16 მარტი

**16 მარტი** — გრიგორიანული კალენდრის 75–ე დღე (ნაკიან წლებში - 76–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 290 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1079 : ირანში შემოიღეს მუსლიმური  კალენდარი.
* 1190 : ჯვაროსნები იწყებენ იორკის ებრაელთა ხოცვას.
* 1521 : ფერდინანდ მაგელანი ფილიპინებს აღწევს.
* 1935 : ჰიტლერი არღვევს ვერსალის ზავს და შეიარაღებას იწყებს. იქმნება ვერმახტი.
* 1939 : პრაღის ციხე-სიმაგრიდან ჰიტლერი ბოჰემიასა და მორავიას გერმანელთა პროტექტორატებად აცხადებს.
* 1945 : ბრიტანული ავიაბომბდამშენები 20 წუთში ანადგურებენ ვიურცბურგის (გერმანია) 90%-ს; დაღუპულია 5.000 ადამიანი.
* 1963 : მთა აგუნგის ვულკანი (ბალი) იღვიძებს, შედეგად 11.000 ადამიანი იღუპება.
* 1993 : საქართველოს ჯარებმა მოიგერიეს აფაზი სეპარატისტებისა და ჩრდილოეთ კავკასიელი კონფედერატების მასობრივი  შეტევა სოხუმზე; ორდღიან ბრძოლებში ქართული მხარიდან 137 ადამიანი დაიღუპა და 350-მდე დაიჭრა.
* 2001 : ერთადერთი დღე დიდ ბრიტანეთში თვითმკვლელობის გარეშე 1993-2002 წლებში, ჯანდაცვის კვლევის მონაცემებით.
* 2005 : ისრაელი ოფიციალურად გადასცემს იერიქონს პალესტინას.
* 2006 : გაეროს გენერალური ასამბლეა  გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის საბჭოს შექმნას ერთსულოვნად უჭერს მხარს .
* 2009 : 
** აზერბაიჯანელი ამომრჩევლების უმრავლესობამ საკონსტიტუციო რეფერენდუმში ხმა მისცა საპრეზიდენტო ვადაზე შეზღუდვის მოხსნას.
** მაურისიო ფუნესი, მემარცხენე პარტიიდან, აირჩიეს სალვადორის პრეზიდენტად.
** მადაგასკარში ოპოზიციურმა ძალებმა ყოფილი დისკ-ჟოკეისა და ანტანანარივუს მერის ანდრი რაჯოელინას მეთაურობით პრეზიდენტი მარკ რავალომანანას მთავრობა დაამხეს.
* 2010 : ხანძარმა გაანადგურა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, კასუბის მეფეების საფლავი უგანდაში.
* 2012 : მოლდოვის პარლამენტმა ქვეყნის პრეზიდენტად ნიკოლაე ტიმოფტი აირჩია.
* 2013 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები მეექვსედ გახდა ევროპის ერთა თასის გამარჯვებული.
* 2014 :  ე. წ. რეფერენდუმის შედეგად, ყირიმის ავტონომიურმა რესპუბლიკამ უკრაინისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და რუსეთის ფედერაციასთან შეერთების პროცესი დაიწყო.
* 2022 : 
** მის მსოფლიო 2021-ის გამარჯვებული პოლონელი კაროლინა ბიელავსკა გახდა. 
** რუსეთი ევროპის საბჭოდან გარიცხეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1473 : ჰაინრიხ V   — საქსონიის ჰერცოგი (1536–1541)
* 1751 : ჯეიმზ მედისონი — აშშ-ის  პრეზიდენტი (1809–1817)
* 1839 : სიული პრიუდომი — ფრანგი პოეტი.
* 1852 : სესარ ვალიეხო  — პერუელი პოეტი, მეამბოხე და ნოვატორი.
* 1859 : ალექსანდრე პოპოვი — რუსი ფიზიკოსი 
* 1865 : ასპაზია  — ლატვიელი პოეტი და დრამატურგი
* 1869 : გიორგი ბადრიძე — ქართველი ექიმი-პედიატრი.    
* 1884 : ალექსანდრე ბელიაევი   — საბჭოთა ფანტასტი-მწერალი
* 1884 : ჰარისონ ფორდი —  ამერიკელი კინოს მსახიობი მუნჯი კინემატოგრაფიის პერიოდში.
* 1907 : კარლო კალაძე — ქართველი პოეტი, დრამატურგი
* 1911 : იოზეფ   მენგელე — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი 
* 1915 : ჰალდუნ თანერი   — თურქი მწერალი
* 1916 : მერსედეს მაკ-კემბრიჯი — ამერიკელი მსახიობი
* 1920 : ტონინო გუერა   — იტალიელი   მწერალი
* 1920 :  ლეო მაკ-კერნი   — ავსტრალიელი მსახიობი.
* 1921 : ფაჰდი  — საუდის არაბეთის მეფე (1982–2005)
* 1933 : ბაქარ გიგინეიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი.
* 1941 : ბერნარდო ბერტოლუჩი  — იტალიელი კინორეჟისორი და მწერალი.
* 1945 : რობერტ გეი — კოტ-დ’ივუარის  მეთაური (1999–2000)
* 1949 : ვიქტორ გარბერი  — ამერიკელი მსახიობი.
* 1953 : რიჩარდ სტოლმანი — ამერიკელი   პროგრამისტი.
* 1954 : ნენსი უილსონი  — ამერიკელი მომღერალი
* 1955 : იზაბელ იუპერი — ფრანგი კინო და ტელემსახიობი
* 1956 : ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი
* 1957 : მერაბ აბრამიშვილი  — ქართველი მხატვარი.
* 1957 : დავით ზურაბიშვილი  — ქართველი ეკონომისტი, მწერალი და პოლიტიკოსი.
* 1962 : ცირა ბარამიძე — ქართველი ენათმეცნიერი
* 1967 : ტრეისი ბონემი —   ამერიკელი მუსიკოსი. 
* 1984 : ბრენდონ პრასტი  — კანადელი   ჰოკეისტი
* 1985 : გოჩა ხოჯავა — ქართველი ფეხბურთელი
* 1986 : ალექსანდა დადარიო — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი      
* 1989 : თეო უოლკოტი — ინგლისელი ფეხბურთელი
* 1993 : ტატო  აბუსელიძე   — ქართველი ფეხბურთელი
* 1993 : დავით სხირტლაძე — ქართველი ფეხბურთელი
## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1185 : ბალდუინ IV იერუსალიმელი — იერუსალიმის მეფე.
* 1350 : ალფონსო XI — კასტილიის და ლეონის მეფე.
* 1736 : პერგოლეზი, ჯოვანი ბატისტა — იტალიელი კომპოზიტორი.
* 1940 : ლაგერლეფი, სელმა — შვედი მწერალი.
* 1982 : ბათიაშვილი, ირაკლი — ქართველი ენტომოლოგი.
* 1985 : ხუნდაძე, გიორგი — ქართველი ქირურგი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **იოანე ოქროპირი I – კათალიკოსი** 
** წმინდა ევტროპი, წმინდა კლეონიკე და წმინდა ვასილისკო
** პიამა ქალწული

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:** 
* 

0316