ვიეტნამური ხელოვნება

**ვიეტნამის  მხატვრობა** — ვიზუალური ხელოვნება, რომელთაგან უძველესიც და თანამედროვეც, წარმოშობილია ვიეტნამში ან ვიეტნამელი მხატვრების მიერ.

## შესავალი 
ვიეტნამის ხელოვნებას აქვს ხანგრძლივი და მდიდარი ისტორია, ადრეული მაგალითები, რომელიც იწყება ქვის ხანაში დაახლოებით 8000 წლის ჩვენს წელთაღრიცხვამდე .

უდავოა, ვიეტნამურ ხელოვნებას აუცილებლად ექნებოდა ჩინური გავლენა. რომელიც, ალბათ, გრძელდებოდა XII საუკუნეში ჩინეთისგან ვიეტნამის გათავისუფლების შემდეგაც. თუმცა, ვიეტნამური ხელოვნებას შეინარჩუნებული აქვს ვიეტნამური მახასიათებლები.

XIX საუკუნეში, საფრანგეთის გავლენა საფრანგეთის ხელოვნებამაც მოახდინა, რომელმაც ასევე დიდი როლი ითამაშა თანამედროვე ვიეტნამური ხელოვნების დაბადებაში.

## მრავალწლოვანი ხელოვნება 
### ნეოლითური ხელოვნება 
ვიეტნამში აღმოჩენილია ქვის ხანაში დათარიღებული კერამიკა. ეს ჭურჭელი დამზადებულია თიხისაგან და მხოლოდ პრაქტიკული დანიშნულება ჰქონდა. ნეოლითის ეპოქაში შექმნილი ვიეტნამური ჭურჭლის საფუძველზე დაასკვნეს რომ კერამიკა ამ ეპოქაში უკეთაა განვითარებული. ასევე შეინიშნება დეკორირების ნიშნები.

### ბრინჯაოს ხანის ხელოვნება 
thumb|right|300px|ტერაკოტა. ორნამენტების გადასატანი შაბლონები
უაღრესად განვითარებული Đông Sơn culture, რომელიც აყვავდა ჩრდილოეთ ვიეტნამში (დაახლოებით ჩვ. წელთაღრიცხვით 1000 წლიდან - IV საუკუნემდე), იყო პასუხისმგებელი ცივილიზაციის მსოფლიო ცნობილ Đông Sơn Drums, მათი მოწინავე ბრინჯაო-ჩამოსხმის უნარი.

ამ პერიოდის არქეოლოგიური მტკიცებულებები ასევე გვიჩვენებს, რომ ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი ქსოვილის ქსოვილი იყო. Đông Sơn Drums-ზე გამოსახული ადამიანები წარმოდგენილია დახვეწილი ტანსაცმლით.

### ჩინეთის დომინირება 111 ძვ.წ დან 939 ძვ.წ მდე 
ათი საუკუნის მანძილზე ჩინეთის მმართველობის დროს ვიეტნამი მიმართავდა ახალ ტექნიკას ხელოვნებისა და სპეციფიურად კერამიკის წარმოებისთვის, თუმცა ეს იყო მხატვრობის უწყვეტი წარმოება, რომელიც ეფუძნებოდა მშობლიურ მეთოდებს; ეს დაადასტურა კიდეც ჩინეთის სამარხებმა ამ მიდამოებში გათხრების შედეგად.

### დან Ngô to Trần Dynasty 
ვიეტნამური მხატვრობისა და კერამიკის დამოუკიდებლობის ამ პერიოდში აყვავდა. ამ პერიოდის კერამიკაზე დიდწილად გავლენა მოახდინა როგორც უძველესმა მშობლიურმა სტილმა, ასევე ტანგის დინასტია.

Lý Dynasty, რომელიც XI საუკუნეში იწყება, მიღებულია როგორც ვიეტნამური მხატვრობის ოქროს ხანა და მისი კერამიკა ცნობილი გახდა აღმოსავლეთ და სამხრეთ აზიაში.

### ჩინეთის მეოთხე ბატონობა და ლე დინასტია 
thumb|right|300px|ხეზე კვეთა. XVII - XVIII საუკუნე
ჩინეთის მეოთხე დომინირება ვიეტნამზე საკმაოდ ხანმოკლე იყო, გრძელდებოდა მხოლოდ ორი ათეული წლის მანძილზე, თუმცა ის ასევე მწვავე ბატონობად ითვლებოდა. კლასიკური ვიეტნამური წიგნების უმეტესი ნაწილი დაიწვა. ამგვარად დაიკარგა დამოუკიდებლობის ეპოქის დოკუმენტაცია. ნათქვამია, რომ sinicization იყო კიდევ უფრო აგრესიული, ვიდრე ოდესმე. უამრავი ვიეტნამური რესურსი და საქონელი იქნა ჩინეთში გადატანილი.

შედეგად, ამ პერიოდის ხელოვნების დიდი ნაწილი ლეინის დინასტიის მიერ განთავისუფლების შემდეგაც მინგის დინასტიის მხატვრობის დიდ გავლენას განიცდის.

#### დინასტია Nguyễn 
ვიეტნამის ბოლო მმართველი დიდად იყო დაინტერესებული კერამიკის და ფაიფურის მხატვრობის განახლებით. აზიის მასშტაბით ბევრ საიმპერატორო კარზე ვრცელდებოდა ვიეტნამური კერამიკა.

## თანამედროვე ხელოვნება 
ვიეტნამის თანამედროვე ხელოვნება მოიცავს კოლონიური პერიოდის 1860-დან 1970 წლამდე მხატვრული ნაწარმოებს, რაც მნიშვნელოვნად აღწერს "ეკოლ სუპერიუროს დე-ბეაუქსის-ხელოვნების დე ი'ჩინოსის დაფუძნებას" 1925 წლის ოქტომბერი. 1925 წლამდე ხელოვნების ნიმუშები ძირითადად რელიგიური მიზნებით შეიქმნა დეკორატიულად, მაგალითად, ლაკით გაპრიალებული ავეჯი და უტილიტარული კერამიკა.

### კოლონიური პერიოდი 1925 - 1945 
thumb|ილუსტრაცია ნახატი ფილმისთვის |alt=|left
სკოლა EBAI-ის (Ecole des Beaux-Arts de l'Indohine) დამფუძნებელი იყო ფრანგელი აკადემიკოსი და ნატურალისტური მხატვარი ვიქტორ ტარდიუ. მან ინდოჩინეთის გენერალურ მთავრობას გაუგზავნა ანგარიში. ვიქტორ ტარდეუ რეკომენდაციას უწევდა სკოლა "EBAI ინდოჩინეთში", რომელსაც შეძლო კარგი მხატვრების მომზადება. დაგეგმილი იყო ვიეტნამელი მხატვრების დახმარება, რათა მათ დაუბრუნებოდათ ტრადიციების ღრმა მნიშვნელობა და ფუნდამენტური შთაგონება.

### ომის შემდგომი პერიოდი 
ბევრმა მხატვარმა (მაგალითად, ტო ნგოკ ვანი) შექმნა პლაკატები და ესტამპები აქტუალურ საყოფაცხოვრებო და პოლიტიკურ თემებზე. 1954 წლის შემდეგ, როცა ფართოდ გაიშალა აღდგენითი სამუშაოები ჩრდილოეთ ვიეტნამში მისდევდნენ წყლის საღებავებით აბრეშუმზე ხატვას. ამგვარი ფერწერა ფემდგომ საფუძვლად დაედო დაზგურ ხელოვნებას (ჰოანგ ტიკ ტიუ და სხვ.). ხალხური დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების საფუძველზე განვითარდა ზეთით ფერწერა, ქანდაკება.

#### ფერწერა ზეთში 
thumb|To Ngoc Van, Deux Jeunes filles et un enfants, 1944, oil on canvas, Museum of Fine Arts, Hanoi|alt=|270x270px
სკოლის სამოქმედო გეგმის ფარგლებში ფერწერის ეს მხარე პირველად გაეცნო სტუდენტებს როგორც სრულიად ახალი რამ. შემსრულებელს შეეძლო დასავლური ესთეტიკური ტექნიკის შერწყმა, როგორიცაა წრფივი პერსპექტივა, ბუნების იმიტაცია და მოდელირება თავის ტურნირში თავის აღმოსავლურ ტრადიციებში ზეთის საღებავების საშუალებით.

#### ფერწერა ლაქის საღებავებით 
thumb|Interior of Temple of Literature|alt=|left
thumb|The wares placed on altar were lacquered wares that inspired Joseph Imguimberty to plan a workshop for lacquer painting the studenst in EBAI|alt=
ჯოზეფ იუმიმბერტი გაოცებული იყო კულტურული ობიექტებისა და არქიტექტურის ნიმუშების ნახვით ჰანოის ლიტერატურის ტაძარში. მან წაახალისა თავისი მოსწავლეები ლაქის,  როგორც სახვითი ხელოვნების შესაქმნელი მასალის გამოსაყენებლად და დააარსა სახელოსნოები. ლაკის ნახატის დამზადება რამდენიმე თვის განმავლობაში ხდება, რომელიც სონ მაიის რეგიონის პლანტაციიდან მოპოვებული ნაძვის ხის წვენი. მრავალი ფენის გამოყენებით მიიღება სასურველი ფერი და ეფექტი.

#### აბრეშუმის ფერწერა 
ლაკის მხატვრობის მსგავსად, აბრეშუმის ფერწერა ბევრად იყო წახალისებული სკოლის ძიებაში. ჩინეთსა და იაპონიაში აბრეშუმის ფერწერის პრაქტიკა განსხვავდება ვიეტნამური აბრეშუმის ფერწერისგან.

## სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამური ხელოვნება
კატეგორია:ხელოვნება ეროვნების მიხედვით