open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მიტროფანე კუჭავა

**მიტროფანე იონას ძე კუჭავა** (დ. 6 ივნისი, 1906, გურიფული, რუსეთის იმპერია — გ. 6 ნოემბერი, 1999, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. საკავშირო ალკკ-ის წევრი (1923), საკავშირო კპ(ბ) წევრი (1937).

## ბიოგრაფია
მიტროფანე კუჭავა დაიბადა 1906 წლის 6 ივნისს სოფელ გურიფულში, გლეხის ოჯახში. 8 კლასი დაამთავრა ხობში. შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისში, სადაც სკოლის დირექტორი და ლოგიკა-ფსიქოლოგიის მასწავლებელი იყო პროფესორი შალვა ნუცუბიძე. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში.

1930-1941 წლებში მუშაობდა თბილისის სტალინის სახელობის ორთქმავალ-ვაგონშემკეთებელ ქარხანაში რიგ თანამდებობაზე. 1941-1947 წლებში მუშაობდა გაგრის რაიკომის მდივნად. 1948-1951 წლებში სწავლობდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. 1951 წელს კენჭს იყრიდა საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატობაზე შრომის №313 საარჩევნო ოლქში. 1951-1953 წლებში მუშაობდა ზუგდიდის რაიკომის მდივნად. 1953-1976 წლებში მუშაობდა: საქართველოს პროფსაბჭოს თავმჯდომარედ; საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; საგარეო საქმეთა მინისტრად; სოფლის მეურნეობის მინისტრად; პარტიული სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ, ერთსა და იმავე დროს საქართველოს კპ ცკ მდივნად და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ; სახალხო კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარედ; საქართველოს სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1953-1970 წლებში იყო საქართველოს კპ ცკ ბიუროს წევრი

მიტროფანე კუჭავა იყო საქართველოს სსრ-ს II-III და აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

1953 წლის დეკემბერში იყო ბერიას წინააღმდეგ სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს სპეციალურის სასამართლო პროცესის წევრი.

გარდაიცვალა თბილისში 1999 წლის 6 ივნისს.

## ჯილდოები და მედლები
*
* 4 ცალი
*
*
*მედალი „კავკასიის დავცისათვის“
*მედალი „1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
*მედალი „1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №22 (3735), 2 თებერვალი, 1951
*მიტროფანე კუჭავა - ბერია, გამომცემლობა „ინტელექტი“, 1996 და „არტანუჯი“ 2012.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*მიტროფანე კუჭავა - „ლავრენტი ბერიას და მის თანამზრახველთა სასამართლო პროცესი (სასამართლო წევრის დღიურიდან)“

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎  
კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎  
კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎  
კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎ 
კატეგორია: ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მ
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
საჰიბ I გირეი

**საჰიბ I გირეი** (‎; დ. 1501 —  გ. 1551) — ყირიმის ხანი 1532–1551 წლებში, ასევე ყაზანის ხანი 1521 წლიდან 1524 წლამდე, მენლი I გირეის უმცროსი ვაჟი, ოსმალეთის სულთნის, სულეიმან I-ის ბიძა.

## ბიოგრაფია
საჰიბ გირეი დაიბადა 1501 წელს ყირიმში, ხანის მენლი I გირეის ოჯახში. ახალგაზრდობიდანვე ჩართული იყო სამხედრო კამპანიებსა და სახელმწიფო საქმეების მართვაში. 1521 წელს ცენტრალურ აზიაზე წარმატებული გალაშქრების შემდეგ, საკუთარმა ძმამ, მეჰმედ I გირეიმ დანიშნა ყაზანის მართველად ანუ ხანად. ეს თანამდებობა მან 1524 წლამდე შეინარჩუნა, რა დროიდანაც ყირიმის სახანოში დაბრუნდა. 

საჰიბი საკუთარი ძმის, საადეთ I გირეის მმართველობის დროს დანიშნული იყო კალგად. 1532 წელს, საადეთის გადადგომის შემდეგ, ოსმალებს ყირიმის ხანად უნდა დაემტკიცებინათ საჰიბი. მიუხედავად ამისა, მათ დაასწრო საჰიბის ძმისშვილმა, ისლამმა, შეიჭრა დედაქალაქ სალაჩიკში და თავი ყირიმის ერთადერთ მმართველად გამოაცხადა. 5 თვიანი ბრძოლის შემდეგ, საჰიბ გირეიმ ოსმალთა და თავის ერთგულ მომხრეთა დახმარებით შეძლო კუთვნილი ტიტულის მიღება. საჰიბ I, მიუხედავად ისლამ გირეის გაუთავებელი აჯანყებებისა, (რომლებიც 1537 წლამდე გაგრძელდა) წარმატებით მართავდა სახანოს. 1532 წელს დედაქალაქი ბახჩისარაიში გადაიტანა. მის დროს ყირიმელები ძირითადად არბევდნენ ჩრდილოეთ კავკასიის რეგიონს, ასევე მოლდავეთსა და ლიეტუვას. 1541 წელს მოაწყო მოსკოვზე უშედეგო თავდასხმა. ის ასევე უდიდეს დახმარებას უწევდა, საკუთარ დისშვილსა და სულთანს, სულეიმან I-ს უნგრეთის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში.

1551 წელს, საჰიბმა ოსმალებს მოსთხოვა საკუთარი ძმისშვილის, დევლეთის მისთვის გადაცემა იმ ახსნით, რომ დევლეთს ყირიმს ჩააბარებდა და თვითონ ყაზანის სახანოზე გაილაშქრებდა და დაიბრუნებდა საკუთარ ტიტულს. სულთანმა მისი მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა და სეფიანთა წინააღმდეგ ლაშქრობის წინ არმიის გამოყვანა მოთხოვა, რაზეც უარი მიიღო. სულეიმან I-მა ეს ნაბიჯი საჰიბს ღალატად ჩაუთვალა და გადაწყვიტა მისი ყირიმის ტახტიდან გადაყენება.
ოსმალები დიდძალი არმიით შევიდნენ ყირიმში, პერეკოფთან შეიპყრეს საჰიბ I გირეი, რომელსაც საკუთარი ჯარის ნახევარმა უღალატა. მისმა ძმისშვილმა, დევლეთმა საჰიბი თავის ვაჟებთან ერთად სიკვდილით დასაჯა ტამანის ციხეში, რის შემდეგაც გახდა ყირიმის ხანი. ყირიმელებმა თავად საჰიბი დიდი პატივით დაკრძალეს სალაჩიკში, ბახჩისარაის მახლობლად.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* Михаил Георгиевич Худяков ОЧЕРКИ ПО ИСТОРИИ КАЗАНСКОГО ХАНСТВА
* Олекса Гайворонский «Повелители двух материков», ტომი 1, 2007 г. ISBN 978-966-96917-1-2, ст. 187—223
* Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 წ.
*Oleksa Gaivoronsky «Повелители двух материков», Kiev-Bakhchisarai, 2007, , თავი 1, გვერდები 169–199

კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:დაბადებული 1501
კატეგორია:გარდაცვლილი 1551
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
კატეგორია:ყირიმის სახანო
თამარ ოდიშარია

**თამარ ათანასეს ასული ოდიშარია** (დ. 1922, ნოსირი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. საკავშირო კპ(ბ) წევრი (1944). აფხაზეთის ასსრ-ის II-III მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და მშრომელთა დეპუტატების სოხუმის საქალაქო საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
თამარ ოდიშარია დაიბადა 1922 წელს სოფელ ნოსირში, გლეხის ოჯახში. პირველდაწყებითი განათლლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. ქალაქ ცხაკაიაში დაამთავრა ლ. ბერიას სახელობის პედაგოგიური სასწავლებელი და მიიღო მასწავლებლის წოდება. პედაგოგიური მოღვაწეობა 1940 წლიდან დაიწყო. მუშაობდა სოხუმის ვაჟთა პირველ ქართულ საშუალო სკოლაში.

1947 წელს მონაწილეობდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში, რომლის შედეგადაც არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 29 მარტს დაინიშნა აფხაზეთის უმაღლეს საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ.

1950 წლის დეკემბერში არჩეულ იქნა საქართველოს კპ(ბ) სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მდივნად. იყო საქართველოს კპ(ბ) სოხუმის ქალაქკომის ბიუროს წევრი.

1951 წელს მონაწილეობდა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში, რომლის შედეგადაც არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 27 აპრილს დაინიშნა აფხაზეთის უმაღლეს საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №22 (3735), 2 თებერვალი, 1951

კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ყვიბისის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ყვიბისის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მდებარეობს სოფლის სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია ცალნავიანი და დარბაზული ტიპის ნაგებობას წარმოადგენს, რომელიც აშენებულია ფლეთილი ქვით, კირის დუღაბზე. საკურთხევლის ცენტრში დადგმულია ერთი მასიური ქვის ტრაპეზი, ხოლო სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებში ამოღებულია ზომით ერთი მეორისაგან განსხვავებული 34 ვიწრო სარკმელი. შესასვლელები დასავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებშია დატანებული. ტაძრის ეზოში თავად ქაიხოსრო ავალიშვილის საფლავის ქვაა, რომელზეც მოთავსებულია მხედრული ეპიტაფია. საფლავის ქვა შემდეგი სახით იკითხება: {{ციტატა| ჰე, მუხ{თ}ალმან სიკვდილმან მა˻ხ˼˹ვ˺ილათ მამცა ხე და მან ჩემსა მამულში საკოჭავში მსწრაფლ მიმაქცია მიწად, მემკვიდრე ბორჯომის ხეობისა თ(ავა)დი ქაიხოსრო ავალისძე ავალოვი და განმაშორა საყვარელსა მეუღლესა ნინოს, სამსა ძესა და სამსა ასულსა,საყვარელო მეუღლე ჩემო, ნუ სწუხ ჩემთ, არამედ იზრუვნე სულისათვის ჩემისა, მიმაბარე მიწას ჩემს განახლებულს ყვიბისის ეკლესიაში, სთხოვე ყოველთა შენდობას მიბძანებდენ, გარდავიცვალე მაისის ერთსა 1851 წელს, Князь Аваловь 44 წლისა იყო.}}

როგორც აღნიშნული საფლავის ქვის წარწერიდან ვიგებთ, ბორჯომის ხეობის თავადი, ავალ ავალიშვილის ვაჟი ქაიხოსრო 44 წლის ასაკში ხის დაცემით მის მამულ საკოჭავში გარდაცვლილა. მას დარჩენია მეუღლე სახელად ნინო, სამი ძე და სამი ასული. ეპიტაფიის ბოლოს ქაიხოსრო თავის ოჯახს უბარებს, რომ ის დაკრძალონ მის მიერ განახლებულ ყვიბისის წმიდა გიორგის ეკლესიაში და იზრუნონ მისი სულისათვის.როგორც ვხედავთ, გარდაცვალებამდე ანუ 1851 წლამდე ქაიხორო ავალიშვილს განუახლებია ყვიბისის წმიდა გიორგის ეკლესია.

## ლიტერატურა
* გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ., 2014, გვ. 33-35. 
* გელაშვილი ბ., ცოტა რა ყვიბისის წარსულიდან, გაზეთი „რეპორტი-2“, ბორჯომი, 2009 წელი, 18 სექტემბერი, # 53
* გოილაძე ვ., ჩვენი მხარისა და სოფელ ყვიბისის წარსულიდან, ჟურნალი „თორი“, ბორჯომი 2008 წელი, # 3

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხვეწის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ხვეწის წმნიდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ გომნის სიახლოვეს, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. 

ტაძარი სამეკლესიან ბაზილიკას წარმოადგენს, ნართექსით გაერთიანებული, რომლის ცენტრალური ეკლესიის ზომებია დაახლ. 10 მ×4 მ. სარკმლები დაბალია და განიერი, აფსიდა ორი საფეხურითაა ამაღლებული. მონასტრის კედლებზე შეინიშნება შელესილობის კვალი, სამონასტრო კომპლექსს ირგვლივ გალავანი აქვს გარშემორტყმული. ტაძარი ნაგებია უხეშად ნატეხი მსხვილი ქვით. შენობის კუთხეები ამოყვანილია კარგად გათლილი დიდი ლამაზი ბლოკებით. სამშენებლო ტექნიკით ხვეწის საყდარი დიდად უახლოვდება დვირის მთავარანგელოზის ეკლესიას (იხ.ქვემოთ). მოგვიანო ხანაში აქ ჩაუდგამთ განივი ტიხარი, რომელიც სანახევროდ დანგრეულია. ამ რეკონსტრუქციას XV-XVI საუკუნეებით ათარიღებენ. სამწუხაროდ, ტაძარმა ჩვენამდე ნანაგრევების სახით მოაღწია. ტაძარს, მისი ხუროთმოძღვრული მონაცემების გათვალისწინებით, X საუკუნის შუა ხანებით ათარიღებენ.

## ლიტერატურა 
*გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014 გვ. 53-54
*ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ. 1985 
*რჩეულიშვილი ლ., ძველი ნასოფლარები ბორჯომ-ბაკურიანის მიდამოებში, თბ., 1994  
*ხოშტარია დ., IX-X საუკუნეების ხუროთმოძღვრული ძეგლები ბორჯომის ხეობაში, თბ., 1987  
*ხოშტარია დ., ჩითახევის სამონასტრო ეკლესია, თბ., 1983 
*ხოშტარია დ., კვირიკეწმინდის ადგილმდებარეობის საკითხისათვის, თბ., 1985  

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები (1955)

**აფხაზეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 1955 წლის არჩევნები** — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების რიგით მეოთხე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 1955 წლის 27 თებერვალს. კენჭისყრის შედეგად ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობამ უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოს შემადგენლობა დააკომპლექტა. აფხაზეთის ასსრ-ის მეოთხე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს პირველი სესია შედგა 1955 წლის 18 აპრილს ქალაქ სოხუმში.

## ისტორია
1954 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები დაინიშნა 1955 წლის 18 თებერვალს.

11 დეკემბერს „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 36 და 37 მუხლების საფუძველზე — აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა დაადგინა: დამტკიცებულ იქნეს აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისია საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მშრომელთა საზოგადოებების შემდეგი შემადგენლობით:
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე — ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე — ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მდივანი —  ;
*ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრები: .

1955 წლის 27 თებერვალს გაიმართა აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. კენჭისყრა დაიწყო დილის 6 საათიდან და დამთავრდა ღამის 12 საათზე. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ ყველა საოლქო საარჩევნო კომისიისაგან მიიღო სრული ცნობები აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შედეგების შესახებ.

საარჩევნო ოლების ამომრჩეველთა საერთო რიცხვი შეადგენდა 222.724 კაცს, რომელთაგანაც აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭს დეპუტატების არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 222.724 კაცმა, ესეიგი ამომრჩეველთა 100%-მა.

კომუნისტებისა და უპარტიოების ბლოკის კანდიდატებს ყველა საარჩევნო ოლქში ხმა მისცა 222.615 ამომრჩეველმა, რაც შეადგენდა კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 99,95%-ს. დეპუტატობის წინააღმდეგ ხმა მისცა 105-მა კაცმა, ანუ კენჭისყრით მონაწილე ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის 0,05%-მა. „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 79 მუხლის საფუძველზე გაუქმებულად ჩაითვალა 4 ბიულეტინი.

ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ, განიხილა რა მასალები თითოეული საარჩევნო ოლქის მიხედვით, „აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების დებულების“ 38 მუხლის საფუძველზე რეგისტრაციაში გაატარა ყველა საარჩევნო ოლქში არჩეული აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭო
შაჰინ ნოვრასლი

**შაჰინ ნოვრასლი** (; დ. 10 თებერვალი, 1977 წელი, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ჯაზის და კლასიკური პიანისტი და კომპოზიტორი.

## ადრეული ცხოვრება 
### ბავშვობა 
შაჰინ ნოვრასლი დაიბადა 1977 წლის 10 თებერვალს, ბაქოში, აზერბაიჯანი. შაჰინი მე-19 საუკუნის ცნობილი აზერბაიჯანელი პოეტის მირზა ალესკერ ნოვრის შთამომავალია.  მან სამი წლის ასაკში გამოავლინა ინტერესი მუსიკისადმი. მისი პირველი მნიშვნელოვანი საჯარო გამოსვლა, 11 წლის ასაკში, იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის დარბაზში კომპოზიტორ აზერ რზაევის სიმფონიური ორკესტრის კონცერტზე. ის მუსიკალურ კოლეჯში დიდ ოსტატობას ავლენდა მოცარტის, ბახის, შოპენის, ბეთჰოვენის, რახმანინოვისა და სხვა კომპოზიტორების ნაწარმოებების შესრულებაში. ეს კლასიკური ფონი ხშირად იგრძნობა მის ჯაზ კომპოზიციებში.

### კოლეჯი და მუსიკალური აკადემია 
თინეიჯერობის დროს შაჰინი უსმენდა დიდ პიანისტებს: აჰმად ჯამალს, ოსკარ პიტერსონს, ბილ ევანზს, კით ჯარეტს, ჩიკ კორიას. ბულბულის მუსიკალური სკოლის დამთავრების შემდეგ ის აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკალურ აკადემიაში შევიდა. აქ მან ასევე დაუთმო დრო აზერბაიჯანელი ჯაზ პიანისტის ვაგიფ მუსტაფა-ზადეს, ჯაზისა და ტრადიციული აზერბაიჯანული მუღამური მუსიკის სინთეზის შემქმნელის მუსიკის ანალიზს.

## კარიერა 
1997 წლიდან დაიწყო დაკვრა ამერიკასა და ევროპაში სხვადასხვა ფორმატებში: სოლო, ტრიო, კვარტეტი და სხვა. შაჰინმა ჩაწერა სამი ლაივ ალბომი: ლაივი მოსკოვში, ლაივი პრაღის სასახლეში და ლაივი ბაქოში. ასევე არსებობს ექსპერიმენტული ალბომი Eternal Way და Bayati, [10] ჩაწერილი ამერიკაში ცხოვრებისას და გასტროლებისას და გამოცემული ფრანგული Bee Jazz ლეიბლზე.

გადამწყვეტი მომენტი შაჰინის კარიერაში იყო მისი შეხვედრა აჰმად ჯამალთან. 2014 წელს ამერიკაში შაჰინმა გაიცნო ჯამალის მენეჯერი ლორა ჰეს-ჰეი. მან გააცნო მას აჰმად ჯამალი, რომელმაც შეაქო შაჰინის მუსიკა. ,,ის არის ერთ-ერთი უდიდესი პიანისტი, ვის შესახებაც ოდესმე მსმენია" - თქვა აჰმად ჯამალმა შაჰინზე. 

ჯამალი ასევე იყო შაჰინის 2017 წლის ალბომის ,,Emanation" თანაპროდიუსერი, რომელმაც მიიღო ბრიტანეთის Vibe ჯილდო ,,2017 წლის საუკეთესო ჯაზ ალბომისთვის". ალბომი გამოვიდა ფრანგულ ლეიბლზე Jazz Village, PIAS. 2019 წლის 13 სექტემბერს Jazz Village-ზე (PIAS) გამოუშვა თავისი ალბომი ,,ბაქოდან ნიუ-იორკში".

## ოჯახი 
შაჰინის მამა ნოვრას ნოვრასლი, პროფესორი იყო. მან დაამთავრა მოსკოვის გ.ვ.პლეხანოვის სახელობის უნივერსიტეტი. ის არის ავტორი წიგნებისა: „მირასი“. დედამისი ნაილა ნოვრასლი ეკონომისტია. შაჰინს სამი უმცროსი ძმა ჰყავს. ტარლან ნოვრასლი, ტურიზმის მეცნიერებათა დოქტორია და მუშაობს მუსიკალურ ინდუსტრიაში. ის არის ავტორი ლექსების კრებულის „Sərab“. არსლან ნოვრასლი უკრავს ტარზე. ნურლან ნოვრასლი არის პოპ მომღერალი, აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი. მან გამოუშვა ალბომი "Aylı Gecəm".

## პერსონალური ცხოვრება 
2007 წელს შაჰინი დაქორწინდა ნატავან ნოვრასლიზე. ნატავანი არის კლასიკური მომღერალი, აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი და ასევე არის აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი. მათ ჰყავთ ორი ვაჟი, დაბადებული 2008 და 2015 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჭობისხევის ციხე-კოშკები

**ჭობისხევის ციხე-კოშკები** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობისხევში. ჭობისხევის ხეობის მარჯვენა სანაპიროზე კლდეზე, რომლის ბრტყელი მხარე ხევს გადაჰყურებს, მრგვალი კი, ადვილად მისავალი მხრისკენაა და კლდეს ემხრობა. ქვედა ციხის კედლები ამოსავალ ბილიკებს კეტავენ და ზოგან ნახევარწრიული ბურჯებია. კლდის ლოდები ჰორიზონტალურად კირზეა ნაწყობი. არქეოლოგიური ექსპედიციების დროს გამოვლინდა აღნიშნულ ციხეში თონე და წყალსაცავი. 

ამგვარი კოშკი, ოღონდ უფრო მცირე ზომისა, არის სოფლის აღმოსავლეთ ნაწილში, აღნიშნული ციხიდან დაახლოებით 700 მეტრზე ხევის დაყოლებით. 

ნასოფლარის ზევით, დაახლოები 3 კილომეტრზე, დაბაძველს მიმავალი გზის ჩრდილოეთ მხარეს მესამე კოშკია,ისიც ზურგიანი. ეს კოშკი ბილიკების ჩამკეტად აუგიათ მთის
ფერდზე. ამ კოშკის ზომებია: 6 მ×6 მ, კედლის სისქე - 160 სმ. წყობა აქაც თარაზულია, კირზეა ნაგები. ჭობისხევის ციხე-კოშკს არქიტექტურული მონაცემების საფუძველზე, XVII საუკუნით ათარიღებენ. გამაგრებათა ამ სისტემით ჭობისხეველები ცდილობდნენ უკონტროლოდ არ დაეტოვებინათ არც ერთი ბილიკი დაბაძველისა, რომელიც ამ ხეობის ნამდვილი სიმდიდრეა და ძალა თავისი ტბებით (კახისის, წეროს და სხვ.). ტბების ირგვლივ გაშლილი საძოვარი და სათიბები, საიდანაც უმოკლესი გზებია თორისაკენ, საკირისაკენ და კოდიან-ციხისჯვრისაკენ.

პაპუნა ორბელიანის მიხედვით:  როგორც ვხედავთ, 1757 წელს 1000 ქვეითი ლეკი შემოესია ბორჯომის ხეობას, აუღიათ ყვიბისის ციხე, რომლის შემდეგ მიადგნენს ჭობისხევის ციხეს. თეიმურაზ II თვითონ დადგა ქვიშხეთს და ციხეს მაშველი ჯარი მიაშველა ამილახორის მეთაურობით. ამის შემდეგ ლეკები იძლებული გახდნენ ჭობისხევის ციხეს გასცლოდნენ.

## ლიტერატურა
* ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985 
* გელაშვილი ბ., თორის ხეობის თავდაცვითი ნაგებობების ისტორიისათვის, გულანი, ახალციხე 2011 
* გელაშვილი ბ., ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ., 2013.
* პაპუნა ორბელიანი, `ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი დაადგინა, შესავალი, ლექსიკონი და საძიებლები დაურთო ელენეცაგარეიშვილმა, თბ., 1981 
* საქართველოს ისტორიის ქრონიკები XVII-XIX სს, ტექსტები გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევები, შენიშვნები დაგანმარტებები დაურთო პროფ. ავთ. იოსელიანმა, თბ., 1980 
* გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ., 2014, გვ. 56-57

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ზემფირა მეფტახეტდინოვა

**ზემფირა ალი კიზი მეფტახეტდინოვა** (; დ. 28 მაისი, 1963) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი ვეტერანი სპორტსმენი. სტენდზე მსროლელი. 2000 წელს გამართული ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვები. 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. მსოფლიოს ჩემპიონი 1995 და 2001 წლებში, ევროპის ჩემპიონი 1986, 1987 და 1988 წლებში. გუნდურ ღონისძიებაში, ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი 1986 და 1988 წლებში, ბრინჯაო - 1987 და 1990 წლებში, ვერცხლის მედალოსანი 1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გუნდურ ღონისძიებაში. 1986 წლის სსრკ ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი. თამაშობდა ბაქოს „დინამოში“. ის არის პირველი აზერბაიჯანელი სპორტსმენი დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის ისტორიაში, რომელმაც მოიპოვა ოლიმპიური ოქრო და პირველი ქალი დამოუკიდებელი აზერბაიჯანიდან, რომელმაც მოიპოვა ოლიმპიური მედალი.

დაამთავრა აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი. არის პოლიციის პოლკოვნიკი და სპორტის მასწავლებელი. ფლობს სამ ენას. 2002 წლის ნოემბერში მან მიიღო სტიპენდია ოლიმპიური სოლიდარობის პროგრამიდან.

## სპორტული კარიერა 
ზემფირა მეფტახედინოვა დაიბადა 1963 წლის 28 მაისს, მისი მშობლების მსგავსად ქალაქ ბაქოში დაიბადა. ეროვნებით თათარია. ჯერ კიდევ 225–ე სკოლაში, რომელიც მდებარეობს ნარიმანოვის გამზირზე, იგი დადიოდა მხატვრული ტანვარჯიშის წრეზე. ამის შემდეგ გადავიდა მე-8 მიკრორაიონში, სადაც მისი სახლის გვერდით იყო ტირი, იქ სიარული მეგობარ გოგონებთან ერთად დაიწყო. ზემფირას მოეწონა სროლის გაკვეთილები და მან დაიწყო ამ სპორტით დაკავება.

1993 წელს ზემფირა გახდა ევროპის ჩემპიონი, ხოლო 1995 წელს კი მსოფლიო ჩემპიონატის მოგება მოახერხა. 1995 წლის მარტში ზემფირა მეფტახეტდინოვას მიენიჭა „ტერეგის მედალი“ (პროგრესი) საერთაშორისო შეჯიბრებებში მაღალი მიღწევებისთვის, ასევე აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის..

## ოლიმპიურ თამაშებზე 
2000 წლის სიდნეის ოლიმპიურ თამაშებზე მან მოიპოვა პირველი ოქროს მედალი აზერბაიჯანისთვის, შედეგით 73 + 25. 2000 წლის ოქტომბერში ზემფირას გადაეცა „შოჰრეთის ორდენი“ (დიდება) სიდნეის XXVII ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის, ასევე აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.

2004 წლის ათენის ოლიმპიურ თამაშებზე მან მესამე ადგილი დაიკავა, შედეგით 71+22. 2004 წლის სექტემბერში, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით, მას მიენიჭა მედალი „ტერეგი“ (პროგრესი).

ზემფირა მეფტახეტდინოვა აგრეთვე მონაწილეობა პეკინში, ჩინეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. დაიკავა მე-15 ადგილი.

2017 წელს, აზერბაიჯანში ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარებაში გაწეული ღვაწლისთვის, ზემფირა მეფტახეტდინოვას მიენიჭა საპატიო წოდება „აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი“..

## პირადი ცხოვრება 
ზემფირა მეფტახეტდინოვა დაქორწინებულია. ჰყავს ერთი ქალიშვილი, რეჯინა, რომელიც პოლიციელია და ერთი ვაჟი.

## ლიტერატურა 
* Karyeramı başa vurmaq haqqında düşünmürəm / Z.Meftahətdinova // Xalq cəbhəsi. — 2010. — 20 aprel. — S. 5

## სქოლიო 
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
სულორის ხარების ეკლესია

300px|მინი
**სულორის ხარების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ სულორში. ეკლესია აგებულია XXI საუკუნეში. ნაგებია თლილი ქვით.

ეკლესია დარბაზულია და აღმოსავლეთით, გარეთ გამოსული, ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. აფსიდის წყობაში, დარბაზის ფასადებთან შედარებით, უფრო მცირე ზომის ქვებია გამოყენებული. დასავლეთის ფასადი, შესასვლელის ორივე მხარეს სიმეტრიულად განლაგებული, ძირითადი სიბრტყიდან წყობის მცირედი შეწევით შექმნილი სწორკუთხედებითაა დეკორირებული, რომლებშიც თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის ყველა სარკმელი თაღოვანია. შესასვლელი სამია სამხრეთის, დასავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან. ჩრდილოეთის და სამხრეთის სარკმლებისა და სამივე შესასვლელის თავზე პირამიდისებური ფორმის დეკორია ჩასმული. ტაძარი გადახურულია თუნუქით.

## რესურსები ინტერნეტში
* სულორის ხარების ეკლესიის შესახებ

კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
სანდრა მეისონი

**სანდრა მეისონი** (; დ. 17 იანვარი, 1949) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი. ბარბადოსის გენერალ-გუბერნატორი 2018 წლიდან და ბარბადოსის პრეზიდენტი 2021 წლის 30 ნოემბრიდან.

## ბიოგრაფია
სანდრა პრუნელა მეისონი 1949 წლის 17 იანვარს  დაიბადა ქალაქ სენტ-ფილიპში. 1968 წელს, განათლების მიღების შემდეგ მუშაობა დაიწყო საშუალო სკოლაში. ერთი წლის შემდეგ ბარკლის ბანკში დაიწყო მუშაობა კლერკად. მეისონი გახდა ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტის სტუდენტი, რომელიც დაასრულა იურიდიულ მეცნიერებათა ბაკალავრის სტატუსით. 1975 წელს გახდა ბარბადოსის ადვოკატთა ასოციაციის პირველი ქალი წევრი. 

2021 წლის 12 ოქტომბერს მეისონი პრემიერ-მინისტრმა და ოპოზიციის ლიდერებმა ერთობლივად წარადგინეს ბარბადოსის პირველი პრეზიდენტის კანდიდატად. პრეზიდენტად აირჩიეს 20 ოქტომბერს. თანამდებობა დაიკავა 2021 წლის 30 ნოემბერს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ბარბადოსის გენერალ-გუბერნატორები
კატეგორია:ბარბადოსის პრეზიდენტები
კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ბარბადოსელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:პირველი ქალი პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბარბადოსის პრეზიდენტი

**ბარბადოსის პრეზიდენტი** — ბარბადოსის სახელმწიფოს მეთაური. ბარბადოსი რესპუბლიკად გამოცხადდა 2021 წლის 6 ოქტომბერს, საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართა ამავე წლის 20 ოქტომბერს. ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს სანდრა მეისონი, რომელმაც თანამდებობა დაიკავა 2021 წლის 30 ნოემბერს.  ირჩევს პარლამენტი 4 წლის ვადით. 

## ბარბადოსის პრეზიდენტების სია 
## სქოლიო
კატეგორია:ბარბადოსი
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ისლამ III გირეი

**ისლამ III გირეი** (‎; დ. 1604 — ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 10 ივლისი, 1654) — ყირიმის ხანი 1644–1654 წლებში, სელამეთ I გირეის ვაჟი.

## ბიოგრაფია
ისლამი აღიზარდა სტამბოლში, სულთან აჰმედ I-ის კარზე. 1629 წლიდან 1632 წლამდე ტყვეობაში იმყოფებოდა პოლონეთში. უფროსი ძმის, ბაჰადირ I გირეის დროს დანიშნული იყო კალგად, თუმცა ბაჰადირის გარდაცვალების შემდეგ ოსმალებმა ყირიმის ხანად მისი უმცროსი ძმა, მეჰმედ IV გირეი დაამტკიცეს, თავად ისლამი კი სტამბოლში გაიხმეს მძევლად.

1644 წელს ოსმალებმა მეჰმედ IV-ს ხანის ტიტული ჩამოართვეს და მის ნაცვლად სწორედ ისლამი დანიშნეს. ისლამ III თავისი 10 წლიანი მმართველობისას უამრავჯერ გაებრძოლა პოლონელებსა და რუს კაზაკებს. ეხმარებოდა ზაპოროჟიელებს პოლონეთის წინააღმდეგ წამოწყებული ხმელნიცკის აჯანყების დროს. თავად ედგა სათავეში ხმელნიცკისთან ერთად უკრაინელებისა და ყირიმელი თათრების ჯარებს. 1654 წელს, მიუხედავად მისი დიდი გარჯისა, კაზაკებმა მაინც აღიარეს რუსეთის სამეფოს უზენაესობა, რამაც გამოიწვმია რუსეთსა და პოლონეთს შორის ომი. ისლამ გირეი გარდაიცვალა იმავე წელს. მის შემდეგ ყირიმის ხანად ისევ მეჰმედი დაინიშნა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 г.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:დაბადებული 1604
კატეგორია:გარდაცვლილი 1654
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი
ვიტალი რაჰიმოვი

**ვიტალი მეჯიდის ძე რაჰიმოვი** ( დ. 27 აგვისტო, 1984, მეღრი) — აზერბაიჯანელი მოჭიდავე, აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების წევრი. აზერბაიჯანის სპორტის დამსახურებული ოსტატი. 1984 წლის 26 აგვისტოს. 1990 წელს რაჰიმოვების ოჯახი საცხოვრებლად აზერბაიჯანში გადავიდა. 1994 წელს ვიტალი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობის წრეზე შევიდა. „ჩემმა ძმამ კლასიკურ ჭიდაობაზე მიმიყვანა“, - იხსენებს ვიტალი. - „სიმართლე გითხრათ, მაშინ არ ვიცოდი რა განსხვავება იყო ბერძნულ-რომაულ და თავისუფალ ჭიდაობას შორის. მაგრამ არ ვნანობ ჩემს არჩევანს“. 

2004 წლის საბერძნეთში, ათენში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე რაჰიმოვმა დაამარცხა ამერიკელი ჯიმ გრეუნვოლდი, ანგარიშით 7-0. შემდეგ შეხვედრაში დამარცხდა სერბ დავორ სტეფანეკთან.

2005 წელს მოიგო ვარნაში, ბულგარეთში გამართული ევროპის ჩემპიონატი. ფინალში დაამარცხა რუმინელი ეუსებიუ დიაკონუ. 2008 წელს მონაწილეობა მიიღო ჩინეთში გამართულ, პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც ვერცხლის მედლის მოპოვება მოახერხა. თავდაპირველად დაამარცხა ჩინელი შენგ ჯიანგი. მისი შემდეგი მეტოქე იყო რუმინელი ეუსებიუ დიაკონუ, ამას მოჰყვა ბულგარეთის სახელით მოასპარეზე არმენ ნაზარიანისა და თურქმენი ნურბაკიტ ტენგიზბაიევის დამარცხება. ფინალში დამარცხდა რუსეთის წარმომადგენელ ისლამბეკ ალბიევთან. 2016 წელს საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ვიტალი რაჰიმოვი გაასამართლა ანტიდოპინგური წესების დარღვევისათვის და ჩამოართვა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოპოვებული ვერცხლის მედალი. 2009 წელს ჰერნინგში, დანიაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 1/32 ფინალში დაამარცხა იტალიელი პაოლო ფუჩილე (1:0, 6:0). 1/16 ფინალში დაამარცხა ყირგიზი რუსლან ტიუმენბაიევი (1:0, 1:0). მეოთხედფინალში დაამარცხა ქართველი მოჭიდავე რევაზ ლაშხი (1:0, 1:0). ნახევარფინალში დამარცხდა უზბეკ დილშოდ არიპოვთან. ბრინჯაოს მედლისთვის შეხვედრაში დაამარცხა თურქი სონერ სენჯუ.  2010 წელს, ერთი წლის შემდეგ მოსკოვში, რუსეთში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ზედიზედ მეორედ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 1/32 ფინალში დაამარცხა ინდოელი სუმილ კუნარ რანა, ანგარიშით 5:1. 1/16 ფინალში დაამარცხა სომეხი არმან ადიკიანი. მეოთხედფინალში დამარცხდა რუსეთის სახელით მოასპარეზე ამბაკო ვაჩაძე. რეპეშაჟში დაამარცხა შვეიცარიელი პასკალ სტრებელი. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დაამარცხა უნგრელი ტამაშ ლიორინცი.  2011 წელს გერმანიის ქალაქ დორტმუნდში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

რაჰიმოვს მიღებული აქვს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჯილდო, მედალი „პროგრესი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ისფარ სარაბსკი

**ისფარ რზაევ-სარაბსკი** (; დ. 2 ნოემბერი, 1989 წელი, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პიანისტი და კომპოზიტორი. მან 2009 წელს გაიმარჯვა მონტრეს ჯაზ-ფესტივალის სოლო პიანისტთა კონკურსში, გახდა აზერბაიჯანის საპატიო არტისტი (2010 წელი) და არის ზირვას სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2010). ის არის აზერბაიჯანელი საოპერო მომღერლის, მსახიობის და ისლამურ სამყაროში ოპერის ერთ-ერთი დამაარსებლის ჰუსეინგულუ სარაბსკის შვილიშვილი.

## მუსიკალური კარიერა 
ისფარ სარაბსკმა დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური აკადემია და ამჟამად სწავლობს ბერკლის მუსიკალურ კოლეჯში. სარაბსკის შესრულებული აქვს სხვადასხვა კომპოზიციები მსოფლიოში ყველაზე პრესტიჟულ საკონცერტო დარბაზებში, მათ შორის როლიალ ალბერტ-ჰოლი, ელიზაბეტ-ჰოლი, მაილს დევისის დარბაზი, ვიბრატო ჯაზ კლუბი, ჯაზ კლუბი რონი სკოტი, ზინკო ჯაზ კლუბი, კონცერტაუსი, ასფალტ ჯაზ კლუბი, ლომბარდიის ჯაზ კლუბი, პორგი და ბესის ჯაზ კლუბი, ჩიტის თვალის ჯაზის კლუბი და აპოლოს თეატრი. მან დაუკრა ფესტივალებზე შვეიცარიაში, ნორვეგიაში, საფრანგეთში, რუსეთში და საქართველოში, ასევე იუნესკოს შტაბ-ბინაში ,,ჯაზის საერთაშორისო დღისთვის" მიძღვნილ კონცერტზე ჰერბი ჰენკოკთან ერთად და ,,ჯაზის საერთაშორისო დღის ყველა ვარსკვლავის გლობალურ კონცერტზე”.

2011 წელს ისფარმა ჩამოაყალიბა ისფარ სარაბსკის ტრიო მოსკოველ მუსიკოსებთან ალექსანდრე მაშინთან (დასარტყამი ინსტრუმენტები) და მაკარ ნოვიკოვთან (ბასი) ერთად. ტრიომ დაუკრა მრავალ ფესტივალსა და საკონცერტო დარბაზში ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში. სარაბსკი ასევე უკრავდა სამეფო ფილარმონიულ ორკესტრთან, ოლეგ ლუნდსტრემის ორკესტრთან და ისეთ მუსიკოსებთან ერთად, როგორებიცაა იგორ ბუტმანი, რუდი პერესი, მინო სინელუ, ტერი ლაინ კერინგტონი, ბენ უილიამსი, მარკ გილიანა, ალან ჰემპტონი, პეტ სენატორი, გრეგ სვილერი, ერიკ კლასი, კრისტიან ვებერი, სამუელ რორერი, მალკოლმ კრეზი, ჯეიმზ მადდრენი, დაფერ იუსეფი. ის იყო ACT ლეიბლის მიერ ორგანიზებული პროექტის ,,Drei Pianisten - სამი პიანისტის" ნაწილი.

ისფარ სარაბსკის მიერ შექმნილ კომპოზიციებს მოიცავს: *პლანეტა, ნოვრუზი, ჯი-მენი, თაობა, ზღვარი, დეჟავუ, მელანქოლიური საღამო, ბოლო შანსი, პრელუდია, აგენტი, აღორძინება, აღმოსავლეთ ბაზარი, ახლა მე აქ ვარ, ტრანზიტი, ბუტა, იავნანა, კოჭლობით. უცნობი, კობრას ცეკვა, ვაგიფ მუსტაფაზადეს ხსოვნას და სხვა*.

2009 წლის 18 ივლისს ისფარი გახდა ფორტეპიანოს სოლო ჯილდოს მფლობელი შვეიცარიაში მონტროს 43 -ე ჯაზ ფესტივალზე.

2017 წლიდან დაწყებული ჯაზის პარალელურად, ელექტრონული მუსიკა გახდა კომპოზიტორისთვის ახალი და პოპულარული მიმართულება, მისთვის ეს აისახებოდა პირად განწყობასა და პირად აზრებზე. მისი ადრეული ნამუშევრები მოიცავს: *ფესვი, პლანეტა, Le Vent Nous Portera, თეთრი ნიშანი, ნოემბერი.*

2019 წლის აგვისტოში ისფარ სარაბსკიმ ხელი მოაწერა კონტრაქტს Warner Music Group Germany-თან ორი ალბომის გამოშვებაზე. მისი სადებიუტო ჯაზ ალბომი ,,პლანეტა" გამოვა 2021 წლის 30 აპრილს და ხელმისაწვდომი იქნება ციფრულ, CD და 2 x Vinyl LP ფორმატებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
რაინ სულთანოვი

**რაინ ალადინ ოღლუ სულთანოვი** (; დ. 1965 წლის 29 აპრილი, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი საქსოფონისტი და აზერბაიჯანის საპატიო მომღერალი.

## ბიოგრაფია 
სულთანოვი დაიბადა 1965 წლის 29 აპრილს ბაქოში. მისი ძმები რაუფი და რამინი ასევე მუსიკოსები არიან. 14 წლის ასაკში სულთანოვი ძმების რჩევით შევიდა მუსიკალურ სკოლაში. რაინის ინტერესი ჯაზისა და განსაკუთრებით ჯგუფის ,,Weather Report" და მაილზ დევისის შემოქმედებისადმი სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება. 16 წლის ასაკში სულთანოვი უკვე კარგად უკრავდა საქსოფონზე. ოთხი წლის განმავლობაში საბჭოთა არმიაში ყოფნის დროს ის უკრავდა სამხედრო ჯგუფში. შემდეგ მან სწავლა ბაქოს ასაფ ზეინალის მუსიკალურ სკოლაში განაგრძო და 1985 წელს სპეციალიზებულ სკოლებს შორის რესპუბლიკურ კონკურსზე პირველი ადგილი დაიკავა. მან შეასრულა ჩაიკოვსკის, მოცარტის, ვებერის და სხვა კომპოზიტორების კომპოზიციები. იმ დროს სულთანოვმა დაიწყო ჯაზის შესრულება და ის მიიწვიეს სამუშაოდ პოლად ბილბიოღლუს ჯგუფში ,,Ashiqlar". 

1988 წელს სულთანოვი მუშაობდა სიმღერის სახელმწიფო თეატრში რაშიდ ბეჰბუდოვის მიწვევით და ასრულებდა ჩარლზ პარკერისა და მაიკლ ბრეკერის კომპოზიციებს. იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1989 წელს სულთანოვი მიიწვიეს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ორკესტრ „გაიაში“. ორკესტრის მუსიკალური მენეჯერი იყო ტოფიგ შაბანოვი. 1992 წელს სულთანოვი მიიწვიეს სოლისტად აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამაუწყებლო კავშირის ესტრადა-სიმფონიურ ორკესტრში, ფაიგ სუჯედდინოვის ხელმძღვანელობით. იმ პერიოდში სულთანოვი გამოდიოდა ჯაზის პროგრამებსა და სოლო კონცერტებზე. 1992-94 წლებში სულთანოვი უკრავდა თურქეთისა და მოსკოვის სხვადასხვა ჯაზ კლუბებსა და საკონცერტო დარბაზებში. 1995 წელს სულთანოვმა შექმნა თავისი პირველი კომპოზიციები სახელწოდებით ,,ჯოკერები და ცეკვა" და ,,დასვენების დღე".

1996-97 წლებში სულთანოვი გამოდიოდა გერმანიის ჯაზ-ფესტივალებზე. ამ დროს მან შექმნა ისეთი კომპოზიციები, როგორიცაა ,,ბოლო მომენტი", ,,გიჟური სამყარო" და სხვა. მოგვიანებით სულთანოვმა გადაწყვიტა შეექმნა ჯგუფი სახელწოდებით ,,სინდიკატი". ჯგუფის წევრები იყვნენ მისი უფროსი ძმა რაუფ სულთანოვი (ბას გიტარა), ელდარ რაგულუზადე (ფორტეპიანო), ჰამდულა გაფარი (გიტარა) და ვაგიფ ალიევი (პერკუსიული ინსტრუმენტები). 1997 წლის 14 ივლისიდან 15 ივლისის ჩათვლით გაიმართა ჯგუფის პირველი სოლო კონცერტები სახელწოდებით ,,ბოლო მომენტი". „სინდიკატმა“ მოკლე დროში დიდი პოპულარობა მოიპოვა.

2008 წელს სულთანოვმა დაასრულა მუშაობა ალბომზე სახელწოდებით ,,Tale Of My Land", რომელზედაც მუშაობდა ორი წლის განმავლობაში. ამ პროექტს სულთანოვმა უწოდა ალბომი-წიგნი, რადგან იგი შედგება ორმოცი გვერდისგან, რომელზეც ფოტოებია. ალბომი შედგება ორი დისკისაგან. პირველი დისკი მუსიკალურია, ხოლო მეორე დისკზე არის 17 წუთიანი ფილმი, რომელიც გადაიღეს აზერბაიჯანელმა და თურქმა რეჟისორებმა. ალბომის პირველ ნაწილში არის ინტერვიუ სულთანოვთან, ხოლო მეორე ნაწილში დისკთან ერთად არის ფოტოები. მესამე ნაწილში არის მინი კლიპი, რომლის მთავარი ლაიტმოტივი არის ომი და ტრაგედიები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ოლეგ ლეონტიევი

**ოლეგ ლეონტიევი** ( დ. 19 თებერვალი, 1920 — გ. 13 დეკემბერი, 1988) — რუსი გეომორფოლოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1957), პროფესორი (1960). რსფსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1980). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. მისი სამეცნიერო ინტერესის სფეროს წარმოადგენდა: ზღვის ნაპირების გეომორფოლოგია, გეოლოგია და ზღვის ფსკერის გეომორფოლოგია. 

## ბიოგრაფია 
ოლეგ ლეონტიევი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტების დამთავრების (1948) შემდეგ, გაგზავნეს ქალაქ მაჰაჩყალაში, სადაც დაიწყო კასპიის ზღვის სანაპირო და წყალქვეშა რელიეფის შესწავლა. 1951 წლიდან მუშაობდა მოსკოვში, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტზე (1960 წლიდან პროფესორია, 1961–86 წლებში გეომორფოლოგიის კათედრის გამგე). ლეონტიევმა დიდი წვლილი შეიტანა თეორიული და ზღვის გეომორფოლოგიის განვითარებაში, ხელი შეუწყო ზღვის ნაპირების გეომორფოლოგიის როგორც მეცნიერების დარგის განმტკიცებას. 

ჩამოაყალიბა სანაპირო პროცესებისა და ნაპირების რელიეფის ფორმების პრინციპი; შეისწავლა ბაიკალის, კასპიის, ოხოტისა და სხვა ზღვების, ჩინეთის, ალბანეთის, კუბის, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანის კუნძულების ნაპირები, აგრეთვე ზღვის დონის რყევის გავლენა ზღვის ნაპირების განვითარებასა და უტალღო ფაქტორების როლი სანაპირო რელიეფის ჩამოყალიბებაში. შეიმუშავა ზღვის ნაპირების დარაიონების პრინციპები და ტიპოლოგია. წყალქვეშა რელიეფის შესწავლის საქმეში შექმნა მსოფლიო ოკეანის ფსკერის მორფოსტრუქტურის კლასიფიკაცია; ერთ-ერთმა პირველმა დაასაბუთა შუაოკეანური ქედების პლანეტარული სისტემის ერთიანობა. არის 300-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. რუსული გეომორფოლოგიური სკოლის ფუძემდებელია, რომლის მიმდევართა შორის არიან ლევ ნიკიფოროვი, გენადი საფიანოვი და სხვა.

## თხზულებები 
* Гео­мор­фо­ло­гия мор­ских бе­ре­гов и дна. М., 1955;
* Ос­но­вы гео­мор­фо­ло­гии мор­ских бе­ре­гов. М., 1961;
* Крат­кий курс мор­ской гео­ло­гии. М., 1963;
* Дно океа­на. М., 1968;
* Ос­но­вы фи­зи­че­ской гео­гра­фии Ми­ро­во­го океа­на. М., 1974;
* Гео­мор­фо­ло­гия мор­ских бе­ре­гов. М., 1975;
* Мор­ская гео­ло­гия. М., 1982;
* Фи­зи­че­ская гео­гра­фия Ми­ро­во­го океа­на. М., 1982. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:რუსი გეოგრაფები
კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ემი (სომეხი მომღერალი)

**ემი** (დაბადების სახელი **ემა ბეჯანიანი** (); დ. 12 აპრილი, 1984, ერევანი) — სომეხი მომღერალი. ემი ითვლება სომხეთის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ და გავლენიან მომღერლად, მას უწოდებენ „პოპ პრინცესას“ და „პოპ აიკონს“. ემიმ წარმოადგინა სომხეთი 2011 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე და გახდა ქვეყნის პირველი წარმომადგენელი რომელმაც ფინალში გასვლა ვერ მოახერხა, ამის შემდეგ მსგავსი შედეეგი დააფიქსირეს სევაკ ხანაგიანმა 2018 წელს და სრბუკმა 2019 წელს.

## ადრეული ცხოვრება
ემა ბეჯანიანი დაიბადა 1984 წლის 12 აპრილს, სომხეთის სსრ-ის დედაქალაქ ერევანში. ემის კარიერა დაიწყო მას შემდეგ, რაც მან ჩაწერა თავისი პირველი სიმღერა, „Hayastan“ და გამოუშვა მისი ვიდეო კლიპი 1993 წელს. მან მრავალი ჯილდო მოიპოვა სიმღერების კონკურსებზე სომხეთში, რუსეთში, თურქეთში, ევროპაში და სხვა რეგიონეგბში. 1994 წლიდან 2000 წლამდე ემი მღეროდა და გასტროლებზე გადიოდა ქალთა ფოლკ-პოპ კვარტეტ „Hayer“-თან ერთად.

2014 წელს ემი იყო შოუ The X Factor-ს სომხური ვერსიის მესამე სეზონის ჟიურის წევრი. ამავე წელს მოიგო „LUXURY Magazine“-ს ჯილდო ნომინაციაში „წლის საუკეთესო პოპ მომღერალი“. 2007 წელს ნომინირებული იყო სომხეთის მუსიკალურ ჯილდოზე, ნომინაციაში „წლის საუკეთესო ქალი მომღერალი“.

## ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი
2010 წლის თებერვალში ემიმ მომღერალ მიჰრანთან ერთად მონაწილეობა მიიღო 2010 წლის სომხეთის 2010 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის შესარჩევ კონკურსზე ჩანაწერით „Hey (Let Me Hear You Say)“, რომელიც რიკი მარტინმაც კი მოიწონა. საბოლოოდ დუეტი დამარცხდა ევა რივასთან რომელმაც წარადგინა სომხეთი 2010 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. ბეჯანიანმა კი წარადგინა სომხეთი ევროვიზიაზე, ერთი წლის შემდეგ, 2011 წელს დიუსელდორფში, გერმანიაში გამართულ კონკურსზე. 10 მაისს, ემიმ ვერ შეძლო ფინალში გასვლა, რის გამოც იგი გახდა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე სომხეთის პირველი წარმომადგენელი, რომელმაც გამოტოვა კონკურსის ფინალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Discogs
* MusicBrainz

## სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
აბდურაჰმან ფატალიბეილი

**აბდურაჰმან ფატალიბეილი** (;  ; დ. 12 ივნისი, 1908 —  გ. 22 ნოემბერი, 1954) — საბჭოთა არმიის მაიორი. 

## ბიოგრაფია 
### საბჭოთა კავშირი 
აბდურაჰმან ფატალიბეილი დაიბადა 1908 წლის 12 ივნისს, სოფელ დუდანგაში (ახლანდელი შარურის მახლობლად, ნახიჩევანი).  სწავლობდა ბაქოს სხვადასხვა საჯარო და სამხედრო სასწავლებლებში. მოგვიანებით გადავიდა ლენინგრადში, სადაც შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას, სამხედრო საინჟინრო სკოლაში ჩასაბარებლად, სადაც სამი წლის განმავლობაში სწავლობდა. 

1936 წელს ფატალიბეილი კომუნისტური პარტიიდან გარიცხეს იმის გამო, რომ იცრუა თავისი სოციალური წარმომავლობის შესახებ და თავი გლეხად გამოაცხადა.  მოგვიანებით მან მონაწილეობა მიიღო 1939 წლის საბჭოთა-ფინეთის ომში, რის გამოც მიიღო წითელი ვარსკვლავის ორდენი.  ის მაიორი გახდა 1941 წელს, მაგრამ 1941 წლის სექტემბერში 

1953 წელს მან დაიწყო მუშაობა CIA-ს მიერ დაფინანსებულ რადიო თავისუფლებაში, მიუნხენში, სადაც იგი გახდა აზერბაიჯანული განყოფილების უფროსი. 1954 წლის სექტემბერში ბელორუსი მწერლის ლეონიდ კარასის ცხედარი მიუნხენის მახლობლად მდინარე ისარში იპოვეს. ორი თვის შემდეგ (24 ნოემბერს) ფატალიბეილი მიხეილ იზმაილოვის ბინაში მკვდარი იპოვეს. მიუხედავად იმისა, რომ საბოლოოდ არ დადასტურებულა, კაგებე ორივე შემთხვევაში ეჭვმიტანილი იყო.  ბეშირ ალიზადე, რომელიც რადიო თავისუფლებაში ფატალიბეილთან ერთად მუშაობდა,  გარდაიცვალა 16 იანვარს 2016 წელს ნოი-ულმიში.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
შახრიარ მამედიაროვი

**შახრიარ მამედიაროვი** (; დ. 12 აპრილი, 1985 წელი, სუმგაითი, აზერბაიჯანის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — აზერბაიჯანელი ჭადრაკის დიდოსტატი. 2021 წლის სექტემბრის მონაცემებით, ის აზერბაიჯანის ნომერ პირველი, ხოლო მსოფლიოში მე-11 მოჭადრაკეა. მისი საუკეთესო შედეგი 2820, მას ხდის ჭადრაკის ისტორიაში ყველა დროის მეექვსე ყველაზე მაღალრეიტინგულ მოთამაშედ.  

მამედიაროვი მონაწილეობდა კანდიდატთა ტურნირში 2011 წელს (გამოვარდა მეოთხედფინალში), 2014 წელს (მეოთხე ადგილი) და 2018 წელს (მეორე ადგილი). ის ორგზის იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონია (2003 და 2005 წწ.) და 2013 წელს იყო მსოფლიოს ჩემპიონი რაპიდში. ის არის ორგზის გამარჯვებული ტალის მემორიალში (2010 ერთობლივი და 2014 ბლიცი) და შამკირის ჭადრაკში (2016 და 2017), ასევე 2018 წლის ბიელის საჭადრაკო ფესტივალის გამარჯვებული, სადაც მან დაამარცხა მოქმედი მსოფლიო ჩემპიონი მაგნუს კარლსენი.

## პირადი ცხოვრება 
შახრიარის მშობლები აზერბაიჯანის ზანგილანის რაიონიდან არიან. 1980 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ქალაქ სუმგაითში, აზერბაიჯანი, სადაც დაიბადა შახიარი. მისი პირველი ჭადრაკის მასწავლებელი მამამისი იყო, რომელიც ყოფილი მოკრივეა და გარკვეული ხნის განმავლობაში ასწავლიდა კრივს შახრიაარს. მამედიაროვს ჰყავს ორი და, ზეინაბ მამედიაროვა და ტურკან მამედიაროვა, რომლებიც ასევე ჭადრაკის დიდოსტატები არიან. მამედიაროვი 2012 წელს დაქორწინდა, მაგრამ მალევე განქორწინდა. ის ხელახლა დაქორწინდა 2017 წლის ივლისში.

## პროფესიული ჭადრაკის კარიერა 
2003 წელს მან მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში. მან გაიმეორა თავისი გამარჯვება 2005 წელს და გახდა ერთადერთი ორგზის ჩემპიონი. 2005 წელს მამედიაროვმა ევროპის საკლუბო თასზე იასპარეზა და ყველა მონაწილეს შორის მეორე ყველაზე მაღალი რეიტინგი ჰქონდა ვასილი ივანჩუკის შემდეგ. მამედიაროვმა 2006 წლის თებერვალში მოსკოვში აეროფლოტის ღია პირველობაზე მან პირველი ადგილი დაიკავა 6½/9 ქულით. 

2006 წლის ოქტომბერში მან მოიგო დახურული Essent ჭადრაკის ტურნირი Hoogeveen-ში 4½/6 ანგარიშით, დაამარცხა ჯუდიტ პოლგარი. 2009 წელს მან მოიგო Mainz Ordix Open-ი 10/11 ქულთ. 2010 წელს ბაქოში პრეზიდენტის თასზე ვლადიმერ კრამნიკთან და გატა კამსკისთან ერთად პირველი ადგილი დაიკავა. 2013 წლის ივნისში მამედიაროვმა მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი სწრაფ ჭადრაკში, ანგარიშით 11½/15.

2014 წლის ნოემბერში მან მეორედ მოიგო ტალის მემორიალი. 2016 წლის ივნისში მამედიაროვმა მოიგო შამკირის მე-3 ტურნირი. მან ბოლო ორ ტურში დაამარცხა ორივე ლიდერი ფაბიანო კარუანა და ანიშ გირი. მან ტაიბრეიკში კარუანა დაამარცხა, რითაც სატურნირო გამარჯვება მოიპოვა. 2017 წლის აპრილში მამედიაროვმა ზედიზედ მეორედ მოიგო ვუგარ გაშიმოვის მემორიალი 5½/9 ანგარიშით. 2018 წლის აპრილში მან მონაწილეობა მიიღო გაშიმოვის მემორიალის მეხუთე ტურნირზე და მეოთხე ადგილზე დაასრულა ანგარიშით 4½/9 (+1–1 = 7). 2018 წლის 28 მაისიდან 7 ივნისამდე მან მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიის ჭადრაკის მეექვსე ტურნირზე და დაასრულა იგი მეშვიდე ადგილზე 3½/8 ქულით (+0–1=7).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სრბუკი

**სრბუი სარქისიანი** ( ; დ. 3 აპრილი, 1994), უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით **Srbuk** — სომეხი მომღერალი. იგი პირველად გახდა ცნობილი X Factor-ის სომხურ ვერსიაში მონაწილეობის შემდეგ, სადაც მეორე ადგილი დაიკავა.. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო The Voice-ის უკრაინულ ვერსიაში. სადაც მეოთხე ადგილი დაკავა. სრბუკმა წარადგინა სომხეთის ევროვიზიის 2019 წლის სიმღერის კონკურსზე, რომელიც თელ-ავივში, ისრაელში გაიმართა სადაც წარსდგა სიმღერით „Walking Out“.

## ადრეული ცხოვრება
სარქისიანი დაიბადა 1994 წლის 3 აპრილს, სომხეთის დედაქალქ ერევანში. სწავლობდა კომიტას ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, სადაც ისწავლა ქანუნზე დაკვრა.

## კარიერა
### 2010–2018: *X Factor* და *The Voice*
2010 წელს სრბუკმა მონაწილეობა მიიღო X ფაქტორის სომხური ვერსიის პირველი სეზონში, სადაც მან იმღერა სიას „Soon We'll Be Found“. ის გარიკ პაპოიანის გუნდს შეუერთდა და კონკურსში მეორე ადგილზე დაიკავა. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო უკრაინული „The Voice“-ის მერვე სეზონში, სადაც მისი მენტორი იყო უკრაინელი მომღერალი პოტაპი. დაიკავა მეოთხე ადგილი. 2019 წლის მარტში ევროვიზიაზე წარსადგენად აირჩა სიმღერა „Walking Out“. სიმღერის კომპოზიტორები იყვნენ „Lost Capital“ და „tokionine“, სიმღერის ტექსტის ავტორი იყო გარიკ პაპოიანი, რომელმაც ადრე დაწერა სიმღერა 2014 წელს ევროვიზიაზე სომხეთის წარმომადგენლისთვის, არამ Mp3-სთვის. სრბუკი კონკურსზე გამოივდა 2019 წლის 16 მაისს, მეორე ნახევარფ-ფინალში და ვერ მოახერხა ფინალში გასვლა. დაიკავა მე-16 ადგილი.

2019 წლის ოქტომბერში სრბუკმა გამოუშვა ახალი ქავერ ალბომი „*Armenian Folk“*. 2020 წლის ნოემბერში, მთიანი ყარაბაღის ომის ფონზე, იგი მონაწილეობდა სიმღერაში „Mez vochinch chi haghti“ (ვერაფერი ვერ დაგვამარცხებს), არტურ ხაჩენცთან, ივეტა მუკუჩიანთან, გორ სუჯიანთან, სევარ ამროიანთან, სევაკ ხანაგიანთან და სონა რუბენიანთან ერთად.

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესია

**ჭობისხევის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობისხევში. 
  
ჭობისხევის მაცხოვარი სამეკლესიან ბაზილიკას წარმოადგენდა, შემდეგ გადაუკეთებიათ, რაც აქაური დასახლების სიძველეს კარგად უჩვენებს. ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესიის შესახებ ძალზედ მწირი ცნობები მოგვეპოვება. ამ მხრივ მეტად მნიშვნელოვანია XVIII საუკუნის შუა ხანების ქაიხოსრო და ედია ავალიშვილების გაყოფის წიგნი, რომლის მიხედვითაც ვიგებთ,რომ ქაიხოსრო წილად ხვდა ჭობისხევს მღვდელი ჯაფიაშვილი. დოკუმენტში დასახელებული მღვდელი, დიდი ალბათობით ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესიაში მსახურობდა. დღესდღეობით ჭობისხევის მაცხოვარი მოქმედი ეკლესიაა.

## ლიტერატურა
* ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985     
* მელითაური კ., შოშიაშვილი ნ., ხანთაძე შ., და ჯამბურია გ., ვარძია, გზამკვლევი, თბ., 1955 
* საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საქართველოს ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალური არქივი, XIX საუკუნის პირთა კოლექცია, დავთარი 50, #110 
* გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014, გვ. 55

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღვთის დაზავება

**„ღვთის დაზავება“** () — კათოლიკური ეკლესიის მიერ X–XII საუკუნეებში მიღებული დადგენილება დასავლეთ ევროპის ქვეყნებსა და მხარეებს შორის ომის სავალდებულო შეწყვეტის შესახებ შედარებით ხანგრძლივი ვადით (3 წლამდე). პირველად კლიუნის მონასტერმა გამოაცხადა საფრანგეთში X საუკუნის მიწურულს. 1027, 1041 და სხვა წლების საფრანგეთის საეკლესიო კრებებზე დაწვრილებით შეიმუშავეს „ღვთის დაზავების“ სავალდებულო შესასრულებელი წესები. 1095 წელს კლერმონის საეკლესიო კრებამ პაპ ურბან II-ის მოთხოვნით განიხილა და კიდევ ერთხელ დაამტკიცა „ღვთის დაზავების“ პირობები და სავალდებულოდ აქცია ყველა ქრისტიანისათვის. 1179 წლიდან „ღვთის დაზავება“ კათოლიკური ეკლესიის კანონიკურ ნორმად იქცა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ქრისტიანული ტერმინები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ისტორია
მალხას ამოიანი

**მალხას ამოიანი** (დ. 22 იანვარი, 1999) — სომეხი ბერძნულ-რომაული სახეობის მოჭიდავე. 2021 წელს მოიგო ოქროს მედალი ოსლოში, ნორვეგიაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე. ამავე წელს პოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი.

## კარიერა 
ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაში ჩაერთო 2005 წელს სპორტულ-საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „დინამოს“ სპორტულ დარბაზში, მწვრთნელების ჰამლეტ ოჰანისიანისა და აზატ ამოიანის ხელმძღვანელობით. ის არის ევროპის ორგზის ჩემპიონის, მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონისა და 2008 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორის, რომან ამოიანის ძმისშვილი. 2017 წლის ივნისში, დორტმუნდში გამართულ ახალგაზრდულ ჭიდაობაში ევროპის ჩემპიონატზე, 74 კგ-მდე წონით კატეგორიაში გამოსვლისას, მალხას ამოიანმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, დაამარცხა ბულგარელი კრასიმირ პლამენოვ-კრუმოვი, ანგარიშით 7:4. იმავე წლის აგვისტოში, ფინეთში გამართულ ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, 66 კგ-მდე წონით კატეგორიაში, ფინალში დამარცხდა ირანელ ამინ კავიანეჯადთან ანგარიშით 3:3. ამით მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი გახდა. 2018 წელს რომში ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე მალხასმა ბრინჯაოს მედალი მეორედ მოიპოვა.

2020 წელს მოიგო ვერცხლის მედალი ბელგრადში, სერბეთში გამართულ ჭიდაობის მსოფლიო თასზე. 1/8 ფინალში ანგარიშით 6:0 დაამარცხა სერბი ალექსანდარ მაქსიმოვიჩი. მეოთხედფინალში დამაჯერებლად, ანგარიშით 12:0 დაამარცხა მოლდოველი ვალენტინ პეტიცი. ნახევარფინალში ანგარიშით 7:0 დაამარცხა თურქი ჯენგიზ არსლანი. ფინალში დამარცხდა უნგრელ ბალინტ კორპაშისთან. 

2021 წლის ოსლოში, ნორვეგიაში გამართულ ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე 72 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ოქროს მედალი. 1/16 ფინალში დაამარცხა ნორვეგიელი ჰავარდ იორგენსენი, ანგარიშით 8:0. მისი მეტოქე შემდეგ ეტაპზე იყო ლიეტუველი კრისტუპას შლეივა, რომელიც ანგარიშით 5:0 დაამარცხა. ნახევარფინალში დაუპირსპირდა ირანელ მოჰამად რეზა მოხტარისთან, რომელიც დაძაბულ ბრძოლაში, ანგარიშით 10:6 დაამარცხა. ფინალში დაამარცხა რუსეთის ჭიდაობის ფედერაციის წარმომადგენელი სერგეი კუტუზოვი (3:1).

2021 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ვარშავაში, პოლონეთში გამართულ ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე, 72 კგ წონით კატეგორიაში. 1/16 ფინალში დაამარცხა ხორვატი ალენ ფოდორი, ანგარიშით 9:0. შემდეგ ეტაპზე მისი მეტოქე იყო უკრაინელი მაქსიმ იევტუშენკო, ანგარიშით 5:0. ნახევარფინალში დაამარცხა პოლონელი მოჭიდავე რომან პაჩურკოვსკი (6:0). ფინალში დამარცხდა საქართველოს წარმომადგენელ შმაგი ბოლქვაძესთან, ანგარიშით 1:4. 2021 წელს მოიგო სკოპიეში გამართული ევროპის 23 წლამდელთა ჩემპიონატი, 72 კგ წონით კატეგორიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* The-Sports.org 

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები