open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეილა პაპავა

**ლეილა პაპავა** (დ. 3 სექტემბერი, 1927, ქუთაისი — გ. 16 იანვარი, 2004) — ქართველი ექიმი, ბიოლოგი, ქიმიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1955 წელს დაამთავრა ა.ს. პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტი ქიმიისა და ბიოლოგიის სპეციალობით. 1960-იანი წლებიდან დაიწყო მუშაობა ბიოქიმიური ლაბორატორიის ექიმ-ლაბორანტად ქალაქ თელავის რაიონულ საავადმყოფოში. გარდაიცვალა 2004 წლის 16 იანვარს. დაკრძალულია ქალაქ თელავის ე. წ. ძველ სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
ნოე ჯორბენაძე

**ნოე ჯორბენაძე** (დ. 20 ივლისი, 1956) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია 
ნოე ჯორბენაძე დაიბადა 1956 წლის 20 ივლისს, თბილისში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1981-1984 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–პათოლოგანატომი; 1984-1991 წლებში პათოლოგანატომიური განყოფილება გამგე; 1991-1993 წლებში თბილისის მორფოლოგიური დიაგნოსტიკის ცენტრის მთავარი ექიმი; 1993 წლიდან კლინიკური პათოლოგიის ს/პ ცენტრის დირექტორი; ავტორია 10 სამეცნიერო ნაშრომისა.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა – "თირკმელის მორფოლოგიური ცვლილებები პოსტრეანიმაციულ პერიოდში", დაიცვა 1989 წელს. 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 379

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:ქართველი ანატომები
ვინს გილიგანი

**ჯორჯ ვინსენტ გილიგანი** (დ. 10 თებერვალი, 1967) — ამერიკელი სცენარისტი, პროდიუსერი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 10 თებერვალს, 1967 წელს რიჩმონდში, ვირჯინია. ჯორჯ ვინსენტ გილიგანის მშობლები სკოლის მასწავლებელი და სადაზღვეო პრეზენტაციების დამრიგებელი იყო. ის კათოლიკე ოჯახში გაიზარდა, მაგრამ მოგვიანებით თავის თავს აგნოსტიკოსი უწოდა. მისი მშობლები განქორწინდნენ 1974 წელს, ხოლო გილიგანი და მისი უმცროსი ძმა გაიზარდა ფერმვილის და ჩესტერფილდის ოლქში, სადან სწავლა განაგრძეს. გილიგანმა თავისი ტალანტი ადრეული ასაკიდან აღმოაჩინა და იგი მაქსიმალურად განავითარა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელგუჯა ქუთელია

**ელგუჯა ქუთელია** (დ. 7 დეკემბერი, 1941, ბანძა) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, ფიზიკოსი.

## ბიოგრაფია 
1964 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.  

1964-1970 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1967-1970 წლებში იყო  ბარდინის სახელობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი, 1973-1976 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი. 1977-1987 წლებში ამავე ინსტიტუტის ელექტრონული მიკროსკოპიის რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელი, 1987-1999 წლებში ინსტიტუტის სტრუქტურული კვლევის რესპუბლიკური ცენტრის ხელმძღვანელი, 1993 წლიდან კი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკური მასალათამცოდნეობის კათედრის გამგე. ავტორია 220-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 3 მონოგრაფიის, 35-ზე მეტი პატენტის. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით ბოლო 10 წლის მანძილზე შესრულდა 10 საერთაშორისო საგრანტო პროექტი.

## ჯილდოები
* 2004 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)
* 2000 წელს რუსულ ენაზე გამოცემული მონოგრაფიისათვის - "ავტომობილების ხანგამძლეობის, ეკონომიურობისა და ეკოლოგიურობის ამაღლება ახალი თაობის ზეთების დამუშავებითა და გამოყენებით"
* 2001 - ღირსების ორდენი
* 1998 - ღირსების ორდენი
* 1998 - ღირსების მედალი
* ქართული ტექნიკური მეცნიერების განვითარებისა და საინჟინრო კადრების აღზრდის საქმეში შეტანილი თვალსაჩინო პირადი წვლილისათვის
* 1986 - მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წლებში თბ., 2012 გვ. 200
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 6/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი.- თბ., 2003. გვ. 301

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ნატალია ჩინჩალაძე

**ნატალია ჩინჩალაძე** (დ.30 ოქტომბერი, 1974, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პედაგოგი, მათემატიკოსი, მეცნიერი. 

## ბიოგრაფია 
1996 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 
1996-1997 I კატეგორიის ინჟინერი, 1997-2003 უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 2003 ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, 2003-2006 უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 2007-მკვლევარი, 2007-2010 ზუსტი და საბუნებისმეტველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი, 2010 აკადემიური დოქტორი, 2010, 2016 ასისტენტ-პროფესორი, 2016 ასოცირებული პროფესორი, 2016 ი.ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

მის ინტერესს მოიცავს დრეკადი გარსები, ფირფიტები, ღეროები, თხევად და დრეკად გარემოთა ურთიერთქმედების ამოცანები, გადაგვარებული დიფერენციალური განტოლებები და სისტემები, სასაზღვრო და საწყის-სასაზღვრო ამოცანები. შესწავლილი აქვს ხარისხოვანი წამახვილების მქონე პრიზმული გარსების ღუნვის სტატიკისა და დინამიკის ამოცანები. წამახვილების გეომეტრიაზე დაყრდნობით დადგენილი აქვს კრიტერიუმი, როდის შეიძლება წამახვილებული ბოლოების ჩამაგრება ან დაყრდნობა, როგორც იერარქიული, ასევე, კირხოფ-ლიავის მოდელებისათვის. განხილული აქვს წამახვილებული ფირფიტებისა და არაკუმშვადი სითხის ურთიერთქმედების საკონტაქტო ამოცანები.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1974
ელენე ჩადუნელი

**ელენე ჩადუნელი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1948, კაპსუკასი, ლიტვა) — ქართველი კარდიოლოგი.

## ბიოგრაფია 
1966 წელს სწავლობდა კარელიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო საქმის ფაკულტეტზე. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1972 წელს. 1972–74 წლებში მუშაობდა თბილისის სასწრაფო დახმარების გამსვლელი ბრიგადის ექიმად. 1975–84 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ურგენტული თერაპიის ექიმი-ორდინატორი. 1984 წლიდან ამავე ინსტიტუტის სწავლულო მდივანი. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ათეროსკლეროზის, ჰემოსტაზის სისტემისა და ჰიპერლიპიდემიის პრობლემებს. მონაწილეობდა კლივლენდის, სლოვენიის და ბუდაპეშტის საერთაშორისო სიმპოზიუმებში.

## ლიტერატურა 
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, თბილისი, 2000, გვ. 319

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
JID

**დენსინ ჩოის რუტი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1990, ატლანტა, ჯორჯია, აშშ) — ამერიკელი რეპერი და მომღერალი ცნობილი როგორც JID (*JID*). დაიბადა და გაიზარდა ატლანტაში, მან გააფორმა კონტრაქტი J. Cole-ის Dreamville Records-თან და Interscope Records-თან 2017 წელს. განათლება მიიღო სტეფენსონის საშუალო სკოლაში და ჰემპტონის უნივერსიტეტში. მან 2010 წელს EarthGang-თან ერთად ჩამოაყალიბა მუსიკალური კოლექტივი Spillage Village.

## დისკოგრაფია 
#### ალბომები 
*„The Never Story“ (2017)
*„DiCaprio 2“(2018)
*„The Forever Story“ (2022)
*„God Does Like Ugly“ (2025)
#### მიქსტეიპები 
**Cakewalk* (2010)
**Cakewalk 2* (2011)
**Route of All Evil* (2012)
**Para Tu* (2013)

## რესურსები ინტერნეტში
*dreamvillie

კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი რეპერები
კატეგორია:Interscope Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თენგიზ მაღალაშვილი

**თენგიზ მაღალაშვილი** (დ. 1 აგვისტო, 1927, თბილისი, საქართველო — გ. 22 იანვარი 1985) — ქართველი თეატრისა და კინოს რეჟისორი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1951 წელს არქიტექტურის ფაკულტეტის სტუდენტი გახდა თბილისის ა. ქუთათელაძის სამხატვრო აკადემიაში, მაგრამ სწავლა შეწყვიტა და შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა. ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ დაიწყო მუშაობა რეჟისორის ასისტენტად. ამავდროულად კი რეჟისორ კ. პიპინაშვილს ასისტენტობას უწევდა ფილმ -„ორი ოკეანის საიდუმლობას“ გადაღებისას. 1956-1958 წლებში ქუთაისის დრამატული თეატრის დამდგმელი, შემდგომ კი რეჟისორი გახდა. 1956 წელს პირველად დადგა ქართულ სცენაზე პ. კაკაბაძის „კახაბერის ხმალი“ და ლ. სანიკიძის „გაიუს გრაკხი“(1957). 1958 წლიდან კი თელავის თეატრის მთავარი რეჟისორი გახდა და დადგა სპეკტაკლები: ი. მჭედლიშვილის „პირველი ყეენობა“ და გ. ლორკას „სისხლიანი ქორწილი“. 1959 წელს კი ისევ კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ბრუნდება. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის მთავარი რეჟისორია. გამოსარჩევია მისი რეჟისორული ნამუშევრები: სილხან-საბა ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისა“ ნ. ხატისკაცის ინიცირებით, მოლიერის „სკაპერის ოინები“, ო. ტაბაკოვის „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“, ე. შვარცის „წითელქუდა“, ქ. ქუჩუკაშვილის „კონკია“, „სად ხარ სულიკო?“, „გოგო და ბიჭი“, „შვილები“  და ლიტერატურული კომპოზიცია  „დღეს ჩვენ ვფიქრობთ ბარათაშვილზე“, ს. ვოლოდინის „უფროსი და“ და ა.შ. მისი რეჟისორობითაა გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი და მხატვრული ფილმები: „ძნელი დასაწყისი“ (1982), „არსენას სიმღერა“.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
*კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ რეჟისორი , საბავშვო ფილმების კინოკავშირის სექციისა და საბავშვო თეატრების საერთაშორისო ასოციაციის წევრი (1964-1975)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
*1971 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
*მოსკოვის დრატურგიის ფესტივალი, ლაურეატი
*მოსკოვის საერთაშორისო თეატრების ფესტივალი, ლაურეატი

## ლიტერატურა 
*თბილისი: ენციკლოპედია.- თბ., 2002. - გვ.646
*2007 წლის საიუბილეო თარიღები: (თეატრი, მუსიკა, კინო, ქორეოგრაფია), თბ, 2007, გვ.73

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
აკაკი ბერიძე

**აკაკი ბერიძე** (დ. 14 თებერვალი, 1988) — ქართველი იურისტი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## განათლება
2010 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 2012 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის მაგისტრატურა საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით; 2014 წელს ჩიკაგო-კენტის სამართლის სკოლის, ილინოისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (აშშ) საერთაშორისო და შედარებითი სამართლის მაგისტრატურა. 2014 წლიდან არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დოქტორანტი საერთაშორისო სამართლის მიმართულებით; კანონის უზენასეობა გლობალური განვითარებისათვის - მაგისტრი - ლოიოლას ჩიკაგოს უნივერსიტეტის რომის ფელიჩის ცენტრი (2018-2019., აშშ, იტალია).

## ბიოგრაფია
2009–2010. იკავებდა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში ადვოკატის პოზიციას სისხლის სამართლის მიმართულებით; 2010–2012. მუშაობდა საქართველოს მთავრობის კანცელარიის იურიდიულ დეპარტამენტში მთავარ სპეციალისტად; 2012-2014. იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომისიის აპარატის მთავარი სპეციალისტი; 2014 წლიდან არის საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის აპარატის წამყვანი სპეციალისტი. კითხულობს ლექციებს საერთაშორისო საჯარო სამართლის, ევროპული სამართლის მიმართულებით უმაღლეს სასწავლებლებში. არის ავტორი სტატიებისა: „კოვიდ 19 და საერთაშორისო სამართალი“; „რუსი მეფისტოფელის მიერ ისტორიის შეცვლის უნიათო მცდელობები“; „ესპანური ელ-კლასიკო – მადრიდი კატალონიის წინააღმდეგ საერთაშორისო სამართალში“;  „ყველაზე ძველი პარლამენტი და ყველაზე „ახალგაზრდა“ სასამართლო ბრექსითის შესახებ“.

## წევრობა
*ამერიკის საერთაშორისო სამართლის ასოციაცია - ASIL American Society of International Law,-ის წევრი (2014-)
*იბერო-ამერიკული სამართლის ინსტიტუტის საერთაშორისო და ევროპული სამართლის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი-ის (პორტო, პორტუგალია), წევრი (2020-)
*საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის, წევრი (2015-)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*2004 — საქართველოს პრეზიდენტის სტიპენდიატი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ხელოვნური თანამგზავრი

**ხელოვნური თანამგზავრი** — კოსმოსური აპარატი ან ნებისმიერი სხვა ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მოძრაობს ციური სხეულის გარშემო ორბიტაზე. თანამგზავრები არსებობენ: სამხედრო, კვლევითი, მეტეოროლოგიური, გეოლოკაციური, საკომუნიკაციო, სამაუწყებლო და სანავიგაციო თანამგზავრები.

* დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი (დხთ) მოძრაობს დედამიწის გარშემო ორბიტაზე. 
* მზის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მზის გარშემო ორბიტაზე.
* მთვარის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მთვარის გარშემო ორბიტაზე.
* ვენერის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს ვენერის გარშემო ორბიტაზე.
* მარსის ხელოვნური თანამგზავრი მოძრაობს მარსის გარშემო ორბიტაზე.
გიორგი ტოგონიძე

**გიორგი ტოგონიძე** (დ. 1904 — გ. 1989) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
გიორგი ტოგონიძე დაიბადა 1904 წელს, ქუთაისში. 1922 წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე. 1930 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. მუშაობა დაიწყო ინდუსტრიულ ინსტიტუტში გამოყენებით გეოლოგიის კათედრაზე ასისტენტად. საკანდიდატო დისერტაციის დაცვის შემდეგ იყო კათედრის დოცენტი; 1967-1980 წლებში კათედრის გამგე; 1980 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე - პროფესორი; 1967 წლამდე მუშაობდა აგრეთვე კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტში იშვიათი ლითონების განყოფილების გამგედ; თითქმის 60 წელი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას; პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად, 1930-1952 წლებში იყო გეოლოგიური საძიებო პარტიის უფროსი, მთავარი ინჟინერი, სამეცნიერო კონსულტანტი; ზემო რაჭაში მან აღმოაჩინა „კარობის მოლიბდენის“ საბადო, აგრეთვე ზოფხითოს ანთიმონიტის და ნოწარულას ვოლფრამის საბადოები, დარიშხანისა და ვერცხლის წყლის მადანგამოვლინებები; თითქმის 30 წლის განმავლობაში სწავლობდა ზემო რაჭაში. მის მიერ აღმოჩენილ მოსაპირკეთებელი ქვის საბადოებს და იღწვოდა მათი პრაქტიკული გამოყენებისათვის. 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. 

## ლიტერატურა 
*გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, თბილისი, 2012, გვ. 135

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
ჰალიქტიდები

**ჰალიქტიდები** () — ფუტკრების სიდიდით მეორე ოჯახი. მოიცავს ფუტკრების 4500-მდე სახეობას. ამ სახეობების წარმომადგენლები მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე გვხვდებიან, გარდა ანტარქტიდისა. ჰალიქტიდების ოჯახის წარმომადგენლები მრავალფეროვნებით გამოირჩევიან, გააჩნიათ განსხვავებული ზომა, სხეულის ფორმა და ფერი. გვხვდებიან როგორც მუქი შეფერილობის, ასევე მწვანე, წითელი და იასამნისფერი სახეობები. განსხვავდებიან მამრი და მდედრი ინდივიდებიც. ეს ოჯახი არის პირველი აღმოჩენილი ეუსოციალური ფუტკრების ჯგუფი.

## ეკოლოგია 
ჰალიქტიდების უმეტესობა მიწაში ბუდობენ, ხშირად თიხიან ნიადაგებში ან მდინარის სანაპიროებთან, უფრო იშვიათად ხეებში. ისინი „მასობრივად უზრუნველყოფენ“ თავიანთ შთამომავლებს, და არა პროგრესულად, განსხვავებით თაფლის ფუტკრებისგან, ე.ი. ისინი კვერცხთან ერთად ლუქავენ დიდი რაოდენობით ნექტარსა და მტვერს, რათა მატლმა ერთიანად მიიღოს მისთვის საჭირო საკვები. ჰალიქტიდების ყველა სახეობა, გარდა კლეფტოპარაზიტებისა, მტრით იკვებება და მათ მნიშვნელოვანი როლი მიუძღვით დამტვერვაში.

### ეუსოციალობა
ჰალიქტიდების უმეტესი სახეობა ეუსოციალურია (ნაწილობრივ მაინც),
მაგალითად *Lasioglossum malachurum.* მუშა ფუტკრებსა და დედოფალს შორის მკვეთრად გამოკვეთილი განსხვავებებია, ხოლო მათი საქმიანობა დიფერენცირებული. ჰალიქტიდებში შეინიშნება მრავალფეროვანი სოციალური ქცევები და ინსტინქტები, რომლებზეც შესაძლებელია გავლენა მოახდინოს ისეთმა ფაქტორებმა, როგორებიცაა სეზონი, კლიმატი, ადგილმდებარეობა, ხელმისაწვდომი რესურსები და სხვა.

იმ სახეობებს, რომლებშიც ინდივიდებს არ აქვთ დიფერენცირებული საქმიანობა და მოვალეობები, როგორებიცაა *Lasioglossum zephyrus* ან *Halictus rubicundus*, პრიმიტიულ ეუსოციალურ სახეობებს მიაკუთვნებენ. პრიმიტიული ეუსოციალობის კიდევ ერთი მაგალითია  *Halictus ligatus*. ფუტკრების ამ ოჯახისთვის აგრესიაა იერარქიული და სოციალური წყობის განმსაზღვრელი. ამის მსგავსი პრიმიტიული ეუსოციალური სახეობების არსებობა ეუსოციალობის განვითარებაზე გვიქმნის წარმოდგენას.

## კბენა
ჰალიქტიდებში მხოლოდ მდედრ ფუტკრებს აქვთ კბენის უნარი, რაც, მათი არააგრესიული ბუნების გამო, საკმაოდ იშვიათია და მხოლოდ ფუტკრის მოკვლის მცდელობის გამო, ან მასთან შემთხვევითი კონტაქტის დროს ხდება. ნაკბენი უმნიშვნელოა და არანაირ საშიშროებას არ წარმოადგენს ადამიანებისთვის.

## ლიტერატურა
*ბრაიან ნ., დანფორტი, ალმეიდა კ., *The Impact of Molecular Data on Our Understanding of Bee Phylogeny and Evolution*, 2013,  გვ. 57-78

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.cirrusimage.com/Bees_halictid.htm
*http://bugguide.net/index.php?q=search&keys=Halictidae&search=Search
*http://www.everythingabout.net/articles/biology/animals/arthropods/insects/bees/sweat_bee/

## სქოლიო
კატეგორია:მწერები
კატეგორია:ფუტკრები
კატეგორია:ზოოლოგია
კატეგორია:ცხოველები
კატეგორია:ფეხსახსრიანები
თეიმურაზ მამაცაშვილი

**თეიმურაზ მამაცაშვილი** (დ. 10 ნოემბერი, 1942) — ქართველი დიპლომატი.

## ბიოგრაფია 
თეიმურაზ მამაცაშვილი დაიბადა 1942 წლის 10 ნოემბერს, თბილისში. 1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკის და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი;  1973 წელს მოსკოვის საკავშირო საგარეო ვაჭრობის აკადემია, საგარეო ვაჭრობის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1965 წლის მაისადან, ამავე წლის ოქტომბრამდე იყო თბილისის ავტომატიზაციის და ხელსაწყოთმშენებლობის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-მუშაკი; 1965-1970 წლებში თბილისის მეტროლოგიის ინსტიტუტის უფროსი ინჟინერი; 1974-1977 წლებში სსრკ-ს სავაჭრო წარმომადგენლობის ავსტრალიაში, უფროსი ინჟინერი; 1977-1989 წლებში ლიცენზინტორგის წარმომადგენელი, სსრკ-ს საგარეო ვაჭრობის საკავშირო ორგანიზაცია "ლიცენზინტორგი", ფირმა "ლიცენზმაშის" დირექტორი; 1989-1992წლებში სსრკ-ს სავაჭრო წარმომადგენლობა იაპონიაში; 1992-1993 წლებში დამოუკიდებელი საქართველოს საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების მინისტრი; 1995-2004 წლებში საქართველოს მმართველი ევროპის რეკონსტრუქციის და განვითარების ბანკში; 1995-2004 წლებში საქართველოს პირველი ელჩი დიდი ბრიტანეთის და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში, პირველი ელჩი ირლანდიის რესპუბლიკაში, მუდმივი წარმომადგენელი საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციაში; 1997-2004 წლებში იყო დამკვირვებელი ნავთობით დაბინძურების საერთაშორისო საკომპენსაციო ფონდში. მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი.

## ლიტერატურა 
* ჭუმბურიძე, ზვიად, დამოუკიდებელი საქართველოს ელჩები, 1991-2021: ნაწილი 1, თბ. 2021, გვ. 114

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული 1942
აკირა ტორიამა

**აკირა ტორიამა** (; დ. 5 აპრილი 1955, გ. 1 მარტი 2024) — იაპონელი მანგაკა და პერსონაჟების დიზაინერი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა  1955 წლის 5 აპრილს ნაგოია, იაპონიაში და გარდაიცვალა 2024 წლის 1 მარტს (68 წლის ასაკში).

## ნამუშევრები
მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარები არის *Dragon Ball*, *Dragon Ball GT* და *Dragon Ball Z*. ასევე მთავარი დამხმარე პირი იყო *Dragon Ball Super*-ის შექმნაში, რადგან ტორიამამ უზრუნველყო სიუჟეტის ძირითადი მონახაზი და ზოგიერთი პერსონაჟის დიზაინი. ასევე დამხმარე პირი იყო ვირტუალურ თამაშების  *Chrono Trigger*-ის და *Dragon Quest*-ის შექმნაში. ასევე *Dr. Slump and the adventurous Cowa!* მანგა სერიის შემქმნელია.200px|მინი|არა|Dragon Ball-ის ლოგო

## ლიტერატურა
* Akira Toriyama „Dragon Ball“ 1984-1995 წლები, Shueisha Madman Entertainment Viz Media Glénat
* Akira Toriyama „Dragon Ball Z“ 1989-1996 წლები, Shueisha Madman Entertainment Viz Media Glénat
*Akira Toriyama „Dragon Ball GT“ 1996-1997 წლები, Shueisha Madman Entertainment Viz Media Glénat

## რესურსები ინტერნეტში
*წყარო 1
*წყარო 2

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:იაპონელი მწერლები
კატეგორია:იაპონელი მხატვრები
კატეგორია:XX საუკუნის მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:XIX საუკუნის მხატვრები
ნიკოლოზ კალაძე

**ნიკოლოზ კალაძე** (დ. 28 მაისი, 1909, კულაში — გ. 29 მარტი, 1997) — ქართველი სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი.

## ბიოგრაფია 
1927 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო მეთაურთა ქართული გაერთიანებული სკოლა და 1933 წელს საზოგადოებრივ-ეკონომიკური ფაკულტეტი თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
1938 წლის მიწურულს დაინიშნა დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსად კიევის განსაკუთრებულ სამხედრო ოლქში, 1939 წელს მიანიჭეს დივიზიის სამხედრო კომისრის სტატუსი.მონაწილეობდა დასავლეთ უკრაინის განთავისუფლებაში (1939), იბრძოდა თეთრფინელების წინააღმდეგ (1940), დიდი სამამულო ომის (1941-1944) დროს ეკავა დივიზიის მეთაურის მოადგილის პოზიცია (1942-დან) და შემდგომში მეთაურის პოზიცია(1943-დან). მონაწილეობას იღებდა ხარკოვთან, კიევთან, ლვოვთან, სტალინგრადთან, დონის ველზე, კურკსთან და უკრაინაში გამართულ ბრძოლებში. ასევე ჩართული იყო ბერლინის ოპერაციაში და პოლონეთის განთავისუფლებაში. მეთაურობდა სამხედრო შენაერთებს კ. ვოროშვილის სახელობის უმაღლესი სამხედრო აკადემიის დამთავრების (1948) შემდეგ. 1962 წლიდან თადარიგში იმყოფებოდა. იყო სამხედრო-ისტორიული ნარკვევების ავტორი.

## ჯილდოები 
* 1940-წითელი ვარსკვლავის ორდენი
* 1940-წითელი დროშის ორდენი(4 ორდენი)
* 1944-სუვოროვის სახელობის II ხარისხის ორდენი
* 1945-სუვოროვის სახელობის II ხარისხის ორდენი
* 1945-ლენინის ორდენი
* 1950-ლენინის ორდენი
* 1985-სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო პირები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველები
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ნუგზარ ავალიანი

**ნუგზარ ავალიანი** (დ. 5 იანვარი, 1942, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი — გ. 8 მარტი, 2014, ქუთაისი, საქართველო) — ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი. საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი (2009–2014). საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატი (2013).

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით 1965 წელს. მუშაობა დაიწყო მშენებლობის ოსტატად, კონსტრუქტორ-დამპროექტებლად, ინჟინერ-ტექზედამხედველად, ტექნიკუმის სპეცსაგნების მასწავლებლად, თერჯოლის მთავარ არქიტექტორად.1970 წლიდან პარტიულ და სამეურნეო სამუშაოაზე.აირჩიეს საქართველოს კომპარტიის ქუთაისის, წყალტუბისა და ტყიბულის საქალაქო კომიტეტების სკკპ ავტოზავოდსკის რაიკომის პირველ მდივნად. ასევე, პარტიის ქუთაისის საქალაქო კომიტეტის მშენებლობისა და საქალაქო მეურნეობის განყოფილების გამგე. 1983–1986 სწავლობდა მოსკოვში, საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურაში.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ნუგზარ ავალიანმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო საქართველოს კომუნისტური პარტიის აღდგენაში და გახდა კომუნისტური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. არჩეული იყო სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების რამდენიმე მოწვევის დეპუტატად. 

2010 წელს დააფუძნა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „სახალხო-პატრიოტული მოძრაობა“ და მისი ხელმძღვანელია. 2014 წლის 31 იანვარს ქუთაისის ცენტრში ფეხით მოსიარულე გადასასვლელზე მანქანა დაეჯახა, მიიღო მძიმე დაზიანებები, ამის შედეგად გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* ალეკო კაკულია, „საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია“, თბილისი, 2017, გვ.39-40

## რესურსები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1965)
კატეგორია:ქართველი კომუნისტები
ცვლადი დენი

310x156px|მინი|ცვლადი და მუდმივი დენი
**ცვლადი დენი** (AC) — ელექტრული დენი, რომელიც პერიოდულად იცვლის მიმართულებას და დროთა განმავლობაში მუდმივად იცვლის სიდიდეს, განსხვავებით მუდმივი დენისგან (DC), რომელიც მხოლოდ ერთი მიმართულებით მიედინება. ცვლადი დენით მიეწოდება ელექტროენერგია შენობებს და შესაბამისად ეს არის ელექტროენერგიის ფორმა, რომელსაც ჩვეულებრივ იყენებენ ნებისმიერი ტექნიკის დენცქვიტაში შეერთებისას. აბრევიატურა (AC) და (DC) ხშირად გამოიყენება ცვლადი და მუდმივი დენის მაგიერ.

ალტერნატიული დენის ტალღის ფორმა უმეტეს ელექტრონულ სქემაში არის სინუსოიდი. ზოგიერთ შემთხვევაში სხვა ტალღის ფორმებიც გამოიყენება, როგორიცაა სამკუთხა ან კვადრატული ტალღები.

## გადაცემა, განაწილება და საყოფაცხოვრებო ელექტროენერგიის მიწოდება
ელექტროენერგია ნაწილდება ცვლადი დენის სახით, რადგანაც AC ძაბვა შეიძლება გაზრდოს და შემცირდეს ტრანსფორმატორის მეშვეობით. ეს შესაძლოს ხდის ელექტროენერგიის ეფექტურ გადაცემას მაღალ ძაბვაზე, რაც სადენის წინაღობის შედაგად დანაკარგებს ამცირებს და შემდეგ გარდაიქმნება უფრო დაბალ, უსაფრთხო ძაბვაზე საყოფაცხოვრებო მოხმარებისთვის. ენერგიის დანაკარგები (P_{\rm w}) სადენში არის დენის კვადრატისა და სადენის წინაღობის ნამრავლი, რომელიც აღწერილია ფორმულით:

:P_{\rm w} = I^2 R \, .

ეს ნიშნავს, რომ ენერგიის ფიქსირებული ოდენობის სადენზე გადაცემისას დენის განახევრება (ძაბვის გაორმაგება) დანაკარგებს მეოთხედამდე ამცირებს.

გადაცემული ენერგია ტოლია დენისა და ძაბვის ნამრავლის:

:P_{\rm t} = IV \, .

[მინი|[იუტა|იუტას შტატში სამ-ფაზიანი მაღალი ძაბვის გადამცემი კოშკები]]
შედეგად, ენერგიის გადაცემა მაღალ ძაბვაზე ითხოვს ნაკლებ დანაკარგების გამომწვევ დენს, ვიდრე იგივე ენერგიის გადაცემა დაბალ ძაბვაზე. ენერგია ძირითადად გადაეცემა ასობით კილოვოლტზე გადამცემ კოშკებზე, შემდგომ გარდაიქმნება ათობით კილოვოლტამდე ქვედა დონის სადენებზე გადასაცემად და ბოლოს გარდაიქმნება 100 - 240 ვოლტამე საყოფაცხოვრებო გამოყენებისთვის.

## ლიტერატურა
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ელექტრული დენი
კატეგორია:ელექტროენერგია
ტიტე კუბო

**ტიტე კუბო** (; დ. 26 ივნისი 1977, იაპონია) — იაპონელი მანგაკა, მწერალი, ილუსტრატორი და სცენარისტი. ცნობილია მანგას სერიით *Bleach*, რომლის 2018 წელს 120 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა. ასევე ცნობილი, როგორც ნორიაკი კუბო და ტაიტო კუბო.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წლის 26 ივნისს იაპონია, ჰიროსიმის პრეფექტურაში. დაწყებით სკოლაში უკვე ჰქონდა გადაწყვეტილი, რომ მანგაკა გახდეს მანგა *Saint Seiya*-ს წაკითხვის შემდეგ. მისი დაბადების სახელი არის ნორიაკი კუბო.

## ნამუშევრები
მისი დებიუტი იყო *Ultra Unholy Hearted Machine*, რომელიც დაწერილი იყო Weekly Shonen Jump-ის გაზეთისთვის 1996 წელს. შემდეგ დაწერა მისი პირველი მანგა *Zombiepowder*, რომელიც ასევე გამოქვეყნდა *Weekly Shonen Jump*-ში 1999 წელს. მან გამოაქვეყნა ამ მანგის 27 თავი, სანამ გაუქმდებოდა 2000 წელს. ავტორის კომენტარის მიხედვით, იგი მძიმე ემოციურ ტრავმაში იმყოფებოდა, ამ მანგის წერისას.

მისი შემდეგი მანგაა Bleach, სკოლის მოსწავლეზე, რომელიც ხდება შინიგამი და ებრძვის არსებებს, რომლებიც ცნობილები არიან, როგორც Hollows. Bleach პირველად გამოქვეყნდა, Weekly Shonen Jump-ში, 2001 წელს. კუბო თავდაპირველად ელოდა, რომ სერიალიზაცია გაგრძელდებოდა არა უმეტეს ხუთი წლისა. პირველადი სიუჟეტის კონცეფცია გადაეგზავნა *Weekly Shonen Jump*-ს *Zombiepowder*-ის გაუქმებიდან მალევე, მაგრამ გამომცემლობამ თავდაპირველად უარი განაცხადა. Dragon Ball-ის შემქმნელმა აკირა ტორიამამ ნახა ამბავი და კუბოს გამამხნევებელს წერილი მისწერა.

Bleach Manga გამოდიოდა 15 წლის განმავლობაში და მიაღწია 686-ზე მეტ თავს, 2001 წლიდან 2016 წლამდე. გარდა ამისა, მანგის ანიმე ადაპტაცია გადიოდა ტელე ტოკიოში 8 წლის განმავლობაში, 2004 წლიდან 2012 წლამდე, რომელიც მოიცავს 366 ეპიზოდს. მანგა დასახელდა  *Shogakukan Manga Award* გამარჯვებულად მის კატეგორიაში (შოუნენი), 2004 წელს.

პირველი Bleach-ის ფილმი გამოვიდა იაპონიაში 2006 წლის 16 დეკემბერს, რასაც მოჰყვა მეორე ფილმი 2007 წლის 22 დეკემბერს, მესამე 2008 წლის 13 დეკემბერს და მეოთხე 2010 წლის 4 დეკემბერს.

ასევე 2018 წელს გამოუშვა *BURN THE WITCH* *Weekly Shonen Jump*-ში, როგორც ერთ ეპიზოდიანი მანგა.
## პოემები
ტიტე კუბო ასევე პოემებს წერს თავისი მანგის თითო ვოლიუმში მაგალითად:

## ლიტერატურა
*Tite Kubo *Ultra Unholy Hearted Machine* 1996, Weekly Shonen Jump
*Tite Kubo *Zombiepowder* 1999, Weekly Shonen Jump
*Tite Kubo *Bleach*  2001, Weekly Shonen Jump
*Tite Kubo *BURN THE WITCH* 2018, Weekly Shonen Jump
*Tite Kubo, Ryōgo Narita ''Bleach: Can't Fear Your Own World* 2018, Shueisha
*Tite Kubo, Ryōgo Narita *Bleach: Spirits Are Forever With You'' 2012, Shueisha

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:XXI საუკუნის მხატვრები
კატეგორია:XX საუკუნის მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის მწერლები
კატეგორია:იაპონელი მხატვრები
კატეგორია:იაპონელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ომარ გუგეშაშვილი

**ომარ გუგეშაშვილი** (დ. 30 მარტი, 1941, ლაგოდეხი) — ქართველი მოჭიდავე ბერძნულ-რომაულ სახეობაში, მწვრთნელი. სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი (1982, თემურ ყაზარაშვილის აღზრდისთვის). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსთავში მწვრთნელად. მან აღზარდა არაერთი რესპუბლიკური, საკავშირო და საერთაშორისო ჩემპიონი და პრიზიორი. 2021 წლის აპრილში რუსთავის ცენტრალურ პარკში, ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელის, ომარ გუგეშაშვილის სახელობის ვარსკვლავი გაიხსნა. ვარსკვლავის გახსნის საზეიმო ცერემონია ომარ გუგეშაშვილის 80 წლის იუბილეს დაემთხვა.

## ლიტერატურა 
*ნაცარაშვილი ო., კახეთის გამოჩენილი ადამიანები, თბილისი, 2001, გვ. 721

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ლაგოდეხში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
სოსო აბაშიძე

**სოსო აბაშიძე** (დ. 17 აპრილი, 1953, ვაშლოვანი — გ. 2013) — ქართველი მწერალი, პოეტი, პუბლიცისტი.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი 1975 წელს. მისი პირველი ლექსები დაბეჭდილია ახალგაზრდა ავტორთა კრებულში „ყვავილობა“. ავტორია წიგნებისა: „გააღეთ კარი“, „ჟამი ფრთის გასწორებისა“, „ლიტერატურული წერილები“, „გახელილი სარკმელი“, „გუმბათი ცასთან“, „ლექსები“ (1990), „სალამი ჩემო“, „ლექსები“ (1994), „დრო მიჰქრის“, „ლიტერატურული წერილები“ (2004) და სხვა. ასევე შექმნა მრავალი სატელევიზიო საავტორო გადაცემა. სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა: საქართველოს ტელე-რადიოს კორესპონდენტად, საქართველოს ტელე-რადიოს ბიუროს ხელმძღვანელად აჭარაში, აჭარის ტელე-რადიოს დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ.

## ლიტერატურა 
*  ცისანა ანთაძე, საინფორმაციო ცნობარი აჭარაში მოღვაწე მწერალთა შესახებ, ბათუმი, 2019, გვ. 134

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
იური ანუა

**გიორგი ანუა** (დ. 6 აგვისტო, 1934 — გ. 5 ივლისი, 1993) — ქართველი ინჟინერი, საზოგადო მოღვაწე)

## ბიოგრაფია 
იური (გიორგი) დიმიტრის ძე ანუა. დაიბადა 1934 წლის 6 აგვისტოს, ოჩამჩირეში. დაამთავრა მოსკოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაციით 1955 წელს. ამავე წლიდან სწავლა გააგრძელა ასპირანტურაში, რომელიც დაამთავრა 1957 წელს. შრომითი საქმიანობა სამშენებლო სფეროში დაიწყო 1960 წლიდან ტყვარჩელში, მაღაროს მშენებელ ოსტატად; იყო ოჩამჩირის მოძრავ-მექანიზებული კოლონის მთავარი ინჟინერი, შემდგომ მისი უფროსი;  გასული საუკუნის 70-იან წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ "სპეცმშენის" სამშენებლო სამმართველოს უფროსად და მისი ხელმძღვანელობით აშენდა "გაგრა-ბიჭვინთისა" და "გუდაუთა-ახალი ათონის" ჩამდინარე წყლების გამწმენდი ნაგებობების კომპლექსები; 1980 წელს დაინიშნა აფხაზეთის შავი ზღვის სანაპირო ზოლის ნაპირგამაგრებითი სამუშაოების გაერთიანების დირექტორად; 1984 წლიდან სათავეში ედგა, მისი ინიციატივით შექმნილ, აფხაზეთის სასოფლო საბინაო-კომუნალური მეურნეობის გაერთიანებას "აფხაზსოფკომუნბინმეურნეობა", რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1993 წლამდე;  მონაწილეობდა არაერთი კულტურულ-ისტორიული ძეგლის აღდგენაში საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში; ამ მხვრივ განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს კომანის (ქ. სოხუმის მახლობლად) საერთაშორისო მნიშვნელობის უნიკალური სამონასტრო კომპლექსის აღდგენა-რესტავრაცია; 1993 წელს, სეპარატისტების მიერ გაღვივებული ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის დროს, ის სოფელ კამანში მოკლეს და დაკრძალულია მის მიერ აშენებული ეკლესიის მახლობლად. 

## ლიტერატურა 
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ.2017, გვ. 52

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
ჯუმბერ თითმერია

**ჯუმბერ თითმერია** (დ. 20 თებერვალი, 1939, ზუგდიდი — გ. 2 იანვარი, 2007) — ქართველი კრიტიკოსი, მთარგმნელი, მწერალი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია 
1962 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

1973-1975 წლებში იყო ალმანახ „კრიტიკის“ და ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების“ პასუხისმგებელი მდივანი. 1985-1987 წლებში საქართველოს მწერალთა კავშირთან არსებული მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურული ურთიერთობების მთავარი სარედაქციო კოლეგიის პასუხისმგებელი მდივანი. 1996 წლიდან იყო გაზეთ „კრიმინალური ქრონიკის“ მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს ლიტერატურულ კრიტიკული წერილების კრებულები, შემდგენელია კრებულებისა: „იაკობის სამრეკლო“, „აკაკის სამრეკლო“ და სხვა. თარგმნა შუკშინის მოთხრობების კრებულები: „მგლები“ და „წყენა“, გრანინის „მიზნის არჩევა“, XI საუკუნის იაპონელი მწერალი ქალის სეი სიონაგონის რომანი „მარტოობის ჟამის ჩანაწერები.“ XIII საუკუნის II ნახევრისა და XIV საუკუნის დასაწყისის იაპონელი მწერალი ქალის ნიძიოს რომანი „საჩუმათო ამბავი“, ტოლსტოის „რა არის ხელოვნება?“ და „მოთხრობები, ნამდვილი ამბები, იგავ-არაკები“, ედიგეის „თვითმკვლელის დღიური“ და ხმელნიცკაიას „რა თქვა მიცვალებულმა“, ქალანთარიანის რომანი „მარათონი“, სალვადორ დალის „ერთი გენიოსის დღიური“ და სხვა. მიღებული აქვს ფრიტოფ ნანსენის საპატიო მედალი.

## ჯილდოები
* 1999 - ღირსების ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* საუბრები : დიალოგებისა და საუბრების კრებული (ავტორი). - თბილისი, საარი, 2004 გვ. 192 - ISBN: 99940-29-20-7
* ისევ... დრო. ფიქრი. სიტყვა თბილისი, საარი, 1999. - 392გვ.. - ISBN: 99928-39-00-7
* იაკობის სამრეკლო : წერილები, მოგონებები იაკობ გოგებაშვილზე  თბილისი, განათლება, 1990 გვ. 604
* აკაკის სამრეკლო : წერილები, მოგონებები თბილისი, განათლება, 1990. - გვ. 494
* ილიას სამრეკლო : ლიტ.-პუბლ. სტატიების კრებული (შემდგენელი). - თბილისი, განათლება, 1987.  გვ. 575
* პანორამა : წერილები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1986 გვ. 199
* დრო. ფიქრი. სიტყვა : ლიტერატურული წერილები (ავტორი). - თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1979 გვ. 286
* ვაჟა-ფშაველა ლიტერატურისა და ხელოვნების შესახებ (შემდგენელი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1967 გვ. 361

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ. IV. -თბ., 2018 გვ. 68
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი თბ., 2002 გვ. 65

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ქრისტეფორე არაქელოვი

**ქრისტეფორე არაქელოვი** (დ. 6 ნოემბერი, 1915, ჩარდახლო, შამქორის რაიონი, აზერბაიჯანი — გ. 1995) —  აზერბაიჯანელი მეცნიერი, მუსიკოსი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ჩარდახლოში, შამქორის რაიონში, აზერბაიჯანში. დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის თეორიულ–საკომპოზიციო ფაკულტეტი, ხოლო 1953 წელს ასპირანტურა. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ფოთის (1937–1939 წწ.) და თბილისის (1940–1966 წწ.) სამუსიკო სასწავლებლებში. 1950 წლიდან კითხულობდა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში მუსიკალური ნაწარმოებების ანალიზისა და ქართული ჰარმონიის კურსს. იგი სწავლობდა რუსულ–ქართული მუსიკალური ურთიერთობის საკითხებს, და ეწეოდა სარედაქციო მუშაობას. გარდა ამისა იგი არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა და კრიტიკული წერილის ავტორი. მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირი, წევრი (1963)

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 1979 - საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1967 - საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მუსიკოსები
კატეგორია:სომეხი ხელოვნებათმცოდნეები
ანა დანელია

**ანა დანელია** (დ. 13 ოქტომბერი, 1975, ლეხაინდრავო, მარტვილი) — ქართველი მათემატიკოსი.

## ბიოგრაფია 
ანა დანელია დაიბადა 1975 წელს, ლეხაინდრავოში. 1997 წელს  დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა–მათემატიკის ფაკულტეტი. 1999-2006 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თანამშრომელი. 2006 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტ–პროფესორი. მან ადრეულ ასაკში გამოავლინა მათემატიკური ნიჭი. 18 წლის ასაკში ჰქონდა მიღებული სამეცნიერო შედეგი რიცხვთა თეორიაში. მისი სამეცნიერო შრომები ეძღვნება ჰარმინიული ანალიზის პრობლემებს, კერძოდ შეუღლებულ ფუნქიებთან დაკავშირებით სხვადასხვა საკითხებს.  

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
ომარ კიკვიძე

**ომარ კიკვიძე** (დ. 13 დეკემბერი, 1961, ქუთაისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
1978 წლიდან იყო მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომექანიკური ფაკულტეტის სტუდენტი. 1980 წლიდან სწავლა გააგრძელა და 1984 წელს დაამთავრა ბაუმანის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი, „მანქანების დინამიკა და სიმტკიცე“  სპეციალობით. 1989 წელს დაამთავრა მსტუ-ს ასპირანტურა „მყარი დეფორმირებადი სხეულების მექანიკა“ სპეციალობით.

1992-1995 წლებში იყო რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბლაგონრავოვის სახელობის მანქანათმცოდნეობის ინსტიტუტის დოქტორანტი. 1984-1986 წლებში იყო მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის მასალათა გამძლეობის კათედრის ასისტენტი. 1989-1992 წლებში ლითონების წნევით დამუშავების კათედრის გამგე. 2004-2006 წლებში მშენებლობის კათედრის გამგე. 1997-2005 წლებში სამაგისტრო სწავლების ფაკულტეტის დეკანი. 2006 წლიდან აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნვიერსიტეტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის დეპარტამენტის პროფესორი. 2011-2012 წლებში სამეცნიერო ჟურნალის „აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოამბე“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. მოღვაწეობდა ესენოვის სახელობის კასპიის ტექნოლოგიებისა და ინჟინერინგის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მისი სამეცნიერო ინტერესთა სფეროა მყარი დეფორმირებადი სხეულების მექანიკა, ტექნილოგიური მექანიკა, მასალებისა და კონსტრუქციის ელემენტების არადრეკადი დეფორმირება, თერმოდრეკადი ღეროების გეომეტრიულად არაწრფივი ამოცანები, არაწრფივი-ბლანტი-განმტკიცებადი მასალების არხებში დინების გაანგარიშების მეთოდების დამუშავება, ფორმის მეხსიერების მასალებისა და კონსტრუქციის ელემენტების არადრეკადი დეფორმირების გაანგარიშება, სადაც, მასალის მდგრადობის ინტეგრალური პირობის საფუძველზე მიღებულია განმსაზღვრელი განტოლებები არადრეკადი დეფორმირებისათვბის თერმომექანიკური დატვირთვისას. გამოქვეყნებული აქვს 86 სამეცნიერო სტატია.

1997 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ფორმის მეხსიერების მქონე მასალებისა და კონსტრუქციის ელემენტების არადრეკადი დეფორმირების ანგარიში.“ 

## ბიბლიოგრაფია
* კონტურული იარაღებით დამუშავების ეფექტიანობა : მონოგრაფია ქუთაისი, აკაკი წერეთლის სახელმწ. უნ -ტის გამ-ბა, 2014 გვ. 151- ISBN: 9789941455896

## ლიტერატურა
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე თბ., 2016 გვ. 235-236

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ალექსანდრე მურადაშვილი

**ალექსანდრე მურადაშვილი** (დ. 1890 — გ. 1956) — ქართველი მომღერალი და რეჟისორი.

## ბიოგრაფია 
ალექსანდრე მურადაშვილი (ედუარდ ბლანი) დაიბადა 1890 წელს, 1908 წელს იგი შევიდა ხარკოვის სამედიცინო ინსტიტუტში. 1910 წელს წავიდა პარიზში რათა დაეხვეწა თავისი ხმა. მამამ მას ყველანაირ დახმარებაზე უარი უთხრა რადგან ალექსანდრეს მიზნების სრული წინააღმდეგი იყო, მაგრამ ალექსანდრე არ დანებებულა და განაგრძო მიზნებისკენ სწრაფვა. 1915 წლამდე ეუფლებოდა ვოკალურ ხელოვნებას პარიზში, შემდეგ მილანში. როდესაც სწავლა დაამთავრა გამოდიოდა მაროკოს, ჟენევის, ტუნისის საოპერო დარბაზებში. 1919 წლიდან 1956 წლამდე იყო პარიზის ოპერის წამყვანი, ბარიტონი, რეჟისორი. პარიზში მას ფსევდონიმად ედუარდ ბლანს ეძახდნენ. ალექსანდრე მურადაშვილი გარდაიცვალა 1956 წელს. მისი ძმა — ლევანი მურადაშვილი საზღვარგარეთ გამოჩენილი მოქანდაკე იყო, თავიდან ის პარიზში ხოლო შემდეგ აშშ-ში გადასახლდა. ლევანმა მსოფლიო გამოფენაზე მოიპოვა ოქროს მედალი. მეორე ძმა — კონსტანტინე მურადაშვილი 40 წლის მანძილზე მღეროდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში, მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1925 წელს.

## ლიტერატურა
*ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 341
*მჭედლიძე, დიმიტრი. ქართველ მომღერალთა სამი თაობა. - თბ., 1968. –გვ. 86–87.

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
ოთარ შუბითიძე

**ოთარ შუბითიძე** (დ. 27 ივნისი, 1932, ქუთაისი, საბჭოთა კავშირი) —  ქართველი გეოგრაფი, ინჟინერი, მკვლევარი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა და გაიზარდა ქუთაისში.  ოდესის ჰიდრომეტეოროლოგიური ინსტიტუტი დამთავრებული აქვს ხმელეთის ჰიდროლოგიის სპეციალობით. 1976 წლიდან მუშაობდა კოლხეთის ჰიდრომეტეოროლოგიისა და გარემოს მონიტორინგის ცენტრის უფროსად. აგრეთვე იგი  იყო ქუთისის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის დოცენტი. მისი კვლევის შედეგები ასახულია სამეცნიერო სტატიებში. 1970-იან წლებში აქტიურად მონაწილეობდა კოლხეთის დაბლობის სასოფლო-სამეურნეო ათვისების მეცნიერულ დამუშავებაში. ამ საკითხებზე, ქართველ მეცნიერებთან ერთად, გამოქვეყნებული აქვს ნაშრომები ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. მუშაობდა დასავლეთ საქართველოს ბუნებრივი რესურსების რაციონალურად გამოყენების საკითხებზე, კერძოდ, მდინარეთა და ქარის ენერგეტიკულ რესურსები, რადიაციული ბალანსი და სხვ. გარდა ამისა, ჟურნალ-გაზეთებში ბეჭდავდა სამეცნირო-პოპულარული ხასიათის წერილებს კლიმატზე, ამინდის თავისებურებებზე, ეკოლოგიაზე და სხვ. იგი გახლავთ ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. 1985 წელს დაცული აქვს საკანდიდატო დისერტაციის თემა „რიონის კალაპოტის პროცესები“.

## ჯილდოები 
*1982 — საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი 

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი მკვლევრები
ალინა აბაშმაძე

**ალინა აბაშმაძე** (დ. 5 აგვისტო, 1945) — ქართველი რეჟისორი, ფილოლოგი.

## ბიოგრაფია 
ალინა აბაშიძე დაიბადა 1945 წლის 5 აგვისტოს, თბილისში. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი და 1974 წელს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. მუშაობდა "ქართულ ფილმში" რეჟისორის ასისტენტად. გადაიღო სატელევიზიო დოკუმენტური ფილი "ალექსი მაჭავარიანი" 1976 წელს, ქართლოსიანთა დინასტიის დამაარსებლის-ფარნავაზის ცხოვრების ერთი დრამატული მომენტი დაედო საფუძვლად "ქართული ფიმის" გაერთიანება "დებიუტში" დადგმულ ფილმს "ქართლოსიანთა საკურთხეველი".

## ლიტერატურა 
* ქართული კონო, 1896-2011, თბ. 2011, გვ. 30; 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1945
კობა კიკნაველიძე

**კობა კიკნაველიძე** (დ. 16 ივლისი, 1966) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1992 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.

1992-1993 წლებში თბილისის სამედიცინო აკადემია, ზოგადი ქირურგია, ექიმი-ინტერნი. 1993-1995 წლებში თბილისის უროლოგიის ინსტიტუტის, ორდინატორი. 1995-2000 წლებში უროლოგიის ეროვნული ცენტრი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2000-2011 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2003-2004 წლებში მანჰაიმის საუნივერსიტეტო კლინიკია უროლოგიის დეპარტამენტი. 2007-2009 წლებში კლინიკა „მერამედი“-ის ექიმი-უროლოგი. 2009-2011 წლებში კლინიკა „გიდმედი“-ის, ექიმი-უროლოგი. 2011-2017 წლებში იყო დასავლეთ საქართველოს ინტერვენციული მედიცინის ცენტრიში უროლოგი. 2017-2019 წლებში დასავლეთ საქართველოს ონკოლოგიის ცენტრში უროლოგი. 2011 წლიდან დასავლეთ საქართველოს ინტერვენციული მედიცინის ცენტრი, უროლოგია, განყოფილების ხელმძღვანელი. 2011-2015 სამედიცინო დირექტორი. 2015-2019 წლებში დასავლეთ საქართველოს ონკოლოგიის ცენტრი, სამედიცინო დირექტორი. 2015-2019 წლებში აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, მიწვეული სპეციალისტი. 2019 წლიდან ასისტენტ პროფესორი. კვლევის თემა: პროანგიოგენური ზრდის ფაქტორების ექსპრესია პროსტატის კიბოს დროს.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე. თბ., 2012.გვ. 338; აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი უროლოგები
ზურაბ ადამია

**ზურაბ ადამია** (დ. 1 მაისი, 1949) —  ქართველი ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესიონალი ექსპერიმენტატორი. 

## ბიოგრაფია 
ზურაბ ადამიამ 1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1990 წელს (საბჭოთა კავშირის დროს) ВАК-ის დადგენილებით მიენიჭა უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის წოდება. მონაწილეობა აქვს მიღებული საერთაშორისო, რესპუბლიკურ და ადგილობრივ კონფერენციებში და ფლობს 3 პატენტს. 1989 წელს ჩიკაგოს უნივერსიტეტთან ერთობლივი კვლევა აქვს ჩატარებული. Institute of High Pressure Physics (Academy of Sciences – WARSAW)-ში იყო მიწვეული 1997 წელს. 2012 წელს შექმნა უნიკალური ფიზიკის ლაბორატორია საქართველოს უნივერსიტეტში, სადაც  თანამედროვე ინფორმაციული ტექნოლოგიები იქნა გამოყენებული.2017 წელს მან საშუალო სკოლისთვის National Instruments ტექნოლოგიების შესწავლის აპარატურა და პროგრამები დაამზადა საქართველოს უნივერსიტეტთან ერთად. გამოქვეყნებულიაქვს 61 სამეცნიერო შრომა, მათ შორის, 19 იმპაქტ-ფაქტორის მქონე ჟურნალებში.

## დასაქმება 
2012 წლიდან მუშაობს საქართველოს უნივერსიტეტში, და კითხულობს საგნებს რომლებიც აირს: მექანიკა, ელექტროობა და მაგნეტიზმი, თერმოდინამიკა და რადიოტექნიკა. თეორიული კურსები: ნახევარგამტარების საფუძვლები, წრედთა თეორია, ანალოგური ელექტრონიკა, ციფრული ელექტრონიკა, მიკროპროცესორები, სისტემების მოდელირება და კონტროლი, LabView დაპროგრამირება, სიგნალები და სისტემები.
არის ასოცირებული პროფესორი: საქართველოს უნივერსიტეტის ინფორმატიკის, ინჟინერიის და მათემატიკის სკოლაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
გაი კავასაკი

**გაი კავასაკი** (დ. 30 აგვისტო, 1954) — ამერიკელი მწერალი, მარკეტოლოგი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის, 30 აგვისტოს ჰონოლულუ, ჰავაიში. მშობლები ჰონოლულუს მიღმა უბანში ცხოვრობდა, რომელსაც სახელწოდებაც კალიჰის ველი იყო. მისი მამა სახელად დიუკი, მეხანძრედ და სახელმწიფოს მუშაკად მუშაობდა ხოლო დედა კი დიასახლისი იყო. სწავლობდა ოილანის სკოლაში რომელიც დაამთავრა 1972 წელს, რის შემდეგადაც მან ჩააბარა სთენფორდის უნივერსიტეტში და დაამთავრა 1976 წელს, ფაკულტეტი: ბაკალავრის ხარისხი ფსიქოლოგიაში. 

## კარიერა
1983 წელს დაიწყო მუშაობა კომპანია apply, მისი თანამემამულე მაიკ ბოიჩის მეშვეობით, სადაც 4 წელი მუშაობდა. კავასაკიმ დატოვა ACIUS 1989 წელს, თავისი მეტყველების და მწერლობის კარიერის გასაგრძელებლად. 1990 წელს მან დაწერა სვეტები რომლებიც წარმოდგენილი იყო ჟურნალ: Forbes და MacUser.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გულნარა სიხარულიძე

**გულნარა სიხარულიძე** (დ. 1951) — ქართველი მოცეკვავე. საქართველოს სახალხო არტისტი (1986).

## ბიოგრაფია
1961-1969 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში. 1868 წელს (ჯერ კიდევ ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში მოსწავლემ) მუშაობა დაიწყო საქართველოს ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში. შეასრულა ანსამბლის რეპერტუარის მრავალი წამყვანი პარტია ცეკვებში: „ყარაჩოხელი“, „ებრაული“, „ბერძნული“, „აზერბაიჯანული“, „სომხური“, „აფხაზური“, „ხევსურული“ და სხვა. 1982 წლიდან ეწეევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

## ჯილდოები 
* 1986 : საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1995 : ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* თბილისი: ენციკლოპედია, თბილისი, 2002, გვ. 833
* თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, წიგნი ღირსებისა, ტ. 1, თბილისი, 2000, გვ. 283

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მუდმივი დენი

310x156px|მინი|მარჯვნივ|ცვლადი და მუდმივი დენი
**მუდმივი დენი** — ელექტრული მუხტის ცალმხრივი ნაკადი. ელექტროქიმიური ელემენტი არის მუდმივი დენის მშვენიერი მაგალითი. მუდმივი დენი შეიძლება გადიოდეს გამტარში, მაგალითად სადენში, მაგრამ ასევე შეიძლება გავიდეს ნახევარგამტარში, დიელექტრიკში (*იზოლატორში*) ანაც ვაკუუმშიც ელექტრონის ან იონის სხივის ფორმით. მუდმივი დენი მიედინება მუდმივი მიმართულებით, რაც განასხვავებს მას ცვლადი დენისგან. ამ ტიპის დენის ასაღწერად ადრე გამოიყენებოდა ტერმინი **გალვანური დენი**.

ინგლისურში ცვლადი და მუდმივი დენის მაგიერ ხშირად გამოიყენება აბრევიატურა *DC* და *AC*.

მუდმივი დენი შეიძლება იყოს მიღებული ცვლადი დენისგან რექტფიკატორის გამოყენებით, რომელიც შეიცავს ელექტრონულ ელემენტებს (ჩვეულებრივ) ან ელექტრომექანიკურ ელემენტებს (ისტორიულად), რომლებიც დენს მხოლოდ ერთი მიმართულებით დინების საშუალებას აძლევს. მუდმივი დენი ინვერტორის საშუალებით შეიძლება გარდაიქმნას ცვლად დენად.

მუდმივ დენს აქვს მრავალი დანიშნულება: ბატარეების დატენვა, არის კვების წყარო ელექტრონული სქემებისთვის, ძრავებისთვის, ფოტოდიოდებისთვის და სხვა. მუდმივი დენის საშუალებით მოწოდებული დიდი რაოდენობით ელექტროენერგია გამოიყენება ალუმინის დასადნობად და სხვა ელექტროქიმიური პროცესებისთვის. ასევე გამოიყენება ზოგიერთ რკინიგზაზე, განსაკუთრებით ქალაქებში.

მინი|ელექტროგენერატორი (დინამო)
## ისტორია
მუდმივი დენი პირველად წარმოიქმნა 1800 წელს იტალიელი ფიზიკოსი, ალესანდრო ვოლტას ბატარეის, ვოლტას სვეტის მიერ. დენი როგორ მიედინებოდა ჯერ არ იყო ცნობილი. ფრანგი ფიზიკოსი ანდრე-მარი ამპერი ვარაუდობდა რომ დენი მოძრაობდა ერთი მიმართულებით, დადებითიდან უარყოფითისკენ. როდესაც ფრანგმა ინსტრუმენტების მწარმოებელმა იპოლიტე პიქსიმ ააშენა პირველი ელექტროდინამო 1832 წელს, მან აღმოაჩინა, რომ როდესაც გამოყენებული მაგნიტი გადიოდა მავთულის ხვევების გვერდით, ყოველ ნახევარ ბრუნვაში ელექტროენერგიის ნაკადი იცვლიდა მიმართულებას, წარმოქმნიდა ცვლად დენს. ამპერის შეთავაზების მიხედვით, პიქსიმ დაამატა კომუტატორი, სადაც ლილვის კონტაქტები და კომუტატორის „ფუნჯები“ ერთად მუშაობს როგორც ჩამრთველი, რათა წარმოქმნას მუდმივი დენი.

## სქოლიო
კატეგორია:ელექტროენერგია
კატეგორია:ელექტრული დენი