ჟოზეფ-ლუი დიუკი

**ჟოზეფ-ლუი დიუკი** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1802, პარიზი — გ. 22 იანვარი, 1879, იქვე) — ისტორიზმისა და ეკლექტიზმის პერიოდის ფრანგი არქიტექტორი.

## ბიოგრაფია
ჟოზეფ-ლუი დიუკი დაიბადა და მოღვაწეობდა პარიზში. არქიტექტურული განათლება მიიღო პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში, სადაც შარლ პერსიეს მოწაფე იყო. 1825 წელს პარიზის მერიის პროექტისთვის მიიღო რომის პრემია. რომის ფრანგულ აკადემიაში (ვილა მედიჩი), სამწლიანი ყოფნის განმავლობაში, მისი კოლეგები იყვნენ ფელიქს დიუბანი, ანრი ლაბრუსტი და ლეონ ვოდუაიე.

იტალიაში ყოფნისას ჟოზეფ-ლუი სწავლობდა ეტრუსკული, ძველრომაული და შუა საუკუნეების არქიტექტურის ნანგრევებს, აგრეთვე ანტიკურ სიცილიას. პირველი აღიარება მოუტანა რომაული კოლიზეუმის რესტავრაციის შესაძლებლობების კვლევამ (1829). რომიდან დაბრუნების შემდეგ, დიუკისთვის მნიშვნელოვანი შეკვეთა გახდა ივლისის სვეტის მოპირკეთება.

ივლისის სვეტი () — პარიზის მე-4 ოლქში, ბასტილიის მოედანზე აღმართული მონუმენტი — აიგო 1830 წლის ივლისის რევოლუციის „სამი დიდებული დღის“ აღსანიშნავად, როდესაც მეფე შარლ X დაემხო და ტახტზე „მეფე-მოქალაქე“ ლუი-ფილიპე I ავიდა. სვეტი 1831-1840 წლებში შენდებოდა. მისი არქიტექტორი ჟან-ანტუან ალავუანი იყო.

ალავუანის თანაშემწედ დანიშნულმა დიუკმა მთელი პროექტი თავის თავზე აიღო მას შემდეგ, რაც არქიტექტორი 1834 წელს გარდაიცვალა. სვეტის საძირკველი ალავუანის ნამუშევარია, ხოლო თავად სვეტი აღიარებულია უშუალოდ დიუკის ნამუშევრად. სვეტის წვერზე განთავსდა ოგიუსტ დიუმონის მოოქროვილი ბრინჯაოს სკულპტურა — „თავისუფლების გენია“.

სვეტი 1840 წლის 28 აპრილს გაიხსნა. გახსნის ცერემონიას წინ უძღოდა რეპრესიების მსხვერპლთა ნეშტების გადასვენება, რისთვისაც ჰექტორ ბერლიოზმა დაწერა მუსიკა, რომელიც 1840 წელს ღია ცის ქვეშ შესრულდა. ჟოზეფ-ლუი დიუკი დღესასწაულის დეკორაციებზე მუშაობდა. 1848 წელს იგი, ლაბრუსტთან ერთად, პასუხისმგებელი იყო 1848 წლის რევოლუციის მსხვერპლთა პანაშვიდის ორგანიზებაზე.

1840 წლის შუა პერიოდში, ივლისის სვეტის კურთხევისთანავე, საფრანგეთის ინსტიტუტის წევრმა და დიუკის მეგობრის, ლეონის მამამ — ანტუან ვოდუაიემ, დიუკი მართლმსაჯულების სასახლის არქიტექტორის თანამდებობაზე წარადგინა. ამ დანიშვნასთან ერთად, დიუკი საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი გახდა. სიცოცხლის დარჩენილი ოცდაცხრამეტი წელი დიუკმა მართლმსაჯულების სასახლის რეკონსტრუქციასა და გაფართოებას მიუძღვნა. სასახლის ფასადი ნეორენესანსის სტილში დაიპროექტა. 1871 წლის 24 მაისის ღამეს, პარიზის კომუნის დროს, მართლმსაჯულების სასახლეში ხანძარი გაჩნდა, რამაც გაანადგურა შენობის დიდი ნაწილი, რომელიც სულ რაღაც ორი წლის წინ იყო აგებული.

1862 წელს, ლუი ლენორმანის გარდაცვალების შემდეგ, ჟოზეფ-ლუი დიუკი საკასაციო სასამართლოს არქიტექტორად დაინიშნა.

1862 წელს ჟოზეფ-ლუი დიუკმა ვანვში ააგო ლუი-ლე-გრანის მცირე კოლეჯის (ამჟამად მიშლეს ლიცეუმი) კაპელა. 1868 წელს, იმავე ქალაქში, დიუკმა ააშენა გიმნაზია და საკონცერტო დარბაზი. 1877 წელს მან ბიარიცში დაიწყო შატო ბულარის მშენებლობა ნეორენესანსის სტილში.

1876 წელს დიუკმა ბრიტანელ არქიტექტორთა სამეფო ინსტიტუტისგან სამეფო ოქროს მედალი მიიღო; მას მიენიჭა საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორის წოდება, ხოლო 1879 წელს ნატიფი ხელოვნების აკადემიის წევრად აირჩიეს.

არქიტექტორი 1879 წლის 22 იანვარს გარდაიცვალა. დაკრძალულია მონმარტრის სასაფლაოზე.

## გალერეა

Colonne_de_Juillet_972.jpg|ივლისის სვეტი პარიზში. 1831—1840
Joseph-Louis_Duc_and_Honoré_Daumet,_Palais_de_Justice.jpg|მართლმსაჯულების სასახლე. იზომეტრიული გეგმა. 1853–1870. ვიქტორიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, მელბურნი
Palais_de_Justice_(Paris)_June_2010.jpg|მართლმსაჯულების სასახლე. მთავარი ფასადი
8_rue_du_Havre.jpg|კონდორსეს ლიცეუმი. 1803. პარიზი
Cite_scolaire_michelet.jpg|მიშლეს ლიცეუმი. ვანვი. 1862
Lycee_Michelet_Vanves_chapelle.jpg|მიშლეს ლიცეუმი. კაპელა

## სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტორები
კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები