open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Up (პიტერ გებრიელის ალბომი)

***Up*** — ინგლისელი როკ-მუსიკოს პიტერ გებრიელის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. დღეისთვის იგი არის მუსიკოსის უკანასკნელი სტუდიური ალბომი ორიგინალური მასალით (შემდგომში გამოცემული *Scratch My Back* და *New Blood* შეიცავენ სხვა შემსრულებლების სიმღერების საკუთარ ვერსიებს ან გებრიელის სიმღერების ორკესტრულ ვარიანტებს).

## ისტორია 
ალბომის *Us* (1992) და ტურნეს Secret World Live შემდეგ გებრიელმა დაიწყო მუშაობა ახალ სტუდიურ დისკზე. თავდაპირველად მისი სახელი იყო *Up*, შემდეგ -*I/O*. 1998 წელს გებრიელი ამბობდა, რომ ალბომი თითქმის დასრულებულია, მაგრამ დისკი არ გამოსულა 2002 წლის სექტემბრამდე. მის გამოცემამდე რამდენიმე თვით ადრე მუსიკოსის საიტზე გამოჩნდა მოკლე ვიდეორგოლები, რომლებშიც გებრიელი თავად საუბრობდა მომავალ სიმღერებზე.

ალბომის ტექსტებში საუბარია დაბადებასა და სიკვდილზე. Darkness მოგვითხრობს შიშებზე. Growing Up დაბადებასა და ცხოვრებაზეა. Sky Blue-ზე გებრიელი მუშაობდა 20 წელიწადი. No Way Out-ში პიტერი პირველად ახსენებს სიკვდილს. I Grieve-ის ადრინდელი ვერსია შეტანილი იყო ფილმში ანგელოზების ქალაქი. ალბომისთვის გებრიელმა იგი სპეციალურად ჩაწერა ახლებურად.

ალბომიდან გამოსული პირველი სინგლია The Barry Williams Show, რითმული სიმღერა, რომელშიც გებრიელი დასცინის თოქ-შოუებს. მეორე სინგლი More Than This ასევე არის რითმული სიმღერა, რომელშიც განიხილება ცხოვრების აზრი. „Signal to Noise“ იწერებოდა ნუსრატ ფატე ალი ხანთან ერთად, რომელიც გარდაიცვალა ალბომის გამოცემამდე. „The Drop“, ალბომის ბოლო სიმღერა, აგებულია მხოლოდ გებრიელის ვოკალსა და ბოსენდორფერის ფორტეპიანოზე.

ალბომის სიმღერების რემიქსები შექმნა რამდენიმე მუსიკოსმა. მათ შორის იყვნენ ტრენტ რეზნორი და ჯგუფი Elbow. რემიქსები შეტანილია ალბომის სინგლების B-გვერდებზე.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:პიტერ გებრიელის ალბომები
კატეგორია:2002 წლის ალბომები
კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები
კატეგორია:Real World Records-ის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პიტერ გებრიელის პროდიუსერობით
კატეგორია:არტ-როკ ალბომები
ნახევრად მაიმუნები

**ნახევრად მაიმუნები** (Prosimii), ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 13-70 სმ აღწევს, მასა 60-100 გ-დან 2 კგ-მდე მერყეობს. ზოგს გრძელი კუდი აქვს, ზოგს — მოკლე ან სულ არ გააჩნია. წინა კიდურები უკანაზე მოკლეა. ცერი მოძრავია და უპირისპირდება დანარცჰენს (გამონაკლის შეადგენენ ტუპაიასებრნი). ბეწვი სქელი, კაშკაშა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ აფრიკაში, მადაგასკარზე, აზიაში და მალაის არქტიკულ კუნძულებზე. ქვერიგში 6 ოჯახის (ტუპაიასებრნი, ლემურისებრნი, ინდრისებრნი, ხელფეხასებრნი, ლორისებრნი და გრძელფეხასებრნი) 50-მდე სახეობაა. მეხეური ცხოველებია, შობენ 1-3 ნაშიერს. მრავალი მათგანის რაოდენობა (განსაკუთრებით მადაგასკარზე) მკვეთრად შემცირდა.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 7, გვ. 351, თბ.,1984

*
ლამპრული

**ლამპრული** — სვანური წრიული ფერხული. ცეკვის დროს ხელში ეჭირათ ანთებული არყის ხის კვარი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლამპრობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
კატეგორია:სვანეთი
პრიმატები

**პრიმატები** () — ძუძუმწოვრების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 13-15 სმ-დან 175 სმ და მეტს, მასა 60-100 გრ-დან 180 კგ აღწევს. აქვთ კარგად განვითარებული ხუთთითიანი კიდურები. ცერი მოძრავია და დანარჩენ თითებს უპირისპირდება. თითის ბოლო ფალანგებზე არის ფრჩხილები (გამონაკლისია ტუპაიები). აქვთ ლავიწი, იდაყვი და სხივის ძვლები ერთმანეთს არ ეზრდება. ბეწვი უმეტესად სქელია, კარგად განვითარებული, ნახევრად მაიმუნებს თივთიკიც აქვთ. შეფერილობაში უმეტესად კაშკაშა ტონები ჭარბობს. თვალბუდეები საფეთქლის ფესოსაგან გამოყოფილია ძვლოვანი რგოლით ან ტიხრით. ნახევრად მაიმუნების თავის ტვინი თითქმის მოკლებულია ღარებსა და ხვეულებს, კარგადაა განვითარებული ყნოსვის წილანები, ნახევარსფეროები ნათხემს მხოლოდ ნაწილობრივ ფარავენ. მაიმუნებისა და ადამიანის ტვინის ნახევარსფეროები, რომლებიც მთლიანად ფარავენ ნათხემს, მრავალრიცხოვან ღარებსა და ხვეულებს შეიცავენ. ყნოსვის წილანები სუსტადაა გამოხატული, მხედველობის მიდამოები კარგად განვითარებულია. პრიმატებს უმეტესად ბინოკულარული (მაიმუნებისა და ადამიანის, ამის გარდა, ფერადიც) მხედველობა აქვთ. თავის ტვინის ძლიერი განვითარების გამო ტვინის ქალას მოცულობა დიდია. ქალას სახის ნაწილი დაგრძელებულია. კბილების სისტემა ჰეტეროდონტული (საჭრელები, ეშვები, მცირე და დიდი ძირითადი კბილები) და დიფიოდონტურა (სარძევე და მუდმივი კბილები). ადამიანსა და ცხვირვიწრო მაიმუნებს 32 კბილი აქვთ, ნახევრად მაიმუნების უმეტესობას და კაპუცინისებურებს — 36. პრიმატებს აქვთ ნაღვლის ბუშტი, კარგად განვითარებული ბრმა ნაწლავი. უმდაბლესი პრიმატის საშვილოსნო ორრქიანია, უმაღლესისა — მარტივი. პრიმატების უმრავლესობის პლაცენტა დისკოიდურია.

თანამედროვე პრიმატებს ყოფენ 2 ქვერიგად: უმდაბლესი პრიმატები ანუ ნახევრად მაიმუნები (Prosimii) და უმაღლესი პრიმატები ანუ მაიმუნები (Anthropoidea). მათში გაერთიანებულია 12 ოჯახის 57 გვარი და 200 სახეობა. გავრცელებული არიან უმთავრესად აფრიკაში (მადაგასკარის ჩათვლით), აზიის ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში, მალაის არქიპელაგის მრავალ კუნძულზე, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში (გიბრალტარში).

პრიმატები ბინადრობენ უმთავრესად ხეებზე. (ბაბუინები, ზოგიერთი ტუპაია და ლემური — ძირითად მიწაზე). აქტიური არიან დღისით. ტერფმავალი ცხოველებია, ქმნიან ჯოგებს; იშვიათად გვხვდებიან წყვილებად ან ერთეულებად. იკვრბრბიან შერეული საკვებით, უფრო მცენარეულობით, იშვიათად მწერებსაც ჭამენ. მრავლდებიან მთელი წლის მანძილზე. შობენ ერთ ნაშიერს, უმდაბლესი პრიმატები — 2-3 ნაშიერს.

ნამარხი ადამიარების მსგავსი მაიმუნები ცჰნდებიან მხოლოდ ოლიგოცენურ ეპოქაში. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს დრიოპითეკების სხვადასხვა სახეობათა ნაშთები, რომლებიც ევროპის მიოცენურ ნალექებშია ნაპოვნი. მათ ადამიანის მსგავსი ადამიანებისა და ადამიანის საერთო წინაპრად მიიჩნევენ.

პრიმატების პრაქტიკული მნიშვნელობა შედარებით მცირეა, თუმცა აბორიგენები მრავალი მათგანის ხორცს საკვებად იყენებენ. ტყავისაგან სხვადასხვა ნაკეთობას ამზადებენ. მაიმუნებს დიდი მნიშვნელობა აქვთ ბიოლოგიური და სამედიცინო ექსპერიმენტებისთვის. ზოგიერთი მათგანი შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის „წითელ წიგნში“.

## ლიტერატურა 
* *ჯანაშვილი ა.,* ხერხემლიანთა ზოოლოგია, გამოც. მე-3, თბ., 1956; 
* *Вебер М.,* Приматы, [пер. с нем.], М. - Л., 1936; Жизнь животных, т. 6, М., 1971.

*
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ლანგუსტისებრნი

**ლანგუსტისებრნი** () — უხერხემლო ცხოველების ოჯახი ათფეხა კიბოების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს. სხეული და ანტენები ქიცებითაა დაფარული. მარწუხები არა აქვთ. გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის, ატლანტისა და წყნარი ოკეანის სანაპიროებზე. ლანგუსტისებრნი იჭმევა და წარმოადგენს რეწვის ობიექტს. ძირითადაი სარეწაო სახეობებია ჩვეულებრივი ლანგუსტი (Palinurus vulgaris), Palinurus argus, Palinurus interruptus, Palinurus japonicus და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ათფეხა კიბოები
მაიმუნები

**მაიმუნები** (Anthropoidea) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა; აერთიანებს უმაღლესი ძუძუმწოვრების და ადამიანის ოჯახსაც. ბალნიანი საფარველი კარგადაა განვითარებული. სხეულის ზოგიერთ უბანზე ბალანი შეიძლება ძლიერ იყოს დაგრძელებული, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ფაფარი, ულვაშები, წვერი, ფუნჯები (ყურებსა და კუდზე). უმრავლესობას სახე და ყურები ტიტველი აქვს. რიგ სახეობებს (პავიანებსა და სხვებს) აქვთ ძლიერ განვითარებული საჯდომი კორძები, რომლებიც მეტწილად მკვეთრი წითელია. მრავალი სახეობის მაიმუნებს (როზალია, ანთარი, მანდრილი, გვერეცა და სხვა) კაშკაშა შეფერილობა აქვს. ქალას ზომები (ტვინის ქალას და სახის ქალას ურთიერთშეფარდება) განსხვავებულია მაიმუნების ჯგიფების მიხედვით. ზოგს ქალაზე აქვს მაღალი ტროპები, რომლებსაც ემაგრება მძლავრი საღეჭი კუნთები. მაიმუნებს კარგად აქვთ განვითარებული მიმიკური კუნთებიც. კბილების რაოდენობა განსხვავებულია. კუჭი ჩვეულებრივ მარტივია, მხოლოდ თხელტანიანი მაიმუნების კუჭია რთული (ძირითადად მცენარეულობით კვებასთან დაკავშირებით). მარტივია მათი საშვილოსნოც. ბრმა ნაწლავი ყველას აქვს, ზოლო ჭიაყელა ნაწლავი - მხოლოდ ადამიანის მსგავს მაიმუნებს. მაიმუნებს დიდი თავის ტვინი აქვთ. განსაკუთრებით გამოირჩევა წინა ტვინი. გრძნობის ორგანოებიდან კარგად აქვთ განვითარებული მხედველობა და სმენა. თათები სატაცია. ორივე წყვილ კიდურზე ცერი უპირისპირდება დანარჩენ თითებს. თითებზე აქვთ ფრჩხილები. გამონაკლისს წარმოადგენენ მოთამაშე მაიმუნები, რომლებსაც ნამდვილი ფრჩხილი მხოლოდ ცერზე აქვთ. მაიმუნებს მკერდზე აქვთ ერთი წყვილი ძუძუ. მაომუნების უმრავლესობა მეხეურ ცხოვრებასაა შეგუებული. მაგოტი, პავიანები და სხვა მხოლოდ მიქაზე ბინადრობენ. უმრავლესობა ხროვებად ცხოვრობს, იკვებებიან მცენარეთა ნაყოფით, ფოთლებით,ნორჩი ყლორტებით, მწერებით, ჭიებით, ლოკოკინებით, ფრინველების კვერცხითა და მართვებით, ჭამენ აგრეთვე პატარ-პატარა ფრინველებსა და ძუძუმწოვრებს. მაიმუნების მაკეობის ხანგრძლივობა განსხვავებულია: უმდაბლესი მაიმუნების მაკეობა გრძელდება 4-5 თვემდე, გიბონებისა - 7 თვემდე, ადამიანის მსგავსი მაიმუნებისა - 275 დღემდე. ჩვეულებრივ შობენ თითო ნაშიერს. მოთამაშე მაიმუნები ხშირად შობენ 2-3 ნაშიერს. მაიმუნების უმრავლესობა სქესობრივად მწიფდება 3-5 წლისა, ადამიანის მსგავსი მაიმუნები - 7-10 წლისა. პატარა მაიმუნები 20-25 წლამდე ცოცხლობენ, დიდები - 40 წელს და მეტსაც. ტყვეობის (ზოოპარკის) პირობებში მაიმუნები ასე ხანგრძლივად იშვიათად ძლებენ. მაიმუნები ცნობილია პლეისტოცენიდან. მაიმუნების სისტემატიკის შესახებ მეცნიერთა შორის აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს. მაიმუნების ქვერიგში გაერთიანებულია 5 ოჯახი: მოთამაშე მაიმუნისებრნი, რომელთაგან აღსანიშნავია საგუინი, როზალია; კაპუცინისებრნი, რომელთაგან საყურადღებოა, რომელთაგან საყურადღებოა კაპუცინი, კოატა, ღრიალა მაიმუნები და სხვები. ორივე ოჯახის წარმომადგენლები გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. ანთრისებრნი ბინადრობენ აფრიკაში, აზიასა და გიბრალტარზე, მათ შორის აღსანიშნავია ანთრები, პავიანები, მაკაკები. ადამიანის მსგავსი მაიმუნების ოჯახშია გიბონები, შიმპანზე, გორილა და ორანგუტანი; გავრცელებული არიან ტროპიკულ აზიაში. ამავე ქვერიგს ეკუთვნის ადამიანების ოჯახი.

## ლიტერატურა 
* *Соколов В. Е.,* Систематика млекопитающих, М., 1973;
* *ჯანაშვილი ა.*, ქსე, ტ. 6, გვ. 363, თბ., 1983

*
თეთყელა კაპუცინი

**თეთრყელა კაპუცინი** ) — პრიმატი კაპუცინისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში.

## ლიტერატურა
* Thomas Geissmann: Vergleichende Primatologie. Springer-Verlag, Berlin u. a. 2003, ISBN 3-540-43645-6.

კატეგორია:კაპუცინისებრნი
კატეგორია:კოლომბიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ეკვადორის ძუძუმწოვრები
მურა კაპუცინი

კატეგორია:კაპუცინისებრნი
კატეგორია:ბოლივიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:კოლომბიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ეკვადორის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ვენესუელის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:პერუს ძუძუმწოვრები
ლუნა-9

**„ლუნა-9“** () — საბჭოთა კოსმოსური პროგამა „ლუნას“ ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური (ასს). კოსმოსში გაშვებულ იქნა 1966 წლის 31 იანვარს, მთვარისა და გარე კოსმოსის შესასწავლად. პროექტის მიზანი იყო, მოეხდინა მთვარის ზედაპირზე რბილი დაშვება.

## ისტორია
1966 წლის 31 იანვარს 11:41:37 UTC დროით ბაიკონურის კოსმოდრომიდან, 4-საფეხურიანი რაკეტა-მატარებელი „მოლნია“-ით («Молния») მთვარის მიმართულებით გაშვებულ იქნა ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგური ლუნა-9. მთვარისკენ ტრაექტორიაზე გაყვანის შემდეგ მისი მასა იყო 1583 კგ. 1966 წლის 3 თებერვალს 18:45:30 GMT დროით სადგურმა პირველად ისტორიაში შეასრულა მსუბუქი დაჯდომა მთვარის ზედაპირზე ქარიშხლების ოკეანის რაიონში, კავალიერის კრატერის ჩრდილო-აღმოსავლეთით (კოორდინატები  სხვა მონაცემით ). სადგურთან განხორციელდა რადიოკავშირის 7 სეანსი, რომლის საერთო ხანგრძლივობამ 8 საათი შეადგინა. ამ სეანსების განმავლობაში სადგური დედამიწას გადასცემდა მთვარის ზედაპირის სურათებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Zarya - Luna 9 chronology 
* Jodrell Bank first image 

09
კატეგორია:ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურები
ლანდოლფია

**ლანდოლფია** (Landolphia) — მცენარეთა გვარი ქენდირისებრთა ოჯახისა. მსხვილღერიანი ლიანებია, ზოგი სახეობა ბუჩქი ან ბალახია. აქვთ მოპირისპირედ განლაგებული ფოთლები და კეთილსურველოვანი ყვავილები. 

55 სახეობა გავრცელებულია აფრიკის სავანებსა და ტროპიკულ ტყეებში, მადაგასკარზე და მასკარენის კუნძულებზე. 15-მდე სახეობა შეიცავს კაუჩუკს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქენდირისებრნი
ლანთანოზუქი

**ლანთანოზუქი** () — ნამარხი ამფიბიების გვარი. ჰქონდათ მოკლე (14 სმ სიგრძის), უხეში ბორცვებით დაფარული გაბრტყელებული თავი და არალაბირინთული კბილები. ყბებზე გარეთ მიმართული ძვლოვანი გამონაზარდები იყო განვითარებული. ქალას ფორმით, სასის აგებულებით, სატვინე კაფსულის სუსტი გაძვალებით ლანთანოზუქი უახლოვდება უძველეს ამფიბიებს; კბილების, ქალას სმენისა და კეფის მიდამოების აგებულებით კი — ძველ ქვეწარმავლებს. ცნობილია ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიის ზედაპერმული ნალექებიდან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გადაშენებული ამფიბიები
ლანდრასი

მინი|ლანდრასი
**ლანდრასი** (დან. Landrace < land — ქვეყანა, სოფელი, ადგილი და race — ჯიში) — სპეციალიზებული საბეკონე ჯიშის ღორი, გამოიყვანეს დანიაში XX საუკუნის დასაწყისში. ყოფილ სსრკ-ში შემოიყვანილია შვედეთიდან 1948 წელს, საქართველოში — კალუგის ოლქიდან 1967, ნოვოსიბირსკიდან — 1976 (ხობის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს რაიონებში). აქვს გრძელი სხეული (160-175 სმ), ჩამოყრილი ყურები, თეთრი ფერი. კერატის მასა 250-300 კგ, ნეზვისა 200-220 კგ, ნაყოფიერება 10-12 გოჭი, მერძეულობა 70-80 კგ. სარეალიზაციო მასას (100 კგ) 189 დღისა აღწევს. სუქებისას წონამატი 700-800 გ და მეტი. საკვების დანახარჯი ერთი კგ წონამატზე 3,9 კგ საკვები ერთეული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ღორის ჯიშები
ლანკასტერი

**ლანკასტერი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ლანკასტერი - სრუტე კანადის არქტიკული არქიპელაგის აღმოსავლეთ ნაწილში
* ლანკასტერი - ქალაქი და ნავსადგური დიდ ბრიტანეთში

## იხილეთ აგრეთვე
* ლანკასტერები - ინგლისის სამეფოს დინასტია

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ლანქორი

**ლანქორი**, **ჯვარი** — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ცაგერისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ლეჩხუმის ქედზე, მდინარეების ცხენისწყლისა და ლაჯანურას წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2450 მ. აგებულია ქვედაიარული ფიქლებით. საცალფეხო გზით აკავშირებს ქვემო სვანეთს რაჭასთან. უღელტეხილთან არის ძველი ნასოფლარი და პატარა ტბები. ლანქორის მიდამო შემოსილია ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ლა ჟორჟი

**„ლა ჟორჟი“** (La Georgie- „საქართველო“) — ყოველკვირეული გაზეთი, საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ორგანო. გამოდიოდა 1903-1905 წლებში პარიზში. რედაქტორები — ა. ჯორჯაძე, თ. სახოკია, გ. ლასხიშვილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საქართველო

## ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის გაზეთები
ბორის ტადიჩი

thumb|ბორის ტადიჩი
**ბორის ტადიჩი** (სერბ.: Борис Тадић; დ. 15 იანვარი, 1958, სარაევო) — სერბი პოლიტიკოსი. 2004-2012 წლებში სერბეთის პრეზიდენტი. 2004 წლიდან არის დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სერბეთის პრეზიდენტის ოფიციალური ბიოგრაფია .
* პრეზიდენტის ეროვნული კანცელარია .
* ბიოგრაფია დემოკრატიული პარტიის საიტზე .
* Official საპრეზიდენტო კამპანიის ვებ-გვერდი .
** ბორის ტადიჩი YouTube არხზე.
** Boris Tadić MySpace campaign page.
* Centre for modern skills.
* [პრეზიდენტ ტადიჩის სიტყვა გაერო(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D)ს გენერალური ასამბლეის 63–ე სესიაზე] .

კატეგორია:სერბეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954

**მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954** — მეხუთე FIFA-ს მსოფლიო ჩემპიონატი ფეხბურთში FIFA-ში გაერთიანებული საფეხბურთო ფედერაციების მამაკაცთა ნაკრებებს შორის. ჩატარდა შვეიცარიაში 16 ივნისიდან 4 ივლისამდე. შვეიცარია მასპინძლად აირჩიეს 1946 წლის ივლისში. ჩემპიონატის მიმდინარეობისას რამდენიმე რეკორდი დამყარდა, მათ შორის ყველაზე მაღალი გოლების რაოდენობა საშუალოდ, თამაშების მიხედვით. ჩემპიონი გახდა დასავლეთი გერმანია, რომელმაც ფინალში ტურნირის ფავორიტი გუნდი, უნგრეთი ფინალში ანგარიშით 3–2 დაამარცხეს და თავიანთი პირველი ტიტული მოიპოვეს. მოქმედი ჩემპიონი, ურუგვაის ნაკრები ნახევარფინალში დამარცხდა უნგრეთის ნაკრებთან და შემდეგ მესამე ადგილისათვის მატჩში დამარცხდა ავსტრიის ნაკრებთან.

მსოფლიო ჩემპიონატის ყველაზე უხვგოლიანი მატჩი ჩატარდა ამ ტურნირის მეოთხედფინალში შვეიცარიისა და ავსტრიის ეროვნულ ნაკრებებს შორის, რომელშიც ავსტრიამ გაიმარჯვა ანგარიშით 7-5. 12 გოლი მას შემდეგ არცერთ მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩში გასულა.

## ქალაქები და სტადიონები 

450px

## შედეგები 
### ჯგუფი А 
### ჯგუფი B 
**გადამწყვეტი მატჩი მეორე ადგილისათვის**

'*** —  **7**:2

### ჯგუფი C 
### ჯგუფი D 
**გადამწყვეტი მატჩი მეორე ადგილისათვის**

**** —  **4*':1 

### პლეი-ოფი 
## რესურსები ინტერნეტში
*1954 FIFA World Cup Switzerland , FIFA.com
*Details at RSSSF

## სქოლიო
1954
კატეგორია:1954 წელი ფეხბურთში
ლამბალოს არხი

**ლამბალოს არხი** — სარწყავი არხი საქართველოსა და სომხეთში. იწყება სომხეთის ტერიტორიაზე, მდინარე დებედის მარჯვენა ნაპირიდან. სიგრძე 44 კმ, საშუალო ხარჯი 2 მ³/წმ. რწყავს 1591 ჰა, აქედან სომხეთში რწყავს 600 ჰა, საქართველოში (მარნეულის მუნიციპალიტეტში) 991 ჰა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არხები
კატეგორია:სომხეთის არხები
ბრენდიბაკების კლანი

**ბრენდიბაკები**  — ჰობიტების გვარი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ცნობილია, რომ მათი წინაპრები იყვნენ *თეთრონები*, თუმცა ისინი ნაწილობრივ მაინც იყვნენ *ჯანიანები*.

თავდაპირველად მათი გვარი ჟღერდა, როგორც **ოლდბაკი**. მათ ჰყავდა თაინი. 11 თაობის შემდეგ ისინი დასახლდნენ ბაკლენდში (ბრენდივაინის მდინარესთან). ამის შემდეგ თაინებს ტუკებს შორის ირჩევდნენ. 

## გენეალოგია 

 
  

## სქოლიო 
კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებელი
კატეგორია:შუახმელეთის ჰობიტები
ლარგა

**ლარგა** (Phoca vitulina largha, Phoca largha) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნამდვილი სელაპების ოჯახისა. ჩვეულებრივი სელაპის წყნარი ოკეანის ფორმა. მისი სხეულის სიგრძე 140-190 სმ, იშვიათად 210 სმ აღწევს, მასა 50-150 კგ. მამალი ოდნავ აღემატება დედალს. ლარგას შეფერილობა მოვერცხლისფროდან მუქ რუხამდე იცვლება, ზურგი პატარა მუქი ხალებითაა მოფენილი. გავრცელებულია აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ნაპირებთან — ჩუკორტის ზღვიდან სამხრეთით კორეამდე და კალიფორნიამდე. ლარგას კარგად აქვს განვითარებული სმენა და მხედველობა. იკვებება თევზით (ზოგ ადგილას ზიანს აყენებს მეთევზეობას). სარეწაო ობიექტია — იყენებენ ტყავს, ცხიმს და ხორცს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ფარფლფეხიანები
კატეგორია:იაპონიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
ლარაკვაკვა

**ლარაკვაკვა** — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2185 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 17 კმ, აუზის ფართობი 86,2 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზამთარში, წყალმოვარდნები - ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 4,37 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:ენგურის შენაკადები
ლარიქსი

**ლარიქსი** () — წიწვოვანი მცენარის გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა. 30-35 მ სიმაღლის სწორტანიანი ხეებია. სხვა მარადმწვანე წიწვოვანებისაგან განსხვავებით, ლარიქსს წიწვები უყვითლდება, სცვივა და ზამთრობით ხე მთლიანად შიშვლდება.

20-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში იგი ბუნებრივად არ იზრდება, ინტროდუცირებულია აქა-იქ მცირე რაოდენობით, მაგრამ ტენის ნაკლებობისას მალევე იღუპება. ლარიქსის ყველაზე ხნიერი ეგზემპლარები (22-30 მ სიმაღლისა და 55-70 წლისა) გვხვდება შავი ზღვის სანაპიროზე, წინანდლის პარკში და ბაკურიანში. კულტივირებულია აგრეთვე თბილისში, ბორჯომში, ზემო სვანეთში (მესტია) და სხვა. ყველაზე მრავლადაა გაშენებული ახალქალაქში, სადაც შერეულია ტყის ნარგავში.

ლარიქსი ძალიან ყინვაგამძლე და სინათლის მოყვარულია. კარგად ხარობს ზომიერად ტენიან და ფხვიერ ნიადაგებზე (კერძოდ, კირიანზე). ზაფხულის სიცხისა და გვალვისადმი მგრძნობიარეა და სამხრეთ ქვეყნებში მისი კულტივირება მხოლოდ გრილ ადგილებშია შესაძლებელი.

ძლიერ სწრაფმზარდია. მეტად მტკიცე და მაგარი მერქანი აქვს, რომელიც გამოიყენება გემთმშენებლობაში. წყალქვეშა ნაგებობისათვის და სხვა. მერქნის გამძლეობითა და სიმძიმით ლარიქსს უთხოვართან ერთად ერთ-ერთი პირველი ადგილი უკავია წიწვოვანთა შორის. იძლევა ძვირფას ფისს, რომლისგანაც მზადდება სკიპიდარი და კანიფოლი. ქერქიდან იღებენ მთრიმლავ ნივთიერებებს.

## ლიტერატურა
ლაროვანისწყალი

**ლაროვანისწყალი**, *ნაროვანი* — მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, პირიქითი ალაზნის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს აწუნთის ქედის აღმოსავლეთ კალთზე, ზღვის დონიდან 3390 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 19,2 კმ, აუზის ფართობი 59,9 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მიწისქვეშა და მყინვარული წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულზე, წყალმცირობა — შემოდგომაზე და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 1,7 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
მაიმუნჭამია

**მაიმუნჭამია**, **მაიმუნჭამია არწივი** () — მტავებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 90 სმ, მასა 4,5 კგ აღწევს. ბინადრობს მხოლოდ ფილიპინის კუნძულებზე (მინდანაო, ლუსონი), ცხოვრობს ტროპიკულ ტყეებში. წელიწადში დედალი დებს მხოლოდ 1 კვერცხს. იკვებება მაიმუნებით, ლემურებით, ციყვებით. მაიმუნჭამია ძალზე იშვიათია, შეტანიალია „საერთაშორისო წითელ წიგნში“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მაიმუნჭამია ჰარპიები
ლასილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლასილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ლასილი — მდინარე საქართველოში;
* ლასილი — უღელტეხილი საქართველოში.
ლასილი

**ლასილი** — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3115 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 13 კმ, აუზის ფართობი 40 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა - შემოდგომა-ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 1,60 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
** აფხაზავა ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 133, თბ., 1983

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:ენგურის შენაკადები
ლასარილიო ტორმესელი

**ლასარილიო ტორმესელი** (სრული სახელწოდება „ლასარილიო ტორმესელის ცხოვრება, ფათერაკები და ხიფათები“, „La vida de Lazarillo de Tormez y de sus fortunas y adversidades“), ესპანური ანონიმური მოთხრობა ან მცირე რომანი, რომელიც ესპანური რენესანსული ლიტერატურის ერთ-ერთ საუკეთესო ნაწარმოებადაა მიჩნეული. დაწერის თარიღი და ავტორი დადგენილი არ არის. ჩვენამდე მოაღწია 1554 წლის გამოცემამ. ნაწარმოები ორიგინალური და თავისებურია, უპირისპირდება სარაინდო რომანებს, იხრება სოციალური რომანისაკენ და პიკარესკული ჟანრის არქეტიპია. ნაწარმოებში ცოცხლადაა აღწერილი იმდროინდელი ესპანეთის ყოფა-ცხოვრება და მძაფრი სატირული ჟღერადობა აქვს. 1559 „ლასარილიო ტორმესელი“ ინკვიზიციამ აკრძალა. შემდეგში რამდენიმეჯერ გამოიცა შესწორებული სახით, მრავალი მიმბაძველი და გამგრძელებელი გამოუჩნდა, შეიქმნა ე. წ. ლასარიელები. ითარგმნა მრავალ ენაზე. საქართველოში ნაწარმოებმა ადრევე მიიქცია ყურადღება წიგნი 1899 წელს თარგმნა პეტრე უმიკაშვილმა, ხელახლა გამოიცა 1951, მესამედ — 1972. მის მიხედვით შეიქმნა ქართული სატელევიზიო ფილმი „ლაზარე“ (1970).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანური ლიტერატურა
ლასილის უღელტეხილი

**ლასილის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის ქედზე, მდინარეების ლასილის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) და მუხრის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3000 მ. აგებულია ლიასის ასპიდური ფიქლებითა და ქვიშაქვები. ახასიათებს ალპური ლანდშაფტი. უღელტეხილზე გადადის საავტომობილო გზა ქვემო სვანეთიდან ზემო სვანეთში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ლასკადურა

**ლასკადურა** — მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2425 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 20 კმ, აუზის ფართობი 118 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მიწისქვეშა და მყინვარული წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წყალმცირობა - ზამთარში, წყალმოვარდნები - შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 4,9 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
* *აფხაზავა ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 133, თბ., 1983

კატეგორია:ცხენისწყლის შენაკადები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
ლასხედარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლასხედარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლასხედარი — ხეობის ტიპის მყინვარი, მესტიის მუნიციპალიტეტში;
* ლასხედარი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე, მესტიის მუნიციპალიტეტსა და ყაბარდო-ბალყარეთს შორის.
Oxygène 7–13

***Oxygène 7–13*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1997 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის 1976 წლის დისკით *Oxygène* დაწყებული ციკლის გაგრძელება. აქ ისევ გამოიყენება ჟარის ძველი სინთეზატორი. ამასთან, რიგი კომპოზიციებისა, განსხვავებით წინა ალბომისგან, უფრო საცეკვაო მუსიკის ხასიათისაა.

როგორც წესი, Oxygène 7–13-ს არ ეძლევა ისეთივე მაღალი შეფასება, როგორც მის წინამორბედ Oxygène-ს, მაგრამ მას დიდი წარმატება ხვდა წილად, განსაკუთრებით, მოყვარულთა რიგებში. დღეისათვის არის ჟარის უკანასკნელი ალბომი, ჩაწერილი ჩვეულ სტილისტიკაში (თუ არ ჩავთვლით Oxygène: New Master Recording-ს). ამ პრინციპით, იკვრება ალბომების ციკლი. ამასთან ერთად, Oxygène 7–13 არის ჟარის უკანასკნელი ალბომი, ჩაწერილი მიშელ გეისის მონაწილეობით.

Oxygène 7, Oxygène 8 და Oxygène 10 გამოიცა სინგლების სახით. აგრეთვე გამოიცა მათი და სხვა კომპოზიციების რემიქსები, რომელთა ნაწილი შეტანილია დისკში *Odyssey Through O2*. პროექტმა The Orb ასევე ჩაწერა Oxygène 8-ის რემიქსი TOxygène, მაგრამ კომპოზიცია არ იქნა გამოცემული, ვინაიდან, ჟარის აზრით, ის ზედმეტად შორს იდგა ორიგინალი ვერსიისგან.

## სიმღერების სია 
## ინსტრუმენტები 
*სინთეზატორი 2600 ARP
*სინთეზატორი VCS3
*AKS
*Eminent 310 Unique
*Mellotron M400
*Theremin
*CS80
*Quasimidi Raven
*დიჯისეკვენსერი
*Akai MPC3000
*Nordlead
*JV 90
*K2000
*RMI ჰარმონიული სინთეზატორი
*Prophecy
*TR808
*DJ70

## პერსონალი 
*ჟან-მიშელ ჟარი - მუსიკის ავტორი, შესრულება, ჩაწერა, ხმის მიქსი
*მიშელ გრანჟე - დიზაინი
*ფრანსის რიმბერი - კლავიშები
*გრეგ კალბი - მასტერინგი
*რენე ამელინი - ხმის მიქსი
*პატრიკ პელამურჟე - ჩაწერა

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში
* *Oxygène 7–13* საიტზე Discogs
* *Oxygène 7–13*  საიტზე JarreUK

კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:1997 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომების სერიები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
ლასხედარის მყინვარი

**ლასხედარის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. მყინვარ ტვიბერის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 2,1 კმ, ფართობი 1,4 კმ². საზრდოობს მწვერვალ ბაშილსა და ლასხედარის უღელტეხილის სამხრეთ კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით და ზვავებით. ზედაპირი ნაწილობრივ დაფარულია მორენული მასალით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ტვიბერი

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ლასხედარის უღელტეხილი

**ლასხედარი** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მწვერვალ ბაშილისა და ტვიბერის უღელტეხილს შორის, ბაშილისა და ტვიბერის მყინვართგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3500 მ. დაფარულია მუდმივი თოვლით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რუსეთის უღელტეხილები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის უღელტეხილები
ლატანია

**ლატანია** (Latania) — პალმების გვარი, აქვთ 10-12 მ სიმაღლის ღერო და მარაოსებრი ფოთლები. 

3 სახეობა იზრდება მასკარენის კუნძულებზე. ორანჟერეებში ლატანიას აშენებენ დეკორატიულ მცენარედ, ზოგჯერ აღმოსავლეთ-აზიურ მარაოფოთლებიან პალმასაც (Livistona chinensis) ლატანიას ეძახიან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
Kaya (ალბომი)

***Kaya*** — Bob Marley and the Wailers-ის 1978 წელს გამოცემული სტუდიური ალბომი. დისკი გამოირჩევა მშვიდი განწყობით, დახვეწილი ლირიკითა და მუსიკით. კრიტიკოსებმა უარყოფითად შეაფასეს დისკი, რადგანაც სიყვარულის გარდა, მასში იყო ღია საუბარი მარიხუანასა და ბობ მარლის მკვლელობის მცდელობაზე. ამ ალბომის გამოცემის შემდეგ მარლი დაბრუნდა ლონდონში და One Love Peace-ის კონცერტში მიიღო მონაწილეობა.
დისკიდან გამოსული სინგლებიდან ყველაზე ცნობილია „Is This Love“ და „Sun is Shining“.

## სიმღერები 
### ორიგინალური გამოცემა(1978)
ყველა სიმღერის ავტორი - ბობ მარლი. მასტერინგი - ტედ ჯენსენი (Sterling Sound).

### *The Definitive Remasters*-ის გამოცემა (2001)
ყველა სიმღერის ავტორი - ბობ მარლი.

### დელუქს გამოცემა (2013)
## სქოლიო 
კატეგორია:Bob Marley and the Wailers-ის ალბომები
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
ლატფარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლატფარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლატფარი — მთა საქართველოში, მესტიისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე;
* ლატფარი — უღელტეხილი საქართველოში, მესტიისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე.
ლატფარი

**ლატფარი** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატფარის უღელტეხილის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარეების ლამუშურისწყლისა და ხეშკურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადები) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3140 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით და კვარციტებით. კალთები დამრეცია, შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ლაფანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლაფანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ლაფანი — მცენარეთა გვარი;
* ლაფანი — უმაღლეს მცენარეთა რთული ქსოვილი.
ლატფარის უღელტეხილი

**ლატფარის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის ქედზე, მდინარეების ლამუშურისწყლისა (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) და ვალეეშის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2830 მ. ლატფარის უღელტეხილის მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. საჭაპანო გზით აკავშირებს ქვემო სვანეთს (ცხენისწყლის აუზი) ზემო სვანეთთან (ენგურის აუზი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ლაფანი (ქსოვილი)

**ლაფანი**, *ფლოემა* — უმაღლეს მცენარეთა რთული ქსოვილი, რომლის ძირითადი ფუნქციაა ორგანული ნივთიერებების გადაადგილება მცენარეში. ასრულებს აგრეთვე დამაგროვებელ, ხშირად მექანიკურ და ზოგჯერ გამომყოფ ფუნქციასაც. ლაფნის ელემენტებია სახრიანი მილები, კრისტალების შემცველი და მომმარეგებელი ლაფნის პარენქიმის უჯრედები, გულგულის სხივების რადიალური პარენქიმა, ლაფნის ბოჭკოები და სკლერეიდები. ზოგი მცენარის ლაფანში გვხვდება სარძევე მილები და ფისის სავალები.

საცრიანი მილების უჯრედების ურთიერთდამაკავშირებელი გათხელებული კედლები საცერივითაა დასვრეტილი. საცრიანი მილების პროტოპლასტებში ბირთვი ადრე კვდება და ციტოპლაზმა თავისუფლად ატარებს ორგანულ ნივთიერებებისა და მინერალური მარილების წყალხსნარებს. ფარულთესლოვანთა საცრიან მილებს თან ახლავს თანამგზავრი უჯრედები.

ლაფნის ცოცხალ უჯრედებში გროვდება სახამებელი, ზეთები, აგრეთვე ფისები, ტანინები და სხვა ორგანული ნივთიერებები. ზოგჯერ ლაფნის პარენქიმაში გროვდება ოქსალატის კრისტალები. ლაფნის სარძევეები (მაგ., რთულყვავილოვნებისა, ჭანჭყვატისა) შეიცავს კაუჩუკსა და გუტას, ფისის სავალები (მრავალი წიწვოვანისა) — ფისს (ძივთს). მექანიკურ ფუნქციას ლაფანში უმეტესად სქელგარსიანი ლაფნის ბოჭკოები ასრულებს. ზოგი მცენარის ლაფანში გვხვდება სკლერეიდები, რომლებიც უკვე გაუმტარი ლაფნის ზონაში ხშირად პარენქიმული უჯრედებისაგან წარმოიშობა.

არჩევენ პირველად (პროკამბიუმისაგან წარმოშობილ) და მეორეულ (კამბიუმისაგან განვითარებულ) ლაფანს. ხემცენარეებოის ლაფანს მერქანთან შედარებით უფრო ნაკლებად ეტყობა წლიური რგოლები, რაც შეპირობებულია ლაფნის სტრუქტურული ელემენტების სწრაფი ასაკობრივი ცვლილებებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკა
კაპუცინისებრნი

**კაპუცინისებრნი** () — პრიმატების ოჯახი ცხვირფართო მაიმუნების ქვერიგისა. გავრცელებულნი არიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სამხრეთ და ცენტრალურ აფრიკაში. მეხეური ცხოველები არიან და მიწაზე იშვიათად გადაადგილდებიან. მცირე ზომის მაიმუნებია, უდიდესის, მურა კაპუცინის სხეულის სიგრძეა 33–56 სმ, ხოლო მასა 2,5–3,9 კგ. შეფერილობით საკმაოდ განსხვავდებიან ერთმანეთისგან, თუმცა ყოველ მათგანს ბრტყელი და ფართო ცხვირი აქვს. ყოვლისმჭამელები არიან, უმთავრესად იკვებებიან ხილითა და მწერებით. საკვების ამ სახეობების პროპორცია სახეობებს შორის განსხვავებულია. მაკეობა 130–170 დღე-ღამე გრძელდება (დამოკიდებულია სახეობაზე), დედალი შობს 1 ან 2 ნაშიერს. კაპუცინისებრნი სოციალური ცხოველები არიან. ქმნიან 5-დან 40-მდე წევრისგან შემდგარ ჯგუფებს, მცირე ზომის სახეობები უფრო დიდ ჯგუფებსაც ქმნიან. აქტიურები არიან დღისით.

## გვარები 
* კაპუცინი (*Cebus*)
* საიმირი (*Saimiri*)
* *Sapajus*

## სქოლიო 
*
კატეგორია:პრიმატები
ლაფიანხევი

**ლაფიანხევი** — ღვარცოფული მდინარე საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ივრის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს გომბორის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1620 მ. სიგრძე 11,5 კმ, აუზის ფართობი 51 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 0,5 მ³/წმ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ივრის შენაკადები
Hong Kong (ალბომი)

***Hong Kong*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1994 წლის საკონცერტო ალბომი. მიუხედავად სახელწოდებისა, სიმღერების უმრავლესობა აღებულია ჟან-მიშელ ჟარის ევროპული კონცერტებიდან, გარდა Souvenir of China-ს ვერსიისა, რომელიც შეტანილია Paris La Defense-ში. „Fishing Junks at Sunset“ კი ჩაწერილია ჰონგ კონგის რეპეტიციაზე.

1994 წელს ჩაწერილ პირველ ვერსიაში შეტანილია ორი კომპაქტ ფისკი, მაგრამ 1997 წლის რემასტერი გამოცემულია ერთ დისკზე.

## სიმღერების სია 
### ორიგინალური ვერსია
#### დისკი 1
# Countdown – 1:37
# Chronologie 2 – 6:37
# Chronologie 3 – 5:46
# How Old Are You? – 1:17
# Équinoxe 4 – 4:46
# Souvenir of China – 4:43
# Qu'est-ce-que l'amour? – 0:52
# Chronologie 6 – 5:10
# Chronologie 8 – 4:49
# Where Are You Going? – 0:52
# Oxygène 4 – 4:32

#### დისკი 2
# Hong Kong Hostess – 0:35
# Fishing Junks at Sunset - Part 1 – 6:09
# Fishing Junks at Sunset - Part 2 – 5:31
# Sale of the Century – 1:18
# Digi Sequencer – 6:07
# Magnetic Fields 2 – 6:31
# Band in the Rain (unplugged ვერსია) – 2:26
# Rendez-Vous 4 – 6:23
# Chronologie 4 – 6:35

### მეორე გამოცემა (1997 წლის რემასტერი)
# Countdown – 1:37
# Chronologie 2 – 6:37
# Chronologie 3 – 5:46
# How Old Are You? – 1:17
# Equinoxe 4 – 4:46
# Souvenir of China – 4:43
# Qu'est-ce-que l'amour? – 0:52
# Chronologie 6 – 5:10
# Chronologie 8 – 4:49
# Where Are You Going? – 0:52
# Oxygene 4 – 4:32
# Fishing Junks at Sunset - Part 2 – 5:31
# Sale of the Century – 1:18
# Digi Sequencer – 6:07
# Magnetic Fields 2 – 6:31
# Band in the Rain (ვერსია) – 2:26
# Rendez-Vous 4 – 6:23
# Chronologie 4 – 6:35

## პერსონალი 
*ჟან-მიშელ ჟარი – კლავიშებიანი საკრავები, სინთეზატორები
*ფრანსის რიმბერი – კლავიშებიანი საკრავები
*დომინიკ პერიე – კლავიშებიანი საკრავები
*სილვენ დურანი – კლავიშებიანი საკრავები
*ლორან ფოშო – დასარტყმელი საკრავები
*დომინიკ მაჰუ – პერკუსია
*მიშელ ვალი - ბასი
*პატრიკ რონდა – გიტარები
*ჰონგ კონგის ხელოვნების ცენტრი - ჩინური ორკესტრი
*ჩენ ჩაი-მენი - დირიჟორი
*ჰონგ კონგის საოპერო საზოგადოება - გუნდი
*ჯული ლეკრენე - სოპრანო
*მირანა - დროის ხმა

## რესურსები ინტერნეტში
* *Hong Kong*  საიტზე Jarre UK

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1994 წლის საკონცერტო ალბომები
Chronologie

***Chronologie*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1993 წლის სტუდიური ალბომი. ალბომი აგებულია სტივენ ჰოუკინგის წიგნზე A Brief History of Time. კომპოზიციები Chronologie 4 და Chronologie 5 თავდაპირველად ჩაწერილი იქნა კომპანიის Swatch პროდუქციის რეკლამისათვის.

მუსიკალურად ეს დისკი იყო დაბრუნება ჟარის ჩვეულებრივ სტილისტიკაში, წინა ექსპერიმენტული ალბომების შემდეგ. Chronologie-ს ჟღერადობა ელექტრონული მუსიკის ახალი ტალღის პრინციპებს ეფუძნებოდა.

## სიმღერების სია 
ყველა კომპოზიციის ავტორია ჟან-მიშელ ჟარი.

## პერსონალი 
*ჟან-მიშელ ჟარი – Digisequencer, Kurzweil K2000, მინი მუგი, ARP 2600, Akai MPC60, AKAI S 1000, EMS Synthi AKS, JD 800, Korg O1/W, Roland TR-909, DR 660, Synthex, Eminent, JP 8, DJ 70, Vocalist, Fairlight CMI
*ფრანსის რიმბერი – დამატებითი სინთეზატორები
*მიშელ გეისი – დამატებითი კლავიშებიანი საკრავები
*დომინიკ პერიე – დამატებითი კლავიშებიანი საკრავები
*პატრიკ რონდა – გიტარა

## რესურსები ინტერნეტში
* *Chronologie* საიტზე Discogs
* *Chronologie*  საიტზე JarreUK

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:1993 წლის ალბომები
En attendant Cousteau

***En attendant Cousteau*** (იგივე ***Waiting for Cousteau***) — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1990 წლის, მეათე სტუდიური ალბომი. იგი ეძღვნება ჟაკ კუსტოს და გამოიცა კუსტოს 80-ე დაბადების დღეს (1990 წლის 11 ივნისს). ალბომის სახელწოდება არის სემუელ ბეკეტის პიესის, *გოდოს მოლოდინში* სახელის შეცვლილი ვარიანტი.

ალბომის პირველ ნახევარს იკავებს მინი ციკლი „Calypso“, ხოლო „En attendant Cousteau“, დისკის მეორე ნახევარზე მოთავსებული კომპოზიცია, არის 46-წუთიანი თავისუფალი ინსტრუმენტული პიესა, რომელიც უფრო ემბიენტის ჟანრის არის.

## სიმღერების სია 
ყველა კომპოზიციის ავტორი - ჟან-მიშელ ჟარი.

### CD გამოცემა
### გრამფირფიტის გამოცემა
## კომპოზიციების შესახებ 
სასათაურო კომპოზიცია არის ემბიენტური სტილის. იგი ასევე გამოიყენებოდა გამოფენაზე ''Concert d'Images* - ბევრად უფრო ვრცელი სახით. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო ამ კომპოზიციის მოკლე ვერსიის პრომო-სინგლის სახით გამოცემა. ვინილის ფირფიტებსა და აუდიოკასეტებზე მისი ხანგრძლივობა სულ 22 წუთია.

სრულ ვერსიას ჟარი დრო და დრო იყენებდა ამა თუ იმ კონცერტის შესავალში.

ალბომის პირველ პრომო-დისკებზე სასათაურო კომპოზიციას „Cousteau on the Beach“ ეწოდებოდა, მაგრამ ჟაკ-ივ კუსტო თვლიდა, რომ სანაპიროები გარემოს დაბინძურებას ემსახურება, ამიტომ სათაური შეცვლილი იქნა.

სასათაურო კომპოზიცია ასევე გამოყენებული იქნა ჟაკ-ივ კუსტოს დოკუმენტურ ფილმში  Palawan : Le Dernier Refuge.

## პერსონალი 
* ჟან-მიშელ ჟარი – კლავიშებიანი საკრავები
* The Amoco Renegades – ლითონის დოლები (Calypso)
* გაი დელაკრუა - ბას გიტარა (Calypso)
* კრისტოფ დეშამსი - დასარტყმელი საკრავები (Calypso)
* მიშელ გეისი - კლავიშები
* დომინიკ პერიე - კლავიშები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Waiting for Cousteau* საიტზე Discogs
* *Waiting for Cousteau'' საიტზე JarreUK

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:1990 წლის ალბომები
კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
ლაფნის კულტურები

**ლაფნის კულტურები** — მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ ბოჭკოს მისაღებადმათ განეკუთვნება ერთ-  და მრავალწლოვანი სახეობები. ამ კულტურების ღერო (სელი, კანაფი, კენაფი, ჯუთი, რამი, ქენდარი და სხვა) და ფოთლები (აგავა, ახალზელანდიური სელი, სართავი ბანანი, დრაცენა, იუკი და სხვა) შეიცავენ ლაფნის ბოჭკოს, სამრეწველო მიზნებისათვის ლაფნის ბოჭკოსა და მის ნაწარმს სახალხო მეურნეობის ბევრ დარგში იყენებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
რეჯეფ თაიფ ერდოღანი

**რეჯეფ თაიფ ერდოღანი** (; დ. 26 თებერვალი, 1954, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. თურქეთის პრემიერ-მინისტრი 2003-2014 წლებში,  სამართლიანობისა და განვითარების პარტიის ლიდერი. 1994-1998 წლებში იყო სტამბოლის მერი. თურქეთის პრეზიდენტი,  2014 წლის 28 აგვისტოდან. ერდოღანი არის თურქეთის ევროინტეგრაციის მომხრე.

## ბიოგრაფია 
ერდოღანი დაიბადა სტამბოლში, რეჯეფ თაიფ ერდოღანის მამა, აჰმეთ ერდოღანი, „თაიპ ბაქათალად“ წოდებული თაიფ ეფენდის შვილია. 2004 წლის 11 აგვისტოს, საქართველოში ვიზიტის დროს რეჯეფ ტაიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ „მეც ქართველი ვარ, ჩვენი ოჯახი ბათუმიდან რიზეში გადავიდა საცხოვრებლად“. მაგრამ, ამის განცხადების შემდეგ, თურქული არხის *NTV*-ს ეთერში 2007 წელს, მან უარყო ეს და განაცხადა, რომ ქართული და სომხური წარმოშობა არ აქვს და თურქია. 2009 წელს, *Odatv*-ს ეთერში გაისმა ვერსია, რომ მისი პაპა „ბაქატალი“-ს მეტსახელს ატარებდა გამომდინარე იქიდან, რომ ის შიდა ქართლის სოფელ ბაგატადან იყო. აჰმეთ ერდოღანის დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, საფლავის ქვაზე 1905-1906 ჩანაწერის მიუხედავად, პირადობაში წერია 1905 წელი.

ერთ-ერთ ინტერვიუში ერდოღანმა განაცხადა, რომ ბავშვობაში ის ყიდდა ბუბლებს და წყალს, ასევე მასზე მომზადებულ დოკუმენტურ ფილმში „ოსტატის ამბავი“ (), მოყვანილია ბავშვობის ის პერიოდი, სადაც ის  ზაფხულში აგროვებდა ჩაის და თხილს რიზეში. დაწყებითი განათლება მიიღო ქასიმფაშას „ფიჰალეფაშას დაწყებით სკოლაში“, რომელიც დაამთავრა 1965 წელს, ხოლო ამის შემდეგ სწავლა განაგრძო სტამბოლის ფატიჰის რაიონის „იმამ ჰათიპის უმაღლესი განათლების სკოლაში“, რომელიც 1973 წელს დაამთავრა. სტამბოლის „იმამ ჰათიპის უმაღლესი განათლების სკოლაში“ სწავლის დროს სამოყვარულოდ თამაშობდა ფეხბურთს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი 
* რეჯეფ თაიფ ერდოღანის ბიოგრაფია OECD-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:თურქეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXII მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXIII მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XXIV მოწვევის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
Rendez-Vous

***Rendez-Vous*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1986 წლის სტუდიური ალბომი. მსოფლიო მასშტაბით გაიყიდა მისი 3 მილიონი ასლი. ამით იგი კვლავ რჩება ჟარის დისკოგრაფიიდან აშშ-სა და ბრიტანეთში ყველაზე წარმატებულ და ჩარტებში ყველაზე მეტ ხანს მყოფ დისკად. ალბომის უკანასკნელ კომპოზიციაში უნდა გამოეყენათ ასტრონავტ რონ მაკ-ნეირის საქსოფონის სოლო, რომელიც მას უნდა შეესრულებინა ღია კოსმოსში, მაგრამ 1986 წლის 28 იანვარს იგი დაიღუპა, ხომალდ „ჩელენჯერის“ ხომალდის გაშვებისას მომხდარი აფეთქების გამო. კომპოზიცია მის ხსოვნას მიეძღვნა.

ბრიტანულ ჩარტში ალბომი #9, ხოლო აშშ ჩარტში - #52 პოზიციაზე მოხვდა.

1986 წლის აპრილში ჟარმა ჰიუსტონში (ტეხასი) გამართა კონცერტი *Rendez-vous Houston*, რომელიც მიეძღვნა ჩელენჯერის შვიდი დაღუპული ასტრონავტის ხსოვნას. კონცერტი დაემთხვა შტატის 150-ე დაბადების წლისთავს. მასში მონაწილეობდა მაკ-ნერი (საქსოფონი), რომლის პარტია ჩაწერილი იყო კოსმოსში.

იმავე წლის ოქტომბერში ჟარმა იოანე-პავლე II-ს პატივსაცემად მსგავსი კონცერტი გამართო ლიონში, თავის მშობლიურ ქალაქში.

## სიმღერების სია 
### ალტერნატიული სია
ალბომის ადრეულ გამოცემებში (1986) მეორე და მეხუთე ნაწილი დაყოფილი იყო ცალკე ქვენაწილებად. ნაწილების Fourth და Last Rendez-vous ხანგრძლივობაც განსხვავებული იყო.

* Second Rendez-vous, ხანგრძლივობა: 10:54 (არ არის მითითებული CD-ზე)
* Fifth Rendez-vous, ხანგრძლივობა: 7:57 (არ არის მითითებული CD-ზე)

## პერსონალი 
* ჟან-მიშელ ჟარი – Seiko DS-250, Elka Synthex, მუგის სინთეზატორი, Roland JX 8P, Fairlight CMI, E-mu Emulator II, Eminent 310U, EMS Synthi AKS, ლაზერული არფა, RMI, OBX, DX 100, მატრისეკვენსერი, Roland TR-808, Linn 9000, Prophet, Casio CZ 5000, ARP 2600
* მიშელ გეისი – ARP 2600, Eminent, მატრისეკვენსერი, Roland TR-808
* დომინიკ პერიე – Memory Moog
* ჯო ჰამერი – Drumulator, პერკუსია
* დავიდ ჟარი – Baby Korg-ის პერსონალური კლავიატურა
* პიერ გოსე – საქსოფონი კომპოზიციაში Last Rendez-Vous (Ron's Piece)

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Rendez-Vous* საიტზე Discogs
* *Rendez-Vous* საიტზე JarreUK

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
ლაფანი

**ლაფანი**, *ლაფნის ხე* (Pterocarya) — ზაფხულმწვანე მერქნიან მცენარეთა გვარი კაკლისებრთა ოჯახისა. 35 მ-მდე სიმაღლის ერთსახლიანი ხეებია. დაკიდებულ მჭადა ყვავილედში შეკრებილია ერთსქესიანი ყვევილები. ნაყოფობისას მჭადა დიდდება (ზოგჯერ 0,5 მ-მდე), გრძელი მტევნის მსგავსად ჩამოეკიდება ხოლმე ხეს და ძალიან ალამაზებს მას. ლაფნის 11-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის სუბტროპიკულ და ზომიერად თბილ ქვეყნებში. სახეობათა უმრავლესობა თავმოყრილია აღმოსავლეთაზიაში, იზრდება მთის ხეობებში და ზოგან ზღვის დონიდან 3500 მ ქღწევს. 

საქართველოში ბუნებრივად იზრდება მხოლოდ 1 რელიქტური სახეობა — კავკასიური ლაფანი (Pterocarya pterocarpa), კულტივირებულია 3 უცხოური სახეობა. კავკასიური ლაფანი უფრო ამიერკავკასიის დასავლეთ ნაწილშია გავრცელებული. აღმოსავლეთ ნაწილში იგი გვხვდება ალაზან-აგრიჩაის ვაკეზე, თალიშში, მცირე რაოდენობით - სამხრეთ დაღესტანში და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში კასპიისპირეთში.  

მისი არეალი გრძელდება ლაზისტანსა და ირანის კასპიისპირეთში. იზრდება დაბლობიდან მთის ქვემო სარტყლამდე, ზღვის დონიდან 500-800 მ-მდე, უფრო ხშირად მდინარის და ნაკადულის ნაპირებზე, ალუვიურ ნიადაგზე. ჩვეულებრივ შერეულია ფოთლოვან ტყეში მურყანთან, თელადუმასთან, აღმოსავლურ წიფელთან, კავკასიურ რცხილასთან, იფანთან, ქორაფთან, ლენქორანულ ალბიციასთან და სხვა. მისი წმინდა კორომები — ლაფნიანები იშვიათია. 

სწრაფმზარდია, სრულასაკოვანი ხის (60-80 წლის) წლიური ნაზარდი სიმაღლეში თითქმნის 1 მ აღწევს. ყვავილობს აპრილ-მაისში, მსხმოიარობს სექტემბერ-ოქტომბერში. უხვად ივითარებს ძირკვიდან ამონაყარს. ცოცხლობს 250 წლამდე. დეკორატიული ხეა, რგავენ ხეივნებად, ეულად, ტენიან ადგილებში ტყის გასაშენებლად, მდინარისა და წყალსატევების ნაპირების გასამაგრებლად. ფოთოლი და ქერქი ყავისფერ საღებავს და მთრომლავ ნივთიერებებს შეიცავა. ფოთოლში არის აგრეთვე C ვიტამინი და შხამიანი ნივთიერება. თეთრი, რბილი და მექნისაგან ჯამებს, გობებსა და სხვა ნივთებს აკეთებენ. ბევრგანაა გაშენებული ბაღ-პარკებში. ამრავლებენ თესლით და ვეგეტატიურად.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:კაკლისებრნი
Revolutions (ალბომი)

***Waiting for Cousteau*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1988 წლის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა ლეიბლზე Disques Dreyfus.

## ისტორია 
ალბომის მუსიკამ რამდენიმე ჟანრი მოიცვა - ეს არის სიმფონიური, ინდუსტრიული, არაბული, გიტარისა და ეთნიკური მოტივების ნარევი.

მანამდე ლონდონში მოეწყო კონცერტი, რომელიც მოგვიანებით გამოვიდა ალბომის Destination Docklands სახით. შესაძლებელია, *Revolutions* პოპულარული იყო სწორედ ამის გამო.

September მიეძღვნა დულჩიე სეპტემბერს, სამხრეთ აფრიკელ აქტივისტს, რომელიც მოკლედ 1988 წლის 29 მარტს.

არსებობს ალბომის ორი ვერსია. ორივეში Revolutions განსხვავდება ერთმანეთისგან. ორიგინალურ ვერსიაში ჟღერს თურქულ ფლეიტაზე შესრულებული შესავალი, ხოლო მეორე გამოცემაში იგი სრულდება არაბული სიმებიანი ორკესტრის მიერ. მეორე ვერსიაში ასევე განსხვავდება არაბი ვოკალისტის პარტია.

London Kid დაიწერა ჰენკ მარვინთან ერთად. ტელეფონის საშუალებით მან და ჟარმა ერთად მოიფიქრეს ეს კომპოზიცია.

## სიმღერების სია 
### 1988 წლის ორიგინალური გამოცემა 
### 1988 წლის გამოცემა 
### 1991 წლის გამოცემა (რემასტერი) 
## პერსონალი
*ჟან-მიშელ ჟარი – Roland D-50, Fairlight CMI, Synthex, EMS Synthi AKS, OSC OSCar, EMS Vocoder, Dynacord ADD1, Cristal Baschet, Akai MPC60, დასარტყმელი საკრავების პროგრამირება, პერკუსია
* გაი დელაკრუა - ბას გიტარა
* სილვენ დურანი – Fairlight CMI კომპოზიციაში London Kid
* კუდსი ერგუნერი – თურქული ფლეიტა
* მიშელ გეისი – ARP 2600, KAWAI K5, Geiss Matrisequencer, Cavagnolo MIDY 20, Elka AMK 800
* ჯო ჰამერი – დასარტყმელი საკრავები, Simmons SDK, Dynacord ADD1
*ჰენკ მარვინი – გიტარა
* ჯუნ მიაკი – საყვირი, მეგაფონი
* დომინიკ პერიე – E-mu Emulator, Fairlight CMI, Ensoniq ESQ-1, Roland D-50, Synthex, OSC Oscar, AKAI MPC-60 პროგრამირება
* ფრანსის რიმბერი - სინთეზატორების დამატებითი პროგრამირება

## რესურსები ინტერნეტში
* *Revolutions* საიტზე Discogs
* *Revolutions*  საიტზე JarreUK

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:1988 წლის ალბომები
კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
ლაფნიჭამიები

**ლაფნიჭამიები**, ხოჭოების ჯგუფი ქერქიჭამიასებრთა ოჯახისა. მათი ცილინდრული, შავი ან მურა ფერის სხეულის სიგრძე 1-2 მმ აღწევს, კვერცხის დასადებად მცენარის ქერქში ღრღნიან ხვრელს. მათი შეჭრის ადგილას გამოიყოფა ფისი. ლაფნიჭამიები იჭუპრებენ „ჭუპრის აკვანში“, ჭუპრიდან გამოსული ხოჭოები ღრღნიან ქერქს და გარეთ გამოდიან, უმთავრესად წიწვოვანი ჯიშების ღეროს და ტოტების მავნებლებია, სახლდებიან უმთავრესად დასუსტებულ ან ხმობადაწყებულ ხეებზე. მასობრივი გამრავლების დროს მათ შეუძლიათ საღი ხეებიც დააზიანონ. საქართველოს ენდემია Phocopthorus vinogradovi, რომელსაც სამეურნეო მნიშვნელობა არ აქვს, ზოგი სახეობა მეტად საშიში მავნებელია. საქართველოში აღსანიშნავია ნაძვის დიდი ლაფნიჭამია (Dendroctonus micans), რომელიც პირველად შეამჩნიეს 1956 წელს ბორჯომის სატყეო მეურნეობაში. მოკლე დროში იგი ფართოდ გავრცელდა კასპის, ამბროლაურისა და ხულოს სატყეო მეურნეობებში. ძირითადად აზიანებს ნაძვს, იშვიათად ფიჭვს.

*ბრძოლის ღონისძიებები:* აპრილიდან ოქტომბრამდე ლაფნიჭამიებით დასახლებული ხეების ღეროს შესხურება პრეპარატ „პლკ“-ს ემულსიით. მათ წინააღმდეგ იყენებენ აგრეთვე მტაცებელ ხოჭო რიზოფაგუსს.

## ლიტერატურა
* *აბაშიძე ე.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 144, თბ., 1983

კატეგორია:ქერქიჭამიასებრნი
ლაფურის უღელტეხილი

**ლაფურის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შოდა-კედელას ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2824 მ. აგებულია ცარცული კარქვებით, ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. შემოსილია ალპური მდელოებით. აკავშირებს მდინარეების საკაურისა და შეისურის (რიონის მარჯვენა შენაკადები) ხეობებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
რენე ლაფონი

**რენე ლაფონი** ( დ. 4 აგვისტო, 1899, მერინაკი, ბორდოს ახლოს — გ. 4 თებერვალი, 1974, არკაშონი, ბორდოს ახლოს) — ფრანგი ენათმეცნიერი, ბასკოლოგი, კავკასიოლოგი, ქართველოლოგი. ბორდოს უნივერსიტეტის პროფესორი (1948), საფრანგეთის მხატვრული ლიტერატურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1952), ბილბაოს აკადემიის წევრი (1956). 1937 წლიდან იკვლევდა კავკასიურ ენებთან ბასკური ენის ნათესაობის საკითხს. 1944 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ბასკური ზმნის სისტემა მეთექვსმეტე საუკუნეში“ (ტ. 1-2).   ლაფონს 100-ზე მეტი ნაშრომი ეკუთვნის. მან ქართულიდან ფრანგულ ენაზე თარგმნა აკაკი შანიძის „გრამატიკული სუბიექტი ზოგიერთ გარდაუვალ ზმნასთან ქართულში“, ვეფხისტყაოსნის ცალკეული თავები, ვაჟა-ფშაველას „მთის წყარო“, აკაკი წერეთლის „სულიკო“, ე. წერეთელთან ერთად ირაკლი აბაშიძის „ხმა გოლგოთასთან“ და სხვა. სხვადასხვა დროს გამოაქვეყნა რეცენზიები და სტატიები ქართველ მეცნიერთა (აკაკი შანიძე, არნოლდ ჩიქობავა, ქეთევან ლომთათიძე, ი. ცერცვაძე, ბ. ფოჩხუა და სხვა) ნაშრომებზე. 1969 წელს თსუ-ის სამეცნიერო საბჭომ ქართული ენის შესწავლისა და მისი პოპილარიზაციის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის ლაფონს თსუ-ის საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.

## ლიტერატურა
* *თურნავა ს.*, რენე ლაფონი და საქართველო, თბ., 1969;

კატეგორია:ფრანგი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ფრანგი ქართველოლოგები
კატეგორია:დაბადებული  4 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1899
კატეგორია:გარდაცვლილი   4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1974