მანაუსი

[300px|მინიატიურა|[არენა-და-ამაზონია — ფიფა-ს 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელი სტადიონი მანაუსში]]
**მანაუსი** (პორტუგ. *Manaus*), 1939 წლამდე **მანაოსი** ან **ლუგარ-დე-ბარა-დუ-რიუ-ნეგრუ** — ქალაქი ჩრდილოეთ ბრაზილიაში, ამაზონასის შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს მდინარე რიო-ნეგროსა და სოლიმოინსის ერთმანეთთან შერწყმის ადგილას. ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტის (IBGE) მონაცემების თანახმად, იგი შტატის ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია.

ქალაქი დაარსდა 1693-94 წლებში როგორც სან-ჟოზე-დუ-რიუ-ნეგრუს ციხესიმაგრე. 1832 წელს მას პატარა ქალაქის სტატუსი მიენიჭა და ადგილობრივი მანაუსის ხალხის სახელწოდების მიხედვით „მანაუსი“ ეწოდა. 1848 წლის 24 ოქტომბერს დასახლებას ოფიციალურად მიენიჭა ქალაქის სტატუსი და *სიდადე-და-ბარა-დუ-რიუ-ნეგრუ* ეწოდა, რაც პორტუგალიურად „შავი მდინარის ნაპირების ქალაქის ნიშნავს“. ქალაქს მხოლოდ 1856 წლის 4 სექტემბერს ეწოდა ამჟამინდელი სახელი.

მანაუსი ამაზონის წვიმის ტყეების შუაგულში მდებარეობს და ქალაქამდე მიღწევა ძირითადად გემით ან საჰაერო ტრანსპორტითაა შესაძლებელი. ასეთმა იზოლაციამ ხელი შეუწყო როგორც ბუნების, ისე ქალაქის კულტურის დაცვას. ბრაზილიური ადგილობრივი ტომების წეს-ჩვეულებები მანაუსის კულტურაში ყველაზე უკეთაა დაცული, ვიდრე ქვეყნის სხვა რომელიმე ურბანულ დასახლებაში. ქალაქი მთავარი კარიბჭეა ბრაზილიური ამაზონის ფლორისა და ფაუნის დათვალიერების მსურველთათვის. მსოფლიოს მხოლოდ რამდენიმე ადგილას თუ მოიძებნება მცენარეთა, ფრინველთა, მწერთა, თევზთა და ა. შ. მსგავსი მრავალფეროვნება.

წარსულში მას *„ამაზონის გულსა“* და *„ტყის ქალაქსაც“* უწოდებდნენ. ამჟამად მისი მთავარი ეკონომიკური ძრავია მანაუსის ეკონომიკური ზონა — ცნობილი თავისუფალი ეკონომიკური ზონა, რომელიც დიდად უწყობს ხელს რეგიონის განვითარებას. ქალაქს აქვს თავისუფალი ნავსადგური და საერთაშორისო აეროპორტი. მანაუსის მრეწველობის დარგები მოიცავს ელექტრონიკას, ქიმიურ პროდუქტებსა და საპონს. ასევე არის სახდელი და გემთმშენებელი ინდუსტრიებიც. გარდა ამისა, მანაუსს ექსპორტზე გააქვს ბრაზილიური კაკალი, რეზინი, ჯუთი და პალისანდრის ხის ზეთი. ქალაქში არის საკათედრო ტაძარი, ოპერა, ზოოპარკი, ბოტანიკური ბაღები, ეკოპარკი და რეგიონულ და ადგილობრივ ხალხთა მუზეუმები.

2014 წლის მონაცემებით, მანაუსის მოსახლეობა 1,9 მილიონ ადამიანს შეადგენს და შედეგად, ის ბრაზილიური ამაზონის ყველაზე დიდი და ქვეყნის მე-7 ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია. მდებარეობს მდინარე რიო-ნეგროს ჩრდილოეთ ნაპირზე, ამ მდინარისა და მდინარე სოლიმოინსის შესართავიდან 18 კილომეტრში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროდან 1 450 კილომეტრის მოშორებით. მანაუსი კვანძია სამდინარო ტურიზმის, ჯუნგლებისა და სამდინარო კრუიზებისათვის.

მდინარე რიო-ნეგრო და სოლიმოინსი ერთმანეთს მანაუსის სიახლოვეს ერწყმის შემდეგ ამაზონს უერთდება. 1800-იანი წლების ბოლოს, რეზინმა მანაუსი სამხრეთ ამერიკის ერთ-ერთ უმდიდრეს ქალაქად აქცია. რეზინის წყალობითვე, მანაუსს ზედმეტსახელად *„ტროპიკების პარიზი“* უწოდეს. მანაუსში დასახლდა მრავალი შეძლებული ევროპული ოჯახი, რომლებმაც თან მოიტანეს ევროპული ხელოვნება, არქიტექტურა და კულტურა.

მანაუსი ფიფა-ს 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელი ქალაქია. მდებარეობს სხვა მასპინძელ ქალაქებს შორის ყველაზე ჩრდილოეთითა და დასავლეთით.

## საერთაშორისო ურთიერთობები
### დაძმობილებული ქალაქები
მანაუსი დაძმობილებულია მსოფლიოს შემდეგ ქალაქებთან:

## რესურსები ინტერნეტში
* The Best from Manaus  
* Manaus Official Site  
* Globo Site Manaus Online – portal for Manaus 
* Historic Teatro Amazonas .
* National Institute of Amazonian Research website (in Portuguese and English).
* / Newspapers of Manaus 
* Visit Manaus 2010 guidebook & forum 
* INFRAERO - Airport of Manaus 
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები