open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოლონეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**პოლონეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება პოლონეთში, სადაც ექსტრაკლასას და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1983 წლიდან.

გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია პოზნანის „ლეხი“, რომელმაც 6-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია გდინიას „არკა“.

## მატჩები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Poland - List of Super Cup Finals

კატეგორია:პოლონეთის ფეხბურთი
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
ზაზა აბზიანიძე

**ზაზა გიორგის ძე აბზიანიძე** (დ. 30 ოქტომბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1994). საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი (1976). გიორგი აბზიანიძის შვილი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა თსუ-ს ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1966-1987 წლებში რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელია, მუშაობდა აგრეთვე კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის სალიტერატურო ნაწილის გამგედ. 1987 წლიდან საქართველოს რუსთაველის სახელმწიფო თეატრისა და კინოხელოვნების ინსტიტუტის ფილოლოგიური კათედრის გამგეა. აბზიანიძეს ეკუთვნის მონოგრაფია „ადამიანის კონცეფცია თანამედროვე ქართულ ლირიკაში“ (1975) და „ლიტერატურული დიალოგები“ (1983). გამოქვეყნებული აქვს ლიტერატურული პორტრეტების ციკლი „ქართველი ლირიკოსები: ბესიკიდან - ანა კალანდაძემდე“, მრავალი წერილი XX საუკუნის ქართული მწერლობის ტენდენციებზე, საზოგადოებრივ და ზოგადკულტურულ საკითხებზე. მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი თარგმნილია რუსულ და სხვა ენებზე. აბზიანიძის წერილები თან ერთვის ბერლინში გერმანულ ენაზე გამოქვეყნებულ თანამედროვე ქართული მოთხრობების კრებულს („შორი თეთრი მწვერვალი“,1984), აგრეთვე ტერენტი გრანელის, ლადო ასათიანის, გიორგი ნიკოლაძის, გურამ ასათიანის ნაწარმოებათა გამოცემებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
ზაზა
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
Rhytidoponera

***Rhytidoponera*** — მცირე ჭიანჭველების (*Formicidae*) გვარი -ის ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
[thumb|*[Rhytidoponera metallica*]]
გავრცელების ადგილებია ავსტრალია (დაახლოებით 80 სახეობა), ახალი კალედონია (დაახლოებით 20 სახეობა), ახალი ზელანდია (2 ინტროდუქციული სახეობა), ახალი გვინეა (დაახლოებით 10 სახეობა) და სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია.

## სისტემატიკა 
არსებობს 100-ზე მეტი სახეობა. *Rhytidoponera*-ს გვარი ადრე ჩართული იყო ქვეოჯახ Ponerinae-ს შემადგენლობაში, დღეს მას მიაკუთვნებენ Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. გვარი 1862 წელს პირველად გამოყო ავსტრიელმა მირმეკოლოგმა გუსტავ მაირმა, როგორც ქვეგვარი *Ectatomma*-ს შემადგენლობაში.

*  — ახალი გვინეა
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია, ინდონეზია, ახალი გვინეა, სოლომონის კუნძულები, ფილიპინები
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
* 
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია, ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ინდონეზია, ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია, ახალი ზელანდია, სოლომონის კუნძულები
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ინდონეზია, ტიმორი
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია, ახალი ზელანდია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია, ინდონეზია, ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
* 
*  — ავსტრალია
*  — ახალი გვინეა
*  — ინდონეზია, ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ვანუატუ, ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ახალი კალედონია
*  — ავსტრალია

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Rhytidoponera-ის გვარის სახეობათა სია 

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩათყალის ველი

**ჩათყალის ველი** — ველი მდინარე ჩათყალის ზემოთში, დასავლეთ ტიან-შანში, ყირგიზეთში, მდებარეობს ფსქემის, სანდალაშის ქედებსა (ჩრდილო-დასავლეთი) და ჩათყალის ქედს (სამხრეთ-აღმოსავლეთი) შორის. ჩრდილოეთით ესაზღვრება თალასის ალათაუ. სიმაღლე 1000-2500 მ. ჩათყალის ველის ძირზე და ფერდობებზე მინდვრები, კაკლისა და ღვიის ტყეებია. არის მთის საძოვრები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყირგიზეთის ველები
Super A'Can

'''Super A'Can''' — მეოთხე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი ტაივანური კომპანია Funtech-ის მიერ 1995 წლის 25 ოქტომბერს მხოლოდ ტაივანური ბაზრისთვის.

კონსოლს გააჩნდა Super Nintendo-ს და Mega Drive-ის მსგავსი გრაფიკა. მასში განთავსებული იყო ორი ცენტრალური პროცესორი: 16 ბიტიანი Motorola 68000 როგორც ძირითადი პროცესორი 10 მჰც ტაქტური სიხშით (რომელიც გამოიყენებოდა Sega Genesis/Mega Drive და SNK-ს Neo Geo AES-ში) და 8 ბიტიანი MOS Technology 6502 როგორც მეორადი პორცესორი 3,58 მჰც სიხშირით, მათი უმეტესობა იმ დროის პოპულარული თამაშების კლონებს წარმოადგენდა, რომელთა შორის იყო RPG, თავსატეხი სპორტული, პლატფორმერი და საბრძოლო ჟანრების თამაშები.

Super A'Can მიჩნეულია კომერციულ ჩავარდნად. ამის ერთ-ერთ მიზეზად სახელდება კონსოლის ძალიან მაღალი ფასი, ხოლო მეორე მიზეზად ის, რომ Super A'Can გამოვიდა იმ ეპოქაში, როდესაც ბაზარზე დომინირებდნე სამგანზომილებიანი გრაფიკის მქონე და აპარატულად უფრო მძლავრი სათამაშო სისტემები, ისეთები როგორებიცაა PlayStation, Nintendo 64 და Sega Saturn. გამომდინარე აქედან, Super A'Can-მა ვერ შეძლო მათთვის კონკურენციის გაწევა, ხოლო Funtech-მა, Super A'Can-ის წარმოების შეწყვეტამდე 6 მილიონი დოლარის ზარალი ნახა. კომპანიას დაგეგმილი ჰქონდა CD-ROM მოწყობილობის გამოშვება და სისტემის მახასიათებლების გაუმჯობესება, თუმცა ეს არასდროს მომხდარა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*  Giant Bomb-ზე
*  Wikia-ზე
*  კონსოლების მონაცემთა ბაზაში
*  ვიდეო თამაშების კონსოლების ბიბლიოთეკაში

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეოთხე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1995 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები

„**ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები**“ — ამერიკული 3D ანიმაციური ტელესერიალი, შექმნილი Lucasfilm Animation-ის მიერ. მისი მოქმედება მიმდინარეობს ვარსკვლავური ომების სამყაროში, ფრენჩაიზის III და IV ფილმების მოვლენებს შორის. სიუჟეტის მიხედვით, გალაქტიკური იმპერია ამაგრებს პოზიციებს. იმპერიული ძალები ეძებენ უკანასკნელ ჯედაებს, ხოლო მათ უპირისპირდება ამბოხებულების ალიანსი, რომელიც ნელ-ნელა ფორმას იძენს. სერიალის ვიზუალური სტილი ეფუძნება რალფ მაკ-კუორის ორიგინალურ მხატვრობას.

ტელესერიალამდე გამოვიდა ერთსაათიანი სატელევიზიო ფილმი „აჯანყების ნაპერწკალი“. მისი პრემიერა გაიმართა 2014 წლის 3 ოქტომბერს, Disney Channel-ზე. ტელესერიალის ჩვენება დაიწყო  Disney XD-ზე, 13 ოქტომბერს. მისი პირველი სეზონი შედგებოდა 16 ეპიზოდისგან. სულ გამოვიდა ოთხი მოკლე ეპიზოდი, თავად ფილმი „აჯანყების ნაპერწკალი“ და 13 სტანდარტული ხანგრძლივობის ეპიზოდი. სერიალში ჩნდებიან როგორც ორიგინალური ტრილოგიის პერსონაჟები, ასევე ახალი გმირები. მეორე სეზონი, შემდგარი 22 ეპიზოდისგან, გამოვიდა 2015 წლის 20 ივნისს. მასში შედის ერთსაათიანი „ლოთალის ალყა“. მესამე სეზონი, შემდგარი 22 ეპიზოდისგან, გამოვიდა 2016 წლის 24 სექტემბერს, კიდევ ერთი ერთსაათიანი ეპიზოდით, „ნაბიჯები წყვდიადში“. მეოთხე სეზონი, 16 ეპიზოდით, გამოვიდა 2017 წლის 16 ოქტომბერს. მასში შედის ერთსაათიანი „მანდალორის გმირები“. აგრეთვე ცნობილი გახდა, რომ ეს იქნებოდა სერიალის უკანასკნელი სეზონი.

სერიალის პირველი სეზონის აღმასრულებელი პროდიუსერები არიან საიმონ კინბერგი, დეივ ფილონი და გრეგ უაისმენი. ამ სეზონის შემდეგ უკანასკნელმა პროექტი დატოვა. ფილონი აგრეთვე პირველი ორი სეზონის ხელმძღვანელი იყო, მაგრამ თანამდებობა დატოვა მას შემდეგ, რაც მისი როლი Lucasfilm Animation-ის ყველა მომავალ პროექტში გაფართოვდა. ფილონის სანაცვლოდ ადგილი დაიკავა ჯასტინ რიჯმა და მუშაობდა მესამე სეზონზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  (Starwars.com-ზე)
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები
კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2014 წელს დაწყებული ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:2018 წელს დასრულებული ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:Disney Channel-ის გადაცემები
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ანიმაციური ტელესერიალები
კატეგორია:Disney XD-ის გადაცემები
კოდი გიასი: ამბოხებული ლილუში

— კომპანია Sunrise-ის იაპონური ანიმეს სერია, ასევე ადაპტირებული მანგების, ვიდეო თამაშების, რომანების, სრულმეტრაჟიანი ანიმე ფილმების და ოვების სახით.

## ანიმე ტელესერიალი
2006 წლის 5 ოქტომბერს გამოვიდა ანიმე ტელესერიალი, რომელიც შეიცავდა 25 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობა 22-25 წუთია. მისი ჩვენება დასრულდა 2007 წლის 28 ივლისს.
ამის შემდეგ 2008 წლის 6 აპრილს გამოვიდა ანიმეს მეორე სეზონი „კოდი გიასი: ამბოხებული ლილუში R2“. ის შეიცავდა 25 ეპიზოდს. ამის შემდეგ 2008 წელს და 2009 წელს გამოვიდა ორი ანიმე ფილმი ოვას სახით.

### ანიმეს მოკლე შინაარსი
სერიალში აღწერილია ალტერნატიული რეალობა, სადაც ბრიტანეთის იმპერიას დაპყრობილი აქვს მსოფლიოს მესამედი, დაუმორჩილებელ ქვეყნებს კი სასტიკად სჯის. იაპონია ერთ-ერთი ქვეყანაა, რომელიც ბრიტანეთის იმპერიამ დაიპყრო და კოდურ ნომრად „11“ მიანიჭა, ხოლო იაპონელებს „თერთმეტები“. ამ ვითარებაში აჯანყდა  გიასის ძალით დაჯილდოებული ბრიტანელი სტუდენტი, რომელიც ებრძვის თავისი მამის იმპერიას.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
გაგრის შავჭრელი ჯიშის სანაშენო მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობა

**გაგრის შავჭრელი ჯიშის სანაშენო მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობა** — დაარსდა 1949 წელს გაგრის ციტრუსების საბჭოთა მეურნეობის მესაქონლეობა-მერძევეობის ფერმის ბაზაზე. მეურნეობის საერთო ფართობი 850 ჰა-ს შეადგენდა, მათ შორის სავარგულები 540 ჰა-ზე მეტი. მეურნეობის ძირითადი საწარმოო მიმართულებაა მერძევეობა და სანაშენო მესაქონლეობა. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით (1971). მინიჭებული ჰქონდა კომუნისტური შრომის საწარმოს წოდება. სოციალისტურ შეჯიბრებებში მიღწეული მაღალი მაჩვენებლებისათვის მინიჭებული ჰქონდა 7 გარდამავალი დროშა (მათ შორის 2 საკავშირო) და სსრკ სახელმწიფო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის საპატიო დიპლომები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის საბჭოთა მეურნეობები
ვარსკვლავური ომები: ბედისწერის ძალები

„**ვარსკვლავური ომები: ბედისწერის ძალები**“ () — ამერიკული 2D ანიმაციური ტელესერიალი, რომელიც ქვეყნდება Disney-ის YouTube-არხზე. მოიცავს რა „ვარსკვლავური ომების“ რამდენიმე ეპოქას, იგი არის ფრენჩაიზის ქალი პერსონაჟების შესახებ სამწუთიანი ეპიზოდების კრებული. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2017 წლის 3 ივლისს. ყოველდღე ქვეყნდებოდა რვა ეპიზოდი, რომელთა ტელეპრემიერა გაიმართა Disney Channel-ზე 9 ივლისს. რვა დამატებითი ეპიზოდი გამოვა 2017 წლის ბოლოს. 

სერიალის მომზადების შესახებ პირველად ცნობილი გახდა 2017 წლის აპრილში „Star Wars Celebration“-ის ფარგლებში. „ბედისწერის ძალები“ არის Disney Consumer Products and Interactive Media-ის ფრენჩაიზული დამატება, რომელსაც ახლავს Hasbro-ს თოჯინების სერიაც და მოზარდებზე გათვლილი წიგნები. ეს არის 2003 წლის „კლონების ომების“ შემდეგ Lucasfilm-ის პირველი ნახატი ანიმაციური სერიალი და Lucasfilm Animation-ის პირველი 2D პროექტი, რომელიც „კლონების ომების“ შემდეგ შემუშავდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ''''

## სქოლიო 
კატეგორია:ვარსკვლავური ომები
იესოს ცოლის სახარება

მინი|*იესოს ცოლის სახარება*, რექტო
**იესოს ცოლის სახარება** — აპოკრიფული სახარება, მოღწეული პაპირუსის ფრაგმენტის სახით, რომელზეც კოპტურ ენაზე შესრულებული ტექსტია დატანილი. შეიცავს სიტყვებს: „*ჰრქუა მათ იესუ: ცოლი ჩემი...*“. ფრაგმენტი პირველად გამოქვეყნდა 2012 წელს, რის შემდეგაც დიდი ყურადღება მიიპყრო სამეცნიერო წრეებში. 

ფრაგმენტი პირველად წარადგინა ჰარვარდის ღვთისმეტყველების სკოლის პროფესორმა კარენ ლ. კინგმა, რომელიც ვარაუდობდა, რომ პაპირუსი შეიცავდა მეორე საუკინის ბერძნული ტექსტის კოპტურ თარგმანს, რომელიც IV საუკუნეში უნდა შესრულებულიყო. არსებობს მოსაზრება, რომ ტექსტი თანხვდება ცნობილი აპოკრიფული სახარებების ტექსტებს (მარიამის სახარება, თომას სახარება, ფილიპეს სახარება). 

რადიონახშირბადული გამოკვლევის შედეგად დადგინდა, რომ პაპირუსი შუასაუკუნეებს განეკუთვნება, ხოლო ენობრივი ანალიზის საფუძველზე მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ ტექსტი მომდინარეობს თომას სახარებიდან.  

## პაპირუსის ავთენტურობა 
ხელნაწერის გამოქვეყნებიდან მალევე 2012 წელს, ვატიკანის ჟურნალში გავრცელდა ცნობა იმის შესახებ, რომ პაპირუსის ფრაგმენტი, რომელიც ე.წ. „იესოს ცოლის სახარების“ ტექსტს შეიცავდა, იყო ნაყალბევი. ცნობას ავრცელებდა ჯოვანი მარია ვიანი, ვატიკანის ოფიციალური გაზეთის  “''L'Osservatore Romano-ს“''  მთავარი რედაქტორი. მოგვიანებით, 2016 წლის ბიბლიური ლიტერატურის საზოგადოების კონფერენციაზე კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა გააკეთა მოხსენება აღნიშნულ ფრაგმენტთან დაკავშირებით და წარადგინა წინასწარი მტკიცებულებები მის ნაყალბევობასთან დაკავშირებით. მკვლევართა ჯგუფმა დაასკვნა, რომ უშუალოდ პაპირუსი ავთენტური ძველი წარმომავლობის არის, თუმცა ნახშირბადის შემცველი მელანი თანამედროვეა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სახარება  
* აპოკრიფი  
* მარიამის სახარება  

## რესურსები ინტერნეტში
* ტექსტი: http://projects.iq.harvard.edu/files/gojw/files/thegospelofjesuswife.pdf 
* გამოსახულება: https://gospelofjesusswife.hds.harvard.edu/imaging 

## სქოლიო
კატეგორია:შუა საუკუნეების ხელნაწერები
კატეგორია:სახარებები
კატეგორია:იესო ქრისტე
მექანიკური გადაადგილება

**მექანიკური გადაადგილება** — მიმართული მონაკვეთი, რომელიც აერთებს მოძრავი მატერიალური წერტილის მდებარეობებს დროის ორი მომენტისათვის. მათემატიკურად გადაადგილება წარმოადგენს მატერიალური წერტილის რადიუს-ვექტორების სხვაობას მოცემული ათვლის სისტემის მიმართ დროის ბოლო და საწყისი მომენტებისათვის და გამოისახება წერტილის ტრაექტორიის ქორდის სახით იმავე სისტემის მიმართ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მექანიკური მოძრაობა
ხუტა გაგუა

**ხუტა ლავრენტის ძე გაგუა** (დ. 10 აგვისტო, 1935, სოფელი ბაბუშერა, გულრიფშის რაიონი) — ქართველი საბჭოთა პოეტი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტთან არსებული უმაღლესი კურსები 1963 წელს. იყო აფხაზეთის მწერალთა კავშირის გამგეობის მდივანი, სსრკ მწერალთა კავშირის ქართული ლიტერატურის საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე და სსრკ მწერალთა კავშირის გამგეობის სამდივნოს კონსულტანტი.

პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1955 წელს, ლექსთა პირველი კრებული „კვირტების ფეთქვა“ — 1958 წელს. ავტორია პოეტური კრებულებისა: „მიწის სიმღერა“ (1961), „ხმა იდუმალი“ (1964), „გაზაფხულის მოახლოება“ (1971), „გვიანი თოვლი“ (1972), „თანხმობა“ (1975) და სხვა. 

მისი ლექსები თარგმნილია რუსულ და სხვა უცხო ენებზე.

1983 წელს ალმანახ „განთიადში“ გამოქვეყნებული ლექსებისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს მწერალთა კავშირის ყოველწლიური პრემიით. 1988 წელს გადაეცა საქართველოს მინისტრთა საბჭოს პრემია.

## ბიბლიოგრაფია
* ერთტომეული : ლექსები, პოემები (ავტორი). - თბილისი, საქართველო, 1994. - 392გვ.
* ლირიკა (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1988. - 381გვ.
* თანაგრძნობა : ლექსები, პოემა (ავტორი). - სოხუმი , ალაშარა, 1977. - 65გვ.
* კვირტების ფეთქვა : ლექსები (ავტორი). - სოხუმი, აფხაზეთის სახელგამი, 1958. - 153გვ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ქართველი პოეტები
ხუტა
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კარლო გადა

**კარლო ემილიო გადა** (; დ. 14 ნოემბერი, 1893, მილანი — გ.  21 მაისი, 1973, რომი) — იტალიელი მწერალი.

მის შემოქმედებაში, განსაკუთრებით ანტიფაშისტურ ნაწარმოებებში, მნიშვნელოვანია სოციალური თემა. ცნობილია გადას რომანები „უდინეს ციხე-დარბაზი“ (1934), „ტანჯვის შეცნობა“ (1941), „უსიამოვნო შემთხვევა მერულანის ქუჩაზე“ (1948), კრებული „ცეცხლმოდებული საჰერცოგოს ნოველები“ (1953). მწერალი ხშირად მიმართავს გროტესკს, სატირას, დეტექტივის ფორმას. მისი შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია ვერიზმისა და ფსიქოლოგიზმის ელემენტები. მიღებული აქვს მრავალი ლიტერატურული პრემია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:იტალიელი მწერლები
კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:ვიარეჯოს პრემიის მფლობელები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კოდავეთის განძი

მინი|კოდავეთის განძი ეროვნულ მუზეუმში
**კოდავეთის განძი** — 2007 წელს ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოდავეთში, ეკლესიის ნანგრევებში აღმოჩნდა 27 ვერცხლის მონეტა: 21 ცალი ორტა პოლონეთის მეფის სიგიზმუნდ III, 4 ცალი ორტა ბრანდერბურგ პრუსიის კურფიუსტრის გეორგ ვილჰელმის, 2 ცალი მუჰამადი ირანის შაჰის სულეიმან I. ამჟამად ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

## წყარო
* მინაწერი განძზე, ეროვნულ მუზეუმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევროული ფულის მიმოქცევა საქართველოში

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ბიზანტიური მონეტების განძი

მინი|ბიზანტიური მონეტების განძი
**ბიზანტიური მონეტების განძი** — საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში დაცული მონეტები, რომელთა აღმოჩენის ადგილი უცნობია. განძი შედგება X-XIII საუკუნეების ბიზანტიის იმპერატორების მიერ მოჭრილი სპილენძის მონეტებისაგან.

## წყარო
* მინაწერი განძზე, ეროვნულ მუზეუმში.

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
დედოფლისწყაროს განძი

მინი|დედოფლისწყაროს განძი
**დედოფლისწყაროს განძი** — 1977 წელს დედოფლისწყაროდან 10 კმ-ის დაშორებით, მიწის სამუშაოების დროს აღმოჩენილი განძი. იგი შედგებოდა 1385 სასანური და 10 ბიზანტიური მონეტისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

## წყარო
* მინაწერი განძზე, ეროვნულ მუზეუმში.

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჩომეთის განძი

მინი|ჩომეთის განძი
**ჩომეთის განძი** — ძვ. წ. V-IV საუკუნეების განძი. 1928 წელს სოფელ ჩომეთთან აღმოჩნდა კოლხური ტრიბოლების განძი, რომელიც თიხის ჭურჭელში იყო თავმოყრილი. განძი შედგებოდა 380 კოლხური ტრიბოლისა და დამტვრეული ვერცხლის სამაჯურისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

## წყარო
* მინაწერი განძზე, ეროვნულ მუზეუმში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მონეტები დაფნარის სამაროვნიდან

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
დედოფლისგორის განძი

მინი|დედოფლისგორის განძი
**დედოფლისგორის განძი** — I საუკუნის განძი. 2013 წელს დედოფლისგორაზე (სოფ. დოღლაური, არდაეთის ორგორა), გადამწვარი სასახლის ერთ-ერთ ოთახში, საკურთხეველზე, სხვადასხვა სარიტუალო ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა მინის ჭურჭელში მოთავსებული მონეტები: ოქტავიანე ავგუსტუსის 13 დენარი და ალექსანდრე მაკედონელის სტატერის 2 მინაბაძი, დამზადებული ელექტრუმისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

## წყარო
* მინაწერი განძზე, ეროვნულ მუზეუმში.

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კავშირის განძი

მინი|კავშირის განძი
**კავშირის განძი** — განძი აღმოჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში სოფელ კავშირში. განძი შედგება 36 არაბული დირჰემისა და 2 სასანური დრამისაგან. 1924 წელს მხო­ლოდ მათი ერთი ნაწილი აღმოჩნდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნუმიზმატიკის კაბინეტში. მოგვიანებით ისინი გადაეცა სა­ქართველოს სა­ხელმწიფო მუზეუმს.

## შემადგენლობა
* სასანური – ხოსრო II-ის (590–628) დროინდელი მონეტები; 
* თაბარისტანის აბასიანი მმართველის, ომარ იბნ ალ-ალას დროს მოჭრილი თაბარისტანის ერთი 120 წლის (ჰიჯრით 155=771/772) მონეტა; 
* ომაიანი ხალიფების – ვალიდ I-ის, სულეიმანის, ჰიშამის და იაზიდ III-ის – სა­ხე­ლით შემდეგ ზარაფხანებში მოჭრილი დირჰემები: ჰორმუზი, დარაბჯერდი, საბური, ანდალუსი, ვასიტი (708–743); 
* აბასიანი ხალიფების – ალ-მანსურის, ალ-მაჰდის, ჰარუნ ალ-რაშიდის, ალ-ამინისა და ალ-მამუნის – სა­ხე­ლით შემდეგ ზარაფხანებში მოჭრილი დირჰემები: ქუფა, ბასრა, ბაღდადი, აბასია, ჯეი, მუჰამადია, კასრ-ას სალამი, ჰარუნაბადი, იფრიკია, არმინია, ზერენჯი, ბალხი, ნისაბური (754– 810). განძი ჩამარხული უნდა იყოს IX ს. მეორე ნახევარში.

## ლიტერატურა
*დუნდუა გ., ჯალაღანია ი., ქარ­თული ნუმიზმატიკური ლექსიკონი, თბ., 2009
*ლომოური თ., სასანურარაბული ფულების სამი კახური განძი, კრ.: ფულის მიმოქცევის ისტორიისათვის შუა საუკუნეების სა­ქარ­თვე­ლო­ში, თბ., 2005
*ჯალაღანია ი., ქუფური მონეტების ტოპოგრაფია სა­ქარ­თვე­ლოში, თბ., 1972

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ასლანბეი შარვაშიძე

**ასლანბეი შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი 1808-1810 წლებში, ქეილაშ აჰმედ-ბეგის უფროსი შვილი. 

დაუკავშირდა პროთურქულ ელემენტებს, აუჯანყდა მამას, მოკლა და ტახტს დაეუფლა. რეზიდენციად გაიხადა სოხუმი, რომელსაც თურქთა გარნიზონი იცავდა. აქტიურად იბრძოდა იმერეთის მეფის სოლომონ II-ის მხარეზე რუსეთის ხელისუფლების წინააღმდეგ. 1810 წლის ივნისში რუსეთის ჯარებმა შარვაშიძე ოსმალებთან ერთად სოხუმიდან გააძევეს და მთავრად მისი ძმა გიორგი შერვაშიძე (საფარბეი) დაამტკიცეს. ასლანბეი შარვაშიძე ოსმალეთში გაიქცა. შემდეგში დაბრუნდა აფხაზეთში და საფარბეისა და რუსეთს კვლავ შეებრძოლა. საბოლოო დამარცხების შემდეგ ოსმალეთს შეაფარა თავი, სადაც გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* Антелаева И. Г. Очерки по истории Абхазии XVII-XVIII вв. Сух. 1949
* Очерки истории Абхазской АССР, ч. 1, Сух., 1960

ასლანბეი
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
გიორგი შარვაშიძე (საზოგადო მოღვაწე)

**გიორგი ალექსანდრეს ძე შარვაშიძე** (დ. 1808 — გ. 1898) — აფხაზი საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება მიიღო დედის — კესარია ნიკოს ასულ დადიანის უშუალო ხელმძღვანელობით. შემდგომ სამხედრო სამსახურში ჩადგა და გენერალ-ლეიტენანტის ჩინამდე მიაღწია. არაერთგზის მიიღო მონაწილეობა რუსეთის არმიის სამხედრო ოპერაციებში. თავი ისახელა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. გიორგი შერვაშიძე წლების მანძილზე განაგებდა აბჟუის თემს. ცდილობდა თანამემამულეებში განათლებისა და კულტურის შეტანას, სკოლების დაარსებას. სწავლა-განათლებაში ხედავდა პროგრესის რეალურ საფუძველს. გიორგი შარვაშიძემ დიდი წვლილი შეიტანა აფხაზური ანბანის შედგენაში (1865), ასევე ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აფხაზეთის განყოფილების დაარსებაში, აფხაზი ხალხის ეროვნული უფლებების დაცვაში. გიორგი შარვაშიძეს მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა ილია ჭავჭავაძესთან, დიმიტრი ყიფიანთან, ნიკო ნიკოლაძესთან, რაფიელ ერისთავთან, ნიკოლოზ დადიანთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
გიორგი
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ბაჰრეინის სინაგოგა

მინი
**ბაჰრეინის სინაგოგა** — ერთადერთი სინაგოგა სპარსეთის ყურის არაბულ ქვეყნებში. მდებარეობს ბაჰრეინის ქალაქ მანამაში.

არაფრით გამორჩეული კრემისფერი შენობა, რომელიც ძნელია ადამიანმა აღიქვას, როგორც ებრაული სამლოცველო სახლი.  ბაჰრეინის ებრაული თემი შედგება 35 კაცისაგან და მათ იუდაიზმის წესების მიხედვით უფლება ჰქონდათ აეგოთ საკუთარი სინაგოგა. ბაჰრეინი არის ერთადერთი არაბული ქვეყანა სპარსეთის ყურის აუზში, სადაც არსებობს ებრაული თემი და სინაგოგა. თემს აქვს ასევე მცირე ებრაული სასაფლაო.
 
## ისტორია 
XIX საუკუნის დასასრულს, ერაყის, ირანისა და ინდოეთის ებრაელები დასახლდნენ ბაჰრეინში და სამეფოს დედაქალაქში დააარსეს სინაგოგა. გაეროს გეგმის მიღების შემდეგ, რომელიც ითვალისწინებდა ბრიტანეთის სამანდატო ტერიტორიის, პალესტინის ორად გაყოფას ებრაულ და არაბულ ნაწილებად, გაიმართა სამდღიანი საპროტესტო აქციები. მესამე დღეს დაიწყო ამბოხება. ებრაული სახლები გაძარცვეს და ერთადერთი სინაგოგა არაბმა ამბოხებულებმა მიწასთან გაასწორეს. მიუხედავად იმისა, რომ დაძაბულობამ გამოიწვია ბაჰრეინის ებრაელთა ემიგრაცია დიდ ბრიტანეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მანამაში დარჩენილმა იუდეველებმა მოგვიანებით ახალი სინაგოგა ააშენეს.

უკანასკნელ პერიოდში სინაგოგა დანიშნულების მიხედვით არ მოქმედებდა და ებრაული საზოგადოების სურვილის მიხედვით სურდათ გამოეყენებინათ სხვა მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად ან საქველმოქმედო მიზნებისათვის, მაგრამ ხელისუფლებას ამის გაკეთება არ შეეძლო. სამეფოს მთავრობას სურდა, რომ ამ შენობაში სამომავლოდ კვლავ სინაგოგა ყოფილიყო.

2006 წელს სინაგოგის სახურავი ჩამოინგრა. ებრაული საზოგადოების არაოფიციალურმა ლიდერმა აბრაჰამ დავიდ ნონუმ საკუთარ თავზე აიღო სინაგოგის რესტავრაციის ფინანსური მხარე.

ამავე დროს მთავრობამ ებრაულ თემს გამოუყო მიწის ნაკვეთი, რომელზეც შესაძლებელი იყო 1948 წელს ხელახლა დანგრეული სინაგოგოს აშენება, რომელიც დღემდე არ აშენებულა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Статья в бахрейнской газете «Al-Wasat» рассказывает о синагоге и публикует фотографии нового здания.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაჰრეინის ისტორია
ზეგნაყ შარვაშიძე

**ზეგნაყ შარვაშიძე**  — აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის დასასრულს. შარვაშიძის სიკვდილის შემდეგ მისმა შვილებმა აფხაზეთის სამთავრო საუფლისწულოებად დაინაწილეს: საკუთრივ აფხაზეთი, აბჟუა და სამურზაყანო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ზეგნაყ
გიორგი შარვაშიძე (გუბერნატორი)

200px|right|thumb|1903 წლის კოსტუმირებული ბალი
**გიორგი დიმიტრის ძე შარვაშიძე** (ჩაჩბა; 1847 — 1918) — ტფილისის გუბერნატორი 1889-1897 წლებში. აფხაზეთის მთავრის სეიათ-ბეის შვილი.

## ლიტერატურა
* Дзидзария Г. А. Формирование дореволюционной абхазской интеллигенции. Сухуми.,1979.
* Дневник Д. А. Милютина 1873—1875., Т. 1. — М., 1947. — С. 167, 253.
* *Витте С. Ю.* Воспоминания в 3-х т., Т. 2. — М., 1960. — С. 287, 392.
* *Дзидзария Г. А.* Формирование дореволюционной абхазской интеллигенции. — Сухуми,1979. — С. 98.
* *Думин С. В.* Дворянские роды Российской Империи, Т. 4. — М., 1998. — С. 25—26.

კატეგორია:დაბადებული 1847
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ტფილისის გუბერნატორები
გიორგი
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ვლადიმერ შარვაშიძე

**ვლადიმერ ამბაკოს ძე შარვაშიძე** (დ. 15 მაისი, 1911, სოფელი ეწერი — გ. ?) — ქართველი საბჭოთა ზოოლოგ-იქთიოლოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1971). საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1983). სკკპ წევრი 1944 წლიდან.

## ბიოგრაფია
1940–1946 წლებში კრასნოიარსკის სახელმწიფო ნაკრძალის დირექტორი. 1949-1960 წლებში სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების კათედრის გამგე, 1971 წლიდან თბილისის ა. პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ზოოლოგიის კათედრის პროფესორი. მისი უმთავრესი ნაშრომები ეხება თევზების ევოლუციის, ეკოლოგიის, სისტემატიკის, ემბრიოლოგიის, ბიოგეოგრაფიულ საკითხებს, თევზმეურნეობის ბიოლოგიურ საფუძვლებს. დაჯილდოებულია მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:ქართველი ზოოლოგები
ვლადიმერ
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
დიმიტრი შარვაშიძე

**დიმიტრი საფარბეის ძე შარვაშიძე** (*ომარბეი*; გ. 16 ოქტომბერი, 1822) — აფხაზეთის მთავარი 1821-1822 წლებში. ფაქტობრივად როგორც მძევალი, პეტერბურგში ცხოვრობდა. სწავლობდა პაჟთა კორპუსში.

1821 წელს გარდაიცვალა (შინაგან) აფხაზეთის მთავარი გიორგი შარვაშიძე. იმავე წლის 6 მარტს გიორგი შარვაშიძის ძმა ჰასან ბეგი (ქელაეშ ბეგის ძე) შეიპყრეს რუსებმა და წაიყვანეს რუსეთში. ასლანბეი შარვაშიძემ, რომელიც ოსმალეთში იმალებოდა მამის მკვლელობის გამო, დაბრუნდა აფხაზეთში და იმის გამო, რომ ტახტის მემკვიდრე არავინ იყო გიორგი შარვაშიძის მცირეწლოვანი შვილების გარდა, დაიკავა აფხაზეთის მთავრის ადგილი. რუსეთის იმპერატორმა შეიტყო რა გიორგი შარვაშიძის გარდაცვალება, აფხაზეთის მთავრობა უბოძა გიორგი შარვაშიძის ძეს დიმიტრის, რომელიც სანკტ-პეტერბურგში წაიყვანა სამეგრელოს დედოფალმა ნინომ. იმპერატორის ბრძანებით, დიმიტრი გამოიყვანეს სასწავლებლიდან, უბოძეს პოლკოვნიკის ჩინი და სხვა მრავალი წყალობა და გამოისტუმრეს აფხაზეთში. თბილისში ჩამოსულს მას დახვდა მთავარმართებელი ერმოლოვი, რომელმაც იმერეთის მართებელს თავად გარჩაკოვს წარუდგინა მისი თავი და დაავალა, რათა გაყოლოდა დიმიტრის აფხაზეთში, განედევნათ ასლანბეი და მის მაგივრად დაესვათ დიმიტრი შარვაშიძე. თავადმა გარჩაკოვმა მხედრობის ნაწილი გამოსთხოვა სამეგრელოს მთავარს ლევან დადიანს და ორი ბატალიონი მხედრით აფხაზეთისკენ დაიძრა. გადალახეს რა აფხაზეთ-სამეგრელოს საზღვრი — მდინარე ღალიძგა, მათ შეეგებათ ასლანბეი. ნიკოლოზ დადიანი, რომელიც რუსულ მხარეს წარმოადგენდა შესძლო გადმოებირებინა ასლანბეითან მყოფი მისი სიძე და აბჟუის (შუასოფლის) აფხაზეთის მფლობელი ალექსანდრე (ალიბეგ) შარვაშიძე. მან ასევე შესძლო მისი ცოლის ძმის საღარუფუ მარშანიას გადმობირებაც, რომელიც გარკვეული ავტორიტეტით სარგებლობდა წებელდაში. ასლანბეი იძულებული გახდა დაეთმო პოზიციები და მოქვს გასცლოდა. რუსთა რაზმი მივიდა რა წყაბას გაჩერდა და დაბანაკდა. ამასთან გადმობირებულმა საღარუფუ მარშანიამ რუსებს აცნობა, რომ აჩიგვარასთან ზღვის პირზე ჩასაფრებული იყო ასლანბეისა და ოსმალთა შეიარაღებული რაზმი. მიუხედავად გაფრთხილებისა მეორე დღეს რუსის ჯარმა გააგრძელა მოძრაობა და აჩიგვარასთან სადაც მოწინააღმდეგე ელოდა გაჩაღდა ბრძოლა. ბრძოლის დასასრულს რუსული ნაწილები მდინარე მაჭარის პირას გაჩერდნენ. მეორე დილით რუსულმა ნაწილებმა სოხუმი დაიკავეს. 4-5 დღიანი შესვენების შემდეგ რუსული ნაწილები დაიძრა ზუფუსკენ. ლიხნში შარვაშიძეთა სასახლეში მისულებს, ზუფუელები მიეგებნენ და პატივით მიიღეს, მაგრამ თავად გარკაჩოვმა ნახა რა, რომ ასლანბეის მიმხრობის გამო მათ შორის არ იყვნენ ნარჩოუ და გიორგი ინალიშვილები ნიკო დადიანს დაავალეს მათი სახლკარის გადაწვა. დასასრულს, მას შემდეგ რაც რუსთა ჯარმა კაპოეთის წყლამდე მიაღწია, სამი დღის შემდეგ აფხაზეთის მთავრად დიმიტრი დაინიშნა. დამარცხებულმა ასლანბეიმ ჯიქეთს შეაფარა თავი. 

1822 წელს დიმიტრი შარვაშიძე დასნეულდა და გარდაიცვალა. დაკრძალულია ლიხნის ტაძარში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*გაზ. „ივერია“, №18, 30 ივნისი, 1877

დიმიტრი
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ზურაბ შარვაშიძე

**ზურაბ შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი XVIII საუკუნის II ნახევარში. ოსმალებმა დაამტკიცეს ბზიფის აფხაზეთის მფლობელად მისი უმცროსი ძმის მანუჩარ შარვაშიძის სანაცლოდ. 1771 წელს სამურზაყანოს მმართველ ლევან შარვაშიძესთან ერთად აუჯანყდა ოსმალებს და სოხუმი დაიკავა. მალე ოსმალებმა სოხუმი დაიბრუნეს. 1780 წელს თავის ძმისწულ ქეილაშ-ბეგთან და სამურზაყანოს მფლობელ ლევანთან ერთად მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროს შემოერთება გადაწყვიტა. კაცია II დადიანმა იმერეთის მეფის დახმარებით დაამარცხა ზურაბ შარვაშიძე რუხის ბრძოლაში. მალე კი ქეილაშ-ბეგმა თურქთა დახმარებით ტახტიდან ჩამოაგდო ის და აფხაზეთის ერთპიროვნული მმართველი გახდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ზურაბ
კატეგორია:გარდაცვალების თარიღი უცნობია
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
კონსტანტინე შარვაშიძე

**კონსტანტინე გიორგის ძე შარვაშიძე** (დ. 1813 — გ. 1883) — აფხაზი საზოგადო მოღვაწე. აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის მიხეილ შარვაშიძის უმცროსი ძმა და ცნობილი მხატვრის ალექსანდრე შარვაშიძის მამა.

## ბიოგრაფია
1827-1831 წლებში პეტერბურგში ვაჟთა კორპუსში სწავლის პერიოდში გაეცნო დეკაბრისტების იდეებს, მოწინავე რუსულ და ევროპულ კულტურას, დაუახლოვდა პეტერბურგში მცხოვრებ და იქ მოსწავლე პროგრესულად მოაზროვნე ქართველ ახალგაზრდობას. მათთან ერთად მონაწილეობა მიიღო მეფის მთავრობის წინააღმდეგ მიმართულ 1832 წლის შეთქმულებაში. 1862 წელს შარვაშიძე მონაწილეობდა კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღმდგენელი საზოგადოების მიერ ი. ბარტოლომეის თავჯდომარეობით შექმნილ აფხაზური ანბანისა და სასკოლო წიგნების შემდგენელ კომისიაში. აფხაზური ანბანი გამოვიდა თბილისში 1865 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 1883
კონსტანტინე
ლევან შარვაშიძე

**ლევან შარვაშიძე** — სამურზაყანოს მფლობელი XVIII საუკუნის II ნახევარში. 1768-1774 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში მონაწილეობდა რუსეთის მხარეზე. თხოვნით მიმართა გენერალ ტოტლებენს სამურზაყანოს რუსეთის მფარველობაში მიღების თაობაზე. რუსული ჯარის წასვლისა და ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის პირობების გამო ეს აქცია ვერ განხორციელდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამურზაყანოს მფლობელები
ლევან
მანუჩარ შარვაშიძე

**მანუჩარ შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი XVIII საუკუნის შუა წლებში. 

ოსმალებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს და ძმებთან, ლევანთან და შირვანთან ერთად ოსმალეთში გაგზავნეს, სადაც ძალით გაამაჰმადიანეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
მანუჩარ
Дети Декабря

***Дети Декабря*** () — რუსული როკ-ჯგუფ აკვარიუმის მეექვსე სტუდიური ალბომი.

ალბომის ჩაწერა დაიწყო 1985 წლის აგვისტოში. მუშაობა დასრულდა 1986 წელს, თუმცა ოფიციალურად ჩანაწერი მხოლოდ 1994 წელს გამოვიდა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის მუსიკა და ტექსტი – ბორის გრებენშიკოვი.

# Жажда (3:50)
# Сны о чём-то большем (4:39)
# Кад Годдо (4:49)
# Она может двигать (3:01)
# Танцы на грани весны (4:40)
# Деревня (4:44)
# Я — змея (2:45)
# Без названия (0:40)
# Подводная песня (2:08) — ინსტრუმენტული
# 212-85-06 (5:36)
# Дети декабря (2:24)
;დამატება გამოცემაში *Антология — IX. Дети Декабря*
#  Козлы (4:02)

## სქოლიო 
კატეგორია:აკვარიუმის ალბომები
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
კატეგორია:ფსიქოდელიური როკ-ალბომები
მურზაყან შარვაშიძე

**მურზაყან ყვაპუს ძე შარვაშიძე** — სამურზაყანოს მფლობელი XVIII საუკუნის დასაწყისში. ზეგნაყ შარვაშიძის შვილიშვილი. აფხაზეთის სამთავროს დაყოფის შემდეგ ტერიტორიას, რომელიც მამამისს, ყვაპუ შარვაშიძეს ერგო, მურზაყანის სახელის მიხედვით „სამურზაყანო“ ეწოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამურზაყანოს მფლობელები
მურზაყან
Равноденствие

***Равноденствие*** () — რუსული როკ-ჯგუფ აკვარიუმის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1988 წელს.

ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელიც საბჭოთა კავშირის წამყვან ლეიბლ Мелодия-ზე გამოიცა.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის მუსიკა და ტექსტი – ბორის გრებენშიკოვი.

# Иван-чай (3:31)
# Великий дворник (3:16)
# Наблюдатель (2:58)
# Партизаны полной луны (3:20)
# Лебединая сталь (4:49)
# Аделаида (2:56)
# Золото на голубом (2:51)
# Дерево (3:01)
# Очарованный тобой (3:06)
# Поколение дворников (5:17)
;დამატება გამოცემაში *Антология — XI. Равноденствие*
#  Поезд в огне (4:15)
# Серебро господа моего (3:35)
# Поезд в огне (მუსიკალური ვიდეოს ვერსია)

## სქოლიო 
კატეგორია:აკვარიუმის ალბომები
კატეგორია:1988 წლის ალბომები
კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები
მანუჩარ შარვაშიძე (სამურზაყანო)

**მანუჩარ (მანჩა) შარვაშიძე** (? — გ. 1813) — სამურზაყანოს მფლობელი. სოლომონ (სოლომა) შარვაშიძის ძე და ხუტუნია შარვაშიძის შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
1804 წლის 26 ნოემბერს მანუჩარ შარვაშიძე (ქართული ტექსტით) თხოვნით მიმართავს პავლე ციციანოვს რუსეთის მფარველობაში შესვლის თაობაზე, რაზეც 1805 წლის 31 მარტს ციციანოვმა მადლობა გადაუხადა და აწგარდაცვლილ გრიგოლ დადიანთან არსებული კავშირის მეტი ახსნა მოსთხოვა.

1813 წელს მანუჩარ შარვაშიძე მოიკლა ბედიაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით რამდენიმე ვერსია არსებობს: ისტორიკოს ნ. დადიანის აზრით ლევან შერვაშიძის შვილ ხუტუნიასა და მანუჩარ შარვაშიძეს შორის არსებობდა ურთიერთშუღლი. იმ ღამეს, როცა ბედიაში იყვნენ, ხუტუნიამ მანუჩარს კაცი მიუგზავნა, რომელმაც იგი ღამით მძინარე მოკლა; ხალხური გადმოცემით, მანუჩარი ძალიან სასტიკად ეპყრობოდა თავის ქვეშევრდომებს და მონაწილეობას იღებდა ტყვეთა გაყიდვაში. შ. დ. ინალ-იფას სიტყვებით, მანუჩარი მოიკლა გლეხის მიერ იმის გამო რომ მან ისარგებლა „პირველი ღამის უფლებით“; დ. კრაევიჩის აზრით, მანუჩარი მოიკლა ბედიაში 1813 წელს, ბედიელი შარვაშიძეების ცნობით, ვინმე მეგრელი მაჯემ კვარაცხელიას მიერ, მისთვის მიყენებული შეურაცხყოფისათვის.

### ოჯახი
მანუჩარ შარვაშიძე დაქორწინებული იყო გრიგოლ დადიანის ქალიშვილ ქეთევანზე, რომლისაგანაც შეეძინა ორი ვაჟი ალექსანდრე და დიმიტრი. მანუჩარის გარდაცვალების შემდეგ მისი მცირეწლოვან შვილებზე მეურვეობა მათმა მკვიდრმა ბიძამ სამეგრელოს მთავარმა ლევან დადიანმა იკისრა და უფროსი ვაჟის ალექსანდრეს სახელით ახორციელებდა რეგიონის მართვას. მას შემდეგ რაც მანუჩარის ორივე შვილი სხვადასხვა ვითარებაში (ალექსანდრე 1829 წელს, ხოლო დიმიტრი — 1832 წელს) გარდაიცვალა, ლევან დადიანი გახდა სამურზაყანოს მფლობელიც.

## კომენტარები 
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამურზაყანოს მფლობელები
კატეგორია:შარვაშიძეები
პუტო შარვაშიძე

**პუტო შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის I მესამედში. მისი ერთ-ერთი რეზიდენცია იყო „ძველი სოხუმი“ (მდინარე გუმისთას შესართავი). აღიარებდა ქრისტიანობას. მტრული ურთიერთობა ჰქონდა სამეგრელოს მთავართან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
პუტო
როსტომ შარვაშიძე

**როსტომ შერვაშიძე** — ბზიფის აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის დასასრულს. ზეგნაყ შარვაშიძის უფროსი ძე. მამის სიკვდილის შემდეგ საუფლისწულოდ განიმტკიცა საკუთრივ აფხაზეთი ჯიქეთიდან მდ. კოდორამდე. მისგან ნომინალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ ძმები: ჯიქეშია — აბჟუას, და ყვაპუ — მერმინდელი სამურზაყანოს მმართველი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
სუსტარ შარვაშიძე

**სუსტარ შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის 50-60-იან წლებში. მის დროს გახშირდა აფხაზთა თავდასხმები სამეგრელოზე და აფხაზებმა იწყეს დამკვიდრება მდ. კოდორსა და ლაღიძგას შორის.

## ლიტერატურა
სუსტარ
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
სარეხ შარვაშიძე

**სარეხ (სორეხ) შერვაშიძე** — აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის 70-80-იან წლებში. მისი მთავრად ყოფნის დროს აფხაზები საბოლოოდ დამკვიდრდნენ მდ. კოდორსა და ეგრისწყალს შუა. შემდეგში სარეხმა ენერგიულად შეუტია მდ. ეგრისწყალის მარცხენა სანაპიროს, დაიპყრო სამეგრელოს მნიშვნელოვანი ტერიტორია და თავი სამეგრელოს მთავრად გამოაცხადა.

## ლიტერატურა
სარეხ
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
გიორგი შარვაშიძე (საფარ ალი-ბეგი)

**გიორგი შარვაშიძე** (*საფარ ალი-ბეგი*; გ. 7 თებერვალი, 1821) — (შინაგან) აფხაზეთის მთავარი 1810-1821 წლებში, ქეილაშ აჰმედ-ბეგის შვილი.

ქეილაშ აჰმედ-ბეგის შვილი, მისი ძმის, ასლანბეის მიერ მამის მკვლელობისა და ტახტის მიტაცების დროს სამეგრელოს მთავართან იმყოფებოდა, რომლის დახმარებითაც ცდილობდა ტახტის დაბრუნებას, მაგრამ ამაოდ. 1809 წელს თხოვნით მიმართა რუსეთის ხელისუფლებას, რათა აფხაზეთი რუსეთის მფარველობაში მიეღოთ და მთავრად ის დაემტკიცებინათ. რუსეთ-ოსმალეთის ომის განახლების შემდეგ, 1810 წლის 17 თებერვალს, იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა საფარ-ბეგი დაამტკიცა აფხაზეთის მთავრად რუსეთის უმაღლესი ძალაუფლების აღიარებით და შინაგანი ავტონომიის ცნობით. 1810 წლის ივნისში რუსეთის საზღვაო დესანტმა ხელში ჩაიგდო სოხუმის ციხე და იქიდან ოსმალებთან ერთად ასლანბეიც განდევნა. 

გიორგი შარვაშიძე დასაფლავებულია ლიხნის ტაძარში.

## ლიტერატურა
* რამიშვილი, ქ. სეფერბეის საბეჭდავი. საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მოამბე, X (56-ბ): 93-104, 2023.

გიორგი
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ხუტუნია შარვაშიძე

**ხუტუნია შარვაშიძე** (გ. 1757) — სამურზაყანოს მფლობელი XVIII საუკუნის შუა წლებში. 1757 წელს ხრესილის ბრძოლაში დაიღუპა.

## ლიტერატურა
* *დადიანი ნ*., ქართველთ ცხოვრება, ს. ბურჯანაძის გამოც., თბ., 1962

კატეგორია:სამურზაყანოს მფლობელები
ხუტუნია
ჯიქეშია შარვაშიძე

**ჯიქეშია შარვაშიძე** — აბჟუას მფლობელი. ზეგნაყ შარვაშიძის მეორე შვილი. მამის სამფლობელოს გაყოფის შემდეგ მიიღო ტერიტორია მდინარე კოდორსა და ღალიძგას შორის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შარვაშიძეები
ყვაპუ შარვაშიძე

**ყვაპუ შარვაშიძე** — აფხაზეთის მთავრის ზეგნაყ შარვაშიძის უმცროსი შვილი. საუფლისწულოდ მიიღო მდინარეების ღალიძგასა და ენგურს შორის მდებარე ტერიტორია. მის დროს ეს მხარე აფხაზებით დასახლდა. ადგილობრივი მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მათ შორის ის გლეხებიც, რომლებიც დასავლეთ საქართველოს საკათალიკოსოს ეკუთვნოდა, ყვაპუ შარვაშიძემ ტყვეებად გაყიდა. კათალიკოსი დავითი (ნემსაძე) მოითხოვდა, რომ მას შეეწყვიტა ეს საქმიანობა. შარვაშიძე ცდილობდა დაუფლებოდა მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს. მხოლოდ XVIII საუკუნის დასაწყისში შესძლო სამეგრელოს მთავარმა გიორგი ლიპარტელიანმა იმერეთის მეფე გიორგი აბაშიძის დახმარებით აფხაზ ფეოდალთა შეტევის შეჩერება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამურზაყანოს მფლობელები
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ყვაპუ
ქეილაშ შარვაშიძე

**ქეილაშ აჰმედ-ბეგი შარვაშიძე** (ქელეშ-ბეი) — აფხაზეთის მთავარი XVIII საუკუნის 80-იანი წლებიდან 1808 წლამდე. მანუჩარ შარვაშიძის შვილი. 

ახალგაზრდობაში მძევლად იყო სტამბოლში, სადაც მაჰმადიანობა მიიღო. 70-იანი წლების დასაწყისში აფხაზეთში დაბრუნდა. თურქთა დახმარებით ტახტიდან ჩამოაგდო ბიძა — ზურაბ შარვაშიძე და ტახტს დაეუფლა. ოსმალებმა ქეილაშ შარვაშიძე სოხუმის ფაშადაც დანიშნეს და ყოველწლიური ჯამაგირიც დაუნიშნეს. ენერგიულად იბრძოდა მთავრის ხელისუფლების გაძლიერებისათვის და ამ საქმეში წვრილ და საშუალო თავადაზნაურობას ეყრდნობოდა. მოახერხა ბევრი მსხვილი ფეოდალის დამორჩილება. იბრძოდა სამეგრელოს სამთავროს წინააღმდეგ. 1803 წელს სამეგრელოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ქეილაშ შარვაშიძე შეეცადა ქვეყნის შეეყვანას რუსეთის მფარველობაში. 1806 წელს თავისთან შეიფარა სულთანის მოწინააღმდეგე, ტრაპიზონის ფაშა და ამით ოსმალეთთან აშკარა განხეთქილებაზე წავიდა. ოსმალებმა იარაღის ძალით რომ ვერ შეძლეს მისი დამორჩილება, შეთქმულება მოუწყვეს მისი უფროსი შვილის ასლანბეი შარვაშიძის მეთაურობით, რომელმაც მოკლა მამა და თვითონ გახდა აფხაზეთის მთავარი.

## ლიტერატურა
ქეილაშ
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
კატეგორია:მოკლული ქართველები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
On Air (როლინგ სტოუნზის ალბომი)

***On Air*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის კომპილაციური ალბომი, გამოცემული 2017 წლის 1 დეკემბერს. მის სტანდარტულ გამოცემაში შეტანილია ჯგუფის მიერ BBC-სთვის 1963–1965 წლებში ჩაწერილი გამოსვლები. დელუქს-გამოცემაში შეტანილია როგორც სტანდარტული გამოცემის 18, ასევე დამატებითი 14 სიმღერა. კომპილაცია გამოვიდა მისი შესაძლო მომზადების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებიდან 20 წლის შემდეგ

## სიმღერების სია 
## ჩარტები
## სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:BBC Radio-ს ჩანაწერები
აბი (ახალციხე)

**აბი** — ნასოფლარი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ახალციხიდან 2 კმ-ზე. ზღვის დონიდან 1240 მ. სიმაღლეზე. ბოლო წლებში აბის მოსახლეობის ნაწილი ქალაქ ახალციხეში, მარდის უბანში ჩასახლდა. 

სოფელი აბი იხსენიება XVI საუკუნის მიწურულს „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. გურჯისტანის ვილაიეთის ახალციხის ლივის ჩრდილის ნაჰიეში. ამ დროს იქ ქართველ გლეხთა 10 კომლი ცხოვრობდა, რომელთაგან ყველა ისფენჯის გადამხდელი იყო და ამდენად ქრისტიანი. კომლთა უფროსების უმეტესობას ერქვა ქართველებისათვის/ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: ვარ ძელ, ივანე (2), კაკალა, რევაზა, როინ, შოთა, ხახულა. მამის სახელებად გვხვდება: ბასილა, მახარებელ, ივანე, ბაბელა, ლომიზგულა. სოფელში არ იყვნენ მაღალი სოციალური ფენის წარმომადგენლები.

ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიების მიხედვით შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ახალციხის მაზრის ურავლის უბანსა და ვალეს სასოფლო თემში. დატანილია არაერთ კარტოგრაფიულ წყაროზე (Або - 10-верст. карта; აბო - ჯავახიშვილი, 1930-31; აბი - საქ. ადმ. რუკა, 1939; აბო - ასლანიკაშვილი, 1953; საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკაზე - разв. Аби).

სასოფლო-სამეურნეო გადასახადების საკმაოდ დიდი მრავალფეროვნება იყო. მეურნეობის ძირითადი დარგი იყო მემარცვლეობა (გადასახადის საერთო რაოდენობის თითქმის 70%). ქერზე გადასახადი აღემატებოდა ხორბალს. შემდეგ მოდიოდა მეცხოველეობა: მესაქონლეობა (მიგვანიშნებს გადასახადი იონჯაზე, თივაზე), მეცხვარეობა, მეღორეობა. დიდი რაოდენობით ამზადებდნენ შირას (გადასახადის საერთო რაოდენობის 10%), თუმცა არ ჩანს რისგან ამზადებდნენ მას. გადასახადების ჩამონათვალში არც ვენახი და არც ხილია მითითებული. სოფელი ნაჰიეში I ადგილზეა შემდეგი გადასახადების ჯამური რაოდენობით: მუხუდო (სოფ. აჯანასთან, ზემო მარდასთან, ჯორახეთთან, პატარა მერექთან, შუა დიდ ბარალთან და ჩაკიდულასთან ერთად), სელი (სოფ. არჯანა, ზემო მარდასთან, პატარა მერექთან და ჯორახეთთან ერთად).

## ლიტერატურა
* *დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე.* მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021, გვ. 1425
**ს. ჯიქია*, გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 2, გვ. 8, 48-49, 74 თბ., 1941.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები
ხეხილის გადაბერება

**ხეხილის გადაბერება** — ვარჯის ჩონჩხის მსხვილი ნაწილებისა და ფესვთა სისტემის ხმობა. ხეხილის გადაბერებისას ხის წლიური ნაზრდის წარმოქმნა და მსხმოიარობა მკვეთრად კლებულობს, ფოთოლი და ნაყოფი წვრილდება. საექსპლუატაციო პერიოდის გახანგრძლივებისათვის გამაახალგაზრდავებელი სხვლა უშედეგოა. საწარმოო პირობებში ასეთი ხეხილი სამეურნეო მნიშვნელობას კარგავს და უნდა ამოძირკვოს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა რეპროდუქცია
გადაბერებული ტყე

**გადაბერებული ტყე** — ისეთი ხნოვანების კორომი, სადაც თითქმის მთლიანად წყდება ხის ზრდა და მერქნის მატება. ზრდის შეფერხება განსაკუთრებით სიმაღლეში შეიმჩნევა. ტყის გადაბერება დამოკიდებულია მერქნიანი ჯიშების შემადგენლობასა და ზრდის პირობებზე. მუხნარის გადაბერება საშუალოდ 180 წლიდან იწყება, ფიჭვნარის — 140 წლიდან, ნაძვნარის — 120 წლიდან. გადაბერებულ ტყეში ჩნდება ხის სხვადასხვა დაავადება, რაც მერქნის ლპობასა და დაშლას იწვევს. სატყეო მეურნეობაში გადაბერებულს ისეთ ტყეს უწოდებენ, რომლის ხნოვანება ჭრისათვის დადგენილ ასაკს აღემატება. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტყეები
გადაეთერება

**გადაეთერება** — რთული ეთერების ალკოჰოლიზის (I), აციდოლიზისა (II) და ორმაგი მიმოცვლის (III) რეაქციების საერთო სახელწოდება:

გადაეთერების კატალიზატორებია მჟავები, ზოგიერთი მეტალის მარილი და ფუძეები. გადაეთერებით შესაძლებელია ისეთი სპირტების (მაგ., მენთოლი) რთული ეთერების მიღება, რომლებიც პირდაპირ ეთერიფიკაციას არ განიცდიან.

\rightleftarrows

\rightleftarrows

\rightleftarrows 

გადაეფერებას ფართოდ იყენებენ პრეპარატულ ორგანულ ქიმიაში და მრეწველობაში. მაგ., დიმეთილტერეფთალის ეთილენგლიკოლით გადაეთერების დროს Zn და Co აცეტატის თანაობისას მიიღება ბის-β-ოქსიეთილტერეფთალატი, რომლის გახურებით ვაკუუმში ღებულობენ პოლიეთილენტერეფთალატს. გადაეთერაბა პოლიკარბონატების მიღების ერთ-ერთი ხერხია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გადაეთერება
ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ყირგიზეთს გააჩნია ადმინისტრაციული დაყოფის 3 დონე**. პირველ დონეზე დგას რესპუბლიკური მნიშვნელობის 2 ქალაქი და 7 ოლქი. ოლქების შემადგენლობაში შედის საოლქო მნიშვნელობის 13 ქალაქი და 40 რაიონი. რესპუბლიკური მნიშვნელობის ქალაქი ბიშკეკი იყოფა 4 შიდასაქალაქო რაიონად. საოლქო რაიონების შემადგენლობაში შედიან აიილური აიმაკები (სასოფლო აიმაკები), რაიონული მნიშვნელობის ქალაქები და ქალაქის ტიპის დასახლებები. აიილური აიმაკები იყოფა სოფლებად (აიილები).

სოფლები და ქალაქის ტიპის დასახლებები შეიძლება პირდაპირი გზით შევიდნენ ბიშკეკის შიდასაქალაქო რაიონებში და საოლქო მნიშვნელობის ქალაქებში. სოფლები შეიძლება შევიდნენ არა მარტო აიილურ აიმაკებში, არამედ რაიონული მნიშვნელობის ქალაქებშიც და ქალაქის ტიპის დასახლებებშიც.

## პირველი დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები 
thumb|center|300px|1. ბიშკეკი2. ბათქენის ოლქი 3. ჩუის ოლქი 4. ჯალალაბადის ოლქი 5. ნარინის ოლქი 6. ოშის ოლქი 7. თალასის ოლქი 8. ისიქ-ქოლის ოლქი9. ოში

### ოლქები და რესპუბლიკური მნიშვნელობის ქალაქები 
## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
Welcome to My Nightmare

***Welcome to My Nightmare*** — ამერიკელი როკ-მუსიკოს ელის კუპერის მერვე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1975 წლის მარტში. იგი ელისის პირველი სოლო-დისკია, ვინაიდან ყველა წინა გამოიცემოდა მისი ჯგუფის სახელით. *Welcome to My Nightmare* აგრეთვე კუპერის ერთადერთი ალბომია, გამოსული ლეიბლ Atlantic Records-ზე. ჩაწერაში აგრეთვე მონაწილეობდა ლუ რიდი, ხოლო თანმხლები ტურნე იქცა თავისი დროის მოვლენად.

*Welcome to My Nightmare* კონცეპტუალური ალბომია. მასში შეტანილი სიმღერები აღწერენ ვინმე სტივენის თავგადასავალს ღამის კოშმარებში. ალბომის მიხედვით შეიქმნა სატელევიზიო ფილმი *Alice Cooper: The Nightmare*, ხოლო 1976 წელს გამოვიდა საკონცერტო ფილმი *Welcome To My Nightmare*. ალბომის გაგრძელება, *Welcome 2 My Nightmare*, 2011 წელს გამოიცა.

ალბომის გარეკანი შექმნილია დრიუ სტრუზენის მიერ. იგი მოხვდა *Rolling Stone*-ის „ყველა დროის 100 საუკეთესო გარეკანის სიაში“. ჩანაწერის რემასტერი გამოვიდა სამი დამატებითი სიმღერით.

ალბომში შეტანილ „Devil's Food“ საშინელებათა ფილმების ცნობილი მსახიობის, ვინსენტ პრაისის ხმაც ჟღერს.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* ალბომის შემდგომი ტურნეს პროგრამა
* გარეკანის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ელის კუპერის ალბომები
კატეგორია:1975 წლის ალბომები
კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები
კატეგორია:როკ-ოპერები
კატეგორია:ალბომები ბობ ეზრინის პროდიუსერობით
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:ალბომები დრიუ სტრუზენის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:Electric Lady Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
Rock and Roll Over

***Rock and Roll Over*** — ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1976 წლის 11 ნოემბერს, ლეიბლზე Casablanca Records. ჩაწერილია ნიუ-იორკის Star Theatre-ში, ვინაიდან ჯგუფს სურდა დასარტყმელი საკრავების ზუსტი ჟღერადობის მიღება. ამისთვის დრამერმა პიტერ კრისმა ყველა პარტია ჩაწერა სააბაზანო ოთახში, ხოლო ჩაწერის სიგნალი გადაიცემოდა სხვა ოთახში. კრისის ვოკალი ჟღერს სიმღერებში „Baby Driver“ და „Hard Luck Woman“. პოლ სტენლის თავდაპირველად სურდა, რომ უკანასკნელი როდ სტიუარტს ემღერა, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ჯინ სიმონსმა მოითხოვა, იგი Kiss-ისთვის დაეტოვებინათ, საკუთარი ვოკალური პარტია პიტერმა ჩაწერა.

„Hard Luck Woman“ მოხვდა სინგლების ჩარტის ოცეულში. „Calling Dr. Love“ საკონცერტო პროგრამის მუდმივ ნაწილად იქცა. ალბომის გარეკანის ავტორია მაიკლ დორეტი, რომელმაც ჯგუფთან აგრეთვე იმუშავა 2009 წლის *Sonic Boom*-ზე.

## სიმღერების სია
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:Kiss-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ედი კრამერის პროდიუსერობით
Under the Radar Volume 2

***Under the Radar Volume 2*** — ინგლისელი მომღერალ რობი უილიამსის კომპილაციური ალბომი, რომელშიც შედის b-მხარეები, დემო და იშვიათი ჩანაწერები. იგი გამოვიდა მომღერლის საიტის მეშვეობით, 2017 წლის 30 ნოემბერს.

კომპილაცია არის 2014 წლის *Under the Radar Volume 1*-ის გაგრძელება.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:2017 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:რობი უილიამსის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:დამოუკიდებლად გამოცემული ალბომები
Ace Frehley

***Ace Frehley*** — ეის ფრეილის, ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფ Kiss-ის წამყვანი გიტარისტის 1978 წლის სოლო-ალბომი. იგი იყო ჯგუფის წევრების მიერ გამოცემულ სოლო-ალბომებს შორის მეორე. გამოვიდა 1978 წლის 18 სექტემბერს.

ალბომი შედის Kiss-ის ოფიციალურ დისკოგრაფიაში.

## სიმღერების სია
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Casablanca Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ედი კრამერის პროდიუსერობით
კატეგორია:ეის ფრეილის ალბომები