open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თოთიაურნი

**თოთიაურნი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. გუდამაყრის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ბაკურხევის (გუდამაყრის არაგვის აუზი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1580 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 61 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თანდილაანთკარი

**თანდილაანთკარი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ანანურის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე არყალის (მთიულეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1020 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

**აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი** (ISO 4217 — XCD, სიმბოლო — $) — ფულის ერთეული აღმოსავლეთი კარიბის ქვეყნების ორგანიზაციის წევრ 7 ქვეყანაში:
*
*
*
*
*
*
*
*

ვალუტის ემისიას და მასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს ახორციელებს აღმოსავლეთ კარიბის ცენტრალური ბანკი, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს კუნძულ სენტ-კიტსზე. ცენტრალურ ბანკს აქვს ექსკლუზიური უფლება ბანკნოტების და მონეტების გამოშვებაზე ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების ტერიტორიაზე.

1 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი შედგება 100 ცენტისგან.

**მიმოქცევაშია**:
* ბანკნოტები ნიმინალით: 100, 50, 20, 10, 5 და 2 დოლარი;
* მონეტები ნომინალით: 1 დოლარი, 25, 10, 5 ცენტი.

200პქ 200პქ 5 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

200პქ 200პქ 10 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

200პქ 200პქ 20 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

200პქ 200პქ 50 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

200პქ 200პქ 100 აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* **აღმოსავლეთ კარიბის ცენტრალური ბანკი**
** აღმოსავლეთ კარიბის ცენტრალური ბანკი — ბანკნოტები 
** აღმოსავლეთ კარიბის ცენტრალური ბანკი — მონეტები 

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
მართა დედოფალი (საქართველო)

**მართა** (X - XI სს.) — აფხაზეთის, შემდგომში კი საქართველოს დედოფალი. ბაგრატ III-ის მეუღლე, გიორგი I-სა და ბასილის დედა. ქართულ ისტორიოგრაფიაში მართა დედოფლის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. იხსენიება ბრეთის საწინამძღვრო ჯვრის ასომთავრულ წარწერაში: „(ქრისტე დაამყარე) და ადიდე ბაგრატ აფხაზთა მეფე, ძეი მეფეთა მეფისა გურგენისა. ქრისტე შეიწყალე მართა დედოფალი“.
## ლიტერატურა 
*კირილ თუმანოვი, *op. cit.*, გვ. 121. 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
სამსჯავრო სახლი

**სამსჯავრო სახლი** — სამოსამართლო დაწესებულების ძვ. ქართული სახელწოდება. იხსენიება ჟამთააღმწერლის თხზულებაში (XIV საუკუნე). ავტორის ცნობით, დიმიტრი თავდადებული, ურდოში  ყაენის ბრძანებით პატიმრად პყრობილი, განსასჯელად „წარიყვანეს სამსჯავროსა სახლსა, რომელსა დივანხანად უწოდდეს“ მონღოლნი.

## ლიტერატურა 
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ., 1929;

კატეგორია:ძველი ქართული სასამართლოები
თხილიანა

**თხილიანა** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. უკანაფშავის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს ფშავის არაგვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 58 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შოთა ქელდიშვილი

**შოთა ქელდიშვილი**  (დ. 1 ივლისი, 1980, თბილისი)— ქართველი სპორტსმენი.

## ბიოგრაფია 
შოთა ქელდიშვილი დაიბადა თბილისში 1980 წლის 1 ივლისს. 1997 წელს დაამთავრა მე-40 საჯარო სკოლა. 1997-2003 წლებში  წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს  ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემია (მწვრთნელთა ფაკულტეტი).

2001-2013 წლებში დაამყარა 27 მსოფლიო რეკორდი: 3; 5; 6; 7; 7,5; 8; 9 და 10 კილოგრამიანი ჰანტელებით, ასევე ესპანდერებით და აზიდვის დისციპლინაში. ასპარეზობები გამართა საქართველოში, თურქეთსა და უკრაინაში (თბილისი, სტამბოლი, კიევი და ლუცკი.) 2008 წელს დააარსა სპორტული კლუბი „რეკორდი“ (Sport Club Record) და არის დღემდე თავმჯდომარე. გამოავლინა მრავალი ნიჭიერი ახალგაზდა. 2012 წელს მიწვეული იყო სხვადასხვა გინესის მსოფლიო რეკორდების შოუებზე როგორც პიარ მენეჯერი, „კაცი მაგნიტის“ - ეიტიბარ ელჩიევის (იტალია, გერმანია, ჩინეთი) საიდანაც დაბრუნდნენ გინესის მედლებით.

1990-1998 წლებში ვარჯიშობდა თავისუფალ ჭიდაობაში. არის სხვადასხვა ტურნირის ჩემპიონი და პრიზიორი. 1999-2001 წლებში სავალდებულო სამსახური გაიარა საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურში. 2001-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალ გია გულუას სახელობის პოლიციის სპეციალური დანიშნულების სამმართველოს საბრძოლო განყოფილებაში. 2004 წელს მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მთაწმინდა-კრწანისის შს სამმართველოში. 2005-2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა I სამმართველოში. 2009-2010 წლებში მუშაობდა მე-40 საჯაროს სკოლის ფიზიკური აღზრდის პედაგოგად. 2010-2011 წლებში კი 172-ე საჯაროს სკოლის სპორტის მასწავლებლად. 2012 წლიდან დღემდე მუშაობს კომპანია „ჰუალინგში“, რომელიც არის მისი მხარდამჭერი სპორტულ კარიერაში.

კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1980
ალექსანდრე სოკუროვი

**ალექსანდრე სოკუროვი** ( დ. 14 ივნისი 1951, სოფელი პოდორვიხა, ირკუტსკის ოლქი) — რუსი კინორეჟისორი და სცენარისტი. რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1997). რუსეთის სახალხო არტისტი (2004). 2011 წელს სოკუროვმა გადაიღო კინოფილმი „ფაუსტი“, რომლის პრემიერა გაიმართა იტალიაში 2011 წლის 8 სექტემბერს.

ალექსანდრე სოკუროვი დაიბადა 1951 წლის 14 ივნისს, ირკუტსკის ოლქის სოფელ პოდორვიხაში. 1968 წელს ჩააბარა გორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიულ ფაკულტეტზე. სწავლის პერიოდში პარალელურად მუშაობდა გორკის ტელევიზიის რედაქციაში, სადაც 19 წლის ასაკში პირველად გამოუშვა სატელივიზიო პროგრამები. 1974 წელს უნივერსიტეტი დაამთავრა. 1975 წელს ჩააბარა გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში. კარგი სწავლისთვის სოკუროვს მიენიჭა სერგეი ეიზენშტეინის სტიპენდია. ამავე პერიოდში სოკუროვმა გაიცნო სცენარისტი იური არამოვი. სოკუროვის ფილმი „სევდიანი გულგრილობა“ 1987 წელს ბერლინის კინოფესტივალზე ნომინირებული იყო ოქროს დათვის ჯილდოზე. ალექსანდრე სოკუროვი 43-ჯერ არის ნომინირებული სხვადასხვა პრესტიჟულ კინოკონკურსის პრიზებზე, რომელთაგან 26-ჯერ ხვდა წილად მოგება.

## ფილმოგრაფია
**ადამიანის მარტოხელა ხმა* (Одинокий голос человека, 1978–1987)
**დამცირება* (Разжалованный, 1980)
**სევდიანი გულგრილობა* (Скорбное бесчувствие, 1983–1987)
**ამპირი* (Ампир, 1986)
**დაბნელების დღეები* (Дни затмения, 1988)
**გადაარჩინე და შეინახე* (Спаси и сохрани, 1989)
**მეორე წრე* (Круг второй, 1990)
**ქვა* (Камень, 1992)
**დამშვიდებული გვერდები* (Тихие страницы, 1993)
**დედა და შვილი* (Мать и сын, 1997)
**მოლოხი* (Молох, 1999)
**კურო* (Телец, 2000)
**რუსული კიდობანი* (Русский ковчег, 2002)
**მამა და შვილი* (Отец и сын, 2003)
**მზე* (Солнце, 2004)
**ალექსანდრა* (Александра, 2007)
**ფაუსტი* (Фауст, 2011)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* სოკუროვის ოფიციალური საიტი 
* The Island of Sokurov  Stephen M. Norris, Russia Beyond the Headlines, 23 December 2009

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თანიანთკარი

**თანიანთკარი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჭონქაძის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს ალევის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ქალაქ დუშეთის ჩრდილოეთით. ზღვის დონიდან 1000 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უოტერტონ-გლეიშერის მშვიდობის საერთაშორისო პარკი

**უოტერტონ-გლეიშერის მშვიდობის საერთაშორისო პარკი** () — კანადის ტერიტორიაზე მდებარე უოტერტონ-ლეიკსის ეროვნული პარკისა და აშშ-ის ტერიტორიაზე მდებარე გლეიშერის ეროვნული პარკის გაერთიანების საერთო სახელი. ორივე პარკი იუნესკოს მიერ გამოცხადებულია ბიოსფერულ ნაკრძალებად და 1995 წლიდან შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 

პარკების გაერთიანება შეიქმნა 1932 წლის 18 ივნისს , ორგანიზაცია *როტარი ინტერნეიშენალის* ალბერტელი და მონტანელი წევრების ძალისხმევით. იგი მშვიდობის პირველი პარკია მთელ მსოფლიოში და წარმოადგენს ორ ქვეყანას შორის მეგობრობისა და მშვიდობის სიმბოლოს. სამომავლოდ არის მცდელობა მსგავსი პარკი შეიქმნას აშშ-სა და მექსიკას შორისაც. 

პარკის ფართობი 4572 კმ²-ია და მდებარეობს ალბერტას სამხრეთ-დასავლეთ და მონტანას ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიებზე. მის ტერიტორიაზე გავრცელებულია ვაკეები, ტყეები, ალპური მთები და მყინვარები, ასევე მცენარეთა და ცხოველთა დიდი მრავალფეროვნება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*Waterton-Glacier International Peace Park
*Waterton-Glacier International Peace Park
*Waterton-Glacier International Peace Park World Heritage Site

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აშშ-ში
ქართული კინოს ენციკლოპედიური ლექსიკონი

**ქართული კინოს ენციკლოპედიური ლექსიკონი** — ენციკლოპედიური ლექსიკონი, შექმნილი კომპანია „დამოუკიდებელი კინოპროექტის“ პროექტით. ეს არის პირველი ბიოგრაფიული საცნობარო გამოცემა, რომელშიც საქართველოში კინოს შემოსვლიდან დღემდე ქართული კინოს  ისტორიაა წარმოდგენილი. 

ლექსიკონში ქართულ მხატვრულ, დოკუმენტურ, სამეცნიერო-პოპულარულ და ანიმაციურ კინოში მოღვაწე ძირითადი შემოქმედებითი პროფესიების წარმომადგენლების - რეჟისორების, სცენარისტების, მსახიობების, ოპერატორების, მხტავრების, კომპოზიტორებისა და ხმის ოპერატორების, პროდიუსერების, კინოისტორიკოსების, თეორეტიკოსებისა და კინოკრიტიკოსების შესახებ ბიოგრაფიულ-ფილმოგრაფიული ხასიათის ცნობებია თავმოყრილი.
 
გამოცემის ავტორი, შემდგენელი და რედაქტორია მარინა კერესელიძე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქართული კინო. ენციკლოპედიური ლექსიკონი
 
კატეგორია:ქართული კინო
კატეგორია:ქართული ენციკლოპედიები
ოხვამეკარი

**ოხვამეკარი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხეთის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა, ხეთა). მდებარეობს ურთის მთის ძირას. ზღვის დონიდან 80 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ხეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 391 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაფოშტუ

**ნაფოშტუ** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ნოჯიხევის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: დასახლება, ზენი, კუთხენოჯიხევი, ნაფოშტუ, ნოჯიხევი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 60 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 4,5 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 417 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყორათი

**ყორათი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, შუა ხორგის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: გამოღმა შუა ხორგა, გაღმა შუა ხორგა, ყორათი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 10 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 190 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საგვიჩიო (ხობის მუნიციპალიტეტი)

**საგვიჩიო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი საგვიჩიო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 5 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით, ჭალადიდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 531 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ყარაბულაღი

**ზემო ყარაბულაღი**, *ზემო ყარაბულახი*, *ზემო კარაბულახი* — სოფელი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტში (ქვემო ქართლის მხარე), ყარაბულაღის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ახა, ახალი გედაგდაღი, ზემო კარაბულახი, მამიშლარი, მეორე სალამალექი, პირველი სალამალექი, სოღუთლო, უსეინქენდი, ქვემო ყარაბულაღი, ძველი გედაგდაღი).   

მდებარეობს მდინარე შავწყაროსწყლის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1320 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

## ისტორია
ზემო ყარაბულაღი მდებარეობს გვიანი შუა საუკუნეების ზურტაკეტის მხარეში, ისტორიული ყარაბულაღის ტერიტორიაზე. წყაროებში ყარაბულაღი (ყარაბულახი, კარაბულახი) იხსენიება XVII საუკუნის ბოლოდან. ვახუშტი ბატონიშვილი მას დაბად მოიხსენიებს: „ხოლო არს დაბა ველსა ზედა შავი-წყარო — ყარაბულახი“. XVIII საუკუნის დასაწყისში ზურტაკეტის ხეობაში 3 ყარაბულახი მოიხსენიება — ზემო, ქვემო და სასახლის ყარაბულახი. ამ სოფლებში ყმა-მამულს ფლობდნენ ყაფლანიშვილები, იარალიშვილები და ბაგრატიონთა სამეფო ოჯახის წევრები.

სოფლის მახლობლად, მდინარეების შავწყაროსწყლისა და თეთრწყაროსწყლის შესართავთან, დგას XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ზემო ყარაბულაღის (შავწყაროს) ეკლესია. გეგმით ერთნავიანი ეკლესიაა, დასრულებულია გეგმით სწორკუთხა, ნახევარწრიული აფსიდით. შიგა სივრცე სიგრძივი კედლებიდან ძლიერ გამოშვერილი კედლის სვეტებით (პილასტრებით) გაყოფილია სამ ნაწილად. სვეტებს შორის გადაყვანილი ისრისებრი თაღები ქმნიან ღრმა უბეებს. ჩუქურთმებით ძუნწად მორთული ფასადები შემოსილია ბაზალტის ქვით, შიგა პირი — შერეული წყობით. სამხრეთი კარის თავზე ამოკვეთილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებული არიან დავით და კვირიკე მეფეები. შენობის ზედა ნაწილს ემჩნევა შეკეთების კვალი. ირგვლივ სასაფლაო ყოფილა.

ზემო ყარაბულაღის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შავწყაროსწყლის ნაპირზე კლდის კონცხზე დაზიანებული სახით შემორჩენილია X საუკუნის ორთაშუას ეკლესია.

ზემო ყარაბულახში არქეოლოგიურად შესწავლილია მეზოლითური ხანის სადგომი ზურტაკეტის ეხი. ადგილ „ორთაშუაზე“, სოფლებს ახას, ზემო ყარაბულაღსა და უსეინქენდს შორის გათხრილია ყორღანული ველი — ძვ. წ. XVII–XVI საუკუნეებით დათარიღებული 9 ყორღანი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 871 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* Такайшвили Е., „Археологические экскурсии, разыскания и заметки“, в. 4, Тфл., 1913.

## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვუდ-ბუფალოს ეროვნული პარკი

**ვუდ-ბუფალო** () — კანადის უდიდესი ეროვნული პარკი. მისი ფართობი 44 807 კმ²-ია. მდებარეობს ალბერტას რეგიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიების სამხრეთ ნაწილში. პარკი 1922 წელს შეიქმნა ბიზონების მსოფლიოში უმსხვილესი მოხეტიალე ჯოგების დაცვის მიზნით, რომელთა რაოდენობაც ამჟამად 5 000 ერთეულადაა შეფასებული. ამავე დროს, პარკი ამერიკული წეროს გავრცელების ერთადერთი ცნობილი არეალია.

პარკის სიმაღლე ზღვის დონიდან მერყეობს 183 მეტრიდან 945 მეტრამდე, დაწყებული მდინარე პატარა ბუფალოდან, დამთავრებული კარიბუს მთებით. პარკის სამმართველო მდებარეობს ქალაქ ფორტ-სმიტში, ხოლო შედარებით მცირე თანმხლები ოფისი ფორტ-ჩიპეივანში. პარკი მოიცავს მსოფლიოში უმსხვილეს მტკნარი წყლის დელტებს, მათ შორისაა მდინარე ფისისა და ბირჩის მიერ შექმნილი ფის-ატაბასკის დელტა. ვუდ-ბუფალო განლაგებულია ატაბასკის ნავთობის ქვიშების მოპირდაპირედ, ჩრდილოეთ მხარეს. 

1983 წლიდან პარკი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში, რისი მიზეზიც უპირველესად ფის-ტაბასკის დელტა და გარეული ბიზონების გავრცელებაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Parks Canada web site 
*Park at UNESCO World Heritage Site
*Great Canadian Parks 
*Wood Buffalo National Park, Canada  (IUCN)

კატეგორია:კანადის ეროვნული პარკები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
კატეგორია:1922 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ყულევი

**ყულევი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში. ისტორიული ქალაქი რედუტ-კალე. სოფელში მოქმედებს ნავთობტერმინალი.

## გეოგრაფია
მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის შესართავთან, შავი ზღვის ნაპირას. ზღვის დონიდან 2 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ფოთიდან 15 კმ-ით. ყულევი წარმოადგენს ერთ ქუჩას, რომელიც გასდევს მდინარე ხობისწყლის მარცხენა ნაპირს გაღმა ქარიატადან ზღვამდე.

## ისტორია
ყულევის ტერიტორია დასახლებული იყო ძვ. წ. IV-III ათასწლეულებში. გამოვლენილია ორი ნამოსახლარი. ერთი მდინარე ხობის მარჯვენა მხარეს, ზღვის ნაპირას, და მეორე მისგან 300 მეტრზე, მდინარე ცივზე. მეორე ნამოსახლარის ზედა უგვიანესი ფენა ქალაქის ტიპის დასახლებადაა მიჩნეული.

1804 წელს ხობისწყლის შესართავში დაარსდა დასახლება სახელწოდებით რედიტ-კალე. მისი დაარსება უკავშირდება ამ ადგილებში რუსეთის ჯარის ნაწილების განლაგებას და რედუტის მოწყობას. რედუტ-კალე დასავლეთ საქართველოში განლაგებული რუსეთის ჯარის მთავარ სასურსათო ბაზად იქცა. იგი აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის ერთ-ერთი ნავსადგური იყო, საიდანაც ამიერკავკასიაში შემოდიოდა ევროპული საქონელი. განსაკუთრებით გაიზარდა რედუტ-კალის მნიშვნელობა 1821 წლიდან, როდესაც ამიერკავკასიაში შეღავათიანი სატრანზიტო სავაჭრო ტარიფი დაწესდა. ამ დროს მისი მოსახლეობა 400 ადამიანი იყო, ხოლო გარნიზონში 600-700 ჯარისკაცი იდგა. 1822 წელს რედუტ-კალეში ინგლისური საქონლის სავაჭრო დუქანი გახსნა იაკობ მარმა. ვაჭრების უმეტესობა იყო სომეხი და ბერძენი. 1846 წელს დასახლებამ სანავსადგურო ქალაქის სტატუსი მიიღო. ყირიმის ომის (1853-1856) დროს, 1854 წელს, რედუტ-კალე ჯერ ოსმალეთის ესკადრამ დაბომბა, შემდეგ რუსეთის ჯარებმა ააფეთქეს. პარიზის საზავო ხელშეკრულების (1856) თანახმად, 21 მარტს ოსმალებმა დათმეს რედუტ-კალე, მაგრამ ქალაქიდან გასვლისას გადაწვეს. ამის შემდეგ მისი მნიშვნელობა დაეცა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 280 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყულევის ნამოსახლარი
* რედუტ-კალე

## ლიტერატურა
**პაჭკორია მ.*, რედუტ-კალე ყულევი, თბ., 1968;

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პორტები
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო

**ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო** () წარმოადგენდა ბურების დამოუკიდებელ რესპუბლიკას სამხრეთ აფრიკაში, რომელიც მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში არსებობდა. შემდგომში ამ ტერიტორიას ეწოდებოდა მდინარე ორანჟის კოლონია, ხოლო სამხრეთ აფრიკის კავშირის შექმნის შემდეგ ის გახდა პროვინცია. ის დღევანდელი პროვინცია თავისუფალი შტატის წინამორბედია. მდებარეობდა მდინარეებს ორანჟი ვაალს შორის. მისი საზღვრების განსსაზღვრა დიდმა ბრიტანეთმა 1848 წელს, როდესაც რეგიონი გამოცხადდა მდინარე ორანჟის დამოუკიდებელი სახელმწიფოდ, და ექვემდებარებოდა ბრიტანეთს. მეფის წარმომადგენელი იჯდა ბლუმფონტეინში, რომელიც შემდგომში დედაქალაქად ჩამოყალიბდა.

ამ ტერიტორიის ჩრდილოეთით 1837 წელს ჩამოყალიბდა ვორტრეკერების სახელმწიფო ცენტრში ვინბურგით. ის შემდგომ შეუერთდა პოტჩეფსტრუმის სახელმწიფოს და მოგვიანებით გახდნენ ტრანსვაალის რესპუბლიკის ნაწილი.

1854 წლის 17 თებერვალს ტრანსვაალის მიერ დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, 23 თებერვალს ბრიტანეთმა ორანჟის მდინარის დამოუკიდებელ სახელმწიფოს დამოუკიდებლობა აღიარა და მას ოფიციალურად ეწოდა **ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო**. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და ორანჟის თავისუფალმა სახელმწიფომ ურთიერთ აღიარება მოახდინეს 1871 წელს.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო   YouTube- ზე

კატეგორია:1854 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:1902 წელს გაუქმებული ქვეყნები და ტერიტორიები
ჭითაუშქური

**ჭითაუშქური** (*ჭითაუშკური*) — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეული შუა ქვალონის შემადგენლობაში (სოფლები: გვიმარონი, ჭითაუშქური). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 25 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 368 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხამისკური

**ხამისკური** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხამისკური, საკუკავო, საქირიო). მდებარეობს ურთის მთის სამხრეთ-დასავლეთ კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 30 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით, ხეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 443 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხეთის ციხე

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძველი ხიბულა

**ძველი ხიბულა** (ყოფილი **ხიბულა**) — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი ძველი ხიბულა). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 170 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით.

## ისტორია 
სოფელი ძველი ხიბულა წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნის 60-იან წლებში. XVII საუკუნეში სოფელში აფხაზეთის კათალიკოსთა ორი სასახლე იდგა. შემორჩენილია ერთ-ერთი სასახლის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 712 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წინაგოლა

**წინაგოლა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხეთის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა, ხეთა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე მუნჩიის (ჭურიის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 20 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით, ხეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 648 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალზელანდიური დოლარი

**ახალზელანდიური დოლარი** (ISO 4217 **NZD**) — ფულის ერთეული, რომელიც მიმოქცევაშია შემდეგ ქვეყნებში:
* 
* 
* 
* 
* 

ვალუტის ოფიციალური აბრევიატურა — NZ$. 1 NZ$ შედგება 100 ცენტისგან.

## ისტორია 
ახალზელანდიურ დოლარამდე, ახალ ზელანდიაში ფულის ერთეული იყო ფუნტი, რომელიც 1933 წლიდან განსხვავდებოდა ფუნტი სტერლინგისგან.
1963 წელს ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვეტილება ახალ ზელანდიური ვალუტის ათობით ფულად სისტემაზე გადასვლაზე.
კანონი ათობითი ფულადი სისტემის შესახებ მიღებული იქნა 1964 წელს და ათობით ფულად სისტემაზე გადასვლის თარიღად დადგინდა 1967 წლის 10 ივლისი,  სიტყვა **დოლარს** იმ დროისთვის ყველა უკავშირებდა ამერიკულ დოლარს, ამიტომ შეთავაზებული იქნა სიტყვა **კივი**, რადგან თავიდან აეცილებინათ მისი ამერიკულ დოლართან გაიგივება. ბოლოს მაინც **დოლარი** შეირჩა ვალუტის სახელად.

1967 წლის 10 ივლისს ახალზელანდიური დოლარი შევიდა მიმოქცევაში და მან შეცვალა ფუნტი. დაახლოებით 27 მილიონი ახალი ბანკნოტი იქნა დაბეჭდილი და 165 მილიონი მონეტა იქნა მოჭრილი ახალ ვალუტაზე გადასვლისთვის.

## მონეტები 
95პქ 50 ცენტი
105პქ 20 ცენტი
115პქ 10 ცენტი
125პქ 5 ცენტი
145პქ 2 ახალზელანდიური დოლარი
170პქ 1 ახალზელანდიური დოლარია

## ბანკნოტები 
1967 წელს მიმოქცევაში ჩაშვებული იქნა ბანკნოტები ნომინალით 1, 2, 5, 10, 20 და 100 ახალზელნდიური დოლარი. ახალზელანდიური დოლარის ავერსზე გამოსახული იყო დედოფლების პორტრეტი, ხოლო რევერსზე ადგილობრივი ჩიტები და მცენარეები. 1983 წელს დაემატა ახალი ბანკნოტი ნომინალით 50 ახალზელნდიური დოლარი. 1991 წელს ბანკნოტები ნომინალით $ 1 და $ 2 შეიცვალა მონეტებით.

ბანკნოტების ახალი სერია მიმოქცევაში შევიდა 1992 წელს. ბანკნოტის ავერსზე გამოსახული იყო გამოჩენილი ადამიანები ახალ ზელანდიაში, ხოლო რევერსზე ადგილობრივი ჩიტები და მცენარეები. 1999 წელს პოლიმერულმა ბანკნოტებმა შეცვალეს ქაღალდის ფული. ბანკნოტების დიზაინი დარჩა თითქმის იგივე, დაემატა ახალი უსაფრთხოების მახასიათებლები, ყველაზე აშკარა ცვლილება არის ორი გამჭვირვალე ფანჯარა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*  სამახსოვრო მონეტები
*  ახალი ზელანდიის ეროვნული ბანკი 
*    ახალი ზელანდიის ბანკნოტები

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ფლორინი

**ფლორინი** (სიმბოლო: **Afl.**; კოდი: **AWG**) — ფულის ერთეული არუბაში. 1 ფლორინი შედგება 100 ცენტისგან.

## ისტორია 
ფლორინი მიმოქცევაში შევიდა 1986 წელს, მან შეცვალა ნიდერლანდების ანტილის კუნძულების გულდენი (იგივე ფლორინი).

## ბანკნოტები და მონეტები 
thumb|მარჯვნივ|400პქ|შედარებითი ზომები
1986 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 5, 10, 25 და 50 ცენტი, ბანკნოტები ნომინალით 5, 10, 25, 50 და 100 ფლორინი. 2005 წელს ბანკნოტი ნომინალით 5 ფლორინი შეიცვალა მონეტით და მიმოქცევაში შევიდა ბანკნოტი ნომინალით 500 ფლორინი. ყველა მონეტა დამზადებულია ფოლადისგან და ნიკელითაა დაფარული, გარდა 5 ფლორინისა, ის სპილენძისგანაა დამზადებული. 50 ცენტი — ერთადერთი მონეტაა, რომელიც კვადრატული ფორმისაა.

**1990 წლის სერია**

200პქ 200პქ 10 ფლორინი
200პქ 200პქ 25 ფლორინი
200პქ 200პქ 50 ფლორინი
200პქ 200პქ 100 ფლორინი

## იხილეთ აგრეთვე 
მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში
* არუბის ცენტრალური ბანკი
*   ფლორინი

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
კატეგორია:არუბა
წიო

**წიო** — მთა აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთში, მაკრატელას ქედის შუა მონაკვეთის თხემზე, მდინარეების თუშეთის ალაზნისა და პირიქითის ალაზნის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3380 მ. აგებულია ლიასური ასპიდური თიხაფიქლებით, აგრეთვე ქვიშაქვებით. ჩრდილოეთი და სამხრეთი კალთები ციცაბოა, აღმოსავლეთი და დასავლეთი შედარებით დამრეცი. წიოზე გვხვდება მყინვარული ფორმები. შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთები
საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი

**საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი** — საქართველოს სახელმწიფოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი, მიღებულ იქნა 1991 წლის 9 აპრილს, 12 საათსა და 30 წუთზე, თბილისში, მთავრობის სასახლეში.

## ისტორია 
### წინა პერიოდი 
1989 წლის 9 აპრილის შემდეგ, საქართველოს სსრ-ის უზენაესი საბჭო კომუნისტური რეჟიმის დასუსტების, ეროვნული მოძრაობისა და საზოგადოებრივი აზრის ზეგავლენის პირობებში იძულებული გახდა 1990 წლის 9 მარტსა და 20 ივნისს მიეღო დადგენილებები, რომლითაც, ფაქტობრივად, უკანონოდ აცხადებდა საბჭოთა ხელისუფლებას საქართველოში. 9 მარტს უზენაესი საბჭოს რიგგარეშე სესიაზე მიღებულ იქნა დადგენილება „საქართველოს სახელმწიფო სუვერენიტეტის დაცვის გარანტიების შესახებ“, რომლითაც აღიარებულ იქნა, რომ 1921 წლის თებერვალში საქართველოში საბჭოთა რუსეთის ჯარების შემოყვანა და მთელი ტერიტორიის დაკავება, სამართლებრივი თვალსაზრისით, წარმოადგენდა ინტერვენციასა და ოკუპაციას არსებული პოლიტიკური წყობის დამხობის მიზნით, ხოლო, პოლიტიკური თვალსაზრისით — ანექსიას. ხაზი გაესვა, რომ უზენაესი საბჭო გმობს ამ ოკუპაციასა და ფაქტობრივ ანექსიას, როგორც საერთაშორისო დანაშაულს და ესწრაფვის 1920 წლის 7 მაისის ხელშეკრულების დარღვევის შედეგების გაუქმებასა და საბჭოთა რუსეთის მიერ ამ ხელშეკრულებით აღიარებული უფლებების აღდგენას. უზენაესმა საბჭომ უკანონოდ და ბათილად გამოაცხადა 1921 წლის 21 მაისის მუშურ-გლეხური სამოკავშირეო ხელშეკრულება საქართველოს საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკასა და რუსეთის საბჭოთა ფედერაციულ სოციალისტურ რესპუბლიკას შორის.

1990 წლის 20 ივნისს საქართველოს უზენაესმა საბჭომ გაუქმებულად გამოაცხადა საქართველოს ოკუპაციისა და ანექსიის შედეგად შექმნილი ხელისუფლების ორგანოები — რევოლუციური კომიტეტები და საბჭოები, რადგან ისინი არ გამოხატავდნენ ქართველი ხალხის ჭეშმარიტ, თავისუფალ ნება-სურვილს. უკანონოდ და ბათილად გამოაცხადა ყველა აქტი, რომლებიც აუქმებდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკურ ინსტიტუტებს.

საქართველოს სსრ-ის უზენაესმა საბჭომ აღიარა მრავალპარტიული არჩევნები და მიიღო დადგენილება, რომლის მიხედვითაც არჩევნებში გამარჯვებული პოლიტიკური ძალა დაკანონებული იქნებოდა არა როგორც საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ფორმალური გამგრძელებელი, არამედ როგორც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამართალმემკვიდრე. არჩევნები დაინიშნა 1990 წლის 28 ოქტომბერს. მასში კომუნისტური პარტია დამარცხდა და გაიმარჯვა პოლიტიკურმა ორგანიზაციამ „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“, რომელსაც ზვიად გამსახურდია ხელმძღვანელობდა.

## შინაარსი 
საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აქტი შინაარსობრივად შეიძლება ორ ნაწილად დაიყოს. პირველ ნაწილში მოთხრობილია საქართველოს ახლო წარსულის შესახებ:

მეორე შინაარსობრივი ნაწილი კი ეხება სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტით მიერ აღიარებულ დებულებებს:

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი
* საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა
* საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის რეფერენდუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
*საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
*საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტის იდუმალებით მოცული ისტორია 

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია
პრეს-რელიზი

**პრესრელიზი** — ინფორმაციას იძლევა თქვენს ორგანიზაციაზე. იგი უნდა მომზადდეს და წარდგინდეს სტანდარტული ფორმით. ჩვეულებრივ, პრესრელიზი ერთ გვერდზე ეტევა, შეიძლება მეტიც იყოს, მაგრამ ორ გვერდს არ უნდა აღემატებოდეს. მისი მიზანია, გვიჩვენოს იმ თემის მნიშვნელობა, რომლითაც გსურთ დააინტერესოთ ნებისმიერი მედია-საშუალება — ბეჭდვითი თუ ელექტრონული. პრესრელიზი უნდა იყოს მოკლე და კონკრეტული.

## რა ინფორმაციას უნდა შეიცავდეს პრესრელიზი 
კარგი პრესრელიზი დასაწყისშივე იძლევა პასუხს შეკითხვებზე: ვინ? სად? რა? რატომ? როდის? 

შესავალი ან სათაური ისე უნდა იყოს დაწერილი, რომ მკითხველის ყურადღება მიიპყროს და ბოლომდე წააკითხოს პრესრელიზი.

## როგორ მივაწოდოთ პრესრელიზი ადრესატს 
მკაფიოდ ჩაბეჭდეთ პრესრელიზში მიმღებ  პირთა სახელები. თუ პრესრელიზს გაზეთს უგზავნით, უნდა იცოდეთ რედაქტორის სრული სახელი, მისი სწორი დაწერილობა და ტიტული. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* აშშ საინფორმაციო სააგენტო – მეგზური მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან მუშაობისთვის (5 გვ.).

კატეგორია:მასმედია
ანა ნიკოლ სმითი

**ანა ნიკოლ სმითი** ( დაბადებით **ვიკი ლინ ჰოგანი**; დ. 28 ნოემბერი, 1967, ჰიუსტონი, აშშ — გ. 8 თებერვალი, 2007, ჰოლივუდი, აშშ) — ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და სელებრითი. ანა ნიკოლ სმითმა თავდაპირველად პოპულარობა მოიპოვა როგორც ჟურნალ „Playboy“-ს გოგონამ.

## ბიოგრაფია
ვიკი ლინ ჰოგანი დაიბადა 1967 წლის 28 ნოემბერს, ტეხასის შტატის ქალაქ ჰიუსტონში, მამამისის, მუშის — დონალდ იუჯინ ჰოგანისა და დედამისის, ოფიცრის — ვირჯი ტაბერსის ოჯახში. ცხოვრების უკანასკნელი წლები გაატარა ბაჰამის კუნძულებზე.

ნიკოლ სმითის პირველი მეუღლე იყო ბილი სმითი, რომელთანაც ქორწინებაში იმყოფებოდა 1985—1993 წლებში. წყვილმა ერთმანეთი გაიცნო რესტორანში, სადაც ბილი მზარეულად მუშაობდა. დაქორწინდნენ 1985 წლის 4 აპრილს. წყვილს შვილი შეეძინა. 1994 წელს ანა ნიკოლ სმითი დაქორწინდა ჯეიმზ ჰოვარდ მარშალზე, რომელიც მალევე გარდაიცვალა. ნიკოლ სმითის მესამე მეუღლე იყო პროფესიით ადვოკატი ჰოვარდ სტერნი. დაქორწინდნენ 2006 წლის 26 სექტემბერს. ქორწინებიდან ხუთი თვის შემდეგ ანა ნიკოლ სმითი გარდაიცვალა.

## გარდაცვალება
ანა ნიკოლ სმითი გარდაიცვალა 2007 წლის 8 თებერვალს. ღამით ფლორიდის ერთ-ერთ სასტუმროში იგი უგონო მდგომარეობაში იპოვეს. ნიკოლ სმითის თაცვის მუშაკმა ცნობილ მოდელსა და მსახიობს ხელოვნური სუნთქვა ჩაუტარა, თუმცა უშედეგოდ. ნიკოლ სმითი იმთავითვე საავადმყოფოში წაიყვანეს, სადაც დაახლოებით ნახევარი საათის შემდეგ უგონო მდგომარეობაში გარდაიცვალა.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* ანა ნიკოლ სმითი – ოფიციალური საიტი
* ანა ნიკოლ სმითი პლეიბოის საიტზე 
* 
* ანა ნიკოლ სმითი საიტზე people.com
* ანა ნიკოლ სმითი - Find A Grave
* ანა ნიკოლ სმითი
* ანა ნიკოლ სმითის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ალმაზბეკ ატამბაევი

**ალმაზბეკ ატამბაევი** (დ. 17 სექტემბერი, 1956, სოფ. არაშანი, ალამუდუნის რაიონი, ჩუის ოლქი, ყირგიზეთის სსრ) — ყირგიზეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი. ყირგიზეთის სამბოს ფედერაციის საპატიო თავმჯდომარე. ქვეყნის პრეზიდენტი 2011 წლის 1 დეკემბრიდან 2017 წლის 1 დეკემბრმდე.

1995-2000 წლებში ქვეყნის პარლამენტის ჟოგორკუ-კენეშის დეპუტატია. აპრილის რევოლუციის შემდეგ ქვეყნის დროებითი მთავრობის მეთაურის მოადგილეა ეკონომიკის დარგში. 2010 წლის 17 დეკემბრიდან, ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ აირჩიეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად.

2011 წლის 30 ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში მოაგროვა ხმების 63 %-მდე და გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საცნობარო სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ყირგიზეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ყირგიზეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
სან-მიგელი (ვულკანი)

**სან-მიგელი** () — მოქმედი ვულკანი სალვადორის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სან-მიგელის დეპარტამენტში. წარმოადგენს ცენტრალური ამერიკის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ვულკანს. სიმაღლე 2130 მ. სალვადორის ვულკანებს შორის სიმაღლით მესამეა. მთავარი კრატერის გარსშემოწერილობა დაახლოებით 3 კილომეტრია, სიღრმე 150 მეტრი. კალთებზე ბევრი თანაკონუსი და ფუმაროლია. აგებულია ანდეზიტ-ბაზალტებით. მნიშვნელოვანი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1787 წელს. უკანასკნელი ამოფრქვევები შეინიშნებოდა 1976 და 2022 წლებში. სეისმური აქტივობა აღინიშნა აგრეთვე 2006 წელს. ვულკან სან-მიგელს უწოდებენ ასევე ჩაპარასტიკუეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Global Volcanism Program 

## სქოლიო
კატეგორია:სალვადორის ვულკანები
თალელუანგი

**თალელუანგი** () — ტბა ტაილანდში. მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე. ზედაპირის ფართობი 1,040 კმ². დაყოფილია სამ განცალკევებულ ნაწილად. ტბის სამხრეთი ნაწილი იხსნება ტაილანდის ყურისკენ, სადაც წარმოდგენილია დიდი რაოდენობით მარილიანი წყალი. ჩრდილოეთი ნაწილი უკავია მანგროს ჭაობებს, რომელიც დაცულია 1998 წლიდან რამსარის კონვენციით შესაბამისად. ტბაში გამოიყოფა 75 კილომეტრის სიგრძის ცელა, რომელიც ტბას განჰყოფს ზღვისგან. თალელუანგი წარმოადგენს ტაილანდის ბუნებრივ ხელუხლებელ წყალ-ჭაობურ ეკოსისტემას. ტბაში ბინადრობს იშვიათი და განადგურების პირას მყოფი ირავადის დელფინი.

ტბასთან სიახლოვეს ცხოვრობს დაახლოებით 5 ათასამდე ტაი ოჯახი, რომლებიც მისდევენ თევზის რეწვას, მეცხოველეობასა და სასოფლო მეურნეობას. განვითარებულია ტურიზმი. თალელუანგს წლიურად სტუმრობს დაახლოებით 200 ათასი ტურისტი. მათთვის ეწყობა სპეციალური ღონისძიებები, 
რომლის საშუალებით ტურისტები ეცნობიან იქაურ კულტურასა და ადათებს. განვითარებულია ასევე თევზჭერა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ტაილანდის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ვექტორული ნამრავლი

right|300px|thumb|a და b ვექტორთა  ნამრავლი

**ვექტორული ნამრავლი** **a** და **b** ვექტორებისა არის ვექტორი, რომლის სიგრძე რიცხვობრივად ტოლია ამ ვექტორებზე აგებული პარალელოგრამის ფართობის. აღნიშნავენ ორგვარად: [a; b] ან **a×b**. ვექტორული ნამრავლის მიმართულება დამოკიდებულია i,j,k საკოორდინატო სისტემაზე. a ვექტორის b ვექტორისკენ უმოკლესი მობრუნება ჩანს იმავე მიმართულებით, რა მიმართულებითაც k ვექტორის ბოლოდან ჩანს i-დან j-სკენ.

ვექტორული ნამრავლის თვისებები:
*[ab]=-[ba] (ანტიკომუტატიურობა)
*λ[a; b]=[(λa); b] (ასოციაციურობა სკალარული მამრავლის მიმართ)
*[[ab]c]≠[a[bc]] (არაასოციაციურობა)
*[a(b+c)]=[ab]+[ac] (დისტრიბუციულობა).

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვექტორები
*სკალარული ნამრავლი

## სქოლიო 
კატეგორია:აბსტრაქტული ალგებრა
კატეგორია:წრფივი ალგებრა
კატეგორია:გამრავლება
კატეგორია:ვექტორები
კატეგორია:ვექტორული აღრიცხვა
კატეგორია:ანალიზური გეომეტრია
ნაკიფუ

**ნაკიფუ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაკიფუ, ლეჟა, ნანჯარუ, ულურია). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ჯვრიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 19 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 753 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფოცხოეწერი

**ფოცხოეწერი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ეწერფერდი, ფოცხოეწერი, ჭალე)..

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 306 ადამიანი.

## გალერეა

Potskhoetseri, Tsalenjikha Municipality, Georgia 01.jpg|
Potskhoetseri, Tsalenjikha Municipality, Georgia 03.jpg|
Potskhoetseri, Tsalenjikha Municipality, Georgia 04.jpg|
Potskhoetseri, Tsalenjikha Municipality, Georgia 08.jpg|
Potskhoetseri, Tsalenjikha Municipality, Georgia 09.jpg|

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამხრეთ აფრიკის კავშირი

**სამხრეთ აფრიკის კავშირი** (; ; ) — სამეფო-დომინიონი სამხრეთ აფრიკაში, არსებობდა 1910-1961 წლებში.

1909 წლის სამხრეთ აფრიკის აქტის საფუძველზე 1910 წლის 31 მაისს დაარსდა სამხრეთ აფრიკის კავშირი, რომელმაც მოიცვა 4 ბრიტანული კოლონია: კაპის, ნატალის, ორანჟის და ტრანსვაალის.

## იხილეთ აგრეთვე
*სამხრეთ აფრიკის აქტი
*სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
*ნამიბია

## ლიტერატურა
*CJ Muller (ed) *500 Years History of South Africa*, H&R Academica 1969
*L Thompson *A History of South Africa*, Johnathan Ball Publishers 2006. ISBN 1-86842-236-4
*L Thompson, *The Unification of South Africa 1902 - 1910*, Oxford University Press 1960.

კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერია
კატეგორია:1910 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:1961 წელს გაუქმებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ჯაღირა

**ჯაღირა** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ობუჯის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ობუჯი, სამესხიო, ჯაღირა). მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით.

წყაროებში პირველად იხსენიება XVII საუკუნის შუა წლებში. მაღალ გორაკზე შემორჩენილია XV-XVI საუკუნეების ციხე-დარბაზის (კოშკისა და გალავნის) ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუხი

**კუხი** — ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი კუხისა და პატარა კუხის ძველი სახელწოდება. სოფლები გაშენებულია იმერეთის დაბლობზე. ამჟამად ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: ახალშენი, დიდი კუხი, პატარა კუხი) სახელია.

## ისტორია
კუხი პირველად წყაროებში მოხსენებულია XVI საუკუნეში. აქვე აღმოჩენილია კოლხური მონეტების განძი (დაცულია ხონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში). XIX საუკუნის 20-იან წლებში კუხში იდგა ქვისა (1720 წ.) და ხის (1734 წ.) ეკლესიები. დღეისათვის შემორჩენილია ქვის ეკლესიის ნანგრევები.

1883 წელს სოფელში გაიხსნა ვაჟთა სასწავლებელი. 1900-იან წლებში სოფელში მოქმედებდა აბრეშუმის საქსოვი ქარხანა. 1926 წლისთვის კუხის თემი შედგებოდა სამი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 3 204 ადამიანს, ხოლო ფართობი 26,1 კმ-ს.2-ს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატეგორია:საქართველოს თემები
წყემი

**წყემი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 43 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სანსკრიტული ლიტერატურა

მინი|250პქ|XI საუკუნის სანსკრიტული ხელნაწერი
**სანსკრიტული ლიტერატურა** — ინდოეთის ხალხთა ლიტერატურა კლასიკურ სანსკრიტზე. სათავეს იღებს ძველი და ახალი წელთაღრიცხვის მიჯნაზე ძველ ინდოეთში. მისი უწყვეტი ტრადიცია განსაზღვრავს ინდური კულტურის მემკვიდრეობას, მის ცოცხალ კავშირს ინდოეთის სხვა (არაინდოარიულ) ენებზე არსებულ ლიტერატურასთან. კლასიკური სანსკრიტული ლიტერატურის აყვავების ხანაა ახალი წელთაღრიცხვით I ათასწლეული. სანსკრიტული ლიტერატურა მოიცავს მხატვრული და მეცნიერული ლიტერატურის მრავალფეროვან ჟანრებს-უდიდეს ეპიკურ ნაწარმოებებს, მსოფლიოში ცნობილ ზღაპართა და იგავ-არაკთა კრებულებს, დრამატურგიას, ლირიკას, რომანს, პოეტიკურ და გრამატიკულ ტრაქტატებს(რომლებმაც გავლენა მოახდინეს ევროპის ამერიკის და აზიის საენათმეცნიერო აზროვნების განვითარებაზე), პოლიტიკური, იურიდიული, სამედიცინო, რელიგიური, ფილოსოფიური, მათემატიკური, გეოგრაფიული და მრავალი სხვა დარგის თხზულებებს

სანსკრიტული ლიტერატურის თხრობითი ჟანრის ნიმუშთა ფესვები არიულ და წინაარიულ კულტურულ მემკვიდრეობაშია. მოგვიანებით ჩამოყალიბდა პროზის ჟანრი, რომელსაც ინდურ რომანს უწოდებენ. აღსანიშნავია დანდინის, სუბანდჰუს, ბანას რომანები. რომანის ჟანრს განეკუთვნება აგრეთვე ჩამპუ, რომელიც ხასიაათდება ტექსტში ლექსისა და პროზის მონაცვლეობით ძველი ინდური ტრადიციის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში
* GRETIL: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages

## სქოლიო 
კატეგორია:სანსკრიტული ლიტერატურა
ჯეიკობ ზუმა

**ჯეიკობ ზუმა** (, დ. 12 აპრილი 1942, ნკანდლა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი 1999-2005 წწ., ქვეყნის მმართველი პარტიის აფრიკის ეროვნული კონგრესის ხელმძღვანელი 2007 წლის 18 დეკემბრიდან. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2009 წლიდან 2018 წლის 14 თებერვლამდე.

## ბიოგრაფია 
მიეკუთვნება ზულუს ეთნიკურ ჯგუფს.

1959 წელს შეუერთდა აფრიკის ეროვნულ კონგრესს, ხოლო 1963 წელს — სამხრეთ აფრიკის კომუნისტურ პარტიას. 1975-1990 წწ. იმყოფებოდა ემიგრაციაში, ერთ-ერთი პირველი დაბრუნდა სამშობლოში, მას შემდეგ რაც მოეხსნა აკრძალვა აფრიკის ეროვნულ კონგრესს.

2009 წლის 6 მაისს პარლამენტმა 227 ხმით აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად.

2018 წლის 14 თებერვალს კორუფციაში დადანაშაულების შემდეგ გადადგა თანამდებობიდან.

## პირადი ცხოვრება
ჯეიკობ ზუმა მრავალცოლიანია, ჰყავს 8 (მათ შორის 5 ოფიციალური) მეუღლე და 20 შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Profile 
* Zuma: Road to the presidency
* Jacob Zuma  at Who's Who Southern Africa 

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
კიმ დე ჯუნი

**კიმ დე ჯუნი** (, დ. 6 იანვარი, 1924, მოკფო — გ. 18 აგვისტო, 2009) — სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი (25 თებერვალი, 1998 — 24 თებერვალი, 2003). ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში. დემოკრატიული პარტიის ლიდერი. 

დაიბადა 1924 წელს მოკფოში, გლეხის ოჯახში. 1953 წელს დაამთავრა კონგუკის უნივერსიტეტი. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1954 წელს. 1960 წელს არჩეული იქნა კორეის ეროვნული კრების დეპუტატად. 1971 წელს გახდა ახალი დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებში. 1973-1978 წწ. იყო დაპატიმრებული ანტისამთავრობო მოღვაწობისათვის. 1980 წელს კვლავ დააპატიმრეს და გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი, მაგრამ მალევე შეუცვალეს სამუდამო პატიმრობით. 1982წელს გაათავისუფლეს და მიღო აშშ-ში გამგზავრების გადაწყვეტილება. 1985 წელს დაბრუნდა კორეაში და დაიწყო ბრძოლა ჩონ დუ ხვანის რეჟიმის წინააღმდეგ. 1987 და 1992 წელს ჩაება საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ წარუმატებლად. 

1997 წლის 18 დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნები მოიგო და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა 5 წლით. 2000 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official Nobel page for Kim 
* Obituary: Kim Dae-jung
* Kim Dae-jung Presidential Library
* Kim Dae-jung 
* BBC article on his legacy
* Obituary

კატეგორია:სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
კატეგორია:სამხრეთკორეელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში

2018 წლის მონაცემებით სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში  იუნესკოს **მსოფლიო მემკვიდრეობის** 9 ძეგლია. ეს საერთო რაოდენობის 0,9 %-ია (სუულ იუნესკოს ძეგლია 1092)

მათ შორის:
* 5 კულტურის ობიექტი
* 3 ბუნების ძეგლი
* 1 შერეული ტიპის

სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1997 წლის 10 ივლისს. პირველი ობიექტი, რომელიც სიაში შეიტანეს იყო ისიმანგალისოს პარკი, იგი ძეგლი გახდა 1992 წელს 23-ე სესიაზე.

## ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

## გეოგრაფიული მდებარეობა
## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* იუნესკოს ოფიციალური საიტი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში

## სქოლიო
*
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
Deus ex machina

**დეუს ექს მახინა** (ტრანსლიტერაცია ლათინური სიტყვებისა:Deus ex machina, რომლებიც თარგმანია ბერძნული ფრაზისა: ἀπὸ μηχανῆς θεός — „მანქანიდან გამოსული ღმერთი“) — დრამატურგიული და სადადგმო ხერხი ძველ ბერძნულ თეატრში: სცენაზე ღმერთის მოულოდნელი გამოჩენა, რომელიც ცვლიდა მოქმედების განვითარებას, წყვეტდა ძირითად კონფლიქტს, განსაზღვრავდა პიესის გმირების ბედს. ღმერთის როლის შემსრულებელ მსახიობს სცენაზე მაღლიდან საგანგებო ამწე მანქანის — ეორემის დახმარებით ჩამოუშვებდნენ ხოლმე. ეს ხერხი გამოიყენა სოფოკლემ „ფილოქტეტეში“, ევრიპიდემ ტრაგედიებში: „ელენე“, „იპოლიტე“, „ელექტრა“, „იფიგენია ტავრიდაში“ და სხვ. გადატანითი მნიშვნელობითი ფრაზა ნიშნავს ამა თუ იმ კონფლიქტის მოულოდნელ გადაწყვეტას.

## სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
ექიმები საზღვრებს გარეშე

**ექიმები საზღვრებს გარეშე**  () — არასამთავრობო საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს შეიარაღებული კონფლიქტებითა და ბუნებრივი კატასტროფებით დაზარალებული მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურებას.

ორგანიზაცია დაარსდა პარიზში 1971 წელს, რათა დახმარებოდა ნიგერიის შეიარაღებული კონფლიქტის მსხვერპლთ.

ორგანიზაციას 1999 წელს გადაეცა ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცების დარგში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Médecins Sans Frontières International
* Doctors Without Borders (US)
* Official Nobel Peace Prize page for MSF 
* Essentialdrugs.org
* Observatoire de l'action humanitaire 
* Drugs for Neglected Diseases Initiative
*The Bernard Kouchner Project – Compassion Without Borders 

კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
სამურავი

**სამურავი** () — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 70—105 სმ. მასა 11—19 კგ აღწევს. აქვს მასიური სხეული, მძლავრი ფართო თათები, შედარებით პატარა თავი, პატარა მომრგვალო ყურები, ხშირი, გრძელი ბეწვი. შეფერილობა — ღია ყავისფერიდან მუქ ყავისფერამდე. კუდის ფუძიდან სხეულის გვერდებისაკენ გასდევს ფართო ცვილისფერი ზოლი. სამურავი გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტაიგასა და ტუნდრაში. გვხვდება ერთეულებად. იკვებება ლეშით (რითაც სარგებლობა მოაქვს), აგრეთვე თავს ესხმის ჩლიქოსნებს, ფრინველებსა და თაგვისებრ მღრღნელებს. ჩრდილოეთის ხალხები სამურავის ბეწვს ქურქად იყენებენ, მფრინავები და კოსმონავტები — კოსტიუმებისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კვერნისებრნი
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები
ინგლისის თასი 1875–1876

**ინგლისის თასი ფეხბურთში 1875–1876** — ცნობილია როგორც ინგლისის თასი. ტურნირზე წარდგენილი იყო 32 საფეხბურთო კლუბი. ტურნირი დაიწყო 1875 წლის 3 სექტემბერს და დამთავრდა 1876 წლის 18 მარტს კენინგტონ ოვალის სტადიონზე, ლონდონში.

## პირველი რაუნდი
|}

### გადათამაშება
|}

## მეორე რაუნდი
|}

## მესამე რაუნდი
|}

## ნახევარფინალი
|}

## ფინალი
|}

### გადათამაშება
|}

## რესურსები ინტერნეტში
* The FA Cup

კატეგორია:1875 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:1876 წელი ფეხბურთში
ძიგური

**ძიგური** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ნორიოს თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.

## ისტორია
წყაროებში პირველად იხსენიება 1640 წელს, როცა სამეგრელოს მთავარი ლევან II დადიანი ძიგურის სასახლეში შეხვდა რუსეთის ელჩებს თ. ელჩინსა და პ. ზახარევს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია

thumb|ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედიის მეხუთე ტომი
**ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია** (**ლსე**) (ლატ. Latvijas padomju enciklopēdija) — უნივერსალური ენციკლოპედია 12 ტომად, ლატვიურ ენაზე; გამოიცემოდა 1981-87 წლებში. მთავარი რედაქტორი პ. ერანსი. ენციკლოპედია გამოცემულია ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის მიერ. (დაარსებულია 1963 წელს რიგაში). ამავე რედაქციამ მოამზადა ლატვიის სსრ-ის მცირე ენციკლოპედია 3 ტომად, გამოიცა 1967-72 წლებში. მთავარი რედაქტორი ვ. სამსონსი. ასევე ერთტომეული „საბჭოთა ლატვია“ . (რუსულ ენაზე 1985 წელს ითარგმნა).
## აღწერილობა 
ენციკლოპედია შედგება 12 რეალური ტომისაგან. შეიცავს 60 000 სტატიას, 20 000 ფერად და შავ-თეთრ ილუსტრაციას და 600 რუკას. ენციკლოპედია სრულიად უნივერსალურია და გამოცემის პერიოდში არსებული ცოდნის ყველა სფეროს მოიცავს. 
220px|ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედიის 12-ტომეული

## ტომები 
## სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## ლიტერატურა 
*Latvijas padomju enciklopēdija. Rīga. Galvenā Enciklopēdiju redakcija. 1. sējums.
## რესურსები ინტერნეტში
*ლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია
კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
კატეგორია:ენციკლოპედიები
თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედია

**თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედია** (თურქმ. Түркмен совет энциклопедиясы) — პირველი უნივერსალური ენციკლოპედია თურქმენულ ენაზე. გამოცემულია აშხაბადში 1974-1989 წლებში თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედიის რედაქციის მიერ 10 ტომად. თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორებია: პ. აზიმოვი (1 ტომი) და ნ. ათამამედოვი (2-10 ტტ.). ათტომეულის საფუძველზე 1983 წელს მომზადდა და გამოიცა ერთტომეული „თურქმენეთის სსრ“, ერთი წლის თავზე კი, 1984 წელს, იგივე გამოცემა რუსულ ენაზეც გამოვიდა.
ენციკლოპედია მოიცავს ცოდნის თითქმის ყველა დარგს, თუმცა პოლიტიკური და სოციალური ხასიათის სტატიებს კომუნისტური იდეოლოგიის კვალი ემჩნევა.

## სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
კატეგორია:ენციკლოპედიები

## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
*თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედია
*თურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედია
ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია

**ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია,** ***ყსე*** (ყირგ.  Кыргыз совет энциклопедиясы) — პირველი უნივერსალური ენციკლოპედია ყირგიზულ ენაზე. გამოიცა ბიშკეკში 1976-1980 წლებში 6 ტომად. გამომცემელია ყირგიზეთის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია. პირველი ტომის რედაქტორია ა. ტაბალდიევი, 2-6 ტომებისა ბ. ორუზბაევა. ეს ენციკლოპედია დაედო საფუძვლად 1982 წელს ყირგიზულ და რუსულ ენებზე გამოცემულ ერთტომეულს „ყირგიზეთის სსრ“. 
ენციკლოპედია ანბანურადაა შედგენილი კირილიცაზე და ცოდნის თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს ხსენებულ წლებში მეცნიერების განვითარების დონის მიხედვით. ყირგიზული ენციკლოპედია ფართოდ აშუქებს საბჭოთა ყირგიზეთის ეკონომიკურ და სოციალურ მიღწევებს, ვრცლადაა წარმოდგენილი მოკავშირე რესპუბლიკების ზოგადგეოგრაფიული, ისტორიული, პოლიტიკური და ეთნოგრაფიული სპექტრი.
## სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
*ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია
*ყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია
კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
კატეგორია:ენციკლოპედიები