open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვიტამინი A

**ვიტამინი A** — ცხიმში ხსნადი,  რომელიც საკვებიდან მიიღება. ვიტამინი A განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვების ზრდა განვითარებისთვის და მხედველობისთვის.

## დადებითი თვისებები
ვიტამინი A დიდი ხანია ექიმებისთვის ცნობილია, როგორც ძლიერი ანტიოქსიდანტი. ანტიოქსიდანტები ეხმარებიან ორგანიზმს თავისუფალ რადიკალებთან ბრძოლაში და ამით ონკოლოგიური დაავადებებისგან გვიცავენ. ამის მიუხედავად ბრიტანელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ A ვიტამინის შემცველი დანამატების მიღება სრულიად საპირისპირო ეფექტს იძლევა.

ადამიანის ორგანიზმში A ვიტამინი გარდაიქმნება ორგანოების ჯანმრთელობისთვის აუცილებელ ბეტა-კაროტინად. ბუნებრივი სახით ის გვხვდება ფოთლოვან ბოსტნეულში და სტაფილოში. ამის გარდა ეს ვიტამინი შედის პრაქტიკულად ყველა ვიტამინურ კომპლექსში. პრეპარატებიდან წარმოებული ბეტა-კაროტინი, როგორც აქამდე ითვლებოდა ძალიან სასარგებლოა მწეველებისთვის. კვლევებმა აჩვენა, რომ თუ მწეველი იღებს საკვებიდან ბევრ ბეტა-კაროტინს მისი ორგანიზმის ბრძოლისუნარიანობა კიბოს უჯრედების მიმართ მატულობს.

*მხედველობისათვის და ძვლების რეგენერაციისათვის.
*იცავს ქათმის სიბრმავისაგან.
*ხელს უწყობს როდოპსინის სინთეზს თვალში.
*ზრდის სასუნთქი გზების წინააღმდეგობის უნარს ინფექციების მიმართ.
*გარე კანის საფარველს ინახავს ჯანმრთელ მდგომარეობაში.
*ხელს უწყობს ძვლების ზრდას და გამაგრებას, კანის, თმების, კბილების და ღრძილების ჯანმრთელობას.
*გარე გამოყენების დროს გამონაყარის, ფურუნკულების, კარბუნკულების მკურნალობას შველის.
*ხელს უწყობს ემფიზემას და ჰიპერთირეოზის მკურნალობას.

## წყაროები
ვიტამინი A ორგანიზმში საკვების საშუალებით ხვდება.

### მცენარეული
A ვიტამინიზე მოთხოვნილება შესაძლოა დაკმაყოფილებული იყოს იმ მცენარეული საკვებითაც, რომლებიც პიგმენტ კაროტინს შეიცავს. ადამიანის ორგანიმში კაროიტინი A ვიტამინად გარდაიქმნება.
მინი|250px|სტაფილო
* სტაფილო 
* პომიდორი
* ბულგარული წიწაკა
* წითელი წიწაკა
* გოგრა 
* ქაცვი
* ბარდა
* ისპანახი

### ცხოველური
მინი|
მინი|
ვიტამინი A  განსაკუთრებით ბევრია ზღვის ცხოველებსა და თევზის ღვიძლში.
* თევზის ქონი 
* კარაქი
* ყველი
* ხაჭო 
* კვერცხი
* რძე

## ნაკლებობა
A ვიტამინის დეფიციტი არღვევს მხედველობის რეცეფტორებს – ჩხირების მუშაობას, რადგან ვიტამინი შედის მის შემადგენლობაში. ვითარდება ე.წ „ქათმის სიბრმავე“, როდესაც ადამიანი ვერ ხედავს ცუდი განათების პირობებში. ამ ვიტამინის ხანგრძლივი უკმარისობა იწვევს სიბრმავეს. განვითარებად ქვეყნებში 10 წლამდე ბავშვებში 3 მილიონი ბავშვი ბრმაა ამ მიზეზით. A ვიტამინით გამოწვეული ავიტამინოზი ბავშვებში ზრდის შეფერხებას იწვევს.

## ისტორია
თავდაპირველად ვიტამინი A სტაფილოდან მიიღეს და მისი ჯგუფის წარმომადგენლებს, კაროტინოიდებს, სტაფილოს ინგლისური შესატყვისი - carrot უწოდეს. კაროტინოიდები მცენარეებში, ზოგიერთ სოკოსა და ზღვის წყალმცენარეებში არსებობენ, ხოლო ორგანიზმში ჟანგვითი პროსის შედეგად A ვიტამინად გადაიქცევა. სულ ხუთასამდე რიგის კაროტინოიდია ცნობილი. მათ შორის ყველაზე ცნობილ კაროტინოიდს განეკუთვნება b - კაროტინი, რომელიც A ვიტამინის პროვიტამინს წარმოადგენს.

## სინთეზი ორგანიზმში
წარმოიქმნება ჟანგვითი პროცესის შედეგად.
 
А ვიტამინის საუკეთესო წყარო ჯერ თევზის ქონი და ღვიძლია, ხოლო შემდეგ - კარაქი, კვერცხის გული, ნაღები და მოუხდელი რძე. მარცვლეული პროდუქტები და ადუღებული რძე (ვიტამინიზირებულიც) А ვიტამინს აღარ შეიცავს.

## რესურსები ინტერნეტში
* World Health Organization Database on Vitamin A Deficiency 

კატეგორია:ვიტამინი A
კანემის რეგიონი

**კანემის რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. დასახელება წარმოსდგება კანემის ისტორიული რეგიონისაგან, რომელიც შუა საუკუნეებში შედიოდა კანემის იმპერიის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მაო. ფართობი — 75 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 354 603 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
კანემის რეგიონი მდებარეობს ჩადის დასავლეთით. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება ბორკუს რეგიონი, აღმოსავლეთით ბაჰრ-ელ-გაზელის რეგიონი, სამხრეთით ლაკის რეგიონი, დასავლეთით ნიგერი. კანემის რეგიონზე გადის სტრატეგიული ტრანსსაჰარული ავტომაგისტრალი ნჯამენა — ბარდაი (ტიბესტის მთიანეთში).

## დემოგრაფია 
კანემის რეგიონში ძირითადად ცხოვრობენ: ტუბუს ხალხი (მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის 48 %), კანემბუ (40,5 %) და ჩადის არაბები (5 %).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კანემის რეგიონი იყოფა 3 დეპარტამენტად — კანემი, ჩრდილოეთი კანემი და უადი-ბისამი.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
გლადკოვის სახლი

**გლადკოვის სახლი** () — ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება ისტორიისა და არქიტექტურის ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლებს. 

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 76 / ლერმონტოვის შესახვევი № 4.

## ისტორია 
იმ ადგილზე სადაც ახლა ვაჭარ გლადკოვის სახლი დგეს, მდებარეობდა ერთსართულიანი შენობა, რომელშიც განთავსებული იყო ნოტაკის ფეხსაცმლის მკერავის სახელოსნო. სახლი ეკუთვნოდა ხორბლის ვაჭარ ივან სკარამანგას. შენობიდან ბერძნების ქუჩამდე დაუსახლებელი იყო. 

ვაჭრის გარდაცვალების შემდეგ სახლი გადავიდა მისი მეუღლის არგირია პეტრეს ასულის მფლობელობაში. შემდეგ იგი ეკუთვნოდა ლეონიდ მაგულეს, რომელმაც იგი მიჰყიდა მეორე გილდიის ვაჭარ ივან გლადკოვს. ივანე გლადკოვი ტაგანროგში ჩავიდა 1888 წელს. 1889 წელს 45 წლის ასაკში დაქორწინდა 27 წლის ქვრივ მარია ალაფუზოვაზე. ოჯახში მათ ჰყავდათ 6 შვილი. ივან გლადკოვი გარდაიცვალა 1909 წლის 10 მაისს ასთმისა და გულის ტკივილისაგან. დაკრძალეს ქრისტიანულ სასაფლაოზე ქალიშვილის, მარიას გვერდით. მის საფლავზე დგას გრანიტის ძეგლი, რომელზეც წარწერაა: 

ივან გლადკოვის ინიციატივით ძველი სახლი დაანგრიეს და 1895 წელს მის ადგილზე ააშენეს ორსართულიანი სახლი. მოგვიანებით გადააკეთეს სახლის ფანჯრები. სახლის ეზოში იყო ფლიგელი და ბეღელი. XIX საუკუნის ბოლოსთვის გლადკოვის სახლი სილამაზის მიხედვით მეშვიდე იყო ტაგანროგში. სახლი აგებულია მოდერნის სტილში ფართო ფანჯრებით. ფასად გაფორმებულია ლიმონისფერით. ფანჯრის ღიობებს შორის აპოლონის გამოსახულებებია. სახლის ფასადი მდიდარი დეკორით გამოირჩევა. 

1910-იან წლებში შენობაში განთავსებული იყო ვარშავის საგალანტერიო ნაწარმის მაღაზია, ვ. ფილევსკის წიგნის მაღაზია. 1914 წელს შენობაში მდებარეობდა „ივანოვის საბანკო  სახლი“.  1917 წელს დაემატა ვასილევის  მაღაზია, საპარიკმახერო და ატელიე. 1920 წელს მუშაობდა მუსიკისა და სიმღერის კურსები და სასადილო. 

გლადკოვის გარდაცვალებიდან 1925 წლამდე სახლი იმყოფებოდა მისი მემკვიდრეების მფლობელობაში, რომლებმაც შენბა გააქირავეს მაღაზიებისათვის და საცხოვრებლად. სხვადასხვა დროს შენობაში მუშაობდა კბილის ექიმი, ფოტოგრაფი, პარიკმახერი. განთავსებული იყო სასადილო, წიგნების მაღაზია და პროფესიული სასწავლებელი. 

ტაგანროგის ოკუპაციის პერიოდში (1941-1943 წწ.) შენობაში განთავსებული იყო გერმანული პროპაგანდის განყოფილება (Abteilung Propagande).

ამჟამად შენობაში განთვსებულია სბერბანკის განყოფილება, რუსეთის საპენსიო ფონდის ფილიალი და ტანსაცმლის მაღაზია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Энциклопедия Таганрог. И. В. Назаренко, В. В. Газаренко. Ст. Гладкова дом.
* О тебе, любимый город: Дом купца Гладкова
* Первая открытка Таганрога

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ალფერაკის სასახლე

**ალფერაკის სასახლე** () — ორსართულიანი სასახლე ტაგანროგში. განეკუთვნება ისტორიისა და არქიტექტურის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლებს. სასახლეში ამჟამად განთავსებულია ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ფილიალი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა № 41 / გლუშკოს შესახვევი № 13.

## ისტორია 
სასახლე აგებულია 1848 წელს. ეკუთვნოდა ტაგანროგელ მსხვილ ვაჭარს ნიკოლაი ალფერაკის. პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი, არქიტექტორი ანდრეი შტაკენშნეიდერი.

ალფერაკის სასახლე იყო ქალაქის კულტურული ცხოვრების ცენტრი. ალფერაკი აქ აწყობდა გრანდიოზულ ბალ-მასკარადებს, სადაც იწვევდა ტაგანროგის ცნობილ საზოგადოებას.

სასახლის მახლობლად ააშენეს დერეფნული სისტემის ფლიგელი, სადაც ცხოვრობდნენ ალფერაკის შვილების მასწავლებლები და გუვერნორები. 

1870-იან წლებში სასახლის მფლობელი გახდა ვაჭარი ნეგროპონტე, რომელმაც ქონება გაყიდა ნაწილ-ნაწილ. სასახლე ბაღით იყიდა მყიდველთა საზოგადოებამ კომერციული შეხვედრებისათვის. სასახლეში იმართებოდა კონცერტები, რომელსაც სხვადასხვა დროს ესწრებოდნენ ანტონ ჩეხოვი, პეტრე ჩაიკოვსკი ტაგანროგში სტუმრობისას. 

XIX საუკუნის ბოლოს 1898 წლის 22 ივნისს ანტონ ჩეხოვის ინიციატივით ტაგანროგში დაარსდა ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი. 1927 წელს სასახლის შენობა გადაეცა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს.

## არქიტექტურა 
სასახლის არქიტექტურა არის სამხრეთული ნეობაროკოს სტილის საუკეთესო ნიმუში. შენობას ამშვენებს ოთხი კორინთული სვეტი კლასიკური კაპიტელით. სამკუთხა ფრონტონის ცენტრში განთავსებულია ალფრაკების საგვარეულოს გერბი. სახურავზე მოაჯირია გაკეთებული. სასახლის შიგნით მარმარილოს კიბეა 41 საფეხურით. ყველა დარბაზი გაწყობილია ბაროკოს სტილში.

## მუზეუმი 
1989-1996 წლებში შენობაში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები. 1995-1996 წლებში მუზეუმში შეიქმნა თანამედროვე ექსპოზიცია.

მუზეუმის ექსპოზიცია განთავსებულია 13 დარბაზში. ექსპონატები დაყოფილია შემდეგ კატეგორიებად: „არქეოლოგია“, „მეტალი“, „იარაღი“, „კერამიკა“, „მინა“, „ქსოვილები“, „ხელნაწერები“, „ქანდაკება“, „ნუმიზმატიკა“.

მუზეუმის არქეოლოგიურ ექსპოზიციაში დაცულია 78 580 ექსპონანტი. მათ შორისაა პალეოლითისა და ნეოლითის ექსპონატებიც. კერძოდ, მდინარეების მანიჩისა და სალის შუამდინარეთის ყორღანების ნივთები, რომლებიც ძვ. წ. II-II  ათასწლეულებს განეკუთვნება. მუზეუმში დაცულია ძვლის, ქვისა და ბრინჯაოს ნივთები. 

აქვე დაცულია შუა საუკუნეების არქეოლოგიური გათხრების ექსპონატები, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ოქროს ურდოს პერიოდის სამრხების ინვენტარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дворец Н. Д. Алфераки
* История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника
* Дворец Алфераки (Таганрогский краеведческий музей) // Памятники Дона

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ტაგანროგის მუზეუმები
კამბუროვის სახლი

**კამბუროვის სახლი** () — ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლის ფლიგელში ცხოვრობდა საზღვაო ოფიცერი პეტრე შმიდტი, ხოლო თავად სახლში - გენერალი პავლე რენენკამპფი.

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 102.

## ისტორია 
ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩის 102-ში მდებარე პატარა ერთსართულიანი აგურის სახლი აგებულია მემკვიდრეობითი საპატიო მოქალაქის პავლე კამბუროვის (1817-1885 წწ.) ფინანსებით. სახლის ეზოში დგას ერთსართულიანი ასევე აგურის ფლიგელი. 

მშენებლობის დასრულების შემდეგ პავლე კამბუროვი ცხოვრობდა სახლში ოჯახთან ერთად. 1880-იანი წლების ბოლოს სახლის მფლობელი გახდა ობერ-ოფიცერი ვასილი პაშუტინი. XX საუკუნის დასაწყისში სახლი გადავიდა ტიმოთე მერკულოვის ხელში. 1915 წლიდან სახლის მფლობელია ილია სილენკო. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ 1925 წლამდე სახლი ეკუთვნოდა თედორე ტოველიუს. 

ეზოში მდგა ფლიგელში 1890-1893 წლებში ოჯახთან და მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდა, რევოლუციონერი მოღვაწე, სევასტოპოლის 1905 წლის აჯანყების ერთ-ერთი ორგანიზატორი პეტრე შმიდტი. ამავე სახლში ცხოვრობდა XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისის რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის არმიის ჩინეთში ლაშქრობის მონაწილე, რუსეთ-იაპონიის ომისა და პირველი მსოფლიო ომის გენერალი პავლე რენენკამპფი. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გენერალი დააპატიმრეს და გააგზავნეს პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში. რენენკამპფი ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ გაათავისუფლეს და დაბრუნდა ტაგანროგში, თავისი მეუღლის სამშობლოში. აქ იგი ცხოვრობდა სმოკოვნიკოვის გვარით. 1918 წლის მარტში გამოააშკარავეს. რევოლუციურმა ტრიბუნალმა არმიის ღალატისთვის გაასამართლა და სიკვდილი მიუსაჯა. რენენკამპფი დახვრიტეს 1918 წლის 1 აპრილს. 

ამჟამად შენობაში განთავსებულია ორგანიზაცია „როსტექაგრო“. სახლის ფასადზე დაკიდულია მემორიალური დაფა, რომელზეც არსებული წარწერა გვატყობინებს, რომ აღნიშნულ სახლში 1890-1893 წლებში ცხოვრობდა პ. შმიდტი.

## ლიტერატურა
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Греческая, 102 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მანდულის რეგიონი

**მანდულის რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუმრა. ფართობი — 17 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 637 086 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
მანდულის რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთში და წარმოადგენს ყოფილი შუა შარის პრეფექტურის სამხრეთ ნაწილს. აღმოსავლეთით რეგიონს ესაზღვრება შუა შარის რეგიონი, დასავლეთით აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი, ჩრდილოეთით ტანჯილეს რეგიონი. სამხრეთით რეგიონზე გადის ჩადის სახელმწიფო საზღვარი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან.

## მოსახლეობა 
მანდულის რეგიონში ცხოვრობენ სარას, მბაის, ნარის ეთნიკური ჯგუფები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით მანდულის რეგიონი იყოფა 3 დეპარტამენტად: დასავლეთი მანდული (შედგება 4 ქვეპრეფექტურისაგან), აღმოსავლეთი მანდული (6 ქვეპრეფექტურისაგან) და ბაჰრ-სარა (5 ქვეპრეფექტურისაგან).

## ეკონომიკა 
რეგიონის ეკონომიკის საფუძველია ნატურალური სოფლის მეურნეობა და ბამბის მოყვანა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
ლაკის რეგიონი

**ლაკის რეგიონი** ( — *ტბა*, ) — ჩადის რეგიონი. თავისი დასახელება რეგიონმა მიიღო ჩადის ტბის გამო, რომელსაც უკავია მისი ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბოლი. ფართობი — 23 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 451 369 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ლაკის რეგიონი მდებარეობს ჩადის უკიდურეს დასავლეთში. ტერიტორიულად ლაკის რეგიონი შეესაბამება ადრინდელ ლაკის პრეფექტურას. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება კანემის რეგიონი, სამხრეთით ჰაჯერ-ლამისის რეგიონი. დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით გადაჭიმულია ჩადის ტბა; აქ მდებარეობს ჩადის სახელმწიფო საზღვარი ნიგერთან, ნიგერიასთან და კამერუნთან.

## მოსახლეობა 
ლაკის რეგიონში ძირითადად ცხოვრობენ — კანემბუს ხალხი (მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის 66 %) და ბუდუმას ხალხი (18 %).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ლაკის რეგიონი იყოფა 4 დეპარტამენტად: ფული (შედგება 3 ქვეპრეფექტურისაგან), კაია (2 ქვეპრეფექტურისაგან), მანდი (2 ქვეპრეფექტურისაგან) და უაიი (3 ქვეპრეფექტურისაგან).

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
აღმოსავლეთი მაიო-კების რეგიონი

**აღმოსავლეთი მაიო-კების რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. თავისი სახელწოდება რეგიონმა მიიღო აქ ჩამომდინარე მდინარე მაიო-კების გამო. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბონგორი. ფართობი — 19 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 769 198 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
აღმოსავლეთი მაიო-კების რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. რეგიონი ტერიტორიულად შეესაბამება ყოფილი მაიო-კების პრეფექტურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებს. რეგიონს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება შარი-ბაგირმის რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ტანჯილეს რეგიონი, სამხრეთ-დასავლეთით დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი. დასავლეთით რეგიონზე გადის ჩადის სახელმწიფო საზღვარი კამერუნთან.

## მოსახლეობა 
აღმოსავლეთი მაიო-კების რეგიონში ცხოვრობენ მუსეის, მასას, ტუპურის, მარბას, კარას ეთნიკური ჯგუფები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთი მაიო-კების რეგიონი იყოფა 4 დეპარტამენტად: კაბია (შედგება 3 ქვეპრეფექტურისაგან), მაიო-ლემიე (3 ქვეპრეფექტურისაგან), მაიო-ბონეიე (7 ქვეპრეფექტურისაგან) და მონ-დ’ილი (5 ქვეპრეფექტურისაგან).

## ეკონომიკა 
რეგიონის ადგილობრივი მოსახლეობა ძირითადად დაკავებულია სოფლის მეურნეობით და თევზჭერით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
კრასნუშკინის სახლი

**კრასნუშკინის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია 1871 წელს.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 37.

## ისტორია 
სახლი აგებულია სავარაუდოდ 1871 წელს. იგი ეკუთვნოდა ტაგანოგის საპატიო მოქალაქეს ზაქარია კრასნუშკინს, რომელიც იყო წარმოშობით კაზაკი და ჰქონდა გენერლის წოდება. ტაგანროგის ცენტრში ზაქარია კრასნუშკინმა შეიძინა მიწა და იქ ააგო ორი ორსართულიანი სახლი პეტროვის შვიდში და მეორე მეზობლად პეტროვის 9-ში. სახლებს ერთმანეთისაგან ჰყოფდა ყალბი კარიბჭე, რომელიც სახლების საერთო ეზოში შედიოდა. 

1871 წლიდან შენობაში განთავსებულია „პეტერბურგის მანუფაქტურული კომპანიის“ მაღაზიები. ვაჭრობდნენ მამაკაცისა და ქალის ტანსაცმლით, სვიტერებით, ცხვირსახოცებითა და სხვადასხვა საქონლით.

2015 წლის 31 მაისს სახლის ფასადზე საერთო რუსული პროექტის „უკანასკნელი მისამართის“ ფარგლებში დააყენეს ნიშანი რეპრესირებული მ. მ. ბონდარენკოს პატივისცემის ნიშნად.

კრასნუშკინის სახლმა რევოლუციის, საბჭოთა ხელისუფლებისა და გარდაქმნის მოვლენების მიუხედავად დღემდე შემოინახა თავაპირველი სახე.

## არქიტექტურა 
კრასნუშკინის სახლი ნაგებია აგურით. იგი ორსართულიანია და შელესილია. აშენებულია პროვინციული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში მინიმალური არქიტექტურული ელემენტებით. პირველ სართულზე სამი კარი და ოთხი ფანჯარაა. მეორე სახლი საცხოვრებლად იყო განკუთვნილი. მეორე სართულის ფასადზე შვიდი სწორკუთხა ფანჯარაა.

## ცნობილი მობინადრეები 
* იგორ ბონდარენკო (1927-2014) — საბჭოთა და რუსი მწერალი.
* მიხეილ ბონდარენკო (1905-1938) — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე.
* ელიზავეტა კრასნუშკინა (1858-1912) — რუსი მხატვარი, გრავიურის ოსტატი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дом Краснушкина на сайте «Исторический Таганрог» 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი

**დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. თავისი სახელწოდება რეგიონმა მიიღო აქ ჩამომდინარე მდინარე მაიო-კების გამო. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პალა. ფართობი — 14 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 569 087 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში და ტერიტორიულად შეესაბამება ყოფილი მაიო-კების პრეფექტურის მდებარეობას. რეგიონს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება აღმოსავლეთი მაიო-კების, ტანჯილეს და დასავლეთი ლოგონის რეგიონები. დასავლეთით და სამხრეთით გადის ჩადის სახელმწიფო საზღვარი კამერუნთან.

## მოსახლეობა 
დასავლეთი მაიო-კების რეგიონში ცხოვრობენ მუნდანის, ფულბეს, ნგამბას ეთნიკური ჯგუფები.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი იყოფა 2 დეპარტამენტად — მაიო-დალაჰი (შედგება 4 ქვეპრეფექტურისაგან) და ლაკ-ლერე (4 ქვეპრეფექტურისაგან).

## ეკონომიკა 
რეგიონის ადგილობრივი მოსახლეობა ძირითადად დაკავებულია მეცხოველეობით, თევზჭერით, ბამბის მოყვანით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
აშშ-ის საელჩო კუიბიშევში

**აშშ-ის საელჩო კუიბიშევში** () — საბჭოთა კავშირში აშშ-ის ყოფილი დიპლომატიური წარმომადგენლობა, რომელიც 1941-43 წლებში ქალაქ კუიბიშევში (დღ. სამარა), ნეკრასოვის ქუჩის 62-ზე მდებარე ძველ შენობაში მდებარეობდა. ევაკუაციის დასაწყისისთვის საბჭოთა კავშირში შეერთებული შტატების ელჩი იყო ლოურენს შტეინგარდტი. ის კუიბიშევში გადავიდა, მაგრამ, მოსკოვში დატოვა მეორე მდივანი და თანამშრომლების ნაწილი. თუმცა, მალევე იგი თურქეთში გადაიყვანეს და 1942 წლის 14 თებერვალს ფრანკლინ რუზველტმა საბჭოთა კავშირში ელჩად დანიშნა უილიამ სტენდლი; აგრეთვე შეიქმნა სამხედრო მისია, რომელსაც განსაკუთრებული უფლებამოსილებები ჰქონდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
კულიპინის სახლი

**კულიპინის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. 2002 წლის 31 დეკემბრის  № 124 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 30.

## ისტორია 
სახლი ტაგანროგში პეტროვის ქუჩა 30-ში მდებარე, ააგეს დაახლოებით 1870 წელს. თავდაპირველად მასში ცხოვრობდა უნტერ-ოფიცერის პავლე ბუიანოვსკის ოჯახი. 1880-იანი წლებიდან 1918 წლამდე სახლში ცხოვრობდა მათი ნათესავი ანტონი. 

სახლის პირველი მფლობელი იყო თურქეთის მოქალაქი ივანე კონტემიროვი. 1870-იან წლებში მან სახლი მიჰყიდა ტაგანროგელ ვაჭარს დიმიტრი კულიპინს. დიმიტრი იყო მორწმუნე ადამიანი, დადიოდა ეკლესიაში, მუშაობდა ნიკოლაევსკის საბავშვო სახლის კარის ეკლესიის მამასახლისად

XX საუკუნის დასაწყისში სახლის მფლობელები გახდნენ კულიპინის მემკვიდრეები. 1925 წელს, უკანასკნელი მფლობელის, ბორის კულიპინის კუთვნილი სახლის ნაციონალიზაცია მოახდინეს. 

1910-იან წლებში სახლის რამდენიმე ოთახი იქირავა პორტის უფროსმა, სასამართლოს მრჩეველმა, ა. სემენიუტმა, რომელიც გარდაიცვალა 1912 წელს. ამ პერიოდში სახლში ასევე მუშაობდა მადამ ნ. ფივეტის სახელოსნო, რომელიც კერავდა კაბებს და თავის საქმეს ასევე ასწავლიდა ყველა მსურველს. 

1928 წელს სახლში ამზადებდნენ ავეჯს. მოგვიანებიით აქ გახსნეს სოციალური განათლების ინსტიტუტი. 

საბჭოთა პერიოდში მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი საცხოვრებელია და წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.

## არქიტექტურა 
კულიპინის სახლის სწორკუთხა ფანჯრები ბოლოვდება სამკუთხა თამასებით და სანდრიკებით. პირველი სართულის ფანჯრები გაწყობილია კლდის ქვით. სახლის კუთხეში დატანებულია კოშკი ფანჯრით.

## ლიტერატურა
* Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Петровская, 30 
* Улица Петровская Таганрог 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
შუა შარის რეგიონი

**შუა შარის რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. თავისი სახელწოდება რეგიონმა მიიღო აქ ჩამომდინარე მდინარე შარის გამო. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სარჰი. ფართობი — 41 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 598 284 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
შუა შარის რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ ნაწილში და უკავია ყოფილი შუა შარის პრეფექტურის დიდი ნაწილი. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება სალამატის რეგიონი, ჩრდილოეთით გერის რეგიონი, დასავლეთით შარი-ბაგირმის, ლაკის და მანდულის რეგიონები, სამხრეთით რეგიონზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ჩადსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას შორის. რეგიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს დიდი ტბა ირო.

## მოსახლეობა 
შუა შარის რეგიონში ყველაზე უფრო ბევრნი ცხოვრობენ სარას ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები. 3 სოფლის — გორის, დამტარის და მაილაოს მაცხოვრებლები, რომლებიც განლაგებულია მდინარე შარის მოპირდაპირე ნაპირზე, ლაპარაკობენ ლაალის ენაზე, რომელიც არ მიეკუთვნება არც ერთ ენათა ოჯახს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით შუა შარის რეგიონი იყოფა 3 დეპარტამენტად — ბარჰ-კოჰი (შედგება 5 ქვეპრეფექტურისაგან), გრანდ-სიდო (4 ქვეპრეფექტურისაგან) და ლაკ-ირო (9 ქვეპრეფექტურისაგან).

## ეკონომიკა 
რეგიონის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა — მეცხოველეობა, თევზჭერა, ბამბის და შაქრის ლერწმის მოყვანა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
კომნინო-ვარვაცის სახლი

**კომნინო-ვარვაცის სახლი** () — სამსართულიანი სახლი ტაგანროგში.   სახლი აგებულია XIX საუკუნის შუა წლებში.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 87.

## ისტორია 
XIX საუკუნის შუა წლებში ბერძენი ვაჭრის დიმიტრი პეტროკოკინოს სახსრებით ააგეს ერთსართულიანი სახლი ნახევრად მიწისზედა სარდაფით.  მეორე გილდიის ვაჭარი დიმიტრი პეტროკოკინო 1865 წელს აირჩიეს მოსამართლედ. 1880-იან წლებში მთელი მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ოდესაში, ხოლო მათი სახლი იყიდა ვაჭარმა კოზმა კომნინო-ვარვაციმ. კოზმა კომნინო-ვარვაცი ტაგანროგში ჩამოვიდა 1814-1815 წლების მიჯნაზე. აქ მისთვის სასარგებლო კლიმატი იყო. კოზმა ვარვაციმ გადაწყვიტა სახლის გაფართოება და მეორე სართულის დადგმა. ამისათვის მან დაწერა მშენებლობაზე შუამავლობა ქალაქის მთავრობასთან. 

1892 წელს კოზმა კომნინო-ვარვაციმ ქალაქის მთავრობისაგან მიიღო პეტროვის ქუჩაზე მშენებლობის ნებართვა. 

გადაკეთების შედეგად სახლმა საკმაოდ არასიმეტრიული ფორმა მიიღო. შენობაში იყო 62 ოთახი. მასში ცხოვრობდნენ სახლის მფლობელი კოზმა კომნინო, მისი ორი ქალშვილი ზინაიდა და ვერა; ასევე მობერლის ოჯახი. 

სახლს ემსახურებოდა 46 ადამიანი. მოსამსახურის გამოძახებისათვის სახლში შეიქმნა ზარებით გამოძახების რთული სისტემა. ყველა მსახურს თავისი სპეციალური ზარი ჰქონდა. ზარის ხმაზე ხვდებოდნენ სად ვის უძახდნენ.

1898 წელს მშობლების გარდაცვალების შემდეგ კომნინო-ვარვაცებმა მიიღეს გადაწყვეტილება დაეტოვებინათ ტაგანროგი. 1908 წლის 6 დეკემბერს სახლი გადაეცა ქალაქს. შენობაში განათავსეს ქალაქის მთავრობა და ქალაქის მუზეუმი. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსებული იყო ავტომოტოკლუბი, განათლების მუშაკთა სახლი, ავტომოტოტრანსპორტის სკოლა, პიონერთა სასახლე. პიონერთა სასახლეში მუშაობდა 85 წრე, რომელშიც გაწევრიანებული იყო 1870 ბავშვი. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელების ოკუპაციის პერიოდში შენობაში განთავსებული იყო პოლიცია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ტაგანროგელი ბორის სტოიანოვი. მოგვიანებით, სსრკ-ის სამხედრო ტრიბუნალის გადაწყვეტილებით სტოიანოვი დახვრიტეს.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სახლს დააშენეს მესამე სართული. ამჟამად ეს არის საცხოვრებელი სახლი, რომლის პირველ სართულზე განთავსებულია სხვადასხვა სახის მაღაზიები.

## ლიტერატურა 
* Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Петровская, 87 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
დასავლეთი ლოგონის რეგიონი

**დასავლეთი ლოგონის რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. თავისი სახელწოდება რეგიონმა მიიღო მდინარე ლოგონის გამო. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მუნდუ. ფართობი — 9000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 683 293 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთი ლოგონის რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ ნაწილში. ტერიტორიულად შეესაბამება ყოფილ დასავლეთი ლოგონის პრეფექტურას. დასავლეთით მას ესაზღვრება დასავლეთი მაიო-კების რეგიონი, ჩრდილოეთით ტანჯილეს რეგიონი, აღმოსავლეთით და სამხრეთით აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი.

ბუნებრივ-კლიმატური თვალსაზრისით დასავლეთი ლოგონის რეგიონი მდებარეობს სავანის ზონაში.

## მოსახლეობა 
დასავლეთი ლოგონის რეგიონის მოსახლეობის 90 %-ზე მეტი მიეკუთვნება სარას ეთნიკურ ჯგუფს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით დასავლეთი ლოგონის რეგიონი იყოფა 4 დეპარტამენტად — დოჯე (შედგება 4 ქვეპრეფექტურისაგან), გვენი (4 ქვეპრეფექტურისაგან), ლაკ-უეი (7 ქვეპრეფექტურისაგან) და ნგურკოსო (6 ქვეპრეფექტურისაგან).

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
გლეხი შემოღობილ მინდორში

**გლეხი შემოღობილ მინდორში** — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1889 წლის ოქტომბერში, ზეთის საღებავებით, ტილოზე. ამჟამად ნამუშევარი ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმის კოლექციის ექსპონატია.

## აღწერა
ნახატის ნაჩქარევ ხაზებში ყურადღება დინამიკურ, მოძრავ მდელოზეა გამახვილებული. ნახატი თითქოს სიცოცხლის გამომხატველია, მიუხედავად იმისა, რომ მასზე მხოლოდ ერთი ადამიანია გამოსახული. ოთხი ნამუშევრიდან ტოპოგრაფიულად ყველაზე ზუსტად ალპილეს ქედს ეს ნახატი ასახავს. ვან გოგის მიზანი იყო გამოესახა მდელოზე მიმდინარე მკა. მხატვრის მოსმის სტილი, გამოსახულების დახვეული იერი მნახველისათვის განსაკუთრებულ სანახაობას ქმნის. „გლეხი შემოღობილ მინდორში“ ვინსენტ ვან გოგის გვიანი შემოქმედების მშვენიერი მაგალითია, სადაც დინამიკური ფუნჯის მონასმები ნახატში მთავარ როლს იკავებს.

## ისტორია
„გლეხი შემოღობილ მინდორში“ ვინსენტ ვან გოგის ცხოვრების ყველაზე რთულ პერიოდშია შესრულებული, მას შემდეგ რაც მხატვარი ნებაყოფლობით ჩაეწერა სენ-რემის თავშესაფარში. ის ებრძოდა ნერვულ აშლილობას რომელიც 1888 წლის შობიდან მოყოლებული ტანჯავდა, როდესაც ის პოსტიმპრესიონისტ მხატვარს, პოლ გოგენს სტუმრობდა.

ნახატი ვან გოგის გარდაცვალების შემდეგ მის ძმას, თეო ვან გოგს ერგო, რომელმაც ის თავის მეუღლეს ჯოანა ვან გოგ-ბონგერს აჩუქა. 1905 წელს ნახატი ჯერ პოლ კასიერზე, შემდეგ კი რობერტ ვონ მენდელსონზე გაიყიდა.ამის შემდეგ ის ნიუ-იორკში მოხვდა საიდანაც კაროლინ მერმონ ფესლერმა შეიძინა, რომელმაც შემდგომში ნახატი ჯონ ჰერონის ხელოვნების ინსტიტუტს გადასცა, 1944 წლიდან კი ნამუშევარი ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმის კოლექციის ნაწილია.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1889 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
კობილინის სახლი

**კობილინის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 49.

## ისტორია 
1859 წლის აგვისტოში ტაგანროგის სამშენებლო კომიტეტში შევიდა პირველი გილდიის ვაჭარ ივან კობილინის თხოვნა პეტროვის ქუჩაზე სახლის მშენებლობის შესახებ. მშენებლობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ვაჭარმა კობილინმა დაანგრია ძველი ბეღელი და მის ადგილზე ააშენა ორსართულიანი აგურის სახლი. მისი ფასადი ოთხ თანაბარ სექციადაა დაყოფილი სწორკუთხა კოლონებით. თითოეული სექციის მეორე სართულზე სამი ფანჯარა იყო, ხოლო პირველ სართულზე შესასვლელი და ორი ფანჯარა. 

მშენებლობის დასრულების შემდეგ პირველი სართული გაქირავდა მაღაზიებზე, მეორე სართულზე მეწარმემ ვასილი ბოროვმა გახსნა სასტუმრო „ლონდონი“. მთავარი შეასვლელი იყო მარჯვენა ერთსართულიანი ფლიგელიდან. შემდეგ ამ ფლიგელს დააშენეს მეორე სართული და სახლმა მიიღო თანამედროვე სახე.

ივანე კობილინი ვაჭრობდა შაქრით. შემდეგ სასურსათო და გასტრონომიული საქონლით ძველ ბაზარში. 1845 წლიდან კობილინის კანტორაში მსახურობდა ანტონ ჩეხოვის მამა პავლე. ვაჭართან მსახურობდა ასევე მწერლის ბიძა ივანე მოროზოვი. მწერლის მამა პავლე მალე გაათავისუფლეს სამსახურიდან, რადგან უარი თქვა ვადაგასული ხიზილალის გაყიდვაზე. 

1855 წლამდე ქალაქის მერად არჩეული ი. კობილინი მონაწილეობდა ამაღლებისა და მიტროფანოვის ეკლესიების მშენებლობაში. 1890 წლამდე სახლის მფლობელი იყო მისი შვილი მიხეილ კობილინი. ი. კობილინი გარდაიცვალა 1904 წელს ღვიძლის დაავადებით.

შენობის ქვედა სართულების ოთხივე სექცია გაქირავებული იყო მაღაზიებისათვის. 

1902 წელს შეიცვალა სასტუმროს მფლობელი. იგი გახდა ნიკოლაი ტერ-არუთინოვი. 1915 წლის 1 თებერვალს ტერ-არუთინოვი გარდაიცვალა მუცლის ტიფით.  გარდაცვალებამდე მან სახლი მიჰყიდა კ. გავრილენკოს, რომელმაც 1914 წელს სასტუმროს დაარქვა „მეტროპოლი“. ლენინის ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის პერიოდში 1925 წელს შენობაში განათავსეს კაზინო. ყოველდღე 8 საათიდან 10 საათამდე კაზინოში თამაშობდნენ ლოტოს. 

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შენობაში განათავსეს შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის (ნკვდ) განყოფილება, ხოლო 1957 წლიდან სასტუმრო „ცენტრალნაია“. პირველ სართულზე მოქმედებდა კინოთეატრი „დღის სიახლეები“. 1980-იან წლებში კონოთეატრი დაიხურა და მის ადგილზე გახსნეს იმპორტული რადიოტექნიკისა და აპარატურის მაღაზია „დიანა“.

## ლიტერატურა
* Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Петровская, 49 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი

**აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი** (, ) — ჩადის რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დობა. ფართობი — 24 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 796 453 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი მდებარეობს ჩადის უკიდურეს სამხრეთში. თავისი დასახელება რეგიონმა მიიღო მდინარე ლოგონის გამო. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება დასავლეთი ლოგონის და ტანჯილეს რეგიონები, აღმოსავლეთით მანდულის რეგიონი. დასავლეთით რეგიონზე გადის ჩადის სახელმწიფო საზღვარი კამერუნთან, ხოლო სამხრეთით ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან. ტერიტორიულად რეგიონი შეესაბამება ადრინდელ აღმოსავლეთი ლოგონის პრეფექტურის საზღვრებს.

## მოსახლეობა 
აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონში ძირითადად ცხოვრობს სარას ეთნიკური ჯგუფი (მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის 50 %). რეგიონში ასევე ცხოვრობენ შემდეგი ეთნიკური ჯგუფები: მბუმი, გორი, ნგულა.

რელიგიური აღმსარებლობის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობა — ქრისტიანები და აფრიკული ტრადიციული რელიგიების მიმდევრები არიან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონი იყოფა 6 დეპარტამენტად — აღმოსავლეთი კოუ (შედგება 3 ქვეპრეფექტურისაგან), დასავლეთი კოუ (3 ქვეპრეფექტურისაგან), მონტ-დე-ლამი (5 ქვეპრეფექტურისაგან), ნია (5 ქვეპრეფექტურისაგან), ნია-პენდე (4 ქვეპრეფექტურისაგან) და პენდე (3 ქვეპრეფექტურისაგან).

## ეკონომიკა 
აღმოსავლეთი ლოგონის რეგიონის ეკონომიკის მთავარი დარგებია ნავთობის მოპოვება და ბამბის მოყვანა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
რიფის ზურგრქოსანი

**რიფის ზურგრქოსანი**, ასევე ცნობილი ჰავაური სახელით, **humuhumunukunukuāpuaokinaa** (ˈhumuˈhumuˈnukuˈnukuˈwaːpuˈwɐʔə), ასევე როგორც '''Humuhumunukunukuapua'a** ან უბრალოდ **humuhumu''', რომლის მნიშვნელობაა „რიფის ზურგრქოსანი ღორის მაგვარი დინგით“. () — სხივფარფლიანი თევზების სახეობა ზურგრქოსანისებრთა ოჯახიდან.

## აღწერა 
სხეულის საშუალო სიგრძე 30 სმ. ზურგის ორივე ფარფლში 3 ეკლიანი და 22–25 რბილი სხივია, ანალურში — 20–22 რბილი სხივი, უხეში არ აქვს. ზურგის შეფერილობა სტაფილოსფერ-ყავისფერია, გვერდებზე კუდთან ახლოს ორ-ორი წვრილი ზიგზაგისებური ყვითელი ხაზია, რომელიც გამოყოფს ზურგს კუდის შავი ღეროსგან, თავი და მუცელი თეთრი, თვალებიდან და მკერდის ფარფლებიდან ანალურ ფარფლამდე გადის განიერი შავი ზოლი.

## არსებობის არეალი 
ცხოვრობს ტროპიკულ წყლებში იდოეთისა და წყნარ ოკეანეში წითელი ზღვიდან და სამხრეთ აფრიკიდან მარკიზის კუნძულებამდე, ჩრდილოეთით სამხრეთ იაპონიამდე და სამხრეთით ლორდ-ჰაუს კუნძულამდე.

## ცხოვრების წესი და კვება 
ტერიტორიული სახეობაა. იკვებება წყალმცენარეებით, დეტრიტით, მოლუსკებით, კიბოსნაირებით, ჭიაყელებით, კანეკლიანებით, ღრუბლებით, ფორამინიფერებით, პატარა თევზებით და ქვირითით.

## ფოტო 

Rhinecanthus rectangulus.jpg
FMIB 42657 Balistapus rectangulus (Bloch & Schneider) Humuhumu Nukunuku Apua'a.jpeg

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ზურგრქოსანისებრნი
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანე
კატეგორია:წყნარი ოკეანე
კატეგორია:ჰავაი
კარასპასოვის სახლი

**კარასპასოვის სახლი** () — ძველი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია 1818-1819 წლებში.

მისამართი: ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა № 18.

## ისტორია 
კარასპასოვის სახლი აგებულია 1818-1819 წლებში. 

1860-იან წლებში სახლი ეკუთვნოდა ნეჟინელ ბერძენს, ვაჭარ მიხეილ კარასპასოვს. 1880-იან წლებში სახლი შეიძინა თურქეთის მოქალაქე ბერძენმა პანაგის კონსტატინიდისმა, რომლის კუთვნილებაშიც დარჩა 1910 წლამდე. ფლიგელში ხშირად იკრიბებოდნენ ახალგაზრდები (მათ შორის ანტონ ჩეხოვი) და როგორც წესი საუბრობდნენ თეატრის შესახებ. ერთ-ერთი ასეთი შეხვედრის დროს რამდენიმე სტუმარს შორის დაიბადა იდეა აეშენებინათ მოყვარულთა თეატრი. იდეა ენთუზიაზმით აიტაცეს. გადაწყდა, რომ ამ მიზნით გამოეყენებინათ სახლის უკანა ეზო. პირველი სპექტაკლი იყო „მეეტლე, ანუ ჰუსარის ოფიცრის ანცობა“. როლები ამ პიესისათვის შემდეგნაირად გადანაწილდა: ჰუსარის ოფიცრის როლს ასრულებდა მასპინძლის ერთ-ერთი მეგობარი, სადგურის მეთვალყურეს — ალექსანდრე ჩეხოვი, ეკლესიაში გადასახადების ამკრეფს — ა. იაკოვლევი, მეთვალყურის გოგოს  — მისი ცოლი, ახალგაზრდა მეეტლეს — ანდრეი დროსი და მოხუცის როლს — ანტონ ჩეხოვი. 

2004 წელს ფლიგელის მახლობლად ამოთხარეს უზარმაზარი ორმო, სადაც ტაგანროგის საკონდიტრო ფაბრიკის ადგილზე აშენებდნენ „ევროპული კვარტლის“ სავაჭრო ცენტრს. 2013 წლის 22 ივლისს ევროპული კვარტლის ორმო ჩაინგრა და მასში ჩავარდა ფლიგელის კედელიც. 2014 წლის აპრილში ორმო ხელახლა ჩაინგრა.

## ცნობილი მაცხოვრებლები
* ანდრეი დროსი (1860-1918) — რუსი ოფიცერი, ანტონ ჩეხოვის გიმნაზიელი მეგობარი.
* ალექსანდრე ჩეხოვი (1855-1913) — რუსი პროზაიკოსი, პუბლიცისტი, მემუარისტი.
* ანტონ ჩეხოვი (1860-1904) — ცნობილი რუსი მწერალი, მსოფლიო ლიტერატურის კლასიკოსი
* ნიკოლაი ჩეხოვი (1858-1889) — რუსი მხატვარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Дом Караспасова на сайте «Исторический Таганрог» 
* Дом Караспасова на сайте «Объекты культурного наследия» 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
აკაუანი (პიაუი)

**აკაუანი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.

2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 420 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.27 კმ²-ზე. ფართობი 1 279 586 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პიაუი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

## სქოლიო
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
სოხოისტა

**სოხოისტა** — ადგილი ბასიანში, ისტორიული საქართველოს უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთში. 1545 წელს სოხოისტასთან გაიმართა ბრძოლა საქართველოს და ოსმალეთის ლაშქარს შორის. ქართველები დამარცხდნენ. სოხოისტის ბრძოლის შედეგად იმერეთ-სამცხე-საათაბაგოს ერთიანი სახელმწიფოს არსებობას ბოლო მოეღო. ოსმალებმა მტკიცედ მოიკიდეს ფეხი სამხრეთ საქართველოში, რასაც შემდეგ მისი სრული დაპყრობა მოჰყვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
ალიარ ალიევი

**ალიარ იუსიფის ძე ალიევი** (; დ. 14 დეკემბერი, 1957, ყაზიანი, გუბადლი, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ — გ. 3 ოქტომბერი, 1992, ლაჩინი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული გმირი, ყარაბაღის ომის მონაწილე.

## ადრეული წლები 
ალიარ ალიევი, 1957 წლის 14 დეკემბერს, გუბადლის რაიონის სოფელ ყაზიანში დაიბადა. 1979 წელს, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი წარჩინებულის დიპლომით დამთავრების შემდეგ, გუბადლის სოფელ დონდარლის სკოლაში სპორტის მასწავლებლად მუშაობდა.

სამხედრო სამსახურის შემდეგ, სარანსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა მას, როგორც პროფესიონალ მასწავლებლად იწვევს სამუშაოდ, სადაც ალიევი ორი წელი ფიზკულტურის მასწავლებლად მუშაობს. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, ალიარი უკან ყაზიანში ბრუნდება და სოფლის სკოლის მასწავლებელი ხდება, ხოლო მოგვიანებით, რაიონის სპორტის საზოგადოების მწვრთნელად ინიშნება. 1985 წლიდან, ამავე საზოგადოების თავმჯდომარე ხდება.

## ყარაბაღის ომში ჩართვა 
ყარაბაღის ომის დაწყებისას, ალიარი ნებაყოფლობით უერთდება აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების რიგებს. ომში მხოლოდ მებრძოლი კაცივით არ გამოირჩევა, არამედ, როგორც სამხედრო საქმის ორგანიზატორივითაც აჩენს თავს. თავდაპირველად ინიშნება სადაზვერვო ნაწილს მეთაურად, ხოლო შემდეგ, ჯგუფ „ტაბორის“ მეთაურის მოადგილედ ინიშნება.

1988 წლიდან, სომეხი ბოევიკები აქტიურად იწყებენ გუბადლის ტერიტორიაზე ტერორისტული აქტების განხორციელებას. ზუსტად ამ დროს, ალიევი აყალიბებს კონტრტერორისტულ დაჯგუფებას „ტაბორს“. 1992 წლიდან, ხელმძღვანელობს ბრძოლებს ლაჩინის მიმართულებით.

ხოჯალის გენოციდის შემდეგ, ალიარ ალიევი თავის მებრძოლებთან ერთად, თავს ესხმის სომხეთის ქალაქ გორისს, სადაც 336 ადამიანი დაიღუპა. ამასთან დაკავშირებით, სომხეთში 3 დღიანი გლოვა გამოცხადდა.

## სიკვდილი 
თავისი ბოლო ბრძოლა ალიევმა 1992 წლის 3 ოქტომბერს გამართა, როდესაც სტრატეგიული სიმაღლის აღებას ცდილობდა. დაკრძალულია გუბადლის რაიონში.

## მემკვიდრეობა 
ბაქოს ნარიმანოვის რაიონში ერთ-ერთი ქუჩა მისი სახელობისაა. სუმგაითში მისი სახელობის სპორტული ცენტრია გახსნილი.

1992 წლის 10 ნოემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით, მას აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული გმირები
მავროკორდატოს სახლი

**მავროკორდატოს სახლი** () — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია 1830-იანი წლებში. 1992 წლის 18 ნოემბრის  № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 101.

## ისტორია 
სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, რომელიც მდებარეობს ბერძნების ქუჩა ნომერ 101-ში აგებულია 1830-იან წლებში. მის ფასადზე შვიდი სარკმელია ნახევრად კოლონებით და პილასტრებით. შენობის პილასტრები შესრულებულია ლურჯ ფერში, ხოლო მცირე არქიტექტურული დეტალები თეთრად. 

1870-იანი წლებიდან სახლის მფლობელი იყო ტაგანროგელი ვაჭარი ანტონ სარანდინაკი, შემდეგ საბერძნეთის ქვეშევრდომი ეკატერინა კალვოკორესი. 19 წლის ეკატერინა ცოლად გაჰყვა 35 წლის ბერძენ მიხეილ ივანეს ძეს. 1867 წელს, როგორც მეჯვარე კალოკორესის მეუღლისა, ბერძნულ ეკლესიაში ივანეს შვილის ნათლობას ესწრებოდა ტეოხორიდების ოჯახში დაბადებული პირველი გილდიის ვაჭარი დიმიტრი ნეგროპონტე, რომელიც დაოჯახებული იყო კოლეჯის რეგისტრატორის შვილზე ელენა ავერინოზე.

XIX საუკუნის დასაწყისში საკუთრება შეიძინა საბერძნეთის მოქალაქემ მატვეი მავროკორდატომ. მისი მამა სტომატი (დაბადებული 1830 წ.) და დედა ვირგინია ავერინო (დაბადებული 1841 წ.) დაქორწინდნენ 1858 წლის იანვარში ბერძნულ ეკლესიაში. 

სახლი ახალმა მფლობელმა გააქირავა ოთახებად და კანტორებად. 1910-იან წლებში აქ ცხოვრობდა ნაფიცი რწმუნებული ივანე კორსუნი.  

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1925 წლამდე სახლი იყო ვაჭრების მ. და ი. ბერკოვიჩების კუთვნილება. 

ამჟამად ეს არის საცხოვრებელი სახლი პრივატიზირებული ოთახებით და კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური მნიშვნელობის ძეგლი.

## ლიტერატურა
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Греческая, 101 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ქილიშლი

**ქილიშლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ბარდის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*  
 
 
 

კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
მაგულოს სახლი

**მაგულოს სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. 2002 წლის 31 დეკემბრის  № 124 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 70.

## ისტორია 
XIX საუკუნის დასაწყისში კომერციულმა მრჩეველმა მარკ მაგულომ თავის ძმასთან ერთად პეტროვის 46-ში (ამჟამად 70) ააგო სახლი. შენობის ჭერი მოხატეს იტალიელმა მხატვრებმა. 1825 წელს ქალაქს სტუმრობდა რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე I. მდიდარმა ბერძნებმა მის პატივსაცემად მოაწყვეს შეხვედრა მაგულოს სახლში. სარამოს ესწრებოდა თავად იმპერატორი.

1872 წლისათვის შენობის პირველი სართული სავაჭროდ იყო გაქირავებული. აქ არსებულ ძმებ ბუკაშინოვიჩების მაღაზიაში შესაძლებელი იყო იმპორტული ღვინის, არაყისა და 98 %-იანი სპირტის ყიდვა.

მარკ მაგულო დაკავებული იყო პურის ექსპორტით. მაგულოს მრავალრიცხოვანი მემკვიდრეები სახლს ფლობდნენ 1925 წლამდე. ერთ-ერთი მათგანი ვირგინია (დაბადებული 1836 წ.) ხელმძღვანელობდა საქველმოქმედო ფონდს. 1918 წლის 27 იანვარს იგი მძარცველებმა გაგუდეს საკუთარ სახლში, მათ მოითხოვეს ძვირფასეულობა და ფული, მაგრამ რომ ვერ მიიღეს გაგუდეს დიასახლისი. ამის შემდეგ მათ დაარბიეს მთელი სახლი, მაგრამ ვერაფერი იპოვეს. 

ოქტომბრის რევოლუციის წინ სახლის პირველი სართული კვლავ მაღაზიებისთვის იყო გაქირავებული.

XX საუკუნის 20-იან წლებში მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. მასში მუშაობდა საგანგებო კომიტეტი (ჩეკა), შემდეგ გაზეთის რედაქცია. 1930-იანი წლებიდან სახლი საცხოვრებელია. 

ამჟამად სახლი კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული მნიშვნელობის ძეგლია.

## ლიტერატურა
* Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Петровская, 70 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
პაგონატის სახლი

**პაგონატის სახლი** () — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია 1860-იან წლებში. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 83.

## ისტორია 
პაგონატის სახლი აგებულია 1850-იან წლებში ადგილობრივი არქიტექტორის მაკედონსკის პროექტის მიხედვით. სახლის მფლობელი იყო მაიორის ცოლი ვარვარა პაგონატი. 

1887 წელს ქალაქის საკრებულომ აღასრულა ვარვარა პაგონატის ანდერძი. სახლი მფლობელობაში გადაეცა ობოლ და უსახლკარო ბავშვთა სახლს. მისი მეორე სურვილი იყო სახლის კედელზე ქუჩის მხრიდან დაეკიდათ სამახსოვრო დაფა წარწერით, რომ სახლი საქველმოქმედო დაწესებულებას შემოსწირეს ივანე და ვარვარა პაგონატებმა. 

1890-იან წლებში სახლში გაიხსნა ქალაქის მეორე ოთხკლასიანი ქალთა დაწყებითი სასწავლებელი. მოგვიანებით სასწავლებელს უწოდეს პეტროვსკის სასწავლებელი. 1906 წლიდან შენობაში მდებარეობს პაგონატის სასწავლებელი. 

1908 წლის 19 ივნისიდან შენობაში მუშაობს სუსტი და რარიბი ბავშვების მკვებავი პუნქტი „რძის წვეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ქალაქის მერი ი. პლატონოვი და მისი დამხმარე ო. პროხოროვი. 

1910 წლიდან შენობაში დაწყებითი სკოლა ფუნქციონირებს, ხოლო 1918 წლიდან - ინტერნატი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შენობაში ფუნქციონირებს ინვლიდთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონეთა სახლი. ამჟამად შენობაში მოქმედებს ფსიქონევროლოგიური ინტერნატი 100 ადგილზე.

## არქიტექტურა 
ორსართულიანი სახლი მარცხენა მხარეს ჭიშკრით აგებულია 1850-იან წლებში. სახლი რუსტირებულია და შემკულია ორნამენტებით, სანდრიკებით, კლდის ქვით.

## ლიტერატურა
* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

## რესურსები ინტერნეტში
* Гаврюшкин О.П. "По старой Греческой" д. 83 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
პალასოვის სახლი

**პალასოვის სახლი** () — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 61.

## ისტორია 
ბერძნების ქუჩაზე მდებარე ერთსართულიანი სახლი ნახევარი სარდაფით, აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი ეკუთვნოდა მოქმედ სახელმწიფო მრჩეველს ნიკოლოზ დიმიტრის ძე ალფერაკს, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ სახლის მფლობელები იყვნენ მისი შვილები კომპოზიტორი აქილევს ალფერაკი და ზოოლოგი სერგეი. შენობის კორპუსი აგებულია უკრაინის შესახვევის პირზე, შესახვევისა და ბერძნების ქუჩის გადაკვეთაზე. 

1880-იანი წლების ბოლოს სახლი იყოდა საბერძნეთის ქვეშევრდომმა ანტონ ნომიკოსმა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ანდერძის მიხედვით სახლი გადაეცა მის მემკვიდრეებს. 1910-იანი წლებიდან 1925 წლამდე სახლის მფლობელი იყო ივან ივანეს ძე მინაევი და მისი ცოლი ეკატერინა პეტრეს ასული. 

სახლის თავდაპირველი მფლობელი იყო ალექსანდრა ანასტასიევა. 1842 წელს ალექსანდრა ცოლად გაჰყვა ტაგანროგელ ვაჭარს სტავრო ანასტასიევას. 1880-იან წლებში შენობა მათგან იყიდა თურქეთის ქვეშევრდომმა ამ დროისატვის გარდაცვლილი საბა პალასოვის ოჯახმა. პალასოვები დაკავებული იყვნენ თამბაქოს ვაჭრობით. 

სახლის სარდაფში მოკრძალებულად ცხოვრობდა გენერალი, სამხედრო პროკურორი არაკინი.

XX საუკუნის დასაწყისში სახლი შეიძინა ვაჭარმა და მიწისმფლობელმა დიმიტრი ჩერევკოვმა, რომელიც ალექსანდრეს სავაჭრო რიგში ფლობდა რამდენიმე მაღაზიას. დიმიტრი ჩერევკოვი გარდაიცვალა 1906 წლის 28 დეკემბერს 62 წლის ასაკში და ანდერძის თანახმად 60 ათასი რუბლი გაიღო ღარიბი მოსწავლეების დასაფინანსებლად. 

ჩერევკოვის გარდაცვალების შემდეგ სახლი გადავიდა ბერძენი ძმების ხარლამპ და სპირიდონ მუსურების მფლობელობაში. ძმები შენობას ფლობდნენ 1925 წლამდე.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი საცხოვრებელი შენობაა.

## არქიტექტურა 
აგურის სართულნახევრიანი სახლის ფანჯრები სწორკუთხაა, რომელსაც ამშვენებს სამკუთხა თამასები და სანდრიკები. მთავარი შესასვლელი ბერძნების ქუჩიდანაა, რომელიც გაფორმებულია სვეტებითა და თამასებით.

## ლიტერატურა
*Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## რესურსები ინტერნეტში
* Таганрог ул. Греческая, 61 

კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
Aegean Airlines

]]

**Aegean Airlines** — წამყვანი ბერძნული ავიაკომპანია. ბაზირებულია ათენში.

## ფლოტი
]]

## მიმართულებები
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საბერძნეთის ავიაკომპანიები
გეოფიზიკური ობსერვატორია

**გეოფიზიკური ობსერვატორია** ასევე **მაგნიტურ-მეტეოროლოგიური ობსერვატორია** — ლაბორატორიული იარაღებით და გამომთვლელი მანქანებით აღჭურვილი სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება, სადაც სისტემატურად მიმდინარეობს ამინდზე დაკვირვება და ცალკეული ტერიტორიების კლიმატური დახასიათება.

## ისტორია
სხვადასხვა ტერიტორიებისა და აკვატორიების მაგნიტური აგეგმვის პროცესში მაგნიტური ობსერვატორიების მიერ მოპოვებული მონაცემების საფუძველზე დგებოდა სხვადასხვა ტერიტორიებისა და ზღვების ზუსტი მაგნიტური რუკები, რომელთა გარეშე შეუძლებელი იყო საზღვაო და საჰაერო ტრანსპორტის მიზნებისათვის კომპასის ჩვენების სწორად გამოყენება.

XIX საუკუნე გეოფიზიკურ მეცნიერებათა ისტორიაში უწყვეტი, სისტემური და სრულფასოვანი მაგნიტური დაკვირვებით აღინიშნა. ეს იყო ხანა, როდესაც დედამიწის მაგნეტიზმს, მეტეოროლოგიას და დედამიწის შემსწავლელ სხვა დარგებს ფართო მასშტაბით ჩაეყარათ საფუძველი. დედამიწის კვლევის ასეთი ერთსულოვანი იმპულსი XIX საუკუნის პირველ ნახევარში მნიშვნელოვანწილად ემადლიერება დიდი გერმანელი მეცნიერის, ბუნებისმეტყველის, გეოლოგისა და გეოგრაფის ალექსანდრ ფონ ჰუმბოლტის შრომებს. აღიარებულია ისიც, რომ ჰუმბოლტის იდეას ეყრდნობოდა ინგლისის, რუსეთის იმპერიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის სახელმწიფოების მიერ მაგნიტური ობსერვატორიების ფართო ქსელის დაარსებაც დედამიწის ზურგზე.

ალექსანდრე ჰუმბოლტის აზრით მაგნიტური დაკვირვებები წინასწარ განსაზღვრულ დროს უნდა ჩატარებულიყო ერთმანეთთან დაშორებულ ობსერვატორიებში, რომელთაც იგი მაგნიტურ სახლებს უწოდებდა.

დედამიწის კვლევის ამ ერთიანი სისტემის ნაწილს თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორიაც წარმოადგენდა, რომელიც XIX საუკუნის დასაწყისში, 1830-იან წლებში ჩაისახა და 1844 წლიდან მსოფლიო ობსერვატორიათა ერთიან სისტემაში გაერთიანდა. ამ წელს მან სისტემური, სრულფასოვანი მაგნიტური და მეტეოროლოგიური დაკვირვებები დაიწყო. ამით საფუძველი ჩაეყარა კლიმატურ გამოკვლევებსაც, რომლებმაც ბოლო დროს განსაკუთრებული აქტივობა შიძინა გლობალური კლიმატის ცვლილების პრობლემასთან დაკავშირებით.

მსოფლიოს მრავალი ობსერვატორიის მსგავსად, თბილისის მაგნიტური ობსერვატორიაც, როგორც ცნობილია, საკმაოდ დიდ სივრცეს ემსახურებოდა, კერძოდ, რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ნაწილს, მთელ კავკასიას და მათ მიმდებარე კასპიის, შავი ზღვისა და აზოვის ზღვის აკვატორიებს.

## ლიტერატურა
* მ. მანია, „თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორია“, თბ., 2010

კატეგორია:გეოფიზიკური ობსერვატორიები