open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კუზმა პეტროვ-ვოდკინი

right|thumb|კუზმა პეტროვ-ვოდკინი
**კუზმა სერგეის ძე პეტროვ-ვოდკინი** (დ.  5 ნოემბერი [ძვ. სტ. 24 ოქტომბერი], 1878, ხვალინსკი, ახლანდელი სარატოვის ოლქი — გ. 15 თებერვალი, 1939, ლენინგრადი) — რუსი საბჭოთა ფერმწერი. რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1930).

## ბიოგრაფია 
1897–1905 წლებში სწავლობდა ვალენტინ სეროვთან მოსკოვის ფერწერის, ძერწვისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, ანტონ აჟბეს სტუდიაში მიუნხენში (1901) და პარიზის კერძო აკადემიებში (1905–1908). იმოგზაურა იტალიასა (1905) და ჩრდილოეთ აფრიკაში (1907). გაერთიანება „მირ ისკუსსტვას“ (1911-იდან) და „ჩეტირე ისკუსსტვას“ (1924-იდან) წევრი. 1900-იან წლებში განიცადა სიმბოლიზმისა და „მოდერნის“ გერმანელ და ფრანგ ოსტატთა ძლიერი გავლენა (ფრანც ფონ შტუკი, პ. პიუვი დე შავანი, მორის დენი და სხვები), აგრეთვე — ვ. ბორისოვ-მუსატოვისა. კუზმა პეტროვ-ვოდკინი იყო სიმბოლიზმის ტენდენციების ერთ-ერთი გამომსახველი რუსულ ხელოვნებაში. 10-იან წლებში პეტროვ-ვოდკინის მჭვრეტელობითი, დუნე რიტმი და დაბინდული კოლორიტი („ნაპირი“, 1908, „ძილი“, 1910), შეცვალა ემოციურმა, პლასტიკურმა და რიტმულმა ნათელ-ფერებიანმა კომპოზიციებმა („მოთამაშე ბიჭები“, 1911 — სამივე რუსული მუზეუმი, სანქტ-პეტერბურგი). 

სურათი „წითელი ცხენის ბანაობა“ (1912, ტრეტიაკოვის გალერეა) ახალი ისტორიული ეპოქის მაუწყებელი იყო. საბჭოთა პერიოდში პეტროვ-ვოდკინი ცდილობდა ჩასწვდომოდა მკაცრ, დრამატული პათოსით აღსავსე ტრაგიკულ და ჰეროიკულ სურათებს. („1918 წელი პეტროგრადში“, 1920, ტრეტიაკოვის გალერეა, „ბრძოლის შემდეგ“, 1923, საბჭოთა არმიის ცენტრალური მუზეუმი, მოსკოვი, „კომისრის სიკვდილი“, 1928, რუსული მუზეუმი, სანქტ-პეტერბურგი), ხატავდა პორტრეტებს (ანა ახმატოვას პორტრეტი, 1922), პოეტურ პორტრეტულ-ჟანრულ კომპოზიციებს („სარაფნიანი გოგონა“, 1928), ნატურმორტებს („შოთხვი ჭიქაში“, 1932 — ყველა რუსული მუზეუმი). 

20-30-იან წლებში ბევრს მუშაობდა როგორც გრაფიკოსი და თეატრის მხატვარი, ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას. საბჭოთა ხელისუფლების პირველ წლებში იყო მხატვრული განათლების სისტემის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1918-1933 წლებში ასწავლიდა სახელმწიფო თავისუფალ სამხატვრო სახელოსნოებში და პეტროგრადის ფერწერის, ქანდაკებისა და არქიტექტურის ინსტიტუტში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული  5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ჩუვაშები

მინი|ჩუვაშები ხალხური ცეკვის შესრულებისას.
**ჩუვაშები** (საკ. სახ. **ჩავაშ**) — თურქულენოვანი ერი რუსეთის ფედერაციაში, ჩუვაშეთის ძირითადი მოსახლეობა (67,69 %), საერთო რაოდენობა 1,8 მლნ კაცი (2002). 2002 წლის აღწერის მიხედვით რუსეთში ცხოვრობს 1 637 200 ჩუვაში, მათგან 889 268 ცხოვრობს თვით ჩუვაშეთში, 126 500 ადამიანი თათრეთში (7,7 %), 117 300 კაცი ბაშკირეთში (7,1 %), 101 400 ჩუვაში ცხოვრობს სამარის, ხოლო 111 300 ულიანოვსკის ოლქებში. შედარებით მცირე რაოდენობით ცხოვრობენ მოსკოვში, ტიუმენის, როსტოვის, ვოლგოგრადის, კემეროვოს, ორენბურგისა და მოსკოვის ოლქებში, კრასნოიარსკის მხარეში, ყაზახეთში და უკრაინაში. ანთროპოლოგიურად ევროპეიდული და მონღოლოიდური რასის ნარევია. 

შედგებიან 2 ძირითადი ეთნოგრაფიული ჯგუფისაგან:
* ზემო ჩუვაშები — ჩრდილოეთ-დასავლეთი ჩუვაშეთში.
* დაბლობის ჩუვაშები — ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი და სამხრეთ ჩუვაშეთში. 

ლაპარაკობენ ჩუვაშურ ენაზე. მორწმუნეთა იმეტესობა — მართლმადიდებლები არიან. ქრისტიანობის გავრცელებამდე (XVII საუკუნის შუა წლები) სწამდათ წინაპართა კულტი. 

## ეთნოგენეზი 
მკვლევართა უმრავლესობის აზრით, ჩუვაშების ეთნოგენეზში გადამწყვეტი როლი ითამაშეს ვოლგა-კამის თურქულენოვანმა ბულგარებმა, რომლებიც ათასწლეულის ბოლო მეოთხედში დასახლდნენ ვოლგის მარჯვენა სანაპიროზე, სადაც შეერწყნენ ადგილობრივ ფინურ-უნგრულ ტომებს. XV საუკუნის II მეოთხედშიჩუვაშების მიწები ყაზანის სახანოს შემადგენლობაში შევიდნენ. ჩუვაში ხალხი ძირითადად XV საუკუნეში ჩამოყალიბდა. 1551 წელს შეუერთდნენ რისეთის სახელმწიფოს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Повествование о чувашах
* Народы России: чуваши 
* Этническая история и традиционная культура 

კატეგორია:რუსეთის ხალხები
კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჩუვაშური ენა

**ჩუვაშური ენა** — განეკუთვნება ალთაურ ენათა ოჯახის თურქულ ენებს, ჩუვაშურ ენაზე ლაპარაკობს 1,3 მილიონი ადამიანი. აქვს ორი დიალექტი: ზემო - *ვირიალი* და ქვემო - *ანატრი*, რომლებიც, თავის მხრივ, იყოფიან კილოკავებად. თანამედროვე ჩუვაშური ორთოგრაფიის საფუძველია ფონემური პრინციპი. დამწერლობა ეფუძნება რუსულ გრაფიკას (კირილიცა). ანბანში 37 ასოა (33 რუსული ანბანისა, 4 დიაკრიტიკული ნიშანი), პირველი ბეჭდური წიგნები შეიქმნა XVIII საუკუნეში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Изучаем чувашский язык
* Чувашско-русский словарь
* Чувашский форум, на котором можно задать любые вопросы по чувашскому языку 
* Языки народов России в Интернете — Чувашский язык
* Чувашский язык на Кругосвете
* Чувашская энциклопедия 
* Чувашский язык в Викисловаре

კატეგორია:ჩუვაშური ენა
კატეგორია:რუსეთის ენები
კატეგორია:ჩუვაშეთი
ჩუიის სტეპი

thumb|250px|აქლემები ჩუიის სტეპში**ჩუიის სტეპი** — მთათაშორისი ქვაბული ალთაის მთების სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ჩუიის ზემო დინებაში, კურაის ქედსა და სამხრეთ ჩუიის ქედს შორის. მდებარეობს 1750-2200 მეტრ სიმაღლეზე. სიგრძე 70 კილომეტრამდე, სიგანე 30-40 კილომეტრი. აგებულია მყინვარული და ტბიურ-მდინარული ნალექებით. უმთავრესად ნახევარუდაბნოებია, გამოყენებულია საძოვრად. ჩუიის სტეპზე გადის ფედერალური ტრასა  52 „ჩუიის ტრაქტი“ მონღოლეთში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქვაბულები
პეტრუშკა (პერსონაჟი)

**პეტრუშკა** () — რუსული ხალხური თოჯინების თეატრის პოპულარული გმირი. მოწყობილობის მიხედვით თითებზე ჩამოსაცმელი, შირმის ზემოთ სატარებელი თოჯინის სახეობა. აქვს გრძელი, მოკაუჭებული ცხვირი, მოცინარი სახე, ზოგჯერ ორი კუზი. აცვია წითელი პერანგი, ახურავს ფოჩიანი ჩაჩი. პირველად აღწერა ადამ ოლეარიუსმა (1636). კომედიები პეტრუშკას მონაწილეობით იმართებოდა ბაზრობაზე, ქალაქის მოედნებსა და ეზოებში. პეტრუშკა მონაწილეობდა სკომოროხების რეპერტუარში. დასი შედგებოდა 2 მსახიობისაგან — ერთი უკრავდა არღანზე და მონაწილეობდა დიალოგში, მეორე კი თოჯინებს ათამაშებდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსული კულტურა
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ჩუკოტკის ნახევარკუნძული

**ჩუკოტკის ნახევარკუნძული** — ნახევარკუნძული აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთის ფედერაციის ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგში. აკრავს ბერინგის ზღვის ანადირის ყურე და ჩუკოტკის ზღვა. ჩუკოტკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის დაბოლოებაა დეჟნევის კონცხი. ზედაპირის დიდი ნაწილი ჩუკოტკის მთიანეთს უკავია. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩუკოტკის გეოგრაფია

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ნახევარკუნძულები
პერმის მხარე

**პერმის მხარე** () — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — პერმი. დაარსდა 2005 წლის 1 დეკემბერს, 2003 წლის 7 დეკემბრის რეფერენდუმის საფუძველზე პერმის ოლქისა და კომი-პერმის ავტონომიური ოლქის გაერთიანების შედეგად.

## გეოგრაფია 
პერმიის მხარე მდებარეობს  ურალის მთების დასავლეთ კალთებზე. მხარის ფართობის 99,8 % მდებარეობს ევროპაში, 0,2 % - კი აზიაში. პერმის მხარეს ესაზღვრება სვერდლოვსკისა და კიროვის ოლქი, ასევე უდმურტეთის, ბაშკირეთისა და კომის რესპუბლიკა.

## მოსახლეობა 
2002 წლის აღწერების მიხედვით პერმის მხარის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:

* რუსები — 2 453 605 (85,2 %)
* კომი-პერმიაკები — 183 382 (5,67 %)
* თათრები — 137 697 (4,85 %)
* ბაშკირები — 40 790 (1,45 %)
* უკრაინელები — 26 654 (0,91 %)
* უდმურტები — 26 471 (0,91 %)
* ბელარუსები — 11 661 (0,45 %)
* გერმანელები — 10 415 (0,4 %)
* ჩუვაშები — 7124
* აზერბაიჯანელები — 5509
* მარიელები — 5438
* სომხები — 5025
* ებრაელები — 2632
* მორდველები — 2395
* მოლდოველები — 2073
* უზბეკები — 2019

2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: პერმი (987,2 ათ. კაცი), ბერეზნიკი (166 ათ. კაცი), სოლიკამსკი (97,3 ათ. კაცი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Пермский региональный сервер - Губернатор и Правительство Пермского края 
* Законодательное Собрание Пермского края 
* Официальный сайт Коми-Пермяцкого округа 
* Главное управление внутренних дел Пермского края 
* Судебный портал Пермского края 

*
Cypress Hill

**Cypress Hill** (Cypress Hill) — ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფი კალიფორნიის შტატიდან. თავდაპირველად კოლექტივს ერქვა **DVX**, მაგრამ შეიცვალა მას შემდეგ რაც ჯგუფიდან წავიდა Mellow Man Ace. Cypress Hill იყო პირველი ლათინოამერიკული ჯგუფი, რომლის ალბომებიც შეფასდა RIAA-ს მიერ. მას აქვს გაყიდული მულტი-პლატინის სტატუსის მქონე რამდენიმე დისკი. დღემდე ჯგუფმა მთლიანობაში გაყიდა 18 მილიონი ალბომი, მათ შორის - 11 მილიონი მხოლოდ შტატებში.

## დისკოგრაფია 
**Cypress Hill* (1991)
**Black Sunday* (1993)
**III: Temples of Boom* (1995)
**Cypress Hill IV* (1998)
**Skull & Bones* (2000)
**Stoned Raiders* (2001)
**Till Death Do Us Part* (2004)
**Rise Up* (2010)
* *Elephants on Acid* (2018)
* *Back in Black* (2022)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ოფიციალური საიტი
* ბი რილის ოფიციალური საიტი 
* დიჯეი მაგსის ოფიციალური საიტი 
* არაოფიციალური საიტი 


კატეგორია:ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფები
კატეგორია:1986 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კონსტანტინ პიატსი

**კონსტანტინ პიატსი** (; დ. 23 თებერვალი, 1874 — გ. 18 იანვარი, 1956) — ესტონეთის პირველი პრეზიდენტი.

დაიბადა მართლმადიდებელი ესტონელის იაკობ პიატსის ოჯახში. დედა ოლღა თუმანოვა წარმოშობით რუსი იყო. 1898 წელს დაამთავრა იურევის საიმპერატორო უნივერსიტეტის (თანამედროვე ტარტუს უნივერსიტეტი) იურიდიული ფაკულტეტი. მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში. 1906 წლიდან ემიგრაციაშია და ცხოვრობს შვეიცარიასა და ფინეთში. დაუსწრებლად მიუსაჯეს სასიკვდილო განაჩენი. 1909 წელს განაჩენის შეცვლის შემდეგ დაბრუნდა რუსეთის იმპერიაში და დაიწყო ჟურნალისტური მოღვაწეობა.

1918 წელს გერმანელებმა დააპატიმრეს და ივლისიდან ნოემბრამდე იმყოფებოდა პოლონეთის საკონცენტრაციო ბანაკში. ესტონეთში დაბრუნების შემდეგ, მალევე დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად და თავდაცვის მინისტრად. 1921–1934 წლებში ხუთჯერ იქნა არჩეული სახელმწიფო უხუცესად.

1938 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. ხელისუფლება დაკარგა 1940 წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც რუსეთმა მოახდინა ესტონეთის ანექსია. იგი დაპატიმრეს და ოჯახთან ერთად გადაასახლეს უფაში. 1952 წელს გამოაცხადეს მისი განაჩენი 25 წლით ტავისუფლების აღკვეთა.

## რესურსები ინტერნეტში
* კონსტანტინ პიატსი ესტონეთის პრეზიდენტის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი  18 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კატეგორია:ესტონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:ესტონეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ლენარტ მერი

**ლენარტ მერი** (, დ. 29 მარტი, 1929 — გ. 14 მარტი, 2006) — ესტონელი (ეთნიკურად ბალტიისპირელ-ფინელი) მწერალი, კინორეჟისორი და პოლიტიკოსი. ესტონეთის პრეზიდენტი 1992–2001 წლებში ლენარტ მერი ესტონეთის თავისუფლებისათვის მოძრაობის ლიდერი იყო. 

დაიბადა ტალინში, ცნობილი დიპლომატისა და შექსპირის ესტონურ ენაზე მთარგმნელის გეორგ მერის ოჯახში. ადრეულ ასაკში ლენარტმა მიატოვა ესტონეთი და მოგზაურობდა ქვეყნიდან ქვეყანაში. სწავლობდა 9 სხვადასხვა სკოლაში 4 სხვადასხვა ენაზე. მშობლიური ესტონურის გარდა ფლობდა ფრანგულს, გერმანულს, ინგლისურს, ფინურსა და რუსულს. 

ესტონეთში დაბრუნდნენ 1940 წელს, მას შემდეგ რაც ხელისუფლება შეიცვალა. 1941 წელს გადაასახლეს ციმბირში. ოჯახის სარჩენად არ ერიდებოდა მძიმე სამუშაოებსაც. 

## პოლიტიკური მოღვაწეობა
1990 წლის პირველი არაკომუნისტური არჩევნების შემდეგ დანიშნეს საგარეო საქმეთა მინისტრად. ეს თანამდებობა ეკავა 1992 წლამდე. მონაწილეობდა ეუთოს კონფერენციებში ნიუ-იორკში, პარიზში, ბერლინში, მოსკოვში. 1992–2001 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 

2005 წელს დაუდგინეს თავის ტვინის სიმსივნე. გარდაიცვალა 2006 წლის 14 მარტს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Article on Lennart Meri at kirjasto.sci.fi 
*BBC article "Estonia mourns ex-president Meri"
*NNDB Profile – Lennart Meri

კატეგორია:ესტონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ტალინში დაბადებულები
The Best of Led Zeppelin

***The Best of Led Zeppelin*** — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის ორდისკიანი კომპილაცია, რომელიც გამოვიდა 2002 წლის 19 ნოემბერს. მასში შეტანილია ორი დისკი. პირველი, *Early Days*, გამოიცა 1999 წლის 23 ნოემბერს. მეორე, *Latter Days*, გამოიცა 2000 წლის 21 მარტს. პირველი დისკი მოიცავს ჯგუფის 1973-1979 წლების კომპოზიციებს. იგი მოხვდა „ბილბორდის“ პოპულარული ალბომების ჩარტის #71 პოზიციაზე. მეორე დისკს იმავე ჩარტში #81 პოზიცია ერგო. დისკები გამოიცა ცალ-ცალკე, მაგრამ მოგვიანებით, 2002 წლის 19 ნოემბერს გამოვიდა ორდისკიანი ვერსია, *Early Days and Latter Days*. RIAA-ს მიერ ორივე კომპილაციას პლატინის სტატუსი მიენიჭა.

## სიმღერების სია 
### Early Days
### Latter Days
## ადგილი ჩარტში 
### ალბომი 
## გაყიდვების რაოდენობა 
## პერსონალი 
* ლედ ზეპელინი
** ჯიმი პეიჯი - აკუსტიკური და ელექტრო გიტარა, პროდიუსერი
** რობერტ პლანტი - ვოკალი და ჰარმონიკა
** ჯონ პოლ ჯოუნსი - ბას გიტარა და კლავიშები
** ჯონ ბონემი - დასარტყმელი საკრავები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ლედ ზეპელინის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:1999 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2002 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით
კატეგორია:Atlantic Records-ის კომპილაციური ალბომები
დარვინიუსი

300 px|thumb|იდა
**დარვინიუსი** *(მეტსახელი **იდა**)* არის *Darwinius masillae*-ს ჯიშის ნამარხი ნაშთი, რომელიც 47 მილიონი წლის მდედრობითი სქესის პრიმატად მიიჩნევა. იგი, ასევე ითვლება დაკარგულ რგოლად პრიმატებსა და *ადაპოიდეას* შორის. იდა მიჩნეულია მშრალცხვირა ჰაპლორინ პრიმატად. ნაშთი აღმოჩენილია მესელ პიტში, გერმანია, 1983 წელს უცნობი მოყვარული პალეონტოლოგის მიერ. აღმოჩენა, რომელსაც ადამიანები ეძებდნენ 200 წლის მანძილზე, იყო წარდგენილი ნიუ-იორკში გამართულ პრეს-კონფერენციაზე 2009 წლის 19 მაისს. ჩონჩხი 95%-ით მთლიანი, რის გამოც *იდა* ითვლება ოდესმე ნაპოვნ ყველაზე სრულ პრიმატად. იდა, ასევე მიიჩნევა მსოფლიოს მერვე საოცრებად, თუმცა მეცნიერთა გარკვეული წრეები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი მანამ, სანამ მეტი ინფორმაცია გამოქვეყნდება.*იდა* ცხოვრობდა ეოცენური ეპოქის ლუტეტიანურ პერიოდში. მეცნიერთა ვარაუდით, იდა ამტკიცებს ჩარლზ დარვინის ევოლუციის თეორიას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დაკარგული რგოლი
* ჩარლზ დარვინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 13px **Wikispecies:Darwinius**
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:გაქვავებული ცხოველები
ჩრდილოეთ ჩუიის ქედი

**ჩრდილოეთ ჩუიის ქედი** () — ქედი ცენტრალურ ალთაიში. მდინარე ჩუიისა და მდინარეების ყარაგემის და ჩაგანუზუნის შუამდინარეთში. სიგრძე დაახლოებით 120 კილომეტრი. სიმაღლე 4173 მეტრამდე (მთა მააშეიბაში). თანამედროვე გამყინვარების ფართობი 130 კმ²-ს აღწევს. აგებულია თიხა-ფიქლებით, ქვიშაქვებით, კირქვებითა და მეტამორფული ქანებით. რელიეფი ღრმად არის დანაწევრებული. კალთები 2200-2400 მეტრ სიმაღლემდე შემოსილია ლარიქს-კედრიანი ტაიგით, უფრო ზევით ალპური მდელოები და ტუნდრაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ჩებოქსარი

**ჩებოქსარი** (ჩუვ. Шупашка́р) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ჩუვაშეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი, რუსეთის არქიტექტურული ძეგლი. ჩუვაშეთის ადმინისტრაციული, სამრეწველო და კულტურული ცენტრი. ჩებოქსარს აქვს ქალაქი-სატელიტი ნოვოჩებოქსარსკი. 2008 წლის 2 მარტს გაიმართა რეფერენდუმი ამ ორი ქალაქის გაერთიანების შესახებ, მაგრამ ნოვოჩებოქსარსკის მოსახლეობის უმეტესობამ ხმა მისცა გაერთიანების წანააღმდეგ. 

## ისტორია 
ქალაქი ცნობილია 1469 წლიდან. 1555 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფოს ციხე-სიმაგრეა. 1611-1612 წწ ჩებოქსარის მოსახლეობა მონაწილეობდა სახალხო ლაშქრობაში მინინისა და პოჟარსკის ხელმძღვანელობით. XVII ს. დასასრულსა და  XVIII საუკუნეში ჩებოქსარი ვოლგისპირეთის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო. 1781 წლიდან ყაზანის გუბერნიის სამაზრო ქალაქია.  1920 წლიდან ჩუვაშეთის ავტონომიური ოლქის, 1925 წლიდან ჩუვაშეთის ავტონომიური რესპუბლიკის, ხოლო 1992 წლიდან ჩუვაშეთის რესპუბლიკის დედაქალაქია. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქის ადმინისტრაციის ოფიციალური საიტი;
* Официальный сайт Чебоксарского городского собрания депутатов;
* Карта Чебоксар на «Карты Google»;
* "Чебоксары онлайн" - новостной портал и веблоги города Чебоксары;
* Чебоксары в энциклопедии «Мой город»;

800px|thumb|center|ქალაქ ჩებოქსარის ისტორიული ნაწილის ხედი ჩებოქსარის ყურედან

კატეგორია:ჩუვაშეთის ქალაქები
Mothership (ალბომი)

***Mothership*** — ინგლისურ როკ ჯგუფ ლედ ზეპელინის კომპილაცია. ალბომი გამოვიდა 2007 წლის 12 ნოემბერს. კომპილაცია გამოსცეს ლეიბლებმა Atlantic Records და Rhino Entertainment.

## სიმღერები 
## ადგილი ჩარტები 
Mothership-მა  ჩარტებში პირველად  #4 ადგილი დაიკავა , ეს იყო დიდი ბრიტანეთის ჩარტები. ამ ალბომმა #1 ადგილი დაიკავა ახალ ზელანდიურ ჩარტში და სამი კვირის განმავლობაში პირველ ადგილზე იყო. Mothership-მა აშშ-ს ჩარტებში #7 ადგილი დაიკავა, აშშ-ში ამ ალბომის 1,000,000 ასლი გაიყიდა

## გაყიდვების სტატუსი 
## პერსონალი 
* ლედ ზეპელინი
** ჯიმი პეიჯი - აკუსტიკური და ელექტრო გიტარა, პროდიუსერი
** რობერტ პლანტი - ვოკალი და ჰარმონიკა
** ჯონ პოლ ჯოუნსი - ბას გიტარა და კლავიშები
** ჯონ ბონემი - დასარტყმელი საკრავები

## რესურსები ინტერნეტში 
*LedZeppelin.com
*Mothership promo
*Billboard.com-ის ანონსი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ლედ ზეპელინის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2007 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ლედ ზეპელინის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით
კატეგორია:Atlantic Records-ის ვიდეო ალბომები
ჩერკესკი

**ჩერკესკი** — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს იმიერკავკასიაში, მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ ჩერკესკის ოფიციალური საიტი 
* ქალაქ ჩერკესკის ისტორია 

კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ქალაქები
ჩერნიგოვის სამთავრო

151px|right**ჩერნიგოვის სამთავრო** - ძველი რუსეთის სამთავრო XI-XIII სს-ში, რომელსაც ეკავა სევერიანების, ნაწილობრივ პოლიანების, რადიმიჩების, ვიატიჩების და სხვ. ტერიტორია, დნეპრის ორსავე მხარეს, მდინარე დესნის, სეიმის, სოჟის დინების გასწვრივ. ქალაქები: ჩერნიგოვი, სნოვსკი, ლიუბეჩი, ნოვგოროდ-სევერსკი, სტაროდუბი და სხვ. 1024-1036 წლებში მსტისლავ ვლადიმირის ძის, ხოლო 1054-1073 წლებში - სვიატოსლავ იაროსლავის ძის დამოუკიდებელი სამფლობელო იყო. 1097 წელს გამოეყო სევერსკის სამთავრო. ჩერნიგოვის უკანასკნელი მთავარი იყო მიხეილ ვსევოლოდის ძე (გ. 1246 წელს). 1239 წელს ჩერნიგოვი მონღოლებმა აიღეს და დაწვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Map of Kievan Rus (11th-12 centuries) 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:რუსული სამთავროები
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
ჩრდილოეთ ციმბირის დაბლობი

**ჩრდილოეთ ციმბირის დაბლობი**, **ტაიმირის დაბლობი** () — დაბლობი რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარესა და იაკუტიაში. გაწოლილია მდინარეების ლენისა და ოლენიოკის ქვემო დინებებს შორის. გადაჭიმულია 1400 კილომეტრზე, სიგანე დაახლოებით 600 კილომეტრამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის დაბლობები
კატეგორია:ციმბირი
ჩელიაბინსკი

**ჩელიაბინსკი** () — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ჩელიაბინსკის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი.  მდებარეობს სამხრეთ ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე.  მდინარე მიასის (ობის აუზი) ორივე ნაპირზე. 

## ისტორია 
დაარსდა 1736 წელს. 1787 წლიდან ქალაქია. XIX საუკუნის 90-იან წლებში ციმბირის დიდი მაგისტრალის მშენებლობასთან დაკავშირებით, გახდა სატრანსპორტო და სავაჭრო ცენტრი. 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*   - ყაზანი
*  - კოლუმბია
*   - ნოთინგჰემფშირი
*  - პამლე
*  - ურუმჩი

## ლიტერატურა 
thumb|800px|ქალაქის ხედი მდინარე მიასიდან

კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის ოლქების დედაქალაქები
ჩერსკის ქედი

**ჩერსკის ქედი** — ქედი რუსეთის ფედერაციის იმიერბაიკალეთის მხარეში. გადაჭიმულია მდინარე ოლენგუის სათავიდან მდინარე ოლიოკმამდე 400 კილომეტრზე. ქალაქ ჩიტასთან კვეთს მდინარე ინგოდა. სიმაღლე 1400-1500 მ-მდე. აგებულია გრანიტებით, ალაგ-ალაგ ეფუზივებითა და დანალექი ქანებით, კალთები და მწვერვალები შემოსილია ფიჭვნარითა და ლარიქსის ტყით. ჩრდილოეთის კალთის ღრმა ხეობებში ნაძვის, სოჭისა და კედრის ტაიგაა. სახელი ეწოდა ციმბირის მკვლევრის, ივანე ჩერსკის პატივსაცემად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
კატეგორია:ციმბირი
ოლიოკმა

**ოლიოკმა** — მდინარე რუსეთის ფედრაციაში. მდებარეობს იმიერბაიკალეთის მხარეში  და ამურის ოლქში. მდინარე ლენას მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1436 კმ. აუზის ფართობი 210 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში
* *Олёкма* в «Словаре современных географических названий» 

კატეგორია:იმიერბაიკალეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ამურის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:სახის მდინარეები
კატეგორია:ლენის შენაკადები
პეტუნია

**პეტუნია** (Petunia) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. 

მოიცავს 15-მდე (ზოგი მონაცემით 40-მდე) სახეობას. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთით და სამხრეთ ამერიკაში. პეტუნიის ღერო დატოტვილია, ფოთოლი — კიდემთლიანი, ყვავილი — მარტოულა, მსხვილი, თეთრი, იისფერი ან მოწითალო. ყვავის უხვად და ხანგრძლივად (მაისიდან პირველ ყინვებამდე). 

აქვს სასიამოვნო სუნი. ნაყოფი კოლოფია. როგორც დეკორატიული ერთწლოვანს, ე. წ. *ჰიბრადული პეტუნიის* ჯიშებს იყენებენ რაბატისათვის, კლუმბისათვის, ოთახის მცენარედ. ისინი ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ღეროს სიმაღლით, ყვავილის ზომით, ფორმითა და ფერით.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 8, გვ. 52, თბ., 1984

კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
პეჩატნი დვორი

მინი|250px
„**პეჩატნი დვორ**“ () — პირველი რუსული სახელმწიფო სტამბა. დაარსდა დაახლოებით 1563 წელს მოსკოვში ივანე IV-ისა და მიტროპოლიტ მაკარის ხელშეწყობით. მდებარეობდა კიტაი-გოროდში (ახლანდელი  ნიკოლსკაიას ქუჩის () ჩრდილოეთ ნაწილში (1935—1990 წლებში 25 ოქტომბრის ქუჩა). 1564 წელს ივანე ფიოდოროვმა და პეტრე მსტისლავეცმა დაბეჭდეს სამოციქულო, 1565 — ჟამნი. 1568  წელს ა. ნევეჟამ და ნ. ტარასიევმა გამოსცესფსალმუნი. „პეჩატნი დვორ“ განახლებულ იქნა 1645 და 1679 წლებში. XVII საუკუნის ბოლოს აქ გამოიცა 500 დასახელების წიგნი; თითოეული წიგნის ტირაჟი 1200 ცალზე მეტი იყო. 1712 წელს „პეჩატნი დვორის“ საბეჭდი მანქანების ნაწილი გადაიტანეს პეტერბურგში. 1721 წლიდან 1917 წლამდე „პეჩატნი დვორის“ შენობაში მოთავსებული იყო სინოდის სტამბა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
ჩიტა

**ჩიტა** — ქალაქი რუსეთის ფერერაციაში, იმიერბაიკალეთის (ყოფ. ჩიტის ოლქის) ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეების ჩიტისა  და ინგოდის  შესართავთან. 

## ისტორია 
ცნობილია 1653 წლიდან. იყო შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1905 წლის რევოლუციის დროს არსებობდა ჩიტის რესპუბლიკა. 1918-1920 წლებში იყო თეთრი მოძრაობის ხელში. 1920 წლიდან იყო შორებული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1922 წლიდან იმიერბაიკალეთის გუბერნიის, 1937 წლიდან ჩიტის ოლქის დედაქალაქია, ხოლო 2008 წლის 1 მარტიდან იმიერბაიკალეთის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный портал органов государственной власти Забайкальского края
* Администрация городского округа «Город Чита» 
* Официальный сайт Читинской городской Думы 
* Энциклопедия Забайкалья
* Читинский городской портал
* Фотографии города Читы
* История герба Читы

კატეგორია:იმიერბაიკალეთის მხარის ქალაქები
ჩიხურა

**ჩიხურა** ― მდინარე საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ყვირილის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2042 მეტრ სიმაღლეზე. სიგრძე 20 კილომეტრი, აუზის ფართობი 81 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმოვარდნები ― შემოდგომაზე, წყალმცირობა ― ზამთარსა და ზაფხულში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,2 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვირილის შენაკადები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
ჩერქეზები

მინი|ადიღები ეროვნულ ტანისამოსში
**ჩერქეზები** () — ადიღეების საერთო სახელწოდება. წერილობით ძეგლებში პირველად იხსენიება XIII საუკუნეში. ჩერქეზებს რუსეთში უწოდებენ ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მოსახლეობას (მ. შ. ყაბარდოელების წინაპრებსაც, რომლებიც ყუბანში გადასახლდნენ XIX საუკუნეში). ლაპარაკობენ ყაბარდოულ-ჩერქეზულ ენაზე, რომელიც განეკუთვნება კავკასიური ენების აფხაზურ-ადიღეურ ჯგუფს. საერთო რაოდენობა 50,8 ათასი კაცი. ცხოვრობენ ყარაჩაი-ჩერქეზეთის 17 აულში. ასევე ახლო აღმოსავლეთში, სადაც გადაასახლეს XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. აქ ჩერქეზებს უწოდებენ ადიღეებსაც, აფხაზებსაც და ოსებსაც. 

## გენოციდი 
რუსეთის იმპერიის მიერ მე-19 საუკუნეში, რუსეთ-კავკასიის ომის დროს განხორციელდა ადიღე-ჩერქეზეთის მიზანმიმართული ეთნიკური წმენდა, გამოთავისუფლებულ ტერიტორიებზე კაზაკების და რუსების ჩასახლების  მიზნით. სულ ამ მოვლენებში განადგურებულ და გადასახლებულ იქნა მილიონ ნახევრამდე ჩერქეზული მოსახლეობის 90%–ზე მეტი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორ, კავკასიოლოგ მერაბ ჩუხუას კვლევების თანახმად, „დამპყრობლური ომების პერიოდში ჩერქეზი ხალხის გენოფონდის საერთო დანაკარგმა, მოკლულის სახის შეადგინა ამ ხალხის მთლიანი მოსახლეობის 20%–ზე ბევრად მეტი“, რის გამოც ექსპერტები ამ ფაქტს გენოციდად აფასებენ.

2011 წლის 21 მაისს, საქართველოს პარლამენტმა მიიღო სპეციალური დადგენილება, რომლითაც მე–19 საუკუნეში რუსეთის იმპერიის მიერ ჩერქეზი ხალხის ეთნიკური წმნედა „გენოციდის აქტად“ აღიარა. გადაწყვეტილებას მხარი, დამსწრე 95 დეპუტატიდან ყველამ ერთხმად დაუჭირა, რითაც საქართველო პირველი ქვეყანა გახდა ჩერქეზების გენოციდის აღიარებაში.

რუსეთის სახელმწიფო სათათბიროს საერთაშორისო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ეს ფაქტი საქართველოს „კონიუქტურულ–პოლიტიკური“ მიზნებით ახსნა და არა ჩერქეზი ხალხის „ტრაგიკული ბედის“ გაზიარების სურვილით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Всемирные Абаза-Адыгские (Черкесские) сайты

## სქოლიო 
კატეგორია:ადიღე
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ქვეყნების სია მშპ-ის (მუპ) მიხედვით

ს მიხედვით]]
არსებობს სამი სია მსოფლიოს ქვეყნებისა, დამყარებული მათი მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) მოცულობაზე; რასაც განსაზღვრავს ერთი წლის განმავლობაში ქვეყნის საზღვრებში წარმოებული მთლიანი საბოლოო პროდუქციისა და მომსახურების საერთო ღირებულება. აღნიშნულ სიებში შიდა პროდუქტის გამოთვლა დოლარებში ხდება მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის () მიხედვით.

პირველი სია შეიცავს 2011 წლის მონაცემებს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის წევრი ქვეყნებისთვის. მეორე სია მსოფლიო ბანკის 2011 წლის მონაცემებზეა დამყარებული, ხოლო მესამე 1993 - 2011 წლების ცსს-ის ცნობარის მონაცემებია.

|

|

|- valign="top"
| colspan=3 |

## იხილეთ აგრეთვე
* მთლიანი შიდა პროდუქტი
* ქვეყნების სია მშპ-ის (ნომინალი) მიხედვით
* ქვეყნების სია ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის (მუპ) მიხედვით
* ქვეყნების სია ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის (ნომინალი) მიხედვით
* ქვეყნების სია ადამიანის განვითარების ინდექსის მიხედვით
* მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი

## შენიშვნები 
*  მონაცემები მოყვანილია სპეციალური ადმინისტრაციულ რეგიონების ჰონგ-კონგის და მაკაოს გამოკლებით.
*  IMF estimate.
*  Data excludes French Polynesia.
*  China's PPP is based on prices for 11 administrative regions, extrapolated to the full country, and an urban/rural breakdown. China's entry does not include the two special administrative regions, namely Hong Kong and Macau. These are listed separately.

## სქოლიო
კატეგორია:დემოგრაფია
კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
ჩრდილოეთის დონეცი

**ჩრდილოეთის დონეცი** (; ; *ტანაიდი, ტანაისი, დიდი დონი*) — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში და უკრაინაში, მდინარე დონის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1053 კმ. აუზის ფართობი 98,9 ათ. კმ2. ზემოთში გადაკეტილია კაშხალებით. მდინარეზე არის წყალსატევები და წყალსაცავები. შესართავთან იტოტება. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის თებერვალ-მაისში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 119 კმ-ზე 159 მ3/წმ. იყინება დეკემბერ-იანვარში. ყინულძვრაა თებერვალ-აპრილში. სანაოსნოა 222 კმ. ქალაქ დონეცკამდე. შესართავთან არის ნავსადგური უსტ-დონეცკი. მდინარის ნაპირებზეა რუსეთის ქალაქები:ბელგოროდი,  დონეცკი, კამენსკ-შახტინსკი. უკრაინის ქალაქები: რუბიჟნე, იზიუმი,  ჩუჰუივი, ლისიჩანსკი, ლუჰანსკი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Сайт Северско-Донецкого Бассейнового Управления Водных Ресурсов 
 
კატეგორია:დონის შენაკადები
კატეგორია:ბელგოროდის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ხარკივის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:დონეცკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მდინარეები
ჩრდილოეთ ბაიკალის მთიანეთი

**ჩრდილოეთ ბაიკალის მთიანეთი** — მთიანეთი რუსეთის ფედერაციაში, ბაიკალის ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ირკუტსკის ოლქსა და ბურიატეთში, სამხრეთიდან ესაზღვრება ზემო ანგარის ქედი, ჩრდილო-დასავლეთით საფეხურისებრ ეშვება შუა ციმბირის ზეგნისკენ, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ვიტიმის ხეობით გამოყოფილია პატომის მთიანეთისაგან. შედგება ბრტყელმწვერვალებიანი ქედებისაგან (სიმაღლე 1100-1600 მეტრი, მაქსიმალური სიმაღლე 2578 მეტრი მთა ინიაპტუკი) და ტექტონიკურ რღვევებში განვითარებულ ვიწრო ხეობებისაგან. აგებულია გრანიტებით. არის გამყინვარების კვალი. ხეობების ძირი და კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია წიწვოვანი ტყით. ზევით მთის ტუნდრაა. არის ქარსის საბადო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბურიატეთის გეოგრაფია
კატეგორია:ციმბირი
კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის გეოგრაფია
იღდირი

**იღდირი** () — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში,  იღდირის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ისტორიკოსები იუწყებიან, რომ იღდირი ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში არსებობდა და ცნობილი იყო სომხური სახელით — ცოლაკერტი (Tsolakert). 1555 წელს იღდირი შევიდა სეფიანთა დინასტიის სპარსეთში და ასე დარჩა რუსეთ-სპარსეთის ომამდე (1826–1828). ომის შემდეგ იღდირი გადავიდა რუსეთის იმპერიიის მფლობელობაში. რუსებმა გახსნეს სკოლები, ჩამოასახლეს 100 სომხური ოჯახი. შესაბამისად ქალაქის მოსახლეობა 1914 წელს უკვე 10 000 ადამიანს აღწევდა. 

იღდირი პროვინციის კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი გახდა. 1917 წელს რუსეთის იმპერია დაიშალა, იღდირი კი ახლად დაარსებული სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა. 1920 წლის სექტემბერში თურქულმა ჯარმა მუსტაფა ქემალ ათათურქის თაოსნობით იღდირი დაიპყრო. მალევე სომხეთი შევიდა საბჭოთა კავშირში და 1921 წლის ყარსის ხელშეკრულების თანახმად იღდირი თურქეთს დარჩა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website of the Iğdır Municipality 
* Official website of the Iğdır Province
* Iğdır's News website 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
სიამაყე და ცრურწმენა (2005 წლის ფილმი)

„**სიამაყე და ცრურწმენა**“ () — 2005 წლის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია ჯეინ ოსტინის ამავე სახელწოდების მქონე რომანზე. ეს რიგით მეორე მთავარი ეკრანიზაცია, რომელიც ოსკარის ნომინანტი გახდა, შექმნილია *Working Title Films*–ის მიერ, რეჟისორია ჯო რაიტი და გადაღებულია დებორა მოგაჩის სცენარის მიხედვით. ფილმი გამოვიდა 2005 წლის 16 სექტემბერს გაერთიანებულ სამეფოში და 2005 წლის 11 ნოემბერს ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ჯო რაიტის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები
ჩრდილოეთის დვინა

**ჩრდილოეთის დვინა** — მდინარე რუსეთის ფედერაციის ევროპული ნაწილის ჩრდილოეთით. წარმოიქმნება მდინარეების  სუხონისა და იუგის შეერთებით. ჩაედინება თეთრი ზღვის დვინის უბეში. სიგრძე 744 კმ. აუზის ფართობი 357 ათ. კმ2. სათავიდან მდინარე ვიჩეგდის შესართავამდე ეწოდება პატარა დვინა. მდინარე ვაგის შესართავამდე მიედინება განიერ ციცაბოკალტებიან ხეობაში. მდინარე ვაგის შესართავიდან მდინარე პინეგის შესართავამდე ხეობა ერთბაშად ვიწროვდება, შემდეგ მდინარე იტოტება და ქალაქ არხანგელსკთან ტოტები კვლავ ერთდება. არხანგელსკის ქვემოთ იწყება ჩრდილოეთის დვინის დელტა (ფართობი დაახლ. 900 კმ2). ზღვის მოქცევა აღწევს მდინარე პინეგის შესართავამდე. ჩრდილოეთის დვინა შერეული საზრდოობისაა, ჭარბობს თოვლის წყალი. წყლის საშუალო ხარჯი სუხონისა და იუგის შესართავში 770 მ3/წმ. შესართავთნ 3490 მ3/წმ. იყინება ოქტომბრის  ბოლოს-ნოემბრის დასაწყისში. ყინულძვრაა აპრილ-მაისში. ჩრდილოეთის დვინა მდინარე სუხონით, კუბენის ტბითა და მდინარე შექსნით დაკავშირებულია მდინარე ვოლგასთან, ხოლო მდინარე პინეგით მდინარე კულოისთან. სანაოსნოა. სანავიგაციო პერიოდი 160-190 დღეა. ტვირთბრუნვაში სჭარბობს ხე-ტყე. ჩრდილოეთის დვინის ნაპირებზეა ქალაქები:ველიკი-უსტიუგი, კრასავინო, კოტლასი, კრასნობორსკი, ჩერევკოვო, ვერხნიაია-ტოიმა, ხოლმოგორი, არხანგელსკი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არხანგელსკის ოლქის მდინარეები
ჩრდილოეთის მიწა

thumb|250px|ჩრდილოეთის მიწის მდებარეობა
**ჩრდილოეთის მიწა** () — არქიპელაგი კარისა და ლაპტევების ზღვების საზღვარზე. ტაიმირის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით, რომლიდანაც გამოყოფილია ვილკიცკის სრუტით, შედის რუსეთის ფედერაციის კრასნოიარსკის მხარის შემადგენლობაში. შედგება 4 დიდი და მცირე კუნძულებისაგან. საერთო ფართობი დაახლ. 37 ათ. კმ2. ნაპირები ადგილ-ადგილ კლდოვანია და ციცაბო. ბევრია ფიორდისებრი ყურე. აგებულია დანალექი (ქვიშაქვები, მერგელები, კირქვები), მეტამორფული და ამონთხეული ქანებით. ჭარბობს პლატოსებრი და გორაკ-ბორცვიანი რელიეფი, არის ვაკეები, მყინვარის გუმბათები. ჰავა ტიპური არქტიკულია. საშუალო წლიური ტემპერატურა -14°-ია. იცის ძლიერი ქარი. იანვარში საშუალო ტემპერატურა -28°-30°-ია, ივლისში -0,5°-1,6°-მდე. ზაფხულში ხშირია ნისლი. ნალექები 150-450 მმ წელიწადში. გამყინვარების საერთო ფართობი 17 472 კმ2. გაბატონებულია არქტიკული უდაბნოს ლანდშაფტი. ქვიშიან და ღორღიან არქტიკულ ნიადაგზე ხარობს ხავსები, ლიქენები და ზოგიერთი ყვავილოვანი მცენარე. ცხოველებიდან ბინადრობს: ლემინგი, ყარსაღი, თეთრი დათვი; სამხრეთ კუნძულებზე ჩრდილოეთის ირემი; ზღვებში - გრენლანდიის სელაპი, მორჟი, თეთრი დელფინი. ფრინველთა ბაზრები. ჩრდილოეთის მიწა 1913 წელს აღმოაჩინა რუსი ჰიდროგრაფის ბ. ვილკიცკის ექსპედიციამ. 1930-1932 გამოიკვლია გ. უშაკოვმა. 

## ლიტერატურა

კატეგორია:რუსეთის კუნძულები
კატეგორია:კარის ზღვის კუნძულები
კატეგორია:ლაპტევების ზღვის კუნძულები
ჩუკოტკის ზღვა

thumb|250px|ჩუკოტკის ზღვის მდებარეობა
**ჩუკოტკის ზღვა** — ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის განაპირა ზღვა აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ნაპირებთან. გარს აკრავს ჩუკოტკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ და ალასკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაპირებს. დასავლეთით ლონგის სრუტით უკავშირდება აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვას, სამხრეთით ბერინგის სრუტით ბერინგის ზღვას. ჩრდილოეთი საზღვარი არქტიკულ აუზთან და აღმოსავლეთ საზღვარი ბოფორტის ზღვასთან პირობითია და გადის ბაროუს კონცხის მერიდიანზე. ფართობი 582 ათ. კმ2. წყლის მოცულობა 45,4 ათ კმ3, სიღრმე 77 მეტრი. დიდი ყურეებია:კოცებუ, კოლიუჩინი; კუნძულები:ვრანგელი, ჰერალდი და კოლიუჩინი. ჩუკოტკის ზღვაში ჩადის მდინარეები: ამგუემა, კობუკი, ნოატაკი. სანაპირო ხაზი სუსტადაა დანაწევრებული. ნაპირები უმთავრესად მთიანია. სანაპიროზე ბევრგან არის ლაგუნები და მონალექი ცელები. ჩუკოტკის ზღვაში ბინადრობს:ვეშაპი, სელაპი, მორჟი, თეთრი დათვი, სარეწაო მნიშვნელობის თევზები. ზაფხულობით ბევრია ზღვის ფრინველი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის ზღვები
კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რუსეთის ზღვები
Led Zeppelin Definitive Collection

***Led Zeppelin Definitive Collection*** — ინგლისური როკ ჯგუფ ლედ ზეპელინის ალბომების სპეციალური კომპილაცია.  იგი გამოიცა 2008 წლის 4 ნოემბერს Atlantic Records-ის  და Rhino Entertainment-ის მიერ. კომპილაციაში შესულია ლედ ზეპელინის 12 ალბომის სიმღერები, აგრეთვე საკონცერტო ალბომი The Song Remains the Same, ამავე სახელწოდების ფილმის საუნდტრეკი.

კოლექციაში შეტანილი ყველა დისკის დიზაინი არის ზუსტად გადმოტანილი ორიგინალური გრამფირფიტების დიზაინიდან - დაწყებული შეფუთვით (გრამფირფიტების მსგავსი კონვერტებით) და დამთავრებული თავად კომპაქტ დისკების ზედაპირით.

## სიმღერების სია
## ადგილი ჩარტში 
## გაყიდვების ისტორია 
## პერსონალი 
* ლედ ზეპელინი
** ჯიმი პეიჯი - აკუსტიკური და ელექტრო გიტარა, პროდიუსერი
** რობერტ პლანტი - ვოკალი და ჰარმონიკა
** ჯონ პოლ ჯოუნსი - ბას გიტარა და კლავიშები
** ჯონ ბონემი - დასარტყმელი საკრავები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ლედ ზეპელინის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2008 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით
კატეგორია:Polar Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
მარანელო

**მარანელო** () — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ემილია-რომანიას რეგიონში, მოდენადან 18 კმ-ში 16,621 მცხოვრებით. ქალაქი ცნობილი გახდა საავტომობილო კომპანია ფერარის წყალობით, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს მარანელოში. 

მარანელო „ფერარის“ მშობლიური ქალაქია, კომპანიის დაარსების დღიდან. აქვე მდებარეობს მუზეუმი ფერარის გალერეა, სადაც თავმოყრილია ავტომობილები და ჯილდოები.

კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ჰიმალაიური კედარი

**ჰიმალაიური კედარი** (*Cedrus deodara*) — 50 მეტრი სიმაღლის კენწეროგადახრილი მცენარეა. მის სამშობლოდ ითვლება ჰიმალაის მთები. ხარობს ზღვის დონიდან 1050–3600 მეტრზე. საბჭოთა კავშირში პირველად შემოიტანეს 1942 წელს, ნიკიტის ბოტანიკურ ბაღში. გავრცელებულია ყირიმში, კავკასიის შავი ზღვის სანაპიროზე, როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოში და სხვ.

ჰიმალაიური კედარი საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე ინტენსიური ზრდით ხასიათდება. ასევე აღსანიშნავია, რომ არაიშვიათად გვხვდება ყველგან მისი წვერხმელი ეგზემპლარები.

ჰიმალაიური კედარი დეკორატიულია, ძირითადად გამოიყენება ქალაქებისა და დასახლებული სოფლების გასამწვანებლად, პარკებში — სოლიტერად, ჯგუფური ნარგავების მოსაწყობად და ხეივნების გასაშენებლად. იტანს კრეჭას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Conifers Around the World: *Cedrus deodara - Himalayan Cedar*.

კატეგორია:კედარი
ჩერსკის მთაგრეხილი

250px|thumb|ჩერსკის მთაგრეხილი. ორთოგრაფიული სქემა
**ჩერსკის მთაგრეხილი** — მთათა სისტემა აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთის ფედერაციის იაკუტიის რესპუბლიკაში და მაგადანის ოლქში. გადაჭიმულია 1500 კმ-ზე. მდებარეობს იანა-ოიმიაკონის მთიანეთსა და მომა-სელენიახის მთათაშორის დადაბლებას შორის. მთავარი ქედებია:ხადარნაია, ტას-ხაიახტახი, ჩემალგინის, კურუნდია, ჩიბაგალახის, ბორონგი და სხვა. უმაღლესი წერტილია პობედა, 3147 მ (ულახან-ჩისტაის ქედზე). ჩერსკის მთაგრეხილი მეზოზოური დანაოჭების მთაგრეხილია:აგებულია პალეოზოური კარბონატული ქანებით, კიდეები - პერმული, ტრიასული და იურული ფიქლებით, ქვიშებითა და ალევროლიტებით. გვხვდება დიდი ინტრუზივებიც, რომლებთანაც დაკავშირებულია ოქროს, კალისა და სხვა წიაღისეულის საბადოები. ჰორსტული ქედები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია გრაბენული ღრმულებით. წარბობს საშუალო სიმაღლის მთები, რომელთა თხემურ ნაწილში ალპური რელიეფია. არის თანამედროვე გამყინვარება (ფართობი 157 კმ2). ჰავა მკვეთრად კონტინენტურია, მკაცრი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა -34-40°-მდეა. ჩადაბლებულ ადგილებში -60°-მდე. ზაფხული ხანმოკლეა და გრილი. ივლისის საშუალო ტემპერატურა მთაში 3°, ბარში კი 12-13°. ნალექები 300-700 მმ-მდე წელიწადში. ნალექები მეტწილად ზაფხულში მოდის. განვითარებულია მარადი მზრალობა. მდინარეები აჩენენ ვიწროანტეცედენტურ ხეობებს. მთათაშუა ქვაბულებში ხეობები განივრდება და ადგილ-ადგილ დაჭაობებულია. ხეობების ძირზე ხარობს ჭალის ტყეები - ალვის ხე, ჩოზენი, მთის კალთებზე 250-300 მეტრამდე (ჩრდილოეთით) და 700-1100 მეტრამდე (სამხრეთით) ლარიქსის მეჩხერი ტყეებია. ტერიტორიის თითქმის 80 % უჭირავს ქვის, მღიერეებიან და ბუჩქოვან ტუნდრას, ქონდარა ფიჭვის რაყებს. მაღალი მთის თხემურ ნაწილში ცივი, ქვიანი უდაბნოა. 1926 წელს აღმოაჩინა ი. ობრუჩევმა. სახელი ეწოდა ციმბირის ცნობილი მკვლევარის ივანე ჩერსკის პატივსაცემად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
კატეგორია:ციმბირი
ენქიდუ

**ენქიდუ** — ძველი მესოპოტამიური ნაწარმოების გილგამეშის ეპოსის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. იგი ღმერთ ანუს დავალებით თიხისაგან შექმნა ქალღმერთმა არურუმ. ეპოსის მიხედვით, მისი მთავარი ფუნქცია ნაწარმოების მეორე მთავარი მოქმედი გმირის — გილგამეშის  „დაბალანსებაა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ენქიდუ

კატეგორია:შუმერული მითოლოგია
კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
სუჰარტო

**ჰაჯი მუჰამედ სუჰარტო** (დ. 8 ივნისი, 1921, კემუსუკი, ინდონეზია — გ. 27 იანვარი, 2008, ჯაკარტა, ინდონეზია) — ინდონეზიელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, გენერალი. ინდონეზიის პრეზიდენტი 1967-1998  წლებში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1921 წლის 8 ივლისს, ცენტრალურ იავაზე. 1940–1942  წლებში მსახურობდა ჰოლანდიურ ჯარში და მიიღო სერჟანტის წოდება. შემდეგ მონაწილეობდა ჰოლანდიელ კოლონიზატორთა წინააღმდეგ 1945–1949 წლებში ინდონეზიელი ხალხის შეიარაღებულ ბრძოლაში. ომის დამთავრების შემდეგ ეკავა მაღალი სამეთაურო და საშტაბო თანამდებობები ინდონეზიის არმიაში. 1963–1965  წლებში სახმელეთო ძალების სტრატეგიული რეზერვის ჯარების მეთაური. 1966 წლიდან აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური იყო: გამოიყენა ანტიკომუნისტური სტუდენტური დემონსტრაციები და თავის თავზე აიღო პრეზიდენტის ფუნქციები 1967 წელს. 1968 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. 1973, 1978, 1983, 1988, 1993 და 1998  წლებში კვლვ აჩეულ იქნა პრეზიდენტის თანამდებობაზე.

## გადადგომა 
1998 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებში კვლავ გამარჯვებულდ გამოცხადდა სუჰარტო, რასაც მოჰყვა ანტისამთავრობო გამოსვლები, ამ ყველაფერს ზედ დაერთო 1998 წლის აზიური კრიზისი და პრეზიდენტი სუჰარტო 21 მაისს თანამდებობიდან გადადგა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდონეზიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ინდონეზიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ინდონეზიელი ნაციონალისტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ჯორჯ მაიკლი

**გეორგიოს კირიაკოს პანაიოტოუ** (; , აგრეთვე ცნობილი როგორც **ჯორჯ მაიკლი** დ. 25 ივნისი, 1963, ლონდონი — გ. 25 დეკემბერი, 2016, ოქსფორდშირი) — *გრემის* ორგზის გამარჯვებული ინგლისელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი, რომელმაც სახელი გაითქვა დუეტში Wham! მონაწილეობით,

თავისი კარიერის მანძილზე ჯორჯ მაიკლმა გაყიდა 110 მილიონი ჩანაწერი, მათ შორის 12 ბრიტანული #1 სინგლი, 7 ბრიტანული #1 ალბომი, 10 აშშ #1 სინგლი და 2 აშშ #1 ალბომი. მისი 1987 წლის სადებიუტო ალბომი  *Faith* იქცა ყველა დროის ერთ-ერთ გაყიდვად დისკად, რომლის წარმატებაც უზრუნველყო აშშ-ში გამოცემულმა ხუთმა სინგლმა. ალბომი გაიყიდა 20 მილიონი ასლის ოდენობით.

მისი ოთხი სოლო-ალბომი სხვადასხვა დროს იმყოფებოდა ბრიტანული ჩარტების #1 ადგილზე. ოთხივემ ასევე მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება.

## დისკოგრაფია 
:*აგრეთვე იხილეთ Wham!-ის დისკოგრაფია*
* *Faith* (1987)
* *Listen Without Prejudice Vol. 1* (1990)
* *Older* (1996)
* *Songs from the Last Century* (1999)
* *Patience* (2004)
* *Symphonica* (2014)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯორჯ მაიკლის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016

კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
პეწიანასებრნი

**პეწიანასებრნი** () — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 3-იდან 100 მმ აღწევს. ხშირად აქვთ კაშკაშა ლითონისებრი შეფერილობა. ხოჭო აზიანებს მცენარეთა კვირტებს, ყუნწებს, ყლორტებსა და წვრილი ტოტების ქერქს. მატლი იკვებება ნაღრღენი ფქვილით, აკეთებს დაკლაკნილ სასვლელებს. პეწიანასებრნი აერთიანებს 10 ათასზე მეტ სახეობას.

საქართველოში გავრცელებულია შავი პეწიანა — აზიანებს ჭერამს, ალუბალს, ბალს, ატამს და სხვა მცენარეებს. ლურჯი პეწიანა, ოთხწერტილოვანი პეწიანა — აზიანებს წიწვოვანებს; ალვის ხის პეწიანა — აზიანებს ვერხვს, ალვის ხეს და სხვა ფოთლოვან ჯიშებს. ვიწროტანიანი პეწიანა — აზიანებს ნეკერჩხალს, რცხილას და და სხვას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხოჭოები
ალექსანდრე რიბაკი

**ალექსანდრე რიბაკი** (, ; დ. 13 მაისი, 1986, მინსკი, სსრკ) — ნორვეგიელი მუსიკოსი და მომღერალი, გაიმარჯვა კონკურსში „ევროვიზია 2009“, მოსკოვში, სიმღერით Fairytale.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული ცხოვრება 
რიბაკი დაიბადა მინსკში, ბელორუსი. როდესაც ის იყო 4 წლის, ის და მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ნორვეგიაში. 5 წლის ასაკში ალექსანდრემ დაიწყო პიანინოზე დაკვრა. მისი მშობლები არიან ნატალია რიბაკი, პიანისტი, და იგორ რიბაკი, ცნობილი მევიოლინე.

### პროფესიული ცხოვრება 
thumb|left|ალექსანდრე ევროვიზია 2009–ზე
რიბაკი სწავლობდა მუსიკალურ ინსტიტუტში 10 წლიდან. 2005 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიულ აიდოლში და გავიდა ნახევარფინალში. 2006 წელს ალექსანდრემ მოიგო ტალანტების შოუ საკუთარი სიმღერით "Foolin'".

### ევროვიზია 2009 
ალექსანდრე რიბაკმა მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2009 მოსკოვში 387 ქულით. მან შეასრულა მის მიერვე დაწერილი სიმღერა "Fairyfale". ამ სიმღერაში იგრძნობა ნორვეგიული ფოლკლორის გავლენა.

ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ფინალში ალექსანდრემ ყველა მონაწილე ქვეყნისგან მიიღო ქულა(გარდა ნორვეგიისა, რადგან ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის წესების თანახმად, მონაწილე ქვეყნებს არ აქვთ უფლება საკუთარ წარმომადგენლებს მისცენ ქულები). მან დააგროვა 387 ქულა, რითაც მოხსნა Lordi-ს მიერ დამყარებული 292 ქულიანი რეკორდი.

### ევროვიზიის შემდეგ, ფილმი და პირველი ალბომი 
thumb|left|250px|ალექსანდრე რიბაკი და მოცეკვავეები Frikar-იდან, კონცერტზე ნორვეგიაში, 2009 წლის სექტემბერი
რიბაკის პირველი ალბომი *Fairytales* გამოვიდა ევროვიზიაზე გამარჯვების შემდეგ. რიბაკის ასრულებს ლევის როლს გრეტე სალომონსენის ფილმში *Yohan: The Child Wanderer*, რომელიც უნდა გამოვიდეს 2010 წელს. ალექსანდრე რიბაკმა გამართა საკონცერტო ტურნე ნორვეგიაში ევროვიზიის 1985 წლის გამარჯვებულთან ელისაბეტ ანდრეასენთან ერთად.

2009 წლის დეკემბერში მან სიმღერა Fairytale შეასრულა ნობელის პრემიის დაჯილდოებაზე მშვიდობის დარგში. EMI ნორვეგიამ გამოუშვა ფილმი სახელწოდებით Fairytale, რომელიც გადაიღო ცნობილმა ნორვეგიელმა რეჟისორმა რუნე ლანგლომ. ეს ფილმი ასახავს ალექსანდრე  რიბაკის გზას ევროვიზიაზე გამარჯვებამდე.

2009 წელს მან ჩაწერა საუნდტრეკი "I Don't Believe in Miracles / Superhero" რუსული ფილმისთვის *Black Lightning*, რომლის პრუდიუსერია  თემურ ბეკმამბეტოვი.

### მეორე ალბომი (2010)
30 იანვარს რიბაკმა შეასრულა ახალი სინგლი "Europe Skies" ფინეთის ნაციონალურ ფინალზე, სადაც ფინელებმა აარჩიეს ევროვიზია 2010-ზე წარსადგენი სიმღერა. იგივე სიმღერა შეასრულა მან Fairytale-თან ერთად სლოვენიის, რუსეთის, გაერთიანებული სამეფოს, შვედეთისა და ბოსნია-ჰერცეგოვინას ნაციონალურ ფინალში.

2010 წლის აპრილში მან გამოუშვა ახალი სინგლი Opptur-თან ერთად "**Fela Igjen**" 

## დისკოგრაფია 
### ალბომები 
### სინგლები 
## სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მინსკში დაბადებულები
მერი პიკფორდი

**მერი პიკფორდი** ( დ. 8 აპრილი, 1892 — გ. 29 მაისი, 1979) — ოსკარის მფლობელი კანადელ-ამერიკელი კინოვარსკვლავი, კინოსტუდია „United Artists“-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ასევე ერთ-ერთი მათგანი იმ 36 პიროვნებიდან, რომლებმაც დააარსეს „კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერებების აკადემია“. 

ის ასევე ცნობილია როგორც „ამერიკის შეყვარებული“ („America's Sweetheart“), „პატარა მერი“ („Little Mary“) და „გოგონა კულულებით“ („The girl with the curls“). მერი პიკფორდი იყო ერთ-ერთი პირველი კანადელი პიონერი ადრეულ ჰოლივუდში და ზოგადად, კინოს ერთ-ერთი უდიდესი პიონერი. 

მან მოახდინა დიდი გავლენა ფილმებში თამაშის განვითარებაზე. მას, როგორც მუნჯი კინოს ერთ–ერთ უდიდეს მსახიობსა და პროდიუსერს, დიდი წვლილი მიუძღვის ჰოლივუდის ინდუსტრიის ფორმირებაში. ამერიკულ კინოში შეტანილი წვლილის გამო ამერიკული კინოს ინსტიტუტმა „ყველა დროის უდიდესი ქალი კინოვარსკვლავების“ სიაში ის 24-ე ადგილზე დაასახელა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 

კატეგორია:კანადელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ჰოლივუდის დიდების ხეივანი
მარადმწვანე სეკვოია

**მარადმწვანე სეკვოია** — ერთლებნიანი გიგანტური ხეა. თავის სამშობლოში 100 მეტრამდე სიმაღლისა და 6–9 მეტრ დიამეტრს აღწევს. ცოცხლობს 2000–ზე მეტ წელს. 

სამშობლო: ჩრდილოეთი აშშ — სან-ფრანცისკოს ჩრდილოეთ–დასავლეთ კალიფორნიის მთებში, სადაც იგი ადის ზღვის დონიდან 700 მეტრზე ზევით. მისი ზრდის საუკეთესო პირობებად ხეობათა დაბლობები და დაბალი მთის კალთები უნდა ჩაითვალოს.

მარადმწვანე სეკვოიას უყვარს ზომიერად ტენიანი ღრმა ნოყიერი ნიადაგები  და ჰაერის მაღალი შეფარდებითი ტენიანობა. ეგუებიან კირიან და თხელ ნიადაგებსაც, ცუდად იტანს გვალვებს, ჩრდილის ამტანი და სწრაფმზარდი ჯიშია.

## ლიტერატურა
* Preston, Richard. *The Wild Trees: A Story of Passion and Daring*, Random House, 2007, ISBN 978-1-4000-6489-2.
* Farjon, A. (2005). *Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys*. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-84246-068-4.
* Noss, R. F., ed. (2000). *The Redwood Forest: history, ecology and conservation of the Coast Redwood*. Island Press, Washington, D.C. ISBN 1-55963-726-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Coast Redwoods - Largest & Tallest
* Gymnosperm Database

 
კატეგორია:ტაქსოდიუმისებრნი
იაპონური კრიპტომერია

**იაპონური კრიპტომერია** () – ერთლებნიანი მაღალი ტანის ხეა. სამშობლოში, სამხრეთ იაპონიასა და ჩინეთში აღწევს 60 მეტრ სიმაღლეს, 2 მერტ დიამეტრს, ვრცელდება ზღ. დონიდან 800  მ სიმაღლემდე.

კარგი ზრდით ხასიათდება ღრმა, ტენიან კარგად დრენირებულ ქვექვიშებსა და თიხნარებზე. არბტენიან ან გადაჭარბებულად მშრალ ნიადაგებზე ცუდად იზრდება. ჩრდილიდ ამტანი და სითბოს მოყვარული ჯიშია. ვერ უძლებს ხანმოკლე ყინვასაც კი.

მრავლადაა გავრცელებული დასავლეთ საქართველოს ბაღ–პარკებში, ეზოებში. განსაკუთრებით კარგი ზრდა–განვითარებით ხასიათდება აჭარა–გურიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* USDA NRCS Plants Database
* *Cryptomeria japonica*, Morton Arboretum acc. 560-82*11 & 12
* USDA Forest Service Fact Sheet ST-219 *Japanese Cedar*

 
კატეგორია:ტაქსოდიუმისებრნი
იაპონური თუიოფსისი

**იაპონური თუიოფსისი** () — მცენარე კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ხეები და ბუჩქებია. მისი სამშობლოა ცენტრალური იაპონია, სადაც იგი გავრცელებულია მთის ტყეებში ტენიან ნიადაგებზე, ზღვის დონიდან 400-დან 1000 მ-მდე. სიმაღლეში აღწევს 35 მეტრს. იზრდება ნელა, იტანს დაჩრდილვას, ტენის მოყვარულია, ვერ იტანს ჰაერისა და ნიადაგის სიმშრალეს. კარგად ხარობს ტენიან, თიხიან ნიადაგებზე. ყინვაგამძლეობით ხასიათდება. მრავლდება თესლით, კალმითა და მყნობით. იძლევა ძვირფას მერქანს. 

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
აღმოსავლური ბიოტა

**აღმოსავლური ბიოტა** () — მარადმწვანე მცენარე ტაქსოდიუმისებრთა ოჯახისა. 5-10 მეტრი სიმაღლის ხედ ან მოზრდილი სახის ბუჩქად იზრდება. ტოტები უვითარდება ვერტიკალურ სიბრტყეში და მაღლა აშვერილი. ხის ვარჯი კვერცხისებრი ფორმისაა. აღმოსავლური ბიოტას სამშობლოა ჩინეთი, იაპონია, მანჯურია, კორეა.

იგი ნელი მოზარდი მეზოფიტი ჯიშია. იტანს დაჩრდილვას და გვალვას. უძლებს დაბალ ტემპერატურას. ნიადაგისადმი ნაკლებმომთხოვნია, ნორმალურ ზრდისათვს არჩევს თბილ, მსუბუქ, კირიან ნიადაგებს. კარგად იტანს კრეჭას.

იგი დეკორატიული მცენარეა და მრავლდება თესლით და კალმით. ფორმებს მეტწილად ამრავლებენ მყნობით.

## სქოლიო
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი