open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მერემეთუხუცესი

**მერემეთუხუცესი** — მერემეთა უფროსი, სარემოს (საჯინიბოს) გამგე გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მერემეთუხუცესი ამირსპასალარის უწყებაში შედიოდა.
## ლიტერატურა
* *ჯავახიშვილი ივ.,* ქართული სასამართლოს ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ. 1928.

კატეგორია: თანამდებობები ძველ საქართველოში
მერია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **მერია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მერია — მმართველობის ადგილობრივი ორგანო და მისი შენობა;
* მერია — ტომი, რომლებიც ცხოვრობდნენ ვოლგა-ოკის შუამდინარეთში;
* მერია — სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში.
Zooropa

***Zooropa*** — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1993 წელს. თავდაპირველად იგი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მინი ალბომი. დისკი ჩაიწერა ტურნეს Zoo TV სხვადასხვა ეტაპს შორის.

## ისტორია 
აშშ-ში 1990-იან წლებში ამ დროს გრანჟის პოპულარობის პიკი იყო. ევროპაში ნელ-ნელა იჭრებოდა ბრიტპოპის ჟანრი და ალბომისთვის რთული იყო ჩარტებში მოხვედრა. იგი უფრო მეტად დევიდ ბოუისა და ბრაიან ინოს ცდებს ჰგავდა. ინო ამ ალბომის პროდიუსერია, თუმცა იგი თავად უკრავს სიმღერებში Babyface და Lemon.

*Zooropa* წარმატებული ალბომი იყო. მას მემკვიდრეობით გადაეცა *Achtung Baby*-ს პოპულარობა, რასაც ხელი შეუწყო მიმდინარე საკონცერტო ტურნემ.

სახელწოდებიდან გამომდინარე, ალბომს კონცეპტუალური დატვირთვაც გააჩნია. მასში საუბარია ბერლინის კედლის შემდეგ მიმდინარე ევროპულ ცხოვრებაზე, იმაზე თუ როგორ გვაერთიანებს ტექნოლოგია, მაგრამ ამავე დროს - ბევრ კონფლიქტს აჩენს.

## სიმღერების სია
"The Wanderer"-ის დასრულების შემდეგ დამატებულია დამატებითი ჩანაწერი - სიგნალის ხმა, რომელსაც რადიოწამყვანები იყენებენ გათიშული ეთერის დროს.

## ჩარტები 
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*Zooropa  U2.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:U2-ს ალბომები
კატეგორია:1993 წლის ალბომები
კატეგორია:Island Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Flood-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები The Edge-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო ალტერნატიული როკ-ალბომისთვის
მერინოსი

thumb|250px|მერინოსი
**მერინოსი** (ესპ. merinos) — ცხვრის ჯიში, რომლის ერთგვაროვანი შტაპელური აგებულების კანძი შედგება ერთგვაროვანი წმინდა ბეწვისაგან. სამშობლო ესპანეთია. XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში რუსეთში შეიყვანეს რამდენიმე ტიპის მერინოსი. მეცხვარეებმა გამოიყვანეს მერინოსული ცხვრის მაღალპროდუქტიული ჯიშები: ასკანიური, საბჭოური მერინოსი, აზერბაიჯანული მთის მერინოსი, კავკასიური, ალთაური, სალსკური, სტავროპოლური, გროზნოული და სხვა ჯიშები. 

მერინოსის მატყლი შედგება წმინდა (15-20 მკმ), რბილი წმინდა ბოჭკოსაგან. ერთი წლის მერინოსის მატყლის სიგრძეა 6-8 სმ. მატყლის წონა — ერკემლისა — 8-12 კგ, რეკორდული — 30,6 კგ (ასკანიური ჯიშის); ნერბისა — 4-6 კგ. სუფთა მატყლის გამოსავალი 35-45%. მერინოსს ამრავლებენ მსოფლიოს მეტწილ ქვეყნებში. სულადობით ყველაზე მეტია ავსტრალიაში, ყოფილ სსრკ-სა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკებში. ყოფილ სსრკ-ში მერინოსის მოშენების რაიონები იყო უკრაინა, ჩრდილოეთ კავკასიის სტეპის რაიონები, ქვემო და შუა ვოლგისპორეთი, ციმბირის სამხრეთი რაიონები, ყაზახეთი და ყირგიზეთი, ამიერკავკასიის ზოგიერთი რაიონი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
სარა ბრაიტმანი

**სარა ბრაიტმანი** ( დ. 14 აგვისტო, 1960) — ინგლისელი კლასიკოსი მომღერალი სოპრანო, მსახიობი, კომპოზიტორი და მოცეკვავე.

კომპოზიტორ ენდრიუ ლოიდ უებერთან ერთად  შექმნა რამდენიმე როლი კრისტინ დაის ჩათვლით „ოპერის აჩრდილიდან“ ().

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
* 1988: *The Trees They Grow So High*
* 1990: *As I Came of Age*
* 1993: *Dive*
* 1995: *Fly*
* 1997: *Timeless (Time to Say Goodbye)*
* 1998: *Eden*
* 2000: *La Luna*
* 2003: *Harem*
* 2008: *Symphony*
* 2008: *A Winter Symphony*
* 2013: *Dreamchaser*

### ალბომები ენდრიუ ლოიდ უებერთან ერთად
* 1989: *The Songs That Got Away*
* 1992: *Sarah Brightman Sings the Music of Andrew Lloyd Webber*
* 1995: *Surrender*
* 1997: *The Andrew Lloyd Webber Collection*
* 2002: *Encore*
* 2005: *Love Changes Everything*

### კომპილაციები
* 2001: *The Very Best of 1990-2000* და  *Classics*
* 2006: *Classics: The Best of Sarah Brightman* და *Diva: The Singles Collection*
* 2009: *Amalfi - Sarah Brightman Love Songs* და *Bella Voce*
* 2014: *Voce - Sarah Brightman Beautiful Songs*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მერისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **მერისი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მერისი — მდინარე აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში;
* მერისი — სოფელი ქედის მუნიციპალიტეტში.
მერისი

**მერისი**, *აკავრეთა* — მდინარე საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ქედის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2236 მ. ერთვის მდინარე აჭარისწყალს დაბა ქედის მახლობლად. სიგრძე 19 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 134 კმ², საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 6,86 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჭარისწყლის შენაკადები
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
სიჩუანი

**სიჩუანი** (ჩინ.: 四川; ასევე **შეჩუანი**) — პროვინცია სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში, მდინარე იანძის შუა დინებაში. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უჭირავს სიჩუანის ქვაბულს, პროვინციის დასავლეთ ნახევარში ჩინეთ-ტიბეტის მთებია. ფართობი 560 ათ. კმ2.  მოსახლეობა — 87,25 მლნ ადამიანი (მესამე ადგილი პროვინციებს შორის; 2004 წლის მონაცემებით. დედაქალაქი  ჩენდუ.  მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ჩუნცინი, ჩენდუ, ძიგუნი, ლუჯოუ, უტენციაო, ნეიძიანი, იბინი, ნანჩუნი, ვანსიანი.

## დამეგობრებული ქვეყნები და რეგიონები 
* ვაშინგტონი, აშშ (1982)
* მიჩიგანი, აშშ (1982)
* ჰიროსიმის პრეფექტურა, იაპონია (1984)
* იამანასის პრეფექტურა, იაპონია (1985)
* ფხენიან-ნამდო, ჩრდილოეთ კორეა (1985)
* სამხრეთი პირენეები, საფრანგეთი (1987)
* ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია, გერმანია (1988)
* ლესტერშირი, დიდი ბრიტანეთი (1988)
* პიემონტი, იტალია (1990)
* პერნამბუკუ, ბრაზილია (1992)
* ტოლნის მედიე, უნგრეთი (1993)
* ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება, ესპანეთი (1994)
* ბრუსელი, ბელგია (1995)
* ბარინასის შტატი, ვენესუელა (2001)
* ფრისლანდია, ნიდერლანდები (2001)
* ალმაატის ოლქი, ყაზახეთი (2001)
* მპუმალანგა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა (2002)
* სუფანბური, ტაილანდი (2010)

## რესურსები ინტერნეტში 
*Sichuan Government website  
*Sichuan Government website  
*Sichuan Poverty Network  
*Sichuan Travel Information  


კატეგორია:ჩინეთის პროვინციები
Release (ალბომი)

***Release***  —  ჯგუფ Pet Shop Boys-ის მერვე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს.

## ისტორია 
წინა სტუდიური დისკის, *Nightlife* გამოცემის შემდეგ ჯგუფს სხვა გეგმები ჰქონდა - მათ სურდათ კრებულის გამოცემა, საუკეთესო სიმღერებით და ორი ახალი სიმღერით Positive Role Model და Somebody Else's Business. მაგრამ ახალი სიმღერების ჩაწერისას ჯგუფმა გადაწყვიტა ახალი სტუდიური დისკის შექმნაც.

*Release* ჯგუფის კომერციულად ყველაზე წარუმატებელი დისკი აღმოჩნდა, თუმცა დღემდე მაინც გაიყიდა მისი 800.000 ასლი. პირველ გამოცემას ჰქონდა ყდები მეტალის ეფექტით, რომლებიც იცვლიდნენ ფერს. აშშ-ში ალბომი გამოვიდა დამატებითი დისკით, რომელზეც იყო შეტანილი რემიქსები და სხვა სიმღერები.

ამ ალბომით დუეტმა შექმნა განსხვავებული ნამუშევარი, მასზე უფრო მეტად აღინიშნება გიტარისა და ფორტეპიანოს გამოყენება. ახალი მასალა შესამჩნევად ემოციური იყო.

თავდაპირველად ალბომში უნდა ყოფილიყო 15 სიმღერა, ბ-გვერდებით Between two islands, Searching for the face of Jesus, Always, I didn't get where I am today და სიმღერის London აკუსტიკური ვერსიით, რომელიც შეტანილი იქნა დისკში *Disco 3*.

ალბომიდან ასევე გამოვიდა სამი მუსიკალური ვიდეო - Home and dry (რეჟ.:ვოლფგანგ ტილმანსი), I get along (რეჟ.: ბრიუს უებერი, კლიპების Being boring და Se a vida é ავტორი) და London (რეჟ.: მარტინ პერი).

როგორც ეტყობა, ალბომის წარუმატებლობის გამო, შემდეგ დისკზე ჯგუფი დაუბრუნდა თავის თავს. ერთი წლის შემდეგ გამოვიდა *Disco 3*.

## სიმღერების სია
### *Release*
#Home and Dry – 4:21
#I Get Along – 5:49
#Birthday Boy – 6:26
#London – 3:46
#E-Mail – 3:55
#The Samurai in Autumn – 4:17
#Love Is a Catastrophe – 4:50
#Here – 3:15
#The Night I Fell in Love – 5:04
#You Choose – 3:10

### აშშ გამოცემის დამატებითი დისკი
#Home and Dry (ემბიენტური მიქსი) – 5:29
#Sexy Northerner – 3:40
#Always – 5:06
#Closer to Heaven (ნელი ვერსია) – 6:30
#Nightlife – 3:56
#Friendly Fire (სტუდიური ვერსია) – 3:26
#Break 4 Love (ბრიტანული რადიო სინგლის მიქსი) (პეტერ რაუჰოფერის მონაწილეობით) – 3:29
#Home and Dry (Blank & Jones-ის მიქსი) – 6:38

CD-ROM: Home and Dry (ვიდეო)

## პერსონალი 
* ნილ ტენანტი
* კრის ლოუ

## სქოლიო 
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის ალბომები
კატეგორია:2002 წლის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
მერიქიფე

**მერიქიფე**, *მწდე* (სამართლის ისტორია) — გვიანდელი ფეოდალური საქართველოს სამეფო კარის მოხელე, რომელსაც სუფრაზე ღვინის მიწოდება ევალებოდა. მერიქიფეები მერიქიფეთუხუცესისა და მეითრის ხელქვეითი მოხელეები იყვნენ. მერიქიფე შეიძლებოდა საპატიო კაცის შვილი ყოფილიყო.
## ლიტერატურა
* *სურგულაძე ი.,* საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტრიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952, გვ. 204-205.

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მერლანგი

**მერლანგი** () — თევზი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 30-35 სმ-ს აღწევს. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, ევროპის სანაპიროებთან; შავ ზღვაში 1 ქვესახეობაა. მერლანგი ბინადრობს სანაპირო ზონაში. რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვირთევზასნაირნი
კატეგორია:ევროპის თევზები
მძინარენი (ფილმი)

**მძინარენი** () — ბარი ლევინსონის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: კევინ ბეიკონი, დასტინ ჰოფმანი, რობერტ დე ნირო, ბრედ პიტი და სხვები. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ორიგინალური მუსიკის კატეგორიაში.

## ფილმის შესახებ
60-იანი წლების ნიუ-იორკის კვარტალი „ჯოჯოხეთური სამზარეულო“ ის ადგილი იყო სადაც მაფიოზები და მღვდლები მართავდნენ საზოგადოებას. ამ კვარტალში გაიზარდა ოთხი მეგობარი, რომლებიც მოულოდნელად შეეჯახნენ სასტიკ რეალობას. ერთი შეცდომის გამო ბიჭების ნაწილმა თავი ამოჰყო ციხეში, სადაც მათ დაცვა სასტიკად ექცეოდა. წლების შემდეგ მეგობრებმა გადაწყვიტეს, შური იძიონ მოძალადეებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1996 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბარი ლევინსონის ფილმები
პატარა დიდი კაცი (ფილმი)

***პატარა დიდი კაცი*** (ინგლ. Little Big Man) არის ამერიკული კინოაკადემიის ოსკარზე ნომინირებული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ფეი დუნავეი, დან ჯორჯი და სხვები.

## ფილმის შესახებ 
ველური დასავლეთის ისტორიას ერთი მოხუცებული, 120 წლის მამაკაცი ყვება, მაყურებლის წინაშე ცოცხლდება ამბავი იმისა, თუ როგორ შეძლო ამ კაცმა გენერალ კასტერის მრისხანებას და სისასტიკეს გადარჩენოდა, როგორ იშვილეს ინდიელებმა და როგორ გახდა ცნობილი მშვილდოსნის – "ველური ბილის" მეგობარი...

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* როჯერ ებერტის განხილვა 

კატეგორია:1970 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
მერლუზა

**მერლუზა** *ხეკი*, () — თევზების გვარი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. შეიცავს დაახლოებით 15 სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე 30-50 სმ (იშვიათად 1,2 მ-მდე აღწევს). გავრცელებულია ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების ზომიერ და სუბტროპიკულ წყლებში. სქესობრივად მწიფდება 3-4 წლისა. მერლუზა იკვებება თევზებით. ჭამს საკუთარ ლიფსიტებსაც. რეწვის ობიექტია. მსოფლიოში წლიურად ტონობით მერლუზას იჭერენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვირთევზასნაირნი
დეკარტული ნამრავლი

**ორი სიმრავლის დეკარტული ნამრავლი** სიმრავლეთა თეორიაში არის ყველა ისეთ დალაგებული წყვილის სიმრავლე, რომლის პირველი ელემენტი პირველი სიმრავლიდანაა, ხოლო მეორე ელემენტი — მეორიდან.

მათემატიკურად დეკარტული ნამრავლი შემდეგი ფორმულით გამოისახება:
:X\times Y = \{(x,y) | x\in X\; , y\in Y\}. 

მაგალითად, სიმრავლის {ა,ბ,გ} დეკარტული ნამრავლი სიმრავლეზე {დ,ე} იქნება სიმრავლე {(ა,დ),(ბ,დ),(გ,დ),(ა,ე),(ბ,ე),(გ,ე)}

დეკარტული ნამრავლი შესაძლებელია იგივე პრინციპით სამი ან მეტი სიმრავლის ნამრავლზეც განზოგადდეს.

სიმრავლეების *X*1, ..., *Xn* დეკარტული ნამრავლი არის ისეთი დალაგებული n-ეულების სიმრავლე, რომელთაგანაც პირველი ელემენტი X1 სიმრავლიდანაა, მეორე - X2-დან და ასე შემდეგ.

:X_1\times\cdots\times X_n = \{(x_1, \ldots, x_n) \mid  x_1\in X_1\; , \cdots\; , x_n\in X_n\}.

აუცილებელი არ არის, რომ სიმრავლეებს, რომლებსაც ვამრავლებთ, თანაკვეთა არ ჰქონდეთ. მათი თანაკვეთა შეიძლება ცარიელი იყოს, მოიცავდეს ორივე სიმრავლის ნაწილს, ან სულაც ერთ-ერთი სიმრავლე მეორის ქვესიმრავლე იყოს (მათ შორის შესაძლოა სიმრავლეები ტოლი იყოს).

მაგალითად სიმრავლეების {ა,ბ} და {ბ,გ} ნამრავლი იქნება {(ა,ბ),(ა,გ),(ბ,ბ),(ბ,გ)}

სიმრავლის საკუთარ თავზე დეკარტულ ნამრავლს მისი დეკარტული კვადრატი ეწოდება. შესაბამისად განიმარტება სიმრავლის სხვა, უფრო მაღალი, ხარისხებიც.

კატეგორია:მათემატიკა
ფინინი

**ფინინი** (Pīnyīn) — შემოკლებული სახელ-ფორმა სპეციალური სადამწერლობო სისტემისა, რომელსაც ჩინურად ეწოდება 漢語拼音方案 / 汉语拼音方案 ''Hànyǔ Pīnyīn Fāng'àn'') „ბგერათა ფიქსაციის პროგრამა ჩინურში“. უფრო გავრცელებულია შემოკლებული სახელწოდება ფინინი, თუმცა „თონგ-ჲონგ ფინინს“ (ჩვეულებრივი ფინინი) ანდა „ჰან'ჲუ ფინინსაც“ (ჩინური ენის ფინინი) ამბობენ ან გამოიყენებენ.

ფინინი წარმოადგენს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში მიღებულ ოფიციალურ რომანიზებულ სტანდარტს ჩინური სალიტერატურო ენისა. ჩინური ენის ფონეტიკური ტრანსლიტერაცია ლათინური ანბანის საფუძველზე დაადგინა ჩინეთის სახელმწიფო საბჭომ 1956 წლის 6 თებერვალს და ოფიციალურად 1957 წელს მიიღო, რითაც გაუქმდა 1921 წელს შემოღებული არალათინური „ჭუ-ინის ტრანსლიტერაცია“. ამავდროულად ოფიციალურად გამოცხადდა გამარტივებული სადამწერლობო სისტემა მთელ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში.

ფინინის ტრანსლიტერაცია ეფუძნება სალიტერატურო ჩინური ენის (**ფუთუნხუა**) წარმოთქმით ნორმებს.

## ფინინის ცხრილი 
## ქართული შესატყვისები 
**a**-ა **b**-ბ **c**-ც **ch**-ჩ **d**-დ/ტ **e**-ე **f**-ჶ **g**-გ/კ **h**-ხ **i**-ი **j**-ძ'/ჯ **k**-ქ **l**-ლ **m**-მ **n**-ნ **ng**-ნ./ნგ **o**-ო **p**-ფ **q**-ჩ' **r**-'/ჟ' **s**-ს **sh**-შ **t**-თ **u**-უ **ü**-ჲუ **w**-ვ **x**-შ **y**-ჲ **z**-ძ/წ **zh**-ჭ'

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვეიდ-ჯაილზი

## ლიტერატურა 
* Yǐn Bīnyōng 尹斌庸, Mary Felley [Fù Mànlì 傅曼丽]: *Chinese romanization. Pronunciation and Orthography / Hànyǔ Pīnyīn hé zhèngcífǎ* 汉语拼音和正词法; Beijing: Sinolingua, 1990; ISBN 7-80052-148-6 / ISBN 0-8351-1930-0 (წიგნის ავტორი თავად იღებდა მონაწილეობას როგორც ერთ–ერთი წამყვანი სპეციალისტი ფინინის შემუშავებასა და დადგენაში)

* Reiner Stoppok: *Pinyin-Schreibung. Rechtschreibung der amtlichen chinesischen Latein-Umschrift. Regeln und Beispiele*; Reihe Sinica Bd. 11; Dülmen: Europäischer Universitätsverlag, 20032; ISBN 978-3-932329-19-7

* Klaus Kaden: *Die wichtigsten Transkriptionssysteme für die chinesische Sprache. Eine Einführung zum Selbststudium*; Leipzig: VEB Verlag Enzyklopädie, 1975 (სხვა სისტემებთან შესადარებლად)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Little Pinyin App 1.0 online 
* New Edition Hanyu Pinyin Syllable Table 
*  Pinyin Bible 
* Read/Write using Unicode
* Tongyong and Hanyu Pinyin
* Hanyu Pinyin Information
*  Zhuyin->Wade-Giles->Pinyin->Word List 
*  - Useful resource for identifying Chinese characters (copy and paste individual characters into "search" box)
*  Wiktionary:Pinyin index
* U.S. Library of Congress conversion page
*  Comprehensive explanation of Pinyin 

კატეგორია:ჩინური ენა
მერქნიანი ჯიშები

**მერქნიანი ჯიშები** — არყი, ნაძვი, მუხა, ფიჭვი და სხვა მერქნიანი მცენარეები. გვხვდება ხეებისა და ბუჩქების სახით. ხეების სიმაღლე დამოკიდებულია სახეობრივ  თავისებურებაზე და ზრდის პირობებზე. მათი სიმაღლე მერყეობს რამდენიმე ათეული სმ-იდან 100 მ-ზე მეტ სიმაღლემდე. პირველი სიდიდის ხეები 25 მ-ზე მეტია, მეორე — 15-იდან 25 მ-მდე. ხოლო მესამე 15-მდე. ტყეში პირველი სიდიდის ხეები შეადგენენ ხეთადგომის I იარუსს, მეორე სიდიდის ხეები ჩვეულებრივ განლაგებულია II იარუსში, მესამე სიდიდისა — III იარუსში, ზოგჯერ კი ქვეტყეშიც. ბუჩქების სიმაღლე 0,8 მ-იდან 6 მ-მდე აღწევს. 

მერქნიანი ჯიშები განსხვავდებიან აგრეთვე ღეროს სიმსხოთი, რომელიც ზოგჯერ 1 სმ-იდან რამდენიმე მ-მდე აღწევს. მერქნიან მცენარეთა უმრავლესობას, რომელთაც კარგად განვითარებული ფოთლის ფირფიტა (მუხა, ცაცხვი) აქვთ *ფოთლოვან* ჯიშებს უწოდებენ, ხოლო წვრილ ნემსისებრ ანუ ქერქლისებრ ფოთლოვანებს — *წიწვოვანებს*  (ნაძვი, ფიჭვი, ტუია). წიწვოვანების უმეტესობა და ზოგიერთი ფოთლოვანი *მარადმწვანეა*, ფოთლოვანი ჯიშების უმრავლესობა კი ფოთოლმცვენი. ყველა   მერქნიანი ჯიშები    მრავალწლოვანია. მათი სიცოცხლის ხანრგძლივობა რამდენიმე ათეული წლიდან 3-5 ათ. წლამდე გრძელდება. ამ ჯიშებს, რომლებიც კარგად იტანენ ჰაერისა და ნიადაგის სიმშრალე, *ქსეროფიტები* ეწოდებათ, ხოლო დიდი რაოდენობით ტენის მომთხოვნ მცენარეებს — *ჰიდროფიტები*. 

სამეურნეო მნიშვნელობის მიხედვით მერქნიანი ჯიშები იყოფიან *მთავარ* (მუხა, ფიჭვი, ნაძვი) და *თანმხლებ* (ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა) ჯგუფებად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
მერქნის მღრღნელები

**მერქნის მღრღნელები** () — პატარ-პატარა ხოჭოების ოჯახი. აქვთ მოგრძო, ზემოდან გაბრტყელებული სხეული. ვითარდებიან გამხმარ მერქანში, რითაც იკვებება ხოჭოც და მატლიც. ოჯახში 100-ზე მეტი სახეობაა. გავრცელებულია თითქმის მთელ დედამიწაზე (პოლარულ ოლქებს გარდა). ყოფილ სსრკ-ში 6 სახეობაა, რომელთაგანაც  Lyctus suturalis და  Lyctus brunneus მხოლოდ კავკასიასა დაშუა აზიაში გვხვდება. მერქნის მღრღნელები აზიანებენ ნაგებობებს, ტელეგრაფის ბოძებს, ავეჯს და სხვა ადგილებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
ვრცელი (ტრადიციული) ნიშნები

**ვრცელი**, ანუ **ტრადიციული ნიშანი** წარმოადგენს ე.წ. არაგამარტივებულ ჩინურ ნიშნებს. არაგამარტივებული, ტრადიციული, იგივე ვრცელი ჩინური ნიშნები დღემდე გამოიყენება ტაივანსა და ჰონგ-კონგის საგანგებო ადმინისტრაციულ ზონაში, ასევე ჰუაციაოს, ანუ ზღვისგაღმელ ჩინელთა მიერ.

## **ვრცელი და მოკლე ნიშანი** 
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში ნიშანთა გამარტივების პროცესი რამდენიმე ნაბიჯად განხორციელდა. ეს გამარტივებული სადამწერლობო ნიშნები გამოიყენება ჩინეთსა და სინგაპურში. ტაივანში ვრცელ ნიშნებს 正體字 [*zhèngtǐzì*] ჯენტიზის, ხოლო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში კი 繁体字 [*fèngtǐzì*] ფანტიზის უწოდებენ.

[[ფაილი:Hanzi (simplified).png|thumb|სიტყვა [Hanzi] (ჩინური ნიშანი) "ჰანძი" მოკლედ]]
[[ფაილი:Hanzi (traditional).png|thumb|სიტყვა [Hanzi] "ჰანძი" (ჩინური ნიშანი) ვრცლად]]

ასევე იაპონიაშიც გაამარტივეს ჩინური ნიშნები, სადაც მას კანჯი (შინჯიტაი) ეწოდება, თუმცა ეს გამარტივება უფრო არასრული ხასიათისა იყო, თანაც იაპონიაში ეს პროცესი სულ სხვანაირად წარიმართა, ვიდრე ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში.

## ცხრილი 
შედარების მიზნით აქ, ამ ცხრილში მაგალითის სახით მოტანილია ასობით ნიშანთაგან მხოლოდ რამდენიმე გამარტივებული იეროგლიფი, სადაც გამარტივებები, ან გამოტოვებული ხაზები საკმაოდ თვალსაჩინოა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Evolution of Chinese Characters
* Chinese Characters and Cultures
* Traditional Chinese Flashcards

კატეგორია:ჩინური ნიშნები
მერქნიჭამიასებრნი

**მერქნიჭამიასებრნი** () — ღამის პეპლების ოჯახი. აერთიანებს 600-მდე სახეობას. გავრცელებულია თითქმის ყველა კონტინენტზე, ყოფილ სსრკ-ში ყველაზე მეტად შუა აზიაში გვხვდება. მერქნიჭამიასებრთა მატლები მერქანში ღრღნიან გრძელ სავალებს, რითაც მნიშვნელოვანი ზიანი მოაქვთ. იშვიათად ბინადრობენ ბალახოვანი მცენარეების ფესვებში, ბოლქვებსა და ღეროებში. მერქნიანთა ძირითადი მავნებლებია მაჟაურა (Zeuzera pyrina), რომელიც ყველაზე მეტად აზიანებს იფნისა და ვაშლის ხეს, და სუნიანი მერქნიჭამია (Cossus cossus), რომელიც აზიანებს ხეხილისა და ტყის ჯიშებს (დაზიანებულ ხეს ძმრის სუნი ასდის). ორივე სახეობა გვხვდება როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში.

## ლიტერატურა
*
მერჩულე (ღვთისმეტყველი)

**მერჩულე**, *მერჯულე*, ძველ საქართველოში — ღვთისმეტყველი. ქრისტიანული მოძღვრებისა და საეკლესიო სამართლის განსწავლული მცოდნე; ამა თუ იმ სარწმუნოების ავტორიტეტული მქადაგებელი და მასწავლებელი. მერჩულე ერთმორწმუნეს, იმავე რჯულის — სარწმუნოების აღმსარებელსაც ნიშნავდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
მერჩულიულნი

**მერჩულიულნი** — ქართულ ჰიმნოგრაფიაში დამკვიდრებული ალიტერაციის სახეობა, რომელიც გულისხმობს ძლისპირ-გალობას შორის ალიტერაციულ თანაფარდობას: გალობის ყოველ მუხლში მეორდება ძლისპირის საწყისი ასო, მარცვალი, ან სიტყვა. მერჩულიულნის დამკვიდრებას გიორგი მერჩულეს სახელს უკავშირებენ, მისი უძველესი დადასტურება მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978—988) გვხვდება. მერჩულიულნის ფორმით არის დაწერილი „საგალობელნი აღვსებისანი რვა-ხმანი“ (მიქაელ მოდრეკილის „იადგარი“) და გიორგი მთაწმიდლის „პარაკლიტონში“ (XI საუკუნე, ხელნაწერი A—93) შესული „სამარადისო საგალობელნი რვახმანი“.

## ლიტერატურა 
* *ინგოროყვა პ.,* თხზ., კრ. შვიდ ტომად, ტ. 3, თბ., 1965.

კატეგორია:ქართული ჰიმნოგრაფია
ჩინური ხელოვნება

[მინი|მარცხნივ|ჩინური [ნეფრიტი ყვავილების დიზაინით, ძინის დინასტია (1115-1234), შანხაის მუზეუმი.]]
**ჩინური ხელოვნება** (ჩინ.: 中國藝術/中国艺术) — მისი უძველესი ისტორიის განმავლობაში მრავალფეროვანია და იყოფა ჩინეთის მმართველი დინასტიებისა და ტექნოლოგიის ცვლილებების მიხედვით. ხელოვნების განსხვავებულ ფორმებზე გავლენას ახდენდნენ დიდი ფილოსოფოსები, მასწავლებლები, რელიგიური ფიგურები და პოლიტიკური ლიდერები. ჩინური ხელოვნების კატეგორიებია ნატიფი ხელოვნება, ხალხური შემოქმედება და საშემსრულებლო ხელოვნება.

## მუზეუმები 
*აკრძალული ქალაქი

## ლიტერატურა 
*Gowers, David, et al. *Chinese Jade from the Neolithic to the Qing*. Art Media Resources: 2002.  ISBN 1-58886-033-7.
*Ebrey, Patricia, et al. *Taoism and the Arts of China*. University of California Press: 2000. ISBN 0-520-22784-0.
*Harper, Prudence Oliver. *China: Dawn Of A Golden Age (200–750 AD)*. Yale University Press: 2004. ISBN 0-300-10487-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Chinese Calligraphy 
* The Final Frontier - Chinese contemporary art 
* Chinese art, calligraphy, painting, ceramics, carving
* Art History of Chinese calligraphy, painting, and seal making

*
ქუნტა ჰაჯი

**ქუნტა ჰაჯი ქიშიევი** (დ. 1830, აული ღუნხო, დაღესტანი — გ. 19 მაისი, 1867, ვოლოგდის ოლქი) — ანდიური წარმოშობის ჩეჩენი რელიგიური მოღვაწე, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის სუფიური მოძრაობის დამაარსებელი.

## ბავშვობა 
დაიბადა დაღესტანში, ანდიურ აულ ღუნხოში, თუმცა მისი ჩეჩენი ბიოგრაფები მიიჩნევენ, რომ ქუნტა ჰაჯი ქიშიევის დაბადების ადგილია ბარის ჩეჩნეთის სოფელი მელჩა-ხი. ყოველ შემთხვევაში, ეროვნებით იგი ჩეჩენი არ ყოფილა. ქუნტა ჰაჯის ნამდვილი სახელია აჰმადი, ხოლო „ქუნტა“ ანდიურ ენაზე ნიშნავს „ვაჟკაცს“. აღსანიშნავია ისიც, რომ ქუნტა-ჰაჯის მამა ქიში მწყემსად ედგა ჩეჩნებს. თავიდან ქუნტა-ჰაჯიც მწყემსი იყო. 18 წლისა იგი მექაში წავიდა ჰაჯის რიტუალის აღსასრულებლად და იქ გაეცნო ყადირიას სუფიური ორდენის მოძღვრებას, მიიღო უმაღლესი მუსლიმანური განათლება და ჩეჩნეთში დაბრუნდა.

## რელიგიური სწავლების ძირითადი თავისებურებანი 
ქუნტა-ჰაჯის რელიგიური მოღვაწეობის დაწყება ემთხვევა შამილის საიმამოს არსებობის ბოლო წლებს. აღსანიშნავია, რომ თავად შამილი ნაყშბანდიას სუფიური ორდენის წევრი იყო და ქუნტა-ჰაჯის მოძღვრებას დიდად ეწინააღმდეგებოდა. დავძენთ იმასაც, რომ თუ ნაყშბანდიას ორდენის მოძღვრება მოითხოვს მუსლიმანის ღაზავათში მონაწილეობას, ქუნტა-ჰაჯი ვირდი პაციფიზმს ქადაგებს. ქუნტა ჰაჯის მიაჩნდა, რომ მუსლიმანისთვის მთავარია მშვიდობის სიყვარული და ალაჰთან ხშირი ურთიერთობა. „ალაჰთან ურთიერთობაში“ იგი უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობდა ზიქრს, ანუ რიტუალურ წრიულ მოძრაობას, რომლის დროსაც მორწმუნეები 100-ჯერ, სიმღერით იმეორებენ „ლა ილაჰა ილალაჰ“. ქუნტა–ჰაჯის იდეოლოგია იდევნებოდა რუსეთის ცარისტული პოლიტიკის მიერ, 1861 წელს კუნტა–ჰაჯი დააპატიმრეს და ნოვოჩერკასკში გადაასახლეს. მის დაპატიმრებას მოყვა მშვიდობიანი მანიფესტაცია კუნტა–ჰაჯის განთავისუფლების მოთხოვნით. დერვიშებმა დ ამიურიდებმა, კუნტა–ჰაჯის იდეურმა მოწაფეებმა იარაღი დაყარეს და სოფელ შალისთან, რუსეთის არმიის წინ არაძალადობრიბი წინააღმდეგობის დემონსტრაცია მოახდინეს. 1861 წლის 18 იანვარს, სოფელ შალისთან რუსეთის არმია სასტიკათ გაუსწორდა მშვიდებიან მანიფესტანტებს, კუნტა–ჰაჯის მოძღვრების მიმდევრებს. დაღუპულთაგან დიდი ნაწილი ქალი იყო. ეს მოვლენა ისტორიაში შესულია როგორც შალის საქმე.

## ქუნტა-ჰაჯის მოძღვრების თანამედროვე მიმდევრები 
ქუნტა ჰაჯის მოძღვრება, რომელსაც „ქუნტა-ჰაჯი ვირდს“ უწოდებენ, მთელ ჩეჩნეთში ფართოდ გავრცელდა 1870 წლიდან, როცა თავად ქუნტა-ჰაჯი უკვე გარდაცვლილი იყო. მისი იდეები არ მიიღეს ინგუშეთში და თავდაპირველად ასევე საქართველოში, პანკისის ხეობის ქისტურ სოფლებში, თუმცა 1905-1907 წლების რევოლუციური სიტუაციის დროს ცარიზმის აგენტებმა პანკისელ ქისტთა შორის აქტიურად იმუშავეს, რომ მათში ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მოძღვრება საყოველთაოდ გავრცელებულიყო და ამის შედეგად, იქ აჯანყების საფრთხე თავიდან აეცილებინათ. დღესდღეობით, ქუნტა-ჰაჯი ვირდის მიურიდია ჩეჩენთა დიდი ნაწილი, ნაწილობრივ ინგუშები და პანკისელი ქისტები. ჩეჩნეთის პრორუსული ხელისუფლების ყოფილი მეთაური, აჰმად-ჰაჯი ყადიროვი ქუნტა-ჰაჯი ტარიკათის ლიდერი იყო.

კატეგორია:დაბადებული 1830
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1867
The Beyoncé Experience Live

***The Beyoncé Experience Live*** — ამერიკელი მომღერლის ბიონსეს საკონცერტო DVD და ალბომი. გამოვიდა 2007 წელს. გამოცემულია ლეიბლზე Columbia Records. ეფუძნება 2007 წლის 2 სექტემბერს ლოს-ანჯელესის Staples Center-ში გამართულ კონცერტს. მასში მიწვეული შემსრულებლების სახით მონაწილეობდნენ ჯეი-ზი და Destiny's Child-ის ყოფილი წევრები,  კელი როულენდი და მიშელ უილიამსი. კონცერტი ნაჩვენები იყო სხვადასხვა ტელეარხზე, 2007 წლის 19 ნოემბერს, ხოლო კინოთეატრებში - აშშ-ის 96 კინოთეატრშილ.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები
### უმაღლესი პოზიციები
;DVD-ის ჩარტები

;ალბომების ჩარტები

### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2007 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2007 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ვიდეო ალბომები
ბურატინო

thumb|რუსული საფოსტო მარკა ბურატინოს გამოსახულებით.

**ბურატინო** (რუს. Бурати́но, იტალ. burattino — თოჯინა) — ალექსეი ტოლსტოის ზღაპრის „ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები“ (1936) მთავარი გმირი. პინოქიოს თავისუფალი რუსული ადაპტაცია დასაბამს იტალიური ნიღბების კომედიიდან იღებს. სიტყვა ბურატინო იტალიურად ხის თოჯინას ნიშნავს. წიგნი პირველად გამოიცა 1936 წელს და სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი საბჭოთა კავშირში. ნაწარმოები 1960 წელს რამდენიმე ფილმად გადაიღეს.

## კინო და სატელევიზიო ადაპტაციები
* 1939 — *ოქროს გასაღები*, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ოლგა შაგანოვა-ობრაზცოვა
* 1959 — *ბურატინოს თავგადასავალი*, ანიმაციური — ახმოვანებს ნინა გულიაევა
* 1965 — *სად მინახავს?*, ანიმაციური
* 1968 — *ციცინათელა № 8*, კრებული — ახმოვანებს ტამარა დმიტრიევა
* 1975 — *ბურატინოს თავგადასავალი*, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ტატიანა კანაევა, თამაშობს დიმა იოსიფოვი

კატეგორია:ალექსეი ტოლსტოის ნაწარმოებები
კატეგორია:საბავშვო ნაწარმოებები
კატეგორია:სსრკ-ის კულტურა
მერცხალა სოკო

**მერცხალა სოკო**, *გველის სოკო* () — ქუდიანი სოკო კოპრინუსისებრთა ოჯახისა. მერცხალა სოკოს თეთრ ქუდს ჯერ ცილინდრის ფორმა აქვს, შემდეგ კი რამდენადმე გაშლილია (სიგრძე 4-10 სმ, სიგანე 3-6 სმ), ზედაპირი დაფარულია ქერცლებით. ფირფიტები ჯერ თეთრია, შემდეგ — ვარდისფერი, მომწიფებისას — შავი. ფეხი თეთრია და ძირში გამსხვილებული, აქვს მოძრავი საყელო. მომწიფებისას ქუდი ფირფიტებთან ერთად ლღვება — იშლება შავ სითხედ (ძველად მას მელნად ხმარობდნენ). საჭმელად იხმარება ნორჩი. იზრდება მთელი წლის მანძილზე ბაღებში, ბოსტნებში, დანაგვიანებულ და ნაკელიან ადგილებზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოპრინოპსისი
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
მერცხალი (გაზეთი)

**„მერცხალი“** — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა 1912–1913 წლებში ქუთაისში (გამოვიდა 1912 —  №№ 1— 16, 1913 —  №№ 1—101). თანამშრომლობდნენ შ. შარაშიძე (თაგუნა), ი. კვიცარიძე, ს. ერთაწმინდელი და სხვები. რედაქტორ-გამომცემელი — პ. ბაბუნაშვილი. „მერცხლის“ რედაქცია დამატების სახით ცალკეულ ფურცლებად გამოსცემდა „დეპეშებს“. გაზეთის გამოცემა შეწყდა 1913 წლის 29 ოქტომბერს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
შარლოტ პერელი

**შარლოტ პერელი** (), ნამდვილი სახელი **ანა ჯენი შარლოტ ნილსონი** (Anna Jenny Charlotte Nilsson; დ. 7 ოქტომბერი, 1974) — შვედი მომღერალი და სატელევიზიო წამყვანი, რომელმაც 1999 წელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსში გაიმარჯვა, იგი კიდევ ერთხელ წარდგა ამავე კონკურსზე 2008 წელს, ამჯერად მან მე-18 ადგილი დაიკავა.

შარლოტ პერელიs დღემდე გამოშვებული აქვს 9 სტუდიური ალბომი და რამდენიმე სინგლი. ის ითვლება შვედეთის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ ქალ მომღერლად და გამოდის სხვადასხვა წამყვან შოუებში. კარიერის განმავლობაში უმუშავია სხვადასხვა ჟანრის მუსიკაში.
 
## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
* *Charlotte* (1999)
* *Miss Jealousy* (2001)
* *Gone Too Long* (2004)
* *I din röst* (2006)
* *Hero* (2008)
* *Rimfrostjul* (2008)
* *The Girl* (2012)
* *Min barndoms jul* (2013)
* *Mitt liv* (2017)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:შვედი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მესადაფე

**მესადაფე** (Union) — მტკნარი წყლის მოლუსკები გვარი ორსაგდულიანების კლასისა. აქვთ მკვრივი. ოვალური ნიჟარა (სიგრძე 14,5 სმ-მდე), იკვებებიან წყალში გახსნილი ორგანული ნივთიერებებით. გატოფილსქესიანია. დედალი მესადაფე განაყოფიერებულ კვერცხებს ლაყუჩებში ათავსებს, საიდანაც 20-40 დღის შემდეგ იჩეკებიან გლოქიდიები. ზრდასრული მესადაფე ფეხის მეშვეობით შლამიან ფსკერზე ნელა მოძრაობს (1-1,5 მ საათში). 

მესადაფე ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აზიაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში, იაპონიაში, მალაის არქიპელაგზე. ყოფილ სსრკ-ის ევროპულ ნაწილში მესადაფის 3 სახეობა იყო გავრცელებული: ჩვეულებრივი, სოლისებრი, სქელი. ამ უკანასკნელის ქვესახეობა გავრცელებულია ამიერკავკასიაში. მესადაფეს საგდულებისაგან სადაფის ღილებს ამზადებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორსაგდულიანები
მარათონელი (ფილმი)

**მარათონელი** () — 1976 წლის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ლორენს ოლივიე, როი შაიდერი და სხვები. ფილმი გადაღებულია ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, რომლის ავტორია უილიამ გოლდმენი.

## სიუჟეტი
ის ასპირანტია და მეცნიერებითაა გატაცებული, ჰყავს საყვარელი ძმა, რომელიც მისგან შორსაა და აქვს ჰობი - სირბილი. მოულოდნელად მის ირგვლივ იწყება მკვლელობათა სერიები და მას მარტო მოუწევს დაქირავებულ მკვლელთა ბრბოსთან გამკლავება.

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი — ბეიბი ლევი
*ლორენს ოლივიე — კრისტიან ზელი
*როი შაიდერი — ჰენრი ლევი
*მარტი კელერი — ელსა ოპელი

## ჯილდოები
ლორენს ოლივიემ მიიღო  ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში. ფილმმა მიიღო დავიდ დი დონატელოს ორი პრიზი: საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის (პროდიუსერმა რობერტ ევანზმა) და საუკეთესო უცხოელმა მსახიობისთვის (დასტინ ჰოფმანმა). ფილმმა აგრეთვე მიიღო ოსკარისა და BAFTA-ს თითო და ოქროს გლობუსის 4 ნომინაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მარათონელი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის ფილმები
კატეგორია:ჯონ შლეზინგერის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
მესამე ინტერნაციონალი

**„მესამე ინტერნაციონალი“** — საქართველოს ახალგაზრდობის რევოლუციური ორგანიზაციის „სპარტაკის“ ქუთაისის კომიტეტის ორგანო; გამოვიდა 1917 წლის 12 ნოემბერს ქუთაისში არალეგალურად. გამოიცა სულ 5 ნომერი. პირველი სამი გამოვიდა როგორც ჟურნალი, ბოლო ორი კი როგორც გაზეთი. თავისი იდეურ-პოლიტიკური მიმართულებით ბოლშევიკური იყო. 

„მესამე ინტერნაციონალი“ თანმიმდევრულად ეწეოდა ოქტომბრის რევოლუციის იდეათა პროპაგანდას, დიდ ყურადღებას უთმობდა საქართველოში ახალგაზრდობის კომუნისტური ორგანიზაციების შექმნის საკითხს. მის ფურცლებზე გამოქვეყნდა „სპარტაკის“ წესდება, სტატიები მიძღვნილი საბჭოთა სახელმწიფოს მიერ მიღებული დეკრეტებისადმი და სხვა სტატიები. „მესამე ინტერნაციონალის“ ნაცვლად 1918 წლის 29 დეკემბერს გამოვიდა გაზეთი „ახალგაზრდა კომუნისტი“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ახალგაზრდა ლენინელი

**„ახალგაზრდა ლენინელი“** — საბჭოთა დროს ქართული ყოველთვიური პოლიტიკური, ლიტერატურულ-სამეცნიერო ჟურნალი, საქართველოს ალკკ ცკ-ის ორგანო. გამოვიდა 1924 წელს თბილისში შვიდი ნომერი. ითვლებოდა პროლეტარიული პოეზიის, ახალი კუტურის, ხელოვნების და ეთიკის მქადაგებლად. სისტემატურად ბეჭდავდა სტატიებს იდეოლოგიის, ლიტერატურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან საკითხებზე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ფრენკ სინატრას დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ფრენკ სინატრას სრული დისკოგრაფია. სიაში შეტანილია მისი ყველა ოფიციალური ალბომი და სინგლი. ანბანის მიხედვით წარმოდგენილი სიმღერების სია, წლების მიხედვით, იხილეთ სტატიაში ფრენკ სინატრას სიმღერების სია. მუსიკოსის პირველი სტუდიური ალბომი 1946 წელს ჩაიწერა, ხოლო უკანასკნელი -  1994 წელს.

## ალბომები
### სტუდიური ალბომები
Columbia Records-მა გრამფირფიტებზე ალბომების გამოცემა 1948 წლის 21 ივნისს დაიწყო. მანამდე ალბომები გამოდიოდა 78 დუიმიან ფირფიტებზე, ფოტოალბომის მსგავს ბუკლეტში. ასეთ შეფუთვაში 4 ფირფიტაზე მეტი თითქმის არასოდეს იყო წარმოდგენილი. სინატრას მიერ  Capitol-ზე გამოცემული სტუდიური ალბომები 1992 წელს კომპილაციის *Concepts* სახით გამოვიდა, ხოლო მისი Capitol-ის სრული კატალოგი - 1998 წელს, *The Capitol Years*-ის სახით.

### კომპილაციები
### საკონცერტო ალბომები
### სინატრას ორკესტრირებით ჩაწერილი ალბომები
## სქოლიო
კატეგორია:ფრენკ სინატრა
კატეგორია:დისკოგრაფიები
ტაბახმელა

**ტაბახმელა** — სოფელი თბილისში მთაწმინდის რაიონში. ზღვის დონიდან 1020 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2073 კაცი.

## ისტორია 
სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად თამარის ისტორიკოსთან მოიხსენიება, როგორც მისი ერთ-ერთი სააგარაკე ადგილი. ტაბახმელა თავად სოლოღაშვილების, XVIII საუკუნის II ნახევრიდან კი ორბელიანების სამფლობელო მამული იყო. ქართველებმა ტაბახმელასთან არაერთი მძიმე ბრძოლა გადაიტანეს. 1921 წლის თებერვალში რუსეთის XI არმიის შემოტევას ტაბახმელასთან და კოჯორთან გმირულად იგერიებდნენ ქართველები.

2007 წლამდე ექვემდებარებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტს და იყო თემის ცენტრი (სოფლები: წავკისი, შინდისი), 2007 წლიდან დაექვემდებარა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონს, 2013 წლის თბილისის ტერიტორიული რეფორმის შემდეგ გადავიდა მთაწმინდის რაიონის შემადგენლობაში.

## დემოგრაფია
## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ისტორიული სოფლები

## ლიტერატურა
* ალ. ბოშიშვილი, თბილისის გარეუბნების ისტორია — კოჯორი, ტაბახმელა, შინდისი, წავკისი, წყნეთი, თბ. 2010.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
ახალგაზრდა კომუნისტი (ქუთაისი)

**„ახალგაზრდა კომუნისტი“** — ქართული ყოველკვირეული გაზეთი, ქუთაისის ახალგაზრდა კომუნისტუსთა ორგანიზაციის „სპარტაკის“ ორგანო, გაზეთ „მესამე ინტერნაციონალის“ გაგრძელება. გამოვიდა 1918 ლის 29 დეკემბერს, ქუთაისში. მეხუთე ნომრის გამოსვლის შემდეგ „ახალგაზრდა კომუნისტი“ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ დახურა. დაცულია მხოლოდ პირველი ნომერი, რომელშიც დაბეჭდილია ორგანიზაცია „სპარტაკის“ მიმართვა „ამხ. ახალგაზრდა მუშებს, მუშა-ქალებს და მთელ მშრომელ ახალგაზრდობას“, ამ ორგანიზაციის წესდება, საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მიმოხილვა, წერილები რევოლუციური ინტერნაციოლიზმის, დიქტატურის და სხვა მასალების შესახებ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
სპარტაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სპარტაკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* სპარტაკი — ძველ რომში მონათა უდიდესი აჯანყების ბელადი;
* სპარტაკი — ფილმი 1960 წ.;
* სპარტაკი — ფილმი 2004 წ.;
* სპარტაკი — სერიალი;
* სპარტაკი — ახალგაზრდობის რევოლუციური ორგანიზაცია საქართველოში;
* სპარტაკი — ქართული გაზეთი;
* სპარტაკი — ტელესერიალი.
მესამეული სისტემა

მინი|მესამეული პერიოდის ანაბეჭდი ქვაზე
**მესამეული სისტემა (პერიოდი)** — კაინოზოური ჯგუფის (ერის) პირველი სისტემა (პერიოდი). ტერმინი „მესამეული სისტემა“ შემოიღო იტალიელმა გეოლოგმა არდუინომ 1759 წელს. მესამეული სისტემის ნალექები განლაგებულია ცარცული სისტემის ნალექებზე და დაფარულია ანთროპოგენური (მეოთხეული) სისტემის ნალექებით. 1959 წლიდან ყოფილ სსრკ-ში მესამეული სისტემის (პერიოდის) ნაცვლად გამოყოფენ  პალეოგენურ სისტემას (პერიოდი) და ნეოგენურ სისტემას (პერიოდს), რომლებიც ადრე მესამეული სისტემის (პერიოდის) სექციებად (ეპოქებად) ითვლებოდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია: გეოლოგიური პერიოდები
ახალგაზრდა კომუნისტი (თბილისი)

**„ახალგაზრდა კომუნისტი“** — კომკავშირულ-ახალგაზრდული გაზეთი, საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1925 წელს თბილისში, ქართულ ენაზე, გამოდიოდა კვირაში სამჯერ, 1925-1990 წლებში. 1990 წლიდან მის ნაცვლად გამოდიოდა ახალგაზრდა ივერიელი. 

„ახალგაზრდა კომუნისტის“ წინამორბედი გაზეთებია: „მესამე ინტერნაციონალი“ (1917), „ ახალგაზრდა კომუნისტი“, „სპარტაკი“ (1922-1925). „ ახალგაზრდა კომუნისტი“ აშუქებდა კომკავშირული ცხოვრების აქტუალურ პრობლემებს; ემსახურებოდა ახალგაზრდობის კომუნისტური აღზრდის საქმეს; ასახავდა იდეოლოგიის, მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, კულტურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან მოვლენებს.

„ახალგაზრდა კომუნისტი“ დაჯილდოებულია საქართველოს სსრ უმაღლესისაბჭოს პრეზიდიუმის, საკ. ალკკ ცკ-ის და საქართველოს ალკკ ცკ-ის სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ: გ. ძიგრაშვილი, ა. ანდღულაძე, ვ. კუპრაძე, დ. ვოლსკი, ა. მახათაძე, ვ. მიქაძე, ა. მგელაძე, კ. ჩარკვიანი, ე. ენუქიძე, მ. ცქვიტინიძე, ა. მირცხულავა, ს. აბულაძე, ლ. წერეთელი. დ. მჭედლიშვილი, გ. ფირცალავა, შ. გაგოშიძე, გ. ვარდოსანიძე, მ. კაკაბაძე, გ. გელაშვილი, ა. სანებლიძე, ჯ. ნინუა. ტირაჟი იყო 220 ათასი ცალი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:კომკავშირი
მესაფლავე ხოჭოები

**მესაფლავე ხოჭოები** () — ხოჭოების გვარი ლეშიჭამიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 11-40 მმ აღწევს, ფერად შავია. გავრცელებული არიან ფართოდ (ტროპიკულ აფრიკასა და ავსტრალიის გარდა). იკვებებიან ლეშით. კვერცხებს დებენ პატარა ძუძუმწოვრებისა და ფრინველების ლეშზე, რომელსაც წინასწარ მიწაში ფლავენ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლეშიჭამიასებრნი
მესაწოლე

**მესაწოლე** — მეფის საწოლის მომსახურე და მცველი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მესაწოლნი ბევრნი იყვნენ: ხელმწიფის კარის გარიგების მიხედვით „შჳდასი სახლი მესაწოლე არის; და გლეხი რვა სახლია და სხვა ყოველივე — აზნაური“. მესაწოლთა ერთ ჯგუფს „წინამწოლნი“ შეადგენდნენ, რომელთაგან ერთ-ერთს საწოლის ღვთისმშობლის სანიადაგო სანთელ-კანდელი ებარა. როდესაც მეფე სადმე გაემგზავრებოდა, მას „შჳდასივე შუბოსანი“  მესაწოლე მცველად მიჰყვებოდა. მესაწოლეები მესაწოლთუხუცესს ემორჩილებოდნენ.

## ლიტერატურა
*ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ., 1928;

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მესაწოლეთუხუცესი

**მესაწოლეთუხუცესი** — მესაწოლეთა უფროსი, მეფის  საწოლის გამგებელი მოხელე გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მესაწოლეთუხუცესი ემსახურებოდა მეფეს მისი ჩაცმა-მოკზმის დროს. იგი მსახურთუხუცესის უწყებაში შედიოდა და თავისი პატივით ოდნავ ჩამორჩებოდა მოლარეთუხუცესს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მესეფენი

**მესეფენი** — ქართული მითოლოგიური პანთეონის გმირები, რომლებიც შავი ზღვის სანაპიროზე მცხოვრებ ქართველ ტომთა წარმოდგენით, მესეფობის პერიოდში (28 ოქტომბრიდან 3 ნოემბრამდე ძველი სტილით) ამოდიან ზღვიდან. მათზეა დამოკიდებული თევზისა და ნადირთ სიმრავლე, ამინდის ცვალებადობა და სხვა. ნადირი მფარველი მესეფენი მართავენ ღრეობებს, ჭამენ და კვლავ აცოცხლებენ ნადირს. მონადირეებს მხოლოდ მათ მიერ შეჭმული და გაცოცხლებული ნადირი ერგება. ტერმინი „მესეფე“ გამრიგებელს, მეუფეს უნდა ნიშნავდეს.

## ლიტერატურა
*
**ვირსალაძე ე.,* ქართული სამონადირო ეპოსი, თბ., 1964;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ., 1, თბ., 1960;

კატეგორია:მეგრული მითების პერსონაჟები
ეჩერი

**ეჩერი** () ადგილია პეშტის ადმინისტრაციულ რაიონში, უნგრეთი, ბუდაპეშტის მახლობლად.

## მდებარეობა 
ტოპონიმი ეჩერი სლოვაკურად ფონეტიკურად (**Ečer**) გადაიტანება, იმის გამო, რომ ამ რაიონში საკმაოდ მოზრდილი სლოვაკური უმცირესობა ცხოვრობს. დასახლება ბუდაპეშტის სამხრეთაღმოსავლეთში, საერთაშორისო აეროპორტის მახლობლად მდებარეობს. მეზობელი დასახლებები არის მაგლოდი, ვეჩესი, გიომრო და ულო. იქვე, დასახლებასთან ავტოსტრადა და სარკინიგზო ხაზი (ბუდაპეშტი–უისასი-სოლნოკი) გადის.

## ისტორია 
მიუხედავად იმისა, რომ ეჩერი 896 წლიდან არსებობს, ანუ იმ დროიდან უნგრელები საერთოდ ამ მიწაზე მოსულან, წერილობით ძეგლებში ეს დასახლება პირველად მაინც 1315 წლის 15 დეკემბერს მოიხსენიება. ერთ–ერთი ლეგენდის მიხედვით, ამ დასახლების სახელი უნგრელ ტომთა მეთაურ არპადს უკავშირდება; ის ერთხელ აქ შეჩერებულა, შეუსვენია და ადგილის სახელი უკითხავს. ადგილობრივთ ვერაფერი პასუხი გაუციათ, არპადს კი უთქვამთ, რახან ასეა, "**ჩერ**ი"  ერქვასო, რაც უნგრულად (*cser*) მუხას ნიშნავს.

თურქთა ბატონობის დროს (1526-1686) ეჩერი დაცარიელებულა. პირველმოსახლენი აქ მხოლოდ 1699 წლიდან ჩნდებიან ისევ. (1703-1711) წლებში რაკოცის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში 11 ეჩერელ ჯარისკაცს მიუღია მონაწილეობა. 1700 წლიდან კი აქ გრაფ ანტალ გრასალკოვიჩი დაფუძნებულა, როგორც ეჩერის ადგილმეპატრონე.

## საყურადღებო დეტალები 
ადგილის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა 1740 წელს აგებული კათოლიკური ეკლესია.

ადგილის მცხოვრებთ აქვთ საკუთარი ხალხური ცეკვა, რომელსაც „ეჩერული ქორწილი“ (*Ecseri lakodalmas*) ჰქვია.

ეკლესიის გერბზე გამოსახულია ადგილის სიმბოლო მუხა და „ეჩერული ქორწილი“.

## პარტნიორი ქალაქები 
*  ზლატე კლასი (სლოვაკეთი)
*  ქუმბაღი (თურქეთი)

კატეგორია:უნგრეთი
რკინის კაცი (საუნდტრეკი)

**რკინის კაცი** () — მუსიკალური ალბომი, რომელშიც შეტანილია მუსიკალური თემები 2008 წლის ფილმიდან „რკინის კაცი“. მათი კომპოზიტორია რამინ ჯავადი. დისკი გამოვიდა 2008 წლის 6 მაისს.

## სიმღერების სია
ყველა კომპოზიციის ავტორია რამინ ჯავადი, გარდა მითითებულისა.

## რესურსები ინტერნეტში
*საუნდტრეკი Amazon-ზე
*SoundtrackNet
*SoundtrackINFO
*საუნდტრეკის მიმოხილვა საიტზე Tracksounds

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის საუნდტრეკები
მესამე დასი

**მესამე დასი** — პირველი სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფი საქართველოსა და ამიერკავკასიაში. ამადროულად, ის იყო მესამე პოლიტიკური მოძრაობა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფ საქართველოში მანამდე არსებული ნაციონალისტური მიმართულების თერგდალეულებისგან წარმოქმნილი პირველი დასისა და  მეორე დასის შემდეგ. მესამე დასის პროგრამა აერთიანებდა სოციალიზმის იდეას, ეროვნულ ზრდასა და კონსოლიდაციას.  მესამე დასი 1898 წლიდან შეერწყა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას, ხოლო მისი ლიდერები XX საუკუნეში იქცნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ მამებად. 

## ისტორია
შეიქმნა 1892 წლის დეკემბრის დამლევს ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით გამართულ ზესტაფონის კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდნენ ეგნატე ნინოშვილი, მიხა ცხაკაია, ნოე ჟორდანია, სილიბისტრო ჯიბლაძე, ნიკოლოზ ჩხეიძე, ისიდორე რამიშვილი, ილია კაკაბაძე, დიმიტრი კალანდარიშვილი, ე. ვაწაძე, რ. კალაძე, არსენ წითლიძე, ისიდორე კვიცარიძე. 

კრებამ უარყო ნოე ჟორდანიას მიერ შედგენილი ეროვნულ-დემოკრატიული ხასიათის პროგრამის პროექტი და მიიღო ამ დროს ვარშავაში მყოფი ფილიპე მახარაძის წერილობითი წიდადადება სოციალ-დემოკრატიული პროგრამის შემუშავების შესახებ. საბოლოოდ ნოე ჟორდანიამ მოამზადა მესამე დასის პროგრამა „ეკონომიკური წარმატება და ეროვნება“, რომელიც პირველად საჯაროდ წაიკითხა სილიბისტრო ჯიბლაძემ 1894 წლის მაისში, ეგნატე ნინოშვილის დაკძრალვაზე, სოფელ ჩანჩეთში. ორგანიზაციას „მესამე დასი“ უწოდა გიორგი წერეთელმა. ეს დასახლება გამოიყენებოდა 1898 წლამდე, საქართველოში რსდმპ-ის ორგანიზაციების ჩამოყალიბებამდე. 

## იდეოლოგია
დასში არსებობდა კონსენსუსი სოციალური საკითხების მიმართ. შიდა დისკუსიების და დაპირისპირების საგანი იყო ეროვნული საკითხი. ამ საკითხზე მესამე დასში ოთხი პოლიტიკური მიმართულება არსებობდა. 

#ინტერნაციონალისტური მიმართულება სრულიად უარყოფდა ეროვნულ საკითხს და ეწინააღმდეგებოდა სახელმწიფოს ყოველგვარ დანაწილებას და ავტონომიებს. ამ მიმართულების ლიდერი იყო ირაკლი წერეთელი. 
#ზომიერი მემარცხენეობა — ეს პოზიცია ეჭირა ნოე ჟორდანიას, რომელიც აღიარებდა ეროვნული საკითხის მნიშვნელობას. 
#ზომიერი ნაციონალიზმი — ამ მიმართულების ლიდერი იყო აკაკი ჩხენკელი, რომელიც უფრო აქტიურად აყენებდა ეროვნულ საკითხს. მისი მიდგომა ემყარებოდა ევროპული, განსაკუთრებით, ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიების პლატფორმებს. 
#ავტონომისტური მიმართულება ეჭირა ვლადიმერ დარჩიაშვილს, რომლის ხედვები მოიცავდა პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ავტონომიას. მისი ხედვები დასის ძირითადი ხაზის იდეებისგან ძალზე დაშორებული აღმოჩნდა, რის გამოც  დარჩიაშვილი ფაქტობრივად პარტიის სხვა ლიდერებისგან გარიყული აღმოჩნდა. 

მესამე დასში აგრეთვე გაერთიანებული იყვნენ რადიკალი მარქსისტებიც (ალექსანდრე წულუკიძე). 1903 წლის შემდეგ ამ მიმართულების მიმდევრები ლენინიზმის მხარდამჭერებს შეუერთდნენ.

## იხილეთ აგრეთე
*საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტია

## ლიტერატურა
*ქართული მემარცხენეობის ქრესტომათია, ტ. I, თბილისი, 2015
*

## რესურსები ინტერნეტში
*მესამე დასი Civil ენციკლოპედიური ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში
კატეგორია:სოციალიზმი საქართველოში
კატეგორია:დაარსებული 1892 წელს
კატეგორია:გაუქმებული 1898 წელს
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ჯადოსნური ქვეყანა (ფილმი)

**ჯადოსნური ქვეყანა** (ინგლ. Finding Neverland) — 2004 წლის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ ჯონი დეპი, კეიტ უინსლეტი, დასტინ ჰოფმანი, ჯული კრისტი, ნიკ რაუდი, ფრედი ჰაიმორი და სხვები. ფილმში მოთხრობილია მწერალ ჯეიმზ ბარის ისტორია.

## ფილმის შესახებ
ჯეიმზ მეთიუ ბარი უიღბლო მწერალია, რომელიც არ ემორჩილება ლონდონის კონსერვატიულ კანონებს. ის ერთ მარტოხელა ქვრივ ქალს დაუახლოვდება და მის ოთხ პატარა ვაჟიშვილს მამობას გაუწევს, რომლებიც მწერალს ახალი საბავშვო გმირის პიტერ პენის შექმნას შთააგონებენ. მშვენიერი ზღაპარი ბავშვების შესახებ, რომლებსაც არ უნდათ რომ გაიზარდნონ და მათი ჯადოსნური ქვეყანა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
მესტვირული პოეზია

**მესტვირული პოეზია** — ქართული ხალხური პოეტური ჟანრი, სტვირზე დასამღერებელი თავისებური რიტმის, ხმის, ინტონაციისა და კილოს მქონე ლექსები, რომელთა საზომი 8 ან 16-მარცვლიანი შაირია. მესტვირული პოეზიისთვის დამახასიათებელია რიტმული პროზაც. მესტვირული პოეზიის ერთ-ერთი კლასიკური ნიმუშია „არსენას ლექსი“. ლექსები თემატიკურად მრავალფეროვანია: საგმირო-პატრიოტული, სოციალური, საყოფაცხოვრებო, სასულიერო და სხვა თემატიკას. 

საყოფაცხოვრებო ლექსები უმთავრესად სატირულ-იუმორისტული ხასიათისაა.

## ლიტერატურა
* *ჩიქოვანი მ.,* ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ., 1975;
**ცანავა ა.,* ქართული მესტვირული პოეზია, თბ., 1953;
 

კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
სირუშო

[thumb|right|სირუშო, [ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2008]]

**სირუშო (სირუჰი) არუთინიანი** (; დ. 7 იანვარი, 1987, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი მომღერალი, რომელიც 2008 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე სომხეთს წარმოადგენდა სიმღერით „Qele qele“. სირუშო აგრეთვე პირველი ქალია, რომელიც საკუთარ ქვეყანას წარმოადგენდა ამ კონკურსზე 2006 წელს საბერძნეთში დებიუტის შემდეგ.. მისი წინამორბედი სომხეთიდან ამ კონკურსზე ჰაიკო იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ჰაიკო

Hayko i finalen|thumb|ჰაიკო
**ჰაიკო ჰაკობიანი** (; დ. 25 აგვისტო, 1973 – გ. 29 სექტემბერი, 2021) — სომეხი მომღერალი, რომელიც ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2007 წელს საკუთარ ქვეყანას წარმოადგენდა სიმღერით "Anytime".

ჰაიკო 2021 წლის 29 სექტემბერს, 48 წლის ასაკში, ქალაქ ერევანში COVID-19-ით გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰაიკო YouTube-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

**თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი** — საქართველოში პირველი უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, სადაც ახლო და შორეული აღმოსავლეთის ქვეყნებს, მათ ისტორიას, კულტურას, ეკონომიკას, სამართალსა და ენებს შეისწავლიან. 

აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი 1991 წელს დაფუძნდა, როგორც დამოუკიდებელი სასწავლო დაწესებულება. 2007 წლიდან იგი კახა ბენდუქიძის დაფუძნებული თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტის დამფუძნებელი სკოლა გახდა ბიზნესისა (ESM) სკოლასთან ერთად. 

ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს პროფესორი გიორგი კაციტაძე.

ინსტიტუტი ყოველწლიურად ატარებს ახალგაზრდულ სამეცნიერო კონფერენციას „*დასავლეთი დასავლეთია, აღმოსავლეთი კი აღმოსავლეთი*“. ტრადიციულად, კონფერენციის თანამონაწილეები არიან ირანის ისლამური რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში, კატარის საელჩო საქართველოში, იაპონიის საელჩო საქართველოში, ჩინეთის საელჩო საქართველოში, კორეის საელჩო საქართველოში, საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტი, გოეთეს ინსტიტუტი საქართველოში, საინვესტიციო კომპანია „ჰუალინგ ჯგუფი“ და ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრი.  კონფერენციის მომხსენებლები არიან საქართველოს აკრედიტებული უმაღლესი სასწავლებლების ბაკალავრიატის სტუდენტები, მაგისტრანტები და დოქტორანტები.

## სქოლიო 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ამავე პროფილის სხვა ინსტიტუტები
* თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა
* სემიტოლოგია, ისლამოლოგია, ოსმანისტიკა
* აფრიკანისტიკა

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი 
* თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტი
* რევაზ საყევარიშვილი: „თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტი ასე; უნიკალური პროექტი უმაღლეს განათლებაში“ (21.02.2008)

კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:თავისუფალი უნივერსიტეტი
მესტვირე

**მესტვირე** — გუდასტვირის დამკვრელი, მომღერალი, მელექსე. საწესჩვეულებო დღესასწაულებისა და სახალხო სანახაობათა ერთ-ერთი პოპულარული მონაწილე. 

მესტვირული ტრადიცია სათავეს იღებს ქართლიდან. პირველი ცნობა მესტვირის შესახებ განეკუთვნება IX საუკუნის „კალმასობის“ მიხედვით ქართლში ნაქები ყოფილა მესტვირე კიჭიაშვილი. შემდეგ მესტვირეობა გავრცელდა საქართველოს სხვა კუთხეებში, განსაკუთრებით რაჭაში (სოფ. ფარახეთში). XVIII-XIX საუკუნეებში ცნობილი იყვნენ მესტვირეები: ქებაძე, ბლიაძე, ნ. და ლ. ტოგონიძეები, დ. და ი. ბურდილაძეები, ზ. და მ. ერაძეები. მესტვირეები პროფესიონალი მუსიკოსები იყვნენ. ძირითადი საქმიანობისაგან (სასოფლო-სამეურნეო მუშაობა) თავისუფალ  დროს მოგზაურობდნენ საქართველოს სოფლებსა და ქალაქებში, აგრეთვე ბაქოში, ერევანში, მოზდოკში, ვლადიკავკაზში, სადაც მათ მესტვირეობისათვის უხვად ასაჩუქრებდნენ ნატურით ან ფულით. მესტვირის რეპერტუარში შედის საგმირო-საისტორიო, საყოფაცხოვრებო, სამიჯნურო ლექსები, რელიგიური სიუჟეტები, ექსპრომტები შაირის სახით. მესტვირეებს შორის იმართებოდა შეჯობრი. ცნობილია კოტაშვილისა და მანანას გაშაირება. გუდასტვირს ვხვდებით რაჭაში, მესხეთში, ფშავსა და აჭარაში (ჭიბონის ანუ ჭიმონის სახით).

## ლიტერატურა
**კარგარეთელი ი.,* ქართული სახალხო სიმღერები..., ტფ., 1899;
**ჩიქოვანი მ.,* ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ., 1975;
**ჩხიკვაძე გ.,* ქართული ხალხური სიმღერა, ტ. 1, თბ., 1960;
**ცანავა ა.,* ქართული მესტვირული პოეზია, თბ., 1953;

კატეგორია:ქართული ხალხური მუსიკა