open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ქვემო ჭალა

**ქვემო ჭალა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ახალშენი, გამდლისწყარო, გორაკა, ვაკე, პანტიანი, საკორინთლო). 1921-1930 წლებში იყო გორის მაზრის ქვემო ჭალის რაიონის ცენტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1075 ადამიანი.

## გალერეა

Amilakhvari castle in Kvemo-Chala. Skhvilo castle in the background (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg|ამილახვრის ციხე
Amilakhvari castle in Kvemo-Chala. A chapel (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg|ციხის ეკლესია
Одиноко стоящая башня в селе Квемо-Чала (А.Мухранов 2011).jpg|ციხის კოშკი
Amilakhvari castle in Kvemo-Chala. Interior (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg|ციხის შიდა ეზო

## იხილეთ აგრეთვე
*ქედას წმინდა თევდორეს ეკლესია
*ქვემო ჭალის ეკლესია
*ქვემო ჭალის წმინდა გიორგის საყდარი
*ამილახვრის სახლი
*ქვემო ჭალის სამაროვანი
*კუდუხაანის კომპლექსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მელიქაური

**მელიქაური** () — მარადმწვანე ბუჩქი მაჯაღვერისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 1 მ აღწევს. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის ზოგიერთ ქვეყანაში. ჩვენში ძირითადად დასავლეთ საქართველოშია გავრცელებული კოლხურ ტყეებში, გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოშიც. 

იზრდება ტყის ან სუბალპურ სარტყლის ფოთლოვანი ტყეების ქვეტყეში, აგრეთვე ალპური სარტყლის მდელოებზე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მაჯაღვერისებრნი
მემამულეები

**მემამულეები** — ფეოდალური ფორმაციის ერთ-ერთი ძირითადი გაბატონებული წოდება-კლასი, რომელიც ტრანსფორმირებული სახით არსებობას განაგრძობდა კაპიტალისტურ საზოგადოებაშიც. 

რუსული სახელწოდება „პომეშჩიკი“ წარმოდგა ფეოდალური მიწისმფლობელობის ადრინდელი ფორმის „პომესტიესაგან“, რაც სახელმწიფოსაგან ეძლეოდათ ცალკეულ ვასალებს სამხედრო და სამოქალაქო სამსახურის პირობით. XVIII საუკუნეში რუსი მემამულეები მემკვიდრეობით მესაკუთრეებად გადაიქცნენ და კიდევ უფრო გააძლიერეს ყმა-გლეხთა ექსპლუატაცია. მეფის რუსეთი ყოველგვარი საშუალებით იცავდა თავის ამ  სოციალურ საყრდენი ძალისპრივილეგიებს. მემამულური მიწათმფლობელობა რუსეთში ხელუხლებელი დარჩა ბატონყმობის გაუქმების შემდეგაც.

საქართველოში პირობითი ფეოდალური მიწათმფლობელობის გვერდით მემკვიდრეობითი „მამული“ უკვე VI-VIII საუკუნეებში ჩნდება. მომდევნო ხანაში იგი ფეოდალური კლასის მფლობელობა-საკუთრების თითქმის ერთ-ერთ ნორმად იქცა. ქართული წერილობითი წყაროები განასხვავებენ „მკვიდრად“ ნაბოძებ, ნამზითვ, ნასყიდ და სხვა მამულს. მამულიდან წარმოდგა მისი მფლობელ-მესაკუთრის სახელი - მემამულე.

გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში, მართალია, გაბატონებული იყო საგვარეულო მამულების სისტემა, მაგრამ მის შიგნით თანდათანობითგაფართოვდა სათავადო მამულები., რაც ფეოდალური გვარის ცალკეული წევრების საკუთრება იყო. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ქართველი თავად-აზნაურთა საერთო მამულები თანდათან გაიყო. გაძლიერდა საკუთრების ინდივიდუალიზაციისა და მეურნეობის ნაციონალიზაციის პროცესი, ქართველი მემამულე თავის სოციალურ-ეკონომიკური შინაარსით რუს „პომეშჩიკს“ დაემსგავსა. 1861 წელს საგლეხო რეფორმამ მამული და მემამულე საქართველოშიც ხელუხლებელი დატოვა, მაგრამ გაძლიერდა მემამულური მეურნეობის კაპიტალისტური ევოლუცია. მემამულეთა კლასის ლიკვიდაცია მთელსრუსეთსა და საქართველოში ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მოხდა.

## იხილეთ აგრეთვე
მემამულისა და მემამულური მიწათმფლობელობის განვითარების ისტორიის შესახებ:
*მამული
*თავადაზნაურობა
*ბატონყმობა
*ფეოდალიზმი

## ლიტერატურა
**ბერძენიშვილი ნ.,* საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2-3, თბ., 1965-1966;
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2, თბ., 1973; ტ. 4-5, თბ., 1970-1973;
**ბენდიანიშვილი ა.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 561, თბ., 1983

კატეგორია:ფეოდალიზმი
მელი-ღელე

**მელი-ღელე** — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ მელაანის სამხრეთით დაახლოებით 7 კმ-ზე, მელი-ღელეს მარჯვენას ნაპირას (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი). გათხრილია სხვადასხვა დროის 2 სამლოცველო.

მელი-ღელე I თარიღდება ძვ. წ. XIV-XIII საუკუნეებით. იგი წარმოადგენს 60 მ დიამეტრის შემაღლებულ მოედანს, რომელსაც რიყის ქვები აქვს შემოვლებული და გამოყოფილია 2 მ სიგანის და  0,60 მ სიღრმის თხრილით. სამლოცველო მოედანზე აღმოჩნდა 2 დიდი ორმო, რომელშიც იყო ხის წმინდა ნაცარი და  მასში შერეული სხვადასხვა ნივთი. ორმოების ცენტრში, ფსკერზე ნაცრით სავსე თიხის დიდი ჭურჭლები იდგა. მელი-ღელე I-ზე ნაპოვნია მრავალი ნივთი. თიხის ჭურჭლის ნაწილი შემკულია ნადირობის სცენებით. აღმოჩენილია ობსიდიანის ისრისპირები (მათ შორის იმიტაციებიც), სამკაული, რამდენიმე მახვილის იმიტაცია, თიხის საბეჭდავები (მათზე გამოსახულია მნათობით სიმბოლოები: სვასტიკა, ჯვარი, სპირალი და სხვა), თიხისა და ბრინჯაოს შიშველი ქალის ქანდაკებები, რომელთაგან ზოგს ნიღაბი უკეთია. ძეგლის შემაღლებული მოედნის ცენტრალურ ნაწილში ცხოველთა სტილიზებული გამოსახულებები გამოვლინდა, რომლებიც ნაცარითა და დამწვარი ძვლით იყო ინკრუსტირებული.

მელი-ღელე II უშუალოდ ებჯინება მელი-ღელე I-ს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და ერთგან ფარავს მას. მელი-ღელე II თარიღდება ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრით. სამლოცველოს დიამეტრი 80 მ-ია, რომელიც შემოზღუდულია 1 მ სიმაღლისა და 10 მ  სიგანის კედლით. ზღუდე შედგება ტერასებად სამრიგად განლაგებული რიყის ქვებისაგან. წრეებს შორის ასეთივე კონსტრუქციის ტიხრებია. ქვებს შორის ჯგუფებად განლაგებულია რკინის ნივთები  (იარაღი და სამკაული). აქვე გამოვლინდა ობსიდიანის ანატკეცების რამდენიმე ჯგუფი. მსგავსი კონსტრუქციისა არაშენდასთან აღმოჩენილი ამავე დროის სამლოცველოს ზღუდე. მელი-ღელეს ცენტრალურ ნაწილში აღმოჩნდა რამდენიმე ბრტყელძირა ქვევრის ფსკერი, მამაკაცისა და ცხენის მცირე ზომის ბრინჯაოს ქანდაკება. ერთ ადგილას გამოვლინდა რიყის ქვების წრე, რომლის ცენტრალური ნაწილი შევსებული იყო წმინდა ნაცრით. მელი-ღელე II-ზე მოპოვებული მასალის მსგავსი მრავლადაა აღმოჩენილი ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე.

## ლიტერატურა
**ფიცხელაური კ.,* აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII სს.), თბ., 1973;
 

კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მამული (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მამული** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* მამული — წინაპრებისაგან მიღებული უძრავ-მოძრავი ქონება;
* მამული — სამშობლო;
* მამული — ფეოდალური მიწათმდლობელობის ფორმა.
ტომ კრუზი

**ტომ კრუზი** (; დ. 3 ივლისი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. იგი იყო ნომინირებული სამჯერ ამერიკულ კინოაკადემია ოსკარზე და მოგებული აქვს ორი ოქროს გლობუსი. ტომ კრუზის როლებიდან აღსანიშნავია „წვიმის კაცი“, სადაც ითამაშა დასტინ ჰოფმანთან ერთად.

## ბიოგრაფია 
### ცხოვრების ადრეული წლები 
ტომ კრუზი დაიბადა 1962 წლის 3 ივლისს, ნიუ-იორკში. ოჯახში იგი იყო მესამე შვილი. მას ასევე ჰყავს 3 და. დედამისი იყო მსახიობი, ხოლო მამა ინჟინერი. სამსახურის შოვნის მიზნით ოჯახი ხშირად იცვლიდა საცხოვრებელ ადგილს. 14 წლის ასაკში მას უკვე გამოცვლილი ჰქონდა 15-მდე სკოლა. ბავშვობიდან განუვითარდა ერთგვარი სიმაღლის კომპლექსი. ის სკოლაში ყოველთვის ცდილობდა ესაუბრა მასზე დაბალ ბავშვებთან, რათა დაბალი არ გამოჩენილიყო. ამ კომპლექსის გამო იგი სპორტის რამდენიმე სახეობით იყო დაკავებული. სწავლა მაინცდამაინც არ გამოსდიოდა, რადგან მას, ასევე როგორც დედამისს, აწუხებდა დისლექსია. ეს დაავადება მას მას შემდეგ განუვითარდა, რაც მას აიძულეს მარჯვენა ხელით წერა, როდესაც იგი მემარცხენე იყო. ამ პრობლემებთან დაკავშირებით იგი გადაიყვანეს სპეც-კლასში, მაგრამ იგი ამ დაავადებისგან არ განიკურნა და დაბრუნდა ჩვეულებრივ კლასში.

12 წლის ასაკში, ოჯახი მამამ მიატოვა და ოჯახი ძალიან მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში ჩავარდა. მისი დები სწავლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდნენ, რათა ოჯახში შემოსავალი შემოეტანათ.

ერთი წლის განმავლობაში ტომი დადიოდა სასულიერო სემინარიებზე, შემდეგ კი უბრალო კოლეჯში შევიდა, სადაც მონაწილეობას იღებდა თეატრალურ დადგმებში. სწორად აქ მიხვდა, რომ ეს მისი საქმე იყო.

## ფილმოგრაფია 
### როგორც მსახიობი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ტომ კრუზი Yahoo! Movies-ზე
* ტომ კრუზი Peope.com-ზე
* 

კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰაუპტმანი

**ჰაუპტმანი** () — გერმანულენოვან ქვეყნების (გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია) არმიებში ოფიცრის რანგი უფროსს ლეიტენანტსა და მაიორს შორის. 

ნატოს სტანდარტებით ოფიცრის ეს რანგი შეესაბამება კაპიტნის რანგს.

კატეგორია:სამხედრო წოდებები
ტუტსი

***ტუტსი*** (ინგლ. Tootsie) არის სიდნი პოლაკის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ჯესიკა ლანჟი, ტერი გარი და სხვა.

## სიუჟეტი
თავისი უჟმური ხასიათის გამო მსახიობი მაიკლ დორსი ნიუ–იორკის ყველა პროდიუსერთანაა ნაჩხუბარი. უმუშევრობა აიძულებს ქალის სამოსში გამოეწყოს და საპნის ოპერისთვის ქალის როლზე გამოცხადებულ კასტინგში სცადოს ბედი. ზედმეტი ქალურობის გამო, მაიკლი კინაღამ დაიწუნეს, მაგრამ ბოლოს მოწონება დაიმსახურა და დაამტკიცეს კიდეც. ყველაფერი კარგად მიდის მანამ, სანამ დოროტის (უფრო სწორად მაიკლს) პარტნიორი გოგონა არ შეუყვარდა...

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი — მაიკლ დორსი
*ჯესიკა ლანჟი — ჯული ნიკოლსი
*ტერი გარი — სიდნი ლესტერი
*დებნი კოლემანი — რონ კარლაისლი
*ჩარლზ დერნინგი — ლესლი ნიკოლსი
*ბილ მარი — ჯეფ სლეიტერი
*სიდნი პოლაკი — ჯორჯ ფილდსი
*ჯორჯ გეინსი — ჯონ ვან ჰორნი
*ჯინა დეივისი — ეპრილ პეიჯი

## ჯილდოები
ფილმს ოსკარზე აქვს აღებული 9 ნომინაცია და ერთი გამარჯვება - ქალის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლი (ჯესიკა ლანჟი). აგრეთვე მიიღო
* ოქროს გლობუსი საუკეთესო მიუზიკლისა ან კომედიისთვის
* ბაფტა საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მთავარ როლში: დასტინ ჰოფმანი
* ბაფტა საუკეთესო გრიმისა და ვარცხნილობისთვის: დოროთი ჯ. პერლი, ჯორჯ მასტერსი, რომანია ფორდი, ალენ ალენი

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1982 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ტელევიზიის შესახებ
კურსდამთავრებული (ფილმი)

***კურსდამთავრებული*** ()  — მაიკ ნიკოლსის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ენ ბენკროფტი, კატარინა როსი და სხვა. ფილმი გადაიღეს 1967 წელს, ამავე სახელის რომანის მიხედვით.

ფილმმა წარმატება მოუტანა ფოლკ-როკ დუეტ Simon & Garfunkel-ს და მის სიმღერას „The Sound of Silence“.

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი — ბენჯამინ ბრედოკი
*ენ ბენკროფტი — მისის რობინსონი
*კატარინა როსი — ელეინ რობინსონი
*უილიამ დენიელსი — მისტერ ბრედოკი
*მიურეი ჰამილტონი — მისტერ რობინსონი
*ელიზაბეთ უილსონი — მისის ბრედოკი

## ჯილდოები
**ოსკარი**
*საუკეთესო რეჟისორი: მაიკ ნიკოლსი

**ოქროს გლობუსი**
*საუკეთესო რეჟისორი: მაიკ ნიკოლსი
*საუკეთესო მსახიობი ქალი მიუზიკლსა ან კომედიაში: ენ ბენკროფტი
*წლის ახალი ვარსკვლავი კაცი: დასტინ ჰოფმანი

**BAFTA**
*საუკეთესო მონტაჟი: სემ ო'სტინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1967 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:მაიკ ნიკოლსის ფილმები
Shakin' the Tree

„'''Shakin' the Tree'''“ — პიტერ გებრიელისა და იუსუ ნ'დურის სიმღერა და სინგლი, რომელიც გამოიცა 1989 წელს. იგი შეტანილია კრებულში  *Shaking the Tree: Sixteen Golden Greats*. მისი საკონცერტო ვერსია სრულდებოდა მუსიკოსის ტურნეს Secret World Live მსვლელობისას.

## სიმღერების სია 
#Shakin' The Tree - 7:13 	
#Old Tucson - 4:20 	
#Sweeping The Leaves - 4:53 	

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

კატეგორია:1989 წლის სიმღერები
კატეგორია:1989 წლის სინგლები
კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები
The Doors (ალბომი)

***The Doors***  — ამერიკული როკ-ჯგუფ The Doors-ის სადებიუტო ალბომი, რომელიც ჩაიწერა 1966 და გამოიცა 1967 წელს. მასში შეტანილია ცნობილი სინგლი Light My Fire, რომელიც ალბომზე უფრო ვრცელია, ვიდრე სინგლზე. ერთ-ერთი აღსანიშნავი ნომერია The End, რომელიც განიხილება ოიდიპოსის კომპლექსი. Alabama Song თავდაპირველად ეკუთვნოდა ბერტოლდ ბრეხტსა და კურტ ვეილს და დაწერილი იქნა ოპერისათვის *ქალაქ მაჰაგონის აღზევება და დაცემა*.

## ცენზურა 
სიმღერები Break on Through (To the Other Side) და The End ალბომის შედგენისას დამუშავებული იქნა და გამოყენებული იქნა ახალი ვოკალური პარტიები. ამის მიზეზი იყო ცენზურა. მაგალითად, სიმღერაში Break on Through სინამდვილეში იმ ადგილას, სადაც ისმის She gets, she gets, ჯიმ მორისონი მღეროდა She get high (ის კაიფშია). The End-ის დასასრულს ჯიმი იმეორებდა სიტყვას fuck, რაც ამოჭრილი იქნა.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* რობი კრიგერი – გიტარა
* ჯიმ მორისონი – ვოკალი
* რეი მანზარეკი – ორგანი, ფორტეპიანო, სხვა კლავიშებიანი საკრავები
* ჯონ დენსმორი – დასარტყმელი საკრავები

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:The Doors-ის ალბომები
კატეგორია:1967 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Elektra Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები პოლ როტშილდის პროდიუსერობით
ეშიკაღასბაში

**ეშიკაღასბაში**, *ეშიკაღასი* (თურქ. ეშიქ — ზღურბლი, აღა — ბატონი, ბაშ — თავი) — საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის უფროსი გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. შემოიღეს სპარსეთის სამოხელეო წყობილების მიხედვით. 

ვახუშტის ცნობით, ეშიკაღასბაშობა როსტომ მეფის დროიდან დაწესდა მანდატურთუხუცესობის მაგიერ, თუმცა, ქართულ-სპარსულ ისტორიულ საბუთებში ეშიკაღასბაშისა და მისი ქვემდგომი ეშიკაღასის სახელოები სვიმონ I-ის (1556-1600 წწ.) ირანის ტყვეობიდან დაბრუნების შემდგომ ჩანს. ეშიკაღასბაშის ხელქვეითი მოხელეები იყვნენ ხელჯოხიანები — ბოქაულთუხუცესი (ეშიკაღასბაშის მოადგილე), ბოქაული, სოიბათიასაული, ყორიასაული, იასაული, მემანდარი, ყაფიჩი და თალიში.

ისინი ეშიკაღასბაშის ხელმძღვანელობით აღასრულებდნენ სხვადასხვა ბრძანებას, სასამართლოს განაჩენ-გადაწყვეტილებას და სხვა. ეშიკაღასბაში იყო სასახლის მთავარი გამრიგე, მეფის მეჯლისებთან დაკავშირებული ცერემონიალის ხელმძღვანელი, წესრიგის დამცველი; მონაწილეობდა სხვადასხვა სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საკითხის გადაჭრაში. ვახტანგ მეფის დასტურლამალში მოხსენიებულია 2 ეშიკაღასბაში. XVIII საუკუნეში არსებობდა ქართლის, დედოფლის, ბატონიშვილების, ე. წ. არმის და ხალვათხანის ეშიკაღასბაშის სახელოები. აქედან მნიშვნელობით და უფლება-მოვალეობებით ყველას აღემატებოდა ქართლის ეშიკაღასბაში. არმის ეშიკაღასბაშის ფუნქცია იყო ზრუნვა სასახლის წესრიგზე, მგზავრობისას მეფის ოჯახის ხლება და ა. შ. ხალვათხანის ეშიკაღასბაში ადგილობრივი დანიშნულების სასახლის ხელშინაური მოხელე უნდა ყოფილიყო.

ეშიკაღასბაშის თანამდებობაზე ინიშნებოდნენ ქართლისა და კახეთის უმაღლესი არისტოკრატიის — ორბელიანების, ციციშვილების, ბარათაშვილების, ვაჩნაძეების, მაყაშვილების, ხერხეულიძეების, საგინაშვილების, ჭავჭავაძეების და სხვ. სახლების წარმომადგენლები.

## ლიტერატურა
*გაბაშვილი ვ., დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, „ენიმკის მოამბე“, 1942, ტ. 13, გვ. 185-195;
*სურგულაძე ი., საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952;

## სქოლიო
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
წვიმის კაცი

**წვიმის კაცი** () — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელიც 1988 წელს გამოვიდა კინოეკრანებზე. ფილმში მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ტომ კრუზი, ვალერია გოლინო და სხვა.

## სიუჟეტი 
მამის გარდაცვალების შემდეგ სამი მილიონი დოლარი აუტიზმით დაავადებულ რეიმონდს ხვდა წილად, ჩარლის კი არაფერი ერგო. გაღიზიანებული ჩარლი საკუთარი წილის მიღებას ცდილობს და ძმა საავადმყოფოდან გამოჰყავს. მათი რამდენიმედღიანი თანაცხოვრება ყველაფერს ცვლის...

## ჯილდოები 
**ოსკარი**
*საუკეთესო ფილმი
*საუკეთესო ორიგინალური სცენარი: ბერი მოროუ, რონალდ ბასი
*საუკეთესო რეჟისორი: ბარი ლევინსონი
*საუკეთესო მსახიობი კაცი: დასტინ ჰოფმანი

## რესურსები ინეტრნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1988 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები აუტიზმის შესახებ
კატეგორია:ბარი ლევინსონის ფილმები
მამული (ქონება)

**მამული** — მამაპაპეული, წინაპრებისაგან მიღებული უძრავ-მოძრავი ქონება და სხვა. ნაწარმოებია სიტყვისაგან მამა. (ანალოგიური წარმოებისა იყო დედული, სიტყვისაგან დედა). შუა საუკუნეების ქართულში განსაზღვრავდა წინაპრებისაგან გადმოცემულ ნივთს, ქონებას, მხარეს, ქვეყანას, სამფლობელოს, ადათს, სარწმუნეობას და სხვა. მაგ. „მამაული ქვეყანა“ – მემკვიდრეობით მიღებული მიწა; „მამული შჯული“ – მამაპაპეული სარწმუნოება; „ჴრმალი მამული“ – წინაპართა ხმალი; „სახლი მამული“ – წინაპართა მხრე; „მამული სამკჳდრებელი“ – წინაპართა საცხოვრებელი ქვეყანა და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული კულტურა
შუაღამის კოვბოი (ფილმი)

**შუაღამის კოვბოი** () — ჯონ შლეზინგერის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ამავე სახელის ნოველის მიხედვით. ფილმში მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ჯონ ვოითი, ბრენდა ვაკარო და სხვა. ფილმმა მოიგო სამი ოსკარი, მათ შორის საუკეთესო ფილმი და საუკეთესო რეჟისორი.

## სიუჟეტი
ჯო ბაკი, რომელიც ტეხასის პატარა ქალაქის ერთ ბარში ჭურჭლის მრეცხავად მუშაობს, ნიუ-იორკში გაემგზავრება. მას გადაწყვეტილი აქვს დიდ ქალაქში როგორც ჟიგოლომ იცხოვროს. მაგრამ ჯო საკუთარ ამერიკულ ოცნებას ვერ აიხდენს. პირველივე ქალი, რომელთანაც მას ურთიერთობა ექნება, კესი, ჯოს მოსთხოვს ტაქსის ფულს და საოცრად გაბრაზდება, როცა ჯო ეტყვის, რომ თავად აპირებდა ფულის თხოვნას.

ჯო გაიცნობს უსახლკარო, ტუბერკულოზით დაავადებულ ენრიკო რიცოს, იგივე რატსოს. რატსო თავიდან ჯოს 10 დოლარს გამოართმევს და არ დაუბრუნებს, მაგრამ შემდეგ ბოდიშს მოიხდის და ჯოს საკუთარ ბინაში დაპატიჟებს, შემდეგ კი სხვა ჟიგოლოს კლიენტსაც მოჰპარავს ჯოსთვის. 

რატსოსა ოცნება ფლორიდაში მოხვედრაა. მას შემდეგ, რაც ისინი თავშესაფარს დაკარგავენ, რატსოს მამის საფლავს მოინახულებენ, ამის შემდეგ კი რატსო, ნაცვლად იმისა, რომ ექიმს მიმართოს, დაარწმუნებს ჯოს, რომ ის ფლორიდაში მიმავალ ავტობუსში ჩასვას. იმისათვის, რომ ავტობუსის ბილეთის ფული იშოვოს, ჯო მოხუც კაცს სცემს და გაძარცვავს და ფლორიდის ავტობუსზე ბილეთებს იყიდის. რატსო მგზავრობის დროს მოკვდება.

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი — ენრიკო სალვატორე „რატსო“ რიცო
*ჯონ ვოითი — ჯო ბაკი
*სილვია მაილსი — კესი
*ბრენდა ვაკარო — შირლი
*ბერნარ ჰიუზი — თაუნი
*ჯონ მაკგივერი — მისტერ ო'დანიელი

## ჯილდოები
შუაღამის კოვბოი იყო ერთადერთი ფილმი, რომლის ჩვენებაზეც დაწესებული იყო ასაკობრივი ცენზი და გაიმარჯვა ოსკარზე.

**ოსკარი**
*საუკეთესო ფილმი
*საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ შლეზინგერი
*საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ვალდო სალტი

**BAFTA**
*საუკეთესო ფილმი
*საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ შლეზინგერი
*საუკეთესო სცენარი: ვალდო სალტი
*საუკეთესო მონტაჟი: ჰიუ ა. რობერტსონი
*საუკეთესო მსახიობი კაცი: დასტინ ჰოფმანი

ჯონ ვოითმა ასევე მიიღო ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს დაჯილდოების პრიზები, როგორც იმედისმომცემმა მსახიობმა მამაკაცმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1969 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:ჯონ შლეზინგერის ფილმები
სანტანა

**სანტანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სანტანა (ჯგუფი), კარლოს სანტანას მიერ ჩამოყალიბებული ჯგუფი
** *Santana* (1969 წლის ალბომი), ჯგუფის სადებიუტო ალბომი
** *Santana III*, ჯგუფის 1971 წლის ალბომი
** *Santana IV*, ჯგუფის კლასიკური შემადგენლობის 2016 წლის ალბომი

## ადგილები
*სანტანა (ბაია)
*სანტანა (ბოიაკა)
*სანტანა (მადეირა)
*სანტანა (სან-ტომე და პრინსიპი)
*სანტანა-და-ვარჟენი
*სანტანა-დი-კატაგუაზისი
*სანტანა-დი-პირამპა
*სანტანა-დუ-აკარაუ
*სანტანა-დუ-გარამბეუ
*სანტანა-დუ-იპანემა
*სანტანა-დუ-იტატარე
*სანტანა-დუ-კარირი
*სანტანა-დუ-მანიუასი
*სანტანა-დუ-მარანიანი
*სანტანა-დუ-მუნდაუ
*სანტანა-დუ-პარაიზუ
*სანტანა-დუ-პიაუი
*სანტანა-დუ-ჟაკარე
*სანტანა-დუ-რიაშუ
*სანტანა-დუს-გაროტისი
*სანტანა-დუს-მონტისი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ლუი ბონაპარტი

**ლუის ბონაპარტი** (დ. 2 სექტემბერი, 1778, აიაჩო, კორსიკა — გ. 25 ივლისი, 1846) — ფრანგი ჯარისკაცი. ნაპოლეონ ბონაპარტის ძმა და ნაპოლეონ III-ის მამა. 1806–1810 წლებში ნიდერლანდების მეფე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუი ბონაპარტი 

კატეგორია:ნიდერლანდების მონარქები
კატეგორია:ბონაპარტები
კატეგორია:დაბადებული   2 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1778
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1846
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
ვებ-მასტერი

**ვებ-მასტერი** () — ადამიანი, რომელიც დაკავებულია საიტების შექმნით ინტერნეტში. ვებ-მასტერი არის საიტების „მმართველი“. იგი შეიძლება იყოს დიზაინერი, პროგრამისტი, სისტემის ადმინისტრატორი, მოდერატორი და ა.შ. ტერმინი ვებ-მასტერი პირველად 1992 წელს გამოიყენა ტიმ ბიორნერს ლიმ, დოკუმენტში „Style Guide for Online Hypertext.“

## სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტი
ძაღლის კუდის ქიცინი

**ძაღლის კუდის ქიცინი** () — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, რობერტ დე ნირო,  ანა ჰეკი, დენის ლირი და სხვა. დასტინ ჰოფმანმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები.

## სიუჟეტი
აშშ-ს პრეზიდენტის სახელის გარშემო ატეხილი სექსუალური სკანდალის გასანეიტრალებლად გამოიძახეს კონრად ბრინი. ის გადაწყვიტავს გააკეთოს მცირე ომის ინსცენირება, რაშიც ჰოლივუდის ცნობილი პროდიუსერი სტენლი მოტსი ეხმარება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბარი ლევინსონის ფილმები
კატეგორია:1990-იანი წლების კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავი კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ტელევიზიის შესახებ
კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები
მემარგალიტეები

**მემარგალიტეები** — ზღვისა და მტკნარი წყლის ორსაგდულიანების საერთო სახელწოდება, რომელთა მანტიაშიც წარმოიქმნება მარგალიტი. ტროპიკული ზღვების მემარგალიტეების (გვარი Pinctada) რეწვა მარგალიტის მოსაპოვებლად წარმოებს; იაპონიაში მათ სპეციალურად ამრავლებენ. მტკნარი წყლის მემარგალიტეები (გვარი Margaritifera ან Margaritana) ბინადრობენ ზომიერი ჰავის ზონაში სუფთა, გამჭვირვალე მდინარეებში. მემარგალიტეების ნიჟარა შიგნიდან დაფარულია სადაფის სქელი შრით, რომლისაგანაც ამზადებენ ღილებს და სხვა ნაკეთობებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორსაგდულიანები
მემარცვლიასებრნი

**მემარცვლიასებრნი** () — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანების რიგისა. პატარა ხოჭოებია. ოჯახში 900 სახეობაა. ფართოდაა გავრცელებული. საქართველოში აღსანიშნავია ბარდის მემარცვლია (Bruchus pisorum), რომელიც დიდ ზიანს აყენებს ბარდის მწვანე პარკებს და მწიფე მარცვალს; ლობიოს მემარცვლია (Acanthselides obtectus) ძირითადად დასავლეთ საქართველოში, აგრეთვე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტშია გავრცელებულია. აზიანებს კვერცხებს პარკებზე, მარცვალზე ან მარცვლებს შორის დებს. გამოჩეკილი მატლი შედის მარცვალში და იკვებება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხოჭოები
მემარცხენეობა (ჟურნალი)

**„მემარცხენეობა“** — ქართული ლიტერატურული ჟურნალი, „ფუტურისტ-ლეფელების“ ორგანო. გამოვიდა თბილისში 1927 № 1, 1928 № 2. ჟურნალში დაბეჭდილია ბ. ჟღენტის, ბ. აბულაძის, დ. გაჩეჩილაძის, შ. ალხაზიშვილის, დ. კაკაბაძის, ვ. ჟურულის, ა. ბელიაშვილის, ლ. ასათიანის, ა. გაწერელიას, მ. კალატოზიშვილის, დ. შენგელაიას, ს. კასრაძის, ს. ჩიქოვანის, ლ. ესაკიას, ს. დოლიძის და სხვათა ნაწარმოებები. გამოსცედმა სარედაქციო კოლეგია (ბ. ჟრენტი, დ. შენგელაია, ნ. ჩაჩავა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
მემდელოეობა

**მემდელოეობა** — სოფლის მეურნეობის დარგი და მეცნიერება.

მემდელოეობას, როგორც სოფლის მეურნეობის (მემცენარეობის) დარგს, აქვს ამოცანად თივის მწვანე საკვების, ბალახის ფქვილის დასამზადებლად ნედლეულისა და სხვა საკვების წარმოება ბუნებრივ და ნათეს სათიბ-საძოვრებზე.  მემდელოეობას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს საზოგადოებრივ მეცხოველეობისათვის მტკიცე საკვები ბაზის შესაქმნელად.  სამეურნეო-ორგანიზაციული თვალსაზრისით მემდელოეობა მჭიდროდ დაკავშირებულია მემინდვრეობასა და მეცხოველეობასთან. 

მემდელოეობა, როგორც მეცნიერება, იკვლევს მემდელოეობის თეორიულ საფუძვლებს. იკვლევს ბუნებრივი სათიბ-საძოვრების გაუმჯობესების ტექნოლოგიას და კულტურულ სათიბ-საძოვრების შექმნის, მათი რაციონალურად გამოყენების მეცნიერულ საფუძვლებს. მემდელოეობის საბუნებისმეტყველო-მეცნიერული საფუძველი არის მდელოთმცოდნეობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
ლენი (ფილმი)

***ლენი*** () — 1974 წლის ფილმი. მისი რეჟისორია ბობ ფოსი. ფილმში მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ვალერია პერინი, ჯენ მინერი, სტენლი ბეკი, გარი მორტონი და სხვები. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1974 წლის ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
მამული (სამშობლო)

**მამული** — მსაზღვრელი სიტყვიდან მამული, იქცა დამოუკიდებელ არსებით სახელად და შეითავსა საზღვრული სიტყვის ცნებაც — წინაპართა ქვეყანა, ე. ი. სამშობლო. ასეთი მნიშვნელობით მამული იხმარებოდა არა მარტო შუა საუკუნეებში, არამედ — ბურჟუაზიულ ეპოქაშიც, ზოგჯერ კი იხმარება თანამედროვე ქართულშიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ენა
კატეგორია:პატრიოტიზმი
კატეგორია:კულტურის გეოგრაფია
კატეგორია:ნაციონალიზმი
კატეგორია:ეროვნული პოლიტიკა
ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა

**„ლემონი სნიკეტი: 33 უიღბლობა“** () — 2004 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია ბრედ სილბერლინგი.

## სიუჟეტი
ერთ საშინელ, მოღრუბლულ დღეს, პატარა ბოდლერებს უბედურება დაატყდათ თავს: საშინელმა ხანძარმა მათ სახლი და მოსიყვარულე მშობლები წაართვა. ობლების ცხოვრებაში მეურვე გამოჩნდა — გრაფი ოლაფი, რომელიც, როგორც გაირკვა, სულაც არ იყო გრაფი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება

thumb|200px|ოქროს ჟოლოს ლოგო
**ოქროს ჟოლოს ჯილდო** ()  — ამერიკული დაჯილდოება, რომელიც ავლენს ყველაზე ცუდ ფილმს, მსახიობს, სცენარს, რეჟისორს, კომპოზიტორს. პირველი დაჯილდოების ცერემონიალი გაიმართა 1981 წელს.

## კატეგორიები 
ოქროს ჟოლოს ჯილდოს ოფიციალური კატეგორიები:
* ყველაზე ცუდი ფილმი
* ყველაზე ცუდი რეჟისორი
* ყველაზე ცუდი მსახიობი კაცი
* ყველაზე ცუდი მსახიობი ქალი
* ყველაზე ცუდი მეორეხარისხოვანი მსახიობი კაცი
* ყველაზე ცუდი მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალი
* ყველაზე ცუდი მონტაჟი
* ყველაზე ცუდი გადაღება
* ყველაზე ცუდი Prequel ან Sequel
* ყველაზე ცუდი გადამუშავება
* ყველაზე ცუდი ახალი ვარსკვლავი
* ყველაზე ცუდი ორიგინალური სიმღერა
* ყველაზე ცუდი ოჯახური ფილმი
* ყველაზე ცუდი საშინელებათა ფილმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოქროს ჟოლოს ოფიციალური საიტი
* ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება  Internet Movie Database-ზე

კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ჰინუხური ენა

**ჰინუხური ენა** (гьинузас мец) — ნახურ-დაღესტნური ენების ოჯახის დაღესტნურ ენათა ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენობრივი ერთეული. იგი შეიძლება განხილულ იქნეს ასევე, როგორც დიდოური ენის დიალექტი. 

ჰინუხურ ენაზე ლაპარაკობენ რუსეთის ფედერაციის დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რ-ნის ერთ აულში — ჰინუხში (ჰინუხურად: ჰინუჴო). მოლაპარაკეთა რიცხვი 500 კაცამდე აღწევს. ჰინუხელები (ჰინუზიბე) სამწერლობო ენის სტატუსით იყენებენ ხუნძურ და ქართულ ენებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჰინუხური ენა
ჯონი და მერი (ფილმი)

**ჯონი და მარი** () — 1969 წელის ამერიკული ფილმი. დასტინ ჰოფმანმა მიიღო BAFTA-ს ჯილდო კაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის.

## სიუჟეტი
ჯონი დიზაინერია, მარი სამხატვრო გალერეის თანამშრომელი. ისინი ერთმანეთს ბარში გაიცნობენ და ღამეს ერთად გაატარებენ. მეორე დილით ორივე იწყებს ერთმანეთის შესწავლასა და უკეთ გაცნობას.

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი - ჯონი
*მია ფეროუ - მერი
*მაიკლ ტოლანი - ჯეიმზი
*ოლიმპია დუკაკისი - ჯონის დედა
*სტენლი ბეკი - სტენლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1969 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ხლოდვიგ ცუ ჰოენლოე-შილინგფიურსტი

**ხლოდვიგ ცუ ჰოენლოე-შილინგფიურსტი** (; დ.31 მარტი, 1819 ― გ. 6 ივლისი, 1901) ― გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის  რაიხსკანცლერი 1894-1900 წლებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:გერმანიის იმპერია
კატეგორია:გერმანიის კანცლერები
კატეგორია:გერმანიის რაიხსკანცლერები
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1819
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
მემინდვრეობა

**მემინდვრეობა** — მიწათმოქმედების ერთ-ერთი დარგი; მინდვრის, უმთავრესად ერთწლოვანი საგაზაფხულო და საშემოდგომო კულტურების (მარცვლოვნების, ტექნიკური კულტურების — შაქრის ჭარხლის, ხელის, ბამბისა და სხვა) საკვები, ბაღჩეულის, კარტოფილის პროდუქციის წარმოება.

## იხილეთ აგრეთვე
*მემცენარეობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
მემინდვრიები

**მემინდვრიები** () — ძუძუმწოვრების ქვეოჯახი მღრღნელების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე საშუალოდ 10-12 სმ-ია, ზოგიერთისა 36 სმ აღწევს. კუდი სხეულის სიგრძის ნახევარია, ზოგჯერ უფრო მოკლე. აქვთ მოკლე ყურები, პატარა თვალები, მომრგვალო ცხვირი. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აერთიანებს 15-20 გვარის 100-მდე სახეობას, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 8. ბინადრობენ ველზე, ტყეში, ჭაობში, მთებში და სხვა ადგილებში. მცენარეთა მიწესზედა ნაწილებით, ზოგიერთი სახეობა მარაგს იკეთებს. მრავლდებიან წლის თბილ პერიოდში. ზოგი — ზამთარშიც. უმრავლესობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია. იყენებენ ზოგიერთი მოზრდილი სახეობის (ონდატრა) ტყავს. მემინდვრიები მრავალი მტაცებელი სარეწაო ცხოველის ძირითადი საკვებია. ადამიანისა და ცხოველებისათვის ინფექციური დაავადების (შავი ჭირი, ტულარემია, ენცეფალიტი, ლეპტოსპიროზი და სხვა) რეზერვატორები არიან. მავნებლობის მხრივ, საშიშია საზოგადოებრივი (Microtus socialis) და ჩვეულებრივი (Microtus arvalis) მემინდვრიები.

## ბრძოლის ღონისძიებანი
ნიადაგის მოხვნა 25-30 სმ-ზე, მემინდვრიების ბუნებრივი მტრების მიზიდვა, ბაქტერიული პრეპარატის მობნევა თვითმფრინავიდან და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მღრღნელები
ყადორის უღელტეხილი

**ყადორის უღელტეხილი** () — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (დაღესტანი) საზღვარზე, კახეთის მხარის ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2366 მ. ყადორის უღელტეხილის მიდამოები აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მდინარე ინწობის (ალაზნის აუზი) ხეობიდან მდინარე ორწყლის (ანდის ყოისუს აუზი) ხეობაში გადადის საჭაპანო გზა (კახეთის მხარეს აკავშირებს დაღესტანთან).

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რუსეთის უღელტეხილები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის უღელტეხილები
მონანიება (2007 წლის ფილმი)

„**მონანიება**“ () — ოსკარის მფლობელი 2007 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია იენ მაკიუენის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, ის დაფუძნებულია კრისტოფერ ჰამპტონის ეკრანულ ნოველაზე და მისი რეჟისორია ჯო რაიტი. გადაღებები მიმდინარეობდა 2006 წლის ზაფხულში. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ჯეიმზ მაკევოი და კირა ნაიტლი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2007 წლის 7 სექტემბერს დიდ ბრიტანეთში, ხოლო 2007 წლის 7 დეკემბერს - ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

„მონანიებამ“ გახსნა 2007 წლის ვენკუვერის საერთაშორისო კინო-ფესტივალი, ასევე 64-ე ვენეციის საერთაშორისო კინო-ფესტივალი. ამის წყალობით, ჯო რაიტი 35 წლის ასაკში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა რეჟისორი, რომლის ფილმმაც გახსნა ცერემონიალები.

კინო-აკადემიის მე-80 დაჯილდოების ცერემონიალზე ფილმმა აიღო ოსკარი ნომინაციისათვის „საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა“. ასევე იყო წარდგენილი 6 სხვა ნომინაციაზე. ბრიტანული აკადემიის კინო-დაჯილდოების 61-ე ცერემონიალზე მან გაიმარჯვა ნომინაციაში „წლის საუკეთესო ფილმი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  (ბრიტანეთი)
*  (აშშ)
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ჯო რაიტის ფილმები
კატეგორია:2007 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კაუჭა (ფილმი)

**კაუჭა** () — რეჟისორ სტივენ სპილბერგის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, რობინ უილიამსი, ჯულია რობერტსი, ბობ ჰოსკინსი და სხვები.

## ფილმის შესახებ
მოქმედება მიმიდინარეობს თანამედროვე ამერიკაში. კაპიტანმა კაუჭამ მოიტაცა ბავშვები გოგონა და ბიჭი, ბავშვები მისი ძველი მტრის პიტერ პენის შვილები არიან. პიტერი გაიზარდა და ახლა უკვე პიტერ ბენინგომია და ისე დაკავებულია თავისი ბიზნესით, რომ საერთოდ დრო არ რჩება საკუთარი ბავშვებისათვის. მას საერთოდ დავიწყებული აქვს, რომ ბავშვობაში ის პიტერ პენი იყო. საკუთარი შვილების დაბრუნებას კი შეძლებს თუ ყველაფერს გაიხსენებს, ამაში მას ეხმარება ფერია. პიტერ პენი ისევ ბრუნდება თავის ბავშვობაში და მას მოუწევს კაპიტან კაუჭასთან შერკინება.

## საუნდტრეკი
ფილმის მუსიკის ავტორი არის ამერიკელი კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი

#Prologue (Peter Pan theme)
#We Don't Want To Grow Up (Tinkerbell theme) 
#Banning Back Home
#Granny Wendy (Childhood theme)
#Hook-Napped (Prologue Theme, Captain Hook theme)
#The Arrival of Tink and the Flight to Neverland (Tinkerbell theme, Childhood theme)
#Presenting the Hook (Pirate theme, Captain Hook theme)
#From Mermaids to Lost Boys (Mermaid theme, Neverland Theme, Lost Boys theme)
#The Lost Boy Chase (Lost Boys chase theme)
#Smee's Plan (Captain Hook theme)
#The Banquet (Lost Boys theme)
#The Never-Feast (Lost Boys, Childhood, When You're Alone *)
#Remembering Childhood (Childhood theme, Neverland theme, Peter Pan theme)
#You are the Pan (Peter Pan theme #2)
#When You're Alone  (When You're Alone *)
#The Ultimate War (Peter Pan, Captain Hook, Tinkerbell, Childhood, Lost Boys)
#Farewell Neverland (Neverland, Lost Boys, Peter Pan theme #2, and Tinkerbell)

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1991 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები
მისტერ მაგორიუმის ჯადოსნური მაღაზია (ფილმი)

***მისტერ მაგორიუმის ჯადოსნური მაღაზია*** ()  — 2007 წლის ფილმში, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ნატალი პორტმანი, ტედ ლუდზიკი და სხვები.

## ფილმის შესახებ 
ჯადოსნური მაღაზიის მფლობელი ედვარდ მაგორიუმი, აპირებს თავისი პოსტის დატოვებას და მთელი თავისი საქმე გადააბაროს, ამავე მაღაზიის მენეჯერს მოლლის. მოლლის ცხოვრება სიურპრიზებით აღსავსეა, მაგრამ მას მაინც დეპრესია აქვს, რის გამოც მაღაზიაც ბნელ ადგილად გადაიქცევა და გაკოტრების პირას დადგება.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 
*

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2007 წლის ფილმები
მენადირეობა

**მენადირეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ძვირფასბეწვიაბი ნადირის ტყვეობაში მოშენება ბეწვის მისაღებად. მენადირეობის ობიექტია წაულა, მოშავო-მოვერცხლისფერო მელა, ნუტრია, თახვი, შინშილა, სიასამური.

ყოფილ სსრკ-ში მენადირეობის განვითარება 1928-1929 წლებში დაიწყო. მენადირეობაში სანაშენე მუშაობა ტარდება ტანად დიდი, ნაყოფიერი, სიცოცხლისუნარიანი, ძვირფასბეწვიანი ნადირის გადარჩენა-შერჩევის გზით. სანაშენე მუშაობაში გენეტიკური ხერხების გამოყენებით მიღებული მრავალრიცხოვანი ფერადი ნადირი: 34 ტიპის ფერადი წაულა, რამდენიმე ტიპის ფერადი მელა და ცისფერი ყარსაღი. მელისა და ყარსაღის სამეურნეო, გამოყენების ვადა 9-10 წელია, წაულისა — 5-6, ნუტრიისა — 3-4, სიასამურისა — 12-14.

მენადირეობა, როგორც სამეცნიერო დისციპლინა, ისწავლება უმაღლესი და საშუალო სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებლების ზოოტექნიკურ ფაკულტეტზე.

საქართველოში ბაკურიანი ვერცხლისფერი მელიის საბჭოთა მეურნეობამ 1976 დაამზადა 2681 ვერცხლისფერი მელიის ტყავი, რომლის ღირებულება 272 ათას მანეთს შეადგენდა. მენადირეობის კურსი იკითხებოდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სატყეო ფაკულტეტზე.

## ლიტერატურა
**Ильник Е. Д.,* Звероводство, М., 1963;
**ენუქიძე გ.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 569, თბ., 1983

კატეგორია:მენადირეობა
All That You Can't Leave Behind

'''''All That You Can't Leave Behind'''* — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს მეათე სტუდიური ალბომი. ამ ალბომით ჯგუფი დაუბრუნდა მისთვის უფრო დამახასიათებელ ჟღერადობას, ალტერნატიული როკისა და ელექტრონული მუსიკის ნაზავის შემდეგ. *All That You Can't Leave Behind* კომერციულად წარმატებული დისკი იყო და გაიყიდა 12 მილიონი ასლის სახით. მან ჯგუფს მოუტანა შვიდი გრემი, ალბომისთვის და მისი სინგლებისათვის. თუმცა, მიუხედავად ამ წარმატებისა, ჯგუფის ალბომი *The Unforgettable Fire* კვლავ რჩება მათ ისტორიაში ჩარტებში ყველაზე მაღლა მდგომ დისკად.

## ისტორია 
დენიელ ლანუასა და ბრაიან ინოსთან ერთად, ისევე როგორც ძველ დროს ჯგუფი დაუბრუნდა სტუდიას. მათ გადაწყვეტილი ჰქონდათ 1990-იანი წლების ექსპერიმენტების შემდეგ თავის თავს დაბრუნებოდნენ. წინა ალბომის *Pop* მიმართ კრიტიკოსების რეაქცია უარყოფითი იყო, თუმცა მოყვარულებმა მაღალი შეფასება მისცეს მას. ახალი ალბომის სიმღერები პირველად წარდგენილი იქნა პარიზში, 2000 წლის 19 ოქტომბერს, 600 ადამიანის წინაშე, შემდეგ კი გამოიცა პირველი სინგლი, Beautiful Day. აშკარა იყო, რომ ჯგუფმა უარი თქვა ელექტრონულ ექსპერიმენტებზე.

კრიტიკოსები და მოყვარულები ახალ დისკს საკმაოდ თბილი სიტყვებით აფასებდნენ. მათმა ნაწილმა მას ჯგუფის მესამე დიდი ალბომი უწოდა, *The Joshua Tree* და *Achtung Baby*-ს შემდეგ. იგი იქცა ჯგუფის რიგით მეოთხე ყველაზე გაყიდვად დისკად.

## ტურნე 
საკონცერტო ტურნე Elevation დაიწყო 2001 წლის 24 მარტს და დასრულდა იმავე წლის 2 დეკემბერს. მთლიანად იგი შედგებოდა სამი ეტაპისგან და შეიცავდა 113 კონცერტს. ამან ჯგუფს მოუტანა 110 მილიონი დოლარი. სხვადასხვა ქალაქში U2 რამდენიმე კონცერტს მართავდა.

## ყდა 
ალბომის გაფორმებაში გამოყენებულია აეროპორტის ფოტოსურათები. ისინი შარლ დე გოლის საერთაშორისო აეროპორტში (პარიზი) გადაიღო ცნობილმა ფოტოგრაფმა ანტონ კორბეინმა. მუსიკალური ვიდეოს Beautiful Day მცირე ნაწილი სწორედ აქ იქნა გადაღებული.

## სიმღერების სია 
იაპონიაში, ავსტრალიაში და ბრიტანეთში დისკს დაემატა სიმღერა The Ground Beneath Her Feet. სხვადასხვა გამოცემას ასევე ახლდა დამატებითი დისკი სიმღერებით Always, Summer Rain და Big Girls are Best. იმავე პერიოდში გამოიცა ჯგუფის მცირე კრებული *7 (EP დისკი)'' ალბომის ყველა სინგლის B-გვერდით.

## პერსონალი 
* ბონო – ვოკალი, გიტარა
* The Edge – გიტარა, კლავიშები, ვოკალი
* ადამ კლეიტონი – ბას გიტარა
* ლარი მალენი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია ალბომის შესახებ U2.com-ზე

კატეგორია:U2-ს ალბომები
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:Island Records-ის ალბომები
კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო როკ-ალბომისთვის
კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
მენაღმე ბუზისებრნი

**მენაღმე ბუზისებრნი** () — მწერების ოჯახი ორფრთიანთა რიგისა. პატარა მწერებია, რომელთა სიგრძე 1-3 მმ აღწევს. მსოფლიოში ცნობილია 600 სახეობა. ფართოდ არიან გავრცელებული. მკვეთრად გამოხატული ფოტოფაგებია. მატლი ცხოვრობს ცოცხალ მცენარეების ქსოვილებში, სასვლელებს იკეთებს ფოთლებსა და ყლორტებში, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ნაღმები (აქედან სახელწოდებაც). ყველაზე დიდი ზიანი მოაქვს Phytomyxa atricornis-ის მატლებს, რომლებიც აზიანებენ ბარდას, კომბოსტოს, კიტრის, ჭარხლის, გოგრისა და სხვა კულტურების ფოთლებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ორფრთიანები
ჰინუხი

**ჰინუხი**, *ჰინოხი* (, , დიდ. — ჰინ. ჰინუჴო) — სოფელი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკის წუნტის რაიონში. დასახლებულია ერთ-ერთი დიდოური ტომით, ჰინუხელებით (საკუთარი სახელწოდება — ჰინუზიბე). 2014 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდა 559 ადამიანი. 2014 წელს სოფელში მოხდა დიდი ხანძარი.

## სქოლიო
კატეგორია:წუნტის რაიონის სოფლები
მენაღმე ჩრჩილები

** მენაღმე ჩრჩილები** — მწერები ქერცლფრთიანთა რიგისა. განვითარების დიდ პერიოდს ფოთლის პარენქიმაში ატარებენ. მატლი იკვებება ფოთლის პარენქიმით და არ აზიანებს ზედა და ქვედა ეპიდერმისს, რის გამოც იქმნება სხვადასხვა ფორმის იზოლირებული გარემო, რომელსაც „ნაღმი“ ეწოდება. საქართველოში განსაკუთრებით დიდი ზიანი მოაქვს ვაშლის  მენაღმე ჩრჩილებს. ვაშლის ფოთლის ქვედა მხარეს  მენაღმე ჩრჩილებს, ციცქნა  მენაღმე ჩრჩილებს და სხვა.

*ბრძოლის ღონისძიებანი:* მავნებლის მატლების გამოჩენისთანავე ფოსფორორგანული კონტაქტური (სიღრმული) მოქმედების პრეპარატების შესხურება (განმეორებით 10-12 დღის შემდეგ).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქერცლფრთიანები
სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (ფილმი)

***სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია*** ()  — 2006 წლის ფილმში, რომელშიც მონაწილეობენ ბენ უიშოუ, დასტინ ჰოფმანი, ალან რიკმანი, რეიჩელ ჰერდ-ვუდი, ანდრეს ჰერერა, საიმონ ჩანდლერი და სხვები. ფილმი გადაღებულია პატრიკ ზიუსკინდის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

## სიუჟეტი 
მოქმედება 18-ე საუკუნის საფრანგეთში ვითარდება. ჟან ბაპტისტ გრენუი, რომელსაც სურნელის ამოცნობის გენიალური ნიჭი აქვს, მსოფლიოში საუკეთესო სუნამოებს ქმნის. მის ახალ გეგმებში ისეთი სუნამოს შექმნა შედის, რომელსაც დედამიწაზე კონკურენტი არ ეყოლება. ეს უნდა იყოს ახალი, შეუცნობადი სურნელი, რომელსაც ადამიანის მოჯადოება შეეძლება. სანამ გრენუი სუნამოს იგონებს, 12 მოკლულ გოგონას პოულობენ. მკვლელობებს ერთი ხელწერა ეტყობათ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სუნამო (რომანი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* *პარფიუმერი: ერთი მკვლელის ისტორია*  - ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური გერმანული საიტი 
* 
* Indie-London-ის განხილვა 
* european-films.net-ის განხილვა 
* *Perfume*-ის საუნდტრეკები

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ანდიურ-დიდოური ხალხები

**ანდიურ-დიდოური (ცეზური) ხალხები** — ხუნძების მონათესავე ხალხების ორი ჯგუფი: ანდიური (ანდიელები, ბოთლიხელები, ღოდობერიელები, ჭამალალები, ბაგვალალები, ტინდიელები, კარატაელები, ახვახელები) და დიდოური (დიდოელები, ხვარშიელები, ბეჟიტელები, ჰუნზიბელები). ცხოვრობენ დაღესტანში, მდინარე ანდის ყოისუს ხეობაში. ანდიური ჯგუფი ძირითადად — გუმბეთის რაიონში, ჩაჩნეთის გვერდით, ხოლო დოდოური — წუნტის რაიონში, საქართველოს (თუშეთი, კახეთი) მეზობლად. ეთნიკურად ენათესავებიან ხუნძებს, თუმცა შემონახული აქვთ კულტურისა და ყოფის თავისებური ფორმები. ხუნძებთან ურთიერთობის მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა ე. წ. ჯარის, თემის ენა (ბოლმაწ), რომელიც საფუძვლად დაედა ხუნძურ ლიტერატურულ ენას. ანდიურ-დიდოური ხალხები საქართველოს (კახეთს) უმთავრესად ყადორის ზეკარით უკავშირდებოდნენ. ძირითადი საქმიანობაა მესაქონლეობა, მიწათმოქმედება, მებაღეობა.

## ლიტერატურა 
* Народы Кавказа, т. 1, М., 1960;
* ქსე, ტ. 1, გვ. 444, თბ., 1975

კატეგორია:კავკასიის ხალხები
მენექტრიასებრნი

**მენექტრიასებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9-25 სმ, გავრცელებული არიან აფრიკაში, სამხრეთ აზიასა და ავსტრალიაში. ბინადრობენ ტყეებში, ბაღებში, ხშირ ბუჩქნარებში. ვერტიკალურად აღწევენ 4200 მ. ბუდეს იკეთებენ ხეთა ტოტების წვერებზე. დედალი 2-3 კვერცხს დებს. მენექტრიასებრნი იკვებებიან ობობებით, მწერებით და ყვავილების ნექტარით. მასობრივ ყვავილობასთან დაკავშირებით შეუძლიათ სეზონური ნომადობა. მენექტრიასებრნი ხელს უწყობენ მცენარეთა დამტვერვას. ცნობილია ამ ოჯახის 116 სახეობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
მენახირის ბალი

**მენახირის ბალი** () — ბუჩქი ვარდისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 1-2 მ აღწევს. ძლიერ დატოტვილი ბუჩქია. ყლორტები ნაცრისფრად აქვს შებუსვილი. ფოთლები მოგრძო ლანცეტაა და ქვემოდან თეთრ-ქეჩისებრია. ვარდისფერი მოკლეყუნწიანი ან თითქმის მჯდომარე ყვავილები ტოტებზე ჯგუფ-ჯგუფად (4-8 ერთად) სხედან. ნაყოფს მომჟავო-მოტკბო გემო აქვს. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მცირე აზიასა და კავკასიაში. საქართველოში მხოლოდ მის აღმოსავლეთ ნაწილში იზრდება. მისი ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელია ქვაღორღიანი და კლდოვანი ადგილები. ყვავილობს მაისში, ნაყოფი მწიფდება ივნისსა და ივლისში, მრავლდება თესლით, მწვანე კალმით და ამონაყრით. გამოსადეგია მშრალი ფერდობების შესამაგრებლად, ალუბლის საძირედ.

## გალერეა

ფაილი:ბალი მენახირის Prunus georgica (tenella) Zwergmandel (2).JPG|ბალი მენახირის 

## ლიტერატურა
კატეგორია:კურკოვანები
მენჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მენჯი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მენჯი — ჩონჩხის ნაწილი;
* მენჯი — სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში;
* მენჯი — ბალნეოლოგიური კურორტი სენაკის მუნიციპალიტეტში.
მენჯი (კურორტი)

300p||მინი
**მენჯი** — ბალნეოლოგიური კურორტი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ცივის ხეობაში, ზღვის დონიდან 29 მ. ჰავა სუბტროპიკულია, რბილი, იცის რბილი უთოვლო ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 5,2 °C), ძლიერ თბილი, ზომიერად ნოტიო ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 23,0 °C), შეფარდებითი სინოტივე -73 %; ნალექების წლიური რაოდენობა — 1480 მმ, მზის ნათების ხანგრძლივობა 2160 სთ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია გოგირდწყალბადიანი ქლორიდულ-ნატრიუმიანი მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ აბაზანებისათვის სახსრების, პერიფერიული ნერვული სისტემის, გინეკოლოგიური და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს. მენჯში არის სანატორიუმი, სანატორიუმის ტიპის რკინიგზის საავადმყოფო, საკურორტო პოლიკლინიკა. სეზონი — მთელი წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის კურორტები
დიდოური ენა

მინი|250პქ|დიდოური ენის გავრცელების არეალი
**დიდოური ენა**, *ცეზური ენა* () — დაღესტნური ენების ხუნძურ-ანდიურ-დიდოურ ენათა ჯგუფის დიდოური ქვეჯგუფის ენა. იგი გავრცელებულია დაღესტნის რესპუბლიკის (რუსეთის ფედერაცია) წუნტის რაიონში — ისტორიულ დიდოეთში. დიდოურად ლაპარაკობს 20 ათასამდე კაცი — დიდოელები. გარდა ამისა, ამ ენით მოლაპარაკე მოსახლეობა არის თურქეთში (2 ათასამდე კაცი, გადასახლდნენ დიდოეთიდან მუჰაჯირობის დროს XIX საუკუნის 70-იან წლებში) და საქართველოში - ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლებში, ჩანთლისყურესა და სარუსოში (ასამდე კაცი). 

დიდოურში გამოიყოფა ქიდიროულ-ასახური და საჰადური დიალექტები. მათ შორის განსხვავება უმნიშვნელოა. ხსენებულ ენას ასევე ფლობენ სხვა დიდოური ტომებიც: ჰინუხელები, კაპუჭელები (ბეჟიტელები) და ჰუნზიბელები, რომლებიც ლაპარაკობენ დიდოურის მონათეესავე ენებზე.

დიდოური ენაში გამოიყოფა ორი დიალექტი: საკუთრივ დიდოური და საჰადური. საჰადურ დიალექტზე ლაპარაკობენ აულების – საჰადის, მითლუდისა და თლაცუდის მცხოვრებნი. სხვა დიდოური აულების მცხოვრებნი მეტყველებენ საკუთრივ დიდოურ დიალექტზე, რომელიც იყოფა კილოკავებად: ქიდიროული, შაიტლური, ასახური, შაფიხური, ელბოყური. დიდოური ენის ფონეტიკაში თავისებურებას ქმნის სადა ხმოვნებისა (ა, ე, ი, ო, უ) და მათი გრძელი სახეობის (ა̄. ე̄, ი̄, ო̄, უ̄) გვერდით წარმოდგენილი ვიწრო ხმოვნების (ა′, ე′, ი′, ო′, უ′ – თავისი გრძელი ვარიანტებით: აт, ეт, იт, ოт, უт), ნუნისმიერი ლატერალებისა (ლ‘ ლˊ ტ‘) და ე. წ. ფარინგალიზებული თანხმოვნების (ღ‘, ხ‘, პ‘, ყ‘) არსებობა. ხმოვანთა შერწყმაში ნათლად ჩანს დიალექტური სხვაობანი. სახელთა მორფოლოგიაში ძირითად ბრუნვებს (სახ., ერგატივი, მიც., ნათ.) შორის აღსანიშნავია ინსტრუმენტალისი (რომელიც ადამიანთა სახელებთან არ დასტურდება). დიდოური ენაში, ძირითად ბრუნვათა გარდა, წარმოდგენილია ერთ- და რამდენიმე თანდებულიანი ბრუნვა, ერთდა ორფუძიანი ბრუნება, განსაზღვრული და განუსაზღვრელი ფორმების გარჩევა ბრუნებაში. ზმნის ინფინიტივი ორი სახისაა: – ა და – დ – ა მორფემიანი. ზმნის უღვლილებაში დროთა ძირითადი ფორმებისა და კითხვითობაუარყოფითობის წარმოება დიალექტურ სხვაობათა მტკიცე სისტემას იძლევა. დიდოური ენაში წინადადების შემდეგი კონსტრუქციებია: ნომინატიური, ერგატიული, დატიური, ლოკატიური და პოსესიური. დიდოური ენაში მრავლადაა ზმნის საგარემოებო ფორმები, რაც რთული დამოკიდებული წინადადების გადმოცემის ძვ. საშუალებაა. ლექსიკაში ბევრია ხუნძურიდან შეთვისებული სიტყვები. შეიმჩნევა ქართული ენის გავლენაც. 

დიდოური უმწერლობო ენაა. დიდოელები სამწერლობო ენის სტატუსით იყენებენ ხუნძურს და ქართულს. ამ ბოლო დროს დაღესტანში არის ტენდენცია, შეიქმნას  სამწერლობო ენა. ამ ენაზე ქმნიან საკუთარ ნაწარმოებებს ახალგაზრდა ავტორები: მუჰამედ ლაბაზან-ჰაჯი, რომალიავზას არსენი, აბაქარეს ხალილი და ა.შ. სხვათა შორის, დიდოური ანბანი ქართული გრაფიკის საფუძველზე შექმნა მუჰამედ ლაბაზან-ჰაჯიმ, თუმცა უფრო მეტად გავრცელებულია ხუნძურ კირილიცაზე დაყრდნობით შექმნილი ანბანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დიდოელები
* დიდოეთი

## ლიტერატურა
* Ломтатидзе Э., «Гинухский диалект дидойского языка». Тб., 1963
* Дирр А. М. «Материалы для изучения языков и наречий Андо-Дидойской группы». Тиф. 1909

კატეგორია:დიდოური ენა
მეორე დასი

**მეორე დასი** — განმათავისუფლებელი მოძრაობის რადიკალურ-დემოკრატიული მიმდინარეობა XIX საუკუნის II ნახევრის საქართველოში, ქართველ განმათავისუფლებელთა იდეურ-ლიტერატურული ჯგუფი. მეორედასელები გიორგი წერეთლის, ნიკო  ნიკოლაძის, სერგეი მესხის (1883-მდე) მეთაურობით რევოლუციურ-დემოკრატიულ და უტოპიურ-სოციალისტური იდეების პროპაგანდას ეწეოდნენ გაზეთებში: „დროება“, „დროშა“, „სასოფლო გაზეთი“, „ტიფლისსკი ვესტნიკი“, „ობზორი“, „ნოვოე ობოზრენიე“, „კვალი“, ჟურნალებში: „კრებული“, „ჯეჯილი“, „მოამბე“ და სხვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
მეოცნებე ნიამორები

**„მეოცნებე ნიამორები“** — ქართული ყოველთვიური ჟურნალი, „ცისფერყანწელთა“ ლიტერატურული ჯგუფის ერთ-ერთი ბეჭდვითი ორგანო. გამოდიოდა 1919—1924 წლებში თბილისში (გამოიცა 1919 — №№ 1, 2, 3; 1920 — № 4; 1921 № 5, № 6; 1922 — № 7, № 8; 1923 № 9, № 10; 1924 — № 11; ბოლო ნომერი გამოვიდა „ნიამორების“ სახელწოდებით).

ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ვალერიან გაფრინდაშვილი, ტიციან ტაბიძე, პაოლო იაშვილი, გიორგი ლეონიძე, შალვა აფხაიძე, სერგო კლდიაშვილი, სანდრო ცირეკიძე, კოლაუ ნადირაძე, რაჟდენ გვეტაძე და სხვები. რედაქტორი — ვ. გაფრინდაშვილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
დიდი ოთხეული

დიდ ოთხეულში **Big 4**, ანუ როგორც ზოგჯერ იხსენიებენ **Big Four**–ში, გულისხმობენ უმსხვილეს საერთაშორისო საბუღალტერო და პროფესიული მომსახურების კომპანიებს, რომელნიც ერთიან ჯამში ფლობენ მსოფლიოში არსებული ღია სააქციო საზოგადოებების და ასევე კერძო კომპანიების აუდიტორული მომსახურების ბაზრის აბსოლუტურ უმეტესობას. დიდი ოთხეული და მათ შესახებ საჯარო მონაცემები მოყვანილია ქვევით:

ამ დარგის მეხუთე უმსხვილესი ფირმის, BDO International–ის წლიური შემოსავალი შეადგენს $3.911 მილიარდ აშშ დოლარს და მასში მუშაობს 30,000 თანამშრომელი. დარგის მეექვსე უმსხვილესი ფირმა არის Grant Thornton International, რომლის წლიური შემოსავალია $2.9 მილიარდი აშშ დოლარი და რომელშიც დასაქმებულია 25,000 მუშაკი. ადრე, გაერთიანებებისა და ახალი წევრების შემოსვლამდე ეს ჯგუფი ცნობილი იყო, როგორც "დიდი ხუთეული". 2001 წლის Enron–ის საკანდალის შემდეგ გაერთიანებების პროცესში მოყვა არტურ ანდერსენი, რომელიც შემდგომ (2005) გაამართლეს, მაგრამ მნიშვნელოვანი კლიენტების დაკარგვის გამო იგი ხუთეულიდან 2002 წელს გამოვიდა. Arthur Andersen, LLP v. United States, 544 U.S. 696 (2005)

## გაერთიანებები, განვითარება და გაფართოება 
* **Arthur Andersen**
** Developed from **Andersen, Delany**
* **Ernst & Young**
** **Arthur Young**
** **Ernst & Whinney**
*** **Ernst & Ernst (US)**
*** **Whinney Murray (UK)**
*** **Whinney, Smith & Whinney**
* **PricewaterhouseCoopers**
** **Coopers & Lybrand**
*** **Cooper Brothers (UK)**
*** **Lybrand, Ross Bros, Montgomery (US)**
** **Price Waterhouse**
* **Deloitte Touche Tohmatsu**
** **Deloitte & Touche**
*** **Deloitte Haskins & Sells**
**** **Deloitte Plender Griffiths (UK)**
**** **Haskins & Sells (US)**
*** **Touche Ross**
**** **Touche, Ross, Bailey & Smart**
***** **Ross, Touche (Canada)**
***** **George A. Touche (UK)**
***** **Touche, Niven, Bailey & Smart (US)**
****** **Touche Niven**
****** **Bailey**
****** **A. R. Smart**
** **Tohmatsu & Co. (Japan)**
* **KPMG**
** **Peat Marwick Mitchell**
*** **William Barclay Peat (UK)**
*** **Marwick Mitchell (US)**
** **KMG**
*** **Klynveld Main Goerdeler**
**** **Klynveld Kraayenhof (Netherlands)**
**** **Thomson McLintock (UK)**
**** **Main Lafrentz (US)**
*** **Deutsche Treuhand Gesellschaft (Germany)**

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://big4.com  დიდი ოთხეულის ვებ-გვერდი;
* http://raw.rutgers.edu/raw/internet/big5.htm , დიდ ოთხეულთან ინტერნეტ–ბმულების ცხრილი რატგერსის უნივერსიტეტის ვებ-გვერდიდან;
* http://ilovebig4.com , საინტერესო ფაქტები დიდი ოთხეულის შესახებ;
* http://accd.ge აუდიტორული მომსახურება საქართველოში

კატეგორია:კომპანიები
მერემე

**მერემე** — სარემოს (საჯინიბოს) მოხელე, ცხენის ჯოგის მწყემსი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მერემნი მერემეთუხუცესს ემორჩილებოდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო