open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნატო გელაშვილი

**ნატო გელაშვილი** (დ. 18 აპრილი, 1972, ბორჯომი) — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი და ავტორ-შემსრულებელი. 

## ბიოგრაფია 
ნატო გელაშვილმა დაამთავრა ბორჯომის პირველი საშუალო სკოლა. პარალელურად სწავლობდა მუსიკალურ შვიდწლედში. ამ პერიოდში მას უკვე, დაახლოებით, ათი მუსიკალური ნაწარმოები ჰქონდა დაწერილი. პირველი სიმღერა თოვლზე დაწერა, მაშინ მეოთხე კლასში იყო. 
   
1989 წელს ნატომ მე-3 მუსიკალურ სასწავლებელში ჩააბარა. ეს პერიოდი მისი შემოქმედებისთვის საკმაოდ აღმავალი იყო. სწორედ ამ დროს დაიწერა ისეთი სიმღერები, როგორებიცაა: „ყვავილების დედოფალა“, „ლოთიანი“, „ეშხიანი ქალები“, „ერთი რამე გულიანი“, „ერთი კაცი მიყვარდა“. 1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საგუნდო-სადირიჟორო ფაკულტეტი.   
   
1995 წელს ჩატარდა ბათუმის ფესტივალი. ამ დროს ნატო უკვე კონსერვატორიის საგუნდო სადირიჟორო ფაკულტეტის მე-3 კურსის სტუდენტი იყო, მისმა სიმღერამ ფესტივალზე დიდი წარმატება მოიპოვა. ეს იყო პირველი წარმატება, საიდანაც ამოტივტივდა მისი სახელი, თუმცა, მანამდეც ჰქონდა პატარ-პატარა კონცერტები და წარმატებები.

მიუხედავად ბათუმში მიღწეული წარმატებისა ნატო ამის შემდეგ ფესტივალზე აღარ გასულა. 

  
სტუდენტობის პერიოდიდან დაიწყო გასტროლები ბულგარეთში, საბერძნეთში, იტალიაში, ისრაელში და ეს გასტროლები დღემდე გრძელდება. ტარდებოდა აგრეთვე საქველმოქმედო კონცერტებიც. 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ვნებები (ბახი)

[thumb|კომპოზიტორი - [იოჰან სებასტიან ბახი]]

**ბახის „ვნებანი“** — იოჰან სებასტიან ბახის მონუმენტური ნაწარმოები. ბახის ნაწარმოებში ევანგელისტური მოთხრობა შეიცავს da capo არიებს და სპეციალურად დაწერილ პოეტურ ტესტებსა და ქორალებს. ჩვენამდე სრულად მოაღწია ვნებანი «იოანეს მიხედვით» (BWV 245), ვნებანი «მათეს მიხედვით» (BWV 244b და BWV 244) და ასევე «ლუკას მიხედვით» ვნებათა ტექსტი. დაკარგუულად ითვლებოდა «მარკოზის მიხედვით» ვნებანი, რომლებიც აღადგინეს XX საუკუნეში.

## ლიტერატურა
*Melamed, Daniel R. ''Hearing Bach's Passions'', 2005

კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
კატეგორია:ორატორიები
კატეგორია:იოჰან სებასტიან ბახი
საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკა

**საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკა** () — რესპუბლიკური მთავრობის აღმნიშვნელი ტერმინი, რომელიც არსებობდა საფრანგეთში 1848 წლის 4 ნოემბრიდან 1852 წლის 2 დეკემბრამდე, ნაპოლეონ III-ის გადატრიალებიდან მეორე იმპერიის დაარსებამდე. მეორე რესპუბლიკის პერიოდში დაიძაბა ვითარება „სოციალური და დემოკრატიული რესპუბლიკასა“ და რესპუბლიკის ლიბერალურ ფორმას შორის. ამ დაძაბულობამ 1948 წლის აჯანყებისას იფეთქა.


კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
გრანდ-პრერი

**გრანდ-პრერი** () — ქალაქი კანადაში. მდებარეობს ალბერტას პროვინციაში. 2016 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 63,166 ადამიანს. ფართობი შეადგენს 62.30 კმ²-ს. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ კანადელები და ფრანგები. გრანდ-პრერი არის ფრანგულენოვანი ქალაქი. ქალაქის სიახლოვეს მიედინება მდინარე ვაპეტი. გრანდ-პრერი დაარსდა 1914 წელს, თავდაპირველად ის სოფელი იყო, მაგრამ უკვე 1958 წლიდან მას ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 

## კლიმატი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The City of Grande Prairie
* Discover Grande Prairie
* Grande Prairie- Alberta Heritage Digitization Project
* Grande Prairie Visitors Guide - Discover The Peace Country

## სქოლიო 
კატეგორია:კანადის ქალაქები
პოსტერი

მინი|ტულუზ-ლოტრეკის მიერ შექმნილი პოსტერი, 1891 წ.

**პოსტერი** — ნაბეჭდი ტიპის სხვადასხვა ზომის მქონე ნაწარმი, რომელიც შექმნილია კედელზე დასამაგრებლად. როგორც წესი, პოსტერები შეიცავს როგორც ტექსტურ, ასევე გრაფიკულ ელემენტებს. ამასთან, პოსტერი შესაძლოა ნაწილობრივ ან მთლიანად გრაფიკული ან ტექსტური მასალისგან შედგებოდეს. პოსტერებს მრავალი დანიშნულება აქვთ. მათ უფრო ხშირად იყენებენ სარეკლამო (წვეულებების, მუსიკალური მოვლენებისა თუ ფილმების წარსადგენ), პროპაგანდისტულ და გადატანითი მნიშვნელობის ინფორმაციის გასავრცელებლად. პოსტერებს ხშირად იყენებენ მხატვრობის ცნობილი ნიმუშების რეპროდუქციისათვის, რაც, თავისთავად, მყიდველს უჯდება უფრო ნაკლები, ვიდრე ნახატის ორიგინალის შეძენა. პოსტერების კიდევ ერთი დანიშნულება საგანმანათლებლო მიზანიც არის.

ბევრი ადამიანი აგროვებს პოსტერებს, რომელთა გარკვეული ნიმუშები საკმაოდ იშვიათი და ფასეულიც არის - ასეთები ხშირად ჩასმულია სპეციალურ ჩარჩოებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*გრაფიზმი

## ლიტერატურა 
* Gosling, Peter. (1999). ''Scientist's Guide to Poster Presentations.* New York: Kluwer. ISBN 978-0-306-46076-0.
* King, Emily. (2003). *A Century of Movie Posters: From Silent to Art House.'' Barron's. ISBN 978-0-7641-5599-4.
* Noble, Ian. (2002). *Up Against the Wall: International Poster Design.* Mies, Switzerland: RotoVision. ISBN 978-2-88046-561-2.
* Timmers, Margaret. (2003). *Power of the Poster.* Victoria and Albert Museum. ISBN 978-0-8109-6615-4.
* Le Coultre, Martijn F. & Purvis, Alston W, (2002)*A Century of Posters*, Lund Humphries ISBN 978-0-85331-863-7
* Rennert, Jack, (1990), *Posters of the Belle Epoque*, Wine Spectator Press, ISBN 978-0-9664202-1-0
* Wrede, Stuart, (1988), *The Modern Poster*, Little Brown and Company, ISBN 978-0-87070-570-0
* Gold, Laura (1988), *Posters, Please* ISBN 978-0-9664202-0-3
* Cole, Beverley and Durack, Richard (1992), *Railway Posters 1923–1947*, Laurence King, ISBN 978-1-85669-014-0

## რესურსები ინტერნეტში 
* Posters from World War I and II
* World War I and World II Poster Collection 
* circusmuseum.nl 

კატეგორია:გრაფიკული დიზაინი
პიპინ მოკლე

**პიპინ მოკლე** (; დ. 714 —  გ. 24 სექტემბერი, 768, სენ-დენი) — ფრანკთა მეფე 751–768 წლებში, კაროლინგების დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მაიორდომი 741-751 წლებში. დაამხო მეროვინგების დინასტიის უკანასკნელი მეფე და რომის პაპის სანქციით თავი მეფედ აარჩევინა. თავისი მამის – კარლოს მარტელის – მიბაძვით სამხედრო სამსახურისათვის არიგებდა ბენეფიციუმებს. დაიმორჩილა აკვიტანია, არაბების წინააღმდეგ ლაშქრობისას დაიპყრო სეპტიმანია. 754 და 756 წლებში ილაშქრა იტალიაში, ლანგობარდებისათვის წართმეული მიწების ნაწილი გადასცა რომის პაპს, რითაც საფუძველი ჩაუყარა პაპის ოლქს. მისი ვაჟი იყო იმპერატორი კარლოს დიდი. მისი ზედმეტსახელი **მოკლე** მოდის მისი სიმაღლიდან.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* [პიპინ მოკლე - კათოლიკური ენციკლოპედია.](http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pepin_the_Short)

კატეგორია:ფრანკთა მეფეები
კატეგორია:ბურგუნდიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული  714
კატეგორია:გარდაცვლილი  24 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 768
კატეგორია:კაროლინგები
კატეგორია:უზურპატორები
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2000)

**2000 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში** ტეხასის გუბერნატორმა ჯორჯ უოლკერ ბუშმა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ელ გორი დაამარცხა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2000 წლის არჩევნები
Ralf und Florian

***Ralf und Florian*** () — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა გერმანიაში, 1973 წელს და ჩაიწერა პროდიუსერ კონი პლანკის დახმარებით.

დისკი ჩაწერილია დამატებითი მუსიკოსების დახმარების გარეშე და გამოცემულია მხოლოდ გრამფირფიტებსა და არალეგალურ კომპაქტ-დისკებზე.

ალბომი თითქმის მთლიანად ინსტრუმენტულია. ვოკალი ჟღერს მხოლოდ ორ კომპოზიციაში - Tanzmusik და Ananas Symphonie. ორივე კომპოზიციაში პროექტმა პირველად გამოიყენა ვოკოდერი, რომელიც შემდგომში მისი სხვა კომპოზიციების სავიზიტო ბარათად იქცა.

## სიმღერების სია 
შენიშვნა: კომპოზიციების სათაურების ინგლისურენოვანი თარგმანები აღებულია ლეიბლის Vertigo მიერ 1975 წელს გამოცემული ფირფიტიდან.

## ყოველკვირეული ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები
კატეგორია:1973 წლის ალბომები
კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
კატეგორია:Philips Records-ის ალბომები
ზმეინი

thumb|right|250px|კუნძულის ხედი
**ზმეინი** (, , ) — კუნძული შავ ზღვაში. ეკუთვნის უკრაინას. კუნძული შედის ოდესის ოლქის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 20,5 ჰა. სანაპირო ძირითადად კლდოვანია, მაგრამ არის რამდენიმე პლაჟიც. კუნძული კლასიკური ანტიკურობიდან არის ცნობილი და ბერძნებს აქ აქილევსისადმი მიძღვნილი ტაძარი ჰქონდათ. კუნძულს ბერძნები „თეთრი კუნძულის“ სახელით იცნობდნენ. დიონისე პერიეგეტეს თქმით, ეს სახელი მას კუნძულზე ბინადარი თეთრი გველების გამო შეერქვა, თუმცა არსებობს მოსაზრება, რომ ეს სახელწოდება კუნძულზე არსებული თეთრი მარმარილოს გამო მიიღო. 

## იხილეთ აგრეთვე
*კუნძულ ზმეინისთვის ბრძოლა
*რუსული სამხედრო ხომალდი, იდი ნახუი
## რესურსები ინტერნეტში
* Korrespondent.net: December 2003 report on Snake Island dispute, including aerial picture of the isle 
* Korrespondent.net: Maritime Delimitation as of August 2005 
* BBC Romanian report on the bank opening 
* Aurelian Teodorescu, "Snake Island: Between rule of law and rule of force" : The Ostriv Zmiinyi dispute from the Romanian perspective 
* Constantine D. Kyriazis, *Eternal Greece*

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის კუნძულები
კატეგორია:შავი ზღვის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
დნეპრო-ბუგის ლიმანი

**დნეპრო-ბუგის ლიმანი** *()*;— ღია მტკნარი ლიმანი შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, უკრაინის ხერსონის და მიკოლაევის ოლქების ტერიტორიაზე. მთავარი პორტი ლიმანზე არის ოჩაკოვი. შედგება სუბგანედის მიმართულებით გაჭიმული დნეპრის ლიმანისა (სიგრძე — 55 კმ., სიგანე — 17 კმ.) და სუბმერიდიანული მიმართულებით გაჭიმული შედარებით ვიწრო 5-11 კმ. სიგანის, 47კმ — სიგრძის და 6-7 მ-ის — სიღრმის max-12 მ. სამხრეთ ბუგის ლიმანი.

დნეპრო-ბუგის ლიმანი წარმოიქმნა დნეპრისა და სამხრეთი ბუგის ქვედა წელზე შავი ზღვის წყლების ტრანსგრესიის (*ტრანსგრესია*- ზღვის შეტევა მიწაზე დედამიწის ქერქის დაწევის დროს) ლიმანი შავ ზღვასთან ერთდება სრუტის (3,6 კმ. სიფართის) მეშვეობით. რომელიც მდებარეობს ოჩაკოვის კონცხსა და კინბურნის ნახევარკუნძულს შორის. მისი სამხრეთი სანაპირო დაბალი და ქვიშიანია ხოლო, ჩრდილოეთ სანაპირო უმეტესწილად მაღალი (20-35 მ.) ჩამოშლილია და შედგება თიხამიწა ნიადაგისაგან. მიახლოებით 25-30% დნეპრისა და ს. ბუგის წყლებისა გამოიყენება სარწყავად და წყალმომარაგებაში, რაც იწვევს წყალში მარილის შემცველობის მომატებას რაც ცუდად მოქმედებს ფლორასა და ფაუნაზე. დნეპრო-ბუგის ლიმანს აქვს ძალიან დიდი სატრანსპორტო მნიშვნელობა, ამ ლიმანზე აქვთ გამოსასვლელი მიკოლაევისა და ხერსონის საზღვაო პორტებს და ასევე დნეპრის სამდინარო პორტებსაც. ლიმანზე განვითარებულია თევზის მრეწველობა და რეკრეაციული რაიონები.

კატეგორია:უკრაინის ლიმანები
ოზბორნ რეინოლდსი

**ოზბორნ რეინოლდსი** (; დ. 23 აგვისტო, 1842, ბელფასტი – გ. 21 თებერვალი, 1912, უოჩეტი) — ინგლისელი ფიზიკოსი და ინჟინერი, რომელიც ძირითადად მოღვაწეობდა ჰიდროდინამიკის დარგში. მისმა გამოკვლევებმა სითბოგამტარობაში მყარ სხეულებსა და სითხეებს შორის გამოიწვია სახარში და გამაციებელი დანადგარების ტექნოლოგიის დახვეწა.

იყო ლონდონი სამეფო საზოგადოების წევრი 1877 წლიდან.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა ჰიდროდინამიკაში 
1867 წელს დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. 1888 წელს სათავეში ჩაუდგა უიტუორთის საინჟინრო ლაბორატორიას. მისი მთავარი შრომები ეხება ბლანტი სითხის დინებათა დინამიური მსგავსების, ტურბულენტურობისა და შეზეთვის თეორიებს. 1876-83 წლებში ექსპერიმენტულად დაადგინა ცილინდრულ მილებში ლამინარული დინების ტურბულენტურ დინებად გადასვლის კრიტერიუმი. ამ ექსპერიმენტების შედეგად რეინოლდსმა იპოვა დინების მახასიათებელი უგანზომილებო რიცხვი (რეინოლდსის რიცხვი), რომელიც წარმოადგენს სითხეში ინერციული და ბლანტი ძალების ფარდობას. გარდა ამისა, რეინოლდსი იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც გამოიყენა ტურბულენტური სიდიდეების ე.წ. რეინოლდსის გასაშუალოება, რაც დინების მახასიათებელი სიდიდეების (მაგ. სიჩქარის და წნევის) საშუალო და შეშფოთებულ ნაწილად დაშლას გულისხმობს.

დიდი წვლილი შეიტანა შეზეთვის ჰიდროდინამიკური თეორიის განვითარებაში.

გამოიკვლია აგრეთვე მბრუნავი ხრახნის ფრთაზე კავიტაციის მოვლენა, ბგერის ატმოსფერული რეფრაქცია და სხვ.

## სხვა შრომები 
სულ რეინოლდსმა დაახლოებით 70 სამეცნიერო ნაშრომი გამოაქვეყნა. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ბოლოს, გამოიცა რეინოლდსის შრომების სრული კრებული სამ ტომად . ჰიდროდინამიკის გარდა მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავდა ისეთ არეებს, როგორიცაა თერმოდინამიკა, გაზების კინეტიკური თეორია და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რეინოლდსის რიცხვი
* ტურბულენტურობა

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 1842
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
ყარსის ოლქი

**ყარსის ოლქი** (; 1878—1921) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ყარსი. 

ყარსის ოლქს ესაზღვრებოდა თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიები, ხოლო აღმოსავლეთიდან ერევნის გუბერნია. ყარსის სამხრეთელი მეზობელი იყო ოსმალეთის იმპერია. ოლქის ფართობი შეადგენდა 16 473 კმ²-ს. 

## ისტორია
1877 წლის 1(13) ნოემბერს რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მსვლელობისას, დაკავებულ ტერიტორიაზე, კავკასიის არმიის მეთაურის ბრძანებით შეიქმნა ყარსის ოლქი. ყარსის ოლქის პირველი გუბერნატორი იყო ვიქტორ ფრანკინი. 

1877-1881 წლებში იყოფოდა 6 ოკრუგად (არტაანის, ზარუშადის, ტახტის, შურაღელის, ყაღიზმანისა და ოლთისის) და სამ საბოქაულოდ (ფოცხოვის, ჩილდირისა და ხორასანის), 1881-1917 წლებში — 4 ოკრუგად (ყარსის, ატყაანის, ყაღიზმანისა და ოლთისის). 

1921 წელს არტაანის და ყარსის ოლქები, შევიდა კვლავ თურქეთის შემადგენლობაში. მოსკოვის შეთანხმებით.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
XX საუკუნისთვის ყარსის ოლქი იყოფოდა 4  ოკრუგად:

## რესურსები ინტერნეტში 
* КА́РССКАЯ О́БЛАСТЬ
* Библиотека Царское Село, книги по истории Карсской области, PDF 
* სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* ყარსის ოლქი 

## სქოლიო
ინგული

**ინგული** () — მდინარე სამხრეთ უკრაინაში. სამხრეთი ბუგის მარცხენა და ყველაზე დიდი შენაკადი. მიედინება კიროვოჰრადისა და მიკოლაივის ოლქებში. სიგრძე — 354 კმ, აუზის ფართობი — 9890 კმ². მცირე გემები დაცურავენ 55 კმ. ყელიდან სოფელ პერესადოვკამდე. 

## ეტიმოლოგია 
სიტყვა *ინგული* (Інгул), რუსული ენის ეტიმოლოგიური ლექსიკონის (მაკს ფასმერი) მიხედვით, შესაძლებელია თურქული წარმომავლობისა იყოს, უკავშირენენ თურქულ äŋgül „წყნარი, ледачий“.

## ჰიდროგრაფია 
thumb|200px|roght|მიკოლაევის ხედი 10 კმ, სიმაღლიდან ინგული ჩაედინება ს. ბუგში
ინგული სათავეს იღებს პატარა ტყის ტბიდან სოფელ ბროვკოვეში ნოვომირგოროდსკის რაიონი კიროვოჰრადის ჩრდილოეთით. მიედინება სამხრეთისაკენ და იყოფა 2 ტოტად. მიკოლაივთან უერთდება მდ. სამხრეთ ბუგს. სათავეებისკენ მდინარეს გაცილებით ნაკლები კალაპოტი აქვს, ის ნაკლებად დაკლაკნილია. 

შუა წელში კალაპოტი ფართოვდება 30 მ, ქვედა წელში — 80 მ-მდე და მაქსიმალური სიღრმე უმეტესწილად 0,7-1,2 მ, დინების სიჩქარე — 0,5 მ /წ (1,8 კმ / სთ). ინგულის შენაკადებია: სუგოკლია, აჯამკა, კამიანკა, გრომოკლია, ბერეზივკა და სხვა.

მდინარე იკვებება უმეტესწილად თოვლით და წვიმით. იყინება დაახლოებით დეკემბრის პირველ ნახევარში, ყინული არამდგრადია; დნობას იწყებს თებერვლის ბოლოს და მარტის დასაწყისში.

## გამოყენება 
ინგულის წყალი გამოიყენება წყალმომარაგებისათვის და მორწყვისათვის — მდინარის აუზში მოწყობილია სარწყავი სისტემები 33 ათ. ჰა. ასევე ზედა წელში მოწყობილია ხელოვნური ტბები სადაც თევზებს ამრავლებენ.

## სხვადასხვა 
ზემო ინგულზე, სტეპებს შორის სოფელ პელეგიივკაში (ნოვობუჰის რაიონი), **სოფიევკის წყალსაცავის** ნაპირზე მდებარეობს „პერლინა სტეპუ“ — წმინდა მიხაილის სახელობის ქალთა მონასტერი, ცნობილი როგორც Пелагіїва церква. 
მიკოლაივის ოლქში 2002 წელს შეიქმნა რეგიონული ლანდშაფტური პარკი Приінгульський, რომლის ფართობია 3,15 ათ.ჰა. 
[250px|right|thumb|ინგული [კროპივნიცკიში.]]

## ქალაქები 
* კროპივნიცკი
* მიკოლაივი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Експедиція річкою Інгул
* Інгул, що причаївся
* Река Ингул (Великий Ингул) (рос.) 

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხრეთის ბუგის შენაკადები
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:მიკოლაივის ოლქის მდინარეები
კონცენტრაცია

**კონცენტრაცია**, **ნაწილაკების კონცენტრაცია** (აღნიშვნა: n) — სიდიდე, რომელიც აღწერს რაიმე თვლადი ობიექტების (მოცემული სახის ელემენტატული ნაწილაკების, მოლეკულების, ფონონების, გალაქტიკების და ა. შ.) კონცენტრაციას სამგანზომილებიან ფიზიკურ სივრცეში. ზედაპირული კონცენტრაცია (ობიექტების რაოდენობა ფართობის ერთეულზე) და წრფივი კონცენტრაცია (ობიექტების რაოდენობა ფართობის ერთეულზე) ანალოგიურად განიმარტება. 

## განმარტება
კონცენტრაცია არის რაიმე ობიექტების ოდენობა მოცულობის ერთეულში. :
: n = \frac{N}{V}  ,

სადაც
:*N* არის ობიექტების სრული რაოდენობა  *V* მოცულობაში.

აქ იგულისხმება რომ*N* დიდი რიცხვია, ისე რომ ნაწილაკების დათვლისას უახლოეს მთელ რიცხვამდე დამრგვალება საბოლოო შედეგზე მნიშვნელოვან გავლენას არ ახდენს. მეორე მხრივ იგულისხმება, რომ *V* შერჩეულია საკმაოდ მცირედ, რის შედეგად *n* არ არის დამოკიდებული *V* მოცულობის ზომასა და ფორმაზე.

## ერთეულები
SI სისტემაში კონცენტრაციის ერთეულია მ&minus;3, თუმცა ხშირად გამოიყენება აგრეთვე სმ&minus;3 ერთეულები. თუმცა ასეთი ერთეულები ხშირად არ არის მოხახერხებელი როდესაც საქმე გვაქვს აირების ან სითხეების ნაწილაკებთან ოთახის ტემპერატურაზე ატმოსფერული წნევის პირობებში, რადგან რიცხვითი მნიშვნელობა ძალიან დიდი გამოდის (1020 რიგის). 

ზოგჯერ კონცენტრაციას ანორმირებენ იდეალური აირის კონცენტრაციაზე 0&nbsp;°C და 1&nbsp;ატმ წნევის დროს. შედეგად კონცენტრაციას ხშირად ზომავენ 1&nbsp;ამაგატი&nbsp;= 2.6867774×1025&nbsp;მ&minus;3 ერთეულებში. 

## გამოყენება
კონცენტრაციის გამოყენებით შეიძლება განვსაზღვროთ ობიექტების სრული ოდენობა *N* რაიმე *V* მოცულობაში

: N=\iiint_V n(x,y,z)\;dV  ,

სადაც
:dV=dx\,dy\,dz არის მოცულობის ელემენტი. თუ თითოეულ ობიექტს აქვს ტოლი *m*0 მასა, მაშინ *V* მოცულობაში მაქცეული ნაწილაკების სრული მასა *m* გამოისახება როგორც

: m=\iiint_V m_0\, n(x,y,z)\;dV  .

მსგავსი გამოსახულება სამართლიანი ელექტრული მუხტისთვის, და თვლადი ობიექტების სხვა მახასიათებელი სიდიდეებისთვის. მაგალითად, თუ ზემოთ მოყვანილ ფორმულაში მოვახდენთ შეცვლას m\rightarrow q (სრული მუხტი) და m_0\rightarrow q_0 (თითოეული ობიექტის მუხტი) მაშინ მივიღებთ გამოსახელებას სრული მოხტის დასათვლელად.  

## კავშირი სხვა სიდიდეებთან
### მოლური კონცენტრაცია
ნებისმიერი ნივთიერებისთვის  **კონცენტრაცია** *n* (მ&minus;3 ერთეულებში) შეიძლება გამოსახული იქნას  მოლური კონცენტრაცია *c*-ს (მოლი/მ3 ერთეულებში) მეშვეობით:

:n=N_{\rm A}\,c ,
სადაც *N*A არის ავოგადროს რიცხვი ≈ 6.022×1023&nbsp;მოლი&minus;1. ეს გამოსახულება ძალაში რჩება, თუ სიგრძის ერთეულს, მეტრს, როგორც *n* ასევე *c*-სთვის რაიმე სხვა სიგრძის ერთეულით შევცვლით. 

### სიმკვრივე
ატომებისა და მოლეკულებისთვის რომლებსაც გააჩნიათ  მოლური მასა *M* (კილოგრამი/მოლი ერთეულებში), **კონცენტრაცია** შეიძლება გამოსახული იქნას სიმკვრივის მეშვეობით როგორც

:n=\frac{N_{\rm A}}{M}\rho .
აქ *M*/*N*A არის ერთი ატომის მასა კილოგრამებში. 

## მაგალითები
ცხრილში მოცემულია კონცენტრაციის ტიპური მნიშვნელობები ნორმალურ პირობებში (1&nbsp;ატმ წნევასა და 20&nbsp;°C ტემპერატურაზე თუ სხვა რამ არ არის მითითებული.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
კატეგორია:სიმკვრივე
იონიზაციის ხარისხი

, რომელიც წარმოადგენს ნაწილობრივ იონიზირებული პლაზმის მაგალითს.]]
**იონიზაციის ხარისხი** — ატომებისა და მოეკულებისგან შემდგარი სუბსტანციის, მაგალითად აირის იმ ნაწწილაკების ფარდობით წილს, რომლებიც იონიზირებული არიან დამუხტულ ნაწილაკებად. პლაზმაში იონიზაციის ხარისხი \alpha განიმარტება როგორც:

:\alpha = \frac{n_i}{n_i + n_n}

სადაც n_i  არის იონების კონცენტრაცია, ხოლო n_n არის ნეიტრალური ნაწილაკების კონცენტრაცია. იონიზაციის დაბალი ხარისხის მქონე სუბსტანციას ხშირად სუსტად ან ნაწილობრივ იონიზირებუს უწოდებენ. 

იონიზაცია არის ფიზიკური პროცესი, რომლის დროსაც ნეიტრალური ატომებისა ან მოლეკულებისაგან წარმოიქმნება იონები პროტონებისა და ელექტრონების რაოდენობის ცვლილებით. იონიზაციის პროცესი ძირითადად ასოცირდება ნივთიერებიდან ელექტრონების ამოგლეჯით, რომლის დროსაც ბმულ მდგომარეობაში მყოფმა ელექტრონმა უნდა მიიღოს საკმარისი ენერგია რათა გადალახოს იონიზაციის პოტენციალი. 

კატეგორია:იონიზაცია
მოლი

**მოლი** (; აღნიშვნა: '***, ***') — ნივთიერების რაოდენობის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში.

## ისტორია
სახელწოდება *მოლი* წარმოიშვა 1897 წელს როგორც გერმანული სიტყვა *Mol*-ის თარგმანი, რომელიც გამოიყენა ვილჰელმ ოსვალდმა 1893 წელს თუმცა მსგავსი *ეკვივალენტური მასის* კონცეფცია მანამდე ერთი საუკუნის განმავლობაში გამოიყენებოდა.

მოლი განიმარტება როგორც რაიმე ნივთიერების რაოდენობა, რომელიც შეიცავს იმდენივე სტრუქტურულ ელემენტს (მაგ. ატომს, მოლეკულას, იონს, ელექტრონს) რამდენ ატომსაც შეიცავს 12 გრამი ნახშირბადი (12C). მოლის თანამედროვე განმარტება მიღებული იქნა 1960-იან წლებში: მანამდე გამოიყენებოდა განმარტება, რომელიც ეყრდნობოდა წყალბადის ატომურ მასას (წყალბადის 1 გრამში  არსებული ატომების ოდენობას, მისი უფრო მძიმე იზოტოპების ჩაუთვლელად), თუმცა ყველა ალტერნატიული განმარტება ერთმანეთს ემთხვევა 1%-ის სიზუსტით.

ნივთიერების რაოდენობის განსაზღვრის ტიპური მეთოდი გულისხმობს მისი მასის განსაზღვრას, და შემდეგ მის გაყოფას მოლურ მასაზე

## იხილეთ აგრეთვე 
*ავოგადროს რიცხვი
*მოლური მასა
*მოლური მოცულობა

## სქოლიო 
კატეგორია:სი სისტემის ძირითადი ერთეულები
კატეგორია:ნივთიერების რაოდენობის საზომი ერთეულები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1996)

**1996 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში** მოქმედმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა რესპუბლიკელი ბობ დოული დაამარცხა. 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1996 წლის არჩევნები‎
მარონიტები

მინი|512 x 341პქ|მარონიტების დროშა
**მარონიტები** (,  ) — ქრისტიანული რელიგიური თემების წარმომადგენლები, რომლებიც ძირითადად ლიბანში ცხოვრობენ; ემორჩილებიან ვატიკანს; თემები წარმოიშვა სირიაში V-VI საუკუნეებში აღმოსავლური ეკლესიის განხეთქილების შედეგად (ლეგენდარული დამაარსებლის მარ მარონის სახელის მიხედვით). რელიგიურად ლიბანელი ქრისტიანები სხვადასხვა მიმდინარეობას მიეკუთვნებიან, თუმცა უმრავლესობა მარონიტები არიან – კათოლიციზმის ლიბანური ვერსიის მიმდევრები. ქრისტიანების გარდა, ლიბანის მთავარი ეთნო-რელიგიური ჯგუფები არიან სუნიტები, შიიტები და დრუზები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მარონისტური კათოლიკური ეკლესიის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ქრისტიანობა
კატეგორია:ლიბანი
თბილისის ოლქი

**თბილისის ოლქი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოს სსრ-ში, 1929–1930 და 1951-1953 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — თბილისი.

## პირველი თბილისის ოლქი 
პირველი თბილისის ოლქი შეიქმნა 1929 წლის 11 ივლისს. მის შემადგენლობაში შედიოდა აღბულაღის (ახლანდ. თეთრიწყაროს), ბაშქიჩეთის (ახლანდ. დმანისის), ბორჩალოს (ახლანდ. მარნეულის), გარეკახეთის (ახლანდ. საგარეჯოს), ერწო-თიანეთის (ახლანდ. თიანეთის), ლუქსემბურგის (ახლანდ. ბოლნისის), მანგლისის, მცხეთის, თბილისის, წალკისა და ხევის (ახლანდ. ყაზბეგის) რაიონები. რესპუბლიკის ოლქებად დაყოფამ ვერ გაამართლა, ამიტომ 1930 წლის ოქტომბრის დასაწყისში თბილისის ოლქი გაუქმდა. 

## მეორე თბილისის ოლქი 
თბილისის ოლქი შეიქმნა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1951 წლის 5 ნოემბერის ბრძანებების საფუძველზე. მის დაქვემდებარებაში შედიოდა ქალაქები: გორი, რუსთავი, ასევე ადიგენის, ახალქალაქის, ახალციხის, ახმეტის, ასპინძის, ბოგდანოვკის (ახლანდ. ნინოწმინდის), ბოლნისის, ბორჯომის, გარდაბნის, გორის, გურჯაანის, დმანისის, დუშეთის, თეთრი წყაროს, თელავის, თიანეთის, კასპის, ლაგოდეხის, მარნეულის, მცხეთის, საგარეჯოს, სიღნაღის, ქარელის, ყაზბეგის, ყვარლის, წალკისა და წითელწყაროს (ახლანდ. დედოფლისწყაროს) რაიონები.

ეს იყო ცდა ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობისა, თუმცა ვერ გაამართლა, რადგან ძველ, რუსეთის იმპერიის დროინდელ ადმინისტრაციულ მოდელს წააგავდა. აღმოსავლეთ საქართველოს გარდა (სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის გამოკლებით), თბილისის ოლქის შემადგენლობაში ასევე შედიოდა ახალხევის რაიონი. თბილისის ოლქი გაუქმდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 23 აპრილის ბრძანებების საფუძველზე.

მეთეურები:
#ირაკლი ნიბლაძე — გენერალ-მაიორი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქუთაისის ოლქი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* УМВД по Тбилисской области

კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:საქართველოს სსრ
თვლის სისტემა

**თვლის სისტემა**, *ნუმერაცია* — რიცხვების სახელწოდებისა და აღნიშვნის ხერხების ერთობლიობა.

სხვადასხვა ხალხს სხვადასხვა დროს თვლის სხვადასხვა ჯგუფი, ანუ თვლის სხვადასხვა სისტემა ჰქონდა. სათვლელ ჯგუფად ნებისმიერი რიცხვი შეიძლება მივიღოთ. პოზიციურ თვლის სისტემას საფუძვლად უდევს ციფრების მნიშვნელობის პოზიციური, ანუ ადგილობითი პრინციპი, რომლის თანახმად ერთსა და იმავე ციფრს აქვს სხვადასხვა რიცხვითი მნიშვნელობა იმისდა მიხედვით, თუ რა ადგილი უკავია მას რიცხვის ჩაწერისას.

მსოფლიოს ხალხთა კულტურის ისტორიაში ერთ-ერთი ძირითადი და მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო რიცხვის გამოსახვა პოზიციური, ანუ ადგილობითი სისტემით. ეს არ იყო შემთხვევითი მოვლენა, რაც იმით დასტურდება, რომ თვლის პოზიციური სისტემა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად წარმოიშვა სულ მცირე სამ სხვადასხვა ხალხში: 
#დაახლოებით ძვ. წ. 2000 წლის წინ ბაბილონში, მდინარეების ტიგროსისა და ევფრატის შუამდინარეთში; 
#ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში, მაიას ტომებში, რომლებიც ცხოვრობდნენ ცენტრალურ ამერიკაში იუკატანის ნახევარკუნძულზე და 
#ახალი წელთაღრიცხვის VIII-IX საუკუნეებში ინდოეთში.

ჯერ კიდევ ძვ. წ. მესამე ათასწლეულში ძველი ბაბილონის ტერიტორიაზე მოსახლე შუმერებმა და აქადებმა მიაღწიეს კულტურის, მათ შორის მათემატიკის, განვითარების საკმაოდ მაღალ დონეს. მათ არ გააჩნდათ პაპირუსები, მაგრამ ისინი წარმატებით იყენებდნენ თიხის ფილებს, რომლებზეც შესრულებული იეროგლიფური ნაწერები დიდი რაოდენობით არის აღმოჩენილი შუამდინარეთის ტერიტორიებზე. ამ ფილების შესწავლით მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ძვ. წ. 2000 წლის წინ ბაბილონელთა მათემატიკამ განვითარების მაღალ საფეხურს მიაღწია.

დღეისათვის ცნობილი პირველი პოზიციური სისტემა არის ბაბილონელთა სამოცობითებური (და არა სამოცობითი) სისტემა, რომლის ფუძე იყო 60. ეს სისტემა არ იყო სრულყოფილი – აკლდა ნულის სიმბოლო, რის გამოც პოზიციურობის პრინციპს არ ჰქონდა დასრულებული სახე.

მიუხედავად იმისა, რომ თვლის სამოცობითებური სისტემის წარმოშობა გაურკვეველია, თვით ფაქტი ამ სისტემის არსებობისა და ბაბილონის სახელმწიფოში მისი ფართოდ გავრცელებისა საკმაოდ კარგადაა დადგენილი. ბაბილონურმა სამოცობითებურმა სისტემამ დიდი როლი შეასრულა მათემატიკისა და ასტრონომიის განვითარებაში. მისი კვალი დღემდეა შემონახული. მაგალითად, საათს დღემდე ვყოფთ 60 წუთად, ხოლო წუთს 60 წამად. ბაბილონელთა მაგალითის მიხედვით წრეწირსაც 360 ნაწილად (გრადუსად) ვყოფთ.

## ლიტერატურა
*მახვილაძე ნ. „მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, თბ., 2008
სენტ-ალბერტი

**სენტ-ალბერტი** () — ქალაქი კანადაში. ქალაქი მდებარეობს ალბერტას შტატში. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს ქალაქ ედმონტონის ჩრდილოდასავლეთით, მდინარე სტურგეონის ნაპირებზე. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 57,719 ადამიანს, აქ მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 1,647 ადამიანს. სენტ-ალბერტის ფართობი შეადგენს 35.04 კმ²-ს. სენტ-ალბერტი დაარსდა 1861 წელს, 1907 წლისათვის ამ ტერიტორიაზე გაყვანილი იქნა ჩრდილოეთისაკენ მიმავალი რკინიგზა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* City of St. Albert
* St. Albert Public Library 

კატეგორია:კანადის ქალაქები
ბრუქსი (ალბერტა)

**ბრუქსი** () — ქალაქი კანადაში. ქალაქი მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალბერტაში. დასახლებული პუნქტიდან 186 კილომეტრში მდებარეობს, შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კალგარი, ხოლო 110 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი მედისინ ჰეტი. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 12,498 ადამიანს, აქ მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 706 ადამიანს. ბრუქსის ფართობი შეადგენს 17.70 კმ²-ს. ბრუქსი დაარსდა 1910 წელს, თავდაპირველად ის სოფლის სტატუს ატარებდა 2005 წლიდან კი უკვე ქალაქია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*ქალაქი ბრუქსი
*Brooks Tourist site 
*Newell Regional Tourism Association 
*Brooks Bulletin: Local News

კატეგორია:კანადის ქალაქები
ტალავარი

**ტალავარი** — ხევსურული ქალის სამოსელი. გამოირჩევა ორიგინალური თარგითა და ჭარბი ნაქარგობით. მას შინ ქსოვდნენ შალის ძაფისაგან.

ტალავარი შედგება რამდენიმე ნაწილისაგან, ესენია: შალის გრძელი კაბა - „სადიაცო“, ზემოდან შემოსაცმელი შალისავე „ფაფანაგი“ ან მოკლესახელოებიანი „ქოქლო“. ხევსური ქალის თავსაბურავია „სათაურა“ და „მანდილი“, ფეხსამოსი კი - „თათები“ ან ქალამან-წინდა და „ბაჭიჭები“.

სადიაცოს ორი ძირითადი ნაწილი აქვს: „მხარ-ზურგი“ და „გულისპირი“. კაბას საყელოსთან სარჩულიანი საყელო აქვს მოყოლებული, მხრებზე მოკერებულია სახელოები, ხოლო კაბის კალთებს ქვემოთ ეკერება ბრტყელი და ზოლიანი არშია, რომელსაც ეწოდება „ქოქომონი“. „ქოქომონის“ ფერები გარკვეული კანონზომიერებითაა განლაგებული: ჯერ შავი ფერია, შემდეგ წითელი და ლურჯი. კაბის ყელთან სამკუთხედის ფორმის პატარა ამოჭრილია, რომელზეც შეიძლება მიეკეროს ღილებითა და მძივებით გაწყობილი პატარა შალის ნაჭერი, ე.წ. „ქოქა“.

## ლიტერატურა 
* ბოჭორიშვილი ლ., ხევსურული ტალავარი, «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის», 1956, ტ. 8;
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1992)

**1992 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში** სამი ძირითადი კანდიდატი იყო: მოქმედი პრეზიდენტი ჯორჯ ბუში, არკანზასის გუბერნატორი ბილ კლინტონი და ტეხასელი ბიზნესმენი როს პერო. არჩევნებში ბილ კლინტონმა გაიმარჯვა.

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1992 წლის არჩევნები‎
Like a Hurricane (ნილ იანგის სიმღერა)

**"Like a Hurricane"** — ნილ იანგის სიმღერა, რომელიც დაიწერა 1975 წელს. პირველად ეს სიმღერა შევიდა მომღერლის 1977 წლის ალბომ „American Stars 'N Bars“-ში. სიმღერის ხანგრძლივობა შეადგენს 8:20 წუთს.

სიმღერა დაიწერა 1975 წლის ივლისში. ამ სიმღერამ ნილ იანგს ძალიან დიდი წარმატება მოუტანა, სიმღერა შესულია მომღერლის საუკეთესო ალბომებში და კრებულებში. მოგვიანებით ეს სიმღერა სხვა მომღერლებმაც შეასრულეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Like a Hurricane

კატეგორია:ნილ იანგის სიმღერები
გურჯაანი (ტელეკომპანია)

მინი|მარჯვნივ

**ტელეკომპანია „გურჯაანი“** — რეგიონული ტელევიზია კახეთში მხარის ქალაქ გურჯაანში. მაუწყებლობს მე-11 არხის მეტრული დიაპაზონზე.

## ისტორია 
მაუწყებლობს 1993 წლიდან და მისი პოტენციური აუდიტორია შეადგენს 175 000 კაცს. ტელეკომპანია კერძო, დამოუკიდებელი მედია ორგანიზაციაა, რომელიც აშუქებს ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებს. ამჟამად ტელეკომპანიაში მუშაობს 30 თანამშრომელი, გააჩნია ახალი რადიო-სატელევიზიო აპარატურა, სამონტაჟო კაბინეტები და საეთერო სტუდია.

## მაუწყებლობა 
ტელეკომპანია გურჯაანი-ს მაუწყებლობა ყოველდღიურად იწყება დილის 8 საათზე და მთავრდება ღამის 1 საათზე. ტელეკომპანიის საინფორმაციო სამსახური კახეთის რეგიონში განვითარებული მოვლენების შესახებ ტელემაყურებელს დღეში სამჯერ აწვდის ინფორმაციას, საჭიროების შემთხვევაში ხორციელდება პირდაპირი ჩართვები მოვლენების ეპიცენტრიდან.

სატელევიზიო ბადე ასევე შევსებულია საინფორმაციო-ანალიტიკური საავტორო გადაცემებით, გასართობი პროგრამებით, მხატვრული ფილმებითა და სარეკლამო რგოლებით.

ტელეკომპანიის პარტნიორები არიან, როგორც ადგილობრივი არასამთავრობო და ბიზნეს ორგანიზაციები, ისე საერთაშორისო დონორები: ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო (OSGF), (OSGF), (BST) The Black Sea Trust for Regional Cooperation; A Project of the German Marshal Fund და ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდი (EURASIA PARTNERSHIP FOUNDATION) რომელთა დახმარებით განხორციელებულმა პროექტებმაც ტელეკომპანიას მოუპოვა მაყურებელთა ნდობის მაღალი რეიტინგი. ტელეკომპანია „გურჯაანის“  საინფორმაციო-ანალიტიკური გადაცემები ორიენტირებულია ადგილობრივი პრობლემების ანალიზზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:საქართველოს ტელეკომპანიები
კატეგორია:სატელევიზიო არხები
კატეგორია:რეგიონული მედია
კატეგორია:გურჯაანი
ქუთაისის ოლქი

**ქუთაისის ოლქი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოს სსრ-ში, 1951-1953 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქუთაისი.

ქუთაისის ოლქი შეიქმნა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1951 წლის 5 ნოემბერის ბრძანებების საფუძველზე. ეს იყო ცდა ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ მოწყობისა, თუმცა ოლქი მალევე გაუქმდა, რადგანაც ძველ, რუსეთის იმპერიის დროინდელ ადმინისტრაციულ მოდელს წააგავდა. ქუთაისის ოლქის შემადგენლობაში შედიოდა სრულიად დასავლეთი საქართველო, აფხაზეთისა და აჭარის ასსრ-ების გამოკლებით. მოიცავდა ქლუხორის რაიონსაც. ქუთაისის ოლქი გაუქმდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 23 აპრილის ბრძანებების საფუძველზე.

მეთეურები:
#აკაკი ბერია — მაიორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* УМВД по Кутаисской области

კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:საქართველოს სსრ
ჰუდსონის ყურე

thumb|right|250px|ჰუდსონის ყურე
**ჰუდსონის ყურე** () — ხმელთაშუა ზღვა ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში.

## გეოგრაფია 
ღრმად არის შეჭრილი კანადის ტერიტორიაში. ფართობი შეადგენს — 1,23 მლნ კმ². არის ყველაზე დიდი ყურე ჩრდილო-აღმოსავლეთ კანადაში. მის სანაპიროებზე გაშენებულია კანადის პროვინციები და ტერიტორიები: ონტარიო, კვებეკი, მანიტობა და ნუნავუტი.  ჰუდსონის სამხრეთით მდებარეობს ჯეიმზის ყურე. ჰუდსონი სრუტეების მეშვეობით უკაშირდება ატლანტის ოკეანეს.   ფართობის მხრივ, ჰუდსონი მხოლოდ ბენგალის ყურეს ჩამორჩება. აქედან მრავლად გამოედინება დიდი და პატარა მდინარეები. ჰუდსონის სანაპიროზე გაშენებულია რამდენიმე მნიშვნელოვანი ქალაქი, რომლებიც საზღვაო გზებით უკავშირდებიან ერთმანეთს, მათგან აღსანიშნავია მანიტობას ქალაქი ჩერჩილი. ლადშაფტიდან აღსანიშნავია ტუნდრა და ტაიგა. მრავლად ცხოვრობენ პოლარული დათვები და სხვა იშვიათი ჯიშის ცხოველები.

### ჰავა 
საშუალო სიღრმე 112 მ, მაქსიმალური - 258 მ.  ჰავა არქტიკულია, იანვარში საუალო ტემპერატურა - -22— -31&nbsp;°C. ივლისში 5&nbsp;°C (ჩრდილოეთით), 15&nbsp;°C (სამხრეთით). წყლის ტემპერატურა ზამთარში 0&nbsp;°C-ზე დაბალია. აგვისტოში 3&nbsp;°C (ჩრდილოეთით) და 9&nbsp;°C (სამხრეთით). მარილიანობა 23-30,5‰. ოქტომბრიდან ივლისამდე ყინულით არის დაფარული. მოქცევა ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 7,9-მდე
ყურე საკმაოდ ცივია, რადგანაც აქვე მდებარეობს ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანე. ზამთრობით ჰუდსონი ყოველთვის იყინება.

## ისტორია 
left|200px|thumb|პოლარული დათვი, ჰუდსონის ყურის სანაპიოზე ზამთარში.

ყურე   1610 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა ზღვაოსანმა  ჰენრი ჰუდსონმა. სწორედ მის საპატივსაცემოდვე ეწოდა ამ ყურეს ჰუდსონის ყურე. აქვე მდებარეობს ვაპუსკის და პოლარული სანაპიროს ეროვნული პარკები, რომლებსაც ეკოლოგიის დაცვის თვალსაზრისით დიდი მნიშვნელობა აკისრიათ. ჰუდსონის ყურეში მრავლადაა დიდი და პატარა კუნძულები, მათგან აღსანიშნავია: ბელჩორის და ოტავის კუნძულები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰუდსონის ყურე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ყურეები
ბაბარი: ფილმი

***ბაბარი:ფილმი*** () — 1989 წლის კანადურ-ფრანგული ანიმაციური ფილმი. იგი გამოუშვა სტუდიამ Nelvana Limited, კომპანიის Ellipse Programme მხარდაჭერით. იგი ეფუძნება ჟან დე ბრუნოფის წიგნს ბაბარი და არის ტელეკომპანიის HBO ეთერში ნაჩვენები სერიალის გაგრძელება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:კანადური ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1989 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები
კატეგორია:ფრანგული დამოუკიდებელი ფილმები
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:1989 წლის ფილმები
ჯეიმზის ყურე

thumb|right|250px|ჯეიმზის ყურის მდებარეობა ჰუდსონის ყურეში
**ჯეიმზის ყურე** () — დიდი ყურე ჰუდსონის ყურის სამხრეთით, კანადაში. ყურე მდინარეების და მიწისქვეშა წყლების მეშვეობით უკავშირდება ატლანტის ოკეანეს. ჯეიმზის ყურის ნაპირებზე გაშენებულია კანადის ორი პროვინცია — ონტარიო და კვებეკი. ყურეში მრავლადაა მცირე კუნძული, აქ მდებარეობს აგრეთვე დიდი კუნძული აკიმსკი. ყურის სანაპიროს სიახლოვეს აგებულია ჰიდროელექტროსადგური. ზამთრობით ყურე ხშირად იყინება.

ამ ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან სახლობდა კანადელი აბორიგენი მოსახლეობა. ყურე პირველად 1610 წელს აღმოაჩინეს; მისი აღმომჩენი იყო ინგლისელი ზღვაოსანი ჰენრი ჰადსონი. ყურეს ინგლისელი ზღვაოსნის და კაპიტნის ტომას ჯეიმზის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
* Peter Dörrenbächer: *Baie-James – Institutionalisierung einer Region. Wasserkraftnutzung in Nord-Quebec und die Entstehung regionaler Selbstverwaltungsstrukturen der Cree-Indianer.* Saarbrücken 2003, ISBN 3-92452548-X

კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:კანადის ყურეები
შორს მოსაწყენი საქმე

***შორს მოსაწყენი საქმე*** () — 1949 წლის კანადური მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. ნახატი ანიმაციის ტექნიკით შემქმნელები მაკლარენი და ლამბერი ხატავენ პირდაპირ კამერის წინ და ქმნიან საინტერესო ვიზუალურ იმპროვიზაციებს ოსკარ პიტერსონის ჯაზური მუსიკის ფონზე.  ფილმს აქვს მიღებული ვერცხლის მედალი ბერლინის პირველ საერთაშორისო კინო-ფესტივალზე. 2009 წელს გამოშვებული ჯგუფის Junior Boys ალბომი მის პატივსაცემად ატარებს ფილმის სახელწოდებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* იხილეთ ფილმი 
* სტატია გამოცემაში *Senses of Cinema*

კატეგორია:კანადური ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1949 წლის ანიმაციური ფილმები
ხმელთაშუა ზღვები

**ხმელთაშუა ზღვები** — ხმელეთში ღრმად შეჭრილი და ოკეანესთან ერთი ან რამდენიმე სრუტით დაკავშირებული ზღვები. განარჩევენ შიგაკონტინენტურ (თუ ერთ კონტინენტშია შეჭრილი, მაგ., ბალტიის ზღვა) და კონტინრნტთშორის (თუ რამდენიმე კონტინენტშია შეჭრილი, მაგ., ხმელთაშუა ზღვა, წითელი ზღვა და სხვა) ზღვებს. სხვა ზღვებთან შედარებით უფრო მეტად განცალკავებულია და თავისებური ჰიდროლოგიური რეჟიმი აქვთ, რომელზედაც ზეგავლენას ახდენს გარემომცველი ხმელეთი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ზღვები
დიდი სნიტი

***დიდი სნიტი*** () — 1985 წლის კანადური მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. ფილმი იმავე წელს ნომინირებული იყო აკადემიის ჯილდოზე საუკეთესო ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმის კატეგორიაში. 1994 წელს ანიმაციის ცნობილი მოღვაწეების მიერ ის დასახელებული იქნა ყველა დროის საუკეთესო ანიმაციური ფილმის სიაში #25 ადგილზე.

ფილმის სიუჟეტი აგებულია ცოლ-ქმრის ურთიერთობაზე, რომელთა შორის კამათი ჩნდება. კამათის დროს მათი კატა ღრღნის ტელევიზორის გაყვანილობას და წყვილი ვერც კი შეიტყობს, რომ ამასობაში ბირთვული ომი დაიწყო. მრავალი პრობლემის შემდეგ ისინი თითქოს შერიგდებიან, მაგრამ ეწირებიან ომს. ისინი კვლავ ვერ ამჩნევენ, თუ რა მოხდა სინამდვილეში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:კანადური ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1985 წლის ანიმაციური ფილმები
ედისონი და ლეო

***ედისონი და ლეო*** () — 2008 წლის კანადური ანიმაციური ფილმი. გამოუშვა სტუდიამ Perfect Circle Production, კომპანიის Infinity Entertainment მხარდაჭერით. ეს არის პირველი კანადური სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.

ფილმის სიუჟეტი მოგვითხრობს ორი შეშლილი მეცნიერის, ჯორჯ ედისონისა და მისი შვილის, ლეოს ურთიერთობებზე. ბავშვობაში ლეოს დიდმა ელექტროძაბვამ დაარტყა, რის გამოც მას არ შეუძლია ისე შეეხოს სხვებს, რომ არ გადასცეს ელექტრომუხტი.

ფილმის პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 4 სექტემბერს, ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:კანადური ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ანიმაციური ფილმები
საიკა

**საიკა**, *პოლარული ვირთევზა* () — თევზი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 13-27 სმ, იშვიათად 40 სმ აღწევს. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში. ტოფობს ზამთარში. იკვებება პლანქტონით და მოზარდი თევზებით. მას საკვებად იყენებს ზღვის მრავალი ძუძუმწოვარი, ფრინველი, თევზი. მცირე სარეწაო მნიშვნელობა აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვირთევზასნაირნი
კატეგორია:ევროპის თევზები
World in Motion

***World in Motion***  — დიჯეი ბობოს მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1996 წელს. მან ევროპაში დიდი წარმატება იქონია, განსაკუთრებით სინგლების დახმარებით, რომელთა შორის აღსანიშნავია Pray, It's My Life და Shadows Of The Night. საგულისხმოა, რომ Shadows Of The Night ჩაწერილი იქნა ვენის სიმფონიური ორკესტრის თანხლებით, რაც ევროდენსისათვის საკმაოდ უჩვეულოც იყო. საკონცერტო შესრულება ორკესტრის მონაწილეობით შედგა მხოლოდ ერთხელ, ბერლინში.

1997 წელს გამოვიდა ალბომის „ზამთრის“ ვერსია, რამდენიმე რემიქსით და ახალი სიმღერებით - Can You Hear Me და Queen-ის Radio Ga Ga-ს ახალი ვერსიით. საკონცერტო ტურნემ, რომელიც დისკის გამოცემას მოჰყვა, უდიდესი წარმატება იქონია - განსაკუთრებით სასცენო გაფორმებისა და ფერადი კოსტუმების დიდი რაოდენობის გამო.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:1996 წლის ალბომები
კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
კატეგორია:ევროდენს-ალბომები
ბაბარი: სპილოთა მეფე

***ბაბარი: სპილოთა მეფე*** () — 1999 წლის კანადური ანიმაციური ფილმი. იგი გამოუშვა სტუდიამ Nelvana Limited, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია კომპანიამ  Alliance Atlantis. ფილმი ეფუძნება ჟან დე ბრუნოფის ამავე სახელწოდების წიგნს.

**ბაბარი: სპილოთა მეფე** — წინა ფილმის, „ბაბარი: ფილმი“ და ტელეკომპანიის HBO ეთერში ნაჩვებები სერიალის გაგრძელება.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

კატეგორია:კანადური ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1999 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:1999 წლის ფილმები
Just for You (დიჯეი ბობოს ალბომი)

***Just for You*** — დიჯეი ბობოს 1995 წლის რემიქსული ალბომი. ალბომი წარადგინეს 1995 წლის 6 ოქტომბერს, ციურიხის ცენტრალური სტადიონის ფოიეში მოწყობილ სპეციალურ პრეს-კონფერენციაზე. დისკში, გარდა რემიქსებისა, შეტანილია ახალი სიმღერები - საშობაო კომპოზიცია It's Time For Christmas, ბალადა Love Is The Price და Let's Come Together. კრებული ასევე აღსანიშნავია დიჯეი ბობოს სიმღერების მეგამიქსით.

## სიმღერების სია
# „Everything Has Changed (Raggadag Mix)“ - 4:46
# „There Is A Party (A&R House Mix)“ - 4:41
# „Love Is All Around (Hyper NRG Mix)“ - 7:16
# „Freedom (Feel The Spirit Mix)“ - 4:41
# „Let's Come Together“ - 3:44
# „Love Is The Price“ - 3:50
# „Let The Dream Come True (Luke's Mix)“ - 5:42
# „It's Time For Christmas (Christmas Mix)“ - 3:54
# „D.J. BoBo Megamix“ - 11:19

## სქოლიო 
კატეგორია:1995 წლის რემიქსული ალბომები
კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
There is a Party

***There is a Party***  — დიჯეი ბობოს მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1994 წელს. დიდი წარმატება იქონიეს ალბომის რითმულმა სინგლებმა Let The Dream Come True, There Is A Party, Freedom და Love Is All Around. დისკს მიენიჭა ოქროს სტატუსი. თანმხლები საკონცერტო ტურისათვის მუსიკოსს მიენიჭა რამდენიმე ჯილდო საუკეთესო შოუს და საუკეთესო საცეკვაო კოლექტივის კატეგორიაში.

## სიმღერების სია
# „Technology“ - 0:55
# „Let The Dream Come True“ - 3:58
# „There Is A Party“ - 5:31
# „Everything Has Changed“ - 4:53
# „Freedom“ - 4:12
# „Give Yourself A Chance“ - 4:49
# „What About My Broken Heart“ - 4:05
# „I Know What I Want“ - 4:35
# „I Feel It“ - 4:03
# „Love Is All Around“ - 4:26
# „You Belong To Me“ - 4:47
# „Deep In The Jungle“ - 3:50
# „Too Many Nights“ - 4:23
# „There's A Paradise“ - 5:22

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1994 წლის ალბომები
კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
Magic (დიჯეი ბობოს ალბომი)

***Magic*** — დიჯეი ბობოს მეოთხე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1998 წელს. ალბომი ჩაწერილი იქნა სტუდიაში Bishop, აქსელ ბრაიტუნგის დახმარებით. მასში ერთად შერეული იქნა რამდენიმე ჟანრი - ბრეიკდენსი, მძიმე მეტალი, რეგეი დისკო და დრიმჰაუსი. დიდი წარმატება იქონიეს სინგლებმა Where Is Your Love და Around The World. ალბომის გამოცემას ასევე მოჰყვა მასშტაბური საკონცერტო ტურნე The Magic Show.

## სიმღერების სია
# Where Is Your Love - 5:09
# Around The World - 4:04
# Love Of My Life - 4:40
# Black Rain - 4:58
# Mystery (Interlude) - 0:45
# Heyamama - 4:16
# This World Is Magic - 4:17
# Here Comes Tomorrow - 4:23
# I'll Be There - 4:25
# Another Night Without You - 4:08
# Jealousy - 4:50
# Return To Silence - 4:43
# Open Your Heart - 5:27
# Happy Birthday (დამატებითი სიმღერა) - 3:27

## სქოლიო 
კატეგორია:1998 წლის ალბომები
კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
კანადის გეოგრაფია

thumb|right|250px|კანადის ტოპოგრაფიული რუკა
კანადას ტერიტორიის თვალსაზრისით მსოფლიოში მეორე ადგილი უკავია რუსეთის შემდეგ, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში პირველი. კანადას მთელი კონტინენტის 41 % უკავია. 

ქვეყანა გამოირჩევა თავისი მრავალფეროვანი ბუნებით. ქვეყანა გაშენებულია მსოფლიოს სამი ოკეანის სამაპიროზე. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანე, აღმოსავლეთიდან ატლანტის ოკეანე, ხოლო დასავლეთიდან წყნარი ოკეანე. ფიზიკურ-გეოგრაფიულ თვალსაზრისით ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოიყოფა 5 მთავარი რეგიონი: აპალაჩები და აკიდია (კანადის სამხრეთ აღმოსავლეთით და მდ. წმინდა ლავრენტის სამხრეთი რაიონი), კანადის ფარი, შიდა დაბლობი, დიდი ვაკეები (ქვეყნის ცენტრალური რაიონი) და კორდილიერები დასავლეთით. ქვეყანა მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. მათი დიდი ნაწილი ქვეყნის ჩრდილოეთითაა, უმკაცრეს კლიმატურ პირობებში ჩრდილოურ არქტიკულ ტერიტორიაზე. კანადა ჰიდროგრაფიული ქსელით უმდიდრესი ქვეყანაა, ქვეყანას მტკნარი წყლის ერთ-ერთი უდიდესი მარაგი გააჩნია. კანადა მდიდარია ფლორით და ფაუნით, უდიდესი ყურადღება ექცევა ბუნების დაცვას. ქვეყნის სამხრეთით, ურბანიზებულ რაიონებში სერიოზული ეკოლოგიური პრობლემებია, სერიოზულადაა დაბინძურებული ატლანტის ოკეანის სანაპიროები.

კანადაში მრავლადაა დიდი მთები. ისინი ძირითადად ქვეყნის დასავლეთ ნაწილშია მოქცეული. კანადის ყველაზე დიდი მწვერვალია ლოგანი, 5610 მეტრი სიმაღლით. ქვეყანაში ასევე მრავლადაა ვულკანები, ისინი ძირითადად ტექტონიკურ ტერიტორიაზე, ქვეყნის დასავლეთით წყნარი ოკეანის სანაპიროსთან მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანადის გეოგრაფია - The Canadian Atlas Online

კატეგორია:კანადის გეოგრაფია
Dance with Me (დიჯეი ბობოს ალბომი)

***Dance with Me***  — დიჯეი ბობოს პირველი სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1993 წელს. ზოგიერთ გერმანულენოვან ქვეყანაში ალბომის სინგლმა Somebody Dance With Me, რომელიც მანამდე რამდენიმე თვით ადრე გამოჩნდა, ჩარტებში უიტნი ჰიუსტონის აქტუალური ჰიტი, I’ll Always Love You-ც კი დაამარცხა. გერმანიაში სინგლი გაიყიდა 250.000 ასლის ოდენობით, რაც იმ დროს ევროდენსის ჟანრისათვის წარმოუდგენელი იყო. ალბომიდან მოგვიანებით გამოცემულმა ორმა სინგლმა Keep On Dancing და Take Control ასევე დიდი წარმატება იქონიეს, ისევე როგორც ენერგიულმა სინგლმა Everybody. სინგლს პლატინის სტატუსი მიენიჭა.

## სიმღერების სია
# Intro - 0:45
# Somebody Dance With Me - 3:31
# Take Control - 4:28
# Everybody - 3:53
# Keep On Dancing - 3:32
# I Want Your Body - 4:52
# Uh Uh - 4:23
# Let's Groove On - 3:00
# Somebody Dance With Me (Italian Mix) - 5:21
# Music - 4:34
# Move Your Feet - 3:45
# Keep On Dancing (12 New Fashion Mix) - 6:07
# Somebody Dance With Me (DMC Remix) - 3:54

## სქოლიო 
კატეგორია:1993 წლის ალბომები
კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
ელექტრული მუხტი

[მინი|დადებითი მუხტის [ელექტრული ველი]]
მინი|უარყოფითი მუხტის ელექტრული ველი
**ელექტრული მუხტი** (აღნიშვნა: q) — სხეულთა და ნაწილაკთა ერთ-ერთი ძირითადი მახასიათებელი, რომელიც განსაზღვრავს მათ ურთიერთქმედებას გარე ელექტრომაგნიტურ ველთან და აგრეთვე მათ ურთიერთკავშირს საკუთარ ელექტრომაგნიტურ ველთან. სხეული ელექტრული მუხტი მისი შემადგენელი ნაწილაკების დადებითი და უაროფითი მუხტების ალგებრული ჯამის ტოლია. ელექტრული მუხტის მუდმივობის კანონის თანახმად, ნებისმიერი ჩაკეტილი სისტემის ელექტრული მუხტების ალგებრული ჯამი მუდმივია სისტემის შიგნით მიმდინარე ყველა პროცესის დროს. ელექტრული მუხტი დისრეტულია. ელექტრული მუხტების ურთიერთქმედება განისაზღვრება კულონის კანონით, ხოლო კავშირი ელექტრულ მუხტსა და მის მიერ შექმნილ ელექტრომაგნიტურ ველს შორის — მაქსველის განტოლებებით.

სხეულის ელექტრული მუხტი შეიძლება იყოს დადებითი ან უარყოფითი. ორი დადებითად დამუხტული სხეული ერთმანეთს განიზიდავს, ისევე როგორც ორი უარყოფითად დამუხტული სხეული, ხოლო საწინააღმდეგო ნიშნის მუხტების მქონე სხეულები ერთმანეთს მიიზიდავს. დამუხტული სხეულების ურთიერთქმედებას სწავლობს ფიზიკის დარგი კლასიკური ელექტროდინამიკა, რომელიც სამართლიანია მანამ, სანამ კვანტური ეფექტები  უმნიშვნელოა.

მეოცე საუკუნეში ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად ნაჩვენები იქნა, რომ მუხტი დაკვანტული სიდიდეა: ნებისმიერი სისტემის, ცალკეული სხეულისა თუ ნაწილაკის მუხტი (კვარკების გარდა) არის ელემენტარული მუხტის *e*-ს ჯერადი, რომელიც ტოლია e = 1,6 × 10 −19 კულონის. პროტონს აქვს *e* მუხტი, ხოლო ელექტრონს კი −*e*.

## იხილეთ აგრეთვე
*მუხტის შენახვის კანონი
*დენის სიმკვრივე
*ელექტრული ველი
*ელექტრობა

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* How fast does a charge decay? 
* Science Aid: Electrostatic charge 

კატეგორია:ელექტრული მუხტი
არალითონები

**არალითონები** — ქიმიური ელემენტები, რომელთაგანაც წარმოქმნილ მარტივ ნივთიერებებს არ გააჩნიათ ლითონების დამახასიათებელი ფიზიკური თვისებები და ამასთანავე უმეტეს შემთხვევაში ამჟღავნებენ ელექტრონების მიერთების უნარს. არალითონებსა და ლითონებს შორის მკვეთრი ზღვრის გავლება არ შეიძლება, რადგან ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში ლითონებიდან არალითონებზე გადასვლა თანდათანობით ხდება. არსებობს ელემენტები, რომელთაც აქვთ, როგორც ლითონური, ისე არალითონური თვისებები. არალითონები იკავებენ პერიოდული სისტემის მარჯვენა ზემოთა კუთხეს. შესაბამისი პერიოდების მთავარ ქვეჯგუფებში მათი განლაგება შემდეგია:

გარდა ამისა, არალითონებს განეკუთვნება წყალბადი.

არალითონების თვისებრივი განსაკუთრებულობა არის (ლითონებთან შედარებით) ელექტრონების დიდი რაოდენობა მათი ატომების გარე ენერგეტიკულ შრეზე. ეს განსაზღვრავს მათ უფრო მეტ შესაძლებლობას დამატებითი ელექტრონების მიზიდვისა და უფრო მეტი მჟავური აქტივობის გამოვლენას, ვიდრე ლითონებში.

არალითონებს აქვს მაღალი ელექტროუარყოფითობა და მაღალი ჟანგვა-აღდგენითი პოტენციალი.

არალითონების იონიზაციის ენერგიის მაღალი მაჩვენებლების გამო, მათ ატომებს შეუძლიათ კოვალენტური ბმის წარმოქმნა სხვა არალითონებსა და ამფოტერულ ელემენტებთან. ტიპური ლითონების შეერთების განსაკუთრებულად იონური ბუნებისგან განსხვავებით, უბრალო არალითონური ნივთიერებები, ასევე არალითონების კავშირებს აქვთ კოვალენტური ბუნების აგებულება.

თავისუფალი სახით ყოფნა შეუძლიათ აირისებურ არალითონურ მარტივ ნივთიერებებს — ფთორს, ქლორს, ჟანგბადს, აზოტს, წყალბადს, ინერტულ აირებს, მაგარ არალითონებს — იოდი, ასტატი, გოგირდი, სელენი, ტელური, ფოსფორი, დარიშხანი, ნახშირბადი, სილიციუმი, ბორი. ოთახის ტემპერატურაზე თხევად მდგომარეობაში არსებობს ბრომი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლითონები

## ლიტერატურა
ანგსტრემი

**ანგსტრემი** (; აღნიშვნა: ''''*) — სიგრძის საზომი ერთეული, რომელიც 0,1 ნანომეტრის, ან 10 -10 მეტრის ტოლია. სახელი ეწოდა შვედი ფიზიკოსის ანდერს ანგსტრემის პატივსაცემად.

:1 Å = 10-10 მ = 10-8 სმ = 0,1 ნმ.

ანგსტრემი გამოიყენება ოპტიკაში, ატომურ და მოლეკულურ ფიზიკაში და სტრუქტურულ ბიოლოგიაში. 

## უნიკოდის სიმბოლო 
უნიკოდი შეიცავს *ანგსტრემის ნიშანს'', როგორც ცალკე სიმბოლოს (U+212B ANGSTROM SIGN ()). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სანტიმეტრი
* დეციმეტრი
* კილომეტრი

## ლიტერატურა
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
ბელჩერი

thumb|250px|ბელჩერის კუნძულები
**ბელჩერის კუნძულები** – არქიპელაგი კანადაში, ქიკიქტაალუკის რეგიონში. კუნძულები მდებარეობს ჰუდსონის ყურეში და მოიცავს 3,000 კვადრატულ კილომეტერს. მნიშვნელოვანი კუნძულებია: ფლაფერტი, კუგონგი, ტუკარაკი. კუნძულები საკმაოდ მწირია ფლორითა და ფაუნით, თითქმის არცერთ კუნძულზე არ იზრდება ხეები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბელჩერის კუნძულები
*ბელჩერის კუნძულები 

კატეგორია:კანადის კუნძულები
დეციმეტრი

**დეციმეტრი** (დეცი... და ...მეტრი; აღნიშვნა: '***, ****) — მეტრული სისტემის სიგრძის ერთეული, რომელიც ტოლია 0.1 მეტრის. 

: **1 დმ*' = 0.1 მ = 10 სმ = 100 მმ.

კუბური დეციმეტრი, რომელიც მოცულობის ერთეულია, 1 ლიტრის ექვივალენტურია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*დეციმეტრი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:მეტრი