სალიანდაგო მეურნეობა

[thumb|right|300px|[ცარიცინო (რკინიგზის სადგური)|ცარიცინოს რკინიგზის სადგურის ხედი მოსკოვში]]
**სალიანდაგო მეურნეობა** — რკინიგზის ტრანსპორტის ერთ-ერთი ძირითადი დარგი, სადაც შედის რკინიგზის ლიანდაგი ყველა თავისი ნაგებობებით; საწარმოო, სამომსახურეო-ტექნიკური და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ობიექტები; სახაზო-სალიანდაგო, სამრეწველო საწარმოები, რომლებიც უზრუნველყოფენ რკინიგზის ლიანდაგის მიმდინარე შენახვას და რემონტს; სალიანდაგო- და ხიდსაცდელი, გეოფიზიკური და ნორმატიულ-ინსტრუქტორული სადგურები; სალიანდაგო-სარემონტო სხვა სამუშაოების მექანიზაციის საშუალებები. სალიანდაგო მეურნეობის წილზე მოდის რკინიგზის ტრანსპორტის  ძირითადი საშუალებების ღირებულების 50 %-ზე მეტი, საექსპლოატაციო ხარჯების მეხუთედი. სალიანდაგო მეურნეობაში დაკავებულია რკინიგზის ტრანსპორტში მომუშავეთა მეექვსედი.

## გადასაწყვეტი ამოცანები 
სალიანდაგო მეურნეობაში მომუშავეთა ძირითადი ამოცანაა ლიანდაგის, მისი ნაგებობებისა და მოწყობილობების გამართულ მდგომარეობაში ყოფნის უზრუნველყოფა, რაც დადგენილი სიჩქარით მატარებელთა უსაფრთხო და უწყვეტი მოძრაობის გარანტიას იძლევა. ეს მიიღწევა დადგენილი ნორმების საზღვრებში და ლიანდაგის მიმდინარე შენახვით და ძირითადი მოწყობილობების მდგომარეობაზე დაშვებით, ლიანდაგის გაუმართაობების და უწესივრობების დროული გამოვლენით და გაფრთხილებით, ამ უწესივრობების გამომწვევი მიზეზების აღმოფხვრით, ლიანდაგმზომი და დეფექტოსკოპიური საშუალებების დახმარებით ლიანდაგის მდგომარეობის სისტემატიური მეთვალყურეობით და კონტროლით, ასევე რკინიგზის ლიანდაგის, ხელოვნური ნაგებობების და მიწის ვაკისის გაძლიერებით და რემონტით.

## სალიანდაგო მეურნეობის საფუძვლები 
[thumb|ავტომოტრისა [АГД-1Аსალიანდაგო მეურნეობისათვის]]
[thumb|ავტომოტრისა [АДЭ-1დეფექტოსკოპიისათვის]]
სალიანდაგო მეურნეობის მართვის სისტემა დამყარებულია ტექნიკურ, ტექნოლოგიურ და ორგანიზაციულ ღონისძიებეზე.

*ტექნიკური საფუძვლები* მოიცავენ:
* ლიანდაგის ზედნაშენის ტიპიზაციას, რომელიც ექსპლოატაციის პირობების გათვალისწინებით ითვალისწინებს ლიანდაგის სხვადასხვა კონსტრუქციის გამოყენების ყველაზე უფრო მიზანმიმართულ სფეროებს
* რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოების კლასიფიკაციას და მის მოცულობებს
* ლიანდაგის რემონტის პერიოდულობის ნორმებს
* ლიანდაგის შენახვისა და მისი ნაგებობების, ასევე ლიანდაგის ზედნაშენის ძირითადი ელემენტების ნორმატივებს და მოთხოვნებს
* სალიანდაგო მეურნეობის ტექნიკურ პასპორტიზაციას
*ტექნოლოგიური საფუძვლები* მოიცავენ:
* ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთებისას რემონტისა და გეგმიურ-გამაფრთხილებელი სამუშაოების ტიპიური ტექნოლოგიური პროცესები, რომლებიც მანქანებისა და მექანიზმების გამოყენებით ადგენენ ცალკეული ოპერაციების შესრულების თანმიმდევრობას
* სამუშაოთა ორგანიზაციის პროექტებს
* ტიპიური ტექნიკურად დასაბუთებულ დროის ნორმებს ლიანდაგის სარემონტო და მიმდინარე შეკეთების სამუშაოთა განსაზღვრისათვის
* სამუშაოთა წარმოების ტექნოლოგიურ-ნორმირებულ რუკებს
*საორგანიზაციო საფუძვლები* მოიცავენ:
* სალიანდაგო სამუშაოების დაგეგმვას და კონტროლს მათ შესრულებაზე
* სარემონტო სამუშაოების წარმოებას „ფანჯარაში“ მოცემული ხანგრძლივობით
* სალიანდაგო სამუშაოების პროგრესულ ტექნოლოგიას მანქანების „ტექნოლოგიური ჯაჭვის“ გამოყენებით, რომელიც უზრუნველყოფს მექანიზაციის მაღალ დონეს და „ფანჯარაში“ ან მატარებლებს შორის ინტერვალში მაქსიმალურ გამომუშავებას
* კონტროლის სისტემას და ლიანდაგის მდგომარეობის შეფასებას ლიანდაგმზომი დეფექტოსკოპიური საშუალებების დახმარებით
* ისრული გადამყვანების და ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთებაზე დროის დიფერენციალურ ნორმებს.

## განვითარების მიმართულებები 
რკინიგზის ტვირთბრუნვის და მგზავრთა გადაყვანის, მოძრაობის სიჩქარის, ღერძზე დაწოლის და მატარებელთა მასის ზრდა მნიშვნელოვნად ამაღლებს სალიანდაგო მოწყობილობების საექსპლოატაციო დატვირთვებს. გართულებული საექსპლოატაციო პირობები ითხოვს ლიანდაგის საექსპლოატაციო მდგრადობის ამაღლებას და მის საიმედოებას, ახალი მაღალი მწარმოებელი თვისებების მქონე სალიანდაგო მანქანების, მექანიზმების და სალიანდაგო ინსტრუმენტების შექმნას, მათ ეფექტურად გამოყენებას სალიანდაგო მეურნეობის საფუძვლების დახვეწის გზით.

## იხილეთ აგრეთვე
* რკინიგზის ლიანდაგი
* სალიანდაგო ინსტრუმენტი
* რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოები
* სალიანდაგო მანქანები

## ლიტერატურა
* რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. - Москва. Железнодорожный транспорт : Энциклопедия წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html , ფურცელი 343

*