open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საბაჰ შარიათი

**საბაჰ შარიათი** (; დ. 1 იანვარი, 1989, სანანდაჯი, ირანი) — ირანული წარმოშობის ნატურალიზებული აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. 2015 წელს 130 კგ წონით კატეგორიაში 2015 წლის ევროპულ თამაშებზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2017 წელს გამართულ ისლამის სოლიდარობის თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## ადრეული ცხოვრება 
საბაჰ შარიათი დაიბადა 1989 წლის 1 იანვარს, ირანის ქალაქ სანანდაჯში.

## კარიერა 
2009 წელს საბაჰ შარიათიმ მოიგო 2009 წელს გამართული ბაქოს საერთაშორისო ტურნირი. ეს იყო მისი ერთადერთი წარმატება ირანის ნაკრების რიგებში. მას შემდეგ რაც საბაჰი აზერბაიჯანში გადავიდა, მოახერხა მედლის მოგოება არაერთ საერთაშორისო ტურნირზე.

2015 წელს ბაქოში გამართული 2015 წლის ევროპულ თამაშებზე იასპარეზა აზერბაიჯანის სახელით. 1/8 ფინალში დაამარცხა უკრაინელი მიკოლა კუჩმი, ანგარიშით 8-0. ამის შემდეგ დაამარცხა ქართველი იაკობ ქაჯაია, ანგარიშით 5-2. ნახევარფინალში დაამარცხა ბელარუსის სახელით მოჭიდავე იოსებ ჩუგოშვილი, ანგარიშით 6-0. ფინალში შარითი თურქ რიზა ქაიალფთან, ანგარიშით 1-3 დამარცხდა.

2015 წლის 29 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევის განკარგულებით მიენიჭა პროგრესის მედალი.

საბაჰ შარიათის კიდევ ერთი დიდი წარმატება იყო 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოპოვებული ბრიჯაოს მედალი. 1/8 ფინალში ანგარიშით 8-2 დაამარცხა ამერიკელი რობი სმიტი და მოახერხა 1/4 ფინალში გასვლა. 1/4 ფინალში მისი მეტოქე იყო 2012 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი, მსოფლიოსა და ევროპის მრავალგზის ჩემპიონი, თურქი მოჭიდავე რეზა ქაიაალფი. საბაჰ შარიათი ოპონენტთან ანგარიშით 5-0 დამარცხდა ამის შემდეგ შარიათი რეპეშაჟში გადავიდა სადაც მისი პირველი მეტოქე ვენესუელას წარმომადგენელი, ერვინ კარბალიო იყო. შარიათმა მეტოქე ანგარიშით 8-0 დაამარცხა. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში შარიათი გერმანელ მოჭიდავე ედუარდ პოპს დაუპირისპირდა. მატჩი შარიათის გამარჯვებით, ანგარიშით 3-0 დასრულდა. ამის შედეგად გახდა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.

2016 წლის 1 სექტემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დააჯილდოვა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის“ დიპლომით.

## რესურსები ინტერნეტში
* საბაჰ შარიათი რიო 2016-ის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რომან ამოიანი

**რომან ამოიანი** (; დ. 3 სექტემბერი, 1983) — იეზიდური წარმოშობის ვეტერანი სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. მსოფლიო ჩემპიონატის სამგზის მედალოსანი და ევროპის ორგზის ჩემპიონი. 2009 წელს ამოიანს მიენიჭა სომხეთის სპორტის ოსტატის წოდება. კარიერის მანძილზე ამოიანი ასპარეზობდა 55 და 59 კგ წონით კატეგორიებში.

## ადრეული ცხოვრება
რომან ამოიანი 1983 წლის 3 სექტემბერს, იმ დროსითვის სსრკში, სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქ ერევანში (ამჟამად სომხეთი), იეზიდი მშობლების ოჯახში. ჭიდაობა დაიწყო 1995 წელს. 2001 წელს მოახერხა გამხდარიყო მსოფლიო ჩემპიონი იუნიორთა შორის. ერთი წლის შემდეგ, 2002 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი იუნიორთა შორის.

## კარიერა
2003 და 2005 წლებში მოიპოვა ვერცხლის მედალი ევროპის ჩემპიონატზე. 2006 წელს მოიგო მოსკოვში გამართული ევროპის ჩემპიონატი. 2008 წელს ბეიჯინში, ჩინეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში 55&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში მოიგო ბრინჯაოს მედალი ამოიანი იყო პირველი სომხეთის წარმომადგენელი მოჭიდავე რომელმაც ოლიმპიური მედალი მოიპოვა ბოლო 16 წლის განმავლობაში.

მან მოიგო ბრინჯაოს მედალი 2009 წელს და ვერცხლის მედალი 2010 წელს ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ამოიანმა ასევე მოიპოვა ოქროს მედალი 2006 წელს და სამი ვერცხლის მედალი 2003, 2005 და 2008 წლებში ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე.

ამოიანი იყო სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ნაკრების წევრი ჭიდაობის მსოფლიო თასზე 2010 წელს. სომხეთის ნაკრებმა მესამე ადგილი დაიკავა, რაც შეეხება ამოიანს მან ინდივიდუალურად ოქროს მედალი მოიგო

2011 წელს ამოიანს მიენიჭა სომხეთის წლის საუკეთესო სპორტსმენის წოდება. მან იმავე წლის ევროპის ჩემპიონატზე მიიღო სერიოზული თავის დაზიანება, მაგრამ მიუხედავად ამისა გააგრძელა ასპარეზობა სისხლიანი თავით. ამოიანი ტრავმის მიუხედავად ევროპის ორგზის ჩემპიონი გახდა.

ამოიანმა ვერ მოახერხა გასულიყო 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ამოიანმა მოიგო კიდევ ერთი ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე 2013 წელს და კიდევ ერთი ვერცხლი ევროპის ჩემპიონატზე 2016 წელს.

## პირადი ცხოვრება
რომან ამოიანი დაქორწინებულია. ჰყავს მეუღლე, რომელიც პროფესიით ექიმია და ერთი ქალიშვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

**ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში** წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად: 

# ობიექტები სტატუსის გარეშე 
# კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლები
# ეროვნული კატეგორიის მქონე უძრავი ძეგლები

## ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* heritagesites.ge — კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლების სია
* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი

კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჩეჩნური სამზარეულო

**ჩეჩნური სამზარეულო** - ჩრდილოეთ კავკასიაში მცხოვრები ჩეჩენი ხალხის ტრადიციული ხალხური სამზარეულოა. 

ჩეჩნური სამზარეულო ფართო და მრავალმხრივია. ჩეჩნური სამზარეულოს საფუძველია: ხორცი, პრასი, ყველი, გოგრა და სიმინდი . ჩეჩნური კერძების ძირითადი კომპონენტებია ცხარე სანელებლები, ხახვი, ველური ნიორი,  და მწვანილი.

ჩეჩნური სამზარეულო ცნობილია მდიდარი კერძებით და ასევე, როგორც წესი, მარტივად მოსამზადებელი და ასათვისებელია. 

## კერძები 
### მთავარი კერძები 
მინი| ჰინგალში

* **ბარში** (  ) - ცხვრის მუცელი ჩაყრილი დაფქული ხორცით, ჰეგისის მსგავსი.
* **ჭეპალღაშ** (  ) - ხაჭოთი და ველური ნიორით სავსე ღვეზელი.
* **დალნაში** (  ) - ჩუდუ ღორის ქონით და ველური ნიორით სავსე ღვეზელი.
* **დაქინა-ჯიჯიგი** (  ) - შებოლილი ხორცი
* **ჰინგალში** (  ) - ნახევრად მრგვალი ღვეზელი გოგრით და კარაქით (ან გასუფთავებული კარაქით). ეს არის ჩეჩნური სამზარეულოს ერთ -ერთი ყველაზე პოპულარული კერძი.
* **ჰოლთმაში** (  ) - სიმინდის ფქვილისგან დამზადებული და ჭინჭრით სავსე პელმენი.
* **ჟიჟიგ-ჩორპა** (  ) - ცხვრის ან ძროხის ხორცით, პომიდორით, კარტოფილით და ა.შ. დამზადებული სუპი. 
* **ჟიჟიგ-გალნაში** (  ) - გალნაში (მოხარშული ცომი) ხორცით (ძირითადად ცხვრის, ქათმის და საქონლის ხორცი).
* **ქიალდ-დავთა** (  ) - ხაჭო კარაქით .
* **ქხერზან-დულხ** (  ) - შემწვარი ხორცი ( ცხვრის ან საქონლის ხორცი ) ბოსტნეულით.
* **ხუდარ** (  ) - ფაფა ყველით.
* **სისქალი** (  ) - შემწვარი სიმინდის პურები.
* '*თო-ბერამი *(***  ) - არაჟანისგან და ხაჭოსგან  დამზადებული სოუსი. ხშირად თან ახლავს ჩეჩნური სიმინდის პურები.
* **იოხი** (  ) - ხორბლის ფქვილის, ცხვრის ხორცის (დაფქული), ქათმის ცხიმისა და ნიორისგან დამზადებული სოსისი .

მინი| ჯიჯიგ-გალნაშ

### დესერტები 
* **აჰარ ჰოვლა** (  ) - სიმინდის ფქვილისგან დამზადებული ჰალვა .
* **დემა ჰოვლა** (  ) - ხორბლის ფქვილისგან დამზადებული ჰალვა .
* **გარზნი ჰოვლა** (  ) - ჰალვა მზადდება ხორბლის ფქვილისგან, ატრიის სახით.
* **გვაიმახში*' (  ) - ბლინები  თაფლით .

მინი| დემა ჰოლვა

## სქოლიო 
* Jaimoukha, A.M. (2005). The Chechens: A Handbook. Caucasus world. Psychology Press. p. 144. ISBN 978-0-415-32328-4.

კატეგორია:ჩეჩნური კულტურა
კატეგორია:ჩეჩნური სამზარეულო
სიმონ მარტინოსიანი

**სიმონ მარტინოსიანი** (; დ. 17 თებერვალი, 1997) — სომეხი ძალოსანი, ოლიმპიური თამაშების ორგზის ვერცხლის მედლის პრიზიორი, მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი და ევროპის ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული. 2018 წლამდე ასპარეზობდა 105&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში, 2018 წელს მას შემდეგ რაც მსოფლიო ძალოსნობის ფედერაციამ კატეგორია შეცვალა, გადავიდა 109&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში.

## კარიერა
მარტინოსიანმა 2014 წელს დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ახალგაზრდებს შორის ატაცში, აკვრასა და ორჭიდში, 94&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში. 2018 წელს შეიცვალა წონითი კატეგორია რამაც ადრინდელი რეკორდები ბათილად იქნა ცნობილი. ამჟამად მარტინოსიანი ფლობს მსოფლიო რეკორდს −109&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში.

2014 წელს მარტიროსიანმა მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიადაზე, სადაც მოიპოვა ოქროს მედალი +85&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში.

### ოლიმპიური თამაშები
2016 წელს რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებე 105 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი.

### მსოფლიო ჩემპიონატი
2018 წელს ძალოსნობის მსოფლიო ფედერაციამ კატეგორიების რეორგანიზაცია მოახდინა და ყველა მანამდე დამყარებული რეკორდი გაბათილებული იქნა. 2018 წელს აშხაბადში გამართულ ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება. 240 კილოგრამის აწევით დაამყარა მსოფლიო რეკორდი აკვრაში. ჯამში ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა ორჭიდშიც (435 კგ).

2019 წელს გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე109&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში ევროპის ჩემპიონატის მოგების შემდეგ მოახერხა მსოფლიო ჩემპპიონატის მოგებაც. ჩამოიტოვა წინა წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი იანგ ჟე და 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული ანდრეი არამნაუ. ატაცში შეჯიბრებას ჟმ, არმნაუმ და მარტინოსიანმა მესამე ცდაზე მოახერხეს ახალი მსოფლიო რეკორდების დამყარება. ჟემ მოახერხ 197&nbsp;კგ-ის დაძლევა, არამნაუმ დაძრა 198&nbsp;კგ, ხოლო მარტინოსიანმა 1 კილოგრამის სხვაობით აჯობა მას და 199 კილოგრამის აწევა მოახერხა.ჯამში სიმონ მარტინოსიანმა მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება როგორც აკვრასა და ატაცში, აგრეთვე ორჭიდში.

### ევროპის ჩემპიონატი
2016 წელს მონაწილეობას იღებდა 2016 წლის ევროპის ძალოსნობის ჩემპიონატზე სადაც 105&nbsp;კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. შემდეგ წელს ხორვატიაში, სპლიტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე 105 კგ წონით კატეგორიაში მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება აკვრაში, ატაცსა და ორჭიდში. 17 კილოგრამის სხვაობით ჩამოიტოვა მეორეადგილოსანი ვასილ გოსპოდინოვი. 2019 წელს დაბრუნდა ევროპის ჩემპიონატზე და მოიპოვა ოქროს მედალი. ორჭიდში დააფიქსირა 427 კილოგრმი, 16 კილოგრამის სხვაობით ჩამოიტოვა ანდრეი არამნაუ.

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ძალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ივან ისაკოვი

**ივან სტეპანოვიჩ ისაკოვი** (; დ. 22 აგვისტო, 1894 წელი, ჰაჯიკენდი, ყარსი, რუსეთის იმპერია - გ. 11 ოქტომბერი, 1967 წელი, მოსკოვი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი სამხედრო მეთაური, საბჭოთა საზღვაო ძალების შტაბის უფროსი, სსრკ საზღვაო ძალების მინისტრის მოადგილე და საბჭოთა კავშირის ფლოტის ადმირალი. მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა მეორე მსოფლიო ომის დროს საბჭოთა საზღვაო ძალების, განსაკუთრებით ბალტიის და შავი ზღვის ფლოტების ფორმირებაში. სამხედრო კარიერის გარდა, ისაკოვი იყო საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ოკეანოგრაფიული კომიტეტის წევრი და მწერალი 1958 წელს და 1967 წელს გახდა სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი.

## ადრეული წლები 
ივან ისაკოვი დაიბადა ყარსის ოლქის სოფელ ჰაჯიკენდში. რუსეთის რევოლუციის შემდეგ მან სახელი გადაირქვა. მისი დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა მამა. ამის შემდეგ დედამისმა სამი შვილი თავის ძმასთან ერთად გაზარდა. ივანის ბიძა ოცნებობდა ფლოტში სამსახურზე და ჰქონდა საზღვაო ლიტერატურის ბიბლიოთეკა, რამაც განაპირობა ისაკოვისადმი წყლის ხომალდების მიმართ სიყვარული. ოჯახი მოგვიანებით გადავიდა ტფილისში, სადაც სწავლობდა მათემატიკასა და ინჟინერიას ადგილობრივ სკოლაში, რომელიც ისაკოვმა დაამთავრა 1913 წელს.

1922 წლიდან 1927 წლამდე ის იყო შავი ზღვის ფლოტის საზღვაო ძალების შტაბის უფროსის მოადგილე. 1928 წელს ისაკოვმა დაასრულა აკადემიური კურსები ლენინგრადის საზღვაო აკადემიაში და 1930 წლიდან იყო ბალტიის ფლოტის შტაბის უფროსი. 1932 წელს ისაკოვი გახდა საბჭოთა საზღვაო სამხედრო აკადემიის ხელოვნების განყოფილების პროფესორი და ხელმძღვანელი და ხუთი წლის განმავლობაში ასწავლიდა იქ, სანამ არ დაწინაურდა ბალტიის ფლოტის მეთაურად. 1938 წლიდან 1939 წლამდე ხელმძღვანელობდა საზღვაო აკადემიას. ისაკოვი შემდეგ დაინიშნა საზღვაო საქმეთა ვიცე-კომისრად, ხოლო 1939 წელს იგი ხელმძღვანელობდა საზღვაო დელეგაციას შეერთებულ შტატებში, რომლის მიზანი იყო ახალი სამხედრო გემების შეძენა. იგი შეხვდა საზღვაო ძალების მდივანს, მაგრამ დელეგაცია ხელცარიელი დაბრუნდა უკან, ვინაიდან აშშ-ს არ სურდა დახმარების გაწევა საბჭოთა კავშირისთვის. ზამთრის ომის დაწყებისთანავე ისაკოვმა შეწყვიტა სწავლება და დაიწყო აქტიური სამხედრო სამსახური. ის კოორდინაციას უწევდა არა მხოლოდ საზღვაო ხომალდების მოძრაობას ბალტიის ზღვაში, არამედ წითელი არმიის სახმელეთო ჯარებს საბჭოთა ომში ფინეთის წინააღმდეგ. 1941 წლიდან 1943 წლამდე ისაკოვი იყო მთავარი საზღვაო შტაბის უფროსი. 1946-1947 წლებში იგი იყო საზღვაო ძალების მთავარი შტაბის უფროსი. 1947-1950 წლებში ისაკოვი გახდა საზღვაო ძალების მთავარსარდალის მოადგილე, ხოლო 1950-1956 წლებში იყო საზღვაო მინისტრის მოადგილე. 1957 წლიდან იგი იყო თავდაცვის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის წევრი.

## ლიტერატურა 
* Åselius, Gunnar (2005). *The Rise and Fall of the Soviet Navy in the Baltic 1921–1941*. New York: Routledge. .
* Harutyunyan, Ashot H. (1975) *Սովետական Միության Նավատորմի Ծովակալ Ի.Ս. Իսակով (ռազմական ակնարկ) (Admiral of the Soviet Navy, I.S. Isakov [A Military Essay])*. Yerevan: Haypethrat.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საბჭოთა კავშირის გმირები: ივან სტეპანოვიჩ ისაკოვი (რუსულად)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
LoveWave (სიმღერა)

**LoveWave** () — სომეხი მომღერლის ივეტა მუკუჩიანის სიმღერა, რომლითაც წარადგინა ქვეყანა 2016 წლის ევროვიზიაზე. მისი პრემიერა შედგა 2016 წლის 2 მარტს, ხოლო სინგლის სახით გამოვიდა 2016 წლის 30 მარტს. ,,LoveWave" ავტორები არიან ივეტა მუკუჩიანი, სტეფანი კრაჩფილდი, ლილით ნავასარდიანი და ლევონ ნავასარდიანი. სიმღერის პოპულარიზაციის მიზნით, სიმღერასთან ერთად გამოვიდა მუსიკალური ვიდეოც, სადაც მონაწილეობენ მუკუჩიანი და შვედი მოდელი ბენ დალჰაუსი.

## ისტორია 
2015 წლის 13 ოქტომბერს სომხეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მუკუჩიანი აირჩია სომხეთის წარმომადგენლად 2016 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, რომელიც ჩატარდა სტოკჰოლმში, შვედეთი. იმავე დღეს მათ გამოაცხადეს ღია კონკურსი სიმღერების ავტორებისთვის. 2015 წლის 31 დეკემბერს, ევროვიზიის ოფიციალურმა YouTube არხმა ატვირთა ვიდეო, სადაც მუკუჩიანმა თქვა: ,,ჩვენ მივიღეთ სიმღერები კანადიდან, ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, შვედეთიდან, სომხეთიდან, გერმანიიდან. მრავალი საოცარი სიმღერა შემოვიდა და მართლაც ძნელი იყო არჩევა. მინდა მადლობა გადავუხადო ყველა კომპოზიტორსა და პროდიუსერს."

2016 წლის 19 თებერვალს ცნობილი გახდა სიმღერის სახელი და გამოშვების თარიღი. ,,LoveWave"- ის ტექსტი დაწერილია მუკუჩიანისა და სტეფანი კრატფილდის მიერ, ხოლო სიმღერის კომპოზიტორები არიან ლილით ნავასარდიანი და ლევონ ნავასარდიანი. 2016 წლის 30 მარტს, სიმღერა ატვირთა iTunes–ზე სინგლის სახით (ციფრულად გადმოწერის მიზნით). RHANNES-ის მიერ შექმნილი ,,LoveWave"-ის ოფიციალური რემიქსი გამოვიდა 2016 წლის 4 მაისს.

## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაღებულია გერმანიასა და სომხეთში და მასში მონაწილეობენ მუკუჩიანი და შვედი მოდელი ბენ დალჰაუსი. ვიდეოკლიპი წარმოებულია სომხეთის საზოგადოებრივი ტელევიზიის და გერმანიის Black Sheep communications-ის მიერ.

## ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 
2016 წლის 25 იანვარს ჩატარდა განაწილების წილისყრა, რომლის მიხედვითაც წყდება თუ რომელ ნახევარფინალში მიიღებს მონაწილეობას ქვეყანა. სომხეთი მოხვდა პირველ ნახევარფინალში, რომელიც ჩატარდა 2016 წლის 10 მაისს. მუკუჩიანი გამოვიდა მეშვიდე, ნიდერლანდების შემდეგ და სან-მარინოს წინ. სიმღერა გადავიდა ფინალში, რომელიც ჩატარდა 2016 წლის 14 მაისს. ფინალში მუკუჩიანი გამოვიდა 26-ე, გაერთიანებული სამეფოს შემდეგ. ფინალში სიმღერა 249 ქულით მე-7 ადგილზე გავიდა. ამ წელს შოუს დროს კენჭისყრა ჩატარდა ახალი სისტემით, რომელშიც თითოეულმა ქვეყანამ გამოავლინა თავიანთი რჩეულები და გასცა ქულები: 1-8, 10 და 12. ეს ქულები გაიცემოდა ჟიურის შეფასებით და ტელევოუთინგით. ჟიურიმ შეაფასა თითოეული სიმღერა შემდეგი კრიტერიუმების საფუძველზე: ვოკალური შესაძლებლობები, სცენა, სიმღერის კომპოზიცია და პერფორმანსის საერთო შთაბეჭდილება.

## ჩარტები 
## ჯილდოები და ნომინაციები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2016 წლის სინგლები
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები
კატეგორია:ივეტა მუკუჩიანის სიმღერები
კატეგორია:2016 წლის სიმღერები
გრიგორიოს (პაპათომასი)

**გრიგორიოს პაპათომასი** (; დ. 9 სექტემბერი, 1960) —  ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის კანონიკური სამართლის პროფესორი, მეცნიერი, თეოლოგი, იურისტი და საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი, პერისტერის მიტროპოლიის მიტროპოლიტი.

## ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი გრიგორიოს პაპათომასი დაიბადა 1960 წლის 9 სექტემბერს სოფელ ნამატაში, ვოიოს მუნიციპალიტეტი, კოზანის ნომი, დასავლეთი მაკედონია საბერძნეთი.

1978-1982 წლებში სწავლობდა თესალონიკის არისტოტელეს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე (ბაკალავრიატი). 1983-1985 წლებში დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იგივე ფაკულტეტის მაგისტრატურა.

1981-1985 წლებში სწავლობდა და დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ბაკალავრიატი. 1988-1990 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის იურიდიულ და კანონიკური სამართლის ფაკულტეტებზე (მაგისტრატურა). 1988-1990 წლებში პარალელურად სწავლობდა სორბონის უნივერსიტეტში რელიგიების ისტორიისა და რელიგიური ანთროპოლოგიის განხრით. 1991-1994 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის სადოქტორო პროგრამაზე კანონიკური სამართლის განხრით.

2010-2021 წლებში მსახურობდა ათენის არქიეპისკოპოსად. 2021 წლის 8 ოქტომბერს იგი აირჩიეს პერისტერის მიტროპოლიტად. 2021 წლის 17 ოქტომბერს მოხდა მისი ხელდასხმა (ქიროტონია).  არქიმანდრიტ გრიგორიუსის პერისტერის მიტროპოლიტად კურთხევაში მონაწილეობა მიიღეს: დიმიტრიას და ალმირის მიტროპოლიტმა ეგნატემ, ჰარვარდის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკისა და ბიოეთიკის პროფესორმა – მესოგიისა და ლავრიოტიკის მიტროპოლიტმა ნიკოლოზმა, ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის დოგმატიკის პროფესორმა – მესინიის მიტროპოლიტმა ქრიზოსტომოსმა, ილიის, ახარნისა და პეტრუპოლის მიტროპოლიტმა ათინაგორამ, თესალონიკის უმაღლესი საეკლესიო აკადემიის ლიტურგიკის პროფესორმა – კიტრუს, კატერინისა და პლატამონას მიტროპოლიტმა გიორგიმ და ფთიოტიდის მიტროპოლიტმა სიმეონმა.

მონაწილეობა მიიღო მრავალ საერთაშორისო საღვთისმეტყველო კონფერენციებში. არის კანონიკური და საეკლესიო სამართლის წიგნების ავტორი.

უმაღლეს დონეზე ფლობს ძველ ბერძნულს, ლათინურს, ებრაულს, ფრანგულს, ინგლისურს, რუსულსა და ესტონურ ენებს. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:პერისტერის მიტროპოლიტები
Face the Shadow (სიმღერა)

**Face the Shadow** () — სომხური ჯგუფის Genealogy სიმღერა, რომლითაც წარადგინეს ქვეყანა 2014 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2015 წლის 23 მაისს. მათ დაიკავეს საერთო ჯამში მე-16 ადგილი და მიიღეს 34 ქულა 8 ქვეყნიდან, მათ შორის საქართველოდან მაქსიმალური 12 ქულა. სიმღერის ავტორი არმენ მარტიროსიანია, ხოლო ტექსტი ეკუთვნის ინნა მკრტჩიანის.

## შექმნა 
სიმღერის ტექსტი დაწერა ინა მკრტჩიანმა, ხოლო მუსიკა შექმნა არმენ მარტიროსიანმა, რომელსაც ეკუთვნის ასევე ევა რივასის 2010 წლის სიმღერა ,,Apricot Stone". ევროვიზიის ოფიციალურ საიტზე ნათქვამია, რომ სიმღერის მთავარი მესიჯია ,,ბედნიერება იბადება მაშინ, როდესაც ადამიანები გაერთიანდებიან და იცხოვრებენ ჰარმონიაში საკუთარ თავთან და ოჯახებთან ერთად".

## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაიღეს 2015 წლის თებერვლის ბოლოს. ვიდეო კლიპის რეჟისორმა განაცხადა, რომ ვიდეოს მთავარი აზრი შთაგონებული იყო ჯგუფის სახელითა და ლოგოთი. ასევე ევროვიზიის კონკურსის ოფიციალურ საიტზე ნათქვამია ,,ვიდეოს კონცეფცია არის გენეალოგიის იდეა: ტყვედ ჩავარდნილი ოჯახი განიხილება, როგორც კაცობრიობის სიმბოლო, რომლის საფუძველია თაობების ცვლა და ფენომენი, რომ ახალი თაობა ყოველთვის ცვლის წინა თაობას და ატარებს ტრადიციებს და ღირებულებებს".

მუსიკალური ვიდეოს დიზაინერია არმენ გალიანი, რომელიც აერთიანებს სომხურ და ევროპულ მოდის მიდგომებს. ვიდეოში წარმოდგენილი არიან შემსრულებლები, რომლებიც მღერიან ნაცრისფერ ლაბირინთში, აცვიათ სამოსი წინაპრების სურათებით. კადრშო დროდადრო ჩნდება ოჯახები სცენები, რომლებიც იღებენ ფოტოსურათებს პირველი მსოფლიო ომის დროს. ვიდეოს დასკვნით სცენაში, Genealogy–ს ექვსი წევრი, პირველი მსოფლიო ომის სტილის სამოსით, ერთად პოზირებენ. მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა შედგა 12 მარტს სომხეთის საზოგადოებრივი ტელევიზიის ეთერში და აიტვირთა ევროვიზიის ოფიციალურ YouTube არხზე.

## შეფასება 
სიმღერა გამოქვეყნებისთანავე გახდა დავის საგანი იმის გამო, რომ სიმღერა შეიცავდა პოლიტიკურ შეტყობინებებს. კერძოდ, ითვლებოდა, რომ სიმღერა მიძღვნილი იყო სომეხთა გენოციდის მსხვერპლთა პატივსაცემად (რომელთა 100 წლის იუბილე აღინიშნა კონკურსამდე დაახლოებით ერთი თვით ადრე, 2015 წლის 24 აპრილს). სიმღერას თავიდან ერქვა ,,Don't Deny", თუმცა შემდეგ გადაერქვა სახელი. სიმღერის ტექსტით და ორიგინალური სათაურით სიმღერა აღიქმება როგორც გენოციდის აღიარების მოწოდება. კრიტიკოსებმა ასევე განაცხადეს, რომ სიმღერის კლიპი შეიცავს ვიზუალს, რომელიც მიანიშნებს გენოციდზე, ერთ სცენაში ჯგუფის წევრები იღებენ საოჯახო ფოტოს პირველი მსოფლიო ომის დროინდელ კოსტიუმებში, შემდეგ კი ქრებიან მხედველობიდან. აზერბაიჯანის წარმომადგენლებმა გააკრიტიკეს სიმღერა და განაცხადეს, რომ ისინი ,,ადეკვატურად მოიქცეოდნენ", რათა კონკურსი არ შეეწირათ ,,ქვეყნის პოლიტიკურ ამბიციებს".

2015 წლის 16 მარტს სომხეთის დელეგაციამ გამოაცხადა, რომ ისინი შეცვლიდნენ სიმღერის სახელს სიმღერის შესაძლო პოლიტიკური თემების შესახებ შეშფოთების გამო. სიმღერამ მიიღო 10 ქულიდან 7.19 ევროვიზიის ბლოგის Wiwibloggs ჟიურისგან.

## ჩარტები 
სიმღერა მოხვდა ისლანდიის სინგლების ჩარტში და დაიკავა 47-ე პოზიცია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2015 წლის სინგლები
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები
კატეგორია:2015 წლის სიმღერები
რამილ უსუბოვი

**რამილ იდრის ოღლუ უსუბოვი** (; დ. 22 დეკემბერი, 1948) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანი. ამ თანამდებობის დაკავებამდე 1994-2019 წლებში იკავებდა აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობას.

## ადრეული ცხოვრება 
უსუბოვი დაიბადა 1948 წელს, აზერბაიჯანში, ხოჯალის რაიონში.. 1970 წელს მან დაამთავრა ნ. რზაევის სახელობის ბაქოს მილიციას სპეციალური სკოლა. მოგვიანებით დაამთავრა სსრკ შინაგან საქმეთა აკადემია 1980 წელს. შემდეგ ის მსახურობდა საბჭოთა არმიაში და 1970 წლიდან მუშაობდა სამართალდამცავ ორგანოებში. უსუბოვი დაქორწინებულია და ჰყავს სამი შვილი.

2009 წელს მან შეიტანა სარჩელი ცილისწამებაზე, აქტივისტ ლეილა იუნუსის წინააღმდეგ მას შემდეგ, რაც მან განაცხადა, რომ პოლიციის თანამშრომლები მონაწილეობდნენ ახალგაზრდა გოგონებით ვაჭრობაში. მან მოითხოვა 100 000 მანათის ანაზღაურება. Human Rights Watch-მა გააპროტესტა სასამართლო პროცესი და განაცხადა, რომ „იუნუსის წინააღმდეგ გამოტანილი განაჩენი აზერბაიჯანში გამოხატვის თავისუფლების საშინელ პრეცედენტს შექმნიდა“, ხოლო სხვა საერთაშორისო ჯგუფებმა ეს საქმე აღწერეს, როგორც „აზერბაიჯანის მთავრობის მიერ თავისუფალი გამოხატვის ხელყოფის კიდევ ერთი მაგალითი“.

### აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანი 
2019 წლის 20 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბრძანების საფუძველზე უსუბოვი დანიშნული იქნა აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივნად.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნათიქ ალიევი

**ნათიქ აღამი ოღლუ ალიევი** (; დ. 23 ნოემბერი, 1947 — გ. 9 ივნისი, 2017) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის, SOCAR-ის პრეზიდენტი და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მრეწველობისა და ენერგიის მინისტრი გარდაცვალებამდე.

## ადრეული ცხოვრება
ნათიქ ალიევი დაიბადა 1947 წლის 23 ნოემბერს, ბაქოში, აზერბაიჯანში. სკოლა დაამთავრა 1965 წელს. 1970 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის ნავთობის სახელმწიფო აკადემია. იყო გეოლოგია-მინეარალოროგიის მეცნიერებათა დოქტორი. მან დაიწყო მუშაობა ამ სფეროში, როდესაც დასაქმდა „Xəzərdənizneft“ სახელმწიფო კონცერნში 1970 წელს. 1984 წლიდან ალიევი ინიშნება დეპარტამენტის მთავარ ინსტრუქტორად აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციაში. 1989-1991 წლებში მუშაობდა ეკონომიკურ-სოციალური საკითხების დეპარტამენტის დირექტორად. 1992 წელს დაინიშნა Ipesko-ს ბაქოს წარმომადგენლობის ოფისის დირექტორად. ამავე დროს, იგი მუშაობდა კონსულტანტად SOCAR-ში, რომელიც ატარებდა კვლევებს გეოფიზიკური და გეოლოგიური პროექტებისათვის, კონსულტაციებს უწევდა ნავთობის მოპოვებას და განვითარებას, ტრანსპორტირებას და გადამუშავებას და ა. შ. 

## პოლიტიკური კარიერა
1993 წელს იგი დაინიშნა პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის მიერ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დირექტორის საბჭოს თავმჯდომარედ და სახელმწიფო ნავთობკომპანიის პრეზიდენტად. მან შეინარჩუნა პრეზიდენტის პოსტი 2004 წლის 6 დეკემბრამდე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მრეწველობისა და ენერგიის მინისტრის თანამდებობაზე დანიშვნამდე.

## გარდაცვალება
ალიევი გარდაიცვალა 2017 წლის 9 ივნისს, „Florence Nightingale Hospital“-ს საავადმყოფოში, სტამბოლში. ეს გამოიწვია ალიევის გულის პრობლემებმა რის გამოც გარდაცვალებამდე ერთი კვირით ადრე ბაქოში მიიღო გულის შეტევა.

## ნაშრომები და ჯილდოები
ალიევი იყო აზერბაიჯან-ჩირაგ-გუნეშლის განვითარების სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე. იყო ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის (BTC) დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. ის იყო 100-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაციის, სტატიის და წიგნის ავტორი. 2008 წელს აირჩიეს მოსკოვის საერთაშორისო საინჟინრო აკადემიის წევრად. ალიევს მიენიჭა ღირსების ორდენი აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ნავთობის ინდუსტრიის განვითარებაში გაწეული სამსახურის გამო. მას ასევე მიენიჭა საქართველოს დიდების ორდენი, საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენი და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული ინჟინრის მედალი..

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მარგარიტა სუასონელი

**მარგარიტა სუასონელი** (; გ. 4 ივლისი, 1381, კაირო, ეგვიპტე) ― ფრანგი არისტოკრატი და სუასონის გრაფის ასული. სომხეთის უკანასკნელი დედოფალი 1373-1375 წლებში, როგორც მეფე ლევონ VI-ის მეუღლე.

## ბიოგრაფია 
მარგარიტას დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია, თუმცა იგი სუასონის გრაფ ჟანისა და მისი მეუღლის, გრაფინია მარი დე მილმარის ქალიშვილი იყო. 

ცნობილია, რომ მარგარიტა თავდაპირველად დაქორწინებული იყო ფრანგ წარჩინებულ ონფრუა დე სკანდელიონზე, თუმცა მათი ქორწინება ხანმოკლე და უნაყოფო იყო, რამეთუ მისი მეუღლე ქორწილიდან მალევე დაიღუპა.
მარცხნივ|მინი|271x271პქ|ლევონ VI, მარგარიტას მეორე ქმარი
დაქვრივებული მარგარიტა 1369 წლის მაისში კვიპროსში დააქორწინეს სომხეთის ემიგრაციაში მყოფ პრინც ლევონ დე ლუზინიანზე. იგი პრინც ჟან დე ლუზინიანისა და მისი მეუღლის, პრინცესა სოლდანა ბაგრატიონის უფროსი ძე და ტახტის მემკვიდრე იყო, თუმცაღა სომხეთის ტახტი ჰეთუმიანებს ეკავათ, ამიტომაც იგი იძულებული იყო კვიპროსისათვის შეეფარებინა თავი. მამის მხრიდან ლევონის მამა სომხეთის მეფე კონსტანდინ II-ის ძმისწული იყო, ხოლო დედამისი სოლდანა საქართველოს მეფე გიორგი V ბრწყინვალის ერთადერთი ასული იყო. ამ პერიოდში სომხეთში კონსტანდინ IV მეფობდა ჰეთუმიანთა გვარიდან, რომლის წინამორბედმაც, კონსტანდინ III-მ დაამხო ლუზინიანები და მეტიც, ლევონისა და მისი ძმის დახოცვას აპირებდა, თუმცა სოლდანამ შვილებთან ერთად კვიპროსში გაქცევა მოასწრო.

1373 წელს სომხეთში დაემხო ჰეთუმიანთა მმართველობა, რის შემდეგაც დიდებულებმა კვლავ ლუზინიანები აღადგინეს და ლევონ VI თავიანთ მეფედ დასვეს, რითაც მარგარიტა სომხეთის დედოფალი გახდა. მომდევნო წელს, 1374 წლის 14 სექტემბერს ადანასთან ახლოს შედგა მათი მეფე-დედოფლად კორონაცია. 

დედოფალ მარგარიტასა და მეფე ლევონს მხოლოდ ერთი ასული შეეძინათ, პრინცესა მარიას სახით. მას შემდეგ, რაც 1375 წელს ეგვიპტელმა მამლუქებმა დაიპყრეს მთელი კილიკიის სომხეთის სამეფო და აიღეს მისი დედაქალაქი, მარგარიტა და ლევონი დაატყვევეს და ეგვიპტეში გადაიყვანეს. აღსანიშნავია, რომ კაიროს სულთნის კარზე სომეხთა სამეფო ოჯახს დიდი პატივით ეპყრობოდნენ. 1377 წელს ლევონი ჟან დარდელს, ფრანცისკელ ბერს შეხვდა, რომელიც ეგვიპტეში იერუსალიმიდან იყო ჩასული, რაც მისი პილიგრიმაჟის ნაწილი იყო. ლევონი მას მალევე დაუახლოვდა და თავის მდივნად დანიშნა. დარდელი მალევე ევროპაში დაბრუნდა სომხეთის სამეფო ოჯახის მდგომარეობის გასასაჩივრებლად. მან მოახერხა დაერწმუნებინა კასტილიისა და ლეონის მეფე ხუან I რომ 1382 წელს მათ გასათავისუფლებლად ეგვიპტის სულთნისათვის გადაეხადა ძვირფასი ქვებით, აბრეშუმითა და მტაცებელი ფრინველებით.

მართალია მამლუქებმა გაათავისუფლეს ლევონი, რომელმაც ესპანეთში დაიდო ბინა, თუმცა ეს უკვე დაგვიანებული იყო მარგარიტასა და მარიასათვის, რომლებიც 1381 წელს გარდაიცვალნენ კაიროში ყოფნისას. ისინი დღემდე ერთად არიან დაკრძალულები კაიროს წმინდა მარტინის სახელობის კათოლიკურ ეკლესიაში. ესპანეთში წასული ლევონი კი მეფე ხუანმა მადრიდის მმართველად დანიშნა, სადაც იგი 1393 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მეორე ცოლი აღარ შეურთავს.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1381
კატეგორია:ფრანგი დიდებულები
კატეგორია:სომხეთის დედოფლები
როვშან ბაირამოვი

**როვშან ჯენეთ ოღლუ ბაირამოვი** (; დ. 7 მაისი, 1987, ბაქო, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, სსრკ) — აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სახეობის მოჭიდავე. 2007 და 2018 წლებში გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2008 წელს პეკინში, ჩინეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 55 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2011 წელს მოიგო სტამბოლში გამართული მსოფლიო ჩემპიონატი. არის 2009 წელს გამართული მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. 2012 წელს ლონდონში, დიდ ბრიტანეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 55 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. არის მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2006, 2015). სპორტის ოსტატი (2006 წელი), სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2009 წელი).

## ბიოგრაფია 
როვშან ბაირამოვი ჭიდაობაზე შევიდა12 წლის ასაკში, მისი ახლობლების რჩევით. ის არის ნეფთჩის სპორტისა და დასვენების ცენტრის მოსწავლე. პირველი მწვრთნელი იყო გიულახმედ ჰუსეინოვი, რომელთანაც როვშანი ვარჯიშობდა 4 წლის განმავლობაში, მონაწილეობდა ბავშვთა და ახალგაზრდულ ჩემპიონატებში. 2002 წელს მისი მწვრთნელი მწვრთნელი ჰიჯრან შარიფოვი გახდა. 2014 წლიდან ილგარ აბდულაევი არის სპორტსმენის პირადი მწვრთნელი.

ის არის აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო აკადემიის საბრძოლო ხელოვნების ფაკულტეტის კურსდამთავრებული, სადაც სწავლობდა 2004-2008 წლებში. ბაირამოვი დაქორწინებულია და ჰყავს ერთი ვაჟი.

## აქტივობა  
2014 წლის ნოემბერში ბაქოში, 2015 წელს გასამართი ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტმა გამოაცხადა როვშან ბაირამოვი, ათ აზერბაიჯანელ სპორტსმენთან ერთად იქნებოდა პირველი ევროპული თამაშების სპორტის ელჩი.

## მიღწევები 
### ოლიმპიური თამაშები 
#### ოლიმპიური თამაშები 2008 
პეკინში ბაირამოვმა წარმოადგინა აზერბაიჯანი 55 კგ წონით კატეგორიაში. 1/8 ფინალში დაამარცხა ეგვიპტის წარმომადგენელი მუსტაფა მუჰამედი, როვშანმა დაამარცხა სპორტსმენი კუბელი ერნანდესი 1/4 ფინალში. ნახევარფინალში ბაირამოვის მეტოქე იყო სომეხი სპორტსმენი რომან ამოიანი. ბაირამოვმა ორივე რაუნდი მოიგო  7-2 და 4-1. ფინალში 12 აგვისტოს როვშანი დაუპირისპირდა რუს მოჭიდავე ნაზირ მანკიევს. დამარცხდა ანგარიშით 6-5. ფინალში დამარცხების შედეგად მოიპოვა ვერცხლის მედალი..

#### ოლიმპიური თამაშები 2012 
2011 წელს გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი, ბაირამოვმა მოიპოვა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია და წარმოადგინა აზერბაიჯანი ლონდონში 55 კგ -მდე წონით კატეგორიაში. ფინალში დამარცხების შემდეგ, ბაირამოვმა ვერცხლის მედალი აიღო ამ ოლიმპიადაზე. ფინალში დამარცხდა ირანელ ჰამიდ სურიანთან. ფინალში გასვლამდე საკვალიფიკაციო შეხვედრაში დაამარცხა რუსი მინგიან სემიონოვი. 1/8 ფინალში მისი მეტოქე იყო ამერიკელი სპენსერ მანგო. 1/4 ფინალში დაამარცხა ჩინელი ლი შიჯუნი. ნახევარფინალში კი მისი მეტოქე იყო სამხრეთ კორეის წარმომადგენელი ჩოი გიუ-ჯინი.

## რესურსები ინტერნეტში
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ელდარ აზიზოვი

**ელდარ აზიზოვ აზიზ ოღლუ** () (დ. 28 ივნისი, 1957, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. ბაქოს მერი 2018 წლის 15 ნოემბრიდან. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1957 წლის 28 ივნისს ბაქოში, აზიზ აზიზოვისა და ელმირა აზიზოვას ოჯახში. დედის მხრიდან ის არის ქარიმ ბეი მეჰმანდაროვის შვილიშვილი და ბაჰმან მირზას   შვილთაშვილი.  მან წარჩინებით დაამთავრა აზერბაიჯანის კიროვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი 1979 წელს. იმავე წლიდან იგი იკავებდა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობას აზერბაიჯანის კომკავშირის ცენტრალურ კომიტეტში.

1984 წლიდან მუშაობდა ბაქოს 26 კომისრის ოლქის კომკავშირის კომიტეტის პირველ მდივნად (ახლანდელი საბაილ რაიონი, ბაქო), 1987 წლის შემდეგ — ბაქოს საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1989 წელს იგი აირჩიეს აზერბაიჯანის კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის მდივნად, ხოლო 1991 წლის შემდეგ მუშაობდა აზერბაიჯანის ახალგაზრდული კავშირის ცენტრალური კომიტეტის მდივნად.

1990 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის უზენაეს საბჭოში (პარლამენტის წინამორბედი საკანონმდებლო ორგანო) ნიზამი რაიონიდან. 8 წლის შემდეგ, 1998 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსად, ხოლო შემდეგ წელს, ბაქოს ქალაქის აღმასრულებელი ხელისუფლების საგარეო ურთიერთობათა და საინვესტიციო პროგრამების დეპარტამენტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ.

მისი პირველი სამუშაო მერის თანამდებობაზე იყო ნიზამის რაიონში, სადაც ის მსახურობდა 2000-2003 წლებში. 2003 - 2011 წლებში ელდარ აზიზოვი იყო განჯის აღმასრულებელი ხელისუფლების უფროსი (აზერბაიჯანის სიდიდით მეორე ქალაქი), 2011-2015 წლებში სუმგაითის (აზერბაიჯანის სიდიდით მესამე ქალაქი) აღმასრულებელი ხელმძღვანელი და ბოლოს 2015-2018 წლებში, როგორც საბაილის რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების უფროსი. 2018 წლიდან არის აზერბაიჯანის დედაქალაქის, ბაქოს მერი. 

ის არის აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა კავშირის წევრი და აზერბაიჯანის არქიტექტორთა კავშირის საპატიო წევრი. ის ასევე არის „დიფაის“ ავტორი - წიგნის, რომელიც ეძღვნება საიდუმლო აზერბაიჯანულ ორგანიზაციას 1900 -იან წლებში, რომელსაც ნაწილობრივ ხელმძღვანელობდა მისი პაპა კარიმ ბეი მეჰმანდაროვი. მან დაწერა მინიმუმ 200 სტატია სხვადასხვა გაზეთში.

## კრიტიკა 
მას ბრალი ედება ბაქოს მაწანწალა ძაღლების მოკვლაში ცხოველთა დაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ. ის ცნობილი იყო ილჰამ ალიევის დაბადების დღის პატივსაცემად უზარმაზარი ტორტების შეკვეთით.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის XII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
Chains on You (სიმღერა)

**Chains on You** () — ბერძენ-სომეხი მომღერლის ათენა მანუკიანის სიმღერა, რომლითაც უნდა წარედგინა სომხეთი 2020 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, თუმცა კონკურსი იმ წელს კოვიდ-19-ს პანდემიის გამო გაუქმდა სიმღერა გამოვიდა ციფრული სახით 2020 წლის 14 თებერვალს. სიმღერა არის R&B-სა და ჰიპ-ჰოპის ჟანრის.

## შეფასება 
სიმღერამ მიიღო მეტწილად კარგი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. უილიამ ლი ადამსის, Wiwibloggs– ის მთავარი რედაქტორი, შეფასება განსაკუთრებით პოზიტიური იყო: ,,ბრილიანტები ვისზე ანათებენ? ბრილიანტები ანათებენ ათენა მანუკიანზე. ეს სიმღერა ეწინააღმდეგება ევროვიზიის კონვენციას და ამტკიცებს, რომ R&B-სა და ჰიპ-ჰოპს აქვთ ადგილი ამ სფეროში. სარისკო, გაბედული, ათენა გვახსენებს ყველა ჩვენს ღირსებას და პოტენციალს. მას შეუძლია მღეროდეს ჯაჭვებზე, მაგრამ ეს ყველაფერი ემანსიპაციაა." ადამსისმა სიმღერას საბოლოოდ დაუწერა 9.5/10.

საიტზე ESCXtra, სიმღერამ მიიღო კარგი შეფასება. მიმოხილვაში ნათქვამია, რომ ,,ასეთი სიმღერა საკმაოდ იშვიათია. შესრულების თვალსაზრისით დიდ კონკურენციას გაუწევს მოწინააღმდეგეებს. სიმღერის თვალსაზრისით, ჰიპ-ჰოპ ჟანრი საკმაოდ კარგად მუშაობს. და საერთოდ, ამ ბოლო წლებში სომხეთი საკმაოდ კარგ შედეგს დებს ხოლმე  თავისი ახალი და უნიკალური სიმღერებით."

ემა კელიმ Chains on You შეადარა არიანა გრანდეს 2019 წლის ჰიტს 7 Rings. კელიმ სიმღერას დაუწერა 6.8/10 ქულა.

## ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 
ათენა მანუკიანს 2020 წელს სომხეთი უნდა წარედგინა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, თუმცა იმ წელს კონკურსი კოვიდ-19-ს პანდემიის გამო გაუქმდა.

2020 წლის 28 იანვარს ჩატარდა სპეციალური განაწილების წილისყრა, რომლის მიხედვითაც წყდება თუ რომელ ნახევარფინალში მიიღებს მონაწილეობას ქვეყანა. სომხეთი მეორე ნახევარფინალში მოხვდა, რომელიც გაიმართა 2020 წლის 14 მაისს. ამასთან, 18 მარტს კონკურსი ოფიციალურად გაუქმდა კორონავირუსის პანდემიის გამო. ათენა ნახევარფინალში მე-14 უნდა გამოსულიყო, ფინეთის შემდეგ, პორტუგალიის წინ.

## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორი იყო არტურ მანუკიანი. ვიდეოკლიპი აიტვირთა ევროვიზიის ოფიციალურ YouTube არხზე 13 მარტს. მუსიკალურ ვიდეოში ათენა ორ სხვადასხვა ადგილასაა, ერთი სადაც მას თეთრი კაბა აცვია და დგას ბრილიანტის წინ, ხოლო მეორე შავ კაბაში, თავზე გვირგვინით, სადაც ტახტზე ზის. 2020 წლის 26 მაისს ვიდეოს უკვე 5 მილიონზე მეტი ნახვა ჰქონდა.

,,ჩვენ მხოლოდ 2 კვირა გვქონდა სიმღერის გასაახლებლად და მუსიკალური ვიდეოს გადასაღებად. მრავალი რეპეტიციისა და მზადების შემდეგ ძალიან აღფრთოვანებული ვარ ჩვენი მუშაობის შედეგით. ნამდვილად სასიამოვნოა ასეთ პროფესიონალ გუნდთან ერთად მუშაობა და დამიჯერეთ, წინ კიდევ ბევრი სიურპრიზი გველის! ”, - თქვა ათენა მანუკიანმა სიმღერის ვიდეოკლიპში.

ვებგვერდმა Wiwibloggs Chains on You-ის ვიდეო იმ წლის მეორე საუკეთესო ვიდეოკლიპად დაასახელა, მალტას შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2020 წლის სინგლები
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები
სეიდ შუშინსკი

**სეიდ შუშინსკი** (), დაბადების სახელი **მირ მოჰსუნ სიედ იბრაჰიმ ოღლუ შუშინსკი** (დ. 12 აპრილი, 1889, ჰორადიზი – გ. 1 ნოემბერი, 1965, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ჰანენდე. მუღამის შემსრულებელი.

## ადრეული ცხოვრება
ის დაიბადა პატარა ქალაქ ჰორადიზში, აზერბაიჯანის ახლანდელი ფიზულის მახლობლად. ახალგაზრდა ასაკში დაეღუპა მამა და გაიზარდა დეიდა მეშადი ხურზადმა, რომელიც იყო ხალხური მომღერალი. შუშინსკიმ მიიღო დაწყებითი განათლება მშობლიურ ქალაქში მდებარე რელიგიურ სკოლაში. მისი მუსიკალური ნიჭის წყალობით, შეუერთდა მუსიკალურ ანსამბლს 15 წლის ასაკში. მან პირველი საჯარო გამოსვლა 1908 წელს ქალაქ შუშაში გააკეთა, რაც დიდი წარმატება აღმოჩნდა და 19 წლის მომღერალს დიდი პოპულარობა მოუტანა ქალაქში. ბიძამისის დაჟინებული მოთხოვნით, შუშინსკიმ მიიღო მუსიკალური განათლება მირ მოჰსუნ ნავვაბის სკოლაში კიდევ 2 წლით და აღიარეს პროფესიონალ ჰანანდედ. მისი შესრულება აღფრთოვანებული იყო როგორც აზერბაიჯანული ასევე უცხოური საზოგადოება. 1911 წელს იგი მიიწვიეს სომხურმა კლუბმა „Obschestvennoe sobranie“–მ კონცერტის ჩასატარებლად ტფილისში (ახლანდელი თბილისი, საქართველო). ამ კონცერტების შედეგად მიღებული ფული გადაეცა აზერბაიჯანულ გამომცემლობას და დაიხარჯა ახალგაზრდა მომღერლების ვოკალურ ხელოვნებაში მომზადებაზე. 1913 წელს კიევში გამოვიდა ვინილის ჩანაწერი, რომელიც შეიცავს სეიდ შუშინსკის რამდენიმე ხალხურ ნაწარმოებს. 1919 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ბაქოში..

## კარიერა საბჭოთა პერიოდში
გასაბჭოების შემდეგ შუშინსკი იყო ბაქოს დრამატული თეატრის სოლისტი, ხოლო 1926–1933 წლებში ასწავლიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1933 წელს ჯაჰან ტალიშინსკაიასთან ერთად მან დააარსა აღმოსავლური მუსიკალური ანსამბლი, რომელმაც მოიარა რუსეთი, უკრაინა და ყაზახეთი. 1933–1938 წლებში მუშაობდა ფიზულის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად, კვლავ განაგრძობდა კონცერტების გამართვას ბაქოში. 1939–1960 წლებში შუშინსკი იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი. ბოლო წლებში ის იყო მუღამის საოპერო კონსულტანტი აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში.

სეიდ შუშინსკის მიღებული ჰქონდა აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტის წოდება (1943), აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტის წოდება (1956) და საპატიო ნიშანი (1959).

## რესურსები ინტერნეტში
* მუღამის ენციკლოპედია
* Seyid Şuşinski. Günay Azəri, Kəpəz TV, 12.04.2013
* Səda — Seyid Şuşinskinin doğum günüdür (12.04.2016)

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ჰოვჰანეს ბაჩკოვი

**ჰოვჰანეს ბაჩკოვი** (; დ. 2 დეკემბერი, 1992, გიუმრი) — სომეხი მოკრივე, მონაწილეობდა მსუბუქ და პირველ საშუალო წონით კატეგორიებში. ის არის სომხეთის კრივის ეროვნულ ნაკრების წევრი 2008 წლიდან. 2019 წლის ევროპული თამაშების ჩემპიონი, ევროპის ჩემპიონი, 2017 და 2019 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, ეროვნული ჩემპიონატების გამარჯვებული და მედალოსანი, ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე რიო-დე-ჟანეიროში. 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი.

## ბიოგრაფია 
ჰოვჰანეს ბაჩკოვი დაიბადა 1992 წლის 2 დეკემბერს შირაქის რაიონის ქალაქ გიუმრიში. ის სწავლობდა ადგილობრივ საშუალო სკოლაში, ასევე ცხოვრობდა ადლერში ორი წლის განმავლობაში, მაგრამ შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში. მან აქტიურად დაიწყო კრივზე სიარული შვიდი წლის ასაკში, ბიძაშვილის მაგალითზე. მისი მწვრთნელები იყვნენ რუდიკ მკრტჩიანი და კარენ კაზარიანი.

2008 წელს მან მოახერხა პირველი წარმატების მიღწევა. მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბულგარეთში გამართულ იუნიორთა ევროპის ჩემპიონატზე. ორი წლის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო აზერბაიჯანში გამართულ იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე, აიღო ვერცხლი დანი პოზნიაკის თასზე ლიეტუვაში. 2011 წელს მან მოიგო გაგიკ ცარუკიანის სახელობის ტურნირი, მოხვდა სომხეთის ნაკრების მთავარ სიაში და მონაწილეობდა მსოფლიო ჩემპიონატზე, ბაქოში, სადაც დამარცხდა 1/32 ფინალში.

2013 წელს ის გახდა სომხეთის ჩემპიონი მსუბუქი წონით კატეგორიაში, იასპარეზა მინსკში ევროპის ჩემპიონატზე და ალმა-ატაში მსოფლიო ჩემპიონატზე, მაგრამ ვერ მოახერხა მედლის მოპოვება.

2014 წელს ხელახლა მოიგო სომხეთის ჩემპიონატი.

2015 წელს მან ზედიზედ მესამედ მოიპოვა სომხეთის ჩემპიონატის ოქრო. მან მონაწილეობა მიიღო სამოკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატში - აქ გავიდა მეოთხედფინალურ ეტაპზე, დამარცხდა ლიტველ ევალდას პეტრაუსკასთან. ამავე დროს, მსოფლიო ჩემპიონატზე დოჰაში იმავე მეოთხედფინალში, იგი დაამარცხა კუბელმა იასნიელ ტოლედომ.

ბაჩკოვმა დაიკავა პირველი ადგილი ვენესუელაში ჩატარებულ ოლიმპიურ შესარჩევ ტურნირში და ამის წყალობით მას მიენიჭა უფლება დაიცვას ქვეყნის ღირსება 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. თამაშებზე საშუალო წონით კატეგორიაში პირველ შეხვედრაში დაამარცხა ვენესუელის წარმომადგენელი ლუის არკონა, 1/16 ფინალში ანგარიშით 1:2 იგი დაამარცხა ჩინელმა ჰუ ქიანსუნმა.

ოლიმპიადის დასრულების შემდეგ, ბაჩკოვი დარჩა სომხეთის კრივის ნაკრების მთავარ გუნდში და განაგრძო მონაწილეობა მსხვილ საერთაშორისო ტურნირებში. 2017 წელს მან დაამარცხა ყველა მეტოქე ხარკოვში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე და მოიპოვა ოქროს მედალი. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე ჰამბურგში..

2019 წელს რუსეთის ქალაქ ეკატერინბურგში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

2021 წელს ტოკიოში, იაპონიაში გამართულ 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympedia
* Olympics.org

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მოკრივეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სევაკ ხანაგიანი

**სევაკ ხანაგიანი** (, ; დ. 28 ივლისი, 1987) — სომეხი-რუსი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ხანაგიანმა პოპულარობა მოიპოვა როდესაც მონაწილეობდა რუსეთის The Voice of Russia-ის მეოთხე სეზონში 2015 წელს. მომდევნო წელს მან გაიმარჯვა „X-Factor უკრაინა“-ის მეშვიდე სეზონში. ის არის მწვრთნელი კონკურს „სომხეთის ხმა“-ში, მეოთხე სეზონიდან, 2017 წლიდან. ხანაიგანმა 2018 წელს წარადგინა სომხეთი ევროვიზიის კონკურსზე, სიმღრით „Qami“. (ქარი).

## ადრეული ცხოვრება
სევაკ ხანაგიანი დაიბადა 1987 წლის 28 ივლისს, ლორეს პროვინციის სოფელ მეწავანში. როდესაც ის მეშვიდე კლასში იყო, მისმა ოჯახმა დატოვა სომხეთი და გადავიდა რუსეთში, კურსკში. მან განაგრძო მუსიკალური განათლების მიღება მოსკოვში და დაამთავრა სწავლა 2014 წელს.

## კარიერა
### 2015–2017: დასაწყისი და *X-Factor Ukraine*
2015 წელს, ხანაგიანმა მიიღო მონაწილეობა Glavnaya Stsena– ს პირველ სეზონში, X ფაქტორის რუსული ვერსია. მას ხელმძღვანელობდა მაქსიმ ფადეევი, მაგრამ ხანაგიანი კონკურსს მეოთხეფინალში გამოეთიშა. მოგვიანებით მონაწილეობას იღებდა „*The Voice of Russia“-ს მეოთხე სეზონში*. ის შეუერთდა პოლინა გაგარინას გუნდს, მაგრამ შეჯიბრს გამოეთიშა. მომდევნო წელს, ხანაგიანმა დატოვა რუსეთი, რათა მონაწილეობა მიეღო X-Factor უკრაინის მეშვიდე სეზონში. მთელი შოუს განმავლობაში მისი მწვრთნელი იყო ანტონ სავლეპოვი. ხანაგიანმა მოახერხა კონკურსის მოგება. უკრაინაში X-Factor– ზე წარმატების შემდეგ, ხანაგიანი დაბრუნდა მშობლიურ ქვეყანაში, სომხეთში და გახდა მწვრთნელი „სომხეთის ხმის“ მესამე სეზონში.

### 2018–დღემდე: ევროვიზია
2017 წლის დეკემბერში ოფიციალურად დადასტურდა, რომ ხანიგიანი იქნებოდა „Depi Evratesil 2018“-ის მონაწილე, სიმღერით „Qami“. 2018 წლის მარტში სომხეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა გამოაქვეყნა სევაკის სიმღერის „Qami“ ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო. კლიპის რეჟისორი იყო არტურ მანუკიანი. მეორე ნახევარფინალში გავიდა 2018 წლის 21 თებერვალს. 4 დღეში,  25 თებერვალს შეჯიბრის გამარჯვებული გახდა. ამ კონკურსის მოგების ხანიგიანმა შემდეგ წარადგინა სომხეთის 2018 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, ნახევარფინალში მიიღო 79 ქულა და დაიკავა მე-15 ადგილი. ვერ მოახერხა ფინალში გასვლა.

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოსევადება

მინი|ფისტოლეტი მოსევადებული ლითონის ზედაპირით.
**მოსევადება** — ნახშირბადოვანი ან მცირედ ლეგირებული ფოლადისა და თუჯის დეტალების ზედაპირზე რკინის ჟანგეულების (Fe3O4 და სხვ.) 1–10 მკმ სისქის ფურჩის მიღება. მოსევადებას იყენებენ დეკორაციული მოპირკეთებისათვის. მოსევადების შედეგად წარმოქმნილი ფურჩის დამცავი თვისებები დაბალია, ამიტომ კოროზიამედეგობის გასაზრდელად მოსევადებულ დეტალებს ცხიმოვანი საზეთით ან ლაქით ფარავენ. განასხვავებენ ტუტე, მჟავურსა და თერმულ მოსავადებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:მეტალურგია
ნაპატა

**ნაპატა** — ძველი ქალაქი სუდანში. მდებარეობდა ნილოსის მე-4 ჭორომებთან ახლოს და ძვ. წ. XV საუკუნიდან ეგვიპტის სასაზღვრო სადგური იყო, მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი ეგვიპტე-სუდანის გზაზე. ძვ. წ. VIII – ძვ. წ. VI საუკუნეებში ნუბიის (ქუშის) სახელმწიფოს დედაქალაქი. ნაპატაში იყო ქვეყნის უზენაესი ღვთაების ამონის ტაძარი, ქალაქის მახლობლად კი (ნური და ელ-კურუ) სამეფო ნეკროპოლები იყო განლაგებული. დედაქალაქის მეროეში გადატანის შემდეგ ნაპატა ქვეყნის რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 24 წელს რომაელებმა დაანგრიეს. XX საუკუნის I ნახევარში ნეპატის არქეოლოგიურ გათხრებს აწარმოებდა ამერიკელი არქეოლოგი ჯორჯ რეისნერი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ქუშის სამეფო
კატეგორია:ნუბიის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები
აშოტ იოანისიანი

**აშოტ გარეგინი იოანისიანი** (; , *Ashot Gareginovich Ioannisyan*; დ. 17 ივნისი, 1887გ. 30 ივნისი, 1972) — სომეხი მარქსისტი ისტორიკოსი, თეორისტი და საბჭოთა პოლიტიკური, პარტიული მოღვაწე.

## ცხოვრება და კარიერა
### ადრეული ცხოვრება
აშოტ იანისიანი დაიბადა შუშაში 1887 წლის 17 ივნისს.

### საბჭოთა პერიოდი
Aსომხეთის გასაბჭოების შემდეგ, ჰოვანისიანი დაინიშნა განათლების მინისტრად. ამ თანამდებობაზე მან გამოაცხადა სომხური საბჭოთა სომხეთის ოფიციალურ ენად, ებრძოდა გაუნათლებლობას, დააარსა სამთავრობო გამომცემლობა და კულტურულ-საგანმანათლებლო ინსტიტუტი, მოაწყო ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, კულტურულ-ისტორიული ინსტიტუტი, ერევნის რევოლუციური მუზეუმი. ალექსანდრე მიასნიკიანთან ერთად მან დაარწმუნა მეცნიერებისა და ხელოვნების ცნობილი სომეხი მოღვაწეები საზღვარგარეთიდან დაბრუნებულიყვნენ საბჭოთა სომხეთში. ის ასწავლიდა ლენინიზმს ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 1921-1927 წლებში.

1927 წლის ივლისში იგი გადავიდა ლენინგრადში, სადაც ერთი წელი მუშაობდა სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკაში (ახლანდელი რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა), შემდეგ მიიწვიეს სამუშაოდ მოსკოვში, მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტში 1928–31 წლებში. 1931-1934 წლებში იყო სსრკ ეროვნებათა ინსტიტუტის ვიცე-დირექტორი და 1934–35 წლებში მატერიალური კულტურის ისტორიის სახელმწიფო აკადემიაში მოსკოვის ფილიალის უფროსი და 1935–37 წლებში მუშაობდა სსრკ ისტორიის ინსტიტუტის ვიცე-დირექტორად. საბჭოთა დისიდენტური გამოცემა აღნიშნავს, რომ „[უფრო მეტად], ვიდრე როგორც პოლიტიკური ფიგურა, ის უფრო ცნობილია როგორც ინტელექტუალი, რომელსაც გააჩნია მაღალი ხარისხის ორიგინალურობა, რაც იშვიათი მოვლენაა კომუნისტური პარტიის რიგებში“.

1960 წელს გახდა სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (აკადემიკოსი).

## ჯილდოები
1961 წელს ოვანისიანი დასახელდა სომხეთის სსრ-ის დამსახურებულ მეცნიერად, 1967 წელს მიენიჭა ლენინის ორდენი. 1985 წელს გარდაცვალების შემდეგ მიენიჭა სომხეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია

## სქოლიო
ბიოტექნოლოგიური ინფორმაციის ეროვნული ცენტრი

**ბიოტექნოლოგიური ინფორმაციის ეროვნული ცენტრი** (; აბრევიატურა — **NCBI**) — ამერიკული ორგანიზაცია, დაარსებული 1988 წლის 4 ნოემბერს, ბეთესდაში, (მერილენდი), როგორც მოლეკულარული ბიოლოგიის მონაცემთა დამუშავებისა და შენახვის ცენტრალური ინსტიტუტი. წარმოადგენს აშშ-ის მედიცინის ეროვნული ბიბლიოთეკის ნაწილს (), რომელიც თავის მხვრივ არის აშშ-ის ჯანმრთელობის დაცვის ეროვნული ინსტიტუტის () ქვეგანყოფილება.

NCBI-ში წარმოდგენილია ინფორმაცია ცილის დომენების მონაცემთა ბაზების, დნმ-ისა (GenBank) და რნმ-ის, სამეცნიერო ლიტერატურისა (PubMed) და ტაქსონომიური ინფორმაციის (TaxBrowser) სტატიების მონაცემთა ბაზების შესახებ, უზრუნველყოფს მონაცემთა ძიებას კონკრეტულ ბიოლოგიურ სახეობებზე (Taxonomy). აგრეთვე  შიეცავს სხვადასხვა სტანდარტულ პროგრამებს ბიოინფორმატიკაზე (BLAST). მონაცემთა ბაზები ხელმისაწვდომია საძიებო სისტემა Entrez-ის მეშვეობით.

ყოველწლიურად NCBI-ის ეგიდით იმართება სემინარები და სამეცნიერო კონფერენციები, მიძღვნილი მოლეკულარული ბიოლოგიის, გენეტიკისა და ბიომედიცინისადმი. ორგანიზაცია აგრეთვე დაკავებულია საგანმანათლებლო საქმიანობით, მათ შორის on-line-ის რეჟიმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მედიცინის ეროვნული ბიბლიოთეკა 
* ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტი

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ორგანიზაციები
კატეგორია:ონლაინ მონაცემთა ბაზები
ვარუნა

**ვარუნა** ― ვედურ რელიგიაში მსოფლიო წესრიგის და ადამიანთა მორალის დამცველი უზენაესი ღვთაება. ადრინდელ ვედურ ხანაში ვარუნა მიაჩნდათ ყველგანარსებული სამყაროს მთავარ გამგებელ ღვთაებად. ბრაჰმანიზმის გავრცელების შემდეგ ვარუნამ წყლის მფარველი ღმერთის მეორეხარისხოვანი ადგილი დაიკავა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რიგვედას ღვთაებები
კატეგორია:ინდუისტური ღმერთები
კატეგორია:ცის და ამინდის ღმერთები
კატეგორია:მზის ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
დანიელ ვარუჟანი

**დანიელ ვარუჟანი**, (დ. 21 აპრილი, 1884, ბრდნიქი — გ. 24 აპრილი, 1915, თონე) — სომეხი პოეტი. პირველი კრებული \დარბევა~ გამოაქვეყნა 1908 წელს. აღწერა სომეხთა ბრძოლა ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ და მათი აწიოკება. ავტორია კრებულებისა „ტომის გული“, „წარმართული სიმღერები“, „პურის სიმღერა“ (გამოიცა 1921). გახდა სომხების გენოციდის მსხვერპლი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აპრილი
კატეგორია:სომეხი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით