იაკობ ჰურტი

**იაკობ ჰურტი** ( , დ. 10 (22) ივლისი 1839, სოფელი ჰიმასტე ვეროსის მაზრა, ლივონიის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 31 დეკემბერი 1906 წ. (13 იანვარი 1907),  სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია ) — ესტონელი ფოლკლორისტი, ღვთისმეტყველი, ენათმეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე .

## ბავშვობა და ახალგაზრდობა 
[მარცხნივ|მინი|240x240პქ| იაკობ ჰურტი. [1866 წელი]]
იაკობ ჰურტი დაიბადა რუსეთის იმპერიაში შემავალი ლივონიის გუბერნიის, ვეროსის მაზრის სოფელ ჰიმასტეში.  ამჟამად —  პილვამაა, ესტონეთი . მამა ღარიბი, მაგრამ წიგნიერი და ღვთისმოსავი  სოფლის სკოლის მასწავლებელი იყო. მიუხედავად სიღარიბისა, იაკობმა წარმატებით დაამთავრა სოფლის სკოლა, სამრევლო და სოფლის სასწავლებლები. 1859 წელს ჩაირიცხა დორპატის საიმპერატორო უნივერსიტეტში. ახალგაზრდა ყმაწვილი ფინანსური სირთულეების წინაშე დადგა, მაგრამ  ქმედუნარიან ახალგაზრდას, რომელსაც სახსრები არ გააჩნდა,  გიმნაზიის მასწავლებლებმა 100 მანეთი შეუგროვეს. მომავალი პერსპექტივის გათვალისწინებით და მამის დაჟინებული თხოვნით, იაკობი შევიდა უნივერსიტეტში საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე, თუმცა თავად ახალგაზრდას იზიდავდა ფილოლოგია და ფოლკლორი. 

1870-იანი წლების დასაწყისში იაკობ ჰურტი სერიოზულად დაინტერესდა ფოლკლორით. ესტონური ფოლკლორის შესაკრებად  მან 114 ადამიანი ჩართო, რომლებმაც 58 სამრევლოში 13 ათასამდე ტექსტი შეაგროვეს. მასალები გაერთიანდა ტექსტების კორპუსში სახელწოდებით " Monumenta Estoniae Antiquae ", რომლის საფუძველზე გამოიცა ხალხური სიმღერების კრებულები  *"Vana kannel"* და " Setukeste laulud."

## პეტერბურგში 
[მინი|209x209პქ| ჰურტი პასტორის სამოსში, [სანქტ-პეტერბურგი|სანკტ-პეტერბურგი, მე-20 საუკუნის დასაწყისი]]
1880 წლისთვის ჰურტის ურთიერთობა გერმანელ  მღვდლებთან საბოლოოდ გაუარესდა, რამაც აიძულა იგი დაეტოვებინა მრევლი ოტეპეაში და ოჯახთან ერთად გადასულიყო სანქტ-პეტერბურგში, გახდა სანკტ-პეტერბურგის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესიის მრევლის მოძღვარი. იმ დროს რუსეთის დედაქალაქში სულ მცირე 20 ათასი ესტონელი ცხოვრობდა, რაც ჰურტისთვის  დიდი შესაძლებლობას წარმოადგენდა ფოლკლორის შესასწავლად. 1886 წელს ჰელსინგფორსში დაიცვა დისერტაცია და გახდა  ფილოსოფიის დოქტორი.

1888 წელს პასტორი ხელმძღვანელობდა მის მიერ ორგანიზებულ მასობრივ მოძრაობას ესტონური ხალხური სიმღერების, ლეგენდების, ტრადიციებისა და რწმენის შეგროვების მიზნით. მის მოწოდებას 1400-მა მოხალისემ დაუჭირა მხარი.  მოხალისე კორესპონდენტები დადიოდნენ ესტონელების სახლებში და აგროვებდნენ ფოლკლორულ მასალას, რომელიც საბოლოოდ  124000 გვერდი გამოვიდა. შემდგომში, მოხდა ამ მასალის  სისტემაში მოყვანა  ჰურტისა და მისი თანაშემწეების მიერ და გაერთიანდა ცალკეულ ტომებად. შედეგად, ესტონეთში შეიქმნა ეროვნული ფოლკლორის ერთ-ერთი უმდიდრესი კრებული: 162 ტომი, რომელიც შედგება 114 700 გვერდისგან. 47556 ხალხური სიმღერა ჩაიწერა და შემოინახა შთამომავლობისა და მეცნიერებისთვის.  და ოტეპააში, სადაც მოძღვარი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა.

იაკობ ჰურტის სახელი მე-20 საუკუნის ესტონეთის 100 დიდი მოღვაწის სიაში შვიდა, რომელიც შედგენილი იყო 1999 წელს წერილობითი და ელექტრონული კენჭისყრის შედეგების საფუძველზე. 

## ლიტერატურა 
* Rudolf Põldmäe, «Noor Jakob Hurt». Eesti Raamat, Tallinn 1988
* «Jakob Hurt 1839—1907». Koostanud Mart Laar, Rein Saukas, Ülo Tedre. Eesti Raamat, Tallinn, 1989
* Mart Laar, «Raamat Jakob Hurdast». Ilmamaa, Tartu 1995

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1907
კატეგორია:ესტონელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები