ტილი ედინგერი

**იოჰანა გაბრიელ ოტილი „ტილი“ ედინგერი** (დ. 13 ნოემბერი, 1897 ― გ. 27 მაისი, 1967) ― გერმანელი-ამერიკელი პალეონტოლოგი და პალეონეიროლოგიის ფუძემდებელი.

## ადრეული წლები 
ტილი ედინგერი 1897 წლის 13 ნოემბერს მდიდარ ებრაულ ოჯახში დაიბადა. მამამისმა, ლუდვიგ ედინგერმა, ფრანკფურტის პირველი ნეიროლოგიური კვლევითი ინსტიტუტი დააარსა, რისი წყალობითაც ედინგერს სამეცნიერო წრეებთან ახლო ურთიერთობები ჰქონდა. ის სამი დედმამიშვილიდან ყველაზე პატარა იყო.  მისი ძმა ფრიცი ჰოლოკოსტის დროს მოკლეს, ხოლო მისი და დოქტორი დორა ლიპშიცი აშშ-ში ემიგრაციაში წავიდა. თინეიჯერობისას, ედინგერს სმენა თანდათანობით დაუქვეითდა. მოზრდილ ედინგერს მთლიანად დაუქვეითდა სმენა და სასმენი აპარატის გარეშე არაფერი ესმოდა. ედინგერმა განათლება ფრანკფურტში, შილერ-შულეს გოგონათა სკოლაში მიიღო. 1916 წელს ედინგერი ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტსა და მიუნხენის უნივერსიტეტში სწავლობდა, ზოოლოგიის ხარისხის მისაღებად, მაგრამ მოგვიანებით მიმართულება შეიცვალა და გეოლოგია/პალეონტოლოგიის მიმართულებით გააგრძელა სწავლა. ედინგერმა სადოქტორო დისერტაციაზე მუშაობა 1920 წელს დაიწყო მის მენტორთან, ფრიც დრევერმანთან ერთად, ფრანკფურტის უნივერსიტეტში. 1921 წელს მისი სადოქტორო თეზისის ნაწილები ჟურნალ *Senckenbergiana*-ში გამოქვეყნდა. ხარისხის მიღების შემდეგ ედინგერი ფრანკფურტის უნივერსიტეტის გეოლოგიურ-პალეონტოლოგიურ ინსტიტუტში მუშაობდა როგორც „მოხალისე-ასისტენტი“ (1921-1927). 1927-1938 წლებში ედინგერი ანაზღაურების გარეშე კურატორად მუშაობდა ზენკენბერგის მუზეუმში. 

## შემდგომი წლები 
ედინგერმა პროფესიული კარიერა 1921 წელს დაიწყო როგორც პალეონტოლოგიის მკვლევარმა ასისტენტმა ფრანკფურტის უნივერსიტეტში. ეს პოზიცია 1927 წლამდე ეკავა. ამავე წლიდან ზენკენბერგის ბუნების მუზეუმში ხერხემლიანთა პალეონტოლოგიის კურატორის პოზიცია ეკავა. ამ პოზიციაზე 1938 წლამდე მუშაობდა და დროს ხერხემლიანების კვლევაზე ხარჯავდა. ამ პერიოდში, 1929 წელს ედინგერმა გამოაქვეყნა ნაშრომი *Die Fossilen Gehirne* (*ნამარხი ნაშთების ტვინები*), რომლითაც პალეონეიროლოგიას ჩაუყარა საფუძველი და მის მიგნებას ეფუძნებოდა, რომლის მიხედვითაც ხერხემლიანთა ტვინი ნამარხ თავის ქალაზე ანაბეჭდებს ტოვებს და პალეონეიროლოგებს ანატომიის გარჩევის საშუალებას აძლევს. მისი მიღწევებისთვის სხვადასხავა დაწესებულებამ საპატიო დოქტორის წოდებით დააჯილდოვა, მათ შორის: უელსის კოლეჯმა (1950), გისენის უნივერსიტეტმა (1957) და მისმა ალმა-მატერმა, ფრანკფურტის უნივერსიტეტმა (1964).  გარდა იმისა, რომ ედინგერი ხერხემლიანთა პალეონტოლოგიის საზოგადოების პრეზიდენტი იყო, იგი აგრეთვე ირიცხებოდა სხვა სამეცნიერო საზოგადოებებშიც, მათ შორის: ევოლუციის შემსწავლელ საზოგადოებაში, *Paleontologische Gesellschaft*-სა და *Senckenberg naturf Gesellschaft*-ში.

ტილი ედინგერი 1967 წლის 27 მაისს კემბრიჯში, მასაჩუსეტსის შტატში გარდაიცვალა საგზაო შემთხვევის შედეგად თავის დაზიანებებისგან. სიკვდილამდე ედინგერმა უკანასკნელი ნაშრომის *პალეონეიროლოგიის სრულყოფილი მიმოხილვა* დასრულება ვერ მოასწრო. მოგვიანებით ეს ტომი მისმა კოლეგებმა დაასრულეს და ედინგერის გარდაცვალების შემდეგ გამოაქვეყნეს.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 

## დამატებითი საკითხავი 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Episode 3: Tilly Edinger  from Babes of Science  podcasts

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1897კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერიკატეგორია:გარდაცვლილი 1967კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისიკატეგორია:ამერიკელი პალეონტოლოგებიკატეგორია:ქალი პალეონტოლოგებიკატეგორია:გერმანელი ქალი მეცნიერები