open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოსკოვის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი (სოკოლნიკი)

**მოსკოვის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი ** () — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XX საუკუნეში.  მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციულ ოლქში სკოლნიკის რაიონში.  

ეკლესიაში ოთხი საკურთხეველია. მათ შორის მთავარი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის სახელზე, რომლის სახელობისაცაა თავად ტაძარი. ერთი ეგვტერი 1915 წლის 31 ოქტომბერს აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე, მეორე - 1915 წლის 17 იანვარს პეტრე და პავლე მოციქულების სახელზე, ხოლო პალატში მდებარე საკურთხეველი ქრისტეს შობის სახელზე

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს XX საუკუნის დასაწყისში. მისი აშენების ინიციატორი იყო წინამძღვარი იოანე კედროვი. ტაძრის საფუძვლის ჩაყრის ცერემონიალი გაიმართა 1908 წლის 11 ოქტომბერს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მოსკოვისა და კოლომენის მიტროპოლიტი ვლადიმერი. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა არქიტექტორ პავლე ტოლსტიხის პროექტის მიხედვით. ტაძარი საბოლოოდ აკურთხეს ახალი სტილით 1914 წლის 4 იანვარს (ძვ. სტილით 1913 წლის 22 დეკემბერი). ჩრდილოეთის პეტრესა და პავლეს სახელობის ეგვტერი ააგეს „ერთი მოქალაქის სახსრებით, რომელმაც მშენებლობისთვის გაიღო 40 000 რუბლი და თავისივე სურვილით დარჩა უცნობი“.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ტაძარი არ დახურულა. აღდგომის ტაძარში თავი მოიყარა დახურული და დანგრეული ეკლესიების სიწმინდეებმა, მათ შორის იყო: ივერიის ღვთისმშობლის ხატი, მხურვალე ღვთისმშობლის ხატი, ბოგოლიუბის ღვთისმშობლის ხატი, წმინდა პანტელეიმონის ხატი და სხვა.

1933 წლის 29 ოქტომბერს ქრისტეს აღდგომის ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხეს სერგი (ვოსკრესენსკი). 

1930-იანი წლების შუა პერიოდიდან, მოსკოვის მაცხოვრის ტაძრის დანგრევის შემდეგ ეკლესია გადაეცათ ობნოვლენცებს. 1944 წელს მისი ობნოვლენცური მრევლი შეუერთდა მოსკოვის საპატრიარქოს და ეკლესიაში შედგა ადგილობრივი კრება, რომელმაც მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქად აირჩია ალექსი I. 

1948 წლის ივნისში ტაძარში გაიმართა ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიების მეთაურების შეხვედრა. 

ამჟამად ეკლესიის წინამძღვარია ალექსანდრე (დასაევი), მის გარდა საეკლესიო შტატში  ირიცხება ოთხი მღვდელი და სამი დიაკვანი.

## ლიტერატურა
*Сорок сороков / Автор—составитель П. Г. Паламарчук. — М.: АО «Книга и бизнес», АО «Кром», 1995. — Т. 3. — С. 74—77. — 586 с. — 25 000 экз. — ISBN 5—7119—0043—9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт храма Воскресения Христова в Сокольниках 
* Храм Воскресения Христова в Сокольниках на *sobory.ru*
* Храм Воскресения Христова в Сокольниках на *russian-church.ru*

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ჩერნობილელების მემორიალი (არმავირი)

**ჩერნობილელების მემორიალი** () — მემორიალი რუსეთში. წარმოადგენს ქალაქ არმავირის ერთ-ერთ არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობას. მდებარეობს თემატურ ჩერნობილელების პარკში. ჩერნობილელების ხსოვნისადმი მიძღვნილი პირველი მემორიალი 1996 წელს დაიდგა. 2013 წელს მისი დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილას 2014 წელს ჩერნობილელების ახალი მემორიალი აღიმართა.

## პირველი მემორიალი
მემორიალის დადგმის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი არმავირის კაზაკთა წრის ესაული ალექსანდრე ივანოვი იყო. ხოლო პროექტი არქიტექტორმა ნიკოლოზ სამბუროვმა, მოქანდაკე ვ. ბატრაკოვმა და მხატვარმა ნატალია ბერეზოვსკაიამ შეასრულეს. ხის ცოტა ზევით ამოკვეთილია მართლმადიდებლური ჯვარი.

2010 წლის დასაწყისში გადაწყდა, რომ „ხის მემორიალი“ თავისი იდეითა და დანიშნულებით სრულად ვერ შეესაბამებოდა ჩერნობილელების მემორიალს. ამიტომ, 2013 წელს მონუმენტის დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილზე ახალი მემორიალი აღიმართა.

## მეორე მემორიალი
ახალი მემორიალის მშენებლობა 2013-2014 წლებში მიმდინარეობდა. მისი გახსნა 2014 წლის 20 სექტემბერს შედგა. მემორიალი წარმოადგენს გისოსებიან გლობუსს, რომლის შიგნითაც ატომია გამომწყვდეული (ასახიერებს ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ავარიის საფრთხეს მთელი მსოფლიოსათვის). ხუთი მამაკაცი გლობუსს საკუთარი სხეულით ეღობება (ხუთი მამაკაცი გამოხატავს კონტინენტების რაოდენობას, მოხალისეები, რომლებიც „მსოფლიოს კატასტროფისაგან დასაცავად“ გადაეღობნენ). ახალი მემორიალის ავტორი — არმავირელი მოქანდაკე სერგეი კამიშიანია.

## ინტერნეტ-რესურსები 
* Тем, кто землю спасал в том апреле . „Армавирский собеседник“. 25 სექტემბერი, 2013.

## სქოლიო
კატეგორია:არმავირის ძეგლები
მასაზირის ტბა

**მასაზირის ტბა** () — ტბა აზერბაიჯანში. მდებარეობს ქალაქ ბაქოს ჩრდილო-დასავლეთით 21 კმ-ში, ზღვის დონიდან –8 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 9,2 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 1 მ. წყალი მარილიანია, დამახასიათებელია ქლორიდისა და სულფატის მაღალი კონცენტრაცია, რაც ტბას მოწითალო-მოვარდისფრო შეფერილობას აძლევს. მაღალი მარილიანობის გამო, ტბა თითქმის მოკლებულია ფლორასა და ფაუნას. მარილიანობა 330 ‰. ტბაში მარილს 1813 წლიდან მოიპოვებენ. 2010 წელს ტბის სანაპიროზე გაიხსნა მარილის მწარმოებელი ქარხანა „Azeri“, რომელიც ყოველდღიურად აწარმოებს 300 ტ. მარილს. საწარმოო კომპლექსი 7 ჰა-ზეა გავრცელებული. მასაზირის ტბა წარმოადგენს სუფრის მარილის მნიშვნელოვან წყაროს, რომლის მარაგი შეადგენს დაახლოებით 1735 მლნ. ტონას. XX საუკუნის 20-იან წლებში ტბიდან ყოველწლიურად მოიპოვებდნენ 100 ტონა მარილს, ამჟამად დაახლოებით 90 ათ. ტონას. მარილის მოპოვება ხდება როგორც თხევად, ისე მყარ მდგომარეობაში. ტბაში არსებული მარილი სამკურნალოა. ტბასთან მდებარეობს სოფელი მასაზირი.

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის ტბები

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
რუსთამლი (ევლახის რაიონი)

**რუსთამლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  862 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ყუშჩუ (ევლახი)

**ყუშჩუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 800 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
აჯინოურის ტბა

**აჯინოურის ტბა** () — ტბა აზერბაიჯანში. მდებარეობს მინგეჩაურის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, აჯინოურის ველის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 107 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 12,4 კმ². საშუალო სიღრმე 0,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,4 მ. აჯინოურის ტბა ტექტონიკური წარმოშობისაა. დროგამოშვებით ერთვის მდინარე დაჰნა. 

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის ტბები

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ზენობია

საკუთარი სახელი **ზენობია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზენობია — პალმირის იმპერიის მმართველი III საუკუნეში.
* ზენობია — სომხეთის დედოფალი.
აღზიბირჩალა

**აღზიბირჩალა** () — ტბა აზერბაიჯანში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით მოქცეულია შაბრანის რაიონის ტერიტორიაზე. მდებარეობს კასპიის ზღვის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან –24 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 15,4 კმ², საშუალო სიღრმე 0,7 მ, მაქსიმალური სიღრმე 4 მ. წყლის მოცულობა შეადგენს 11,5 კმ³-ს.

## იხილეთ აგრეთვე
* აზერბაიჯანის ტბები

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
აზერბაიჯანის ტბები

[მინი|მაღალმთიანი ტბა [გოიგოლის ტბა|გოიგოლი, რომელიც ერთ-ერთი უღრმესია კავკასიაში (96 მეტრი)]]
[მინი|მთის პატარა ტბა [ბათაბათი]]
**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის** ტერიტორიაზე გავრცელებულია დაახლოებით 450 ტბა, რომელთა საერთო ფართობია 395 კმ². რომელთა შორისაა კავკასიის ერთ-ერთ ულამაზესი და უღრმესი ტბა გოიგოლი.

წარმოშობის მიხედვით აზერბაიჯანში გამოიყოფა ტბების 7 ტიპი: მყინვარული, ჭალის, ტექტონიკური, ლაგუნური, კარსტული, ტბიურ-მდინარეული და რელიქტური. მთის ტბების დიდი ნაწილი გამოიყენება პირუტყვისა და ფრინველთა წყურვილის დაკმაყოფილებისათვის. მაგალითად, ჰაჯიყაბული, სარისუ და აღგიოლი გამოიყენება თევზის სარეწად და ნაწილობრივ სარწყავად, აფშერონის ნახევარკუნძულის ტბები ქიმიური ნივთიერებების მისაღებად. მდინარეთა ზემო დინებებში არსებული ზოგიერთი ტბა წყალსაცავად არის გადაქცეული, რომლებიც ზაფხულში დამატებითი წყლით უზრუნველყოფენ მდინარეებს.

აზერბაიჯანისა და საქართველოს საზღვარზე, ზღვის დონიდან 291,4 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ჯანდარის ტბა, რომლის აუზის ფართობის 33 %-ია მოქცეული აზერბაიჯანში. ტბა მდიდარია თევზით.

## აზერბაიჯანის მნიშვნელოვანი ტბები 
* ცხრილში მოყვანილია ჯანდარის ტბის საერთო ფართობი და მოცულობა

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტბები
ნასიბ იუსიფბეილი

**ნასიბ იუსიფის ძე იუსიფბეილი** (; დ. 1881, განჯა, რუსეთის იმპერია — გ. 31 მაისი, 1920, განჯა, რუსეთის იმპერია) — აზერბაიჯანელი პუბლიცისტი, სახელმწიფო მოღვაწე და ძირითადი პოლიტიკური ფიგურა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკაში.

## ადრეული წლები 
ნასიბ იუსიფბეილი 1881 წელს, ელიზავეტპოლში (დღეს განჯა, აზერბაიჯანი) დაიბადა. განჯაში გიმნაზიის (საშუალო სკოლის) დამთავრების შემდეგ, ის 1902 წელს ნოვოროსიის უნივერსიტეტის (დღეს ოდესის უნივერსიტეტი) იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. მეფის რუსეთის ხელისუფლების მიერ, რევოლუციური იდეების მიზეზით უნივერსიტეტის დროებით დახურვის შემდეგ, იუსიფბეილიმ თავისი საქმიანობა ყირიმში, ბახჩისარაიში განაგრძო, სადაც ის თურქ-ყირიმელ ინტელექტუალთან, ისმაილ გასპრინსკისთან ერთად, გაზეთ „თერჯუმენი“-ს რედაქტირება დაიწყო.

1908 წელს, იუსიფბეილი სტამბოლში გადავიდა და განაგრძო თავისი საქმიანობა, როგორც პუბლიცისტი და შექმნა თურქული საზოგადოება. 1909 წელს, ის ელიზავეტპოლში დაბრუნდა და ქალაქის საკრებულოში დაიწყო მუშაობდა.

1917 წელს, იუსიფბეილიმ დააფუძნა თურქ ფედერალისტთა ეროვნული პარტია განჯაში, რომლის მიზანი რუსეთის იმპერიის ფედერალიზაცია იყო. 1917 წლის ივლისში, პარტია შეუერთდა მამედ ემინ რასულზადეს მუსავათთა მუსლიმ დემოკრათთა პარტიას და იუსიფბეილი პარტიის რეგიონული თავმჯდომარე გახდა განჯაში.

## პოლიტიკოსის კარიერა 
1918 წლის 10 თებერვალს, ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის დაარსებისას, იუსიფბეილი რესპუბლიკის განათლების მინისტრი გახდა. 1918 წლის 28 მაისს, როდესაც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა (ადრ) გამოცხადდა, იუსიფბეილი კვლავ განათლების მინისტრის პოსტი დაიკავა. 1919 წლის მარტიდან 1920 წლის მარტის ჩათვლით, იგი აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი იყო, პარალელურად, 1919 წლის დეკემბრიდან კი შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაც ეკავა.

1920 წლის აპრილში, ბოლშევიკური შემოჭრისას იუსიფბეილი ბაქო დატოვა, მაგრამ იგი დაიჭირეს და 1920 წლის 31 მაისს მოკლეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია

**მოსკოვის კრემლის ჯვართამაღლების ეკლესია** () —  ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვის კრემლის ტერიტორიაზე. 

ეკლესია აგებულია 1681 წელს მეფე თევდორე ალექსის ძის მიერ ვერხოსპასკის ტაძრის ჩრდილოეთ ეგვტერში. ივან სნეგირიოვის აზრით, აგებულია ალექსი მიხეილის ძის სამლოცველოსაგან. ამას ხსნის მისი მცირე მასშტაბებით: სიგრძე დაახლოებით 7 მეტრი, სიგანე 4 მეტრი. ეკლესიას გააჩნია მჭიდრო კამარა. იატაკი მოპირკეთებულია შავი და თეთრი მარმარილოს ფილებით. 

ეკლესიაში შესასვლელი თავდაპირველად განთავსებული იყო სპირალურ კიბეზე. ამჟამად კი მასში შესვლა შესაძლებელია იერუსალიმის აღდგომის ტაძრის სახელობის ტაძრის პატრონიკედან. ეკლესიის საკურთხევლიდან  შესასვლელია წახნაგოვან სასახლეში. 

ეკლესია მიეკუთვნებოდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ინტერიერი 
ეკლესიის ინტერიერი სხვებზე ნაკლებად იცვლებოდა და კრემლის არცერთი ხანძრის დროს არ დაზარალებულა. ეკლესიას აქვს ბაროკოს ელფერი, რაც იმით აიხსნება, რომ მშენებლობაში მონაწილეობდნენ კრემლში მომუშავე დასავლეთ ევროპელი ხელოსნები. ტაძრის ხის კარი შეიქმნა XVI საუკუნეში და ეკლესიიდან გადაიტანეს სამების ეკლესიაში. 

ტაძარში დააყენეს ოთხიარუსიანი სპილენძის დახვეწილი კანკელი, რომელიც შექმნეს კარპ ზოლოტარიოვის ნახაზების მიხედვით. ეკლესია გაარემონტეს 1781 წელს, რაიმე განსაკუთრებული ცვლილების გარეშე. ეკლესიის კანკელის ხატები შეასრულა სამეფო იზოგრაფმა ვასილი პოზნანსკიმ. ისინი დამზადებულია ატლასის აბრეშუმის ფერწერაზე (სახეები, ხელები) და ქსოვილებისა და მოოქროვილი ქაღალდის (გამოსახულების სხვა დეტალები) კომბინაციით. იზოგრაფმა მაგალითად გამოიყენა ფლამანდიური გრავიურა. ლეგენდის თანახმად ხატები შეიცავენ რუსი მეფის ასულების მარგალიტის ნამსხვრევებს. 

კარპ ზოლოტარიოვის ესკიზის თანახმად შეიქმნა ქარსის ხატის შესანახები, რომელშიც ინახებოდა ივან სალტანოვისა და ივან ბეზმინის ხატები საშინელი სამსჯავროსა და ქრისტეს წამების სცენებით. 

ეკლესიის საკურთხეველში აღმართულია ჯვრის თაყვანისცემის ხატი, რომელზეც გამოსახულია იმპერატორი კონსტანტინე, დედოფალი ელენე, მეფე ალექსი მიხეილის ძე, დედოფალი მარია მილოსლავსკაია და პატრიარქი ნიკონი. 

ეკლესიაში დაცულია ჯვარცმა, რომელიც უფლის ჯვრის ზომებისა იყო. იგი შექმნა 1687 წელს ნოვოსპასკის მონასტრის მამაომ. ამ ჯვარცმის შედეგად ეკლესიამ მიიღო მეორე სახელწოდება - ჯვარცმის ეკლესია.

## ლიტერატურა
*Москва: все православные храмы и часовни / авт.-сост.: М. И. Вострышев, С. Ю. Шокарев. — М.: Эксмо, 2009. — С. 374. — ISBN 978-5-699-34703-2.
*Извеков Н. Д. Церкви во имя Воскресения Христова и Воздвижения Честного Креста Господня в Большом Кремлёвском дворце, в Москве. — М., 1912. — 51 с.

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის კრემლი
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
მადამ დოფინი

**მადამ დოფინი** () — წოდება შუა საუკუნეების საფრანგეთში. მადამ დოფინი იყო ქალი, რომელიც დაქორწინებული იყო საფრანგეთის დოფინზე და ითვლებოდა მომავალ დედოფლად. სხვა ქვეყნებში, მაგალითად ბრიტანეთში, მადამ დოფინის სინონიმია უელსის პრინცესა. 

## საფრანგეთის მადამ დოფინების სია 
### ვალუას დინასტია 
### ბურბონთა დინასტია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* დოფინი
* საფრანგეთის დედოფლების სია 
კატეგორია:წოდებები
კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
სამადაბადი (ევლახი)

**სამადაბადი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 877 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ვალილარი

**ვალილარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

 
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
მაია სარიშვილი

**მაია სარიშვილი** (დ. 29 დეკემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოეტი და პედაგოგი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი.

მაია სარიშვილმა დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი.

მისი ნაწარმოებები იბეჭდება 1990 წლიდან. გამოცემული აქვს ლექსების ორი კრებული: „ცხადის გადაფარვა“ და „მიკროსკოპი“. საზოგადოებრივ რადიოარხზე დაიდგა მისი რადიოპიესები — „სამი ვედრო თოვლი“, „ძალიან ცუდი კაცი“, „ჭიამაიების ოჯახი“ და „კატა ისევ წვიმაში“. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მრავალ ენაზე. მუშაობს „ბაკურ სულაკაურის სკოლაში“ დაწყებითი კლასების მასწავლებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
მ
მაკა მიქელაძე

**მაკა მიქელაძე** (დ. 23 აგვისტო, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მწერალი და ჟურნალისტი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი (2011).

## ბიოგრაფია
მაკა მიქელაძე დაიბადა 1964 წლის 23 აგვისტოს, ქალაქ თბილისში.

დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი ფსიქიატრის სპეციალობით 1989 წელს. მუშაობდა ქალაქის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, შემდეგ რესპუბლიკურ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, 1986-1991 წლებში მოდელად სააგენტო „ნოემა“-ში, შემდგომ ტატიშვილის სახელობის რეაბილიტაციის ცენტრში „ნაუტილუსი“ ფსიქოთერაპევტად.

2011 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პროზაული კრებულისათვის „მე და ჩემი კუსტურიცა“. 1996 წელს მიიღო პრიზი ჟურნალისტიკაში, საუკეთესო მოთხრობისათვის „ჩემი ქალაქი“. მიღებული აქვს აგრეთვე პრიზი საუკეთესო დებიუტისათვის ფილმ „ლეონარდო“-ში მონაწილეობისათვის. 

## ბიბლიოგრაფია
* ათი ქართული მოთხრობა: ორი ავტორის რომანი (ავტორი). - თბილისი, სტ. „გლობუსი“, 2010. - 127 გვ,. - ISBN: 978-9941-0-2399-6
* Flash!: მოთხრობების კრებული (ავტორი). - თბილისი, ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2003. - 170 გვ,. - ISBN: 99940-15-88-5
* ოცდამეცამეტე: ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პაატა ნაცვლიშვილის გამ-ბა, 2000. - 32 გვ,. - ISBN: 99928-66-09-8
* ქალი: ლექსები (ავტორი). - თბილისი, პაატა ნაცვლიშვილის გამ-ბა, 2000. - 32 გვ,. - ISBN: 99928-66-10-1

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მარგარეტ დანიელი

**მარგარეტ დანიელი** (; ; დ. 23 ივნისი, 1456, დანია — გ. 14 ივლისი, 1486, შოტლანდია) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან I-ისა და მისი ცოლის, დოროთეა ბრანდენბურგელის მეორე შვილი. შოტლანდიის დედოფალი 1469-1486 წლებში როგორც ჯეიმზ III-ის მეუღლე. შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ IV-ის დედა. 

## ბიოგრაფია 
მარგარეტი დაიბადა 1456 წლის 23 ივნისს, დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე კრისტიან I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ დოროთეა ბრანდენბურგელის ოჯახში. მისი ბავშვობის შესახებ არსებული ცნობები მწირია. იგი მხოლოდ 4 წლის იყო როდესაც შოტლანდიის ტახტის მემკვიდრე, ჯეიმზ სტიუარტზე დანიშნეს. საფრანგეთის მეფე შარლ VII ვალუამ მათი ქორწინება დააჩქარა. ისინი 1469 წლის ივლისში, ჰოლირუდის სასახლეში დაქორწინდნენ. სწორედ ამ დროს მარგარეტი შოტლანდიის დედოფალი გახდა, 13 წლის ასაკში. მას დანიის სამეფო კარმა იმდენი სიმდიდრე გაატანა მზითვებში, რომ შოტლანდიამ ყველა საგარეო ვალი გაისტუმრა.. მან ასევე თავის უფროს ვაჟს, ტახტის მემკვიდრე ჯეიმზს დანიურ ენაზე ლაპარაკი ასწავლა. მან შოტლანდიელ ხალხში დიდი სიმპათია დაიმსახურა, შოტლანდიელები თავიანთ დედოფალს აღწერდნენ როგორც ლამაზ, ნაზ და მგრძნობიარე ქალს. 

მარგარეტსა და ჯეიმზ III-ს ქორწინებაში საშინელი ურთიერთობა ჰქონდათ. როგორც ცნობილია, მარგარეტს ქმარი არ უყვარდა, თუმცა ასევე ცნობილია, რომ იგი ჯეიმზს ყოველთვის დიდი მოწიწებითა და პატივისცემით ეპყრობოდა., თუმცა შემდეგ საუკუნეებში არსებული შიდა ომების დროს ბაზილიკა დაინგრა. 1865 წელს დედოფალმა ვიქტორიამ ბაზილიკა აღადგენინა და მარგარეტის კუბოც შეარემონტებინათ. 

მარგარეტის ვაჟი როსის ჰერცოგი ჯეიმზი ამტკიცებდა, რომ ის მათმა მტერმა, ბოთუელის ლორდმა მოწამლა. თუმცა ლორდს ბრალდება ვერ დაუმტკიცეს. თუმცა დედოფალს გარდაცვალებამდე კრუნჩხვები და ციებ-ცხელება ჰქონდა რაც შესაძლოა ნამდვილად საწამლავის ბრალი იყო. 

გავრცელებული ინფორმაციით ჯეიმზ III მწარედ გლოვობდა მარგარეტს. მან რომის პაპთან ლეგატიც გაგზავნა და მარგარეტი წმინდანად შეარაცხინა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1456
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1486
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:შოტლანდიის დედოფლები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
კატეგორია:შვედეთის პრინცესები
ალექსანდრ ბატენბერგი

**ალექსანდრ ბატენბერგი** (დ. 17 აპრილი [ძვ. სტ. 5 აპრილი], 1857 — გ.  4 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი], 1893) — ბულგარეთის სამთავროს პირველი მმართველი.
 
## ბიოგრაფია
წარმოშობით იყო ჰესენის საგვარეულოდან. მიიღო სამხედრო განათლება და მსახურობდა სეკუნდ-ლეიტენანტად ჰესენის მე-2 ლეიბ-დრაგუნთა პოლკში. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში და იყო მონაწილე 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომისა. რუსეთის იმპერატორის კართან დაახლოებული იყო ნათესაური კავშირით. 1879 წლის 29 აპრილს, 22 წლის ასაკში, აირჩიეს ახლადშექმნილი ბულგარეთის სამთავროს პირველ მმართველად. ამ პოსტზე იყო 1886 წლამდე. 1880 წლის ივნისში გარდაიცვალა ბატენბერგის დეიდა, რუსეთის დედოფალი მარია ალექსანდრეს ასული, ამის შემდეგ ბატენბერგს მმართველობა გაუჭირდა. მისი პირველი ანტირუსული ნაბიჯი იყო ბულგარეთის რკინიგზის მშენებლობისას რუსეთის ინტერესების გაუთვალისწინებლობა, ის ასევე არასათანადო პირობებში ამყოფებდა რუსი ოფიცრებით დაკომპლექტებულ ბულგარეთის არმიას. 1881 წლის ივნისში გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1881 წელს დიდი ეროვნული კრების არჩევნები დასრულდა ბატენბერგის მომხრე კონსერვატორების დიდი გამარჯვებით. 1882 წლის მაისში და იმოგზაურა პეტერბურგში, რის შემდეგაც დაუნიშნეს შინაგან საქმეთა და სამხედრო მინისტრები. 1883 წელს კვლავ ჩავიდა პეტერბურგში, სადაც დაესწრო ალექსანდრე III-ს კორონაციას. ბატენბერგმა ალექსანდრეს სთხოვა რუსეთის მიერ დანიშნული მინისტრების გაწვევა, რაზეც უარი მიიღო. 1883 წლის სექტემბერში ბატენბერგმა დაითხოვა ძველი მთავრობა და დანიშნა ახალი კაბინეტი დრაგან კანკოვის მეთაურობით. 1886 წელს დაინიშნა ბულგარეთის სამთავროს მიერ ახლად შეერთებული აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. 1886 წლის აგვისტოში პრო-რუსული ძალების მარშის შედეგად დაითხოვეს მტავრის პოსტიდან. გარდაიცვალა 1893 წელს. დაკრძალეს სოფიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Historical photographs of the royal palace in Sofia

კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი  4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
კატეგორია:ბულგარელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (კუზნეცი)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი არის იმ მცირე რაოდენობის ტაძრებიდან ერთ-ერთი, რომელიც გადაურჩა საბჭოთა წლებს და არასოდეს არ დახურულა. 

ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სერგი რადონეჟელისა და ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
1490 წლიდან (კუზნეცკის სლობოდის სავარაუდო დაარსბის თარიღი)  საუკუნის დასაწყისამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე იდგა მცირე ზომების ორი საეკლესიო ნაგებობა. პირვლი ააგეს 1491 წელს, მეორე ეკლესია კი იყო ქვის და აგებული პატრიარქ იოაკიმეს კურთხევით 1683 წელს. ტაძარს ჰქონდა ეგვტერი, რომელიც ნაკურთხი იყო სერგი რადონეჟელის სახელზე. 1776 წელს მიაშენეს მეორე (ჩრდილოეთის) ეგვტერი წმინდან ბასილი ამასიელის სახელზე. 1805 წელს ეკლესია დაშალეს და მრევლის ფინანსებით ააგეს ახალი ტაძარი. 

1847 წელს ეკლესია გადააკეთეს. სამრეკლოს დაადგეს მესამე იარუსი. ასევე ააგეს სატრაპეზოც. ახალ სატრაპეზოში დააყენეს ახალი ეგვტერის საკურთხეველი. ჩრდილოეთის საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხი იყო ბასილი ამასიელის სახელზე, მოგვიანებით მიტროპოლიტმა ფილარეტმა აკურთხა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე, მაგრამ წმინდა ბასილი ამასიელის ხსენების დღე აღინიშნებოდა როგორც ტაძრის ძირითადი დღესასწაული და დღემდე წმინდანი ითვლება ეკლესიის მფარველად.

1991 წელს მრევლის ფინანსებით ააგეს და აკურთხეს სანათლავი მოციქულთასწორი მთავრის ვლადიმირის სახელზე. 

ტაძარში რამდენიმე სიწმინდეა დაცული, მათ შორის აღსანიშნავია: წმინდა ალექსის ხატი, ღვთისმშობლის რამდენიმე ხატი, ივერიის ღვთისმშობლის ხატი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი.

1997 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია ვლადიმირ (ვორობიოვი).

## ლიტერატურა
*С.В.Истомин. «Я познаю мир. Московские монастыри и храмы». — Москва: АСТ, 2006. — С. 382. — ISBN 5-17-040178-1, ББК 86.37я2, УДК 087.5:28.

## რესურსები ინტერნეტში
* сайт прихода храма свт. Николая в Кузнецах
* Церковь Николая Чудотворца, что в Кузнецах на сайте «Храмы России»
* Фонд «Русское Православие» 
* Храм Николы в Кузнецах на *sobory.ru*

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (ზვონარი)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანის რაიონში. ტაძარი არის ესტონეთში მდებარე პიუჰტიცის მონასტრის მეტოქი.

ტაძარს აქვს ორი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის ხარების სახელზე, გარდა ამისა აქვს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, ალექსი მიტროპოლიტის, იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის, სერგი რადონეჟელის, ღვთისმშობლის მიძინებისა და დიმიტრი როსტოველის სახელობის ეგვტერები. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
პირველი ეკლესია ძველის ადგილზე ააგეს ჯერ კივევ ივანე მრისხანეს დროს. ამ პერიოდში აქ იდგა ხის ეკლესია, რომელიც წმინდა ნიკოლოზის სახელს ატარებდა და ცნობილი იყო ნიკოლოზის ღვთისსახლის (Николы Божедомского) ეკლესია, მასთან ახლოს მდებარეობდა ღატაკტა სახლი (убогий дом), სადაც კრძალავდნენ უბადრუკ ადამიანებს.

ეკლესია რომელიც მოიხსენიება 1619წელს იყო ხის და შემდეგ პერიოდში რამდენჯერმე დაიწვა, რის შემდეგაც ხდებოდა მისი აღდგენა მრევლის ფინანსებით. 1657 წლისათის იგი უკვე მოიხსენიება როგორც ქვის ნაგებობა. მას შემდეგ, რაც მის გარშემო ჩამოყალიბდა ზვონარის სლობოდა ეკლესიას 1677 წლიდან უკვე ზვონარის წმინდა ნიკოლოზის სახელი ეწოდა. 1760 წელს გრაფ ივანე ვორონცოვის თანხებით დაიწყეს ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა. პროექტის არქიტექტორი იყო კარლ ბლანკი.  ტაძრის მშენებლობა გაგრძელდა 1781 წლამდე. ეკლესია ააგეს ბაროკოს სტილში, რომელსაც კლასიციზმის მცირე გავლენაც ეტყობოდა. ტაძრის ფასადი გაფორმებულია თეთრი ქვის დეკორით.

ამ სახით ეკლესია შემონახულია ჩვენს დრომდე, თუმცა მცირე ცვლილებები განიცადა  1812 წლის რუსეთ-საფრანგეთის ომის შემდეგ. 1900 წელს მიმდინარეობდა ტაძრის რესტავრაცია. 

1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს და გადააკეთეს საწყობად. შემდეგ აქ განათავსეს მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტის სურათების კათედრა. 

1996 წელს პატრიარქმა ალექსი II-მ მიიღო პიუჰტიცის მონასტრის მეტოქის შექმნაში. პატრიარქმა მონასტრის მთავარ ტაძრად შეარჩია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი. 1994 წელს მიმდინარეობდა ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის ხარების სახელზე, გარდა ამისა აქვს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, ალექსი მიტროპოლიტის, იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის, სერგი რადონეჟელის, ღვთისმშობლის მიძინებისა და დიმიტრი როსტოველის სახელობის ეგვტერები. ყველაზე ღირებული ხატია ღვთისმშობლის მიძინების ხატი, რომელიც გადაარჩინეს მძიმე წლებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм свт. Николая в Звонарях на сайте «Православие.ру».
* Храм святителя Николая на сайте «Храмы Москвы». 
* *Мясоедова Д.* Вторая молодость Николы в Звонарях. 
* *Кондратьев И. К.* Седая старина Москвы. Церкви в Белом городе. 

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ანდრო ბუაჩიძე

**ანდრო ბუაჩიძე** (დ. 29 მარტი, 1957, თბილისი, საქართველო) — ქართველი პოეტი, ესეისტი, კრიტიკოსი, მთარგმნელი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ორგზის ლაურეატი (2005, 2017).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1957 წელს, თბილისში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა საზოგადოებრივ-ლიტერატურულ ჟურნალ „მნათობში“ მთავარი რედაქტორის მოადგილედ. ასევე ჟურნალ „საუნჯეში“, „ცისკარში“ და ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმში.

## ჯილდოები
* 2005 - ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პოეტური კრებული „ელნათურები“ : ლექსები/ანდრო ბუაჩიძე .- თბილისი : მერანი, 2004. - 107გვ.
* 2003 - კალასის ყოველწლიური ლიტერატურული პრემია
* 2003 - ილიას ფონდის ყოველწლიური ლიტერატურული პრემია

## ბიბლიოგრაფია
* „ელნათურები“: ლექსები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 2004. - 107გვ.. - ISBN: 99928-950-3-9
* „საუბარი წყვდიადში“: ლექსები (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1997. - 80გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები 
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
შემდეგი ხმა შენ გესმის...

**შემდეგი ხმა შენ გესმის...** () — უილიამ უელმენის 1950 წლის დრამა, რომლის სიუჟეტშიც მთელი კვირის განმავლობაში მთელს მსოფლიოში ყველა რადიო პროგრამაში ღმერთის ხმა ესმით. მასში მონაწილეობენ ჯეიმზ უაიტმორი და ნენსი დეივისი (შემდეგში  ცნობილი, როგორც ნენსი რეიგანი და ჯოსა და მერი სმიტის, ტიპური ამერიკელი წყვილის როლს ასრულებენ.  ფილმი ჯორჯ სამნერ ალბის იმავე სახელწოდების მცირე მოთხრობის საფუძველზეა გადაღებული. რადიოს ხმა ფილმის მაყურებელს არც ერთხელ ესმის.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* *A Case History of a Movie* — Internet Archive

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1950 წლის ფილმები
კატეგორია:1950-იანი წლების ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ფილმები რელიგიის შესახებ
კატეგორია:უილიამ უელმენის ფილმები
კატეგორია:MGM-ის ფილმები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (საბუროვო)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის მოსკვორეჩიე-საბუროვოს რაიონში.

ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები ელია წინასწარმეტყველისა და ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ეკლესიის ისტორია დაკავშირებულია საბუროვების გვარის ისტორიასთან. 

1571 წელს ივანე მრისხანეს შვილმა ცოლად მიიყვანა ევდოკია საბუროვა, მისმა მამამ მიიღო მიწის ნედელი მდინარე მოსკოვის სანაპიროზე, ასე დაარსდა სოფელი საბუროვო. პეტრე I დიდის პერიოდში სოფელი ეკუთვნოდა იმპერატორის მრჩეველს, თავად დიმიტრი კანტემირს, აქ იყო მისი მამული. 

წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაც სწორედ საბურვოში ააგეს 1595 წელს (სხვა მონაცემებით 1592 წ.). თავდაპირველად ეკლესია იყო ხის. 1675-1677 წლების ჩანაწერთა წიგნში ვკუთხულობთ, რომ „სოფელი საბუროვო მდებარეობს მდინარე მოსკოვზე, სადაც არის ეკლესია წმინდა ნიკოლოზის სახელზე, ეკლესიას აქვს ეგვტერი ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. ეკლესია ხისაა, მოძველებული, აქვს ორი შესასვლელი. სამრეკლოზე სამი ზარი კიდია“.

მიიჩნევენ, რომ 1693-1695 წლებში აგეს ქვის ეკლესია, ყოველ შემთხვევაში 1710 წლისთვის ქვის ეკლესია უკვე არსებობს. 

1812 წელს ეკლესია გაძარცვეს ფრანგებმა, გადარჩა მხოლოდ კანკელი ხატებით და ხის ხატი ელია წინასწარმეტყველის გამოსახულებით.

1861 წელს ტაძრის შენობა დაშალეს და 1865 წლამდე მოსკოველი ვაჭრების ტარასოვების ფინანსებით კვლავ ააშენეს, გააფართოეს სატრაპეზო, მიაშენეს ორი საკურთხეველი: ელია წინასწარმეტყველისა და ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ასევე ააგეს ახალი სამრეკლო. ეკლესია ააგეს აგურისაგან, ფუნდამენტი, ცოკოლი და კარნიზები თეთრი ქვისაგან დაამზადეს. სამრეკლო სამიარუსიანი იყო და ეკიდა ექვსი სპილენძის ზარი. სახურავი თუნუქის ფირფიტებით გადახურეს, რომელიც შეღებეს მწვანე ფერში. ინტერიერი შელესეს და მოხატეს. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ მთელი საეკლესიო ქონება ჩამოართვა ტაძარს და 1940 წელს კიდეც დახურეს. დიდი სამამულო ომის შემდეგ ეკლესიის შიგნით განათავსეს გარაჟი, 1960-იან წლებში კი - მექანიკური სახელოსნო.

1991 წლიდან მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარში აღსდგა  ღვთისმსახურება. 1994 წელს აღადგინეს ელია წინასწარმეტყველის ეგვტერი, 1998 წლიდან კი აღადგინეს სამრეკლო. ყოველწლიურად ტაძრის დღესასწაულზე (ელია წინასწარმეტყველის ხსენების დღე) იმართება სამრეკლოს ზარების ფესტივალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт храма святителя Николая в Сабурово 
* Православный календарь — Храмы и Монастыри: Храм святителя Николая в Сабурово

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ჯენის პორტრეტი

**ჯენის პორტრეტი** — უილიამ დიტერლის 1948 წლის ფენტეზის ჟანრის ფილმი, რომელიც რობერტ ნათანის ნოველაზეა დაფუძნებული. ფილმში  მონაწილეობენ ჯენიფერ ჯოუნსი და ჯოზეფ კოტენი.

## როლებში
* ჯენიფერ ჯოუნსი — ჯენი ეპლტონი
* ჯოზეფ კოტენი — იბენ ადამსი
* ეთილ ბერიმორი — მის სპინი
* ლილიან გიში — დედა მერი
* სესილ კელივეი — მათეუსი
* დევიდ უეინი — გაზ ო'ტული
* ალბერტ შარპი — მური
* ჰენრი ჰალი — იკი
* ფლორენს ბეიტსი — მისის ჯეიკსი
* კლემ ბივეინსი — კაპიტანი კობი
* ნენსი დეივისი — თინეიჯერი სამხატვრო გალერეაში
* ენ ფრენსისი — თინეიჯერი სამხატვრო გალერეაში
* ნენსი ოლსონი — თინეიჯერი სამხატვრო გალერეაში
* რობერტ დადლი — მოხუცი მეზღვაური

## ადაპტაციები
1946 წლის 4 დეკემბერს, „ჯენის პორტრეტი“ რადიო პროგრამაში - „Academy Award“ - წარმოადგინეს. ამ ადაპტაციაში ჯოან ფონტეინი მონაწილეობდა. 1949 წლის 31 ოქტომბერს რადიოთეატრმა - Lux Radio Theatre - ფილმის ერთსაათიანი ადაპტაცია წარმოადგინა, რომელშიც კვლავ ჯოზეფ კოტენი მონაწილეობდა, მაგრამ ჯენის როლი ენ ბაქსტერმა მოირგო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1948 წლის ფილმები
კატეგორია:1940-იანი წლების ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:უილიამ დიტერლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები გამოგონილი მხატვრების შესახებ
მოსკოვის მიტროფანე ვორონეჟელის ტაძარი

**მოსკოვის მიტროფანე ვორონეჟელის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნის ბოლოს. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის სავიოლოვის რაიონში.   

ეკლესიის ერთადერთი მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მიტროფანე ვორონეჟელის  სახელზე. აგებულია 1894-1895 წლებში ვაჭარ მიტროფანე გრაჩიოვის ფინანსებით. დახურეს 1935 წელს. 1990 წელს კვლავ დაუბრუნდა მორწმუნეებს.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
1892 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ელიზავეტინის ბავშვთა სახლის შექმნის შესახებ. 1893 წლის 17 მაისს ბავშვთა სახლი ახლადაგებულ ორსართულიან შენობაში გახსნეს და აკურთხეს. 

ძალიან მალე დადგა საკითხი ბავშვთა სახლთან ახალი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ, რადგან ყველაზე ახლომდებარე ღვთისმშობლის ხარების ტაძარი  პეტროვსკის პარკში მდებარეობდა ერთი კილომეტრის დაშორებით. მშენებლობის საკითხებით დაინტერესდა ქველმოქმედი ვაჭარი მიტროფანე გრაჩიოვი. მას შემდეგ რაც თანხმობა მიიღო მოსოვის მიტროპოლიტ სერგისაგან, მიტროფანემ დაუკვეთა პროექტი არქიტექტორ გიორგი კაიზერს. 1894 წელს მშენებლობის პროექტი დაამტკიცეს. მშენებლობა დასრულდა ერთი წლის შემდეგ, ხოლო 4 ნოემბერს, ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღეს ეკლესია აკურთხეს. 

გრაჩიოვის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ქვრივმა ბარბარა ნიკოლაევნამ ტაძართან ააგო საეკლესიო მსახურებისთვის სახლი. ტაძრის ჩრდილოეთ ნაწილში მოაწყვეს ნეკროპოლისი, სადაც დაკრძალეს გრაჩიოვი, რომელიც ეკლესიის დახურვის შემდეგ გადაიტანეს ვვედენის სასაფლაოზე. 

1922წელს ბავშვთა სახლი დახურეს. შენობა კომუნალურად გადააკეთეს. 1930-იან წლებში ტერიტორია გაყვეს კალინინის სახელობის მანქანათმშენებლობის ქარხანასა და მეტრომშენს შორის. 1960-იან წლებში ტერიტორიაზე ააგეს საავიციო ქარხნის მრავალსართულიანი საკონსტრუქტორი ბიუროს შენობა. 

ტაძარი მოქმედებდა 1935 წლამდე. მის დაკავებას შეეცადნენ უნდოდათ ობნოველცები, მაგრამ წარუმატებლად. ტაძრის დახურვის შემდეგ მის შენობაში განათავსეს საქარხნო სასწავლებელი, სარემონტო ბაზა, ხოლო დიდი სამამულო ომის დროს - სასადილო. ომის შემდეგ სპორტული სკოლა, ქარხნის საწყობი. 1985 წლიდან შენობა მიატოვეს. 

შენობა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1990 წლის თებერვალში. დაბრუნების მომენტში ეკლესია ავარიულ მდგომარეობაში იყო. შენობის აღდგენის პროექტი შეიმუშავა სერგეი კუზნეცოვმა. 1990 წლის 10 მარტს შედგა დაბრუნებული ეკლესიის კურთხევა. წლის ბოლოსთვის დასრულდა სამრეკლოს მშენებლობაც. მრევლის ფინანსებით ორ წელიწადში ეკლესია აღსდგა. 1995 წელს ტაძარი აკურთხა ალექსი II-მ. 

ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, ხატწერის სკოლა და ხუთი ბავშვთა სახლი. ტაძარში დაცულია წმინდა მიტროფანეს ხატი, რომელიც ერთადერთია, რომელიც შემორჩა დახურვის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტაძრის ისტორია 
* ტაძრის ფოტოები

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ალექსანდრე მამუჩაშვილი

**ალექსანდრე გიორგის ძე მამუჩაშვილი (მამუჩევი)** — ქართველი ფოტოგრაფი, ცნობილი თბილისელი ფოტოგრაფის — დიმიტრი ერმაკოვის მოწაფე. ვლადიკავკაზელი ფოტოგრაფის ლეონტი როგოზინსკის დამხმარე.

1902 წელს მონაწილეობდა ექვთიმე თაყაიშვილის არქეოლოგიური ექსპედიციაში ფოტოგრაფად. ექვთიმე თაყაიშვილი ძალიან დადებითად იხსენიებს მას „მაშინ ფოტოგრაფი გამომადგა ძალიან მარჯვე და შესაანიშნავად იმუშავა: ერმაკოვის მოწაფე იყო დიღმელი, გვარად მამუჩაშვილი“. იმავე ექსპედიციის ანგარიშში მამუჩაშვილზე თაყაიშვილი წერს, რომ ის იყო როინაშვილის ფოტოგრაფიის გამგე.

## ლიტერატურა
*Попов А. П., Словарь - справочник. Российские фотографы (1839-1930), Т. 1, 2013, გვ. 788

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (ტვერი)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური სტაროობრიადცული ტაძარი მოსკოვში.  მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი. 

ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1914 წელს, ხოლო აკურთხეს 1921 წელს. მეორე მსოფლიო ომის შემვეგ მასში განათვასეს სმხატვრო სახელოსნო. თემს გადაეცა 1990-იან წლებში, 1995 წლიდან აღსდგა ღვთისმსახურება.

## ისტორია 
XIX საუკუნეში ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესის ადგილზე მდებარეობდა ხის სამლოცველო და სტაროობრიადცული სამლოცველო. სავარაუდოდ იგი ააგეს 1815 წელს ვაჭარ ნიკოლოზ დიმიტრის ძე ცარსკის ფინანსებით, რომლის პატივსცემის ნიშნადაც სამლოცველომ მიიღო არაოფიციალური სახელწოდება „ცარსკის სამლოცველო“. მოგვიანებით ნაგებობა გადავიდა რახმანოვების ხელში და თემის სახელიც უკვე ამის მიხედვით შეიცვალა. 1870-იან წლებში სამლოცველოს მიაშენეს საკურთხეველი და 1905 წელს იგი ჩამოყალიბდა როგორც ტაძარი, ეს ის დროა როცა სტაროობრიადცელებმა მიიღეს საკუთარი ტაძრის ლეგალური აშენების უფლება. 

ტაძრის პირველი პროექტი შეასრულა არქიტექტორმა ივან კონდრატენკომ 1908 წელს ი. რახმანოვის დაკვეთით. საქალაქო მმართველობამ პროექტი დაამტკიცა, მაგრამ გაურკვეველი მიზეზების გამო იგი გადაიდო. ექვსი წლის შემდეგ ახალი პროექტის შესამუშავებლად თემმა მოიწვია ახალი არქიტექტორი ანტონ გუჟიენკო. ტაძარი ააშენეს ახალრუსულ სტილში, რომელიც ორიენტირებული იყო ადრეულ ნოვგოროდულ ხუროთმოძღვრებაზე და ძალიან ჰგავდა ნერედიცის ეკლესიას, რომელიც დიდ ნოვგოროდში იდგა. 

პირველი მსოფლიო ომის დროს ეკლესიის შენებლობა შენელდა, თუმცა არ შეჩერებულა. მშენებლობა დასრულდა 1915 წელს, ხოლო ტაძრის კურთხევა შედგა 1921 წელს, როცა საბოლოოდ დასრულდა შიდა სამუშაოები. 

1940-1941 წლებში ტაძარში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა. დიდი სამამულო ომის დაწყებამდე მის სარდაფში განთავსებული იყო მეშვიდე დღის ადვენტისტების სამლოცველო. ომის დროს ეკლესიის შიგნით განთავსებული იყო მოსკოვის საჰაერო თავდაცვის საწყობი, ხოლო შემდეგ მოქანდაკე სერგეი ორლოვის სახელოსნო. 1989 წელს სახელოსნო გაიტანეს შენობიდან და იგეგმებოდა საკონცერტო დარბაზის გახსნა. 

პირველი ლოცვა აღევლინა 1995 წელს ელია წინასწარმეტყველის ეგვტერში და დაიწყო ტაძრის გადაცემის პროცესი სტაროობრიადცელების თემისთვის. 

ტაძარში ამჟამად ელექტოენერგიას იყენებენ დამხმარე ოთახებში, ღვთისმსახურების დროს ანთია მხოლოდ კანდელები და სანთლები. ტაძარში დაცული ყველაზე ძველი ხატია წმინდა ზოსიმე და საბატი სოლოვკელების ხატი, რომელიც დაწერილია XIX საუკუნეში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт старообрядческой общины на Тверской заставе

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:მოსკოვის სტაროობრიადცული ტაძრები
კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
მოსკოვის პეტრესა და პავლეს ტაძარი (იასენევო)

**მოსკოვის პეტრესა და პავლეს ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-დასავლეთ ადმინისტრაციული ოლქის იასენევოს რაიონში. აგებულია 1751-1753 წლებში. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მოცქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. ეგვტერები -წმინდა ბარბარეს,   ღვთისმშობლის ხატის - ზეციური სასწაულისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ყოფილ სოფელ იასენოვოში (რომელიც მოიხსენიება XIV საუკუნეში და სადაც უკვე არსებობდა ტაძარი)  რამდენიმე მართლმადიდებლური ეკლესია იყო: 1626 წელს აქ ააგეს ხის ეკლესია წმინდა მოწამენის: პისტის, ელპიდის, აღაპისა და მათი დედის სოფიოს სახელზე. 1674 წელს ძველი ეკლესიის გვერდით ააგეს ღვთისმშობლის ხატის - ზეციური სასწაულის სახელობის ეკლესია. 

ამჟამად არსებული ტაძრის შენობა ააგეს 1751-1753 წლებში ელიზავეტინის (მოგვიანო) ბაროკოს სტილში და აკურთხეს მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. სოფლის მფლობელი ამ პერიოდში იყო  თევდორე ლოპუხინი, იმპერატორ პეტრე I დიდის სიმამრი. 

თავდაპირველად ქვის ტაძარი შედგებოდა ერთი, კუბის ფორმის  ცენტრალური საკურთხევლისაგან, რომელსაც რვაკუთხა და რვა სარკმლიანი გუმბათი ედგა.

1822 წლის 9 ივლისს ეკლესიაში დაიწერეს ჯვარი მარია ტოლსტაიამ და ნიკოლოზ ტოლსტოიმ, მწერალ ლევ ტოლსტოის მშობლებმა. 

იასენოვოში თავად სერგეი გაგარინის მმართველობის პერიოდში მოხდა ტაძრის რეკონსტრუქცია. 1832 წელს მას მიაშენეს თბილი კუთხის ეგვტერი, რომელიც აკურთხეს დიდმოწამე წმინდა ბარბარეს (თავადის ცოლის ზეციური მფარველის) სახელზე. თავადმა ასევე ააგო სამრეკლოც. 1860-1865 წლებში ტაძარს ხელახალი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა, რის შედეგადაც შეიცვალა ტაძრის სახე და მიიღო ის სახე, რომელიც ამჟამად აქვს. 

ეკლესიას ჰქონდა სამი საკურთხეველი: ცენტრალური მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე (ოდიკი აკურთხეს 1826 წლის 26 თებერვალს), სამხრეთისა - სერგი რადონეჟელის სახელზე (ოდიკი აკურთხეს 1861 წლის 20 ოქტომბერს) და ჩრდილოეთისა დიდმოწამე ბარბარეს სახელზე (ოდიკი აკურთხეს 1832 წელს).

1930-იან წლებში ტაძარი, რომელიც უკვე გამოიყენებოდა საბჭოთა მეურნეობის საწყობად, დახურეს. 1973-1976 წელს შენობის ფასადი გაარემონტეს.

1989 წელს ტაძარი, საეკლესიო მსახურთა სახლთან ერთად გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ტაძრის პირველი წინამძღვარი გახდა ალექსანდრე ტოროპოვი. 1997 წლიდან ოპტინის უდაბნოს მეტოქია. 

ტაძართან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, მართლამადიდებლური ლიტერატურის ბიბლიოთეკა და საეკლესიო მაღაზია.

## ლიტერატურა
*Коробко М. Ю. Ясенево // Усадебное ожерелье Юго-Запада Москвы. — 3-е изд., испр. — М.—СПб., 1997.
*Коробко М. Ю. Москва усадебная. Путеводитель. — М., 2005. — С. 311—332.
*Коробко М. Ю. Усадьба Ясенево: Историко-краеведческий очерк // Московский журнал. — 2013. — № 3.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт храма
* История, фотографии 
* Фотогалерея
* Храм на карте Москвы
* Информация о храме на сайте Московского Патриархата 
* Информация о храме на сайте pravoslavie.ru

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ტაძარი (ცარიცინო)

**ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის ცარიცინოს რაიონში. აგებულია 1722 წელს. ნაკურთხია ღვთისმშობლი ხატის „ცხოველმყოფელი წყაროს“ სახელზე.   

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხია ღვთისმშობლი ხატის „ცხოველმყოფელი წყაროს“ სახელზე. ეგვტერები კი დიმიტრი თესალონიკელისა და ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორაია 
თავდაპირველად ტაძრის ადგილზე მდებარეობდა ხის ეკლესია, რომლებიც ააგეს ბოარმა სტრეშნევებმა. 

ქვის ტაძარი ააგეს 1722 წელს მოლდავიის გოსპოდარისა და პოლიტიკური მოღვაწის დიმიტრი კანტემირის დაკვეთით. 1759-1765 წლებშიმატვეი კანტემირის სურვილით ტაძარი მთლიანად გადააკეთეს (არქიტექტორი უცნობია). მიაშენეს ჩრდილოეთის ეგვტერი დიმიტრი თესალონიკლელის სახელზე, რომელიც შექმნა მამის პატივისცემის ნიშნად. მალევე ტაძარი გახდა თავადების საგვარეულო განსასვენებელი. 1771 წელს მასში დაკრძალეს თავადი მ. დ. კანტემირი, ხოლო მოგვიანებით მისი ცოლი  ა. ი. კანტემირი.

1775 წელს ცარიცინის სასახლის ასაშენებლად ეკატერინე II-მ კანტემირებისაგან იყიდა მთი სამფლობელო. არქიტექტორმა ვასილი ბაჟენოვმა, სასახლის კომპლექსის შემუშავებისას, ეკლესია შეინარჩუნა შენობების ანსამბლში.

სასახლის ანსამბლის შექმნის შემდეგ, 1883-1885 წლებში ტაძარი გადააკეთეს არქიტექტორ პეტრე ლავინის ხელმძღვანელობით. მიაშენეს სამხრეთი ეგვტერი ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. გააფართოეს სატრაპეზოც.

1939 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. ეკლესიის შენობაში განათავსეს ტრანსფორმატორული ქვესადგური, 1970-იან წლებში - ტიპოგრაფია, ხოლო 1975 წლიდან სარესტავრაციო სახელოსნო.

1990 წელს  ეკლესია გადაეცა მორწმუნეებს და კვლავ აკურთხეს. წინამძღვრად დანიშნეს დიაკვანი გიორგი ბრეევი.  წარიმართა სარესტავრაციო სამუშაოები, რომელიც დასრულდა 1998 წელს. 2009 წლის ივნისიდან წინამძღვარია ოლეგ კორიტკო.

ეკლესიასთან მოქმედებს სამრევლო ბიბლიოთეკა, საკვირაო სკოლა, მართლმადიდებლური სკოლა,  მართლმადიდებლური ცენტრი „ცხოველმყოფელი წყარო“, რომელიც აწყობს პილიგრიმულ ტურებს, მუშაობს წიგნების მაღაზია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт церкви иконы Божией Матери «Живоносный Источник»
* История церкви на *hramy.ru*
* Церковь иконы Божией Матери «Живоносный Источник» на *sobory.ru*
* Музей-заповедник Царицыно и церковь «Живоносный Источник» — история и фотографии
* Официальный сайт школы «Живоносный Источник» 

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
მოსკოვის დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი (სტარი-ბასმანი)

**მოსკოვის დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. აგებულია 1745-1751 წწ. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეგვტერები კი დიდმოწამე ნიკიტასა და იოანე ნათლისმცემელის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი მდებარეობს ძველი ბასმანის ქუჩაზე. ნიკიტას ტაძრის დაარსების ისტორია დაკავშირებულია ვასილი III-სთან. წაროს მიხედვით 1518 წელს მოსკოვში ვლადიმირიდან განსაახლებლად და ვერცხლითა და ოქროთო მოსაპირკეთებლად, ჩაიტანეს ორი ხატი: მაცხოვრისა და ვლადიმირის ღვთისმშობლისა. ამ ღონისძიების აღსანიშნავად ბრძანა ამ ადგილზე აეშენებინათ ხის ეკლესია ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.. 

1685 წელს ძველი ხის ეკლესიის ადგილზეააგეს პირველი ქვის ტაძარი, უკვე დიდმოწამე ნიკიტას ეგვტერით. 

დღემდე შემონახული ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით არსებობს პეტრე I-თან დაკავშირებული საინტერესო ვერსია. 1728 წელს პეტრეს ფინანსებით და ნახატებით მეზობელ კაპიტანოვის სლობოდაში ააგეს პეტრესა და პავლეს ტაძარი. ახლი ტაძარი ბაროკოს სტილში იყო აგბული და მკვეთრად განსხვავდებოდა მოძველებული და 1737 წელს ხანძრისაგან განადგურებული ნიკიტას ტაძრისაგან. ითვლება, რომ ძველი ბასმანის თავავებმა გადაწყვიტეს აეშენებინათ უფრო დიდი და უკეთესი ტაძარი, ვიდრე მეზობელ სლობოდაში იყო. 

1745 წელს ელისაბედ I-ის მმართველობის პერიოდში მიიღეს მშენებლობაზე ნებართვა, ასევე გადაწყვიტეს ეკლესიის მეორე ეგვტერი ეკურთხებინათ იოანე ნათლისმცემლის სახელზე.

ახალი ტაძარი აკურთხეს 1751 წელს.  მან ჩვენს ეპოქამდე მოაღწია სერიოზული ცვლილებების გარეშე. 

1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს არც ტაძარი და არც სხვა ნაგებობები არ დაზარალებულა. ბასმანის ქუჩა თანდათანობით გახდა მოსკოვის ერთ-ერთი არისტოკრატიული კუთხე. 

1830 წლის 2 აგვისტოს ტაძარს ეწვია ალექსანდრე პუშკინი.

XIX საუკუნისაგან განსხვავებით XX საუკუნის დასაწყისში ტაძარმა მრავალი ბევრი განსაცდელი გადაიტანა. ყველაფერი დაიწყო 1905 წლის ხანძრით. 1933 წელს მოსკოვის საქალაქო საბჭოს პრეზიდიუმმა მიიღო გადაწყვეტილება „ე. წ. ნიკიტას ეკლესიის“ დანგრევის შესახებ. დახურვის შემდეგ ეკლესია გაძარცვეს. 1933 წლის ზაფხულში გადაწყვეტილება შეცვალეს და შენობა გადასცეს სატყეო ინსტიტუტს. 1960-1980-იან წლებში ტაძარში ნაწილობრივი რესტავრაცია მიმდინარეობდა. 

1994 წელს დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1997 წლის 6 ივლისს შედგა ტაძრის კურთხევა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქ ალექსი II-ის მიერ.

## ლიტერატურა
*Мурзин-Гундоров В. В. Дмитрий Ухтомский. — М.: Издательский дом Руденцовых, 2012. — С. 43—51. — 334 с. — (Архитектурное наследие России). — ISBN 978-5-902887-11-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Никиты Мученика на сайте Богоявленского благочиния 
* История храма Никиты Мученика на *pravoslavie.ru*

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები