open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლოზ ჭავჭავაძე (გენერალ-მაიორი)

**ნიკოლოზ (ნიკო) მელქისედეკის (მიხეილის) ძე ჭავჭავაძე** (დ. 5 იანვარი, 1867 — გ. 23 მაისი, 1920) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1914). კავალერიის გენერალ ნიკოლოზ ჭავჭავაძისგან („დიდი ნიკო“) განსასხვავებლად „პატარა ნიკოს“ უწოდებდნენ.

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი და ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. მსახურობდა ტვერის დრაგუნთა 43-ე პოლკში, რომელსაც მოგვიანებით მეთაურობდა პოლკოვნიკის წოდებით. ცნობილი იყო, როგორც ჩინებული მხედარი. მოპოვებული ჰქონდა არაერთი პრიზი ოფიცერთა საცხენოსნო შეჯიბრებებში. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904–1905). შემდეგ ცხოვრობდა თბილისში. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე. მონაწილეობდა ყარსის ბრძოლაში (1914). მიღებული ჰქონდა არაერთი საბრძოლო ჯილდო. გარდაიცვალა ომში მიღებული ჭრილობებისგან. დაკრძალულია ყვარელში. ცოლად ჰყავდა ეკატერინე მიხეილის ასული ციციშვილი. 

## ლიტერატურა 
* ჩიქოვანი, იური. თავადი ჭავჭავაძეები.  თბ.: არტანუჯი, 2002
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ნ
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
აღმოსავლეთი პროვინცია

**აღმოსავლეთი პროვინცია** შიძლება აღნიშნავდეს:

* აღმოსავლეთის პროვინცია (ზამბია) — ქვეყნის 10 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* აღმოსავლეთი პროვინცია (კენია) — ქვეყნის 8 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* აღმოსავლეთი პროვინცია (რუანდა) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* აღმოსავლეთი პროვინცია — (სიერა-ლეონე) — ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
* აღმოსავლეთი პროვინცია (შრი-ლანკა) — ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
ბრაგანსის დინასტია

thumb|300px|დინასტიის გერბი
**ბრაგანსის დინასტია** — სამეფო დინასტია პორტუგალიაში 1640—1853 წწ. და ბრაზილიაში 1822—1889  წწ..  ავისის დინასტიის და, შესაბამისად, კაპეტინგების დინასტიის შტო.

## პორტუგალიის მეფეები
### ბრაგანსა
* ჟუან IV (1604—1656) () — 1640—1656
* აფონსუ VI (1643—1683) () — 1656—1683
* პედრუ II (1648—1706) () — რეგენტი 1667—1683, მეფე 1683—1706
* ჟუან V (1689—1750) () — 1706—1750
* ჟუზე I (1714—1777) () — 1750—1777
* მარია I (1734—1816) () — 1777—1816
* ჟუან VI (1767—1826) () — რგენტი  1799—1816, მეფე 1816—1826
* პედრუ IV (1798—1834) () — 1826, ასევე ბრაზილიის იმპერატორი პედრუ I სახელით (1822—1831)
* მარია II (1819—1853) () — 1826—1828
* მიგელი (1802—1866) () — 1828—1834
* მარია II (1819—1853) () — 1834—1853

### კობურგ-ბრაგანსა
* პედრუ V (1837—1861) () — 1853—1861
* ლუიშ I (1838—1889) () — 1861—1889
* კარლუშ I (1863—1908) () — 1889—1908
* მანუელ II (1889—1932) () — 1908—1910

## ბრაზილიის იმპერატორები
### ბრაგანსა
* პედრუ I
* პედრუ II

## იხილეთ აგრეთვე
* პორტუგალიის მეფეების სია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:პორტუგალიის ისტორია
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
ჟუზე I

**ჟუზე I რეფორმატორი** (; დ. 6 ივნისი, 1714, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 24 თებერვალი, 1777, სინტრა, პორტუგალია) —  პორტუგალიის 25-ე მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1750 -1777 წლებში. ჟუან V-ის და მარია ანა ავსტრიელის შვილი. 

## ოჯახი 
იქორწინა ესპანეთის მეფის ფილიპე V-ის  შვილ მარიანა ვიქტორია ესპანელზე, რომელთანაც შეეძინა 4 გოგო. 
ტახტის მემკვიდრე გახდა უფროსი ქალიშვილი მარია I. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული  6 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1714
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1777
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
სპილენძი

**სპილენძი** (; ქიმიური სიმბოლო — Cu) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეოთხე პერიოდის, მეთერთმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, Iბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 29, ატომური მასა — 63.546, tდნ — 1084.62 °C, tდუღ — 2562 °C, სიმკვრივე — 8.96 გ/სმ3. სუფთა სპილენძი გარეგნულად მოწითალო-მოვარდისფროა მცირე ოქროსფერი ელვარებით, რბილი და კარგად ჭედადი ლითონია. იგი კარგი ელექტრო- და თბოგამტარიცაა, რის გამოც იგი გამოიყენება ელექტროგამტარებისა (სადენების) და თბოგამტარების დასამზადებლად. გამოიყენება ასევე საშენ მასალად და მრავალი შენადნობის ერთ-ერთი ძირითადი შემადგენელია.

სპილენძი და მისი შენადნობები უძველესი პერიოდიდან გამოიყენება. ადრე მას მოიპოვებდნენ კუნძულ კვიპროსიდან, საიდანაც მოდის მისი სახელწოდება: Cyprium, „ლითონი კვიპროსიდან“, მოგვიანებით შემოკლდა და მივიღეთ მისი ამჟამინდელი სახელწოდება - Cuprum. შესაძლოა იქ უკვე აღარ იყოს სპილენძის საკმარისი რაოდენობა, რომელიც დააკმაყოფილებდა თანამედრო მაღალ მოთხოვნას ამ ლითონზე. ზოგიერთ ქვეყანას, როგორებიცაა ჩილე და აშშ, ჯერ კიდევ აქვთ სპილენძის მნიშვნელოვანი მარაგი, რომელსაც ისინი დიდი ღია კარიერების საშუალებით მოიპოვებენ.

სპილენძის ნაერთები ხშირად გვხვდება როგორც სპილენძის მარილები Cu2+ იონით, რაც უმეტესად ლურჯ ან მწვანე შეფერილობას აძლევს ფირუზის მსგავს მინერალებს, რომელთაც გამოყენების ხანგრძლივი ისტორია აქვთ პიგმენტების სახით. სპილენძის არქიტექტურული სტრუქტურის საბოლოო კოროზიის შედეგად ვიღებთ დამახასიათებელი მწვანე ფერის პატინას. სპილენძს, როგორც ლითონის ასევე პიგმენტური მარილის სახით, მნიშვნელოვანი გამოყენება აქვს დეკორატიულ ხელოვნებაში.

სპილენძის იონები Cu2+ იხსნება წყალში, სადაც დაბალი კონცენტრაციით ფუნქციონირებენ როგორც ფუნგიციდები, ხეების ჭიებისგან დამცველი და ანტიბაქტერიული ნივთიერებები. გარკვეული რაოდენობით სპილენძის მარილები შესაძლოა შხამიანი აღმოჩნდეს მაღალი ორგანიზმებისთვისაც. მიუხედავად საყოველთაო ტოქსიკურობისა მაღალი კონცენტრაციით, დაბალი კონცენტრაციით Cu2+ იონი არსებითი ბიოგენია ყველა მაღალი ნარგავისა თუ ცხოველის ცხოვრებაში. ცხოველებში და ადამიანში დიდი რაოდენობითაა კანის ქსოვილში, ღვიძლში, კუნთებსა და ძვლებში. იგი მოქმედებს როგორც თანაფაქტორი სხვადასხვა ფერმენტებსა და სპილენძზე დაფუძნებულ პიგმენტებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპილენძის რესურების გვერდი შეიცავს 12 ფაილს PDF ფორმატში, რომლებიც ასახავს სხვადასხვა სახის სპილენძის ფიზიკურ (მატერიალურ) თვისებებს და ასევე მისი წარმოების სახელმძღვანელოებს.
* სპილენძის განვითარების ასოციაცია გაფართოებული საიტი სპილენძის თვისებებსა და გამოყენებაზე.
* The Third Millennium Online - სპილენძი 
* WebElements - სპილენძი

## სქოლიო
პორტუგალიის სოციალისტური პარტია

**პორტუგალიის სოციალისტური პარტია** – () — პოლიტიკური პარტია პორტუგალიაში. უჭირავს მემარჯვენე–ცენტრისტული პოზიცია. 

## ისტორია 
დაარსდა  1974 წლის 19 აპრილს გერმანიის ქალაქ ბად-მიუნსტერაიფელში პორტუგალიის სოციალისტური მოძრაობის წევრების ბაზაზე.  2009 წლის საპარლამენტო არჩევნებში  121 მანდატი პორტუგალიის 230 ადგილიან პარლამენტში. ევროპარლამენტში წარმოდგენილია 12 დეპუტატით (პორტუგალია სულ ფლობს 22 მანდატს).

## პარტიის ლიდერები 
* მარიუ სოარიში — 1973—1986;
* ალმეიდა სანტუში (დროებითი) — 1986;
* ვიტორ კონსტანციუ — 1986—1989;
* ჟორჟე სამპაიო — 1989—1992;
* ანტონიუ გუტერეში — 1992—2002;
* ფერუ როდრიგეში — 2002—2004;
* ჟოზე სოკრატეში — 2004-დღემდე

## რესურსები ინტერნეტში 
* სდპ–ის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:პორტუგალიის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1973 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი

**პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი** — ქართული ხატი, რომელზედაც მარიამ ღვთისმშობელი წარმოდგენილია ყრმით. ხატი ფერწერისაა და შეჭედილია ვერცხლით. იგი შემკულია 123 თვალით და მარგალიტით, აქვს ორი წყვილი ოქროს საყურე. აკადემიკოსი გიორგი ჩუბინაშვილი მას XVI საუკუნით ათარიღებს. ხატის ქვედა არშიაზე მედალიონებს შორის შვიდსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა, რომელიც ქარაგმების გახსნის შემდეგ ასე იკითხება: „ქ. შენ ღრუბელსა მსგავს ნათლისასა ქუეყანათა ზედა მაერთესა, ტომებით... ლსა ადამისა დედასა ღმრთისასა, ძუელ ოდესმე მოსესგან მაყოლდ (სიც) მეორედ ხილულსა და შეუწველად დაცულსა ერონისსა სოფლისა განმანათლებელო შენ ცათა მობძავსა დედაქალაქისა ქუთაისისა ღმრთისმშობელო, ადიდე ორთავე შინა ცხოვრებასა მეფეთა მეფე გიორგი, ძე მათი ალექსანდრე, მე, ცვა ფარვათა თქვენთა მინდობილმან ქუთათელ მთავარეპისკოპოსმან ჩხეტიძემა ბასილი მოვაჭედინეთ ხატი ესე ყოვლად წმინდისა ღმრთისმშობლისა, პირველ მოჭედილი დაძველებულიყო და ჩუენ მეორედ განვაახლეთ. შეიწირე დედაო ღმრთისაო, მცირე ესე მსახურება ჩუენი და მეოხ გვექმენ მას დღესა განკითხვისა, ამინ, შეიქმნა ხატი ესე ხელითა რაფიელ მონაზონისათა ქრონიკონ“. პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი ამჟამად ქუთაისის სახელმწიფო მუზეუმშია დაცული.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხატები
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
მალთაყვა (ბალეტი)

**მალთაყვა** — ქართული ბალეტი. დაიდგა თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში 1938 წლის 5 მაისს.
*კომპოზიტირი:  შალვა თაქთაქიშვილი.
*ლიბრეტოს ავტორი: გიორგი თაქთაქიშვილი.

კატეგორია:ბალეტი
მირანდული ენა

**მირანდული ენა** (მირანდულად: lhéngua mirandesa; ) — რომანული ენა ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ჯგუფიდან, რომელიც იშვიათად გამოიყენება  პორტუგალიის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონში, ძირითადად მირანდა-დუ-დორუს მოგადურუს და ვიმიოსუს მუნიციპალიტეტებში. პორტუგალიის პარლამენტმა 1998 წელს მას თანაოფიციალური ენის სტატუსი მიანიჭა. 

მირანდიულ ენას აქვს განსხვავებული ფონეტიკა, მორფოლოგია და სინტაქსი. მისი შექმნა XII საუკუნეში პორტუგალიის ჩამოყალიბებასთან ერთად იწყება. მისი ფესვები მოდის ლათინური ენიდან. ის არის ანტიკური ასტურ-ლეონური ჯგუფის (რომელიც გამოიყენებოდა ლეონის სამეფოში) გადმონაშთი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ჯგუფი

## რესურსები ინტერნეტში 
*მირანდული ენის ორთოგრაფიული ნაკრები  (PDF)
*ეთნოლოგიური ანგარიში(Mirandese)
*Mirandés na Net  Lhéngua i Cultura Mirandesa (მირანდული ენა და კულტურა)
*[L Mirandés: Ũa Lhéngua Minoritaira an Pertual მცირე ენები პორტუგალიაში(PDF, in Mirandese)
*კანონის ნაწილი რომელიც ანიჭებს მირანდიულ ენას ოფიციალურ სტატუსს

[thumb|left|300px|[მირანდა-დუ-დორუ (მუნიციპალიტეტი)|მირანდა-დუ-დორუს მუნიციპალიტეტის ისტორია შესრულებული მირანდიულ ენაზე]]

კატეგორია:რომანული ენები
PUFFS

**PUFFS** არის NetBSD ბირთვის ქვესისტემით ფაილური სისტემების "მომხმარებლის სივრცეში" გასაშვებად. იგი დაემატა NetBSD 5.0 გამოშვებისას და გააჩნია FUSE-ს მხარდაჭერის ფენა რომელიც საშუალებას იძლევა სხვა ოპერაციული სისტემებიდან ფაილური სისტემების პორტირებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:იუნიქსი
ჩელო როკი

რამშტაინთან ერთად კონცერტზე]]
**ჩელო როკი** და **ჩელო მეტალი** — როკისა და მძიმე მეტალის ქვეჟანრები, რომელთაც ახასიათებთ ჩელოების გამოყენება (ისევე, როგორც სხვა ხემიანი საკრავების, როგორებიცაა ვიოლინო და ალტი) ძირითად ინსტრუმენტად, ისეთი უფრო მეტად ტრადიციული როკ ინსტრუმენტების თანხლებით, როგორებიცაა ელექტრო გიტარა, ბას გიტარა და დასარტყმელი საკრავები.

ჩელოები, ხშირად ჯგუფურად სამი ან მეტი, ქმნიან ნაცნობი როკ-მუსიკის ანალოგიურ ჟღერადობას, რიტმს და ტექსტურას, რომელიც გაჯერებულია ჩელოების (და სხვა ხემიანი საკრავების, რომელსაც იყენებენ) უნიკალური ტემბრით და ხემიანი საკრავების უფრო ტრადიციული ჟანრებით. ჩელოები და სხვა ხემიანი საკრავები ხშირად გაძლიერებული და მოდიფიცირებულია ელექტრონულად, ხოლო იკვრება ისინი ძირითადად ელექტრო გიტარის ჟღერადობის იმიტაციის მანერით. ეს ყველაფერი ხშირად ერწყმის სხვა, უფრო ტიპურ როკ-მუსიკის ელემენტებს, როგორებიცაა როკის სტილის ვოკალი და დასარტყმელი საკრავები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნეო-კლასიკური მეტალი
* სიმფონიური მეტალი

## ლიტერატურა
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ინფორმაცია საიტზე activemusician.com

კატეგორია:როკ-მუსიკის ჟანრები
მარია II (პორტუგალია)

**მარია II** (; დ. 4 აპრილი, 1819, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია — გ. 15 ნოემბერი, 1853, ლისაბონი, პორტუგალია) —  პორტუგალიის დედოფალი ბრაგანსის დინასტიიდან 1826–1828 და 1834–1853  წლებში. პედრუ IV-ის და მარია ლეოპოლდინა  ავსტრიელის შვილი.

## ოჯახი
იქორწინა ორჯერ. პირველი ქორწინებიდან მეუღლე დაეღუპა თანაცხოვრებიდან მესამე თვეს. 1836 წელს კი ცოლად გაჰყვა პრინც საქსენ-კობურგ-გოთას ფილიპე II-ს, რომელთანაც შეეძინა 7 შვილი.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1819
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1853
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
მარია I (პორტუგალია)

**მარია I** (; დ. 17 დეკემბერი, 1734, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 20 მარტი, 1816, რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია) —  პორტუგალიის  დედოფალი ბრაგანსის დინასტიიდან 1777 -1816  წლებში. ჟუზე I-ის და მარია ანა ვიქტორია დე ბურბონის შვილი. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ მარია გახდა ტახტის კანონიერი მემკვიდრე საკუთარ მეუღლესთან ერთად.

## ოჯახი
1760 წელს ცოლად გაჰყვა საკუთარ ბიძას, მამამისის უმცროს ძმას პედრუ III-ს, რომელთანაც შეეძინა 6 შვილი.

## წინაპრები

## ლიტერატურა
* 
* Benevides, Francisco da Fonseca. Rainhas de Portugal: Estudo Historico - Volume I. Lisbon, Portugal: Typographia Castro Irmão.
* Benevides, Francisco da Fonseca. Rainhas de Portugal: Estudo Historico - Volume II. Lisbon, Portugal: Typographia Castro Irmão.

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1734
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1816
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
პედრუ III

[მინი|მარჯვნივ|220პქ|[მარია I (პორტუგალია)|მარია I და პედრუ III]]
**პედრუ III** (დ. 5 ივლისი, 1717, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 25 მაისი, 1786, სინტრა, პორტუგალია) — გაერთიანებული პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1777–1786  წლებში. მეფე ჟუან V-ისა და მარია ანა ავსტრიელის შვილი. 1760 წელს ცოლად შეირთო საკუთარი ძმის ჟუზე I-ის შვილი, მომავალი დედოფალი მარია I. ქორწინება იყო ნებადართული რომის პაპის მიერ რადგან ჟუზე I-ს არ ჰყავდა მამრობითი სქესის მემკვიდრე.  პორტუგალიის მეფეების ოფიციალურ ჩამონათვალში პედრუ III არ მოიხსენიება, თუმცა მას თავისი რიგითი ნომერი აქვს, რომელიც მიჰყვება პორტუგალიის მეფეების ნუმერაციას.

## ლიტერატურა
* Sousa, António Caetano de. História genealógica da Casa Real portuguesa (in Portuguese). VIII. Lisbon: Silviana.

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1717
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1786
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
ჟინვალის წყალსაცავი

**ჟინვალის წყალსაცავი** — კომპლექსური დანიშნულების წყალსაცავი აღმოსავლეთ საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალის ჩრდილოეთით, თბილისიდან 70 კმ-ში. მდებარეობს მდინარე არაგვის შუა წელში. მოქცეულია ალევის, გუდამაყრისა და ქართლის ქედებს შორის. ფართობი 11,5 კმ². წყლის მოცულობა 520 მლნ. მ³, სასარგებლო მოცულობა 370 მლნ. მ³. მაქსიმალური სიღრმე 75 მ. შეიქმნა 1985 წელს ჟინვალის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობასთან დაკავშირებით მდინარე არაგვის ხეობაში. გამომუშავებული ელექტროენერგიის წარმადობა 130 000 კვტ-ია. მდინარე არაგვის ნაწილი, სადაც ჟინვალის წყალსაცავი აშენდა, გაუქმდა და ამ ყოფილი მდინარის ნაწილში მდინარის ეკოსისტემა აღარ არსებობს. ჟინვალის წყალსაცავს დიდი მნიშვნელობა აქვს ქალაქ თბილისის წყლით მომარაგების საკითხში. აღსანიშნავია, რომ ჟინვალის წყალსაცავი თბილისის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს ამარაგებს სასმელი წყლით. ჟინვალის ჰიდროკომპლექსის მშენებლობის დაწყებისას, წყლის ქვეშ მოექცა XII საუკუნის ჯვარიპატიოსნის სახელობის ეკლესია, რომელიც 6 თვე წყალშია მოქცეული, ხოლო 6 თვე წყლისგან თავისუფლდება.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს წყალსაცავები
* ჟინვალის ჰიდროელექტროსადგური

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის წყალსაცავები
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტი
300 628 მოწამე

**300 628 მოწამე** –  მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 სექტემბერი, ახალი სტილით - 15 სექტემბერი. 

წმინდა სამასიათაექვსასოცდარვა მოწამე ნიკომიდიაში აწამეს ქრისტესთვის იმპერატორების, დიოკლეტიანეს და მაქსიმიანეს (284-305) დროს. ისინი იყვნენ ალექსანდრიელები, რომელთაც ქრისტე მაცხოვარი ალექსანდრიის მთავარეპისკოპოსის, პეტრეს (ხს. 8 დეკემბერს) მოწამეობრივი აღსასრულის შემდეგ ირწმუნეს. მათი ოჯახებით ჩავიდნენ ნიკომიდიაში და ნებით ჩაბარდნენ საწამებლად. დიოკლეტიანე თავდაპირველად ცდილობდა, ქრისტიანობის უარყოფაზე დაეყოლიებინა აღმსარებლები, მაგრამ მათი შეურყევლობა რომ იხილა, ბრძანა, ყველასთვის თავები მოეკვეთათ, სხეულები კი ხრამში გადაეყარათ.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Automated Testing Framework

**ATF** ან **ავტომატური ტესტირების ბაზა** — კოდის გამოცდის ფუნქციების ნაკრები თავდაპირველად შექმნილი NetBSD-სთვის 2007 წლის „Google Summer Code“-ის ფარგლებში. ATF შეუძლია პროგრამული უზრუნველყოფის ტესტირება, ტესტის შესაძლოა დაწერილი იყოს POSIX shell-ში, C-ში ან C++-ში. უპირველესად ATF პროექტიs მიზანი არის რომ ტესტები თვითმმართველობადი არიან და გასაშვები მომხმარებლის მიერ პერიოდულად.

## სქოლიო 
კატეგორია:იუნიქსი
Where We Belong (ალბომი)

***Where We Belong*** — ირლანდიური ბოიბენდ Boyzone-ის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1998 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Polydor.

დისკი მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #1 პოზიციაზე, სადაც ერთი კვირის მანძილზე იმყოფებოდა. დიდი წარმატება იქონია სინგლმა I Love the Way You Love Me. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი ვოკალისტ სტივენ გეიტლის გარდაცვალებამდე.

## სიმღერების სია
#Picture of You – 3:28
#Baby Can I Hold You (7" ვერსია) – 3:15
#All That I Need (7" ვერსია) - 3:42
#Must Have Been High - 3:27
#And I - 4:03
#That's How Love Goes - 3:55
#Where Did You Go - 4:39
#I'm Learning (Part 1) - 3:43
#One Kiss at a Time - 4:06
#While the World Is Going Crazy - 5:10
#This Is Where I Belong - 5:29
#Will Be Yours - 3:36
#Good Conversation - 3:56
#You Flew Away - 4:25
#I'm Learning (Part 2) - 3:03

;სპეციალური გამოცემის დამატებები
#No Matter What - 4:32
#I Love the Way You Love Me - 4:06

;ოქროს გამოცემის დამატებები
#Picture Of You (ვიდეო) - 3:28
#Baby Can I Hold You (ვიდეო) - 3:15
#All That I Need (ვიდეო) - 3:42

;აშშ გამოცემის დამატებები
#I'll Never Not Need You - 4:13
#So They Told Me - 3:28
#All The Time In The World - 4:15

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### ათწლეულის საბოლოო ჩარტები 
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:1998 წლის ალბომები
კატეგორია:Boyzone-ის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
Netpgp

**netpgp**  არის BSD ლიცენზირებული პროექტი OpenPGP SDK-ს საფუძველზე , 
რომელიც უზრუნველყოფს ხელმოწერის, გადამოწმების, კოდირების და ფაილების დეშიფრაციას. 
მას ასევე გააჩნია netpgpkeys  ინსტრუმენტი გასაღებების მართვისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:იუნიქსი
Busdma

**busdma** — პროგრამის პროგრამირების ინტერფეისების კომპლექტი, რომლის მიზანია მოწყობილობის დრაივერების წერა ისე რომ წყარო კოდი ნაკლებად იყოს დამოკიდებული პლატფორმის სპეციფიკურ კოდზე, რაც საშუალებას იძლევა რომ ოპერაციული სისტემა ადვილად იყოს პორტირება სხვა კომპიუტერულ არქიტექტურაზე.
თავდაპირველად იქნა შექმნილი და დასახელებული როგორც "bus_dma" API, NetBSD ოპერაციული სისტემის პროგრამისტების მიერ, busdma შემდეგ იქნა მიღებული OpenBSD, FreeBSD პროექტების მიერ.
NetBSD და OpenBSD აქვს დამატებითი "bus_space" API, რომლებიც გაერთიანდნენ FreeBSD-ის  busdma-ს ვერსიაში. DragonFly BSD დეველოპერებს ნელ-ნელა შეაქვთ თავიანთ დრაივერებში busdma-ს გამოყენება.

## რესურსები ინტერნეტში 
 http://netbsd.gw.com/cgi-bin/man-cgi?bus_dma++NetBSD-current 
 http://www.freebsd.org/projects/busdma/ 
http://www.freebsd.org/cgi/man.cgi?query=busdma&apropos=0&sektion=0&manpath=FreeBSD+5.2-RELEASE+and+Ports&format=html

კატეგორია:იუნიქსი
ენტონი ქვინი

**ენტონი ქვინი** (; დ. 21 აპრილი, 1915, ჩიუაუა, მექსიკა — გ. 3 ივნისი, 2001, ბოსტონი, აშშ) — მექსიკური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი, მხატვარი, მწერალი. ნათამაშები აქვს ისეთ წარმატებულ ფილმებში, როგორებიცაა „ბერძენი ზორბა“, ლოურენს არაბი, გზა. ორჯერ მოიპოვა ოსკარი კაცის მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისათვის (1952, 1956).

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:მექსიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ადრიანოპოლის ზავი

**ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება** (ადრიანოპოლის ზავი) — რუსეთის იმპერიასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის დადებული რამდენიმე სამშვიდობო ხელშეკრულება, ხელმოწერილი ადრიანოპოლიში (ედირნე).
* ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1713) (ადრიანოპოლის ზავი (1713))
* ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829) (ადრიანოპოლის ზავი (1829))
* ცეცხლის შეწყვეტა, ხელმოწერილია რუსეთსა და ოსმალეთის პორტას შორის 19 იანვარს (31 იანვარს) 1878 წელს (რუსეთ-თურქეთის ომის (1877-1878) წინასწარი შეთანხმების შედეგად).

## იხილეთ აგრეთვე 
* პრუტის სამშვიდობო ხელშეკრულება
ამიანე მარცელინუსი

**ამიანე მარცელინუსი** (; დ.დაახლ. 330, სირიის ანტიოქიაში, რომის იმპერიაში — გ. დაახლ. 395, ალბათ, რომი) — ძველი რომაელი ისტორიკოსი. მონაწილეობდა რომი-სპარსეთის ომებში IV საუკუნის შუა ხანებში, ასევე მსახურობდა იმპერიის დასავლეთ ნაწილში. წარმოშობით იყო სირიელი ბერძენი, მიუხედავად ამისა მისი ერთადერთი ნაწარმოები, «ქმედებანი», დაწერა ლათინურ ენაზე. ისტორიული შრომების შემონახული ნაწილები (წიგნები XIV—XXXI) მოიცავს პერიოდს 353–378 წლებს, საეროდ თხრობა იწყებოდა იმპერატორ ნერვის მართველობიდან (96). ამიან მარცელინის მოიხსენიებენ როგორც «რომის უკანასკნელ დიდ ისტორიკოსს».

ანტიკური ხანის ავტორების მსგავსად, ამიანე მარცელინუსმა თავის შესახებ ძალიან მწირი ინფორმაცია დატოვა, რომელიც მოცემულია მის ნაწარმოებში. სხვა წყაროები საიდანაც შეიძლება მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ რაღაც ინფორმაციის მიღება წარმოადგენს მისი ორი თანამედროვის წერილი — ცნობილი ბერძენი რიტორი ლიბანი და რომის საზოგადო მოღვაწე და ორატორი კვინტი ავრელი სიმახი.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ძველი რომაელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829)

**1829 წლის ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება** — სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და ოსმალეთის იმპერიას (თურქეთი) შორის, რითაც დამთავრდა რუსეთ-თურქეთის 1828—1829 წლების ომი.

ხელმოწერილი იქნა  წელს ადრიანოპოლში (ედირნე) რუსეთის მხრიდან ხელს აწერენ — ალექსეი ორლოვი და ფეოდორ პალენი, თურქეთის მხრიდან ხელს აწერენ — მეჰმედ სადიკ-ეფენდი და აბდულ კადირ-ბეი. საზავო ხელშეკრულება შედგებოდა 16 სტატიისაგან, ცალკე უპირატესობის აქტებისაგან მოლდავეთის სამთავროსა და ვლახეთის სამთავროსათვის და კონტრიბუციის განმარტებითი აქტისაგან.

ხელშეკრულების თანახმად, რუსეთი თურქეთს უბრუნებდა ომის დროს დაკავებული ევროპული ნაწილის ყველა ტერიტორიას გარდა დუნაის ყელისა არსებული კუნძულებით. რუსეთის ხელში გადადიოდა შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპირო მდინარე ყუბანის ყელიდან — წმინდა ნიკოლოზის სიმაგრემდე ციხე-სიმაგრეები ანაპა, სუჯუკ-ყალე (ნოვოროსიისკი) და ფოთი, ასევე ქალაქები ახალციხე და ახალქალაქი. თურქეთი აღიარებდა საქართველოს რუსეთის ხელში გადასვლას. რუსეთის ხელში გადადიოდა იმერეთი, სამეგრელო, გურია, აფხაზეთი. შეთანხმების მიხედვით რუსეთსა და ოსმალეთს შორის საზღვარი უნდა გავლებულიყო მდინარე ჭოროხზე, მაგრამ ენობრივი შეცდომის გამო ტექსტში ნაცვლად ჭოროხისა ჩაიწერა ჩოლოქი.

ადრიანოპოლის ხელშეკრულება ადასტურებდა თურქეთის მთელ ტერიტორიაზე რუსეთის ქვეშევრდომთათვის თავისუფალი ვაჭრობის უფლებას, რუსეთის ქვეშევრდომები თურქეთის ტერიტორიაზე სარგებლობდნენ სასამართლო იმუნიტეტით. ასევე თურქეთი უზრუნველყოფდა რუსეთისა და უცხოური სავაჭრო გემების თავისუფალ გასვლას ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეებში. თურქეთმა 18 თვის განმავლობაში კონტრიბუციის ვალდებულება აიღო (1,5 მილ. ჰოლანდიური მანეთი).

თურქეთი ეთანხმებოდა 1826 წლის აკერმანის კონვენციას, რითაც სერბეთის ავტონომიის დაცვის ვალდებულებას იღებდა. ცალკე აქტი უზრუნველყოფდა დუნაისპირა სამთავროების – მოლდავეთისა და ვლახეთის (ვალახიის) ავტონომიას. აკერმანის კონვენციის მიხედვით, ასევე დგინდებოდა ამ სამთავროების მთავრების სამუდამო (სიკვდილამდე) მმართველობა. საჭირო რეფორმების გატარებამდე იქ რჩებოდა რუსეთის ჯარი. თურქეთი ასევე დათანხმდა 1827 წლის ლონდონის კონვენციას - საბერძნეთის ავტონომიის მინიჭების შესახებ .

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და თურქეთს შორის, საარქივო დოკუმენტები

## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია
კატეგორია:რუმინეთის ისტორია
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
კატეგორია:1829
აკაკი ჭანტურია

**აკაკი ჭანტურია **(დ. 12 თებერვალი, 1881 — გ. 11 მაისი, 1941) — ქართველი მეცნიერი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, ზუგდიდის მუზეუმის დამაარსებელი.

აკაკი ჭანტურიამ დაწყებითი განათლება ახალსენაკის ოთხკლასიან სასულიერო სასწავლებელში მიიღო. შეეძლო, თბილისის სასულიერო სემინარიაში უგამოცდოდ ჩარიცხულიყო, მაგრამ მას სხვა მიზნები ჰქონდა - უცხოეთში წასვლაზე ოცნებობდა. მალევე ბათუმში გადავიდა და როტშილდის ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. იქვე შეუდგა ინგლისური ენის სწავლას. იმისათვის, რომ დიდ ბრიტანეთში წასასვლელი ფული მოეგროვებინა, ფიზიკურ შრომასაც არ ერიდებოდა.

აკაკი ჭანტურია ინგლისში 1904 წელს გაემგზავრა და ერთ ოჯახში რუსული ენის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა და უნივერსიტეტში გეოლოგიურ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც შეისწავლა არქეოლოგია, ეთნოგრაფია, ისტორია, კარტოგრაფია, სამუზეუმო საქმე, ფილოლოგია, ფოლკლორი და ხელოვნება, მონაწილეობდა ბრიტანეთის მუზეუმის სამეცნიერო-საძიებო ექსპედიციებსა და ტრადიციულ შემოქმედებით დათვალიერებებში.

1912 წელს აკაკი საქართველოში დაბრუნდა. მან სამეგრელოში დიდძალი გეოლოგიური და პალეონტოლოგიური მასალა შეაგროვა, დაახარისხა და მამაპაპეული ოდის დიდ დარბაზში სანიმუშო გამოფენა მოაწყო. ამავე თემას უძღვნა საკვალიფიკაციო ნაშრომი *„საქართველოს გეოლოგია“*, რომელიც 1919 წელს ლონდონში ინგლისურ ენაზე გამოიცა.

1913 წლის ბოლოს აკაკი ჭანტურია კვლავ საზღვარგარეთ წავიდა. სწავლობდა ლონდონის ფიზიოლოგიურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში, ლონდონის უნივერსიტეტის სამეფო კოლეჯსა და სამხატვრო კოლეჯში, იქვე მიიღო ბაკალავრის სამეცნიერო წოდებაც.

1919 წელს აკაკი ჭანტურია ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა, სადაც ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტში, ბარეტის კოლეჯში სწავლობდა. ამერიკაში დარჩა 4 წელი. ინგლისში დაბრუნებულმა ცოლად შეირთო ლონდონელი ქალი ქეით უოლტერ ბოლი.

1920 წელს აკაკი მეუღლესთან და უფროს ვაჟიშვილთან ერთად საბოლოოდ დაბრუნდა საქართველოში და მშობლიურ სოფელში დასახლდა. მეუღლეს შეასწავლა ქართული და მეგრული. იგი ხშირად დადიოდა თბილისში, ახლად დაარსებულ თბილისის უნივერსიტეტში, მუშაობდა მუზეუმებში, არქივებსა და წიგნთსაცავებში. ჯერ თბილისის უნივერსიტეტში სამსახური, შემდეგ საგარეო საქმეთა მინისტრობა შესთავაზეს, მაგრამ მან უარი თქვა, რადგან სხვა მიზანი - მუზეუმის დაარსება - ჰქონდა.

ამ მიზნის მისაღწევად აკაკის ძალიან დიდი შრომა და ძალისხმევა დასჭირდა.

მუზეუმი, რომელსაც *„სამეგრელოს მუზეუმი“* ეწოდა, 1921 წლის 1 მაისს გაიხსნა. დადიანების ქონება ზუგდიდის გარდა სალხინოსა და ჭკადუაშში - პრინც აშილ მიურატის სასახლეში ინახებოდა. სალხინოდან ნივთების მიღება აკაკის მთელ ეპოპეად ექცა - მცველების თანხლებით მიდიოდა და აურაცხელ საგანძურს ურმებით ეზიდებოდა.

1937 წლიდან დაიწყო აკაკი ჭანტურიას აშკარა დევნა. 1940 წლის 23 ივლისს დადიანების სასახლეში აკაკი ჭანტურიას ეპოქა დასრულდა. მეცნიერმა სიძველეთსაცავი სამუდამოდ დატოვა, რის გამოც საგანძური გაიძარცვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ კესო ჭანტურიასთან

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები
გლოლის ბერის საყდარი

**გლოლის ბერის საყდარი** — XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ გლოლაში, ონის მუნიციპალიტეტში. ეკლესია ერთადერთია, რომელმაც გლოლის „ზედქალაქის“ შუა საუკუნეთა უამრავ ნაგებობათაგან სრული სახით მოაღწია. ეკლესია მცირე ზომისაა – 3,6 X 2,2 მ. ექვთიმე თაყაიშვილის თქმით, „ეკლესიის აშენებას  მიაწერენ დავით აღმაშენებელს და მას „საბეროს“ უწოდებდნენ, ვინაიდან აქ მწირს უცხოვრია“. ეკლესია XIII საუკუნეში მოუხატავთ. 1910–იან წლებამდე აქ შემორჩენილი იყო თამარ მეფის ფრესკა, რომელიც დაზიანდა და წაიშალა უყურადღებობის გამო. ეკლესიას ადგილობრივი მოსახლეობა „სულტანეთ წმინდა გიორგით“ მოიხსენიებს. 

## ლიტერატურა 
* ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 74.

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
ბრაგა (რაიონი)

**ბრაგის ოლქი** მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ბრაგა. შედის ჩრდილოეთის რეგიონის შემადგენლობაში. მას ესაზღვრება შემდეგი ოლქები: ვიანა-დუ-კაშტელუ ჩრდილოეთით, ვილა-რეალი აღმოსავლეთით და პორტუ სამხრეთით. მისი ფართობია 2,673 კვ.კმ. და პოპულაციაა 831 368 მოსახლე.

## მუნიციპალიტეტები
რაიონი  დაყოფილია14 მუნიციპალიტეტად:
* ამარეში
* ბარსელუში
* ბრაგა
* კაბესეირაშ-დე-ბაშტუ
* კალორიკუ-დე-ბაშტუ
* ეშპოზენდე
* ფაფე
* გიმარაინში
* პოვუა-დე-ლანოზუ
* ტერაშ-დე-ბორუ
* ვიეირა-დუ-მინუ
* ვილა-ნოვა-დე-ფამალიკაუ
* ვილა-ვერდე
* ვიზელა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბრაგის ოლქის სურათები

კატეგორია:პორტუგალიის ოლქები
ჰევეინი

**ჰევეინი** — ფინური თრეშ მეტალ ჯგუფი ჰელსინკიდან. მათი შემოქმედება თრეშ მეტალთან ერთად განიცდის სიმფონიური მეტალისა და ნეო-კლასიკური მეტალის გავლენას.

## ისტორია 
ჰევეინი დაარსდა 1992 წელს გიტარისტ ლეიფ ჰენდსტერმის და დრამერ ალპო ოკსაჰარიუს მიერ. 1998 წელს ბასისტი ტომი კოივუნენი და შემსრულებელი ვიოლინოზე აინო პიიპარი შეუერთდნენ ჯგუფს. 2002 წელს მაქს ლილიამ დატოვა აპოკალიპტიკა და შეუერთდა ჰევეინს. ჯგუფმა მუდმივი ვოკალისტი ვერ იპოვა 2003 წლამდე, სანამ იუჰა იმონენი არ შეუერთდა ჯგუფს.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები 
* *Sound Over Matter* (2005)

### სინგლები და EP-ები 
* *Fear Is... Only Human* (2003)
* *Break Out The Hammers EP* (2004)
* *iOta* (2005)
* *As Far As The Eye Can See* (2005)
* *Gentle Anarchy* (2010)

### დემოები 
* *Heartland* (1999)
* *Reverence* (2001)
* *Only Human* (2002)
* *Fear Is...* (2003)

### მუსიკალური ვიდეოები 
* Last Drop Of Innocence (2005)
* New Hope (2010)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hevein - ჯგუფის ოფიციალური საიტი 
* Spinefarm Records-ის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:სიმფონიური მეტალ ჯგუფები
კატეგორია:თრეშ მეტალ ჯგუფები
კატეგორია:ფინური მძიმე მეტალ ჯგუფები
სხიერის მონასტერი

**სხიერის მონასტერი** – მონასტერი სოფელ სხიერში, ონის მუნიციპალიტეტში. მონასტერში მდებარეობს „მირიანეული უძრავი“ წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. მეცნიერთა ვარაუდით, სამონასტრო ცხოვრებას აქ საფუძველი IX საუკუნეში ჩაეყარა. ეკლესია ერთნავიანი შენობაა (7X4 მ.), აგებულია ქვითკირისგან. ეკლესიიის მხატვრობა მხოლოდ ტაძრის მაღლითა ნაწილშია შემორჩენილი. გიორგი ბოჭოიძის თქმით, „ეკლესიაში ინახებოდა ქვის ფიცარი (86X71 სმ.), რომელიც ძველი ეკლესიის ან მისი ერთადერთი შენობის კედელში უნდა ყოფილიყო გაკეთებული; მასზე ნაქანდაკევია ანგელოზებისა და საერო–სასულიერო პირთა სახეები ხუცური წარწერით. ქანდაკებისა და წარწერების თვალსაზრისით ძეგლი ეკუთვნის IX-X საუკუნეებს“. ტაძარს გააჩნია უნიკალური კანკელი, რომელიც IX საუკუნით თარიღდება და კანკელთა აღმართვის უძველეს ეტაპს განეკუთვნება. შემორჩენილია 2 კილომეტრიანი წყალგაყვანილობის ნაშთები, რომლითაც სასმელი წყალი მიუყვანიათ მონასტრამდე. 

## ლიტერატურა 
* **ვაჟა გობეჯიშვილი**, *რაჭის მონასტრები*, თბ., 2006, გვ. 28–29

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ხუროთმოძღვრების ძეგლები
ვიანა-დუ-კაშტელუ (რაიონი)

**ვიანა-დუ-კაშტელუს ოლქი** მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ესპანეთით, ხოლო სამხრეთიდან ბრაგის ოლქით. შედის ჩრდილოეთი რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობი შეადგენს 255 კვ.კმ-ს. ხოლო 2006 წლის მონაცემების მიხედვით ოლქში ცხოვრობს 252 011 მოსახლე, შესაბამისად სიმჭიდროვე შეადგენს 111,8 ადამიანს კვ.კმ-ზე. ოლქის ცენტრი არის ქალაქი ვიანა-დუ-კაშტელუ.

## მუნიციპალიტეტები 
რაიონი დაყოფილია 10 მუნიციპალიტეტურ ერთეულად:

* არკუშ-დე-ვალდევეში 
* კამინა 
* მელგასუ 
* მონსაუ 
* პარედეშ-დე-კორა 
* პონტე-და-ბარკა 
* პონტე-დე-ლიმა 
* ვალენსა
* ვიანა-დუ-კაშტელუ 
* ვილა-ნოვა-დე-სერვეირა 

## რესურსები ინტერნეტში 
* რაიონის ადმინისტრაციის საიტი 

კატეგორია:პორტუგალიის ოლქები
ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1713)

**ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულებამ** დაასრულა რუსეთ-თურქეთის 1710-1713 წლების ომი. ხელმოწერილია  ადრიანოპოლში (ახლანდელი ედირნე, თურქეთი) 25 წლის ვადით. ადრიანოპოლის ხელშეკრულების ძირითად დებულებებში მეორდებოდა 1711 წლის პრუტის სამშვიდობო ხელშეკრულების დებულებები. 
ამ ხელშეკრულების თანახმად, რუსეთი იღებდა ვალდებულებას 60 დღის განმავლობაში გამოეყვანა ჯარის ნაწილები რეჩ პოსპოლიტის ტერიტორიიდან რომლებიც უმთავრესად უკრაინის დნეპრის მარჯვენა მხარეს იმყოფებოდნენ. რუსეთ-თურქეთის საზღვარი გადატანილ იქნა მარცხენა სანაპირო გეტმანშინის საზღვრებთან &nbsp;— მდინარეების სამარის და ორელის (Орель, Оріль) შორის შემდეგ სამხრეთ აღმოსავლეთით სივერის დონეცამდე. რუსეთი კარგავდა ზაპოროჟიის აღმოსავლეთ ნაწილს და მთლიანად იყო იზოლირებული აზოვის ზღვისაგან. ასევე გადაიხედა საზღვრები მარჯვენა სანაპირო (დნეპრიდან) უკრაინის მიწებზე, კიევიდან დაწყებული. 1714 წ. 23(12) აპრილს ადრიანოპოლის ხელშეკრულებას დამატებული იქნა 2 სტატია, რითაც თურქეთის სულთანი ნებას რთავდა რეჩი პოსპოლიტის ჯარებს დაეკავებინათ დნეპრის მარჯვენა სანაპირო უკრაინის ტერიტორია. საიდანაც უკვე გაყვანილი იყო მოსახლეობა ლიკვიდირებული მარჯვენა სანაპირო კაზაკების პოლკების "სლუჩიდან დნეპრის" საზღვრამდე. შესაბამისად ამ შეთანხმებამდე რუსეთის იმპერია ეთანხმებოდა 1711 და 1712 წლების ხელშეკრულებებს, მათ შორის აღიარებდა თურქეთის იურისდიქციას ზაპოროჟიის კაზაკებზე (Військо Запорізьке).

ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება წარმოადგენდა დიდ დიპლომატიურ წარმატებას რუსეთისათვის, მიუხედავად მისი ტერიტორიული დანაკარგებისა, რითაც უზრუნველყოფდა მოქმედების თავისუფლებას ბალტიის ზღვის სანაპიროებისათვის ბრძოლაში. ადრიანოპოლის ხელშეკრულება მოქმედებდა კონსტანტინოპოლის 1720 წლის "სამუდამო ზავის" (სამუდამო მშვიდობის) ხელშეკრულების დადებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატია უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის უკრაინის ისტორიის ინსტიტუტის საიტზე

## ლიტერატურა 
* არტამონოვი ვ.ა. რუსეთი და რეჩი პოსპოლიტა პოლტავის გამარჯვების შემდეგ (1709—1714). მ., 1990 (Артамонов В.А. Россия и Речь Посполитая после Полтавской победы (1709—1714). М., 1990);
* ჩუხლიბი ტ. ვ. დნეპრის მარჯვენა სანაპირო უკრაინა XVII — ს-ის დასაწყისში და XVIII ს-ნის ბოლოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებში (Чухліб Т.В. Правобережна Україна в міжнародних договорах у другій половині XVII — на початку XVIII ст. В кн.: Українська козацька держава: витоки та шляхи історичного розвитку, вип. 3. К.—Черкаси, 1993)
* კაზაკების უკრაინული სახელმწიფო: ისტორიული განვითარების გზები, გამ. 3. კ.—ჩერკასი, 1993.
* ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულება ქსე, ტ. 1, გვ. 102, თბ., 1975

კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:1713
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
მეჭვრეთის მონასტერი

**მეჭვრეთის მონასტერი** – ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მონასტერი სოფელ ლიხეთში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ლუხუნის ხეობაში.  შემორჩენილია ამ მონასტრის ნანგრევები. მეჭვრეთის მონასტრის წმინდა გიორგის ძველი ტაძრის აგება VIII-IX საუკუნეებს განეკუთვნება და ერთ–ერთი უძველესია რაჭაში. ეკლესია ერთნავიანი შენობა იყო (10 X 5,8 მ.), რომელსაც სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით მიშენებული ჰქონდა გალერიები. 1920–იანი წლებისთვის შემორჩენილი იყო მხოლოდ ეკლესიის კედლები და ჩრდილოეთი გალერეა, დაზიანებული თაღით. ეკლესია მოხატული ყოფილა. 1929 წელს ეკლესია დაუნგრევიათ და მასალა ლიხეთის სკოლის ასაშენებლად გაუზიდიათ. ეკლესიის დასავლეთით დიდ შენობათა ნანგრევებია, სადაც ბერების საცხოვრებელი ადგილი უნდა ყოფილიყო. ეკლესიას და სხვა შენობებს გარშემო გალავანი ჰქონია, რომლის მხოლოდ ნაშთებია შემორჩენილი. სამონასტრო ცხოვრების პერიოდი უნდა მოიცავდეს IX საუკუნიდან გვიანფეოდალურ ხანამდე პერიოდს. 

## ლიტერატურა 
* **ვაჟა გობეჯიშვილი**, *რაჭის მონასტრები*, თბ., 2006, გვ. 25–26

კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2010-2011

**საქართველოს თასი 2010-2011** — საქართველოს თასის ოცდამეერთე  გათამაშება ფეხბურთში. გამარჯვებული გახდა „გაგრა“, რომელმაც ფინალში ქუთაისის „ტორპედო“ დაამარცხა, ანგარიშით 1–0.

## შედეგები 
### პირველი რაუნდი 
*შეხვედრები გაიმართა 2010 წლის 24 და 26 აგვისტოს.*

|}

### მერვედფინალი 
*მერვედფინალში მონაწილეობდა პირველი რაუნდის 12 გამარჯვებული და უმაღლესი ლიგის 2009-10 წლების სეზონის პირველ ოთხ ადგილზე გასული გუნდები: ოლიმპი (რუსთავი), დინამო (თბილისი), ზესტაფონი და ვიტ ჯორჯია (მცხეთა). შეხვედრები გაიმართა 2010 წლის 10 ნოემბერს.*

|}

### მეოთხედფინალი 
|}

### ნახევარფინალი 
|}

### ფინალი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* უმაღლესი ლიგა 2010-2011
* პირველი ლიგა 2010-2011

## რესურსები ინტერნეტში 
* "გაგრას" ზღაპარი - პირველი ლიგიდან, ევროპისკენ. საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“. 27 მაისი, 2011.
* გაგრა თასის მფლობელია!. goli.ge. 26 მაისი, 2011.

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო თასი
ფუტიეთის მონასტერი

**ფუტიეთის მონასტერი** – მონასტერი რაჭაში, სოფელ ფუტიეთში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. შემორჩენილია მონასტრის ტაძრის საძირკველი. მდებარეობს სოფლის სიახლოვეს, მდინარე ჭალის (კრიხულის ზემოწელი) მარცხენა ნაპირას. მონასტრის შესახებ არავითარი წერილობითი საბუთი არ არის შემორჩენილი. მოსახლეობა მონასტერს „ბერების ეკლესიად“ მოიხსენიებს. ნანგრევებს შორის ყურადღებას იწვევს დიდი ზომის შენობა (დაახ. 20X10 მ.), გაყოფილი სამ დარბაზად. საყდრის ახლოსვე აღმოჩნდა აკლდამისებური ქვითკირის ნაგებობა (დაახ. 3X1,5 მ.) ზევიდან დახურული ქვითკირისავე თაღით, რაც განძსაცავი უნდა იყოს. მონასტრიდან 150–200 მეტრის მოშორებით პატარა წყაროა, რომელსაც ხალხი „წმინდა წყაროს“ ეძახის. წყაროდან 100 მეტრში, ნაკადულის პირას, ქვითკირის ძველი კედელია, რომელიც სამონასტრო მეურნეობის შემადგენელ ნაწილს უნდა წარმოადგენდეს.

ფუტიეთის სავანის დაარსება შუა საუკუნეებს უნდა მიეკუთვნოს. ხალხში არსებობს მინიშნება იმის თაობაზე, რომ სავანის გაუკაცრიელება გამოიწვია რუსთა სასტიკმა ანგარიშსწორებამ 1819–1820 წლებში იმერეთის აჯანყების საპასუხოდ.

## ლიტერატურა 
* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 60–62

კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვიანა-დუ-კაშტელუ

**ვიანა-დუ-კაშტელუ** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორტუგალიის ჩრდილოეთ რეგიონში. ქალაქს ჰყავს 36,148 (INE, 2001) მოსახლე, ხოლო მუნიციპალიტეტში მთლიანობაში ცხოვრობს 91,238 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით). საერთო ფართობი შეადგენს 318.6 კმ².

ქალაქი განლაგებულია მდინარე ლიმის სანაპიროზე.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სოციალური ქსელი
* მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* ვიანა-დუ-კაშტელუ - ჯანმრთლი ქალაქი
* ვიანა-დუ-კაშტელუს სურათები

კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
დალ-რიადა

right|thumb|200px|შოტლანდიისა და ირლანდიის სატელიტური ფოტო, სადაც (ჩრდილში) ჩანს დალ რიადას მიახლოებითი საზღვრები.
**დალ-რიადა** (გელ. Dál Riata) — ადრე შუასაუკენეების დროინდელი გელების სამეფო, რომელიც მოიცავდა შოტლანდიის დასავლეთ სანაპიროს (არგაილისა და ბიუტის ოლქის თანამედროვე ტერიტორია) და ირლანდიის ჩრდილოეთ ნაწილს (თანამედროვე ანტრიმის საგრაფოს ტერიტორია).

V საუკუნის დამლევს მჭიდროდ დასახლებული ირლანდიის დალ-რიადას მიწებიდან ირლანდიელების ნაწილი აიყარა და ბრიტანეთის ჩრდილოეთში გადასახლდა. მათ იქ სამეფო დააარსეს, რომელსაც შოტლანდიის დალ-რიადა ეწოდა. 843 წელს პიქტებთან გაერთიანებით ჩამოყალიბდა შოტლანდიის სამეფო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* CELT: ელექტრონული ტექსტები - კორკის უნივერსიტეტისგან 
* *Annals of Clonmacnoise* - Cornell
* ბედეს *საეკლესიო ისტორია* (pdf) - CCEL, ა.მ. სელარის თარგმანი. 
* ციფრული არქივი - გლაზგოს უნივერსიტეტი
* შრომები  - ანტიკური შოტლანდიის საზოგადოებაზე (PSAS) 1999 წლის ჩთვლით (pdf).
* კინტირიის ისტორია 

კატეგორია:შოტლანდიის ისტორია
კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
ბოსნიელები

**ბოსნიელები** (სერბულ-ხორვატული: **Bosanci** / **Босанци**) — ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები, მიუხედავად იმისა, რომელ რეგიონში ცხოვრობენ, ან რომელ ეთნოსს მიაკუთვნებენ საკუთარ თავს. აღნიშნული სიტყვა ტიტულარული ერის სინონიმად გამოიყენება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციაში. **ბოსნიელები** შეიძლება ჩვეულებრივ შეიძლება ეთნონიმადაც გამოიყენებოდეს.

ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები შეიძლება იყვნენ:
* ბოსნიელი მუსლიმები, დღეს „ბოსნიაკებად“ წოდებულნი.
* ბოსნიელი ხორვატები.
* ბოსნიელი სერბები.

## რელიგიები 
ბოსნიელთა 40 %-ზე მეტი ისლამს აღიარებს, და უმეტესობა სუნიტები არიან. ბოსნიელთა 31 %-ზე მეტი სერბული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიმდევარია, 15 % კი რომის კათოლიკური ეკლესიისა. დანარჩენი 14 % წარმოადგენს მორწმუნე ებრაელებსა და ათეისტებს.

## ენა 
ბოსნიელთა უმეტესობა ლაპარაკობს ბოსნიურად, ხორვატულად ან სერბულად, რომლებიც სერბულ-ხორვატული ენის სხვადასხვა, ერთმანეთისაგან მინიმალურად განსხვავებული ვარიანტები არის. რეგიონში გავრცელებული მეტყველება არის სერბულ-ხორვატული ენის შტოკავური დიალექტი, თუმცა გასულ წლებში ყოფილი იუგოსლავიის ტერიტორიაზე მომხდარი მოვლენებისა და ასევე პოლიტკორექტული მოსაზრების გამო მას ბოსნია-ჰერცეგოვინაში ბოსნიურს, ხორვატიაში ხორვატულს, ხოლო სერბეთში სერბულ ენებს უწოდებენ. ვიკიპედიაშიც შეხვდებით შესაბამის დასახელებათა სტატიებს ხორვატული ენის, სერბული ენის, ბოსნიური ენის შესახებ, მაგრამ ამ გეოგრაფიულად ერთმანეთთან ახლო მცხოვრები სამი ეთნოსის, მუსლიმ ბოსნიელთა, მართლმადიდებელ სერბთა და კათოლიკე ხორვატთა ენას, ენათმეცნიერული თვალსაზრისით, სერბულ-ხორვატული ენა წარმოადგენს.

### ანბანი 
ისტორიულად ბოსნიაში გავრცელებული იყო ე.წ. **არებიცა**, რომელიც დიაკრიტიკული ნიშნებით გავრცობილი არაბული ანბანის ერთ-ერთი ვარიანტია. **არებიცა** ახლოს დგას ოსმალურ ანბანთან. დღეს ბოსნიაში, ისევე როგორც სერბეთში, გამოიყენებენ ე.წ. **ჩირილიცასაც** და **ლატინიცასაც**, ანუ ქვეყანაში ფაქტობრივი ორანბანიანობაა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სლავეთი
* სლავები
* სლავური ენები
* სამხრეთსლავური ენები
* ძველი სლავური ენა
* იუგოსლავიის მწერლების სია
* ბოსნიელ მწერალთა სია
* იუგოსლავიის დაშლა

კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
*
კატეგორია:სამხრეთ სლავები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ღვიარის მონასტერი

**ღვიარის მონასტერი** – მონასტერი სოფელ ღვიარაში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. მონასტრის ეკლესია X საუკუნეს განეკუთვნება და ჯვარცმის სახელზეა აგებული. უცნობია ღვიარაში მონასტრული ცხოვრების შეწყვეტის დრო. XIX საუკუნის ბოლოს ღვიარის ჯვარცმის ეკლესია ჯერ კიდევ მოქმედი იყო და იქ მღვდელმსახურებას ეწეოდნენ მღვდლები შარაბიძეები. იმავე საუკუნის ბოლოს ღვიარაში აშენდა წმინდა თევდორეს ეკლესია. აკურთხა გაბრიელ ეპისკოპოსმა. ტაძარი ააშენა ჭრებალოელმა ოსტატმა ნიკო ჭიღვარიამ, რასაც ეკლესიაზე შემორჩენილი წარწერა გვამცნობს.  ძველი ჯვარცმის ტაძრის კუთვნილი საეკლესიო ნივთებიც წმინდა თევდორეს ეკლესიაში უნდა გადაეტანათ. დღეს ეს ეკლესია სახურავის გარეშეა დარჩენილი.

## ლიტერატურა 
* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 64–65

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ლეკნარის მონასტერი

**ლეკნარის მონასტერი** – მონასტრის ნანგრევები ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა შავრაში. 

მდებარეობს ქვემო რაჭაში, რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მაღალ კლდეზე. ძველად მოიხსენიებოდა როგორც „მთის წმინდა გიორგი“ და ითვლებოდა ძლიერ, ყოვლისშემძლე სალოცავად. აქ მოდიოდნენ მლოცველები დასავლეთ საქართველოს ყოველი მხრიდან. ქართველი დიდებულები და აზნაურები უხვად სწირავდნენ ყმა–მამულებსა და საეკლესიო ქონებას. შემორჩენილია მეფე ბაგრატ V-ის და სოლომონ II–ის მეუღლის, მარიამ დედოფლის  მიერ 1795 წელს გაცემული შეწირულობის სიგელები. 1950–იან წლებში ძეგლი შეისწავლა ხელოვნებათმცოდნე მალაქია დვალმა და მან ივარაუდა აქ ოდესღაც მონასტრის არსებობა. გამოკვლევის თანახმად აგრეთვე დადგინდა, რომ ლეკნარის სამონასტრო ანსამბლის ეკლესიის მთავარი ნავი აგებულია IX საუკუნის II ნახევრიდან X საუკუნის I ნახევრამდე, ხოლო ჩრდილოეთი მინაშენი ძეგლზე მოგვიანებით, X საუკუნის დასასრულს ან XI საუკუნის პირველ მესამედში მიაშენეს, ხოლო დასავლეთი მინაშენი კიდევ უფრო გვიანდელია. ეკლესიის მფლობელობაში შედიოდა მდიდარი საეკლესიო ინვენტარი უძვირფასესი ჯვარ–ხატებით, რომელთა დიდი ნაწილი XX საუკუნეში უკვალოდ დაიკარგა.

## ლიტერატურა 
* *გობეჯიშვილი ვ.*, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006
* *ბერაძე თ.*, რაჭა, თბ., 1983

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
პედრუ I (ბრაზილია)

**პედრუ I** (; დ. 12 ოქტომბერი, 1798, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 24 სექტემბერი, 1834, ლისაბონი, პორტუგალია) — ბრაზილიის იმპერატორი 1822–1831 წლებში, ასევე პორტუგალიის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1826–1828  წლებში პედრუ IV-ის სახელწოდებით. მამამისის გარდაცვალებიდან მალევე ტახტი გადასცა საკუთარ შვილს მარია II-ს.

1808 წელს მამამისთან ერთად გაიქცა სამხრეთ ამერიკაში, ბრაზილიაში, რომელ ქვეყანასთანაც იქნა დაკავშირებული მთელი მისი ცხოვრება. 1820 წელს ესპანეთში და პორტუგალიაში რევოლუციის შემდეგ ბრაზილიაშიც, ისევე როგორც მთელს სამხრეთ ამერიკაში დაიწყო სერიოზული არეულობები. რიო-დე-ჟანეიროს მოსახლეობასა და ოფიცრებს შორისაც ბევრი აღმოჩნდა დამოუკიდებლობის მომხრე. პედრუმ თანაუგრძნო მათ გეგმებს და ამით გახდა მათი ლიდერი. 1821 წელს ჟუან VI დაბრუნდა პორტუგალიაში, ხოლო პრინცი დატოვა საკუთარ თავთან და კოლონიის მმართველობის სათავეში. 1822 წელს პედრუმ მოიწვია სატათბირო ასამბლეა და დაავალა მათ მიეღოთ ბრაზილიის კონსტიტუცია. ივნისში მოიწვია დამფუძნებელი კრება და ბრაზილიელებს მოუწოდა დამოუკიდებლობისაკენ. დამოუკიდებლობის ლოზუნგი ასეთი იყო "დამოუკიდებლობა ან სიკვდილი". ოქტომბერში რიო-დე-ჟანეიროს მცხოვრებლებმა პედრუ იმპერატორად გამოაცხადეს.

1823 წელს მისი ხელისუფლება ბრაზილიის ყველა პროვინციამ აღიარა. 1825 წელს პორტუგალიის მეფე, ჟუან VI-მ აღიარა ბრაზილიის დამოუკიდებლობა.

ამ მოვლენის შემდეგ პედრუ საკმაოდ შეიცვალა, იმპერატორმა უარყო დეპუტატთა პალატა, გადააყენა მინისტრები და თავს გრძნობდა როგორც შეუზღუდავი მონარქი.

ზუსტად ამ პერიოდში პორტგალიიდან მოვიდა ცნობა ჟუან VI-ის გარდაცვალების შესახებ. ტახტი გადაეცა პედრუს როგორც მის უფროს შვილს. ელოდებოდნენ, რომ პედრო უარს იტყოდა თვის პატარა ძმის მიგელის სასარგებლოდ, მაგრამ იგი სხვანაირად ფიქრობდა. 1828 წლის მარტში უარი თქვა პორტუგალიის ტახტზე თავისი ქალიშვილის მარიას სასარგებლოდ, რომელიც სულ 7 წლის იყო. რათა შეერიგებინა ყველა პარტია, მან საკუთარი შვილის დანიშვნა გამოაცხადა თავის ძმაზე მიგელზე, რომელიც ავსტრიაში იმყოფებოდა. მაგრამ ყველაფერი ისე არ ხდებოდა როგორც პედრუს უნდოდა. 1828 წელს მიგელი დაბრუნდა პორტუგალიაში მოაწყო გადატრიალება, მარია გადააყენა და თავი გამოაცხადა მეფედ. მარია ქვეყნიდან გაიქცა. პედრუს, მარიას და მიგელის მომხრეებს შორის გამართულ ბრძოლას საბოლოოდ 1834 წელს მარიას მეორედ გამეფება მოჰყვა.

1831 წელს პედრუმ დაკარგა ბრაზილიის ტახტიც და დაბრუნდა ევროპაში.

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:ბრაზილიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1798
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1834
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
პედრუ V

**პედრუ V** (; დ. 16 სექტემბერი, 1837, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 11 ნოემბერი, 1861, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიის  მეფე  1853–1861 წლებში. ბრაგანსის დინასტიიდან პორტუგალიის დედოფლის მარია II-ისა და მისი საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან მისი მეუღლის ფერნანდუ II-ის შვილი.

## მმართველობა
მმართველობის პირველი ორი წლის მანძილზე ქვეყანას ფაქტობრივად მართავდა მამამისი, რომელმაც კარგი განათლება მისცა საკუთარ შვილს და სამოგზაუროდ გააგზავნა ევროპის ქვეყნებში.

## ოჯახი
1858 წელს დაქორწინდა სტეფანია ჰოჰენცოლერნ-ზიგმარიგენზე (1837–1859). მეუღლის ადრეულმა გარდაცვალებამ მეფე მელანქოლიაში ჩააგდო და არც გამოსულა მდგომარეობიდან გარდაცვალებამდე. სამეფო ტახტი გადავიდა მისი ძმის ლუიშ I-ის ხელში, რადგან მას ქორწინებიდან შვილი არ ჰყოლია.

## ლიტერატურა
*
*

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1861
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
ბლო

**ბლო** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხევსურეთის თემი).

გადმოცემით ბლოელ გიგაურთა წინაპარი „გიგა“,  არდოტელ ზვიადაურთა წინაპარი „ზვიადი“, მუქოელ წოწკოლაურთა წინაპარი „წოწკურა“ და ჭიმღელი თეთრაულთა წინაპარი „თეთრა“ ძმები ყოფილან. მათი პირვანდელი საცხოვრებელი ადგილი სოფელი ბლო იყო.

გიგაურების გვარი ამ სოფლიდან იღებს სათავეს. აქვეა გვარის მთავარი სალოცავი მუხის გიორგის ჯვარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
* კარიბჭე №7 3-16 აპრილი, 2008 ა. ნაზღაიძე

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლიმა (მდინარე)

მინი|250პქ|მდინარე ლიმა
**მდინარე ლიმა** () — მდინარე ესპანეთსა (გალისია) და პორტუგალიაში. სიგრძე 108 კილომეტრი.

მდინარე სათავეს იღებს ტალარინუს მთებში (ზღვის დონიდან 975 მ.), სოფელ პარადინასთან ახლოს. სარეაუს მუნიციპალიტეტში (ესპანეთი). პორტუგალიის საზღვარს კვეთს სოფელ ლინდოსოსთან ახლოს და ვიანა-დუ-კაშტელუსთან ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში. 

ძველი რომაელები მას მიიჩნევდნენ მითურ ლეტად (ჰადესის 5 მდინარიდან ერთ-ერთი). 

## იხილეთ აგრეთვე
* პორტუგალიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის მდინარეები
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ლუიშ I (პორტუგალია)

**ლუიშ I** (; დ. 31 ოქტომბერი, 1838, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 19 ოქტომბერი, 1889, კაშკაიში, პორტუგალია) —  პორტუგალიის  მეფე  1861–1889 წლებში. მიეკუთვნება საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიას, მაგრამ ოფიციალურად ითვლება ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენლად. პორტუგალიის დედოფლის მარია II-ისა და მისი საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან მისი მეუღლის ფერნანდუ II-ის მეორე ვაჟი. 

სამეფო ტახტზე ავიდა ძმის  პედრუ V-ის გარდაცვალების შემდეგ.  

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“

კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1838
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები