open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შენაქოს წმინდა გიორგის ეკლესია

**შენაქოს წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ შენაქოში, დგას სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

## ძეგლის აღწერა 
ეკლესია თავისუფალი ჯვრის ტიპის გუმბათოვანი ნაგებობაა (შიდა ზომები: 7,4 X 5,1 მ), ნაშენია ფიქლითა და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ჯვრის აღმოსავლეთ მკლავი ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული და დანარჩენ მკლავებზე გაცილებით ღრმაა. დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავები სწორკუთხაა — თანაბარი სიღრმის. გარედან აფსიდა ხუთწახნაგაა. დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელში ნახევარწრიული თაღით გადახურული განიერი შესასვლელია. აფსიდი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული საბჯენი თაღითაა გამოყოფილი, რომლის ქუსლებთან ფიქლის თაროსებრი იმპოსტებია. აფსიდში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთ კიდეში გეგმით ოვალური თაღოვანი ნიშია. საფეხურით შემაღლებულ საკურთხევლის ბაქანს ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის. საკურთხეველში დგას ფიქლით ნაშენი კუბური ფორმის ტრაპეზი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავების ღერძებზე ბრტყელი თაღით გადახურული თითო განიერი სარკმელია. ორივე სარკმელს თითქმის პარალელური წირთხლები და ჰორიზონტალური რაფა აქვთ. ჯვრის დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავები ცილინდრული კამარითაა გადახურული, რომელთა ქუსლებთან გამოყოფილია ფიქლის თაროსებრი იმპოსტები. მკლავების გადაკვეთაზე, აღმართულია ფიცრის ბრტყელი ჭერით გადახურული, შიგნით წრიული და გარედან რვაწახნაგოვანი ყელი. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელის წრიულ მოხაზულობაზე გადასვლა განხორციელებულია გუმბათქვეშა კვადრატის კუთხეებში გამოყვანილი აფრებით. გუმბათის ყელში რვა ვიწრო და თაღოვანი სარკმელია. გარედან გუმბათის ყელი რვაწახნაგაა, გადახურულია თუნუქის, პირამიდული სახურავით. ეკლესიის დასავლეთ მკლავის წინ გეგმით სწორკუთხა და სამ მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი კარიბჭეა. თაღები ეკლესიის დასავლეთ კედლის ორ პილასტრსა და ორ კვადრატულ ბურჯს ეყრდნობიან. შიგნით კარიბჭე გადახურულია ნახევარსფერული გუმბათოვანი კამარით, გარედან — თუნუქის ორფერდა სახურავით. კარიბჭის დასავლეთ კედელზე დაშენებული ყოფილა გეგმით კვადრატული სამრეკლო, რომლისგანაც მხოლოდ საფუძველი შემორჩა. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავებს, თითქმის მთელ სიგრძეზე, გეგმით სწორკუთხა და სამ მხარეს სწორკუთხა მალებით გახსნილი მინაშენები ეკვრის, რომელთა თუნუქის ცალფერდა სახურავი ორ კვადრატულ ბურჯს და ეკლესიის კედლის პილასტრებზე გადებულ ხის ძელებს ეყრდნობა. ეკლესიას, კარიბჭეს და მინაშენებს ფიქლის თაროსებრი ლავგარდანი აქვს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ქისტაურის ეკლესიები

**ქისტაურის ეკლესიები** — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურში.

## პირველი ეკლესია
დარბაზული ეკლესია დგას სოფელში (13 X 7,5 მ). აგებულია XIX საუკუნეში, ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. შესასვლელი ორი აქვს: სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი თაღით გადახურული სარკმელია, რომლის ჩრდილოეთით ორი თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის ჩრდილოეთით სამკვეთლოა, სამხრეთით - სადიაკვნე. ორივე სათავსი გეგმით სწორკუთხაა, გადახურულია ცილინდრული კამარით. აღმოსავლეთით ორივეს თითო სწორკუთხა სარკმელი აქვს, დასავლეთით - ბრტყელთაღოვანი კარი, რომელიც ეკლესიის დარბაზში გადის. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკის მიმართ შემაღლებულია, რამდენადმე წინ წამოწეულია და გვერდებზე ოთხსაფეხურიანი თითო კიბე აქვს. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ბრტყელი თაღით გადახურული სამი სარკმელია, სამხრეთისაში - ორი, დასავლეთისაში - ერთი თაღოვანი სარკმელი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული თაღით გადახურული ნიშია. ეკლესიის შეისრული კამარა სამ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ორი თაღი დარბაზის გრძივი კედლების პილასტრებზეა დაყრდნობილი, მესამე - დასავლეთ კუთხის პილასტრებზე. პილასტრებს შორის მოქცეული ნაწილები საფეხურით არის შეღრმავებული და ნახევარწრიული თაღი ხურავთ. ინტერიერი შელესილია. აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. დასავლეთ ფასადზე სამი მსგავსი ჯვარია. მათგან ორი, შესასვლელის ზემოთ მოწყობილი თაღოვანი ნიშის გვერდებზეა, ერთი - სარკმლის ზემოთ - ფრონტონზე. ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. დასავლეთ ფრონტონის წვერზე შემორჩენილია სამრეკლოს კვადრატული საფუძველი.

## მეორე ეკლესია
მეორე ეკლესია დგას სოფლის სამხრეთით, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,7 X 4,2 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვებით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი ყოფილა. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარის და სამხრეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მთელ სიმაღლეზე გარღვეულია აფსიდა, დაბზარულია კონქი. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ერთი, შიგნიდან სწორკუთხა და გარედან თაღოვანი სარკმლის დასავლეთ კედელშიცაა. ეკლესიის კვადრატული დარბაზი შემაღლებულ პროპორციებშია გადაწყვეტილი, გადახურულია ცილინდრული კამარით. გარედან ორივე სარკმელს შირიმის ქვაში გამოკვეთილი მარტივი თავსართი ამშვენებს. ფასადები დამშვენებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნით.

## მესამე ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთით ერთ კილომეტრზე, ტყით დაფარულ ბორცვზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,8 X 3,5 მ), ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქი, დანგრეულია კედლების დიდი ნაწილი, ინტერიერში მცენარეებია ამოსული. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. ეკლესიის კვადრატული დარბაზი აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). დასავლეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში - სწორკუთხა ნიში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ბათურაანთ ეკლესია

**ბათურაანთ ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის ჩრდილოეთით 800 მეტრზე, მინდორში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (3,7 X 3,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: კედლები დაახლოებით 2 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი და დაფარულია მცენარეებით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარის გადახურვა და მის ზემოთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული, რომელშიც ვიწრო სარკმლის კვალი ჩანს. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო მცირე სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას ქვის კამარა ეხურა, რომლის ქუსლების მცირე ნაწილები შემორჩენილია გრძივ კედლებზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მატნის ბერების საყდარი

**მატნის ბერების საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატანში, მდებარეობს სოფლის დასავლეთით 4,5 კილომეტრზე, ცხრაკარას მონასტრის მახლობლად, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 3,8 მ), რომელსაც სამხრეთიდან, მთელ სიგრძეზე, ვიწრო მინაშენი ეკვრის. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიის სახურავის საფარი და საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, კონქი და კამარის ჩრდილოეთ გვერდი გაბზარულია, მინაშენის შემორჩენილი კედლები მხოლოდ 1 მეტრის სიმაღლეზეღა დგანან. შენობა ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. აფსიდის მხრები შირიმითაა ამოყვანილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ვიწრო და მაღალი თითო სწორკუთხა ნიშია მოწყობილი. საკურთხეველი დარბაზისგან აგურით ნაგები კანკელითაა გამოყოფილი. დარბაზის სამხრეთ კედელში, შესასვლელთან ახლოს, ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბზიანის საყდარი

**ბზიანის საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის სამხრეთ-დასავლეთით 5 კილომეტრზე, ტყიანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია გეგმით თითქმის კვადრატულია (5,6 X 5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლების გარეთა მოპირკეთებაში საკმაოდ მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული. ეკლესიაში ერთადერთი სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდაა, რომელიც დარბაზისაგან მკვეთრად შვერილი პილასტრებითა (გვიანდელია) და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღით გამოიყოფა. აბსიდის ღერძზე შირიმის თლილი ქვებით გამოყვანილი თაღოვანი სარკმელია. აბსიდში სხვადასხვა ფორმისა და ზომის რამდენიმე ნიშია. მსგავსი ნიშებია დარბაზის კედლებშიც. ჩრდილოეთ კედლის ერთ-ერთ ნიშში სათოფურია მოწყობილი. საკურთხეველში ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის ტრაპეზი დგას. აბსიდი კონქით არის გადახურული, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. დასავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე გეგმით ტეხილი მოხაზულობის სწორკუთხა ნიშებია. კედლები დასრულებულია შირიმის მარტივი პროფილის ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მიხეილ ქორქია

**მიხეილ შოთას ძე ქორქია** (დ. 10 სექტემბერი, 1948, ქუთაისი, საქართველო, — გ. 7 თებერვალი, 2004, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1972). 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოსა“ (1965-1979) და სსრ კავშირის ნაკრებში (1971-1977). XX ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1972, მიუნხენი), XXI ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი (1976, მონრეალი), ევროპის ჩემპიონი (1971) და ორგზის მეორე პრიზიორი (1975, 77), სსრკ ჩემპიონი (1968) და მეორე პრიზიორი (1969), სსრკ თასის მფლობელი (1969). ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელთა გუნდის ერთ-ერთი მეპატრონე და მისი პრეზიდენტი (1998-იდან). თამაშობდა შემტევი მცველის პოზიციაზე. 

კალათბურთს თამაშობდა მიხეილ ქორქიას მამაც, თუმცა უდიდეს წარმატებებს ბიძამ, ოთარ ქორქიამ მიაღწია: თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში 1952 წელს, ჰელსინკიში ოლიმპიადის ვერცხლის მედალი მოიგო, 1947, 1951 და 1953 წლებში ევროპის ჩემპიონი გახდა, თბილისის „დინამოსთან“ ერთად 3-ჯერ მოიგო საკავშირო ჩემპიონატი, 2 თასი, 1962 წელს კი, მთავარი მწვრთნელის რანგში თბილისის „დინამოს“ ევროპის ჩემპიონთა თასი მოაგებინა. ქართველი კალათბურთელებიდან ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტულს მხოლოდ მიხეილ ქორქია და ზურაბ საკანდელიძე ფლობენ.

1981 წლის 27 სექტემბერს მიხეილ ქორქია დიდი კალათბურთიდან გააცილეს. 2006 წლიდან საქართველოს კალათბურთის ფედერაცია ყოველწლიურად ატარებს ოლიმპიური ჩემპიონების მიხეილ ქორქიას და ზურაბ საკანდელიძის სახელობის ტურნირს.

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა დავით ჭელიძის წიგნი „მიხეილ ქორქია“.  2017 წელს გადაღებულ რუსულ მხატვრულ ფილმში „3 წამი“ (რეჟისორი ანტონ მეგერდიჩევი), რომელიც საბჭოთა კავშირის კალათბურთელთა ნაკრების მიერ მიუნხენის ოლიმპიადაზე გამარჯვებას ეძღვნება, მიხეილ ქორქიას როლი ოთარ ლორთქიფანიძემ შეასრულა.

არის ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალერი. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს კომერციულ სასაფლაოზე.

## საინტერესო ფაქტები 
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც მიხეილ ქორქია 1976 წლის საქართველოს მეშვიდე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* მიხეილ ქორქია — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* მიხეილ ქორქია — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
მ
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
სხილათუბანი

**სხილათუბანი**, *სხილათობანი*, *რცხილათობანი*, *ცხილათობანი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. სხილათუბანი საკმაოდ მაღალხარისხიანი საღვინე ვაზის ჯიშია. 

## სახელწოდება
ვაზს სახელწოდება მიღებული უნდა ჰქონდეს მის კუმს მტევნებში დაბუდებული მწერების — გურული ტერმინოლოგიით — სხილების გამო.

## გავრცელება
სხილათუბანი წარსულში ფართოდ ყოფილა მაღლარების სახით გავრცელებული აღმოსავლეთ გურიაში, საჯავახოში. ამჟამად მისი არეალი შეზღუდულია და ნამყენების სახით არის ჩოხატაურის რაიონის მთისპირა სოფლებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანია, გვხვდება სრულიად დაუნაკვთავი^. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირი ქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი ფერის. კანი საშუალო სისქისაა, საკმაოდ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი ნაკლებ ხორციანია და უფრო წვნიანი. წვენი შეუფერავია, გემო — ტკბილი. ჯიში სუსტად უძლებს ნაცარას.

სხილათუბანი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 178 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან შედის. მტევნის წონა 60-151 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8,0-9,0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8,5 გ/ლ-ს.

## ღვინო
სხილათუბნიდან მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო, რომელიც ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, ალკოჰოლისა და მჟავიანობის ნორმალური შემცველობით, კარგი სხეულითა და ჰარმონიულობით. სხილათუბნის და მტევანდიდის შერევით მიიღება „საჯავახოს“ ღვინო. საჯავახოს ღვინოს წამყვანი ადგილი ეკავა დასავლეთ საქართველოს ბაზარზე 1850-იან წლებამდე, ნაცრის დაავადების გვრცელებამდე. შემდეგ ის ჩაანაცვლა რაჭისა და სვირის ღვინოებმა.

## ლიტერატურა 
**უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.*, „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 355
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული ვაზის ჯიშების მიმოხილვა- სხილათუბანი
*ყურძნის ჯიშები ასოციაცია „ქართული ღვინო“

კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ოთარ ქორქია

**ოთარ მიხეილის ძე ქორქია** (დ. 10 მაისი, 1923, ქუთაისი — გ. 15 მარტი, 2005, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1950). 

## ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. იყო საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი (1947–1955) და მისი კაპიტანი (1953–1955). 1952 წლის ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1947, 1951, 1953) და მესამე პრიზიორი (1955), საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი (1950, 1953, 1954), მეორე (1947) და ორგზის მესამე (1948, 1952) პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1949, 1950), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე (1952), სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ორგზის (1949, 1951), ახალგაზრდობის I საერთაშორისო მეგობრული სპორტული თამაშების (1953) ჩემპიონი. საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრების (1958-1962), თბილისის „დინამოს“ (1962–1967), კამბოჯის ქალთა და კაცთა ეროვნული გუნდების (1968-1970) მთავარი მწვრთნელი. თამაში დაიწყო ქუთაისის „დინამოში“, (1943), 1946 წლიდან გადავიდა თბილისის „დინამოში“. 1962 წელს ოთარ ქორქიას ხელმძღვნაელობით თბილისის „დინამო“ გახდა ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი. ითვლებოდა საბჭოთა კავშირისა და ევროპის ერთ-ერთ საუკეთესო ცენტრალურ თავდამსხმელად. წლების მანძილზე საბჭოთა კავშირის ნაკრების ყველაზე შედეგიანი კალათბურთელი იყო. 

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით. ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის და ღირსების ორდენების კავალერი. საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1967).

## მიღწევები
; ოლიმპიური თამაშების ვიცე-ჩემპიონი
*  1952 (ჰელსინკი)
; ევროპის ჩემპიონი
*  1947 (ჩეხოსლოვაკია)
*  1951 (საფრანგეთი)
*  1953 (საბჭოთა კავშირი)
; ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი
*  1955 (უნგრეთი)
; მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი
*  1949, 1951
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი
*  1950, 1953, 1954
; საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი
*  1947
; საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი
*  1948, 1952
; საბჭოთა კავშირის თასი
*  1949, 1950

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოთარ ქორქია — ქათული სპორტი 
* ოთარ ქორქია — მემატიანე
* ოთარ ქორქია — Olympedia

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ო
ეროლცჰაიმი

**ეროლცჰაიმი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 26,31 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 172 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ახალი ხატი

**ახალი ხატი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატნის დასავლეთით 1,5-2 კილომეტრზე, ფერდობზე. განეკუთვნება XVI-XVII საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 3,1 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით - ტლანქად. გარედან ნაკრები ბათქაშითაა დაფარული. მოგვიანებით ეკლესია შეუთეთრებიათ. მნიშვნელოვნად გაუგანიერებიათ შესასვლელი, ხოლო კამარის გასამაგრებლად გრძივი კედლების აღმოსავლეთ კიდეში აუგიათ თითო სწორკუთხა ბურჯი, რომლებზეც საბჯენი თაღია გადაყვანილი. შეკეთების დროს ნახმარია აგური. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული. ჩამოშლილია კრამიტის საბურავი და ფასადებზე წყობის უმეტესი ნაწილი. დაბზარულია საკურთხევლის კედლები და კამარა. ჩამოშლის პირასაა კამარის გასამაგრებელი საბჯენი თაღი. ეკლესიაში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარი ფიცრითაა გადახურული - თარაზულად. საკურთხეველი გეგმით სამწახნაგაა. მსგავსი ფორმისაა საკურთხევლის თაღიც. საკურთხევლის ღერძზე ვიწრო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია, გვერდის წახნაგებში - თითო მცირე თაღოვანი ნიში. დარბაზი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების კამარით. ეკლესია XVI-XVII საუკუნეებში მოუხატავთ. მხატვრობის ფრაგმენტები შემორჩენილია კონქში, დარბაზის გრძივ და დასავლეთ კედლებზე. კონქში ვედრების კომპოზიციის ფრაგმენტებია. ცენტრში გამოსახულია ქრისტე, რომელიც მარჯვენა ხელით აკურთხებს, ხოლო მკერდთან სახარება აქვს მიტანილი. კონქის ჩრდილოეთ ნაწილში, ყვითელი ყვავილების ფონზე, ღვთისმშობელი და ექვსფრთედია გამოსახული.

მოხატულების მეორე რეგისტრში, სარკმლის ჩრდილოეთით, ასომთავრული წარწერის მიხედვით, იოანე ოქროპირია გამოსახული. სარკმლის სამხრეთით ეკლესიის ორი მამის გამოსახულებათა ფრაგმენტებია. სარკმლის ქვემოთ, მოწითალო-ყავისფერი ხაზით შემოსაზღვრულ მონაკვეთებზე ქრისტე ევმანოელის წელზედა გამოსახულებაა. მას მკერდთან გადაჯვარედინებული ხელების მტევნები მხრებს ზემოთ აქვს გაშლილი. საკურთხეველში, სარკმელსა და ჩრდილოეთ ნიშს შორის, შავი საღებავით შესრულებული მხედრული წარწერა თითქმის მთლიანად ჩამორეცხილია. იკითხება მხოლოდ რამდენიმე ასო. სარკმლის წირთხლებზე მცენარეული ორნამენტია. დარბაზის გრძივი კედლების ქვედა ნაწილში, ყვითელ ფონზე, რომელიც მოწითალო-ყავისფერი წერტილებითაა დაფარული, ქტიტორთა გამოსახულებებია. ყველა ფიგურა ფრონტალურადაა წარმოდგენილი, მარჯვენა ხელი მკერდთან აქვთ მიტანილი, იდაყვში ოდნავ მოხრილი მარცხენა ხელი - ჩამოშვებული. სამხრეთ კედლის დასავლეთ და სამხრეთ მონაკვეთზე გამოსახულ ფიგურებს მარჯვენა ხელში ფიალა უჭირავთ. დასავლეთ კედელზე გამოსახულ ერთმანეთის გვერდით მდგომ სამ ფიგურას, რომელთა მხრები ერთმანეთს ეხება, ასომთავრული წარწერა ახლავს: “ძმანი ე. . .“. დასავლეთ კედლის ზედა რეგისტრში, ყვავილების ფონზე, შემორჩენილია ტახტზე მჯდომი დიდი ფიგურის (ქრისტე - მღვდელმთავარი) ტერფები და სხეულის ნაწილი. მხატვრობა ხალხურ ნაკადს მიეკუთვნება. მხატვრობის კოლორიტი ნათელია. გამოყენებულია ყვითელი, მოწითალო-ყავისფერი, მოცისფრო-ნაცრისფერი და თეთრი ფერები. ეკლესიის ფასადები სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. კედლები დასრულებული იყო თაროსებრი ლავგარდნით, რომელიც მხოლოდ გრძივ ფასადებს შემორჩა. ეკლესიის მახლობლად შემორჩენილია რიყისა და ნატეხი ქვით ნაშენი კვადრატული ნაგებობების ნანგრევები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ბეგოშვილების ციხე

**ბეგოშვილების ციხე**, *უჩხოს ციხე* — XII-XIII საუკენეების შუაფეოდალური ხანის ციხე, მდებარეობს ხულოს მუნიციპალიტეტში, უჩხოსწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ციხეყელის სერზე.

## ძეგლის აღწერა
სერის სიგანე 5-6 მეტრი, ხოლო სიგრძე 25.5 მეტრია. სერი შემოსაზღვრული ყოფილა გალავანით. ამჟამად შემორჩენილია გალავნის ერთი ნაწილი. ციხეს ერთი კოშკი აქვს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. კოშკი ოთკუთხა ფორმისაა. მისი აღმოსავლეთი მხარე მომრგვალებულია. კოშკს დიდი დაზიანება განუცდია. მისი კედლების ერთ ერთი ნაწილი გარეთ გადმონგრეულა, ხოლო მეორე ნაწილი შიგნით ჩაქცეულა და ამოუვსია კოშკი. მოღწეული კედლის სიმაღლე გარედან 5,50 მეტრია, ხოლო სისქე — 1 მ-დან 1,20 მ-დე მერყეობს.

კოშკის ფართობი 24 მ²-დეა. კოშკის აღმოსავლეთ კედელში დატანებულია ორი გაურკვეველი დანიშნულების ხვრელი, რომელიც გარედან შიგნით თანდათან ვიწროვდება. მათი ზომებია 0,50x0,26 მ (გარედან მარცხენასი) და 0,45-0,35 მ (მარჯვენასი). მათ შორის დაშორება 0,50 მეტრია. ხვრელები დატანებულია 2,54 მეტრ სიმაღლეზე.

გალავნის კედელი სამხრეთით სრულად აღარ ეტყობა. გადმოცემით, გალავნის ეს მხარე ნაწილობრივ თავისთავად დანგრეულა, ხოლო ნაწილობრივ ციხის ძირში მცხოვრებ მოსახლეობას დაუნგრევია მოსალოდნელი საფრთხის შიშით. გალავნის კედელი შემორჩენილია ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთ კედლის სიმაღლეა 3,75 მ, სიგანე — 4.22 მ, სისქე 0,88-1 მეტრამდე. გალავნის ამ ნაწილში დატანებულია სათოფური. მისი ზომებია (გარედან) 0,52x0,34 მმ. სათოფურის დაშორება მიწიდან 3,17 მ-ია. ჩრდილოეთის კედელი დასავლეთის მხრიდან ჯერ სწორხაზოვნად მიემართება (4,32 მ), შემდეგ მიიხრება სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ და ისევ სწორხაზოვნად გრძელდება (11 მ).

ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვებით კირის ხსნარზე. ხუროთმოძღვარი ცდილობს დაიცვას რიგების ჰორიზონტალურობა, მაგრამ ფლეთილი ქვა არ აძლევს ამის საშუალებას. ქვების წყობის მიხედვით ბეგოშვილების ციხე ერთგვარ გარდამავალ საფეხურს ქმნის ერთის მხრივ სწორხაზოვნად ნაგებ თამარის ციხესა (ქ. ბათუმი) და მეორეს მხრივ უსწორმასწორო წყობით ნაგებ ოქროპილაურის ყალაბოინს შორის.

ყურადღებას იქცევს ის გარემოება, რომ სწორხაზოვანი რიგები შედარებით უკეთაა დაცული ჩრდილოეთის კედლის ზემოხსენებულ 11 მეტრიან მონაკვეთზე. შესაძლოა აღნიშნული კედელი უფრო ადრინდელი იყოს. ამას ისიც ადასტურებს რომ აღნიშნული კედელი უფრო დიდი ქვებითაა ნაგები და ამავ დროს ამ ნაწილში კედლის გახრა გაუმართლებელია არქიტექტურულადაც. მომდევნო კედლის ქვების სიმცირე და წყობის შედარებით უსწორობა მის მერმინდელობაზე მიგვითითებს. სავარაუდოდ განახლება XVI საუკუნის უადრესამდე არ უნდა მომხდარიყო.

## ლიტერატურა
* სიხარულიძე ი., აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები, თბ., 1962

კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
თომას აბტი

**თომას აბტი** (; დ. 25 ნოემბერი, 1738, ულმი — გ. 3 ნოემბერი, 1766, ბიუკებურგი) — გერმანელი ფილოსოფოსი და მწერალი. დაიბადა ნიღბების ოსტატის ოჯახში. 1756 წელს მოხვდა ჰალეს უნივერსიტეტში, სადაც მათემატიკასა და ფილოსოფიას სწავლობდა. 1760 წლიდან ასწავლიდა ფილოსოფიას ოდერის ფრანკფურტში, შემდეგ მათემატიკას რინტელნში, ხოლო 1761-62 წლებში ორივე საგანს ბერლინში. ბერლინში ყოფნისას გაიცნო კრისტოფ ფრიდრიხ ნიკოლაი და გაერთიანდა მის „ბერლინურ წრეში“, ასევე დაუახლოვდა მოზეს მენდელსონს. საფრანგეთში 9 თვიანი მოგზაურობისას, ჟენევის მახლობლად, ფერნში, ვოლტერთან საუბარიც მოახერხა. დიდი პოპულარობა მოუტანა 1765 წელს ბერლინში გამოცემულმა ნაშრომმა „დამსახურებების შესახებ“ («Vom Verdienst»). ამავე წელს გადაწყვიტა გრაფ ვილჰელმ შაუმბურგ-ლიპსკის სამეფო კარის მრჩეველი გამხდარიყო, თუმცა მალევე დაიღუპა ჰემოროიდების დაავადების გამო. მისი ნაშრომები მისივე სიკვდილის შემდეგ გამოიცა 6 ტომად «Vermischten Werke» (6 ტ. 1768-81 წწ., მე-2 გამოც. 1790 წ.).

## ლიტერატურა
* Eva Piirimäe, "Dying for the fatherland: Thomas Abbt’s theory of aesthetic patriotism," History of European Ideas, 35,2 (2009), 194-208.
* Bender, A. (1922). Thomas Abbt.

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1738
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1766
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები
ფიჭვნარის ნაქალაქარი

**ფიჭვნარის ნაქალაქარი** — ანტიკური პერიოდის ნაქალაქარი, მდებარეობს ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩოლოქის სამხრეთით, ზღვის სანაპიროზე.

ფიჭვნარის მიდამოები იმთავითვე იქცევენ ყურადღებას კერამიკული ნაწარმის ნაშთებით, მათ შორის შავლაქიანი ჭურჭლის ფრაგმენტებით. არქეოლოგთა ინტერესი ფიჭვნარისადმი განსაკუთრებით გაიზარდა მიწის სამუშაოების დროს მონეტების დიდი განძის — ფიჭვნარის განძის აღმოჩენის შემდეგ. ასე მაგალითად, ანტიკური მონეტების მნიშვნელოვანი განძი აღმოჩნდა 1951 წელს. იგი შეიცავდა 127 სინოპურ ვერცხლის დრაქმას (ძვ. წ. IV ს.).

ამავე ადგილებში ძველი მონეტების დიდი განძი აღმოჩნდა აგრეთვე 1952 წელს. იგი შედგებოდა 291 ცალი „კოლხური თეთრისაგან“ (უძველესი ქართული ფული ძვ. წ. VI-IV ს.), კიზიკის ელექტრონის (ვერხლისა და ოქროს ნარევი) მონეტისა (ძვ. წ. VI-V სს.) და სხვა ნივთებისაგან.

1953 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური ექსპედიცია (ხელმძღვანელი ნ. ხოშტარია) ეწვია ფიჭვნარს. ამჯერად ექსპედიცია მხოლოდ სადაზვერვო მუშაობით იყო დაკავებული, გეგმაზომიერი გათხრები კი იქ 1956 წელს დაიწყო და გაგრძელდა 1959-1961 წლების არქეოლოგიურ ექსპედიციებშიც. დაგროვილი მასალების საფუძველზე ირკვევა, რომ ფიჭვნარ-ჩოლოქის მიდამოების მოსახლეობას ძვ. წ. პირველი ათასწლეულისათვის საკმაოდ დიდი სამეურნეო დაწინაურებისათვის მიუღწევია. კარგად შეინიშნება ხელოსნობის დარგების გამოყოფა მიწათმოქმედებისაგან. განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ ფიჭვნარის მიდამოებში ამ დროს არსებულ მსხვილ დაბურ სამოსახლოს გამოყოფია ერთ-ერთი ბორცვი, რომელიც ადგილობრივ ნამჭედურის სახელითაა ცნობილი (დასახლებული ჩანს ჯერ კიდევ ენეოლითის ხანის პერიოდში) და მნიშვნელოვან სახელოსნო უბნად ქცეულა. 

მომდევნო ხანაში ფიჭვნარის დაბური ტიპის სამოსახლო სულ უფრო და უფრო მეტ ტენდენციას ავლენს ქალაქად გადაქცევისაკენ და ადრეანტიკური ხანისათვის (ძვ. წ. VI-V სს.) აქ უკვე საკმაოდ მნიშვნელოვანი ქალაქი თუ ქალაქური ტიპის დასახლებაა, განვითარებული სასაქონლო-ხელოსნური წარმოებითა (ძირითადად კერამიკული წარმოება — „კოლხური პითოსები“) და მეურნეობით (მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა და სხვა). იმდროინდელი ფიჭვნარელები ფართო სააღებ-მიმცემო ურთიერთობაში ყოფილან როგორც წინა აზიის, ბალკანეთის, ჩრდილო კავკასიისა და ყირიმის ქვეყნებთან, ასევე საქართველოს სხვადასხვა რაიონებთან და ქალაქებთან. ეს ცხოველი სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობა განაპირობებდა ამ საქმის წარმოებისათვის მოწოდებულ ახალი სოციალური წრის — ვაჭრების წარმოშობას. ადრეანტიკურ ფიჭვნარში ვაჭართა საკმაოდ მნიშვნელოვანი სოციალური ფენის არსებობას ადასტურებენ მონეტათა დიდი განძების აღმოჩენები.

დღეს, როდესაც ცნობილია ამ რაიონში რკინის მეტალურგიის მძლავრი კერის არსებობა, ნათელი ხდება ფიჭვნარში ადრეანტიკური ქალაქის წარმოქმნის საფუძველიც — რკინის მეტალურგია.

## ლიტერატურა
* სიხარულიძე ი., აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები, თბ., 1962

კატეგორია:კოლხეთი
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აბდ-რუ-შინი

**აბდ-რუ-შინი** (Abd-ru-shin ან Abdruschin), ნამდვილი სახელი — ***ოსკარ ერნსტ ბერნჰარდტი*** (; დ. 18 აპრილი, 1875, ბიშოფსვერდა, გერმანია —  გ. 6 დეკემბერი, 1941, კიპსდორფი, გერმანია) — გერმანელი ფილოსოფოსი და მწერალი. რელიგიურ-ფილოსოფიური თემების ავტორი, რომელიც გააერთიანა ნაშრომში „ჭეშმარიტების თვალსაზრისით: გრაალის წერილი“ (). სკოლის დასრულების შემდეგ, მშობლების რჩევით, კომერსანტის პროფესია აირჩია და კომერციისა და ვაჭრობის სასწავლებელი დაამთავრა. შემდეგ მოღვაწეობდა დრეზდენში. 1900 წლიდან მოყოლებული თავისი კომერციული საქმიანობიდან გამომდინარე მოგზაურობდა სხვადასხვა ქვეყნებში. მოგზაურობის დროინდელმა შთაბეჭდილებებმა სამწერლობო მოღვაწეობა დააწყებინა. სამოგზაურო თემატიკაზე დაწერილი მისი ესეები და თეატრალური პიესები დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, სწორედ ამით გაითქვა სახელი გერმანიაში და მიიღო მწერალ-დრამატურგის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Im Lichte der Wahrheit, Gralsbotschaft von Abdrushin — 1931 წლისეული გერმანული გამოცემის ელექტრონული ვერსია
* ალექსანდრე ბერნჰარდტის გამომცემლობა

კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:რელიგიური მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები
ბათუმის დინამოს სეზონი 2014-2015

**ბათუმის დინამოს სეზონი 2014-15**, საფეხბურთო კლუბ ბათუმის „დინამოს“ ოთხმოცდამეთორმეტე სეზონი ისტორიაში, ხოლო დამოუკიდებელი საქართველოს ჩემპიონატებში (უმაღლესი ლიგა, პირველი ლიგა) 25-ე სეზონი. ამ სეზონში, უმაღლესი ლიგის გათამაშებაში „დინამომ“ დაიკავა მე-2 ადგილი, ხოლო საქართველოს თასის გათამაშებაში 1/8 ფინალურ ეტაპზე 2 მატჩის ჯამში სტუმრად გატანილი გოლის წესით დამარცხდა „სამტრედიასთან“, ორი მატჩის ჯამში 4:4 (4:1, 3:0).

## სამწვრთნელო შტაბი 
## ტურნირები 
### უმაღლესი ლიგა 
***პირველი ოთხეული:***

ვინაიდან ბათუმის „დინამომ“ ერთი მატჩი მოუგო „დინამო თბილისს“ (0:1), ხოლო მე-2 ფრედ დასრულდა (0:0), მეორე ადგილი ბათუმურმა კლუბმა დაიკავა.
**თ** = ჩატარებული შეხვედრა; **მ** = მოგებული; **ფ** = ფრე; **წ** = წაგებული; **გტ** = გატანილი გოლი; **გშ** = გაშვებული გოლი; **გს** = გატანილ და გაშვებულ გოლთა სხვაობა; **ქ** = ქულა

## ბომბარდირები 
## ტრანსფერები 
### მოვიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

### წავიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან
**მუქი შრიფტით** — ტრანსფერები, რომლებიც განხორციელდა ზამთრის სატრანსფერო ფანრჯისას.

2014-15