პივეტეაუზავრუსი

**პივეტეაუზავრუსი** —  თეროპოდისებრი დინოზავრის გვარი, რომელიც ცნობილია ჩრდილოეთ საფრანგეთში, კალვადოსის შუა იურული პერიოდის მარნეს დე დივის ფორმაციაში აღმოჩენილი თავის ქალის ნაწილითდა ცხოვრობდა დაახლოებით 164,7-161,2 მილიონი წლის წინ. 2012 წელს თომას ჰოლცმა შესაძლო სიგრძე 11 მეტრი (36 ფუტი) დაასახელა.

## ისტორია და აღწერა
მინი|მარცხნივ|ჰოლოტიპიპივეტეაუზავრუსის ტიპურ ნიმუშად ქცეული ტვინის ნაწილობრივი გარსი პირველად 1923 წელს აღწერა ფრანგმა პალეონტოლოგმა ჟან პივეტომ ნიმუშის ილუსტრაციებსა და ფოტოებზე ( MNHN 1920-7). ტვინის გარსი ზომით შედარებადია დიდი ალოზავრის ტვინისა და წააგავს კიდევ ერთ მეგალოზავროიდს, არგენტინელი პიატნიცკისაურუსის თავის ქალას.პივეტომ ეს თავის ქალის ნაწილობრივი გარსი დააჯგუფა სხვა ნიმუშებთან, რომლებიც ადრე იპოვეს ამ ადგილას და 1808 წელს აღწერა ფრანგმა ნატურალისტმა ჟორჟ კიუვიემ. 1861 წელს ინგლისელმა პალეონტოლოგმა რიჩარდ ოუენმა ფრაგმენტები მიაკუთვნა სტრეპტოსპონდილუს კუვიერის სახეობას, ხოლო პივეტომ იმავე სახეობაში ნაპოვნი თავის ქალა ჩართო.

MNHN 1920-7 აღმოაჩინა ადგილობრივმა კოლექციონერმა დუტაკმა ოქსფორდულ ( ზედა იურულ) ქანებში, რომლებიც ნორმანდიაში, დივის მახლობლად, ვაშნუარის კლდეების გარშემო მდებარე მარნ-დე-დივის ქანებშია აღმოჩენილი და 1920 წელს მოყვარული გეოლოგის, კაზენავის მიერ მოხსენების შემდეგ, პროფესორმა მარსელენ ბულემ ის ბუნებრივი ისტორიის ეროვნული მუზეუმისთვის შეიძინა. მოგვიანებით, ეს ქანები ხელახლა შეფასდა, როგორც უფრო ძველი (ზედა კალოვიური, შუა იურული, ~164 მილიონი წლის).

MNHN 1920-7 ხელახლა შეფასდა 1964 წელს ალიკ უოკერის მიერ, როგორც მისი ორნითოსუხუსზე და კარნოსაურიას ევოლუციაზე მუშაობის ნაწილი. მან ნიმუში MNHN 1920-7  ეუსტრეპტოსპონდილს მიანიჭა, როგორც ახალი სახეობის, ე.დივესანსისის, ჰოლოტიპი, ანუ ტიპის ნიმუში. კიუვიეს მიერ აღწერილი და ოუენის მიერ ს.კუვიერისთვის მიკუთვნებული სხვა ძვლის ფრაგმენტები ასევე გადატანილი იქნა, „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო, მაგრამ უოკერის მხრიდან დამაჯერებლობის გარეშე, ახალ სახეობაზე, ე.დივესენსისიზე . მას 1977 წელს ფილიპ ტაკემ და სამუელ უელსმა მიენიჭა საკუთარი გვარი : პივეტეაუზავრუსი, რომელსაც სახელი პივეტოს პატივსაცემად დაარქვეს. ტაკემ და უელსმა სახეობიდან ამოიღეს პოსტკრანიალური ძვლები, რომლებიც უოკერის მიერ თავის ქალასთან იყო დაკავშირებული. 

მიუხედავად იმისა, რომ ტვინის გარსი განსხვავებული ჩანს, მცირე რაოდენობით ნაშთები ნიშნავს, რომ პივეტეაუზავრუსის კლასიფიკაცია ადვილი არ იყო. იგი შედარებულია ცერატოზავრთან, ეუსტრეპტოსპონდილთან  და პროცერატოზავრთან  და სხვადასხვა დროს განიმარტა, როგორც ბოლო ორი გვარის სახეობა.

## კლასიპიკაცია
თავდაპირველად, პივეტეაუსაურუსი მეგალოსავრიდად „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო მიიჩნეოდა, რადგან მის აღწერილებს არ სურდათ ასეთი ფრაგმენტული ნაშთებისთვის ახალი ოჯახის დასახელება. ტომ ჰოლცმა და მისმა კოლეგებმა (2004) ის ტეტანურას განუსაზღვრელ წევრად მიიჩნიეს, თუმცა ფილოგენეტიკურ ანალიზში არ ჩართეს.

პირველი ასეთი ანალიზი ბენსონმა 2010 წელს ჩაატარა. მან აღმოაჩინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზუსტი მდებარეობა გაურკვეველი იყო, ის ყოველთვის მეგალოსავრიდის კლადის წევრთან იყო დაჯგუფებული და, შესაბამისად, დიდი ალბათობით, ამ ოჯახს ეკუთვნოდა.

პივეტეაუზავრუსის ფილოგენეტიკური პოზიცია კარანოს და სხვების (2012) მიხედვით ნაჩვენებია ამ კლადოგრამაზე:

## იხილეთ აგრეთვე
**მაგნოზავრი*
**აფროვენატორი*
**მეგალოზავროიდები*
**ლეშანზავრი*
**სტრეპტოსპონდილუსი*
**ეუსტრეპტოსპონდილი*
## ლიტერატურა
*გლატი, დონალდ ფ. (1997). „პივეტოაუზავრუსი“. დინოზავრების ენციკლოპედია . ჯეფერსონი, ჩრდილოეთი კაროლინა: მაკფარლენდი. გვ.  706–707
## რესურსები ინტერნეტში
**Piveteausaurus* in the Theropod Database
**Piveteausaurus* in the Paleobiology Database
## სქოლიო