open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტაკნა

**ტაკნა** () — ყველაზე სამხრეთით მდებარე ქალაქი პერუში. ჩილეს საზღვრიდან 35 კილომეტრში. ტაკნას რეგიონის, პროვინციის და რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1836–1839 წელს ტაკნა იყო პერუ-ბოლივიის კონფედერაციის დედაქალაქი. 

თავდაპირველად ქალაქს ერქვა სან-პედრო-დე-ტაკნა (), მას აქვს გმირი ქალაქის წოდება, მისი ქუჩების უმრავლესობა ატარებს დამოუკიდებლობისათვის ომის და წყნარი ოკეანის მეორე ომის გმირების სახელებს. ტაკნაში მდებარეობს პერუს ეროვნული რკინიგზის მუზეუმი. 

## რელიგია 
ტაკნას ძირითადი რელიგიაა კათოლიციზმი. 2008  წელს ქალაქში აშენდა პერუში პირველი მეჩეთი, რომელიც ააგეს პაკისტანელმა ემიგრანტებმა. 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
იკის რეგიონი

**იკა** – რეგიონი პერუში. დასავლეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთით ლიმის პროვინცია, აღმოსავლეთით უანაკაველიკა და აიაკუჩო, ხოლო სამხრეთით არეკიპა. ადმინისტრაციული ცენტრია იკა.

იკას მდიდარი ისტორია გააჩნია. პირველი დასახლებები გაჩნდა 10 000 წლის წინ, საიდანაც წარმოიშვა უარის, ნასკას, იკასა და პარაკასის კულტურები.

რეგიონი იყოფა ხუთ პროვინციად, რომლები თავის მხრივ იყოფა 43 რაიონად.

კატეგორია:პერუს რეგიონები
უანკაიო

**უანკაიო** () — ქალაქი პერუში. ხუნინის რეგიონის და უანკაიოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი არის პერუს ცენტრალური ანდების მთავარი კულტურული და სავაჭრო ცენტრი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუნიციპალიტეტის საიტი 
* Archdiocese of Huancayo   
* Community of Huancayo  
* Unofficial Huancayo Site 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
უასკარი

thumb|right|200px|უასკარი
**უასკარი** (, , დაახლ. 1500—1532) — ინკების იმპერიის მე-12 მმართველი, უაინა კაპაკის შვილი, და ატაჰუალპას ძმა. ოფიციალურად საპა ინკას ტიტულს ფლობდა  2 წელი და 4 თვე. 

უაინა კაპაკის გარდაცვალების შემდეგ მისი ერთიანი სამეფო უნდა გაყოფილიყო ორ ნაწილად: სამხრეთი ნაწილი (დედაქალაქი – კუსკო) სამართავად გადაეცემოდა უასკარს, ხოლო ჩრდილოეთი ნაწილი (დედაქალაქი კახამარკა) – ატაჰუალპას. მაგრამ ქვეყნის განაწილებას მოჰყვა მრავალწლიანი სამოქალაქო ომი.  1532 წელს უასკარი ტყვედ ჩაიგდო ატაჰუალპამ და მოაკვლევინა. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინკები
კატეგორია:ინკების მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1532
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მარტი 2010

**მარტი - 2010** წლის მესამე თვეა. დაიწყო ორშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ ოთხშაბათს.

## პორტალი:ახალი ამბები 
03
2010
პერუ-ბოლივიის კონფედერაცია

**პერუ-ბოლივიის კონფედერაცია** () - სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში, არსებობდა 1836–1839 წწ.  იგი შეიქმნა ზემო და ქვემო პერუსა და ბოლივიის გაერთიანების შედეგად. სახელმწიფოს მეთაური და კონფედერაციის შექმნის მთავარი იდეოლოგი იყო ანდრეს დე სანტა-კრუსი. რესპუბლიკის დედაქალაქი – ტაკნა, რომელიც ამჟამად პერუს ტერიტორიაზე მდებარეობს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Decreto del 28 de octubre de 1836 (Establecimiento de la Confederación Perú-Boliviana) 
* Ley Fundamental de la Confederación Perú-Boliviana 
* Constitución del Estado Nor-Peruano 
* Constitución del Estado Sud-Peruano (1836) 
* La guerra contra la Confederación peruano-boliviana 
* Reconocimiento al Ejército Unido Restaurador 
* Concediendo premios a todos los jefes y oficiales 

კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:ბოლივიის ისტორია
უაინა კაპაკი

thumb|right|200px|უაინა კაპაკი
**უაინა კაპაკი**  (, ; დ.  1476,  ტუმიპამპა – გ. 1527, კოლომბია) — ინკების იმპერიის მე-11 მმართველი. ტუპაკ ინკა იუპანკის შვილი.

## ისტორია
კეჩუას ენაზე მისი სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „ახალგაზრდა მმართველი“. მართლაც, როდესაც მან ინკას ტიტული ჩაიბარა 1493 წელს, 17 წლის იყო. ქვეყანას მართავდა 1527 წლამდე და იმპერია გაუნაწილა თავის ორ შვილს უასკარს და ატაჰუალპას.  

## ლიტერატურა
*Sarmiento de Gamboa, Pedro. *The History of the Incas.* Austin: University of Texas Press, 2007. ISBN 978-0-292-71485-4.

კატეგორია:ინკები
კატეგორია:ინკების მმართველები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნები (2010)

**უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნები** – უკრაინის პრეზიდენტის მეხუთე არჩევნები, გაიმართა უკრაინის რადის 2009 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილების საფუძველზე. პირველი ტური დაინიშნა 2010 წლის 17 იანვარს, რომელმაც გამარჯვებული ვერ გამოავლინა. მეორე ტური გაიმართა 7 თებერვალს, მასში მონაწილეობას იღებდნენ ვიქტორ იანუკოვიჩი და იულია ტიმოშენკო. 48.95 %–ით წარმატებას მიაღწია რეგიონების პარტიის ლიდერმა ვიქტორ იანუკოვიჩმა. 

## რუკები 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
*Serhiy Vasylchenko: Electoral Geography of Ukraine 1991–2010

კატეგორია:2010 წლის არჩევნები
კატეგორია:უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნები
პედრო დიეს კანსეკო

**პედრო დიეს კანსეკო** () — (დ.  31 იანვარი, 1815, არეკიპა, პერუ — გ. 3 აპრილი, 1893, ჩორილიოსი, პერუ) — პერუელი  სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.  სამჯერ  1863, 1865  და 1868    ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა.  მისი შვილიშვილი ვიქტორ ანდრეს ბელაუნდე იყო გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი, ხოლო შვილთაშვილი ფერნანდო ბელაუნდე ტერი პერუს პრეზიდენტი 1960–იან   მისი და კი ცოლად ჰყავდა პერუს ოთხგზის პრეზიდენტს რამონ კასტილიას. 

## ლიტერატურა
* Basadre, Jorge: *Historia de la República del Perú. 1822 - 1933*, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomo 2. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: *Historia de la República (1821-1930)*. Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A, 1985.
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1815
კატეგორია:გარდაცვლილი  3 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
უაჩო

**უაჩო** – ქალაქი პერუში, უაურას პროვინციისა და ლიმის რეგიონის დედაქალაქი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 67 მეტრზე, ლიმიდან ჩრდილოეთით, 148 კილომეტრის დაშორებით. ქალაქი მდებარეობს პანამერიკულ მაგისტრალზე. ესაზღვრება ლომას-დე-ლაკაის ეროვნულ პარკს, ამიტომ მის სიახლოვეს წარმოდგენილია მცენარეებისა  და ველური სამყაროს ფართო სპექტრი.

## გეოგრაფია 
იმის გამო, რომ ქალაქი ვრცელი ხეობის ფსკერზეა გაშლილი, კლიმატი ნოტიოა, ძალზე ცვალებადი და წვიმიანი ამინდით. ქალაქის გარშემო მინდვრებზე ბრინჯის, ბამბის, შაქრის ლერწმისა და სხვადასხვა მარცვლეულის ნათესებია. ეს ფაქტი გამოწვეულია ბამბის ინდუსტრიის საკმაოდ მაღალი განვითარების დონით, ასევე მრავლადაა ზეთის ქარხნები, რომლებიც სწორედ ამ მინდვრებზე მოწეულ მარცვლეულზე მუშაობს. ქალაქი გამოირჩევა არაჩვეულებრივი პეიზაჟებით, საუცხოო პლაჟებით, ზღვის სიახლოვეს, მრავლადაა  მარილის საბადოები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*http://www.huacho.net/ 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
უანუკოს რეგიონი

**უანუკო** — რეგიონი პერუში. მისი ფართობი 36 848.85 კმ²-ია. მოსახლეობა - 730 871 (2005 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია უანუკო. მას ესაზღვრება პერუს შემდეგი რეგიონები: დასავლეთით - ანკაში და ლიმა, ჩრდილოეთით - სან-მარტინი, სამხრეთით - პასკო, ხოლო აღმოსავლეთით - უკაიალი.

კატეგორია:პერუს რეგიონები
ქუთაისობა

**ქუთაისობა, ანუ გვირილობა** — ტრადიციული სახალხო დღესასწაული, რომელიც 1980-იანი წლებიდან მოყოლებული ქუთაისში ყოველწლიურად, ყოველი წლის 2 მაისს იმართება.

## ისტორია
ამ დღესასწაულს გაცილებით უფრო დიდი ხნის ისტორია აქვს. 

პირველად დღესასწაული 1911 წელს ჩატარდა. საქველმოქმედო აქციის მონაწილე გოგონები გვირილებს კრეფდნენ, ყიდდნენ და შეგროვილი თანხით ტუბერკულ​ოზით დაავადებულ ადამიანებს ეხმარებოდნენ. მომდევნო წლებში „გვირილობას“ ტრადიციის სახე მიეცა და ქალაქის დღესასწაულად იქცა. დღემდე დღესასწაული ქველმოქმედებასთანაა დაკავშირებული. როგორც ყოველთვის „გვირილობა“ გაზაფხულზე, აპრილის ან მაისის დასაწყისში ტარდებოდა. ამ დღეს ქუთაისში სახალხო სეირნობები, თეატრალიზებული წარმოდგენები, სპორტული შეჯიბრებები და სხვა გასართობი სანახაობები იმართებოდა.

გვირილას, როგორც ბუნებრივ ანტიბიოტიკს, ტუბერკულოზთან ბრძოლაში სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა. გაზაფხულის ამ დღეს გაყიდული ყვავილებიდან მიღებული შემოსავალი დაავადებულთა სასარგებლოდ იხარჯებოდა. „გვირილობა“ ტარდებოდა გაზაფხულზე, აპრილის ან მაისის დასაწყისში.

## თანამედროვეობა
ტრადიციულად ქალაქის ცენტრალურ ბაღში გამოდიან ქუთაისელი ჩოხოსნები პატარებთან ერთად და გამვლელებს ულოცავენ ქუთაისობას. ქალაქ ქუთაისის მერიაში სპეციალურად ამ დღისთვის საზღვარგარეთიდან ჩამოდიან სტუმრები და დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, რათა ქუთაისის წარმომადგენლებთან ერთად მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა ღონისძიებებში.

ქალაქ ქუთაისის საღორიის ტყე-პარკში იმართება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, იმერეთის 11 რეგიონიდან ჩამოდიან მუნიციპალიტეტების მიერ შერჩეული ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლები და მართავენ სხვადასხვა სახის ღონისძიებებს.

ქალაქ ქუთაისის მესხიშვილის სახელობის თეატრში, კულტურის სამსახურის პროგრამის გათვალისწინებით იმართება სპექტაკლები და სიმფონიური ორკესტრის შემოქმედებითი საღამო.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქუთაისობა
*"ქუთაისქალაქობა" ანუ *ორმაისობა* - დღესასწაულის ისტორია და ტრადიციები

## სქოლიო
კატეგორია:ქუთაისი
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტია (აშშ)

**დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტია** () — აშშ-ის პოლიტიკური პარტია. დაარსდა დაახლოებით 1792 წელს ტომას ჯეფერსონის და ჯეიმზ მადისონის მიერ და 1800-1824 წლებში აშშ-ის დომინანტი პარტია იყო.
## ისტორია
1789 წელს შეიქმნა ანტიადმინისტრაციული პარტია, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ ჯეიმზ მადისონი და ტომას ჯეფერსონი. ისინი ეწინააღმდეგებოდნენ ხაზინის პირველი მდივნის, ალექსანდრე ჰამილტონის პოლიტიკას ჯორჯ ვაშინგტონის პრეზიდენტობის პირველი ვადის დროს. ფედერალისტური პარტიისგან განსხვავებით, ანტიადმინისტრაციულ პარტიას არაორგანიზებული პოლიტიკური სტრუქტურა ჰქონდა. პარტიის წევრების უმეტესობა ანტიფედერალისტები იყვნენ, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ აშშ-ს კონსტიტუციის რატიფიკაციას.  

1792 წელს ტომას ჯეფერსონმა დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტია ჩამოაყალიბა, რომელსაც მეორენაირად „ჯეფერსონის რესპუბლიკელებსაც“ უწოდებდნენ. დემოკრატ-რესპუბლიკელები ფედერალისტური პარტიის ფისკალური და საგარეო პოლიტიკის მოწინააღმდეგეები იყვნენ. პარტია 1824 წელს რამდენიმე ფრაქციად დაიშალა. ერთი მათგანი, რომელსაც ენდრუ ჯექსონი ხელმძღვანელობდა, თანამედროვე დემოკრატიული პარტიის საფუძველი გახდა, ხოლო მეორე, რომელსაც ჯონ კუინსი ადამსი და ჰენრი კლეი მეთაურობდნენ ნაციონალ-რესპუბლიკურ პარტიად ჩამოყალიბდა. 

## აშშ-ის პრეზიდენტები დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიიდან 
# ტომას ჯეფერსონი (1801–1809)
# ჯეიმზ მადისონი (1809–1817)
# ჯეიმზ მონრო (1817–1825)
# ჯონ კუინსი ადამსი (1825–1829)

## ლიტერატურა 
*Banning, Lance. *The Jeffersonian Persuasion: Evolution of a Party Ideology* (1980)
*Beard, Charles A. *Economic Origins of Jeffersonian Democracy* (1915)
*Brown, Stuart Gerry. *The First Republicans: Political Philosophy and Public Policy in the Party of Jefferson and Madison* 1954.

## რესურსები ინტერნეტში 
*A New Nation Votes: American Election Returns 1787-1825 

კატეგორია:აშშ-ის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1792 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
ამერიკის სახალხო-რევოლუციური ალიანსი

**ამერიკის სახალხო-რევოლუციური ალიანსი**, **АPRА** () — პერუს პოლიტიკური პარტია, დაარსდა 1924 წელს ვიქტორ რაულ აია დე ლა ტორეს მიერ. პარტიის სახელწოდებიდან წარმოიშვა მიმდევართა სახელწოდება — **აპრისტები** — და იდეოლოგია — **აპრიზმი**.

პერუს 2006 წლის არჩევნებზე პარტიამ მიიღო ხმების 22,6 % და 120 კაციან კონგრესში 36 ადგილი მოიპოვა. ამავე არჩევნებში, პრეზიდენტის თანამდებობისათვის ბრძოლაში გაიმარჯვა პარტიის ლიდერმა ალან გარსიამ, მან პირველ ტურში ხმების 22,6 % მიიღო, ხოლო მეორე ტურში 52,6 %. 

## პარტიის კანდიდატები პერუს საპრეზიდენტო არჩევნებზე 
* 1931 — ვიქტორ რაულ აია დე ლა ტორე
* 1962 — ვიქტორ რაულ აია დე ლა ტორე
* 1963 — ვიქტორ რაულ აია დე ლა ტორე
* 1980 — არმანდო ვილანუევა
* 1985 — ალან გარსია პერესი
* 1990 — ლუის ალვა კასტრო
* 1995 — მერსედეს კაბანილიასი
* 2000 — აბელ სალინასი
* 2001 — ალან გარსია პერესი
* 2006 — ალან გარსია პერესი

## პერუს პრეზიდენტები პარტიიდან 
* 1985 — ალან გარსია პერესი
* 2006 — ალან გარსია პერესი

## რესურსები ინტერნეტში 
* პარტიის ოფიციალური საიტი 
* პარტიის ოფიციალური გამოცემა 

კატეგორია:პერუს პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:1924 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
პერუს რაიონები

thumb|right|300px|პერუს რაიონები

**პერუს რაიონები** () - პერუს მესამე დონის ადმინისტრაციული ერთეული. რაიონებად დაყოფილია პროვინციები, რომლებიც თავის მხრივ შედიან რეგიონების შემადგენლობაში. სულ პერუში არის  1,833 რაიონი .

## პერუს რაიონები
აქ წარმოდგენილია პერუს 20 უდიდესი რეგიონი მოსახლეობის, სიმჭიდროვის, ფართობისა და ზღვის დონიდან ადმინისტრაციული ცენტრის მდებარეობის მიხედვით. 

### მოსახლეობის მიხედვით
წყარო: INEI

### სიმჭიდროვის მიხედვით
წყარო: INEI

### ფართობის მიხედვით
წყარო: INEI

### სიმაღლის მიხედვით
წყარო: INEI

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რეგიონები
* პერუს პროვინციები
* პერუს ადმინისტრაციული დაყოფა

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს ადმინისტრაციული დაყოფა
ჰენრი კლეი

**ჰენრი კლეი** ( დ. 12 აპრილი, 1777 — გ. 29 ივნისი, 1852) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და ორატორი, რომელიც კენტუკის წარმოადგენდა როგორც აშშ-ის სენატში, ასევე  წარმომადგენელთა პალატაში. გარდა ამისა, იგი აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი იყო 1825-1829 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 12  აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1777
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1852
ღირსი ზენონი

**ღირსი ზენონი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 იანვარი, ახალი სტილით - 12 თებერვალი.

წმინდანი ბასილი დიდის მოწაფე, მდიდარი პონტოელების შვილი იყო. იგი იმპერატორ ვალენტინის (364-378) კარზე მსახურობდა, მისი სიკვდილის შემდეგ კი განერიდა ამ სოფელს და ანტიოქიის მახლობლად, ერთ გამოქვაბულში დასახლდა. ორმოცი წელი მოსაგრეობდა იგი ამ მღვიმეში, ყოველ კვირა დღეს ტაძარში დადიოდა და ეზიარებოდა. მას კელიაში არც საწოლი ჰქონდა, არც კერა, არც სანათური, ძველი ფლასები ეცვა, იღებდა მხოლოდ პურსა და წყალს, რომელიც ძალიან შორიდან მოჰქონდა ძნელად სავალი გზით. წმინდა ზენონი განსაკუთრებული სიყვარულით ეპყრობოდა საღვთო წიგნებს, რომლებიც მასთან სულიერი დამოძღვისთვის მოსულებს მოჰქონდათ. ღვთაებრივი მადლით აღსავსე ნეტარი მოსაგრე საოცარი თავმდაბლობით გამოირჩეოდა. იგი გარდაიცვალა V საუკუნის დასაწყისში.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
თეოფილე ახალი

**თეოფილე ახალი** (გ. 784) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 იანვარი, ახალი სტილით —12 თებერვალი.

თეოფილე ახალი კონსტანტინეპოლელი, ბერძენთა ლაშქრის მხედართმთავარი და სენატორი იყო. არაბებთან ერთ-ერთი ბრძოლის დროს მტრებმა იგი ტყვედ ჩაიგდეს. უსჯულოები ამაოდ ეცადნენ წმინდანის გადადრეკას ჭეშმარიტი სარწმუნოებიდან, რის შემდეგაც კუნძულ კვიპროსზე საპყრობილეში ჩააგდეს. ოთხი წლის შემდეგ ნეტარ მოწამეს თავი მოჰკვეთეს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდა მოწამე თეოფილე ახალი 
კატეგორია:VIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 784
წმინდა თეოდორე

**წმინდა თეოდორე** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 იანვარი, ახალი სტილით - 12 თებერვალი.

წმინდანი ქალაქ მიტილინში დაიბადა, დაოჯახდა და შვილებს მართლმადიდებლური სარწმუნოების ერთგულებით ზრდიდა. ღვთის დაშვებით, მან უარყო ქრისტიანობა, მაგრამ მალე სინანულში ჩავარდა, დატოვა ოჯახი და ათონის მთას მიაშურა. წმინდა მამამ მონასტერში ვერ ჰპოვა მოსვენება და მწარედ განიცდიდა მომხდარს. უფალმა თავისი რჩეული მაჰმადიანთა სამსჯავროს წინაშე ქრისტეს აღსარებისათვის აკურთხა. განრისხებულმა მსაჯულმა ბრძანა, საშინლად დაეტანჯათ მოწამე, რის შემდეგაც იგი თოკით დაახრჩვეს და ზღვაში ჩააგდეს. ქრისტიანებმა წმინდა მარტვილის ცხედარი იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარში დაკრძალეს.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:XVIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1784
პეტრე ბულგარელი

**პეტრე ბულგარელი** — ბულგარეთის მეფე;  მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 იანვარი, ახალი სტილით - 12 თებერვალი.

პეტრე ღვთისმოშიში ქრისტიანი იყო. ის ხშირად აკითხავდა ღირს იოანე რილელს (ხს. 18 აგვისტოს, 19 ოქტომბერს), სთხოვდა მას ლოცვას და სულიერ რჩევა-დარიგებას. კეთილმსახურმა მეფემ შესძლო, ბიზანტიასთან ზავი დაედო ბულგარეთისათვის ხელსაყრელი პირობებით და იმასაც მიაღწია, რომ კონსტანტინოპოლის პატრიარქს ეცნო ბულგარეთის ეკლესიის დამოუკიდებლობა და ბულგარეთში საპატრიარქო საყდარი დაემტკიცებინა. პეტრემ ხელი შეუწყო ქვეყნიდან ბოგომილების ერესის ამოძირკვას, გარდაიცვალა 970 წელს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 970
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები
დავიდე დი ჯენარო

thumb|დავიდე დი ჯენარო
**დავიდე დი ჯენარო** (დ. 16 ივნისი, 1988) — იტალიელი ფეხბურთელი. კარიერა დაიწყო „მილანში“. ერთი წლის შემდეგ იგი გადავიდა „რეჯინაში“. 2009-2010 წლებში ის კვლავ „მილანში“ გამოდიოდა. მან „მილანში“ მხოლოდ 2 თამაში ითამაშა. შემდეგ დი ჯენარო გადავიდა „მილანიდან“ არენდით „ლივორნოში“, შემდეგ „პადოვაში“.

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიო-აბისეოს ეროვნული პარკი

**რიო-აბისეოს ეროვნული პარკი** () – ეროვნული პარკი სან-მარტინის რეგიონში, ჩრდილოეთ პერუში.  მდებარეობს მდინარეების მარანიონისა და უალიაგას ხეობებს შორის. ფართობი 2,745.2 კმ². პარკში ცხოვრობა ფლორისა და ფაუნის უამრავი წარმომადგენელი ასევე პარკის ტერიტორიაზე გვხვდება კოლუმბამდელი კულტურის 30 არქეოლოგიური ძეგლი. 1990 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* INRENA/SINANPE ოფიციალური საიტი 
* UNESCO: რიო-აბისეოს ეროვნული პარკი
* Protected areas programme 
* Bibliography of current research in RANP 
* The tombs at Los Pinchudos 

კატეგორია:პერუს ეროვნული პარკები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის გეოგრაფია
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის ღირსშესანიშნაობები
საქართველოს საავტომობილო გზები

**საქართველოს საავტომობილო გზები** მოიცავს საქართველოს ტერიტორიაზე გამავალ საავტომობილო გზებს. საავტომობილო გზები მნიშვნელობის მიხედვით იყოფა საერთაშორისო, სახელმწიფო და ადგილობრივ გზებად. საერთაშორისო და სახელმწიფო მნიშვნელობის გზების მშენებლობა და მოვლა-შენახვა ევალება საავტომობილო გზების დეპარტამენტს, ხოლო ადგილობრივი მნიშვნელობის გზებისა — შესაბამის მუნიციპალიტეტს. საქართველოს ტერიტორიაზე საერთაშორისო გზების საერთო სიგრძეა 1593 კმ, ხოლო სახელმწიფო გზებისა —5460 კმ. ადგილობრივი გზების საერთო რაოდენობა და სიგრძე აღრიცხული არ არის.

## საერთაშორისო მნიშვნელობის გზები
400px|thumb|საქართველოს საერთაშორისო გზები

## შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზები
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო, საავტომობილო გზების დეპარტამენტი, გზები 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გზები
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1

მინი
]]
**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1** - **თბილისი-სენაკი-ლესელიძე** - საქართველოს ყველაზე გრძელი საერთაშორისო მნიშვნელობის ავტომაგისტრალი. მაგისტრალი იწყება თბილისში და მიემართება დასავლეთით და სრულდება აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში რუსეთის საზღვართან. მისი საერთო სიგრძეა 542,7 კილომეტრი. თბილისიდან სენაკამდე ამ ავტომაგისტრალს ასევე ემთხვევა ევროპის ავტომაგისტრალი E60.

კატეგორია:საქართველოს გზები
ნოდარ ქუმარიტაშვილი

**ნოდარ ქუმარიტაშვილი** (დ. 25 ნოემბერი, 1988, ბაკურიანი, საქართველო — გ. 12 თებერვალი, 2010, ვანკუვერი, ბრიტანეთის კოლუმბია, კანადა) — ქართველი მოციგავე, დაიღუპა 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გახსნის ცერემონიის დღეს, ვარჯიშის დროს.

## გარდაცვალება და გამოხმაურება 
left|thumb|ნოდარ ქუმარიტაშვილისადმი მიძღვნილი ქართული საფოსტო მარკა
2010 წლის 12 თებერვალს, ოლიმპიური თამაშების გახსნამდე რამდენიმე საათით ადრე, საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების წევრმა, მოციგავე ნოდარ ქუმარიტაშვილმა უისტლერის ოლიმპიურ ტრასაზე ერთ-ერთი ბოლო სავარჯიშო დაშვების დროს მართვა დაკარგა და 143.3 კმ/სთ სიჩქარით მოძრავი ციგა ტრასის ბორტს შეეჯახა. ამის შედეგად იგი ციგიდან ამოვარდა და ტრასიდან მოშორებით, ლითონის კონსტრუქციას შეეჯახა. სასწრაფო დახმარების ვერტმფრენით ის მაშინვე საავადმყოფოში გადაიყვანეს, თუმცა მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა. 21 წლის ქართველი სპორტსმენი საავადმყოფოში მიყვანის შემდეგ გარდაიცვალა.

აღსანიშნავია, რომ საწვრთნელი დაშვებისას, ზუსტად იმ მოსახვევში, ძლივს გადაურჩა ტრაგედიას ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი, იტალიელი არმინ ცოგელერი, რომელმაც მართვა დაკარგა, ციგიდან გადმოვარდა და 200 მეტრი ზურგზე დაცემულმა ისრიალა. შემთხვევით გადაურჩა სიკვდილს რუმინელი მოციგავე ვიოლეტა სტრამატურარუ, რომელსაც დაცემისას ტვინის შერყევა დაუდგინეს და ექიმებმა შეჯიბრებიდან მოხსნეს.
17 თებერვალს ნოდარ ქუმარიტაშვილის ცხედარი საქართველოში ჩამოასვენეს. თვითმფრინავი, რომლითაც სპორტსმენი გერმანიის ქალაქ მიუნჰენიდან გადმოასვენეს, თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში 04.00 საათზე დაეშვა. 20 თებერვალს სპორტსმენი მის მშობლიურ ბაკურიანში, ეკლესიის ეზოში დაკრძალეს.

ბაკურიანში იმ ქუჩას, სადაც ნოდარ ქუმარიტაშვილი ცხოვრობდა, ქართველი ოლიმპიელის სახელი ეწოდა. გადაწყვეტილება ბაკურიანის საკრებულომ მიიღო.

ნოდარ ქუმარიტაშვილი ზამთრის ოლიმპიადების ისტორიაში მეოთხე სპორტსმენია, რომელიც დაიღუპა. სხვა სპორტსმენები არიან:
* 1912, სტოკჰოლმი: ფრანცისკო ლაზარო, 21
* 1960, რომი: კნუტ იენსენი, 23
* 1964, ინსბრუქი: როზ მილნი, 19

## რესურსები ინტერნეტში
*ნოდარ ქუმარიტაშვილი 

* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მოციგავეები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ომი პერუს დამოუკიდებლობისათვის

[thumb|300px|[ხოსე სან-მარტინი აცხადებს პერუს დამოუკიდებლობას]]
**პერუს ომი დამოუკიდებლობისათვის** () —  ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის შემადგენელი ნაწილი. მიმდინარეობდა პერუს ვიცე-სამეფოსა და ზემო პერუს ტერიტორიაზე (თანამედროვე პერუ, ბოლივია, ნაწილობრივ ჩილე და არგენტინა).

## დამოუკიდებლობის მოპოვება 
1820 წლის სექტემბერში სან-მარტინის ჯარები შევიდნენ პერუში და 1821 წლის ივლისისათვის გაათავისუფლეს ქვეყნის მნიშვნელოვანი ნაწილი. ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოცხადდა ლიმაში 1821 წლის 28 ივლისს და სან-მარტინი გახდა ახალი სახელმწიფოს "პროტექტორი". თუმცა საომარი მოქმედებები გრძელდებოდა. 1824 წლის 6 აგვისტოს სიმონ ბოლივარმა ესპანელები ხუნინთან დაამარცხა, ხოლო 9 დეკემბერს აიაკუჩოს დაბლობზე ესპნელები გაანადგურა კოლუმბიის არმიამ ანტონიო ხოსე სუკრეს მეთაურობით, რითაც დასრულდა კიდეც პერუს ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის.

## ომის შედეგები 
დამოუკიდებლობისათვის ომის შემდეგ მალევე ხელისუფლების სათავეში მოექცნენ კაუდილიოები და დამოუკიდებლობის პირველი 75 წლის მანძილზე ხელისუფლების სათავეში ძირითადად სამხედროები იდგნენ. 1815 წელს ზემო პერუს ეწოდა ბოლივია. 1837 წელს შეიქმნა პერუ-ბოლივიის კონფედერაცია, რომელიც 2 წელიწადში დაიშალა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ომი დამოუკიდებლობისათვის ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში

## რესურსები ინტერნეტში 
*  პერუს დამოუკიდებლობის აქტი 
*  Ayacucho República Aristocrática photo gallery 

კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:ომები
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ჯანმარკო ძიგონი

**ჯანმარკო ძიგონი** (; დ. 10 მაისი, 1991) — იტალიელი ფეხბურთელი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1991 წლის 10 მაისს, იტალიაში, ვერონაში. ჯანმარკომ თამაში თავის მშობლიურ კლუბ „ვერონაში“ დაიწყო. ვერონაში საკმაოდ წარმატებული თამაშის წყალობით, შემდგომში გადავიდა „მილანში“. 2010 წლიდან არის „ჯენოას“ ფეხბურთელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი ოფიციალურ საიტზე 
* პროფილი  Assocalciatori.it-ზე 
* სანაკრებო მატჩები  FIGC.it-ზე 

კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხულიაკა

**ხულიაკა** () — ქალაქი პერუში, პუნოს რეგიონში. რეგიონის უდიდესი ქალაქი და ამავე დროს სან-რომანის პროვინციის დედაქალაქი. ხულიაკა მდებარეობს ანდებში, ალტიპლანოზე, ტიბეტის  პლატოს შემდეგ მსოფლიოში მეორე ყველაზე მაღლა მდებარე პლატოზე, ზღვის დონიდან 3825 მეტრზე. ქალაქთან საკმაოდ ახლოსაა ტიტიკაკას ტბა. 
ხულიაკაში საკმაოდ განვითარებულია საფეიქრო წარმოება-ვაჭრობა.
ქალაქს ემსახურება ინკა მანკო კაპაკის საერთაშორისო აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Google-ის ფოტოები
* მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* ხულიაკას კარნავალი 
* Portal Web de los Juliaqueños para el mundo 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
უანუკო

**უანუკო** – ქალაქი ცენტრალურ პერუში, უანუკოს რეგიონის დედაქალაქი. 

ქალაქი დაარსებულ იქნა ესპანელი კონკისტადორის, გომეს დე ალვარადოს მიერ 1539 წელს, ინკების ქალაქ იაროვილკას ადგილზე. 1541 წელს, ქალაქი გადააადგილეს პილკოს ხეობაში, იქ სადაც ის დღეს მდებარეობს. უანუკოს ემსახურება ერთი აეროპორტი – *ალფერეს დავიდ ფიგუეროა ფერნანდინი*.

## ცნობილი უანუკოელები 
* დანიელ ალუმინა რობლესი – ცნობილი კომპოზიტორი და ეთნოლოგი. დაიბადა 1871 წ.
* იოჰან ფანო – პროფესიონალი ფეხბურთელი, პერუს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Noticias de Huanuco 
*უანუკო 
*Huánuco კათოლიკური ენციკლოპედია 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
მანკო კაპაკი

thumb|px|მანკო კაპაკი
**მანკო კაპაკი** () — კუსკოს სამეფოს  ლეგენდარული, პირველი საპა ინკა, ინკების მითოლოგიის პერსონაჟი. მანკო კაპაკთან დაკავშირებით უამრავი განსხვავებული ლეგენდა არსებობს, მაგრამ ყველა მათგანი სწორედ მას მიაწერს კუსკოს დაარსებას.

## ლეგენდა ინტიზე
ერთ-ერთი მითის თანახმად, მანკო კაპაკი იყო მზის ღმერთი ინტის ძე და პაჩა კამაკის ძმა.ამ ლეგენდის თანახმად, მანკო კაპაკი და მისი ძმები მზის ღმერთმა გამოაგზავნა დედამიწაზე. მართლაც, ერთ დღეს, ისინი პაკარიტამბოს გამოქვაბულიდან ოქროს კვერთხებით ხელში (*ინკა იუარი*) მოევლინნენ სამყაროს. მათ მითითებული ჰქონდათ, რომ აეშენებინათ მზის ღმერთის ტაძარი იქ, სადაც კვერთხი ჩაერჭობოდა მიწაში. მიწისქვეშა გამოქვაბულებით, ისინი გაემგზავრნენ კუსკოში, სადაც ააშენეს თავიანთი მამის, ინტის ტაძარი.

## ლეგენდა ვირაკოჩაზე
ამ ლეგენდის თანახმად, მანკო კაპაკი  ღმერთ ვირაკოჩას ძე იყო. ის და მისი და-ძმები (აიარ ანკა, აიარ კაში, აიარ უჩუ, მამა ოცლო, მამა უაკო, მამა რაუა), ცხოვრობდნენ კუსკოსთან ახლოს, პაკარი-ტამპუში. მოგზაურობისას, ისინი თავიანთ გარშემო იკრებდნენ სხვადასხვა ტომის ხალხს. ერთხელაც, მათ გადაწყვიტეს კუსკოს ხეობის ხალხების დაპყრობა.

ამ ლეგენდის თანახმადაც, მანკო კაპაკს ჰქონდა ოქროს კვერთხი, რომელიც მას მამამისმა უბოძა. შემდგომში, ეჭვიანობის ნიადაგზე, მანკო კაპაკმა მოღალატურად დახოცა თავისი უფროსი ძმები და გახდა კუსკოს ერთადერთი მმართველი.

## ცხოვრება
თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში მართავდა მანკო კაპაკი კუსკოს სამეფოს. მან შეადგინა სამართლის კოდექსი და გააუქმა ადამიანების მსხვერპლად შეწირვა. ამ სამართლის კოდექსის თანახმად, იკრძალებოდა ცოლად დის შერთვა, მაგრამ ვინაიდან ეს მაღალი წრის წარმომადგენლებს არ ეხებოდათ, მან თვითონ  იქორწინა საკუთარ დაზე – მამა ოკლო ან მამა სელოზე. მისგან მანკო კაპაკს ეყოლა ვაჟი – როკა, რომელიც  შემდგომში, მამამისის სიკვდილის შემდეგ, გახდა საპა ინკა.
 
მანკო კაპაკი მეფობდა დაახლოებით 1230 წლამდე, თუმცა ზოგიერთი მისი სიკვდილის თარიღად 1107 წელს მიიჩნევს.

თანამედროვე ეპოქაში, მანკო კაპაკი არაერთი მხატვრული ნაწარმოების გმირად იქცა.

## რესურსები ინტერნეტში
*კუსკო - ინკების ქალაქი 
*revista des indias
*ინკები 

კატეგორია:ინკები
კატეგორია:ინკების მმართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1908)

**1908 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 3 ნოემბერს გაიმართა. მიუხედავად პოპულარულობისა, მოქმედმა პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა პირობა შეასრულა და მესამე ვადით არ იყარა კენჭი. სანაცვლოდ მან ახლო მეგობარს და ომის მდივანს უილიამ ტაფტს დაუჭირა მხარი. დემოკრატებმა 1896 და 1900 წლების არჩევნებში დამარცხებული უილიამ ბრაიანის კანდიდატურა წამოაყენეს, რომელიც ლიბერალების და პოპულისტების თვალში პოპულარული იყო. მიუხედავად აგრესიული კამპანიისა ბიზნესელიტის წინააღმდეგ, ბრაიანმა მესამე და ყველაზე მძიმე მარცხი იწვნია. ტაფტმა საკმაო უპირატესობით გაიმარჯვა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:1908 წლის არჩევნები‎
ფლავიო რომა

რომა ფლავიო(191სმ  83კგ) დაიბადა 1974 წლის 21 ივნისს იტალიაში კერძოდ რომში.მისი კარიერა დაიწყო რომაულ ლაციოში.ეს იყო 1993 წელი.იგი მესამე მეკარედ ითვლებოდა ლაციოში.ლაციოში მან თავი ვერაფრით დაგვამახსოვრა და ამიტომ ამავე წელს გადავიდა არენდით მანტოვაში. იგი იქ  ერთი წლით იყო.მან მანტოვაში მხოლოდ 3 თამაში ითამაშა.1995 წელს იგი ისევ დაბრუნდა ლაციოში.მაგრამ მაინც ვერაფერს აკეთებდა.ამის გამო ის გადავიდა სერია ც–ს გუნდ ვენეციაში.ეს იყო 1995 წელი.ვენეციაში მან 7 თამაში ჩაატარა.და არც ისე ცუდად როგორც მანტოვაში.შემდეგ იგი გადავიდა  1996 წელს ფიორენზუოლაში სადაც იგი ძირითად მეკარედ ითვლებოდა.მან ფიორენზუოლაში ნამდვილად კარგად ითამაშა.ამის შემდეგ 1997 წელს იგი გადავიდა ფოგიაში.მან იქ 36 მატჩი წარმატებით ჩაატარა.შემდეგ ის 1998 წელს გადავიდა კიევოში.ალბათ დააკვირდით თუ რა მალე იცვლიდა გუნდებს ფლავიო.მან კიევოში 30 თამაში წარმატებით ჩაატარა.1999 წელს იგი  გადავიდა პიაჩენცაში სადაც მან 70 თამაში ჩაატარა და ძალიან კარგადაც.2001 წელს იგი გადავიდა პიაჩენცადან  მონაკოში,იქ იგი 8 წელი თამაშობდა, ანუ 2009 წლამდე.მონაკოში ფლავიო ძალიან კარგად თამაშობდა და 8 წლის განმავლობაში მონაკოს ერთ–ერთ ძირითად  მეკარედ ითვლებოდა.მონაკოში მან 205 თამაში ჩაატარა.2009 წელს  იგი მილანში გადავიდა და მეოთხე მეკარედ ითვლებოდა სანამ,გუნდს მარკო სტორარი  დატოვებდა.როდესაც მარკო სტორარიმ გუნდი დატოვა ფლავიო მესამე  მეკარედ ჩაითვალა.დღესაც ასეა, იგი დღესაც მილანშია, დღესაც მესამე მეკარეა და 31 ნომრიან მაისურს ატარებს.
უარის კულტურა

thumb|right|200px|უარის კულტურის კერამიკული ნიმუში
**უარის კულტურა** — ინკებამდელი ცივილიზაცია პერუში („შუა ჰორიზონტი“). გავრცელებული იყო  თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე და მოიცავდა წყნარი ოკეანის სანაპიროსა და ცენტრალურ ანდებს. არსებობდა  ძვ. წ. 500 — ახ. წ. 900 წწ–ში. კულტურისათვის დამახასიათებელი ძეგლები აღმოჩენილია ქალაქების კინუასა და ჩიკლაიოს მახლობლად. კულტურის უმნიშვნელოვანესი ძეგლია ტორო-მუერტოს პეტროგლიფები. მთავარი ქალაქი იყო უარი, რომელიც მდებარეობდა დღევანდელ ქალაქ აიაკუჩოს მახლობლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pachacamac.PeruCultural.org.pe  (*museo del sitio arqueológico de Pachacamac*).
* Artículo sobre la herencia Wari.

კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები
პიკილიაქტა

thumb|right|300px|პიკილიაკტის საერთო ხედი
**პიკილიაკტა** (; სიტყვასიტყვით. „რწყილების ქალაქი“) — მსხვილი არქეოლოგიური ძეგლი უარის კულტურის პერიოდში.  ქალაქ კუსკოს აღმოსავლეთიდან 20 კმ-ში, კისპიკანჩის პროვინციაში.  მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 200 მეტრ სიმაღლეზე, საერთო ფართობი 34.208 კმ.² 

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* Piquillacta photos, including two panoramas 

კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ტორო-მუერტო

thumb|300px|right|ლამის გამოსახულება
**ტორო-მუერტო** — უძველესი პეტროგლიფების კოლექცია პერუში, არეკიპის რეგიონის კასტილიის პროვინციაში. აქ აღმოჩენილია დაახლოებით 3000 ვულკანური ქვა პეტროგლიფებით, რომლებიც განეკუთვნება უარის კულტურას. 

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
პაჩაკამაკი

thumb|right|250px|პაჩაკამაკის მონასტერი
**პაჩაკამაკი** – არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს ლიმიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთით 40 კმ-ის დაშორებით. მდინარე ლურინის ხეობაში.  მიეკუთვნება ლიმის კულტურას. თარიღდება III-VII საუკუნეებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pachacámac (flash)  
* Pachacámac Inca (flash) 
* (museo del sitio de Pachacámac) 
* Vídeo en HD sobre Pachacámac 
* Pachacámac información arqueológica 
* Fotos panorámicas de Pachacámac 

კატეგორია:პერუს ისტორია
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
რიფენე კვიზიკელი

**რიფენე კვიზიკელი** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

წმინდა მოწამე რიფენე ქალაქ კვიზირიდან იყო. მან ჯალათებს ნებით მისცა თავი საწამებლად. მრავალფერი სატანჯველის დათმენისა და ქრისტეს მხნედ აღიარების შემდეგ წმინდანი გამძვინვარებულ ხარს დააფლეთინეს.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
უარასი

**უარასი** – ქალაქი პერუში, უარასის პროვინციის პოლიტიკური ცენტრი და ანკაშის რეგიონის დედაქალაქი. მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 143.415 ადამიანი. ამავე დროს, უარასი რეგიონის რომანულ-კათოლიკური ეკლესიის ცენტრია.

## მდებარეობა
უარასი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ლიმის ჩრდილოეთით, 420 კილომეტრის დაშორებით, ზღვის დონიდან 3 052 მეტრის სიმაღლეზე. უარასი  ქვეყნის აგრარულად ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კალეხონ დე უალასის ხეობაშია გაშლილი (Callejón de Huaylas). ეს ხეობა მიეკუთვნება კორდილიერა ბლანკას მთათა სისტემას, სადაც მდებარეობს პერუს უმაღლესი მწვერვალი უასკარანი (6768 მ) 

## ისტორია
1538 წელს, ფრანსისკო პისარომ, კონკისტადორ სებასტიან დე ტორესს მიანიჭა უფლება, იმ ტერიტორიაზე, სადაც დღეს ქალაქი მდებარეობს, აეგროვებინა გადასახადები. 1574 წელს, ალონსო დე აურას სანტოიომ აქ დააარსა პატარა სოფელი. 1970 წლის 31 მაისის, ანკაშის რეგიონში მომხდარმა მიწისძვრამ, უარასი თითქმის მთლიანად დაანგრია, დაიღუპა 10 000 ადამიანი. თითქმის აღარაფერი დარჩა ქალაქის ძველი ღირსშესანიშნაობებიდან. ერთადერთი, რაც ხელუხლებლად გადარჩა, ეს იყო ქალაქის ცენტრალური სკვერი, რომლის გარშემოც ხელახლა აშენდა ქალაქი. მიწისძვრა რიხტერის შკალით 7,8 ბალი იყო და გრძელდებოდა 45 წამის განმავლობაში.

## კომუნიკაციები
უარასი მიერთებულია პანამერიკულ მაგისტრალთან, რაც აადვილებს სწრაფად დაუკავშირდეს დედაქალაქს. ქალაქის ჩრდილოეთით, რამდენიმე კილომეტრის მოშორებით, მდებარეობს ანტას მცირე აეროპორტი, რომელიც პატარა ზომის რეგიონული ავიაკომპანიების თვითმფრინავებს ემსახურება.

## ტურიზმი
უასკარანის ეროვნული პარკი ყოველწლიურად უამრავ ტურისტს იზიდავს. სწორედ უარასია ის პუნქტი, საიდანაც ტურისტებს ამ პარკში მოხვედრა შეუძლიათ. 

ქალაქში მრავლადაა ფერმერთა მაღაზიები, აქვე ადგილობრივებისგან შეგიძლიათ შეიძინოთ უამრავი ხელნაკეთი ნივთი თუ ქსოვილი, მაგალითად ალპაკას ბამბეული. ადგილობრივების მიერ დამზადებული სხვადასხვა დესერტი, ყველი, კარაქი, თაფლი, თამბაქო და ა.შ.  

უარასს პერუში "სამხრეთის შვეიცარიას" ეძახიან, რადგან ქალაქის ცენტრიდან მოჩანს  ულამაზესი ხედი – დათოვლილი მწვერვალები.

## რესურსები ინტერნეტში
*მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:პერუს ქალაქები
ილია არდუნისი

**ილია არდუნისი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

ღირსმოწამე ილია არდუნისი მორეაში დაიბადა. იგი კეთილგონიერებითა და სიკეთით გამოირჩეოდა და სოფლის მცხოვრებლებს ძალიან უყვარდათ. ერთხელ ბოროტის მიერ ცდუნებულმა ილიამ უარყო ქრისტიანობა, მაგრამ მალევე შეინანა, ათონის მთას მიაშურა და ბერად შედგა. მან აქ რვა წელი დაჰყო მკაცრ ღვაწლში, მაგრამ სინდისის ქენჯნა ვერ დაიცხრო. წმინდანს აღეძრა სურვილი, სისხლით ჩამოებანა ცოდვით შესვრილი სული. მოძღვრის კურთხევით, სამშობლოში წავიდა და თურქების წინაშე თავი ქრისტიანად გამოაცხადა. უსჯულოებმა სასტიკად სცემეს იგი და მსაჯულს გადასცეს, მსაჯულმა კი მისი დაწვა ბრძანა. უფალმა განადიდა თავისი რჩეული - ცეცხლში არა თუ მისი სხეული, ტანსაცმელი და თმაც კი უვნებელი დარჩა. ქრისტიანებმა პატივით დაფლეს მოწამის ცხედარი.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:XVII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1688
მირქმა

thumb|right|250px|მირქმა, XV საუკუნის რუსული ხატი
**მირქმა** — ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი უძველესი დღესასწაული. მირქმას დღესასწაულობენ 2 (15) თებერვალს.

იუდეველთა სჯულის მიხედვით ებრაელებს ევალებოდათ ყოველი პირველშობილი ღმერთისთვის შეეწირათ და დაბადებიდან მე-40 დღეს ტაძარში მიეყვანათ. ამის აღსასრულებლად ყრმა იესო ქრისტე მარიამმა და იოსებმა იერუსალიმის ტაძარში მიიყვანეს. ამ დროს იერუსალიმში ცხოვრობდა მოხუცი სვიმეონი, რომელსაც არ სწამდა ქალწულისგან მხსნელის შობის შესახებ. ამის გამო მას ეცნობა, რომ არ მოკვდებოდა, ვიდრე ქრისტეს არ იხილავდა. სვიმეონმა იხილა ქრისტე და ჩაიკრა გულში

იგი VI საუკუნემდე განსაკუთრებული ზეიმით არ აღინიშნებოდა. 528 წელს, იმპერატორ იუსტინიანეს (527-565) დროს, ანტიოქიას თავს დაატყდა საშინელი მიწისძვრა, რომელსაც მრავალი ადამიანი ემსხვერპლა. ერთ უბედურებას მეორე დაერთო – შავი ჭირის ეპიდემია: ყოველდღე რამდენიმე ათასი კაცი იხოცებოდა. ამ განსაცდელის ჟამს ერთ კეთილმსახურ ქრისტიანს ზეგარდმო ეუწყა, რომ მირქმის დღესასწაული უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ, და, როდესაც ამ დღეს ღამისთევის ლოცვები და ლიტანიობა აღასრულეს, ბიზანტიაში უბედურებათა წყება შეწყდა. ღვთისადმი მადლიერების ნიშნად, 544 წელს, ეკლესიამ განაჩინა, მირქმა (მიგებება) უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ.

## ლიტერატურა 
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
ჯუზეპე ფავალი

**ჯუზეპე ფავალი** (; დ. 8 იანვარი, 1972, ორძინუოვი, იტალია) — იტალიელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

კარიერა დაიწყო 1988 წელს „კრემონეზეში“, სადაც 94 თამაში ჩაატარა და 3 გოლიც გაიტანა. 1992-2004 წლებში ასპარეზობდა რომაულ გუნდ „ლაციოში“. 2004-2006 წლებში თამაშობდა „ინტერში“, სადაც 49 თამაში ჩაატარა და არცერთი გოლი არ გაუტანია. 2006 წელს გადავიდა მეორე მილანურ გრანდში, „მილანში“. ჯუზეპემ მილანში 67 თამაში ჩაატარა და 2 გოლი გაიტანა. აქვე დაასრულა კარიერა 2010 წელს. 

## ტიტულები
### საკლუბო
;ლაციო
* სერია A: 1999–2000
* კოპა იტალია: 1997–98, 1999–2000, 2003–04
* იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 1998, 2000
* უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი: 1998–99
* უეფა-ს სუპერთასი: 1999

;ინტერი
* სერია A: 2005–06
* კოპა იტალია: 2004–05, 2005–06
* იტალიის საფეხბურთო სუპერთასი: 2005

;მილანი
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2006–07
* უეფა-ს სუპერთასი: 2007
* ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი: 2007

### სანაკრებო
;იტალია
*უეფა-ს ევროპის 21 წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1992

## რესურსები ინტერნეტში
* inter.it profile 
* National Team Statistics at FIGC official site  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ლაციოს ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:კრემონეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:2004 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პერუს ქალაქები

, ქალაქი სამხრეთ პერუში.]]

აქ წარმოდგენილია პერუს ქალაქების სია.

*აბანკაი
*ალერტა
*ანდაუაილასი
*ანდოასი
*არეკიპა
*აიაკუჩო
*ბაგვა
*კახამარკა
*კალიაო
*კარასი
*სერო-დე-პასკო
*ჩიკლაიო
*ჩიმბოტე
*კუსკო
*უაჩო
*უანკაიო
*უანუკო
*უარასი
*იკა
*ილო
*იკიტოსი
*ხულიაკა
*ლიმა - ქვეყნის დედაქალაქი
*პისკო
*პიურა
*პუკალიპა
*პუერტო-მალდონადო
*პუნო
*სულიანა
*ტაკნა
*ტალარა
*ტარაპოტო
*ტრუხილიო
*ტუმბესი

## პერუს ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით 
[thumb|right|200px|[კალიაო]]

[thumb|200px|right|[ტრუხილიო (პერუ)|ტრუხილიო]]
[thumb|right|200px|[ჩიკლაიო]]

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს 20 უდიდესი ქალაქის სია

*
ბიატლონი 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე – სპრინტი (ქალები)

**სპრინტი** ბიატლონში ქალთა შორის 2010 წლის ვანკუვერის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმართა  2010 წლის 13 თებერვალს უისტლერის ოლიმპიურ პარკში, უისტლერი, ბრიტანეთის კოლუმბია.

## შედეგები 
## სქოლიო 
* 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების შედეგები: სპრინტი (ქალები) 7.5 კმ.

ინდივიდუალური (ქალები)
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2

მინი
**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი** - **[ს 2]** - საქართველოს ერთ–ერთი უმთავრესი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება სენაკში და მიემართება ჯერ დასავლეთით ფოთში, შემდეგ სამხრეთით შავი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ ქობულეთის, ბათუმისა და სარფისაკენ (თურქეთის საზღვარი).

## ფოტოგალერეა 

ფაილი:Poti S 2.jpg|ს2 ფოთში
ფაილი:Batumi S 2.JPG|ს2 ბათუმში

კატეგორია:საქართველოს გზები
ხუნინის რეგიონი

**ხუნინი** — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 44,197.23 კმ². მოსახლეობა — 1,246,038 (2017 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია უანკაიო. მას ესაზღვრება პერუს შემდეგი რეგიონები: დასავლეთით — ლიმა, ჩრდილოეთით — პასკო, სამხრეთით — უკალიალი, აიაკუჩო, ხოლო აღმოსავლეთით — კუსკო და უკაიალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gobierno Regional Junín

კატეგორია:პერუს რეგიონები
ლა-ლიბერტადის რეგიონი

**ლა-ლიბერტადი** — რეგიონი პერუში, წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლამბაიეკეს, კახამარკას, ამასონასის, სამხრეთდან — ანკაშის, უანუკოს, ხოლო აღმოსავლეთიდან — სან-მარტინის რეგიონები. ფართობი — 25,499,9 კმ². მოსახლეობა — 1 778 080 კაცი (2017 წლის მონაცემებით). ადმინისტრაციული ცენტრია ტრუხილიო.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს რეგიონები
ხუნინის ტბა

**ხუნინი** () — ტბა პერუში, მდებარეობს ხუნინის რეგიონში. ტბიდან 144 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი უანკაიო.

ტბაში ჩაედინება მდინარე მანტარო. აგებულია ჰიდოელექტროსადგური, რომელიც ყველაზე დიდია მთელ ამ რეგიონში. ტბის ფართობი შეადგენს 529,88 კმ²-ს; მდებარეობს ზღვის დონიდან 4080 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Factsheet of the natural reserve 

კატეგორია:პერუს ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
სამთო-სათხილამურო სპორტი 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე – სწრაფდაშვება (მამაკაცები)

**სწრაფდაშვება** მამაკაცებში 2010 წლის ვანკუვერის ოლიმპიურ თამაშებზე უნდა გამართულიყო 2010 წლის 13 თებერვალს უისტლერის ოლიმპიურ პარკში, უისტლერი, ბრიტანეთის კოლუმბია, მაგრამ უამინდონის გამო შეჯიბრი გადაიდო.

## შედეგები 
## სქოლიო 
სწრაფდაშვება (მამაკაცები)
A-10 Thunderbolt II

**A-10 Thunderbolt II** — ამერიკული ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი, სწორ ფრთიანი მოიერიშე რეაქტიული თვითმფრინავი, რომელიც განავითარა კომპანიამ Fairchild-Republic ადრეულ 1970-იანებში. A-10 დაპროექტებული იქნა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მოთხოვნილებების შესაბამისად, რომელიც გულისხმობდა საჰაერო მხარდაჭერას ახლო მანძილზე (CAS), თავდასხმას ტანკებზე, დაჯავშნულ საბრძოლო მანქანებზე და სხვა სახმელეთო მიზნებზე. ეს იყო აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების პირველი საბრძოლო თვითმფრინავი, დაპროექტებული ექსკლუზიურად საჰაერო მხარდაჭერისთვის ახლო მანძილიდან.

A-10–მა პირველი გაფრენა განახორციელა 10 მაისს, 1972 წელს. შეიარაღებაში მიიღეს 1976 წლის მარტში სრულყოფილად გამოშვებულია 716 ერთეული თვითმფრინავი. აღჭურვილია 2 х General Electric TF34-GE-100A ძრავით, რომელსაც (ორივეს ერთად) 4112 ც.ხ.ძ აქვს. შეიარაღებაში აქვს 1 х 30 მმ–იანი ქვემეხი GAU-8 Avenger 1350 ჭურვის მარაგით. სხვა შეიარაღება: BLU-1, BLU-27/B Rockeye II, AGM-65 Maverick, AIM-9 Sidewinder, LAU-68 Hydra, GBU-10 Paveway II, GBU-12 Paveway II. მისი დაპროექტებისას აქცენტი გაკეთდა გადარჩენის უნარიანობაზე, როგორც ძირითადი პრიორიტეტზე; გააჩნია დამცავი საშუალებები, რომელთა წყალობითაც თვითმფრინავი ახერხებს ფრენას მნიშვნელოვანი დაზიანებებითაც კი.

A-10-ის ოფიციალური სახელი მომდინარეობს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი გამანადგურებლის სახელწოდებიდან: Republic P-47 Thunderbolt, თვითმფრინავი, რომელიც განსაკუთრებით ეფექტიანი აღმოჩნდა საჰაერო მხარდაჭერაში ახლო მანძილიდან. A-10 ცნობილია ასევე მეტსახელით **Warthog** ან უბრალოდ **Hog**. როგორც მეორადი მისია, იგი ასრულებს საჰაერო სივრცის წინასწარ კონტროლს, რაც საშუალებას აძლევს სხვა თვითმფრინავებს, ზუსტად გაანადგურონ სახმელეთო სამიზნეები. ამ ამოცანის, როგორც ძირითადი ფუნქციის შესასრულებლად დაპროექტებული A-10-ებს ეწოდება **OA-10**. აშშ ამ მოიერიშე თვითმფრინავის შეიარაღებაში დატოვებას და წარმოებას 2025 წლამდე აპირებს.

## ტექნიკური მონაცემები 
## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს3

მინი|მარჯვნივ|250px|საავტომობილო მაგისტრალი გუდაურთან
**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი** - **[ს 3] (მცხეთა-სტეფანწმინდა-ლარსი)** - საქართველოს ერთ–ერთი უმთავრესი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება მცხეთასთან და მიემართება ჩრდილოეთით გუდაურისა და სტეფანწმინდის გავლით რუსეთის საზღვრამდე.

კატეგორია:საქართველოს გზები
სხეულის ტემპერატურა

thumb|200px|სამედიცინო თერმომეტრი
**სხეულის ტემპერატურის მომატება** (ჩვეულებრივ მეტყველებაში *„სიცხე“*) — ადამიანისთვის (და სხვა თბილსისხლიანი ორგანიზმებისთვის) დამახასიათებელი მდგომარეობა, რომლის დროსაც სხეულის ტემპერატურა სხვადასხვა შესაძლო მიზეზის გამო ნორმაზე მაღლა იწევს.

მეორე მხრივ, ადამიანის სხეულის **ნორმალური** ტემპერატურა არ არის მკაფიოდ განსაზღვრული სიდიდე და ის შეიძლება მერყეობდეს როგორც ინდივიდუალურად, ასევე რასისა და ეთნიკური კუთვნილების მიხედვითაც. ზოგადად, პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში (მათ შორის საქართველოშიც)მიღებულია რომ ადამიანის სხეულის ტემპერატურა ჯანმრთელ მდგომარეობაში (იღლიის ღრმულში) უნდა იყოს დაახლოებით 36,6 °C ფარგლებში, თუმცა, ისიც უნდა ითქვას, რომ ადამიანის სხეულის ტემპერატურა იცვლება დღე-ღამური და ასევე ფიზიოლოგიური პერიოდების მიხედვითაც (ეს უკანასკნელი ძირითადად ქალებში), ამიტომ ამა თუ იმ ინდივიდისათვის „ნორმალური“ ტემპერატურის დადგენა ბევრ ფაქტორზე არის დამოკიდებული.

ტემპერატურის მატება ბევრი მიზეზით შეიძლება იყოს გამოწვეული. როგორც წესი, განსხვავებული მიზეზით გამოწვეულ სიცხეს ტემპერატურის განსხვავებული დღეღამური მაქსიმუმი და ტემპერატურათა დღეღამური სხვაობა (ამპლიტუდა) ახასიათებს.

კატეგორია:ფიზიოლოგია
კატეგორია:ტემპერატურა
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1816)

**1816 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** დემოკრატ-რესპუბლიკელის ჯეიმზ მედისონის ორი ვადით პრეზიდენტობის ბოლოს გაიმართა. ოპოზიციური ფედერალისტური პარტია კოლაფსის პირას იმყოფებოდა, რის ფონზეც მედისონის სახელმწიფო მდივანმა ჯეიმზ მონრომ არჩევნებში ფედერალისტი სენატორი რუფუს კინგი დიდი უპირატესობით დაამარცხა. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
ნიკიტა ნოვგოროდელი

**ნიკიტა ნოვგოროდელი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 იანვარი, ახალი სტილით - 13 თებერვალი.

წმიnდა ნიკიტა, ნოვგოროდელი ეპისკოპოსი ახალგაზრდა იყო, როდესაც კიევო-პეჩორის მონასტერში მივიდა და მალე დაყუდებული ცხოვრების სურვილიც გამოთქვა. იღუმენმა გააფრთხილა, ახალგაზრდა ბერისთვის ასეთი ღვაწლი ნაადრევიაო, მაგრამ ნიკიტამ ყურად არ იღო რჩევა. ერთხელ, მოსაგრე ცოდვით დაეცა: ანგელოზის სახით გამოცხადებულ ეშმაკს თაყვანი სცა. ამის შემდეგ ბოროტმა მას, მისი თქმით, უკვე სრულყოფილებამდე ამაღლებულს, შეაგონა:  ეს თქვა და დაყუდებულის მახლობლად დადგა, თან თავი ისე მოიჩვენა, თითქოს ლოცულობდა. მოხიბლული ბერი ნიკიტა მალე ყველას აღემატა ძველი აღთქმის წიგნების ცოდნაში, ახალ აღთქმაზე კი არა თუ საუბარი, სიტყვის გაგონებაც კი არ სურდა. კიევო-პეჩორელი ძმები მივიდნენ ცდუნებულთან და ლოცვებით განაშორეს მას ბოროტი. ამის შემდეგ ნიკიტამ კურთხევით დატოვა დაყუდების ადგილი და მკაცრ მარხვასა და ლოცვას მიეცა, ყველაზე მეტად კი მორჩილებისა და თავმდაბლობის მოგებას ესწრაფოდა. ყოვლადსახიერმა უფალმა ნეტარი ბერების ლოცვით იგი დაცემის სიღრმიდან სრულყოფილების მწვერვალზე აღამაღლა. შემდგომში წმიდანი ნოვგოროდის ეპისკოპოსი გახდა და სასწაულქმედების ნიჭიც მიემადლა. ღირსმა ნიკიტამ მშვიდობით მიიცვალა 1109 წელს.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1109
კატეგორია:რუსი წმინდანები
LightScribe

thumb|დისკი LightScribe დატანილი გამოსახულებით
**LightScribe** — დისკზე გამოსახულების ლაზერული დატანის ტექნოლოგია.

LightScribe არის ტექნოლოგია რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია კომპაქტდისკის გაფორმება სურათით, რომლითაც შესაძლებელი გახდება მისი გამორჩევა სხვა დისკებისაგან. ტექნოლოგია შემუშავებული იქნა Hewlett-Packard და Lite-On–ის მიერ 2005 წელს.
მანუს ეროვნული პარკი

**მანუს ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი მადრე-დე-დიოსისა და კუსკოს რეგიონების ტერიტორიაზე, სამხრეთ–აღმოსავლეთ პერუში.  შეიქმნა 1973 წლის 29 მაისს. იგი ყველაზე დიდი ეროვნული პარკია პერუში, ფართობი 15,328  კმ².   1987 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* World Conservation Monitoring Centre  
* Official UNESCO website entry
* მანუს ეროვნული პარკის რუკა 
* Manu the living Edens 
* Manu national park information from UNEP 
* Cocha Cashu Biological Station
* Manu Learning Centre 
* Frogs of Acjanaco, Manu National Park 

კატეგორია:პერუს ეროვნული პარკები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
კატეგორია:მადრე-დე-დიოსის  რეგიონის გეოგრაფია
კატეგორია:მადრე-დე-დიოსის რეგიონის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:პერუს ბიოსფერული ნაკრძალები
კატეგორია:1973 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის გეოგრაფია
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის ღირსშესანიშნაობები
მეცო-სოპრანო

thumb|დიაპაზონი მცირე ოქტავის „ლა“-დან მეორე ოქტავის „ლა“-მდე

**მეცო-სოპრანო** ( <  და ) — ქალის კლასიკური სასიმღერო ხმა, რომელიც მერყეობს სოპრანოსა და კონტრალტოს შორის. უფრო მეტად მიახლოებულია სოპრანოსთან. მეცო-სოპრანოებს ოდნავ დაბალი ხმა აქვთ სოპრანოებთან შედარებით. მეცო-სოპრანოებს უმთავრესად ძლიერი ტონი აქვთ სოპრანოებთან შედარებით, მაგრამ კონტრალტოებზე მაღალი ხმა აქვთ. მამაკაცს, რომლის ხმა მიახლოებულია მეცო-სოპრანოსთან, კონტრტენორი ეწოდება. საოპერო მეცო-სოპრანოები ძალიან იშვიათია.

მეცო-სოპრანოები ძირითადად მეორეხარისხოვან როლებს ასრულებენ ოპერაში. მუსიკათმცოდნეები მეცო-სოპრანოებს სამ კატეგორიებად ყოფენ, ესენია: კოლორატიული მეცო-სოპრანო, ლირიკული მეცო-სოპრანო და დრამატული მეცო-სოპრანო.

კოლორატიულ (კოლორატიული — სტანდარტთან მიახლოვებული, ტექნიკური ხმა) მეცო-სოპრანოებს თბილი, დაბალი რეგისტრი აქვთ, ასევე, მარჯვეები არიან მაღალ რეგისტრშიც. ისტორიული ფაქტია, რომ ანტონიო ვივალდი ამ ხმისთვის წერდა როლებს.

ლირიკულ მეცო-სოპრანოებს შეუძლიათ სიმღერა ორ ოქტავაში. ამ ხმას ძალიან რბილი, მგრძნობიარე და ამავდროულად ამაღელვებელი ხარისხი აქვს.

დრამატულ მეცო-სოპრანოებს ძლიერი საშუალო რეგისტრი გააჩნიათ, თბილი მაღალი რეგისტრი, რომელიც უფრო ძლიერია ლირიკულ და კოლორატიულ მეცო-სოპრანოებთან შედარებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* მეცო-სოპრანო — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები