ძერანა

**ძერანა** () — სოკოს სახეობა აბედოვანთა ოჯახისა. ფართოდ არის გავრცელებული მთელი ევროპის ტერიტორიაზე, ასევე აშშ-ში (კლდოვანი მთები). 

იზრდება ცოცხალ და მკვდარ ხეებზე, უპირატესად ფოთლოვან, იშვიათად წიწვოვან ხეებზე. გვხვდება მთელ სავეგეტაციო პერიოდში. საჭმელი სოკოა, ვარგისია ახალგაზრდა და რბილი ეგზემპლარები წინასწარი გათუთქვის შემდეგ. სიმწიფეში კორპდება და საჭმელად არ გამოიყენება.

სახეობა პირველად მეცნერული თვალსაზრისით აიღწერა 1778 წელს ბრიტანელი ბოტანიკოსის უილიამ ჰადსონის მიერ,
რომელმაც სახეობას უწოდა „Boletus squamosus“. დღევანდელი სახით სახელწოდება მიიღო 1886 წელს, როდესაც სახეობა აღწერა იტალიელმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ.

**სეცნიერო სინონიმები**:

* *Boletus juglandis*  Schaeff. (1774)
* *Boletus cellulosus* Lightf. (1777)
* *Boletus polymorphus*  Bull. (1791)
* *Boletus squamosus* Huds.(1778)
* *Polyporus ulmi*  Paulet (1812) 
* *Polyporus infundibuliformis*  Rostk. (1838) 
* * Polyporus pallidus* Schulzer, (1874)
* *Bresadolia paradoxa* Speg. (1883)
* *Cerioporus squamosus* (Huds.) Quél. (1886)
* *Trametes retirugis* Bres. (1893)
* *Bresadolia squamosa* (Huds.) Teixeira (1986)

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 10-40 სმ, თავდაპირველად მომრგვალოა და ელასტიურ ხორცოვანი, შემდეგ — თირკმელისებრი, მარაოსებრი უსწორ-მასწორო დაკბილული კიდეებით. ქუდის ფერი — ღია-ყვითელი, ჟანგმიწისფერი, მომწიფებისას თითქმის მურა. ზედაპირი დაფარულია კონცენტრულად განწყობილი მუქ-მურა ქერცლებით.

ჰიმენოფორი — თავიდან თეთრი, შემდგომში — მოყვითალო. მილები დაღმავალი, ფორები მსხვილი კუთხოვანი. კიდეები უსწორმასწოროდაა დაკბილული.

ფეხი — მოკლე, სქელი, მკვრივი, 1-5 სმ, გვერდითი, ექსცენტრული, იშვიათად ცენტრალური, ძირისკენ გაგანიერებული. მუქმურა ან შავი, ზედა მხარე თეთრია ან ღია-მოყვითალო, ბადისებრფოროვანი

რბილობი — თეთრი ან მოყვითალო, სასიამოვნო და ტკბილი გემოთი. თავიდან წვნიანია, მსუბუქი, ხორციანი, მოგვიანებით მაგარი — კორპისებური. 

სპორების მტვერი — თეთრი. სპორები — 10-14X4-5 მკმ, წაგრძელებურ-ელიფსისებური, უფერული.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:2006-04-27 Polyporus ciliatus 1.tif|*Polyporus brumalis*
ფაილი:Polyporus craterellus 01.jpg|*Polyporus craterellus*
ფაილი:Polyporus varius.jpg|*Cerioporus leptocephalus*
ფაილი:Sklerotienporling.jpg|*Polyporus tuberaster*
ფაილი:Fungi 2008 NSG Eldena SL271645.JPG|*Meripilus giganteus*
ფაილი:Sarcodon imbricatus2.jpg|*Sarcodon imbricatus*

## გავრცელება და ეკოლოგია
გვხვდება მთელ სავეგეტაციო პერიოდში, ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, გზების გასწვრივ და ა.შ. იზრდება ცოცხალ და მკვდარ ხეებზე, უპირატესად ფოთლოვან, იშვიათად წიწვოვან ხეებზე — წიფელი, თელა, ნეკერჩხალი და სხვა. 

ფართოდ არის გავრცელებული მთელი ევროპის ტერიტორიაზე, ასევე აშშ-ში (კლდოვანი მთები).

## ადგილობრივი სახელწოდებები
*კახეთი — **ქორის სოკო**
*ლეჩხუმი — **მძერა**
*მთიულეთი, ფშავი — **ქორო ზოკო**
*რაჭა — **ძერიკა**
*სვანეთი — **ძერო**

## გალერეა

ფაილი:Polyporus_squamosus_Molter.jpg
ფაილი:Polyporus squamosus 01.jpg
ფაილი:Polyporus squamosus 25052006.jpg
ფაილი:Żagiew łuskowata Polyporus squamosus.jpg
ფაილი:Żagiew łuskowata - kapelusz Polyporus squamosus.JPG
ფაილი:Dryad's Saddle - pores.jpg
ფაილი:POLYPORUS SQUAMOSUS (Huds. Fr.) Fr. (5857748241).jpg
ფაილი:Cerioporus_squamosus_(Huds.)_Quél_519726.jpg

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
*ძერანა  — საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია

## სქოლიო
კატეგორია:აბედოვანნი
კატეგორია:საჭმელი სოკოები