open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კობა ხარაძე

**კობა პავლეს ძე ხარაძე** (დ. 20 ოქტომბერი, 1940 — გ. 16 აგვისტო, 2021) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი.  ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელი. საქართველოს მსოფლიო მიღწევათა და მოგზაურთა ხელშემწყობი კავშირის გამგეობის წევრი. 

## ბიოგრაფია 
კობა ხარაძემ დაამთავრა ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი გეოგრაფიის სპეციალობით 1966 წელს. 1966–69 წლებში მუშაობდა წალკისა და თეთრიწყაროს რაიონებში გეოგრაფიის მასწავლებლად; 1969–72 წლებში სწავლობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დასწრებულ ასპირანტურაში პროფესორ ლევან მარუაშვილის ხელმძღვანელობით; 1973 წლიდან მუშაობს ამავე ინსტიტუტში ჯერ უმცროს, შემდეგ უფროს და წამყვან მეცნიერ-თანამშრომლად; 1993 წლიდან ისტორიული გეოგრაფიის თემატური ჯგუფის ხელმძღვანელია; შეთავსებით მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში საქართველოს გეოგრაფიის კათედრაზე; სხვადასხვა წლებში შეთავსებით მუშაობდა ქუთაისისა და გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში. 

კობა ხარაძემ საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1973 წელს თემაზე: „გეოგრაფიული ცოდნის ისტორია ძველ საქართველოში (X-XVIII სს.)“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1993 წელს თემაზე „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია. ქართლი“. აკადემიკოს თეოფანე დავითაიას სახლ-მუზეუმები; გეოგრაფიის ინსტიტუტის დაარსების 50 წლისთავთან დაკავშირებით შექმნა საიუბილეო კრებული — „ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი - 50“; დიდი წვლილი შეიტანა „საქართველოს წითელი წიგნის“ არაორგანული ბუნების ძეგლების განყოფილების ტექსტებისა და საილუსტრაციო მასალების დამუშავებაში; მისი რედაქტორობით გამოვიდა ვახუშტი ბაგრატიონის „საქართველოს გეოგრაფიის“ ორი წიგნი — „სამცხე“ და „ქართლი“; არის რამდენიმე მონოგრაფიის, სახელმძღვანელოსა და ატლასის სამეცნიერო რედაქტორი და რეცენზენტი; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის გრიფით გამოვიდა 4 სახელმძღვანელო სპეციალურ საგნებში, მათ შორის, „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია“; მისი აქტიური მონაწილეობით ჩატარდა რესპუბლიკური 2 კონფერენცია და სხვა.

## ბიბლიოგრაფია 
* საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია : ქვემო ქართლი, თბილისი, მეცნიერება, 1991;
* საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია : შიდა ქართლი, თბილისი, განათლება, 1992;
* გეოგრაფიული ცოდნის ისტორია ძველ საქართველოში, თბილისი, მეცნიერება, 1996;
* საქართველოს ისტორიული გეოგრაფია : ზემო ქართლი, თბილისი, მეცნიერება, 2000;
* საქართველოს გეოგრაფია (შემდგენელი) // ნაწ. I. - თბილისი, მეცნიერება, 2000;
* საქართველოს გეოგრაფია (შემდგენელი) // ნაწ. II. - თბილისი, კაბადონი, 2001;
* ჩხარი : ისტ.-გეოგრ. ნარკვევი, თბილისი, კაბადონი, 2001;
* ტოპონიმიკური შტუდიები : წერილები // ნაწ. 2. - თბილისი, შპს „სვეტი“, 2019. 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კ
გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მესამე ეკლესია

**გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მესამე ეკლესია**  — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. აქვე მდგარ ღვთისმშობლის ეკლესიის გვერდით. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (5X3,4 მეტრზე), უაფსიდოა. ნაგებია რიყის წვრილი ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვითაა, რომლებშიც ერთმანეთს ენაცვლება სხვადასხვა მხარეს დახრილი ქვებით გამოყვანილი რიგები. კედლების ზედაპირი კი დუღაბითაა გასწორებული. კამარა და შესასვლელი ღიობი გამოყვანილია აგურით. კუთხეებში აგურისა და მოზრდილი, რიყის ქვის შერეული წყობაა (მონაცვლეობით). ფასადებისაგან განსხვავებით შიგნით კედლების წყობის ხარისხი რამდენამდე დაბალია.

ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, მონგრეულია ჩრდილოეთ ფასადის ზედა ნახევარი, ჩრდილოეთ-დასავლეთ კუთხე (მთელ სიმაღლეზე) და დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილი, ჩამოქცევის პირასაა მისული კამარა.

შესასვლელი სამხრეთიდანაა. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში რიყის მოზრდილი ქვით ნაწყობი, თითქმის პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია, რომელსაც ძირი თარაზული აქვს და გარეთკენ საფეხურებად დაბლდება იმდენად, რომ სარკმლის გარეთა ღიობი ფორმით კვადრატს უახლოვდება. საკურთხევლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო, პატარა სწორკუთხა ნიშაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია

**გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ჩრდილოეთით, 3 კილომეტრზე, ტყეში. სავარაუდოდ აგებულია გვიანდელ შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია (6,62×4,75 მეტრზე), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფისდია, რომელშიც გაჭრილია დაბალი, თარაზულად გადახურული სარკმელი. აფსიდში, კედელზე მიდგმულია ოთხწახნაგა ტრაპეზი. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში პატარა ოთხკუთხა ნიშაა.აფსიდის და დარბაზის სამივე კედელს საფეხური გასდევს.

ეკლესია შიგნით გადახურულია დადაბელებული პროპორციების, სხმული კამარით. დადაბლებული პროპორციებისაა კონქიც.

ეკლესიას თაროსებრი ლავგარდანი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ომარაანის ნასოფლარი

**ომარაანის ნასოფლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ომარაანის პირველი ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში.
* ომარაანის მეორე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში.
* ომარაანის მესამე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომარაანში.
ორხევის ეკლესია

**ორხევის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ორხევის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევში.
* ორხევის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევში.
* ორხევის მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევში.
ორხევის ორმოსამარხები

**ორხევის ორმოსამარხები** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევის სამხრეთ განაპირას, მდინარე ივრის პირველ ტერასაზე. განეკუთვნება ძვ. წთ. III ათასწლეულის დასასრულს. ძეგლი 1983 წელს გათხარა ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიის კვლევითი ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. მირცხულავა).  

სამარხები გამოჩნდა ნიაღვრის შედეგადად დახრამული ტერასის კალთაზე. ორმოს სიღრმეა დაახლოებით 0,8-0,9 მეტრი. სამარხები ინდივიდუალურია. შემორჩენილი ძვლების ფრაგმენტებით დაკრძალვის პოზის დადგენა არ ხერხდება, აღმოჩენილია, ვარდისფერსარჩულიანი ნატეხები. ერთი ბადია და ორი ცილინდრულყელიანი სასმისი. მასალა ინახება არქეოლოგიის კვლევითი ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსური ექსპედიციის ბაზაში, დაბა სიონში.  

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის ეკლესია

**გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდაში.
* გიორგიწმინდის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდაში.
ალიას ციხე

**ალიას ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაბანოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე საგამის მარჯვენა ნაპირზე, განეკუთვნება გარდამავალ ხანას. კოშკი ზურგიანია, დგას ფერდობზე და პირით ხეობისკენაა მიმართული. ნაგებია მოზრდილი ზომის, უხეშად დამუშავებული ნატეხი ქვის თარაზული რიგებით. ძლიერ დანგრეულია: შემორჩენილია I სართული, II სართულის ზურგისა და გვერდის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი და მეორე სართულის ზურგის კედელი. შესასვლელი პირველი სართულის სწორი კედლის ღერძზეა გაჭრილი. კარი სწორკუთხა. სართულის შუაში დგას მძლავრი სვეტი, საიდანაც კედლებისკენ გადაყვანილია ოთხი, თითქმის ნახევარწრიული ფორმის შეკიდებული საბჯენი თაღი, რომლებსაც სხმული კამაროვანი გადახურვა ეყრდნობა. თაღები შედგმულია კონსოლებზე, რომელთა გვერდებზე, როგორც სვეტში, ისე კედელში, თითო პატარა და ღრმა სწორკუთხა ღრმულია, რომლებიც, როგორც ჩანს, კამარის ქარგილის საყრდენად გამოიყენებოდა. კოშკის II სართულის შემორჩენილი ნაწილი მთლიანად ნანგრევებითაა ამოვსებული. სართულის გვერდით კედელში გარეთკენ შევიწროებული მოზრდილი ზომის სწორკუთხა სარკმელია. III სართულის კედელი, II სართულის კედელთა შედარებით, შიგნიდან რამდენადმე შემაღლებულია, რაც სართულშუა გადახურვის კოჭების საყრდენ საფეხურს ქმნის. სართულის ზურგის კედელში მოზრდილი სწორკუთხა ნიშია. ეს სართულიც, II-ის მსგავსად, ხის ბრტყელი ჭერით იყო გადახურული. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ასკილაურის პირველი ეკლესია

**ასკილაურის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურის ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 1,3 კილომეტრზე, ტყეში. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (5,82X4,67) ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. შიგნითა კედლების წყობაში ნატეხი ქვაცაა ჩართული. გარეთა კუთხეები ძირითადად გამოყვანილია არცთუ ისე სუფთად დამუშავებული შირიმის ბლოკებით. საპირე ქვებს შორის დარჩენილი არეები როგორც გარედან ისე შიგნიდან ამოვსებულია დუღაბით. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია: კედლებიდან ყველაზე დიდ სიმაღლეზე დასავლეთ კედელი დგას, თუმცა ფრონტონის მნიშვნელოვანი ნაწილი მონგრეულია. დანარჩენი კედლებიდან აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის გარედან თითქმის მთლიანად მიწითაა დაფარული. სამხრეთის კი დაახლოებით 1,8 მეტრ სიმაღლეზეა შემორჩენილი ეკლესიის აღმოსავლეთ ნახევრის დიდი ნაწილი ამოვებულია ქვებითა და მიწით. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელსაც შუა ნაწილი განგრეული აქვს. აფსიდის ჩრდილოეთ თბილისში საშუალო ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. აბსიდი, დარბაზის შესაბამის კედლებიდან, გამოყოფილია მხრებით. რომელთა დიდი ნაწილი შირიმის ქვითაა გამოყენ გამოყვანილი. დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში, დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში ჯგუფად განლაგებული მცირე ზომის, ხუთი კვადრატული მუშაა. მასშასადამე ოთხი ერთ დონეზეა. წყვილ-წყვილად, ხოლო მეხუთე მარცხენა წყვილის თავზე. ეკლესია შვილი გადახურული იყო სხმული კამარით. აბსიდი კი კონქით. კონქიდან  მხოლოდ ჩრდილოეთ ნახევარია დარჩენილი. კამერიდან კი მთელ სიგრძეზე ჩრდილოეთ გვერდის ნაწილი.
  
## ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კოჟიას ხატი

**კოჟიას ხატი** — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩეკურაანთგორის დასავლეთით 1 კილომეტრზე. დარბაზულია, ნაგები ყოფილა რიყისა და ნატეხი ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედელი. 1–1,2 მეტრის სიმაღლეზე დანარჩენი კედლის მხოლოდ კვალი იკითხება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფიჭვიანის ნასოფლარი

**ფიჭვიანის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიჭვიანიდან 1 კილომეტრზე, საჯვარეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ტერიტორიაზე დადასტურდა ნასახლარი ბუდეები. იქვე შემორჩენილია რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები ეკლესიის სამხრეთ კედლის ორი რიგი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ატაპეუს პროვინცია

**ატაპეუს პროვინცია** () — ლაოსის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მას აქვს ხუთი რაიონი: სამაკკიქსაი, ქსაიეთა, სანამქსაი, სანქსაი და ფოუვონგი, რომელთა ფართობი საერთო ჯამში 10 320 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს. პროვინციაში 127 285 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის დედაქალაქი არის ატაპეუ (მუანგ სამაკიქსი).

პროვინცია ცნობილი იყო როგორც „გმირობის მიწა“. ბიომრავალფეროვნების ორი რაიონი მდებარეობს ატაპეუს პროვინციაში: დონგ ამფამის ტყე  და ქსეპეინის ტყე. პროვინციის დიდ ნაწილს მართავს დონგ ამფამის ეროვნული ბიომრავალფეროვნების დაცვის რეგიონი.

## ისტორია 
პროვინცია ლანსანგის სამეფოს ნაწილი იყო, როდესაც მას საისეთათირათი მართავდა.  ადრე ატაპეუ იყო გარეული კამეჩების ჰაბიტატი, რომელიც ცნობილი იყო „იდკაბუე“ (ითარგმნება როგორც „კამეჩის ვარდნა“), რომელიც საფრანგეთის კოლონიურ რეჟიმში „ატაპეუ“ გახდა. რევოლუციური ომის დროს ფრანგების წინააღმდეგ პროვინცია იყო ეროვნული განმათავისუფლებელი ფრონტის შტაბი. ომის დასრულების შემდეგ, ტერიტორიის დიდი ნაწილი განადგურდა, რომლის ნაშთები ახლაც ჩანს ჰო ჩი მინის გზის ზოგიერთ მონაკვეთზე.მინი| ნონგ ფას ტბა|მარცხნივ
## დაცული ტერიტორიები 
დონგ ამფამის ბიომრავალფეროვნების დაცვის ეროვნული ტერიტორია (NBCA) არის დაცული ტერიტორია, რომელიც მდებარეობს ატაპეუს პროვინციაში (ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში) და სეკონგის პროვინციაში (სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში). ეს არის ლაოსის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში, ვიეტნამის საზღვარზე. NBCA ძლიერ ტყიანია და მოიცავს დაახლოებით 200,000 ჰექტარს. ის დაარსდა 1993 წელს, ეს არის ლაოსის 23 ეროვნული ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი. დონგ ამფამში მდებარეობს „დაბალ და ტროპიკული ტყეების ბოლო ხელუხლებელი ადგილები, რომლებიც დარჩენილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მატერიკებში“. 

71,400 ჰექტარი ატაპუს ვაკე არის მნიშვნელოვანი ფრინველთა ტერიტორია (IBA), რომელიც მდებარეობს NBCA-სთან. მისი ტოპოგრაფია მოიცავს ჭარბტენიან ტერიტორიებს, როგორიცაა ქსე ხამანისა და ქსე ხოუს მდინარეები, ასევე მტკნარი წყლის ტბები და აუზები.

## ადმინისტრაციული დანაყოფები 
პროვინცია შედგება შემდეგი რაიონებისაგან:

ვიეტნამთან სიახლოვის გათვალისწინებით, ეს პროვინცია ტრადიციულად იყო ვიეტნამის მიმდებარე რეგიონებისთვის ნედლეულისა და ტყის პროდუქტების წყარო.

სულ ცოტა ხნის წინ ვიეტნამური კომპანიების ნაწილი გაფართოვდა ატაპეუს პროვინციაში. Hoang Anh Gia Lai Group-მა მოიპოვა პროვინციაში რეზინის ხეების მოშენების უფლება. კომპანია ასევე გეგმავს ინვესტიციების ჩადებას ელექტროენერგიის წარმოებაში, შაქრის გადამუშავებასა და ორგანული სასუქების წარმოებაში. შაქრის პროექტის ღირებულება 100 მილიონი აშშ დოლარია, რომლის წარმოებაც 2011 წლის ნოემბერში დაიწყო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლაოსის პროვინციები
ქვემო ნაქალაქარის ეკლესია

**ქვემო ნაქალაქარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ნაქალაქარში. განეკუთვნება XVlll საუკუნეს. მნიშვნელოვნადაა სახეშეცვლილი XlX საუკუნეში, ხოლო XX საუკუნის 40-იან წლებში იგი კლუბად გადაუკეთებიათ (ამჟამად გაუქმებულია) და საკურთხეველში ხის სცენა მოუწყვიათ. ამავე დროს აღმოსავლეთიდან მიუშენებიათ მოზრდილი სადგომი, რომელიც ფასადს მთლიანად ფარავს. თავდაპირველი ნაგებობიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილებია შემორჩენილი, რომელიც ნაგებია აგურის სწორხაზოვან შრეებს შორის მოქცეული თანაბარი ზომის რიყის ქვით. სამხრეთ და ჩრდილო კედლები, აგრეთვე განივი კედლების განახლებული ნაწილები, რიყის ქვითაა ნაწყობი; ზედა ნაწილებში გამოყენებულია აგური. ეკლესია დარბაზულია (11,3 x 7,9 მეტრი), შესასვლელი ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. მოგვიანებით (როგორც ჩანს, XX საუკუნეში) ორივე კარის გარეთა ღიობი რიყის ქვის თხელი კედლით ამოუშენებიათ და ახალი შესასვლელი მოუწყვიათ. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, გაჭრილია ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმელი, რომლის მარცხნივ ერთი, ხოლო მარჯვნივ ორი სხვადასხვა ზომის თაღოვანი ნიშია. ჩრდილო კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში შიგნით სწორკუთხა, ხოლო გარედან ბრტყელი თაღით გადახურული ფართო და მაღალი სარკმელია. გრძივი კედლების შუაში თითო მარტივი პილასტრია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. საკურთხეველი და დარბაზი შეფიცრული ხის კამარითაა გადახურული. დასავლეთის ფასადზე შესასვლელის თაღოვანი ღიობი კედლის სიბრტყიდან ოდნავ შეღრმავებულ სწორკუთხოვან არეშია ჩასხმული და ორივე მხარეს ამკობს ერთ ვერტიკალზე განლაგებული, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი ორ-ორი რომბი. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენტზე დადგმული შეღრმავებული ჯვარი. თავდაპირველად ფასადი დასრულებული იყო აგურით ნაწყობი ორსაფეხუროვანი ლავგარდნით, ხოლო ფრონტონის წვერზე დადგმული ყოფილა აგურის სამრეკლო, რომლის კვადრატული ბაზის მცირე ნაწილიღა შემორჩა. მოგვიანებით (XlX საუკუნეში), ეკლესიის საფუძვლიანი გადაკეთებისას, ლავგარდანზე დაუშენებიათ ახალი წყობა და სახურავის კალთების ქანობიც რამდენამდე შეუცვლიათ. ამჟამად შენობას თუნუქის ორფერდა სახურავი აქვს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ქუშხევის ხატი და სამრეკლო

**ქუშხევის ხატი და სამრეკლო** — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქუშხევის ჩრდილო-დასავლეთით, ორივე ნაგებობა განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ხატი წაკვეთილი კონუსის მსგავსი მასიური ნაგებობაა (სიმაღლე 1,3 მეტრი). ნაშენია ნატეხი ქვით. დასავლეთის მხარეს სწორკუთხა ნიში აქვს. სამრეკლო გეგმით კვადრატულია (1,7 x 1,7 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. სამრეკლოს ოთხივე კუთხეში აღმართულია თითო ოთხკუთხა ბურჯი, რომლებსაც ეყრდნობა პირამიდული ფორმის გადახურვა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ქუშხევის კოშკები

**ქუშხევის კოშკები** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქუშხევის ჩრდილო-დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. შემორჩენილია „გარდამავალი ხანის“ 4 კოშკის ნანგრევები, 3 გეგმით სწორკუთხაა, ერთი - ზურგიანი. კოშკები ნაგებია საკმაოდ დიდი ზომის ქვის კადრების სწორხაზოვანი რიგებით. წყობა მშრალია, შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 2-2,5 მეტრს აღემატება. კოშკების შორიახლო ანალოგიური წყობით ნაგები სხვა შენობების ნაშთებიცაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ღულელების კვირიას ეკლესია

**ღულელების კვირიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,2 x 3,1 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვით, აფსიდის მხრებისა და თაღის წყობაში და აქა-იქ ფასადებზე გამოყენებულია შირიმიც. დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, მონგრეულია კარის ზემოთ კედლის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროებული სარკმელია, რომელსაც საფეხურად დამუშავებული ძირი აქვს. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. დარბაზის კამარა ნახევარწრიულია. ინტერიერი შელესილია. ეკლესიის გარშემო შეიმჩნევა ნასახლარების ნაშთები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღულელების ეკლესია

**ღულელების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების სამხრეთ-დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,7 x 5 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით. ეკლესიის გადახურვა, სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილი და ამავე კედელში გაჭრილი შესასვლელის გადახურვა ჩამონგრეულია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სწორკუთხა სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. შემორჩენილია კონქის მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღულელების პირველი ნასოფლარი

**ღულელების პირველი ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების განაპირას, ჩრდილოეთით, ტყეში. განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს. ნასოფლარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია სწორკუთხა მოხაზულობის რამდენიმე სხვადასხვა ზომის ბუდე (6 × 4 მეტრი, 8 × 4 მეტრი, 7 × 5 მეტრი და ასე შემდეგ). იქვე გამოვლენილია ადრინდელი შუა საუკუნეების რუხად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კოლინ ოატსი

**კოლინ ოატსი** (დ. 7 ივნისი, 1983) — ინგლისელი ძიუდოისტი. დიდი ბრიტანეთის სახელით იასპარეზა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, სადაც მეოთხედფინალში მომავალ ოლიმპიურ ჩემპიონთან, ლაშა შავდათუაშვილთან დამარცხდა. 2011 წელს ევროპის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფინალში დამარცხდა ვაჟა მარგველაშვილთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

კატეგორია:ინგლისელი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ღულელების სამაროვანი

**ღულელების სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების დასავლეთით, კვირიას ხევის მარჯვენა ნაპირზე, დიდ ახოდ წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. 1963 და 1965 წლებში სადაზვერვო გათხრები ჩაატარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). ხევის ჭრილში 0,8 მეტრის სიღრმეზე გაითხარა ქვისსამარხი, რომელიც გადახურული იყო მიჯრით დალაგებული ნატეხი ქვის ოთხი ფილით. კედლები ვერტიკალურად დაყენებული ნატეხი ქვის ფილებისგან იყო შედგენილი. სამარხი დამხობილი იყო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. ერთმანეთში არეულ ძვლებში გამოიყო 3 ჩონჩხი. ამ სამარხიდან აღმოსავლეთით გათხრილია კიდევ ერთი უინვენტარო ქვისსამარხი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბიპაშა ბასუ

**ბიპაშა ბასუ** (ინგლ. Bipasha Basu, ჰინდი बिपाषा बासु, დ. 7 იანვარი, 1979) ასევე ცნობილია როგორც **ბიპაშა ბასუ სინგჰ გროვერი** —ინდოელი მსახიობი და მოდელი.

## ბიოგრაფია 
ალტ=მეუღლესთან ერთად|მარცხნივ|მინი|ბოპაშა ბასუს და კარან სინგჰ გროვერის ქორწილის ფოტო
მინი
ალტ=ბიპაშა ბასუ დიდი ინდური საქორწილო წიგნის პრეზენტაციაზე (5)|მინი|ბიპაშა ბასუ დიდი ინდური საქორწილო წიგნის პრეზენტაციაზე
ბიპაშა ბასუ დაიბადა 1979 წლის 7 იანვარს დელიში, ბენგალურ ოჯახში. სახელი "ბიპაშა" შეიძლება ითარგმნოს როგორც "ძლიერი ბნელი სურვილი“.მოგვიანებით, ოჯახი საცხოვრებლად კალკუტაში გადავიდა, სადაც ბიპაშამ პირველი წარმატებული ნაბიჯები გადადგა სამოდელო ბიზნესში. ბიპაშას ორი და ჰყავს - ბიდიშა და ბიჯოეტა. ბავშვობაში კანის მუქი ფერის გამო შეუხედავს უწოდებნდენ. მსახიობი სრულყოფილად  ფლობს ჰინდის, ინგლისურ და ბენგალურ ენებს.

სკოლაში გატაცებული იყო კალათბურთით. ოცნებობდა ექიმობაზე. სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ვაჭრობის სფეროში. დაკავდა ბუღალტერრით. კალკუტაში მენეჯმენტის საფუძვლების შესწავლაც კი დაიწყო, თუმცა კალკუტის სასტუმროში ბიპაშას იღბლიანმა შეხვედრამ აგენტ მეჰრ ჯესიასთან, რომელსაც თავის ნათლიად თვლის,  სრულიად შეცვალა მისი გეგმები.

16 წლის ასაკში ბიპაშამ გაიმარჯვა მოდელების  Godrej Cinthol Supermodel კონკურსში.

17 წლის ასაკში მონაწილეობა მიიღო ფლორიდაში გამართულ მოდელების საერთაშორისო კონკურსში Ford Supermodel of the world, სადაც მესამე ადგილი დაიკავა. ბიპაშა მიიწვიეს ნიუ-იორკში.  აქ მან  მონაწილეობა მიიღო ავტომობილ ფორდის სარეკლამო კამპანიაში და მისი ფოტოები გამოჩნდა პრიალა ჟურნალების გარეკანზე.

ბიპაშას შეეძლო გამხდარიყო საერთაშორისო კლასის  ტოპმოდელი, მაგრამ სამშობლოსადმი ნოსტალგიის გამო ინდოეთში დაბრუნდა, სადაც განაგრძო რეკლამებში მონაწილეობა და პოდიუმზე გამოსვლა.

ბოლივუდის კინემატოგრაფიაში ბიპაშა სრულიად შემთხვევით მოხვდა, მაგრამ პირველივე ფილმი „უცნობი მზაკვარი“,( 2001, რეჟ.აბას მასტანი) მისთვის იღბლიანი გამოდგა. მსახიობმა მიიღო  ჯილდო Filmfare Award ქალის როლის საუკეთესო სადებიუტო შესრულებისათვის.

მსახიობობის გარდა, ბიპაშა გატაცებულია ფიტნესით.  2006 წელს მან ფიტნეს ინსტრუქტორ მარკ ენტონისთან ერთად გამოუშვა DVD ფიტნეს პროგრამით.

2015 წელს გამოვიდა საშინელებათა ფილმი „მარტოობაში“, 2007 წლის ამავე სახელწოდების ტაილანდური ფილმის რიმეიკი  მასში ბასუ თამაშობდა სიამის ტყუპებს, რომელთაგან ერთი გარდაიცვალა განცალკევების ოპერაციის დროს. 

## პირადი ცხოვრება 
ფილმის გადასაღებ მოედანზე მსახიობმა გაიცნო ყოფილი ტელე და იმ დროისათვის კინომსახიობი კარან სინგჰ გროვერი, ფილმის გადაღების შემდეგ მათ დაუწყეს ურთიერთობა და 2016 წლის 30 აპრილს იქორწინეს. გროვერისთვის ეს მესამე ქორწინებაა, თავად ბიპაშასთვის კი პირველი.

## მედია რეიტინგი 
2011 წელს The Times of India -ს მონაცემებით ბიპაშა ბასუ ინდოეთის 50 ყველაზე სასურველი ქალების რეიტინგში მე -8 ადგილზე დაიკავა, 2012 წელს მე -13, ხოლო 2013 წელს- მე -7 .  ბრიტანულმა ჟურნალმა Eastern Eye  2005 და 2007 წლებში დაასახელა "აზიის ყველაზე სექსუალურ ქალად". 

## სქოლიო 
კატეგორია:მოდელები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ინდოელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ღულელების ღვთისმშობლის ეკლესია

**ღულელების ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების სამხრეთ-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,2 x 3,1 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, დანგრეულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ყოფილა. შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილები. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ზემოთ, სხვადასხვა დონეზე, ოთხი მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. თითო მსგავსი ნიშია სამხრეთ და ჩრდილო კედლებში - კამარის ქუსლის დონეზე. დარბაზის დასავლეთ კედელში, ერთ დონეზე, განლაგებულია თანაბარი სიდიდის ექვსი სამკუთხა ნიში. გადახურვა კამაროვანია, ოდნავ შეისრული ფორმისა. კედლები შიგნით კირის ხსნარითაა შელესილი. ეკლესიის დასავლეთით (რამდენიმე მეტრის მანძილზე) სამარხებია.

==ლიტერატურა=

კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხაიშოს წმინდა გიორგის ეკლესია

**ხაიშოს წმინდა გიორგის ეკლესია** — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაიშოს აღმოსავლეთით, დამასტის მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. მთლიანად დანგრეულია. ნატეხი ქვების გროვაში პროფილირებული შირიმის ქვებიცაა შერეული. ნაგებობას ირგვლივ შემოვლებული ჰქონია ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაგები, ოთხკუთხა მოხაზულობის (60 x 30 მეტრი) გალავანი (ამჟამად ნანგრევებიღაა შემორჩენილი). მოგვიანებით გალავნის ჩრდილო კედელზე, გარედან, ნატეხი ქვით ნაგები გეგმით სწორკუთხა (1,7 x 1,1 მეტრი) მასიური კოშკისებრი (სიმაღლე 1,8 მეტრი) ნაგებობა მიუდგამთ, რომლის ჩრდილო-დასავლეთ კედელში მოზრდილი სწორკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ადგილის დედის ხატი (ყუდრო)

**ადგილის დედის ხატი**, *ეკლესია* — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუდროს ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,3 x 3 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და შირიმის გათლილი ქვით. შენობის გადახურვა და კედლების ზედა ნაწილები მთლიანად ჩამონგრეულია, შემორჩენილია კონქის მცირე ნაწილი და სამხრეთ შესასვლელის აღმოსავლეთ წირთხლის ნაწილი. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხევსურთსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ხევსურთსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევსურთსოფლის დასავლეთით, თხილაანთგორის ძირში. ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. ამჟამად მთლიანად დანგრეულია. ალაგ-ალაგ შეიმჩნევა კედლის კვალი. ნაეკლესიარზე დგას ნატეხი ქვით ნაგები პატარა ოთხკუთხა ნიში, რომელსაც პირამიდული ფორმის სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საყდარგორის ეკლესია

**საყდარგორის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევსურთსოფლის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (6,4 x 4,5 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის ირეგულარური წყობით (საკმაოდ დაუდევრად). გარეთა კუთხეებისა და კედლის გარეპირის წყობაში არაწესიერი ფორმის შირიმის ქვაცაა ჩართული. ამჟამად ნაგებობა სანახევროდღა დგას. მთლიანად ჩამოქცეულია დარბაზის კამაროვანი გადახურვა, მონგრეულია სამხრეთ კედლის ზედა ნახევარი და საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი. აღმოსავლეთ კედელს (მთელ სიმაღლეზე) ორი ფართო ბზარი დაუყვება. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარს წირთხლების ქვედა ნახევარიღა შემორჩა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო და დაბალი, შიგნით სწორკუთხა, ხოლო გარედან თაღოვანი სარკმელი. აფსიდის სამხრეთის გვერდში (მხართან ახლოს) მცირე ზომის კვადრატული ნიშია, რომლის ზემოთ, კონქის არეში, კიდევ ერთი პატარა ნიშია (იგი, როგორც ჩანს, რეზონატორის დანიშნულებას ასრულებდა). აფსიდს ხურავს ოდნავ დეფორმირებული, სხმული კონქი, რომლის თაღს ნახევარწრიული ფორმა აქვს. ჩრდილო კედლის მთელ სიგრძეზე შემორჩენილია კამარის ქუსლის წყობის რამდენიმე რიგი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხადოელების კვირაცხოვლის ეკლესია

**ხადოელების კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხადოელების სამხრეთ-დასავლეთით, 300 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის (10 x 5 მეტრი) აფსიდის ნაწილი (სიმაღლე 0,5-1 მეტრი) და დანარჩენი კედლების კვალი. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული გალავანი, რომელიც მხოლოდ აქა-იქ (სიმაღლე 1-1,5 მეტრი) შემორჩა. გალავნის შიგნით რამდენიმე ოთხკუთხა შენობის კვალი იკითხება. ტერიტორიაზე ჩნდება გვიანდელი შუა საუკუნეების თიხის ჭურჭლის ნატეხები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯიჯეთის პირველი ეკლესია

**ჯიჯეთის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (7,5 x 4,8 მეტრი), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა, მთლიანად დანგრეულია დასავლეთ კედელი, ასევე სამხრეთ და ჩრდილო კედლების დასავლეთ ნაწილი. ეკლესია უაფსიდოა, სწორკუთხა. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ივან ნიფონტოვი

**ივან ნიფონტოვი** (დ. 5 ივნისი, 1987) — რუსი ძიუდოისტი. 2012 წელს -81კგ წონით კატეგორიაში, ზაფხულის ოლიმპიადაზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2009 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2010 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2015 წელს დამარცხდა ევროპის ჩემპიონატის ფინალში, რომელიც ევროპული თამაშების ფარგლებში გაიმართა. 2009 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. 2014 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები
კატეგორია:ოლიმპიური ბრინჯაოს მედალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიზა იასკო

**ელიზავეტა (ლიზა) იასკო** (დ. 17 ოქტომბერი, 1990) — უკრაინელი პოლიტიკოსი, კულტურის საქმეთა ექსპერტი და კინოპროდიუსერი. უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. უკრაინის საპარლამენტო დელეგაციის ხელმძღვანელი ევროპის საბჭოში.

2021 წლის 1 ოქტომბერს, გავრცელდა ინფორმაცია რომ საქართველოს ექს-პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი საქართველოში დაბრუნდა, ის ამავე დღეს დააკავეს. მის ფეისბუქ-გვერდზე გავრცელებული ვიდეოდან კი ცნობილი გახდა რომ მიხეილ სააკაშვილი ახალ ოჯახს ქმნის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრ ლიზა იასკოსთან. რამდენიმე დღის შემდეგ იასკომ აღნიშნა, რომ სანდრა რულოვსი სააკაშვილის „ყოფილი ცოლი“ იყო. სანდრა რულოვსმა კი განაცხადა, რომ არ იცოდა მიხეილ სააკაშვილისა და ლიზა იასკოს ურთიერთობის შესახებ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:უკრაინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
ხოფცის თეთრი გიორგის ეკლესია

**ხოფცის თეთრი გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოფცის ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. დარბაზულია (5,3 x 3,7 მეტრი), ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია, კედლები მხოლოდ 0,5-0,8 მეტრი სიმაღლეზეა შემორჩენილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, დასავლეთ კედელში შესასვლელის კვალი ჩანს. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია (ამჟამად ნანგრევებად ქცეული) წრიული გალავანი (დიამეტრი 14 მეტრი), რომელზეც გარედან სწორკუთხა კოშკი იყო მიდგმული. კოშკი მთლიანად დანგრეულია და მისი ზომების დადგენა არ ხერხდება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯიჯეთის ეკლესიის კომპლექსი

**ჯიჯეთის ეკლესიის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის დასავლეთით, 2,5-3 კილომეტრზე, ტყიანი მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კომპლექსში შედის ეკლესია, კოშკი და გალავანი. ეკლესია დარბაზულია (12,2 x 7,4 მეტრი), ნაშენი ყოფილა სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის ნაწილი (სიმაღლე 1,6 მეტრი), რომლის სამხრეთ გვერდში პატარა სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დასავლეთით, თხუთმეტიოდე მეტრის მანძილზე, დგას გეგმით წრიული (დიამეტრი 7,4 მეტრი) კოშკი. მისი აღმოსავლეთ ნახევარი მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი ნაწილის სიმაღლე 7 მეტრს აღწევს. კოშკი ნაგები ყოფილა სხვადასხვა ზომის მოგრძო (ძირითადად თხელი), ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. წყობაში რიგების სწორხაზოვნება ნაწილობრივაა დაცული. l სართული მთლიანად ჩამონაშალი ქვებითა და მიწითაა ამოვსებული. ll სართულზე ერთი სწორკუთხა სარკმელი და მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. მსგავსი სარკმელი lll სართულზეცაა. კოშკს ხის სართულშუა გადახურვა ჰქონია - შემორჩენილია კოჭების საყრდენი რამდენიმე ბუდე. ნაგებობების გარშემორტყმული ყოფილა მრუდხაზოვანი ფორმის (33 x 45 მეტრი), ამჟამად ფრაგმენტულად ქცეული გალავნით, რომელსაც დასავლეთიდან სწორკუთხა კოშკი (მთლიანად დანგრეულია) ეკვროდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯიჯეთის კოშკი

**ჯიჯეთის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის სამხრეთ-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი (3,9 x 3,9 მეტრი) ოთხსართულიანია, ნაგებია რიყის ქვით. სამხრეთ და ჩრდილო კედლების დიდი ნაწილი და სართულშუა ხის გადახურვები ჩამოშლილია. l სართული თითქმის მთლიანადაა ამოვსებული ნაშალი ქვებით. კოშკში შესასვლელი ll სართულის სამხრეთ კედელშია, მიწის დონიდან 3 მეტრ სიმაღლეზე. შესასვლელის გადახურვა ჩამოშლილია. lll სართულზე, დასავლეთ კედლის ჩრდილო ნაწილში და lV სართულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში თითო პატარა ნიშია. lV სართულზე, აღმოსავლეთ კედელში, ზემოთ, პატარა კვადრატული სარკმელია. შიგნით თითოეულ სართულზე კედლის წყობიდან, ერთიმეორის ზემოთ განლაგებული, რამდენიმე ქვაა გამოშვერილი, რომლებიც სართულების დამაკავშირებელი კიბის მოვალეობას ასრულებდა. კოშკს შემორტმული ჰქონია წრიული გალავანი, რომელიც თითქმის მთლიანად დანგრეულია. მის აღმოსავლეთ ნაწილში შესასვლელის კვალი ჩანს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჯიჯეთის წმინდა გიორგის ციხე

**ჯიჯეთის წმინდა გიორგის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის ჩრდილო-დასავლეთით, 3 კილომეტრზე, მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ციხე (20 × 9,5 მეტრი) მთლიანად დანგრეულია. იგი დიდი ზომის ნატეხი ქვით ყოფილა ნაგები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
პირიმზითის სამაროვანი

**პირიმზითის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთში, ადგილ პირიმზითში. განეკუთვნება Vl-Vll საუკუნეებს. 1950 წელს მცირე გათხრები ჩაატარა ისტორიის ინსტიტუტის და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უჯარმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ნ. ბერძენიშვილი). სამაროვანი დაზიანებულია. გათხრილია ერთი ქვისსამარხი, დამხობილი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. არეულ ძვლებში დადასტურდა ერთი ადამიანის ჩონჩხი, თავით დასავლეთისკენ, აღმოჩნდა ბრინჯაოს აბზინდები, საყურეები, ბეჭედი, რკინის მშვილდსაკინძი, სამაჯური, დანა, იასპის ბეჭედი, მინის მძივები და სხვა. არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჯიჯეთის მეორე ეკლესია

**ჯიჯეთის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის სამხრეთ-დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,1 x 4,6 მეტრი), უაფსიდო. ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია: შენობის დასავლეთით ორივე კუთხე და საპირე წყობის უმეტესი ნაწილი ჩამოშლილია. ნახევარწრიული თაღით დასრულებული შესასვლელები გაჭრილია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის ღერძზე აღმოსავლეთ კედლის შუაში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ქვემოთ, კედელზე, ოთხკუთხა ტრაპეზია მიდგმული. სარკმლის ორივე მხარეს თითო კვადრატული ნიშია სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში. შიგნით ეკლესია ნახევარწრიული კამარითაა გადახურული. ნახევარწრიულია აფსიდის თაღიც. ეკლესიაზე დაშენებულია ნატეხი ქვით ნაგები, მოზრდილი ზომის რვაწახნაგოვანი სამრეკლო. სამრეკლოს თითოეულ წახნაგში თითო ვიწრო და მაღალი ნახევარწრიული თაღოვანი ღიობია, რომელთა თაღები გარედან კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული, სამრეკლო შიგნიდან ნახევარსფერული გუმბათითაა გადახურული, ხოლო გარედან პირამიდული ფორმის რვაწახნაგოვანი სახურავი აქვს. ეკლესიას ირგვლივ წრიული გალავანი ერტყა (შემორჩენილია ფრაგმენტულად). გალავნის ირგვლივ მრავლადაა სხვა ნაგებობათა ნაშთებიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღულელების მეორე ნასოფლარი

**ღულელების მეორე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელების სამხრეთ-დასავლეთით, 350 მეტრზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. დადასტურდა 10 ნასახლარი ბუდის კვალი. აქვე შეგროვდა წითლად გამომწვარი წვრილმარცვლოვანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. ნასახლარი ბუდეების გვერდით გამოვლინდა რიყისა და ნატეხი ქვებით, კეხიანი, რელიეფურზოლებიანი კრამიტის ნატეხები. იქვე ჩანს ქვისსამარხები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თორნიკე ყიფიანი

**თორნიკე ყიფიანი** (დ. 11 დეკემბერი, 1987, თბილისი) — ქართველი სიმღერების ავტორი და შემსრულებელი. 2014 წელს მან მოიგო პროექტ „X Factor“-ის პირველი სეზონი. უნდა წარედგინა საქართველო 2020 წლის ევროვიზიაზე, მაგრამ კორონავირუსის პანდემიის გამო კონკურსი ერთი წლით გადაიდო და ყიფიანი საქართველოს 2021 წელს წარადგენს. შეასრულებს საკუთარ სიმღერას სახელწოდებით "You"

## რესურსები ინტერნეტში
* MusicBrainz

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბოლაშვილი

საკუთარი სახელი **ბოლაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნანა ბოლაშვილი — ქართველი გეოგრაფი
* ქეთევან ბოლაშვილი — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე
* ჯემალ ბოლაშვილი — ქართველი ინჟინერი
ასკილაურის ეკლესია

ტერმინი **ასკილაურის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ასკილაურის პირველი ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურში.
* ასკილაურის მეორე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურში.
* ასკილაურის მესამე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურში.
* ასკილაურის მეოთხე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურში.
* ასკილაურის მეხუთე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკილაურში.
კირილ დენისოვი

**კირილ დენისოვი** (დ. 25 იანვარი, 1988) — რუსი ძიუდოისტი. ასპარეზობდა -90კგ წონით კატეგორიაში. ამჟამად ასპარეზობს -100კგ წონით კატეგორიაში. 2013 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2015 წელს მოიგო ევროპული თამაშები. 2009, 2013, 2014 და 2015 წლებში დამარცხდა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. 2017 წელს -100კგ წონით კატეგორიაში მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე. 2010, 2013 და 2017 წლებში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. რუსეთის ნაკრებთან ერთად 2010 და 2015 (2015 წლის ევროპის ჩემპიონატი ჩატარდა ევროპული თამაშების ფარგლებში) წლებში მოიპოვა გუნდური ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნანა ბოლაშვილი

**ნანა ბოლაშვილი** (დ. 25 ნოემბერი, 1967, ბორჯომი) — ქართველი გეოგრაფი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2025). 2007 წლიდან არის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორი. 2016 წლიდან ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის გეოგრაფიული საზოგადოების პრეზიდენტი. 

## ბიოგრაფია 
ნანა ბოლაშვილმა 1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ხმელეთის ჰიდროლოგიის სპეციალობით. 1989 წლიდან მუშაობა დაიწყო ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში ჯერ ლაბორანტად, 1992 წლიდან უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1992–96 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში სპეციალობით ხმელეთის ჰიდროლოგია, წყლის რესურსები და ჰიდროქიმია. არის საქართველოს წარმომადგენელი გაეროს გაუდაბნოებასთან ბრძოლის კონვენციის მეცნიერებისა და ტექნიკის კომიტეტში. 2013 წელს იყო ამავე კონვენციის მე-2 სამეცნიერო კონფერენციის სამეცნიერო კომიტეტის წევრი. არის კავკასიოლოგიის საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი საზოგადოებრივი ინსტიტუტის ჟურნალ „ამირანის“ სარედაქციო-საგამომცემლო საბჭოს წევრი გეოგრაფია-გეოეკოლოგიის განხრით. მისი კვლევები მოიცავს წყალმოვარდნების პროგნოზირების, წყლის რესურსების შეფასებისა და მართვის, ასევე კარსტისა და კარსტული წყლების ფორმირების საკითხებს. მონაწილეობდა ადგილობრივ და საერთაშორისო გრანტებში, გამოქვეყნებული აქვს სტატიები ქართულ და უცხოურ ჟურნალებში. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1999 წელს თემაზე: „წყალმოვარდნების პროგნოზირება სახეთა ამოცნობის თეორიის საფუძველზე (საქართველოს მდინარეთა მაგალითზე)“.

## ბიბლიოგრაფია 
* საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი (თანაავტორი). თბ., 2009;
* მყინვარების მონიტორინგი კლიმატის ცვლილების ფონზე : მყინვარების ზოფხიტოსა და ჭალაათის მაგალითზე: (თანაავტორი). თბ., 2012;
* საქართველოს კარსტული მღვიმეები, (თანაავტორი), თბ., 2013;
* ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სასმელი წყლის მონიტორინგი, მონოგრაფია (თანაავტორი). თბ., 2017.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯიჯეთის ხევის სამაროვანი

**ჯიჯეთის ხევის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთის (იგივე კოჭაყელის) ხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ბრინჯაოს - ადრინდელი რკინის ხანას (ძველი წელთაღრიცხვით Xll საუკუნის ll  ნახევარი - X საუკუნე). 1950 წელს სადაზვერვო გათხრები ჩაატარა ისტორიის ინსტიტუტის და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უჯარმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ნ. ბერძენიშვილი). გამოვლინდა ორ სართულად განლაგებული, ძლიერ დაზიანებული ორმოსამარხები, რომელთა თავზე კირქვის ქვები ელაგა. გვერდზე მწოლიარე, მოკუნტული ჩონჩხები დამხობილი იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. სამარხებში აღმოჩნდა თიხის კათხა, ფინჯანი, სხვადასხვა ჭურჭლის ფრაგმენტები, ბრინჯაოს მახვილის ორი ტარი, შუბისპირი, ჯაჭვი, მახათი და სხვა. მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ყუდროს ეკლესია

ტერმინი **ყუდროს ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ყუდროს პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუდროში.
* ყუდროს მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუდროში.
* ყუდროს მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყუდროში.
ჩაბანოს ეკლესია

ტერმინი **ჩაბანოს ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჩაბანოს პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაბანოში.
* ჩაბანოს მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაბანოში.
* ჩაბანოს მესამე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაბანოში.
გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის ეკლესია

ტერმინი **გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდაში. 
* გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდაში. 
* გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მესამე ეკლესია — ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდაში.
ღულელების ნასოფლარი

ტერმინი **ღულელების ნასოფლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ღულელების პირველი ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელებში.
* ღულელების მეორე ნასოფლარი — ნასოფლარი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღულელებში.
ჯიჯეთის ეკლესია

ტერმინი **ჯიჯეთის ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჯიჯეთის პირველი ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთში.
* ჯიჯეთის მეორე ეკლესია — ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიჯეთში.
კამიგინი

**კამიგინი** (ტაგ: *Lalawigan ng Camiguin*; სებ: *Lalawigan sa Camiguin*) — კუნძული-პროვინცია ჰილიპინებში. მდებარეობს მინდანაოს ზღვაში, კუნძულ მინდანაოს ჩრდილოეთ სანაპიროდან 10 კმ-ის მოშორებით. გეოგრაიფულად ეკუთვნის ჩრდილოეთი მინდანაოს რეგიონს (X რეგიონი). წარსულში შედიოდა აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციის შემადგენლობაში. 

კამიგინი ფილიპინების მასშტაბით მეორე ყველაზე პატარა პროვინციაა როგორც მოსახლეობის, ისე ფართობის მიხედვით, ბატანესის შემდეგ. პროვინციული დედაქალაქი მამბაჯაოა, რომელიც პროვინციის უდიდესი მუნიციპალიტეტია მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით.

პროვინცია ცნობილია ტკბილი ლანგსატით, რასთან დაკავშირებითაც კამაგინში ყოველწლიურად ლანგსატის ფესტივალი იმართება და შიდა სატყეო ნაკრძალებით, რომელთაც ერთობლივად ჰიბოკ-ჰიბოკის მთის დაცულ ლანდშაფტს უწოდებენ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის კულტურული მემკვიდრეობის პარკთა სიაშია შეტანილი. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს სამი ეროვნული კულტურული საგანძური: ძველი ბონბონის ეკლესიის ნანგრევები კატარმანში, სუნკენის სასაფლაო კატარმანში და ესპანური პერიოდის საგუშაგო კოშკი გინსილიბანში. გარდა ამისა, კუნძულოვან პროვინციაში არაერთი მნიშვნელოვანი კულტურული საგანძური მდებარეობს: ძველი მამბაჯაოს შადრევანი, ძველი მამბაჯაოს მუნიციპალური შენობა, სანტო როსარიოს ეკლესიის ფასადი და 14 კულტურული მემკვიდრეობის სახლი. კულტურული ძეგლების სტატუსი ფილიპინების კულტურისა და ხელოვნების ეროვნული კომისიის მიერაა დადგენილი.

## ეტიმოლოგია
სახელწოდება კამიგინი ადგილობრივი სიტყვიდან *Kamagong* წარმოდგება, რაც აბანოზის სახეობის ხეებს აღნიშნავს, რომლებიც უხვად იზრდება ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციის ტერიტორიაზე, მაინიტის ტბის მახლობლად. კამაგინის უძველესი მოსახლეობა, მანობოს ტომი, სწორედ სურიგაოდან გადმოსახლდა კუნძულზე. ადგილობრივთა ენა (კამიგინი) მანობოს ენათა ჩრდილოური ვარიანტია.

ადრეულ ესპანურ გეოგრაფიულ წიგნებში კუნძული მოხსენიებულია როგორც *კამიგინგი*, შუმცა სახელწოდებას შემდეგში ესპანურ დასახლებებში ბოლოკიდური *გ* ჩამოშორდა.

## ისტორია
### ამერიკული კოლონიური ხანა
1901 წელს ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს კამიგინში ამერიკელი ჯარისკაცები ჩავიდნენ და კუნძულზე კონტროლი დამყარეს. კატარმანის ბრძოლაში დანებითა და შუბებით შეიარაღებული კამიგინელებიც იღებდნენ მონაწილეობას, რომელთაც ვალერო კამარო ხელმძღვანელობდა. 1903 წელს კამიგინში პირველი საჯარო სკოლა მამბაჯაოში აიგო, ხოლო 1904 წელს პირველი საზოგადოებრივი წყლის სისტემა ჩამოყალიბდა.

## ეკონომიკა
კამაგინის ეკონომიკის წამყვანი სექტორები თევზჭერა და სოფლის მეურნეობაა. შემოსავლების უდიდესი წილი კოპრაზე მოდის. სოფლის მეურნეობის პროდუქტებიდან ყველაზე დიდი რაოდენობით ლანგსატი იწარმოება. სხვა პროდუქტებს შორის აღსანიშნაივა: სართავი ბანანი, ბრინჯი, მანგო და სხვ. პროვინციის ეკონომიკის ზრდადი სექტორია ტურიზმი. კუნძულზე პატარა კოტეჯების ინდუსტრიის ზრდის შედეგად ვიზიტორთა განთავსების ობიექტების რაოდენობა იზრდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Province of Camiguin official website
* Map of Camiguin from Visayan Silent Gardens
* Lanzones Festival Camiguin Island

## სქოლიო
კატეგორია:კამიგინი
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები
კატეგორია:ჩრდილოეთი მინდანაო
კატეგორია:1966 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:მინდანაოს ზღვა
კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
პორნოგრაფია თურქმენეთში

პორნოგრაფიის სტატუსი თურქმენეთში უცნობია. 2015 წლის 1 იანვარს მიღებული კანონი ბლოკავს მოქალაქეებს პორნოგრაფიის ინტერნეტში ნახვისაგან.  ქვეყანაში არალეგალურია პორნოგრაფიის გაყიდვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პორნოგრაფია ქვეყნების მიხედვით
ტინა ტრსტენიაკი

**ტინა ტრსტენიაკი** (დ. 24 აგვისტო, 1990) — სლოვენიელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -63კგ წონით კატეგორიაში. 2016 წელს გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი. 2014, 2015 (2015 წელს ჩატარდა ევროპული თამაშების ფარგლებში) და 2018 წლებში მოიპოვა ვერცხლის მედალი ევროპის ჩემპიონატზე. 2016 და 2017 წლებში ორჯერ გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2013 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2015 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. 2014 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2017 წელს დამარცხდა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. 2018 წელს მეორედ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიელი ქალი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰაფიზ ალი ფაშა

**ჰაფიზ ალი ფაშა** — ახალციხის ფაშა 1818-1819 წლებში. ფაშად დაინიშნა მას შემდეგ, რაც ლუთფიმ ვერ დაამყარა მშვიდობა საფაშოში და ის უკან გაიწვიეს. ჰაფიზ ალი ფაშა ასსევე ცნობილი იყო სივასელის სახელით.

## იხილეთ აგრეთვე
*ახალციხის ფაშების სია

## ლიტერატურა
**ლომსაძე, შ.* სამცხე-ჯავახეთი, თბილისი, 1975

კატეგორია:ახალციხის ფაშები
რას-ჰაფუნი

**რას-ჰაფუნი** — კონცხი სომალიში. არის აფრიკის უკიდურესი აღმოსავლეთი წერტილი. მასზე მდებარეობს მეთევზეთა ქალაქი ჰაფუნი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Ras Hafun, Somalia - geodata

კატეგორია:სომალის ნახევარკუნძულები
კამალ ხან-მაგომედოვი

**კამალ ხან-მაგომედოვი** (დ. 17 ივნისი, 1986) — რუსი ძიუდოისტი. თაბასარნული და აზერბაიჯანული ფესვებით. ასპარეზობს -66კგ წონით კატეგორიაში. 2015 წელს მოიგო ევროპული თამაშები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბესლან მუდრანოვი

**ბესლან მუდრანოვი** (დ. 7 ივლისი, 1986) — ჩერქეზული წარმოშობის რუსი ძიუდოისტი (2008 წლიდან) და ყოფილი სამბისტი (2003-2008). 2007 წელს სამბოს მსოფლიო ჩემპიონატზე -52კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2012, 2014 და 2015 (2015 წელს ჩატარდა ევროპული თამაშების ფარგლებში) წლებში გახდა ევროპის ჩემპიონი ძიუდოში, -60კგ წონით კატეგორიაში. 2018 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2014 წელს დამარცხდა ძიუდოს მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. 2016 წელს გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Judoinside

კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები
კატეგორია:ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
H2SO4 (ალმანახი)

**H2SO4** — ქართული ალმანახი. გამოვიდა 1924 წელს. ალმანახი გამოსცა ფუტურისტულმა დაჯგუფებამ. ალმანახის სახელწოდება, გოგირდმჟავას ფორმულა, მიანიშნებდა ჯგუფის მიზანზე, ებრძოლათ წარსულის მემკვიდრეობის წინააღმდეგ. ალმანახი აწყობილი იყო სხვადასხვა ზომის შრიფტით ი. გამრეკელის მიერ. ალმანახში დაიბეჭდა სიმონ ჩიქოვანის, ბ. გორდეზიანის, ჟ. ღოღობერიძის, ნიკოლოზ შენგელაიას, შ. ალხაზიშვილი, პ. ნოზაძის და სხვების ნაწარმოებები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* H2SO4 — „ივერიელის“ ბიბლიოთეკა

კატეგორია:ქართული ალმანახები
მისკი

**მისკი** — ქალაქი რუსეთში, კემეროვოს ოლქში. მდებარეობს მთიან შორიაში, მდინარეების მრას-სუსა და ტომის შესართავთან, რკინიგზის სადგურ ნოვოკუზნეცკიდან 60 კმ. 1953 წელს ქალაქთან ახლოს აშენდა ტომ-უსის თბოელექტროსადგური. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1956 წელს. 

## რესრსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:კემეროვოს ოლქის ქალაქები
ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2020

**ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2020** — რიგით 69-ე ევროპის ჩემპიონატი. ჩატარდა ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღაში 19-დან 21 ნოემბრამდე. ტურნირზე ყველაზე მეტი, 8 მედალი საფრანგეთმა მოიპოვა (5 ოქრო და 3 ბრინჯაო). საქართველომ ტურნირზე 1 ოქროს, 1 ვერცხლის და 4 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ტურნირზე მონაწილეობა მიიღო 345-მა ძიუდოისტმა 40 ქვეყნიდან.

## მონაწილე ქვეყნები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის ძიუდოს კავშირის საიტი.

კატეგორია:ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი
მისკიტო

**მისკიტო** — ნიკარაგუასა და ჰონდურასში მცხოვრები ინდიელი ხალხი. მათი რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 200 ათას ადამიანს. საუბრობენ მისკიტოს ენაზე. რელიგიებიდან გავრცელებულია ქრისტიანობა და ანიმიზმი. 15 ათასზე მეტი მისკიტო გადასახლებულ იქნა ნიკარაგუის რევოლუციის დროს.

## ლიტერატურა
*Bell, C. Napier; *Tangweera: Life and Adventures among Gentle Savages.* Austin: University of Texas Press. Reprinted 1989; published originally in 1895. .
*Baily, John. *Central America; Describing Each of the States of Guatemala, Honduras, Salvador, Nicaragua, and Costa Rica*. London: Trelawney Saunders (1850).
*Helms, M.W. Helms. 1971. Culture Contact in a Miskito Community. University of Florida Press: Gainesville, FL. 
*Herlihy, L.H. 2012. The Mermaid and the Lobster Diver: Gender, Sexuality, and Money on the Miskito Coast. University of New Mexico Press: Albuquerque, NM. 
*Nietschmann, B. 1973. Between Land and Water: The subsistence ecology of the Miskito Indians, Eastern Nicaragua. Seminar Press: New York. 

კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის ინდიელები
კატეგორია:ნიკარაგუელები
კატეგორია:ჰონდურასელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები