open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ურაველი (მდინარე)

**ურაველი**, ასევე ცნობილი, როგორც *სატალაო, კალმახის წყალი, ცუნქისჴევი* — მდინარე საქართველოში, ასპინძისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს ერუშეთის მთიანეთის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2740 მ-ზე. აუზის ფართობი 338 კმ², სიგრძე 31 კმ. მტკვრის მარცხენა შენაკადი სოფელ მინაძესთან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალამოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,5 მ³/წმ. გამოყენებულია ჰესებისათვის და სარწყავად.

Uraveli Valley.jpg|ურაველის ხეობა

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ბაბილონის ტყვეობა

[thumb|right|200px|[ტისოტი, ჯეიმს |ჯ. ტისოტი. ტყვეთა გაქცევა. 1896–1902 წლები. ებრაელთა მუზეუმი. ნიუ-იორკი]]
**ბაბილონის ტყვეობა** ან **ბაბილონის წარმოტყვევნა** (ივრ.. גָּלוּת בָּבֶל‎) — ებრაელი ხალხის ისტორიის პერიოდი ძვ. წ. 598 წლიდან 539 წლამდე. ებრაელთა მნიშვნელოვანი ნაწილის, იუდეის სამეფოს მოსახლეობის იძულებითი წესით გადასხელებების მთელი სერიის კრებითი სახელწოდება, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ II-ის მმართველობის დროს.

ეს გადასახლებები მიმდინარეობდა 16 წლის მანძილზე (ძვ. წ. 598–582) და წარმოადგენდა იუდეაში ანტიბაბილონური აჯანყების საწინააღმდეგო, სადამსჯელო ღონისძიებას. ამ პერიოდში დასრულდა სპარსეთის მეფის კიროს დიდის დაპყრობების შემდეგ იუდეაში ებრაელთა ნაწილის დაბრუნება. ბაბილონის ტყვეობამ გამოიწვია დიდი ებრაული დიასპორის შექმნა, რაც გახდა ებრაელთა ეროვნულ–რელიგიური განვითარების გარდამტეხი მოვლენა. 

## ბაბილონის ტყვეობა და სპარსეთის ბატონობა 
ესწრაფოდა რა, ეგვიპტესთან მოსაზღვრე მიწების უსაფრთხოებას, ძვ. წ. 586 წელს, იუდეის შემდგომი აჯანყებისას, ბაბილონის მეფე ნაბუქოდონოსორ II-მ დაიპყრო და გაანადგურა იერუსალიმი. ამასთან, გაანადგურა იაჰვეს ტაძარი (სოლომონის ტაძარი). ბაბილონელებმა ქვეყნიდან გაიყვანეს უზარმაზარი რაოდენობის ტყვეები, რაც შეადგენდა ქვეყნის მთელი მოსახლეობის ერთ მეათედს. ტყვეთა შორის იყო იუდეის მეფე სედეკია (ციდკიაჰი), რომელიც ცდილობდა ტყვეობიდან თავის დაღწევას გაქცევის გზით. იუდეის სახელმწიფოებრიობა განადგურდა და ებრაელთათვის დაიწყო დიდი ტყვეობა, რომელიც თითქმის 70 წელი გაგრძელდა. ახალ-ბაბილონური სამეფოს შემადგენლობაში ებრაელმა გადასახლებულებმა შექმნეს ნაციონალური ჯგუფები სამშობლოს არდავიწყების და მასთან კავშირის შენარჩუნების მიზნით. 

ძვ. წ. 556 წელს ბაბილონის მეფე გახდა ნაბონიდი. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა იმით, რომ ცდილობდა შეესუსტებინა სამოქალაქო-სატაძრო საზოგადოებების გავლენა ბაბილონში და თავის ძირითად დასაყრდენად ექცია თანამემამულე არამეელები. ამ მიზნით მან სახელმწიფოში რელიგიური რეფორმაც კი გაატარა. ამ პოლიტიკამ დაასუსტა სახელმწიფო. როდესაც სპარსეთის მეფე კიროს II შეიჭრა ბაბილონში, მოსახლეობა მას შეხვდა როგორც განმათავისუფლებელს. ბაბილონის სამეფო დაემორჩილა სპარსეთს და შევიდა აქემენიდების იმპერიაში, როგორც ავტონომიური ერთეული.

## კიროს დიდის ეპოქა 
კიროს II ცდილობდა რა ბაბილონის სამეფოში მოსახლეობის მხარდაჭერა მოეპოვებინა, გამოიჩინა ხალხთა მიმართ შემწყნარებლობა და მფარველობა. კერძოდ, თავისი მეფობის პირველ წელს მან გამოსცა ედიქტი, რომლითაც ნებას რთავდა ბაბილონში დეპორტირებულ ებრაელებს უკან, სამშობლოში დაბრუნებულიყვნენ. როგორც წინასწარმეტყველ ეზრას წიგნი გვაუწყებს, კიროსის ედიქტის შემდეგ იუდეაში გაემგზავრა 42360 ადამიანი. ამან შესაძლებელი გახადა იერუსალიმის ტაძრის აღდგენა, რომლის მშენებლობა დასრულდა ძვ. წ. 516 წელს. მრავალმა ებრაელმა საჭიროდ ჩათვალა დარჩენილიყო შუამდინარეთში

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბიბლიური ისტორია
* ბაბილონეთი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაბილონის ტყვეობა
* 
* იუდეის სამეფო
* ისევ იუდეა
* ბაბილონის სამეფო
* ბაბილონის ტყვეობიდან იერუსალიმის გალავნის აღდგენამდე
* ძველი შუამდინარეთი და საქართველო 
* საღმრთო ისტორია ძველი და ახალი აღთქმისა
* ახლო აღმოსავლეთის სულიერი კულტურა ძვ.წ. VI-IV ს.ს.

კატეგორია:ისრაელის უძველესი ისტორია
კატეგორია: იუდაიზმის ისტორია
კატეგორია: ძველი ისრაელი და იუდეა
კატეგორია: ბიბლიური ისტორია
ტორეტამი

**ტორეტამი** (ადრე **ტიურატამი**, ) — სოფელი ყაზახეთის ყიზილორდის ოლქის კარმაკშის რაიონში. ტორეტამის სასფოლო ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. 

მდებარეობს ორენბურგ-ტაშკენტის რკინიგზის ხაზზე. მისი მნიშვნელობა გაიზარდა 1955 წლიდან, როდესაც მის მახლობლად დაიწყეს ბაიკონურის კოსმოდრომის მშენებლობა. ტორეტამი წარმოადგენს ქალაქ ბაიკონურის სამხრეთით მდებარე გარეუბანს. ქალაქი სოფლისაგან გამოყოფილია რკინა-ბეტონის კედლით. დასაქმებული მოსახლეობის უმეტესობა მუშაობს ბაიკონურში. 

სოფელში ორი საშუალო სკოლა და ორი მეჩეთია. სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრში მდებარეობს აეროპორტი კრაინი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Архивный спутниковый снимок Тюратама. 1966 год.

კატეგორია:ყაზახეთის სოფლები
ნუგზარ ტატალაშვილი

**ნუგზარ ტატალაშვილი** (დ. 20 მარტი, 1990, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის ჩემპიონატისა (2013 წელს ვერცხლის, 2016 წელს — ბრინჯაოსი) და ევროპული თამაშების (2015 წელს ვერცხლის) პრიზიორი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში. გუნდურში ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი (2012, ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2013, ბუდაპეშტი, უნგრეთი; 2014, მონპელიე, საფრანგეთი, 2016, ყაზანი, რუსეთი), მსოფლიო ჩემპიონი (2013, რიო დე ჟანეირო, ბრაზილია).

არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2012, 2014; -73 კგ), ორგზის ვერცხლისა (2016, -73 კგ; 2017, -81 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ); ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2009, -73 კგ).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნუგზარ ტატალაშვილი — judoinside.com.
* ნუგზარ ტატალაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა.

კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არიაბჰატა (თანამგზავრი)

300px|მინიატიურა|დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი არიაბჰატა
**არიაბჰატა** () — დედამიწის პირველი ინდური ხელოვნური თანამგზავრი. ორბიტაზე გაიყვანეს საბჭოთა კავშირიდან 1975 წლის 19 აპრილს რაკეტა-მატარებლის Космос-3М-ის დახმარებით კაპუსტინ-იარის კოსმოდრომიდან. თანამგზავრს სახელი უწოდეს ცნობილი ინდოელი ასტრონომის არიაბჰატას პატივისცემის ნიშნად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* NASA HEASARC Page 
* Astronautix Page
* India in Space Page
* NSSDC Master Catalog Search 

## სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნური თანამგზავრები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამესამე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 8 აპრილს და დასრულდა 21 ოქტომბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“: ფინალური ეტაპის ცხრილები 
#### 1-10 ადგილები 
#### 11-22 ადგილები 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1961
კატეგორია:1961 წელი ფეხბურთში
არგინუსის ბრძოლა

**არგინუსის ბრძოლა** — ბრძოლა არგინუსის კუნძულებთან ეგეოსის ზღვაში (კუნძული ლესბოსის სამხრეთ-აღმოსავლეთით) ძველი წელთაღრიცხვის 406 წლის სექტემბერში სპარტელებსა და ათენელებს შორის. პელოპონესის ომის (ძველი წელთაღრიცხვის 431-404) დროს სპარტელმა კალიკრატიდამ 140 ტრიერით დაამარცხა ათენელი სტრატეგოსის კონონის ფლოტი (70 ტრიერი, აქედან ათენელებმა 30 ტრიერი დაკარგეს) და ჩაკეტა მიტილენეს (კუნძული ლესბოსის) ნავსადგურში. ათენმა მოკლე ხანში შექმნა ახალი ფლოტი (150 ხომალდი) და არგინუსის ბრძოლაში დაამარცხა სპარტელები. ბრძოლაში დაიღუპა კალიკრატიდა. ამ გამარჯვებით ათენმა კვლავ დაიბრუნა ჰეგემონია ზღვაზე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პელოპონესის ომის ბრძოლები
ლუიჯი რივა

**ლუიჯი „ჯიჯი“ რივა** (; დ. 7 ნოემბერი, 1944 — გ. 22 იანვარი, 2024) — იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის ნაკრების ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 33-ე ადგილზე დასახელდა.

## საკლუბო კარიერა
დაიბადა ჩრდილოეთ იტალიის პატარა სოფელ ლეჯუნოში. რივამ თავისი კარიერის უდიდესი ნაწილი მოკრძალებულ სარდინიულ კლუბ „კალიარიში“ გაატარა, რომელთან ერთადაც 1969-70 წლების სეზონში ისტორიული გამარჯვებაც მოიპოვა სერია A-ში. იმ სეზონში რივამ 21 გოლი გაიტანა. სულ „კალიარიში“ ასპარეზობისას კი — 164. რივამ რამდენჯერმა თქვა უარი უფრო მაღალი კლასის კლუბში გადასვლაზე.

## სანაკრებო კარიერა
thumb|ლუიჯი რივა იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1966
რივას სანაკრებო კარიერა არც ისე კარგად დაიწყო. მან ფეხი მოიტეხა მესამე სანაკრებო მატჩში, 1967 წლის მარტში, პორტუგალიის წინააღმდეგ ამხანაგური თამაშისას. ის ნაკრებს შვიდი თვის შემდეგ დაუბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო კვიპროსის წინააღმდეგ 5-0 მოგებულ მატჩში, სადაც ჰეთ-ტრიკი შეასრულა.

1968 წლის 10 ივნისს რივა შევიდა შეცვლაზე იუგოსლავიის წინააღმდეგ ევრო 1968-ის ფინალურ გადათამაშებით მატჩში. რივამ გადამწყვეტი გოლი გაიტანა და ნაკრებს ჩემპიონობა მოუტანა.

რივას გოლით გავიდა იტალიის ნაკრები 1970 წლის მუნდიალზე. 1969 წლის 22 ნოემბერს რივამ აღმოსავლეთ გერმანიის ნაკრებს გაუტანა თავური გოლი საკვალიფიკაციო მატჩში. რივამ გოლი გაიტანა „საუკუნის მატჩად“ მონათლულ თამაშში, რომელიც გაიმართა 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ნახევარფინალში იტალია გერმანიის ნაკრებს შეხვდა. რივამ გაიტანა დამატებით დროში, როცა ანგარიში 2-2 იყო. მატჩი იტალიამ 4-3 მოიგო.

რივა მხოლოდ 29 წლის იყო, როცა უკანასკნელად ითამაშა იტალიის ნაკრების შემადგენლობაში 1974 წლის მუნდიალზე. მისი შედეგი, ნაკრებში გატანილი 35 გოლი დღემდე რეკორდად რჩება იტალიის ნაკრებისთვის.

## სათამაშო სტილი
რივა კარგად ურტყამდა მარცხენა ფეხით და ხშირად ასრულებდა შეტევებს აკრობატულ ნახტომში შესრტულებული დარტყმებით.

## ტიტულები
### საკლუბო
#### ეროვნული ჩემპიონატები
;კალიარი: 
;  იტალიის სერია A
* **ჩემპიონი (1):**   1969–70

### სანაკრებო 
; იტალია
* **ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი**
** **ჩემპიონი (1):**   1968 
* **მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი**
** **ვიცე-ჩემპიონი (1):**   1970 

### ინდივიდუალური 
* **იტალიის სერია A-ს საუკეთესო ბომბარდირი (3):** 1966–1967, 1968–1969, 1969–1970
* **ოქროს კვალი**  (): 2006

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*ლუიჯი რივა   — ფიფას ჩანაწერი
*ჯიჯი რივას ოფიციალური საიტი 
*ჯიჯი რივას საერთაშორისო გოლების სტატისტიკა RSSSF

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
პენინის მთები

**პენინის მთები** () — მთები დიდი ბრიტანეთის კუნძულზე. სიგრძე დაახლოებით 250 კმ, სიმაღლე 893 მ-მდე (მთა კროს-ფელი). უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით. თხემი პლატოსებრია, დასავლეთი კალთები — ციცაბო, აღმოსავლეთი — უფრო დამრეცი. პენინის მთებს ზოგჯერ არასწორად უწოდებენ მთათა ჯაჭვს. ბორცვები დაყოფილია მრავალრიცხოვანი წვრილი ხეობებით. ფაქტობრივად ქმნის ჩრდილოეთ და სამხრეთ წყალგამყოფს. მდინარეების ერისა და რაიბლის მეშვეობით პენინის მთები იყოფა ორ ძირითად ნაწილად. ჩრდილოეთი ნაწილი სამხრეთ ნაწილთან შედარებით უფრო განიერია და მაღალი. გავრცელებულია მანანიანი, ტორფნარი და მდელო. ქვედა სარტყელში მეჩხერი ტყეა. განვითარებულია ტურიზმი. პენინის მთების გარკვეული ნაწილი უკავია პიკ-დისტრიქტის ეროვნულ პარკს. არის იორკშირის ქვანახშირის აუზი. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. ხეობებში არის პატარა დასახლებული პუნქტები. 1965 წელს პენინის მთებში გაიხსნა „პენინის გზა“, რომელიც 429 კმ-ზეა გადაჭიმული.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქედები
ფილიპ შერიდანი

**ფილიპ ჰენრი შერიდანი** (, დ. 6 მარტი, 1831 — გ. 5 აგვისტო, 1888) — ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე, აშშ-ის არმიის ოფიცერი და არმიის გენერალი, მონაწილეობდა აშშ-ის სამოქალაქო ომში.

ვესტ-პოინტის სამხედრო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ორეგონის საკავალერიო პოლკში შევიდა და მონაწილეობდა ინდიელ ტომთა მიმართ გამართულ ომში. სამოქალაქო ომის დაწყების გადავიდა ფედერალურ არმიაში. 1883 წელს დაინიშნა აშშ-ის არმიის მთავარმმართველად, უილიამ შერმანის ნაცვლად. დატოვა საინტერესო მემუარები, რომელიც 1888 წელს გამოიცა ნიუ-იორკში, სახელწოდებით „Personal Memoirs“. 1888 წელსვე მიენიჭა აშშ-ის არმიის გენერლის წოდება.

## ლიტერატურა 
* ფილიპ ჰენრი შერიდანი // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Davies, «Life of general Phil. Sheridan» (ნიუ-იორკი, 1895).

კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1831
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
კატეგორია:აშშ-ის არმიის გენერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეოთხე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 15 მარტს და დასრულდა 14 ნოემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“: ფინალური ეტაპის ცხრილები 
#### 1-12 ადგილები 
#### 13-22 ადგილები 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1962
კატეგორია:1962 წელი ფეხბურთში
გეორგიოს პაპადოპულოსი

**გეორგიოს პაპადოპულოსი** (; დ. 5 მაისი, 1919 — გ. 27 ივნისი, 1999) — შავი პოლკოვნიკების ხუნტის ლიდერი საბერძნეთში. პოლკოვნიკების რეჟიმი ქვეყანას მართავდა 1967–1974 წლებში.

## ბიოგრაფია
დაიბადა პელოპონესის ნახევარკუნძულზე, აქაიაში მდებარე სოფელ ელეოქორიში, მასწავლებლის ოჯახში. მამა ხრისტოს პაპადოპულოსი, დედა — ხრისულა პაპადოპულუ. ჰყავდა ორი პატარა ძმა კონსტანტინე და ხარლამპი.

1967 წლის 21 აპრილს მონაწილეობა მიიღო სამხედრო გადატრიალებაში, რომლის შედეგადაც საბერძნეთში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. ამავე წლის დეკემბრიდან თავდაცვის მინისტრია. 1973 წელს მონარქია გაუქმდა და აღდგა რესპუბლიკური მმართველობა. გეორგიოს პაპადოპულოსი ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა.  ამავე წლის 25 ნოემბერს ათენში სტუდენტური გამოსვლების შემდეგ იგი დაამხო დიმიტრიოს იოანიდისმა. 

1974 წელს, ხუნტის დამხობის შემდეგ გაასამართლეს და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რომელიც კონსტანტინოს კარამანლისმა სამუდამო პატიმრობით შეუცვალა. სასჯელს იხდიდა ათენის ციხე „კორიდალოში“. გარდაიცვალა ბუნებრივი სიკვდილით ქრონიკული ავადმყოფობის შემდეგ.

## ლიტერატურა 
* Giannis Katris, The Birth of Neo-fascism in Greece, 1971
* Thomas Bodenheimer, Robert Gould, Rollback!: right-wing power in US foreign policy, 1989

კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:საბერძნეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ბერძენი უზურპატორები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ვო-სიურ-სომი

**ვო-სიურ-სომი** () — კომუნა სომას დეპარტამენტში, საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში პიკარდიაში. იგი ცნობილია, როგორც გერმანელი მფრინავის მანფრედ ფონ რიხტჰოფენი (აგრეთვე ცნობილი როგორც წითელი ბარონი) გარდაცვალების ადგილი. იგი 1918 წლის 21 აპრილს ჩამოაგდეს ართურ ბრაუნმა და სედრიკ პოპკინმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*INSEE

კატეგორია:საფრანგეთის კომუნები
არდენები

**არდენები** (Ardennes; კელტ. ard — მაღალი) — მაღლობი სამხრეთ ბელგიაში და ნაწილობრივ საფრანგეთსა და ლუქსემბურგში. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ დაახლოებით 180 კმ-ზე. წარმოადგენს რაინის ფიქლოვანი მთების დასავლეთ დაბოლოებას. აგებულია დევონური და ქვიან-ნახშირიანი კირქვებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 350-400 მ. მაქსიმალური სიმაღლე 694 მ (მთა ბოტრანჟი). ზედაპირი პლატოსებრია. არდენები დრენირებულია მდინარე მაასითა და მისი შენაკადით — ურთით. ბევრია ტორფნარი ჭაობი, ფერდობებზე — არყის, ნაძვისა და მუხის ტყეებია. არის ქვანახშირისა და რკინის მადნის საბადოები. სახელწოდება არდენები მოიხსენიება ძველი წელთაღრიცხვის I საუკუნეში როგორც არდენების ტყე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბელგიის ქედები
კატეგორია:საფრანგეთის ქედები
კატეგორია:ლუქსემბურგის ქედები
სან-ხასინტოს ბრძოლა

**სან-ხასინტოს ბრძოლა** () — ბრძოლა მდინარე სან-ხასინტოსთან (ამჟამად ჰარისის ოლქი, ტეხასი) გაიმართა 1836 წლის 21 აპრილს და გახდა გადამწყვეტი ბრძოლა ტეხასის რევოლუციაში. ტეხასის არმიას ხელმძღვანელობდა გენერალი სემ ჰიუსტონი, რომელმაც შეუტია და გაანადგურა მექსიკის ძალები  გენერალ ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანას ხელმძღვანელობით. ბრძოლა გაგრძელდა სულ 18 წუთი. ასობით მექსიკელი ჯარისკაცი დაიღუპა და ტყვედ ჩავარდა, ტეხასელების დანაკარგი კი მხოლოდ 9 ადამიანი იყო.  

## რესურსები ინტერნეტში 
* Battle of San Jacinto — Handbook of Texas Online
* Young Perry Alsbury Letter 
* Santa Anna’s Letter 
* Santa Anna’s Account of the Battle 
* San Jacinto 

## სქოლიო 
კატეგორია:მექსიკის ბრძოლები
კატეგორია:აშშ-ის ბრძოლები
კატეგორია:1836 წლის ბრძოლები
იპრის ბრძოლა

**იპრის ბრძოლა** — ბრძოლა ქალაქ იპრის რაიონში მოკავშირებსა და გერმანიას შორის, პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში. იპრის ბრძოლაში გერმანელებმა გამოიყენეს ქიმიური იარაღი, ქლორის გაზი, იპრიტი. გერმანიის არმიამ, რომელსაც ალბრეხტ ვიუტემბერგელი ხელმძღვანელობდა ვერ შეინარჩუნა თავდაპირველი წარმატება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kitchener's Wood Memorial 
* Second Battle of Ypres Overview 
* Order of Battle 
* Chlorine, Ucc.ie

კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1915 წლის ბრძოლები
მფრინავი-ასი

**მფრინავი-ასი** — საჰაერო ბრძოლების დიდოსტატი. პირველად ეს ტერმინი გამოიყენეს პირველი მსოფლიო ომის დროს იმ პილოტების მიმართ, რომლებიც ფლობდნენ პილოტირების ხელოვნებას და რომელთა ანგარიშზეც იყო მოწინააღმდეგის მინიმუმ  5 თვითმფრინავის ჩამოგდება. 

ავიაციის ისტორიაში საუკეთესო ასად 352 გამარჯვებით ითვლება გერმანელი ერიხ ჰარტმანი. ნაცისტური გერმანიის 104-მა პილოტმა ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის 100 და მეტი თვითმფრინავი, ხოლო 34 გერმანელი ასის პირად ანგარიშზეა 150 და მეტი თვითმფრინავი (საერთო რაოდენობა - 6582). სხვა ქვეყნის ასებს შორის გამოირჩევა ფინელი ილმარი იუტილაინენი, რომლის ანგარიშზეც მოწინააღმდეგის 94 თვითმფრინავია. საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ასად ითვლება ივან კოჟედუბი, რომელმაც 64 თვითმფრინავი ჩამოაგდო.

## საუკეთესო ასები 
### პირველი მსოფლიო ომი 
* გერმანია — მანფრედ ფონ რიხტჰოფენი (80)
* საფრანგეთი — რენე ფონკი (75)
* დიდი ბრიტანეთი — ედუარდ მენოკი (61)

### მეორე მსოფლიო ომი 
* გერმანია — ერიხ ჰარტმანი (352)
* იაპონია — ჰიროიოში ნისიძავა (104)
* ფინეთი — ილმარი იუტილაინენი (94)

## რესურსები ინტერნეტში 
* сайт «Авиаторы Второй мировой»
* Лётчики-асы Первой мировой
* Лётчики-асы Второй мировой

კატეგორია:ავიაციის ისტორია
მოლდოვის ქალაქების სია

145პქ|მარჯვნივ|მოლდოვის გერბი|link=მოლდოვის გერბი
**მოლდოვის ქალაქების სია** ან **მოლდოვის ქალაქები** — მოლდოვის ქალაქის ოფიციალური სტატუსის მქონე დასახლებული პუნქტები. მოლდოვის რესპუბლიკის კონსტიტუციის 100-ე სტატია ქალაქს ერთ-ერთ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულად განსაზღვრავს. ნომერ 764-ე კანონის (27.12.2001) მე-6 სტატიაში, „მოლდოვის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობის შესახებ“ ნათქვამია, რომ ქალაქი წარმოადგენს სოფელთან შედარებით ეკონომიკურად და სოციალურ-კულტურულად უფრო განვითარებულ დასახლებას, რომელიც აერთიანებს საქალაქო დასახლებას, აქვს შესაბამისი ინფრასტრუქტურა, საწარმოო ან სავაჭრო სტუქტურები, ქალაქის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი კი დაკავებულია სამრეწველო წარმოებაში, მომსახურების სფეროში, ინტელექტუალური საქმიანობის სხვადასხვა მიმართულებებში, კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში.

კანონი ქალაქის მუნიციპალიტეტად აღიარების შესაძლებლობას იძლევა. მუნიციპალიტეტი — ქალაქური სახის, დასახლების პუნქტი, რომელიც განსაკუთრებულ როლს თამაშობს ქვეყნის ეკონომიკურ, სოციალურ-კულტურულ, სამეცნიერო, პოლიტიკურ და ადმინისტრაციულ ცხოვრებაში და აქვს მნიშვნელოვანი სავაჭრო სტრუქტურები, განათლების, ჯანდაცვისა და კულტურის დაწესებულებები.

ქვემოთ მოცემულ სიაში ჩამოწერილია მოლდოვის რესპუბლიკის ყველა ქალაქი. ჩამონათვალი შეიცავს ინფორმაციას მოსახლეობის რაოდენობის, ფართობის, დასახლების დაარსების თარიღის და გეოგრაფიული კოორდინატების შესახებ.

## ქალაქების სია 
###  

## რუკა 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვა
* მოლდოვის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა
* მოლდოვის დასახლებული პუნქტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
სემ ჰიუსტონი

**სემ ჰიუსტონი** (; დ. 2 მარტი, 1793, როკბრიჯის საგრაფო, ვირჯინია) — გ. 26 ივლისი, 1863, ჰანტსვილი, ტეხასი, აკშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე. ტეხასის რესპუბლიკის პირველი და მესამე პრეზიდენტი. ტენესისა და ტეხასის გუბერნატორი. მისი სახელი ეწოდა ქალაქ ჰიუსტონს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია საიტზე „Handbook of Texas Online“
* მცირე ბიოგრაფია
* მცირე ბიოგრაფია

კატეგორია:ტეხასის პრეზიდენტები
კატეგორია:ტენესის გუბერნატორები
კატეგორია:ტეხასის გუბერნატორები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული  2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1793
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1863
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1965

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1965** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეშვიდე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ტორპედო“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „ცსკა“. დაიწყო 15 აპრილს და დასრულდა 20 ნოემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1965
კატეგორია:1965 წელი ფეხბურთში
ქანა

**ქანა** () — სოფელი სამხრეთ ლიბანში. მდებარეობს ქალაქ ტვიროსიდან სამხრეთით 10 კილომეტრში და 12 კილომეტრში ისრაელის საზღვრიდან. მოსახლეობა 10 000 კაცი, რომელთა უმეტესობა შიიტები არიან, ცხოვრობენ ასევე ქრისტიანებიც. 

ქანა საერთაშორისო საზოგადოებისათვის ცნობილია ორი სამხედრო ინციდენტის მეშვეობით, რომელიც ისრაელის არმიამ განახორციელა ლიბანის წინააღმდეგ. 
* ქანის ტრაგედია - ისრაელის არმიამ 18 აპრილს შეუტია გაეროს მშვიდობისმყოფელთა პოსტს, რომლის შედეგად დაიღუპა 100 (მათ შორის 52 ბავშვი) ლტოლვილი, რომლებიც გაეროს სამშვიდობოების მზრუნველობის ქვეშ იყვნენ
* ქანას დაბომბვა - ისრაელის არმიის შეტევა ლიბანზე ლიბანის მეორე ომის დროს. დაბომბვის შედეგად დაიღუპა ლიბანის 28 მოქალაქე, მათ შორის 16 ბავშვი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის სოფლები
პანაგიოტის კანელოპულოსი

**პანაგიოტის კანელოპულოსი** (; დ. 13 დეკემბერი 1902, პატრი — გ. 11 სექტემბერი 1986, ათენი) — ბერძენი ფილოსოფოსი და სწავლული, ათენის აკადემიის წევრი, პოლიტიკოსი. ორჯერ მცირე ხნით (1945 და 1967 წლებში) ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. 

1967 წლის 21 აპრილს პოლკოვნიკმა გეორგიოს პაპადოპულოსმა კანელოპულოსის მთავრობა დაამხო და ქვეყანაში პოლკოვნიკთა რეჟიმი დაამყარა.

## ლიტერატურა 
* Μπεκίρης Βασίλης, *Ο πολιτικός Παναγιώτης Κανελλόπουλος*, Αθήνα, Εκδ.Νέα Σύνορα, 1999 ISBN 960-14-0109-1
* Τσάτσος Κωνσταντίνος, *Θέσεις για τον Παν. Κανελλόπουλο τιμή στα ογδοντάχρονα του*, Μεταμόρφωση Αττικής, Εκδ.Ευθύνη, 1982
* Περιοδικό Νέα Εστία, *Αφιέρωμα στον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, 1902—1986*, Αθήνα, Εκδ.Νέα Εστία, 1996

კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:საბერძნეთის პარლამენტის წევრები (1977-1981)
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეხუთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „დინამო“. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 29 ნოემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1963
კატეგორია:1963 წელი ფეხბურთში
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეექვსე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „ცსკა“. დაიწყო 27 მარტს და დასრულდა 22 ნოემბერს.

## შედეგები 
### კლასი „А“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1964
კატეგორია:1964 წელი ფეხბურთში
ევროპის ჩემპიონთა თასი 1979-1980

**ევროპის ჩემპიონთა თასი 1979-1980** — ევროპის ჩემპიონთა თასის 25-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა „ნოტინგემ ფორესტი“, რომელმაც ფინალში „ჰამბურგი“ დაამარცხა.

## შედეგები 
### წინასწარი ეტაპი 
|}

### მეთექვსმეტედფინალი 
|}

### მერვედფინალი 
|}

### მეოთხედფინალი 
|}

### ნახევარფინალი 
|}

### ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1979-1980
კატეგორია:1979 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:1980 წელი ფეხბურთში
დეფისი

**დეფისი** ( < ) — გრაფიკული ნიშანი, მოკლე, პატარა ჰორიზონტალური ხაზი (**-**). დეფისი სასვენი ნიშანია და არ უნდა აგვერიოს პუნქტუაციურ ნიშან — ტირესთან. იმისათვის, რომ არ მოხდეს დეფისისაა და ტირეს აღრევა, დედნებსა და კორექტურებში დეფისს აღნიშნავენ ორი პატარა ხაზით (=). კომპიუტერულ ანაწყობში, ხშირად, უმართებულად, ტირეს ნაცვლად ხმარობენ. დეფისით შეერთებული სიტყვები, როგორც წესი, ერთსა და იმავე „სემანტიკურ ველს“ განეკუთვნება და ხშირად სინონიმებად ან ანტონიმებად გვევლინება. მაგალითად გამოიყენება გრამატიკული ელემენტის გამოსაყოფად (მაგ., წერ-ს, და-წერ-ილ-ი) და აგრეთვე სიტყვის გადასატანად სტრიქონიდან სტრიქონში (მაგ., ქა-ლა-ქი, წიგ-ნი).

დეფისს იყენებენ ერთზე მეტი მნიშვნელობის (ჩვეულებრივ, ორმნიშვნელობიანი) რთული სიტყვების კომპონენტთა დასაკავშირებლად. ამ შემთხვევაში ენაცვლება და კავშირს (მაგალითად, ცოლ-ქმარი). ამ დროს წინა კომპონენტი ფუძის სახით წარმოდგება (მაგალითად, თუშ-ფშავ-ხევსურეთის სოფლები); გაორმაგებული ფუძეებისა თუ ფორმების დასაკავშირებლად (მაგალითად, ორ-ორი); დანართიანი სახელის შემცველი მსაზღვრელ-საზღვრულს შორის (მაგალითად, სახლ-მუზეუმი); ორმაგი გვარის გასაფორმებლად (მაგალითად, ლადო ალექსი-მესხიშვილი); შესიტყვების ფორმის მქონე უცხოურ გეოგრაფიულ სახელთა, კერძოდ, ქალაქების სახელწოდებათა კომპონენტებს შორის (მაგალითად, ნიუ-იორკი); აკრონიმული, ანუ ინიციალური წესით შედგენილი უცხოური აბრევიატურების გასაფორმებლად, კომპონენტების საწყისი ასოების სახელწოდებათა შორის (BBC — ბი-ბი-სი, CNN — სი-ენ-ენი); მომიჯნავე ციფრების ან სიტყვიერად გამოხატული რიცხვების დასაკავშირებლად და/ან კავშირის ფუნქციით (I-II კლასები, ხუთი-ექვსი წლის ბავშვები, X-XI საუკუნეები, 2010-2011 წლები); თუ სხვაობა შეერთებულ რიცხვებს შორის ერთზე მეტია, მაშინ საწყისსა და ბოლო ციფრს შორის გრძელი ხაზი, ტირე (–) დაიწერება (მაგ., XII – XVIII საუკუნეები, 2000 – 2005 წლები) და სხვა. 

## სქოლიო 
კატეგორია:პუნქტუაცია
Sounds of Silence (ალბომი)

***Sounds of Silence*** — ამერიკული ფოლკ-როკ დუეტ Simon & Garfunkel-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1966 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Columbia.

## სიმღერების სია 
### ბრიტანული გამოცემა
### ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:Simon & Garfunkel-ის ალბომები
კატეგორია:1966 წლის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბობ ჯონსტონის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ტომ უილსონის პროდიუსერობით
მოკავშირეები მეორე მსოფლიო ომში

250px|მინიატიურა|ანტიჰიტლერული კოალიციის მონაწილეები 1941 წლის ივლისის მდგომარეობით
**მოკავშირეები მეორე მსოფლიო ომში** (საბჭოთა ისტორიოგრაფიაში გამოიყენებოდა ტერმინი **ანტიჰიტლერული კოალიცია**, მეორე მსოფლიო ომის დროს ასევე გამოიყენებოდა ტერმინი **გაერთიანებული ერები**) — სახელმწიფოების გაერთიანება, რომლებიც იბრძოდნენ მეორე მსოფლიო ომის დროს 1939-1945 წლებში, გერმანიისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ.

ომის წლებში კოალიციის სინონიმი გახდა „გაერთიანებული ერები“. აღნიშნული ტერმინი ეკუთვნის აშშ-ის პრეზიდენტ ფრანკლინ რუზველტს, რომელმაც იგი გამოიყენა 1941 წლის დეკემბერში, ხოლო 1942 წლის 1 იანვარს მიღებულ გაერთიანებული ერების დეკლარაციაში ოფიციალურად აისახა. კოალიციის გავლენა ომისა და ომის შემდგომ პერიოდში საკმაოდ დიდი იყო. მის ბაზაზე  დაარსდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია.

დიდმა სამეულმა: გაერთიანებული სამეფო, საბჭოთა კავშირმა და ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩამოაყალიბეს დიდი ალიანსი, რომელმაც განაპირობა მოკავშირეების გამარჯვება. გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ის შორის უკვე არსებობდა განსაკუთრებული ურთიერთობები. ალიანსმა ფორმალური სახე მიიღო გაერთიანებული ერების დეკლარაციის ხელმოწერის შემდეგ 1942 წლის 1 იანვარს.

## კოალიციის წევრები 
თავდაპირველად კოალიციაში შედიოდნენ მხოლოდ პოლონეთი, საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი. 1941 წლის განმავლობაში კოლალიციას შეუერთდნენ სსრკ, აშშ და ჩინეთი. 1942 წლის იანვრისათვის კოლაიციაში 26 სახელმწიფო შედიოდა: დიდი ოთხეული (სსრკ, აშშ, დიდი ბრიტანეთი და ჩინეთი), ბრიტანეთის დომინიონები (ავსტრალია, კანადა, ახალი ზელანდია, ინდოეთი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა), ცენტრალური და ლათინური ამერიკის ქვეყნები, კარიბის აუზისა და ევროპის ქვეყნების განდევნილი მთავრობები.

იაპონიაში სამხედრო მოქმედებების დასრულების მომენტში ანტიჰიტლერულ კოალიციაში შედიოდა 53 სახელმწიფო: ავსტრალია, არგენტინა, ბელგია, ბოლივია, ბრაზილია, დიდი ბრიტანეთი, ვენესუელა, ჰაიტი, გვატემალა, ჰონდურასი, საბერძნეთი, დანია, დომინიკელთა რესპუბლიკა, ეგვიპტე, ინდოეთი, ერაყი, ირანი, კანადა, ჩინეთი, კოლუმბია, კოსტა-რიკა, კუბა, ლიბერია, ლიბანი, ლუქსემბურგი, მექსიკა, ნიდერლანდები, ნიკარაგუა, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, პანამა, პარაგვაი, პერუ, პოლონეთი, სალვადორი, საუდის არაბეთი, სირია, სსრკ, აშშ, თურქეთი, ურუგვაი, ფილიპინები, საფრანგეთი, ჩეხოსლოვაკია, ჩილე, ეკვადორი, ეთიოპია, იუგოსლავია, სამხრეთ აფრიკის კავშირი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Changing Alliances In the International Arena
* The Atlantic Conference: Resolution of 24 September 1941 
* WWII: Key Allied Figures 

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
Bookends

***Bookends*** — ამერიკული ფოლკ-როკ დუეტ Simon & Garfunkel-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1968 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Columbia.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო 
კატეგორია:Simon & Garfunkel-ის ალბომები
კატეგორია:1968 წლის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
გენერლების პუტჩი

**გენერლების პუტჩი** — ალჟირში მდებარე ფრანგული ჯარის ნაწილების აჯანყება პრეზიდენტ დე გოლის პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელიც მიზნად ისახავდა ალჟირისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭებას. აჯანყება მიმდინარეობდა 1961 წლის 21 აპრილიდან 26 აპრილამდე. პუტჩისტებმა სათანადოდ ვერ შესძლეს საკუთარი ქმედებების კოორდინაცია. გენერლების პუტჩი მარცხით დამთავრდა, ხოლო მათი ლიდერები დააპატიმრეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* La réhabilitation des généraux putschistes, en 1982  
* Article  in *Le Monde*, 2001 
* Article by Pierre Abramovici 

კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:ალჟირის ისტორია
პატრიკ პირსი

მინიატიურა|პატრიკ პირსის ბიუსტი ირლანდიაში.
**პატრიკ პირსი** (, ; დ. 10 ნოემბერი, 1879, დუბლინი — გ. 3 მაისი, 1916, დუბლინი) — ირლანდიელი პოლიტიკური მოღვაწე, რევოლუციონერი, დრამატურგი და პოეტი.

პატრიკ პირსი გელური ლიგის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი იყო. მეგობრობდა ირლანდიის რევოლუციური მოძრაობის ლიდერ ჯეიმზ კონოლისთან. 1914 წელს დააარსა საიდუმლო ორგანიზაცია „ირლანდიის რესპუბლიკური ძმობა“. 1916 წელს ხელმძღვანელობდა აღდგომის აჯანყებას და 24 აპრილს გახდა ამ აჯანყების შედეგად გამოცხადებული ირლანდიის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობის თავმჯდომარე. 3 მაისს დახვრიტეს ინგლისელებმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Patrick's census information from 1911 while he was still teaching in St. Enda's School
*Patrick's census form part-A
*The Murder Machine 
*1916 Walking Tour piece on Pearse 
*The Poetry of Pádraig Pearse

 

კატეგორია:ირლანდიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
ვაშინგტონის საკათედრო ტაძარი

**წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძარი** ან **ვაშინგტონის საკათედრო ტაძარი** — აშშ-ის ანგლიკანური საეპისკოპოსო ეკლესიის მთავარი ტაძარი, მდებარეობს ვაშინგტონში, აშშ. შენობა ნეოგოთიკურ სტილშია აგებული, სიდიდით მეექვსე საკათედრო ტაძარია მსოფლიოში და სიდიდით მეორე აშშ-ში. საძირკველში პირველი ქვის ჩადება 1907 წლის 29 სექტემბერს მოხდა, მშენებლობის დაწყებას ესწრებოდა პრეზიდენტი თეოდორ რუზველტი. მშენებლობა 83 წელი გაგრძელდა და საზეიმოდ დასრულდა 1990 წელს, ჯორჯ ბუში უფროსის პრეზიდენტობისას. ტაძარი პროტესტანტური საეპისკოპოსო-საკათედრო ფონდის მმართველობის ქვეშაა, რომელიც 1893 წლის 6 იანვრიდან, კონგრესის მიერ ტაძრის მშენებლობისთვის გაცემული ნებართვის დროიდან არსებობს. მდებარეობს ვაშინგტონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. შედის აშშ-ის ისტორიული ადგილების ეროვნული რეესტრში. 2011 წლის 23 აგვისტოს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად ერთ-ერთი კოშკის სამი შპილი მოტყდა, მეოთხე კი სერიოზულად დაზიანდა. დაზიანდა ტაძრის სხვა ნაწილებიც.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვაშინგტონის საკათედრო ტაძარი. გეოგრაფიული დასახელებების საინფორმაციო სისტემა (აშშ), აშშ-ის გეოლოგიური უწყება.

## სქოლიო
კატეგორია:ვაშინგტონის ღირსშესანიშნაობები
გდანსკის ყურე

thumb|250px|გდანსკის ყურის რუკა
**გდანსკის ყურე** (; ; ) — ყურე ბალტიის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კალინინგრადის ნახევრაკუნძულსა და ჰელის ცელას შორის.  გახსნილია ჩრდილოეთიდან, სიგანე 107 კმ. სიღრმე ცენტრალურ ნაწილში 115 მ.  სახელწოდება მიიღო მის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ გდანსკიდან. 

ყურეს ერთვის მდინარე ვისლა და სხვა მრავალი პატარა თუ საშუალო მდინარე. ყურეს ნაპირზე მდებარეობს მნიშვნელოვანი პორტები: გდინია, გდანსკი, ბალტიისკი. ადმინისტრაცულად ყურე ეკუთვნის რუსეთსა და პოლონეთს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Гданьская бухта 

კატეგორია:ბალტიის ზღვის ყურეები
ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია

**ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტია** (ძვ. წ. 1550—1292 წწ.) — ძველი ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი დინასტია. მათ რიგებში შედიოდა ეგვიპტის ყველაზე ძლევამოსილი ფარაონები, ასევე ტუტანხამონი, რომლის გაუძარცვავი საფლავიც 1922 წელს აღმოაჩინა ჰოვარდ კარტერმა.  ზოგჯერ მეთვრამეტე დინასტიას თუტმოსიდების დინასტიასაც უწოდებენ, რადგან მათ რიგებში ოთხი ფარაონია სახელად თუტმოსი. მეთვრამეტე დინასტიის წარმომადგენელია ჰატშეფსუტი და კიდევ ერთი ქალი-ფარაონი ნეფერნეფერუატენი (რომელიც ერთ-ერთი ვერსიით უნდა იყოს ნეფერტიტი). 

მეთვრამეტე დინასტიის მნიშვნელოვანი ფიგიურაა ფარაონი ეხნატონი, ცნობილი როგორც ამენჰოტეპ IV, „ფარაონი-რეფორმატორი“, რომელმაც მსოფლიოს ისტორიაში პირველად აღიარა მონოთეიზმი. თუტმოსიდების დინასტიის მიერაა აშენებული თუტმოს III-ის საფლავი ლუქსორში და ჰატშეფსუტის ტაძარი დეირ-ელ-ბაჰრი. 

მეთვრამეტე დინასტია XIX და XX დინასტიებთან ერთად ქმნის ეგვიპტის ახალ სამეფოს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეთვრამეტე დინასტიის ისტორია
აღდგომის აჯანყება

**აღდგომის აჯანყება** (, ) — აჯანყება ირლანდიაში პირველი მსოფლიო ომის დროს, მომზადებული ირლანდიის დამოუკიდებლობისათვის მოძრაობის ლიდერების მიერ. გამოსვლები დაიწყო 1916 წლის 24 აპრილს, აღდგომის დღესასწაულზე. აჯანყებულების მთავარი მიზანი იყო ირლანდიის დამოუკიდებლობა ბრიტანეთისაგან. აჯანყება ძირითადად დუბლინში მიმდინარეობდა, თუმცა სხვადასხვა მასშტაბის გამოსვლები აღინიშნა ქალაქს გარეთ, საგრაფოებში.

აჯანყება სასტიკად ჩაახშეს ბრიტანელებმა. მათ ტყვედ ჩაიგდეს პატრიკ პირსი და მის ძმასთან და 14 მოკავშირესთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს ტრიბუნალის გადაწყვეტილების საფუძველზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The 1916 Rising&nbsp;– an Online Exhibition.  
* The Letters of 1916 – Crowdsourcing Project  Trinity College Dublin
* Essay on the Rising 
* Special 90th Anniversary supplement   
* Easter Rising 50th Anniversary audio & video footage  
* Primary and secondary sources relating to the Easter Rising

კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
პატრიარქის შემოდგომა

***პატრიარქის შემოდგომა*** () — კოლუმბიელი მწერლის, გაბრიელ გარსია მარკესის, 1975 წლის რომანი.

წიგნში მოთხრობილია დიქტატორის შესახებ, რომელიც დაუსრულებლად მართავს ქვეყანას. გადის წლები, იცვლება თაობები, მაგრამ იგი ისევ ცოცხალი და უცვლელია. წიგნების ესპანური ინსტიტუტის თანახმად, *პატრიარქის შემოდგომა* 1975 წელს ესპანეთში ყველაზე პოპულარული წიგნი იყო.

მას შემდეგ რაც მარკესის თვალწინ დაამხეს ვენესუელის დიქტატორი — მარკოს პერეს ხიმენესის, მწერალმა გადაწყვიტა დაეწერა დიქტატორული რომანი (*ლათინოამერიკული ლიტერატურის ჟანრი*). როგორც ის იხსენებს, „ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მან ლათინურ ამერიკაში დიქტატორის დამხობა იხილა“. 1968 წელს მარკესმა „პატრიარქის შემოდგომის“ (*El otoño del patriarca*) წერა დაიწყო და დასრულებას 1971 წლისთვის ვარაუდობდა, თუმცა, რომანის დახვეწა-შელამაზებას ის უფრო დიდხანს მოუნდა და საბოლოოდ, წიგნი 1975 წელს ესპანეთში გამოიცა. როგორც მწერალი იხსენებს, ეს რომანი „პოემაა ძალაუფლების მარტოობისა“, რადგან ის აღწერს უცხოელი დიქტატორის ცხოვრებას, რომელსაც გენერლის სახით წარმოსახავს. რომანი მიჰყვება გენერლის ცხოვრებასთან დაკავშირებულ ანეკდოტთა სერიას, არაა დაცული არანაირი ქრონოლოგია. მიუხედავად იმისა, რომ ამბის ვითარების ადგილი რომანში დაზუსტებული არაა, წარმოსახვითი ქვეყანა მდებარეობს სადღაც კარიბის აუზში.

სიუჟეტთან დაკავშირებით გარსია მარკესს საკუთარი ახსნა აქვს:
ჩემი განზრახვა ყოველთვის იყო შემექმნა ლათინური ამერიკის, განსაკუთრებით კი კარიბის აუზის ყველა დიქტატორის სინთეზი. მით უმეტეს, რომ ხუან ვისენტე გომესის (ვენესუელა) პიროვნება საკმაოდ ძლიერი იყო, ამას დამატებული ის ფაქტი, რომ მე ის მაჯადოებდა, განსაკუთრებულ ზემოქმედებას ახდენდა და უდავოა, რომ პატრიარქს მას ვადარებ და არა ვინმე სხვას.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:გაბრიელ გარსია მარკესის ნაწარმოებები
კატეგორია:1975 წლის რომანები
ირლანდიის რესპუბლიკა (1919-1922)

**ირლანდიის რესპუბლიკა** () — თვითგამოცხადებული სახელმწიფო, კუნძულ ირლანდიაზე, არსებობდა  1919-1922 წწ. ირლანდიის რესპუბლიკის არსებობა დამოუკიდებლობისათვის ომის პერიოდს ემთხვევა. ომის პერიოდში ქვეყანაში გაჩნდა ხელისუფლების ორგანოები, რომელსაც მოსახლეობის უმრავლესობა მხარს უჭერდა. ახალგაზრდა რესპუბლიკა მხოლოდ  საბჭოთა რუსეთმა სცნო. ირლანდიაში ბრიტანეთის გავლენის შემცირების ცდამ კრახი განიცადა. ირლანდიის რესპუბლიკის დასასრულად ითვლება 1922 წელი, როდესაც ირლანდიის თავისუფალი სახელმწიფო დაარსდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Anglo-Irish Treaty Debates on-line

## სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
Britney Jean

***Britney Jean*** — ამერიკელ პოპ-მომღერალ ბრიტნი სპირსის რიგით მერვე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2013 წლის 29 ნოემბერს. იგი გამოიცა ლეიბლზე  RCA, მასე შემდეგ, რაც მომღერალი 2011 წელს Jive Records-ს დაშორდა. ალბომის ჩაწერაში მრავალი პროდიუსერის გარდა მონაწილეობდნენ ბრიტნის და, ჯეიმი ლინი, T.I., და will.i.am.

## სიმღერების სია
ინფორმაცია აღებულია ალბომის ანოტაციიდან.

;შენიშვნები
* აღნიშნავს ვოკალის პროდიუსერს
* აღნიშნავს თანაპროდიუსერს
* აღნიშნავს დამატებით პროდიუსერს
* აღნიშნავს რემიქსის ავტორს

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### ყოველთვიური ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
|-
!scope="row"| სამხრეთი კორეა
|
|1,880
|-
!scope="row"|აშშ
|
| 260,000
|-

## სქოლიო
კატეგორია:პოპ-ალბომები
კატეგორია:2013 წლის ალბომები
კატეგორია:ბრიტნი სპირსის ალბომები
კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:Sony Music Entertainment-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები will.i.am-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები უილიამ ორბიტის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Diplo-ს პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები დავიდ გეტას პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Dr. Luke-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ნიკი რომეროს პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Cirkut-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ჩიკო ბენეტის პროდიუსერობით
ალუდა ქეთელაური (მომღერალი)

**ალუდა ქეთელაური** (დ. 15 ნოემბერი, 1987 — გ. 12 ივნისი, 2012) — ქართველი მომღერალი და პოეტი.  

ალუდა წარმოშობით დუშეთიდან იყო და თბილისში მეგობართან ერთად ცხოვრობდა. ჯგუფი „მეხუთე სეზონი“, რომელშიც იგი გამოდიოდა, ხალხურ სიმღერებს ასრულებდა. 

ალუდა 2012 წლის 12 ივნისს გარდაიცვალა. სიკვდილის ზუსტი მიზეზი უცნობია, თუმცა სახელდებოდა როგორც თვითმკვლელობა, ასევე ნარკოტიკების მოხმარება. ის 16 ივნისს დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაკრძალეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი
G.U.Y.

**G.U.Y.** (აკრონიმი: , ) — ამერიკელ პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა მესამე სტუდიური ალბომიდან *Artpop* (2013). სიმღერის ავტორები და პროდიუსერები არიან თავად გაგა და DJ Zedd. იგი გამოიცა, როგორც ალბომის მესამე სინგლი იტალიაში, გაგას 28-ე დაბადების დღეზე 2014 წლის 28 მარტს, ლეიბლზე Streamline Records, ხოლო აშშ-ში გამოიცა 2014 წლის 8 აპრილს ,ლეიბლზე Interscope Records. სიმღერა არის ელექტრონული საცეკვავო ჟანრის და შეიცავს ინდუსტრიული, R&B, და ჰაუს მუსიკის ელემენტებს.

სიმღერამ კრიტიკოსების მხრიდან მიიღო სხვადასხვა შეფასება, მათ შეაქეს მელოდია და გაგას ვოკალი, მაგრამ გააკრიტიკეს სიმღერის ტექსტში გამოყენებული სტერეოტიპები. სიმღერა გახდა კომერციულად წარუმატებელი, მან მიაღწია ჩარტების სათავეში რამდენიმე ქვეყანაში. სიმღერამ ბილბორდის ცხელ ასეულში დაიკავა 76-ე პოზიცია და გახდა გაგას ყველაზე წარუმატებელი სიმღერა.

გაგამ სიმღერაზე მუსიკალური ვიდეო გადაიღო კალიფორნიის შტატის ქალაქ სან-საიმონში მდებარე ლენდმარკის ვილაში Hearst Castle. ადმინისტრაციის განცახდებით გაგამ ვილის საქველმოქმედო ფონდში გადარიცხა სოლიდური თანხა, რის შემდგომაც კალიფორნიის შტატის მთავრობამ მას დართო კომერცილუი ვიდეოს გადაღების უფლება ვილის ტერიტორიაზე. ვიდეოს გადაღებები მიმდინარეობდა ექვსი დღის განმავლობაში. ვიდეოს რეჟიროი არის თავად გაგა და იგი არის 11 წუთიანი. ვიდეოს დასაწყისში გაგა არის მითოლოგიური ფრინველ ფენიქსის როლში და ნაჩვენებია თუ როგორ დაეცა იგი და შემდგომ როგორ აღსდგა თავის მიმდევრებთან ერთად ნეპტუნის აუზში. ძალების აღდგენის შემდგომ გაგა იწყებს შურისძიებას იმ მამაკაცების მიმართ, რომლებსაც იგი მხოლოდ ფულის გამო სჭირდებოდათ და მისი დაცემის შემდგომ მიატოვეს იგი, გაგა ცვლის მათ კლონით სახელად *G.U.Y.*, კლონში გაერთიანებულია იესო ქრისტეს, მაჰათმა განდის, მაიკლ ჯექსონის და ჯონ ლენონის დნმ. კლიპის დასასრულს გაგა ათავისუფლებს მუსიკალურ ინდუსტრიას და ქმნის საზოგადოებას, რომელიც ემსახურება ხელოვნებას. ვიდეომ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა დადებითი შეფასება და აღნიშნეს გაგას სარეჟისორო ნამუშევარი. გაგამ სიმღერა რამოდნიმეჯერ შეასრულა ცოცხლად მათ შორის თავის შვიდ დღიან სარეზიდენციო შოუზე Roseland Ballroom-ში და მეოთხე მსოფლიო ტურზე ArtRave: The Artpop Ball.

## სიმღერების სია
***ციფრული ჩამონატვირთი**
# "G.U.Y." – 3:52

***ციფრული რემიქსების ალბომი**
# "G.U.Y." (St. Lucia Remix) – 5:29
# "G.U.Y." (Rami Samir Afuni Remix) – 4:28
# "G.U.Y." (Wayne G Throwback Anthem) – 7:53
# "G.U.Y." (Lovelife Remix) – 3:15
# "G.U.Y." (KDrew Remix) – 4:45

## გამოცემების ისტორია
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის სინგლები
კატეგორია:2013 წლის სიმღერები
კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით
კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით
კატეგორია:Interscope Records-ის სინგლები
კლოდ ჟოზეფ რუჟე დე ლილი

**კლოდ ჟოზეფ რუჟე დე ლილი** (; დ. 10 მაისი 1760, ლონ-ლე-სონე, იურა — გ. 26 ივნისი 1836, შუაზი-ლე-რუა, სენა და უაზა) — ფრანგი პოეტი და კომპოზიტორი. 1792 წელს დაწერა მუსიკა და სიტყვები რევოლუციური ჰიმნისათვის „მარსელიეზა“. დაწერილი აქვს ასევე რამდენიმე სიმღერა მარსელიეზას სტილში. 

იაკობინელების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ იგი გადააყენეს თანამდებობიდან, დაადანაშაულეს კონტრრევოლუციურ მოღვაწეობაში და დააპატიმრეს. ციხიდან გაათავისუფლეს 1794 წელს რობესპიერის ხელისუფლების დამხობის შემდეგ.

გარდაიცვალა 1836 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Biographie 
* Documents, dossiers et informations sur le site de la mairie de Lons-le-Saunier 
* Documents 
* Quelques partitions de Rouget de Lisle, extraites des "50 Chants Français"

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1760
კატეგორია:გარდაცვლილი 1836
გერნიკა

**გერნიკა** (ესპანურ ენაზე სრული ოფიციალური სახელია — **გერნიკა-ი-ლუნო**, , ბასკურად — **გერნიკა-ლუმო**, ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბისკაიის პროვინციაში ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანება. ფართობი 8,6 კმ². მოსახლეობა— 16 295  კაცი (2010 წ.). მდებარეობს ბილბაოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა 1366 წელს პრინც ტელიო კასტილიელის მიერ. 1937 წლის 26 აპრილს ქალაქი გერმანელებმა დაბომბეს, რასაც პაბლო პიკასომ მიუძღვნა თავისი ტილო „გერნიკა“.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბისკაიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальная страница 
* Герника: электронный журнал о баскской культуре, ISSN 1998-5096 

კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
გერნიკის დაბომბვა

მინი|300პქ|გერნიკის ნანგრევები
**გერნიკის დაბომბვა** — გერმანიის ლუფტვაფეს მიერ 1937 წლის 26 აპრილს ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქ გერნიკის დაბომბვა.

გენრიკა ბასკეთის ისტორიული და კულტურული ქალაქია. 1937 წელს ქალაქი გადავიდა რესპუბლიკელების ხელში. დაბომბვის შედეგად გაჩნდა ხანძარი, რომელმაც გაანადგურა ქალაქის უდიდესი ნაწილი. ქალაქის დაბომბვას პაბლო პიკასომ მიუძღვნა თავისი ტილო „გერნიკა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Сулайка Й. Незавершенное наследие Герники: фон Рихтгофен, Айта Пачи и Ленин (часть I) // Герника: журнал о баскской культуре. 2010. № 3 
* Сулайка Й. Незавершенное наследие Герники: фон Рихтгофен, Айта Пачи и Ленин (часть II) // Герника: журнал о баскской культуре. 2010. № 4 

კატეგორია:ესპანეთის სამოქალაქო ომი
საიდუმლო პოლიცია

**საიდუმლო პოლიცია** — სახელმწიფო ძალოვანი ორგანო ან გასამხედროებული ორგანიზაცია, რომლის მთავარი დანიშნულებაა დაიცვას მმართველი რეჟიმი შინაგანი საფრთხეებისაგან, მათ შორის სახელმწიფო გადატრიალებებისაგან. 

## საიდულო პოლიცია სხვა ქვეყნებში 
## რესურსები ინტერნეტში 
*High Policing: The Protection of National Security
*MSNBC - Domestic spying vs. secret police

კატეგორია:პოლიტიკური რეპრესიები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1984

**ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1984** — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მე-7 საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა საფრანგეთში 12 ივნისიდან 27 ივნისამდე. გაიმარჯვა საფრანგეთის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში ესპანეთი დაამარცხა.

## კვალიფიკაცია 
*საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1982 წლის მაისიდან 1983 წლის დეკემბრამდე.*

## შედეგები 
მინი|300px|ფინალური ეტაპის მონაწილეები
### ჯგუფური ეტაპი 
#### ჯგუფი A 
#### ჯგუფი B 
### პლეი-ოფი 
#### ფინალი
## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1984 RSSSF-ზე.

1984
ბელავერი

**ბელავერი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ქალაქებს: სვინფორდსა და კასლბარს შორის, ფოქსფორდთან ახლოს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეიოს საგრაფო

## სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ფარგლის თანავარსკვლავედი

მინი|ფარგლის თანავარსკვლავედი 
**ფარგლის თანავარსკვლავედი** () — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი 3,2 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. საქართველოდან არ ჩანს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ფარის თანავარსკვლავედი

მინი|ფარის თანავარსკვლავედი 
**ფარის თანავარსკვლავედი** () — ცის ეკვატორთან მდებარე თანავარსკვლავედი. არ შეიცავს მე-4 ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე უფრო ბრწყინვალე ვარსკვლავებს. დაკვირვების ყველაზე ხელსაყრელი პირობებია ივნის-ივლისში. შეიცავს 28 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. ჩანს საქართველოდანაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ევანესენსის დისკოგრაფია

ევანესენსმა გამოუშვა სამი სტუდიური ალბომი, ერთი საკონცერტო ალბომი, სამი EP, 11 სინგლი და 11 მუსიკალური ვიდეო. ჯგუფმა 25 მილიონზე მეტი ჩანაწერი გაყიდა.

ევანესენსი შეიქმნა 1995 წელს ემი ლისა და ბენ მუდის მიერ. ჯგუფი ადგილობრივი პოპულარობით იღებდა სიამოვნებას, სანამ  2003 წელს ალბომ *Fallen*-ს გამოსცემდა. *Fallen* კომერციულ წარმატებად იქცა. ალბომიდან გამოვიდა სინგლები, ქცეული ჰიტებად  - Bring Me to Life, Going Under, My Immortal, Everybody's Fool. ალბომმა ბილბორდ 200-ის ჩარტებში მე-3 ადგილი დაიკავა, მსოფლიო მასშტაბით კი მისი 17 მილიონზე მეტი ასლი გაიყიდა. ევანესენსმა ალბომის დამსახურებით 2004 წელს ორი გრემის ჯილდო მიიღო.

მეორე ალბომი, *The Open Door*, გამოვიდა 2006 წელს და თავიდანვე ხუთი საერთაშორისო ჩარტის, რომლებშიც *ბილბორდის* ჩარტებიც არის მოქცეული, ლიდერი გახდა. მან ხუთივე ჩარტში პირველი ადგილი დაისაკუთრა. მსოფლიო მასშტაბით ალბომის 5 მილიონზე მეტი ასლი გაიყიდა.

*Evanescence* მათი მესამე სტუდიური ალბომია, რომელიც გამოშვებულ იქნა 2011 წლის 11 ოქტომბერს. სადებიუტო კვირაში ისიც ბილბორდ 200-ის ჩარტების ლიდერი გახდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ევანესენსი
კატეგორია:დისკოგრაფიები
ტუმბოს თანავარსკვლავედი

მინი|ტუმბოს თანავარსკვლავედი 
**ტუმბოს თანავარსკვლავედი** () — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. არ შეიცავს მეოთხე ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე ბრწყინვალე ვარსკვლავებს. დაკვირვებისათვის საუკეთესო პირობებია თებერვალში. ჩანს საქართველოდანაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ქნარის თანავარსკვლავედი

მინი|ქნარის თანავარსკვლავედი 
**ქნარის თანავარსკვლავედი** () — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის — ვეგას — ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 0,0. დაკვირვებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობებია ივლის-აგვისტოში. ჩანს საქართველოს ტერიტორიიდანაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ფოცხვრის თანავარსკვლავედი

მინი|ფოცხვრის თანავარსკვლავედი 
**ფოცხვრის თანავარსკვლავედი** () — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 3,1. დაკვირვებისათვის საუკეთესო პირობებია იანვარ-თებერვალში. შეიცავს 92 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. ჩანს საქართველოდანაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ფიალის თანავარსკვლავედი

მინი|ფიალის თანავარსკვლავედი
**ფიალის თანავარსკვლავედი** () — თანავარსკვლავედი ცის სამხრეთ ნახევარსფეროზე. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 3,6. დაკვირვებისათვის საუკეთესო პირობებია მარტში. შეიცავს 20 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. ჩანს საქართველოდანაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები