open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სოვეტაკან ვრასტან

**„სოვეტაკან ვრასტან“** („საბჭოთა საქართველო“) — სომხური რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა თბილისში1920 დეკემბრიდან კვირაში 3-ჯერ. თავდაპირველად გამოვიდა „კამირ ასტლის“ („წითელი ვარსკვლავი“) სახელწოდებით. 1923 წლის თებერვლიდან ერქვა „მარტაკოჩი“ („საბრძოლო ძახილი“), 1927 წლიდან — „პროლეტარი“, 1940 წლიდან კი —„სოვეტაკან ვრასტან“. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ:ა. ვართანიანი, ვ. ატრიანი, პ. პოღოსიანი, ა. გასპარიანი, ს. ვართანიანი,   ზ.   პოღოსიანი, ა. ბლრციანი. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1970). ტირაჟი 40 ათასი (1984).
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
სოვეტ გურჯისტანი

**„სოვეტ გურჯისტანი“** („საბჭოთა საქართველო“) — აზერბაიჯანული გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1920 წლის მარტიდან კვირაში 3-ჯერ. 1920 წლიდან ერქვა „კომუნისტი“, 1922 — „იენი ფიქირი“ („ახალი აზრი“), 1927-1938 წლებში — „იენი ქენთი“ („ახალი სოფელი“). შემდეგ — „სოვეტ გურჯისტანი“. სხვადასხვა დროს გაზეთს რედაქტორობდნენ ბ. თალიბი, მ. ნასირი, მ. ჰუსეინოვი, მ. რასულზადე და სხვები. 1971 წლიდან — ს. სულეიმანოვი. გაზეთში თანამშრომლობდნენ ნ. ნარიმანოვი, ს. ორჟონიკიძე, ფ. მახარაძე, მ. ორახელაშვილი, სამედ ვურღუნი, ა. შარიფი, სულეიმან რუსტამი, მ. იბრაჰიმოვი, ი. აბაშიძე და სხვები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1972). ტირაჟი 40 ათასი (1984).
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
ლურჯი პერიოდი

**ლურჯი პერიოდი** გარდამავალი დროითი მონაკვეთი პოლარულ დღეს და პოლარულ ღამეს შორის მაღალ განედებში, არქტიკის და ანტრაქტიკის რეგიონებში თებერვლის ბოლოდან მარტის ბოლომდე და აგვისტოს ბოლოდან სექტემბრის ბოლომდე. როდესაც მზე ბოლომდე არ არის ჩასული ჰორიზონტზე ან ბოლომდე არ არის ამოსული. ამ დროს ბუნებრივი განათება მკვეთრ სახასიათო ცისფერ-ლურჯ შეფერილობას იძენს. დამახასიათებელია პოლარული რეგიონებისთვის.

კატეგორია:დღე-ღამე
ჟელტოქსანი

[250px|მინიატიურა|[ყაზახეთის დამოუკიდებლობის მონუმენტის ფრაგმენტი, რომელიც ეძღვნება 1986 წლის დეკემბრის მღელვარებას.]]
**ჟელტოქსანი** () — ყაზახეთის ახალგაზრდობის საპროტესტო აქცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1986 წლის 16-17 დეკემბერს ყაზახეთის სსრ-ის მაშინდელ დედაქალაქ ალმა-ათაში. ოფიციალური ვერსიით მღელვარება გამოიწვია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის გადაწყვეტილებამ, რომლის ძალითაც თანამდებობიდან გადააყენა ეროვნული ლიდერი - ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი დინმუჰამედ კუნაევი და მის ადგილზე დანიშნა გენადი კოლბინი, რომელსაც არანაირი შეხება მანამდე არ ქონია ყაზახეთთან. მღელვარების მონაწილეები მოითხოვდნენ ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნად დაენიშნათ ადგილობრივი წარმოშობის ადამიანი. მოგვიანებით ყაზახი ახალგაზრდების მღელვარება გავრცელდა ყაზახეთის სხვა ქალაქებშიც.

ყაზახეთში მიმდინარე დეკემბრის ამბები იყო პირველი სახალხო მიტინგი სსრკში, რომელიც მიმართული იყო ცენტრის დიქტატის წინააღმდეგ. მსგავსი ამბები განმეორდა იაკუტიაში 1986 წელს. უფრო მოგვიანებით სხვა მოძმე რესპუბლიკებშიც: 1988 წელს მინსკში (ბელორუსიის სსრ), 1989 წელს თბილისში (საქართველოს სსრ), 1990 წელს ბაქოსა (აზერბაიჯანის სსრ)  და დუშანბეში, 1991 წელს ვილნიუსსა (ლიტვის სსრ) და რიგაში (ლატვიის სსრ). 

## რესურსები ინტერნეტში
* Let my people print 
* The price of stability. Kazakhstani control mechanisms in a bipolar cultural and demographic situation

## სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის დაშლა
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია
სოვეტსკაია ადჟარია

**„სოვეტსკაია ადჟარია“** — რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის, აჭარის ასსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო, გამოდიოდა ბათუმში 1918 წლიდან რუსულ ენაზე კვირაში 5-ჯერ. თავდაპირველად ერქვა „იზვესტია“, შემდეგ — „ტრუდოვოი ბატუმი“, „ტრუდოვოი ადჟარისტან“ და „ბატუმსკი რაბოჩიი“, 1963 წლიდან —„სოვეტსკაია ადჟარია“. დაჯილდოებულიია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. ტირაჟი 13 ათასი (1984).
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
სოიბათიასული

**სოიბათიასული** — გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის მოხელე სამეფო კარზე. სოიბათიასულის სახელო ირანული წარმოშობისაა (შახის კარზე იყო 8-9 საუკუნეები, რომელთა მოვალეობას ადგენდა სასახლეში ელჩების შემოყვანა, ფეშქაშ-მოსართმევლის წარდგენა შაჰისათვის, მისი ბრძანება-განკარგულებების შესრულება.). სოიბათიასულები ეშიკაღასბაშს ექვემდებარებოდნენ, მეჯლისის დროს სტუმრებისათვის საჭმლის მირთმევას ხელმძღვანელობდნენ, საიასაულო ფუნქციებს აღასრულებდნენ. დასტურლამალში ერთდროულად 11 საუკუნის არსებობა დასტურდება.
## ლიტერატურა
**გაბაშვილი ვ.,* დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, «ენიმკის მოამბე», 1942, ტ. 13;
**სურგულაძე ი.,* საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, [ ტ.] 1, თბ., 1952;

კატეგორია:წოდებები
ინდონეზიის ტბების სია

]]
**ინდონეზიაში** არის 521 ბუნებრივი ტბა და 100-ზე მეტი წყალსაცავი, სარკის საერთო ფართობით 21,000 კმ². წყლის საერთო მოცულობა კი 500 კმ³. უდიდესი ტბა, როგორც სარკის ფართობის, ასევე მოცულობის მიხედვით, არის ტობა სუმატრაზე. მისი მოცულობა 240 კმ³-ია.

ტბები და წყალსაცავები გამოიყენება წყლის პირადი, ასევე კომერციული მიზნებისთვის და ეკონომიკური საქმიანობისთვის, როგორებიცაა: ირიგაცია, სატრანსპორტო, და რეკრეაცია. ასევე ისინი ხელს უწყობენ წყალდიდობის პრევენციას.

## სუმატრა
სქოლიო:

## კალიმანტანი
სქოლიო:

## იავა
სქოლიო:

## ლესერ სუნდას კუნძულები
სქოლიო:

## სულავესი
სქოლიო:

## დასავლეთ ახალი გვინეა
სქოლიო:

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ტბები
ბანჯარმასინი

**ბანჯარმასინი** () — ქალაქი ინდონეზიაში, კუნძულ კალიმანტანზე, სამხრეთ კალიმანტანის რეგიონში. მდებარეობს დელტაზე, მდინარე ბარიტოსა და მარტაპურის შესართავთან. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 625 395 ადამიანს შეადგენს. 

ქალაქს ემსახურება საერთაშორისო აეროპორტი და ნავსადგური. ძირითადი ეკონომიკური საქმიანობებია ტრანსპორტი და კომუნიკაციები, მრეწველობა, ვაჭრობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* newspaper local

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
კავი (ენა)

**კავი** (სანსკრიტზე *kavi* ნიშნავს: *პოეტს*) — სალიტერატურო და ყოველდღიური ენა, რომელიც გავრცელებულია იავაზე, ბალისა და ლომბოკზე. ენა დაფუძნებულია ძველ იავურზე. კავი შეიცავს დიდი რაოდენობით სანსკრიტიდან ნასესხებ სიტყვებს. ის თანამედროვე იავურის წინაპარი ენაა. სანსკრიტიდან კავი პირდაპირი მნიშვნელობით ითარგგმნება როგორც პოეტი, თუმცა მისი გადატანითი მნიშვნელობით განათლებულ  წერა კითხვის მცოდნე ადამიანს.

## ლიტერატურა 
*De Casparis, J. G., *Indonesian Palaeography : A History of Writing in Indonesia from the beginnings to c. AD 1500*, Leiden/Koln, 1975
* Florida, Nancy K., *Javanese Literature in Surakarta Manuscripts: Introduction and Manuscripts of the Karaton Surakarta*, Cornell Univ Southeast Asia, 1993 ISBN 0-87727-603-X
*Wilhelm von Humboldt’s *"Über die Kawi-Sprache (On the Kawi Language)"*: 1836
*Poerbatjaraka dan Tardjan Hadiwidjaja, 1952, Kepustakaan Djawa'. Djakarta/Amsterdam: Djambatan.
*Teselkin, *Old Javanese (Kawi)*
*E.M. Uhlenbeck, 1964, di dalam bukunya : "A Critical Survey of Studies on the Languages of Java and Madura", The Hague: Martinus Nijhoff
*Zurbuchen, *Introduction to Old Javanese Language and Literature: A Kawi Prose Anthology*
*P.J. Zoetmulder, S.O. Robson, Darusuprapta, 1995, *Kamus Jawa Kuna–Indonesia*, Jakarta: Gramedia dan Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). Bekerja sama dengan S.O. Robson. Penerjemah: Darusuprapta dan Sumarti Suprayitna. ISBN 979-605-347-0
*1992–1993, Bahasa parwa : tatabahasa Jawa Kuna: Yogyakarta: Gadjah Mada University Press. Bekerja sama dengan I.J. Poedjawijatna. Cetakan ulang dari edisi tahun 1954

## რესურსები ინტერნეტში 
*About lontar (palmleaves manuscripts). 
*http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-javanese-huruf.html 
*http://www.joglosemar.co.id/hanacaraka/hanacaraka.html 

კატეგორია:მალაიურ-პოლინეზიური ენები
კატეგორია:ინდონეზიის ენები
ლუოდისი

**ლუოდისი** ()  — მყინვარული წარმოშობის ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 150 მ სიმაღლეზე. ფართობი 13,2 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 18,4 მ. საშუალო სიღრმე 6,7 მ. სანაპირო ხაზის სიგრძე 28,2 კმ. ტბაში არის 2 კუნძული. ნაპირები შემოსილია სხვადასხვა მცენარეულობით. არის თევზი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუოდისის ტბა 

კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
კიკილაანთ ეკლესია

**კიკილაანთ ეკლესია** — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხეში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით ნახევარი კილომეტრის მოშორებით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 4,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიულ, ოდნავ ნალისებრ აფსიდში ერთი სარკმელი და ორი მცირე ნიშია. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. გადახურვა არ არის შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალას-პურვოს ეროვნული პარკი

**ალას-პურვო** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს ბლამბანგენის ნახევრეკუნძულზე, აღმოსავლეთ იავის პროვინციის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში. ცნობილია ბანტენგის ველური სახეობებითა და გრაჯაკენის უბეში არსებული ტალღებზე საცურაო ადგილებით. 

პარკის სახელი ნიშნავს *პირველ ტყეს*, რაც მომდინარეობს იავური ლეგენდიდან, თითქოს ხმელეთი პირველად სწორედ ამ ადგილას, ოკეანიდან წარმოიშვა. 

პარკი მდებარეობს კუნძულ იავის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, კუნძულ ბალის მოპირდაპირედ. 

ეროვნული პარკის ფართობი 434 კმ²–ია და ძირითადად შედგება მანგროს ტყეების, სავანის, მუსონური ტყეებისა და მარჯნის რიფებიანი პლაჟებისგან. დაცულია საფრთხის ქვეშ მყოფი ზოგიერთი სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Alas Purwo National Park  from Ministry of Forestry, Republic of Indonesia
* The magic of Alas Purwo National Park  from Inside Indonesia Oct-Dec 2004

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
სოინჯი

**სოინჯი** (Nigella) — ერთწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ხარისძირასებრთა ოჯახისა. 

25-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და წინა აზიაში.საქართველოში გვხვდება   Nigella sativa-ს თესლებს საკაზმ-სანელებლად ხმარობენ. დამასკუტი  სოინჯი (Nigella damascena) დეკორატიულია, მოლურჯო-მოიისფრო ან თეთრი ყვავილები აქვს. ჩვენში მხოლოდ იმერეთსა და კახეთში იზრდება. 

გვხვდება დანაგვიანებულ ადგილებში, ბაღებში, ვენახებში, ზოგჯერ ყანებში. ორივე სახეობა თაფლოვანი და სამკურნალოა (ხმარობენ ხალხურ მედიცინაში).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ხარისძირასებრნი
უფლისციხის ღვთისმშობლის ეკლესია

**უფლისციხის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხეში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 150 მეტრის მოშორებით. თარიღდება ფეოდალური ხანით.

ეკლესია (3,5 X 2,9 მ) გამოკვეთილია კლდეში, მასთან მისასვლელი საფეხურებიც კლდეშია ამოჭრილი. შესასვლელი დასავლეთით აქვს. შესასვლელის თავზე პატარა სარკმელია. აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე ამოკვეთილია ოდნავ ჩაღრმავებული თაღოვანი ნიში; ქვემოთ დგას კლდეშივე გამოკვეთილი სწორკუთხა სატრაპეზო ქვა. ჩრდილოეთ კედელში განიერი თაღოვანი ნიშია. აფსიდს გასდევს მაღალი ბაქანი შუაში ორსაფეხურიანი კიბით. აფსიდის ბრტყელი კონქი კუთხეებში ეყრდნობა პილასტრებს, რომლებსაც თაროსებრი კაპიტელი და ასეთივე ბაზისი აქვს. ეკლესიის ჭერი ბრტყელია და გრძივ კედლებზე წრეთარგის ფორმით გადადის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
სოვეტსკაია აბხაზია

მინი|გაზეთი „სოვეტსკაია აბხაზია“
**„სოვეტსკაია აბხაზია“** (; 1926 — 24 აგვისტო, 1991) — რუსულენოვანი რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის, აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა სოხუმში 1921 წლიდან კვირაში 3-ჯერ. 

## ისტორია
მინი|მარცხნივ|გაზეთი „გოლოს ტრუდოვოი აბხაზიი“
„**გოლოს ტრუდოვოი აბხაზიი**“ (; 22 თებერვალი, 1921 — 8 ოქტომბერი, 1924) — აფხაზეთის რევკომისა და რკპ (ბ) ორგ-ბიუროს ორგანო: ყოველდღიური გამოცემა. სოხუმი. 

ის იყო სამთავრობო გაზეთი და ატარებდა საბჭოთა ხელისუფლების პოლიტიკას აფხაზეთში. გამოცემის დასაწყისში იგი იყო აფხაზეთის რევკომისა და რკპ (ბ) ორგ-ბიუროს ორგანო. 1922 წლიდან გახდა აფხაზეთში რევკომისა და სკპ საოლქო კომიტეტის ორგანო. თავდაპირველად პასუხისმგებელი რედაქტორი იყო ა. კაიდალოვი, 50-ე ნომრიდან რედაქტორი გახდა ტ. ვოლკოვი. მომდევნო წლებში კი, სხვადასხვა დროს, გაზეთს რედაქტორობდა იოსებ გენკინი, ა. პენიაკოვი, ნ. აკირთავა. შუალედებში გაზეთის გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია.

1921 წლის თებერვალში აფხაზეთის რევკომმა გადაწყვიტა გამოეცა თავისი ორგანოს გაზეთი, რაც კიდევაც დაავალა სოჭის განყოფილების ცენტრალურ გამომცემლობას. 22 თებერვალს, როდესაც მიდიოდა გააფთრებული ბრძოლები გაგრის მისადგომებთან 25 თებერვალს გამოიცა „გოლოს ტრუდავოი აბხაზიის“ პირველი ნომერი. სოჭაში გამოვიდა გაზეთის მხოლოდ რამდენიმე ნომერი, ხოლო აფხაზეთის გასაბჭოების შემდეგ (4 მარტი), გამომცემლობამ სოხუმში გადაინაცვლა.

პირველ წელს გაზეთი გამოდიოდა კვირაში სამჯერ და შედგებოდა ხუთ სვეტიანი მცირე ფორმატის ორი ფურცლისაგან. გაზეთი უფასოდ ვრცელდებოდა სახელმწიფო დაწესებულებებსა რეგიონებში. წლის ბოლოს გაზეთი გახდა ყოველდღიური. 1922 წლიდან გაზეთის სვეტების რაოდენობამაც იმატა და ფორმატიც გაიზარდა. 1923 წლიდან გაზეთის ზომამ მიიღო თავისი სრული სახე, რომელიც თითო გვერდზე შვიდი სვეტით იყო წარმოდგენილი. წლის ბოლოს გაზეთის რაოდენობამ ოთხს მიაღწია, ხოლო სვეტების რაოდენობა ხუთამდე დავიდა.

მას შემდეგ, რაც გაზეთი ფასიანი გახდა, მასზე მოთხოვნილება დაეცა და შესაბამისად მცირე რაოდენობით გამოდიოდა. მალე გაზეთმა პოპულარობა მოიპოვა და შესაბამისად, თუ 1922 წელს გაზეთის ტირაჟის ოდენობა 42-ს შეადგენდა, 1924 წელს უკვე 2250-მდე გაიზარდა.

გაზეთი აღნიშნული სახელწოდებით გამოდიოდა 1924 წლის 9 ოქტომბრის ჩათვლით.

მინი|გაზეთი „ტრუდოვაია აბხაზია“
„**ტრუდოვაია აბხაზია**“ (; 10 ოქტომბერი, 1924 — 26 სექტემბერი, 1926) — აფხაზეთის საოლქო რკპ (ბ) და ცნკ-ის ორგანო: ყოველდღიური გამოცემა. სოხუმი. კპგ-ის საოლქო კომიტეტის და აფხაზეთის ცაკის გამოცემა. ვ. ლენინის სახელობის სმუს ტიპოგრაფია. დაჯილდოებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით (1924)

**„სოვეტსკაია აბხაზია“** 1926 წლიდან — 1991წლის 24 აგვისტომდე. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1971). ტირაჟი 45 ათასი (1984).

## იხილეთ აგრეთვე
*საბჭოთა აფხაზეთი
*აფსნი ყაფში

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*[Трудовая Абхазия (Сухум)](https://nlr.ru/res/inv/ukazat55/kw_records.php?kw_s=%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%B0%D0%B1%D1%85%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%20%D1%81%D1%83%D1%85%D1%83%D0%BC&ids=157207&kw_t=%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%90%D0%B1%D1%85%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%20(%D0%A1%D1%83%D1%85%D1%83%D0%BC))

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
ბრომო-ტენგერ-სემერუს ეროვნული პარკი

**ბრომო-ტენგერ-სემერუ** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში, ქალაქ მალანგის აღმოსავლეთითა და პროვინციის დედაქალაქ სურაბაიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ერთადერთი კონსერვაციული ტერიტორიაა ინდონეზიაში, სადაც წარმოდგენილია ერგი (ტენგერის ქვიშის ზღვა), ჩამქრალი ვულკანური კალდერის გასწვრივ, რომლისგანაც ოთხი ახალი კონუსი წარმოიქმნა. ეს უნიკალური მახასიათებელი მოიცავს 5 250 ჰექტარს და მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. მასივში ასევე მდებარეობს იავის უმაღლესი წერტილი, მოქმედი ვულკანი — სემერუ, ოთხი ტბა და 50 მდინარე. 

ტენგერის ქვიშის ზღვა დაცულია 1919 წლიდან, ბრომო-ტენგერ-სემერუს ეროვნული პარკი კი 1982 წელს შეიქმნა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია
* ბრომო

## რესურსები ინტერნეტში
* Bromo Tengger Semeru National Park 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ძველი იავური ენა

**ძველი იავური** — იავური ენის უძველესი ფორმა, რომელიც გამოიყენებოდა ცენტრალური იავას აღმოსავლეთ ნაწილში და მთელ აღმოსავლეთ იავაზე.

ძველი იავურის სანსკრიპტზე დაფუძნებული შემორჩენილი ნიმუში თარიღდება 450 წლით, ხოლო მთლიანად იავურზე შექმნილი 804 წლის 25 მარტით. ეს ეპიგრაფიკები მდებარეობს აღმოსავლეთ იავაზე, ისინი წარმოადგენს უფრო ადრეული წარწერების ასლებს. ის წარმოადგენენ საირიგაციო სისტემის მოწყობის კონცეფციას და არის გრანტხას დამწერლობაზე შესრულებული ბოლო ნიმუში, მას შემდეგ ყველა აპიგრაფიკა შესრულებულია იავურ დამწერლობაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
*კავი (ენა)

## ლიტერატურა 
* Petrus Josephus Zoetmulder, 1950, *De Taal van het Adiparwa*, Bandung: Nix
* Petrus Josephus Zoetmulder, 1982, *Old Javanese-English Dictionary*, The Hague: Martinus Nijhoff. 2 v. (xxxi, 2368 p.)  In collaboration with S.O. Robson. ISBN 90-247-6178-6
* Petrus Josephus Zoetmulder, 1995, *Kamus Jawa Kuna-Indonesia* In collaboration with S.O Robson.  Translators, Darusuprapta, Sumarti Suprayitna. Jakarta: Hasil kerja sama Perwakilan Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde dengan Penerbit PT Gramedia Pustaka Utama, 1995. 2 v. ; 1. A-0 -- 2. P-Y.
* Teeuw, A. and S.O. Robson. 2005  edited and translated *Bhomāntaka : the death of Bhoma*  Leiden: KITLV Press, Series:Bibliotheca Indonesica; 32. ISBN 90-6718-253-2

კატეგორია:მალაიურ-პოლინეზიური ენები
გუნუნგ-ჩიერმაის ეროვნული პარკი

**გუნუნგ-სიერმაი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს დასავლეთ იავის პროვინციაში, ქალაქ ჩირებონიდან 50 კმ-ით სამხრეთით. ვრცელდება კუნინგანისა და მაჯალენგკის სარეგენტოების ტერიტორიაზე. პარკი გარს ეკვრის აქტიურ ვულკანსა და დასავლეთ იავის უმაღლეს მწვერვალს — ჩერემეს მთას.

პარკში წარმოდგენილია ფლორისა და ფაუნის საფრთხის ქვეშ მყოფი მრავალგვარი სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  Short description of the Gunung Ciremai National Park in Official Letter issued by the Forestry Minister, 2004. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დასავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:დასავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:2004 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
შვიანტასი

**შვიანტასი** () — ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზარასაის რაიონში. ფართობი 4,259 კმ². სიგრძე 2,1 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 18,2 მ. 1998 წელს ტბის რიაონი გამოცხადდა ბოტანიკურ აღკვეთილად. ტბაზე ამჟამად ნებადართულია რეკრეაციული ტურიზმი შეზღუდვებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* შვიანტასის ტბა 

კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
რეკივოსი

**რეკივოსი**, **რეკივა** () — ტბა ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 129 მ სიმაღლეზე. ქალაქ შიაულიაიდან მდებარეობს დაახლოებით 7 კილომეტრში. ზედაპირის ფართობი 11,792 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძე დაახლოებით 15 კილომეტრია. მაქსიმალური სიღრმე 4,8 მ, საშუალო — 2,0 მ.

## რესურსები ინტერნეტში
* რეკივოსის ტბა

კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
პატარა ნევკა

**პატარა ნევკა** () — ნევის დელტის ერთ-ერთი განშტოება. მიედინება რუსეთში, ლენინგრადის ოლქის ქალაქ სანქტ-პეტერბუგში. სათავეს იღებს დიდი ნევკიდან. გამოჰყოფს ქალაქში კრესტოვსკისა და კამენნის კუნძულებს პეტროგრადსკის მხარიდან. სიგრძე დაახ. 5 კმ, სიგანე — 120-300 მეტრი, სიღრმე — 3,5-7 მეტრი, წყლის ხარჯი — 224 მ³/წმ. აქვს ორი მარცხენა შენაკადი: კარპოვკა და ჟდანოვკა. პატარა ნევკის შუა ნაწილიდან გამოედინება მდინარე კრესტოვკა და ჩაედინება შუა ნევკაში, ელაგინის კუნძულის პირდაპირ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Перечень и описания рек и каналов Санкт-Петербурга
* График разводки мостов на Неве. 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მდინარეები
კატეგორია:ნევის შენაკადები
ბალურანის ეროვნული პარკი

**ბალურანი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში. კლიმატი შედარებით მშრალია. პარკი მოიცავს დაბლობის ტყეებს, სავანებს, მანგროს ტყეებსა და ბორცვებს, ასევე ბალურანის მთას (1 247 მ). 

ეროვნული პარკი მდებარეობს კუნძულ იავის უკიდურეს ჩრდილო–აღმოსავლეთ ნაწილში, კუნძულ ბალისა და მადურის სიახლოვეს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მადურის სრუტე, აღმოსავლეთით — ბალის სრუტე, დასავლეთით — მდინარე ბაჯულმატი და სამხრეთით მდინარე კლოკორანი. პარკს დაახლოებით წრის ფორმა აქვს, რომლის ცენტრშიც ჩამქრალი ვულკანი ბალურანი მდებარეობს. ფართობი 25 000 ჰექტარია. შედგება ხუთი ზონისაგან. 

პარკში ძირითადად წარმოდგენილია ტყისა და სავანის მცენარეულობა. სანაპირო შედგება უსწორმასწორო ნახევარკუნძულებისა და უბეებისგან. გამოირჩევა მარჯნის არეალები, ქვიშიანი პლაჟები და მიქცევა-მოქცევის არეალები. 

ეროვნული პარკი 1980 წელს შეიქმნა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Photo database of Indonesian Biodiversity 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
გუნუნგ-გედე-პანგრანგოს ეროვნული პარკი

**გუნუნგ-გედე-პანგრანგო** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, დასავლეთ იავის პროვინციაში. განფენილია ორი ვულკანის — გედესა და პანგრანგოს ირგვლივ. ფართობი 150 კმ²-ს შეადგენს.

წარმოიქმნა უკვე არსებული დაცული ტერიტორიების ადგილზე, მათ შორის იყო ჩიობადასის ბოტანიკური ბაღები, ჩიმუნგკატის ბუნების ნაკრძალი და ა. შ. ბოლო დროს ეროვნული პარკი მნიშვნელოვანი ბიოლოგიური და საკონსერვაციო კვლევების კერად იქცა. 1977 წელს იგი იუნესკომ ბიოსფერულ ნაკრძალთა მსოფლიო ქსელის შემადგენელ ნაწილად გამოაცხადა.

პარკში გავრცელებულია ფრინველთა 251 სახეობა, მაშინ, როდესაც მთელ იავაზე 450 სახეობა ბინადრობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Ministry of Forestry: Gunung Gede-Pangrango National Park 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დასავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:დასავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
უილიამ ჰენრი ტუენჰოფელი

**უილიამ ჰენრი ტუენჰოფელი** ( დ. 16 აპრილი, 1875, კოვინგტონი — გ. 4 იანვარი, 1957, ატლანტა) — ამერიკელი გეოლოგი. 1921 წლიდან პროფესორია. მისი შრომები მიეძღვნა სტრატიგრაფიას, სედიმენტაციასა და პალეონტოლოგიას. 1908 წელს დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი. ასწავლიდა კანზასის (1910-1945) და უისკონსინის (1916-1945) შტატების უნივერსიტეტებში. 1923-1931 წლებში სათავეში ედგა დანალექი წარმონაქმნების შემსწავლელ კომისიას. ტუენჰოფელის ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით არის შედგენილი ფუნდამენტური განმაზოგადებელი ნაშრომი — „მოძღვრება ნალექთწარმოქმნის შესახებ“ (1925), რომელშიც პირველად არის შეჯამებული და სისტემაში მოყვანილი ცნობები თანამედროვე ნალექებისა და დანალექი ქანების შესახებ. ავტორია აგრეთვე ცნობილი ნაშრომებისა: „უხერხემლოთა პალეონტოლოგია“ (1935) და „სედიმენტაციის საფუძვლები“ (1950).

## თხზულებები
* Principles of sedimentation, 2 ed., N. Y., 1950;
* Principles of invertebrate paleontology, 2 ed., N. Y., 1953 (თანაავტ. R. Shrock).

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
რუსეთის ევროპული ნაწილი

მინი|300პქ|რუსეთის ევროპული ნაწილი, ევროპის ფონზე. 
**რუსეთის ევროპული ნაწილი** ( **დასავლეთი რუსეთი**, **ცენტრალური რუსეთი**) — რუსეთის ნაწილი, რომელიც გეოგრაფიულად ვრცელდება აღმოსავლეთ ევროპაში. რუსეთის ევროპული ნაწილის ცალკეულ ტერიტორიებად განიხილება ურალი და ჩრდილოეთი კავკასია, რომელიც ვრცელდება აზიაში, ან აზიისა და ევროპის საზღვარზე.

რუსეთის მთელი მოსახლეობის დაახლოებით 78 % ცხოვრობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. საშუალოდ 27 ად./კმ²-ზე. ძირითადად ცხოვრობენ რუსები, თათრები, ბაშკირები, ჩუვაშები, ჩეჩნები, მორდოველები, ხუნძები, უდმურტები და სხვ.

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის გეოგრაფია 
კატეგორია:რუსეთის ევროპული ნაწილი
სარტაი

**სარტაი** () — ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 99 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 13,32 კმ². სიგრძე 14,8 კმ. ტბის უდიდესი სიღრმე ცენტრალურ ნაწილშია (20,9 მ). საშუალო სიღრმე 5,7 მ. ნაპირები მეტწილად ქვიშიანია. ტბაში 6 კუნძულია. სარტაიზე გაედინება მდინარე შვიანტოიი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სარტაის ტბა 

კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური ენები

**ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური ენები** — ავსტრონეზიული ენების განყოფილება, რომლის შესახებაც თეორია წარმოადგინეს ვოუკმა და როსმა 2002 წელს. მიიჩნევა, რომ ამ ენების წარმოშობის ადგილია სულავესი. მათ ეწოდებათ ბირთვული რადგან ისისნი წარმოადგენენ მალაიურ-პოლინეზიური ენების კონცეპტუალურ გულს. ამ ჯგუფის ენები გავრცელებულია ინდონეზიაში.

## ლიტერატურა 
*Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), 2002, *The history and typology of western Austronesian voice systems.* Australian National University.
*K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, 2005, *The Austronesian languages of Asia and Madagascar.* Routledge.

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Austronesian Basic Vocabulary Database* 

კატეგორია:მალაიურ-პოლინეზიური ენები
კარიმუნჯავის ეროვნული პარკი

**კარიმუნჯავა** () — ეროვნული საზღვაო პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კარიმუნჯავის არქიპელაგზე; ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ცენტრალური იავის პროვინციას. ეროვნული პარკი 2001 წელს ოფიციალურად გამოცხადდა საზღვაო დაცულ ტერიტორიად. 

კარიმუნჯავა საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებს შორის, რომლებსაც იზიდავს თეთრქვიშიანი პლაჟები, სუფთა მარჯნის რიფები, ბორცვიან რელიეფში გამავალი ბილიკები და ადგილობრივი საზოგადოების ტრადიციები. 

არქიპელაგის ზღვის ბიომრავალფეროვნება, ძველი, უნიკალური ტყეები მრავალ მკვლევარს იზიდავს. ჰოლანდიურ კოლონიურ ხანაში კვლევებს აწარმოებდა ბევრი ჰოლანდიელი ბოტანიკოსი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ASEAN Regional Centre for Biodiversity Conservation: Karimunjawa Marine National Park Profile
* Ministry of Forestry: Karimunjawa National Park 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ცენტრალური იავის გეოგრაფია
კატეგორია:ცენტრალური იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1986 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
დანიელე პორტანოვა

**დანიელე პორტანოვა** ( დ. 17 დეკემბერი, 1978, რომი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს სერია ა-ს კლუბ ბოლონიაში.

## საკლუბო კარიერა 
დანიელემ კარიერა საფეხბურთო კლუბ ფერმანაში დაიწყო, რომელიც სერია ც1-ში გამოდიოდა. თუმცა, დიდი ხნით იქ არ გაჩერებულა და მალე ჯენოაში გადავიდა, სადაც ექვსი თამაში ითამაშა სერია ბ-ში. არც გენუა იყო მისი დიდი ხნის გაჩერების ადგილი და ამჯერად უკვე აველინოში გადავიდა, სადაც მხოლოდ ცხრა მატჩი ჩაატარა. საბოლოოდ, არც აქ გაჩერდა და მესინაში გადავიდა, რომელშიც მანამდე გუნდებისგან განსხვავებით შედარებით დიდი ხნით, სამი სეზონით გაჩერდა და თავიც გამოიჩინა. იგი 2003 წელს ნაპოლიში გადავიდა, სადაც მხოლოდ ერთი სეზონი ითამაშა.

2004 წლის ზაფხულს დანიელე სიენაში გადავიდა, სადაც გაჩერდა უფრო დიდი ხნით და გუნდის წამყვანი მცველიც გახდა. მან ხუთი წარმატებული სეზონი ჩაატარა ტოსკანას კლუბში, თუმცა ეს არ იყო საკმარისი, რათა ეროვნული ნაკრებიდან გამოძახება მიეღო. ამასთან, მან სერია ა-ში მაინც გამოიჩინა თავი და ერთ-ერთი საიმედო მცველის სტატუსიც მიიღო.

2009 წლის აგვისტოს მისი ტოსკანური ვოიაჟი დასრულდა და დაიწყო ემილია-რომანიას ვოიაჟი. იგი ბოლონიაში წავიდა სათამაშოდ. იქაც ასე დაიმკვიდრა ადგილი ძირითადში და გუნდის ერთ-ერთი ლიდერიც გახდა. დანიელე აგრეთვე ცნობილია, როგორც რომის ლაციოს ფანი და ეს კარგად გამოჩნდა რომში გამართულ შეხვედრაში, სადაც მან გოლი გაუტანა რომაელებს და არ აღნიშნა.  თამაშის შემდგომ მან ბოდიშიც კი მოუხადა ლაციოს ტიფოზერიას. ამასთან, ლაციოსაც არაერთხელ უცდია დანიელეს რომში გადმოყვანა, მაგრამ ტრანსფერი ვერ მოხერხდა. დანიელემ მცირე ხნის წინ ინტერვიუში ისიც კი განაცხადა, რომ მზად არის, უფასოდ ითამაშოს „ოღონდაც მისი "რომაული ოცნება" ასრულდეს და ლაციოს ფორმა მოირგოს“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა football.it-ზე

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლონიის ფეხბურთელები
კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჯენოას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გუნუნგ-ჰალიმუნ-სალაკის ეროვნული პარკი

**გუნუნგ-ჰალიმუნ-სალაკი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, კუნძულ იავაზე, დასავლეთ იავის პროვინციაში. საკონსერვაციო არეალი 400 კმ²-ს შეადგენს. პარკი 1992 წელს შეიქმნა; მოიცავს ორ მთას — სალაკსა და ჰალიმუნს.. მდებარეობს უფრო ცნობილი გუნუნგ-გედე-პანგრანგოს ეროვნული პარკის სიახლოვეს, ქალაქ ბოგორთან ახლოს. 

პარკი მოიცავს წყალშემკრებ აზუსა და სასოფლო–სამეურნეო ზონებს, ისევე როგორც ცხოველთა და ფრინველთა ზოგიერთ საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობას.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Mount Halimun Salak National Park Official Website 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დასავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:დასავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
მერბაბუ

**მერბაბუ** () — მიძინებული სტრატოვულკანი ინდონეზიაში, კუნძულ იავაზე, ცენტრალური იავის პროვიციაში. სახელი *მერბაბუ* იავური ენიდან ითარგმნება როგორც „ფერფლის მთა“. 

მთის გვერდით, სამხრეთ–აღმოსავლეთის მხრიდან მდებარეობს აქტიური ვულკანი მერაპი, მათ ძირში კი გაშენებულია ქალაქი სალატიგა. მთებს შორის აღმართულია 1 500 მეტრის სიმაღლის უნაგირა. 

მერბაბუს ორი მწვერვალი აქვს — *სირაფი* (3 119 მ) და *კენტენგ–სონგო* (3 145 მ). 

საშუალო სიდიდის ორი მაოფრქვევა დაფიქსირდა 1560 და 1797 წლებში. 1797 წლის მოვლენა ვულკანის ფეთქებადობის ინდექსით 2 ბალით შეფასდა. დაუდასტურებელი ამოფრქვევა სავარაუდოდ დაფისქირდა 1570 წელსაც.  

მთაზე ასვლა შესაძლებელია რამდენიმე გზით, ძირითადად ჩრდილო–აღმოსავლეთ და სამხრეთი კალთებიდან. 

მთის მიმდებარე 57 კმ² ტერიტორია 2004 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Centre of Volcanology & Geological Hazard Mitigation, Pusat Vulkanologi & Mitigasi Bencana Geologi, Volcanological Survey of Indonesia. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის მთები
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ცენტრალური იავის მთები
კატეგორია:ინდონეზიის სტრატოვულკანები
კატეგორია:სუბდუქციური ვულკანები
კატეგორია:ცენტრალური იავის ვულკანები
კატეგორია:ცენტრალური იავის ღირსშესანიშნაობები
ტაურაგნასი

**ტაურაგნასი** () — გამდინარე ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 164 მ სიმაღლეზე. მოქცეულია აუქშტაიტიის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. ზედაპირის ფართობი 5 კმ². სიგრძე 9,5 კმ. წყალშემკრები აუზის ფართობი 74 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 62,5 მ, საშუალო სიღრმე 18,4 მ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტაურაგნასის ტბა

კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
როდრიგო ტადეი

**როდრიგო ფერანტე ტადეი** (; დ. 6 მარტი, 1980) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით შემტევი ნახევარმცველი და უკანა მცველი. მიუხედავად იმისა, რომ ის არის შემტევი ნახევარმცველი, მას კარიერის განმავლობაში უთამაშია ყველა პოზიციაზე, გარდა ცენტრალური მცველის პოზციისა.

ის ასევე არის იტალიის მოქალაქე.

## ტიტულები
### რომა
***სერია A**:
**მეორე ადგილი: 2005-06, 2006-07, 2007-2008, 2009-2010

***იტალიის თასი**:
****გამარჯვებული**: 2007, 2008
**ფინალისტი: 2005, 2006, 2010

***იტალიის სუპერთასი**:
****გამარჯვებული**: 2007
**ფინალისტი: 2006, 2008, 2010

***იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი**:
****გამარჯვებული**: 2007
**მეორე ადგილი: 2006, 2008, 2010

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკა Gazzetta.it-ზე
* Jogadores  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები
კატეგორია:პერუჯის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკი

**მერუ-ბეტირი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვიინციაში. ფართობი 580 კმ²-ს შეადგენს, საიდანაც 8,45 კმ² საზღვაო ტერიტორიაა. პარკის პლაჟებზე ბინადრობენ ტყავისბაკნიანი ზღვის კუები, უკიდურესად საფრთხის ქვეშ მყოფი კუ Eretmochelys imbricata, მწვანე კუები და ზეთისხილისფერი კუები. 

მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკის ტოპოგრაფია მერყეობს ზღვისპირა დაბლობებიდან 1 200 მ სიმაღლის მაღლობებამდე. ასეთი მრავალფერი ტოპოგრაფიის გამო, გავრცელებულია ვეგეტაციათა ხუთი განსხვავებული ტიპი. ფაუნის წარმომადგენელთაგან გავრცელებულია 29 სახეობის ძუძუმწოვარი და 180 სახეობის ფრინველი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Meru Betiri National Park Management Authority 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
კატეგორია:აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
Nine Mountains Away

***Nine Mountains Away*** — ქართული როკ-ჯგუფ Soft Eject-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2003 წელს. ალბომი ფოლკლორული მიმართულებისაა და მთლიანად ინსტრუმენტულია.

2023 წელს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომის რემასტერი.

## ნაწარმოებების სია
#„Nine Mountains Away“ - 7:52
#„Komble“ - 9:09
#„Under The Sky Of Toledo“ - 7:04
#„Khorumi“ - 10:23
#„Message From Caucasus“ - 7:38
#„Pastoral“ - 8:16
#„Sakhumaro“ - 7:42
#„Bibi“ - 9:50

## პერსონალი
*ვახო ბაბუნაშვილი – აკუსტიკური გიტარა, ბასი
*გია ქარჩხაძე - აკუსტიკური გიტარა, ელექტრო გიტარა
*გიორგი კობახიძე – აკუსტიკური გიტარა, ელექტრო გიტარა
*ანა სიხარულიძე – კლავიშები, აკორდეონი
*ნოდარ მანჩხაშვილი – დასარტყამი ინსტრუმენტები
*სანდრო ნიკოლაძე – ფლეიტა, ლირა
*ემზარ ბურდული – ვალტორნა

## რესურსები ინტერნეტში
*რევიუ: Soft Eject – Nine Mountains Away (2003)

## სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ალბომები
კატეგორია:Soft Eject-ის ალბომები
ბეტუნგ-კერიჰუნის ეროვნული პარკი

**ბეტუნგ-კერიჰუნი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, კუნძულ ბორნეოზე, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში.  მდებარეობს შიდა ნაწილში, მალაიზიის საზღვრის გასწვრივ. შეიქმნა 1995 წელს. მოიცავს 8 000 კმ²-ს. მალაიზიის მხარეს მდებარე ლანჯაგ-ენტიმაუს ველური ბუნების ნაკრძალთან ერთად, შეთავაზებულ იქნა იუნესკოსთვის, რათა შეიტანოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში სახელით „ბორნეოს ტრანსსასაზღვრო წვიმის ტყეების მემკვიდრეობა“. 

ეროვნული პარკი გორაკ–ბორცვიანი და მთიანია. სიმაღლე 150 მეტრიდან 1 800 მეტრამდე მერყეობს. ტოპოგრაფია ხასიათდება ციცაბო მწვერვალებით, უმაღლესი მწვერვალია კერიჰუნის მთა (1 790 მ). პარკში მდებარეობს მდინარე კაპუასის სათავე. 

პარკის მემკვიდრეობა მოიცავს ორ ეკორეგიონს — ბორნეოს წვიმის ტყეებს, რომელიც ტერიტორიის 2/3-ს ფარავს და ბორნეოს დაბლობის წვიმის ტყეებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
მარკო ჰიეტალა

**მარკო ტაპანი ჰიეტალა**(დ. 14 იანვარი, 1966) — ფინელი ბას გიტარისტი, მომღერალი და კომპოზიტორი. ცნობილია როგორც ფინური სიმფონიურ მეტალ ჯგუფ Nightwish-ის კაცი ვოკალი და ბას-გიტარისტი.Nightwish-მა 1997 წელს ჩაწერა პირველი სტუდიური ალბომი Angels Fall First. 1998 წელს ჯგუფიდან წავიდა ბას-გიტარისტი სამი ვანსკა და მის მაგიერ მიიღეს გიტარისტ-ვოკალისტი მარკო ჰიეტალა.Nightwish ყველაზე ცნობილი და წარმატებული ჯგუფია ფინეთში და მსოფლიო მასშტაბით 7 მილიონზე მეტი დისკი აქვს რეალიზებული; მიღებული აქვს 11 ოქროსა და 11 პლატინის ჯილდო (დისკები). Nightwish-ის ალბომები მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 5,5 მილიონი ასლის ოდენობით. იგი ასევე არის ჯგუფ tarot-ის ვოკალი და ბას-გიტარისტი

## ბიოგრაფია 
მარკო თავის ოთხ და-ძმას შორის უფროსია. 15 წლამდე იგი  ცხოვრობდა ტერვოში ფინეთის 2,500 კაციან ქალაქში. სიმღერა დაიწყო 11 წლის ასაკში, ხოლო გიტარაზე დაკვრა 12  წლისამ. 13 წლის უკვე იყო სკოლის ბენდ  "Sabotage"-ში სადაც ბასთან ერთად ასევე ვოკალიც იყო.15 წლის ასაკში საცხოვრებლად გადავიდა ქალაქ კუოპიოში.კუოპიოში მივიდა მუსიკალურ სკოლაში სადაც სწავლობდა კლასიკურ გიტარას, ვოკალს და მუსიკალურ თეორიას, სამი წლის განმავლობაში. წელიწადნახევრის განმავლობაში მარკო ასევე სწავლობდა  ოულუნკილას პოპის და ჯაზის კონსერვატორიაში. შემდგომ  შეურთდა ჯგუფ tarot-ს და 1986 გამოსცა პირველი ალბომი .tarot დღესდღეობითაც არსებობს და ტარდება კონცერტები როდესაც Nightwish არ აქვს დატვირთული გრაფიკი.მარკოს ტუომას ჰოლოპაინენმა 2001 წლის ნოემბრის საღამოს დაურეკა და შესთავაზა რომ ჩაენაცვლებინა სამი ვანსკა და ასევე ემღერა ჯგუფში. მარკო დათანხმდა ამ შემოთავაზებას და დღემდე რჩება Nightwish-ის წევრად.

## დისკოგრაფია 
### Tarot
* *Spell of Iron* (1986)
* *Follow Me Into Madness* (1988)
* *To Live Forever* (1993)
* *Stigmata* (1995)
* *For the Glory of Nothing* (1998)
* *Suffer Our Pleasures* (2003)
* *Crows Fly Black* (2006)
* *Gravity of Light* (2010)
* *The Spell of Iron MMXI* (2011)

### Northern Kings 
**Reborn* (2007)
**Rethroned* (2008)

### Sapattivuosi
* Sapattivuosi (2003)
* Sapattivuosi Vol. 2 (2005)
* Ihmisen merkki (2009)

### Sinergy
**Beware the Heavens* (1999)
**To Hell and Back* (2000)
**Suicide By My Side* (2002)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ნაითვიშის ოფიციალური საიტი 
* Marco's profile on Nightwish.com 
* Marco Hietala's page on Tarot's official website
* Ragnarok Radio Interview with Northern Kings including Marco Hietala  

კატეგორია:Nightwish-ის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი

**დანაუ-სენტარუმი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, რომელშიც დაცულია მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე ბიომრავალფეროვანი ტბების სისტემა. მდებარეობს კუნძლ ბორნეოს შუაგულში, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. გადაჭიმულია მდინარე კაპუასის ზემო ტქქტონიკურ აუზზე, შესართავიდან 700 კმ-ის მოშორებით. აუზი ვრცელ ჭაობიან ჭალას წარმოადგენს, რომელიც 20 სეზონური ტბისგან, მტკნარი ტბის ჭაობის ტყისგან შედგება. ეროვნული პარკი აუზის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, სადაც სეზონური ტბების სამი მეოთხედია განაგებული. პარკის დაახლოებით ნახევრაი ტბებისგან შედგება, ნახევარი კი მტკნარი წყლის ჭაობის ტყეებისგან. 

800 კმ² ტერიტორია ველური ბუნების ნაკრძალად პირველად 1982 წელს გამოცხადდა; 1994 წელს მას კიდევ 1320 კმ² დაემატა და რამსარის ძეგლი გახდა. 1999 წელს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა, თუმცა ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია მხოლოდ 2006 წელს შეიქმნა. 

დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი მდიდარია თევზებით, სულ აღწერილია მათი 240 სახეობა. დადგენილია ფრინველთა 237 სახეობა, ძუძუმწოვართა 143 სახეობიდან კი 23 ბორნეოს ენდემია; მათ შორისაა ცხვირა მაიმუნი. შედარებით ფართოდაა წარმოდგენილი საფრთხის ქვეშ მყოფი ორანგუტანები. წარმოდგენილია რეპტილიების 26 სახეობა. 

ტბები ხელს უწყობს ტრადიციულ მეთევზეობას. კაპუასის ზემო ჭალის დასავლეთ ნაწილში სახლობს 20 000 ადამიანი, რომელთა 88% მალაიელი მეთევზეა. პარკის ტრეიტორიაზე არსებულ 20 სოფელში სახლობს 3 000 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Alas Purwo National Park  from Ministry of Forestry, Republic of Indonesia
* The magic of Alas Purwo National Park  from Inside Indonesia Oct-Dec 2004

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:რამსარის ძეგლები ინდონეზიაში
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:ინდონეზიის ჭარბტენიანი ტერიტორიები
კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1999 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
გუნუნგ-პალუნგის ეროვნული პარკი

**გუნუნგ-პალუნგი** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში.

## ისტორია
გუნუნგ-პალუნგს ეროვნული პარკის სტატუსი თავიდანვე არ ჰქონია. 

## გეოგრაფია
პარკი გამოირჩევა გავრცელებულუ სახეობების მრავალფეროვნებით, დაწყებული მანგროსა და ჭალის ტყეებით, დამთავრებული დაბლობის ალუვიური ტყეებით, მთის ტყეებითა და ველური ბუნებით. იგი ერთ-ერთია მსოფლიოში არსებული სულ რამდენიმე პარკიდან, სადაც შესაძლებელია ველურად მობინადრე ორანგუტანების ხილვა. 

1985 წელს გუნუნგ-პალუნგის მთებში დაარსსდა კვლევითი სადგური.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* gunungpalung.net : An information resource about Gunung Palung
* Yayasan Palung: Local conservation organization
* Gunung Palung Orangutan Project 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:1990 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
იჰოტრი

**იჰოტრი** () — მარილიანი ტბა კუნძულ მადაგასკარზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 50 მ სიმაღლეზე, ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ზედაპირის ფართობი 96-112 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 3,8 მ. ტბის სანაპიროზე არის ბანანის პლანტაციები.

## რესურსები ინტერნეტში
* იჰოტრი 

კატეგორია:მადაგასკარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
კინკონი

**კინკონი** () — ტბა კუნძულ მადაგასკარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ზედაპირის ფართობი 100 კმ². ფართობით მადაგასკარის ერთ-ერთი უდიდესი ტბაა. წარმოადგენს მაჰავავი-კინკონის დაცული ლანდშაფტის ნაწილს. ტბის პირას დიდი რაოდენობით ბუდობენ ფრინველები.

## რესურსები ინტერნეტში
* კინკონი 

კატეგორია:მადაგასკარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ტრიტრივა

**ტრიტრივა** () — ვულკანური წარმოშობის ტბა კუნძულ მადაგასკარზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2040 მ სიმაღლეზე, ქვეყნის დაახლოებით ცენტრალურ ნაწილში. მოქცეულია ჩამქრალი ვულკანის კრატერში. ტბის სიღრმე მერყეობს 80-150 მ ფარგლებში. არის ცხელი წყაროების გამოსავლები. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ტრიტრივა 

კატეგორია:მადაგასკარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბუკიტ-ბაკა-ბუკიტ-რაიის ეროვნული პარკი

**ბუკიტ-ბაკა-ბუკიტ-რაია** () — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, კუნძულ კალიმანტანზე. მდებარეობს დასავლეთ და ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციების საზღვარზე. პარკში დაცულია წვიმის ტყეები. 

გავრცელებულია 817 სახეობის მცენარე და მრავალი სახოების ცხოველი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* *Facebook Group* Taman Nasional Bukit Baka-Bukit Raya

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
კაშკატაშის მყინვარი

**კაშკატაშის მყინვარი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში. მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ადილსუს ხეობაში. საზრდოობს ფირნული ველითა და ულუყარის, ბჟედუხისა და თავისუფალი ესპანეთის პიკიდან ჩამომავალი ზვავით. აღმოსავლეთით ერთვის მწვერვალ ულუყარიდან ჩამოცოცებულ მნიშვნელოვან ყინულოვან ნაკადს. მყინვარის ბოლო მოქცეულია მაღალ რიგელზე.  

სხვადასხვა წყაროებში კაშკატაში განსხვავებული სახელწოდებით მოიხსენიება. პოდოზერსკის მიერ შედგენილ კავკასიის მყინვართა პირველ კატალოგში იგი აღნიშნულია როგორც კაშკათაუ. 
 
## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
გრიგორი ლეპსი

**გრიგორი ვიქტორის ძე ლეფსვერიძე** (), საზოგადოებისთვის ცნობილია, როგორც **გრიგორი ლეპსი** — წარმოშობით ქართველი მომღერალი და მუსიკოსი. იგი ქმნის როკ, პოპ და შანსონის ჟანრის მუსიკას.

## ბიოგრაფია
გრიგორი ლეპსი დაიბადა ქართველის ოჯახში, ქალაქ სოჭში, იმდროისთვის უკვე რუსეთის ფედერაციაში.

გრიგორი ლეპსს პრობლემები ჰქონდა ნარკოტიკებთან და სასმელთან დაკავშირებით. მას ექიმებმა აუკრძალეს თუნდაც ერთი დოზის მიღება და სასმელი. მოსკოვში გამგზავრების შემდეგ მან წარმატებებს მიაღწია სიმღერაში (ადრეულ პერიოდში მღეროდა რესტორნებში) და რამდენიმე ჰიტი ჩაწერა, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ეგრეთ წოდებულ ქურდულ სამყაროში.

## ოჯახი
გრიგორი ლეპსი ორჯერ არის დაქორწინებული, პირველი მეუღლისგან მას შეეძინა გოგონა ინგა.

მეორე მეუღლისგან ჰყავს ორი გოგო — ევა (2002) და ნიკოლი (2007) და ვაჟი ივანე (2010).

## დისკოგრაფია
; ალბომები
* 1995 — Натали (*Natalie*)
* 1997 — Целая жизнь (*Lifetime*)
* 2000 — Спасибо, люди... (*Thank you, people ...*)
* 2002 — На струнах дождя... (*On the strings of rain ...*)
* 2004 — Парус (*Sail*)
* 2006 — Лабиринт (*Maze/Labyrinth*)
* 2006 — В центре Земли (*In the center of the Earth*)
* 2007 — Второй (*Second*)
* 2009 — Водопад (*Waterfall*)
* 2011 — Пенсне (*Pince-nez*)
* 2011 — Берега чистого братства (*Bank of pure brotherhood*) — ალექსანდრე როზენბაუმთან ერთად
* 2012 — Полный вперед!
* 2014 — Гангстер №1

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:რუსი როკ-მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მომღერლები
კატეგორია:ქართული წარმოშობის რუსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-2 ეტაპი

**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-2 ეტაპი** — გაიმართა ავსტრიის ქალაქ ჰოხფილცენში 2012 წლის 7 დეკემბრიდან - 9 დეკემბრამდე.

## ღონისძიების განრიგი 
## მედალოსნები 
### კაცები 
### ქალები 
ბიატლონის მსოფლიო თასი – მე-2 ეტაპი, 2012–13
– მე-2 ეტაპი
ემპპუ ვუორინენი

**ერნო „ემპპუ“ მატი იუჰანი ვუორინენი** (დ. 1978 წლის 24 ივნისს) — ფინელი გიტარისტი და კომპოზიტორი. ის ცნობილია როგორც სიმფონიურ მეტალ ჯგუფ Nightwish-ის გიტარისტი. Nightwish 1996 წელს დააარსეს ემპპუმ და მისმა მეგობრებმა, ტუომას ჰოლოპაინენმა და ტარია ტურუნენმა. ჯგუფის პირველი ალბომი იყო Angels Fall First, რომელიც გამოვიდა 1997 წლის 1 ნოემბერს. ის ყველაზე ცნობილი და წარმატებული ჯგუფია ფინეთში და მსოფლიო მასშტაბით 7 მილიონზე მეტი დისკი აქვს გამოცემული; მიღებული აქვს 11 ოქროსა და 11 პლატინის ჯილდო. Nightwish-ის ალბომები მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 5,5 მილიონი ასლის ოდენობით

ემპპუმ გიტარაზე დაკვრა დაიწყო 12 წლის ასაკში და მას შემდგომ მოღვაწეობს სხვადასხვა ჯგუფში. ეს ჯგუფებია Nightwish-ის, Brother Firetribe, Barilari, Almah და Altaria.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ფინეთში, კიტეეში.ის დედმამიშვილებში უფროსია, ჰყავს ტყუპისცალი ძმა და სამი და. ბავშვობაში მისი ჰობი იყო სპორტი, ტყეში ხეტიალი, სხვადასხვა ინსტრუმენტზე დაკვრა, და ზოგჯერ სწავლაც კი. მუსიკამ სერიოზულად გაიტაცა. როდესაც 11 წლის იყო. იგი  მადლობას უხდის მის გიტარისტ მეგობრებს, განსაკუთრებით მატი ტურუნენს, რომელიც მისი გიტარის მასწავლებელი იყო. მას შემდეგ, რაც ისწავლა მელოდიის აწყობა, ძირითადად დაიწყო ყველა სახის ჩანაწერის მოსმენა და ცდილობდა, გაემეორებინა მოსმენილი. ცნობილია, რომ სიმღერა "Whoever Brings The Night", რომელიც შეტანილია ალბომში Dark Passion Play, ემპპუმ მარტომ დაწერა. ემპპუს ასევე ტუომასთან ერთად აქვს მონაწილეობა მიღებული Angels Fall First-ის და Imaginaerum-ის დაწერაში. მას ფანები მოფერებით ჰობიტს ეძახიან, რადგან იგი სიმაღლეში 1,60 მეტრია.

## დისკოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*Nightwish-ის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:Nightwish-ის წევრები
კატეგორია:ფინელი გიტარისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – 1-ლი ეტაპი

მინი|300პქ|მსოფლიო თასი ესტერსუნდში 02-12-2012
**ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – 1-ლი ეტაპი** — სეზონის გახსნითი ღონისძიებარომელიც გაიმართა შვედეთის ქალაქ ესტერსუნდში 2012 წლის 25 ნოემბრიდან - 2 დეკემბრამდე.

## ღონისძიების განრიგი 
## მედალოსნები 
### კაცები 
### ქალები 
### შერეული 
## სქოლიო 
ბიატლონის მსოფლიო თასი – 1-ლი ეტაპი, 2012–13
– 1-ლი ეტაპი
კაიან-მენტარანგის ეროვნული პარკი

**კაიან–მენტარანგი** () — გაუვალი ტყეებიანი ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, აღმოსავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. სახელი ეწოდა მენტერანგის მთების პლატოებისგან, რომელიც მისი ტერიტორიის დიდ ნაწილს მოიცავს.

## გეოგრაფია
ეროვნული პარკი მდებარეობს ინდონეზია–მალაიზიის საზღვარზე. შექმნილია მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდთან დადებული ხელშეკრულება „ბორნეოს გულის“ თანახმად, რომელიც მოითხოვს ბორნეოს ტრანსსასაზღვრო მთიანეთის დაცვას, ინდონეზიას, მალაიზიასა და ბრუნეის შორის. 

ბოლო წლებამდე, ეროვნულ პარკში შესვლა საკმაოდ რთული იყო ტურისტებისათვის. სირთულეს ძირითადად მალაიზიაი–ნდონეზიის საზღვარზე მცხოვრები ადგილობრივები ქმნიდნენ. თუმცა ბორნეოს გულის შეთანხმების წყალობით, ეს პრობლემა გარკვეულწილად მოგვარდა და შესვლა შესაძლებელია მალაიზიის მხრიდან.

## ადამიანთა დასახლებები
პარკის ტერიტორიაზე აღმოჩენლი ქვის იარაღები და სამარხები მიუთითებენ, რომ ეს ტერიტორია ბოლო 350 წლის მანძილზე დასახლებულია. ამჟამად, აქ სახლობს დაახლოებით 20 000 - 25 000 დაიაკი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*"'New mammal' seen in Borneo woods", *BBC News*
*"'How to Visit Kayan Mentarang'"
*
*"'The work of WWF in Kayan Mentarang National Park'"
*"'Remote expeditions in Kayan Mentarang National Park'" 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კალიმანტანის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩრდილოეთ კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
აილამა

**აილამა**, **აჰლამა** () — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონზე, მდინარე ზესხოს მარჯვენა შენაკადის — ყორულდაშის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4547 მ. აგებულია იურული ფიქლებით. აილამის ქვედა ფერდობებზე სუბალპური და ალპური მდელოებია, ზედა ფერდობებზე — სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები. აილამის სამხრეთი ფერდობის ძირას არის ალპინისტური ბანაკი „აილამა“ (შეიქმნა 1965 წელს). მწვერვალზე პირველი ასვლა განხორციელდა 1937 წელს.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
წურუნგალა

**წურუნგალა** — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ყორულდაშის (ცხენისწყლის მდგენელი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4222 მ. აგებულია ქვედა იურული თიხაფიქლებით. წურუნგალის ქვედა კალთებზე სუბალპური და ალპური მდელოებია, ზედაზე — სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტი. სამხრეთ კალთის ძირას არის ალპინისტური ბანაკი „აილამა“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
რიჩარდ ჯენკინსი

**რიჩარდ დეილ ჯენკინსი** ( დ. 4 მაისი 1947, დე-კალბი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა და გაიზარდა ილინოისის შტატის ქალაქ დე-კალბიში, დედამისის დიასახლისის — მერი ელიზაბეთისა და მამამისის სტომატოლოგის — დეილ სტივენ ჯენკინსის ოჯახში. სწავლობდა დე-კალბის უმაღლეს სკოლაში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა სატვირთოს მძღოლად მუშაობდა. ილინოისის უესლიანის უნივერსიტეტში სწავლისას მიიღო ხარისხი დრამის სფეროში. Trinity Repertory Company-ის ჯგუფის ერთ-ერთი მსახიობი იყო, სადაც ითამაშა მრავალ სპექტაკლში. 1990-1994 წლებში იყო ამავე თეატრის მხატვრული ხელმძღვანელი. მისი კინოდებიუტი შედგა 1974 წელს.

1980-იან და 1990-იან წლებში კინოში მეორეხარისხოვან როლებს იღებდა. ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ რაც ითამაშა სატელევიზიო სერიალში „ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ“. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე შესრულებული როლები ფილმებში „ვიზიტორი“ და „ქოხი ტყეში“. *უოლტერ ვეილის* როლის შესრულებისთვის ფილმში *„ვიზიტორი“* ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.

## ფილმოგრაფია
## პირადი და ოჯახური ცხოვრება
1969 წლის 23 აგვისტოდან ქორწინებაში იმყოფება შერონ ფრიდრიკთან. წყვილს ჰყავს ორი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ინტერვიუ რიჩარდ ჯენკინსთან ერთად  
* ინტერვიუ რიჩარდ ჯენკინსთან ერთად  

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები