9 ნოემბერი

**9 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 313-ე დღე (ნაკიან წლებში – 314-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 52 დღე.

## დღესასწაულები
* , დროშის დღე
* , დამოუკიდებლობის დღე (1953)
* , ლიტერატურისა და ენის დღე
## დღის მოვლენები 
* 1494 : მედიჩის გვარი ფლორენციის მმართველი ხდება.
* 1729 : ესპანეთი, საფრანგეთი და ინგლისი ხელს აწერენ სევილიის ზავს.
* 1799 : ნაპოლეონ ბონაპარტი სამხედრო გადატრიალებას ახდენს და კონსულთა მთავრობას აწესებს საფრანგეთში.
* 1872 : ბოსტონის დიდი ხანძარი.
* 1887 : აშშ-ის საკუთრებაში გადმოდის პერლ ჰარბორი, ჰავაი.
* 1906 : სტოლიპინის აგრარული რეფომა დაიწყო რუსეთში.
* 1906 : თეოდორ რუზველტი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტია, რომელიც საზღვარგარეთ ვიზიტით მიემგზავრება (პანამის არხის მშენებლობის შესამოწმებლად).
* 1907 : მეფე ედუარდ VII-ს დღეობაზე საჩუქრად კულინანის ალმასი მიართვეს.
* 1918 : გერმანიის კაიზერი ვილჰელმ II გადადგა გერმანიის რევოლუციის შედეგად და ქვეყანა რესპუბლიკად გამოცხადდა.
* 1921 : ალბერტ აინშტაინს ნობელის პრემია მიენიჭა ფიზიკის დარგში ფოტოელექტრონული ეფექტის კვლევისთვის.
* 1923 : სამთავრობო ძალებმა ჩაახშეს მიუნხენში ნაცისტების მიერ მოწყობილი ლუდის პუტჩი.
* 1937 : იაპონიის ჯარები იღებენ შანხაის, ჩინეთი.
* 1938 : კრისტალნახტი, ნაცისტური გერმანიის პირველი ფართომასშტაბიანი ანტი-ებრაული ძალადობის აქცია, იწყება.
* 1953 : კამბოჯა საფრანგეთისგან დამოუკიდებელი ხდება.
* 1961 : ნილ არმსტრონგი ამყარებს მსოფლიო სიჩქარის რეკორდს რეაქტიული თვითმფრინავით X-15 (6.587 კმ/სთ).
* 1967 : აპოლოს პროგრამა: ნასა ორბიტაზე უშვებს ადამიანის გარეშე მართვად ხომალდს აპოლო 4-ს (Appolo 4) კენედის კონცხიდან.
* 1985 : ანატოლი კარპოვზე ანგარიშით 13:11 გამარჯვებით 22 წლის გარი კასპაროვი მსოფლიოს მე-13 ჩემპიონი ხდება ჭადრაკში.
* 1989 : ცივი ომი - კომუნისტური აღმოსავლეთ გერმანია ხსნის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებს ბერლინის კედელში უფლებას აძლევს რა თავის მოქალაქეებს თავისუფლად იმგზავრონ დასავლეთ გერმანიაში. ხალხი კედლის ნგრევას იწყებს.
* 1990 : მერი რობინსონი ირლანდიის პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა და ასევე პირველი მუშათა პარტიიდან.
* 1994 : აღმოჩენილ იქნა ახალი ქიმიური ელემენტი დარმშტადტიუმი.
* 2004 : Mozilla Firefox 1.0 ვერსია გამოდის და ხდება Microsoft-ის ინტერნეტ ექსპლორერის უდიდესი კონკურენტი.
* 2005 : ევროპის კოსმოსური სააგენტოს მისია ვენერა ექსპრესის გაშვება მოხდა ბაიკონურის კოსმოდრომიდან ყაზახეთში.
* 2007 : ოპოზიციის ზეწოლით საქართველოს პრეზიდენტმა საპრეზიდენტო არჩევნები ვადამდე, **5 იანვარს**, დაინიშნა პლებისციტთან ერთად, რომელიც საპარლამენტო არჩევნების თარიღს დაადგენს.
* 2009 : ჩინეთ-აფრიკის თანამშრომლობის ფორუმის IV კონფერენციაზე შარმ-ელ-შეიხში ჩინეთის პრემიერი ვენ ძიაბაო აფრიკის 49 ლიდერს $10 მილიარდ დოლარს შეჰპირდა რბილი სესხის სახით.
* 2011 : 
**ამერიკელი მოკრივე ჯო ფრეიზიერი გარდაიცვალა 67 წლის ასაკში.
**ლუკას პაპადიმოსი საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1656 : ალერი, პაულ — იეზუიტი მწერალი და პედაგოგი.
* 1683 : ჯორჯ II — დიდი ბრიტანეთის მეფე 
* 1812 : აბადი, პოლ — ფრანგი არქიტექტორი.
* 1818 : ტურგენევი, ივან — რუსი მწერალი (გ. 1883)
* 1832 : გაბორიო, ემილ — ფრანგი მწერალი, დეტექტივური ჟანრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი
* 1841 : ედუარდ VII — დიდი ბრიტანეთის მეფე.
* 1864 : განდეგილი  — ქართველი პოეტი და პროზაიკოსი
* 1877 : დე ნიკოლა, ენრიკო — იტალიის 1-ლი პრეზიდენტი
* 1885 : ხლებნიკოვი, ველიმირ — რუსი მწერალი (გ. 1922)
* 1885 : ვეილი, ჰერმან — გერმანელი მათემატიკოსი (გ. 1955)
* 1905 : მანი, ერიკა — გერმანელი მწერალი (გ. 1969)
* 1914 : ლამარი, ჰედი — ავსტრიელ-ამერიკელი მსახიობი (გ. 2000)
* 1929 : კერტესი, იმრე — უნგრელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1934 : სეიგანი, კარლ — ამერიკელი ასტრონომი
* 1936 : ტალი, მიხეილ — ლატვიელი მოჭადრაკე (გ. 1992)
* 1970 : ტედესკი, სიუზან — ამერიკელი მუსიკოსი
* 1974 : დელ პიერო, ალესანდრო — იტალიელი ფეხბურთელი
* 1979 : ტეილორი, მარტინ — ინგლისელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 959 : კონსტანტინე VII — ბიზანტიის იმპერატორი
* 1187 : გაოზონგი — ჩინეთის იმპერატორი
* 1492 : ჯამი — სპარსი—ტაჯიკი პოეტი
* 1907 : ალექსანდრე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე.
* 1918 : აპოლინერი, გიიომ — ფრანგი პოეტი
* 1940 : ჩემბერლენი, ნევილ — ინგლისის პრემიერ-მინისტრი
* 1952 : ვაიცმანი, ხაიმ —  ისრაელის პირველი პრეზიდენტი (დ. 1874)
* 1970 : დე გოლი, შარლ — საფრანგეთის ეროვნული გმირი
* 1977 : დავით V (დევდარიანი) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* 1991 : მონტანი, ივ — ფრანგი მომღერალი და მსახიობი
* 2001 : ლეონე, ჯოვანი — იტალიის მე-6 პრეზიდენტი
* 2004 : თოლორაია, თამაზ — ქართველი მსახიობი (დ. 1950)
* 2010 : ჩხენკელი, თამაზ — ქართველი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი (დ. 1927)
* 2017 : სტაილზი, შაილა — კანადელი პორნომსახიობი
* 2021 : ჩარკვიანი, გელა — ქართველი დიპლომატი და მწერალი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ნესტორ თესალონიკელი 
** კაპიტოლინა და ეროტიიდა
** წმინდა მარკოზი და მისთანანი
** ათანასე მიდიკიელი
** ნესტორ მემატიანე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1109