open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მალაის არქიპელაგი

მინი|300პქ|მალაის არქიპელაგის მდებარეობა
**მალაის არქიპელაგი** — კუნძულთა ჯგუფი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მატერიკსა და ავსტრალიას შორის. სახელი ეწოდა მალაური რასის ანაქრონისტული თეორიის შესაბამისად. კუნძულთა ამ ჯგუფს ხშირად ინდონეზიის არქიპელაგსაც ეძახიან.

არქიპელაგი მდებარეობს ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის და მოიცავს 25 000 კუნძულს. ფართობის მიხედვით, მალაი მსოფლიოში უდიდესი არქიპელაგია. მოიცავს ინდონეზიის, ფილიპინების, სინგაპურის, ბრუნეის, აღმოსავლეთ ტიმორისა და მალაიზიის აღმოსავლეთ ტერიტორიებს. ხშირად, კუნძულ ახალ გვინეას მალაის არქიპელაგის შემადგენელ ნაწილად არ მოიაზრებენ.

## გეოგრაფია
არქიპელაგის საერთო ფართობი (ხმელეთისა და ზღვის ჩათვლით) 2 მილიონ კმ²-ს აღემატება. 25.000 კუნძულიანი არქიპელაგი, მოიცავს სხვა მრავალ პატარა არქიპელაგს. მათ შორის უდიდესებია:
*ზონდის კუნძულები, რომელიც თავის მხრივ იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად.
*მოლუკის კუნძულები
*ფილიპინები

მალაის არქიპელაგის 6 უდიდესი კუნძულია: ახალი გვინეა, სუმატრა, კალიმანტანი, სულავესი, იავა, ლუსონი.

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.authorama.com/book/malay-archipelago-1.html
* http://www.authorama.com/book/malay-archipelago-2.html.

კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:აზიის კუნძულები
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
სამშობლოსათვის მარადისობაში

**სამშობლოსათვის მარადისობაში** — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისა და ეროვნული არქივის ერთობლივი გამოფენა, მიძღვნილი აფხაზეთის ომში გარდაცვლილთა ხსოვნისადმი. ფოტოგამოფენის გახსნას დაესწრო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე, გიორგი ბარამია. საქართველოს ეროვნული არქივის საგამოფენო დარბაზში ფოტოგამოფენა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის არქივისა და საინფორმაციო განყოფილებების ორგანიზებით  მოეწყო. გიორგი ბარამიას განცხადებით,

გამოფენაზე მეომართა საქმეებისა და ფოტოების გარდა წარმოდგენილიყო ფოტოხელოვან იური მეჩითოვის მიერ გადაღებული სოხუმის ფოტოები, აფხაზეთის ომში გმირულად დაღუპული, ვახტანგ თედიაშვილის ფერწერული ნამუშევრები. გამოფენაზე ასევე წარმოგენილი იყო ომში დაღუპული მეომართა სიები.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა
ზონდის კუნძულები

მინი|300პქ
**ზონდის კუნძულები** — კუნძულთა ჯგუფი, რომელიც მოქცეულია მალაკის ნახევარკუნძულსა და კუნძულ ახალ გვინეას, ინდოეთისა და წყნარ ოკეანეებს შორის. მისი შემადგენელი ნაწილია მალაის არქიპელაგი. ზონდის კუნძულები იყოფა დიდი ზონდისა და მცირე ზონდის კუნძულებად.

## დაყოფა 
ამჟამად კუნძულებს იყოფს ოთხი ქვეყანა: ბრუნეი, აღმოსავლეთ ტიმორი, ინდონეზია და მალაიზია. აქედან უდიდესი ტერიტორია ინდონეზიას ეკუთვნის. კუნძულ კალიმანტანს სამი მათგანი იყოფს: ინდონეზია, მალაიზია და ბრუნეი, ხოლო კუნძული ტიმორი გაყოფილია აღმოსავლეთ ტიმორსა და ინდონეზიას შორის.

## კუნძულების სია 
* დიდი ზონდის კუნძულები
** კალიმანტანი
** იავა
** სუმატრა
** სულავესი

* მცირე ზონდის კუნძულები
** ბალი
** ლომბოკი
** სუმბავა
** ფლორესი
** სუმბა
** ტიმორი
** ალორის არქიპელაგი
** ბარატ-დაიას კუნძულები
** ტანიმბარის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://visibleearth.nasa.gov/view_rec.php?id=5137 

კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:აზიის კუნძულები
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:მალაიზიის კუნძულები
Magnum opus (მრავალმნიშვნელოვანი)

სახელი **Magnum opus** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* Magnum opus — ხელოვანის ყველაზე ცნობილი და საუკეთესო ნამუშევარი;
* Magnum opus — შვედი მომღერლის ინგვი მალმსტინის ალბომი.
მისოპოგონი

**მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე** – რომის იმპერატორის იულიანე განდგომილის პამფლეტი, მიმართული ანტიოქიელებების წინააღმდეგ. 

362 წელს, იულიანეს ანტიოქიაში სტუმრობის შემდეგ მის მიმართ გავრცელდა სხვადასხვა ოხუნჯობა, სადაც იმპერატორს დასცინოდნენ. თავიდან იმპერატორი მათ პასუხს აღარ სცემდა, რამაც ანტიოქიელების გათავხედება გამოიწვია. მათ უკვე აღარ მოსწონდათ იულიანეს უხეში ნაკვთები, სადად ჩაცმულობა, ღამეების გათენება... იულიანეს ამ ყველაფერზე ინფორმაცია ჰქონდა, ამიტომაც ბოლოს ვერ მოითმინა და დაწერა პამფლეტი „მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე.“ 

## ლიტერატურა 
გივი გამრეკელი, „მისოპოგონი ანუ წვერის მოძულე“, შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები, VI, თბ., 2004, გვ. 21–25

კატეგორია:IV საუკუნის ნაწარმოებები
დიდი ზონდის კუნძულები

მინი|250პქ
**დიდი ზონდის კუნძულები** — კუნძულთა ფართო ჯგუფი მალაის არქიპელაგში. მცირე ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნიან ზონდის კუნძულებს. დიდი ზონდის კუნძულთა უმრავლესობა ინდონეზიის შემადგენლობაში შედის. კუნძული კალიმანტანი კი იყოფა ბრუნეის, ინდონეზიასა და მალაიზიას შორის. ჯგუფის უდიდესი კუნძულებია: სუმატრა, კალიმანტანი, იავა, სულავესი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:მალაიზიის კუნძულები
კატეგორია:ბრუნეის კუნძულები
ფუკოს ქანქარა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ფუკოს ქანქარა** შესაძლოა აღნიშნავდეს ნებისმიერს ქვემოთ მოცემულთაგან: 

* ფუკოს ქანქარა — ფრანგი ფიზიკოსის ლეონ ფუკოს მიერ გამოგინილი ქანქარა
* *ფუკოს ქანქარა* — იტალიელი ნოველისტის უმბერტო ეკოს რომანი
ბოლესლავ ბერუტი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ბოლესლავ ბერუტი
**ბოლესლავ ბერუტი** (; დ. 18 აპრილი, 1892 — გ. 12 მარტი, 1956, მოსკოვი) — პოლონელი  პოლიტიკური მოღვაწე.  პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის  პირველი პრეზიდენტი  1947–1952 წწ.

დაიბადა ჰენრიხ რუტკოვსკისა და ბარბარა ბერნაკის ოჯახში. შემდეგ მათი გვარების პირველი ასოებიდან მიიღო ფსევდონიმი „ბერუტი“. 1925 წელს გაემგზავრა მოსკოვში და სწავლობდა კომინტერნის სკოლაში.

1938 წელს, პოლონეთის კომუნისტური პარტია დაიშალა იოსებ სტალინი მიერ. ბერუტს მიუსაჯეს 10 წლიანი პატიმრობა პოლონეთში ანტისახელმწიფოებრივ პოლიტიკის გატარების გამო. ამგვარად შეძლო თავიდან აეცილებინა დიდი წმენდა, რომლის დროსაც განადგურდა პოლონეთის კომუნისტური პარტიის ყველა ლიდერი. 1938 წელს შეიწყალეს და მუშაობდა ბუღალტრად ვარშავაში.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიქცა აღმოსავლეთ პოლონეთში, რომელიც სულ მალე დაიკავეს საბჭოთა ძალებმა. 1943 წელს სათავეში ჩაუდგა ახლად ჩამოყალიბებულ პოლონეთის მუშათა პარტიას, გახდა დროებითი ეროვნული მთავრობის მეთაური, რომელიც დააარსეს პროსაბჭოურად განწყობილმა პოლონელებმა მოსკოვში.

ომის შემდეგ, ბერუტმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პოლონეთში სტალინური რეჟიმის ფორმირებისა და ოპოზიციის ჩახშობის საქმეში. 1947–1952  წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა, ხოლო პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ – პრემიერ-მინისტრისა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

## ლიტერატურა
* Andrzej Garlicki, Bolesław Bierut, Warszawa 1994, ISBN 83-02-05434-8
 

კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
იგნაცი მოსციცკი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|იგნაცი მოსციცკი
**იგნაცი მოსციცკი** (; დ. 1 დეკემბერი, 1867 — გ. 2 ოქტომბერი, 1946) — პოლონელი  პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის რესპუბლიკის  პრეზიდენტი  1926–1939 წწ.   სწავლული ქიმიკოსი, პოლონეთის ქიმიური მრეწველობის დამაარსებელი. 

1926 წელს, მაისის გადატრიალების შემდეგ,  იუზეფ პილსუდსკის რეკომენდაციით აირჩიეს პრეზიდენტად.  1939 წელს აღმოსავლეთ პოლონეთის საბჭოთა ჯარების მიერ დაპყრობის შემდეგ იძულებული გახდა გაქცეულიყო რუმინეთში. ამავე წლის დეკემბერში ოჯახთან ერთად გადავიდა შვეიცარიაში სადაც გაატარა მეორე მსოფლიო ომის წლები. გარდაიცვალა ჟენევასთან ახლოს 1946 წელს. მისი ნეშტი მხოლოდ 1993 წელს გადაასვენეს ვარშავაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
მოლუკის კუნძულები

მინი|250პქ|არქიპელაგის მდებარეობა
მინი|250პქ|მოლუკის არქიპელაგი
**მოლუკის კუნძულები** — არქიპელაგი ინდონეზიის შემადგენლობაში, მალაის არქიპელაგში. გეოგრაფიულად, არქიპელაგი მდებარეობს კუნძულ სულავესისა და ახალ გვინეას შორის. ამ კუნძულების ისტორიული სახელია „სანელებლების კუნძულები“, როგორც მას ჩინელები და ევროპელები უწოდებდნენ.

კუნძულთა უმრავლესობა მთაგორიანია, აქტიური ვულკანებითა და ნოტიო კლიმატით. საკმაოდ მრავალფეროვანია მცენარეული საფარი. 

როგორც ტურისტულ ლიტერატურაში მოიხსენიებენ, არქიპელაგი შედგება 999 კუნძულისაგან. მათი საერთო ფართობია 74 505 კმ³. არქიპელაგის უდიდესი კუნძულებია: ჰალმაჰერა, სერამი, ბურუ, ამბონი, ტერნატე, ტიდორე, არუ, კაი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლუკის კუნძულების დეფორესტაცია 
* ესპანელთა ყოფნა მოლუკის კუნძულებზე 
* http://www.redlandsfortnightly.org/papers/Moersch01.htm

კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
ველიჩკის მარილის შახტა

**ველიჩკის მარილის შახტა** () – ქვა მარილის საბადო პოლონეთში, ქალაქ ველიჩკაში, რომელიც მუშავდებოდა XIII–XX საუკუნეებში. შახტა ასახავს მარილის მოპოვების განვითარების მეთოდებსა და ტექნოლოგიებს შვიდი საუკუნის განმავლობაში. იგი წარმოადგენს  დერეფნებისა და გალერეების მთელ წყებას, რომელიც განთავსებულია შვიდ დონეზე მიწისქვეშეთში.  სიღრმე 57-198 მ., საერთო სიგრძე 200 კმ. .

1978 წელს მარილის შახტა შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში
.  

## ფოტო ტური
## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* More about Wieliczka Salt mine 
* Wieliczka Salt Mine - UNESCO World Heritage Centre
* Wieliczka salt mine
* Video tour of mine
* Ancient salt-works 
* Cracow Salt-Works Museum in Wieliczka (plan of mine)
* Wieliczka Salt Mine near Krakow in Poland
* Air Pollution Intrusion into the Wieliczka Salt Mine
* "A Piece of Salt that Weighs 200 Tons"
* https://muzeum.wieliczka.pl/en

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
მცირე ანტილის კუნძულები

მინი|250პქ|მცირე ანტილის კუნძულების მდებარეობა
**მცირე ანტილის კუნძულები** — კუნძულთა ჯგუფი, ანტილის კუნძულთა ჯგუფის ნაწილი ბაჰამის, ტერქსისა და კაიკოსის და დიდი ანტილის კუნძულებთან ერთად. გარს ერტყმიან კარიბის ზღვას დასავლეთით, ატლანტის ოკეანის საზღვართან და შედიან ვულკანური კუნძულების სარტყელში. მცირე ანტილის ზოგიერთი სამხრეთი კუნძული, სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს.

მცირე ანტილის კუნძულებზე მდებარეობს შემდეგი სუვერენული სახელმწიფოები:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## იხილეთ აგრეთვე 
* დიდი ანტილის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში 
* მცირე ანტილის კუნძულები — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:კარიბის კუნძულები
სამაჩვეთი

**სამაჩვეთი** — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, მდინარე ალგეთის ხეობაში, ასურეთისხევის მარცხენა მხარეს, თანამედროვე სოფელი ბოგვის (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) აღმოსავლეთით. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნის II ნახევარში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
მცირე ზონდის კუნძულები

მინი|300პქ|მცირე ზონდის კუნძულები (წითლად)
**მცირე ზონდის კუნძულები** — კუნძულთა ჯგუფი მალაის არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიის ჩრდილოეთით. დიდი ზონდის კუნძულებთან ერთად წარმოქმნის ზონდის კუნძულთა ჯგუფს. წარმოადგენს ზონდის ვულკანური სარტყელს ნაწილს. 

მცირე ზონდის კუნძულები მრავალი კუნძულისგან შედგება და თითქმის მთლიანად მოქცეულია ინდონეზიის შემადგენლობაში. მხოლოდ კუნძულ ტიმორის ნაწილი შედის აღმოსავლეთ ტიმორის შემადგენლობაში, რომელმაც დამოუკიდებლობა 1999 წელს მოიპოვა.

*არქიპელაგის ძირითადი კუნძულებია:*

## რესურსები ინტერნეტში
*მცირე ზონდის კუნძულების ვიკი-გიდი

კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის გეოგრაფია
საკვები დანამატები

**საკვები დანამატები** — ნივთიერებები ან ნივთიერებათა ნარევები, რომლებიც ემატება  პროდუქტს მომზადების სხვადასხვა ეტაპზე, რათა  გააუმჯობესოს მისი ხარისხი, უვნებლობა და კონსერვაციის უნარი. დანამატები ექვემდებარება წინასწარ საგულდაგულო შემოწმებას. ევროკავშირში გამოსაყენებლად დაშვებული საკვებდანამატები კოდირებულია ლათინური ასო "E"-სა და მომდევნო სამი ციფრის მეშვეობით. 
 
ესენია:
*საღებავები E100–დან E180–მდე,
*კონსერვანტები E200–დან E290–მდე,
*ანტიოქსიგენები E300–დან E321–მდე,
*ემულგატორები, სტაბილიზატორები, შემდედებლები E322–დან E483–მდე
*და სხვა.

## საღებავები 
არსებოებს ორი ტიპის საღებავი დანამატი: ბუნებრივი (მაგალითად E120, E102) და სინთეზური, რომელიც მიიღება ქიმიური რეაქციებით.

## კონსერვანტები 
გვაქვს ორი სახის კონსერვანტი: ნატურალური (რომლებიც არ არის კოდირებული): მარილი, სპირტი, შაქარი, ძმარი და ქონი. მეორე არის ქიმიური წარმოშობის არანატურალური დანამატი: სორბიტის მჟავა E200 და სხვა.

## ანტიოქსიდანტები 
ანტიოქსიდანტები გამოიყენება პროდუქტში ბუნებრივი ჟანგვის პროცესების შესაჩერებლად.

ყველაზე მეტად გამოყენებაი ანტიოქსიდანტებია:
*ასკორბინის მჟავა E300,
*ლიმონმჟავა E330
*ღვინის მჟავა (ტარტარის მჟავა) E334,
*კალიუმის ტარტარატი E336.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Codex Alimentarius, the international foods standards, established by the Food and Agriculture Organization (FAO) and the World Health Organization (WHO) in 1963
:*აგრეთვე იხილეთ "Class Names and the International Numbering System for Food Additives " (Ref: CAC/GL #36 publ. 1989, revised 2009, amended 2011) და აგრეთვე კოდექს ალიმენტარიუსის მიერ დამტკიცებული საკვებ-დანამატების სრული სია
*Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA) publications at the World Health Organization (WHO)
*Food Additive Index , JECFA, Food and Agriculture Organization (FAO)
*E-codes and ingredients search engine with details/suggestions for Muslims 
*EU approved additives and their E Numbers 
*Food Additives in the European Union 
*Food Additives, Food Safety, website of the European Union. Includes (a) Lists of authorised food additives (b) Food additives database

კატეგორია:საკვები დანამატები
სამგლე კლდე

**სამგლე კლდე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოდის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მდინარე ჯრუჭულის კანიონისებური ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, სამერცხლე კლდისა და ჯრუჭულის მღვიმეებს შორის.

მღვიმე შედგება ერთმანეთთან ვიწრო ყელით გადაბმული 2 დარბაზისაგან. უკანა მაღალგუმბათოვანი და ბნელია. დარბაზის სიგრძეა 20 მ, სიგანე 13 მ, სიმაღლე — 6 მ. წინა დარბაზი ნათელია, მისი სიგრძე II დარბაზში გასასვლელამდე არის 19 მ, სიგანე ფასადის გასწვრივ — 35 მ, სიმაღლე ახლანდელი იატაკიდან 2,5 მ. ძეგლი აღმოაჩინეს 1962 წელს, გათხარეს 1963-67 წლებში (ხელმძღვანელი დ. თუშაბრამიშვილი). მღვიმეში ფიქსირებულია 2 მ სისქის 6 კულტურული ფენა. სამგლე კლდის ქვედა ფენა შუა პალეოლითის ხანისაა. აღმოჩენილია დისკოიდური ცალმხრივი, ერთფუძიანი და ლევალუაზური ნუკლეუსები, ანატკეცლამელები და სხვა. აღსანიშნავია მომწვანო ფერის რიყის ქვისაგან დამზადებული ჩოპერი, კაჟის მცირე ზომის ბიფასი, სახოკები, ლევალუაზური და მუსტიეური წვეტანები და სხვა. ფაუნა მდიდარი ჩანს. აღმოჩენილია მღვიმის დათვის (80 %), ბიზონის, შვლის, კეთილშობილი ირმისა და ჯიხვის ძვლები. საინტერესოა გიგანტური ირმის ოსტეოლოგიური ნაშთების აღმოჩენა, რაც მეტად იშვიათია. მღვიმე ნეანდერტალელი ადამიანის დროებით ნასახლარს წარმოადგენდა. მასალა შუა მუსტიეს ხანას განეკუთვნება.

სამგლე კლდეში გათხრილ ზედა კულტურულ ფენაში აღმოჩენილია პრიზმული ნუკლეუსები, სხვადასხვა სახის ფირფიტა, საფხეკები, ზურგდაბლაგული დანები და სხვა. ფენა პალეოლითის ბოლო პერიოდით თარიღდება. არქეოლოგიური მასალა დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ეხიდო (ვენესუელა)

**სან-ბუენავენტურა-დე-ეხიდო** () — მესამე უდიდესი ქალაქი მერიდის შტატში, ვენესუელა. 2005 წლის აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 107.056 კაცი. ქალაქ ტაბაისთან და მერიდასთან ერთად ქმნის მერიდის აგლომერაციას, რომლის მოსახლეობაც 350.000 კაცს შეადგენს. ეხიდო არის კამპო-ელიასის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის ქალაქების სია 

## რესურსები ინტერნეტში
* Portal de la localidad  

კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ასუაის პროვინცია

**ასუაი** () — პროვინცია ეკვადორში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში, ანდების მთებში. დაარსდა 1824 წლის 25 ივნისს. ფართობი — 8,639  კმ². დედაქალაქი — კუენკა.  პროვინცია დაყოფილი 15 კანტონად. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეკვადორის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Provincial Prefecture's Official Page 
* Ubicacuenca.com - Map - Complete Guide of Azuay, Ecuador 
* Sitio web de Cuenca, el Azuay y el Austro Ecuatoriano
* Provincias del Ecuador 

კატეგორია:ეკვადორის პროვინციები
დიდი ანტილის კუნძულები

[მინი|250პქ|მდებარეობა [კარიბები|კარიბებში]]
მინი|250პქ|დიდი ანტილის კუნძულები
**დიდი ანტილის კუნძულები** — კუნძულთა ჯგუფი კარიბის ზღვაში. მოიცავს კუნძულებს - კუბას, იამაიკას, ისპანიოლას და პუერტო-რიკოს. დიდი ანტილი მოიცავს ვესტ-ინდოეთის 90%-ს. კუნძულთა საერთო ფართობია 207,435 კმ2.

კარიბის ზღვის კუნძულები, რომლებიც ასევე ცნობილია, როგორც ვესტ-ინდოეთი, შედგება ბაჰამის, დიდი ანტილისა და მცირე ანტილის კუნძულებისაგან. 

დიდი ანტილის კუნძულები, გარდა ამ ოთხი ძირითადი კუნძულისა, ასევე შედგება სხვა მრავალი პატარა კუნძულისაგან, რომლებიც ამ ძირითადი კუნძულების გარშემო მდებარეობენ და შედიან მთავარი კუნძულის ქვეყნის შემადგენლობაში. ხშირად, კუბასთან სიახლოვის გამო, კაიმანის კუნძულებსაც დიდი ანტილის შემადგენელ ნაწილად მოიაზრებენ. 

კუნძულებს მექსიკისგან გამოყოფს იუკატანის სრუტე, ხოლო აშშ-ისგან ფლორიდის სრუტე. 

დიდი ანტილის ჩრდილოეთ კიდეში, მდებარეობს ე.წ. „ბერმუდის სამკუთხედის“ სამხრეთ ნაწილი. 

## დიდი ანტილის კუნძულების სუვერენული სახელმწიფოები 
დიდი ანტილის კუნძულებზე მდებარეობს შემდეგი სუვერენული სახელმწიფოები:

*
*
*
*
*

## იხილეთ აგრეთვე
*მცირე ანტილის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში
*დიდი ანტილის კუნძულები — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:კარიბის კუნძულები
კატეგორია:არქიპელაგები
სამაჩაბლო

**სამაჩაბლო** — ფეოდალური საქართველოს ერთ-ერთი სათავადო. წარმოიშვა XV საუკუნის დასაწყისში მდინარე ლიახვის შუა და ზემო წელზე, ისტორიულ აჩაბეთის ხევში. სახელწოდება მომდინარეობს თავად მაჩაბელთა გვარიდან, რომელთა წინაპრები იყვნენ აზნაური თავხელიძეები (სხვა თვალსაზრისით, ანჩაბაძეები). სამაჩაბლოს რეზიდენცია იყო აჩაბეთი, ხოლო საგვარეულო საძვალე-სამარხი — თირის მონასტერი და საბაწმინდა. ეკლესიურად ექვემდებარებოდა ნიქოზის საეპისკოპოსოს. სამაჩაბლოს სამხრეთი ნაწილის ეკონომიკა ეყრდნობოდა სარწყავ მიწათმოქმედებას. ხეობის ზემო წელზე მისდევდნენ მემინდვრეობას (ითესებოდა ქერი), განვითარებული იყო მესაქონლეობა. სამაჩაბლოს ჩამოყალიბება და ტერიტორიული გაფართოება დაკავშირებული იყო მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგობის დაძლევასთან. სამაჩაბლოს აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა ქსნის საერისთავო, სამხრეთიდან ფავლენიშვილთა და ამილახვართა მამულები, სამხრეთ-დასავლეთით საყაფლანიშვილო, ჩრდილო-დასავლეთით — რაჭის საერისთავო. ჩრდილოეთით მაჩაბელთა ძალაუფლება დვალეთამდე აღწევდა. XV საუკუნეში მაჩაბელთა მებეგრეა დვალეთის ერთ-ერთი ხეობის — ჟღელეს — სოფლები, ხოლო XVII დამლევს — ზროგოს ხეობის სოფლები. სამაჩაბლო გაუქმდა 1850 წელს, როდესაც მაჩაბლებსა და ყმა ოსებს შორის გამწვავებული კლასობრივი ბრძოლის გამო სენატის დადგენილებით მაჩაბელთა 2000 კომლი ყმა სახაზინო უწყებას გადაეცა.

## ლიტერატურა
**ანდღულაძე ნ.*, თირის მონასტრის ხუროთმოძღვრული ანსამბლი, თბ., 1976;
**გვალასია ჯ.,* აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ნარკვევები, თბ., 1983;
**ჯანაშია ს.*, ბარათაშვილთა გენეოლოგიისათვის, შრომები, ტ. 2, თბ., 1952;

## რესურსები ინტერნეტში
* გაზ. „საქართველო“ №94, 3 მაისი, 1917

კატეგორია:სათავადოები ფეოდალურ საქართველოში
ბოლივარის პროვინცია (ეკვადორი)

**ბოლივარი** () — პროვინცია ეკვადორში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ანდების მთებში. დაარსდა 1860 წლის 23 აპრილს. ფართობი — 3,254 კმ². დედაქალაქი — გუარანდა. პროვინცია დაყოფილი 7 კანტონად. პროვინციას სახელი ეწოდა სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეკვადორის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gobierno Provincial de Bolívar 
* Casa de la Cultura Ecuatoriana "Benjamín Carrión" Núcleo provincial Bolívar 

კატეგორია:ეკვადორის პროვინციები
პოლონეთის მდინარეების სია

მინი|მარჯვნივ|250პქ|პოლონეთის ჰიდროგრაფიული ქსელი
აქ წარმოდგენილია პოლონეთის 29 უდიდესი მდინარის სია.

## მდინარეების სია სიგრძის მიხედვით 
*
სამგორის გორასამარხი

**სამგორის გორასამარხი**, ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ძეგლი სამგორის ვაკეზე, თბილისის აღმოსავლეთით დაახლოებით 20 კმ-ზე. სამგორში გამოვლენილი 3 დიდი ყორღანული ბორცვიდან 1948-51 წლებში გათხარეს (ხელმძღვანელი გ. ნიორაძე) ერთი, ე. წ. კოხრა გორა. დიამეტრი 51 მ. ბორცვის შუაგული წარმოადგენდა ქვების გუმბათოვან ნაყარს. წვაყრილის ქვეშ აღმოჩნდა ხის სწორკუთხა ნაგებობის — ჯარგვალურად ნაგები ორმაგი კედლების ნაშთები. ნაგებობა გარშემორტყმული იყო რამდენიმე წყება ხის მორებით. ვარაუდობენ, რომ ეს შენობაიმდროინდელი საცხოვრებლის მსგავსია. მიცვალებულის ფერფლიანი ურნა ჩაფლული იყო მოტკეპნილი იატაკის ქვეშ, ორმოში. თანმხლები ინვენტარი — თიხის შავპრიალა ჭურჭელი, სპილენძის ბრტყელი სატევრისპირი, ქვის ცულის ფრაგმენტი ცხვრის კოჭის ძვლები იატაკზე ეწყო. სამგორის გორასამარხის თიხის ჭურჭელი ტიპობრივად განეკუთვნება აღმოსავლეთ საქართველოს ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ბოლო პერიოდის (ძვ. წ. III ათასწლეულის II ნახევარი) ყორღანული კულტურის კერამიკას. აქ აღმოჩენილია როგორც ადრეული, ე. წ. მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი ნიშნების მქონე კერამიკა, ისე უფრო მოგვიანო, ე. წ. ბედენის ტიპის მცირე ჭურჭელი და სხვა. მისი კონკრეტული ასაკია ძვ. წ. XXIII-XXII საუკუნეები. სამგორის გორასამარხი გვაროვნული საზოგადოების სოციალური და ქონებრივი დიფერენციის საწყისი ეტაპის ამსახველი ტიპური ძეგლია.
## ლიტერატურა
*

კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ლეგენდა (კარტოგრაფია)

thumb|150px|სრუტის დიაგრამა|ამ უმარტივეს რუკაზე გამოყენებულია ფართობლივი ნიშნები
**ლეგენდა** რუკის თავისებური ენაა, რომლის დახმარებით რუკის შინაარსის წაკითხვაა შესაძლებელი. რუკაზე ან გეგმაზე სხვადასხვა ობიექტი ან მოვლენა პირობითი აღნიშვნებით გამოისახება, რომელთა მნიშვნელობა რუკის რომელიმე კუთხეში ლეგენდის სახითაა განმარტებული. 

სხვადასხვა ტიპის რუკაზე განსხვავებულ პირობით აღნიშვნებს გამოიყენებენ. ისინი შეიძლება იყოს ფართობლივი, ხაზობრივი და მასშტაბგარეშე.

**ფართობლივი ნიშნებით** დიდი განფენილობის ობიექტების (მაგალითად: კონტინენტები, ზღვები, სახელმწიფოები და სხვ.) კონტურები გამოისახება. ამასთან, იყენებენ როგორც შეფერადების, ისე დაშტრიხვის ხერხს. 

**ხაზობრივი ნიშნებით** ისეთი ობიექტებს ან მოვლენებს გამოსახავენ, რომლებიც ხაზობრივი გავრცელებით ხასიათდებიან. მაგალითად, მდინარეებს, ზღვებს, გზებს, მილსადენებს, საზღვრებს და სხვა. ხაზობრივ ნიშნების ცალკე ჯგუფს იზოხაზები ქმნიან.

იზოხაზები თანაბარი რიცხვირი მაჩვენებლების (მაგალითად აბსოლუტური სიმაღლე) მქონე წერტილების შემაერთებელი ხაზებია. მათში განასხვავებენ: იზოჰიფსებს ანუ ჰორიზონტალებს (აბსოლუტური სიმაღლის მაჩვენებელი), იზობათებს (წყლის სიღრმის მაჩვენებელი), იზოთერმებს (ჰაერის ტემპერატურის მაჩვენებელი) და სხვა.

იზოხაზებით გამოსახული ობიექტი ან მოვლენა შეიძლება ფერებითაც იყოს ნაჩვენები. მაგალითად, ფიზიკურ რუკაზე დაბლობებს, როგორც წესი, მწვანე ფერით, მაღლობებს - ღია ყავისფერით, ხოლო მთიანეთს - მუქი ყავისფერით გამოსახავენ. 

**მასშტაბგარეშე ნიშნებით** მცირე ფართობზე არსებული ობიექტები (მაგალითად დასახლებული ფუნქტები) გამოისახება. აქ აღსანიშნავია გეომეტრიული ნიშნები. მაგალითად, დასახლებული პუნქტები პუნსონით, სასარგებლო წიაღისეული კი - სპეციალური ნიშნებით გამოისახება.

ნებისმიერი პირობითი ნიშანი ასახავს ობიექტის შინაარს და სიდიდეს. მაგალითად, წრფის ფერი დასახლების ტიპს გვიჩვენებს, ხოლო სიდიდე - მოსახლეობის რაოდენობას. 

## ლიტერატურა
* დედამიწა - ჩვენი პლანეტა; გეოგრაფიის დაწყებითი კურსი - VI კლასის სახელმწძვანელო; ზ. ტატაშიზე, ზ. სეფერთელაძე, ლ. კვერენჩხილაძე, ზ. ლაოშვილი; ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2003; გვ. 50-51

კატეგორია:კარტოგრაფია
ეკვადორის პროვინციები

**ეკვადორის პროვინციები** () — ეკვადორის ადმინისტრაციული დაყოფის პირველი დონის საფეხური.  ეკვადორი იყოფა 24 პროვინციად:

## სქოლიო
*
ინგაპირკა

**ინგაპირკა** (: კეჩუა ენაზე Inkapirka, *ინკების კედელი*) – არქეოლოგიური კომპლექსი ეკვადორის კანიარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3120 მეტრ სიმაღლეზე ქალაქ კუენკასთან ახლოს. 

ციხესიმაგრე ააშენეს კანიარის ტომის ხალხმა, თუმცა მოგვიანებით დაიპყრეს ინკებმა. სწორედ აქედან მიიღო სახელი მთელმა კომპლექსმაც, კეჩუა ენაზე  *Inkapirka* ნიშნავს *ინკების კედელს*. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Ruinas do Ingapirca 

კატეგორია:ეკვადორის ისტორია
კატეგორია:ეკვადორის არქეოლოგიური ძეგლები
არგენტინის პროვინციები

**არგენტინის პროვინციები**() – არგენტინის ადმინისტრაციული დაყოფის პირველი დონის ადმინისტრაციული ერთეული. არგენტინა დაყოფილია 23 პროვინციად და ერთ ფედერალურ ოლქად (დედაქალაქი).

## ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში 
* Argentine provinces
*  Information of Argentine provinces 
*  *Provincias Argentinas*
*  Territorial Division 
* Provinces' Flags and Governors since 1983

## სქოლიო
*
კატეგორია:არგენტინის პოლიტიკა
პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობები

**პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობები** — პოლონეთსა და საქართველოს შორის განვითარებული  საგარეო ურთიერთობები. ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1920 წელს და აღდგა 1992 წლის 28 აპრილს. 

## ისტორია
1918 წელს პოლონეთის მეორე რესპუბლიკის წარმომადგენლად საქართველოში დაინიშნა ვაცლავ ოსტროვსკი, რომელიც იმავე წლის 1 ოქტომბრიდან დაინიშნა კავკასიაში პოლონეთის მისიის ხელმძღვანელად. იუზეფ პილსუდსკი იმედოვნებდა, რომ საქართველოსთან, ხოლო შემდეგ კავკასიის ყველა სხვა რესპუბლიკასთან, დაამყარებდა მჭიდრო პოლიტიკურსა და სამხედრო კავშირებს. 1920 წელს ჩამოყალიბდა პოლონურ-ქართული სამხედრო კავშირი. 14 ოქტომბრიდან პოლონეთში დაინიშნა საქართველოს წარმომადგენელი გიორგი სიდამონ-ერისთავი. მასვე დაეკისრა ურთიერთობების დამყარება ფინეთთან, ლიტვასთან, ლატვიასთან, ესტონეთთან. 1920 წლის ბოლოს საქართველოს მისია ვარშავაში დაიხურა. პოლონეთმა საქართველო იურიდიულად სცნო 1921 წლის 28 იანვარს, ანტანტის მოკავშირეთა მიერ აღიარებიდან შემდეგ დღეს. 1922 წლიდან საქართველოს ემიგრირებულ მთავრობას პოლონეთში წარმოადგენდა იოსებ სალაყაია. პოლონეთი აგრძელებდა ურთიერთობას და მატერიალურად მხარს უჭერდა საქართველოს ემიგრირებულ მთავრობას საფრანგეთში. პოლონეთმა მიიღო და სამსახური მისცა ათობით ქართველ სამხედროს.

### თანამედროვე ისტორია
1997 წლიდან თბილისში ფუნქციონირებს  პოლონეთის რესპუბლიკის საელჩო.

2001 წელს გერმანიაში საქართველოს საელჩოს სტატუსით დაემატა აკრედიტაცია პოლონეთის რესპუბლიკაში. 2003 წელს ვარშავაში გაიხსნა დიპლომატიური წარმომადგენლობის ოფისი, ხოლო 2005 წლიდან ვარშავაში ფუნქციონირებს საქართველოს საელჩო პოლონეთის რესპუბლიკაში.

2008 წლის 26 ნოემბრიდან პოლონეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ქალბატონი ურშულა დოროშევსკა, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში კონსტანტინე ქავთარაძე (2006 წლის 8 თებერვლიდან).

2013 წლის 3 ივნისიდან პოლონეთის  საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ანჟეი ჩიეშკოვსკი, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში ნიკოლოზ ნიკოლოზიშვილი (2011 წლის აპრილიდან).

## თანამშრომლობის სფეროები
საქართველოსა და პოლონეთის რესპუბლიკის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტების თვალსაზრისით ადგილი აქვს ინტერესთა თანხვედრას. შესაბამისად, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები წარმატებით ვითარდება სხვადასხვა სფეროში. მნიშვნელოვანია ორი ქვეყნის თანამშრომლობა საერთაშორისო ორგანიზაციის ფარგლებში ერთმანეთის პოლიტიკური ინიციატივებისა და წინადადებების მხარდაჭერის თვალსაზრისით.

საქართველოსა და პოლონეთს შორის არსებობს ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების რეალური პერსპექტივები.

## იხილეთ აგრეთვე
*პოლონურ-ქართული სამხედრო კავშირი

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო პოლონეთთან ურთიერთობის შესახებ 

კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:პოლონეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:პოლონეთის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
The Girl Is Mine

"**The Girl Is Mine**" — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის და პოლ მაკ-კარტნი სიმღერა, შეტანილი ჯექსონის ალბომში *Thriller*. ეს არის ალბომის პირველი სინგლი, გამოცემული 1982 წლის 18 ოქტომბერს. 1985 წლისთვის იგი გაიყიდა 1.3 მილიონი ასლის ოდენობით.

## სიმღერების სია 
#The Girl Is Mine - 3:41 	
#Can't Get Outta The Rain - 4:02

## სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
კატეგორია:1982 წლის სიმღერები
კატეგორია:1982 წლის სინგლები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
არგენტინის ადმინისტრაციული დაყოფა

**არგენტინა** წარმოადგენს ფედერაციული წყობის რესპუბლიკას და იყოფა 23 პროვინციად () და ერთ ფედერალურ ოლქად () ბუენოს-აირესი. ფედერაციის ყოველ სუბიექტს აქვს საკუთარი კონსტიტუცია.

პროვინციები იყოფა  დეპარტამენტებად (), გარდა ბუენოს-აირესის პროვინციისა, რომელიც იყოფა 134 ოლქად (). დედაქალაქი ბუენოს-აირესი იყოფა 48 კვარტალად (), რომლებიც გაერთიანებულნი არიან 15 კომუნაში ().

## არგენტინის პროვინციები 
არჯვნივ|230px|მინი|არგენტინის პროვინციები
# ფედერალური დედაქალაქი ბუენოს-აირესი
# ბუენოს-აირესი
# კატამარკა
# ჩაკო
# ჩუბუტი
# კორდოვა
# კორიენტესი
# ენტრე-რიოსი
# ფორმოსა
# ხუხუი
# ლა-პამპა
# ლა-რიოხა
# მენდოსა
# მისიონესი
# ნეუკენი
# რიო-ნეგრო
# სალტა
# სან-ხუანი
# სან-ლუისი
# სანტა-კრუსი
# სანტა-ფე
# სანტიაგო-დელ-ესტერო
# ცეცხლოვანი მიწა
# ტუკუმანი

კატეგორია:არგენტინის ადმინისტრაციული დაყოფა
Wanna Be Startin' Somethin'

'''Wanna Be Startin' Somethin''* — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, შეტანილი მის ალბომში Thriller. ეს არის ალბომის მესამე სინგლი, გამოცემული 1983 წლის 8 მაისს. სიმღერა ცნობილია ენერგიული ფანკ-სტილისტიკით და ფინალში აჟღერებული ტექსტით "Mama-say mama-sah ma-ma-coo-sah", რომელიც აღებულია კამერუნელ საქსოფონისტ მანუ დიბანგოს კომპოზიციიდან "Soul Makossa". სინგლი წარმატებული იყო და მოხვდა აშშ-ს საუკეთესო 10-ეულში.

სიმღერა თავდაპირველად იწერებოდა *Off the Wall''-ისთვის, მაგრამ 1982 წლის ბოლოს ლოს-ანჯელესში ხელმეორედ ჩაიწერა.

## სიმღერების სია
;აშშ გამოცემა
#Wanna Be Startin' Somethin' (7" ვერსია) &ndash; 4:17
#Wanna Be Startin' Somethin' (ინსტრუმენტული) &ndash; 6:30
;ბრიტანული გამოცემა
#Wanna Be Startin' Somethin' (ალბომის ვერსია) &ndash; 6:02
#Rock with You (ჯგუფთან The Jacksons ერთად) &ndash; 3:58

## სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
კატეგორია:1982 წლის სიმღერები
კატეგორია:2008 წლის სინგლები
ბოლივიის ადმინისტრაციული დაყოფა

**ბოლივიის ადმინისტრაციული დაყოფა** – ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ბოლივია იყოფა 9 დეპარტამენტად (, მხ.რ. *departamento*), რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან პროვინციებად (, მხ.რ. *provincia*). სულ 112 პროვინცია, პროვინციები მუნიციპალიტეტებად. 314 მუნიციპალიტეტი კი იყოფიან კანტონებად 1374 კანტონი (, მხ.რ. cantón).

სამხრეთ ამრეკის ქვეყანა ბოლივია იყოფა:
*9 **დეპარტამენტად**
**112 **პროვინციად**
***314 **მუნიციპალიტეტად**
****1374 **კანტონად**

## ბოლივიის დეპარტამენტები
## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოლივიის დეპარტამენტები

*
სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა

**სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა**, შეიქმნა 1953 წელს სამგორის ველზე, ქ. თბილისის აღმოსავლეთით (თბილისი დაშორებულია 23 კმ-ით). სამგორის ზემო მაგისტრალური სარწყავი არხის მწყობრში შესვლის შემდეგ კარგი პირობები შეიქმნა მევენახეობისა და მეხილეობის განვითარებისათვის. მეურნეობის შექმნის მიზანი იყო თბილისისა და რუსთავის მოსახლეობის მომარაგება ახალი ყურძნით, რისთვისაც გაშენდა ყურძნის ჯიშები: რქაწითელი (232 ჰა), განჯური (120 ჰა), ჩინური (24 ჰა) და სხვა. აშენდა 400 ტ ტევადობის მაცივარი, რაც ზამთრისა და ზაფხულის პერიოდში მოსახლეობისათვის ახალი ყურძნის მიწოდების საშუალებას იძლევა, მთლიანად მეურნეობას უჭირავს 879 ჰა ფართობი ქარსაფარ ზოლებს — 55 ჰა, ვაზი გაშენებულია 401 ჰა-ზე, ბაღი — 38 ჰა-ზე. მეურნეობას აქვს მსხვილფეხა რქიანი პირუტყვის ფერმა, საფუტკრე და სხვა. მეურნეობის შემოსავლის 94%-ს მევენახეობა იძლევა (წელიწადში 1500—1600 ტ ყურძენი).
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის საბჭოთა მეურნეობები
ვარტა

**ვარტა** () — მდინარე  პოლონეთში, ოდრის მარჯვენა შენაკადი 

სიგრძე — 808 კმ, აუზის ფართობი — 53,700 კმ². სათავეს იღებს  მალოპოლსკის მაღლობზე, კვეთს კრაკოვ–ჩენსტოხოვის მაღლობს და შემდეგ მიედინება ველიკოპოლის დაბლობზე.  წყლის ხარჯი 215 მ³/წმ.  სანავიგაციოა ქალაქ პოზნანამდე. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები ზაფხულ–შემოდგომაზე. შენაკად ნოტეცით და ბიდგოშის არხით უკავშირდება მდინარე ვისლის აუზს.

მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: ჩენსტოხოვა, პოზნანი, გოჟუვ-ველიკოპოლსკი.

**შენაკადები:**
* ნოტეცი, 
* ობრა, 
* პროსნა, 
* ლისვარტა, 
* ველნა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პოლონეთის მდინარეების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
სამგორის სარწყავი სისტემის ზემო მაგისტრალური არხი

[მინიატიურა|არხი სოფ. [მარტყოფი|მარტყოფთან]]
**სამგორის სარწყავი სისტემის ზემო მაგისტრალური არხი** — არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, ივრის ზეგანზე. წყალს იღებს მდინარე ივრიდან სოფელ პალდოსთან (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) მოწყობილი სათავე ნაგებობის საშუალებით. ივრის წყალი ამ არხით ჩადის თბილისის ზღვაში. არხის სიგრძეა 42,39 კმ, სარწყავი ქსლის ჯამური სიგრძე — 312,6 კმ, მაქსიმალური გამტარუნარიანობა — 13 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1952 წლიდან. არხი რწყავს 29,2 ათ. ჰა ფართობს, ძირითადად გარდაბნის მუნიციპალიტეტის, აგრეთვე თბილისის მიწებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სარწყავი არხები
ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები

მინი|ცხოველის უჯრედის ტიპური სტრუქტურა
მინი|მცენარის უჯრედის ტიპური სტრუქტურა
**ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები** — უჯრედების აგებულების მიხედვით დაყოფის ტიპები: ეუკარიოტული და პროკარიოტული

ერთ და მრავალუჯრედიანი მცენარეების, ცხოველებისა და სოკოების უჯრედები სამი ძირითადი ნაწილისაგან შედგება: უჯრედის კედელი, ციტოპლაზმა და ბირთვი. ბირთვი გარსით არის დაფარული და ციტოპლაზმაშია მოთავსებული. ციტოპლაზმა შეიცავს ორგანოიდებს. ყოველი სახის ორგანოიდს გარკვეული აგებულება აქვს და მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელ ფუნქციებს ასრულებს, ორგანოიდების გარდა უჯრედი შეიცავს სამარაგო ნივთიერებებსაც. მათ უჯრედის ჩანართბი ეწოდება. ასეთ აგებულების უჯრედებს, ეუკარიოტული ბერძნულად „ეუ“– მთლიანად „კარიონ“ – ბირთვი ანუ ბირთვიანი უჯრედები ეწოდება. ბუნებაში არსებობს ისეთი უჯრედებიც რომელთაც არ გააჩნია გარსით შემოსაზღვრული ბირთვი და არც ისეთი ორგანოიდები როგორიცაა ენდოპლაზმური ბადე, გოლჯის აპარატი, ლიზოსომები, მიტოქონდრიები, ცენტრიოლები, ასეთ უჯრედებს პროკარიოტული (ლათ „პრო“ – ადრე) ანუ ბირთვამდელი უჯრედები ეწოდება. პროკარიოტებია ბაქტერიები და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Eukaryotes (Tree of Life web site) 
* Prokaryote versus eukaryote, BioMineWiki 

კატეგორია:ევკარიოტები
კატეგორია:ციტოლოგია
კატეგორია:დომენები (ბიოლოგია)
კატეგორია:პროკარიოტები
Billie Jean

„**Billie Jean**“ — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, შეტანილი მის ალბომში *Thriller*. ეს არის ალბომის მეორე სინგლი, გამოცემული 1983 წლის 2 იანვარს.

სიმღერა ცნობილია როგორც ბას-გიტარის გამოკვეთილი პარტიით და ენერგიული საცეკვაო რითმით, ასევე მუსიკალური ვიდეოთ, რომელიც სტივ ბერონმა გადაიღო.

ჯექსონის ავტობიოგრაფიაში წერია, რომ ეს სიმღერა ეხება გრუპი-გოგონებს , რომლებიც მუსიკოსებს დაჰყვებიან გართობის მიზნით. მაიკლის ბიოგრაფ ჯ. ტარაბორელის თქმით, აქ საუბარია 1981 წლის რეალურ ისტორიაზე - როდესაც ერთ-ერთმა ქალმა მისწერა მაიკლს, რომ ის მისი ერთ-ერთი ტყუპისცალის მამა იყო.

ლეიბლის Motown 25-ე იუბილეზე მაიკლი ამ სიმღერის შესრულებისას გამოვიდა თავისი შემდგომში ლეგენდად ქცეული ცეკვით Moonwalk.

## სიმღერების სია 
;კომპილაცია Visionary
# Billie Jean - 4:54
# Billie Jean (12" ვერსია) - 6:24
# Billie Jean (მუსიკალური ვიდეო) - 4:56

;12"
# Billie Jean (12" ვერსია) - 6:24
# Billie Jean (ინსტრუმენტული) - 6:24

;7" (აშშ)
# Billie Jean - 4:54
# Can't get Outta the Rain- 4:10

;7" (ბრიტანეთი)
# Billie Jean - 4:54
# It's The Falling In Love - 3:49

## სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
კატეგორია:1982 წლის სიმღერები
კატეგორია:1983 წლის სინგლები
კატეგორია:1995 წლის სინგლები
სამგორის სარწყავი სისტემის ქვემო მაგისტრალური არხი

მინიატიურა|არხი ლილოს უბანში, თბილისი
**სამგორის სარწყავი სისტემის ქვემო მაგისტრალური არხი** — არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, ივრის ზეგანსა და გარდაბნის ვაკეზე. წყალს იღებს თბილისის ზღვიდან. არხის სიგრძეა 48,1 კმ, სარწყავი ქსელის ჯამური სიგრძე 441,9 კმ. მაქსიმალური გამტარუნარიანობა — 12 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1952 წლიდან. არხი რწყავს ძირითადად გარდაბნის მუნიციპალიტეტის, აგრეთვე თბილისის მიწებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სარწყავი არხები
სამდივანბეგო

**სამდივანბეგო**, მდივანბეგის სარგო ფულადი სასამართლო გადასახად-გამოსაღები გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში. მოსამართლეობისათვის სამდივანბეგო მიეცემოდა აგრეთვე ქალაქის (თბილისის) მოურავს, ბატონიშვილს (მეფის ძეს), შეიხ ალ-ისლამს (მუსლიმანური სამართლის მცოდნეს). სამდივანბეგოს  ნაწილი სამეფოდ გადაიდებოდა, ხოლო  წილი ცალკეულ მოხელეებსაც ერგებოდა. სამდივანბეგოს იხდიდა პროცესში დამარცხებული მხარე. ტერმინი „სამდივანბეგო“ „სადავოს“ მნიშვნელობითაც იხმარებოდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
დივანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დივანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* დივანი — ზურგიანი დასაჯდომი ან დასაწოლი ავეჯი;
* დივანი —  ერთი პოეტის ლექსთა კრებული ახლო და შუა აზიის კლასიკურ ლიტერატურაში;
* დივანი — სახელმწიფო უწყებები ისლამურ ქვეყნებში, საქართველოში, მოლდოვაში, ვლახეთში.
პოლონეთის პოლიტიკა

**პოლონეთის პოლიტიკური სისტემა** არის საპარლამენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკა, სადაც პრემიერ მინისტრი არის მრავალპარტიული სისტემის მქონე მთავრობის ხელმძღვანელი. აღმასრულებელი ხელისუფლება ეკუთვნის მთავრობას, ხოლო საკანონმდებლო ხელისუფლება განაწილებულია მთავრობასა და ორპალატიან (სეიმი და სენატი) პარლამენტს შორის. სასამართლო დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისგან.

აღმასრულებელი ხელისუფლება ეკუთვნის მთავრობას, რომელიც შედგება მინისტრთა საბჭოსგან, რომელსაც პრემიერ მინისტი ხელმძღვანელობს. მისი წევრები ძირითადად პარლამენტის ქვედა პალატის (სეიმის) უმრავლესობის გუნდიდან ირჩევიან. მთავრობას ოფიციალურად ასახელებს პრეზიდენტი, და სეიმმა ორ კვირაში უნდა დაამტკიცოს ის.

საკანოონმდებლო ხელისუფლება არის განაწილებული მთავრობასა და პარლამენტს შორის. პარლამენტის წევრები ირჩევიან პროპორციული სისტემით. იმ შემთხვევაში თუ პოლიტიკური პარტია არ გამოხატავს ეთნიკური უმცირესობის ინტერესებს მან პარლამენტის ქვედა პალატაში მოსახვედრად მინიმუმ 5%-იანი ზღვარი უნდა გადალახოს. დღეისთვის წარმოდგენილია 4 პარტია. საპარლამენტო არჩევნები ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ.

პოლონეთის პრეზიდენტი, როგორც სახელმწიფოს მეთაური არის პოლონეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ასევე მას აქვს პარლამენტის გადაწყვეტილებაზე ვეტოს უფლება, სხვა შემთხვევაში ძირითადად წარმომაგენლობითი როლი აქვს. პრეზიდენტის არჩევნები ტარდება 5 წელიწადში ერთხელ.

პოლონეთის პოლიტიკური სესტემა განსაზღვრულია პოლონეთის კონსტიტუციით, რომელიც ასევე არის ინდივიდუალური თავისუფლების გარანტია.

სასამართლო პოლონეთის პოლიტიკაში, საკონსტიტუციო ტრიბუნალის გარდა რომელიც ახდენს ისეთი კანონების ანულირებას რომლებიც ინდივიდუალურ თავისუფლებას ზღუდავენ,  მინიმალურ როლს თამაშობს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
პოლონეთი დაყოფილია 16 პროვინციად (სავოევოდო პოლ.:województwo): ქვემო სელეზია; კუაიავო-პომერანია; ლოძი; ლუბლინი; ლუბუში; მალოპოლოვსკი; მაზოვიეცი; ოპოლე; კარპატები; პოდლასი; პომერანია; სილეზია; სვიეტოკში; ვარმინო-მაზურია; ველიკოპოლსკი; დასავლეთ პომერანია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ერიკ ჰეროს სახელმძღვანელო ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში 
* კვლევები
გეორგ ეშერიხი

მინი|250პქ|გეორგ ეშერიხი
**გეორგ ეშერიხი** (; დ. 4 იანვარი, 1870, შვანდორფი, ბავარია, გერმანიის იმპერია — გ. 26 აგვისტო, 1941 მიუნხენი, ბავარია, მესამე რაიხი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, „მონადირეთა საბჭოს“ წევრი, წყლისა და ტყის მეურნეობის ისნპექტორი, ბავარიის სახალხო პარტიის აქტივისტი. პროფესიით მეტყევე.

## ბიოგრაფია 
1919 წელს კაპიტან ერნსტ რემთან ერთად შექმნა ორგანიზაცია, ბავარიის სამოქალაქო თავდაცვა. 1923 წელს მონაწილეობა მიიღო ადოლფ ჰიტლერის მიერ ორგანიზებულ „ლუდის პუტჩში“. მოგვიანებით დაუპირისპირდა ჰიტლერს და გახდა ავსტრიის ფაშისტური მოძრაობის ერთ–ერთი ცნობილი მოღვაწე.  ეს მოძრაობა პროიტალიური იყო. 1933 წელს ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ეს მოძრაობა დაშალეს.

## ლიტერატურა 
* Hans Fenske: Konservativismus und Rechtsradikalismus in Bayern nach 1918. Dissertationsschrift. Gehlen, Bad Homburg, Berlin und andere 1969, 340 s.
* Erwin Rosen: Orgesch. Scherl, Berlin 1921, 120 s.
* Günther Axhausen (Hrsg.): Organisation Escherich. Die Bewegung zur nationalen Einheitsfront. Weicher, Leipzig und Berlin 1921, 80 s.

კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
დივანი

**დივანი** (სპარს. — სახელმწიფო კრება, კანცელარია, დაწესებულება. თავდაპირველი მნიშვნელობა — ჩანაწერი, წიგნი):
* პირველი ხალიფების დროს, დაწყებული ომარ I-ის მმართველობიდან (634-644) — სახელმწიფო რეესტრი, გაბატონებული კლასის ცალკეულ ჯგუფებს შორის და ჯარისათვის სახელმწიფო შემოსავლის გასანაწილებლად შედგენილი ნუსხა, აგრეთვე ამ ნუსხის შესანახი ადგილი;
*ომანიანებისა და აბასიანების დროს დივან ალ-ხარაჯი — საგადასახადო-საფინანსო უწყება,  რომელიც განაგებდა გადასახადების აკრეფის საქმეს. აბასიანთა დროს შემოიღეს სხვა დივნებიც: სახელმწიფო საბუთების, სახელმწიფო შემოსავლისა და გასავლის, გვარდიისა და სხვა. გარდა ცენტრალურისა იყო საოლქო დივნებიც. დივნების სისტემა შემოღებული იქნა სამანიდების (819-999) სახელმწიფოშიც.
*საბჭო ოსმალეთის სულთნის კარზე, რომელშიც შედიოდნენ დიდი ვეზირი, მუსლიმანური სასულიერო პირთა მეთაური და სხვა დიდი თანმებობის პირები;
*სახელმწიფო საბჭო, უმაღლესი სათათბირო და აღმასრულებელი ორგანო მოლდავეთსა და ვლახეთში (დუნაის სამთავროებში) ვიდრე ისინი რუმინეთის ეროვნულ სახელმწიფოდ გაერთიანდებოდნენ (1859);
*მუსლიმანური აღმოსავლეთის ზოგიერთ თანამედროვე ქვეყანაში ადმინისტრაციული და სასამართლო საქმეების მთავრობის დაწესებულება.

ფეოდალურ საქართველოში ტერმინი „დივანი“ უმთავრესად სასამართლო დაწესებულების აღსანიშნავად გავრცელდა. ამავე მნიშვნელობით იხმარებოდა „სამდივნო სახლიც“. დივანისგან წარმოდგა ცენტრალური ხელისუფლების მოსამართლის მდივანბეგისა და მდივნის სახელწოდება. ვახტანგ VI-ის დროს „სამდივნო სახლში“ (სასამართლოში) ოთხშაბათობით და პარასკეობით სამართალს მეფე (უზენაესი მსაჯული) განაგებდა, ხოლო დანარჩენ დღეებში მდივანბეგი (უმაღლესი მსაჯული).

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაწესებულებები ძველ საქართველოში
კატეგორია:ძველი ქართული სასამართლოები
სამეანო

**სამეანო** — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის დასავლეთ განშტოებაზე, მდინარეების სხალთისა და აჭარისწყლის წყალგამყოფზე, გოდერძის უღელტეხილის სამხრეთ-დასავლეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2332 მ. აგებულია შუაეოცენური ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებითა და ვულკანური განფენებით. კალთები შემოსილია სუბალპური ტყეებითა და მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
არპადები

მინი|150პქ|არპადების გერბი
**არპადები** (, , ) — სამთავრო (889-1000) და სამეფო (1000–1301) დინასტია უნგრეთში. შუა საუკუნეებში არპადების სახლს უწოდებდნენ „წმინდა მეფეების დინასტიას“. 

## მთავრები 
მინი|150პქ|არპადის ძეგლი უნგრეთში
* 889—907 არპადი
* 907—947 ჟოლტი
* 947—955 ფაისი
* 955—970 ტაკშონი
* 970—997 გეზა
* 997-1000 იშტვან I 
## მეფეები 
მინი|არპადების დროშა IX–XIV საუკუნეებში.
* 1000—1038 იშტვან I
* 1038—1041 პეტერ ორსეოლო
* 1041—1044 აბა შმუელი
* 1044—1046 პეტერ ორსეოლო
* 1046—1060 ანდრაშ I
* 1060—1063 ბელა I
* 1063—1074 შალამონ
* 1074—1077 გეზა I
* 1077—1095 ლასლო I წმინდა
* 1095—1116 კალმან I
* 1116—1131 იშტვან II
* 1131—1141 ბელა II ბრმა
* 1141—1162 გეზა II
* 1162—1172 იშტვან III
* 1162—1163 ლასლო II
* 1163—1165 იშტვან IV
* 1172—1196 ბელა III
* 1196—1204 იმრე
* 1204—1205 ლასლო III
* 1205—1235 ანდრაშ II
* 1235—1270 ბელა IV
* 1270—1272 იშტვან V
* 1272—1290 ლასლო IV
* 1290—1301 ანდრაშ III

## ისტორია 
დინასტიის ოფიციალური პირდაპირი მამაკაცის ხაზი გაწყდა 1301 წელს, მაგრამ, საოჯახო ლეგენდის თანახმად, მამრობითი ხაზით არპადების პირდაპირი შთამომავალი არის ბელგიური ცნობილი ისტორიული გვარი კრუა და შოტლანდიური დრამონდების კლანი. 

## წმინდანები 
მინი|წმინდა იშტვანი.
დინასტიის ბევრი წარმომადგენელი კანონიზირებული და ბეატიფიცირებულია:

* წმინდა იშტვანი – კანონიზირებულია 1083 წელს, (მართლმადიდებლებმა წმინდანად შერაცხეს 2000 წელს)
* წმინდა გიზელა – კანონიზირებულია 1975
* წმ. ემერიკი – კანონიზირებულია 1083
* ლასლო I წმინდა – კანონიზირებულია 1192
* წმ. ელისაბედი – კანონიზირებულია 1235
* კუნიგუნდა უნგრელი – კანონიზირებულია 1999
* იოლანდა უნგრელი – ბეტიფიცირებულია 1631
* მარგარიტა უნგრელი – კანონიზირებულია 1943
* აგნესა ჩეხი
* წმინდა პიროშკა (ირინა), ლასლო I-ის შვილი, – კანონიზირებულია მართლმადიდებლების მიერ

## რესურსები ინტერნეტში 
* უნგრეთის მეფეები (1038—1301)

*
*
კატეგორია:დინასტიები
ჯენის დიკინსონი

**ჯენის დორინ დიკინსონი** (; დ. 15 თებერვალი, 1955) — ბელორუსულ-პოლონური წარმოშობის ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და ფოტოგრაფი. პოზიციონირებს თავს პირველ სუპერმოდელად.

2003 წლიდან მონაწილეობს სხვადასხვა პროექტში: *America’s Next Top Model*, *The Surreal Life*, *Abbey & Janice: Beauty & The Best* და სხვა. 2006-2008 წლებში ჰქონდა თავისი რეალითი-შოუ „*ჯენის დიკინსონის სამედოლო სააგენტო*“.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ფოტოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლინდა ევანგელისტა

**ლინდა ევანგელისტა** (; 10 მაისი 1965, სენტ-კატარინსი, ონტარიო, კანადა) — იტალიური წარმოშობის კანადელი სუპერმოდელი.

15 წლის ასაკში გახდა კონკურს „მის ნიაგარა“-ს გამარჯვებული და მიიღო წინადადება ნიუ-იორკიდან სამოდელო სააგენტოში „ელიტ“. 1987 წელს ცოლად გაჰყვა „ელიტი“-ს ევროპული ფილიალის დირექტორს, ჯერალდ მარის, შემდეგ ფრანგ მეკარეს ფაბიენ ბარტეზს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია

კატეგორია:კანადელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სამება (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სამება** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* **სამება** — ქრისტიანული ღვთისმეტყველების უმთავრესი დოგმატი

## ტოპონიმები 
*სამება — მთა საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში
*სამება — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში
*სამება — ისტორიული პუნქტი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში
*სამება  — სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში
*სამება — ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ძველი სახელწოდება
*სამება — სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში
*სამება — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში
*სამება — სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში

## ტაძრები და ეკლესიები
*გერგეტის სამების ეკლესია (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)
*სამების ტაძარი (სანქტ-პეტერბურგი)
*წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი (თბილისი)
*თბილისის ძველი სამების ეკლესია (თბილისი)
მანეთონი

**მანეთონი** () — ეგვიპტელი ქურუმი და ისტორიკოსი, ცხოვრობდა ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში. პტოლემაიოსების დინასტიის დროს. წერდა ბერძნულად, თუმცა, როგორც ეგვიპტის ყველაზე განათლებული ფენის წარმომადგენელმა, ეტყობა კარგად იცოდა ეგვიპტური ენა და დამწერლობა. თანამედროვე ეგვიპტოლოგიის წინაშე მანეთონის დამსახურების ყველაზე ნათელ ილუსტრაციას წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მის მიერ შემუშავებული ეგვიპტის ფარაონთა დინასტიებად დაყოფის პრინციპი (მანეთონმა ეგვიპტის ფარაონები მენესიდან ალექსანდრე მაკედონელამდე 30 დინასტიად დაყო, ხოლო მენესამდელი პერიოდი შეავსო „ღმერთებისა“ და „ნახევრად ღმერთების“ ლეგენდარული დინასტიებით) თითქმის უცვლელად გამოიყენება თანამედროვე მეცნიერებაში. მისი ნაშრომი ფრაგმენტების სახითაა მოღწეული ებრაელი მეცნიერის იოსების (I საუკუნე) და ქრისტიანი ავტორების სექსტუს იულიუს აფრიკანუსისა (ახ.წ. III ს.) და ეუსებიუსის (ახ. წ. IV ს.) შრომებში. 

სახელი მანეთონი, ეგვიპტური სახელის ბერძნული ფორმაა. ყველაზე ხშირად თვლიან რომ, მისი ეგვიპტური ფორმა წარმოიშვა ძველი ეგვიპტური პროტოტიპის მიხედვით. მისი სახელი ითარგმნება როგორც სიბრძნის ღმერთი.

მანეთონი იყო ეგვიპტელი და დაინტერესებული იყო ეგვიპტის ისტორიით, ის წერდა სუფთა ბერძნულ ენაზე. მანეთონს, გარდა ცნობილი ეგვიპტის ისტორიისა, ხანდახან მიაწერენ შემდეგ თხზულებებს, რომლებმაც ჩვენამდე მოაღწიეს:
* *წმინდა წიგნი* 
* *შემოკლებითი ამონაწერები ფიზიკიდან* 
* *დღესასწაულების შესახებ* 
* *ძველი წესები*
* *კიპის შემოქმედებაზე* 
* *ჰეროდოტეს წინააღმდეგ* 
* *წიგნი სოტისი* 
* *აპოტელესმატიკის ექვსი წიგნიდან ასტრონომიური ქმნილებები* 

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბეროსე ბაბილონელი
*პლუტარქე
*პტოლემეების დინასტია

## ლიტერატურა 
*ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, (გიორგი მელიქიშვილის რედაქციით), თბ., „მეცნიერება“, 1988 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Manetho: History of Egypt, Sacred Book, etc.
*Photographs of texts preserving Manetho 
*Who's Who in Ancient Egypt: Manetho
*"The First Egyptian Narrative History: Manetho and Greek  Historiography", ZPE 127 (1999), pp.93-116 by J. Dillery

კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია
კატეგორია:ეგვიპტელი მწერლები
კატეგორია:ეგვიპტელი ისტორიკოსები
მეცენატი

**მეცენატი** — ქველმოქმედი ადამიანი, რომელიც მატერიალურად ეხმარება ხელოვნებას ან ხელოვანებს. სიტყვა მეცენატი წარმოიშვა ძველ რომში ხელოვნების მფარველის, გაიუს მეცენატუსის გვარიდან. ის ჰორაციუსისა და სხვა პოეტების მეგობარი იყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*სპონსორი
*მფარველი
*სუბსიდიტორი
*ქველმოქმედი

## რესურსები ინტერნეტში
*Johannes Baptist Sägmüller. Patron and Patronage, 

კატეგორია:მეცენატები
კატეგორია:ქველმოქმედება