open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ძაბრისებრი კლიტოციბე

**ძაბრისებრი კლიტოციბე** () — სოკოს სახეობა ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აგრეთვე იზრდება ჩრდილოეთ ამერიკაში, იაპონიაში, ავსტრალიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. საჭმელად გამოიყენება ახალი და დამწნილებული. 

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც *Agaricus gibbus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა პოლონელმა მიკოლოგმა ჰარი ჰარმაჯამ 2003 წელს.

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 3-10 სმ, თავდაპირველად ბრტყელი, შემდგომში ჩაზნექილი და ძაბრისებრია, ზოგჯერ ცენტრში ახასიათებს მცირე ბორცვაკი. ტიტველია, თხელი კიდეებით, ყვითელი ან მოყვითალო-ყავისფერი. 

ფირფიტები — ძლიერ დაღმავალი, ხშირი, თეთრი ან ღია კრემისფერი. 

რბილობი — მოთეთრო, ნუშის სუნით.

ფეხის სიგრძე — 3-8 სმ, სისქე — 0,5-1 სმ, ცილინდრული ან ძირში ოდნავ გაგანიერებული, ჟანგმიწისფერი ან მოთეთრო.

სპორების ფხვნილი თეთრი ფერის. ხორბლის მარცვლისებრი, წაწვეტებული, პუნქტირებული ზედაპირით, უფერული, 5-7x3-4 მკ.

## გავრცელება და ეკოლოგია 
საპროტროფია. ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აგრეთვე გვხვდება ავსტრალიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და იაპონიაში.

როგორც წესი იზრდება ჯგუფებად, წიწვოვან და ფართოფოთლოვან ტყეებში, ასევე ტყეებისა და გზების პირას. ზოგჯერ ქმნის ქაჯის წრეს.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები

Maipilz Calocybe gambosa.jpg|*Calocybe gambosa*
Ampulloclitocybe clavipes 110803.jpg|*Ampulloclitocybe clavipes*
Clitocybe geotropa JPG1.jpg| *Clitocybe geotropa*
Clitocybe odora 161112w.JPG| *Clitocybe odora* 
Clitocybe phyllophilla a2 (1).JPG|*Clitocybe phyllophilla*
Clitocybe sinopica BW46 (1).JPG|*Clitocybe sinopica*
Clitocybe maxima Chémery 11.JPG|*Clitocybe maxima* 

2012-06-09 Clitocybe squamulosa (Persoon- Fries) Kummer 231435.jpg|*Clitocybe squamulosa* 
Clitopilus prunulus, Oneida County 2.jpg|*Clitopilus prunulus*
2012-03-19 Hygrophoropsis aurantiaca var. pallida (Cooke) Heykoop & Esteve-Rav 206303.jpg|*Hygrophoropsis aurantiaca*
Clitocybe flaccida complex. (33231237710).jpg|*Lepista flaccida*
Wasserfleckige Rötelritterling Lepista gilva.jpg|*Lepista gilva*

## სინონიმები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## გალერეა

ფაილი:Fungi growing at the roadside - geograph.org.uk - 73253.jpg
ფაილი:Clitocybe gibba G4 (2).JPG
ფაილი:Clitocybe gibba G3 (4).JPG
ფაილი:Clitocybe gibba G4 (1).JPG

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი
მაჰმუდქიშლაყი

**მაჰმუდქიშლაყი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 82 კაცი.  
## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti

## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ნაფარეული (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ნაფარეული** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნაფარეული — კახური წითელი და თეთრი ღვინო;
* ნაფარეული — სოფელი თელავის მუნიციპალიტეტში.
ბერძნული კოლონიზაცია

**ბერძნული კოლონიზაცია** — ბერძნების ორგანიზებული კოლონიური ექსპანსია ხმელთაშუა და შავ ზღვებში ძვ. წ. VIII და VI საუკუნეებს შორის.

## ისტორია 
ბერძნული კოლონიზაციის მთავარი მიზეზი გვაროვნული წყობილების რღვევა და კლასობრივი საზოგადოების ჩასახვის უარყოფითი შედეგი იყო. თავისუფალი მეთებეების საარსებო საშუალება — მიწა — წარჩინებულთა ხელში გადავიდა, რამაც გლეხობის ეკონომიკური განადგურება განაპირობა. მიწას მოწყვეტილმა გლეხმა თავი ქალაქს შეაფარა. ამ პერიოდის საბერძნეთში დემოგრაფიული მდგომარეობის აღმავლობით აღინიშნება. ჭარბი მოსახლეობის რეგულირების იმედით პოლისის ხელისუფლებამ კოლონიზაციის პროცესის ორგანიზება განიზრახა. პოლისი ნიშნავდა კოლონიზაციის ორგანიზატორს (ოიკესტესს). კოლონიისთვის დამფუძნებელი პოლისი მეტროპოლიად (დედაქალაქი) რჩებოდა. კოლონია მეტროპოლიის გავლენის გაზრდას ემსახურებოდა. ბერძენი კოლონისტები ძირითადად დაუსახლებელ მიწებზე სახლდებოდნენ. კოლონიები მეზობელ ხალხებთან/ტომებთან მშვიდობიან ურთიერთობას ინარჩუნებდნენ და მათთან სავაჭრო ურთიერთობას ამყარებდნენ. მეტროპოლია კოლონიების მეშვეობით იღებდა საჭირო ნედლეულს, მონებს, ასაღებდა საკუთარ ხელოსნობის ნაწარმს. თავდაპირველი კოლონიები აგრარულ ხასიათის წარმონაქმნები იყვნენ, თუმცა თანდათან კოლონიები სამიწათმოქმედო-სავაჭრო კოლონიებად გარდაიქმნენ. კოლონიებში მიწათმოქმედების გარდა, გაჩნდნენ ხელოსნები და ვაჭრები.

ბერძნული კოლონიზაცია სამი მიმართულებით მიმდინარეობდა: დასავლეთით, ჩრდილო-აღმოსავლეთით და სამხრეთით. 

### კოლონიები შავ ზღვაში 
შავი ზღვის (ევქსინის პონტოს) ნაპირებზე ახალშენების დაარსებას წარმართავდა ცნობილი საზღვაო ქალაქი მილეტი. საკოლონიზაციო მოძრაობის პერიოდში ახალშენების ფართო ქსელით დაიფარა კოლხეთის სამეფოს სანაპიროები. ელინურ ცნობიერებაში კოლხეთმა ადგილი მითოლოგიიდან დაიმკვიდრა. კოლონიზაციის პერიოდის ქალაქებადაა მიჩნეული: ფაზისი, პიტიუნტი, დიოსკურია და სხვა.

## შედეგები 
ძვ.წ. VIII-VI საუკუნეებში წარმართულმა საკოლონიზაციო მოძრაობამ არსებითად გარდაქმნა საბერძნეთის ეკონომიკა. ბერძნების ხელში გადავიდა ხმელთაშუა ზღვა და შავი ზღვის სანაპიროები. არქაულ ხანაში აღმოსავლეთის ხალხებში დაგროვილი ცოდნა ბერძნულ აზროვნებაში მეცნიერებად გარდაიქმნა. ელინური კულტურის გავრცელება დანარჩენ ხალხებში კოლონიზაციის უდიდესი დამსახურება იყო.

## ლიტერატურა 
* 

*
კელი კარლსონი

**კელი კარლსონი** (დ. 17 თებერვალი, 1976) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი.   იგი ცნობილია კიმბერ ჰენრის *როლით „Nip / Tuck“- ში* . მან ითამაშა მოტოციკლეტის დაჯგუფების წევრი ფილმში „3000 Miles to Graceland“,

## ადრეული წლები 
კარლსონი მინესოტაში, მინეაპოლისში დაიბადა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ამერიკელი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიჟნეკამსკის წყალსაცავი

**ნიჟნეკამსკის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი რუსეთში, თათრეთსა და უდმურტეთში. მდებარეობს მდინარე კამაზე. ქვეყანაში ერთ-ერთი უდიდესია. წარმოქმნილია ამავე დასახელების ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლით. შეივსო 1981 წელს. ფართობი 2580 კმ², სიგრძე 270 კმ, მოცულობა 12,9 კმ³. მისი საშუალებით ხორციელდება ჩამონადენის სეზონური რეგულირება. წყლის დონე მერყეობს 3 მეტრით. გამოიყენება სანაოსნოდ, წყალმომარაგებისა და რეკრეაციისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ფაშაობა

**ფაშაობა** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.   მოსახლეობის რაოდენობა —  993 კაცი. 

კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ვარციხის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი

**ვარციხის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი** — საქართველოს ერთ-ერთი მძლავრი სეზონური ჰიდროელექტროსადგურების კომპლექსი. მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდინარე რიონზე. სადგურის ჯამური საპროექტო დადგმული სიმძლავრეა 184 მეგავატი, ელექტროენერგიის გამომუშავება – 1 მილიარდი კვტ·სთ; კასკადი შედგება 4 ჰესისაგან. პირველი ჰესი ექსპლუატაციაში შევიდა 1976, მეორე – 1978, მესამე – 1980, მეოთხე – 1988 წელს. გამოყენებულია მდინარე რიონის წყლის ვარდნა მის ქვემო წელზე – რიონჰესის გადამგდები არხიდან მარჯვენა შენაკად მდინარე გუბისწყლის შესართავამდე. ამ მონაკვეთზე მდინარე რიონის ვარდნა 64,5 მეტრს შეადგენს.

ვარციხის ჰესების შემადგენლობაშია: დაბალზღურბლიანი დასაშლელი კაშხალი, რომელიც აშენებულია მდინარე რიონზე, სოფელ გეგუთში (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) 1976 წლის დეკემბერში, წარმოქმნის ვარციხის წყალსაცავს, კაშხალის სიგრძეა 98 მ, სიმაღლე – 21,2 მ; წყალმიმღები გამრეცხი გალერეები; მიწაყრილის ყრუ კაშხალი (სიგრძე – 44,7 მ, სიმაღლე – 11 მ); მარჯვენა სანაპირო დამბა (სიგრძე – 2387 მ); დერივაციის ტრასა, რომელიც მიჰყვება მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროს (საერთო სიგრძე – 27,15 კმ), შედგება 4 მონაკვეთისაგან, თითოეული მონაკვეთის ბოლოს განლაგებულია კასკადში შემავალი ჰესები. ვარციხის ჰესების კასკადის თითოეული ელექტროსადგურის საპროექტო დადგმული სიმძლავრეა 46 მეგვტ, მაქსიმალური დაწნევა – 15 მ, ელექტროენერგიის გამომუშავება – 250 მილიონი კვტ·სთ. ცალკეულ ჰესში დადგმულია ორ-ორი მოსაბრუნებელფრთებიანი ტურბინა, თითოეული 23 მეგვტ სიმძლავრისა. გამომუშავებული ელექტროენერგია 110 კვ-იანი გადამცემი ხაზების საშუალებით მიეწოდება საქართველოს ენერგოსისტემას.

1996 წლის 17 დეკემბერს ვარციხის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის ბაზაზე შეიქმნა სააქციო საზოგადოება „ვარციხეჰესების კასკადი“. საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით 2005 წლის დამდეგს განხორციელდა ჰესის პრივატიზაცია. 2006 წლის მაისიდან სააქციო საზოგადოება შპს-დ გარდაიქმნა და დაერქვა „ვარციხე-2005“. 2007 წლის 1 იანვრიდან შედის ჰოლდინგურ კომპანია შპს „ჯორჯიან მანგანეზში“. 

## ვარციხეჰესების კასკადის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგია 
## ლიტერატურა 
## რესერსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურების კასკადები
აპელა

**აპელა** () — სახალხო კრება სპარტაში. აპელაში მონაწილეობის უფლება ჰქონდა სპარტის ყველა სრუწლოვან მოქალაქეს. აპელას როლი სპარტის პოლიტიკურ ცხოვრებაში უმნიშვნელო იყო, რადგან საკანონმდებლო ინიციატივის დაყენება არ შეეძლო. სახალხო კრებაზე გამოსვლა მხოლოდ მეფეებსა და უმაღლესი თანამდებობის პირებს გააჩნდათ. ხმის მიცემა ყვირილის მეშვეობით ხდებოდა. უპირატესობა იმ მხარეს რჩებოდა, რომელიც უფრო ხმამაღლა იყვირებდა. იმ შემთხვევაში თუ ეს გარკვევით არ ჩანდა, მაშინ ფორმალური კენჭისყრა იმართებოდა. სახალხო კრება უფლებამოსილი იყო გადაეწყვიტა სადავო შემთხვევები, რომელიც ტახტის გადაცემას უკავშირდებოდა, დაენიშნა სამხედრო მეთაურობა, აერჩია ეფოროსები, სხვა მაგისტრატები და გერუსია, გაეწყვიტა ზავის დადების, ომის დაწყების და სამოკავშირეო ხელშეკრულებათა გაფორმების საკითხები. გარდა ამისა, აპელას თანხმობა სჭირდებოდა კანონმდებლბოაში დაგეგმილ ცვლილებების შეტანას.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:სპარტა
სურნელოვანი კლიტოციბე

**სურნელოვანი კლიტოციბე** () — კლიტოციბეს გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა.

საჭმელი სოკოა. საჭმელად გამოიყენება ახალი, ხმარობენ სუნელადაც. გავრცელებულია აზია, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა ბოტანიკოსმა პიერ ბიულიარმა 1784 წელს როგორც  *Agaricus odorus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელი მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი 3-8 სმ, თავდაპირველად ამობურცული, შემდეგ ბრტყელი და ჩაჭყლეტილი, ტალღოვანი კიდეებით, ცენტრში ზოგჯერ ახასიათებს მცირე ბორცვაკი, ტიტველია. ჯერ ლურჯ-მომწვანოა, შემდეგ — ნაცრისფერი ან ყავისფერ-ნაცრისფერი. 

რბილობი — მოთეთრო. ახასიათებს ანანასის ძლიერი სუნი და გემო.

ჰიმენოფორი ფირფიტებიანი, ფირფიტები ფეხთან შეზრდილი ან მცირედ დაღმავალია. მომწვანო ან ღია მოლურჯო.

ფეხის სიგრძე — 3-6 სმ, სისქე — 0,6-0,8 სმ, ცილინდრული ან ძირში მცირედ გამსხვილებული, ფიფქოვან-ბიჭკოიანი ზედაპირით, ძირში ბუსუსიანი, ქუდისფერია.

სპორების ფხვნილი თეთრი ფერის. სპორები 6-8×3-4 მკმ, ელიფსისებრი, გლუვი.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
საპროტროფია. ფართოდაა გავრცელებული აზია, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. იზრდება როგორც წიწვოვან, ასევე ფოთლოვან ტყეებში. 

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## კვებითი ღირებულება
საჭმელი სოკოა. საჭმელად გამოიყენება ახალი, ხმარობენ სუნელადაც.

ზოგიერთი სახელმძღვანელო მოუწოდებს გამოუცდელ მესოკოვეებს თავი შეიკავონ სურნელოვანი კლიტოციბეს შეგროვებისაგან, რადგანაც იგი წააგავს რამდენიმე სახეობის შხამიან სოკოს.

## მსგავსი სახეობები

Clitocybe dealbata 1.jpg|*Clitocybe dealbata*
Clitocybe-fragrans-duft-trichterling.jpg|*Clitocybe fragrans*
Ampulloclitocybe clavipes a1 (1).JPG|*Ampulloclitocybe clavipes*
Clitocybe geotropa JPG1.jpg|*Clitocybe geotropa* 
Clitocybe metachroa BW42.jpg|*Clitocybe metachroa* 
Clitocybe phyllophila 041031w.jpg|*Clitocybe phyllophila*
Cllitocybe rivulosa BS17.JPG|*Cllitocybe rivulosa*
Clitocybe sinopica BW46 (1).JPG|*Clitocybe sinopica* 

Clitocybe maxima Chémery 11.JPG|*Clitocybe maxima*
Clitocybe.squamulosa3.-.lindsey.jpg|*Clitocybe squamulosa*
Clitopilus prunulus, Oneida County 2.jpg|*Clitopilus prunulus*
Clitocybe flaccida complex. (33231237710).jpg|*Lepista flaccida*
Wasserfleckige Rötelritterling Lepista gilva.jpg|*Lepista gilva*
2011-09-24 Stropharia aeruginosa crop.jpg|*Stropharia aeruginosa*
Stropharia caerulea 03.JPG|*Stropharia caerulea*

## სინონიმები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## გალერეა

Clitocybe odora G2.2.jpg|
Schieder-Schwalenberg - 2014-09-11 - Grüner Anis-Trichterling (Clitocybe odora) (5).jpg
Clitocybe odora var. pacifica 481693.jpg
Groene anijstrechterzwam (Clitocybe odora). Locatie, Hortus (Haren, Groningen) 01.JPG
2011-11-20 Clitocybe odora (Bull.) P. Kumm 183658.jpg
Clitocybe odora 02.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი
სამანტა ტაჯიკი

**სამანტა ტაჯიკი** (დ. 1983, თეირანი) — ირანელ-კანადელი მოდელი. 2008 წელს გახდა „მის სამყარო კანადა 2008“ და წარადგინა კანადა „მის სამყარო 2008“-ზე. 2007 წელს ამერიკის კონტინენტურ სილამაზის კონკურსზე გაიმარჯვა ნომინაციაში „მის კონგენიალურობა“. 2007 წელს გახდა წლის საერთაშორისო მოდელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:კანადელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნაომი სკოტი

**ნაომი გრეის სკოტი** (დ. 6 მაისი, 1993)  — ინგლისელი მსახიობი და მომღერალი. იგი ცნობილია პრინცესა ჟასმინის როლის შესრულებით, დისნეის მუსიკალურ-ფანტასტიკურ ფილმში „ალადინი“ (2019) მან ასევე ითამაშა ფილმებში „Power Rangers“ (2017) და კომედიურ ფილმში „Charlie's Angels“ (2019).  

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსახიობები ლონდონიდან
კატეგორია:ინგლისელი გამოხმოვანებლები
კატეგორია:ინგლისელი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ტელემსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
მალასიკი

**მალასიკი** (ოფიციალურად **მალასიკის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Malasiqui*; ტაგ: *Bayan ng Malasiqui*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 130 275 ადამიანს შეადგენს.

მალასიკი მეტწილად სასოფლო-სამეურნეო მუნიციპალიტეტია. ძირითადად მოჰყავთ ბრინჯი, სიმინდი და ტროპიკული ბოსტნეული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით ხარობს მანგო.

## ეტიმოლოგია
მალასიკის სახელწოდება წარმოდგება პანგასინანური სიტყვის ფუძიდან *lasi*, რაც ელვას ნიშნავს. პრეფიქსი *ma* მაღალს აღნიშნავს, ხოლო სუფიქსი *qui* ადგილზე მიანიშნებს. მალასიკი აღნიშნავს „ელვით სავსე ადგილს“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Malasiqui Profile at PhilAtlas.com
* Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
* Malasiqui at the Pangasinan Government Website 
* Local Governance Performance Management System
* Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
ანდრო გიორგაძე

**ანდრო გიორგაძე** (დ. 3 მაისი, 1996, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს ქუთაისის „ტორპედოში“. გიორგაძე თამაშობს მცველის პოზიციაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
ანდრო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ლვივის კარპატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კამის წყალსაცავი

**კამის წყალსაცავი**, *პერმის წყალსაცავი* () — წყალსაცავი რუსეთში, ქალაქ პერმთან, მდინარე კამაზე. ქვეყანაში ერთ-ერთი უდიდესია. წარმოქმნილია კამის ჰიდროკვანძის კაშხლით. შეივსო 1954–1956 წლებში. ფართობი 1915 კმ², მოცულობა 12,2 კმ³, სიგრძე მდინარე კამის კალაპოტის გასწვრივ 272 კმ, უდიდესი სიგანე 30 კმ-მდე, საშუალო სიღრმე 6,3 მეტრი, უდიდესი — 30 მეტრი. წყლის დონე მერყეობს 7 მეტრის ფარგლებში. ყველა ძირითადი შენაკადის — ჩუსოვაია სილვათი, ობვა, ინვა, კოსვა, იაივა, კონდასი, ჩერმოზი — შერთვის ადგილას წარმოქმნილია დიდი ყურეები სიგრძით 50-დან 140 კმ-მდე და სიგანით 10–15 კმ. კამის წყალსაცავი შეიქმნა ენერგეტიკის, წყლის ტრანსპორტის, ხე-ტყის დაცურებისა და წყალმომარაგების ინტერესებისთვის. ხორციელდება ჩამონადენის სეზონური რეგულირება. განვითარებულია თევზჭერა (კაპარჭინა, წერი, ფარგა, ქორჭილა, ნაფოტა). წყალსაცავის ნაპირებზე განლაგებულია ქალაქები: პერმი, დობრიანკა, ჩერმოზი, ბერეზნიკი, უსოლიე, სოლიკამსკი.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ფირვაჰიდი

**ფირვაჰიდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს  1393 კაცი.  
## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
*
## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ვოტკინსკის წყალსაცავი

**ვოტკინსკის წყალსაცავი** () — წყალსაცავი რუსეთში, პერმის მხარესა და უდმურტეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მდინარე კამაზე. წარმოქმნილია ამავე დასახელების ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლით. შეივსო 1962–1964 წლებში. ფართობი 1120 კმ², მოცულობა 9,4 კმ³, სიგრძე 365 კმ, უდიდესი სიგანე 9 კმ, საშუალო სიღრმე 8,4 მეტრი. წყლის დონე მერყეობს 4 მეტრის ფარგლებში. წყალსაცავის საშუალებით ხორციელდება ჩამონადენის სეზონური რეგულირება. შეიქმნა ენერგეტიკისა და წყლის ტრანსპორტის ინტერესებისთვის. განვითარებულია თევზჭერა (კაპარჭინა, წერი, ფარგა, იდი და სხვ.). წყალსაცავის ნაპირებზეა ქალაქები: პერმი, კრასნოკამსკი, ნიტვა, ოხანსკი, ოსა, ჩაიკოვსკი.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
გერუსია

**გერუსია** ( — მოხუცი, უხუცესი) — უხუცესთა საბჭო ძველი საბერძნეთის ქალაქ-სახელმწიფოებში. გერუსია მემკვიდრეობით გადმოვიდა პირველყოფილური წყობიდან, სადაც უხუცესთა საბჭო ტრადიციული სახელისუფლებო ტრიადის (ბელადი – უხუცესთა საბჭო – სახალხო კრება) შუა ელემენტი იყო, მან არსებობა გააგრძელა ჰომეროსის ეპოქაშიც (ძვ. წ. XI–IX სს.), როდესაც პატრიარქალური სამეფო ხელისუფლების მატარებლები მნიშვნელოვან საქმეებს წინასწარ უხუცესთა საბჭოსთან ერთად განიხილავდნენ (ჰომეროსი, ილიადა II 53), და უფრო გვიანაც, არქაიკის პერიოდში (ძვ. წ. VIII–VI სს.), სადაც იგი სახელმწიფო საბჭოდ გადაიქცა (მაგ., კორინთში კიფსელესა და მისი მემკვიდრეების ტირანიის დამხობის შემდეგ, ძვ. წ. VII ს.). გერუსია ყველაზე მეტად ცნობილია ძველ სპარტაში. იგი შედგებოდა 28 უხუცესისგან, რომლებსაც სახალხო კრებაზე ირჩევდნენ 60 წელს გადაცილებული პატივსაცემი მოქალაქეებისგან, და 2 მოქმედი მეფისგან (ასაკის მიუხედავად), ასე რომ სპარტის გერუსიაში სულ 30 წევრი იყო. იგი უმაღლეს სათათბირო და სასამართლო ორგანოს წარმოადგენდა, რომელიც განიხილავდა გადაწყვეტილებათა პროექტებს სახალხო კრებაზე გატანამდე და სისხლის სამართლის საქმეებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სპარტა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის წოდებები
ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ეკლესია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ეკლესია — ქრისტიანული რელიგიის მთავარი საკულტო ნაგებობა.
* ეკლესია — სახალხო კრება ძველ საბერძნეთში.
დაიანა კავერნი

**დაიანა ლეილანი კავერნი** (; დ. 4 მაისი, 1989) — სამეცნიერო კომუნიკატორი და იუთუბერი. თავის არხზე *Physics Girl* („ფიზიკის გოგონა“) აქვეყნებს ვიდეოებს, რომლებშიც სხვადასხვა ფიზიკურ მოვლენას ხსნის. 2020 წლამდე პარტნიორობდა *PBS Digital Studios*-თან. დაიანა ხშირად მუშაობს „მტიმ“ (მეცნიერება, ტექნოლოგია, ინჟინერია და მათემატიკა) პრინციპის მიმდევარ ისეთ სამეცნიერო კომუნიკატორებთან, როგორებიც არიან: დერეკ მიულერი (არხი — „Veritasium“), მაიკლ სტივენსი (არხი — „Vsauce“), საიმონ გირცი და გრანტ სანდერსონი (არხი — „3Blue1Brown“).

## განათლება 
კავერნი დაიბადა და გაიზარდა ჰავაიში. მეხუთე კლასში სკოლის ალბომის ყდის მოხატვის კონკურსში გაიმარჯვა, რის შემდეგაც მეცნიერებითა და ხელოვნებით დაინტერესდა. ჯერ კიდევ საშუალო სკოლაში სწავლისას, იგი შთაგონებული იყო ნილ დეგრას ტაისონით და სწორედ ამ დროს მიიქცია მისი ყურადღება სამეცნიერო კომუნიკაციამ. დაიანამ ფიზიკა მასაჩუსეტსის ტექნილოგიის ინსტიტუტში ისწავლა და 2011 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.

## კარიერა 
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ კავერნი ჰარვარდ-სმითსონის ასტროფიზიკური ცენტრის ერთ-ერთი მკვლევარი გახდა. მოგვიანებით მან კალიფორნიის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკისა და კოსმოსური მეცნიერების ცენტრის კოორდინატორად დაიწყო მუშაობა. მისი ერთ-ერთი მიზანი გოგონებისთვის მეცნიერების ხელმისაწვდომობის გაზრდაა. სამეცნიერო ვიდეოების გადაღება General Electric-ში აპლიკაციების დეველოპერად მუშაობისას დაიწყო. 2014 წელს მოიპოვა ალან ალდას სამეცნიერო კომუნიკაციის ცენტრის ჯილდო.

2017 წლის თებერვალში კავერნი Google-ს გაესაუბრა, თუ როგორ გახდა „იუთუბის ფიზიკის გოგონა“. 2017 წლის დეკემბერში ჰქონდა ინტერვიუ APS News-თან. კავერნი გამოჩნდა *HuffPost*-ის, *Slate*-ისა და *Scientific American*-ის ბლოგებში.

2018 წელს, დაიანამ მოიგო Webby Award-ის ჯილდო და შევიდა ფორბზის 30 წლამდე ასაკის 30 განმანათლებლის სიაში.

2020 წლის 25 სექტემბერს დაიანამ იუთუბზე თავის ვიდეოში „Why is it impossible to make a red bubble... or IS it?!“ განაცხადა, რომ PBS Studios-თან ხუთწლიანი პარტნიორობა დაასრულა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 1989
კატეგორია:ამერიკელი იუთუბერები
კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის სამეცნიერო სკოლის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ფიზიკოსები
რიკი პუჩი

**რიკარდ „რიკი“ პუჩი-მარტი** (; დ. 13 აგვისტო, 1999) — ესპანელი ფეხბურთელი. „ლოს-ანჯელეს გალაქსის“ ნახევარმცველი.

## პირადი ცხოვრება
რიკი პუჩის მამა, კარლოსი იყო ფეხბურთელი. იგი თამაშობდა მარცხვენა მცველის პოზიციაზე და მთელი თავისი კარიერა საფეხბურთო კლუბ „ტერასაში“ გაატარა.

## მიღწევები 
 **ბარსელონა**:(2)
* ესპანეთის ლა ლიგა (1): 2018–19
* ესპანეთის თასი (1): 2020–21

## რესურსები ინტერნეტში
* რიკი პუჩი — BDFutbol
* რიკი პუჩი — Soccerway

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ბარსელონა B-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:კატალონიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:MLS-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლოს-ანჯელეს გალაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ეკლესია (ძველი საბერძნეთი)

**ეკლესია** () — სახალხო კრება ათენში. ძვ. წ. V საუკუნიდან, პერიკლეს რეფორმების შედეგად, სახალხო კრება ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოდ ითვლებოდა. მასში მონაწილეობის მიღება შეეძლოთ 30 წელს გადაცილებულ სრულუფლებიან მოქალაქეებს. სახალხო კრება ერთი წლის ვადით ირჩევდა სახელმწიფო მოხელეებს. სახალხო კრება არ იყო მთელი ატიკის მოსახლეობის ინტერესთა გამომხატველი (მაგ. მეტეკები). მისი ობიექტი მხოლოდ სრულუფლებიანი მოქალაქეები (დემოსი) იყო. სახალხო კრება აკროპოლისის დასავლეთით პნიქსის ბორცვზე მდებარეობდა.

ბერძნულ პოლისებში სახალხო კრებას სხვადახსვა სახელი ეწოდებოდა: აპელა — სპარტაში, აგორა — დელფოსა და თესალიაში, ალია — არგოსი, ეპიდავრი, ჯელასა და აკრაგანტში.

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:ძველი ათენი
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის საზოგადოება
უფა (მდინარე)

**უფა** (, ) — მდინარე რუსეთში, ურალსა და ურალისწინეთში, ჩელიაბინსკის, სვერდლოვსკის ოლქებში და ბაშკირეთში. მდინარე ბელაიას (ვოლგის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 918 კმ, 53&nbsp;100 კმ². სათავეს იღებს უფის ტბიდან, ურალთაუს ქედზე. ზემო წელზე მთის მდინარეა, მიედინება ვიწრო ხეობაში, აქვს ჭორომები. შუა და ქვემო წელზე დაკლაკნილია. აუზში განვითარებულია კარსტი. უპირატესად იკვებება თოვლის წყლით. წყლის საშუალო ხარჯია 388 მ³/წმ, უდიდესი — 3740 მ³/წმ, უმცირესი — 55 მ³/წმ. იყინება ოქტომბრის ბოლოს – დეკემბრის დასაწყისში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბელაიას (კამის შენაკადი) შენაკადები
კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ბაშკირეთის მდინარეები
კატეგორია:უფის მდინარეები
კატეგორია:ურალის მთები
იულია იაციკი

**იულია იაციკი** (დ. 14 აგვისტო, 1979, ვასილიევკა) — უკრაინელი იურისტი და პოლიტიკოსი. არის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. არის პარტია „ხალხის მსახურის“ წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მეტეკები

**მეტეკები**, *მეტოიკები* () — ძველი საბერძნეთის არასრულუფლებიანი მოსახლეობა ატიკაში. მეტეკებად ითვლებოდა უცხოელები, რომლებიც ატიკაში დროებით ან სამუდამო ვადით სახლდებოდნენ. მეტეკები ძირითადად მისდევდნენ ხელოსნობას და ვაჭრობას. მეტეკების კლასში შედიოდა გათავისუფლებული მონებიც.

## უფლებები 
მეტეკები პიროვნულად თავისუფლები იყვნენ, მაგრამ ისინი არ იყვნენ მოქალაქეები და არ სარგებლოდნენ სამოქალაქო უფლებებით. მათ არ შეეძლოთ საჯარო თანამდებობების დაკავება, არ ჰქონდათ სახალხო კრებაში მონაწილეობის მიღების უფლება, არ მონაწილეობდნენ საჯარო მსხვერპლშეწირვის რიტუალებზე. მათ არ ჰქონდათ მოქალაქეებთან კანონიერი ქორწინების და არც უძრავი ქონების შეძენის უფლება, კერძოდ მათ არ შეეძლოთ მიწის შეძენა, თუმცა შეეძლოთ მონებისა და მოძრავი ნივთების შეძენა. მეტეკები არ მიეკუთვნებოდნენ ატიკის არცერთ ფილეს, არც გვარებს, არც დემებს (ისინი სახლობდნენ გარკვეულ დემებში, მაგრამ არ ითვლებოდნენ დემოტებად). მეტეკებს არ შეეძლოთ ხელისუფლების პირებისთვის უშუალოდ მიემართათ. ისინი ვალდებულნი იყვნენ მოქალაქე მფარველისთვის მიემართათ, რომლებიც მეტეკებსა და მართველ ორგანოებს შორის შუამავლის როლს ასრულებდნენ. მფარველის არ ყოლის შემთხვევაში მეტეკებს ქონების ჩამორთმევით სჯიდნენ.

მეტეკების სასამართლო საქმეები, როგორც მათ შორის, ასევე მოქალაქეებთან, განიხილებოდა არქონტი-პოლემარხოსის მიერ, მფარველისთვის საკმარისი იყო მეტეკი სასამართლოში წაეყვანა, რის შემდეგაც მეტეკს შეეძლო საკუთარი საქმის დამოუკიდებლად წარმართვა. სახელმწიფოს სასარგებლოდ მეტეკები იხდიდნენ ყოველწლიურ გადასახადს (; ძველ ათენში ეს უდრიდა 12 დრაქმა); გარდა ამისა, ისინი იხდიდნენ მცირე გადასახადს ბაზრობაზე ვაჭრობის უფლების მოსაპოვებლად.

მოქალაქეების მსგავსად მეტეკებს ევალებოდათ სამხედრო სამსახური, უფრო მეტიც, მათ, ვისაც ჰქონდათ შესაბამისი კვალიფიკაცია, მსახურობდნენ ჰოპლიტებად (თუმცა არა მხედრებად, იმ შემთხვევაშიც თუ გააჩნდათ მხედრის კვალიფიკაცია). სახელმწიფოსთვის გაწეული სამსახურისთვის მეტეკებს სახალხო კრება ათავისუფლებდა ზოგიერთი მოვალეობებისგან, მაგალითად, თავისუფლდებოდნენ მეტეკების გადასახადებისგან (), ან მათი მოვალეობა უთანაბრდებოდა მოქალაქეების მოვალეობებს.

მეტეკებს (გარკვეული გამონაკლისებით) შეეძლოთ უძრავი ქონების შეძენა, ჰქონდათ უფლება უშუალოდ მიემართათ სახელმწიფო დაწესებულებებისთვის და ა.შ. მოქალაქეობის უფლებას იღებდნენ ან განსაკუთრებული დამსახურებისთვის, ან პოლისის მოქალაქეების რაოდენობის გაზრდის მიზნით. მეტეკების რაოდენობამ ატიკაში დემეტრიუს ფალერელის დროს ათობით ათას აღწევდა, სავარაუდოდ, ამდენივე უნდა ყოფილიყო ძვ. წ. V და IV საუკუნეებში. მეტეკები ასევე ცხოვრობდნენ საბერძნეთის სხვა ოლქებშიც (მაგაკითად მეგარა, არკადია, ბეოტია და ა.შ.).

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* Schenkl, Heinrich. De metoecis Atticis («Wiener Studien», 1880, Vol. II, S. 161—225).
* Thumser, Victor. Untersuchungen über die attischen Metöken (ibid., 1885, Vol. VII, S. 45—68).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ძველი ათენი
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის საზოგადოება
კატეგორია:ძველი ბერძნული სამართალი
ურალისწინეთი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[ბაშირეთის ურალისპირეთი]]
**ურალისწინეთი** — ბუნებრივი რეგიონი რუსეთში. ეკვრის ურალის დასავლეთ კალთებს. ადმინისტრაციულად შედის პერმის მხარის, კომის რესპუბლიკისა და ბაშკირეთის შემადგენლობაში. ურალისწინეთს მიეკუთვნება აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის აღმოსავლეთი განაპირა მხარეები მდინარეები პეჩორისა და კამის აუზებში, მათ შორის პეჩორის დაბლობი, ზემო კამის მაღლობი, ბუგულმა-ბელებეის მაღლობი. ჰავა კონტინენტურია, ცივი ზამთრითა და შედარებით თბილი ზაფხულით. ჭარბობს წიწვოვანი ტყეები, სამხრეთით — ფოთლოვანი; უკიდურეს ჩრდილოეთში ტუნდრაა, სამხრეთში — სტეპები (უდიდესი ნაწილი მოხნულია), რომლებსაც ენაცვლება არყისა და მუხი ტყეები. პოპულარული ადგილია წყლის, საფეხმავლო და სპელეოტურიზმისთვის (კუნგურის მღვიმე, დივიის მღვიმე).

## იხილეთ აგრეთვე 
* ურალი
* იმიერურალეთი
* ურალისპირეთი

## სქოლიო 
კატეგორია:ურალი
დივიის მღვიმე

**დივიის მღვიმე** () — უდიდესი კარსტული მღვიმე ურალში, რუსეთის ფედერაციის პერმის მხარეში. მდებარეობს ჩრდილოეთ ურალის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე კოლვის (კამის აუზი) მარჯვენა ნაპირზე, დასახლებულ პუნქტ ნირობიდან 10 კმ-ით ჩრდილოეთით. ტალანების საერთო სიგრძეა 9,7 კმ. ცნობილია 11 დარბაზი (უდიდესებია: ვეტლანი, დევი, გვოზდეცკის) მრავალრიცხოვანი ნაღვენთი წარმონაქმნებით. ჰაერის ტემპერატურა მერყეობს 4-დან 8°C-მდე. მღვიმეში არის ნაკადულები და რამდენიმე ტბა, უდიდესი (სიგრძით 6 მ, სიღრმით 2 მ) მდებარეობს მზის ეხში. ბინადრობენ ღამურები და წვრილი უხერხემლოები — ბოლოფეხიანები. პირველად აღწერა რუსმა მოგზაურმა პეტრე რიჩკოვმა 1770 წელს. პირველი რუკა შეადგინეს 1940 წელს. ბუნების ძეგლია 1965 წლიდან. განვითარებულია ტურიზმი.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ნიუ-იორკი (უკრაინა)

**ნიუ-იორკი** [; 1951–2021 წლებში — **ნოვგოროდსკოე** ()] — დაბა უკრაინაში, დონეცკის ოლქში.

## ისტორია 
დასახლება ნიუ-იორკი დააარსეს მენონიტებმა, რომლებიც ეკატერინე II-მ მოიწვია რუსეთში. საბჭოთა პერიოდში გადაასახლეს ამურის ოლქში, სადაც ასევე ამავე სახელწოდების დასახლება დააარსეს. დასახლებას ნიუ-იორკი ეწოდებოდა 1951 წლამდე. შემდეგ ნოვგოროდსკოე უწოდეს.

2021 წლის 3 თებერვალს უმაღლესი რადის რეგიონული განვითარების კომიტეტმა მხარი უკვე დაუჭირა დაბის ისტორიული სახელის აღდგენას.

## სქოლიო 
კატეგორია:დონეცკის ოლქის დაბები
მარგარიტა შოლი

**მარგარიტა შოლი** (დ. 15 სექტემბერი, 1988, მარიუპოლი) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. 2019 წლის 29 აგვისტოდან არის უკრაინის უმაღლესი რადას წევრი. არ არის არცერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი. პარლამენტში მოხვდა პოლიტიკური პარტია „ხალხის მსახურიდან“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია უმაღლესი რადის საიტზე 

კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1988
ფილე

**ფილე** () — საგვარეულო გაერთიანება, საზოგადოება ძველ საბერძნეთში. მოგვიანებით ფილეს უწოდებდნენ ტერიტორიულ ერთეულებს ატიკაში. საგვარეულო ფილეები ჩვეულებრივ იყოფოდა სამ ფრატრიებად (დორიელები ოთხ ნაწილად ყოფდნენ). ფილეები აყალიბებდნენ საზოგადოებებს საკუთარი რელიგიური პირებით, სამხედრო დანაყოფით (რომელსაც ასევე ფილე ეწოდებოდა). ამ სამხედრო დანაყოფს ფილარქი () ხელმძღვანელობდა.

## ათენი 
სოლონის დროს ათენში ოთხი ფილე არსებობდა, თითოეული ქალაქის სათათბირო ორგანოში — ოთხასთა საბჭოში (ბულე) 100 წარმომადგენელს ირჩევდა. ძვ. წ. 508-507 წლებში კლისთენემ ჩამოაყალიბა ათი ახალი ადმინისტრაციული ფილე და ძველებს, რომლებიც საგვარეულო არისტოკრატიის მიერ იმართებოდა შეუნარჩუნდათ რელიგიური ფუნქციები. ახალი ფილეები დაიყო ტრიტიებად (ქალაქი, სანაპირო, მთები) და დემებად. ყოველ ახალ ფილეს სახელმწიფო საბჭოში 50 კაცი ყავდათ წარმოდგენილი.

ფილეებს ეწოდებოდათ გმირების სახელები. გმირი-ეპონიმების სახელზე იყო აღმართული განსაკუთრებული მონუმენტები ათენის აგორაზე. ოფიციალურ დოკუმენტებში ფილეები მოყავდათ შესაბამისი თანმიმდევრობით და ტრადიციულად დანომრილი იყო რომაული ციფრებით:

ელინიზმის ეპოქაში ფილეების რაოდენობა გაიზარდა 12-მდე, რომაული მმართველობის დროს კი 13-მდე.

## სპარტა 
ქალაქი სპარტა დაარსდა მას შემდეგ, რაც ამ მიდამოებში დორიელთა შემოჭრის შედეგად სამი დორიული ფილე დასახლდა: ფიმანი, გილეი, პამფილი.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის საზოგადოება
ყასარ-ზეიდი

**ყასარ-ზეიდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს   873 კაცი.  
## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
*
## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
პილარ რუბიო

**პილარ რუბიო ფერნანდესი** (დ. 17 მარტი, 1978) — ესპანელი მოდელი, ტელეწამყვანი და ჟურნალისტი.

## პირადი ცხოვრება 
ჰყავს მეუღლე სერხიო რამოსი, რომელთანაც ურთიერთობა 2012 წელს დაიწყო. ისინი 2019 წელს დაქორწინდნენ. ჰყავთ ოთხი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ესპანელი ჟურნალისტები
კატეგორია:ესპანელი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ესპანელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოლვა (ვიშერის შენაკადი)

**კოლვა** () — მდინარე რუსეთში, პერმის მხარეში; ვიშერის (კამის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 460 კმ, აუზის ფართობი 13,5 ათასი კმ². სათავეს იღებს და ძირითადად მიედინება ჩრდილოეთ ურალის დასავლეთ კალთაზე. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ კამგორტთან 160 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრიდან, ლღვება აპრილის ბოლოს – მაისის დასაწყისში. ძირითადი შენაკადებია: ვიშერკა (მარჯვენა), ბერიოზოვაია (მარცხენა). სანაოსნოა შესართავიდან 241 კმ-ზე. დასაცურებელია. მდინარეზეა ქალაქი ჩერდინი. კოლვის მარჯვენა ნაპირზეა დივიის მღვიმე.

## სქოლიო 
კატეგორია:პერმის მხარის მდინარეები
შუა ურალი

**შუა ურალი** () — ურალის მთების ყველაზე დადაბლებული მონაკვეთი, ჩრდილოეთ განედის 56 და 59° შორის. სიმაღლე 250–500 მეტრი, ჩრდილოეთში 994 მეტრამდე (მთა სრედნი-ბესაგი). აგებულია ძირითადად გნაისებით, ამფიბოლითებით, კვარციტებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ძლიერ მოსწორებული გორები და ბექობები, დასავლეთ კალთაზე განვითარებულია კარსტი. მდინარეები მიეკუთვნება ვოლგისა (ჩუსოვაია, უფა) და ობის (ტაგილი, პიშმა, ისეტი) აუზებს. ბევრი ტბაა (განსაკუთრებით აღმოსავლეთში) — ტავატუი, ისეტის, შარტაში. ჭარბობს წიწვოვანი (ნაძვი, სოჭი, ფიჭვი) და არყ-მთრთოლავი ვერხვის ტყეები. მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ურალის მთები
იკაროსი (მითოლოგია)

[thumb|upright|დედალოსი ამზადებს ფრთებს იკაროსისთვის, რომაული რელიეფი , [რომი (*Meyers Konversationslexikon*, 1888).]]
**იკაროსი** () — დედალოსის ვაჟი. იკაროსმა მამასთან ერთად სცადა კრეტიდან თავის დაღწევა, რისთვისაც დედალოსმა ბუმბულები შეაგროვა, ისინი ერთმანეთს ცვილით მიამაგრა და ოთხი დიდი ფრთა დაამზადა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის შემდეგ იკაროსს მამა აფრთხილებს ჯერ თვითკმაყოფილებაზე და შემდეგ ჰიბრისზე, მას სთხოვს არც ძალიან დაბლა იფრინოს და არც ძალიან მაღლა, რათა არც ზღვას დაეტენიანებინა მისი ფრთები და არც მზეს დაედნო ის. იკაროსმა უგულვებელყო მამის რჩევა, მზეს მეტისმეტად მიუახლოვდა და როდესაც ცვილი დადნა, ფრთები დაიშალა და იკაროსი ზღვაში დაიხრჩო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ჩუსოვაია

**ჩუსოვაია** (, ზემოთში ეწოდება **პოლუდენნაია-ჩუსოვაია**) — მდინარე რუსეთში, სვერდლოვსკის ოლქსა და პერმის მხარეში (სათავეები ჩელიაბინსკის ოლქშია), კამის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 592 კმ, აუზის ფართობი 23&nbsp;000 კმ². სათავეს იღებს შუა ურალზე. ზემო დინებაში ხეობა ფართოა, შუა წელზე ან ვიწრო კანიონისებრ, ანდა უფრო ფართო დამრეცკალთებიან ხეობაში მიედინება, ქვემოთში ტიპური ვაკის მდინარეა. ჩაედინება კამის წყალსაცავის ჩუსოვაიას ყურეში. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყალდიდობა იცის აპრილის შუა პერიოდიდან ივნისის შუა ხანებამდე. წყლის საშუალო ხარჯია 222 მ³/წმ, უდიდესი — 4570 მ³/წმ, უმცირესი — 8,4 მ³/წმ. ზაფხულში წვიმების შედეგად 6–7 წყალმოვარდნა იცის. იყინება ოქტომბრის ბოლოს – დეკემბრის დასაწყისში, ლღვება აპრილში – მაისის დასაწყისში. ქვემო დინებაზე ახასიათებს ყინულხერგილები, რომლებიც დონეს სწევენ 2,8-მდე მეტრით. ძირითადი შენაკადებია: მარჯვენა — მეჟევაია-უტკა, სერებრიანკა, კოივა, უსვა; მარცხენა — რევდა, ლისვა. ფართოდ გამოიყენება წყალმომარაგებისათვის: ვოლჩიხის წყალსაცავიდან (37 კმ²) წყალი გადადის ვერხნეისეტის (ვერხ-ისეტის) წყალსაცავში, რომელსაც იყენებენ ქალაქ ეკატერინბურგის ამ რაიონის წყალმომარაგებისათვის. მდინარის შენაკადებზე 15 მცირე წყალსაცავია. დასაცურებელია (დაახლოებით 500 კმ). სანაოსნოა ქალაქ ჩუსოვოიდან. მის ნაპირებზეა ქალაქები: პერვოურალსკი, ჩუსოვოი. განვითარებულია ტურიზმი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:პერმის მხარის მდინარეები
ვიშერა (კამის შენაკადი)

**ვიშერა** () — მდინარე რუსეთში, პერმის მხარეში; კამის მარცხენა შენაკადი (ჩაედინება კამის წყალსაცავის ვიშერის ყურეში). სიგრძე 415 კმ, აუზის ფართობი 31 200 კმ². სათავეს იღებს ჩრდილოეთ ურალის დასავლეთ კალთაზე. ძირითადად მიედინება ურალის მთისწინეთში, დიდწილად აქვს მთის მდინარის მახასიათებლები, მიედინება ვიწრო ხეობაში. რეგულარული სამგზავრო მიმოსვლა ხორციელდება ქალაქ კრასნოვიშერსკამდე. ვიშერის აუზში ალმასის საბადოებია.

## სქოლიო 
კატეგორია:პერმის მხარის მდინარეები
თელავი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **თელავი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თელავი — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თელავიდან;
* თელავი — თელავის მუნიციპალიტეტის და კახეთის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი.
რამაკრიშნა

**რამაკრიშნა** (ნამდვილი სახელი **გადადჰარ ჩატო­პადჰიაია**; დ. 18 თებერვალი, 1836 — გ. 16 აგვისტო, 1886) — ინდოელი გურუ, მისტიკოსი, რელიგიური რეფორმატორი და მქადაგებელი. დაიბადა ღარიბ ბრაჰმანურ ოჯახში. დაკშინეშვარის კალის ტაძრის ქურუმი. 1859 წელს მშობლების დაჟინებით დაქორწინდა, თუმცა მიიღო ბერული აღთქმა, ასე რომ, ქორწინება ფაქტობრივად არ შემდგარა. დროთა განმავლობაში მისი მეუღლე, სარადა დევი (1853–1920), გურუ გახდა აგრეთვე. 

რამაკრიშნას მასწავლებლებს შორის არა მხოლოდ ვიშნუიტები იყვნენ, არამედ შივაიტები, ტანტრიკები, რომლებისგანაც უპირველეს ყოვლისა, აითვისა ექსტაზის მიღწევის სხვადასხვა ტექნიკა. ადვაიტა-ვედანტის სწავლების გაცნობის შემდეგ, რამაკრიშნამ თავი დაანება წინანდელ წარმოდგენას ღმერთის როგორც პიროვნების შესახებ და ჩაუღრმავდა უთვისებო აბსოლუტის ჭვრეტას. მიემხრო სუფისტურ პრაქტიკას. რამაკრიშნა ამტკიცებდა, რომ შეძლო და გამოსცადა ისლამური და ქრისტიანული გამოცდილება, რომ მისტიკურ ხილვებში შეხვდა მუჰამადსა და იესო ქრისტეს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1886
კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები
ყამ-ყამი

**ყამ-ყამი** () — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.  2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს   1209 კაცი.  
## რესურსები ინტერნეტში
*Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
* 
## სქოლიო 
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
მეფე-ზარი

**„მეფე-ზარი“** () — XVIII საუკუნის სამსხმელო ხელოვნების ძეგლი რუსეთში, ქალაქ მოსკოვში. სიმაღლე შესაკრავთან ერთად 6,24 მ, დიამეტრი 6,6 მ, მასა 202 ტ. დანიშნულების მხრივ არასდროს გამოყენებულა. ჩამოასხეს რუსეთის იმპერატორის ანა იოანეს ასულის ბრძანებით 1730 წელს. ჩამოსხმულია ბრინჯაოსგან ოსტატ ივანე მოტორინისა და მისი შვილის მიხეილის მიერ. 1737 წელს მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს დაზიანდა და მიწის ქვეშ დაახლოებით 1 საუკუნე დაჰყო. XIX საუკუნის პირველ ნახევარში იგი აწიეს და დადგეს მოსკოვის კრემლის პოსტამენტზე ივანე დიდის სამრეკლოს გვერდით.

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კრემლი
კატეგორია:მოსკოვის ღირსშესანიშნაობები
ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტი

**საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტი** — ამიერკავკასიაში კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელი ორგანო 1922–1937 წლებში. შეიქმნა 1922 წლის 18–22 თებერვალს, მისი პირველი პრეზიდიუმის წევრები იყვნენ სერგო ორჯონიკიძე, სერგეი კიროვი და მამია ორახელაშვილი. ასკ-ს ჰქონდა საკუთარი გაზეთები ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე, ასევე ჟურნალები „მიერკავკასიის ბოლშევიკი“ და „ამიერკავკასიის მშრომელი ქალი“, რომლებიც ოთხ ენაზე გამოდიოდა. ასკ-მ დააარსა ამიერკავკასიის კომუნისტური უნივერსიტეტი. გაუქმდა 1937 წლის აპრილში.

## ლიტერატურა 
* ამიერკავკასიის კომუნისტური ორგანიზაციების ისტორიის ნარკვევები, ნაწ. 2, თბილისი, 1972

კატეგორია:ამიერკავკასიის ისტორია
კატეგორია:კომუნიზმი საქართველოში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია
თემისკირის დაბლობი

**თემისკირის დაბლობი**, **ჩარშამბის დაბლობი** ან **იეშილ-ირმაქის დელტა** — დაბლობი თურქეთის შავი ზღვის სანაპიროზე. მას ძირითადად ქმნის თურქეთის რიგით მეორე ყველაზე გრძელი მდინარის, იეშილ-ირმაქის დელტა, თუმცა აღმოსავლეთ ნაწილში ის აგრეთვე იკვეთება ბევრად მცირე მდინარე თერმეს (ანტიკური ხანის თერმოდონი) მიერ. თურქეთის შავი ზღვის სანაპიროზე ყველაზე დიდი დელტაა. ადმინისტრაციული დაყოფით შედის სამსუნის პროვინციის თექქექიოის, ჩარშამბის, თერმეს და სალიფაზარის რაიონებში.
ქალაქი თექქექიოი მის დასავლეთ კიდეზე მდებარეობს, ქალაქი ჩარშამბა შუაში და მას იეშილ-ირმაქი ჰკვეთს, ქალაქი თერმე (ანტიკური ხანის თემისკირა) კი აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც აგრეთვე თერმეს დაბლობის (tr) სახელითაა ცნობილი.
თემისკირის დაბლობი ინტენსიური მორწყვისა და კულტივაციის ქვეშაა.
ანტიკურ წყაროში ის აღწერილია როგორც
მდიდარი და მშვენიერი მარადმწვანე მხარე, რომელიც საქონლისა და ცხენების ურიცხვ ჯოგებს საკვებით უზრუნველჰყოფდა. აწარმოებდა ურიცხვ მარცვლეულს, განსაკუთრებით ფეტვს. მისი მთების მახლობელი სამხრეთი ნაწილი მორთული იყო მრავალი სახის ხეხილით, ყურძნით, ვაშლით, მსხლით, კაკლით, ისეთი დიდი რაოდენობით, რომ ნაყოფი ხეზე ფუჭდებოდა. მითოლოგიის მიხედვით ის ამაზონების სამშობლო ქვეყანაა.

## სქოლიო
კატეგორია:მდინარის დელტები
კატეგორია:თურქეთის გეოგრაფია
კატეგორია:თურქეთის დაბლობები
A-ხაზოვანი დამწერლობა

**A-ხაზოვანი დამწერლობა** — დამწერლობის სისტემა, რომელსაც მინოსელები (კრეტელები) ჰიპოთეტური მინოსური ენის დასაწერად იყენებდნენ  ძვ. წ. 1800-დან 1450 წლამდე. A-ხაზოვანით შესრულებული წარწერები გვხვდება კრეტის მრავალ დასახლებაში, ასევე ეგეოსის ზღვის ზოგიერთ კუნძულზე. ის არქეოლოგმა ართურ ევანზმა აღმოაჩინა. მიიჩნევა B-ხაზოვანი დამწერლობის წინამორბედად, რომელიც გამოიყენებოდა მიკენელების მიერ ძველი ბერძნული ენის დასაწერად. მეცნიერთა მცდელობების მიუღედავად დღემდე არცერთი A-ხაზოვანი ტექსტი არ არის გაშიფრული.

A-ხაზოვანი მიეკუთვნება იმ დამწერლობების ჯგუფს, რომლებიც დამოუკიდებლად განვითარდნენ ეგვიპტური და მესოპოტამიური სისტემებისგან. ძვ. წ. II ათასწლეულში არსებობდა ოთხი განშტოება: A-ხაზოვანი, B-ხაზოვანი, კვიპროსულ-მინოსური და კრეტული იეროგლიფური. 1950-იანებში B-ხაზოვანი გაიშიფრა როგორც მიკენური ბერძნული. B-ხაზოვანი იზიარებს ფონეტიკურ ექვივალენტებს A-ხაზოვანთან, რითიც შეგვიძლია ვივარაუდოთ თუ რომელ მარცვალს გადმოსცემდა A-ხაზოვანის ცალკეული ნიშნები. A-ხაზოვანის ნიშნები არ დასტურდება მისგან განვითარებულ დამწერლობის სისტემაში და ამდენად მათი ჟღერადობა უცნობია. 

A-ხაზოვანი დამწერლობა მარცვლოვანია. მასში გვხვდება 120 მარტივი ნიშანი, რომლებიც თავის მხრივ ქმნიან შერწყმულ შნისნებს ანუ ლიგატურებს, რომელთა რიცხვი 111-მდე აღწევს. ცნობილია ასევე რიცხვთა აღსანიშნავად გამოყენებული 28 ნიშანი. თვლის სისტემა ათობითია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კრეტული დამწერლობა

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

### სხვა კვლევები 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სილაბური დამწერლობები
კატეგორია:კრეტული დამწერლობა
ვიშერა (ვიჩეგდის შენაკადი)

**ვიშერა** () — მდინარე რუსეთში, კომის რესპუბლიკაში; ვიჩეგდის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 247 კმ, აუზის ფართობი 8780 კმ². სათავეს იღებს სინდორის ტბასთან მდებარე ჭაობებიდან. ძირითადად იკვებება თოვლი წყლით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯია 79,1 მ³/წმ (სოფელ ლუნთან). იყინება ნოემბერში, ლღვება აპრილის ბოლოს. სანაოსნოა მდინარე ნივშერის შერთვის ადგილიდან.

## სქოლიო
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის მდინარეები
დედალოსი

[thumb|upright|დედალოსი ამზადებს ფრთებს იკაროსისთვის, რომაული რელიეფი , [რომი (*Meyers Konversationslexikon*, 1890).]]
**დედალოსი** () — ლეგენდარული ხელოვანი, ხუროთმოძღვარი, მხატვარი, მოქანდაკე და გამომგონებელი. ის არის იკაროსის მამა, პერდიკეს ბიძა, სავარაუდოდ ასევე უნდა იყოს დონიაპიქსის მამაც. კრეტის მეფის მინოსის დავალებით ააგო განთქმული ლაბირინთი, სადაც მეფე მინოსმა დედალოსი საკუთარ ვაჟთან იკაროსთან ერთად გამოკეტა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის მიზნით დედალოსმა ბუმბულები შეაგროვა, ისინი ერთმანეთს ცვილით მიამაგრა და ოთხი დიდი ფრთა დაამზადა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის შემდეგ იკაროსი, მამის გაფრთხილების მიუხედავად, მზეს მეტისმეტად მიუახლოვდა. მზემ ცვილი დაადნო და იკაროსი ძირს სასიკვდილოდ დაეცა. ამან დედალოსი გულგატეხილი დატოვა, მაგრამ გზა ფრენით განაგრძო და კუნძულ სიცილიაზე დაეშვა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ელენი ფურეირა

**ელენე ფურეირა** (; დ. 7 მარტი, 1987) — ბერძენი მომღერალი და მოცეკვავე. მუსიკალური კარიერა დაიწყო 2007 წელს, ბერძნულ გოგონათა ჯგუფ „Mystique“-ში, ჯგუფის დაშლის შემდეგ 2009 წელს დაიწყო სოლო კარიერა.

ფურეირამ გააფორმა სოლო კონტრაქტი Universal Music Greece-თან და 2010 წელს გამოუშვა სადებიუტო ალბომი რომელსაც თავისი სახელი დაარქვა,  ალბომმა საბერძნეთში მიიღო პლატინის სერტიფიკატი. მოგვიანებით შუერთდა Minos EMI-ს და გამოუშვა მეორე და მესამე სტუდიური ალბომები „Ti Poniro Mou Zitas“ და „Anemos Agapis“ 2012 და 2014 წლებში. ალბომმა მიიღო დადებითი შეფასება საბერძნეთსა და კვიპროსში. 2015 წელს დატოვა Minos EMI და 2015 წელს შეუერთდა „Panik Records“-ს. მეოთხე სტუდიური ალბომი „Vasilissa“, რომელიც გამოუშვა 2017 წლის დეკემბერში.

2018 წელს წარადგინა კვიპროსი ევროვიზიაზე, სიმღერით „Fuego“. 2018 წლის 8 მაისს პირველი ნახევარფინალიდან გადავიდა ფინალში. მან დაიკავა მეორე ადგილი 436 ქულით. ეს იყო საუკეთესო შედეგი როგორისთვისაც კვიპროსს ევროვიზიაზე მიუღწევია.

2019 წელს გამოუშვა EP „Gypsy Woman“ რომელიც ევროპაში კომერციულად წარმატებული აღმოჩნდა. 2020 წელს გამოუშვა სინგლები „Yayo“, „Temperatura“ და „Light It Up“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბერძენი მომღერლები
კატეგორია:ბერძენი მოცეკვავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხოხბისმკერდა

**ხოხბისმკერდა** () — სოკოს სახეობა ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა, რომლის გავცელების არეალი მოიცავს აზიას, ევროპას, ავსტრალიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც *Agaricus aurantius*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა და ბოტანიკოსმა ადალბერტ რიკენმა 1915 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*
*
*
*
*
*
*
*

## აღწერა
მინი|220პქ|მარცხნივ
ქუდის დიამეტრი – 5-10 სმ, მოწითალო-ნარინჯისფერი, ბრტყლად ამოზნექილი, ახასიათებს განიერი ბორცვაკი. ზედაპირი დაფარულია მუქი, მეჩხერად განწყობილი ქერცლებით.

ფირფიტები — ფეხთან შეზრდილი, მოთეთრო-კრემისფერი, ზოგჯერ მოწითალო-ყავისფერი ლაქებითაა დაფარული.
 
ფეხის სიგრძე – 5-8 სმ, სისქე 1-2 სმ, თანაბარი ან ძირში ოდნავ შევიწროვებული, ნარინჯისფერია ან დაფარულია თითქმის კონცენტრულად განწყობილი ბოჭკოვანი ქერცლებით. თითქმის ფუყე.

რბილობი – თეთრია, ახასიათებს ფქვილის სუნი, ჰაერზე ფერს არ იცვლის.

სპორები – კბერცხისებრია, უფერული, 4-6x3-4 მკმ.

## გავრცელება და ეკოლოგია
გავცელების არეალი მოიცავს აზიას, ევროპას, ავსტრალიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას.

სოკო შეყვანილია პოლონეთის, დანიის, გერმანიის, შვედეთის, ნიდერლანდების, ინგლისისა და ფინეთის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

იზრდება წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, განსაკუთრებით კირიან ნიადაგზე, როგორც წესი მცირე ჯგუფებად. მიკორიზას ქმნის წიწვოვან ხეებთან, განსაკუთრებით ნაძვთან და ფიჭვთან.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე. 

## კვებითი ღირებულება
წყაროთა ერთი ნაწილი მას პირობითად საჭმელ სოკოდ მოიხსენიებს, ხოლო მეორე ნაწილი სიმწარის გამო არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. ქართულ წყაროებში **ხოხბისმკერდა** მოხსენიებულია როგორც საჭმელი სოკო.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:Tricholoma apium 62001.jpg|*Tricholoma apium*
ფაილი:Cortinarius arcuatorum Rob. Henry 74598.jpg|*Cortinarius arcuatorum*
ფაილი:Fastberingter ritterling Tricholoma batschii.jpg|*Tricholoma batschii*
Cortinarius elegantior (2).JPG|*Cortinarius elegantior*
ფაილი:Gąska zielonka DSCN5056.jpg|*Tricholoma equestre*
ფაილი:2011-11-28 Tricholoma focale (Fr.) Ricken 185798.jpg|*Tricholoma focale*
ფაილი:Tricholoma fucatum (Fr.) P. Kumm 72222.jpg|*Tricholoma fucatum*
ფაილი:Tricholoma fulvum (29778378410).jpg|*Tricholoma fulvum*
Tricholoma ustale - Burnt Knight (50244100632).jpg|*Tricholoma ustale* 
ფაილი:Tricholoma ustaloides Romagn 692976.jpg|*Tricholoma ustaloides*
ფაილი:Cortinarius vibratilis 110921wc.JPG|thumb|*Cortinarius vibratilis*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*ხოხბისმკერდა  — საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი
წითელი ტრიქოლომოფსისი

**წითელი ტრიქოლომოფსისი** () — ტრიქოლომოფსისის გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. გავრცელების არეალი მოიცავს ავსტრალიას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპას.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც *Agaricus rutilans*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა როლფ ზინგერმა 1939 წელს. 

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*  
* 
* 
*  და სხვა.

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი 5-15 სმ, ამოზნექილი, შემდგომში ბრტყელი, მოყვითალო-ნარინჯისფერი, მშრალი, ხავერდოვანი. ზედაპირი დაფარულია მცირე ზომის მოწითალო-ყავისფერი ბოჭკოვანი ქერცლებით.

რბილობი ღია ყვითელია, ქუდის რბილობი მკვრივი, სქელი, ფეხზე ბოჭკოვანია, მსუბუქი ან მწარე გემოთი, ახასიათებს მომჟავო ან დამპალი ხის სუნი.

ჰიმენოფორი ფირფიტებიანი, ფრიფიტები ვიწროდ შეზრდილი, მოყვითალო ან ღია ყვითელი. დაკლაკნილი.

ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ, 1-2,5, თანაბარია, ხშირად მოხრილი (თუ სოკო ვერტიკალურ ზედაპირზე იზრდება), ძირში გამსხვილებული. ქუდისფერია, ბოჭკოვანი ზედაპირით.

სპორების ფხვნილი თეთრი, სპორები 6,5×5 მკმ, განიერელიფსისებური ან მომრგვალებული.

## გავრცელება და ეკოლოგია
საპროტროფია. იზრდება ჯგუფებად წიწვოვან ტყეებში, როგორც წესი ფიჭვნარში, დამპალ ხეებზე და მათთან ახლოს. გავრცელების არეალი — ავსტრალია, აზია, ჩრდილოეთ აფრიკა, ცენტრალური ამერიკა, ჩრდილოეთ ამერიკა და ევროპა. 

**სეზონი:** ივლისიდან ოქტომბრის ბოლომდე, მასიურად — ივლისის მეორე ნახევარი და აგვისტოს შუა პერიოდი, ფაქტობრივად მთლიანი სექტემბერი.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Gymnopilus.sapineus.001.jpg|*Gymnopilus sapineus*
Tricholoma acerbum 512577.jpg|*Tricholoma acerbum*
ფაილი:Tricholoma aurantium 274780.jpg|*Tricholoma aurantium*
ფაილი:Tricholoma auratum.jpg|*Tricholoma auratum*
2010-10-29 Tricholoma bufonium (Pers.) Gillet 117024.jpg|*Tricholoma bufonium*
ფაილი:Gąska zielonka 4163586757.jpg|*Tricholoma flavovirens*
ფაილი:2008-09-11 Tricholomopsis decora mod.jpg|*Tricholomopsis decora*
ფაილი:Tricholomopsis ornata 4 G6.jpg|*Tricholomopsis ornata*
ფაილი:2009-10-08 Tricholomopsis sulphureoides (Peck) Singer 59933 crop.jpg|*Tricholomopsis sulphureoides*

## კვებითი ღირებულება 
დაბალი ხარისხის პირობითად საჭმელ სოკოდ ითვლება. როგორც წესი, საჭმელად ვარგისია ახალგაზრდა ეგზემპლარები, ხოლო შედარებით მომწიფებული ეგზემპლარები მწარე გემოთი ხასიათდება. ასევე შესაძლებელია მისი ძმართან ერთად დაკონსერვება. გასაშრობად არ გამოიყენება.

## გალერეა

ფაილი:2007-09-25 Tricholomopsis rutilans crop.jpg
ფაილი:Tricholomopsis rutilans G2.1.jpg
ფაილი:Tricholomopsis.rutilans.-.lindsey.jpg
ფაილი:Tricholomopsis rutilans G2.2.jpg
ფაილი:20181013 Klein Leeuwenhorst Koningsmantel (Tricholomopsis rutilans).jpg
ფაილი:D70-13 921 (30072714555).jpg

## ლიტერატურა 
* 
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: «Астрель», «„АСТ“, 2003. — С. 66. — ISBN 5-17-020333-0.
*Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 170. — ISBN 5-271-05827-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი