open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ისმეთ გირითლი

**ისმეთ გირითლი** (დ. 17 აპრილი, 1924 — გ. 3 თებერვალი, 2007 ) — თურქი იურისტი და სამართლის პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
ისმეთ გირითლი დაიბადა ყირიმში 1924 წლის 17 აპრილს. როდესაც  დაწყებითი განათლება მიიღო, გაემგზავრა  სტამბოლში და სწავლა კაბატასის საშუალო სკოლაში გააგრძელა. შემდეგ ჩაირიცხა სტამბოლის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე და 1964 წელს გახდა ამავე ფაკულტეტის ადმინისტრაციული სამართლის კათედრის პროფესორი.  

ისმეთ გირითლი იყო იმ კომისიის წევრი, რომელმაც მოამზადა 1961 წლის კონსტიტუცია. იგი აირჩიეს დამფუძნებელ საბჭოში ადვოკატურის  წარმომადგენლის რანგში.

1971 და 1972 წლებში ვაშინგტონის ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტში ატრებდა ლექციების კურსს კონკურენციის შესახებ ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და საბჭოთა კავშირს შორის ახლო აღმოსავლეთში . მან ინგლისურად დაწერა წიგნი "ზესახელმწიფოები ახლო აღმოსავლეთში", რომელიც გამოიცა ვუდრო ვილსონის საერთაშორისო მეცნიერების ცენტრის მხარდაჭერით და სახელმძღვანელოდ გამოიყენებოდა სტამბოლის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

ისმეთ გირითლი ასევე იყო  თურქეთის სამაუწყებლო კომპანიის პირველი გამგეობის წევრი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა  1964-1968 წლებში. 1968 წლის იანვარში ისეთ გირითლი სათავეში ჩაუდგა პირველ სატელევიზიო მაუწყებლობას.

ისმეთ გირითლი 1958-1959 წლებში  კოლუმბიის სამართლის სკოლაში კითხულობდა ლექციებს მოწვეული პროფესორის რანგში, ხოლო 1968-1969 წლებში —  კოლუმბიის უნივერსიტეტის ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტში.

მეცნიერმა გამოსცა სახელმძღვანელო „თურქეთის პოლიტიკური განვითარების ორმოცდაათი წელი 1919–1969 წწ“.

ისმეთ გირითლი იყო თურქეთის ეროვნული ახალგაზრდული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი და თურქეთის დელეგაციის თავმჯდომარე გაერთიანებული ერების ორგანზაცაში, თურქეთის დელეგაციის კონსულტანტი.

1978-1979 წლებში, როგორც უფროსი მკვლევარი, გლაზგოს უნივერსიტეტში ატარებდა სემინარებს ნავთობის პოლიტიკის შესახებ. 

1982-დან 1991 წლამდე გირითლი იყო მარმარას  უნივერსიტეტის სამაგისტრო სკოლის დირექტორატის წევრი და რადიოსა და ტელევიზიის უმაღლესი საბჭოს წევრი, ასევე იყო ქემალ ათათურქის სახელობის კულტურის, ენისა და ისტორიის უმაღლესი სააგენტოს უფროსი წევრი. 1976 წელს იგი აირჩიეს  მექსიკის საერთაშორისო სამართლის  აკადემიაში.

1985 წელს გირითლი გახდა საფრანგეთის პალმების ორდენის კავალერი და  მიიღო შევალიეს წოდება. 1999 წლიდან არის სტამბულის კულტურის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ლექტორი.

ისმეთ გირითლი, რომელმაც გამოაქვეყნა 50-ზე მეტი წიგნი და მრავალი სტატია, საუბრობდა ინგლისურ, რუსულ და ფრანგულ ენებზე.

2006 წელს მეცნიერს დაუსვეს პანკრეასის თავის სიმსივნის დიაგნოზი. იგი დიდი ხნის განმავლობაში მკურნალობდა დედაქალაქის  საავადმყოფოში. სიცოცხლის ბოლო 15 დღე ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში გაატარა.  გარდაიცვალა  2007 წლის 3 მაისს 82 წლის ასაკში.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი

კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:თურქი მეცნიერები
მინორუ ოდა

**მინორუ ოდა**  (  დ.  24 თებერვალი, 1923 — გ. 1 მარტი, 2001) — იაპონელი მეცნიერი, ასტრონომი, ასტროფიზიკოსი, იაპონიის კოსმოსური კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა იაპონიის კოსმოსური პროგრამის განვითარებაში. რენტგენული ასტრონომიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი მსოფლიო მეცნიერებაში, რენტგენის ასტრონომიის „მამა“ იაპონიაში. მისი ჯგუფის მიერ შემუშავებულმა კოსმოსურმა ობსერვატორიებმა (ჰაკუჩო, ტენმა, გინგა, ASCA) იაპონია ლიდერი გახადა კოსმოსური კვლევების ამ სფეროში.

## ბიოგრაფია 
მინორუ ოდა დაიბადა 1923 წლის 24 თებერვალს ქალაქ საპოროში ( ჰოკაიდოს პროვინცია). მისი მამა იყო  მეცნიერი მედიკოსი, ისევე როგორც მისი დედის ბაბუა ტაივანიდან .  1924 წლის 22 ოქტომბერს მინორუ ოდას შეეძინა ძმა სიგერუ ოდა რომელიც მოგვიანებით გახდა ცნობილი იურისტი, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მართლსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლე 1976 წლიდან 2003 წლამდე, 2012 წელს დაჯილდოვდა კულტურის ორდენით. 1934 წელს მინორუ ოდა გადავიდა ტაივანში მამის კვალდაკვალ, რომელიც ტაიბეის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო.   ტაიბეიში მინორუ ოდა დადიოდა სკოლაში.  

მინორუ ოდა გარდაიცვალა 2001 წლის 1 მარტს ტოკიოში გულის უკმარისობით. მისი გარდაცვალება დაემთხვა  დღეს, როდესაც მისი ხელმძღვანელობით შექმნილი უკანასკნელი კოსმოსური თანამგზავრი ( კოსმოლოგიისა და ასტროფიზიკის მოწინავე თანამგზავრი  ASCA  ) ატმოსფეროს მკვრივ ფენებში შევიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:იაპონელი ფიზიკოსები
კატეგორია:კულტურის ორდენის კავალრები
გაეროს ქარტიის პრეამბულა

მინი|გაეროს 1965 წლის ბეჭედი წესდების პრეამბულით

**გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ქარტიის პრეამბულა** — გაეროს 1945 წლის ქარტიის დასაწყისი (პრეამბულა).

## ისტორია 
იან სმუტსმა სამხრეთ აფრიკიდან თავდაპირველად დაწერა პრეამბულის საწყისი სტრიქონები, როგორც: „უმაღლესმა ხელშემკვრელმა მხარეებმა გადაწყვიტეს თავიდან აიცილონ ძმათამკვლელი შუღლის განმეორება, რომელმაც ჩვენს თაობაში ორჯერ მოუტანა უთქმელი მწუხარება და დანაკარგი კაცობრიობას...“. რომელიც ერთა ლიგის პაქტის გახსნის სტრიქონების მსგავსი იქნებოდა. დიდი კამათის შემდეგ გაეროს საერთაშორისო ორგანიზაციის კონფერენციაზე, რომელიც გაიმართა სან ფრანცისკოში, ვირჯინია გილდერსლივმა აშშ-დან წარმატებით შეცვალა და შეამცირა პრეამბულა, თუმცა სმუტსის ორიგინალური ტექსტის უმეტესი ნაწილი ხელახლა იქნა დაწერილი ტექსტის ბოლოს.

საწყისი ფრაზა „ჩვენ, გაერთიანებული ერების ხალხები...“, რომელიც ეხმიანება ამერიკის შეერთებული შტატების კონსტიტუციის პრეამბულას, წამოაყენა ამერიკელმა კონგრესმენმა და კონფერენციის დელეგატმა სოლ ბლუმმა. პრეამბულის ფრაზა „უფრო დიდ თავისუფლებაში“ გახდა გაეროს რეფორმის კამპანიის სათაური მეშვიდე გენერალური მდივნის, კოფი ანანის მიერ იყო წამოწყებული.

## ტექსტი 
მარჯვნივ|მინი|პოსტერი სათაურით: „ჩვენ, გაერთიანებული ერების ხალხები“

პრეამბულაში ვკითხულობთ:

## რესურსები ინტერნეტში 
* გაეროს წესდების პრეამბულა: ჰერმან ზაპფის კალიგრაფიული ხელნაწერი. მაინის ფრანკფურტი, 1960 წ . მორგანის ბიბლიოთეკა და მუზეუმი, ნიუ-იორკი.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს ქარტია
კენჯირო შოდა

**კენჯირო შოდა** (, დ.  25 თებერვალი, 1902 —  გ. 20 მარტი,  1977) — იაპონელი მათემატიკოსი.

კენჯირო შოდა დაიბადა ქალაქ ტატებაიაშიში, გუნმას პრეფექტურაში.   სკოლაში ტოკიოში დადიოდა, ხოლო საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ნაგოიას მერვე ეროვნულ საშუალო სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ  დაბრუნდა ტოკიოში და ჩაირიცხა ტოკიოს უნივერსიტეტში, სადაც მისი დისერტაციის სამეცნიერო ხელმძღვანელი  იყო ტეიჯი ტაკაგი.   დიპლომი 1925 წელს აიღო და კიდევ ერთი წელი ტოკიოს უნივერსიტეტში სწავლობდა.

1926 წელს შოდამ მიიღო სტიპენდია, რამაც საშუალება მისცა გერმანიაში ესწავლა. მან ერთი წელი გაატარა ბერლინში და ესწრებოდა ისაია შურის ლექციებს, შემდეგ გადავიდა გოტინგენში და იყო ემი ნოეთერის სტუდენტი. გეტინგენში სწავლამ დიდი გავლენა იქონია მისი, როგორც მათემატიკოსის განვითარებაზე  . მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში  დაწერა უამრავი ნაშრომი ალგებრების თეორიაზე, მათ შორის,  გალუას თეორიაზე მარტივი ალგებრისთვის. 

1929 წელს შოდა დაბრუნდა იაპონიაში და მალევე შეუდგა "აბსტრაქტული ალგებრის" სახელმძღვანელოს  წერას იაპონურ ენაზე, რომელიც გამოიცა 1932 წელს და რამდენჯერმე დაიბეჭდა (მე-12 გამოცემა გამოიცა 1971 წელს). 1933 წელს შოდა დაინიშნა ოსაკას უნივერსიტეტის პროფესორად.

1946 წელს შოდა დაინიშნა იაპონიის მათემატიკური საზოგადოების პირველ თავმჯდომარედ. ამ პერიოდში გამოცემულ თავის მათემატიკურ ნაშრომებში ის ცდილობდა გაეერთიანებინა ალგებრული სისტემების მრავალი ცნობილი თეორია (იხ. უნივერსალური ალგებრა ). 1949 წელს მეცნიერს მიენიჭა იაპონიის აკადემიის პრიზი, ხოლო 1955 წელს დაინიშნა ოსაკის უნივერსიტეტის პრეზიდენტად. პრეზიდენტობის 6 წლის განმავლობაში მან თავისი წვლილი შეიტანა რამდენიმე ახალი ფაკულტეტის, კერძოდ, საინჟინრო მეცნიერებათა ფაკულტეტის შექმნაში, რომლის დეკანიც 1961 წელს გახდა. ოსაკის უნივერსიტეტიდან პენსიაზე გასვლის შემდეგ, იგი მუშაობდა იაპონიის საგანმანათლებლო სისტემის გაუმჯობესებაზე და მსახურობდა ამ სფეროში რამდენიმე კომიტეტში  1969 წელს დაჯილდოვდა კულტურის ორდენით.

გარდაიცვალა გულის შეტევით 1977 წლის 20 მარტს.

## ოჯახი 
კენჯირო შოდა ორჯერ დაქორწინდა. მისი პირველი მეუღლე იყო ტამი ჰირაიამა, ასტრონომ შინ ჰირაიამას ქალიშვილი. პირველ ქორწინებაში მას ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი შეეძინა. პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, შოდა დაქორწინდა ინჟინერიის მეცნიერისა და კიუშუს უნივერსიტეტის პროფესორ   ეისაბურო იტოს ქალიშვილზე სადაკო იტოზე. მეორე ქორწინებაში მას ერთი ვაჟი ეყოლა.

მეცნიერის გარდაცვალების შემდეგ მისმა ოჯახმა კენჯირო შოდას  მემკვიდრეობის ნაწილი შესწირა რამდენიმე აკადემიურ ინსტიტუტს, მათ შორის ოსაკის უნივერსიტეტს. ოსაკის უნივერსიტეტმა ფული გამოიყენა მეცნიერის ორ ყოფილ სამუშაო ადგილთან —  მეცნიერებათა ფაკულტეტთან და საინჟინრო ფაკულტეტთან ახლოს, პატარა ბაღის გასაშენებლად. ბაღს  მის საპატივსაცემოდ უწოდეს  Shoda Garden. მშვიდი, ინტიმური სივრცე, მდებარეობს კამპუსის მთავარი ქუჩის კუთხეში, Toyonaka-ს   მედია ცენტრის შენობის გვერდით, ბამბუკის უღრან ტყესთან. ტოიონაკაში ხალხი აწყობს  წვეულებებს, მათ შორის, პირველკურსელთა მისასალმებელი წვეულებას ან ბარბექიუს,  გართობისა და კომუნიკაციისთვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:კულტურის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ტოკიოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აკიტო არიმა

**აკიტო არიმა** (, ; დ. 13 სექტემბერი, 1930, ოსაკა — გ. 7 დეკემბერი, 2020) — იაპონელი ბირთვული ფიზიკოსი და პოლიტიკოსი. ცნობილი გახდა  ურთიერთქმედების ბოზონის მოდელით (IBM).

## ბიოგრაფია 
აკიტო არიმა დაიბადა ოსაკაში და სწავლობდა ნიჭიერი ბავშვების კერძო სკოლაში ტოკიოში . დაამთავრა ტოკიოს უნივერსიტეტი, სადაც 1956 წელს დაიწყო მუშაობა ბირთვული კვლევების ინსტიტუტში. ორი წლის შემდეგ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1975 წელს მიიღო პროფესორის თანამდებობა, ხოლო 1989-1993 წლებში იკავებდა  უნივერსიტეტის პრეზიდენტის თანამდებობას. 1991 წელს, იმ გამოცდილებიდან გამომდინარე, რომელიც დააგროვა ამერიკულ უნივერსიტეტებში მიწვეულ მკვლევარად მუშაობის პერიოდში, აკიტო არიმამ გააკრიტიკა მთავრობის პოლიტიკა საჯარო უნივერსიტეტებთან და ზოგადად მეცნიერებასთან მიმართებაში, რაც  უჩვეულო იყო იმდროინდელი იაპონიისთვის. ასევე უჩვეულო იყო უცხოელი სპეციალისტების მოწვევა კომისიის წევრებად ფიზიკის ფაკულტეტზე პირობების შესასწავლად.

1993 წლიდან 1998 წლამდე  იყო ფიზიკა-ქიმიური კვლევების ინსტიტუტის ( RIKEN)   პრეზიდენტი და ამავდროულად განაგრძობდა მთავრობის ლობირებას ხუთწლიანი გეგმების ფარგლებში მეცნიერების დაფინანსების მნიშვნელოვნად გაზრდის იდეისთვის. ეს მიდგომა აისახა მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების აქტში, რომელიც მიღებულ იქნა 1995 წლის ბოლოს. 1998 წელს აკიტო არიმა შევიდა იაპონიის პარლამენტში. იგი აირჩიეს იაპონიის იმპერატორის მრჩეველთა პალატის წევრად, ხოლო 1998-1999 წლებში კეიზო ობუჩის კაბინეტში განათლების მინისტრის პოსტი დაიკავა. იგი ცდილობდა გაეტარებინა საუნივერსიტეტო რეფორმა, ამავე დროს გაეზარდა სასწავლებლების სახელმწიფოსგან დამოუკიდებლობა, გაეძლიერებინა   სამაგისტრო პროგრამებში ჩართულობა და ხელი შეეწყო სამეცნიერო კვლევებისთვის ბიზნესის მხარდაჭერის გაზრდისთვის. პროპაგანდას უწევდა საერთაშორისო თანამშრომლობის გაფართოებას, მონაწილეობა მიიღო იაპონიაში პირველ საერთაშორისო უნივერსიტეტში (ოკინავას მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ინსტიტუტი) ინგლისურ ენაზე სწავლების ორგანიზებაში. 

1999 წელს იაპონიის მინისტრთა კაბინეტის ცვლილებების შემდეგ, იგი მუშაობდა მეცნიერების მუზეუმის დირექტორად. 2000 წლიდან იყო იაპონიის სამეცნიერო ფონდის თავმჯდომარე. 

აკიტო არიმა ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა ბირთვული ფიზიკის შესახებ. 1974 წელს, თავის იტალიელ კოლეგა ფრანჩესკო იაკელოსთან ერთად  ატომის ბირთვის სტრუქტურის აღსაწერად წარმოადგინა ურთიერთმოქმედი ბოზონების მოდელი. ამ მოდელის მიხედვით, ბირთვში არსებული ყოველი წყვილი ნუკლეონი განიხილება, როგორც ერთი ბოზონის ნაწილაკი, რაც მნიშვნელოვნად ამარტივებს გამოთვლებს ბირთვის გარსის სტრუქტურის თეორიის ფარგლებში. 

2006  წლიდან მუშაობდა ნეზუს ფონდის მუსაშის აკადემიის კანცლერის თანამდებობაზე. 

დაწერა ჰაიკუ და გამოსცა რამდენიმე პოეზიის კრებული.

## გარდაცვალება 
აკიტო არიმა გარდაიცვალა გულის უკმარისობით 2020 წლის 7 დეკემბერს, 90 წლის ასაკში. გარდაცვალების დღეს მას მიენიჭა შოსანმის ტიტული.

## ლიტერატურა 
* S*winbanks D.* Akito Arima (1930–2020) // Nature. — 2021. —

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი

კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ტოკიოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:კულტურის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის რაინდი-კომანდორები
კატეგორია:იაპონელი ფიზიკოსები
ჩან დაი ნგია

**ჩან დაი ნგია** (, დ. 13 სექტემბერი, 1913 — გ. 9 აგვისტო 1997), ნამდვილი სახელი ფამ ქუანგ ლი — ვიეტნამელი მეცნიერი-ტექნიკოსი, სამხედრო ინჟინერი, ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის სოციალისტური შრომის გმირი, ითვლება "ვიეტნამის თავდაცვის ინდუსტრიის მამად." 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1913 წლის 13 სექტემბერს, ღარიბი კათოლიკე გლეხის ოჯახში ვინჰ ლონგის პროვინციაში. ნამდვილი სახელი: ფამ ქუანგ ლი. ის 6 წლის ასაკში დარჩა მამის გარეშე, ცხოვრობდა დიდ სიღარიბეში. მიუხედავად ამისა, 1933 წლისთვის მოახერხა ბაკალავრის ხარისხის მიღება, მაგრამ იმ დროს არ ჰქონდა ფული ჰანოიში სწავლის გასაგრძელებლად. თუმცა, 1935 წელს იგი სასწავლებლად გაემგზავრა საფრანგეთში, სადაც რამდენიმე წლის განმავლობაში შეძლო განათლების მიღება რამდენიმე საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, მათ შორის ცნობილ პოლიტექნიკურ სკოლაში, გახდა მათემატიკის ბაკალავრი და დაიწყო მუშაობა აერონავტიკის ინჟინერიის ინსტიტუტში. 1942 წელს  გადავიდა გერმანიაში, სადაც მუშაობდა იარაღისა და თვითმფრინავების მწარმოებელ სხვადასხვა ქარხანაში.

ჩან დაი ნგია დაბრუნდა ვიეტნამში 1946 წელს, შეუერთდა ხო ში მინის აჯანყებულებს ქვეყნის ჩრდილოეთით, მონაწილეობა მიიღო მთის ტყეებში იარაღის წარმოების ორგანიზებაში. 5 დეკემბერს ხო ში მინმა უბოძა ახალი სახელი  (ჩან დაი ნგია) და — მისი სამხედრო-ტექნიკური ცოდნის გათვალისწინებით — რამდენიმე თანამდებობა ახლადშექმნილი სახელმწიფოს სამხედრო-ინდუსტრიულ სტრუქტურაში, რომელთა შორის იყო ვიეტნამის სახალხო არმიის არტილერიის ხელმძღვანელის თანამდებობა. 1948 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება, 1952 წელს გახდა ვიეტნამის შრომის გმირი და  ხო ში მინის ორდენის მფლობელი 1956 წლის 6 მარტს გახდა ვიეტნამში დაარსებული პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის პირველი რექტორი. 1950-1960 წლებში — მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის მოადგილე, 1960-1962 წლებში — მძიმე მრეწველობის მინისტრი, 1965 წელს დაინიშნა ვიეტნამის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ, 1983-1988 წლებში — ვიეტნამის Მეცნიერება და ტექნოლოგიების ასოციაციის პრეზიდენტად.  ამ პოსტების პარალელურად, ხანდახან ერთდროულად რამდენიმე სხვა თანამდებობასაც იკავებდა. 1966 წლიდან  იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი.  

1996 წელს ჩან დაი ნგიას მიენიჭა ხო ში მინის სახელობის პრემია ინდოჩინეთის ომის დროს სხვადასხვა იარაღის წარმოებისა და განვითარების ორგანიზებისთვის. მის მიერ შექმნილი SKZ პისტოლეტი არ დარჩენილა ყურადღების მიღმა.   

გარდაიცვალა 1997 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ხოშიმინში 85 წლის ასაკში.

## ხსოვნა 
მეცნიერის  სახელს ატარებს  ჰანოის ერთ-ერთ პანსიონი, ,ტექნიკური უნივერსიტეტი,  სამეცნიერო-კვლევითი ხომალდი,  ასევე მრავალი ქუჩა, გზატკეცილი და სხვა ობიექტი ვიეტნამის სხვადასხვა რაიონში.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ვიეტნამელი სამხედრო ინჟინრები
კოტარო ჰონდა

**კოტარო ჰონდა** ( , Honda Kōtarō; 1870-1954) — იაპონელი მეტალურგი და გამომგონებელი.   ტოჰოკუს უნივერსიტეტის მე-7 პრეზიდენტი.  მან გამოიგონა KS ფოლადი (ინიციალები მოდის Kichiei Sumitomo-დან). მეცნიერის გამოგონება წარმოადგენს მაგნიტურ რეზისტენტულ ფოლადს, რომელიც სამჯერ უფრო მდგრადია ვიდრე ვოლფრამის ფოლადი. ეს მასალა, რომელსაც გააჩნდა 250 ორსტედის მაგნიტური წინააღმდეგობა, შეიქმნა ფოლადისა და შენადნობების მკაცრი საბაზისო კვლევის შედეგად.  

კოტარო ჰონდას  ფოლადის თვისებების შესწავლის სფეროში მიღწეული წარმატებისთვის შეარქვეს   „რკინის ღმერთი “   და „ ფოლადის მამა.“ 

## ბიოგრაფია 
კოტარო ჰონდა 1894-1897 წლებში სწავლობდა ტოკიოს საიმპერატორო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე . მისი პედაგოგი იყო ცნობილი ფიზიკოსი ჰანტარო ნაგაოკა. 1901 წლიდან შეუდგა პედაგოგიურ საქმიანობას, კერძოდ,  ტოკიოს უნივერსიტეტში მუშაობდა  ლექტორად.შემდეგ, ცოდნის გაუმჯობესების მიზნით გაემგზავრა საზღვარგარეთ მივლინებით გერმანიასა და დიდ ბრიტანეთში 1907-1911 წლებში.  1911 წელს შეუდგა მუშაობას ტოჰოკუს საიმპერატორო უნივერსიტეტის ახლად გახსნილ საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე პროფესორის რანგში.

1911–1933 წლებში იყო ტოჰოკუს უნივერსიტეტის პროფესორი, 1931 წლიდან გახდა იმავე უნივერსიტეტის მე-7 პრეზიდენტი 1940 წლამდე.  1919–1933 და 1944–1947 წლებში ეკავა ფოლადის ინსტიტუტის დირექტორის პოსტი. 
[მარცხნივ|მინი| კოტარო ჰონდა, [ალბერტ აინშტაინი, კეიჩი აიჩი და სიროტა კუსუკაბე ალბერტ აინშტაინის ტოჰოკუს უნივერსიტეტში ვიზიტის დროს (1922)]]კოტარო ჰონდამ აკადემიკოს ტოკიაცუ ჰოჯოსთან ერთად დააარსა კვლევითი ინსტიტუტი, რომელსაც მხარს უჭერდა სუმიტომოს ოჯახი. მოგვიანებით მას დაარქვეს მეტალის მასალების კვლევითი ინსტიტუტი. 

მეცნიერი თავის ძირითად კვლევას ატარებდა  მაგნეტიზმის, ლითონებისა და შენადნობების ფიზიკის სფეროში. გამოიგონა ფოლადის რამდენიმე კლასი, კერძოდ  ფოლადი KS  (შემოკლებული სახელწოდება *Kichiei Sumitomo* -გან)  (1917). KS მაგნიტური ფოლადი სამჯერ უფრო მდგრადია ვიდრე ვოლფრამის ფოლადი. ეს მასალა, რომლის მაგნიტორეზისტენტობა შეადგენს  250 ერსტედს, შეიქმნა ფოლადისა და შენადნობების  ფუნდამენტური კვლევის შედეგად.  მოგვიანებით მან გააუმჯობესა თავისი  გამოგონება NKS ფოლადის შექმნით (1934).

კოტარო ჰონდა 1932 წელს იყო ნომინირებული ნობელის პრემიაზე ფიზიკის დარგში. იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი, ვინც დაჯილდოვდა კულტურის ორდენით  მისი დაწესებისთანავე  1937 წელს. მეცნიერს ასევე მიენიჭა ფრანკლინის ინსტიტუტის ელიოტ კრესონის მედალი 1931 წელს   და გახდა კულტურის დამსახურებული მოღვაწე 1951 წელს. ჰონდა გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოვდა ამომავალი მზის ორდენით.

კოტარო ჰონდა გარდაიცვალა 1954 წლის 12 თებერვალს 83 წლის ასაკში. მეცნიერი დაკრძალეს ოკაზაკის საქალაქო სასაფლაოზე.

### ჯილდოები
* 1916 —  იაპონიის მეცნიერებათა აკადემიის პრემია
* 1931 —  ელიოტ კრესონის მედალი
* 1937 —  კულტურის ორდენი
* 1951 —  იაპონიის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ტოკიოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:კულტურის ორდენის კავალრები
კატეგორია:იაპონელი ფიზიკოსები
ბჰუჯი

**ბჰუჯი** () ― მუნიციპალიტეტი და რაიონი კაჩის რაიონში, ინდოეთის შტატ გუჯარათში.

## გეოგრაფია
ბჰუჯი ზღვის დონიდან 110 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ქალაქის აღმოსავლეთით ბჰუჯის მთები მდებარეობს, სადაც ბჰუჯის ფორტია აგებული და ქალაქს მადჰაპარისგან გამოყოფს. ქალაქში ორი ტბა მდებარეობს: ჰამირსარი და დეშადსარი.

### კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, ბჰუჯი ცხელი უდაბნოსა (*BWh*) და ცხელი ნახევრადუდაბნოს (*BSh*) კლიმატური სარტყლების საზღვარზე მდებარეობს. საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 330 მმ-ის ტოლია, თუმცა ვარიაციის კოეფიციენტი ერთ-ერთი უმაღლესია მსოფლიოში და დაახლოებით 60%-ს შეადგენს. მსგავსი მაჩვენებელი ლაინის კუნძულებს (კირიბატი), პილბარის სანაპიროს (დასავლეთი ავსტრალია), კაბო-ვერდეს კუნძულებსა და სერტანს (ჩრდილო-აღმოსავლეთი ბრაზილია) აქვს. წლიური ნალექიანობის მინიმუმი 1899 წელს დაფიქსირდა და 21.9 მმ შეადგინა, ხოლო 1926 წელს ნალექიანობის მაჩვენებელი 1 177.1 მმ-ს გაუტოლდა. 1959 წლის ივლისისი ყველაზე ნალექიანი თვე იყო, რომლის დროსაც 730.6 მმ ნალექი მოვიდა.

ზამთრის სეზონი დეკემბრიდან თებერვლამდე გრძელდება და გრილი დილით ხასიათდება, თუმცა ტემპერატურა მთელი წლის მანძილზე თბილია. ცხელი სეზონი მარტის შუა რიცხვებიდან ივნისის შუა რიცხვებამდე გრძელდება და ტემპერატურა 40 °C-ს აღწევს. მუსონების დროს ტემპერატურა 34 °C-ს აჭარბებს და ჩვეულებრივ ეს პერიოდი ტენიანობის მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა.

## დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მიხედვით, ბჰუჯის მოსახლეობა 213 514 ადამმიანს შეადგენს. მათგან 111 146 კაცია, ხოლო 102 368 ― ქალი. 2003 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის 24%-ს მუსლიმები შეადგენენ.

ბჰუჯის ბიდონვილებში ძირითადად მუსლიმები, დალიტები და სხვა რელიგიური უმცირესობების წარმომადგენლები ცხოვრობენ. მაგალითად, დასავლეთ ბჰუჯის ბიდონვილების 80%-ს მუსლიმები შეადგენენ.

## ღირსშესანიშნაობები
ბჰუჯის ღირსშესანიშნაობებს შორის აღსანიშნავია: ფორტი ― ძველი ქალაქი ფორტის კედლით იყო გარშემორტყმული, რომელსაც ხუთი მთავარი კარიბჭე (მაჰადევი, პატვადი, სარპატი, ბჰიდი და ვანიავადი) და ერთი პატარა კარიბჭე (ე.წ. მეექვსე ფანჯარა) ჰქონდა. ფორტის კედლის სიმაღლე 10.6 მეტრია, ხოლო სისქე 1.2 მეტრია. 2001 წელს მომხდარი მიწისძვრისა და ქალაქის ხელახლა განვითარების გამო კედლის დიდი ნაწილი დაზიანებული ან განადგურებულია.
 
## განათლება
კაჩის მასშტაბით პირველი საშუალო სკოლა, ალფრედის საშუალო სკოლა, 1870 წელს დაარსდა და ქალაქის არქიტექტურულ მემკვიდრეობას წარმოადგენს. ბჰუჯში მდებარეობს კრანტიგურუ შიამჯი კრიშნა ვერმა კაჩის უნივერსიტეტი, რომელსაც 41 აფილირებული კოლეჯი აქვს და მათგან 19 ბჰუჯში მდებარეობს. უნივერსიტეტსი ხელოვნების, მეცნიერების, კომერცის, იურიდიული, მენეჯმენტის, ფარმაციის, სოციალური კეთილდღეობის, მედიცინისა და ინჟინერიის პროგრამები ხორციელდება. ბჰუჯში მდებარე უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს შორის აღსანიშნავია: მედიცინის მეცნიერებათა ადანის ინსტიტუტი გუჯარათში, ინჟინერიის სამთავრობო კოლეჯი, სამრეწველო საწვრთნელი ინსტიტუტი და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Kachchh University
*Bhuj Bole Chhe - Website maintained by the citizens of Bhuj about their city 
*Official Facebook page for Bhuj
*Facebook page of Bhuj Bole Chhe - Voice of Bhuj Citizens
*Anando restaurant - Bhuj

## სქოლიო
კატეგორია:ბჰუჯი
კატეგორია:ინდოეთის ყოფილი დედაქალაქები
პარბჰანი

**პარბჰანი** () ― ქალაქი ინდოეთის შტატ მაჰარაშტრაში. ამავე სახელწოდების მქონე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. პარბჰანი მარათვადის რეგიონის უდიდესი ქაალქია. რეგიონულ ცენტრ აურანგაბადიდან 200 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს, ხოლო შტატის დედაქალაქ მუმბაიდან ― 491 კმ-ის დაშორებით.

მარათვადის მთელ რეგიონთან ერთად პრაბჰანი ჰაიდარაბადის შტატის შემადგენლობაშ შედიოდა. 1956 წელს შტატების რეორგანიზაციის შემდეგ ბომბეის შტატის ნაწილი გახდა, ხოლო 1960 წლიდან დღევანდელი მაჰარაშტრის ნაწილია.

პარბჰანში მდებარეობს ვასანტრაო ნაიკ მარათვადა კრიში ვიდიაპითი (ყოფილი მარათვადის სოფლის მეურნეობის უნივერსიტეტი), რომელიც ერთ-ერთია მაჰარაშტრის სოფლის მეურნეობის ოთხ უნივერსიტეტს შორის. პარბჰანი ყოველწლიურად მასპინძლობს ფესტივალს, რომელსაც ტურაბულ ჰაქ დარგაჰი ეწოდება და რომელიც ათასობით ტურისტს იზიდავს.  ქალაქს სახელი ეწოდა ქალღმერთ პრაბჰავატის პატივსაცემად.

## ეტიმოლოგია
ანტიკურ ხანაში პარბჰანი ცნობილი იყო როგორც *პრაბჰავატი ნაგარი* (მარათულ ენაზე: प्रभावतीनगरी). წყაროების თანახმად, ამ ადგილას ქალღმერთ პრაბჰავატის მასიური ტაძარი მდებარეობდა. სახელი *პრაბჰავატი* ქალღმერთ ლაქშმისა და პარვატის ნიშნავს. დღევანდელი სახელწოდება სწორედ პრაბჰავატიდან მომდინარეობს.

## ისტორია
650 წლის განმავლობაში, დეკანის სასულთნოს, დიდ მოგოლთა იმპერიისა და ჰაიდარაბადის ნიზამის პერიოდში პარბჰანი მუსლიმთა მმართველობის ქვეშ იყო მოქცეული. ქალაქი 1948 წლამდე ჰაიდარაბადის შტატის ნაწილი იყო. ამის შემდეგ პარბჰანი დამოუკიდებელი ინდოეთის რესპუბლიკის ნაწილი გახდა. 1956 წლამდე ქალაქი ჰაიდარაბადის შტატის ნაწილი იყო ინდოეთის შემადგენლობაში. 1956 წელს ჩატარებული ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ ჰაიდარაბადის შტატი გაიყო და პარბჰანი მიმდებარე ქალაქებთან ერთან მრავალენოვან ბომბეის შტატს მიეკუთვნა. 1960 წლიდან ქალაქი მაჰარაშტრის შემადგენლობაშია.

## გეოგრაფია
პარბჰანის გეოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდ. განედი 19.27° და აღმ. გრძედი 76.78°. ქალაქი ზღვის დონიდან 347 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ქალაქი გოდავარის ხეობაში მდებარეობს და ძალიან ნაყოფიერი ნიადაგით გამოირჩევა.

### კლმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, პარბჰანი ტროპიკული სავანის კლიმატურ სარტყელში (*Aw*) მდებარეობს. ზამთართან შედარებით ზაფხულში გაცილებით მეტი ნალექი მოდის.

## დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მიხედვით, პარბჰანის მოსახლეობა 307 170 ადამიანს შეადგენს: 157 628 კაცს და 149 563 ქალს. სქესობრივი თანაფარდობაა: 949 ქალი 1 000 კაცზე. წერა-კითხვის ცოდნის დონე 84.34%-ია: 90.71% კაცებს შორის და 77.7% ― ქალებს შორის. 40 075 ადამიანი 6 წლამდე ასაკობრივ კატეგორიას მიეკუთვნება: 21 187 ბიჭი და 18 888 გოგო. 6 წლამდე სქესობრივი თანაფარდობაა 981 ქალი 1 000 კაცზე.

მოსახლეობის უმრავლესობა (138 562 ადამიანი) ინდუიზმის მიმდევარია. მეორე მთავარი რელიგია ისლამია, რომელსაც 126 702 ადამიანი მისდევს. 36 203 ადამიანი ბუდისტია, 697 ― ქრისტიანი, ხოლო 2 870 ― ჯაინიზმის მიმდევარი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website of Parbhani Divisional Police
*Official website of Parbhani district 
*Official website of Parbhani Municipal Corporation 
*Official website of Parbhani Session Court
*Parbhani at Encyclopædia Britannica

## სქოლიო
კატეგორია:ჰაიდარაბადის შტატი
კატეგორია:პარბჰანის რაიონის ქალაქები
კატეგორია:მარათვადა
კატეგორია:მაჰარაშტრის ქალაქები
კატეგორია:პარბჰანი
რაფიელ მამულაშვილი

**რაფიელ მამულაშვილი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1927, თბილისი — გ. 30 ივნისი, 20 2009) — ქართველი დრამატურგი, მწერალი, პედაგოგი, საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი.

მისი საქმიანობის დასაწყისი უკავშირდება პედაგოგიურ მოღვაწეობას, ასწავლიდა ქართულ ენასა და ლიტერატურას საშუალო სკოლაში. პარალელურად, თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში და აქვეყნებდა სხვადასხვა სტატიებსა და პუბლიცისტურ წერილებს. იყო "სამხედრო გაზეთის" სტილისტი და განყოფილების ხელმძღვანელი. 1966 წლიდან ჟურნალ "სინათლის" პასუხისმგებელი მდივანი. საქართველოს ლიტერატურული მუზეუმის მეცნიერ-თანამშრომელი. 1973 წლიდან ხალხთა მეგობრობის მუზეუმის დირექტორის მოადგილე საგამოფენო - საექსპედიციო დარგში; 1993-1998 წლებში თოჯინების თეატრის სალიტერატურო და ხელოვნების განყოფილების გამგე. 1959 წელს გორის თეატრში წარმატებით განხორციელებულმა მისმა პირველმა პიესამ - „გადაარჩინე სიცოცხლე“ სათავე დაუდო შემდგომ აქტიურ მოღვაწეობას დრამატურგიის ჟანრში. მისი პიესები წარმატებით იდგმებოდა საქართველოს სახელმწიფო და სახალხო თეატრებში და მის საზღვრებს გარეთ.
პიესა „თორტიზელებს“ რეჟისორ ლილი იოსელიანის დადგმით თბილისის სანკულტურის თეატრში, დიდი მოწონებით შეხვდა მაყურებელი. იგივე ნაწარმოები წარმატებით დაიდგა გორისა და თელავის თეატრების სცენაზე. თბილისის მოზარდმაყურებელთა თეატრის სცენას კარგა ხანი ამშვენებდა რაფიელ მამულაშვილის გახმაურებული პიესა „მერხებზე ანგელოზები სხედან“. ამ ნაწარმოების მიმართ განსაკუთრებულ ყურადრებას იჩენდნენ და წარმატებით ახორციელებდნენ ბათუმის, ფოთის, ახალციხის, ოზურგეთის და ჭიათურის სახელმწიფო თეატრები.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ისურვე (ინტერნეტ მაღაზია)

**isurve.ge** — ქართული ონლაინ-მაღაზიაა. კომპანია ინტერნეტ კომერციის სფეროში 2017 წლიდან მუშაობს. 2022 წლიდან წარმოდგენილია სომხეთის რესპუბლიკაშიც, იმავე სახელწოდების ვებსაიტით და ადგილობრივი დომენით.

კომპანიას აქვს საკუთარი უფასო მიტანის სერვისი მთელი საქართველოს მასშტაბით და 2023 წლის მონაცემებით, საიტის მთავარ გვერდზე განთავსებული ინფორმაციის მიხედვით, ემსახურება 600 ათასზე მეტ მომხმარებელს.

ონლაინ მაღაზია ისურვეს შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ თბილისში. თბილისშივეა განლაგებული კომპანიის საწყობი და საკურიერო სერვისების ოფისები.  

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი
*კომპანიის გვერდი Meta პლატფორმაზე
*სტატია Entrepreneur საქართველო-ზე
*სტატია Marketer.ge-ზე
*ისურვეს თანადამფუძნებლების სხვადასხვა ინტერვიუ bm.ge-სთან
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კატეგორია:ინტერნეტ გვერდები
კატეგორია:ინტერნეტ-მაღაზიები
მთიანი ალთაის ავტონომიური ოლქი

**მთიანი ალთაის ავტონომიური ოლქი**, ***მთიანი ალთაის აო*** (; 1948-1990), **ოირათთა ავტონომიური ოლქი**, ***ოირათთა აო*** (; 1922-1948) — რსფსრ-ს ადმინისტრაციულ ტერიტორიული ერთეული. ოლქში 9 რაიონი, 1 ქალაქი და სამი დაბა იყო. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გორნო-ალტაისკი (1932 წლამდე ეწოდებოდა ქალაქი ულალა, 1932-1948 წლებში — ქალაქი ოიროტ-ტურა).

## ისტორია
1922 წლის 1 ივნისს ალთაის გუბერნიას გამოეყო ოირათთა აო ცენტრით ქალაქ ულალაში.

1925 წლის 25 მაისის სრულიად რუსეთის ცაკის დადგენილებით შეიქმნა ციმბირის მხარე, რომელშიც შეყვანილ იქნა ოურათთა აო.

1930 წლის 30 ივლისს სრულიად რუსეთის ცაკის დადგენილებით ციმბირის მხარე გაიყო — აღმოსავლეთ-ციმბირის და დასავლეთ-ციმიბირის მხარედ. აქედან უკანასკნელში შევიდა ოირათთა აო.

1932 წლის 2 მარტს ოლქს შეეცვალა რუსული სახელწოდება ( შეიცვალა ).

1937 წელს ოირათთა აო შევიდა ალთაის მხარეში.

1948 წლის 7 იანვარს სსრკ-ის უმაღლესის აბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით ოირათთა ავტონომიური ოლქს დაერქვა მთიანი ალთაის ავტონომიური ოლქის სახელი.

1990 წლის 25 ოქტომბერს მთიანი ალთაის აო-მ გამოაცხადა სუვერენიტეტი და მოითხოვა საკუთარი სტატუსის ავტონომიურ რესპუბლიკამდე აყვანა.

1990 წლის 15 დეკემბერს მთიანი ალთაის აო გამოვიდა ალთაის მხარიდან, რომელიც დამტკიცებულ იქნა რსფსრ-ის სახალხო დეპუტატთა მეორე ყრილობაზე.

1991 წლის 3 ივლისს რსფსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ, მთიანი ალთაის აო-ს სახალხო დეპუტატთა საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, მიიღო კანონი მთიანი ალთაის ავტონომიური ოლქი გარდაქმნილიყო რსფსრ-ში შემავალ **მთიანი ალთაის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად**.

1992 წლის 8 თებერვალს მთიანი ალთაის სსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება რესპუბლიკისთვის შეეცვალათ სახელი **მთიანი ალთაის რესპუბლიკად**. აღნიშნული ცვლილება რსფსრ-ის კონსტიტუციაში შეტანილ იქნა 1992 წლის 21 აპრილს, ხოლო ძალაშ შევიდა მისი 1992 წლის 16 მაისის „როსიისკაია გაზეტაში“ გამოქვეყნებისთანავე.

1992 წლის 7 მაისს მთიანი ალთაის რესპუბლიკის უმაღლესმა საბჭომ მიიღო დადგენილება შეცვლილიყო მთიანი ალთაის რესპუბლიკის სახელწოდება ალთაის რესპუბლიკად. აღნიშნული ცვლილება რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუციაში აისახა მხოლოდ 1993 წელს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რსფსრ-ის ავტონომიური ოლქები
ნამგალაური

საკუთარი სახელი **ნამგალაური** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ნამგალაური — იურისტი, პოლიტიკოსი
* თამაზ ნამგალაური — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
ნარიმანიძე

საკუთარი სახელი **ნარიმანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* სილოვან ნარიმანიძე — მწერალი
* ხათუნა ნარიმანიძე — სპორტსმენი (მშვილდოსნობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატო ჯავახიშვილი

**კატო (ეკატერინე) ჯავახიშვილი** (დ. 3 მაისი, 1979) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი.

## ბიოგრაფია
კატო ჯავახიშვილი დაიბადა თბილისში, საქართველოში 1979 წლის 3 მაისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული და ხელოვნებათმცოდნეობის ფაკულტეტები.

მუშაობდა ექიმ-სტომატოლოგად, ბანკის თანამშრომლად, საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის თანამშრომლად, რედაქტორად, ჟურნალისტად.

2008 წელს გამოვიდა მისი ლექსების პირველი კრებული „შენიდან ჩემამადე“ (რედაქტორი მიხო მოსულიშვილი).

კატო ჯავახიშვილის მოთხრობა *ცხვარის* მიხედვით რეჟისორ ზურაბ კანდელაკის მიერ დადგმული რადიოპიესა ფესტივალის - „ევროპის პრიზი“ - ფინალისტი გახდა. მისი ლექსები შეტანილია სხვადასხვა ანთოლოგიასა და ალმანახში.

## წიგნები
* *სად არის ანდრეიკა?!* (ლიტერატურულ-დრამატურგიული ექსპერიმენტი, პიესა ორ მოქმედებად), თბ., ნოდარ დუმბაძის გამომცემლობა და ლიტერატურული სააგენტო, 2020
* *დედაჩემმა მითხრა, რომ* (ლექსები), თბ., ინტელექტი, 2019 - ISBN 9789941310652
* *2 ფინჯანი* (დიალოგები), რედაქტორი ნინო სადღობელაშვილი, თბ., ინტელექტი, 2015. - ISBN 9789941458682
* *იავნანა კაცებისთვის* (ლექსები), თბ., ინტელექტი, 2015 - ISBN 9789941458507
* *ნაცვალი სახელი* (პოემა ავტორისთვის და პერსონაჟთათვის), თბ., საუნჯე ( ვაჟა წოწკოლაური), 2012 - ISBN 9789941442308
* *ჭუპრი* (ლექსები), რედაქტორი ლია სტურუა, თბ., საუნჯე, 2011 - ISBN 9789941924255
* *მარცხნივ* (ლექსები), რედაქტორი როსტომ ჩხეიძე, თბ., საუნჯე, 2010 - ISBN 9789941914508
* *შენიდან ჩემამდე* (ლექსები), თბ. საარი, 2008 - ISBN 9789994060603

## ლიტერატურა
* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა.- თბ.,2021.- გვ.407-408

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* JAVAKHISHVILI KATO 
* კატო ჯავახიშვილი - პოეტი
* კატო ჯავახიშვილი - ლექსები 
* მაქვს არეული ჩანთა და გაჩეჩილი თმა...
* ბატონო ადამიანო 
* ჯავახიშვილი კატო (ავტორის წაკითხული ლექსები)
* სკუკუმ, ანუ ანდრეიკა, როგორც დაკარგული სამშობლო
* Javaxišvili, Kato

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 1979
ეთერ მაზანაშვილი

მინი|ეთერ მაზანაშვილი
**ეთერ ნიკოლოზის ასული მაზანაშვილი** (დ. 1909) — საბჭოთა სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კომპარტიის წევრი (1930).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ჯიმითელი გლეხის ოჯახში. 1923 წელს 14 წლის ასაკში მეგობრის დახმარებით ჩამოვიდა თბილისში, სადაც ის 1929 წლამდე სწავლის პარალელურად ხელზე მუშაობდა. მოეწყო აბრეშუმის ფაბრიკაში მქსოველად. 1931 წელს დაუღალავი შრომის გამო აირჩიეს საფაბრიკო კომიტეტის თავჯდომარედ, ხოლო რამდენიმე თვის შემდეგ გაუშვეს მოსკოვში სამთვიან პროფკურსებზე.

ე. მაზანაშვილი არჩეულ იყო საქართველოს ცაკის VI მოწვევის წევრად და ცაკის პრეზიდიუმის წევრობის კანდიდატად, აგრეთვე ორჯონიკიძის რაიონის დეპუტატად. კომკავშირის რიგებში 1925 წლიდან იყო ხოლო კომპარტიის წევრი 1930 წლიდან.

## ლიტერატურა
*გაზ. „კომუნისტი“, №260 (5061), 15 ნოემბერი, 1937

კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:სსრკ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ვლადიმერ სალაძე

მინი|ვლადიმერ სალაძე
**ვლადიმერ ერემიას ძე სალაძე** (დ. 1906, ზესტაფონი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1985, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კომპარტიის წევრი (1931)

## ბიოგრაფია
1924 წელს შევიდა კომკავშირის რიგებში; 1932 წლამდე ფიზიკურ შრომას ეწეოდა; ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანაში გამოიჩინა თავი, როგორც სტახანოვური შრომის ოსტატმა; 1937 წელს დაინიშნა თბილისის ავტოსარემონტო ქარხნის დირექტორად; 1939 წლიდან თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგიელდ მუშაობდა; 1942–1948წწ. იყო თბილისის გ. დიმიტროვის სახელობის N31 საავიაციო ქარხნის დირექტორი, 1948 წლიდან საქართველოს სსრ მინისტრათა საბჭოსთან არსებული გზათა მთავარი სამმართველოს უფროსია; 1936 წელს საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების 15 წლისთავთან დაკავშირებით, როგორც სტახანოვური მოძრაობის ერთ-ერთი ინიციატორი, იყო მონაწილე ქართველი ხალხის დელეგაციისა, რომელიც კრემლში სტალინმა მიიღო. არჩეული იყო სსრკ და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
*გაზ. „კომუნისტი“, №260 (5061), 15 ნოემბერი, 1937

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:კუტუზოვის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ტანიე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ტანიე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ტანიე — მთა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში;
*ტანიე — ტბა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში.
აზარაშვილი

საკუთარი სახელი **აზარაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვაჟა აზარაშვილი — კომპოზიტორი
* ზურაბ აზარაშვილი — სახელმწიფო მოხელე
* მაია აზარაშვილი — სპორტსმენი, მძლეოსანი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ალისგორი

**ალისგორი** — სოფელი (ნასოფლარი) ახმეტის მუნიციპალიტეტში (თუშეთის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომეწრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1 900 მეტრზე. 2014 წლის აღწერით მუდმივი მოსახლე არ არის. სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით, მდებარეობს გვიანდელ შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლი — ალისგორის ციხე-სახლი.

## ლიტერატურა
* 
* 

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ყელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ყელი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* **ყელი** — კისრის წინა ნაწილი, რომელშიც მოთავსებულია საყლაპავი და სასულე მილები.
* ყელი — ხმელეთის ვიწრო ზოლი, რომელიც აერთებს ხმელეთის დიდ ნაწილებს;
* ყელი — ცილინდრული ან მრავალწახნაგა მოცულობა, რომელსაც გუმბათი აგვირგვინებს.
* ყელი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარისა და შიდა ქართლის მხარის ადმინისტრაციულ საზღვარზე;
* ყელის ზეგანი —  ვულკანური ზეგანი ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთის აღმოსავლეთ ნაწილში;
* ყელის ტბა — ვულკანურ-მყინვარული გენეზისის ტბა საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში;
* ყელის ციხე — ციხესიმაგრე დუშეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ჟინვალის ჩრდილოეთით.
ყურო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ყურო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ყურო — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში;
* ყუროს ქედი — ქედი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში;
* ყუროს მყინვარი — მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.
სხვა ლეველის ოდისეა

**„სხვა ლეველის ოდისეა“** — ქართული ნახატი ანიმაციური სერიალი. იგი შედგება დაგეგმილი 4 სეზონისა და 40 ეპიზოდისგან. სერიალს საქართველოში ამერიკის საელჩოს მხარდაჭერით Demlab, იგივე დემოკრატიის ლაბორატორია და სტუდია „ანიმატორი“ ამზადებენ.

სერიალის მთავარი გმირია 17 წლის დავითა, რომელიც სამყაროებს შორის მოგზაურობს, ბოროტებას ებრძვის და დიდი ხნის წინ დაკარგული მამას ეძებს. სიუჟეტის მიხედვით, თბილისი მიწისძვრამ შეაზანზარა, დავითამ კი დაკარგული მამის წერილს სრულიად შემთხვევით მიაგნო. სამყაროებს შორის პორტალის გახსნის შემდეგ დავითა იწყებს მოგზაურობას.

სერიალი გადის Cavea-ს კუთვნილ სერვის Cavea+-ზე. 2023 წლის 27 დეკემბერს საქართველოს კინოთეატრებში იგეგმება „სხვა ლეველის ოდისეის“ სრულმეტრაჟიანი ვერსიის გამოსვლა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ანიმაციური ტელესერიალები
შალვა ბაკურაძე

**შალვა ბაკურაძე** (დ. 17 დეკემბერი, 1973, სოხუმი) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი.

## ბიოგრაფია
შალვა ბაკურაძე დაიბადა სოხუმში. მამა — გოდერძი ბაკურაძე, დედა — ცისანა მიქიაშვილი იბრძოდა აფხაზეთის ომში და საკუთარ თავზე გამოსცადა 1992-1993 წლების ომის სიმძიმე და ტრაგედია.

1995 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ინგლისური ენის სპეციალიზაციით. მოგვიანებით სწავლობდა საქართველოს კულტურის ინსტიტუტში.

მუშაობდა რადიოში მუსიკალურ წამყვანად.

1990 წლიდან მისი ლექსები გამოქვეყნდა ჟურნალ „რიწასა“ და გაზეთ „ოქროს საწმისში“. ამის შემდეგ კი თითქმის ყველა ქართულ ლიტერატურულ გამოცემაში იბეჭდება. 

შალვა ბაკურაძის პოეზია თარგმნილია გერმანულ, ინგლისურ, რუსულ, სლოვაკურ და სხვა ენებზე. 

ცხოვრობს თბილიში. მუშაობს სტუდია „გეოსკოპში“, სადაც ამზადებს ნიადაგებს მცენარეებისთვის.

## წიგნები
* *წერილი ნინოს* (ლექსები), თბილისი, მერანი, 2003 – ISBN 99928–949–6–2
* *კეთილი ადამიანები* (ლექსები), თბილისი, მერანი, 2000 – ISBN 99928–16–66–X
* *დასდებელნი წმიდისა აღდგომისანი* (ლექსები), თბილისი, საუნჯე, 2013 - 

## ლიტერატურა
* საქართველოს ეროვნული წიგნის ცენტრის პორტალი: book.gov.ge; ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა თბ.,2021 გვ.43

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაკურაძე შალვა — ბიბლიოვიკი
* შალვა ბაკურაძე — ლექსები, პოემები — Poetry.ge
* მინდია ცეცხლაძე — გამოუთქმადობასთან დაკავშირებული კონცეპტები შალვა ბაკურაძის პოეზიაში
* დიოტიმა (ნინო დარბაისელი სტრონი) — არამედ რაღაც სხვა (შალვა ბაკურაძის *ქმრების საკითხავის* ინტერპრეტაციის ცდა)  
* ოქორს ფონდი — ბაკურაძე შალვა

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
გაუზავებლად

***გაუზავებლად:მუსიკოსები ხელობასა და ხელოვნებაზე*** — ქართველი კრიტიკოსის, მთარგმნელის, მუსიკოსისა და ჟურნალისტის, კახა თოლორდავას 2019 წლის დოკუმენტური სახის პროზაული ნაწარმოები. 

როგორც თავად ავტორი წინასიტყვაობაში იუწყება, *ეს წიგნი „მასტერკლასების“ ერთგვარი კრებულია*, ხოლო ნაწარმოების ფორმირებაში წვლილი 31 პიროვნებას მიუძღვის - იმ ადამიანებს, რომელთაც თავიანთი განსაკუთრებული ხედვა და დამოკიდებულება არა მხოლოდ მუსიკისადმი, არამედ ზოგადად ხელოვნების, შემოქმედებისა და ცხოვრებისადმი გააჩნდათ. ნაწარმოების იდეა 2003 წლის აპრილში, "მეტეხი პალასში", ტრილოკ გურტუსთან წამოწყებული საუბრით იყო შთაგონებული, თავად ნაწარმოები კი ნიკა რურუას ეძღვნება. 

ნაწარმოები შეიცავს ავტორის ცხოვრებაში არსებულ იმ პასაჟების ერთობლიობას, როცა ის სხვადასხვა ცნობილ ჯაზ მუსიკოსს ეცნობოდა, თავად ნაწარმოების სათაური კი შთაგონებულია ცნობილი ამერიკელი პიანისტისა და კომპოზიტორის - თელონიუს მონკის - კომპოზიციის -*„Straights, No Chaser“* - სახელით, რომლითაც ბარში ალკოჰოლური სასმელის დასალევად შესული ადამიანები მიმართავენ ბარმენს და რაც ნიშნავს სპირტიან სასმელს.

ნაწარმოები 2020 წელს ლიტერატურული პრემია "საბაზეც" იყო ნომინირებული. 

## სქოლიო 
კატეგორია:არამხატვრული ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული არამხატვრული ნაწარმოებები
სამღებროს ქუჩა

**სამღებროს ქუჩა** — თბილისის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა კრწანისის რაიონში (კალა), ვახტანგ გორგასლის I შესახვევიდან ბოტანიკურ ქუჩამდე. XIX საუკუნის დასაწყისში აქ გადმოიტანეს სამღებრო სახელოსნოები უძველესი სამღებრო რიგიდან — ლილახანიდან (ახლანდელი ანტონ კათალიკოსის ქუჩა), რაც გამოწვეული იყო დიდი ხანძრით, რომელიც მოხდა 1808 წელს სიონის ქუჩაზე და მიმდებარე შესახვევებზე. დაიწვა ბევრი სახელოსნო, მათ შორის სამღებრო. ახალი სადგომი ხელსაყრელი იყო იმით, რომ ის მდებარეობდა გოგირდის აბანოებთან ახლოს. ბუნებრივი თბილი წყარო ჩაედინებოდა მდ. დაბახანაში (წავკისისწყალი), სადაც მღებავები რეცხავდნენ ქსოვილებს. სამღებრო რიგს სამღებრო ქუჩა ეწოდა 70-იან წლებში. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. მიემართება ვახტანგ გორგასლის ქუჩის პარალელურად სოლოლაკის ქედის კალთაზე. 

1981 წელს ჩატარდა ქუჩის რეკონსტრუქცია და ნაწილობრივ განაშენიანება. ვახტან გორგასლის ქუჩის მხრიდან აიღეს ამორტიზებული სახლები, ხოლო ქუჩის მეორე მხარის ფასადი გაიხსნა ქალაქისაკენ. სახლების ეს რიგი კარგად აღიქმება მტკვრის მარცხენა სანაპიროდან და მეტეხის პლატოდან. მთელი ქჩა შეერწყა ციხის ძირის განაშენიანებას. ქუჩაზე დგას სუბ-გევორქის ეკლესია (ციხის დიდი ეკლესია). შემორჩენილია XIX საუკუნის საცხოვრებელის ახლები. აქვს I შესახვევი (ყოფილი ციხის შესახვევი), II შესახვევი (ყოფილი სამღებროს შესახვევი) და ჩიხი, რომელიც ამჟამად აღარ არსებობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
შოთა ნიშნიანიძის ქუჩა

**შოთა ნიშნიანიძის ქუჩა** —  ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი), ვერცხლის ქუჩიდან ჩახრუხაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც სინოდის ქუჩა, 1923 წელს ილია ნაკაშიძის სახელი დაერქვა, 40-იან წლებში — მილიციის, შემდეგ — ნინო ნაკაშიძის, 1996 წლიდან ისევ ილია ნაკაშიძის ქუჩა ერქვა. 2003 წელს შოთა ნიშნიანიძის სახელი ეწოდა. შემონახულია XIX საუკუნის 90-იანი წლების საცხოვრებელი სახლები, აქვს 1 გასასვლელი და 1 შესახვევი.  

## ლიტერატურა
ნიშნიანიძე
შანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **შანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* შანი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის (ინგუშეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში;
* შანის მთიანეთი — მთიანეთი მიანმარის აღმოსავლეთ ნაწილში;
* შანის შტატი — შტატი მიანმარში.
Midjourney

**Midjourney** — გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის პროგრამა და სერვისი, შექმნილი სან-ფრანცისკოში მდებარე ლაბორატორია Midjourney, Inc.-ის მიერ. იგი ჩვეულებრივი აღწერის საფუძველზე ქმნის გამოსახულებებს და არის OpenAI-ს DALL-E-ის და Stability AI-ს Stable Diffusion-ის ანალოგი. ამჟამად ეს სერვისი ღია ბეტას სტადიაშია, რომელიც დაიწყო 2022 წლის 12 ივლისს. Midjourney-ს გუნდის ხელმძღვანელია დეივიდ ჰოლცი, რომელმაც აგრეთვე სხვებთან ერთად დააარსა Leap Motion. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი ხელოვნებაში
მანძილი მთვარემდე

{{ინფოდაფა ერთეული
| bgcolour =
| სახელი = მანძილი მთვარემდე
| ფაილი = 307px
| წარწერა = მანძილი მთვარემდე, 384,399 კმ (238,854 მილი), არის მთვარის საშუალო მანძილი დედამიწამდე. მისი ფაქტობრივი მანძილი იცვლება ელიფსური ორბიტიდან გამომდინარე. სურათზე შედარებისთვის წარმოდგენილია მთვარე პერიგეუმის (მარჯვნივ) და აპოგეუმის (მარცხნივ) დროს
| სტანდარტი = ასტრონომია
| სიდიდე = მანძილი
| სიმბოლოქ =  
| სიმბოლოს = LD,  \Delta_{\oplus L}
| სახელიშემდეგ =
| ერთეულები1 = SI სისტემაში
| ერთეულებში1 = 
| ერთეულები2 = მეტრული სისტემა
| ერთეულებში2 = 
| ერთეულები3 =  
| ერთეულებში3 = 
| ერთეულები4 = ასტრონომიული ერთეული
| ერთეულებში4 = 
| ერთეულები5 =
| ერთეულებში5 =
|ვიკისაწყობი=
}}
**მანძილი მთვარემდე**, ანუ **მანძილი დედამიწა-მთვარეს შორის** (**LD** ან  \Delta_{\oplus L}) — განზომილების ერთეული ასტრონომიაში, რომელიც ასახავს დედამიწისა და მთვარის ცენტრებს შორის მანძილს. მთვარის ელიფსური ორბიტიდან გამომდინარე, მანძილი მთვარემდე განისაზღვრება, როგორც მთვარის გეოცენტრული ორბიტის დიდი ნახევარღერძის საშუალო სიდიდე, რაც დაახლოებით 385,000 კმ-ს შეადგენს. მისი სიდიდე დაახლოებით შეესაბამება 1.28 სინათლის წამს, 30 დედამიწის დიამეტრს, 9.5 დედამიწის გარშემოწერილობას. საშუალო მანძილი დედამიწიდან მთვარემდე დაახლოებით 389-ჯერ ნაკლებია, საშუალო მანძილზე დედამიწიდან მზემდე.

მთვარემდე მანძილი, როგორც წესი გამოიყენება დედამიწის მახლობელი ობიექტებამდე მანძილის აღსაწერად:

*მაქსიმალური დაშორება: 406,719.97 კმ — ახ. წ. 2266 წლის 7 იანვარს.
*მინიმალური დაშორება: 356,352,93 კმ — ძვ. წ. 1054 წლის 13 ნოემბერს.

*აე — 389  მთვარემდე მანძილია. 1965 წელს ამ ობსერვატორიაში, მთვარემდე მანძილის პირველი გაზომვები მიღებულ იქნა 200 მეტრის სიზუსტით.

1969 წლის 21 ივლისს, აპოლო 11-ის ასტრონავტებმა დაამონტაჟეს მთვარეზე პირველი კუთხოვანი ამრეკლი; მისი წარმატებული მდებარეობა მოხდა 1969 წლის 1 აგვისტოს. მოგვიანებით მსგავსი ამრეკლები დაამონტაჟეს აპოლო 14-სა და აპოლო 15-ის ასტრონავტებმა. აპოლო 15-ის ამრეკლი ყველაზე დიდია, რომელიც შედგება სამასი პრიზმისგან შემდგარი პანელისგან; დანარჩენ ორ აპოლოს ამრეკლს თითოეულს ჰქონდა 100 პრიზმა.  დღესდღეობით მთვარემდე მანძილის ყველაზე ზუსტი და უტყუარი საშუალება სწორედ მთვარის ლაზერული ლოკაციაა. აღნიშნული მეთოდით მთვარის ორბიტის მთავარი ნახევარღერძი განისაზღვრება 384,399.0 კმ-ით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Wolfram Alpha widget – Current Moon Earth distance

## სქოლიო
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
კატეგორია:მთვარის ორბიტა
ოვაშვილი

საკუთარი სახელი **ოვაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ოვაშვილი — კინორეჟისორი
* დევი ოვაშვილი — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფიქრდანაშაული

**ფიქრდანაშაული** () — ტერმინი ჯორჯ ორუელის 1949 წლის ანტიუტოპიური რომანიდან „1984“. იგი არატრადიციული პოლიტიკური შეხედულებების, რწმენისა და „ინგსოცისთვის“ (რომელიც „ოკეანიაში“ დომინანტი იდეოლოგიური ძალაა) მიუღებელი მოსაზრებების მქონე ადამიანის დასახასიათებლად გამოიყენება. ქვეყნის ოფიციალური ენა „ენაახალი“ ტერმინს განმარტავს როგორც ინტელექტუალურ ქმედებებს ისეთი ადამიანისა, რომელსაც გააჩნია მიუღებელი პოლიტიკური მოსაზრებები. ამგვარად, მმართველი პარტია აკონტროლებს ოკეანიის მოქალაქეების მეტყველებას, მოქმედებებსა და აზრებს.

## სქოლიო
კატეგორია:ათას ცხრაას ოთხმოცდაოთხი
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:ავტორიტარიზმი
ოძელაშვილი

საკუთარი სახელი **ოძელაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არსენა ოძელაშვილი — სახალხო გმირი
* დავით ოძელაშვილი — მუსიკოსი (ფლეიტისტი)
* ერეკლე ოძელაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო)
* ნინო ოძელაშვილი — სპორტსმენი (სამბო)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
რევაზ ანდრონიკაშვილი (გენერალი)

**რევაზ ივანეს ძე ანდრონიკაშვილი** (გ. 1814, სოფ. ფხოველი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 27 დეკემბერი, 1878, თბილისი) — 
ქართველი თავადი, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენატი (1860), გენერალ-ადიუტანტი (1871).

სწავლობდა თბილისის კადეტთა კორპუსში. მსახურობდა სამოგიტიის გრენადერთა პოლკში, შემდეგ — ფინეთის ლაიბგვარდიის პოლკში. იყო მეფისნაცვალ მიხეილ ვორონცოვის ადიუტანტი. მონაწილეობდა მთიელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში, ყირიმის ომში (1853–1856). 1854–1856 წლებში მეთაურობდა თბილისის ეგერთა პოლკს, 1853 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება.

1856–1858 წლებში იყო კავკასიის გრენადერთა დივიზის მე-2 ბრიგადის მეთაური, 1858–1859 წლებში — ლეკებთან სასაზღვრო ხაზის ჯარების სარდლის თანაშენწე, 1859–1860 წლებში — სარდალი. 1860 წლიდან კავკასიის არმიის მთავარსარდალთან ასრულებდა განსაკუთრებულ დავალებათა გენერლის მოვალეობას. იყო გლეხთა საქმეების დარგში თბილისის გუბერნიის საკრებულოს წევრი, 1870–1877 წლებში — თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურთა წინამძღოლი. 1877 წელს დანიშნეს ალაზნის ველზე განლაგებული ჯარების სარდლად სამხედრო გუბერნატორის უფლებებით. დაკრძალულია თბილისში, ქაშვეთის ეკლესიაში.

## ლიტერატურა 
* Дворянские роды Российской Империи, т.4, М., 1998;
* დოლიძე ლ. გენერლები საქვართველოდან, თბ., 2002.
* 

კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
რევაზ ივანეს ძე
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები