open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოლიგოდენდროგლიომა

მინი|ოლიგოდენდროგლიომა. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.
**ოლიგოდენდროგლიომა** — თავის ტვინის კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც წარმოიქმნება ოლიგოდენდროციტებისგან. იქიდან გამომდინარე, რომ ოლიგოდენდროგლიომა ხშირად მოიცავს ქერქის უბნებს, ძირითადი კლინიკური გამოვლინებაა გულყრა, თუმცა, ასევე აღინიშნება მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომები (თავის ტკივილი, ღებინება, ცნობიერების დაქვეითება). აღსანიშნავია, რომ რადიოლოგიურ კვლევებზე (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კომპიუტერული ტომოგრაფია) კონტრასტის ჩართვა ახასიათებს ოლიგოდენდროგლიომების მხოლოდ 50%-ს. მკურნალობა მოიცავს რადიო/ქიმიოთერაპიასა და ნეიროქირურგიულ ჩარევას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Oligodendroglioma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ბისარა

**ბისარა** () — ეგვიპტური და მაროკოული სამზარეულოებისთვის დამახასიათებელი კერძი.

 

მის მოსამზადებლად დაჭრილ ფავას ლობიოს, ხახვს, ნიორს, ახალ მწვანილსა და სანელებლებს ხარშავენ და შემდეგ ურევენ ერთმანეთს კრემისებრი და არომატული საწებლის მისაღებად.

## ეტიმოლოგია 
კულინარიის ისტორიკოსები თვლიან, რომ სახელწოდება ბისარა ძველი ეგვიპტური იეროგლიფური სიტყვიდან „*bisourou*” (ან „*bissouro*”) მომდინარეობს, რაც „მოხარშულ ლობიოს“ ნიშნავს.

## ისტორია 
ისტორიკოს დენიელ ნიუმენის თანახმად, მე-13 საუკუნის კულინარიული წიგნში, რომელიც ალ-ანდალუსიიდანაა, გვხვდება ბაისარის უძველესი, ცნობილი რეცეპტი. ეს იყო ფაფის კონსისტენციის კერძი და მზადდებოდა გამომშრალი ლობიოთი და ხორცით.

ძველ ებრაულ სამზარეულოში მსგავსი კერძი „მიკპაჰ ფულის“ სახელითაა ცნობილი.

## მომზადება 
ბისარასთვის ძირითად ინგრედიენტად გამოიყენება დაფქული ლობიო.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტური სამზარეულო
კატეგორია:მაროკოს სამზარეულო
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:სოუსები
კატეგორია:არაბული სამზარეულო
ბაჰიჯ ალ-ხათიბი

ბაჰიჯ ალ-ხათიბი ( დ.1895 - გ.1981) — საფრანგეთის მიერ დანიშნული სირიის პრეზიდენტი 1939 წლის 8 ივლისიდან 1941 წლის 4 აპრილამდე.

## ადრეული ცხოვრება
ალ-ხათიბი დაიბადა 1895 წელს ოსმალეთის იმპერიის (თანამედროვე ლიბანი) შეჰემი, შოუფის რაიონში. განათლება მიიღო სირიის პროტესტანტულ კოლეჯში და პოლიტიკაში მოსვლამდე ბეირუთში ნავთობის ვაჭარი იყო.

## კარიერა
ალ-ხატიბი მტკიცედ ერთგული იყო სირიაში ფრანგული მმართველობის გაგრძელების და ეწინააღმდეგებოდა დამოუკიდებლობისკენ მიმართულ ყველა მისწრაფებას. მან პოლიტიკური კარიერა დაიწყო მას შემდეგ, რაც 1920 წლის ივლისში საფრანგეთმა სირიასა და ლიბანზე ერთა ლიგის მანდატი დააწესა. საფრანგეთის ადმინისტრაციისადმი ერთგულების გამო, იგი პოლიციისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დირექტორად დაწინაურდა და ნაციონალისტური ლიდერებისა და ორგანიზაციების დაშინებისა და შევიწროების კამპანიას ხელმძღვანელობდა.
როდესაც ნაციონალისტმა ჰაშიმ ალ-ათასიმ, ახლად გამოცხადებული სირიის რესპუბლიკის პირველმა პრეზიდენტმა, სრული დამოუკიდებლობის საკითხზე საფრანგეთის მხრიდან გაგრძელებული დაყოვნების ნიშნად თანამდებობა დატოვა, ფრანგულმა ხელისუფლებამ მის ნაცვლად ალ-ხათიბი დანიშნა.

მისი უკიდურესი არაპოპულარობის გამო, საბოლოოდ 1941 წელს საფრანგეთის პრეზიდენტმა შარლ დე გოლმა მას გადადგომა მოსთხოვა.

მოგვიანებით, ალ-ხათიბი ორჯერ იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი, ხოლო 1943 წელს დამასკოს გუბერნატორი. სირიაში ბაასის პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ იგი ლიბანში გადავიდა. გარდაიცვალა 1981 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:სირიის პრეზიდენტები
კატეგორია:სირიის პოლიტიკა
მორონგა

მინი|მორონგა ბოსტნეულით
**მორონგა** — სისხლისგან მომზადებული ძეხვის სახეობა. ის გავრცელებულია ურუგვაის, არგენტინის, კუბის, კოლომბიის, პუერტო-რიკოს, ცენტრალური ამერიკის (სალვადორი, ბელიზი, გვატემალა, ჰონდურასი, ნიკარაგუა, პანამა და კოსტა-რიკა), მექსიკისა და პარაგვაის სამზარეულოებში. 

მორონგას მოსამზადებლად ღორის სისხლს, სანელებლებს, მწვანილს (როგორიცაა რუტა, ორეგანო და პიტნა), ხახვსა და ჩილის წიწაკას, შემდეგ კი რამდენიმე საათის განმავლობაში ხარშავენ ღორის მსხვილი ნაწლავებისგან დამზადებულ გარსში. მიირთმევენ საწებელთან, ჩილე როხოს ან ჩილე ვერდესთან ერთად. ცენტრალურ მექსიკაში იგი ზოგჯერ გორდიტასისა და ტაკოს შიგთავსიცაა, თუმცა ეს მას შემდეგ ხდება, რაც ძეხვს ტაფაზე წვავენ მწვანე ხახვთან და ხალაპენიოს წიწაკასთან ერთად. იუკატანის ნახევარკუნძულზე მორონგას მორსილიას უწოდებენ და თითქმის ყოველთვის მიირთმევენ სხვა ძეხვებთან (ბუჩე) და მწნილის, ხახვის, ქინძისა და სანელებლების ნაზავთან.
## სქოლიო
კატეგორია:კერძები სისხლისგან
კატეგორია:მექსიკური სამზარეულო
კატეგორია:ურუგვაის სამზარეულო
კატეგორია:არგენტინული სამზარეულო
კატეგორია:კუბის სამზარეულო
კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო
კატეგორია:პარაგვაის სამზარეულო
ნეიროენტერული კისტა

მინი|უკანა ფოსოს ნეიროენტერული კისტა. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში.
**ნეიროენტერული კისტა** (ინგ. **Neurenteric cyst**. ასევე ცნობილი, როგორც **ნეირენტერული კისტა**) — ცენტრალური ნერვული სისტემის თანდაყოლილი კეთილთვისებიანი კისტა, რომელიც მდებარეობს ძირითადად ხერხემლის არხში, ზოგჯერ უკანა ფოსოში და იშვიათად - თავის ტვინის ჰემისფეროებში. ნეიროენტერული კისტა წარმოიქმნება ნეიროენტერული არხის (დროებითი დამაკავშირებელი არხი ყვითრისა და ამნიონის პარკებს შორის წნევის დასარეგულირებლად) არასრული დახურვის შედეგად. კლინიკური გამოვლინებები დამოკიდებულია კისტის მდებარეობაზე, თუმცა, ზოგადი სიმპტომებია ტკივილი, სისუსტე და მგრძნობელობის დაქვეითება ზურგის ტვინის შესაბამისი დონის მიდამოებში, ხოლო ქალასშიგა მდებარეობისას ვლინდება თავის ტკივილი, მოძრაობის დარღვევა, გულყრა, გულისრევა, ღებინება. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების T1 რეჟიმსა და კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე ნეიროენტერულ კისტას ძირითადად ახასიათებს ჰიპერინტენსიური (ნათელი) შეფერილობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Neurenteric cyst - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კარლოს ვილა ნოვა

**კარლოს მანუელ ვილა ნოვა** — (დ. )  სან-ტომეელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2021 წლის 2 ოქტომბრიდან სან-ტომე და პრინსიპის მეხუთე და მოქმედი პრეზიდენტია. აქამდე ის იყო საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი, ინფრასტრუქტურის, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს მინისტრი (2014–2018) პრემიერ-მინისტრ პატრის ტროვოადას თანმიმდევრულ მთავრობებში.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
ვილა ნოვა დაიბადა ნევეში, ლემბას ოლქის ქალაქში, სან-ტომეს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. მან 1985 წელს ალჟირში, ორანის უნივერსიტეტში მიიღო ტელეკომუნიკაციების ინჟინრის დიპლომი. დაბრუნების შემდეგ ის გახდა მთავრობის სტატისტიკის დირექტორატის კომპიუტერული განყოფილების ხელმძღვანელი.

## კარიერა
1988 წელს მან დატოვა საჯარო სამსახური და დაიწყო მუშაობა გაყიდვების მენეჯერად სასტუმრო „მირამარში“, რომელიც მაშინ ქვეყანაში ერთადერთი სასტუმრო იყო. 1992 წელს ის ამ სასტუმროს დირექტორად დაინიშნა.
1997 წელს გახდა სასტუმრო „პუსადა ბოა ვისტას“ დირექტორი და ასევე დააარსა საკუთარი ტურისტული სააგენტო „Mistral Voyages“. ვილა ნოვა ტურიზმის სფეროში მუშაობდა 2010 წლამდე, სანამ პოლიტიკაში შევიდოდა.
ვილა ნოვა 2010 წლიდან 2012 წლამდე იყო საზოგადოებრივი სამუშაოებისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი პატრის ტროვოადას კაბინეტში, სანამ მთავრობამ უმრავლესობა არ დაკარგა.
2014 წელს, როდესაც ტროვოადას პარტიამ დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოქმედება (ADI) კვლავ მოიპოვა უმრავლესობა, ის დაინიშნა ინფრასტრუქტურის, ბუნებრივი რესურსებისა და გარემოს მინისტრად. 
2018 წელს ვილა ნოვა აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში.

## პრეზიდენტობა
2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ის იყო პარტია ADI-ს კანდიდატი.
6 სექტემბერს იგი გამოცხადდა სან-ტომე და პრინსიპის არჩეულ პრეზიდენტად, ხმების 58%-ით, დაამარცხა რა გილერმე პოსერ და კოშტა (MLSTP/PSD).
14 სექტემბერს ის ოფიციალურად ცნო პრეზიდენტად საკონსტიტუციო სასამართლომ.
2025 წლის 6 იანვარს მან გადააყენა პრემიერ-მინისტრი პატრის ტროვოადა და მისი მთავრობა, მიზეზად დაასახელა ტროვოადას ხანგრძლივი არყოფნები და მთავრობის უუნარობა მრავალი პრობლემის გადაჭრაში. 
ტროვოადამ ეს გადაწყვეტილება „უკანონო“ და „არაკონსტიტუციური“ უწოდა.
შემდეგ ვილა ნოვამ პრემიერ-მინისტრად დანიშნა იუსტიციის მინისტრი ილზა ამადო ვაზი, რომელმაც მოგვიანებით თანამდებობა დატოვა და განაცხადა, რომ მისი ხელმძღვანელობა „ვერ შეუწყობდა ხელს საჯარო პოლიტიკის წარმატებასა და ქვეყნის ჰარმონიულ და მშვიდობიან განვითარებას“.
ამის შემდეგ პრეზიდენტმა პრემიერ-მინისტრად შეარჩია ამერიკო რამოსი, რომელსაც ADI არ უჭერდა მხარს, რის გამოც ის გააკრიტიკეს ეროვნული ასამბლეის უმრავლესობის უგულებელყოფისთვის.

## პირადი ცხოვრება
ვილა ნოვა დაქორწინებულია მარია დე ფატიმა აფონსო ვილა ნოვაზე და ჰყავს ორი ქალიშვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:პრეზიდენტები
ტაიე აცკე სელასიე

**ტაიე აცკე სელასიე ამდე** — (დ.) ეთიოპიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ეთიოპიის პრეზიდენტია. პრეზიდენტობამდე მან სხვადასხვა დიპლომატიურ თანამდებობაზე იმსახურა, მათ შორის იყო „ეთიოპიის ელჩი ეგვიპტეში“, „გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ეთიოპიის მუდმივი წარმომადგენელი“ და „საგარეო საქმეთა მინისტრი“.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
ტაიე აცკე სელასიე ამდე დაიბადა დებარკში, გონდარში. მან დაამთავრა ადის-აბების უნივერსიტეტი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებსა და საერთაშორისო ურთიერთობებში, ასევე მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო ურთიერთობებსა და სტრატეგიულ კვლევებში ლანკასტერის უნივერსიტეტში 1989 წელს.

## კარიერა
საგარეო საქმეთა სამინისტროში ტაიე მუშაობდა კონსულტანტად ევროპის დეპარტამენტში, იყო დასავლეთ ევროპის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და ინფორმაციის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.
ის ასევე იყო მინისტრ-კონსული ეთიოპიის საელჩოში ვაშინგტონში და გენერალური კონსული ლოს-ანჯელესში 2002 წლის ოქტომბრიდან 2010 წლის ნოემბრამდე.

2017–2018 წლებში იგი მსახურობდა ეთიოპიის ელჩად ეგვიპტეში.
2018 წელს ტაიე დაინიშნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ეთიოპიის მუდმივ წარმომადგენლად.

მან გააკრიტიკა ეთიოპიის საკითხებზე ადამიანის უფლებების საერთაშორისო ექსპერტთა კომისიის ანგარიში, რომელიც ეხებოდა ეთიოპიის მიერ ტიგრაის ომში ჩადენილ სისასტიკეს.

დემეკე მეკონენი, საგარეო საქმეთა მინისტრი, გადადგა 2024 წლის 26 იანვარს, ხოლო 8 თებერვალს ტაიე შეირჩა მის შემცვლელად.
მან თურქეთის მეშვეობით წარმართა არაპირდაპირი მოლაპარაკებები სომალისთან, რომლებიც შეეხებოდა ეთიოპიისთვის სომალილენდის სანაპიროს 20 კილომეტრის იჯარით აღებას დიპლომატიური აღიარების სანაცვლოდ. 

## პრეზიდენტობა
ტაიე აცკე სელასიე რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან ერთად, მოსკოვი, რუსეთი — 9 მაისი, 2025 წელი

პრეზიდენტი საჰლე-ვორკ ზევდე თანამდებობიდან გაათავისუფლეს მას შემდეგ, რაც, გავრცელებული ინფორმაციით, მან კონფლიქტი ჰქონდა პრემიერ-მინისტრ აბი აჰმედთან.
2024 წლის 7 ოქტომბერს ტაიე ოფიციალურად იქნა ფიცდადებული ეთიოპიის პრეზიდენტად. იგი ითვლება აბი აჰმედის მოკავშირედ.

2025 წლის მაისში ტაიე მოსკოვს ეწვია, სადაც დაესწრო გამარჯვების დღის 80 წლის იუბილეს, რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მიწვევით.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ეთიოპიის პრეზიდენტები
იენს ბიორნსენი

**იენს ბიორნსენი** (დ. 12 ივნისი, 1949) — გერმანელი პოლიტიკოსი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან, რომელიც 2005 წლიდან 2015 წლამდე სენატის პრეზიდენტისა და ბრემენის მერის თანამდებობებს იკავებდა. 2009 წლის 1 ნოემბრიდან 2010 წლის 31 ოქტომბრამდე ის იყო ბუნდესრატის პრეზიდენტი. ამ თანამდებობაზე იგი გერმანიის სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელი იყო პრეზიდენტ ჰორსტ კელერის გადადგომიდან 2010 წლის 31 მაისამდე, კრისტიან ვულფის 2010 წლის 30 ივნისს არჩევამდე. ბიორნსენი თანამდებობიდან 2015 წელს გადადგა, მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ სახელმწიფო პარლამენტის არჩევნებში წააგო.

ბიორნსენი პროფესიით იურისტია და 1978 წლიდან 1995 წლამდე ბრემენში მოსამართლედ მუშაობდა, რის შემდეგაც სრულ განაკვეთზე პოლიტიკოსი გახდა.

## წარსული
ბიორნსენი დაიბადა 1949 წლის 12 ივნისს, ბრემენის იმდროინდელ მუშათა რაიონში, გროპელინგენში, მშობლების ოჯახში, რომლებიც აქტიურად მონაწილეობდნენ გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში (SPD) და პროფკავშირებში. მისი მამა, გუსტავ ბიორნსენი, კომუნისტი, რომელიც სოციალ-დემოკრატად იქცა, ასევე იყო SPD-ის პოლიტიკოსი და 1968–1971 წლებში ბრემენის პარლამენტში SPD-ის ჯგუფის თავმჯდომარე იყო. იენს ბიორნსენი SPD-ს 1967 წელს შეუერთდა. ბუნდესრატის მეთაური გერმანიის პრეზიდენტის დანიშნული შემცვლელია. მემკვიდრე იყო კრისტიან ვულფი, რომელმაც თანამდებობა 2010 წლის 30 ივნისს არჩევის შემდეგ დაიკავა.

მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ 2015 წლის 10 მაისის სახელმწიფო არჩევნებში ხუთ პროცენტზე მეტი დაკარგა, ბიორნსენი მთავრობის მეთაურის თანამდებობიდან გადადგა. მისი მემკვიდრე კარსტენ ზილინგი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*CityMayors profile

## სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცები
კატეგორია:გერმანელები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:მერები
კატეგორია:იურისტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 666

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 666** მიღებულია 1990 წლის 13 სექტემბერს. ერაყსა და ქუვეითში ჰუმანიტარული მდგომარეობისა და უცხო ქვეყნების მოქალაქეების დაკავების შესახებ საბჭომ კომიტეტის 661-ს მიმართა, დაედგინა, წარმოიშვა თუ არა ჰუმანიტარული საჭიროებები და შეემოწმებინა სიტუაცია. საბჭო მოელოდა, რომ ერაყი შეასრულებდა საერთაშორისო სამართლის, მათ შორის ჟენევის მეოთხე კონვენციის ვალდებულებებს, რომლებიც ეხება მესამე სახელმწიფოების მოქალაქეების უსაფრთხოებას ერაყსა და ოკუპირებულ ქუვეითში.

საბჭომ გენერალურ მდივანს მიმართა, ერაყსა და ქუვეითში საკვების ხელმისაწვდომობის, ბავშვების, მოხუცების, ორსული ქალებისა და ავადმყოფების მდგომარეობის თაობაზე ინფორმაცია კომიტეტისთვის მიეწოდებინა. რეზოლუციაში რეკომენდირებულია მკაცრი ზედამხედველობა ერაყსა და ქუვეითში ექსპორტირებულ სამედიცინო მარაგებზე.

რეზოლუცია 666 მიღებულ იქნა 13 ხმით. კუბამ და იემენმა რეზოლუციის წინააღმდეგ მისცეს ხმა.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 667

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 667** მიღებულია 1990 წლის 16 სექტემბერს. საბჭომ დაგმო ერაყის „აგრესიული ქმედებები“ ოკუპირებულ ქუვეითში დიპლომატიური მისიებისა და პერსონალის წინააღმდეგ, მათ შორის გატაცების ფაქტები, რაც დიპლომატიური და საკონსულო ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციის დარღვევას წარმოადგენს.

ერაყელმა ჯარისკაცებმა გაიტაცეს ევროპული და არაბული ქვეყნის დიპლომატიურ მისიიის წევრები. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მოქმედმა საბჭომ მოითხოვა უცხო ქვეყნის მოქალაქეების, ასევე რეზოლუციაში 664 ნახსენები ყველა მოქალაქის დაუყოვნებლივ გათავისუფლება, რითაც შეახსენა მას ვენის კონვენციების შესაბამისად ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებები. მან ასევე სთხოვა ერაყს, დაეცვა ქუვეითში დიპლომატიური და საკონსულო პერსონალისა და შენობების უსაფრთხოება და კეთილდღეობა და არ მიეღო რაიმე ქმედება, რაც შეაფერხებდა მათი დიპლომატიური მოვალეობის შესრულებას, მათ შორის მათი მოქალაქეების შენობაში შესვლას.

რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მკაცრად დაიცვან ერაყის წინააღმდეგ მიღებული ყველა რეზოლუცია. ამავდროულად, რეზოლუციამ 667 დაგმო სადამ ჰუსეინის ქმედებები. გაეროში ერაყის წარმომადგენლის მოადგილემ, საბაჰ ტალატ კადრატმა დაგმო რეზოლუცია და აღნიშნა, რომ საბჭომ მიიღო ზომები მისი ქვეყნის წინააღმდეგ, თუმცა სანქციები არ მიუღია არც ერთი ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტთან დაკავშირებით.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
მისაელ პასტრანა ბორერო

**მისაელ პასტრანა ბორერო** ( დ. 14 ნოემბერი, 1923 — გ. 21 აგვისტო, 1997) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც მსახურობდა კოლომბიის 24-ე პრეზიდენტად 1970 წლიდან 1974 წლამდე. იგი ასევე იყო 30-ე პრეზიდენტის, ანდრეს პასტრანა არანგოს მამა.

## ბიოგრაფია
### პირადი ცხოვრება
პასტრანა დაიბადა ნეივაში, უილა.

პასტრანა იყო კოლომბიელი კონსერვატორი პოლიტიკოსი, კოლომბიის პრეზიდენტი 1970–1974 წლების პერიოდში. დაიბადა მისაელ პასტრანა პასტრანასა და ელისა ბორერო პერდომოს ოჯახში, სწავლობდა სამართალს ბოგოტას ხავერიანას უნივერსიტეტსა და რომის ფერის ინსტიტუტში. იგი აფილირებული იყო კონსერვატიულ პარტიასთან (რომელსაც მოგვიანებით სოციალურ-კონსერვატიული პარტია უწოდა). ასევე იყო პრეზიდენტ მარიანო ოსპინა პერესის პირადი მდივანი (1949-1952) და სამჯერ მინისტრი ალბერტო ლერას კამარგოს მეორე ლიბერალური პრეზიდენტობის დროს (1958-1962).

კარლოს ლერას რესტრეპოს პრეზიდენტობის დროს, იგი იყო მთავრობის მინისტრი 1966–1968 წლებში, ხელმძღვანელობდა საკონსტიტუციო რეფორმას კონგრესში და იყო კოლომბიის ელჩი ვაშინგტონში 1968 წლიდან 1969 წლამდე, რის შემდეგაც დაბრუნდა საპრეზიდენტო კამპანიაში მონაწილეობის მისაღებად.

### პრეზიდენტობა
თავისი ოთხწლიანი მმართველობის განმავლობაში, პასტრანა ფრთხილად პროგრესული იყო. იგი ცდილობდა დასაქმების შესაძლებლობების გაზრდას ცნობილი ოთხპუნქტიანი სტრატეგიით. ის ასევე ცდილობდა ეროვნული დანაზოგების სტიმულირებას, როგორც უცხოურ ინვესტიციებსა და კრედიტებზე დამოკიდებულებისგან თავის დაღწევის გზას, და გააფართოვა საპენსიო უფლებები მრავალი ადამიანისთვის. დაქორწინებული იყო მარია კრისტინა არანგო ვეგაზე, რომელთანაც სამი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინა. მისი მეორე ვაჟი, ანდრეს პასტრანა არანგო, რომელიც ბოგოტას მერობისთვის კამპანიის დროს „მედელინის კარტელმა“ გაიტაცა, საბოლოოდ კოლომბიის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1998-დან 2002 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
პროგრესირებადი მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია

მინი|"რძიანი გზის ნიშანი". PML-ის მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
**პროგრესირებადი მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია** (ინგ. **PML** - **P**rogressive **m**ultifocal **l**eukoencephalopathy) — ცენტრალური ნერვული სისტემის მძიმე მადემიელინებელი დაავადება, რომელიც ხასიათდება მაღალი სიკვდილიანობით და გამოწვეულია ადამიანის პოლიომავირუსის ტიპი 2-ით (ასევე ცნობილი, როგორც ჯონ კანინგემის ვირუსი ან პაპოავირუსი) იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში (აივ/შიდსი, თერაპიული იმუნოსუპრესია, ქიმიოთერაპია, აუტოიმუნური დაავადებები). კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მოძრაობის დარღვევებს, ატაქსიას, მხედველობის დაქვეითებას, გულყრას. პირველი თვეების განმავლობაში სიკვდილიანობა შეადგენს 30-50%-ს, თუმცა, გადარჩენილთა უმეტესი ნაწილი განიცდის ქრონიკულ ნევროლოგიურ დარღვევებს.

## მექანიზმი 
მინი|"შტანგის ნიშანი". PML-ის მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
დასუსტებული იმუნური სისტემა ვერ ახერხებს ჯონ-კანინგემის ვირუსით ინფიცირებული უჯრედების (რაც ყველა ადამიანის ორგანიზმშია, თუმცა, ლატენტურად) კონტროლს, რის გამოც ისინი აქტივირდებიან, მრავლდებიან და სისხლის მიმოქცევის სისტემის საშუალებით ხვდებიან ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში, სადაც აზიანებენ გლიურ უჯრედებს და, შესაბამისად, ვითარდება დემიელინაცია.

## რადიოლოგიური მახასიათებლები 
მინი|"კრევეტის ნიშანი". PML-ის მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
PML-ით დაავადებულთა თავის ტვინის რადიოლოგიურ კვლევებზე (მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება, კონპიუტერული ტომოგრაფია) აღინიშნება "რძიანი გზის ნიშანი" (მრავალი წერტილოვანი ნათელი უბნები T2 კვლევაზე), "შტანგის ნიშანი" (თხემ-კეფის უბნებში ორმხრივად ნათელი უბნები T2 კვლევაზე, დაკავშირებული კორძიანი სხეულის მორგვის ნათელი უბნით) და "კრევეტის ნიშანი" (ნათხემის ჰიპერინტენსიურობა T2 კვლევაზე, დაკბილული ბირთვის გამოკლებით).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Progressive multifocal leukoencephalopathy - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
MELAS სინდრომი

მინი|MELAS სინდრომის მქონე პაციენტის თავის ტვინის რადიოლოგიური კვლევები. აღინიშნება ბაზალური განგლიის კალციფიკაცია, ინფარქტისა და ატროფიის კერები.
**MELAS სინდრომი** (ინგ. **M**itochondrial **e**ncephalopathy, **l**actic **a**cidosis and **s**troke-like episodes - **მიტოქონდრიული ენცეფალოპათია, რძემჟავა აციდოზი და ინსულტის მსგავსი ეპიზოდები**) — ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადება, გამოწვეული მიტოქონდრიული გენების მუტაციით, რის შედეგადაც ირღვევა ჟანგბადის გამოყენების უნარი მიტოქონდრიის მიერ. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს სმენის დაქვეითებას, ჰემიპარეზს, მხედველობის დარღვევებს, გულყრას, თავის ტკივილს, დემენციას, შაქრიან დიაბეტს. თავის ტვინის რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) აღინიშნება ინფარქტის კერები, ბაზალური განგლიის კალციფიკაცია და თავის ტვინის ქსოვილის ატროფია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mitochondrial encephalomyopathy with lactic acidosis and stroke-like episodes (MELAS) - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
დისემბრიოპლასტიური ნეიროეპითელური სიმსივნე

მინი|დისემბრიოპლასტიური ნეიროეპითელური სიმსივნე. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება FLAIR რეჟიმში. აღინიშნება ნათელი რკალი სიმსივნის გარშემო.
მინი|"საპნის ბუშტების" შესახედაობის მქონე პათოლოგიური წარმონაქმნი (შესაძლოა, DNET). მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.
**დისემბრიოპლასტიური ნეიროეპითელური სიმსივნე** (ინგ. **DNET** - **D**ysembrioplastic **n**euro**e**pithelial **t**umor) — თავის ტვინის კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც იწვევს მედიკამენტ-რეზისტენტულ ეპილეფსიას, ვინაიდან მათი უმეტესობა მდებარეობს ქერქში ან ქერქთან ახლოს. DNET წარმოიქმნება ნეიროეპითელური უჯრედებისგან (ნერვული ღეროვანი უჯრედები), რის გამოც სიმსივნე შეიცავს როგორც ნეირონულ, ის გლიურ კომპონენტებს. მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების FLAIR რეჟიმზე DNET-ს ახასიათებს ჰიპერინტენსიური (ნათელი) რკალი და "საპნის ბუშტების" შესახედაობა (ინგ. Soap bubble appearance).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dysembryoplastic neuroepithelial tumor - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
აჰმედ ავად იბნ აუფი

**აჰმედ ავად იბნ აუფი** (დ. 1956) — სუდანელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2019 წლის 11 აპრილიდან 12 აპრილამდე, სულ რაღაც ერთი დღით, ქვეყნის დე ფაქტო მეთაურის თანამდებობას იკავებდა მას შემდეგ, რაც მონაწილეობა მიიღო 2019 წლის სამხედრო გადატრიალებაში. მანამდე აუფი იყო სუდანის თავდაცვის მინისტრი (2015 წლის 23 აგვისტოდან 2019 წლის 14 აპრილამდე ) და სუდანის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი 2019 წლის თებერვლიდან აპრილამდე.

## სამხედრო და სახელმწიფოებრივი კარიერა
აუფი თავდაპირველად იყო სამხედრო დაზვერვის უფროსი და გაერთიანებული შტაბის თავმჯდომარე, სანამ 2010 წლის ივნისში სამხედრო სისტემის მასშტაბური რეორგანიზაციის ფარგლებში არ გაათავისუფლეს. სამხედრო სამსახურის შემდეგ მან დიპლომატიურ სფეროში გადაინაცვლა და იყო სუდანის ელჩი საუდის არაბეთსა და ომანში.

2007 წლის მაისში აუფი მოხვდა იმ პირთა სიაში, რომელთაც აშშ-მა სანქციები დააწესა. ამის მიზეზი გახდა მისი სავარაუდო როლი სუდანის მთავრობასა და „ჯანჯავიდის“ დაჯგუფებას შორის კავშირში დარფურის ომის დროს, ასევე მისი მჭიდრო ურთიერთობა ირანთან. არსებობს სარწმუნო ბრალდებები, რომ აუფი კოორდინაციას უწევდა „ჯანჯავიდის“ ოპერაციებს, რაც მოიცავდა მშვიდობიანი მოსახლეობის დაბომბვას „ანტონოვის“ ტიპის თვითმფრინავებით, თავდასხმებს სოფლებზე, მოსახლეობის იძულებით გადასახლებასა და მასობრივ გაუპატიურებებს (ტავილა, ჩრდილოეთ დარფური). თუმცა, აუფი არ ფიგურირებს იმ პირთა შორის, რომელთაც სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ დარფურში ჩადენილი დანაშაულებისთვის ბრალი წაუყენა.

2015 წლის 23 აგვისტოს პრეზიდენტმა ომარ ალ-ბაშირმა იგი სუდანის თავდაცვის მინისტრად დანიშნა.

### ვიცე-პრეზიდენტი
2019 წლის თებერვალში, მასშტაბური საპროტესტო აქციების ფონზე პრეზიდენტ ალ-ბაშირის მიერ მინისტრთა კაბინეტის დათხოვნის შემდეგ, აუფი პირველ ვიცე-პრეზიდენტად დაინიშნა, რითაც მან ბაკრი ჰასან სალეჰი შეცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
*სუდანის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები 
კატეგორია:სუდანის პრეზიდენტები
კატეგორია:სუდანელი პოლიტიკოსები
ბოლო

მინი|ბოლო სიმინდის ფოთოლში
**ბოლო** ― პურის სახეობა, რომელიც  გავრცელებულია ლათინურ ამერიკაში და მზადდება სიმინდის, იუკას ან კარტოფილისგან. მისი ვარიაციები გვხვდება კოლომბიის, ეკვადორის, კუბისა და პანამის სამზარეულოებში. სიმინდისა და იუკას ფოთლებში გახვეული და მოხარშული ბოლო კოლომბიისა და პანამის კარიბის ზღვასთან მდებარე სანაპიროებზე ადგილობრივი, ტრადიციული საკვებია. მათი ასე მომზადების ტექნიკა წააგავს ანდებში გავრცელებულ ჰუმიტას, ვენესუელურ ჰალაკიტასა და ბრაზილიურ პამონას.

კოლუმბიაში ამ კერძს ყიდიან როგორც ქუჩაში, ასევე მაღაზიებსა და სუპერმარკეტებში. მას ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ, როგორც ყველის გარნირს.

პანამური ბოლო ტამალეს სახეობაა.
## გალერეა

File:Bollo Maimón-Salamanca.JPG|
File:Bollo limpio.jpg|
File:Bollos (Requena).jpg|
File:Bollo de mazorca.jpg|
File:Bollo de angelito.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ამერიკის სამზარეულო
კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო
კატეგორია:ეკვადორის სამზარეულო
კატეგორია:პურფუნთუშეული
კატეგორია:ესპანური სამზარეულო
ადოლფ ოგი

**ადოლფ ოგი** (დ. 18 ივლისი, 1942) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, რომელსაც 2001–2008 წლებში გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალური მრჩევლის პოსტი ეკავა სპორტის განვითარებისა და მშვიდობის საკითხებში. მანამდე, 1987–2000 წლებში ადოლფი შვეიცარიის სახალხო პარტიის  წარმომადგენლი წევრი იყო შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში. ოგიმ შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობა ორჯერ დაიკავა პირველად 1993, ხოლო შემდეგ 2000 წელს.

1979–1987 წლებში ოგი წარმოადგენდა ბერნის კანტონს შვეიცარიის ეროვნულ საბჭოში. ადოლფი შვეიცარიის პარლამენტში იმ იშვიათ პოლიტიკოსთა შორის იყო, რომელთაც უმაღლესი განათლება არ ჰქონდათ მიღებული. ოგი ასევე ცნობილია შვეიცარიის ოლიმპიურ ასოციაციაში მიღწეული მნიშვნელოვანი წარმატებებით. — ადოლფ ოგი ოლიმპიური ასოციაციის პრეზიდენტი იყო 2001–2008 წლებში. ფედერალური თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ ოგი გლობალურ დონეზე მშვიდობის მშენებლობის აქტიური მხარდამჭერი გახდა.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
ოგი დაიბადა 1942 წლის 18 ივლისს კანდერშტეგში, შვეიცარიაში, ბერნის ალპებში. ადოლფი იყო ადოლფ ოგი უფროსის და ანა ოგის შვილი. კარიერული თვალსაზრისით ადოლფ ოგი უფროსი იყო მეტყევე, მთის მეგზური, თხილამურებით სრიალის მასწავლებელი და მუნიციპალიტეტის ნახევარ განაკვეთზე პრეზიდენტი.

კანდერშტეგში დაწყებითი განათლების დასრულების შემდეგ, ადოლფ ოგი 1958–1961 წლებში სწავლობდა ლა ნევვილში მდებარე კომერციულ სკოლაში, რის შემდეგაც განათლების მიღების მიზნით გარკვეული დრო გაატარა გაერთიანებულ სამეფოში.

## პოლიტიკური კარიერა
თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში ადოლფ ოგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ ფედერალურ დეპარტამენტებს:

*ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობისა და ენერგეტიკის ფედერალური დეპარტამენტი (1988–1995)
*ფედერალური სამხედრო დეპარტამენტი (1996 წლიდან), რომელსაც მოგვიანებით ეწოდა თავდაცვის, სამოქალაქო დაცვისა და სპორტის ფედერალური დეპარტამენტი (1998–2000)

ადოლფ ოგიმ შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობა ორჯერ დაიკავა პირველად 1993, ხოლო შემდეგ 2000 წელს. 2001–2008 წლებში ოგი გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალური მრჩეველი იყო სპორტის განვითარების და მშვიდობის საკითხებში. დღეს ოგი არის ორგანიზაცია „მშვიდობა და სპორტის“ (Peace and Sport) ელჩი — მონაკოში დაფუძნებული საერთაშორისო ორგანიზაციის, რომელიც სპორტის მეშვეობით მსოფლიოში მშვიდობის დამკვიდრებას ემსახურება.

ადოლფ ოგის ევროპულმა უნივერსიტეტმა საპატიო დოქტორის ხარისხი მიანიჭა. ოგიმ გამოსცა ბიოგრაფია სახელწოდებით „ადიოლფ ოგი: სახელმწიფო მოღვაწე და სპორტსმენი“. 2000 წელს ოგი დაჯილდოვდა ოლიმპიური ოქროს ორდენით.

## პირადი ცხოვრება
1972 წელს ოგი დაქორწინდა კატარინა „კატრინ“ მარტიზე — ჰანს მარტისა და გრეტი მარტის ქალიშვილზე; ისინი ფრობრუნენში სასტუმროს მფლობელები იყვნენ. წყვილს ორი შვილი ჰყავდა — ვაჟი და ქალიშვილი:
*მატიას ადოლფ ოგი (1974–2009) — იურისტი და ადვოკატი; გარდაიცვალა 35 წლის ასაკში ყელის კიბოს იშვიათი ფორმის გამო.
*კაროლინე ოგი (დაბადებული 1975 წელს) — სასტუმროებისა და რესტორნების სფეროში მოღვაწე ბიზნესმენი კრამ-მონტანაში.

ოგი ამჟამად ცხოვრობს ჟენევაში, შვეიცარია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:პოლიტიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოლიტიკოსები
ნიკოლას გრუნიცკი

**ნიკოლას გრუნიცკი** (დ. 5 აპრილი, 1913 — გ. 27 სექტემბერი, 1969) — ტოგოს მეორე პრეზიდენტი და ქვეყნის მესამე მეთაური. იგი პრეზიდენტის თანამდებობას 1963-დან 1967 წლამდე იკავებდა. გრუნიცკი 1956-1958 წლებში იყო ტოგოს პრემიერ-მინისტრი საფრანგეთის კოლონიური „ჩარჩო კანონის“ (loi cadre) სისტემით, რომელმაც კოლონიურ მფლობელობებში შეზღუდული „ეროვნული“ მთავრობა შექმნა. იგი ტოგოს პრემიერ-მინისტრად — კვლავ საფრანგეთის ადმინისტრაციის ქვეშ — 1956 წელს აირჩიეს. 1963 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომლის დროსაც მისი ნაციონალისტი პოლიტიკური მეტოქე და სიძე (დის ქმარი), სილვანუს ოლიმპიო მოკლეს, გადატრიალების ლიდერთა სამხედრო კომიტეტმა გრუნიცკი ტოგოს მეორე პრეზიდენტად აირჩია.

## ბიოგრაფია
იგი დაიბადა ატაკპამეში 1913 წელს, გერმანელი მამისა და ტოგოელი დედის (რომელიც განის სამეფო საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო) ოჯახში. მან სამოქალაქო ინჟინერია პარიზში, ESTP-ში შეისწავლა და სანამ საკუთარ კომპანიას დააფუძნებდა, საჯარო ადმინისტრატორად მუშაობდა. იგი იყო „ტოგოს პროგრესის პარტიის“ გენერალური მდივანი და 1951 წელს ტოგოს წარმომადგენლობით ასამბლეაში აირჩიეს. გრუნიცკი ასევე იყო საფრანგეთის ეროვნულ ასამბლეაში 1951-დან 1958 წლამდე. საფრანგეთის მხარდაჭერით, 1956 წლის 12 სექტემბერს იგი ტოგოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1958 წლის 16 მაისის არჩევნებში მისი პარტია და ჩრდილოელი მოკავშირეები სილვანუს ოლიმპიოს „ტოგოს ერთიანობის კომიტეტმა“ (CUT) და მათმა ნაციონალისტმა მოკავშირეებმა (Juvento) დაამარცხეს, რის შემდეგაც გრუნიცკი ემიგრაციაში წავიდა.

CUT/JUVENTO-ს მთავრობამ ტოგოს დამოუკიდებლობა 1960 წლის 27 აპრილს გამოაცხადა, ხოლო ოლიმპიო (გრუნიცკის მთავარი პოლიტიკური მეტოქე და სიძე) დამოუკიდებელი ტოგოს პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს. 1963 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ ოლიმპიოს მკვლელობით დასრულდა, ემანუელ ბოჯოლეს მეთაურობით მოქმედმა „აჯანყების კომიტეტმა“ გრუნიცკი პრეზიდენტად დანიშნა. ეს იყო პირველი სამხედრო გადატრიალება დასავლეთ აფრიკაში დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ და იგი ორგანიზებული იყო ჯარისკაცების ჯგუფის მიერ სერჟანტ ეტიენ გნასინგბე ეიადემას ხელმძღვანელობით. გრუნიცკი შეეცადა ქვეყნის გაერთიანებას მთავრობაში რამდენიმე პოლიტიკური პარტიის ჩართვით, თუმცა იგი მაინც ჩამოაგდეს უსისხლო სამხედრო გადატრიალების გზით, რომელსაც უკვე ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი ეტიენ გნასინგბე ეიადემა მეთაურობდა. ამის შემდეგ იგი კვლავ პარიზში გადასახლდა.

იგი კოტ-დ’ივუარში ავტოკატასტროფაში დაშავდა და 1969 წელს პარიზის საავადმყოფოში გართულებების შედეგად გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტოგოს პრეზიდენტი

## სქოლიო
* Nicolas GRUNITZKY (1913–1969)  Base de données des députés français depuis 1789 assemblee-nationale.fr (Biography at French National Assembly)
* Bridgette Kasuka. Prominent African Leaders Since Independence. Bankole Kamara Taylor (2012) 
* Frédéric Joël Aivo. Le président de la république en Afrique noire francophone: genèse, mutations et avenir de la fonction. L'Harmattan (2007) 
* GAYIBOR Nicoué. Histoire des Togolais. Des origines aux années 1960 (Tome 4 : Le refus de l'ordre colonial). KARTHALA Editions (2011) 

კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:ტოგოს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:ტოგოს პრემიერ-მინისტრები
კლებერ დაჯო

**კლებერ დაჯო** (დ. 12 აგვისტო, 1914 — გ. 23 სექტემბერი, 1988) — ტოგოელი პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი, რომელიც პრეზიდენტ ნიკოლა გრუნიცკის მთავრობის დამხობის შემდეგ, 1967 წლის 14 იანვრიდან 14 აპრილამდე, ტოგოს დროებითი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა ეროვნული შერიგების კომიტეტის თავმჯდომარის რანგში.

## ბიოგრაფია
კლებერ დაჯო დაიბადა სიუში 1914 წლის 12 აგვისტოს. იგი მიეკუთვნებოდა ნავდეს (ან ლოსოს) ეთნიკურ და ლინგვისტურ ჯგუფს.

დაჯო მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრიტანეთის არმიაში მუშაობდა, მოგვიანებით კი საფრანგეთის არმიის რიგებში მონაწილეობდა ინდოჩინეთისა და ალჟირის კონფლიქტებში. 1960 წელს, ტოგოს მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების მომენტში, იგი იყო ყველაზე ხანგრძლივი სტაჟის მქონე და ყველაზე მაღალი რანგის ტოგოელი საფრანგეთის არმიაში. მას კაპიტნის წოდება ჰქონდა და მეთაურობდა ტოგოს მცირე თავდაცვით ძალებს — ტოგოს გვარდიას (Garde Togolaise). 1963 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ იგი მაიორის, საბოლოოდ კი პოლკოვნიკის წოდებამდე დააწინაურეს და პრეზიდენტ ნიკოლა გრუნიცკის სამხედრო კაბინეტის ხელმძღვანელად დანიშნეს.

1967 წლის 13 იანვრის მეორე სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, დაჯო ტოგოს დროებით პრეზიდენტად (ეროვნული შერიგების კომიტეტის თავმჯდომარედ) დასახელდა. ამ თანამდებობას იგი 1967 წლის 14 აპრილამდე იკავებდა, სანამ პრეზიდენტად ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი გნასინგბე ეტიენ ეიადემა დაინიშნებოდა. 1967-1968 წლებში იგი იყო იუსტიციის მინისტრი და რესპუბლიკის პრეზიდენტის სამხედრო კაბინეტის უფროსი.

1968 წელს დაჯო გადადგა და მშობლიურ ქალაქ სიუში დაბრუნდა, სადაც კანტონის უფროსი (Chef de Canton) გახდა. დაჯო გარდაიცვალა 1988 ან 1989 წლის 23 სექტემბერს.

2006 წელს პრეზიდენტ ფორ გნასინგბეს მთავრობამ, ტოგოს ყოფილი ლიდერების იმიჯის რეაბილიტაციის გადაწყვეტილების ფარგლებში, დაჯო ყოფილ პრეზიდენტებთან — სილვანუს ოლიმპიოსთან, ნიკოლა გრუნიცკისთან და ყოფილ ვიცე-პრეზიდენტ ანტუან მეაჩისთან ერთად აღიარა. მის პატივსაცემად ლომეში მდებარე ყოფილ „ახალი მარშის გამზირს“ სახელი შეეცვალა და კლებერ დაჯოს გამზირი ეწოდა.

ბეჭდურ გამოცემებში დაჯოს ხშირად შეცდომით მოიხსენიებენ კაბიეს ეთნოსის წარმომადგენლად, ნაცვლად ნავდესი (ან ლოსოსი).

## იხილეთ აგრეთვე
*ტოგოს პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:ტოგოს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
ბონფო აბასი

**ბონფო აბასი** (დ. 23 ნოემბერი, 1948 — გ. 29 ივნისი, 2021) — ტოგოელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2005 წლის 25 თებერვლიდან 4 მაისამდე ტოგოს დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. 2005 წლის თებერვლიდან 2013 წლის ივლისამდე იგი იყო ტოგოს ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე.

## პოლიტიკური კარიერა
ბონფო დაიბადა კაბუში, ბასარის პრეფექტურაში. 1980-1985 წლებში იგი იყო კპალიმეს საგანმანათლებლო დაგეგმარების რეგიონული დირექტორი, ხოლო 1986 წლის აგვისტოში იგივე პოზიცია დაიკავა კარაში, — იგი მმართველი პარტიის (RPT) კანდიდატი იყო ბასარის მესამე საარჩევნო ოლქში და ხმების 90.68%-ით გაიმარჯვა. 2007 წლის 24 ნოემბერს იგი ხელახლა აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ.

აბასი აქტიურად უწევდა აგიტაციას გნასინგბეს 2010 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ. გნასინგბეს მეორე ვადით გამარჯვების შემდეგ, აბასმა განაცხადა, რომ ხალხს "ხილვადი მიღწევები" სურდა და პრეზიდენტი მათ ამას აძლევდა. მან განსაკუთრებით აღნიშნა სასმელი წყლის ხელმისაწვდომობის, ხარისხიანი განათლებისა და მედიცინის მნიშვნელობა. მან ასევე ისაუბრა ინსტიტუციური და კონსტიტუციური რეფორმების გაგრძელების საჭიროებაზე და უარყო ხმები პარლამენტის მოსალოდნელი დათხოვნის შესახებ.

2013 წლის ივლისის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, 2013 წლის 2 სექტემბერს, აბასი მისმა თანაპარტიელმა და გნასინგბეს კიდევ ერთმა ერთგულმა კადრმა, დამა დრამანიმ შეცვალა.

## პარტიული პოზიციები
ბონფო იყო „ტოგოელი ხალხის გაერთიანების“ (RPT) პოლიტიკური ბიუროს წევრი. ასევე, 2006 წლის დეკემბერში გამართული RPT-ის მეცხრე რიგითი ყრილობის მონაცემებით, იგი ბასარის პრეფექტურიდან პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად ირიცხებოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტოგოს პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:ტოგოს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
ბანოში

**ბანოში** () ― უკრაინული კერძი, რომელიც მზადდება სიმინდის ფქვილში შერეული სქელი არაჟნით. მომზადებულ კერძს აყრიან ღორის კანს, სოკოსა და ბრინძას.

ბანოში უკრაინული სამზარეულოს, კერძოდ, ჰუცულის ეთნიკური ჯგუფის კულტურის ნაწილად ითვლება. მას ხშირად მიირთმევენ უკრაინულ რესტორნებში, ასევე ხელმისაწვდომია სუპერმარკეტების ქსელებში. ბანოში განსაკუთრებით პოპულარულია დასავლეთ უკრაინასა და რუმინეთში, კარპატების რეგიონში.
## სქოლიო
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:უკრაინული სამზარეულო
კატეგორია:რუმინული სამზარეულო
კატეგორია:სამზარეულო რეგიონის მიხედვით
კატეგორია:კულინარია
განგლიოგლიომა

მინი|299x299პქ|საფეთქლის წილის განგლიოგლიომა (ისრები). მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება.
**განგლიოგლიომა** — თავის ტვინის ქერქის კეთილთვისებიანი (უმეტესად) სიმსივნე. განგლიოგლიომა შეიცავს დისპლაზიურ განგლიონურ (ნეირონის მსგავსი უჯრედები პათოლოგიური სტრუქტურული მახასიათებლებით) და გლიურ უჯრედებს. ძირითადად მდებარეობს საფეთქლის წილში და ხასიათდება ეპილეპტოგენურობით. შესაბამისად, მთავარი კლინიკური გამოვლინება არის საფეთქლის წილის ეპილეფსია. რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) ახასიათებს კალციფიკაციები, კისტური ნაწილები და ზემდებარე ხვეულის ზომაში გაზრდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ganglioglioma - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათია

მინი|ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათიის მქონე პაციენტის თავის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება. აღინიშნება მრავლობითი მიკროსისხლდენები მთელს თავის ტვინში.
**ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათია** (ინგ. **CAA** - **C**erebral **a**myloid **a**ngiopathy) — ცერებროვასკულარული დაავადება, გამოწვეული ბეტა-ამილოიდის (Aβ) ცილის დაგროვებით თავის ტვინის სისხლძარღვების კედლებში. შესაბამისად, ზიანდება სისხლძარღვები, ირღვევა სისხლის ნორმალური დინება და ვითარდება სისხლდენები. ვინაიდან ბეტა-ამილოიდის ცილის დაგროვება აღინიშნება ალცჰაიმერის დაავადებისას (AD), CAA-ით გამოწვეული სისხლდენები აღინიშნება AD-ის მქონე პაციენტების 80-90%-ში, თუმცა, ცერებრული ამილოიდური ანგიოპათიის მქონე პაციენტების მხოლოდ 40%-ს აღენიშნება ალცჰაიმერის დაავადება. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, ფოკალურ ნევროლოგიურ სიმპტომებს, გულყრას, ცნობიერების დათრგუნვას, გონებრივ ჩამორჩენას. აღსანიშნავია, რომ ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათიისას იშვიათად შესაძლოა თავის ტვინში განვითარდეს პათოლოგიური წარმონაქმნი - ბეტა-ამილოიდის ცილის გროვა - ამილოიდომა. შესაბამისად, რადიოლოგიურ კვლევებზე (კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება) აღინიშნება მიკროსისხლდენები, თუმცა, ზოგჯერ უფრო დიდი ზომის ჰემორაგიები ან ზედაპირული სიდეროზი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Cerebral amyloid angiopathy - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ბართაია

საკუთარი სახელი **ბართაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* თამარ ბართაია — მწერალი, დრამატურგი
* ნომადი ბართაია — მწერალი, აღმოსავლეთმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დიფუზური აქსონური დაზიანება

[მინი|294x294პქ|დიფუზური აქსონური დაზიანების მქონე პაციენტის თავის ტვინის კომპიუტერული ტომოგრაფია. აღინიშნება დაზიანების კერა (წითელი რგოლი) კორძიანი სხეულის [კორძიანი სხეულის მუხლი|მუხლში.]]
**დიფუზური აქსონური დაზიანება** (ინგ. **DAI** - **D**iffuse **a**xonal **i**njury) — თავის ტვინის ტრავმული დაზიანების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე გამოვლინება, რა დროსაც აღინიშნება ნეირონების აქსონების დაზიანება. თავის ტრავმისას, როდესაც ტვინი განიცდის შეჯახებას თავის ქალას ზედაპირებზე, ირღვევა აქსონის ციტოჩონჩხის სტრუქტურა და იონების კონცენტრაცია უჯრედების შიგნით და გარეთ, დიდი რაოდენობით კალციუმი აღწევს ნეირონში, რის გამოც აქტიურდება კასპაზური ფერმენტების კასკადი და ვითარდება აპოპტოზი. DAI იწვევს ცნობიერების დაქვეითებასა და კომას - მისი მძიმე ფორმის მქონე პაციენტების 90%-ს აღარ უბრუნდება ცნობიერება. რადიოლოგიურ კვლევებზე აღინიშნება დაზიანების კერები უმეტესად კორძიან სხეულსა და თეთრი-რუხი ნივთიერების საზღვარზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Diffuse axonal injury - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ბუციკი

**ბუციკი** () ― უკრაინული კერძი, რომელიც წააგავს პელმენებს, თუმცა არ აქვს შიგთავსი. მიუხედავად იმისა, რომ ის ტრადიციულად მარილიანია, არსებობს ტკბილი ვერსიებიც. ცომს აბრტყელებენ, ჭრიან, ხარშავენ, კარაქში წვავენ და, როგორც წესი, სასურველ გარნირს აყრიან.

## აღწერა 
ბუციკი ძველი უკრაინული, მარილიანი კერძია. მისი ტკბილი ვერსიები ტრადიციულისგან განსხვავდება და გარნირად თაფლს, არაჟანს ან გახეხილ ყველს უმატებენ. ფორმა ყველა ბუციკის ვარიანტისთვის განსხვავებულია.

შემწვარ ცომს ზოგჯერ წვნიანებში ან სხვა კერძებშიც უმატებენ.

## მომზადება 
პელმენის მსგავსად გაბრტყელებულ ცომს ჭრიან და კიდეებს უკრავენ. შემდეგ ხარშავენ და წვავენ კარაქში. მომზადებულ ბუციკებს აყრიან გამომშრალ პურს, შემწვარ ხახვს, კარაქში შემწვარ პურის ნამცეცებს ან თაფლიან არაჟანს.

თუ მოხარშულ და დაჭრილ ცომს არ წვავენ, კერძს გალუშკები ან ვარენიცები ეწოდება.
## რესურსები ინტერნეტში
* Оригинальные рецепты украинских кушаний. / Г. М. Треер. – М.: Рипол классик, 2011. – С.117.
* 365 рецептов украинской кухни. – М.: ЭКСМО, 2011. – С.106.
## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინული სამზარეულო
კატეგორია:კერძები ძირითადი ინგრედიენტებით
კატეგორია:სამზარეულო
კატეგორია:კულინარია
თავის ტვინის შუა არტერიის სინდრომი

[მინი|თავის ტვინის შუა არტერიის ინფარქტი. [კომპიუტერული ტომოგრაფია.]]
**თავის ტვინის** **შუა არტერიის სინდრომი** — პათოლოგიური ნევროლოგიური მდგომარეობა, გამოწვეული თავის ტვინის შუა არტერიის დაზიანებით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს აფაზიას, სისუსტესა და მგრძნობელობის დაქვეითებას სხეულის საპირისპირო ნახევარში (განსაკუთრებით ზედა კიდურსა და სახის ქვედა ნაწილში), მხედველობის დარღვევას. თავის ტვინის არტერიების დაზიანების რისკ-ფაქტორებია ჰიპერტენზია, გულის დაავადებები, დიაბეტი, ქოლესტერინის მომატებული დონე, ჰიპერლიპიდემია, თამბაქოს მოხმარება, ჭარბი წონა, ხანდაზმული ასაკი, გენეტიკური წინასწარგანწყობა, გარკვეული მედიკამენტები (ესტროგენის შემცველი კონტრაცეპტივები, ჰორმონების ჩანაცვლებითი თერაპია).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Middle cerebral artery (MCA) infarct - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
თავის ტვინის უკანა არტერიის სინდრომი

[მინი|თავის ტვინის მარჯვენა უკანა არტერიის ინფარქტი. [კომპიუტერული ტომოგრაფია.]]
**თავის ტვინის** **უკანა არტერიის სინდრომი** — პათოლოგიური ნევროლოგიური მდგომარეობა, გამოწვეული თავის ტვინის უკანა არტერიის დაზიანებით. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს კონტრალატერალურ (დაზიანების საპირისპირო) ომონიმურ ჰემიანოპსიას (მხედველობის დარღვევა ორივე თვალის ერთსა და იმავე ნახევარში), პროზოპაგნოზიას (სახეების ცნობის დარღვევა), მხედველობით აგნოზიას (საგნების ცნობის დარღვევა), მეტყველების დარღვევას, მეხსიერების დარღვევას, მგრძნობელობის დაქვეითებასა და ტკივილის შეგრძნებას სხეულის საპირისპირო ნახევარში. თავის ტვინის არტერიების დაზიანების რისკ-ფაქტორებია ჰიპერტენზია, გულის დაავადებები, დიაბეტი, ქოლესტერინის მომატებული დონე, ჰიპერლიპიდემია, თამბაქოს მოხმარება, ჭარბი წონა, ხანდაზმული ასაკი, გენეტიკური წინასწარგანწყობა, გარკვეული მედიკამენტები (ესტროგენის შემცველი კონტრაცეპტივები, ჰორმონების ჩანაცვლებითი თერაპია).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Posterior cerebral artery (PCA) infarct - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ხუან ლინდოლფო კუესტასი

**ხუან ლინდოლფო დე ლოს რეიეს კუესტასი** (დ. 6 იანვარი, 1837 — გ. 21 ივნისი, 1905) — ურუგვაელი პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა ურუგვაის მე-18 პრეზიდენტად 1897 წლიდან 1899 წლამდე, ხოლო მეორე ვადით — 1899 წლიდან 1903 წლამდე.

## წარსული და კარიერა
ხუან ლინდოლფო კუესტასი იყო ურუგვაის „კოლორადოს“ პარტიის (Colorado Party) გამოჩენილი წევრი — პარტიისა, რომელიც ქვეყნის პოლიტიკაში ერთ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში დომინირებდა. იგი მსახურობდა ფინანსთა მინისტრად 1875–1876 და 1880–1882 წლებში. 1884 წლიდან 1886 წლამდე მას იუსტიციისა და განათლების მინისტრის პოსტი ეკავა.

მისი ვაჟი, ხუან კუესტასი, დიპლომატი იყო.

## ურუგვაის პრეზიდენტი
### პირველი ვადა
ლინდოლფო კუესტასმა პრეზიდენტის პოსტი პირველად კრიზისულ ვითარებაში დაიკავა. 1897 წლის 25 აგვისტოს, ურუგვაის მოქმედი პრეზიდენტი, ხუან იდიარტე ბორდა, შეიარაღებულმა პირმა, აველინო არედონდომ მოკლა. ლინდოლფო კუესტასი, როგორც ურუგვაის სენატის პრეზიდენტი, ქვეყნის მეთაური გახდა.

ორი წლის განმავლობაში ლინდოლფო კუესტასმა პრეზიდენტის უფლებამოსილება დროებით ხოსე ბატლიე ი ორდონიესს გადააბარა.

### მეორე ვადა
თუმცა, მან მალევე დაიბრუნა პრეზიდენტის პოსტი და ქვეყანას 1903 წლამდე მართავდა, სანამ თანამდებობიდან კვლავ არ გადადგა ხოსე ბატლიე ი ორდონიესის სასარგებლოდ.

### პოლიტიკური ფონი
ლინდოლფო კუესტასის პრეზიდენტობის პერიოდები ხასიათდებოდა კრიზისებით, რაც გამოწვეული იყო არა მხოლოდ იდიარტეს მკვლელობით, არამედ „კოლორადოს“ პარტიის შიგნით არსებული განხეთქილებითა და ოპოზიციურ „ბლანკოს“ (თეთრების) პარტიასთან დაპირისპირებით. ეს კონფლიქტები ქვეყანას გამუდმებით უბიძგებდა პერიოდული სამოქალაქო ომებისკენ, რაც მთელი XIX საუკუნის შუა და გვიან პერიოდში ურუგვაის მთავარ პრობლემას წარმოადგენდა.

1898 წელს, როგორც ერთ-ერთი კვლევა აღნიშნავს, კუესტასმა „დაითხოვა პალატები, რომლებიც თვალსაჩინო თაღლითობითა და დარღვევებით იყვნენ არჩეული. პალატების დათხოვნის შემდეგ, მან მოიწვია საკანონმდებლო უფლებამოსილების მქონე სახელმწიფო საბჭო, რომელშიც წარმოდგენილი იყო იმ დროისთვის მოქმედი სამივე პარტია: „კოლორადო“, „ნაციონალური“ (თეთრები) და „კონსტიტუციური“. ამ სახელმწიფო საბჭომ დაამტკიცა საარჩევნო რეფორმა, რომელმაც უმცირესობებს წარმომადგენლობა მიანიჭა და საფუძველი ჩაუყარა მუდმივი სამოქალაქო რეესტრის (Civic Registry) შექმნას“.

### პრეზიდენტობის შემდგომი პერიოდი
მას შემდეგ, რაც 1903 წელს ლინდოლფო კუესტასმა მეორედ დათმო პრეზიდენტის პოსტი, ქვეყანა მალევე ჩაება სამოქალაქო ომში, რომლის გადამწყვეტი მომენტიც 1904 წელს გამართული მასოლიერის ბრძოლა აღმოჩნდა.

ლინდოლფო კუესტასი 1905 წელს გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ურუგვაის პრეზიდენტები
ხოსე მარია ველასკო იბარა

**ხოსე მარია ველასკო იბარა** (; დ. 29 მარტი, 1893, კიტო — გ. 30 მარტი, 1979) —  ეკვადორელი პოლიტიკოსი, რომელიც ხუთჯერ გახდა ეკვადორის პრეზიდენტი 1934 წლიდან 1972 წლამდე პერიოდში. ამ ხუთი ვადიდან მხოლოდ ერთადერთხელ, 1952–1956 წლებში შეძლო სრული საპრეზიდენტო ვადით მოღვაწეობა. სხვა ოთხი ვადის განმავლობაში იგი სამხედრო ძალის გამოყენებით ან ვადაზე ადრე გადააყენეს, ან ვადაზე ადრე დანიშნეს.

## პორადი ცხოვრება და კარიერა
მინი|მარცხნივ|მეუღლე კორინა დელ პარალთან ერთად
ველასკო იბარა 1893 წლის 19 მარტს კიტოში დაიბადა. მისი მშობლები იყვნენ დელია იბარა და სამოქალაქო ინჟინერი ალეხანდრინო ველასკო. მამამისი ლიბერალური რევოლუციის მიერ დამყარებული დიქტატურის დროს კონსერვატიული პარტიის პოლიტიკური აქტივისტი იყო. დედა მას სახლში აძლევდა განათლებას. მამა 16 წლის ასაკში გარდაეცვალა. თავდაპირველად სწავლობდა სან გაბრიელის კოლეჯში და შემდეგ ეკვადორის ცენტრალურ უნივერსიტეტში მიიღო იურიდიული დოქტორის ხარისხი (JD). როგორც ავტორმა, მან გამოაქვეყნა რამდენიმე წიგნი. მისი მეუღლე იყო არგენტინელი კომპოზიტორი და პოეტი კორინა დელ პარალი.

მან პირველი საჯარო თანამდებობა კიტოს მუნიციპალურ მთავრობაში დაიკავა, სადაც ის ადგილობრივ თემებთან ურთიერთობას ხელმძღვანელობდა. პოლიტიკური კარიერა რესპუბლიკის დეპუტატად დანიშვნის შემდეგ დაიწყო. 1932 წელს იგი დეპუტატთა პალატის ვიცე-პრეზიდენტად, ხოლო რამდენიმე დღის შემდეგ დეპუტატთა პალატის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## პრეზიდენტობის ვადები
1933 წელს იბარამ მონაწილეობა მიიღო ეკვადორის საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიიღო ხმების 80%, რაც ქვეყნის ისტორიაში დღემდე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. მან იმოგზაურა ლათინური ამერიკის რამდენიმე ქვეყანაში, რითაც ეკვადორის საერთაშორისო იმიჯის აღდგენას ცდილობდა. პრეზიდენტის რანგში ის ძირითადად საზოგადოებრივ საქმიანობაზე იყო ორიენტირებული.

1952 წელს მან კვლავ გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში და მესამე ვადით გახდა პრეზიდენტი. ამჯერად მან მთელი თავისი ვადა მოიხადა, რომელიც 1956 წლის 31 აგვისტოს დასრულდა. მისი მესამე ვადა ეკვადორისთვის პროგრესის პერიოდი იყო. ქვეყანაში აშენდა 311 სკოლა და 1359 კილომეტრი სიგრძის გზა დააგეს. ველასკო იბარა ცნობილი ორატორი იყო: ქალაქიდან ქალაქში პოლიტიკურ კამპანიებში ის ხალხის გულებს მჭევრმეტყველებით იპყრობდა და მასების ლიდერი გახდა. ველასკო იბარამ ერთხელ თქვა: „გამიშვით აივანზე და მე პრეზიდენტი გავხდები“.

1960 წელს ის მეოთხედ აირჩიეს პრეზიდენტად. ამავე წელს მან გააუქმა რიო-დე-ჟანეიროს პერუსთან გაფორმებული ხელშეკრულება, რამაც მომავალში კონფლიქტები გამოიწვია ეკვადორსა და პერუს შორის. მათ შორის პაკიშის ომი 1981 წელს და ელ-სენეპას ომი 1995 წელს. იბარა 1961 წლის 7 ნოემბერს სამხედრო გადატრიალების შედეგად ჩამოაგდეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1893
ალფრედო პოვედა

**ალფრედო ერნესტო პოვედა ბურბანო** (დ. 24 იანვარი, 1926 — გ. 7 ივნისი, 1990) — ეკვადორის დროებითი პრეზიდენტი 1976 წლის 11 იანვრიდან 1979 წლის 10 აგვისტომდე.

## წარსული და განათლება
პოვედა დაიბადა ამბატოში 1926 წლის 24 იანვარს. იგი სწავლობდა კიტოს მეხიას სახელობის უმაღლეს სკოლაში და „კომანდანტე რაფაელ მორან ვალვერდეს“ სახელობის უმაღლეს სამხედრო-საზღვაო სკოლაში, მოგვიანებით კი დაამთავრა მანუელ ბელგრანოს სახელობის ნაოსნობის ეროვნული სკოლა (ESNN). იგი ასევე სწავლობდა არგენტინის, ბრაზილიისა და შეერთებული შტატების სამხედრო აკადემიებში. სამხედრო გადატრიალების გზით მოვიდა და უმაღლესი სამთავრობო საბჭოს მიერ პრეზიდენტად დაინიშნა. იგი ქვეყანას მართავდა ორ სხვა წევრთან ერთად: გენერალ გილერმო დურან არცენტალესთან (ეკვადორის არმიის წარმომადგენელი) და გენერალ ლუის ლეორო ფრანკოსთან (ეკვადორის სამხედრო-საჰაერო ძალების წარმომადგენელი) ერთად.

ტრიუმვირატმა შეიმუშავა დემოკრატიულ მმართველობაზე დაბრუნების გეგმა, რამაც მრავალპარტიულ საყოველთაო არჩევნებამდე მიიყვანა ქვეყანა. მანამდე ჩატარდა რეფერენდუმი კონსტიტუციის ასარჩევად: არჩევანი უნდა გაკეთებულიყო ტრიუმვირატის მიერ დანიშნული საკონსტიტუციო ასამბლეის მიერ შექმნილ ახალ პროექტსა და 1948 წლის რეფორმირებულ კონსტიტუციას შორის. 1979 წელს მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, რომელიც პროგრესულ დოკუმენტად არის აღიარებული. რეფერენდუმს მოჰყვა საყოველთაო არჩევნები ოცამდე აღიარებულ პოლიტიკურ პარტიას შორის, რომელშიც ეკვადორის პრეზიდენტად გუაიაკილელი პოპულისტი იურისტი, ხაიმე როლდოს აგილერა აირჩიეს.

სამხედრო მთავრობა ცნობილი იყო განსხვავებული აზრის ჩახშობით; განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი რეაგირება 1977 წლის ოქტომბერში „ელ ასტრას“ შაქრის ქარხნის მუშათა გაფიცვაზე, რაც 100 ადამიანის დაღუპვით დასრულდა. იმავე წელს რეჟიმმა შეაჩერა მიწის რეფორმა, ხოლო ყველა მიმდინარე დავა მიწის საკუთრებაზე მიწათმფლობელთა სასარგებლოდ გადაწყდა.

დემოკრატიულ სისტემაზე დაბრუნების შემდეგ, ადმირალი პოვედა ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას და საცხოვრებლად გუაიაკილში (ეკვადორი) გადავიდა. რუსეთში გამართული კონფერენციიდან ეკვადორში დაბრუნებისას, იგი მიოკარდიუმის ინფარქტით გარდაიცვალა მაიამიში (ფლორიდა), შუალედური გაჩერების დროს.

## სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები