open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.бг

**.бг** (Punycode: `.xn--90ae`; **Б**ъл**г**ария) — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბულგარეთისთვის.

2007 წლის 24 ოქტომბერს UniNet-ის ბულგარულმა ასოციაციამ განაცხადა, რომ ისინი განსახილველად წარადგენენ წინადადებას .бг-ის დომენის შექმნის თაობაზე.

2008 წლის 23 ივნისს ბულგარეთის მთავრობამ ოფიციალურად განაცხადა დომენის დარეგისტრირების საკუთარი სურვილის შესახებ ბულგარეთის სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარის საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და კავშირგაბმულობის დარგში პლამენ ვაჩკოვის  ICANN-ის პრეზიდენტ პოლ ტუმისადმი გაგზავნილ წერილში. ზედა დონის ინტერნაციონალიზებული დომენების ( გამოყენებას 2009 წლის 30 ოქტომბერს მხარი დაუჭირა ICANN-მა.

2010 წლის მაისში ICANN-მა უარყო დომენი .бг ბრაზილიურ დომენ .br-სთან ვიზუალური მსგავსების გამო.

2014 წლის 7 ნოემბერს ICANN-მა თანხმობა განაცხადა დომენზე .бг, უახლოეს მომავალში ბულგარეთის მთავრობა დანიშნავს რეგისტრატორს, ხოლო დომენი მიიღებს საკუთარ რეესტრს.

2016 წლის 5 მარტს ICANN-მა დაამატა დომენი „.бг (.xn--90ae)“ ზედა დონის დომენების სისტემას.

2016 წლის 25 ივნისს ICANN-ის დირექტორთა საბჭომ მოახდინა დომენის დელეგირება .БГ АД-ის სახელზე

2016 წლის 12 ივლისიდან პირველი სახელი მთლიანად რუსულ ენაზე ხელმისაწვდომია ინტერნეტში მისამართზე http://имена.бг.

## სქოლიო
კატეგორია:ზედა დონის ეროვნული დომენები
კატეგორია:კომუნიკაციები ბულგარეთში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 853

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 853** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 29 ივლისს. უშიშროების საბჭოს 822 რეზოლუციის (1993) დადასტურების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობების გაუარესების გამო და დაგმო აღდამისა და აზერბაიჯანის სხვა რაიონების ოკუპაციას, და მოითხოვა სომხების მიერ აღნიშნული ტერიტორიებიდან ჯარების სრულ გაყვანას.

რეზოლუციის ტექსტი იწყება დაუყოვნებლივ ცეცხლის და საომარი მოქმედებების შეწყვეტის მოთხოვნით, რომელშიც აღინიშნა მშვიდობიანი მოსახლეობა და სახლების დაბომბვა, აგრეთვე საბჭომ მოითხოვა რეგიონში საერთაშორისო ჰუმანიტარული დახმარების შეუფერხებლად შესვლა. საბჭომ, ასევე მოუწოდა ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და ეკონომიკური კავშირების აღდგენას ამ პროცესის ფარგლებში, მოუწოდა გენერალურ მდივანს, ბუტროს ბუტროს-გალისა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, უზრუნველყონ დევნილთა დახმარება.

კონფლიქტის აღმოფხვრის მცდელობებთან დაკავშირებით, საბჭომ დადებითად შეაფასა ეუთოს მინსკის ჯგუფის მუშაობა, რომელსაც იან ელიასონი ხელმძღვანელობდა, მაგრამ შეშფოთება გამოთქვა კონფლიქტის უარყოფით გავლენაზე კომისიის მუშაობაზე. ამასთან დაკავშირებით, საბჭომ მხარეებს მოუწოდა, თავი შეიკავონ იმ ქმედებებისგან, რომლებიც ხელს შეუშლიან საკითხის მშვიდობიანად მოგვარებას. საბჭომ, მიესალმა ამ უკანასკნელის მიერ, რეგიონში მონიტორინგის მისიის შექმნას.

საბჭომ, სთხოვა სომხეთის მთავრობას გამოიყენოს თავისი გავლენა აზერბაიჯანის მთიანი ყარაბაღის რეგიონის სომხებზე, რათა მათ დაიცვან 822-ე და მიმდინარე რეზოლუცია, ასევე მინსკის ჯგუფის ამჟამინდელი დადგენილები და წინადადებები. საბჭომ, ასევე მოუწოდა ქვეყნებს, თავი შეიკავონ იარაღისა და საბრძოლო ტექნიკის მიწოდებას დაპირისპირებულ მხარეებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს კონფლიქტის გააქტიურება.

საბოლოოდ, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტის განხილვისას, მეორე რეზოლუციაში საბჭომ გენერალურ მდივანს, სსკ-ის თავმჯდომარესთან, ასევე მინსკის ჯგუფის თავმჯდომარესთან კონსულტაციების შემდეგ, მოითხოვა მიაწოდოს ინფორმაცია საბჭოს რეგიონში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/853(1993))

## იხილეთ აგრეთვე
*აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები
*ყარაბაღის ომი
*1993 წლის ზაფხულის შეტევები
*მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მთიანი ყარაბაღის შესახებ

## სქოლიო
853
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აზერბაიჯანის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომხეთის შესახებ
კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
კატეგორია:1993 წელი აზერბაიჯანში
კატეგორია:1993 წელი სომხეთში
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
გუბადლის რაიონი

**გუბადლის რაიონი** () — რაიონი აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც 2020 წლის ომამდე ფაქტობრივად კონტროლდებდა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ და ამ უკანასკნელის ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად ეს ტერიტორია შედიოდა სეპარატისტული რესპუბლიკის კაშატაგის რაიონში. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების თანახმად, 2020 წლამდე გუბადლის რაიონის ტერიტორია განიხილებოდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ ოკუპირებულად.

რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გუბადლი.

## გეოგრაფია 
რაიონი მდებარეობს აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთში. რელიეფი მთიანი და მთაგორიანია. ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი მდებარეობს ტორაგაჩის მწვერვალზე, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 2003 მეტრს. კლიმატი ზომიერად კონტინენტალურია. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინებიან მდინარეები აკერა და ვოროტანი. გუბადლის რაიონი დასავლეთით 120 კმ-ის სიგრძეზე ესაზღვრება სომხეთს, ჩრდილოეთით — ლაჩინის და ხოჯავენდის რაიონებს, აღმოსავლეთით ჯაბრაილის რაიონს, სამხრეთით — ზანგილანის რაიონს.

## ისტორია 
გუბადლის რაიონი შეიქმნა 1933 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ს შემადგენლობაში.

1993 წლის მეორე ნახევარში ყარაბახის ომის დროს გუბადლის რაიონის ტერიტორია გადავიდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების კონტროლ ქვეშ. არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ რაიონის ტერიტორია ითვლება კაშატაგის რაიონის ნაწილად. 2020 წლის ომის შედეგად, აზერბაიჯანმა მთლიანად აღადგინა კონტროლი რაიონის ტერიტორიაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* State Statistical Committee of Azerbaijan Republic. Population of Azerbaijan

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
რამ მოჰან როი

**რამ მოჰან როი** (1772-1883) — „ინდური რენესანსის მამად“ წოდებული, პირველი ინდოელი განმანათლებელი და ინდური ბურჟუაზიული ნაციონალიზმის პირველი წინამორბედი.

## ბიოგრაფია
რან მოჰან როი დაიბადა 1772 წლის 22 მაისს ინდოეთში. იგი იყო ცნობილი ბრაჰმან-მიწათმოქმედის შვილი, რომელმაც დაამთავრა უმაღლესი მუსლიმური სკოლა პატნაში, სადაც ღვთისმეტყველებასთან ერთად შეისწავლა არაბული და სპარსული ენები. შემდეგში იგი  დაინტერესდა და დაეუფლა სანსკრიტს, ინგლისურ ენას და თვით ბერძნულ ენასაც კი. მთელი თავისი მოღვაწეობის პერიოდში, ბევრი კარგი რამ გააკეთა თავისი ქვეყნისთვის, ინდოეთისთვის. გარდაიცვალა მენინგიტით 1833 წელს.

## მოღვაწეობა
10 წელიწადს იგი ოსტ-ინდოეთის კომპანიის მოხელე იყო და ასრულებდა გადასახადის ამკრეფის ფუნქციას, რომელიც მისთვის არასახარბიელო სამუშაო იყო. ამის გამო,  როდესაც შესაძლებელი გახდა 1814 წელს სამსახურს თავი დაანება და საზოგადოებრივ-ლიტერატურულ საქმიანობას მოკიდა ხელი. შეიმუშავა რელიგიურ-ფილოსოფიური სისტემა, რომლითაც უარყოფდა ინდუიზმის პრინციპებს, კასტურ დაყოფას და ამ რეაქციული იდეოლოგით განმტკიცებულ რელიგიურ ჩვეულებებს. მან გაილაშქრა აგრეთვე კერპთაყვანისმცემლობის და ქვრივ ქალთა თვითდაწვის ბარბაროსული წესის ("სათის") წინააღმდეგ. ამბობდა რომ ეს იყო სრულიად არაჰუმანური ქმედება და ამით მან საერთოდ ბრძოლა გამოუცხადა ინდოეთის ფეოდალური საზოგადოების ერთ-ერთ რეაქციულ საყრდენს - შუასაუკუნეობრივ იდეოლოგიას. ასევე კალკუტაში დააარსა ბრაჰმის ("ბრაჰმი სამაჯის") საზოგადოება, რომელმაც თავის ირგვლივ შემოიკრიბა ბენგალის მცირერიცხოვანი კულტურული ძალები და ბრძოლა გააჩაღა ინდუიზმის მიერ განმტკიცებულ კასტურ შეზღუდუვათა და საყოფაცხოვრებო ცრუმორწმუნეების წინააღმდეგ, მისმა ამ ქმედებებმა აშკარად დადებითი როლი შეასრულა და ქვეყანაზეც აისახა.

რამ მოჰან როი ქადაგებდა საერო განათლებას და საჭიროდ მიიჩნევდა საბუნებისმეტყველო საგნების შესწავლას. ამას გარდა აუცილებლად შესასწავლელ საგნებდ მიიჩნევდა: მათემატიკას, ქიმიას, ანატომიას. ამით იგი, თავის მხრივ ხელს უწყობდა ბურჟუაზიული იდეოლოგიის და ევრობული კულტურის დანერგვას ინდოეთში. იბრძოდა ინდოეთის ჭეშმარიტი განათლებისთვის და რაც მთავარია ის არ უკავშირებდა განათლებას, ქვეყნის პოლიტიკური დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ამოცანას. 1817 წელს მან დააარსა საკუთარი კოლეჯი დასავლეთ ბენგალში, თავდაპირველად აქ სწავლის უფლება მიეცა მხოლოდ მამაკაცებს, ხოლო 1897 წლიდან, შესაძლებელი გახდა კოლეჯში ქალებსაც მიეღოთ განათლება.

რამ მოჰან როი იმ ადამიანების რიგს მიეკუთვნებოდა, რომლებმაც ყველაფერი გააკეთეს თავიანთი ქვეყნის განვითარებისთვის. ის ყველა ძალ-ღონეს ხმარობდა, მოგზაურობდა ევროპაში, სწავლობდა და მის მიერ ნანახს და გაგებულს ინდოეთში ნერგავდა, რათა განევითარებინა ინდოეთის სახელმწიფო, პირველ რიგში კი მოსახლეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography (Calcuttaweb.com) 
*Social, Political, Economic, and Educational Ideas of Raja Rammohun Roy
*Biography (Brahmo Samaj)

კატეგორია:დაბადებული 1772
კატეგორია:გარდაცვლილი 1833
კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები
შარლოტ ფლერი

**ეშლი ელიზაბეთ „შარლოტ“ ფლერი** (დ. 5 აპრილი, 1986, ჩრდილოეთი კაროლინა, აშშ) — პროფესიონალი ამერიკელი რესლერი, რიკ ფლერის შვილი. ჰყავს ნახევარძმა დევიდი. აგრეთვე ჰყავდა ძმა რიდი, რომელიც 2013 წლის მარტში გარდაიცვალა.

## კარიერა 
ამჟამად არის პროფესიონალი რესლერი WWE-ში, სადაც იგი ბრენდ SmackDown-ზე წარმოდგენილია, როგორც შარლოტ ფლერი. ფლერი „Women's Champion“ (ქალების ჩემპიონი) და ბრენდის „SmackDown“-ის „Female Wrestler“-ების წამყვანი ქალია. მისი დებიუტი შედგა NXT-ზე 2013 წელს. 2014 წელს მან მოიგო „NXT“ ქალთა ჩემპიონატი და დაასახელდა „Rookie of the Year“-ად. იგი 4-ჯერ გახდა „WWE RAW Women's“-ის ჩემპიონი. შარლოტამ ყველაზე დიდხანს ატარა ტიტული (113 დღე). ფლერი დღესდღეობით „WWE SmackDown Women's“ ჩემპიონია (8+ დღე). მისი მატჩი 2016 წლის ოქტომბერში საშა ბანკის წინააღმდეგ „Hell In A Cell“-ში (ჯოჯოხეთის საკანში), რომელმაც გასტანა 34 წუთი შარლოტას გამარჯვებით დასრულდა, რის შემდეგაც მან დაამყარა რეკორდი და დასახელდა მსოფლიოს საუკეთესო ქალ რესლერად. იგი პირველი ქალი რესლერია, რომელმაც ატარა „NXT Women's Championship“, „Divas Championship“, „WWE Raw Championship“ და „Smackdown Women's Championship“ (ოთხივე ტიტული). შარლოტას ფსევდონიმი დედოფალია („The Queen“), ხოლო მისი მრავალფეროვანი ილეთებიდან ყველაზე პოპულარულია „Natural Selection“ და „Moonsault“, ხოლო „submission move“-დან „Figure 8“ (ფეხების ჩაკეტვა).

## ქალთა რევოლუცია  
12 ივლისს შედგა ბეკი ლინჩის, შარლოტას და საშა ბენკსის დებიუტი ძირითად როსტერში შოუ „Monday Night RAW“-ზე. ძირითადი დაპირისპირება კი მიდიოდა გუნდ „PCB“-ს (პეიჯი, შარლოტა და ბეკი ლინჩი), „Bella Squad“-ს (ნიკი ბელა, ბრი ბელა და ალიშა ფოქსი) და საშა ბენკსის, ნაომისა და ტამინას ალიანსს შორის. მას შემდეგ რაც შარლოტამ მოიპოვა ქალთა ჩემპიონობა, გუნდი „PCB“ დაიშალა. ამის შემდეგ ბევრმა სცადა შარლოტასთვის ტიტულის წართმევა, მაგრამ უშედეგოდ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შარლოტ ფლერი WWE.com-ზე	
* შარლოტ ფლერი Instagram-ზე
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ამერიკელი რესლერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არწივი (შუახმელეთი)

**არწივები** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ფრინველები, რომლებიც მანუეს მაცნეები იყვნენ. დიდ არწივებს შორის იყვნენ არწივები, რომლებიც ადამიანებს, ელფებსა და ჯადოსნებს ეხმარებოდნენ ბოროტებასთან ბრძოლისას. სწორედ მათ უწოდებდნენ **მანუეს არწივებს**.

ეს არსებები შუახმელეთში ვალინორიდან გამოაგზავნეს, რათა თავდაპირველად გადასახლებული ნოლდორებისთვის ეყარაულათ, ისევე, როგორც მორგოთისთვის. ყველა მნიშვნელოვანი ამბავი მანუესთან მიდიოდა.

## პირველი ეპოქა
მანუეს ბრძანებით თორონდორი, არწივთა მბრძანებელი, თვალს ადევნებდა თანგოროდრიმს, ვულკანურ მთას ანგბანდის თავზე. თორონდორი დაეხმარა ფინგონს მაედროსის გადარჩენაში. მოგვიანებით არწივები კრისაეგრიმს ადევნებდნენ თვალს, რომელიც ექორიადის ნაწილი იყო, გონდოლინში. ისინი მეფე ტურგონის მეგობრები იყვნენ და ახლომდებარე მთებიდან მორგოთის მზვერავებს აძევებდნენ. მათი ძალისხმევით ორკები ვერც კი უახლოვდებოდნენ ახლო მთებსა  თუ ბრითიაქის ფონს, რომელიც სამხრეთით მდებარეობდა. ტუორის მოსვლის შემდგომ დაზვერვა გაორმაგდა და მტერი კვლავ ვერ პოულობდა გონდოლინს. ამგვარად გონდოლინმა ელფთა დამალულ სამეფოთა შორის ყველა დიდ ხანს იარსება. როდესაც გონდოლინი საბოლოოდ დამარცხდა, არწივები იცავდნენ გამოძევებულებს და აძევებდნენ ორკებს, რომლებიც ხალხს თავს დაესხნენ კირით თორონათზე.

თორონდორი იყო სწორედ ის არწივი, რომელმაც მორგოთის სახეს ფინგოლფინთან ბრძოლის შემდეგ ეცა და სამუდამო ნაიარევები დაუტოვა. მანუემ ფინგოლფინის გვამი ექორიათში ჩააბრძანა, სადაც გმირი ფინგონმა დაკრძალა.

პირველი ეპოქის ბოლოს მომხდარი რისხვის ომისას არწივები იბრძოდნენ ვალარებთან, ელფებთან და ედანებთან ერთად. დრაკონების გამოჩენის შემდეგ ყველა დიდი ფრინველი თორონდორის მეთაურობით ეარენდილს შეუერთდა და ასე განადგურდა დრაკონთა დიდი ნაწილი.

## მნიშვნელოვანი არწივები
*გვაიჰირი
*ლანდროვალი
*მენელდორი
*თორონდორი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
ლილ პიპი

**გუსტავ არი** (; დ. 1 ნოემბერი, 1996 — გ. 15 ნოემბერი, 2017) — ამერიკელი რეპერი და მომღერალი, უფრო მეტად ცნობილი ზედმეტსახელით **ლილ პიპი** (). იგი პოსტ-ემოს აღორძინების ერთ-ერთ პირველ მუსიკოსად ითვლება. მისი მუსიკა ემოსა და ჰიპ-ჰოპის ნარევია, რომელსაც ხანდახან ჰქვია **ემო-ჰიპ ჰოპი**, **ემო-ტრეპი** ან **ემო-რეპი**.

## ცხოვრება და კარიერა
დაიბადა პენსილვანიაში, თუმცა ლონგ-აილენდზე გაიზარდა. მისი მშობლები მასწავლებლები არიან, რომლებმაც ჰარვარდის უნივერსიტეტი დაამთავრეს. დედა დაწყებითების პედაგოგია, ხოლო მამა - პროფესორი. 2015 წელს ლოს-ანჯელესში გადავიდა და იქ მუსიკალური კარიერა დაიწყო. 2017 წელს არი საცხოვრებლად ლონდონში გადავიდა.

## გარდაცვალება
2017 წლის 15 ნოემბერს მუსიკოსი ოცდაერთი წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუსონში, არიზონაში. ვარაუდობდნენ, რომ ქსანაქსის გადაჭარბებული დოზით მიღების შედეგად გარდაიცვალა.  საბოლოოდ დადგინდა, რომ მიზეზი იყო ყალბი წარმოების  ქსანაქსისს გამოყენება  და ოპიოდური ანალგეზიური საშუალება ფენტანილი.

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომი
### მიქსტეიპები
**Lil Peep Part One* (2015)
**Live Forever* (2015)
**Crybaby* (2016)
**Hellboy* (2016)
*Come Over When You're Sober, Pt. 1 (2017)
*Come Over When You’re Sober, Pt. 2(2018)

### EP-ები 
* *Feelz* (2015)
* *Vertigo* (2016)
* *California Girls* (ნედარბ ნაგრომთან ერთად) (2016)
* *Teen Romance* (2016)
* *Castles* (ლილ ტრეისისთან ერთად) (2016)
* *Castles II* (ლილ ტრეისისთან ერთად) (2017)
*Goth Angel Sinner (2018)

### სხვა წარმატებული სიმღერები 
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული  1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ლგბტ რეპერები
კატეგორია:ბისექსუალი მუსიკოსები
მარტივი ქუენდური

**მარტივი ქუენდური** () — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში პროტოენის ფორმა. გამოგონილი იქნა ელფთა მიერ მათი გამოღვიძების შემდგომ. შემდგომში ენები გაიყო საერთო ელდარინად და ავარების ენებად, მათთვის, ვინც გადაწყვიტა, არ გაჰყოლოდა ორომეს დიდი მოგზაურობისას.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:შუახმელეთის ელფები
ვანიარები

**ვანიარები** (ქ. [ˈvaɲar], ვ. [ˈβaɲar], მხ. **ვანია**) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ერთ-ერთი დიდი ელფების სამი ჯგუფიდან. ამ ჯგუფში შედიოდა ყველა ელფი, რომელმაც არ დატოვა ამანი.

*ვანიარული* ან *ვანიარული ქუენია*, ხოლმე *ქუენდია* ([ˈkʷeɲɟa]) იყო ვანიარების დიალექტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
ტაჯიკეთის ეკონომიკა

**ტაჯიკეთი** აგრარულ-ინდუსტრიული ქვეყანაა. დამოუკიდებლობის წლების განმავლობაში დასაქმების სტრუქტურა მნიშვნელოვნად შეიცვალა, მოხდა ეკონომიკის ინდუსტრიალიზაცია. ქვეყნისთვის სამრეწველო-აგრარული სტატუსის მიღება უზრუნველყოფს ტაჯიკეთის რესპუბლიკის ეროვნული განვითარების სტრატეგიის განხორციელებას 2030 წლამდე. 2000 წლიდან სტაბილური ეკონომიკური ზრდა 5-7% იყო. 1991 - 2013 წლებში სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულთა წილი შემცირდა 36% -დან 19% -მდე, ხოლო მრეწველობაში დასაქმებულთა წილი 21% -დან 51% -მდე გაიზარდა, მშენებლობაში ეს შემცირდა 8% -დან 3% -მდე, მომსახურების სექტორში 35% -დან 27% -მდე.

## თევზჭერა
ტაჯიკეთი არ ფლობს ზღვაზე გასასვლელს, მაგრამ აქვს მდინარეების მთელი ქსელი. დამოუკიდებლობის წლების განმავლობაში თევზჭერა პრაქტიკულად გაქრა: 1991 წელს რესპუბლიკაში დაიჭირეს 3945 ტონა თევზი, 2010 წელს - მხოლოდ 449 ტონა.

## ფინანსები
2015 წლის 1 იანვრისთვის რესპუბლიკაში 17 ბანკი იყო: 4 ადგილობრივი ბანკი და 13 უცხოური კაპიტალის მონაწილეობით. 2005 წლის ბოლოს, რესპუბლიკის ბანკების საწესდებო კაპიტალში უცხოელი პირების მონაწილეობისთვის ადრე შემცირებული მარგინალური კვოტი საბოლოოდ გაუქმდა.

## შრომითი მიგრაცია
ქვეყნის ეკონომიკა ცალმხრივად დამოკიდებულია ემიგრანტების მხრიდან მიღებულ საშუალებებზე. რუსეთში მომუშავე ტაჯიკეთის მოქალაქეების რიცხვი 1 მილიონს აღწევს. 2005 წლის მონაცემებით მათ სამშობლოში 247 მილიონი დოლარის გადმორიცხვა მოახდინეს. 2008 წლის კრიზისისას რუსეთიდან  ტაჯიკეთში 2,5 მილიადი დოლარის შემოდინება მოხდა. მსოფლიო ბანკის 2012 წლის მონაცემებით, რუსეთში მომუშავე მიგრანტების ფულადი გზავნილები ტაჯიკეთის მთლიანი შიდა პროდუქტის 48%-ს შეადგენს, რაც მსოფლიოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

## ენერგეტიკა
ჰიდროელექტრო სადგურები ტაჯიკეთის ენერგო სექტორის საფუძველია, რომლებიც უმეტესად მდინარე ვახშზე, პიანჯსა და სიდრიაში მდებარეობენ. უმსხვილესი ჰიდროელექტრო სადგურებია: ნურეკი, როგუნი და კირარაუმი. საკუთარი ენერგეტიკული ბაზის გამო, სადგურები ქვეყნის საჭიროებების მხოლოდ 50% აკმაყოფილებს. ამიტომაც ტაჯიკეთის ბევრი სოფელი დღემდე ელექტრო ენერგიის გარეშეა.

## სადაზღვევო ბიზნესი
2012 წელს ტაჯიკეთში 14 სადაზღვევო კომპანია 17.0 მილიონი დოლარის ჩარტერული კაპიტალით სარგებლობდა. 2012 წელს რესპუბლიკაში სადაზღვევო პრემიების ოდენობამ 101.7 მლნ დოლარი შეადგინა.

## ტრანსპორტი
ქვეყნის მთავარ სატრანსპორტო საშუალებას ავტომობილი წარმოადგენს. ბოლო წლებში აშენდა საავტომობილო გვირაბები ოზოდი, იტიკლოლი და შაჰრისტანი. 1926-1929 წლებში აშენდა პირველი ტერმეზ-დუშანბეს რკინიგზა.

## შიდა ვაჭრობა
რესპუბლიკაში საცალო ვაჭრობა საკუთრების სამ ფორმას ეკუთვნის: კერძო, სახელმწიფოსა და კოოპერატიულს. 2011 წელს, საცალო ბრუნვის 97.3% აღირიცხა კომერციულ ვაჭრობაზე (ძირითადად არაორგანიზებულ ბაზარზე), კოოპერატივისა და სახელმწიფო ვაჭრობისთვის შესაბამისად - 1.3% და 1.4%. 

## მოსახლეობის შემოსავლები
2017 წელს, საარსებო მინიმუმი თვეში 250 სომონია, რომელიც 31 დოლარია.

## რესურსები ინტერნეტში
* სიახლეები ტაჯიკეთის ეკონომიკაზე
* ტაჯიკეთის ეკონომიკა
* ტაჯიკეთის ეკონომიკა - წარმატებები ტენდენციაში 

## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ეკონომიკა
ავარები (შუახმელეთი)

**ავარები** (Avari) ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ელფების ეთნიკური ჯგუფი.

მათი ენა, ავარული (Avarin) არსებობდა სამი ჯგუფის სახით, რომლებიც ერთმანეთს არანაირად არ უკავშირდებოდნენ:

*დასავლეთ ავარული ენა (ახლოს იყო სინდარულთან, ტელერულთან, ქუენიასთან)
*ჩრდილოეთ ავარული ენა (მეტად ინდივიდუალური, რომელშიც თანხმოვნები არ იყო)
*აღმოსავლეთ ავარული ენა

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კჰუზდული

**კჰუზდული** (Khuzdul) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ჯუჯების მთავარი და იდუმალი ენა. ახასიათებდა უხეში ჟღერადობა, თავის მხრივ ნაწარმოები სამი თანხმოვნისგან შემდგარი ჟღერადობით - ხშირი შეტანხმებები იყო kh-z-d, b-n-d, z-g-l.

ამბობენ, რომ ეს ენა გამოიგონა და ჯუჯებს ასწავლა თავად აულემ, მათმა შემქმნელმა. ვინაიდან ჯუჯები მას დიდ პატივს სცემდნენ, ენაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ შეუტანიათ.

სიტყვები კჰუზდულზე იწერებოდა კირთული (Cirth) დამწერლობით.

სასაუბრო ფორმის, აგლაბის (aglâb) გარდა ჯუჯები იყენებდნენ ჟესტების ფორმასაც, იგლიშმეკს (iglishmêk).

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
ენტური

**ენტური** (Entish) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ენტების ძველი ენა, რომელზეც ისინი ძალიან ნელი ტემპით საუბრობდნენ. მასში იყო განმეორებადი ჰანგები, რომლებიც განათლებულმა ელდარებმაც კი ვერ გადმოსცეს ფურცელზე ასახვისას.

შემდგომში ენტებმა ენტური ენის ახალი ფორმა ჩამოაყალიბეს. ამ ენაზე ენტმა ხისწვერამ მერისა და პიპინს წაუკითხა ერთ-ერთი ლექსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
ნარგოთრონდი

მინი|ნარგოთრონდი, ჯ. რ. რ. ტოლკინის ილუსტრაცია.

**ნარგოთრონდი** — ციხესიმაგრე ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, აშენებული ფინროდ ფელაგუნდის მიერ. მდებარეობდა ნაროგის ნაპირებზე, ბელერიანდის ტერიტორიაზე. იგი იყო ფელაგუნდის სამეფოს ძირითადი წერტილი და მოიცავდა მიწებს ჩრდილოეთით (ტალათ დირნენს და სხვებს).

## ისტორია
### შექმნა
ნაროგის გამოქვაბულები ტაურ-ენ-ფაროთის ქვედა ნაწილში, დასავლეთ სანაპიროზე, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც ნულუკკჰიზდინი. აქ გაძევებამდე სახლობდნენ ქონდრისკაცები.

დორიათის მენეგროთით შთაგონებულმა ფინროდმა, რომელიც ამავე დროს მორგოთისგან დამალვას ცდილობდა, ნარგოთრონდი გამოქვაბულებში ააგო პირველ ეპოქაში. მას ლურჯი მთების ჯუჯები ეხმარებოდნენ, რომლებმაც მისთვის ასევე ნაუგლამირი, ჯუჯების ყელსაკიდი შექმნეს.

### ძალაუფლების დღეები
ფინროდი ნარგოთრონდს მართავდა, სანამ არ შეუერთდა ბერენის სილმარილებზე ლაშქრობას და მმართველოდა ოროდრეთს გადასცა. თუმცა, დაგორ ბრაგოლახის მოვლენების შედეგად, კელეგორმი და კურუფინი, ფეანორის შვილები, დამარცხდნენ და ნარგოთრონდში დაიმალნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი მათი მოსვლით გაძლიერდა, ფეანორის შვილების გავლენამ იმატა. კელეგორმი და კურუფინი იქ ცხოვრობდნენ, როდესაც ფინროდმა ქალაქი ბერენთან ერთად დატოვა და ისინი უფრო მეტი ძალაუფლებით სარგებლობდნენ, ვიდრე ოროდრეთი. შემდეგ ცნობილი გახდა ფინროდის აღსასრულის შესახებ. ამ დროისთვის ორივე ნარგოთრონდიდან წასული იყო.

### დაცემა
ტურინ ტურამბარი მოგვიანებით მოვიდა ქალაქში და მისი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მებრძოლი გახდა. მაგრამ მან ასევე ხალხი გამოიყვანა მორგოთის წინააღმდეგ ღია ბრძოლაში (ამ დროისთვის ქალაქს უერთდებოდა ხიდი). ეს საბოლოოდ დასრულდა ქალაქის დრაკონ გლაურუნგის მიერ განადგურებით.

გლაურუნგი ნარგოთრონდში ხუთი წლის მანძილზე იმალებოდა, იცავდა რა მოპარულ ნადავლს. შემდეგ იგი ბრეთილში, ტურინის საძებნელად გადავიდა და მოკლული იქნა უკანასკნელის მიერ კაბედ-ენ-არასზე. მიმი, ჯუჯა, დასახლდა ნარგოთრონდში და „დაიბრუნა“ სხვა ჯუჯების უძველესი სამეფო, მაგრამ მოკლული იქნა ჰურინის მიერ. სამეფო უდაბური იყო პირველი ეპოქის მანძილზე, რისხვის ომის მოვლენებამდე, საბოლოოდ კი, ბელერიანდთან ერთად ჩაიძირა.

## ეტიმოლოგია
სამეფოსა და ქალაქის სახელწოდება აღნიშნავს „წყალქვეშა ციხე-სიმაგრეს მდინარე ნაროგზე“. ჯუჯები მას „ნულუკკჰიზდინს“ (Nulukkhizdîn) უწოდებდნენ (შეცდომით ცნობილი იყო, როგორც „ნულუკკიზდინი“).

თუმცა, ჯ.რ.რ. ტოლკინის მიერ შემუშავებული იქნა სახელწოდება ნარ(უ)კათანი (Nar(u)kathan), რომელსაც ელფებმა დაუმატეს ბოლოსართი rond - კამაროვანი გუმბათი.

ძველ ინგლისურ ენაზე ერიოლის ტექსტების თარგმანებში ნარგოთრონდი ცნობილია, როგორც Hlydingaburg - ჰლიდინგების ქალაქი ან Stangaldor(burg).

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:შუახმელეთის სასახლეები და ციხესიმაგრეები
.укр

**.укр** — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) უკრაინისთვის.

უკრაინის ქსელურმა საინფორმაციო ცენტრმა (UANIC), რომელსაც უფლებამოსილება ჰქონდა უკრაინის მთავრობისგან, 2009 წლის 16 ნოემბერს ICANN-ში განაცხადი შეიტანა დომენზე „.укр“..

განაცხადზე მასალების გადაცემის დროს კირილიცური დომენური სახელების რეგისტრაციისას დასაშვები სიმბოლოების ცხრილში პირველად ჩაირთო აპოსტროფის სიმბოლო (U+02BC) არა გამაცალკევებელი ნიშნის სახით, არამედ თვითონ ასოს სახით, ასევე ჩაირთო ასოები „Ґ-ґ“, „Ї-ї“, „І-і“, „Є-є“, უკრაინული ენის ყველა სიტყვათა უმრავლესობის გამოხატვის მიზნით.

აპოსტროფის (U+02BC) გამოყენების მიზანშეწონილობა განიხილა ICANN Cyrillic Case Study group-ის მუშა ჯგუფმა, რომლის შემადგენლობაში შევიდნენ უკრაინელი წარმომადგენლებიც. აპოსტროფის გამოყენება რეკომენდებულია მაშინ, როდესაც ისინი არ წარმოადგენენ ასოების გამყოფ სასვენ ნიშნებს და არიან სიტყვის ნაწილები. აპოსტროფის გამოყენების მხარდასაჭერად ICANN Cyrillic Case Study group-ის მუშა ჯგუფის მისამართზე გაიგზავნა წერილი.

UANIC-მა UANIC-ის რეგლამენტური კომიტეტის სხდომების ადრინდელი შედეგებისა და ეროვნული დომენის განვითარების კონცეფსიის პუნქტების გათვალისწინებით შეიმუშავა „დომენური სახელების რეგისტრაციის წესების“ პროექტი. 

2011 წლის 1 მარტს უკრაინელთა განაცხადისათვის დომენზე .укр ICANN-მა განაცხადა String Evaluation-ის ეტაპის წარმატებით დამთავრების შესახებ.

2013 წლის 28 თებერვალს ICANN-ის დირექტორთა საბჭოს სხდომამ მიიღო გადაწყვეტილება უკრაინისთვის დელეგირებულიყო დომენი .укр.

2013 წლის 21 აგვისტოს ხელმისაწვდომი გახდა პირველი საიტი .укр-ის დომენურ ზონასთან — უკრაინის პრეზიდენტის საიტი: президент.укр .

2013 წლის 17 ოქტომბერს უკრაინის ქსელური საინფორმაციო ცენტრის საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე განისაზღვრა დომენ .укр-ის რეესტრის ოპერატორი - შპს „ინტერნეტის ტექნიკური ცენტრი“.

2013 წლის 4 ნოემბერს გაიხსნა რეგისტრაცია დომენში .укр სავაჭრო მარკების მფლობელებისათვის.

2014 წლის 4 აპრილს ნებისმიერი მსურველისთვის გაიხსნა რეგისტრაცია .укр-ის ზონაში..

წელიწადში დომენში .укр დარეგისტრირდა 8 ათასი საიტი.

აკრედიტებული რეგისტრატორების სია .укр-ის ზონაში წარმოდგენილია საიტზე UANIC.

## რესურსები ინტერნეტში
* უკრაინამ მიიღო კირილიცური დომენი .укр
* whois-ს ცნობები დომენისთვის .укр საიტზე IANA 

## სქოლიო
კატეგორია:ზედა დონის ეროვნული დომენები
კატეგორია:კომუნიკაციები უკრაინაში
ანდროგი

**ანდროგი** — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ანდვირის მამა, ადანი. იგი მომდინარეობდა ჰადორის ხალხისგან და ცხოვრობდა დორ-ლომინში. მას შემდეგ, რაც ქალი მოკლა, მას ყველა ეძებდა. იგი გახდა მშვილდოსანი და შეუერთდა ყაჩაღთა რაზმს, რომელიც ტეიგლინის ტყეში მოძრაობდა. მას შემდეგ, რაც ტურინ ტურამბარი მათ შორის გამოჩნდა, ანდროგი მის ერთ-ერთ მიმდევრად იქცა. ტურინმა იგი შეიწყალა, მიუხედავად იმისა, რომ ანდროგი იძებნებოდა მკვლელობის გამო და ანდროგმაც მხარი დაუჭირა მისი ყაჩაღთა მეთაურად დანიშვნისას.

როდესაც ყაჩაღებმა დაიჭირეს და მოკლეს ჯუჯა მიმის ერთ-ერთი ძე, მიმმა დასწყევლა ანდროგი და უწინასწარმეტყველა, რომ თუ კვლავ აღმართავდა მშვილდს, იგი მასვე მოუტანდა სიკვდილს. წყევლა აღსრულდა ამონ რუდზე ორკთა იერიშის დროს. ანდვირი, ანდროგის ძე, ამ ბრძოლაში გადარჩა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:შუახმელეთის ედაინები
ალ-ზაჰაბი

**ალ-ზაჰაბი**, *შამს ალ-დინ აბუ აბდ ალ-ლაჰ მუჰამად* (; დ. 5 ოქტომბერი, 1273 — გ. 4 თებერვალი, 1348) — არაბი მწერალი. 

ავტორია რამდენიმე ისტორიული თხზულებისა, რომელთაგან მნიშვნელოვანია „თარიხე ალ-ისლამი“ („ისლამის ისტორია“) 20 ტომად. მასში აღწერილია ისლამის წარმოშობისა და განვითარება-გავრცელების ხანგრძლივი ისტორია, დამოკიდებულება ოქროს ურდოსა და ილხანთა სახელმწიფოებს შორის, ხშირი ომები, რომელთა ასპარეზი საქართველოს ტერიტორია იყო. როგორც ზაჰაბი იუწყება, აბაღა-ხანსა და ბერქას შორის ომი (1264-1265) ბერქას გამარჯვებით დამთავრდა. 1265 წელს ბერქას მემკვიდრე მანქუ-თიმურს ლაშქრობა განუახლებია. აბაღა-ხანი მდ. მტკვართან შეჩერებულა და თავდაცვის მიზნით თბილისის აღმოსავლეთით 7 დღეში ხის კედელი აღუმართავს, თუმცა დამარცხება მაინც არ ასცდენია. მემატიანის გადმოცემით, 1271 წელს ომი კვლავ დაწყებულა და მისი ასპარეზი ისევ აღმოსავლეთ საქართველო ყოფილა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1273
კატეგორია:გარდაცვლილი 1348
სომონი

**სომონი** () — ტაჯიკეთის რესპუბლიკის ეროვნული ვალუტა, კოდი ISO 4217 - TJS. პირველი ტაჯიკეთის სახელმწიფოს დამაარსებელ ისმაილ სამანის სახელწოდებით. 1 სომონი 100 დირამისგან შედგება.

## მონეტები
### 2001 წლის სერია
ამ გამოცემის მონეტები სანქტ-პეტერბურგის ზარაფხანაში იჭრებოდა. 2006 წლის მონეტებზე 2001-თან შედარებით, ნომინალის დასახელება გაზრდილია.

### 2011 წლის სერია
ფულის მიმოქცევის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, 2011 წლის 15 ივნისს, 5, 10, 20 და 50 დრამისა და 1 სომონის ნომინალებში მონეტების ახალი სერია გაიცა. 2013 წლის 2 თებერვალს გაიცა 1 და 2 დირამის მონეტები. ყველა მონეტა მოჭრილია ყაზახეთის ზარაფხანაში.

2006 და 2001 წლის გამოშვების მონეტები დარჩენილია საგადასახადო სისტემაში.

2015 წელს, 5, 10, 20 და 50 დირამის ნომინალები ოდნავ განსხვავებული დიზაინით გამოიცა.

## სახელობითი მონეტები
მას შემდეგ, რაც ტაჯიკეთის კონსტიტუციის მეათე და დუშანბეს 80 წლის იუბილესთვის გამოიცა 4 ვერცხლის მონეტა - ტაჯიკეთის ნაციონალური ბანკი აწარმოებს სახელობით და საიუბილეო მონეტებს.

2015 წლის დასაწყისში მოჭრილი იყო 30 სახეობის მონეტა: 5 ბიმეტალური, 19 ვერცხლის, 3 ოქროს, 3 ნიკელის.

## ბანკნოტები
ტაჯიკეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის № 415 ბრძანების შესაბამისად 2000 წლის 30 ოქტომბერს გაიცა 1, 5, 20, 50 დირამისა და 1, 5, 10, 20, 50 და 100 სომონის ბანკნოტები.

2010 წელს გამოიცა 1, 5, 10 და 20 სომონის მოდიფიკაციური, ფერით განსხვავებული ბანკნოტები. ამავე წლის 10 სექტემბერს კი მოხდა 3, 200 და 500 სომონის შეცვლაც.

2012 წლის 25 დეკემბერს გამოცემული 5 და 10 სომონის ბაკნოტები ახალი ჰოლოგრაფიული უსაფრთხოების ელემენტს შეიცავს.

2013 წლის 5 მარტიდან მიმოქცევაში შემოიტანეს 20, 50, 100 სომონის ბანკნოტები, რომელიც უსაფრთხოების განსხვავებულ მეთოდს შეიცავს: სერიული ნომრის ბოლო სამი ციფრი იბეჭდება ლაზერის გამოყენებით და ახასიათებს გაზრდილი რელიეფი, რომელიც შეიძლება აღვიქვათ შეუიარაღებელი თვალითა და შეხებით>.

### დამცავი ელემენტები
* დირამი:
ქაღალდი, რომელიც შეიცავს უფერულ, დამცავ ბოჭკოებს; მაგნიტური თვისების მქონე სერიული ნომერი; ჭვირნიშანი ტაჯიკეთის ეროვნული ბანკის ემბლემის სახით; მიკროტექსტი ნომინალის გამოსახულებით ტაჯიკურ და ინგლისურ ენებზე.

* სომონი:
ჰორიზონტალურად მდებარე სერიულ ნომერს აქვს მაგნიტური თვისებები; აქვს სპეციალური ნიშანი მხედველობადაქვეითებულთათვის; სერიული ნომრის ბოლო სამი ციფრი რელიეფური გამოსახულებისაა.

### საინტერესო ფაქტები
1 სომონის ბანკნოტის წინა მხარეს წარმოდგენილ ტაჯიკეთის რუკაზე არ არსებობს ხათონის რაიონის საზღვრები და სილუეტი, რომელიც გლობუსზე ტაჯიკეთს აღნიშნავს სამხრეთ ავღანეთის ტერიტორიაზეა აღნიშნული.

## სომონის სიმბოლო
2015 წლის სექტემბერში ტაჯიკეთის ნაციონალურმა ბანკმა გამოაცხადა ტენდერი სომონის სიმბოლოს შექმნასთან დაკავშირებით, რომელიც ოქტომბრის დასაწყისში უნდა დასრულებულიყო. თუმცა, ეს მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა და დღემდე ტაჯიკეთის ეროვნული ვალუტის სიმბოლოა ასო - «с».

## რესურსები ინტერნეტში
* ტაჯიკეთის ნაციონალური ბანკი - ბანკნოტები
* ტაჯიკეთის მონეტები 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ამერიკის მეძაღლეთა კლუბი

**ამერიკის მეძაღლეთა კლუბი** () — არაკომერციული კინოლოგიური ორგანიზაცია, რომელიც აწარმოებს წმინდა სისხლის ჯიშის ძაღლების რეესტრს. მისი პატრონობით ყოველწლიურად ტარდება 22 000-ზე მეტი ღონისძიება, გამოფენებისა და სპორტული შეჯიბრებების ჩათვლით, როგორებიცაა აჯილიტი, ობიდიენსი, რალი, ტრეკინგი, კურსინგი, სამწყემსო სამსახური და სხვა. დაარსდა 1884 წელს. 2017 წლისთვის მასში დარეგისტრირებულია 1,2 მილიონზე მეტი ძაღლი და 555 ათასზე მეტი ლეკვი.

## ისტორია 
1884 წლის 17 სექტემბერს ფილადელფიაში შედგა 12 სხვადასხვა კლუბის წარმომადგენელთა ჯგუფის შეხვედრა, რომელიც გახდა საწყისი წერტილი ამერიკის მეძაღლეთა კლუბის შექმნისა. ჯგუფის შემდეგ სხდომაზე, რომელიც შედგა 1884 წლის 22 ოქტომბერს ნიუ-იორკის მედისონ-სკვერ-გარდენში, მიღებული იქნა ორგანიზაციის წესდება და შემუშავდა ძირითადი პუნქტები, ხოლო ჯეიმზ მ. ტეილორი გახდა მისი პირველი პრეზიდენტი.
* **სანადირო**. მოიცავს მადევარი და მწევარი ძაღლების 30 ჯიშს, როგორებიცაა ფარაონის ძაღლი, ნორვეგიული ელკჰაუნდი, ავღანური მწევარი, ბიგლი.
* **სამომსახურეო**. მოიცავს 30 ჯიშს (დობერმანი, ციმბირული ჰასკი, გერმანული დოგი), დამცველი, სასიარულო და მაშველი ძაღლების ჩათვლით, რომელთაგან ბევრი დიდი ზომებისა და ძალის გამო უვარგისია სახლში ლეკვების სახით გამოსაყენებლად.
* **ტერიერები**. აქ შედის სხვადასხვა ტერიერების  31 ჯიში, რომელთა ზომები მერყეობს საკმაოდ პატარიდან (ნორფოლკ-ტერიერი, კერნ-ტერიერი ან უესტ-ჰაილენდ-უაიტ-ტერიერი) ძალიან დიდამდე (ერდელტერიერი). მათი წინაპრები გამოყვანილები არიან მტრებზე სანადიროდ და მოსაკლავად, რის გამოც ტერიერები ნაკლებად მომთმენები არიან სხვა ცხოველების მიმართ, ძაღლების ჩათვლით.
* **დეკორატიული ძაღლები**. სულ 21 ჯიში. ძირითადად ეს მომცრო ზომის ძაღლებია, რომლებიც პოპულარულები არიან ქალაქის მოსახლეობაში და შედარებით პატარა შენობებში მცხოვრებ ხალხში.
* **არასანადირო**. წარმოადგენს 20 ჯიშის სხვადასხვა შესახედაობის და ტემპერამენტის ძლიერი ძაღლების ჯგუფს (ჩაუ-ჩაუ, დალმაციელი, ფრანგული ბულდოგი, გერმანული შპიცი). ზოგიერთი მათგანი საკმაოდ იშვიათობაა (შიპერკე, ტიბეტური სპანიელი), სხვები ფართედ ცნობილები და პოპულარულებია (პუდელი, ლხასა აპსო).
* **მეცხვარე ძაღლები**. მოიცავს ძაღლების 30 ჯიშს, რომლებსაც გააჩნიათ სხვა ცხოველების მოძრაობის გაკონტროლების უნარი. ამის ნათელი მაგალითია დაბალი ზომის ველშ-კორგი, რომელსაც შეუძლია ძროხების ნახირის გაკონტროლება, რომელთა ზომები რამდენიმეჯერ მეტია ძაღლის ზომაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მეცხვარე ძაღლების დიდი უმრავლესობა არასდროს ხვდება სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებს, მტრული ინსტინქტი ზოგჯერ აღვიძებს მათ „ხახას“ საკუთარი მფლობელების, განსაკუთრებით ბავშვების წინააღმდეგ.

ასევე არსებობს სარეზერვო რეესტრი, რომელშიც იშვიათი ჯიშების სელექციონერებს შეუძლიათ დაარეგისტრირონ ლეკვები და ნაშიერები მათი მომავალში აღიარებისათვის. მაგრამ მანამდე ჯიში ხვდება პირობითად აღიარებული ჯიშის სპეციალურ კლასში. სელექციის გარკვეული დონის მიღწევისას, რომელიც უზრუნველყოფს შემდგომი განვითარების საკმარის გენოფონდს, აღნიშნული კლასის სახეობა კლასიფიცირდება 7 ძირითადი ჯგუფიდან ერთ-ერთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website

## სქოლიო
კატეგორია:კინოლოგიური ორგანიზაციები
ადმინისტრაციული ოლქი (გერმანია)

400px|thumb|right|Административные округа ФРГ
**ადმინისტრაციული ოლქი** () — ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც გერმანიაში აერთიანებს რამდენიმე რაიონს. ისინი ყველა ფედერალურ მხარეში არ არსებობენ:
* ბადენ-ვიურტემბერგი — 4 ადმინისტრაციული ოლქი:
# Regierungsbezirk Freiburg — ფრაიბურგის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Karlsruhe — კარლსრუეს ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Stuttgart — შტუტგარტის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Tübingen — ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქი
* ბავარია — 7 ადმინისტრაციული ოლქი:
# Oberbayern — ზემო ბავარია
# Niederbayern — ქვემო ბავარია
# Oberfranken — ზემო ფრანკონია
# Mittelfranken — შუა ფრანკონია
# Unterfranken — ქვემო ფრანკონია
# Regierungsbezirk Oberpfalz — ზემო პფალცი
# Regierungsbezirk Schwaben — შვაბიის ადმინისტრაციული ოლქი
* ჰესენი — 3 ადმინისტრაციული ოლქი:
# Regierungsbezirk Darmstadt — დარმშტადტის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Gießen — გისენის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Kassel — კასელის ადმინისტრაციული ოლქი
* ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია — 5 ადმინისტრაციული ოლქი:
# Regierungsbezirk Arnsberg — არნსბერგის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Detmold — დეტმოლდის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Düsseldorf — დიუსელდორფის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Köln — კელნის ადმინისტრაციული ოლქი
# Regierungsbezirk Münster — მიუნსტერის ადმინისტრაციული ოლქი
* საქსონია — 3 ადმინისტრაციული, 2008 წლის 1 აგვისტოდან — **დირექციული ოლქები** (), რომლებიც 2012 წლის 1 მარტიდან გაერთიანებულია ერთიან **საქსონიის ფედერალური დირექციაში** (), რომელიც მოიცავს სამ შესაბამის **განყოფილებას** ():
# Direktionsbezirk Chemnitz — კემნიცის დირექციული ოლქი
# Direktionsbezirk Dresden — დრეზდენის დირექციული ოლქი
# Direktionsbezirk Leipzig — ლაიფციგის დირექციული ოლქი

ქვემოთ მოყვანილ ფედერალურ მხარეებში ადმინისტრაციული ოლქები გაუქმდა:
* რაინლანდ-პფალცი (1999)
* საქსონია-ანჰალტი (2003)
* ქვემო საქსონია (2004)

## სქოლიო
აზერბაიჯანის ეკონომიკური რეგიონები

მინი|300x300პქ|აზერბაიჯანის ეკონომიკური რეგიონების რუკა (2021–)
**აზერბაიჯანის ეკონომიკური რეგიონები** — აზერბაიჯანის რეგიონები, რომლებიც ხასიათდება გარკვეული ეკონომიკურ-გეოგრაფიული მდგომარეობით, ტერიტორიულ-სამეურნეო ერთიანობით, ბუნებრივი და ეკონომიკური პირობების თავისებურებით და ისტორიულად ჩამოყალიბებული საწარმოო სპეციალიზაციით.

## 1991–2021 წლების დაყოფა 
1991–2021 წლებში აზერბაიჯანი დაყოფილი იყო 10 ეკონომიკურ რეგიონად ().

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანის ეკონომიკა
* აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Экономическая карта 
* РЕГИОНАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ  
* Анализ и оценка хозяйственных комплексов экономических районов Азербайджана
* О регионах

## სქოლიო
თემი (ჩრდილოეთი მაკედონია)

**თემი** — ჩრდილოეთ მაკედონიაში ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეული. 2013 წლის თებერვლიდან ჩრდილოეთ მაკედონიაში არსებობს 80 თემი; კიდევ 10 თემი მდებარეობს ქალაქ სკოპიეში. თემების დიდი ნაწილი შეიქმნა 1996 წლის სექტემბერში დაარსებული 123 თემის დიდი ნაწილის გაერთიანების შემდეგ; სხვები შეიქმნენ თემების საზღვრების ცვლილებების შემდეგ. 

დედაქალაქი სკოპიე მოიცავს 10 საქალაქო თემს: აეროდრომი, ბუტელი, გაზი-ბაბა, გიორჩე-პეტროვი, კარპოში, კისელა-ვოდა, სარაი, ცენტარი, ჩაირი და შუტო-ორიზარი. საქალაქო თემებს გააჩნია საკუთარი და ქალაქის ხელისუფლებასთან ერთად საზიარო უფლებამოსილებები. ასეთი საზიარო უფლებამოსილებებია ქონების გადასახადი, გზების მოვლა-პატრონობა, ურბანული დაგეგმვა და მშენებლობის ნებართვები.

თემის საბჭო (sovet na opstinata) აირჩევა პირდაპირი არჩევნებით 4 წლის ვადით. საბჭოს წევრების რაოდენობა დამოკიდებულია მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის რაოდენობაზე. ქალაქისთავი (gradonacalnik) ირჩევა ასევე პირდაპირი წესით 4 წლის ვადით. ის არ შეიძლება ამვე დროს იყოს საბჭოს წევრი.

## რეკორდები 
* მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე უფრო დიდი თემია კუმანოვო — 98 104 ადამიანი.
* მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე უფრო პატარა თემია ზრნოვცი — 2086 ადამიანი.
* ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო დიდი თემია პრილეპი — 1194 კმ².
* ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო პატარა თემია ჩაირი — 3,5 კმ².

## თემების სია 
top|thumb|center|650px|ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები

## 2013 წლამდე 
## რესურსები ინტერნეტში
*ჩრდილოეთ მაკედონიის ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეულების ასოციაცია 
* Republic of Macedonia, State Statistical Office 
* ''Mapping the Socio-economic Disparities between the Republic of Macedonia's Municipalities* (*I-IV*) 
* *Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia 2002'' (PDF)
ოჰრიდის ისტორიული არქივი

**ოჰრიდის ისტორიული არქივი** () — არქივი ქალაქ ოჰრიდში. დაარსდა 1951 წელს, ხოლო 1991 წელს გარდაიქმნა მაკედონიის რესპუბლიკის სახელმწიფო არქივის განყოფილებად. ოჰრიდის განყოფილების დაქვემდებარებაში შედის: ოჰრიდის, დებარცის, სტრუგის, ვევჩანის, კიჩევოს, დრუგოვოს, ოსლომეის, ვრანეშტიცის, ზაიასის, დებარისა და ცენტარ-ჟუპის თემებს. სპეციალურად არქივისთვის განკუთვნილი ახალი შენობა 1979 წელს აშენდა და განთავსებულია ნიკოლა კარევის ქუჩაზე.

## განყოფილების მუშაობა
განყოფილებას გააჩნია 598 ფონდი და 17 კოლექცია. საარქივო მასალების უმრავლესობა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდს განეკუთვნება, ხოლო დანარჩენი ნაწილი დაკავშირებულია საარქივო ფონდებთან და XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის ცალკეულ დოკუმენტებთან. საარქივო ფონდები და კოლექციები შეიცავს მნიშვნელოვან მონაცემებს მის დაქვემდებარებაში მყოფი თემების პოლიტიკური, კულტურული და ეკონომიკური ისტორიის შესახებ.

## მნიშვნელოვანი ფონდები
ძალიან მნიშვნელოვანია XIV - XX საუკუნეების საეკლესიო სლავური ხელნაწერები, აგრეთვე აღმოსავლური ხელნაწერი და ნებეჭდი წიგნები.
ამ განყოფილებაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:
* Општинските управи (1918-1941 და 1941-1944);
* Народноослободителните одбори (1944-1945) и одборите на општините (1945-1990);
* Бановинска хидробиолошка станица (1934-1941), Рибоводна станица (1941-1944), Хидробиолошка станица (1944-) сите со седиште во Охрид;
* Гимназиите и основните училишта од 1913-1945;
* Општествено-политички организации, друштва и здруженија;
* Верски фондови на Источно-православната црква и Исламската верска заедница.

გრუპჩევების, იოვანოსკების, კოცარევებისა და სხვების საოჯახო არქივები.

პირადი ფონდებიდან აღსანიშნავია ოჰრიდელი მწერლის ბორის ბოიაჯისკის, გრიგორ პრლიჩევისა და ოჰრიდელი მღვდლის ფოტი მასინის მასალები.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის არქივები
კატეგორია:ოჰრიდი
იშიმბაის რაიონი

**იშიმბაის რაიონი** (; ) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იშიმბაი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები
კატეგორია:იშიმბაის რაიონი
აბაზა (ქალაქი)

**აბაზა** () — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, კრასნოიარსკის მხარეში (ხაკასეთის აო). გაშენებულია მთათაშუა ქვაბულში, მდ. აბაკანის ზემო დინებაში რკინიგზის შტო აკავშირებს ნოვოკუზნეცკ-აბაკანის ხაზთან. მოსახლეობა 15 335 კაცი. გაშენდა 1956 წელს რკინის მადნის დამუშავებასთან დაკავშირებით. ფუნქციონირებდა გამამდიდრებელი ფაბრიკა. აბაზა რკინის მადანს აწვდიდა ნოვოკუზნეცკის მეტალურგიულ საწარმოებს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხაკასეთის ქალაქები
პატრიარქების მღვიმე

**პატრიარქების მღვიმე** (ასევე **მაქფელის მღვიმე**  — „ორმაგი მღვიმე“; , *იბრაჰიმის მღვიმე*) — პატრიარქების აკლდამა ჰებრონის ძველ ნაწილში, რომელშიც,  ბიბლიით თანახმად (დაბ. 23; 49:29—32; 50:13) დაკრძალულნი არიან აბრაამი, ისააკი და იაკობი, ასევე მათი მეუღლეები სარა, რებეკა და ლეა. აბრაამმა ეს ადგილი იყიდა ხეთი ყეფრონისაგან 400 ვერცხლის შეკელად. ებრაული ტრადიციის თანახმად აქვე არიან დაკრძალულნი ადამი და ევა. 

იუდაიზმში ითვლება მეორე წმინდა ადგილად ტაძრის მთის შემდეგ, ასევე წმინდა ადგილად მიიჩნევენ ქრისტიანები და მუსულმანები. მდებარეობს ჰებრონის H2 ზონაში, ისრაელის სამხედრო კონტროლის ქვეშ.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება მაქფელა, როგორც კონტექსტიდან ჩანს, აღნიშნავს სართულს ან ტერასას. ბიბლიაში ზოგჯერ მოხსენიებულია როგორც მღვიმე (დაბ. 23:9; 25:9), ხან როგორც მინდორი, რომელშიც მდებარეობს ეს გამოქვაბული (დაბ. 23:19; 49:30; 50:13), თუმცა ყოველთვის დაკავშირებულია აბრაამთან, რომელმაც შეიძინა საოჯახო აკლდამისათვის. ძნელია იმის დადგენა, ეს სიტყვა ჰერბონის მახლობლად მდებარე ტერასულ ტერიტორიას ეხება, თუ აღნიშნავს რამდენიმე იარუსად განლაგებულ მღვიმე-სასაფლაოს.

ებრაული ტრადიციის მიხედვით სახელწოდება ითარგმნება როგორც ორმაგი მღვიმე, ან მეორე სახელწოდება „კირიათ-არბა“ ითარგმნება, როგორც „ოთხთა ქალაქი“, რაც დაკავშირებულია აქ დაკრძალული ოთხ წყვილთან: ადამი და ევა, აბრაამი და სარა, ისააკი და რებეკა, იაკობი და ლეა.

იოსებ ფლავიუსისა და ბიბლიის აპოგრიფების  თანახმად, აქვეა დაკრძალული იაკობს შვილი (მუსულმანები  თვლიან რომ აქვეა დაკრძალული მშვენიერი იოსები).

## ისტორია 
right|thumb|180px|აბრაამის საფლავი
მაქფელის მღვიმე მდებარეობს თანამედროვე ჰებრონის ცენტრში. მღვიმეზე დაშენებულია ძველი მონუმანტალური ნაგებობა, რომლის კედლების სიმაღლეა 12 მეტრი. ამ ნაგებობის მშენებლობის სტილი უკავშირდება ჰეროდე I დიდის ეპოქას, მაგრამ შესრულებულია მოგვიანებით. იოსებ ფლავიუსი გვამცნობს, რომ პატრიარქების საფლავები შესრულებულია ხელით, მშვენიერი მარმარილოსაგან, მაგრამ არ აქვს ნახსენები გარეთა კედელი. თალმუდის (ასევე მუსულმანური ტრადიციის) თანახმად აბრაამისა და სარას საფლევები მდებარეობს სამარხის ცენტრში, იაკობისა და ლეას საფლავები - ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (სავარაუდოდ თავდაპირველ შესასვლელში), ისააკისა და რებეკას საფლავი კი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. თავდაპირველად ნაგებობა იყო სახურავის გარეშე. 

2013 წლის 22 სექტემბერს, სამხედრო მორიგეობის დროს სროლების შედეგად სასიკვდილოდ დაჭრეს გივატის ბრიგადის სერჟანტი გალ (გაბრიელ) კობი, რომელიც იმავე დღეს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*Краткая еврейская энциклопедия, Изд. О-ва по исследованию еврейских общин. Иерусалим: 1976—2005.
*Александр Брасс. «Халиль аль-Вазир - Абу Джихад» // Кто есть кто в мире террора. — М.: Русь-Олимп: Астрель: ACT, 2007. — С. 37—48. — 344 с. — ISBN 9851604429, 9789851604421, 5-9648-0100-5, 5-9648-0100-5 , 5-9648-0100-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებგვერდი   
* Machpelah в Jewish Encyclopedia 
* ჰებრონის ფოტოები

## სქოლიო
კატეგორია:ბიბლიური ადგილები
აბაზანა (ტექნიკური)

**აბაზანა** — სხვადასხვა დანიშნულების აპარატი ან ჭურჭელი, რომელშიც თავსდება ხსნარები, ნადნობები; განასხვავებენ სახურებელსა და გალვანურ აბაზანას. პირველს იყენებენ თხევად გარემოში დეტალების თერმული დამუშავებისათვის, მეორეს — ელექტროლიზური პროცესების ჩასატარებლად. აბაზანას უწოდებენ აგრეთვე ზოგიერთი ღუმლის გალღობილ შიგთავსს (ლითონი, წიდა, მინა და ა. შ.), ქსოვილის შესაღებ ხსნარებს და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აბაზანები
აბაზანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **აბაზანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აბაზანა — ჰიგიენური და სამკურნალო პროცედურების მისაღები საგანგებო ჭურჭელი;
* აბაზანა — სამკურნალო-პროფილაქტიკური და ჰიგიენური პროცედურა;
* აბაზანა — სხვადასხვა დანიშნულების აპარატი ან ჭურჭელი, რომელშიც თავსდება ხსნარები, ნადნობები.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ეროვნული ფილმოგრაფია

**ეროვნული ფილმოგრაფია** — უმსხვილესი ქართული ონლაინ მონაცემთა ბაზა, რომელიც გაეშვა 2007 წლის 12 იანვარს და შეიცავს ინფორმაციას ქართულ ფილმებსა და კინოინდუსტრიაში მოღვაწე პიროვნებებზე. მისი მიზანია სრულყოფილი ინფორმაციის მოძიება ყველა ქართული მხატვრული, დოკუმენტური თუ ანიმაციური ფილმების შესახებ და შემდგომში მისი ბაზაში განთავსება. 

ქართული კინოს საინფორმაციო ბაზის შექმნის იდეა ჯერ კიდევ 1980-იანი წლების ბოლოს დაებადათ კობა დალაქიშვილსა და ალეკო ასკილაშვილის. შემდეგ მათ წვლილის შეტანის სურვილს შეუერთდნენ კინომცოდნეები, მარინა ჩხეიძე და მანანა ორბელიანი. საიტი ხელმისაწვდომია ქართულ და ინგლისურ ენებზე, თუმცა უცხოური ვერსია არ არის სრულყოფილი სახით წარმოდგენილი და მიმდინარეობს მისი ტექნიკურად გამართვა. საიტს აქვს გამარტივებული ინტერფეისი; საძიებო სისტემის მეშვეობით შესაძლებელია ფილმის მოძიება დასახელების, რეჟისორის, მსახიობის, სცენარისტის და წლების მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ქართული კინო, დასაწყისიდან — დღემდე 
* ეროვნული ფილმოგრაფია  — „24 საათი“

## სქოლიო
კატეგორია:ონლაინ მონაცემთა ბაზები
კატეგორია:ფილმების ონლაინ მონაცემთა ბაზები
კატეგორია:2007 წელს დაარსებული საიტები
კატეგორია:ქართული საიტები
ანასტასი სინელი

**ანასტასი სინელი** (დ. 630 —  გ. 701) — VII საუკუნის II ნახევრის ბიზანტიელი თეოლოგი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი. სინას მთის წმინდა ეკატერინეს მონასტრის წინამძღვარი, შემდეგ — ანტიოქიის პატრიარქი. ანასტასი სინელის დოგმატურ-პოლემიკურ თხზულებებს კარგად იცნობდა ძველი ქართული სასულიერო მწერლობა. მისი უმთავრესი ნაშრომი „წინამძღუარი“ თარგმნა არსენ იყალთოელმა და შეიტანა „დოგმატიკონში“ (S-1463). თეოფილე ხუცესმონაზონმა თარგმნა ანასტასი სინელის „შემოსვლვისათჳს მარხვთასა და მეექუსისათჳს ს ფსალმუნისა“ (A-733, 129), ხოლო ეფრემ მცირემ — „შესუენებულთათჳს“ (A-129). ანასტასი სინელის „წინამძღურის“ გავლენა ატყვია ანტონ I-ის „მზამეტყველებას“

## ლიტერატურა
* Patrologiae Cursus Completus. Series Graeca, ed. J. P. Migne, t. 89, 1864

## სქოლიო
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ლაქშმი ბაი-რანი

**ლაქშმი ბაი-რანი** ( ინდ. *लक्ष्मी बाई* დ. 19 ნოემბერი, 1828, ვარანასი — გ. 17 ივლისი, 1858, გვალიორი) — ინდოეთის ეროვნული გმირი, ჯანსის მთავრის მეუღლე და სიფაელთა აჯანყების ერთ-ერთი გამოჩენილი ლიდერი.

## ბიოგრაფია
ლაქშმი ბაი-რანი დაიბადა 1828 წლის 19 ნოემბერს ვარანასში, მთავრის ოჯახში. მისი მამა იყო მორფანტ თამბი, ხოლო დედა ბაგირატი ბაი, რომელიც გარდაიცვალა მაშინ, როცა გოგონა მხოლოდ ორი წლის იყო. (ზოგიერთ ცნობებში ამბობენ, რომ 4 წლის). მის ბავშვობაზე და ახალგაზრდობაზე ცნობები, თითქმის არ მოიპოვება, თუმცა ცნობილია, რომ გოგონამ მიიღო შესანიშნავი განათლება მშობლების წყალობით და ასევე ის კარგად იყო გაწრთვნილი, საბრძოლო ხელოვნებაში. 

თოთხმეტი წლის ასაკში ბაი-რანი, ცოლად გააყოლეს ჯანსის ახალგაზრდა მთავარს, განგადარა რაოსს. სწორედ გათხოვების შემდეგ, ინდური ეტიკეტის თანახმად, როგორც გათხოვილ ქალს ეწოდა - "ლაქშმი". გადაიხადეს გრანდიოზული ქორწილი და წყვილი ცხოვრობდა სრულ ჰარმონიაში. როგორც ჩანს, ლაქშმი ბაი სწორედ გათხოვების შემდეგ დაეუფლა საბრძოლო ხელოვნებას. დაახლოებით 1851 წელს, ლაქშმის შეეძინა ვაჟი, რომელიც, სამწუხაროდ მალევე გარდაიცვალა. ცოტა ხნის შემდეგ, ლაქშმის მეუღლეს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები შეექმნა და გაჩნდა სერიოზული საფრთხე იმის რომ ჯანსის გვარს გამგრძელებელი აღარ ეყოლებოდა, ამიტომ მათ ურჩევდნენ ბავშვის აყვანას. 1853 წლის 21 ნოემბერს მძმედ ავადმყოფობის შემდეგ ჯანსის მთავარი გარდაიცვალა და მართლაც, ლაქშმი დარჩა უშვილო, ახალგაზრდა ქვრივად. მან სამგლოვიარო თეთრი სამოსი, მხოლოდ ცამეტი დღიანი გლოვის და ლოცვის შემდეგ გაიხადა. ლაქშმისთვის ახალი სიცოცხლის და მისი სულის გამოღვიძების დასაწყისი იყო სიფაელთა აჯანყებაში მონაწილეობა.

## სიფაელთა აჯანყება
1857 წელს სიფაელთა აჯანყებაში მიიღო აქტიური მონაწილეობა და მეტიც ის სათავეში ედგა საკუთარ რაზმს, მოუწოდებდა ბრძოლისუნარიანობისკენ და თვითონაც თავდადებით ებრძოდა უცხოელ მტარვალებს. მის შესახებ ნურუ წერს:  მან საბრძოლო ხელოვნების ცოდნა გამოიყენა აჯანყებაში და ბევრ მამაკაც მეომარზე უკეთაც კი ახერხებდა მტრის მოგერიებას. ლაქშმისგან განსხვავებულად მოიქცა ბევრი ინდოელი მთავარი და ფეოდალი. მათი დიდი ნაწილი გაერიდა აჯანყებას, ნეიტრალიტეტი დაიცვა და დაელოდა მოვლენების განვითარებას. ლაქშმი კი ბოლო წუთამდე ამხნევებდა და წინ უდგოდა თავის რაზმს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Lakshmi Bai in the Encyclopædia Britannica

კატეგორია:ინდოეთის ეროვნული გმირები
კატეგორია:დაბადებული 1828
კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
აბაზანა (პროცედურა)

**აბაზანა** — სამკურნალო-პროფილაქტიკური და ჰიგიენური პროცედურა.

არსებობს წყლის, ჰაერის, ტალახის, ქვიშისა და სხვა აბაზანები. წყლის აბაზანა ტემპერატურის მიხედვით შეიძლება იყოს ცივი (20&nbsp;°C ქვემოთ), გრილი (20-30&nbsp;°C), ინდიფერენტული (34-36&nbsp;°C), თბილი (37-39&nbsp;°C) და ცხელი (40&nbsp;°C ზემოთ). წყლის შედგენილობის მიხედვით — მტკნარი წყლის, მინერალური (გოგირდწყალბადის, ნატრიუმქლორიდის, იოდბრომის), აიროვანი (ნახშირმჟავას, ჟანგბადის, აზოტის), რადიოაქტიური (რადონის), არომატული (წიწვის, მდოგვის, სკიპიდრის) და წამლეულისა (სოდის, კალიუმპერმანგანატის, სახამებლის). ხანგრძლივობის მიხედვით — ხანმოკლე (1-5 წთ), ჩვეულებრივი ხანგრძლივობის (10-15 წთ), ჩვეულებრივზე ხანგრძლივი (20-30 წთ) და ხანგრძლივი (რამდენიმე საათი). სამკურნალოდ იყენებენ კომბინირებულ აბაზანასაც. ასეთ აბაზანაში წყლის საერთო მოქმედებას ერწყმის სხვა ფიზიკური ფაქტორების (ელექტრობა, ვიბრაცია, მასაჟი და სხვა) მოქმედება. აბაზანის მიღებისას ორგანიზმზე მოქმედებს ფაქტორთა მთელი კომპლექსი: ტემპერატურა, წყლის მასა და ჰიდროსტატიკური წნევა, წყლის შედგენილობა, აბაზანის ხანგრძლივობა და სხვა. ორგანიზმზე მოქმედ ძირითად ფაქტორთა თანაფარდობის შეცვლით შეგვიძლია გამოვიწვიოთ აღგზნება, ვიმოქმედოთ დამამშვიდებლად, გავაძლიეროთ ან დავაქვეითოთ ნივთიერებათა ცვლის პროცესები და ა. შ. არსებობს სპეციალური დანიშნულების აბაზანებიც. დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს ბუნებრივი სამკურნალო წყაროებისა და ზღვის აბაზანებს. ვეტერინარიაში წყლის აბაზანებს იყენებენ ცხოველთა სხვადსახვა დაავადების სამკურნალოდ და პროფილაქტიკის მიზნით.

## იხილეთ აგრეთვე
*წყლით მკურნალობა
*ბალნეოთერაპია
*აეროთერაპია
*ტალახით მკურნალობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამკურნალო პროცედურები
Nintendo Entertainment Planning & Development

**Nintendo Entertainment Planning & Development** (), ან **Nintendo EPD** — ვიდეო თამაშების მწარმოებელი იაპონური კომპანია Nintendo-ს ყველაზე მსხვილი დივიზია, რომელიც დაფუძნდა 2015 წელს. მდებარეობს კიოტოში, იაპონიაში.

## ისტორია
Nintendo EPD შეიქმნა 2015 წლის 16 სექტემბერს, Nintendo-ს რეკონსტრუქციის ფარგლებში, ახალი პრეზიდენტის, ტაცუმი კიმისიმას ხელმძღვანელობით, მას შემდეგ, რაც ერთმანეთში გაერთიანდა Nintendo-ს ორი განყოფილება, Entertainment Analysis & Development (EAD) და Software Planning & Development (SPD).

ქვეგანყოფილებამ შეითავსა მისი წინამორბედი დივიზიების საქმიანობა და მეტი ყურადღება დაუთმო ვიდეო თამაშების და პროგრამული უზრუნველყოფის წარმოებას Nintendo-ს პლატფორმებსა და მობილურ მოწყობილობებზე; ის აგრეთვე განაგებს და ლიცენზირებას უკეთებს კომპანიის სხვადასხვა ინტელექტუალურ საკუთრებას. განყოფილების გენერალური მდივანია სინია ტაკაჰასი (ადრე გენერალური დირექტორი). კაცუია ეგუტი და იოსიაკი კოიძუმი იკავებენ გენერალური მდივნის მოადგილის თანამდებობას.

## თამაში 
## რესურსები ინტერნეტში
## შენიშვნები
## სქოლიო
კატეგორია:Nintendo-ს ქვედანაყოფები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:2015 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით