open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარსელო დელ პილარი

**მარსელო დელ პილარი** (დ. 30 აგვისტო, 1850 — გ. 4 ივლისი, 1896) —  ფილიპინელი რევოლუციონერი და მწერალი, ესპანეთის ბატონობის წინააღმდეგ განმათავისუფლებელი ბრძოლის ორგანიზატორი. პროფესიით იყო ადვოკატი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1850 წელს. დელ პილარი ბავშვობა ბულაკანი გაატარა. მას ჰყავდა ხუთი და და ოთხი ძმა. სწავლობდა მანილაში, მიიღო ბაკალავრის ხარისხი  სამოქალაქო სამართალში. 1878 წლის თებერვალში ცოლად ირთავს მარსიანა დელ პილარს, რომელთანაც 7 შვილი შეეძინება. 1888 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ესპანეთში ფილიპინელთა რეფორმატორულ მოძრაობაში. დელ პილარმა ბოლო წლები სიღარიბეში გაატარა. 1896 წლის 4 ივლისს, 45 წლის ასაკში, გაუარესებული ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინელი მწერლები
კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1850
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
მარია პია დე ბურბონ-სიცილიელი

**მარია პია დე ბურბონ-სიცილიელი** (; დ. 2 აგვისტო, 1849, გაეტა, იტალია — გ. 29 სექტემბერი, 1882, ბიარიცი, საფრანგეთი) — ბურბონთა დინასტიის სიცილიური შტოს წარმომადგენელი. ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელის ქალიშვილი. პარმის ნომინალური ჰერცოგინია როგორც რობერტო I-ის პირველი ცოლი. ბულგარეთის დედოფალ მარია ლუიზა დე ბურბონ-პარმელისა და პარმის სამი ნომინალური ჰერცოგის დედა.

## ბიოგრაფია 
მარია პია დაიბადა 1849 წლის 2 აგვისტოს გაეტაში. იგი იყო ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელის ქალიშვილი. მისი უფროსი ნახევარ-ძმა იყო ორი სიცილიის უკანასკნელი მეფე, ფრანჩესკო II, რომელმაც ტახტი მამის დაღუპვის შემდეგ, 1859 წელს დაიკავა, როდესაც მარია პია სულ 10 წლის იყო. ამ ამბიდან მალევე, 1861 წელს ორი სიცილიის სამეფომ არსებობა შეწყვიტა და იტალიის სამეფოს დაქვემდებარებაში შევიდა, რის გამოც მისმა სამეფო ოჯახმა თავი რომის პაპს შეაფარა.

სწორედ რომში ცხოვრებისას გაიცნო მარია პიამ თავისი ბიძაშვილი, პარმის დამხობილი ჰერცოგი რობერტო I, რომელიც რომში ოჯახთან ერთად იმავე მიზეზების გამო იმყოფებოდა. ისინი მალევე დაახლოვდნენ და ბურბონთა დინასტიის ორი შტოს კავშირის განსამტკიცებლად 1869 წლის 5 აპრილს რომშივე დაიწერეს ჯვარი.

მიუხედავად ახლონათესაური კავშირისა, წყვილს თორმეტი შვილი შეეძინა, თუმცა მათ უმეტესობას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემები ჰქონდათ.

მარია პია 1882 წლის 29 სექტემბერს, 33 წლის ასაკში გადაჰყვა მეთორმეტე ბავშვზე მშობიარობას. ამ დროს იგი საფრანგეთში იმყოფებოდა ქმართან ერთად, თუმცა გადაასვენეს და დაკრძალეს იტალიაში, ვიარეჯოს ბაზილიკაში. ამის შემდეგ მისი ქმარი მეორედ დაქორწინდა ინფანტა მარია ანტონია პორტუგალიელზე, რომელთანაც კიდევ თორმეტი შვილი შეეძინა.

## შვილები 
მარცხნივ|მინი|278x278px|მარია პია თავის ვაჟ ელიასთან ერთად
# მარია ლუიზა (1870-1899), ცოლად გაჰყვა ბულგარეთის მეფე ფერდინანდ I-ს, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი, მათ შორის მომავალი მეფე ბორის III;
# ფერდინანდო (1871), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ლუიზა მარია (1872-1943), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# ენრიკე (1873-1939), პარმის ნომინალური ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# მარია იმაკულატა (1874-1914), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# ჯუზეპე (1875-1950), პარმის ნომინალური ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
# მარია ტერეზა (1876-1959), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# მარია პია (1877-1915), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# ბეატრიჩე (1879-1946), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# ელია (1880-1959), პარმის ნომინალური ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ერცჰერცოგინია მარია ანა ავსტრიელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
# მარია ანასტასია (1881), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ავგუსტა (1882), გარდაიცვალა ჩვილი;

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Arrigo Petacco, La regina del sud. Milano, Mondadori, 1992. ISBN 88-04-43391-4
* Willis, Daniel, The Descendants of Louis XIII, Clearfield Co., Inc., Baltimore, Maryland, 1999, ISBN 0-8063-4942-5, p.&nbsp;342.
* Beate Hammond: "Maria Theresia, Elisabeth, Zita - Jugendjahre großer Kaiserinnen", Ueberreuter 2002

კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
მაფეხაბლი

მინი|მაფეხაბლი

**მაფეხაბლი** (ადიღ.Мафэхьабл) — აული რუსეთის ადიღეს რესპუბლიკის მაიკოპის მხარეში. ის კიროვსკის სოფლის დასახლების ნაწილია.

## გეოგრაფია
მაფეხაბლი მდებარეობს სტეპის მთისწინეთის ზონაში, მაიკოპიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრზე, რეგიონალური გზის მაიკოპის-კუჟორსკაიას ჩრდილოეთით.

## ისტორია
კავკასიის ომის დასრულების შემდეგ, 1864 წელს, ადიღეელთა უმეტესობა დასავლეთ კავკასიის მთიანი და მთისწინეთის რეგიონებიდან ოსმალეთის იმპერიაში გაემგზავრა, დანარჩენი კი ყუბანის მარცხენა სანაპიროს დაბლობ ადგილებში გადაასახლეს.

ქალაქ მაიკოპისა და მაიკოპის რაიონის ადიღეის ავტონომიურ ოკრუგს ანექსიის შემდეგ, ადიღებმა დაიწყეს დასახლება მაიკოპში, სადაც 2002 წლისთვის ისინი მოსახლეობის 16,7% -ს შეადგენდნენ , თუმცა, მაიკოპის რაიონში ადიღებს 2002 წელს მხოლოდ 1,5% შეადგენდა. მათი უმეტესობა მაფეხაბლის აულის, რეგიონში ერთადერთი ადიღეური დასახლების მაცხოვრებელია.

1998 წლის 1 აგვისტოს ადიღე-რეპატრიანტთა ჯგუფი ადიღეაში ჩავიდა 165 ადამიანით, ყოფილი იუგოსლავიიდან, ძირითადად კოსოვოდან. მათი უმეტესობა გლეხია, რომელმაც სოფელში ცხოვრების სურვილი გამოთქვა. რეპატრიანტებმა ახალი აულისთვის ადგილი თავად აირჩიეს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ შემოთავაზებული ვარიანტებისგან.

რეპატრიანტების დასახლებისთვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში თანხები გამოიყო, მიგრანტთა თითოეულ ოჯახს სამი ჰექტარი მიწა უფასოდ გამოუყვეს. რამდენიმე წლის შემდეგ, 2007 წელს, ახალი დასახლება ოფიციალური გახდა და მიიღო სახელი მაფეხაბლი, თარგმნილი ადიღეურიდან - „ბედნიერი აული“. რამდენიმე სხვა ქვეყნის რეპატრიანტებმაც გადაწყვიტეს ახალ აულში დასახლება, სწორედ აქ წყდება მისი მიწების გაფართოების საკითხი.

2010 წლის მონაცემებით, მასში 30-მდე კოტეჯია, კიდევ რამდენიმე შენდება . აქ აშენებულია მეჩეთი, მუშაობს პირველადი სამედიცინო დახმარების პუნქტი.

აღსანიშნავია, რომ აულის მეჩეთი ფედერალური საავტომობილო გზიდან არც ისე შორს მდებარეობს, ამიტომ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონიდან ყოველთვის არიან მლოცველები, დღის მიუხედავად.

მეჩეთის იმამია ჰასანი მუხამედი, რომელსაც აქვს უმაღლესი ისლამური განათლება და ამავე დროს არის აულის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი. ის შესანიშნავად უმკლავდება მეჩეთის იმამის მოვალეობებს, ასწავლის მათ, ვისაც სურს არაბული ენა და ისლამის საფუძვლები.

2013 წლის ბოლოს სირიიდან ადიღეელი რეპატრიანტებისთვის აულის მიმდებარე ტერიტორიაზე 550 მიწის ნაკვეთი გამოიყო .

## რესურსები ინტერნეტში
* Мафэхабль (аул)
* Екатерина Ковалевская «Программа „Контакты“. Долгая дорога домой» (15 декабря 2009) 
* Василий Сальников «В ауле танцуют джегу» (01 августа 2008)
* «Аул, которого нет» (21 сентября 2004) 
* Коды ОКАТО и ОКТМО — Мафэхабль

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: ადიღე
ორჭოსანი

**ორჭოსანი**— არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. 

ორჭოსანში გათხრების შედეგად გამოვლინდა ენეოლით-ბრინჯაოს ხანის, რომაული ხანისა და შუასაუკუნების დროინდელი ძეგლები. XIX-XX საუკუნეების მაჰმადიანი მესხების სამარხები, ადრე შუასაუკუნეების ნამოსახლარი, ადრე შუასაუკუნეების სამარხები, რომაული ხანის სამარხები ადრებრინჯაოს პერიოდის ორმოები და არქიტექტურული ნაშთები. ძეგლი ორჭოსანი განფენილია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთდასავლეთით მდ.ფოცხოვისს მარჯვენა ნაპირზე, დაახლოებით 80-100 მეტრის სიმაღლის ტერასაზე, აბსოლუტური სიმაღლე 1000 მ ზღვის დონიდან. ორჭოსანის ტერასა ათვისებული ჩანს ქვედა პალეოლითიდან. ძეგლის სიახლოვეს ზედაპირულად შეგროვილი მასალა ანდეზიტისა და ბაზალტისაგან დამზადებულ ხელცულებსა და სახოკებს შეიცავს. აშკარაა, რომ ორჭოსანი და საერთოდ მდინარე ფოცხოვის ხეობა უკვე აშელის პერიოდიდან არის ათვისებული. გვიან შუასაუკუნეებში ორჭოსანის ტერიტორიაზე სამიწათმოქმედო საქმიანობა მიმდინარეობდა, რაზეც აქ არსებული ტერასები მიგვანიშნებს. ასევე განვითარებული იყო მესაქონლეობა. მეოცე საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე საბჭოთა კავშირის სასაზღვრო ჯარის ნაწილები იყო განლაგებული. ამჟამად ორჭოსანი ერთწლიანი კულტურების სათესად და სათიბად გამოიყენება. რის გამოც ორჭოსნის ნასახლარის ზედა ფენები საკმაოდ დაზიანებულია. ეროზია, მეწყერიანობა და ნიადაგის გამოფიტვაც თავის მხრივ აზიანებდა ძეგლს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნინო ნაკაშიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნინო ნაკაშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნინო ნაკაშიძე — მწერალი
*ნინო ნაკაშიძე — საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრი
ნინო ნაკაშიძე (პოლიტიკოსი)

**ნინო ნაკაშიძე** (დ. 9 ნოემბერი, 1955, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ინგლისური და გერმანული ენები. 1977-1980 წლებში იყო მოსკოვის მ. ტორეზის სახელობის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის ასპირანტი. 1982-1985 წლებში საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო კვლევითი ინსტიტუტის რუსული და უცხო ენების კათედრის ასისტენტი, 1985-1989 წლებში უფროსი მასწავლებელი. 1989-1993 წლებში იყო საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო კვლევითი ინსტიტუტის კათედრის დოცენტი. 1993-1998 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინგლისური ენის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1998 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინგლისური ენის კათედრის დოცენტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2013 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ჩეხეთის რესპუბლიკაში.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნინო
მონოგანივი შრიფტი

300px|მინი|პროპორციული (ზემოთ) და მონოგანივი (ქვემოთ) შრიფტების პროპორციების შედარება
**მონოგანივი შრიფტი**, ან **არაპროპორციული შრიფტი** — შრიფტის სახეობა, რომელშიც ასოების და სიმბოლოების კეგელური მოედნები იკავებენ ერთსა და იმავე ჰორიზონტალურ სივრცეს. ამით იგი განსხვავდება ცვალებადი სიგანის, ანუ პროპორციული შრიფტებისგან, რომლებშიც ასოებს და სიმბოლოებს აქვთ ერთმანეთისაგან განსხვავებული სიგანე. 

მონოგანივი შრიფტი ჩვეულებრივი მოვლენაა საბეჭდ მანქანებში და კომპიუტერული კოდის ბეჭდვისას.

მონოგანივი შრიფტის მქონე ფონტები ფართოდ გავრცელებული იყო ადრინდელ კომპიუტერებსა და კომპიუტერულ ტერმინალებში, რომლებსაც, ხშირ შემთხვევაში ძალზედ შეზღუდული გრაფიკული შესაძლებლობები ჰქონდათ. აპარატურული რეალიზაცია გამარტივებული იყო ტექსტური რეჟიმის ხარჯზე, რომლის დროსაც, ეკრანის გაწყობა წარმოდგინდებოდა ჩვეულებრივი ფილათა ბადის სახით, რომელთაგან თითოეული მომართული იყო სიმბოლოს გამოსასახად მოწყობილობის სიმბოლოთა რუკაში ინდექსირების გზით. ზოგიერთ მოწყობილობაში მხარდაჭერილი იყო ფერადი ტექსტის ჩვენება, რომლის უზრუნველყოფა ხდებოდა თითოეული ფილის წინა და უკანა პლანების  ფერის ცვალებით. მხარდაჭერილ სხვა ეფექტებს შორის იყო მოციმციმე ტექსტი და შებრუნებული ვიდეო. ამისდა მიუხედავად, ადრინდელი კომპიუტერული სისტემები შეზღუდული იყო მხოლოდ ერთი კონსოლური ფონტით.

მიუხედავად იმისა, რომ კომპიუტერებს ამ დროისთვის უკვე შეუძლიათ ფონტების ფართო არჩევანის გამოყენება, ინტეგრირებული შემუშავების გარემოების უმეტესობა და ტექსტური რედაქტორები საწყისად გაწყობილია მონოგანივი ფონტების გამოყენებაზე. ეს ზრდის საწყისი კოდის კითხვადობას, რომელთანაც ხშირად დაკავშირებულია ცალკეული სიმბოლოების სწორად ამოცნობა და მკაფიო ხდება განსხვავება ასოებს შორის, რომელიც აუცილებელია მაგალითად პაროლების ჩასაწერ ველებში, როდესაც შეცდომის დაშვება მიუღებელია. მონოგანივი ფონტები ასევე გამოიყენება ტერმინალის ემულატორებში და ჩვეულებრივ ტექსტურ რედაქტორებში ცხრილური სახის მონაცემების წარმოდგენისას. ტექნიკურ დოკუმენტაციაში, განსაკუთრებით პროგრამირების ენების მიმართულებით, მონოგანივი შრიფტი გამოიყენება კოდის გამოსაყოფად ჩვეულებრივი ბუნებრივი ენით დაწერილი ტექსტისაგან. 

სიმბოლოთა ოპტიკურ ამოცნობას უკეთესი სიზუსტე აქვს მონოგანივი შრიფტის ამოცნობისას. მაგალითად, ასეთი ტიპის შრიფტები მოცემულია OCR-A და OCR-B ფონტებში.

## სქოლიო 
კატეგორია:შრიფტები
კატეგორია:ტიპოგრაფია
ცირკი (გროზნო)

**გროზნოს ცირკი** — ერთ-ერთი გამორჩეული კულტურული ცენტრი გროზნოში. აღნიშნული ცირკი გაიხსნა 1976 წელს, ეს იყო ერთ–ერთი უდიდესი ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, გამორჩეული თავისი შენობით და დასით. თუმცა რეგიონში განვითარებული მოვლენების გამო გროზნოს ცირკის ძველი შენობა ომის დროს განადგურდა. 

## ისტორია
ცირკი გაიხსნა 1976 წლის 18 თებერვალს. გროზნოს ცირკის პროექტის მიხედვით ქვეყნის კიდევ ოთხ ქალაქში აშენდა ცირკი: გომელში, სტავროპოლში, ზაპოროჟიესა და კრასნოდარში. პროექტის არქიტექტორები იყვნენ მოტორინი, შულმეისტერი და კუდრიავცევი. პროექტი სპეციალურად შემუშავდა  მოსკოვის სანახაობრივი შენობებისა და სპორტული ობიექტებისთვის .

შენობას, რომელიც მდებარეობს სუნჯას ნაპირზე და რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა „მფრინავ თეფშს“ უწოდებდა, იმ დროისთვის ყველაზე მოწინავე ტექნიკური აღჭურვილობა ჰქონდა და დაახლოებით 2 ათასამდე მაყურებელს იტევდა. გროზნოს ცირკში გამოდიოდნენ ცნობილი საბჭოთა ცირკის მხატვრები: კარანდაში, იგორ კიო, თამერლან ნუგზაროვი, ოლეგ პოპოვი და მრავალი სხვა. 

გარდა ამისა, სხვადასხვა დროს შენობაში ჩატარდა რესპუბლიკური მასშტაბის მნიშვნელოვანი ღონისძიებები: კონცერტები, გამოფენები, სპორტული შეჯიბრებები. 

გროზნოს ცირკში 1984 წლის თებერვალში გაიმართა სსრკ-სა და აშშ-ს ჭიდაობის ეროვნული გუნდების ერთ-ერთი მატჩიც.

გროზნოს ცირკის შენობა ჩეჩნეთში ომის დროს განადგურდა. გროზნის ცირკი ყველაზე დიდი იყო ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ჰქონდა საკუთარი საცირკო სკოლა და განთქმული იყო თავისი მხედრებით.

ახალი ცირკის შენობა გაიხსნა 2014 წელს. ცირკი გათვლილია 1,2 ათას ადგილზე. 

გროზნოს ცირკი ექვემდებარება „როსგოსკირკს“, რომელიც შეარჩევს პროგრამას და ჯგუფს წარმართავს გასტროლებზე, შენობის შესაძლებლობების გათვალისწინებით.

გროზნოს ცირკი ერთ დროს ცნობილი იყო არა მხოლოდ მთელ სსრკ-ში, არამედ ცნობილი იყო მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. ჩვენი საცხენოსნო სკოლა საუკეთესო იყო რეგიონში და ერთ-ერთი საუკეთესო ქვეყანაში. გორსკაია ლეგენდის ჯგუფმა თემურლან ნუგზაროვის მეთაურობით გასტროლები მოაწყო როგორც სსრკ-ში, ასევე საზღვარგარეთ. სამწუხაროდ, გუნდი დაიშალა 90-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც ჩვენს ქვეყანაში დესტრუქციული პროცესები დაიწყო, ”- განაცხადეს სამინისტროში.

## ფილატელისტიკა
1982 წელს სსრკ-მ გამოუშვა საფოსტო ბარათი, რომელზეც გროზნოს ცირკი არის გამოსახული.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ცირკი 

კატეგორია: რუსეთის ცირკი 
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: ჩეჩნეთი
კატეგორია: გროზნო
ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მინისტრთა საბჭოს შენობა

**ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მინისტრთა საბჭოს შენობა** — აშენდა გროზნოს ცენტრში, მდინარე სუნჯას სანაპიროზე, XX საუკუნის დასაწყისში.

## ისტორია
თავდაპირველად, შენობაში განთავსდა „გრანდ-სასტუმრო“. 1918 წელს, ასდღიანი ბრძოლის დროს, შენობაში განთავსდა წითელი არმიის ქვედანაყოფების ე.წ. შუა ფრონტის სექტორის შტაბი ფედოროვის მეთაურობით, რომელიც იცავდა ქალაქს ბიჩერახოველებისგან . 1960 წელს შენობის ფასადზე დამონტაჟდა მემორიალური დაფა შემდეგი წარწერით  :

„აქ 1918 წელს, ბრძოლის დროს, განთავსებული იყო ფრონტის საშუალო სექტორის შტაბი“.

საბჭოთა პერიოდში შენობაში განთავსდა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ მინისტრთა საბჭო. 1964  და 1975  წლებში  სსრკ-ში გამოიცა შენობის ამსახველი მხატვრული მარკები კონვერტებისთვის.

მინი|საფოსტო კონვერტი და მარკა

შენობა განადგურდა 1995 წელს, ჩეჩნეთის პირველი ომის დროს ქალაქის შტურმის დროს. დღეს მის ადგილზე მდებარეობს ჩეჩნეთის გული, მეჩეთის პარკის ტერიტორია.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: გროზნო
ამალია ცვაიბრიუკენ-ბირკენფელდელი

**ამალია ცვაიბრიუკენ-ბირკენფელდელი** (; დ. 10 მაისი, 1752, მანჰაიმი, გერმანია — გ. 15 ნოემბერი, 1828, დრეზდენი, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ის და. საქსონიის დედოფალი 1769-1827 წლებში და ვარშავის ჰერცოგინია 1807-1815 წლებში როგორც ფრიდრიხ ავგუსტ I-ის მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
მარცხნივ|მინი|301x301პქ|ამალია 1769 წელს
ამალია დაიბადა 1752 წლის 10 მაისს მანჰაიმში. იგი იყო მთავარ ფრიდრიხ მიხაილ ცვაიბრიუკენ-ბირკენფელდელისა და მისი მეუღლის, პფალცგრაფინია მარია ფრანცისკა ზულცბახელის შუათანა ქალიშვილი. მისი უმცროსი ძმა, მაქსიმილიან I შემდეგში ბავარიის მეფე გახდა.

1769 წლის 29 იანვარს ამალია ცოლად შერთეს საქსონიის კურფიურსტ ფრიდრიხ ავგუსტ I-ს. 1806 წელს საფრანგეთის იმპერატორმა ნაპოლეონმა მოკავშირეობისა და ერთგულებისათვის მის ქმარს საქსონიის მეფის წოდება მისცა, რითაც ამალია დედოფალი ხდება. მომდევნო წელს ნაპოლეონმა ასევე მათ მისცა პოლონეთის მიწებზე შექმნილი ვარშავის საჰერცოგოს ტახტიც. 

ქორწინებაში დედოფალმა ამალიამ ოთხი ბავშვი გააჩინა, რომელთაგანაც მხოლოდ ერთმა გოგონამ მიაღწია სრულწლოვანებამდე, რაც რეალურად უმემკვიდრეობას ნიშნავდა, რამეთუ გერმანულ სამთავროებში ჯერ ისევ სალიკური სამართალი მოქმედებდა, რომლის მიხედვითაც ქალს არ შეეძლო ტახტზე ასვლა. აღსანიშნავია, რომ მას შემდეგ, რაც მისი მაზლის ცოლი, პრინცესა კაროლინა პარმელი დაიღუპა, სწორედ დედოფალმა ამალიამ და მისმა მეორე მაზლის ცოლმა, ერცჰერცოგინია მარია ტერეზია ავსტრიელმა იკისრეს მისი ობლების აღზრდა. ცნობილია ისიც, რომ რძლები ბავშვებს დიდი სიმკაცრითა და პასუხისმგებლობით ეპყრობოდნენ.

1827 წლის 5 მაისს ამალია დაქვრივდა, რის შემდეგაც ტახტს მისი მაზლი ანტონი იკავებს. ამ ამბიდან წელიწადნახევარში, 1828 წლის 25 ნოემბერს ამალია ცვაიბრიუკენ-ბირკენფელდელი 76 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალეს დრეზდენში, მეუღლის გვერდით.

## შვილები 
# მკვდარშობილი ბავშვი (1771);
# მკვდარშობილი ბავშვი (1775);
# მარია ავგუსტა (1782-1863), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
# მკვდარშობილი ბავშვი (1797);

## ლიტერატურა 
* Justin C. Vovk: In Destiny's Hands: Five Tragic Rulers, Children of Maria Theresa (2010)
* Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (in French). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. p. 94.

კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1752
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:ვიტელსბახები
კატეგორია:საქსონიის დედოფლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1828
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
ადოლფ რემერტის საფლავი

მინი|250პქ|რემერტის საფლავი
**ადოლფ რემერტის საფლავი** — „თბილისის გუბერნიის მინერალური წყლების საგანგებო სამმართველოს“ ხელმძღვანელის, ადოლფ რემერტის საფლავი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში.

## რემერტის დამსახურება
აბასთუმნის, როგორც დასახლების აყვავების ხანა დაკავშირებულია ადოლფ რემერტის სახელთან. იგი იყო ახალშექმნილი ორგანიზაციის „თბილისის გუბერნიის მინერალური წყლების საგანგებო სამმართველოს“ ხელმძღვანელი, რომელსაც დაევალა მინერალური წყლების ტერიტორიების კეთილმოწყობა. იმავე წელს ადოლფ რემერტმა აღძრა შუამდგომლობა დიდი მთავრის მიხეილ ნიკოლოზის ძის წინაშე აბასთუმანში გზის გაყვანის თაობაზე. მოგვიანებით ადოლფ რემერტმა თავისი პროგრამა წარუდგინა კავკასიის სამედიცინო საზოგადოებას, საბოლოოდ, პროგრამა მოიწონა დიდმა თავადმა, კავკასიის მეფისნაცვალმა.

კავკასიის სამედიცინო უწყებამ 1870-იანი წლების ბოლოს აბასთუმნის კეთილმოსაწყობად დააბანდა 500 000 მანეთი. ამის შემდეგ აბასთუმანი გახდა სანიმუშო ბალნეოთერაპევტული კურორტი. აიგო საუკეთესო სააბაზანო შენობა მარმარილოს აბაზანებით (აბანოს კომპლექსი), მოეწყო ცხელი წყლის გამაგრილებელი და გადამყვანი სისტემები, სხვადასხვაგვა შხაპები, მინერალური წყლის ინჰალაციის აპარატურა, ელექტროაბაზანება და სხვა. მთავარი სააბაზანო შენობის წინ გაშენდა "რემერტის პარკი" აუზითა და შადრევნით. პარკის ბოლოს 1883 წელს აშენდა „რემერტის ხიდი“.

ადოლფ რემერტის სახელს უკავშირდება კურორტ აბასთუმნის განვითარება. მას შედგენილი ჰქონდა არა მარტო საკუთრივ წყაროების გამოყენებისა და მოწესრიგების, არამედ მთელი კურორტის კეთილმოწყობის პროგრამა. პროგრამაში გათვალისწინებული იყო:ხეივნის, სანაპიროს, წყალსადენის, კანალიზაციის მოწყობა, „კურზალის“ აგება, დიდი სასტუმროს მშენებლობა, ამ პერიოდში აშენდა მდინარე ოცხეს ჯებირები და მოწესრიგდა მისი კალაპოტი. ასეთი ფართო პროგრამა იზიდავდა აბასთუმანში სააგარაკო მიწის ნაკვეთების შეძენის მრავალ მსურველს.

## გარდაცვალება
ადოლფ რემერტი აბასთუმანში მოღვაწეობდა 1890-1891 წლებში. იგი გარდაიცვალა სამშობლოში, გერმანიაში, თუმცა მისი სურვილის თანახმად დაკრძალულია აბასთუმანში, დღევანდელი საჯარო სკოლის მიმდებარე ტერიტორიაზე, საიდანაც მისი საფლავი პირდაპირ გადაჰყურებს მინერალური წყლების ტერიტორიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
გროზნოს რესპუბლიკური ბიბლიოთეკის შენობა

**ჩეხოვის სახელობის რესპუბლიკური ბიბლიოთეკის შენობა** — აშენდა 1966 წლის იანვარში გროზნოში.

## ისტორია
რესპუბლიკური უნივერსალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, მაშინ მას ჩეჩნეთის მომავალ ეროვნულ ბიბლიოთეკას უწოდებდნენ, გაიხსნა 1904 წლის ოქტომბერში გროზნოში პუშკინის სკოლის პედაგოგების ძალისხმევით. 1945 წლის 11 ივლისს, ანტონ პავლეს ძე ჩეხოვის გარდაცვალების 40 წლისთავთან დაკავშირებით, ბიბლიოთეკას მისი სახელი მიენიჭა. 1966 წლის იანვარში გაიხსნა ახალი ბიბლიოთეკის შენობა ჩეხოვის სკვერში . 1964 წელს ბიბლიოთეკის დირექტორი გახდა ინა გოლიკოვა. 
1983 წელს ბიბლიოთეკას მიენიჭა სახელმწიფო უნივერსალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის სტატუსი. გასული საუკუნის 80-იან წლებში ბიბლიოთეკას ყოველწლიურად 35 ათასამდე წიგნის ასლი, 60 გაზეთის სათაური და 485 ჟურნალის სათაური ჰქონდა. 1990-იანი წლების დასაწყისისთვის ბიბლიოთეკის მთელმა მარაგმა მიაღწია 2.65 მილიონ ნივთს. 

დიდი ხნის განმავლობაში ბიბლიოთეკა წარმოადგენდა კრასნოდარის კულტურის ინსტიტუტის, დაღესტნის უნივერსიტეტისა და მოსკოვის კულტურის ინსტიტუტის სტუდენტების საპრაქტიკო ბაზას წელს   და 1985  წელს  სსრკ-ში გამოიცა მხატვრული ნიშნით კონვერტები ბიბლიოთეკის გამოსახულებებით.

## ლიტერატურა
* Адиз Кусаев. Город Грозный : страницы истории (1818-2003 гг.). — Элиста: ЗАОр НПП «Джангар», 2012. — 344 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-94587-526-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია: გროზნო
გროზნოს მერიის შენობა

მინი|გროზნოს მერიის შენობა

**გროზნოს მერიის შენობა** — აშენდა ქალაქი გროზნოს ცენტრში XX საუკუნის დასაწყისში.

## ისტორია
თავდაპირველი გროზნოს მერიის შენობა ხის იყო და ერთსართულიანი. რევოლუციამდელ პერიოდში მასში კეთილშობილთა კრება იყო განთავსებული. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, შენობაში განთავსდა პიონერების და სკოლის მოსწავლეების სასახლე. იმ დროს აღნიშნულ სასახლეში ბავშვთა წვეულებები და სხვადასხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო ღონისძიებები იმართებოდა. ერთხელ საახალწლო ზეიმის დროს, შენობაში ხანძარი გაჩნდა. ხანძრის შემდგომ შენობა ქვისგან გადაკეთდა. განსხვავებით ხის შენობისგან, ქვის შენობა ორსართულიანი იყო. შენობაში სხვადასხვა წრეები მუშაობდნენ. 1946-1949 წლებში აქ ასევე განთავსდა თოჯინების თეატრი. 1953 წელს შენობა გარემონტდა არქიტექტორ ხაიტის პროექტის მიხედვით. 1970-იანი წლების ბოლოს პროექტის მიხედვით აღნიშნულ შენობას მესამე სართულიც დაემატა .

აქ, სახალხო კრების ყოფილ შენობაში, 1917 წელს გაიმართა მშრომელთა, ჯარისკაცთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოს სხდომებიც.

1969 წელს პიონერთა სასახლის შენობის მახლობლად მდებარე პარკში გაიხსნა ახალგაზრდა ტრენერის, ვოლოდია მორდოვინოვის ძეგლი .

1978 წელს პიონერთა სასახლეში დამონტაჟდა კიდევ ერთი მემორიალური დაფა, შემდეგი წარწერით: „აქ, 1918 წლის 23–დან 29 მაისამდე ჩატარდა ტერეკის ხალხთა III ყრილობა.“

საგანგებო სიტუაციების კომიტეტის შემდეგ შენობა გადაეცა მერიასა და ქალაქის კრებას. 1993 წელს, დამოუკიდებელი იჩქერიის ფორმირების პროცესში, რესპუბლიკაში მომწიფდა პოლიტიკური განხეთქილება პრეზიდენტ ჯოხარ დუდაევსა და ოპოზიციას შორის. ოპოზიციამ დაიწყო რუსეთთან ურთიერთობის რეფერენდუმის მომზადება. რეფერენდუმი 5 ივნისს დაინიშნა. დუდაევმა არ დაუშვა რუსეთთან ურთიერთობის ნორმალიზება. 

5 ივნისის ღამეს, პრეზიდენტის სპეცრაზმმა შამილ ბასაევის მეთაურობით აიღო ქალაქის კრების შენობა, სადაც იმ პერიოდში მიმდინარეობდა საკონსტიტუციო სასამართლოს და რესპუბლიკის პარლამენტის მუშაობა. თავდასხმის დროს 30 ადამიანი გარდაიცვალა (სხვა შეფასებით - ორმოცდაათამდე ადამიანი).

შენობა ძლიერ დაზიანდა ჩეჩნეთის პირველი და მეორე ომების დროს. თუმცა, მეორე ომის საომარი მოქმედებების დასრულებიდან მალე იგი მთლიანად აღდგა.

გროზნოს მერიის ახალი შენობის გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობდნენ ჩეჩნეთის პრეზიდენტი რამზან კადიროვი, ასევე რესპუბლიკური მთავრობის, სასულიერო პირებისა და შემოქმედებითი ინტელიგენციის წარმომადგენლები.

## ლიტერატურა
* Пономарёва И. З., Севостьянов М. П. Памяти вечной достойны. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987. — 120 с. — 15 000 экз.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: გროზნო
პატარა ბოსი

**„პატარა ბოსი“** () — 2017 წლის კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ტომ მაკგრატი, პერსონაჟებს ახმოვანებენ მაილს ბაკში, სტივ ბუშემი, ჯიმი კიმელი, ლიზა კუდროუ და ტობი მეგუაერი. ფილმი აწარმოა DreamWorks Animation-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია 20th Century Fox-მა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:DreamWorks Animation-ის ფილმები
კატეგორია:2017 წლის ფილმები
კატეგორია:2017 წლის ანიმაციური ფილმები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2010-2011

**ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2010-2011** — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 80-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2010 წლის 28 აგვისტოს და დასრულდა 2011 წლის 21 მაისს. რიგით 21-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ოთხი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „მალიორკა“, „ჰერკულესი“ და „ალმერია“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
პრეზიდენტის სასახლე (გროზნო)

მინი|პრეზიდენტის სასახლე

**პრეზიდენტის სასახლე** —  ჩეჩნეთის დედაქალაქ გროზნოში მდებარე შენობა, რომელიც ჩეჩნეთის პირველი ომის დროს განადგურდა.

## ისტორია
სსრკ-ს დაშლამდე შენობაში განთავსებული იყო სსრკ-ს ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომიტეტი, 1991 წელს ჩეჩნეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, შენობა იყო განთავსებული ჯოხარ დუდაევის საპრეზიდენტო სასახლე. 

დე-ფაქტო დამოუკიდებლობის ხანმოკლე პერიოდში (1991 წლის ნოემბერი-2000 წლის თებერვალი) რუსეთიდან შშეიხ მანსურის პატივსაცემად ეწოდა მოედნის შენობა.

საბოლოოდ გენერალმა ჯოხარ დუდაევმა, სეპარატისტული ჩეჩნეთის რესპუბლიკის იჩკერიის პირველმა ლიდერმა, იგი მიიღო როგორც მისი საპრეზიდენტო სასახლე (სინამდვილეში კი, დუდაევის ოფისი შენობის მერვე სართულზე იყო).

მინი|დუდაევის მომხრეები პრეზიდენტის სასახლის წინ გროზნოში, 1994 წლის დეკემბერი, ქალაქისთვის ბრძოლის დაწყებამდე მხოლოდ რამდენიმე დღით ადრე. მიხეილ ევსტაფიევის ფოტო

გროზნოზე საახალწლო თავდასხმის დროს (ჩეჩნეთის პირველი ომის ადრეული ეტაპი 1994-1995 წლის ზამთარში), სასახლე იყო ფედერალური ჯარების ერთ-ერთი მთავარი სამიზნე. ამ დროს იგი ძლიერ დაზიანდა, სეპარატისტებმა მიატოვეს 1995 წლის 18 იანვარს, სამკვირიანი დაბომბვისა და ორკვირიანი ბრძოლის შემდეგ, ხოლო მეორე დღეს რუსულმა არმიამ მთლიანად აიღო.

რუსული ძალები თითქმის სამი კვირის განმავლობაში ბომბავდა აღნიშნულ შენობას და მის მიმდებარე შენობებს. მასზე  მიიტანეს ასობით პირდაპირი საარტილერიო დარტყმა, მათ შორის ნაღმტყორცნებიდან, ცეცხლსასროლი იარაღით  და განსაკუთრებით გამანადგურებელი ზალპური BM-21 რაკეტებით, რამაც მთლიანად გაანადგურა მუნიციპალიტეტის მრავალი შენობა, პრეზიდენტის სასახლის მახლობლად.

1996 წლის 15 თებერვალს ფედერალურმა ძალებმა დანგრეული შენობა დაანგრიეს აფეთქების შედეგად . 

ამჟამად ყოფილი სასახლის ადგილზე განთავსებულია ახმად კადიროვის მეჩეთი და პოლიციელების ძეგლი, რომლებიც ტერორისტებისა და ვაჰაბიტების წინააღმდეგ ბრძოლაში დაიღუპნენ.

აღსანიშნავია, რომ ახმად კადიროვის მეჩეთი სიდიდით მეორეა რუსეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Google Earth Community: Presidential Palace (ruined) 

## სქოლიო
კატეგორია: ჩეჩნეთ-ინგუშეთი
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: გროზნო
ნიკოლოზ ჩოჩია

**ნიკოლოზ ჩოჩია** (დ. 2 დეკემბერი, 1913 — გ. უცნობია) — საბჭოთა გეოლოგი, გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1965). 

## ბიოგრაფია
1939 წლიდან მუშაობდა ნავთობის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტში. 1941 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტი.  1964-1969 წლებში მუშაობდა დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო დარგში. 1950 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტში. მისი შრომები ეხება დასავლეთ ციმბირისა და დასავლეთ ურალის გეოლოგიური აგებულებისა და ნავთობაირიანობის საკითხებს. იგი დასავლეთ ციმბირის ნავთობიანი პროვინციის ერთ-ერთი პირველი აღმომჩენია. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
სიმონ ჩოჩია

**სიმონ ჩოჩია** (დ. 21 ივნისი, 1901, აბაშა — გ. უცნობია) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1959).

## ბიოგრაფია
1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, საქართველოს უმაღლეს სასოფლო-სამეურნეო კომუნისტურ სკოლაში, ამიერკავკასიის მანქანა-იარაღების საცდელ სადგურში, 1941-1943 წლებში კი მუშაობდა დირექტორად, ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, 1959 წლიდან კი საქართველოს სუბტროპიკული ინსტიტუტის სასოფლო-სამეურნეო და სამელიორაციო მანქანების კათედრის გამგედ. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ვასილ ჩოჩიევი

**ვასილ ჩოჩიევი** (დ. 27 თებერვალი, 1917, ბაბილეთი — გ. 8 იანვარი, 1947, დუბნო, უკრაინის სსრ) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის გმირი (1943), პოდპოლკოვნიკი (1946).

## ბიოგრაფია
1920-1930 წლებში ცხოვრობდა თბილისში. 1930 წლიდან ცხოვრობდა ცხინვალში. 1933 წელს დაამთავრა 8-წლიანი სკოლა, 1935 წელს დაამთავრა თბილისის აეროკლუბი; 1938 წელს — ბატაისკის სამოქალაქო ავიაციის მფრინავთა სკოლა. 1933-1935 წლებში მუშაობდა თბილისის სტამბაში ამწყობად. 1938-1941 წლებში მუშაობდა ცხინვალის აეროკლუბში მფრინავ-ინსტრუქტორად. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა დონბასში, კავკასიასა და სტალინგრადში; მონაწილეობდა ყირიმისა და სევასტოპოლის განთავისუფლებაში..

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
რევაზ ჩოჩიევი

**რევაზ ჩოჩიევი** (დ. 7 მაისი, 1906, ორთეუ — გ. უცნობია) — ოსი მწერალი და მთარგმნელი. სამწერლო მოღვაწეობა დაიწყო 1930 წლიდან. მისი ნაწარმოებების თემა იყო ოსური სოფელი, დიდი სამამულო ომი. თარგმნა ჩეხოვის, ფრანკოს, ყაზბეგის ნაწარმოებები.

## ნაწარმოებები
*მოთხრობების კრებული „მოგზაურობა დაღესტანში“, 1938
*რომანი „ოვნება“, 1940
*პიესა „ჯადოსნური ძალა“
*რომანი „ბედნიერება“, 1958
*რომანი „ქარიშხალი“, 1971

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ოსი მწერლები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
RegioPanter

**RegioPanter** (ტიპური მარკა Škoda 7Ev) —  ნაწილობრივ დაბალიატაკიანი ელექტრო მატარებელი, გამოშვებული ჩეხური ფირმა Škoda Vagonka-ს მიერ (Škody Transportation-ის ნაწილი), რომელიც პირველად შეუკვეთა ჩეხეთის რკინიგზამ, 2011 წელს. შეკვეთის დროს ეს ტიპი ჯერ არ იყო შემუშავებული. სამი სხვადასხვა მოდიფიკაციის ელექტრო მატარებლები ატარებენ მარკებს 440, 640 და 650. სლოვაკეთის რკინიგზისთვის გამოშვებული ელექტრომატარებლები აღინიშნება მარკებით 660 და 661. 2020 წლის შუა პერიოდის მდგომარეობით ექსპლუატაციაში და წარმოებაშია სულ 162 მატარებელი RegioPanter.
## შეკვეთები 
## გალერეა 

File:ČD Class 440, Hradec Kralové hlavní nadraží.webm|მატარებელი 440 პარდუბიცის მიმართულებით
File:Czech Raildays 2012, ČD RegioPanter, 440 009-8 (03).jpg|მატარებელი 440
File:Czech Raildays 2013, ČD RegioPanter, 650.003 (03).jpg|მატარებელი 650
File:Czech Raildays 2013, ČD RegioPanter, 650.003 (23).jpg|მატარებელი 650-ის მართვის პულტი
File:Czech Raildays 2013, ČD RegioPanter, 650.003 (17).jpg|მატარებელ 650-ის პირველი კლასის ვაგონი
File:Two coupled RegioPanters in Vranovice.jpg|ორი გადაბმული RegioPanter ვრანოვიცეში
File:Regiopanter in the paint of the Pilsen region.jpg|RegioPanter პლზენის მხარის ფერებში ჰორაჟძოვიცე პრჟედმნესტი.
File:RegioPanter, low floor second class section, Pilsen region.jpg|ჩეხეთის რკინიგზის მატარებელ 650-ის მეორე კლასის ვაგონი პლზენის მხარის ფერებში

## ლიტერატურა
* JANČAR, Rosťa. Staré pantografy končí. Podívejte se, jak v Plzni staví nové. Technet.cz [online]. iDNES.cz, 2011-03-22 [cit. 2020-06-18]. Dostupné online.
* Elektrická jednotka RegioPanter [online]. skoda.cz [cit. 2020-06-19]. Dostupné online.
* RegioPanter se rozeběhl po zkušebním okruhu jako dravec [online]. České dráhy [cit. 2020-06-18]. Dostupné online.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Elektrická jednotka RegioPanter , skoda.cz
* Staré pantografy končí. Podívejte se, jak v Plzni staví nové, Technet iDnes.cz, 22. 3. 2011

## სქოლიო
კატეგორია:სარკინიგზო ტრანსპორტი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2024

**2024 წლის ოლიმპიური თამაშები** — ოფიციალურად ცნობილი როგორც **ზაფხულის XXXIII ოლიმპიური თამაშები** იგივე „Paris 24“, რომელიც გაიხსნა 2024 წლის 26 ივლისს. თამაშები გასტანს 15 დღეს. ოფიციალურად ოლიმპიური თამაშები დახურულად გამოცხადდება 11 აგვისტოს. რაც შეხება მასპინძელ ქვეყანას, ხმის მიცემით გაირკვა რომ 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებს პარიზი, საფრანგეთი უმასპინძლებს. აქამდე პარიზმა ოლიმპიადას ორჯერ (1900, 1924) უმასპინძლა. პარიზი გახდება მეორე ქალაქი ლონდონის შემდეგ, რომელმაც ზაფხულის ოლიმპიადას სამჯერ უმასპინძლა.

ოლიმპიადაზე ჩავიდა 206 მონაწილე ქვეყანა. 2023 წლის დეკემბერში საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა დაადგინა, რომ რუსეთის და ბელარუსის ოლიმპიური კომიტეტები ვერ მიიღებდნენ მონაწილეობას 2024 წლის თამაშებზე.

## ლოგო
პარიზის ოლიმპიური თამაშების ლოგო წარმოადგენს ციფრების - 2-ისა და 4-ის ერთმანეთთან თანმკვეთ გამოსახულებას, რომლითაც ფორმირებულია სტილიზებული ეიფელის კოშკი მკვეთრ ფერებში (ლურჯი, შავი, წითელი, ყვითელი და მწვანე). 24 სიმბოლურად აღნიშნავს 2024 წელს და 1924 წელს - პარიზში ჩატარებული ბოლო ოლიმპიადის წელს.

## თილისმა
2024 წლის ოლიმპიური თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტმა წარმოადგინა ოლიმპიური და 2022 წლის პარაოლიმპიური თამაშების თილისმა - ფრიგიული ჩაჩი სახელით „ფრიგი“. კომიტეტის თავმჯდომარის, ტონი ესტანჟის სიტყვებით: ფრიგიული ჩაჩი „საფრანგეთის რესპუბლიკის მკაფიო სიმბოლოა, ფრანგი ხალხისთვის კი ის თავისუფლებას ნიშნავს. ამიტომ ის მთელი მსოფლიოსთვის თილისმების სახება გახდება.“ თილისმა წარმოდგენილი იყო დევიზით: „მარტო ჩქარა მივდივართ, ერთად კი - შორს“.

## სლოგანი
ოლიმპიური თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტმა წარმოადგინა სლოგანი: „თამაშები ღია ყველასთვის“ (; ). დევიზი ითვალისწინებს სქესთა თანასწორობას (საერთო ადგილების კვოტა განისაზღვრა 10500 მონაწილით - 5250 ქალი და 5250 მამაკაცი სპორტცმენი) და ღიობას ახალი სპორტის სახეობებისთვის

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოლიმპიური კომიტეტი
* ოლიმპიადა 2024

## სქოლიო
კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2024
თემურ ჯავახიშვილი

**თემურ ჯავახიშვილი**, *თემო ჯავახი* (დ. 16 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და მხატვარი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი 1976 წელს, ხოლო კინოს სტუდია „ქართულ ფილმთან“ არსებული სამსახიობო სტუდია 1974 წელს.

1995 წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. 1976 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); ზაარბრიუკენი (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), გიუმრი (სომხეთი), სოჭი (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — კალინინგრადი და ეკატერინბურგი (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ (სან-დიეგო, 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). 

საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან).

## შემოქმედება
თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს.

## ლიტერატურა
*ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. –  თბ., 2006.-გვ.602

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოდესტა

[მინი|250x250პქ|პოდესტას სასახლე, [პარმა]]
**პოდესტა** (, -დან — „ხელისუფლება“) — უმაღლესი ადმინისტრაციული პირი (აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლების მეთაური) XII–XVI საუკუნეების იტალიის მრავალ ქალაქ-კომუნაში. ირჩევდნენ (როგორც წესი, სხვა ქალაქის მცხოვრებს) 6 თვიდან 1 წლამდე ვადით. XII საუკუნის მე-2 ნახევარში იმპერატორმა ფრიდრიხ I ბარბაროსამ თავის თავს მიანიჭა პოდესტას დანიშვნის უფლება, რამაც ეს თანამდებობა იმპერატორის ხელისუფლების წარმომადგენლად აქცია. ლენიანოს ბრძოლის (1176) შემდეგ ქალაქებმა კვლავ მოიპოვეს მისი არჩევის უფლება. XIII საუკუნის შუა ხანებიდან პოპოლანების წარმატებულმა ბრძოლამ ნობილების წინააღმდეგ მრავალ ქალაქში (ბოლონია, ფლორენცია და ბევრი სხვა) პოდესტას ხელისუფლების დასუსტება და ხალხის კაპიტნის ინსტიტუტის გაძლიერება გამოიწვია. XIV–XV საუკუნეებში პოდესტას მხოლოდ სასამართლო ფუნქციები გააჩნდა. XVI საუკუნის დასაწყისში ადგილი დაუთმო მოსამართლეთა კოლეგიას. შუა საუკუნეების ზოგიერთ მსხვილ იტალიურ ქალაქ-სახელმწიფოში (ვენეცია, გენუა, ფლორენცია) მათ დაქვემდებარებაში მყოფ ტერიტორიებზე არსებული ქალაქების მმართველები აგრეთვე პოდესტად იხსენიებოდნენ, მათ ცენტრალური ხელისუფლება ნიშნავდა.

1926 წელს ფაშისტური იტალიის ქალაქებში შემოიღეს ამავე სახელწოდების უმაღლესი ადმინისტრაციული თანამდებობა, რომელსაც მთავრობის მიერ დანიშნული პირები იკავებდნენ. 1946 წლის იანვარში ფაშისტური რეჟიმის მარცხთან ერთად პოდესტას თანამდებობა გაუქმდა.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:მთავრობის მეთაურები
კატეგორია:სახელმწიფოს მეთაურები
კატეგორია:შუა საუკუნეები
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები
კეპა არისაბალაგა

**კეპა არისაბალაგა რევულეტა**, ან და უბრალოდ **კეპა** (დ. 3 ოქტომბერი, 1996, ონდაროა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი. ლონდონის „ჩელსისა“ და ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. 2018 წელს „ჩელსიმ“ მის შესაძენად 80 მილიონი ევრო გადაიხადა, ამ ტრანსფერის შემდეგ არიზაბალაგა გახდა მსოფლიოს ყველაზე ძვირადღირებული მეკარე.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## რესურსები ინტერნეტში
* BDFutbol.com
* [პროფილი უეფა(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A3%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%90)-ს ოფიციალურ საიტზე]

კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თუ მხოლოდ ყველა

**თუ მხოლოდ ყველა** (სომხურად:  Եթե բոլորը) — 2012 წლის სომხური დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორია ნატალია ბელიაუსკენე. ფილმი შეირჩა როგორც სომხეთის კანდიდატი ოსკარის უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაზე, მაგრამ ნომინაცია ვერ მოიპოვა.

## შინაარსი 
საშა, გოგონა რუსეთიდან, მიემგზავრება სომხეთში მთიანი ყარაბაღის ომის ვეტერანის მოსაძებნად, სახელად გურგენი. მისი პოვნის შემდეგ, გოგონამ მას უთხრა, რომ სურს მამის საფლავზე ხე დარგოს. მისი მამა ვეტერანთან ერთად იბრძოდა. კაცი დიდად არ არის დაინტერესებული და სოფელში მიჰყავს, რომ იპოვოთ იპოვოს ისეთი ხალხი, ვინც ომის დროს მამასთან ერთად მსახურობდა. საბოლოოდ პასუხისმგებლობა დაეუფლა გურგენს, რადგან ის მანქანას იპარავს მისი მექანიკოსის მაღაზიიდან და მოგზაურობს ახალგაზრდა გოგონასთან ერთად. საშას მამის დანაყოფის ზოგიერთი წევრის შეკრების შემდეგ, გურგენს იმ ძნელი პერიოდის გახსენება უმძიმს. . ის თავს დამნაშავედ გრძნობს საშას მამის გარდაცვალების გამო, ვინაიდან სწორედ მისმა ტყვეობამ განაპირობა სამაშველო ოპერაცია, რომელმაც მისი სიცოცხლე შეიწირა. გარდა ამისა, მან არ იცის როგორ უთხრას საშასა, რომ მამის საფლავი ფრონტის ხაზის მეორე მხარესაა. როდესაც ისინი საბოლოოდ მიაღწევენ ფრონტის სამხედრო პოსტს, პასუხისმგებელი მეთაური უარს ამბობს მათ გატარებაზე. 

ღამით, გურგენი და საშა მოგზაურობას ასრულებენ და ხის დარგვა შეუძლიათ. მზის ამოსვლისთანავე აზერბაიჯანელი სოფლელი ხედავს ორს და თოფით იპყრობს მათ. მათი დაკითხვის შემდეგ, იგი გაიგებს მიზეზს, რომ ისინი საფლავზე მივიდნენ და ტირილს იწყებს, რადგან ომის გამო 10 წლის შვილს დაკარგავს. იგი უშვებს მათ იმ პირობით, რომ სომხურ მხარეში მისი შვილის საფლავთანაც დარგავენ ხეს. ახალგაზრდა ბიჭის საფლავზე ხის დარგვის შემდეგ ისინი ლაშქრობას იწყებენ ქალაქში. საპირფარეშოების შესვენებაზე გაჩერებისას, ოლიგარქის მცველები, რომელთა მანქანაც გურგენმა მოიპარა, მათ დაეწივნენ. ისინი ვეტერანს სცემენდა მანქანას დაიბრუნებენ. საშა, რომელიც მომხდარს ვერ ნახავს გატეხილი სომხურით ეკითხება მას, თუ როგორაა. მისი საშინელი სომხურის გამო ამ მომენტზე სომხები ძალიან ხალისობენ.

## პლაგიატის ბრალდება 
ფილმის გარშემო დაპირისპირება წარმოიშვა, რადგან აზერბაიჯანელი მწერალი ელჩინ ჰუსეინბეილი აცხადებს, რომ ფილმის სიუჟეტი შეიცავს უამრავ ელემენტს, როგორც მისი მოთხრობა მზის დაბრმავება (აზერბაიჯანული: Gözlərimə gün düşür). მწერალი ამბობს, რომ ეს მან 2010 წლის დასაწყისში დაწერა. მოთხრობა გამოქვეყნდა 2010 წლის 27 თებერვალს 525-ე გაზეთში და ივნისის ნომერში "ხალხთა მეგობრობა".  ამ თემაზე დისკუსია გაიმართა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირთან გამართულ პრესკონფერენციაზე. ღონისძიებას ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის საავტორო უფლებების სააგენტოს წარმომადგენლები. ჰუსეინბეილმა ასევე შესთავაზა აზერბაიჯანის საავტორო უფლებების სააგენტოს დაუკავშირდნენ კინო დაჯილდოების კომიტეტს ამ საკითხთან დაკავშირებით. ამასთან, მაიკლ პოღოსიანი ("თუ მხოლოდ ყველას" მწერალი) ირწმუნება, რომ მან სცენარი დაწერა 2010 წლის დასაწყისში მას შემდეგ, რაც შეხვედრა გამართა ხალხთან, რომლებმაც ომში მონაწილეობა მიღეს. ის ამტკიცებს, რომ სცენარი 2010 წლის გაზაფხულზე შექმნა. გარდა ამისა, მაიკლ პოღოსიანმა თქვა: ”ჩვენ ანალოგიურად შეგვეძლო აზერბაიჯანელების დადანაშაულება ჩვენი ფილმის მონატრების სიუჟეტის მოპარვაში, სადაც მთავარმა გმირმა გადაკვეთა საზღვარი, რომ თავის სამშობლოში გარდაცვლილიყო."

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური ფილმები
კატეგორია:2012 წლის ფილმები
ედუინ ლანკესტერი

**ედუინ ლანკესტერი** (დ. 15 მაისი, 1847, ლონდონი — გ. 15 აგვისტო, 1929, ლონდონი) — ინგლისელი ზოოლოგი და ემბრიოლოგი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1875-დან). ლანკესტერის შრომები ეხება ნამარხ თევზებს, რგოლოვანი ჭიების, მოლუსკების და ფეხსახსრიანების ანატომიას და ემბრიოლოგიას, უხერხემლოთა სისტემატიკას. 1877 წელს ჭიები დაყო სამ ტიპად: ბრტყელი, მრგვალი და რგოლოვანი. ცხოველთა სისტემაში ცალკე ჯგუფად გამოყო ღრუბლები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:ინგლისელი მეცნიერები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
პოლ ლანჟევენი

**პოლ ლანჟევენი** (დ. 23 იანვარი, 1872, პარიზი — გ. 19 დეკემბერი, 1946) — ფრანგი ფიზიკოსი, პარიზის მეცნიერთა აკადემიის წევრი (1934), ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი. 

## ბიოგრაფია
1891 წელს დაამთავრა ფიზიკის და ქიმიის ინდუსტრიული სკოლა. 1897 წელს დაამთავრა პარიზის ნორმალური სკოლა, მიიღო ქალაქის სტიპენდია და ერთი წელი მუშაობდა კევენდიშის ლაბორატორიაში კემბრიჯში ჯ. ტომსონთან. საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ ასწავლიდა პარიზის უნივერსიტეტში. 1902 წლიდან მუშაობდა კოლეჟ დე ფრანსში, სადაც 1909 წლიდან იყო პროფესორი. 1905 წლიდან ფიზიკის და ქიმიის ინდუსტრიულ სკოლაში დაიკავა კათედრა. 1925 წლიდან იყო ამ სკოლის დირექტორი. 1926 წელს ეს სკოლა გადააკეთა უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებად.

1933-1939 წლებში მონაწილეობდა ამსტერდამ-პლაილეის მოძრაობაში. 1934 წლიდან სათავეში ედგა ანტიფაშისტურ კომიტეტს. 1939 წელს დააარსა და ხელმძღვანელობდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ჟურნალ პანსეს. 1940 წლის ოქტომბერში გერმანელმა ოკუპანტებმა დააპატიმრეს, ხოლო დეკემბერში ტრუაში გადაასახლეს. 1944 წლის მარტში წინააღმდეგობის მოძრაობის დახმარებით გადავიდა შვეიცარიაში. 1944 წელს შევიდა საფრანგეთის კომუნისტურ პარტიაში.

ლანჟევენმა დაამუშავა აირში დამუხტული იონების მოძრაობის თეორია, შემოიღო რეკომბინაციის ალბათობის ცნება. შექმნა იონთა ძვრადობის განსაზღვის მეთოდები. მისი მნიშვნელოვანი შრომები შეეხება ნივთიერებათა მაგნიტური თვისებების სტატისტიკურ თეორიას. მისი მოსწავლეები იყვნენ ირენ ჟოლიო-კიური და ეჟენი კოტონი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 დეკემბერი
ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები

**ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები** აღნიშნავს ორმხრივ ურთიერთობებს სომხეთის რესპუბლიკასა და ესპანეთს შორის. ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობის ისტორიის ცენტრალური წერტილი სომხების ესპანეთში მიგრაციაა, სადაც დაახლოებით 40 000 სომეხი გადასახლდა. ესპანეთიც და სომხეთიც ევროპის საბჭოს წევრი ქვეყნები არიან. სომხეთის საელჩო ესპანეთში მადრიდში მდებარეობს. ესპანეთის საელჩო მოსკოვში (რუსეთი) მდებარეობს და საპატიო საკონსულო ერევანშიც ფუნქციონირებს.

## ისტორია 
## ადრეული ურთიერთობები 
სომხეთსა და ესპანეთს შორის პირველ კონტაქტებს 1382 წლამდე მივყავართ, როდესაც კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე, ლევონ VI თავშესაფრისა და დახმარების საძიებლად ესპანეთის მეფე ხუან I-ს ეწვია. ესპანეთში ლევონ VI-ს *მადრიდის ლორდის* წოდება მიანიჭეს. იგი ესპანეთში 1390 წლამდე დარჩა, სანამ მეფე ხუან I გარდაიცვლებოდა. საუკუნეების განმავლობაში სომხები ესპანეთში ომებისა და არეულობებისგან თავის დასაღწევად ჩადიოდნენ. XIV-XV საუკუნეებში არაერთი სომეხი ესპანურ ექსპედიციებს შეუერთდა.

## თანამედროვე ურთიერთობები 
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ესპანეთში 20 000-ზე მეტი სომეხი გადასახლდა. 2003 წელს ესპანეთმა ერევანში საპატიო საკონსულო გახსნა. 2010 წლის აგვისტოში კი მადრიდში სომხეთის საელჩო გაიხსნა. ბოლო წლებში ესპანეთის ხუთმა პროვინციამ სომხების გენოციდი აღიარა (არაგონი, ბალეარის კუნძულები, ბასკეთი, კატალონია და ნავარა).  2010 წელს ვალენსიის ქალაქ მისლატაში სომხების გენოციდისადმი მიძღვნილი ძეგლი აღიმართა.

## უმაღლესი დონის ვიზიტები 
ში]]
2007 წლის ივნისში და განმეორებით, 2010 წლის მარტში ესპანეთში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, მიგელ ანხელ მორატინოსი. ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოსე მანუელ გარსია-მარგალო 2014 წლის აპრილში ეწვია სომხეთს. ამ უკანასკნელის საგარეო საქმეთა მინისტრი ვარტან ოსკანიანი პირველად 2000 წლის ნოემბერში, ხოლო მეორედ 2007 წლის ნოემბერში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა საბერძნეთში. ბაკლანეთის სახელმწიფოში უმაღლესი ვიზიტით სამჯერ იმყოფებოდა საგარეო საქმეთა მინისტრი, ედუარდ ნალბანდიანი (2010 წლის მაისი, დეკემბერი და 2013 წლის ივნისი).

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ესპანეთის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ესპანეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
ლანსინგი

**ლანსინგი** ( ) —  ქალაქი აშშ-ში, მიჩიგანის შტატის დედაქალაქი. მოსახლეობა 113810 ადამიანი (2014). ლანსინგი ავტომრეწველობის მნიშვნელოვანი ცენტრია. ქალაქში განთავსებულია General Motors-ის ოფისები და ქარხნები. ლანსინგში დაიბადა ამერიკელი მსახიობი სტივენ სიგალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
ლანსანგი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლანსანგი
**ლანსანგი** — ლაოსის ფეოდალური სახელმწიფო. არსებობდა 1353-1707 წლებში. ეკავა დაახლოებით ახლანდელი ლაოსისა და აღმოსავლეთ ტაილანდის ტერიტორია. 1707 წელს დაიშალა ორ სამთავროდ: ლუანგპრაბანგად და ვიენტიანად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლაოსის ისტორია
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
სადარაკის მეჩეთი

**სადარაკის მეჩეთი**  (აზერბ. Sədərək məscidi) — მეჩეთი ბაქოს ქარადაღის რაიონში, ლოკბატანის დასახლებაში, სადარაკის სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიაზე .

## ისტორია
მეჩეთი აშენდა 2007 წელს. ლოცვის სახლს ემსახურება ძირითადად სავაჭრო ცენტრის მრავალი თანამშრომელი, რომელიც ერთ–ერთი უდიდესია კავკასიაში . 

მეჩეთი არის იმამ ჯაფარ ჯაფარ სადიკის სახელობის. სადარაკის მეჩეთი არის შიიტური. ის არის მოქმედი მეჩეთი ბაქოში.

## არქიტექტურა
მეჩეთი ორსართულიანია, თანამედროვე რვაკუთხა ფორმის, დიდი სფერული გუმბათით. სამწუხაროდ მინარეთი დაკარგულია. მეორე სართულზე გუმბათის მთლიანი პერიმეტრის გასწვრივ 14 სარკმელია დამონტაჟებული.

მეჩეთის მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც მთავარი კომპლექსის ნაწილია, განთავსებულია მეორადი სწორკუთხა ნაგებობა კრამიტით გადახურული სახურავით, სადაც თაყვანისმცემლები რიტუალს ასრულებენ.

თავად მეჩეთი, მიმდებარე ტერიტორიასთან ერთად, გარშემორტყმულია გალავანით, რომელიც დაახლოებით ორი მეტრის სიმაღლისაა და ქვა-რკინის ნაგებობაა. მეჩეთის მინბარი (ტრიბუნა) და მიჰრაბი დამზადებულია ხისგან და გაფორმებულია ხელნაკეთი ნიმუშებით.

ამავე დროს, მას ყველა საჭირო პირობა აქვს 350-მდე მორწმუნის მისაღებად. იერუსალიმის მეჩეთის სტილში, სადარაკის სავაჭრო ცენტრის გენერალური გეგმის შესაბამისად აშენებულ მეჩეთს არ აქვს მინარეთი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Координаты мечети
* Mosque at the Sederek Shopping Center - Sədərək Ticarət Mərkəzində məscid
* სადარაკის მეჩეთი 
* ისტორია

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანი
კატეგორია: ბაქოს მეჩეთები
კატეგორია: კავკასია