open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იზოლაცია

**იზოლაცია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* იზოლაცია — ორგანიზმთა ერთმანეთისგან გამიჯვნა
* იზოლაცია — ელექტრული კონტაქტის წარმოქმნს აცილების საშუალება
ელისა

thumb|ელისა
**ელისა** (**ელისა ტოფოლი**, იტალ. Elisa Toffoli. 19 დეკემბერი, 1977. მონფალკონე, იტალია) — იტალიელი მომღერალი და სოლო შემსრულებელი. წერს და ასრულებს სიმღერებს რამდენიმე ჟანრში. მათ შორისაა როკი, ბლუზი, სოული და ემბიენტი. იგი ერთადერთი პოპულარული იტალიელი მომღერალია, რომელიც წერს და იწერს სიმღერებს ინგლისურ ენაზე.

## ვიდეოგრაფია 
*1997 - Sleeping in your hand (#5 Italy) - Pipes & flowers
*1997 - Labyrinth (#**1** Italy) - Pipes & flowers
*1998 - A feast for me (#11 Italy) - Pipes & flowers
*1998 - Mr Want (#21 Italy) - Pipes & flowers
*1998 - So delicate so pure - Pipes & flowers
*1998 - Cure me (#24 Italy) - Pipes & flowers
*1999 - Gift (#7 Italy) - Asile's world
*2000 - Happyness is home (#19 Italy) - Asile's world
*2000 - Asile's world (#25 Italy) - Asile's world
*2001 - Luce (tramonti a nord-est) (#**1** Italy) - Asile's world
*2001 - Heaven out of hell (#**1** Italy) - Then comes the sun
*2002 - Rainbow (#5 Italy) - Then comes the sun
*2002 - Time (#42 Italy) - Then comes the sun
*2002 - Fever - Then comes the sun
*2002 - Dancing (#7 Italy) - Then comes the sun
*2002 - Come speak to me - Elisa
*2002 - Hablame - Elisa
*2002 - Heaven - Elisa
*2003 - Almeno tu nell'universo (#**1** Italy) - Lotus
*2003 - Broken (#**1** Italy) - Lotus
*2004 - Electricity (#33 Italy) - Lotus
*2004 - Together (#7 Italy) - Pearl days
*2004 - The waves (#39 Italy) - Pearl days
*2005 - Una poesia anche per te (#**1** Italy) - Pearl days
*2005 - Swan (#3 Italy)
*2006 - Teach me again (#**1** Italy)
*2006 - Gli ostacoli del cuore (#**1** Italy) - Soundtrack '96-'06
*2007 - Eppure sentire (un senso di te) (#2 Italy) - Soundtrak '96-'06
*2007 - Stay (#4 Italy) - Soundtrack '96-'06/Caterpillar
*2007 - Qualcosa che non c'è (#17 Italy) - Soundtrack '96-'06/Soundtrack live'96-'06
*2007 - Dancing - TBA

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:იტალიელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)

**შტუტგარტი** — საფეხბურთო კლუბი გერმანიის ქალაქ შტუტგარტიდან.

## ტიტულები 
thumb|left|350px|შტუტგარტის რეიტინგი 1964-2007 წლებში
* **გერმანიის ჩემპიონი: 5 **
**  1950, 1952, 1984, 1992, 2007
* **გერმანიის თასი: 3 **
**  1954, 1958, 1997
* **გერმანიის სუპერ  თასი: 1 **
**  1992
* **ინტერტოტოს თასი: 2  **
** 2000, 2002

მინიატიურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*  **ოფიციალური საიტი **

კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:შტუტგარტი
კატეგორია:შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)
MTV Select

[201px|thumb|[ვიჯეი კიკი ბერგი ესაუბრება მაყურებელს საქართველოდან]]

**MTV Select** (MTV აირჩიე) — ინტერაქტიული სატელევიზიო პროგრამა, რომელიც სამუშაო დღებში, საღამოობით ΜΤV-ის არხის საშუალებით მთელს ევროპაში გადაიცემოდა. თავდაპირველად არსებობდა **MTV Select**-ის ოთხი ვერსია: გერმანული, იტალიური, გაერთიანებული სამეფოს და პან-ევროპული. შემდეგ, არსებულ გადაცემებს დაემატა პოლონური, რუმინული და ესპანური ვარიანტები, თუმცა მოგვიანებით MTV-ის ხელმძღვანელობამ ეს გადაცემები შემცირა და საეთერო ბადეში ამერიკული TRL-ის ევროპულ ვერსიებს დაუთმო. TRL გაერთიანებული სამეფო და TRL პოლონეთი, საბოლოოდ მაინც მოიხსნა ეთერიდან, რადგან მათ ვერ მოიპოვეს ისეთი რეიტინგი, როგორიც **MTV Select**-ს ჰქონდა.

2000 წელს **MTV Select**-ის MTV იაპონიის არხზე გამოჩნდა, თუმცა მალევე მისი ჩანაცვლება მოხდა.

დღეს, MTV-ის ევროპული არხების უმეტესობას არ გააჩნია ცოცხალ ეთერზე დაფუძნებული ინტერაქტიული request-შოუები. გამონაკლისია, ამ მხრივ, MTV იტალია და MTV რუმინეთი, რომელთაც TRL-ის ლოკალური ვერსიები აქვთ და ბრიტანული ვერსიისგან განსხვავებით, წარმატებითაც სარგებლობენ.

კატეგორია:MTV
იზუბრი

**იზუბრი** (Cervus elaphus xanthopygus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახის. კეთილშობილი ირმის ქვესახეობა. მისი სხეულის სიგრძეა 220-250 სმ, წონა — 170-250 კგ. ზაფხულობით მოწითალო შეფერილობა აქვს, ზამთრობით მოყვითალო-რუხია. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში (ჩრდილოეთი ჩინეთი, კორეა; აღმოსავლეთ ციმბირსა და შორეულ აღმოსავლეთში). გვხვდება როგორც ბარში, ისე მთაში. მაკეობა 8,5 თვემდე გრძელდება. სარეწაო ცხოველია. იყენებენ ხორცს, ტყავს, რქას. იზუბრის ახალგაზრდა რქებისაგან, რომელსაც პანტებს ეძახიან და ცოცხალ ცხოველს აჭრიან, ამზადებენ სამკურნალო პრეპარატს — პანტოკრინს.

## რესურსები ინტერნეტში
*იზუბრი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ირმისებრნი
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
იისებრნი

**იისებრნი** (Violaceae) — ორლებნიან ფურცლებგანცალკევებულ მცენარეთა ოჯახი. უმეტესად ბალახები, ზოგჯერ ბუჩქები, ხეები (ტროპიკებში) და ლიანებია. 

ცნობილია 900-მდე სახეობა (22 გვარის). გავრცელებულია ტროპიკებსა და ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში მხოლოდ ერთი გვარია — ია; გვხვდება მისი ეთერზეთოვანი, სამკურნალო და დეკორატიული სახეობები.

## ლიტერატურა
*
ივრის ზეგანი

**ივრის ზეგანი** (აგრეთვე ცნობილია როგორც **გარე კახეთის ზეგანი**) — ზეგანი აღმოსავლეთ საქართველოში, მტკვარ-ალაზნის შუამდინარეთში. გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 170 კმ-ზე, მაქსიმალური სიგანე 50-60 კმ. იგი შეადგენს აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის იმ ეგრეთ წოდებული „მესამეული ზეგნის“ ნაწილს, რომლის მნიშვნელოვანი სხვა ნაწილები აზერბაიჯანში შედის.

ივრის ზეგნის ფაუნა შედგება აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის სტეპებისა და ნახევრად უდაბნოების ფაუნის წარმომადგენელთაგან. ძუძუმწოვართა შორის არის აფთარი, ქურციკი, მგელი და მურა დათვი; ფრინველთაგან სავათი, მრავალი მტაცებელი ფრინველი, ტუგაის ტიპის ტყეებში მობინადრე ხოხობი და დურაჯი; ბევრია ქვეწარმავალი, რომელთა შორის შხამიანი გველების რამდენიმე სახეობაც არის. ამ მხრივ აღსანიშნავია გიურზა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ზეგნები
იისფერი ფარიანა

**იისფერი ფარიანა**  (), მწუწნავი მწერი კოქციდების ქვერიგისა. საქართველოში ძლიერ აზიანებს კურკოვან და თესლოვან ხეხილს. დედალი იისფერი ფარიანას სხეული სიგრძეა 1-2 მმ, იისფერია, მონაცისფრო-მოთეთრო ფარით დაფარული. მამალი ფრთიანია, მოგრძო ფარი აქვს. ნაყოფზე ფარიანას კვების ადგილას, წითელი მრგვალი ლაქები ჩნდება. წლის განმავლობაში 2-3 თაობა ვითარდება. განაყოფიერებული დედალი გამოიზამთრებს და გაზაფხულზე 20-60 კვერცხს დებს. პირველი თაობის მატლები აპრილში იჩეკება, მეორე თაობისა — ივლის-აგვისტოში. მატლები ემაგრებიან დედალს ფარის გარშემო და მჭიდრო კოლონიებს ქმნიან; ხეხილის ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში მთლიანად ფარავს მცენარის ტოტებსა და შტამბს. მეორე თაობის მატლები ნაყოფზეც გადადიან. იისფერი ფარიანა ასუსტებს, ახმობს ტოტებსა და თვით მცენარესაც. ამ მავნებლის მოსასპოპად მცენარეს ასხურებენ პესტიციდებს, იყენებენ ბრძოლის ბიოლიგიურ მეთოდსაც.

## ლიტერატურა
* *ჰაჯიბეილი ზ.*, ქსე, ტ.5, გვ. 104, თბ., 1980

კატეგორია:ნახევრადხეშეშფრთიანები
იკაროსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გრდემლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* იკაროსი — ძვ. ბერძნულ მითოლოგიაში დედალოსის ვაჟიშვილი
* იკაროსი — მცირე ცთომილი
იკეია-სეკის კომეტა

მინი|250პქ|იკეია-სეკის კომეტა, 1965 წლის ფოტო
**იკეია-სეკის კომეტა**, ( (C/1965 S1)) — კომეტა, რომელიც 1965 წლის 18 სექტემბერს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს იაპონელმა დამკვირვებლებმა კაორუ იკეიამ და სეკი ცუტომუმ. აღნიშნულ დღეს იგი წარმოადგენდა მე-8 ვარსკვლავიერი სიდიდის დიფეზურ ობიექტს. გაიარა თითქმის პარაბოლურ ორბიტაზე. ეკუთვნის მცირე პერიჰელიუმის მანძილის მქონე კომეტებს; იკეია-სეკის კომეტამ 1965 წლის 21 ოქტომბერს გაიარა მზის გვირგვინში, ზედაპირიდან 500,000 კმ მანძილზე. მზის სიახლოვისას დღისითაც მოჩანდა, პერიჰელიუმში გავლის შემდეგ კი გათენებისას ჩანდა საკმაოდ ბრწყინვალე ობიექტის სახით და ჰქონდა ათეულობით გრადუსის სიგრძის კუდი. სპექტრი მდიდარი იყო ლითონთა გამოსხივების ხაზებით და ჰგავდა მეტეორთა სპექტრს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Gary W. Kronk's Cometography - C/1965 S1 (Ikeya-Seki) 
* Brightest comets seen since 1935 

კატეგორია:კომეტები
კატეგორია:1965 წელს აღმოჩენილი ასტრონომიული ობიექტები
კატეგორია:მეცნიერება და ტექნოლოგიები იაპონიაში
იკებანა

thumb|იკებანა სოფუ
**იკებანა** (, აგრეთვე いけばな, სიტყვასიტყვით „ცოცხალი ყვავილი“) — ყვავილების დაწყობის იაპონური ხელოვნება. იგი ხელოვნების ფორმაა, რომელშიც ბუნება და ადამიანი, მისი ხასიათი ერწყმის ერთმანეთს. იმ აზრის საწინააღმდეგოდ, რომ მცენარეთა სილამაზე მხოლოდ მათ მრავალფეროვან ყვავილებშია, იკებანა ხაზს უსვამს მათ სხვა დეტალებს, როგორიცაა ღერო, ფოთლები და მათი ფორმა. მიუხედავად იმისა, რომ იკებანა შემოქმედებითი ხასიათისაა, მას გარკვეული წესები აქვს. ძირითადი წესია ის, რომ მისი შემადგენელი ყველა ელემენტი ორგანული უნდა იყოს, იქნება ეს ტოტები, ფოთლები, ბალახი თუ ყვავილები. ასევე, კომპოზიცია უნდა შეიცავდეს ყვავილების მინიმალურ რაოდენობას ღეროებსა და ფოთლებს შორის. ეს იაპონური ხელოვნების ნიმუშები ეყრდნობა სამკუთხედს, რომელიც 3 ტოტითაა გამოსახული. ითვლება, რომ ისინი გამოსახავენ ზეცას, მიწას და ადამიანს. ხოლო ზოგი თვლის, რომ ისინი მზის, მთვარის, სიყვარულისა და მიწის გამომსახველია. კონტეინერიც ერთ-ერთი უმთავრესი ნაწილია კომპოზიციისა და ამიტომ ბევრ სხვადასხვაგვარი სტილის ქოთნებს იყენებენ თავიანთი შემოქმედებისათვის.

## წარმოშობა 
იკებანას ისტორია დაახლოებით 500 წლის წინ დაიწყო. მისი უძველესი სკოლა იყო იკენობო, რომლის წარმოშობაც დაკავშირებულია როკაკუდოს ტაძრის ერთ-ერთ მღვდელთან. იგი ძალიან გაწაფული იყო ყვავილების ხელოვნებაში, და ტბასთან ახლოს ცხოვრობდა (ტბა-იკენობო).

როკაკუდოს ტაძარი 587 წელს იქნა აშენებული, პრინც შოტოკუს მიერ. არსებობს თქმულება, რომ პრინცი ეძებდა მასალას შიტენოს ტაძრის ასაშენებლად. ერთ დღეს იგი საბანაოდ წავიდა და თავისი ბუდისტური ამულეტი ხეზე დაკიდა. როდესაც დაბრუნდა, ვერაფრით შეძლო მისი ჩამოხსნა. იმავე ღამეს, პრინცსს ბუდა დაესიზმრა, რომელმაც სწორედ იმ კედართან მიუთითა ტაძრის აშენება.

იკებანაზე ვარჯიშისას აუცილებელია სიჩუმე. ეს არის დრო, როცა ხალხი ეჩვევა ბუნების იმ ნაწილის პატივისცემას, აღქმას, რომელსაც თავისი დაკავებული სიცოცხლის განმავლობაში ვერც კი ამჩნევს. ადამიანი ხდება უფრო მომთმენი და სწავლობს სილამაზის დანახვას ხელოვნების ყველა ფორმაში. ეს ასევე არის დრო, როცა ადამიანი გრძნობს ბუნებასთან სიახლოვეს და ადუნებს, ასვენებს გონებას, სხეულსა და სულს.

## ევოლუცია 
XV საუკუნის დასაწყისში იკებანა იმდენად გავრცელდა, რომ ხელმისაწვდომი გახდა არა მხოლოდ მდიდრებისთვის, არამედ ჩვეულებრივი ხალხისთვისაც. თავიდან იგი ძალიან მარტივი იყო და მხოლოდ რამდენიმე ყვავილს და მარადმწვანე ტოტს შეიცავდა. მის პირველ ფორმას Kuge ეწოდება. დროთა განმავლობაში იკებანა განვითარდა. იგი გახდა ერთ-ერთი უმთავრესი ნაწილი ფესტივალებში და გამოფენები რეგულარულად ტარდებოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:იაპონური კულტურა
იკვის წმინდა გიორგის ეკლესია

thumb|250px|იკვის მონასტერი
**იკვის მონასტერი** — XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი  მდინარე შაბწყალას (თეძმის შენაკდი) ხეობაში,  შიდა ქართლის მხარეში კასპის მუნიციპალიტეტში. თვით სოფელი იკვი აღარ არსებობს, მოსახლეობა გადასახლდა სამგორში. სამხრეთ-დასავლეთის თაღის ქვეშ, ნიშის მარცხნივ ფილაზე აყვავებული ჯვრის რელიეფური გამოსახულება და ასომთავრული წარწერაა, რომელშიც ნახსენებია ქტიტორი მამამთავარი არსენი. წარწერის პალეოგრაფიული და ნაგებობის სტილისტური ანალიზით ეკლესია თარიღდება XI საუკუნის I ნახევრით. 1939–1940 წლებში ეკლესიაზე სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობდა. რესტავრაციისას აღადგინეს ფასადები და გუმბათის ყელი, ნაგებობას სამხრეთით შეუქმნეს სუბსტრუქცია, ჩრდილოეთით მთის ფერდობი კედლით გაამაგრეს.

გეგმით წაგრძელებული ჯვრის ტიპის გუმბათოვანი ტაძარი ნაგებია სუფთად გათლილი კვადრებით. აღმოსავლეთი ნაწილში არის სამკვეთლო და სადიაკვნე. გუმბათის ყელის დასაყრდნობად აფრებია გამოყენებული. ინტერიერში ნათლად იკითხება ჯვრის ფორმა, რადგან სადიაკვნე და სამკვეთლო არ ერწყმის შიგა სივრცეს; ისინი დაბალი, ვიწრო გასასვლელებით უკავშირდება ძირითად მოცულობას. ტაძრის გეგმა ნათლად მჟღავნდება გარე მასებშიც ოთხივე ფასადი შემკულია ორმაგლილვიანი თაღედის სისტემით. ტაძარს აქვს ფართო მოჩუქურთმებული საპირეებითა და ტიმპანებით შემკული ორი შესასვლელი. ინტერიერში შემორჩენილი მოხატულობის ფრაგმენტები XI საუკუნეს მიეკუთვნება.

ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
იკვლივი

**იკვლივი** — მთა აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარეში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს საბადურის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1766 მ, აგებულია ნეოგენური ქვიშაქვებით, თიხებით, კონგლომერატებით, შემოსილია მეორეული სუბალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)

thumb|right|320px|ვერდერის რეიტინგი 1964-2007 წლებში
**ვერდერი** () — გერმანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბრემენიდან. გერმანიის ოთხგზის ჩემპიონი და შვიდგზის ვიცე-ჩემპიონი, გერმანიის თასის ექვსგზის მფლობელი და ოთხგზის ფინალისტი, გერმანიის სუპერთასის სამგზის მფლობელი და ფინალისტი (1991), ევროპის თასების მფლობელთა თასის მფლობელი.

## ისტორია 
კლუბი ჩამოყალიბდა 1899 წლის 4 თებერვალს. რეგიონულ დონეზე თასის მოპოვებისა და სხვადასხვა წარმატებების შემდეგ, კლუბის პირველ დიდ წარმატებად 1961 წლის გერმანიის თასის მოპოვება ითვლება.

## ტიტულები 
; გერმანიის ბუნდესლიგა 
* ჩემპიონი: (4) 1965, 1988, 1993, 2004 
* ვიცე-ჩემპიონი (7): 1968, 1983, 1985, 1986, 1995, 2006, 2008
* ბრინჯაოს პრიზიორი (5): 1989, 1991, 2005, 2007, 2010
; გერმანიის თასი 
* თასის მფლობელი: (6) 1961, 1991, 1994, 1999, 2004, 2009
* ფინალისტი (4): 1989, 1990, 2000, 2010
; გერმანიის ლიგის თასი
* თასის მფლობელი: 2006
* ფინალისტი: 1999, 2004
; გერმანიის სუპერთასი
* თასის მფლობელი (3): 1988, 1993, 1994
* ფინალისტი: 1991
; ევროპის თასების მფლობელთა თასი 
* თასის მფლობელი: 1992 
; უეფა-ს სუპერთასი
* ფინალისტი: 1992
; უეფა-ს ინტერტოტოს თასი
* თასის მფლობელი: 1998
; უეფა-ს ევროპა ლიგა
* ფინალისტი: 2008–09

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
* „ვერდერი“ ბრემენი — weltfussball.de
* „ვერდერი“ ბრემენი — Klisf.net

კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:ბრემენი
ილანგ-ილანგი

** ილანგ-ილანგი**, *კანანგა* () — ტანმაღალი ხე ანონისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ტროპიკულ აზიაში, წყნარი ოკეანის კუნძულებსა და ავსტრალიაში.  

კულტივირებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებში. ყვავილებისგან ხდიან ეთეროვან ზეთს („მაკასარის ზეთი“) და პარფიუმერიაში იყენებენ; მერქანი იხმარება სამშენებლო მასალად და საკრავების დასამზადებლად. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ანონისებრნი
ილარიონი (რუსეთი)

**ილარიონი** – რუსი საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი. პირველი რუსი მიტროპოლიტი კიევში (1051 წლიდან; მანამდე მიტროპოლიტებად ბერძნები იყვნენ). ავტორია საეკლესიო-საზეიმო ქადაგებისა „სიტყვა კანონსა და მადლზე“ (დაახლოებით 1037-1050 წლები), რომლის მთავარ მიზანს შეადგენდა ქრისტიანული სარწმუნოების ქადაგება-იდეალიზაცია და რუსეთის სახელმწიფო პოლიტიკის და  საეკლესიო დამოუკიდებლობის დაცვა ბიზანტიისაგან.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Иларион Русин

კატეგორია:კიევის რუსეთის მიტროპოლიტები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ილარიონ ქართველის ცხოვრება

„**ილარიონ ქართველის ცხოვრება**“ — IX საუკუნის ქართველი სასულიერო მოღვაწის ილარიონ ქართველის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება. დღემდე მოღწეულია მისი ხუთი რედაქცია: ვრცელი ათონური (ხელნაწერი თარიღდება 1074), მეტაფრასული (ხელნაწერთა უმრავლესობა XVIII საუკუნით თარიღდება), მოკლე (XIII-XIV, XVIII სს.), ძველი სვინაქსარული (XII ს-დან) და გვიანდელი სვინაქსარული (XVIII ს-დან) რედაქციები. მათი წარმომავლობისა და ურთიერთმიმართების შესახებ ორი ვარაუდია გამოთქმული: 

1. ვრცელი ათონური რედაქცია ექვთიმე მთაწმიდლის მიერ ბერძნულ ენაზე დაწერილი ხოტბა-ენკომიის თავისებურად გადმოკეთებას, ხოლო მეტაფრასული რედაქცია, რომლის ავტორად თეოფილე ხუცესმონაზონი არის მიჩნეული, ათონური  რედაქციის გადამუშავებას უნდა წარმოადგენდეს (კ. კეკელიძე). მოკლე რედაქცია ამ ვარაუდის გამოთქმის დროს (1919-1920) არ ყოფილა გათვალისწინებული (ხელნაწერი აღმოჩნდა 1946).

2.„ილარიონ ქართველის ცხოვრება“ ქართულ ენაზე დაიწერა (ბ. კილანავა, მ. დოლაქიძე); მისი ვრცელი ათონური და მეტაფრასული რედაქციები ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად შეიქმნა, თუმცა წყარო — თხზულების მოკლე რედაქცია — საერთო აქვთ. იგივე რედაქცია უდევს საფუძვლად სვინაქსარულსა (ე. გაბიძაშვილი). ამ ვარაუდის თანახმად ექვთიმე მთაწმიდლისა და თეოფილე ხუცესმონაზონის ავტორობის საკითხი საბოლოოს გადაწყვეტილად ვერ ჩაითვლება.

„ილარიონ ქართველის ცხოვრებაში“ აღწერილია ილარიონ ქართველის სამონასტრო მოღვაწეობა კახეთში, მისი მოგზაურობა პალესტინაში, რომში, კონსტანტინოპოლში, თესალონიკესა და ბითვინიის ოლიმპზე. თხზულება საყურადღებოა ქართული სამონასტრო კოლონიზაციის ისტორიის შესწავლის თვალსაზრისით. ეს ერთადერთი წყაროა, რომელიც გვაწვდის IX საუკუნეში ბითვინიის ოლომპზე ქართველთა მოღვაწეობისა და კონსტანტინოპოლის მახლობლად პრომანის (რომანის) ქართველთა მონასტრის დაარსების შესახებ. თხზულების მეტაფრასული რედაქცია გამოსცა მ. საბინინმა (1882). ვრცელი ათონური — მ. ჯანაშვილმა (1901), ძვ. სვინაქსარული — კ. კეკელიძემ (1919) და სხვა. რუსულად თარგმნეს ა. მურავიოვმა (1860) და მ. საბინინმა (1872), ლათინურად — პ. პეეტერსმა (1913).

## ლიტერატურა
* *დოლაქიძე მ.*, ილარიონ ქართველის ცხოვრების ძველი რედაქციები, თბ., 1974;
* *კეკელიძე კ.*, ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 4, თბ., 1987;
* *კილანავა ბ.*, "აბოს წამების" ატრიპუციისათვის, «საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1973, ტ. 69, №1;
* *დოლაქიძე მ.*, ქსე, ტ. 5, გვ. 106, თბ., 1980

კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია
მატა ჰარი

მინი|250პქ|მატა ჰარის წარმოდგენის პლაკატი
**მატა ჰარი** (დ. 7 აგვისტო, 1876, ლეუვარდენი, ნიდერლანდები — გ.  15 ოქტომბერი, 1917, ვენსენი, პარიზთან) — მარგარიტა გერტრუდა ზელეს სცენური სახელი, ეროტიკული ცეკვების შემსრულებელი, კურტიზანი ქალი და პირველი მსოფლიო ომის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ჯაშუში ქალი.

1931 წელს, რეჟისორმა ჯორჯ ფიცმორისმა გადაიღო ფილმი მატა ჰარის ცხოვრებაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მატა ჰარი (ფილმი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Multi-language (nl, fr, de, en) website on Mata Hari .
* Mata Hari: Dancer, Stripper, Spy  - slideshow by *Life magazine*.
* "The Execution of Mata Hari, 1917," EyeWitness to History, www.eyewitnesstohistory.com (2005).
* Mata-Hari.com: Pictures and Photos of Mata Hari.

კატეგორია:შპიონი ქალები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომი
კატეგორია:დაბადებული  7 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1917
ყაზანის სახანო

[მინი|ყაზანისა და [ასტრახანის სახანოების რუკა]]
**ყაზანის სახანო** (, , ) — ფეოდალური პოლიტიკური ერთეული, რომელიც წარმოიქმნა ოქროს ურდოს დაშლის შედეგად ვოლგის ბულგარეთის ტერიტორიაზე, ვოლგა-კამის მხარეში 1438-1552 წლებში. მოიცავდა თანამედროვე თათრეთს, მარი-ელს, ჩუვაშეთს, მორდვეთს, უდმურტეთისა და ბაშკირეთის ნაწილს. დედაქალაქი იყო ყაზანი.

დააარსა ოქროს ურდოს ხანმა ულუ-მუჰამედმა (მართავდა 1437-1445 წლებში), თუმცა ყაზანის ხანად თავდაპირველად გამოცხადდა მისი შვილი მაჰმუთექი, რომელმაც 1445 წელს მოკლა ყაზანელი „უფლისწული“ ალი. სახანოს საზღვრებში მოექცა ვოლგის ბულგარელთა, მარიელთა, ჩუვაშთა და უდმურტთა მიწები, ნაწილობრივ მორდველთა და ბაშკირთა მიწებიც. მოსახლეობა ძირითადად მიწათმოქმედებას მისდევდა (გავრცელებული იყო სამმინდვრიანი სისტემა), მესაქონლეობას დამხმარე მნიშვნელობა ენიჭებოდა. ქალაქებში განვითარებული იყო ხელოსნობა. ყაზანის სახანოს სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა რუსეთთან, ციმბირთან, კავკასიასთან და აღმოსავლეთის ქვეყნებთან. 

ფოდალურ ზედაფენას შეადგენდნენ ემირები, რომელთა შორის გამოირჩეოდა 4 მთავარი ემირი — ყარაჩები (შირინის, ბარღინის, არღინის და ყივჩაყის საგვარეულოები). დანარჩენები სულთნები იყვნენ, მათ მოსდევდნენ მურზები (აზნაურები, სიტყვასიტყვით „ცემირის შვილები“). წვრილი მიწათმფლობელები იყვნენ ოღლანები (მსახურეული სამხედრო ხელისუფალნი). ფეოდალურად დამოკიდებულ მწარმოებლებს ქშილარები ერქვათ. იყვნენ თავისუფალი გლეხებიც („შავი ადამიანები“), რომლებიც ღალას უხდიდნენ ფეოდალებს და სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად ყაზანის სახანო ტარუღებად (ოლქებად) და ულუსებად (ვილაიეთებად) იყოფოდა. სახელმწიფოს მეთაური იყო ხანი, მის კარზე არსებობდა მსხვილ ფეოდალთა დივანი. დიდი გავლენით სარგებლობდა მუსლიმური სასულიერო იერარქია, რომლის მეთაური „ნაკიბ-ელ-ეშრაფის“ ტიტულს ატარებდა. მნიშვნელოვანი საკითხების გადასაწყვეტად იწვევდნენ ფეოდალთა საერთო კრებას — ყურულთაის. ყაზანის სახანო რუსეთის ვასალურ ქვეყნად იქცა 1487 წლიდან, როცა მოსკოვის მთავარმა ივანე III-მ ხანად დასვა თავისი მომხრე მუჰამედ ემინი (გ. 1518). 1521 წლიდან ხანი გახდა მუჰამედ ემინის ძმა საჰიბ გირეი, რომელმაც კავშირი შეკრა ასტრახანისა და ყირიმის სახანოებთან და რამდენჯერმე დაესხა თავს რუსეთს. მას ზურგს უმაგრებდა ოსმალეთი. 1524 წელს ყაზანის სახანომ თავი ცნო ოსმალეთის ვასალად, ტახტზე დამკვიდრდა საფა-გირეი და მისი მემკვიდრეები. 1545-1552 წლებში ივანე IV-მ რამდენჯერმე გაილაშქრა ყაზანის სახანოს წინააღმდეგ. 1552 წელს მან აიღო ყაზანი და სახანომაც შეწყვიტა არსებობა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*  ყაზანის სახანოს მოკლე ისტორია 
*  ადრინდელი თათრული დროშები 
*  ვოლგის თათრების წარმოშობა

კატეგორია:თათრეთის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:თურქულენოვანი ქვეყნები და ტერიტორიები
მაქსიმილიან რობესპიერი

thumb|right|მაქსიმილიან რობესპიერი
**მაქსიმილიან ფრანსუა მარი ისიდორ დე რობესპიერი**  (, თანამედროვეებისთვის ცნობილი როგორც „მოუსყიდავი“ ()  დ. 6 მაისი, 1758, არასი — გ. 28 ივლისი, 1794, პარიზი)    — დიდი ფრანგული რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, იაკობინელების მეთაური. საკანონმდებლო ყრილობის (1789 წლიდან) და კონვენტის (1792 წლიდან) წევრი. 1793 წელს ფაქტობრივად მართავდა საზოგადოებრივი გადარჩენის კომიტეტს და რევოლუციის მტრების წინააღმდეგ ტერორი გამოაცხადა. 1794 წლის 27 ივლისს ჩამოაგდეს, ხოლო მომდევნო დღეს კი თანამებრძოლებთან ერთად გილიოტინაზე თავი მოკვეთეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ჟან პოლ მარატი
*ჟორჟ ჟაკ დანტონი
*ჟაკ-ლუი დავიდი

## ლიტერატურა 
*  Cobban, Alfred. "The Fundamental Ideas of Robespierre," *English Historical Review* Vol. 63, No. 246 (January 1948), pp.&nbsp;29–51 in JSTOR
*  Cobban, Alfred. "The Political Ideas of Maximilien Robespierre during the Period of the Convention," *English Historical Review* Vol. 61, No. 239 (January 1946), pp.&nbsp;45–80 in JSTOR

## რესურსები ინტერნეტში 
*Maximilien Robespierre Internet Archive
*Maximilien Robespierre, 1758–1794
*The French Revolution, Robespierre 

კატეგორია:ფრანგი რევოლუციონერები
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუციის ლიდერები
კატეგორია:დეისტები
კატეგორია:ფრანგი დეისტები
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1758
კატეგორია:გარდაცვლილი  28 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1794
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
მთავარი გვერდი (მარტივი)

Blackpink == შინაარსი ==
# შესავალი
# ისტორია
# კარიერა
# წევრები
# დისკოგრაფია
# ჯილდოები
# წყაროები

## შესავალი 
BLACKPINK (კორეული: 블랙핑크) არის სამხრეთკორეული გოგონათა პოპ-ჯგუფი, რომელიც 2016 წელს დაარსდა YG Entertainment-ის მიერ.

## ისტორია 
ჯგუფი დაარსდა 2016 წელს და შედგება ოთხი წევრისგან: ჯისუ, ჯენი, როზე და ლისა...

## კარიერა 
BLACKPINK-მა გამოაცხადა წარმატებული ალბომები და სინგლები, როგორიცაა "DDU-DU DDU-DU", "Kill This Love"...

## წევრები 
* ჯისუ — მთავარი ვოკალი
* ჯენი — მთავარი რეპერი და ვოკალი
* როზე — მთავარი ვოკალი და გიტარისტი
* ლისა — მთავარი რეპერი და მენცერი

## დისკოგრაფია 
* Square One (2016)
* Square Two (2016)
* Kill This Love (2019)
* The Album (2020)

## ჯილდოები 
* Mnet Asian Music Awards - წლის საუკეთესო გოგონათა ჯგუფი (2018)
* Billboard Music Awards - საუკეთესო K-Pop შემსრულებელი (2019)

## წყაროები 
## რჩეული სტატია
## მთავარი სიახლეები
## ეს დღე ისტორიაში
## იცოდით, რომ...
## რჩეული ფოტო
კატეგორია:მთავარი გვერდის ვარიანტები
ილემი

**ილემი** — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა ილემისა და ქვედა ილემის ძველი სახელწოდება. 

ილემი XV საუკუნის დამლევიდან მოიხსენიება: იმერთა მეფე გიორგის აქაური აზნაურებისათვის გოგია და გოგნია მაჭავარიან-სიქდურიშვილებისათვის განუახლებია სოფლების ზოვრეთის, წევისა და ილემის შეწირულება. ქვედა ილემის ტერიტორიაზე დგას გვიანი შუა საუკუნეების ეკლესია — „შემოქმედი“.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ილი — მცენარე
* ილი — მდინარე ჩინეთსა და ყაზახეთში
ილი (მცენარე)

**ილი** (Elettaria cardamomum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ჯანჯაფილისებრთა ოჯახისა. აქვს მხოხავი ფესურა და ღია მწვა ყვავილები. ნაყოფი სამბუდიანი კოლოფია. თესლს ხმარობენ კულინარიაში, შეიცავს 3,5-7% ზეთს, რომელსაც იყენებენ კვების და თამბაქოს მრეწველობაში, აგრეთვე მედიცინაში. 

იზრდება სამხრეთ ინდოეთის და ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულის ტენიან მთის ტყეებში; კულტივირებულია ინდოეთში, შრი-ლანკაზე (ცეილონზე), ინდოეთის ნახევარკუნძულზე, სამხრეთ ჩინეთში. უფრო ფასობს მალაბარისა და მაისურის ილი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჯანჯაფილისებრნი
სოიუზ ტმა-11

**სოიუზ ტმა-11** (რუს. Союз ТМА-11) — მიმდინარე კოსმოსური მისია, რომელიც სოიუზის კოსმოსურ საფრენ ხომალდს იყენებს კოსმონავტების გადასაყვანად დედამიწიდან საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე და პირიქით. მისი დაიწყო 2007 წლის 10 ოქტომბერს ბაიკონურის კოსმოდრომიდან სოიუზ ფგ სასატარტო გამშვები მექანიზმით. მან სადგურზე აიყვანა საერთაშორისო ექსპედიცია 16-ის ორი წევრი და ბორტის ექიმი შეიხ მუზაფარი, პირველი მალაიზიელი კოსმოში. ტმა-11 სავარაუდო დედამიწაზე დაბრუნების თარიღია 2008 წლის აპრილი, ამ პერიოდისთვის მას შეცვლის სოიუზ ტმა-12.

კატეგორია:კოსმოსური ხომალდები
სოიუზი
კატეგორია:2007 წლის კოსმოსური პროგრამები
ილია ჭავჭავაძის მწვერვალი

**ილია ჭავჭავაძის მწვერვალი** — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ხდისა და არმხის წყალგამყოფის — შავანის ქედის სამხრეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3800 მ. 1938 წელს მდინარე ხდის ხეობიდან მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრა ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და მას ილია ჭავჭავაძის სახელი უწოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ილინოისის არხი

thumb|300px|ილინოისი არხი
**ილინოისის არხი** (), წყლის გზა აშშ-ში, აკავშირებს დიდი ტბების სისტემას და მდინარე მისისიპის აუზს, იწყება მიჩიგანის ტბიდან, ქალაქ ჩიკაგოსთან, მიემართება მდინარეების დეს-პლენზისა და ილინოისის გასწვრივ. ამ უკანასკნელის მისისიპისთან შეერთებამდე. ილინოისის არხი წელიწადში ატარებს 20 მლნ. ტ-ზე მეტ ტვირთს.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 5, გვ. 107, თბ. 1980

კატეგორია:აშშ-ის არხები
კატეგორია:ილინოისი
ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)

**ჰამბურგი** — გერმანიის საფეხბურთო კლუბი ამავე სახელწოდების ქალაქიდან. 

## ტიტულები 
* **გერმანიის ჩემპიონი: 7 **
**  1922 (არაოფიციალური), 1923, 1928, 1960, 1979, 1982, 1983
* **გერმანიის თასი: 3 **
**  1963, 1976, 1987 
* **გერმანიის ლიგის  თასი: 2 **
**  1973, 2003 
* **გერმანიის სუპერ  თასი: 2 **
**  1972, 1973 (არაოფიციალური)
* **ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული: 1  **
** 1983 
* **თასების თასი: 1  **
** 1977  
* **ინტერტოტოს თასი: 2  **
** 2005, 2007
thumb|left|250px|ჰამბურგის რეიტინგი 1964-2007 წლებში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ''''''
* 

კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:ჰამბურგი
ილორობა

მინი|ილორის ეკლესია
**ილორობა** — წმინდა გიორგის სახელობის დღესასწაული. იმართებოდა 20 ნოემბერს (დ. ბაქრაძის მიხედვით 10 ნოემბერს) სოფ. ილორში (ოჩამჩირის რაიონი) წმინდა გიორგის ეკლესიაში (XI ს.). XVII-XVIII საუკუნეების მონაცემებით, დღესასწაულის წინა საღამოს სამეგრელოს მთავარი სამღვდელოებისა და დიდებულების თანხლებით, შემოუვლიდა ეკლესიის გალავანს, მის შემოგარენს და შესასვლელს საკუთარი ბეჭდით დაბეჭდავდა. მეორე დილით, ისევ მხლებლების თანხლებით, მთავარი თვითონვე ხსნიდა საბეჭდავს. მლოცველებს ეშოში ხვდებოდა ხარი (ხალხური წარმოდგენით წმ. გიორგის სახელობის ცხოველი), რომელიც თითქოს ღამით სასწაულებრივად შეჰყავდა წმინდანს. ხარს კლავდნენ და ხორცის ნაჭრებს მლოცველებს ურიგებდნენ. მორწმუნეები მას დიდი სასოებით ინახავდნენ როგორც ბოროტისა და ავი სენისაგან დამცველი. გადმოცემით, ძველად ხარის მაგივრად ტაძარში შემოდიოდა სამსხვერპლო ირემი. ილორის წმ. გიორგისა და მისი დღეობის ძალა აღიარებული ყოფილა მთელს დასავლეთ საქართველოში და რიგ მეზობელ ხალხებში.

## ლიტერატურა
* *Джанашиа Н. С.*, Статья по этнографии Абхазии, Сух., 1960.

## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
კატეგორია:წმინდა გიორგი
ილიონი (ჟურნალი)

**„ილიონი“**— ქართული ყოველთვიური მხატვრულ-ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა 1922–1923 წლებში თბილისში. სცემდა  „ილიონის“  მწერალთა ჯგუფი. გამოვიდა: 1922 - №№ 1, 2, 3; 1923 - № 4. ჟურნალში დაბეჭდილია კ. გამსახურდიას, ვ. გორგაძის, დ. აგლაძის, ა. ჭუმბაძის,  ს. ფაშალიშვილისა და სხვათა მხატვრული ნაწარმოებები, პუბლიცისტიკა, ლიტერატურული და ბიბლიოგრაფიული სტატიები. რედაქტორი - კ. გამსახურდია. ის ჟურნალის ფურცლებზე პროპაგანდას უწევდა ნიცშეს, შპენგლერის და ექსპრესიონიზმის იდეებს.

## ლიტერატურა
**სიგუა, სოსო.* „მოდერნიზმი“, თბ. „მწერლის გაზეთი“, 2008

კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ილტო

**ილტო**, *ირტოს ხევი* (ისტორიულ წყაროებში) — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს კახეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2129 მ. ალაზნის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 43 კმ, აუზის ფართობი 337 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა - ზამთარში. ზაფხულსა და შემოდგომაზე იცის წყალმოვარდნა. საშუალო ხარჯი 6,5 მ³/წმ. ილტოდან გაყვანილია მატნის არხი, რომელიც 1190 ჰა ფართობს რწყავს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ალაზნის შენაკადები
ილტოს არქეოლოგიური ძეგლები

**ილტოს არქეოლოგიური ძეგლები** — ადრინდელი და შუა ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი და სამაროვანი, გვიანდელი ბრინჯაოს, გვიანდელი ანტიკური ხანის სამარხები ქალაქ ახმეტის დასავლეთით 4 კმ-ზე, მდინარე ილტოს მარცხენა ნაპირას. გაითხარა 1965-1967 წლებში (შ. დედაბრიშვილი). 

ნამოსახლარი მთის ფერდობზე ტერასებად იყო განლაგებული. არქეოლოგიურად შესწავლილია 4 კულტურის ფენა. I ფენა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანისაა. მასში აღმოჩნდა გეგმით სწორკუთხა, თიხატკეპნილიატაკიანი ნაგებობების ნაშთები, სამეურნეო დანიშნულების ორმოები და ამავე ხანის რამდენიმე პრმოსამარხი. მიცვალებულებს ჩატანებული ჰქონდათ თიხის ჭურჭელი. 

II ფენა შეიცავდა ადრინდელი ბრინჯაოსა და შუა ბრინჯაოს ხანის ნაშთებს. III ფენაში იყო მხოლოდ შუა ბრინჯაოს ხანის კერამიკა. I-III ფენები ძვ. წ. III ათასწლეულის II ნახევარი - III და II ათასწლეულის მიჯნით თარიღდება. ამ დროს ნამოსახლარი მნიშვნელოვან დასახლებულ პუნქტს წარმოადგენდა. ზედა, IV ფენა შეიცავდა ერთმანეთში შერეულ სხვადასხვა დროს (ადრინდელი და შუა ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის, ანტიკური და ფეოდალური ხანის) კერამიკას. აღმოჩენილი ჭურჭელი 2 ძირითად ჯგუფად იყოფა: 1. მოყავისფრო ან მურა ფერის მრავალრიცხოვანი სამზარეულო, უხეშად ნაძერწი ჭურჭელი; 2. სუფრის ან პარადული სხვადასხვა ზომის და დანიშნულებისჭურჭელი. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მასალა ე. წ. მტკვარ-არაქსის კულტურის სფეროს განეკუთვნება, შუა ბრინჯაოს ხანის მასალა კი თრიალეთის კულტურის მასალის მსგავსია.

აქვე გამოვლინდა კენოტაფი, რომელიც შუა ბრინჯაოდან გვიანდელი ბრინჯაოს ხანაზე გარდამავალ ეტაპს ეკუთვნის, გათხრილი აგრეთვე გვიანდელი ბრინჯაოს ადრეული საფეზურისა და გვიანდელი ანტიკური ხანის ორმოსამარხები. მიცვალებულები ესვენენ გვერდზე, ხელფეხმოკეცილნი. ჩატანებული ჰქონდათ თიხის ჭურჭელი, ანტიკური ხანის სამარხებში - ბრინჯაოს საკაულიც.

## ლიტერატურა
**Дедабришвили Ш.Ш.*, Памятники эпохи ранной и средней бронзы, Труды Кахетинской археологической экспедиции, т. 1, Тб., 1969

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ილუზიონიზმი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ილუზიონიზმი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ილუზიონიზმი — სახვით ხელოვნებაში ხილული სამყაროს იმიტაცია
* ილუზიონიზმი — საცირკო და საესტრადო ხელოვნების სახეობა
ილფი და პეტროვი

**ილფი და პეტროვი**, (**ილფის** ნამდვილი გვარი და სახელი — *ილია არნოლდის ძე ფაინზილბერგი*; ; დ. 15 ოქტომბერი  [ ძვ. სტ. 3 ოქტომბერი], 1897, ოდესა — გ. 13 აპრილი, 1937,მოსკოვი; **პეტროვის** — *ევგენი პეტრეს ძე კატაევი*; ; დ.  13 დეკემბერი [ ძვ. სტ. 30 ნოემბერი], 1903, ოდესა — გ. 2 ივლისი, 1942) — რუსი საბჭოთა სატირიკოსი მწერლები. მუშაობდნენ ერთად. 1923 წლიდან ცხოვრობდნენ მოსკოვში.

ილფი და პეტროვის შემოქმედებითი თანამშრომლობა დაიწყო 1926 წლიდან. ერთად შექმნილ მრავალრიცხოვან ნაწარმოებთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანები „თორმეტი სკამი“ (1928, Двенадцать стульев) და „ოქროს კერპი“ (1931, Золотой теленок), რომლებშიც გადმოცემულია ოსტაპ ბენდერის თავგადასავალი. ეს რომანები წარმოადგენს ფართო სატირულ ტილოს, რომელზეც ოსტატურად და გონებამახვილურადაა ასახული ობივატელ-მეშჩანების, მომხვეჭლების, მლიქვნელების დამყაყებული სამყარო. ცხოვრების მახინჯი მოვლენების სატირულ ასახვას მიეძღვნა მოთხრობა „ნათელი პიროვნება“ (1928). აშშ-ში მოგზაურობის შედეგად ილფმა და პეტროვმა დაწერეს წიგნი „ერთსართულიანი ამერიკა“ (1936, Одноэтажная Америка).

ილფის სიკვდილის შემდეგ პეტროვმა შექმნა სცენარები კინოფილმებისათვის („მუსიკალური ისტორია“, „ანტონ ივანეს ძე ჯავრობს“ და სხვა), „ფრონტული დღიური“ (1942), პიესა „მშვიდობის კუნძული“ (გამოქვეყნდა 1947). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:დაბადებული  13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იმაბარი

thumb|250px|ქ. იმაბარი
**იმაბარი** (იაპ. 今治市), ქალაქი და ნავსადგური იაპონიაში, კ. სიკოკუზე, ბინგოს ყურის ნაპირზე. ეჰიმეს პრეფექტურაში. 173.985 მცხოვრები (2005). საფეიქრო მრეწველობის ერთ-ერთი ცენტრი (უმთავრესად ბამბის ნართის, ქსოვილებისა და ფლანელის წარმოება). დიდი წისქვილკომბინატი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
იმამყული-ხანი

**იმამყული-ხანი** (დ. XVI ს. უკანასკნელი მეოთხედი — გ. 1633) — ირანის ჯარის ყულარაღასი, გამოჩენილი სარდალი. ქართველი, ირანის პირველი ყულარაღასის ალავერდი-ხან უნდილაძის შვილი. 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
მისი მეთაურებით ირანელებმა პორტუგალიელები განდევნეს კ. ჰორმუზიდან (1623). იმამყული-ხანმა ირანში დიდი საირიგაციო და სამშენებლო სამუშაოები ჩაატარა (გაიყვანა გზები, არხები, ააგო, ხიდები, კაშხლები). იგი ძალზე გონიერი და მწიგნობარი კაცი იყო, აინტერესებდა პლატონისა და არისტოტელეს თხზულებებიც. დანათესავებული იყო ქართველ ფეოდალებთან ირანსა თუ საქართველოში (მისი ერთი ქალიშვილი ანდუყაფარ ამილახორის ცოლი იყო და საქართველოში ცხოვრობდა, მეორე დაუდ-ბეგ გურჯზე იყო გათხოვილი, ხოლო მესამე ალიყილი-ბეგს, როსტომ-ხან სააკაძის ძმას ჰყავდა ცოლად). იმამყული-ხანის შესახებ საინტერესო ცნობებია სპარსულ, ქართულ და ევროპულ წყაროებში, სადაც იგი დადებით პიროვნებადაა წარმოდგენილი. პიეტრო დელა ვალე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ იმამყული-ხანი მფარველობდა ქეთევან დედოფალს, ლუარსაბ II-ს, თეიმურაზის შვილებს. იმამყული-ხანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე სპარსულად მხატვრული ნაწარმოებებიც დაიწერა („ჯანგნამეი ყეშმ“, „ფარუხნამე“). მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა იმამყული-ხანის პიროვნებასა და მოღვაწეობას თეიმურაზ I-ის პოემაში „წამება ქეთვან დედოფლისა“. იმამყული-ხანს დაბრალდა თავისი ძმის, დაუდ-ხან უნდილაძის, აჯანყებაში მონაწილეობა და ოჯახთან ერთად შაჰ-სეფი I-ის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს.

## ლიტერატურა
**გაბაშვილი ვ.*, უნდილაანთ ფეოდალური სახლი XVI-XVII სს. ირანში (ქართული წყაროების მიხედვით), 
* კრ.: მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიის საკითხები [ტ.,] 2, თბ., 1972;
**კუცია კ.*, კავკასიური ელემენტი სეფიანთა ირანის პოლიტიკურ სარბიელზე, იქვე, [ტ.] 1, თბ., 1963
* *ფალსაფი ნ.*, ზენდეგანი-ე შაჰ-ე აბბას-ე ავვალ (შაჰ-აბას I-ის ცხოვრება), [წგნ.] 2, თეირანი, 1956

კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1633
კატეგორია:ქართველები ირანში
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გაიოზ იმედაშვილი

**გაიოზ იოსების ძე იმედაშვილი** (დ. 11 თებერვალი, 1906, სოფელი ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 თებერვალი, 1995, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1969).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მწერალ იოსებ იმედაშვილისა და ანნა ჟურული-იმედაშვილის ოჯახში. 1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. 1935 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში. იმედაშვილის კვლევის საგანი ძველი ქართული საერო და სასულიერო მწერლობის, უპირატესად ვეფხისტყაოსნის პოეტიკისა და სტილის საკითხებია. მის წიგნში „რუსთველოლოგია“ (1941) ისტორიულ-კრიტიკულ მიმოხილვასთან ერთად შეჯამებულია კვლევის ძირითადი ისტორიული ეტაპები და უმთავრესი პრობლემატიკა. იმედაშვილის ფუნდამენტური ნაშრომი „რუსთველოლოგიური ლიტერატურა“ (1957) შეიცავს 1712-1956 წლების ბიბლიოგრაფიულ ანოტაციებს. მისი მუშაობის შედეგები განზოგადებულია გამოკვლევაში „ვეფხისტყაოსანი და ქართული კულტურა“ (1968). აღსანიშნავია იმედაშვილის მონოგრაფიები: „ქართული საგალობლის პოეტიკის საკითხები“ (1960), „რაინდული რომანი ქართულ მწერლობაში“ (1965) და გამოკვლევები ძველ ქართულ ეპიკურ ძეგლებზე („ამირანდარეჯანიანი“, სეილანიანი, „სირინოზიანი“).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი რუსთველოლოგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი   1995
იმედი (გაზეთი)

**„იმედი“** — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი სოციალურ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა თბილისში 1908 წელს გაზეთ „ეკლის“ ნაცვლად. გამოვიდა სულ 14 ნომერი. გაზეთში სხვა მასალებთან ერთად დაბეჭდილია ლევ ტოლსტოის ზოგიერთი მოთხრობა და სტატიები. დაიხურა თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით. რედაქტორი-გამომცემელი — ი. გაჩეჩილაძე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
იმედი (ჟურნალი)

**„იმედი“** — ქართული ხალხოსნების ყოველკვირეული ლიტერატურული და პოლიტიკური ჟურნალი; გამოდიოდა თბილისში 1881 წლის იანვრიდან 1883 წლის ივნისამდე. სულ დაიბეჭდა 29 ნომერი 22 წიგნად. "იმედი" განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა გლეხობის ყოფა-ცხოვრების ასახვას თანამედროვეობასა და ისტ. წარსულში, იცავდა კლასობრივი ბრძოლის არსებობის აზრს წარსულშიც და აწმყოშიც, მოითხოვდა აგრ. საკითხების გადაწყვეტას სახელმწიფოებრივი სისტემის შეცვლის საფუძველზე. ჟურნალი მკვეთრად გაემიჯნა ლიბერ. შეხედულებებს. იბეჭდებოდა სტეფანე ჭრელაშვილის, მ. გურგენიძის, ანტონ ფურცელაძის და სხვათა წერილები, სოფრომ მგალობლიშვილის, ზაქარია გულისაშვილის და სხვათა მოთხრობები, ვაჟა-ფშაველას ადრინდელი შემოქმედების ნიმუშები, დ. აბდუშელიშვილის ბიბლიოგრაფიები. რედაქტორი-გამომცემელი — მიხეილ გურგენიძე.

სულ გამოვიდა შემდეგი ნომრები: 

* 1881: № 1, 2,3-4,5, 6, 7-8, 9, 10-11-12, თითო 64-80 გვ. 
* 1882: №№ 1, 2,3, 4,5, 6, 7-8, 9-10, 11-12
* 1883: №№ 1-3

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
Airbus

thumb|250px|Airbus-ის ლოგო
 2013]]
**Airbus** (Airbus S.A.S, ქართ. ეარბას, ძირითადად "აერობუსი") — ერთ-ერთი უმსხვილესი ავიამშენებელი კომპანია, აწარმოებს ერთდროულად სამგზავრო, სატვირთო და სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავებს. კომპანიის შტაბ-ბინა ქალაქ საფრანგეთის ქალაქ ტულუზაში მდებარეობს. 2001 წელს საფრანგეთის კანონმდებლობის მიხედვით გაერთიანდა აქციონერთა საზოგადოებაში ან "S.A.S" (ფრანგ. Société par Actions Simplifiée — გამარტივებული აქციონერთა საზოგადოება).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Airbus North America 
* Yahoo! – Airbus SAS company profile

კატეგორია:საფრანგეთის კომპანიები
კატეგორია:საერთაშორისო კომპანიები
კატეგორია:ავიამშენებელი კომპანიები
Singapore Airlines

მინი|300პქ|სინგაპურის ავიახაზები დაფრინავს 35 ქვეყნის 65 წერტილში.
მინი|300პქ|სინგაპურის ავიახაზების ბოინგ 747-400.
**სინგაპურის ავიახაზები** (Singapore Airlines; SGX:C6L) — ავიაგადამზიდი კომპანია, დაარსდა 1947 წლის 1 მაისს. თავდაპირველად ერქვა **მალაიის ავიახაზები** (Malayan Airways). სინგაპურის სახელმწიფო კომპანია, რომელსაც ასევე ეკუთვინის ჩანგის აეროპორტი და სატრანსპორტო კვანძი. ის სინგაპურის ეროვნულ სიმბოლოდაა აღიარებული. ავიახაზები იყენებს სინგაპურელ გოგოს როგორც თავისი ბრენდის ცენტრალურ ნაწილს.

სინგაპურის ავიახაზები მოიცავს ავიაციასთან დაკავშირებულ შვილობილ კომპანიებს. SIA Engineering Company ცხრა ქვეყანაში აწარმოებს თვითმფრინავების გამართვის, შემოწმების და სარემონტო სამუშაოებს. ასევე აქვს სამი შვილობილი კომპანია SilkAir მეორადი რეისებისთვის, ხოლო Scoot და Tigerair დაბალ ბიუჯეტიანი ფრენებისთვის.

სინგაპურის ავიახაზები იყო მსოფლიოს უდიდესი სამგზავრო თვითმფრინავის Airbus A380-ის პირველი კლიენტი. კომპანია ხვდება მსოფლიოს საუკეთესო 15 ავიახაზებში მგზავრი/კილომეტრი შემოსავლის მიხედვით და 10 ავიაკომპანიაში საერთაშორისო მგზავრების რაოდენობის მიხედვით.. 2010 წლის 15 დეკემბერს საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაციამ ის დაასახელა მსოფლიოს უდიდეს ავიაკომპანიად, კაპიტალიზაციის მიხედვით.

## ავიაპარკი 
ამჟამად კომპანიის სამგზავრო ფლოტში შედის შემდეგი სერიის თვითმფრინავები: Airbus A330, Airbus A350, Airbus A380 და Boeing 777, 2016 წლის 31 აგვისტოს მიხედვით სულ 107 ერთეული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სინგაპურის კომპანიები
კატეგორია:ავიაკომპანიები
ტულუზა

**ტულუზა** ( (გამოითქმის [tuluz] სტანდ. ფრანგულად, და [tuˈluzə] ადგილობრივ აქცენტზე; , გამოითქმის [tuˈluzɔ]) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში, მდინარე გარონაზე. საფრანგეთის სიდიდით მე-4 ქალაქი (პარიზის, მარსელისა და ლიონის შემდეგ). 2021 წლის მონაცემებით, ქალაქში 504&nbsp;078 ადამიანი ცხოვრობს, ალგომერაციის ტერიტორიაზე კი — 1&nbsp;490&nbsp;640. ტულუზა საფრანგეთის 22 მეტროპოლიდან ერთ-ერთის ცენტრია. 2014-2020 წლებში ტულუზის ალგომერაცია საფრანგეთის ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი იყო იმ აგლომერაციებს შორის, რომელთა მოსახლეობა 500&nbsp;000-ს აღემატებოდა. 

ტულუზა ევროპის საჰაერო ინდუსტრიის ცენტრია. აქ მდებარეობს Airbus-ის, SPOT-ის თანამგზავრული სისტემისა და ATR-ის შტაბ-ბინები, ასევე ტულუზის კოსმოსური ცენტრი, რომელიც ევროპის უდიდესი ეროვნული კოსმოსური ცენტრია. გარდა ამისა, აქვე მდებარეობს ნატოს კოსმოსური ცენტრი, ასევე საფრანგეთის კოსმოსური სარდლობა და აკადემია. 

## გეოგრაფია 
ტულუზაში გავრცელებულია ზომიერი კლიმატი.

## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ToulouseCity.com 
* Toulouse : pink, violets, red and black – ოფიციალური ფრანგული საიტი
* Official site

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
იოსებ იმედაშვილი

**იოსებ ზაქარიას ძე იმედაშვილი** (დ. 20 აპრილი, 1876, ხაშმი — გ. 5 მაისი, 1952, თბილისი) — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
ბავშვობა მწყემსობაში გაატარა. სწავლობდა თბილისის სახელოსნო სასწალებელში. 1890-იანი წლებიდან ეწეოდა რევოლუციურ აგიტაციას თბილისის ქარხნებსა და რკინიგზის სახელოსნოებში, ავრცელებდა არალეგალურ ლიტერატურას. 1903 წლიდან რსდმპ-ია წევრი იყო. 1906 წელს აირჩიეს I სახელმწიფო სათათბიროს ამომრჩევლად. 1905-1906 წლებში ხელმძღვანელობდა ივრის ხეობის, ე. წ. გარეკახეთის ერთობის, რევოლუციურ მოძრაობას, იყო სოფელ ხაშმის მამასახლისი. 1905 წელს თბილისში გლეხთა რაზმთან ერთად პროტესტით წარუდგა მეფის ნაცვლის მოადგილეს გურიაში აჯანყებისჯარით დათრგუნვის წინააღმდეგ.1910 წელს რევოლიციურ-პროპაგანდისტული მუშაობისათვის 4 წლის კატორღა მიუსაჯეს, რაც ავადმყოფობის გამო მეტეხის ციხეში პატიმრობით შეუცვალეს. 1918 წელს მოხალისედ მონაწილეობდა სომხეთ-საქართველოს ომში.

იმედაშვილი ნაყოფიერად იღვწოდა ლიტერატურისა და კულტურის სარბიელზე. ბეჭდვა დაიწყო 1895 წლიდან. 1893 ავჭალის, ხოლო 1902 წელს ავლაბრის მუშათა თეატრების დამაარსებელთაგანი და პირველი რეჟისორი იყო. შეადგინა და გამოსცა ორიგინალური და თარგმნილი პიესების ორი კრებული — „ცხოვრების სარკე“ (1899, 1901). 1902 წელს გამოსცა მაქსიმ გორკის მოთხრობათა პირველი ქართული თარგმანების კრებული.  1903 წლიდან გამოაქვეყნა ურბანისტული შინაარსის მოთხრობები, სატირული რომანი „აახ-ვაახ“, ლექსთა რამდენიმე წიგნაკი („სიყვარულის ძალა“, 1904; „პროლეტარიატის ჰიმნი“, 1905; „წითელი დროშა“, 1904) და სხვა. 1904 წელს გამოსცა პირველი „უცხო სიტყვათა ლექსიკონი“ (II, III გამოც. 1918, 1928). რედაქტორობდა ჟურნალს „თეატრი და ცხოვრება“, გაზეთებს „ხალხის ერთობა“, შემდეგ „ხალხის თავისუფლება“. ავტორია რომანებისა „განახლებული სიცოცხლე“ (1919-1921) და „ციბრუტი“ (1940). 1920-იან წლებში ცალკე წიგნებად გამოიცა იმედაშვილის პიესები („ნამუსიანი ხალხი“, „ალების ცეკვა“, „მზე ჩაწსვება“ და სხვა) და პოემები („მზეთა-მზე“, „მშვენიერა“). მას ეკუთვნის აგრეთვე პიესები „იოსებ ლაღიაშვილი“ (1920), „უკანასკნელი დედოფალი“ (1929). ისტორიულ-ბიოგრაფიული ნარკვევები ლადო აღნიაშვილისა და ივანე როსტომაშვილზე. ლიტერატურული და თეატრალური წერილები, მოგონებები, თარგმანები სომხური და აზერბაიჯანული ენებიდან. შეადგინა „ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი“ (ძვ. წ. IV — ახ. წ. XX სს., გამოქვეყნება დაიწყო მხოლოდ 2019 წელს). 

მეუღლესთან, ანა ჟურულთან (მსახიობი, საზოგადო მოღვაწე; დ. 1884 — გ. 1927) ერთად იოსებ იმედაშვილი დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მათი შვილი იყო ლიტერატურათმცოდნე გაიოზ იმედაშვილი.

## ლიტერატურა
* *ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ.,* „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 183, თბ., 1994
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კობა იმედაშვილი

**კობა იოსების ძე იმედაშვილი** (დ. 18 აპრილი, 1935, თბილისი — გ. 3 დეკემბერი, 2022) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. პირველი მოთხრობა 1950 წელს გამოაქვეყნა, პირველი კრიტიკული წერილი — 1955 წელს, პირველი მონოგრაფია „ადამიანი და დრო“ – 1967 წელს. ავტორია წიგნებისა „ჩიორა“ (1969), „ოცდაათი წლის შემდეგ“ (1977), „კონსტანტინე ლორთქიფანიძის პროზა“ (რუსულ ენაზე, 1979), ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილებისა XX საუკუნის ქართული ლიტერატურის საკითხებზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი 
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
იმერეთი (გაზეთი)

**„იმერეთი“** — ქართული ყოველდღიური გაზეთი ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულებისა; გამოდიოდა 1912 წლის 26 სექტემბრიდან 1915 წლის 4 აგვისტომდე ქუთაისში, გაზეთ „კოლხიდის“ ნაცვლად. რედაქტორი-გამომცემლები — გრიგოლ ჭელიძე (1912—1913; 1914-ის №№ 1—86; 1915); ბესარიონ ჯაიანი (1914 №№ 87–150). 1914 წლის 22 აგვისტოდან გამოვიდა „გაზეთ „იმერეთის“ დეპეშები“. დღეში ორჯერ, დილა-საღამოს, ქართულ და რუსულ ენებზე. „იმერეთში“ თანამშრომლობდნენ ნ. ლორთქიფანიძე, ვასილ წერეთელი, დ. ჩიანელი, გ. გველესიანი, ს. ქვარიანი, ა. პაპავა, ვ. კაკაბაძე, ი. გოგია, ტ. ჯაფარიძე და სხვა. გაზეთის დაარსება დაემთხვა რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნებს. არჩევნებში გაზეთი მხარს უჭერდა სოციალისტ-ფედერალისტების კანდიდატებს, რადგან ეროვნულ-დემოკრატები არჩევნებში არ მონაწილეობდნენ.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
იმერეთის დაბლობი

**იმერეთის დაბლობი** — კოლხეთის დაბლობის აღმოსავლეთი ნაწილი, მდინარე ცხენისწყლის 65 კმ, მაქსიმალური სიგანე 35 კმ. ზღვის დონიდან 15-150 მ. ოდნავ დახრილი აკუმულაციური ვაკეა. აგებული მეოთხეული ალუვიური ნაფენებით. იმერეთის დაბლობზე ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის რბილი, თბილი  ზამთარი და ცხელი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 11,5-14,6 °C-ია, აბსოლუტური მინიმალური — 17-20 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 38-42 °C. ნალექები 1300-1800 მმ წელიწადში. დაბლობის ძირითად ნაწილში ნოტიო სუბტროპიკული  ვაკე-დაბლობის ლანდშაფტია კოლხური მცენარეულობით და ალუვიური და ეწერი ნიადაგებით. მცირე ფართობი უჭირავს მუხნარიან და ეწერ ნიადაგებიან ვაკე-დაბლობს, აგრეთვე ჭალებს, სადაც კოლხური მდელო-ტყის მცენარეულობა და ალუვიური ნიადაგებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დაბლობები
იმერეთის მაღლობი

**იმერეთის მაღლობი**, **ზემო იმერეთის მაღლობი** (პლატო) — საქართველოს მთათაშორისო ბარის ამაღლებული ნაწილი ზესტაფონის, ხარაგაულის, საჩხერის, ჭიათურის, ხაშურის ტერიტორიებზე და ყოფილ ზნაურის რაიონზე. გეოლოგიურად ემთხვევა ძირულის კრისტალურ მასივს — კავკასიონისა და მცირე კავკასიონის ნაოჭა ზონებს შორის მოქცეულ შუალედურ მასივს, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანტოიდებით, კრისტალური ფიქლებით და ნაწილობრივ დაფარულია სუსტად დანაოჭებული მეზო-კაინოზოური დანალექი ქანებით. გეომორფოლოგიურად იყოფა ორ ძირითად ნაწილად: გაშიშვლებული კრისტალური სუბსტატის არეში (სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი) გაბატონებულია საშუალმთიაბნი ეროზიული რელიეფი (აბსოლუტური სიმაღლე 150 მ) ძვ. პენეპლენიზებული ზედაპირის ნაშთებით (ლიხის ქედის თხემზე, გედსამანიის ქედზე და სოფ. გეზრულის მიდამოებში) და მეზოკაინოზოური დანალექი წყებებით აგებულ არეში (ჩრდილოეთი ნაწილი) განვითარებულია სუსტად დანაწევრებული პლატო კანიონისებრი ხეობებითა და კარსტით ზედაცარცულ კირქვებში (აქაა მღვიმეები — დევისხვრელი, ამაშუკეთი, ნიგოზეთი, გვარჯილასკლდე, მღვიმევი და სხვა, კარსტული ძაბრები, უწყლო ხეობები). პლატოზე ამართულია გორასძირის ორი ვულკანური კონუსი. ჰავა — ზღვიური ნოტიო სუბტროპიკულია, იცის შედარებით ცივი და უხვნალექიანი ზამთარი. მთავარი მდინარეების ყვირილა, ძირულა, ჩხერიმელა. გაშიშვლებული კრისტალური სუბსტრატის არეში გავრცელებულია კოლხური ტიპის ფოთლოვანი ტყეები; დანალექი ქანებით აგებულ ნაწილში ტყე გაჩეხილია, შემორჩენილია მხოლოდ ხეობათა ციცაბო ფერდობებზე. იმერეთის მაღლობზეა ქალაქები: ჭიათურა, საჩხერე, დაბა ხარაგაული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პლატოები