open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ავლევის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ავლევის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევში. დგას სოფლის ცენტრში, გზის პირას, ძველ სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (11,8 X 5,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვიშაქვით, შენობის კუთხეები ამოყვანილია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით, ხოლო კარ-სარკმლების წირთხლები რუხი ფერის ბაზალტით. მოგვიანებით ჩატარებული შეკეთებისას კედლების ზედა ნაწილები, კამარა და კონქი აღდგენილია აგურით. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ფართო ნიშია. ერთი სარკმელი ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთშია. დარბაზის გრძივი კედლების ორ წყვილ მარტივ პილასტრს კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობოდა. შეკეთებისას საბჯენი თაღები აღარ განუახლებიათ და კამარა უშუალოდ გრძივ კედლებზე გადაუყვანიათ, კამარაში და კონქში მცირე ქვევრი-რეზონატორები ჩაუდგამთ.

ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე გამოსახულია მცირე რელიეფური ჯვარი. ფასადები დასრულებული იყო ქვიშაქვის თაროსებრი ლავგარდნით.
ეკლესიაზე დასავლეთიდან მიშენებულია ორსართულიანი, აგურით ნაგები სამრეკლო, რომლის პირველი სართულის კვერცხისებრი ბოლოწაკვეთილი გუმბათოვანი გადახურვა ეყრდნობა ეკლესიის დასავლეთ კედელზე მიშენებულ ორ ნახევარსვეტს და ორ თავისუფლად მდგომ ბოძს. სამრეკლოს მეორე სართული (სწორკუთხა ბოძებზე დაყრდნობილი, ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი ღია ფანჩატური) აღმართულია პირველი სართულის კვადრატულ ბაქანზე. ფანჩატურს კვერცხისებრი აზიდული გუმბათი აქვს და გადახურულია თუნუქის პირამიდული სახურავით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ავლევის ღვთისმშობლის ეკლესია 

კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

**გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ კნოლევში, სოფლის ზედა უბანში, ძველ სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 1972 წელს ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა ეკლესია შეაკეთეს — აღადგინეს კამარა, კონქი, კედლების ზედა ნაწილები, შიგნიდან და გარედან შელესეს, შეათეთრეს და გადახურეს. დასავლეთ კედლის თავზე პატარა სამრეკლო დადგეს.

ეკლესია დარბაზულია (8,8 X 5,6 მ). ძველი ნაწილები ნაგებია მოზრდილი ნატეხი ქვიშაქვით, შეკეთების დროს ნახმარია რიყის ქვა და აგურიც. შიგნიდან და გარედან არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია, ხოლო მის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის ნიში. საკურთხევლის იატაკი არდაბაგით არის გამოყოფილი და შემაღლებულია. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილ პილასტრს ეყრდნობა საბჯენი თაღი, რომლის ქუსლებთან ქვიშაქვის თაროსებრი იმპოსტებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ყირგიზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ყირგიზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***ყირგიზეთის სსრ*** () — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი ფრუნზე.

1924 წლის 14 ოქტომბერს ჩამოყალიბდა, როგორც ყარა-ყირგიზეთის (1925 წლიდან ყირგიზეთის) აო და შედიოდა რუსეთის სფსრ-ს შემადგენლობაში. 1926 წლიდან ეწოდება ყირგიზეთის ასსრ, ხოლო 1936 წლის 5 დეკემბრიდან ყირგიზეთის სსრ და მოკავშირე რესპუბლიკის სტატუსით შეუერთდა სსრკ-ს. მდებარეობდა შუა აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ესაზღვრებოდა ყაზახეთის სსრ, უზბეკეთის სსრ, ტაჯიკეთის სსრ და ჩინეთი. ფართობი 198,5 ათ. კმ². მოსახლეობა 3 074 ათ. კაცი (1972). დედაქალაქი - ქ. ფრუნზე.

იყოფოდა 3 ოლქად და 8 რაიონად. რესპუბლიკაში იყო 15 ქალაქი და 35 დაბა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყირგიზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

*
კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია
კატეგორია:სსრკ-ის რესპუბლიკები
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ვიკიმაპია

**ვიკიმაპია** (WikiMapia) — ინტერნაციონალური უფასო ვებ-საიტი; გეოგრაფიული ონლაინ-ენციკლოპედია, რომლის მიზანია ონლაინ-რუკაზე დედამიწის გეოგრაფიული ობიექტების აღნიშვნა და აღწერა. ვიკიმაპია შეიცავს ინტერაქტიულ რუკას. პროექტი დააარსეს ალექსანდრე კორიაკინმა და ევგენი საველიევმა 2006 წლის 24 მაისს. ამჟამად ვიკიმაპიაში დარეგისტრირებულია 1,5 მლნ. მომხმარებელი და რუკაზე დამატებულია 19,5 მილიონზე მეტი ობიექტი (ოქტომბერი, 2012). ვიკიმაპიის რუკებზე გამოსახულია მთები, მდინარეები, ტბები, წყალსაცავები, ქალაქები და სხვ. ვიკიმაპია იყენებს ვიკის თავისუფალი რედაქტირების პრინციპს, თუმცა ფონდ ვიკიმედიას არ აქვს კავშირი ამ პროექტის გაშვებასთან. ვიკიმაპია არ წარმოადგენს ფონდს, იგი არსებობს კომერციული კომპანიის ხარჯზე და შემოსავალს იღებს რეკლამებიდან. ვიკიმაპიაში არსებული მონაცემები ხელმისაწვდომია საერთო მოხმარებისთვის და ვრცელდება Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. პროექტის ლოზუნგია „აღვწეროთ მთელი სამყარო!“ (ინგ. Let’s describe the whole world!)

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* Wikimapia Wiki 
* ვიკიმაპიის ოფიციალური ბლოგი  

კატეგორია:ვიკი
კატეგორია:ვებ 2.0
კატეგორია:რუკები
კატეგორია:ვებ-კარტოგრაფია
მორეის დესპოტატი

250px|მინიატიურა|მორეის დესპოტატი 1450 წელს
**მორეის დესპოტატი** — საბერძნეთში (პელოპონესი) ბიზანტიის სამფლობელოების პირობითი სახელი (XIII საუკუნიდან ეწოდება მორეი). XIII საუკუნეში მორეის დესპოტატი ბიზანტიის იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო, XIV საუკუნის შუა ხანიდან მას დესპოტის ტიტულით მართავდნენ ბიზანტიის იმპერატორის უახლოესი ნათესავები, პალეოლოგოსების დინასტიის წარმომადგენლები და მორეის დესპოტატი ფაქტობრივად დამოუკიდებელი იყო. 1460 წელს დესპოტატი ოსმალთა იმპერიამ დაიპყრო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
უძრახელა

**უძრახელა** () — მერქნიან მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. ბუჩქები ან პატარა ხეებია. მეტწილად ყვითელი ან ვარდისფერი. 

70-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყლების უდაბნოებსა და სტეპებში, ხშირად — ბიცობიან ადგილებსა და  ბარხანებზე, კლდეებზე, ნაზვავებზე, ტყის პირებსა და გამეჩხერებულ ტყეებში.  

საქართველოში მხოლოდ 1 სახეობაა — დიდყვავილა უძრახელა (); იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში. უძრახელას გვარის 20-მდე სახეობა შეტანილია კულტურაში. კარგად იტანს კრეჭას, იყენებენ ცოცხალ ღობედ, ადვილად მრავსლდება თესლით. 

მისი ზოგიერთი სახეობის ქერქისაგან იღებენ ლაფნის უხეშ ბოჭკოს და ინდიგის ტიპის საღებავს. მერქანს სახარატო ნაკეთობებისათვის იყენებენ, თესლიდან ზეთს ხდიან. უძრახელას ყველა სახეობა თაფლოვანია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფარვანასებრნი
Astrantia major

**ვარსკვლავა** () — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა (Apiaceae) ოჯახისა. იზრდება ერთეულად ან კორომებად, სწორმდგომი, ნაკლებად დატოტვილი 30-70 სმ სიმაღლის ღეროთი. ფოთოლი ბაზალური, დაკბილული, ყვავილი ვარსკვლავისებრი ქოლგისებრი თავაკია, თეთრი, მოწითალო ვარდისფერი ან მეწამული. 

გავრცელებულია ევროპასა და აზიის სუბალპურ და ალპურ ველებსა და ტყისპირებზე. გამხმარი სახით მთის სოფლებში იყენებდნენ ჩაიდ.

## ლიტერატურა
* Die große Pflanzen-Enzyklopädie, Bd.1., S. 154.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავა
ლისანდრო ლოპესი

**ლისანდრო ლოპესი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ლისანდრო** (; დ. 2 მარტი, 1983; ბუენოს-აირესის პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი. იცავს არგენტინის პრიმერა დივიზიონის მონაწილე „რასინგ კლუბის“ ღირსებას.

## საკლუბო კარიერა
ლისანდრომ კარიერა დაიწყო „რასინგ კლუბში“, არგენტინის პირველ დივიზიონში. პირველ გუნდში მისი დებიუტი შედგა 19 წლის ასაკში.

2005 წლის აპრილში ლისანდრომ კონტრაქტი გააფორმა პორტუგალიურ „პორტუსთან“ 2,3 მილიონი ევროს სანაცვლოდ თანამემამულე ლუჩო გონსალესთან ერთად.

ქარიმ ბენზემას მადრიდის „რეალში“ გადასვლის შემდეგ, ლოპესი გადავიდა ლიგა 1-ს კლუბ „ლიონში“, 2009 წლის ზაფხულში. 8 აგვისტოს ლოპესმა თავის სადებიუტო მატჩში გაიტანა „ლე მანის“ კარში თავისუფალი დარტყმით, მატჩის მიწურულს. ის მატჩი ფრედ, 2-2 დასრულდა.

## სანაკრებო კარიერა
2005 წელს ლოპესი არგენტინის ნაკრებში გამოიძახა მთავარმა მწვრთნელმა ხოსე პეკერმანმა და დებიუტი შედგა მექსიკასთან 1-1 დასრულებულ მატჩში, 10 მარტს.

2009 წლის 12 აგვისტოს ლისანდრომ ნაკრების მაისურით გოლი გაიტანა რუსეთის ნაკრებთან 3-2 მოგებულ მატჩში, მოსკოვში.

## მიღწევები
### საკლუბო
;პორტუ
*პრიმეირა ლიგა: 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09
*პორტუგალიის თასი: 2005–06, 2008–09
*პორტუგალიის თასი: 2006

;ლიონი
*საფრანგეთის თასი: 2011–12

;ინტერნასიონალი
* გაუშუს ლიგა: 2015

### ინდივიდუალური
*არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: ბომბარდირი (2004)
*პრიმიერა ლიგა: ბომბარდირი (2007–08)
*პორტუგალიის სუპერთასი: თვის ფეხბურთელი: იანვარი 2008, თებერვალი 2008, პორტუგალიის წლის ფეხბურთელი 2008
*ლიგა 1: თვის ფეხბურთელი: აგვისტო 2009; წლის ფეხბურთელი 2010; წლის გუნდი 2009–10

## საკლუბო სტატისტიკა
## ლიტერატურა 
*  
*  
*  

## რესურსები ინტერნეტში
*არგენტინის ჩემპიონატის სტატისტიკა 
*სტატისტიკა და პროფილი Zerozero-ზე
*სტატისტიკა ForaDeJogo-ზე 
*PortuGOAL-ის პროფილი  
*Guardian Stats Centre 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ესპანელი არგენტინელები
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები
კატეგორია:კატარის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინტერნასიონალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***ყაზახეთის სსრ*** () — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი ალმა-ათა.

1920 წლის 26 აგვისტოს ჩამოყალიბდა, როგორც ყირგიზეთის ასსრ და შედიოდა რუსეთის სფსრ-ს შემადგენლობაში. 1936 წლის 5 დეკემბერს ეწოდა ყაზახეთის სსრ და მოკავშირე რესპუბლიკის სტატუსით შეუერთდა სსრკ-ს. მდებარეობდა საბჭოთა კავშირის აზიური ნაწილის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრებოდა რსფსრ, თურქმენეთის სსრ, უზბეკეთის სსრ, ყირგიზეთის სსრ და ჩინეთი. მოკავშირე რესპუბლიკებს შორის ფართობით მეორე იყო რსფსრ-ის შემდეგ, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მესამე რუსეთისა და უკრაინის სსრ-ს შემდეგ. ფართობი 2717,3 ათ. კმ². მოსახლეობა 13 470 ათ. კაცი (1972). დედაქალაქი — ქ. ალმა-ათა.

იყოფოდა 17 ოლქად და 203 რაიონად. რესპუბლიკაში იყო 80 ქალაქი და 172 დაბა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია


კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
კატეგორია:სსრკ-ის რესპუბლიკები
კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
კოდას წმინდა ელიას ეკლესია

**კოდას წმინდა ელიას ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატოცში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით. თარიღდება ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6 X 4,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენებულია თლილი ქვა. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის კამაროვანი გადახურვა სატრიუმფო თაღს და გრძივ კედლებს ეყრდნობა. ფასადებს შემოკლებული აქვს თლილი ქვის ლავგარდანი. ეკლესია გადახურულია ფილაქვის ორფერდა სახურავით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კოდას წმინდა ელიას ეკლესია

კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ცერონისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია

**ცერონისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6 X 4,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია. შესასვლელი დასავლეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია, რომელიც გარეთ მკვეთრად ვიწროვდება. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე სწორკუთხა ნიშია. ასეთივე ნიშია ჩრდილოეთ კედელშიც. კიდევ ერთი სარკმლის კვალი შემორჩენილია სამხრეთით. ფასადები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესიას სამხრეთით ჰქონია პატარა სწორკუთხა მინაშენი (შემორჩენილია მცირე ნაწილი), რომელსაც შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პასტერ ბიზიმუნგუ

**პასტერ ბიზიმუნგუ** (; დ. 1950, გიზენის პრეფექტურა) — რუანდის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1994 წლის 19 ივლისიდან 2000 წლის 23 მარტამდე. ეთნიკურად ჰუტუ.

მას შემდეგ, რაც მთავრობის ბრძანებით მოკლეს მისი ძმა, პასტერ ბიზიმუნგუ შეუერთდა რუანდის პატრიოტულ ფრონტს. 1994 წელს, გენოციდისა და სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ საჭირო გახდა დროებით მთავრობაში ჰუტუს წარმომადგებნლების გაწევრიანება, რადგან ჰუტუ წარმოადგენდა ეთნიკურ უმრავლესობას. ამის წყალობით რუანდის პრეზიდენტი გახდა პასტერ ბიზიმუნგუ, ვიცე-პრეზიდენტი და თავდაცვის მინისტრი კი ეთნიკურად ტუტსი პოლ კაგამე. პრეზიდენტსა და ვიცე-პრეზიდენტს შორის ბევრ საკითხში აშკარა უთანხმოება იყო. 2000 წელს ბიზიმუნგუს შემდეგ პრეზიდენტი გახდა პოლ კაგამე. 2001 წელს პასტერ ბიზიმუნგუმ დააარსა პარტია დემოკრატიული განახლებისათვის. 2002-2004 წლებში ის შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა, 2004 წელს კი რუანდის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ მას 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა  მიუსაჯა შეიარაღებული ფორმირებების ჩამოყალიბების მცდელობის ბრალდებით. 2006 წლის 17 თებერვალს რუანდის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ ის უდანაშაულოდ ცნო და 2007 წლის 6 აპრილს გაათავისუფლა, რასაც მოჰყვა ბოდიშის მოხდა პრეზიდენტ კაგამეს მხრიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
*რუანდის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* პასტერ ბიზიმუნგუს ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:რუანდის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
კვეტ მასირე

250px|მინიატიურა|კვეტ მასირე
**კვეტ კეტუმილე ჯონი მასირე** (; დ. 23 ივლისი, 1925, კანე, ბოტსვანა — გ. 22 ივნისი, 2017, გაბორონე, ბოტსვანა) — ბოტსვანის მეორე პრეზიდენტი 1980 წლის 13 ივლისიდან 1998 წლის 31 მარტამდე.

მუშაობდა სკოლის მასწავლებლად. 1962 წელს გახდა ბოტსვანის დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1966 წელს ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა მისი პირველი ვიცე-პრეზიდენტი. მას შემდეგ რაც ქვეყნის პრეზიდენტი სერეტსე კჰამა გარდაიცვალა, 1980 წლის 18 ივლისს მასირე გახდა პრეზიდენტი. მისი შემცვლელი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე გახდა ლენელეტსე სერეტსე. მასირე ძირითადად აგრძელებდა მისი წინამორბედის პოლიტიკას. 1991 წელს დაჯილდოვდა წმინდა მიხეილისა და გიორგის ორდენით და მიენიჭა რაინდის წოდება. 1998 წელს ის გადადგა, რის შედეგადაც ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი გახდა ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ფესტუს მოგაე. კეტუმილე ჯონი მასირე ამის შემდეგ მონაწილეობდა  სამშვიდობო მისიებში კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და ლესოთოში.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოტსვანის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* კვეტ მასირე

კატეგორია:ბოტსვანის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
ოროველა (სინგლი)

**ოროველა** — ანსამბლ ვია 75-ის სინგლი. გამოიცა 1976 წელს. შეტანილია 4 სიმღერა.

## სიმღერების სია
# ოროველა
# დრო
# გაზაფხული
# თბილისი

## სქოლიო 
კატეგორია:ვია 75-ის სიმღერები
კატეგორია:1976 წლის სინგლები
ვოლოსოვო

**ვოლოსოვი** () — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვოლოსოვის საქალაქო დასახლებისა და ვოლოსოვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს რაიონის ცენტრალურ ნაწილში, სანქტ-პეტერბურგიდან სამხრეთ-დასავლეთით 43 კილომეტრში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქში 12 161 ადამიანი ცხოვრობდა, ქალაქი ვოლოსოვოს რაიონის ყველაზე მრავალრიცხოვანი ქალაქია.

ტერმინი „ვოლოსოვი“, ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, მომდინარეობს ადგილობრივი წარმართული ხალხისგან, მათ ერთ-ერთ ღმერთს ერქვა — ვოლოსა (ველოსა), რომელიც მესაქონლეობის მფარველი ღვთაება იყო.

პირველად ტერმინ „ვოლოსოვი“ ნახსენებია XVI საუკუნეში ჩატარებული, 1508 წლის აღწერაში. 1927 წელს ქალაქი ამავე სახელწოდების რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. 1936 წლის მონაცემებით, ვოლოსოვის სოფსაბჭოს შემადგენლობაში შედიოდა: 17 დასახლებული პუნქტი, 483 სასოფლო-სამეურნეო გაერთიანება და 7 კოლმეურნეობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* „ვოლოსოვის საქალაქო დასახლება“ ოფიციალური საიტი
* ვოლოსოვი ენციკლოპედია «ჩემი ქალაქი»
* ვოლოსოვის რუკა
* ვოლოსოვის საქალაქო დასახლების გერბი

## სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
ვია-75 (სინგლი)

**ვია-75** — ანსამბლ ვია 75-ის სინგლი. გამოიცა 1980 წელს. შეტანილია 3 სიმღერა.

## სიმღერების სია
#Где эта девушка? (Т.Шоймош-М.Малек)
#Выбор пути (Т.Налеп-С.Лоэбль)
#Афрокубинские ритмы (обр.Р.Бардзимашвили)

## სქოლიო 
კატეგორია:ვია 75-ის სიმღერები
კატეგორია:1976 წლის სინგლები
ფსიკვა

**ფსიკვა**, **დიდი ფსიკვა** — მთის ტბა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2401 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,04 კმ², აუზის ფართობი 0,49 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 15,5 მ, წყლის მოცულობა უდრის 0,21 მლნ. მ³-ს.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
მატარამი (ქალაქი)

**მატარამი** () — დასავლეთი მცირე ზონდის კუნძულების პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს დასავლეთი ლომბოკის სარეგენტოში (Kabupaten Lombok Barat), რომელიც მოიცავს კუნძულ ლომბოკის დასავლეთ ნაწილს. ის ასევე არის პროვინციის უდიდესი ქალაქი და მისი მოსახლეობა 2008 წლის აღწერის მიხედვით შეადგენს 402,296 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kabupaten Lombok Utara the Regency of North Lombok 
* Kabupaten Lombok Tengah, the Regency of Central Lombok
* Kabupaten Lombok Timur, the Regency of East Lombok 
* Kabupaten Lombok Barat, the Regency of West Lombok
* Nusa Teggara Barat, West Nusa Teggara 
* Kota Mataram, City of Mataram
* Media Jasa Wisata Tours & Travel, Lombok Travel Partner 

## სქოლიო 
კატეგორია:ლომბოკი
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
აგათინოსი

**აგათინოსი** (, ) იყო გამოჩენილი ძველი ბერძენი ექიმი, დამაარსებელი ახალი სამედიცინო მიმდინარეობისა, რომელსაც მან უწოდა სახელი „ეპისინთეტიკოსები“. 

იგი დაიბადა სპარტაში და ალბათ ცხოვრობდა ჩვენი წელთაღრიცხვით პირველ საუკუნეში, რადგანაც იგი იყო ათენეუს კილიკიელის მოსწავლე და არქიგენესის მასწავლებელი. გადმოცემით, აგათინოსი ერთხელ უძილობისგან დელირიუმში ჩავარდა, რომლისგანაც იგი თავისმა მოსწავლემ, არქიგენესმა გამოიყვანა შემდეგი მეთოდით: თავი შეუფუთა თბილი ზეთის საფენების დიდი რაოდენობით. 

აგათინოსი ხშირად ციტირდება გალენთან, რომელიც მას პნევმატიკოსების სკოლის წარმომადგენლად მოიხსენიებს.  აგათინოსის შრომები არ შემონახულა. მისი მიმდინარეობის ზუსტი შეხედულებები უცნობია და, როგორც ჩანს, ემსგავსებოდა ეკლექტიკოსების სკოლის შეხედულებებს.

## ლიტერატურა 
* წინამდებარე სტატიაში ჩართულია ტექსტი საჯარო დომენში ამჟამად დაცული პუბლიკაციისაგან: Smith, William, ed. (1867). "article name needed". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology.
* Kudlien, Fridolf (1970). "Agathinus, Claudius". Dictionary of Scientific Biography. 1. New York: Charles Scribner's Sons. pp. 74–75. ISBN 0-684-10114-9.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ექიმები
ბესო კალანდაძე

**ბესიკ (ბესო) კალანდაძე** (დ.8 დეკემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი მომღერალი, ბას-გიტარისტი და ბიზნესმენი.

დაიბადა 1956 წელს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიური ფაკულტეტი. პროფესიონალური მუსიკალური კარიერა დაიწყო 1974 წელს, როდესაც მიიწვიეს სოლისტ-ვოკალისტად სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრ „რერო“-ში. 1978 წელს ბესო კალანდაძე გადავიდა „ვია 75“-ში, სადაც დაჰყო 1986 წლამდე, ჯგუფის დაშლამდე. „ვია 75“-ში შეასრულა პოპულარული ჰიტები: „ტირიფები“, „თეთრი ღამე“ „გიორგობის თვე“ და სხვა. ასევე იყო ანსამბლის არანჟირების ავტორი.

„ვია 75“-ის დაშლის შემდეგ, ბესო კალანდაძე თავის ძირითად სპეციალობას დაუბრუნდა. 1990-იან წლებში კვლავ სცენას დაუბრუნდა და ახალი არანჟირებით  ჩაწერა ძველი ჰიტები.

ამჟამად  მოღვაწეობს კვლავ „ვია 75“-ში, არის ჯგუფის ბას-გიტარისტი და ვოკალისტი. ანსამბლი აღდგა 2011 წელს, გამოუშვა ალბომი კომპაქტ-დისკის სახით. რამდენიმე კონცერტი გამართა საქართველოს ტერიტორიაზე. 2011 წლის მიწურულს გაიხსნა „ვია 75“-ის ვარსკვლავი ფილარმონიის საკონცერტო დარბაზის წინ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ვია 75
ბ
ლომბოკი

**ლომბოკი** — კუნძული დასავლეთი მცირე ზონდის კუნძულების პროვინციის შემადგენლობაში. წარმოადგენს მცირე ზონდის კუნძულების ნაწილს. ლომბოკი დასავლეთიდან ლომბოკის სრუტით ემიჯნება ბალის, ხოლო აღმოსავლეთით  ალას სრუტით სუმბავას. აქვს მომრგვალებული ფორმა და სამხრეთ-დასავლეთით ერთი ნახევარკუნძული — სეკოტონგი. მისი სიგრძე დაახლოებით 70 კმ-ს შეადგენს, ხოლო ფართობი 4 725 კმ²-ს. კუნძულზე მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქი მატარამი, რომელიც ამავე დროს კუნძულის უდიდეს ქალაქს წარმოადგენს.  

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tropenmuseam Collection of historic photos from Lombok
* Lombok Indonesia Tourism
* Mount Rinjani Lombok National Park 
* COLLECTIE TROPENMUSEUM, Collection of historic photos from Lombok
* NY Times on Lombok
* The Australian reports on Lombok: The New Bali 
* Kabupaten Lombok Utara the Regency of North Lombok 

კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:ლომბოკი
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ბენკულუ

**ბენკულუ** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **სამხრეთ-დასავლეთი სუმატრა** — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმატრის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპირო ზოლში. ესაზღვრება დასავლეთ სუმატრის, ჯამბის, სამხრეთ სუმატრისა და ლამპუნგის პროვინციებს. დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია ბენკულუ. წარსულში აქ განლაგებული იყო დიდი ბრიტანეთის გარნიზონი. პროვინცია ასევე მოიცავს კუნძულ ენგანოს.

2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ბენკულუს მოსახლეობა 1 800 500 ადამიანს შეადგენს,, საიდანაც 875 663 მამაკაცია, 837 730 კი ქალი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:ბენკულუ
კატეგორია:1967 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
ბანტენი

**ბანტენი** — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ იავის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. წარსულში მიეკუთვნებოდა დასავლეთ იავის პროვინციას, თუმცა 2000 წელს ცალკე პროვინცია გახდა. დედაქალაქია სერანგი. საკმაოდ მნიშვნელოვანია პროვინციის როლი, რადგან ის სუმატრასთან დამაკავშირებელი სატრანზიტო დერეფნის როლს თამაშობს. განსხვავებულია მისი კულტურაც. ბოლო წლებში, ჩრდილოეთი ნაწილი, განსაკუთრებით კი ჯაკარტის სიახლოვესა და იავის ზღვის სანაპირო ზოლში განიცდის დემოგრაფიულ აფეთქებას და ინტენსიურ ურბანიზაციას, მაშინ როდესაც სამხრეთი ნაწილი, განსაკუთრებით ინდოეთის ოკეანის სანაპირო ზოლი ძველისძველ ტრადიციულ ხასიათს ინარჩუნებს. ამჟამად ბანტანში 11 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს.

პროვინციის ფართობი 9163 კმ²–ია და შედგება 4 ქალაქისა და 4 რაიონისაგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 
* Research and Development Agency  

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:ბანტენი
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
სეი ზერბო

**საიე ზერბო** (; დ. 27 აგვისტო, 1932, ტუგანი — გ. 19 სექტემბერი, 2013, უაგადუგუ) — ზემო ვოლტის (დღევანდელი ბურკინა-ფასო) სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი 1980-1982 წლებში, პოლკოვნიკი.

## ბიოგრაფია
საიე ზერბო დაიბადა მუსლიმურ ოჯახში, ზემო ვოლტის დასავლეთ ნაწილში მდებარე სონოს პროვინციაში. განათლება მიიღო მალისა და სენეგალში (ქ. სენ-ლუი). შემდეგ მსახურობდა ფრანგულ კოლონიალურ არმიაში, სწავლობდა სენ-სირის სამხედრო აკადემიაში. პარაშუტისტების ჯგუფის შემადგენლობაში ყოფნის დროს მონაწილეობას იღებდა სამხედრო მოქმედებებში ინდოჩინეთსა და ალჟირში. 1961 წელს ზემო ვოლტის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გაწევრიანდა მის შეიარაღებულ ძალებში.

1974-1976 წლებში საიე ზერბო იკავებდა შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტს პრეზიდენტ სანგულე ლამიზანას მთავრობაში. შემდეგ მეთაურობდა დედაქალაქის პოლკს და ხელმძღვანელობდა სამხედრო დაზვერვას. 1980 წელს ზერბომ დაამხო პრეზიდენტი ლამიზანა და თვითონ დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტისა და პრემიერ-მინისტრის პოსტი. 1977 წელს მიღებული კონსტიტუცია გაუქმდა, ქვეყანაში ძალაუფლება გადავიდა სამხედრო საბჭოს ხელში. საიე ზერბოს მმართველობის წინააღმდეგ განსაკუთრებით აქტიურობდნენ ზემო ვოლტის პროფკავშირები. 1982 წელს ზერბოს ხელისუფლება დაემხო, თავად ზერბო კი დააპატიმრეს. ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა ჟან ბატისტ უადრაოგო. 1983 წელს განხორციელდა მორიგი გადატრიალება, უადრაოგო დაამხო თომას სანკარამ, რომელმაც ზემო ვოლტას სახელი შეუცვალა და უწოდა ბურკინა-ფასო. 1984 წელს ქვეყნის ექს-პრეზიდენტები: ლამიზანა და ზერბო წარდგნენ სახალხო ტრიბუნალის წინაშე. საიე ზერბოს მიესაჯა თხუთმეტწლიანი პატიმრობა. პატიმრობაში ყოფნის დროს ზერბომ მიიღო ქრისტიანობა. 1985 წლის აგვისტოს ზერბო გაათავისუფლეს. სანკარას დამხობის შემდეგ ხელისუფლებაში მოსულმა ბლეზ კომპაორემ საიე ზერბო დაიახლოვა.

გარდაცვალებამდე, 2013 წლის 19 სექტემბრამდე, სეი ზერბო იღებდა სახელმწიფო პენსიას როგორც ქვეყნის ყოფილი მმართველი და ბურკინა-ფასოს არმიის გადამდგარი პოლკოვნიკი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სეი ზერბოს ბიოგრაფია
* Le faso article about Zerbo 
* global security.org

კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
სალუ ჯიბო

200px|მინიატიურა|სალუ ჯიბო
**სალუ ჯიბო** ( დ. 15 აპრილი, 1965) — ნიგერის დედაქალაქ ნიამეის გარნიზონის მეთაური, 2010 წლის 18 თებერვალს განხორციელებული სამხედრო გადატრიალების ორგანიზატორი და მეთაური. ის ხელმძღვანელობდა ხუნტას - დემოკრატიის განახლების უმაღლეს საბჭოს და წარმოადგენდა ნიგერის დე-ფაქტო მეთაურს.

წარმოშობით ჯიბო მიეკუთვნება ჯერმას ეთნიკურ ჯგუფს. სწავლობდა კოტ-დ'ივუარში, მაროკოსა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. მსახურობდა გაეროს სამშვიდობო დაჯგუფებებში კოტ-დ'ივუარსა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ჯიბო მეთაურობდა „პირველ სამხედრო ზონას“ და აკონტროლებდა შეიარაღებული ძალების 40%-ს.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ფესტუს მოგაე

200px|მინიატიურა|ფესტუს მოგაე
**ფესტუს ჰონტებანე მოგაე** (, დ. 21 აგვისტო, 1939, სეროვე, ბოტსვანა) — ბოტსვანის მესამე პრეზიდენტი 1998 წლის 1 აპრილიდან 2008 წლის 1 აპრილამდე.

მიიღო ეკონომიკური განათლება სასექსისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტებში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ბოტსვანის ბანკსა და მსოფლიო სავალუტო ფონდში. ის გაწევრიანდა ბოტსვანის დემოკრატიულ პარტიაში, და 1992 წელს მან ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე შეცვალა პიტერ მმუსი. 1998 წელს პარლამენტმა ფესტუს მოგაე დაამტკიცა გადამდგარი პრეზიდენტის კვეტ მასირეს მემკვიდრედ და 2004 წელს ისევ აირჩია მეორე ვადით პრეზიდენტად. მეორე საპრეზიდენტო ვადის პერიოდში მოგაემ წამოიწყო სიღარიბის, უმუშევრობისა და შიდსის საწინააღმდეგო კამპანია, რომელიც მოგაეს მტკიცებით, დასრულდება 2016 წელს.

2007 წლის 14 ივლისს მოგაემ განაცხადა, რომ აპირებდა პოსტის დატოვებას და მემკვიდრედ დაასახელა ვიცე-პრეზიდენტი სერეტსე იან კჰამა.

2008 წელს ფესტუს მოგაე ბოტსვანის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა. ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა იან კჰამა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფესტუს მოგაე

კატეგორია:ბოტსვანის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცერონისის მაცხოვრის ეკლესია

**ცერონისის მაცხოვრის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,3 X 5,6 მ). აგებულია ძველ ნაეკლესიარზე. ნაშენია ნატეხი ქვიშაქვით, დასავლეთის საბჯენი თაღი კარგად გათლილი ქვიშაქვისაა. მოგვიანებით განახლებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. 1970-იან წლებში სოფლის მაცხოვრებლებმა ეკლესია შეაკეთეს - კედლებს ზედა ნაწილში რკინაბეტონის სარტყელი შემოავლეს და შენობა კრამიტით გადახურეს.

შიგნიდან სწორკუთხოვანი, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი ზედანით გადახურული თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ჩრდილოეთით ორი, ხოლო სამხრეთით ერთი ნიშია. საკურთხეველში აგურით ნაგები სატრაპეზო დგას. საკურთხევლის კონქის რამდენადმე დეფორმირებული თაღი სამი ლილვისაგან შედგენილი ქვიშაქვის იმპოსტებს ეყრდნობა. მსგავს იმპოსტებზეა დაყრდნობილი დასავლეთ კედლის შეკიდული საბჯენი თაღიც, რომელიც შეკეთების დროს კამარის წყობაში მოუქცევიათ. თითო სარკმელი დასავლეთით და სამხრეთითა. დარბაზი ცილინდრული კამარითაა გადახურული. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. აქ არსებული საფლავის ქვების წარწერით ირკვევა, რომ ეკლესია ფალავანდიშვილებს ეკუთვნოდათ.

აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზღუდარზე ამოკვეთილია ჯვარი. ორი ასეთი ჯვარია დასავლეთ სარკმლის ზღუდარზეც. ეკლესიას დასავლეთით, სახურავის კეხზე ადგას აგურის პატარა, ოთხივე მხარეს ოდნავ შეისრული თაღებით გახსნილი ფანჩატურიანი სამრეკლო, რომელიც გადახურულია პირამიდული სახურავით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სოციოლოგების სია

ეს სტატია წარმოადგენს **სოციოლოგების სიას**. ის განკუთვნილია იმისთვის, რომ მოიცვას ყველა პიროვნება რომელმაც საგრძნობი წვლილი შეიტანა სოციალურ თეორიასა და კვლევებში, ნებისმიერი სოციოლოგიური განშტოების ჩათვლით. მეცნიერები სხვა დარგებიდან და ფილოსოფოსები არ მოიხსენებიან, თუ როგორც მცირე მათი რომელიმე ნაშრომი მაინც არ შეეხება ან არ მიიჩნევა, როგორც თავისი ბუნებით სოციოლოგიურად. ჩამონათვალი ასევე შეიცავს გარკვეულ პოლიტიკოსებსა და სხვა ცნობილ ადამიანებს, რომლებმაც უნივერსიტეტის დიპლომი ამ დარგში აიღეს.

სურათი:Ferdinand Toennies Bueste Husum-Ausschnitt.jpg|ფერდინანდ ტიონისი
სურათი:Veblen3a.jpg|თორსტეინ ვებლენი
სურათი:Simmel 01.JPG|გეორგ ზიმელი
სურათი:Emile Durkheim.jpg|ემილ დიურკემი
სურათი:Max Weber 1894.jpg|მაქს ვებერი

## ა 
კატეგორია:სოციოლოგიის სიები
კატეგორია:სოციოლოგები
ცენტრალური იავა

**ცენტრალური იავა** () — პროვინცია ინდონეზიაში. ადმინისტრაციული დედაქალაქია სემარანგი. მდებარეობს კუნძულ იავაზე. საკმაოდ მაღალია ადამიანის განვითარების ინდექსის მაჩვენებელი. პროვინციის ფართობი 39 800,69 კმ²–ია, რაც იავის მთლიანი ფართობის დაახლოებით მეოთხედია. 2010 წლის აღწერით, მოსახლეობა 30 380 687 ადამიანს შეადგენს, რის შედეგადაც ის ინდონეზიის მესამე ყველაზე ხალხმრავალი პროვინციაა დასავლეთ იავის, აღმოსავლეთ იავის შემდეგ.

ცენტრალური იავა დაყოფილია 29 ოლქად და 6 საქალაქო მუნიციპალიტეტად.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:ცენტრალური იავა
კატეგორია:1945 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
მაჰამან უსმანი

200px|მინიატიურა|მაჰამან უსმანი
**მოჰამან უსმანი** (; დ.  20 იანვარი 1950) — ნიგერის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1993 წლის 16 აპრილიდან 1996 წლის 27 იანვრამდე. პირველი არჩეული პრეზიდენტი მრავალპარტიული სისტემის ამოქმედების შემდეგ. დაამხეს 1996 წელს განხორციელებული სამხედრო გადატრიალების შედეგად. 1999-2009 წლებში იყო ნიგერის ეროვნული კრების პრეზიდენტი. 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დააგროვა ხმების 8,42% და დაიკავა მეოთხე ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mahamane Ousmane 

კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბოქსიტოგორსკი

**ბოქსიტოგორსკი** () — ქალაქი რუსეთში (1950 წლიდან), ლენინგრადის ოლქში, ბოქსიტოგორსკის საქალაქო დასახლებისა და ბოქსიტოგორსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ბოკსიტოგორსკის რაიონის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე პიარდომლიას ნაპირზე, სანქტ-პეტერბურგიდან აღმოსავლეთით 175 კილომეტრში. 2010 წლის 14 ოქტომბრის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 16 585 ადამიანს შეადგენდა, ბოკსიტოგორსკი ამავე სახელწოდების რაიონის უდიდესი დასახლებული პუნქტია.

ბოქსიტოგორსკის ადგილას დასახლების კვალი ჯერ კიდევ V-VII საუკუნეებში იყო, ამ ტერიტორიებზე ცხოვრობდნენ სლოვენები და კრივიჩები.
XIX-XX საუკუნეებში ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიებზე გეოლოგებმა აღმოაჩინეს ბოქსიტების შემცველი ქანები, XX საუკუნეში აქ ააშენეს ბოქსიტების ქარხანა, სწორედ ამან შეუწყო ხელი ქალაქის ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ განვითარებას.

2006 წლის 1 იანვარს, ქალაქი ბოქსიტოგორსკის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოქსიტოგორსკის დასახლება 
* ბოქსიტოგორსკის რაიონის საიტი 
* ბოქსიტოგორსკი ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი“

კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
დაუდა მალამ ვანკე

**დაუდა მალამ ვანკე** (; დ. 1954, ნიამეი — გ. 15 სექტემბერი, 2004, ნიამეი) — ნიგერის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1999 წლის სამხედრო გადატრიალების ორგანიზატორი. ეროვნული რეორგანიზაციის საბჭოს თავმჯდომარე 1999 წელს. მისი მმართველობის დროს მიიღეს ნიგერის ახალი კონსტიტუცია.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* დაუდა მალამ ვანკე

კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:გარდაცვლილი   15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ალი საიბუ

მინი
**ალი საიბუ** (; დ. 1940 — გ. 31 ოქტომბერი, 2011)  —  უმაღლესი სამხედრო საბჭოს თავმჯდომარე (1987-1989), ნაციონალური ორიენტაციის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე (1989) და ნიგერის პრეზიდენტი 1989-1993 წლებში. 

## ბიოგრაფია
წარმოშობით ეკუთვნოდა ჯერმას ეთნიკურ ჯგუფს. ის დაიბადა იმავე სოფელში, სადაც მისი წინამორბედი პრეზიდენტი სეინი კუნჩე. 1954 წელს ის მოეწყო სენეგალში მდებარე სამხედრო სასწავლებელში. სენეგალში მსახურობდა მსროლელთა პოლკში და კამერუნში სამხედრო მოქმედებების დროს დაიჭრა.

1960 წელს ნიგერის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მსახურობდა თავისი ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში. იყო 1974 წლის სამხედრო გადატრიალების აქტიური მონაწილე.

1974-1975 წლებში იკავებდა სოფლის მეურნეობისა და გარემოს დაცვის მინისტრის პოსტს. 1987 წელს საიბუ ხელმძღვანელობდა სამხედრო გადატრიალებას, რომლის შედეგადაც დაემხო სეინი კუნჩეს ხელისუფლება.

1987-1989 წლებში ალი საიბუ იკავებდა ჯერ სამხედრო, შემდეგ კი ნაციონალური ორიენტაციის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პოსტს. 1989-1993 წლებში ის იყო ნიგერის პრეზიდენტი.

1990-იანი წლების დასაწყისში, სტუდენტური მოძრაობისა და ტუარეგების გავლენით მოიხსნა სამხედრო კანონები, რამაც სერიოზულად დაასუსტა საიბუს პოზიციები. 1993 წელს ჩატარებულ დემოკრატიულ არჩევნებში ალი საიბუ დამარცხდა და პოლიტიკიდან წავიდა. ის ჩაანაცვლა მაჰამანე უსმანემ.

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი   31 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
ბანკა-ბელიტუნგი

**ბანკა-ბელიტუნგი** () — პროვინცია ინდონეზიაში. მოიცავს ორ კუნძულს — ბანკასა და ბელიტუნგს, ასევე სუმატრის აღმოსავლეთით მდებარე სხვა პატარა კუნძულებს. ბანკას სუმატრისგან გამოჰოფს ბანკის სრუტე, ბელიტუნგისგან კი გასპარის სრუტე. ჩრდილოეთით აკრავს სამხრეთ ჩინეთის ზღვა, სამხრეთით — იავის ზღვა, ბორნეოსგან კი პროვინციას კარიმატის სრუტე გამოყოფს.

ბანკა-ბელიტუნგს ცალკე პროვინციის სტატუსი 2000 წელს მიენიჭა. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1 223 048 ადამიანს. დედაქალაქია პანკალპინანგი.

პროვინციის კუნძულები კალის უდიდესი მწარმოებელია ინდონეზიაში. ასევე იწარმოება თეთრი პილპილი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
ბაქილი მულუზი

**ბაქილი მულუზი** (; დ. 17 მარტი 1943) —  მალავის მეორე პრეზიდენტი 1994 წლის 24 მაისიდან 2004 წლის 24 მაისამდე.

მულუსი პრეზიდენტად აირჩიეს 1994 წელს პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებში, როგორც გაერთიანებული დემოკრატიული ფრონტის კანდიდატი. არჩევნებში მან დაამარცხა ჰეისტინგზ კამუზუ ბანდა  - მალავის დიქტატორი 1966 წლიდან. მანამდე მულუსი მუშაობდა ბანდას მთავრობაში. 1999 წლის ივნისში მულუსი მეორე ვადით აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.

მულუსის მმართველობის პერიოდში აღინიშნა რამდენიმე სკანდალი. 2000 წელს მან მთავრობა სრული შემადგენლობით დაითხოვა, მას შემდეგ რაც გაირკვა ბრიტანეთის მიერ გამოყოფილი ფინანსური დახმარების უმიზნოდ დახარჯვის შესახებ. მეორე სკანდალი დაკავშირებული იყო მალავის სიმინდის მარაგთან, კერძოდ ის მიჰყიდეს სხვა ქვეყნებს გვალვის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე. ამან გამოიწვია ქვეყანაში შიმშილის დაწყება. პრეზიდენტის პოსტზე მულუსი 2004 წელს ჩაანაცვლა ბინგუ ვა მუთარიკამ.

1999 წლის ოქტომბერში 56 წლის ბაქილი მულუსი დაქორწინდა 12 წლის სკოლის მოსწავლეზე მუსულმანური ოჯახიდან. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაქილი მულუზი.
* მალავის პრეზიდენტი ბაქილი მულუსი .

კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:მალავის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ცერონისის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ცერონისის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცერონისში. მდებარეობს დაბა აგარიდან ყორნისისაკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას, სასაფლაოზე. ეკლესია XIX საუკუნით თარიღდება. სამრეკლო აგებულია მოგვიანებით.

ეკლესია დარბაზულია (13,3 X 7,6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენუბელია კარგად გათლილი ქვიშაქვა. ორივე მხრიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე ფართო სარკმელია, რომლის გვერდებზე დაბალი თაღით გადახურული თითო ნიშია. ნახევარწრიული, არდაბაგით წინწამოწეული საკურთხევლის ბაქანი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია, ორ-ორი - გრძივ კედლებში. დარბაზის გრძივი კედლები და ნახევარწრიული კამარა ორსაფეხურიანი პილასტრებით და საბჯენი თაღებით სამ ნაწილად იყოფა. შუა ნაწილი განაპირა ნაწილებზე ფართოა. პილასტრების პირველ საფეხურებზე გადაყვანილია ზემოდან გაბრტყელებული კედლის თაღები. თაღების ქუსლებთან მარტივი იმპოსტებია. ეკლესიის ორივე შესასვლელს მარტივი მოჩარჩოება აქვს. აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონის წყობაში ჩასმულ ქვიშაქვის სწორკუთხა ქვაზე გამოსახულია რელიეფური ჯვარი. კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით.

ეკლესიას დასავლეთით მიშენებული აქვს აგურით ნაგები, კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით მოპირკეთებული კვადრატული ორსართულიანი სამრეკლო (3 X 3 მ). შემორჩენილია მხოლოდ ცილინდრული კამარით გადახურული პირველი სართული, რომლის კამარის ღერძი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა მიმართული. სამრეკლოს სამხრეთ კედელში ფართო თაღოვანი შესასვლელია, დასავლეთ კედელში კი სარკმელი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ვოლხოვი (ქალაქი)

**ვოლხოვი** () — ქალაქი (1933 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვოლხოვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის 14 ოქტომბრის მონაცემებით ქალაქში 47 182 ადამიანი ცხოვრობდა. ქალაქი მდებარეობს მდინარე ვოლხოვის ნაპირას, ვოლხოვის დაბლობზე, სანქტ-პეტერბურგიდან აღმოსავლეთით 122 კილომეტრში. ქალაქი იყოფა ორ ნაწილად: პირველი ვოლხოვი, მდებარეობს ვოლხოვის მარცხენა ნაპირზე და მეორე ვოლხოვი, მდებარეობს ვოლხოვის მარჯვენა ნაპირზე.

ვოლხოვოს განვითარება დაკავშირებულია ვოლხოვის ჰიდროელექტროსადგურთან, რომელიც 1918 -1926 აშენდა და იყო რუსეთის ერთ-ერთი პირველი ყველაზე მსხვილი ჰიდროელექტროსადგური. 1925 წლის 15 მაისს დასახლებას მიენიჭა დაბის სტატუსი. 1929 ვოლხოვის ჰიდროელექტოსადგურის სიახლოვეს აშენდა რუსეთში პირველი ალუმინის ქარხანა. ქალაქი 1970 წელს დააჯილდოვეს ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით.

## დამეგობრებული ქალაქები 
* მუშიოენი, ნორვეგია
* იარვენპაია, ფინეთი
* სუნდსვალი, შვედეთი

## რესურსები ინტერნეტში
* ვოლხოვის რაიონის ოფიციალური საიტი
* ვოლხოვის ადმინისტრაციის საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
იბრაჰიმ ბარე მაინასარა

**იბრაჰიმ ბარე მაინასარა** (; დ. 9 მაისი, 1949, მარადი — გ. 9 აპრილი, 1999, ნიამეი)  — ნიგერის არმიის პოლკოვნიკი, ნიგერის ეროვნული ხსნის საბჭოს თავმჯდომარე 1996 წელს და ნიგერის პრეზიდენტი 1996–1999 წლებში. ხელისუფლებაში მოვიდა 1996 წლის სამხედრო გადატრიალების გზით და თვითონაც გადატრიალების მსხვერპლი გახდა. 1999 წელს ის დაამხეს  და მოკლეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* იბრაჰიმ ბარე მაინასარა ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:XX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
ტირიფები (სინგლი)

**ტირიფები** — ანსამბლ ვია 75-ის სინგლი. გამოიცა 1982 წელს. შეტანილია 3 სიმღერა.

## სიმღერების სია 
# ციხისძირი (მუსიკა: ზურა მანაგაძე, ტექსტი: ჯემალ ქათამაძე)
# ექსპრომტი (მუსიკა: ოთარ რამიშვილი, ტექსტი: შოთა ნიშნიანიძე)
# ტირიფები (მუსიკა: ზურა მანაგაძე, ტექსტი: ლია ჭიღლაძე)

## სქოლიო 
კატეგორია:ვია 75-ის სიმღერები
კატეგორია:1976 წლის სინგლები
კვინტესენცია

***კვინტესენცია**  ( — „*მეხუთე არსი*“) — რისამე საფუძველი, არსი.

***კვინტესენცია** — ანტიკურ და შუა საუკუნეების სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში: რაღაც მეხუთე ელემენტი (სტიქია), რომელიც უპირისპირდებოდა დანარჩენ ელემენტებს (წყალს, მიწას, ცეცხლსა და ჰაერს) და ითვლებოდა ნივთთა არსად. 

***კვინტესენცია** (გადატანითი მნიშვნელობით) — ექსტრაქტი, ყველაზე მთავარი, ყველაზე მნიშვნელოვანი, ყველაზე უფრო არსებითი.

***კვინტესენცია** თანამედროვე კოსმოლოგიაში — ბნელი ენერგიის ერთ-ერთი მოდელი.

## სქოლიო
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ცენტრალური კალიმანტანი

**ცენტრალური კალიმანტანი** () — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე. პროვინციული დედაქალაქია პალანკარაია.

2010 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 2,2 მლნ ადამიანს შეადგენს. 1990–2000 წლებში მოსახლეობის ზრდის წლიური კოეფიციენტი 3 % იყო, რაც ერთ–ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ამ პერიოდის ინდონეზიაში. მომდევნო დეკადაში წლიურმა ზრდამ 1,8 % შეადგინა. პროვინცია ძირითადად დასახლებულია აბორიგენი ხალხით — დაიაკებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:კალიმანტანი
კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანი
კატეგორია:1957 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
აფრო-კუბური რიტმები (კასეტა)

მინიატიურა|ვია 75 1980, СМОО-858 (კომპაქტ-კასეტა)

**აფრო-კუბური რიტმები** — ანსამბლ ვია 75-ის კომპაქტ-კასეტა. გამოიცა 1980 წელს. კასეტაში  შესულია 1979 წელს იალტაში ჩატარებული საკავშირო სიმღერების კონკურსზე „Ялта-79“ შესრულებული კომპოზიციაები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დისკოგრაფია

კატეგორია:ვია 75
ნუგზარ ერგემლიძის სიმღერები

**ნუგზარ ერგემლიძის სიმღერები** — ანსამბლ ვია 75-ის სინგლი. გამოიცა 1982 წელს. შეტანილია 3 სიმღერა. შეტანილია მომღერალ ნუგზარ ერგემლიძის ავტორობით დაწერილი სიმღერები.

## სიმღერების სია 
#სადღაც
#პირველი სიყვარული
#ფოთოლცვენა

## სქოლიო 
კატეგორია:ვია 75-ის სიმღერები
კატეგორია:1976 წლის სინგლები
პოპური იშხნელების თემაზე

მინიატიურა|ვია 75. კომპაქტ კასეტა 1980 წელი

**პოპური იშხნელების თემაზე** — ანსამბლ ვია 75-ის რიგით მეორე კომპაქტ-კასეტა. გამოიცა 1980 წელს. კასეტაში  შესულია ანსამბლის პოპულარული კომპოზიციები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დისკოგრაფია

კატეგორია:ვია 75
ცენტრალური სულავესი

**ცენტრალური სულავესი** () — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სულავესის ცენტრში. შეიქმნა 1964 წლის 13 აპრილს.

პროვინციის ფართობი 61 841,29 კმ²–ია. ჩრდილოეთით ესაზღვრება გორონტალოს პროვინცია, სამხრეთით — დასავლეთ სულავესის, სამხრეთ სულავესისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ სულავესის პროვინციები, აღმოსავლეთით — მოლუკის კუნძულები, დასავლეთით კი მაკასარის სრუტე.

პროვინცია დაყოფილია ათ სარეგენტოდ და ერთ დამოუკიდებელ ქალაქად (პალუ).

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 633 420 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:ცენტრალური სულავესი
კატეგორია:1964 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
აღმოსავლეთი იავა

**აღმოსავლეთი იავა** () — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძლ იავის აღმოსავლეთ ნაწილში და ასევე მოიცავს ახლომდებარე კუნძულ მადურასა და მასელემბუს კუნძულებს. დასავლეთით ესაზღვრება ცენტრალური იავის პროვინცია. პროვინციული დედაქალაქია სურაბაია — ინდონეზიის მეორე უდიდესი ქალაქი, მთავარი სამრეწველო ცენტრი და პორტი.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 37 476 011 ადამიანს. ძირითადი რელიგიებია ინდუიზმი და ბუდიზმი, იმატებს ისლამის წილიც.

ადმინისტრაციულად პროვინცია 29 სარეგენტოდ იყოფა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
*  ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:აღმოსავლეთი იავა
კატეგორია:1950 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
საუკეთესო სიმღერები (ვია 75-ის ალბომი)

მინიატიურა|ვია 75. კომპაქტ-დისკი.2011 წელი

***საუკეთესო სიმღერები*** — ანსამბლ ვია 75-ის ალბომი. გამოვიდა 2011 წელს. წარმოადგენს საუკეთესო სიმღერების კრებულს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დისკოგრაფია

კატეგორია:ვია 75-ის ალბომები
კატეგორია:2011 წლის კომპილაციური ალბომები
სუქითის სამების ეკლესია

**სუქითის სამების ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუქითში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით დაახლოებით 300-400 მეტრზე, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX-X საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (12 X 7 მ), ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვით, ლავგარდანი და იმპოსტები სუფთა გათლილი ქვიშაქვისაა. შესასვლელი მხოლოდ ჩრდილოეთით შემორჩა. სავარაუდოა, რომ სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილშიც იყო. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელი იყო. მის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის ზემოთ, კედლის სისქეში მცირე სამალავია, რომელიც საკურთხეველთან დაკავშირებულია სწორკუთხა ხვრელობით. აფსიდის სარკმლის ძირის დონემდე გამოყოფილია განსხვავებული წყობით ნაგები ზოლი. კონქი და კამარა (ნაშთები შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედელთან) სხმული ყოფილა. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია. ზედა საფეხურის იმპოსტს კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა, ხოლო ქვედას - კედლის დეკორატიული თაღები. ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო ლავგარდნით, რომლის პროფილი შედგენილია თაროს, ოდნავ შეზნექილი პირისა და ლილვისაგან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
წყალქვეშა მთა

**წყალქვეშა მთა** — ზღვის ფსკერიდან აზიდული იზოლირებული მთა, რომელიც ვერ აღწევს ზღვის დონეს და შესაბამისად არ წარმოქმნის კუნძულს. როგორც წესი, ვულკანური წარმოშობისაა. აქვს მკვეთრად გამოყოფილი მწვერვალი და ციცაბო ფერდობები. კონუსური ან გუმბათისებრი მოყვანილობისაა. ოკეანის საგებიდან აზიდულია 1000-4000 მ-მდე. მსოფლიო ოკეანეში არსებობს დაახლოებით 20 ათასი წყალქვეშა მთა. დამახასიათებელია ფორმისა და ზომების სხვადასხვაგვარობა. უკანასკნელ წლებში რამდენიმე აქტიურ წყალქვეშა მთას მიაგნეს ჰავაის კუნძულებთან. ჰორიზონტულ კვეთში წყალქვეშა მთების ფორმა მეტწილად ელიფსურია ან უბრალოდ წაგრძელებული. წყალქვეშა მთებიდან აზიდული ქანების ნიმუშები ძირითადად შედგება მიკროკრისტალური ან მინისებური ოკეანური ბაზალტისაგან. წყალქვეშა მთების მწვერვალი და ფერდობები როგორც წესი, დაფარულია ზღვიური დანალექების ფენით. 1970-იანი წლების ბოლოს წყნარი ოკეანის რუკაზე გამოსახული იყო 10 ათასზე მეტი წყალქვეშა ობიექტი. პრაქტიკულად თითოეული ოკეანოგრაფიული ექსპედიცია პოულობს ახალ წყალქვეშა მთებს. წყალქვეშა მოქმედი ვულკანებიდან აღსანიშნავია ლოიჰი ჰავაის კუნძულებთან. წყალქვეშა მთა საფრთხეს უქმნის გემების უსაფრთხო ნაოსნობას.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:წყალქვეშა მთები
კატეგორია:ზღვის ფიზიკა
ოქროსოფლის მაცხოვრის ეკლესია

**ოქროსოფლის მაცხოვრის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ ოქროსოფელში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 1 კილომეტრზე, ძველ სასაფლაოზე, ნასოფლარ ცუქითის (სუქითი) ტერიტორიაზე. სტილისტური ნიშნებით IX-X საუკუნეებით თარიღდება.

ეკლესია დარბაზულია (12,2 X 6,9 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ცუდად დამუშავებული ქვიშაქვით, გამოყენებულია შირიმიც. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთითაა. ჩრდილოეთის კარით ეკლესია ჩრდილოეთის მინაშენს უკავშირდებოდა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიში. ასეთივე თითო ნიშია გრძივი კედლების აღმოსავლეთ მონაკვეთში. სამხრეთ სარკმელი გადახურულია ბრტყელი ქვით. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო ორსაფეხურიანი პილასტრია, მის პირველ საფეხურს კედლის დეკორატიული თაღები ეყრდნობა, მეორეს - კამარის საბჯენი თაღი. იმპოსტების პროფილი შედგენილია თაროსა და დახრილი სიბრტყისაგან. დასავლეთ კედლის კუთხეებში, კამარის ქუსლის დონეზე, ბრტყელი კრონშტაინებია, რომლებსაც კედლის დეკორატიული თაღი ეყრდნობოდა.

## მოხატულობა
ეკლესიის კედლის მონაკვეთები მოგვიანებით შეულესავთ და მოუხატავთ. საკურთხევლის სარკმლის ერთ გვერდზე, სამხრეთით შემორჩენილია გვიანდელი ფეოდალური ხანის მოხატულობა - ცხენზე ამხედრებული წმ. მეომარი გველეშაპს კლავს. წმინდანი პირით სარკმლისკენაა მიბრუნებული. თანმხლები ასომთავრული წარწერა დაზიანებულია. კომპოზიცია მოჩარჩოებულია მოწითალო-ყავისფერი ხაზით. ფონი მონაცრისფრო-თეთრია. წმინდანის სხეული არაპროპორციულია. მხატვრობისათვის დამახასიათებელია ფერთა ძუნწად გამოყენება (თეთრი, მონაცრისფრო-თეთრი, შავი მოწითალო-ყავისფერი). შესრულების უკიდურესად გამარტივებული მანერით, ხაზოვანი დამუშავებით მხატვრობა ხალხური ხასიათის ნიმუშებს უკავშირდება. მოხატული ყოფილა კედლის მონაკვეთი სარკმლის მეორე გვერდზეც , ჩრდილოეთით. სავარაუდოა, რომ საკურთხეველში წარმოდგენილი იყო ფეოდალური ხანის ქართული ეკლესიის მოხატულობისათვის დამახასიათებელი ჰერალდიკური კომპოზიცია (პირით ერთმანეთისაკენ მიბრუნებული ორი ცხენოსანი წმ. მეომარი, რომელთაგან ერთი გველეშაპს კლავს, ხოლო მეორე - მეფეს).

ფასადები დასრულებული იყო თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესიის ჩრდილოეთით და დასავლეთით მიშენებული სათავსები მთლიანად დანგრეულია (არ ხერხდება გეგმის დადგენა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გულიელმო V მოხუცი

**გულიელმო V მოხუცი** (; დ. 1115 — გ. 1191, ტვიროსი) — მონფერატის მარკიზი 1136 წლიდან მის გარდაცვლაბამდე 1191 წლამდე. მეტსახელი *მოხუცი* მიიღო იმის გამო, რომ დიდი ხნის განმავლობაში მართავდა თავის სამარკიზოს. ალერამიჩების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი ჩრდილოეთ იტალიაში. გულიელმო იყო რანიერ I-სა და მისი ცოლის გიზელას ერთადერთი შვილი. 

გულიელმომ მონაწილეობა მიიღო მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობაში. 1147 წელს მონაწილეობდა დამასკოს ალყაში, თუმცა წარმატებას ვერ მიაღწია და დაბრუნდა თესალონიკში. ლაშქრობის პერიოდში დაუმეგობრდა ბიზანტიის იმპერატორ მანუელ I კომნენოსს.

## ლიტერატურა
* Hamilton, Bernard. The Leper King and His Heirs: Baldwin IV and the Crusader Kingdom of Jerusalem. Oxford; New York: Cambridge University Press, 2000.
* Usseglio, Leopoldo. I Marchesi di Monferrato in Italia ed in Oriente durante i secoli XII e XIII. Casale Monferrato: Tip. Miglietta, 1926.

კატეგორია:დაბადებული 1115
კატეგორია:გარდაცვლილი 1191
კატეგორია:მონფერატის მარკიზები