open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ომერ აშიკი

**ომერ ფარუკ აშიკი** (დ. 4 ივლისი, 1986, ბურსა, თურქეთი) — თურქი პროფესიონალი კალათბურთის მოთამაშე. უკანასკნელად ითამაშა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) კლუბ ჩიკაგო ბულზში.

## პროფესიონალური კარიერა
### ჩიკაგო ბულზი (2010-2012)
2008 წლის NBA-ის დრაფტზე ომერ აშირი პორტლანდ ტრეილ ბეილერსმა 36-ე პიკად აირჩია და არჩევისთანავე 3 გუნდიანი გაცვლით, ჩიკაგო ბულზში გაუშვა. 2010 წლის 13 ივლისს აშიკმა ჩიკაგო ბულზთან ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა.

#### 2011-2012 სეზონი
ომერ აშიკის დებიუტი NBA-ის რეგულარულ სეზონში შედგა 2010 წლის 27 ოქტომბერს, ოკლაჰომა-სიტი თანდერის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში. სეზონში იგი თანდათან დიდ დროს იღებდა; ამგვარად იგი სათადარიგოთა სკამის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშე გახდა. სეზონის დასკვნით ნაწილში აშიკმა „ფაბულას“ ძვალი მოიტეხა.

#### 2012-2013 სეზონი
2011-2012 წლების სეზონში პირველი ორი მატჩის ჩატარების შემდეგ, ომერ აშიკი ჟოაკიმ ნოას ტრავმის გამო კლუბის ძირითად შემადგენლობაში მოხვდა (ნოამ ტრავმა სეზონის მესამე თამაშში, ფილადელფია სიქსერსის წინააღმდეგ მიიღო).

### ჰიუსტონ როკეტსი (2012-2014)
#### 2012-2013 სეზონი
2012 წლის 20 ივლისს აშიკმა ჰიუსტონ როკეტსთან გააფორმა კონტრაქტი; კონტრაქტის თანახმად, აშიკი 3 წელიწადში 25.1$ მიიღებდა. ამ პერიოდში ომერ აშიკი ჩიკაგო ბულზის შეზღუდული თავისუფალი აგენტი იყო, ამიტომ მათ შეეძლოთ იგივე კონტრაქტით მისი გუნდში დატოვება, თუმცა მათ ეს არ გააკეთეს და იგი ოფიციალურად შეუერთდა ჰიუსტონ როკეტსს. 2013 წლის 13 ინვარს ინდიანა პეისერსის წინააღმდეგ კარიერის უმაღლესი მაჩვენებელი, 22 ქულა, დააფიქსირა. მან კარგი სეზონი ჩაატარ: გახდა როკეტსის ძირითადი ცენტრი და საშუალოდ 30.0 წუთში აგროვებდა 10.1 ქულას, 11.7 მოხსნასა და 1.1 დაფარებას. აშიკი დაეხმარა გუნდს რათა დაეფიქსირებინა წაგება მოგებათა 45-37 ბალანსი და 2008-2009 წლების სეზონის შემდეგ პირველად გასულიყო პლეიოფ-ში.

#### 2013-2014 სეზონი
„ოფსეზონში“ ჰიუსტონ როკეტსის მიერ დუაიტ ჰოვარდის დამატებით გუნდში ომერ აშიკის როლი მკვეთრად შემცირდა. როკეტსმა სეზონის დასაწყისში დუაიტ ჰოვარდი მძიმე ფორვარდის პოზიციაზე, ხოლო აშიკი ცენტრზე დააყენა, თუმცა მთავარმა მწვრთნელმა კევინ მაკჰოლმა ეს სტილი მალევე შეცვალა და აშიკს სათადარიგოთა სკამზე დაჯდომა მოუწია. 2013 წლის დეკემბერში აშიკმა მუხლი დაიზიანდა და 2 თვე გამოტოვა. სეზონში ჩატარებულ 48 თამაშში, იგი საშუალოდ 5.8 ქულასა და 7.9 მოხსნას აგროვებდა.

### ნიუ-ორლეან პელიკანსი (2014-2018)
#### 2014-2015 სეზინი
2015 წლის 14 ივლისს აშიკი სამ გუნდიანი გაცვლით ნიუ-ორლეან პელიკანსში გადავიდა (გაცვალში მონაწილეობდა ნიუ-ორლეან პელიკანსი, ჰიუსტონ როკეტსი და ვაშინგტონ უიზარდსი). მისი დებიუტი პელიკანსში შედგა 28 ოქტომბერს, სეზონის პირველ თამაშში; აღნიშნული მატჩი ორლანდო მეჯიქის წინააღმდეგ შედგა. აშიკმა 33 წუთში 14 ქულა, 17 მოხსნა, 5 დაფარება და 2 შედეგიანი გადაცემა დააგროვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Euroleague.net Profile
*TBLStat.net Profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:თურქი კალათბურთელები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეები
კატეგორია:ჩიკაგო ბულზის მოთამაშეები
კატეგორია:ნიუ-ორლეან პელიკანსის მოთამაშეები
კატეგორია:ჰიუსტონ როკეტსის მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბროლოსნის ქუჩა

**ბროლოსნის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); იწყება ვახტანგ ჭაბუკიანის ქუჩიდან და გრძელდება თინა იოსებიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
მარი ბროსეს ქუჩა

**მარი ბროსეს ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  კრწანისის რაიონში (გარეთუბანი); რევაზ ლაღიძის ქუჩიდან სიმონ ვირსალაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. დააპროექტა მიწისმზომელმა ტოვარნიცკიმ 1833–1835 წლებში. 1902 წლამდე წარმოადგენდა დიდი წყალსაზიდი ქუჩის (ახლანდელი რევაზ ლაღიძის ქუჩა) ნაწილს. 1902 წელს, მარი ბროსეს დაბადების 100 წლისთავთან დაკავშირებით, ილია ჭავჭავაძის ინიციატივით, ქუჩის ამ მონაკვეთს მარი ბროსეს სახელი ეწოდა (თბილისში ყოფნის დროს იგი ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა). აქვს 1 ჩიხი.

## ლიტერატურა 
ბროსე
ნამიბიის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

**ნამიბიის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები** — წარმოადგენს ნამიბიას საერთაშორისო საკალათბურთო შეჯიბრებებში. ნაკრები არის ფიბა აფრიკის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნამიბიის კალათბურთის ფედერაცია 
* ნამიბია ფიბა-ს არქივში 

## სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიის კალათბურთი
კატეგორია:ნამიბიის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:ეროვნული საკალათბურთო ნაკრებები
სამუელ ბუაჩიძის ქუჩა

**სამუელ (ნოე) ბუაჩიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); იწყება გუდამაყრის ქუჩიდან და გრძელდება თიანეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში და 23-ე ქუჩა დაერქვა. 1955 წელს სამუელ ბუაჩიძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
ბუაჩიძე
ბუგეულის ქუჩა

**ბუგეულის ქუჩა** —  ქუჩა თბილისში,  ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); წერონისის ქუჩიდან სილიბისტრო თოდრიას ქუჩამდე. 1968 წელს  მე-9 ქუჩას ბუგეულის ქუჩა ეწოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:  ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
სამრეკლოს ქუჩა

**სამრეკლოს ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი), იწყება ნიკო ლომოურის ქუჩიდან და გრძელდება რკინიგზამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 50-იან წლებში. აღნიშნულია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე. 1923 წლამდე ივანე ლაზარევის სახელი ერქვა, ამის შემდეგ ქუჩის ნაწილს ლადო მესხიშვილის, ხოლო მეორეს — მოსე ურიცკის სახელი ეწოდა. მ. ურიცკის ქუჩას 2007 წელს სამრეკლოს ქუჩა უწოდეს.  აქვს ორი შესახვევი.

## ლიტერატურა 
სამრეკლო
თენგიზ ბუაჩიძის ქუჩა

**თენგიზ ბუაჩიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  მდებარეობს ვაკის რაიონში (დელისი); იწყება ვაჟა-ფშაველას გამზირიდან და გრძელდება შალვა ნუცუბიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე გიორგი ტერევერკოს ქუჩა ერქვა. თბილისის 1982 წლის რუკაზე დატანილია როგორც ვაჟა-ფშაველას I შესახვევი. 1995 წელს თენგიზ ბუაჩიძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
ბუაჩიძე
ზესტაფონის ქუჩა

**ზესტაფონის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი), იწყება ცოტნე დადიანის ქუჩიდან და გრძელდება მეტროსადგურ გოცირიძემდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. აქვს ერთი შესახვევი.

## ლიტერატურა 
ზესტაფონი
სამურის ქუჩა

**სამურის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი), იწყება კონსტანტინე ცუცქირიძის შესახვევიდან და გრძელდება ლადო მესხიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლო წლებში. თბილისის გამგეობის მიერ შედგენილი ქუჩების სიაში (1903 წ.) შეტანილია, როგორც შესახვევი. სახელი ეწოდა აზერბაიჯანში მდებარე დაბა სამურის ან მდინარე სამურის მიხედვით მიხედვით, რომელიც მიედინება დაღესტნისა და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. 

## ლიტერატურა 
სამური
ზინდისის ქუჩა

**ზინდისის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი), აწყურისა და ავლიპი ზურაბაშვილის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში. მისი ადრინდელი სახელია ფერმის ქუჩა. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ფერმა-ავლაბრის მე-14 ქუჩა. 40-იან წლებში ფერმა-ავლაბრის I ქუჩა ეწოდა, ხოლო ამავე საუკუნის 60-იან წლებში დღევანდელი სახელი. ზინდისი ყოფილი სოფელი და ამჟამად დაბა სურამის ერთ-ერთი უბანია.

## ლიტერატურა 
ზინდისი
ავლიპი ზურაბაშვილის ქუჩა

**ავლიპი ზურაბაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი), იწყება თელავის ქუჩიდან და გრძელდება კახეთის გზატკეცილამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის I ნახევარში. მისი ადრინდელი სახელია ფერმა-ავლაბრის VII ქუჩა და კობარეთის ქუჩა. 1996 წელს ეწოდა დღევანდელი სახელი.

## ლიტერატურა 
ზურაბაშვილი
ბუდაპეშტის ქუჩა

**ბუდაპეშტის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (ვეძისი, საბურთალო); გურამ ფანჯიკიძის ქუჩიდან ივანე ბერიტაშვილის ქუჩამდე. ყოფილი ლისის ქუჩის მონაკვეთი. ადრე ერქვა ტბის, შემდეგ — ლისის ქუჩა, XX საუკუნის 70-იან წლებში კი ბუდაპეშტის ქუჩა დაერქვა. იწყებოდა პეკინის ქუჩიდან. 1998 წელს ადრინდელი ბუდაპეშტის ქუჩის I მონაკვეთს გურამ ფანჯიკიძის ქუჩა ეწოდა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საბურთალოს  რაიონის ქუჩები
საყებურთი

**საყებურთი** — საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებული ხალხური თამაში ბურთით. თამაშობენ უმეტესად კაცები. მონაწილეთა რიცხვი განსაზღვრული არ არის — შეიძლება იყოს 2, 6, 10 და ა. შ. თამაშის ადგილია თავისუფალი მოედანი: მინდორი ან ეზო, ზომით 30x50-ზე მეტრი. მოედნის ერთ თავში მიწაზე დადგამენ ბრტყელ, ზომით 30x40 სმ ქვას, რომელსაც საყე ეწოდება. იგი უნდა მიაყუდონ საყრდენ ქვას ისე, რომ მოედნის საწინააღმდეგო მხარეს ოდნავ წაფერდებული იყოს. ბურთს რბილი ტყავისგან კერავენ და საქონლის ბეწვით ტენიან. „არჩევან-არადანის“ მიხედვით მოთამაშეები ორად იყოფიან. თამაშს იწყებს გუნდი, რომელსაც კენჭი შეხვდება. ამ გუნდის ერთ-ერთი მოთამაშე საყესთან დგება, დანარჩენები თავიანთ რიგს მოედნის გარეთ, საყეს უკან ელოდებიან, მოწინააღმდეგე გუნდის წევრები მოედანზე სურვილისამებრ განლაგდებიან. თამაშის დამწყები ბურთს ცალი ხელით მაღლა აისვრის და იმავე ან მეორე ხელით მოედნისკენ ძლიერად გაჰკრავს. მოწინააღმდეგეები ცდილობენ ბურთი საყესთან რაც შეიძლება ახლოს შეაჩერონ. თუ ჰაერშივე დაიჭირეს ბურთის მსროლელი „ჩაჭრილია“ და მის ადგილს მისივე გუნდის სხვა მოთამაშე იკავებს. თუ ბურთი  მიწაზე დავარდა, მოწინააღმდეგე გუნდის მოთამაშეები გააჩერებენ და იმავე ადგილიდან ესვრიან საყეს. თუ ბურთი საყეს მოხვდა გამკვრელი ჩაჭრილია და მის ადგილს მისივე თანაგუნდელი იკავებს, აცილების შემთხვევაში კი გამკვრელის გუნდს 1 ქულა ეწერება. როცა დამწყები გუნდის ყველა მოთამაშე ჩაიჭრება, საყესთან მოწინააღმდეგეები დგებიან. თამაში გრძელდება მანამ, სანამ ერთ-ერთი მხარე ქულათა წინასწარ დათქმულ რაოდენობას არ დააგროვებს.

ლეჩხუმში მსგავს თამაშს „ბურთაობას“ ეძახიან. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, საყა „დასასაყავი ხალაა“, დასაყული არის „ადგილი დაცული, სადა უთქმელად ვერვინ შევიდეს“, ხოლო ხალა — „გრძელი, წვრილი ჯოხია“. მართლაც, ლეჩხუმში საყეს ეძახდნენ თოხის ტარის სიმსხო მწარე ბლის ხეს, რომელსაც ხვნის დაწყების წინ მინდვრის თავში დაასობდნენ. ხალხის აზრით, საყე ყანას იცავდა სეტყვის, გვალვის და ავი თვალისგან. დგამდნენ კალოზეც. მას უხვი მოსავლისთვის უნდა შეეწყო ხელი. საყე ეწოდებოდა ორი მიწის ნაკვეთის მიჯნაზე ჩასობილ გრძელ ქვასაც. ქართლში საყედ დგამდნენ რკალივით მოხრილ სახრეს, რომლის ორივე ბოლო მიწაში იყო ჩასობილი. ბურთი რკალში უნდა გაეძვრინათ. ამ თამაშს „რკალბურთი“ ერქვა. სახრეს სახნავშიც დგამდნენ. მას ისეთივე ფუნქცია ჰქონდა, როგორც ლეჩხუმში საყეს. საყებურთის მსგავსი თამაში გავრცელებული ყოფილა კახეთშიც, ამ თამაშს „გაკვრა ბურთი“ ჰქვია. რაჭულ საყეს კახეთში „ბინა“ ეწოდება, ამიტომ გაკვრა-ბურთს ხშირად „ბინა-ბურთსაც“ ეძახიან.

## ლიტერატურა 
**ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 432, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ანა კალანდაძის ქუჩა

**ანა კალანდაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); ჟიული შარტავას ქუჩიდან დავით გამრეკელის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. ერქვა ბულაჩაურის ქუჩა. 2011 წელს ანა კალანდაძის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:საბურთალოს  რაიონის ქუჩები
თიქაბანდი

**თიქაბანდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   1056 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ბესიკ ბურკიაშვილის ქუჩა

**ბესიკ ბურკიაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ვაკე); მცხეთის ქუჩიდან მარაბდის ქუჩამდე. 1946 წლმდე — ბაღის ქუჩა, შემდეგ მცხეთის I შესახვევი ერქვა. 1992 წელს ბესიკ ბურკიაშვილის სახელი ეწოდა. 

## ლიტერატურა 
ბურკიაშვილი
ბურების შესახვევი

**ბურების შესახვევი** — შესახვევი თბილისში,  ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); მაცესტის შესახვევიდან ელენე ახვლედიანის ხევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც შესახვევი, 1925–1926 წლების ცნობათა წიგნში „მთელი ტფილისი“ — როგორც ჩიხი. ზოგ სქემაზე საბუის (სოფლები ახმეტისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში) სახელითაა დატანილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
გიგო გაბაშვილის ქუჩა

**გიგო გაბაშვილის ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (დელისი); დასაწყისი ვაჟა-ფშაველას გამზირიდან. ვაჟა-ფშაველას გამზირის ტერიტორიასთან მდებარე უსახელო ქუჩასა და მასთან არსებულ სამ შესახვევს გიგო გაბაშვილის სახელი მიენიჭა 2017 წელს. მანამდე გიორგი (გიგო) გაბაშვილის სახელი ერქვა ახლანდელი მიხეილ თამარაშვილის გამზირის მონაკვეთს ალექსანდრე ყაზბეგისა და ვაჟა-ფშაველას გამზირებს შორის.

## სქოლიო 
გაბაშვილი
ადრიანა სალვატიერა

**ადრიანა სალვატიერა** (, დ. 3 ივნისი, 1989, სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერა, ანდრეს-იბანიესის პროვინცია, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის სენატის თავმჯდომარე 2019 წლის 18 იანვრიდან 10 ნოემბრამდე. 10 ნოემბერს რამდენიმე საათის განმავლობაში დე-იურე ასრულებდა ბოლივიის პრეზიდენტის მოვალეობას, თუმცა ოფიციალურად არ აუღია თავის თავზე აღნიშნული მოვალეობა, რადგან ძალიან მალე გადადგა.

## ბიოგრაფია 
სალვატიერა პოლიტიკაშია 2005 წლიდან, როდესაც ის ჯერ კიდევ 16 წლის იყო. იგი ყოფილი პრეზიდენტის ევო მორალესის პარტია მოძრაობა სოციალიზმისაკენ წევრი გახდა. 2014 წელს პარტიის ახალგაზრდულმა ორგანიზაციამ იგი აირჩია სენატის წევრობის კანდიდატად თავისი პროფესიონალიზმის გამო. სენატის წევრად აირჩიეს 26 წლის ასაკში 2015 წელს სანტა-კრუსის დეპარტამენტიდან. 29 წლის ასაკში იგი გახდა ბოლოვიის სენატის ყველაზე ახალგაზრდა თავმჯდომარე.

2019 წლის 10 ნოემბერს ბოლივიის პრეზიდენტი ევო მორალესი გადადგა. ამის შემდეგ ვიცე-პრეზიდენტმა ალვარო გარსია ლინერამ, უარი განაცხადა პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებაზე. ამ მოცემულობით პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი კონსტიტუციის მიხედვით უნდა ყოფილიყო ადრიანა სალვატიერა. ასევე გადადგომის შესახებ განცხადება გაავრცელა სალვატიერამ, ძალიან მალე მას შემდეგ, რაც ეს გააკეთა ევო მორალესმა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ბოლივიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბოლივიის სენატის თავმჯდომარეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეკატერინე გაბაშვილის ქუჩა

**ეკატერინე გაბაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,   მთაწმინდის   რაიონში (ვერა); მისასვლელი ძმები კაკაბაძეების ქუჩიდან. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში ამ უბნის განაშენიანებასთან ერთად. ძველთაგან მიწის დიდი ნაკვეთი, ახლანდელი მერაბ კოსტავასა და პეტრე მელიქიშვილის ქუჩებს შორის, გაბაშვილის მამული იყო. შემდგომში მათი სახელი შეინარჩუნა მხოლოდ ერთმა პატარა გაბაევის შესახვევმა (შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში), რომელსაც 1923 წელს ეკატერინე გაბაშვილის სახელი უწოდეს. 

## ლიტერატურა
გაბაშვილი
ფერდინანდ თავაძის ქუჩა

**ფერდინანდ თავაძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკისა და საბურთალოს რაიონებში (დელისი); მდებარეობს ვაჟა-ფშაველას გამზირიდან და შალვა ნუცუბიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე ერქვა ვაჟა-ფშაველას I შესახვევი. 1997 წელს ეწოდა პოლიკარპე კაკაბაძის, ხოლო 1995 წელს ფერდინანდ თავაძის სახელი.

## ლიტერატურა 
თავაძე
თავაძე
არინა ავერინა

**არინა ავერინა** (; დ. 13 აგვისტო, 1998, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი) — რუსი ინდივიდუალური რიტმული ტანმოვარჯიშე. არის 2017 წლის მსოფლიოს ვერცხლის მედალოსანი, 2018 წლის ევროპის ჩემპიონი და 2016 წლის გრანდ პრიქსის ფინალის ბრინჯაოს მედალოსანი. ეროვნულ დონეზე, არის 2019 წლის რუსეთის ეროვნული ჩემპიონი და ორგზის (2015; 2017) რუსეთის ეროვნული ჩემპიონატის მედალოსანი. მისი იდენტური ტყუპი, დინა ავერინა ადის მსგავსად რიტმულ ტანვარჯიშში ასპარეზობს და არის 2017 და 2018 წლების მსოფლო ჩემპიონი.

## პირადი ცხოვრება
დაიბადა 1998 წლის 13 აგვისტოს, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში, ქსენია და ალექსეი ავერინების ოჯახში. ჰყავს ორი და. ტანვარჯიშში ვარჯიში 4 წლის ასაკში დაიწყო. დაიბადა ტყუპისცალ დინა ავერინაზე 20 წუთით ადრე. არინას ნაიარევი აქვს მარჯვენა თვალთან (აღნიშნული ნაიარევი კლუბთავ ვარჯიშის დროს, უბედური შემთხვევისას შედეგად მიიღო). უფროს დას სახელად პოლინ ჰქვია. არინას ნათქვამი აქვს, რომ ტყუპებს შორის არანაირი კონკურენცია არაა. „ჩვენ არ ვართ ერთმანეთის კონკურენტები. ჩვენთვის უფრო მნიშვნელოვანია ვიხილოთ პოდიუმზე ისეთი სპორტსმენი, რომელიც რუსეთის დროშის ქვეშ და ავერინას ოჯახის სახელით ასპარეზობს“. არინას და დინას ერთი ინსტაგრამის ანგარიში აქვთ.

## კარიერა
### ახალგაზრდობისას
ტყუპები, არინა და დინა პირველად ლურისა ბელოვას ზედამხედველობის ქვეშ ვარჯიშობდნენ, ხოლო შემდეგ რუსეთის ეროვნულ ნაკრებს შეუერთდნენ და ვარჯიში მოსკოვში მდებარე ოლუმპიურ სავარჯიშო ცენტრში დაიწყეს; ამჟამად ისინი აღნიშნულ დაწესებულებაში ვერა შატალინას ზედამხედვეობის ქვეშ ვარჯიშობენ.

ტყუპები პირველად საერთაშორისო ტურნირებში 2011 წელს, ამავე წლის რუსეთ-ჩინეთის ახალგაზრდულ თამაშებში გამოჩნდნენ; აღნიშნულ თამაშებში არინასმ მეხუთე ადგილი დაიკავა, ხოლო დინამ ოქროს მედალი მოიპოვა. 2012 წელს, არიან რუსეთის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მე-11 ადგილზე დაასრულა. არინა და დინა, ორივე ასპარეზობდნენ ეილათში (ისრაელი) გამართულ ვენერას თასზე, სადაც ალინამ ბრინჯაოს მედალი, ხოლო დინამ „ჰოოპში“ ვერცხლი, ბურთში, კლუბებსა და ლენტში ბრინჯაოს მედლები მოიპოვა. შემდეგ იგი, თანაგუნდელ ალექსანდრა სალდატოვასა და დინა ავერინასთან ერთად, ლიუბლიანაში გამართულ MTM თასში ასპარეზობდა, სადაც მათ გუნდური ოქრო მოიგეს.

2013 წლის სეზონში, არინამ ამავე წლის რუსეთის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში მეხუთე ადგილი დაიკავა; აგრეთვე ასპარეზობდა ტაშკენტში ჩატარებულ „ბედნიერი ქარავანის თასში“, სადაც თანაგუნდელ დინა ავერინასთან ერთად გუნდური ოქრო მოიგო. 2013 წლის რუსეთის სპარტაკიადას მე-6 ზაფხულის სტუდენტურ თამაშებში ავერინამ ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

### ზრდასრულობოსას
არინა ავერინას დებიუტი საერთაშორისო (უფროს) ტურნირებზე შედგა 2014 წლის სეზონში, 2014 წლის მოსკოვის გრანდ პრიქსში, სადაც მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა (პირველი ადგილი მისმა ტყიპისცალმა, დინამ დაიკავა).

## რესურსები ინტერნეტში
* Arina Averina at the International Federation of Gymnastics
* Arina Averina  at r-gymnastics.com 
* Averina Twins unofficial fan page
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:რუსი მხატვრული ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საჯილდაო ქვის აწევა

**საჯილდაო ქვის აწევა** — საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებული სპორტის ხალხური სახეობა, შეჯიბრება მძიმე ქვების აწევაში. არსებობდა საჯილდაო ქვის აწევის რამდენიმე საფეხური: ქარის გატარება, ანუ ქვის მიწიდან აღება, მუხლამდე აწევა, აწევა და ნაბიჯის გადადგმა, მკერდამდე აწევა, თავს ზემოდან აწევა, შეკაზმულ ცხენზე გადაგდება. დაწესებული იყო სხვადასხვა ჯილდო: ვინც ლოდს ოდნავ მაინც ააცილებდა მიწას, ხუთი ვერცხლით უნდა დაჯილდოვებულიყო; „ვინც მუხლამდე ასწევდა ერთ მუჭა ვერცხლს უბოძებდნენ, ხოლო ვინც მკერდამდე აიტანდა, ვერცხლით ქუდის ავსებას ჰპირდებოდნენ“ (გიორგი შატბერაშვილი).

სვანეთში კალის სათემოში, კვირიკეს XI საუკუნის სალოცავის ეზოში, კვირიკობა დღეს (28 ივლისი) იმართებოდა შეჯიბრება საჯილდაო ლოდის აწევაში, რომელსაც „ბაჩა-ლიკედ“ ერქვა. ზოგიერთი ლოდი 8-9 ფუთს იწონიდა. საჯილდაო ქვის აწევაში ზოგჯერ ქალებიც მონაწილეობდნენ, რომლებიც შედარებით მცირე ზომის ლოდებს ეჭიდებოდნენ. ვაჟა-ფშაველას მიერ ჩაწერილ ხალხურ ლექსში ხატი იაღსარი ამბობს: „გადავხე ერთი ავწიე, ღმერთო, შენ მამე ძალიო სამოცლიტრიანს რკინასა ქვეშ გაუვლიე ქარიო“. ვაჟა მოიხსენიებს XIX საუკუნის პირველ ნახევარში მცხოვრებ ფშაველ გოგოთურს და წერს, რომ „მისი მოტანილი ბრტყელი, საფლავის ქვის მსგავსი ლოდი დღესაც გდია კოპალას სალოცავთან და ისეთი მძიმეა — ორ კაცს გაუჭირდება ამ ქვის გადაბრუნება. ჩემს ჯეელობაში მეც ბევრჯერ ვეჯაჯგურებოდი ამ გოგოთურის მოტანილ ქვას და ვცდილობდი გოგოთურზე მეტი ღონე გამომეჩინა. ეს ცდა, რასაკვირველია, ამაო იყო“ („ფშაველი და მისი წუთისოფელი“).

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 434, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ქალაქობანა

**ქალაქობანა** — აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული ხალხური თამაში ბურთით. მოთამაშენი ორად გაიყოფიან, „დედებს“ აირჩევენ და ერთმანეთისგან 30-40 ნაბიჯის დაშორებით თავ-თავიანთ ქალაქებს შემოხაზავენ. „ქალაქებს“ შორის გაავლებენ ხაზს, რომელსაც წინ-წყაროს ეძახიან. კენჭისყრით დაადგენენ თამაშის დამწყებს და გუნდები „ქალაქებში“ განლაგდებიან. დამწყები გუნდის „დედა“ ბურთს მოწინააღმდეგეთა ქალაქისკენ გადაისვრის, ისინი კი ცდილობენ დაიჭირონ. თუ დაიჭირეს, ერთი მომგებიანი ქულა ეწერებათ. შემდეგ ამ გუნდის დედა გამოისვრის ბურთს და დაჭერასაც ესენი ცდილობენ. ბურთი აუცილებლად უნდა გადმოსცდეს „წინ-წყაროს“, წინააღმდეგ შემთხვევაში თავიდან უნდა ისროლონ. თამაში 8-მდე გრძელდება. 8ქულას რომ შეასრულებენ, ბურთის ბოლო დამჭერს მეტოქის ქალაქში „ჯორის გასახედნად“ გზავნიან. ეს მოთამაშე მოწინააღმდეგეთა შორის „ჯორს“ ამოირჩევს და ზურგზე მოაჯდება. მხედარს მისი გუნდის წევრები ბურთს გადმოუგდებენ, თუ დაიჭირა, მთელი გუნდი „დიდ ქულას“ მიიღებს, თუ ვერა მაშინ „ჯორიდან“ უნდა ჩამოხტეს და თავისი „ქალაქისკენ“ გაიქცეს. მას უკან მისდევს „ჯორი“, რომელიც ცდილობს ახლა თვითონ მოაჯდეს ზურგზე. თუ ეს შეძლო და მხედრად გადაიქცა, თანაგუნდელები ბურთს გადაუგდებენ.  თუ დაიჭირა დიდი ქულა ახლა მის გუნდს დაეწერება, თუ ვერ დაიჭირა, ჯორიდან უნდა ჩამოვიდეს და ქალაქს დაუბრუნდეს. ახლა უკვე ამ ქალაქის „დედა“ ისვრის ბურთს, მეორე გუნდის წევრები კი ცდილობენ მის დაჭერას. თუ რომელიმე გუნდმა 3 დიდი ქულა დააგროვა, ისინი მეტოქე გუნდის წევრებს ზურგზე მოასხდებიან და ბურთს ერთმანეთს უგდებენ. ასე გრძელდება მანამ სანამ ბურთი მიწაზე არ დაუვარდებათ. იშვიათად, მაგრამ ზოგჯერ მაინც ხდება, რომ ბურთს ერთ-ერთი „ჯორი“ დაიჭერს. ასეთ შემთხვევაში „ჯორები“ მხედრებად იქცევიან და ბურთს ახლა ისინი უგდებენ ერთმანეთს.

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 532, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
IV დალაი ლამა

**იონტენ გიაცო** (; დ. 1589 — გ. 1617) — მონღოლთა ყაენ ალტან-ხანის შვილიშვილი და რიგით მეოთხე დალაი ლამა 1601-1617 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
იონტენი დაიბადა 1589 წელს მონღოლეთის სამეფო კარზე. იგი იყო მონღოლთა ერთ-ერთი ტომის, ჩოკურების ხან ცულტრიმ ჩოიჯეს ვაჟი, რომელიც თავის მხრივ მონღოლთა ყაენ ალტან-ხანის ვაჟი იყო. იგი ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული ბუდისტური რელიგიითა და ფილოსოფიით, რამაც შემდეგში განაპირობა ის, რომ ისტორიაში პირველი და უკანასკნელი მონღოლი დალაი ლამა გახდა. ზოგიერთი ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ ასევე მონღოლი იყო მეექვსე დალაი ლამაც, რომელიც მონპას ტომიდან იყო, მაგრამ მონპას ხალხი თავისი ეთნიკური წარმომავლობით უფრო ტიბეტურია, ვიდრე მონღოლური. 

ტიბეტის სახელმწიფოში ერთ-ერთმა ყველაზე გავლენიანმა ბერმა ნეჩუნგმა იწინასწარმეტყველა, რომ დალაი ლამას შემდეგი რეინკარნაცია მონღოლეთში მოხდებოდა. ამავე დროს, მესამე დალაი ლამას თანამოსაყდრე ბერმა ცულტრიმ გიაცომ ტიბეტურ ხელისუფლებას წერილი გაუგზავნა და ამცნო, რომ იონტენის სახით ახალი დალაი ლამა უკვე დაბადებული იყო. იგი ტიბეტელმა ბერებმა და მთავრებმა მალევე შეიცნეს წინამორბედთა რეინკარნაციად.

1599 წელს იონტენი ტიბეტში გაემგზავრა, სადაც თან ახლდნენ მისი თანამოძმე მონღოლი ბერები, რომლებიც 1603 წელს უკან დაბრუნდნენ. 

ლჰასაში ჩასვლისას მას ყველა დიდი ზარ-ზეიმით დახვდა, რასაც 1601 წელს მისი რიგით IV დალაი ლამად გამოცხადება მოჰყვა. 

მიუხედავად ამისა, იგი ჯერ კიდევ პატარა იყო, რის გამოც ბევრი ჰქონდა სასწავლი. ახალმა დალაი ლამამ პანჩენ ლამასთან დაიწყო განათლების მიღება. 1614 წელს მისი სწავლა-განათლების პერიოდი საბოლოოდ დასრულდა. 

მონღოლური წარმომავლობის გამო, მას ბევრი ტიბეტელი ბერი არ სცნობდა დალაი ლამად და იყო ძალაუფლების ჩამორთმევის მცდელობებიც. ამის გამო, 1605 წლიდან ლჰასაში მონღოლური კავალერია განლაგდა, რომელსაც დალაი ლამას უსაფრთხოების დაცვა ევალებოდა. აღსანიშნავია, რომ კავალერია შემდეგში განუდგა დალაი ლამას და თავს დაესხა მის სამყოფელს, რის გამოც იონტენს დრეპუნგის მონასტრიდან გაქცევა მოუხდა. 

1616 წლიდან იონტენმა სანგიბის გამოქვაბულებში დაიდო ბინა, სადაც სიმშვიდესა და მედიტაციაში გაატარა დარჩენილი დრო. იგი აქ, 1617 წელს, 27-28 წლის ასაკში დაიღუპა მეტად საეჭვო ვითარებაში. ერთი ვერსიით იგი მოწამლეს, ხოლო დანარჩენები მის სიკვდილს გამოქვაბულში გაჩენილ 12-დღიან ხანძარს აბრალებენ. 

მომდევნო, V დალაი ლამა მხოლოდ 1642 წელს იქნა არჩეული და იგი იყო პირველი დალაი ლამა, რომელიც გარდა სულიერი წინამძღოლობისა როგორც მონარქი ისე მართავდა მთელ ტიბეტს, რაც შემდეგში მისმა მემკვიდრეებმაც განაგრძეს. 

## ლიტერატურა 
* Mullin, Glenn H. (2001). The Fourteen Dalai Lamas: A Sacred Legacy of Reincarnation, Clear Light Publishers. Santa Fe, New Mexico. ISBN 1-57416-092-3.
* Shakabpa, Tsepon W.D. (2010). One Hundred Thousand Moons. An Advanced Political History of Tibet (2 vols). Leiden (Netherlands), Boston (USA): Brill's Tibetan Studies Library. ISBN 9789004177321.
* Stein, R. A. (1972). Tibetan Civilization, Stanford University Press. ISBN 0-8047-0806-1 (cloth); ISBN 0-8047-0901-7 (paper).
* Thubten Samphel and Tendar (2004). The Dalai Lamas of Tibet. Roli & Janssen, New Delhi. ISBN 81-7436-085-9.

კატეგორია:დაბადებული 1589
კატეგორია:გარდაცვლილი 1617
კატეგორია:დალაი ლამები
ღარბურთი

**ღარბურთი**  — აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული ხალხური თამაში ხის ბურთითა და კომბლებით. გორაკის ძირიდან წვერამდე გათხრიან ღარს და შიგ ბურთს ჩააგდებენ. ყოველი მოთამაშე ცდილობს ბურთი კომბლით, ქვემოდან ზემოთ აიტანოს — კომბალს შემოსცხებს, ზემოთ ააგორებს და თვითონაც გვერდით მისდევს, რომ ქვემოთ დაგორების საშუალება არ მისცეს. ვინც ამ წესით ბურთს წვერამდე აიტანს 1 ქულა ეწერება. გამარჯვებულია ის მოთამაშე, რომელიც სხვებზე მეტ ქულას დააგროვებს.

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 544, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ოღირღილო

**ოღირღილო** — საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებული ხალხური საბავშვო თამაში. მონაწილეები „არჩევანი-არადანის“ მიხედვით ორ ჯგუფად გაიყოფიან და 15-20 ნაბიჯის დაშორებით ერთიმეორის პირისპირ გამწკრივდებიან. მოთამაშეებს ხელები მაგრად აქვთ ერთმანეთისთვის ჩაჭიდებული. იწყება თამაში: — ოღირღილო! — დაიძახებს ერთი ჯუფის რომელიმე მოთამაშე; — ოქროს კბილო! — უპასუხებენ მეორე ჯგუფიდან. — ბავშვი გვინდა! — თუ ბიჭი ხარ წაიყვანე! „ოღირღილოს“ დამძახებელი გაიქცევა და დაეჯახება მოწინააღმდეგეთა მწკრივს, რომ „გაიტანოს“, ანუ ხელი გააშვებინოს. თუ გაიტანა, იმ ორი მოთამაშისგან, რომლებსაც ხელს გააშვებინებს, ერთ-ერთს წამოიყვანს და თავის მწკრივში ჩააყენებს, თუ ვერა, მაშინ თვითონ ჩადგება მეტოქეთა მწკრივში. თუ მოთამაშე მოწინააღმდეგეთა მწკრივს განზრახ არ „გაიტანს“, მას თამაშიდან გააგდებენ. ამის შემდეგ მოწინააღმდეგე ჯგუფის მოთამაშეები იწყებენ „ოღირღილოს“ ძახილს და ასე, რიგრიგობით. როდესაც ერთ-ერთი ჯგუფის ყველა მოთამაშე მეორე მხარეს აღმოჩნდება, თამაში დამთავრებულია და მოწინააღმდეგე ჯგუფის წევრები დამარცხებულად ცხადდებიან.

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 363, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
კეჭნაობა

**კეჭნაობა**, იგივე „*შუღლი*“, იგივე „*ჭრა*“ — ხევსურეთში გავრცელებული ფარიკაობა ხმლებითა და პატარა ფარებით. ფარიკაობისას გამოიყენებდნენ თითებზე წამოსაცმელ საბრძოლო რგოლებსაც, რომლებსაც „სათითენს“ ეძახდნენ. ორთაბრძოლის ხერხებს ბავშვებს 5-6 წლის ასაკიდან ასწავლიდნენ. რომაელი ისტორიკოსის დიონ კასიუსის (ძვ. წ. II საუკუნე) ცნობით, საქართველოში ყოფნისას პომპეუსი გასცნობია ფშავ-ხევსურულ ფარიკაობას, „თუ ვითარ ხმარობდნენ იფინი საჭურველთა საომართა და ჰყვეს მათ ვარჯიში ხმლითა და ვითარს სახითა ჯერ არს ბრძოლასა და შინა ხმარება ხმლისა და ფარისა“. მემატიანე ასევე აღნიშნავს, რომ მოფარიკავე ფშავ-ხევსურები იბერთა მეფის პირად მცველთა რიგებში შედიოდნენ.

კეჭნაობის მიზეზი უფრო ხშირად ძველი წყენა, ანუ „ჯავრი“ იყო. ერთმანეთს ებრძოდნენ შელახული თავმოყვარეობის აღსადგენად, ხალხის, ძირითადად ქალების წინაშე საკუთარი ვაჟკაცობის გამოსავლენად. მოშუღლარები ცდილობდნენ მეტოქე დაეჭრათ თავის არეში — შუბლის სამი ნაოჭის ზემოთ, ამასთან ისე მსუბუქად გაეკაწრათ, რომ ერთი წვეთის მეტი სისხლის არ გამოედინათ. გამარჯვებულად ითვლებოდა ის, ვინც მოწინააღმდეგეს მეტ ამგვარ ჭრილობას მიაყენებდა. შუბლის ნაოჭების ქვემოთ გაკაწვრის ან მძიმედ დაჭრისთვის დაზარალებულს, „სათითენით“ იქნებოდა ის დაჭრილი თუ ხმლით, „რჯულის კანონის“ თანახმად ასანაზღაურებელი ანუ „დრამა“ უნდა მიეღო. რაოდენობას განსაზღვრავდნენ შუაკაცები და „აქიმი“, ანუ დასტაქარი: ჭრილობის სიგრძე-სიგანეს ზომავდნენ ძაფით, ზომა ბრტყელ ქვაზე გადაჰქონდათ, მასზე ალაგებდნენ ქერის მარცვლებს, კიდურა მარცვლებს აკლებდნენ და დანარჩენი რაოდენობით ითვლიდნენ დრამას. ქერის თითოეული მარცვალი ერთი ძროხის საფასურს უდრიდა. თავის ქალის დაზიანების შემთხვევაში დამჭრელს დაზარალებულისთვის 12 ძროხის საბასური უნდა გადაეხადა. ისეთი ტრავმების დროს ხევსურ დასტაქრებს რთული ქირურგიული ოპერაციაც არაერთხელ გაუკეთებიათ.

XX საუკუნის დასაწყისში ჯერ კიდევ ცხოვრობდა ას წელს მიტანებული აქიმი, მგელიკა ლიქოკელი, რომელიც თავის ქალის ტრეპაციას აკეთებდა.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ჭოროლა

**ჭოროლა** — უძველესი ქართული თამაში ბურთითა და ყვანჭით. ჰგავდა ბალახის ჰოკეის. გავრცელებული იყო უმეტესად კახეთსა და სამეგრელოში.

გუნდში 6-10 კაცი გამოდიოდა. მოთამაშეთა მიზანი იყო ბურთის ყვანჭით ჩაგდება „კარში“, რომლის მაგივრობასაც მოედნის თავსა და ბოლოში ამოთხრილი 50 სმ დიამეტრისა და 20-30 სმ სიღრმის ორმო სწევდა. ჭოროლას (ბურთს) ამზადებდნენ მუხის მაგარი კოჟრისგან, რომელიც 100-150 გრამს იწონიდა. ყვანჭები მზადდებოდა შინდის, თხილის ან მუხის ტოტისგან. ჭოროლას რომ ორმოში ჩააგდებდნენ გაისმოდა შეძახილი: „ჯირითი! ჯირითი!“ ( მკვლევარების ვარაუდით, „ჯირითი“ მომდინარეობს მეგრული ჭვირთისგან, რაც სწრაფს, დაუდეგარს ნიშნავს). იკრძალებოდა ყვანჭის ფეხებში გამოდება და მეტოქის წაქცევა. ამისათვის 4 მეტრიანი საჯარიმო დარტყმა ინიშნებოდა. ჭოროლაში კუთხურს არ აწოდებდნენ, სამაგიეროდ, სამი კუთხურისთვის 4 მეტრიანი დარტყმა ინიშნებოდა. აუტიდან ბურთი მოედანზე ყვანჭით შემოჰქონდათ. თამაშს ორი მსაჯი სჯიდა. დრო განსაზღვრული არ იყო — შეხვედრა მზის ჩასვლამდე გრძელდებოდა.

სამეგრელოში ჭოროლას მსგავს თამაშს „ჭაკუნი“ ერქვა. მოთამაშეები ორ გუნდად იყოფოდნენ. ბურთი საქონლის დაუგუნდავებელი ბალნისგან მზადდებოდა და ჭაკნით აგორებდნენ.

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 631, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ჯილდაობა

**ჯილდაობა** — საქართვლოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებული სპორტის ხალხური სახეობა. ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ კაცები. შეარჩევდნენ მრგვალ, დაახლოებით 10 კილოგრამიან ქვას და ცდილობდნენ რაც შეიძლება შორს გადაეგდოთ. ძალიან ჰგავს თანამედროვე ბირთვის კვრას, ოღონდ ქვას ტყორცნიდნენ არა წრიდან, არამედ ხაზიდან, ამასთან, წინასწარ თანხმდებოდნენ ადგილიდან უნდა ეტყორცნათ თუ გამორბენით. თქმულების თანახმად, ფშაველთა ხატი კოპალა დევების შეჯიბრებაში გარეულა და ქვა მათზე შორს უსვრია. „ეს ქვა არაგვის პირსაა იქ, სადაც კოპალას სალოცავია, და ჰქვიან კოპალას ქვა“ (ვაჟა-ფშაველა).

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 647, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ღაბახი

**ღაბახი**, იგივე **ნიშანში სროლა** — ფშავ-ხევსურეთში გავრცელებული სპორტული თამაში. ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ თოფითა და მშვილდ-ისრით სროლაში. იმართებოდა დიდი მარხვის მეორე კვირის შაბათ დღეს ახალი მიცვალებულის სულის მოსახსენიებლად („სულთკრება“). მონაწილეობდა თითქმის მთელი სოფელი. აცხობდნენ სხვადასხვა ფორმის ხმიადებს და მიჰქონდათ მიცვალებულის ოჯახში. ჭირისუფალი ამ პურებს ფიცარზე დადებდა და გვერდით მიუწყობდა არყის ბოთლს, მატყლს, წინდებს, მარილსა და ა. შ. მონაწილენი პურებს ესროდნენ და ვინც მოარტყამდა, გვერდით მდგარი ჯილდოც მას ეკუთვნოდა. ვაჟა-ფშაველას  განმარტებით ღაბახი არის „ნიშანი თოფის სასროლად რომელსაც დგამენ 400-500 ნაბიჯზე... ღაბახისთვის თოფის სროლა მკვდრის საცხონებელ საშუალებად არის ხალხის მიერ ცნობილი...“ („ფშაველი და მისი წუთისოფელი“).

## ლიტერატურა 
* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 544, თბ., 2006

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ჩილიკაობა

**ჩილიკაობა**, *ჩილიკა-ჯოხი*, *რიკტაფელა* — საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებული ხალხური თამაში. მონაწილეები მიწაში ჩაასობენ 1 მეტრის სიმაღლის მსხვილ ჯოხს, რომლის თავზეც შემოდებენ „ჩილიკას“ — მოკლე, 10-12 სმ-ის სიგრძის ჯოხს. მიწაში ჩასობილი ჯოხის გარშემო შემოხაზავენ „ბინას“ – 2-3 მეტრის დიამეტრის მქონე წრეს. მოთამაშეები, რომლებსაც ხელში 50-60 სმ-ის სიგრძის ჯოხები უჭირავთ, ორ გუნდად გაიყოფიან და კენჭს ყრიან. ვისაც კენჭი შეხვდება მისი გუნდი „ბინაში“ ჩადგება, მეორე გუნდის წევრები კი წრიდან 10-15 მეტრის დაშორებით განლაგდებიან. ბინაში მდგომთაგან ერთ-ერთი ჩილიკას თავისი ჯოხით მოწინააღმდეგეთა მიმართულებით გაჰკრავს, ისინი ცდილობენ მას თავიანთი ჯოხები ჰაერში შეაგებონ და უკან, ბინაში დააბრუნონ. თუ მოიგერიეს და წრიდან მოშორებით გადააგდეს, ჯოხით გაიზომება მანძილი წრესა და მიწაზე დავარდნილ ჩილიკას შორის — მოწინააღმდეგეს იმდენი წამგებიანი ქულა დაეწერება, რამდენი ჯოხიც გამოვა ეს მანძილი. ამ შემთხვევაში ჩილიკას ისევ ის მოთამაშე გაჰკრავს, რომელმაც თავიდან გაისროლა. თუ უკან დაბრუნებული ჩილიკა წრეში დავარდა, მსროლელი გაკვრის უფლებას კარგავს და მას ერთ-ერთი თანაგუნდელი შეცვლის. როდესაც პირველი გუნდის ყოველი მოთამაშე ჩილიკის სროლას მორჩება, გუნდები შეცვლიან ადგილებს. თუ ბინის გარეთ მდგომმა გუნდმა ჩილიკა მიწაში ჩასობილ ჯოხს მოარტყა, ყველა წამგებიანი ქულა მოეხსნება და ბინაში ახლა ის ჩადგება.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები
ელექტრონული ნარჩენები ჩინეთში

**ელექტრონული ნარჩენები**  სერიოზული გარემოსდაცვითი პრობლემაა ჩინეთში. ჩინეთი ელექტრონული ნარჩენების ყველაზე დიდი იმპორტიორია მსოფლიოში და აქ ასევე მდებარეობს მსოფლიოს უდიდესი ნაგავსაყრელები.  სწრაფმა ეკონომიკურმა ზრდამ ელექტროობებზე მაღალ დამოკიდებულებასთან ერთად, გაზარდა მსოფლიოში ელექტრონული ნარჩენების რაოდენობა. ამ ნარჩენების 70% ჩინეთში ხვდება. 

როდესაც ელექტრონული ნარჩენების გადამუშავება სამხრეთ ჩინეთში სამუშაოების უმეტესობას ქმნის, ის ასევე ქმნის საფრთხეს ჯანმრთელობისთვის ტოქსიკური პოლუტანტების გამოშვებით გარემოში. რისკების უმეტესობას აჩენს ასევე ფაქტი, რომ სამხრეთ ჩინეთში ელექტრონული ნარჩენების 60% გადამუშავდება არაფორმალურ ქარხნებში, სადაც მომუშავე პერსონალს არანაირი განსაკუთრებული ცოდნა და შესაძლებლობები არ აქვთ. უმეტეს შემთხვევაში ელექტრონული ნარჩენები მუშავდება არაფორმალური გზებით, რაც ქმნის სამუდამო რისკს სიცოცხლისთვის გადამამუშავებელი ქარხნების ირგვლივ. ელექტრონული ნარჩენების დიდი ნაწილი, ძირითადად განვითარებული დასავლეთიდან, არის იმპორტირებული ჩინეთში 1970_იანების შემდეგ. იაფმა სამუშაო ძალამ და დაბალმა გარემოსდაცვითმა სტანდარტებმა, განაპირობეს განვითარებული ქვეყნებიდან მწარმოებლების მიერ ნარჩენების ჩინეთში გადაყრა. უკვე 2000 წელს ჩინეთი იყო მსოფლიოს უდიდესი ელექტრონული ნარჩენების იმპორტერი. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთის მთავრობამ  აკრძალა ქვეყანაში ყველა სახის ნარჩენების იმპორტირება 2002 წელს, მსოფლიოს ნარჩენების უმეტესობა მაინც იყრება ჩინეთში არალეგალური არხების მეშვეობით, ძირითადად ჰონგკონგის და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიის გავლით.

2013 წლის გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის მიერ ჩატარებული კვლევების მიერ, როდესაც გამოიკვლიეს ნარჩენებით „ვაჭრობა“, დადგინდა, რომ ჩინეთში გადაყრილი ელექტრონული ნარჩენების უმეტესობა განვითარებული ქვეყნებიდან მოდიოდა, როგორებიცაა აშშ, იაპონია, კორეა და ევროკავშირის ზოგი წევრი. კვლევის მიხედვით, 976 000 ტონა არალეგალური ნარჩენები ელექტრონული ნარჩენების ჩათვლით, მოხვდა ჩინეთში მხოლოდ 2013 წელს, ამავე წელს იქნა 211 ნარჩენების კონტრაბანდის ფაქტი ჩინეთის ხელისუფლების მიერ.

### არაფორმალური სექტორები
ჩინეთში ელექტრონული ნარჩენების გადამუშავების უმეტესობა არაფორმალურ/არალეგალურ სექტორებში მიმდინარეობს. არაფორმალური სექტორები ძირითადად პატარა სახელოსნოების სისტემებია. მათ ძირითადად   მართავენ მდევრები, რომლებიც კარდაკარ დადიან და აქვთ ზღვრული გადასახადი მოძველებული ტექნიკის განკარგვისთვის. ეს მდევრები  შემდეგ ყიდიან ამ ტექნიკას ელექტრონული ნარჩენების დილერებზე. არაფორმალური გადამუშავება მოიცავს არაკვალიფიციურ მუშახელს და არის თანდაყოლილად მოქნილი. არაფორმალური გადამუშავებები ასევე მიმდინარეობს გარეუბნებში, სადაც კონტროლის და კანონების აღსრულების პრობლემებია.

## სქოლიო
კატეგორია:გარემოსდაცვითი პრობლემები ჩინეთში
მიხეილ ბურძგლას ქუჩა

**მიხეილ ბურძგლას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); სიმონ სხირტლაძის ქუჩიდან საირმის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში და ოტო შმიდტის სახელი დაერქვა. 1995 წელს მიხეილ ბურძგლას სახელი ეწოდა. 

## ლიტერატურა 
ბურძგლა
ჯორჯ ბუშის ქუჩა

**ჯორჯ ბუშის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); მელაანის I შესახვევიდან კახეთის გზატკეცილამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის I ნახევარში. 20-იან წლებამდე ფერმა-ავლაბრის IX ქუჩა ერქვა, შემდეგ მელაანის ქუჩა დაერქვა. 2005 წელს ჯორჯ ბუშის სახელი ეწოდა. 

## ლიტერატურა 
ბუში
იური ვლასოვი

**იური ვლასოვი** (; დ. 5 დეკემბერი, 1935, მაკეევკა, უკრაინის სსრ, სსრკ — გ. 13 თებერვალი, 2021, მოსკოვი) — საბჭოთა მწერალი, ძალოსანი და პოლიტიკოსი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1959).

ასპარეზობდა 1960 და 1964 წლების ოლიმპიურ თამაშებში: 1960-ში ოქრო, ხოლო 1964-ში ვერცხლის მედალი მოიპოვა; ორივე ოლიმპიურ თამაშებში იგი იყო საბჭოთა კავშირის დროშის მატარებელი. კარიერის განმავლობაში ვლასოვმა მოიგო ოთხი მსოფლიო ტიტული დაამყარა 31 ოფიციალური რეკორდი. 1968 წელს ძალოსანის კარიერა დაასრულა და გახდა ცნობილი მწერალი, ხოლო მოგვიანებით პოლიტიკაში ჩაერთო. იყო საბჭოთა კავშირის სახალხო დეპუტატთა კონგრესის წევრი (1989), შემდგომში სახელმწიფო დუმას წევრი (1993); მონაწილეობა მიღებული აქვს 1996 წლის რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

## ადრეული ცხოვრება და კარიერა
იური ვლასოვი დაიბადა 1935 წლის 5 დეკემბერს მაკეევკაში, უკრაინის სსრ-ში, სამხედრო ჟურნალისტისა და კომინტერნის აგენტის პიოტრ ვლასოვის (1905-1953) ოჯახში. მისი მამა მუშაობდა მთავარ კონსულად შანხაიში, ხოლო შემდეგ ელჩად ბირმაში. 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა მან მეორე ადგილზე დაასრულა (პირველი ადგილი საბჭოთა კიდევ ერთმა ძალოსანმა, ლეონიდ ჟაბოტინსკიმ დაიკავა). 1964 წლის ოლიმპიდის შემდეგ ვლასოვმა გამოაცხადა, რომ კარიერას ასრულებდა; თუმცა 1966 წელს, ფინანსების გამო მან კვლავ განაახლა უმაღლესი დონის ვარჯიშები. უკანასკნელი რეკორდი მან 1967 წლის 15 მაისს დაამყარა („პრესინგი“ 199); ამისთვის გასამრჯელოდ 850 მანეთი მიიღო. საბოლოოდ, ძალოსანის კარიერა 1968 წელს დაასრულა. დაახლოებით ამავე პერიოდში დატოვა მან საბჭოთა არმიაც, სადაც სპორტის ინსტრუქტორად მუშაობდა. ვლასლოვს კაპიტნის წოდება ეკავაა. 1969 წელს, ნორვეგიაში ლექციების დროს, მას სთხოვეს 200 კგ აწევა რაც მან მარტივად გააკეთა (აღსანიშნავია, რომ ამ დროს მას ვარჯიშისთვის თავი 1 წლის დანებებული ჰქონდა).

## პირადი ცხოვრება
ვლასოვს ჰყავს ძმა, სახელად ბორისი.. პირველად დაქორწინდა 1957 წელს, ნატალია მოროდოვაზე, მოსკოვის ხელოვნების ინსტიტუტის სტუდენტზე. მათ შეეძინათ გოგონა, სახელად ელენა. პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, ვლასოვი მეორედ 1976 წელს დაქორწინდა ლარისა სერგეევნაზე. მოგონებებში ვლასოვი აღნიშნავს, რომ მას კიდევ ერთი ქალიშვილი ჰყავს (ალბათ ლარისასთან). 1960 წლის ოლიმპიადაში ვლასოვის თანაგუნდელი ბორის ნიკონოროვი აღნიშნავს, რომ იური აღნიშნულ ოლიმპიადაზე ინგლისურად თავისუფლად საუბრობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Власов Юрий Петрович. panlog.ru
* Vlasov's biography and photos 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ოლიმპიური მედალოსნები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აბაზაძეები

**აბაზაძეები** — ქართული გვარი. ძირითადად გავრცელებულია სურამში (ხაშურის მუნიციპალიტეტი), თბილისში, ქუთაისში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში და სხვ. 2019 წელს ფიქსირდება 500.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აბაზაძე

## ლიტერატურა 
* *მაისურაძე, ი.*, ქართული გვარსახელები, გვ. 15, თბ., 1990.

## სქოლიო
*
ვასილი ალექსეევი

**ვასილი ალექსეევი** (; დ. 7 იანვარი, 1942, მილოსლავსკის რაიონი, რიაზანის ოლქი, რუსეთის სფსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 25 ნოემბერი, 2011, მიუნხენი, გერმანია) — საბჭოთა ძალოსანი. დამყარებული აქვს 80 მსოფლიო და 81 საბჭოთა რეკორდი ძალოსნობაშილი; 1972 და 1976 წლების ზაფხულის ოლიმპიადებში მოიპოვა ოქროს მედლები.

1987 წელს, საბჭოთა კავშირის სახალხო დეპუტატების კონგრესზე ალექსიეევი რიაზანის ოლქის წარმომადგენლად აირჩიეს.

## მემკვიდრეობა და ჯილდოები
ვლადიმირ ვისოცკიმ სიმღერა სახელად „სიმღერა ძალოსნობის შესახებ“ (; 1971) ვასილი ალექსეევს მიუძღვნა.

1975 წლის 14 აპრილს, ვასილი ალექსეევი *Sports Illustrated*-ის გარეკანზე გამოჩნდა წარწერით: „მსოფლიოს უძლიერესი ადამიანი“. 1999 წელს, საბერძნეთში, ალექსიეევი აღიარეს XIX საუკუნის საუკეთესო სპორტსმენად. მას ასევე მიენიჭა შემდეგი ჯილდოები: ლენინის ორდენი (1972), ხალხთა მეგობრობის ორდენი, საპატიო ნიშანი (1970) და შრომის წითელი დროშის ორდენი (1972). 1993 წელს აირჩა ძალოსნობის საერთაშორისო ფედერაციის დიდების დარბაზის წევრად.

შახტიში (ცხოვრების დიდი პერიოდი ამ ქალაქში გაატარა) არის მისი სახელობის ქუჩა და პარკი; ამავე ქალაქში მისი ძეგლი დაიდგა 2011 წელს.

## ლიტერატურა 
* *Иванов Д. И.* Русский исполин — Василий Алексеев. — 1980, Москва.
* *Маслова Г.* Человек с Олимпа. 35 лет фантастическому рекорду. // Грушевский мост. — 2005. — февраль, № 1(2). — с. 10-13.
* *Майдельман О.* Нас двое таких упертых родилось. Иисус Христос и я. // Кто главный. — 2007. — май. — с. 36-42.
* Почётные граждане г. Гуково. Гуково 135. — 2013. — 71 с.
* Ростовская область — это мы. — 2017. — 382 с. — (Спорт).

## რესურსები ინტერნეტში
* ვასილი ალექსეევი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის ვეტერანის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:მსოფლიო რეკორდსმენები
ბერუაშვილები

**ბერუაშვილები** — ქართული გვარი. ძირითადად გავრცელებულია ქალაქებში: გორი, ქარელი და თბილისი. საკუთარი სახელი „ბერუა“ გავრცელებული იყო მე-18 საუკუნეში, ქვემო ქართლში. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, წალასყურსა და თელეთში იყო მამასახლისი ბერუა. 1826 წელს კოდელმა დავით ბერუაშვილმა, კოდის ალექსანდრე ნეველის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში მონათლა შვილი პეტრე. ივანე ბესარიონის ძე ბერუაშვილი მოიხსენიება 1882 წელს სოფელ ფარცხისში. საქართველოში ცხოვრობს 4281 ბერუაშვილი (2085 კაცი და 2196 ქალი). გვარი გავრცელებულია შემდეგ დასახელბულ პუნქტებში: არბო, ახა, ახრისი, ბებნისი, ბოლნისი,  ბროწლეთი, გამარჯვება, გომარეთი, გორი, დიდი მეჯვრისხევი, დმანისი, დუმაცხოვი, ერგნეთი, თამარისი, კაზრეთი, კასპი, მანგლისი, მარანა, მარტყოფი, მერეთი, მცხეთა, პატარა ქანდა, რუისი, სვენეთი, სკრა, ტირძნისი, ფლავისმანი, ფცა, ქარელი, ქვენატკოცა, ქვემო ნიქოზი, ქვემო ხვედურეთი, ყელქცეული, შინდისი, ძეგვი, ძლევიჯვარი და ხაშური.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართული გვარების გავრცელების არეალი
* ქართული გვარების ისტორია
* იუსტიციის სახლის მონაცემები 

## სქოლიო
*
აბაზგიები

**აბაზგიები** (მხ. რ. **აბაზგია**) — ქართული გვარი. გავრცელებულია გალის მუნიციპალიტეტში (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა). „აბაზგი“, იგივე „აბაზი“ გვარადქცეული ეთნონიმია.

2019 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე არცერთი აბაზგია არ ცხოვრობს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აბაზგია

## ლიტერატურა 
* *მაისურაძე, ი.*, ქართული გვარსახელები, გვ. 15, თბ., 1990.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული გვარები
მიხეილ ბუხაიძის ქუჩა

**მიხეილ ბუხაიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); მაქსიმ გორკის ქუჩიდან სამრეკლოს ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 70-იან წლებში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ჩუღურეთის ქუჩა, 1934 წლის გეგმაზე — როგორც არსენალის გზატკეცილი. მიხეილ ბუხაიძის სახელი ეწოდა 1965 წელს. აქვს 1 შესახვევი. (თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც არსენალის შესახვევი, შემდეგ ჩუღურეთის I შესახვევი ერქვა). მიმდინარეობს ქუჩის რეკონსტრუქცია.

## მიხეილ ბუხაიძის II შესახვევი
**მიხეილ ბუხაიძის II შესახვევი** — შესახვევი თბილისში, ჩუღურეთის  რაიონში (ჩუღურეთი); წმინდა ნიკოლოზის ქუჩიდან დოქის შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ჩუღურეთის შესახვევი, შემდეგ ჩუღურეთის II შესახვევი ერქვა.

## ლიტერატურა 
ბუხაიძე
ქიტუაშვილები

**ქიტუაშვილები** — ქართული გვარი. ძირითადად გავრცელებულია ქალაქებში: გარდაბანი, გორი და მცხეთა და სოფლებში: დიცი, ზერტი, კავთისხევი, სასხორი, ტირძნისი, წილკანი და ხურვალეთი. საქართველოში ცხოვრობს 551 ქიტუაშვილი (290 ქალი და 261 კაცი). გვარის ფუძე მოდის საკუთარი სახელიდან „ქიტუა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქართული გვარების გავრცელების არეალი
* იუსტიციის სახლის მონაცემები 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქიტუაშვილები
თელავის ქუჩა

**თელავის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი), ქეთევან დედოფლის გამზირსა და ავლიპი ზურაბაშვილის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. ამ ქუჩაზე მდებარეობს სასტუმრო „შერატონ-მეტეხი-პალასი“ (ააშენეს 1991 წელს). ქუჩას აქვს ერთი ჩიხი.

## ლიტერატურა 
თელავი
თეთნულდის ქუჩა

**თეთნულდის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია), ოთარ ქინქლაძისა და როსტოვის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. ადრე ერქვა თემრუკის ქუჩა, თბილისის ქუჩების 1955 წელს შედგენილ ცნობარში უკვე თეთნულდის ქუჩა ჰქვია. აქვს ორი ჩიხი.

## ლიტერატურა 
თეთნულდი
კაბანატუანი

**კაბანატუანი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ფილიპინების კუნძულ ლუსონზე, ცენტრალური ლუსონის რეგიონში. აღნიშნული პროვინცია შედის ნუევა-ესიხის შემადგენლობაში. 2015 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 302 231 ადამიანი. 

1965 წლამდე ეს პროვინცია იყო ნუევა-ესიხას დედაქალქი, მანამ სანამ მთავრობამ მის ახლოს არ გააშენა ახალი ქალაქი პალაიანი, რომელიც გახდა პროვინციის ახალი დედაქალაქი.

## ისტორია 
მოსახლეობა, რომლის ხარჯზეც მოგვიანებით გაიზარდა ქალაქის მოსახლეობა, შედიოდა გაპანის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. 1777 წლის 14 ივლისს კაბანატუანმა ესპანელი კოლონისტების ხელისუფლებისაგან მიიღო დასახლების სტატუსი. შემდეგ, გარკვეული პერიოდის შემდეგ, კაბანატუანი ასრულებდა ნუევა-ესიხის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრის ფუქნციას. 1816 წელს ძლიერი ხანძრის შემდეგ დასახლებული პუქნტი მთლიანად დაიწვა, ხოლო 1880 წელს  ნაწილობრივ განადგურდა მიწისძვრისაგან.

1904 წელს. ამერიკელების ფილიპინებზე ბატონობის პერიოდში, კაბანატუანამდე გაიყვანეს რკინიგზის ხაზი. ამან გამოიწვია ვაჭრობის და სამრეწველო წარმოების განვითარება. 1941 წლის 29 დეკემბერს, მეორე მსოფლიო ომშიამერიკის შეერთებული შტატების ჩართვის შემედეგ და იაპონიის ფილიპინებში შეჭრის შემდეგ კაბანატუანის ოკუპაცია მოახდინა იაპონიის საიმპერატორო ჯარებმა. 1942 წელს იაპონელებმა შექმნეს ბანაკი სამხედრო ტყვეებისათვის, სადაც მოათავსეს ბატაანის სიკვდილის მარშის მონაწილეები. 1945 წლის 30 იანვარსაშშ-ის არმიის რეინჯერებმა და ფილიპინელმა პარტიზანებმა იერიში მიიტანეს ბანაკზე. ეს ამბავი ისტორიაში შევიდა როგორც კაბანატუანის რეიდი. არნიშნული თავდასხმის შედეგად გაატავისუფლეს 513 სამხედრო ტყვე. ქალაქის მოსახლეობა კი გაათავისუფლეს 1945 წლის 1 თებერვალს. 

1950 წლის 16 ივლისს, რესპუბლიკის № 526 კანონის თანახმად, კაბანატუანმა მიიღო ქალაქის სტატუსი.  

## გეოგრაფია 
ქალაქი მდებარეობს კუნძულ ლუსონის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე პამპანჰის მარცხენა ნაპირზე, დედაქალაქ მანილიდან ჩრდილოეთით 90 კილომეტრის დაშორებით. და უჭირავს 192,29 კმ² ფართობი. ზღვის დონიდან მდებარეობს 31 მეტრის სიმაღლეზე. 

## მოსახლეობა და რელიგია 
2015 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 302 231 ადამიანი. მოსახლეობსი მატების დინამიკა კი ასეთია. 

ქალაქში წამყვანი რელიგიაა რომაული კათოლიციზმი, რომლის მთავარი საკათედრო ტაძარია წმინდა ნიკოლოზის საკათედრო ტაძარი. ასევე მცირედ გავრცელებულია ისლამიც, რომელიც დამახასიათებელია ორი რაიონისთვის (იმელდა და ისლა). ქალაქში ორი დიდი მეჩეთია, რომელთაგან ყველაზე დიდი მდებარეობს იმელდის რაიონში.

## ეკონომიკა 
ქალაქი წარმოადგენს მნიშვნელოვან კომერციულ და სოფლის მეურნეობის ცენტრს. იგი არის პროვინცია ნუევა-ესიხას ეკონომიკური ცენტრი. ძირითადი კულტურაა ბრინჯი. კაბანატუანი სხვა ქალაქებს უკავშირდება სარკინიგზო და საავტომობილო გზით. უახლოესი აეროპორტი - კლარკის საერთაშორისო აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ქალაქები
ვლადიმერ გაბაშვილის ქუჩა

**ვლადიმერ გაბაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (ვაკე); მისასვლელი ნიკოლოზ ყიფშიძის ქუჩიდან. ნიკოლოზ ყიფშიძის ქუჩის მიმდებარე უსახელო ქუჩას ვლადიმერ გაბაშვილის სახელი ეწოდა 2003 წელს. 
## ლიტერატურა 
გაბაშვილი
ვიქტორ გაბესკირიას ქუჩა

**ვიქტორ გაბესკირიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); ვიქტორ გაბესკირიას მოედნიდან სამრეკლოს ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც თრდატოვის შესახვევი. 1923 წელს — სტეფანე ბალმაშევის, 1992 წელს ვიქტორ გაბესკირიას სახელი დაერქვა. აქვს 1 ჩიხი. 

## ლიტერატურა 
გაბესკირია
გაბრიელ ეპისკოპოსის ქუჩა

**გაბრიელ ეპისკოპოსის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ავლაბარი); კონსტანტინე ცუცქირიძის ქუჩიდან ალაზნის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც პავლე ციციანოვის ქუჩა. 1923 წელს ივანე კალიაევის სახელი დაერქვა, 1990 წელს — გაბრიელ ეპისკოპოსისა. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩუღურეთის  რაიონის ქუჩები
იური გაგარინის ქუჩა

**იური გაგარინის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში,  საბურთალოს რაიონში (ვეძისი); ზურაბ ჟვანიას მოედნიდან მარშალ გელოვანის გამზირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში და კოლხეთის ქუჩა ერქვა. 1968 წელს იური გაგარინის სახელი ეწოდა. ქუჩაზე დგას ყოფილი საავტომობილო გზების სამინისტროს შენობა (N29. 1974; არქიტექტორები: გიორგი ჩახავა, ზ. ჯალაღანია; კონსტრუქტორები: ა. კიმბერგი, თ. თხილავა), რომელიც შეტანილია 1982 წელს აშშ-ში გამოცემულ მსოფლიოს საუკეთესო ნაგებობათა კატალოგში. გაგარინის ქუჩისა და მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს შესაყარზე დგას სკულპტურული კომპოზიცია „ვეფხი და მოყმე“ (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორი ვახტანგ  დავითაია). 

## ლიტერატურა 
გაგარინი