open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
16S რ-რნმ

[მინი|მარჯვნივ|[რიბოსომა *Thermus thermophilus*-ის მცირე სუბერთეულის მოდელი. რნმ ნაჩვენებია ნარინჯისფრად, ცილა ლურჯად]]
**16S რ-რნმ** — რ-რნმ-ის სამი ძირითადი ტიპიდან ერთ-ერთი. ქმნის პროკარიოტების რიბოსომების საფუძველს და მდებარეობს მათ მცირე (30S) სუბერთეულში. სედიმენტაციის კონსტანტა ტოლია 16S-ის (სვედბერგის ერთეულის); ორი დანარჩენი მოლეკულის კონსტანტები ტოლია 5 და 23 S-ების. 16S რ-რნმ-ის სიგრძე დაახლოებით 1600 ნუკლეოტიდია. ეუკარიოტებში არსებობს ანალოგიური რიბონუკლეინის მჟავები 18S რ-რნმ, რომლებიც შედგება დაახლოებით 2500 ნუკლეოტიდისგან.

რ-რნმ-ის სამი ტიპიდან ყველაზე მარტივად გასაანალიზებელი არის 16S და 18S რ-რნმ. ამ დროისთვის 16S და 18S რ-რნმ-ში ნუკლეოტიდების თანმიმდევრობა შესწავლილია ცოცხალი ბუნების სხვადასხვა სამეფოების 400-მდე სახეობისთვის. მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით გამოყოფილია ევოლუციურად მსგავსი ორგანიზმების სამი ჯგუფი, რომლებმაც მიიღებს დომენების უმაღლესი რანგი:
* ეუკარიოტები;
* ჭეშმარიტი ბაქტერიები (ეუბაქტერიები), აგრეთვე ეუკარიოტების მიტოქონდრიები და ქლოროპლასტები;
* არქეები.

## ლიტერატურა 
* R. Guttel, N. Larsen and C.Woese, «Lessons from an evolving rRNA:16S and 23S rRNA structures from a comparative perpective», Microbiological review (1994), т8, н1, p.10-24

კატეგორია:რნმ
ლას-ვეგასის კულტურა

**ლას-ვეგასის კულტურა** — გვიანდელი პლეისტოცენისა და ჰოლოცენის დასახლებების კომპლექსი თანამედროვე ეკვადორის სანაპირო ზოლის გასწვრივ, რომელიც ძვ. წ. 8000-4600 წლებში ყვაოდა. ლას-ვეგასის კულტურა წარმოადგენს „ადრეულ, სანაპირო ზოლის გარემოს ეკოლოგიურ კომპლექსში ერთ ადგილას მყოფ ცივილიაციას“. ეკვადორში, სანტა-ელენას ნახევარკუნძულზე იდენტიფიცირებულია ლას-ვეგასის კულტურის 31 ქალაქი — ბიოლოგიური კომპლექსი, ტროპიკული ეკოტონი. რადიონახშირბადული დათარიღების მეთოდით, ლას-ვეგასთან მისი კუთვნილება დადასტურდა.

ლას-ვეგასის ხალხი ნადირობასა და შემგროვებლობას მისდევდა, ასევე განვითარებული ჰქონდა პრიმიტიული სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა. აღმოჩენილია ძვლის ისრები და ნიჩბები, რომლებსაც სავარაუდოდ ქსოვილების დასამზადებლად იყენებდნენ. ასევე აღმოჩენილია მრავალგვარი იარაღი და ნიჟარის ფორმის კონტეინერი; ხე-მასალა, ბამბუკი, ლერწამი, ტყავი, რომლებსაც სავარაუდოდ ასევე იარაღების დასამზადებლად იყენებდნენ. 

მიუხედავად იმისა, რომ ეკვადორის სანაპირო ზოლში მუმიები არაა აღმოჩენილი, ლას-ვეგასის ხალხი თანამედროვე და მსგავსი იყო იმ ხალხისა, რომელთა ნარჩენებიც ჩრდილოეთ ჩილეს სანაპირო ზოლშია შემორჩენილი და ცნობილია ჩინჩოროს კულტურის სახელით.

## სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები
კატეგორია:ეკვადორის არქეოლოგიური ძეგლები
ლეონარდო რამოსი

**ლეონარდო რამოს დოს სანტოსი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **ლეონარდო** (დ. 9 ივნისი, 1992, ორინიუსი, სან-პაულუ) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი.

## კარიერა 
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 7 წლის ასაკში. ითამაშა საფეხბურთო კლუბ „მარილიას“ ახალგაზრდულ გუნდში, რომელიც გამოდიოდა შტატის უმაღლეს ლიგაში. პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ორინიუსის „ატლეტიკოში“. 2010 წელს ლეონარდო მიიწვიეს მინსკის „დინამოში“, სადაც 2012 წლამდე ითამაშა. 2012 წელს თავისუფალი აგენტის სტატუსით გადავიდა გორის „დილაში“, სადაც 2013 წლის ივლისამდე ითამაშა, შემდეგ კი ხაბაროვსკის „სკა-ენერგიაში“ გადავიდა. 2014 წლის ზაფხულში დაბრუნდა საქართველოში და კარიერას განაგრძობდა „სამტრედიაში“ 2015 წლამდე. 

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი: 2012/2013
* საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი: 2012/2013

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ხაბაროვსკის სკა-ენერგიას ფეხბურთელები
კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საუდ ბინ რაშიდ ალ მუალა

**საუდ ბინ რაშიდ ალ მუალა** — უმ-ელ-კაივაინის საამიროს ამირა და გაერთიანებული საამიროების უმაღლესი საბჭოს წევრი. საუდი უმ-ელ-კაივაინის ამირა 2009 წლის 2 იანვარს, მისი მამის რაშიდ III ბინ აჰმად ალ მუალას გარდაცვალების შემდეგ გახდა.
## ბიოგრაფია 
საუდ ბინ რაშიდ ალ მუალა დაიბადა 1952 წლის 1 ოქტომბერს. საშუალო და ძირითადი განათლება შეიხმა საუდმა უმ-ელ-კაივაინში მიიღო, მოგვიანებით კი სწავლა ლიბანში განაგრძო. 1974 წელს ეკონომიკის ხარისხით დაამთავრა კაიროს უნივერსიტეტი. 

1973 წელს დაინიშნა არაბთა გაერთიანებული საამიროების საგარეო საქმეთა მინისტრად. 1977 წელს კი დაინიშნა უმ-ელ-კაივაინის გვარდიის მეთაურად. 1979 წელს დაინიშნა უმ-ელ-კაივაინის საამიროს სასამართლოს ხელმძღვანელად, ხოლო 1982 წელს გახდა ტახტის მემკვიდრე.
## რესურსები ინტერნეტში 
* საუდ ბინ რაშიდ ალ მუალას შესახებ 
* უმ-ელ-კაივაინის ისტორია და მისი მმართველები
* არაბთა გაერთიანებული საამიროების მმართველები

კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ალ მუალების საგვარეულო
კატეგორია:უმ-ელ-კაივაინის შეიხები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Artificial Horizon (ალბომი)

***Artificial Horizon*** — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს კომპილაციური ალბომი, გამოცემული 2010 წლის მარტში. იგი გავრცელდა მხოლოდ U2.com-ის ხელმომწერთათვის, *Medium, Rare & Remastered*-ის ჩანაცვლებით. რემიქსების ალბომი ჰგავს ჯგუფის 1995 წლის  *Melon: Remixes for Propaganda*-ს, რომელიც ასევე მხოლოდ მოყვარულთა შორის გავრცელდა. 
სამმაგი გრამფირფიტის ფორმატის ვერსია ვრცელდებოდა 2010 წლის 15 მაისამდე. მას ახლდა Snow Patrol-ის მიერ ჩაწერილი „Unknown Caller“-ის ქავერ-ვერსიის MP3 ფორმატის ბმული.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:U2-ს კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2010 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
ატრაქტანტი

**ატრაქტანტი** ( — ვიზიდავ) — ბუნებრივი ან სინთეზური ნივთიერება, რომელიც ცხოველებს იზიდავს. ანტრაქტანტებისადმი განსაკუთრებულ მგრძნობიარობას იჩენენ მწერები. ცნობილია ატრაქტანტის სამი ძირითადი ჯგუფი: პირველი ჯგუფის ატრაქტანტი ცხოველებს იზიდავს როგორც მოპირდაპირე სქესის ინდივიდი (*სასქესო ატრაქტანტი*), მეორე — როგორც საკვები (*საკვები ატრაქტანტი*), მესამე — როგორც სუბსტრატი კვერცხის დასადებად. განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს სასქესო ატრაქტანტს ანუ ფერომონებს. დადგენილია, რომ ზოგიერთი დედალი მწერის მიერ გამოყოფილი და ჰაერში შერეული მისაზიდი ნივთიერებების სრულიად უმნიშვნელო კონცენტრაცია საკმარისია იმავე ან გენეტიკურად მახლობელი სახეობის მამრის მისაზიდად. ცნობილია 3—9 კმ-იდან პეპლების მიზიდვის შემთხვევები. ატრაქტანტი მოეპოვება 300-ზე მეტი სახეობის მწერს. ზოგიერთი მათგანის ატრაქტანტი ცალკეა გამოყოფილი და შესწავლილი, მაგალითად, არაფარდი პარკხვევიას პეპლის ატრაქტანტი — ჰიპტოლი.

პრაქტიკული თვალსაზრისით სინთეზურ ატრაქტანტს დიდი მნიშვნელობა აქვს მცენარეთა მავნებლებისა და ცხოველთა პარაზიტების წინააღმდეგ საბრძოლველად. მისატყუებელ საშუალებად სინთეზური ატრაქტანტის გამოყენების შემთხვევაში შეგვიძლია მინიმალური რაოდენობის ინსექტიციდებით მოვსპოთ ბევრი მავნებელი მწერი. ატრაქტანტები შეიძლება გამოვიყენოთ აგრეთვე მამლების დეზორიენტაციისთვის, რითაც საგრძნობლად მცირდება მავნე მწერების მომდევნო თაობების რიცხვი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ატრაქტანტი

კატეგორია:ქიმიური ნივთიერებები
მელანი ტიერი

**მელანი ტიერი** ( დ. 17 ივლისი 1981, სენ-ჟერმენ-ან-ლე, საფრანგეთი) — ფრანგი მსახიობი.

ცნობილია შესრულებული როლით ფილმში „ბაბილონი ახალი წელთაღრიცხვით“ (2008). სამოდელო კარიერა ადრეულ ასაკში დაიწყო. მონაწილეობას იღებდა ფრანგულ ფილმებში. 17 წლის ასაკში პატარა როლი მიიღო ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმში „ლეგენდა პიანისტზე“ (1998). ჰოლივუდში მისი დებიუტი შედგა ფანტასტიკურ ფილმში „ბაბილონი ახალი წელთაღრიცხვით“, სადაც შეასრულა „ავრორას“ როლი. ტენესი უილიამსის პიესაში „თოჯინაში“ შესრულებული როლისთვის ნომინირებული იყო მოლიერის პრემიაზე 2009 წელს. 2010 წელს მიიღო სეზარის პრემია კატეგორიაში ყველაზე იმედისმომცემი მსახიობი შესრულებული როლისთვის ფილმში „ერთი გზისთვის“. 2010 წელს გახდა სუნამოების სარეკლამო კომპანიის „Belle d’Opium“-ის სახე. 2002 წლიდან ფაქტობრივ ქორწინებაში იმყოფება რაფაელ აროშთან. ჰყავს ორი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აფრიდები

**აფრიდები** ( *Apriday*, *Afridi*; ; საკუთარი სახელწოდება — *აპრიდი*) — პუშტუ ტომთა ჯგუფი დასავლეთ პაკისტანში. რაოდენობა დაახლოებით 60 000 კაცი. ლაპარაკობენ ირანულ ენათა ოჯახში შემავალ აღმოსავლეთ პუშტუს დიალექტსა და ურდუს ენაზე. რელიგია — ისლამი (სუნიზმი). შენარჩუნებული აქვთ გვაროვნულ-ტომობრივი ყოფის გადმონაშთები. მისდვენ მესაქონლეობასა და მიწათმოქმედებას. აფრიდები მონაწილეობდნენ ფეშავარის ანტიინგლისურ აჯანყებაში (1930).

## ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ხალხები
კატეგორია:ავღანეთის ხალხები
კატეგორია:პაკისტანის ხალხები
კატეგორია:პუშტუნები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
აქა გუნდუზი

**აქა გუნდუზი** (; ნამდვილი სახელი — *ენის ავნი*) (დ. 1885 — გ. 7 ნოემბერი, 1958)— თურქი მწერალი. სამხედრო მოსამსახურის შვილი. ლექციებს ისმენდა პარიზის ნატიფ ხელოვნებათა სკოლასა და სორბონში. მონაწილეობა მიიღო 1908 წლის ახალგაზრდა თურქების რევოლუციაში. 1932—1946 წლებში იყო ეროვნული კრების დეპუტატი, 1912 წელს გამოსცა ლექსთა პირველი კრებული „განადგურება“. მის რომანებში, პიესებში, პუბლიცისტურ წერილებში ასახულია გლეხობის ყოფა-ცხოვრება. მოგვიანებით აქა გუნდუზის შემოქმედებაში გაჩნდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის თემაც (რომანები „დიქმენის ვარსკვლავი“, „1928“, „უცნობი ჯარისკაცი“, „1930“). რომანები „დედინაცვალი“, „ამ მიწის ქალიშვილები“, „სამი მეგობარი გოგონა“ ეხება სოციალურ-ეთიკურ პრობლემებს. იბრძოდა სალიტერატურო ენის გამარტივებისა და დემოკრატიზაციისთვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:თურქი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ვისოკე-მიტო

**ვისოკე-მიტო** () — ქალაქი ჩეხეთში, პარდუბიცის მხარეში, უსტი-ნად-ორლიცის რაიონში. გაშენებულია მდინარე მლინსკი-პოტოკისა და ლოუჩნის შესართავთან. ქალაქზე გადის ადგილობრივი რკინიგზის ხაზი 018, ხოცენიდან ლიტომიშლის მიმართულებით და ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი E35 (E442), რომელიც ქალაქს ორ ნაწილად ყოფს. ასევე ვისოკე-მიტოში არის ავტობუსების მწარმოებელი კომპანია Iveco Czech Republic-ის ოფისი (ყოფილი Karosa).

## ისტორია 
დაარსდა მეფე პრჟემისლ II ოტოკარის მიერ 1262 წელს. წარმოადგენდა ერთ-ერთ სავაჭრო კვანძს პრაღა-ოლომოუცის გზაზე. 1265 წელს მეფე პრჟემისლ ოტაკარ II-ის ბრძანებით განისაზღვრა ქალაქის არქიტექტურულ-ურბანისტული სტილი. სავაჭრო გზის წყალობით ქალაქი სწრაფად განვითარდა. გამაგრდა თავდაცვითი მაღალი გალავნით, თხრილებითა და კოშკებით. 1307 წელს მეფე რუდოლფ ჰაბსბურგმა შეცვალა ქალაქის სტატუსი სადედოფლო ქალაქით, რის შედეგადაც ქალაქი გადაეცა მის მეუღლეს, დედოფალ ელიშკა რეიჩკას.

1349 წელს პირველად იხსენიება წმ. ვავრჟინის ტაძარი. 1421 წელს  მცირე წინააღმდეგობის შემდეგ ქალაქი აიღეს პრაღელმა ჰუსიტმა მებრძოლებმა, რასაც ბევრი ხალხი ემსხვერპლა და ასევე დაიწვა ქალაქის ნაწილი. 1567 წელს  სამეფო ქალაქებში ჩატარდა სახლების აღწერა. იმჟამად ვისოკე-მიტოში 380 სახლი იყო.

1700 წელს ხანძარს ემსხვერპლა. 1808 წელს დაანგრიეს თავდაცვითი ნაგებობები ქალაქის შესასვლელებში. 1851-1959 წლებში იყო ვისოკე-მიტოს რაიონის ცენტრი. 1879 წელს დაარსდა გიმნაზია. 1882 წელს ქალაქი მიუერთდა სარკინიგზო ქსელს. 1968-1990 წლებში იყო საბჭოთა ოკუპანტების ბაზირების ადგილი.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  კორბახი, გერმანია
*  ვერლი, გერმანია
*  პრჟიცე, პოლონეთი
*  ანონაი, საფრანგეთი
*  ვარნა, ბულგარეთი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვისოკე-მიტო — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:პარდუბიცის მხარის ქალაქები
ნევოდარი

**ნევოდარი** () — ქალაქი რუმინეთში, შავი ზღვის სანაპიროზე, კონსტანცის ჟუდეცის შემადგენლობაში. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 31,554 ადამიანი. პირველად მოიხსენიება 1421 წელს. 1975 წელს დაიწყო ქალაქის მოდერნიზაცია, რომელიც დასრულდა 1979 წლის 29 ივნისს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნევოდარი — ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ადოლფ III (ბერგის გრაფი)

[thumb|250px|დამიეტის ალყა, [1218]]

**ადოლფ III** (; დ. 1176-მდე — გ. 1218 წლის 7 აგვისტო, დამიეტა) — ბერგის გრაფი 1189 წლიდან. გრაფ ენჰელბერტ I-ის, კელნის არქიეპისკოპოსის, ენჰელბერტ I ფონ ბერგის (1185—1225) ძმის შვილი.

მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ადოლფ III-მ ჩაიბარა მისი სამფლობელოები. არა უგვიანეს 1204 წლისა ის დაქორწინდა ბერტაზე, რომელიც, შესაძლოა, ზაინების საგვარეულოდან იყო.

ადოლფის მმართველობას დაემთხვა ველფებისა და შტაუფენების გერმანიის ტახტის დასაუფლებლად ბრძოლა. ადოლფ III მხარს უჭერდა როგორც ერთ, ისე მეორე მხარეს: ოტონ IV-საც და ფილიპ შვაბიელსაც. 1212 წლიდან იყო ფრიდრიხ II შტაუფენის მომხრე, რომელმაც, თავის მხრივ, მხარი დაუჭირა ენჰელბერტ I ფონ ბერგის კანდიდატურას კელნის არქიეპისკოპოსის არჩევნებზე.

1212 წელს მონაწილეობა მიიღო ალბიგოურ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. 1215 წელს დაიპყრო ქალაქი კაიზერსვერტი და გაათავისუფლა ოტო IV-ის მიერ დატყვევებული რაინ-ვესტფალიელი ეპისკოპოსები.

1218 წელს ადოლფი გაემგზავრა მეხუთე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში, სადაც ხელმძღვანელობდა რაინო-ფრიზულ დაჯგუფებას დამიეტას ალყის დროს. გარდაიცვალა 1218 წლის 7 აგვისტოს, ეპიდემიისგან.

ბერგის გრაფი გახდა მისი ძმა — კელნის არქიეპისკოპოსი ენჰელბერტ I, რომელიც 1225 წელს გარდაიცვალა და საგრაფო მემკვიდრეობით მიიღო ჰენრიხ IV ფონ ლიმბურგმა — ირმგარდის, ადოლფ III-ის ქალიშვილის ქმარმა.

## ლიტერატურა
* Karl Leopold Strauven: Adolf III. (Graf von Berg). In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 92 f.
* Helmut Dahm: Adolf III. (V.), Graf von Berg. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 75 f. (Digitalisat).

კატეგორია:ბერგის გრაფები
კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:ალბიგოური ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილეები
კატეგორია:მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1218
ზონგულდაქი

**ზონგულდაქი** () — საპორტო ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში, ზღვის დონიდან 60 მ სიმაღლეზე, შავი ზღვის სანაპიროზე, ზონგულდაქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 109,080 ადამიანი. რკინიგზით უკავშირდება ქალაქ ანკარას. ზონგულდაქი თურქეთში ქვანახშირის მოპოვების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია. არის სამთო ტექნიკური სასწავლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზონგულდაქი — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
არნე გარბორგი

**არნე გარბორგი** (დ. 25 იანვარი, 1851, ტიმე — გ. 14 იანვარი, 1924, ლაბროტენი) — ნორვეგიელი მწერალი. ლიბერალურ-კულტურული მოძრაობის „ახალგაზრდა ნორვეგიის“ მონაწილე; მხარს უჭერდა ენის უფლებებისთვის მოძრაობას (წიგნი „ახალი ნორვეგიული ლინგვისტური და ეროვნული მოძრაობა“, 1877). გარბორგი ავტორია რეალისტური რომანებისა „გლეხი-სტუდენტები“ (1883), „დედასთან“ (1890), „დაღლილი ხალხი“ (1891), დრამა-პამფლეტისა „შეურიგებელნი“ (1888) და სხვა. მის მრავალ ნაწარმოებში იგრძნობა ნატურალიზმის გავლენა. ნორვეგიულ ენაზე თარგმნა „ოდისეა“ (1918).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1851
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კურორტი

მინი|ძველრომაული თერმები ინგლისში 
მინი|მაიამი-ბიჩი 
**კურორტი** () — ადგილი, რომელსაც აქვს ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები და აუცილებელი პირობები მათი სამკურნალო-პროფილაქტიკური მიზნით გამოსაყენებლად. კურორტის ტერიტორიაზე სამკურნალო დაწესებულებების ძირითადი ტიპია სანატორიუმი: არის სხვა დაწესებულებებიც — პანსიონატი, დასასვენებელი სახლი, წყალსამკურნალო, საკურორტო პოლიკლინიკა, სამედიცინო პლაჟი და სხვა. ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები — მინერალური წყალი, ჰაერი, სამკურნალო ტალახი და სხვა უძველესი დროიდანაა ცნობილი. ჰიპოკრატე მათ ფართოდ იყენებდა სხვადასხვა ქრონიკული დაავადების სამკურნალოდ. 

XX საუკუნემდე შემორჩა შავ ზღვაზე ძველი რომაელების მიერ აშენებული თერმები და სხვა ბალნეოლოგიური ნაგებობანი. 

შუა საუკუნებში ევროპის ზოგიერთმა კურორტმა დღემდე შიენარჩუნა მნიშვნელობა, რომელთა შორისაა აახენი, ვისბადენი, ბადენ-ბადენი, კარლოვი-ვარი, ბეილე-ერკულანე და სხვა. კურორტის პროფილს განსაზღვრავს წამყვანი ბუნებრივი ფაქტორი. 

განარჩევენ კურორტის 3 ძირითად ჯგუფს: კლიმატურს, ბალნეოლოგიურსა და ტალახით სამკურნალოს. კლიმატური კლიმატი თავის მხრივ შეიძლება იყოს მთის, ზღვის სანაპირო, ტყისა და ველის, ხოლო ბალნეოლოგიური კურორტი მინერალური წყლის გამოყენების მიხედვით — სასმელი წყლისა და აბაზანებით სამკურნალო. 

თუ კურორტზე ერთდროულად არსებობს რამდენიმე ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორი, ის შერეული პროფილისაა — კლიმატურ-ბალნეოლოგიური, ბალნეოლოგიურ-ტალახის, კლიმატურ-ტალახის, კლიმატურ-ბალნეოლოგიურ-ტალახისა და სხვა. ერთმანეთთან ალხომდებარე კურორტები, საკურორტო დაბები და სამკურნალო ადგილები საკურორტო რაიონებისა და კურორტების ჯგუფების სახელითაა გაერთიანებული, მაგალითად, თბილისის კურორტების ჯგუფი და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კურორტები
კატეგორია:დასვენება
გალუს ანონიმუსი

**გალუს ანონიმუსი** (, ; XI საუკუნის ბოლო — XIII საუკუნის დასაწყისი) — უძველესი, ლათინურად დაწერილი პოლიტიკური ქრონიკის ავტორი. გალუს ანონიმუსის ვინაობა დღემდე დაუდგენელია. მისი ქრონიკა შედგება სამი წიგნისგან, მოიცავს პოლიტიკურ ისტორიას 1113 წლამდე. პირველად გამოქვეყნდა 1749 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლონელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ანაპა

**ანაპა** () — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში, კლიმატური და ტალახის კურორტი. გაშენებულია შავი ზღვის სანაპიროზე, რკინიგზის სადგური. ტონელნაიადან 33 კმ. 2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 66 776 ადამიანი. ქალაქის ტერიტორიაზე ჩამოედინება ტოტი ანაპკა. 

## ისტორია
ანაპის ტერიტორიაზე ძველად სინდების დასახლება იყო. სინდების ნაოსახლარზე ძვ. წ.VI-V საუკუნეებში ბერძენმა კოლონისტებმა დააარსეს ანტიკური ქალაქი. მას  ბოსფორის სახელმწიფოსთან შეერთების შემდეგ ანაპას გორგიპია ეწოდა ქალაქის მმართველი სპარტოკიდების დინასტიის წარმომადგენლის გორგიპის პატივსაცემად. გორგიპია ბოსფორის სახელმწიფოს მნიშვნელოვანი სავაჭრო-სახელოსნო ცენტრი იყო. მისი აყვავების ხანა მოდის II-III საუკუნეებზე. ა დროს აქ არსებობდა გემის მეპატრონეთა დიდი რელიგიური კავშირი. IV საუკუნეში მონათმფლობელური საზოგადოების კრიზისის გამო გორგიპია დაკნინდა.

1475 წელს დაიპყრეს ოსმალებმა, მათ აქ 1784 წელს მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე ააგეს. რუსეთ-ოსმალეთის ომების დროს რუსები ხშირად იღებდნენ ანაპის ციხეს, მაგრამ ბოლოს მაინც ოსმალებს უბრუნებდნენ. საბოლოოდ ანაპა 1829 წელს შეუერთდა რუსეთს ადრიანოპოლის ხელშეკრულების საფუძველზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს ანაპა გერმანელ დამპყრობთაგან საბჭოთა არმიის სხვა ნაწილებთან ერთად გაათავისუფლა 414-ე წითელდროშოვანმა ქართულმა მსროლელმა დივიზიამ, რომელსაც შემდგომ ანაპის დივიზია ეწოდა. 

## კურორტი
დამახასიათებელია ზომიერად ტენიანი თბილი ჰავა, რბილი ზამთარი და მზიანი ზაფხული. მზით მკურნალობა, ზღვაში ბანაობა ივნისიდან ოქტომბრამდე, მინერალური შლამის ტალახი, მინერალური წყაროები. წმინდა ქვიშის, განიერი და გრძელი პლაჟი. ჩვენებები: სასუნთქი გზების არატუბერკულოზური დაავადებანი, ნერვული სისტემის ფუნქციური დაავადებანი, გინეკოლოგიური დაავადებანი, სისხლნაკლებობა და სხვა. არის სანატორიუმები, დასასვენებელი სახლები, პანსიონატები. სეზონი მთელი წელი.

არის აეროპორტი და რკინიგზის სადგური, საზღვაო პორტი, ავტოვაგზალი, განვითარებული გზატკეცილების ქსელი. ანაპის მახლობლადაა 414-ე ქართული დივიზის დაღუპულ მებრძოლთა ძმათა სასაფლაო. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის კურორტები
კატეგორია:შავიზღვისპირა კურორტები
კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
მამაია

მინი|280პქ|მამაია
**მამაია** () — კლიმატური და ტალახის კურორტი რუმინეთში, კონსტანცის ჟუდეცის შემადგენლობაში. გაშენებულია შავი ზღვის სანაპიროზე, ქალაქ კონსტანცის სიახლოვეს. დამახასიათებელია თბილი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 23 °С) და რბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2 °С); ნალექები 400 მმ წელიწადში. ტერიტორიის კომპლექსური ათვისება 1958 წლიდან დაიწყო. არის შენობა-ნაგებობები. ძირითადი სამკურნალო საშუალებებია: ზღვაში ბანაობა ივნისიდან სექტემბრამდე, მზისა და ჰაერის აბაზანები. წყალი თბილია გვიან შემოდგომამდე. არის ფართო წვრილქვიშიანი პლაჟი. შესაძლებელია ტალახითა და ყურძნით მკურნალობა.

## გალერეა
 
File:Welcome to mamaia.jpg
File:Strand_Mamaia.jpg
File:Mamaia Romania.jpg
File:Mamaia - hotel Iaki.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:რუმინეთის კურორტები
ჰოტელინგის წესი

**ჰოტელინგის წესი** — არაგანახლებადი ბუნებრივი რესურსების ოპტიმალური გამოყენების წესი, რომელიც დადგენილია ჰაროლდ ჰოტელინგის მიერ 1931 წელს. ეს წესი დღემდე რჩება განმსაზღვრელად წიაღისეულის მოპოვების ოპტიმალურობის დადგენაში. მისი არსი მდგომარეობს შემდეგში: იმისათვის, რომ მოპოვება იყოს ოპტიმალური, მიწაში დარჩენილი ერთეული რესურსის ნეტო-ფასი (გასაყიდ ფასს მინუს მოპოვების დანახარჯები) დროთა განმავლობაში უნდა გაიზარდოს იმ ტემპით, რა ტემპითაც გაიზრდება სარგებლის განაკვეთი. უფრო ზუსტად, ნეტო-ფასის ზრდის ტემპი არ უნდა აღემატებოდეს სარგებლის განაკვეთისას. რესურსის მფლობელი დგას არჩევანის წინაშე: ამოიღოს ერთეული რესურსი და მოახდინოს მისი გაყიდვით მიღებული თანხის ინვესტირება მიმდინარე სარგებლის განაკვეთით, თუ დატოვოს იგი მიწაში.

ჰოტელინგის წესს ალტერნატიული ფორმულირებაც აქვს: ერთეული რესურსის დისკონტირებული ღირებულება უნდა იყოს უცვლელი იმის მიუხედავად, თუ როდის იქნება ეს რესურსი ამოღებული მიწიდან.

## ლიტერატურა
* *ასათიანი როზეტა*, თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 465

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკური კანონები
კატეგორია:არაგანახლებადი რესურსები
საბერძნეთის სამეფო

**საბერძნეთის სამეფო** () — ბერძნული მონარქიული ქვეყანა, რომელიც დიდი სახელმწიფოების (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, რუსეთი) გადაწყვეტილების საფუძველზე 1832 წელს ლონდონის ხელშეკრულებით დაარსდა. საბერძნეთის მონარქიული მმართველობა საერთაშორისო დონეზე აღიარეს კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულებით. ამავე ხელშეკრულების ძალით საბერძნეთმა ოსმალეთის იმპერიისაგან სრული უსაფრთხოებისა და დამოუკიდებლობის გარანტია მიიღო. 

პირველი მონარქია 1924 წლამდე არსებობდა. 1924 წელს გამოცხადდა საბერძნეთის მეორე რესპუბლიკა. მონარქიული მმართველობა 1935 წელს აღდგა და სახელმწიფოს სათავეში გლიუქსბურგები დაბრუნდნენ. 1973 წელს შავი პოლკოვნიკების ხუნტის შედეგად საბერძნეთის სამეფო გაუქმდა. უკანასკნელი მონარქი კონსტანტინოს II საზღვარგარეთ გაასახლეს და საბერძნეთის მოქალაქეობა შეუწყვიტეს.

## საბერძნეთის მეფეები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ლონდონის ხელშეკრულება
* კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება

## რესურსები ინტერნეტში
* Greek Royal Family Official Site

კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
გალიფე

[thumb|[გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა|გდრ-ის ჯარისკაცი, რომელსაც გალიფე აცვია]]
**გალიფე** (-დან) — მუხლს ქვემოთ ვიწროდ მომდგარი, ზემოთ კი განიერი სამხედრო შარვალი. თავდაპირველად გალიფე ფრანგ ჯარისკაცებს ეცვათ, მოგვიანებით კი სხვა ქვეყნის ჯარისკაცებს შორისაც დამკვიდრდა. 1980-იან წლებში გალიფე ქალთა მოდის ნაწილი გახდა, 2000-იან წლებში კი მამაკაცების.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო ფორმა
ადოლფ IV (ბერგის გრაფი)

**ადოლფ IV** (; დ. 1220 წ. —  გ. 1259 წლის 22 აპრილი) — ბერგის გრაფი 1243 წლიდან. ჰენრიხ IV ლიმბურგისა და ერმენჰარდ ფონ ბერგის შვილი.

## ბიოგრაფია
1234 წელს ადოლფი მონაწილეობდა ჯვაროსნულ ლაშქრობაში შტედინგების წინააღმდეგ. 1243 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, მემკვიდრეობით მიიღო ბერგის საგრაფო.

კონრად ფონ ჰოჰშტადენთან (კელნის არქიეპისკოპოსი), თავისი ცოლის ძმასთან ერთად, ადოლფმა მხარი დაუჭირა ვილჰელმ ჰოლანდიელის კანდიდატურას საღვთო რომის იმპერატორის არჩევნებზე. ჯილდოდ კი მიიღო რემაგენი, რატი, მეტმანი და დუისბერგი.

ადოლფ IV ფონ ბერგი გარდაიცვალა 1259 წლის 22 აპრილს ჭრილობისგან, რომელიც მიიღო ნოისის ტურნირზე.

## ქორწინება და შვილები
ადოლფი დაქორწინდა მარგარიტაზე, გრაფ ლოთარ I ფონ ჰოჰშტადენის ქალიშვილზე. მათი შვილები იყვნენ:
* ადოლფ V (დაახ. 1240—1296)
* ვილჰელმ I (დაახ. 1242—1308)
* ჰენრიხი (1247-მდე—1290/96), ვინდეკის სენიორი
* ენჰელბერტი
* ვალრამი (ვალერანი)
* კონრად ფონ ბერგი (გარდ. 1313), 1306—1310 წლებში მიუნსტერის ეპისკოპოსი
* ირმჰარდა (დაახ. 1256—1294), გათხოვდა ებერჰარდ II დე ლა მარკზე.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Genealogie-Mittelalter.de 
* [Lower Rhine Nobility](http://216.194.94.180/Projects/MedLands/FRANCONIA%20(LOWER%20RHINE).htm#AdolfIVBergdied1259) 

კატეგორია:ბერგის გრაფები
განიმედე (მითოლოგია)

[მინი|განიმედეს მოტაცება, [რუბენსი]]
**განიმედე** () — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ტროის მეფისწული, მოკვდავთა შორის უმშვენიერესი. ზევსის უსაყვარლესი ჭაბუკი, რომელიც ღმერთებმა მოიტაცეს და  ოლიმპზე მერიქიფედ წაიღვანეს. გვიანდელი ვერსიით განიმედე ზევსმა მოატაცებინა არწივს (ანდა თვითონ გადაიქცა არწივად), სამაგიეროდ ტროას წყვილი ღვთაებრივი ცხენი უბოძა. ხელოვნებაში გამოსახული ნაზი, მშვენიერი ჭაბუკის სახით ზევსთან ან არწივთა ერთად. განიმედეს მოტაცება სიუჟეტად გამოიყენეს მოქანდაკეებმა ლეოქარემ, თორვალდსენმა; მხატვრებმა — კორეჯომ, რუბენსმა, რემბრანტმა; ცნობილია გოეთეს ლექსი განიმედეს შესახებ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველბერძნული მითოლოგიის გმირები
(1036) განიმედე

**1036 განიმედე** (), ადრე *A924 UB* — დედამიწისახლო ასტეროიდი, აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა ვალტერ ბაადემ 1924 წელს. საინტერესოა იმით, რომ ახასიათებს ორბიტის დიდი დახრილობა (26,69668 °) და შესამჩნევი ექსცენტრისიტეტი (0,5341189).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*JPL Small-Body Database Browser on 1036 Ganymed

კატეგორია:ასტეროიდები
ილია პავლიაშვილი

**ილია პავლიაშვილი** (დ. 12 აგვისტო 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიის“ თავდამსხმელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი Footballdatabase.eu-ზე 

კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები
კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფოთის კოლხეთის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
გარანტია

**გარანტია** ( — უზრუნველყოფა, დაცვა) — სამოქალაქო სამართალში კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება, რომლითაც ფიზიკური ან იურიდიული პირი (გარანტი) ქონებრივ ვალდებულებას კისრულობს კრედიტორის წინაშე, თუკი მოვალე არ შეასრულებს ვალდებულებას. გარანტიის მიზნობრივი დანიშნულებაა, უმთავრესად, ბანკის (კრედიტორის) ინტერესების უზრუნველყოფა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამართალი
ლუდოვიკა ბავარიელი

**ლუდოვიკა ბავარიელი** (; დ. 30 აგვისტო, 1808 — გ. 25 იანვარი, 1892) — ბავარიის მეფის, მაქსიმილიან I ბავარიელის და მისი მეორე ცოლის, კაროლინა ბადენელის მეექვსე შვილი. იმპერატრიცა ელისაბედ ბავარიელის დედა. 

## ბიოგრაფია
#### ქორწინება 
1828 წლის 9 სექტემბერს ლუდოვიკა დაქორწინდა ბავარიის ჰერცოგზე, მაქსიმილიან იოზეფზე, რომლის მამა მისი ბიძაშვილი იყო. 

#### შვილები 
ამ ქორწინებიდან ლუდოვიკას და მაქსიმილიანს შეეძინათ 10 შვილი.
* ლუდვიგ ვილჰელმი
* ვილჰელმ კარლი
* ელენე ბავარიელი
* ელისაბედ ბავარიელი — ავსტრიის იმპერატრიცა და უნგრეთის დედოფალი.
* კარლ თეოდორი
* მარია სოფია ბავარიელი
* მატილდა ლუდოვიკა ბავარიელი
* მაქსიმილიანი
* სოფია შარლოტ ბავარიელი
* მაქსიმილიან ემანუელ ბავარიელი

## სქოლიო
## ლიტერატურა
* Erika Bestenreiner: *Sisi und ihre Geschwister.* Piper Verlag, 2003, ISBN 3-492-24006-2.
* Sigrid-Maria Größing: *Sisi und ihre Familie.* Verlag Ueberreuter, Wien/München 2005, ISBN 3-8000-3857-9.

კატეგორია:ბავარიის პრინცესები
კატეგორია:ვიტელსბახები
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ქალები
ოქროს ქვიშები

მინი|270პქ|ოქროს ქვიშები
**ოქროს ქვიშები** () — კურორტი ბულგარეთის შავიზღვისპირა სანაპიროზე, ქალაქ ვარნიდან ჩრდილოეთით 16 კმ-ში. მოქცეულია ოქროს ქვიშების ბუნებრივი პარკის ტერიტორიაზე. მსოფლიოს ერთ-ერთი საუკეთესო საზღვაო კურორტი და ბულგარეთის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და მთავარი კურორტია. ზამთარი რბილია (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2°С), ზაფხული მეტად თბილი (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 22,5°С). ნალექები დაახლოებით 430 მმ წელიწადში. არის 3,5 კმ სიგრძისა და 100 მ სიგანის კარგი წვრილქვიშიანი პლაჟი. სამკურნალო საშუალებები: კლიმატოთერაპია, მზისა და ჰაერის აბაზანები, ზღვაში ბანაობა, ტალახით მკურნალობა, ყურძნით მკურნალობა. არის სანატორიუმი, პანსიონატი, დასასვენებელი სალხი, წყალსამკურნალო. გვხვდება სასტუმროები, სპორტული აღჭურვილობები. მიდამოებში არის ბაღები, ვენახი. კურორტის მშენებლობა 1956 წელს დაიწყო. ოქროს ქვიშებში სულ 70 სასტუმროა. პრაქტიკულად ყველა სასტუმრო და კოტეჯი განლაგებულია კურორტის გარშემო არსებულ მწვანე ზონაში.

## გალერეა 

ფაილი:Golden Sands, Varna.JPG 
ფაილი:Minigolf Playground in Golden Sands, Varna.JPG 
ფაილი:Yachtport Golden Sands, Varna.JPG 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბულგარეთის კურორტები
განმარტოების კუნძული

**განმარტოების კუნძული** — კუნძული კარის ზღვაში, კარის წყალქვეშა ცენტრალურ ამაღლებაზე. ფართობი 20 კმ², სიმაღლე 25 მეტრამდე. ძირითადად აგებულია ქვიშიანი მეოთხეული ნალექებით. აღმოაჩინა და სახელი უწოდა ნორვეგიელმა მრეწველმა ედვარდ იოჰანესენმა 1878 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის კუნძულები
კატეგორია:კარის ზღვის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ვლადიმერ ჟღენტი

**ვლადიმერ ყაფლანის ძე ჟღენტი** (დ. 20 ნოემბერი, 1891, ფიჩხისჯვარი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 25 ივლისი, 1972, თბილისი) — ქართველი პათოლოგ-ანატომი, პათოლოგიური ანატომიის ფუძემდებელი საქართველოში, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1925), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1950).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1891 წელს ოზურგეთის მაზრის სოფელ ფიჩხისჯვარში. დაამთავრა ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი 1914 წელს.

1922–1972 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათანატომიის კათედრის გამგე. დააარსა პათოლოგ-ანატომიის კათედრები ზოოვეტსა (1932–1946) და თბილისის ექიმთა დახელოვნების (1935–1947) ინსტიტუტებში, ასევე სასამართლო მედიცინის კათედრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (1925), რომელსაც თავადვე განაგებდა. 1932–1959 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, 1945 წლიდან – პრორექტორი. 

ჟღენტი შეისწავლიდა ინფექციურ სნეულებებს, ონკოლოგიის, კარდიოანგიოპათოლოგიის, გერონტოლოგიის, ასევე საქართველოში უმაღლესი სამედიცინო განათლებისა და საქართველოს მედიცინის ისტორიის საკითხებს. მან ქართულ ენაზე შეადგინა პათოლოგიური ანატომიის პირველი სახელმძღვანელოები, მანვე დააარსა საქართველოს პათოლოგ ანატომთა სამეცნიერო საზოგადოება, რომელსაც ჟღენტის გარდაცვალების შემდეგ მისი სახელი მიენიჭა. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ბიბლიოგრაფია
*მიოკარდის ინფარქტი : კლინიკა, პროფილაქტიკა, მკურნალობა. თერაპევტთა, კარდიოლოგთა და უფროსი კურსის სტუდენტებისათვის - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1965.
*ინფექციურ სნეულებათა პათოლოგიური ანატომია : სახელმძღვ. სამედ. ინ-ტის სტუდენტთა და ექიმთათვის - თბილისი, ცოდნა, 1961.
*პათოლოგანატომიური სექციის ტექნიკა - თბილისი, ცოდნა, 1959. 
*ზოგადი პათოლოგიური ანატომია - თბილისი, საქმედგამი, 1956. 

## ლიტერატურა
* *ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ.,* „მამულიშვილთა სავანე“,  გვ. 309, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ანატომები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ვ
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
განდიზმი

**განდიზმი** — სოციალურ-პოლიტიკური და რელიგიურ-ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც აღმოცენდა ინდოეთის ეროვნული დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში, ეროვნული ბურჟუაზიის ხელმძღვანელობით მიმდინარე ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის იდეოლოგია. სახელი ეწოდა მისი ფუძემდებლის მაჰათმა განდის სახელის მიხედვით.

განდიზმის ფილოსოფიური საფუძველია ობიექტური იდეალიზმი, ღვთაებრიობისა და ჭეშმარიტების გათანაბრების იდეა. მისი ქვაკუთხედი ეთიკის სფეროში — ჯაინიზმის რელიგიიდან ნასესხები „აჰიმსის“ პრინციპი, რომელსაც ემყარება ძალდაუტანებლობის მთელი ტაქტიკა („აჰიმსა“ კატეგორიულად კრძალავს ყოველგვარი ცოცხალი არსებისადმი რაიმე ფიზიკური თუ სულიერი ვნების მიყენებას).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:ინდოეთის პოლიტიკა
კატეგორია:არა-ძალადობა
კატეგორია:ეპონიმური პოლიტიკური იდეოლოგიები
ადამოვი

**ადამოვი** (*ჩეხ.* Adamov) — ქალაქი ჩეხეთში, სამხრეთ მორავიის მხარეში, ბლანსკოს რაიონში, 12 კმ ბრნოდან, მდ. სვიტავისა და კრშტინსკი პოტოკის შესართავთან, ზღვის დონიდან 258-300 მეტრზე. 4581 ათ. მცხ. (2012 წლის მონაცემებით). ქალაქის აღმოსავლეთით არის მორავსკი-კრასის დაცული ტერიტორია.
600 px|center|thumb|ქალაქის პანორამა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Město Adamov – ქალაქის ოფიციალური გვერდი
* Adamov na blanensko.cz
* Adaprime – informace o Adamově a okolí
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
ელექტრომატარებელი 471

**ელექტრო მატარებელი 471** (*იგივე* **City Elefant**) — ელექტრომატარებელი, რომელიც შედგება სამი სხვადასხვა ტიპის ვაგონისგან: ელექტროვაგონი 471, მისაბმელი ვაგონი 071 და სამართავკაბინიანი ვაგონი 971. ვაგონებს აქვთ ალუმინის ძარა. მატარებელი განკუთვნილია საქალაქო აგლომერაციების სამგზავრო მარშრუტებისთვის, მუდმივი დენის 3კვ. ძაბვაზე. მატარებელს ერთობლივად აწარმოებენ ფირმები:  ČKD Vagonka Ostrava და Škoda Plzeň. 2006 წლის 29 ივნისს ჩეხეთის რკინიგზამ ამ მატარებელს მიანიჭა სავაჭრო დასახელება **City Elefant**. მისი ავტორია ალეშ მერცი.
### ექსპორტი 
* ელექტრომატარებელი 575 ლიტვის რკინიგზა (140&nbsp;კმ/სთ, 25 kV 50&nbsp;Hz)
* ელექტრომატარებელი 671 სლოვაკეთის რკინიგზა (160&nbsp;კმ/სთ, 3 kV ss, 25 kV 50&nbsp;Hz)
* ელექტრომატარებელი 675 უკრაინის რკინიგზა (160&nbsp;კმ/სთ, 3 kV ss, 25 kV 50&nbsp;Hz)
* ელექტრომატარებელი 951 სლოვაკეთის რკინიგზა (160&nbsp;კმ/სთ, push-pull მატარებელი გამწევი ელექტროვაგონის გარეშე)
* Deutsche Bahn – DB Regio შეუკვეთა 6 მატარებელი (push-pull,189 კმ/სთ) Škoda 109E ლოკომოტივთან ერთად. მატარებლები უნდა ჩაბარდეს 2016 წელს.

## ფოტოგალერეა 

File:Praha-Sm%C3%ADchov,_souprava_971.jpg|ელექტრომატარებელი 471 პრაღაში, სმიხოვის სადგურზე.
File:Srbsko,_City_Elefant_471_014-1.jpg|ელექტრომატარებელი 471 ბეროუნის რაიონში.
File:Praha-Bubeneč, trať 091, nová jednotka 471.059.jpg|ელექტრომატარებელი 471 პრაღაში, სადგურ ბუბენეჩზე.
Image:Praha, Masarykovo nádraží, 471.051.jpg|ელექტრომატარებელი 471 პრაღაში, მასარიკის სადგურზე.
File:Praha,_Sm%C3%ADchov,_Sm%C3%ADchovsk%C3%A9_n%C3%A1dra%C5%BE%C3%AD,_City_Elephant_%28nov%C3%BD%29.jpg|ელექტრომატარებელი 471 პრაღაში, სმიხოვის სადგურზე.
Image:Vnitřní informační panel vlaku.jpg|შიდა საინფორმაციო დაფა
Image:Vnější informační panel vlaku.jpg|გარე საინფორმაციო დაფა

## რესურსები ინტერნეტში
* Zbyněk Zlinský: *Řídicí vozy na našich kolejích: řada 971*, www.vlaky.net, 7. 4. 2007
* Rostislav Jančar: *City Elefant - pantograf, který je lepší než Pendolino* technet.idnes.cz, 5. 6. 2008
კატეგორია:სარკინიგზო ტრანსპორტი
კატეგორია:მატარებლები
მზიანი სანაპირო

thumb|250px|მზიანი სანაპირო
**მზიანი სანაპირო** ( — სლანჩევ-ბრიაგი) — ზღვისპირა კლიმატური კურორტი ბულგარეთში; გაშენებულია შავი ზღვის სანაპიროზე, ქალაქ ნესებირიდან ჩრდილოეთით. ზაფხული ძალიან თბილია (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 23,3 °С), ზამთარი რბილი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2,4 °С); ნალექები 430 მმ წელიწადში. სამკურნალო საშუალებები: კლიმატოთერაპია, ზღვაში ბანაობა. არის 5 კმ-ზე მეტი სიგრძისა და 300-400 მ სიგანის პლაჟი, რომელიც დაფარულია წვრილი ყვითელი ქვიშით. ყურძნით მკურნალობა. არის სასტუმროები, პანსიონატები, აგარაკები და სხვა. სულ 200-მდე სასტუმროა. მზიანი სანაპირო ქალაქ ნესებირის ნაწილია, რომლის ძველი მონაკვეთი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ძველ ნესებირსა და მზიან სანაპიროს შორის ავტობუსი მოძრაობს. საკურორტო კომპლექსი მზიანი სანაპირო დაჯილდოებულია ცისფერი დროშით. უახლოესი აეროპორტები და რკინიგზის სადგურები განლაგებულია ბურგასსა და ვარნაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბულგარეთის კურორტები
რობერტ ენგლი

**რობერტ ფრაი ენგლი III** (; დ. 10 ნოემბერი, 1942, სირაკიუსი, აშშ) — ამერიკელი ეკონომისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკაში (2003). სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტსა და კალიფორნიის უნივერსიტეტში (სან-დიეგო), ამჟამად მუშაობს ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში. განათლება მიიღო უილიამსის კოლეჯსა და კორნელის უნივერსიტეტში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ავტობიოგრაფია ნობელის პრემიის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კონცეფცია

**კონცეფცია** ( —გაგება, სისტემა) — რაიმე საგნის, მოვლენის, პროცესის გაგების, განმარტების გარკვეული წესი, ძირითადი თვალსაზრისი, მათი სისტემატური ანალიზის სახელმძღვანელო იდეა. ტერმინ კონცეფციას ხმარობენ აგრეთვე ადამიანთა ძირითადი ჩანაფიქრის, კონსტრუქციული პრინციპის აღსანიშნავად ხელოვნებაში, ტექნიკასა და სხვა დარგებში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტერმინები
თხინვალი (ნასოფლარი)

**თხინვალი** — ნასოფლარი ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, დაბა მანგლისის ახლოს. მდებარეობს ქსილისის მთის (თრიალეთის ქედი) სამხრეთით კალთაზე, ზღვის დონიდან 1300 მ., მანგლისიდან 7 კმ. თხინვალში შემორჩენილია შუა ფეოდალური ხანის ეკლესია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კაბერნე

**კაბერნე** — ფრანგული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიშთა ჯგუფი. XIX საუკუნის დასაწყისში ორი ჯიში, კაბერნე სოვინიონი და კაბერნე ფრანი შეიტანეს ყირიმში, საიდანაც გავრცელდა რუსეთის იმპერიაში და შესაბამისად, საქართველოში. 1970 წლის მონაცემებით კაბერნე სოვინიონს საქართველოში ეჭირა 1400-მდე ჰექტარი. გამოიყენება სამარკო ღვინო თელიანის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგული ვაზის ჯიშები
კარკინიტის ყურე

**კარკინიტის ყურე** () — ყურე შავი ზღვის ყირიმის ნახევარკუნძულის სანაპიროსთან. ხმელეთში შეჭრილია 118,5 კმ-ზე. სიღრმე დასავლეთ ნაწილში 36 მ, აღმოსავლეთში — 10 მ. მკაცრ ზამთარში იყინება. არის ნავსადგურები: სკადოვსკი და ხორლი. სიახლოვეს არის ქალაქები. სახელი ეწოდა მის სანაპიროზე ძველი წელთაღრიცხვის VI-V საუკუნეებში დაარსებული ბერძნული ქალაქის კარკინიტის სახელის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:შავი ზღვის ყურეები
ბარბოსა (ანტიოკია)

**ბარბოსა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.300 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 547 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 206 კმ²-ია.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  

## სქოლიო
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბეტანია (კოლომბია)

**ბეტანია** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლომბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.550 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 120 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 168 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
**კოლომბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლომბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი*  

კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კალამიტის ყურე

**კალამიტის ყურე** () — ყურე შავ ზღვაში, ყირიმის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაპირთან. ხმელეთში იჭრება 13 კმ-ზე. შესასვლელთან სიგანე 41 კმ აღწევს. სიღრმეები 30 მ-მდეა. ჩრდილოეთიდან შემოზღუდულია ევპატორიის კონცხით, ხოლო სამხრეთიდან ლიკულის კონცხით. ერთვის მდინარეები ალმა და ბულგანაკი. დამახასიათებელია დაბალი ქვიშიანი ნაპირები. სანაპიროზე ბევრია მარილიანი ტბა. ჩრდილოეთ ნაპირთან იჭრება ევპატორიის უბე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:შავი ზღვის ყურეები
ჟან-ფრანსუა მილე

“, 1857 წ. ზეთი, ტილო, ორსეს მუზეუმი, პარიზი]]
**ჟან-ფრანსუა მილე** ( დ. 1814 — გ. 1875) — ფრანგი მხატვარი, ბარბიზონის სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი. მას სურდა, გლეხის ცხოვრება ისეთი დაეხატა, როგორიც ის სინამდვილეში იყო, ეხატა ქალები და მამაკაცები მინდვრებში მუშაობისას.

## რესურსები ინტერნეტში
* of the workshop of Jean-François Millet, Barbizon in France
*jeanmillet.org ; 125 works by Jean-François Millet
* Jean-François Millet at Artcyclopedia
*Maura Coughlin's article on Millet's Norman milkmaids 
*Influence on Van Gogh
*Influence on Dali - grieving parents or praying peasants in The Angelus?
*"Jean-François Millet", poem by Florence Earle Coates

კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
კატეგორია:რეალისტი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
დანტე გაბრიელ როსეტი

“, 1849-50 წ. ზეთი, ტილო, პერგამენტი, თეიტ გალერეა, ლონდონი]]
**დანტე გაბრიელ როსეტი** ( დ. 1828 — გ. 1882) — ინგლისელი მხატვარი, პრერაფაელიტების მიმდინარეობის წარმომადგენელი, იტალიელი ემიგრანტის ვაჟი. მისი ერთ-ერთი ცნობილი ნახატია ხარების თემაზე შექმნილი „აჰა, მხევალი უფლისა“

## რესურსები ინტერნეტში
* The Rossetti Archive
* Birmingham Museums and Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource 
* Website about Rossetti's wife, Elizabeth Siddal 

კატეგორია:ინგლისელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1828
კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ჯეიმზ აბოტ მაკნილ უისლერი

, პარიზი]]
**ჯეიმზ აბოტ მაკნილ უისლერი** ( დ. 1834 — გ. 1903) — ამერიკელი მხატვარი, ესთეტიკური მოძრაობის თავკაცი. მისი ყველაზე ცნობილი ნახატია „დედის პორტრეტი“. მისმა ჩვევებმა, სურათებისთვის ექსცენტრულობით გამაოგნებელი სახელების დარქმევამ აღაშფოთა კრიტიკოსი ჯონ რასკინი. 1877 წელს უისლერმა გამოფინა იაპონური მანერით შესრულებული ღამის ხედები, რომელთაც „ნოქტიურნები“ უწოდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Examination of unknown seascape says it is signed by Whistler 
* [Victorian Scholar Robert Peters(https://ka.wikipedia.org/wiki/Robert_Peters) Essay on Whistler]
* Sterling and Francine Clark Art Institute 2008 exhibition "Like Breath on Glass: Whistler, Inness, and the Art of Painting Softly." 
* Catalogue for Swann Galleries auction titled Whistler and His Influence 

კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1834
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ფრიც ბაადე

**ფრიც ბაადე** (; დ. 23 იანვარი, 1893, ნოირუპინი — გ. 15 მაისი, 1973, კილი) — გერმანელი  ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. 1949-1965 წლებში ბუნდესტაგის სოციალ-დემოკრატი დეპუტატი. განვითარებადი ქვეყნების ეკონომიკური პრობლემების ინსტიტუტის (ბონი) დირექტორი (1961). ბაადეს გამოკვლევები ძირითადად ეხება მსოფლიო ეკონომიკურ პრობლემებს, განვითარებადი ქვეყნების სოფლის მეურნეობის საკითხებს და სხვა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ეკონომისტები
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1961-1965)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1957-1961)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1953-1957)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1949-1953)
გორჰამის მღვიმე

**გორჰამის მღვიმე** — მღვიმე გიბრალტარში, მდებარეობს მის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. იგი ბუნებრივი წარმოშობისაა, წარმოიქმნა წყლის შედეგად 250 ათასი წლის წინ. გამყინვარების პერიოდში ზღვის დონის ცვალებადობის გამო ზღვიდან 4,5 კილომეტრში მდებარეობდა.  მიჩნეულია ნეანდერტალელების უკანასკნელ საცხოვრისად.

მღვიმე აღმოაჩინა 1907 წელს, ბრიტანელმა სამხედრომ ა. გორჰამმა, რომლის სახელიც მიიღო. მღვიმეში აღმოჩნდა უძველესი ადამიანების შრომის იარაღები. პირველი არქეოლოგიური გათხრები მხოლოდ 1950 წელს დაიწყო და გაგრძელდა 1951 წლის მარტამდე.  აღმოაჩინეს ანტიკური ხანის, ნეოლითისა და მუსტიეს კულტურის შრეები. 

2012 წელს გორჰამის მღვიმეების კომპლექსი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საცდელ სიაში. 2016 წლის 15 ივლისს კი შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

2014 წელს არქეოლოგებმა გორჰამის მღვიმეში, ნეანდერტალელების მიერ შესრულებული აბსტრაქტული ნახატები აღმოაჩინეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Rock art found in Gorham's Cave. 
* History of Gorham's Cave from Gibraltar Museum website 
* Current information on Gorham's Cave from the Gibraltar Museum website. 

## სქოლიო
კატეგორია:ევროპის მღვიმეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ფრანც ქსავერ ფონ ბაადერი

**ფრანც ქსავერ ფონ ბაადერი** (; დ. 27 მარტი, 1765, მიუნხენი — გ. 23 მაისი, 1841, მიუნხენი) — გერმანელი ფილოსოფოსი იდეალისტი, ბუნებისმეტყველი (ექიმი, გეოლოგი), ფილოსოფიური რომანტიზმის წარმომადგენელი. 1826 წლიდან მიუნხენის უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ღვთისმეტყველების პროფესორი. განიცადა კაბალის, ბემეს, და ფრანგი მისტიკოსის სენ-მარტენის გავლენა. შექმნა თეოსოფიური სისტემა, რომლის თანახმად ადამიანის არსებობა და საზოგადოების ისტორია მთლიანად დამოკიდებულია ღმერთის ყოფიერებაზე. ბაადერის აზრით, შემეცნება არის ღმერთის „თვითგანვითარება“ ადამიანში. ამიტომ ჩვენი ცოდნა ღვთაებრივი ცოდნის ნაწილია. გავლენა მოახდინა შელინგზე, ფრიდრიხ შლეგელზე და აგრეთვე სლავიანოფილობაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი თეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1765
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
კატეგორია:XIX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
გოგი ფიფია

**გოგი ფიფია** (დ. 4 თებერვალი 1985, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ თავდამსხმელი.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2010/2011
* საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2007/2008
* საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2008/2009

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი ტორპედოს ოფიციალურ საიტზე  

კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:თოვუზის თურანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
ბრაიან ეპსტაინი

**ბრაიან სემუელ ეპსტაინი** (დ. 19 სექტემბერი, 1934 — გ. 27 აგვისტო, 1967) — ინგლისელი მუსიკალური მეწარმე, ცნობილი, როგორც ჯგუფ The Beatles-ის მენეჯერი.

1961 წლის ნოემბერში ეპსტაინმა The Beatles Cavern Club-ში გაიცნო. იგი შთაგონებული იქნა და ჯგუფში დიდი პოტენციალი დაინახა. მას შემდეგ, რაც ლონდონის ყველა ძირითადმა ხმისჩამწერმა კომპანიამ შეხვედრაზე უარი უთხრა, იგი დაუკავშირდა ჯორჯ მარტინს, EMI-ს ლეიბლ Parlophone-ის ხელმძღვანელს. 1962 წლის მაისში მარტინი დათანხმდა The Beatles-თან კონტრაქტის გაფორმებაზე, ნაწილობრივ ეპსტაინის გამო, რომელსაც სწამდა, რომ ჯგუფი საერთაშორისო წარმატებას მოიპოვებდა.

The Beatles-ის ადრეული წარმატების მიზეზად ითვლება ეპსტაინის მართვის სტილი, რომელსაც ჯგუფი უპირობოდ ენდობოდა. გარდა The Beatles-ის ბიზნეს-საქმიანობის მართვისა, ბრაიანი ხშირად მონაწილეობდა ჯგუფში კამათების დროს შუამავლად. თუმცა, The Beatles-ის მხრიდან მისი მუშაობისადმი ნდობა საზარალო აღმოჩნდა, ვინაიდან ჯგუფი იშვიათად კითხულობდა კონტრაქტებს, სანამ მათ ხელს მოაწერდა.   მას შემდეგ, რაც 1963 წელს ჩარტების სათავეებში სიმღერა „Please Please Me“ მოექცა, ეპსტაინის შემოთავაზებით შეიქმნა საგამომცემლო კომპანია Northern Songs, რომელიც გააკონტროლებდა ლენონის/მაკ-კარტნის 1963-1973 წლებში შექმნილი კომპოზიციების საავტორო უფლებებს. მუსიკალური გამომცემელი დიკ ჯეიმზი და მისი პარტნიორი ჩარლზ სილვერი ფლობდნენ კომპანიის 51%-ს, ლენონი და მაკ-კარტნი - 20%-ს (თითოეული), ხოლო ეპსტაინი - 9%-ს.  1969 წლისთვის ლენონმა და მაკ-კარტნიმ დაკარგეს კონტროლი საგამომცემლო უფლებებზე, რომლებიც Sony/ATV Music Publishing-ის მფლობელობაში გადავიდა. ეპსტაინის 1967 წელს გარდაცვალებით დაიწყო ჯგუფის დაცემა. მოვლენამ გავლენა იქონია The Beatles-ის ყოველ წევრზე. 1997 წელს პოლ მაკ-კარტნი ამბობდა: „თუკი ვინმე იყო მეხუთე ბიტლი, ასეთი ბრაიანი იყო.“ 

1980-იანი წლების დასაწყისში ეპსტაინი კვლავ გაიხსენეს The Beatles-ზე გავლენისა და მისი რთული პირადი ცხოვრების გამო. 2012 წელს ტომ ჰენკსისგან ცნობილი გახდა, რომ მისი კომპანია Playtone მონაწილეობას მიიღებდა The Beatles-ის მენეჯერის შესახებ ბიოგრაფიული ფილმის წარმოებაში. ფილმი აღწერილი იქნა, როგორც „ამბავი ადამიანისა, რომელმაც 1960-იანებში უდიდესი წვეულება მოაწყო, მაგრამ საკუთარი თავი არ მიიწვია.“ 2013 წელს ავტორმა ვივეკ ტიუერიმ გამოსცა კომიქსი „მეხუთე ბიტლი: ბრაიან ეპსტაინის ამბავი.“ ამავე სახელწოდების ფილმი, რომლის პროდიუსერი ბრიუს კოენი, ხოლო რეჟისორი პეიტონ რიდია, დაგეგმილია 2014 წლისთვის. ტიუერიმ აღნიშნა, რომ ფილმი „იქნება ნაკლებად მუსიკალური ბიოგრაფია და უფრო მეტად შეეხება აუტსაიდერის შთამბეჭდავ ადამიანურ ამბავს.“ 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*ეპსტაინის ბიოგრაფია და ხმოვანი კლიპები
*საფლავი
*საიტი ფილმზე *მეხუთე ბიტლი* 
*BBC-ის არქივი ეპსტაინზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  19 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:ინგლისელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ინგლისელი ებრაელები
კატეგორია:ინგლისელი მუსიკალური მენეჯერები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
უილიამ ბეილისი

**უილიამ მედოკ ბეილისი** (; დ. 2 მაისი 1860, ვულვერჰემპტონი — გ. 27 აგვისტო 1924, ლონდონი) — ინგლისელი ფიზიოლოგი. 1888 წლიდან მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (1912 წლიდან პროფესორი). 1901 წელს ერნეტს სტარლინგთან ერთად აღმოაჩინა დუოდენური სეკრეტინი. 1904 წლიდან იკვლევდა ფერმენტების მოქმედების ფიზიოლოგიურ-ქიმიურ საფუძვლებს და ადსორბაციის მოვლენას. ავტორია ნაშრომისა „ზოგადი ფიზიოლოგიის საფუძვლები“ (1915).

## ბიოგრაფია
უილიამ მედოკ ბეილისი დაიბადა 1860 წლის 2 მაისს, ვულვერჰემპტონში. მან განათლება მიიღო ვადჰემის კოლეჯსა და ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯში. 1888 წლიდან მუშაობდა ლონდონის უნივერსიტეტში (1912 წელს პროფესორად დაწინაურდა). 1902 წელს მან ერნესტ სტარლინგთან ერთად აღმოაჩინა სეკრეტინი. 1904 წლიდან სწავლობდა ფერმენტების მოქმედებისა და ადსორბციის ფენომენების ფიზიკურ-ქიმიურ საფუძვლებს; მან აჩვენა ნივთიერებების კოლოიდური მდგომარეობის როლი ფიზიოლოგიურ პროცესებში. 1911 წელს მას მიენიჭა ლონდონის სამეფო საზოგადოების სამეფო მედალი, ხოლო 1919 წელს — კოპლის მედალი.

უილიამ მედოკ ბეილისი გარდაიცვალა 1924 წლის 27 აგვისტოს ლონდონში.

## შრომები
მან დაწერა ფუნდამენტური ნაშრომი „ზოგადი ფიზიოლოგიის საფუძვლები“ ​​(1915) და რუსული თარგმანით „შესავალი ზოგად ფიზიოლოგიაში“ (1927).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*W M Bayliss, E H Starling The mechanism of pancreatic secretion  J Physiol. 1902 Sep 12;28(5):325–353
* 
*The Bugle 
*Biography and bibliography in the Virtual Laboratory of the Max Planck Institute for the History of Science
*Bayliss and Starling Society Homepage 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1860
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924