open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პტერიდოსპერმები

**პტერიდოსპერმები**, *თესლოვანი გვიმრები* (Pteridospermae, Lyginopteridopsida, Cycadofilices) — უძველესი ამომწყდარი შიშველთესლოვანი  მცენარეების ჯგუფი. გამოჩნდნენ დევონური პერიოდის ბოლოს და მიაღწიეს ადრინდელ  ცარცულ ეპოქას. 

გარეგნულად მცირე ნაწილი წააგავდა ხისებრ გვიმრებს (ამიტომაც ადრე გვიმრებად მიიჩნევდნენ). პტერიდოსპერმები განსხვავებულსპორიანი მცენარეები იყო. მიკროსპორანგიუმები თავმოყრილი ჰქონდათ სორუსებად ანდა ქმნიდნენ სინანგიუმებს. თესლკვირტები განლაგებული იყო ვეგეტატიურ ფოთლებზე, ზოგიერთისა — მოქცეული იყო დახურულ ან ნახევრად დახურულ სათავსში — კუპულაში.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 8, გვ. 224,. თბ., 1984

კატეგორია:შიშველთესლოვნები
პრჟევალსკის ცხენი

**პრჟევალსკის ცხენი** () — კენტჩლიქოსანთა ცხოველი ცხენის გვარისა. 1879 წელს ცენტრალურ აზიაში აღმოაჩინა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ. აქვს მოკლე ფაფარი, მოზრდილი თავი, მსხვილი კისერი, მოკლე ფეხები და პატარა ყურები. ულაყის სხეულის სიგრძეა 2,3 მ, ჭაკი რამდენადმე უფრო პატარაა. ბინადრობდა ჯუნღარის უდაბნოში. ქმნიდა 5-20 სულისაგან შემდგარ რემას. ამჟამად ბუნებაში მისი არსებობა საეჭვოა. უკანასკნელი ჯოგი ბუნებაში 1967 წელს შეამჩნიეს, ხოლო უკანასკნელი წარმომადგენელი 1969 წელს. შემონახულია ევროპისა და ამერიკის ზოოპარკებში, უკრაინაში — ასკანია-ნოვაში. ეჯვარება შინაურ ცხენს და ქმნის ნაყოფიერ შთამომავლობას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხენი
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
ზარასაი

**ზარასაი** (, 1836-1918 *ნოვოალექსანდროვსკი*) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ  ლიეტუვაში, ზარასაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შვიდ ზღვას შორის.

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პტეროდაქტილისნაირნი

thumb|Gnathosaurus macrurus
**პტეროდაქტილისნაირნი** (), იურულ და ცარცულ პერიოდებში მცხოვრებ ამომწყდარ ქვეწარმავალთა რიგი. შეგუებული იყვნენ ჰაერში ფრენას. ცნობილია დასავლეთ ევროპიდან, აღმოსავლეთ აფრიკიდან და ამერიკიდან. რუსელთში ნაპივნია ვოლგისპირეთში. პტეროდაქტილისნაირთათვის დამახასიათებელია წაგრძელებული, მსუბუქი ქალა, წაგრძელებული კისრის მალები, მასიური, ფართო და ძლიერი ფრთები, მოკლე კუდი. სხეულის ზომა მერყეობდა ბეღურას ზომის წვრილი ფორმებიდან გიგანტურ პტერანოდონამდე. წვრილი ფორმები იკვებებოდნენ მწერებით, მსხვილები — თევზებითა და წყლის სხვა ორგანიზმებით.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 8, გვ. 224, თბ., 1984

კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
კატეგორია:პტეროზავრები
უოტერგეიტის სკანდალი

[thumb|300px|[უოტერგეიტის კომპლექსი, სადაც გახმაურებულ შეჭრას ჰქონდა ადგილი.]]
**უოტერგეიტის სკანდალი** () — აშშ-ის პოლიტიკური სკანდალი რიჩარდ ნიქსონის პრეზიდენტობის პერიოდში, რომელიც ნიქსონის რამდენიმე უახლოესი მრჩეველის დაპატიმრებითა და თვით პრეზიდენტის გადადგომით დასრულდა 1974 წლის 9 აგვისტოს.

სკანდალი დაიწყო ვაშინგტონში 1972 წლის 17 ივნისს უოტერგეიტის საოფისე კომპლექსში დემოკრატიული ეროვნული კომიტეტის შტაბ-ბინაში შეჭრისთვის ხუთი ადამიანის დაპატიმრებით. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს მიერ წარმოებული გამოძიებით, ხოლო მოგვიანებით სენატის უოტერგეიტის კომიტეტისა და თემთა პალატის იურიდიული კომიტეტისა და პრესის მხილებით დადგინდა, რომ ეს შეჭრა ერთ-ერთი იყო მრავალრიცხოვან არალეგალურ საქმიანობათაგან, რომლებიც ნიქსონის შტატის თანამშრომლების მიერ იყო ნებადართული და წარმოებული. მათ ასევე გამოააშკარავეს დანაშაულისა და კანონდარღვევის უამრავი შემთხვევა, რომლებიც მოიცავდა საარჩევნო კამპანიის დარღვევებს, პოლიტიკურ შპიონაჟსა და საბოტაჟს, არალეგალურ შეჭრებს, გაუმართლებელ საგადასახადო აუდიტებს, არალეგალურ მოსმენებს მასშტაბურ დონეზე და ასევე საიდუმლო ფარულ საბანკო ანგარიშს მექსიკაში, ამგვარი ოპერაციების ჩამტარებელთა ანაზღაურებისთვის. ეს საიდუმლო ფონდი გამოიყენებოდა ასევე იმ შვიდი ადამიანის გასაჩუმებლად, რომლებიც 17 ივნისის შეჭრისთვის იყვნენ დაკავებული.

ნიქსონი და მისი შტატი ერთმანეთში შეთანხდმენ შეჭრის გარემოებების დასაფარავად, განსაკუთრებით კი, მისი თეთრ სახლთან კავშირის დასამალად, ამ ფაქტის მოხდენამდე ექვსი დღით ადრე. პრეზიდენტისა და მისი შტატის თანამშრომლების მაკომპრომეტირებელი მტკიცებულებების ორი წლის განმავლობაში შეგროვების შემდეგ, რაც მოიცავდა მისი ყოფილი შტატის თანამშრომლების აღიარებებს სენატის გამოძიებაში, გაირკვა, რომ ნიქსონს ხმის ჩამწერის სისტემა ჰქონდა საკუთარ ოფისში თეთრ სახლში, რომელსაც მრავალი საუბარი ჰქონდა დაფიქსირებული. ამ ფირების ჩანაწერებიდან გამოაშკარავდა, რომ მას პირადად მიუძღოდა ბრალი მართლმსაჯულებისთვის სიმართლის დამალვაში, კერძოდ ამ შეჭრასთან დაკავშირებულ გარემოებებში. ეს ჩანაწერი მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც „კვამლიანი თოფი“ (smoking gun). სასამართლო გარჩევების სერიის ბოლოს აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ საქმეში „აშშ ნიქსონის წინააღმდეგ“ ერთხმად უყარა კენჭი გადაწყვეტილებას პრეზიდენტის მიერ ჩანაწერების გადაცემაზე და ნიქსონი იძულებული გახდა ისინი გამოეაშკარავებინა.

თემთა პალატაში უეჭველი იმპიჩმენტისა, ხოლო სენატში დატუსაღების შესაძლებლობის წინაშე დამდგარი ნიქსონი ათ დღეში გადადგა, რითაც პირველი და ერთადერთი აშშ-ის პრეზიდენტი გახდა, რომელიც ამ პოსტიდან ვადამდე გადადგა. მისმა მემკვიდრემ ამ პოსტზე, ჯერალდ ფორდმა, გამოსცა წინააღმდეგობრივი ნიქსონის შეწყალება ნებისმიერი ფედერალური კანონდარღვევისთვის, რომელიც კი მას ჩადენილი შეიძლება ჰქონდა პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას.

## რესურსები ინტერნეტში
* უოტერგეიტის სკანდალი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* Watergate Trial Conversations  
* Watergate Timeline 
* BBC News reports on Watergate 

*
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
იგნალინა

**იგნალინა** () — ქალაქი ლიეტუვაში, უტენის მაზრაში, იგნალინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა  6 307 ადამიანი (2005).

ქალაქშია ერბო-კარაქის წარმოების ქარხანა. ქალაქის მახლობლადაა (39 კმ) — იგნალინის ატომური ელექტროსადგური.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
იონიშკისი

**იონიშკისი** (, ) — ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, მდებარეობს  ლატვიის საზღვრიდან 14 კილომეტრში. იონიშკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ვილნიუსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 253 კილომეტრზე. კაუნასიდან ჩრდილოეთით 187 კილომეტრზე, ხოლო შიაულიაიდან 39 კმ. ასევე ჩრდილოეთით.

გერბი მიიღეს 1992 წელს. მასზე გამოსახულია მთავარანგელოზი მიქაელი, რომელიც ამარცხებს დრაკონს.

ისევე როგორც ლიეტუვის ქალაქების უმრავლესობაში იონიშკისშიც მოსახლეობის უმრავლესობას ებრაელები შეადგენდნენ. 1897 წლის მონაცემებით ქალაქში მაცხოვრებელი 4 774 ადამიანიდან 2 272 ებრაელი იყო. პირველსა და მეორე მსოფლიო ომს შორის პერიოდში აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 700 ებრაელი. მოქმედებდა ებრაული სკოლა და სამი სინაგოგა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* იონიშკისის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
კაიშიადორისი

**კაიშიადორისი** (, ) — ქალაქი ლიეტუვის ცენტრალურ ნაწილში, კაუნასის მაზრის კაიშიადორისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. კათოლიკური კაიშაიდორისის ეპარქიის ცენტრი, რომლის შემადგენლობაშიც შედის 7 დეკანატი.  

მდებარეობს ვილნიუსსა და კაუნასს შორის, ვილნიუსიდან 60 კმ. კაუნასიდან 40 კმ. არის სარკინიგზო კვანძი, ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ქალაქშია მუზეუმი, რომელიც 1998 წელს გაიხსნა. 1915 წელს გერმანული ოკუპაციის  პერიოდში იყო მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პტიში (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პტიში** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პტიში — მყინვარი აფხაზეთის კავკასიონზე
* სამხრეთის პტიში — მთა აფხაზეთის კავკასიონზე
* პტიში — უღელტეხილი აფხაზეთის კავკასიონზე
* პტიში — მდინარე აფხაზეთში
* პტიში — გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი სახელწოდება
ლაზდიიაი

**ლაზდიიაი** () — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ  ლიეტუვაში, ალიტუსის მაზრაში, ლაზდიიაის რაიონის თვითმმართველობის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პოლონეთის საზღვრიდან 7 კმ-ში..

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პასვალისი

**პასვალისი** (, ) — ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრის პასვალისის რაიონის და პასვალისის სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი.  მდებარეობს მდინარე სვალიას ნაპირებზე. ქალაქის ცენტრს აქვს ისტორიული ძეგლის სტატუსი. ქალაქში მდებარეობს წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ტაძარი (აშენებულია 1787 წ.) XVIII საუკუნის სამრეკლოთი.

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
დოვმონტი

thumb|წმ. დოვმონტის (თიმოთეს) ხატი
**დოვმონტი** (,    , (), ნათლობისას **თიმოთე**; დ. 1240 — გ. 17 მაისი, 1299) — ლიტვური წარმოშობის ფსკოვის დიდი მთავარი, მეფობდა 1266 წლიდან 1299 წლამდე. არაერთხელ ებრძოდა ლიტველებსა და გერმანელებს, მათ შორის რაკოვის ბრძოლაშიც. მისი მმართველობისას ფსკოვმა მიიღო ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა ნოვგოროდისგან. იგი იყო დაქორწინებული მინდოვგის ცოლის დაზე. ასევე მიჩნეულია, რომ დევმონტმა პირადად მოკლა მინდოვგი. მინდოვგის მკვლელობის შემდეგ იგი გადასახლდა ფსკოვში, სადაც ფსკოველებმა იგი თავის მთავრად აღიარეს.

## ლიტერატურა
*
*
* Entries for the years 1265-1299 in  provide information on Daumantas as the ruler of Pskov.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1240
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1299
კატეგორია:ფსკოვის მმართველები
The Geese & the Ghost

***The Geese & the Ghost*** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის გიტარისტ ენტონი ფილიპსის სადებიუტო სოლო-ალბომი, გამოცემული 1977 წელს.

## მიმოხილვა 
1969 წელს, ჯენესისში მოღვაწეობამდე, ფილიპსმა და მაიკ რეზერფორდმა ჩაწერეს რამდენიმე მუსიკალური პიესა, რომელთა შორის იყო D Instrumental. 1970 წლიდან, ჯგუფიდან წასვლის შემდეგ ფილიპსმა განაგრძო მუშაობა საკუთარ სიმღერებზე. 1973 წელს მან კვლავ იმუშავა რეზერფორდთან, მცირე პროექტებზე, მაგრამ გადადო მათი შედეგები. მოგვიანებით ის კვლავ დაუბრუნდა ჩაწერილ მასალას.

ალბომზე მუშაობა დასრულებული იქნა 1976 წლისათვის Charisma Records აღარ იყო დაინტერესებული ფილიპსის სოლო-ნაშრომების გამოცემით, მაგრამ გამოჩნდა ლეიბლი Passport Records, რომელმაც გამოხატა სურვილი, ეთანამშრომლა ფილიპსთან.

## სიმღერების სია
### 2015 წლის დელუქს-გამოცემა
## პერსონალი 
* ენტონი ფილიპსი –  გიტარები
* მაიკ რეზერფორდი –  გიტარები
* ფილ კოლინზი –  ვოკალი (2, 4)
* რობ ფილიპსი –  ჰობოი (11, 12, 14)
* ლაზო მომულოვიჩი –  ჰობოი (3, 11)
* ჯონ ჰეკეტი –  ფლეიტები (9, 13, 14)
* უილ სლითი –  ფლეიტა, პიკოლო (3)
* ჯეკ ლანკასტერი –  ფლეიტა, ლირიკონი (14)
* ჩარლი მარტინი –  ჩელო (10-12)
* კირკ ტრევორი –  ჩელო (10-12)
* ნიკ ჰეილი –  ვიოლინო (11, 12)
* მარტინ უესტლეიკი –  ტიმპანონები (3, 10-12)
* ვივ მალ-კოლიფი –  ვოკალი (9)
* დევიდ თომასი –  კლასიკური გიტარა (15)
* რონი განი –  ჰარმონი –  (15)

## სქოლიო 
კატეგორია:ენტონი ფილიპსის ალბომები
კატეგორია:1977 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Passport Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები მაიკ რეზერფორდის პროდიუსერობით
შვენტოიი

thumb|*პალანგა ლიეტუვის რუკაზე*
**შვენტოიი** ან **შვიანტოიი** () — დასახლებული პუნქტი ლიეტუვის დასავლეთით, ბალტიის ზღვის ნაპირზე. ადმინისტრაციულ განხილვაში არის ქალაქ პალანგას ნაწილი. მოსახლეობა – მიახლ. 2000 ადამიანი. 

შვენტოიიში დგას წმინდა მარიამის ეკლესია, რომელიც აშენდა XXI საუკუნეს დასაწყისში ადრეული ხის ეკლესიის (1931 წ.) ნაცვლად. მოქმედებს ზოგადსაგანმანეთლებლო სკოლა, ფოსტა და სავაჭრო ცენტრი. 

კატეგორია:ლიეტუვის გეოგრაფია
პტიშის უღელტეხილი

**პტიში** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი) საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2995 მ. პტიშის უღელტეხილი აგებულია ქვედა პალეოზოური მეტამორფული ფიქლებით. აკავშირებს მდინარეების სამხრეთ პტიშისა (ჩხალთის აუზი) და ჩრდილოეთ პტიშის (ამანაუზის აუზი) ხეობებს საცალფეხო ბილიკით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის უღელტეხილები
კელმე

**კელმე** () — ქალაქი ლიეტუვაში, მდებარეობს შიაულიაის მაზრაში, მდინარე  კრაჟანტეზე,  19 კმ-ში რკინიგზის სადგურ  ტიტუვენაიდან. კელმის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
როკიშკისი

**როკიშკისი** (, , ) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრის როკიშკისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მდებარეობს ლატვიის საზღვართან ვილნიუსიდან 158 კილომეტრზე, კაუნასიდან 165 კმ და უტენიდან 63 კმ.

1916–1950 წწ. მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო, 1950 წლიდან რაიონული ცენტრია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* როკიშკისის რაიონის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* Rokiškio dvaro rūmai: дворцовый ансамбль 

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ამერიკული ბოცვერი

**ამერიკული ბოცვერი** () — ძუძუმწოვრების გვარი კურდღლისებრთა ოჯახისა. გვარის 16 წარმომადგენელი ცხოვრობს ამერიკის კონტინენტზე სამხრეთი კანადიდან დაწყებული ჩრდილოეთ არგენტინამდე დამთავრებული. მათი სხეულის სიგრძე 22-47 სმ აღწევს, წონა 250-2700 გრამს. სახეობების გარკვეული ნაწილი ჭაობებში ცხოვრობს, საშიშროების შემთხვევაში წყალში ყვინთავენ. სხვები ტყეებსა და ბუჩქნარებში ცხოვრობენ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ამერიკული ბოცვერი

კატეგორია:კურდღლისებრნი
ჰაი-ლაინი

thumb|300px|ჰაი-ლაინის ერთი სეგმენტი
**ჰაი-ლაინი** (ინგლ. The High Line) — 2.33 კმ სიგრძის აწეული პრომენადი მანჰეტენის ქვემო უესტ საიდის გასწვრივ, მიწის ზედაპირიდან დაახ. 10 მ სიმაღლეზე. აიგო 1930-იან წლებში ნიუ-იორკ ცენტრალ რეილროუდისთვის და 1980-იან წლებამდე რკინიგზის ფუნქციას ასრულებდა. 

პრომენადი 34-ე ქუჩიდან იწყება ჯავიტსის ყრილობათა ცენტრის სიახლოვეს და მიემართება განსვურთის ქუჩისკენ უესტ უილიჯის მიტ პაკინგ დისტრიქტში. 1990-იან წლებში მიგდებულ რკინიგზის ხაზებს შორის ველურის ბალახი და ხეები იზრდებოდა. 2000 წლიდან მოსახლეობის აქტიური მხარდაჭერის წყალობით ჰაი-ლაინის საპარკო ხეივნად გადაკეთებისთვის ქალაქმა სახსრები გამოყო. ხეივნის პირველი (სამხრეთი) ნაწილი 2009 წლის 8 ივნისს გაიხსნა. შუა ნაწილი რესტავრაციის პროცესშია, ხოლო ჩრდილოეთი ნაწილის ბედი ჯერჯერობით გაურკვეველია.

## რესურსები 
* ჰაი-ლაინის მეგობრები
* ჰაი-ლაინი გახსნის დღეს
* ვიდეოკოლაჟი ჰაი-ლაინზე
* პროექტი

კატეგორია:ნიუ-იორკის პარკები
კატეგორია:მანჰეტენი
რასეინიაი

**რასეინიაი** (, ) — ქალაქი ლიეტუვაში, რასეინიაის რაიონის  ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კლაიპედა–კაუნასის გზატკეცილზე. რკინიგზის სადგურ ვიდუკლედან 20 კმ-ში, ვილნიუსიდან სამხრეთ-დასავლეთით 187 კმ-ში. ქალაქში მდებარეობს XVII-XVIII საუკუნეების რენესანსული მონასტერი და ღვთისმშობლის მონასტერი (1782), დანარჩენი ღირსშესანიშნაობანი დაინგრა  მეორე მსოფლიო ომის დროს. ქალაქი დაძმობილებულია პოლონეთის ქალაქ ლუბარტუვთან.

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
სამხრეთის პტიში

**სამხრეთის პტიში** — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა შენაკადის — ჩხალთის აუზში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3605 მ. აგებულია ქვედა პალეოზოური გნაისებითა და კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
ემელიან პუგაჩოვი

thumb|ემელიან პუგაჩოვი
**ემელიან ივანეს ძე პუგაჩოვი** (; დ. დაახლოებით 1742, სტანიცა დონის ზომოვეისკაია — გ. 19 იანვარი/21 იანვარი, 1775, მოსკოვი) — 1773–1775 წლებში გლეხთა ომის წინამძღოლი რუსეთში. წარმოშობით კაზაკი იყო. 1756-1763 წლებში მონაწილეობდა შვიდწლიან ომში, ხოლო 1768-1770 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომში.  1771 წელს თავი აარიდა სამხედრო სამსახურს და 1773 წლის იანვრიდან კატორღა მიუსაჯეს. მაისში გაიქცა ყაზანის ციხიდან და ჩავიდა იაიკის კაზეკებთან. მათთან მოლაპარაკების შემდეგ დაირქვა გარდაცვლილი იმპერატორ პეტრე III-ის სახელი და კაზაკებს აჯანყებისაკენ მოუწოდა. მისი მიზანი ტიპური გამოხატვა იყო ხალხის საერთო განწყობისა — შეექმნათ კაზაკურ-გლეხური სახელმწიფო, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა სამართლიანი „გლეხთა მეფე“.

გლეხთა ომის დროს გამომჟავნდა პუგაჩოვის არაჩვეულებრივი ენერგია, სიმამაცე, გამჭრიახობა, ორგანიზატორული და სამხედრო ნიჭი. 1774 წლის 8 სექტემბერს პუგაჩოვი შეთქმულებმა შეიპყრეს და ხელისუფლებას გადასცეს. ძიება მიმდინარეობდა იაიცკი-გოროდოკში (ახლანდელი ურალსკი), სიმბირსკა (ახლანდელი ულიანოვსკი) და მოსკოვში. სასამართლო შედგა 1774 წლის 29-31 დეკემბერს მოსკოვში. სენატის განაჩენით, რომელიც დაამტკიცა იმპერატორმა ეკატერინე II-მ, პუგაჩოვი და მისი 4 თანამებრძოლი 1775 წლის 10 იანვარს სიკვდილით დასაჯეს მოსკოვში. პუგაჩოვის ოჯახი — მეუღლე სოფიო, შვილები ტროფიმი, აგრაფენა და ხრისტინა, მეორე ცოლი — „იმპერატრიცა“ უსტინია კუზნეცოვა კექსჰოლმში (ახლანდელი პრიოზერსკი) გადაასახლეს.

## ლიტერატურა 
* *ნაკაშიძე ნ.,* დონი კაცს არ უღალატებს, თბ., 1967;

კატეგორია:კაზაკები
კატეგორია:დაბადებული 1742
კატეგორია:გარდაცვლილი 1775
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
პუერარია

**პუერარია**, *კუძუ* (Pueraria) — მრავალწლოვანი ხვიარა მცენარეების გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. აერთიანებს 15 (სხვა მონაცემებით 35-მდე) სახეობას. 

გავრცელებულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიაში, ახალ გვინეაში, პოლინეზიასა და ტროპიკულ აფრიკაში. კუძუ (Pueraria lobaTa, ადრე Pueraria hirsuta) ლიანაა ხვიარა ან გართხმული გახევებული ღეროთი. 

იზრდება ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში. ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში კულტივირებულია, როგორც საკვები და ზოგჯერ სართავი მცენარე. ფესვსა და ნაყოფს (პარკს) იყენებენ ბოსტნეულად. ფესვიდან იღებენ სახამებელს (ე. წ. იაპონური არორუტი), ღეროსაგან - ბოჭკოს. კარგად ამაგრებს ნიადაგს. 

დეკორატიულ მცენარედ აშენებენ კავკასიაში შავი ზღვის სანაპიროზე და ყირიმში. ადვილად ველურდება. განსაკუთრებით სწრაფად იბარდება ბათუმის მიდამოებში, სადაც ყველგან ფარავს ზღვისპირა კალთებს.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:პარკოსნები
პტიში

**პტიში** — აფხაზეთის გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლების მარჯვენა პტიშისა და მარცხენა პტიშის ძველი სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ისტორიული სოფლები
ფლეიტა

thumb|right|250px|ფლეიტები მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან
**ფლეიტა** — სასულე მუსიკალური საკრავი. არსებობს განივი (დაკვრისას უჭირავთ ჰორიზონტალურად) და გასწვრივი ანუ სიგრძივი (იჭერენ ვერტიკალურად) ფლეიტები. გავრცელებულია უძველესი დროიდან, აღსანიშნავია, რომ ფლეიტა ამ დროისთვის უძველესი მუსიკალური საკრავია მსოფლიოში. გერმანიაში აღმოჩნდა 35,000 წლის წინ ძვლისგან გამოთლილი ფლეიტა.

thumb|right|250px|ფლეიტის დიაპაზონი

თანამედროვე ფლეიტა განივი ტიპისაა; აქვს ცალი მხრიდან დახურული ცილინდრული ლულა. ლულის ზედა ნაწილი წარმოადგენს საკრავის თავს, შუა ნაწილში განლაგებულია მოძრავი საცობი (წყობის რეგულირებისთვის), ჰაერის ჩასაბერი ხვრელი და ყველა ძირითადი სარქველი; ლულის ქვედა ნაწილში მოთავსებულია 3—4 სარქველი. საკრავი მზადდება სპეციალური ჯიშის ხისგან, ლითონისა და პლასტმასისაგან. დიაპაზონი — მცირე ოქტავის სი, ან პირველი ოქტავის დო — IV ოქტავის დო-მდე. ფლეიტის ნოტები იწერება ვიოლინოს გასაღებში. ფლეიტა საორკესტრო, საანსამბლო და სოლო საკრავია. ნაირსახეობებია: მცირე ფლეიტა (ფლეიტა პიკოლო), ალტის ფლეიტა და ბანის ფლეიტა.

thumb|right|250px|თანამედროვე საორკესტრო ფლეიტა

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* *ნანა მაჭარაშვილი*, ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გამომცემლობა „მერედიანი“, თბ. 2004. *სპებ-ის მასალები*.
* ფლეიტა, უცხო სტყვათა ლექსიკონი .

## სქოლიო 
კატეგორია:მუსიკალური საკრავები
ევროპის ჩელენჯ-თასი

მინი|თასი, 2013
დაარსდა 2004 წელს. ეს ტურნირი მესამე საკლუბო ტურნირად ითვლება ულების ევროლიგის და ევროთასის შემდეგ და ორგანიზატორთა აზრით თითქოსდა უნდა შეეცვალა რადივოე კორაჩის თასი. ტურნირს 2008 წლამდე ეწოდებოდა ფიბა-ევროლიგა. 2008 წელს გაერთიანდა ფიბას თასთან და ეწოდა ევროპის ჩელენჯ-ქაფი. 

## გამარჯვებულები და ფინალისტები 
! s! style="background: #ddffdd;"|წელი 
! s! style="background: #ddffdd;"|ჩატარების 
ადგილი
! s! style="background: #ddffdd;"|გამარჯვებული 
! s! style="background: #ddffdd;"|ფინალისტი 
! s! style="background: #ddffdd;"|შედეგი 
|----
|2004
|ყაზანი
|უნიქსი ყაზანი,
|,,მარუსი’’ ათენი,
|87 - 63
|----
|2005
|სტამბოლი
|,,დინამო’’სანქტ-პეტერბურგი,
|,,ბკ  კიევი’’  კიევი,
|85 - 74
|----
|2006
|კიევი
| ,,ხუვენტუდი’’ ბადალონა, 
|,,ხიმკი’’ მოსკოვის ოლქი, 
|88 - 63
|----
|2007
| ჟირონა
|,,ბკ  ჟირონა’’ ჟირონა,
|,,აზოვმაში’’ მარიუპოლი,
|79 - 72
|----
|2008
|ლიმასოლი
|,,ბარონსი’’რიგა,
|,,დეკსია’’  კუაერგნონი,
|63 - 62
|----
|2009
|ბოლონია
|,,ვირტუსი’’ ბოლონია, 
|,,შოლე’’ შოლე, 
|77 - 75
|----
|2010
|გიოტინგენი
|,,გიოტინგენი’’ გერმანია, 
|,,კრასნიე კრილია’’ სამარა, 
|77 - 75
|----
|2011
|ოსტენდე
|კრკა  ნოვო მესტო, 
|,,ლოკომოტივ-ყუბანი’’ კრასნოდარი, 
|83 - 77
|-----
|2012
|დებრეცენი, 
|,,ბეშიქთაში* სტამბოლი,
|,,შალონი* შალონი, 
|91 - 86
|}

## ლიტერატურა 
* სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006
* Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official Web Site FIBA Europe
* Sports123 
* შედეგების არქივი

კატეგორია:კალათბურთი
კატეგორია:საერთაშორისო ტურნირები კალათბურთში
კატეგორია:ევროპის საკლუბო ტურნირები კალათბურთში
They Dance Alone (Cueca Solo)

„**They Dance Alone (Cueca Solo)**“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სიმღერა ალბომიდან *Nothing Like the Sun*, რომელიც გამოიცა სინგლის სახით, 1988 წელს. სიმღერაში მუსიკოსი აკრიტიკებს აუგუსტო პინოჩეტის რეჟიმს და უმღერის მის მსხვერპლებს. უშუალოდ, სიმღერა ტრიალებს მათი თემის ირგვლივ. ასევე საუბარია დედებზე, რომლებიც საკუთარ თავს ეცეკვებიან - როგორც ცნობილია, ეს იყო დედების სამგლოვიარო ცეკვა, რომელიც ეძღვნებოდა დაკარგულ ადამიანს.

სიმღერაში მოწვეული მუსიკოსის სახით უკრავს მარკ ნოპფლერი.

## სიმღერების სია 
;CD, A&M Records – 390 325-2 

# They Dance Alone (Cueca Solo) - 7:16
# If You There - 4:08
# Ellas Danzan Solas (Cueca Solo) - 7:17

## სქოლიო 
კატეგორია:სტინგის სიმღერები
კატეგორია:1987 წლის სიმღერები
კატეგორია:1988 წლის სინგლები
ვილჰელმს პურვიტისი

**ვილჰელმს პურვიტისი**  (დ.  3 მარტი [ ძვ. სტ. 20 თებერვალი], 1872, ხუტარ იაუჟი, ახლანდელი ცესისის რაიონი, ლატვია — გ. 14 იანვარი, 1945, ნოიჰაიმი, გერმანია) — ლატვიელი ფერმწერი, პეიზაჟისტი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (1890–1897), იყო ა. კუინჯის მოწაფე. ლატვიის სამხატვრო აკადემიის რექტორი რიგაში (1919–1934) და ამავე აკადემიის პეიზაჟის სახელოსნოს ხელმძღვანელი (1921–1944). პურვიტისის ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია ემოციურობა, დეკორატიულობა („ზამთრის პეიზაჟი“, 1898, „შემოდგომა“ დაახლოებით 1929, ორივე ლიტვის ხელოვნების მუზეუმი, რიგა).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ვილჰელმს პურვიტისის ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:ლატვიელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
პური (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პური ** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* **პური** — საკვები პროდუქტი;
* პური — ფრიტიურში შემწვარი ერთგვარი ცომეული ინდურ სამზარეულოში;
* პური — ქალაქი ინდოეთში;
* პური — მდინარე რუსეთში;
* პური, იგივე ბური — მდინარე რუსეთში
პურის ხე

**პურის ხე** — ერთსახლიანი ხეები თუთისებრთა ოჯახის Artocarpus-ის გვარისა. მისი 50-მდე სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ოკეანეთში, სამხრეთ ამერიკასა და ზოგ სხვა ტროპიკულ რაიონში.  

განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ჩვეულებრივ პურის ხეს და ინდურ პურის ხეს. ჩვეულებრივი პურის ხე () დიდი ხანია კულტივირებულია წყნარი ოკეანის კუნძულებზე. მისი სიმაღლეა 35 მ, დიამეტრი 1 მ აღწევს.  ფოთლები  თათისებრ განკვეთილია, ნაყოფედის მასა 3-4 კგ. შეიცავს უთესლო ფორმებს. ინდური პურის ხე () სიმაღლე 15 მ აღწევს და 30-40 კილოგრამს იწონის. მთლიანი ფოთლები აქვს. 30 კგ-იან ნაყოფედს პირდაპირ ღეროზე ისხამს (კაულიფლორია). 

პურის ხის  ნაყოფედი შეიცავს სახამებელს, შაქრებსა და ცხიმებს. იჭმება მოხარშული და გამომცხვარი. კულტივირებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებში, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობის მნიშვნელოვანი საკვებია. მერქანს იყენებენ ავეჯისა და მუსიკალური ინსტრუმენტების დასამზადებლად და საღებავად. ფოთლები და ყვავილი იხმარება სამკურნალოდ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თუთისებრნი
პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები

**პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები** () — მწვანე წყალმცენარეების კლასი. აერთიანებს ერთუჯრედიან და კოლონიურ ფორმებს. ვეგეტატიურ მდგომარეობაში უძრავია. უჯრედი ერთ- ან მრავალბირთვიანია. უსქესო გამრავლება ხდება ზოოსპორებით ან ავტოსპორებით. სქესობრივი პროცესი იზოგამიაა. პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები გავრცელებულია ყველგან მტკნარ წყალში, ნიადაგში და ნიადაგის ზედაპირზე, იშვიათად ზღვაში. ცხოვრებენ მრავალუჯრედიანი წყალმცენარეების თალუსში, ლიქენებში. მასობრივი გამრავლების დროს იწვევენ წყლის „აყვავებას“.  პროტოკოკოვანი წყალმცენარეებს (ქლორელა, სცენედესმუსი) აშენებენ საკვებად გამოყენების და სხვა მიზნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პროტოკოკოვანი წყალმცენარეები
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი 2009 ჯგუფი A

### A ჯგუფი 
*თამაშების დაწყების დრო მოცემულია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროით*

## სამხრეთი აფრიკა - ერაყი 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ახალი ზელანდია - ესპანეთი 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ესპანეთი - ერაყი 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## სამხრეთი აფრიკა - ახალი ზელანდია 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ერაყი - ახალი ზელანდია 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ესპანეთი - სამხრეთი აფრიკა 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი
* ოფიციალური და მატჩების დოკუმენტები 

ჯგუფი A
დამპალი დაბები

**დამპალი დაბები** () — გაუკაცრიელებული დაბები და სოფლები XVIII-XIX სს. ინგლისში, რომლებიც პარლამენტში წარმომადგენლობით უფლებას ინარჩუნებდნენ. დამპალიი დაბებიდან პარლამენტის წევრებს ფაქტობრივად ამ დაბების მესაკუთრე ლენდლორდები ნიშნავდნენ. დამპალი დაბების სისტემა ხელს უშლიდა სამრეწველო ბურჟუაზიის პარლამენტში შეღწევას და უწარმომადგენლოდ ტოვებდა ისეთ დიდ ქალაქებს, როგორიც იყო ბირმინგემი, მანჩესტერი და სხვა. 1832 წელს საპარლამენტო რეფორმით 56 დამპალ დაბას ჩამოერთვა დამოუკიდებელი წარმომადგენლობის უფლება, დანარჩენებს კი - 1867 წლის საარჩევნო რეფორმის შემდეგ. ამის შედეგად 1832-1867 წწ. პარლამენტში 200 დეპუტატის ადგილი განთავისუფლდა. 
## ლიტერატურა
*ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, გვ. 355, თბ. 1978
## რესურსები ინტერნეტში
* Сэр Френсис Бурдет 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
სიმონას დაუკანტასი

**სიმონას დაუკანტასი** (დ. 28 ოქტომბერი, 1793, კალვიაი, სკუოდასის რაიონი — გ. 6 დეკემბერი, 1864, პაპილე, აკმიანის რაიონი) — ლიტველი ისტორიკოსი, მწერალი, განმანათლებელი. 1825 წელს დაამთავრა ვილნიუსის უნივერსიტეტი. 1825-1834 წწ. მუშაობდა რიგაში, 1835-1851 წწ. პეტერბურგში. იკვლევდა ლიტველი ხალხის ისტორიას („ლიტვის ისტორია უძველესი დროიდან“ და სხვ.). იგი აიდეალებდა ლიტვის ისტორიას, ბატონყმობას გარედან შემოტანილად თვლიდა, ილაშქრებდა ფეოდალური გადასახადების წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Simonas Daukantas (Lithuanian Classic Literature) 
* Simono Daukanto muziejus Papilėje 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ლიეტუველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1793
კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
დიდი ჩორჯო

**დიდი ჩორჯო** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ხვანჭკარა).

მდებარეობს ლეჩხუმის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის ხეობაში, ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, ამბროლაურიდან 13 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გენდუში

**გენდუში** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ჭრებალოს თემი), მდებარეობს მდინარეების ლაჯანურისა და ასკისწყლის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე. მდინარე რიონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ამბროლაურიდან 21 კილომეტრი. ფეოდალური ხანიდან შემორჩენილია გელოვანების საგვარეულო ციხესიმაგრე და სასახლის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 27 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გორისუბანი

**გორისუბანი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ბუგეულის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს მდინარეების შარეულისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და რიონის წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე, რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 920 მ სიმაღლეზე, ამბროლაურიდან დაშორებულია 17 კმ-ით. სოფელში დგას XI საუკუნის I ნახევრის წმინდა ბარბალეს ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პტიშის მყინვარი

**პტიშის მყინვარი** — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა შენაკადის — ჩხალთის აუზში. სიგრძე 1,1 კმ, ფართობი 2,1 კმ², მყინვარის ენა ეშვება ზღვის დონიდან 2680 მ სიმაღლემდე. საზრდოობს მყინვარული ნაკადებით. პტიშის მყინვარიდან გამოდის მდინარე სამხრეთი პტიში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
გოგოლეთი

**გოგოლეთი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ცახი), 

მდებარეობს მდინარე შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, ამბროლაურიდან 28 კილომეტრი. სოფლის მიდამოებში, შარეულის ხეობის მარჯვენა, დამრეცი ფერდობის თავში არის კარსტული მღვიმე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელისონ დიუბუა

**ელისონ დიუბუა** (დ. 24 იანვარი, 1972) — ამერიკელი მწერალი, რომელიც ამტკიცებს, რომ მედიუმის ნიჭითაა დაჯილდოებული. მრავალი წელია, ის აშშ-ის პოლიციას ეხმარება დამნაშავეთა ამოცნობასა და დაკავებაში. სერიალ „მედიუმში“  მთავარი როლის შემსრულებელი პატრიცია არკეტი ელისონს განასახიერებს.

## ბიოგრაფია 
ელისონ დიუბუა დაიბადა 1972 წლის 24 იანვარს ფენიქსში, არიზონა. 1990 წელს დაამთავრა  Corona del Sol High School. კოლეჯში სწავლისას მუშაობდა საოლქო პროკურორის ოფისში სტაჟიორად. დაამთავრა Arizona State University და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში .

ელისონი თავის თავს უწოდებს მედიუმს და არა ექტრასენს, რადგან თვლის რომ ეს ტერმინი იწვევს ნეგატიურ დამოკიდებულებას. ის ამტკიცებს რომ გარდაცვლილთა სულებთან საუბარი 6 წლის ასაკიდან შეუძლია.

ელისონ დიუბუა მონაწილეობს სხვადასხვა გამოკვლევებში არიზონას უნივერსიტეტში. სამეცნიერო პროექტის ხელმძღვანელმა გარი შვარტცმა განაცხადა რომ კვლევები ადასტურებენ ელისონ დიუბუას უნარებს. მისი თქმით ელისონმა ზუსტად აღწერა მისი გარდაცვლილი მეგობარი. ერთ-ერთ ინტერვიუზე ელისონმა განაცხადა რომ კავშირი დაამყარა ინგლისელი ქალის გარდაცვლილ ქმართან. იმ ქალმა ჩანაწერის ნახვის შემდეგ დაადასტურა, რომ ელისონის მიერ ნათქვამის 80% შეესაბამება სინამდვილეს.  შვარტცმა თავისი კვლევები გამოაქვეყნა წიგნში *The Truth About Medium*.

## სერიალი „მედიუმი“ 
[მინი|[პატრიცია არკეტი ელისონ დიუბუას როლში]]

სერიალი „მედიუმი“ გამოდიოდა 2005-2011 წლებში ტელეარხებზე NBC და CBS და ეფუძნება ელისონ დიუბუას წიგნს  ''Don't Kiss Them Good-Bye''.

სერიალში ელისონ დიუბუას როლს თამაშობს მსახიობი პატრიცია არკეტი.

მიუხედავად განსხვავებებისა ელისონ დიუბუას პერსონაჟსა და მის რეალურ ცხოვრებას შორის მაინც ბევრი მსგავსებაა. სერიალშიც მის ქმარს ჰქვია ჯო და აეროინჟინერია. ასევე როგორც რეალობაში ისევე სერიალში მას ჰყავს სამი ქალიშვილი, თუმცა განსხვავდება მათი სახელები (სერიალში მათ ჰქვიათ არიელი, ბრიჯიტი და მარი).

## წიგნები 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*AllisonDuBois.com 
*CBS.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ოკულტისტები
კატეგორია:არიზონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გორი (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი)

**გორი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (იწის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე, მდინარეების კრიხულისა და რიონის წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 680 მ. ამბროლაურიდან დაშორებულია 1 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 56 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობანი
სოფელში დგას წმინდა გიორგის ერთნავიანი ეკლესია. ადრე მას მინაშენებიც ჰქონია. მშენებლობაში გაირჩევა ორი ფენა, ერთი ადრინდელი, განვითარებული შუა საუკუნეებისა, მეორე — გვიანდელი XIX საუკუნის, თავდაპირველი ნაგებობიდან შემონახულია შირიმის ქვით მოპირკეთებული აღმოსავლეთი ნაწილი. ეკლესიას შემორტყმული აქვს კარგად დამუშავებული ნატეხი ქვის გალავანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ივლისი 2009

**ივლისი 2009** წლის მეშვიდე თვეა. დაიწყო ორშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ პარასკევს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
07
ლარი ფლინტი

**ლარი კლაქსტონ ფლინტი** (; დ. 1 ნოემბერი, 1942, მაგოფინი, კენტუკის შტატი — გ.  10 თებერვალი,  2021, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი გამომცემელი და კომპანიის „Larry Flynt Publications“ (LFP) ხელმძღვანელი. მილოშ ფორმანმა მის შესახებ გადაიღო ფილმი „ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ“.

## ბიოგრაფია
[thumb|250px|მარცხნივ|ჰასტლერის სტრიპტიზკლუბი [ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]

ლარი ფლინტმა ბავშვობა გაატარა კენტუკიში, დედასთან ერთად, სიღარიბეში. დედამისმა მიატოვა ქმარი, რომელიც ბევრს სვამდა და ლარისთან ერთად გაემგზავრა ინდიანაში. 1958 წელს ის სამხედრო სამსახურში წავიდა, იქიდან დაბრუნებულმა, 1964 წელს გახსნა სტრიპტიზკლუბი დაიტონში, ოჰაიო. 1970 წლისთვის ის უკვე ფლობდა 8 კლუბს კოლუმბიაში, აკრონში, ტოლიდოში და კლივლენდში. 1974 წელს დააარსა ჟურნალი „ჰასტლერი“ (Hustler). ფლინტს ჩაფიქრებული ჰქონდა საკუთარი სტრიპტიზკლუბების სარეკლამო ფურცლის გავრცელება, რაც გადაიქცა ჟურნალად. თავდაპირველად, ჟურნალს არცთუ კარგი სტარტი ჰქონდა, თუმცა, საბოლოოდ მისმა ტირაჟმა 3 მლნ-ს მიაღწია. 1976 წელს მან დააარსა კომპანია „Larry Flynt Publications“ (LFP).

ლარი ფლინტი ჩათრეული იყო მრავალრიცხოვან სასამართლო პროცესებში, რომლებიც იმართებოდა პორნოგრაფიის შეზღუდვის მომხრეებსა და გამოხატვის თავისუფლების დამცველებს შორის. 1978 წელს სასამართლოს შენობიდან გამოსულ ფლინტსა და მის ადვოკატს ესროლეს, რის გამოც ლარი ფლინტი დღემდე ინვალიდის ეტლით გადაადგილდება.

1988 წელს ფლინტი და მისი ადვოკატი, ალან აიზეკმანი იგებენ პროცესს აშშ უმაღლეს სასამართლოში, სადაც სასამართლომ აშშ კონსტიტუციია პირველ შესწორებაზე დაყრდნობით გაამყარა გამოხატვის თავისუფლების დაცვის გარანტიები.

1996 წელს გამოვიდა ფილმი ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ, რომელიც გადაიღო რეჟისორმა მილოშ ფორმანმა. ლარი ფლინტი მონაწილეობას იღებდა ამ ფილში მოსამართლე მიურეის როლში. იმავე წელს ფლინტი გამოსცემს ავტობიოგრაფიას «An Unseemly Man: My Life as a Pornographer, Pundit, and Social Outcast» (ISBN 978-0787111786).

2001 წელს მისი ქონება შეფასებულ იქნა 400 მილიონ დოლარად

## ოჯახი
ლარი ფლინტი დაოჯახებული იყო 5-ჯერ. ყველაზე ხანგრძლივი ქორწინება ჰქონდა მეოთხე ცოლთან, ალთია ლეიზერთან (1976-1987). ის შიდსით იყო დაავადებული და ჰეროინის ზედმეტი დოზის მიღების გამო აბაზანაში დაიხრჩო ფლინტის ვილაში, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია.

ლარი ფლინტმა მემკვიდრეობის უფლება ჩამოართვა თავის ქალიშვილს, ტონია ფლინტ-ვეგას, რომელიც პორნოგრაფიის წინააღმდეგ გამოდის და  1998 წელს გამოცემულ წიგნში ამტკიცებს, რომ ლარი ფლინტი ცდილობდა მასთან სქესობრივი აქტის დამყარებას.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გამომცემლები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
პურის ხოჭო

მინი
**პურის ხოჭო**  () —  ხოჭო ფირფიტულვაშიანთა ოჯახისა. პურეული მარცვლოვნების მავნებელია.  გავრცელებულია თითქმის ყველგან. საქართველოში გვხვდება პურის ხოჭო, კავკასიის ჯვაროსანა, ალაზნის ჯვაროსანა და თეთრფრთიანი ხოჭო. განსაკუთრებით მავნეა პურის ხოჭო, რომელიც გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში.   

ხოჭოს ზედა ფრთები მუქი წაბლისფერია შავი ოთხკუთხა ლაქებით, თავი, მუცელი და ფეხები შავია. სხეულის სიგრძე 12-16 მმ აღწევს. განვითარების ციკლი ორწლიანია. მატლი მკრთალი მოყვითალოა, რკალივით მოხრილი, 35 მმ. დედალი კვერცხს (50 ცალამდე) დებს ნიადაგში. მატლი ბინადრობს ნიადაგში, იკ ვებება ნეშომპალათი და თავთავიანი მარცვლეულია ფესვებით. იგი ჭუპრდება მაისის დასასრულს, ხოლო ივნისის ბოლოს ნიადაგიდან ამოფრინდება ხოჭო, რომელიც იკვებება ჭვავის, ხორბლის, ქერის, ცვილისებრი სიმწიფის ფაზაში მყოფი მარცვლებით.  ხოჭო ამოფრენიდან 10-12 დღის შემდეგ იწყებს კვერცხის დებას. 

*ბრძოლის ღონისძიებანი:* ნაწვერალის აოშვა, მზრალად ხვნა, ანეულის კულტივაცია, სათოხნი კულტურების რიგთშორისების დამუშავება, ნათესების შესხურება ინსექტიციდებით და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნი
ტეი (მდინარე)

**ტეი** () — სიგრძით მე-6 დიდ ბრიტანეთში და ყველაზე გრძელი მდინარე შოტლანდიაში. სათავეს იღებს მთიან ადგილებში და მიედინება ცენტრალურ შოტლანდიაში. მდინარეზე მდებარეობენ ქალაქები: დანდი და პერტი. მდინარე ტეი პირველ ადგილზეა საშუალო წლიური ხარჯით დიდ ბრიტანეთში (170 კმ3/წმ).

## რესურსები ინტერნეტში
* The Development of the Historic Burgh of Perth

კატეგორია:შოტლანდიის მდინარეები
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010

2009-10 ჩემპიონთა ლიგა უეფას მიერ ორგანიზებული შეჯიბრება, ევროპის კლუბებს შორის. შეჯიბრება 2009 წლის 30 ივნისს დაიწყო პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპით და 2010 წლის 22 მაისს დასრულდა მადრიდში სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე გამართული ფინალით.

## თარიღები 
## საკვალიფიკაციო ეტაპი 
### პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპი 
პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე ოთხი ქვეყნის, სან-მარინოს, ანდორის, მალტის და მონტენეგროს ჩემპიონები მიიღებენ მონაწილეობას. შეხვედრები ჩატარდება პრინციპით "შინ და გარეთ". ორი გამარჯვებული გუნდი მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპზე გადის.

|}

### მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი 
|}

### მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპი 
|}

## გადათამაშება 
|}

## ჯგუფური ეტაპი 
### ჯგუფი A 
|

|}

### ჯგუფი B 
|

|}

### ჯგუფი C 
|

|}

### ჯგუფი D 
|

|}

### ჯგუფი E 
|

|}

### ჯგუფი F 
|

|}

### ჯგუფი G 
|

|}

### ჯგუფი H 
|

|}

## პლეი-ოფი 
### მერვედფინალი 
|}

#### პირველი თამაშები 

----

----

----

----

----

----

----

#### განმეორებითი შეხვედრები 

----

----

----

----

----

----

----

### მეოთხედფინალი 
|}
#### პირველი თამაშები 

----

----

----

#### განმეორებითი შეხვედრები 

----

----

----

### ნახევარფინალი 
|}
#### პირველი თამაშები 
----

#### მეორე თამაშები 
----

### ფინალი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* უეფა-ს ევროპის ლიგა 2009-10

## რესურსები ინტერნეტში 
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010, უეფა-ს საიტი.
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2009-2010, RSSSF.

2009-2010
კატეგორია:2009 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:2010 წელი ფეხბურთში
ნიდერლანდების ანტილის კუნძულები

**ნიდერლანდების ანტილის კუნძულები** (, პაპიამენტო: *Antia Hulandes*) — კუნძულთა ჯგუფი კარიბის ზღვაში, რომელიც წარმოადგენდა ნიდერლანდების სამეფოს ავტონომიას. 2010 წლის ოქტომბერს, დაშლის შემდეგ, კუნძულები ისევ შედიან ნიდერლანდების სამეფოში, თუმცა სხვადასხვა სტატუსით.

კუნძულების საერთო ფართობი 960 კმ², მოსახლეობა 2008 წლისთვის 225 ათასი კაცი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ნიდერლანდები
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა
კატეგორია:კარიბის ზღვა
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ზედა თლუღი

**ზედა თლუღი** — სოფელი საქართველოში, სოფელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ჭელიაღელის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, ამბროლაურიდან 15 კმ-ის დაშორებით, შაორის წყალსაცავის ჩრდილოეთით. 

სოფელი მდებარეობს ისტორიულ ქვემო რაჭაში, პირველად მოხსენიებულია 1544 წელს იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ის სიგელში ნიკორწმინდის საეპისკოპოსო ტაძრის დაარსების შესახებ. შემორჩენილია ფეოდალური ხანის წმ. გიორგის ეკლესიისა და ციხის ნანგრევები. 

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფელში მაღლობზე დგას ტეხისის წმინდა გიორგის ფეოდალური ხანის ეკლესია, რომელიც გადაჰყურებს ნიკორწმინდისა და ხოტევის მთავარანგელოზის ეკლესიებს. 2006–2007 წლებში ჩაუტარდა აღდგენითი სამუშაოები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 40 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარციხე

**ვარციხე** (*ვარდციხე*) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში.   2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1559 ადამიანი. სოფელში მოქმედებს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია.

## გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს ისტორიულ იმერეთში, იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ხანისწყლისა და რიონის შესაყართან. ზღვის დონიდან 80 მეტრი, ბაღდათიდან 17 კილომეტრი. სოფელში გავრცელებულია კაკლისა და თუთის ხეები. 1980-იანი წლებისთვის სოფელში შემორჩენილი იყო ძელქვის ცალკეული ეგზემპლარები.

## ისტორია
ახლანდელი სოფლის ადგილზე ადრინდელ შუა საუკუნეებში მდებარეობდა ეგრისის სამეფოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქალაქი (ბერძნულ წყაროებში *როდოპოლისი*, ქართულ წყაროებში *ვარციხე*, *ვარდციხე*). პირველად მოიხსენიება VI საუკუნის ბიზანტიურ წყაროებში. ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო ვარციხეს დიდი სტრატეგიული და ეკონომიკური მნიშვნელობა ჰქონდა. აქ გადიოდა მნიშვნელოვანი საერთაშორისო სავაჭრო გზა. VI საუკუნის შუა წლებში ეგრისის დიდი ომის დროს ქალაქი ხელიდან ხელში გადადიოდა. პირველად ირანელების თავდასხმის წინ ქალაქის კედელი მოარღვიეს, რათა მტერს შემდგომში ახალ დაპყრობათა პლაცდარმად არ ექცია. IX-XI  საუკუნეებში ქალაქმა აღმავლობა განიცადა.

გვიანდელ შუა საუკუნეებში ვარციხე იმერეთის მეფეთა საზაფხულო რეზიდენცია იყო. ისინი იქვე მდებარე აჯამეთის ტყეში ნადირობით ერთობოდნენ. XIX საუკუნეში ვარციხე უკვე სოფლად იყო ქცეული. ციხე-სიმაგრეები, კოშკები და სხვა ნაგებობები ვარციხეში რუსებმა დაანგრიეს. გადარჩა მხოლოდ ეკლესია. მოჰყავდათ სიმინდი, თამბაქო და ბამბა, მისდევდნენ მევენახეობას.

## ეკონომიკა
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს აჯამეთის აღკვეთილის ერთ-ერთი მასივი, ვარციხის მასივი, რომლის ფართობია 1106 ჰა. მდინარე რიონზე სოფლის მახლობლად აგებულია ვარციხეჰესი. სოფელში არსებული კიდევ ერთი საინჟინრო ნაგებობაა აჯამეთის არხი, რომლის მეორე ბოლო ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა საქარაშია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:ეგრისის ციხეები
ზუგდიდის მეორე საჯარო სკოლა

მინი|ზუგდიდის მ. კოსტავას სახელობის მე–2 საჯარო სკოლა
[მინი|მარც. [მიხეილ სააკაშვილი, მარჯ. გუბერნატორი ზაზა გოროზია (მე–2 საჯარო სკოლის გახსნა ზუგდიდში)]]
**ზუგდიდის მ. კოსტავას სახელობის მეორე საჯარო სკოლა** — საჯარო სკოლა საქართველოში. დაარსდა 1938 წელს ზუგდიდში, რომელიც იმჟამად იწოდებოდა ზუგდიდის №2 საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იოსებ ქირია. შემდეგ იგი გადაკეთდა ვაჟთა სკოლად და ამ სახელწოდებით არსებობდა 1955–1956 სასწავლო წლის დაწყებამდე. სასწავლებელი 1956 წლიდან ფუნქციონირებდა ზუგდიდის მეორე საშუალო სკოლის სახელწოდებით. 1958 წლის აგვისტოში სკოლას ლენინური კომკავშირი სახელი მიენიჭა და იწოდებოდა ზუგდიდის ლენინური კომკავშირის სახელობის №2 საშუალო სკოლად.

სკოლის პირველი დირექტორი იოსებ ქირია შეცვალა ალიოშა ხუნჯუამ, შემდეგ დადგა ეფრემ კვირტიას ხელმძღვანელობის პერიოდი, ბატონი ეფრემი შეცვალა იასონ ურიდიამ. ვაჟთა სკოლას დირექტორობდა გიგლა ჯვებენავა. №2 საშუალო სკოლის დირექტორები იყვნენ: ამბაკო ჭითანავა, ჩხოლარია გოგოლა, ციალა ქირია, ქეთინო სიგუა, ზამირა ღადუა, ხოლო საჯარო სკოლის დირექტორენი იყვნენ მარინა ქარცხია და ამჟამინდელი დირექტორი ნინო ბულია.

1989 წელს სკოლას მიენიჭა ქართველთა ეროვნული გმირის მერაბ კოსტავას სახელი, ხოლო 1994 წლიდან რეორგანიზებულ იქნა მერაბ კოსტავას სახელობის გიმნაზიად.

სკოლას 2006 წელს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ ჩაუტარდა მთლიანი რეაბილიტაცია, რომელიც ევროპულ სტანდარტებს სრულად აკმაყოფილებს. სკოლა გახსნა საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა.

## სკოლის აღზრდილები 
*ნონა გაფრინდაშვილი (დ. 3 მაისი, 1941, ზუგდიდი) — ქართველი მოჭადრაკე, ქალთა შორის მსოფლიოს მეექვსე ჩემპიონი (1962-78). მსოფლიოს  ხუთგზის  ჩემპიონი (1962-1978). საერთაშორისო დიდოსტატი  ქალთა  (1976) და ვაჟთა  (1978)  შორის. სპორტის  დამსახურებული  ოსტატი  (1964). 1982 წლის  საჭადრაკო ოსკარის   მფლობელი. ფიდეს  ქალთა  კომისიის  თავმჯდომარე (1980-1986).  საქართველოს   ეროვნული  ოლიმპიური  კომიტეტის  პირველი  პრეზიდენტი (1989-1996).1996 წლიდა მისი  საპატიო  პრეზიდენტი. საქართველოს   ფიზიკური  კულტურისა  და  სპორტის  დამსახურებული  მოღვაწე (1981). თავისი თაობის უძლიერესი მოჭადრაკე ქალი.
*კიაზო ნადარეიშვილი  – საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, აკადემიკოსი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
*თამარ შედანია –  "Elite Model Look International 2007"–ის გამარჯვებული, „მის საქართველო 2012“

## გალერეა 

სურათი:Second public school in zugdidi.jpg|ზუგდიდის მეორე საჯარო  სკოლა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზუგდიდის მ. კოსტავას სახელობის მეორე საჯარო სკოლის ვებ-გვერდი

## ლიტერატურა 
* „ჩვენი გიმნაზია“, თსუ ზუგდიდის ფილიალის გამომცემლობა, 1998

2
კატეგორია:ზუგდიდი
ვარცლა

**ვარცლა** — სოფელი საქართველოში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე), დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხეობის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, დუშეთიდან 19 კმ-ში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კლოდ-ვიქტორ პერენი

**კლოდ-ვიქტორ პერენი** (; დ. 7 დეკემბერი, 1764 — გ. 13 სექტემბერი, 1841) — ნაპოლეონის პერიოდის საფრანგეთის იმპერიის მარშალი.

სამხედრო სამსახურში იგი 1781 წელს ჩადგა. პირველად თავი მან ტულონის ალყისას და აღმოსავლეთ პირინეიში ესპანელების წინააღმდეგ საბრძოლო მოქმედებებში გამოიჩინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Claude-Victor Perrin, known as Victor, Duc de Bellune, Marshal (1807).
## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები
კატეგორია:დაბადებული  7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1764
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
ევრობასკეტი

**ფიბა-ს ევროპის საკალათბურთო ჩემპიონატი** (შემოკლებით, **ევრობასკეტი**) — მთავარი საკალათბურთო ჩემპიონატი ევროპაში, რომელიც ტარდება „ფიბა ევროპის“ ორგანიზებით. ევრობასკეტი პირველად 1935 წელს ჩატარდა და 1947 წლიდან დაწყებული დღემდე ორ წელიწადში ერთხელ ტარდება.

მეორე მსოფლიო ომამდე „ფიბა-ს“ გადაწყვეტილებით ყოველი მომდევნო ტურნირი ტარდებოდა ჩემპიონის ქვეყანაში. ომის შემდეგ ეს წესი შეცვალა და მასპინძელ ქვეყანას წინასწარ ირჩევს „ფიბა“.

## ჩემპიონები და პრიზიორები 
## ქართველები ევრობასკეტზე 
სსრ კავშირის არსებობის პერიოდში ქართველი კალათბურთელები თითქმის ყოველთვის იცავდნენ საბჭოთა ნაკრების ღირსებას. ესენი იყვნენ:
* ოთარ ქორქია - 1947 (I ადგილი), 1951 (I), 1953 (I), 1955 (III).
* ნოდარ ჯორჯიკია - 1947 (I).
* გურამ მინაშვილი - 1957 (I), 1959 (I), 1963 (I).
* ვლადიმერ უგრეხელიძე - 1961 (I).
* ზურაბ საკანდელიძე - 1965 (I), 1967 (I), 1969 (I), 1971 (I), 1973 (III).
* ამირან სხიერელი - 1965 (I).
* სერგეი კოვალენკო - 1969 (I), 1973 (III).
* მიხეილ ქორქია - 1971 (I), 1975 (II), 1977 (II).
* ნიკოლოზ დერიუგინი - 1981 (I).

## ლიტერატურა 
* „სპორტის ენციკლოპედია“, თბილისი, 2006.
* Баскетбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“, 1982.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official Web Site FIBA Europe.
* Sports123 .
* შედეგების არქივი.

## სქოლიო 
კატეგორია:საკალათბურთო ტურნირები
კლაიდი (მდინარე)

**კლაიდი** () — შოტლანდიის უმთავრესი მდინარე. დიდ ბრიტანეთში სიგრძით მეცხრე, ხოლო შოტლანდიაში მესამე. გადაკვეთს შოტლანდიის დედაქალაქ გლაზგოს და კლაიდის უბეში ჩაედინება. იგი უმნიშვნელოვანესი მდინარე იყო ბრიტანეთის იმპერიის პერიოდშიც გემთმშენებლობისა და ვაჭრობისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* River Clyde: Source to Firth Panorama Project 
* The Clyde-built ships data base - lists over 22,000 ships built on the Clyde 
* Carmen Thyssen-Bornemisza Collection on loan to Museo Thyssen-Bornemisza, *Shipping on the Clyde* in Glasgow from Grimshaw, on Flickr.com
* Clyde Waterfront regeneration 
* Clyde Waterfront Heritage 
* River Clyde waterfront regeneration 
* Gallery of pictures of the River Clyde from the Erskine Bridge
* Glasgow Digital Library: Glimpses of old Glasgow
* In Glasgow Photo Gallery of pictures of the River Clyde 
* Clydebank Restoration Trust - Pictures and history 
* Clyde Bridges Heritage Trail 
* Clydebank Restoration Trust 

კატეგორია:შოტლანდიის მდინარეები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მდინარეები
სპეი (მდინარე)

**სპეი** () — მდინარე ჩრდილოეთ შოტლანდიაში. სიგრძით მეორე და სისწრაფით პირველი მდინარე შოტლანდიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Spey Fishery Board .
*The Moray Firth Wildlife Centre is situated at the mouth of the Spey River .
*Greater Speyside info.

კატეგორია:შოტლანდიის მდინარეები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მდინარეები
ალისმერეთი

**ალისმერეთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, ნერგეეთის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ბაღდათიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა დიმი

**ზედა დიმი** — სოფელი საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ნერგეეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 220 მ-ზე, ბაღდათიდან 3 კმ-ში. ზედა დიმის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ძველი დასახლებების კვალი (იხ. დიმი). სოფელში დგას 1912 წელს აგებული წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 425 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გადიდი

**გადიდი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ონჯოხეთი). მდებარეობს სამხრეთ იმერეთის მთისწინეთზე. მდინარე ღელესყურის შუა დინებაში. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ვანიდან 9 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნის II ნახევარში. სოფელში დგას XI საუკუნის ეკლესია. სოფლიდან მაღალია მოსახლეობის მიგრაცია. სოფლის ძირითადი შემოსავლის წყაროა მეთხილეობა. სოფელში გავრცელებულია შემდეგი გვარები: შარაშენიძე, ქიმუცაძე, მსხილაძე, ბელთაძე, ლაგაძე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის  სოფლები
ზედა ზეგანი

**ზედა ზეგანი** — სოფელი საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, ზეგანის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: ზედა ზეგანი, ქვედა ზეგანი, წიფა) ცენტრი (იმერეთის მხარე). 

მდებარეობს მდინარე საკრაულის (ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 440 მ-ზე, ბაღდათიდან 12 კმ-ის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ბზვანი

**ზედა ბზვანი** —  სოფელი საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტში, ბზვანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს იმერეთის მაღლობის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე სულორის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 240 მ-ზე, ვანიდან 10 კმ-ის დაშორებით. 

წარსულში ზედა და ქვედა ბზვანის საერთო სახელწოდება იყო ბზვანი. 1936 წელს სოფელში აღმოჩენილია გვიანი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანის ეპოქის განძი — თიხის ჭურჭელში მოთავსებული ბრინჯაოს სეგმენტური იარაღები და რკინის თოხები. ზედა ბზვანის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ორი ციხესიმაგრე, დგას XIX საუკუნის ეკლესია. სოფლის მიდამოებშია ბზვანის მღვიმე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 ადამიანი.

## პიროვნებები
სოფელში დაიბადა კარლო საკანდელიძე — ქართველი მსახიობი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის  სოფლები