ესტონეთის შიდა უსაფრთხოების აკადემია

**ესტონეთის შიდა უსაფრთხოების აკადემია** (ადრე *ესტონეთის სახელმწიფო თავდაცვის აკადემია*;  *Estonian Academy of Security Sciences*) — შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული უმაღლესი სასწავლებელია, რომელიც პროფესიული, უმაღლესი და სამაგისტრო განათლების დონეზე ამზადებს სპეციალისტებს შიდა უსაფრთხოებისა და შიდა უშიშროების დაწესებულებების ფართო წრისთვის (მათ შორის პოლიციისთვის, სასაზღვრო დაცვისთვის, საგანგებო სიტუაციების სფეროსთვის, ასევე იუსტიციის სფეროსა და საგადასახადო და საბაჟო სისტემისთვის).
შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის მისიაა იყოს უსაფრთხოების განათლებისა და მეცნიერების ლიდერი. ეს ნიშნავს განვითარების მიმართულებების განსაზღვრას შიდა უსაფრთხოებასა და შიდა უშიშროებაში და განათლების მაღალი ხარისხის უზრუნველყოფას. სკოლის მიზანია გახდეს შიდა უსაფრთხოების სასწავლო და კვლევითი ცენტრი, რომელიც მოიცავს მთელ საზოგადოებას, სადაც მუშაობენ საუკეთესო ექსპერტები, რომლებსაც შეუძლიათ დარგში მნიშვნელოვანი განვითარების ინიცირება.
შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის ხედვაა იყოს ჭკვიანი უსაფრთხოების განვითარების პარტნიორი. აკადემია უძღვება უსაფრთხოების სფეროში მიმდინარე განვითარებას და ამისთვის უმნიშვნელოვანესია სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის მუდმივი სრულყოფა. ისინი პარტნიორობენ სხვადასხვა მხარეებთან (სტუდენტებთან, კურსდამთავრებულებთან, დაწესებულებებთან, პოლიტიკოსებთან, სხვა უმაღლეს სასწავლებლებთან და ა.შ.), კონცენტრირებენ ცოდნის მიწოდებასა და ტექნოლოგიების გამოყენებაზე, რათა პარტნიორებთან ერთად იპოვონ უსაფრთხოების ახალი გონივრული გადაწყვეტილებები. 
აკადემიის ძირითადი ღირებულებები, რითაც აკადემიის თანამშრომლები და სტუდენტები ხელმძღვანელობენ თავიანთ საქმიანობაში, არის გამბედაობა, პროფესიონალიზმი და ზრუნვა.

## ესტონეთის შიდა უსაფრთხოების აკადემიის ისტორია
ესტონეთის სახელმწიფოს ხელახლა დამოუკიდებლობის აღდგენისას ახალგაზრდა ქვეყანას არ ჰქონდა არც ერთი უმაღლესი სასწავლებელი, რომელიც მოამზადებდა სპეციალისტებს შინაგანი თავდაცვის სამსახურისა და შეიარაღებული ძალებისთვის.  ესტონეთის რესპუბლიკის მთავრობის 1991 წლის 14 იანვრის №6 დადგენილებით, 1991 წლის 1 მარტიდან შეიქმნა „ესტონეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო პოლიციის დეპარტამენტის პოლიციის აკადემია“. ესტონეთის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოლიციის აკადემია ამზადებდა უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების მქონე პოლიციის ოფიცრებს და ატარებდა მათთვის გადამზადებისა და პროფესიული განვითარების კურსებს. 1991 წელს მაშინდელმა ესტონეთის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის კანცელარიის მრჩეველმა ედუარდ რასკამ ჩამოაყალიბა შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის შექმნის კონცეფცია, რომელიც ესტონეთის რესპუბლიკის მთავრობამ პრინციპულად მოიწონა 1991 წლის ივლისში. 1991 წლის 24 დეკემბერს ესტონეთის რესპუბლიკის მთავრობამ მიიღო დადგენილება „ტალინის სამშენებლო ჯარების უმაღლესი პოლიტიკური სამხედრო სკოლის გადმობარების შესახებ“. 1992 წლის იანვარში შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან მუშაობა დაიწყო აკადემიის დაფუძნების კომისიამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ედუარდ რასკა. კომისიის ამოცანა იყო შესაქმნელი სკოლის დროებითი წესდების პროექტის შემუშავება.

### შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის შექმნა
250px|მინი|მარჯვნივ|შიდა უსაფრთხოების აკადემიის შექმნა
ესტონეთის შიდა უსაფრთხოების აკადემია დაარსდა 1992 წლის 15 აპრილს ესტონეთის რესპუბლიკის მთავრობის №117 დადგენილებით. ამავე დადგენილებით დამტკიცდა სკოლის წესდება, რომლის თანახმადაც აკადემია იყო სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლებელი, რომელიც ამზადებდა წესრიგისა და სახელმწიფო თავდაცვის სპეციალისტებსა და მოხელეებს. შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის დაარსებასთან ერთად მთავრობამ გადაწყვიტა სასწავლებლისთვის გადაეცა ტალინში, მარიამაზე მდებარე ყოფილი ტალინის სამშენებლო ჯარების უმაღლესი პოლიტიკური სამხედრო სკოლის ტერიტორია, იქ არსებული შენობები, ნაგებობები და სხვა ქონება. თავდაპირველად შინაგანი უსაფრთხოების აკადემია კულტურისა და განათლების სამინისტროს დაქვემდებარებაში იმყოფებოდა, მაგრამ 1995 წლის 1 ივლისიდან სკოლა შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში გადავიდა.
სასწავლო პროცესი ერთი კურსით, ანუ 180 კადეტით დაიწყო 1992 წლის 12 ოქტომბერს, ანუ აკადემიის ტერიტორიიდან საბჭოთა არმიის წასვლიდან 2,5 თვის შემდეგ. თავდაპირველ სტრუქტურაში შედიოდა თავდაცვის ძალების კოლეჯი (სასაზღვრო დაცვისა და თავდაცვის ძალების მიმართულებით), პოლიციის კოლეჯი, კორექციის კოლეჯი და საბაჟო კოლეჯი (საბაჟო და წინასწარი გამოძიების სასწავლო მიმართულებით). 1993 წელს მუშაობა დაიწყო საგანგებო სიტუაციების კოლეჯმა. აკადემიის პირველი წლები ძალიან რთული იყო. ერთი მხრივ, საკითხავი იყო სკოლის სტატუსის განსხვავებული ინტერპრეტაცია კულტურისა და განათლების სამინისტროსა და თავად სკოლის მიერ - საწყისი დებულების მიხედვით ეს იყო უნივერსიტეტის დონის შესაბამისი სასწავლებელი, მაგრამ სამინისტრო აკადემიაში ძირითადად გამოყენებით უმაღლეს სასწავლებელს ხედავდა. ასევე ბევრ უთანხმოებას იწვევდა სამხედრო პირებისა და სამოქალაქო პირების ერთად მომზადება.
1993 წლის 7 ივლისს სასწავლებელი გადაკეთდა ესტონეთის სახელმწიფო თავდაცვის აკადემიად, რადგან ნათელი გახდა, რომ თავდაპირველი სახელწოდებით ესტონეთის შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიაში არ შეესაბამებოდა სამხედრო პირების მომზადებას და თავდაცვის ძალების კოლეჯის ახალი სახელი გახდა თავდაცვის ძალების გაერთიანებული სასწავლო დაწესებულებები. აკადემიის შემადგენლობაში შედიოდა პოლიციის კოლეჯი, კორექციის კოლეჯი, საგანგებო სიტუაციების კოლეჯი, საბაჟო კოლეჯი და თავდაცვის ძალების (შემდგომში შეიარაღებული ძალების) გაერთიანებული სასწავლო დაწესებულებები.
1995 წლის 1 ივლისიდან ესტონეთის სახელმწიფო თავდაცვის აკადემია გადაკეთდა ესტონეთის შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიად, როდესაც თავდაცვის ძალების გაერთიანებული სასწავლო დაწესებულებებისა და შეიარაღებული ძალების წვრთნის ცენტრის გაერთიანებით შეიქმნა შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული სასწავლო დაწესებულებები და თავდაცვის ძალების გაერთიანებული სასწავლო დაწესებულებების ბაზაზე შეიქმნა გამოყენებითი უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსის მქონე ესტონეთის შეიარაღებული ძალების აკადემია თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში.
[250px|მინი|მარჯვნივ|ესტონეთის შიდა უსაფრთხოების აკადემიის დროშები რესპუბლიკის დღის აღლუმზე [ნარვაში, 2015 წელი]]
1998 წელს აკადემია მთავრობის დადგენილებით გადაკეთდა შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიად. ახალ წესდებაში ასევე განისაზღვრა, რომ ეს იყო სახელმწიფო გამოყენებითი უმაღლესი სასწავლებელი, სადაც განათლების მიღება შესაძლებელი იყო დიპლომის სასწავლო პროგრამის საფუძველზე.

### მდებარეობა
1992 წელს დაფუძნების დადგენილებით სკოლამ მიიღო ტალინში პირიტა-კოსეში (მისამართი: კასე 61) მდებარე 14 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი ყოფილი საბჭოთა არმიის ტალინის უმაღლესი პოლიტიკური სამშენებლო სამხედრო სკოლის შენობებითა და ქონებით. სინამდვილეში აკადემიის დაფუძნების კომისიამ თავდაპირველად მხოლოდ ორი ოთახი მიიღო. დანარჩენ შენობებში განთავსებული იყო ყოფილი საბჭოთა არმიის სამხედრო სკოლის პერსონალი. გადაბარების დროს ტერიტორიაზე ასევე იმყოფებოდა ჩრდილო-დასავლეთის ჯგუფის სამშენებლო დეპარტამენტის 1382-ე სამხედრო სამშენებლო რაზმი (ს/ო 69727), რომელიც შეიქმნა სამხედრო სკოლის ასაშენებლად, მაგრამ ასევე ახორციელებდა სხვა მშენებლობებს სახმელეთო ძალების, საჰაერო თავდაცვისა და საავიაციო ობიექტებზე, ასევე ტალინის საზღვაო ბაზის რადიოტექნიკური განყოფილების 74-ე სადამკვირვებლო რაიონი (ს/ო 63840), რადიოლოკაციური დაზვერვის ბატალიონი. ქვედანაყოფს ექვემდებარებოდა ესტონეთის კუნძულებსა და ნახევარკუნძულებზე განლაგებული რადიოტექნიკური ჯგუფები. მოლაპარაკებების შედეგად შენობები და ქონება ეტაპობრივად გადავიდა აკადემიაზე. 2019 წლის 22 თებერვალს გაიხსნა შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის ახალი სასწავლო შენობა ტალინში, მარიამაესა და პირიტა-კოსეს საზღვარზე, მისამართზე კასე 61. ახალ შენობაში დაახლოებით 11 000 კვადრატული მეტრი სასარგებლო ფართია. აუდიტორიებისა და ადმინისტრაციული ოთახების გარდა, შენობაში არის სივრცეები შიდა უსაფრთხოების სწავლებისთვის, ვირტუალური სიმულაციის საშუალებების გამოყენებისთვის, სახანძრო უსაფრთხოებისა და სხვა ლაბორატორიები, ციხის სასწავლო კამერები, სპორტული დარბაზები, შიდა სასროლეთი და ა.შ. შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის სასწავლო ცენტრები მდებარეობს ტალინში, პაიკუსეში, ვაიკე-მარიაში, ნარვაში, სადაც ყველგან ერთ ტერიტორიაზე განთავსებულია როგორც სკოლა, ასევე საერთო საცხოვრებლები და სპორტული მოწყობილობები. სასწავლო ცენტრებში შექმნილია ყველა პირობა როგორც სპორტისთვის, დასვენებისთვის, ასევე სასწავლო პროცესისთვის. მერიკულაში, ტალინის მახლობლად, ასევე მდებარეობს შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის სამსახურებრივი ძაღლების მომზადების ცენტრი.

### ტრადიციები
შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის სიმბოლიკა და მისი სტატუტი შეიქმნა პრიიტ ჰეროდესის ხელმძღვანელობით და დამტკიცდა 1992 წელს. შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის ლოგოზე გამოსახულია შავი ჯვარი სამი ოქროსფერი სხივით ჯვრის თითოეულ მკლავზე.
შავი ფერი სიმბოლურად გამოხატავს ცოდნას, სამი ოქროსფერი სხივი - სინათლეს, განათლებასა და განსწავლულობას. ჯვრის ცენტრში გამოსახულია ესტონეთის მცირე სახელმწიფო გერბი. ჯვრის უკან არის ორი გადაჯვარედინებული ვერცხლისფერი ხმალი, რომლებიც სიმბოლურად გამოხატავს როგორც სახელმწიფოს, ასევე ჯვარზე გამოსახული იდეალების დაცვას. ამრიგად, ემბლემაზე გამოსახული დევიზი ნიშნავს ემბლემაზე გამოსახული იდეალების - ესტონეთის სახელმწიფოს, სინათლის, ცოდნის, განათლებისა და განსწავლულობის - დაცვას სიტყვით ან საქმით. აკადემიის ლოგო დამტკიცდა სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო სიმბოლიკის დეპარტამენტში 1992 წლის 20 ივლისს.
შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის დევიზია „Verbis aut Re“ ( „სიტყვით ან საქმით“). იგივე სახელი აქვს სკოლის ჟურნალს.„სიიმი“ არის შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის A-კორპუსში მდებარე პატენტირებული თაბაშირის ქანდაკება, რომელიც შექმნა მოქანდაკე იააკ სოანსმა 1993 წელს პოლტსამიის თავისუფლების ომის მემორიალის მიხედვით. სახელი „სიიმი“ ქანდაკებას იმდროინდელმა კადეტებმა უწოდეს და ახლა მის გარშემო ტარდება აკადემიის მნიშვნელოვანი ღონისძიებები.

## შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის სტრუქტურა
შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის მუშაობა ხორციელდება სასწავლო ცენტრებში მთელ ესტონეთში:
*შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიაში ტალინში პირიტა-კოსეში
*პოლიციისა და სასაზღვრო დაცვის კოლეჯის პაიკუსეს სასწავლო ცენტრში პერნუმააზე
*საგანგებო სიტუაციების კოლეჯის ვაიკე-მაარიას სასწავლო ცენტრში ლიანე-ვირუმააზე
*ნარვის სასწავლო ცენტრში
გარდა ამისა, შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიაში არსებობს შემდეგი ერთეულები:
*შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის სამსახურებრივი ძაღლების მომზადების ცენტრი მერიკულაში
*შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის უწყვეტი განათლების ცენტრი
*შიდა უსაფრთხოების ინსტიტუტი
*შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის დისტანციური ზონდირების კვლევისა და განვითარების ცენტრი
2020 წლის 1 იანვრიდან მიგრაციის ქსელის საკონტაქტო პუნქტი ესტონეთში განთავსებულია შინაგანი უსაფრთხოების აკადემიის შიდა უსაფრთხოების ინსტიტუტში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Koduleht
*"Sisekaitseakadeemia katsetel põrus viis inimest kuuest" Postimees, 26. juuli 2010
*http://www.postimees.ee/3113773/sisekaitseakadeemia-rektoriks-saab-katri-raik

## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:განათლება ესტონეთში
კატეგორია:სასწავლებლები ქალაქების მიხედვით
კატეგორია:აკადემია ევროპაში
კატეგორია:აკადემია ევროპაში ქვეყნის მიხედვით