open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კოვალევის სახლი

**კოვალევის სახლი** () — ორთსართულიანი სახლი აზოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301ბრძანების მიხედვით განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია 1912 წელს.

მისამართი: აზოვი, მოსკოვის ქუჩა № 23.

## ისტორია 
1912 წელს როსტოვის ოლქის ქალაქ აზოვში ააგეს ორსართულიანი სახლი მოსკოვის ქუჩაზე. სახლი მდებარეობდა მუზეუმის წინ, მისი მფლობელი და დამაარსებელი იყო გ. ი. კოვალიოვი. აშენებიდან ძალიან მალევე სახლში განათავსეს გ. კოვალიოვის უნივერსალური ტექნიკური მაღაზია, სადაც მომხმარებელს შეეძლო შეეძინა სხვადასხვა ტიპის საქონელი: ელექტრონული ლამფები, ხორცსაკეპი მანქანები, გრამაფონები, კედლის საათები, ჯიბის საათები, ველოსიპედები, საკერავი მანქანები, ყავის საფქვავები, პატეფონის ფირფიტები. საკუთარი სახლის სარდაფში განათავსა რუსული ღვინის მარანი, ხოლო თავად მაღაზიაში ფუნქციონირებდა მლესავთა სახელოსნო. ეს შენობა თავისი არსებობის სხვადასხვა პერიოდში ეკუთვნოდა სხვადასხვა საქალაქო განყოფილებებს: ეკუთვნოდა მმაჩი-ს ბიუროს, მუშაობდა რაიონული შემნახველი სალარო და სხვა. 

კოვალევის სახლი ქალაქის ერთ-ერთი, არც თუ ისე მრავალი ღირსშესანიშნაობათაგანია, რომელიც გადაურჩა მეორე მსოფლიო ომს და მოაღწია ჩვენამდე.

## აღწერა 
კოვალევის სახლის არქიტექტურა ხასიათდება მაღალი ჭერით, ფართო ფანჯრებით, აივნებით. სახურავზე დადგმულია, რუსული არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი, ხახვისებური გუმბათი. 

File:Азов, ул. Московская, 23.JPG
File:Доходный дом Е.К.Ковалева - фрагмент.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ქემანქეშ ქარა ალი-ფაშა

**ქემანქეშ ქარა ალი-ფაშა** (გ. 3 აპრილი, 1624) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1623 წლის აგვისტოდან 1624 წლის აპრილამდე, სულთნების: მუსტაფა I–სა და მურად IV–ის დროს.

ქარა ალი-ფაშა აღიზარდა ენდერუნის სამხედრო სკოლაში. 1600-იან წლებში იყო იანიჩარი, ხოლო 1613-1621 წლებში მართავდა ბაღდადისა და დიარბაქირის სანჯაყებს. 1622 წელს მონაწილეობა მიიღო ოსმან II-ის ტახტიდან ჩამოგდებაში. იმავე წელს ახალი დიდი ვეზირი, ქარა დავუდ-ფაშა სწორედ ალი-ფაშას ღალატით ჩაუვარდა ქიოსემ სულთნის მომხრე იანიჩარებს ხელში. 

1623 წლის 10 სექტემბერს, სულთანი მუსტაფა ტახტიდან ჩამოაგდეს და მის მაგივრად ტახტზე სულთან აჰმედ I–ის 11 წლის შვილი, მურადი აიყვანეს. ალი-ფაშამ ჰალიმე სულთანს მისცა პირობა იმის შესახებ, რომ სულთან მუსტაფას სიცოცხლეს საფრთხე არ დაემუქრებოდა. ასეც მოხდა, მუსტაფა I სასახლის კაფესში გამოკეტეს, სადაც ცხოვრების ბოლო წლები გაატარა.

ალი-ფაშა მონაწილეობდა ირან–ოსმალეთის 1623-1639 წლების ომში. 

1624 წლის 3 აპრილს, ქიოსემ სულთანმა ქემანქეშ ფაშას დიდი ვეზირის ბეჭედი ჩამოართვა და მის მაგივრად ვეზირად ჩერქეს მეჰმედ-ფაშა დანიშნა. იმავე დღეს, ალი-ფაშა ღალატის ბრალდებით სიკვდილით დასაჯეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია

## ლიტერატურა
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVİİ. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010 say.387-391

* Bazı kaynaklar Arnavut asıllı olduğunu belirtirler.
* Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN 975-3296 s.218, 224-225

## რესურსები ინტერნეტში
• Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.387-391.

• Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.

• Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000

• Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი  3 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1624
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
Blue & Lonesome (როლინგ სტოუნზის ალბომი)

***Blue & Lonesome*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის 23-ე ბრიტანული და 25-ე ამერიკული სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2016 წლის 2 დეკემბერს. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელშიც მხოლოდ ქავერ-ვერსიებია შეტანილი და მისი პირველი სტუდიური ალბომი 2005 წლის *A Bigger Bang*-ის შემდეგ.

ალბომის პირველი სინგლის სახით 6 ოქტომბერს გამოიცა "Just Your Fool", ბადი ჯონსონის სიმღერის ვერსია (თუმცა, როლინგ სტოუნზის ვერსია ეფუძნება ლიტლ უოლტერის არანჟირებას). ერიკ კლეპტონი მონაწილეობდა ალბომის ორ სიმღერაში გიტარის პარტიის ჩაწერაში.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
;როლინგ სტოუნზი
*მიკ ჯაგერი&nbsp;– ვოკალი, ჰარმონიკა
*კით რიჩარდსი&nbsp;– ელექტროგიტარა
*რონი ვუდი&nbsp;– ელექტროგიტარა
*ჩარლი უოტსი&nbsp;– დასარტყმელი საკრავები

;სხვა მუსიკოსები
* ერიკ კლეპტონი –  სლაიდ-გიტარა ("Everybody Knows About My Good Thing"); წამყვანი გიტარა ("I Can't Quit You Baby")
* დერილ ჯოუნსი –  ბას-გიტარა
* მეტ კლიფორდი –  კლავიშებიანი საკრავები
* ჩაკ ლიველი –  კლავიშებიანი საკრავები
* ჯიმ კელტნერი –  პერკუსია("Hoo Doo Blues")

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სინგლები
### სხვა წარმატებული სიმღერები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები
კატეგორია:2016 წლის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
მაისის გადატრიალება (პოლონეთი)

**მაისის გადატრიალება პოლონეთში** ( ან , 12−14 მაისი 1926 წელი) — წარმოიქმნა მარშალი იუზეფ პილსუდსკის მეთაურობით, რომელმაც მიუხედავად მინისტრის წოდებისა პრაქტიკულად შექმნა საომარი დიქტატურა 1935 წლამდე. ეს სამხედრო გადატრიალება თავისი სახით წარმოადგენს საკმაოდ რადიკალური სახელმწიფო რეფორმების პერიოდის დასაწყისს, რომლებიც გერმანიისა და სსრკ-ის უწყვეტი კონფლიქტების ფონზე გაიარა.

## მოვლენების განვითარება 
იუზეფ პილსუდსკი ოთხი წლით მოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას, მაგრამ 1926 წლის მაისისთვის მან გამოიყენა მისთვის თავდადებული სამხედრო ძალები. პილსუდსკს ასევე მხარი დაუჭირა ვარშავის სოციუალურ მუშაკთა პოლიციამ.

ბრძოლა ვარშავისთვის, რომელსაც იცავდნენ მაშინდელი პრეზიდენტი სტანისლავ ვოიცეხოვსკი და პრემიერი ვინცენტი ვიტოსი, გაგრძელდა 3 დღე. ბრძოლის ფარგლებში დაიღუპა 250 მებრძოლი და 164 მშვიდობიანე მოსახლე, დაახლოებით 1000-მა ადამიანმა მიიღო დაზიანება.

იუზეფმა იგდო ძალაუფლება ხელში და გამოაცხადა „სანაციას“ პოლიტიკა (ე.წ სახელმწიფო გაუმჯობესება). ახალმა სეიმმა პილსუდსკი აირჩია პრეზიდენტის პოსტზე, რომელზეც მან უარი განაცხადა. იუზეფის წინადადების მიხედვით პრეზიდენტი გახდა პროფესორი იგნაცი მოსციცკი, პრემიერი ალექსანდრე სკშინსკი. პოლონეთის ისტორიაში დაიწყო „პოლკოვნიკების მმართველობა“, რადგან პილსუდსკის საზოგადოება შედგებოდა ძირითადად მოქმედი ოფიცრებისგან ან პოლონური ჯარის ვეტერანებისგან.

საბოლოოდ პილსუდსკის რეჟიმი და პარლამენტში მისი მხარდაჭერი მთავრობასთან თანამშრომელი უპარტიო ბლოკი ატარებდა მემარჯვენე-ცენტრისტულ, კონსერვატიულ და პატერნალისტურ ხასიათს, რომელიც მიმართული იყო საზოგადოების მორალური ღირებულებების განახლებას ავტორიტარული მეთოდებით (რაც ახლოებდა მას „შავი პოლკოვნიკების“ მეთოდებთან 1970-იანების საბერძნეთში). მართველობის მიწურულს, 1935 წლის აპრილში, პილსუდსკის მართველობამ უზრუნველყო ე.წ აპრილის კონსტიტუციის მიღება, რომელსაც პოლონეთის მმართველობა იყენებდა დევნილობაში მეორე მსოფლიო ომის წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* მაისის გადატრიალება პოლონეთში (1926 წელი) 

## სქოლიო
კატეგორია:14 მაისი
კატეგორია:კონფლიქტები
კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები
კატეგორია:პოლონეთი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირი
იური ლოსმანი

**იური ლოსმანი** (; დ. 4 თებერვალი, 1891 — გ. 1 მაისი, 1984) — ესტონელი  მძლეოსანი, ასპარეზობდა გრძელ მანძილზე სირბილში. 1920 წელს მეორე ადგილი დაიკავა მარათონში, ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც გამარჯვებულ ჰანეს კოლეჰმაინენს 13 წამით ჩამორჩა, თუმცა მესამე ადგილოსან ვალერიო არის თითქმის 4 წუთით აჯობა. 1924 ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე იური ესტონეთის გუნდის მედროშე იყო და მარათონზე მეათე ადგილი დაიკავა.

## ბიოგრაფია 
იური ლოსმანი დაიბადა 1891 წლის 4 თებერვალს კაბალაში, ესტონეთის გუბერნიაში. თავდაპირველად ლოსმანი ფეხბურთის კლუბ *მერკურიში* თამაშობდა, თუმცა მოგვიანებით მძლეოსნობაში დაიწყო ასპარეზობა. იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, სადაც დაიჭრა კიდეც, თუმცა გამოჯანმრთელება შეძლო და 1916 წელს მოიგო მარათონი ტალინში და რუსეთის ჩემპიონატი 5 000 მ დისტანციაზე. 1923 წელს მოიგო საერთაშორისო მარათონი გეტებორგის თამაშებზე, შვედეთში. 1929 წელს დაამყარა ესტონეთის რეკორდი ერთ საათიან სირბილში, ამავე წელს იასპარეზა ანტვერპენის მარათონში.

გარდა სირბილისა, ლოსმანი 1922 – 1936 წლებში მუშაობდა შოკოლადის ესტონურ ფაბრიკა კალევიში, 1930-იან წლებში ავარჯიშებდა ესტონელ გრძელ მანძილზე მორბენლებს. 1942 – 1944 წლებში მოღვაწეობდა სპორტულ ადმინისტრატორად ესტონეთში. მეორე მსოფლიო ომის დროს, საბჭოთა კავშირის მიერ ესტონეთის ანექსირებამდე ლოსმანმა შეძლო შვედეთში გადაფრენა. ადრეულ პერიოდში როსმანს საიუველირო მომზადება ჰქონდა გავლილი და შვედეთში ჩასვლის შემდეგ ოქროსა და ვერცხლის მჭედლად დაიწყო მუშაობდა. 1964 წელს მან ვერცხლის თასი დაუმზადა შვედეთის მეფეს, გუსტავ VI-ს, რითაც გამოხატა მადლიერება შვედეთში მცხოვრები ესტონელი ხალხის სახელით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იური ლოსმანი (ბიოგრაფია)
* იური ლოსმანი, ვერცხლის მედალოსანი 
* იური ლოსმანი (ბიოგრაფია და შედეგები) 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ესტონელი მძლეოსნები
კატეგორია:ესტონეთის ოლიმპიური ვერცხლის მედალოსნები
კატეგორია:მძლეოსნები 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ოლიმპიური მედალოსნები მძლეოსნობაში
კატეგორია:1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
Apple I

**Apple Computer 1**, ასევე მოგვიანებით ცნობილი, როგორც **Apple I** ან **Apple-1** — Apple-ის პირველი კომპიუტერი, რომელიც გამოვიდა 1976 წლის 11 აპრილს. პრეზენტაცია გაიმართა კომპიუტერულ კლუბში Homebrew Computer Club, რითაც ახალგაზრდა კომპანიამ მიიქცია მსოფლიოში პირველი კომპიუტერული მაღაზიის Byte Shop– ის ყურადღება.  ამ მოვლენის შედეგად საგრძნობლად გაიზარდა შეკვეთების რაოდენობა და ამიტომ საჭირო გახდა ინვესტიციების მოძიება კომპანიისთვის. სულ მალე სტივ ჯობსის აქტიურობით ეფლიმ მიიღო პირველი ინვესტორი – მილიონერი არმას კლიფ მარკკულუ, რომელმაც  საკუთარი 90 000 დოლარის და ამერიკის ბანკის  (Bank of America) 250 000 დოლარის კრედიტის ინვესტირება მოახდინა კომპანიაში. შედეგად 1977 წლის 3 იანვარს ფირმა ეფლი (Apple Computer) გახდა სააქციო საზოგადოება.

პროექტი შეწყდა 1977 წლის 30 სექტემბერს. ამის შემდეგ კომპანიამ 1977 წლის 10 ივნისს მუშაობა დაიწყო, მსოფლიოში პირველ ფერად კომპიუტერ Apple II–ზე.

## ლიტერატურა
* Price, Rob, So Far: the First Ten Years of a Vision, Apple Computer, Cupertino, CA, 1987, ISBN 1-55693-974-4
* Owad, Tom (2005). *Apple I Replica Creation: Back to the Garage.* Rockland, MA: Syngress Publishing. Copyright © 2005. ISBN 1-931836-40-X

## რესურსები ინტერნეტში
* Bugbook Computer Museum blog. Apple 1 display.
* Apple I Owners Club
* Apple I Operational Manual
* Apple I project on www.sbprojects.com 
* Apple 1 Computer Registry
* Macintosh Prehistory: The Apple I
* LCF Historical Collection – Apple 1 Video
* John Calande III blog – Building the Apple I clone
* Apple 1 Computer sold at auction for $671,000 
* Apple 1 Short Film
 
## სქოლიო
კატეგორია:1976 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:პერსონალური კომპიუტერები
კატეგორია:Apple II-ის ოჯახი
I
კატეგორია:ადრეული მიკროკომპიუტერები
კატეგორია:სტივ ჯობსი
ყანდაარის ალყა (1605-1606)

**ყანდაარის ალყა**—  საბრძოლო დაპირისპირება სეფიანთა ირანსა და დიდ მოგოლთა იმპერიას შორის, რომლის დროსაც სპარსელებმა მუზაფარ ჰუსეინ-ხანის სარდლობით ალყაში მოაქვიეს მოგოლების მიერ წართმეული ქალაქი ყანდაარი, მაგრამ ვერ აიღეს.

## მიმდინარეობა და შედეგები
სეფიანთა შაჰმა, აბას I-მა ოსმალების წინააღმდეგ გაჩაღებული ომის პარალელურად დიდ მოგოლთა იმპერიის წინააღმდეგაც დაიწყო ბრძოლა. 1605 წელს, იმპერატორ აქბარის გარდაცვალების შემდეგ, ჰერათის პროვინციის მმართველმა ჰუსეინ-ხანმა შაჰის ბრძანებით, შეუტია ყანდაარს. მოგოლებს ყანდაარის დასაცავად არ ეცალათ, რადგან შიდა დაპირისპირება მიმდინარეობდა ჯაჰანგირსა და მის ვაჟს, ხუსრავუ მირზას შორის. 

სპარსელებმა ყანდაარის ალყა დაიწყეს ოქტომბერში. ქალაქს იცავდა მოგოლი სარდალი, შაჰ ბეგ-ხანი. მისი სწორი სტრატეგიის წყალობით ქალაქმა 8 თვიან ალყას გაუძლო და 1606 წლის  ივლისში, იმპერატორ ჯაჰანგირის მიერ გამოგზავნილმა ჯარმა სპარსელები განდევნა ავღანეთიდან.

უშედეგო ლაშქრობის გამო, შაჰ-აბასმა მუზაფარ ჰუსეინ-ხანი სიკვდილით დასაჯა. ჯაჰანგირს ლმობიერი წერილი მისწერა და მთელი ყურადღება ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლისკენ გადაიტანა. ორივე მხარეს შორის დროებითი მშვიდობა დამყარდა 1622 წლამდე, მოგოლ-სეფიანთა ომის დაწყებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
* მოგოლ-სპარსელთა ომები
* ყანდაარის ალყა (1595)
* მოგოლ-სეფიანთა ომი (1622-1623)

## წყარო
*

კატეგორია: XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია: ირანის ისტორია
კატეგორია:1605 წლის ბრძოლები
კატეგორია:1606 წლის ბრძოლები
Chip 'n Dale: Rescue Rangers

'''''Chip 'n Dale: Rescue Rangers'''* — კომპანიის Walt Disney Television Animation მიერ 1989-1990 წლებში გამოშვებული ანიმაციური ტელესერიალი. მისი მთავარი პერსონაჟები არიან ჩიპი და დეილი. სერიალი 1989 წლის 4 მარტს, The Disney Channel-ზე დაიწყო
, თუმცა საპილოტო ეპიზოდი, "Catteries Not Included", მანამდე, 1988 წლის 27 აგვისტოს იქნა ნაჩვენები. სერიალი უშუალოდ დაიწყო ორსაათიანი ჩვენებით - ეპიზოდით, რომელსაც *Rescue Rangers: To the Rescue'' ეწოდა. მოგვიანებით იგი დაიყო ხუთ ნაწილად. უკანასკნელი ეპიზოდი ეთერში გავიდა 1990 წლის 19 ნოემბერს.

## პერსონაჟები
;მთავარი პერსონაჟები
* **ჩიპი** (ახმოვანებს ტრეს მაკნილი) — მაშველების ხელმძღვანელი. ნაწილობრივ ინდიანა ჯოუნსით შთაგონებული, იგი იყენებს ლასოს სხვადასხვა ადგილზე ასასვლელად. დეილთან შედარებით უფრო სერიოზულია. როგორც დეილს, მასაც უყვარს თანაშემწე გაჯეტი.
* **დეილი** (ახმოვანებს კორი ბარტონი) — ჩიპისგან განსხვავებით, ატარებს წითელ ჰავაის სტილის მაისურს. მიუხედავად იმისა, რომ სამუშაო უყვარს, უფრო მხიარული და ხუმარაა. შეყვარებულია თანაშემწე გაჯეტზე.
* **მონტერეი ჯეკი** (ახმოვანებენ პიტერ კალენი და ჯიმ კამინგსი), აგრეთვე ცნობილი როგორც „მონტი“ — მხიარული მოგზაური, რომელსაც განსაკუთრებით უყვარს ყველი (რომელიც მას გონებას აკარგვინებს). სწორედ აქედან მომდინარეობს მისი სახელიც - ყველის ერთ-ერთი ნაირსახეობას დასახელება.
* **გაჯეტ ქანჩა** (ახმოვანებს ტრეს მაკნილი) — გოგონა-თაგვი, გუნდის პილოტი, მექანიკოსი და გამომგონებელი. მისი ხასიათი ეფუძნება ჯორდანის, 1985 წლის ფილმის „ნამდვილი გენიოსი“ პერსონაჟს.
* **ელვა** (ახმოვანებს კორი ბარტონი) მომცრო მწვანე ბუზი, მონტერეი ჯეკის ძველი მეგობარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1980-იანების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:1988 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:1990 წელს დასრულებული ამერიკული ტელესერიალები

კატეგორია:The Disney Afternoon
სუხბაატარინ იანჟმაა

**სუხბაატარინ იანჟმაა** (; დ. 15 თებერვალი, 1894 — გ. 1 მაისი, 1962, ულან-ბატორი) — მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, მონღოლეთის რევოლუციის ბელადის დამდინ სუხე-ბატორის მეუღლე,  მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის დიდი ხურალის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე 1953-1954 წწ.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1894 წლის 15 თებერვალს ღარიბი მესაქონლის ოჯახში. მუშაობდა თავისი ქმრის დამდინ სუხე-ბატორის რევოლუციურ  ჯგუფში. მონღოლეთის რევოლუციის შემდეგ 1921 წელს გახდა მონღოლეთის  რევოლუციური კავშირის ახალგაზრდული ფრთის წევრი. 

1923 წელს სუხე-ბატორის გარდაცვალების შემდეგ გახდა მონღოლეთის სახალხო პარტიის წევრი. ქმრის პატივისცემის ნიშნად გამოიცვალა თავისი მამის სახელი ნემენდეენი და დაირქვა  სუხბაატარინი.
მინი|მარცხნივ|სუხბატაარინ იანჟმაა და მისი მეუღლე დამდინ სუხე-ბატორი
სუხბაატარინ იანჟმაა იყო მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის ყველა 14-ვე ყრილობის დელეგატი. 1924 წელს წარმოადგენდა მონღოლეთის დელეგაციას კომინტერნის მე-5 კონგრესზე და მესამე კომუნისტ ქალთა საერთაშორისო კონფერენციაზე. 1925 წელს მონაწილეობდა მონღოლეთში პირველი პროფკავშირის შექმნაში. 1927-1930 წლებში სწავლობდა აღმოსავლეთის  მუშათა კომუნისტურ უნივერსიტეტში, მოსკოვში. 1933 წელს სათავეში ჩაუდგა ამავე წელს დაარსებულ მონღოლეთის ქალთა კომიტეტს. 

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ორგანიზებას უწევდა მონღოლეთში საბჭოთა ჯარისკაცებისათვის სახსრების შეგროვებას, რის გამოც 1946 წელს დააჯილდოეს შრომის წითელი დროშის ორდენით. 

1945 წელს იანჟმაა აირჩიეს ქალთა საერთშორის დემოკრატიული ფედერაციის საბჭოს წევრად. 

1940 წელს პარტიის მეათე ყრილობაზე აირჩიეს მონღოლეთის სახალხო-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში. 1943-1947 წლებში შედიოდა პარტიის პოლიტბიუროში, იყო პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი. არაერთხელ აირჩიეს დიდი და მცირე სახალხო ხურალის წევრად, ასევე მცირე ხურალის თავმჯდომარის მოადგილედ. 

1953 წლის 7 ოქტომბრიდან 1954 წლის 7 ივლისამდე იყო დიდი სახალხო ხურალის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი. შედეგად, ხერტეკ ანჩიმაა-ტოკას (ტუვის სახალხო რესპუბლიკის მცირე ხურალის თავმჯდომარე) შემდეგ გახდა მსოფლიოს ისტორიაში მეორე  ქალი, რომელსაც ეკავა პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა.

## საინტერესო ფაქტები 
* იანჟინმა  - ეს არის ბუდისტური ორატორობისა და ხელოვნების ქალღმერთის, ბოდჰისატვა მანჯუშრის ცოლის  სარასვატის მონღოლური ტრანსკრიფცია.

## ლიტერატურა 
* Sanders, Alan J. K. *Historical dictionary of Mongolia*. Asian historical dictionaries, No. 19. Lanham, MD: Scarecrow. 1996.  ISBN 978-0-8108-3077-6
* Baabar, B.  *History of Mongolia*. Cambridge: University of Cambridge. 1999

კატეგორია:მონღოლი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მონღოლი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი
კალიფსო (თანამგზავრი)

**კალიფსო** () — სატურნის ერთ-ერთი მთვარე. აღმოაჩინეს 1980 წელს და აღნიშნეს სახელით **S/1980 S 25** (სატურნის 25-ე მთვარე, აღმოჩენილი 1980 წელს). 1983 წელს მას ოფიციალურად უწოდეს კალიფსო — ძველბერძნული მითოლოგიური ფერიის პატივსაცემად. ასევე ეწოდება სატურნი XIV და თეტისი C.

კალიფსო თანაორბიტალურია სხვა მთვარესთან, თეტისთან და მდებარეობს მისი მოძრაობის ლაგრანჟის წერტილთან, თეტისიდან 60 გრადუსით უკან. მათი ასეთი ურთიერთობა პირველად 1981 წელს შენიშნეს. თეტისის ლაგრაჟის სხვა წერტილში, მისგან 60 გრადუსით სხვა მიმართულებით მდებარეობს კიდევ ერთი მთვარე — ტელესტო. კალიფსოს და ტელესტოს „თეტისის ტროელებს“ უწოდებენ, ტროელი ასტეორიდების მსგავსად და მიეკუთვნებიან იუპიტერის ე. წ. „ტროელ მთვარეებს“.

სატურნის სხვა მრავალი პატარა მთვარისა და ასტეორიდის მსგავსად, კალიფსოს უსწორმასწორო ფორმა აქვს, გამოირჩევა დიდი კრატერებით და როგორც ჩანს, ზედაპირზე აქვს ისეთი ნივთიერებები, რომლებიც კრატერების გარეგან სახეს ათანაბრებენ. მისი ზედაპირი ერთ-ერთი ყველაზე ამრეკლავია მზის სისტემაში, 1,34 ვიზუალური გეომეტრიული ალბედოთი. ასეთი ძალიან მაღალი ალბედო განპირობებულია სატურნის E რგოლიდან მომდინარე მტვრის ნაწილაკთან ნაკადით. პლანეტის ეს თხელი რგოლი შედგება წყლის ყინულის ნაწილაკებისგან, რომლებიც სატურნის კიდევ ერთი მთვარის — ენცელადის სამხრეთ პოლუსზე არსებული გეიზერებისგანაა წარმოქმნილი.

## გალერეა 

File:Calypso crop resize sharp.jpg|13 თებერვალი, 2010
File:Calypso image PIA07633.jpg|ხომალდ *კასინის* ფოტო,  23 სექტემბერი, 2005
File:Calypso - Voyager 2.jpg|ვოიაჯერ 2-ის ფოტო, (აგვისტო 1981)

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (supporting online material, table S1)

## რესურსები ინტერნეტში
* Calypso Profile  by NASA's Solar System Exploration
* The Planetary Society: Calypso 
* Animation of photos from Cassini 2010-02-13 flyby on YouTube

კატეგორია:სატურნის თანამგზავრები
ძია აუ

მინი|ძია აუ

„**ძია აუ**“ () — საბჭოთა თოჯინური ანიმაციური ფილმების სერია-ტრილოგია, შექმნილი და გამოშვებული 1979 წელს რეჟისორების, იოსებ დოუკშას, მაია ბუზინოვას, ლიდია სურიკოვას და მარია მუატის მიერ. ეფუძნება ფინელი მწერალ ჰანუ მიაკელის ამავე სახელწოდების მოთხრობას  (რომელიც რუსულად მწერალმა ედუარდ უსპენსკიმ თარგმნა). 

## სიუჟეტი 
ანიმაციური ფილმების სერიის მთავარი პერსონაჟია ტყის კაცუნა, ძია აუ, რომელიც სხვადასხვა სიტუაციაში ამოჰყოფს თავს. პერსონაჟს ახმოვანებს ვასილი ლივანოვი.

### ძია აუ
პირველ სერიაში ძია აუ ეკამათება საკუთარ ანარეკლს სარკეში, გაიცნობს გოგონას რიმას (რომლის სახლიც ტყესთან ახლოს დგას). 

### ძია აუს შეცდომა 
როდესაც აუს სახლით გვერდით ხეზე ბინას იდებენ ყვავები, იგი გადაწყვიტავს, გადახედოს ბაბუის დატოვებულ წიგნს, რათა დაუმტკიცოს ახალ მეზობლებს, რომ მათ ბაბუის დროს არ უცხოვრიათ. აღმოაჩენს რა მწვანე ხის ხსენებას, შემთხვევით რგავს მას და ასხამს სუპს. ხე იზრდება და ყველაფერს ყლაპავს. აუს გადაარჩენს რიმა.

### ძია აუ ქალაქში
ტყე აუს ირგვლივ ამოჩეხილია და გაშენებულია ქალაქი. აუ ზამთრის მძინარობის შემდეგ იღვიძებს და აღმოაჩენს, რომ სახლი დადგეს ახალი შენობის სახურავზე. ამრიგად, აუ პირველად ხედავს ქალაქს, აწყდება სხვადასხვა ელექტრომოწყობილობას, რომელთა მნიშვნელობა არ ესმის. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ანიმაციური ფილმები
თემისტოკლე

**თემისტოკლე** (; დ. ძვ. წ. 524  —  გ. ძვ. წ. 459) — ათენელი სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი და მხედართმთავარი, ძვ. წ. 494-493 წლებში იყო ათენის პოლისის არქონტი.  სახელი  გაითქვა ბერძენ-სპარსელთა ომების მიმდინარეობისას. მისი ინიციატივით  შედგენილმა საბრძოლო გეგმამ და  ფლოტის რეორგანიზაციამ გარდამტეხი წვლილი შეიტანა ბერძნების გამარჯვებაში. 

## სამხედრო რეფორმა
თემისტოკლეს სამხედრო რეფორმამ ათენელი საზოგადოებისთვის უფრო ღირებული გახადა ღარიბი მოქალაქეები, რომლებიიც ადრე ვერ ახერხებდნენ ჰოპლიტის აღჭურვილობის შეძენას და ამიერიდან ფლოტში მენიჩბეებადაც კი შეეძლოთ ემუშავათ. ამ რეფორმამ ასევე განამტკიცა ათენის დემოკრატია და კლისთენეს მიერ შემოღებული ისონომიის, ანუ კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპის, ცხოვრებაში გატარება შეუქცევადი გახადა. ძვ. წ. 480 წელს სალამინის ბრძოლაში
თემისტოკლეს სწორი სტრატეგიის შედეგად გამარჯვების შემდეგ ბერძნებმა გააგრძელეს სპარსელების წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლა. ამ ხნის მანძილზე თემისტოკლე ათენის პოლისის ფაქტობრივი მმართველი გახდა, რის გამოც დემოკრატიის წინსვლა შეფერხდა. ამის გამო ის 469 წელს, ოსტრაკიზმის შედეგად, ტირანიის დამყარების ბრალდებით, ათენში ყოფნა სამუდამოდ აუკრძალეს და გადაასახლეს არგოსში.

## აქემენიდებთან მუშაობა
-ს წინაშე]]
თემისტოკლემ გაძევების შემდეგ სამსახური დაიწყო აქემენიანთა კარზე. მისი სარდლობით სპარსელები თავს დაესხნენ ეგეოსის ზღვის კუნძულებს, მაგრამ გარკვეული წარმატებების მიუეხედავად დამარცხდნენ ბერძნებთან ომში. თავად თემისტოკლე, ძვ. წ. 459 წელს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა მაგნესიაში. თემისტოკლეს სურვილით, მისი ცხედარი მის მშობლიურ მხარეში, ატიკაში წაიღეს და დაწვეს.

## ისტორიული რეპუტაცია
თემისტოკლეს გარდაცვალების მომენტში, ათენელები მას მიიჩნევდნენ ერის სირცხვილად და მოღალატედ. მისი რეპუტაცია 450-იან წლებში არქონტმა პერიკლემ აღადგინა. შემდგომში ჰეროდოტესა და თუკიდიდეს ნამუშევრებში თემისტოკლე ბერძნული ერთიანობის კულტად მოიხსენიება. თანდათანობით ათენელებიც მიხვდნენ დიდი სტრატეგოსისა და პოლიტიკოსის მნიშვნელობას. მისი სახელი არა მარტო ანტიკურ, არამედ შუა საუკუნეების ევროპაშიც შემორჩა და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის იდეალად იქცა.

## ანტიკური წყაროები
* Cornelius Nepos, *Themistocles*
* Diodorus Siculus, *Biblioteca Historica*.
* Herodotus, *The Histories*.
* Libanius, *Declamationes*.
* Plutarch, *Themistocles*.
* Plutarch, *Moralia*.
* Thucydides, *History of the Peloponnesian War*.

## თანამედროვე წყაროები
*
*
*
*
*
*.
*
*
*

კატეგორია: ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია: ძველი ბერძენი მხედართმთავრები
კატეგორია: დაბადებული ძვ. წ. 524
კატეგორია: გარდაცვლილი ძვ. წ. 459
უესტმინსტერის ხიდი

**უესტმინსტერის ხიდი** () — მდინარე ტემზაზე არსებული თაღოვანი ხიდი, რომელიც დასავლეთ ნაპირზე მდებარე უესტმინსტერის უბანს აკავშირებს აღმოსავლეთ ნაპირზე მდებარე ლამბეთის უბანთან. ხიდის დასავლეთ მხარეს დგას უესტმინსტერის სასახლე, რომელშიც ინგლისის პარლამენტია განთავსებული, და ინგლისის ერთ-ერთ სიმბოლოდ ქცეული ბიგ-ბენი, ხოლო მოპირდაპირე მხარეს „ლონდონის თვალი“ და მუზეუმია.

ეს არის უესტმინსტერის უბანში არსებული ყველაზე ძველი ხიდი მდინარე ტემზაზე.

## მშენებლობა 
უესტმინსტერთან ხიდის აგების იდეა 1664 წელს გაჩნდა, მაგრამ სოლიდურ წინააღმდეგობას გადააწყდა ლონდონის კორპორაციისა და მენავეების მხრიდან. ოპოზიციურად განწყობილი ძალები 1722 წელს კვლავ გააქტიურდნენ და 1729 წელს აგებული პატნის ხის ხიდიც გააპროტესტეს, მაგრამ 1736 წელს პარლამენტმა მოიწონა და მიიღო უესტმინსტერის ხიდის აგების გეგმა. 1739-1750 წლებში მიმდინარე მშენებლობა ფინანსდებოდა კერძო კაპიტალით, ლატარიითა და გრანტებით. პროექტის ხელმძღვანელი იყო შვეიცარიელი ინჟინერი შარლ ლაბელი.

თანამედროვე ხიდი 1862 წლის 24 მაისს საზეიმოდ გაიხსნა. მისი დიზაინი ეკუთვნის თომას პეიჯს.

2005-2007 წლებში ხიდს სრული რეკონსტუქცია ჩაუტარდა და მთლიანად გადაიღება. იგი განკუთვნილია როგორც ქვეითად მოსიარულეების, ისე სატრანსპორტო საშუალებებისათვის.

## ხიდის დიზაინი 
უესტმინსტერის ხიდი, უმთავრესად, მწვანედაა შეღებილი და შეესაბამება თემთა პალატაში განთავსებული ტყავის სკამების ფერს. ლამბეთის ხიდი ისეთივე წითელი ფერისაა, როგორც ლორდთა პალატის სკამები. ლოგიკურად მდებარეობს ორივე პალატაც: თემთა პალატა უესტმინსტერის სასახლის იმ მხარესაა, რომელიც უესტმინსტერის მწვანე ხიდთან არის ახლოს, ხოლო ლორდთა პალატა სასახლის მოპირდაპირე მხარესაა და, შესაბამისად, ლამბეთის ხიდის მეზობლად.

ხიდის სიგრძეა 250 მეტრი, ხოლო სიგანე — 26 მეტრი. იგი ექვსი საყრდეისა და შვიდი თაღისგან შედგება. მორთულია გოთური დეტალებით, რომლებიც შექმნა უესტმინსტერის სასახლის არქიტექტორმა, ჩარლზ ბერიმ.

## უესტმინსტერის ტერაქტი 
2017 წლის 22 მარტს უესტმინსტერის ხიდზე განხორციელდა ტერორისტული თავდასხმა, რომელიც 82 წამი გაგრძელდა. ტერორისტი, ხალიდ მასუდი, ავტომობილით მოძრაობდა უესტმინსტერის ხიდზე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და ხიდის სამხრეთით მდებარე ტროტუარზე მიმავალ ქვეითებს გამიზნულად ეჯახებოდა. თავდასხმისას დაიღუპა ოთხი ადამიანი და დაშავდა 50-ზე მეტი გამვლელი. მას შემდეგ, რაც ტერორისტმა დანით სასიკვდილო ჭრილობა მიაყენა უიარაღო პოლიციელს, კით პალმერს, ხალიდ მასუდი ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრა და შეაჩერა, სავარაუდოდ, დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრის, მაიკლ ფელონის ერთ-ერთმა მცველმა. მიწაზე დავარდნილი მასუდის ახლოს იპოვეს თავდამსხმელის ორი დანა.

## რესურსები ინტერნეტში
* უესტმინსტერის ხიდი

კატეგორია:ლონდონის ხიდები
ჰორმიზდ I

**ჰორმიზდ I** (; გ. ივნისი, 271)  —  სასანიდური ირანის მე-3 შაჰინშაჰი 270 წლის მაისიდან 271 წლის ივნისის ჩათვლით, შაპურ I-ის ძე.

კირილ თუმანოვის ცნობით, ჰორმიზდი მამამისის მმართველობის პერიოდში, სომხეთის გამგებლად იყო დანიშნული. მცირე ცნობები მოიპოვება მისი მეფობის შესახებ. სპარსელი ისტორიკოსების გადმოცემით, ის მამისა და ბაბუის მსგავსად, (შაპურ I და არდაშირ I) გამოირჩეოდა სამართლიანობით. მისი მმართველობის დროს დაარსდა რამდენიმე ქალაქი, რომლებიც თავდაპირველად ჰორმიზდის სახელს ატარებდა. ჰორმიზდმა 271 წელს წარმატებით ილაშქრა სოგდიანაში, საიდანაც დაბრუნებული ქტესიფონში გარდაიცვალა. მის შემდეგ ტახტი დაიკავა მისმა უმცროსმა ძმამ, ბაჰრამ I-მა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სასანიანები

## წყარო
*
*

კატეგორია: სპარსეთის მონარქები
კატეგორია: III საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია: გარდაცვლილი 271
კატეგორია:სასანიანი შაჰები
ბეკო

**ბეკო (BEKO)** —  მსოფლიოში ცნობილი სავაჭრო ნიშანი, რომლითაც თურქული კომპანია არჩელიკი (Arcelic), 1955 წელიდან უშვებს საყოფაცხოვრებო ტექნიკას.
## ისტორია
მინი|მარცხნივ|ძველი ლოგო
არჩელიკი შეიქმნა 1955 წელს და შედის ჯგუფის  Koc Holding-ის შემადგენლობაში. მისი დამფუძნებელი იყო თურქი ინჟინერი ბეჰბი კოჩი.

ბიზნესი კოჩმა დაიწყო სამშენებლო მასალების ვჭრობით. 20 წლის განმავლობაში იგი მუშაობდა კომპანიაში Koczade Ahmet Vehbi Trading Company, რომელიც დაკავებული იყო სამშენებლო მასალებით ვაჭრობით.

ამის შემდეგ მან გადაწყვიტა ბიზნესის სხვა მიმართულებით მუშაობა და საკუთარი კომპანიის გახსნა. 1944 წელს გახნა თურქეთში პირველი ავტომობილებით ვაჭრობის კომპანია არჩელიკი. 10 წლის შემდეგ კი კომპანია ბეჟერანოსთან ერთად დაარეგისტრირა ახალი სავაჭრო მარკა - კომპნია ბეკო.

ამ ბრენდის ქვეშ ეს ორი ფირმა აპირებდა კონსერვების და ტომატის პასტების წარმოებას. სახელი ბეკო შერჩეული იქნა ორი ფირმის სახელის პირველი ასოებისგან:   Bejerano და Koc. მაგრამ წარმოების გახსნას შეექმნა გარკვეული პრობლემები და წამოწყება ჩაიშალა. ბეკოს ქარხანას გადაერქვა სახელი და დაერქვა Beko Ticaret A.S.. კომპანია არჩელიკმა კი გააფორმა თანამშრომლობის ხელშეკრულება ფირმასთან General Electric და დაიწყო ელექტრო ნათურების წარმოება. ბეკო თიჯარეთის ქარხანა იყო ნათურების მწარმოებელი პირველი ქარხანა თურქეთში,

ვეჰბი კოჩი არ კმაყოფილდებოდა მიღწეულით და მუდმივად ეძებდა წარმოებისთვის ახალ მიმართულებებს. 1959 წელს პირველად გამოვიდა ბეკოს სარეცხი მანქანები. ხოლო 1960 წელს გამოვიდა ბეკოს მაცივრები და ბეკოს გაზქურები. 1977 წლისთვის უკვე მასიური წარმოებით გამოდიოდა ბეკოს საყოფაცხოვრებო ტექნიკა.

დაახლოებით ამავე პერიოდში გაიხსნა ბეკოს მაღაზია და ბეკოს სერვის ცენტრი.

არჩელიკის ხელმძღვანელები თანხმდებოდნენ იმაში, რომ თითოეული ქარხანა სპეციალიზებული უნდა იყოს მხოლოდ ერთი სახეობის პროდუქტის გამოშვებაზე. ამიტომ 1977 წელს დაიწყო ახალი ქარხნების მშენებლობა.

გარკვეული პერიოდის შემდეგ არჩელიკმა კომპანიასთან Turk Demir Dokum ერთად შექმნა კიდევ ერთი კომპანია - Ardem, რომელიც სპეცალიზირდებოდა გამთბობლების და სამზარეულოს ქურების წარმოებაზე. 1979 წელს კი დაიწყო ბეკოს მტვერსასრუტების წარმოება. 1996 წელს აშენდა არჩელიკის კიდევ ერთი ქარხანა , რომელიც დღესაც უშვებს ბეკოს ჭურჭლის სარეცხ მანქანებს და ბეკოს კონდიციონერებს.

1990 წელს კომპანია არჩელიკმა ბეკოს სავაჭრო ნიშნით დაიწყო თავისი პროდუქციის გატანა ევროპის ბზარზე,

2000 წელს კომპანიაში იწყება ცვლილებები და იქმნება ერთიანი კონცერნი - Koc Holding Durable Consumer Goods Group.

მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში გაიხსნა ბეკოს მაღაზიათა ქსელი.

ფირმა არჩელიკის გარდა კორპორაციაში Koc Group შედის 157 კომპანია, რომლებშიც დასაქმებულია 62 ათასი ადამიანი. კორპორაცია მუშაობს სხვადასხვა მიმართულებით: ფინანსების, ტურიზმის, მშენებლობის და ენერგეტიკის.

დღევანდელ დღეს ბეკო წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ უმსხვილეს კომპანიას. იგი აერთიანებს 10 ქარხანას, რომლებიც უშვებენ ექვს მილიონ ელექტრო პროდუქციას წელიწადში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Beko – International
* Beko – Türkiye 
* Beko UK

კატეგორია:თურქული კომპანიები
კატეგორია:ტექნიკა
აზოვის სამების ეკლესია

**აზოვის სამების ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. აზოვი, მოსკოვის ქუჩა № 260.

## ისტორია 
1989 წელს აზოველებმა თხოვნით მიმართეს ადგილობრივი მუნიციპალიტეტის ორგანოებს, რათა აეგოთ მართლმადიდებლური ტაძარი ქალაქში. ნებართვა მიიღეს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ადგილობრივები შეუერთდნენ მოსკოვის საპატრიარქოს. სამლოცველი სახლის შესაქმნელად ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მრევლს გადასცა პატარა ნაგებობა, რომელიც გაარემონტეს მრევლის საკუთარი სახსრებით.  1989 წლის 18 აგვისტოს ადგილობრივმა ხელისუფლებამ გამოჰყო ადგილი მშენებლობისათვის. 1990 წლის 2 თებერვალს ააშენეს მცირე ეკლესია, ხოლო ამავე წელს დაიწყეს მომზადება დიდი ეკლესიის მშენებლობისათვის. 

1991 წელს ეკლესიის საძირკველში ჩადეს პირველი ქვა და დაიწყო მშენებლობა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ 1995 წელს მშენებლობა არ იყო დასრულებული, ეკლესიაში ღვთისმსახურება დაიწყო. 2000 წელს მშენებლობა დასრულდა. გაიხსნა ახალი სამრეკლო. 2001 წელს ეკლესიის კედლები მოაპირკეთეს აგურით. 2004 წელს ეკლესიაში დააყენეს ხუთიარუსიანი კანკელი. 2007 წელს დაიწყეს ეკლესიის შიდა კედლების მოხატვა. 

ამჟამად ეკლესიასთან მოქმედებს ლიცენზირებული სამრევლო სკოლა, სასულიერო და საგანმანათლებლო ახალგაზრდული ცენტრი, საეკლესიო და საგუნდო სიმღერის კურსი. 

ეკლესიის წინამძღვარია სერგეი ბაბენცევი.

## ლიტერატურა 
* Арутюнов Г. Б., "Православные храмы Азова. Памятные православные места," в кн. Арутюнов Г. Б., Азов – имя знаменитое, Азов: Инф.-издат. Центр "Патарва", 2009

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Святой Троицы города Азова 

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ჰორნინდალსვატნეტი

**ჰორნინდალსვატნეტი** () — ტბა ნორვეგიაში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია სოგნ-ოგ-ფიურანეს ტერიტორიაზე. წარმოადგენს ნორვეგიისა და საერთოდ, მთელი ევროპის უღრმეს ტბას. მისი ოფიციალურად გაზომილი სიღრმეა 514 მ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 53 მ სიმაღლეზე. ფართობი 50,42 კმ². წყლის მოცულობა 12,06 კმ³. ტბის აღმოსავლეთ ბოლოსთან მდებარეობს სოფელი გროდოსი, რომელიც ეკუთვნის ჰორნინდალის მუნიციპალიტეტს, ხოლო დასავლეთ დაბოლოებასთან გაწოლილია სოფელი მოგრენდა, რომელიც თავის მხრივ, შედის ეიდის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. ტბიდან გამოედინება მდინარე ეიდსელვა, რომელიც ერთვის ეიდსფიორდენს, — ნორდფიორდენის ტოტს. ყოველწლიურად ივლისში აქ იმართება ჰორნინდალსვატნეტის მარათონი.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია
* ნორვეგიის ტბების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ალექსეევკის ჭიშკარი

**ალექსეევკის ჭიშკარი** () — სამხედრო-საინჟინრო ხელოვნების ძეგლი.  საუკუნის აზოვის ციხესიმაგრის ყოფილი მთავარი შესასვლელი. თავად ჭიშკარი თარიღდება მოგვანო პერიოდით, XVII-XVIII საუკუნეებით. ალექსეევკის კარიბჭე იყო ციხესიმაგრის მთავარი, სამხრეთის შესასვლელი. იგი არის აზოვის ციხესიმაგრის ერთადერთი დღემდე შემონახული ნაწილი, რომელიც შეტანილია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## ისტორია 
აზოვის ციხესიმაგრე, რომელიც ააშენეს ოსმალებმა XV საუკუნეში, რუსეთის ხელში გადავიდა 1696 წლიდან პეტრე I-ის აზოვის ლაშქრობის შედეგად. აზოვის ციხის ოფიციალურად რუსეთზე მიკუთვნება მოხდა 1700 წლის კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულების შესაბამისად, რომელიც დაიდო რუსეთსა და ოსმალეთს შორის. XVIII საუკუნეში  რუსმა სამხედრო ინჟინრებმა ავსტრიელი ანტონი ლავალის ხელმძღვანელობით მოახდინეს ციხესიმაგრის რეკონსტრუქცია და ააშენეს 11 კარიბჭე, მათ შორის ალექსეევკის კარიბჭეც. თავდაპირველად ალექსეევკის ჭიშკარი იყო ხის, მაგრამ 1801-1805 წლებში იგი გადააკეთეს და ააშენეს ქვის კარიბჭე. 

1935 წელს აზოვის ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე როსტოვის ოლქის ძეგლთა დაცვის ბიურომ დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები. ამ პერიოდისათვის აზოვის ციხე სრულიად დანგრეული იყო. ალექსეევკის ჭიშკრიდან დარჩა მხოლოდ ორი პარალელური ქვის კედელი. რესტავრაციის პროცესში არქიტექტორები და ისტორიკოსები ცდილობდნენ ალექსეევკის კარიბჭისთვის შეენარჩუნებინათ ადრინდელი სახე. კარიბჭე ამჟამად წარმოადგენს კამაროვან გვირაბს, რომელიც აგებულია ქვით და აგურით. ჭიშკრის კედლებზე დაყენებულია რამდენიმე მემორიალური დაფა.

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ვაპსების მოძრაობა

**ვაპსების მოძრაობა** (ესტ.: Vabadussõjalaste Liit) 1929 წელს ჩამოყალიბდა, როგორც ესტონეთის განმათავისუფლებელი ომის ვეტერანების ერთობა, შემდეგ კი ანტიკომუნისტურ და ანტიპარლამენტულ ორგანიზაციად იქცა. 1933 წელს მათ მიერ შემოთავაზებულმა კონსტიტუციურმა რეფორმამ რეფერენდუმით 72,7 %-იანი მხარდაჭერა მოიპოვა ესტონურ საზოგადოებაში. ასოციაციის ლიდერები იყვნენ ანდრეს ლარკა (პრეზიდენტობის კანდიდატი) და არტურ სირკი.

## იდეოლოგია
ჩამოაყალიბეს 1929 წელს ომის ვეტერანებმა, რომლებიც ეკონომიკური კრიზისის გამო უკმაყოფილოები იყვნენ იმ დროინდელი მთავრობით. მათ არ ჰქონდათ წინასწარ შემუშავებული იდეოლოგია ან რაიმე კავშირი უცხოურ ფაშისტურ მოძრაობებთან. მათი მიზანი იყო შეექმნათ მეტად ავტორიტარული და ნაციონალისტური სახელმწიფო ესტონეთში. ისინი უარყოფდნენ რასისტულ იდეოლოგიას და ღიად აკრიტიკებდნენ ნაცისტების მიერ ებრაელების დევნას; ასევე უარს აცხადებდნენ ძალადობის გამოყენებასა და ტერიტორიული ექსპანსიის იდეაზე. მიუხედავად ამისა, ისინი იზიარებდნენ იმ დროინდელი ფაშისტური მოძრაობების სხვადასხვა ასპექტს. მაგალითად, იყენებდნენ შავ ბერეტსა და რომაულ სალუტს. ორგანიზაცია უშვებდა საკუთარ გაზეთს - „Võitlus“ („ბრძოლა“).

თავიდან მათ შორის ბევრი მოქმედი გენერალი იყო, თუმცა 1930 წლის შემდეგ, როცა მოძრაობა უკვე რადიკალური გახდა, მათ მოუწიათ ორგანიზაციის დატოვება.ამის შემდეგ მათ რიგებში მიიღეს ადამიანები, რომლებიც განმათავისუფლებელ ომში არ იბრძოდნენ. მათი უმრავლესობა საშუალო კლასის დაბალი ფენიდან იყო.
1930-1934 წლებში მოძრაობის ხელმძღვანელი გადამდგარი გენერალ-მაიორი ანდრეს ლარკა იყო, მისი მოადგილე და ნამდვილი ლიდერი - ახალგაზრდა ლეიტენანტი და იურისტი - არტურ სირკი. მათ ბევრი ლოზუნგი და მეთოდი გადმოიღეს მსგავსი გერმანული და ფინური მოძრაობებიდან.

## კონსტიტუციური რეფორმა
ეკონომიკური და შიდა პოლიტიკური კრიზისების ფონზე მოძრაობა გაიზარდა, გაძლიერდა და შეძლო გავლენა მოეხდინა ესტონეთის მოსახლეობაზე ისე, რომ 1932 წლის აგვისტოსა და 1933 წლის ივნისში უმრავლესობამ მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ახალი კონსტიტუციის პროექტი უარყო. ამ პროექტების ნაცვლად ვაპსებმა წამოაყენეს საკუთარი რადიკალური და ავტორიტარული პროექტი, რომელიც 1933 წლის ოქტომბერში ჩატარებულ რეფერენდუმში გამარჯვებით მიიღეს. რეფერენდუმში გამარჯვების შემდეგ მოძრაობას პარლამენტში უმრავლესობით მოსვლის იმედი ჰქონდა.

1934 წლის შემოდგომის არჩევნებზე კანდიდატები იყვნენ: ანდრეს ლარკა, იოჰან ლაიდონერი, კონსტანტინ პიატსი და აუგუსტ რეი. მოძრაობამ დიდ ქალაქებში სრული უმრავლესობით გაიმარჯვა. პიატსს ეშინოდა სამოქალაქო ომის და ლაიდონერს (რომელიც ესტონური არმიის გენერალი იყო) შეუთანხმდა და 1934 წლის 12 მარტს საომარი მდგომარეობა გამოაცხადეს, მოხდა გადაატრიალება და ვაპსების მოძრაობის წევრები დააპატიმრეს.1936 წლის 6 მაისს მოძრაობის 150 წევრი სასამართლოს წინაშე წარდგა.143 წევრს გრძელვადიანი პატიმრობა მიესაჯა. სირკი 1934 წლის ნოემბერში ტალინის ციხიდან უცხოეთში გაიქცა და გაურკვეველი მიზეზით დაიღუპა ლუქსემბურგში. მოძრაობის წევრები 1938 წელს ამნისტიის შედეგად გაათავისუფლეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესტონეთის ისტორია
კატეგორია:1929 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
საუკუნო ზავი (532)

**საუკუნო ზავი** (; ;) — სამშვიდობო ხელშეკრულება ბიზანტიის იმპერიასა და სასანიდურ ირანს შორის. დაიდო იმპერატორ იუსტინიანე I-სა  და შაჰინშაჰ ხოსრო I-ს შორის. ირანში არასტაბილური მდგომარეობით ბიზანტიელებმა ისარგებლეს და დაიბრუნეს 506 წელს წართმეული ტერიტორიები მესოპოტამიასა და კავკასიაში. 532 წელს, ირანის ტახტზე ასული შაჰი, ხოსრო ანუშირვანი იძულებული გახდა ბიზანტიელებთან დაწყებული დამამცირებელი ომის შესაწყვეტად ირანისთვის არახელსაყრელი პირობებით დაედო „საუკუნო ზავი“. მიუხედავად ამისა, სპარსელებმა მალევე განაახლეს ომი ბიზანტიასთან, 540 წელს შეიჭრნენ სირიაში და აიღეს ქალაქი ანტიოქია. მოგვიანებით, 562 წელს იმპერიებს შორის დაიდო მორიგი „საუკუნო ზავი“ დარას ზავის სახელწოდებით. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

## ლიტერატურა
*
*

კატეგორია: სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ჟერარ დარმონი

**ჟერარ დარმონი** ( დ. 29 თებერვალი 1948) — ფრანგი თეატრისა და კინოს მსახიობი და მომღერალი. წარმოშობით ალჟირელ-ებრაელია. საშუალო სკოლის მიტოვების შემდეგ, სამსახიობო ხელოვნებას დაეუფლა ბერნარ ბიმონთან. ათი წელი მუშაობდა კაფე-თეატრში. მისი დებიუტი კინოში შედგა 1973 წელს ფილმში „რაბინ იაკობის თავგადასავალი“, სადაც შეასრულა მსახურის როლი. 1990 წელს ჟერარ დარმონმა ითამაშა გიორგი დანელიას ფილმში „პასპორტი“, სადაც შეასრულა მერაბ და იაკობ პაპაშვილის როლი. ფილმი საბჭოთა კავშირი-საფრანგეთი-ავსტრია-ისრაელის ერთობლივი პროექტია და მოიპოვა ნიკას პრემია საუკეთესო ოპერატორის, საუკეთესო სცენარისა და საუკეთესო მსახიობის კატეგორიებში. პაპაშვილების როლი გაახმოვანა მსახიობმა მურმან ჯინორიამ. 2012 წლის ივლისში მუჰამედ VI-ის დეკრეტის თანახმად, ჟერარ დარმონი გახდა მაროკოს ნატურალიზებული მოქალაქე.  ჰყავს სამი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:ფრანგი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაირტლ ბაჩელდერი

**მაირტლ ბაჩელდერი** (დ. 13 მარტი, 1908 — გ. 22 მაისი, 1997) — ამერიკელი ქიმიკოსი და ქალთა სამხედრო კორპუსის ოფიცერი, რომელიც გასაიდუმლოებულად მუშაობდა მანჰეტენის პროექტზე ატომური ბომბის შექმნისას.

## ადრეული ცხოვრება და კარიერა
მაირტლ ბაჩელდერი დაიბადა 13 მარტს, 1908 წელს ორეინჯში, მასაჩუსეტსში. 1930 წელს მიდლებურგის კოლეჯში ბაკალავრის ხარისხი მოიპოვა და სამხრეთ ჰადლიში საშუალო სკოლის მეცნიერების მასწავლებელი გახდა. განათლების ოსტატის ხარისხი ბაჩელდერმა ბოსტონის უნივერსიტეტში მოიპოვა.

## მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ბაჩელდერი ირიცხებოდა ქალთა სამხედრო კორპუსში, რომლის შტაბიც ქალაქ სპრინგფილდში იყო. აშშ-ს რამდენიმე შტატში გატარებული გარკვეული დროის შემდეგ მან მიიღო მანჰეტენის პროექტში ჩართვის ბრძანება. ის საიდუმლოდ უნდა გაძღოლოდა 15-20 ქალისგან შემდგარ ნაწილს დეს მოინსიდან ფორტ სილამდე, ამ უკანასკნელიდან კი სანტა ფეში. ის და მისი გუნდი ლოს ალამოსში 1943 წლის 21 ოქტომბერს.

„მანჰეტენი“ იყო სპეციალური სამხედრო დივიზიის, რომელმაც ატომური ბომბი შექმნა, კოდური სახელი. ცდების ჩატარებისას ბაჩელდერი ურანის იზოტოპების სპექტროსკოპიული ანალიზებზე დაკვირვება ევალებოდა.

## სამეცნიერო კვლევები და გვიანდელი კარიერა
არმიის დატოვების შემდეგ, ბაჩელდერი გახდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ქიმიის მკვლევარი. ის შეუერთდა უნივერსიტეტის მეტალების შესწავლის ინსტიტუტს და ატარებდა კვლევებს მეტალოქიმიაში.

არაერთ მიღწევათა შორისაა იშვიათი ელემენტების ტელურისა და ინდიუმის გაწმენდის მეთოდი. მან განსაზღვრა ეგეოსის ზღვაში მერითაიმის არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩენილი სპილენძის ზარბაზნის შემადგენლობა ჩაძირულ გემზე. ბაჩელდერმა წვლილი შეიტანა კოსმოსურ ქიმიაშიც, როდესაც ნასას თხოვნით გამოიკვლია პროგრამა აპოლოს დროს შეგროვებული მთვარის ქვები.

1973 წელს მიატოვა ფრენკის ინსტიტუტი და ამერიკის გადამდგარ ადამიანთა ასოციაციაში გააგრძელა საქმიანობა. გარდაიცვალა 22 მაისს, 1997 წელს.

## ლიტერატურა
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქიმიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქიმიკოსები
სუვოროვის ძეგლი (აზოვი)

*  
**სუვოროვის ძეგლი** () — ძეგლი აზოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 2014 წელს.

## ისტორია 
როსტოვის ოლქში სუვოროვის დაახლოებით ათი ძეგლი დგას. მისი სახელი ეწოდება ქუჩებსა და სასწავლო დაწესებულებებს.  სუვოროვის სახელი განუყოფლადაა დაკავშირებული ქალაქ აზოვის ისტორიასთან. 1778-1779 წლებში ალექსანდრე სუვოროვი ახდენდა აზოვი-მოზდოკის გამაგრებული ხაზის მშენებლობის ინსპექტირებას, რომელიც ააგეს 1768-1774 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ. ამ პერიოდში იგი რამდენიმეჯერ სტუმრობდა აზოვის ციხესიმაგრეს. რუსეთ-ოსმალეთის ომების ძირითადი ოპერაციები მიმდინარეობდა სუვოროვის ხელმძღვანელობით.

ალექსანდრე სუვოროვის თხოვნით იმპერატრიცა ეკატერინე II-მ დონის მიწაზე ჩაასახლა სომხები. აქ მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი.

2014 წლის 19 ივნისს ქალაქ აზოვში სუვოროვის პატივისცემის გამოხატვის ნიშნად დადგეს მისი ძეგლი. ძეგლის გახსნის თარიღი დაამთხვიეს რუსეთის მიერ აზოვის საბოლოოდ მიერთების თარიღს. ძეგლი დაიდგა XVIII საუკუნის სამხედრო-საინჟინრო ხელოვნების ნიმუშის დენთის სარდაფის ტერიტორიაზე.

## აღწერა 
ძეგლზე გამოსახულია სუვოროვის ბიუსტი, რომელიც დგას სწორკუთხა კვარცხლბეკზე. მისი ბიუსტი შექმნეს პროექტ „რუსული დიდების ხეივანი“-ს ფარგლებში. ბიუსტი დგას დენთის სარდაფის ახლოს, იმ სახლთან ახლოს, რომელშიც თავის დროზე შეჩერდა მხედართმთავარი. კვარცხლბეკზე არის წარწერა:  კვარცხლბეკის გვერდებზე მიმაგრებულია დაფები სადაც აღწერილია სუვოროვის მოღვაწეობა. ძეგლის ორივე მხარეს დგას ძველი ზარბაზნები.

ბიუსტი დაამზადეს ქალაქ კროპოტკინში და საჩუქრად გადასცეს აზოვის ისტორიულ-არქეოლოგიურ და პალეონტოლოგიურ მუზეუმ-ნაკრძალს.

## ლიტერატურა
* Агуренко Б. Александр Суворов, гениальный полководец/ Б. Агуренко// Вечерний Ростов.- 2002.- 4 февр.-С. 2.
* Бормотов В. «Потомство мое прошу брать мой пример»/ В. Бормотов// Резонанс.- 1999.- № 10.
* Вартанов Э. Он был необъяснимым чудом/ Э. Вартанов// Наше время.- 2010.- 22 янв.
* Корольченко А. В крепости Ростовской/ А. Корольченко//Приазовский край.- 1993.- 19 авг.
* Рудик Ю. Из фельдмаршалов – в генералиссимусы/Ю. Рудик// Вечерний Ростов.-1999.- 1 марта.
* Чеботарев В. Александр Суворов на Дону и Северном Кавказе/ В. Чеботарев// Приазовский край.- 2005.- 24 нояб.

## რესურსები ინტერნეტში
* Открытие памятника Суворову в Азове 21 07 14
* А. В. Суворов в Азове. Торжественное открытие бюста А.В. Суворова. 
* В Азове установили бюст Суворову

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
ობუხოვკის ფერისცვალების ტაძარი

**ობუხოვკის ფერისცვალების ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვის რაიონის სოფელ ობუხოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1864 წელს ფსევდორუსულ სტილში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი ობუხოვკა.

## ისტორია 
ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1861 წლის 22 აგვისტოდან. ამ დღეს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი. სამშენებლო სამუშაოები, როლებშიც აქტიურად მონაწილეობდნენ კაზაკები, სწრაფად მიმდინარეობდა და უკვე 1864 წელს უკვე დაასრულეს. 1866 წლის 3 ივლისს ეკლესია აკურთხა იოანე დიკოვმა. 

1890 წელს ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში მიაშენეს საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს ანდრეი კრეტელის სახელზე. ოთხი წლის შემდეგ ჩრდილოეთ ნაწილშიც მიაშენეს საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს მოციქულთასწორების კონსტანტინესა და ელენეს სახელზე. 

ეკლესია ასევე დაიცვეს კიდევ ერთი ანტირელიგიური კამპანიის დროს ნიკიტა ხრუშჩოვის მმართველობის პერიოდში. პარტიის წამომადენელთა დელეგაციის წევრებს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ქვები დაუშინა. ამ თვალსაზრისით, ტაძარი გახდა ერთ-ერთი მცირე იმ ეკლესიათაგანი, სადაც ღვთისმსახურება არასოდეს შეწყვეტილა  და რომელიც არ გაუძარცვავთ.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ჰორმიზდ IV

**ჰორმიზდ IV** (; დ. 540 — გ.  590,  ქტესიფონი) — სასანიდთა დინასტიის 23-ე შაჰინშაჰი 579–590 წლებში, ხოსრო I-ის ვაჟი. 

ტახტზე ავიდა მამის გარდაცვალების შემდეგ. მან ჩაიბარა ძლიერი, ორგანიზებული და კულტურულად აღზევებული სახელმწიფო. მიუხედავად ამისა, ის ვერ გახდა მამამისის, ხოსრო I ანუშირვანის მსგავსად კარგი მმართველი. ჰორმიზდმა ვერ შეძლო იმპერიაზე სრული კონტროლის დამყარება. ბიზანტიელებთან მიმდინარე ომის შედეგად დაკარგა მთელი მესოპოტამია, კავკასია და რამდენიმე ოლქი. პარალელურად, სასანიდურ ირანს ჩრდილოეთიდან თავს ესხმოდნენ ხაზარები. 571–572 წლებში ირანს გამოეყო სომხეთი და საქართველო. 

488 წელს ქვეყანაში აჯანყებები დაიწყო, რომლებმაც საგრძნობლად დაასუსტა ჰორმიზდის ხელისუფლება. 490 წელს ის შეიპყრო  მომავალმა შაჰმა და უზურპატორმა, ბაჰრამ ჩუბინმა. ბაჰრამის ბრძანებით ჰორმიზდ IV დააბრმავეს და რამდენიმე დღეში სიკვდილით დასაჯეს. 1 წლის შემდეგ, მისმა ვაჟმა, ხოსრო II-მ ბიზანტიელების დახმარებით შეძლო ბაჰრამ ჩუბინის მოკვლა და ტახტზე ასვლა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სასანიანები

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:დაბადებული 540
კატეგორია:გარდაცვლილი 590
კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები
კატეგორია:VI საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ბოში

**Bosch** (სრული სახელწოდება **Robert Bosch GmbH**) — გერმანული ტრანსნაციონალური საინჟინრო და ტექნოლოგიური კომპანია. შტაბ-ბინა მდებარეობს გერლინგენში, შტუტგარტის მახლობლად, გერმანიაში.

## ისტორია
კომპანია ბოშის (Bosch) ისტორია იწყება 1886 წლიდან, როდესაც მისმა დამფუძნებელმა გერმანელმა ინჟინერმა რობერტ ბოშმა გახსნა ელექტროტექნიკის და ზუსტი მექანიკის პატარა საწარმო ქალაქ შტუტგარტში. 

თავიდან საწარმო სპეციალიზებული იყო ავტომობილების  და ელექტროძრავების დაქოქვის სისტემებზე. 1901 წელს რობერტ ბოში აფართოებს თავის საწარმოს, გადააქვს იგი მასიურ წარმოებაზე გათვლილ ახალ შენობაში და იხსნება ბოშის მაღაზია.

ამასთანავე იგი ზრდის თანამშრომელთა რაოდენობას, ყიდულობს ახალ დანადგარებს წარმოებისთვის და იწყებს ბოშის საყოფაცხოვრებო ტექნიკის წარმოებას.

პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისისთვის კომპანია უკვე იყო საკმაოდ ცნობილი მსოფლიო ბაზარზე სწორედ საყოფაცხოვრებო ტექნიკის წარმოებით.

ტრანსპორტირების და საბაჟო ხარჯების ეკონომიის მიზნით 1910 წელს მასაჩუსეტსის შტატ ქალაქ სპრინგფილდში იხსნება ბოშის ქარხანა Bosch Magneto Company.

1933 წელს კომპანია უშვებს თავის პირველ ორიგინალური ფორმის ბოშის მაცივარს.
იქმნება ბოშის სერვის ცენტრი.

1950 წლებიდან ფირმა ბოში ითვლება საყოფაცხოვრებო ტექნიკის ერთ-ერთ მსხვილ მწარმოებლად მსოფლიოში. 1950 წელს გამოდის ბოშის გაზქურა, 1957 წელს – საყინულე, 1958 წელს – ბოშის სარეცხი მანქანა, ხოლო 1965 წელს ბოშის ჭურჭლის სარეცხი მანქანა.

1967 წელს Robert Bosch GmbH და Siemens AG  ერთიანდებიან ერთ კომპანიად, რომელსაც დაერქვა BSH Bosch und Siemens Hausgeraete GmbH.

კომპანიამ სახელი გაითქვა ასევე ავტომობილების ინდუსტრიაში. ხოლო დამატებით ახალი მიმართულების BOSCH Telecom – ის შემნის შემდეგ იწება ბოშის ფირმის ტელეფონის აპარატების წარმოება. 

განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს Antibacterial სისტემას. ამ სისტემაზეა შექმნილი ბოშის მაცივრები , რომელიც ხელს უშლის მიკროორგანიზმების გამრავლებას და ინარჩუნებს ვიტამინებს პროდუქტში. 
 
2001 წლიდან ჟურნალი Readers’ Digest ატარებს ყოველწლიურ გამოკვლევას ყველა ევროპულ ქვეყანაში მომხმარებელთა შორის კომპანიების სანდოობასა და  პოპულარობაზე. ნომინაციაში "ნდობის მარკა"  საყოფაცხოვრებო ტექნიკის კატეგორიაში როგორც წლების განმავლობაში იმარჯვებს კომპანია ბოში.

ყველაფერთან ერთად კომპანია დიდ ყურადღებას უთმობს ეკოლოგიის პრობლემებს. ყოველ წელს იგი ხარჯავს 100 მილიონ ევროს გარემოს დაცვის პრობლემებზე. აქვს მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ოფისები, რომლებშიც დასაქმებულია უამრავი ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-საიტი
* Profile at Yahoo! Finance: Bosch-YF-profile
კატეგორია:კომპანიები
სანქტ-პეტერბურგის ტერაქტი (2017)

2017 წლის 3 აპრილს, პეტერბურგის მეტროს „სენაია პლოშადისა“ და „ტექნოლოგიური ინსტიტუტის“ სადგურებს შორის, მოხდა ტერორისტული თავდასხმა ასაფეთქებელი მოწყობილობის გამოყენებით. თავდაპირველი მონაცემებით, დაიღუპა ცხრა ადამიანი. მოგვიანებით, კიდევ ორი ადამიანი გარდაიცვალა მიღებული დაზიანებებისგან. მინიმუმ 50 ადამიანი დაშავდა აფეთქებისას. ასაფეთქებელი მოწყობილობა ჩამონტაჟებული იყო ქეისში. კიდევ ერთი ასაფეთქებელი მოწყობილობა აღმოაჩინეს და გაანეიტრალეს მეტროს სხვა სადგურზე.

## სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ტერორისტული აქტები
კატეგორია:ტერორისტული აქტები სანქტ-პეტერბურგში
ელეონორა მარქსი

**ელეონორა ეველინგ მარქსი** (დ. 16 იანვარი, 1855, ლონდონი — გ. 31 მარტი, 1898, ლონდონი) — ინგლისისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე. კარლ მარქსის უმცროსი ქალიშვილი. 1884 წლიდან ედუარდ ეველინგის ცოლი და თანამებრძოლი. სოციალისტური ლიგის (1884) და დამოუკიდებელი მუშათა პარტიის (1893) ერთ-ერთი დამაარსებელი. ფრიდრიხ ენგელსის უშუალო ხელმძღვანელობით გამოდიოდა არაკვალიფიციური მუშების მასობრივი მოძრაობის აქტიურ ორგანიზატორად. ხელმძღვანელობდა ლონდონის დოკერებისა და აირის საწარმოთა მუშების (1889) გაფიცვებს. მონაწილეობდა II ინტერნაციონალის პირველი კონგრესის მომზადებაში, ამ ინტერნაციონალის 1891, 1893 წლების კონგრესებში. აქტიურად თანამშრომლობდა დიდი ბრიტანეთის, გერმანიის და სხვა ქვეყნების სოციალისტურ პრესაში. დასაბეჭდად მოამზადა კარლ მარქსის მთელი რიგი ნაშრომები.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები