open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კიევის რუსეთის მმართველები

კიევის რუსეთის **დიდი მთავრები**.

## კიევის რუსეთის მმართველების სია 882 -1271 წლებში 
## სქოლიო 
## კიევის რუსეთის მეფეების ფოტო გალერეა 

Image:1899. Russian konung Oleg by Vasnetsov-2.jpg|ოლეგი 882 - 912  
Image:Radzivill Igor-945.jpg|იგორი 912- 945
Image:Olga by Roerich 2.jpg|ოლღა 	945-962
Image:Sviatopolk silver srebrenik.jpg|სვიატოპოლკ I 1015-1019

Image:Usiaslau sr 2005.gif|ვსესლავი 1068-1069
Image:Michael of salonica.jpg|სვიატოპოლკ II 1093-1113
Image:1000 Monomah.jpg|ვლადიმირ მონომახი 1113-1125
Image:Vsevolod Ol'govich.jpg|ვსევოლოდ II  1139 – 1146
Image:CvKnyazIgor.jpg|იგორ II  1146

Image:Izyaslav III.jpg|იზიასლავ III 	  1155 – 1162
Image:Bolshoe Gnezdo.JPG|ვსევოლოდ ბოგოლუბსკი 1173
Image:Roman Mstislavich , Roman of Halych, Roman the Great.jpg|რომან II	1203-1205
Image:Yaroslav II helmet.jpg|იაროსლავ III ვსევოლოდის ძე 1236 – 1238
Image:Alexander Newski.jpg|ალექსანდრე ნეველი 1249 – 1263 

კატეგორია:რუსეთის მმართველები
მმართველები
ალოტროპია

[მინი|[ალმასი და გრაფიტი ნახშშირჟანგის ალოტროპიული სახესხვაობებია.]]
**ალოტროპია** (ბერძ. allos სხვა და tropos მობრუნება) — ელემენტის თვისება არსებობდეს ბუნებაში რამდენიმე მარტივი ნივთიერების სახით. ხოლო ამ მარტივ ნივთიერებებს ჰქვია ალოტროპიული სახესხვაობები, ამგვარად, ალოტროპიული სახესხვაობები ეწოდება მარტივ ნივთიერებებს, რომლებიც წარმოქმნილია ერთი და იმავე ელემენტისაგან.

ალოტროპიას განაპირობებს ატომების განსხვავებული რიცხვი მოლეკულაში( ამის მაგალითია ჟანგბადი O2 და ოზონი O3) ან განსხვავებული კრისტალური ფორმა (ალმასი და გრაფიტი).

## იხილეთ აგრეთვე 
*იზომერია
*პოლიმორფიზმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20080131061355/http://www.physics.uoguelph.ca/summer/scor/articles/scor40.htm
* Allotropes – Chemistry Encyclopedia

კატეგორია:ქიმია
იპატიევის სახლი

thumb|300px|იპატიევის სახლი. 1928 წ.

**იპატიევის სახლი** () — სახლი ეკატერინბურგში, რომლის სარდაფშიც 1918 წლის 16-17 ივლისის ღამეს დახვრიტეს რუსეთის იმპერატორი ნიკოლოზ II რომანოვი და მისი ოჯახის წევრები. სახლი აშენებულა 1880 წელს. 1918 წელს შეიძინა ინჟენერმა იპატიევმა, იმავე წელს მას სახლი წაართვეს სამეფო ოჯახის საცხოვრებლად. საბჭოთა კავშირის დროს აქ ჯერ რამდენიმე კანტორა იყო, შემდეგ კი, 1977 წელს პოლიტბიუროს გადაწყვეტილებით დაანგრიეს. 2003 წელს ამ ადგილას აშენდა ყველა წმინდანის ეკლესია.

## ისტორიული დამთხვევა 
* რომანოვების დინასტია დაიწყო კოსტრომის **იპატიევის** მონასტერში სამეფო დინასტიად კურთხევით და დამთავრდა **იპატიევის** სახლში დახვრეტით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იპატიევის სახლი, რომანოვების მემორიალური საიტი , 
* Дом Ипатьева. 

კატეგორია:რომანოვების დინასტია
კატეგორია:რუსეთის სამეფო ოჯახის წევრები
ხოტევი

**ხოტევი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ხოტევი, სხარტალი, წკადისი). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხოტეურის ნაპირას, ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ამბროლაურიდან 10 კილომეტრი.

## სახელწოდება
ხოტევის სახელწოდების შესახებ ლეგენდა მოგვითხრობს: თითქოს იმერეთის ერთ მეფეს გადმოუსახლებია აქ თავადი წულუკიძეები, რომელთაც ციხე აუშენებიათ, როდესაც ციხის მშენებლობა დაუმთავრებიათ, სწორედ იმ დროს გზად გაუვლია მეფეს: იგი ციხეში შესულა და თავადებისათვის უკითხავს: „**ხო ტევი**ხართ ამ ციხეშიო?“ ამის შემდეგ დაურქმევიათ თავადებს ამ ციხისათვის ხოტევის ციხე, შემდეგ ეს სახელი მთელ სოფელზე გავრცელებულა.

## ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნეში შედგენილ წერილობით ძეგლში „ნიკორწმინდის დაწერილი“. სოფელი ხოტევი ისტორიულად წულუკიძეთა სათავადოში, საწულუკიძეოში შედიოდა. იმერეთისა და ქვემო რაჭის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობის გამო ხოტევი წარმოადგენდა დაწინაურებულ სავაჭრო პუნქტს. 1650-1652 წწ. იმერეთში ელჩობის დროს ალექსი იევლევი და ნიკიფორე ტოლჩანოვი ხოტევს იხსენიებენ იმერეთის ქვეყნის ქალაქებს შორის. ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით

XIX საუკუნეში აქ ერთხანს რაჭის მაზრის ცენტრი იყო და მას ქალაქად მოიხსენიებდნენ. იდგა 200-კაციანი გარნიზონი. მოსახლეობა მისდევდა მევენახეობას, მოჰყავდათ ხორბალი და ქერი. ხოტევში მოქმედებდა ორთქლის აბანო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 130 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების მთავარანგელოზის ეკლესია და XVI-XVII სს. ხოტევის ციხე.

## გალერეა

ფაილი:Xotevi church.jpg|ხოტევის მთავარანგელოზის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
ფაილი:Khotevi fortress, Ambrolauri municipality, Georgia (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg|ხოტევის ციხის ხედი

## ლიტერატურა
**დავით კაციტაძე*, სოფელ ხოტევის ისტორიიდან, ძეგლის მეგობარი, 62, გვ. 55-59 - თბ. 1983 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყარაიტები

მინი|250პქ|ყარაიტი მამაკაცები ეროვნულ ტანისამოსში, ყირიმი, მე-19 საუკუნე.
**ყირიმელი ყარაიტები** იგივე **ყარაიმები** (ყირიმულად ყარაიტული: მხ. къарай — *ყარაი*, მრ. къарайлар — *ყარაილარ*; ტრაკაის ყარაიტული: მხ. karaj, მრ. karajlar, ებრაულად קָרָאִים — qara'im, „მკითხველნი“) — თურქულენოვანი ხალხი, ყარაიტული იუდაიზმის მიმდევრები აღმოსავლეთ ევროპაში. ყარაიტები უარყოფენ თალმუდს და აღიარებენ საღვთო წერილს. მეფის რუსეთი, რომელიც დევნიდა ებრაელებს, შემწყნარებლობას იჩენდა ყარაიტების მიმართ. ყარაიტები მათი სიტყვებით მომდინარეობენ სპარსეთში დატყვევებული ებრაელებიდან და მათ არ მიუღიათ მონაწილეობა ქრისტეს წამებასა და მოკვდინებაში. „ყარაი“ არის გალათინურებული სიტყვა ორიგინალურიდან „къарай“, ხოლო სახელს — „ყარაიმ“ უწოდებენ რუსები, უკრაინელები, პოლონელები და ლიეტუველები. ყარაიტები წარმომავლობით არიან ყირიმიდან და დამკვიდრდნენ ლიტვაში გვიან შუა საუკუნეებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* WORLD CONGRESS OF THE EUROPEAN TURKIC KARAITES
* 
* http://www.cesnur.org/2003/vil2003_kizilov.htm
* http://www.berkovich-zametki.com/Nomer35/MN55.htm
* http://www.berkovich-zametki.com/Nomer41/Kizilov1.htm
* Karaim Website
* New Signs of Life in Karaite community of Lithuania 
* Karaites in the Holocaust

*
კატეგორია:ყარაიტული იუდაიზმი
კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
Med.ge

**Med.ge** - ქართულენოვანი სამედიცინო პორტალი. ძირითადად ორიენტირებულია სამედიცინო სფეროს სპეციალისტებზე, თუმცა ღიაა ფართო მომხმარებლისთვისაც. ინფორმაცია საიტზე განთავსებულია კატალოგებად.
საიტის სტრუქტურაა:
* სიახლეები- სიახლეები სამედიცინო სფეროდან;
* მედიკამენტები - საქართველოში რეგისტრირებული, დასურათებული, სრული ანოტაციებით;
* დაავადებები - განმარტებებითა და დასურათებით;
* ექიმები - ინფორმაციები საქართველოში მოღვაწე სპეციალისტებზე და მათი ბლოგები;
* კლინიკები - ინფორმაცია საქართველოში არსებული კლინიკების შესახებ
* ახალი ლიტერატურა - ახალი სამედიცინო ლიტერატურა;
* ფარმაცევტული კომპანიები - კომპანიების საკონტაქტო ინფორმაცია, მედიკამენტების ნუსხა
* სტატიები - სამედიცინო სპეციალური და პოპულარული (ფართო მომხმარებელზე ორიენტირებული);
* დიეტები - კალორიები, ვიტამინები, გასახდომი დიეტები, სისხლის ჯგუფის მიხედვით დიეტები, ცნობილი ადამიანების დიეტები;
* კატალოგი - ინფორმაცია სამედიცინო დაწესებულებებზე, ფარმაკოლოგიურ კომპანიებზე და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვებ-პორტალის მისამართი 

კატეგორია:ქართული ვებ-გვერდები
კატეგორია:სამედიცინო ვებ-გვერდები
კენესა

]]
**კენესა** — ყარაიტული ან სპარსული სინაგოგის სახეობა. სიტყვა წარმოდგება არამეულიდან, ნიშნავს „საკრებულოს“ (ებრაულად სინაგოგა გამოითქმის, **ბეით ქნესეთი** ).

## განლაგება
კენესა, როგორც წესი არის ებრაული სინაგოგის მსგავსი. მათთვის დამახასიათებელია ის, რომ ყველა მათგანი მდებარეობს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ღერძზე, შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთის მხრიდან. კენესა შედგება:
* ვესტიბიული (azar), სადაც მრევლი ტოვებს ფეხსაცმელებს. კენესაში ფეხსაცმლით შესვლა აკრძალულია.
* მოშავ ზეკენიმი (ებრაული מושב זקנים მოხუცების დასაჯდომი), ხის მერხები მხრცოვანთა და დასაფლავებაზე მისულთათვის. ჩვეულებრივ არის დაბალჭერიანი. ხოლო სხვენი მოშავ ზეკენიმის თავზე არის განკუთვნილი ქალებისთვის, რომლებიც არ უნდა ეჩვენონ მამაკაცებს მთავარ სართულზე. 
* შულხანი (שולחן), მთავარი დარბაზი, სადაც მლოცველი კაცები და ბავშვები იჩოქებენ. კენესას იატაკი უმეტესად მოფარდაგებულია, თუმცა თანამედროვე კენესებს შულხანში მერხები აქვთ ხალიჩების ნაცვლად.
* გეხანი ან ალტარი, შემაღლებული ადგილი, სადაც დგას სარიტუალო კიდობანი და მოძღვარი.     

დღემდე მოღწეული კენესებიდან 9 არის ყირიმში. ყოველი მათგანი არის აღნუსხული, როგორც მემორიალური ნაგებობა. მთავარი მოქმედი კენესა ყარაიტებისთვის არის ყირიმში, ევპატორიაში. იგი შეიცავს ორ დამოუკიდებელ კენესას, რომლებიც გაიხსნა 1999 და 2005 წლებში. 

კენესა ლიეტუვაში აშენდა XIV საუკუნეში ტრაკაიში, ბირჟაიში, კედაინეიში, პანევეჟისსა და ვილნიუსში. ადრეული XX საუკუნიდან კენესა ლიეტუვაში დგას ტრაკაისა და ვილნიუსში, რომლებიც დღესაც ფუნქციონირებენ.   

## გადარჩენილი კენესები

Image:Karaimská kenesa.jpg|ტრაკაი
Image:Karaite Kenesa Vilnius.jpg|ვილნიუსი
Image:Eupatoria 04-14 img16 Karaimskaya Street.jpg|ევპატორია
Image:Cufut Qale kenassa.jpg|კუფუთ კალე
Image:Караимская кенасса в Киеве 4.jpg|ყარაიტების კენესა (კიევი) გოროდეტსკი კენესა კიევში

## რესურსები ინტერნეტში
* ყარაიტული კენესა  — ვირტუალური ყარაიტული მუზეუმი

კატეგორია:ლიეტუვა
კატეგორია:ყარაიტული იუდაიზმი
ძველი ტრაკაი

thumb|250 px|ეკლესია და მონასტერი ციხის ნანგრევებთან
**ძველი ტრაკაი** () ისტორიული სოფელი ლიეტუვაში ტრაკაიდან 3 კმ-ში 1500 მაცხოვრებლით. სოფელი დასახლებულია პოლონელებით, ლიეტუველებითა და რუსებით. მას კვეთს ვილნიუს-ვარშავის სარკინიგზო მაგისტრალი.

სოფლის ძირითადი ნაწილი გამოცხადებულია არქიტექტურულ ნიმუშად. მთავარი ქუჩა გაშენებულია მსგავსი- ორფანჯრიანი, ხის სახლებით, რომლებიც ერთმანეთის პირისპირ დგნან ვიწრო ქუჩაზე. 

## ისტორია 
ლიტვის დიდმა მთავარმა გედიმინასმა დაიწყო კერნავედან დედაქალაქის გადატანა ტრაკაიში (ძველი ტრაკაიში)და აღმართა აგურის ციხე 1321 წლამდე ცარიელ ადგილას. 1337 წელს იგი გადაიქცა ახლად დაარსებული ტრაკაის სათავადოს რეზიდენციად. გედიმინასის ვაჟმა კეისტუტისმა ახალი ციხე დღევანდელი ტრაკაის ტერიტორიაზე. 

ძველი ტრაკაის ციხე დაანგრიეს ტევტონებმა 1391 წელს, ხოლო ციხის ნანგრევები ვიტაუტასმა გადასცა ბენედიქტელ ბერებს 1405 წელს. ვარაუდობენ, რომ XV საუკუნეში აგებული მონასტერი გედიმინასის დროინდელი ციხის ნანგრევებზეა აგებული. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*About Senieji Trakai Elderate 

კატეგორია:ლიეტუვა
ქიმიური რეაქცია

thumb|250px
**ქიმიური რეაქცია** — ქიმიური მოვლენები, რომელთა მიმდინარეობა დაკავშირებულია ნივთიერების შემადგენლობის ცვლასთან. ქიმიური რეაქციისას ნივთიერებები ერთმანეთზე მოქმედებენ და ერთი ნივთიერებიდან წარმოიქმნება სხვა ნივთიერებები, ამის გამო ქიმიურ რეაქციებს ქიმიურ ურთიერთქმედებასაც უწოდებენ. ამ დროს მოლეკულები იშლება, ატომები კი უცვლელი რჩება.

ქიმიური რეაქციების მიმიდინარეობისათვის საჭიროა მოლეკულების ერთმანეთთან შეხება, შეჯახება. სხვადასხვა გაზებსა და ხსნარებს შორის რეაქცია რომ მოხდეს, საჭიროა მათი შერევა. წყალბადი შერევისთანავე უერთდება ფთორს. ე. ი. რეაქცია თავისთავად იწყება და მიმდინარეობს, მაგრამ ბევრი რეაქცია თავისთავად არ მიმდინარეობს. მაგალითად წყალბადისა და ქლორის ნარევში რეაქცია რომ დაიწყოს, საჭიროა ამ ნარევის დასხივება სინათლით. წყალბადისა და ჟანგბადის ნარევში რეაქცია რომ აღიძრას, საჭიროა ამ ნარევის გაცხელება ან ამ გაზების ნარევში კატალიზატორის შეტანა.

## ქიმიური რეაქციის სახეები 
არსებობს ოთხი ტიპის რეაქციები: დაშლის, შეერთების, ჩანაცვლების და მიმოცვლის.

### დაშლის რეაქცია 
ქიმიურ რეაქციებს, რომელთა მიმდევრობისას ერთი ნივთიერებისაგან მიიღება რამდენიმე ახალი ნივთიერება დაშლის რეაქციები ეწოდება. ამ ტიპის რეაქციებისათვის დამახასიათებელია ის, რომ ერთი ნივთიერების გარდაქმნით ორი ან რამდენიმე ახალი ნივთიერება მიიღება. ასე მაგალითად:გაცხელებისას ბერთოლეს მარილის დაშლით მიიღება კალიუმის ქლორიდი და ჟანგბადი:
::::::::::::::::\mathrm{2 \ KClO_3 \longrightarrow 2 \ KCl + \ 3 \ O_2 \uparrow}

### შეერთების რეაქცია 
ქიმიურ რეაქციებს, რომლის მიმდინარეობისას რამდენიმე ნივთიერებისაგან მიიღება ერთი ახალი ნივთიერება, შეერთების რეაქცია ეწოდება. მაგალითად: ვერცხლისწყლის დაჟანგვა ხანგრძლივი გაცხელებისას:
:::::::::::::::: \mathrm{2 \ Hg + \ O_2 \longrightarrow2 \ HgO  }

### ჩანაცვლების რეაქცია 
რეაქციებს, რომელთა მიმდინარეობისას მარტივი ნივთიერების ატომებით ჩაინაცვლება ატომები რთული ნივთიერების მოლეკულებში, ჩანაცვლების რეაქციები ეწოდება. თუ მეტალურ რკინას სპილენძის მარილის ხსნარში ჩავუშვებთ, რკინა სპილენძის ადგილს დაიკავებს, ხოლო სპილენძი მეტალის სახით გამოიყოფა:

::::::::::::::::\mathrm{Fe + \ CuSO_4 \longrightarrow \ FeSO_4 + \ Cu}

### მიმოცვლის რეაქცია 
ქიმიურ რეაქციებს, რომელთა მიმდინარეობისას რთული ნივთიერებების მოლეკულები მიმოიცვლებიან თავისი შემადგენელი ნაწილებით, მიმოცვლის რეაქციები ეწოდება. მიმოცვლის რეაქციაა მაგ:
::::::::::::::::\mathrm{NaOH + \ HCl \longrightarrow \ NaCl + \ H_2O}

## ეგზოთერმული და ენდოთერმული რეაქციები 
ქიმიურ გარდაქმნას თითქმის ყოველთვის ახლავს ენერგიის გამოყოფა ან შთანთქმა. ამ ნიშნის მიხედვით ქიმიური რეაქციები შეიძლება დავყოთ ეგზოთერმულ და ენდოთერმულ რეაქციებად.

### ეგზოთერმული რეაქცია 
ეგზოთერმული რეაქციის მიმდინარეობისას გამოიყოფა სითბო. მაგალითად გოგირდოვანი რკინის წარმოქმნისას გამოიყოფა სითბო, რომელსაც Q სიმბოლოთი აღნიშნავენ:
::::::::::::::::**Fe + S → FeS + Q**

### ენდოთერმული რეაქცია 
ენდოთერმული რეაქციის მიმდინარეობა დაკავშირებული სითბოს შთანთქმასთან.
{2O_2 + 2N = 2NO}

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქიმიური მოვლენა
* ქიმიური რეაქციის სიჩქარე
* ქიმიური რეაქციების შექცევადობა
* კატალიზატორი
* ქიმიური რეაქციების სია

კატეგორია:ქიმიური რეაქციები
კატეგორია:ქიმიური პროცესები
სუფოზია

მინი| სუფოზიის გრაფიკული გამოსახულება.
**სუფოზია** () — ქანებში ჩაჟონილი წყლის მიერ წვრილი მინერალური ნაწილაკებისა (მექანიკური სუფოზია) და ხსნადი ნივთიერებების გამოტანა (გამოტუტვა). სუფოზია არღვევს გრუნტების მიკროაგრეგატულ სტრუქტურას, წარმოქმნის მიწისქვეშა სიღრუეებს და იწვევს ზემოთ მდებარე შრეების ჩაწოლას, რის გამოც ხმელეთის ზედაპირზე ჩნდება 10 მ და ზოგჯერ მეტი დიამეტრის დუბეები და ძაბრები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარსტი
კატეგორია:გეომორფოლოგია
სუფრული

**სუფრული** — ქართული (ქართლ-კახური) კლასიკური, მაღალმხატვრული საგუნდო სიმღერა, აგრეთვე ქართული ხალხური სასიმღერო შმოქმედების ცნობილი ჟანრი, რომელსაც განეკუთვნება მდიდარი და მრავალფეროვანი გუნდური სიმღერები: „ჩაკრულო“, „მრავალჟამიერი“, „მო, ლხინი ვნახოთ“, „ჩვენ მშვიდობა“, „მასპინძელსა მხიარულსა“, „დალიე ღვინო, იქნება“, „ყურძენმა სთქვა“, „თამარქალო“ და სხვა. არტემ ერქომაიშვილის ცნობით, სუფრაზე ძველად სიმღერებს წინ უსწრებდა სალხინო საგალობლები — „დღეს საღმრთომან მადლმან“, „მოდით და ვსვათ სასმელი ახალი“, „დიდება ღმერთსა“, „თამადებს გაუმარჯოს“, „სადღეგრძელო“, „მრავალჟამიერი“ (ცხრანაირი), „მადლობელი ვარ“, აგრეთვე „სიყვარულმა მოგვიყვანა“, „შენ ხარ ვენახი“ და სხვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
აუკშტადვარისი

**აუკშტადვარისი** () — დაბა ტრაკაის რაიონში, ლიეტუვაში. იგი მდებარეობს მდინარე ვერკნეზე. 2011 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 977 ადამიანს ითვლის. 

აუკშტადვარისში არის 1837 წელს ანტონ მალეუსკის მიერ აშენებული მალეუსკის სასახლე. ქალაქში არის საუკუნოვანი მუხა, რომლის ჩრდილქვეშ უყვარდა ჯდომა ადამ მიცკევიჩს (დაუზუსტებელი გადმოცემის მიხედვით). 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პაბრადე

**პაბრადე** (, ) — ქალაქი ლიეტუვაში. მდებარეობს შვენჩიონისის რაიონში, ქალაქ შვენჩიონისიდან 30 კმ სამხრეთ-დასავლეთით, ვილნიუს – შვენჩიონისის გზატკეცილზე. 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
მეოცნებენი (ფილმი)

მინი|მარჯვნივ|ფილმის პოსტერი

**მეოცნებენი** () — რეჟისორ ბერნარდო ბერტოლუჩის დრამის ჟანრის ფილმი. გამოვიდა 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ ლუის გარელი (რეჟისორ ფილიპ გარელის ვაჟი), ევა გრინი და მაიკლ პიტი.

## როლები 
* თეო - ლუის გარელი
* იზაბელი - ევა გრინი
* მეთიუ - მაიკლ პიტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ბერნარდო ბერტოლუჩის ფილმები
კატეგორია:ეროტიკული ფილმები
კატეგორია:2003 წლის ფილმები
რობერტ მუზილი

**რობერტ მუზილი** ( დ. 6 ნოემბერი, 1880, კლაგენფურტი — გ. 15 აპრილი, 1942, ჟენევა) — ავსტრიელი მწერალი, დრამატურგი და ესეისტი. ავტორი ციკლისა „შეერთება“, „სამი ქალი“, დრამისა „მეოცნებენი“ და კომედიური პიესისა „ვინცენცი და მნიშვნელოვანი ქმრების დაქალი“, ორი რომანისა ყმაწვილი ტერლესის სულიერი შფოთვა“, და „უთვისებო კაცი“ (დაუმთავრებელი), ასევე მრავალრიცხოვანი ესესი, თეატრალური და ლიტერატურულ-კრიტიკული სტატიისა.

## ქართულ ენაზე 
*„სამი ქალი“; 2012
*„უთვისებო კაცი“; *მთარგმნელი ნაია ბადრიძე, გამომცემლობა **დიოგენე**, 2008*

## რესურსები ინტერნეტში 
*რობერტ მუზილის "უთვისებო კაცის" ქართული თარგმანი
*მუზილის სახლი - სახელები და შეხვედრები 

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კატეგორია:ავსტრიელი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი რომანისტები
კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ტაზის ნახევარკუნძული

**ტაზის ნახევარკუნძული** — ნახევარკუნძული რუსეთში, ტიუმენის ოლქში, დასავლეთ ციმბირის ვაკის ჩრდილოეთით, ობის უბესა (დასავლეთით) და ტაზის უბეს (აღმოსავლეთი) შორის. სიგრძე დაახლოებით 200 კმ, საშუალო სიგანე 100 კმ. ზედაპირი ვაკეა. სიმაღლე დაახლოებით 100 მ. გავრცელებულია ტუნდრის მცენარეულობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ნახევარკუნძულები
საერთაშორისო ენა

**საერთაშორისო ენა** — ენა, რომელსაც იყენებს ხალხის მნიშვნელოვანი რაოდენობა კომუნიკაციისთვის. ამავე მნიშვნელობით გამოიყენება ასევე ტერმინი **მსოფლიო მნიშვნელობის ენა**. ტერმინი გულისხმობს ასევე ე. წ. ხელოვნურ ენებს, მაგალითად ესპერანტოს .  XVII-XVIII საუკუნეებში იყო ხელოვნური დამწერლობის შექმნის მცდელობაც.მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ყველაზე გავრცელებული საერთაშორისო ენა ინგლისური გახდა.

## საერთაშორისო ენათა ისტორია
ანტიკურ სამყაროში საერთაშორისო ენად ძველი ბერძნული ითვლებოდა, შემდეგ ლათინური.  XVI—XVII საუკუნეებში, როგორც საერთაშორისო ენა ევროპაში გამოიყენებოდა ესპანური. XVIII საუკუნის დასაწყისში კი ფრაგნული გახდა ევროპის საერთაშორისო ენა. XIX საუკუნეში დიდი უპირატესობა მიენიჭა გერმანულს, პარალელურად კი ვითარდებოდა ინგლისური და ესპანური ენები, რადგან ინგლისსა და ეპანეთს იმ დროისთვის ბევრი კოლონია ჰქონდათ მთელ მსოფლიოში. XX საუკუნის ნახევარში ინგლისური ენა საბოლოოდ დამკვიდრდა, როგორც მსოფლიო მნიშვნელობის ენა. სოციალისტური ბლოკის ქვეყნებში უმთავრეს საერთაშორისო ენად რუსული ითვლებოდა. რუსული სოციალისტური ქვეყნების ყველა სკოლაში ისწავლებოდა.

## მსოფლიო მნიშვნელობის ენები 
თანამედროვე საერთაშორისო ენებია:

### გაეროს ოფიციალური ენები 
ინგლისური, ესპანური, რუსული, არაბული, ფრანგული - გაერო–ს ოფიციალური ენებია. ამათ გარდა, გაერო–ს ოფიაციალურ ენად ჩინურიც ითვლება, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო ენა არ არის.

### საერთაშორისო ენათა რუკა 
რუკებზე ნაჩვენებია საერთაშორისო ენებისს გავრცელების არეალები:

ფაილი:Detailed SVG map of the Anglophone world.svg|**ინგლისური ენა**

ფაილი:Detailed SVG map of the Arabophone world.svg|**არაბული ენა**

ფაილი:Detailed SVG map of the Russophone world.svg|**რუსული ენა**

ფაილი:Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|**პორტუგალიური ენა**

ფაილი:Detailed SVG map of the Francophone world.svg|**ფრანგული ენა**

ფაილი:Legal statuses of German in the world.svg|**გერმანული ენა**

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია  „Кругосвет“ 

კატეგორია:ენები
კატეგორია:საერთაშორისო ენები
ოტმა

.]] .]] 
**ოტმა** () — შემოკლება, რომელიც შედგენილია რუსეთის ბოლო იმპერატორის, ნიკოლოზისა და ალექსანდრა ფეოდოროვნას ქალიშვილების პირველი ასოებისგან: დიდი თავადები **ო**ლღა (15 ნოემბერი 1895 — 17 ივლისი 1918), **ტ**ატიანა (10 ივნისი 1897 —  17 ივლისი 1918), **მ**არია (26 ივნისი 1899 —  17 ივლისი 1918) და **ა**ნასტასია (18 ივნისი 1901 —  17 ივლისი 1918). ამ აბრევიატურით აწერდნენ გოგონები ხელს წერილებსა და დღიურებში.  

კატეგორია:რომანოვების დინასტია
ლარისა დოლინა

**ლარისა დოლინა** () (ქალიშვილობის გვარი — **კუდელმანი** (), პირველი ქორწინების შემდეგ — **მიონჩინსკაია** (); დ. 10 სექტემბერი 1955, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის საესტრადო მომღერალი, მსახიობი, რუსეთის დამსახურებული (1993) და სახალხო არტისტი (1998). ეროვნებით ებრაელია. ჰყავს ქალიშვილი — ანგელინა მიონჩინსკაია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ებრაელი მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
რუსეთის ფედერალური მოწყობა

რუსეთის ფედერაციის შემადგენლობაშია 89 სუბიექტი: 21 რესპუბლიკა, 46 ოლქი, 1 ავტონომიური ოლქი, 4 ავტონომიური ოკრუგი, 2 ფედერაციული ქალაქი. 2000 წლიდან რუსეთი იყოფა 7 ფედერაციულ ოკრუგად.

## რუსეთის ტერიტორიული მოწყობა 
ფედერაციული სუბიექტების ტიპები:

## ფედერაციული სუბიექტების სია 
left|400px|frame|

## გაერთიანებები 
2005 წელს რუსეთის ზოგიერთი ფედერალური სუბიექტები გაერთიანდა უფრ დიდ ტერიტორიულ ერთეულებად. გაერთიანეის პროცესი დასრულდა 2008 წლის 1 მარტს. თუმცა კიდევ იგეგმება ახლი გაერთიანებების გაკეთება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*რუსეთის ფედერალური ოკრუგები

## ლიტერატურა 
*12 декабря 1993 г. «Конституция Российской Федерации», в ред. Федерального конституционного закона №7-ФКЗ от 30 декабря 2008 г. Вступил в силу со дня официального опубликования. Опубликован: "Российская газета", №237, 25 декабря 1993 г.

კატეგორია:რუსეთის ადმინისტრაციული ერთეულები
სიმბოლური ლოგიკა

**სიმბოლური ლოგიკა**, *მათემატიკური ლოგიკა* - თანამედროვე ფორმალური ლოგიკა, რომელიც შეისწავლის სწორი, გამართული ბჭობისა და დასაბუთების კანონებს სპეციალურად აგებული სიმბოლიკური ენების გამოყენებით (იხ. ლოგისტიკური მეთოდი). კვლევის ეს მეთოდი ტრადიციულ მეთოდებთან შედრებით გაცილებით უფრო ზუსტი და ნაყოფიერია. სიმბოლური ლოგიკის იდეა პირველად გ. ლაიბნიცმა ჩამოაყალიბა. მისი სისტემური განვითარება კი ჯ. ბულის შრომებით დაიწყო XIX საუკუნის შუა წლებში (”ლოგიკის მათემატიკური ანალიზი”, 1847). ამჟამად სიმბოლური ლოგიკა ინტენსიურად განვითარებადი მრავალდარგობრივი მეცნიერებაა.

კატეგორია:ლოგიკა
ნიკორწმინდა

**ნიკორწმინდა** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: კაჩაეთი, დაბა: ხარისთვალა). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1180 მ სიმაღლეზე, შაორის წყალსაცავის ჩრდილოეთით. ამბროლაურიდან 16 კილომეტრში. სოფელში არის საჯარო სკოლა 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 498 ადამიანი.

## ისტორია
სოფელმა სახელწოდება მიიღო XI საუკუნეში აქ აგებული ნიკოლაოსწმიდის ეკლესიისაგან. შუა საუკუნეებში ნიკორწმინდა ნიკორწმიდის საეპისკოპოსოს ცენტრი იყო. ამჟამად ნიკორწმინდის ეპარქიის ცენტრია. აღმოსავლეთ საქართველოში ირანის აგრესიის დროს XVII საუკუნეში ერთ ხანს თავს აფარებდა მეფე თეიმურაზ I.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას XI საუკუნის ნიკორწმინდის ტაძარი. სოფლიდან სამხრეთ დასავლეთით 2 კმ-ზე არის საყინულის მღვიმე. სოფლიდან დასავლეთით 4-5 კილომეტრის დაშორებით არის ჭელიშის უდაბნოს ნამონასტრალი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყაჩაღის ასული რონია

„**ყაჩაღის ასული რონია**“  () — ასტრიდ ლინდგრენის რომანი, რომელიც 1981 წელს გამოიცა. ნაწარმოებში მოთხრობილია ყაჩაღის ასულ რონიას და ყაჩაღის ვაჟ ბირკის თავგადასავლები ტყეში, რასაც მოჰყვა მათი ოჯახების (მანამდე მოსისხლე მტრების) შერიგება და დამეგობრება.

## სიუჟეტი 
რონია მატისის, ყაჩაღთა მეთაურის ერთადერთი შვილია. ყაჩაღები ცხოვრობენ უღრან ტყეში, ძველ ციხე-კოშკში, რომელიც რონიას დაბადების ღამეს მეხმა ორად გაყო. გოგონა მამაცი და კეთილია და ყველა ყაჩაღი მას პატივს სცემს. იგი დიდ დროს ატარებს ციხე-კოშკში სეირნობით და არც კი ეჭვობს, რომ იქ მისთვის უცნობებიც ცხოვრობენ.

მაგრამ ერთ დღეს იგი აღმოაჩენს, რომ კოშკის მეორე ნაწილში ცხოვრობს ყაჩაღ ბორკას, მატისის მტრის ხალხი. ბორკას ჰყავს შვილი, ბირკი, რომელსაც რონია უმეგობრდება. მაგრამ მშობლები ამ მეგობრობას წინ აღუდგებიან. რონია და ბირკი ტოვებენ სახლს და დასახლდებიან ტყეში, სადაც ველური ბუნება და უცნაური არსებებია. მშობლებს ენატრება შვილები და ძველი მტრობის დავიწყება მათ დასაბრუნებლად ერთადერთი გზაა. საბოლოოდ, ყაჩაღური კლანები ერთიანდებიან, მაგრამ რონია და ბირკი მოულოდნელად აცხადებენ, რომ მომავალში ყაჩაღურ ცხოვრებას არ აპირებენ.

## ქართული გამოცემა 
*ყაჩაღის ასული რონია* საქართველოში პირველად  2002 წელს დაიბეჭდა. იგი გამოსცა გამომცემლობა „დიოგენემ“.

## ფილმი 
1984 წელს გამოვიდა მხატვრული ფილმი „ყაჩაღის ასული რონია“. ფილმი წარმატებული იყო და 1985 წლის ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ვერცხლის დათვი მიიღო. შვედეთში ფილმის ჩვენებას 1.5 მილიონზე მეტი ადამიანი დაესწრო.

## სქოლიო
კატეგორია:ასტრიდ ლინდგრენის ნაწარმოებები‎
კატეგორია:1981 წლის რომანები‎
Botnet

ბოტნეტის შექმნა და მისი გამოყენება კიბერ შეტევისთვის|მინი|მარჯვნივ
**ბოტნეტი** — კომპიუტერების ჯგუფი, რომელიც იმართება ერთი ან რამდენიმე ადამიანისგან. ბოტნეტი უმეტესად იმართება IRC-იდან (Internet Relay Chat), მაგრამ მისი მართვა შესაძლებელია საიტიდანაც. ბოტნეტის სამართავად საჭიროა ერთი ბოტი, რომლის შოვნაც არც ისე ძნელია; თვითონ ბოტნეტის შემქმნელსაც კი შეუძლია აირჩიოს ბოტი. ბევრი ბოტი არსებობს და ყველას განსხვავებული ფუნქციები აქვთ, ბოტნეტის შემქმნელი იმ ბოტს ირჩევს, რომელსაც უფრო მეტი ფუნქცია აქვს და რომელიც უფრო მარტივი სამართავია. იმისათვის, რომ უფრო მძლავრი ბოტნეტი იყოს ბოტის გავრცელებაა საჭირო, რაც უფრო გავრცელებულია და რაც უფრო მეტი კომპიუტერია დაზომბირებული მით უფრო მძლავრია ბოტნეტი. ბოტნეტის მეშვეობით უამრავი რამ არის შესაძლებელი, მაგალითად: ინტერნეტის გათიშვა, სერვერის გათიშვა, ქსელის ბარათის გადაწვა და სხვა. ამისათვის იყენებენ DDoS (Distributed Denial of Services)-ს. უმეტესად ბოტნეტს იმიტომ აწყობენ რომ მოაწყონ DDoS — შეტევები. ბოტები უმეტესად იწერება C++ და C-ში. იმისთვის, რომ ბოტი გავრცელდეს საჭიროა ამ ბოტის დაკომპილირება, რისთვისაც იყენებენ Microsoft Visual C++ ან LCC-Win 32-ს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Botnet

კატეგორია:კიბერდანაშაული
აკროპოლისის მუზეუმი

**აკროპოლისის მუზეუმი** — აკროპოლისის გორაზე, ათენში (საბერძნეთი), ნაპოვნი არქეოლოგიური ნივთების გამოფენისთვის აგებული მუზეუმი. ოფიციალურად გაიხსნა  2009 წლის 20 ივნისს. ბერნარდ ჩუმის პროექტით აგებული ახალი მუზეუმი აკროპოლისის ფერხთით მდებარეობს. მშენებლობის ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს არისტოტელეს უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი, არქეოლოგი დიმიტრიოს პანდერმალისი.

## გალერეა

ფაილი:011MA Horse.jpg
ფაილი:ACMA Moschophoros.jpg
ფაილი:ACMA 679 Kore 2.JPG
ფაილი:009MA Kritios.jpg
ფაილი:ACMA 680 Kore 3.JPG

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მუზეუმები
კატეგორია:ათენი
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ალიტუსის რაიონი

**ალიტუსის რაიონი** () — რაიონი ლიეტუვაში, ალიტუსის მაზრაში.

ფართობი - 1 411 კმ², მოსახლეობა - 32,4 ათ. ადამიანი (32 116 2005 წლის 1 იანვრის მონაცემებით). მოსახლეობის 46,5 % მამაკაცია, 53,5 % კი - ქალია; 98 % - ლიეტუველები, 1 % - პოლონელები, 1 % - სხვა ერის წარმომადგენლები; 12, 5 % ქალაქის მაცხოვრებელია, 87,5 % კი - სოფლის.

შედის 11 სამამასახლისო:
* ალიტუსი ()
* ალოვესი ()
* ბუტრიმონისი ()
* დაუგაისი ()
* კროკიალაუკისი ()
* მიროსლავასი ()
* ნიამუნაიტისი ()
* პივაშიუნაისი ()
* პუნიასი ()
* რაიტინინკაისი ()
* სიმნასი ()

## რესურსები ინტერნეტში 
* [ალიტუსის რაიონის თვითმმართველობა(ლიეტ.(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%95%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90))] 

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
სახამებელი

მინი
**სახამებელი**  — მცენარის ძირითადი სამარაგო ნახშირწყალი, რომელიც  წარმოიქმნება უჯრედის ორგანოიდებში (ქლოროპლასტებსა და ამილოპლასტებში) და გროვდება ძირითადად თესლში, ძირხვენებსა და ტუბერებში, აგრეთვე ფოთლებსა და ღეროებში. სახამებელი გროვდება მარცვლების სახით, რომელთაც ფენოვანი სტრუქტურა აქვთ და შეიცავენ მცირე რაოდენობით ცილებსა და ლიპიდებს. სახამებელის ზომა სხვდასხვაა. სახამებელი ორი პოლისაქარიდის — ხაზოვანის — ამილოზის და განტოტვილის — ამილოპექტინის ნაზავია; მათი საერთო ფორმულაა (C6H10O5)n;  როგორც წესი, სახამებელი შეიცავს 10—30% ამილოზას, 70—90% ამილოპექტინს. სახამებელის პოლისაქარიდები აგებულია გლუკოზის ნაშთებისაგან, რომლებიც შეკავშირებული არიან ამილოზისა და ამილოპექტინის ხაზოვან ჯაჭვებში α-1,4-გლუკოზიდური ბმები, ხოლო განშტოების წერტილებში —α-1,6-გლუკოზიდური ბმებით. 

სახამებელის ნაწილობრივი ჰიდროლიზი იძლევა დექსტრინებს, რომელსაც პოლიმერიზაცია ნაკლებად ახასიათებს, სრული ჰიდროლიზით კი გლუკოზებად იშლება. სახამებლის ფერმენტული ჰიდროლიზი შესაძლოა სხვადასხვა გზით.  მცენარეული ფოსფორილაზე შლის   α-1,4-ბმას და წარმოქმნის გლუკოზო-1-ფოსფატს, რომელიც აქტიური მეტაბოლიტია. α და β-ამილაზები შლიან აგრეთვე მხოლოდ α-1,4-ბმებს; β-ამილაზა შლის სახამებელს მალტოზამდე და გლუკოზამდე. α-1,6-ბმების დაშლა და თავისუფალი გლუკოზის წარმოქმნა ხდება ამილო-1,6-გლუკიზოდაზით. ობის სოკოების ფერმენტი გ ლ უ კ ო ა მ ი ლ ა ზ ა სახამებელს შლის გლუკოზამდე. სახამებლის ბიოსენთეზის პირველწყაროა საქაროზა. სახამებელი მნიშვნელოვანი საკვები პროდუქტების ძირითადი ნაწილია (ფქვილში 75—80%, კარტოფილში — 25%), კუჭ-ნაწლავში ადვილად შეიწოვება, აქვს მაღალი კალორიულობა — დაახლოებით 4 კკალ/გ. 

სახამებელს და მის წარმოებულებს იყენებენ ქაღალდის, ქსოვილების, წებოს და სხვა წარმოებაში. როგორც სამკურნალო საშუალება, სახამებელი შედის სხვადასხვა ფხვნილში, მალამოსა და პასტაში. სახამებლის 1% ხსნარს  იყენებენ როგორც ინდიკატორს, იოდის აღმოსაჩენად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლისაქარიდები
კატეგორია:საკვები დანამატები
აკმიანის რაიონი

**აკმიანის რაიონი** () — რაიონი ლიეტუვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, შიაულიაის მაზრაში.

## მდებარეობა 
ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლატვია, აღმოსავლეთიდან იონიშკის რაიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან შიაულიაის რაიონი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ტელშიაის რაიონი და დასავლეთიდან მაჟეიკიაის რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნაუიოიი-აკმიანე (). ფართობი 845 კმ2. ტეროტორიის 31,6 % უკავია ტყეს, ტორფიანია 6,5 %. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ვენტა. რაიონი ცნობილია ცემენტის წარმოებით.

## ისტორია 
## დასახლებული პუნქტები 
* 3 ქალაქი – ნაუიოიი-აკმიანე, ვიანტა, აკმიანე.
* 2 დაბა – კრუოპიაი და პაპილე.
* 165 სოფელი.

მოსახლეობის რაიოდენობა (2001 წ.)

* ნაუიოიი-აკმიანე — 12 345
* ვიანტა — 3 412
* აკმიანე — 3 140
* პაპილე — 1 449
* კრუოპიაი — 614
* კივილიაი — 551
* დაუბიშკიაი — 493
* რამუჩიაი — 490
* საბლაუსკიაი — 477
* ალკიშკიაი — 444

## რესურსები ინტერნეტში 
* აკმიანის რაიონის თვითმმართველობა 

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
პსაილოკი

**პსაილოკი (ელიზაბეტ ’ბეტსი’ ბრედოკი)** — გამოგონილი სუპერგმირი Marvel Comics-ის მსოფლიოდან. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და მხატვარი ჰერბ ტრიმფეს მიერ. პირველად გამოჩნდა *კაპიტანი ბრიტანეთის* მე-8 ნომერში (1976 წლის დეკემბერი). ამ კომიქსში იგი მეორეხარისხოვანი პერსონაჟია, რომელმაც შემდგომში დროებით ჩაანაცვლა მისი ტყუპის ცალი - კაპიტანი ბრიტანეთი. *შემზარავი იქს-ადამიანების* 213-ე ნომერში (1987) ბეტსი მკითხველს ევლინება, როგორც ტელეპათი მუტანტი, სახელადპსაილოკი, რომელმაც კომიქსის შემდგომ სერიებში ტელეკინეზისის უნარი შეიძინა. 2006 წელსპსაილოკი გამოჩნდა სრულმეტრაჟიან ფილმში იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა, სადაც მას მსახიობი მეილინგ მელანკონი ანსახიერებს.

## ძალები და შესაძლებლობები 
პსაილოკი წარმოქმნის ტელეკინეზურ კატანას, შეუძლია გამოიყენოს მისი ტელეკინეზისი ფიზიკური ძალის, სისწრაფისა და ბრძოლისუნარიანობის ზეადამიანურ დონემდე გაზრდის მიზნით. მას აგრეთვე გამომუშავებული აქვს იმუნიტეტი ტელეპათიური შემოტევების მიმართ. თავდაპირველად, მის განსაკუთრებულ ძალებს შეადგენდა: ტელეპათია, გონებრივი ისრები, წინასწარ-შეგრძნების, გონების მართვისა და ილუზიების წარმოქმნის უნარი. მას შემდგომ, რაც რომამ აღადგინა იგი, ბეტსი შეუმჩნეველი გახდა ყოველგვარი მექანიკური სამძებრო მოწყობილობის მიერ. მას შეუძლია წარმოქმნას ’ფსიქიკური დანა’. კრიმსონ დაუნმა მას აჩრდილების მეშვეობით მოგზაურობისა და უჩინრად გარდაქმნის უნარი შესძინა. ჯინ გრეისთან ძალების გაცვლის შემდგომ ბეტსიმ მიიღო ახალი შესაძლებლობები: ფრენა, ენერგიის ბლეიდის წარმოქმნა, ობიექტების გონებით გადაადგილებისა და ’მყარი ენერგიის სამგანზომილებიანი ველის’ წარმოქნის უნარი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1976 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:იქს-ადამიანები
რაფაელ ვან დერ ვარტი

**რაფაელ ვან დერ ვარტი** (დ. 11 თებერვალი, 1983) — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი, ნიდერლანდის ეროვნული ნაკრებში 109 მატჩი აქვს ჩატარებული და 25 გოლი გატანილი. კარიერის უდიდესი ნაწილი გაატარა გერმანულ საფეხბურთო კლუბ ჰამბურგში.

## საკლუბო კარიერა
რაფაელ ვან დერ ვაარტმა ახალგაზრდული საფეხბურთო კარიერა დაიწყო „დეკენემერსში“. 1993 წელს გადავიდა „აიაქსის“ ახალგაზრდულ აკადემიაში. მისი პროფესიონალური დებიუტი ამ კლუბში შედგა 2000 წელს 19 აპრილს. 2000-2001 წლების სეზონში მწვრთნელმა კო ადრიაანსემ ის შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე გადაიყვანა. ვან დერ ვაარტი ძირითადი შემადგენლობის წევრი გახდა და იმ სეზონში 7 გოლი გაიტანა. 2002-03 წლების სეზონში მან 21 თამაშში 18 გოლის გატანა მოახერხა.

2005 წელს ის გადავიდა „ჰამბურგში“, სადაც პირველივე წელს გამოიჩინა თავი და გაიტანა 9 გოლი. ვან დერ ვაარტი შემდეგი სეზონისთვის კლუბის კაპიტნად დაინიშნა, თუმცა 2006-2007 წლის სეზონი საკმაოდ რთული აღმოჩნდა „ჰამბურგისთვის“. ვან დერ ვაარტის შეძენის სურვილი გამოთქვა „რეალმა“, მაგრამ ჰოლანდიელი კიდევ ერთი წლით დარჩა ჰამბურგში.

2008 წლის 4 აგვისტოს ვან დერ ვაარტი გადავიდა მადრიდში 13 მილიონი ევროს საფასურად. მადრიდში მან ორი სეზონი გაატარა. 2010 წლის 31 აგვისტოს სატრანსფერო ფანჯრის დახურვამდე 2 საათით ადრე ვან დერ ვაარტი 8 მილიონ ევროდ შეიძინა „ტოტენჰემმა“. ახალ კლუბში ვან დერ ვაარტი იყო ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელი და საკვანძო ფიგურა „ტოტენჰემის“ მწვრთნელის ჰარი რედნაპის ტაქტიკაში. 2012 წელს კლუბში ახალი მწვრთნელი, ანდრე ვილაშ-ბოაში მივიდა, ვან დერ ვაარტმა დატოვა ინგლისი და თავის ყოფილ კლუბს - „ჰამბურგს“ - დაუბრუნდა.

## სანაკრებო კარიერა
ვან დერ ვაარტის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2001 წელს. მას შემდეგ ვან დერ ვაარტმა ხუთ დიდ საფეხბურთო ტურნირში მიიღო მონაწილეობა: სამჯერ ევროპის (2004, 2008 და 2012) და ორჯერ მსოფლიოს (2006 და 2010) ჩემპიონატებზე.

2004 და 2006 წლებში ის სათადარიგო მოთამაშე იყო. ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში მან ადგილი 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატზე დაიმკვიდრა, სასტარტო თრთმეტეულში ხვდებოდა ის 2010 და 2012 წლების ჩემპიონატებზეც.

## პირადი და ოჯახური ცხოვრება
2005 წლის 10 ოქტომბერს ვან დერ ვაარტი დაქორწინდა ჰოლანდიელ მსახიობზე სილვიე მეისზე. წყვილი „ახალ ბექჰემებად“ ომნათლეს. ერთი წლის შემდეგ მათ შეეძინათ ბიჭი დამიენი.

## კარიერული სტატისტიკა
### საკლუბო
:.

### სანაკრებო
:.

## ტიტულები
* ერედივიზია (2): 2001-2002, 2003-2004
* უეფა-ს ინტერტოტოს თასი (2): 2005, 2007
* იოჰან კრუიფის ჯილდო (1): 2001
* ჰოლანდიის თასი (1): 2001-2002
* ჰოლანდიის სუპერ თასი (1): 2002
* ესპანეთის სუპერთასი (1): 2008
* მსოფლიოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (1): 2010

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:რეალ ბეტისის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიდტიულანის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბირჟაის რაიონი

**ბირჟაის რაიონი** () — მუნიციპალური რაიონი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრაში.

## დასახლებული ადგილები 
* 2 ქალაქი– ბირჟაი და ვაბალნინკასი;
* 4 დაბა – კუპრელიშკისი, ნიამუნელე–რადვილიშკისი, პაბირჟე და პაპილისი.
* 538 სოფელი.

მოსახლეობის რაოდენობა(2001):
* ბირჟაი – 15 262
* ვაბალნინკასი – 1 328
* ბირჟაი(სოფელი) – 874
* ნიამუნელე–რადვილიშკისი – 729
* რინკუშკიაი  – 703
* მიადაიკიაი  – 656
* კირდონისი  – 492
* ნაციუნაი  – 455
* გერმანიშკისი – 429
* პაროვეია – 402

## სამამასახლისოები 
რაიონი მოიცავს 8 სამამასახლისოს:
* ბირჟაის საქალაქო(;)
* ვაბალნინკასის (;)
* ნიამუნელე–რადვილიშკისი (;) 
* პაბირჟეს (;) 
* პაჩიარიაუკშიტის (;) 
* პაპილისის (;) 
* პაროვეიას(;) 
* შირვენის(;) 

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
მტვერი (პერსონაჟი)

**მტვერი** (ინგ. *Dust*) **სურაია ქადირი** — გამოგონილი პერსონაჟი Marvel Comics-ის იქს-ადამიანების-მსგავსი სერიებიდან. შექმნილია მწერალი გრანტ მორისონისა და მხატვარი ეთან ვან სკაივერის მიერ. პირველად გამოჩნდა *ახალი იქს-ადამიანების* 133-ე ნომერში (2002 წლის დეკემბერი), თუმცა პერსონაჟი სრულად მხოლოდ *ახალი მუტანტების* მეორე ნაწილში (*ახალი იქს-ადამიანები:იქს-აკადემია*, კრისტინა უირისა და ნუნციო დე ფილიპისის ავტორობით) დაიხვეწა. მტვერი წარმოშობით ავღანეთიდანაა. იგი ტრადიციების მკაცრი დამცველია, მუდამ ატარებს ნიკაბსა და ჩადრას. სურაია არის მუტანტი, რომელსაც შეუძლია გარდაქმნას საკუთარი სხეული ქვიშის-მსგავს მტვერის ღრუბლად. კომიქსის მიხედვით, იქს-ადამიანები  სურაიას დასახსნელად მიემგზავრებიან ავღანეთში, მუტანტის სამშობლოში, ვინაიადან მისმა შესაძლებლობებმა მონათმფლობელთა ნადირობის ობიექტად აქცია იგი. სურაია გუნდთან ერთად მიდის ამერიკაში და ქსავიეს ინსტიტუტის სტუდენტი ხდება. **M-დღის** მოვლენების შემდგომ მტვერი იმ მცირერიცხოვან მუტანტებს შორისაა, რომლებმაც შეინარჩუნეს ზებუნებრივი ძალები. ამჟამად იგი *ახალგაზრდა იქს-ადამიანების* წევრია. იგი კომიქსების დადებითი მუსლიმი პერსონაჟის იშვიათ მაგალითს წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:2002 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:იქს-ადამიანები
ანიკშჩიაის რაიონი

**ანიკშიაის რაიონი** () — რაიონი ლიეტუვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, უტენის მაზრაში.

## გეოგრაფია 
ესაზღვრება მოლეტის, პანევეჟისის, უტენის, კუპიშკისის, როკიშკისისა და უკმერგეს რაიონები. ანიკშიაის რაიონის თვითმმართველობის ადმინისტრაციული ცენტრია ანიკშჩიაი. ტყეს უკავია ტერიტორიის 30,7 %, ტორფიანია - 25 %, ხოლო სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები მოიცავს რაიონის ტერიტორიის 56,8 %-ს. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე შვენტოიი თავისი შენაკადებით:ანიკშტა, იარა, ნევეჟისი, იუოსტა, ვაშინტა. ანიკშიაის ეკუთვნის ასევე 70-მდე ტბა. რაიონის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 194 მეტრია. რაიონის ტერიტორიაზეა ასევე ანიკშიაის რეგიონული პარკი, ორი ჰიდროგრაფიული, ორი იხთიოლოგიური, ბოტანიკური, გეომორფოლოგიური და ლანდშაფტური ნაკრძალები.

## ისტორია 
რაიონი დაარსდა 1950 წელს ანიკშიაის, კუპიშკისის და უტენის მაზრის ტერიტორიებზე. მისი ფართობი იყო 823 კმ2. 1953 წლამდე რაიონი შედიოდა ვილნიუსის ოლქში. 1959 წელს რაიონს შეუერთდა ქალაქი ტროშკუნაი და გაუქმებული ტროშკუნაის რაიონის ნაწილი. 1962 წელს კი ქალაქი კავარსკასი და გაუქმებული კავარსკასის რაიონის უდიდესი ნაწილი. 1962-1978 წლებში რამდენიმე დასახლებული პუნქტი გადავიდა მეზობელი მოლეტის, პანევეჟისისა  და უკმერგეს რაიონების შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 32 637 კაცს, რომელთა უმრავლესობა ლიეტუველები არიან (95,8 %), ცხოვრობენ ასევე რუსები - 3, 2 % და პოლონელები - 0,2 %.

## დასახლებული პუნქტები 
* 3 ქალაქი – ანიკშჩიაი, კავარსკასი და ტროშკუნაი;
* 8 დაბა – ანდრიონიშკისი, დებეიკიაი, კურკლიაი, სკემონისი, სურდეგისი, სვედასაი, ტრაუპისი და ვეშინტოსი.
* 758 სოფელი.

მოსახლეობის რაოდენობა (2001):

* ანიკშჩიაი – 11 958
* სვედასაი– 1 002
* კავარსკასი – 809
* ნაუიეიიი-ელმინინკაი – 696
* ტროშკუნაი – 525
* კურკლიაი – 474
* აჟუოჟერიაი – 452
* დებეიკიაი – 452
* აკნისტოსი – 441
* რაგუვილე – 398

## თვითმმართველობა 
რაიონი მოიცავს 10 სამამასახლისოს:

* ანდრიონიშკისის () 
* ანიკშჩიაიის () 
* ვეშინტოსის () 
* დებეიკიაიის () 
* კავარსკასის () 
* კურკლიაის () 
* სვედასაის ()
* სკემონისის ()
* ტრაუპისის ()
* ტროშკუნაის ()

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანიკშჩიაის რაიონის თვითმმართველობა 

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
სერთაბ ერენერი

**სერთაბ ერენერი** ( დ. 4 დეკემბერი, 1964) — თურქი პოპ-ვარსკვლავი, თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული მომღერალი. წარადგინა თურქეთი 2003 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე და პირველი ადგილი დაიკავა. 2005 წელს მიიღო მონაწილეობა ევროვიზიის საიუბილეო კონკურსში „Congratulations“ და მე-9 ადგილი დაიკავა. სერთაბი მღერის თურქულ, ინგლისურ, ესპანურსა და ბერძნულ ენებზე. აგრეთვე აქვს ჩაწერილი სიმღერები რუსლანასთან, ხოსე კარერასთან, რიკი მარტინთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website
* Official new album website 
* Official fan club 
* Paramparça : Sertab Erener 

კატეგორია:თურქი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ვარენის რაიონი

**ვარენის რაიონი** () — რაიონი სამხრეთ ლიეტუვაში, ალიტუსის მაზრაში.  ფართბით ყველაზე დიდი და ყველაზე ტყიანი რაიონი ლიეტუვაში. ტერიტორიის 67 % ტყითაა დაფარული. 22,6 % სასოფლო სამეურნეო სავარგულია, 2,4 % სამრეწველო საწარმოები და გზაა, 2,2 % — წყალი, ხოლო 1,2 %  დასახლებული პუნქტებია. 5,9 % კი სხვადასხვა  დანიშნულებითაა გამოყენებული. 

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის განაწილება

**საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით:**
* ქალაქის - 10845 (34,83%)
* სოფლის - 20292 (75,27%)

**სქესობრივი ნიშნით:**
* კაცები - 14947 (48,00%)
* ქალები - 16190 (52,00%)

**სარწმუნოების მიხედვით:**
* კათოლიკე - 28651 (94,75%)
* ათეისტი - 1146 (3,79%)
* მართლმადიდებელი - 349 (1,15%)
* სხვა 0,5% 

**ეროვნების მიხედვით:**
* ლიეტუველები - 28163 (90,69%)
* პოლონელები - 2067 (6,66%)
* რუსები - 338 (1,09%)
* ბელარუსები - 302 (0,97%)
* სხვა 0,5%

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
რაიონი მოიცავს 8 სამამასახლისოს: 
* ვალკინინკაის (), 
* ვარენოსის  (), 
* ვიდენიაის (), 
* კანიავოსის (), 
* მარცინკონიუს  (Марцинконю) (), 
* მატუიზაის (), 
* მერკინესის (), 
* იაკენაის ().

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვარენის რაიონის თვითმმართველობა 

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
ფილიპ ჯესაპის სახელობის იმიტირებული სასამართლო შეჯიბრი საერთაშორისო სამართალში

**ფილიპ ჯესაპის სახელობის იმიტირებული სასამართლო შეჯიბრი საერთაშორისო სამართალში** () არის ყველაზე მასშტაბური და პრესტიჟული იმიტირებული შეჯიბრება მსოფლიოში. იგი იზიდავს მონაწილეებს 500-ზე მეტი სამართლის სკოლიდან მსოფლიოს 80-ზე მეტი ქვეყნიდან. შეჯიბრება წარმოადგენს სახელმწიფოებს შორის დავის განხილვის სიმულაციას საერთაშორისო მართლმსაჯულების სასამართლოში. შეჯიბრება ატარებს საერთაშორისო მართლმსაჯულების სასამართლოს ყოფილი მოსამართლის ფილიპ ჯესაპის სახელს. შეჯიბრების ორგანიზატორია საერთაშორისო სამართლის სტუდენტთა ასოციაცია (ILSA).

კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
გუტი

**ხოსე მარია გუტიერეს ერნანდესი** (), ცნობილი როგორც **გუტი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1976), — ესპანელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი.

კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა მადრიდის „რეალში“, ჩაატარა 500-ზე მეტი ოფიციალური მატჩი, კლუბთან ერთად შეძლო 15 ტიტულის მოპოვება, ყველაზე მნიშვნელოვანი - ჩემპიონთა ლიგა და ხუთი პრიმერა დივიზიონის ჩემპიონის ტიტული. „რეალის“ ძირითად გუნდში გატარებული 15 სეზონის შემდეგ გადავიდა თურქეთეთის კლუბ „ბეშიქთაშში“, სადაც 1 გატარებული სეზონის შემდეგ კარიერა დაასრულა.

## ტიტულები 
### საკლუბო 
;რეალ მადრიდი
*საკონტინენტთაშორისო თასი: 1998, 2002
*უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 1997–98, 1999–2000, 2001–02
*უეფა-ს სუპერთასი: 2002
*ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი: 1996–97, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08
*ესპანეთის სუპერთასი: 1997, 2001, 2003, 2008

;ბეშიქთაში
*თურქეთის თასი: 2010–11

### სანაკრებო 
;ესპანეთი 18 წლ.
*უეფა-ს ევროპის 18 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 1995

;ესპანეთი 21 წლ.
*უეფა-ს ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 1998

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*პროფილი BDFutbol-ზე

კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბეშიქთაშის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
ვილკავიშკისის რაიონი

**ვილკავიშკისის რაიონი** () — მუნიციპალური რაიონი ლიეტუვაში, მარიამპოლის მაზრაში.

## დასახლებული პუნქტები 
* 3 ქალაქი – კიბარტაი, ვილკავიშკისი და ვირბალისი;
* 5 დაბა – ბარტნინკაი, გრაჟიშკიაი, კეტურვალაკიაი, პილვიშკიაი  და ვიშტიტისი;
* 384 სოფელი.

მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
* ვილკავიშკისი – 13 283
* კიბარტაი – 6 556
* პილვიშკიაი  – 1 493
* ვირბალისი – 1 351
* პაიევონისი– 576
* სტოტისი– 571
* პაეჟერიაი– 569
* ვიშტიტისი– 566
* გედრიაი– 565
* დვარნეიი– 554

კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
უტრეხტის უნივერსიტეტი

thumb|უტრეხტის უნივერსიტეტი
**უტრეხტის უნივერსიტეტი** () მდებარეობს ნიდერლანდებში, ქალაქ უტრეხტში. იგი ნიდერლანდების ერთ-ერთი უძველესი და ევროპის ერთ-ერთი უდიდესი უნივერსიტეტია. დაარსდა 1636 წლის 26 მარტს. 2008 წელს უნივერსიტეტს ჰყავდა 29 082 სტუდენტი და 8614 თანამშრომელი, რომელთაგან 570 სრული პროფესორია. უტრეხტის უნივერსიტეტის სლოგანია „Sol Iustitiae Illustra Nos“, რაც ნიშნავს „სამართლიანობის მზე დაგვნათის თავს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*უტრეხტის უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ნიდერლანდების უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
კეისტუტისის სახლი

[thumb|right|201px|[გედიმინასის სვეტები.]]

**კეისტუტისის სახლის** წამომადგენლებად იწოდებიან  კეისტუტისის შვილები და შვილიშვილები.

## მშობლები
* გედიმინასი (1275 – 1341 ზამთარი) ლიტვის დიდი მთავარი (1316–1341)
* იევნა (გარდაიცვალა 1344) ივან პოლოცკის ასული

## მეუღლეები
* სახელი უცნობია (გარდაიცვალა 1351)
* ბერუტე (გარდაიცვალა 1382)

## შვილები
### ვაჟები
* ვაიდოტასი (გარდაიცვალა 1401 წლის შემდეგ) ნავარუდაკის თავადი
* ვაიშვილასი (გარდაიცვალა 1387)
* ბუტაუტასი (გარდაიცვალა 1381 წლის შემდეგ)
* ვიტაუტას დიდი (1350 – 1430 წლის 27 ოქტომბერი, ლუცკი), ლიტვის დიდი მთავარი (1392 –1430)
* ტაუტვილასი კეისტუტისიანი (გარდაიცვალა 1390 წლის სექტემბერში), შავი რუსეთის თავადი  (1386–1390) 
* ჟიგიმანტას კეისტუტისიანი (1350 წლის შემდეგ – მოკლეს 1440 წლის 20 მარტს), ტრაკაის თავადი, ლიტვის დიდი მთავარი (1432 –1440 )

### ქალიშვილები
* მიკოვა (მარია, გარდაიცვალა 1404 წელს), ტვერის დედოფალი (1375 – 1404 ?)
* დანუტე ლიტველი (ანა; 1362 – 1448 წლის 25 მაისი), ვარშავის დედოფალი (1376–1429)
* რიმგაილა (ელისაბედი; გარდაიცვალა 1433 წელს), მასოვიის დედოფალი (1392 4 თებერვლიდან 30 ივნისამდე), მოლდავეთის ვოივოდი (1419 –1421).

## იხილეთ აგრეთვე 
* მინდაუგასის სახლი
* გედიმინასის სახლი
* ალგირდასის სახლი
სინდბადნამე

**სინდბადნამე**, *სინდბადის წიგნი* — შუა საუკუნეების სპარსულ-ტაჯიკური მხატვრული პროზის ადრინდელი ნიმუში. ერთი ჩარჩოთი შეკრული არაკების კრებულია. ფალაური წარმოშობის სიუჟეტი გავრცელდა მთელ მსოფლიოში არაბული თარგმანების მეშვეობით. ცალკეული არაკები შევიდა „1001 ღამეში“. XI საუკუნეში ძეგლი ფალაურიდან ახალ სპარსულზე გადმოიღო ფანარუზიმ. სინდბადნამეს სადა ტექსტი მჭერმეტყველურად გადააკეთა და სხვადასხვა პოეტის მრავალრიცხოვანი ლექსით შეამკო ზაჰირი სამარყანდიმ (XII ს.) ამ ვერსიას უკავშირდება თეიმურაზ II-ის მიერ გადმოკეთებული „თიმსარიანი“. 

კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა
კატეგორია:ტაჯიკური ლიტერატურა
ტრაკაის რაიონი

**ტრაკაის რაიონი** — რაიონი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ვილნიუსის მაზრაში.

## ისტორია 
ტრაკაის რეგიონი განვითარებას იწყებს XIII საუკუნიდან, როცა  დიდმა მთავარმა გედიმინასმა ააშენა  ძველი ტრაკაის ციხე, შემდეგ კი აშენდა ნახევარკუნძულის სასახლე, კუნძულის სასახლე. ტრაკაის  განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა ლიეტუვისთვის. აქ ერთმანეთის გვერდით ცხოვრობენ ლიეტუველები, პოლონელები, რუსები, თათრები, ებრაელები, ყარაიტები ისტორიულად. XIV საუკუნის შუა წლებში საფუძველი ეყრება ტრაკაის სათავადოს, რომელიც მომდევნო ათწლეულებში ვითარდება.  1413 წლიდან ტრაკაის რაიონის ტერიტორიაზე ტრაკაის სავოივოდო ჩამოყალიბდება. პოლონეთისა და ლიეტუვის გაერთიანების შემდეგ, 1569 წელს ტრაკაის   მნიშვნელობა რამდენადმე შემცირდა. მიუხედავად ამისა, აქ მაინც იქმნება ადგილობრივი ფეოდალური ერთეული სეიმიკი. ტრაკაი ცუდ მდგომარეობაში ჩავარდა 1654 და 1667 წლებში რუსეთ-პოლონეთის ომის დროს. 1795 წელს ტრაკაი რუსეთის იმპერიას შეუერთდა და ბოლო მოეღო ტრაკაის კეთილდღეობას. თავისი სილამაზისა და მდიდარი ისტორიის წყალობით ტრაკაი არაერთხელ გამოუსახავთ. დღეს ტრაკაის რეგიონი ისევ არის ლიეტუვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რაიონი.

ყველაზე დიდი ქალაქი ტრაკაის რეგიონში არის ლენტვარისი. სხვა დასახლებები არის პალუკნისი, ტრაკუ ვოკე, დუსმენისი, რუდიშკესი.

## დასახლებული პუნქტები 
* 3 ქალაქი – ლენტვარისი, რუდიშკესი და ტრაკაი;
* 2 დაბა – აუკშტადვარისი და ონუშკისი;
* 440 სოფელი.

მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
* ლენტვარისი – 11 773
* ტრაკაი – 5 725
* რუდიშკესი – 2 559
* სენეიი-ტრაკაი – 1 501
* აუკშტადვარისი – 1 031
* პალუკნისი – 742
* ონუშკისი – 584
* ჟაიზდრიაი – 537

## გალერეა 

Image:Trakai-Troki.jpg|ტრაკაის კუნძულის სასახლე
Image: Senieji Trakai.jpg|ეკლესია და მონასტერი ციხის ნანგრევებთან, ძველი ტრაკაი
image:Trakai Kenesa.JPG|ყარაიტების  კენესა
Image:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg|ტისცკიევიჩის  სასახლე გალვეს ტბის ნაპირას
Image:Trakai old castle.jpg|ტრაკაის ნახევარკუნძულის სასახლე

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრაკაის რაიონის თვითმმართველობა 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
სინუსების თეორემა

**სინუსების თეორემა** — ტრიგონომეტრიის თეორემა, რომელიც ადგენს თანაფარდობას ნებისმიერი სამკუთხედის *a*, *b*, *c* გვერდებსა და მათი მოპირდაპირე *A*, *B* და *C* კუთხეების სინუსებს შორის. სინუსების თეორემის შინაარსი მდგომარეობს შემდეგში:
: \frac{a}{\sin A} = \frac{b}{\sin B} = \frac{c}{\sin C} = 2R
სადაც *R* მოცემულ სამკუთხედზე შემოხაზული წრეწირის რადიუსია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კოსინუსების თეორემა
* ტანგესების თეორემა

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტრიგონომეტრია
კატეგორია:თეორემები სამკუთხედების შესახებ
ალისფერი ჯადოქარი

**ალისფერი ჯადოქარი** (), ნამდვილი სახელი **ვანდა მაქსიმოფი** — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსის წიგნებიდან. პირველად გამოჩნდა *შემზარავი იქს-ადამიანების* მე-4 ნომერში (1964 წლის მარტი). შექმნილია სტენ ლისა და ჯეკ კირბის მიერ.

პერსონაჟი ჩნდება ანიმაციურ ფილმებში, სატელევიზიო სერიალებში, არკადულ და ვიდეოთამაშებში, ისევე როგორც მარველთან დაკავშირებულ სხვა პროექტებში. ვანდა მაქსიმოფი / ალისფერი ჯადოქარი, რომელსაც Marvel-ის კინოსამყაროში ელიზაბეტ ოლსენი ასახავს გვხვდება შემდეგ ფილმებში: *კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი* (2014), *შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა* (2015), *კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი* (2016), *შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი* (2018) და *შურისმაძიებლები: დასასრული.* (2019). ელიზაბეტ ოლსენი ასევე ასრულებს ალისფერი ჯადოქრის როლს Disney+-ის სერიალში ვანდავიჟენი (2021) და დოქტორი სტრეინჯის ახალ ფილმში (2022).

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1964 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები