open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტურის მგზავრობა

**ტურის მგზავრობა** (*მიმაგრებული მგზავრობა*) — ლოკომოტივის მომსახურება რამდენიმე (ორი, სამი ან ოთხი), მათზე მუდმივად მიმაგრებული ლოკომოტივის ბრიგადებით, რომელთაგან ორი იმყოფება მგზავრობაში, ხოლო დანარჩენები ისვენებენ.

**ტურის** **მგზავრობა** — როდესაც მძღოლთა ბრიგადა (ორი ადამიანი) ემსახურება სატვირთო ავტომობილს ან ავტობუსს მთელი სატრანსპორტო საშუალების ცვლის განმავლობაში. იმ დროს, როდესაც მათგან ერთი მართავს ავტომობილს (ავტობუსს), ხოლო მეორე ისვენებს სპეციალურად აღჭურვილ კაბინაში (სალონში) დასაძინებელ ადგილას; ამით მიიღწევა შეფერხებების დროის ეკონომია მძღოლთა დასასვენებლად, რომელიც აუცილებლად თან სდევს მარტო მგზავრობას და შესაბამისად სადღეღამისო გარბენიც შეიძლება გაიზარდოს და ტვირთის (მგზავრთა) ადგილზე მიტანის ვადებიც შემცირდეს.

## მეთოდის აღწერა 
მგზავრობისას ბრიგადები მუშაობენ რიგების მიხედვით, 8—12 საათით. მუშაობისგან თავისუფალ დროს ბრიგადა ისვენებს მისი მუშაობის მთელ პერიოდში ლოკომოტივთან მიბმულ ტურის ვაგონში. მგზავრობის შემდეგ მუდმივ საცხოვრებელთან ახლო მყოფ სადგურში დაბრუნებისას ბრიგადები იცვლებიან დასვენებული ახალი ბრიგადებით. ტურის მგზავრობა გამოიყენება განსაკუთრებულ შემთხვევებში ახალ გახსნილ სარკინიგზო ხაზებზე ან ახალი მოძრავი შემადგენლობის საგამოცდო მგზავრობისას.

## ისტორია 
პირველად ტურის მგზავრობა შემოიღეს 1882 წელს ამიერკავკასიის რკინიგზაზე.

## გამოყენება 
ტურის მგზავრობის პრინციპი ფართედ გამოიყენებოდა გერმანია-საბჭოთა კავშირის ომის დროს ფრონტის გზებზე ორთქლმავლების მომსახურებისათვის გზათა მიმოსვლის სახალხო კომისარიატის განსაკუთრებული კოლონების შემადგენლობაში და ამართლებდა ომის თეატრის რთულ პირობებში. მაგალითად: 1942 წლის მარტში კუიბიშევის რკინიგზაზე მოძრაობის ზომების ამოცანის გადასაჭრელად ტურის მგზავრობისთვის გამოიყო 75 ორთქლმავალი გამთბარი ვაგონებით და 150 სალოკომოტივე ბრიგადა, რითაც გადაზიდვების მდგომარეობა ეგრევე გამოსწორდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* კომბინირებული მგზავრობა

## ლიტერატურა
* რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. - Москва. Железнодорожный транспорт : Энциклопедия, წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html , ფურცლები=463

## სქოლიო
კატეგორია:რკინიგზის მოძრაობის ორგანიზაცია
ყორულდაში (მდინარე)

**ყორულდაში** — მდინარე საქართველოში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ზესხოს (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა შენაკადი.

სათავე აქვს კავკასიონის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთებზე, მთა აილამის ახლოს, ზღვის დონიდან 4230 მ-ზე. სიგრძე 12,6 კმ-ია, აუზის ფართობია 74 კმ². საზრდოობს მყინვარის, თოვლის, წვიმის და მიწისქვეშა წყლებით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,45 მ³/წმ. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირობა — ზამთარში. ყორულდაშის აუზი ხასიათდება ძლიერ დანაწევრებული მაღალმთიან-ნივალური რელიეფით, მოკლე, ღრმა და ვიწრო ხეობებით, ხრამებითა და ეროზიული ნაღარებით. 

ყორულდაშის ხეობაში მდებარეობს ამჟამად მოსახლეობისგან დაცლილი მაღალმთიანი სოფლები ყორულდაში და ცანა. მდინარის ხეობაში, აილამის სამხრეთი ფერდობის ძირას 1965 წელს დაარსდა ალპინისტური ბანაკი „აილამა“.

## ლიტერატურა 
* ხერხეულიძე გ., ქვემო სვანეთის რეგიონში ღვარცოფული საშიშროების ხასიათის შეფასება და გავრცელების ზონების დადგენა ზარალის შესარბილებლად რეკომენდაციების შემუშავებით (დასკვნითი ანგარიში), თბ., 2013. — გვ. 32-34.
* იორდანიშვილი ი., იორდანიშვილი კ., დასავლეთ საქართველოს ბუნებრივი წყლის ძირითადი მარაგის და წყლის რესურსების ფორმირებისა და გამოყენების თავისებურებანი, თბ., 2009. — გვ. 67-69.

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ცხენისწყლის შენაკადები
ტურის ვაგონი

thumb|ტურის ვაგონად გადაკეთებული სამგზავრო ვაგონი
[thumb| [რელსებმზიდი შემადგენლობა|რელსებმზიდი შემადგენლობების „Путник-10-ის“ თანმხლები მოდული.]]
[thumb|[სატვირთო მატარებელი|სატვირთო მატარებლების მოდელ 61-4484-ის თანმხლები ვაგონი.]]
**ტურის ვაგონი** — რკინიგზის ტრანსპორტის ვაგონი, რომლის დანიშნულებაა ტვირთების და ვაგონების მსვლელობისას თანმხლები ან ლოკომოტივების მომსახურე პირთა გადაადგილება ტურის მგზავრობისას.

ტურის ვაგონები გამოიყენება ლიანდაგის რემომტისა და მომსახურების დანაყოფების მიერ, ასევე სატვირთო მატარებლების მომსახურებისას. სპეციალიზირებული ტურის ვაგონები, რომელთა დანიშნულებაა ჰოპერ-დოზატორული და ოთხღერძიანი დუმპკარებისგან შემდგარი მატარებლების თანხლება, აღჭურვილია დგუშიანი კომპრესორებით, რომლებიც გამოიყენება ქვედა ლუკების ერთდროულად გასახსნელად ან ტვირთის გადმოტვირთვისას ვაგონების ძარების გადმოსაბრუნებლად.

დღეისათვის ტურის ვაგონებად გამოიყენება, როგორც სპეციალურად გამოშვებული, ისევე სამგზავრო პარკის გადაკეთებული სამგზავრო ვაგონები, რეფრეჟერატორული სექციების სამომსახურეო (დიზელის) ვაგონები, სატვირთო დახურული ვაგონები, მათზე გადაწყობილი მოწყობილობებიანი პლატფორმები და სხვები. ასევე შენდება სპეციალური ტურნე მოდულები.

ტურის ვაგონები მოიცავენ კუპეს პერსონალისთვის, სამზარეულო და სააბაზანო ბლოკებს, გამაშრბებლებს, შესანახებს.

## ლიტერატურა
* *Якобсон П. В.*, История тепловоза в СССР. — : Всесоюзное издательско-полиграфическое объединение, 1960. — 210 с.

## სქოლიო
კატეგორია:ვაგონები
Celosia trigyna

მინი|*Celosia trigyna*
***Celosia trigyna*** — მცენარის სახეობაა, რომელიც თავისი უცნაური ყვავილების გამო ფართოდ არის ცნობილი, როგორც „მატყლის ყვავილი”.

## აღწერა 
მცენარე აღწევს 1 მეტრამდე სიმაღლეს და მსოფლიოს ზოგიერთ რეგიონში, სადაც გავრცელებულია, სარეველად ითვლება. შესაძლებელია მისი თესლიდან გაზრდა.

## გამოყენება 
„მატყლის ყვავილი “ გვალვის დროს გამოიყენება საკვებ მცენარედ. მის ფოთლებს კომბოსტოს მსგავსად ხარშავენ თითქმის ერთნაირი ტექსტურის გამო და ამზადებენ კერძს სახელწოდებით ტორჩატა.

აფრიკაში მას ბოსტნეულად თვლიან.
## რესურსები ინტერნეტში
* PROTAbase on *Celosia trigyna*
**Celosia trigyna*
*Use as food in Africa
## სქოლიო
კატეგორია:მცენარეები ადგილმდებარეობის მიხედვით
კატეგორია:აფრიკული სამზარეულო
კატეგორია:მცენარეები
კატეგორია:ყვავილები
რელსშესადუღებელი მანქანა

thumb|300px|სალიანდაგო რელსშესადუღებელი თვითმავალი მანქანა (ПРСМ-4) სვლის მომენტში
**რელსშესადუღებელი მანქანა** — სალიანდაგო მანქანების სახეობა, რომლის დანიშნულებაა რელსების შედუღება გრძელ მონაჭრელებად, რომელიც ფართედ გავრცელებულია უპირაპირო ლიანდაგების ჩაგების დროს. მანქანის გადაადგილებადი შესადუღებელი აგრეგატი დამონტაჟებულია სპეციალურ გადამტან პლატფორმებზე.

საქართველოში რელსშესადუღებელი მანქანები გააჩნია რელსშესადუღებელ საწარმოს, რომლებიც „ფანჯრებში“ გადიან გადასარბენებზე ან სადგურის ლიანდაგებში და ერთმანეთზე ადუღებენ ამავე ქარხნის მიერ შედუღებულ 200 მეტრიან წნულებს, ადგილზე ასრულებენ მწვავე დეფექტიანი რელსების ამოჭრის და ახლის ჩადუღების სამუშაოებს, ასევე რელსის თავის დადუღების ოპერაციებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* რელსშესადუღებელი საწარმო

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт ОАО «Калугапутьмаш»

კატეგორია:რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა
კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები
პარაისოს მუნიციპალიტეტი

**პარასისოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 96,741 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 409.33 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 236.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტაბასკოს შტატის შემადგენლობაში 1883 წლის 18 დეკემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია პარაისო.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ტაკოტალპის მუნიციპალიტეტი

**ტაკოტალპის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ტაბასკოს შტატში, მექსიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 47,905 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.5 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 737 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 65 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ტაბასკოს შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 5 თებერვალს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ტაკოტალპა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ტაბასკოს მუნიციპალიტეტები
ხლეა

მინი|შემწვარი კვერცხი ხლეასა და ძირასთან ერთად
**ხლეა** () — კერძი, რომელიც ძირითადად მზადდება საქონლის ან ცხვრის დაძველებული ხორცისგან. მისი ტრადიციული რეცეპტი მაროკოდანაა. გავრცელებულია მაროკოში, არაბეთში, ალჟირსა და ზოგადად აფრიკის კონტინენტზე

ხლეას მოსამზადებლად ხორცს თხელ ნაჭრებად ჭრიან და ნიორში, ქინძსა და ძირაში მარინირების შემდეგ მზეზე აშრობენ. ხორცს ხარშავენ წყლის, ზეთისა და ცხოველური ცხიმების ნარევში. გაციების შემდეგ, ხორცს ათავსებენ დამატებით ცხიმში და ტოვებენ დასაძველებლად. ხლეას შენახვა შესაძლებელია ოთახის ტემპერატურაზე ორ წლამდე.
## სქოლიო
კატეგორია:ხორცის კერძები
კატეგორია:მაროკოს სამზარეულო
კატეგორია:არაბული სამზარეულო
კატეგორია:აფრიკული სამზარეულო
კატეგორია:ძეხვები
კატეგორია:ალჟირული სამზარეულო
აუმადის მუნიციპალიტეტი

**აუმადის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14,635 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 27.7 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 16,927.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 0.9 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1894 წლის 14 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია მიგელ-აუმადა. სახელი ეწოდა შტატის გუბერნატორის, მიგელ აუმადას (1845-1916) პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08001.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
პიეტრო ტაკინი

**პიეტრო ტაკინი** (; დ. 21 მარტი, 1838, მოდენა — გ. 24 მარტი, 1905, იქვე) — იტალიელი ასტრონომი.

## ბიოგრაფია
პიეტრო ტაკინი დაიბადა და გაიზარდა იტალიაში, მოდენაში. სწავლობდა ინჟინერიას პადოვას უნივერსიტეტში. 21 წლის ასაკში დაინიშნა მოდენაში მდებარე პატარა ობსერვატორიის დირექტორად. 1863 წლისთვის ის გახდა პალერმოში, იტალიაში, ობსერვატორიის „Primo Astronomo Aggiunto“, ანუ „Primo Astronomo Aggiunto“, სადაც 1879 წლამდე დარჩა. აქ ის ძირითადად მზეზე დაკვირვებით იყო დაკავებული.

1865 წელს მან დააარსა სპეციალიზებული ფიზიკური ასტრონომიის ჟურნალი „Memorie della Società degli Spettroscopisti“ და რედაქტორად 1905 წლამდე დარჩა. (ეს გამოცემა მოგვიანებით 1920 წელს გახდა „Memorie della Società Astronomica Italiana“.)

ტაკინიმ სხვა იტალიელ ასტრონომებთან ერთად შექმნა დაკვირვების ქსელი, რათა სპექტროსკოპულად შეესწავლა მზე დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს ყოველდღიურად. მან ასევე მოაწყო ობსერვატორია კალკუტაში, რათა დაკვირვებოდა მზეს, როდესაც იტალიაში არახელსაყრელი პირობები იყო. 1874 წელს იგი ხელმძღვანელობდა ექსპედიციას ინდოეთის ქალაქ მუდაპურში, რათა დაკვირვებოდა ვენერას ტრანზიტს მზეზე.

1879 წელს ის რომში გამოიძახეს, სადაც ანჯელო სეკის შემდეგ რომაული კოლეჯის ობსერვატორიაში დანიშნა. 1881 წელს ის მეტეოროლოგიის ცენტრალური ოფისის ხელმძღვანელი გახდა.

მისი გავლენის წყალობით, ეტნას მთაზე ბელინის ობსერვატორია დასრულდა, სადაც პიეტრო თვლიდა, რომ მაღალი სიმაღლე გააუმჯობესებდა მზის სპექტროსკოპიულ დაკვირვებებს და პოტენციურად შესაძლებელს გახდიდა მზის გვირგვინის პირდაპირ დაკვირვებას დაბნელების გარეშე. მან ასევე რეკომენდაცია გაუწია კატანიის ობსერვატორიის მშენებლობას 1885 წელს.

## ჯილდოები და მედლები
1888 წელს მას მიენიჭა რამფორდის მედალი, ხოლო 1892 წელს იანსენის მედალი მზის სპექტროსკოპიაზე მუშაობისთვის.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
*მთვარის ერთ-ერთი კრატერს დაარქვეს ტაკინი;
*მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს (8006) ტაკინი.

## რესურსები ინტერნეტში
* History of the Palermo Observatory
* Portrait of Pietro Tacchini from the Lick Observatory Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collections

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
ფრანსუა ნგეზე

ფრანსუა ნგეზე (დ. 1953) — ბურუნდის გადამდგარი პოლიტიკოსი. იგი 1993 წლის 21 ოქტომბრიდან 27 ოქტომბრამდე ბურუნდის სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობას კანონიერად, დროებითი რეჟიმის ფარგლებში ასრულებდა. ნგეზე ამ თანამდებობაზე საგანგებო წესით საზოგადოებრივი გადარჩენის სამხედრო კომიტეტმა აირჩია, ოფიცერთა ჯგუფმა, რომელმაც 1993 წელს ბურუნდიში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისას დაამხო პრეზიდენტ მელშიორ ნდადაიეს დემოკრატიულად არჩეული მთავრობა (თავად ნდადაიე გადატრიალების მცდელობისას მოკლეს).

იმ პერიოდში როდესაც ფრანსუა ნგეზე პარტია UPRONA-ს (ეროვნული პროგრესის კავშირი) ერთ-ერთ იმ მცირეოდენ გავლენიან წევრთაგანს წარმოადგენდა, რომელიც ეთნიკურად ჰუტუს ტომს მიეკუთვნებოდა, შინაგან საქმეთა მინისტრი მთავრობაში იყო პიერ ბუიოია. ბუიოია 1993 წლის 1 ივნისის არჩევნებში ნდადაიესთან დამარცხდა.

იმის გამო, რომ არმიის მიერ განხორციელებულმა გადატრიალებამ ქვეყანაში დიდად მასშაბური მხარდაჭერა ვერ პოვა, შექმნილი კომიტეტი 27 ოქტომბერს დაიშალა და ნგეზე იძულებული გახდა თანამდებობა საბოლოოდ დაეტოვებინა. ამ მოვლენების შედეგად, პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება სილვი კინიგიმ იკისრა, რომელიც ნდადაიეს მმართველობისას პრემიერ-მინისტრის ტანამდებობას იკავებდა.

## ადრეული ცხოვრება
ფრანსუა ნგეზე დაიბადა 1953 წელს რუანდა-ურუნდიში, ისარე კომუნის, რუტეგამას ბორცვზე.

## პოლიტიკური კარიერა
ფრანსუა ნგეზე ბურუნდიში 1982 წელს დაბრუნდა. იგი შეუერთდა ეროვნული პროგრესის კავშირს () და ბუჟუმბურის პარტიული ფილიალის მუდმივი მდივანი გახდა. შემდგომში 1989 წელს მან კარიერული წინსვლა განაგრძო და ჯერ ჩანკუზოს პროვინციის გუბერნატორი, მოგვიანებით კი ბუჟუმბურა-რურალის პროვინციის გუბერნატორი გახდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბურუნდის პრეზიდენტი

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 1953
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბურუნდელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბურუნდის პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 656

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 656**, მიიღეს 1990 წლის 8 ივნისს, რეზოლუცია 654-ის (1990) გახსენების და გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ გადაწყვიტა გაეგრძელებინა ცეცხლის შეწყვეტის მონიტორინგის, კონტრასების და ნიკარაგუაში წინააღმდეგობის სხვა ძალების დემობილიზაციისა და გამიჯვნის ამოცანები 1990 წლის 29 ივნისამდე.

რეზოლუცია მოუწოდებდა ყველა ჩართულ მხარეს შეენარჩუნებინა და გაეზარდა დემობილიზაციის სიჩქარე, რათა იგი დასრულებულიყო 1990 წლის 29 ივნისისთვის. ასევე მოითხოვდა, რომ გენერალურმა მდივანმა ამ თარიღისთვის მოხსენება წარმოედგინა საბჭოს. 29 ივნისს მოხსენებაში გენერალურმა მდივანმა აცნობა საბჭოს, რომ დემობილიზაცია დასრულდა წინა დღეს და რომ გაეროს სადამკვირვებლო ჯგუფმა ცენტრალურ ამერიკაში დაეხმარა ნიკარაგუაში კონფლიქტის მოგვარებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/656(1990))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის ისტორია
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის პოლიტიკა
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიკარაგუის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ნიკარაგუაში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 657

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 657**, მიიღეს 1990 წლის 15 ივნისს, აღნიშნავდა გენერალური მდივნის ანგარიშს, რომ არსებული გარემოებების გამო, გაეროს მშვიდობის შენარჩუნების ძალების (UNFICYP) ყოფნა კვიპროსში აუცილებელი იქნებოდა მშვიდობიანი მოგვარებისთვის. საბჭომ გამოთქვა სურვილი, რომ ყველა მხარემ მხარი დაუჭიროს ათპუნქტიან შეთანხმებას საზოგადოებათაშორისი მოლაპარაკებების განახლებისთვის და სთხოვა გენერალურ მდივანს ხელახლა მოხსენება წარმოედგინა 1990 წლის 30 ნოემბრამდე, რათა გაეთვალისწინებინა რეზოლუციის განხორციელება.

საბჭომ კვლავ დაადასტურა თავისი წინა რეზოლუციები, მათ შორის რეზოლუცია 365 (1974), გამოხატა შეშფოთება სიტუაციასთან დაკავშირებით, მოუწოდა ჩართულ მხარეებს ერთად იმუშაონ მშვიდობისთვის და კიდევ ერთხელ გააგრძელა ძალების განლაგება კვიპროსში, რომელიც დაარსდა რეზოლუციით 186 (1964), 1990 წლის 15 დეკემბრამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/657(1990))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ
კატეგორია:1990 წელი კვიპროსში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 658

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 658**, მიიღეს 1990 წლის 27 ივნისს, რეზოლუცია 621-ის (1988) გახსენებისა და დასავლეთ საჰარაში არსებულ სიტუაციასთან დაკავშირებით გენერალური მდივნის ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ დაამტკიცა გენერალური მდივნის რეკომენდაციები საკითხის მოგვარებასთან დაკავშირებით.

მიუხედავად იმისა, რომ დაარსდა მხოლოდ რეზოლუციით 690 (1991), რეზოლუცია 658-დან გამომდინარე შეთანხმება ეხებოდა გეგმას, რომლის მიხედვითაც გაერო ზედამხედველობას გაუწევდა ცეცხლის შეწყვეტას მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტს შორის და ჩაატარებდა რეფერენდუმს, რომელშიც დასავლეთ საჰარას მოსახლეობა გადაწყვეტდა თვითგანსაზღვრასა თუ მაროკოსთან ინტეგრაციას შორის, რაც მოუქცრივად ცნობილი გახდა როგორც გაეროს მისია რეფერენდუმისთვის დასავლეთ საჰარაში. გენერალურმა მდივანმა ხავიერ პერეს დე კუელიარმა გეგმა აღწერა როგორც "მასშტაბური და რთული". ეს შემოთავაზებული იქნა 1988 წლის მოგვარების გეგმის შეთანხმების შემდეგ მაროკოსა და პოლისარიოს ფრონტს შორის.

რეზოლუცია მოუწოდებდა ორივე მხარეს თანამშრომლობა გაეწია გენერალურ მდივანთან და აფრიკის ერთიანობის ორგანიზაციასთან დასავლეთ საჰარაში მოგვარების მოძიების მათ მცდელობებში, მისასალმებდა გენერალური მდივნის გადაწყვეტილებას გაეგზავნა ტექნიკური მისია დასავლეთ საჰარასა და მეზობელ ქვეყნებში გაეროს გეგმის ადმინისტრაციული ასპექტების დასასრულებლად. ამ თვალსაზრისით, საბჭომ მოუწოდა გენერალურ მდივანს წარმოედგინა მოხსენება ამის დასრულების შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/658(1990))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ
ბაჩინივის მუნიციპალიტეტი

**ბაჩინივის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,807 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 3.4 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 953.46 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1844 წლის 21 ნოემბერს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბაჩინივა. სახელწოდება კაიტას ენაზე „სიმინდის მდინარეს“ ნიშნავს. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08006.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
სოლომონ ზვანბა

**სოლომონ თემურყვას ძე ზვანბა** (*ზვანბაი*, *ზვანბაია*; დ. 1809, სოფ. დრანდა, — გ. 25 ოქტომბერი, 1855) — აფხაზი ისტორიკოსი და ეთნოგრაფი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი (1848).

დაიბადა შარვაშიძეებთან დაახლოებული აზნაურების ოჯახში. 1826 წელს პეტერბურგში, პაჟთა კორპუსში სასწავლებლად გააყოლეს აფხაზეთის მთავრის ვაჟს, კონსტანტინეს. 1832 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო კავკასიაში. მონაწილეობდა ბრძოლებსა და მოლაპარაკებებში უბიხებთან. 1840-იან წლებში მსახურობდა ჯიქეთის პრისტავად (მოურავად). 1848 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. ყირიმის ომში (1853–1856) მეთაურობდა №11 შავი ზღვის სახაზო ბატალიონს. დაიღუპა ოსმალეთის ჯარებთან ბრძოლაში მდ. ენგურზე. 

მრავალმხრივი განათლების მქონე ზვანბა კარგად იცნობდა აფხაზეთისა და ჯიქეთის მოსახლეობას, ბუნებას. 1852-1855 წლებში გაზეთ „კავკაზში“ გამოქვეყნდა მისი რამდენიმე ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ხასიათის ნაშრომი, მ. შ. „უბიხთა ზამთრის ლაშქრობები აფხაზეთში“, „აფხაზური მითოლოგია, რელიგიური წარმოდგენები და წეს-ჩვეულებები“ და სხვ. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1836), წმ. ანას III (ბაბთით, 1839), წმ. ვლადიმერის IV  (ბაბთით, 1844), წმ. გიორგის IV (1849) ხარისხის ორდენებით, ოქროს დაშნით „მამაცობისთვის“ (1845).

## ბიბლიოგრაფია 
* Абхазские этнографические этюды, изд. Г. Дзидзария, Сух., 1982.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 1809
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1855
კატეგორია:აფხაზი ისტორიკოსები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
ოქტავიო ლეპაგე

**ოქტავიო ლეპაჟ ბარეტო** (დ. 24 ნოემბერი, 1923 – გ. 6 იანვარი, 2017) — ვენესუელელი პოლიტიკოსი, რომელიც ასრულებდა ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობას 1993 წლის 21 მაისიდან 1993 წლის 5 ივნისამდე.

## კარიერა
ლეპაჟი პოლიტიკური პარტია „დემოკრატიული მოქმედების“ (Acción Democrática - AD) სტუდენტური მოძრაობის წევრი იყო ვენესუელის ცენტრალურ უნივერსიტეტში (UCV). 1945 წელს დაინიშნა AD-ის აღმასრულებელი კომიტეტის მდივნად კარაკასში. 1947 წელს დაამთავრა UCV სამართლის ხარისხით, ხოლო 1948 წელს აირჩიეს ეროვნული კონგრესის დეპუტატად ანსოატეგის შტატიდან. იმავე წლის ნოემბერში აირჩიეს AD-ის გენერალურ მდივნად, თუმცა თანამდებობა ვერ დაიკავა რომულო გალიეგოსის დამხობის შემდეგ პოლიტიკური პარტიების საქმიანობის აკრძალვის გამო.

ლეპაჟი იყო „დემოკრატიული მოქმედების“ პირველი მდივანი მისი საქმიანობის პერიოდში 1949 წლის იანვრიდან სექტემბრამდე, რის შემდეგაც ლეონარდო რუის პინედამ შეცვალა. ლეპაჟი ასევე იყო პარტიის ორგანიზაციული სამდივნოს წევრი. 1950 წლის ივლისში ლეპაჟი დააპატიმრა „ეროვნულმა უშიშროებამ“ (Seguridad Nacional) და მოათავსეს სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსის ციხეში. 1954 წლის ივლისში გათავისუფლებისთანავე ქვეყნიდან გააძევეს, ხოლო დევნილობაში ყოფნისას იყო საგარეო საკოორდინაციო კომიტეტის წევრი.

ემიგრაციიდან დაბრუნების შემდეგ, ლეპაჟი 1959 წელს აირჩიეს დეპუტატად ანსოატეგიდან. 1964 წელს დაინიშნა ელჩად ბელგიაში. ამავე პერიოდში  მონაწილეობა მიიღო „მიუერთებელ ქვეყანათა მოძრაობის“ მე-2 სამიტში კაიროში. ლეპაჟი ამ პოსტზე 1965 წლამდე მუშაობდა, რის შემდეგაც დაბრუნდა ვენესუელაში „დემოკრატიული მოქმედების“ გენერალური სამდივნოს სათავეში ჩასადგომად. 

1973 წლის არჩევნებში ლეპაჟი აირჩიეს ვენესუელის სენატში მირანდას შტატიდან, ხოლო 1975 წელს პრეზიდენტმა კარლოს ანდრეს პერესმა დანიშნა შინაგან საქმეთა მინისტრად თანამდებობა კვლავ დაიკავა ხაიმე ლუსინჩის ადმინისტრაციის დროს. ლუსინჩის სურდა, რომ ლეპაჟი ყოფილიყო AD-ის კანდიდატი 1988 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა შიდაპარტიულ არჩევნებში პარტიამ კარლოს ანდრეს პერესი აირჩია.

*ის იყო ვენესუელის სენატის პრეზიდენტი 1989-1990 და 1993-1994 წლებში.

## დროებითი მთავრობა
1993 წელს ლეპაჟმა შეცვალა კარლოს ანდრეს პერესი და დაიკავა რესპუბლიკის დროებითი პრეზიდენტის პოსტი, როგორც კონგრესის პრეზიდენტმა, მას შემდეგ რაც პერესს უფლებამოსილება შეუჩერდა კორუფციული ბრალდებების გამო. ოქტავიო ლეპაჟი შეცვალა რამონ ხოსე ველასკესმა, რომელიც პრეზიდენტი 1993 წლის 5 ივნისს გახდა. ლეპაჟი გარდაიცვალა 6 იანვარი 2017 , 93 წლის ასაკში, ბუნებრივი მიზეზით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები
მუსტაფა ულდ მუჰამედ სალეჰი

**მუსტაფა ულდ მუჰამედ სალეჰი** (; დ. 18 დეკემბერი 1936 — გ. 2012) — მავრიტანიის პრეზიდენტი 1978 წლიდან 1979 წლამდე.

## ბიოგრაფია
მუსტაფა ულდ მოჰამედ სალეჰი არმიის სარდლად დანიშნა დიდი ხნის პრეზიდენტმა მოქტარ ულდ დადამ 1978 წლის თებერვალში, როდესაც ქვეყანა მძიმე ეკონომიკური კრიზისის წინაშე იდგა და ვერ ახერხებდა პოლისარიოს ფრონტის საჰრაველი პარტიზანების შეკავებას მას შემდეგ, რაც 1975 წელს, მაროკოსთან ალიანსში, დასავლეთ საჰარაში შეიჭრა და მისი ანექსია მოახდინა.

1978 წლის 10 ივლისს, მუსტაფამ უხელმძღვანელა უსისხლო სამხედრო გადატრიალებას პრეზიდენტ მოქტარის წინააღმდეგ და დაინიშნა 20-კაციანი ხუნტის, „ეროვნული აღორძინების სამხედრო კომიტეტის“ (CMRN) ხელმძღვანელად, რომელსაც ქვეყანა უნდა ემართა.

იგი განიხილებოდა როგორც პროფრანგული კურსის მომხრე და ფრთხილობდა, რომ არ გაეწყვიტა თავისი ქვეყნის ალიანსი მაროკოსთან. მან ვერ შეძლო მშვიდობის დამყარება პოლისარიოსთან (რომელმაც დადას დამხობაზე რეაგირება მოახდინა ცალმხრივი ცეცხლის შეწყვეტით, იმ დაშვებით, რომ მავრიტანიას კონფლიქტიდან მშვიდობიანად გამოსვლა მოუნდებოდა). მან ასევე ვერ მოაგვარა რასობრივი დაძაბულობა სამხრეთ მავრიტანიელ შავკანიანებსა და ჩრდილოელ არაბ მავრებს შორის და მკვეთრ დისკრიმინაციას ეწეოდა ამ უკანასკნელი ჯგუფის სასარგებლოდ, რომლის წევრიც თავად იყო. შედეგად, იგი სულ უფრო იზოლირებული გახდა რეჟიმსა და CMRN-ში. 1979 წლის 6 აპრილს, პოლკოვნიკების, აჰმედ ულდ ბუსეიფისა და მოჰამედ ხუნა ულდ ჰაიდალას მიერ განხორციელებულმა მეორე გადატრიალებამ მუსტაფა სიმბოლურ, ნომინალურ პრეზიდენტამდე დაიყვანა ჩანაცვლებულ ხუნტაში — 24-კაციან „ეროვნული გადარჩენის სამხედრო კომიტეტში“ (CMSN). 1979 წლის 3 ივნისს იგი პრეზიდენტის პოსტზე პოლკოვნიკმა მოჰამედ მაჰმუდ ულდ ლულიმ შეცვალა.

1981-დან 1984 წლამდე იგი დაპატიმრებული იყო, მოგვიანებით კი, 1992 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, დამოუკიდებელ კანდიდატად იყარა კენჭი და ხმების 2.9% მიიღო.

იგი მშვიდად გარდაიცვალა პარიზში 2012 წლის 18 დეკემბერს.

## იხილეთ აგრეთვე
*მავრიტანიის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:მავრიტანიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ტაჟინ მტევემი

**ტაჟინ მტევემი** () ― ტრადიციული ალჟირული კერძი, მზადდება როგორც დაკეპილი საქონლის ხორცის ბურთულების, ასევე ქათმის ან ცხვრის ხორცის ნაჭრებისგან, რომლებსაც უმატებენ ნიორს, მუხუდოსა და ნუშს. საწებელი კერძისთვის მზადდება გახეხილი ხახვითა და დიდი რაოდენობის ნივრით („მტევემი“ ნიშნავს „ნიორს“). კერძს ჩვეულებრივ ტაჟინის ჭურჭელში ხარშავენ. 

ალჟირული კერძების უმეტესობის მსგავსად, მას ხშირად თეთრ ან წითელ ცხარე საწებელთან ერთად მიირთმევენ.
## გალერეა

File:Mtewem.jpg|ტაჟინ მტევემი თეთრი საწებლით
File:mtewemsauce.jpg|მტევემი ტაჟინის ჭურჭელში 

## სქოლიო
კატეგორია:ალჟირული სამზარეულო
კატეგორია:აფრიკული სამზარეულო
კატეგორია:არაბული სამზარეულო
კატეგორია:ხორცის კერძები
კატეგორია:აღმოსავლური სამზარეულო
დომიტიენ ნდაიზიეი

**დომიტიენ ნდაიზიეი** (დ. 2 მაისი,1953) — ბურუნდიელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2003-2005 წლებში ბურუნდის მერვე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. როგორც „ბურუნდის დემოკრატიული ფრონტის“ წევრი, იგი მანამდე, 2001 წლიდან 2003 წლამდე, პრეზიდენტ პიერ ბუიოიას მმართველობისას, პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე მსახურობდა.

ამჟამად ნდაიზიე ხელმძღვანელობს პარტიას „ეროვნული შეკრება ცვლილებებისთვის“.

1994 წელს პრეზიდენტმა სიპრიენ ნტარიამირამ იგი ეროვნული დაზვერვის სამსახურის დირექტორად დანიშნა.

2004 წელს ნდაიზიემ პარლამენტს წარუდგინა კონსტიტუციის პროექტი, სანამ მას იმავე წლის ბოლოს რეფერენდუმზე ამომრჩევლებს შესთავაზებდნენ. ურთიერთობები ტუტსის ჯგუფთან დაძაბული იყო, რაც გამოიხატა მათ მიერ იმ საკანონმდებლო სესიის ბოიკოტირებაში, რომელსაც აღნიშნული წინადადება უნდა განეხილა. მომზადების ნაკლებობის გამო, კენჭისყრა 2004 წლის ნოემბრის ბოლოსთვის გადაიდო.

ბურუნდი კვლავ ცდილობს თავი დააღწიოს სამოქალაქო ომს, რომელიც 1993 წელს დაიწყო, როდესაც ჰუტუს მრავალრიცხოვანი უმრავლესობისგან შემდგარმა რამდენიმე ჯგუფმა იარაღი აიღო იმ მთავრობისა და არმიის წინააღმდეგ, რომელშიც მაშინ ტუტსის ელიტა დომინირებდა.

გარდამავალმა მთავრობამ დადო პირობა, რომ ორ ძირითად ეთნიკურ ჯგუფს შორის ძალაუფლებას უფრო თანაბრად გაანაწილებდა.

2006 წლის 21 აგვისტოს, ნდაიზიე ბუჟუმბურაში დააკავეს იმავე წლის დასაწყისში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში მისი სავარაუდო მონაწილეობის გამო. მის დაპატიმრებამდე სენატმა მას სენატორის იმუნიტეტი მოუხსნა. 19 დეკემბერს მან სასამართლოში უარყო მის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებები და განაცხადა, რომ მას „არასოდეს უოცნებია გადატრიალების მოწყობაზე, სინამდვილეში მე პოლიტიკას თავი დავანებე, რათა ბიზნესით დავკავებულიყავი და ჩემს ოჯახთან ერთად ვყოფილიყავი“. 2007 წლის 15 იანვარს იგი ყოფილ ვიცე-პრეზიდენტ ალფონს-მარი კადეგესთან და სამ სხვა ბრალდებულთან ერთად გამართლდა; ორ სხვას ხანგრძლივი პატიმრობა მიესაჯა.

2010 წლის საყოველთაო არჩევნების დროს, როგორც თავისი პარტიის წარმომადგენელი, იგი საპრეზიდენტო თანამდებობაზე იყრიდა კენჭს, თუმცა ყველა ოპოზიციურ პარტიასთან ერთად რბოლიდან გამოთიშვა გადაწყვიტა მას შემდეგ, რაც მათ მმართველი პარტია დაადანაშაულეს წინა მუნიციპალური არჩევნების გაყალბებაში.

მას შემდეგ, რაც 2015 წლის ბურუნდის არეულობის დროს ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი ზედი ფერუზი მოკლეს, ნდაიზიემ და სხვა ოპოზიციურმა პარტიებმა პრეზიდენტ პიერ ნკურუნზიზას მთავრობასთან მოლაპარაკებები შეწყვიტეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურუნდის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 1953
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბურუნდელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბურუნდის პრეზიდენტები
État criblé

მინი|État criblé-ს მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
**État criblé** (ლათ. **status cribrosum** — სიტყვა-სიტყვით: **დაცხრილული მდგომარეობა**) —  ფართო პერივასკულური (ვირშოუ-რობინის) სივრცეები თავის ტვინის ბაზალურ განგლიაში. ჩვეულებრივ, სიმპტომები არ აღინიშნება და მკურნალობას არ საჭიროებს, თუმცა, იშვიათად, კლინიკურად ვლინდება თავის ტკივილი, გულყრა, მაკროცეფალია, პარკინსონიზმი. დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევებით (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება). État criblé ხშირად ასოცირებულია აუტიზმის სპექტრის დაავადებებთან, CADASIL-თან, პარკინსონის დაავადებასთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* État criblé - Radiopaedia
* Fénelon G, Gray F, Wallays C, Poirier J, Guillard A. Parkinsonism and dilatation of the perivascular spaces (état criblé) of the striatum: a clinical, magnetic resonance imaging, and pathological study. Mov Disord. 1995 Nov;10(6):754-60. doi: 10.1002/mds.870100609. PMID: 8749995
* Marnet D, Noudel R, Peruzzi P, Bazin A, Bernard MH, Scherpereel B, Pluot M, Rousseaux P. Dilatation des espaces périvasculaires de Virchow-Robin (Lacunes de type III): corrélations radio-cliniques . Rev Neurol (Paris). 2007 May;163(5):561-71. French. doi: 10.1016/s0035-3787(07)90462-2. PMID: 17571024

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კასას-გრანდესის მუნიციპალიტეტი

**კასას-გრანდესის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11,815 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.6 %-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 3,759.17	კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1855 წლის 17 მარტს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კასას-გრანდესი. სახელი ეწოდა პაკიმეს არქეოლოგიური ზონის პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08013.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
კორონადო (ჩიუაუა)

**კორონადოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2,034 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 10.9 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,893.45 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1860 წლის 10 მაისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ვილია-კორონადო. სახელი ეწოდა ესტებან კორონადოს პატივსაცემად. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08014.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
კუსიუირიაჩის მუნიციპალიტეტი

**კუსიუირიაჩის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი ჩიუაუის შტატში, მექსიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5,099 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 5.8 %-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1,610.56 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 3.2 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ჩიუაუის შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 19 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კუსიუირიაჩი. სახელწოდებოდა მომდინარეობს ტარაუმარას სიტყვიდან *კუსიუირიაჩი* (*cusihuiriachi*). მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 08018.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები

## შენიშვნა
## ბიბლიოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩიუაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
სუბდურალური ემპიემა

მინი|სუბდურალური ემპიემა. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.
**სუბდურალური ემპიემა** — ცენტრალური ნერვული სისტემის ინფიცირებისას სუბდურალურ სივრცეში ჩირქის დაგროვება. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს გულყრას, ფოკალურ ნევროლოგიურ დეფიციტს, ცნობიერების უნებლიე დაქვეითებას, კომას. ჩირქის გავრცელება სუბდურალურ სივრცეში შეიძლება მოხდეს შუბლის წიაღიდან ან შემაერთებელი ვენებიდან. ჩვეულებრივ, დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების საფუძველზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება). მკურნალობა მოიცავს ჩირქგროვის ქირურგიულ ევაკუაციასა და ანტიბიოტიკოთერაპიას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Subdural empyema - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 659

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 659**, მიიღეს 1990 წლის 31 ივლისს, მოიხსენია თემასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუციები, ასევე განიხილა გენერალური მდივნის მოხსენება გაეროს დროებითი ძალების შესახებ ლიბანში (UNIFIL), რომელიც დამტკიცდა 426 (1978) რეზოლუციით. საბჭომ გადაწყვიტა UNIFIL-ის მანდატის გაგრძელება კიდევ ექვსი თვით - 1991 წლის 31 იანვრამდე.

შემდეგ საბჭომ ხელახლა ხაზი გაუსვა ძალების მანდატს და მოითხოვა გენერალურ მდივანს წარედგინა ანგარიში მიღწეულ პროგრესზე 425 (1978) და 426 (1978) რეზოლუციების განხორციელებასთან დაკავშირებით.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/659(1990))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-ლიბანის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ისრაელში
კატეგორია:1990 წელი ლიბანში
კატეგორია:არაბულ-ისრაელური სამშვიდობო პროცესი
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ
ლოტოკო

მინი|ლოტოკოს გამოხდის პროცესი სახლის პირობებში, გაჭრილი ზეთის კასრის გამოყენებით
**ლოტოკო** —  სახლის პირობებში გამოხდილი ალკოჰოლური სასმელი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან.

ლოტოკო, როგორც წესი, სიმინდისგან მზადდება, თუმცა ზოგჯერ სიმინდს მანიჰოტით ან ბანანით ცვლიან. სიმინდს ჭრიან და ადუღებენ, სანამ პიურის მსგავსი მასა არ გახდება. ამ მასას შემდეგ კიდევ ერთხელ ადუღებენ და ხდიან დაჭრილი ზეთის კასრების გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ ლოტოკო ოფიციალურად აკრძალულია ალკოჰოლის მაღალი შემცველობის (50%-ზე მეტი) გამო, მას ხშირად მაინც ამზადებენ და კონგოში „პეტროლს“ უწოდებენ.

ლოტოკოს მომზადება ძირითადად ქალი მწარმოებლებისთვის გარკვეულ ფინანსურ დამოუკიდებლობას უზრუნველყოფს.

## ჯანმრთელობის რისკი 
სიმინდის ღეროების ხისებრი ბირთვის გამო, ლოტოკოს მეთანოლის მაღალი შემცველობა აქვს, რაც ტოქსიკურია. მანიჰოტის ან ბანანისგან დამზადებული ლოტოკო იგივე რაოდენობის მეთანოლს არ შეიცავს.

ადგილობრივმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა შეშფოთება გამოთქვეს ამ სასმელის გამო. კინშასას თემებში ის 200-დან 300 ფრანკამდე ღირს, რაც სხვა ალკოჰოლთან შედარებით ძალიან იაფია. ასეთი დაბალი ფასი მის მავნე ზეგავლენას მიეწერება ჯანმრთელობაზე.
## სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
კატეგორია:დისტილირებული სპირტიანი სასმელები
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამზარეულო
კატეგორია:სასმელები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები ქვეყნების მიხედვით
ლიამინ ზერუალი

**ლიამინ ზერუალი** (; დ. 3 ივლისი 1941 — გ. 28 მარტი, 2026) — ალჟირელი პოლიტიკოსი, რომელიც ალჟირის მეექვსე პრეზიდენტი იყო 1994 წლის 31 იანვრიდან 1999 წლის 27 აპრილამდე.

## ბიოგრაფია
იგი დაიბადა ბატნაში და 1957 წელს, 16 წლის ასაკში, შეუერთდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ არმიას, რათა ებრძოლა ალჟირში საფრანგეთის მმართველობის წინააღმდეგ. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მან წვრთნა გაიარა კაიროში (ეგვიპტე), შემდეგ მოსკოვში (საბჭოთა კავშირი, 1965-1966 წლებში) და ბოლოს პარიზში. 1975 წელს იგი სათავეში ჩაუდგა სამხედრო სკოლას ბატნაში, ხოლო 1981 წელს — შერშელის სამხედრო აკადემიას. ამის შემდეგ, 1982 წელს, იგი დაინიშნა თამანრასეტის სამხედრო რეგიონის სარდლად, 1984 წელს — მესამე სამხედრო რეგიონის სარდლად მაროკოს საზღვარზე, ხოლო 1987 წელს — კონსტანტინის სამხედრო რეგიონის მეთაურად. 1988 წელს მან გენერლის წოდება მიიღო, ხოლო 1989 წელს სახმელეთო ჯარების უფროსი გახდა.

არმიის რეორგანიზაციის წინადადებებთან დაკავშირებით პრეზიდენტ შადლი ბენჯედიდთან უთანხმოების შემდეგ, მან 1989 წელს დატოვა ეროვნული სახალხო არმია (ANP) და მცირე ხნით რუმინეთში ელჩი გახდა. თუმცა, 1992 წლის იანვარში ბენჯედიდის იძულებითი გადადგომის შემდეგ, მისი კარიერული პერსპექტივები უფრო იმედისმომცემი გახდა. 1993 წლის ივლისში იგი თავდაცვის მინისტრი გახდა; 1994 წლის იანვარში იგი სახელმწიფო უმაღლესი საბჭოს ხელმძღვანელად დააწინაურეს. 1995 წლის ნოემბერში იგი არჩეულ იქნა პრეზიდენტად — თანამდებობაზე, რომელიც მომდევნო არჩევნებამდე ეკავა. მას ჰქონდა პოლიტიკური დიალოგის მომხრის რეპუტაცია და მხარს უჭერდა ალჟირის სამოქალაქო ომის ნაწილობრივ მოლაპარაკებების გზით გადაჭრას. 1994 წლის 25 დეკემბერს ზერუალმა უხალისოდ მისცა გატაცებულ Air France-ის 8969 რეისს ალჟირის ტერიტორიის დატოვების უფლება მას შემდეგ, რაც ოთხმა გამტაცებელმა 3 მშვიდობიანი მოქალაქე მოკლა, მათ შორის საფრანგეთის საელჩოს შეფ-მზარეული.

მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთები ზერუალს 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობისკენ მოუწოდებდნენ, 2009 წლის 14 იანვარს გამოქვეყნებულ განცხადებაში მან თქვა, რომ კენჭს არ იყრიდა; ამასთანავე, მან აღნიშნა, რომ პრეზიდენტ აბდელაზიზ ბუტეფლიკას მიერ მესამე ვადით კენჭისყრა დემოკრატიის ინტერესებში არ შედიოდა.

ზერუალმა ასევე უარი თქვა 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობაზე. 2019 წელს ზერუალმა განაცხადა, რომ მან უარით უპასუხა დაზვერვისა და უსაფრთხოების დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელის, მოჰამედ მედიენის თხოვნას, სათავეში ჩასდგომოდა გარდამავალ მთავრობას პრეზიდენტ ბუტეფლიკას გადადგომის შემდეგ.

## ჯილდოები
### ეროვნული ჯილდო
*  ეროვნული ღირსების ორდენის დიდოსტატი

## რესურსები ინტერნეტში
*MEDEA: Liamine Zeroual
*

## იხილეთ აგრეთვე
* ალჟირის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*MEDEA: Liamine Zeroual
*

## სქოლიო
კატეგორია:ალჟირის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1941
იაგუბ მამადოვი (პოლიტიკოსი)

**იაგუბ ჯავად ოღლუ მამედოვი** (), ასევე ცნობილ როგორც **იაგუბ მამადოვი**. ( დ.3 მარტი, 1941) — აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი, 1992 წლის 6 მარტიდან 14 მაისამდე და 18-დან 19 მაისამდე. ამჟამად მამედოვი ოპოზიციური პოლიტიკოსი, პროფესორი და მეცნიერია.

## ადრეული ცხოვრება
მამედოვი დაიბადა 1941 წლის 3 მარტს, გადაბეის რაიონის სოფელ ალნაბათში. მან დაამთავრა აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის ფაკულტეტი. მამედოვი აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორია და 1966 წლიდან კითხულობს ლექციებს პათოფიზიოლოგიაზე. მისი სამეცნიერო კვლევა მოიცავს ლიმფოლოგიის ფუნდამენტური პრობლემების შესწავლას. მამედოვს 370 სამეცნიერო პუბლიკაცია აქვს გამოქვეყნებული.

## პოლიტიკური კარიერა
აზერბაიჯანში პოლიტიკური არეულობის ფონზე, აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის მაშინდელი რექტორი, იაგუბ მამედოვი, 5 მარტს  პარლამენტის რიგგარეშე სხდომაზე, რომელიც ეხებოდა ხოჯალის მასობრივ მკვლელობას აზერბაიჯანელი მშვიდობიანი მოქალაქეების მიმართ, აირჩიეს აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ, მას შემდეგ, რაც პარლამენტის თავმჯდომარემ, ელმირა გაფაროვამ, თანამდებობა დატოვა. 6 მარტს პრეზიდენტი აიაზ მიუტალიბოვი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და იმდროინდელი აზერბაიჯანის კონსტიტუციის თანახმად, ახალ არჩევნებამდე პრეზიდენტის მოვალეობას პარლამენტის თავმჯდომარე იაგუბ მამადოვი ასრულებდა. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებისას მამედოვი თეირანში შეხვდა სომხეთის მაშინდელ პრეზიდენტს .ლევონ ტერ-პეტროსიანს, ირანის შუამავლობით სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყების მიზნით. 8 მაისს, როდესაც ტერ-პეტროსიანსა და მამადოვს შორის თეირანის კომუნიკეს ხელი მოეწერა, სომხურმა ძალებმა შუშა  აიღეს. ინტერვიუებში მამადოვი ყოველთვის უარს ამბობდა შუშას დაკარგვაზე რაიმე პასუხისმგებლობის აღებაზე. 

14 მაისს, პარლამენტმა მას ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტის პასუხისმგებლობა მოუხსნა და ხელისუფლებაში დაბრუნდა ყოფილი პრეზიდენტი მუტალიბოვი, თუმცა 15 მაისს აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის მეთაურობით შეიარაღებული აჯანყების შედეგად იგი თანამდებობიდან გადააყენეს. იაკუბ მამედოვმა პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან 1992 წლის 18 მაისს გადადგა და მისი ადგილი ისა გამბარმა დაიკავა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Page de Yaqub Məmmədov sur le site de l'Académie nationale des sciences d'Azerbaïdjan (en anglais)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანის პრეზიდენტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი აკადემიკოსები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარეები
ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია

[მინი|ჰეპატური ენცეფალოპათიის მქონე პაციენტის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება [FLAIR რეჟიმში. აღინიშნება პათოლოგიური უბნები კუდიან ბირთვში, ჩენჩოში, გამჭვირვალე სფეროში, კუნძულსა და სარტყლისებრ ხვეულში.]]
**ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია** (ასევე ცნობილი, როგორც **ჰეპატური ენცეფალოპათია**, **პორტოსისტემური ენცეფალოპათია**, **მწვავე ჰიპერამონემიური ენცეფალოპათია** ან **ღვიძლისმიერი კომა**) —  ნერვული სისტემის პათოლოგიური მდგომარეობა, გამოწვეული ღვიძლის უკმარისობითა და პორტული ჰიპერტენზიით, რის შედეგადაც თავის ტვინში გროვდება ამიაკი. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს ძილ-ღვიძილის ციკლის შებრუნებას (ძილიანობა დღის განმავლობაში, სიფხიზლე ღამისას), მეხსიერების, მხედველობისა და კოორდინაციის დარღვევებს, ქცევით ცვლილებებს, გულყრასა და კომას. ღვიძლისმიერ ენცეფალოპათიაში გამოიყოფა 5 სტადია 0-დან 4-მდე, შესაბამისად, სიმძიმის მატებით, რომელთაგან 0-სას არ ვლინდება ფიზიოლოგიური ცვლილებები, ხოლო მე-4 სტადიისას აღინიშნება კომა. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება პათოლოგიური ცვლილებები თავის ტვინის სხვადასხვა მიდამოში: კუდიან ბირთვში, მკრთალ სფეროში, ჩენჩოში, შუა ტვინის წინა ნაწილში, კუნძულში, სარტყლისებრ ხვეულში, თალამუსში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hepatic encephalopathy - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
მეთანოლით მოწამვლა

[მინი|მეთანოლით მოწამვლა. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება [FLAIR რეჟიმში. აღინიშნება ორმხრივი პათოლოგიური კერა ჩენჩოში.]]
**მეთანოლით მოწამვლა** — თავის ტვინის მწვავე ტოქსიკური ლეიკოენცეფალოპათიის ერთ-ერთი მიზეზი. მეთანოლი გვხვდება ისეთ ყოველდღიურად გამოყენებად პროდუქტებში, როგორიცაა სუნამო, მანქანის საწვავი, ანტიფრიზი და ა.შ. მეთანოლით მოწამვლისას აღინიშნება მხედველობის დარღვევა (მეთანოლით გამოწვეული ოპტიკური ნეიროპათია), კუჭ-ნაწლავის დაზიანების სიმპტომები, პარკინსონის დაავადებისათვის დამახასიათებელი მოძრაობის დარღვევები, გულყრა, კომა. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება ორმხრივი პათოლოგიური კერა ჩენჩოში, ზოგჯერ - მკრთალი სფეროს შიგნითა ნაწილში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Methanol poisoning - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ჰემანგიობლასტომა

[მინი|ნათხემის ჰემანგიობლასტომა. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.]]
**ჰემანგიობლასტომა** — ცენტრალური ნერვული სისტემის კეთილთვისებიანი სისხლძარღვოვანი სიმსივნე. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს თირკმელებში, ღვიძლსა და პანკრეასში. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, გულისრევას, ღებინებას, გულყრას, კოორდინაციის დარღვევას, პოლიციტემიას. ჰემანგიობლასტომა წარმოიქმნება ჰემანგიობლასტური, ანუ სისხლის უჯრედებისა და ენდოთელიოციტების წინამორბედი უჯრედებისგან. ისინი უმეტესად არის ნათხემის კარგად შემოსაზღვრული პათოლოგიური წარმონაქმნები კისტური ნაწილით, თუმცა, ასევე შეიძლება შეგვხვდეს ზურგის ტვინში, რაშის კუდში, ტვინის ღეროსა და ბადურაში. გენეტიკური წარმომავლობის მიხედვით, ჰემანგიობლასტომა შეიძლება იყოს სპორადული (კონკრეტული გამომწვევი მემკვიდრეობითი გენი უცნობია) ან ფონ-ჰიპელ-ლინდაუს დაავადების გამომწვევი VHL გენის მუტაციით გამოწვეული (თანდაყოლილი). ამ უკანასკნელის (VHL) დროს უმეტესად აღინიშნება მრავლობითი ჰემანგიობლასტომები ნათხემსა და ზურგის ტვინში. საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია სიმსივნის ქირურგიული რეზექია, თუმცა, ფონ-ჰიპელ-ლინდაუს დაავადების შემთხვევაში, რეზექციის შემდეგ არსებობს რეციდივის მაღალი რისკი სპორადულთან შედარებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hemangioblastoma (central nervous system) - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
თავის ტვინის მალარია

მინი|თავის ტვინის მალარია. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება DWI რეჟიმში. აღინიშნება ინფარქტის კერა კორძიანი სხეულის სპლენიუმის (მორგვის) მიდამოში.
**თავის ტვინის მალარია** — მალარიული ინფექციის ქალასშიგა გართულება, რომელიც ვითარდება ინფიცირებულების 2%-ში. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, გულყრას, გულისრევას, ღებინებას, ცნობიერების დათრგუნვას, ზურგის ტკივილს. ცერებრალური მალარიისას თავის ტვინში ვითარდება პეტექიური სისხლჩაქცევები, რაც გამოწვეულია კაპილარებისა და მცირე კალიბრის ვენების დახშობით პლაზმოდიუმით-ინფიცირებული ერითროციტებით. კოპიუტერულ ტომოგრაფიასა და მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება იშემიის კერები თეთრ ნივთიერებაში ღრმად, ქერქში, ბაზალურ განგლიაში, თალამუსში, ნათხემსა და კორძიან სხეულში (ზოგჯერ მხოლოდ მის უკანა ნაწილში - მორგვში). მკურნალობა მოიცავს როგორც ანტიპარაზიტულ მედიკამენტებს, ასევე სიმპტომების მართვას (მაგ. ანტიკონვულსანტები).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cerebral malaria - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
მეტრონიდაზოლით მოწამვლა

[მინი|მეტრონიდაზოლის ქრონიკული მომხმარებლის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება [FLAIR რეჟიმში. აღინიშნება პათოლოგიური კერა ნათხემის დაკბილულ ბირთვებში.]]
**მეტრონიდაზოლით მოწამვლა** იწვევს ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანებასა და პათოლოგიურ გამოვლინებებს პაციენტებში, რომლებიც იღებენ მეტრონიდაზოლს ბაქტერიული ან/და პარაზიტული ინფექციების სამკურნალოდ. უმეტესად ზიანდება ნათხემი და, შესაბამისად, ვითარდება წონასწორობის დარღვევები. სიმპტომები ასევე მოიცავს  ცნობიერების დათრგუნვას, გულყრას, დიზართრიას (მეტყველების გაძნელება), თვალის მოძრაობის დარღვევებს, ჰემიპარეზს (სისუსტე სხეულის ერთ მხარეს). მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე უმეტესად (93-100%) აღინიშნება ორმხრივი პათოლოგიური კერა ნათხემში, ძირითადად - დაკბილულ ბირთვში. ასევე შეიძლება დაზიანდეს კორძიანი სხეული, შუა ტვინი, ხიდი, მოგრძო ტვინი. ჩვეულებრივ, მეტრონიდაზოლის შეწყვეტის შემდეგ სიმპტომები ქრება, თუმცა, იშვიათად (3%) ვითარდება ქრონიკული კოგნიტური დარღვევები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Metronidazole induced central nervous system toxicity - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კრეიტცფელდტ-იაკობის დაავადება

მინი|კრეიტცფელდტ-იაკობის დაავადების მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება. აღინიშნება პათოლოგიური კერები ორმხრივად ქერქში, თალამუსში, ზოლიან სხეულში.
**კრეიტცფელდტ-იაკობის დაავადება** (ასევე ცნობილი, როგორც **ქვემწვავე ღრუბლისებრი ენცეფალოპათია**) — ფატალური ნეიროდეგენერაციული დაავადება, გამოწვეული პრიონებით - პათოლოგიური სტრუქტურის მქონე ცილებით. პრიონები "მრავლდება" ახლომდებარე ცილების სტრუქტურის ცვლილებით, რის შედეგადაც ისინი გროვდება ნეირონების გარშემო და იწვევს მათ სიკვდილს. კრეიტცფელდტ-იაკობის დაავადება შეიძლება იყოს თანდაყოლილი (მე-20 ქრომოსომის PRNP გენის მუტაციით გამოწვეული), სპორადული (კონკრეტული გამომწვევი მემკვიდრეობითი გენი უცნობია), შეძენილი (პრიონებით დაინფიცირებული ქსოვილის გადანერგვის ან დაინფიცირებული ძროხის ხორცის მიღების შედეგად). კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს დემენციას, ფსიქიატრიულ დარღვევებს, მხედველობით ჰალუცინაციებს, წონასწორობისა და მოძრაობის დარღვევებს. დაავადება უმეტესად ფატალურად სრულდება პირველი კლინიკური გამოვლინებებიდან 1 წლის განმავლობაში. მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება პათოლოგიური კერები თავის ტვინის ქერქში, ზოლიან სხეულსა (კუდიანი ბირთვი, ჩენჩო) და თალამუსში. არ არსებობს ეფექტური მკურნალობის მეთოდი - გამოიყენება მხოლოდ სიმპტომური თერაპია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Creutzfeldt-Jakob disease - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
დენდი-უოკერის მალფორმაცია

მინი|დენდი-უოკერის მალფორმაციის მქონე პაციენტის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში. აღინიშნება ნათხემისა და ხიდის ჰიპოპლაზია, ისევე, როგორც მეოთხე პარკუჭის კისტური გაფართოება და დიდი ზომის უკანა ფოსო.
**დენდი-უოკერის მალფორმაცია** (ინგ. **DWM** - **D**andy-**W**alker **m**alformation. ასევე ცნობილი, როგორც **დენდი-უოკერის სინდრომი**) — ცენტრალური ნერვული სისტემის თანდაყოლილი სტრუქტურული მალფორმაცია. რადიოლოგიურ კვლევებზე (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კომპიუტერული ტომოგრაფია) აღინიშნება ნათხემის ჭიის ჰიპოპლაზია, მეოთხე პარკუჭის კისტური გაფართოება და დიდი ზომის უკანა ფოსო. სიმპტომები უმეტესად ვლინდება სიცოცხლის პირველ წელს და მოიცავს თავის ტკივილს, გულისრევას, ღებინებას, გულყრას. გამომწვევ მიზეზად მიიჩნევა გენეტიკური და გარემო-ფაქტორები (ჩანასახის ინფიცირება ტერატოგენებით). ცოცხლადშობილების სიკვდილიანობა შეადგენს 70%-ს. მკურნალობა მოიცავს ჰიდროცეფალიისა და, შესაბამისად, მომატებული ქალასშიგა წნევის კონტროლს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dandy-Walker malformation - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
გადოლინიუმით მოწამვლა

მინი|გადოლინიუმის დაგროვება ნათხემის დაკბილულ ბირთვში. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში.
**გადოლინიუმით მოწამვლის** შედეგად ზიანდება სხვადასხვა ორგანოთა სისტემები, მათ შორის: ცენტრალური ნერვული სისტემა, ძვლოვანი სისტემა, შარდ-სასქესო სისტემა და კანი. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს კოგნიტურ დარღვევას, ძვლებისა და კანის ტკივილს, დაბუჟებას, თავის ტკივილს, ატაქსიას. თავის ტვინში გადოლინიუმი უმეტესად გროვდება დაკბილულ ბირთვსა და გამჭვირვალე სფეროში, რა უბნებშიც მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებაზე აღინიშნება პათოლოგიური კერები. მკურნალობა მოიცავს გადოლინიუმის შემცველი ნაერთების (მაგ. რადიოლოგიური კვლევებისას გამოყენებული კონტრასტი) მიცემის შეწყვეტას, სიმპტომურ თერაპიასა და ზოგიერთ შემთხვევაში - ქელატურ თერაპიას, რა დროსაც გამოიყენება იონური აგენტები, რომლებიც იერთებს მეტალებს (მაგ. გადოლინიუმს).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Domingo, J.L., Semelka, R.C. Gadolinium toxicity: mechanisms, clinical manifestations, and nanoparticle role. *Arch Toxicol* **99**, 3897–3916 (2025). 
* Rogosnitzky M, Branch S. Gadolinium-based contrast agent toxicity: a review of known and proposed mechanisms. Biometals. 2016 Jun;29(3):365-76. doi: 10.1007/s10534-016-9931-7. Epub 2016 Apr 6. PMID: 27053146; PMCID: PMC4879157
კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები