სსრკ სახალხო არტისტი

**სსრკ სახალხო არტისტი** () — სსრკ-ის საპატიო წოდება, რომელიც 1936-1991 წლებში ენიჭებოდა სსრკ-ის ხელოვნების გამორჩეულ მუშაკებს, რომლებმაც მიიღეს სახალხო აღიარება საბჭოთა თეატრის, მუსიკის, კინოს, ცირკის, ტელევიზიისა და რადიო მაუწყებლობის განვითარებაში გაწეული ღვაწლისთვის. დამტკიცებულია სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის 1936 წლის 6 სექტემბრის №47 დადგენილებით.

## ისტორია
1919 წელს საბჭოთა მთავრობამ დააწესა საპატიო წოდება „რესპუბლიკის სახალხო არტისტი“, რომელიც 1936 წლამდე იყო უმაღლესი საპატიო წოდება სსრკ-ში და ის ენიჭებოდა გამოჩენილ მსახიობებს. პირველ სახალხო არტისტებს შორის იყვნენ მომღერლები ფიოდორ შალიაპინი და ლეონიდ სობინოვი. მოკავშირე რესპუბლიკების სახალხო არტისტების ტიტულისგან განსხვავებით, ტიტული „სსრკ სახალხო არტისტი" უფრო მაღალი ხარისხის იყო.

## დებულება საპატიო წოდების შესახებ
# საპატიო წოდება „სსრკ სახალხო არტისტი“ ენიჭებოდა ყველაზე გამორჩეულ ხელოვნების მუშაკებს, რომლებმაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს საბჭოთა თეატრის, მუსიკის, კინოს, ცირკის, ტელევიზიის ან რადიო მაუწყებლობის განვითარებაში შემოქმედებითი ცვლის აღზრდისათვის.
# ტიტულის „სსრკ სახალხო არტისტის“ მინიჭება ხორციელდებოდა სსრკ კულტურის სამინისტროს, სსრკ კინემატოგრაფიის სახელმწიფო კომიტეტის, სსრკ ტელევიზიისა და რადიოს მაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის, სსრკ კომპოზიტორთა კავშირისა და სსრკ კინემატოგრაფისტთა კავშირის სამმართველოს წარდგინებით.
# ჯილდო მოიცავდა სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელს, სამკერდე ნიშანსა და მოწმობას.
# სამკერდე ნიშნის ტარება, ბრძანების მიხედვით, შეიძლებოდა მკერდის მარჯვენა მხარეს და თუ პირებს მინიჭებული ჰქონდათ აღნიშნული წოდება, მათ სსრკ-ის ორდენები მის ზემოთ უნდა მოეთავსებინათ.

## სამკერდე ნიშნის აღწერილობა
სამკერდე ნიშანი „სსრკ სახალხო არტისტი“ მზადდებოდა მოოქროვილი სპილენძისგან და აქვს ოთხკუთხა ფორმა კარტუშის სახით, საბაზისო ზომით, 22,5*23,5 მმ. სამკერდე ნიშნის ცენტრალურ ნაწილში არის წარწერა „სსრკ სახალხო არტისტი“, მის ქვეშ —  ნამგალის და უროს რელიეფური გამოსახულება. ნიშანი არ არის შემოსაზღვრული. ყველა გამოსახულება და წარწერა ამოზნექილია. სამკერდე ნიშანი თვალისა და რგოლის საშუალებით უერთდება მოოქროვილ მართკუთხა ბლოკს, რომლის ზომებია 18*21 მმ. ბლოკის ძირში გამოსახულია დაფნის ტოტები. მისი ზედა ნაწილი დაფარულია წითელი ლენტით. უკანა მხარეს, ბლოკს აქვს ქინძისთავი ტანსაცმელზე დასამაგრებლად.

## სსრკ სახალხო არტისტები
პირველები, რომელთაც 1936 წლის 6 სექტემბერს მიენიჭათ საპატიო წოდება „სსრკ სახალხო არტისტი“, იყვნენ:

# კონსტანტინე სტანისლავსკი
# ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო 
# ვასილი კაჩალოვი
# ივან მოსკვინი
# ეკატერინა კორჩაგინა-ალექსანდროვსკაია
# მარია ბლუმენტალ-ტამარინა
# ანტონინა ნეჟდანოვა
# ბორის შჩუკინი
# მარია ლიტვინენკო-ვოლგემუტი
# პანას საქსაგანსკი
# აკაკი ვასაძე
# აკაკი ხორავა
# კულიაშ ბაისეითოვა

1991 წლის დეკემბერში მოხდა საპატიო წოდების მინიჭება უკანასკნელად. რჩეულები გახდნენ 11 არტისტი, რომელთა შორის იყვნენ: ალა პუგაჩოვა, სოფია პილიავსკაია და ოლეგ იანკოვსკი.

სულ „სსრკ სახალხო არტისტის“ წოდება მიენიჭა 1006 პიროვნებას.

## იხილეთ აგრეთვე
* სსრკ სახალხო არტისტების სია
* საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* საიტი სსრკ სახალხო არტისტების შესახებ 
* საიტი, რომელიც ეძღვნება სსრკ სახალხო არტისტების საფლავებს.
* საინტერესო ფაქტები ტიტულის შესახებ „სსრკ სახალხო არტისტი“.

## სქოლიო
*
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით