open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფარიდა აზიზოვა

**ფარიდა შიჰამედ ქიზი აზიზოვა** (; დ. 6 ივნისი, 1995, გუსარი) — აზერბაიჯანელი სპორტსმენი (ტაეკვანდო), აზერბაიჯანის ტაეკვონდოს ეროვნული ნაკრების წევრი. 2015 წელს გახდა აზერბაიჯანის ჩემპიონი.

აზიზოვა არის 2012 წლის ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული და 2013 წლის ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული, პირველი ევროპული თამაშების ვერცხლის მედალოსანი და 2017 წლის ისლამური თამაშების ვერცხლის მედალოსანი. მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი 2013 და 2019 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებსა და 2014 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. აზერბაიჯანის პირველი წარმომადგენელი, რომელმაც ტაეკვონდოში ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მედალი მოიპოვა. ფარიდა აზიზოვა ასევე არის პირველი სპორტსმენი, რომელმაც წარმოადგინა აზერბაიჯანი ტაეკვანდოში, მან 2012 წლის ლონდონის და 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.
საბუჰი ზულფუგაროვი არის აზიზოვას პირადი მწვრთნელი. 2015 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით დაჯილდოვდა მედლით „პროგრესი“ პირველ ევროპულ თამაშებში მიღწეული მაღალი შედეგებისთვის, ასევე აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში დამსახურებისთვის.

გარდა სპორტული საქმიანობისა, ფარიდა აზიზოვა აქტიურ მონაწილეობას იღებს სპორტში გენდერული უთანასწორობის წინააღმდეგ ბრძოლის ხელშეწყობაში და ასევე მონაწილეობს ავადმყოფი ბავშვების დასახმარებელ კამპანიებში.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები; კარიერის დასაწყისი 
ფარიდა აზიზოვა 1995 წლის 6 ივნისს დაიბადა ქალაქ გუსარში, აზერბაიჯანის გუსარის რაიონში. ჰყავს ორი ძმა. 2000 წელს აზიზოვამ დაიწყო ქალაქ გუსარის მე-2 სკოლაში. მე-9 კლასში დაამთავრა საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა გუბას სახელმწიფო სოციალურ-ეკონომიკურ კოლეჯში, შემდეგ კი - აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო აკადემიაში..

2007 წელს ბუდაპეშტში გამართულ ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე აზიზოვამ ბრინჯაო აიღო, ერთი წლის შემდეგ კი - ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა იზმირში გამართულ ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2009 წლის მაისში აზიზოვა გახდა ტრელებორგის ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ხოლო იმავე წლის ივნისში - ზაგრებში ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული, ფინალში დაამარცხა რუსი მარია მავრინა. აზიზოვა გახდა პირველი გოგონა აზერბაიჯანიდან, რომელმაც ეს ტურნირი მოიგო. ერთი თვის შემდეგ, სეულში, აზიზოვამ ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შაჰრუდინ მაგომედალიევი

**შაჰრუდინ მამედ ოღლუ მაგომედალიევი** (; დ. 12 ივნისი, 1994) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. აღდამის „ყარაბაღისა“ და აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. თამაშობს მეკარის პოზიციაზე. 

## კარიერა
### საკლუბო
2014 წლის 8 თებერვალს მისი დებიუტი შედგა „სუმგაითში“ აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის შეხვედრაში „შუვალანის“ წინააღმდეგ, რომელიც ფრედ, ანგარიშით 2-2 დასრულდა.

2016 წლის 16 იანვარს შაჰრუდინი ოფიციალურად შუერთდა აღდამის „ყარაბაღს“. მისი დებიუტი კლუბში 2016 წლის 6 თებერვალს შედგა აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის მატჩში „ხაზარ ლენქორანის“ წინააღმდეგ. მატჩი „ყარაბაღის“ გამარჯვებით, ანგარიშით 3-0 დასრულდა.

2019 წლის 20 მაისს აღდამის „ყარაბაღთან“ ახალ, სამ-წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.

მისი ევროპული დებიუტი 2019 წელს შედგა ლუქსემბურგ „F91 დუდელანჟის“ წინააღმდეგ უეფას ევროპა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე შედგა, მატჩი დასრულდა ფრედ ანგარიშით 1-1. არის აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერ ლიგის 5-გზის ჩემპიონი და აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასის ორგზის გამარჯვებული. არის აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასის ერთგზის ვერცხლის მედალოსანი, 2020/2021 წლების სეზონში.

### საერთაშორისო
იყო მასპინძელი აზერბაიჯანის 23 წლამდელთა ნაკრების წევრი 2017 წელს ბაქოში გამართულ ისლამური სოლიდარობის თამაშებზე, რომელშიც აზერბაიჯანმა ოქროს მედალი მოიპოვა. ამ ტურნირზე მაგომედალიევი იყო ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის წევრი და ამ გუნდის რიგებში ჩაატარა 5 შეხვედრა. 2014-2016 წლებში იყო აზერბაიჯანის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი, სადაც მონაწილეობა მიიღო 11 შეხვედრაში. მისი დებიუტი ამ ნაკრებში შედგა 2014 წლის 3 სექტემბერს, ისრაელის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებთან შეხვედრაში, რომელიც აზერბაიჯანის დამაჯერებელი გამარჯვებით, ანგარიშით 3:0 დასრულდა. 2020 წლიდან თამაშობს აზერბაიჯანის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. მისი დებიუტი შედგა 2020 წლის 13 ოქტომბერს, კვიპროსის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან გამართულ შეხვედრაში, რომელიც უგულო ფრით, 0:0 დასრულდა.  არის ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის წევრი 2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის მატჩებში. შესარჩევ ეტაპზე შაჰრუდინმა ნაკრების ღირსება 7 შეხვედრაში დაიცვა, სადაც 15 გოლი გაუშვა.

## ტიტულები
### საკლუბო
; ყარაბაღი
* აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგა (5): 2015–16, 2016–17, 2017-18, 2018-19, 2019-20
* აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასი (2): 2015-16, 2016-17

### საერთაშორისო
;აზერბაიჯანის 23 წლ.
* ისლამური სოლიდარობის თამაშები (1): 2017

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:აღდამის ყარაბაღის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თემრიუკ ყაბარდოელი

**თემრიუკ ყაბარდოელი** (; დ. 1502, ყაბარდია — გ. 1571, ყაბარდია) — ჩერქეზი დიდგვაროვანი და ყაბარდოს დიდი მთავარი 1554-1571 წლებში. რუსეთის ცარ ივანე IV-ის მეორე ცოლის, მარია თემრიუკოვნას მამა.

## ალიანსი ივანე მრისხანესთან 
თემრიუკი ჩერქეზეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო ლიდერია რუსეთის ცარ ივანე IV-სთან ურთიერთობის გამო. ეს ჩერქეზულ-რუსული ალიანსი ჩერქეზმა ნაციონალისტებმა აღიქვეს, როგორც ჩერქეზი ერისათვის გამანადგურებელი ურთიერთობა. ამას, ცხადია, აქვს თავისი მიზეზი, რომელიც იმაში მდგომარეობს, რომ ეს ალიანსი შემდეგში რუსეთის იმპერიის მთავრობამ გამოიყენა, როგორც „ჩერქეზეთის ნებაყოფლობითი შეერთების“ აქტი, რაც რეალობას იყო მოკლებული. აღსანიშნავია, რომ ჩერქეზეთი რუსეთ-ჩერქეზეთის ომში დამარცხების შემდეგ იძულებით იქნა ანექსირებული.

ჩერქეზებსა და რუსებს შორის გაფორმებული ალიანსიდან გამომდინარე, ჩერქეზი ცხენოსნები თემრიუკის დავალებით რუსეთის მხარეს იბრძოდნენ პოლონეთ-ლიტვის წინააღმდეგ ბალტიისპირეთში მიმდინარე ლივონიის ომისას. ამასთან, ივანეც მხარს უჭერდა თემრიუკს თავისი ჩერქეზული სამფლობელოების გაფართოვებაში. თემრიუკმა მოზდოკში ააგო ციხესიმაგრე, რომელიც რუსი და ჩერქეზი ჯარისკაცების ერთად გაწვრთნის საშუალებას იძლეოდა. ამან თემრიუკს საშუალება მისცა დაეპყრო ყაბარდოსა და ჩერქეზეთის, ასევე ალანიისა და ინგუშეთის მიწები და პერიოდულად ქართული სამეფო-სამთავროებიც ერბია.

1560 წელს ივანე IV-ის ცოლი, დედოფალი ანასტასია რომანოვნა გარდაიცვალა. პოლონეთთან მშვიდობის დასამყარებლად ივანეს პრინცესა კატარინა იაგელონკაზე ქორწინება შესთავაზეს, მაგრამ ეს მოლაპარაკებები ჩაიშალა და კატარინა შვედეთში გათხოვდა, რითაც თემრიუკმა მალევე ისარგებლა და ივანეს ცოლად თავისი ასული, მარია შესთავაზა. ცარი მალევე მოიხიბლა მარიას გარეგნობით, ამიტომაც იგი სასწრაფოდ მოანათლინა მართლმადიდებლად და 1561 წელს ცოლადაც შეირთო. რუსეთში ყოფნისას თემრიუკის უფროსმა ძემაც რუსი წარჩინებულის ასულზე იქორწინა, რომლის მამასაც სამეფო ხაზინა ებარა. ამრიგად, თემრიუკმა რუსეთთან არსებული ალიანსი დინასტიური ქორწინებებითაც გაამყარა. 

არაერთი ისტორიული წყარო ახასიათებს თემრიუკს, როგორც ტირანსა და დიქტარორს, რომელიც მხოლოდ საკუთარ მმართველობაზე ზრუნავდა. თუმცა, ასევე არსებობს წყაროებიც, რომელთა მიხედვითაც თემრიუკი მხოლოდ თურქებისა და თათრებისაგან მომავალი დიდი საფრთხის ასარიდებლად ატარებდა მსგავს პოლიტიკას.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1502
კატეგორია:გარდაცვლილი 1571
კატეგორია:ჩერქეზები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჰედონიზმი

[ალტ=ეპიკურე|მინი|[ეპიკურე, ბერძენი ფილოსოფოსი, ჰედონიზმის მიმდევარი]]
**ჰედონიზმი** ( — „სიამოვნება“) — ფილოსოფიური მოძღვრება, რომლის მიხედვითაც სიკეთე ადამიანს ანიჭებს სიამოვნებას და აბედნიერებს ხოლო, ბოროტებას თან სდევს ტანჯვა. ჰედონიზმის მიხედვით, ადამიანის ქმედებათა საფუძველს წარმოადგენს, სიამოვნებისაკენ სწრაფვა და ეს სურვილი არის მისი მთავარი მამოძრავებელი ძალა. უკიდურესი ჰედონისტების მიხედვით, ადამიანმა უნდა ისიამოვნოს მომენტით და არ არის საჭირო მომავალზე ფიქრი ან ზრუნვა. კრიტიკოსები მკაცრად აკრიტიკებდნენ ჰედონიზმს, რადგან მათი განმარტებით, ჰედონისტებისთვის მთავარი სიამოვნება ფიზიკურია და ისინი მიისწრაფვიან დიდებისაკენ. საბერძნეთში ჰედონისტებს უწოდებდნენ არისტოტელეს ეთიკის მიმდევრებს. ჰედონიზმს მთავარი ადგილი უკავია მილისა და ბენტამის უტილიტარიზმში.

## ისტორია 
ჰედონიზმის ყველაზე ადრეული ჩანაწერები გვხვდება ინდოელ ფილოსოფოს კარვაკასთან. მისი იდეები დაფუძნებულია ბარჰასპატია სუტრაზე. კარვაკა მხარს უჭერდა სკეპტიციზმს და ჰედონიზმს. მისი თქმით, სწორ ქმედებას ადამიანისათვის სიამოვნება მოაქვს.

კირენელები, დაარსებულნი არტიპურსის მიერ, იყვნენ ასევე სკეპტიციზმისა და ჰედონიზმის მიმდევრები. მათი ჩანაწერები და არგუმენტები ცუდადაა შემორჩენილი, ამიტომ რთულია მათი პოზიციის სრულად დადგენა. კირენელებს სჯეროდათ, რომ სიამოვნება იყო დიდი სიკეთე და ყველა უნდა მისდევდეს მას. ისინი სხეულებრივ სიამოვნებას უკეთესად მიიჩნევდნენ, ვიდრე გონებრივს, სავარაუდოდ, იმიტომ, რომ ის უფრო ნათლად მიაჩნდათ.

დღეისათვის ჰედონიზმი კვლავაც არსებობს სიკეთის განსაზღვრების სფეროში, მაგრამ ტკბობის ჰედონისეული განსაზღვრება დღეისათვის არაა მიღებული.

### ფსიქოლოგიური ჰედონიზმი 
ფსიქოლოგიური ჰედონიზმის მიხედვით, სურვილის საბოლოო მიზანი სიამოვნებაა. ნივთები სასურველია არა გულისთვის, არამედ იმ სიამოვნებისთვის, რასაც ისინი მოგვცემენ. ფსიქოლოგიური ჰედონიზმის მიმდევრები იყვნენ კირენელები, ასევე, ჯონ მილი და ჯერემი ბენტამიც.

### ეთიკური ჰედონიზმი 
ეთიკური ჰედონიზმის მიხედვით, პიროვნების სურვილის მიზანი ისევ და ისევ სიამოვნებაა და მისკენაა მიმართული. ხშირად ეთიკური ჰედონიზმი ყალიბდება ფსიქოლოგიური ჰედონიზმის მიხედვით.

### ჯერემი ბენთამის შეხედულება 
ბენთამის აზრით, ბუნებამ ადამიანები მოაქცია ორი მმართველის - ტკივილისა და სიამოვნების - ქვეშ. ამიტომაც მხოლოდ მათ უნდა მიუთითონ ადამიანს, რა უნდა აკეთონ და რა - არა. ამიტომ მოტივი არაფერია, თუ არა სიამოვნება ან ტკივილი.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰედონიზმი — Internet Enceclopedia of Phylosophy 
* Psychological Hedonism: Ethical Hedonism; Criticism of Ethical Hedonism — Your Article Library 

კატეგორია:მოტივაცია
კატეგორია:კონსეკვენციალიზმი
კატეგორია:ეთიკური თეორია
კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები
არტიომ სურკოვი

**არტიომ სურკოვი** (დ. 15 ოქტომბერი, 1993, სარანსკი) — რუსი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე სპორტსმენი, რუსეთის ჩემპიონატების პრიზიორი, ოვროპის ნაციათა თასის მფლობელი, 2015 წლის ევროპის თამაშობების ჩემპიონი, ევროპის ორგზის ჩემპიონი, მსოფლიო ჩემპიონატების ჩემპიონი და პრიზიორი, რუსეთის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, 2020 წელის ტოკიოს საზაფხულო ოლიმპიური თამაშობების მონაწილე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაგომედრასულ გაზიმაგომედოვი

**მაგომედრასულ გაზიმაგომედოვი** (; დ. 8 აპრილი, 1991, დაღესტანი) — ტინდიელი რუსი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე. მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი და თავისუფალი ჭიდაობის სპორტის დიდოსტატი.

ეროვნულ დონეზე გაზიმაგომედოვმა მოიგო 2015 წლის რუსეთის ეროვნული ჩემპიონატი თავისუფალი სტილით ჭიდაობაში. მეოთხედფინალში მან მსოფლიოს ჩემპიონი ხეთაგ ცაბოლოვი, ჩრდილოეთ ოსეთიდან დაამარცხა. ფინალში დაამარცხა კრასნოიარსკელი ისრაილ კასუმოვი.

2015 წლის ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე 70 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ოქროს მედალი. მან მოიგო ოქრო 2015 წლის ჭიდაობის მსოფლიო 70 კგ წონით კატეგორიაში, დაამარცხა ირანელი ჰასან იაზდანი. მუხლის ტრავმის შემდეგ იგი დაუბრუნდა ჭიდაობას ივან იარიგინის გრანპრიზე, ფინალურ მატჩში წააგო  ფინალში მისი მეტოქე იყო მაგომედ ყურბანალიევი, რომელთანაც დაძაბულ შეხვედრაში დამარცხდა. მოიგო 2015 წელს ლას-ვეგასში გამართული მსოფლიო ჩემპიონატი 70 კგ წონით კატეგორიაში. სამი წლის შემდეგ, 2018-ში მეორედ მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელიც ბუდაპეშტში ჩატარდა. 2019 წელს 70 კგ წონით კატეგორიაში ბუქარესტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ერთი წლის შემდეგ 74 კგ წონით კატეგორიაში რომში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2014 წელს მოიგო გროზნოში ჩატარებული ტურნირი „რამზან კადიროვისა და ადლან ვარაევის თასი“. 2015 წელს მოიგო ალექსანდრ მედვედის საერთაშორისო ტურნირი. 2015 და 2018 წლებში გახდა რუსეთის ჩემპიონი. არის რუსეთის ჩემპიონატის სამგზის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2014, 2019, 2021). არის ივან იარაგინის ოქროს გრან პრის ერთგზის ვერცხლის (2018) და ერთგზის ოქროს მედლის (2019) პრიზიორი. 2020 წლის თებერვალში, იტალიის დედაქალაქ რომში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, 74 კგ-მდე წონით კატეგორიაში, მაგომედრასულმა ჩემპიონის ტიტულისთვის ბრძოლაში წააგო იტალიელ სპორტსმენ ფრანკ ჩამისოსთან და ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2020 წლის აპრილში მაგომედრასულს მიენიჭა რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება.

წინასასეზონოდ ვარჯიშობს შერეული საბრძოლო ხელოვნების, MMA-ს ვარსკვლავებთან, რუსტამ ხაბილოვთან და ხაბიბ ნურმაგომედოვთან ერთად. არის კლუბ „SC Bazarganova“-ს წევრი. სხვადასხვა დროს მისი მწვრთნელები იყვნენ: ელდარ ნაჟნუდიმოვი, ფერზულა ისლამოვი და ხაიბულა ხაიბულაევი. მიღებული აქვს მედალი „დაღესტნის რესპუბლიკის სამსახურისთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
* baku2015.cm 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხაბიბ ნურმაგომედოვი

**ხაბიბ აბდულმანაპის ძე ნურმაგომედოვი** (; ; დ. 20 სექტემბერი, 1988) — რუსი ვეტერანი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. მან იასპარეზა აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის (UFC) მსუბუქ წონაში, სადაც ის იყო UFC-ის ყველაზე ხანგრძლივად ჩემპიონი მსუბუქი წონაში, 2018 წლის აპრილიდან 2021 წლის მარტამდე.

ორგზის საბრძოლო სამბოს მსოფლიო ჩემპიონი ნურმაგომედოვი სამბოს, ძიუდოსა და ჭიდაობის დისციპლინებს ფლობს. ნურმაგომედოვი კარიერის დასრულების მომენტში აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის, UFC-ის მამაკაცთა რეიტინგში #1 ადგილზე იყო., 2021 წლის მარტამდე. „Fight Matrix“ მას მსუბუქი წონის ყველა დროის #1 ნომრად ასახელებს.

რუსეთის, დაღესტნის რესპუბლიკიდან, ნურმაგომედოვი არის პირველი მუსლიმი რომელმაც აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის ტიტული მოიგო. სოციალურ ქსელ Instagram-ზე რუსებს შორის მას ყველაზე მეტი მიმდევარი ჰყავს, 2021 წლის ოქტომბრის მონაცემებით მათი რიცხვი 31 მილიონს აღწევს. ის ასევე არის შერეული საბრძოლო ხელოვნების (MMA) პრომოუტერი, რომელიც ცნობილია Eagle Fighting Championship (EFC) პროპაგანდით. 2021 წელს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს საფეხბურთო კლუბ „ლეგიონ დინამოსთან“.

## ადრეული ცხოვრება
ხაბიბ აბდულმანაპის ძე ნურმაგომედოვი დაიბადა ავარების ოჯახში 1988 წლის 20 სექტემბერს, სოფელ სილდიში, დაღესტნის ასსრ-ის ცუმადინსკის ოლქში, რუსეთის სფსრ-ში, საბჭოთა კავშირი.. ჰყავს უფროსი ძმა მაგმედი და უმცროსი და, ამინა. ხაბიბ ნურმაგომედოვის ინტერესი საბრძოლო ხელოვნებით დაიწყო, როდესაც უყურებდა მოსწავლეებს, რომლებიც ვარჯიშობდნენ დარბაზში. ხაბიბის ვარჯიში ბავშვობაში მოიცავდა დათვთან ჭიდაობას, მაშინ როცა ის მხოლოდ ცხრა წლის იყო.

როგორც დაღესტანში ბევრ ბავშვს ეჩვევა, მან ჭიდაობა ადრეული ასაკიდან დაიწყო. რვა წლის ასაკში ჭიდაობაში ჩაერთო მამის, აბდულმანაპ ნურმაგომედოვის მეურვეობით. დაჯილდოვებული სპორტსმენი და საბჭოთა არმიის ვეტერანი, აბდულმანაპიც ადრეული ასაკიდანვე ჭიდაობდა, სანამ სამხედრო სწავლებას ძიუდოსა და სამბოში გადიოდა. აბდულმანაპმა სიცოცხლე მიუძღვნა დაღესტანში ახალგაზრდების გაწვრთნას, იმ იმედით, რომ შესთავაზებდა ალტერნატივას რეგიონში გავრცელებული ისლამური ექსტრემიზმისთვის..

2001 წელს ნურმაგომედოვის ოჯახი საცხოვრებლად დაღესტნის დედაქალაქ მაჰაჩყალაში გადავიდა, სადაც 12 წლიდან ვარჯიშობდა ჭიდაობაში, ხოლო 15 წლიდან ძიუდოში. 17 წლისამ განაახლა საბრძოლო სამბოში ვარჯიში მამის ხელმძღვანელობით. ნურმაგომედოვის თქმით, ჭიდაობიდან ძიუდოზე გადასვლა რთული იყო. ხაბიბმა თქვა, რომ მამასთან ერთად სამი სპორტსმენი, რომლებმაც შთააგონეს, იყვნენ ამერიკელი მოკრივეები მუჰამედ ალი და მაიკ ტაისონი, აგრეთვე ბრაზილიელი ფეხბურთელი რონალდო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხაბიბ ნურმაგომედოვის პროფილი — UFC-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პეტრე გულაკ-არტემოვსკი

**პეტრე გულაკ-არტემოვსკი** (დ. 16 იანვარი, 1790 ― გ. 1 ოქტომბერი, 1865, ხარკივი) — უკრაინელი მწერალი. პირველი ნაწარმოები გამოაქვეყნა 1817 წელს. სახელი გაითქვა მემამულეთა გამკრიტიკებელი იგავ–სატირით „პანი და ძაღლი“ (1818). ავტორია სხვა იგავ-არაკებისაც „სოლოპი და ხივრია“ (1819), „მამა და შვილი“, „თევზი“, (1827)

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1790
კატეგორია:გარდაცვლილი 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ნიკოლოზ გულაევი

**ნიკოლოზ გულაევი** (დ. 26 თებერვალი, 1918 ― გ. 27 სექტემბერი, 1985) — რუსი სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი (1943, 1944), ავიაციის გენერალ–ლეიტენანტი (1968).

## ბიოგრაფია
1938 წლიდან იყო საბჭოთა არმიაში. 1940 წელს დაამთავრა სამხედრო–საავიაციო სასწავლებელი. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა სტალინგრადის, ვორონეჟის, უკრაინის I და II ფრონტებზე. იყო რგოლის, ესკადრილიის მეთაური, 27-ე გამანადგურებელი ავიაპოლკის შტურმანი. ჩაატარა 240 საბრძოლო გაფრენა, 69 საჰაერო ბრძოლა. პირადად ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის 32, ხოლო ჯგუფთან ერთად 3 თვითმფრინავი. 1950 წელს დაამთავრა ჟუკოვსკის სამხედრო–საჰაერო აკადემია, ხოლო 1960 წელს გენშტაბის სამხედრო აკადემია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:საბჭოთა გენერლები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
სიმონ გულაკ-არტემოვსკი

**სიმონ გულაკ-არტემოვსკი** (დ. 4 თებერვალი, 1813 ― გ. 5 აპრილი, 1873, მოსკოვი) — უკრაინელი საოპერო მომღერალი, ბარიტონი, კომპოზიტორი, არტისტი, დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა კიევის სასულიერო სემინარიაში. ბავშვობიდან მღეროდა კიევის მიტროპოლიტის, შემდეგ ვიკარიუსის გუნდში. 1838 წელს სანქტ–პეტერბურგში გაიცნო მ. გლინკა და მისი ხელმძღვანელობით დაიწყო მზადება საოპერო კარიერისთვის. სწავლა განაგრძო იტალიაში პ. რომანისთან. 1841 წელს შედგა მისი დებიუტი ფლორენციაში. 1842-1864 წლებში იყო სანქტ–პეტერბურგის რუსული საოპერო დასის სოლისტი. პარალელურად გამოდიოდა იტალიის საოპერო თეატრების სპექტაკლებში. 1864-1865 წლებში მღეროდა მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. . ჰქონდა ძლიერი, ლამაზი ტემბრის ხმა. 

მისი მუსიკალური ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ოპერა „ზაპოროჟიელი დუნაის გაღმა“, რომელიც დაიდგა 1863 წელს სანქტ–პეტერბურგში, მარიამის თეატრში. ოპერის საფუძველია უკრაინული ხალხური სასიმღერო ფოლკლორი. 

მეგობრობდა ტარას შევჩენკოსთან.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი
კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ალიბეგაშვილი

საკუთარი სახელი **ალიბეგაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გაიანე ალიბეგაშვილი — ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი 
* გიორგი ალიბეგაშვილი — ქართველი ფილოლოგი
* იანო ალიბეგაშვილი — ქართველი საოპერო მოღერალი (სოპრანო)
* ლელა ალიბეგაშვილი — ქართველი მსახიობი
* ტარიელ ალიბეგაშვილი — ქართველი სპორტსმენი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
წმინდა გირაგოს სომხური ეკლესია

**წმინდა გირაგოსის სომხური ეკლესია** () — სომხური ეკლესია დიარბაქირში, თურქეთში. 

## ისტორია 
[მინი|ეკლესია [2012 წელს]]
2000-იან წლებში წმინდა გირაგოს სომხური ეკლესია ნაწილობრივ განახლდა ქრისტიანებთან შერიგების ნიშნად. იგი ხელახლა გაიხსნა 2011 წლის 23 ოქტომბერს, როგორც „თურქეთის პირველი ეკლესია, რომელიც აღდგა, როგორც მუდმივი სალოცავი ადგილი“. წმინდა გირაგოს ეკლესია ძლიერ დაზიანდა 2016 წლის თებერვალში ქურთისტანის მუშათა პარტიასა და თურქეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის შეიარაღებული შეტაკების დროს. 

ეკლესია ითვლება ერთ-ერთი უდიდეს და ყველაზე მნიშვნელოვან სომხურ ეკლესიად ახლო აღმოსავლეთში. ეკლესიას აქვს შვიდი საკურთხეველი. იგი დაიხურა 1915-1916 წლებში სომეხთა გენოციდის დროს და 1960 წელს ისევ გაიხსნა ადგილობრივი სომხური თემისთვის, თუმცა 1970-იან და 1980-იან წლებში ემიგრაციის გამო ადგილობრივი სომხების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. 

ზოგიერთი ხელოვნების ისტორიკოსის აზრით, ეკლესია ყველაზე დიდია ახლო აღმოსავლეთში. კომპლექსი 3200 კვადრატულ მეტრზე ვრცელდება და მოიცავს მღვდლების სახლებს, სამლოცველოებსა და სკოლას. ეკლესია 1913 წელს ხელში ჩაიგდო იმპერიული გერმანიის არმიამ და იყო გერმანელების ადგილობრივ შტაბ-ბინა პირველი მსოფლიო ომის დროს 1918 წლამდე. შემდეგ იგი გადაკეთდა ქსოვილების საწყობად.

ისტორიკოს აიკის თქმით წმინდა გირაგოსის ეკლესიას აქვს რამდენიმე უნიკალური არქიტექტურული მახასიათებელი. ,,ეკლესიებს ჩვეულებრივ აქვთ ერთი საკურთხეველი, მაგრამ წმინდა გირაგოსის ეკლესიას აქვს შვიდი საკურთხეველი. მისი თავდაპირველი სახურავი დაფარული იყო მიწით". 

1923 წელს თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, იგი გამოიყენებოდა ტილოსა და ქსოვილების სახელმწიფო საწყობად. 2009 წლამდე ეკლესია მიტოვებული იყო. შემდეგ რამდენიმე სომეხმა ჩამოაყალიბა ფონდის საბჭო სომხეთის საპატრიარქოს ეგიდით, ეკლესიის რეკონსტრუქციისა და სამართლებრივი პროცესის დაწყების მიზნით. ასევე მათ მიზანს წარმოადგენდა სამართლებრივი პროცესის დაწყება, ეკლესიის მიწის დასაბრუნებლად.

წმინდა გირაგოსის ეკლესიის სახელი მოხსენიებულია ოსმალეთის იმპერიის მრავალ საარქივო დოკუმენტში და ნახსენებია, როგორც ,,პატარა ეკლესია" ან "Çanakli Church", თუმცა სინამდვილეში ეკლესია სულაც არ არის პატარა.

2011 წელს ეკლესიის კოშკი, რომლის სამრეკლოც ადრე დაანგრიეს, შეაკეთეს და ძველის ზარის ასლი სპეციალურად გააკეთეს მოსკოვში. ეს ბრინჯაოს ზარი, რომელიც 100 კილოგრამს იწონის, ეკლესიაში 2012 წლის 4 ნოემბერს მიიტანეს. ტაძარში წირვა-ლოცვა ტარდება წელიწადში ერთხელ და ამ რიტუალში მონაწილეობენ სომხები.

2016 წლის 26 მარტს თურქეთის მთავრობამ კონფისკაცია ჩაუტარა წმინდა გირაგოსის ეკლესიას ექსპროპრიაციის კანონის 27-ე მუხლის მიხედვით. ეკლესიის ახლო არსებული სირიული, ქალდეური და პროტესტანტული ეკლესიები ასევე იქნა აყვანილი კონფისკაციაში ექსპროპრიაციის კანონის 27-ე მუხლის მიხედვით. ეს მოიცავდა დაახლოებით 6,300 მიწის ნაკვეთს დიარბაქირის რაიონში, რომელიც იყო ამ რაიონის ქონების დაახლოებით 80%. დიარბაქირის ადვოკატთა ასოციაციამ გაავრცელა განცხადება, რომელშიც ნათქვამია, რომ „ეს გადაწყვეტილება არღვევს საკუთრების უფლების კანონს და ასევე ეწინააღმდეგება თურქეთის კონსტიტუციას, ექსპროპრიაციის კანონს და ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეკლესია რესტავრაციამდე და რესტავრაციის შემდეგ

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხური ეკლესიები თურქეთში
უეფა-ს კონფერენს ლიგა

**უეფა-ს კონფერენს ლიგა** () — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება უეფა-ს მიერ ევროპული საფეხბურთო კლუბების მონაწილეობით 2021 წლიდან. უეფა-ს კონფერენს ლიგა ევროპაში რანგით მესამე ტურნირია ჩემპიონთა ლიგისა და ევროპა ლიგის შემდეგ. კლუბების კვალიფიკაცია უეფა-ს კონფერენს ლიგაზე დამოკიდებულია მათ შედეგებზე ეროვნული ლიგისა და ადგილობრივი თასების შეჯიბრებებში.

## ისტორია 
უეფა აქტიურად საუბრობდა 2015 წლიდან ახალი, ევრობაში რანგით მესამე ტურნირის ჩამოყალიბებაზე. ასოციაციის წევრები მიიჩნევდნენ, რომ ამ დონის ტურნირზე გამოსვლით შედარებით დაბალი დონის გუნდებს მიეცემოდათ განვითარების შესაძლებლობა. 2018 წელს, მოლაპარაკებები ისევ განახლდა და საინფორმაციო წყაროები აცხადებდნენ, რომ შეთანხმება უკვე მიღწეული იყო ახალი ტურნირის დაწყების შესახებ.

2018 წლის 2 დეკემბერს, უეფამ გამოაცხადა, რომ ახალი ტურნირი, იმ დროს ცნობილი როგორც "ევროპა ლიგა 2", უნდა დაწყებულიყო 2021-2024 წლების შეჯიბრებების ფარგლებში.

ტურნირის ოფიციალური სახელწოდება "UEFA Europa Conference League" უეფამ 2019 წლის 24 სექტემბერს დაამტკიცა.

## კვალიფიკაცია 
უეფა-ს კონფერენს ლიგის კვალიფიკაცია, ჩემპიონთა ლიგის მსგავსად, დაყოფილია ორ გზად - ჩემპიონთა გზა და ლიგის გზა, თუმცა ჩემპიონთა ლიგისგან განსხვავებით, ჩემპიონთა გზაზე მხოლოდ ის გუნდები იბრძვიან, რომლებმაც დაკარგეს კვალიფიკაცია ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპისთის და, შესაბამისად, დაქვეითდნენ პირდაპირ უეფა-ს კონფერენს ლიგაში.

ასოციაციათა რეიტინგის დაყრდნობით დგინდება ლიგის გზაზე მონაწილე გუნდების რაოდენობა თითოეული ქვეყნისთვის.

### გუნდების განაწილება 
გუნდების გადანაწილება დამოკიდებულია ასოციაციათა სარეიტინგო სიაზე.

## საპრიზო თანხა 
2021-22 სეზონში, უეფა-ს კონფერენს ლიგის ჯგუფურ ეტაპში გასვლისთვის გუნდი მიიღებს 2,940,000 ევროს. ჯგუფურ ეტაპზე გამარჯვება ფასდება 500,000 ევროთი, ხოლო ფრე 166,000-ით. დამატებით, თითოეული ჯგუფის გამარჯვებული მიიღებს 350,000 ევროს, ხოლო მეორე ადგილოსანი 325,000-ს. 1/32 ეტაპზე გასული გუნდი დამატებით მიიღებს 300,000 ევროს, 1/16-ში 600,000-ს, მეოთხედფინალისტი 1,000,000 ევროს, ხოლო ნახეარფინალისტი 2,000,000-ს. ფინალში წაგებული გუნდი იღებს 3,000,000-ს, ხოლო გამარჯვებული კი 5,000,000 ევროს.

* პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპი: €150,000
* მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი: €350,000
* მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპი: €550,000
* პლეი-ოფიდან გამოვარდნა: €750,000
* ჯგუფურ ეტაპზე გასვლა: €2,940,000
* ჯგუფური მატჩის მოგება: €500,000
* ჯგუფურ მატჩში ფრეზე გაყრა: €166,000
* ჯგუფში პირველი ადგილი: €650,000
* ჯგუფში მეორე ადგილი: €325,000
* 1/32 ეტაპი: €300,000
* 1/16 ეტაპი: €600,000
* 1/4 ფინალი: €1,000,000
* ნახევარფინალი: €2,000,000
* ფინალისტი: €3,000,000
* ჩემპიონი: €5,000,000

## სქოლიო 
კატეგორია:უეფა-ს ტურნირები
*
Superhero (სიმღერა)

**„Superhero“** — პოლონელი მომღერლის, ვიკი გაბორის სიმღერა, რომელმაც წარადგინა პოლონეთი 2019 წლის საბავშვო ევროვიზიაზე. სიღერა დაწერა მალგორზატა უსცილოვსკამ, პატრიკ კუმორმა და დომენიკ ბუსკოვსკ-ვოჯტასზეკმა. ოფიციალურად გამოქვეყნდა 2019 წლის 30 სექტემბერს.

## საბავშვო ევროვიზია 
2019 წლის 29 სექტემბერს გაბორი პოლონური შიდაშესარჩევის ფინალში გადავიდა, სადაც საკუთარი სიმღერა ,,Superhero" შეასრულა. სიმღერამ ჟიურისა და მაყურებლის მხრიდანაც უმაღლესი შეფასებები დაიმსახურა და შეიდაშესარჩევში გაიმარჯვა. გამარჯვების შემდეგ სიღერამ წარადგინა პოლონეთი 2019 წლის საბავშვო ევროვიზიაზე, რომელიც პოლონეთში ტარდებოდა. კონკურსი ჩატარდა 24 ნოემბერს. ვიკი გაბორი გამოვიდა მე-11 ნომრად, მას მოჰყვნენ ყაზახელი იერზან მაქსიმი და ირლანდიელი ანა კიერნეი. სიმღერამ პროფესიონალი ჟიურისგან 112 ქულა მიიღო და მეორე ადგილზე, ხოლო ტელევოუთინგი მოიგო 166 ქულით, რამაც ჯამში  278 ქულა შეადგინა. სიმღერამ ქულების რეკორდული რაოდენობით კონკურსში გაიმარჯვა.

## ჩარტები 
### ყოველკვირეული ჩარტები 
### წლის ჩარტები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* საბავშვო ევროვიზიის ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური კლიპი

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონური სინგლები
კატეგორია:2019 წლის სინგლები
კატეგორია:საბავშვო ევროვიზია
კატეგორია:2019 წლის სიმღერები
ერიკ ტენ ჰაგი

**ერიკ ტენ ჰაგი** (; დ. 2 თებერვალი, 1970, ჰაქსბერხენი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი და  მთავარი მწვრთნელი.

## მიღწევები
### ფეხბურთელობისას
 **გრაფსხაფი**: (1)
* ერსტედივიზია (1): 1990–91

 **ტვენტე**: (1)
* **ნიდერლანდების თასი** (1): 2000–01

### მწვრთნელობისას
 **აიაქსი ამსტერდამი**: (6)
* **ერედივიზია** (3): 2018–19, 2020–21, 2021–22
* **ნიდერლანდების თასი** (2): 2018–19,  2020–21
* **ნიდერლანდების სუპერთასი** (1): 2019

 **მანჩესტერ იუნაიტედი**: (2)
* **ინგლისის ლიგის თასი** (1): 2022–23
* **ინგლისის ასოციაციის თასი** (1): 2024

## რესურსები ინტერნეტში 
*Voetbal International - Erik ten Hag 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ტვენტეს ფეხბურთელები
კატეგორია:უტრეხტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის მწვრთნელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სამართალდამცავები აზერბაიჯანში

]]
**სამართალდამცავები აზერბაიჯანში** ექვემდებარებიან აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონტროლს, რომელიც მართავს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნულ პოლიციას. აღიარებული იქნა ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში (ეუთო) 1992 წლის 30 იანვარს. ეუთოს ოფისი გაიხსნა ბაქოში 1999 წლის 16 ნოემბერს.

## სამართალდამცავი ორგანოები 
პროკურატურა და შინაგან საქმეთა სამინისტრო არის ძირითადი სამართალდამცავი ორგანოები, რომელთაც აქვთ პასუხისმგებლობის ფართო სპექტრი. სხვა სამართალდამცავი ორგანოები აზერბაიჯანში არიან საბაჟო კომიტეტი, გადასახადების სამინისტრო, იუსტიციის სამინისტრო, საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო და სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახური. ამ უწყებების შინაგანი საგამოძიებო უწყებები პასუხისმგებელნი არიან კონკრეტულ სფეროებში დანაშაულებთან გამკლავებაზე.

### შინაგან საქმეთა სამინისტრო 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო არის სამართალდამცავი ორგანოების ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანო. სამინისტროს პასუხისმგებლობა მოიცავს სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყებას, საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დაცვას და სისხლის სამართლის დანაშაულთა აღკვეთას. სამინისტროს ინსტიტუციური სტრუქტურა და დებულება დამტკიცდა 2001 წლის 30 ივნისს პრეზიდენტის ბრძანებულებით. 

შინაგან უსაფრთხოების დეპარტამენტი შეიქმნა 2004 წლის 30 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით. დეპარტამენტი მიზანია კორუფციისა და კორუმპირებული ოფიცრების შესახებ ფაქტების გამოვლენა.

#### სასწავლო დაწესებულებები 
შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის გადაწყვეტილებით, შეიარაღებული ძალების მოსამსახურეთა და სამხედრო პოლიციის თანამშრომლებთან ერთად შეიქმნა პოლიციის სკოლა. 1936 წლამდე სკოლა იყო ბაქოში, იმავე წელს გადავიდა სოფელ მარდაქანში. 1957 წელს, ბაქოს პოლიციის სკოლა გარდაიქმნა მილიციის საშუალო სპეციალურ სკოლად. სკოლის კურსდამთავრებულებს ენიჭებოდათ იურისტის დიპლომები საშუალო სპეციალური განათლებით. სწავლება ორი წელი გრძელდებოდა.

#### ორგანიზებული დანაშაულის მთავარი დეპარტამენტი 
1994 წლის 9 აგვისტოს, შინაგან საქმეთა სამინისტროში შეიქმნა ორგანიზებული დანაშაულის დეპარტამენტი. 2004 წლის 30 ივნისს ორგანიზებული დანაშაულის დეპარტამენტის დონე ამაღლდა და გახდა მთავარი დეპარტამენტი №83 დადგენილებით „შინაგან საქმეთა სამინისტროში ინსტიტუციური ცვლილებების შესახებ“. 2004 წელს ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარ დეპარტამენტთან ერთად შეიქმნა ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლის დეპარტამენტი.

## იხილეთ ასევე 
* აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტრო

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:სამართალი აზერბაიჯანში
კატეგორია:სამართალი ევროპაში
კატეგორია:სამართალდამცავი ორგანოები კონტინენტის მიხედვით
კატეგორია:აზერბაიჯანის სამართალი
ნინო ბაბლიძე

**ნინო ბაბლიძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1942, ქარელი) — ქართველი ექიმი-რეპროდუქტოლოგი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1967 წლიდან მუშაობს იოსებ ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1967–1970 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი კლინიკურ ენდოკრინოლოგიაში. 1970–1973 წლებში იყო ექიმი ენდოკრინოლოგი. 1973 წლიდან ის იყო უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1975–1994 წლებში მუშაობდა ჯანდაცვის სამინისტროში მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევით დაწესებულებათა სამმართველოში წამყვან სპეციალისტად და სამეცნიერო საბჭოში სწავლულ მდივნად. 1975–1994 წლებში იყო სამეცნიერო ხარისხის მიმნიჭებელი საბჭოს რეპროდუქტოლოგიის სწავლული მდივანი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის და ეკუთვნის 4 მეთოდური რეკომენდაცია უშვილო ქორწინების პრობლემებზე. 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ.,. 2000, გვ. 26

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი რეპროდუქტოლოგები
დღე, როდესაც დედამიწამ გაიღიმა

მარჯვნივ|მინი|300x300პქ| *კასინის მიერ* 2013 წლის 19 ივლისს გადაღებული სატურნის სრულად დამუშავებული კომპოზიტური ფოტო
[მარჯვნივ|მინი| [დედამიწა ჩანს როგორც ლურჯი წერტილი სატურნის რგოლების ქვეშ.]]
**დღე, როდესაც დედამიწამ გაიღიმა** () — NASA-ს კოსმოსური ხომალდის *Cassini-ის მიერ* 2013 წლის 19 ივლისს გადაღებული კომპოზიტური ფოტო. მზის დაბნელების დროს კოსმოსურმა ხომალდმა სატურნისა და მისი ხილული რგოლების სისტემის უმეტესი ნაწილი, ისევე როგორც დედამიწა და მთვარე, შორეულ ფერმკრთალ წერტილებად აქცია. კოსმოსურმა ხომალდმა ორჯერ გადაიღო მსგავსი ფოტოები (2006 და 2012 წლებში). სახელწოდება ასევე ეხება ღონისძიებასთან დაკავშირებულ აქტივობებსა და მისგან შექმნილ ფოტოგრაფიულ მოზაიკას.

კასინის ვიზუალიზაციის ჯგუფის ლიდერის მიერ ჩაფიქრებული კონცეფცია მოუწოდებდა ადამიანებს დაფიქრებულიყვნენ სამყაროში საკუთარი ადგილის შესახებ, გაოცებულიყვნენ დედამიწაზე ცხოვრებით და სურათების გადაღების დროს ამაყად და ღიმილით აეხედათ ცაში.

19 ივლისს გადაღებული საბოლოო მოზაიკაზე, რომელიც Cassini Imaging Central Laboratory for Operations ცენტრში დამუშავდა (CICLOPS), 2013 წლის 12 ნოემბერს გამოქვეყნდა. ფოტოზე გამოსახულია დედამიწა, მარსი, ვენერა და სატურნის მრავალი თანამგზავრი. აპარატმა ასევე დედამიწისა და მთვარის მაღალი გარჩევადობით დაფიქსირებაც შეძლო.

## შედეგები 
[მარცხნივ|მინი| [ტაილ-ფოტო|ფოტომოზაიკა NASA-ს კამპანიიდან „ტალღა სატურნზე“. კოლაჟი მოიცავს დაახლოებით 1600 ფოტოს, რომლებიც გადაიღეს საზოგადოების წევრებმა იმ დღეს, როდესაც დედამიწამ „გაიღიმა“.]]
კასინის მიერ გადაღებული ფოტოები დედამიწაზე მალევე მიიღეს. რამდენიმე დღეში საზოგადოებისთვის აპარატის მიერ დედამიწისა და მთვარის მაღალი გარჩევადობის ფოტოებიც გასაჯაროვდა.

სრული მოზაიკის დამუშავება პორკოს თაოსნობით CICLOPS-ში ორი თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ოთხი საათის განმავლობაში კოსმოსურმა ხომალდმა 404 ათასი მილის რადიუსის სცენისა და 323 სურათის აღბეჭდვა შეძლო. NASA-მ გამოავლინა, რომ ამ გამოსახულებით ოთხი პლანეტა — სატურნი, დედამიწა, მარსი და ვენერა — ერთდროულად, ხილულ შუქზე, *კასინის* ხომალდის მიერ პირველად აღიბეჭდა. ეს იყო ასევე პირველი შემთხვევა, როდესაც დედამიწის ხალხმა წინასწარ იცოდა, რომ მათი სურათი მზის სისტემიდან იქნებოდა გადაღებული.

NASA-ს მიერ 2013 წლის 12 ნოემბერს ფინალური მოზაიკის The Day the Earth Smiled მოზაიკის ოფიციალურმა გამოშვებამ დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია მთელ მსოფლიოში. სურათი მეორე დღეს *The New York Times-* ის პირველ გვერდს ამშვენებდა. საზოგადო მოღვაწეებმა, მათ შორის მედია პროდიუსერმა სეთ მაკფარლეინმა, შეაქო სურათი. მოზაიკა ასევე წარადგინა კაროლინ პორკომ და გარდაცვლილ ასტრონომს, კარლ სეგანს მიუძღვნა.

## სქოლიო 
კატეგორია:2013 წლის ნამუშევრები
კატეგორია:სატურნი
კატეგორია:ორგანიზებული ღონისძიებები
კოლენქიმა

250პქ|მინი|კოლენქიმის უჯრედები განივ კვეთზე.
**კოლენქიმა** ( — წებო და , სიტყვასიტყვით — ჩამოსხმული, აქ — ქსოვილი) — მცენარის ერთ-ერთი პირველადი ცოცხალი მექანიკური ქსოვილი. მისი პარენქიმული ან წაგრძელებული უჯრედების გარსი არათანაბრად არის გასქელებული. განასხვავებენ კუთხურ, ფირფიტოვან და ფაშარ კოლენქიმას. გვხვდება ორლებნიან მცენარეთა ნორჩი ღეროების პირველად ქერქში. კოლენქიმის უჯრედების კედლები ძირითადად ცელულოზისაგან ან ცელულოზისა და პექტინისაგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:მცენარეთა ანატომია
კატეგორია:ქსოვილები
კახაბერ ჩხეტიანი

**კახაბერ ჩხეტიანი** (დ. 24 თებერვალი, 1978, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.

## სამწვრთნელო კარიერა 
კახაბერ ჩხეტიანმა სამწვრთნელო კარიერა 2011 წელს დაიწყო. ის მუშაობდა მთავარი მწვრთნელის ასისტენტის პოზიციაზე „ტორპედო“ ქუთაისში. 2013 წელს კახაბერ ჩხეტიანი სათავეში ჩაუდგა მარტვილის „მერანს“. მისი მწვრთნელობის პერიოდში გუნდმა ვერცერთი ქულა ვერ მოიპოვა. 2014 წელს ის მუშაობდა ზესტაფონში მწვრთნელის ასისტენტად. 2015 წელს, კახაბერ ჩხეტიანი დაინიშნა „დინამო“ თბილისში გია გეგუჩაძის ასისტენტად.

2016 წლის სექტემბერში, კახაბერ ჩხეტიანი დაინიშნა „ტორპედო“ ქუთაისის მთავარ მწვრთნელად. მისი მწვრთნელობის პერიოდში, გუნდმა მოიგო ეროვნული ლიგა, ორჯერ საქართველოს საფეხბურთო თასი და ორჯერ საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი. 2019 წლის ბოლოს, კლუბში არსებული ფინანსური კრიზისის გამო კახაბერ ჩხეტიანმა გუნდი დატოვა. 2019 წლის დეკემბერში ის თბილისის „დინამოს“ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა. 2020 წლის აგვისტოში, უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპში წაგებული მატჩის შემდეგ კახაბერ ჩხეტიანი გუნდიდან გაათავისუფლეს.

2021 წლის ივნისში კახაბერ ჩხეტიანი მეორედ დაინიშნა ქუთაისის „ტორპედოს“ მთავარი მწვრთნელის პოსტზე, თუმცა იმავე წლის 1-ელ ნოემბერს გუნდის დირექციამ ის გაათავისუფლა. კახაბერ ჩხეტიანის გაშვების მთავარი მიზეზი გუნდის მიერ ბოლო პერიოდში ნაჩვენები შედეგები და არსებული სატურნირო ვითარება იყო.

## მიღწევები 
### პროფესიონალური კარიერა 
#### ტორპედო ქუთაისი 
* ეროვნული ლიგა (2): 1999–00, 2000–01
* საქართველოს თასი (2): 1998–99, 2000–01

### სამწვრთნელო კარიერა 
#### ტორპედო ქუთაისი 
* ეროვნული ლიგა (1): 2017
* საქართველოს თასი (2): 2016, 2018
* საქართველოს სუპერ თასი (2): 2018, 2019

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დათა გულუა

**დათა გულუა** (დ. 21 დეკემბერი, 1984, თბილისი, საქართველო — გ. 27 ოქტომბერი, 2003, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პოეტი და ოქროს მედალ „სიტყვიერების დიდოსტატის“ მფლობელი. მისი შემოქმედება უფრო ფართო მასებისათვის ცნობილი გახდა მისი გარდაცვალების შემდეგ. მოგვიანებით მის პატივსაცემად სახელი ეწოდა ქალაქ თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას.

## ბიოგრაფია და შემოქმედება 
დათა გულუა 1984 წლის 21 დეკემბერს დაიბადა თბილისში, ბაკურ გულუასა (ქართველი პოლიტიკოსი)  და ნანა გეთიას (ექიმი) ოჯახში. ბავშვობის პირველი სამი წელი, მან გაატარა ქალაქ ფოთში, შემდეგ კი თბილისში გადმოვიდა მშობლებთან ერთად.

2002 წელს დაამთავრა თბილისის I კლასიკური გიმნაზია და წარმატებით ჩააბარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტზე. 18 წლის ასაკში 2003 წლის 27 ოქტომბერს გარდაიცვალა ავტოკატასტროფაში. საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქ ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით დათა გულუა ნარიყალაზე, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიის ეზოშია დაკრძალული.

გარდაცვალების შემდეგ აღმოჩენილი ორასამდე ხელნაწერი ლექსის საფუძველზე  გამოიცა მისი კრებულები „დავბრუნდი თქვენთან“ - 2004 წელს (პაატა ნაცვლიშვილის გამომცემლობა),  "მე მაინც მიყვარს ის საწაული, თეთრი კვიცივით უცებ რომ გარბის"... - 2009 წელს (გამომცემლობა „პეტიტი“) , 

ახალგაზრდა პოეტის შემოქმედება ითარგმნა დანიაში, შვედეთში, ესტონეთში, ბულგარეთსა და რუსეთში.

2009 წლის აგვისტოში მწერალთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ფესტივალზე დათა გულუას მიენიჭა ოქროს მედალი, ნომინაციაში „სიტყვიერების დიდოსტატი“ (“Мастер Словестности”), მაღალი პროფესიონალიზმის, ლიტერატურისა და ნაციონალური კულტურის განვითარებისა და წინსვლის საქმეში შეტანილი წვლილისათვის. მწერალთა კავშირის გადაწყვეტილებით, დათა გულუას ლექსები შეტანილია “ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში“.

2015 წლის 27 ოქტომბერს ნარიყალაზე მიმავალ ქუჩას „დათა გულუას აღმართი“ ეწოდა. 

## ჯილდო 
2009 წელს მიენიჭა მწერალთა და მთარგმნელთა საერთაშორისო ფესტივალი ოქროს მედალი „სიტყვიერების დიდოსტატი“. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* დათა გულუა: „ნუ გაიმეტებთ ადამიანებს ასე, დაინდეთ!“
* დავით გულუას პოეზიის საღამო  
* მზის გამყინვარება - დათა გულუა 
* ახალგაზრდა პოეტების ასი ლექსი
* ივერიელი: დათა გულუა
* დათა გულუას ლექსები
* საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე: ქ. თბილისში, კრწანისის რაიონში, ჯემალ აჯიაშვილის ქუჩასთან მდებარე აღმართისთვის პოეტი დათა გულუას სახელის მინიჭების შესახებ
* დათა გულუა - საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
სვიანა-როსტიანის ნაწისქვილარი

** სვიანა-როსტიანის ნაწისქვილარი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის ხადის ხეობაში, სოფელ სვიანა-როსტიანში. 

აღსანიშნავია, რომ წისქვილი კლდოვან ქანზე მდებარე ეკლესიის ქვებით არის აგებული. ეკლესია საბჭოთა პერიოდში აუფეთქებიათ და მისი ქვებით წისქვილი აუგიათ. წისქვილის შენობას სწორკუთხა ფორმა ქონდა. საკედლე მასალად გამოყენებულია კარგად დამუშავებული ნათალი ქვები. კედელი მშრალი წყობითაა ნაგები, დღეისთვის წისქვილი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი, შემორჩენილი კედლის სიმაღლე 1 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ყვითელი აბლაბუდა სოკო

**ყვითელი აბლაბუდა სოკო** () — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

პირობითად საჭმელი სოკოა. ზოგიერთი წყარო არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. იზრდება წიწვოვან (უპირატესად ნაძვნარში) და შერეულ ტყეებში ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც *Agaricus armeniacus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
* 
* 
* 

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ-მდე, ნორჩობაში ამოზნექილი, შემდეგ ბრტყელი, ბორცვაკით ცენტრში ან ბორცვაკის გარეშე, ჰიგროფანული. ზედაპირი ოდნავ მბზინავი, წვიმიან ამინდში წებოვანი, მოყვითალო-მურა ან მოწითალო-მურა, გაშრობის შემდეგ ჟანგმიწისფერ-ყვითელი. ნორჩობაში ზოგჯერ მოთეთროა.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, შეზრდილია კბილით, ნორჩობაში მოყვითალო- ან მომურო-ჟანგმიწისფერი, სიმწიფეში ჟანგისფერ-ყავისფერი.

რბილობი — მოთეთრო, სქელი, მკვრივი, ახასიათებს ბოლოკის სუსტი სუნი. გაჭრისას ფერს არ იცვლის.

ფეხის სიგრძე — 6-13 სმ-მდე აღწევს, სისქე — 0,8-1,5 სმ-მდე, ცილინდრული ან ძირში გაფართოებული, თეთრი ზოლებით, ზედაპირი აბრეშუმისებრ-ბოჭკოვანი.

სპორების ფხვნილი — ჟანგისფერ-ყავისფერი. სპორები — 7,5-9×5-6 მკმ, ელიფსისებური, არათანაბარი მეჭეჭებიანი ზედაპირით. გააჩნია ჰეილოცისტიდები.

## კვებითი ღირებულება
პირობითად საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი, 15-20 წუთიანი ხარშვის შემდეგ. ზოგიერთი წყარო არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს.

გამოუცდელმა მესოკოვემ თავი უნდა შეიკავოს მისი შეგროვებისაგან, რადგანაც იგი მეტად წააგავს მისივე გვარის ბევრ შხამიან წარმომადგენელს.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
იზრდება ნიადაგზე, წიწვოვან (უპირატესად ნაძვნარში) და შერეულ ტყეებში, მჟავე ნიადაგზე.

ფართოდაა გავრცელებული ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ბორეალურ სარტყლებში. 

**სეზონი** — აგვისტოდან ნოემბრამდე.

## გალერეა

ფაილი:Cortinarius armeniacus 39203.jpg
ფაილი:Cortinarius armeniacus a1 (2).JPG
ფაილი:Atlas des champignons comestibles et vénéneux (Planche 38) BHL3270832.jpg

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
ჰაჯი II გირეი

**ჰაჯი II გირეი** (‎;  დ. 1644 — გ. როდოსი, ოსმალეთის იმპერია, 1689) — ყირიმის ხანი 1683–1684 წლებში, ნურედინ ყირიმ გირეის ვაჟი, სელამეთ I გირეის შვილიშვილი. 

## ბიოგრაფია
ჰაჯი გირეი იყო სელამეთ I გირეის ვაჟის, ყირიმის უფროსი შვილი. მას ჰყავდა უმცროსი ძმა, საადეთი, რომელიც ასევე იყო ხანი მცირე ხნით. ტახტზე ასვლამდე, 1670-იან წლებში ჰაჯი გირეიმ მონაწილეობა მიიღო  ავსტრიელთა წინააღმდეგ გამართულ ომში, სადაც თავის გამოჩენა და სულთნის სიმპათიის მოპოვება მოახერხა. 1683 წელს, ოსმალების გამანადგურებელი მარცხი ვენასთან მეჰმედ IV-მ ვეზირებსა და ყირიმის ხან მურად გირეი-ს დააბრალა, რის გამოც ეს უკანასკნელი გადააყენა და სწორედ ჰაჯი გირეის უხმო ყირიმში ძალაუფლების მისაღებად. ჰაჯი II-ის მმართველობამ მხოლოდ 1 წელიწადს გასტანა. გადასახადების გაზრდის გამო მალევე აუჯანყდნენ ყირიმელი თათრები, ბახჩისარაის სასახლე ალყაში მოაქციეს და ხანად ჰაჯის ბიძაშვილის, სახელგანთქმული სელიმ გირეის აღდგენა მოითხოვეს. ჰაჯი II გირეი იძულებული გახდა უარი ეთქვა ტიტულზე და სახანო დატოვა. საცხოვრებლად მცირე აზიაში გადავიდა და ოსმალებისგან მცირე პენსიაც მიიღო. გარდაიცვალა ტახტიდან ჩამოგდებიდან 5 წელიწადში, კუნძულ როდოსზე, 1689 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* О. Гайворонский «Созвездие Гераев»
* О. Гайворонский «Повелители двух материков» тома 1-2
* Халим Гирай «Розовый куст ханов» (история крымских ханов)

კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:დაბადებული 1644
კატეგორია:გარდაცვლილი 1689
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
მალხაზ კოკიჩაშვილი

**მალხაზ კოკიჩაშვილი** (დ. 2 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი და მკვლევარი სამედიცინო ენზიმოლოგიის დარგში. მედიცინის დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1972–1973 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს საავადმყოფო-კოლონიის ექიმად. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის შეიარაღებულ ძალებში პოლკის მედპუნქტის უფროსად. 1975–1979 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1979 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბიოქიმიის კათედრის ასპირანტი. 1982 წელს ასისტენტი, ხოლო 1988 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. ავტორია 41 სამეცნიერო ნაშრომის და ორი მონოგრაფიის. უმაღლესი სამედიცინო სკოლა „აიეტი“-ს ვიცე-რექტორი სასწავლო დარგში. ამავე სამედიცინო სკოლის სამედიცინო გენეტიკისა და მოლეკულური ბიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ლალი აბულაძე

**ლალი აბულაძე** (დ. 2 ნოემბერი, 1932, თბილისი) — ქართველი პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1959–1967 წლებში მუშაობდა ბავშვთა მე-4 საავადმყოფოს გაერთიანების მე-7 პოლიკლინიკაში უბნის ექიმად. 1967–1969 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური პედიატრიის კათედრის ორდინატორად. 1969 წელს — ამავე კათედრის უფროს ლაბორანტად. 1972 წლიდან კათედრის ასისტენტია. ავტორია 42 სამეცნიერო ნაშრომისა. 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 10

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები
ლალი
ჟოზე მარია ნევეში

**ჟოზე მარია პერეირა ნევეში** (დ. 28 მარტი, 1960) — კაბო-ვერდელი პოლიტიკოსი. კაბო-ვერდეს პრეზიდენტი, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 2001–2016 წლებში. კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკული პარტიის წევრი. 2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო 51,7 %, დაამარცხა კონკურენტი კარლოს ვეიგა, რომელმაც ხმათა 42,4 % მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:კაბო-ვერდეს პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაჩიაშვილი

საკუთარი სახელი **ბაჩიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვასილ ბაჩიაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი
* ნიკა ბაჩიაშვილი — ქართველი ძიუდოისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
შუამთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**შუამთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი იმერეთის მხარეში, ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუამთაში, სოფლის სასაფლაოზე. აგებულია 1615 წელს. 

ეკლესია დარბაზულია. ტაძარი საკმაოდ დაზიანებული იყო, თუმცა დღესდღეობით რესტავრირებულია. ნაგებობას დასავლეთიდან თაღოვანი შესასვლელი აქვს. ფასადებზე არ გვხვდება არანაირი მორთულობა. ეკლესია ნაგებია უხეშად თლილი ქვით. ტაძრის სამხრეთ-დასავლეთით ორ სართულიანი სამრეკლო დგას.

## რესურსები ინტერნეტში
* შუამთის წმინდა გიორგის ეკლესიის შესახებ

კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ალექსანდრე ელერდაშვილი

**ალექსანდრე ელერდაშვილი** (დ. 16 აპრილი, 1956, თბილისი  — გ.	23 მაისი, 2021) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, პოეტი.

## ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი სპარსული ენისა და ლიტერატურის განხრით.

თანამშრომლობდა  მწერალთა კავშირთან  არსებულ მთარგმნელობით კოლეგიასთან. 1996 წლიდან  იყო გაზეთ „ფანტაზიის“ და მასთან არსებული გამომცემლობის მთავარი რედაქტორი. იყო მთარგმნელთა კლუბის ხელმძღვანელი. მისი პირველი თარგმანები დაიბეჭდა სტუდენტობის პერიოდში „უნივერსიტეტის გაზეთში“. თარგმნილი აქვს არა ერთი პოეტური კრებული, სადაც შესულია რუდაქის, ფირდოუსის, ხაიამის, რუმის, ფრანჩესკო  პეტრარკას, უილიამ შექსპირის და სხვა პოეტთა ლექსები. გამოცემული აქვს უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (სამ ტომად), სპარსულ-ქართული ლექსიკონი, სპარსული ქრესტომათია, პოეტური თარგმანის ანთოლოგია. ქართველი პოეტები (ენციკლოპედია, 2021).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ალექსანდრე ელერდაშვილის თარგმანები (პირადი ბლოგი)
* ქართველი პოეტები : (ენციკლოპედია) / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა ; რედაქტორი ვახტანგ ელერდაშვილი. თბილისი : საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, 2021.
* ალექსანდრე ელერდაშვილი – ბიბლიოვიკი.
* ალექსანდრე ელერდაშვილი 

კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ალექსანდრე
ლასინა ტრაორე

**ლასინა შამსტ სუდინ ფრანკ ტრაორე** (; დ. 12 იანვარი, 2001) — ბურკინა-ფასოელი ფეხბურთელი. დონეცკის „შახტარისა“ და ბურკინა-ფასოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. თამაშობს 23 ნომრიანი მაისურით.

## საკლუბო კარიერა
### რაჰიმო
ტრაორემ საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ახალგაზრდულ კლუბ „რაჰიმოში“, რომელიც ბურკინა-ფასოს ქალაქ ბობო-დიულასოში დაიწყო. მას აქტიურად აკვირდებოდნენ „აიაქსის“ სკაუტები, რის შემდეგაც ის „აიაქსის“ კეიპ-ტაუნში განთავსებულ ადგილობრივ გუნდში გადავიდა, მანამ სანამ სრულწლოვანი გახდებოდა. იყო „აიაქსის“ კეიპტაუნის სარეზერვო კლუბის საუკეთესო ბომბარდირი.

### აიაქსი
ტრაორე იყო გუნდის განაცხადში 2018 წლის 9 მაისს, 2018-19 წლების ჩემპიონთა ლიგის სეზონის ნახევარფინალური შეხვედრის მეორე დაპირსპირებაში, „ტოტენჰემ ჰოტსპურთან“, სადაც „აიაქსი“ ბოლო წამებზე დამარცხდა. ოთხი დღის შემდეგ შედგა მისი დებიუტი კლუბის რიგებში, ითამაშა ერედივიზიას შეხვედრაში, სადაც მოედანზე შემოვიდა, „უტრეხტთან“ ანგარიშით 4-1 მოგებულ შეხვედრაში. სამი დღის შემდეგ ტრაორემ მოიპოვა პენალტი და გაიტანა პირველი გოლი ევროპულ ტურნირზე, „ატალანტასთან“ ნათამაშებ შეხვედრაში, 2020-21 წლების სეზონის უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის შეხვედრაში. მატჩი ანგარიშით 2-2 დასრულდა.

### დონეცკის „შახტარი“
2021 წლის 18 ივნისს ტრაორე უკრაინის პრემიერ ლიგის კლუბ დონეცკის „შახტარს“ შეუერთდა. ტრანსფერში „შახტარმა“ €10 მილიონი გადაიხადა. 2021 წლის 22 სექტემბერს ტრაორემ გაიტანა დუბლი კიევის „დინამოსთან“ გამართულ შეხვედრაზე, 2021 წლის უკრაინის საფეხბურთო სუპერთასზე.

## საერთაშორისო კარიერა
ლასინა ტრაორეს დებიუტი ბურკინა-ფასოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში, 2017 წლის 4 მაისს, ბენინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა.

## პირადი ცხოვრება
ტრაორეს დედა აგრეთვე ფეხბურთელი იყო. თამაშობდა ბურკინა-ფასოს ქალ ფეხბურთელთა ეროვნულ ნაკრებში. ნაკრების რიგებში სადებიუტო 2017 წელს ჩატარებულ 4 თამაშში 3 გოლის გატანა მოახერხა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:დონეცკის შახტარის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები