კატარული რიალი

**კატარული რიალი** (ნიშანი: **QR** და **ر.ق**; კოდი: **QAR**) — კატარის სახელმწიფოს ვალუტა. იგი იყოფა 100 დირჰამად (არაბულად:  درهم‎). ის ხშირად იწერება შემოკლებებით QR (ინგლისურად) და ر.ق (არაბულად).

## ისტორია 
1966 წლამდე კატარი ოფიციალურ ვალუტად იყენებდა ინდურ რუპიას. როდესაც ინდოეთმა რუპია გააფასურა 1966 წელს, ყატარმა, სხვა სახელმწიფოებთან ერთად, რომლებიც იყენებენ ყურის რუპიას, საკუთარი ვალუტის შემოღება გადაწყვიტეს.

საკუთარი ვალუტის შემოღებამდე, კატარში იყენებდნენ საუდის არაბეთის რიალს. მოგვიანებით მიიღეს გადაწყვეტილება კატარისა და დუბაის რიალის შემოღების შესახებ, რის ფარგლებშიც ხელშეკრულებას 1966 წლის 21 მარტს მოაწერეს ხელი. საუდური რიალის ღირებულება იყო 1.065 ყურის რუპია, ხოლო კატარისა და დუბაის რიალი გაუფასურებამდე იყო ყურის რუპიის ტოლი.

დუბაის არაბეთის გაერთიანებულ საემიროებში შესვლის შემდეგ, კატარმა ვალუტის დუბაისგან გამოყოფის მცდელობა დაიწყო, რომელიც დასრულდა 1973 წლის 19 მაისს. ძველი ბანკნოტები კიდევ მიმოქცევაში იყო 90 დღის განმავლობაში, ამ ვადის ამოწურვის შემდეგ კი მთლიანად გაქრა.

## მონეტები 
1966 წელს კატარისა და დუბაის სახელით შემოიღეს მონეტები 1, 5, 10, 25 და 50 დირჰამის ღირებულებით. 1973 წელს შემოვიდა მონეტების ახალი სერია იმავე ზომებით და კომპოზიციებით, როგორც წინა მონეტები, მაგრამ ამ შემთხვევაში მათზე მხოლოდ კატარის სახელი იყო დატანილი. 

## ბანკნოტები 
1966 წლის 18 სექტემბერს კატარისა და დუბაის სავალუტო საბჭომ შემოიღო 1, 5, 10, 25, 50 და 100 რიალის ღირებულების ბანკნოტები. ეს ჩანაცვლდა 1973 წლის 19 მაისს კატარის სავალუტო სააგენტოს ბანკნოტებით 1, 5, 10, 100 და 500 რიალის ნომინალებით; 50 რიალის ღირებულების ნოტა დაიბეჭდა 1976 წელს. კატარის ცენტრალური ბანკი შეიქმნა მე-15 ბრძანებულებით 1973 წლის 5 აგვისტოს. კატარის სავალუტო სააგენტოს მიერ გამოშვებული ყველა მონეტა და ბანკნოტი გამოიყენებოდა წლების განმავლობაში. 

## ფიქსირებული გაცვლითი კურსი 
კატარის რიალი უკავშირდება აშშ დოლარს ფიქსირებული გაცვლითი კურსით 1 აშშ დოლარი = 3,64 კატარული რიალი. ეს მაჩვენებელი ყატარის კანონში შეიტანეს 2001 წლის No34 სამეფო ბრძანებულებით, რომელსაც 2001 წლის 9 ივლისს ხელს აწერდა კატარის ემირი ჰამად ბინ ხალიფა ალ თანი .

(1) მუხლში ნათქვამია, რომ კატარის რიალის გაცვლითი კურსი უნდა შეიცვალოს აშშ დოლართან მიმართებაში  და უნდა ადგენდეს საზღვრებს 3.6415 QR და 3.6385 QR-ს შორის. მე -2 მუხლის თანახმად, კატარის ცენტრალურ ბანკს ეძლევა უფლებამოსილება განსაზღვროს აშშ დოლარის მოცულობისა და გაყიდვის დრო და ამგვარი გაყიდვებისა და გადახდების მასთან დაკავშირებული პირობები. (3) მუხლი აუქმებს 1975 წლის სამეფო დადგენილებას, რომლის თანახმად რიალი ოფიციალურად იყო დაკავშირებული საერთაშორისო სავალუტო ფონდის სპეციალურ უფლებებზე (SDR).   

### 2017 წლის კატარის დიპლომატიური კრიზისის შედეგი 
2017 წლის კატარის დიპლომატიური კრიზისის საპასუხოდ, კატარის ბლოკირების მქონე ქვეყნების ბანკებს მოუწიათ შეეწყვიტათ ვაჭრობა კატარის ბანკებთან. ამან გამოიწვია ლიკვიდურობის შემცირება და დაშორება ფიქსირებული გაცვლითი კურსიდან. ამ პერიოდში 3.81 რიალს შეესაბამებოდა 1 აშშ დოლარი.  ეს სიტუაცია გაგრძელდა 2017 წლის დეკემბრამდე.  

ამან ასევე გამოიწვია კატარის ბანკნოტების ყატარის საზღვარგარეთ ვაჭრობის შეჩერება გარკვეული ქვეყნების გარკვეულ ბანკებთან, როგორიცაა დიდი ბრიტანეთი. 

თვით კატარის სახელმწოფოს ტერიტორიის ფარგლებში, კატარის ცენტრალურმა ბანკმა განაგრძო ფიქსირებული კურსით აშშ დოლარის ყიდვა-გაყიდვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:კატარი
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები