open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თორნიკე ქურდაძე

მინი|თორნიკე ქურდაძე
**თორნიკე ქურდაძე** (დ. 8 ივლისი, 1968, თბილისი — გ. 16 ოქტომბერი, 1994, ცხინვალის რეგიონი) — აფხაზეთის ომის მონაწილე, მაშველთა კორპუსის ოპერატიული სამმართველოს უფროსი, ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით დაჯილდოებული (1993 წელს ტამიშის ოპერაციის წარმატებით შესრულების გამო).

## ბიოგრაფია 
თორნიკე ქურდაძე დაიბადა 1968 წლის 8 ივლისს, ქალაქ თბილისში, მან დაამთავრა თბილისის 115 საჯარო სკოლა, სწავლობდა თბილისის მართვის ინსტიტუტში იურიდიულ ფაკულტეტზე, საქართველოში საომარი მოქმედებების დროს, 1992-1993 წლებში მონაწილეობდა ოჩამჩირეში განთავსებული  საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 24 - ბრიგადის, შტაბის მიერ დაგეგმილ სხვადასხვა სამხედრო ოპერაციებში, ერთ-ერთი სამხედრო დანაყოფის მეთაურის რანგში, 1993 წლის ივლისში ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ტამიშთან, "პიტომნიკის" ტერიტორიაზე ბლოკირებულ რუსული დესანტის განადგურების წარმატებით დასრულებისთვის, სახელმწიფო მეთაურის მიერ დაჯილდოებული იყო ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით. ომის შემდეგ დაინიშნა საქართველოს მაშველთა კორპუსის ოპერატიული სამართველოს უფროსად სადაც მუშაობდა გარდაცვალებამდე.

## გარდაცვალება 
1994 წლის  16-ოქტომბერს ქ. ცხინვალის შესასვლელთან მასზე ოსმმა სეპარატისტებმა განახორციელეს თავდასხმა მიიღო მრავლობითი სიცოცხლისთვის შეუთავსებელი ჭრილობები გარდაიცვალა 17-ოქტომბერს 26 წლის ასაკში. დაკრძალულია თბილისში საბურთალოს-საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## რესურსები ინტერნეტში 
1994 წლის სტატია გაზეთ "საქართველოს რესპუბლიკა"-დან თორნიკე ქურდაძის შესახებ

კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
ლელოვანის მეჩეთი

**ლელოვანის მეჩეთი** — არქიტექტურული და საინჟინრო ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლელოვანში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

მეჩეთი მდებარეობს, სოფლის ცენტრში. ის ბოლო წლებშია დანგრეული, შემორჩენილია ჩრდილოეთის და აღმოსავლეთის კედელი, სადაც არის მოხატული მიჰრაბი (ნიში). ჩრდილოეთის კედელთან გვხვდება ქვა ქართული წარწერით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კავკასიური იორდასალამი

**კავკასიური იორდასალამი** (Paeonia caucasica) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. მისი სიმაღლე 1 მ-ს აღწევს. აქვს ძლიერ გახევებული დატოტვილი ფესურა. ფოთოლი დაყოფილია ფართო ნაკვთებად. ყვავილი მეწამულია, ჩვეულებრივ ფართოდ გაშლილი. მტვრიანები ყვითელია, მათი ძაფები – მეწამული. ნაყოფი ფოთლურაა, მოყვითალო-მონაცრისფროდ შებუსული. თესლი წითელი ან მოწითალოა. მომწიფებული ნაყოფი დანაოჭებულია. ყვავილობს აპრილ-მაისში, ნაყოფი მწიფდება ივლისში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში, იზრდება მთისწინებიდან მთის შუა სარტყლამდე, ტყეებსა და ტყისპირებზე, ბუჩქნარებში. 

Paeonia-ს გვარის 40-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყლებში, ჩრდ. ამერიკაში, ჩრდ. ამერიკის დასავლეთ ნაწილში. საქართველოში 9 სახეობაა.

## გალერეა 

სურათი:Paeonia_caucasica.jpg|ყვავილი
სურათი:Paeonia_caucasica_2016-04-22_8753.jpg|ფოთლები

## ლიტერატურა 
* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*., საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ., 2007. — გვ. 116.

კატეგორია:ორლებნიანნი
ცის ფოლიო

**ცის ფოლიო** ან **კავკასიური ფოლიო** () — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. 20-60 სმ სიმაღლის, დაუტოტავი ან მცირედ დატოტვილი ღერო აქვს. ფესვთანური ფოთლები წაგრძელებულ-ლანცეტურია ან უფრო იშვიათად ფართოლანცეტური, მთლიანი ან ზოგჯერ ფრთისებრ-დანაკვთული. ღეროსეული ფოთლები ფრთისებრ-დანაკვთულია. ყვავილები შეკრებილია 3.5-6 სმ დიამეტრის მომრგვალო ყვავილებად. ყვავილედის გარეთა ყვავილები კაშკაშა ლურჯია, შიგნითა – ცისფერი, იშვიათად თეთრი. ყვავილედის ქვედა უმეტესი ნაწილი დაფარულია საბურვლით, რომლის ფოთოლაკები ლანცეტურია. გავრცელებულია საქართველოს თითქმის ყველა მხარეში, მთის ზედა, სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში. ამ სარტყლების ნაირბალახოვანი მდელოების, აგრეთვე სამხრეთ საქართველოს მთის ვაციწვერიანი სტეპის ერთ-ერთი დამახასიათებელ სახეობაა.

Scabiosa-ს გვარის თითქმის 100 სახეობა გავრცელებულია ევრაზიასა და აფრიკაში. საქართველოში 15 სახეობაა.

## გალერეა 

სურათი:Scabieuse_colombaire_FR_2012_(cropped).jpg|
სურათი:Scabiosa caucasica-IMG 0714.jpg|
სურათი:Scabiose_-_Scabiosa_caucasica_%27Perfecta%27_05.jpg|

## ლიტერატურა 
* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*., საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ., 2007. — გვ. 68.

კატეგორია:გოქშოსებრნი
ფილიპე შარაძე

**ფილიპე შარაძე** (დ. 1897, მელექედურში — გ. 12 აპრილი, 1968) — ქართველი პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. მისი ბაბუა, გურიელების კარის მღვდელი, სოფიო გურიელს ახლდა თან ტრაპიზონში გადახვეწილობისას. 1914 წლიდან ფილიპე შარაძე გაწევრიანდა არალეგალურ ახალგაზრდა სოციალისტ–ფედერალისტთა ორგანიზაციაში, რომელმაც თვალსაჩინო როლი ითამაშა ქართველ მოსწავლე–ახალგაზრდობაში ეროვნულ–რევოლუციური შეგნების გავრცელების საქმეში. 1917 წლის აპრილში ამ ორგანიზაციის პირველ თავისუფალ კონფერენციაზე ფილიპე შარაძე მის ერთ–ერთ ხელმძღვანელად აირჩიეს. თბილისის უნივერსიტეტში შესვლისთანავე იგი სტუდენტთა მოძრაობის ხელმძღვანელი ორგანოს წევრი გახდა და მისთვის დამახასიათებელი თავდადებითა და ენთუზიაზმით მონაწილეობა მიიღო  საქართველოს დამოუკიდებლობის დაცვისათვის გადახდილ ყველა ბრძოლაში. ფილიპე შარაძე აქტიური მონაწილეა 1924 წლის საყოველთაო სახალხო ამბოხებისა — აჭარის კომიტეტის მიერ იგი ცენტრთან მოკავშირედ იყო დანიშნული.    

1925 წლიდან ფილიპე შარაძე ემიგრაციაში გაიხიზნა და საფრანგეთის ქართულ კოლონიას შეუერთდა. მოღვაწეობდა პარიზში გამომავალ უცხოეთში მყოფ სოციალისტ–ფედერალისტების კომიტეტის პერიოდულ ჟურნალ „სახალხო საქმეში“ (1926–1935). სტატიებიდან აღსანიშნავია: „ქართველი ახალგაზრდობა“ („სახალხო საქმე“, პარიზი, 1926, N1). „ორი სურათი“ — გიორგი ლასხიშვილი და გიორგი რცხილაძე („სახალხო საქმე“, ბუენოს–აირესი, 1952) და სხვა. განსაკუთრებით ყურადსაღებია ფილიპე შარაძის მოგონება „ჩემი დღიურიდან“, რომელიც 1961 წელს გამოქვეყნდა ჟურნალში „ჩვენი დროშა’(N35, პარიზი) და მოგვითხრობს 1921 წლის თებერვლის ტრაგიკულ ამბებზე, კერძოდ, თუ როგორ შეხვდა უნივერსიტეტის სტუდენტობა და მათი სულიერი მამა — ივანე ჯავახიშვილი მეთერთმეტე არმიის შემოჭრას დამოუკიდებელი საქართველოს საზღვრებში.   

სამსონ ფირცხალავას მსგავსად, ფილიპე შარაძეც ყოველგვარი გასამრჯელოს გარეშე  ქართულ ენას ასწავლიდა ემიგრაციაში დაბადებულ ქართველთა ახალ თაობას. დაკრძალულია ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* შარაძე, გურამ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია, ტ. 1, თბ., 2001, გვ. 377–379

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარდგინეთში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია, ნაშენია მომწვანო ფერის ადგილობრივი ჯიშის სხვადასხვა ზომის ქვებით. ინტერიერი: აღმოსავლეთით ნახევარ წრიული აბსიდაა, ცენტრში სარკმელით(ამჟამად ამოქოლილია). აბსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია, სამხრეთით ორი, დიდი და პატარა ნიში. სარკმლის ზედა ნახევრის დონეზე კედელი მორღვეულია. ცენტრში ტრაპეზის ქვაა. გრძივი კედლები ნახევარ სიმაღლეზეა გადარჩენილი. ორივე კედელი ყრუა. დასავლეთ კედლის ცენტრში სწორკუთხა შესასვლელია. ეკლესია გადახურულია ხის კარკასზე დალაგებული სახურავით. ფასადებიდან  მხოლოდ დასავლეთის ფასადი აქვს. დანარჩენი ფასადები აღმოსავლეთ ფასადი თითქმის მთლიანად და სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები ნაწილობრივაა დაფარული ფერდობიდან მოზღვავებული მიწით. ფასადებზეც იგივე მასალაა გამოყენებული, რაც ინტერიერში. ეკლესიის ირგვლივ მრავლადაა ნაგებობების კვალი სავარაუდოდ კელიებია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ბენიან-ბეგონის ელიას ეკლესია

ბე
**ბენიან-ბეგონის ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენიან-ბეგონში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სანიავოს ქედის ჩრდილოეთით, ხადის ხეობისა და ლაკათხევის გამყოფ მაღალ ქედზე, სონჩოს მთაზე, ზღვის დონიდან 2567,5 მეტრის სიმაღლეზე. სალოცავი მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. მიმართულია დასავლეთ-აღმოსავლეთ ღერძზე. შესასვლელი ღიობი გაჭრილია დასავლეთ ფასადზე ცენტრალურ ნაწილში. ეკლესიის გადახურვა ჩაქცეულია. ეკლესიის გარე ზომებია 2,90x4,10 მ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ოხერა (ნასოფლარი)

**ოხერა ** — ნასოფლარი ახალციხის მუნიციპალიტეტ სოფელ მინაძესთან. 

ნასოფლარი ოხერა მდებარეობს მდინარე ურავლის მარცხენა მხარეს მაღალ გორაზე. ოხერას წმინდა გიორგის ეკლესიის მიმდებარედ. ეკლესიამდე მისასვლელი გზით ჩანს კულტურული ფენა და დიდი ზომის რიყის ქვით ნაგები კედლის ნაშთი. იქვე ჭრილის გაყოლებაზე ჩამოშლილ მიწაში გვხვდება დიდი რაოდენობით კერამიკული მასალა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ზემო ჯოჭოს ეკლესია

**ზემო ჯოჭოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის  სოფელ ზემო ჯოჭოში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

2012 წელს გათხრების შედეგად აღმოჩნდა მცირე ზომის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები რომელიც საძირკვლის ბოლომდეა მონგრეული. შემორჩენილია დასავლეთის, ჩრდილოეთის, და აღმოსავლეთის კედლის ნაშთები. ეკლესის აფსიდა კედელშია ჩასმული. ნაგებობას სამხრეთით და დასავლეთით ჰქონდა შესასვლელები. იგი ეკლესიის ძირი კარგადაა დაცული.ნაგებია გვერდებჩამოსწორებული კირქვის ქვებით. დაცულია სამი რიგი. საძვალეს ჰქონია ერთადერთი შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში.  მინაშენის გათხრებმა გვიჩვენა, რომ სხვადასხვა დროს 21 მიცვალებული ყოფილა ჩასვენებული. ჩანს, რომ საძვალე ფუნქციონირებდა მე-XI საუკუნიდან მე-XVI -XVII საუკუნეებამდე, ამ რეგიონში ოსმალთა გამოჩენამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბონტოკი (სამხრეთი ლეიტე)

**ბონტოკი** (ოფიციალურად **ბონტოკის მუნიციპალიტეტი**;; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 799 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 40 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Official Website of Bontoc, Southern Leyte
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლეიტეს მუნიციპალიტეტები
ლიმასავა

**ლიმასავა** (ოფიციალურად **ლიმასავის მუნიციპალიტეტი**;; ) ― კუნძული-მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 191 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 6 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Limasawa Profile at PhilAtlas.com
*ELGU Website of Limasawa
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*Limasawa Island Information

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლეიტეს მუნიციპალიტეტები
სან-ხუანი (სამხრეთი ლეიტე)

**სან-ხუანი** (ოფიციალურად **სან-ხუანის მუნიციპალიტეტი**;; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 912 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*
*San Juan Profile at PhilAtlas.com

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლეიტეს მუნიციპალიტეტები
თომას-ოპუსი

**თომას-ოპუსი** (ოფიციალურად ** მუნიციპალიტეტი**;; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 990 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Tomas Oppus Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლეიტეს მუნიციპალიტეტები
ალმაგრო (სამარი)

**ალმაგრო** (ოფიციალურად **ალმაგროს მუნიციპალიტეტი**;; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 273 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 23 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Almagro Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
საბა ბუაძე

**საბა ბუაძე** (დ. 5 მაისი, 1991) — ქართველი პოლიტიკოსი, თბილისის VII მოწვევის საკრებულოს წევრი და ფრაქცია „ლელო – პარტნიორობა თბილისისათვის“ თავმჯდომარე 2021-2025 წლებში.

სამართლის ბაკალავრის ხარისხი 2009-2013 წლებში ნიდერლანდებში, გრონინგენის უნივერსიტეტში მიიღო. სწავლის პარალელურად 2011-2012 წლებში საქართველოში ამერიკის სავაჭრო პალატაში უმცროსი სამართლებრივი ანალიტიკოსის პიზიციაზე მუშაობდა. 2014-2015 წლებში მუშაობდა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციაში პოლიტიკის ანალიზის, სტრატეგიული დაგეგმვისა და კოორდინაციის დეპარტამენტის უფროს მრჩევლად. 2016 წელს იყო ევროპის საბჭოს ადგილობრივი თვითმმართველობების კონგრესის ადგილობრივი ექსპერტი. 2015-2019 წლებში მუშაობდა ანტიკორუფციული მიმართულების ხელმძღვანელად ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტში (IDFI).

2021 წელს აირჩიეს თბილისის VII მოწვევის საკრებულოში. იყო „ლელო – პარტნიორობა თბილისისათვის“ თავმჯდომარე და ურბანული დაგეგმარებისა და საქალაქო მეურნეობის კომისიისა და ქონების მართვისა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის წევრი.

## იხილეთ აგრეთვე
* გრიგოლ გეგელია

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კაურის ეროვნული პარკი

**კაურის ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი ამასონასისა და ბოლივარის შტატებში, ვენესუელაში. პარკი 2017 წელს შეიქმნა. მისი ფართობი 75 340 კმ²-ია და უდიდესია ვენესუელის მასშტაბით. 

## ისტორია
1968 წელს რაულ ლეონის მთავრობამ დაცული სივრცეების შექმნის შესახებ ბრძანება გამოსცა, რომლებიც კაურის ტერიტორიის სატყეო ნაკრძალებსაც მოიცავდა. 2008 წელს ჰუგო ჩავესის მთავრობის გადაწყვეტილებით, მდინარის აუზის რესურსების დასაცავად კაურის გეგმა შეიქმნა. 

2017 წლის მარტში ნიკოლას მადუროს ბრძანებით, ბოლივარის შტატისა და ამასონასის შტატის ფართო რეგიონში არსებული სახეობების შესანარჩუნებლად კაურის ეროვნული პარკი დაარსდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
*კანაიმის ეროვნული პარკი

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ამასონასის შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:2017 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:2017 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:ამასონასის შტატის ღირსშესანიშნაობები
დიდთავა გროსჰეიმია

**დიდთავა გროსჰეიმია** (Grossheimia macrocephala) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. ერთ მეტრამდე სიმაღლის, დატოტვილი, იშვიათად დაუტოტავნი, სქლად შეფოთლილი, დაღარული ღერო აქვს. ქვედა ფოთლები მოგრძოა, ლანცეტური; ზედა ფოთლები – შედარებით მოკლე. ღერო და ფოთლები (ორივე მხარეზე) ხუჭუჭა ბეწვებითაა მოფენილი. ყვავილები ყვითელია, მილისებრი; შეკრებილია სფეროსებრი ფორმის ყვავილებად (კალათებად). კალათას შუა ყვავილები ორსქესიანია, რამდენიმე რიგად განლაგებული; განაპირა ყვავილები – უსქესო, ერთრიგად განლაგებული. ყვავილედი ხეშეში ფოთლებისაგან შექმნილი საბურვლითაა გარშემორტყმული. ნაყოფი თესლურაა, "ქოჩრიანი". ყვავილობს ივლისში, ნაყოფი მწიფდება სექტემბერში. საქართველოში გავრცელებულია რაჭა-ლეჭხუმში, ქართლში, გარე კახეთში, თრიალეთში, მესხეთ-ჯავახეთში; მთის ზედა და სუბალპურ სარტყლებში. იზრდება მდელოებზე და სუბალპურ მაღალბალახეულობაში. აფხაზეთში, სვანეთში, რაჭა-ლეჩხუმში, აჭარასა და შიდა ქართლში, მთის ზედა სარტყელში მდელოებზე იზრდება აგრეთვე მრავალფოთოლა გროსჰეიმია.

Grossheimia-ს გვარის რამდენიმე სახეობა გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. საქართველოში 2 სახეობაა.

## გალერეა 

სურათი:Centaurea_macrocephala_kz2.jpg|ყვავილი
სურათი:Centaurea_macrocephala_%284999046202%29.jpg|ფოთლები
სურათი:Grossheimia macrocephala.png|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*., საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ., 2007. — გვ. 58.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
გარეჯის სალბი

**გარეჯის სალბი** (Salvia garedjii) — ნახევრად ბუჩქია. 20-40 სმ სიმაღლისაა, ძირიდანვე დატოტვილი. ღეროს ქვედა ნაწილი მოფენილია სქელი, ზედა – შედარებით თხელი ბეწვებით. ფოთოლი რთულია – 2-4 წყვილი ფოთოლაკისგან შედგება; მოკლეყუნწიანია, აგრეთვე შებუსული, 5-6 სმ სიგრძისა. ყვავილები შეკრებილია გრძელ – 10-15 სმ სიგრძის – ყვავილედებად. თითოეულ ყვავილედში 5-6, ერთმანეთისაგან 1.5-2.5 სმ-ით დაშორებული ჩხროა, ჩხროებში რამდენიმე ყვავილია. გვირგვინის ფურცელი კაშკაშა მეწამულია, ჯამის ფოთოლაკები, ძარღვთა გაყოლებასა და კიდეებზე – მუქი მეწამული, სქლად შებუსული. ნაყოფი (კაკლუჭი) უკუკვერცხირებრი ფორმისაა, მურა, წვრილი ძარღვების ბადით დაფარული, 4 მმ-მდე სიგრძისა. ყვავილობს და ნაყოფი მწიფდება მაის-ივნისში. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კავკასიის ენდემია. საქართველოში გავრცელებულია გარეჯის ველზე, ზ.დ. 600-800 მ-ის ფარგლებში. შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნსა (1982 წ.) და წითელ ნუსხაში (2006 წ.). მისი პოპულაციები დაცულია ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალში.

## გალერეა 

## ლიტერატურა 
* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*., საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ., 2007. — გვ. 102.

კატეგორია:ტუჩოსანნი
ჰიბისკუსი

**ჰიბისკუსი** () — მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. ბალახები, ბუჩქები და მცირე ზომის ხეებია. ფოთლები მორიგეობით განლაგებული, ოვალური, ზოგჯერ დაკბილული ან დანაკვთული, შიშველი და მბზინვარეა. ყვავილები ორსქესიანი, მარტოული (ფოთლის იღლიაში), გრძელყუნწიანია, იშვიათად შეკრებილია მტევანში ან საგველაში, ფერად შეიძლება იყოს ყვითელი, წითელი, თეთრი ან მოცისფრო, ყავისფერი ლაქებით. ნაყოფი ხუთბუდიანი კოლოფია. ცნობილია 250–300 სახეობა. გავრცელებული არიან ტროპიკებში, სუბტროპიკებსა და ნაწილობრივ ზომიერ სარტყლებში. ერთწლოვანი მცენარე ყვითელი ყვავილებით; იზრდება ველების კლდეებზე, მდინარეებისა და ტბების ნაპირებზე, კენჭნარზე და ნათესებში (როგორც სარეველა). გვარის წარმომადგენლებს შორისაა ბოჭკოვანი მცენარეები (კენაფი, *H. cannabinus*), რომლებიც სატომრის, ბრეზენტისა და ჭილოფის დასამზადებელ უხეშ ბოჭკოს იძლევა. ადრე ამ გვარში შედიოდა ბამი (*H. esculentus*), რომლის ნაყოფი მოუმწიფებელ მდგომარეობაშია საჭმელად ვარგისი, გაშენებულია სამხრეთ აზიაში. როზელას (*H. sabdariffa*) ყვავილების გამხმარი ჯამები, რომლებიც ვიტამინებისა და მიკროელემენტების კომპლექსს შეიცავს, გამოიყენება წითელი ფერის მქონე მომჟავო სასმელის („წითელი ჩაი“) მისაღებად, ის ამაღლებს ორგანიზმის სასიცოცხლო ძალებს. მრავალი ჰიბისკუსი დეკორატიული მცენარეა (ჩინური ტუხტი, *H. rosa-sinensis*; ხეტუხტი, *Н. syriacus*; აგრეთვე მათი მრავალი ჰიბრიდული ჯიში).

## სქოლიო 
*
წარჩეს მთავარანგელოზის ეკლესია

**წარჩეს მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გალის მუნიციპალიტეტის სოფელ წარჩეში. აგებული XX-XXI საუკუნეებში.

1912 წელს აშენებულია დიდი ზომის ბეტონის გალავანი რომლის სიმაღლე 2 მეტრამდეა შემორჩენილი. მთავარანგელოზის ეკლესია სწორედ გალავნის შიგნით ყოფილა აგებული, რომელიც მთლიანად განადგურებულია. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
წყემის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**წყემის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ წყემში. აგებულია XIX საუკუნეში. 

ეკლესია ბაზილიკური ტიპისაა, ნაგებია ბლოკითა და აგურით, კირის დუღაბზე. ორი შესასვლელი კარი სამხრეთით და ჩრდილოეთით არის გაჭრილი. ნაგებობას თითო სარკმელი აქვს დასავლეთით და აღმოსავლეთით ხოლო — სამხრეთით ორი. ტაძარს შემორჩენილი აქვს მხოლოდ კედლები, სახურავი კი არ გააჩნია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ლაგუნა-დე-ტაკარიგუის ეროვნული პარკი

**ლაგუნა-დე-ტაკარიგუის ეროვნული პარკი** (, ასევე ცნობილი როგორც **ტაკარიგუის ლაგუნის ეროვნული პარკი**) ― ეროვნული პარკი მირანდას შტატში, ვენესუელაში. პარკის ფართობი 391 კმ²-ია. დაარსდა 1974 წელს.

## გალერეა

File:Tacarigua Lagoon National Park - Parque Nacional Laguna de Tacarigua (10321479463).jpg|
File:Tacarigua Lagoon National Park - Parque Nacional Laguna de Tacarigua (10296002123).jpg| 
File:Tricolored Heron - Garza Pechiblanca (Egretta tricolor ruficollis) (10276650745).jpg|
File:Laguna de Tacarigua.jpg|
File:Great Egret - Garza blanca real (Ardea alba egretta) (10269780643).jpg|

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
*კანაიმის ეროვნული პარკი

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:მირანდას შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1974 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1974 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:მირანდას შტატის ღირსშესანიშნაობები
სეიდი სინკი

**სეიდი ელიზაბეტ სინკი**  (Sadie Elizabeth Sink; დ. 16 აპრილი, 2002) — ამერიკელი მსახიობი. იგი ცნობილია მაქს მეიფილდის როლით Netflix-ის სატელევიზიო სერიალში *Stranger Things* და ზიგი ბერმანის როლით საშინელებათა ფილმების ტრილოგიაში *Fear Street*. სინკი მუშაობდა ბროდვეის სპექტაკლებზე, *Annie* და *The Audience* და შეასრულა მთავარი როლი ტეილორ სვიფტის ფილმში „ *All Too Well: The Short Film“* (2021).

## სამსახიობო კარიერა 
სინკი დაიბადა ბრენჰემში, ტეხასი, აშშ. ჰყავს სამი უფროსი ძმა და ერთი უმცროსი და.

მის პირველ პროფესიონალურ სამსახიობო როლებს შორის იყო 2011-2012 წლების სეზონში ჰიუსტონის საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრის სპექტაკლები. მან მონაწილეობა მიიღო *ირვინგ ბერლინის თეთრი შობის* მუსიკალურ სპექტაკლებში. მისი დებიუტი ბროდვეიში მეხუთე კლასში შედგა, როგორც *Annie* Revival. ჯერ კიდევ სპექტაკლში მონაწილეობისას, ის გამოჩნდა ემის გამარჯვებულ სერიალში *ამერიკელები,* ლანას როლში.

2015 წელს მან ითამაშა ჰელენ მირენთან ერთად *The Audience* on Broadway, როგორც ახალგაზრდა ელიზაბეტ II.  მას ასევე ჰქონდა პატარა როლი *ჩაკში*, როგორც კიმბერლი. 

დრამატული ფილმის *The Glass Castle-*ის გადაღებისას იგი ძალიან დაუახლოვდა ვუდი ჰარელსონს და განსაკუთრებით მის ქალიშვილს, მაკანს. ის უკვე ვეგეტარიანელი იყო, მაგრამ ჰარელსონმა და მისმა ოჯახმა შთააგონეს, რომ ვეგანი გამხდარიყო. 

2018 წელს სინკი თანამშრომლობდა რუნი მარასთან, სიასთან, ხოაკინ ფენიქსთან და კეტ ფონდთან, კრის დელფორსის ცხოველთა უფლებების შესახებ დოკუმენტური ფილმის *Dominion*-ის თხრობისთვის.  დოკუმენტურ ფილმში შეტანილი წვლილისთვის, მას ჰოლივუდის საერთაშორისო დამოუკიდებელი დოკუმენტური დაჯილდოების 2018 წლის ბრწყინვალების ჯილდო, თხრობისთვის გადაეცა. 

2019 წლის ოქტომბერში, სინკმა ითამაშა Netflix-ის საშინელებათა ფილმში *ელი*, როგორც ჰეილი, თინეიჯერი გოგონა, რომელიც მოგვიანებით გაარკვევს, რომ მთავარი გმირის უფროსი ნახევარდაა. 

2021 წელს სინკმა შეასრულა კრისტინ 'ზიგი' ბერმანის როლი *შიშის ქუჩის ტრილოგიაში*, გამოჩნდა სერიის მეორე და მესამე ნაწილში, *შიშის ქუჩის მეორე ნაწილი: 1978* და *შიშის ქუჩის მესამე ნაწილი: 1666* . 

სინკი შეასრულებს ტეს დენუნციოს როლს მომავალ დრამაში *Dear Zoe*.  გადაღებები გაიმართა პიტსბურგში, პენსილვანია. 

2021 წლის თებერვალში სინკი შეუერთდა *The Whale-*ის მსახიობებს.  გადაღებები 8 მარტს დაიწყო და 7 აპრილამდე გაგრძელდა ნიუბურგში, ნიუ-იორკში.  

2021 წლის ნოემბერში მან ითამაშა მთავარი როლი ტეილორ სვიფტის მოკლემეტრაჟიან ფილმში "*All Too Well: The Short Film“,* დილან ო'ბრაიენთან ერთად". 

## სამოდელო კარიერა 
სინკი პოდიუმზე პირველად 2018 წელს გავიდა პარიზის მოდის კვირეულზე. მიუხედავად იმისა, რომ მოდელობის ყველაზე ახალგაზრდა ასაკი 16 წელია, სინკი 15 წლის იყო. ის მოდელად მუშაობდა მრავალი ბრენდისთვის, მათ შორის Kate Spade, Vogue, L'Officiel Paris, Chanel და Givenchy Beauty. 

## ფილმოგრაფია 
### ფილმები 
### ტელევიზია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სეიდი სინკი Instagram-ზე
* სეიდი სინკი Twitter-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 2002
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შუა ბოლნისის ეკლესია

**შუა ბოლნისის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ბოლნისში. აგეულია X-XV საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ტუფის ქვით დუღაბზე. დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. შესასვლელი დასავლეთიდან ქონია. კედლები დასრულებული იყო ქვის პროფილირებული ლავგარდნით. მხრები პროფილირებული კაპიტელით სრულდება, რომელზეც სატრიუმფო თაღი იყო გადასული.  სამხრეთ მხარეს სწორკუთხა ნიშიაა. მის მოპირდაპირედ, ჩრდილოეთ კედელში ნიშის მაგივრად ხვრელია დატანებული, რომელიც ამჟამად კედლის მორღვევის შედეგად გამჭოლია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
აპალაჩის პლატო

**აპალაჩის პლატო** () — დანაწევრებული პლატო აშშ-ში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ადირონდაკის მთები, სამხრეთით მექსიკისპირა დაბლობი, დასავლეთით ცენტრალური ვაკეები, ხოლო აღმოსავლეთით რიჯ-ენდ-ვალის რეგიონი. აშშ-ის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების თვალსაზრისით, წარმოადგენს აპალაჩების პლატოს პროვინციას, რომელიც შედის აპალაჩების მთიანეთის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად ვრცელდება ნიუ-იორკის, პენსილვანიის, ოჰაიოს, მერილენდის, დასავლეთი ვირჯინიის, ვირჯინიის, კენტუკის, ტენესის, ალაბამისა და ჯორჯიის შტატების ტერიტორიაზე. მისი სამხრეთი ნაწილი ცნობილია კამბერლენდის პლატოს სახელწოდებით. 

ინტენსიურადაა დანაწევრებული ოჰაიოს სისტემის მდინარეებით. პლატოს უმაღლესი ნაწილია აღმოსავლეთი კიდე. პენსილვანიაში სიმაღლე იცვლება 530–900 მ ფარგლებში და დასავლეთ ვირჯინიაში მატულობს თითქმის 1500 მ-მდე. დასავლეთი ვირჯინიიდან ტენესიმდე სიმაღლე იკლებს 900 მ-მდე და ალაბამაში ეს ნიშნული 300 მ-მდეა. პლატოს დასავლეთ მხარეს, კერძოდ, ოჰაიოში სიმაღლე 175 მ-ს აღწევს და დაახლოებით 600 მ-მდე მატულობს კენტუკიში. ჩრდილო-დასავლეთ ალაბამაში სიმაღლე იკლებს 150 მ-მდე. 

აპალაჩის პლატო ოდნავაა დახრილი ჩრდილო-დასავლეთისაკენ, რის გამოც იგი აღმოსავლეთ მხარესთან შედარებით მაღალია. აპალაჩის პლატო ჩამოყალიბდა პალეოზოურში. აგებულია კამბრიუმამდელი ქანებით, რომლებიც გადაფარებულია პალეოზოური ასაკის დანალექი ქანებით, — ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებით, კირქვებითა და კონგლომერატებით. 

პლატოს ამგებელი ქანების ფენები თითქმის ჰორიზონტალურია; ანთრაციტისა და ქვანახშირის მოპოვება დრიფტული წესით მიმდინარეობს. აპალაჩის ქვანახშირის საბადო უდიდესია აშშ-ში. სხვა მნიშვნელოვანი წიაღისეულებიდან მოიპოვება ნავთობი, ბუნებრივი აირი, რკინის მადანი და კირქვა. მის ფარგლებშია რამდენიმე ეროვნული პარკი და ტყე.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
კავკასიური ხარისძირა

**კავკასიური ხარისძირა** (Helleborus caucasicus) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. 20-40 სმ სიმაღლისაა. დატოტვილი ფესურა აქვს. ფესვთანური ფოთლები გრძელყუნწიანია, ხეშეში, შიშველი, თათისებრ გაყოფილი ფართოლანცეტურ ან ფართოელიფსურ ნაკვთებად; ზედა ფოთლები მჯდომარეა. ყვავილი მომწვანო თეთრია, 5-8 სმ დიამეტრისა; ნაყოფი მომწიფების შემდეგაც ყუნწზე რჩება. ნაყოფი თესლურაა, გრძელნისკარტიანი. თესლი ელიფსური ან სფერულია, შავი, პრიალა, დანაოჭებული. ყვავილობს თებერვალ-მარტში, ნაყოფი მწიფდება შემოდგომაზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში, მთისწინებიდან ტყის ზედა საზღვრამდე. იზრდება ტყის პირებსა და ბუჩქნარებში. მეორე სახეობა – **აფხაზური ხარისძირა** (Helleborus abchasicus) – დასავლეთ საქართველოს ენდემია. გავრცელებულია აფხაზეთში, სამეგრელოში, რაჭა-ლეჩხუმში, იმერეთში. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლებში; ტყეებში, კირქვიან სუბსტრატებზე. კავკასიური ხარისძირისგან ძირითადად იმით განსხვავდება, რომ წითელი, მეწამული ან ვარდისფერი, იშვიათად თეთრი წითელლაქებიანი ყვავილი და უფრო თხელი, ნაზი ფოთოლი აქვს.

Helleborus-ის გვარის 20-მდე სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუაზღვეთში და დას. აზიაში. საქართველოში 2 სახეობაა.

## გალერეა 

სურათი:Helleborus_caucasicus_kz01.jpg|ყვავილი
სურათი:Helleborus_caucasicus_kz2.jpg|ფოთლები
სურათი:Illustration_Helleborus_niger0.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*., საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ., 2007. — გვ. 94.

კატეგორია:ორლებიანნი
კატეგორია:ხარისძირასებრნი
ფარეხას ნაეკლესიარი

**ფარეხას ნაეკლესიარი**—არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ნაეკლესიარის ადგილზე ჩადგმულია ახალი მცირე ზომის სალოცავი. შემორჩენილია ძველი ეკლესიის საძირკვლის ნაშთები და ორნამენტირებული ქვები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საირმის ნაეკლესიარი

**საირმის ნაეკლესიარი**—არქიტექურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ საირმეში. სოფლის ჩრდილოეთით, საირმედან აფიეთისაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, ფერდობზე. აგებულია შუა საუკუნეებში.

შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის დუღაბის ნაწილი. დანარჩენი კედლები კი თითქმის საძირკველის დონემდეა დანგრეული და ზედ ბუჩქნარია ამოსული. როგორც ჩანს პერანგის ქვები და სხვა არქიტექტურული დეტალები მთლიანადან დაკარგულია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ოთარ მამფორია

**ოთარ ანტონის ძე მამფორია** (დ. 1 იანვარი, 1924, ქუთაისი — გ. 17 სექტემბერი, 2000, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი, მთარგმნელი, მწერალი და პოეტი. აკაკი წერეთლის სახელობის პრემიის ლაურეატი, ღირსების ორდენის კავალერი (1997).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1924 წლის 1 იანვარს ქუთაისში, 1941 წელს დაამთავრა ქუთაისის 28-ე საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო საავიაციო ტექნიკუმში. შემდეგ კი თბილისის საავიაციო ქარხანაში მუშაობდა. 

1946 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე ქართული ენისა და ლიტერატურის განხრით, რომელიც 1951 წელს დაასრულა, უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ქუთაისის ოლქის სალექციო ბიუროში და კითხულობდა ლექციებს ქართული ლიტერატურის ისტორიის და თანამედროვე ქართული მწერლობის საკითხებზე. 

1956–1958 წლებში სწავლობდა მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ინსტიტუტის ორწლიან ლიტერატურულ კურსებზე. თბილისში დაბრუნების შემდეგ, წლების მანძილზე მუშაობდა საქართველოს მწერალთა კავშირში ლიტერატურული კონსულტანტის თანამდებობაზე. ოთარ მამფორიას ლიტერატურული დებიუტი 1940 წელს შედგა, როდესაც ქუთაისის საქალაქო გაზეთში გამოქვეყნდა მისი პირველი ლექსი „ფიროსმანი“.

ავტორია ლექსთა კრებულებისა, პოემებისა, პიესებისა, სატირულ-იუმორისტული და საბავშვო ნაწარმოებებისა, რომელთაგან აღსანიშნავია „ცისკრის ვარსკვლავი“ (1958), „ცისარტყელა ჩანჩქერებში“ (1962), „რჩეული ლექსები“ (1966), „ეტლი წუთისოფლისა“ (1970), „ერთი მუჭა მიწა“ (1971), „პიესები“ (1977), „ტაგუ“ (დაიდგა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახ. თეატრში, 1969), „უმხედრო ბედაური“ (1982) და სხვ. ავტორია ლექსების, მოთხრობების, პიესებისა და საბავშვო მოთხრობების 50-მდე კრებულისა. თარგმნა სერგეი ესენინის, ალექსანდრე ბლოკის, ევგენი ევტუშენკოს, ბორის პასტერნაკის, ალექსანდრე მეჟიროვის, დიმიტრი კუდრინის პოეზიის საუკეთესო ნიმუშები.

ოთარ მამფორიას პიესები იდგმებოდა საქართველოს თეატრის სცენებზე. რეჟისორმა გიგა ლორთქიფანიძემ თბილისში, რუსთაველის სახელობის თეატრში, 1963 წელს დადგა პიესა „მეტეხის ჩრდილში“, ხოლო 1974 წელს ლერი პაქსაშვილმა, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის სცენაზე დადგა პიესა „იეთიმ გურჯი“.

ოთარ მამფორიას ლექსებზე არაერთი სიმღერაა შექმნილი („ყაყაჩო“, „ნიბლია“, „ბეღურა და მერცხალი“ და სხვ.)

დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით 1997 წელს.

დაკრძალულია თბილისში, დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

## ლიტერატურა
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 2, შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თბ., 2001. — გვ. 37.

## ბიბლიოგრაფია
* საქართველო ჩირაღდანად მინთია! : ლექსები და პოემა. - თბ., პირველი სტამბა, 1999. — 134 გვ.
* ჩემი ქუთათური რაინდები : დრამატ. რომანი. - თბ., მერანი, 1995. — 244 გვ.
* ცისკრის ვარსკვლავი : ლექსები. - თბ., საბჭ. საქართველო, 1959. — 133 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:აკაკი წერეთლის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ელ-ტამის ეროვნული პარკი

**ელ-ტამის ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი ტაჩირისა და აპურეს შტატებში, ვენესუელაში. მდებარეობს ანდებსა და ვენესუელის ვაკეებს შორის. მოიცავს ტამის მთის მასივის ნაწილს. პარკის ფართობი 139 000 ჰექტარია. დაარსდა 1978 წლის 12 დეკემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
*სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი (ვენესუელა)

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ტაჩირის შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1978 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1978 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:ტაჩირის შტატის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აპურეს შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:აპურეს შტატის ღირსშესანიშნაობები
ჩორო-ელ-ინდიოს ეროვნული პარკი

**ჩორო-ელ-ინდიოს ეროვნული პარკი** () ― ეროვნული პარკი სან-კრისტობალის აღმოსავლეთით, ტაჩირის შტატში, ვენესუელაში. პარკის ფართობი 170 კმ²-ია. დაარსდა 1989 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
*მოჩიმის ეროვნული პარკი

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ტაჩირის შტატის გეოგრაფია
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1989 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
კატეგორია:ტაჩირის შტატის ღირსშესანიშნაობები
აფხაზეთის საბჭოების III ყრილობა

**სრულიად აფხაზეთის საბჭოების III ყრილობა** (26 მარტი — 1 აპრილი, 1925, სოხუმი, აფხაზეთის სსრ) — სრულიად აფხაზეთის საბჭოების რიგით მესამე ყრილობა.

## ისტორია
**1 აპრილის დილის სხდომა** გახსნა კობახიამ. 

კონსტიტუციის შესახებ სიტყვით გამოვიდა ს. ჭანბა. მან განაცხადა, რომ „აფხაზეთის კონსტიტუციის შექმნისას ხელმძღვანელობდნენ რსფსრ-ის კონსტიტუციით. ამიერკავკასიის სფსრ-ს შექმნის შემდეგ აუცილებელი გახდა აფხაზეთის კონსტიტუციაზე მუშაობის დაწყებაც. წარმოდგენილი კონსტიტუციის პროექტი შედგა აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმის მიერ და განიხილებოდა სახკომსაბჭოსა და საოლქო კომიტეტში. ის შესაბამისობაში მოყვანილია სსრკ-ის, ასფსრ-სა და საქართველოს სსრ-ის კონსტიტუციებთან“. შემდეგ ჭანბამ სხდომის წინაშე წაიკითხა კონსტიტუცია და იმედი გამოთქვა, რომ საბჭოების ყრილობა მას უპირობოდ მიიღებდა, რადგანაც მისი ცაკში შედგენისას უკვე განხილული იყო სახკომსაბჭოსა და საოლქო კომიტეტის მიერ ყველა დეტალი. ყრილობამ, ყველანაირი განხილვის გარეშე დაამტკიცა აფხაზეთის სსრ-ის კონსტიტუცია.

შემდეგ სოფლის მეურნეობის გადასახადზე სიტყვით გამოვიდა ალანია.

დღის ბოლოს სხდომა დახურულად გამოცხადდა.

## აფხაზეთის ცაკის პირველი სესია
1 აპრილს ს. ჭანბას თავმჯდომარეობით გაიმართა აფხაზეთის III მოწვევის ცაკის პირველი სესია.

აფხაზეთის საბჭოების III ყრილობამ აარჩია აფხაზეთის ცაკის წევრები:

ცაკის სესიაზე არჩეულ იქნა:

:1. აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმი შემდეგი შემადგენლობით: 
*აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე — ს. ჭანბა; 
*აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმის მოადგილე და მდივანი — გეგელია;
*აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმის წევრები: დ. ალანია, ვ. ლადარია, ე. ვარდანია, ზ. ბენია, ნ. კაკუჩაია, ა. ინაშვილი, დ. ანქვაბი, ი. ხაბურძანია, ა. სალაყაია, კ. ინალ-იფა და კ. აპბა.
*აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმის კანდიდატები: ბ. ლადარია, ე. გეპმანი, ტ. შარმატი, ო. ვარელჯიანი და პ. პარასკევოპულო.

:2. სახალხო კომიტეტის საბჭო შემდეგი შემადგენლობით:
*სახკომსაბჭოს პრეზიდიუმი: თავმჯდომარე ნ. ლაკობა, მოადგილეები: ნ. ბახტაძე და დ. ალანია.
*სახალხო კომისრების შემადგენლობა:
**განათლების სახკომი — ანდრია ჭოჭუა;
**მიწათმოქმედების სახკომი — ზოსიმე ბენია;
**იუსტიციის სახკომი — ეგნატე ვარდანია;
**РКИ-ის სახკომის უფლებამოსილი პირი — ნიკოლაი ბორისენკო;
**შრომის სახკომის უფლებამოსილი პირი — ივან ფილიმონოვი;
**ჯანმრთელობის სახკომი — ივან სემერჯიევი;
**სოცუზრუნველყოფის სახკომი — გიორგი ალშუნდბა;
**კონტრრევოლუციისა და დივერსიის წინააღმდეგ ბრძოლის საგანგებო კომისიის თავმჯდომარე — ნიკოლოზ ნაჭყებია;
**უმაღლესი სასამართლოს თავმჯდომარე — ვასილი აგრბა;
**ეროვნული მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე — სეკენ აშხაცავა.

სესიაზე რიგგარეშედ განხილეს სამურზაყანოს მაზრის აღმასკომის თავმჯდომარის ხაბურძანიას განცხადება მაზრისთვის გალის მაზრის სახელწოდების დარქმევის თაობაზე, რომელიც მანამდე სამურზაყანოს მაზრის საბჭოს III ყრილობაზე იქნა დადგენილი. წინადადება ერთხმად იქნა მიღებული.

## სქოლიო
3
მაიმუნის ჯადვარი

**მაიმუნის ჯადვარი** (Orchis simia) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. მცენარის ღერო 20-50 სმ სიმაღლისაა, 4-5-ფოთლიანი, მოყვანილობით – მოგრძოლანცეტა, მობლაგვო, ვაგინიანი ფოთოლი 1-2-ია. ყვავილედი ხშირია, მრავალყვავილიანი, კვერცხისებური. ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები მონაცრისფრო-იისფერია. ტუჩი ღია ვარდისფერია, მისი შუა ნაკვთი წინწკლებიანია, გვერდითი ნაკვთები ვიწროხაზური და მოღუნული. შუა ნაკვთი გაყოფილია ორ ვიწროხაზურ ნაწილად და მათ შორის სადგისისებური კბილია. იზრდება მთის შუა სარტყლის ტყეებსა და ბუჩქნარებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში, გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთს.

## გალერეა 

სურათი:Monkey_Orchid_-_Orchis_simia_(17448123313).jpg|
სურათი:Orchis_simia_14.jpg|
სურათი:Orchis_simia_near_Varna,_Bulgaria_03.jpg|
სურათი:Orchis_simia_wiki_mg-k01.jpg|

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 544.

კატეგორია:ერთლებნიანები
კატეგორია:ჯადვარისებრნი
კალბიგა

**კალბიგა** (ოფიციალურად **კალბიგის მუნიციპალიტეტი**;; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 310 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 41 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Calbiga Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ფოცხვერიანის ეკლესია

**ფოცხვერიანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფოცხვერიანში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.

ეკლესია გვიან საუკუნეებში უნდა იყოს აგებული, თუმცა აშკარად ეტყობა, რომ შუა საუკუნეების ნაეკლესიარზეა აგებული, რომლის ქვები და კონსტრუქციული დეტალები ტაძრის მშენებლობისას გამოუყენებიათ. მშენებლობაში განირჩევა ორი შრე, პირველად აგებისას ჰორიზონტალური რიგებად ნაწყობი ნათალი კვადრები გამოუყენებიათ, მეორე ეტაპზე კი უკვე ნატეხი ქვები. 

ეკლესია დარბაზულია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთის კედელი ერთსაფეხურიან ნათალ ცოკოლზე დგას, რომლის ფასადი ფოთლოვანი ყლორტითაა გაფორმებული. კარი გარედან დიდი არქიტრავით ყოფილა დასრულებული, შიგნიდან კი თაღოვანით. იკითხება აღმოსავლეთის ერთი და სამხრეთის ორი სარკმლის ღიობი. ნახევარწრიული აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი დარბაზისგან, მხრები დასრულებული იყო სამსაფეხურიანი კაპიტელით, რომელზეც ტრიუმფალური თაღი გადადიოდა. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშის კვალია. კამარა დაყრდნობილი დარბაზის შუაში და გრძივი კედლების დასავლეთ კიდეში შეკიდულ თაღებზე ყოფილა, რომლებიც პროფილირებულ იმპოსტებზე იყო გადაყვანილი. შუა იმპოსტის გასწვრივ სამხრეთის კედელში სტელის სვეტის ფრაგმენტია ჩადგმული, რომელიც ლილვიანი წიბოებითაა დასრულებული, ხოლო წახნაგზე ბოლნური მედალიონი და მზის დისკოა მოცემული. დამატებით კიდევ ერთი, განსხვავებული კაპიტელია სამხრეთის მხრის გვერდით ჩაშენებული. ჩრდილოეთის კედელში მეორადი გამოყენებით ჩადგმულია შეწყვილებულ თაღებში აღმართული გოლგოთის ჯვრების რელიეფიანი ფილა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
განდარა (სამარი)

**განდარა** (ოფიციალურად **განდარის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 242 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 69 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*https://www.chanrobles.com/republicactno7941primer.htm

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
მარაბუტი (სამარი)

**მარაბუტი** (ოფიციალურად **მარაბუტის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 842 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Marabut Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*Official Website of Marabut Samar

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ანდროსკოგინის ოლქი (მეინი)

**ანდროსკოგინის ოლქი** (; ) — ოლქი აშშ-ში, მეინის შტატში. 2020 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა 111 139 ადამიანს შეადგენს. ადმინისტრაციული ცენტრია ობერნი. დაარსდა 1854 წლის 18 მარტს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Androscoggin County Chamber of Commerce
*Maine Local Government – County of Androscoggin page

## სქოლიო
კატეგორია:მეინის ოლქები
კატეგორია:1854 წელს დაარსებულები მეინის შტატში
ორფოთოლა

**ორფოთოლა** (Platanthera bifolia) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. 30-35 სმ სიმაღლის. ფოთოლი ორია, ფართოოვალური, ბლაგვწვერიანი. ყვავილედი მეჩხერია, ცილინდრული ფორმის. ყვავილები თეთრია, წვერში ოდნავ მომწვანო, ძლიერ სურნელოვანი, განსაკუთრებით – ღამით. ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები ხუთძარღვიანია, შიგნითა – სამძარღვიანი. თანაყვავილები ლანცეტაა, ბლაგვი. ტუჩი ხაზურია ან ენისებური. იზრდება მთის ქვედა
სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე ტყეებში, ბუჩქნარებში, ტყის პირა ადგილებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, ევროპას, ახლო აღმოსავლეთსა და ციმბირის ზოგიერთ რეგიონს.

## გალერეა 

სურათი:Platanthera_bifolia_10.jpg|ყვავილები
სურათი:Platanthera_bifolia_ENBLA04.JPG|ფოთლები
სურათი:Platanthera_bifolia_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-245.jpg|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 544.

კატეგორია:ერთლებნიანები
კატეგორია:ჯადვარისებრნი
პტეროკარპუსი

**პტეროკარპუსი** () — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. 40 მეტრამდე სიმაღლის ხეებია, ტანის დიამეტრი 1 (ზოგჯერ 2) მეტრამდეა. ფოთლები მორიგეობით განლაგებული, კენტფრთართული, 5–13-ფოთოლაკიანია. ყვავილები ნარინჯისფერ-ყვითელი, ფარვანასებრი ტიპის, მრავალრიცხოვანი და საგველასებრ ყვავილედში, იშვიათად მტევანში შეკრებილია. აქვთ 10 მტვრიანა (9 შეზრდილი და 1 თავისუფალი). ნაყოფი 1–2-თესლიანი პარკია. ცნობილია 35–40 სახეობა, მათი დიდი ნაწილი ტროპიკულ აფრიკაში იზრდება, მცირე — სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ აზიაში, ოკეანეთში, მექსიკასა და ცენტრალურ ამერიკაში. ყველაზე მეტად ცნობილია: ინდური პტეროკარპუსი, ანუ ინდური სანდალოზი (*P. indicus*), რომელიც ინდოეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში და სამხრეთ ჩინეთშია გავრცელებული; სანდალის პტეროკარპუსი, ანუ წითელი სანდალოზი (*P. santalinus*), რომელიც ინდოეთში გვხვდება; ჩანთოსანი პტეროკარპუსი (*P. marsupium*), რომელიც ინდოეთსა და შრი-ლანკაში იზრდება. ინდური და სანდალის პტეროკარპუსების მაგარი, წითელი ფერის გულის მერქანი არ ზიანდება ტერმიტებისგან (ცნობილია კომერციული დასახელებით „პადუკი“) და გამოიყენება ძვირფასი ავეჯის, ზოგიერთი მუსიკალური ინსტრუმენტისა (რეზონანსული მერქანი) და ხელოვნური დეკორატიული ნაკეთობების დასამზადებლად. რიგი სახეობებისგან იღებენ გუმფისს და მცენარეულ საღებავებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფარვანასებრნი
ტყის ბალბა

**ტყის ბალბა** (Malva sylvestris) — 10-100 სმ სიმაღლის ერთ, ორ ან მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო დატოტვილია, სწორად მდგომი, შიშველია ან მეტ-ნაკლებად სქლად მოფენილი მარტივი ან ორკაპისებური ბეწვებით. ფოთლები გრძელყუნწიანია, მომრგვალოთირკმლისებური, 5-7 მრგვალკბილა ნაკვთებით. ყვავილები იღლიურია, 2-5 ერთად არის განლაგებული ღეროს ზედა ნაწილში. გვირგვინი იისფერია. იზრდება ტყის ქვედა და შუა სარტყლებში – ბუჩქნარებში, ნათელ ტყეებსა და რუდერალურ ადგილებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს.

## გალერეა 

სურათი:20210917_Groot_kaasjeskruid1_bij_de_Lits_nabij_Eastermar.jpg|ყვავილი
სურათი:Malva_sylvestris_blangy-tronville_80_07062007_1.jpg|ფოთლები
სურათი:Malva_sylvestris_sl28.jpg|თესლები
სურათი:Sylvestris_seed_illustration.png|ნაყოფი
სურათი:Malva sylvestris32.png|ილუსტრაცია

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 492.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:ბალბისებრნი
სასჯელი

**სასჯელი** — ზომა, რომელიც მიიღება როგორც არასასურველად ან მიუღებლად მიჩნეულ ქცევაზე ან ქმედებაზე პასუხი და მისი შემაკავებელი.

სისხლის სამართალში სასჯელი სახელმწიფოს იძულების განსაკუთრებული ღონისძიებაა, რომელიც სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენით შეეფარდება დანაშაულის ჩამდენ პირს.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 39-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, სასჯელის მიზნებია სამართლიანობის აღდგენა, ახალი დანაშაულის თავიდან აცილება და დამნაშავის რესოციალიზაცია. მე-40 მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, გამოიყენება სასჯელის შემდეგი სახეები: ჯარიმა, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა, გამოსასწორებელი სამუშაო, სამხედრო პირის სამსახურებრივი შეზღუდვა, შინაპატიმრობა, ვადიანი თავისუფლების აღკვეთა, უვადო თავისუფლების აღკვეთა, ქონების ჩამორთმევა და იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვა. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 66-ე მუხლის მიხედვით, არასრულწლოვანის (14 წლიდან 18 წლამდე) სასჯელის სახეებია: შინაპატიმრობა, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა, ვადიანი თავისუფლების აღკვეთა.

## სქოლიო
კატეგორია:ტერმინები
კატეგორია:სასჯელები
კატეგორია:სისხლის სამართალი
მუხრანის ეკლესია

**მუხრანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხრანაში. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა (7X7,2 მ). ნაგებია უხეშად დამუშავებული ანდეზიტის ქვით და წყობის ჰორიზონტალობის მკაცრი დაცვით. ეკლესიის აღდგენისას ადგილ-ადგილ ბრტყელი აგურია ჩაყოლებული. დასავლეთიდან თაღოვანი შესასვლელი  აქვს. ნახევარწრიული აფსიდა შვერილია და მხრითაა გამოყოფილი დარბაზისგან. სამხრეთის შემკლავებაში მეორადი გამოყენებით ჩადგმულია ზეთსახდელის მცირე ზომის ქვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ხატისსოფლის ნაეკლესიარი

**ხატისსოფლის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხატისსოფელში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ნაგებობა ყოფილა, შვერილი ნახევარწრიული აფსიდით. ნაშენია ნატეხი ქვით დუღაბზე. შესასვლელი დასავლეთიდან ქონდა. ნაშალში ნათალი კონსტრუქციული დეტალები განირჩევა. ეკლესია ამჟამად 50-60 სმ-ის სიმაღლეზეა შემორჩენილი და გასაწმენდია როგორც მცენარეული საფარისგან, ისე ნაშალი მასალისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სანტა-რიტა (სამარი)

**სანტა-რიტა** (ოფიციალურად **სანტა-რიტას მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 384 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 38 ბარანგაის. სანტა-რიტა კუნძულ ტაკლობანთან და ლეიტესთან სან-ხუანიკოს ხიდითაა დაკავშირებული.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Santa Rita Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
სანტო-ნინიო (სამარი)

**სანტო-ნინიო** (ოფიციალურად **სანტო-ნინიოს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 519 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Santo Niño Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი მუნიციპალიტეტები
სიტყვამნერგი

**სიტყვამნერგი** არის ტექსტის ანალიზატორი, რომელიც გამოიყენება ბუნებრივი ენის ტექსტების კომპიუტერული დამუშავებისთვის (NLP).  იგი ახდენს ბუნებრივი ენობრივი მონაცემების ტრანსფორმაციას ვექტორების საშუალებით, მათ ციფრულ ეკვივალენტებში.  

ვექტორი არის მრავალგანზომილებიან სივრცეში არსებულ ორ წერტილს შორის უმოკლესი მანძილი და გამოიხატება წერტილების ციფრულ დახასიათებაში, რომლებიც წარმოადგენენ მათ კოორდინატებს. ვექტორული რეპრეზენტაციის დროს სიტყვამნერგის ფარგლებში სივრცე შეიძლება უსაზღვრო იყოს და მოიცავდეს ასზე მეტ განზომილებას.

ვექტორს აქვს სიტყვის ეკვივალენტური მახასიათებელი. იმის მიხედვით თუ რამდენად ხშირად გაჩნდება ორი სიტყვა კონტექსტში ერთად მათ ვექტორებს შორის მანძილიც იქნება შესაბამისი, მაგალითად, თუ სიტყვებს შორის მანძილი მოკლეა, ასევე მოკლე იქნება მათ ვექტორებს შორის დაშორება.

სიტყვებისგან ვექტორების გამოყვანას გაწვრთნას უწოდებენ, რის შედეგადაც ვიღებთ სემანტიკურად მსგავს სიტყვებს.

სიტყვამნერგი სიტყვის ტიპურ თვისებებს ასახავს მთლიან ტექსტთან, ანუ კორპუსთან, მიმართებაში, რაც მოიცავს სემანტიკურ მსგავსება-განსხვავებებს, კონტექსტსა და სიხშირეს.

### პროგრამული ინსტრუმენტები 
სიტყვამნერგის პროგრამული ინსტრუმენტებია ტომაშ მიკოლოვის Word2vec, [Stanford University's GloVe](https://en.wikipedia.org/wiki/GloVe_(machine_learning)), fastText, Gensim. ასევე ამ ეტაპზე შექმნილია შემდეგი სიტყვამნერგები ქართული ენისათვის: სიტყვამნერგი, Semantic similarity of words.
აბასთუმნის სამარხი

**აბასთუმნის სამარხი**  — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. 
ტყიან ფერდზე დაფიქსირდა ქვაყუთები. ერთ-ერთ სამარხს აღმოსავლეთ ნაწილში ჩამოჭრილი აქვს მიწა და ვიზუალურად ჩანს სამარხი კამერა და ადამიანის ძვლები. სამარხის ქვის უხეშად დამუშავებული ფილების სიგანე დაახლოებით 1 მეტრამდეა. სამარხები დასავლეთ-აღმოსავლეთის ღერძზეა ორიენტირებული. მათი ძირითადი ნაწილი ამჟამად მიწით არის დაფარული. სამარხებზე  გადის ტურისტული ბილიკიც.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალიენი (ჩრდილოეთი სამარი)

'*ალიენი* (ოფიციალურად **ალიენის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 228 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
ჭალაფშატა

**ჭალაფშატა** (Elaeagnus angustifolia) — 4-6 მ-ის სიმაღლის ბუჩქი ან ხეა, უეკლო ან ეკლიანი, ქერქი მოწითალო-მურა ფერისაა. ნორჩი ტოტები მოვერცხლისფრო ქეჩისებური შებუსვითაა. ფოთლები ორივე მხარეზე ვარსკვლავა-ქეჩისებური ქერცლებითაა მოფენილი, ქვედა მხრიდან მოვერცხლისფრო თეთრია, ზედა მხრიდან – მონაცრისფრო მწვანე, ფორმით – ლანცეტა ან ხაზური. ყვავილები იღლიურია, ყვითელი, სურნელოვანი. მცენარე იზრდება მდინარეთა ნაპირებზე, ჭალებში, სარწყავი არხების გასწვრივ. ძირითადად ცნობილია აღმოსავლეთ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, მცირე და აღმოსავლეთ აზიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, ირანს.

## გალერეა 

სურათი:Korina_2011-08-01_Elaeagnus_angustifolia_1.jpg|ჭალაფშატა
სურათი:Elaeagnus_angustifolia_Eglinton_Flats_Toronto.JPG|ფოთლები
სურათი:E_angust2.jpg|ნაყოფი

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 316.

კატეგორია:ფშატისებრნი
სან-როკე (ჩრდილოეთი სამარი)

**სან-როკე** (ოფიციალურად **სან-როკეს მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 882 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები