open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოიდამი

**ფრანგ-მაი-დამი** ან **მოიდამი** — აჰომური რელიგიის ტრადიციული გორასამარხი. ჩარაიდეოს სამეფოს „მაიდამები“ იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია შეტანილი. დღეს ოთხი კლანის ხალხი - მო-ჰუნგი, მო-ჩამი, ჩაოდანგი და მო-პლონგი - იცავენ აჰომური რელიგიის საფლავის ტრადიციას. ფრანგ-მაი ნიშნავს დაკრძალვას, ხოლო დამი ნიშნავს მკვდრებს ან წინაპართა სულებს. ოფიცრები, რომლებსაც მაიდამ ფუკანები ეწოდებოდა, და მცველები, რომლებსაც მაიდამიები ერქვათ, ინიშნებოდნენ მაიდამების დასაცავად და შესანარჩუნებლად.

სტრუქტურული მშენებლობა და სამეფო დაკრძალვის პროცესი აღწერილია ისტორიულ დოკუმენტებში, რომელსაც „ჩანგ-რუნგ ფუკანორ ბურანჯი“ ეწოდება, რომელიც დეტალურად აღწერს იმ ნივთებსაც კი, რომლებიც იკრძალებოდა. მოგვიანებით ინდოეთის არქეოლოგიური კვლევის სამსახურის მიერ ჩატარებულმა გათხრებმა აღმოაჩინა რამდენიმე „მაიდამი“, რომლებიც ადრე განადგურებული და დაკარგული იყო. ბევრი „მაიდამი“ იყო გათხრილი და გაძარცვული, ყველაზე ცნობილი მუღალთა გენერალ მირ ჯუმლას მიერ, რომელმაც XVII საუკუნეში მოკლე ხანს დაიკავა გარჰგაონი, და ბრიტანელების მიერ 1826 წლის შემდეგ.

წარსულში, როცა რომელიმე მეფე ან მეომარი იღუპებოდა ბრძოლაში, მათი მოჭრილი თავები მოჰქონდათ აქ და კრძალავდნენ. 1524 წელს როცა ჩუტიას სამეფო დამარცხდა აჰომებთან, ჩუტიას მეფისა და მისი ვაჟის თავები ასევე დაიკრძალა ჩარაიდეოს საფლავში.

## გათხრები
განძებით სახელგანთქმული მაიდამები ასევე ხშირად იძარცვებოდა - მუღალებიდან, ბრიტანელებიდან ადგილობრივ ხალხამდე, რომლებმაც მაიდამები არაერთხელ გაძარცვეს. მაიდამის ყველაზე ადრეული ესკიზი შექმნა 1848 წელს სერჟანტმა კ. კლეიტონმა, რომელიც ხელმძღვანელობდა მაიდამის გათხრას 1840-იან წლებში.

2000-2002 წლებში ინდოეთის არქეოლოგიური კვლევის სამსახურმა, გუვაჰატის წრემ გათხარა მაიდამი ნომერი 2. მაიდამში შენარჩუნებული იყო სრულყოფილი მაიდამის მახასიათებლები. მაიდამის სარდაფი და დამფარავი მიწისეული გორაკი შექმნილი იყო დამწვარი აგურისგან და შემოსაზღვრული იყო რვაკუთხა სასაზღვრო კედლით. მაიდამის სახურავში იყო ხვრელი, რაც მიუთითებდა, რომ ადრე იყო გაძარცული. მაიდამის თაღისებრი კარი აღმოაჩინეს დასავლეთ მხარეს გათხრის შემდეგ, რომელიც თავდაპირველად იყო დაფარული აგურითა და ქვის ქანდაკებით. მიუხედავად იმისა, რომ უკვე გაძარცული იყო, მან მაინც მოგვცა რამდენიმე არტეფაქტი, მათ შორის 5 ინდივიდის ჩონჩხის ნაშთები, ძვლის დეკორატიული ნაწილები, ხის ნივთების რამდენიმე ნაწილი (მათ შორის ხორაი, რომელიც სვეტის ფორმით იყო დიზაინირებული), ძვლის პანელი, რომელზეც გამოსახული იყო აჰომის სამეფო ინსიგნია, სპილენძების, ფაშკუნჯების და ყვავილოვანი მოტივების ჩუქურთმები და ა. შ. ამ მაიდამის ზუსტი დათარიღება ვერ მოხერხდა, მაგრამ ვარაუდობენ, რომ იგი აგებულია XVII საუკუნის პირველ ნახევარში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Moidams in Dibrugarh District, Assam 
* Lachit Moidam The Moidam of Lachit Borphukan.
* Multi-crore rupee project to give facelift to Ahom maidams *The Telegraph*, August 4, 2006.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში
Games and Culture

**Games and Culture** — ამერიკული რეფერირებადი აკადემიური ჟურნალი, რომელიც შეისწავლის კულტურისა და მედიის საკითხებს. ის ფოკუსირებულია თამაშების სოციალურ-კულტურულ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ასპექტებზე. მთავარი რედაქტორია ტანია კჟივინსკა. ჟურნალი დაარსდა 2006 წელს და მას SAGE Publishing გამოსცემს.

## აბსტრაქტირება და ინდექსირება
ჟურნალი აბსტრაქტირდება და ინდექსირდება:

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ჟურნალები
აქჰისარის მუზეუმი

**აქჰისარის მუზეუმი** () —  არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს აქჰისარში. მუზეუმი განთავსებულია თიატირას არქეოლოგიური ძეგლის გვერდით და მუშაობს მანისას მუზეუმის დირექტორატის ქვეშ. ის ვიზიტორებისთვის გაიხსნა 2012 წელს.

მუზეუმი განთავსებულია შენობაში, რომელიც 1932 წელს ააგეს როგორც საავადმყოფო. წლების განმავლობაში შენობაში განთავსებულიიყო სკოლა და მასწავლებლების სახლი, რესტავრაციის შემდეგ მუზეუმად გადაკეთდა. მუზეუმს აქვს 650 კვ.მ შიდა საგამოფენო სივრცე და მისი კოლექცია მოიცავს სულ 689 ნიმუშს. ექსპონატები მოიცავს აქჰისარსა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე აღმოჩენილ არტეფაქტებს, რომლებიც წარმოადგენს ელინისტური პერიოდის, ძველი რომისა და ბიზანტიური ხანების არქეოლოგიურ ნიმუშებს, ასევე ეთნოგრაფიულ ობიექტებს, რომლებიც ასახავენ ოსმალურ და რესპუბლიკურ ეპოქებს.

მუზეუმი იყოფა ორ ძირითად განყოფილებად: არქეოლოგია და ეთნოგრაფია. არქეოლოგიის განყოფილებაში მნიშვნელოვანი ექსპონატებია თიატირის მონეტები, ლიდიური პერიოდის ოქროს ნაწარმები, იორტანის კულტურის კერამიკული ნიმუშები და გიოქჩელერის რელიეფი. ეთნოგრაფიის განყოფილება წარმოადგენს აქჰისარის ტრადიციულ ცხოვრებას ისეთი ექსპონატებით, როგორიცაა ხელით ნაქარგი ნაწარმები, ტანსაცმელი, ხალიჩის ქსოვასთან დაკავშირებული ნივთები და ბეჭედები. გარდა ამისა, ეთნოგრაფიის განყოფილების არასტას სექცია გამოფენს ტრადიციულ ადგილობრივ პროფესიებს, როგორიცაა თამბაქოს წარმოება, თექის დამზადება, ეტლის კეთება და ამ ხელობებთან დაკავშირებულ ნივთებს. 

## გალერეა

Hellenistic and Roman Period vessels, Akhisar Museum.jpg| 
Carpet loom, Akhisar Museum.jpg| 
Coffee_Supplies,_Akhisar_Museum.jpg|
Felt-Making Display, Akhisar Museum.jpg| 
The_figurines_in_the_Akhisar_Museum,_2025.jpg| 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2012 წელს დაარსებული მუზეუმები
Falcon 1

მინი|რაკეტა-მატარებელი Falcon 1-ის მეორე გაშვება
**Falcon 1** () — ორსაფეხურიანი რაკეტა-მატარებელი, რომელიც 2006-2009 წლებში, ექსპლუატაციაში იყო აშშ-ის აეროკოსმოსური კომპანია SpaceX-ის მიერ. 2008 წლის 28 სექტემბერს, Falcon 1 გახდა პირველი კერძო, სრულად თხევადი საწვავის რაკეტა-მატარებელი, რომელმაც წარმატებით მიაღწია ორბიტას.

Falcon 1 ორივე საფეხურისთვის იყენებდა LOX/RP-1-ს, პირველი საფეხური ერთი ტუმბოს მკვებავი Merlin ძრავით მუშაობდა, ხოლო მეორე საფეხური SpaceX-ის წნევით მკვებავი Kestrel ვაკუუმური ძრავით.

რაკეტა-მატარებელი სულ ხუთჯერ გაუშვეს. სამი წარუმატებელი გაშვების მცდელობის შემდეგ, Falcon 1 მეოთხე მცდელობისას ორბიტაზე გავიდა 2008 წლის სექტემბერში. 2009 წლის 14 ივლისს, Falcon 1-მა მეორე წარმატებული ფრენა განახორციელა, რომლის დროსაც მალაიზიური RazakSAT თანამგზავრი ორბიტაზე გაიყვანა, SpaceX-ის პირველი კომერციული გაშვების დროს (მეხუთე და საბოლოო გაშვება).

მიუხედავად იმისა, რომ SpaceX-მა ამ ფრენის შემდეგ გაუმჯობესებული ვარიანტის, Falcon 1e-ს, შესახებ განაცხადა, Falcon 1 ამოღებულ იქნა წარმოებიდან Falcon 9 v1.0-ის სასარგებლოდ, რომელიც კომპანიის წარმატებული და დიდი ხნის განმავლობაში მოქმედი რაკეტა-მატარებელი Falcon 9-ის პირველი ვერსია იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:SpaceX-ის რაკეტა-მატარებლები
შტადე

**შტადე** () — ჰანზის ქალაქი გერმანიაში, რაიონული ცენტრი, მდებარეობს ქვემო საქსონიის ფედერალურ მიწაზე, ჰამბურგსა და კუქსჰაფენს შორის. შედის შტადეს რაიონის შემადგენლობაში.

ადგილობრივ ტერიტორიაზე პირველი მოსახლეობა გამოჩნდა ჩვენს ერამდე ათასი წლით ადრე. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე IX საუკუნეში აქ უკვე არსებობდა დასახლება ნავსადგურით.

მოსახლეობა 2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით შეადგენდა 46 159 ადამიანს, ხოლო ქალაქის ფართობი არის 110.03 კვ.კმ.

ქალაქში მოქმედებს სამი ათასზე მეტი საწარმო, რომლებიც დაახლოვებით 23 ათას ადამიანს ასაქმებენ. აქ მდებარეობს ისეთი მსხვილი კომპანიები, როგორებიცაა ქიმიური ქარხანა „DOW Deutschland“, ალუმინის წარმოების ქარხანა „Aluminium Oxid Stade“, ასევე „Airbus-Werk Stade“-ის საამქროები.

ქალაქის ოფიციალური კოდია: 03 3 59 038.

ცნობილი შტადელებიდან აღსანიშნავია პეტრე ზივერსი.

შტადეს დამეგობრებული ქალაქია ლეიქვუდი (Lakewood), აშშ.

## დანიური მმართველობა
1712 წელს დანიისა და ნორვეგიის გაერთიანებულმა სამეფომ დაიპყრო შტადე და მთლიანად ბრემენ-ვერდენი. მიუხედავად იმისა, რომ 1715 წელს დანიელებმა ბრემენ-ვერდენი ჰანოვერის კურფიურსტს გადააბარეს, შტადე მაინც დარჩა ამ ტერიტორიის ადმინისტრაციულ ცენტრად. 1823 წელს, როდესაც ბრემენ-ვერდენის ტერიტორიული მოწყობა შეიცვალა და შემოიღეს ახალი ადმინისტრაციული ფორმები, შტადემ რეგიონული დედაქალაქის სტატუსი შეინარჩუნა და გახდა შტადეს ოლქის ცენტრი.

შტადეს მოსახლეობამ მძიმე ეპიდემიური დარტყმები გადაიტანა 1355 და 1712 წლებში, როცა შავი ჭირის გავრცელებამ ქალაქის მოსახლეობის მინიმუმ 30–40% იმსხვერპლა.

## ღირსშესანიშნაობები
შტადეს უძველესი ქალაქი მრავალი მნიშვნელოვანი ისტორიული შენობით არის ცნობილი. განსაკუთრებით გამორჩეულია წმინდა კოსმასა და დამიანეს ლუთერანული ეკლესია, ვილჰადის ლუთერანული ეკლესია, ქალაქის მერია, შვედების საწყობი (Schwedenspeicher) და იარაღის საცავი (Zeughaus).

შტადეს ახლოს მდებარეობს ელბის გადასასვლელი ორი გიგანტური ბოძი — „Elbe Crossing 1“ და „Elbe Crossing 2“. „Elbe Crossing 2“-ის ბოძები არამხოლოდ ყველაზე მაღალია ევროპაში, არამედ მეექვსე ადგილზეა მსოფლიოში სიმაღლით.

## ტრანსპორტი
2007 წლის ბოლოს ჰამბურგის შაშხანის (S-Bahn) S3 ხაზის მარშრუტი შტადემდე გაგრძელდა. პიკის საათებში მატარებელი შტადეს სადგურიდან ყოველ 20 წუთში ერთხელ გადის და ჰამბურგის ცენტრალურ სადგურში დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში აღწევს.

## გალერეა

Stade-AltesRathaus_1.jpg|რატუშა
Kirche_St._Cosmae.jpg|ეკლესია
Stade,_Hansehafen_--_2018_--_2961.jpg|ჰანზის ნავსადგური შტადეში, ქვემო საქსონია, გერმანია.
Flugplatz_Stade_EDHS_Osten.jpg|შტადეს საჰაერო ველი (EDHS)

## ლიტერატურა
*Штаде, город // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальная страница
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
კიფერ საზერლენდი

**კიფერ უილიამ ფრედერიკ დემპსი ჯორჯ რუფუს საზერლენდი** (; დ. 21 დეკემბერი,1966) — კანადელი ოქროს გლობუსის ლაურეატი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეკ ბაუერის როლით Fox-ის დრამატულ სერიალში „24“ (2001–2010, 2014), რისთვისაც გადაეცა „პრაიმტაიმ ემის“ და „ოქროს გლობუსის“ ჯილდოები. აგრეთვე, განასახიერა პრეზიდენტ ტომ კირკმანის როლი ABC-ის პოლიტიკურ დრამატულ ტელესერიალში „ბოლო კანდიდატი“.

დაიაბადა დონალდ საზერლენდისა და შირლი დუგლასის ოჯახში. პირველი მთავარი კინოროლი კანადურ დრამატულ ფილმში „ბეი ბოი“ (1984) მიიღო, რამაც მას „ჯინის ჯილდოს“ ნომინაცია მოუტანა. მას შემდეგ ის გამოჩნდა ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა: „დარჩი ჩემთან“ (1986), „დაკარგული ბიჭები“ (1987), „ახალგაზრდა მსროლელები“, (1988), „კომაში“ (1990), „რამდენიმე კარგი ბიჭი“ (1992), „სამი მუშკეტერი“ (1993), „ავტომაგისტრალი“ (1996), „მოკვლის დროა“ (1996), „ბნელი ქალაქი“ (1998), „სატელეფონო ჯიხური“ (2002), „მელანქოლია“ (2011), „პომპეი“ (2014) და „კეინის ამბოხის სამხედრო ტრიბუნალი“ (2023).

საზერლენდმა აგრეთვე ითამაშა Fox-ის დრამატულ ტელესერიალში „შეხება“ (2012–2013) და გაახმოვნა ვენომ სნეიკის და ბიგ ბოსის პერსონაჟები ვიდეო თამაშებში: „Metal Gear Solid V: Ground Zeroes“ (2014) და „Metal Gear Solid V: The Phantom Pain“ (2015). 2005 წელს კანადის დიდების ხეივანში და 2008 წელს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში კიფერ საზერლენდის ვარსკვლავები გაიხსნა. მას აგრეთვე გადაეცა ციურიხის კინოფესტივალის ჯილდო მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მიღწევისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:კანადელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:მამაკაცი მსახიობები ლონდონიდან
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ამალია ვილჰელმინა კიონიგსმარკი

**გრაფინია ამალია (ემილია) ვილჰელმინა ფონ კიონიგსმარკი** (, დ. 20 აგვისტო, 1663, შტადე — გ. 30 იანვარი, 1740, ოვედსკლოსტერი) — შვედი არისტოკრატი, მხატვარი, თეატრალური მსახიობი და პოეტესა. იგი იყო ფელდმარშალ კარლ-გუსტავ ვრანგელის ძმისშვილი.

200px|მინი|გრაფინია კიონიგსმარკის ერთ-ერთი შემორჩენილი ნამუშევარი

## ბიოგრაფია
ის დაიბადა გრაფ კურტ კრისტოფ კიონიგსმარკისა და მისი მეუღლის, გრაფინია მარია კრისტინა ფონ ვრანგელის ოჯახში. ამალია იყო ფილიპ კრისტოფ კიონიგსმარკისა და ავრორა ფონ კიონიგსმარკი და — ავრორა კი პოლონეთ-ლიტვისა და საქსონიის მონარქის, ავგუსტ II ძლიერის ფავორიტი გახლდათ.

1689 წელს ამალია ვილჰელმინა ფონ კიონიგსმარკი ცოლად გაჰყვა გენერალ-ლეიტენანტ კარლ გუსტავ ლევენგაუპტს (1662-1703). ამ ქორწინებიდან შეეძინათ ვაჟი — კარლ ემილ ლევენგაუპტი (1691-1743), რომელიც მოგვიანებით გახდა გენერალი და პოლიტიკურ მოღვაწე.

ამალიამ ხატვა სამეფო კარის მხატვართან — დავიდ კლიოკერ-ერენსტრალთან შეისწავლა. იგი მონაწილეობდა სამეფო მოყვარულთა თეატრის სპექტაკლებში, რომლის დაარსების ინიციატორი შვედეთის კონსორტი დედოფალი ულრიკა ელეონორა დანიური იყო. ამალია ასევე წერდა ლექსებს, რომლებიც მე-19 საუკუნეში გამოქვეყნდა.

1695 წელს ამალია ვილჰელმინა ცდილობდა დაერწმუნებინა თავისი ქმარი — კარლ გუსტავ ლევენგაუპტი, რომელიც იმ დროს საქსონიის სამსახურში იყო — შეეტანა კავშირი მეფე ავგუსტ II ძლიერთან, რომელიც მაშინ მისი და ავრორას საყვარელი გახლდათ, შვედეთის მეფე კარლ XII-ის წინააღმდეგ.

ჩრდილოეთის დიდი ომის პერიოდში, 1702 წელს, კარლ XII-მა არმია პოლონეთისკენ მიმართა და კლიშოვას ბრძოლაში დაამარცხა ავგუსტ II და მისი საქსონური ჯარი. ამის შემდეგ კარლ ლევენგაუპტი ღალატში დაადანაშაულეს, მას ჩამოართვეს ქონება და მიუსაჯეს სიკვდილი. ამალიას მეუღლე 1703 წელს სიკვდილით დასაჯეს.

ამალიამ მრავალი წელი გერმანიაში გაატარა და მხოლოდ 1722 წელს დაბრუნდა შვედეთში.

## ლიტერატურა
* Svenskt konstnärslexikon (Swedish Art dictionary) Allhems Förlag Malmö

## რესურსები ინტერნეტში
* Amalia Wilhelmina von Königsmarck

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:ქალები ეროვნებისა და საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:შვედი ქალები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
მუღობი

**მუღობი** () — მდინარე ტაჯიკეთში, ლახშის რაიონში. წარმოიქმნება მდინარეების სელდარისა და სარდობრუდის შეერთების შედეგად, რომლებსაც წყალი მოაქვთ ვანჯიახისა და ბობაქის მყინვარებიდან. წარმოადგენს მდინარე ვახშის მარცხენა შემადგენელს.

1876 წელს მუღობის ხეობა მოინახულა ლევ კოსტენკომ, ხოლო 1877 წელს ივანე მუშკეტოვმა. 1904 წელს მუღობის აუზი შეისწავლა ნიკოლაი კორჟენევსკიმ. 

მუღობისა და ყიზილსუს შესართავში მდებარეობს საკმაოდ ვრცელი ვაკე ტაჯიკების სოფლებით. ვაკის ზედაპირზე წესიერად, რამდენიმე მწკრივად აღმართულია ბორცვები, რომელთა მასალა ოდესღაც ვანჯიახის მყინვარს მოუტანია და დაუტოვებია. მდინარის ძველი სახელწოდებაა მუქსუ.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის მდინარეები
სიკვდილის კანიონი

**სიკვდილის კანიონი** () — კანიონი აშშ-ში, უაიომინგის შტატში.  მოქცეულია გრანდ-ტიტონის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. ჩამოყალიბებულია უკანასკნელი გამყინვარების მაქსიმუმის დასასრულში მყინვარების უკანდახევის შედეგად დაახლოებით 15.000 წლის წინ, რომლებაც მოიტოვეს U-ებრი ხეობა.

კანიონისაკენ მიმავალი ბილიკის საწყისი მდებარეობს მუსი-უილსონის გზის გვერდითა მხარეს, პარკის შტატ-ბინიდან, ქალაქ მუსიდან დაახლოებით 8.0 კმ-ში. კანიონის ძირი უკავია მყინვარული მოქმედებების შედეგად ჩამოყალიბებულ ფელფსის ტბას. მკვდარი კანიონის ბილიკი კანიონს გაუყვება მთელ სიგრძეზე ფოქს-კრიკის უღელტეხილამდე, სადაც შესაძლებელია შედარებით ვიწრო და მოსწორებული პლატოს – სიკვდილის კანიონის შელფის ტრავერსი.

კანიონში ბევრია თეთრქერქა ფიჭვის ნარგაობა, განსაკუთრებით ტყის საზღვრის სიახლოვეს. სიკვდილის კანიონისა და ალასკის აუზის კანიონის კვანძზე შემონახულია ისტორიული სიკვდილის კანიონის ბეღელი, რომელიც 1998 წლიდან შეტანილია ისტორიული ადგილების ეროვნულ რეესტრში.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კანიონები
პროფესორის კუბი

მინი|პროფესორის კუბი
**პროფესორის კუბი** () — რუბიკის კუბის 5X5X5-იანი ვარიანტი. 

პროფესორის კუბი იწყობა ისე, როგორც რუბიკის შურისძიება (4X4X4). განსხვავება მხოლოდ ბოლო ორი წახნაგის აწყობისას წარმოიქმნება. 

პირველი, როცა ერთი ან რამოდენიმე კვადრატის მეორე მხარეს გადატანა გვინდა, საჭროა, რომ ჰორიზონტალურად გადმოსატანი ქვები იმავე ფერის კვადრატებს უყურებდეს, როგორიც თვითონაა. შემდეგ გადასატანი კვადრატების სიბრტყეს ერთით მარჯვნივ ვატრიალებთ, შემდეგ R↑F'R↓F და უკან ვაბრუნებთ სიბრტყე(ებ)ს. 

მეორე სირთულე დაკავშირებულია ჭადრაკული წახნაგთან. მის გასასწორებლად საჭიროა კუბი დავიჭიროთ ისე, რომ ჭადრაკული წახნაგი მოექცეს წინა ზედა მხარეს და ვაკეთებთ შემდეგ კომბინაციას: L*↓R*↓R*↑R*↑L*↑.

## იხილეთ აგრეთვე
* WOWCube
* რუბიკის კუბი (3X3X3)
* რუბიკის შურისძიება (4X4X4)
* V-კუბი 6 (6X6X6)
* V-კუბი 7 (7X7X7)
* V-კუბი 8 (8X8X8)

## რესურსები ინტერნეტში
* How to solve the 5x5 Rubik's Cube
* 5x5 Rubik's Cube text solution
* 5x5 Rubik's Cube interactive solution

## სქოლიო
კატეგორია:თავსატეხები
აიდინის არქეოლოგიური მუზეუმი

**აიდინის არქეოლოგიური მუზეუმი** () — მუზეუმი აიდინში, დასავლეთ თურქეთში. დაარსდა 1959, ის შეიცავს უამრავ ქანდაკებას, საფლავებს და სვეტებს ელინისტური, რომაული, ბიზანტიური, სელჩუკური და ოსმალური პერიოდებიდან, რომლებიც აღმოჩენილია ისეთ უძველეს ქალაქებში, როგორიცაა ალინდა, ალაბანდა, ამიზონი, ჰარპასა, მაგნესია მაიანდროსზე, მასტაურა, მიუსი, ნისა, ორთოსია, პიგინდა, პიგელა და ტრალეისი.

კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1959 წელს დაარსებული მუზეუმები
ტეტრაპოდი (სტრუქტურა)

**ტეტრაპოდი** — წყლის ტალღების გამფანტველი ბეტონის ტეტრაედრული ფორმის ბლოკი, რომელიც გამოიყენება სანაპირო ზოლის დრეიფით გამოწვეული ეროზიის თავიდან ასაცილებლად, ძირითადად სანაპირო ნაგებობების, როგორიცაა ზღვის დამბებისა და ტალღამტეხების გასაძლიერებლად.

## გამოგონება
ტეტრაპოდები თავდაპირველად 1950 წელს შეიმუშავეს საფრანგეთში, პიერ დანელმა და პოლ ანგლეს დ’ორიაკმა, რომლებმაც მიიღეს პატენტი კონსტრუქციაზე. ტეტრაპოდები პირველად გამოიყენეს მაროკოში, კასაბლანკაში, როშ ნუარის თბოელექტროსადგურში ზღვის წყლის მიმღების დასაცავად.

## გამოყენება
ტეტრაპოდები მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით იაპონიაში გახდა პოპულარული; დადგენილია, რომ იაპონიის 35000 კილომეტრიანი სანაპირო ზოლის თითქმის 50 პროცენტი დაფარულია ტეტრაპოდებითა და ბეტონის სხვა ფორმებით. იაპონიაში პოპულარულ დასასვენებელ ადგილად წოდებულ ოკინავას კუნძულზე მათი გამრავლების გამო, ტურისტებისთვის გართულდა პლაჟებისა და სანაპირო ზოლის პოვნა, განსაკუთრებით კუნძულის სამხრეთ ნაწილში.

## მსგავსი დიზაინის სტრუქტურები
ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული დიზაინია ტეტრაპოდი (საფრანგეთი, 1950). სხვა დაპატენტებულ დიზაინებს შორისაა Modified Cube (აშშ, 1959), Stabit (დიდი ბრიტანეთი, 1961), Akmon (ნიდერლანდები, 1962), Dolos (სამხრეთ აფრიკა, 1963), Stabilopod (რუმინეთი, 1969), Seabee (ავსტრალია, 1978), Accropode (საფრანგეთი, 1981), Hollow Cube (გერმანია, 1991), A-jack (აშშ, 1998), Xbloc (ნიდერლანდები, 2001) და KOLOS (ინდოეთი, 2010).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
ტალღამტეხი

thumb|ტალღამტეხი პორტლენდის ყურეში
**ტალღამტეხი**, *ბრეკვატერი* () — ჰიდროტექნიკური ნაგებობა, წყალში შეჭრილი ქვის ზღუდე ნავსადგურის ან სანაპიროს დასაცავად ტალღებისაგან. მოლისაგან განსხვავებით ტალღამტეხი არ უერთდება ნაპირს.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
ტრიუმფული თაღი

[thumb|220px|[ტიტუსის ტრიუმფული თაღი, 81 წელი]]
**ტრიუმფული თაღი**, *სატრიუმფო თაღი*, *ტრიუმფალური თაღი*, *სატრიუმფო კარი* () — რაიმე ღირსშესანიშნავი მოვლენის აღსანიშნავად აგებული დროებითი ან მუდმივი მონუმენტური თაღოვანი კარი. ტრიუმფული თაღი ერთ- ან სამმალიანია, გადახურულია ნახევრად ცილინდრული კამარებით, დაგვირგვინებულია ანტაბლემენტით ან ატიკით, შემკულია ქანდაკებებით, რელიეფებითა და სამახსოვრო წარწერებით. ტრიუმფული თაღი თავდაპირველად ძველ რომში ააგეს გამარჯვებულთა საზეიმო მსვლელობისათვის — ტიტუსის (81), სეპტიმიუს სევერუსის (203), კონსტანტინეს (315) თაღები. შემდეგ ფართოდ გავრცელდა რენესანსის ეპოქაში: პარიზში კარუზელისა (1806, არქიტექტორი შ. პერსიე და პ. ფონტენი) და ვარსკვლავის (1806-1837, არქიტექტორი ჟ. ფ. შალგრენია) მოედნებზე აგებული ტრიუმფული თაღები.

## სქოლიო
ტეტრაპილონი

thumb|იანუსის თაღი, რომი, 356 წ.
**ტეტრაპილონი** ( <  <  და ) — ტრიუმფული თაღი ორი ურთიერთგადამკვეთი გასასვლელით. ის რომის ანტიკური არქიტექტურის აყვავების ხანის ტიპური ნაგებობა. უმეტესად გეგმით კვადრატული, თითოეულ მხარეზე შესასვლელით. ოთხივე კუთხეში დგას კოლონა ან სხვა მზიდი კონსტრუქცია. ტეტრაპილონი გასავალი გზები ქმნის ჯვარს. მოპირდაპირე კედლის თაღები მკაცრად სიმეტრიულადაა განლაგებული. ასეთ თაღებს აგებდნენ მნიშვნელოვან გზაჯვარედინებზე ან უბრალოდ, სილამაზისათვის. მათ სიმბოლური ან ეზოთერმული დანიშნულებაც ჰქონდა (იანუსის კულტის, ოთხი მახარბლის სიმბოლო, კარის, შესასვლელის და გამოსასვლელის ღმერთი და სხვა). ამჟამად ტეტრაპილონი გვხვდება ყოფილი რომის იმპერიის სამხრეთის, ახლო და შორეული აღმოსავლეთის, აგრეთვე მექსიკის ძველი, მსხვილი ქალაქების ტერიტორიებზე. ასეთებია: თებესა (ალჟირი), კარნუნტი (ავსტრია), კაპერა, პლასენსია (ესპანეთი), ანტინოპოლე (ეგვიპტე), სალონიკი (საბერძნეთი), პარიზი, კავაიონი, ვიენი, რუანი (საფრანგეთი), რომი, ვერონა (იტალია), აკაბა, ჯერაში (იორდანი), ტრიპოლი, ლეპტის-მანგა (ლიბია), ანჯარე (ლიბანი), ლატაკია, ბოსრე, უგარიტე, პალმირა (სირია), სტამბოლი, აფროდისია (თურქეთი), ვიენტიანი (ლაოსი), ფხენიანი (ჩრდილოეთ კორეა), მეხიკო (მექსიკა) და სხვა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:მემორიალური ნაგებობები
სამსუნის გაზი მუზეუმი

**სამსუნის გაზი მუზეუმი** () — მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება მუსტაფა ქემალ ათათურქს სამსუნში, თურქეთში.

მუზეუმი მდებარეობს 41°17′25″N 36°19′57″E კოორდინატებზე ილქადიმის მუნიციპალიტეტში. იგი განთავსებულია მეჯიდიე კადასის ქალეს უბანში, ქალაქის ცენტრში. ეს არის ორსართულიანი შენობა, აგებული აგურის ქვისკელით, ხოლო შიდა კედლები ამზადებულია ხის კარკასითაც.

ათათურქი არის თურქეთის დამფუძნებელი. მისი ჩასვლა სამსუნში 1919 წლის 19 მაისს ითვლება თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის საწყის წერტილად (იხ. ათათურქის, ახალგაზრდობისა და სპორტის დღის აღნიშვნა). როდესაც ათათურქი ჩავიდა სამსუნში, იგი დარჩა ყოფილ სასტუმროში, რომელსაც ერქვა მანტიკა პალასი. სასტუმრო აშენდა 1902 წელს და 1919 წელს დაიხურა. მაგრამ ის გაიხსნა ათათურქისთვის, რათა გამოეყენებინა, როგორც მისი შტაბი. შენობა მას გაუჩუქეს მცხოვრებლებმა მისი მეორე ვიზიტის დროს სამსუნში 1924 წლის 20-24 სექტემბერს. იგი ცხოვრობდა ამ შენობაში თავისი შემდგომი ვიზიტების დროსაც 1928 წლის 16-18 სექტემბერს და 1930 წლის 22-26 ნოემბერს. შენობა ქალაქის მუნიციპალიტეტიდან გადაეცა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს და გაიხსნა, როგორც მუზეუმი რესტავრაციის სამუშაოების შემდეგ 1998 წლის 8 ნოემბერს. 1998 წლამდე სამსუნში არსებობდა კიდევ ერთი მუზეუმი, რომელსაც ერქვა ათათურქის მუზეუმი. 2006 წლის 22 მაისს ორივე მუზეუმი გააერთიანეს ყოფილი მუზეუმიდან (18 ცვილის ქანდაკების ჩათვლით) ექსპონატების მინტიკა პალასში გადატანით.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
უვეა

საკუთარი სახელი **უვეა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* უვეა — კუნძული წყნარ ოკეანეში, საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია უოლისის და ფუტუნას ნაწილი;
* უვეა — ატოლი წყნარ ოკეანეში, საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია ახალი კალედონიის ნაწილი.
ათათურქის მუზეუმი (შიშლი)

**ათათურქის მუზეუმი (შიშლი)** () — ისტორიული სახლი-მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება მუსტაფა ქემალ ათათურქის, თურქეთის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის ცხოვრებას. იგი მდებარეობს შიშლის რაიონში, სტამბოლის ევროპულ მხარეს, თურქეთში.

იგი მდებარეობს სამსართულიან სახლში, რომელიც აშენდა 1908 წელს. მუსტაფა ქემალმა იქირავა ეს სახლი სირიის ფრონტიდან დაბრუნების შემდეგ და ცხოვრობდა იქ თავის დედასთან ზუბეიდესთან, დასთან მაქბულესთან და შვილად აყვანილ აბდურაჰიმთან ერთად. იგი ცხოვრობდა იქ 1919 წლის 16 მაისამდე, იმ დღემდე, როდესაც გაემგზავრა ხომალდით ბანდირმა სამსუნში, ერზურუმში მეცხრე არმიის ჯარების ინსპექტორატის შტაბში წასვლის გზაზე. სახლი იყიდა სტამბოლის მუნიციპალიტეტმა 1928 წელს და ათათურქის რამდენიმე პირადი ნივთი შეინახა იქ. სახლი გადაკეთდა მუზეუმად და გაიხსნა ვიზიტორებისთვის 1942 წლის 15 ივნისს, როგორც ათათურქის რევოლუციის მუზეუმი.

მუზეუმში ინახება ათათურქის პირადი ნივთები, როგორიცაა ტანსაცმელი და კოლექციები, ისტორიული დოკუმენტების, ფოტოებისა და მისი ცხოვრების პერიოდის ნახატების გარდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Images of Atatürk Museum 

## სქოლიო
* Atatürk Museum  at Istanbul Metropolitan Municipality website

კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1942 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
იალოვის ათათურქის სახლი

**იალოვის ათათურქის სახლი** () — სასახლე, რომელიც აშენდა და გამოიყენებოდა მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ იალოვაში თერმული კურორტების მონახულების დროს მარმარილოს რეგიონში, თურქეთი. ამჟამად, შენობა ეკუთვნის თურქეთის დიდ ეროვნულ ასამბლეას და ნაწილობრივ საზოგადოებისთვისაა ღია, როგორც სახლ-მუზეუმი.

## ისტორია
250px|მინი
გამარჯობა! მუსტაფა ქემალ ათათურქი პირველად 1927 წელს ეწვია იალოვას. იქ ზაფხულის თვეებში მიდიოდა ადგილობრივი თერმული დაწესებულებების გამო. ვიზიტების დროს ისვენებდა ხის პავილიონში ბალთაჯის ფერმაში, თერმული აბანოს გვერდით, რომელიცXIX საუკუნეში ააშენა სულთან აბდულჰამიდ II (მეფობდა 1876-1909).

ათათურქმა დაავალა საკუთარი სასახლის მშენებლობა მილეტის ფერმაში (Millet Çiftliği). არქიტექტორ სედათ ჰაქი ელდემის მიერ დაპროექტებული სამუშაოები, დასრულდა 1929 წელს. სასახლეს თავდაპირველად ეწოდებოდა მილეტის ფერმის სასახლე („მილეტი“ თურქულად „ერს“ ნიშნავს) იმ ფერმის სახელის მიხედვით, რომელშიც აშენდა.

თავდაპირველად ხისფერი სასახლე მოგვიანებით გადაკეთდა. ორსართულიან შენობას აქვს სამი VIP სალონი და თერთმეტი ოთახი. აღჭურვილია დოლმაბაჰჩეს სასახლიდან მოტანილი ავეჯით.

ათათურქი ამ სასახლეში ატარებდა ზაფხულის თვეებს. იწვევდა ცნობილ თურქ მომღერლებსა და მუსიკოსებს, როგორებიც იყვნენ საფიე აილა და მუნირ ნურეთინ სელჩუქი, თურქული კლასიკური მუსიკის კონცერტების შესასრულებლად. ამ ადგილას განვითარდა იდეა თურქული ისტორიული საზოგადოებისა და თურქული ენის ასოციაციის დაარსების შესახებ.

## მუზეუმი
იალოვის ათათურქის სახლი, რომელიც თავდაპირველად ათათურქის კერძო საკუთრება იყო, გადაეცა თურქეთის დიდ ეროვნულ ასამბლეას. სარემონტო სამუშაოებისა ათათურქის ფოტოების და პირადი ნივთებით მორთვის შემდეგ, სასახლე გადაკეთდა ისტორიულ სახლ-მუზეუმად და საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1981 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1929 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
სალონიკის ათათურქის მუზეუმი

**ათათურქის მუზეუმი** ( , ) — ისტორიული სახლ-მუზეუმი სალონიკში, ცენტრალურ მაკედონიაში, საბერძნეთში.

## მიმოხილვა
სახლი არის თანამედროვე თურქეთის დამაარსებლის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის დაბადების ადგილი, რომელიც აქ დაიბადა 1881 წელს. ეს არის სამსართულიანი სახლი ეზოთი 24 აპოსტოლუ პავლუს ქუჩაზე, თურქეთის საკონსულოს გვერდით.

პირველ სართულზე ოთხი ოთახია. მეორე სართულზე არის მისაღები ოთახი ევროპული დივნებით, დიდი მაგიდითა და მოჩუქურთმებული მანგალით; დიდი საცხოვრებელი ოთახი კედლებზე დაბალი ბენჩებით; ქემალის დედის ოთახი, საწოლით, ბენჩითა და ყუთით და სამზარეულო, თანამედროვე სამზარეულო ჭურჭლითა და იარაღებით აღჭურვილი. მესამე სართულზე ყველაზე შთამბეჭდავი ოთახი არის ის, სადაც ქემალი დაიბადა. მის პირდაპირ არის სხვა ოთახი, სადაც ანკარიდან ჩამოტანილი ქემალის ზოგიერთი პირადი ნივთია გამოფენილი. ეს მოიცავს ოფიციალურ ტანსაცმელს, მოწევის ნივთებს, ჭურჭელს, ფინჯნებსა და სხვა ნივთებს. ქემალის სასკოლო წლებთან დაკავშირებული ყველა დოკუმენტი კედლებზეა გაკრული. ეზოში კვლავ იზრდება ბროწეულის ხე, რომელიც ქემალის მამამ დარგო.

შენობა 1981 წელს შეაკეთეს და თავდაპირველ ვარდისფერ ფერში გადაღებეს. ავეჯის უმეტესი ნაწილი ავთენტურია. ყველა დაკარგული ნივთი შეცვალეს ქემალის მაუზოლეუმიდან და ისტამბულის თოფქაფის სასახლიდან მოტანილი ავეჯით. ყველა კედელზე არის ქემალის ფოტოსურათები მისი ცხოვრების სხვადასხვა პერიოდიდან.

## ისტორია
სანამ სალონიკს 1912 წელს საბერძნეთის სამეფო ხელახლა დაიკავებდა, ოსმალეთის მმართველობის დროს ის ცნობილი იყო როგორც „ქოჯა ქასიმ ფაშას რაიონი“. იგი აშენდა 1870 წლამდე და 1935 წელს თესალონიკის საქალაქო საბჭომ იგი თურქეთის სახელმწიფოს გადასცა, რომელმაც გადაწყვიტა მისი მუსტაფა ქემალ ათათურქისადმი მიძღვნილ მუზეუმად გადაქცევა. სტამბულის პოგრომამდე 1955 წელს, სახლის წინ მდებარე ქუჩას „ქემალ ათათურქის“ სახელი ერქვა.

1981 წელს ანკარაში აშენდა ამ სახლის ზუსტი ასლი.

## გალერეა

File:AtatürkMuseumThessaloniki.JPG|ხედი გარედან
File:AtatürkMuseumThessaloniki (22).JPG|ცვილის ქანდაკება
File:Macedonian_Museums-74-Spiti_Kemal-325.jpg|საცხოვრებელი ოთახი
File:Macedonian_Museums-74-Spiti_Kemal-326.jpg|ათათურქის საძინებელი
File:Macedonian_Museums-74-Spiti_Kemal-327.jpg|ათათურქის პირადი ნივთები

## რესურსები ინტერნეტში
*www.museumsofmacedonia.gr
*www.studylanguages.org

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1953 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ათათურქის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჩემი ცოლი და სიდედრი

**„ჩემი ცოლი და სიდედრი“** () — ორაზროვანი გამოსახულება, რომელიც შეიძლება აღიქმებოდეს, როგორც გოგონა ან მოხუცი ქალი („ცოლი“ და „სიდედრი“ შესაბამისად).

## ისტორია
ამერიკელმა კარიკატურისტმა უილიამ ჰილმა (William Ely Hill; 1887–1962) 1915 წლის 6 ნოემბერს ამერიკულ იუმორისტულ ჟურნალ „Puck“-ში გამოაქვეყნა „ჩემი ცოლისა და დედამთილის“ ორაზროვანი გამოსახულება წარწერით: „ამ სურათზე ორივეა — იპოვეთ ისინი“ («»). თუმცა, ასეთი გამოსახულების უძველესი ცნობილი მაგალითია 1888 წლის გერმანული ღია ბარათი.

1930 წელს ამერიკელმა ფსიქოლოგმა ედვინ ბორინგმა ეს ფიგურა სხვა ფსიქოლოგებს გააცნო სტატიაში სახელწოდებით „ახალი ორაზროვანი ფიგურა“ («») და მას შემდეგ ეს გამოსახულება გამოჩნდა სახელმძღვანელოებსა და ექსპერიმენტულ კვლევებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Учёные раскрыли загадку одной из самых известных оптических иллюзий

## სქოლიო
კატეგორია:ოპტიკური ილუზიები
Tokyo Game Show

**Tokyo Game Show** ( Tōkyō Gēmu Shō), **TGS** — მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ყოველწლიური სათამაშო ინდუსტრიის გამოფენა. იმართება ყოველი წლის სექტემბრის თვეში მაკუჰარი მესეს საკონფერენციო დარბაზში, ქალაქ ჩიბაში, იაპონიაში. გამოფენის ორგანიზატორია კომპიუტერული გართობის მომწოდებელთა ასოციაცია (CESA) და Nikkei Business Publications, Inc. გამოფენაზე ძირითადი აქცენტი კეთდება იაპონურ თამაშებზე, თუმცა მსოფლიოს სხვა ქვეყნების ვიდეო თამაშების დეველოპერებიც ფართოდ იყენებენ გამოფენას თავიანთი თამაშების ან აღჭურვილობებიის დემონსტრირებისთვის. ღონისძიება ოთხ დღეს გრძელდება. Tokyo Game Show-ის პირველი ორი დღე ღიაა მხოლოდ სათამაშო ინდუსტრიის ბიზნეს წარმომადგენლებისთვის, ხოლო მომდევნო ორი დღე — ფართო საზოგადოებისთვის. 2020 წელს, COVID-19 პანდემიის გამო, გამოფენა პირველად ჩატარდა ონლაინ ფორმატში..

## გალერეა

ფაილი:Tokyo_Game_Show_2018_(TGS)_(29863207507).jpg|2018-ის მთავარი საგამოფენო სივრცე
ფაილი:Cosplay_TGS_2011_5.jpg|კოსფლეის კოლექციის ღამე TGS 2011-ზე
ფაილი:Sega_booth,_Tokyo_Game_Show_20040926b.jpg|Tokyo Game Show 2004

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კულტურა ტოკიოში
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სამრეწველო გამოფენები
კატეგორია:ვიდეო გეიმინგი იაპონიაში
ათათურქის საზღვაო პავილიონი

**ათათურქის საზღვაო პავილიონი** () — ისტორიული საპრეზიდენტო რეზიდენცია, რომელიც მდებარეობს მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე, სტამბოლის ბაქირქეუის რაიონის ფლორიას უბანში, თურქეთი.

იგი აშენდა 1935 წელს სტამბოლის მუნიციპალიტეტის მიერ მუსტაფა ქემალ ათათურქის დასასვენებელი მიზნებისთვის. შენობა დღეს ისტორიული სახლ-მუზეუმია.

## არქიტექტურა
ბაუჰაუსის სტილში დაპროექტებული არქიტექტორ სეიფი არქანის მიერ, რომელსაც დავალება მიეცა 1935 წელს სტამბოლის მუნიციპალიტეტის მიერ, სასახლე დასრულდა იმავე წლის 14 აგვისტოს და ათათურქს აჩუქეს.

შენობა აშენებულია ზღვის ფსკერში ჩაღრმავებულ ფოლადის ღუნძებზე და დაკავშირებულია მოშორებით დაახლოებით 70 მ (230 ფუტი) ქვიშნარა პლაჟთან ხის ნავსადგურით. L-ის ფორმის, ერთსართულიანი სასახლე შედგება მისაღები დარბაზის, საკითხავი ოთახის, საძინებელი ოთახებისა და აბაზანისგან. კომპლექსში ასევე არის მომსახურების და პერსონალის ოთახები.

ხრაბული აღიოს სტეფანოს მონასტრის ეზოში ათათურქის დაუფლების შემდეგ სასახლისთვის ბაღად ტყე გაშენდა. ამ ტყე ეწოდება „ფლორიას ათათურქის ტყე“ () და დღეს საზოგადოებრივი პარკია.

## მდებარეობა და წვდომა
მუზეუმი მდებარეობს ათათურქის საერთაშორისო აეროპორტის დასავლეთით, ფლორიადან ქიუჩუკჩექმეჯემდე სანაპირო გზაზე.

მას შეიძლება მივაღწიოთ ფლორიას სარკინიგზო სადგურიდან სტამბოლ-ჰალქალის საგარეუბნო ხაზზე, რომელიც დაახლოებით 500 მ (1,600 ფუტი) მოშორებითაა. აღნიშნულ ადგილს ასევე ემსახურება İETT-ის ავტობუსის ხაზი „73T იენიბოსნა მეტრო-ფლორია“.

მუზეუმი ღიაა დილის 9 საათიდან საღამოს 4 საათამდე (ზამთრის თვეებში დილის 9 საათიდან 3 საათამდე) ადგილობრივი დროით, ორშაბათი და ხუთშაბათის გარდა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1935 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
გერმანული არქიტექტურის მუზეუმი

**გერმანული არქიტექტურის მუზეუმი** () — მდებარეობს მუზეუმების ნაპირზე (Museumsufer) ფრანკფურტში, გერმანიაში. XVIII საუკუნის შენობაში განთავსებული მუზეუმის ინტერიერი 1984 წელს ოსვალდ მათიას უნგერსმა გადააკეთა, როგორც „პლატონური შენობების ელემენტების კომპოზიცია პლატონური შენობების ელემენტებში“. მუზეუმში მუდმივი გამოფენაა „ძველი ქოხებიდან ცათამბჯენებამდე“, რომელიც გერმანიაში არქიტექტურული განვითარების ისტორიას ასახავს.

მუზეუმი ყოველწლიურად აწყობს რამდენიმე დროებით გამოფენას, ასევე კონფერენციებს, სიმპოზიუმებს და ლექციებს. იგი ფლობს დაახლოებით 180,000 არქიტექტურული ნახაზის და 600 მაკეტის კოლექციას, რომელშიც შედის თანამედროვე და კლასიკოსი მხატვრების ნამუშევრები, როგორებიც არიან ერიხ მენდელზონი, მის ვან დერ როე, არქიგრამი და ფრენკ გერი. აქვეა საცნობარო ბიბლიოთეკა დაახლოებით 25,000 წიგნით და ჟურნალით.

## ჯილდოები 
გერმანული არქიტექტურის მუზეუმი (DAM) გასცემს რამდენიმე პრესტიჟულ ჯილდოს:
*DAM-ის პრემია არქიტექტურისთვის გერმანიაში
*საერთაშორისო პრემია ცათამბჯენებისთვის
*DAM-ის პრემია არქიტექტურული წიგნისთვის
*ევროპული პრემია არქიტექტურული ფოტოგრაფიისთვის
*ევროპული პრემია საჯარო ურბანული სივრცისთვის

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანიის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
დიდი სასახლის მოზაიკის მუზეუმი

300px|მინი
**დიდი სასახლის მოზაიკის მუზეუმი** () — მუზეუმი სტამბოლში. მდებარეობს სულთანაჰმედის მოედნის მახლობლად, არასტის ბაზართან. მუზეუმში დაცულია ბიზანტიური პერიოდის მოზაიკები, რომლებიც ნაპოვნია კონსტანტინოპოლის დიდი სასახლის ტერიტორიაზე არსებული გათხრების დროს.

## ისტორია
მუზეუმში განთავსებულია მოზაიკები, რომლებიც ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანე I-ის მეფობის დროით (527–565 წწ.) თარიღდება, თუმცა უახლესი ანალიზი უფრო გვიან პერიოდს — ჰერაკლეს მეფობას მიუთითებს. ის აღმოაჩინეს ბრიტანელმა არქეოლოგებმა სენტ-ენდრიუს უნივერსიტეტიდან, შოტლანდიიდან, სულთან აჰმეთის მოედნის ბაზარში 1935–1938 და 1951–1954 წლებში ჩატარებული ფართომასშტაბიანი გათხრების დროს. ეს ტერიტორია შედიოდა დიდი სასახლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. გათხრებით აღმოაჩინეს დიდი ეზო, 1872 მ²-ის ფართობით, სრულად მოზაიკებით მორთული. სწორედ ამ მომენტში ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიამ, პროფ. დოქტორ ვერნერ იობსტის ხელმძღვანელობით, იკისრა ცნობილი სასახლის მოზაიკის შესწავლა და შენარჩუნება, ასევე დამატებითი არქეოლოგიური გამოკვლევების ჩატარება (1983–1997) თურქეთის ძეგლთა და მუზეუმთა გენერალურ დირექტორატთან ერთობლივი პროექტის ფარგლებში.

მოზაიკების თემატიკა მოიცავს დიონისურ პროცესიას (სპილო და ქვევრიანი ქალი) მრავალ საბრძოლო სცენას, სადაც წარმოდგენილია როგორც ადამიანები, ასევე მებრძოლი ცხოველები. ამასთან ერთად შერეულია სხვადასხვა ცხოველებიც, მათ შორის ლომები, არწივები და გველები.

მუზეუმი რესტავრაციისთვის დაიხურა 2023 წლის ივლისში. 2024 წლის მაისის მონაცემებით, მუზეუმი კვლავ დახურულია და ხელახალი გახსნის თარიღი არ არის გამოცხადებული.

## გალერეა

Image:Byzantinischer Mosaizist des 5. Jahrhunderts 001.jpg| ქვევრიანი ქალის იატაკის მოზაიკა (დაახ. მე-5 საუკუნე)
Image:Byzantinischer Mosaizist des 5. Jahrhunderts 002.jpg|ბავშვისა და ვირის იატაკის მოზაიკა (დაახ. მე-5 საუკუნე)
File:Istanbul Mosaic Museum Sector E Milking a goat in 2003 06 1208.jpg|მწყემსები ცხოველებთან ერთად
File:Istanbul Mosaic Museum Sector D Elephant with rider's hand in 2003 04 1210.jpg|სპილო
File:Istanbul Mosaic Museum dec 2016 1517.jpg|აქლემის ჯირითი
File:Istanbul Mosaic Museum Bear attacking a lamb mosaic in 2016 02 1550.jpg|დათვი ნადავლით
File:Istanbul Mosaic Museum dec 2016 1608.jpg|ბიჭი და ძაღლი
File:Istanbul Mosaic Museum dec 2016 1630.jpg|ნადირობის სცენა
File:Istanbul Mosaic Museum dec 2016 1681.jpg|დეკორაცია
File:Istanbul Mosaic Museum dec 2016 1684.jpg|გრიფონის თავდასხმა
File:Istanbul Mosaic Museum Sector E Children trundling hoops middle side in 2016 01 Panorama.jpg|არენის თამაში
File:The Good Shepherd from the Imperial Palace of Constantinople 5th-6th century AD.jpg|კარგი მწყემსი, რომელიც ატარებს დაკარგულ ცხვარს და შესაძლოა პურის ნაჭრებს

## რესურსები ინტერნეტში
*Byzantium 1200 | Mosaic Peristyle
*Istanbul Mosaic Museum Photos
*Some 220 pictures, so most of the scenes

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1953 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ვიდეო თამაშების მონეტიზაცია

**ვიდეო თამაშების მონეტიზაცია** — პროცესი, რომელსაც ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები იყენებენ ვიდეო თამაშებიდან დამატებითი შემოსავლის მისაღებად. მონეტიზაციის მეთოდები შეიძლება განსხვავდებოდეს თამაშების, ჟანრებისა თუ პლატფორმების მიხედვით, თუმცა ყველა მათგანის საბოლოო მიზანი არის ფულის დაბრუნება თამაშის დეველოპერებისთვის, საავტორო უფლებების მფლობელებისთვის და სხვა დაინტერესებული მხარეებისთვის. რაც უფრო მრავალფეროვანი ხდება მონეტიზაციის მეთოდები, მით უფრო მეტ გავლენას ახდენენ თამაშის დიზაინზეც, რაც ზოგჯერ კრიტიკას იწვევს საზოგადოებაში.

საგამომცემლო ინდუსტრიაში ვიდეო თამაშების მონეტიზაციის რამდენიმე ბიზნეს მოდელი არსებობს, თუმცა ისინი შეიძლება დაიყოს ექვს ძირითად კატეგორიად. ერთი ვიდეო თამაში, შესაძლოა, ერთდროულად იყენებდეს ამ მოდელებიდან ერთზე მეტს. ესენია საცალო ვაჭრობა, ციფრული დისტრიბუცია, გამოწერა, მიკროტრანზაქცია (რომელიც მოიცავს გადმოტვირთვადი კონტენტს, ვირტუალურ ვალუტას, ლუთბოქსებს და სეზონური საშვს) ვაჭრობა მოთამაშეებს შორის და რეკლამა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშის მარკეტინგი
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ინდუსტრია
კატეგორია:ვირტუალური ეკონომიკა
ანადოლუს ციხესიმაგრე

300px|მინი
**ანადოლუს ციხესიმაგრე** () — შუა საუკუნეების ოსმალური ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს სტამბოლში, თურქეთში, ბოსფორის ანატოლიურ (აზიურ) მხარეს. კომპლექსი წარმოადგენს უძველეს შემორჩენილ თურქულ არქიტექტურულ ნაგებობას სტამბოლში და ამავე დროს, მისი სახელი ეწოდება მის გარშემო მდებარე უბანს ქალაქის ბეიქოზის რაიონში.

## ისტორია
ანადოლუ აშენდა 1393-1394 წლებში ოსმალეთის სულთან ბაიაზიდ I-ის დავალებით, იმდროინდელი ბიზანტიური ქალაქის კონსტანტინოპოლის ალყისთვის.

7 000 კვადრატულ მეტრზე (1.7 აკრი) აშენებული ციხესიმაგრე მდებარეობს ბოსფორის ყველაზე ვიწრო ადგილას, სადაც სრუტე მხოლოდ 660 მეტრია სიგანეში. ტერიტორია სამხრეთიდან შემოსაზღვრულია გოქსუს (ძველბერძნულად: არეტოს) ნაკადულით. ადრე აქ იდგა ურანოსისადმი მიძღვნილი რომაული ტაძრის ნანგრევები.  სადარაჯო ციხედ აშენებული ციტადელი შედგება 25 მეტრის სიმაღლის კვადრატული მთავარი კოშკისგან, რომელიც მოთავსებულია არაწესრიგი პენტაგონის ფორმის კედლებში, რომლის ხუთ კუთხეშიც სადარაჯო კოშკებია განლაგებული.

კონსტანტინოპოლი ალყაშემორტყმული იყო 1394 წლიდან, მაგრამ ბაიაზიდის კამპანია ჯერ ნიკოპოლისის ჯვაროსნული ლაშქრობით შეწყდა, შემდეგ კი ანკარის ბრძოლაში მისი დამარცხებით დასრულდა, რასაც მოჰყვა 11 წლიანი სამოქალაქო ომი, რომელიც მისი ვაჟის მეჰმედ I-ის ტახტზე ასვლით დასრულდა. მეჰმედის შვილიშვილმა, სულთანმა მეჰმედ II-მ ციხესიმაგრე გაამაგრა ორმეტრიანი სისქის კედლითა და სამი დამატებითი სადარაჯო კოშკით და დაამატა საწყობი და საცხოვრებელი ოთახები. კონსტანტინოპოლის დაპყრობისთვის განახლებული სამხედრო კამპანიის გეგმების ფარგლებში, მეჰმედ II-მ ასევე ააშენა კიდევ ერთი ციხე ბოსფორის გაღმა, რომელსაც რუმელიჰისარი ეწოდება. ორივე ციხესიმაგრე ერთად მუშაობდა 1453 წელს ბოსფორზე საზღვაო გზის ჩასაკეტად, რითაც დაეხმარა ოსმალებს კონსტანტინოპოლის (მოგვიანებით გადაარქვეს სტამბოლი) მათ ახალ იმპერიულ დედაქალაქად ქცევის მიზნის მიღწევაში.

ქალაქის დაპყრობის შემდეგ, ანადოლუ ასრულებდა საბაჟო სახლისა და სამხედრო ციხის როლს. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ დაიშალა.

ოსმალეთის დაცემისა და 1923 წელს თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, ახლად შექმნილმა თურქეთის კულტურის სამინისტრომ 1991-1993 წლებში საბოლოოდ აღადგინა. დღეს ანადოლუ ქმნის ღირსშესანიშნავ ხედს ბოსფორის ნაპირზე ტრადიციულ ხის სახლებთან ერთად, რომლებიც ამ უბნისთვისაა დამახასიათებელი. ციხესიმაგრე ფუნქციონირებს როგორც ისტორიული ძეგლი, თუმცა საზოგადოებისთვის დაცული რჩება. უახლესი რესტავრაცია ჩატარდა სტამბოლის მუნიციპალიტეტის მიერ, რომელიც 2021 წელს დაიწყო.

## გალერეა

Image:Bild från familjen von Hallwyls resa genom Mindre Asien och Turkiet 27 April - 20 Juni 1901 - Hallwylska museet - 103203.tif|ანადოლუ 1901 წლით დათარიღებული საფოსტო ბარათიდან
Image:Anadoluhisarı 4.JPG|ამავე სახელწოდების უბნის ადგილობრივი ქუჩის ხედი
Image:Anadoluhisarı 2.JPG|ციხესიმაგრე სანაპიროდან ხედით
Image:Istanbul Bosphorus Anadoluhisarı (Anatolian Castle) IMG 7775 1920.jpg|ციხესიმაგრე ტრადიციულ სტამბოლის სანაპირო სასახლეებს შორის, რომელიც ცნობილია როგორც იალი
Image:Istanbul_Bosphorus_Anadoluhisarı_(Anatolian_Castle)_IMG_7770_1920.jpg|ანადოლუჰისარი, ხედი ბოსფორის სრუტიდან

## რესურსები ინტერნეტში
*Pictures of the fortress

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
მაია პატარიძე

**მაია პატარიძე** (დ. 1973) — ქართველი ისტორიკოსი. ნუმიზმატიკის მკვლევარი, ისტორიის დოქტორი.

## ბიოგრაფია 
1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, 1999 წელს ასპირანტურა ამავე ფაკულტეტზე ნუმიზმატიკის სპეციალობით. 1995 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მუშაობდა საქართველოს ენციკლოპედიის მთავარ სამეცნიერო რედაქციაში, ნუმიზმატიკის და არქეოლოგიის რედაქციის წამყვან რედაქტორად. 

2004 წლიდან დღემდე - საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, სადაც ნუმიზმატიკური განყოფილების უფროსი მეცნიერია. დაცული აქვს დისერტაცია - „სვანეთში აღმოჩენილი ნუმიზმატიკური მასალის პოლიტიკურ-ეკონომიკური და ეთნოლოგიურ-კონფესიური ასპექტები ძვ. წ. V - ახ. წ. XVIII საუკუნე“. იყო გერმანიის პრუსიული მემკვიდრეობის ფონდის საერთაშორისო სტიპენდიანტი, რომლის ფარგლებში იმუშავა ბერლინის ბოდეს მუზეუმის მიუნცკაბინეტში ქართული ნუმიზმატიკის ფუძემდებლის მიხეილ ბარათაშვილის კოლექციაზე. კვლევით საქმიანობასთან ერთად, მონაწილეობს მუზეუმის საექსპოზიციო და საგანმანათლებლო მიმართულებით. არის საქართველოს ეროვნული მუზეუმის  სიმონ ჯანაშიას სახელობის მუზეუმის მუდმივმოქმედი ნუმიზმატიკური გამოფენის სამეცნიერო კონცეფციის ავტორი. აგრეთვე, რეგიონალური მუზეუმების: მესტიის, მარტვილის, ლეჩხუმის და ახალციხის ნუმიზმატიკური ექსპოზიციის კურატორი. 

2021 წელს მისი სამეცნიერო კონცეფციით და უშუალო მონაწილეობით გაიხსნა გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის „მიუნცკაბინეტი“. ილიას სახელმწიფო და კავკასიის უნივერსიტეტებში კითხულობს ლექციების კურსს: „ნუმიზმატიკის საფუძვლები“ და „ქართული ნუმიზმატიკა“.  არის წიგნებისა და 30-მდე სტატიის ავტორი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
არა გიულერის მუზეუმი

250px|მინი
**არა გიულერის მუზეუმი** () — ფოტოგრაფიის მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთი, რომელიც გამოფენს ფოტოჟურნალისტ არა გიულერის ნამუშევრებს. 2018 წელს დაარსებული მუზეუმი ასევე მოიცავს მისი ნამუშევრების არქივს.

არა გიულერი (1928 წლის 16 აგვისტო – 2018 წლის 17 ოქტომბერი) იყო ცნობილი სომეხი-თურქი ფოტოჟურნალისტი, რომელსაც ეწოდებოდა „სტამბოლის თვალი“ ან „სტამბოლის ფოტოგრაფი“.

არა გიულერის მუზეუმი გაიხსნა 2018 წლის 16 აგვისტოს, გიულერის 90-ე დაბადების დღეს, და მდებარეობს ბომონთიადაში, სტამბოლის შიშლის რაიონში, თურქეთი. მუზეუმის დაარსება დაკავშირებულია დოღუშ ჯგუფის თანამშრომლობასთან არა გიულერთან 2016 წელს. გახსნის გამოფენა ჩატარდა სათაურით „მასროლი კაცი“ („Islık Çalan Adam“). გიულერის ფოტოები ფოკუსირებულია ადამიანებზე, სტამბოლსა და თურქეთზე XX საუკუნის მეორე ნახევარში, რამაც ჩამოაყალიბა ამ ადგილის ინდივიდუალური და სოციალური მეხსიერება.

მუზეუმი ასევე მოიცავს არქივსა და კვლევით ცენტრს („Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi“, AGAVAM). დოღუშ ჯგუფის ხელოვნების კონსულტანტის ხელმძღვანელობით არქივის გუნდმა ჩაატარა ორწლიანი პროექტი არა გიულერის ასობით ათასი ნამუშევრების კლასიფიკაცია, ინვენტარიზაცია, შენარჩუნება, დიგიტალიზაცია და ინდექსაციის მიზნით. არქივის კოლექციები ხელმისაწვდომია ფოტოგრაფიის მოყვარულებისა და მკვლევარებისთვის პორტალის საშუალებით.

მუზეუმში შესვლა უფასოა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2018 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი

**სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი** () — დამოუკიდებელი, მხატვრების მიერ ხელმძღვანელობათა მუზეუმი, რომელიც დაარსდა სტამბოლში 1997 წელს. ეს არის სტამბოლის უძველესი თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი. iS.CaM არის ალტერნატიული სამხატვრო ორგანიზაცია, რომელიც ანვითარებს, განვითარებას და თანამშრომლობს სხვა ინსტიტუტებთან და ქსელებთან. მისი ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ხელოვნება და განათლება ხელჩაკიდებულად უნდა იყოს ერთად. ინტერნეტის თვალსაზრისით ეს არის პიონერი, მათ შორის ვებ ბიენალეს დაარსებით, ბიენალე, რომელიც სრულიად ინტერნეტშია. დამფუძნებელია კონცეფტუალისტი მხატვარი გენჯო გულანი, ხოლო მთავარი კურატორია დოქტორი მარკუს გრაფი. ის თანამშრომლობს გალატა პერფორმთან მრავალ პროექტში.

გენჯო გულანმა დააარსა „სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი“ როგორც სამხატვრო პროექტი 1997 წელს. პროექტი ვითარდებოდა მრავალი წლის განმავლობაში. ცოტა ხნის წინ მან ბერლინში გამოაცხადა, რომ ის არის „Erste Lebende Kunst Museum“ (პირველი ცოცხალი ხელოვნების მუზეუმი) ტიმ ულრიხსის შემდეგ.

## ვებ ბიენალე
ვებ ბიენალე, შემოკლებით „WB“, არის ონლაინ ხელოვნების გამოფენა  ნეტ-არტისა და ვებ-არტის. მას აწყობს სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, iS.CaM, და დააარსა გენჯო გულანმა ზუსტად საუკუნის მიჯნაზე. როგორც ვებ ფორმირება, ვებ ბიენალე ისეთივე „ასაკისაა“ როგორც ვიკიპედია. ყოველ ორ წელიწადში WB იღებს ვირტუალური „პავილიონების“ ფორმას, რომელიც წარმოდგენს დიდ რაოდენობის თანამედროვე ინტერნეტ ხელოვნებას, რაიმე ფორმით აკავშირებს მათ ერთმანეთთან. ყოველი მონაწილე ვებსაიტი ან პროექტი წარმოდგენილია სპეციალური ტეგით title ტეგში და/ან ბმულით ვებ ბიენალეს ვებსაიტზე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ონლაინ პროექტია, ვებ ბიენალეს ხშირად ადარებენ სხვა ბიენალეებს. იხილეთ:

ცხოვრების ყველა სფეროში ახალი თაობის ახალგაზრდა თურქები იშლიან მკლავებს გარეთ მიმართული. წელს ხელოვნების ბიენალეზე მონაწილეობას მიიღებენ მხატვრები ბოსნიიდან, ირანიდან, ეგვიპტიდან, საბერძნეთიდან და ლიბანიდან - ყველაზე იშვიათი შერწყმა - ხოლო ვებ ბიენალეზე წარმოდგენილი იქნება ნამუშევრები

სომხების, უკრაინელების, სერბების, მაკედონელებისა და რუმინელების. „სტამბოლს ამ დღეებში ისეთივე დინამიზმი აქვს, როგორც ნიუ-იორკს,“ - ამბობს გენჯო გულანი, სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის დირექტორი. „თუ რამე არის,“ - ამბობს ის ენთუზიაზმით, - „სტამბოლი უფრო ცოცხალია“. აქ მეტი ინტერესია რაღაც ახალის გაკეთების მიმართ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Web Biennial 2020 APERION
* Intute 
* Rhizome

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1997 წელს დაარსებული მუზეუმები
ტარიბანა

**ტარიბანა** — ვაკე-ტაფობი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მოქცეულია ივრის ზეგნის ფარგლებში. სიგრძე 15 კმ, სიგანე 8.5 კმ. ტაფობის ფსკერის სიმაღლეა 423–465 მ.

განვითარებულია სინკლინურ ნაოჭში. აგებულია მეოთხეული ალუვიურ-ფლუვიალური თიხნარებით. დასავლეთი ნაწილი გადაკვეთილია მდინარე ქუშისხევით. სამხრეთით უერთდება ნატბეურის ვაკეს. 

ტარიბანა თავისი მეოთხეული ნაფენების ღრმა ჰორიზონტებში შეიცავს მიწისქვეშა მტკნარი არტეზიული წყლების მარაგს.

ტაფობში დიდი სისქის წაბლა და მუქი წაბლა ნიადაგებია, რომელიც ათვისებულია სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის. პერიფერიულ ზოლში გორაკ-ბორცვებზე ბალახმცენარეულობაა, უროიანი და ვაციწვერიანი სტეპები. აქ ნავთობის მოპოვება XX საუკუნის 50-იანი წლებიდან დაიწყო.

1999 წლის შემოდგომაზე ედუარდ შევარდნაძემ ტარიბანაზე ახალი ჭაბურღილის სამუშაოები საზეიმოდ გახსნა.

აღმოჩენილია არქეოლოგიური ძეგლები, არის ნამარხი ფაუნა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები
თურქული კალიგრაფიის ხელოვნების მუზეუმი

**თურქული კალიგრაფიის ხელოვნების მუზეუმი** () — მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ბეიაზითის მოედანზე, სტანბოლის ფათიჰის რაიონში, თურქეთში. იგი განთავსებულია ყოფილ მედრესეში, რომელიც აშენდა XVI საუკუნის დასაწყისში.

## ისტორია
შენობა ადრე იყო ბაიაზიდ II-ის მეჩეთის კომპლექსის მედრესე, რომელიც აშენდა სულთან ბაიაზიდ II-ის (მეჰმედ II-ის ვაჟის) ბრძანებით. მედრესეს მშენებლობა დაიწყო 1505 წელს, მეჩეთის დასრულების შემდეგ, და დასრულდა 1507 წელს.

მუზეუმი პირველად გაიხსნა როგორც „წერის მუზეუმი“ იავუზ სელიმის კომპლექსის მედრესეში 1968 წელს. 1984 წელს ის გადატანილი იქნა დღევანდელ ადგილას და გადაერქვა „თურქული კალიგრაფიული ხელოვნების მუზეუმი“. მისი კოლექცია შედგება 3121 ნაწარმოებისგან, რომლებიც ძირითადად ასახავს ისლამური კალიგრაფიული ხელოვნების ნიმუშებს.

2015 წელს მუზეუმი დაიხურა რესტავრაციისთვის.  2020 წლისთვისაც კვლავ დახურული იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
გრაფიკული პროცესორი

[მინი|მარჯვნივ|გრაფიკული პროცესორის [ბლოკ-სქემა]]
**გრაფიკული პროცესორი** (**GPU**) — სპეციალიზებული ელექტრონული სქემა, შექმნილი ციფრული გამოსახულების დასამუშავებლად და კომპიუტერული გრაფიკის ასაჩქარებლად. გრაფიკული პროცესორი შეიძლება წარმოდგენილი იყოს როგორც დისკრეტული ვიდეობარათის სახით, ან ჩაშენებული იყოს დედაპლატებში, მობილურ ტელეფონებში, პერსონალურ კომპიუტერებში, სამუშაო სადგურებსა და სათამაშო კონსოლებში.

მათი პარალელური სტრუქტურის წყალობით, ისინი მოგვიანებით გამოსადეგი აღმოჩნდნენ არაგრაფიკული გამოთვლებისთვის, კერძოდ კი უკიდურესად პარალელური ამოცანების გადასაჭრელად. იმის გამო, რომ გრაფიკულ პროცესორებს შეუძლიათ უზარმაზარი რაოდენობის გამოთვლების სწრაფად შესრულება, მათ იყენებენ მრავალ სფეროში, მაგალითად, ხელოვნური ინტელექტის მიმართულებით (AI), სადაც ისინი ეფექტურად უმკვლავდებიან მონაცემთა ინტენსიურ და რთულ გამოსათვლელ ამოცანებს. სხვა არაგრაფიკული გამოყენება მოიცავს ნეირონული ქსელების წვრთნასა და კრიპტოვალუტის მოპოვებას.

## გალერეა

ფაილი:Geforce3gpu.jpg|GPU nVidia GeForce 3 Ti 200
ფაილი:Matrox_parhelia-lx_pcie.jpg|GPU Matrox Parhelia
ფაილი:6600GT_GPU.jpg|GeForce 6600GT (NV43) GPU
ფაილი:AMD_Radeon_HD7870_Die_and_Package.jpg|AMD Radeon HD7870

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* What is GPU computing? — Nvidia.com
* A Graphics Hardware History  — თitancity.com

კატეგორია:გრაფიკული პროცესორები
კატეგორია:ვირტუალური რეალობა
კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი
კატეგორია:ციფრული ელექტრონიკა
კატეგორია:ელექტრონული დიზაინი