open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სატორგეს მონასტრის გუმბათიანი ეკლესია

**სატორგეს მონასტრის გუმბათიანი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. დავით გარეჯის სამონასტრო კომპლექსის ნაწილი.

სატორგეს სამონასტრო ქვაბული მდებარეობს დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გაწოლილ ყაჯირის ქედზე, მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე, დალის მთის წყალსაცავის დასავლეთით. მონასტრის ქვაბულები, ისევე როგორც დავითგარეჯის სხვა მონასტრების შემთხვევაში, ძირითადად ქედის სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფერდზეა ნაკვეთი, დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით და დაახლოებით 8 კმ-ზე გრძელდება. ქვაბულები ჯგუფ-ჯფუფადაა ნაკვეთი და ალპინისტური აღჭურვილობის გარეშე ძირითადად მიუვალია. ამ დრომდე სატორგედან ცნობილი იყო ერთი გუმბათიანი ეკლესია, რომელიც XX საუკუნის 80-იან წლებში პირველად დააფიქსირა შალვა ლეჟავამ. ის ამ კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს.

ეკლესია ქედის ჩრდილოეთის განშტოებაზე, მის აღმოსავლეთ ფერდზე, ზედა იარუსზეა გამოკვეთილი. საკურთხევლის მხარე ჩამონგრეულია, ამიტომ მის გადაწყვეტაზე საუბარი შეუძლებელია. ამჟამად დარჩენილია დარბაზი, რომელიც კვადრატული ფორმისაა. დარბაზის თითოეული კედელი ორსაფეხურიანი დეკორატიული თაღითაა მოჩარჩოებული. დარბაზი დასრულებულია კონუსისებრი გუმბათით, რომელიც სამსაფეხურიან გუმბათის ყელშია ჩასმული. გუმბათის პირველი საფეხური ვიწრო და სადაა. მეორე საფეხური 16 ჩაკვეთილი წრითაა გაფორმებული, მესამე საფეხური კი კუთხეებში ჩაკვეთილი ოთხი წრით. ტაძრის სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეში ფართო და ოდნავ მშვილდისებრი მოყვანილობის თაღით დასრულებული კარია გაჭრილი. კარის ღიობი ახლა ნაშალი ფენითაა ამოვსებული, თუმცა აშკარაა, რომ ეკლესიას სამხრეთის ეგვტერი ქონია. ამას ადასტურებს ეკვდერის მხარეს ქედის ფასადზე არსებული ღიობიც. გუმბათიანი ეკლესიის მსგავსი ორსაფეხურიანი თაღებით კედლის მოჩარჩოება გვხვდება მრავალწყაროს ღვთისმშობლის ეკლესიაში, ოღონდ იქ კედლებში ნიშების ჩასაკვეთადაა გამოყენებული ორსაფეხურიანი თაღები.

ეკლესია IX საუკუნით თარიღდება. ასეთივე რომაგი თაღებითაა მოჩარჩოებული საბერეების მეშვიდე ეკლესია, რომელიც ასევე IX საუკუნით თარიღდება. გარეჯში გუმბათების კვეთა გვხვდება მრავალწყაროში და საბერეების მეექვსე, მეშვიდე და მერვე ეკლესიებში. თუმცა, გუმბათის ყელის მსგავსი გაფორმება არც ერთგან არ ფიქსირდება. ამ მსგავსებების მიხედვით, სატორგეს გუმბათიანი ეკლესია IX-XX საუკუნეებით უნდა დათარიღდეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დავითგარეჯის მონასტრები
მიქელწმინდის წმინდა მიქაელის ეკლესია

**მიქელწმინდის წმინდა მიქაელის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ მიქელწმინდაში. ეკლესია ადგილობრივი ბერძნების მიერ XIX საუკუნეშია აგებული.

ეკლესია წარმოადგენს აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ წაგრძელებულ დარბაზული ტიპის მოზრდილ ნაგებობას. ეკლესია ნაშენია მომწვანო ფერის ადგილობრივი ქვით, რომელიც ერთი მხრით დაუმუშავებიათ, ხოლო კარ-სარმელთა საპირეები და ტაძრის კუთხები თლილი ქვით არის ამოყვანილი. შესასვლელი კარის სამხრეთ-დასავლეთით არის გაჭრილი, კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან სწორკუთხა. სამხრეთი და ჩრდილოეთ კელდებზე გაუჭრიათ საკმარისად ფართო სარკმლები, ხოლო აღმოსავლეთით აფსიდი უსარკმლოა (შესაძლოა ეს გვიანდელი ჩარების კვალს წარმოადგენდეს), დასავლეთ კედელზე ყოფილი სარკმელი, რომლის ღიობის ქვედა ნაწილი ძველი კედლის ნაწილზეა დარჩნილი, რაზედაც გვიანდელი ბეტონის კვადრებით ნაგები უფრო თხელ კედელი ამოუყვანით. ტაძარს აქვს საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდი, რომელიც ტაძრის კელდების სივრცისგან გამოყოფოლია აფსიდის კედლების გასქელებით, აფსიდში ორი მოზრდილი ნიშაა განთავსებული, კიდევ ერთი უფრო მცირე ნიშაა აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილზე. საკუთხეველის იატაკი დარბაზისგან მცირედით არის შემაღლებული, იგი ჩვეულებისამებრ შემაღლებული არაა. ეკლესიის აფსიდს არ აქვს კონქი, რომელიც დასავლეთი კელდისგან განსხვავებით აღარ შეუკეთებიათ და აქ ხის მასალით შეუვსიათ დანგრეული ადგილები, რომელიც დღეისათვის ჩამოვარდნილია და კედლის ნაწილი ღიადაა დარჩენილი. ინტერიერი შელესილია გაჯით და კელდები შეთეთრებულია. ტაძრის სამხრეთით, რამდენიმე მეტრში დგას ტაძრის მშენებლობის დროინდელი სამრეკლო ფანჩატური.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ბორის ინასარიძე

**ბორის ინასარიძე** (დ. 12 სექტემბერი, 1933, კრიხი, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1994) — ქართველი ინჟინერი.

1954 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი წყალმომარაგებისა და ექსპლუატაციის სპეციალობით, საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მელიორაციის ფაკულტეტი 1958 წელს. მუშაობდა საქართველოს მელიორაციისა და წყალთა მეურნეობის სამინისტროს საპროექტო ინსტიტუტ საქწყალპროექტში ჯგუფის ხელმძღვანელად, სამშენებლო ტრესტ სამგორწყალმშენში უბნის უფროსად, სამშენებლო ტრესტ კოლხეთმშენის აფხაზეთის სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, უფროსად. იყო სამშენებლო ტრესტ კოლხეთმშენის მმართველი, რესპუბლიკური საწარმოო გაერთიანება „საქწყალექსპლუატაციის“ უფროსის მოადგილე და საქსოფწყალმომარაგების თავმჯდომარე. იყო სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის საოლქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილე. ხელმძღვანელობდა ქვემო სამგორისა და ზემო ალაზნის სარწყავი სისტემების, ზონკარის ირიგაციული დანიშნულების წყალსაცავის, კოლხეთის დაბლობის დამშრობი ნაგებობების, სამრეწველო-სამოქალაქო, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური ინფრასტრუქტურის ობიექტების მშენებლობას. დიდი წვლილი აქვს შეტანილი ფოთის მშენებლობისა და განვითარების საქმეში. არაერთგზის იყო არჩეული ცხინვალისა და ფოთის საქალაქო საბჭოების დეპუტატად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1954)
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბ
მირონ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი

**მირონ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში.

## აღწერა 
გრიგოლ და მირონ  ხვიბლიანის საკუთრებაში ერთი კარმიდამოს ფარგლებში მოქცეული რამდენიმე ნაგებობაა გაერთიანებული. ხვიბლიანების სამოსახლო სოფელ იელის ერთ-ერთი მასშტაბური არქიტექტურული კომპლექსია, რომლის დიდი ნაწილი რღვევის პირას მისული, მიტოვებული და უფუნქციო ნაგებობებისაგან შედგება. სამხრეთით დაქანებულ, რთულ რელიეფზე შეფენილი შენობებიდან ყველაზე ადრეულია ოთხსართულიანი კოშკი და ეზოს ჩრდილოეთ და დასავლეთ პერიმეტრზე მოქცეული დარბაზ-მაჩუბები, ხოლო შედარებით გვიან, დაახლოებით მე-19-20 საუკუნეების მიჯნაზე უნდა იყოს აგებული კოშკის ირგვლივ აღმართული ბუხრიანი საცხოვრებელი სახლები, რომელთაც ბოლო ათწლეულებში ახალი საცხოვრებელი ფართი მიეშენა უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში. 

კომპლექსის ყველა ნაგებობა სწორკუთხა გეგმარებისაა და ნაშენია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე; მასიური კედლის სიბრტყეები შელესილია კირით. ნაგებობები დრო-ჟამისა და მოუვლელობისაგან მძიმე მდგომარეობაშია, ნაწილი შენობებისა დანგრეულია, შედარებით უკეთაა შენარჩუნებული კოშკი, ჩრდილოეთ დარბაზ-მაჩუბი მასზე აღმოსავლეთით მიშენებული საცხოვრებელი სახლი და კომპლექსის სამხრეთით ცალკე მდგარი მირონ ხვიბლიანის საცხოვრებელი სახლი. არანაკლებ მასშტაბურია კოშკის დასავლეთით მდგომი დარბაზ-მაჩუბი, რომლის პირვანდელი მოცულობიდან მხოლოდ საყრდენი კედლების ნაწილი და ხის ჩამოშლილი კონსტრუქციებია შემორჩენილი. შესაძლებელია მისგან მხოლოდ კედლებიღაა შემორჩენილი, მაგრამ ის კომპლექსის ერთ-ერთ მაშტაბურ ნაგებობას წარმოადგენს, რომელსაც კომპლექსის გააზრებისასა და აღქმისასა მნიშვნელოვანი როლი უჭირავს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
თამაზ პაიჭაძე

**თამაზ პაიჭაძე** (დ. 18 მაისი, 1942, თბილისი — გ. 2014) — ქართველი ინჟინერი.

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო მშენებლობის ფაკულტეტი საავტომობილო გზებისა და აეროდრომების მშენებლობის სპეციალობით.

1965-1972 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ საავტომობილო გზების მთავარ სამმართველოში ინჟინრად, ამავე სამმართველოს კასპის საგზაო-საექსპლუატაციო სამმართველოში — მთავარ ინჟინრად; 1972-1977 წლებში  იყო საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს კეთილმოწყობის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი; 1977-1989 წლებში მუშაობდა ამავე სამინისტროს სასტუმრო მეურნეობის სამმართველოს უფროსად; 

1990 წლიდან ხელმძღვანელობდა შპს „პაიჭს“; მისი მუშაობის პერიოდში დიდი ყურადღება ექცეოდა საქართველოს სასტუმრო მეურნეობის სამმართველოს ინფრასტრუქტურის განვითარებას; ქალაქებში: გაგრაში, ბათუმში, ბორჯომში, რუსთავში, სამტრედიაში, ლაგოდეხსა და ონში ახალი სასტუმროები აშენდა; მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 475

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ანზორ ფირცხელიანის საცხოვრებელი სახლი

**ანზორ ფირცხელიანის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტ სოფელ წვირმში. ანზორ ფირცხელიანის კოშკის ხედვის არეალს მნიშვნელოვნად ზღუდავს ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელიც კოშკის სამ ფასადზეა ერთდროულად მიშენებული აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ მხარეს.

კოშკის ზურგის ფასადზე მაღალი ხის ფარდულია მიდგმული; მომცრო ფარდულია საცხოვრებელი სახლის სამხრეთ ფასადის კუთხეში და აღმოსავლეთ ფრთის გასწვრივაც. სწორკუთხა გეგმარების სახლის პირვანდელი კარკასი დუღაბით ამოყვანილი ფიქალით არის ნაშენი, მოგვიანებით პირველი სართულის ფიქალის კედლებს ბლოკითა და ცემენტით ნაშენი მეორე სართული დაედგა. 

სახლის გვერდითა და წინა ფრთები კოშკზე მიდგმული ცალფერდა თუნუქის საბურავით არის გადახურული. ფართო კარ-სარკმლის სწორკუთხა ღიობებით დატიხრული სახლის ძველი და ახალი კარკასი მეოცე საუკუნის შუა წლებიდან უნდა იყოს ნაგები. დარბაზ-მაჩუბის სტრუქტურით აშენებული სახლის პირველი სართული, შედარბით მომცრო სარკმლის ღიობებით, ბოსლად და სამეურნეო ფუნქციით გამოიყენებოდა, ხოლო მეორე სართული, გარემოს განიერი, ხალვათი კარ-სარკმლის ღიობებით რომ ეხსნება - საცხოვრებელ ფართს ჰქონდა დათმობილი. სახლის ძველი კედლები მხატვრული ალღოთი ნაშენია, რასაც სრულიად მოკლებულია ახალი ბლოკის კედლები.

სახლი მიტოვებული და გაპარტახებულია: დიდ ფართობზე ჩამოქცეულია საბურავი; პირველი სართულის სარკმლის ღიობები აჭედილია ფიცრებით, ხოლო მეორე სართულის მინებჩამსხვრეული და ნაწილობრივ ღიად დარჩენილია. ანზორ ფირცხელიანის კოშკის კომპლექსი, თავისი საცხოვრებელი სახლით საკმაოდ მნიშვნელოვანი ძეგლია ურბანული თავლსაზრისით, რომლის დაცვა-შენარჩუნება მეტად მნიშვნელოვანია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ზანის ხის ეკლესია

**ზანის ხის ეკლესია ** — XIX საუკუნის ხის ეკლესიის არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სამეგრელო ზემო-სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზანის ტერიტორიაზე, სენაკი-ჩხოროწყუს ავტომაგისტრალზე მარჯვნივ მდებარე სასაფლაოზე. ნაშენია ხის მასალით, დგას რკინა-ბეტონის კონსტრუქციაზე. წარმოადგენს შვერილ აფსიდიან გუმბათოვან ეკლესიას, რომელზეც დასავლეთით თაღებით გახსნილი ფანჩატურიანი გუმბათოვანი სამრეკლოა მიშენებული. ეკლესიის გუმბათები რკინა-ბეტონის კონსტრუქციაზეა აღმართული. მისი ფორმა კვადრატული ფორმისაა, გადახურვა თუნუქის სახურავითაა. შესასვლელი გააჩნია სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. მიმდინარეობს შიდა ინტერიერის რესტავრაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვეფხვო გიგლემიანის საცხოვრებელი სახლი

**ვეფხვო გიგლემიანის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტ სოფელ წვირმში. რაფიელ გიგლემიანის კოშკის კომპლექსი სოფელი წვირმის ყველაზე დიდი, გალავანშემოვლებულ საცხოვრებელ კომპლექსს წარმოადგენს. 

სოფლის განაპირა ნაწილში მოქცეული ნაგებობები ამჟამად მიტოვებული და უფუნქციოა; ფართო და გაშლილ ეზოში ჩადგმული საცხოვრებელი სახლები გაპარტახებულია, თუმცა შედარებით კარგ მდგომარეობაშია კოშკი და გალავნის დიდი ნაწილი. ნაგებობები, გალავნის ჩათვლით, ნაგებია ფიქალითა და ნახევრად დამუშავებული ნატეხი ქვით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. 

სხვადასხვა დროს აგებული შენობებიდან შუა საუკუნეებით თარიღდება კოშკი და მის დასავლეთით აღმართული დარბაზ-მაჩუბი; ეზოს სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე ვეფხვო გიგლემიანის საცხოვრებელი სახლი მეოცე საუკუნის პირველი ნახევრით, ან უფრო გვიანდელი პერიოდით უნდა დათარიღდეს. ის ორსართულიანი, სწორკუთხა გეგმარების საცხოვრებელი სახლია. საკმაოდ მოცულობითი სახლის ქვით ნაშენი ზურგის ფასადი სანახევროდ მიწაშია შეჭრილი, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფასადი, მეორე სართულის ხით ნაგები შუშაბანდით არის წარმოდგენილი. სახლის მეორე სართული ეზოს და გარემოს ფართო კარ-სარკმლის ღიობებით ეხსნება. 

სახლის კონსტრუქციული მდგომარეობა მძიმეა: ჩამონგრეულია საბურავი, ხის კონსტრუქციები დაძველებულია, ხავსმოდებული და დანესტილია დაწეული, დეფორმირებული საყრდენი კედლები. ჩრდილოეთ მხარეს კართან მორღვეულია კედელი და ინტერიერი ნაშალი ქვით არის ამოვსებული. კომპლექსის სამხრეთ ნაწილში, მის აღმოსავლეთ ფრთაში, ძირამდე მორღვეულია გალავნის კედელი. ვეფხვო გიგლემიანის საცხოვრებელი სახლი კომპლექსის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია და საკმაოდ მნიშვნელოვანია მისი დაცვა-შენარჩუნება, რადგან ის რაფიელ გიგლემიანის კოშკთან და შუა საუკუნეების გუჯა გიგლემიანის დარბაზ-მაჩუბთან ერთიან კომპლექსურ ძეგლს ჰქმნის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მარნეულის სამაროვანი

**მარნეულის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი.

სამაროვანი სიონის ტაძრის დასავლეთით, სახნავი მინდვრის ბოლოში მდებარეობს. სამაროვანზე სამი ქვისსამარხი იქნა გათხრილი. სამარხები 0.5-0.6 მეტრის სიღრმეზე მდებარეობდნენ მიწის ზედაპირიდან. ქვისსამარხები ქვიშაქვის ფილებისგანაა ნაგები. თითო კედელი ერთიდან სამამდე ქვის ფილისგან არის აგებული. სახურავად ორიდან ოთხამდე ქვისფილა ქონდათ. სამარხებში თითო მიცვალებულის ჩონჩხი აღმოჩნდა. ყველა მიცვალებული გულაღმა იყო დაკრძალული, თავით აღმოსავლეთისკენ. სამარხებში ნივთები არ აღმოჩნდა. მიუხედავად ამისა, სამაროვანი მაინც შეიძლება დათარიღდეს (დაკრძალვის წესის მიხედვით) ფეოდალური, უფრო კონკრეტულად (სავარაუდოდ) ადრეფეოდალური ხანით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები
რობინ გოსენსი

**რობინ გოსენსი** (დ. 5 ივლისი, 1994) — გერმანელი ფეხბურთელი. იტალიური „ატალანტასა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. მისი დებიუტი ნაკრებში 2020 წელს შედგა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გივი ინწკირველი

**გიორგი (გივი) ინწკირველი** (დ. 8 მარტი, 1926, თბილისი — გ. 2004) — ქართველი იურისტი და მეცნიერი.

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.  1952-1966 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დეკანი. 1994-1995 წლებში საქართველოს საკონსტიტუციო სახელმწიფო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის თეორიისა და სახელმწიფო სამართლის კათედრის გამგე. 1989 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დეკანი. მისი ავტორობით გამოქვეყნებულია სახელმძღვანელოები, მონოგრაფიები, ბროშურები, კანონმდებლობის კომენტარები, სტატიები ჟურნალებში ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, პოლონურ ენებზე.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა „გერცენის პოლიტიკური შეხედულებები“, დაიცვა 1951 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა  „სახელმწიფოსა და სამართლის თეორიის პრობლემები“, დაიცვა 1965 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გ
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორები
ლოქის ციხე

**ლოქის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლოქჯანდარში. ციხე აგებულია ლოქის ქედის თხემზე, მდინარე ლოქისწყლის სათავესთან.

ლოქისწყლითა და ფინეზაურით ამომავალი გზების კვეთაში. აკონტროლებდა ლოქის უღელტეხილს. ციხეს ქედის აღმოსავლეთი კლდოვანი გვირგვინი უჭირავს. ის კდლოვან შვერილებშია აშენებული. კედლის წყობა რეგულარულია, საშუალო ზომის კვადრები კირზეა ნაგები, კედლები კარგადაა შერჩენილი სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ მხარეს. შესასვლელი ყოფილა სამხრეთიდან, ჩრდილოეთით კი ოთხკუთხა კოშკები შეიმჩნევა. კლდის სამხრეთ კალთაზე მცირე გამოქვაბული ეკლესიად მოუწყვიათ: დასავლეთი, სამხრეთი და საკურთხევლის ნახევარი კედლები ციხისავე ქვითა და წყობითაა ამოყვანილი. შიგნით, საკურთხევლის კედელში ადრეფეოდალური სტელა ჩაუშენებიათ. მასზე გამოსახულია ბოლნური მედალიონი, რომელიც ორსაფეხურიან კვარცხლბეკზე აღმართულ მაღალ ბუნს ეყრდნობა. ბუნის შუა წელზე პალმეტები აყვავებული ჯვრის გამოხატულებას წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
მესტიის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია

**მესტიის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია** — ელია წინასწარმეტყველის სახლეობის სამონასტრო კომპლექსი, სამეგრელო-ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. აერთიანებს დარბაზულ ეკლესიას, საცხოვრებელ რეზიდენციას, კოშკსა და სამეურნეო დანიშნულების სადგომებს. 

კომპლექსიდან თავდაპირველი სახით მხოლოდ გვიანი შუა საუკუნეების (IV-XVIII საუკუნეები) კოშკმა მოაღწია, დანარჩენი შენობა-ნაგებობები XIX-XXI საუკუნეების მანძილზე თანამედროვე მასალით განახლდა.

ეკლესია აგებულია დამუშვებული ქვით და გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქის მასალა. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე გაჭრილა კარი, რომლის ზემოთაც ჩასმულია რელიეფური ტიმპანი. ინტერიერის გასანათლებლად აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე თაღოვანი ფორმის სარკმლებია გაჭრილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მძოვრეთის ციციშვილების აბანო

**მძოვრეთის ციციშვილების აბანო** — აბანო ბრტყელი აგურითა და ქვით.

სანახევროდ ჩამჯდარია მიწაში. შედგება სამი ნაწილისგან: გასახდელი დარბაზის, საბანაო დარბაზის და საცეცხლურისგან. შესასვლელი აღმოსავლეთის მხრიდან აქვს. გასახდელი ოთახი სწორკუთხაა. შუაში გაკეთებულია საშადრევნე აუზი. კედლები შეისრული დეკორატიული თაღებითაა გაფორმებული. ასეთივე აგურის თაღებია კუთხეებშიც. დარბაზის გადახურვა ერდოიანი გუმბათოვანია. გასახდელიდან გრძელ ტალანშია გასასვლელი რომლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კიდეებში მცირე ზომის წაგრძელებული ყრუ ოთახებია. ტალანის შუაში გაკეთებული კარი საბანაო დარბაზს უკავშირდება. დარბაზის ოთხივე კედელს გარშემოსავლელი შემოუყვება, შუაში კი აგურის კალორიფერებზე დაყრდნობილი იატაკი იყო, რომელიც ახლა სრულადაა ჩანგრეული. დარბაზის ოთხივე მხარე შეისრული თაღებითაა შეჭრილი. ჩრდილოეთ და დასავლეთ მხარეს უფრო ღრმაა, რადგან ამ თაღებში საბანაო აუზებია გაკეთებული, აღმოსავლეთის და სამხრეთის კი მხოლოდ დეკორატიულ ხასიათს ატარებს. თითოეულ კუთხეში ასევე შეისრული ტრომპებია გაკეთებული. 

აუზებში ჩასასვლელად კიბეებია გაკეთებული. აუზები ოთხკუთხაა. ჩრდილოეთის აუზის კედელში სარკმელია გაკეთებული, რომელიც საცეცხლურ ოთახში გადის. დარბაზი ერდოიანი გუმბათითაა დასრულებული. აბანო ცხელი და ცივი წყლით თიხის მილებით მარაგდებოდა. საცეცხლური ოთახი საბანაო დარბაზის ჩრდილოეთითაა მიშენებული.

## რესურსები ინტერნეტში
მძოვრეთის ციციშვილების აბანო
შოროპანის სკოლა

**შორაპანის სკოლა** — არქიტექტურული ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის, დაბა შორაპანში. სკოლა რკინიგზის თანამშრომელთა საცხოვრებელ უბანშია და 1909 წლით თარიღდება, თუმცა უცნობია ვინ იყო შენობის არქიტექტორი. ის სადგურის სიახლოვესაა, შენარჩუნებული აქვს პირვანდელი გეგმარება. ეს უბანი აერთიანებს არა მარტო საცხოვრებელ შენობებს, არამედ გააჩნია დასახლების ავტონომიური ფუნქციონირებისთვის საჭირო საზოგადოებრივი დანიშნულების შენობები. დასახლებაში განთავსებულია სკოლა, მცირე ზომის ამბულატორია, საბავშვო ბაღი და დრამწრის შენობა. საცხოვრებელი ორსართულიანი კორპუსები XIX საუკუნის მიწურულს რკინიგზის მომსახურე პერსონალისთვის აშენდა. შენობები საერთო მხატვრული სტილისტიკით არის აგებული, თუმცა, ერთმანეთისაგან ცალკეული მოცულობითი და დეკორატიული დეტალების გადაწყვეტით განსხვავდებიან. სკოლა ორსართულიანია, მისი ცენტრალური ფასადი ერთნაირი დინამიკით არის გაკეთებული. ვერტიკალური რიზალიტი სკოლის ფასადს ერთგვარ სიმეტრიას ანიჭებს. პირველ სართულზე ფასადის დეკორატიული დამუშავება მეტად ინტესნიურია, ზედა სართულზე ის ნელდება. შენობის ზედა სართულზე თაღოვანი სარმლები მთავრდება, ქვედა სართულზე მრუდხაზოვანი ღიობები გხვდება. შენობის ფასადს ძირითად ლაითმოტივად გასდევს ფასადის მხატვრული გამომსახველობა, რომელიც აგურში გამოყვანილი დეკორატიული რუსტია. სკოლას აქვს ლითინოს შებერილმუცლიანი შეკიდული აივნები. ამჟამად შენობის სადარბაზოს ინტერიერში დეკორატიული ფილებია შემორჩენილი. ერთ-ერთ ოთახში განთავსებულია საკმაოდ დიდი ზომის კედლის ღუმელი. შენობის უკანა ნაწილი, როგორც ჩანს გვიან არის მიშენებული. ნაგებობის საერთო სტილისტიკა ეკლექტურია, ევროპული ხუროთმოძღვრული სტილის გავლენა აქვს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მიხეილ აბაკელია

**მიხეილ აბაკელია** (დ. 22 აპრილი, 1908, დიდი ხორში, სენაკის რაიონი — გ. 19 მარტი, 1979) — ქართველი გეოლოგი, ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი.

1925 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის გეოლოგიურ-საძიებო სპეციალობაზე. 1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი და მიენიჭა ინჟინერ-გეოლოგის კვალიფიკაცია. 1932-1936 წლებში სწავლა განაგრძო სსრ კავშირი მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურაში ქალაქ ლენინგრადსა და ქალაქ მოსკოვში. 1937 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოზე დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1940 წელს მიიღო დოცენტის სამეცნიერო წოდება. მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გამოყენებითი გეოლოგიის კათედრაზე ასისტენტად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
რობინ კოხი

**რობინ კოხი** (დ. 17 ივლისი, 1996) — გერმანელი ფეხბურთელი. ინგლისური „ლიდზ იუნაიტედისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. მისი დებიუტი ნაკრებში 2019 წელს შედგა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიდზ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფრაიბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბარანი

**აბარანი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის მურსიის ავტონომიური გაერთიანების ვეგა-ალტა-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 115 კმ². მოსახლეობა — 13 022 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* მურსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* აბარანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:მურსიის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:მურსიის ქალაქები
ალდეანუევა-დელ-კამინო

**ალდეანუევა-დელ-კამინო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვალიე-დელ-ამბროსის  კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 20,05 კმ². მოსახლეობა — 727 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* კასერესის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალდეანუევა-დელ-კამინის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
## სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კასერესის ქალაქები
იაკუბ შამილოვი

**იაკუბ შამილოვი** (დ. 25 აპრილი, 1991) — რუსი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 66კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside.com

კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოჯრის კაბენის მონასტრის კომპლექსი

**კოჯრის კაბენის მონასტრის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჯორში. კოჯრის კაბენის მონასტრის კომპლექსი მდებარეობს მდინარე ასურეთისწყლის ხეობაში. ვახუტი ბატონიშვილის ცნობით: „კიკეთს ქვეით, ხევსა შინა, არს მონასტერი კაბენისა. ყოფილ არს დედათა, გუნბათიანი, შვენიერი, აწ არს ხუცის სამარ. აღაშენა მეფემან თამარ, სამხრით, მას ზემორ, არს ციხე აზეულასი და აწ კოჟრისა, თხემსა ზედა კლდისასა.“ თავდაპირველად კომპლექსში სამი ეკლესია შედიოდა: ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის გუმბათიანი ტაძარი, მის სამხრეთით მდგარი სვიმეონ მესვეტის სახელობის დარბაზული ეკლესია და მონასტრის ზღუდის გარეთ, ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მიქაელ მთავარანგელოზის დარბაზული ეკლესია, მცირე ეკლესიების სახელობა ადგილობრივმა ბერებმა გვამცნეს, ამ ცნობის საწინააღმდეგოდ რ. შმერლინგი, ვ. დოლიძე და თ. ბარნაველი მიიჩნევენ, რომ დიდი გუმბათიანი ეკლესიის სიახლოვეს, სამხრეთით მდგარი დარბაზული ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობისაა, დასავლეთით ზღუდის გარეთ მდგარი ტაძარი კი სვიმეონ მესვეტის სახელობის ყოფილაო. გვიანი შუა საუკუნეების სვიმეონ მესვეტის სახელობის ეკლესია აშენებულია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კარი გაჭრილია სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში, ამჟამად კარის ზედა და გვერდითა ნაწილები ჩამონგრეულია. თითო სწორკუთხა ფორმის სარკმელია განთავსებული აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე. საკურთხევლის აფსიდი სამრევლო სივრცისაგან გამოყოფილია პატარა მხრებით. კონქის თაღი ეყდნობა აფსიდის მხრებს. საკურთხევლის სარკმლის გვერდებზე ერთმანეთის პარალელურად განთავსებულია თითო თაღჩა, მათი გადახურვისა და გვერდების ქვის წყობა ადგილ-ადგილ მორღვეულია. ჩრდილოეთი კედელი ყრუა. ეკლესიას ეტყობა აღდგენის კვალი. შიგნიდან კამარისათვის გამოყენებულია ბეტონი და ნატეხი ქვა. სახურავი ჩამოშლილია. კონქისა და კამარის შეერთების ადგილას დიდი ნაპრალია. კედლებზე გაჩენილია ვერტიკალური ბზარები. როგორც ვიცით ეს ეკლესია თავადი სოლოღაშვილების ეკვდერს წარმოადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სოსო ფანგანის საცხოვრებელი სახლი

**სოსო ფანგანის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში,  მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში. სოსო ფანგანის საკუთრებაში არსებული კოშკი და მისი მიმდებარე საცხოვრებელი კომპლექსი სოფელი იელის მჭიდროდ განაშენიანებულ და ფართო ტერასებად დაყოფილ უბანში მდებარეობს.

ფერდობის შედარებით მოსწორებულ ტერიტორიაზე შეფენილი ნაგებობები აღმოსავლეთ-დასავლეთ ღერძზე წაგრძელებულ არქიტექტურულ კომპლექსს ქმნის, რომლის დასავლეთ კიდურა მხარეს შუა საუკუნოვანი კოშკია ჩადგმული, ხოლო კოშკს აღმოსავლეთ ფასადის მხრიდან ერთმანეთის მიყოლებით, სხვადასხვა დროს აგებული, სამი საცხოვრებელი სახლია აღმართული.

კომპლექსის ნაგებობათა ზურგის მხარე (ჩრდილოეთი) სოფლის შარაგზაზე გამოდის, წინა მხარე (სამხრეთი) ხეობისაკენ პირმიქცეულ ვრცელ ეზოს ეთმობა. კოშკის აღმოსავლეთ ფასადზე უშუალოდ მიდგმული საცხოვრებელი სახლი, დარბაზ-მაჩუბის სტრუქტურით არის აგებული. ის ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, ფასადები შელესილი იყო კირით, რომლის უმეტესი ნაწილი ჩამორეცხილია. გადახურვისთვის გამოყენებულია ყავარი, რომელიც დაზიანებული და ზოგ ადგილას თუნუქის საბურავებით არის გამაგრებული.

საცხოვრებელი სახლის სამხრეთ ფასადის პირველი სართული გომურის მომცრო, კვადრატული სარკმლებით არის დატიხრული, ხოლო მეორე სართულის მაღალი და ფართო, სწორკუთხა კარ-სარკმლის ხის კარითა და დარაბებით გამოხურული ღიობები ხის აივანზე გამოდიოდა; აივანი ამჟამად აღარ არსებობს. აღმოსავლეთ ფასადის ორივე სართულზე კარია გაჭრილი, პირველი სართულის ამ მომენტში მორღვეულია. სამხრეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე შეინიშნება მცირე ზომის ბზარები, მაგრამ ყველაზე მძიმე მდგომარეობაში ჩრდილოეთი კედელია, რომლის დასავლეთი კუთხე კედლის წყობიდან მოწყვეტილია და ჩამოშლის პირასაა. სამწუხაროდ ინტერიერის ნახვა ვერ მოხერხდა. სოსო ფანგანის საცხოვრებელი კომპლექსი მაღალი ურბანული და კოშკის შემთხვევაში მაღალი მხატვრული ღირებულების ნაგებობისაგან შედგება. შედარებით გვიან აგებული საცხოვრებელი სახლი საკმაოდ მნიშვნელოვან ობიექტს წარმოადგენს მთლიანი შუასაუკუნოვანი არქიტექტურული ქსოვილის აღქმაში. სოსო ფანგანის სახლის კომპლექსისი თითოეული ნაგებობის დაცვა-შენარჩუნება მეტად მნიშვნელოვანია იელის ისტორიული უბნისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ახალსოფლის მენჰირი

**ახალსოფლის მენჰირი** —  არქიტექტურული ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალსოფელისკენ მიმავალი გზის ნაპირას.
 
მონოლითი შორიდანვე შესამჩნევია. იგი ძვ. წ. III-I ათასწლეულებით თარიღდება და დაუმუშავებელი ქვის ვერტიკალურად დასმულ ლოდს წარმოადგენს. მენჰირი მეგალითური ნაგებობის ყველაზე მარტივი ფორმაა და მათ საკულტო დანიშნულება ჰქონდათ. 
საქართველოში გამოვლენილი მენჰირები ნაყოფიერებისა და თევზის კულტებს უკავშირდება. ზოგიერთი მსგავსი ქვასვეტი დამუშავებულია, ასევე გვხვდება მენჰირები რელიეფური გამოსახულებებით.
 
ახალსოფლის მენჰირი ბუნებრივი ფორმის ქვა-სვეტია. ახალსოფლის მიმდებარე ტერიტორიებზე გვხვდება მეგალითური კომპლექსები, მაგ.: გოხნარის ლოდოვანი და ბედენის ლოდოვანი, ეს ადგილები ბრინჯაოს ხანაში აქტიურად ყოფილა ათვისებული. სოფელში ასევე შეგიძლიათ მოინახულოთ წმ. გიორგისა და ღვთისმშობლის ეკლესიები, ახალსოფლის წმ. გიორგის ეკლესია გამოირჩევა საინტერესო რელიეფებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ახალსოფლის მენჰირი

კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მაქციაობა

**მაქციაობა** — პერსონაჟის ზოომორფული გარდასახვა ფოლკლორში. მაქციაობა ნიშნავს სხვა სახის მიღებას, სხვა რამედ ან ვინმედ გადაქცევას, გარდაქმნას. ხალხურ მეტყველებაში იხმარება სიკეკლუცისა და კოხტაობის, აგრეთვე მოხერხებულობის, ეშმაკობის, თავის მოკატუნების სინონიმად. მაქციაობა ზღაპრისა და მითოსის ნიშანდობლივი თვისებაა, უკავშირდება მსახიობური ხელოვნების ხალხურ საწყისებს. მაქცია-პერსონაჟები ფოლკლორული დრამის პერსონაჟთა წინამორბედებიც არიან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფოლკლორი
ტირტეოსი

**ტირტეოსი** სალაპარაკო სტილის მიხედვით სავარაუდოა, რომ ტირტეოსის შემოქმედებას ასრულებდნენ სუფრებსა და მარშებზე. ჰორაციუსი მოიხსენიებს მას როგორც „მეომართა გამამხნევებელს“. რიგი ანტიკური კომენტატორები ტირტეოსს, არქილოქესა და კალინესთან ერთად, მიიჩნევა ელეგიის ჟანრის ფუძემდებლად.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
კატეგორია:ძვ. წ. VII საუკუნის ბერძნები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ღია ბრამა

250პქ|მინი|მარჯვნივ|დედალი, მამალი და კვერცხი
**ღია ბრამა** — ქათმის სახორცე-მეკვერცხული მიმართულების პროდუქტიულობის ჯიში. გამოყვანილია ჩრდილოეთ ამერიკაში, რუხი კოხინხინისა და რუხი მალაიური ქათმის საფუძველზე. შეფერილია ვერცხლისფერ-თეთრად, ბუმბული ფაშარია, აქვს ფერფლისფერი ღინღლი. თავი მცირე ზომისაა, ბიბილო ჭოტისებრი. კანი ყვითელი ფერისაა, ფეხის გარე და შუა თითი შებუმბლულია. მამლის ცოცხალი მასაა 4,5 კგ, დედლისა — 3,5 კგ. კვერცხმდებლობა შედარებით დაბალია — 120 კვერცხი წელიწადში, მისი მასა 60 გრამია, ნაჭუჭი ღია ყავისფერია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქათმის ჯიშები
სეუტი

**სეუტი** () — ქალაქი  ესპანეთში, შედის მურსიის ავტონომიური გაერთიანების ვეგა-მედია-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 10,2 კმ². მოსახლეობა — 12 007 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* მურსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სეუტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:მურსიის მუნიციპალიტეტები
დიმიტრი მაქსუტოვი

**დიმიტრი მაქსუტოვი** (დ. 11 აპრილი, 1896, ოდესა — გ. 12 აგვისტო, 1964, ლენინგრადი) — რუსი მეცნიერი, ასტრონომიული ოპტიკის სპეციალისტი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდნეტი (1946). 

## ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო-საინჟინრო სასწავლებელი. 1930 წელს ლენინგრდის ოპტიკის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა ასტრონომიული ოპტიკის ლაბორატორია. 1952 წლიდან მუშაობდა პულკოვოს ობსერვატორიაში. დაამზადა ბევრი ზუსტი ოპტიკური სარკე და ობიექტივი. გამოიგონა მენისკური ტელესკოპი და მაქსუტოვის ტელესკოპი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:რუსი ასტრონომები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ჟიულ კუნდე

**ჟიულ ოლივიე კუნდე** (; დ. 12 ნოემბერი, 1998) — ფრანგი ფეხბურთელი. ესპანური „ბარსელონასა“ და საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. 

## სანაკრებო კარიერა
იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს საფრანგეთის 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## სანაკრებო სტატისტიკა 
## მიღწევები
 **სევილია**:(1)
* **ევროპა ლიგა** (1): 2019–20

 **ბარსელონა**:(6)
* **ლა ლიგა** (2): 2022–23, 2024–25
* **ესპანეთის თასი** (1): 2024–25
* **ესპანეთის სუპერთასი** (3): 2022–23, 2024–25, 2025–26

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორდოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:სევილიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადრიან რაბიო

**ადრიენ ტიბო მარი რაბიო** (; დ. 3 აპრილი, 1995) — ფრანგი ფეხბურთელი. „იუვენტუსისა“ და საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური ნახევარმცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს საფრანგეთის 16, 17, 18, 19, 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთ ნაკრებებში.

## მიღწევები
### საკლუბო
; პარი სენ-ჟერმენი
* ლიგა 1: 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19
* საფრანგეთის თასი: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18[
* საფრანგეთის ლიგის თასი: 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
* საფრანგეთის სუპერთასი: 2015, 2016, 2017, 2018

; იუვენტუსი
* სერია A: 2019–20
* იტალიის თასი: 2020–21
* იტალიის სუპერთასი: 2020

### სანაკრებო
; საფრანგეთი
* უეფა-ს ერთა ლიგა: 2020–21
* მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი: 2022

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტულუზის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დეკლან რაისი

**დეკლან რაისი** (დ. 14 იანვარი, 1999) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერლიგის „არსენალისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## მიღწევები
### საკლუბო
 **ვესტ ჰემ იუნაიტედი**:

* უეფა-ს კონფერენს ლიგა: 2022-23

 **არსენალი**:

* ინგლისის სუპერთასი: 2023

### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020, 2024
* ერთა ლიგა: *მესამე ადგილი*: 2018-19

### ინდივიდუალური 
* ვესტ ჰემ იუნაიტედის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2016-17, 2017-18, 2018-19
* ირლანდიის 17 წლ. წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2016
* ვესტ ჰემ იუნაიტედის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2019–20, 2021–22, 2022–23
* უეფა-ს კონფერენს ლიგის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2022-23
* არსენალის სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2024-25

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს კონფერენს ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელენა ვაენგა

**ელენა ვაენგა** (ნამდვილი სახელი: ელენე ხრულიოვა; ; დ. 27 იანვარი, 1977) — რუსი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. ის ძირითადად ასრულებს საავტორო სიმღერებს, ფოლკ-როკს და რუსულ შანსონს. გაზეთმი „Комсомольская правда“ მას „რუსეთის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ მომღერალს“ უწოდებს.

## დისკოგრაფია
* 2003 —  Портрет
* 2003 —  Флейта 1
* 2005 —  Флейта 2
* 2005 —  Белая птица
* 2006 —  Шопен 
* 2007 —  Абсент
* 2007 —  Дюны
* 2008 —  Клавиши
* 2012 —  Лена
* 2015 —  New
* 2018 – 1+1

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ვიდეოარხი youtube-ზე
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გვადიანა (ბადახოსი)

**გვადიანა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ბადახოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 30,05 კმ². მოსახლეობა — 2492 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბადახოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* გვადიანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
ლევ ლეშჩენკო

**ლევ ლეშჩენკო** (; დ. 1 თებერვალი, 1942) — რუსი მომღერალი. მიღებული აქვს შემდეგი წოდებები: ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის“ სახალხო არტისტი (2010), ჩრდილოეთ ოსეთის სახალხო არტისტი (2015), დნესტრისპირეთის სახალხო არტისტი (2015), კურსკის ოლქის საპატიო მოქალაქე (2012), რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1983) და რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი (1977). მისი ცნობილი სიმღერებია: „Соловьиная роща“, „Прощай“, „Притяжение Земли“, „День победы“, „Ни минуты покоя“, „Родная Земля“, „Родительский дом“ და „Не плачь, девчонка“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მომღერლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
სომხეთი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**სომხეთი**, ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზებს. თავდაპირველად ღონისძიებები 2020 წლის 24 ივლისიდან 9 აგვისტომდე პერიოდში უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ მსოფლიოში COVID-19-ის პანდემიის გამო 2020 წლის ოლიმპიური თამაშები 2021 წლის 23 ივლისიდან 8 აგვისტომდე გაიმართა.. სომხეთი თამაშებზე წარმოდგენილია 17 სპორტსმენით.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
2020
სოფიკო შათირიშვილი

**სოფო „სოფიკო“ შათირიშვილი** (დ. 15 იანვარი, 1995) — ქართველი მძლეოსანი. ასპარეზობს ბირთვის კვრაში. 2021 წელს მონაწილეობას მიიღებს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დომინიკ კალვერ-ლევინი

**დომინიკ კალვერ-ლევინი** (დ. 16 მარტი, 1997) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერ ლიგის „ევერტონისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხემლი. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## მიღწევები
### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ევერტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლა-კუმბრე

**ლა-კუმბრე** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ტრუხილიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 113,52 კმ². მოსახლეობა — 841 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* კასერესის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ლა-კუმბრეის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კასერესის ქალაქები
გიორგი მუჯარიძე

**გიორგი მუჯარიძე** (დ. 22 მარტი, 1998) — ქართველი მძლეოსანი. ასპარეზობს ბირთვის კვრაში. მონაწილეობა აქვს 2014 წლის ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიადაზე. 2021 წელს მონაწილეობას მიიღებს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბუკაიო საკა

**ბუკაიო საკა** (დ. 5 სექტემბერი, 2001) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ლონდონის „არსენალისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების გარემარბი.

## საკლუბო კარიერა
საკას მთელი კარიერა ლონდონის „არსენალში“ აქვს გატარებული, სადაც მან მოიგო ინგლისის ასოციაციის თასი და ინგლისის სუპერთასი ორჯერ. 2020–21 და 2021–22 წლების სეზონებში ის დასახელდა „არსენალის“ საუკეთესო ფეხბურთელად.

## სანაკრებო კარიერა
მას ინგლისის 17, 17, 18, 19 და 21-წლამდე ნაკრებებში უთამაშია, 2020 წლის ოქტომბერში კი ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი შედგა. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე და 2022 წელს გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020, 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გეიზერების ხეობა

**გეიზერების ხეობა** () — ბუნების უნიკალური ძეგლი რუსეთში, კამჩატკის ნახევარკუნძულზე. მდებარეობს კამჩატკის მხარეში, კრონოცკის ნაკრძალის ტერიტორიაზე, კიხპინიჩისა და უზონის ვულკანებს შორის, მდინარე გეიზერნაიას ძნელმისადგომ კანიონში. გეიზერების დიდი ნაწილი გადაჭიმულია მდინარე გეიზერნაიას მარცხენა სანაპიროზე თითქმის 6 კმ-ზე, სიგანე დაახლოებით 4 კმ, სიღრმე 400 მ-მდე. მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდესი გეიზერული ველი. 

აღმოჩენილია 20-ზე მეტი დიდი, საშუალო და 20-ზე მეტი პატარა ზომის გეიზერი. მეტად ცნობილია შემდეგი გეიზერები: ველიკანი, შელი, ტროინოი, მალახიტოვი-გროტი, ჟემჩუჟნი, სახარნი, კონუსი, ფონტანი და სხვა. არის 200-ზე მეტი თერმული წყარო, მრავალრიცხოვანი ტალახის ქვაბები, მცირე გოგირდის ტბები და სხვა. 

2008 წლიდან გეიზერების ხეობა შეტანილია რუსეთის შვიდი საოცრების სიაში. გეიზერების ხეობა აღმოაჩინა 1941 წლის 25 ივლისს რუსმა გეოლოგმა ტატიანა უსტინოვამ და გამყოლმა ანისიფორ კრუპენინმა.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ხეობები
კატეგორია:რუსეთის გეიზერები
ჯუდ ბელინგემი

**ჯუდ ვიქტორ უილიამ ბელინგემი** (; დ. 29 ივნისი, 2003) — ინგლისელი ფეხბურთელი. მადრიდის „რეალისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო მოთამაშედ. 

## სანაკრებო კარიერა
იყო ინგლისის ეროვნული ნაკრების წევრი 2021 და 2024 წლებში გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატებზე. ნათამაშები აქვს ინგლისის 15, 16, 17 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
 **დორტმუნდი**: (1)
* **გერმანიის თასი** (1): 2021

 **რეალ მადრიდი**: (5)
* **ესპანეთის ლა ლიგა** (1): 2023–24
* **ესპანეთის სუპერთასი** (1): 2023–24
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2023–24
* **უეფა-ს სუპერთასი** (1): 2024
* **ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი** (1): 2024

### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020, 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბირმინგემ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რის ჯეიმსი

**რის ჯეიმსი** (დ. 8 დეკემბერი, 1999) — ინგლისელი ფეხბურთელი. ინგლისის პრემიერ ლიგის „ჩელსისა“ და ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარჯვენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ინგლისის 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## მიღწევები
### საკლუბო
 **ჩელსი**: (2) 
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2020–21
* **უეფა-ს სუპერთასი** (1): 2021

### სანაკრებო
 **ინგლისი**:
* **ევროპის ჩემპიონატი**: *ფინალისტი*: 2020

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:უიგან ატლეტიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტერეზა შტოლი

**ტერეზა შტოლი** (დ. 21 ნოემბერი, 1995) — გერმანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 57კგ წონით კატეგორიაში. არის 2021 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. არის ევროპის ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის (2017, 2018) და ერთგზის (2021) ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

კატეგორია:გერმანელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჟანსაი სმაგულოვი

**ჟანსაი სმაგულოვი** (დ. 26 სექტემბერი, 1992) — ყაზახი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 73კგ წონით კატეგორიაში. 2017 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი აზიის ძიუდოს ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

კატეგორია:ყაზახი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელიზაბეთი (ნიუ-ჯერსი)

**ელიზაბეთი** (ინგლ. Elizabeth) — ქალაქი და ნავსადგური აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნიუ-არკის უბის სანაპიროზე, ნიუ-ჯერსის შტატში. მოსახლეობა 125 245 ადამიანი (2014). ქალაქში დაიბადა ნობელის პრემიის ლაურეატი ნიკოლას მიურეი ბატლერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Elizabeth Tourism website

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
ელიზავეტინსკაიას ნაქალაქარი

**ელიზავეტინსკაიას ნაქალაქარი** — ისტორიული და არქეოლოგიური ძეგლი რუსეთში, მეოტების ტომის ძვ. წ. IV-I საუკუნეების გამაგრებული სამოსახლო ნაშთები სადგურ ელიზავეტინსკაიასთან, მდინარე ყუბანის მარჯვნივ, კრასნოდარის დასავლეთით 15 კილომეტრში. შემორჩენილია თხრილების და მიწაყრილების ნაშთები, ორმოსამარხიანი ნეკროპოლი და ყორღანთა ჯგუფი. გაითხარა 1934-1936 (ვ. გოროდცოვი) და 1952 (ვ. შილოვი) წლებში. მოსახლეობა მისდევდა მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას და თევზჭერას. მჭიდრო კავშირი ჰქონდა ბოსფორის სახელმწიფოსთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ანა ელიზაროვა-ულიანოვა

**ანა ელიზაროვა-ულიანოვა** (დ. 14 აგვისტო, 1864, ნიჟნი ნოვგოროდი — გ. 19 ოქტომბერი, 1935, მოსკოვი) — რუსი რევოლუციონერი, ვლადიმერ ლენინის და, მარკ ელიზაროვის მეუღლე.

## ბიოგრაფია
1880 წელს დაამთავრა სიმბირსკის გიმნაზია. 1883 წლიდან სწავლობდა ბესტუჟევის ქალთა უმაღლეს კურსებზე სანქტ-პეტერბურგში. 1886 წლიდან მონაწილეობდა სტუდენტთა რევოლუციურ მოძრაობაში. 1887 წელს ძმის, ა. ულიანოვის საქმეზე დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 5 წლით გადასახლება. სასჯელი მოიხადა სოფელ კოკუშკინოში, ყაზანსა და სამარაში. 1894 წელს ჩაება მოსკოვში სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში და კავშირი დაამყარა მუშათა წრეეებთან. 1896 წელს ერთმანეთს დააკავშირა დაპატიმრებული ლენინი და პეტერბურგის „მუშათა კლასის განთავისუფლებისთვის ბრძოლის კავშირის“ წევრები. 1898 წლიდან გახდა რსდმპ-ის მოსკოვის კომიტეტის წევრი. 1903-1904 წლებში პარტიულ საქმიანობას ეწეოდა კიევსა და სანქტ-პეტერბურგში. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში. 1907, 1912, 1916 და 1917 წლებში იდაპატიმრებული იყო. 1918-1920 წლებში სოციალური უზრუნველყოფის კომისარიატში ეკავა ბავშვათა დაცვის განყოფილების გამგის თანამდებობა. შემდეგ მუშაობდა სახალხო განათლების კომისარიატში. იყო ლენინისა და პარტიის ინსტიტუტის ერთ-ერთი ორგანიზატორი,. 1932 წლამდე იყო მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. დაწერა მოგონებები ლენინზე. დაკრძალულია ვოლკოვოს სასაფლაოზე სანქტ-პეტერბურგში. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:რუსი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
საბიანა ანესტორი

**საბიანა ანესტორი** (დ. 31 მარტი, 1994) — ჰაიტელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 52კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სადაც ოცდამეთორმეტედფინალში დამარცხდა ქართველ ძიუდოისტ ტეტიანა ლევიცკა-შუკვანთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვლადიმერ კანდელაკი

**ვლადიმერ არკადის ძე კანდელაკი** (დ. 29 მარტი, 1908, თბილისი — გ. 10 მარტი, 1994, მოსკოვი) — ქართველი მომღერალი (ბანი-ბარიტონი) და რეჟისორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1970).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1928 წელს და მოსკოვის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი 1933 წელს. 1929 წლიდან იყო კ. სტანისლავსკისა და ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკოს სახელობის მუსიკალური თეატრის მსახიობი და მთავარი რეჟისორი. პარალელურად, 1954-64 წლებში მოსკოვის ოპერეტის თეატრის რეჟისორი და მსახიობი იყო. მან შექმნა კომედიური და დრამატული სახეები: სტეფანი (შტრაუსის „ბოშათა ბარონი“), საქო (ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტე“), სულთან–ბეგი (ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“), ტარასი (კაბალევსკის „ტარასის ოჯახი“). 1943 წლიდან მოღვაწეობდა როგორც რეჟისორი. 

გადაღებულია ფილმებში: „გოგონა გიტარით“ (1958), პიერი მილიციის თანამშრომელი (1965) და სხვა.

1952 წლიდან იყო სკკპ-ის წევრი.
## ჯილდოები და აღიარება
* 1952 : სტალინური პრემია
* 1965 : საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
* 1970 : სსრკ-ის სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2007. – გვ. 127 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ვლადიმერ
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:საბჭოთა საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები