საქართველოს დაცული ტერიტორიები

მინი|საქართველოს დაცული ტერიტორიების რუკა
**საქართველოს დაცული ტერიტორიები** — საქართველოში დაცული ტერიტორიების დაარსებას დიდი ხნის ისტორია აქვს. პირველი დაცული ტერიტორია – ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი შეიქმნა ჯერ კიდევ 1912 წელს. ამჟამად კი დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი 600 490,04 ჰა, რაც ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 8.62 %-ია. დაცული ტერიტორიების დაახლოებით 75 % ტყით არის დაფარული. 2023 წლის მონაცემებით საქართველოში 14 სახელმწიფო ნაკრძალი, 13 ეროვნული პარკი, 24 აღკვეთილი, 40 ბუნების ძეგლი და 5 დაცული ლანდშაფტია.

## სახელმწიფო ნაკრძალი
მინიატიურა|ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალი და აღკვეთილი
სახელმწიფო ნაკრძალი არის დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN I კატეგორიას. საქართველოში 2023 წლის მონაცემებით 14 სახელმწიფო ნაკრძალია:

# ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ბიჭვინთა-მიუსერას სახელმწიფო ნაკრძალი
# ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ფსხუ-გუმისთის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი
# თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალი
# კინტრიშის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ლიახვის სახელმწიფო ნაკრძალი
# მარიამჯვრის სახელმწიფო ნაკრძალი
# რიწის სახელმწიფო ნაკრძალი
# სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი
# ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალი

## ეროვნული პარკი
ეროვნული პარკი არის დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN II კატეგორიას. 2024 წლის მონაცემებით საქართველოში არსებობს შემდეგი ეროვნული პარკები:

# ალგეთის ეროვნული პარკი
# ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი
# ერუშეთის ეროვნული პარკი
# ვაშლოვანის ეროვნული პარკი
# თბილისის ეროვნული პარკი
# თუშეთის ეროვნული პარკი
# კინტრიშის ეროვნული პარკი
# კოლხეთის ეროვნული პარკი
# მაჭახელას ეროვნული პარკი
# მტირალას ეროვნული პარკი
# რაჭის ეროვნული პარკი
# ფშავ-ხევსურეთის ეროვნული პარკი
# ყაზბეგის ეროვნული პარკი
# ჯავახეთის ეროვნული პარკი
# ჭაჭუნას ეროვნული პარკი

## ბუნების ძეგლი
ბუნების ძეგლი არის დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN III კატეგორიას. 2014 წლის მონაცემებით საქართველოში 41 ბუნების ძეგლია:

# აბანოს მინერალური ტბის ბუნების ძეგლი
# ალაზნის ჭალის ბუნების ძეგლი
# არწივის ხეობის ბუნების ძეგლი
# ბალდის კანიონის ბუნების ძეგლი
# ბირთვისის ბუნების ძეგლი
# ბოდორნის კლდის სვეტების ბუნების ძეგლი
# ბღერის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# გაბზარული ტბის ბუნების ძეგლი
# გოდერძის ნამარხი ტყის ბუნების ძეგლი
# წალკის კანიონის ბუნების ძეგლი
# დიდღელის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# თეთრი მღვიმის ბუნების ძეგლი
# თრუსოს ტრავერტინების ბუნების ძეგლი
# იაზონის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# მარტვილის კანიონის ბუნების ძეგლი
# მდინარე აბაშის ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი
# მელოურის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# მუხურას ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი
# ნავენახევის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# ნაზოდელავოს მღვიმის ბუნების ძეგლი
# ოკაცეს კანიონის ბუნების ძეგლი
# ოკაცეს (კინჩხას) ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი
# ონიორეს ჩანჩქერისა და ტობის პირველი მღვიმის ბუნების ძეგლები
# ოჩხომურის ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი
# პრომეთეს მღვიმის ბუნების ძეგლი
# როშკის ლოდების ბუნების ძეგლი
# საკაჟიას მღვიმის ბუნების ძეგლი
# სამშვილდის კანიონის ბუნების ძეგლი
# საწურბლიას მღვიმის ბუნების ძეგლი
# სახიზარის კლდის ბუნების ძეგლი
# სოლკოტას მღვიმის ბუნების ძეგლი
# ტახტი-თეფას ბუნების ძეგლი
# ტობის ჩანჩქერისა და არსენ ოქროჯანაშვილის მღვიმის ბუნების ძეგლები
# ქეთერისის მინერალური ვოკლუზის ბუნების ძეგლი
# ღლიანას მღვიმის ბუნების ძეგლი
# ცუცხვათის მღვიმოვანის ბუნების ძეგლი
# წყალწითელას ხეობის ბუნების ძეგლი
# ხომულის მღვიმის ბუნების ძეგლი
# ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინის ბუნების ძეგლი
# ჯორწყუს მღვიმის ბუნების ძეგლი

## აღკვეთილი
აღკვეთილი არის დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN IV კატეგორიას. 2024 წლის მონაცემებით საქართველოს ტერიტორიაზე შემდეგი აღკვეთილებია:

# ასას აღკვეთილი
# აჯამეთის აღკვეთილი
# ბუღდაშენის აღკვეთილი
# გარდაბნის აღკვეთილი
# თეთრობის აღკვეთილი
# ილტოს აღკვეთილი
# ივრის აღკვეთილი
# კარწახის აღკვეთილი
# კაცობურის აღკვეთილი
# ლაგოდეხის აღკვეთილი
# მადათაფის აღკვეთილი
# ნეძვის აღკვეთილი
# სათაფლიის აღკვეთილი
# სულდის აღკვეთილი
# ქობულეთის აღკვეთილი
# ყორუღის აღკვეთილი
# ცივ-გომბორის აღკვეთილი
# ქცია-ტაბაწყურის აღკვეთილი
# ჭაჭუნას აღკვეთილი
# ხანჩალის აღკვეთილი
# პონტოს მუხის აღკვეთილი
# ფარავნის ტბის აღკვეთილი
# საღამოს ტბის აღკვეთილი
# აბულის ტბის აღკვეთილი
# ტანას აღკვეთილი

## დაცული ლანდშაფტი
დაცული ლანდშაფტი არის დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN V კატეგორიას. 2024 წლის მონაცემებით საქართველოში 5 დაცული ლანდშაფტია:
# არაგვის დაცული ლანდშაფტი
# თრუსოს დაცული ლანდშაფტი
# თუშეთის დაცული ლანდშაფტი
# მაჭახელას დაცული ლანდშაფტი
# ტანისა და თეძმის დაცული ლანდშაფტი

## იგეგმება
* ცენტრალური კავკასიონის დაცული ტერიტორია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო
* დაცული ტერიტორიების კატეგორიები და ფართობები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დაცული ტერიტორიები