მპუ ტანტურალის მუზეუმი

**მპუ ტანტურალის მუზეუმი** () – მდებარეობს ბუდურანში, სიდოარჯოში, ინდონეზიის პროვინციაში. ადრე ცნობილი როგორც „Stedelijk Historisch Museum Soerabaia“. მუზეუმი დაიწყო როგორც საზოგადოება, რომელიც დააარსა გოდფრიდ ჰარიოვალდ ფონ ფაბერმა 1933 წელს. დღეს მუზეუმი წარმოადგენს აღმოსავლეთ ჯავის პროვინციის სახელმწიფო მუზეუმს - „Mpu Tantular“.

## ისტორია 
მპუ ტანტულარის მუზეუმის ისტორია დაიწყო საზოგადოების დაარსებით, რომელიც ცნობილი იყო როგორც „Stedelijk Historisch Museum Soerabaia“ და დააარსა გოდფრიდ ჰარიოვალდ ფონ ფაბერმა 1933 წელს, გერმანიაში დაბადებულმა სურაბაელმა. ფონ ფაბერს ჰობი ჰქონდა სურაბაიაში ცხოვრების პერიოდში ფოტოების შეგროვება, რომელთა კოლექციონირებაც დაიწყო 1922 წლიდან. ფონ ფაბერმა თავისი მუზეუმი თავდაპირველად განათავსა სურაბაიას მერიის შენობაში. მისი მუზეუმი, „Stedelijk Historisch Museum Soerabaia“, ოფიციალურად გახსნა და ინაუგურაცია გაუკეთა კოლონიურმა მთავრობამ 1937 წლის 25 ივლისს. მოგვიანებით მუზეუმი გადავიდა ახალ შენობაში, რომელიც მდებარეობდა სურაბაიაში. მუზეუმის გაფართოებისა და განვითარების მცდელობა წარმატებით განხორციელდა ახალი შენობის შეძენით. (ამჟამად ცნობილი როგორც ჯალან პემუდა 3, სურაბაია). მუზეუმის გაფართოების შემდეგ, მას უკვე ჰქონდა გამოფენის დარბაზი, ბიბლიოთეკა, მუზეუმის ადმინისტრაციული ოფისი და აუდიტორია. მუზეუმი ასევე ცნობილი იყო როგორც ფონ ფაბერის მუზეუმი („Museum von Faber“) - თავისი დამფუძნებლის სახელით.

იაპონური ოკუპაციის პერიოდში მუზეუმი ცხრა თვის განმავლობაში დახურული იყო.

როდესაც ფონ ფაბერი გარდაიცვალა 1955 წლის 30 სექტემბერს, მუზეუმი უყურადღებო და მიტოვებული გახდა. კოლექციის მრავალი ექსპონატი დაზიანდა. მოგვიანებით მუზეუმის მართვა გადაეცა ორგანიზაციას „Yayasan Pendidikan Umum dan Kebudayaan“ (ზოგადი განათლებისა და კულტურის ფონდი). 1964 წელს პროფესორმა დოქტორმა სოეტოპომ გაიღო შემოწირულობა „Yayasan Pendidikan Umum untuk Kebudayaan“-ისთვის მუზეუმის შენარჩუნებისა და მოვლა-პატრონობისთვის.

ეროვნული განათლებისა და კულტურის დეპარტამენტში მუზეუმების დირექტორატის ჩამოყალიბების შემდეგ, ეროვნულმა მთავრობამ დაიწყო უფრო სერიოზულად და ყურადღებით მუზეუმის საქმის განხილვა და მასზე ზრუნვა. 1972 წლის 23 მაისს მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა ახალი სახელწოდებით - „Museum Jawa Timur“ (რაც თარგმნიდა როგორც „აღმოსავლეთ ჯავის მუზეუმი“). ეს იყო მნიშვნელოვანი მომენტი მუზეუმის ისტორიაში, რადგან მას ახალი სახელი მიეცა და ის უფრო ფართო, პროვინციული მასშტაბის დაწესებულებად ჩამოყალიბდა. ამით მუზეუმი თავისი კერძო, კოლონიური წარსულიდან გადავიდა სახელმწიფო დაწესებულების სტატუსში, რომელიც წარმოადგენდა მთელი აღმოსავლეთ ჯავის პროვინციის კულტურულ მემკვიდრეობას. მუზეუმის ოფიციალური გახსნის შემდეგ, დაიწყო ინიციატივა მუზეუმის აღმოსავლეთ ჯავის პროვინციის მთავრობისთვის გადაცემის შესახებ. ეს იყო მნიშვნელოვანი ნაბიჯი მუზეუმის სტატუსის შეცვლისა და მისი სრულფასოვანი სახელმწიფო დაწესებულების სტატუსის მოპოვების მიმართულებით. 1974 წლის 13 თებერვალს გამოიცა ახალი რეგულაცია და დადგენილება, რომელმაც ოფიციალურად განსაზღვრა აღმოსავლეთ ჯავის მუზეუმის სტატუსი როგორც პროვინციული „სახელმწიფო მუზეუმის“ (Museum Negeri - სახელმწიფო მუზეუმი). ეს ნორმატიული აქტი იურიდიულად დაამტკიცებდა მუზეუმის ახალ სტატუსს და ცვლიდა მის ადმინისტრაციულ ქვემდებარეობას. მუზეუმის, როგორც აღმოსავლეთ ჯავის სახელმწიფო მუზეუმის, ოფიციალური ინაუგურაცია და გახსნის ცერემონია გაიმართა 1974 წლის 1 ნოემბერს. ამ მომენტიდან მუზეუმი სრულად ფუნქციონირებდა როგორც აღმოსავლეთ ჯავის პროვინციის ოფიციალური სახელმწიფო კულტურული დაწესებულება. ინაუგურაციის დროს, „Yayasan Pendidikan Umum untuk Kebudayaan“-ის ხელმძღვანელმა, ბანუ ისკანდარმა, ოფიციალურად გადასცა მუზეუმის მართვა და ხელმძღვანელობა კულტურის გენერალურ დირექტორს იდა-ბაგუს მანტრას. ეს ისტორიული ცერემონია გაიმართა ჯალან პემუდა 3-ის მისამართზე, სურაბაიაში. ეს იყო სიმბოლური მომენტი, როდესაც მუზეუმი კერძო ორგანიზაციის მართვიდან გადავიდა სახელმწიფო მმართველობის ქვეშ. როგორც სახელმწიფო მუზეუმმა, მუზეუმმა მიიღო ახალი სახელი - „მპუ ტანტულარი“. ეს სახელი მიეცა XIV საუკუნის ჯავანელი პოეტის, მპუ ტანტულარის პატივსაცემად, რომელიც ცხოვრობდა მაჯაპაჰიტის იმპერიის დროს. მპუ ტანტულარი არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურა ჯავანური ლიტერატურის ისტორიაში, და მისი სახელით მუზეუმის დასახელება ხაზს უსვამდა დაწესებულების როლს აღმოსავლეთ ჯავის კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებაში. 1975 წლის შუა პერიოდში მუზეუმი გადავიდა უფრო დიდ და ფართო შენობაში, ახალ ადგილმდებარეობაზე. ეს გადასვლა იყო მნიშვნელოვანი ნაბიჯი მუზეუმის განვითარებისთვის, რადგან ახალი, უფრო დიდი სივრცე საშუალებას აძლევდა მუზეუმს უკეთ განეთავსებინა და წარმოედგინა თავისი კოლექციები და ექსპონატები. ახალი ადგილმდებარეობის ოფიციალური ინაუგურაცია და გახსნის ცერემონია გაიმართა 1977 წლის 12 აგვისტოს. გახსნის ცერემონია თავად ჩაატარა აღმოსავლეთ ჯავის გუბერნატორმა სუნანდარ პრიოსუდარმომ, რაც ხაზს უსვამდა ამ მოვლენის მნიშვნელობას პროვინციისთვის.
2004 წლის 14 მაისს მუზეუმმა კვლავ შეიცვალა ადგილმდებარეობა და გადავიდა ჯალან რაია ბუდურანზე, სიდოარჯოში. ეს იყო მესამე და ამჟამინდელი ადგილმდებარეობა, სადაც მუზეუმი დღემდე ფუნქციონირებს და ემსახურება აღმოსავლეთ ჯავის პროვინციის კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებას.

## ლიტერატურა
* 
*

## სქოლიო
კატეგორია:აზიის მუზეუმები