ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი

**ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი** () — ჰოლოკოსტისადმი მიძღნვილი მუზეუმი ვაშინგტონში. მუზეუმი უზრუნველყოფს ჰოლოკოსტის ისტორიის დოკუმენტირებას, შესწავლასა და ინტერპრეტაციას.

მუზეუმის ბიუჯეტი 2018 წლის სექტემბრის მონაცემებით 120.6 მილიონი დოლარია. 2008 წელს მუზეუმს ჰყავდა 400-მდე თანამშრომელი, 125 კონტრაქტორი და 650 მოხალისე. მას აქვს ადგილობრივი ოფისები ნიუ-იორკში, ბოსტონში, ბოკა რატონში, ჩიკაგოში, ლოს ანჯელესსა და დალასში.

დაარსებიდან (1993 წლის 22 აპრილი) დღემდე მუზეუმს ჰყავდა თითქმის 40 მილიონი ვიზიტორი, მათ შორის 10 მილიონზე მეტი სკოლის მოსწავლე, 99 სახელმწიფოს მეთაური და 3500-ზე მეტი უცხოელი ჩინოვნიკი 211-ზე მეტი ქვეყნიდან. მუზეუმის ვებგვერდს 2008 წელს ჰყავდა 25 მილიონი ვიზიტი, საშუალოდ 100 ქვეყნიდან ყოველდღიურად.

მუზეუმის კოლექციები შეიცავს 12,750-ზე მეტ ექსპონატს, 49 მილიონ გვერდ საარქივო დოკუმენტს, 85,000 ისტორიულ ფოტოს, 200,000-ზე მეტ რეგისტრირებულ გადარჩენილს და მათ ოჯახებს, 1000 საათის საარქივო მასალას, 93,000 ბიბლიოთეკაში დაცულ ნივთს და 9,000 ზეპირსიტყვიერ ჩვენებას. მუზეუმს ასევე ჰყავს მასწავლებლები შეერთებული შტატების ყველა შტატში და 1994 წლიდან, თითქმის 400 უნივერსიტეტის სტიპენდიატი 26 ქვეყნიდან.

## ისტორია 
### პრეზიდენტის კომისია ჰოლოკოსტის შესახებ 
ალტ=14th Street Entrance of USHMM. Large, rectangular façade with rounded opening.|მინი|მუზეუმის მე-14 ქუჩის შესასვლელი
1978 წლის 1 ნოემბერს პრეზიდენტმა ჯიმი კარტერმა ჩამოაყალიბა პრეზიდენტის კომისია ჰოლოკოსტის შესახებ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ელი ვიზელი, გამოჩენილი ავტორი, აქტივისტი და ჰოლოკოსტის გადარჩენილი. მისი მანდატი იყო ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა მემორიალის შექმნის შესახებ გამოძიების ჩატარება. მანდატი შეიქმნა ვიზელისა და რიჩარდ კრიგერის ერთობლივი ძალისხმევით (ორიგინალური ნაშრომები გამოფენილია ჯიმი კარტერის მუზეუმში). 1979 წლის 27 სექტემბერს კომისიამ წარუდგინა თავისი ანგარიში პრეზიდენტს, რომელიც რეკომენდაციას უწევდა ვაშინგტონში ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმის დაარსებას, სამი ძირითადი კომპონენტით: ეროვნული მუზეუმი/მემორიალი, საგანმანათლებლო ფონდი და ქონშენსის კომიტეტი. 
მინი|ხსოვნის დარბაზის პანორამული ხედი
1980 წელს შეერთებული შტატების კონგრესის მიერ ერთხმად კენჭისყრის შემდეგ მუზეუმის დაარსების შესახებ, ფედერალურმა მთავრობამ მშენებლობისთვის გამოყო 1,9 ჰექტარი (0,77 ჰა) მიწა ვაშინგტონის მონუმენტთან. კერძო წყაროებიდან თითქმის 190 მილიონი აშშ დოლარი იქნა შეგროვებული შენობის დიზაინის, არტეფაქტების შეძენისა და გამოფენის შესაქმნელად.

მუზეუმის ოფიციალურ გახსნამდე ჩატარებული ცერემონიები 1993 წლის 22 აპრილს, მოიცავდა ამერიკის პრეზიდენტის ბილ კლინტონის, ისრაელის პრეზიდენტის ჩაიმ ჰერცოგის, თავმჯდომარეების ჰარვი მეერჰოფისა და ელი ვიზელის გამოსვლებს. 1993 წლის 26 აპრილს მუზეუმი გაიხსნა ფართო საზოგადოებისთვის. მისი პირველი სტუმარი იყო დალაი-ლამა.

### თავდასხმები 
2002 წელს ფედერალურმა ნაფიცმა მსაჯულებმა გაასამართლეს ლეო ფელტონი და ერიკა ჩეისი, რომლებიც გეგმავდნენ  რიგი დაწესებულებების დაბომბვას, მათ შორის იყო ამერიკის შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალური მუზეუმი. 2009 წლის 10 ივნისს, 88 წლის ჯეიმზ ფონ ბრუნმა, ანტისემიტმა, ესროლა მუზეუმის პოლიციის თანამშრომელს სტივენ ტაირონ ჯონსს. ის მოგვიანებით გარდაიცვალა მიღებული დაზიანებების შედეგად. თავდამსხმელი გარდაიცვალა სისხლის სამართლის პროცესის დროს ფედერალურ სასამართლოში, ბუტნერის ფედერალურ ციხეში ჩრდილოეთ კაროლინაში.

## გამოფენები 
### ხსოვნის დარბაზი 
ხსოვნის დარბაზი არის მუზეუმის ოფიციალური მემორიალი ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა და გადარჩენილთა ხსოვნისადმი.

### მუდმივი გამოფენა 
თურქეთის, ისრაელის და ამერიკულ-ებრაული ორგანიზაციების ლობირების შედეგად მუდმივ გამოფენაზე არ არის ნახსენები სომეხთა გენოციდის შესახებ. მუზეუმში ჩართულმა პირებმა, მათ შორის სტიუარტ ეიზენშტატმა და მონრო ჰ. ფრიდმანმა განაცხადეს, რომ თურქმა დიპლომატებმა უთხრეს მათ, რომ თურქეთში ებრაელების უსაფრთხოება არ იქნებოდა გარანტირებული, თუ მუზეუმში სომხების გენოციდის შესახებ იქნებოდა რაიმე ნახსენები თუ ნაჩვენები.

მუზეუმის პირველ სართულზე ლიფტებში შესვლისთანავე ვიზიტორებს ეძლევათ პირადობის მოწმობები, რომელთაგან თითოეული მოგვითხრობს ადამიანის შესახებ, როგორიცაა ჰოლოკოსტის შემთხვევითი მსხვერპლი ან გადარჩენილი. მეოთხე სართულზე ამ ლიფტების ასვლისთანავე სტუმრები გადიან ჰოლოკოსტის ქრონოლოგიურ ისტორიას, დაწყებული ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლით ადოლფ ჰიტლერის მეთაურობით, 1933–1939. განხილული თემებია არიული იდეოლოგია, კრისტალნახტი, ანტისემიტიზმი და ამერიკელების პასუხი ნაცისტურ გერმანიაზე. სტუმრები ინაცვლებენ მესამე სართულზე, სადაც ისინი ეცნობიან გეტოს და ნაცისტების ქმედებებს. პერმანენტული გამოფენა მთავრდება მეორე სართულზე მოკავშირე ძალების მიერ ნაცისტური საკონცენტრაციო ბანაკების განთავისუფლებით. იგი მოიცავს ჰოლოკოსტის გადარჩენილთა ჩვენების უწყვეტად გადაღებულ ფილმს.

გარკვეული სურათებისა და საგნების გამო, მუზეუმი რეკომენდებულია 11 წლის ზემოთ ასაკის ვიზიტორებისთვის.
ფაილი:Special exposition, Holocaust Museum, D.C. IMG 4789.JPG|ნაცისტური პროპაგანდისტული გამოფენა მუზეუმში 2011 წელს
ფაილი:US Holocaust Memorial Museum - Boxcar.jpg|ჰოლოკოსტის მატარებლის ასლი, რომელიც ნაცისტურმა გერმანიამ გამოიყენა მსხვერპლთა გადასაყვანად
ფაილი:15 23 0224 USHMM.jpg|სახეების კოშკი
ფაილი:15 23 0221 USHMM.jpg|მინის ხიდი

## ლიტერატურა 
* Belau, L. M. 1998. "Viewing the Impossible: The U.S. Holocaust Memorial Museum". Reference Librarian. (61/62): 15–22.
* Berenbaum, Michael, and Arnold Kramer. 2006. The world must know: the history of the Holocaust as told in the United States Holocaust Memorial Museum. Washington, D.C.: United States Holocaust Memorial Museum.
* Freed, James Ingo. 1990. The United States Holocaust Memorial Museum: what can it be? Washington, D.C.: U.S. Holocaust Memorial Council.
* Hasian, Jr, Marouf. 2004. "Remembering and forgetting the "Final Solution": a rhetorical pilgrimage through the U.S. Holocaust Memorial Museum". Critical Studies in Media Communication. 21 (1): 64–92.
* Linenthal, Edward Tabor. 1995. Preserving memory: the struggle to create America's Holocaust Museum. New York: Viking.
* Pieper, Katrin. 2006. Die Musealisierung des Holocaust: das Jüdische Museum Berlin und das U.S. Holocaust Memorial Museum in Washington D.C.: ein Vergleich. Europäische Geschichtsdarstellungen, Bd. 9. Köln: Böhlau.
* Strand, J. 1993. "Jeshajahu Weinberg of the U.S. Holocaust Memorial Museum". Museum News&nbsp;– Washington. 72 (2): 40.
* Timothy, Dallen J. 2007. Managing heritage and cultural tourism resources: critical essays. Critical essays, v. 1. Aldershot, Hants, England: Ashgate.
* United States Holocaust Memorial Museum. 2001. Teaching about the Holocaust: a resource book for educators. Washington, D.C.: U.S. Holocaust Memorial Museum.
* United States Holocaust Memorial Museum. 2007. You are my witnesses: selected quotations at the United States Holocaust Memorial Museum. Washington, D.C.: United States Holocaust Memorial Museum.
* Weinberg, Jeshajahu, and Rina Elieli. 1995. The Holocaust Museum in Washington. New York, N.Y.: Rizzoli International Publications.
* Young, James E, and John R Gillis. 1996. "The Texture of Memory: Holocaust Memorials and Meaning". The Journal of Modern History. 68 (2): 427.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ვაშინგტონის მუზეუმები
კატეგორია:მემორიალური მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით