open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ეთერ ჭყონია-ლამორისი

**ეთერ ჭყონია-ლამორისი** (დ. 23 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი მომღერალი.

## ბიოგრაფია
1990 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1982-1983 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მსახიობი. 1983-1984 წლებში გუნდის მსახიობი. 1992 წელს ჩაირიცხა მადრიდის ვოკალის უმაღლეს სკოლაში, პარალელურად მასტერკლასები რ. სკოტოსგან, მოგვიანებით ვენაში, ცნობილი მომღერლისა და პედაგოგის რუტილდა ბიოშის კლასში დახვეწა ვოკალური ტექნიკა. დებიუტი შედგა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში დეზდემონას პარტიით(ვერდი „ოტელო“) ზურაბ სოტკილავასთან ერთად. 1992 წლიდან მოღვაწეობს ესპანეთში. 2013 წელს ავსტრიის ქალაქ გრაცში დააარსა ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსი „Academia Belcanto“, კონკურსზე დაწესდა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია. მართავს მასტერკლასებს ავსტრიაში, პორტუგალიაში, ესპანეთში, საფრანგეთში, ჩინეთში, ჰონგ-კონგსა და უკრაინაში. მისი პარტნიორები არიან მსოფლიოში სახელმგანთქმული მომღერლები: ზურაბ სოტკილავა, ლადო ათანელი, პლასიდო დომინგო, ჯორჯო ზანკანა, კარლოს ალვარესი, კრისტა ლუდვიგი, ილდიკო რაიმონდი, ანგელიკა კირშლაგერი, ხოსე კარერასი, კრისტოფ ლოი, პაოლო კონი, ენრიკო სტინკელი, პაულ ადელმანი. დირიჟორები: დანიელ ბარენბოიმი, ა. ფიშერი, ი. ბაშმეტი. რეჟისორი ფრანკო ძეფირელი. მონაწილეობს მსოფლიოს პრესტიჟულ ფესტივალებში, გამოდის მსოფლიოს წამყვან სცენებზე. ქართული რეპერტუარი: მარეხი(ზაქარია ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“), ქეთო(ვიქტორ დოლიძე „ქეთო და კოტე“). სხვა რეპერტუარი: ვიოლეტა, ჯილდა, ოსკარი(ვერდი „ტრავიატა“, „რიგოლეტო“, „ბალ-მასკარადი“), ევრიდიკე(გლუკი „ორფევსი და ევრიდიკე“), ადინა, ლუჩია(დონიცეტი „სიყვარულის ნექტარი“, „ლუჩია დი ლამერმური“, „L'opera internazionale Milano“-ს მიერ აღიარებულია წლის საუკეთესო ლუჩიად), ჯულიეტა(გუნო „რომეო და ჯულიეტა“, „Opera international Paris“-ის მიერ აღიარებულია წლის საუკეთესო ჯულიეტად), ელვირა, ჯულიეტა(ბელინი „პურიტანები“, "მონტეკები და კაპულეტები"), ნედა(ლეონკავალო „ჯამბაზები“, „ლა სკალა“, ფრანკო ძეფირელის დადგმა), ლიუ(პუჩინი „ტურანდოტი“). 2012 წელს შვედეთის პრინცესა ქრისტინა მაგნუსის მიერ გადაეცა შვედეთის ხელოვნების სამეფო ოქროს ორდენი, „ჩვენი დროის უდიდესი მომღერალი“. საოპერო მომღერალ ლამარა ჭყონიას ქალიშვილი და მოწაფე.

## ჯილდოები
* სტოკჰოლმის სამეფო სასახლის პრიზი(2012), „Greatest Singer of our time“(ჩვენი დროის უდიდესი მომღერალი).
* „Avanguardia“-ს პრიზი(1993), „21 საუკუნის საუკეთესო ვიოლეტა“ (ესპანეთი). 
* რ. ვინიასის სახელობის კონკურსი(1991), III პრემია (ბარსელონა).
* ვ. დოლიძის სახელობის კონკურსი(1990), I პრემია (თბილისი).
* ერთ-ერთი საუკეთესო ხმის მფლობელის საპატიო წოდება.

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 574

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1971
არქაბის ეკლესია

**არქაბის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თურქეთში, დაბა არჰავის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ეკლესიიდან კარგად მოჩანს სივრცე ოთხივე მხარეს. ზემოდან დაჰყურებს  არჰავის მთლიან დასახლებას, მდინარის ორივე  მხარის გაყოლებით არსებულ სოფლებს, ქალაქ ხოფასა და მის შემოგარენს, მთის კალთებზე შეფენილ სოფლებს არჰავის ციხემდე. ადგილობრივები ეკლესიას „რაკანას“ უწოდებენ. ეკლესიის ქვემოთ, კლდოვან ქანში, გაჭრილია შავი ზღვისპირა ცენტრალური ტრასისათვის განკუთვნილი გვირაბი.

ეკლესია მიმართულია აღმოსავლეთისაკენ. აქვს ხუთ გრადუსიანი დახრა სამხრეთის მიმართულებით. ძეგლი, სავარაუდოდ, დარბაზული, შვერილაბსიდიანი ტიპისაა.  აბსიდის კონტური, არც შიდა და არც გარე მხრიდან არაა გამოკვეთილი, მძლავრი მცენარეული  საფარის გამო. სამხრეთიდან, ამჟამად,  მხოლოდ  ორი  სარკმელი  ჩანს ადრეული პერიოდისათვის დამახასიათებელი სარკმლის პარალელური კედლებით. სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეში შემორჩენილია თაღოვანი კარის დასავლეთი მხარე, კარის თაღი პლინთუსებითაა ნაგები დუღაბზე. კარის სვეტების სისქე 60 სანტიმეტრია, ხოლო კედლების სისქე 80 სანტიმეტრს უახლოვდება. ნაგებობას კარი, სავარაუდოდ, დასავლეთის მხრიდანაც უნდა ჰქონოდა  ცენტრალურ არეში, რომლის ზომებიც ახლა ვეღარ დგინდება. შიდა სივრცის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში ფიქსირდება რომაული ბეტონის ფრაგმენტი, რომელშიც  ბიზანტიური ხანის ამფორათა ოთხი ეგზემპლარი ტანის ქვედა ნაწილია ჩართული. ჩვეულებრივ, ასეთი დეტალები კამარისათვის იქმნებოდა. კერამიკული  ჭურჭელი კამარათა დატვირთვას  ანეიტრალებდა. შიდა სივრცეშივე აღმოჩნდა გვერდებაკეცილი, დაბალბორტიანი კრამიტის ფრაგმენტები. მათი სრული ზომები ვერ დგინდება, რისი საშუალებითაც შესაძლებელი იქნებოდა ძეგლის თარიღის დადგენა. კედლები ძირითადად ნაგებია რიყის ქვით, დუღაბის გამოყენებით. სამხრეთ ფასადზე შეიმჩნევა, რომ ვერტიკალური კედლის მასა ამოყვანილია ყალიბით. სამხრეთის შემორჩენილი თაღოვანი კარი, სავარაუდოდ, ნალისებური იყო, თაღის ქუსლის ფორმაზე დაყრდნობით. შიდა სივრცეში იატაკის დონე ვერ დგინდება. კარის თაღის ქუსლი მიწის  დონიდან 1,30 სანტიმეტრზეა.

სარკმლის სიმაღლე — 85 სანტიმეტრია, სიგანე კი 55 სანტიმეტრი. იატაკის დონის დაუზუსტებლობის გამო მისი სრული ზომების განსაზღვრაც ვერ  ხერხდება. ეკლესიას სერიოზული გადაკეთების კვალი არ ეტყობა. წინასწარი მონაცემები მიგვანიშნებს, რომ ძეგლი VI საუკუნისაა. ნაგებობის გარე მასების სავარაუდო ზომებია: სიგრძე — 11,50 მეტრი, სიგანე — 7,10 მეტრი. დასავლეთ კედლის ცენტრალური არის უკიდურეს სიღრმეში არის კარის ღიობიც. იგი 95 სანტიმეტრი სიგანისაა. სამხრეთის კედელი დღეისათვის 4 მეტრი სიმაღლისაა. შიდა  მხრიდან სარკმლის ღიობის ჩარჩოები არ იკითხება, ხოლო გარე მხრიდან იგი წარმოადგენს სიმაღლეში ოდნავ შევიწროებულ ღიობს. სარკმლის სიმაღლეა — 70 სანტიმეტრი, ქვედა ნაწილის სიგანე —  18 სანტიმეტრი. აგრაფად რიყის ქვაა გამოყენებული. ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ არეში კიდევ ერთი სარკმელი ჩანს.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 55-56 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
ელიზბარ წითლანაძე

**ელიზბარ წითლანაძე** (დ.14 ივლისი, 1912, ბორჯომი — გ.7 ნოემბერი, 1982) — ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკური მეცნიერების დოქტორი (1951), პროფესორი (1955).

1933 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1937 წლიდან მუშაობას იწყებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტის თანამდებობაზე, პარალელურად კითხულობს ლექციებს საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1944-1945 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორია დაუსწრებელი სწავლების დარგში. 1945-1947 წლებში მუშაობს მოსკოვის სახელმწიფო ეკონომიკურ ინსტიტუტში უმაღლესი მათემატიკის კათედრის დოცენტის თანამდებობაზე. 1947-1955 წლებში თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტის კათედრის გამგეა, ხოლო 1955 წლიდან გარდაცვალებამდე განაგებდა უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის მათემატიკის კათედრას. აღზარდა სტუდენტთა და ასპირანტთა ღირსეული თაობები. 1969-1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კვალიფიკაციის ამაღლების ფაკულტეტის დეკანი.

პროფესორი ელიზბარ წითლანაძე პირველი ქართველი მათემატიკოსია, რომელმაც გაშალა თბილისში ნაყოფიერი მუშაობა ფუნქციონალური ანალიზის მიმართულებით. მისი სამეცნიერო ინტერესები ძირითადად ეხება არაწრფივ ფუნქციონალურ ანალიზს, ვარიაციათა აღრიცხვას და არაწრფივ ინტეგრალურ განტოლებათა მნიშვნელოვან პრობლემებს. თანაავტორია მონოგრაფიის „ფუნქციონალური ანალიზი“, რომელიც მოსკოვში გამოიცა 1964 წელს. ეს მონოგრაფია თარგმნილია სხვადასხვა უცხოურ ენაზე. ავტორია ქართულ ენაზე გამოცემული მონოგრაფიის „ფუნქციონალური ანალიზის საფუძვლები“. ამვე წლებში დაიბეჭდა მისი მესამე მონოგრაფია „თანამედროვე არაწრფივი ანალიზის ზოგიერთი ამოცანა“.
ელიზბარ წითლანაძე დიდ ყურადღებას აქცევდა ქართულ ენაზე სახელმძღვანელოების შექმნას. პროფესორი ვლადიმერ ჭელიძესთან ერთად იგი ავტორია ფიზიკის ფაკულტეტის სტუდენტებისათვის განკუთვნილი სახელმძღვანელოსი „მათემატიკური ანალიზის კურსი“ ორ ტომად. იგი ამ სახელმძღვანელოს მესამე ტომის ავტორია. ძირითადი შრომები მიუძღვნა ფუნქციონალურ ანალიზსა და გლობალურ ვარიაციათა აღრიცხვას. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
ვაზოპრესინი

**ვაზოპრესინი** — ჰორმონი, რომელსაც ასევე უწოდებენ ანტიდიურეზულ ჰორმონს (ADH), არგინინის ვაზოპრესინს (AVP), ან არგიპრეზინს. ვაზოპრესინი სინთეზირებულია AVP გენიდან, როგორც პეპტიდური პროჰორმონი ჰიპოთალამუსის ნეირონებში და გარდაიქმნება AVP-ად. შემდეგ ის მიემართება აქსონში, რომელიც მთავრდება ჰიპოფიზის უკანა ჯირკვალში და გამოიყოფა ვეზიკულებიდან, ცირკულაციაში უჯრედგარე სითხის ჰიპერტონიურობის (ჰიპეროსმოლარობის) საპასუხოდ. AVP-ს აქვს ორი ძირითდი ფუნქცია. პირველი, ის ზრდის თავისუფალი წყლის რაოდენობას, ხსნადის გარეშე, რომელიც კვლავ შეიწოვება ცირკულაციაში, ნეფრონების თირკმლის მილაკებში ფილტრიდან. მეორე ფუნქცია, AVP ავიწროებს არტერიოლებს, რაც ზრდის პერიფერიულ სისხლძარღვთა წინააღმდეგობას და ზრდის არტერიულ წნევას.

შესაძლებელია მესამე ფუნქციის განხილვაც. ზოგიერთი AVP შეიძლება გამოიყოს უშუალოდ ტვინში, ჰიპოთალამუსიდან და შიძლება შეასრულოს მნიშვნელოვანი როლი სოციალურ ქცევაში, სექსუალურ მოტივაციაში, წყვილთა კავშირში და სტრესთან რეაქციაში.

ვაზოპრესინი იწვევს ღეროვანი უჯრედების განცალკევებას კარდიომიოციტებად და ხელს უწყობს გულის კუნთის ჰომეოსტაზს.

მას აქვს ძალიან მცირე ნახევარგამოყოფის პერიოდი, 16-დან 24 წუთამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონები
ჯო ჰალდემანი

**ჯო ჰალდემანი** (დ. 9 ივნისი, 1943) — ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალი. ცნობილია რომანით „სამუდამო ომი“ (1947). მწერალმა ორჯერ მოიპოვა ნებულას პრემია საუკეთესო რომანისთვის წიგნებისთვის: „სამუდამო მშვიდობა“ (1997) და „კამუფლაჟი“ (2004), ხოლო ნაწარმოებისთვის „ჰემინგუეის ხუმრობა“ მიიღო ნებულასა და ჰიუგოს პრემიები საუკეთესო ნოველისთვის. 2012 წელს ჰალდემანი სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. 

მწერლის ნაშრომთა უმეტესობა, მათ შორის სადებიუტო რომანი „ომის წელი“, ვიეტნამის ომში მისივე გამოცდილებითაა შთაგონებული, საიდანაც დაჭრილი დაბრუნდა და   დიდხანს უჭირდა ჩვეულ ცხოვრებასთან დაბრუნება.

1983-2014 წლებში ჰალდემანი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
** "Autobiographical Ramble"
* Daily diary on sff.net
* Blog on LiveJournal
* 
* 
* 
* Complete list of sci-fi award wins and nominations by novel
* Joe Haldeman 
* Robert Graham

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რ. ჯ. პალაციო

**რაკელ ჯ. პალაციო** (დ. 13 ივლისი, 1963) — ამერიკელი მწერალი და გრაფიკული დიზაინერი. ცნობილია საბავშვო წიგნებით, მათ შორის ყველაზე გახმაურებულია ბესტსელერი „საოცრება“ (2012), რომელიც დეფორმირებული გარეგნობის მქონე ბავშვის შესახებ მოგვითხრობს. 2017 წელს წიგნის მიხედვით ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღეს, რომელშიც მთავარ როლებს ოუენ უილსონი და ჯულია რობერტსი ასრულებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი ქალი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მამუკა ზაალიშვილი

**მამუკა ზაალიშვილი** (დ. 9 თებერვალი, 1947, თბილისი — გ. 29 მარტი, 2022) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტის ინტერიერის განყოფილება, ხოლო 1978 წელს ამავე აკადემიის ასპირანტურა.

1968 წლიდან მუშაობდა საპროექტო ორგანიზაციებში: „კურორტპროექტში“, „ვოენპროექტი“, "თბილქალაქპროექტი" და "თბილზნიიეპი" არქიტექტორის, უფროსი არქიტექტორის, ჯგუფის ხელმძღვანელის და პროექტის მთავარი არქიტექტორის თანამდებობაზე. საქართველოს ელექტრიფიკაციისა და მექანიზაციის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი იყო 1997-2001 წლებში. თბილისის სამხატვრო აკადემიაში მუშაობდა არქიტექტურის ფაკულტეტზე, მასწავლებლის, უფროსი მასწავლებლის, დოცენტის თანამდებობებზე 1985 წლიდან. არის არაერთი სამეცნიერო ნაშრომისა და პროექტის ავტორი: "ქარიშხალას" სპორტული კომპლექსი ქ. თბილისში; რუსთაველის ძეგლისა და მიმდებარე ტერიტორიის რეკონსტრუქციის რეალიზებული პროექტი, კურორტ წყალტუბოს გენერალური გეგმა პოლიკლინიკა 250 მომსვლელზე ქ. თბილისში, პიონერთა ბანაკი 240 ადგილზე დაბა კაბარდინკაში, თბილისის გენერალური გეგმის კონცეფცია, ტურისტული სასტუმრო 1000 ადგილით, ექსპერიმენტული საბავშვო ბაგა-ბაღი რთულ რელიფზე, 21-ბინიანი საცხოვრებელი სახლი ყაზბეგის ქუჩაზე და სხვა. იყო ეთიკისა და საავტორო უფლებების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 2015 წელს.

## ჯილდოები
* 2015 - საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 230-231

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი
ელენე აბაზაძე-ჟივიძე

**ელენე აბაზაძე-ჟივიძე**  (დ. 8 ივლისი, 1899, თბილისი  — გ. 16 ივნისი, 1981) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1976).

## ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა თბილისის მე-3 გიმნაზია, შემდეგ სწავლა განაგრძო კონსერვატორიაში, პროფესორ ზელიონის კლასში.

1918 წელს გადავიდა გიორგი ჯაბადარის სტუდიაში, მონაწილეობდა ქართულ კლუბთან არსებულ მუსიკალურ წრეში, რომელიც დგამდა მუსკომედიებს. ოპერეტა „ვამპუკაში“ შეასრულა ვამპუკას პარტია. მონაწილეობდა სასწავლებელში გამართულ საღამოებში(მხატვრული კითხვა, წარმოდგენები, სიმღერები), აგრეთვე გორის სცენის მოყვარულთა წარმოდგენებში და ქართველ მსახიობთა (ელისაბედ ჩერქეზიშვილი, ვასო აბაშიძე, შალვა დადიანი და სხვ.) საგასტროლო წარმოდგენებში. 1919-1920 წლებში შედგა მისი დებიუტი ქართველ მსახიობთა ამხანაგობის დასში. შალვა დადიანის რეჟისორობით ოპერის თეატრში შეასრულა ფერიების დედოფლის როლი (ი. გედევანიშვილის „სინათლე“, II ნაწილი) და ჩაირიცხა დასში პროფესიონალ მსახიობად. ელენე აბაზაძე-ჟივიძე იყო ოზურგეთის (1920-1922), ბაქოს (1922-1923), სოხუმის (1923-1924, 1950-1951), თბილისის ქართველ მსახიობთა ამხანაგობის (1924-1925), ზესტაფონის (1925-1926), ზუგდიდის (1927-1928), მუსკომედიის (1937-1938), მცხეთის (1940-1950) თეატრების წამყვანი მსახიობი. 1929-1949 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მსახიობი, პარალელურად მუშაობდა დუშეთის დრამწრეში (1932-1934). მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ქეთევანი(დ. ერისთავის „სამშობლო“), კატინა, ლიზა, ხანუმა(ა. ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“, „ხანუმა“), კრუჩინინა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), თამარი (ნ. შიუკაშვილის „მეგობრობა“), ლია (ე. ჩირიკოვის „ებრაელები“), რუქაია (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), ოლ-ოლი (ლ. ანდრეევის „დღენი ჩვენი ცხოვრებისა“), დედა (მ. მრევლიშვილის „ხარატაანთ კერა“), ფატი (შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან“) და სხვა.

## ჯილდოები
* 1976 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## ლიტერატურა
* საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო, თბ., 1989, გვ. 56
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი: 1801-1952 ტ. I, თბ., 2018, გვ. 20
* საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის გაზეთი „დურუჯი“ თბ., 2017, № 5 (113) 31 მაისი, გვ. 8

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
არიანა დებოზი

**არიანა დებოზი** (; დ. 25 იანვარი, 1991. რალი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და მოცეკვავე. იგი არის მრავალი ჯილდოს მფლობელი, მათ შორის ოქროს გლობუსის და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოსი, ასევე ნომინირებულია აკადემიის ჯილდოზე, ტონის ჯილდოზე, BAFTA-ს ორ ჯილდოზე და ორ კინო ჯილდოზე კრიტიკოსების არჩევანით .

დებოზს სატელევიზიო დებიუტი ჰქონდა კონკურსში So You Think You Can Dance. შემდეგ მისი დებიუტი შედგა ბროდვეიში, მიუზიკლში - Bring It On: The Musical 2011 წელს და გამოჩნდა ბროდვეის შემდგომ როლებში Motown: The Musical 2013 წელს და Pippin 2014 წელს. ის ასევე იყო ჰამილტონის თავდაპირველ მსახიობებში 2015 წლიდან 2016 წლამდე და,შეასრულა ჯეინი ბრონქსის როლი ზღაპარში 2016 წლიდან 2017 წლამდე. 2018 წელს ის იყო ნომინირებული ტონის ჯილდოზე მიუზიკლში საუკეთესო გამორჩეული მსახიობი.

დებოზი ასევე გამოჩნდა ჰემილტონის გადაღებულ სასცენო ჩანაწერში, რომელიც 2020 წელს გამოვიდა Disney+ -ზე. მან ითამაშა ალისა გრინი Netflix-ის The Prom- ში (2020) და ემა Apple TV+ მუსიკალურ კომედიურ სერიალში Schmigadoon! (2021). 2021 წელს, ანიტას როლმა სტივენ სპილბერგის მუსიკალურ ფილმში West Side Story (2021), 1961 წლის ამავე სახელწოდების ფილმის ადაპტაციით და 1957 წლის ამავე სახელწოდების პიესის შთაგონებით, მოიპოვა მსოფლიო აღიარება. მათ შორის ოქროს გლობუსის ჯილდო და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო, რამაც იგი აქცია პირველ აფრო-ლატინელ ქალად, რომელმაც მოიგო ეს უკანასკნელი ჯილდო, და ნომინირებული იყო ბრიტანეთის კინოაკადემიის ორ ჯილდოზე, კრიტიკოსთა არჩევანის ორ ჯილდოზე და ოსკარის ჯილდოზე.

## ადრეული ცხოვრება
არიანას დედა, ჯინა დებოზი, მასწავლებელია. დებოზი ვარჯიშობდა ცეკვაში *CC & Co*, Dance Complex-ში რალეში. დებოზმა განაცხადა, რომ მისი მამა არის პუერტო რიკოელი, და რომ მას ასევე აქვს აფრო-ამერიკული და იტალიური წარმოშობა.

## კარიერა
დებოზის სატელევიზიო დებიუტი შედგა 2009 წელს, როდესაც მან მონაწილეობა მიიღო სერიალში So You Think You Can Dance და მოხვდა ტოპ 20-ში. თეატრის წარმოების Hairspray სანამ გამოჩნდება Nautica-ს როლში 2011 წლის Alliance Theatre-ის სპექტაკლში *Bring It On*. იგი ასევე გამოჩნდა კომპანიის ნიუ-იორკის ფილარმონიის წარმოების ანსამბლში, რომელიც გადაიღეს ტელევიზიისთვის. 2011 წლის ბოლოს, Bring It On-მა დაიწყო ეროვნული ტური მთელს მსოფლიოში. დებოზმა განაგრძო როლი 2012 წლის ბროდვეის წარმოებაში და კარგად შეისწავლა დანიელის პერსონაჟი.

2021 წლის თებერვალში გამოცხადდა, რომ ის ითამაშებდა კირა ფოსტერს მომავალ ფილმში ISS. 2022 წლის 15 იანვარს Saturday Night Live- ის წამყვანად. 2022 წლის მარტში იგი გადაიღეს სუპერგმირულ ფილმში *Kraven The Hunter* , რეჟისორი JC Chandor.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ივანკივის ბრძოლა

**ივანკივის ბრძოლა** — სამხედრო დაპირისპირება რუსეთის ფედერაციასა და უკრაინას შორის. დაიწყო 2022 წლის 25 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს. გამთენიისას, რუსეთის სახმელეთო ჯარების კოლონა კიევის ოლქის ქალაქ ივანკივს ჩრდილო-დასავლეთიდან მას შემდეგ მიუახლოვდა, რაც ჩერნობილის ბრძოლის შემდეგ უკრაინული თავდაცვის გარღვევა შეძლო.

## ბრძოლა 
25 თებერვლის დილით, უკრაინულმა ძალებმა მდინარე ტეტერივზე ივანკივში გაანადგურეს ხიდი, რითაც შეაჩერეს კიევისკენ მიმავალი რუსული სატანკო დივიზიის წინსვლა. უკრაინის საჰაერო მედესანტეები ივანკივსა და ახლომდებარე ქალაქ დიმერში ბრძოლაში ჩაებნენ რუს ჯარისკაცებთან.

რუსული ძალების ნაწილმა შეძლო ივანკივის თავდაცვის გარღვევა და შეტაკების შემდეგ აიღეს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ანტონოვის აეროპორტი. იგი კიევიდან ჩრდილო-დასავლეთით 20 კმ-ში მდებარეობს.

ივანკივში ბრძოლები გრძელდებოდა 25 თებერვლის შუადღესა და საღამოს, რუსულმა ძალებმა ქალაქი არტილერიით დაბომბეს, რამაც გამოიწვია რამდენიმე მშვიდობიანი მოქალაქის დაღუპვა. ივანკივში გადის მსხვილი გაზსადენი, რომლის განადგურების შემთხვევაში შესაძლებელია ევროპის დიდი ნაწილისათვის უკრაინული გაზის მიწოდების შეწყვეტა.

26 თებერვალს ივანკივში ბრძოლები გრძელდებოდა.

27 თებერვლის დილით, ივანკოვისკენ მიმავალი რუსული სატრანსპორტო საშუალებების დიდი კოლონა გამოჩნდა თანამგზავრულ სურათებზე.

2022 წლის 27 თებერვალს ბრძოლის დროს რუსული ძალების მიერ დაინგრა ივანკივის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, განადგურდა უკრაინელი მხატვრის მარია პრიმაჩენკოს ოცზე მეტი ნამუშევარი. ამის საპასუხოდ, უკრაინის კულტურის მინისტრმა ოლექსანდრ ტკაჩენკომ მოითხოვა რუსეთისთვის იუნესკოს წევრობის ჩამორთმევა.

27 თებერვლის დილას თანამგზავრულ სურათებზე შეამჩნიეს რუსული სატრანსპორტო საშუალებების 4,8 კმ-ზე მეტი სიგრძის კოლონა, რომელიც ივანკივისკენ მიემართებოდა. 28 თებერვლისთვის მომავალი კოლონის სიგრძემ დაახლოებით 64 კილომეტრი შეადგინა. რუსების მიერ ივანკივის აღება ოფიციალურად დადასტურდა 2 მარტს.

## შედეგები 
რუსული ძალების ქალაქიდან გასვლის შემდეგ, 31 მარტს, უკრაინულმა მხარემ ივანკივზე კონტროლი აღადგინა.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
გიორგი ჯავახიშვილი

საკუთარი სახელი **გიორგი ჯავახიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გიორგი ჯავახიშვილი —  ქართველი  ანთროპოლოგი;
* გიორგი ჯავახიშვილი   — ქართველი დიპლომატი, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი;
გიორგი ჯავახიშვილი (დიპლომატი)

**გიორგი ჯავახიშვილი** (დ. 10 ივნისი, 1941, თბილისი) - ქართველი დიპლომატი, 1985 წლის 1 იანვრიდან 1990 წლის 1 იანვრამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი.

გიორგი ჯავახიშვილი დაიბადა 1941 წლის 10 ივნისს ქალაქ თბილისში. 1965 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით.

აქვს მინიჭებული I კლასის საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანის რანგი.

ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.

ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნაირა ჭაბაშვილი

**ნაირა ჭაბაშვილი** (დ.12 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1973–1975 წლებში იყო თბილისის ონკოლოგიური საავადმყოფოს ექიმი-ინტერნი. 1975–1986 წლებში მე–8 საავადმყოფოს თერაპიული განყოფილების ექიმი-თერაპევტი. 1986–1991 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ქირურგიის კათედრასთან არსებული ლაზერული მედიცინის კურსის ასისტენტი. 1994 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამედიცინო რეაბილიტაციის და სპორტული მედიცინის კათედრის ასისტენტი. სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის სპორტული მედიცინისა და რეაბილიტაციის მიმართულების ხელმძღვანელი, ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2001), პროფესორი (2004).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის მორფო–ფუნქციური და ორგანიზმის ფიზიკური განვითარების მაჩვენებლების კორელაცია ექოკარდიომეტრიული და ანთროპომეტრიული ანალიზის საფუძველზე ასაკობრივ ასპექტში“, დაიცვა 1994 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ავადმყოფთა მედიკამენტური და ფიზიკური რეაბილიტაციის თავისებურებანი გართულებული მიოკარდიუმის ინფარქტის სტაციონარულ და ამბულატორიულ ეტაპებზე“, დაიცვა 2001 წელს.

## ლიტერატურა
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია,  თბ., 2000,  გვ. 346
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი,  თბ., 2003,  გვ.78 
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე,  თბ., 2012,  გვ. 388.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
დავით არახამია

**დავით გიორგის ძე არახამია** (; დ. 23 მაისი, 1979, ქ. სოჭი, რსფსრ) — ქართული წარმოშობის უკრაინელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი. 2019 წლიდან არის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი და ფრაქცია „ხალხის მსახურის“ ლიდერი. ცნობილია ასევე ფსევდონიმით David Braun (დევიდ ბრაუნი).

დავით არახამია დაიბადა 1979 წელს ქალაქ სოჭში. შემდეგ ცხოვრობდა აფხაზეთში, ქალაქ გაგრაში. აფხაზეთის ომის პერიოდში, 1992 წელს ოჯახთან ერთად უკრაინაში, ქალაქ მიკოლაივში გადასახლდა. დაამთავრა ევროპული უნივერსიტეტი (კიევი) ეკონომიკის სპეციალობით. 2014 წელს მის მიერ უკრაინის 79-ე სადესანტო ბრიგადისთვის შემოწირულობის შეგროვების მიზნით დაარსებულმა ინტერნეტ-გვერდმა საფუძველი ჩაუყარა მოხალისეთა ფართო ინიციატივას „სახალხო პროექტის“ სახელწოდებით. იმავე წლის ნოემბერში გახდა უკრაინის სახალხო მოხალისეთა ასოციაციის თანადამფუძნებელი. მოხალისეთა ჯგუფებთან ერთად აქტიურად თანამშრომლობდა უკრაინის თავდაცვის სამინისტროსთან. 2019 წლის ივლისში უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სახელმწიფო კონცერნ „უკრობორონპრომის“ („უკრაინის თავდაცვის მრეწველობა“) სამეთვალყურეო საბჭოს წევრად დანიშნა. იმავე წელს აირჩიეს უკრაინის უმაღლესი რადის წევრად და ფრაქცია „ხალხის მსახურის“ თავმჯდომარედ. 2022 წელს რუსეთის უკრაინაზე თავდასხმის პერიოდში მონაწილეობდა მოლაპარაკებებში ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. დაჯილდოებულია უკრაინის სახელმწიფო „ღირსების ორდენით“ (III ხარისხი, 2014).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:უკრაინელი ბიზნესმენები
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კონსტანტინე ზალდასტანიშვილი

**კონსტანტინე ზალდასტანიშვილი** (დ. 25 დეკემბერი, 1960, თბილისი — გ. 25 დეკემბერი, 2017) — ქართველი დიპლომატი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მართვის ავტომატიზებული სისტემების სპეციალობით.

1982-1983 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის მართვის ავტომატიზირებული სისტემების კათედრასთან არსებული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ინჟინერი. 1983-1984 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობაში პროგრამული მართვის კათედრის ლაბორანტი. 1984-1987 იყო წლებში დრეზდენის ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტი. 1987-1989 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1989-1990 წლებში მუშაობდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ერლანგენ-ნიურნბერგის უნივერსიტეტის ტექნიკური ფაკულტეტის მკვლევარად. 1990-1992 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიკა მანქანათმშენებლობის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სასწავლო დარგში და ამავე უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის კათედრის დოცენტი. 1992-1993 წლებში საქართველოს საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სახელმწიფო კომიტეტის სამმართველოს უფროსი. 1993-1994 წლებში იყო თბილისის მერიის საგარეო ურთიერთობათა სამმართველოს უფროსი. 1994-1995 წლებში გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი. 1995-1998 წლებში იყო საქართველოს ვაჭრობისა და საგარეო ეკონომიკურ ურთიერთობათა მინისტრი. 1998-1999 წლებში ბრიუსელში ევროკავშირთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 1999-2000 წლებში ბრიუსელში ევროკავშირთან, ევროგაერთიანების კომისიებსა და ევროკავშირის საბჭოში საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 2000-2005 წლებში ბენილუქსის ქვეყნებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი და ევროკავშირთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 2005-2013 წლებში იყო ევროკავშირი-საქართველოს ბიზნესსაბჭოს გენერალური მდივანი. 2013 წლიდან ავსტრიის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციასა და ვენაში განლაგებულ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლი. 1998 წელს მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სახარატო დამუშავების დინამიური მოდელირება“, დაიცვა 1987(დრეზდენი).

## ჯილდოები
* ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2017)

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 1998-1999, გვ. 131

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თანამდებობის პირები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
ვასილკივის ბრძოლა

**ვასილკივის ბრძოლა** — სამხედრო შეტაკება რუსეთის ფედერაციასა და უკრაინას შორის 2022 წლის 26 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.

## ბრძოლა 
26 თებერვალს, გამთენიისას, რუსეთის საჰაერო-სადესანტო ძალების მედესანტეებმა დაიწყეს ქალაქ ვასილკივთან დაშვება. იგი კიევიდან სამხრეთით 40 კმ-ში მდებარეობს. მიზანს წარმოადგენდა ვასილკივის ავიაბაზის დაკავება. ქალაქში მძიმე ბრძოლები გაიმართა რუს მედესანტეებსა და უკრაინელ დამცველებს შორის.

ამერიკელი და უკრაინელი ოფიციალური პირების მიხედვით, 01:30 საათზე უკრაინულმა გამანადგურებელმა სუ-27-მა ჩამოაგდო რუსული ილ-76, რომელშიც მედესანტეები იმყოფებოდნენ. 03:20 საათზე მეორე ილ-76 ჩამოაგდეს ახლომდებარე ქალაქ ბილა-ცერქვასთან.

ვასილკივის მერმა ნატალია ბალასინოვიჩმა განაცხადა, რომ შეტაკებების დროს 200-ზე მეტი უკრაინელი დაიჭრა. მოგვიანებით მან ასევე აღნიშნა, რომ უკრაინულმა ძალებმა მოიგერიეს რუსი მედესანტეების თავდასხმა ქალაქთან ახლოს მდებარე ავიაბაზაზე და ცენტრალურ ქუჩაზე, ქალაქში კი ვითარება დაწყნარდა. „*Wall Street Journal“* იტყობინებოდა, რომ უკრაინული ძალები დილით ქალაქში პატრულირებდნენ და რუს ჩამორჩენილ ჯარისკაცებს ეძებდნენ.

## შემდგომი მოვლენები 
27 თებერვალს, გამთენიისას, ვასილკივში მდებარე ნავთობის საცავს რუსული რაკეტა მოხვდა და ცეცხლი გაუჩნდა. 12 მარტს რუსული სარაკეტო თავდასხმის შედეგად განადგურდა ავიაბაზა.

2 აპრილს უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კიევის ოლქიდან (სადაც მდებარეობს ვასილკივი) რუსული ნაწილების გასვლის შემდეგ მთელ ოლქზე კონტროლი აღადგინა ცენტრალურმა ხელისუფლებამ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰოსტომელის აეროპორტისათვის ბრძოლა

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
არახამია

საკუთარი სახელი **არახამია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით არახამია — უკრაინაში მოღვაწე ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი
* ქეთევან არახამია-გრანტი — მოჭადრაკე

კატეგორია:ქართული გვარები
ვადიმ სააკაძე

**ვადიმ სააკაძე** (დ. 12 მაისი, 1931, თბილისი - გ. 8 აგვისტო, 2016) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. 1997 წელს გადაეცა ღირსების ორდენი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1931 წლის 12 მაისს. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. იყო რუსთავის ქალაქის საავადმყოფოს თერაპიული განყოფილების უფროსი ორდინატორი 1957–1961 წლებში. ასევე  1961–1973 წლებში გახლდათ თბილისის შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პროფესიულ დაავადებათა განყოფილების ხელმძღვანელი; 1973–1982 წლებში შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა კათედრის დოცენტი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. 1982–1991 წლებში პროფესორი, ხოლო 1991 წლიდან კათედრის გამგე. პროფილაქტიკური მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი 1994 წლიდან. 150-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომლებიც ეხება იმუნოლოგიისა და ალერგოლოგიის  საფუძვლებს, მათ შორის  რამდენიმე მონოგრაფია: „პროფესიული დაავადებები“, სახელმძღვანელო სსი-ს სტუდენტებისათვის. ვადიმ სააკაძის ხელმძღვანელობით დაცულია 10 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა კათედრის გამგე, პროფესორი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა - 1967 წელს დაიცვა „ნატურალური აბრეშუმის წარმოების მუშათა სასუნთქი ორგანოების პროფესიული ალერგიული დაავადებები“. სადოქტორო დისერტაციის თემა - 1980 წელს დაიცვა „პროფესიული ბრონქული ასთმის პრობლემების კლინიკურ-ჰიგიენური ასპექტები“.

## ჯილდოები
* 1997 - ღირსების ორდენი
* 970 - მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“

## ლიტერატურა
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000. გვ. 245;
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 2, შემდგ.: თ. ყიფიანი, თ. გაჩეჩილაძე, გ. სიმონიშვილი. თბ., 2001. გვ. 194

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:ქართველი იმუნოლოგები
კატეგორია:ქართველი ალერგოლოგები
ნინა არვესენი

**ნინა არვესენი** (; დ. 1961, 16 მაისი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი, მოცეკვავე და ბიზნესმენი. ყველაზე ცნობილია თავისი შესრულებით ამერიკულ სერიალებში  არვესენმა შეასრულა მისი ორი ყველაზე გამორჩეული სამსახიობო როლი, როგორც კასანდრა როულინსი ფილმში The Young and the Restless და ანჯელა რაიმონდის როლი NBC-ის სატელევიზიო სერიალ სანტა ბარბარაში. მშობლიურ ნორვეგიაში ნინა არვესენმა სუბტიტრები დაუდო ამერიკულ ფილმებს, მართავდა სატელევიზიო სადგურს და გახსნა ქვეყნის პირველი RCA / Motown ფილიალი.

## კარიერა
### ახალგაზრდობა
არვესენი დაიბადა ნიუ-იორკში, ნორვეგიელი მშობლების ოჯახში. მისი მამა, იან არვესენი,   იყო ნორვეგიის დიპლომატი და ნორვეგიის ელჩი მექსიკაში (1979-1985), კოსტა-რიკაში (1985-1991) და პორტუგალიაში (1976-1998). მისი დედა, სიდსელი (გამოითქმის "sis-sell") იყო მსახიობი ნორვეგიაში.  არვენსენს ჰყავს ორი ძმა; ჯანიკ არვესენი, რომელიც არის ფინანსური ინვესტიციების მრჩეველი ნორვეგიაში და კრისტიან არვერსენი, რომელიც მუშაობს ფილმებსა და სპეცეფექტებზე ლოს-ანჯელესში კალიფორნიაში. 

შეერთებულ შტატებში მუშაობამდე არვესენს სამი წლის განმავლობაში ჰქონდა საკუთარი თოქ-შოუ ნორვეგიაში და ასევე მუშაობდა მსახიობად ეგვიპტეში, ბრაზილიაში, კოსტა-რიკაში და ნორვეგიაში, სანამ დაბრუნდა შეერთებულ შტატებში.

არვესენმა თავდაპირველად თავისი კარიერა მოზარდობის პერიოდში დაიწყო, როგორც მსახიობმა, მოდელმა, მოცეკვავემ და კლასიკურად მომზადებულმა პიანისტმა ნორვეგიაში. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მან მიიღო გადაწყვეტილება, დაეტოვებინა ნორვეგია 1986 წელს, რათა გაეგრძელებინა თავისი ოცნება სამსახიობო კარიერაზე შეერთებულ შტატებში, სადაც იგი გამოჩნდა რამდენიმე სატელევიზიო შოუში, რეკლამებში და ფილმებში. არვესენის თქმით, ამერიკელმა კასტინგის დირექტორებმა უარი თქვეს მის საზღვარგარეთ მსახიობობაზე. მან საბოლოოდ მიიღო თავისი პირველი აშშ-ს ეკრანის კრედიტი და კინომსახიობთა გილდიის წევრობის ბარათი 1987 წლის ფილმში Dragnet-ში დენ ეიკროიდთან და ტომ ჰენკსთან ერთად გამოჩენის შემდეგ.  მას შემდეგ, რაც მან შეწყვიტა მუშაობა სხვადასხვა სერიალებში, რამაც იგი გახადა ცნობილი, მისი კარიერული მისწრაფებები მსახიობობიდან გადავიდა სატელევიზიო რეკლამებში, ბეჭდურ რეკლამებსა და პოპულარულ ჟურნალებში მოდელობაზე.  არვესენმა განაგრძო მუშაობა და შექმნა საკუთარი საწარმოო კომპანია, The Arvesen Group.

Soap Opera Digest-მა არვესენს უწოდა ერთ-ერთი "ტელევიზიის ყველაზე ლამაზი ქალი" 1989 წლის 21 მარტის პუბლიკაციაში, რომელსაც იმ დროისთვის 1 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავდა.

### საქველმოქმედო საქმიანობა
გარდა იმისა, რომ იყო წმინდა ჯუდის ბავშვთა კვლევითი საავადმყოფოს ერთზე მეტი ღონისძიების ცერემონიების ოსტატი, რომელიც ყოველწლიური თანხების მოზიდვის ღონისძიებაში იყო, არვესენი ჩართული იყო Make-A-Wish ფონდში და არასრულწლოვანთა დიაბეტის კვლევის ფონდში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ნინა არვესენის იუტუბ არხი
* ნინა არვესენის ფან კლუბი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არაბიკის კარსტული უფსკრული

**არაბიკის კარსტული უფსკრული** — მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, არაბიკის კირქვულ მასივზე. ძირითადი ჩასასვლელი ორთაბალაგანის ტროგულ ხეობაშია, ზღვის დონიდან 2180 მეტრის სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაიურულ-ქვედაცარცული ძლიერ დამსხვრეული კირქვების წყებაში, ბერჭილის ანტიკლინის თაღურ ზოლში.

## აღწერა
მღვიმის ზედა ნაწილში (550 მეტრის სიმაღლეზე) კარგად არის გამოსახული ჭები და შახტები, ქვედაში - დახრილფსკერიანი დერეფნები. აღსანიშნავია კოლბისებური ფორმის გიგანტური დარბაზი (სიმაღლე 271 მეტრი - ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მსოფლიოში. მოცულობა 600 ათასი მ³). ეს დარბაზი ნაპრალთა ინტენსიური თავმოყრის უბანს ემთხვევა. 700 მეტრის სიღრმეზე არის მეცნიერებათა აკადემიის სახელობის დარბაზი (მოცულობა 150 მ³). მღვიმის მნიშვნელოვანი სუბჰორიზონტული მონაკვეთები 150 და 570 მეტრის სიღრმეზე იწყება. აქვს მრავალი განშტოება. ერთ-ერთი მათგანია კრუბერის უფსკრული. ინდიკატორული ცდით დადასტურდა, რომ არაბიკის მღვიმურ სისტემაში გამდინარე ნაკადი (დებიტი 20-50 ლ/წმ, ტემპერატურა 1.5-2.5 °C) გამოსავალს პოულობს რეპრუასა და ცივწყალას ვოკლუზურ წყაროებში. იგი ერთ-ერთი უღრმესი კარსტული ჰიდროსისტემაა მსოფლიოში. მღვიმის ბოლო წეტილი (1110 მეტრი) ნაზვავით არის ამოქოლილი, რომელშიც იფილტრება მიწისქვეშა ნაკადი.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
ფრანჩესკა ანისი

**ფრანჩესკა ანისი** (; დ. 1945, 14 მაისი, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი მსახიობი. იგი ცნობილია სატელევიზიო როლებით *Reckless* (1998), *ცოლები და ქალიშვილები* (1999), *მოტყუება* (2000) და *კრენფორდი* (2007). ექვსგზის BAFTA სატელევიზიო ჯილდოს ნომინანტი, მან მოიპოვა 1979 წლის BAFTA TV ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალის როლისთვის ITV სერიალისთვის Lillie. მისი ფილმებია: Krull (1983), Dune (1984), The Debt Collector (1999) და The Libertine (2004).

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
ანისი დაიბადა  ინგლისელი მამის, ლესტერ უილიამ ენტონი ანისის (1914–2001) და ბრაზილიელ-ფრანგი დედის, მარიკიტა (მარა) პერსელის (1913–2009) ოჯახში. ორივე ოდესღაც მსახიობი იყო მარა სევე მომღერალიც იყო. მარიკიტა მდიდარი ბრაზილიელი ოჯახიდან იყო. ანისები გადავიდნენ ბრაზილიაში, როდესაც ფრანჩესკა ერთი წლის იყო და იქ გაატარა ექვსი წელი, ხოლო ინგლისში დაბრუნდნენ, როდესაც ის შვიდი წლის იყო. ბრაზილიაში გატარებული წლების გახსენებისას, მან აღწერა მისი მშობლები, რომლებიც მართავდნენ "ღამის კლუბს კოპაკაბანას სანაპიროზე", ხოლო დედამისი მარა "ასრულებდა ბლუზი მომღერალის როლს".

ანისმა მიიღო განათლება მონასტრის სკოლაში და სწავლობდა ადრეულ წლებში, როგორც ბალეტის მოცეკვავე, სწავლობდა რუსულ სტილში კორონას სცენის აკადემიაში. მას პროფესიონალურად მსახიობობა მოზარდობაში დაიწყო და მისი დებიუტი შედგა ფილმში „კატების ბანდა“ (1959). მისი პირველი მთავარი როლი კინოში იყო ელიზაბეტ ტეილორის ხელახალი ფილმში კლეოპატრა (1963), რომელშიც ის 16 წლის ასაკში იყო, როცა ჯერ კიდევ რუსულ ბალეტს სწავლობდა.

## პირადი ცხოვრება
ანისი იყო ფოტოგრაფ პატრიკ უაიზმენთან ურთიერთობაში, რომელიც დაიწყო 1974 წელს, ზრდიდა სამ შვილს, შარლოტას, ტარანს და ანდრეასს. ანისმა დაიწყო ურთიერთობა ჰამლეტთან, რალფ ფაინსთან 1995 წელს, 1997 წელს დაასრულა 23 წლიანი ურთიერთობა უაიზმენთან; თავის მხრივ, ფაინსი დაშორდა ოთხწლიან მეუღლეს, ალექს კინგსტონს. ამბობენ, რომ ანისმა "ბოდიში მოუხადა ვაისმენს" მათი განშორების გამო. ანისმა და ფაინსმა გამოაცხადეს დაშორება 2006 წლის 7 თებერვალს, 11 წლიანი ერთად ყოფნის შემდეგ, განშორების დროს, რომელიც აღწერილი იყო როგორც "საშინელი", მას შემდეგ რაც ჭორები ჰქონდათ რომანი რუმინელ მომღერალ კორნელია კრიზანთან.

64 წლის ასაკში, 2009 წელს The Telegraph-ის ტიმ ოლდთან ინტერვიუში, ანისმა აღწერა საკუთარი თავი, ვინც მიდრეკილია „დაივიწყოს ცუდი რამ, მე მათზე არ ვჩერდები. ვფიქრობ, „ოჰ, ეს, ცხოვრებაა. ძალიან მოკლე" და მიუხედავად იმისა, რომ მარტოხელა, მას "სჯობს ვინმესთან ყოფნა, ვიდრე მარტო" და თქვა: "ვფიქრობ, რომ უფრო სრულფასოვანი ცხოვრებით ცხოვრობ... სხვისი აზრი რაიმეზე - წიგნზე, კვებაზე, ბავშვები, ცხოვრება, გასეირნებაზე ფანტასტიკურია".

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალები
კატეგორია:დაბადებულები ლონდონში
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონი

**ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონი** (ACTH, ასევე ადრენოკორტიკოტროპინი, კორტიკოტროპინი) — პოლიპეპტიდური, ტროპიკული ჰორმონი, რომელიც წარმოიქმნება და გამოიყოფა წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში. იგი ასევე გამოიყენება, როგორც სამკურნალო და სადიაგნოსტიკო საშუალება. ACTH არის ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზის-თირკმელზედა ჯირკვლის ღერძის მნიშვნელოვანი კომპონენტი და ხშირად წარმოიქმნება ბიოლოგიური სტრესის საპასუხოდ. მისი ძირითდი ეფექტებია თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის მიერ კორტიზოლის წარმოების გაზრდა და გამოყოფა. ACTH ასვე დაკავშირებულია ცირკადულ რითმთან, ბევრ ორგანიზმში.

ACTH-ის დეფიციტი არის თირკმელზედა ჯირკვლის მეორადი უკმარისობა (ACTH წარმოების დათრგუნვა ჰიპოფიზის ან ჰიპოთალამუსის დარღვევის გამო) ან თირკმელზედა ჯირკვლის მესამეული უკმარისობა (ჰიპოთალამუსის დაავადება, კორტიკოსტროპული ჰორმონის რეალიზების შემცირება). ხოლო ქრონიკულად მომატებული ACTH არის თირკმელზედა ჯირკვლის პირველადი უკმარისობის დროს (მაგ. ადისონის დაავადება), მაშინ როცა თირკმელზედა ჯირკვლის კორტიზოლის წარმოება ქრონიკული დეფიციტია. კუშინგის დაავადების დროს არის მომატებული ACTH (ჰიპოფიზის წინა ნაწილში) და ჭარბი კორტიზოლი (ჰიპერკორტიზოლიზმი). სიმპტომების ეს ჯგუფი ცნობილია კუშინგის სინდრომის სახელით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონები
ანგადანანი

**ანგადანანი** (ოფიციალურად **ანგადანანის მუნიციპალიტეტი**; ან **ანგადანან-ნუევო**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 44 977 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 59 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
*Angadanan at the Isabela Government Website
*Municipality of Angadanan
*Local Governance Performance Management System
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
ბენიტო-სოლივენი

**ბენიტო-სოლივენი** (ოფიციალურად **ბენიტო-სოლივენი მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 752 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
*Benito Soliven at the Isabela Government Website
*Local Governance Performance Management System
*Philippine Census Information
*Municipality of Benito Soliven

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
დიდი ინდიქტიონი

**დიდი ინდიქტიონი** — 532-წლიანი პასქალური ტიპის ციკლი, რომელიც თავის მხრივ წარმოადგენს ოცდარვა 19-წლიანი მთვარე-მზისიერი კალენდარული ტიპის ციკლს. 

## ისტორია
როგორც ცნობილია რომ მეტონმა თავისი 19-წლიანი ციკლი ძველ საბერძნეთში შემოიღო ძვ. წ. 433 წელს, თუმცა ის ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძველ ჩინეთსა &#91;ძვ. წ. 2260&#93; და ბაბილონში &#91;ძვ. წ. 499&#93;. 

ყველა 19-წლიანი ციკლი ეყრდნობა იმ მოსარებას, რომ 19 წლის მანძილზე გადის მთვარის 235 სინოდური თვე. ძველ ჩინეთში აღნიშნულ 19 მზის წელისა და 235 მთვარის თვის გაგანმავლობაში გადიოდა 6936 დღე-ღამე (საშ. წლიური 365,052631 დღე-ღამე), ხოლო ბაბილონისა და მეტონის მიხედვით — 6940 დღე-ღამე (საშ. წლიური 365,263157 დღე-ღამე).

დაახლოებით ძვ. წ. III საუკუნეში მას შემდეგ რაც ძველმა ასტრონომებმა მეტონის ციკლს აღმოუჩინეს ცდომილებები, ბერძენმა ასტრონომმა კალიპემ მეტონის ციკლში შეიტანა რიგი ცვლილებები. მან ოთხი მეტონის ციკლს დააკლო ერთი დღე და 76 წლიდან გამოიყვანა 27759 დღე-ღამე (საშ. წლიური 365,25 დღე-ღამე). კალიპეს ძვ. წ. III საუკუნის 76-წლიანი ციკლის საშუალო წლიური სიდიდე აღმოჩნდა იმდენივე, რომდენიც იულიუსის ძვ. წ. 46 წლის კალენდრის 4-წლიანი ციკლი საშუალო წლიური სიდიდე (საშ. წლიური 365,25 დღე-ღამე).

## გამოთვლები
:ტროპიკული წელიწადი = 365,24219879 დღე.
:365.24219879 x 19 = 6939,602 დღე (ყოველ 19 წელიწადში)
:სინოდური თვე = 29.53058868 დღე.
:29,53058868 x 235 = 6939,688 დღე (ყოველ 235 სინოდურ თვეში)

დიდი ინდიქტიონის ნამრავლის მეორე რიცხვი — 28, წარმოადგენს არა მზის წელს, არამედ ჯერადობას, რადგანაც თუ 28 მზის წელი იქნებოდა, ხოლო 19-ც წელი, მაშინ მიღებული 532 ციკლის განზომილების ერთეული „წელი2-ში“ უნდა ყოფილიყო და არა „წელი“. რეალურად რიცხვი 28 წარმოადგენს 4-სა და 7-ის ნამრავლს. სადაც 4 ესაა ნაკიანი წლის ყოველ ოთხ წელიწადში გამეორება, ხოლო 7 — ნაკიანი წლის კვირის დღეებზე მოხვედრის ალბათობა. 

ამრიგად დიდი ინდიქტიონის 532 წლიანი ციკლი წარმოადგენს წლების ერთობლიობას, როდესაც ადგილი აქვს მთვარის ფაზების, ნაკიანი წლებისა და კვირის დღეების იდენტურ გამეორებას.

## საქართველო
საქართველოში დიდი ინდიქტიონი საფუძვლად დაედო ქართულ ქორონიკონს. ქართულ ისტორიულ დოკუმენტებში მრავლად მოიპოვება ქორონიკონის მოქცევებით წარმოდგენილი დათარიღებები. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ИНДИКТИОН ВЕЛИКИЙ
*Великий Индиктион

## სქოლიო
კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები
ჯეინ მისმი

**ჟან მარი ჟოზეფინ მორისი** (; დ. 1865 – გ. 1935) — ფრანგი ჟურნალისტი და ფემინისტი. მან დააარსა ფემინისტური ჟურნალი  *La Française* (ფრანგი ქალი), რომელიც 1906-1934 წლებში გამოდიოდა. ის იყო საფრანგეთის ქალთა ხმის უფლებისთვის კავშირის და ფრანგ ქალთა ეროვნული საბჭოს აღმასრულებელი ხელმძღვანელი.

## ადრეული წლები 
ჯეინ მისმი 1865 წელს დაიბადა. 1893 წელს ჟანა შმალმა დააფუძნა ასოციაცია *Avant-Courrière* (წინამორბედი). რომელიც მოითხოვდა საჯარო და პირად საქმეებში ქალთა უფლებებს,ასევე ქალის უფლებას საკუთარი შრომისთვის მიეღო ღირსეული ანაზღაურება და ის თავისუფლად განეკარგა. მისი კამპანია მიზნად ისახავდა კონსერვატიული შეხედულებების მქონე საშუალო და მაღალი კლასის ქალების მობილიზებას. უზესის ჰერცოგინია ანნა დე როშჩუარტ დე მორტემარტი (1847–1933) და ჯულიეტა ადამი (1836–1936) მალევე სეურთდნენ *Avant-Courrière*-ს. ჟანა შმალმა ასევე მიიღო მხარდაჭერა ჯეინ მისმისგან, და ჟანა შოვინისგან (1862–1926), რომელიც ისტორიაში პირველი ქალი სამართლის დოქტორი იყო.

## ჟურნალისტიკა 
ჯეინი ჟურნალისტი დაახლოებით 13 წლის ასაკში გახდა. 1896-1906 წლებშ ის წერად ისეთი გაზეთებისთვის როგორიცაა: Le Figaro, Le Matin, Revue de Paris. მისი სტატიები ეძღვნებოდა პარიზელი ქალების სოციალურ როლს და ქალებისთვის გახსნილ ახალ კარიერულ შესაძლებლობებს. ის 1899-1905 წლებში ასევე იყო La Fronde-ს და ''L'Action*-ის დრამის კრიტიკოსი. *La Fronde* 1897 დაარსებული იყო მსახიობის და სუფრაჟისტის მარგარიტ დიურანის მიერ. 1901 წლის ოქტომბერში *La Fronde*-სთვს დაწერილ სტატიაში "ქალის კონცეფცია ფრანგულ თეატრში" ის წერს:

1905 წლის მარტში *La Fronde*-მ შეწყვიტა გამოცემა. შემდეგ წელს ჯეინი იწყებს La Française (ფრანგი ქალი)-ის გამოცემას. ეს იყო ოთს გვერდიანი დიდი ფორმატის გამოცემა, რომლის პირველი ნომერის გამოვიდა 1906 წლის 21 ოქტომბერს. თანა დამფუძნებლებში შედიოდნენ: მატილდა მელიოტი *Monde Financier*-ის დირექტორი და მარგარიტ დიურანი. ჟერმენ დულაკი იყო მუდმივი შემომწირველი. 1906-1908 წლებში ლიტერატურულ პორტრეტებს, ხოლო 1908-1913 წლებში თეატრალურ კრიტიკას წერდა. გაზეთ მწერლების კოოპერატივი მართავდა. ეს მშობელი ორგანიზაცია *Cercle de La Française* აღწერილი იყო როგორც: "ყველა ქალის ინტერესების პრაქტიკული და მორალური მოქმედებების სახლი". *La Fronde*-სგან განსხვავებით ჯეინი მამაკაცებთანაც თანამშრომლობდა, თუმცა პოლიტიკასა და რელიგიაზე კამათზე უარს ამბობდა. მისი ძირითადი აქცენტი იყო: ქალების როლი საფრანგეთსა და მის საზღვრებს გარეთ. 1908 წელს დაწერა, რომ *La Francaise'' "ძალადობრივი სახალხო დემონსტრაციების" წინააღმდეგი იყო, რომლებიც "ფრანგულ სტილთან არსებითად შეუთავსებელი იყო".

## რჩეული პუბლიკაციები 
*
*
*

## ლიტერატურა 
*
*
*
*
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები
კატეგორია:ფრანგი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ქალები
კატეგორია:ფრანგი სუფრაჟისტები
სერგო ყურულიშვილი

**სერგო ყურულიშვილი** (დ. 1894, საჩხერე — გ. 25 მარტი, 1925) — ქართველი დიპლომატი, ინჟინერი, პოეტი, ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
ქართულ პოლიტიკურ ემიგრაციაში აქტიურ საზოგადო მოღვაწეობას ეწეოდა. მამა — ვანო ყურულიშვილი, ხოლო დედა — ეკატერინე ნაზარიშვილი. ძმა იან (ვანო) ყურულიშვილი პოლონეთის რკინიგზის თანამშრომლად მუშაობდა. პოლონეთში 1918 წელს გაემგზავრა, მას შემდეგ, რაც საქართველო დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. პოლონეთში იგი თავის მეუღლე მარიასთან ერთად ჩავიდა. საქართველოს საკონსულო ნოვი შვიატის ქუჩაზე №17-ში მდებარეობდა. ვარშავაში მისმა მოღვაწეობამ ქართველი ემიგრანტების მუშაობა გამოაცოცხლა. ქალაქ ბიალისტოკში, 1920 წელს პოლონეთში მცხოვრები ქართველების ყრილობა მოაწყო, სადაც ქართული სახალხო საბჭო აირჩიეს. მისი მიზანი ურთიერთდახმარება, საქართველოსა და პოლონეთს შორის მეგობრული, პოლიტიკური და სავაჭრო ურთიერთობების მხარდაჭერა იყო. კრებამ პირველ რიგში მისალმება გაუგზავნა სეიმს. 1920 წლიდან პოლონეთში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩის — სიდამონ-ერისთავის, სერგო ყურულიშვილის, ა. გოძიაშვილის ინიციატივით პოლონეთში ქართველთა თვითგადარჩენის კომიტეტი შეიქმნა, რომელიც 1921 წლამდე არსებობდა. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ პოლონეთის სამხედრო სკოლებში ქართველების მომზადება გადაწყდა. საბოლოო გადაწყვეტილება 1921 წლის 1 სექტემბერს მიიღეს, როდესაც გენერალური შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელმა, ვლადისლავ სიკორსკიმ, თანხმობა განაცხადა 25 ქართველის ვარშავის პოდხორონჟთა სკოლაში მიღებაზე, სადაც სწავლება 1921 წლის დეკემბერში დაიწყო. სერგო ყურულიშვილი პოლონეთში საქართველოს სასარგებლოდ დიდ აგიტაციას ეწეოდა. 1921 წელს ქართულ-პოლონური კლუბი შეიქმნა, რომლის დამფუძნებელი საბჭოს თავმჯდომარედაც აირჩიეს. საზოგადოების ძირითადი მიზანი „ქართველი და პოლონელი ხალხების ეკონომიკური და კულტურულ-საზოგადოებრივი დაახლოება“ უნდა ყოფილიყო. გამოუშვეს ერთჯერადი ჟურნალი „ამირანი“, რომელიც ქართველი და პოლონელი ხალხების ისტორიას ეძღვნებოდა. ჟურნალის რედაქტორი სერგო ყურულიშვილი გახდა. 1921 წელს საქართველოზე პოპულარული გამოცემების სერიას ჩაუყარა საფუძველი. აღსანიშნავია მისი ნაშრომი „გრუზია“ პოლონურ ენაზე, რომელიც 1924 წელს ლ. კულჩიცკიმ ცალკე ბროშურად გამოაქვეყნა. 1922 წლის პირველ ნახევარში ვარშავაში პოლონეთის ქართული კომიტეტი ჩამოყალიბდა, რომლის პირველი თავმჯდომარე სერგო ყურულიშვილი გახდა. კომიტეტი მატერიალურ დახმარებას უწევდა ქართველ ემიგრანტებს და მათ ოჯახებს, ორგანიზებას უკეთებდა ეროვნული დღესასწაულების აღნიშვნას და მეგობრულ შეხვედრებს, ეწეოდა საგამომცემლო საქმიანობას, რომელიც ფინანსური სიძნელეების გამო საკმაოდ შეზღუდული იყო. დაიბეჭდა ერთჯერადი ჟურნალი „პრო ჯეორჯია“ 1922 წელს და „პრო პატრია“ (1923 წელს). 1923 წლის ოქტომბერში ვარშავაში გამოიცა „კურიერ სტოლეჩნის“ პირველი ნომერი. ჟურნალის გამომცემელი ვალენტინა სას-ვოიჩიცკა, ხოლო რედაქტორი და მისი გამოცემის ინიციატორი სერგო ყურულიშვილი იყო. იგი 1925 წლის 25 მარტს ტრაგიკულად გარდაიცვალა. ვარშავის ერთ-ერთ კაფეში მას ტყვია ესროლეს. დაკრძალულია ვოლსკის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე, პოლონეთში.

## ლიტერატურა
*  საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921): ენციკლოპედია, ლექსიკონი, თბ., 2018, გვ. 472

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
FTSE 100

**FTSE 100** (Financial Times Stock Exchange Index, არაფორალურად Footsie) — ლონდონის საფონდო ბირჟის წამყვანი ინდექსი. ანგარიშდება დამოუკიდებელი კომპანია FTSE Group-ის მიერ, რომელსაც ერთობლივად ფლობენ გაზეთი Financial Times და ლონდონის საფონდო ბირჟა.
 
მისი გაანგარიშება დაიწყო 1984 წლის 3 იანვრიდან 1000 პუნქტის დონიდან. თავის რეკორდულ ნიშნულს - 6950,6 პუნქტს მიაღწია 1999 წლის 30 დეკემბერს.
 
## ინდექსის კომპონენტები 
2021 წლის თებერვალში სამრეწველო საქონლისა და მომსახურების სექტორი იყო ყველაზე მსხვილი ინდექსში წონით 11,5%, მას მისდევდა ფინანსური სექტორი 11,3%-ით და მესამე ადგილზე ჯანდაცვის სექტორი 9,9%-ით. ინდექსის ყველა მონაწილის საერთო საბაზრო კაპიტალიზაციაში 10 უმსხვილეს კომპანიას ჰქონდა 41% ჯამური წონა.
 
## შერჩევის კრიტერიუმები 
კომპანიები, რომელთა აქციები მიიღება მხედველობაში FTSE 100 ინდექსის გაანგარიშებისას, უნდა აკმაყოფილებდნენ FTSE Group-ის მიერ წარდგენილ პირობებს:

* შედიოდეს ლონდონის საფონდო ბირჟის ნუსხაში,
* FTSE 100 ინდექსის აქციების ღირებულება უნდა იყოს გამოხატული ფუტებსა ან ევროში,
* გაიარონ გარკვეულ სახელმწიფოსთან კუთვნილების ტესტი,
* აქციები უნდა იმყოფებოდეს თავისუფალ მიმოქცევაში და იყოს მაღალ ლიკვიდური.
 
ინდექსი გადაიხედება ყოველ კვარტალურად, მარტის, ივნისის, სექტემბრისა და დეკემბრის პირველ პარასკევს.
 
## სქოლიო 
კატეგორია:საფონდო ინდექსები