open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კორიდა

[მარჯვნივ|300პქ|მინი|*კორიდა*, [ედუარ მანე, 1865-1866 წწ.]]
**კორიდა** () – ხარების ბრძოლის  ყველაზე გავრცელებული  ფორმა. დამახასიათებელია ესპანეთისათვის. თავდაპირველად კორიდა იმართებოდა ქალაქის სწორკუთხა მოედნებზე, XVIII საუკუნეში კორიდის კანონების ჩამოყალიბების შემდეგ იგი იმართებოდა უკვე წრიულ მოედნებზე. საქართველოში ცნობილი იყო კურულის სახელწოდებით. 2011 წელს კატალონიაში კორიდას ჩატარება აიკრძალა. 
ისტორიკოსები ადამიანის ხართან ბრძოლას  სხვერპლშეწირვის ანტიკურ რიტუალს უკავშირებენ. შესაწირავ ცხოველთან "თამაში" კუნძულ კრეტაზე (საბერძნეთი) ჯერ კიდევ ძვ.წ. XV საუკუნეში არსებობდა პირენეის ნახევარკუნძულზე კი ხარების ბრძოლის ისტორია, სავარაუდოდ, ბრინჯაოს ხანასა და ძველ იბერებს უკავშირდება, რომლებიც ხარს წმინდა ცხოველად მიიჩნევდნენ.
ესპანეთში ხარებთან ბრძოლის მეტ-ნაკლებად ჩამოყალიბებული წესების კრებული XVII საუკუნის მეორე ნახევრიდან შეიქმნა. იმ დროიდან იქცა ტორეადორი ნამდვილ პროფესიონალად, ქვეყანაში კი გაჩნდა ფერმები, სადაც საგანგებოდ კორიდისთვის  ხარების ჯიშების (ტოროს დე ლიდია და ტოროს ბრავოს_ი) გამოყვანა დაიწყეს. იმ დროიდანვე მიჰყვეს ხელი კორიდისთვის საგანგებო არენების აგებასა და რიტუალური წესების ჩამოყალიბებას.
კორიდა არა მხოლოდ ესპანეთში, პორტუგალიასა (ოღონდ ამ ქვეყანაში ხარის არენაზე მოკვლა იკრძალება) და საფრანგეთის რამდენიმე სამხრეთ რაიონში დღემდე ეწყობა. ესპანელებმა ხარებთან ბრძოლის ტრადიცია ლათინურ ამერიკაშიც დაამკვიდრეს. კორიდა დღესაც იმართება მექსიკაში, კოლუმბიაში, პერუში, ვენესუელასა და ეკვადორში; არგენტინასა და ჩილეში კი იგი XIX საუკუნის ბოლოს აკრძალეს.
 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*"Bullfighting 101"  - user-friendly explanations of what you are seeing at a typical bullfight
* Bullfighting: Culture & Controversy  – slideshow by *Life magazine*
* Bullfighting in Barcelona  - slideshow by *The First Post*
* Israel Lancho, Spanish Bullfighter Gored, *The Huffington Post*, 29 May 2009
*"Arena" 2011 film about contemporary Spanish bullfighting and matador schools by Austrian director Gunter Schwaiger

## სქოლიო

კატეგორია:კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრები
ბომარისის ციხესიმაგრე

**ბომარისის ციხესიმაგრე** () — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე უელსში, კუნძულ ანგლსიზე. ნაგებობა ინგლისის მეფე ედუარდ I-მა ააგო ჩრდილოეთ უელსში ლაშქრობების დროს. მშენებლობა 1295 წელს დაიწყო, გრძელდებოდა 35 წლის მანძილზე, მაგრამ აღარასდროს დასრულებულა, რადგან ფინანსური პრობლემების გამო, მეფე იძულებული გახდა პროცესი შეეჩერებინა.

ციხესიმაგრის სტრუქტურა კონცენტრულია. მდებარეობს კუნძულ ანგლსის სანაპირო ზოლში, მენაის სრუტის აღმოსავლეთ შესასვლელთან. ნაგებობას გარს თხრილი აკრავს, რომელიც ზღვას უერთდება.

ციხესიმაგრე ამჟამად საკმაოდ კარგადაა შემონახული და მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო არქიტექტურის მქონედ ითვლება ამგვარ ნაგებობებს შორის, ღიაა დამთვალიერებელთათვის. 1986 წელს, იუნესკომ ის უელსის კიდევ რამდენიმე ციხესიმაგრესთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა საერთო სახელით - ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები უელსში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Website of Beaumaris Castle
* Official Cadw website 
* Beaumaris Castle, World Heritage Site
* Beaumaris Castle history and photographs
* www.geograph.co.uk : photos of Beaumaris Castle

კატეგორია:უელსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ივანე კახაძე

**ივანე რაჟდენის ძე კახაძე** (დ.   4 იანვარი, 1905 [ძვ. სტ. 22 დეკემბერი, 1904], დიდი ჯიხაიში — გ. 17 მაისი, 1955, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1950). გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1946), პროფესორი (1947). 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი (1930). ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 

კახაძის შრომები შეეხება კავკასიის მეზო-კაინოზოური ნალექების სტრატიგრაფიისა და ტექტონიკის საკითხებს. მნიშვნელოვანი წვლილი 
შეიტანა საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიის სასარგებლო წიაღისეულების (ქვანახშირი, ბარიტი, პოლიმეტალები, სამშენებლო ქვები და სხვ.) საბადოების გეოლოგიური აგებულების შესწავლის საქმეში. 

დაჯილდოებლია შრომის წითელი დროშის ორდენით, აგრეთვე მედელბით.

## თხზულება 
* საქართველოს შუა იურულის ფაუნა, 1942. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
იოსებ ბუაჩიძე

**იოსებ მოსეს ძე ბუაჩიძე** (დ. 2 სექტემბერი, 1907 — გ. 25 იანვარი, 2006) — ქართველი გეოლოგი და ჰიდროგეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1961). საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1967). სკკპ წევრი 1927 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი (1934). მუშაობდა „აჭარჰესის“ მშენებლობაზე, იყო „თბილჰიდროენერგოპროექტის“ საინჟინრო გეოლოგიური განყოფილების გამგე (1938), საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი (1951 წლიდან), ჰიდროგეოლოგიური და საინჟინრო გეოლოგიის კათედრის გამგე (1954-1974). 
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორი (1958-1973). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიური სექტორის დირექტორი. 1973 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში ჩამოყალიბდა ჰიდროგელოგიისა და საინჟინრო გეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი სექტორი, შემდეგ ინსტიტუტი, რომლის დირექტორის მოვალეობასაც იოსებ ბუაჩიძე 1990 წლამდე ასრულებდა.

იოსებ ბუაჩიძის ავტორობითა და თანაავტორობით გამოიცა საინჟინრო გეოლოგიასა და ჰიდროგეოლოგიაში 7 მონოგრაფია, მათ შორის ერთი – ინგლისურ ენაზე. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი მეცნიერული შრომა, ბევრი მათგანი — აშშ-ს, იტალიის, რუსეთის, უკრაინის, იაპონიის, ინგლისის, გერმანიისა და სხვა ქვეყნების პოპულარულ სამეცნიერო ჟურნალებში. იოსებ ბუაჩიძეს შედგენილი აქვს 200-ზე მეტი დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობის მქონე საინჟინრო-გეოლოგიური და ჰიდროგეოლოგიური დასკვნა ქვეყნის სხვადასხვა ტიპის ნაგებობათა მშენებლობის, რეკონსტრუქციისა და მდგრადობის უზრუნველყოფის შენარჩუნების მიზნით.

შეადგინა საქართველოს ჰიდროგეოლოგიისა და საინჟინრო-გეოლოგიის რუკები და დარაიონების სქემები, გამოჰყო საქართველოს ტერიტორიაზე არტეზიული აუზების გავრცელების არეები.

## რესურსები ინტერნეტში
* იოსებ ბუაჩიძე – ბიოგრაფია 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
ი
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორები
ივანე კაჭარავა

**ივანე ბესარიონის ძე კაჭარავა** (დ.     5 სექტემბერი  [ძვ. სტ. 24 აგვისტო], 1894, საჭილაო, — გ. 4 მაისი 1977, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955). გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1944), პროფესორი (1944). საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960). 

## ბიოგრაფია 
1914 წელს დაამთავრა ფოთის გიმნაზია. 1914-1917 წლებში სწავლობდა კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე საბუნებისმეტყველო განხრით, მაგრამ მძიმე სოციალურ-პოლიტიკური პირობებისა და მატერიალური ხელმოკლეობის გამო აქ მხოლოდ სამ წელიწადს დაჰყო, შემდგომი სამი წლის მანძილზე აბაშის გიმნაზიაში მათემატიკას ასწავლიდა. 1921 წელს გააგრძელა შეწყვეტილი სწავლა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისევ საბუნებისმეტყველო განხრით. პარალელურად კი საქართველოს მუზეუმში პრეპარატორად მუშაობდა. 

1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი. ალექსანდრე ჯანელიძის რეკომენდაციით უნივერსიტეტში დატოვეს ახლად ორგანიზებულ გეოლოგიისა და პალეონტოლოგიის კათედრაზე პროფესორობისათვის მოსამზადებლად. 1925 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში. 1969 წლიდან ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის პალეოგენური ნალექების პალეონტოლოგიისა და სტრატიგრაფიის განყოფილებას. 

ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თსუ-სა და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. კაჭარავას შრომები ძირითადად შეეხება პალეოგენური ნალექების სტრატიგრაფიას და მათში განამარხებულ ფაუნას. პირველი სამეცნიერო ნაშრომი 1926 წელს გამოაქვეყნა, რომელიც სამეგრელოს გეოლოგიურ აგებულებას მიეძღვნა. შემდგომ წლებში იკვლევდა დასავლეთ საქართველოს ნეოგენურ ნალექებს. მან დაადგინა ჩოკრაკული და კარაგანული სართულების ნალექები სამეგრელოსა და რაჭაში. აღსანიშნავია მისი მონოგრაფია „რაჭა-ლეჩხუმის აუზი და მოსაზღვრე რაიონები პალეოგენის დროს“, რომელიც 1944 წელს გამოქვეყნდა. ეს იყო მისი სადოქტოროდ წარდგენილი ნაშრომი. ავტორია 100-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა. 

საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1973). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

## თხზულება 
* რაჭა-ლეჩხუმის აუზი და მოსაზღვრე რაიონები პალეოგენის დროს, «გეოლოგიური ინსტიტუტის შრომები. გეოლოგიური სერია», 1944, ტ. 2. 

## ლიტერატურა 
* ჭელიძე გ., აკად. ი. კაჭარავას დაბადების 80 წლისთავის გამო, «მეცნიერება და ტექნიკა», 1974, № 11.

კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კერნარვონის ციხესიმაგრე

**კერნარვონის ციხესიმაგრე** (უელს. Castell Caernarfon) — შუა საუკუნეების ნაგებობა უელსის ქალაქ გუინედში. XI საუკუნის ბოლოდან  ის კერნარვონში, ხელოვნურ ბორცვზე მდგარი კოშკი იყო, სანამ 1283 წელს ინგლისის მეფე ედუარდ I-მა ის დღეს არსებულ ქვით ნაგებ სტრუქტურად არ გადააკეთა. სულ მალე ციხესიმაგრე და ქალაქი კერნარვონი ჩრდილოეთ უელსის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა.

როდესაც ციხესიმაგრეს აღდგენითი სამუშაოები უტარდებოდა, კერნარვონს გარს კედელი შემოარტყეს. სამუშაოები 1330 წელს დამთავრდა. მიუხედავად იმისა, რომ კომპლექსის გარე ნაგებობები დასრულდა და გარედან ძლევამოსილად გამოიყურებოდა, ზოგიერთი შიდა ნაგებობის მშენებლობა შეჩერდა და აღარასდროს დასრულებულა. 1294 წელს ქალაქი თავის ციხესიმაგრესთან ერთად, აჯანყებულებმა აიღეს, მაგრამ მომდევნო წელსვე დათმეს.

1646 წლის ინგლისის სამოქალაქო ომში, ციხესიმაგრე მეფის მომხრეებმა იაღეს, რომლებსაც პარლამენტის მომხრეებთან სამგზის მოუხდათ შერკინება, როდესაც მათ ციხეს ალყა შემოარტყეს. ეს ციხესიმაგრის ბრძოლებში გამოყენების უკანასკნელი შმეთხვევა აღმოჩნდა. XIX საუკუნემდე ის ყველასგან მივიწყებული აღმოჩნდა, სანამ სახელმწიფომ აღდგენითი სამუშაოები არ დაიწყო. 1911 და 1969 წლებში, ციხესიმაგრეში შედგა უელსის პრინცისათვის ხელისუფლების გადაცემა.

1986 წელს, იუნესკომ ის უელსის კიდევ რამდენიმე ციხესიმაგრესთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა საერთო სახელით - ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები უელსში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*Sources on Caernarfon Castle

კატეგორია:უელსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
Swing When You're Winning

'''''Swing When You're Winning''''' — რობი უილიამსის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2001 წლის 19 ნოემბერს. დისკი წარმოადგენს სვინგის ჟანრის ცნობილი სიმღერების ქავერ-ვერსიების კრებულს. დიდი წარმატება იქონია მასში შეტანილმა სიმღერამ Somethin' Stupid, რომელიც ჩაწერილია ნიკოლ კიდმანის მონაწილეობით.

თავის მხრივ, ალბომის სათაური ეხმაურება მომღერლის წინა დისკის, Sing When You're Winning სათაურს.

## სიმღერების სია
## ყოველკვირეული ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:2001 წლის ალბომები
კატეგორია:რობი უილიამსის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გაი ჩემბერსის პროდიუსერობით
ფილადელფია (ფილმი)

**ფილადელფია** () — ამერიკული დრამა, რომელიც გადაიღეს 1993 წელს. სწორედ ეს ფილმი შეეხო პირველად შიდსის პრობლემას, ასევე ფილმი ეხება ისეთ ტაბუდადებულ თემებს როგორიცაა ჰომოსექსუალობა და ჰომოფობია. ფილმის გამოსვლას თან ახლდა ბაპტისტური ეკლესიის მიერ ორგანიზებული მასობრივი საპროტესტო აქციები.

## სიუჟეტი 
ანდრიუ ბეკეტი (ტომ ჰენქსი) არის ფილადელფიის ერთ-ერთი უმსხვილესი კორპორაციის მთავარი აღმასრულებელი სამართალის დარგში. მისი სექსუალური ორიენტაციის შესახებ არავინ იცის მისი ბოფრენდის მიგელ ალვარესის (ანტონიო ბანდერასი) გარდა. მოულოდნელად კომპანიის მმართველი შეამჩნევს მის ინფექციურ დაავადებას და გადაწყვეტს მის განთავისუფლებას იმ მიზნით, რომ სხვას არ გადაედოს ეს დაავადება. ამის შესახებ ენდრიუ შეიტყობს და დაუკავშირდება ქალაქში ერთ-ერთ საუკეთესო ადვოკატს და ასევე მის კონკურენტს ჯო მილერს (დენზელ ვაშინგტონი). მათ განსხვავებული სექსუალური ორიენტაცია, კანის ფერი და მსოფლმხედველობა აქვთ, მაგრამ ეს მიზეზები მათ ხელს ვერ უშლის, რომ იბრძოლონ სამართალისთვის.

## როლებში 
*ტომ ჰენქსი — ენდრიუ ბეკეტი
*დენზელ ვაშინგტონი — ჯო მილერი
*ჯეისონ რობარდსი — ჩარლზ ვილერი
*ანტონიო ბანდერასი — მიგელ ალვარესი
*ჯოან ვუდუორდი — სარა ბეკეტი

## გადაღება
ენდრიუ ბეკეტის როლს სთავაზობდნენ დენიელ დეი-ლუისს, ენდი გარსიასა და მაიკლ კიტონს. საბოლოოდ როლზე დამტკიცდა ტომ ჰენქსი, რომელმაც ამ ფილმისთვის დაახლოებით 12 კილო დაიკლო. სასამართლოს სცენები ნამდვილ სასამართლო დარბაზში გადაიღეს. ფილმში გადაღებული იყო 53 ჰომოსესუალი, რომელთაგან 43 შემდეგ წელს შიდსით დაიღუპა.

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო მსახიობი კაცი: ტომ ჰენქსი
#საუკეთესო სიმღერა: Streets of Philadelphia

**ოქროს გლობუსი**
#საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში: ტომ ჰენქსი
#საუკეთესო სიმღერა: Streets of Philadelphia

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:1993 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ჰომოსექსუალიზმის შესახებ
კატეგორია:ჯონათან დემის ფილმები
ჰარლეკის ციხესიმაგრე

**ჰარლეკის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე უელსის ქალაქ ჰარლეკში. გეგმარებით ის კონცენტრულია და ფრიალო კლდის წვერზე მდებარეობს, რომელიც ირლანდიის ზღვას გადაჰყურებს. არქიტექტურულად, ის გამოირჩევა სადარაჯოების მასივით.

ნაგებობა ინგლისის მეფე ედუარდ I-მა ააშენა უელსის დაპყრობის პერიოდში. მას შემდეგ ციხესიმაგრე არაერთი იერიშისა და ალყის მოწმე გახდა. დამოუკიდებელი უელსის პერიოდში, 1404 - 1409 წლებში, ის ფაქტობრივად უელსის დე-ფაქტო დედაქალაქს წარმოადგენდა, როდესაც იგი უაინ გლინდურს ეპყრა. მომდევნო შვიდი წლიანი ალყის განმავლობაში, ვარდების ომის მიმდინარეობისას, სამუდამოდ შემორჩა ცნობილ სიმღერაში "Men of Harlech".

XVII საუკუნის შუა წლებში, ინგლისის რევოლუციის დროს, ჰარლეკი იყო ბოლო სიმაგრე, რომელიც მეფის მომხრეებს ეპყრათ. პარლამენტარისტების მიერ მისი აღებით კი ომი ფაქტობრივად დამთავრდა.

1986 წელს, იუნესკომ ის უელსის კიდევ რამდენიმე ციხესიმაგრესთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა საერთო სახელით - ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები უელსში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official Cadw page for Harlech Castle 
* Sources on Harlech Castle

## სქოლიო 
კატეგორია:უელსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
დერუენტის ხეობის ფაბრიკები

**დერუენტის ხეობის ფაბრიკები** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ინგლისის დერბშირის საგრაფოში, მდინარე დერუენტის გასწვრივ. თანამედროვე ფაბრიკების სისტემა აქ 1772-1775 წლებში გაჩნდა რიჩარდ არკრაიტის მიერ გამოგონებული ბამბის სართავი ახალი ტექნოლოგიების წყალობით. ტექნოლოგიური წინსვლების წყალობით, შესაძლებელი გახდა ბამბის უწყვეტი წარმოება. სულ მალე სისტემა მთელ ხეობაში გავრცელდა, ხოლო უკვე 1788 წლისთვის ბრიტანეთის მასშტაბით აკვარაიტის ტიპის 200 ფაბრიკა იყო. ახალი გამოგონება მალე ევროპასა და აშშ-შიც იქნა გავრცელებული.

ტექსტილის ბუმის დასრულებისთანავე, საწარმოები სწრაფად გაიყიდა და სხვადასხვა მფლობელის ხელში გადადიოდა. 1929 და 1961 წლის ხანძრებმა ფაბრიკების უმრავლესობა გაანადგურა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*Leawood pumphouse

კატეგორია:ტექსტილი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
საკირე (დმანისის მუნიციპალიტეტი)

**საკირე** (1949 წლის 12 ივლისამდე — *„კაშკათალა“*) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ფინეზაურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1400 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობდა 49 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „კოშკატალა“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Кошкатала“ სახით.

ფაილი:დმანისის მუნიციპალიტეტი.jpg|სოფელი „საკირე“ — „ქე“-ში (2014)

## ხუროთმოძღვრების ძეგლები
სოფელში შემონახულია ადრინდელი შუა საუკუნეების საკირის ყიზილ-ქილისის ეკლესია და XVII-XVIII საუკუნის წმინდა ილიას ეკლესია.

## ფოტოგალერეა 

სურათი:Sakire, St George Church.JPG|საკირეს წმ. გიორგის ეკლესია
სურათი:Sakire church 01.JPG|ბერძნული ეკლესია დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში. 2012 წელი
სურათი:Red church sakire3.JPG|წითელი ეკლესია
სურათი:Red church sakire.JPG|წითელი ეკლესია
სურათი:Red church sakire2.JPG|წითელი ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დარემის ციხესიმაგრე

**დარემის ციხესიმაგრე** () — ნორმანული ციხესიმაგრე ინგლისის ქალაქ დარემში, რომელიც 1840 წელს სრულიად დაიკავა დარემის უნივერსიტეტის საუნივერსიტეტო კოლეჯმა. შენობა მნახველთათვის ღიაა, მაგრამ მხოლოდ გიდის თანხლებით, ვინაიდან აქ სწავლობს და ცხოვრობს 100 სტუდენტი. ციხესიმაგრე მდებარეობს ბორცვზე, მდინარე უირის თავზე, დარემის კათედრალის მოპირდაპირედ.

ციხესიმაგრე თავდაპირველად XI საუკუნეში აიგო, როგორც ნორმანთა მეფის ძალაუფლების გამოხატულება ჩრდილოეთ ინგლისზე. ის ერთ-ერთი პირველია ხელოვნურ ბორცვზე აღმართულ ამგვარ ნაგებობებს შორის, რომლებიც ნორმანებს განსაკუთრებით მოსწონდათ. მეფემ ნაგებობა ქალაქის ეპისკოპოსს ჩააბარა, რომელიც თავის სამსახურში ჩააყენა და სამეფო ძალაუფლების განხორციელების უფლება მიანიჭა.

ციხესიმაგრე ფართო დარბაზი გააჩნია, რომელიც XIV საუკუნის დასაწყისში ეპისკოპოსმა ანტონი ბეკმა დაამატა.

1986  წელს დარემის ციხესიმაგრე იუნესკომ ქალაქის კათედრალთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* University College, Durham (Durham Castle) website
* University College JCR website
* A Tour of Durham Cathedral & Castle 

კატეგორია:ინგლისის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
პირველი სალამალექი

**პირველი სალამალეიქი**, **პირველი სალამალექი**, *ქარვასლა*, *სალამალეიქი*, *სალამალექი*, *სალამალეიქო* — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (ყარაბულახის თემი), მდებარეობს ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1450 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობდა 98 კაცი.

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება „სალამალეიქი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Саламалейкъ“ სახით.

## ძეგლები
სოფელში შემონახულია ქარვასლის ნანგრევები (თარიღდება XII-XIII საუკუნეებით).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კონუის ციხესიმაგრე

**კონუის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე უელსის ქალაქ კონუიში. აგებულია 1283 - 1289 წლებში, ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის მიერ მეორე უელსური კამპანიის დროს. კონუიმ ჩაანაცვლა ძველი, ჰენრი III-ის მიერ აგებული დეგანუის ციხე, რომელიც 1263 წელს, თავისუფალი უელსის უკანასკნელმა პრინცმა ლიველინ ბოლომ დაანგრია.

კომპლექსის ნახაზი და ზედამხედველობითი სამუშაობეი შეასრულა ოსტატმა ჯეიმზ სენტ0ჯორჯელმა, გამოიყენა რა 1 500 მუშა და ქვისმთლელი. სულ მშენებლობაში დაიხარჯა £15,000 (£9,000,000 - 2011 წლის კურსით), ყველაზე მეტი რაც კი ედუარდ I-მა 1277 - 1304 წლებში ციხესიმაგრეების მშენებლობაში დახარჯა.

ნაგებობა ხაზოვანი დაგეგმარებისაა, რადგან ისევე როგორც კერნარვონის ციხე, იგიც კლდოვან კონცხზე მდებარეობს..

1986 წელს, იუნესკომ ის უელსის კიდევ რამდენიმე ციხესიმაგრესთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა საერთო სახელით - ედუარდ I-ის ციხესიმაგრეები უელსში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## გალერეა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Unofficial website
* More Pictures of Conwy Castle 
* Snowdonia Guide
* Conway Castle Images 

## სქოლიო 
კატეგორია:უელსის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ფინეთის რუსიფიკაცია

მინი|ედვარდ იტსოს ნახატი *შეტევა* (1899 წელი) სიმბოლურად გამოხატავს ფინეთის რუსიფიკაციის წინააღმდეგ ბრძოლას.
**ფინეთის რუსიფიკაციის** (1899–1905 და 1908–1917 წლებში, ფინურად მოიხსენიება როგორც:*sortokaudet/sortovuodet* თარგმანში: შევიწროვების დრო/წლები) - რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო პოლიტიკა, რომლის მიზანიც იყო ფინეთის დიდი სამთავროს სტატუსის შემცირება და მისი პოლიტიკურ-კულტურული თვითმყოფადობის მოსპობა. ის იყო რუსიფიკაციის პოლიტიკის ნაწილი, რომელსაც რუსეთის იმპერია და შემდგომ საბჭოთა კავშირი ეწეოდა და რომლის მიზანიც იყო მათ ფარგლებში შემავალი ეთნიკური უმცირესობების მოსპობა. ამ პოლტიკის ფარგლებში გატარდა შემდეგი ღონისძიებები:

**1899 წლის თებერვლის მანიფესტი* -  რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ II-ს ბრძანება რომელიც უფლებას აძლევდა იმპერიის წარმომადგენლებს, ფინეთი ადგილობრივი ორგანოების თანხმობის გარეშე ემართათ.
**1900 წლის ენის მანიფესტი* - იმპერატორ ნიკოლოზ II-ს ბრძანება რუსული ენის ფინეთის ადმინისტრაციულ ენად გამოცხადების თაობაზე.
*1901 წლის იანვარში იმპერატორმა ნიკოლოზ II-მ ხელი მოაწერა სამხედრო ვალდებულების კანონს და ფინეთის დიდი სამთავროს ჯარები იმპერიის არმიას შეუერთა. 

ფინეთმა რუსიფიკაციის ორ ტალღას გაუძლო, ფინეთი იყო როგორც პასიური ასევე აქტიური წინააღმდეგობის პოზიციაში, საქმე რუსი გენერალ-გუბერნატორის ნიკოლაი ბობრიკოვის მკვლელობამდეც კი მივიდა, რომელიც 1904 წლის ივნისში ეიგენ შაუმანმა განახორციელა. რუსეთ-იაპონიის ომის დროს, იაპონიის ფინანსური დახმარებით შეთქმულებმა ათასობით შაშხანა შეიძინეს. მათი მიზანი იყო აჯანყების მოწყობა და ქვეყნის დამოუკიდებლობის მიღწევა. თუმცა გემი ფინეთის სანაპიროსთან ჩაიძირა და გეგმა ჩიშალა. პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსეთი და იაპონია ერთად იბრძოდა გერმანიის წინააღმდეგ, ამიტომაც იაპონიამ გადასცა რუსეთს ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ორგანიზაციის ხელმძღვანელების სია (რომლებიც ახლა მიზნის მისაღწევად გერმანიის იმპერიასთან თანამშრომლებდნენ).

იმპერიამ ეროვნული მოძრაობის გაძლიერებას ფინეთის ადმინისტრაციაში რუსიფიკაციის მოწინააღმდეგეების წმენდით, ცენზურის გაძლიერებით და გენერალ-გუბერნატორების დიქტატურის შემოღებით. წინააღმდეგობის მოძრაობის წარმატებებში აღნიშვნის ღირსია ჯარში გაწვევის კანონის * დე-ფაქტო* გაუქმება. რეტროსპექტიული თვალთახედვით წინააღმდეგობის მოძრაობა იყო მთავარი ფაქტორი რამაც განაპირობა 1917 წელს ფინეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადება.

## იხილეთ აგრეთვე
* რუსიფიკაცია
* ფინეთის დიდი სამთავრო
* რუსოფობია

## ლიტერატურა
* Sergeevskii, N. D. Finland : the question of autonomy and fundamental laws (1911)
* Alenius, Kari. "Russification in Estonia and Finland  Before 1917," *Faravid,* 2004, Vol. 28, pp 181-194
* Huxley, Steven. *Constitutionalist insurgency in Finland: Finnish "passive resistance" against Russification as a case of nonmilitary struggle in the European resistance tradition* (1990) 
* Polvinen, Tuomo. *Imperial Borderland: Bobrikov and the Attempted Russification of Finland, 1898–1904* (1995) 
* Thaden, Edward C. *Russification in the Baltic Provinces and Finland* (1981).

## რესურსები ინტერნეტში
* რუსიფიკაციის ერა
* "The Gracious Manifesto of the Imperial Majesty", 1899 წლის თებერვლის მანიფესტის ტექსტი *(ინგლისურად)*
* ნიკოლოზის ბრძანება, ფინეთის ავტონომიის შეზღუდვის შესახებ, 1903 წლის 20 მარტი  *(ინგლისურად)*

კატეგორია:ფინეთის დიდი სამთავრო
კატეგორია:ფინეთის ისტორია
დარემის კათედრალი

**დარემის ქრისტეს, წმინდა მარიამისა და წმინდა კუბერტის საკათედრო ტაძარი**, ცნობილი, როგორც **დარემის კათედრალი** () — რელიგიური ნაგებობა ინგლისის ქალაქ დარემში, ანგლიკანური ეკლესიის დარემის საეპისკოპოსოს ცენტრი. საეპისკოპოსო სათავეს 995 წლიდან იღებს, ხოლო ეკლესიას 1093 წელს ჩაეყარა საფუძველი. კათედრალი ნორმანული არქიტექტურის ერთ-ერთ პირველ მაგალითად მიიჩნევა. 1986 წლიდან, დარემის ციხესიმაგრესთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

დღევანდელმა ნაგებობამ X საუკუნის ე.წ. „თეთრი ეკლესია" ჩაანაცვლა, რომელიც წმინდა კუბერტ ლინდისფარნელის სახელობის მონასტრის სამლოცველო იყო. კათედრალის საგანძურს დღეს შეადგენს წმინდა კუბერტის წმინდა ნაწილები, წმინდა ოსვალდ ნორტუმბრიელის თავი და საპატიო ბედას ნაშთები.

კათედრალს მეტად სტრატეგიული მდებარეობა უკავაია - მდებარეობს მაღალ კონცხზე, მდინარე უირის თავზე. 1080 წლიდან XIX საუკუნემდე, საეპოსკოპოსოს მმართველი თავადი ეპისკოპოსის ტიტულს ატარებდა რელიგიურთან ერთად სამხედრო ძალაუფლებასაც ფლობდა. დარემის ციხესიმაგრე სწორედ მის რეზიდენციად აიგო. დარემის ეპისკოპოსი ინგლისის ეკელსიის იერარქიაში მეოთხე ადგილზეა და გაერთიანებული სამეფოს მონარქის კორონაციის დროს მის მარჯვნივ დგას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Gallery of photos 
* A Tour of Durham Cathedral & Castle 

კატეგორია:ინგლისის ეკლესიები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
აირონ-ბრიჯის ხეობა

**აირონ-ბრიჯის ხეობა** () — ღრმა ხეობა მდინარე სევერნის გასწვრივ, ინგლისის შორპშირის საგრაფოში. 

თავდაპირველად, არეალს სევერნის ხეობა ერქვა, მაგრამ ამჟამინდელი სახელი მასზე გადებული ცნობილი რკინის ხიდისგან მიიღო, რომელიც პირველია მსოფლიოში მის მსგავს ნაეგბობებს შორის. წარმოადგენს ისტროიულად აქ არესბული სამრეწველო საქმიანობის ნიმუშს. ხიდი 1779 წელს აიგო, რათა ერთმანეთთან დაეკავშირებინა სამრეწველო ქალაქი ბროსელეი და მაღაროებით ცნობილი პატარა ქალაქი მედელეი. 

არსებობს ორი მიზეზი, რის გამოც ამ ტერიტორიაზე ადრეული მრეწველობა განვითარდა - ისეთი ნედლეულის მოპოვება, როგორებიცაა ქვანახშირი, რკინის მადანი, კირქვა და თიხა, რომელთაგანაც შემდეგ რკინის ნაწარმს, კრამიტს და ფაიფურს ამზადებენ, ხეობაში გაშიშვლებული სახითაა და მათი მოპოვება გაცილებით ადვილია; ღრმა და ფართო მდინარე ხელსაყრელი იყო მოპოვებული რესურსების ტრანსპორტირებისთვის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ironbridge Gorge Visitor Information
* Telford Culture Zone 
* Tourism Website for Ironbridge 
* Ironbridge Gorge.com
* Ironbridge Pub Locations 
* Ironbridge Gorge Tourism website 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კორნუოლის და დასავლეთ დევონის სამთო მოპოვებითი ლანდშაფტი

**კორნუოლის და დასავლეთ დევონის ლანდშაფტი** () — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი დიდი ბრიტანეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც კორნუოლისა და დევონის რაიონებს მოიცავს.

XVI საუკუნის შუა წლებიდან, კორნუოლი და დევონი კალის უზარმაზარ რაოდენობას აწარმოებდნენ. 1540-იანი წლების შემდეგ, კორნუოლის მარაგი ამოიწურა, ხოლო დეივონის მარაგები ჯერ კიდევ არსებობდა, მაგრამ კორნუელისას ბევრად ჩამორჩებოდა. მისი მცირე შემოსავლიანობის გამო, მეფემ ისიც მალე დახურა. 

XVIII-XIX საუკუნეების განმავლობაში,  კორნუოლისა და დასავლეთ დევონის ლანდშაფტმა სრულიად ახალი სახე მიიღო. ამჯერად აქ ფოლადისა და კვლავ კალის ღრმა მაღაროები გათხარეს. XIX საუკუნის დასაწყისში, ამ არეალში იწარმოებოდა მსოფლიო ფოლადის 2/3. ამ ყველაფერმა არაერთი ახალი ქალაქისა და ნავსადგურის აშენება და ეკონომიკის განვითარება გამოიწვია. 

1860-იან წლებში ფოლადის მარაგი ამოიწურა და წარმოების მთელი კონცენტრაცია კალაზე გადავიდა. მეტალურგიული მრეწველობის პროცესი ამ ტერიტორიაზე საბოლოოდ 1998 წელს შეწყდა, როდესაც დაიხურა სამხრეთ კროფტის მაღარო, უკანასკნელი კალის მაღარო ევროპაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* UNESCO listing
* BBC - World Heritage site bid gets go-ahead
*World Heritage website 
*Cornish Mining - World Heritage Status

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ორკნეის ნეოლითური დასახლება

**ორკნეის ნეოლითური დასახლება** — ნეოლითური მონუმენტების ჯგუფი შოტლანდიაში, ორკნეის კუნძულების ერთ-ერთ კუნძულ მეინლენდზე. სახელი მიღებული იქნა იუნესკოს მიერ, როდესაც აღნიშნული არეალი 1999 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. 

მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი ოთხი ძეგლისაგან შედგება:
*მეისჰაუ - უნიკალური, ოთახებიანი კორიდორული სამარხი. მისი ცენტრალური ოთახი ზამთრის ბუნიობისას განათებულია. სამარხი ვიკინგების მიერ გაიძარცვა..
* სტენესის მეგალითები - მეგალითური ქვის ნამტვრევები, ოთხი ერთეული, რომელთაგან უმაღლესი 6 მეტრია. 
*ბროდგარის რგოლი - 104 მეტრის დიამეტრის წრიული ქვა, თავდაპირველად შედგებოდა 60 ქვისგან, რომლებიც მიწაში 3 მეტრის სიღრმეზე იყვნენ ჩარჭმულნი, თითოეულის სიგანე  10 მეტრი იყო. ვარაუდობენ, რომ მათ აშენებას 80 000 საათი დასჭირდებოდა. 
*სკარა-ბრეი - ათი სახლისაგან შემდგარი ჯგუფი, რომელიც ჩრდილოეთ ევროპის საუკეთესოდ შემონახულ ნეოლითურ სოფელს წარმოადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ნიუ-ლანარკი

**ნიუ-ლანარკი** () — სოფელი შოტლანდიაში, მდინარე კლაიდზე. მდებარეობს ქალაქ ლანარკიდან 2,2 კმ-ის მოშორებით, სამხრეთ ლანარკშირში. სოფელი 1786 წელს დეივიდ დეილმა დააარსა, როდესაც მან ბამბის ფაბრიკები და მუშათა სახლები გააშენა. დეილის ყურადღება ამ ადგილმა მდინარის გამო მიიქცია, ვინაიდან წყალს ბამბის წარმოებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა. დეილისა და მისი სიძის, უელსელი ფილანთროპისა და სოციალური რეფორმატორის - რობერტ ოუენსი თანამშრომლების შედეგად, რომლებიც ერთად ფლობდნენ საწარმოებს, ნიუ-ლანარკმა ბიზნესში დიდ წარმატებას მიაღწია.

ფაბრიკები 1968 წლამდე ფუნქციონირებდნენ. 1975 წელს, ნიუ-ლანარკის გადარჩენის მიზნით შეიქმნა „ნიუ-ლანკარის შენარჩუნების ფონდი". 2006 წელს, შენობათა უმრაველსობა სოფელში აღდგენილ იქნა და იგი მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშეასნიშნაობად იქცა. 

2001  წელს, სოფელი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
*New Lanark World Heritage site 
*aerial view of New Lanark
*aerial view of New Lanark
*distant aerial view of New Lanark

კატეგორია:ტექსტილი
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ვასილი სევერგინი

**ვასილი მიხეილის ძე სევერგინი** ( დ.  19 სექტემბერი [ძვ. სტ. 8 სექტემბერი], 1765, — გ. 29 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 17 ნოემბერი], 1826) — რუსი მინერალოგი და ქიმიკოსი. სწავლობდა აკადემიურ გიმნაზიასა და აკადემიურ უნივერსიტეტში, ხოლო 1785 წელს მინერალოგიის შესწავლის მიზნით გაგზავნეს გეტინგენში. პეტერბურგში დაბრუნების შემდეგ მინერალოგიის კათედრაზე აირჩიეს ადიუნქტად (1789), ხოლო 1793 წელს პროფესორად (აკადემიკოსად) იმავე კათედრაზე. ვასილი სევერგინის ძირითადი შრომები მიეძღვნა მინერალოგიას, ქიმიასა და ტექნოლოგიას. მინერალოგიაში სევერგინმა განავითარა ქიმიური მიმართულება. შემოიღო მინერალების პარაგენეზისის გაგება. ამუშავებდა რუსულ სამეცნიერო ტერმინოლოგიას. მინერალოგიური საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი პეტერბურგში (1817). 

## ლიტერატურა 
* Сухомлинов М. И., История Российской академии, в. 4, СПБ, 1879;
* Барсанов Г. П., В. М. Севергин и минералогия его времени в России, " Изв. АН СССР. Серия геологическая", 1949, № 5;
* Шафрановский И. И., Выдающиеся русские минералоги, М. — Л., 1949.

კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
დიმიტრი სოკოლოვი

**დიმიტრი ივანეს ძე სოკოლოვი** ( დ. 1788, პეტერბურგი — გ. 1 დეკემბერი  [ძვ. სტ. 19 ნოემბერი], 1852, პეტერბურგი) — რუსი გეოლოგი. რუსეთის აკადემიის წევრი (1839). პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1805 წელს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში სამთო კადეტთა კორპუსის დამთავრების შემდეგ ასწავლიდა იქვე, 1841 წლამდე. ერთდროულად (1822–1844) პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი. მის ძირითად შრომებში „მინერალოგიის სახელმძღვანელო“ (2 ნაწ., 1832) და „გეოგნოზიის კურსი“ (3 ნაწ., 1839) გაშუქებულია იმდროინდელი მინერალოგიისა და გეოლოგიის რიგი საკითხი. 1830-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ურალის მთიანი ოლქების გეოლოგიურ აგეგმვას. იყო მინერალოგიური საზოგადოების წევრი და მისი დამაარსებელი (1817); „სამთო ჟურნალის“ აქტიური თანამშრომელი და რედაქტორი. 3-ჯერ იყო დაჯილდოებული დემიდოვის პრემიით.  

## ლიტერატურა 
* Тихомиров В. В., Дмитрий Иванович Соколов (К 100-летию со дня смерти), "Бюлл. Московского общества испытателей природы. Отдел геологический", 1952, т. 27, в. 6.

კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირი

**თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირი**, ***იუპაქ*** () – კავშირი, რომელიც დაარსდა 1919 წელს. მისი ზოგადი ამოცანაა ქიმიური კვლევების კოორდინირება, რაც მოითხოვს საერთაშორისო შეთანხმებას და სტანდარტიზაციას. ამ პრობლემატიკაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ნომენკლატური შექმნა ქიმიური ნაერთებისთვის.

## ნომენკლატურა 
### ორგანულ ნაერთთა ნომენკლატურა 
იუპაქ–ის ნომენკლატურის მიხედვით, ნებისმიერი ნაერთის სახელწოდება შედგება პრეფიქს(ებ)ისგან, ფუძისა და ერთი სუფიქსისგან. ფუძე წარმოადგენს ე.წ. ნახშირბადაატომების ძირითადი ჯაჭვის დასახელებას. ნახშირბადატომთა რაოდენობის მიხედვით ძირითადი ჯაჭვი აღინიშნება «მეთ»(1 ნახშირბადატომისთვის), «ეთ»(2–სთვის), «პროპ»(3–სთვის) და «ბუტ»(4–სთვის) «პენტ»(5–სთვის) და ასე შემდეგ. ძირითადად მიჩნეულია ნახშირბადატომების ის ჯაჭვი, რომელიც შეიცავს ე.წ. უფროს ფუნქციურ ჯგუფს. ამასთანავე ძირითადი ჯაჭვი შეიძლება არც იყოს ყველაზე გრძელი (ე.ი. არ შეიცავდეს ყველაზე მეტ ნახშირბადატომს).

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* საყმაწვილო ენციკლოპედია:ქიმია; თბილისი,დილა 2006;

კატეგორია:ქიმია
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ქიმიიასთან დაკავშირებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ალკადიენები

**ალკადიენები** (შემოკლებით დიენები) – უჯერი ნახშირწყალბადები, რომელთა ჰომოლოგიური რიგის ფორმულაა CnH2n-2, მოიცავენ მხოლოდ ორ ორმაგ ბმასა და sp2-ჰიბრიდულ ნახშირბადატომებს. დიენებისთვის დამახასიათებელია ნახშირბადის ჯაჭვის, ორმაგი ბმების მდებარეობის და გეომეტრიული იზომერია.

## კლასიფიკაცია
დიენური ნახშირწყლალბადები იყოფა სამ კლასად: 
*კუმულირებულ დიენებად, სადაც ორმაგი ბმები მიმდევრობითაა განლაეგბული (—C=C=C—)
*შეუღლებულ დიენებად, სადაც ორმაგი ბმები ერთმანეთისგან დაცილებულია ერთი მარტივი ბმით(—C=C-C=C—)
*იზოლირებულ დიენებად, სადაც ორმაგი ბმები ერთმანეთს დაცილებულია ერთზე მეტი მარტივი ბმით (—C=C-C-C=C—).
ყველაზე საინტერესო თვისებები და ფართო გამოყენება აქვს შეუღლებულ დიენებს, განსაკუთრებით, ამ კლასის ორ წარმომადგენელს: დივინილს და იზოპრენს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ალკანი
*ალკენი
*ალკინი
*თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირი

## სქოლიო
## ლიტერატურა
*საყმაწვილო ენციკლოპედია:ქიმია; თბილისი, 2006

კატეგორია:ორგანული ნივთიერებები
პონტკისილტეს აკვედუკი

**პონტკისილტეს აკვედუკი** (; უელს. *Traphont Ddŵr Pontcysyllte*) — სანასოსნო აკვედუკი უელსში, რომელსაც მდინარე დის ხეობაში მდებარე ლიანგოლენის არხის წყალი ჩრდილო-აღმოსავლეთ უელსში გადააქვს. მისი მშენებლობა 1805 წელს დასრულდა და დიდი ბრიტანეთის უგრძეს და უმაღლეს აკვედუკს წარმოადგენს. მდინარის ხეობაში მისი სიმაღლე 38 მეტრია. 2009  წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში როგორც „სამოქალაქო ინჟინერიის მნიშვნელოვანი ნაბიჯი სამრეწველო რევოლუციის დროს". 

აშენებიდან 200 წლის შემდეგაც კი, აკვედუკი დღესაც ექსპლუატაციაშია, ხოლო იმის გათვალისწინებით, რომ ის ერთ-ერთ ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონში მდებარეობს, ყოველწლიურად მასში 15 000 ნავი გაივლის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
*360 Degree panoramic view at BBC Shropshire 
*Aerial photo at Windows Live Local
*Wrexham on-line tour: Pontcysyllte Aqueduct 
*Construction visualisation video
*Articles on the construction of the Pontcysyllte Aqueduct from the Royal Commission on Ancient and Historical Monuments of Wales 

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
ხევსურეთის არაგვი

**ხევსურეთის არაგვი** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2635 მეტრ სიმაღლეზე. სიგრძე 24 კილომეტრი. აუზის ფართობი 305 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზფხულ-ზაფხულში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე, წყალმცირობა — ზამთარში. მთავარი შენაკადებია: მარჯვნიდან — ბლოსწყალი, როშკისწყალი; მარცხნიდან — გუდანისჭალა, ლიქოკისხევი. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 7,9 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები

კატეგორია:ფშავის არაგვის შენაკადები
ნიკოლოზ გოლოვკინსკი

**ნიკოლოზ ალექსის ძე გოლოვკინსკი** ( დ.  29 აპრილი  [ ძვ. სტ. 17 აპრილი], 1834, ყაზანის გუბერნია — გ. 21 ივნისი 1897, ალუშტა) — რუსი გეოლოგი. 1861 წელს დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტი, 1868 წლიდან გეოლოგიისა და პალეონტოლოგიის პროფესორი იქვე. 1871-1886 წლებში მინერალოგიის პროფესორი, დეკანი და რექტორი ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტში (ოდესა). 

გოლოვკინსკიმ პირველმა შექმნა მსოფლიო გეოლოგიურ ლიტერატურაში დედამიწის ქერქის რყევითი მოძრაობების ზუსტი წარმოდგენა. რუსულ გეოლოგიურ ლიტერატურაში შეიტანა ფაციესების ცნება. შეისწავლა მიზეზები, რომელიც იწვევდა ფაციესების გადაადგილებას დროსა და სივრცეში, ხოლო 1868 წელს შეისწავლა ნალექთწარმოქმნის პრინციპები.

## თხზულება 
* Геологические наблюдения в полосе каменноугольной формации на западном склоне Уральских гор, СПб, 1870.

## ლიტერატურა 
* Сократов Г. И., Из истории русской геологии второй половины 19 в. (К 50-летию со дня смерти Н. А. Головкинского и 80-летию его теории), "Записки Ленинградского горного института", 1949, т. 15—16.

კატეგორია:რუსი გეოლოგები
ფხიტური

**ფხიტური** — უღელტეხილი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გუდამაყრის ქედზე, მდინარე საკერპის (ბაკურხევის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2653 მ. მიდამოები აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით, შემოსილია სუბალპური ბალახეულით. აკავშირებს მდინარე ბაკურხევის (გუდამაყრის არაგვის მარცხენა შენაკადი) აუზს მდინარე ბუჩუკურთის (ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) აუზთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის უღელტეხილები
ქუსნო

**ქუსნო**, *ვერხველი* — მდინარე თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ივრის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1985 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 20 კმ, აუზის ფართობი 88 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა ზამთარში, წყალმოვარდნები — ზაფხულსა და შემოდგომაზე.

საშუალო წლიური ხარჯი 1,3 მ³/წმ. გამოყენებულია სარწყავად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ივრის შენაკადები
სალტეირი

**სალტეირი** () — ვიქტორიანული სოფელი ინგლისის ქალაქ ბრედფორდის მეტროპოლიურ არეალში, მდინარე ეირზე. 2001  წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

სალტაირე 1853 წელს დააარსა სერ ტიტუს სალტმა, იორკშირის წამყვანმა შალის მეწარმემ. სოფლის სახელი მისი დამფუძნებლისა და მდინარე ეირის კომბინაციას წარმოადგენს. სალტმა თავის ბიზნესი ბრედფორდიდან ქალაქ შიფლეის მახლობლად გადაიტანა. მან თავის მუშებისთვის ააშენა აკურატული ქვის სახლები, წვიმის წყალზე მომუშავე აბანოები, საავადმყოფო და დასვენებისა და განათელბის ინსტიტუტი თავის ბიბლიოთეკით, სამკითველო ოთახით, საკონცერტო დარბაზით, ბილიარდის ოთახით, სამეცნიერო ლაბორატორიით და სავარჯიშო დარბაზით. სოფელს ჰქონდა მოხუცთა თავშესაფარი, მიწის ნაკვეთები და ნავების ფარდული.

1876 წელს სერ ტიტუსი გარდაიცვალა, იგი კონგრენაციონალისტური ეკლესიის მავზოლეუმში დაკრძალეს. როდესაც მისი ვაჟიც გარდაიცვალა, სალტეირი კომპანიის ხელში გადავიდა, რომლის ერთ-ერთი მფლობელიც სერ ჯეიმზ რობერტსი იყო, რომელიც 12 წლის ასაკიდან მუშაობდა როგორც ფაბრიკის საქმის მეცნიერი. მან რუსეთში მოგზაურობისას ერთ წელიწადში სრულყოფილად შეისწავლა რუსული ენა. რობერტსმა თავისი ინვესტიციების დაბანდება რუსეთში ამჯობინა, მოელოდა რა გარკვეულ გამართლებას რუსეთის რევოლუციისას.

იუნესკოს სიაში შესვლის შემდეგ, მთავრობა იძულებული გახდა სალტეირი დაცულ ტერიტორიად გამოეცხადებინა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Saltaire Tourist Information site 
* Saltaire Arts Trail
* Saltaire festival site
* Photographs of Saltaire and the Leeds & Liverpool Canal

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
პტოლემე I

[მინი|პტოლემე I-ის ბიუსტი [ლუვრის მუზეუმი.]]
**პტოლემე I სოტერი** () — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 305-283 წწ. ეგვიპტე სამმართველოდ მიიღო ალექსანდრე მაკედონელის გარდაცვალების შემდეგ. მის დროს საირიგაციო სისტემა აღადგინეს, თებესთან ახალი ქალაქი პტოლემაიდა დაარსდა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
პტოლემე II

[მინი|პტოლემე II (წინ) და მისი და/ცოლი [არსინოე II.]]
**პტოლემე II ფილადელფოსი** () — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 285-246 წწ. ძვ. წ. 283 წლამდე იყო თანამმართველი. მისი მმართველობის დროს ალექსანდრია ელინისტური კულტურის ცენტრი გახდა. მფარველობდა ხელოვნებასა და მეცნიერებას. მისი თაონსნობით დაარსდა ალექსანდრიის მუსეიონი და ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა. შექმნა ძლიერი ფლოტი, საფუძველი ჩაუყარა რომთან ურთიერთობას. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
ალკინი

ს]]

**ალკინი** — უჯერი ნახშირწყალბადია, რომელშიც ორ ნახშირბადს შორის სამმაგი ბმაა. ალკინების ზოგადი ფორმულაა  CnH2n–2. უმარტივესი ალკინია აცეტილენი (სხვათა შორის ამ სახელითაც მოიხსენებენ მთლიანად ალკინების ჯგუფს), რომელსაც საერთაშორისო ნომენკლატურით ეთინი ჰქვია. ალკინებში გვხვდება ნახშირბადის ჯაჭვის და სამმაგი ბმის მდებარეობის იზომერია. 

## ფიზიკური თვისებები
ჰომოლოგიური რიგის პირველი სამი წევრი აირია, C16H30–მდე სითხეები, უმაღლესი წევრები – მყარი ნივთიერებები. ალკინები უფეროა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ალკანი
*ალკენი
*აცეტილენი

## სქოლიო
კატეგორია:ნახშირწყალბადები
კატეგორია:ორგანული ქიმია
პტოლემე III

მინი|პტოლემე III
**პტოლემე III ევერგეტესი** () — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 246-221 წწ. წარმატებით ეომებოდა სელევკიდებს, რის შედეგადაც გააფართოვა თავისი სამფლობელოები მცირე აზიაში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
ავრორა (ტელენოველა)

**აურორა** () — კომპანია ტელემუნდოს 2010-2011 წლის სერიალი, რომელიც გადაღებულია აშშ–ის ქალაქ მაიამიში. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ სარა მალდონადო, ეუხენიო სილერი, ხორხე ლუის პილა და აილინ მუხიკა.

## მოკლე შინაარსი 
სიყვარულის ისტორია. ავრორა, ჩვენი დროის მძინარე მზეთუნახავია. მედიცინის საოცრებამ, ავრორას ცხოვრება ზღაპრად აქცია. 20 წლის შემდეგ მშვენიერი ავრორა მეორედ იბადება. აწმყო მსხვერპლად ითხოვს წარსულს. მისთვის სიყვარულის კარი ორჯერ გაიღო. ავრორა ახალ ცხოვრებას, ახლებურად იწყებს...

## სრული შინაარსი 
ავრორა 20 წლის, ლამაზი ქალიშვილია, რომელსაც ერთი დანახვისთანავე შეუყვარდება ლორენსო. როცა გოგოს მშობლები გაიგებენ, რომ ავრორა ორსულადაა, ისინი მაშინვე აიძულებენ ლორენსოს, ავრორას დაშორდეს ისე, რომ მან ვერც კი გაიგოს, რომ მალე მამა გახდება. რამდენიმე თვის შემდეგ, როდესაც ავრორა ბავშვს გააჩენს, გაიგებს, რომ მას საშინელი დაავადება სჭირს, რომლის განკურნებაც იმ დროს (მოქმედება 1990 წელს იწყება) ვერ ხერხდება. ავრორას მამა, გუსტავო გადაწყვეტს თავის მიერ გამოგონილი ტექნოლოგიის საშუალებით, ავრორა გაყინოს, მანამ სანამ გოგოს დაავადების განკურნება არ მოხდება. ის ასეც იქცევა. ავრორა რამდენიმე წელი მარტოდმარტო, გაყინული რჩება. გადის 20 წელი. ავრორას რეანიმირებას უკეთებენ, რის შედეგადაც, გოგო დიდი ხნის ძილის შემდეგ იღვიძებს. მიუხედავად იმისა, რომ ის უკვე 40 წლისაა, ის მაინც ისე გამოიყურება, როგორც 20 წლის წინ, გაყინვამდე. მისთვის ეს 20 წელი ერთ ღამეს უდრის და ამიტომაც არ იცის თუ რა მოხდა მის ოჯახში ამდენი ხნის შემდეგ. ყველაფერი შეიცვალა... ერთადერთი რაც არ შეცვლილა ეს თავად ავრორაა... მისი საუკეთესო დაქალი, ახლა მისი ცხოვრების სიყვარულზე, ლორენსოზეა დაქორწინებული. აგრეთვე მისი შვილი, ბლანკა, რომელმაც ავრორას არსებობის შესახებ არც კი იცის, ისე გამოიyურება, როგორც დედამისი. 20 წლის შემდეგ მშვენიერი ავრორა მეორედ იბადება. მისთვის სიყვარულის კარი ორჯერ გაიღო. ავრორას მოუწევს ახალი ცხოვრება ახლებურად დაიწყოს...

## მსახიობები და როლები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ალექსანდრე ნადირაძე

**ალექსანდრე დავითის ძე ნადირაძე** (დ. 2 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 20 აგვისტო] 1914, გორი — გ. 3 სექტემბერი 1987, მოსკოვი) — ქართველი სპეციალისტი გამოყენებითი მექანიკისა და მანქანათმშენებლობის დარგში. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1981). 
დაამთავრა მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტი (1940), ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1972). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. 

ნადირაძის სამეცნიერო კვლევების ძირითადი მიმართულება იყო საფრენი აპარატების მექანიკა. 
მის მიერ დამუშავებულია საფრენი აპარატების რთული სისტემების აგების თეორიული და ტექნიკური პრინციპები. ორგზის სოციალისტური შრომის გმირი (1976, 1982). 

ლენინური პრემიის ლაურეატი (1966).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* «Красная Звезда» от 19 августа 2004 года 
* Энциклопедия «Космонавтика». Текст Мелуа А. И. 2005 
* А.Железняков, 1997—2005. Энциклопедия «Космонавтика». Конструкторы.
* Ударные «Темпы» конструктора Надирадзе
* ალექსანდრე ნადირაძე რუსების საამაყო “ტოპოლის” ქართველი კონსტრუქტორი 
*ილონ მასკამდე 70 წლით ადრე თურმე ალექსანდრე ნადირაძე აბრუნებდა უკან კოსმოსისკენ გაშვებულ რაკეტებს...

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
პტოლემე V

მინი|პტოლემე V-ის მონეტა
**პტოლემე V ეპიფანე** () — ეგვიპტის მმართველი პტოლემეების დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 204-180 წწ.  ტახტზე აიყვანეს მამამისის პტოლემე IV-ის მკვლელობის შემდეგ. შინაარეულობით ისარგებლეს სელევკიდებმა და მაკედონიამ და მიიტაცეს მისი სამფლობელოები მცირე აზიასა და  ეგეოსის ზღვის აუზში. კელესირიის დაპყრობის შემდეგ ანტონი არ ცდილობდა თვით ეგვიპტეში მიახლოვებას. არ ამბობენ თუ ომი ორ სახელმწიფოს შორის როდის შეწყდა. ცნობილია მხოლოდ რომ მშვიდობიანი მოლაპარაკებით ანტიოქოსის ქალიშვილი კლეოპატრა დაინიშნა პტოლემეზე ტიტუს ლივიუსის ცნობებიდან ცნობილია რომ საუბარი შედგა ძვ. წ. 196. ანტიოქოსმა გამოაცხადა რომ მას უკვე მეგობრობა აქვს პტოლემესთან, ისინი შეთანხმდებიან იმაზე რომ მალე დანათესავდნენ. წინა წლებში ანტიოქოსმა დაიპყრო ზღვისპირა ქალაქები კილიკია და ლიკია. ძვ. წ. 196 წლის გაზაფხულზე მან შემოიერთა თავის სამეფოში თრაკიის რაიონი და გაპლაპაგოსის ნახევარკუნძული. რომელიც ადრე ეკუთვნოდა პტოლემეს. მან შედაგინა გეგმა რომელიც ბოლოს ჩაიშალა. კვიპროსის დაპყრობა ერთი დარტყმით. რაც უკვე აღარ ჰგავდა მეგობრულ კავშირს.  

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
სასიქი

**სასიქი** () — მარილიანი ტბა უკრაინაში, ყირიმის ნახევარკუნძულზე. განფენილია ქალაქებს ევპატორიასა და საკის შორის. ფართობი 75,3 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 1,2 მ. მდებარეობს შავი ზღვის დონიდან 0,6 მ-ით დაბლა. ზღვიდან გამოყოფილია ნაყარით, რომლის სიგანე 0,9–1,7 კმ აღწევს. ტბა ძირითადად იკვებება მიწისქვეშა წყაროებითა და ნაყარს შორის გამავალი ზღვის წყლით. ტბის ფართობი ზაფხულში შესამჩნევად მცირდება, ამასთანავე მატულობს მარილიანობა. ტბა სამკურნალოა და გამოიყენება რეკრეაციისთვის. 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:უკრაინის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ვერა ქობალია

**ვერა ქობალია** (დ. 24 აგვისტო 1981, სოხუმი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი 2010 წლის 2 ივლისიდან – 2012 წლის 25 ოქტომბრამდე.

1999 წელს დაამთავრა მეფე გეორგის სახელობის საშუალო სკოლა, ხოლო 2004 წელს — ბრიტანეთის კოლუმბიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი ბიზნესის მართვისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების მიმართულებით.

ვერა ქობალია დაიბადა 1981 წლის 24 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში. აფხაზეთში განვითარებული მოვლენების შედეგად 1996 წელს ოჯახთან ერთად ემიგრირებული იყო კანადაში. 2010 წლის თებერვალში ვერა ქობალია დაბრუნდა საქართველოში და სათავეში ჩაუდგა არასამთავრობო ორგანიზაციას – „კოალიცია სამართლიანობისათვის“, რომელიც დევნილთა უფლებების დაცვის საკითხებზე მუშაობდა.

„მსოფლიოს ეკონომიკურმა ფორუმმა“ ვერა ქობალია 2012 წლის ახალგაზრდა მსოფლიო ლიდერად დაასახელა. იგი ერთადერთი ქართველი პოლიტიკოსია, რომელმაც მსგავს ნომინაციაში გაიმარჯვა. ორგანიზაცია ახალგაზრდა ლიდერებს მსოფლიოს მასშტაბით ყოველწლიურად მათი პროფესიული მიღწევებისა და საზოგადოების წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების მიხედვით არჩევს. საპატიო კომისიის თავმჯდომარე იორდანიის დედოფალი რანია ალ-აბდულაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვერა ქობალია ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინსიტროს ოფიციალურ საიტზე
* ვერა ქობალია ტვიტერზე
* 2012 წლის ახალგაზრდა მსოფლიო ლიდერთა სია 
* მსოფლიოს ეკონომიკური ფორუმი 
* YGL 2012 - ვერა ქობალია

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
ვერა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მყინვარული ცირკი

მინი|მყინვარული ცირკი 
მინი|ზემო თორნტონის ტბის ცირკი
**მყინვარული ცირკი**, სინ. **მყინვარული კარი** — სავარძლისებრი ჩაღრმავება ტროგის ზემო ნაწილში ან მყინვარებით დაფარულ მთის კალთებზე. აქვს სამი მხრიდან ციცაბო, კლდოვანი ფერდობები და ჩაზნექილი ფსკერი. 

წარმოიქმნება ნივალური ჰავის პირობებში მყინვარის ან თოვლის ლაქების ზემოქმედებით, აგრეთვე ნივაციით; ზოგჯერ მყინვარული ცირკი ამოვსებულია მყინვარით ან ფირნით; ზოგში სეზონური თოვლია დაგროვილი. მყინვარული ცირკის ევოლუციის შუა და ბოლო სტადიაზე ფსკერზე შეიძლება გაჩნდეს მყინვარული ტბა, ჭაობი ან მდელო. 

საქართველოში ცირკი ფართოდაა გავრცელებული. კოდორის ქედისა და ეგრისის ქედებზე რელიეფში კარგადაა შემონახული მყინვარული ცირკები. რამდენიმე ძველი მყინვარული ცირკია თავმოყრილი შდავლერის ქედზე და სხვა. ქართლის ქედზე, ჭიჩოს მთის ჩრდილოეთ კალთაზე შემორჩენილია რამდენიმე პატარა მყინვარული ცირკი.

ხშირად მყინვარული ცირკი მყინვარული ტბებითაა დაკავებული (მაგ., ადუედააძიჟი, ტანიეს ტბა და სხვა).

## სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია
კატეგორია:გლაციოლოგია
ტანიეს ტბა

**ტანიეს ტბა** — მყინვარული ცირკის ტიპის ტბა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2232 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 0,033 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 7,6 მ, წყლის მოცულობა 123 ათ. მ³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გამდინარეა. წყლის დონე დაბალია ზამთარში, მაღალია — გაზაფხულ-ზაფხულში. წყალი მტკნარია. თევზი არ იცის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ტბები