open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იაკობ ისარლიშვილი

მინი|ი. ისარლიშვილი (1861 წელს კრონშტადტში დაპატიმრებულ ქართველ სტუდენტთა ჯგუფური ფოტოსურათის ფრაგმენტი)
**იაკობ პეტრეს ძე ისარლიშვილი (ისარლოვი)** (დ. დაახლ. 1842 — გ. 1917 შემდეგ) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი.

მესხეთიდან გადმოსახლებულ წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი; პუბლიცისტ რაფიელ ისარლიშვილის და გენერალ-მაიორ ილარიონ ისარლიშვილის ძმა. სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში, შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტში. ახლოს იყო ნიკოლოზ ჩერნიშევსკის მიმდევარ ხალხოსნურ წრეებთან. სხვა ქართველებთან (ნიკო ნიკოლაძე, გიორგი წერეთელი, კირილე ლორთქიფანიძე, აბელ ჩოლოყაშვილი და სხვ.) ერთად მონაწილეობდა 1861 წლის სტუდენტურ არეულობებში, რის გამოც 1861 ოქტომბრიდან დეკემბრამდე დაპატიმრებული იყო კრონშტადტის ციხეში. გათავისუფლების შემდეგ პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ ცხოვრობდა პეტერბურგში. შემდეგ სამუდამოდ დასახლდა თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების და  სათავადაზნაურო სკოლის მუშაობაში. ეწეოდა კომერციულ საქმიანობასაც. 1890-იან წლებში ორჯერ წარუმატებლად იყარა კენჭი თბილისის საკრებულოში. 

## ლიტერატურა
*
* Т. 1: От предшественников декабристов до конца "Народной воли" : Ч. 2 : Шестидесятые годы / Сост. А. А. Шилов, М. Г. Карнаухова. - 1928. - XVI, [4] с., 496 стб. : фот.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1840-იანები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები
ილარიონ ისარლიშვილი

**ილარიონ პეტრეს ძე ისარლიშვილი (ისარლოვი)** (დ. 16 იანვარი, 1848 — გ. უცნობია) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1906).

მესხეთიდან გადმოსახლებულ წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. იაკობ და რაფიელ ისარლიშვილების ძმა. დაამთავრა მოსკოვის კადეტთა კორპუსი და ალექსის მე-3 სამხედრო სასწავლებელი. 1867 წლიდან რუსეთის არმიის ოფიცერი [პორუჩიკი (1870), კაპიტანი (1879), პოდპოლკოვნიკი (1888)]. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878). 1900 წლიდან პოლკოვნიკი და სკოპინის 224-ე სარეზერვო ბატალიონის მეთაური. იმავე წელს დაინიშნა ორენბურგის 105-ე ქვეითი პოლკის მეთაურად. 1906 წელს თადარიგში გავიდა მუნდირის ტარების უფლებით და გენერალ-მაიორის წოდების მინიჭებით. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II და III, წმ. ანას II და III, წმ. ვლადიმირის IV ხარისხის ორდენებით. 

## ლიტერატურა 
* მასალები რუსეთ-თურქეთის 1877-1878 წლების ომის მონაწილე ქართველი ოფიცრების შესახებ / თეა ქათამაძე // სამხრეთ-დასავლეთი საქართველო = South-West Georgia : ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოლოგია / აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება-საარქივო სამმართველო. - თბილისი, 2013. - ISSN 2298-0776. - № 3, აჭარის დედასამშობლოსთან დაბრუნების 135 წლისთავისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია. - გვ.85-91.

## რესურსები ინტერნეტში
* Исарлов Илларион Петрович. Генералитет российской императорской армии и флота. ციტირების თარიღი: 4 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
ისარლიშვილები

მინი|ისარლოვების გერბი
**ისარლიშვილები**, *ისარლოვები* — წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულო, წარმოშობით მესხეთიდან.  

ზაქარია ჭიჭინაძის ცნობით, ისარლიშვილების გვარი ხურსისძეთა განშტოება იყო. ოსმალთა ბატონობის პერიოდში ახალციხელმა ისარლიშვილებმა კათოლიკობა მიიღეს. გვარი „ისარლიშვილი“ ტრადიციული სახელოს, „ციხისთავის“ თურქული თარგმანიდან („ისარ-ლი აღასი“) მომდინარეობს. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან ისარლიშვილების ნაწილი თბილისში გადმოსახლდა (XIX საუკუნის მიწურულს მათ ეკუთვნოდა სახლი ახლანდ. რევაზ თაბუკაშვილის ქუჩაზე № 51.). ჰქონდათ აზნაურობა. აქტიურად მონაწილეობდნენ ქვეყნის სავაჭრო ურთიერთობებში ოსმალეთთან, სპარსეთთან და ინდოეთთან. ლუკა ისარლიშვილი მეფე ერეკლე II-ის ნდობით აღჭურვილი პირი იყო და სპარსეთში მისიით მყოფი გარდაიცვალა 1793 წელს. მისი შვილი გრიგოლი (გ. 1828) 1790-იანი წლების ბოლოს ინდოეთში დამკვირდა და დიდძალი ქონება დააგროვა. თბილისელი ისარლიშვილებიდან იყო XIX საუკუნის რამდენიმე ცნობილი საზოგადო და სამხედრო მოღვაწე, მ. შ. ცენზორი და ჟურნალისტი ლუკა ისარლიშვილი, გენერალ-მაიორი იოსებ ისარლიშვილი, პუბლიცისტი რაფიელ ისარლიშვილი და სხვ. „რუსეთის იმპერიის თავადაზნაურობის საგვარეულოთა გერბების საერთო კრებულის“ მე-16 ნაწილში (1901) შეტანილია ისარლოვების ოფიციალურად დამტკიცებული გერბი.  
## იხილეთ აგრეთვე
* ზუბალაშვილები
## ლიტერატურა
* ისტორია ხურსიძის (ისარლოვი) გვარისა და შოთა (შიო) რუსთაველი / ზ. ჭიჭინაძე ; თფილისი, 1904;
* საქართველოს ვაჭრობა და მრეწველობა ძველად და გრიგოლ ხურსიძე და სტეფანე ივანეს-ძე ზუბალაშვილი ინდოეთში / აღწერილი და დაბეჭდილი ზ. ჭიჭინაძის მიერ ; თბილისი, 1905;
* XVIII-XIX საუკუნეების საქართველო-ინდოეთის სავაჭრო ურთიერთობების ისტორიიდან : (ისტორია "გრიგორი ლუკასისა" იგივე გრიგოლ ხურსიძე-ისარლიშვილისა (ისარლოვისა) განსვენებულისა (1774.?-1828 წ.) მალაზიის კუნძულ პენანგზე) / საქ. მეცნ. ეროვნ. აკად., აღმოსავლეთმცოდნ. ინ-ტი. - თბ. : ჩოხი, 2006.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი აზნაურები
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ელენე ძამაშვილი

**ელენე (ლეკა) ძამაშვილი** (დ. 16 თებერვალი, 1942, თბილისი — გ. 21 ივლისი, 2020, კაირო) — ქართველი კლასიკური მუსიკის პიანისტი და პედაგოგი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1990), კაიროს კონსერვატორიის პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
ელენე ძამაშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში, 1942 წლის 16 თებერვალს, ისტორიკოს ვახტანგ ძამაშვილისა და პიანისტ ნინო ძამაშვილის ოჯახში.

1961 წელს დაამთავრა მეორე მუსიკალური სასწავლებელი, სადაც სწავლობდა პედაგოგ ლუსია ესაიანის კლასში. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ტატიანა გოლდფარბის კლასში, შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა პედაგოგ თენგიზ ამირეჯიბთან.

14 წლის ასაკში ელენეს ჰქონდა პირველი სოლო გამოსვლა კონსერვატორიაში, სადაც მოგვიანებით, 1971 წლიდან 1990 წლამდე, მუშაობდა კონცერტმეისტერად და ვოკალური ანსამბლის კლასის პედაგოგად. აგრეთვე, მოღვაწეობდა პიანისტად სიმფონიურ ორკესტრთან და ტელერადიოკომიტეტში. მისი შესრულებით განხორციელდა 600-ზე მეტი ჩანაწერი.

საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1990 წლის 23 ივლისის №181 დადგენილებით, ელენე ძამაშვილს მიენიჭა საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტის წოდება.

კაიროს კონსერვატორიის მიწვევით, 1991 წლის სექტემბერში ელენე ძამაშვილი ეგვიპტეში გაემგზავრა. აქ იგი სიცოცხლის ბოლომდე მრავალმხრივ შემოქმედებით საქმიანობას ეწეოდა: 
* კონსერატორიაში მუშაობდა პიანისტად;
* იქვე ასწავლიდა საფორტეპიანო და კამერულ მუსიკას ვოკალურ, საფორტეპიანო და სიმებიან განყოფილებათა სტუდენტებს;
* მუშაობდა პედაგოგად  კაიროს ოპერასთან არსებულ ნიჭიერთა განვითარების ცენტრში;
* მოღვაწეობდა კაიროს ამერიკული უნივერსიტეტის მუსიკის დეპარტამენტში.

ყოველწლიურად ელენე ძამაშვილი ატარებდა სოლო-კონცერტებს, ასევე უკრავდა ადგილობრივ და მიწვეულ სტუმარ მუსიკოსებთან. მან შექმნა შემოქმედებითი დუეტი კონსერვატორიის დეკანთან, მევიოლინე ჰასან შარარასთან, აგრეთვე, ჩამოაყალიბა კაიროს საფორტეპიანო კვარტეტი.

კულტურის სფეროში ორი ქვეყნის ურთიერთობის განმტკიცების მიზნით მისი ინიციატივით მოეწყო რამდენიმე კონცერტი კლასიკური მუსიკის ქართველ და ეგვიპტელ კომპოზიტორთა ნაწარმოებების შესრულებით.

ელენე ძამაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 21 ივლისს კაიროში. იგი დაკრძალულია ქალაქის მარ-გირგისის უბანში მდებარე ბერძნულ მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე წმ. გიორგის სახელობის ეკლესიის სიახლოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ 2017 წელს ჩაწერილი ინტერვიუ ელენე ძამაშვილთან 
* გაზეთ „ალ-აჰრამის“ 2015 წლის ვრცელი სტატია ელენე ძამაშვილის შესახებ  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ადამიძე

საკუთარი სახელი **ადამიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* ანდრია ადამიძე — იურისტი, მსახიობი
* ივანე ადამიძე — სამხედრო პირი
* ლადო ადამიძე — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
სიმონ აბაშიძე-გორლენკო

მინი|ს. აბაშიძე-გორლენკოს გერბი
**სიმონ ქაიხოსროს ძე აბაშიძე (აბაშიძე-გორლენკო)** (დ. 21 იანვარი, 1836 — გ. 18 იანვარი, 1891, მოსკოვი) — თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1881).

იმერეთის თავად აბაშიძეთა წარმომადგენელი. 1853 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა ყირიმის ომში (1853-1856). იყო საიმპერატორო ესკორტის ლაიბ-გვარდიის კავკასიური ესკადრონის საჭურველთმტვირთველი (1857), სუმის ჰუსართა პოლკის კორნეტი (1860). 1865-1882 წლებში კვლავ ირიცხებოდა საიმპერატორო ესკორტში. 1875 წლიდან იყო სოსნიცკის მაზრის (ახლანდ. ჩერნიჰივის ოლქი, უკრაინა) საპატიო მომრიგებელი მოსამართლე. 1882 წელს პოლკოვნიკის წოდებით ჩაირიცხა კავალერიაში; განსაკუთრებული გამონაკლისის სახით შეუნარჩუნდა საიმპერატორო ესკორტის კავკასიური ესკადრონის 1-ლი ქართული რაზმის მუნდირის ტარების უფლება. ითვლებოდა კავალერიისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს პერსონალში. აბაშიძე იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დამფუძნებელი წევრი. გარდაიცვალა მოსკოვში. დაკრძალულია სოფ. ზაიზდის მიხეილის ეკლესიაში (ახლანდ. ჩერნიჰივის ოლქი, უკრაინა). 1891 წლის თებერვალში პანაშვიდი გადაუხადეს საქართველოშიც, დაბა ყვირილის (ახლანდ. ზესტაფონი) ეკლესიაში. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ორდენით (1853).  

ცოლად ჰყავდა (1861 წლიდან) ადელაიდა სიმონის ასული გორლენკო (აზნაური). სიმამრის გარდაცვალების შემდეგ, იმპერატორის 1876 წლის 15 ივლისის განკარგულებით მიეცა უფლება შეერთებინა გორლენკოს გვარი და საგვარეულო გერბი და გადაეცა ისინი მამრობითი ხაზის უფროსი შთამომავლებისთვის. მისი ერთადერთი ვაჟი დავითი დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა (1863), ამიტომ თავად აბაშიძე-გორლენკოს გვარი არ გაგრძელებულა. ქალიშვილი ნინო (დ. 1870 — გ. 1921) იყო ბარონ როდრიგ თეოდორ ფონ ბისტრამის ცოლი. „რუსეთის იმპერიის თავადაზნაურობის საგვარეულოთა გერბების საერთო კრებულის“ მე-14 ნაწილში (1890) შეტანილია აბაშიძე-გორლენკოს ოფიციალურად დამტკიცებული გერბი (1886).  

## ლიტერატურა
* Родословный сборник русских дворянских фамилий, т. 1 / Руммель Витольд Владиславович ; СПб., 1886, - с. 599-600.  

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1836
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:აბაშიძეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის ორდენის კავალრები
იოსებ ისარლიშვილი

[მინი|ი. ისარლოვი [1903 წლის კოსტუმირებულ წვეულებაზე პეტერბურგის „ზამთრის სასახლეში“.]]
**იოსებ ლუკას ძე ისარლიშვილი (ისარლოვი)** [დ. 3 (15) ივლისი, 1862 — გ. 1920 შემდეგ] — რუსეთის იმპერიის არმის გენერალ-მაიორი (1914).

მესხეთიდან გადმოსახლებულ წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართველი ლიტერატორის და ცენზორის ლუკა ისარლიშვილის შვილი. 1882 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი, 1884 წელს — ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. მსახურობდა ლაიბგვარდიის ცხენოსან-გრენადერთა პოლკში, გვარდიაში. 1905 წელს მი­ე­ნიჭა პოლკოვნიკის წოდება. 1910–1914 წლებში მეთაურობდა ასტრახანის მე-8 დრაგუნთა პოლკს. I მსოფლიო ომის (1914–1918) დასაწყისში მონაწილეობდა ბრძოლებში პოლონეთის ტერიტორიაზე, მოგვიანებით კი გადაიყვანეს კავკასიის ფრონტზე. 1914–1915 წლებში მეთაურობდა კავკასიის საკავალერიო დივიზიის მე-2 ბრიგადას, 1915–1917 – ამავე დივიზიის I ბრიგადას. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის (I, II), წმ. ანას, წმ. ვლადიმირის სხვა­და­სხვა ხარისხის ორდენებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1862
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
რაფიელ ისარლიშვილი

**რაფიელ პეტრეს ძე ისარლიშვილი (ისარლოვი)** (დ. 1843 — გ. 29 ნოემბერი, 1918, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მთარგმნელი.

მესხეთიდან გადმოსახლებულ წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. თბილისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ მან განათლება ევროპაში მიიღო, სადაც დაეუფლა რამ­დენი­მე უცხო ენას. საზღვარგარეთიდან დაბრუნებული ისარლიშვილი აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ საქმიანობაში. 1869 წელს გამოსცა თავისივე შედგენილი „სინოპტიკური კალენდარი“. 1873 წელს ისარლიშვილმა ავჭალაში გახსნა უფასო სკოლა ღარიბთათვის. 1875 წელს გამოსცა „პირველი წიგნი წერა-კითხვის სასწავლებლად სურათებით ამერიკულ მეთოდზე სასოფლო სკოლებისათვის“, რომელიც, გარკვეულწილად, იაკობ გოგებაშვილის „დედა ენის“ წინამორბედი იყო.

1900 წელს ისარლიშვილი პარიზის მსოფლიო გამოფენაზე ქართულ განყოფილებას ხელმ­ძღვანელობდა. პავილიონში გამოფენილმა სასოფლო-სამეურნეო ნაწარმმა და ქართული კულტურის ნიმუშებმა მნახველთა დიდი მოწონება დაიმსახურა, რაც აისახა იმდროინდელ ქართულ და ევროპულ პრესაში. უცხოელთათვის სა­ქართვე­ლოს უკეთ გაცნობის მიზნით ისარლიშვილმა პარიზში ფრანგულ ენაზე გამოსცა ალექსანდრე ხახანაშვილის „სა­ქარ­თველოს ისტორია“. ისარლიშვილი საფრანგეთის სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ მედლითა და დიპლომით დააჯილდოვა. ისარლიშვილის გარდაცვალებას ნეკროლოგი უძღვნა ზაქარია ჭიჭინაძემ.

## ბიბლიოგრაფია
* პირველი წიგნი წერა-კითხვის სასწავლებლად : შედგენილი სურათებით ამერიკულ მეტოდაზე სასოფლო შკოლებისათვის რ. ისარლიშვილისაგან (ავტორი). - თბილისი, 1875;
* Histoire de Georgie / Publiee sous la direction de M. Raphael Isarloff ; Apercu geographique et abrege de l'histoire et de la litterature georgienne par M.A. Khakhanov. - Tiflis : Societe georgienne de lettres, 1900. 

## ლიტერატურა
* საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა პარიზის 1900 წლის მსოფლიო გამოფენაზე და 118 წლის შემდეგ / [იდეის ავტორები: მანანა ვარძელაშვილი და მარინა თუმანიშვილი ; წიგნი შეადგინა და გამოსაცემად მოამზადა მარინა თუმანიშვილმა ; მთ. რედაქტორი ნიკოლოზ ანთიძე]. თბილისი : საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო, 2018;
* ნანიტა­შვი­ლი ლ., წერილე­ბი, თბ., 1981; 
* ნანიტა­შვი­ლი ლ., ქართული წიგნის ამაგდარი, თბ., 1985; 
* ჭიჭინაძე ზ., რაფიელ ისარლი­შვი­ლი, «საქარ­თვე­ლო», 1918, №223;

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
ივანე ადამიძე

**ივანე ილარიონის ძე ადამიძე** (დ. 1889, თბილისი, — გ. 30 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი.

მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918); იყო კავკასიელ მსროლელთა მე-15 პოლკის პოდპორუჩიკი, პორუჩიკი, შემდეგ შტაბს-კაპიტანი. ერზრუმის რეგიონში 1916 წლის თებერვლის ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიიღო  წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენი (1916). დაჯილდოებული იყო ასევე წმ. სტანისლავის III (ხმლითა და ბაბთით) და წმ. ანას IV (წარწერით „მამაცობისათვის“) ხარისხის ორდენებით (ორივე, 1917). გარკვეული ხანი ოსმალთა ტყვეობაში გაატარა. 

1918-1921 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის ჯარის ოფიცერი, 1921 წელს — ქართული სამხედრო სკოლის ნაცვალთა ათასეულის კაპიტანი. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ შემდეგ მსახურობდა წითელ არმიაში პოლკოვნიკის წოდებით. მეთაურობდა ქართველ მსროლელთა 1-ლ ლეგიონს. იყო თბილისის ადგილობრივი ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის შტაბის უფროსი. 1937 წელს კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ადამიძე ივანე ილარიონის ძე / სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა] / ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი სამხრეთ კავკასიაში, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, საერთაშორისო საზოგადოება „მემორიალი“, საქართველოში შვეიცარიის საელჩო. - 2013.
* Адамидзе Иван Илларионович. «Офицеры русской императорской армии».

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ლუკა ისარლიშვილი

მინი|ლუკა ისარლოვი
**ლუკა სტეფანეს ძე ისარლიშვილი (ისარლოვი)** (დ. 23 ნოემბერი, 1814 — გ. 11 სექტემბერი, 1893, თბილისი) — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, რუსეთის იმპერიის სა­ხელმ­წიფო მოხელე (ცენზორი).

მესხეთიდან გადმოსახლებულ წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. დაამთავრა თბილისის გიმ­ნაზია (1833), სადაც ნიკოლოზ ბარათაშვილთან ერთად სწავლობდა და პოეტის შესახებ საინტერესო მოგონება დატოვა. სხვა­და­სხვა პერიოდში მსახურობდა თბილისის, ქუთაისის, გორის, ახალ­ციხის ადმინისტრაციულ, სასწავლო და სასამართლო დაწესებულებებში. იყო ცარიზმის ოფიციალური პოლიტიკის ერთგული დამცველი და გამტარებელი, რაც განსაკუთრებით გამოიკვეთა 1881-1888 წლებში, როცა ისარლოვი „კავკასიის საცენზურო კომიტეტში“ სახურობდა უმცროს ცენზორად და მდივნად. ამ თანამდებობაზე ყოფნისას ის ქართულ ჟურნალ-გაზეთებს უკრძალავდა ნებისმიერი ისეთი მასალის გამოქვეყნებას, რომელიც არ ეთანხმებოდა გაბატონებულ სახელმწიფო იდეოლოგიას. თანამედროვენი მას მიაწერენ გაზეთ „დროების“ დახურვის ინიციატივას.

ისარლოვი თანამშრომლობდა ქართულ- („ცისკარი“) და რუსულენოვან („კავკაზ“, „ტიფლისსკი ვესტნიკ“, ­„ტიფლის­სკი ლისტოკ“, „გოლოს“ და სხვ.) პრესასთან, აქვეყნებდა ორიგინალურ და ნათარგმნ ლექსებს, ქართველოლოგიურ სამეცნიერო და სამეცნიერო-პო­პულარული ხასიათის თხზუ­ლებებს, მემუარებს.

## ბიბლიოგრაფია
* ლექსნი, თქმულნი ლუკა სტეფანეს ძე ისარლოვისა, ზ. ჭიჭინაძი გამოც., ტფ., 1895; 
* კათოლიკენი სა­ქართვე­ლო­ში, ტფ., 1898; 
* მოკლე კანონნი ქართულის პოეტიკისა ანუ ლექსთა თხზუ­ლებისანი, წგ.: ქართული პოეტიკის ქრესტომათია (XVIII–XIX სს.), თბ., 1954; 
* Письма о Грузии, Тфл., 1899.

## ლიტერატურა
* ბექირი­შვილი ი., ნარკვევები აჭა­რის წარსულიდან, ბათ., 1982; 
* მანსვეტა­შვი­ლი ი., მოგონებები, თბ., 1985; 
* ხელთუბნელი მ., სალიტე­რატურო-საზოგადოებრივი წარსულიდან, თბ., 1938;

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
თრანის მეოთხე ნასოფლარი

**თრანის მეოთხე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის  დასავლეთით, 3,5 კილომეტრზე, ტყეში, კოკოთახოებში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა შენობის რიყისა და ნატეხი ქვით ნაწყობი კედლების 2-6 რიგი. კედლის სისქეა 0,5-0,7 მეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თრანის მესამე ნასოფლარი

**თრანის მესამე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის  სამხრეთით, 3 კილომეტრზე, ტყეში, გუგუთნაბინავარში. განეკუითვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთა შენობების რიყისა და ნატეხი ქვით ნაწყობი კედლების 2-4 რიგი. კედლების სისქეა 0,7 მეტრი ზოგი შენობა ორსათავსიანია. აქა-იქ ყრია ღარიანი კრამიტი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თრანის პირველი ნასოფლარი

**თრანის პირველი ნასოფლარი** —  არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში, სოფლის სამხრეთით 800 მეტრზე, თრანულის ხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა შენობების რიყისა და ნატეხი ქვით ნაწყობი კედლების 24 რიგი. კედლების სისქეა 0,7 მეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კჰაო-ჰითჩაქუთის ეროვნული პარკი

**კჰაო-ჰითჩაქუთის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ჩანთაბურის პროვინციაში, ტაილანდში. პარკი მდებარეობს კარდამომის მთიანეთის კჰაო-სოი-დაოს ველური ბუნების თავშესაფარში. ცნობილია ჩანჩქერებითა და ტყეებით. პარკის ტერიტორიაზე შემონახულია ბუდას ნაკვალევიც.

## ისტორია
კჰაო-ჰითჩაქუთის ეროვნული პარკი დაარსდა 1977 წლის 4 მაისს. იგი ტაილანდის მე-14 ეროვნული პარკი იყო.

## ფლორა და ფაუნა
პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობენ: გაურები, ინდური ზამბარები, მუნჯაკები და სუმატრული სერაუები. შენიშნულია ველური სპილოების ჯოგიც.

File:Khao Khitchakut National Park02.jpg|ბუდას ნაკვალევი
File:Khao Khitchakut National Park.jpg|პარკის ხედი
File:Thailand 1418a.jpg|საკემპინგე ადგილი კრათინგის ჩანჩქერის მახლობლად

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1977 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
OnePlus 8

**OnePlus 8** და **OnePlus 8 Pro** — ჩინური კომპანია OnePlus-ის მიერ Android-ის ბაზაზე წარმოებული სმარტფონები. ორივე მოდელი წარმოადგინეს 2020 წლის 14 აპრილს ონლაინ-პრეზენტაციის ფარგლებში. სერია OnePlus 8 წარმოადგენს სერია OnePlus 7-ის შთამომავალს. სერიის ყველა მოდელს გააჩნია მობილური კავშირგაბმულობის სტანდარტ 5G-ის მხარდაჭერა.

2020 წლის ივნისში OnePlus 8 Pro-მ დაიკავა მე-2 ადგილის AnTuTu-ს რეიტინგში. DisplayMate-მა დააჯილდოვა OnePlus 8 Pro კატეგორიაში "Best Smartphone Display".

ინდოეთში OnePlus 8 Pro-ს პირველი პარტია გაყიდვების დაწყებიდან რამდენიმე წუთში გაიყიდა.

## მაჩვენებლები 
### აუდიო 
პორტალმა *DxOMark* „OnePlus 8“-ის ხმა 68 ქულით შეაფასა, ხოლო „OnePlus 8 Pro“-მ მოაგროვა 67 ქულა. საერთო აუდიოს რეიტინგში მოდელებმა დაიკავეს მე-11 და მე-12 ადგილები. 

## ვერსიები Verizon და T-Mobile 
OnePlus 8 5G UW (Verizon) და OnePlus 8 5G (T-Mobile) არის ვერსიები აშშ-ის ბაზრისთვის; OnePlus 8 სერიაში მხოლოდ მათ აქვთ მინიჭებული წყლისა და მტვერისაგან დაცვის სერტიფიკატი IP68.

ვერსია 5G UW გამოშვებულია ერთობლივად ამერიკულ უმსხვილეს მობილურ ოპერატორ Verizon-თან. ეს ვერსია ყველაზე სწრაფია OnePlus 8-ს სერიაში, რადგან მას გააჩნია Ultra Wideband-მხარდაჭერა — კომპანია Verizon-ის სპეციალური ზესწრაფი 5G-ის ვერსია. ვერსია 5G (T-Mobile) ექსკლუზიურად იყიდება მხოლოდ T-Mobile-ის მაღაზაიათა ქსელში.

## რენტგენის ეფექტი 
OnePlus 8 Pro ახალი სმარტფონის კამერის ფოტოქრომატულ ფილტრს აღმოაჩნდა რენტგენის ეფექტი. იგი გამჭვირვალეს ხდის რამდენიმე ტიპის პლასტიკს და ტანსაცმელს. პრივატულობის დარღვევის შესახებ ნაგატიური შეფასებების დიდი ტალღის გამო, OnePlus-მა გამორთო ფილტრი ჯერ ჩინურ ვერსიებში, შემდეგ კი მთელს მსოფლიოში.

რამდენიმე ხნის შემდეგ კომპანიამ შესაძლებელი გახადა ფილტრის ჩართვა OxygenOS 10.5.9 განახლებაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* OnePlus 8
* OnePlus 8 Pro

## სქოლიო 
კატეგორია:მობილური ტელეფონები
კატეგორია:სმარტფონები
ვანლერ დაისელი

**ვანლერ დაისელი** (ნამდვილი სახელი და გვარი — ივანე სერგოს ძე ბაბუაძე; დ. 1903, სოფ. ზედა საქარა, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. სავარაუდოდ 1932 ან 1937) — ქართველი მოდერნისტი პოეტი.

1927 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. წერდა ლექსებს, მოთხრობებს, მინიატურებს, პიესებს. იყო „სომნამბულების“ სახელით ცნობილი ლიტერატურული ორდენის დამფუძნებელი და ლიდერი (თბილისი, 1925). ავტორია პოეტური კრებულებისა: „მზის სისხლი“ (1926); „გული და დღეები“ (1927); „გუშინ და ხვალ“ (1928). ცალკე წიგნად გამოვიდა მისი მოთხრობა „ლივილა“ (1927). 1920-იან წლებში რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული საბჭოთა ხელისუფლების მიერ. გადასახლებული იყო არხანგელსკში, სადაც მისი კვალი 1932 წლის შემდეგ ქრება. რეაბილიტირებულია 1968 წელს.

2018 წელს პირველად გამოიცა ვანლერ დაისელის წიგნი „მზის სისხლი“, რომელშიც მკვლევარმა ლევან ჟვანიამ თავი მოუყარა პოეტის მიერ, 26 წლის ასაკამდე, 1926-1929 წლებში, შექმნილ სხვადასხვა გამოცემაში გამოქვეყნებულ ლექსებს, მინიატურებს, პირად ჩანაწერებსა და წერილებს აერთიანებს (მ.შ. ნოველას „ლივილლა“), რომელიც გიორგი ლეონიძის სახელობის ლიტერატურულ მუზეუმსა და საქართველოს შსს სამინისტროს არქივშია დაცული. წიგნის პრეზენტაცია გაიმართა ქალაქ თბილისის საკრებულოში. 

2020 წელს თბილისში, ვალერიან გუნიას ქუჩაზე № 4, სადაც პოეტი 1920–1929 წლებში ცხოვრობდა, მემორიალური დაფა გაიხსნა. თბილისის საკრებულოს 2021 წლის 29 იანვრის განკარგულებით, ისნის რაიონში, ბანაკის დასახლების II ქუჩას და მასთან არსებულ ერთ ჩიხს ეწოდა პოეტის სახელი.

## ლიტერატურა 
;
* კაპანაძე ს. მოდერნიზმის ისტორიისათვის საქართველოში // ინტელექტი . – 2001 . — № 1 . – გვ. 130–132;
* ავალიანი ლ. ვანლდერ დაისელის დაბრუნება // ლიტერატურული გაზეთი . — 2020 . — № 2 (258) – გვ. 15-16.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* პიკის საათი — ვინ იყო ვანლერ დაისელი?

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930-იანები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ფრიდრიხ ვილჰელმ დაიხმანი

**ფრიდრიხ ვილჰელმ დაიხმანი** () (დ. 17 დეკემბერი, 1909, იენა, — გ. 13 სექტემბერი, 1993, რომი) — გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი, ადრინდელი ქრისტიანული ხანის ხელოვნების, უმთავრესად ხუროთმოძღვრების, თვალსაჩინო მკვლევარი.

სწავლობდა გრაცის, მიუნხენის, იენისა და ჰალეს უნივერსიტეტებში. ჰალეს უნივერსიტეტის დოქტორი (1934). 1934/1935 და 1936/37 წლებში იყო ბერლინის მუზეუმის სამეცნიერო ასისტენტი, 1935-1936 წლებში — გერმანიის არქეოლოგიური ინსტიტუტის რომის განყოფილების სტიპენდიატი. იმავე ინსტიტუტთან 1937 წლიდან სხვადასხვა ხანგრძლივობის კონტრაქტებისა და პროექტების ფარგლებში თანამშრომლობდა, 1955-1974 წლებში მისი მუდმივი თანამშრომელი იყო (ბოლო წლებში რომის განყოფილების სამეცნიერო დირექტორი). ხელმძღვანელობდა ელენეს მავზოლეუმისა და მინერვა მედიკას ტაძრის გათხრებს რომში.      

დაიხმანი თავის შრომებში ქრისტიანული არქიტექტურის ჩამოყალიბებისა და განვითარების შესწავლისას განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა ამ პროცესის თავისებურებებსა და განსხვავებულ ხასიათს სხვადასხვა საქრისტიანო ქვეყანაში. დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა აღმოსავლეთქრისტიანული რეგიონების — ეგვიპტის, სირიის, მესოპოტამიის — მხატვრულ მემკვიდრეობას. აქვს საგანგებო ნაშრომები ქართული ხუროთმოძღვრების შესახებაც, მ. შ. ბოლნისის სიონისადმი მიძღვნილი ნარკვევი. ბაზილიკური თემის განვითარებაში სიონის სტრუქტურას (ჯვარულ-ბურჯებიანი კამაროვანი სამნავიანი ნაგებობა) იგი მიიჩნევს აღმოსავლეთ საქართველოს შემოქმედებით წვლილად. დაწერილი აქვს აგრეთვე საგულისხმო წერილი VI–XI საუკუნეების საქართველოში ფასადთა მორთულობის შესახებ.

## ბიბლიოგრაფია
* Frühchristliche Kirchen in Rom, Basel, 1948; Ravenna. Hauptstadt des spätantiken Abendlandes, Bd. 1–3, Wiesbaden, 1969–89;
* Zur Entwicklung der Pfeilerbasilika: die Basilika von Bolnisi (473–493), «Bedi Kartlisa», vol.36, Paris, 1978;
* Einführung in die christliche Archäologie, Darmstadt, 1983.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Mietke, Gabriele, “Deichmann, Friedrich-Wilhelm”, in: Brill’s New Pauly Supplements I - Volume 6 : History of classical Scholarship - A Biographical Dictionary, English edition by Chad M. Schroeder (2014). Original German-language edition: Geschichte der Altertumswissenschaften: Biographisches Lexikon. Herausgegeven von Peter Kuhlmann und Helmuth Schneider. Serie: Der Neue Pauly Supplemente 1. Staffel, herausgegeben von Hubert Cancik, Manfred Landfester und Helmuth Schneider, vol. 6. Stuttgart, Germany. Copyright © J.B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung und Carl Ernst Poeschel Verlag GmbH (2012).

კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
თრანის მეორე ნასოფლარი

**თრანის მეორე ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის  დასავლეთით, 1 კილომეტრზე, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნასახლარის ტერიტორიაზე დადასტურებულია გეგმით სწორკუთხა რამდენიმე ნასახლარი ბუდის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დალაქიშვილი

საკუთარი სახელი **დალაქიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე დალაქიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* თამაზ დალაქიშვილი — არქიტექტორი
* თინათინ დალაქიშვილი — მსახიობი
* მიხეილ დალაქიშვილი — აგრონომი
* ნარიმან დალაქიშვილი — სამხედრო პირი
* ნოდარ დალაქიშვილი — პოლიციის მოხელე
* რომან დალაქიშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* სარდიონ დალაქიშვილი — საზოგადო მოღვაწე 
* ცარუ დალაქიშვილი — ფარმაკოქიმიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
დალა კოჯას ხელღვაჟალე

**„დალა კოჯას ხელღვაჟალე“** („დალი კლდეში მშობიარობს“) — უძველესი სვანური ფერხული და მისი თანმხლები სიმღერა. 

შექმნილია ნადირობის ქალღმერთ დალის პატივსაცემად. ფერხულში მონაწილეობენ როგორც მამაკაცები, ისე ქალები. შინაარსობრივად განეკუთვნება ამირანიანის სიმღერების ციკლს. მასში გადმოცემულია ამირანის დაბადების ეპიზოდი: კლდეში მშობიარე დალის დიდი სიმაღლიდან გადმოუვარდა ახალშობილი ამირანი, იგი მონადირე გერგილმა გამოსტაცა კლდის ძირში დაბუდებულ მგლის ხროვას და დედას დაუბრუნა. დალიმ დალოცა მონადირე და წარმატება უსურვა. 

სიმღერა სრულდება ჭუნირის თანხლებით (ან მის გარეშე) სამ ხმაში. სიმღერას ვრცელი ბალადური ტექსტი ახლავს. როგორც ლექსი, ისე სიმღერა წარმართულ პერიოდს უნდა განეკუთვნებოდეს. სიმღერა სრულდებოდა რიტუალის სახით, ნადირობის წინ; იგი სვანურისათვის დამახასიათებელი კომპლექსური მრავალხმიანობის ერთ-ერთი ცნობილი ნიმუშია. სრულდება ორგუნდოვანად (ანტიფონურად). მღერიან ქალებიც. მუსიკალური ზომაა 2/8. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ;
* „სვანური პოეზია“, სიმღერები შეკრიბეს და ქართულად თარგმნეს ა. შანიძემ, ვ. თოფურიამ, მ. გუჯეჯიანმა (მასალები ქართველურ ენათა შესწავლისათვის, II). - თბილისი 1939. — ელექტრონული ვერსია, პროექტი „არმაზი“. 

კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
კატეგორია:ქართული ცეკვები
კატეგორია:სვანური ფოლკლორი
მაკარაძე

საკუთარი სახელი **მაკარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ელგუჯა მაკარაძე — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი
* მალხაზ მაკარაძე — სამხედრო პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
დალაი

**„დალაი“** — ქართული ხალხური სამგლოვიარო ლექს-სიმღერა. 

სახელწოდება მომდინარეობს რეფრენიდან („დალაჲ...“), რომელიც ლექსის ყოველ ტაეპს ერთვის. შემორჩენილია თუშურ ზეპირსიტყვიერებაში, დაკავშირებულია გარდაცვლილის წლისთავზე გამართულ სამგლოვიარო რიტუალთან. „დალაის“ შესრულების წესს დალაობა ეწოდება და დღემდე შემორჩა თუშეთში. „დალაი“ სრულიად განცალკევებით დგას მთელ ქართულ ხალხურ მუსიკალურ შემოქმედებაში — სრულდება მთქმელისა და უნისონური გუნდის მონაცვლეობით, მხედარმოდალავე („დალაის“ წარმომთქმელი) სევდიანი კილოთი იწყებს: „დალაჲ თქვით, დალაჲ, მხედრებო“, გუნდი უპასუხებს: „დალაჲ ჰე, დალაჲ ჰე“. 

ტექსტი მიცვალებულის კულტთან არის დაკავშირებული. არის მოსაზრება, რომ თუშეთში „დალაი“ შევიდა ვაინახური და დაღესტნური კულტურიდან (დარგუულ მუსიკალურ ფოლკლორში „დალაი“ სიმღერას ნიშნავს). დაღესტანში „დალაის“ სამგლოვიარო შინაარსი არა აქვს, ჩაჩნეთ-ინგუშეთში კი გლოვასთან არის დაკავშირებული.

## ლიტერატურა
* ასლანიშვილი შ., ნარკვევები ქართული ხალხური სიმ- ღერების შესახებ, [ნაწ.] 2, თბ., 1956; 
* მაკალათია ს., თუშეთი, ტფ., 1933; 
* ჩხიკვაძე გ., ქართული ხალხური სიმღერა, ტ. 1, თბ., 1960;

კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
კატეგორია:ქართული ლექსები
კატეგორია:თუშეთი
მალხაზ მაკარაძე

**მალხაზ მაკარაძე** (დ. 25 ივნისი, 1975, სოფ. ოლადაური, ახლანდ. შუახევის მუნიციპალიტეტი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2019).

დაამთავრა გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის ისტორიული ფაკულტეტი და მოტომსროლელი ჯარების სამეთაურო-საშტაბო კურსი (ორივე 1999). 2000-2002 წლებში სხვადასხვა სამეთაურო თანამდებობები ეკავა კოჯრის სპეციალური დანიშნულების ძალების ბაზაზე, შემდეგ იყო სახმელთო ჯარების G-3 ოპერატიული სამმართველოს უფროსი ოფიცერი (2003-2004), ლოჯისტიკის ცალკეული ბატალიონის მეთაური (2004-2006), საქართველოს თავდაცვის ეროვნული აკადემიის კაპიტნის საკარიერო (2007-2008) და სახმელეთო ჯარების ოფიცერთა მომზადების (2008) კურსების უფროსი, V ბრიგადის შტაბის უფროსი (2008), თავდაცვის ეროვნული აკადემიის რექტორის მოადგილე (2008-2009), V ბრიგადის მეთაური (2009-2010), წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდლის მოადგილე (2010-2012), სერჟანტთა მომზადების სკოლის მეთაური (2012), სახმელეთო ძალების შტაბის უფროსი (აღმოსავლეთ ოპერატიული დაჯგუფების შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, 2012-2013), თავდაცვის ეროვნული აკადემიის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი (2015-2016), წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდალი (2016-2018). 2019 წელს დაინიშნა დავით აღმაშენებლის სახელობის საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიის რექტორად და მიენიჭა ბრიგადის გენერლის წოდება.

მონაწილეობა აქვს მიღებული სამშვიდობო მისიებში კოსოვოსა (2002-2003) და ერაყში (2005). მიღებული აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო და უწყებრივი ჯილდო, მ. შ. მედალი „მხედრული მამაცობისათვის“ და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული თავდაცვის აკადემიის რექტორი ბრიგადის გენერალი მალხაზ მაკარაძე

კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
მალხაზ
შალვა ჯაბახიძე

**შალვა იოსების ძე ჯაბახიძე** (დ. 19 ივნისი, 1973, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი (2019) და სპორტსმენი (ძიუდო).

დაამთავრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის საარტილერიო და სახმელეთო ჯარების სამეთაურო-ტაქტიკური ფაკულტეტები, გაიარა კაპიტნის საკარიერო და სამეთაურო–საშტაბო კურსები. მოხალისედ იბრძოდა აფხაზეთის ომში (1992-1993). შემდეგ მისდევდა სპორტულ კარიერას (სამბო) საქართველოსა და საბერძნეთში. 1998 წლიდან მსახურობს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა სამშვიდობო მისიაში ერაყში (2006-2007). სხვადასხვა დროს იყო IV მექანიზირებული ბრიგადის მეთაური (2015-2016), სახმელეთო ჯარების დასავლეთის სარდალი (2016), გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე (2016-2019). 2019 წლიდან ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში (ეუთო) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო წარმომადგენელი. მიღებული აქვს თავდაცვის სამინისტროს სხვადასხვა უწყებრივი ჯილდო.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ევგენი დალეჯიო დ'ალესიო

'''ევგენი დალეჯიო დ'ალესიო''' (; დ. 7 ოქტომბერი, 1888, სტამბოლი, — გ. 1983?, იქვე) — იტალიელი მკვლევარი, წარმოშობით წარჩინებულ ვენეციელთა საგვარეულოდან.

დაიბადა და სწავლობდა სტამბოლში. ოცი წლის ასაკიდან ისტორიულ გამოკვლევებს ბეჭდავდა სტამბოლის ცნობილ გაზეთ „ლა ტიურკი“-ში („La Turquie“). მუშაობდა არქეოლოგიაშიც. 1918 წელს გაიცნო სტამბოლში ჩასული ქართული დიპლომატიური მისიის წევრები და მის მდივნად დაიწყო მუშაობა. შემდეგ ამავე თანამდებობაზე მუშაობდა საქართველოს საკონსულოში. იმოგზაურა საქართველოშიც, ისწავლა ქართული ენა. სტამბოლში დაბრუნების შემდეგ სწავლობდა ქალაქის ქართული დიასპორის ისტორიასა და კულტურას. ფრანგულ ენაზე დაწერა ნარკვევი „ქართველები კონსტანტინოპოლში“ (სტამბოლი, 1921). ამ ნაშრომში განხილულია საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობა, მოცემულია ოსმალეთში მცხოვრებ ქართველთა რაოდენობა, მათი პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობა, ქართული ენა და ქართული წესები, აღწერილია აგრეთვე ქართველების ახალშენი სტამბოლში, სასაფლაო, ფერი-კვეის ქართული სავანე და სხვ. აქვს ასევე შრომები სტამბოლის ისტორიისა და კულტურის სხვადასხვა საკითხის შესახებ.

## ბიბლიოგრაფია
* ქართველები კონსტანტინოპოლში და სპარსეთში / რედაქტორი : გივი ალხაზიშვილი, თბ., 1990;
* Galata et la souveraineté de Byzance. In: Revue des études byzantines, tome 19, 1961. pp. 315-327.
* Galata et ses environs dans l'antiquité. In: Revue des études byzantines, tome 4, 1946. pp. 218-238.
* La communauté latine de Constantinople au lendemain de la conquête ottomane. In: Échos d'Orient, tome 36, n°187, 1937. pp. 309-317.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
აბესალომ მანჯავიძე

**აბესალომ მანჯავიძე** (დ. 20 იანვარი, 1972, თბილისი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (2019).
სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა და თავდაცვის სამინისტროებში. 2017-2019 წლებში იყო თავდაცვის ძალების სამხედრო პოლიციის დეპარტამენტის უფროსი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
ალექსანდრე კიკნაძე

**ალექსანდრე კიკნაძე** (დ. 24 თებერვალი, 1969, სოფ. წითელხევი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2019).

დაამთავრა ლენინგრადის უმაღლესი სამხედრო-პოლიტიკური სასწავლებელი (1991), უკრაინის თავდაცვის ნაციონალური აკადემია (2002), ამერიკის შეერთებული შტატების „არმიის ომის კოლეჯის“ კურსი (2018). 1991 წლიდან სხვადასხვა სამეთაურო და ადმინისტრაციულ თანამდებობზე იყო საქართველოს ეროვნულ გვარდიაში, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შინაგან ჯარებში, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეიარაღებულ ძალებში, მათ შორის, 2004-2005 წლებში იყო სამშვიდობო ძალების წარმომადგენლობის მეთაური ცხინვალის რეგიონში, 2005 და 2006 წლებში — ეროვნული სასწავლო ცენტრ „კრწანისის“ მეთაური, 2005 წელს — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 2007-2008 წლებში — III ქვეითი ბრიგადის მეთაურის მოადგილე ერაყში, 2008 წელს — ეროვნული გვარდიის დეპარტამენტის რეზერვისტთა მომზადების ბაზის მეთაური, 2008-2009 წლებში — წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდლობის შტაბის უფროსი, 2009 წელს — სახმელეთო ჯარების სარდლის მოადგილე, 2009-2010 წლებში — ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის სარდლობის შტაბის უფროსი, 2010-2011 წლებში — წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდლის მოადგილე, 2012-2013 და 2015-2016 წლებში — ავღანეთში საქართველოს სამშვიდობო ძალების წარმომადგენლობის მეთაური, 2013-2015 წლებში — აღმოსავლეთ ოპერატიული დაჯგუფების სარდალი, 2018 წელს — გენერალური შტაბის J1 პერსონალის დეპარტამენტის უფროსი. 2018 წლის სექტემბრიდან 2020 წლის აგვისტომდე კიკნაძე იყო საქართველოს თავდაცვის ძალების აღმოსავლეთის სარდალი.     

კიკნაძეს მონაწილეობა აქვს მიღებული საბრძოლო მოქმედებებში ცხინვალის რეგიონში (1992, 2004), აფხაზეთში (1993), პანკისის ხეობაში (2000-2003), რუსეთ-საქართველოს ომში (2008), ასევე სამშვიდობო მისიებში ერაყსა (2007-2008) და ავღანეთში (2012-2013, 2015-2016). მიღებული აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო და უწყებრივი ჯილდო, მ. შ. მედალი „მხედრული მამაცობისათვის“ (ორგზის, 2002), ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი (2004), ღირსების ორდენი (2012) და ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი (2013).  

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე კიკნაძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.

კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
ა
თამაზ დალაქიშვილი

**თამაზ არქიფოს ძე დალაქიშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (2005). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია (1961). მუშაობდა „საქქალაქმშენსახპროექტში“ (1961–1964), თბილისის ზონალურ საპროექტო-ექსპერიმენტულ ინსტიტუტში (1964–1965; 1969–1981), „თბილქალაქპროექტში“ (1982–1990). 1991–1997 იყო საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის შემოქმედებით-საწარმოო გაერთიანება „არქფონდის“ მთავარი მხატვარ-დიზაინერი. ძირითადი ნამუშევრები: დასახლება დებელე გვინეის რესპუბლიკაში (გ. ბერიძესთან, დ. გრძელიძესა და კ. ხატიაშვილთან ერთად; 1971–74), ენგურჰესის მშენებელთა საცხოვრებელი სახლი თბილისში, ჭავჭავაძის გამზირზე (გ. ბიჭიაშვილთან, ზ. კოპალაძესა და ო. დარჩიევთან ერთად; 70-იანი წწ.), ჰიდრომშენებელთა დასახლება ვიეტნამში მდ. დაზე (ა. ღოღობერიძესთან, ა. ჯაფარიძესა და ა. ქურდიანთან ერთად; 1976–1981); ბავშვთა საგანმანათლებლო-კულტურული ცენტრი ნასოფლარ ავენისში (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი; ბ. გოცირიძესთან, ი. ვაჩეიშვილთან, დ. თოფურიძესა და ა. ჯაფარიძესთან ერთად, 1987; საქართველოს არქიტექტურის I საერთაშორისო ბიენალე, გრან-პრი, 1988); საქართველო-ბულგარეთის საზოგადოებრივ-კულტურული ცენტრი ქ. სოფიაში (თანაავტორი ა. ჯაფარიძე, 1988); არტ-ბიზნესცენტრი თბილისში, კ. აფხაზის ქუჩაზე (თანაავტორი ა. ბახტაძე, 1997). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
ბეიტსის მოტელის ჯილდოების და ნომინაციების სია

|}

ქვემოთ მოცემულია ამერიკული ფსიქოლოგიური დრამის **„ბეიტსის მოტელის“ ჯილდოების და ნომინაციების სია**. სერიალის პრემიერა გაიმართა A&E-ზე 2013 წლის 18 მარტს. მთავარ როლებში მონაწილეობენ ვერა ფარმიგა და ფრედი ჰაიმორი.

## ასოციაციის ჯილდოები
### პრაიმტაიმის ემის ჯილდო
### ტელეკრიტიკოსთა ასოციაციის ჯილდო
### კრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდო
### ქასთინგის ამერიკული საზოგადოება
### სატელიტის ჯილდო
### სატურნის ჯილდო
### ხალხის არჩევანის ჯილდო
### Imagen-ის ჯილდო
### ვიზაჟისტებისა და თმის სტილისტების გილდიის ჯილდო
### Dorian-ის ჯილდო
### ფილმებისა და სატელევიზიო გადაცემების ონლაინ ასოციაციის ჯილდო
### ოქროს დერბის პრემია
### ქალთა იმიჯის ჯილდო
### Gracie-ს ჯილდო
### Golden Reel-ის ჯილდო
### IGN-ის ჯილდო
### Poppy-ს პრემია
### TV Guide-ის პრემია
### Fangoria Chainsaw-ის პრემია
### ACTRA-ს ჯილდო
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
ჯილდოები
ბეიტსი
თინათინ დალაქიშვილი

**თინათინ (თინა) დალაქიშვილი** (დ. 2 თებერვალი, 1991, თბილისი) — ქართველი მსახიობი.

განათლებით — ლანდშაფტის დიზაინერი. 17 წლის ასაკიდან დაიწყო ფოტომოდელის კარიერა. გადაღებული იყო სარეკლამო ვიდეორგოლებში. 2010 წლიდან იღებენ კინოში. შესრულებული აქვს როლები ქართულ და უცხოურ ფილმებსა და სერიალებში: „სეზონი“ (რეჟისორი — დათო ბორჩხიძე, 2010), სერიალი „ჩემი ცოლის დაქალები“ (2011), „ბოლო გასეირნება“ (რეჟისორი - ზაზა ურუშაძე, 2012) „ვარსკვლავი“ (რეჟისორი — ანა მელიქიანი, 2014), „მძევლები“ (რეჟისორი — რევაზ გიგინეიშვილი, 2017), „აბიგაილი“ (რეჟისორი — ალექსანდრ ბოგუსლავსკი, 2019), „დახსნა 2“ (რეჟისორი — სემ ჰარგრეივი, 2023) და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიხეილ დალაქიშვილი

**მიხეილ სიმონის ძე დალაქიშვილი** (დ. 15/28 ივლისი, 1904, სოფ. ჭელიაღელე, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 24 იანვარი, 1983, თბილისი) — ქართველი აგრონომი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი (1939), დოცენტი (1940). 

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულეტეტი (1931). 1956–1974 წლებში იყო საქართველოს ი. ლომოურის სახელობის მიწათმოქმედების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1949–1950 წლებში დასავლეთ საქართველოს დაბლობ რაიონებში საშემოდგომო ხორბლის შესწავლასა და წარმოებაში მათი შედეგების დანერგვასთან დაკავშირებით გამოქვეყნებული სამეცნიერო ნაშრომებისათვის 1951 წელს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. აქვს 3 გამოგონება სასათბურე მეურნეობაში თერმული წყლების გამოყენების დარგში. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ნოდარ დალაქიშვილი

**ნოდარ ოთარის ძე დალაქიშვილი** (დ. 18 მარტი, 1950, ქ. გორი) — ქართველი პოლიციის მოხელე, პოლიციის გენერალ–მაიორი (2001), საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დამსახურებული მუშაკი (2001).

დაამთავრა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტი (1972) და საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსკოვის მილიციის უმაღლესი სკოლა (1992). მუშაობდა გორის შინაგან საქმეთა სამმართველოს უფროსად (1994-1996), საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შიდა ქართლის სამხარეოს მთავარი სამმართველოს უფროსად (1996-2002). დაჯილდოებულია მედლით „მხედრული მამაცობისათვის“ (1995) და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1999). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ცარუ დალაქიშვილი

**ცარუ მიხეილის ასული დალაქიშვილი** (დ. 10 თებერვალი, 1937, თბილისი, — გ. 21 მარტი, 1996, იქვე) — ქართველი ფარმაკოქიმიკოსი. ფარმაცევტულ მეცნიერებათა დოქტორი (1993), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2004).  

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი (1960). 1960 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ი. ქუთათელაძის სახელობის ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტის ფიტოქიმიის განყოფილებაში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1986–1996 წლებში იყო წამყვანი მეცნიერი-თანამშრომელი (ფიტოქიმიის განყოფილების, ლიპიდების ლაბორატორიის გამგე).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
დალიდაღი

**დალიდაღი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტისა და ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ჯავახეთის ქედის ცენტრალურ ნაწილში, სიმაღლე ზღვის დონიდან 2914 მ. აგებულია პლიოცენური ანდეზიტ-დაციტური ლავებით. წვერი გუმბათისებრია, კალთები — დანაწევრებული და სამი მხრივ (გარდა სამხრეთისა) საკმაოდ ციცაბო. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მთები
სარდიონ დალაქიშვილი

**სარდიონ დალაქიშვილი** (დ. 9 მარტი, 1844 — გ. 2 აპრილი, 1929) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის მოხელე.   

დაამთავრა ქუთაისის ოთხკლასიანი სასწავლებელი. მსახურობდა ქუთაისის გუბერნიის მმართველობაში. 1874-1896 წლებში იყო ქუთაისის, რაჭის, ლეჩხუმისა და ალპანას, 1896 წლიდან კი სვანეთის ბოქაული. სვანეთში მუშაობის დროს გაიყვანა საურმე და საცალფეხო გზები, გახსნა 12 სკოლა, მისივე გეგმით ლაშხეთიდან ორბელამდე გაყვანილ იქნა გზა, ასევე ლენტეხში გვირაბების გაჭრით ღელის გზა, რომელმაც საგრძნობლად შეამოკლა მანძილი სვანეთსა და ლეჩხუმს შორის. იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა მოსახლეობის კულტურულ და საზოგადოებრივ განვითარებას, მისი უშუალო მითითებით სამრევლო სკოლებში სწავლა მიმდინარეობდა ქართულ ენაზე. 1897 წელს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას საჩუქრად გადასცა მესტიაში აღმოჩენილი ნივთები: შუბის წვერი, ხანჯალი, ცულის პირი და სხვ. მისი შვილი იყო სოციალისტი რევოლუციონერი აკაკი დალაქიშვილი.

## ლიტერატურა
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.,2018.-გვ.837.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
დალიდაღი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დალიდაღი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დალიდაღი — მთა ჯავახეთის ქედზე;
* დალიდაღი — მთა ყარაბაღის მთიანეთში.
დამენია

საკუთარი სახელი **დამენია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზაზა დამენია — ქართველი სამხედრო პირი, ეროვნული გმირი
* ლაშა დამენია — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* ოლეგ დამენია — აფხაზი ფილოსოფოსი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
დამიანე (დიპლომატი)

**დამიანე** — XV საუკუნის II ნახევრის დიპლომატი. 1483 წელს მონაწილეობდა კახთა მეფის ალექსანდრე I-ის მიერ მოსკოვში გაგზავნილ ელჩობაში; იგი იყო კახეთის სამეფოს პირველი ოფიციალური დესპანი მოსკოვში, რომლის მიზანი იყო რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობის დამყარება.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:XV საუკუნის ქართველები
ნარიმან დალაქიშვილი

**ნარიმან ვარლამის ძე დალაქიშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1906, სოფ. ჭელიაღელე, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 მარტი, 1982, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა არმიის საინჟინრო–ტექნიკური  სამსახურის გენერალ–მაიორი (1954).

დაამთავრა მოსკოვის ვ. პოდბელსკის სახელობის კავშირგაბმულობის აკადემიის სამხედრო ფაკულტეტი (1936). 1940-1945 წლებში იყო 24–ე, მე–3 შორსმოქმედი ავიადივიზიის (შემდეგ გვარდიული კორპუსის)  კავშირგაბმულობის უფროსი. 1945-1964 წლებში მსახურობდა სსრკ შეიარაღებულ ძალებში. 1964 წლიდან იყო თადარიგში. II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა მოსკოვთან, სტალინგრადთან, ლენინგრადთან; დაჯილდოებულია საბრძოლო ორედენებითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
დამოუკიდებელი საქართველო

**„დამოუკიდებელი საქართველო“** () — ყოველთვიური ქართულენოვანი გაზეთი, საქართველოს პოლიტიკურ პარტიათა გაერთიანებული ფრონტის ორგანო. გამოდიოდა პარიზში 1926–1939 (№1–159) წლებში. იბეჭდებოდა გაზეთის ფორმატზე 4 გვერდად (ზოგჯერ 8 გვერდადაც), 1928 წლიდან 1939 წლამდე კი (№25–159) გამოდიოდა 16-გვერდიანი ჟურნალის სახით. გაზეთის რედაქტორები იყვნენ ცნობილი ქართველი ემიგრანტი მოღვაწეები: იოსებ გობეჩია, გრიგოლ ურატაძე და სამსონ ფირცხალავა. გაზეთთან თანამშრომლობდნენ ქართველი და უცხოელი ავტორები: ნოე ჟორდანია, გიორგი გვაზავა, ი. გობეჩია, შალვა ამირეჯიბი, ს. ფირცხალავა, ნოე რამიშვილი, ალექსანდრე ასათიანი, მიხეილ წერეთელი, იესე კეჭაყმაძე, ნიკოლოზ ჭუმბურიძე, ე. შტრაუსი, რ. მაკდონალდი, ე. ბერშტეინი, ა. რენბერგი და სხვ.

„დამოუკიდებელი საქართველოს“ პროგრამა, მიზანი და მიმართულება ასახულია 1926 წლის №1-ში გამოქვეყნებულ მოწინავე წერილში — „დამოუკიდებლობისაკენ. მთლიანი ფრონტით დამოუკიდებლობისაკენ!“. გაზეთს ჰქონდა მუდმივი რუბრიკები: „საქართველოს საკითხი უცხოეთში“, „რუსთაველიანა“, „ქართველები პარიზში“ და სხვ. გაზეთში ქვეყნდებოდა ისტორიული დოკუმენტები, უნიკალური პუბლიკაციები და ფოტოილუსტრაციები. აღსანიშნავია 1927 წლის №17-ის პუბლიკაცია, სადაც გამოქვეყნებულია დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღესთან — 1918 წლის 26 მაისთან დაკავშირებული უცნობი დეტალები, ასევე 1933 წელს (№86–92) გამოქვეყნებულია წერილების სერია „აფხაზეთი უახლოეს წარსულში და დღეს“, რომელშიც დეტალურადაა დახატულია XX საუკუნის 20–30-იანი წლების აფხაზეთში შექმნილი სოციალურ-ეკონომიკური თუ კულტურულ-პოლიტიკური მდგომარეობის სურათი. გაზეთს დიდი მნიშვნელობა აქვს 20–30-იანი წლების საქართველოს ისტორიის, პუბლიცისტიკის, ქართული სოციალური და პოლიტიკური აზრისა და ემიგრაციის ისტორიის შესასწავლად. 

## ლიტერატურა
* შარაძე გ., ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია, ტ. 2, თბ., 2001;

## რესურსები ინტერნეტში
*გაზეთის ციფრული კოლექცია ეროვნულ ბიბლიოთეკაში

კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:საფრანგეთის გაზეთები
კატეგორია:1926 წელს დაარსებულები
დამპალა

**დამპალა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დამპალა — ადგილი ქართლში, მუხრანის ველზე
* დამპალა — ისტორიული პუნქტი კახეთის სამეფოში

## იხილეთ აგრეთვე
* დამპალო
დამპალა (ქართლი)

**დამპალა** — ადგილი ქართლში, მუხრანის ველზე. 

ქართულ დოკუმენტურ წყაროებში XVI საუკუნიდან იხსენიება. 1669 წლის დოკუმენტით („წილკნის ღმრთისმშობლის სამწყსოს სიგელი“) სამუხრანბატონოში არსებული დამპალა წილკნის ეპარქიის სარგო ყოფილა. სამუხრანბატონოს დამპალას ვახუშტი ბატონიშვილი დამპალეთად იხსენიებს. 1945 წელს დამპალას ვაზიანი ეწოდა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები