open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აფროდისიასი

**აფროდისიასი** () — ძველი ბერძნული ელინისტური მცირე ქალაქი ისტორიულ კარიაში, დასავლეთი ანატოლიის კულტურულ რეგიონში, თურქეთი. მდებარეობს თანამედროვე სოფლის გეირეს მახლობლად, ეგეოსის ზღვის სანაპიროდან 100 კმ-ის დაშორებით და იზმირიდან სამხრეთ-დასავლეთით 230 კმ-ში. 

აფროდისიასმა სახელწოდება მიიღო ბერძნული მითოლოგიის სიყვარულის ქალღმერთის აფროდიტეს მიხედვით, რომელსაც ქალაქში თავისი საკულტო გამოსახულება ჰქონდა სახელწოდებით „აფროდისიასის აფროდიტე“. X საუკუნის ბიზანტიური ენციკლოპედიის სვიდას მიხედვით, სანამ ქალაქს ეწოდებოდა აფროდისიასი, იგი ცნობილი იყო სამი სახელწოდებით: ლელეგონ-პოლისი (ლელეგის ქალაქი), მეგალე-პოლისი (დიდი ქალაქი) და ნინოე. 

640 წლამდე გვიან ანტიკურ ხანაში, როდესაც ქალაქი შედიოდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში, მისი სახელი იყო სტაუროპოლისი (ჯვრის ქალაქი).

2017 წელს ისტორიული ქალაქის ნანგრევები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## ისტორია 
150პქ|მინი|მარცხნივ|აფროდიტე აფროდისიელი
აფროდისიასი იყო რომის პროვინცია კარიის დედაქალაქი. 

კარიული თეთრი და ცისფერი მარმარილო იყო ფართოდ გავრცელებული ელინისტურ და რომაულ პერიოდებში. გამოიყენებდნენ შენობათა ფასადებისა და ქანდაკებებისათვის. აფროდისიასის  მარმარილოს ქანდაკებები განთქმული იყო რომაულ პერიოდში.  ქანდაკებების დიდი რაოდენობა აღმოაჩინეს აფროდისიასში. აფროდიტე აფროდისიელის რამდენიმე ქანდაკება აღმოაჩინეს რომაული სამყაროს სხვა ნაწილებშიც, კერძოდ თანამედროვე პორტუგალიის ქალაქ  ბეჟაში. 

ქალაქში იყო ქანდაკებისა და ფილოსოფიის ცნობილი სკოლები. V საუკუნის ბოლომდე რჩებოდა პაგანიზმის  ცენტრად. 

ბიზანტიურ პერიოდში, ქალაქი იყო ფისკალური ადმინისტრაციული ერთეული „დიოცეზი“. ყველაზე უახლესი არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო ქენან ერიმმა, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ეგიდით 1962 წელს, რომელსაც ამჟამად ხელმძღვანელობენ ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი რ. სმიტი და კატერინა ვოლში ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ხელოვნების ინსტიტუტის პროფესორი. 

2014 წლის სექტემბერში დრონის საშუალებით გადაიღეს და დაამზადეს აფროდისიასის ზემო ხედის 3D რუკა. მონაცემები ანალიზისთვის გადაიგზავნა ვენაში ავსტრიის არქეოლიოგიურ ინსტიტუტში.

## ლიტერატურა
*Foss, C., S. Mitchell, et al. (2007), 'Aphrodisias/Ninoe', http://pleiades.stoa.org/places/638753/.
*Erim, Kenan T., "Aphrodisias, Awakened City Of Ancient Art", National Geographic Magazine, 1972, June.
*Erim, Kenan T., "Aphrodisias", Net Turistik Yayinlar A.S. (Istanbul, 1990).
*Erim, Kenan T., *Aphrodisias: City of Venus Aphrodite* (New York: Facts on File, 1986).
*Joukowsky, Martha Sharp, *Pre-Historic Aphrodisias* (Université Catholique de Louvain 1996) available at https://web.archive.org/web/20080709045224/http://www.oxbowbooks.com/bookinfo.cfm/ID/6582/Location/DBBC

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website 
*Aphrodisias, the Greek goddess of love
*New York University, Aphrodisias Excavations website
*Inscriptions found in Aphrodisias
*Aphrodisias 
*Sebasteion: Aphrodisias School of Sculpture
*Monuments of Aphrodisias, summarised by Turizm.net, a Turkish travel guide
*History of Aphrodisias, birth place of the goddess of love

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
თბილისის ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა საზოგადოება

**თბილისის ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა საზოგადოება** — ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა საკავშირო საზოგადოების თბილისის ფილიალი 1953-1992 წლებში. 1953 წელს გამოეყო, 1946 წელს ვ. ვარაზის მიერ დაარსებულ სამედიცინო-ბიოლოგიურ საზოგადოებას, რომელიც აერთიანებდა მედიცინისა და ბიოლოგიის სხვადასხვა დარგის (ანატომები, ჰისტოლოგები, ფარმაკოლოგები, ემბრიოლოგები, ბიოქიმიკოსები და სხვა) წარმომადგენლებს. 1992 წელს საკავშირო საზოგადოების ბაზაზე შეიქმნა მორფოლოგთა საერთაშორისო ასოციაცია.

1959 წლამდე მისი პირველი თავმჯდომარე იყო ალექსანდრე ნათიშვილი, 1959-1966 წლებში ალექსანდრე ლეჟავა, 1966-1992 წლებში ნინო ჯავახიშვილი. საზოგადოების წევრები აქტიურად მონაწილეობდნენ სხვა დასხვა რანგის სიმპოზიუმებზე. 1966 წელს არნიშნული საზოგადოების ინიციატივით თბილისში ჩატარდა VII საკავშირო ყრილობა. საზოგადოების ინიციატივით ჩატარდა ამიერკავკასიის მორფოლოგთა კონფერენციები, გამოიცა საზოგადოების არაერთი კრებული. საბჭოთა პერიოდში საზოგადოება აერთიანებდა ყველა უმაღლეს სასწავლებელსა და სამეცნიერო კვლევით დაწესებულებაში მომუშავე სპეციალისტებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის სამეცნიერო საზოგადოებები
ანატები

**ანატები** ( < '''' — „წელი“) — ერთდროული გადასახადი პაპის კურიის სასარგებლოდ. 

იხდიდნენ ვაკანტური საეკლესიო ბენეფიციუმების დაკავებისას ეპისკოპოსები, აბატები და სხვა. ანატები შემოიღეს XIII-XIV საუკუნეებში და უდრიდა საეკლესიო ბენეფიციუმის წლიურ შემოსავალს. მოგვიანებით ანატების რაოდენობა სხვადასხვა ქვეყანაში შემცირდა. ზოგიერთ კათოლიკურ ქვეყანაში (იტალია) ანატები დღესაც მოქმედებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ვატიკანის ეკონომიკა
აბაი (ქალაქი)

**აბაი** (1949-1961 წლებში — დაბა **ჩურუბაი-ნურა**) — ქალაქი ყაზახეთში, ყარაღანდის ოლქში. რკინიგზის სადგური (ყარაბასი). ყარაღანდიდან დაშორებულია 30 კმ-ით. 1974 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 41 ათასი კაცი. ქალაქი განვითარებულია ქავნახშირისა და კირქვის მომპოვებელი და საშენ მასალათა მრეწველობა, ხის დამამუშავებელი და სახლთსაშენებელი კომბინატები. ქალაქს სახელწოდება აბაი ეწოდა აბაი კუნანბაევის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახეთის ქალაქები
აბაის სტეპი

**აბაის სტეპი** () — მთათაშორისი ქვაბული რუსეთში. განფენილია ცენტრალურ ალთაიში, თერექთისა და ხოლზუნის ქედებს შორის. ზღვის დონიდან მისი მდებარეობა დაახლოებით 1100 მ, სიგრძე 25 კმ, სიგანე — 6-9 კმ-ია. აბაის სტეპზე მიედინება მდინარეები კოქსა და აბაი. დაფარულია სტეპის მცენარეულობით. ნიადაგი შავმიწა, დიდი ნაწილი სახნავ-სათესია, არის საძოვრებიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქვაბულები
მილანის საჰერცოგო

**მილანის საჰერცოგო** — ჩრდილოეთ იტალიაში მდებარე, საღვთო რომის იმპერიაში შემავალი პატარა სახელმწიფო. ის შეიქმნა 1395 წელს და მოიცავდა 26 ქალაქს, უმარავ დიდ სოფელს, მდინარე პოს აუზსა და მონტფერატის მამულებს. მას დასავლეთიდან სავოიის საჰერცოგო ესაზღვრებოდა, ჩრდილოეთიდან შვეიცარიის კანტონები, აღმოსავლეთიდან ვენეციის რესპუბლიკა, ხოლო სამხრეთიდან გენუის რესპუბლიკა. XV-XVI საუკუნეებში მილანის საჰერცოგოს ფრანგები დაეპატრონნენ, თუმცა 1516 წელს მილანი ესპანეთმა დაიპყრო, 1700 წლამდე მილანი ესპანეთის კოლონია იყო. ესპანეთის ტახტის მემკვდირეობისთვის ომის დროს მილანი და ჩრდილოეთ იტალია ავსტრიამ დაიპყრო. 1796 წლამდე მილანი ავსტრიის იმპერიის შემადგენლობაში იყო, მანამ სანამ ნაპოლეონ ბონაპარტემ არ დაიპყრო მთლიანი იტალია და თავად მილანიც. ნაპოლეონის დაცემის შემდეგ კი მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა კისალპინის რესპუბლიკა, რითაც მილანის საჰერცოგომ არსებობა შეწყვიტა. 

ნაპოლეონის დაცემის შემდეგ 1815 წელს ვენის კონგრესმა აღადგინა მრავალი ევროპული სახელმწიფო, რომელიც მან გააუქმა, თუმცა არა მილანის საჰერცოგო. მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიები გადაანაწილეს ვენეციისა და ლომბარდიის დეპარტამენტებში და ავსტრიას მიუერთეს. 1859 წელს მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიები პიემონტ-სარდინიის სამეფომ დაიპყრო, რომელიც 1861 წელს იტალიის სამეფოს მიუერთდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მილანის საჰერცოგო (1176-1535)
* მილანის ისტორიის შესახებ
* მილანის საჰერცოგო - ვისკონტისა და სფორცას ტერიტორია 
კატეგორია:იტალიის ყოფილი სახელმწიფოები
აბაკანი (მდინარე)

მინი|250პქ|მდინარე აბაკანი

**აბაკანი** () — მდინარე რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში, ენისეის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 514 კმ, აუზის ფართობი 32 ათ. კმ².  სათავე დასავლეთ საიანსა და ალთაის ჩრდილოეთ ფერდობებზე აქვს. საზრდოობს უმეტესად თოვლისა და წვიმის წყლით. იყინება ნოემბრის II ნახევარში, ყინულძვრა — აპრილის ბოლოს. საშუალო წლიური ხარჯი 400 მ³/წმ. ჩამოუდის ქ. აბაკანს. გამოიყენება ხე-ტყის დასაცურებლად, მინუსინსკის ქვაბულის სარწყავად.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ხაკასეთის მდინარეები
ტენილი ყველი

**ტენილი ყველი** — ტრადიციული მესხური ძალზე ცხიმიანი ყველი, რომელიც ურთულესი დამზადების ტექნოლოგიით გამოირჩევა.

დამუშავების ტექნოლოგიისა და საყველე მასის მომწიფების მიხედვით ტენილი ჩედერიზებული ყველის ჯგუფს მიეკუთვნება. ვიზუალურად გრძელ და წვრილ ძაფს მოგაგონებთ, რითაც ჩეჩილი ყველის ანალოგია. საყველე მასას დასამწიფებლად ქოთანში ტენიან (საიდანაც მომდინარეობს სახელი), სადაც დამარილების გარეშე მწიფდება, შემდეგ კი ამ მასას ადნობენ. ტენილი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ადგილობრივი წათხის ყველებისაგან, როგორც დამუშავების ტექნოლოგიური პროცესით, ისე გარეგნული სახით, გემოთი, სუნით, კონსისტენციითა და სხვა თვისებებით.

მესხური სამზარეულოს ერთ-ერთი გამორჩეული პროდუქტის დამზადების ტექნოლოგიას 2013 წელს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. ყველი დღეს სამცხე-ჯავახეთის ცალკეულ ოჯახებსა და საწარმოებში მცირე რაოდენობით მზადდება და რძის პროდუქტების დელიკატესად ითვლება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტენილი, ჩოგი, კალტი... რვა ათასი წლის ისტორია და ჭაჭაში დამალული ყველი — Sputnik-Georgia.com
* ჩოგი, პროდუქტის აღწერა — Guda.ge
* ტენილი ყველი, ქართული ტრადიციული სამზარეულო, ეთნოგრაფიული ჩანახატი youtube.com-ზე

კატეგორია:ქართული ყველი
ძეხვეული

მინი|250პქ|ძეხვეული
**ძეხვეული** — მექანიკურად და ფიზიკურ ქიმიურად დამუშავებული ხორცის პროდუქტები, რომლებსაც დამატებული აქვს ზოგიერთი სხვა პროდუქტი.

მექანიკური დამუშავებისას ხორცს აცლიან საჭმლად უვარგის, ნაკლებყუათიან ნაწილებს და აქუცმაცებენ. ფიზიკურ-ქიმიური დამუშავებისას ამარილებენ, ამწიფებენ, მოწვავენ, ხარშავენ, შებოლავენ. ძეხვეული არის მოხარშული, ნახევრად შებოლილი, შებოლილ-მოხარშული, შებოლილი ან სუბპროდუქტებისაგან დამზადებული. ძეხვეულობას მიაკუთვნებენ აგრეთვე სხვა შებოლილ პროდუქტებს. ძეხვეულის ნედლეულად იყენებენ უცხიმო ძროხის ხორცს, ღორის ხორცს, იშვიათად ცხვრისა და ფრინველის ხორცს. ამზადებენ აგრეთვე ცხენის ხორცის ძეხვეულს. ფარშს სრულფასოვანი ცილებით ამდიდრებენ საკვები სისხლის პლაზმის, რძის, ცილის, კვერცხის დამატებით. ძეხვეულის გემოს გასაუმჯობესებლად უმატებენ შაქარს, საკაზმ-სანელებელს, სუნელ-სანელებელს.

ძეხვეულის დასამზადებლად ძროხის ხორცს აცლიან ძვლებს, მყესებს, ხრტილს, ცხიმს, ჭრიან და ამარილებენ. დამარილებულ ხორცისაგან აკეთებენ ფარშს, უმატებენ ღორის ცმელსა და სხვა კომპონენტებს, ფარშით შევსებულ გარსს ხეს შემოაკრავენ და ფარშის დასაწევად რამდენიმე ხნით ჩამოჰკიდებენ. მოხარშულსა და ნახევრად შებოლილ ძეხვეულს ფარშის დაწევის შემდეგ მოწვავენ, ხარშავენ და აცივებენ. ნახევრად შებოლილ ძეხვეულს არ ხარშავენ, დაწევის შემდეგ მხოლოდ შებოლავენ და გააშრობენ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორცი
კატეგორია:კულინარია
აბაკანის ქედი

**აბაკანის ქედი** () — ქედი დასავლეთ ციმბირის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ტომის სათავესა და ტელეცკოეს ტბას შორის, სიგრძე დაახლოებით 300 კმ, საშუალო სიმაღლე 1400-1700 მ. (უმაღლესი წერტილი 1984 მ.). აგებულია უმეტესად მეტამორფული ქანებით, რომლებსაც გრანიტების, გაბროსა და დიორიტების ინტრუზიები კვეთს. ქედის ფერდობები 1700 მეტრამდე დაფარულია წიწვიანი ტყით. ზემოთ მთის ტუნდრაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
G's Incorporated

'''G's Incorporated'* — გერმანული ჰიპ-ჰოპ დუეტი, რომელშიც შედიოდნენ ამერიკელი შემსრულებლები, სედრიკ სმითი და დენიელ დენმარკი. იგი ცნობილი გახდა 1996 წელს გამოცემული სინგლით „Stairway to Heaven“, ლედ ზეპელინის სიმღერის ქავერ-ვერსიით. გამოსცა ერთი ალბომი, *A Small Dedication* (1997) და
1999 წელს დაგეგმილი იყო მეორე ალბომიც, *The Awakening* (რაც აღნიშნულია სინგლის „Thank You“ ანოტაციებში).

## დისკოგრაფია
;ალბომები
**A Small Dedication'' (1997)
;სინგლები
*„Stairway to Heaven“ (1997)
*„Stairway to Heaven (რემიქსი)“ (1997)
*„Tell Me What A G Is“ (1997)
*„On the Nightshift“ (1998)
*„Thank You“ (1999)
*„Who's Knockin'? (Terri B. Air-თან ერთად)“ (1999)

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფები
აბაკანის სტეპი

**აბაკანის სტეპი** — ქვაბული რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში. წარმოადგენს მინუსინსკის ქვაბულის დასავლეთ ნაწილს. განფენილია მდინარე ენისეის მარცხენა ნაპირზე. რელიეფი ვაკეა, დასავლეთით ბორცვიანი. სიმაღლე ზღვის დონიდან 200–500 მ. წაბლა და შავმიწა ნიადაგზე ჭარბობს ვაციწვერიან-წივანიანი ველები. ბევრია პატარა ტბა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქვაბულები
ჩეჩილი ყველი

**ჩეჩილი** —ქართული ძროხის ყველი, მზადდება ძროხის მოხდილი რძისაგან. პოპულარულია საქართველოში,  სომხეთში და თურქეთში. 

## ორგანოლეპტიკა
ყველის მასა არის ძაფოვანი, შეკრული ან დაწნული ფორმის. ძაფები მკვრივია, საკმაოდ მყარი გაწელვისას. ფერად თეთრია. მასა ­– 0,5-3 კგ დაწნული თოკების სახით. აქვს მსუბუქი რძემჟავური, სასიამოვნო სუნი. გემო — გამოკვეთილი ცილოვანი, საკმაოდ მარილიანი. მზადდება აგრეთვე „მესხური ჩეჩილის“ შებოლილი ნაირსახეობა. 

ყველი „მესხური ჩეჩილი“ უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს: ტენიანობა – არაუმეტეს 60 %, ცხიმიანობა მშრალ ნივთიერებაში – არანაკლებ 2 %, მარილის შემცველობა – 4-8%. „მესხური ჩეჩილის“ დასამზადებლად საჭირო რძის მიღება, გადამუშავება და ყველის წარმოება ხორციელდება სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის ტერიტორიაზე.

## პროდუქტის დამზადების მეთოდები
რძეს ამწიფებენ 45-50°C-მდე. ჩაკვეთა მიმდინარეობს 5-10 წუთი 38-40°C ტემპერატურაზე. ჩანაკვეთს შედედების დაწყებისთანავე აცხელებენ, თან ურევენ 48-54° ტემპერატურამდე, რის შედეგადაც წარმოიქმნება დიდი ფიფქები, რომლებიც ადვილად ეწებება ერთმანეთს და ხელის მანიპულირებით წარმოქმნიან გრძელ 6-8 სმ დიამეტრის თასმას. თასმას ნელ-ნელა იღებენ და აწყობენ მაგიდაზე წრიულად. გაცივებულ მასას შეკრავენ კონებად. საქართველოს სამხრეთ რეგიონში — მესხეთში უძველესი დროიდან მზადდებოდა ყველი მესხური ჩეჩილი.

ივანე ჯავახიშვილის გადმოცემით ახალ თბილ დოს „დოჟუჟუნას“ ასხამენ ქვაბში, ყველის კვეთს უმატებენ და ცეცხლზე გაათბობენ, გააცხელებენ და ბოლოს ამოიღებენ ხაჭოს და ხელებით აქეთ-იქით სწევენ, აკეთებენ თოკებს, ერთად მოუკრავენ თავს, მარილს დააყრიან და შეინახავენ. მ. მაკალათიას, ვ. შამილაძის და სხვათა მონაცემებით ახალი დოდან ამზადებენ ძროხის ჩეჩილ ყველს.

ყველი სხვა წათხის ყველისაგან გამოირჩევა თავისებური დამზადების ტექნოლოგიით. მომწი­ფებულ მესხურ ჩეჩილს ახასიათებს სპეციფიკური კონსისტენცია, გემო და სუნი, რაც გამოარჩევს მას სხვა ყველისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ყველი
A Small Dedication

***A Small Dedication*** —  გერმანული ჰიპ-ჰოპ დუეტ G's Incorporated-ის სადებიუტო და ერთადერთი სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1997 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა M.A.X. Music.

ალბომიდან გამოვიდა სინგლები „Stairway to Heaven“ (1997) და „Tell Me What A G Is“ (1997). აქედან პირველი არის ინგლისური როკ-ჯგუფ  ლედ ზეპელინის ამავე სახელწოდების სიმღერის ვერსია.

## სიმღერების სია
#Twelve Monks	- 1:22
#Fly in My Civille	- 6:03
#Uh I Like It	- 4:14
#Stairway to Heaven (ხანგრძლივი ვერსია)	- 4:46
#Den of Inquity	- 2:49
#Symbol	- 4:08
#Interlude	- 1:06
#Sittin on the Dock on of the Bay	- 3:50
#Ghetto Education	- 4:12
#Heaven or Hell	- 3:09
#Daydream	- 3:42
#On the Corner	- 3:09
#House of G's	- 1:23
#Tell Me What a G Is	- 3:42
#Midnight Flower	- 4:49
#Lost in France (Je Ne Sais Pas)	- 4:33
#Outro	- 1:42

## სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ ალბომები
სელჰერსტ პარკი

**სელჰერსტ პარკი** () — სტადიონი ინგლისის დედაქალაქ ლონდონში. მისი ტევადობა 25 456 კაცს შეადგენს. სტადიონზე იმართება კრისტალ პალასის საშინაო მატჩები.

## ისტორია
ადგილი ახალი სტადიონისთვის, სადაც მანამდე აგურის ქარხანა მდებარეობდა, კლუბმა ბრაიტონის რკინიგზის კომპანიისგან შეისყიდა 2 570 ფუნტად 1922 წელს. სტადიონის პროექტი შეადგინა ცნობილმა შოტლანდიელმა არქიტექტორმა არჩიბალდ ლიტჩიმ, რომლის რეალიზება მოახდინა სამშენებლო კომპანია Humphreys of Kensington-მა დაახლოებით 30 000 ფუნტად. 1924 წლის 30 აგვისტოს მოედანზე გაიმართა პირველი საფეხბურთო მატჩი „კრისტალ პალასსა“ და „შეფილდ უენსდეის“ მონაწილეობით, 25 ათასი გულშემატკივრის თანდასწრებით. მასპინძლები 0:1 დამარცხდნენ. იმ დროს სტადიონს მხოლოდ ერთი ტრიბუნა ჰქონდა, დანარჩენნი მოედანს მიუშენეს 60-იან წლებში.

1926 წლის 1 მარტს ინგლისის ეროვნულმა ნაკრებმა ითამაშა უელსის წინააღმდეგ „სელჰერსტ პარკზე“. 1948 წელს სტადიონმა უმასპინძლა ორ მატჩს ლონდონის ოლიმპიური თამაშების მიმდინარეობისას.  

## გალერეა 

File:Selhurst Park Holmesdale Stand.jpg
File:Selhurst Park.jpg
File:Selhurst_Park_Stadium.jpg
File:Holmesdale Stand, Selhurst Park.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია სტადიონზე  კრისტალ პალასის საიტზე
* სტადიონის სურათები

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო სტადიონები
კატეგორია:კრისტალ პალასი (საფეხბურთო კლუბი)
სომხეთის საფეხბურთო თასი

**სომხეთის საფეხბურთო თასი** ასევე ცნობილია როგორც **სომხეთის დამოუკიდებლობის თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება სომხეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. 

გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის სომხეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია ერევნის „პიუნიკი“, რომელმაც 8-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია კაპანის „განძასარი“.

## ფინალები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Armenia - List of Cup Finals

კატეგორია:სომხეთის ფეხბურთი
კატეგორია:სომხეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
Up'n Away - The Album

'''''Up'n Away - The Album''''' — გერმანული ევროდენს-ჯგუფ Mr. President-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1995 წლის 23 მარტს Warner-ზე.

ალბომიდან გამოვიდა ოთხი სინგლი – „Up'n Away“, „I'll Follow the Sun“, „4 On the Floor“ და „Gonna Get Along (Without Ya Now)“.

## სიმღერების სია
#„Intro“ – 1:20
#„Up 'N Away“ – 3:53
#„4 On the Floor“ – 3:17
#„On My Mind“ – 3:55
#„I Believe“ – 3:37
#„Close to You“ – 3:22
#„Never Leave Me“ – 3:48
#„I'll Follow The Sun“ – 3:23
#„Easy Come, Easy Go“ – 3:13
#„Sweet Lies“ – 4:21
#„Close to Your Heart“ – 3:14
#„Gonna Get Along (Without Ya Now)“ – 2:38
#„I Would Die for You“ – 3:12
#„Keep It Up!“ – 3:02
#„Outro“ – 0:52
#„Up 'N Away (Peter's Groove Away Mix)“ – 5:58

## სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:Mr. President-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები
სომხეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**სომხეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება სომხეთში, სადაც პრემიერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება. 

სუპერთასი თამაშდება 1996 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია ერევნის „პიუნიკი“, რომელმაც 9-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია ერევნის „ალაშკერტი“.

## მატჩები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Armenia - List of Super Cup Finals

კატეგორია:სომხეთის ფეხბურთი
კატეგორია:სომხეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
აბაკანი (ქალაქი)

**აბაკანი** (, ) — ქალაქი რუსეთში, ხაკასეთის დედაქალაქი. 187 239 მცხოვრები (2021). მდებარეობს მინუსინსკის ღრმულში, მდინარე ენისეის მარცხენა ნაპირზე, შენაკად აბაკანის შეერთების ადგილზე. საავტომობილო და სარკინიგზო კვანძი, სამდინარო პორტი. აეროპორტი. ხაკასეთის სამრეწველო, კულტურული და სამეცნიერო ცენტრი.

1780-იან წლებში წარმოიქმნა სოფელი **უსტ-აბაკანსკოე**, რომელიც 1822 წელს სხვისტომელების მართვა-გამგეობის შესახებ წესდების შემოღების შემდეგ კაჩელების სასტეპო დუმის (Качинская степная дума) ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. 1913 წლიდან იყო ენისეის გუბერნიის მინუსინსკის მაზრის უსტ-აბაკანსკოეს ვოლოსტის ცენტრი. 1925 წელს გაიხსნა აჩინსკი – მინუსინსკის რკინიგზის სადგური „აბაკანი“. 1925 წელს უსტ-აბაკანსკოე გადაკეთდა დაბად და ეწოდა **ხაკასკი**, რომელიც 1931 წელს ქალაქად გამოცხადდა და აბაკანი დაერქვა. 1930 წლიდან არის ხაკასეთის ცენტრი (1991 წლიდან — დედაქალაქი).

ქალაქის დაგეგმარება სწორკუთხოვანია; აგებულია ხისა და ქვის შენობები. აბაკანის ჩრდილოეთ ნაწილში ჭარბობს მრავალსართულიანი ნაგებობები. ტერიტორიის დაახლოებით ⅓-ს  ბულვარები, ბაღები და სკვერები იკავებს. ქალაქში არის დიდ სამამულო ომში დაღუპულ მებრძოლთა ძეგლი (1975; მოქანდ. ი. გ. პამერი და მ. ლ. სკოვოროდინი, არქ. ნ. ა. კოვალჩუკი) და სხვ.

აბაკანში 11 უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებაა (ფილიალების ჩათვლით), მათ შორის ხაკასეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1944-დან). 4 ბიბლიოთეკა, მათ შორის რესპუბლიკური ეროვნული ბიბლიოთეკა (დაარსდა 1925 წელს). მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (1931), ვლადიმერ კაპელკოს მუზეუმი (2001) და სხვ. დრამატული თეატრები (მ.შ. ხაკასეთის ეროვნული თეატრი, 1931-დან; რუსული თეატრი, 1939-დან), თოჯინების თეატრი „ზღაპარი“ (1979-დან), მცირე ფორმების თეატრი „ჩიტიგენი“ (1988-დან). რესპუბლიკური ფილარმონია (1989), მის შემადგენლობაშია სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლი „ულგერი“. საგამოფენო დარბაზი. დენდრარიუმი.

განვითარებულია მძიმე მანქანათმშენებლობა: „აბაკანის საცდელ-მექანიკური ქარხანა“, „აბაკანვაგონმაშ“ (სარკინიგზო ვაგონმშენებლობა და სხვ.); ქარქნები — საცდელ-მექანიკური, ფოლადსასხმელი, კონტეინერების, ექსპერიმენტულ-მექანიკური და სხვ.; ტყისა და ხის დამუშავების მრეწველობები („ხაკასლეს“, „აბაკანმებელ“), სამშენებლო მასალათა წარმოება („მსხვილპანელიანი სახლთმშენებლობის ქარხანა“, „სამშენებლო მასალათა კომბინატი“), მსუბუქი (სამკერვალო, საფეიქრო, ფეხსაცმლის ფაბრიკები) და კვების („აიან“ — ლუდისა და უალკოჰოლო სასმელების წარმოება, ყველ-კარაქის კომბინატი, ხორცკომბინატი და სხვ) მრეწველობის საწარმოები. სასოფლო-სამეურნეო რაიონის ცენტრია. ქალაქში თავმოყრილია ხაკასეთის მცირე ბიზნესის საწარმოთა დაახლოებით 60%.

## სქოლიო
კატეგორია:ხაკასეთის ქალაქები
აბაკი

**აბაკი** (,  < ) — საანგარიშო დაფა არითმეტიკული გამოთვლებისათვის, იხმარებოდა ძველ საბერძნეთში, რომში, შემდეგ — დასავლეთ ევროპაში (XVIII საუკუნემდე). დაყოფილი იყო ზოლებად, ანგარიში ხდებოდა ამ ზოლებში მოთავსებული სათვლელი ქვების (კენჭების, ძვლის კოჭების) გადაადგილებით. შორელ აღმოსავლეთის ქვეყნებში გავრცელებული იყო აბაკის ჩინური ანალოგი — სუან-პანი, რუსეთში — საანგარიშო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მექანიკური სათვლელი მანქანები
კატეგორია:მათემატიკის ისტორია
კატეგორია:მათემატიკური ინსტრუმენტები
აბაკი (მრავალმნიშვნელოვნება)

საკუთარი სახელი **აბაკი** შეიძლება ნიშნავდეს შემდეგს:

* აბაკი — არქიტექტურული ელემენტი;
* აბაკი — საანგარიშო დაფა;
* აბაკი — ნომოგრაფიაში, განსაკუთრებული ნახაზი (ბადური ნომოგრამა) რიცხვითი აღნიშვნებით. განკუთვნილია საინჟინრო გამოთვლებისათვის;
* აბაკი — სამფეხიანი მაგიდა-სადგამი ძველ რომში.
პავლე აბანკინი

**პავლე სერგეის ძე აბანკინი** (; დ. , ოგარიოვო-პოჩკოვო — გ. 15 აგვისტო, 1965, ლენინგრადი) — საბჭოთა ადმირალი (1951). სკკპ წევრი 1920 წლიდან.

## ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა მიხეილ ფრუნზეს სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელი, ხოლო 1937 წელს სამხედრო-საზღვაო აკადემია. იყო ეისკის სამხედრო-საზღვაო საავიაციო სასწავლებლის სამხედრო კომისარი. 1939 წლის ივნისიდან — წყნარი ოკეანის ფლოტის სამხედრო საბჭოს წევრი. 1940 წლიდან ამურის, ხოლო 1943 წლიდან ონეგის სამხედრო ფლოტილიის სარდალი. 1944 წელს სამხედრო-საზღვაო აკადემიის უფროსი. 1945 წლიდან სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მთავარსარდლის მოადგილე, 1952-1958 წლებში სამხედრო საზღვაო ფლოტის ჰიდროგრაფიული სამმართველოს უფროსი. 1960 წლიდან თადარიგშია. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 4 სხვა ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
აბაკი (არქიტექტურა)

მინი|აბაკი
**აბაკი** ( — „დაფა“) — არქიტექტურაში, სვეტის ან პილასტრის კაპიტელის ზედა ფილა. კლასიკური არქიტექტურული ორდერების აბაკი ჩვეულებრივ კვადრატული ფორმისაა და აქვს სწორი (დორიული, იონიური ორდერი) ან მრუდხაზოვანი ნაპირები (კორინთული ორდერი). ქართულ ხუროთმოძღვრებაში აბაკი ხშირად მოჩუქურთმებულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
კურგონტეპა

**კურგონტეპა **, ყოფილი **ყურღან-ტუბე** ან **კურგან-ტიუბე** (, , ) — ქალაქი ტაჯიკეთში. ხატლონის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. დუშანბედან 100 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს. 2015 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 102 900 კაცს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური პორტალი 
* კურგონტეპა *Encyclopaedia Iranica Online*-ზე
## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ისტარავშანი

**ისტარავშანი** (, ) — ქალაქი ტაჯიკეთში, სოღდის ოლქში. ისტარავშანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის მიხედვით სოღდის ოლქის მეორე ქალაქია. მოსახლეობა 2016 წლის მონაცემებით — 63 500 კაცი.

## ლიტერატურა 
* Беленицкий А. М., Бентович И. Б., Большаков О. Г. Средневековый город Средней Азии. — Ленинград: 1973.
* Веймарн Б. В. Мечеть Кок-Гумбез в Ура-Тюбе // [Москва]. Новые исследования по истории архитектуры. СССР. 1947. Сообщения института истории архитектуры. Выпуск 8.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტაჯიკეთის ქალაქები — ისტარავშანი
* ოფიციალური ვებ საიტი
* ისტარავშანი RISOL Internet Learning Center-ზე
* ისტარავშანი
* რუკა

კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ხოჯენდი

**ხოჯენდი**, **ხუჯანდი**, **ხოჯენტი** 1936 წლამდე, **ლენინაბადი** 1991 წლამდე (, ) — ტაჯიკეთის სიდიდით მეორე ქალაქი. სოღდის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ფერღანის ხეობაში, მდინარე სირდარიაზე. 

დაარსდა დაახლოებით 2500 წლის წინ აქემენიანთა იმპერიაში და აბრეშუმის გზაზე ერთ-ერთ მთავარ ქალაქს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 329 წელს ალექსანდრე მაკედონელმა დაპყრობის შემდეგ ალექსანდრია ესხატა დაარქვა. ისტორიის განმავლობაში სხვა და სხვა იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა: VIII საუკუნეში ომაიანთა სახალიფოში, XIII საუკუნეში მონღოლთა იმპერიაში  და XIX საუკუნეში რუსეთის იმპერიაში. 

## დამეგობრებული ქალაქები 
* **შიმკენტი**, ყაზახეთი
* **ბუხარა**, უზბეკეთი
* **სამარყანდი**, უზბეკეთი
* **ნიშაბური**, ირანი
* **ტაბრიზი**, ირანი

## ლიტერატურა 
*Hill, John E. 2004. *The Peoples of the West from the Weilue* 魏略 *by Yu Huan* 魚豢*: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265.* Draft annotated English translation. http://depts.washington.edu/silkroad/texts/weilue/weilue.html (See under the heading for "Northern Wuyi").

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* პორტალი 
* ქალაქის გერბი, 1910 წ.
* დსე: ლენინაბადი

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ვაჰდატი

**ვაჰდატი** (2003 წლამდე **კოფარნიხოვი**, 1992 წლამდე **ორჯონიკიძეაბადი**, 1936 წლამდე **იანგი-ბაზარი**; , , ) — ქალაქი (1965 წლიდან) ტაჯიკეთში, ტაჯიკეთის რესპუბლიკური დაქვემდებარების რაიონებში. ვაჰდატის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2015 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 42 200 კაცს შეადგენს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ვაჰდატის რაიონის დასახლებები
გირვანქა (ერთეული)

**გირვანქა**, ასევე **ფუნტი **(, , , ) — მასის საზომი ერთეული, რომელიც ფართოდ გამოიყენებოდა ისტორიულ ევროპასა და აღმოსავლეთში. გირვანქის მასა წარმოადგენდა 7000 მარცვლის ერთობლივ წონას. საქართველოში გავრცელდა XVIII საუკუნიდან. იხმარებოდა მეტრული სისტემის შემოღებამდე.

გირვანქის მასის ზომა განსხვავდება ქვეყნების მიერ, ასე მაგალითად, საქართველოში გირვანქა წარმოადგენდა ოყის მესამედს და უდრიდა 0,4267 კილოგრამს, მაშინ როცა:
* ბრიტანული გირვანქა უდრის 0,4536 კგ-ს
* ავსტრიული გირვანქა უდრის 0,56001 კგ-ს-ს
* ამსტერდამის გირვანქა უდრის 0,4941 კგ-ს
* დანიური გირვანქა უდრის 0,496 კგ-ს
* ძველი რომაული გირვანქა (libra) უდრის 0,32745 კგ-ს
* ესპანური გირვანქა უდრის 0,451 კგ-ს
* პორტუგალიური გირვანქა უდრის 0,459 კგ-ს
* რუსული გირვანქა უდრის 0,4914 კგ-ს
* ფრანგული ლივრი უდრის 0,489505 კგ-ს
* შვედური გირვანქა უდრის 0,425076 კგ-ს

## ლიტერატურა
**ჯაფარიძე, გ.* ნარკვევი ქართული მეტროლოგიის ისტორიიდან, თბილისი, 1973

## სქოლიო
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
Skylarking

***Skylarking*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ XTC-ის მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1986 წლის 27 ოქტომბერს. ჩაწერილი ამერიკელი მუსიკოს ტოდ რანდგრენის პროდიუსერობით, იგი არის ნაწილობრივ კონცეპტუალური ალბომი, რომლის თემების ცხოვრების ციკლები – სეზონები, დღეები და წლები. და ითვლება მის საუკეთესო ნამუშევრად.

ალბომის მუსიკალური სტილისტიკა სცდება მანამდე ჯგუფისთვის დამახასიათებელ პოსტ-პანკის და ახალი ტალღის ფარგლებს ჩაწერა ძირითადად მიმდინარეობდა რანდგრენის Utopia Sound-ში (ვუდსტოკი, ნიუ-იორკი). თავად ტოდმა დიდი როლი შეასრულა როგორც ალბომის ხმის დიზაინის, ასევე დასარტყმელი საკრავების პროგრამირების კუთხით, შეიტანა რა ნამუშევარში სიმებიანი და თითბერიანი არანჟირებები, ისევე, როგორც სხვა ინსტრუმენტების ელემენტები. მიუხედავად ყველაფრისა, ალბომის ჩაწერის სესიებს ახლდა დაძაბულობა, განსაკუთრებით რანდგრენს და ენდი პარტრიჯს, ჯგუფის ლიდერს შორის. აგრეთვე არსებობდა მრავალი უთანხმოება დასარტყმელი საკრავების პარტიების, სიმღერების შერჩევის და სხვა საკითხების შესახებ. რანდგრენი და მისი წარმომადგენლები დაადანაშაულეს ალბომის ხმის პოლარიზაციის შეცდომით მასტერინგში, რის გამოც საბოლოო მიქსი, მუსიკოსების აზრით, „სუსტი“ გამოვიდა. მხოლოდ 2010 წელს გამოვიდა ალბომის რემასტერი, რომელშიც პოლარიზება გასწორდა.

გამოსვლისთანავე *Skylarking* ბრიტანეთში წარუმატებელი იყო და მხოლოდ #90 პოზიციაზე მოხვდა. აშშ-ში იგი კოლეჯების რადიოს ჰიტად იქცა, მიაღწია #70 პოზიციამდე და გაიყიდა დაახლოებით 250 000 ასლის სახით. ბრიტანეთში #100 პოზიციაზე მოხვდა მისი ორივე სინგლი – „Grass“ (b-მხარეზე „Dear God“-თან ერთად) და „The Meeting Place“. ალბომის ადრეულ ასლებში „Dear God“ არ იყო შეტანილი. მას შემდეგ, რაც ამერიკელ დიჯეებს შორის სიმღერამ პოპულარობა შეიძინა, აშშ-ში მისმა თემამ სკანდალი გამოიწვია. რადიოეთერში ისმოდა ზარები, ხოლო პიროვნებები, რომლებიც რეკავდნენ, იმუქრებოდნენ სადგურის აფეთქებით. *Skylarking* მოხვდა „როლინგ სტოუნის“ „1980-იანი წლების 100 უდიდესი ალბომის სიაში“, 1989 წელს და *Pitchfork*-ის მსგავს სიაში, 2002 წელს.

## სიმღერების სია 
## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:XTC-ის ალბომები
კატეგორია:არტ-როკ ალბომები
კატეგორია:პოსტ-პანკ ალბომები
კატეგორია:ფსიქოდელიური პოპ-ალბომები
კატეგორია:ინგლისელი შემსრულებლების ახალი ტალღის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ტოდ რანდგრენის პროდიუსერობით
კატეგორია:1986 წლის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
კატეგორია:ნეო-ფსიქოდელიური ალბომები
კონიბოდომი

**კონიბოდომი** (, ) — ქალაქი ტაჯიკეთში, სოღდის ოლქში. მდებარეობს ფერღანის ხეობის დასავლეთ ნაწილში. 2016 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 50 400 კაცს შეადგენს.

## ცნობილი ადამიანები
*ლუთფია ზაჰიდოვა ― ბალერინა

## რესურსები ინტერნეტში 
* კონიბოდომის ისტორია 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ოყა

**ოყა**, ასევე **ოხა **(, ) — მასის საზომი ერთეული ოსმალეთის იმპერიაში, ერთი ოყა უდრიდა 400 დირჰემს, ანუ 1,2828 კგ-ს. ვრცელდებოდა დასავლეთ და სამხრეთ საქართველოშიც.

საქართველოში ოყა იყო წონის ერთეული, უდრიდა სამ გირვანქას, შესაბამისად 1,2828 კგ ÷ 3 = 0,4276 კგ-ს.საქართველოში ოყას იყენებდნენ მარცვლეულის საწყაოდ. 

საბერძნეთში ოყა უდრიდა 1,282 კგ-ს. ეს ერთეული ფართოდ გამოიყენებოდა 1953 წლის მარტამდე, სანამ აკრძალავდნენ. კვიპროსში ოყას ერთეულს იყენებდნენ 1980-იანების ბოლომდე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 874

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 874** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 14 ოქტომბერს. უშიშროების საბჭოს წინა 822-ე (1993) და 853-ე (1993) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა მთიან ყარაბაღში სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის არსებული კონფლიქტის გამო, საერთაშორისო საზღვრების ხელშეუხებლობასა და შეძენისათვის ძალის გამოყენების დაუშვებლობის გარდა, საბჭომ მოუწოდა მხარეებს შეასრულონ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებას, რომელსაც მიაღწიეს რუსეთის მთავრობისა და ეუთოს მინსკის ჯგუფის მეშვეობით.

საბჭომ, სამშვიდობო პროცესის მიმართ მხარდაჭერის გამოთქმის შემდეგ, მხარი დაუჭირა და მოუწოდა ეუთოს ორივე მხარესთვის წარდგენილ „სასწრაფო ნაბიჯების კორექტირებულ ვადის“ მიღებას, რომელსაც დაეთანხმა სომხეთი, თუმცა უარყო აზერბაიჯანმა, ხოლო ყარაბაღის ხელისუფლებამ გადადო მისი განხილვა. „კორექტირებული ვადა“ მოიცავდა წინადადებებს, რომლებიც უკავშირდებოდნენ ბოლო პერიოდში ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ძალების გაყვანას და ყველა სახის დაბრკოლებების გაწყვეტას კომუნიკაციებისა და ტრანსპორტირებისათვის; ყველა სხვა საკითხი, რომელიც არ იყო გათვალისწინებული შეთანხმებაში, საბჭოს განცხადებით, უნდა მოგვარებულიყო მშვიდობიანი მოლაპარაკებების გზით.

რეზოლუციამ ასევე მოუწოდა ეუთო-ს მინსკის კონფერენციის ადრეულ მოწვევას, რომელის მიზანი უნდა ყოფილიყო კონფლიქტის მოლაპარაკების გზით მოგვარება, აგრეთვე სთხოვეს გენერალურ მდივნს, ბუტროს ბუტროს-გალის, დაესწროს კონფერენციას და უზრუნველყოს ყველა შესაძლო დახმარება მოლაპარაკებებისთვის. საბჭომ, ასევე ორივე მხარეს მოუწოდა თავი შეიკავონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევებსა და ხელი არ შეუშალონ საერთაშორისო ორგანიზაციებს, ჰუმანიტარული დახმარების აღმოჩენის მიზნით.

მიმდინარე რეზოლუცია ასევე პირველი რეზოლუცია იყო კონფლიქტის თემაზე, რომელიც რეგიონის ყველა სახელმწიფოს მოუწოდა თავი შეიკავონ ნებისმიერი მტრული ქმედებებისაგან და ნებისმიერი ჩარევისგან კონფლიქტში, რამაც კონფლიქტის გაფართოება შეიძლება გამოიწვიოს. ოქტომბრის ბოლოს, აზერბაიჯანულ-ირანულ საზღვართან საბრძოლო მოქმედებები დაწყები გამო, ირანის პრეზიდენტმა, აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანიმ, ირანის შეირაღებული ძალების ნაწილები განალაგა კონფლიქტურ საზღვრებთან, ზუსტად ამის საპასუხოდ, საბჭომ მიმართა რეგიონის ქვეყნებს თავი შეიკავონ.

რეზოლუციამ, ეუთო-ს მოქმედ თავმჯდომარეს, ეუთო-ს მინსკის კონფერენციის თავმჯდომარესა და გენერალურ მდივანს, პროცესის პროგრესის შესახებ და რეგიონში არსებული მდგომარეობის ყველა ასპექტის შესახებ ანგარიშის ჩაბარება დაავალა.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/874(1993))

## იხილეთ აგრეთვე
*აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები
*ყარაბაღის ომი
*მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მთიანი ყარაბაღის შესახებ

## სქოლიო
874
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აზერბაიჯანის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომხეთის შესახებ
კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
კატეგორია:1993 წელი აზერბაიჯანში
კატეგორია:1993 წელი სომხეთში
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ლიბანის კედარი

**ლიბანის კედარი** () — კედარის გვარის ხე ფიჭვისებრთა ოჯახისა.

## ბოტანიკური აღწერა 
ლიბანის კედარი მარადმწვანე წიწვოვანი მცენარეა. ხელსაყრელ პირობებში მისი სიმაღლე 40-50 მ-ს აღწევს, ღეროს დიამეტრი — 2,5 მ-მდე. ახალგაზრდა მცენარის ვარჯი კონუსისებურია. ასაკის მატებასთან ერთად იგი ფართო, შებრტყელებულ, ქოლგისებურ ფორმას იღებს.

წიწვები მწვანედან რუხ-მოცისფრო-მომწვანომდე ფერისაა. ახასიათებს მათი კონა, რომელიც 30-40 წიწვს მოიცავს. მათი სიგრძეა 3,5 სმ. ისინი ხეზე რჩებიან ორი წლის განმავლობაში.

ორ წელიწადში ერთხელ მსხმოიარობს. მსხმოიარობას იწყებს 25-30 წლის ასაკიდან. გირჩები ცილინდრისებური ფორმისაა, ფერით ღია ყავისფერია. მათი სიგრძეა 12 სმ, ხოლო სიგანე — 4-6 სმ. თესლი სიგრძეში 15-18 მმ-ს, ხოლო სიგანეში 5-7 მმ-ს აღწევს. ისინი საჭმელად უვარგისი და ფისოვანია. ვრცელდება ქარის დახმარებით.

მერქანი მუქი რუხი და ქერცლისებურია.

მეორეული მერქანი წითელი ფერისა, მტკიცე და არომატული, მარტივი და საკმაოდ რბილია.

ლიბანის კედარი ნელა იზრდება. უძლებს მოკლე დროით დაცემულ ტემპერატურას -30°C-მდე, მაგრამ ხანგრძლივი უარყოფითი ტემპერატურის დროს იღუპება. იგი სინათლის მოყვარული მცენარეა. უძლებს გვალვებს. ნიადაგის მხრივ მომთხოვნი არ არის. ძლიერ განიცდის გადაჭარბებულ ტენიანობას.

## გავრცელება და ეკოლოგია 
ლიბანის კედარი იზრდება ლიბანის მთის ფერდობებზე (აქედან მოდის მისი სახელი). ველურ ბუნებაში იგი გვხვდება ზღვის დონიდან 1000-2000 მ-მდე. ბუნებრივი ზრდა-განვითარების არეალში პრაქტიკულად განადგურებულია. შემორჩენილია სულ 6 კედრის კორომში.

ტაქსონომიურად ლიბანის კედარს ზოგჯერ უკავშირებენ რამდენიმე სხვა სახეობას და მის ქვესახეობებად განიხილავენ. მაგალითად ასეთია თურქული კედარი (), რომელიც ტავრის მთებშია გავრცელებული.

## მნიშვნელობა და გამოყენება 
წარსულში ლიბანის კედარი ფართოდ გამოიყენებოდა როგორც სამშენებლო მასალა, კერძოდ გემთმშენებლობაში. ლიბანის კედრით აგებული გემებით გადიოდნენ ხმელთაშუა ზღვაში ფინიკიელი ზღვაოსნები. ლიბანის კედრით იყო დამზადებული ეგვიპტის ფარაონთა გემები.

კედრის ზეთი გამოიყენება ანტისეპტიკურ საშუალებად.

ეს სახეობა კულტურაში 1683 წლიდანაა; უძველესი პლანტაციები თარიღდება XVII საუკუნის მეორე ნახევრით, ამ დროს რამდენიმე ხე დაცული იყო იტალიასა და სამხრეთ საფრანგეთში. სამხრეთი ევროპის ბაღებში ლიბანის კედარი ფართოდ გავრცელდა.

ლიბანის კედარი ფართოდ გავრცელდა ყირიმის სამხრეთი ნაპირზე, კავკასიური შავი ზღვის სანაპიროზე, სამხრეთ კავკასიასა და შუა აზიაში.

კედარი ლიბანის ერობნული სიმბოლოა. იგი გამოსახულია გერბზე, დროშაზე, ბანკნოტებსა და მონეტებზე. აგრეთვე ლიბანის უმაღლესი ჯილდოა კედარის ეროვნული ორდენი. ლიბანში მდებარეობს სამეფო კედრების ტყე, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.

## ტაქსონომია 
ლიბანის კედარი მოიცავს ორ ქვესახეობას:
* საკუთრივ ლიბანის კედარი — Cedrus libani libani
* თურქული კედარი — Cedrus libani stenocoma

## ლიტერატურა 
*
* Walter Н., Die Vegetation der Erde in SYMBOL 111 \f «Arial» \s 12oko-physiologischer Betrachtung, Bd 2, Jena, 1968.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიბანის კედარი  : საიტზე GRIN.

კატეგორია:კედარი
კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
აბდ ალ-კადირი

**აბდ ალ-კადირი** (; დ. 6 სექტემბერი, 1808 მასკარა — გ. 26 მაისი, 1883, დამასკო) — ალჟირის მხედართმთავარი, ეროვნული გმირი, მეცნიერი, პოეტი და ორატორი.

## ბიოგრაფია
აბდ ალ-კადირის მამა, მაჰი ად-დინი დედა კი ლალა ზორგა, მაჰი ად-დინის მესამე ცოლი იყო. იგი სწავლობდა მასკარაში, სასულიერო სკოლაში. მიიღო კარგი განათლება და დაეუფლა იარაღის ფლობის ხელოვნებას, საბრძოლო ხელოვნებას. ჯერ კიდევ ახალგაზრდამ სახელი გაითქვა, როგორც მომავალმა მებრძოლმა. აბდ ალ-კადირმა საკუთარი თავი და შესაძლებლობები გამოავლინა ფრაგებთან ბრძოლაში, როდესაც ალჟირი ფრანგებმა დაიპყრეს.

24 წლის ამირა აბდ ალ-კადირი, ალჟირელი ხალხის საყოველთაო სახალხო წინააღმდეგობას ჩაუდგა სათავეში. მიუხედავად ახალგაზრდობისა მან გამოავლინა შესანიშნავი მხედართმთავრის და პოლიტიკოსის ნიჭი და სამხედრო და დიპლომატიური ღონისძიებების ერთობლიობით შექმნა საკმაოდ ვრცელი სახელმწიფო, რომელიც ფრანგების კონტროლქვეშ მყოფი ცალკეული ზღვისპირა ბაზების გამოკლებით მოიცავდა მთელ დასავლეთ ალჟირს. საფრანგეთის კოლონიურ ჯარებთან ბრძოლის პროცესში გაატარა რეფორმები: შექმნა ცენტრალიზებული სახელმწიფო აპარატი, შეზღუდა ცალკეული მეომარი ტომების პრივილეგიები, დააფუძნა იარაღის და დენთის მკეთებელი, სახელოსნოები, გახსნა საფეიქრო მანუფაქტურები, აღკვეთა თურქთა ბატონობისას სისტემადქცეული თანამდებობათა ყიდვა-გაყიდვა, მექრთამეობა და ძალმომრეობა, გააუქმა გადასახადების შესყიდვის სისტემა. ქვეყანა დაჰყო 8 ადმინისტრაციულ ოლქად, შემოიღო საგარეო ვაჭრობის მონოპოლია, საკუთარი ფულის ერთეული, გახსნა მრავალი სასწავლო დაწესებულება.

აბდ ალ-კადირმა შეძლო მეგობრული ურთიერთობა დაემყარებინა მაროკოს სულთანთან და მიეღო მისგან პერიოდული დახმარება იარაღით, ფულით და ცხენებით. 1834 წელს დროებით დაუზავდა ფრანგებს, თუმცა 1845 წელს ომი განახლდა. 1846 წელს აბდ ალ-კადირი ბრძოლაში დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა. 1853 წელს ამნისტიით გაათავისუფლეს. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები დამასკოში გაატარა. როგორც ფრანგებს, ასევე არაბებს შორის სარგებლობდა საყოველთაო პატივისცემით სიმამაცის, პატიოსნებისა და სხვა პირადი ღირსებების გამო. 1860 წელს დრუზების ამბოხების გამო საკუთარი რისკის ფასად შეიფარა ათასობით ქრისტიანი. გარდაიცვალა დამასკოში 1883 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აბდ ალ-კადირის აჯანყება

## ლიტერატურა
* *Бельмар* «A., sa vie politique et militaire» (Париж, 1863).
* Дамье В. В. Абд аль-Кадер // Кругосвет
* *Ламенер* «Vie, aventures, combats et prise d’A.» (Париж, 1848)
* *Оганисьян Ю.*, Абд-аль-Кадир (ЖЗЛ). Москва, 1968;
* Бу Азиз Яхья, Батль аль-кифах аль-амир Абд-аль-Кадир аль-Джазаири (Боевой герой эмир Абд аль-Кадир аль-Джазаири), Тунис, 1957.

კატეგორია:ალჟირის ეროვნული გმირები
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მაისი
Born Again (The Notorious B.I.G.-ის ალბომი)

***Born Again*** — ამერიკელი რეპერ The Notorious B.I.G.-ს მესამე სტუდიური ალბომი და მისი პირველი სიკვდილშემდგომი გამოცემა. გამოვიდა ლეიბლებზე Bad Boy Records და Arista Records 1999 წლის 7 სექტემბერს. მასში შეტანილია რეპერის სიცოცხლეში ჩაწერილ ვოკალებზე დამატებული რიტმები და მიწვეული შემსრულებლების რეპერები.

ალბომი *Billboard* 200-ში გამოსვლისთანავე პირველ ადგილს იკავებდა და პირველ კვირაში 485 000 ასლის ოდენობით გაიყიდა. 2000 წლის 14 იანვარს მან ორმაგი პლატინის სტატუსი მიიღო. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა იგი არაერთგვაროვნად შეაფასეს.

## სიმღერების სია
## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:The Notorious B.I.G.-ს ალბომები
კატეგორია:1999 წლის ალბომები
კატეგორია:გარდაცვალების შემდეგ გამოცემული ალბომები
კატეგორია:Bad Boy Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები შონ კომბსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები DJ Premier-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Nottz-ის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები მენი ფრეშის პროდიუსერობით
კულობი

**კულობი**, ყოფილი **კულიაბი** (; ) — ქალაქი ტაჯიკეთში, ხატლონის ოლქში. მდებარეობს დუშანბედან 175 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე იახსუზე. 2016 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 101 200 კაცს შეადგენს. ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1934 წელს. დუშანბეს უკავშირდება სარკინიგზო და საავტომობილო გზებით.

## ლიტერატურა 
* Habib Borjian, "Kulab," in Encyclopædia Iranica 

## სქოლიო 
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ბედისწერის მთა

**ბედისწერის მთა**, ანუ **ამონ ამართი**, იგივე **ოროდრუინი** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ვულკანური მთა მორდორში.

## ისტორია
როდესაც საურონი მორდორში დასახლდა, ყველაზე მეტად ოროდრუინი მოეწონა. მის ცეცხლს იყენებდა სხვადასხვა სამჭედლო სამუშაოში და ჯადოსნობისას. ასეთი სამუშაოს ყველაზე ცნობილი შედეგია ერთი ბეჭედი.

მთა ამოიფრქვა მეორე ეპოქის 3429 წელს, რაც ნიშნავდა, რომ საურონი გონდორის აღებას აპირებდა. მან შეიძინა სახელი „ამონ ამართი“ (Amon Amarth, ბედისწერის მთა).

მესამე ეპოქის 2954 წელს მან კვლავ გაიღვიძა და ითილიენის უკანასკნელი მაცხოვრებლები გადავიდნენ ანდუინზე. ამ დროიდან მოყოლებული მთა ხშირად აფრქვევდა ცეცხლს.

ბეჭდის საძმო ამოცანას წარმოადგენდა ბეჭდის განადგურება ამ მთაში. საურონის დამარცხების შემდეგ იგი დაინგრა.

## ეტიმოლოგია
*ბედისწერის მთა* არის ვესტრონზე სახელწოდების „Amon Amarth“ თარგმანი (ასე მას, პირველ რიგში, გონდორში იცნობდნენ).

## სქოლიო
ბაკლენდი

**ბაკლენდი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## პიროვნებები
*ბაკლენდი, ჯონი – ინგლისური როკ-ჯგუფ Coldplay-ს გიტარისტი.

## სხვა
*ბაკლენდი (შუახმელეთი), ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აღმოსავლელები

**აღმოსავლელები** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ადამიანები, რომლებიც ცხოვრობდნენ შუახმელეთის აღმოსავლეთით. ძირითადად იბრძოდნენ მორგოთის და საურონის მხარე, თუმცა საკუთარი მმართველებიც ჰყავდათ.

## მესამე ეპოქა
### მეურმეები
**მეურმეები** — ხალხი აღმოსავლეთში, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა სამხრეთ სამეფოს. მათი სახელი მომდინარეობდა ურმებიდან და ეტლებისგან, რომლებიც საომრად გამოიყენებოდა. ისინი თავს ესხმოდნენ როვანიონის ტერიტორიებს და გონდორსაც მიადგნენ. მესამე ეპოქის 1856 წელს ნარმაკილ II ერთ-ერთი ბრძოლისას დაიკარგა და დროთა მანძილზე გონდორის ნაწილი, ანდუინის მხარეს, დაკარგული იქნა. ნარმაკილის ძე კალიმეჰტარის მიერ მესამე ეპოქის 1899 წელს ტერიტორია წართმეული იქნა, როდესაც მანდაგორლადის დაბლობზე მეურმეებს შეუტია.

### ბალხოთები
**ბალხოთები** — აღმოსავლელთა კლანი, რომელიც დოლ გულდურს ემორჩილებოდა. ისინი ცხოვრობდნენ როვანიონში, ბნელტევრის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მათი ბელადები ემეგობრებოდნენ გონდორს, თუმცა მესამე ეპოქის 2510 წელს ბალხოთები იბრძოდნენ ორკთა მხარეს.

### ვარიაგები
**ვარიაგები** — ნაკლებად ცნობილი ხალხი. ცხოვრობდა ხანდის ტერიტორიაზე.

ვარიაგები მომდინარეობდნენ რუნიდან და ჰარადიდან, თუმცა რომელიმე ერთს არ მიეკუთვნებოდნენ. ემორჩილებოდნენ საურონს. მათი მებრძოლეები გამოჩნდნენ პელენორის მინდვრების ბრძოლაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
თრაინ II

**თრაინ II** — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში თრორის ძე და თორინ მუხისფარის მამა. იგი გაიქცა მარტოსული მთიდან, როდესაც ეს ადგილი დაიპყრო დრაკონმა სმაუგმა. მრავალი მოგზაურობის შემდეგ ჯუჯებმა სცადეს მორიის სამეფოს აღდგენა, მაგრამ თრაინის მამა მოკლული იქნა გობლინ (ორკ) აზოგის მიერ. შემდგომში თრაინი მონაწილეობდა დიდ შურისძიებაში და მორია ორკებისგან გაათავისუფლა. ამ ბრძოლაში დაინ II მოკლა აზოგი.

მოგვიანებით თრაინი მეფე გახდა. 2841 წელს იგი მარტოსული მთისაკენ გაემგზავრა, მაგრამ გზად დატყვევებული იქნა საურონის (ნეკრომანტის) მოახლეთა მიერ - იმ მიზეზით რომ მას ჰქონდა უკანასკნელი ჯუჯების შვიდი ბეჭდიდან. 2845 წელს მას ეს ბეჭედი დოლ გულდურში წაართვეს.

2850 წელს თრაინი გარდაიცვალა, თუმცა მანამდე იგი დოლ გულდურში განდალფმა მოინახულა. მას ჯუჯამ გადასცა თრორის რუკა და მარტოსული მთის გასაღები. ამით შემდგომში სხვა ჯუჯებმა და ბილბო ბეგინსმა შეაღწიეს სმაუგის გამოქვაბულში.

## ეტიმოლოგია
თრაინი (Þráinn) არის პოემა „ვოლუსპას“ პერსონაჟი. სიტყვა ნიშნავს „ჯიუტს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*
ბერნარდ შარტრელი

**ბერნარდ შარტრელი** (ლათ. Bernardus Carnotensis / Carnutensis; ფრ. Bernard de Chartres. დ. დაახლოებით 1070-1080 — გ. 1124 წლის შემდეგ) — მეთორმეტე საუკუნის ფრანგი ფილოსოფოსი, ნეოპლატონიკოსი, სქოლასტიკოსი, შარტრის ფილოსოფიური სკოლის წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია 
მისი დაბადების დრო და ადგილი უცნობია. მიჩნეული იყო, რომ წარმომავლობით იყო ბრეტანიდან და ჰყავდა უფროსი ძმა ტიერი შარტრელი, თუმცა სამეცნიერო წრეებში ეს ინფორმაცია საკამათოა. შარტრის სკოლის ჩანაწერებიდან ირკვევა, რომ სკოლის მაგისტრი იყო 1114 წლიდან, ხოლო კანცლერი — 1119 – 1124 წლებში.

## შემოქმედება 
ბერნარდ შარტრელს ეკუთვნის „კოსმოგრაფია“ (შემორჩენილია ნაწყვეტებად), რომელიც იყოფა ორ ნაწილად: „მეგაკოსმოსი“ (ლათ. “Megacosmus”) და „მიკროკოსმოსი“ (“Microcosmus”) . ბერნარდის თეორიას საფუძვლად უდევს ნეოპლატონური სამი საწყისი: ღმერთი, გონება (ნუსი) და სამყაროს სული. გონება ღმერთისგან იბადება, თავისი სუბსტანციით მისი თანაარსია და თავის თავში შეიცავს იდეებს, გვარებს, სახეებსა და ინდივიდუმებს, პირველ ნიმუშებად რომ გვევლინებიან. ღვთაებრივი გონებიდან ერთგვარი ემანაციის გზით, დასაბამს იღებს სამყაროს სული, რომელიც ღვთაებრივ იდეასთან წილნაყარია და დროთა დინებაში ურღვევი წესრიგის თანახმად ქმნის ყველაფერს. სამყაროს არასრულქმნილებასა და ბოროტების მიზეზი მატერიაა.ბერნარდ შარტრელის ყველაზე ცნობილი ფრაზაა: "ჩვენ ვგავართ გიგანტთა მხრებზე შემომსხდარ ქონდრისკაცებს; ვხედავთ მათზე მეტს და უფრო შორს არა იმიტომ, რომ უფრო მახვილი მზერა გვაქვს, არა იმიტომ, რომ მათზე უფრო მაღლები ვართ, არამედ იმიტომ, რომ ამ ბუმბერაზებმა აგვწიეს და აღგვამაღლეს საკუთარი სიდიადით".

### კომენტარები პლატონის „ტიმეოსზე“ 
პოლ ედვარდ დუტონმა აჩვენა, რომ პლატონის „ტიმეოსზე“ დართული კომენტარები, რომელიც ანონიმურად იყო მიჩნეული, ეკუთვნის ბერნარდ შარტრელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ნეოპლატონიზმი
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
წყლის გუშაგი

**წყლის გუშაგი** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — უცნაური, საცეცებიანი არსება, რომელიც ცხოვრობდა მორიის დასავლეთ კარიბჭესთან მდებარე პატარა ტბაში. განდალფის აზრით, გუშაგები გავრცელდნენ ნისლიანი მთების წყლებიდან.

მესამე ეპოქის 2944 წელს მან მოკლა ოინი, ბილბო ბეგინსის ერთ-ერთი თანმხლები მარტოსული მთისკენ მიმავალ გზაზე.

როდესაც ბეჭდის საძმო შევიდა მორიაში, გუშაგმა თავისი საცეცით ფროდო ფეხით დაიჭირა. სემმა მოკვეთა საცეცი, მაგრამ წყლიდან გამოჩნდა კიდევ მრავალი. საძმომ შეაღწია მორიაში, მაგრამ გუშაგმა მათ კარი გადაუკეტა. ბილმა, სემის პონიმ, შეძლო გაქცევა და თავად მოძებნა სერის გზა.

უცნობია, რატომ დაესხა ეს გუშაგი თავს საძმოს - იცავდა ის მორიას თუ მოქმედებდა სარუმანის/საურონის განკარგულებით. მორიის ამბის შემდეგ კი ის საბოლოოდ გაქრა.

პერსონაჟის შექმნა, როგორც ვარაუდობენ, განაპირობა ლეგენდამ გიგანტურ მოლუსკებზე, კრაკენებზე, რომლებიც ნორვეგიისა და ისლანდიის ზღვებში იმალებოდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
ძაგნაკორელი

**ძაგნაკორელი** — XVII-XVIII საუკუნეების პოეტი, ოცმარცვლიანი სალექსო საზომის შემომღები. მის შესახებ მწირი ცნობებია მოღწეული. გადმოცემით ცნობილია, რომ იყო რიტორი, საამო ლექსთა გამომთქმელი. როგორც სამეცნიერო წრეებში მიიჩნევენ, ძაგნაკორელი იყო ძველი ფეოდალური გვარის წარმომადგენელი, რომლის სამფლობელოც იყო ძაგნაკორა (არაგვის ხეობაში). აქედან უკვე პოეტის ზედწოდება - ძაგნაკორა. 

ძაგნაკორელს შემოუღია სალექსო ფორმა, რომელსაც შემდგომ „ძაგნაკორული“ ეწოდა. ამ ტიპის ლექსის თითოეული სტროფი შედგება ოთხი ტაეპისაგან, ტაეპი ოცმარცვლიანია, აქვს გარეგანი რითმა და სარითმო ერთეული ყოველ ტაეპში ერთია. ყოველ სტროფში რეფრენის სახით მეორდება მეოთხე ტაეპი.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 884

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 884** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 12 ნოემბერს. უშიშროების საბჭოს 822-ე (1993), 853-ე (1993) და 874-ე (1993) რეზოლუციების შეხსენების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მიმდინარეობისა და მხარეთა შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების დარღვევების გამო, კერძოდ, ზანგილანის რაიონისა და ჰორადიზის ოკუპაციის გამო.

საბჭომ, ასევე დაგმო აზერბაიჯანში მცხოვრებ მშვიდობიან მოსახლეობაზე თავდასხმები და დაბომბვები, რისთვისაც სომხეთის მთავრობას მოუწოდა გამოეყენებინა თავისი გავლენა მთიანი ყარაბაღის სომხების მიერ წინა უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების განხორციელებისა და დაცვის საქმეში. ასევე მიესალმა ეუთოს მინსკის ჯგუფის დეკლარაციას ცეცხლის ცალმხრივი შეწყვეტის შესახებ.

რეზოლუცია მხარეებისგან მოითხოვდა დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საომარი მოქმედებები, საოკუპაციო ძალები გასულიყვნენ ზანგილანის რაიონიდან და ქალაქ ჰორადიზიდან, ასევე აზერბაიჯანის ბოლო დროს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან. ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ბოლოდროინდელ დარღვევებთან დაკავშირებით, საბჭომ მხარეებს მოუწოდა, მიეღოთ რუსეთის მთავრობასა და ეუთოს მინსკის ჯგუფს შორის კონტაქტების შედეგად დადგენილი ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება. საბჭომ ასევე სთხოვა სხვა ქვეყნებს, თავი შეეკავებინათ კონფლიქტში ჩარევისაგან, განსაკუთრებით ირანს, რომელმაც საბრძოლო მოქმედებების დაწყების შემდეგ აზერბაიჯან-ირანის საზღვართან თავისი ჯარები გადაისროლა.

საბოლოოდ, საბჭომ გენერალურ მდივანს და საერთაშორისო ორგანიზაციებს მოუწოდა, დაუყოვნებლივ გაეწიათ ჰუმანიტარული დახმარება დაზარალებული სამოქალაქო მოსახლეობისთვის, განსაკუთრებით კი დევნილებისთვის. გენერალურ მდივანს, ბუტროს ბუტროს-გალისა და ეუთო-ს მინსკის ჯგუფს დაევალა, საბჭოსათვის ეცნობებინა განვითარებული მოვლენების შესახებ.

ამ რეზოლუციის მიღების მიუხედავად, დაბომბვები და პერიოდული ბრძოლები გაგრძელდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები
*ყარაბაღის ომი
*მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი
*გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მთიანი ყარაბაღის შესახებ

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე](https://undocs.org/S/RES/884(1993))

## სქოლიო
884
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აზერბაიჯანის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომხეთის შესახებ
კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
კატეგორია:1993 წელი აზერბაიჯანში
კატეგორია:1993 წელი სომხეთში
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია