open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფრანგი ლეიტენანტის საყვარელი

**ფრანგი ლეიტენანტის საყვარელი** () — ინგლისელი მწერლის, ჯონ ფაულზის, 1969 წლის პოსტმოდერნისტული ჟანრის ისტორიული რომანი.

ნაწარმოებში მოქმედება ვიქტორიანული ეპოქის ინგლისში ვითარდება. წიგნი მოგვითხრობს დარვინის იდეებით გატაცებული ახალგზარდა არისტოკრატი ჩარლზ სმიტსონის ურთიერთობის შესახებ სარა ვუდრაფთან, ყოფილ გუვერნანტთან, რომელსაც ნაპირზე გამორიყულ ფრანგ ლეიტენანტთან უკანონო კავშირის შემდეგ საზოგადოება ცოდვილად შერაცხავს. სმიტსონი მდიდარი ვაჭრის ქალიშვილზე აპირებდა დაქორწინებას, თუმცა სარასთან შეხვედრა მისთვის საბედისწერო აღმოჩნდა. რომანმა ფაულზს ვიქტორიანული ლიტერატურაში ავტორიტეტის სტატუსი დაუმკვიდრა.

„კოლექციონერისა“ (1963) და „გრძნეულის“ (1965) შემდეგ „ფრანგი ლეიტენანტის საყვარელი“ ფაულზის მესამე რომანია. ჟურნალმა American Libraries იგი „1969 წლის გამორჩეულ წიგნებს“ შორის დაასახელა. 2005 წელს რომანი მოხვდა ჟურნალი ტაიმის სიაში „100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი 1923 წლის შემდეგ.“

რომანის რეპუტაცია ნაწილობრივ მის პოსტმოდერნისტულ ღირებულებებს ეყრდნობა, რაც მეტაფიქციის, ისტორიოგრაფიის, მეტაისტორიის, მარქსიზმის კრიტიკისა და ფემინიზმის ელემენტებს მოიცავს. სტილისტური და თემატური თვალსაზრისით, რომანი ისტორიულ მეტაფიქციად მიიჩნევა. წიგნში ასევე წამოჭრილია გენდერული საკითხები, რასაც ავტორი დამოუკიდებელ სარა ვუდრაფსა და სტერეოტიპულ მამაკაც პერსონაჟებს შორის კონტრასტის ჩვენებით ახერხებს. 

1981 წელს რომანის მიხედვით ამავე სახელწოდების ეკრანიზაცია გადაიღეს, რომლის რეჟისორია კარელ რაისი, ხოლო სცენარი ჰაროლდ პინტერს ეკუთვნის. მთავარ როლებს მერილ სტრიპი და ჯერემი აიროსნი ასრულებენ. ფილმმა კრიტიკული აღიარება მოიპოვა და BAFTA-სა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები მიიღო.

## რესურსები ინტერნეტში
*FowlesBooks.com — ჯონ ფაულზის ოფიციალური საიტი
*A Database Entry for the novel's publication history at the Brandies

## სქოლიო
კატეგორია:1969 წლის რომანები
კატეგორია:პოსტმოდერნისტული რომანები
მალაგის უნივერსიტეტი

**მალაგის უნივერსიტეტი** () ― საჯარო უნივერსიტეტი მალაგაში, ესპანეთში. უნივერსიტეტი 23-ე ადგილზეა ესპანურ უნივერსიტეტებს შორის და 683-ე ადგილზეა მსოფლიოს მასშტაბით. დაარსდა 1972 წელს. 2016 წლისთვის უნივერსიტეტში 30 203 ბაკალავრი და 2 576 მაგისტრანტი სწავლობდა. სწავლების დიდი ნაწილი ძირითადად ორ კამპუსში მიმდინარეობს. 

## ისტორია
მალაგის უნივერსიტეტის ისტორია 1968 წლიდან იწყება, როდესაც მალაგის უნივერსიტეტის მეგობრების ასოციაცია შეიქმნა (*Asociación de Amigos de la Universidad de Málaga*). ასოციაცია ქალაქის მოთხოვნილებებიდან გამომდინარე უნივერსიტეტის დაარსებას ისახავდა მიზნად (მალაგა ერთადერთი ევროპული ქალაქი იყო, რომლის მოსახლეობაც 300 000 ადამიანს აჭარბებდა, მაგრამ უნივერსიტეტი არ ჰქონდა). მალაგის უნივერსიტეტი 1972 წლის 18 აგვისტოს ბრძანებით დაარსდა არსებული ცენტრების გაერთიანებით, მათ შორის: უმაღლესი პოლიტექნიკური სკოლის (1927), ნორმალური სკოლისა (1846) და გრანადის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის (1963). უნივერსიტეტის დაარსების დროისთვის ეკონომიკისა და ბიზნესის და მედიცინის ფაკულტეტები ფუნქციონირებდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Official website

## სქოლიო
კატეგორია:1972 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
სანტიაგო-დე-კომპოსტელის უნივერსიტეტი

**სანტიაგო-დე-კომპოსტელის უნივერსიტეტი** (, ) ― საჯარო უნივერსიტეტი სანტიაგო-დე-კომპოსტელაში (გალიცია, ესპანეთი). უნივერსიტეტის მეორე კამპუსი ლუგოში მდებარეობს. სანტიაგო-დე-კომპოსტელის უნივერსიტეტი ერთ-ერთი უძველესი დღემდე მოქმედი უნივერსიტეტია. 

უნივერსიტეტის ისტორია 1495 წლიდან იწყება, როდესაც სანტიაგოში სკოლა გაიხსნა. 1504 წელს პაპ იულიუს II-ის თანხმობით, სანტიაგოში უნივერსიტეტი დაფუძნდა, მაგრამ პაპის ბულა მხოლოდ 1526 წელს გამოსცა კლემენტ VII-მ. 1555 წელს კარდინალ ხუან ალვარეს დე ტოლედოს ხელშეწყობით, უნივერსიტეტი მკაცრად რელიგიურ სტრუქტურას გამოეყო და სხვადასხვა აკადემიური სფეროს განვითარება დაიწყო, მათ შორის, სამეცნიერო სფეროებისაც. 

## სტრუქტურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Compostela Group of Universities  - a network of universities established by the University of Santiago to preserve the historical and cultural heritage of the Way of St. James pilgrim route to Compostela
*University of Santiago de Compostela  - Spanish courses for foreign students
*Scholars and Literati at the University of Santiago de Compostela (1526–1800) , Repertorium Eruditorum Totius Europae – RETE

## სქოლიო
კატეგორია:სანტიაგო-დე-კომპოსტელა
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
წითელფირფიტა ლეპოტა

**წითელფირფიტა ლეპოტა** () —   სოკო ქამასებრთა ოჯახისა. ქუდი — 2-5 სმ დიამეტრისაა, ჯერ სფეროსებრია, შემდეგ — ნახევრად გაშლილი, განიერი ბორცვაკით, ქერცლოვან-მარცვლოვანია, თეთრი, ხშირად მოყვითალო ან მოვარდისფრო ელფერით. ფირფიტები ძალიან ხშირი, თხელი, ტალღისებური მოწითალო ფერისაა. 

საჭმელად გამოიყენება ახალი, გემრიელი სოკოა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ელიზბარ მაყაშვილი

**ელიზბარ მაყაშვილი**  (დ.  1905, იყალთო — გ. 6 ივნისი, 1991) — ქართველი მეწარამე.

## ბიოგრაფია
1922-27 წლებში მონაწილეობდა ბოლშევიკური ოკუპაციის წინააღმდეგ მიმართულ პარტიზანულ ბრძოლებსა და არალეგალურ მუშაობაში. იგი ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეფიცული იყო, ოღონდ უშუალოდ მის რაზმში არ იბრძოდა – „ზურგში“ მუშაობდა. მისთვის და მისი ძმა ბიძინასათვის ქაქუცას უთქვამს: „თქვენც რომ ტყეში წამოხვიდეთ, უზურგოდ რა მეშველებაო“. ასე რომ ელიზბარს და ბიძინას სახიფათო დავალება ჰქონდათ: მეკავშირეობა და ტყეში გასულ შეფიცულთა მომარაგება სანოვაგითა და ტყვია–წამლით.

1924 წელს 21 წლის წლის ბიძინა მაყაშვილი მამასთან ერთად დახვრიტეს ბოლშევიკებმა. ბიძინას მეუღლე და 6 თვის ბავშვი რაღაც ხანი მეტეხის ციხეში ჰყავდათ გამოკეტილი. ძმისა და მამის ამბავი ელიზბარმა თელავის ციხეში შეიტყო, სადაც ის 1924 წლის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მოხვდა და სასწაულებრივად გადაურჩა სიკვდილს. 1927 წელს ჩეკიტების გამუდმებული დევნისა და მოსალოდნელი დაპატიმრების გამო  ელიზბარი იძულებული გახდა სამშობლო დაეტოვებინა. მას შემდეგ მისი ოცნება – ენახა თავისუფალი საქართველო ოცნებად დარჩა. ოცნებადვე დარჩა იმედი, შეხვედროდა თავის ძმისშვილს, რომელიც უკანასკნელად 3 წლისა ჰყავდა ნანახი. საქართველოდან ელიზბარ მაყაშვილი, ორ მეგობარსა და თანამოაზრესთან ერთად,  აჭარელი გამცილებლის დახმარებით ოსმალეთში მალულად გადავიდა, შემდეგ კი საფრანგეთში წავიდა. ელიზბარ მაყაშვილი სამხრეთ საფრანგეთში დაფუძნდა. იქვე დაქორწინდა და ფრანგი მეუღლისგან შეეძინა ქალიშვილი ანა. ანას თავის მხრივ ორი შვლი ჰყავს ფილიპი და სესილი.

საფრანგეთში ელიზბარმა რამდენიმე პროფესია გამოიცვალა: იყო კომივიაჟორი, მისდევდა მევენახეობას, ამზადებდა მაწონს. პერიოდულად ჩადიოდა პარიზში, რათა მონაწილეობა მიეღო ქართული ემიგრაციის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 60-იან წლებში „სუხიშვილების“ მოცეკვავეების მეშვეობით მიაკვლია თავისი ძმისშვილის, მიხელ მაყაშვილის კვალს, რომელიც მისი ერთადერთი ნათესავი იყო საქართველოში. ელიზბარი ინტენსიურად უგზავნიდა ოფიციალურ მიწვევებს ძმისშვილს, მაგარმ მიხეილ მაყაშვილი საბჭოთა სახელმწიფოს სტრუქტურებისგან ყოველ ახალ მიწვევაზე უარს იღებდა. ელიზბარ მაყაშვილი 80-იანი წლებიდან განმარტოებულად ცხოვრობდა მონპელიეს მახლობლად, ფრანგ მევენახეთა სოფელში, მეუღლე უკვე გარდაცვლილი ჰყავდა, ქალიშვილი – გათხოვილი. 1989 წელს ელიზბარის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, მას თავის მოვლა აღარ შეეძლო და ქალიშვილის ოჯახმა იგი მოხუცებულთა თავშესაფარში გადაიყვანა, ქალაქ ნიმში, იქვე გარდაიცვალა 1991 წლის 6 ივნისს, დასაფლავებულია კალვისონში. 

## ლიტერატურა
* მაყაშვილი, ბიძინა. ფრაგმენტი ელიზბარ მაყაშვილის მოგონებიდან / ბიძინა მაყაშვილი // ქართული ემიგრაცია: სამეცნიერო ჟურნალი. თბ., 2013   გვ. 176-177.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
ჯონ ფორსაითი

**ჯონ ფორსაიტი** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1780 — გ. 21 ოქტომბერი, 1841) — მე-19 საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსი. წარმოადგენდა ჯორჯიის შტატს როგორც აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში, ასევე სენატში. იყო ჯორჯიის 33-ე გუბერნატორი. მხარს უჭერდა პრეზიდენტის, ენდრუ ჯექსონის პოლიტიკას, რომელმაც 1834 წელს დანიშნა სახელმწიფო მდივნად, ამ თანამდებობაზე 1841 წლამდე მუშაობდა, მარტინ ვან ბურენის პრეზიდენტობის დროსაც.

## ბიოგრაფია
### ადრეული ცხოვრება 
ფორსაიტი დაიბადა ფრედერიკსბურგში, ვირჯინიაში. მამამისი, რობერტ ფორსაიტი, შოტლანდიელი ემიგრანტი, იყო აშშ-ს პირველი მარშალი, რომელიც სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას 1794 წელს მოკლეს  . ფორსაიტმა 1799 წელს დაამთავრა ნიუ ჯერსის კოლეჯი (ახლანდელი პრინსტონის უნივერსიტეტი). 1801 ან 1802 წელს დაქორწინდა კლარა მეიგსზე, ჯოშა მეიგსის ქალიშვილზე. მათი ერთ-ერთი ვაჟი, ჯონ ფორსაიტ უმცროსი მოგვიანებით გახდა გაზეთის რედაქტორი.

### პოლიტიკური ცხოვრება 
ფორსაიტი მსახურობდა შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატაში (1813–1818 და 1823–1827), შეერთებული შტატების სენატში (1818–1819 და 1829–1834), იყო ჯორჯიის  33–ე გუბერნატორი (1827–1829). ასევე, შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი 1834 წლიდან 1841 წლამდე. ერთგულად უჭერდა მხარს ენდრუ ჯექსონს. 

### გარდაცვალება და მემკვიდრეობა 
ფორსაიტი გარდაიცვალა ვაშინგტონში, დაკრძალეს კონგრესის სასაფლაოზე. ფორსაიტის ოლქი,  ქალაქი ფორსაიტი და ფორსაიტის პარკი  მის სახელს ატარებენ. გარდაიცვალა თავის 61-ე დაბადების დღემდე 1 დღით ადრე.

## სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი დიპლომატები
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჯორჯიის გუბერნატორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
კატეგორია:დაბადებული 1780
ბონგაბონი

**ბონგაბონი** (ოფიციალურად **ბონგაბონის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 66 839 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Bongabon Web Services - Nueva Ecija
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
ჰოსპიტალიერების სამედიცინო ბატალიონი

**ჰოსპიტალიერები** ( უკრაინ. Медичний батальйон «Госпітальєри») — უკრაინელი მოხალისეების სამედიცინო ბატალიონი, რომელიც მონაწილეობდა  დონბასის შეიარაღებულ კონფლიქტში და რუსეთ-უკრაინის ომში. 

შეიქმნა 2014 წლის 6 ივლისს. მათ საქმიანობას შეადგენს პირველადი დახმარების გაწევა და საბრძოლო ზონიდან დაჭრილი უკრაინელი ჯარისკაცების ევაკუირება. ბატალიონის დევიზია "ყოველი სიცოცხლისთვის!". ფორმირება უკრაინის მოხალისეთა არმიის ნაწილია.

2018 წლის ინფორმაციით, ჰოსპიტალიერებმა 2750-ზე მეტი უკრაინელი ჯარისკაცი გადაარჩინეს. 

## ისტორია 
ჰოსპიტალიერების სამედიცინო ბატალიონი 2014 წლის 6 ივლისს დააარსა მოხალისე ექიმმა იანა ზინკევიჩმა, რომელიც იმ დროს 18 წლის იყო. მოგვიანებით ინტერვიუში იანამ განაცხადა, თუ როგორ აიძულა სასტიკმა ბრძოლამ უკრაინული სოფლების კარლოვკასა და პესკისთვის დაფიქრებულიყო მოხალისე სამედიცინო ბატალიონის შექმნის აუცილებლობაზე. ქვედანაყოფს შუა საუკუნეების რაინდების ქრისტიანული  სამხედრო ორდენის,  ჰოსპიტალიერების სახელი ჰქვია. 2016 წლის დასაწყისში იგი შეუერთდა მოხალისეთა უკრაინის კორპუსს.

იანა ზინკევიჩი ჰოსპიტალერთა სამედიცინო ბატალიონის უცვლელი მეთაურია. 2017 წლის მარტის მდგომარეობით, ფორმირებაში შედის 60 თანამშრომელი (კიდევ 100 რეზერვშია). 2019 წელს სამედიცინო ბატალიონის ბაზაზე შეიქმნა  კომუნალური კომპანია „დნეპრის ჰოსპიტალიერები“ და მიიღო დაფინანსება დნეპრის ქალაქის ბიუჯეტიდან.

## საქმიანობა 
ბატალიონი დახმარებას უწევს ყველა მოხალისეს, სამხედროს, ასევე საბრძოლო ზონაში მყოფ სამოქალაქო მოსახლეობას, რომელთაც ესაჭიროებათ პირველადი დახმარება, სასწრაფო სამედიცინო ჩარევა ან თერაპიული მკურნალობა. სამედიცინო ბრიგადები ახორციელებენ დაჭრილების ევაკუაციას, მათი მდგომარეობის სტაბილიზირებას და ტრანსპორტირებას ომის ზონიდან შტაბ-ბინაში ან სამხედრო ჰოსპიტლებში. სამედიცინო ბატალიონის მოხალისეები მუდმივ დახმარებას უწევენ დაჭრილებს ქალაქ დნეპრში, მეჩნიკოვის საავადმყოფოში, სადაც მძიმედ დაჭრილები მოჰყავთ.

ასევე, ჰოსპიტალერების მედიკოსები მუშაობენ უშუალოდ ფრონტის ხაზზე, სადაც ისინი დახმარებას უწევენ უკრაინელ სამხედროებს, როგორც მოხალისეებს, ასევე უკრაინის ოფიციალურ შეიარაღებულ ძალებს. ეს ზრდის ჯარისკაცების გადარჩენის შანსებს, ამიტომ შესაძლებელი ხდება დაჭრილების დაუყონებლივი სტაბილიზაცია და მათი ევაკუაცია უსაფრთხო ადგილას. ბატალიონის ზოგიერთ წევრს აქვს მუდმივი პოზიციები წინა ხაზზე, მაგალითად, ავდეევკაში, სადაც ჰოსპიტალიერები დახმარებას უწევენ 66-ე ადგილობრივი საავადმყოფოს ექიმებს.

ჰოსპიტალიერების სამედიცინო ბატალიონი  2022 წლისთვის აგრძელებს საქმიანობას, ეხმარება დაჭრილებს კიევში და უკრაინის სხვა ქალაქებში, რომლებიც დაზარალდნენ უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შედეგად.

## ჯილდოები 
ბატალიონმა დაიმსახურა ჯარისკაცების პატივისცემა და უკრაინელი ხალხის მორალური მხარდაჭერა. მისი წევრების საქმიანობა თანამედროვე მხატვრების, პოეტების, მწერლების, მომღერლების და რეჟისორების ყურადღება მიიქცია.

ჰოსპიტალიერთა უცვლელი მეთაური იანა ზინკევიჩი დაჯილდოვდა სახელმწიფო ორდენებით:  „III ხარისხის ორდენით სამშობლოს წინაშე გაწეული დამსახურებისთვის“,  „სიცოცხლის გადარჩენისთვის“ და  „ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისთვის“.  არასახელმწიფო ორდენებით: „უკრაინის სახალხო გმირი“, უკრაინის 30 ვარსკვლავი.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები
კატეგორია:სამხედრო-სამედიცინო ბატალიონები
კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები უკრაინაში
კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ომი
მურმან არდია

**მურმან არდია** (დ. 6 სექტემბერი, 1937, ზუგდიდი) — გ. 20 ნოემბერი, 2006) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი სწავლული აგრონომის კვალიფიკაციით. 1965-1967 წლებში სტაჟირება გაიარა ქ. ლენინგრადის ჰიდროლოგიის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტშ. 1979-1981 წლებში სწავლობდა ქ. ბაქოს უმაღლესი პარტიული სკოლის დაუსწრებელ განყოფილებაზე.

1962 წლიდან ეწეოდა საზოგადოებრივ, სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას, ჯერ აგრონომად, ხოლო 1963 წლიდან საქართველოს ნიადაგთმცოდნეობის, აგროქიმიის და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში. 1964-1977 წლებში მუშაობდა ამიერკავკასიის ჰიდრომეტეოროლოგიის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში ჯერ უმცროს, ხოლო შემდეგ უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1977-1983 წლებში იყო პარტიულ თანამდებობებზე ჯერ საქ. კპ ცკ-ის აპარატში, შემდეგ ზუგდიდის რაიონული კომიტეტის მეორე მდივნად. 1984-1992 წლებში იყო საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიის სამმართველოს უფროსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამეგრელო-ზემო სვანეთის სამხარეო ცენტრის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში, პარალელურად ხელმძღვანელობდა გეოგრაფიის კათედრას ქ. ზუგდიდის დამოუკიდებელ უნივერსიტეტში პროფესორის თანამდებობაზე. გამოქვეყნებული აქვს 30 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის, 2 მონოგრაფია. მისი ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით 1988 წელს ქ. თბილისში ჩატარდა საბჭოთა კავშირ-კანადის პირველი სიმპოზიუმი გარემოს დაცვისა და მონიტორინგის პრობლემებზე, ასევე, საბჭოთა კავშირისა და გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის რწმუნებულთა თათბირი გარემოს დაცვისა და ჰიდროლოგიის სფეროში. მონაწილეობდა აგრეთვე სხვა ქვეყნებში ჩატარებულ სიპოზიუმების მუშაობაში. მიღებული აქვს საქართველოს უმაღლესი პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1977 წელს „სამელიორაციო მიწებზე სასოფლო-სამეურნეო კულტურების წყლით უზრუნველყოფის და მასზე მოთხოვნილების საკითხები“.

## ორგანიზაციის წევრი
* საქართველოს ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოს-მდივანი.

## ჯილდოები
* 2001 — ღირსების ორდენი
* ხალხთა მეგობრობის ორდენი

## ბიბლიოგრაფია
* მსოფლიოს ბუნებრივი რესურსები : (გამოყენება და ბუნების დაცვა): სახელმძღვ. უმაღლ. სასწ. სტუდ. (ავტორი). თბ., თსუ, საქ. ეკოლ. მეცნ. აკად., 1998. გვ. 175

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ., 2003. გვ. 23
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 6/ შემდგ.: ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2003. გვ. 35

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
უესკის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|უესკის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
უესკის პროვინცია (, ) შედის არაგონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 202 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

უესკის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 10 კომარკაში: ალტო-გალიეგო, ბახო-სინკა, სინკა-მედიო, ოია-დე-უესკა, ხასეტანია, ლა-ლიტერა, მონეგროსი, რიბაგორსა, სობრარბე, სომონტანო-დე-ბარბასტრო. 

უესკის პროვინციის ფართობია 15 636 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 222 687 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია უესკა, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდია საბინიანიგო (586,8 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — ბანასტასი (4,7 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
ლიანერა (ნუევა-ესიხა)

**ლიანერა** (ოფიციალურად **ლიანერის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 281 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Website of Llanera 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
მურა სოკო

**მურა სოკო** () — სოკოს სახეობა ხრაშუნა სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა დ ავსტრალიას.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. გამოიყენება მხოლოდ დამწნილებული. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ფიჭვთან და ნაძვთან, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც *Agaricus adustus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**: 

*
*
*

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 (25) სმ, თავიდან ამობურცულია, შემდეგ — ძაბრისებრი. ნორჩობაში მონაცრისფრო ან ჩალისფერი, ასაკთან ერთად მურა ფერს იღებს, ოდნავ წებოვანია.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, შეზრდილი ან ოდნავ დაღმავალი, ვიწრო, სხვადასხვა ზომის, თავიდან თეთრი, შემდეგ — მონაცრისფრო. დაჭერისას შავდება.

ფეხი 3-8 (10) სმ, სისქე — 2-3 სმ, მყარი, ქუდის ფერია, ოღონდ უფრო ღია, ცილინდრული, მთლიანი, გლუვი, შეხებისას შავდება.

რბილობი — თეთრია, გაჭრისას წითლდება, შემდეგ ნელ-ნელა ნაცრისფერდება, შეხებისას შავდება. მოტკბო-მწარეა, მძაფრი სუნით, რომელიც წააგავს ობის ან ძველი ღვინის კასრის სუნს.

სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — სფეროსებრი ან ფართოელიფსისებრი, 7-9×7-8 მკმ

## გავრცელება და ეკოლოგია
იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ფიჭვთან და ნაძვთან, მჟავე ნიადაგზე. გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (მაროკო, ალჟირი) და ავსტრალიას. აზიაში დაფიქსირებულია მცირე აზიაში, კორეასა და იაპონიაში. მურა სოკო შესულია ნიდერლანდების გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე

## გალერეა

ფაილი:Russula_adusta_a1_(5).JPG
ფაილი:Russula_adusta_a1.JPG
ფაილი:Russula_adusta.jpg
ფაილი:Russula_adusta1.jpg
ფაილი:Russula_adusta_-_Lindsey_1a.jpg
ფაილი:Russad0big.jpg
ფაილი:Russula_adusta_-_Lindsey_1b.jpg
ფაილი:Russula_adusta-Cooke.jpg|ილუსტრაცია

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები
ოთარ ღამბაშიძე

**ოთარ ღამბაშიძე** (დ. 5 ივნისი, 1924, თბილისი) — ქართველი ექიმი.

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1947-1949 წლებში იყო კურორტ ტებერდის (ქლუხორის რაიონი) ტუბსანატორიუმის მთავარი ექიმი, საქართველოს ტუბერკულოზის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ფილტვის განყოფილების ორდინატორი, განყოფილების გამგე, №2, №1 და №6 ტუბსანატორიუმების ორდინატორი, ასპირანტი, ეპიდემიოლოგიისა და საორგანიზაციო განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1959-1968 წლებში სწავლული მდივანი. 1968 წლიდან თბილისის ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის ტუბერკულოზის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი. ავტორია 56 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება სასუნთქი სისტემის ტუბერკულოზის კლინიკას, დიაგნოსტიკას, თანმხლებ დაავადებებს, დიფერენციალურ დიაგნოსტიკას, მკურნალობას და ტუბერკულოზთან ბრძოლის ორგანიზებულ საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ტუბერკულოზური ექსუდატიური პლევრიტების მკურნალობა“ (1963). სამეცნიერო-პრაქტიკულ ხელმძღვანელობას უწევდა კლინიკურ ორდინატორებს. ფტიზიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. თბილისის სამედიცინო აკადემიის ფტიზიატრიის კათედრის დოცენტი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტუბერკულოზური ექსუდაციური პლევრიტების ჰორმონალური და ანტიბაქტერიული თერაპია“, დაიცვა 1963 წელს.

## ჯილდოები
* 1955 — მედალი „ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსანი“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 293

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:ქართველი ფთიზიატრები
დილარ ივარდავა

**დილარ ივარდავა** (დ. 28 დეკემბერი, 1940, ზედა ეწერი, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 მარტი, 2022) — ქართველი მთარგმნელი, პოეტი.

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1965 წელს გამოაქვეყნა ლექსების პირველი კრებული "ასე იწყება ლერწმის შრიალი". ძირითადი კრებულებია: "რტოები არ იმსხვრევიან" (1968), "ჩუქურთმა ხეზე" (1969), "ლარჭემის ხმები" (1971), "ნათლის სამოსელი" (1973). ლექსთა ციკლებისათვის "ყინული ლღვება", "სადაც ­ზღვაა და ლურჯი მთებია", "მზეო, მაცოცხლებელო", "გმირული ორატორია", "ჩემი ცხოვრების ხუთი ფურცელი". 1998-2002 წლებში მისი ლექ­სები და "ესეისტური ეტიუდები", რამდენიმე წიგნად გამოვიდა. წარმატებულია მისი როგორც მთარგმნელის, მოღვაწეობაც. თარგმნილი აქვს სხვადასხვა პოეტების ლექსები. თავად მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, გერმანულ, პოლონურ, რუსულ, აზერბაიჯანულ, სომხურ ენებზე.

## ჯილდოები
* 2007 - დავით აღმაშენებლის სახელობის პრემია 
* 2005 - მემედ აბაშიძის სახელობის პრემია 
* 2000 - გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია
* 1978 - სა­ქართველოს კომკავ­ში­რის პრემია

## ბიბლიოგრაფია
* ესეისტური ეტიუდები, თბ., ინტელექტი, 2010, გვ. 352 ISBN 978-9941-420-96-2
* ჟამი გოდებისა წ.1., თბ., 1998, გვ. 424 
* გაფრენილი ციცარი, თბ., ნაკადული, 1988, გვ. 87 
* ჟამი : ლექსები, თბ., მერანი, 1986, გვ. 110 
* თიბათვე : ლექსები, თბ., საბჭოთა საქართველო, 1985, გვ. 214 

=ლიტერატურა==
* საქართველოს ენციკლოპედია - ტ. IV. თბ., 2018., გვ. 213

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
სან-ანტონიო (ნუევა-ესიხა)

**სან-ანტონიო** (ოფიციალურად **სან-ანტონიოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 83 060 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 
*Municipality of San Antonio, Nueva Ecija

## სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
ლუპაო

**ლუპაო** (ოფიციალურად **ლუპაოს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 917 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Lupao Official Website 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
არაიატი (პამპანგა)

**არაიატი** (ოფიციალურად **არაიატის მუნიციპალიტეტი**; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პამპანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 144 875 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 30 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Arayat Profile at PhilAtlas.com
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:პამპანგის მუნიციპალიტეტები
დენიელ ვებსტერი

**დენიელ ვებსტერი** (; დ. 18 იანვარი, 1782 — გ. 24 ოქტომბერი, 1852) — ამერიკელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც კონგრესში წარმოადგენდა ნიუ-ჰემფშირსა და მასაჩუსეტსს. აშშ-ს სახელმწიფო მდივანი პრეზიდენტების უილიამ ჰენრი ჰარისონის, ჯონ ტაილერისა და მილარდ ფილმორის დროს. მე-19 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ამერიკელი იურისტი. სიცოცხლის განმავლობაში იყო ფედერალისტური პარტიის, ნაციონალური რესპუბლიკური პარტიისა და ვიგების პარტიის წევრი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1852
კატეგორია:დაბადებული 1782
აბელ აპშერი

**აბელ პარკერ აპშერი** (; დ. 17 ივნისი, 1790 – გ. 28 თებერვალი, 1844) — ამერიკელი იურისტი, პლანტატორი, მონათმფლობელი, მოსამართლე და პოლიტიკოსი.  ათწლეულების განმავლობაში ვირჯინიის შტატში აქტიური პოლიტიკური საქმიანობის შემდეგ გახდა საზღვაო ძალების  მდივანი, შემდგომ აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი პრეზიდენტის ჯონ ტაილერის დროს. გარდაიცვალა 1844 წლის 28 თებერვალს, ერთ-ერთ ხომალდზე იარაღის აფეთქების შედეგად. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
დენიელ აპშერი დაიბადა ნორთჰემპტონის ოლქში ვირჯინიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, 1790 წელს, ენ პარკერისა და ლიტლტონ აპშერის ოჯახში.  დაერქვა მამამისის სახელი, რომელიც 1790 წლის 25 მარტს გარდაიცვალა. ბაბუამისი იყო ჯორჯ პარკერი. მისი ძმა ჯორჯ პ. აპშერი (1799-1852)  გახდა საზღვაო ძალების გამორჩეული ოფიცერი; 

საბაზისო განათლება მიიღო კერძო მასწავლებლებთან მომზადებით,  სწავლა განაგრძო პრინსტონის უნივერსიტეტსა და იელის უნივერსიტეტში.   სტუდენტების აჯანყებაში მონაწილეობის გამო უნივერსიტეტიდან გარიცხეს, სწავლის დასრულების ნაცვლად გადაწყვიტა რიჩმონდში დაბრუნებულიყო,  რათა შეესწავლა სამართალი უილიამ ვირტთან. 

## ქორწინება და ოჯახი 
აპშერი პირველად დაქორწინდა ელიზაბეტ დენისზე აკომაკის ოლქში, ვირჯინიაში 1817 წლის 26 თებერვალს; იგი გარდაიცვალა მშობიარობისას 1817 წლის 28 ნოემბერს. მეორეჯერ დაქორწინდა თავის მეორე ბიძაშვილზე,  ელიზაბეტ ენ ბრაუნზე. წყვილს ჰყავდა ერთი ქალიშვილი, სუზან პარკერ ბრაუნ აპშერი (1826-1858). 

## სქოლიო
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:იელის კოლეჯის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1844
კატეგორია:დაბადებული 1790
კონსტანტინე უჩანეიშვილი

**კონსტანტინე უჩანეიშვილი** (დ. 18 ნოემბერი, 1925, ფოთი — გ. 2015) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო სამშენებლო ტრესტ "ტყიბულშახტმშენში" ცვლის უფროსად, უბნის უფროსად.  მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სისტემაში 1953 წლიდან. გაიარა ყველა სამსახურებრივი საფეხური ინჟინრიდან დაწყებული სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტიდ მმართველამდე. 1980-1985 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N7 სამშენებლო ტრესტ "საქშახტმშენს". შრომითი საქმიანობის ბოლო წლებში იყო ბიზნესცენტრ "სოფმშენის" სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, მონაწილეობდა საქართველოს სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის, 1100-საწოლიანი რესპუბლიკური კლინიკური საავადმყოფოს, ქუთაისის საავტომობილო და ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნების, საპროექტო ინსტიტუტ "საქქალაქმშენსახპროექტისა" და კვების მრეწველობის სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტის მაღლივი კორპუსების, მოსკოვში საქართველოს წარმომადგენლობისა და სასტუმროს, სხვა მრავალი საცხოვრებელი და კულტურულ-სოციალური დანიშნულების ობიექტის მშენებლობაში.

## ჯილდოები
* 2000 - ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 540

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
ჯონ პოსტელის პრემია

**ჯონ პოსტელის პრემია** — 1999 წელს ინტერნეტის საზოგადოების (ISOC) მიერ დაწესებული პრემია, რომელიც ჯონ პოსტელის ხსოვნის უკვდავსაყოფად მის სახელს ატარებს. იგი ყოველწლიურად გადაეცემა პირს „მონაცემთა გადაცემის ორგანიზაციის საქმიანობაში გამორჩეული წვლილისათვის“.

## ისტორია
პრემია დააწესა ვინტონ სერფმა ინტერნეტის საზოგადოების თავმჯდომარეობის ეგიდით და ანონსირებული იყო ნეკროლოგში „I remember IANA“, როგორც RFC 2468 დოკუმენტი პოსტელის და მისი შემოქმედების ხსოვნის პატივსაცემად.
პირველი ლაურეატი გახდა თავად ჯონ პოსტელი (გარდაცვალების შემდეგ).

## სქოლიო
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ჯილდოები ინფორმატიკის დარგში
სლიმა

**სლიმა** (, ) — ქალაქი მალტაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ სანაპირზე. ეკონომიკის, ვაჭრობისა და დასვენების მთავარი ცენტრი.

## ცნობილი სლიმელები
სლიმაში დაიბადნენ: მოქმედი პრემიერ-მინისტრი რობერტ აბელა, ბრიტანელი ჟურნალისტი პიტერ ჰიტჩენსი, შვეიცარიული ბენდის Krokus-ის წევრი მარკ სტორასი, მალტელი მომღერალი, 2002 და 2016 წლებში ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე მალტის წარმომადგენელი ირა ლოსკო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sliema Local Council 

## სქოლიო
კატეგორია:მალტის ქალაქები
მარინე მაისურაძე

**მარინე მაისურაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1955, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით.

1980-1983 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის, არქიტექტურული ფაკულტეტის საპროექტო ბიუროში. 1983-1985 წლებში იყო საქართველოს მინისტრტა საბჭოსთან არსებული ძეგლთა დაცვის სამმართველოს უფროსი მეცნიერ-მუშაკი. 1986-1991 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურული გეგმარების საფუძვლების კათედრაზე ასისტენტად. 1991-1998 წლებში ამავე კათედრაზე უფროს მასწავლებლად. 1998-2006 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურული გეგმარების საფუძვლების კათედრის პედაგოგ-დოცენტის მოვალეობის შემსრულებელი, პარალელურად მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის აკადემიური დრამატული თეატრის რეკონსტრუქციის პროექტებზე მომუშავე არქიტექტურულ ჯგუფში არქიტექტორად. 2007-2011 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის, ურბანისტიკისა და დიზაინის ფაკულტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსად. 2006-2008 წლებში იყო არქიტექტურულ-საპროექტო ფირმა „გოდაკო“-ს არქიტექტორი. 2011-2017 წლებში მუშაობდა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს „სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის“ ავტორიზაცია-აკრედიტაციის ექსპერტად, ასევე იყო ამავე ცენტრის პროფესიულ კვალიფიკაციათა განვითარების ხელშეწყობის პროგრამის ექსპერტი, შეთავსებით. 2012-2013 წლებში მუშაობდა არქიტექტურულ კომპანია შპს „მაკოტო“-ს არქიტექტორად, ასევე შეთავსებით. 2006 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტორული გეგმარების საფუძვლების კათედრის ასოცირებული პროფესორი. 2016 წლიდან შპს „კავკასიის უნივერსიტეტის“ ტექნოლოგიების სკოლის სრული პროფესორი არქიტექტურის საბაკალავრო საგანმანათლებლო პროგრამის კურსი. მონაწილეობა აქვს მირებული არაერთი საცხოვრებელი სახლისა და საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტის მშენებლობის პროექტის დამუშავებაში, მათ შორის: მრავალფუნქციური საავადმყოფოს კომპლექსის უზნაძის ქუჩაზე, მრავალპროფილიანი სავაჭრო ცენტრის კომპლექსის „ქალაქის გული“ აბაშიძის ქუჩაზე, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის ნაფარეულის ქუჩაზე (ქალაქ თბილისში), ინდივიდუალური სახლების ქალაქ თბილისში, წავკისში, ქალაქ წყალტუბოში და სხვა. მონაწილეობდა მრავალ არქიტექტურულ შემოქმედებით კონკურსებსა და სამეცნიერო კონფერენციებში. ჩატარებული აქვს კვლევები მხატვრულ-ისტორიულ და არქიტექტორულ თემატიკაზე. ავტორია სამეცნიერო პუბლიკაციებისა და წიგნის „მეთოდური მითითებები არქიტექტურაში“. მრავალწლიანი სამეცნიერო-პედაგოგიური და შემოქმედებითი მოღვაწეობისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები.

## ბიბლიოგრაფია
* მეთოდური მითითებები არქიტექტურაში თანაავტორი, თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2010, გვ. 27 ISBN 9789941148606

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ., 2021, გვ. 176-177

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ადმირალი კუზნეცოვი

300პქ|მინი|მარჯვნივ|„ადმირალი კუზნეცოვი“
**„საბჭოთა კავშირის ფლოტის ადმირალი კუზნეცოვი“**, შემოკლ. **„ადმირალი კუზნეცოვი“** () — მძიმე ავიამზიდი კრეისერი, რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის უდიდესი ხომალდი და მისი პირველი ავიამზიდი, რომელსაც შეუძლია ჰორიზონტალური აფრენისა და დაშვების თვითმფრინავების გადაზიდვა. სახელი ეწოდება ადმირალ ნიკოლოზ კუზნეცოვის პატივსაცემად. აიგო 1982–1990 წლებში (წყალში ჩაეშვა 1985 წლის 6 დეკემბერს) მიკოლაივის (ნიკოლაევის) გემთმშენებელ ქარხანაში, ვ. ანიკეევისა და ლ. ბელოვის (ნევის საპროექტო-საკონსტრუქტორო ბიურო) პროექტის მიხედვით. 1982 წელს უწოდეს „რიგა“, ამავე წელს შეუცვალეს სახელით „ლეონიდ ბრეჟნევი“, 1987–1990 წლებში ეწოდებოდა „თბილისი“. 1991 წლის იანვარში სსრკ სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ჩრდილოეთის ფლოტის შემადგენლობაში შევიდა. სრული წყალწყვა 55 ათასი ტონაა. ძალური დანადგარების ჯამური სიმძლავრე — 147 მვტ (200 ათასი ცხენის ძალა). სვლის მაქსიმალური სიჩქარე — 30 კვანძი (55,6 კმ/სთ), ეკონომიური — 18 კვანძი (33,3 კმ/სთ). ცურვის მანძილი — დაახლ. 8 ათასი საზღვაო მილი.

შეიარაღებულია „გრანიტის“ ტიპის გემსაწინააღმდეგო რაკეტებით (დაახლ. 550 კმ მანძილზე მოქმედი 12 ზებგერითი რაკეტა), საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსებით, ახლო რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სარაკეტო-საარტილერიო კომპლექსით, რეაქტიული სიღრმული ბომბებით. შეუძლია დაახლ. 50 თვითმფრინავისა და შვეულმფრენის გადაზიდვა. კრეისერის ავიაჯგუფი თავდაპირველად შედგებოდა სუ-27კ და მიგ-29კ გამანადგურებლებისგან და კა-27 და კა-31 შვეულმფრენებისგან; 1990-იანი წლების ბოლოს — სუ-33 გამანადგურებლების, სუ-25 მოიერიშეების, კა-27 და კა-31 შვეულმფრენებისგან. ხომალდის მშენებლობის პარალელურად მფრინავთა მოსამზადებლად ყირიმში ნოვოფედორივკის აეროდრომზე გაიხსნა სპეციალური სასწავლო ცენტრი. სსრკ სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ისტორიაში გემზე პირველი ჰორიზონტალური დაშვება 1989 წლის 1 ნოემბერს განახორციელა მფრინავ-გამომცდელმა ვიქტორ პუგაჩოვმა სუ-27კ თვითმფრინავით.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ავიამზიდები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ავიამზიდები
ლამაზფეხა აბლაბუდიანი სოკო

**ლამაზფეხა აბლაბუდიანი სოკო** () — სოკოს სახეობა. ქუდი — 4-6 სმ დიამეტრისაა, ბრტყლად ამოზნექილი, სადა, ლორწოვანი ზედაპირით, ჯერ ლიმონისფერ-ყვითელია, შემდეგ კი — შუაში ნარინჯისფერ-ყვითელი ან ჟანგისფერი; ზოგჯერ კიდეებთან მომწვანო ელფერი გადაჰკრავს.

რბილობი — მოთეთროა, განსაკუთრებული გემოსა და სუნის გარეშე.

იზრდება ნიადაგზე ფოთლოვან ტყეში შემოდგომით. საჭმელად არ გამოიყენება.
## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:არასაჭმელი სოკოები
მიხეილ ლავროვსკი

**მიხეილ ლავროვსკი** (დ. 15 ნოემბერი, 1942, თბილისი) — ქართველი ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, პედაგოგი, სსრკ სახალხო არტისტი (1976).

## ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა მოსკოვის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი.

იყო მოსკოვის დიდი თეატრის  საბალეტო დასის  წამყვანი სოლისტი 1961 წლიდან, ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი 1982–1984 წლებში. ეკუთვნის ქართული დადგმები: დავით თორაძე, ტელეფილმი სიმფონია–ბალეტი „მწირი“, დამდგმელი ქორეოგრაფი და მთავარი პარტიის შემსრულებელი (1977), პრემიერა გაიმართა სსრკ ცენტრალურ ტელევიზიაში. ჯორჯ გერშვინი–მიხეილ ოძელი „პორგი და ბესი“ (1984). სხვა რეპერტუარი: გრაფი ალბერტი, პრინცი ზიგფრიდი, მაკნატუნა, რომეო, ფრონდოსო, ბაზილი, დომ კიხოტი, ბაიადერა, სპარტაკი, მაჯნუნი, ვლადიმირი. იგი   იყო  ბალეტის ცნობილი მოცეკვავეების ლეონიდ ლავროვსკისა და ელენე ჩიკვაიძის ვაჟიშვილი და მოწაფე.

## ჯილდოები
* 1979 — ჩიკაგოს საბალეტო ფილმების საერთაშორისო ფესტივალი
* 1978 — ნიუ–იორკის VI საერთაშორისო ფესტივალი, გრან პრი
* 1977 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
* 1976 — სსრკ სახალხო არტისტი
* 1970 — ლენინური პრემია
* 1965 — ვ. ნიჟინსკის სახელობის პრემია

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი,  თბ., 2015, გვ. 276

## რესურსები ინტერნეტში
*
*მიხეილ ლავროვსკი — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:ქართველი ბალეტმაისტერები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოშავო ხრაშუნა

**მოშავო ხრაშუნა** () — სოკოს სახეობა. ქუდი — 20 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ ამობურცული, შემდეგ შუაში ჩაღრმავებული, ჯერ თეთრია, შემდეგ ყავისფერი და ბოლოს — მოშავო, ფირფიტები სქელი, მაჩხრად განწყობილი, ჯერ თეთრი, შემდეგ ნაცრისფერი, გადატეხისას წითლდება.

გამოიყენება საჭმელად მხოლოდ დამწნილებული, წინასწარ გათუთქვის ან დალბობის შემდეგ.
## ლიტერატურა
*
 

კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები
გივი შავდია

**გივი შავდია** (დ. 10 დეკემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი ასევე 1998 წელს — ღირსების მედალის მფლობელი ხოლო 2014 წელს მიენიჭა არქიტექტურის რაინდის წოდება. 

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით.

1959 წლიდან მუშაობდა „თბილქალაქპროექტში“ არქიტექტორად (1975 წლიდან განყოფილების უფროსი); „თბილქალაქპროექტში“ ქალაქთგეგმარების სამმართველოს უფროსად. 1974 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ნამუშევრები: 1970-2000 წლებში თბილისის რეკონსტრუქცია-განვითარების გენერალური გეგმა. რკინიგზის ვაგზლის შენობა (1988; საქართველოს სახელმწიფო პრემია, 1992); საცხოვრებელი სახლი ხილიანის ქუჩაზე. ქალაქის ახალი რაიონების: დიღმის, ვარკეთილის, ვაზისუბნის, ზღვისუბანის, ავჭალის, ღრმაღელის, ლოჭინისა და სხვა დეტალური დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტები. კურორტების ცხვარიჭამიას და წყნეთის გენერალური გეგმები; საქართველოს ახალგაზრდობის საერთაშორისო ფონდის მრავალსართულიანი კომპლექსი და სხვა. აქვს ნამუშევრები საქართველოს ფარგლებს გარეთ, უცხოეთში. მრავალი კონკურსის, ბიენალეს, დათვალიერების მონაწილე და ლაურეატი, სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა (ბრინჯაოს მედალი, 1979); ავტორია სამეცნიერო ნაშრომისა „თბილისის ტერიტორიების კომპლექსური ქალაქთგეგმარებითი შეფასება და მიწისქვეშა სივრცეში მშენებლობის ეფექტურობის გამსაზღვრა“.
## ორგანიზაციის წევრი
* აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტორთა საერთაშორისო აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი (1993-)
* საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი, გამგეობის წევრი

## ჯილდოები
* 1998 — ღირსების მედალი
* 1992 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1985 — საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

## ლიტერატურა
* თბილისი: ენციკლოპედია. თბ., 2002, გვ. 916 
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ., 2017, გვ. 601
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3/ შემდგ.: ყიფიანი თ., გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2001, გვ. 268

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
განგის გავიალი

**განგის გავიალი** () — ქვეწარმავალი გავიალისებრთა ოჯახისა. მდედრის სხეულის სიგრძე 2.6–4.5 მ, ხოლო მამრის 3–6 მ აღწევს. წონა საშუალოდ 160 კგ. ზრდასრულ მამრს დინგის ბოლოზე აქვს მკვეთრი წანაზარდი, რომელიც თიხის ქოთანს მოგვაგონებს, რომელიც ცნობილია გჰარას სახელწოდებით, საიდანაც წარმოსდგა სახეობის სახელწოდებაც, — გჰარიალი/გარიალი. წაგრძელებული დინგისა და 110 ბასრი და შემჭიდროებული კბილის წყალობით განგის გავიალი კარგად იჭერს თევზს. გვხვდება ჩრდილოეთ ინდოეთისა და ნეპალის მდინარეებში. ცოცხალ ადამიანს თავს არ ესხმის, მაგრამ ჭამს მდინარე განგში დაკრძალვის ცემერონის შედეგად წყალში გაშვებული ადამიანის გვამს. განგის გავიალს წააგავს გავიალისებრი ნიანგი (). 1920 წლის აგვისტოში მდინარე გჰაგჰრაში, ქალაქ ფაიზაბადში, მოკლეს 6.55 მ სიგრძის განგის გავიალი. 
 
## სქოლიო
კატეგორია:გავიალისებრნი
კორეის ფონდი

**კორეის ფონდი** () — საჯარო დიპლომატიის არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც 1991 წელს დაარსდა. კორეის ფონდის მიზნებია ხელი შეუწყოს კორეის გაცნობასა და დაამყაროს მეგობრული ურთიერთობები საერთაშორისო საზოგადოებასთან.  ფონდი ახორციელებს სხვადასხვა პროექტებს სამხრეთ კორეასა და უცხო ქვეყნებს შორის ურთიერთგაგების გასაღრმავებლად.

## სქოლიო
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:კორეისტიკა
დავით ფურცელაძე

**დავით ფურცელაძე** (დ. 25 ნოემბერი, 1902, თბილისი — გ. 3 ნოემბერი, 1996) — ქართველი მთამსვლელი, მეცნიერი, სპორტსმენი, იურისტი, იურდიული მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტის იურდიული განყოფილება.

1926-1938 წლებში საქართველოს კომუნალურ ბანკში მსახურობდა. 1938-1940 წლებში რეპრესირებულ იქნა. 1941 წელს მიიწვიეს საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტში მთამსვლელობის კურსის წასაკითხად. ომის პერიოდში არმიის რიგებშია, სადაც ეწეოდა მუშაობას სამთო მომზადების დარგში. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში პრეზიდენტის თანაშემწედ, ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორად, მეცნიერებათა აკადემიის სწავლულ მდივნად, ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1963 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1969 წელს სადოქტორო დისერტაცია. მიენიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. ძირითად პროფესიას მიუძღვნა არაერთი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის, მონოგრაფიები, განსაკუთრებით ისტორიული სამართლებრივი ძეგლების კვლევას. გამოიკვლია და გამოსცა XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნის სამართლის ძეგლები „სამოქალაქოს ჰსჯულვილება“ და „სამართალი ბატონისშვილის დავითისა“. აღსანიშნავია ქართული სამართლის წიგნების ახალი რუსული თარგმანები, განსაკუთრებით აკადემიის გამოცემა „ვახტანგ VI-ის კანონები“ (1980, რუსულ ენაზე), „იურდიული ტერმინოლოგიის“ ერთ-ერთი შემდგენელი (1963). აღსანიშნავია მისი საქმიანობა მთამსვლელობისა და ტურიზმის დარგში. ჯერ კიდევ 1929 წელს ლევან მარუაშვილთან ერთად 5 დღეში გაიარეს თრიალეთის ქედი თბილისიდან ბორჯომამდე. მას შემდეგ არაერთ მოგზაურობაში მიიღო მონაწილეობა. ამ საკითხებზე მან გამოაქვეყნა რიგი სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებიც ქართული ალპინიზმის და ტურიზმის საკითხებს შეეხება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „მთამსვლელობა საქართველოში 1923-1950“, რომელიც თანაავტორობით არის შედგენილი. მის სპორტულ თემებზე შექმნილ ნაწერებს მიმზიდველობას მატებს მთის ტურიზმით თვით ავტორის გატაცება და მთამსვლელობის შემეცნებითი მხარით დაინტერესება. შეადგინა რიგი წერილები მთამსვლელობაზე, რომლებიც გამოსცა კრებულ „კავკასიონზე“. იგი ქართული ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელიცაა. 

## ჯილდოები
* 1983 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1982 — ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის პრემია
* 1952 — სსრკ სპორტის ოსტატი

## ბიბლიოგრაფია
* სამართლისა და პოლიტიკური აზროვნების ისტორიის ნარკვევები, თბ., მერიდიანი, 2012, გვ. 728 ISBN 9789941106781
* ძეგლის დადება გიორგი V-ის ბრწყინვალისა, თბ., მეცნიერება, 1988, გვ. 183
* იურიდიული ტერმინოლოგია: რუს. ქართ. ნაწ., თბ., საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1963, გვ. 331
* კავკასიონზე: კრებული, თბ., საბჭ. საქართველო, 1959, გვ. 374
* მთამსვლელობა საქართველოში, 1923-1950 წლები: მოკლე მიმოხილვა, თბ., სახელგამი, 1954, გვ. 135

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია: ტ.10, თბ., 1986, გვ. 431
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 252-253

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ქართველი სპორტსმენები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტიგრანაკერტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **ტიგრანაკერტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტიგრანაკერტი —  ტიგრან II-ის სახელმწიფოს ერთ-ერთი დედაქალაქი.
* ტიგრანაკერტი — ელინისტური პერიოდის ქალაქი, აღდამის რაიონი, აზერბაიჯანი
* ტიგრანაკერტი — ტიგრან II-ის მიერ დაარსებული ქალაქი, ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანი
* ტიგრანაკერტი — ძველი ქალაქი გადაბეის რაიონში, აზერბაიჯანი
ჯონ კლეიტონი

**ჯონ მიდლტონ კლეიტონი** (; დ. 24 ივლისი, 1796 – გ. 9 ნოემბერი, 1856) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი დელავერის შტატიდან. ვიგების პარტიის წევრი, დელავერის გენერალური ასამბლეის წევრი, აშშ-ის სენატორი და სახელმწიფო მდივანი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა დაგსბოროში, დელავერში, სარას და ჯეიმზ კლეიტონის ოჯახში. ბიძამისი, ჯოშუა კლეიტონი, იყო დელავერის ყოფილი გუბერნატორი, ხოლო მისი ბიძაშვილი, თომას კლეიტონი, ცნობილი იურისტი და აშშ-ის სენატორი. ჯონ კლეიტონი სწავლობდა მერილენდსა და მილფორდში, დელავერში. დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი 1815 წელს, სწავლობდა სამართალს ლიჩფილდის იურიდიულ სკოლაში, 1819 წელს შეუდგა იურიდიულ საქმიანობას.

1822 წელს დაქორწინდა ენ ფიშერზე, რომელიც იყო პოლიტიკოსის, ჯორჯ ტრუიტის ვაჟი. მათ ორი ვაჟი ეყოლათ, ჯეიმზი და ჩარლზი. ენი ჩარლზის დაბადებიდან ორი კვირის შემდეგ გარდაიცვალა. ჯონი ხელმეორედ არ დაქორწინებულა და ვაჟებიც დამოუკიდებლად გაზარდა.

1824 წელს აირჩიეს დელავერის წარმომადგენელთა პალატაში, იყო დელავერის სახელმწიფო მდივანი 1826 წლის დეკემბრიდან 1828 წლის ოქტომბრამდე. მან დიდი როლი ითამაშა დელავერის 1831 წლის კონსტიტუციის შექმნაში.

1849 წლის 8 მარტს კლეიტონი, ზაქარი ტეილორის პრეზიდენტობისას გახდა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი. მის ყველაზე მნიშვნელოვან მიღწევად მიიჩნევა 1850 წლის კლეიტონ-ბულვერის ხელშეკრულების დადება ბრიტანელ მინისტრთან, სერ ჰენრი ბულვერ-ლიტონთან.

მეორე შვილის გარდაცვალების შემდეგ კლეიტონი დოვერში დაბრუნდა. ის იქ გარდაიცვალა და დაკრძალულია ძველ პრესვიტერიანულ სასაფლაოზე, რომელიც მდებარეობს დელავერის სახელმწიფო მუზეუმის ტერიტორიაზე.

## წყაროები
*
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები
კატეგორია:იელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1856
კატეგორია:დაბადებული 1796
ნოდარ ნაჭყებია

**ნოდარ ნაჭყებია** (დ. 8 აპრილი, 1928, თბილისი — გ. 10 ნოემბერი, 1977) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი საერთაშორისო ურთიერთობათა სპეციალობით. 1950-1953 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით პროფესორ გიორგი გეხტმანის ხელმძღვანელობით.

1954-1960 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, აგრეთვე,  ცხინვალის სახელმწიფო  პედაგოგიურ ისნტიტუტში. 1957-1960 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის  სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში იყო უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1960 წლიდან მუშობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1963-1974 წლებში იყო გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კეთედრის ხელმძღვანელი. 1965-1977 წლებში — ფაკულტეტის დეკანი. წლების მანძილზე იყო სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი საბჭოს თავმჯდომარე. ჯერ კიდევ ასპირანტურის პიერიოდში იკვლევდა საქართველოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სანავსადგურო ქალაქ ფოთს. 1960-იან წლებში პირველი შეუდგა თურქეთის, ირანის და არაბული ქვეყნების ეკონომიკურ-გეოგრაფიულ კვლევას. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საფუძველი ჩაუყარა ახალ სპეციალობას — „საზღვარგარეთის ქვეყნების ეკონომიკურ გეოგრაფიას“. მისი ინიციატივით ცალკე გამოიყო და ჩამოყალიბდა რიგი დამოუკიდებელი კათედრები. იგი ავტორია სამეცნიერო შრომებისა, რომლებიც გამოქვეყნებულია ქართულ და უცხოურ პუბლიკაციებში. მათ შორის, აღსანიშნავია რამდენიმე მონოგრაფია, რომლებიც საზღვარგარეთის ქვეყნებს ეხება. იგი დაინტერესებული იყო გეოგრაფიის ისტორიის კვლევითაც. ამ მხრივ, აღსანიშნავია მისი გამოკვლევები ალექსანდრე დადეშქელიანისა და გიორგი ყაზბეგის მოგზაურობებზე. მისი სამეცნიერო ინტერესი საქართველოს სოფლის მეურნეობასა და სასოფლო განსახლებისაკენ იყო მიმართული. იგი წლების მანძილზე იყო საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების სასწავლო-მეთოდური საბჭოს თავმჯდომარე, უცხოეთის ქვეყნებთან მეგობრობისა და კულტურული თანამშრომლობის საქართველოს საზოგადოების წევრი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფოთი (ეკონომიკურ-გეოგრაფიული გამოკვლევა)“, დაიცვა 1955 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* მონგოლეთის სახალხო რესპუბლიკა: ეკონომიურ-გეოგრაფიული დახასიათება, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1972, გვ. 110
* ირანი: ეკონომიურ-გეოგრაფიული ნარკვევი, თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1972, გვ. 200
* თურქეთი: ეკონომიურ-გეოგრაფიული დახასიათება, თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1970, გვ. 135

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 205-206

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლუტფიარ იმანოვი

**ლუტფიარ მუსლიმ ოღლუ იმანოვი** (; დ. 17 აპრილი, 1928. სოფ. პეტროპავლოვკა, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ — გ. 2008 წლის 21 იანვარი, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი ოპერის მომღერალი (დრმატული ტენორი), პედაგოგი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1977).

## ბიოგრაფია 
ლუტფიარ მუსლიმ ოღლუ იმანოვი 1928 წლის 17 აპრილს (სხვა ცნობებით 1929 წელს) სოფელ პეტროპავლოვკაში (ამჟამად საბირაბადი, აზერბაიჯანი) დაიბადა.

1957 წელს ზეინალის სახელობის ბაქოს მუსიკალური სასწავლებლის ვოკალური განყოფილება (ვოკლაური განყოფილების გამგის ა. ა. მილოვანოვის კლასი), ხოლო 1968 წელს აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი დაამთავრა.

1954 – 1956 წლებში აზერბაიჯანის ტელევიზიისა და რადიოს გუნდის სოლისტი, ხოლო 1956 – 1957 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრის სოლისტი იყო. 1956 – 1959 წლებში აზერბაიჯანის მუსიკალური კომედიის თეატრში მუშაობდა.

1957 წელს ჰქონდა დებიუტი, მოსკოვში უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერაში „ქოროღლი“ - მთავარი როლი შეასრულა.

1958 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი იყო.

1965 წელს გადიოდა სტაჟირებას მოსკოვის დიდ თეატარში, 1975 წელს თეატრ „ლა სკალაში“ (მილანი, იტალია).

1968 წლიდან 30-ზე მეტ ოპერაში მთავარი როლით გამოდიოდა.

გამოდიოდა კონცერტებზე, ასრულებდა მსოფლიოს ხალხთა და აზერბაიჯანულ ხალხურ სიმღერებს და სხვ. იყო გასტოლებზე საზღვარგარეთ, მათ შორის ირანში, იტალიაში, გერმანიაში, ინდოეთში, კანადაში, აშშ-ში, ჩეხოსლოვაკიაში, თურქეთში, რიგ არაბულ ქვეყნებში.
დაკავებული იყო პედაგოგიური საქმიანობით. საბჭოთა პერიოდში ასწავლიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში (პროფესორი), 1991 – 1995 წწ. სტამბოლისა და იზმირის საოპერო თეატრებში.
1987 – 1991 წწ. ეკავა აზერბაიჯანის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის თავმჯდომარის თანამდებობა. 
1980 და 1985 წლებში არჩეული იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
გარდაიცვალა 2008 წლის 21 იანვარს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში. 

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
დათუნია

**დათუნია** () — ძალიან გავრცელებული სოკოს სახეობა ხრაშუნასოკოსებრნი () ოჯახისა  და პოპულარული საკვები სოკო.   

ქუდი — 10 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ ამობურცული, შემდეგ კი — გაშლილი, კიდეები სადაა ან დაღარული, არათანაბრად არის შეფერილი, მოწითალო-ხორცისფრიდან მურამდე. ფირფიტები თეთრი ან მოყვითალო-თეთრი. 

სახეობა ფართოდ არის გავრცელებული მთელ ევრაზიაში. იზრდება ნიადაგზე წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეში მუხის, წიფლის და სხვა სახეობებით, ზაფხულ-შემოდგომით. გამოიყენება საჭმელად ახალი და დამწნილებული.

## ლიტერატურა
* 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები
კატეგორია:საჭმელი სოკოები