ლუ სიუნი

**ჭოუ შუჟენი** (დ. — გ.) — ცნობილი, როგორც **ლუ სიუნი**, ჩინელი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე, ლექტორი და სახელმწიფო მოხელე. თანამედროვე ჩინური ლიტერატურის წამყვანი ფიგურა. იყენებდა ტრადიციულ და ხალხურ ჩინურ ენებს და იყო მოთხრობების ავტორი, რედაქტორი, მთარგმნელი, ლიტერატურათმცოდნე, ესეისტი, პოეტი და დიზაინერი. 1930-იან წლებში, რესპუბლიკური ეპოქის ჩინეთში (1912-1949 წწ.) გახდა მემარცხენე მწერალთა ლიგის ხელმძღვანელი
ლუ სიუნი დაიბადა მემამულეთა და სახელმწიფო მოხელეების ოჯახში შაოსინგში, ჭეძიანგში. ახალგაზრდობისას, ოჯახის ფინანსური მდგომარეობა გაუარესდა. ლუ ცდილობდა იმპერიული გამოცდების ჩაბარებას, მაგრამ ოჯახის გაღარიბების გამო იძულებული გახდა ესწავლა სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებულ სკოლაში, სადაც ასწავლიდნენ "უცხოურ განათლებას". სკოლის დამთავრების შემდეგ ლუმ სწავლა იაპონიაში გააგრძელა. მოგვიანებით დაინტერესდა ლიტერატურის შესწავლით, მაგრამ საბოლოოდ ოჯახის უსახსრობის გამო იძლებული გახდა ჩინეთში დაბრუნებულიყო. ჩინეთში დაბრუნების შემდეგ ლუ სიუნი  რამდენიმე წლის განმავლობაში ადგილობრივ საშუალო სკოლებსა და კოლეჯებში საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწეოდა. შემდგომში საქმდება ჩინეთის რესპუბლიკის განათლების სამინისტროში.

1919 წლის 4 მაისის მოძრაობის შემდეგ, ლუ სიუნის ნაწერებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ჩინურ ლიტერატურასა და კულტურაზე. 1949 წელს, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, ლუ სიუნმა მაო ძედუნის და მთავრობის მოწონება დაიმსახურა. თავად მაო ძედუნი ლუ სიუნის ნაშრომების დიდი თაყვანისმცემელი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ სიუნი იზიარებდა სოციალისტურ იდეებს, იგი ჩინეთის კომუნისტურ პარტიას არ შეერთებია.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
მარცხნივ|მინი|180x180პქ| ლუ სიუნის რეზიდენცია, შაოსინგი
ლუ სიუნი დაიბადა შაოსინგში, ჭეძიანგში. როგორც პრეთანამედროვე ჩინეთში იყო გავრცელებული, ლუ სიუნს მრავალი სახელი ჰქონდა. მისი დაბადების სახელი იყო ჭოუ ჭანგშოუ (; ). თავაზიანობის სახელი იუშანი (; ), მაგრამ მოგვიანებით შეიცვალა, როგორც იუცაი (; ). 1898 წელს, ძიანგნანის საზღვაო აკადემიაში წასვლამდე, მან მიიღო სახელი შუჟენი (; ), რაც გადატანითი მნიშვნელობით *განათლებულ კაცს* ნიშნავს*.* საერთაშორისო საზოგადოებაში ის ცნობილია, როგორც ლუ სიუნი, რომელიც მისი ლიტერატურული ფსევდონიმია. სახელი გამოჩნდა 1918 წელს, როდესაც პირველად გამოქვეყნდა მისი მოთხრობა "შეშლილის დღიური".

ლუ სიუნის დაბადების დროისთვის ჭოუს ოჯახის სიმდიდრე საუკუნეებს ითვლიდა. ჰქონდათ მრავალი მიწის ნაკვეთი, ფლობდნენ ლომბარდს და ოჯახის რამდენიმე წევრი სამთავრობო სტრუქტურებშიც იყო დასაქმებული. ლუს ბაბუა, ჭოუ ფუცინგი პეკინის საიმპერატორო ხანლინის აკადემიაში დაინიშნა თანამდებობაზე, რაც იმ დროს დამწყები საჯარო მოხელისთვის ყველაზე მაღალი რანგის თანამდებობა იყო.

ჭოუს დედა მიეკუთვნებოდა იმავე რანგის სოციალურ კლასს, როგორც ლუ სიუნის მამა. წარმოშობით იყო სოფლის პატარა ქაალაქიდან (ანციაოთოუ, ჭეძიანგი). იმის გამო, რომ იმდროინდელ ჩინეთში ფორმალური განათლება გოგოებისთვის სოციალურად  შეუფერებლად იყო მიჩნეული, მას ოფიციალურად განათლება არ მიუღია, თუმცა ჩინურად წერა-კითხვა სახლში, დამოუკიდებლად ისწავლა. გვარი ლუ () ჭოუ შუჟენის ფსევდონიმში დედის გვარიდან მომდინარეობს. 

ლუმ ადრეული განათლება კონფუციანურ სწავლებებზე იყო დაფუძნებული, სწავლობდა პოეზიას, ისტორიას, ფილოსოფიას - საგნებს, რომლებიც,  მან მოგვიანებით დაახასიათა, როგორც არასასარგებლო და არასაინტერესო . სამაგიეროდ ლუ სიუნს უყვარდა ხალხური ამბები და ტრადიციები: ადგილობრივი ოპერები, მითოლოგიური არსებები და ისტორიები მთებისა და ზღვების კლასიკიდან. ასევე დაინტერესებული იყო მოჩვენებების შესახებ ისტორიებით, რომელსაც მას ბავშვობაში აღმზრდელი, წერა-კითხვის უცოდინარი ახ ჩანგი უყვებოდა (ლუ სიუნი მას დედა ჩანგის სახელით მოიხსენიებდა).

იმ დროისთვის, როდესაც ლუ დაიბადა, მისი ოჯახის კეთილდღეობა ნელ-ნელა კლებულობდა. მამამისმა, ჭოუ პოიმ წარმატებით ჩააბარა პირვველი დონის იმპერიული გამოცდები, მაგრამ წარუმატეებლობა განიცადა პროვინციის დონის გამოცდებში.

მას შემდეგ, რაც ოჯახის მიერ მოქრთამვის მცდელობა გამოაშკარავდა, ჭოუ პოი ალკოჰოლური სასმელებითა და ოპიუმის მოხმარებით იყო დაკავებული და მისი ჯანმრთელობა გაუარესდა. ადგილობრივმა ჩინელმა ექიმებმა სცადეს მისი განკურნება მთელი რიგი ძვირადღირებული ყაბზობის რეცეპტებით, მათ შორის მონოგამური ჭიკჭიკებით, შაქრის ლერწმით, რომელიც სამჯერ გადაურჩა ყინვას, მელნისა და დოლის კანით და სხვა. მიუხედავად ამ ძვირადღირებული მკურნალობისა, 1896 წელს ჭოუ პოი ასთმის შეტევით 35 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ბედი სცადა ერთ-ერთ საჯარო სამსახურის გამოცდაში, მოგვიანებით კონფუციანური განათლების მიღებას თავი დაანება,  

ლუს გადაწყვეტილებამ, დასწრებოდა სამხედრო სკოლას ოჯახს თავი შეურაცხყოფილად აგრძნობინა და ვინაობის დამალვის მიზნით დაავალეს სახელის შეცვლა (ოჯახის შერცხვენის თავიდან ასარიდებლად),   

სამხედრო სასწავლებლის დატოვების შემდეგ, ლუ სიუნმა გადაწყვიტა საჯარო სამსახურის პირველი დონის გამოცდებზე გასვლა და 500-დან 137-ე ადგილზე მოხვდა. ის უფრო მაღალი დონის გამოცდების ჩაბარებასაც გეგმავდა, თუმცა მოულოდნელად მისი ერთ-ერთი უმცროსი ძმა გარდაიცვალა.   

შემდგომში ლუ სიუნი ჩაირიცხა სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებულ სკოლაში, *მაღაროებისა და რკინიგზების სკოლა,* რომელიც 1902 წელს დაასრულა. სკოლაში ლუ პირველად გაეცნო უცხოურ ლიტერატურას, ფილოსოფიასა და მეცნიერებას. ინტენსიურად სწავლობდა ინგლისურ და გერმანულ ენებს. მის შემოქმედებაზე გავლენა იქონია ისეთმა ნაწარმოებებმა, როგორიც არის ბიძია თომას ქოხი.

1906 წლის ივნისში, ლუს დედას შეატყობინეს ჭორი, რომ ლუ სიუნი დაქორწინდა იაპონელ გოგონაზე და მისგან შვილი შეეძინა. მან არარსებული ავადმყოფობის საბაბით მოითხოვა ლუს სახლში დაბრუნება, სადაც აიძულებდა გარიგებით ქორწინებას. რომელსაც ლუ დათანხმდა და ცოლად შეირთო ჭუ ანი, ლუსგან სრულიად განსხვავებული, წერა კითხვის უცოდინარი გოგონა. წყვილმა იქორწინა, თუმცა რომანტიკული ურთიერთობა არასდროს ჰქონიათ. მიუხედავად ამ ფაქტისა, ლუ სიცოცხლის ბოლომდე ზრუნავდა მეუღლეზე. და 1907 წელს დაიწყო რუსულის გაკვეთილებზე დასწრება. ლუ ცდილობდა ძმასთან ერთად დაერარსებინა ლიტერატურული ჟურნალი, თუმცა რიგი პრობლემების გამო პროექტმა ვერ გაამართლა. 1909 წელს ლუმ და მისმა ძმამ გამოაქვეყნეს დასავლური მხატვრული ლიტერატურის თარგმანები, მათ შორის ედგარ ალან პოს ზღაპრები, მაგრამ 1500 დაბეჭდილი ეგზემპლარიდან გაიყიდა მხოლოდ 41 მათგანი.

ლუ ეს წლები ტრადიციულ ჩინურ ლიტერატურულ საქმიანობას ეწეოდა: აგროვებდა ძველ წიგნებს, იკვლევდა პრე-თანამედროვე ჩინურ მხატვრულ ლიტერატურას, იკვლევდა და შიფრავდა უძველესი საფლავის ქვის წარწერებს  და აგროვებდა თავისი მშობლიური ქალაქის, შაოსიანგის ისტორიას. მეგობართან პირად წერილებში მან გამოხატა იმედგაცრუება საკუთარი წარუმატებლობის, ჩინეთის პოლიტიკური მდგომარეობისა და მისი ოჯახის მუდმივი სიღატაკის გამო.

1911 წელს ის დაბრუნდა იაპონიაში თავისი ძმის, წუოჟენის სამშობლოში დასაბრუნებლად, რათა წუოჟენს ოჯახის ფინანსურ მხარდაჭერაში შეძლებოდა დახმარება. წუოჟენს იაპონიაში ფრანგულის შესასწავლად დარჩენა სურდა, მაგრამ ლუ წერდა, რომ  "ფრანგული.. კუჭს არ ავსებს". მან მეორე ძმა ძიაჟენს ბოტანიკოსობა გადააწყვეტინა. თავიდან მისი სამსახური ძირითადად წიგნების გადაწერას მოიცავდა, მაგრამ მოგვიანებით სოციალური განათლების განყოფილების უფროსად დაინიშნა და საბოლოოდ დაწინაურდა მდივნის თანაშემწის თანამდებობაზე. მისი ორი მთავარი მიღწევა იყო პეკინის ბიბლიოთეკის განახლება და გაფართოება, ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმის დაარსება და პოპულარული ლიტერატურის ბიბლიოთეკის დაარსება. ციენმა უპასუხა, რომ სწორია, თუ მძინარეები გაიღვიძებენ, მაგრამ  "იმედია კიდევ იქნება იმედი, რომ ერთ დღეს შეიძლება რკინის სახლი დაინგრეს." ზოგიერთი მწერალი ვარაუდობს, რომ მათი ურთიერთობა შესაძლოა ფულთან დაკავშირებული საკითხების შედეგად გაუარესდა. ზოგიერთის აზრით ლუ წუოჟენის ცოლის ბანაობის დროს შევიდა სააბაზანოში, ან იაპონიაში ყოფნის დროს წუოჟენის მეუღლესთან ჰქონდა შეუსაბამო "ურთიერთობა", რაც წუოჟენმა მოგვიანებით აღმოაჩინა. ძმასთან დაპირისპირებს შემდეგ ლუ დეპრესიაში ჩავარდა.

1925 წელს ლუმ დაიწყო რომანტიკული ურთიერთობა პეკინის ქალთა კოლეჯის ერთ-ერთ სტუდენტთან - სიუ კუანგფინგთან. 1926 წლის მარტში ომის მეთაურის ფენ იუსიანგის იაპონელებთან თანამშრომლობის წინააღმდეგ გამართული სტუდენტური პროტესტი ხოცვა-ჟლეტვაში გადაიზარდა, შედეგად პეკინის ქალთა კოლეჯის ორი სტუდენტი დაიღუპა. ლუს საპროტესტი აქციის მონაწილეებისადმი საჯარო მხარდაჭერამ აიძულა ადგილობრივი ხელისუფლებისგან გაქცეულიყო. მოგვიანებით, 1926 წელს, როდესაც ჭანგ წუოლინისა და ვუ პეიფუს მეთაურთა ჯარებმა პეკინი დაიკავეს, ლუმ ჩრდილოეთი დატოვა და სიამენში გაიქცა. მოწვეული ლექტორი იყო ჩინეთის რესპუბლიკის სამხედრო აკადემიაში. მან თავისი სტუდენტების მეშვეობით კავშირები დაამყარა კუომიტანგსა და ჩინეთის კომუნისტურ პარტიასთან (CCP).

1927 წლის აპრილში შანხაის აჯანყების შემდეგ, ლუ ცდილობდა უნივერსიტეტის კავშირების გამოყენებით თავისი რამდენიმე სტუდენტი პატიმრობიდან ეხსნა, თუმცა წარუმატებლობის გამო თანამდებობიდან გადადგა და 1927 წლის სექტემბერში შანხაის საერთაშორისო დასახლებაში გაემგზავრა. კუანგჭოუს დატოვების დროისთვის, ლუ სიუნი ჩინეთში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ინტელექტუალი იყო. 

1927 წელს ლუ ლიტერატურაში ნობელის პრემიის ლაურეატად განიხილებოდა, მოთხრობისთვის *ახ ცის რეალური ისტორია*. მან ნომინაციის მიღებაზე უარი განაცხადა.

### გვიანი კარიერა 
1929 წელს ეწვია მომაკვდავ დედას და აცნობა კუანგფინგის ორსულობის შესახებ.

საცხოვრებლად შანხაიში გადასვლის შემდეგ, ლუმ უარით განაცხადა მასწავლებლის რეგულარულ თანამდებობაზე (თუმცა ხანდახან სხვადასხვა კამპუსში კითხულობდა ლექციებს) და პირველად შეძლო, ეცხოვრა მხოლოდ პროფესიონალ მწერლად, ყოველთვიური შემოსავლით - 500 იუენი. მთავრობის მიერ მიენიჭა *სპეციალურად დანიშნულ მწერლის თანამდებობა* ეროვნული, უმაღლესი განათლების სამინისტროში და მისი შემოსავალი 300 იუენით გაიზარდა.
14 ლუნგხუას მოწამის სიკვდილით დასჯის შემდეგ ლუს პოლიტიკური შეხედულებები კუომიტანგის წინააღმდეგ შეიცვალა. არახელსაყრელი პოლიტიკური გარემოს მიუხედავად, ლუ სიუნი რეგულარულად აქვეყნებდა ნაშრომებს 1930-იან წლებში სხვადასხვა პერიოდულ ჟურნალში, მათ შორის ლინ იუთანგის იუმორისტულ ჟურნალში - ორკვირიანი ანალექტები. მიუხედავად იმისა რომ, წლების წინ მან გარკვეული მიზეზების გამო შეწყვიტა მხატვრული ლიტერატურის წერა, 1934 წელს გამოაქვეყნა მოთხრობების ბოლო კრებული *ძველი ზღაპრების გამოცემა*. 1935 წელს CCP ძალებს, რომელთა ბანაკიც შაანქსიში იყო, გაუგზავნა დეპეშა, სადაც მათ გრძელი მარშის საბოლოო დასრულება მიულოცა. CCP-მ მოითხოვა, რომ ლუს დაეწერა რომანი კომუნისტური რევოლუციის შესახებ, რომელიც მოხდა ჩინეთის სოფლებში, მაგრამ მან უარი განაცხადა, ამ თემის შესახებ მწირი ცოდნის გამო. ლუ ხშირად ეტანებოდა სიგარეტს, რამაც გავლენა იქონია მისი ჯანმრთელობის სწრაფ გაუარესებაზე. 1936 წლისთვის მას ქრონიკული ტუბერკულოზი განუვითარდა და იმავე წლის მარტში ბრონქიტული ასთმა და ცხელება დაეწყო.

ივნისიდან აგვისტომდე ის მძმედ ავად იყო და მისი წონა 83 ფუნტამდე (38 კგ) დაეცა. მოგვიანებით გარკვეულწილად გამოჯანმრთელდა და შემოდგომაზე დაწერა ორი ესე, რომლებიც სიკვდილის თემას ეხებოდა. მათ შორის იყო *სიკვდილი* და *ესეც სიცოცხლეა*. გარდაცვალებამდე ერთი თვით ადრე მან დაწერა: "ჩქარა ჩაატარე პანაშვიდი... არ დადგა მემორიალი. დაივიწყე და იზრუნე საკუთარ ცხოვრებაზე - სულელი ხარ, თუ არა". შვილზე ის წერდა: „არავითარ შემთხვევაში არ დაუშვათ, რომ გახდეს უსარგებლო მწერალი ან მხატვარი“.
### გარდაცვალება 
1936 წლის 18 ოქტომბერს, დილის 3:30 საათზე ლუ სიუნს სუნთქვის გაძნელებით გაეღვიძა. დაიბარეს ექიმი სუდო, პაციენტს ტკივილის შესამსუბუქებლად ინექციები გაუკეთეს. მთელი ღამე მის გვერდით გაატარა ცოლმა. ლუ სიუნი გარდაიცვალა მეორე დილით, 19 ოქტომბერს, დილის 5:11 საათზე. ლუს ნეშტი შანხაიში, ლუ სიუნის პარკის მავზოლეუმში დაკრძალეს. მოგვიანებით მაო ძედუნმა საფლავის ქვის ზემოთ კალიგრაფიული წარწერა გააკეთა. მას ვაჟი ჭოუ ხაიინი დარჩა, რომელიც ოთხი მაისის მოძრაობაში შეტანილი წვლილისთვის CCP-ის წევრი გახდა.
## მემკვიდრეობა 
ლუ სიუნი ნობელის პრემიიის ლაურეატმა კენძაბურო ოემ მოიხსენია, როგორც "მე-20 საუკუნეში მოღვაწე აზიის უდიდესი მწერალი". ლუ სუინის გარდაცვალებიდან მალევე, მაო ძედუნმა მას "თანამედროვე ჩინეთის წმინდანი" უწოდა, მაგრამ გამოიყენა მისი ნამოღვაწარი, სკაუათარი პოლიტიკური მიზნების გასატარებლად. 1942 წელს, მან კონტექსტი შეუცვალა ლუს ერთ-ერთ ფრაზას და აუდიტორიას უთხრა, რომ ყოფილიყვნენ "მოწადინებული ხარები", ისევე როგორც ლუ სიუნი, მაგრამ მწერლებსა და ხელოვანებს, რომლებსაც სჯეროდათ გამოხატვის თავისუფლების, უთხრა, რომ ვინაიდან CCP-ის ტერიტორიები უკვე თავისუფალი იყო, მათ აღარ სჭირდებოდათ ლუ სიუნის მსგავსები ყოფილიყვნენ.

1949 წელს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა დაარსების შემდეგ, CCP  ლიტერატურის თეორეტიკოსებმა მისი ნამუშევრები კომუნისტური ლიტერატურის მაგალითებად წარმოაჩინეს, მაგრამ თავის დროზე, ჯერ კიდევ 1930-იანი წლებიდან ლუს ყველა მოწაფის განწმენდა მოხდა. მაომ აღიარა, რომ ლუ სიუნი 1950-იან წლებში ცოცხალი რომ ყოფილიყო, ის "ან გაჩუმდებოდა ან ციხეში წავიდოდა". 

პარტიის ლიდერები ლუ სიუნს აწერდნენ "კომუნისტური მომავლის გეგმის დახატვას", იგი მაო ძედუნმა "ჩინეთის კულტურული რევოლუციის მთავარ მეთაურად" გამოაცხადა, თუმცა ლუ პარტიას არასდროს შეერთებია. 1920-იან და 1930-იან წლებში ლუ სიუნი და თავისი თანამედროვეები ხშირად არაფორმალურად ხვდებოდნენ თავისუფალი ინტელექტუალური დისკუსიებისთვის, მაგრამ 1949 წლის ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, პარტია ცდილობდა მეტი კონტროლი მოეხდინა ჩინეთის ინტელექტუალურ ცხოვრებაზე და შედეგად მსგავსი სახის შეხვედრები და ინტელექტუალური დამოუკიდებლობა აიკრძალა. ხშირად ძალადობრივი ფორმითაც კი. 

საბოლოოდ, თავად ლუ სიუნის სატირული და ირონიული წერის სტილი გახდა დაცინვის ობიექტი. 1942 წელს მაო წერდა, რომ "ესეს სტილი არ უნდა იყოს ლუ სიუნის სტილის მსგავსი. (კომუნისტურ საზოგადოებაში) ჩვენ შეგვიძლია ხმამაღლა ვიყვიროთ და არ არსებობს შეფარული გამონათქვამების გამოყენების საჭიროება, რამეთუ ხალხს უჭირს მათი გაგება". 2007 წელს ლუ სიუნის ზოგიერთი ნამუშევარი ამოღებულ იქნა სასკოლო სახელმძღვანელოებიდან. 

კულტურული რევოლუციის დროს, ჩინეთის კომუნისტური პარტია მხარს უჭერდა ლუ სიუნს, როგორც კომუნიზმის ერთ-ერთ მამას ჩინეთში, მაგრამ ირონიულად თრგუნავდა მის ინტელექტუალურ კულტურასა და წერის სტილს. მისი ზოგიერთი ესე და ჩანაწერი დღეს ჩინეთში დაწყებითი და საშუალო სკოლის სავალდებულო სასწავლო გეგმის ნაწილია.

როგორც მემარცხენე მწერალმა, ლუმ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა თანამედროვე ჩინური ლიტერატურის განვითარებაში. მისმა წიგნებმა მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა როგორც ჩინეთში, ასევე მის საზღვრებს გარეთ. ლუ სიუნის ნამუშევრები შეტანილია ჩინეთის და იაპონიის საშუალო სკოლის სახელმძღვანელოებში. მისი პოლიტიკური შეხედულების გამო, 1980-იანი წლების ბოლომდე ლუ სიუნის ნამუშევრები აკრძალული იყო თაივანში.

## სქოლიო
  
კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ჩინელი რომანისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით