ფილიპინების გეოგრაფია

ფილიპინები არის არქიპელაგი, რომელიც 7 641 კუნძულისგან შედგება. კუნძულთა საერთო ფართობი 300 000 კმ²-ია. ფილიპინების მეხუთე უდიდესი კუნძულოვანი სახელმწიფოა. არქიპელაგის საერთო ფართობის 95%-ს 11 კუნძული იკავებს. ფილიპინების უდიდესი კუნძულიებია ლუსონი (105 000 კმ²) და მინდანაო (95 000 კმ²). არქიპელაგი აზიის კონტინენტური ნაწილიდან დაახლოებით 800 კმ-ითაა დაშორებული და ტაივანსა და ბორნეოს შორის მდებარეობს.

ფილიპინები კუნძულთა სამ ჯგუფად იყოფა: ლუსონად, მინდანაო და ვისაიასად. ლუსონის შემადგენლობაში შედის: თავად ლუსონი, პალავანი, მინდორო, მარინდუკე, მასბატე, კატანდუანესი, ბატანესი და პოლილო. 
ფილიპინების ექსკლუზიური ეკონომიკური ზონა მოიცავს 2,263,816 კმ2-ს (874,064 კვ.მ.).  იგი მდებარეობს 116 ° 40 'და 126 ° 34' E გრძედის და 4 ° 40 'და 21 ° 10' N  განედზე და ესაზღვრება ფილიპინების ზღვას  აღმოსავლეთით, სამხრეთ ჩინეთის ზღვას . კუნძული ბორნეო მდებარეობს სამხრეთ დასავლეთით რამდენიმე ასეულ კილომეტრზე , ტაივანი კი პირდაპირ ჩრდილოეთით. მოლუკა და სულავესი მდებარეობს სამხრეთ –  დასავლეთით, ხოლო პალაუ მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთით. 

რვა ძირითადი ტიპის ტყეა გავრცელებული ფილიპინების მთელ ტერიტორიაზე; დიფტორკარპი, პლაჟის ტყე, ფიჭვნარი, მოლავის ტყე, ქვედა მთის ტყე, ზედა მთის ან ხავსიანი ტყე, მანგროვები და ულტრაბაზული ტყე.  ყველაზე მაღალი მთაა აპო. მისი ზომა ზღვის დონიდან 2,954 მეტრამდე (9,692 ფუტს) მდებარეობს კუნძულ მინდანაოზე.  გალათეას სიღრმე ფილიპინების თხრილში არის ქვეყნის ყველაზე ღრმა წერტილი და სიღრმით მესამე ადგილზეა მსოფლიოში. თხრილი მდებარეობს ფილიპინების ზღვაში.  Puerto Princesa მიწისქვეშა მდინარე, რომელიც კარსტული ლანდშაფტით 8,2 კილომეტრზე (5,1 მილზე) გადის, სანამ ოკეანეს არ მიაღწევს, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. 

ყველაზე გრძელი მდინარეა მდინარე კაგაიანი ჩრდილოეთ ლუზონში, რომლის სიგრძე 520 კილომეტრია.  მანილას ყურე, რომლის სანაპიროზე მდებარეობს მანილის დედაქალაქი, მდინარე პასიგთან არის დაკავშირებული ლაგუნა დე ყურესთან, ფილიპინების უდიდეს ტბასთან. სუბიკის ყურე, დავაოს ყურე და მოროს ყურე სხვა მნიშვნელოვანი ყურეებია. მაიონი ფილიპინების ყველაზე აქტიური ვულკანია.

წყნარი ოკეანის ცეცხლოვანი ბეჭდის დასავლეთ კიდეებზე მდებარე ფილიპინები ხშირად განიცდიან სეისმურ და ვულკანურ აქტივობებს.  ფილიპინების ზღვაში, აღმოსავლეთით მდებარე ბენჰამის პლატო არის ქვესკნელის რეგიონი, რომელიც აქტიურია ტექტონიკურ გატაცებაში. ყოველდღიურად დაახლოებით 20 მიწისძვრა ხდება, თუმცა მათი უმეტესობა ძალიან სუსტია,ისეთი  რომ არ იგრძნონ. ბოლო დიდი მიწისძვრა იყო 1990 წლის ლუზონის მიწისძვრა. აქ მრავალი მოქმედი ვულკანია, როგორიცაა მაიონის ვულკანი, მთა პინატუბო და ტაალის ვულკანი.  1991 წლის ივნისში პინატუბოს მთის ამოფრქვევამ მე –20 საუკუნის სიდიდით მეორე ხმელეთის ამოფრქვევა გამოიწვია.  ფილიპინები მსოფლიოში სიდიდით მეორე გეოთერმული ენერგიის მწარმოებელია შეერთებული შტატების უკან, ქვეყნის ელექტროენერგიის საჭიროების 18% გეოტერმული ენერგიით არის დაკმაყოფილებული. 

მნიშვნელოვანი მინერალების საბადოები არსებობს ქვეყნის რთული გეოლოგიური სტრუქტურისა და სეისმური აქტივობის მაღალი დონის შედეგად.  ეს დეპოზიტები ძალზე ღირებულია.  ფიქრობენ, რომ ქვეყანას აქვს მეორე უდიდესი ოქროს საბადო სამხრეთ აფრიკის შემდეგ, დიდი რაოდენობით სპილენძის საბადოებით.  რომბლონის კუნძული არის მაღალი ხარისხის მარმარილოს წყარო.  სხვა მინერალებში შედის ქრომიტი, ნიკელი და თუთია. ამის მიუხედავად, სამართალდამცავი ორგანოების ნაკლებობამ, არასათანადო მენეჯმენტმა, წინააღმდეგობამ ადგილობრივი მოსახლეობის არსებობის გამო და ეკოლოგიური ზიანის ან კატასტროფების შემთხვევებმა გამოიწვია, რომ ეს მინერალური რესურსები მეტწილად აუთვისებელი დარჩა.

### ბიომრავალფეროვნება 
ფილიპინებში გვხვდება ხერხემლიანთა დაახლოებით 1100 სახეობა, მათ შორის 100 – ზე მეტი ძუძუმწოვარი და 170 ფრინველის სახეობა, რომლებიც სხვაგან არ არსებობს.  ფილიპინებში აღმოჩენილია ათი წლის განმავლობაში თექვსმეტი ახალი სახეობის ძუძუმწოვარი ცხოველი. ამის გამო, ფილიპინების ენდემიზმის მაჩვენებელი გაიზარდა და, სავარაუდოდ, კვლავ გაიზრდება.  მისი საზღვაო წყლების ნაწილები შეიცავს ზღვის სანაპირო სახეობების ყველაზე მრავალფეროვნებას მსოფლიოში. 

მსხვილ ქვეწარმავლებში შედის ფილიპინების ნიანგი და მარილიანი წყლის ნიანგი. ტყვეობაში იყო ყველაზე დიდი ნიანგი, რომელიც ლოლონგის სახელით არის ცნობილი, სამხრეთ კუნძულ მინდანაოში შეიპყრეს  და გარდაიცვალა 2013 წლის 10 თებერვალს ფილტვების ანთებით და გულის გაჩერებით. ფილიპინური არწივის სახელით ცნობილ ეროვნულ ფრინველს  გრძელი სხეული აქვს; ზოგადად, მისი სიგრძეა 86-დან 102 სმ-მდე (2.82-დან 3.35 ფუტამდე) და იწონის 4.7-დან 8.0 კგ-მდე (10,4-დან 17,6 ფუტამდე).  ფილიპინების არწივი ოჯახის Accipitridae ნაწილია და ენდემურია ლუზონის, სამარის, ლეიტისა და მინდანაოს ტროპიკულ ტყეებში. 

ფილიპინების საზღვაო წყლები მოიცავს 2,200,000 კვადრატულ კილომეტრს (849,425 კვ / მ), რაც ქმნის უნიკალურ და მრავალფეროვან საზღვაო ცხოვრებას.მარჯნისა და ზღვის თევზის სახეობების საერთო რაოდენობა შესაბამისად 500 და 2,400 იყო შეფასებული. ახალი ჩანაწერები  და სახეობების აღმოჩენები გრძელდება. ტუბბატას რიფი სულუს ზღვაში 1993 წელს გამოცხადდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. ფილიპინების წყლებში ასევე შენარჩუნებულია თევზის, კიბოსნაირების,  ზღვის მცენარეების მოყვანა.  Pinctada maxima, აწარმოებს მარგალიტს, რომელიც ბუნებრივად ოქროსფერია.  მარგალიტი გამოცხადებულია "ნაციონალურ ძვირფას ქვად". 

ქვეყანაში სავარაუდოდ 13 500 მცენარის სახეობაა, რომელთაგან 3200 მხოლოდ კუნძულებისათვისაა დამახასიათებელი.  ფილიპინების ტროპიკული ტყეები ფლორის მასივით გამოირჩევიან , მათ შორის მრავალია იშვიათი ტიპის ორქიდეა  და რაფლეზია.  ტყეების გაჩეხვა, ხშირად უკანონო ჭრების შედეგი, ფილიპინების მწვავე პრობლემაა. ტყის საფარი შემცირდა ფილიპინების მთლიანი მიწის 70% -დან 1900 წელს, დაახლოებით 18,3% 1999 წელს.  მრავალი სახეობა საფრთხის წინაშეა და მეცნიერები ამბობენ, რომ სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, რომლშიც ფილიპინებიც შედიან, 21-ე საუკუნის ბოლოს 20% -ით კატასტროფული გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას.

### კლიმატი 
ფილიპინებში ტროპიკული საზღვაო ჰავაა, როგორც წესი, ცხელი და ნოტიო. არსებობს სამი სეზონი: tag-init , ცხელი- მშრალი სეზონი , მარტიდან მაისამდე; tag-ulan, წვიმების სეზონი ივნისიდან ნოემბრამდე; და tag-lamig, მშრალი  სეზონი დეკემბრიდან თებერვლამდე. სამხრეთ-დასავლეთის მუსონი (მაისიდან ოქტომბრამდე) ცნობილია როგორც ჰაბაგატი, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონის მშრალი ქარი (ნოემბრიდან აპრილამდე), ამიჰანი. ტემპერატურა ჩვეულებრივ 21 ° C (70 ° F) - 32 ° C (90 ° F) დიაპაზონშია. ყველაზე ცივი თვეა იანვარი; ყველაზე თბილია მაისი. 

საშუალო წლიური ტემპერატურა დაახლოებით 26.6 ° C (79.9 ° F).  სიმაღლე ჩვეულებრივ უფრო მეტ გავლენას ახდენს. ბაგუიოს საშუალო წლიური ტემპერატურა ზღვის დონიდან 1500 მეტრის სიმაღლეზე არის 18,3 ° C (64,9 ° F), რაც მას პოპულარულ დანიშნულებად აქცევს ცხელი ზაფხულის განმავლობაში.  წლიური ნალექების ზომა 5,000 მილიმეტრია (200 ინჩი) მთიან აღმოსავლეთ სანაპიროს მონაკვეთში, მაგრამ 1000 მილიმეტრზე ნაკლები (39 ინჩი) ზოგიერთ დაცულ ხეობაში. 

ტაიფუნის სარტყელზე გაბმული კუნძულები ივლისიდან ოქტომბრამდე ყოველწლიურად 15-20 ტაიფუნს განიცდიან, ცხრამეტი ტაიფუნი .ყველაზე სველი დაფიქსირებული ტაიფუნი ფილიპინებზე, 1911 წლის 14–18 ივლისიდან, ბაგუიოში დაეცა 2210 მილიმეტრით (87 ინჩი). ფილიპინები ძლიერ ექვემდებარება კლიმატის ცვლილებას და მსოფლიოს ათ ქვეყანას შორისაა, რომლებიც ყველაზე დაუცველები არიან კლიმატის ცვლილების რისკებით.

### რესურსები ინტერნეტში 
* An act to amend section one of republic act numbered thirty hundred and forty-six, entitled "An act to define the baselines of the territorial sea of the Philippines"

კატეგორია:ფილიპინების გეოგრაფია