open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შერონ დრეიპერი

**შერონ მილს დრეიპერი** (; დ. 21 აგვისტო, 1948) — ამერიკელი საბავშვო მწერალი და პროფესიონალი მასწავლებელი. არის 1997 წლის საუკეთესო მასწავლებელი, „კორეტა სკოტ კინგის პრემიის“ ხუთ გზის ლაურეატი. მის განთქმულ ნაწარმოებებს შორისაა: „ორმაგი ჰოლანდიური“ (2004), „სპილენძის მზე“ (2006), „გონების მიღმა“ (2010). მისი წიგნი „გონების მიღმა“, New York Times ბესთსელერების პირველ ადგილს, გადაბმულად ორი წელი იკავებდა.

## პირადი ცხოვრება 
შერონ დრეიპერი დაიბადა 1948 წლის 21 აგვისტოს, კლივლენდიში, ოჰაიოში. არის ვიქტორ დ. მილსის და კატერინა გაჯეტ მილსის ქალიშვილი. ჰყავს ორი უმცროსი და. ბავშვობაში მას ფორტეპიანოზე დაკვრა და წიგნების კითხვა უყვარდა. 11 წლის ასაკში ადგილობრივ ბიბლიოთეკაში ყველა საბავშვო წიგნი ჰქონდა წაკითხული, სწორედ ამის გამო, მას მისცეს სპეციალური ბიბლიოთეკის ბარათი, რომელიც მას საშუალებას აძლევდა მოზარდების წიგნებიც წაეკითხა.
 
პიპერდინის უნივერსიტეტში ინგლისურის განხრით აიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1974 წელს მაგისტრის ხარისხი უნივერსიტეტ მიამი. სწავლის დასრულების შემდეგ იგი მასწავლებლად მუშაობდა ადგილობრივ საჯარო სკოლებში. დრეიპერმა სამწერლო კარიერა 1990 წელს დაიწყო, როდესაც როგორც მასწავლებელმა მეცხრე კლასელის გამოწვევა მიიღო. შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთ ლიტერატურულ კონკურსში, რომლის ფარგლებშიდაც მან დაწერა მოკლე მოთხრობა, სახელწოდებით „ერთი პატარა ლამპარი“. კონკურსში გამარჯვების შედეგად, იგი დაჯილდოვდა 5000 აშშ დოლარით მისი მოთხრობა კი საჯაროდ გამოქვეყნდა. 2000 წელს მან შეწყვიტა მასწავლებლად მუშაობა, რათა წიგნების წერისთვის უფრო მეტი დრო დაეთმო. იგი მეუღლესთან ერთად, აშშ-ს შტატის, ოჰაიოს ერთ-ერთ ქალაქში, ცინცინატიში ცხოვრობს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კლივლენდ ებე

**კლივლენდ ებე** (; დ. 3 დეკემბერი, 1838, ნიუ-იორკი, აშშ, — გ. 28 ოქტომბერი, 1916, ჩევი-ჩეისი, მერილენდი, აშშ) — ამერიკელი მეტეოროლოგი.

განათლებით იყო ასტრონომი. 1868 წელს დაინიშნა ცინცინატის ობსერვატორიის დირექტორად. დაინტერესებული იყო მეტეოროლოგიით, დააარსა ამინდის პროგნოზის საჯარო სამსახური, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედო აშშ-ის ამინდის ბიუროს (თავდაპირველად იყო სამხედრო ქვედანაყოფი, 1891 წლიდან — სამოქალაქო სამსახური), რომელსაც 45 წელზე მეტხანს ხელმძღვანელობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1838
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები
კატეგორია:ამერიკელი მეტეოროლოგები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
გონების მიღმა (რომანი)

**გონების მიღმა** () — ამერიკელი მწერლის, შერონ დრეიპერის რეალისტური და საბავშვო წიგნი. პირველად გამოქვეყნდა 2010 წლის 9 მარტს, აშშ-ში, „Atheneum Books“-ის მიერ. წიგნი New York Times-ის ბესტსელერებში პირველ ადგილს ორი წლის განმავლობაში იკავებდა. მეხუთე გამოცემის გარეკანის ილუსტრირება ეკუთვნის დენიელ ჩანგს. რეკომენდებულია V–VIII კლასის ასაკის ბავშვებისთვის. დაწერილია პირველ პირში. 

## შინაარსი 
შერონ დრეიპერის „გონების მიღმა“ მოგვითხრობს მელოდი ბრუკსის შესახებ, რომელსაც ცერებრული დამბლა აქვს. მას შეზღუდული აქვს მეტყველების და გადაადგილების უნარი. სწავლობს ინკლუზიურ კლასში და ძალიან ხშირად უწევს კლასელების და მასწავლებლების მხრიდან დამაკნინებელი მოპყრობის ატანა. წიგნში მას ძალიან ბევრი წინააღმდეგობის გადალახვა უწევს, საბოლოოდ მოთხრობის გმირი ახერხებს ცხოვრებისეული წინააღმდეგობების გადალახვას და იგი საკუთარ თავსაც კი სჯობნის.

## რესურსები ინტერტენში 
*შერონ დრეიპერი — „გონების მიღმა“ 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული წიგნები 
კატეგორია:2010 წლის რომანები
მარიამ მეგვიპტელი

**მარიამ მეგვიპტელი** (დ. უცნობია — გ. 522) — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიების წმინდანი. მართლმადიდებელი ეკლესია მოიხსენიებს ახ. სტილით 14 აპრილს ან ან დიდმარხვის მეხუთე კვირას, ხოლო კათოლიკეები მოიხსენიებენ 3 აპრილს. მოიხსენიებს ასევე ანგლიკანური ეკლესიაც.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა V საუკუნის შუა წლებში ალექსანდრიაში. თორმეტი წლის ასაკში გაიქცა სახლიდან და ჩვიდმეტი წლის განმავლობაში მისდევდა პროსტიტუციას ალექსანდრიაში. ერთხელაც ის თან გაჰყვა მომლოცველებს იერუსალიმში, რომლებიც გემით მიემგზავრებოდნენ ჯვართამაღლების დღესასწაულზე დასასწრებად. მაგრამ მარიამის მგზავრობის მიზანი ლოცვა კი არ იყო, არამედ მაცდურობა მომლოცველთა შორის. 

იერუსალიმში ჩასული ეკლესიაში ვერ შევიდა. მარიამმა ლოცვით შესთხოვა ღვთისმშობელს, შეეშვა ეკლესიაში, რათა იმ ჯვრის ხილვის ღირსი გამხდარიყო, რომელზეც აწამეს მაცხოვარი. მარიამმა შესთხოვა ღვთისმშობელს, ეჩვენებინა მისთვის სინანულის გზა. ღვთისმშობლის მითითებით წარემართა მარიამი მდინარე იორდანესაკენ, დასახლდა უდაბნოში და მარტოდმარტო განვლო იქ 47 წელი. იკვებებოდა მცენარეების ფესვებითა და ბალახებით.

მარიამ ეგვიპტელი გარდაიცვალა 522 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ღირსი დედა მარიამ მეგვიპტელი
* მარიამ მეგვიპტელი

კატეგორია:გარდაცვლილი 522
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
საშა პიტერსი

**საშა პიტერსი** (; დ. 17 თებერვალი, 1996) — სამხრეთ აფრიკაში დაბადებული ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ცნობილია „Freeform“-ის სერიალის, „პატარა საყვარელ მატყუარებში“ ელისონ დილაურენთის შესრულებული როლით. 2011 წელს მონაწილეობა მიიღო „Disney Channel“-ის „მშვენიერ პრინცში“.

2013 წელს გადაიღეს თინეიჯერულ კომედიაში, „G.B.F“-ში, ხოლო 2017 წელს, მან მონაწილეობა მიიღო „Dancing with the Stars“-ის 25-ე სეზონში, სადაც იგი მე-10 ადგილზე გავიდა.

## ადრინდელი ცხოვრება 
საშა პიტერსი დაიბადა 1996 წლის 17 თებერვალს, იოჰანესბურგში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. 2001 წელს საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში. ლოს-ანჯელესში გადასვლამდე იზრდებოდა ლას-ვეგასში.

## პირადი ცხოვრება 
2018 წლის 27 მაისს პიტერსი დაქორწინდა ჰადსონ შიფერზე, რომელთანაც მას დიდი ხნის ურთიერთობა აკავშირებდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
1,3,5-ტრიოქსანტრინონი

**1,3,5-ტრიოქსანტრინონი** ან **1,3,5-ტრიოქსაციკლოჰექსან-2,4,6-ტრიონი** — ნახშირბადის ოქსიდი, ქიმიური ფორმულით C3O6. არის არასტაბილური ნივთიერება და წარმოადგენს ნახშირბადის დიოქსიდის ტრიმერს. მისი სინთეზი შესაძლებელია, თუმცა ძლიერ არასტაბილურობის გამო მისი ნახევარდაშლის პერიოდია 40 წუთი −40 °C-ზე, დაშლისას კი წარმოიქმნება ნახშირორჟანგი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ნახშირბადის ოქსიდები
კატეგორია:ნახშირბადის ნაერთები
ოტო გიუნტერ ფონ ვეზენდონკი

**ოტო გიუნტერ ფონ ვეზენდონკი** (; დ. 3 ოქტომბერი, 1885, ბერლინი, — გ. 27 ივნისი, 1933, სანქტ-მარგარეთენი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინი) — გერმანელი დიპლომატი, ორიენტალისტი და მწერალი; გერმანიის გენერალური კონსული თბილისში (1922–1925).

დაიბადა ფიზიკის პროფესორ კარლ ვეზენდონკისა და გრაფინია ეველინ ფონ ჰესენშტაინის ოჯახში. 1903-1908 წლებში სწავლობდა ფრიდრიხ-ვილჰელმის (ბერლინი), რაინის ფრიდრიხ-ვილჰელმის (ბონი) და რუპრეხტ-კარლის (ჰაიდელბერგი) უნივერსიტეტებში. ჰაიდელბერგში მიენიჭა იურისპრუდენციის დოქტორის ხარისხი (1908) და მალევე შეუდგა დიპლომატის კარიერას. 1913–1914 იყო გერმანიის კონსული ტანჟერში. პირველი მსოფლიო ომის წლებში მუშაობდა გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში, მაქს ფონ ოპენჰაიმის მიერ ჩამოყალიბებულ „აღმოსავლეთის ბიუროში“, რომლის მიზანი იყო ახლო აღმოსავლეთის, ცენტრალური აზიისა და ინდოეთის მოსახლეობაში ანტანტის საწინააღმდეგო განწყობების შექმნა. ომის დასასრულს იმყოფებოდა თბილისში და მონაწილეობდა ამიერკავკასიის წარმომადგენლებსა და ოსმალეთს შორის ბათუმში მიმდინარე სამშვიდობო მოლაპარაკებებში (1918 წლის მაისი). თბილისში განიხილებოდა გერმანიის გენერალური კონსულის თანამდებობაზე, თუმცა საბოლოოდ ამ პოსტზე გრაფი ფრიდრიხ ვერნერ ფონ დერ შულენბურგი დაამტკიცეს. 1922 წლის 27 დეკემბრიდან 1925 წლის 20 მაისამდე ვეზენდონკი იყო გერმანიის გენერალური კონსული თბილისში. საბჭოთა ხელისუფლების მიერ გერმანელი დიპლომატების შპიონაჟის ბრალდებით დევნის გამო შვებულებაში მყოფი ვეზენდონკი თბილისში აღარ დაბრუნდა (მომდევნო კონსული, კარლ პრიუფერი 1926 წელს დაინიშნა). ამ პერიოდში აქტიურად იკვლევდა კავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიასა და კულტურას. ამ საკითხების ირგვლივ გამოქვეყნებული აქვს არაერთი ნაშრომი, მათ შორის, ქართული წარმართული რელიგიური წარმოდგენების (Über georgisches Heidentum, 1924; Nachträge zum georgischen Heidentum, 1925), საქართველოს ისტორიის (Zur georgischen Geschichte, 1927), კავკასიის ხალხების წეს-ჩვეულებების (Aus der kaukasischen Welt, 1927) შესახებ. გარდაიცვალა 1933 წელს.

## ლიტერატურა
* მამულია გ., ასტამაძე გ., საქართველოს განთავისუფლების კომიტეტი : 1914-1918 : დოკუმენტები და მასალები. თბილისი : საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, 2019, ISBN 978-9941-9652-5-8;
* ბაქრაძე ლ., გერმანულ-ქართული ურთიერთობები პირველი მსოფლიო ომის დროს=ქართული ეროვნული კომიტეტის საქმიანობა 1914-1918 წწ. თბილისი : პეგასი, 2009, ISBN 978-9941-9113-1-6.

კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:გერმანელი დიპლომატები
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი დიპლომატები საქართველოში
ნახშირბადის ტეტროქსიდი

**ნახშირბადის ტეტროქსიდი** — ნახშირბადის ოქსიდი, ქიმიური ფორმულით CO4. არის ინტერმედიატი, რომელიც წარმოიქმნება მაღალ ტემპერატურაზე. პირველად აღმოაჩინეს ინფრაწითელი სპექტროსკოპის მეშვეობით.

## სქოლიო
კატეგორია:ნახშირბადის ოქსიდები
კონსტანტინე მეგრელიძე

**კონსტანტინე (კიტა) რომანოზის ძე მეგრელიძე** (დ. 9 აპრილი, 1900, ხრიალეთი — გ. 1944) — ქართველი ფილოსოფოსი.

## ბიოგრაფია
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ სწავლობდა გერმანიაში. 1927-1939 წლებში მოღვაწეობდა თბილისში, 1939-1940 წლებში — ლენინგრადში. მისი ძირითადი ნაშრომი „აზროვნების სოციოლოგიის ძირითადი პრობლემები“ გამოქვეყნდა ადწერიდან თითქმის 30 წლის შემდეგ, 1965 წელს.

ოზურგეთში არის მისი სახელობის ქუჩა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გრატა

**გრატა** () — მცირე ზომის ფრინველთა გვარი გრატასებრთა ოჯახისა.

მათი სხეულის სიგრძეა 12–18 სმ. შეხედულებითა და აგებულებით ბეღურებსა და მთიულებს ჰგვანან, თუმცა მათგან შედარებით მცირე და კონუსის ფორმის ნისკარტით განსხვავდებიან, რომელსაც ძირში „ტეხილი“ ახასიათებს. სახეობების უმრავლესობას სასაზე განვითარებული აქვთ რქოვანი ბორცვი, იყენებენ თესლისთვის ჩენჩოს შემოსაცლელად. კუდი მცირედაა ამოკვეთილი, საჭის ბუმბულის კიდეებზე დიდი თეთრი ლაქები აქვთ (არსებობს გამონაკლისი შემთხვევები). შეფერილობაში შერწყმულია წითურ-ჟანგმიწოვანი, შავი, წაბლისფერი, მურა, რუხი ელფერი; რიგ სახეობებში ვხვდებით ყვითელ ფერსაც. ზრდასრული მამრები საქორწინო მოკაზმულობით, როგორც წესი, დედლებისაგან ბევრად კაშკაშა ფერებითა და შებუმბვლის ნახატებით (კაპიუშონი, ულვაშები, ქუდი, გულისპირი) გამოირჩევიან. შემოდგომით სქესობრივი დიმორფიზმი სუსტადაა გამოხატული, მამლის კაშკაშა ტონები შენიღბულია ახალი შებუმბვლის რუხ-ჟანგმიწოვანი არშიებით. ახალგაზრდა გრატები დედალს ჰგვანან. უმეტესობის გალობა მოკლე და წკრიალა, რაკრაკის გამეორებით. მამლები ჩვეულებრივ ღეროებისა და ბუჩქის წვერებზე, ქვებზე და ნაგებობებზე გალობენ.

ბუდობენ ცალკეულ წყვილებად; ჯამისებურ ბუდეს მიწაზე აკეთებენ, იშვიათად ბუჩქებზე ან დაფარულ ადგილებში. დედალი დებს 5–7 ჭრელნაჭუჭიან კვერცხს, კრუხობს თვითონ, ამ პერიოდში მას მამალი კვებავს, ზოგჯერ მამალიც მონაწილეობს კრუხობაში. ინკუბაცია 8–14 დღე გრძელდება. შემოდგომისთვის ახალი თაობა გუნდებში ერთიანდება. წელიწადში ზოგჯერ ორჯერაც მრავლდებიან. მიგრაციისა და გამოზამთრების დროს გუნდებად არიან, რომელშიც 100-მდე წევრია. არის როგორც გადამფრენი, ისე მომთაბარე სახეობები. ცნობილია ფართო სახეობათაშორისი ჰიბრიდიზაციის შემთხვევები.

## სქოლიო 
*
გაბრიელ მეგრელიშვილი

**გაბრიელ ივანეს ძე მეგრელიძე** (დ. 1 იანვარი, 1906, ზემო ფარცხმა — გ. 7 ნოემბერი, 1978) — ქართველი ეკონომისტი, ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1964), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967)

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1940-1945 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის პოლიტიკური ეკონომიის კათედრის გამგე. 1945-1956 წლებში ხელმძღვანელობდა ასპირანტურის განყოფილებას სსრკ მეცნირებათა აკადემიის ეკონომიკის ინსტიტუტში. 1968 წლიდან იყო თსუ-ს ეკონომიკის ფაკულტეტის პოლიტეკონომიის კათედრის პროფესორი. მისი ნაშრომები ეძვნება ქართული ეკონომიკური აზრის ისტორიის საკითხებს და პოლიტეკონომიის პრობლემებს.

## ბიბლიოგრაფია
*ვ.ი. ლენინი და თანამედროვე იმპერიალიზმის ეკონომიკური პრობლემები, თბილისი, 1970

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გაბრიელ
ნოე მეგრელიშვილი

**ნოე გიორგის ძე მეგრელიძე** (დ. 6 ნოემბერი, 1898, შუა ფარცხმა — გ. ?) — ქართველი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1954), პროფესორი (1956), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964)

## ბიოგრაფია
1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1935 წლიდან მუშაობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის კათედრაზე, 1959-1969 წლებში იყო კათედრის პროფესორი, 1969-1974 წლებში კათედრის გამგე. სწავლობდა რევმატიზმისა და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებებს. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნოე
ზურაბ ერბოწონაშვილი

**ზურაბ ერბოწონაშვილი** (დ. 28 დეკემბერი, 1992, საგარეჯო) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2019, 74 კგ), 23-წლამდელთა შორის ევროპის ჩემპიონი (2015, 74 კგ), სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირის პრიზიორი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზურაბ ერბოწონაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
შამილ გოგოჭური

**შამილ გოგოჭური** (დ. 20 დეკემბერი, 1997, დუშეთი) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო), 18-წლამდელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი, 18-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი და ვერცხლის პრიზიორი, 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* შამილ გოგოჭური  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სუმოისტები
ლევან გუგავა

**ლევან გუგავა** (დ. 7 ნოემბერი, 1999, ლენტეხი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2016, 66 კგ),

ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის ვერცხლის პრიზიორი (2016, 66 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2016, ტულუზა, საფრანგეთი).

ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს ბრინჯაოს პრიზიორი (2014).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან გუგავა  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ალექსანდრე დოხტურიშვილი

**ალექსანდრე ქიშვარდის ძე დოხტურიშვილი** (დ. 22 მარტი, 1980, სართიჭალა, ახლანდ. გარდაბნის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა).

XXVIII ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (2004, ათენი), აზიის თამაშების ჩემპიონი (2003), ევროპის ჩემპიონი (2001, სტამბოლი, თურქეთი), აგრეთვე ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (2000). მსოფლიოს (2000) და ევროპის (1999) ჩემპიონატების მესამე პრიზიორი. 2003 წლიდან გამოდის უზბეკეთის სახელით.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე დოხტურიშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქრისტინე ესებუა

**ქრისტინე ესებუა** (დ. 19 მარტი, 1985) — ქართველი სპორტსმენი (მშვილდოსნობა), გუნდურში ზამთრის ევროპის ჩემპიონატების (2004, 2010) ბრინჯაოს მედლის მფლობელი, 2008 წლის მსოფლიო თასის (გუნდური) მესამე ადგილის პრიზიორი , ევროპის ჩემპიონატი დარბაზებისთვის გამარჯვებული (2011, კამბრისი, ესპანეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ქრისტინე ესებუა  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ქართველი მშვილდოსნები
კატეგორია:ქალები სპორტში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ომარ გუსოშვილი

**ომარ გუსოშვილი** (დ. 28 მაისი, 1992, გორი) — ქართველი სპორტსმენი, თავისუფალ სტილში მოჭიდავე, 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2015, ვალბჟიხი, პოლონეთი), საერთაშორისო ტურნირების ბრინჯაოს მედლის მფლობელი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ომარ გუსოშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კატეგორია:გორში დაბადებულები
წინაალპები

**წინაალპები** (  ) — ალპების პერიფერიული ზონა — ქედებისა და მასივების ჯგუფი, რომელიც სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრავს მაღალ, უმეტესწილად ღერძული ზონის კრისტალურ მასივებს, რომლებიდანც ისინი ჩვეულებრივ გამოყოფილია გასწვრივი ტექტონიკური და ეროზიული ხეობებით. აგებულია ძირითადად კირქვებით, მერგელებით, ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. სიმაღლე 2000-3000 მ. 

დამახასიათებელია მაგიდა მასივების, ფართო მთათაშორისი ხეობებისა და ქვაბულების მონაცვლეობა, რომლებიც ზოგჯერ ტბებითაა დაკავებული. აღსანიშნავია ბოდენის ტბა, ლაგო-მაჯორე, გარდა და სხვა. თანამედროვე მყინვარები გვხვდება მხოლოდ უმაღლეს მასივებზე. ჩრდილოეთით ფოთლოვანი შერეული და წიწვოვანი ტყეა, სამხრეთით, ქვედა სარტყელში, — წაბლის ტყეა და გარიგა, უფრო მაღლა ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყე. 

გამოიყოფა სამხრეთით — ვენეციის წინაალპები, ლომბარდიის წინაალპები, დასავლეთით — საფრანგეთის წინაალპები და ჩრდილოეთით — შვეიცარიის წინაალპები, ბავარიის წინაალპები და ავსტრიის წინაალპები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქედები
კატეგორია:საფრანგეთის ქედები
კატეგორია:იტალიის ქედები
წილდათანაღი

**წილდათანაღი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიისა და რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტებში. მდებარეობს სვანეთის ქედის ცენტრალურ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3122 მ. აგებულია პალეოზოური კვარციანი ქვიშაქვებითა და ტუფებით. თოვლ-ყინულიანია. კალთები 2100-2200 მ-მდე მუქწიწვიანი ტყითაა შემოსილი, მის ზევით სუბალპური და ალპური მდელოებია. აკავშირებს მდინარეების ლაყურისა (ცხენისწყლის აუზი) და წილდრის (ენგურის აუზი) ხეობებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კალანდა

**კალანდა** — ახალი წლის დღესასწაული გურიასა და სამეგრელოში, ხოლო სვანეთსა და ლეჩხუმში ახალი წლის წინა დღე. სახელწოდება მომდინარეობს ლათინური *Calendae*-დან, რაც ნიშნავს თვის პირველ დღეს. კალანდას ხვდებოდნენ საკალანდო პურ-ღვინით, კალანდის ღორის ყბით (სვანეთში *ლეკალანდ* — საკალანდო ღორი), რომელსაც გურიაში ხაჭაპურებს და ანთებულ სანთლებს შემოუწყობდნენ და წმინდა ბასილს ოჯახის ბედნირებასა და ბარაქიანობას შესთხოვნდენ. 

## ლიტერატურა
*ბარდაველიძე, ვ. „ქართული საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები“, თბილისი 1953
*მაკალათია, ს. „ახალწელიწადი საქართველოში“, ტფილისი, 1927

კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
კატეგორია:ქართული რიტუალები
წინაველა

**წინაველა** — ქედი საქართველოში, შუახევისა და ქედის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს შავშეთის ქედის ჩრდილო ეროზიულ-დენუდაციურ მერიდიანულ შტოქედს, მდინარეების მერისისა (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) და ტბეთის (ჩირუხისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობებს შორის. სიგრძე 15 კმ. სიმაღლე მთა წინაველასთან — 2194 მ, გომასთან — 2360 მ. აგებულია მესამეულის დროინდელი ვულკანოგენური ქანებით. კალთები შემოსილია კოლხური შერეული ტყით, თხემური ნაწილი — სუბალპური მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედები
ლომია თებიძე

**ლომია თებიძე** (დ. 22 დეკემბერი, 2001, აჭარა) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის მეორე ადგილის პრიზიორი, ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2018, მილანი, იტალია).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლომია თებიძე  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
ნოდარ გიორგაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნოდარ გიორგაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ნოდარ გიორგაძე  —  ქართველი უროლოგი
*ნოდარ გიორგაძე —  საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევის დეპუტატი
გუანდრა

**გუანდრა** — ძვ. წ. IV ათასწლეულის II ნახ. და III ათასწლეულის ნასახლარი ახალ ათონთან, ზღვასა და აჯიკაფსარის ბორცვიან მასივებს შორის, დაბალ ტერასაზე. 

1971–1974 წლებში გაითხარა დაახლ. 170 მ2 ფართობი. გამოვლინდა 3 კულტურული ფენა:
* ქვედა ენეოლითის ფენაში აღმოჩნდა ქვიშაში ჩაჭრილი მრგვალი და ოთხკუთხა მიწურები, რომელთა მოწნული კედლები ფაცხის ტიპისა იყო, გადახურვა კი — კონუსური, ქვის იარაღი (თოხები, პიკის ტიპის იარაღი, კაჟის ანატკეცები), აგრეთვე ხელით ნაძერწი მურა-მოვარდისფრო და მსხვილმინარევიანი მოშავო თიხის ჭურჭელი (ქილები, ქოთნები, ჯამები და სხვ.), შემკული ღარული, წიწვისებური, წერტილოვანი და ხაზოვანი ორნამენტით. 
* ადრინდელ ბრინჯაოს ხანის ფენაში გამოვლინდა მრგვალი და ოთხკუთხა ფორმის ნაგებობათა თიხატკეპნილი მოედნები, სამეურნეო ორმოები და ნაცროვანი კერები. ქვის იარაღი, ისეთივეა, როგორიც ენეოლითურ ფენაში; ჭარბობს კაჟის იარაღი (საფხეკები, საჭრისები, ტრაპეცია და სხვ.). კერამიკული ნაწარმთაგან გვხვდება ე. წ. ხილის ვაზები, მაღალფეხიანი სასმისები და ჭურჭელი, რომელიც ფორმით ენეოლითურ ფენაში გამოვლენილის მსგავსია. ისინი შემკულია დაჭდეული სარტყლებით, სავარცხლისებური სახეებით და სხვ. ორივე ფენაში აღმოჩნდა თიხის რქიანი სვეტები, რომლებიც კულტთან და ზღვისპირა ნასახლარების მეურნეობასთანაა დაკავშირებული. ზედა ფენა ძლიერ იყო დაზიანებული ყოველწლიური მიწის სამუშაოებისაგან.
## ლიტერატურა
* საქართველოს არქეოლოგია, ტ. 2, თბ., 1992; 
* ფხაკაძე გ., დასავლეთ ამიერკავკასია ძვ. წ. III ათასწლეულში, თბ., 1993. 

კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნიკოლო დელ აბატე

[მინი|„პროზერპინეს მოტაცება“. ზეთი, ტილო. 196 x 215 სმ ([ლუვრი, პარიზი)]]
**ნიკოლო დელ აბატე** (; დ. დაახლ. 1512, მოდენა, — გ. 1571, ფონტენბლო) — იტალიელი მხატვარი.

სწავლობდა მშობლიურ მოდენაში, საბოლოოდ კი მისი შემოქმედებითი ხედვა კორეჯოსა და პარმიჯანინოს ზეგავლენით ჩამოყალიბდა ბოლონიაში (1544-1552). აქ აბატე ხატავდა პორტრეტებს, ასევე ფრესკებს მანიერიზმის სტილში შესრულებული პეიზაჟებითა და ფიგურული კომპოზიციებით. 1522 წელს საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის მიწვევით შეუერთდა პრიმატიჩოს ხელმძღვანელობით ფონტენბლოს სასახლის გაფორმებაზე მომუშავე მხატვართა ჯგუფს. მის მიერ ფონტენბლოში შესრულებული ფრესკების დიდი ნაწილი დაკარგულია. საფრანგეთში აბატე სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა. მისმა მითოლოგიური სიუჟეტებით სავსე პეიზაჟებმა დიდი გავლენა მოახდინა კლასიკური ფრანგული ფერწერის ტრადიციებზე, მათ შორის, კლოდ ლორენისა და ნიკოლა პუსენის შემოქმედებაზე.

## ლიტერატურა
* Béguin S., Piccinini F. Nicolò Dell’Abate: storie dipinte nella pittura del Cinquecento tra Modena e Fontainebleau. Cinisello Balsamo։ Silvana, 2005

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1510-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1571
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ალექსანდრე კალანდაძე (არქეოლოგი)

**ალექსანდრე ნესტორის ძე კალანდაძე** (დ. 2 აპრილი, 1909, ხიდისთავი — გ. 16 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დაოქტორი (1970). 

## ბიოგრაფია
1936 წელს მონაწილეობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აფხაზეთის ექსპედიციის მუშაობაში. 1937-1941 წლებში მუშაობდა ენის, ისტორიის და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში, ამავე პერიოდში ხელმძრვანელობდა არქეოლოგიურ გათხრებს მცხეთაში. 1939 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, შემდეგ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში ჯერ უფროს მეცნიერ მუშაკად, შემდეგ ქვის ხანის არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელად. სისტემატურად იკვლევდა ქვის ხანის ნამოსახლარებს. 1946-1976 წლებში ხელმძღვანელობდა მცხეთის, 1951-1953 წლებში სოხუმის, 1963-1972 წლებში წონის არქეოლოგიურ გათხრებს. გამოიკვლია და შეისწავლა ძველი ქალაქები და საქალაქო ცხოვრება და მდაბიოთა საცხოვრებელი სახლები სამტავროსა და ნარეკვავზე.დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ალექსანდრე
ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)

**ალექსანდრე პავლეს ძე კალანდაძე** (დ. 1 ივნისი, 1916, ხიდისთავი — გ. ?) — ქართველი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1966). 

## ბიოგრაფია
მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, იბრძოდა ბრესტის ციხესიმაგრეში. მონაწილეობდა წინააღმდეგობის მოძრაობაში საფრანგეთსა და პოლონეთში. 1975 წლიდან იყო ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ჟურნალისტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი. მისი თხზულებანი თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ და ბელარუსულ ენებზე.

## ნამუშევრები
### რომანები
*„პიასტის ნამუხლარზე“, 1967
*„მაკიზარებთან“, 1969
*„მწვანე შტო“, 1974
*„ნეიშნის ფიცი“, 1977
*"გაყინული მზე"

### კრიტიკული ნაშრომები
*„ივანე კერესელიძე“, 1959
*„საქართველოს მოამბე“, 1963
*„დღეები ბრესტის სიმაგრეში“, 1968
*„გემოვნების კრიტიკა“, 1976
*„ქართული ჟურნალისტიკის ისტორია“, ტ. 1. 1978

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
ალექსანდრე
წებელდის ტაფობი

**წებელდის ტაფობი** — პლატო-ქვაბული საქართველოში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ამტყელ-ჯამპალისა და მაჭარის ხეობებს შორის. აგებულია ცარცულ-პალეოგენური კირქვებით. ქვაბულის ფსკერი სოფელ წებელდის მიდამოებში 400-500 მ სიმაღლეზეა, გარს შემორტყმული მთები 1000-1200 მ აღწევს. კალთები შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, თვით ქვაბულში ნათეს-ნარგავებია. წებელდის ტაფობი მდიდარია კარსტული წარმონაქმნებით. აღსანიშნავია გერგემიშის მშრალი ხეობა და მრავალი მღვიმე, რომელთა უმრავლესობა ხეობების გვერდებში იხსნება. ამ მხრივ აღსანიშნავია ქვაჭარა და შაქურიანი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ქვაბულები
წინუბნისწყალი

**წინუბნისწყალი** — მდინარე საქართველოში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2400 მ სიმაღლეზე. ერთვის მტკვარს მარცხენა მხრიდან სოფელ აგარასთან. სიგრძე 24 კმ. გაედინება ახალციხის ქვაბულის ტერიტორიაზე. მარცხენა მხრიდან ერთვის მდინარე ლეკნარისღელე და ალვანისღელე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი 1,4 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
გუბელაძე

საკუთარი სახელი **გუბელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გუბელაძე — ჰიდროტექნიკოსი
* ვლადიმერ გუბელაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლაშა დუდაშვილი

**ლაშა დუდაშვილი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1998, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2015, 73 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის ტურნირების ვერცხლის და ბრინჯაოს პრიზიორი.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლაშა დუდაშვილი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კარლ პრიუფერი

**კარლ-მაქს პრიუფერი** (; დ. 26 ივლისი, 1881, ბერლინ-ფრაიდენაუ, — გ. 30 იანვარი, 1959, ბადენ-ბადენი) — გერმანელი დიპლომატი, არაბისტი.

1906 წელს დაამთავრა ერლანგენ-ნურემბერგის უნივერსიტეტი, სადაც სემიტურ ენებს სწავლობდა. არაბულის სრულყოფილად ფლობის გამო 1907 წლიდან კაიროში გერმანიის დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში მიავლინეს. იქ მომუშავე დიპლომატის და არქეოლოგის მაქს ფონ ოპენჰაიმის ზეგავლენით ჩამოუყალიბდა გამოკვეთილი ანტი-ბრიტანული შეხედულებები. პირველი მსოფლიო ომის წლებში იყო ახლო აღმოსავლეთში გერმანიის სადაზვერვო და დივერსიული საქმიანობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1926 წლის 27 თებერვლიდან 1927 წლის 26 ნოემბრამდე იყო გერმანიის გენერალური კონსული თბილისში. მისი აქ ყოფნა დაემთხვა საბჭოთა კავშირსა და გერმანიას შორის დიპლომატიურ სკანდალს, რომელიც გამოიწვია 1925 წლის დეკემბერში საკონსულოს თანამშრომლების დაპატიმრებამ ჯაშუშობის ბრალდებით და ბათუმის ვიცე-საკონსულოდან დოკუმენტების კონფისკაციამ. პრიუფერი ცდილობდა ადგილობრივ საბჭოთა ხელისუფლებასთან საქმიანი ურთიერთობების დამყარებას და ამავდროულად გერმანული ეკონომიკური ინტერესების დაცვას კავკასიის რეგიონში. შემდეგ პრიუგერი მუშაობდა გერმანიის დიპლომატიურ წარმომადგენლად ეთიოპიაში (1927-1930), საგარეო საქმეთა სამინისტროში ახლო აღმოსავლეთის დეპარტამენტის ხელმძღვანელად (1930-1936) და კადრების გენერალურ დირექტორად (1936-1939). 1937 წლიდან იყო ნაცისტური პარტიის წევრი; გამოირჩეოდა ანტისემიტიზმით, თუმცა თვლიდა, რომ ჰოლოკოსტი გერმანიის ინტერესებს აზიანებდა. 1939 წელს დაინიშნა ელჩად ბრაზილიაში, საიდანაც 1942 წელს გააძევეს და მასზე საქმე აღძრეს ჯაშუშობის ბრალდებით. გერმანიაში დაბრუნების შემდეგ კვლავ საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმოსავლეთის დეპარტამენტში მუშაობდა. 1943 წლის სექტემბერში პენსიაზე გავიდა და ოჯახთან ერთად შვეიცარიაში გადასახლდა.

## ლიტერატურა
* ;
* 

კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
კატეგორია:გერმანელი დიპლომატები
კატეგორია:უცხოელი დიპლომატები საქართველოში
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
ნესტორ კალანდაძე

**ნესტორ ლაზარეს ძე კალანდაძე** (ფსევდონიმი — **ეშმაკი**; დ. 1874, ხიდისთავი — გ. 23 ივლისი, 1942, პარიზი, დაკრძალულია ლევილში) — ქართველი პუბლიცისტი, მწერალი, მხატვარ-კარიკატურისტი. 

## ბიოგრაფია
1905 წელს ჩართული იყო გურიის გლეხთა მოძრაობაში. იყო „მოგზაურის“ კორესპონდენტი და აშუქებდა სულთან კრიმ-გირეის შეხვედრებს გურიის გლეხებთან. 1907 წელს აკაკი წერეთელთან ერთად თანამშრომლობდა ჟურნალში „ეკალი“ და „ოხუნჯი“, ასევე თანამშრომლობდა გაზეთ „შუამავალში“, ხოლო 1909 წელს „ჯოჯოხეთსა“ და „ეშმაკის სალამურში“. იყო „ეშმაკის მათრახის“ ფაქტობრივი რედაქტორი, მაგრამ ცენზურის თვალის ასახვევად ჟურნალს ხელს აწერდა ასოთამწყობი თ. ბოლქვაძე. შალვა შარაშიძესთან ერთად დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული იუმორისა და სატირის განვითარების საქმეში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო.

## ბიბლიოგრაფია 
* კალანდაძე ნ., პირველი ღია წერილი სოლომონ ზურგიელიძეს საიქიოს (ავტორი). - თბილისი, ბართლომე კილაძის გამოცემა და სტ., 1919. - 64გვ.
* კალანდაძე ნ., ანარქიზმის ბუკინისტი, ლიტერატორ-მეწვრილმანე, ზუგდიდელი ჯგუფის თავი ანუ აკობია პავლე : სატირა (ავტორი). - თბილისი, სტ. გუტენბერგი, 1908. - 14გვ.

## ლიტერატურა
*ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 3, 1969

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:ქართველი კარიკატურისტები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ნ
წირნიაშის ქედი

**წირნიაშის ქედი** — ქედი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. გაწოლილია სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს ჩხუტნერის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ გაგრძელებას. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3521 მ. აგებულია იურული ასაკის ქვიშაქვებით და ასპიდური ფიქლებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ქედები
ვლადიმერ გუბელაძე

**ვლადიმერ იასონის ძე გუბელაძე** (დ. 26 სექტემბერი, 1921, სოფ. ზეკარი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 თებერვალი, 1944) — ქართველი ჯარისკაცი, საბჭოთა კავშირის გმირი (22 თებერვალი, 1944, სიკვდილის შემდეგ).

1939 წელს სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში. 1940 წლიდან იყო საბჭოთა არმიის რიგებში. II მსოფლიო ომში გვარდიის ლეიტენანტმა გუბელაძემ თავი გამოიჩინა მდ. დნეპრის გადალახვისას 1943 წელის ოქტომბრის ოპერაციის დროს. დაიღუპა ბრძოლაში 1944 წელს. სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. მისი სახელობისაა ქუჩა ქალაქ ბაღდათში.

## ლიტერატურა
* Цкитишвили К. В., Чинчилакашвили Т. Г. Герои Советского Союза из Грузии. Тбилиси, 1981. გვ. 127-128.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ჩხუტნერის ქედი

**ჩხუტნერის ქედი**, **ჩხუნდერის ქედი** — ქედი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. გაწოლილია სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარეების ხალდეჭალისა და ადიშჭალის წყალგამყოფს. უმაღლესი ადგილია მწვერვალი ჩხუტნერი (3036 მ). უღელტეხილებიდან მნიშვნელოვანია ჩხუტნერი (3000 მ). აგებულია იურული ასაკის ქვიშაქვებით, კირქვებითა და თიხაფიქლებით. დამახასიათებელია ალპური მდელო და სუბნივალური ლანდშაფტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ქედები
ედმუნდ კალანდაძე

**ედმუნდ ლავროსის ძე კალანდაძე** (დ. 4 მაისი, 1923, ხიდისთავი — გ. 13 აგვისტო, 2014) — ქართველი ფერმწერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1964), საქართველოს კულტურის მინისტრი 1991-1992 წლებში

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1972-1986 წლებში იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი. 1986 წლიდან იყო საქართველოს სამუზეუმეო გაერთიანებასთან არსებული სახვითი ხელოვნების თეორიისა და პრაქტიკის სინთეზის სახელოსნოს ხელმძღვანელი. 1991 წლის 9 ივლისიდან 1992 წლის 24 ნოემბრამდე იკავებდა საქართველოს კულტურის მინისტრის თანამდებობას.

## შემოქმედება
მისი ადრეული პორტრეტები ლირიკული ხასიათისაა. შემდეგ შექმნა პუანტილისტური პორტრეტები და პეიზაჟები. მომდევნო ნამუშევრებში უარყო პუანტილიზმი, მაგრამ შეინარჩუნა კოლორიტის სიმდიდრე. გამოფენები ჰქონდა გერმანიაში, ავსტრიაში, საფრანგეთში, ლუქსემბურგში, ბრაზილიაში, თურქეთში, რუსეთსა და საქართველოში. მოსკოვის საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი. მისი ნამუშევრები დაცულია: საქართველოს საპატრიარქოში, ეროვნულ მუზეუმში, ტრეტიაკოვის გალერეაში (მოსკოვი, რუსეთი), აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმში (მოსკოვი, რუსეთი), ხელოვნების ნაციონალური მუზეუმი (ბუენოს-აირესი, არგენტინა), ხელოვნების მუზეუმი (სტამბული, თურქეთი); კერძო კოლექციები - საქართველო, ავსტრია, ახალი ზელანდია, აშშ, გერმანია, საფრანგეთი, საბერძნეთი, რუსეთი, ესპანეთი, უკრაინა, დიდი ბრიტანეთი, შვეიცარია. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები
ე
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ლეონიდე კალანდაძე

**ლეონიდე პოლიევქტის ძე კალანდაძე** (დ. 14 ნოემბერი, 1898, ხიდისთავი — გ. 23 ივლისი, 1968) — ქართველი აგრონომ-ენტომოლოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1946), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1954).

## ბიოგრაფია
1921 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი, ხოლო 1927 წელს მიუნხენის უნივერსიტეტის სატყეო ფაკულტეტი. 1932-1968 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ზოოლოგიის და ენტომოლოგიის კათედრის გამგე და დირექტორის მოადგილე სასწავლო ნაწილში (1945-1950). 1956-1962 წლებშმი მისი ხელმძღვანელობით შედგა ქართული ენტომოლოგიის სახელმძღვანელოები.

არის საქართველოში სამედიცინო ენტომოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ხელმძღვანელობდა საქართველოში კოღოების სახეობრივი შედგენილობისა და გავრცელების ექსპედიციებს. მისი თაოსნობით ტროპიკულ სნეულებათა ინსტიტუტში მოეწყო სპეციალური ენტომოლოგიური განყოფილება და საგამბუზიო. გამოიკვლია ჭაობებისა და მცირე ზომის წყალსატევების ფაუნა, დაამუშავა ქართული ენტომოლოგიური ტერმინოლოგია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით, საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:ქართველი ენტომოლოგები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლ
ჩხუტნერის უღელტეხილი

**ჩხუტნერის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის შტოქედ ჩხუტნერზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3000 მ. აგებულია პალეოზოური მეტამორფული ფიქლებით. დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტი. აკავშირებს მდინარეების ხალდეჭალისა და ადიშჭალის (ენგურის მარჯვენა შენაკადები) ხეობებს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ცახალე

**ცახალე** — მთა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ხევსურეთის არაგვის (ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2522 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
დავით გუბელაძე

**დავით ოთარის ძე გუბელაძე** (დ. 14 ოქტომბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი; ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1998). 

1989 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის კვალიფიკაციით, 1999 წელს კი — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი იურისტ-ეკონომისტის სპეციალობით. 1983–2005 წლებში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა აგრარული უნივერსიტეტის ჰიდროტექნიკისა და საინჟინრო ეკოლ. კათედრაზე, 2005–2007 იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2007-2011 წლებში საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტში ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 2011-2014 წლებში საქართველოს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის ექსპერტი აგროინჟინერიის დარგში; 2011-2015 წლებში თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორის მრჩეველი, აგრარული და საინჟინრო მიმართულების ხელმძღვანელი; 2013-2015 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის პროფესორი; 2015 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარულ მეცნიერებებისა და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტის პროფესორი და თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი.  გუბელაძის კვლევის მიმართულებაა: მდინარის კალაპოტური პროცესების გაანგარიშების მეთოდების შესწავლა, კალაპოტური ნაკადების ჰიდროლოგიური, ჰიდრომეტრიული და ჰიდრავლიკური კრიტერიუმების დადგენა. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

## ბიბლიოგრაფია 
* გუბელაძე დ., წყლისმიერი ეროზიული პროცესების პროგნოზირება და გაანგარიშება, თბ., 2002.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ქართველი ჰიდროტექნიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
ილია მგელაძე

**ილია ბეჟანის ძე მგელაძე**, *ქოროღლი* (დ. 1875, შემოქმედი — გ. 6 სექტემბერი, 1921) — ქართველი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
1905 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. რევოლუციური მოღვაწეობისთვის გარიცხეს თბილისის სასულიერო სემინარიიდან. ჩართული იყო გურიის გლეხთა მოძრაობაში. 1905 წლის ოქტომბერში მონაწილეობდა ნასაკირალის ბრძოლაში. 1906-1907 წლებში მუშაობდა კახეთის სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციაში ქოროღლის მეტსახელით. 1907 წელს მუშაობდა ბაქოს კომიტეტში. 1909 წელს დააპატიმრეს და 1910 წელს გადაასახლეს ყუბანში. 1911 წელს მისი ბინა ტუაფსეში იყო რევოლუციონერების თავშესაფარი. 1914-1915 წლებში იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ტუაფსესა და არმავირის განყოფილებების წევრი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მუშაობდა ვლადიკავკაზში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ ანტისახელმწიფოებრივი მუშაობის გამო დააპატიმრა და გადაასახლა ჩრდილოეთ კავკასიაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ იყო თბილისის მაზრის რევკომის თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
სააბატო

მინი|მონტე-კასინოს სააბატო (იტალია)
მინი|სენანკის სააბატოს კლუატრი (საფრანგეთი)
**სააბატო** () — დასავლეთ ქრისტიანულ სამყაროში მოწესეთა საკრებულო — მონასტერი, რომელსაც წარმართავს აბატი (ან აბატისა). იგი შეიძლება ემორჩილებოდეს ეპისკოპოსს, უშუალოდ რომის პაპს

პირველ სააბატოდ ითვლება მონტეკასინო, რომელიც 529 წელს დააარსა ბენედიქტე ნურსიელმა იტალიაში. თავდაპირველად სააბატოები სრულიად დამოუკიდებელი იყო ერთმანეთისაგან, მათი ცენტრალიზების პროცესი დაიწყო X საუკუნეში. XII-XIII საუკუნეებში სააბატოები ფართოდ გავრცელდა მთელს ევროპაში, განსაკუთრებით საფრანგეთში. სააბატოს მართავს აბატი, რომელსაც ეხმარება მონასტრის კაპიტულუმი და უხუცესთა საბჭო. შუა საუკუნეებში სააბატო მემკვიდრეობით ადგილ-მამულად (ფეოდი) ითვლებოდა და მისი დაფუძნების ნებართვას ხელმწიფე გასცემდა ინვესტიტურის გზით. ამჟამად ასეთი ნებართვის გაცემა მხოლოდ რომის პაპს შეუძლია.

არქიტექტურულად სააბატო სხვადასხვა დანიშნულების რამდენიმე შენობის კომპლექსს წარმოადგენდა. ყველაზე მნიშვნელოვან შენობებს ერთმანეთთან გალერეა — კლუატრი აკავშირებდა. საერთო საძინებელი (დორმიტორიუმი) ხშირად სასადილოს ზემოთ იყო განთავსებული კლუატრის აღმოსავლეთით და უკავშირდებოდა ცენტრალურ ეკლესიას. კლუატრის დასავლეთ მხარეს განლაგებული იყო საერთო სივრცე და კარიბჭე, რომელიც გარე ეზოში გამავალი ერთადერთი გზა იყო. კლუატრის სამხრეთით იყო მთავარი სამზარეულო, ლუდსახარში და სახელოსნოები. ნოვიციატი (მორჩილების სამყოფელი) და საავადმყოფო განთავსებული იყო ცალკე შენობაში, რომელსაც გააჩნდა საკუთარი სამლოცველო, აბანო, სასადილო, სამზარეულო და ბაღი.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* „სააბატო“. წგნ: პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო; [იტალ. თარგმნა მარიკა სააკაშვილმა; რედ. მერაბ ღაღანიძე; სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტი, ქრისტ. თეოლოგიისა და კულტ. ცენტრი]. - თბ.: სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტის გამოც., 2011. - ISBN: 978-9941-0-3408-4;
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მონასტრები
კატეგორია:კათოლიციზმი
აკაკი მგელაძე (მსახიობი)

**აკაკი დიომიდეს ძე მგელაძე** (დ. 10 აგვისტო, 1912, ზომლეთი — გ. თებერვალი, 1985) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1957).  

## ბიოგრაფია
1938 წლიდან მუშაობდა ბათუმის სახელმწიფო თეატრში. შესრულებული აქვს სხვადასხვა ხასიათის როლები: მაზრის უფროსი (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), გირგოლა ( ყაზბეგის „მამის მკვლელი“), ხევისბერი (ს. შანშიაშვილის „ხევისბერი“), ბეგლარი (კ. კალაძის „როგორ“), ხარიტონოვი (ბ. ლავრენიოვის „მეზღვაურები“), კომანდორი (ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“), კლავდიუსი (შექსპირის „ჰამლეტი“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში „მსურველებს შეუძლიათ ჩაეწერონ“ და „მე მოვედი“.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1949 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1957 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ეროვნული ფილმოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
გიორგი გუბლია

მინი|გიორგი გუბლია.
**გიორგი კონსტანტინეს ძე გუბლია** (დ. 21 მაისი, 1928, სოფ. ყულანურხვა, ახლანდ. გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 ნოემბერი, 2019) — აფხაზი მწერალი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1954). მუშაობდა სოხუმის მ. გორკის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში აფხაზური ლიტერატურის ისტორიის კათედრის გამგედ. პირველი პოეტური კრებული გამოაქვეყნა 1956 წელს. გამოქვეყნებული აქვს ლექსების რამდენიმე კრებული, პოემები და რომანები. თხზულებების ძირითადი მოტივი პატრიოტულია. 1990-იანი წლების დასაწყისიდან უთანაგრძნობდა სეპარატისტულ მოძრაობას აფხაზეთში. დაჯილდოებული იყო დიმიტრი გულიას სახელობის ლიტერატურული პრემიით და სეპარატისტული მთავრობის ორდენი „ღირსება და დიდება“ (Ахьдз-апша, 2013).

## ბიბლიოგრაფია 
* მოქრის კოდორი, თბ., 1964; 
* ლექსები, თბ., 1971; 
* დიმიტრი გულია. შემოქმედებითი გზა, თბ., 1974; 
* ისევ აქა ვარ, თბ., 1977; 
* ღელავდა ზღვა: ლექსები და პოემა, თბ., 1988.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:აფხაზი მწერლები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
შიო დავითაშვილი

**შიო დავითაშვილი** (დ. 1857, სოფ. ბრეთი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი — გ. 1933) — ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც აკრძალული ლიტერატურის კითხვის გამო გარიცხეს. თბილისში ჩაება ეგნატე იოსელიანის ხალხოსნურ წრეში. 1876 წელს რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა თბილისის მუშა-ხელოსნებში. 80-იან წლებში გორში დააარსა ხალხოსნური წრე „საიდუმლო კომიტეტი“, რომელსაც კავშირი ჰქონდა „ნაროდნაია ვოლიას“ აღმასკომთან. რევოლუციური პარტიის საჭიროებისათვის მონაწილეობა მიიღო გორის ხაზინიდან ფულის გატაცებაში. 1883 წლის 14 მარტს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. პატიმრობიდან განთავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა გორში პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ, შემდეგ ჩამოშორდა რევოლუციურ საქმიანობას.

## თხზულებები 
* ხალხოსნური მოძრაობა საქართველოში, ტფ., 1933.

## ლიტერატურა 
* *ანთელავა ი.*, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოძრაობისა და საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან საქართველოში (XIX ს. II ნახ.), თბ., 1967;
* *მგალობლიშვილი ს.*, მოგონებანი, თბ., 1938;
* *შველიძე ზ.*, რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობა საქართველოში, თბ., 1960;

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
შ
ალექსანდრე მახარაძე (რევოლუციონერი)

**ალექსანდრე ქაიხოსროს ძე მახარაძე**, (დ. 1896, ბახვი — გ. 25 ოქტომბერი, 1920, რუსეთი) — ქართველი რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
1916 წლიდან იყო კონუნისტური პარტიის წევრი. 1917 წელს მონაწილეობდა თებერვლის რევოლუციაში პეტროგრადში. 1918 წელს სამეგრელოში ამზადებდა აჯანყებას ალექსანდრე გეგეჭკორთან და შალვა ასკურავასთან ერთად საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ. 1919 წლის ქტომბრის ბოლოს პარტიამ გაიწვია მოსკოვში. საბრძოლო დავალებით გაგზავნეს ბაქოში. ის დააპატიმრეს, მაგრამ გაიქცა საქართველოში, სადაც ასევე დააპატიმრს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. 920 წლის თებერვალში გაიქცა. მონაწილეობდა ჩრდილოეთ კავკასიაში თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ ბრძოლებში, სადაც დაიღუპა ერთ-ერთი შეტაკების დროს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:ბახვში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
ნიკოლოზ მახარაძე

**ნიკოლოზ ბარნაბის ძე მახარაძე**, (დ. 24 ოქტომბერი, 1901, შემოქმედი — გ. 1990) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966)

## ბიოგრაფია
სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში. 1917 წელს ოზურგეთში დააარსა კლუბი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ახალგაზრდების მიერ მარქსიზმის შესწავლის საქმეში. 1921-1922 წლებში იყო ოზურგეთის რაიკომის მდივანი. 1926 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის კომუნისტური უნივერსიტეტი. 1933 წელს დაამთავრა წითელი პროფესურის ინსტიტუტი მოსკოვში. 1927-1931 წლებში მუშაობდა პარტიის ცკ-ში. 1967 წელს გამოსცა მონოგრაფია „დიდი ოქტომბრის გამარჯვება საქართველოში“. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
კატეგორია:კომუნისტები
შალვა ვანიშვილი

**შალვა ნიკოლოზის ძე ვანიშვილი** (დ. 1 სექტემბერი, 1931, სოფ. ატენი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 დეკემბერი, 2013) — ქართველი იურისტი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1992), საქართველოს პოლიტიკურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სახელმწიფო სამართლის სპეციალობით. 1954 წლიდან მუშაობდა ადმინისტრაციულ ორგანოებში, პარალელურად პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, თსუ-სა და საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. მისი სამეცნიერო კვლევის საგანია სახელმწიფო და სამართლის ისტორია. არის გორისა და ვალერი სუხიშვილის უნივერსიტეტების სრული პროფესორი. 1970–80-იან წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო სტატიები ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე, მ. შ. მონოგრაფია „ამიერკავკასია რუსეთის მმართველობის სისტემაში (1864–1917)“.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
ნოე ურუშაძე

**ნოე ალექსანდრეს ძე ურუშაძე** (დ. 15 მარტი, 1920, ქ. ლანჩხუთი, — გ. 6 ოქტომბერი, 1943, კანევი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის გმირი.

## ბიოგრაფია
მუშაობდა ლანჩხუთში ავტომექანიკოსად. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში. 1943 წლის 29 სექტემბერს მზვერავთა ჯგუფთან ერთად ერთ-ერთმა პირველმა გადალახა მდინარე დნეპრი. 1943 წლის 6 ოქტომბერს დაიღუპა ბრძოლაში. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ოქტომბერი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები
ნ