ჩრდილოეთ მექსიკაში.  შედის კოაუილის შტატის შემადგენლობაში. მოსახლეობა 548 723 ადამიანი (2005).

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ხაინანი

thumb|right|300px|ხაინანის სატელიტური ფოტო
**ხაინანი** (, ფინინი Hǎinán ) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ხაიკოუ. მოსახლეობა — 8,671,518 ადამიანი (28-ე ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)

კუნძული გაშენებულია სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ნაპირებზე, ჩინეთის კონტინენტური ნაწილისგან ხაინანი გამოყოფილია ხაინინის სრუტის მევეობით, სრუტის მეორე მხარეს მდებარეობს ლეიჩშოუბანდაოს ნახევარკუნძული. კუნძულის ფართობი შეადგენს 33,210 კვადრატულ კილომეტრს, ხაინინი თავისი ფართობის სიდიდის მხრივ შედის მსოფლიოს უდიდეს 50 კუნძულს შორის. ეს ტერიტორია შედის ჩინეთის სამხრეთული ავტონომიის შემადგენლობაში, პროვინციის სტატუსით. საუკუნეების განმავლობაში ეს ტერიტორია შედიოდა გუანდუნის პროვინციის შემადგენლობაში, მაგრამ 1988 წელს გამოეყო გუანდუნს. კუნძულის დედაქალაქია ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი ჰაიკოუ.

2009 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობს 8,180,000 კაცი, სიმჭიდროვის თვალსაზრისით კმ²-ზე საშუალოდ 241 ადამიანი ცხოვრობს. აქ მცხოვრებთა სასაუბრო ენაა ჩინური, თუმცა კუნძულზე ასევე გავრცელებული პორტუგალიურიც. აღმსარებლობის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობა ბუდისტია. კუნძულზე არის ათი დიდი ქალაქი.

## გეოგრაფია 
ფართობის სიდიდით ეს კუნძული მეორეა ჩინეთში ტაივანის შემდგომ, ხაინანი ფართობით უსწრებს ბელგიას. კუნძულზე ძირითადად დაბლობებია, თუმცა არის მთებიც, უმაღლესი წერტილი შეადგენს 1,876 მეტრს, ეს არის მთა ვუზი რომელიც ხაინისნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. დასავლეთ ნაწილში არის ბაკბოს ყურე.

კუნძულზე არის კონტინენტური ჰავა. ჰიდროგრაფიული ქსელის მიხედვით ეს ტერიტორია საკმაოდ მდიდარია, აქ მდებარეობს რამდენიმე გრძელი მდინარე და დიდი ტბა. მათგან აღსანიშნავია მდინარე ნანდუ, ის სათავეს იღებს ჩრდილოეთიდან. მისი სიგრძე შეადგენს 314 კილომეტრს, ნანდუს უერთდება მდინარეები ხინსუ და ჩანგუე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუნძულ ხაინანის ინციდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hainan Government Website 
* Economic profile for Hainan 
* Dr Howard M Scott "Hainan"
* Resources on the Hainanese in the National Library of Singapore 

კატეგორია:ჩინეთის კუნძულები
ლეზგები

thumb|ლეზგების დროშა
thumb|ლეზგი მოხუცი კაცი
**ლეზგები** (საკუთარი სახელწოდება лезгияр *ლეზგიარ*) — უმთავრესად დაღესტნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილისა და აზერბაიჯანის სასაზღვრო რაიონებში მცხოვრები ხალხი. საერთო რაოდენობა 600 ათასი კაცი, მათ შორის რუსეთის ფედერაციაში 412 ათასი (2002), აზერბაიჯანში 178 ათასი (1999). ლაპარაკობენ ლეზგიურ, აგრეთვე რუსულ და აზერბაიჯანულ ენებზე.

მორწმუნე ლეზგები მუსლიმან-სუნიტები არიან.

ლეზგები დაღესტნის ერთ-ერთი მკვიდრი ხალხია. ანტიკურ წყაროებში იხსენიება აღმოსავლეთ კავკასიაში მცხოვრები ხალხი *ლეგი*. IX—X საუკუნეებში არაბულ წყაროებში დაცულია ცნობა ლაკზების სამეფოს შესახებ. XIX საუკუნემდე ლეზგები უმთავრესად დამოუკიდებელი სასოფლო თემების (ე. წ. „თავისუფალი თემები“) მცირე გაერთიანებებში, ნაწილი კი აზერბაიჯანის (ყუბის, დერბენდის და სხვა სახანოებში) ფეოდალურ წარმონაქმნებში იყვნენ გაერთიანებული. ლეზგების ძირითად საქმიანობაა მიწათმოქმედება, მებაღეობა და მეცხოველეობა. ნაწილი დასაქმებულია მრეწველობაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ლეზგების საინფორმაციო პორტალი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაღესტანი
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჩიმალუაკანი

**ჩიმალუაკანის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი მეხიკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 705 193 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 14.8 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 54.8 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 12 868.5 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია მეხიკოს შტატის შემადგენლობაში 1852 წელს შევიდა.  მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩიმალუაკანი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 50031.

## იხილეთ აგრეთვე
*მეხიკოს შტატის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:მეხიკოს შტატის მუნიციპალიტეტები
მარაჟო

**მარაჟო** — კუნძული მდინარე ამაზონის შესართავთან, ბრაზილიაში. შედის პარას შტატის შემადგენლობაში.  

## გეოგრაფია 
კუნძულის ფართობი შეადგენს 40 100&nbsp;კმ², ფართობით, ეს კუნძული ოდნავ ჩამორჩება შვეიცარიას, ეს კუნძული ფართობით პირველია, რომელსაც ყველა მხრიდან მტკნარი წყალი აქვს შემორტყმული. კუნძული მდებარეობს მდინარე ამაზონში, აქედან ჩრდილოაღმოსავლეთით მდებარეობს რამდენიმე მცირე ზომის კუნძული. მარაჟოს აღმოსავლეთი სანაპიროს მცირე ნაწილი ატლანტის ოკეანის ნაპირზეა გაშნებული. კუნძულის სამხრეთით მდინარე პარას სანაპიროზე მდებარეობს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ბელენი, სწორედ ამ ქალაქიდან ხდება კუნძულზე გემებით დაკავშირება. მარაჟო მდებარეობს ეკვატორის ზოლში.

კუნძულის ძირითადი ნაწილი ამაზონის გაუვალი ტყეებითაა დაფარული, აქ 20 გრძელი მდინარე მიედინება. კუნძული აგრეთვე მდიდარია ფაუნის მრავალფეროვანი სახეობებით. 

კუნძულზე მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 250 000 ადამიანს.

## ისტორია 
მარაჟოს ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ კოლუმბამდელ პერიოდში სახლობდნენ, აქ  მყოფებმა ერთ-ერთი წარმატებული კულტურა შექმნეს რომელსაც მარაჟოს კულტურა ერქვა, ამ ყველაფერს ადასტურებს კუნძულზე ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრები. 

1918–1919 წლებში კუნძულზე გავრცელდა ესპანური გრიპი, რამაც აქ მცხობრებთა უდიდესი ნაწილი დააავადა და შეიწირა.

## რესურსები ინტერნეტში 
**რუკები**:
*Marajó Island map
*Marajó Island and Pará state 

კატეგორია:ბრაზილიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ვერაკრუსი

**ვერაკრუსი**  () — საპორტო ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში.  შედის ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში. მდებარეობს მექსიკის ყურის სანაპიროზე. მანსანილიოს შემდეგ არის მეორე უმსხვილესი პორტი ქვეყანაში. მოსახლეობა 444 438 ადამიანი (2005).

## ისტორია 
ქალაქი დააარსა ერნან კორტემა 1519 წელს, როგორც საპორტო ბაზა და უწოდა , "მართალი ჯვრის მდიდარი პორტი". იგი სულ მალე გახდა ახალი ესპანეთის ვიცე-სამეფოს მთავარი ატლანტიკური პორტი. ქალაქი 4-ჯერ იყო ოკუპირებული:

* 1815 წელს – ესპანელი კოლონისტების მიერ;
* 1838 წელს – საფრანგეთის ფლოტის მიერ;
* 1847 წელს – აშშ-ს მიერ ამერიკა-მექსიკის ომის დროს;
* 1914 წელს – კვლავ ამერიკული ჯარების მიერ.

ვერაკრუსს გააჩნია ოთხგზის გმირი ქალაქის წოდება. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია
* ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კატეგორია:ვერაკრუსის მუნიციპალიტეტები
დურანგო (ქალაქი)

**დურანგო**  () — ქალაქი  ცენტრალურ მექსიკაში.  დურანგოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 463830 ადამიანი (2005).

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ალექსანდრე I-ის მიწა

**ალექსანდრეს კუნძული** ან **ალექსანდრე I-ის კუნძული** ან **ალექსანდრე I-ის მიწა** ან **ალექსანდრეს მიწა** — ერთ-ერთი დიდი კუნძული ანტარქტიდაში, მისი ფართობი შეადგენს 49 070 კმ²-ს. კუნძული სრუტის მეშვეობით უკავშირდება ანტარქტიდის ნახევარკუნძულს. აქვე მდებარეობს მარგარიტას ყურე და ჯორჯ VI ყინულის რიფი.

## გეოგრაფია 
მდებარეობს ბელინსგაუზენის ზღვის დასავლეთ სანაპიროდან 20 კმ-ში. კუნძულის ტერიტორია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 390 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 80 კმ-ზე კუნძულის ჩრდილოეთით და 240 კმ-ზე კუნძულის სამხრეთით. სანაპირო ზოლის სიგრძეა 2185 კმ. აქ მდებარეობს სოფიის უნივერსიტეტის მთა და ჰოდგსონის ტბა. ალექსანდრე პირველის კუნძულის უმაღლესი მთაა სტეფენსონი 2987 მეტრი სიმაღლით. კონტინენტთან დაკავშირებულია შელფური მყინვარით, და ამ მიზეზის გამო ის ძნელად აღმოსაჩენია თანამგზავრულ ფოტოებზე. კლიმატი ალექსანდრე I-ის მიწაზე პოლარულია, და კუნძული პრაქტიკულად მთლიანად მდებარეობს ყინულქვეშ.

## ისტორია 
ეს კუნძული პირველად აღმოჩენილი იქნა 1821 წლის 28 იანვარს, რუსი მკვლევარების ფადეი ბელინსგაუზენის და მიხეილ ლაზარევის მიერ. მათ ამ კუნძულს რუსეთის იმპერატორის პატივსაცემად ალექსანდრე I დაარქვეს. 1940 წლამდე ითვლებოდა, რომ კუნძული მიეკუთვნება ანტარქტიდის მატერიკს, რითაც აიხსნება მის სახელში სიტყვა «მიწის», და არა «კუნძულის» გამოყენება. უკვე მოგვიანებით ამ კუნძულს სხვა სახელმწიფოები მართავდნენ. 1950-იანი წლებიდან ეს კუნძული შევიდა ბრიტანეთის ანტარქტიდული ტერიტორიის შემადგენლობაში.

## ტერიტორიული პრეტენზიები 
დღეისათვის კუნძულის მიმართ ტერიტორიულ პრეტენზიებს გამოთქვამენ არგენტინა, ჩილე და დიდი ბრიტანეთი, მაგრამ ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების საფუძველზე პრეტენზიები 1961 წლიდან უვადოდ გაყინულია. დიდ ბრიტანეთს კუნძულზე აქვს პოლარული სადგური — ფოსილ ბლაფი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Islands of Antarctic Islands 

კატეგორია:ანტარქტიდის კუნძულები
იზორია

საკუთარი სახელი **იზორია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვალერიან იზორია — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* ზვიად იზორია — მოჭადრაკე
* ლევან იზორია — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ჯუმბერ იზორია — პოლიციის მოხელე, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გრიხალვა (მდინარე)

**გრიხალვა** () — მდინარე  სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში,  ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე, მისი სიგრძეა 480 კმ. მდინარის აუზის ფართობია 134 400 კმ². მდინარეზე არსებული 4 ჰიდროელექტროსადგური გამოიმუშავებს 4,8 მლნ კილოვატს.

მდინარემ სახელწოდება მიიღო ხუან დე გრიხალვას პატივსაცემად, რომელმაც პირველმა მოინახულა ეს რაიონი 1518 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე გრიხალვა

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
ორსონ უელსი

'*ორსონ უელსი, *უელესი''''' (; დ. 6 მაისი, 1915, კენოშა, უისკონსინი — გ. 10 ოქტომბერი, 1985) —  ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი.

შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო დუბლინში 1931 წელს, როგორც თეატრის მსახიობმა. უელსის პირველი ფილმი „მოქალაქე კეინი“ (უელსისა და ჯ. მანკიევიჩის სცენარი, 1941) ამერიკული კინოსა და მსოფლიო კინოხელოვნების განვითარების მოვლენად იქცე (მთავარ როლს ასრულებდა უელსი). ამ ფილმისთვის უელსმა მიიღო ოსკარი კატეგორიაში საუკეთესო ორიგინალური სცენარი.

1955 წელს გადაღებულ ფილმში მისტერ არკადინი უელსმა შეასრულა მთავარი როლი ბატონი არკადინისა, რომელიც ფილმის სცენარის მიხედვით ქართველია. 1970 წელს მან მიიღო საპატიო ოსკარი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*მარსი გვიტევს! ია ვეკუა, 24 საათი 16.03.10 
*მოქალაქე კეინი (1941) – ორსონ უელსი

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული  6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
რიო-გრანდე

**რიო-გრანდე** () — მდინარე  ჩრდილოეთ ამერიკაში. მიედინება აშშ-სა და მექსიკის ტერიტორიაზე (მექსიკაში უწოდებენ რიო-ბრავო-დელ-ნორტეს). რიო-გრანდე სიგრძით (3034 კმ.) აშშ-ში მესამეა.

მდინარე სათავეს იღებს კოლორადოს შტატში სან-ხუანის მთის ფერდობზე. მიედინება სან-ლუისის ხეობაში, შემდეგ კი სამხრეთის მიმართულებას იღებს. მდინარე წარმოადგენს ამერიკა-მექსიკის სახელმწიფო საზღვარს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Border Stories: the only hand pulled ferry on the Rio Grande (video) 
* 1854 map of Rio Grande entrance
* Rio Grande Cam - in Mission Texas. Mexico is on the left and the US is on the right. 

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
ლა-პასი (მექსიკა)

**ლა-პასი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. ქვემო კალიფორნიის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 189 176 ადამიანი (2005).

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
საქართველოს საფეხბურთო თასი 1998-1999

**საქართველოს თასი 1998-99** — საქართველოს თასის მეცხრე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა ქუთაისის „ტორპედო“, რომელმაც ფინალში წყალტუბოს „სამგურალი“ დაამარცხა თერთმეტმეტრიანების სერიაში.

## შედეგები 
### მერვედფინალი 
|}

### მეოთხედფინალი 
|}

### ნახევარფინალი 
|}

### ფინალი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* უმაღლესი ლიგა 1998-1999

## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო თასი
შრი-ლანკის გეოგრაფია

thumb|right|150px|შრი-ლანკის ტოპოგრაფიული რუკა

**შრი-ლანკა** არის კუნძულოვანი სახელმწიფო, რომელიც მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში, ტერიტორიულად კი მიეკუთვნება სამხრეთ აზიას. კუნძულის ფართობია 65,610 კმ², რაც შეეხება სანაპირო ხაზის სიგრძეს, ის შეადგენს 1,340 კილომეტრს. კუნძულის აღმოსავლეთი ნაწილი გაშენებულია ბენგალის ყურის სანაპირო ზოლში, ხოლო დასავლეთიდან შრი-ლანკა ინდოეთისაგან გამოყოფილია პოლკის სრუტით. 

ქვეყანაში სულ სამ წელიწადის დროს ითვლიან. შრი-ლანკის კლიმატზე უდიდეს გავლენას ახდენს ტროპიკული მუსონები: ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონი (დეკემბრიდან მარტამდე) და სამხრეთ-დასავლეთის მუსონები (ივნისიდან ოქტომბრამდე). ქვეყნის ტერიტორიის ძირითადი ნაწილი დაბლობებს უკავია, თუმცა სამხრეთ ნაწილში არის საშუალო სიმაღლის მთების ზონა, უმაღლესი მწვერვალია მთა პიდურუტალაგალა (2 524 მ.). ბუნებრივი რესურსებიდან აქ მოიპოვება, კირქვა, გრაფიტი, ფოსფატი, თიხა. შრი-ლანკაში აგრეთვე არის სამკურნალო ქვიშა, ქვეყანა მდიდარია ჰიდრორესურსით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.poedem.ru/smap/nf/cntEn/id/61/index.htm 

კატეგორია:შრი-ლანკის გეოგრაფია
კოლიმა

**კოლიმა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ მექსიკაში. კოლიმის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 137 000 ადამიანი (2005). ქალაქი 1527 წელს დააარსა გონსალო დე სანდოვალმა.

ქალაქიდან ჩრდილოეთით 37 კმ-ში მდებარეობს ვულკანი კოლიმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ayuntamiento de Colima  - ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
განადგურებული ლიტერატურული ნაწარმოებები

## განადგურებული ქართული ნაწარმოებები
*ცენზურის მოთხოვნით განადგურდა ალექსანდრე ყაზბეგის რომანი ელგუჯა – ავტორის მიერ საბოლოოდ ჩასწორებული ვერსია. ორიოდ ცალი სტამბის მუშებმა გადაარჩინეს.

*საქართველოს მწერალთა კავშირისა და პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ჩარევით დაიჭრა და მოისპო ლადო ასათიანის პირველი პოეტური კრებული „წინაპრები“ – გადარჩა ორიოდ ცალი, ისიც კვლავ სტამბის მუშების წყალობით.

## განადგურებული საზღვარგარეთული ნაწარმოებები
*ნიკოლაი გოგოლმა მკვდარი სულების მეორე ტომი ცეცხლში დაწვა. რუსულმა ლუტერატურათმცოდნეობამ ამ ფაქტს ასეთ ახსნა მისცა: რუსეთის სიცარიელე იხილა, განიცადა და ეს ვერ გადაიტანაო.

*1866 წლის 18 თებერვალს ფიოდორ დოსტოევსკი მეგობარს სწერდა, რომ რომანი დანაშაული და სასჯელი დაწვა: „მე თვითონ არ მომეწონა. ახალმა გეგმამ გამიტაცა და თავიდან დავიწყე“.

*რობერტ ლუის სტივენსონის ცოლმა მისი რომანის „დოქტორ ჯეკილი და მისტერ ჰაიდი“ პირველი ხელნაწერი დაწვა. სტივენსონების მეგობრისადმი მიწერილ წერილში უ.ე. ჰენგოი ამას იმით ხსნის, რომ წიგნი სრული სისულელის ნაზავი იყო.

*ბევრი რამ არ შემორჩა მორის მეტერლინკის პირველ ნაწარმოებთაგან, რადგან თვით ავტორის მიერ განადგურდა. გადარჩა მხოლოდ ფრაგმენტები.

*ფრანც კაფკა თავის მეგობარს მაქს ბროდს ანდერძში სთხოვდა, დაეწვა რომანები ამერიკა, პროცესი, ციხე–სიმაგრე და მოთხრობების კრებული „ჩინეთის კედლის მშენებლობაზე“. მაქს ბროდმა არ შეასრულა ანდერძი და 1925–1931 წლებში გამოსცა წიგნები, რამაც კაფკას მსოფლიო აღიარება მოუტანა.

*მიხეილ ბულგაკოვმა რომანის ოსტატი და მარგარიტა პირველი რედაქცია გაანადგურა: „და მე ჩემი ხელით ვისროლე ცეცხლში ეშმაკზე რომანის შავი პირი“! დამწვარი რომანისაგან წინასწარი მონახაზის შავი პირი, დახეულფურცლებიანი ორი საერთო რვეული და მესამე რვეულის დაფლეთილი პატარა კონაღა შემორჩა. მწერალმა რამდენიმე წლის დღიური, თეთრი გვარდიის მეორე და მესამე ტომის შავი ვარიანტები და ბევრი სხვა რამაც გაანადგურა. 

*ბორის პასტერნაკის პიესა „ამ ქვეყანაზე“ ალექსანდრე ფადეევმა „ჩვენი დროისათვის უხერხულად“ მიიჩნია და ავტორმაც პიესა გაანადგურა, თუმცა ზოგიერთი სცენა შემდეგ ექიმ ჟივაგოში გამოიყენა.

*ანა ახმატოვამ გაანადგურა თავისი ნაწარმოებები „რუსული ტრიანონი“ და „ჩემი ახალგაზრდა ხელები“. ისინი მხოლოდ ნაწყვეტებად შემორჩა.

*ენათმეცნიერის, მწერლისა და ეთნოგრაფის ვლადიმერ დალის რუსული ზღაპრების პირველ კრებულში ცენზურამ ხელისუფლების კრიტიკა დაინახა, ამიტომაც ტირაჟი მთლიანად ამოიღეს და გაანადგურეს.

## ლიტერატურა
**განადგურებული ლიტერატურული ნაწარმოებები*, „ჩვენი მწერლობა“, № 17, 2006 წ.

კატეგორია:ლიტერატურა
ტუსტლა-გუტიერესი

**ტუსტლა-გუტიერესი**  () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. ჩიაპასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 503 320  ადამიანი (2005).

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კაბანიასის ჰოსპიტალი

**კაბანიასის ჰოსპიტალი** () — მდებარეობს მექსიკაში, ხალისკოს შტატში, ქალაქ გვადალახარაში. იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა და წარმოადგენს ყველაზე დიდ საჰოსპიტალო კომპლექსს მთელ ესპანურ ამერიკაში.

კომპლექსი 1791 წელს დააარსა გვადალახარას ეპისკოპოსმა და მასში გაერთიანებული იყო სამუშაო სახლი, ჰოსპიტალი და ობოლთა თავშესაფარი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
კომიტეტი (ფილმი)

„**კომიტეტი**“ () — 1968 წლის დამოუკიდებელი ინგლისური შავ-თეთრი ფილმი. ფილმის რეჟისორია პიტერ საიკსი, ხოლო მთავარ როლს ასრულებს პოლ ჯოუნსი. ფილმში ჟღერს ჯგუფ პინკ ფლოიდის და ართურ ბრაუნის მუსიკა.

ფილმი ორ ნაწილად იყოფა - პირველ ნახევარში ნაჩვენებია ახალგაზრდა, რომელიც კლავს ასაკოვან ადამიანს და მას თავს ჭრის. მაგრამ გადის თვეები და იგი კვლავ ჩნდება - თითქოს უვნებელი.

ჯგუფის კომპოზიციების სახელწოდებები უცნობია. მათ შორის ჟღერს „Careful with That Axe, Eugene“-ის ერთ-ერთი ადრეული ვერსია.

2005 წელს ფილმი ოფიციალურად გამოვიდა DVD-ზე. იგი აგრეთვე გამოვიდა ბოქს-სეტის *The Early Years 1965–1972* შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:1968 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:პინკ ფლოიდის ფილმები
კატეგორია:პინკ ფლოიდის საუნდტრეკები
ჩილპანსინგო

**ჩილპანსინგო**  () — ქალაქი  სამხრეთ მექსიკაში. გერეროს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 166 796 ადამიანი (2005). 

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
პაჩუკა

**პაჩუკა** () — ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში. იდალგოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 267,751 ადამიანი (2005).

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
საქართველოს საფეხბურთო თასი 1999-2000

**საქართველოს თასი 1999-2000** — საქართველოს თასის მეათე გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა თბილისის „ლოკომოტივი“, რომელმაც ფინალში ქუთაისის „ტორპედო“ დაამარცხა თერთმეტმეტრიანების სერიაში.

## შედეგები 
### მერვედფინალი 
|}

### მეოთხედფინალი 
*მეოთხედფინალის პირველი შეხვედრები გაიმართა 15 მარტს, საპასუხო – 22 მარტს.*

|}

### ნახევარფინალი 
*ნახევარფინალის პირველი შეხვედრები გაიმართა 2 მაისს, საპასუხო – 9 მაისს.*

|}

### ფინალი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* უმაღლესი ლიგა 1998-1999

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო თასი
ტეპიკი

**ტეპიკი** () — ქალაქი დასავლეთ მექსიკაში. ნაიარიტის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 366 402 ადამიანი (2005). 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  პარამაუნტი, აშშ
*  ძველი ჰავანა, კუბა
*  კომპოსტელა, მექსიკა
*  სიდნეი, ავსტრალია 

## გალერეა 

სურათი:Catedral de Tepic, Nayarit, MEXICO.jpg|საკათედრო ტაძარი
სურათი:Tepic_plaza.jpg| 
სურათი:Cerro de la cruz.JPG| 
სურათი:Cerro_de_la_cruz_(Tepic).jpg| 

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კუერნავაკა

**კუერნავაკა**  () — ქალაქი  ცენტრალურ მექსიკაში. მორელოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 332 197 ადამიანი (2005).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ელ-ტახინი

**ელ-ტახინი** () — კოლუმბამდელი არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკაში. ტახინი კლასიკური მესოამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქი იყო. იგი ყვაოდა ჩვ. წ. 600-1200 წლებში. ამ დროის განმავლობაში აქ აშენდა უამრავი ტაძარი, სასახლე, ბურთის სათამაშო მოედანი და პირამიდა. ქალაქის დაცემიდან,  1230 წლიდან XVIII საუკუნის ბოლომდე ევროპელებმა მის არსებობის შესახებ არაფერი იცოდნენ.

1992 წელს, მისი არქიტქეტურისა და კულტურული მნიშვნელობის გამო, იუნესკომ ტახინი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ეს არქიტექტურა შეიცავს დეკორატიულ ნიშნებს და მის მშენებლობაში გამოყენებულია ცემენტი, რომელიც დანარჩენი მესოამერიკისათვის იმ დროისთვის უცნობი იყო.

ტახინი ვერაკრუსის უმნიშვნელოვანესი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და მას წელიწადში 650 000 მნახველი სტუმრობს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.manos-de-oaxaca.com/afrocaribe/ac_el-taj.htm

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ხალაპა

**ხალაპა** ( ან ; ოფიციალურად **ხალაპა-ენრიკესი**; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ  მექსიკაში. ვერაკრუსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 525,147 ადამიანი (2009).

## დაძმობილებული ქალაქები
* , კოვინა
* , ანტიგუა-გვატემალა
* , მატამოროსი
* , ომაჰა
* , პუებლა
* , ტოლუკა
* , ტორეონი
* , ვერაკრუსი

## რესურსები ინტერნეტში
*  Ayuntamiento de Xalapa  ოფიციალური საიტი
*  La Universidad Veracruzana

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია

**სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია** () — ქრისტიანული მისია მექსიკაში, მდებარეობს კერეტაროს შტატში. მისია დაარსებულ იქნა ფრანცისკანელთა ორდენის წარმომადგენლის – ხუნიფერო სიერას მიერ, რომელმაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი მისია დააარსა ასევე ზემო კალიფორნიაშიც. 

2003 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.  

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
*UNESCO Site

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ტლასკალა (ქალაქი)

**ტლასკალა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში. ტლასკალის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 83 748 ადამიანი (2000).

## რესურსები ინტერნეტში
* ტლასკალა 

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
სიუდად-ვიქტორია

**სიუდად-ვიქტორია** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ-ცენტრალურ მექსიკაში. ტამაულიპასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 278 475 ადამიანი (2008).

## რესურსები ინტერნეტში
* Dirección de Tecnología
* Instituto Tecnológico de Ciudad Victoria 
* Universidad Autónoma de Tamaulipas 

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ტეკილა (ხალისკო)

**ტეკილა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკის ხალისკოს შტატში. მოსახლეობა 24 024  ადამიანი (2000). ტეკილა ქვეყანაში და მთელ მსოფლიოში ცნობილია, როგორც აგავის სამშობლო და ტეკილას 100%-იანი წარმოების ცენტრი. 

2006 წელს ქალაქი აგავის კულტურული ლანდშაფტების გამო შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*http://www.tequilajalisco.ning.com/ 
*http://www.jalisco.gob.mx/srias/sgg/ceem/Monografias/Tequila.html 
*http://www.tequilajalisco.gob.mx/

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ირლანდია (კუნძული)

**ირლანდია** (, , ლათ. *Hibernia*) — კუნძული ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში, დიდი ბრიტანეთის დასავლეთით, რომლისგანაც გამოყოფილია ჩრდილოეთის სრუტით, ირლანდიის ზღვითა და წმინდა გიორგის სრუტით და რომლის შემდეგაც უდიდესია ბრიტანეთის კუნძულების არქიპელაგში.

## ისტორია 
კუნძულზე ნორმანები შუა საუკუნის ადრეულ წლებში შეიჭრნენ. შუა საუკუნეების შემდგომ პერიოდში უკვე ეს კუნძული შევიდა ბრიტანეთის იმპერიის შემადგენლობაში. მას შემდეგ, რაც დიდ ბრიტანეთში ვრცელდება პროტესტანტიზმი, იმპერია ირლანდიის კუნძულზე ავრცელებს ამ რელიგიას. კუნძულზე ცუდ მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ კათოლიციზმის მიმდევრები. 1900 წლამდე აქ დიდ ბრიტანეთს პოზიციები მყარად ეკავა. XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ირლანდიელი ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის. ამ ბრძოლის შემდეგ სამხრეთმა ირლანდიამ მიიღო დომინიონის სტატუსი, ჩრდილოეთი კი უშუალოდ შეუერთდა დიდ ბრიტანეთს. 1949 წელს სამხრეთი ირლანდია რესპუბლიკად გამოცხადდა. ჩრდილოეთ ირლანდიაში დაიწყო დაპირისპირება ბრიტანელებთან. ეს დაპირისპირება მიმდინარეობდა 1960-1990 წლებში, დაპირისპირება დასრულდა დიდი პარასკევის შეთანხმებით.

## გეოგრაფია 
ფართობის მხრივ, ირლანდია მესამე კუნძულია ევროპაში და მეოცე — მსოფლიოში. კუნძულის ძირითადი  ნაწილი უკავია ირლანდიის რესპუბლიკას, თუმცა ჩრდილოეთში მდებარეობს დიდი ბრიტანეთის ტერიტორია — ჩრდილოეთი ირლანდია. აქ შედარებით მცირე სიმაღლის მთებია. ასეთი ტერიტორიები ძირითადად კუნძულის ცენტრალურ ნაწილშია მოქცეული. სწორედ აქედან იღებს მნიშვნელოვანი მდინარეები სათავეს. კუნძული უძველესი დროიდან მდიდარი იყო მწვანე საფარით, თუმცა დღეისთვის ტყეების დიდი ნაწილი გაჩეხილია. აქ ოცდაექვსი სხვადასხვა ჯიშის ძუძუმწოვარი სახლობს. მათგან აღსანიშნავია წითელი მელა, ზღარბი და მაჩვი. აქ ცხოვრობენ აგრეთვე თეთრი კურდღელი, კეთილშობილი ირემი და ტყის კვერნა. კუნძული მდიდარია ფაუნის სხვა მრავალი სახეობითაც.

## მოსახლეობა 
ირლანდიის კუნძულზე მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 6,2 მილიონ ადამიანს. მოსახლეობის უმრავლესობა (4,6 მილიონი ადამიანი) ცხოვრობს ირლანდიის რესპუბლიკაში, ხოლო 1,8 მილიონი ადამიანი ჩრდილოეთ ირლანდიის მცხოვრებია. 2008 წელს ჩატარებული აღწერის შედეგად, ირლანდიის რესპუბლიკის მოსახლეობამ შეადგინა 4 422 100, ხოლო ჩრდილოეთ ირლანდიის მოსახლეობამ - 1 775 000 ადამიანი. კუნძულზე აღწერა ჩატარდა აგრეთვე 2009 წელს. ამ წელს ირლანდიის რესპუბლიკის მოსახლეობა შეადგენდა 4 459 300 ადამიანს. ჩრდილოეთ ირლანდიაში აღწერა არ ჩატარებულა.

## კულტურა 
ირლანდიურმა კულტურამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის კულტურაზე. განსაკუთრებით ცნობილია ირლანდიური ლიტერატურა და მეცნიერება. კუნძულზე მოსახლეობის უმრავლესობა საუბრობს ირლანდიურ ენაზე, თუმცა გავრცელებულია აგრეთვე ინგლისური ენა. აქ განვითარებულია სპორტული ცხოვრება. ირლანდიის რესპუბლიკას ერთ-ერთი საუკეთესო ნაკრებები ჰყავს: რაგბიში, ფეხბურთსა და გოლფში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირლანდიის მთავრობა
* ჩრდილოეთ ირლანდიის ხელისუფლება

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდია
კატეგორია:ირლანდია (კუნძული)
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფო
კატეგორია:ირლანდიის კუნძულები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ბრტყელი ტალღა

ფიზიკაში **ბრტყელი ტალღა**, ან **ბრტყელი მონოქრომატული ტალღა** არის მუდმივი სიხშირის მქონე ტალღა, რომლის ტალღური ფრონტები (მუდმივი ფაზის ზედაპირები) არიან უსასრულო, პარალელური სიბრტყეები, რომლებიც ტალღის ფაზური სიჩქარის პერპენდიკულარულია. 

right|thumb|სამგანზომილებიანი ბრტყელი ტალღის ანიმაცია.

right|thumb|ორგანზომილებიანი ბრტყელი ტალღის ანიმაცია.

მათემატიკურად ბრტყელი ტალღა ასე ჩაიწერება:
:u(\mathbf{x},t) = A e^{i(\mathbf{k}\cdot\mathbf{x} - \omega t)}

სადაც 
: *i* არის წარმოსახვითი ერთიანი; 
: **k** არის ტალღური ვექტორი;
: *ω* არის კუთხური სიხშირე; და
: *A* არის ამპლიტუდა. 

ამასთან ითვლება, რომ ფიზიკური აზრი აქვს ამონახსნის რეალურ ნაწილს, ანუ: 
:Re[u(\mathbf{x},t)] = |A| \cos (\mathbf{k}\cdot\mathbf{x} - \omega t + \arg A)

ეს გამოსახულება წარმოადგენს ერთგვაროვან გარემოში სკალარული ტალღური განტოლების ამონახსნს. ვექტორული ტალღური განტოლების ამონასხნს ერთგვაროვან გარემოში ანალოგიური სახე აქვს, იმ განსხვავებით, რომ ამ შემთხვევაში სკალარული ამპლიტუდა *A* იცვლება ვექტორული **A** ამპლიტუდით. მაგალითად, ელექტრომაგნიტური ტალღის შემთხვევაში **A** ტიპურად აირს ელექტრული ველის დაძაბულობა, მაგნიტური ინდუქცია ან ვექტორული პოტენციალი. 

განივი ტალღა არის ისეთი ვექტორული ტალღა, რომლის ამპლიტუდა **k** ტალღური ვექტორის პერპენდიკულარულია, ხოლო გრძივი ტალღა კი არის ტალღა რომელშიც ამპლიტუდის ვექტორი **k**-ს პარალელურია.

ზემოთ მოყვანილ განტოლებაში ფუნქცია *ω*(**k**) არის დისპერსიული თანაფარდობა. ფარდობა *ω*/|**k**| არის ფაზური სიჩქარის მოდული, ხოლო *dω*/*d***k** არის ჯგუფური სიჩქარე. 

ზოგადად, ტალღური განტოლების ნებისმიერი ამონახსენი შეიძლება წარმოდგენილი იქნას როგორც ბრტყელი ტალღების სუპერპოზიცია. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტალღა

## ბიბლიოგრაფია 
* J. D. Jackson, *Classical Electrodynamics* (Wiley: New York, 1998 ).

კატეგორია:ტალღები
ვილიაერმოსა

**ვილიაერმოსა**  (; სიტყვასიტყვით: *ლამაზი სოფელი*) — ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში. ტაბასკოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 640,359 ადამიანი (2010).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ჩეტუმალი

**ჩეტუმალი**  () — ქალაქი და კარიბის საზღვაო პორტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მექსიკაში, იუკატანის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ბელიზის საზღვართან. კინტანა-როოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 136 825 ადამიანი (2005).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
სალაფიათი

**სალაფიათი** ( „წინათყოფილი, წინამორბედი“) — რადიკალური სუნიტური მოძღვრება, ისლამის განწმენდაზე ყოველივე ახლისაგან (ბიდათი). იდეის ფუძემდებლად ითვლება შაიხი მუჰამად იბნ აბდულ-ვაჰაბი, რომლის სახელის (უფრო სწორად, მამის სახელის) მიხედვითაც მოძღვრებას ასევე უწოდებენ ვაჰაბიზმსაც.

## იდეა 
სალაფ შაიხთა სწავლებით, შაიხი მუჰამად იბნ აბდულ-ვაჰაბი ჰაჯის დროს მექის მახლობლად წააწყდა ხეს, რომელსაც მუსლიმი გასათხოვარი ქალიშვილები შესთხოვდნენ კარგ ბედს და თაყვანს სცემდნენ მას, რამაც მას თავზარი დასცა, დაიწყო ბრძოლა დედამიწაზე თაყვანისცემის ობიექტების წინააღმდეგ, მკვეთრად დაუპირისპირდა არასუნიტ მუსლიმებს (შიიტებს, სუფიებს, აჰმადიათს და ა.შ.), მისმა მიმდევრებმა ერთხანს ხელში ჩაიგდეს ჰიჯაზი, მაგრამ ეგვიპტის მბრძანებლის, მუჰამად ალის მოქმედებების შედეგად ისინი დამარცხდნენ

დღესდღობი სალაფიათის იდეოლოგიის მიმდევრებია ალ-ყაიდა, საუდის არაბეთი, თალიბანი.

კატეგორია:ისლამური ფუნდამენტალიზმი
უსუმასინტა

**უსუმასინტა** () — მდინარე  გვატემალაში და მექსიკაში, მისი სიგრძეა 560 კმ. იგი წარმოადგენს საზღვარს გვატემალასა და მექსიკის შტატ ჩიაპასსს შორის. ქვემო დინებაში მიედინება ტაბასკოს ტერიტორიაზე და ერთვის მექსიკის ყურეს. მდინარის ნაპირებზე მდებარეობს მაიას კულტურის ძველი ქალაქები – იაშჩილანი (მექსიკა) და პიედრა-ნეგრასი (გვატემელა). 

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
კატეგორია:გვატემალის მდინარეები
მინდანაო

thumb|მინი|200px|ფილიპინების რუკა
**მინდანაო** — მეორე უდიდესი კუნძული ფილიპინების შემადგენლობაში, უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.

მინდანაოს ფართობია 94,630 კმ², იგი შედის მსოფლიოს პირველი ათი კუნძულის სიაში მოსახლეობის მიხედვით. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით, აქ ცხოვრობს 21,582,540 ადამიანი. კუნძულის უდიდესი დასახლებული პუნქტია ქალაქი დავაო, 1,363,337 მცხოვრებით. კუნძული მთიანია, მისი უმაღლესი მწვერვალია სამხრეთში მდებარე მთა აპო. მინდანაო მოქცეულია რამდენიმე ზღვის გარემოცვაში, დასავლეთიდან მას ესაზღვრება სულუს ზღვა, აღმოსავლეთიდან ფილიპინების ზღვა, ხოლო სამხრეთიდან - სულავესის ზღვა.

კუნძულის დასავლეთით მდებარეობს მცირე ზომის კუნძულებისგან შემდეგარი სულუს არქიპელაგი. მინდანაო იყოფა ექვს რეგიონად, ხოლო ეს რეგიონები ასევე იყოფიან ოცდახუთ პროვინციად. სულუს არქიპელაგი შედის კუნძულის ერთ-ერთ რაიონის არმმ-ს შემადგენლობაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mindanao-UK Organization in the United Kingdom 
* The Mindanao Blog 
* The Catalyst for Countryside Development 
* Mindanao News 
* Overview of hotels in Mindanao 
* Online Mindanao 
* Taboan Mindanao 

კატეგორია:ფილიპინების კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
რიო-ონდო (ბელიზი)

**რიო-ონდო** () — მდინარე  ბელიზში და მექსიკაში, მისი სიგრძეა 150 კმ. აუზის ფართობი 2688,54 კმ². იგი წარმოადგენს საზღვარს ბელიზსა და მექსიკას  შორის. იგი ბელიზის მთავარი სამდინარო არტერიაა. მდინარე მოიხსენიება ბელიზის ეროვნულ ჰიმნში

## სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
კატეგორია:ბელიზის მდინარეები
ისლანდიის გეოგრაფია

250პქ|მინი|ისლანდია 2004 წლის 28 იანვარს. ნასას სატელიტური ფოტო
250პქ|მინი|ისლანდიის რუკა
250პქ|მინი|ისლანდიის აქტიური ვულკანები 
**ისლანდია** — ფართობით მეორე კუნძული ევროპაში. მდებარეობს გრენლანდიის აღმოსავლეთით. სამხრეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე.

მრავლადაა ვულკანები და გეიზერები. ტერიტორია მოქცეულია ახალგაზრდა დანაოჭებაში, სადაც გადის ორი ბაქნის საზღვარი, რაც ნათლად ჩანს შუა-ატლანტიკური ქედის სიახლოვეს. ისლანდიის ერთი ნაწილი მოქცეულია ევრაზიულ ბაქანზე, ხოლო მეორე ნაწილი ჩრდილო ამერიკულ ბაქანზე. მრავალადაა ხეობები.  

კუნძულის დიდი ნაწილი გამოუყენებელია მეურნეობაში. აქ ხშირად ხდება ვულკანების ამოფრქვევები, ლავა კი დიდ ტერიტორიებს ფარავს. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია მყინვარებს. რელიეფში შეიმჩნევა ძველი გამყინვარების ნიშნები. ყველაზე მაღალი წერტილია მთა ჰვანადალსჰნუკური 2109.6 მეტრ სიმაღლით. ისლანდიის მნიშვნელოვანი მყინვარებია:

* ვატნაიეკუდლი (8300 კმ²)
* ლაუნგეიკული (953 კმ²)
* ჰოფსეიკული (925 კმ,²)

კუნძულზე უდიდეს გავლენას ახდენს გოლფსტრიმის დინება, რომელიც იწვევს ცივ ზაფხულს და შედარებით რბილ ზამთარს, ზამთრობით ისლანდიაში ხშირია ქარიანი ამინდი. რეიკიავიკის ყველაზე მაღალი ტემპერატურა არის ივნისში 11 °C, იანვარში — 0 °C.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Igneous Lab: Iceland lavas

კატეგორია:ისლანდიის გეოგრაფია
რაღიბ ჰარუბი

შაიხი **რაღიბ ჰარუბი** (راغب حرب რაღიბ ჰარუბ ან ჰარბ; დ. 1952 — გ. 16 თებერვალი, 1984) — ლიბანელი შიიტი სასულიერო და პოლიტიკური მოღვაწე, შიიტური ორგანიზაცია ჰეზბოლას ერთ-ერთი ლიდერი.

## ბიოგრაფია
რაღიბ ჰარუბი დაიბადა 1952 წელს სამხრეთ ლიბანში, დაბა ჯიბუშითში. 1969 წელს იგი მიემგზავრება ბეირუთში სასულიერო განათლების მისაღებად. 1970 წელს იგი ტოვებს ბეირუთს და მიემგზავრება ნაჯაფში. 1974 წელს კვლავ ჯიბუშითში ბრუნდება და უძღვება ადგილობრივ მეჩეთს. დაბრუნებისთანავე იწყება სამოქალაქო ომი და შაიხი ჰარუბი აარსებს საიდა ზაინაბის სახელობის ობოლთა თავშესაფარს. 1978 წელს ის ასეთივე თავშესაფარს აარსებს აშ–შარქიათში, ჯიბუშითის მახლობელ დაბაში.

### დაპირისპირება ისრაელთან
1982 წელს ისრაელის არმია შეიჭრა სამხრეთ ლიბანში, საოკუპაციო ზონაში მოჰყვა ჯიბუშითიც. 1984 წლის 16 თებერვალს იგი ცეცხლსასროლი იარაღით მოჰკლა ამჟამად დანიის ციხეში მყოფმა დან აბდულამ, რომელმაც დაადასტურა თავისი ქმედების ისრაელთან შეთანხმება და ასევე დაადასტურა მონაწილეობის მიღება შაიხ აბდულქარიმ ობაიდის მოტაცებაში

## სქოლიო
კატეგორია:ჰეზბოლა
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
რონ მაკგოვნი

**რონ მაკგოვნი** (, დ. 2 ნოემბერი, 1963, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი მუსიკოსი, უკეთ ცნობილი როგორც მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის პირველი ბასისტი.

## მუსიკალური კარიერა 
### Leather Charm და მეტალიკა 
1981 წლის ივნისში მაკგოვნიმ და მისი ბავშვობის მეგობარმა ჯეიმზ ჰეტფილდმა გიტარისტ ჰიუ ტანერთან ერთად შექმნეს ჯგუფი Leather Charm. ტანერი ჰეტფილდს მისი წინა ჯგუფიდან - ფანტომ ლორდიდან მოჰყვა.. ცოტა ხანში ჯგუფი ტანერმა დატოვა და ჩაანაცვლეს ტროი ჯეიმზით. დრამერ ჯიმ მულიგანის შემდგომმა წასვლამ გამოიწვია ჯგუფის დაშლა. გვიან 1981 წელს ჯეიმზმა დაიწყო თანამშრომლობა დრამერ ლარს ულრიხთან, რის შედეგადაც ჩამოყალიბდა მეტალიკა. მალე მათ დაიმატეს მაკგოვნი ბას-გიტარაზე და დეივ მასტეინი გიტარაზე.

მაკგოვნის გატარებული დრო მეტალიკაში არ იყო სასიამოვნო. მას ხშირად მოსდიოდა კამათი ლარსთან და დეივთან. განსაკუთრებით დაშინებული იყო დეივისგან, რომელმაც ერთხელ რონის ბას-გიტარაზე ლუდი გადაასხა, რის გამოც რონს დენმა დაარტყა და ოთახის ბოლომდე იფრინა. მაკგოვნიმ იგრძნო, რომ მისი როლი მეტალიკაში იყო უფრო მეტად ტრანსპორტის მიმწოდებლის და მონეტარული, ვიდრე პატივსაცემი წევრის. მალე იგი ჩაანაცვლეს კლიფ ბარტონით.

მიუხედევად პირადი კონფლიქტებისა მაკგოვნის გატარებული მცირე დრო მეტალიკაში იყო პროდუქტიული და მნიშვნელოვანი ძლიერ წარმატებული ჯგუფის ადრეულ სტადიაზე. მან ჩაწერა რამდენიმე დემო, მათ შორის ერთ-ერთი მის საკუთარ ავტოფარეხში, *Power Metal* და ყველაზე უფრო შესამჩნევი საკონცერტო შესრულება ''No Life 'til Leather*. ჩანაწერი Hit The Lights მაკგოვნისთან ერთად შესულია ალბომში *Metal Massacre Vol. 1*.

მეტალიკის დატოვების შემდეგ რონს გული გაუტყდა მუსიკის დაკვრაზე და მისი მოწყობილობების უმეტესობა გაყიდა. 2001 წელს თრეშ ლეიბლმა *Deep Six Records* გამოუშვა *Wreckage'' CD, ნაკრები, რომელიც შეიცავდა ჯგუფის იმავე სახელწოდების დემოს 1987 წლის კონცერტიდან.

## პირადი ცხოვრება 
მაკგოვნი შოტლანდიური წარმოშობისაა. ჰყავს ორი ვაჟი, ჯასტინი და ტაილერი, და ქალიშვილი, ჯორდანი. ამჟამად ცხოვრობს ჩრდილოეთ კაროლინაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*მეტალიკის ოფიციალური საიტი
*Phantasm Encyclopedia Metallum-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:მეტალიკა
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბალსასი

**ბალსასი** () — მდინარე მექსიკაში, მისი სიგრძეა 724 კმ. აუზის ფართობი 113 100 კმ², ხოლო წყლის ხარჯი – 24 944 მ³/წმ. იგი მექსიკის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. სათავეს იღებს მექსიკის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში და ჩაედინება წყნარ ოკეანეში. მიედინება სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით. აუზის უდიდესი ნაწილი უკავია ფართოფოთლოვან ტროპიკულ ტყეს. მდინარის ხეობაში ცხოვრობს მექსიკის მოსახლეობის 10 %.

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
რიო-გრანდე-დე-სანტიაგო

**რიო-გრანდე-დე-სანტიაგო** () — მდინარე მექსიკაში, მისი სიგრძეა 433 კმ.  იგი  მექსიკის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა. სათავეს იღებს ჩაპალის ტბიდან.  მიედინება ჩრდილოეთ-დასავლეთის მიმართულებით.  

კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
Sony Music Entertainment Japan

**Sony Music Entertainment (Japan) Inc.** (, ხშირად მოხსენიებული როგორც აბრევიატურით **SMEJ** ან შემოკლებით Sony Music Japan) — კომპანია Sony-ის მუსიკალური განყოფილება. მას პირდაპირ ფლობს Sony Corporation და დამოუკიდებელია ამერიკული ლეიბლისაგან Sony Music Entertainment.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:IFPI-ის წევრები
კატეგორია:იაპონიის ლეიბლები
კატეგორია:Sony Music Entertainment Japan
კატეგორია:Sony-ის შვილობილი კომპანიები
კატეგორია:იაპონიის გასართობი კომპანიები
გლობუსი

250px|მინი
**გლობუსი**  () — დედამიწის დაუმახინჯებელი კარტოგრაფიული გამოსახულება სფეროზე; დედამიწის მოდელი, რომელსაც ყველა მიმართულებით სიგრძეებისა და ფართობების ერთი და იგივე მასშტაბი აქვს. პირველი გეოგრაფიული გლობუსი გააკეთა ნიურნბერგელმა მარტინ ბეჰაიმმა 1492 წელს. XVII-XVIII საუკუნეებში, საზღვაო რუკების შემოღებამდე, გლობუსებს იყენებდნენ ზღვაოსნობაში.

კარტოგრაფიული შინაარსის მიხედვით გლობუსი სხვადასხვაგვარია, უმეტესად გავრცელებულია ფიზიკური-გეოგრაფიული და პოლიტიკური გლობუსები. ასტრონომიულ გლობუსებზე გამოსახულია ვარსკვლავიერი ცა. სასწავლო გლობუსების მასშტაბებია 1:30 მლნ. — 1 : 80 მლნ. თეთრ გრადუსთა ბადიანი შავი გლობუსები იხმარება მათემატიკური-გეოგრაფიული სავარჯიშოების შესასრულებლად, საპროექციო გლობუსი, რომელიც ცენტრში ელექტრონათურა აქვს, — კარტოგრაფიული პროექციების შესასწავლად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კარტოგრაფია
ლუსონი

thumb|right|200px|ლუსონის თანამგზავრული ფოტო
მინი|200პქ|ლუსონის მდებარეობა ფილიპინების რუკაზე
**ლუსონი** — ფილიპინების ყველაზე დიდი კუნძული. წარმოადგენს ფილიპინების ეკონომიკურურად, პოლიტიკურად და კულტურულად უმნიშვნელოვანეს ნაწილს. ასევე ლუსონი ეწოდება სამი კუნძულისგან შემდგარ ჯგუფს, რომელიც ამ კუნძულის გარდა მინდანაოს და ვისაიასსაც მოიცავს. სწორედ აქ მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი მანილა. კუნძული იყოფა რვა რეგიონად. 

ამ კუნძულზე ძირითადად ფილიპინელები სახლობენ, თუმცა აგრეთვე მრავლად არიამ სხვა ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლებიც. აქ მცხოვრებთა ძირითადი სასაუბრო ენა მიეკუთვნება ბორნეო-ფილიპინური ჯგუფს და მალაი-პოლინეზიურ ჯგუფს. ასევე გავრცელებულიაესპანური ენა. მოსახლეობის დიდი ნაწილი კათოლიციზმის აღმსარებელია, თუმცა აქ მცხოვრებთა გარკვეული ნაწილი ბუდიზმის და ისლამის მიმდევარია.

## გეოგრაფია 
ლუსონის ფართობი შეადგენს 104 688 კმ²-ს, ამ კუნძულს ფართობის მხრივ მსოფლიოს კუნძულებში 17-ე ადგილი უკავია. მოსახლეობის მხრივ კი მას მეხუთე ადგილი უკავია. აქ რამდენიმე მილიონიანი ქალაქი მდებარეობს მათგან აღსანიშნავია დედაქალაქი მანილა და კეზონ-სითი. კუნძულის რელიეფი საკმაოდ მთიანია, მრავლადაა ვულკანები და მაღალი მთები. უმაღლესი მწვერვალია პულაგი 2,922 მეტრ სიმაღლით. სხვა მაღალი მთებია: პინატუბო, მაიონი და ტაალი. ლუსონის დასავლეთი სანაპირო გაშენებულია სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ზოლში (ლუსონის ზღვა ფილიპინების ტერიტორიულ წყლებში), აღმოსავლეთი სანპირო კი მდებარეობს ფილიპინების ზღვის ზოლში, ჩრდილოეთში მდებარე კუნძულებისგან კი გამოყოფილია ლუსონის სრუტის მეშვეობით.

ლუსონი მის სიახლოვეს მდებარე კუნძულებისგან გამოყოფილია მცირე სრუტეების მეშვეობით. რადგანაც ეს ტერიტორია მდებარეობს ტექტონიკურ ზოლში, აქ ხშირია მიწისძვრები და სხვა ბუნებრივი კატაკლიზმები.

## ისტორია 
ლუსონზე ადამიანები ჯერ კიდევ უძველესი დროიდან სახლობდნენ. ვიდრე ამ კუნძულზე ევროპლები მოვიდოდნენ აქ არსებობდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი და ძლიერი სამეფო, ერთ-ერთი მათგანი იყო ტონდოს სამეფო. ტოდომ I ათწლეულიდან 1589 წლამდე იარსება. ლუსონზე პირველად ესპანელები XVI საუკუნის დასაწყისში გამოჩნდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლუსონი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
*THE ISLAND OF LUZON 

კატეგორია:ფილიპინების კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
გლობუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გლობუსი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გლობუსი — დედამიწის  დაუმახინჯებელი კარტოგრაფიული გამოსახულება
* გლობუსი — საჯარო თეატრი ლონდონში
AllMusic

**AllMusic** (ადრინდელი **All Music Guide**, **AMG**) — ერთგვარი *მუსიკალური სახელმძღვანელო*, რომელსაც All Media Guide ფლობს. AllMusic დაარსდა 1991 წელს პოპულარული კულტურის თაყვანისმცემლის - მაიკლ ერლეუაინის მიერ, როგორც სახელმძღვანელო მომხმარებელთათვის. მომდევნო წელს გამოსცა პირველი ცნობარის სახის წიგნი. AMG ინტერნეტში იპყრობს World Wide Web-ს და თავდაპირველად წვდომადი იყო როგორც Gopher პროტოკოლის საიტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინტერნეტ ენციკლოპედიები
კატეგორია:მუსიკალური ვებგვერდები
კატეგორია:ამერიკული საიტები
პინკ ფლოიდის მიერ ჩაწერილი სიმღერების სია

აქ წარმოდგენილია ჯგუფ **პინკ ფლოიდი**ს სიმღერების სია, რომლის დახარისხებაც შესაძლებელია სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით.

*სვეტი **სიმღერა** - სიმღერის სათაური
*სვეტი **ავტორ(ები)**  - ჯგუფის რომელი წევრის მიერ არის დაწერილი ესა თუ ის სიმღერა.
*სვეტი **ვოკალ(ები)** - ვინ ეკუთვნის ვოკალი ამ სიმღერაში. ინსტრუმენტული კომპოზიციის შემთხვევაში მითითებულია, რომ ვოკალი არ ჟღერს.
*სვეტი **ორიგინალური გამოცემა** - ალბომი ან სხვა გამოცემა, რომელშიც შეტანილია ეს სიმღერა.
*სვეტი **წელი** - სიმღერის გამოცემის წელი.
::თუ სიმღერა ოფიციალურად არ გამოცემულა, **წელი** აღნიშნავს მისი ჩაწერის თარიღს.
*სვეტი **წყ.** - მითითებულია წყარო.

ამჟამად სიაში 179 სიმღერა/ინსტრუმენტული კომპოზიციაა.

## სტუდიური ჩანაწერები
## ბიბლიოგრაფია
* 

## შენიშვნები
## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერების სიები მუსიკოსების მიხედვით
ოზონი

მინი|ოზონის კონცენტრაციის ცვალებადობა დედამიწის ატმოსფეროში  (1957-2001) წლები
**ოზონი** (**O3**) — ჟანგბადის ალოტროპია, აირი, რომელიც განსაზღვრავს დედამიწის ატმოსფეროში მზის რადიაციის შთანთქმის ხასიათს. ოზონისმოლეკულა ჟანგბადის მოლეკულისგან განსხვავებით 3 ატომს შეიცავს, რაც სასუნთქად მომაკვდინებელი ხდება, ამიტომაა რომ იგი ატმოსფეროში ნაკლებადაა და მაღლაა მოქცეული. ოზონის ძირითადი მასა ატმოსფეროში მოთავსებულია ოზონსფეროში — ფენაში, რომელიც განლაგებულია 10-50 კმ სიმაღლეზე. ოზონი წარმოიქმნება წვიმის და ჭექა-ქუხილის შედეგად. ატმოსფეროში სიმაღლის მიხედვით მისი განაწილება კარგად აიხსნება ფოტოქიმიური თეორიით. ოზონი ყველაზე მეტად 2900 A-ზე უფრო მოკლე ტალღის სიგრძის მქონე რადიაციას შთანთქავს, ამიტომ რადიაციის ბიოლოგიურად ყველაზე აქტიური ნაწილი არ აღწევს დედამიწის ზედაპირს. რადიაციის შთანთქმის გამო ოზონის ფენის ტემპერატურა მატულობს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ატმოსფეროს სითბურ რეჟიმზე.
## მიღება
ოზონი ძირითადად მიიღება ბუნებაში ჭექაქუხილის შედეგად, მაგრამ არსებობს მისი ლაბორატორიაში მიღების ხერხი. საწყისი პროდუქტებია ამონიუმის პერსულფატი, აზოტმჟავა და წყალი. მიღებული პროდუქტებია ამონიუმის ნიტრატი, გოგირდმჟავა და ოზონი.
:3(NH4)2S2O8 + 6HNO3 + 3H2O  → 6NH4NO3 + 6H2SO4 + O3

## იხილეთ აგრეთვე 
*სათბურის აირები
*ოზონის ხვრელი
*გლობალური დათბობა

## ლიტერატურა 
*Series in Plasma Physics: Non-Equilibrium Air Plasmas at Atmospheric Pressure. Edited by K.H. Becker, U. Kogelschatz, K.H. Schoenbach, R.J. Barker; Bristol and Philadelphia: Institute of Physics Publishing Ltd; ISBN 0-7503-0962-8; 2005

## რესურსები ინტერნეტში 
*International Ozone Association 
*European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)
*NASA's Ozone Resource Page 
*OSHA Ozone Information 
*Paul Crutzen Interview

კატეგორია:ატმოსფერო
კატეგორია:აირები
Kerrang!

***Kerrang!*** — ჟურნალი როკ მუსიკის შესახებ, რომელიც გამოიცემა Bauer Consumer Media-ს მიერ გაერთიანებულ სამეფოში. პირველად იგი დაიბეჭდა 1981 წლის 6 ივნისს როგორც გაზეთის *Sounds* ერთ-ერთი დამატება. სახელი მომდინარეობს ონომატოპეიური სიტყვისგან, რომელიც ელექტრო გიტარაზე პაუერ-აკორდის აღებისას წარმოიშვება. ჟურნალი თავდაპირველად ეძღვნებოდა ბრიტანული მძიმე მეტალის ახალი ტალღისა და მძიმე როკის შემსრულებელ ჯგუფებს. ადრეულ 2000-იანებში *Kerrang!* იქცა ყველაზე გაყიდვად ბრიტანულ მუსიკალურ ჟურნალად.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Kerrang! რადიო

კატეგორია:ბრიტანული მუსიკალური ჟურნალები
პეპელა-მონარქის ბიოსფერული ნაკრძალი

**პეპელა-მონარქის ბიოსფერული ნაკრძალი** () მდებარეობს მექსიკაში, მიჩოაკანის შტატის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხოლო მისი მცირე ნაწილი მეხიკოს შტატში. ნაკრძალის ფართობი 56.000 ჰექტარია და იგი შეიქმნა პეპელა-მონარქის დაცვის მიზნით, რომელიც ამ ტერიტორიაზე იზამთრებს. 

2008 წელს იუნესკომ ნაკრძალი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* CONANP - Programa de Manejo - Reserva de la Biosfera Mariposa Monarca - México 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები

**მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები** – ესაა მექსიკის კოლუმბამდელი ცივილიზაციის ძეგლების სია. აღნიშნულ სიაში წარმოდგენილი არაა მაიას ცივილიზაციის უამრავი ქალაქი.  კოლუმბამდელი ძეგლების რაოდენობა მექსიკაში საკმაოდ დიდია. გარდა ამისა, ყოველ წელს ხდება ახალი არქეოლოგიური ძეგლების აღმოჩენა. სიაში წარმოდგენილია დღესდღეობით აღმოჩენელ ძეგლთაგან ცნობილი და უმსხვილესი ძეგლები.

არქეოლოგიური ძეგლები იმყოფება მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ინსტიტუტის (INAH) მმართველობის ქვეშ.

## ცხრილი
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* [Liste der Ruinenstätten des INAH](http://dti.inah.gob.mx/index.php?option=com_content&task=view&id=3256&Itemid=329|(Unvollständige))
* The Ruins of Mexico: Virtual Tour Website
* http://www.mexiko-lindo.de/
* http://www.mexiko-lexikon.de/mexiko/

კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
საკაო (მთა)

**საკაო** — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შოდა-კედელის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3135 მ (3129,9 მ). კალთები, განსაკუთრებით ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით, გაშიშვლებული და ძლიერ დასერილია. აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. მთაზე და მის მიდამოებში არ არის ნიადაგმცენარეული საფარი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
კუბის გეოგრაფია

thumb|right|200px|კუბის ტოპოგრაფიული რუკა
**კუბა** — კუნძულოვანი სახელმწიფო, კარიბის ზღვაში. კუბის ფართობი შეადგენს 110,860 კმ² (42,803.3 კვ მი). სანაპირო ხაზის სიგრძე შეადგენს 3,735 კილომეტრს, ხოლო 29 კილომეტრიანი საზღვარი აქვს ამერიკის შეერთებულ შტატებთა, აქ მდებარეობს გუანტანამოს უბე სადაც არის აშშ-ს გუანტანამოს სამხედრო ბაზა. 

კუბა მდებარეობს დასავლეთ ატლანტის ოკეანეს სანაპირო ზოლში და მექსიკის ყურის დასავლეთით. ჩრდილოეთიდან აშშ-ს გამოყოფილია ფლორიდის სრუტის მეშვეობით, აღმოსავლეთიდან ჰაიტის კუნძულს გამოყოფილია ქარპირა სრუტის მეშვეობით. კუბის სამხრეთით მდებარეობს კუნძული ხუვენტუდი, ამ კუნძულის ფართობი შეადგენს 3,056 კმ².

## სქოლიო
კატეგორია:კუბის გეოგრაფია
კალიფორნიის ნახევარკუნძული

**კალიფორნიის ნახევარკუნძული** () — ნახევარკუნძული მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. მისი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1250 კილომეტრია. იგი წყნარი ოკეანისგან გამოყოფს კალიფორნიის ყურეს. ნახევარკუნძულის ფართობი 143,396 კვადრატულ კილომეტერს შეადგენს. მექსიკის ძირითად ტერიტორიასთან მიერთებულია ხმელეთის წვრილი ზოლით, რომელიც სონორას შტატს მიეკუთვნება. ნახევარკუნძულზე ოთხი უდაბნო მდებარეობს. 
                          
## გეოლოგია 
უძველეს დროში, კალიფორნიის ნახევარკუნძული წარმოადგენდა ჩრდილოამერიკული ტექტონიკური ფილის ნაწილს. დაახლოებით 12-15 მილიონი წლის წინ, ამ ფილის დასავლეთ ნაწილმა დაიწყო მისგან გამოყოფა და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა ნახევრაკუნძულად. დღეისათვის იგი ვულკანურად საკმაოდ აქტიურ ზონას წარმოადგენს. 
                      
## ისტორია 
ჯერ კიდევ ნახევარკუნძულის აღმოჩენამდე, ევროპელი მკვლევრები ვარაუდობდნენ მისი არსებობის შესახებ. ეს მხოლოდ შემდგომში დადასტურდა, ერნან კორტესის მიერ მექსიკის დაპყრობის გაგრძელებისას, როდესაც გემები კალიფორნიის ყურის გავლით ნახევარკუნძულს მიადგნენ. სახელი „კალიფორნიაც“ სწორედ ესპანელებმა უწოდეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Learn all about the incredible Baja Peninsula.
* Baja California State Government: History 

კატეგორია:მექსიკის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ნახევარკუნძულები
სან-მიგელ-დე-ალიენდე

**სან-მიგელ-დე-ალიენდე** () — ალიენდეს მუნიციპალიტეტის ცენტრი მექსიკაში, გუანახუატოს შტატში. ქალაქი დაარსდა 1542 წელს ფრანცისკანელი ბერის ხუან დე სან-მიგელის მიერ. შემდგომში ქალაქი მნიშვნელოვან მონაწილეობას იღებდა მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში.

2005 წლის აღწერის მონაცემებით, სან-მიგელში 139 297 ადამიანი ცხოვრობდა. დღეისათვის ქალაქი მექსიკის მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. 2008 წელს, იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი
* ღონისძიებები 
* ტურისტული გიდი 
* ინფორმაცია 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ჩრდილოეთი კუნძული (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩრდილოეთი კუნძული**:

* ჩრდილოეთი კუნძული — კუნძული ახალ ზელანდიაში.
* ჩრდილოეთი კუნძული — კუნძული ახალი მიწის არქიპელაგში.
კინიკური სკოლა

**კინიკური სკოლა**, *ცინიკური სკოლა* (ბერძნ.  κῠνικοί, ლათ. Cynici) — სოკრატული ფილოსოფიური სკოლა ძველ საბერძნეთში, დააარსა ძვ. წ. 380 ანტისთენემ. სოკრატეს მოძღვრებას ავითარებდა ძირითადად ეთიკაში. სოკრატული დებულება — ბედნიერება სიკეთის მიღწევაშია — კინიკოსებმა თავისებურად განავითარეს თავისუფალ, ავტონომიურ პიროვნების თეორიად. ანტინთენე და დიოგენე სინოპელი ადამიანს ურჩევდნენ ბუნებასთან დაახლოებას, საზოგადოებისაგან გაქცევას, პირველყოფილს მდგომარეობაში დაბრუნებას. დიოგენე სინოპელმა კინიკური იდეები ცხოვრების წესად აქცია („დიოგენეს ფარანი“, „დიოგენეს კასრი“).

კინიკური სკოლიდან განვითარდა სტოიციზმი. სტოელმა კინიკოსებისაგან აიღეს მსოფლიო სახელმწიფოს, საყოველთაო თანასწორობის, კოსმოპოლიტიზმის იდეები.

შემეცნების ახსნაში კინიკოსებმა უარყვეს სოკრატეს ზოგადის, გვარეობითი ცნებების თეორია და წინა პლანზე დააყენეს ინდივიდუალურის, ერთეულადის მნიშვნელობა, გააკრიტიკეს პლატონის იდეების თეორია.

## ლიტერატურა
* *წერეთელი ს.,* ანტიკური ფილოსოფია, თბ., 1968;
**ჭელიძე მ.,* ქსე, ტ. 5, გვ. 521, თბ., 1980

კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები