open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალ-შიჰრი

**ალ-შიჰრი** (არაბ. ٱلشِّحْر, რომანიზებული: *al-Shiḥr*), ასევე ცნობილი, როგორც **აშ-შირი** ან უბრალოდ, **შიჰრი** — სანაპირო ქალაქი ჰადრამავთში, აღმოსავლეთ იემენეში. ალ-შიჰრი არის გალავნიანი ქალაქი ქვიშიან სანაპიროზე. ქალაქში არის საღუზე, მაგრამ არ არის ნავსაყუდელი; მიმოსვლისთვის ნავები გამოიყენება. ძირითადი ექსპორტული ნაწარმი თევზის ზეთია. ქალაქი ორად იყოფა მშრალი მდინარის კალაპოტით, რომელსაც ალ-მისიალი ეწოდება. დასავლეთ კვარტლის სახელწოდება მაჯრაფია, ხოლო აღმოსავლეთის – ალ-რამლა. 

## ისტორია 
მინი|270x270პქ| შიჰრის კარიბჭე
მინი| ალ-შიჰრის ჩრდილოეთი კარიბჭე 1942 წელს გამოშვებულ მარკაზე.
ალ-შიჰრის ისტორია, შესაძლოა, დათარიღდეს დაახლოებით ახ. წ. 780 წლით. მეტოქე პორტები ერთად არის მოხსენიებული შუა საუკუნეების ისლამური გეოგრაფების ნაშრომებში. 985 წელს დაწერილი ალ-მუქადასი იუწყება, რომ შარმა და აჰ-შიჰრი იყო ზიადიდთა დინასტიის ვასალური ტერიტორიები. დაახლოებით 1150 წელს ალ-იდრისი წერდა, რომ შარმა და ალ-შიჰრი ადენიდან მირბატისკენ მიმავალი სანაოსნო მარშრუტის გაჩერებას წარმოადგენდა და ერთმანეთისგან დაახლოებით ერთი დღის სავალზე იყო განთავსებული. დაახლოებით 1300 წელს ალ-დიმაშკიმ აღნიშნა, რომ შარმა და ალ-შიჰრი ჰადრამაუტის საკუთრებაში არსებული ორი ნავსადგური იყო. ალ-შიჰრი ასევე მოხსენიებულია იბნ ხალდუნის მიერ თავის *ალ-მუკადიმაში.*

პოლიტიკურად, ალ-შიჰრი ექვემდებარებოდა ზიადიდებს (818–981 წწ.), ბანუ მაენს (XI საუკუნე), რასულიდებს (1228–1454 წწ.) და ტაჰირიდებს. მცირე ხნის შემდეგ, 1462 წელს ტაჰირიდებმა ქალაქი ჩააბარეს კატირის სასულთნოს, რომელსაც ბადრ იბნ ტუვაირიკი მეთაურობდა. მე-16 საუკუნეში, ქალაქს რამდენჯერმე თავს დაესხნენ პორტუგალიელები, რომლებმაც მას Xaer ან Xael უწოდეს. ნაპირის გასწვრივ ჯერ კიდევ შემორჩენილია საფლავები, სადაც პორტუგალიელების მსხვერპლნი არიან დაკრძალული. ოსმალებმა ურჩიეს ალ-შირის სულთანს, ბადრს, არ დამორჩილებოდა პორტუგალიელებს და ქვემეხები და 100 ლევენდი (ოსმალეთის არარეგულარული ჯარი) ალ-შიჰრის სულთანთან დატოვეს.

1548 წელს ქალაქი გოადან ჩამოსულმა დომ ალვარომ დაბომბა, თუმცა, უმნიშვნელო შედეგებით, რადგან მძიმე არტილერიის დანაკლისს განიცდიდა და დაახლოებით 40 პორტუგალიელი დაეღუპა. ცოტა ხნის შემდეგ, ორი დიდი გალიოტი მოიყვანეს ალყის გასარღვევად. პორტუგალიელებმა  ციხესიმაგრის კედლები დაანგრიეს და მოკლე დროში, გარნიზონმა სულეიმან ბინ საად ბინი გააგზავნა სულეიმან ალ-მუჰამადდთან, რომელიც თავისუფლების ითხოვდა დანებებას სანაცვლოდ. პორტუგალიელები ციხესიმაგრეში 7 აპრილს შეიჭრნენ და კატირის გარნიზონი მთლიანად გაანადგურეს. ციხესიმაგრე ძმებს აფრარებს გადაეცათ და სულეიმან ბინ სადი ტყვედ წაიყვანეს გოაში.

მოგვიანებით, ალ-შიჰრი გახდა კუაიტის სასულთნოს სამიდან ერთ-ერთი ძირითადი ქალაქი (მუკალასა და შიბამის გარდა), სანამ ერთიანი იემენი ჩამოყალიბდებოდა.

კარსტენ ნიბური ალ-შირს ეწვია მე-18 საუკუნეში.

იემენელები, რომლებიც ემიგრირდნენ აღმოსავლეთ აფრიკაში, მათი მემკვიდრეები ცნობილი არიან შიჰირისის სახელით, რადგან მათგან უმეტესობა გადაადგილდებოდა ალ-შიჰრის პორტის გავლით.

## სქოლიო 
## დამატებითი ლიტერატურა 
* Serjeant, R. B. "The Ports of Aden and Shihr (Mediaeval period)". *Recueils de la Société Jean Bodin* **32** (1974): 207–224.

## ინტერნეტ-რესურსები 
* Official Website of the Al-Qu'aiti Royal Family of Hadhramaut 

კატეგორია:იემენის ქალაქები
ტარას შევჩენკოს ძეგლი (ბაქო)

**ტარას შევჩენკოს ძეგლი ბაქოში** () — უკრაინელი პოეტისა და მწერლის ტარას შევჩენკოს პატივსაცემად დადგმული ძეგლი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომლის ავტორია უკრაინელი მოქანდაკე იგორ გრეჩანიკი.

## ისტორია
ძეგლის დამზადების იდეა ეკუთვნის უკრაინელ მოქანდაკე იგორ გრეჩანიკს და გუნდს მისი ხელმძღვანელობით. ძეგლი დამზადებულია ბრინჯაოსგან და ტარას შევჩენკოს საბჭოთა პერიოდში შესრულებული სხვა ძეგლებისგან გამოირჩევა. ქანდაკების ავტორებმა გვერდი აუარეს ტარას შევჩენკოს ტრადიციულ გამოსახულებას და პოეტი ახალგაზრდობის პერიოდში გამოსახეს. ასე გამოიყურებოდა, როდესაც მან „კობზარი“ დაწერა (ეს წიგნი პირველად გამოიცა, როდესაც შევჩენკო 26 წლის იყო). ძეგლზე ტარას შევჩენკოსთან ერთად წიგნიცაა  გამოსახული.

მოედანს, რომელზეც ძეგლი დაიდგა, ბაქოს მერიამ მთლიანი რეკონსტრუქცია ჩაუტარა, ბაქოელი არქიტექტორის გონჩა მანაფოვისა და ქალაქ ბაქოს მთავარი არქიტექტორის აკიფ აბდულაევის პროექტით. ქანდაკების შექმნა და მისი ტრანსპორტირება სრულად დააფინანსა უკრაინელმა ქველმოქმედმა .

ძეგლი 2008 წლის 30 ივნისს გაიხსნა. გახსნის ცერემონიაში აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და უკრაინის პრეზიდენტი ვიქტორ იუშჩენკო მონაწილეობდნენ.

## აღწერა
ძეგლის სიმაღლე 3,5 მეტრია, ჩამოსხმულია ბრინჯაოსგან. ტარას შევჩენკო გამოსახულია როგორც ახალგაზრდა, რომელიც თავის შედევრს — „კობზარს“ ახალგაზრდებს გადასცემს. უკანა მხრიდან ძეგლი წააგავს ტირიფის ხეს ფესვებით. ეს ტარას შევჩენკოს წყაროს - ხალხური ფესვების და უკრაინის განსახიერებაა.

## რესურსები ინტერნეტში
*В столице Азербайджана появится памятник Тарасу Шевченко
*Памятник Т. Г. Шевченко в г.Баку

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ძეგლები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:2008 წელს დაარსებულები
რიზვანა ჰასანი

**რიზვანა ჰასანი** (, დ. 15 იანვარი, 1968, დაკა) — ბანგლადეშელი იურისტი და გარემოსდამცველი. ბანგლადეშის გარემოს დაცვის, ტყის და კლიმატის ცვლილების მინისტრი 2024 წლის 9 აგვისტოდან. მან განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო გემების უტილიზაციის რეგულაციებს ბანგლადეშში და 2009 წელს მიენიჭა „გოლდმანის გარემოსდაცვითი პრიზი“. 2021 წელს მას ასევე მიენიჭა „Ramon Magsaysay Award“ პრემია, მისი „უკომპრომისო გამბედაობისა და ლიდერობისთვის ბანგლადეშში სასამართლო აქტივიზმის კამპანიის წამოწყებისთვის, რომელიც ამტკიცებს ხალხის უფლებას დაცულ გარემოზე, როგორც ღირსების და სიცოცხლის უფლებაზე“.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
რიზვანა ჰასანი დაიბადა 1968 წლის 15 იანვარს ბენგალური მუსლიმების ოჯახში, ჰაბიგანჯის რაიონში, აღმოსავლეთ პაკისტანში (ახლანდელი ბანგლადეში). იგი ესწრებოდა ვიკარუნნისას შუადღის სკოლასა და კოლეჯს საშუალო განათლების მისაღებად, ასევე სწავლობდა წმინდა ჯვრის კოლეჯში უმაღლესი საშუალო განათლების მისაღებად. შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა დაკას უნივერსიტეტში ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხის მისაღებად.

## კარიერა
ჰასანმა გემების უტილიზაციის საკითხით დაინტერესება 2003 წელს დაიწყო და ჩიტაგონგის გემთმშენებლობას უჩივლა, სხვა საკითხებთან ერთად, მუშების ჯანმრთელობისთვის საშიშროების, ცუდი სამუშაო პირობებისა და ნარჩენების არასათანადო განკარგვის გამო. 2003 წლის მარტში სასამართლომ უკანონოდ გამოაცხადა გემების უტილიზაციის პროცესი, შესაბამისი დეპარტამენტის გარემოსდაცვითი ნებართვის გარეშე. ჰასანმა განაგრძო ბრძოლა ინდუსტრიაში გაფართოებული შრომითი უფლებებისა და უფრო უსაფრთხო სამუშაო პირობების შექმნისთვის. მან ასევე უჩივლა ორგანიზაციებს,რომლებიც მონაწილეობდნენ ტბების ამოვსებისთვის უძრავი ქონების მშენებლობის მიზნით, პოლიეთილენის არასათანადო გამოყენების, გორაკის გაწმენდის, ტყეების გაჩეხვის, კრევეტების მოშენების და არალეგალური დაწესებულებების მშენებლობისთვის წმინდა მარტინის კუნძულზე.

2024 წლის 9 აგვისტოს მან ფიცი დადო, როგორც ბანგლადეშის გარემოს დაცვის, ტყის და კლიმატის ცვლილების მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა მთავრობაში, რომელსაც თავმჯდომარეობდა მუჰამედ იუნუსი.

## ჯილდოები
ჰასანის ხელმძღვანელობით, კომპანია „BELA“ 2003 წელს, 500 ღირსეულ მსოფლიო კომპანიათა (Global 500 Roll of Honor) სიაში შევიდა გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის ფარგლებში. მან თავად მიიღო არაერთი ჯილდო, მათ შორის: პირველი გარემოსდაცვითი პრიზი მიენიჭა 2007 წელს ბანგლადეშის მთავრობის სატყეო მეურნეობისა და გარემოს დაცვის სამინისტროს მიერ, გარემოსდაცვითი საკითხების შესახებ ცნობიერების ამაღლებისთვის, 2009 წელს მიიღო გოლდმანის პრემია გარემოსდაცვითი საქმიანობისთვის, ხოლო 2012 წელს — რამონ მაგსაისაის ჯილდო.

ამერიკულმა საინფორმაციო ჟურნალმა Time-მა იგი დაასახელა გარემოს დამცველ გმირად. 2022 წელს ჰასანმა მიიღო აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ქალთა საერთაშორისო ჯილდო გამბედაობისთვის.

## პირადი ცხოვრება
ჰასანი დაიბადა ჰაბიგანჯში საიდ მაჰიბულ ჰასანისა და სურია ჰასანის ოჯახში. იგი დაქორწინდა თავის თანაკლასელზე, ადვოკატ-მეწარმე აბუ ბაქარ სიდიკზე და ჰყავს ქალიშვილი, ნელა სიდიკი და ორი ვაჟი, აჰმედ ზარირ სიდიკი და აჰმედ ზიდან სიდიკი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაო (ტბა)

**ჩაო** (ჩინ.巢湖) — ტბა ჩინეთში, ასევე ცნობილი თავისი ჩინური სახელით ჩაო ჰო. მდებარეობს ანხუეის პროვინციის დედაქალაქ ხეფეიში. ჩაო არის უდიდესი ტბა ანხუეიში და ჩინეთის 5 ძირითადი მტკნარი წყლის შემცველი ტბებიდან ერთ-ერთი.

## ტურიზმი 
ტბის ირგვლივ ტურისტული ადგილები მოიცავს კუნძულ მუშანს, ჟონგმიაოს ტაძარს, მდინარე ტონიანგს, იინპინის მთას და უკვდავების გამოქვაბულს. ჩაოს ტბის ბინადარ ვერცხლის თევზებს, კრევეტებსა და კიბორჩხალებს, სამ განძს უწოდებენ. ტბას მეტსახელად „თევზისა და ბრინჯის ქვეყანა" შეარქვეს.

## დაბინძურება და რეაბილიტაცია 
ტბასთან დაახლოებით 5 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული, მძიმე გამოყენებამ გამოიწვია ტბის ევტროფიკაცია. ჩინეთის სწრაფი ეკონომიკური ზრდის გამო, ჩაო გახდა ერთ-ერთი ყველაზე დაბინძურებული ტბა ჩინეთში.

ხელისუფლებისთვის ტბის გაწმენდა უმთავრესი პრიორიტეტი გახდა. 2011 წელს ჩინეთის მთავრობამ ბანკისგან ისესხა 250 მილიონი აშშ დოლარი, რათა გაეკეთებინა ინვესტიცია სხვადასხვა გარემოსდაცვით ინფრასტრუქტურაში, როგორებიცაა საკანალიზაციო ქსელები და ჩამდინარე წყლების გამწმენდი ნაგებობები. ასევე აკრძალა სასუქის გამოყენება იმ ფერმერებისთის, რომლებიც ცხოვრობდნენ ტბის არეალში.

## მითოლოგია 
ლეგენდის თანახმად, ტბის ადგილას ოდესღაც აყვავებული ქალაქი, ჩაოჟოუ არსებობდა. ქალაქში მცხოვრები ადამიანების ცოდვების გამო იგი ზეცამ დაწყევლა და წყალდიდობით განადგურება ბრძანა. დავალება უნდა შეესრულებინა თეთრ დრაკონს, რომელმაც მხოლოდ ერთი კარგი ადამიანის პოვნა შეძლო, მოხუცი ქალბატონის, გვარად ჯიაო. ჩაოჟოუს განადგურების შემდეგ გადარჩნენ მხოლოდ მოხუცი ქალბატონი და მისი ქალიშვილი. ისინი გახდნენ ტბიდან ამოსული ორი კუნძული.

ეს ლეგენდა შეიძლება დანერგილი იყოს ისტორიულ გეოლოგიაში, რადგან ჩაოს ტბა მდებარეობს რამდენიმე ძირითადი რღვევის კვეთაზე, რომელთაგანაც ყველაზე ცნობილია, ტან ლუს რღვევა, რამაც გამოიწვია 1976 წელს მომხდარი ტანშანის დიდი მიწისძვრა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ecology research project

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჩიონგ თან შანგი

**ჩიონგ თან შანგი** (; დ. 21 იანვარი, 1949) — ვიეტნამელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2011-2016 წლებში ვიეტნამის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. იგი იყო ვიეტნამის ერთ-ერთი უმაღლესი რანგის ლიდერი, პრემიერ-მინისტრ ნგუენ ტან ზუნგთან და პარტიის გენერალურ მდივან ნგუენ ფუ ჩონგთან ერთად. 2011 წლის ივლისში, ჩიონგ თან შანგი ვიეტნამის ეროვნულმა ასამბლეამ აირჩია ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდენტად, მისი წინამორბედის ნგუენ მინ ჩიეტის წარდგინებით, რომელიც თანამდებობიდან გადადგა.

ჩიონგ თან შანგი ასევე მეორე ადგილზე იყო ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივნის ნგუენ ფუ ჩონგის შემდეგ პარტიის ცენტრალურ სამდივნოში, ორგანოში, რომელიც პოლიტიკის შემუშავებას ხელმძღვანელობს. შანგი 1996 წლიდან იყო ცენტრალური პოლიტბიუროს, კომუნისტური პარტიის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. იგი 1996 წლიდან 2000 წლამდე იყო ქალაქ ხოშიმინის კომუნისტური პარტიის მდივანი. 2009 წლის ოქტომბერში იგი დააწინაურეს ეროვნული პარტიის მეორე ნომრად. არსებობდა ცნობები მეტოქეობის შესახებ ჩიონგ თან შანგსა და პრემიერ-მინისტრ ნგუენ ტან ზუნგს შორის, და თითქოს თითოეულს მხარს უჭერდა ფრაქცია პარტიის შიგნით.

2011 წლის იანვარში ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის მე-11 ეროვნულ კონგრესზე ჩიონგ თან შანგი წარადგინეს ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდენტად და 2011 წლის 25 ივლისს ეროვნულმა ასამბლეამ დაამტკიცა. ამ დღეს მან ნგუენ მინ ჩიეტი შეცვალა. იმავე დღეს მან ნგუენ ტან ზუნგი წარადგინა ახალი მთავრობის მეთაურად.

## ბიოგრაფია
ჩიონგ თან შანგი დაიბადა 1949 წლის 21 იანვარს, ლონგ-ანის პროვინციის დუკ-ჰოის რაიონში.

1966 წელს ჩიონგ თან შანგი რევოლუციას შეუერთდა. 1966 წლიდან 1969 წლამდე იგი იყო ახალგაზრდულ-სტუდენტური მოძრაობა PK 2-ის ლიდერი. 1969 წლიდან 1971 წლამდე ჩიონგ თან შანგი იყო პარტიული კომიტეტის წევრი, ახალგაზრდული კავშირის მდივანი, პასუხისმგებელი საიდუმლო პარტიზანულ ჯგუფზე ლონგ-ანის პროვინციის დუკ-ჰოის რაიონში. ჩიონგ თან შანგი ვიეტნამის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდა 1969 წლის 20 დეკემბერს. 1971 წელს იგი სამხრეთ ვიეტნამის მთავრობამ დააპატიმრა და ფუ-კუოკის ციხეში იმყოფებოდა. იგი 1973 წელს პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე გაათავისუფლეს. მან 1990 წელს საჯარო ადმინისტრირების ეროვნული აკადემიიდან სამართლის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. 1992 წელს იგი გახდა ხოშომინის თავმჯდომარე, ქალაქის მთავრობაში დაიკავა მეორე პოზიცია. 1997 წელს ის შეუერთდა პოლიტბიუროს, როგორც მისი მე-14 რანგის წევრი. 1997 წლიდან 2000 წლამდე იყო პარტიის მდივანი ხოშიმინში, ეს არის ქალაქის მთავრობის უმაღლესი პოზიცია. 2001 წლის აპრილის კონგრესზე ის დააწინაურეს ეროვნულ პარტიაში მე-10 პოზიციაზე. ამ დროს იგი ასევე დაინიშნა პარტიის ეკონომიკური კომისიის ხელმძღვანელად.

2003 წელს მას საყვედური გამოუცხადეს ნამ კამის კორუფციულ სკანდალთან დაკავშირებით უმოქმედობისთვის, როდესაც ის ქალაქის მთავრობას ხელმძღვანელობდა. შანგი 2006 წლის აპრილის კონგრესზე პარტიაში მეხუთე პოზიციაზე დააწინაურეს.  ამ კონგრესზე იგი ასევე დაინიშნა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს მუდმივ წევრად. ეს არის პოზიცია, რომელიც ზედამხედველობას უწევს პარტიის წევრობას და შიდა სტრუქტურას.

## სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვედრო

მინი|პლასტმასის სათლი**სათლი** — ჭურჭელი (ძირითადად ლითონის ან პლასტმასის) ცილინდრული ან წაკვეთილი კონუსის მოყვანილობისა (რკალისებური სახელურის მქონე). იყენებენ სითხის (ან ფხვიერი) რისამე გადასატანად ან შესანახად.

სათლი ასევე წამოადგენდა სითხის საზომ ერთეულს (დაახლოებით 12.3 ლიტრი).

## ნიგა
**ნიგა**||**ნოგა** (სამეგრ. იმერ.) — პირგანიერი, მრგვალი, ფსკერჩადგმული ხის ჭურჭელი. მუცლის ქვემოთ ორმაგი სალტეთი გამაგრებული. კიდეებში ნახვრეტები აქვს, სადაც მორკალული სახელურის თავებია გაყრილი. იხმარება წველის დროს რძის ჭურჭლად. იყო „ტუჩიანი“ და „უტუჩო“ სარძევე ნიგები. ძირითადად მწყემსები ამზადებდნენ.

## სათლი
**სათლი** (არაბ. სპ.) — ტოლჩა, საკიდარი ქვაბი, ვედრო.

## სქოლიო
კატეგორია:ჭურჭელი
აზიზურ რაჰმანი

**შაჰ აზიზურ რაჰმანი** (, დ. 23 ნოემბერი, 1925, კუშტია, ბენგალის საპრეზიდენტო, ბრიტანეთის ინდოეთი — გ. 1988 წ.) — ბანგლადეშის იურისტი და პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1979-1982 წლებში.

## ბიოგრაფია და კარიერა
შაჰ აზიზურ რაჰმანი დაიბადა კუშტიაში, ბენგალიაში (ამჟამად ბანგლადეშის ხულნას რეგიონში). მან უმაღლესი განათლება მიიღო კალკუტასა და დაკას უნივერსიტეტში, ბაკალავრის ხარისხით (BA) ინგლისურ ენასა და ლიტერატურაში და სამართლის ბაკალავრის (BL). ის იყო პაკისტანის დელეგაციის ხელმძღვანელი გაეროში 1971 წლის ნოემბერში, სადაც მან კატეგორიულად უარყო, რომ პაკისტანის სამხედრო ოპერაცია „Searchlight“ იყო გენოციდი. მიუხედავად იმისა, რომ ის ბენგალია, 1971 წელს გაეროში სიტყვით გამოსვლისას, როგორც პაკისტანის წარმომადგენელმა, განაცხადა: „ჯარს არაფერი დაუშავებია აღმოსავლეთ პაკისტანში თავდასხმით. რაც ხდება პაკისტანში განმათავისუფლებელი ომის საბაბით, არის ინდოეთის შეთქმულება და სეპარატისტული მოძრაობა.“

1971 წელს, ბანგლადეშის განმათავისუფლებელ ომში, პაკისტანის დამარცხების შემდეგ, რაჰმანი დააპატიმრეს თანამშრომლობისთვის, მაგრამ გაათავისუფლეს 1973 წელს პრეზიდენტ მუჯიბის მიერ გამოცხადებული ზოგადი ამნისტიის საფუძველზე.

1981 წელს ზიაურ რაჰმანის მკვლელობის შემდეგ, ახალმა პრეზიდენტმა აბდუს სატარმა, დატოვა აზიზურ რაჰმანი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე, დაითხოვა მინისტრთა კაბინეტის დანარჩენი წევრები, რომლებიც ეჭვმიტანილები იყვენენ კორუფციაში. მოგვიანებით, 1982 წელს, ორივე სატარიც და რაჰმანიც  ჩამოაგდეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მთავარსარდალი ჰ. ერშადი.

აზიზურ რაჰმანი გარდაიცვალა 1988 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრები
ანასტასია ფილატოვა

**ანასტასია ფილატოვა** (, დ. 4 თებერვალი, 1920 — გ. 21 ოქტომბერი , 2001 , მოსკოვი ) — მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. მონღოლეთის ლიდერის იუმჟაგიინ ცედენბალის მეუღლე.

## ბიოგრაფია
ანასტასია ფილატოვა დაიბადა რუსულ ოჯახში, რიაზანის ოლქში, ხუთ სულიან ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მალევე გადავიდა მოსკოვში საცხოვრებლად, სადაც გახდა კომკავშირის კომიტეტის ორგანიზატორი ვაჭრობის სამინისტროში. მას ჰყავდა საქმრო, რომელიც 1941 წელს ფრონტზე წითელ არმიაში მსახურობდა. 1943 წელს, მას შემდეგ, რაც ისინი დაშორდნენ, იგი შეხვდა ცედენბალს. გაზეთ „იზვესტიას“ კორესპონდენტი ლეონიდ შინკარევი წერდა, რომ ცედენბალი და ფილატოვა ნიკოლაი ვაჟნოვის, (მისი ბიძა)  ჩოიბალსანის პოლიტიკური მრჩეველის 1940-იანი წლების შუა ხანებში და  MPR-ში ელჩის 1947-1948 წლებში, წყალობით შეხვდნენ ერთმანეთს. ფილატოვა, მაშინდელი სსრკ ვაჭრობის სამინისტროს კომსომოლის ორგანიზაციის მდივანი, ვაჟნოვს მოსკოვის კომუნალურ ბინაში ესტუმრა. ვაჟნოვის ვაჟის მოგონებების თანახმად, მას შემდეგ რაც ცედენბალმა თქვა, რომ მას მოეწონა გოგონა, კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალურმა კომიტეტმა, ვაჟნოვს რეკომენდაცია მისცა ყოველმხრივ შეეწყო ხელი მათი ურთიერთობისთვის. ანასტასია ფილატოვა მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკაში მრავალი წლის განმავლობაში იყო რესპუბლიკური ბავშვთა ფონდის ხელმძღვანელი.

მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მონღოლეთის პოლიტიკაში, განსაკუთრებით სოციალურ და საგანმანათლებლო პროგრამებში. ხელი შეუწყო მონღოლეთში დედებისთვის ოთხწლიანი ანაზღაურებადი შვებულების შემოღებას.
 
ანასტასია ფილატოვას მიენიჭა მონღოლეთის უმაღლესი სახელმწიფო  ორდენი, MPR-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის წოდებები, MPR-ის დამსახურებული არტისტის და მრავალი სხვა ჯილდო, მათ შორის სამკერდე ნიშნები „უშიშროების საპატიო ოფიცერი“ და „შესანიშნავი მესაზღვრე“.

2006 წლის მაისში მას ძეგლი დაუდგეს „ნაირამდალის“ საერთაშორისო საბავშვო კომპლექსის ტერიტორიაზე.

## ოჯახი
ცედენბალს და ფილატოვას ქორწინებიდან ორი შვილი ჰყავდათ: ვლადისლავი (დ. 1949 წელი), რომელიც 2000 წელს გარდაიცვალა ავტოკატასტროფაში) და ზორიგი (დ. 1957 წელი), რომელიც პროფესიით ბიოლოგია, ცხოვრობს მოსკოვში, ჰყავს ქალიშვილი ანასტასია ცედენბალი.

## ხსოვნა
ანასტასია ფილატოვა გარდაიცვალა 2001 წლის 21 ოქტომბერს, მოსკოვში და დაკრძალულია ვაგანკოვსკოეს სასაფლაოზე.

2006 წელს ულან-ბატორის გარეუბანში ანასტასია ფილატოვას ძეგლი დაუდგეს.

მონღოლურ სატელევიზიო სერიალში „ისტორია არ დაივიწყებს“ (2020), ანასტასია ფილატოვას როლს ასრულებს მსახიობი გალინა ბოკაშევსკაია.

## ლიტერატურა
* Шинкарев Л. И. Цеденбал и его время: документальное повествование в 2-х тт. Т. 1: Любовь. Власть. Трагедия.; Т. 2: Документы. Письма . Воспоминания. 2006, 920 стр. ISBN 5-9606-0026-9
* Надиров Ш. 1984 год (Москва: Восточная литература, 1995)
* Sergey Radchenko, «Mongolian Politics in the Shadow of the Cold War: The 1964 Coup Attempt and the Sino-Soviet Split», Journal of Cold War Studies, Vol. 8 (No. 1). 

## სქოლიო
კატეგორია:მონღოლელი  პოლიტიკოსები
კატეგორია:მონღოლეთის საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
როლანდ ოქროპირიძე

**როლანდ ოქროპირიძე** (დ. 8 მარტი, 1983) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

## ბიოგრაფია
2005 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრში მოღვაწეობს. შესრულებული აქვს როლები: ლაერტი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“ რეჟ.: თემურ კუპრავა), დიეგო (ალბერ კამიუ „ქალაქი ალყაში“, რეჟ. დავით დოიაშვილი), იოველი (კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“ დადგმა კოტე მარჯანიშვილის. აღადგინა სოფიკო ჭიაურელმა), ჯეკბრაუნი (ბერტოლდ ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“, რეჟ. გიზო ჟორდანია), მცველი (ჟან ანუი „ანტიგონე“, რეჟ.: თემურ ჩხეიძე), მოსამართლე („ფიგაროს ქორწინება ანუ შეშლილი დღე" რეჟისორები: ლევან წულაძე, თემო კუპრავა) და სხვა. 

გადაღებულია ქართულ მხატვრულ ფილმებსა და სერიალებში.

## ფილმოგრაფია
* 2008 — „პატარა კინო ისტორიები“
* 2009 — „ტრილოგია“, რეჟ. შოთა კალანდაძე
* 2010 — „ომი და ქორწილი“
* 2011 — „გარიგება 2 (გარიგება 20 წლის შემდეგ)“
* 2011 — „დარჩი ჩემთან“
* 2014 — „ტაქსი“
### სერიალები
*2003-2013 — „ცხელი ძაღლი“
*2010 — „აქ ცხოვრობენ გუნცაძეები“
*2013 — „ჩვენი ამბავი“
*2022 — „სიყვარულს მიღმა“
*2020 — „თესეა“

## რესურსები ინტერნეტში
*როლანდ ოქროპირიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
*
*როლანდ ოქროპირიძე მარჯანიშვილის თეატრის საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ძია ძიანჰუ

**ძია ძიანჰუ** (; დ. 1970 – გ. 27 დეკემბერი, 2004) — ჩინელი სერიული მკვლელი, რომელმაც 1998 წლიდან 2003 წლამდე ჩინეთის ექვს პროვინციაში თორმეტი მეძავი მოკლა, რადგან სურდა „შური ეძია“ საზოგადოებაზე. იგი დამნაშავედ ცნეს ამ დანაშაულებში, მიესაჯა სიკვდილით დასჯა და სიკვდილით დასაჯეს 2004 წელს.

## წინაპირობები
ძია ძიანჰუ დაიბადა 1970 წელს შინჟოუში, ჩვეულებრივი ოჯახის შვილად, რომელთა მშობლებიც ხშირად მუშაობდნენ მეზობელ პროვინციებში. მათგან განსხვავებით, ძია იყო დაუმორჩილებელი ბავშვი, რომელიც ხშირად არ თანხმდებოდა თანაკლასელებთან ურთიერთობას. როცა გაიზარდა, აღარ სწავლობდა და უმეტეს დროს სახლში ატარებდა, რადგან არ ინტერესდებოდა სწავლის ან მძიმე სამუშაოების მიმართ, იგი ცხოვრობდა სიბინძურეში, რადგან მისი მშობლები ძალიან დაკავებულები იყვნენ და მას მატერიალურად ვერ უჭერდნენ მხარს.

სიღარიბისგან დაღლილმა, ძიამ გადაწყვიტა 1988 წელს დაეწყო ქურდობა, თუმცა მალე დააკავეს, როდესაც გაძარცვა ერთ-ერთი ბინა და 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. მისი დაკავების ამბავმა მშობლებს დააკარგვინეს ნდობა მისდამი, რის გამოც ისინი საერთოდ აღარ უკავშირდებოდნენ მას. ამის შემდეგ, ძია სხვადასხვა პროვინციებში მოგზაურობდა, მისი სამიზნე იყო 21-40 წლამდე ქალები (მეძავები). მისი მოქმედების სტილი მოიცავდა მსხვერპლის სექსუალურ ძალადობას, შემდეგ მათ დახრჩობას ხელით ან წნულით, ან დანით ყელის გამოჭრით, ბოლოს კი მათგან ძვირფასი ნივთების მოპარვას. 1998 წლიდან 2003 წლამდე ძიამ თერთმეტი ადამიანი მოკლა ზემოაღნიშნული მეთოდებით, მისი მკვლელობის ადგილები იყო ტაიუანი და იუნჩენი შანხაის პროვინციაში, ხოლო სხვა მსხვერპლნი მოკლა ხეილუნძიანში, გირინში, სიჩუანში, ხუბეისა და ხუნანში.

2003 წლის 28 მარტს, ძიამ თავისი მე-12 მსხვერპლი, გამორჩეული მეძავი ვანგ დონგძიანგი მოკლა ტაიუანში, მოიპარა მისი მობილური ტელეფონი, ოქროს სამკაულები და ცოტა იუანი. მსხვერპლის ამოცნობის შემდეგ, რაიონულმა პოლიციამ სწრაფად გაიგო რომ მისი მკვლელობა დაკავშირებული იყო ჩენ მუის მკვლელობასთან, რომელიც მხოლოდ თერთმეტი დღის წინ იყო მოკლული. როდესაც მოწმეთა გამოკითხვა ვანბაილინში მოხდა, ზოგიერთმა თქვა, რომ ცოტა ხნით ადრე მათ დაინახეს ადამიანი, რომელსაც თან ახლდა ორი ქალი მათ სიკვდილამდე და განაცხადეს, რომ ის ცხოვრობდა ბაიჯიაძუანგის რაიონში. ამ ტერიტორიის მცხოვრებთა გამოკითხვის შემდეგ, სამართალდამცავებმა საბოლოოდ მიაკვლიეს ძიას, რომელიც ცოტა ხნის წინ დაბრუნდა შანქიში. როდესაც საკმარისი მტკიცებულებები შეაგროვეს მისი ბრალდებისათვის, პოლიციამ მისი სახლიდან ამოიღო მკვლელობის იარაღი.

## აღსრულება
ძიამ დაკავების შემდეგ მალევე აღიარა ორი მკვლელობა, ამტკიცებდა, რომ მან ისარგებლა მათი მომსახურებით, სანამ საბოლოოდ მოკლავდა მათ. გამომძიებლების გასაკვირად, მან ასევე აღიარა ათი სხვა მკვლელობა, რომლებიც 1998 წლიდან იყო ჩადენილი და გამოთქვა ზუსტი დეტალები თითოეული დანაშაულის ადგილების შესახებ. მას შემდეგ იგი დააკავეს და დაისაჯა სიკვდილით ტაიუანის საშუამდგომლო სასამართლოს მიერ. 2004 წლის 27 დეკემბერს, მას ესროლეს, ერთ-ერთ ციხეში, რვა სხვა კრიმინალთან ერთად, რომლებიც მსჯავრდებულები არიან ერთმანეთთან დაკავშირებული დანაშაულებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ჩინელი სერიული მკვლელები
აბუ საიდ ჩოუდჰური

**აბუ საიდ ჩოუდჰური** (; დ. 31 იანვარი, 1921 – გ. 2 აგვისტო, 1987) — ბანგლადეშელი იურისტი და ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი. გარდა ამისა, მას ეკავა გაეროს ადამიანის უფლებათა კომისიის თავმჯდომარის, დაკის უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერის, ბანგლადეშის საგარეო საქმეთა მინისტრისა და გაერთიანებულ სამეფოში ბანგლადეშის პირველი უმაღლესი კომისრის თანამდებობები.

ჩოუდჰურიმ 1940 წელს დაამთავრა კალკუტის საპრეზიდენტო კოლეჯი. 1942 წელს მან კალკუტის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი და იურიდიული განათლება, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ლონდონში მიიღო ადვოკატის კვალიფიკაცია.

## კარიერა
ჩოუდჰური 1947 წელს შეუერთდა კალკუტის უმაღლესი სასამართლოს ადვოკატთა კოლეგიას, ხოლო ინდოეთის გაყოფის შემდეგ, 1948 წელს გადავიდა დაკაში და შეუერთდა დაკის უმაღლესი სასამართლოს ადვოკატთა კოლეგიას. 1960 წელს იგი დაინიშნა აღმოსავლეთ პაკისტანის გენერალურ ადვოკატად. 1961 წლის 7 ივლისს მაშინდელმა პაკისტანის პრეზიდენტმა აიუბ ხანმა იგი დანიშნა დაკის უმაღლესი სასამართლოს დამატებით მოსამართლედ და ორი წლის შემდეგ დამტკიცდა დაკის უმაღლესი სასამართლოს მოსამართლედ. ჩოუდჰური იყო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი (1960-1961 წწ.) და ბენგალური განვითარების საბჭოს თავმჯდომარე (1963-1968 წწ.).

ჩოუდჰური 1969 წელს დაინიშნა დაკის უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერად.

### ბანგლადეშის პრეზიდენტი
განთავისუფლების შემდეგ, ჩოუდჰური დაბრუნდა დაკაში და 1972 წლის 12 იანვარს აირჩიეს ბანგლადეშის პრეზიდენტად. 1973 წლის 10 აპრილს კვლავ აირჩიეს ბანგლადეშის პრეზიდენტად

შეიხ მუჯიბურ რაჰმანის მკვლელობის შემდეგ, აბუ საიდ ჩოუდჰური შეუერთდა ახალი მთავრობის კაბინეტს საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტზე და შეაქო მკვლელობის ორგანიზატორი ხონდაკარ მოშტაქ აჰმედი, როდესაც განაცხადა: 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშის პრეზიდენტები
ბანგლადეშის ეკონომიკური ზრდა

**ბანგლადეშის ეკონომიკური ზრდა** – ბანგლადეშის ეკონომიკური წინსვლა ბოლო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში იყო ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი მაგალითი სამხრეთ აზიაში. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყნის ისტორია არაერთი გამოწვევებითა და რთული ეკონომიკური მდგომარეობით იყო სავსე, 1990-იანი წლებიდან დაწყებული რეფორმების შედეგად, ბანგლადეშმა შეძლო მნიშვნელოვანი პროგრესის მიღწევა.

## ისტორია 
ბანგლადეშის ეკონომიკის მდგომარეობა დამოუკიდებლობის შემდეგ (1971) საკმაოდ მძიმე იყო, მაგრამ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით და შინაგან რეფორმების გატარებით, ქვეყანა სტაბილურობისკენ მიიწევდა. 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული, ქვეყნის მთავრობამ დაიწყო ლიბერალიზაციის პოლიტიკის გატარება, რაც დაეხმარა ეკონომიკის გახსნას და კერძო სექტორის განვითარებას.

## ეკონომიკური რეფორმები და გლობალური ინტეგრაცია 
ბანგლადეში 1990-იანი წლების ბოლოს დაიწყო თავისუფალი ვაჭრობის წახალისება, რამაც ქვეყანაში უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა და სოფლის მეურნეობის სექტორის განვითარება გამოიწვია. ამ პერიოდში, მთავრობამ აგრეთვე მოახდინა მიკროეკონომიკური რეფორმები, რაც დააჩქარებდა გლობალურ ეკონომიკაში ინტეგრაციას.

## ეკონომიკური მიღწევები 
ბანგლადეშის ეკონომიკის წამყვანი სექტორებია სოფლის მეურნეობა, ტექსტილი და მსხვილი მწარმოებლები. ქვეყანაში განვითარებული იყო ინდუსტრია, ხოლო მისი ტექსტილის ბაზარი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდია. სოფლის მეურნეობის პროგრესის მიღწევა მოხდა ტექნოლოგიური და ადმინისტრაციული ცვლილებების შედეგად, რაც მოსახლეობის მდგრად კეთილდღეობას ემსახურება.

## გრძელვადიანი გამოწვევები 
მიუხედავად ეკონომიკური წინსვლისა, ბანგლადეშს ჯერ კიდევ აქვს დიდი გამოწვევები. ძირითადი პრობლემებია სიღარიბე, ბუნებრივი კატასტროფები, არასწორი ინფრასტრუქტურა და რენტაბელურობის დაბალი დონე. ქვეყანა აგრეთვე დაზარალებულია კლიმატური ცვლილებებისგან, რაც გავლენას ახდენს ქვეყნის სოფლის მეურნეობასა და მოსახლეობაზე.

## დასკვნა 
ბანგლადეშის ეკონომიკური ზრდა მნიშვნელოვან წარმატებად ითვლება, თუმცა დიდი გამოწვევები კვლავაც გრძელდება. მომავალი დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ შეძლებს ქვეყანა წარმატებით გაუმკლავდეს სასიცოცხლო პრობლემებს, დაინტერესებული იქნება თუ არა მისი ეკონომიკის მდგრადი განვითარებით.

## წყაროები 
# World Bank. (2020). "Bangladesh Economic Overview". World Bank.
# IMF. (2021). "Bangladesh: Country Report". International Monetary Fund.
# Bangladesh Bank. (2020). "Annual Report".
# United Nations Development Programme (2019). "Human Development Report: Bangladesh"
ჰუა რუიჟოუ

**ჰუა რუიჟუო** (; დ. 1973 – გ. 31 იანვარი, 2002) — ჩინელი სერიული მკვლელი, რომელიც პასუხისმგებელი იყო 14 მეძავის მკვლელობაზე პეკინის ჩაოიანგის რაიონში 1998 წლიდან 2001 წლის ივნისამდე. 2002 წელს იგი სიკვდილით დასაჯეს ამ დანაშაულებისათვის.

## ადრეული ცხოვრება
ჰუა რუიჟუო დაიბადა 1973 წელს შუანგჩენგში, ხეილუნძიანის პროვინციაში და გაიზარდა ამ პროვინციის სოფელში. 1993 წელს იგი გადავიდა პეკინში და გადაიბარა თავისი პენსიაზე გასული მამის სამსახური, გახდა ბეტონის შემრევი სატვირთო მანქანის მძღოლი. კოლეგების მიერ იგი აღწერილი იყო როგორც ბეჯითი და მეგობრული მუშაკი, რომელიც კეთილსინდისიერად ასრულებდა თავის სამუშაოს სამხრეთ კორეიდან იმპორტირებული თეთრი Samsung-ის სატვირთო მანქანით.

1994 წელს ჰუას შეუყვარდა გოგონა სახელად ციუ იანი, რომელთანაც რომანტიკული ურთიერთობა გააბა. მას შემდეგ, რაც ისინი შედიოდნენ მის სატვირთო მანქანაში, იგი ჩვეულებრივ მიდიოდა მათ სახლებში, სადაც ჰქონდათ სექსუალური კავშირი. ამის შემდეგ, იგი სცემდა ან ახრჩობდა მათ, ან საკუთარი ხელებით, ან ნებისმიერი ხელმისაწვდომი ნივთით, სანამ თავში არ დაარტყამდა ქვას ან ჩაქუჩს.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:ჩინელი სერიული მკვლელები
მადონა მეგრელიშვილი

**მადონა მეგრელიშვილი** (დ. 26 დეკემბერი, 1939 — გ. 5 ივლისი, 2021) — ქართველი ენათმეცნიერი, პედაგოგი და მკვლევარი, რომელიც ცნობილია ნოვატორული ნაშრომებით შეპირისპირებითი ენათმეცნიერების სფეროში, განსაკუთრებით ინგლისური და ქართული ენების კვლევაში. ხანგრძლივი კარიერის განმავლობაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ენის სწავლების, შედარებითი ენათმეცნიერებისა და საქართველოში აკადემიური პროგრამების განვითარების საქმეში.
## ადრეული ცხოვრება და განათლება
მადონა მეგრელიშვილი დაიბადა ქუთაისში, საქართველოში, დავით მეგრელიშვილის, პატივსაცემი ადგილობრივი მოღვაწის და ლუბა ლომთაძის, გამოჩენილი პედაგოგის ოჯახში. ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა აკადემიური მოსწრებით და 1957 წელს წარჩინებით დაამთავრა ქუთაისის პირველი საშუალო სკოლა. შემდეგ სწავლა განაგრძო ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში ფილოლოგიის განხრით, სპეციალობით ინგლისური ენა, რომელიც წარჩინებით დაასრულა 1962 წელს.

1973 წელს მეგრელიშვილმა სწავლა გააგრძელა მოსკოვის მორის ტორეზის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, სადაც ჩაირიცხა ასპირანტურაში. მისი კვლევა ფოკუსირებული იყო ინგლისური ენის უარყოფითი კონსტრუქციების სწავლების მეთოდოლოგიაზე. 1975 წელს წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია პროფესორ ისიდორე გვარჯალაძის ხელმძღვანელობით.

მეგრელიშვილის ძალისხმევა ენის სწავლებისა და საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობის საქმეში აღიარებული იყო სხვადასხვა ჯილდოთი, მათ შორის 2022 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, მის საცხოვრებელ სახლზე მემორიალური დაფის განთავსებით. 2010 წელს მიენიჭა ქუთაისის საპატიო მოქალაქის წოდება განათლებისა და საზოგადოებრივი სამსახურის საქმეში შეტანილი წვლილისთვის. 2012 წელს მიენიჭა ღირსების ორდენი. ორჯერ, 2001 და 2017 წლებში, გადაეცა საქართველოს განათლების მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსის დიპლომი. 2020 წელს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საპატიო სიგელი ფილოლოგიის დარგში სამეცნიერო მიღწევებისთვის. იყო სხვადასხვა აკადემიური საბჭოებისა და საერთაშორისო ლინგვისტური ორგანიზაციების წევრი, მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო ენათმეცნიერებასა და განათლებაში შეტანილი წვლილისთვის.
**A Handbook in Theoretical English Grammar*

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფესორი მადონა მეგრელიშვილი (აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვებ-გვერდი)
*პროფესორი მადონა მეგრელიშვილი გარდაიცვალა
*პროფესორ მადონა მეგრელიშვილის მემორიალური დაფის გახსნა ქუთაისში
*სიუჟეტი ქუთაისისა და ნიუპორტის  საგანმანათლებლო და კულტურული კავშირების შესახებ
*სიუჟეტი პროფესორ მადონა მეგრელიშვილის წიგნის პრეზენტაციის შესახებ
*14.	2021 წლის 27 დეკემბერს აწსუ–ში მადონა მეგრელიშვილის სახელობის აუდიტორია გაიხსნა

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
არსენ წითლიძე

**არსენ წითლიძე** (დ. 1862, შუბანი — გ.  11 დეკემბერი, 1927) — ქართველი მასწავლებელი, რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1880-იან წლებში, გლეხის ოჯახში. დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია. 1885 წელს იყო ჩოხატაურის სკოლის მასწავლებელი. 1892 წელს მონაწილეობდა ზესტაფონის კრებაში, სადაც დაფუძნდა მესამე დასი. იმავე წელს დაიწყო მუშაობა აკეთისა და ვანის სკოლებში. აკეთში მისი მოსწავლე იყო ვლასა მგელაძე.  სოფელში კარდაკარ დადიოდა და გლეხებს შთააგონებდა, რომ ბავშვები სკოლაში ეტარებინათ. 

1893 წელს მონაწილეობდა მიიღო გურიის სახალხო ბიბლიოთეკის დაფუძნებაში. 1896 წელს აირჩიეს სასოფლო საზოგადოების მამასახლისად. მესვეურობდა სახალხო წარმოდგენებს, მოაწყო საღამოს კურსები, საკვირაო სკოლა. ოზურგეთის მაზრის ადმინისტრაცია ცდილობდა ხელი შეეშალა ბიბლიოთეკის ფუნქციონირებისთვის, რადგან იქ მთავრობისთვის მიუღებელი იდეები ვრცელდებოდა, ამიტომ წითლიძე მიქელგაბრიელის თემში გადაიყვანეს მასწავლებლად.

1897 წელს წითლიძე მთავრობამ გურიას მოაშორა. ის გადაიყვანეს ძველ სენაკში. 1897-1902 წლებში წითლიძე მუშაობდა „ძველი სენაკის სამრეწველო ამხანაგობის“ საქმისმწარმოებლად. 1899 წელს მასწავლებლად მუშაობდა ძველი სენაკის, ხოლო 1900 წლიდან სენაკის სათავადაზნაურო სკოლაში. 1902 წელს იყო ლანჩხუთის სკოლის ხელმძღვანელი. მან დააწყებინა მასწავლებლად მუშაობა გრიგოლ ურატაძეს. მონწილეობდა გურიის გლეხთა მოძრაობაში. 

1903 წელს გახდა „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ წევრი. იმავე წლიდან ურატაძის ინიციატივით სათავეში ჩაუდგა რევოლუციურ მოძრაობას სენაკის მაზრაში. პარალელულრად ძველი სენაკის სკოლის IV განყოფილებაში რუსულ ენას ასწავლიდა. 1905 წლის აგვისტოში აირჩიეს ოზურგეთის სამაზრო ერობის წევრად.იმავე წელს გამოცხადებულ იქნა „სენაკის რესპუბლიკის“ პრეზიდენტად. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ წითლიძე გაასამართლეს მის ორ თანამებრძოლთან ერთად და სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. საქმეში ჩაერია იმ დროინდელი ქართული საზოგადოება და მეფისნაცვლის გადაწყვეტილებით სამივეს სიკვდილით დასჯა 10 წელი ციხეში სასჯელის მოხდით შეეცვალათ. 

1916 წელს ქართული საქველმოქმედო საზოგადოების თანხით ხუცუბანში ორი დიდი შენობა ააშენა სკოლისა და მასწავლებელთათვის, ასევე სკოლები მოაწყო ალამბარსა და ორთაბათუმში. ქართველ მუსლიმთა შორის დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა.

საქართველოს  დემოკრატიული რესპუბლიკა|პირველი რესპუბლიკის]] პერიოდში ბათუმის ოლქის სასკოლო საქმის ხელმძღვანელი იყო. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ იგი დაპატიმრეს და ციხეში ხანგრძლივი ყოფნის შემდეგ თურქესტანში 5 წლის ვადით გადაასახლეს. სასჯელის მოხდის შემდეგ კვლავ სამშობლოში დაბრუნდა. 1927 წელს, „ქართული წიგნის“ დავალებით, მთელ გურია-ქობულეთში ილია ჭავჭავაძისა და სხვა გამოჩენილ მწერალთა წიგნები მრავლად გაავრცელა, რის გამოც ციხეში ჩასვეს, როგორც მავნებელი. 1927 წლის 11 დეკემბერს ციხის საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*"ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი" : იოსებ იმედაშვილი. - თბილისი, ეროვნული ბიბლიოთეკის გამომცემლობა
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1862
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კიმ ჰიე იუნი

კიმ ჰიე-იუნი (; დ.10 ნოემბერი, 1996) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი, რომელმაც ცნობადობა მოიპოვა კანგ იე-სეოს როლით JTBC-ის სატელევიზიო შოუში "Sky Castle" (2018–2019). მინიჭებული აქვს მრავალი მნიშვნელოვანი ჯილდო, მათ შორის  Baeksang Arts Awards, Blue Dragon Film Awards და Grand Bell Awards.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
კიმ ჰიე-იუნი დაიბადა 1996 წლის 10 ნოემბერს სონნამში, გიონგის პროვინციაში, სამხ. კორეაში. ის მსახიობობაზე მესამე კლასიდან ოცნებობდა, ამიტომაც დიდ დროს უთმობდა სამსახიობო აკადემიაში სიარულს, გასაუბრებებზე სიარულსა და პატარა როლების თამაშს იმისათვის, რომ სფერო გაეცნო და მომზადებულიყო მომავალი კარიერისათვის.
2015 წელს ჩაირიცხა კონკუკის უნივერსიტეტში და სწავლა დაიწყო მაღალი აკადემიური მოსწრებისთვის მიღებული სრული დაფინანსებით სამსახიობო კარიერის პარალელურად. 2019 წელს დაამთავრა კინომცოდნეობის ფაკულტეტი .

## კარიერა
### 2013–2018: კარიერის დასაწყისი
კიმ ჰიე იუნის სადებიუტო სამსახიობო შესრულება იყო KBS2-ის 2013 წლის სატელევიზიო ნოველა "Samsaengi"-ში, სადაც ითამაშა მეორეხარისხოვანი პერსონაჟის მოზარდი ვერსია. 2014 წლის OCN-ის კრიმინალურ თრილერ "ცუდ ბიჭებში" მონაწილეობისთვის მიღებული აღიარების შემდეგ, ჰიე იუნმა არჩია ძირითადი დროის დათმობა განათლებისთვის და მხოლოდ პატარა როლებს თანხმდებოდა მაღალი აკადემიური მოსწრებისა და საუნივერსიტეტო დაფინანსების შესანარჩუნებლად. ამ პერიოდში მისი ყველაზე დიდი როლი იყო მეორეხარისხოვანი პერსონაჟი 2017 წლის მისტიკურ თრილერ ფილმში „მკვლელის მემუარი“.

### 2019–2021: პოპულარობის ზრდა და გადასვლა მთავარი როლების შესრულებაზე
უნივერსიტეტის დასრულების მოახლოებასთან ერთად კიმ ჰიე იუნმა დაიწყო ქასთინგებში მონაწილეობა უფრო დიდი როლების მოსაპოვებლად. 200 აპლიკანტიდან სწორედ ის შეარჩიეს და წარმატებით დამტკიცდა კან იე სეოს როლზე JTBC-ის სატირულ დრამაში “ზეციური სასახლე”. სატელევიზიო დრამის წარმატებამ გავლენა იქონია მის პოპულარობაზეც - მან მოიგო საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის ჯილდო 55-ე Baeksang Arts Awards-ზე.

2019 წელს ვებტუნ “შემთხვევით ნაპოვნი ივლისი” დაფუძნებულ MBC-ის სასკოლო და ფანტასტიკის ჟანრის სატელევიზიო დრამაში “შემთხვევით ნაპოვნი ჰარუ” ითამაშა პროტაგონისტის როლი პირველად. ამ როლმა მისი პოპულარობა კიდევ უფრო გაზარდა, რაც გამოიხატა MBC Drama Awards-ზე ახალი და საუკეთესო მსახიობი ქალის ჯილდოები. . იმავე წელს მიიღო ერთ-ერთი მთავარი როლი ფსიქოლოგიურ თრილერ ფილმში “შუაღამე”.

### 2022–აწმყო: გარღვევა პოპულარობაში
2022 წელს გამოვიდა ფილმი “გოგონა ბულდოზერზე”, სადაც კიმის შესრულებამ კო ჰიე იონგის როლში კრიტიკოსების სიმპათია მოიპოვა და მას მოაგებინა მრავალი პრესტიჟული ჯილდო, როგორიცაა Blue Dragon Film Awards და Grand Bell Awards დაჯილდოებების საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის ჯილდო, ისევე როგორც ამომავალი ვარსკვლავის აზიის ჯილდო ნიუ იორკის აზიური ფილმის ფესტივალზე.  აღსანიშნავია, რომ ჰიე იუნი ასევე იყო ნომინირებული საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის კატეგორიაში 59th Baeksang Arts Awards-ზე. ფილმის წარმატებასთან ერთად, მსახიობმა მოიხვეჭა 10 ნომინაცია, რომელთაგანაც 6 მოიგო. მისი მიღწევები აღიარა ფორბსმა და შეიყვანა კიმ ჰიე იუნი ფორბსის 30 under 30 სიაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გურიის სახალხო ბიბლიოთეკა

**გურიის სახალხო ბიბლიოთეკა** — ბიბლიოთეკა 1893-1921 წლებში რუსეთის იმპერიაში, ოზურგეთის მაზრის სოფელ სოფელ აკეთში.

ბიბლიოთეკა გაიხსნა 1893 წლის 22 აგვისტოს. მისი გახსნის ინიციატორები იყვნენ ისიდორე რამიშვილი, არსენ წითლიძე და ლავრენტი წულაძე. ბიბლიოთეკის გახსნისთვის ისინი განიხილავდნენ ნაგომრის, ბახვის, ხიდისთავის და ჩოხატაურის ვარიანტებსაც, თუმცა საბოლოოდ აკეთი აირჩიეს. გლეხმა ნიკო ქურიძემ ბიბლიოთეკას საკუთარი სახლი ნახევარ ფასად მიჰყიდა. რადგანაც ბიბლიოთეკის მთავარი მისია სოფლად გლეხობაში წიგნიერების გავრცელება იყო, ბიბლიოთეკის დამფუძნებლებმა შემოიღეს წიგნების ჩამოტარება სოფლებში. მათ სხვადასხვა გამოცემები სხვადასხვა დასახლებებში მიჰქონდათ და ადგილზე აცნობდნენ მოსახლეობას. 1894 წელს გრძელდებოდა დავა გაზეთ „ივერიის“ ფურცლებზე (NN45, 52) იაგორ გოგიბერიძესა და ლავრენტი წულაძეს შორის სამკითხველოს ჩოხატაურში გადატანის შესახებ.

1895 წელს ორი თვის განმავლობაში ბიბლიოთეკით 21 სოფლიდან 315-მა ადამიანმა ისარგებლა. მომდევნო ორ თვეში 200-მა მკითხველმა 600 გამოცემა გაიტანა წასაკითხად. ოზურგეთის მაზრის ადმინისტრაცია ცდილობდა ხელი შეეშალა ბიბლიოთეკის ფუნქციონირებისთვის, რადგან იქ მთავრობისთვის მიუღებელი იდეები ვრცელდებოდა. არსენ წითლიძე მიქელგაბრიელის თემში გადაიყვანეს მასწავლებლად, ლავრენტი წულაძე ფოთის სამრევლო სკოლაში გადავიდა, ხოლო ახალი მასწავლებელი ვალერიან მებუკე ადმინისტრაციამ მიიმხრო. ჯამლეთ სიმონის ძე ბაჟუნაშვილმა, ვინც ხელმძღვანელობდა ბიბლიოთეკას წითლიძისა და წულაძის შემდგომ ის ახალ შენობაში, სოფლის კანცელარიასთან გადაიტანა, სადაც მოსახლეობის თავშეყრის ადგილი იყო. ბიბლიოთეკათა ქსელი განვითარდა სხვა სოფლებშიც. აკეთის ბიბლიოთეკა რამდენიმე წელიწადში უკვე მხოლოდ აკეთის საზოგადოებას ემსახურებოდა. მიუხედავად მასშტაბის შემცირებისა, ბიბლიოთეკა მაინც ფუნქციონირებდა. გურიაში რევოლუციური მოვლენების გამო 1903 წლის შემოდგომაზე ხელისუფლებამ ბიბლიოთეკა-სამკითხველოები დახურა. 1906 წლისთვის აკეთის ბიბლიოთეკის შენობა და სახურავი დაზიანდა, წიგნადი ფონდი შემცირდა. მოსახლეობამ შეძლო შენობის განახლება, მაგრამ  ბიბლიოთეკა ძველებურად ფეხზე ვეღარ დადგა და მან ასეთი სახით 1921 წლამდე იარსება.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საქართველოს ბიბლიოთეკები
კატეგორია:გურიის ისტორია
კატეგორია:1893 წელს დაარსებულები
კატეგორია:1921 წელს გაუქმებულები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ორგანიზაციები
არმიტა გერავანდის მკვლელობა

**არმიტა გერავანდი**   () — 17 წლის ირანელი გოგონა, რომელიც კომაში ჩავარდა თეირანის მეტროში 2023 წლის 1 ოქტომბერს. იგი იმყოფებოდა სამხედრო ჰოსპიტალის ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, სადაც 2023 წლის 22 ოქტომბერს გოგონას თავის ტვინი მკვდრად გამოაცხადეს. ეს ინციდენტი მაჰსა ამინის სიკვდილს შეადარეს და გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მას „აუტანელი“ უწოდა. ვინც არღვევს ამ წესებს, ემუქრება საჯარო გაკიცხვა, ჯარიმა ან დაპატიმრება ისლამური რელიგიური პოლიციის მიერ, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც მორალის პოლიცია.2022 წლის სექტემბერში, 22 წლის მაჰსა ამინი გარდაიცვალა მორალის პოლიციაში პატიმრობისას, მას შემდეგ, რაც დააკავეს ჰიჯაბის არასწორად ტარებისთვის. ამინის სიკვდილმა ირანში მთელი ქვეყნის მასშტაბით პროტესტი გამოიწვია, რომელიც ცნობილი გახდა როგორც „მოძრაობა მაჰსა“. ორ მეგობართან ერთად. მოგვიანებით იგი მატარებლიდან უგონო მდგომარეობაში გამოიყვანეს და საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ირანის ხელისუფლება უარყოფდა, რომ ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ შეჯახებას და ამტკიცებდა, რომ გერავანდმა თითქოსდა გონება დაკარგა დაბალი წნევის გამო.

## შედეგები
საავადმყოფო, სადაც არმიტა გერავანდი გადაიყვანეს, გარშემორტყმული იყო უსაფრთხოების ძალების მიერ, რომლებიც, გავრცელებული ინფორმაციით, ემუქრებოდნენ მის ოჯახს და მეგობრებს. ოფიციალური პირები აცხადებდნენ, რომ არმიტა გერავანდიმ თითქოს უბრალოდ გონება დაკარგა და მიიღო შემთხვევითი დაზიანება.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალთა უფლებები
კატეგორია:ქალები ირანში
მოჰამედ ამინ დიდი

**სუმუვულ ამერ მოჰამედ ამინ დჰოშიმეინაა კილეგეფაანუ** (; დ. 20 ივლისი, 1910 – გ. 19 იანვარი, 1954), უფრო მეტად ცნობილია, როგორც **მოჰამედ ამინ დიდი** — მალდიველი პოლიტიკოსი, მალდივების პირველი პრეზიდენტი და მთავრობის მეთაური 1953 წლის 1 იანვრიდან 21 აგვისტომდე. ამინ დიდი ასევე იყო პირველი მალდივური სამთავრობო სკოლის, მაჯიდჰიის სკოლის ხელმძღვანელი 1946-1953 წლებში.

ამინ დიდი იყო მალდივში პირველი პოლიტიკური პარტიის „რაიითუნგე მუთაგადდიმ პარტიის“ (სახალხო პროგრესული პარტია) ლიდერი. მისი პოლიტიკური პროგრამა მოიცავდა ქვეყნის მოდერნიზების მცდელობებს, მათ შორის ქალთა უფლებების გაუმჯობესებას, განათლებას, თევზის საექსპორტო ინდუსტრიის ნაციონალიზაციას და თამბაქოს მოწევის აკრძალვას.

ამინ დიდი თანამდებობაზე დანიშნა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში, როდესაც ქვეყანა იტანჯებოდა მასობრივი შიმშილისაგან და გამოფიტული იყო რესურსებისგან.

## ადრეული ცხოვრება
ამინი იყო ათირეგეის აჰმედ დოშიმეინაას და როანუგეის აიშათ დიდის ძე. მამის მხრიდან იგი ჰურაის დინასტიის შთამომავალი იყო. 1920 წელს იგი გაემგზავრა ცეილონში (დღევანდელი შრი-ლანკა) და სწავლობდა კოლომბოს წმინდა იოსების კოლეჯში. ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა მალდივში. მისი მეუღლე იყო ფათჰიმათ საიდი და მისი ერთადერთი შვილი — ანაბეელა ამეენა მოჰამედ ამინი.

## პოლიტიკური კარიერა
1947 წლის 1 იანვარს დაინიშნა პრემიერ-მინისტრად და გადადგა 1953 წლის 2 სექტემბერს. პრემიერ-მინისტრობს პერიოდში დაწერა სარეკლამო ბროშურა სახელწოდებით „ქალბატონებო და ბატონებო: მალდივის კუნძულები“, რომელშიც უცხოელებს აწვდიდა ინფორმაციას მალდივის ცხოვრების, კულტურისა და ეკონომიკის შესახებ.

1931 წელს ამინი დაინიშნა დამფუძნებელ კრებაში, რომელიც სულთან მუჰამედ შამსუდინნ III-მ მოიწვია ქვეყნის პირველი წერილობითი კონსტიტუციის შესამუშავებლად. შემდეგ იკავებდა სხვადასხვა სახელმწიფო თანამდებობებს: გადასახადების დეპარტამენტის უფროსი, მალდივის საფოსტო განყოფილების ხელმძღვანელი, ვაჭრობის, ფინანსთა (1942-1952 წწ.) და საგარეო საქმეთა (1944-1953 წწ.) მინისტრი, ასევე იყო მალდივის პირველი პარლამენტის წევრი. იბრაჰიმ დიდი შეუერთდა გუნდს ამინის სახელმწიფო ფონდების მართვის მიმართ უკმაყოფილებით. მისი შვილიშვილი ამენ ფაისალი  იყო მალდივის თავდაცვისა და ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრი. სხვა შვილიშვილები არიან იბრაჰიმ ფაისალი, ფარაჰანაზ ფაისალი და აიშათ შუვეიქარი. მისი დედის სახელი იყო აიშათ დიდი, მამის სახელი - აჰმედ დოშიმეიაა კილეგეფაანუ.

## სქოლიო
კატეგორია:მალდივის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:მალდივების პრეზიდენტები
ნინო ენუქიძე

**ნინო ენუქიძე** (დ. 27 აგვისტო, 1986, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორი (2014), ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის რექტორი (2019 წლიდან).

## ბიოგრაფია
ნინო ენუქიძე დაიბადა 1986 წლის 27 აგვისტოს, თბილისში. მან 2006 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი ბაკალავრის აკადემიური ხარისხით, ხოლო ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის ბიზნეს ადმინისტრირების ფაკულტეტი მაგისტრის ხარისხით. 

ნინო ენუქიძემ 2025 წელს ისწავლა ჰარვარდის კენედის სკოლის აღმასრულებელ პროგრამაზე - „ლიდერობა და საჯარო პოლიტიკა XXI საუკუნეში“. იგი სხვადასხვა პერიოდში სწავლობდა მაასტრიხტის მენეჯენტის სკოლაში, ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტში, შვედეთის KTH სამეფო ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, და სხვა კურსებსა და ინსტიტუტებში. 2014 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორის აკადემიური ხარისხი. 

## კარიერა
კერძო სექტორში მუშაობის შემდეგ, ნინო ენუქიძე 2014 წელს შეუერთდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტს, სადაც სხვადასხვა ადმინისტრაციულ და აკადემიურ თანამდებობობაზე მუშაობდა ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის შექმნამდე (2016 წლამდე). პროფესორი ნინო ენუქიძე 2019 წლიდან არის ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის რექტორი. 2023-2024 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის მრჩეველთა საბჭოს წევრი. 2024 წელს ის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მიერ არჩეულ იქნა ახალგაზრდა გლობალურ ლიდერად. ამავდროულად ნინო ენუქიძე არის კოდინგის სკოლა ქალებისთვის - დამფუძნებელი, ევროპის მარკეტინგის და მენეჯმენტის ასოციაციის აკადემიური კონსორციუმის პრეზიდენტი და ამავე ასოციაციის საპატიო საბჭოს და UNICEF საქართველოს ბიზნეს მრჩეველთა საბჭოს წევრი. მიღებული აქვს ჯილდო „მომავლის არქიტექტორი"-ს კატეგორიაში (Architect of Tomorrow)  Emerging Europe-ის მიერ. 2021 და 2025 წლებში დასახელდა „ძლიერი ქალები IT-ს მსოფლიო გამოცემა"-ში 200 გამორჩეულ ლიდერს შორის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ჩვენი პირველი სერიალი

**ჩვენი პირველი სერიალი** — ქართული სათავგადასავლო და კომედიური ჟანრის ინტერნეტსერიალი, რომელიც კომპანია „Nesvi Production“-მა გადაიღო 2021 წელს. მასში მონაწილეობენ მსახიობები: გიორგი კალატოზი, იკაკო ბლიაძე, ნანა ხურუტი, დიმიტრი ტატიშვილი და სხვა. სერიალი ჯამში 5 სეზონს და 87 ეპიზოდს მოიცავს. ჩვენება მიმდინარეობდა ვიდეოპორტალ YouTube-ზე. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ქართული ინტერნეტ სერიალები
რაულ ქირია

**რაულ ქირია** (დ. 23 აპრილი, 1984, ხობი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ჟურნალისტი, პოლიტოლოგი და საერთაშორისო ურთიერთობების დოქტორი. ევროპის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი და ვიცე-რექტორი.

## ბიოგრაფია
რაულ ქირია 1984 წლის 23 აპრილს ქალაქ ხობში დაიბადა. 2005 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის მიმართულება, 2006 წელს კი თბილისის ეკოლოგიისა და ეკონომიკის ინსტიტუტის საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულება. 2018 წელს სწავლობდა კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნულ უნივერსიტეტში პოლიტიკის მეცნიერების მიმართულებით, სადაც მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი. 2023 წლის 20 დეკემბერს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე - „საქართველო-უკრაინის ურთიერთობები და მათი ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის პერსპექტივები“. 

მუშაობდა გაზეთებში: „თბილისი“ (2001-2002), „თბილისელები“ (2001-2003) და „თავისუფალი გაზეთი“ (2003-2005). 2002-2003 წლებში იყო ჟურნალ „კვირის ბოლოს“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. 2005-2007 წლებში მუშაობდა საქართველოს პირველი არხისა და ტელეკომპანია „მზის“ რეპორტიორად. 

2008-2009 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მედია ცენტრის დირექტორი, ხოლო 2010-2013 წლებში მთავრობის თავმჯდომარის მრჩევლად მუშაობდა.

2009-2010 წლებში არასამთავრობო ორგანიზაციაში „კოალიცია სამართლიანობისათვის“, ხოლო 2011-2012 წლებში „საქართველოს პედაგოგთა და მეცნიერთა თავისუფალ პროფკავშირში“ მედია კონსულტანტად მუშაობდა. 2014-2015 წლებში იყო ტელეკომპანია „TV 8“-ის დირექტორი. 2012 წელს დააფუძნა საინფორმაციო სააგენტო „Front News“ და ამავე წლიდან არის სააგენტოს მთავარი რედაქტორი.

2016 წელს, ჟურნალისტული საქმიანობით ქართულ-უკრაინულ კულტურულ ურთიერთობებში შეტანილი წვლილისთვის, უკრაინის კულტურის მინისტრმა, ევგენი ნიშუკმა საპატიო დიპლომით დააჯილდოვა.

2017 წელს სტრატეგიული კომუნიკაციების საკითხებში უკრაინელი პოლიტიკოსის, ინა ბოგოსლოვსკაიას, მრჩეველი იყო. 2019-2020 წლებში იმერეთის სახელმწიფო რწმუნებულის მრჩეველი იყო. 

2014 წლიდან არის საქველმოქმედო ფონდ „ნატვრის ხის“ მედია კონსულტანტი და პროექტების მენეჯერი. 2020 წლიდან ლექციებს კითხულობს ევროპის უნივერსიტეტში. 2024 წლის 30 დეკემბრიდან არის ევროპის უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Ukrainian journalist tells Guardian Media of horrifying images of war
*Ukraine and New Security Paradigm for The Wider Black Sea Region
*Грузия и Украина нуждаются в международной защите – Рауль Кирия

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკის მეცნიერები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ბადრა გუნბა

**ბადრა გუნბა** (, დ. 14 აგვისტო, 1981, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აფხაზი პოლიტიკოსი, ე. წ. აფხაზეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2024 წლის 19 ნოემბრიდან. ე. წ. აფხაზეთის რესპუბლიკის კულტურის მინისტრი 2011-2014 წლებში. ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აფხაზი სეპარატისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შარაბუტდინ მაგომედოვი

**შარაბუტდინ მაგოვედოვიჩ მაგომედოვი** (*რუს*. *Шарабутдин Магомедович Магомедов*; დ. 16 მაისი, 1994) — რუსი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. იგი ამაჟამად ასპარეზობს საშუალოწონით დივიზიონში *Ultimate Fighting Championship (UFC)*. 2024 წლის 28 ოქტომბრის მონაცემებით, იგი არის მეთოთხმეტე ადგილას UFC-ის საშუალო წონის რეიტინგში.

მაგომედოვის UFC-ის დებიუტი ბრუნო სილვას წინააღმდეგ, 2023 წლის 21 ოქტომბერს, UFC 294-ზე შედგა. მან ბრძოლა ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით მოიგო. მაგომედოვი მაიკლ პეიჯს დაუპირისპირდება 2025 წლის 1 თებერვალს UFC Fight Night 250-ზე.
მისი სტატისტიკა დღესდრეისობით ესე გამოიყურება: *15-0-0*.

## რესურსები ინეტრენტში
*ESPN

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები