open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარტინ ფრიჩი

**მარტინ ფრიჩი** ( დ. 29 მარტი, 1902, პრაღა, ჩეხეთი — გ. 26 აგვისტო, 1968, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხი რეჟისორი. ჩეხოსლოვაკიის სსრ სახალხო არტისტი (1965). მოღვაწეობდა ასევე როგორც მსახიობი, სცენარისტი და პედაგოგი. აღიარება მოიპოვა ფილმებით: „პატერ ვოიტეხი“ (1928) და „წმინდა ვიტის ტაძრის ორგანისტი“ (1929). განსაკუთრებული წარმატება ხვდა მის სატირულ კომედიებს. სხვა ფილმებია: „რევიზორი“ (გოგოლის მიხედვით, 1933), „ევა სისულელეებს აკეთებს“ (1939), „სისხლის საიდუმლოება“ (1953), „თეთრი ბალთა“ (1960), „ხალხი ფურგონებიდან“ (1966) და სხვა. ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1950, 1951).

## რესურსები ინტერნეტში
*
* მარტინ ფრიჩი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხი რეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული  29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ომოფონი

**ომოფონი** (ὁμο-ერთნაირი, φωνή-ჟღერადობა) — სიტყვები, რომლებიც ერთნაირად გამოითქმის, მაგრამ განსხვავებული მნიშვნელობა აქვთ. მაგალითად, "ბარი"(გეოგრაფიული ტერმინი), "ბარი" (საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილი) და "ბარი"(სამუშაო იარაღი). ომოფონებში გამოიყოფა ორი ჯგუფი: ჰეტეროგრაფები და ჰომოგრაფები, იგივე ომონიმები . ჰეტეროგრაფები ისეთი სიტყვებია, რომლებიც სხვადასხვაგვარად იწერება, მაგრამ ერთნაირად გამოითქმის. მაგალითად: ინგ. two,too და to. ომონიმები კი ეწოდება სიტყვებს, რომლებიც ერთნაირად იწერება და შესაბამისად ერთნაირად გამოითქმის კიდეც.
ომოფონია გვხვდბა არა მარტო სიტყვებში, არამედ ფრაზებსა და გამოთქმებშიც. მაგალითად: ინგ. "ice cream" და "I scream" , "sand which is there" და "sandwiches there". 

## ლიტერატურა 
* კ. მოგი,ბ.ბრედლი, ტ.მილერი -  Cognitive Therapy and Research, 18(5), 461-77(1994)
* რ. მარტინი -  Quarterly Journal of Experimental Psychology, 34A, 395-409.(1982)

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ომოფონი

კატეგორია:გრამატიკა
კარლოუ

**კარლოუ** (; , „ცხოველთა ადგილი“, ისტორიულად იყო ცნობილი, როგორც *Caherlagh*,  *Caterlagh* და *Catherlagh*.) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, კარლოუს საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (ლენსტერის პროვინცია), აგრეთვე მისი უდიდესი ქალაქი. ერთ-ერთი ადგილობრივი ღირსშესანიშნაობა — კარლოუს ციხე-სიმაგრე.

კარლოუს დაძმობილებული ქალაქია  ტემპე.

ადგილობრივი სარკინიგზო სადგური გაიხსნა 1846 წლის 4 აგვისტოს და დაიხურა სავაჭრო მიმოსვლისთვის 1976 წლის 9 ივნისს. ადგილობრივი გაზეთი, *Carlow Nationalist*, გამოიცა 1883 წელს.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 23 030 ადამიანი (2011 წლის აღწერით).

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9

**ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9** () — სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალი, რომლის მოქმედება მიმდინარეობს „ვარსკვლავური გზის“ სამყაროში. ფაქტობრივად წარმოადგენს „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობის“ () გაგრძელებას. პრემიერა გაიმართა 1993 წლის 3 იანვარს, ბოლო სერია გამოვიდა 1999 წლის 2 ივნისს.

## სიუჟეტი 
სერიალის მოქმედება ვითარდება 2369—2375 წლებში, კოსმოსურ სადგურზე „ღრმა კოსმოსი 9“ რომელიც განლაგებულია კოსმოსური ანომალიის - სივრცითი დერეფნის ახლოს რომლითაც შესაძლებელია გალაქტიკის სხვა ნაწილში (გამა-კვადრანტში) მოხვედრა. ამ მიზეზით სადგურს გააჩნია უდიდესი სტრატეგიული მნიშვნელობა.

გამა-ვადრანტის შესწავლისას ხდება შეტაკება „ვარსკვლავურ ფლოტსა“ და გამა კვადრანტში არსებულ იმპერიას - დომინიონს შორის. „ღრმა კოსმოსი 9“ აღმოჩნდება საბრძოლო მოქმედებების წინა ხაზზე და ფედერაციისა და მისი მოკავშირეების მთავარი დასაყრდენი ხდება.

სერიალში მონაწილეობენ პერსონაჟები „შემდეგი თაობიდან“ - ვორფი  და მაილზ ო'ბრაიენი.

წინა სერიალებისგან განსხვავებით, „ღრმა კოსმოსში“ პერსონაჟების ნაწილი არ არის დაკავშირებული „ვარსკვლავურ ფლოტთან“. ახალ პერსონაჟებს შორის არიან  კირა ნერისი (ბაჯორის შეიარაღებული ძალების ოფიცერი), ოდო (სადგურის დაცვის უფროსი) და კვარკი (პოპულარული გასართობი დაწესებულების „კვარკთან“ მფლობელი).

## როლებში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* 
* ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9  საიტზე TV.com
* ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9 საიტზე memory-alpha.org

კატეგორია:1990-იანი წლების ტელესერიალები
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
მინე-ბეგი

**მინე-ბეგი** (მუიმ-ბაგი; , აგრეთვე ; , „პატარა ტევრი“) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია).

ქალაქიდან ორ კილომეტრში მდებარეობს ბალიმუნის ციხე-სიმაგრე, რომელიც თარიღდება, დაახლოებით, XIII საუკუნით.

ადგილობრივი სარკინიგზო სადგური გაიხსნა 1848 წლის 24 ივლისს და დაიხურა  სავაჭრო მიმოსვლისთვის 1976 წლის 6 სექტემბერს.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 2837 ადამიანი (2016 წლის მონაცემებით).

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბანკლოდი

**ბანკლოდი** (, აგრეთვე Bunclody-Carrickduff; , „კლოდის ფსკერი“) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს უექსფორდისა და კარლოუს საგრაფოების საზღვარზე (ლენსტერის პროვინცია). ცნობილია ფესტივალით *Eileen Aroon*, რომელიც ივლის-აგვისტოში ტარდება.

დასახლების სტატუსი მიიღო 1577 წელს უხუცეს ჯეიმზ ბარის მიერ (*James Barry*). XVII საუკუნეში ბანკლოდს დაარქვეს ნიუტონბარი (*Newtownbarry*), მაგრამ XX საუკუნეში, ირლანდიის დამოუკიდებლობის შემდეგ, დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება.

XIX საუკუნეში მდინარე კლოდიდან გაიყვანეს არხი სასმელი წყლის მისაღებად.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 2 012 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით).

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:უექსფორდის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბაშკირული ვიკიპედია

**ბაშკირული ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ბაშკირულ ენაზე. შეიქმნა 2002 წლის 2 ივნისს. პირველი სტატია (სტატიის ვერსია) ბაშკორთოსტანი გაჩნდა 2005 წლის 16 აპრილს. სწორედ ეს თარიღია მიჩნეული ბაშკირული ვიკიპედიის დაბადების დღედ. ერთი წლის შემდეგ, კერძოდ 2006 წლის 26 აპრილს შეიქმნა მე-100 სტატია (ქიმია). განყოფილების დინამიკური ზრდა განსაკუთრებით შეინიშნება 2011 წლიდან. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ბაშკირულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 25 ათასი სტატია. 2016 წლის მდგომარებით მოიცავს დაახლოებით 36 ათას სტატიას. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 80-მდეა. ჰყავს 6 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბაშკირული ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ირლანდიის დასახლებული პუნქტები

ირლანდიაში შემდეგი ტიპის ქალაქები არსებობს:
* **დიდი ქალაქი** (, სიტი, ) — ქვეყნის 6 უდიდესი ქალაქი, რომლებიდანაც ხუთი (დუბლინი, კორკი, ლიმერიკი, უოტერფორდი და გოლუეი) ადმინისტრაციულად საგრაფოების უდრის, ხოლო მეექვსე (კილკენი) შედის კილკენის საგრაფოში და ადმინისტრაციულად საშუალო ქალაქებთან უფროა ახლოს.
* **საშუალო ქალაქი** (, ბოროუ, ) — ოთხი თვითმმართველი ქალაქი (კლონმელი, დროედა, სლაიგო და უექსფორდი, პლუს კილკენი, რომელიც კონტექსტიდან გამომდინარე შეიძლება იყოს ბოროუც და სიტიც.
* **პატარა ქალაქი** (, ტაუნი, ) — 75 ქალაქი, რომლებსაც საკუთარი საქალაქო საბჭო აქვს (*town council*); 2001 წლის აქტმა ამ გაგებაში გააერთიანა 26 „ტრადიციული“ ქალაქი (რომლებიც ასე იქნა განსაზღვრული Towns Improvement Act 1854-ის მიერ) და 49 „urban districts“, რომლებიც 1898 წლიდან არსებობს. ამ მოვლენამდე არც თუ ისე დიდი ხნის წინ ექვსმა „ტრადიციულმა“ ქალაქმა დაკარგა თავისი სტატუსი (62 სექცია *Local Government Act, 1994*-ში): კოლონი, ფეტარდი, ნიუკასლ-უესტი, რატკილი, როსკომონი და ტალოუ.

ჯამში ირლანდიაში 2001 წლის კანონთან შეთანხმებით არის 85 ქალაქი.

## აღწერითი მნიშვნელობები 
აღწერითი მიზნებისთვის ირლანდიის დასახლებული პუნქტები იყოფა შემდეგნაირად:
* **ქალაქი** (town/city) — დასახლებული პუნქტი **с** ოფიციალურად განსაზღვრული საზღვრებით (*legally defined boundaries*); მოიცავს *cities*, *boroughs* და *(incorporated) towns*;
* **აღწერითი დასახლება** (census town) — დასახლებული პუნქტი (50 ან უფრო მეტი დასახლებული სახლობა) ოფიციალურად განსაზღვრული საზღვრების **გარეშე**; *census towns*, თავის მხრივ, პირობითად იყოფა მოსახლეობის მიხედვით:
** **(აღწერითი) ახალშენები** (unincorporated towns) — დასახლებული პუნქტი ოფიციალურად განუსაზღვრელი საზღვრებით (census town) 1 000 ადამიანზე მეტი მოსახლეობით;
** **სოფელი** (village) — დასახლებული პუნქტი ოფიციალურად განუსაზღვრელი საზღვრებით (census town) 1 000 ადამიანზე ნაკლები მოსახლეობით;

## იხილეთ აგრეთვე 
* ირლანდიის ქალაქები
* ირლანდიის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ირლანდიის პროვინციები
* ირლანდიის საგრაფოები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Placename categories საიტზე Placenames Database of Ireland

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდიის დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:ირლანდია
ტალოუ (კარლოუ)

**ტალოუ** (; , „ყორღანი“) — დასახლება ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია).

1886 წლის 1 ივნისს გაიხსნა ადგილობრივი სარკინიგზო სადგური, რომელიც დაიხურა 1959 წლის 1 აპრილს დაიხურა.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 3 972 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით).

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
იმპალა

**იმპალა**, **პალა** (ლათ. Aepyceros melampus) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 1,1-1,8 მ აღწევს, სიმაღლე მინდაოში 77-100 სმ, კუდის სიგრძე 25-40 სმ, წონა 40-90 კგ. მამლის რქების სიგრძეა 75 სმ; დედალი ურქოა. მურა-წითურია, სხეულის ქვედა ნაწილი და კუდის ირგვლივ არსებული „სარკე“ თეთრია. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ აფრიკის სავანებსა და მეჩხერ ტყეებში. იკვებება ბალახოვანი მცენარეებით, ფოთლებით, კვირტითა და ყლორტით. ცხოვრობს ჯგუფებად. ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. აფრიკაში ბინადრობს დაახლოებით 2,000,000 სული იმპალა.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:იმპალები
თათრული ვიკიპედია

**თათრული ვიკიპედია** (, **Tatar Wikipediəse**) — ვიკიპედიის განყოფილება თათრულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2003 წლის 15 სექტემბერს და თავდაპირველად ფუნქციონირებდა ლათინურ დამწერლობაზე. დროთა განმავლობაში ლათინური ტექსტები გადაყვანილი იქნა კირილიცაზე, თუმცა ზოგიერთი სტატია დღემდე რჩება ლათინიზებული (მაგალითად [Tatar tele თათრული ენა]). 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით თათრულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 16 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 70-მდეა. ჰყავს 4 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* თათრული ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბალაოს კანტონი

**ბალაო** () — კანტონი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბალაო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 17 262 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
ალიუნენსკაია

**ალიუნენსკაია** () — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ტროიცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალიუნენსკაია

კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
დაულეს კანტონი

**დაულე** () — კანტონი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დაულე. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 85 148 ადამიანს შეადგენდა. შეიქმნა 1820 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
ზაზაკი ვიკიპედია

**ზაზაკი ვიკიპედია** (Wikipediya Zazaki) — ვიკიპედიის განყოფილება ზაზაკი ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. შეიქმნა 2005 წლის აპრილში. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ზაზაკი ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 10 ათასი სტატია. ჰყავს 40-ზე მეტი აქტიური მომხმარებელი და 4 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ზაზაკი ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ასტურიული ვიკიპედია

**ასტურიული ვიკიპედია** (Wikipedia n’asturianu) — ვიკიპედიის განყოფილება ასტურიულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. 2009 წლის თებერვლისთვის მოიცავდა 12 000 სტატიას. 2017 წლის მდგომარეობით ასტურიულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 48 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 90-ს აჭარბებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ასტურიული ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
შონ ტომას ო’კელი

**შონ ტომას ო’კელი** (; დ. 25 აგვისტო, 1882, დუბლინი, ირლანდია — გ. 23 ნოემბერი, 1966, იქვე) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1945-1959 წლებში. 

შონ ტომას ო’კელმა საშუალო განათლება მიიღო დუბლინში და 1898 წელს მუშაობა დაიწყო ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ასისტენტად. 1945 წელს პრეზიდენტ დაგლას ჰაიდის მეორე საპრეზიდენტო ვადაზე უარის თქმის შემდეგ აირჩიეს ირლანდიის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1952 წელს ავტომატურად აირჩიეს მეორე ვადით პრეზიდენტად, ოპონენტის არარსებობის გამო. მისი მმართველობის დროს, 1949 წელს ირლანდიამ ერთა თანამეგობრობა დატოვა. 

1966 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალულია გლასნევინის სასაფლაოზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია ირლანდიის პრეზიდენტის ოფიციალურ ვებგვერდზე

კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
ალემანური ვიკიპედია

**ალემანური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ალემანურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. შეიქმნა 2003 წლის 13 ნოემბერს როგორც ელზასის დიალექტზე არსებული განყოფილება. ერთი წლის შემდეგ განყოფილება გაფართოვდა, ხოლო 2004 წლიდან ვიკიპედიაში არსებული ყველა ალემანური დიალექტი გაერთიანდა პრეფიქსით **als**. ძირითადად მომხმარებლები არიან გერმანიიდან, შვეიცარიიდან, ავსტრიიდან, საფრანგეთიდან და სხვა. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ალემანურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 13 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 80-ს აჭარბებს. ჰყავს 8 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალემანური ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ლუდვიგ II გერმანელი

მინიატიურა|ბეჭედი ლუდვიგ გერმანელის წარწერითა და გამოსახულებით
**ლუდვიგ II გერმანელი** (დ. 806 — გ. 28 აგვისტო 876) — კარლოს დიდის შვილიშვილი და ლუი I ღვთისმოსავის მესამე ვაჟი.
მან გარდაცვალებიდან მალევე მიიღო სახელად „გერმანელი“ იმის აღსანიშნავად, რომ მისთვის გადაცემული ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობდა სწორედ გერმანულ მიწებზე. ეპითეტი „გერმანელი“ არის ძველი ისტორიული ეროვნული ტერმინის „რეცეფცია“. ეს ტერმინი ხელახლა წამოტივტივდა XVIII საუკუნეში, თუმცა ეს ზედმეტსახელი მხოლოდ ძველი გადმონაშთია.

817 წლიდან ლუდვიგი გახდა ბავარიის მეფე და მიჰყვებოდა თავისი ბაბუის, კარლოს დიდის კურსს: აჯილდოებდა მის ერთგულ და მის სამსახურში მყოფ პირებს და ასევე ერთგულ სამთავროებს. როდესაც მისმა მამამ, ლუი ღვთისმოსავმა დაანაწევრა იმპერია თავისი მმართველობის დასასრულს, 843 წლის ვერდენის ხელშეკრულებით მან მიიღო აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო, დღევანდელი გერმანიის ტერიტორიაზე.

## ლიტერატურა
* Jones, G.R.; Carolyn Muessig (2005). "Saints at a glance". University of Leicester. Retrieved 2007-11-16.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუდვიგ II გერმანელი ენციკლოპედია ბრიტანიკაში

კატეგორია:გერმანიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 806
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 876
კატეგორია:კაროლინგები
ლოთარ I

მინიატიურა|ლოთარ I
**ლოთარ I** (დ. 795 — გ. 29 სექტემბერი 855) — საღვთო რომის იმპერატორი 817–855 წლებში, თუმცა 840 წლამდე ის მხოლოდ თანამმართველი იყო მამამისთან ერთად. 815–817 წლებში იყო ბავარიის მეფე, 818–855 წლებში იტალიის, 840–855 წლებში კი ცენტრალური საფრანგეთის ტერიტორიის მმართველი. სახელწოდება ლორენი სწორედ მისი სახელიდან წარმოსდგა.
ლოთარი იყო კაროლინგთა იმპერატორ ლუი I ღვთისმოსავის უფროსი ვაჟი.

გარკვეული მიზეზების გამო, ლოთარ I-მა წააქეზა თავისი ძმები პიპინ I აკვიტანიელი და ლუდვიგ II გერმანელი მამის წინააღმდეგ, რომელმაც მათი ნახევარძმა შარლ მელოტი ფრანკთა მიწაზე თანამმართველად გამოაცხადა. მამის სიკვდილის შემდეგ, შარლმა და ლუდვიგმა გააერთიანეს ძალები ლოთარის წინააღმდეგ 3 წლიან სამოქალაქო ომში, რომელიც გაგრძელდა 840 წლიდან 843 წლამდე. ომის შედეგად, ფრანკთა იმპერია ვერდენის ხელშეკრულებით დაიყო 3 ნაწილად. ლოთარს, რომელმაც შეინარჩუნა იმპერატორის ტიტული, ერგო იტალია და რაინისა და რონის გასწვრივ მდებარე მიწების ზოლი. ლუდვიგ გერმანელს - რაინის აღმოსავლეთ მდებარე მიწები (აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო), ხოლო შარლ მელოტს - რაინის დასავლეთით მდებარე მიწები (დასავლეთ ფრანკთა სამეფო). ფრანკთა სახელმწიფოს გაყოფა ვერდენის ხელშეკრულებით შეესაბამებოდა ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ფრანგი, გერმანელი და იტალიელი ხალხების განსახლების საზღვრებს და მან არსებითად, დასაბამი მისცა სამი დიდი სახელმწიფოს - საფრანგეთის, გერმანიის და იტალიის შექმნას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Surviving letters of Lothar I, in Latin with English translation by Richard Matthew Pollard.
* ვერდენის ხელშეკრულება

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 795
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 855
გრეიგნამანა

**გრეიგნამანა** (*გრეიგნამანაჰი*; ; , „მონაზვნური დასახლება“) — დასახლება ირლანდიაში, მდებარეობს კილკენისა და კარლოუს საგრაფოების საზღვარზე (ლენსტერის პროვინცია).

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 1 376 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით).

კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
არლესი

**არლესი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს ლიშისა და კარლოუს საგრაფოების საზღვარზე (ლენსტერის პროვინცია). სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ში მდებარეობს სოფელი ბალიკმოილერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:ლიშის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბალიმერფი

**ბალიმერფი** (; , ადრე ცნობილია, როგორც *Ballymurchoe*) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), ბლეკსტეირსის მთების დასავლეთ ფერდობზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბალინკილინი

**ბალინკილინი** (; , „ტაძრის ქალაქი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია); აქ არის 20 სახლი, რომელშიც ცხოვრობს 74 ადამიანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბალონი

**ბალონი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), ტრასა N-80-თან.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 596 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 284 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
გრეინჯფორდი

**გრეინჯფორდი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია).

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კილდავინი

thumb|left
**კილდავინი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), N-80 და R-724 გზებთან, ბლეკსტეირსის მთების დასავლეთ ფერდობზე.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 170 ადამიანი (2006 წლის აღწერით).

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბალსარის კანტონი

**ბალსარი** () — კანტონი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბალსარი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 48 470 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
თათური ენა

**თათური ენა** — თათების ენა, განეკუთვნება ირანულ ენათა სამხრეთ-დასავლეთ ჯგუფს. უახლოვდება სპარსულ და ტაჯიკურ ენებს. გავრცელებულია აზერბაიჯანსა და დაღესტანში. თათურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 28 ათ. ადამიანი. თათური ენის ფონეტიკური სისტემა ხასიათდება როტაციზმით, დამავალი დიფთონგებით, სინჰარმონიზმით. აზერბაიჯანში თათურ ენაზე ლაპარაკობს 18 ათასი, ხოლო რუსეთში 2,300 ადამიანი. საფრთხეში მყოფი ენაა,; შეტანილია საფრთხის ქვეშ მყოფი მსოფლიოს ენების იუნესკოს ატლასში. 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ენები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ენები
Quercus ajoensis

**Quercus ajoensis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-სა (არიზონა, ნიუ-მექსიკო) და მექსიკაში (ქვემო კალიფორნია).

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
თეთრი მუხა

**თეთრი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში .

## იხილეთ აგრეთვე 
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში 
* USDA Plants Profile for *Quercus alba* (white oak)
* efloras.org—Flora of North America: *Quercus alba*
* Bioimages.vanderbilt.edu: *Quercus alba* images 

კატეგორია:წიფლისებრნი
არიზონის თეთრი მუხა

**არიზონის თეთრი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილსა და ჩრდილო-დასავლეთ მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* *FSDA Quercus arizonica*
* *Wild Flower.org Quercus arizonica*
* *Virginia Tech Quercus arizonica* 
* *USDA plants Quercus arizonica*

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus berberidifolia

**Quercus berberidifolia** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია კალიფორნიის შტატში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus berberidifolia*
*Jepson Flora Project: *Quercus berberidifolia*
*Oldest Scrub Oak through self cloning

კატეგორია:მუხა
Quercus bicolor

**Quercus bicolor** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus bicolor*
*USDA Plants Profile: *Quercus bicolor*
*USFS Silvic Manual: *Quercus bicolor* 
**Quercus bicolor* images at bioimages.vanderbilt.edu 

კატეგორია:მუხა
მაიკლ ჰიგინსი

**მაიკლ ჰიგინსი** (; დ. 27 ივნისი 1941, ლიმერიკი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი, პოეტი, მწერალი და ტელეწამყვანი. ირლანდიის პრეზიდენტი 2011 წლის 11 ნოემბრიდან. აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებაში ჩაება 70-იანი წლებიდან.  1982-1983 და 1991-1992 წლებში იყო ქალაქ გოლუეის მერი, 1993-1997 წლებში ეკავა კულტურისა და ხელოვნების მინისტრის თანამდებობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography at Áras an Uachtaráin website
*Presidential election acceptance speech

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Quercus chapmanii

**Quercus chapmanii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501016
*Map showing distribution in Florida (with parts of Alabama and Georgia)
*http://www.pollenlibrary.com/botany_researchers_maps.php?view=species.php&species=Quercus+chapmanii&common=Chapman's+Oak

კატეგორია:მუხა
Quercus copeyensis

**Quercus copeyensis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია კოსტა-რიკასა და პანამაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Technological Institute of Costa Rica: *Quercus copeyensis*

კატეგორია:მუხა
ელ-ემპალმეს კანტონი

**ელ-ემპალმე** () — კანტონი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-ემპალმე. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 64 789 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
ლურჯი მუხა

**ლურჯი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus douglasii*
*Philip M. McDonald, USDA Forest Service: *Quercus douglasii* 

კატეგორია:წიფლისებრნი
ტყავის მუხა

**ტყავის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus durata*
*Plants For A Future: *Quercus durata*
*USDA Plants Profile: *Quercus durata* 
*Flora of North America: *Quercus durata*
**Quercus durata* - Photo gallery

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus engelmannii

**Quercus engelmannii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (სამხრეთ-დასავლეთი კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment
*USDA Plants Profile
*Flora of North America: *Quercus engelmannii*
*Photo gallery

კატეგორია:მუხა
ტეხასის მარადმწვანე მუხა

**ტეხასის მარადმწვანე მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* Native Plant Information Network მეტი ინფორმაცია *Quercus fusiformis*-ზე

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus gambelii

**Quercus gambelii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus gambelii*; RangeMap
*NRCS: USDA Plants Profile

კატეგორია:მუხა
ორეგონის თეთრი მუხა

**ორეგონის თეთრი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Garry Oak Ecosystems Recovery Team Information about native plant gardening, propagation, removing invasive plants and events for beginners to professionals.
*Flora of North America: *Quercus garryana*
*Plants of British Columbia: *Quercus garryana* 
*Jepson Flora Project: *Quercus garryana*
*Province of British Columbia - Ministry of Environment: *Garry Oak Ecosystem*  - *[PDF]*
* Tree Book: Garry Oak

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus glaucoides

**Quercus glaucoides** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Trans-Mexican Volcanic Belt Pine-Oak Forests containing *Quercus glaucoides*
*Mexican National Herbarium specimen of *Quercus glaucoides* 

კატეგორია:მუხა
Quercus havardii

**Quercus havardii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*USDA Plants Profile for *Quercus havardii* — Havard oak.

კატეგორია:მუხა
Quercus insignis

**Quercus insignis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში, ბელიზში, კოსტა-რიკაში, გვატემალასა და პანამაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* photo of herbarium specimen at Missouri Botanical Garden, collected in Veracruz in 1914, showing acorn of same individual as in other photo
* collected in Veracruz in 1914, showing leaves of same individual as in other photo

კატეგორია:მუხა
კლონგალი

**კლონგალი** (; , „უცხოების მდელობი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს უექსფორდისა და კარლოუს საგრაფოების საზღვარზე (ლენსტერის პროვინცია), N-9 და N-80 გზების გადაკვეთის რაიონში. მდინარე დერის გასწვრივ სოფელს აქვს ტყუპი-დასახლება უოტჩ-ჰაუს-ვილიჯი.

სოფელთან ახლოს მდებარეობს ძველი მონასტერი.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 231 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 193 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:უექსფორდის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
Quercus laceyi

**Quercus laceyi** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-სა (ტეხასი) და ჩრდილოეთ მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus laceyi*
*"Lacey Oak Is A Real Texas Lady" 

კატეგორია:მუხა
Quercus lobata

**Quercus lobata** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus lobata*
*USDA Plants Profile; Quercus lobata
*Flora of North America; Quercus lobata
**Quercus lobata* -Photo gallery

კატეგორია:მუხა
Quercus lusitanica

**Quercus lusitanica** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია პირენეს ნახევარკუნძულსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
**Quercus lustanica* at the NPGS/GRIN database 

კატეგორია:მუხა
Quercus cornelius-mulleri

**Quercus cornelius-mulleri** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus cornelius-mulleri*
*USDA Plants Profile: Quercus cornelius-mulleri
*Flora of North America
**Quercus cornelius-mulleri* - Photo gallery

კატეგორია:მუხა
ტაკერის მუხა

**ტაკერის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus john-tuckeri*
*USDA Plants Profile; *Quercus john-tuckeri* 
*Flora of North America; Quercus john-tuckeri
**Quercus john-tuckeri* - ფოტო-გალერეა

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus lyrata

**Quercus lyrata** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*ჩრდილოეთ ამერიკის ფლორა: *Quercus lyrata*
**Quercus lyrata* სურათები bioimages.vanderbilt.edu-ზე 

კატეგორია:მუხა
Quercus macrocarpa

**Quercus macrocarpa** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* *Quercus macrocarpa* Winter ID pictures 

კატეგორია:მუხა
Quercus oleoides

**Quercus oleoides** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია კოსტა-რიკიდან - მექსიკამდე. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* GBIF entry - *Quercus oleoides*
* Arctos Database entry
* Smithsonian Tropical Research Institute entry - *Quercus oleoides* 
*Plants of Viñales pictorial guide - *Quercus oleoides* subsp. *sagraeana*

კატეგორია:მუხა
Quercus petraea

**Quercus petraea** — კლდის მუხა (სინონიმი: Quercus sessiliflora — მჯდომარეყვავილიანი მუხა) ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან, აგრეთვე ცნობილია, როგორც ირლანდიური მუხა, გელთა მუხა (Dair ghaelach), სადაც იგი ქვეყნის ოფიციალურ ეროვნულ ხეს წარმოადგენს. საკულტო პატივს სცემდნენ და საკუთარ სახელს უწოდებდნენ ამ სახელს უელსელები და კორნუოლელებიც (უელსური მუხა, კორნუელსის მუხა). გავრცელებულია ევროპის კონტინენტის უმეტეს ნაწილსა, ანატოლიასა და ირანში. 

## ბოტანიკური აღწერა
კლდის მუხა წარმოადგენს წიფლისებრთა ოჯახის 20-40 მეტრი სიმაღლის ფოთოლმცვენ ხეს, რომელიც ფრიად წააგავს მუხის გვარის მეორე სახეობას *Q. robur*-ს (შესაძლოა, ქართულ მუხასაც), რომელთა გავრცელების არეალები ერთმანეთს გადაფარავს. ფოთლები 7-14 სმ სიგრძისაა და 4-8 სმ სიგანის, თანაბრად დანაკვთული 5-6 ნაკვთად თითოეულ მხარეზე და გააჩნია 1 სმ სიგრძის ფოთლის ყუნწი. ყვავილობს გაზაფხულზე. ნაყოფი 2-3 სმ სიგრძის და 1-2 სმ სიგანის რკოა, რომელიც დაახლოებით 6 თვეში მწიფდება. 

მნიშვნელოვანი ბოტანიკური განსხვავებები ყუნწიანი მუხისაგან (*Quercus robur*) მდგომარეობს ყუნწიან ფოთლებში, მაგრამ უყუნწო (მჯდომარე) რკოებში, საიდანაც მოდის ერთ-ერთი სახელწოდება ამ მუხისა. ეს მუხა ზღვის დონიდან 300 მეტრზე მაღლა მდებარე მაღლობ არეებში გვხვდება, სადაც ნალექი შედარებით უხვია, ხოლო ნიადაგი შედარებით მწირია, მეტი მჟავიანობით და ქვიშიანობით. დაახლოებით ამასვე მიუთითებს კლდის მუხის ლათინური სახელიც, *petraea* ნიშნავს კლდოვანს. 

*Quercus robur*, მეორე მხრივ, უპირატესობას ანიჭებს უფრო დაბლა მოთავსებულ მდიდარ ნიადაგებს. იქ, სადაც ეს ორი სახეობა გვერდიგვერდ ხარობს, ნანახია ნაყოფიერი ბიოლოგიური ჰიბრიდები, სახელწოდებით *Quercus* × *rosacea*, რომელთა თვისებები გარდამავალია მშობელ სახეობებს შორის. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა
* ქართული მუხა
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## რესურსები ინტერნეტში
* Flora Europaea: *Quercus petraea*
* Den virtuella floran - Distribution

## სქოლიო
კატეგორია:მუხა
Quercus pubescens

**Quercus pubescens** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ევროპასა და ანატოლიაში.

Quercus pubescens MHNT.BOT.2007.43.65.jpg
Quercus pubescens_coupe_MHNT.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora Europaea: *Quercus pubescens*

კატეგორია:მუხა
ირმის მუხა

**ირმის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (სამხრეთ-დასავლეთი ორეგონი და ჩრდილოეთი კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus sadleriana*
*USDA Plants Profile; Quercus sadleriana
*Flora of North America
**Quercus sadleriana* - Photo gallery

კატეგორია:წიფლისებრნი
მონტერეის მუხა

**მონტერეის მუხა**, **მექსიკური თეთრი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკასა და აშშ-ში (ტეხასის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილი). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus toumeyi

**Quercus toumeyi** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკის სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებსა და აშშ-ში (სამხრეთ-აღმოსავლეთი არიზონა) . 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Quercus muehlenbergii

**Quercus muehlenbergii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ის აღმოსავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილებსა და ჩრდილოეთ მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus muhlenbergii* RangeMap:
**Quercus muehlenbergii* images at bioimages.vanderbilt.edu 

კატეგორია:მუხა
Quercus michauxii

**Quercus michauxii** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
**Flora of North America*: *Quercus michauxii*
**Quercus michauxii* images at bioimages.vanderbilt.edu 

კატეგორია:მუხა
სამხრეთის მარადმწვანე მუხა

**სამხრეთის მარადმწვანე მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* USDA Plants Profile for *Quercus virginiana* (southern live oak) 
* Flora of North America — species account and distribution map
* Monumental trees.com: Images of remarkable live oaks
* Plantmaps.com: Interactive distribution map for *Quercus virginiana* 

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus dentata

**Quercus dentata** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of China: *Quercus dentata* 
**Quercus dentata*, with photos (pdf file; in Japanese)

კატეგორია:მუხა
უნგრული მუხა

**უნგრული მუხა**, **იტალიური მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
* Flora Europaea: *Quercus frainetto*
* Germplasm Resources Information Network: *Quercus frainetto* 
* Plants For A Future: *Quercus frainetto* 

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus acutissima

**Quercus acutissima** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

კატეგორია:მუხა
Quercus turbinella

**Quercus turbinella** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus turbinella*
*USDA Plants Profile: Quercus turbinella
*Flora of North America; RangeMap
**Quercus turbinella* - CalPhotos gallery

კატეგორია:მუხა
თურქული მუხა

**თურქული მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ ევროპასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
პალესტინის მუხა

**პალესტინის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Palestine Oak in "Wildflowers of Israel" 

კატეგორია:წიფლისებრნი
პალმერის მუხა

**პალმერის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (სამხრეთ-დასავლეთი ორეგონი, კალიფორნია, დასავლეთი არიზონა). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus palmeri*
*USDA Plants Profile: Quercus palmeri
**Quercus palmeri* - Photo gallery

კატეგორია:წიფლისებრნი
კუნძულის მუხა

**კუნძულის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus tomentella*
*USDA Plants Profile: *Quercus tomentella* (Island oak) 
**Quercus tomentella* (Island oak) — U.C. Photo gallery

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus agrifolia

**Quercus agrifolia** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-სა (კალიფორნია) და მექსიკაში (ქვემო კალიფორნია. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus agrifolia*
*Native Plant Information Network More information on *Quercus agrifolia*
*Las Pilitas: California Oaks
*Virginia Tech Forestry Department: Coast Live Oak 
*USDA Plants Database: *Quercus agrifolia* Née
*Interactive Distribution Map for *Quercus agrifolia* 

კატეგორია:მუხა
Quercus acerifolia

**Quercus acerifolia** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Quercus costaricensis

**Quercus costaricensis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია კოსტა-რიკასა და პანამაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*IUCN Red List: *Quercus costaricensis* 
*Technological Institute of Costa Rica: *Quercus costaricensis*

კატეგორია:მუხა
Quercus depressa

**Quercus depressa** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

კატეგორია:მუხა
სამხრეთის წითელი მუხა

**სამხრეთის წითელი მუხა**, **ესპანური მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus falcata*
*USDA Plants Profile: *Quercus falcata* 
*USFS Silvic Manual: *Quercus falcata* 
**Quercus falcata* images at bioimages.vanderbilt.edu 
*Interactive Distribution Map of *Quercus falcata* 

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus hintoniorum

**Quercus hintoniorum** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*photo of herbarium specimen collected in Coahuila in 1991

კატეგორია:მუხა
დათვის მუხა

**დათვის მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*USDA Plants Database: *Quercus ilicifolia*

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus laurifolia

**Quercus laurifolia** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Flora of North America: *Quercus laurifolia* Swamp Laurel Oak
*Trees of Alabama and the Southeast: Swamp Laurel Oak 
*Florida Forest Trees 
*Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida: *Laurel Oak or Swamp Laurel Oak?* 
*Interactive Distribution Map of *Quercus laurifolia* 

კატეგორია:მუხა
კალიფორნიის შავი მუხა

**კალიფორნიის შავი მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნიასა და სამხრეთ-დასავლეთ ორეგონში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus kelloggii*
*USDA Plants Profile:  *Quercus kelloggii*
**Quercus kelloggii* - Photo gallery
*Nupa (Black Oak Acorn) Soup Recipe from Tuolumne Rancheria

კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus wislizeni

**Quercus wislizeni** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია). 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual treatment for *Quercus wislizeni*
*USDA Plants Profile:*Quercus wislizeni* (interior live oak)
*Flora of North America: *Quercus wislizeni* (2008)—Range map
*C. Michael Hogan (2008) *California Buckeye: Aesculus californica*, GlobalTwitcher.com, N. Stromberg ed. 

კატეგორია:მუხა
იაპონური მარადმწვანე მუხა

**იაპონური მარადმწვანე მუხა** () — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია იაპონიასა და კორეაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
Quercus albicaulis

**Quercus albicaulis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში. ვრცელდება ზღვის დონიდან 200-600 მეტრ სიმაღლეზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Quercus albicaulis

კატეგორია:მუხა
Quercus vacciniifolia

**Quercus vacciniifolia** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*Jepson Manual Treatment - *Quercus vacciniifolia*
*USDA Plants Profile: Quercus vacciniifolia 
*Flora of North America" Quercus vaccinifolia 
**Quercus vacciniifolia* - Photo gallery

კატეგორია:მუხა
Quercus helferiana

**Quercus helferiana** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში, ინდოეთში, მიანმარში, ტაილანდში, ლაოსსა და ვიეტნამში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Quercus longinux

**Quercus longinux** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ტაივანში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
*line drawing, Flora of China Illustrations vol. 4, fig. 390, drawing 3 at upper right

კატეგორია:მუხა
Quercus litoralis

**Quercus litoralis** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.

## სქოლიო
კატეგორია:მუხა
ხენერალ-ანტონიო-ელისალდეს კანტონი

**ხენერალ-ანტონიო-ელისალდე** () ან **ბუკაი** — კანტონი ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბუკაი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 8 696 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
გუაიაკილის კანტონი

**გუაიაკილი** () — კანტონი დასავლეთ ეკვადორში, გუაიასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ეკვადორის ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქი გუაიაკილი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 2 005 165 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:გუაიასის პროვინციის კანტონები
ლოხლინბრიჯი

[thumb|left|შავი კოშკი მდინარე [ბაროუ (მდინარე)|ბაროუს ნაპირებთან, ლოჰლინბრიჯი]]
**ლოხლინბრიჯი** (*ლილინბრიჯი*;  ; , „ნახევარხეობის ხიდი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), N-9 და N-705 ტრასებთან, მდინარე ბაროუს ნაპირებთან.

1999 წლის იანვარს ღამით კარლოუში მოკლევადიანად დაფიქსირდა მნათობი ცეცხლოვანი ბურთი, რომელიც ხმაურიანად გაქრა. 1999 წლის 12 დეკემბერს მოხუცმა ქალბატონმა ლოხლინბრიჯში იპოვა მეტეორიტის ნაგლეჯები; მოგვიანებით ნაპოვნი იქნა კიდევ ორი. მეტეორიტი, რომელსაც დაარქვეს ლოჰლინბრიჯი, ჯამური წონით 220 გრამი, გახდა პირველი ირლანდიაში შეგროვებული მეტეორიტი 1865 წლიდან და პირველი ჩამოვარდნილი მეტეორიტი, რაც კი 1991 წლიდან უპოვიათ ირლანდიასა ან დიდ ბრიტანეთში. წინა ირლანდიური მეტეორიტი კი ნაპოვნი იქნა დანდრამში (ტიპერარის საგრაფო).

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 674 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 646 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კულკენო

**კულკენო** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), უიკლოუს მთებთან, ტალოუსა და შილეილას შორის.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მიშალი

**მიშალი** (; , „დაბალი ველი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), R-724 ტრასასთან.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 200 ადამიანი (2006 წლის აღწერით).

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ნერნი

**ნერნი** (; , „მლოცველები“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). მოსახლეობა — 239 ადამიანი (2002 წლის აღწერით). ამავდროულად, გარეუბნის მოსახლეობაა (environs) — 818 ადამიანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
რათვილი

**რათვილი** (; , „წმინდა ხის ფორტი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). მოგებული აქვს *Irish Tidy Towns Competition* 1961, 1963 და 1968 წლებში.

ადგილობრივი სარკინიგზო სადგური გაიხსნა 1886 წლის 1 ივნისს, დაიხურა — 1959 წლის 1 აპრილს.

1961, 1963 და 1968 წლებში რათვილიმ სამჯერ მოიგო ირლანდიის სუფთა ქალაქის სტატუსი.

## დემოგრაფია 
მოსახლეობა — 796 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 500 ადამიანს.

2006 წლის აღწერის მონაცემები:

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კლონმორი

**კლონმორი** (; , „მოგუს დიდი მდელობი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). მოსახლეობა — 461 ადამიანი (2002 წლის აღწერით).

დასახლება შეიქმნა პატივსაცემად წმინა მოგუსა, რომელმაც 530 წელს აქ დააარსა რელიგიური საზოგადოება და მონასტერი. სოფლის მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობაა — ციხე-სიმაგრე, რომლის შესახებაც ცნობები არ გვხვდება XIV საუკუნემდე, მაგრამ რომლის ფორმაც აჩვენებს, რომ, როგორც ჩანს, იგი ააგეს XIII საუკუნეში.

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ფენა

**ფენა** (*ფენაჰი*; ; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), R-724 ტრასასთან, სოფელ მიშალსა და პატარა ქალაქ მინე-ბეგს შორის. 

## სქოლიო 
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ბაროუ (მდინარე)

**ბაროუ** (, , ) — მდინარე ირლანდიის რესპუბლიკაში. საერთო სიგრძე — 192 კმ (მე-2 ადგილი ქვეყანაში).

მდინარე სათავეს იღებს სლივ-ბლუმის მთებში, ლიშის საგრაფოში, და მიედინება სამხრეთ მიმართულებით უოტერფორდის, კილკენისა და კარლოუს საგრაფოების გავლით კელტების ზღვამდე. გარდა ამისა, ბაროუ დიდი არხით უერთდება ქალაქ ეფის კილდერის საგრაფოში.

მდინარეს ძველი სახელწოდება — ბერბა — დაკავშირებულია სიტყვა „დუღილთან“ (ძვ. ირლ. — *berbaid*). ბაროუ მდინარეებ ნორსა და შურთან ატარებს სახელწოდებას „სამი და“

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ირლანდიის მდინარეები
კატეგორია:ლიშის საგრაფო
კატეგორია:უოტერფორდის საგრაფო
კატეგორია:კილკენის საგრაფო
კატეგორია:კარლოუს საგრაფო
კატეგორია:კილდერის საგრაფო
იეჰოვა

220px|მინიატიურა|ვერცხლის მონეტა იაჰვეს გამოსახულებით. სპარსეთის ბატონობის ხანა.
'')]]

**იეჰოვა**, **ჲაჰვე** (ძველქართული იეღოვა, ეღოვა, ეგოვა) — ივრითისეული ოთხასოეულ „ტეტრაგრამატონის“ ჲჰვჰ, יהוה-ის ლათინური ვერსია, რომელიც გავრცელდა სხვადასხვა ენებში. იგი აბრაამისეული რელიგიების ორ განაყოფში - იუდაიზმსა და ქრისტიანობაში გვხვდება. წარმოადგენს ისრაელის ღმერთის და მამა-ღმერთის საკუთარ სახელს. გამოიყენება ძველ აღთქმაში (თანახი). ბიბლიის თანახმად, უფალი გამოეცხადა ებრაელ ხალხს მოსეს დახმარებით.

## ეტიმოლოგია 
ტეტრაგრამატონის ქართულად თარგმნის მრავალი ვარიანტი არსებობს, მათ შორის: 
* „მე ვარ, რომელიც ვარ“
* „მე ვარ, რომელიც იყო, არის და იქნება“
* „მე ვარ და მე ვიქნები შენთან“
* „მე ვქმნი და გარდავქმნი ყოველივეს“
* „მე ვანთავისუფლებ“

ტეტრაგრამატონი წარმოდგენილია ბიბლიის ტრადიციულ, მასორეტულ ტექსტებში, ხოლო უძველესი ლათინური ტრანსლიტერაცია მიეკუთვნება XIII საუკუნეს.

220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ტეტრაგრამონის უძველესი სკრიპტები. ფინიკიური (ძვ.წ. XI - III ს.ს.), არამეული (ძვ.წ. X - I ს.ს.), ახალებრაული ე.წ. კვადრატული. იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.
ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ტეტრაგრამატონის თანამედროვე გამოთქმა „იეჰოვა“ უნდა უკავშირდებოდეს ჲჰვჰ-ს. ის ივრითში ღმერთის ერთ-ერთი ტიტულის „ადონაი“-ს კომბინირებულ ვარიანტს წარმოადგენს XII საუკუნიდან. თუმცა ზოგიერთი მოწმობით, ეს ფორმა გვხვდება ჯერ კიდევ გვიანი ანტიკური ეპოქის ბოლოს (V საუკუნეში). აზრთა სხვადასხვაობის მიუხედავად, მკვლევართა უმეტესობა თანხმდება, რომ ტეტრაგრამატონის ყველაზე ზუსტი ვოკალიზება თორას ძველ მანუსკრიპტებში (ძვ. წ VI ს) უნდა ყოფილიყო ჲაჰვჱ, ჲაჰვე. თუმცა ეს საკითხი დღემდე სადავოა იმ მიზეზთა გამო, რომ ღმერთის საკუთარი სახელის წარმოთქმა იუდაიზმში ისევე, როგორც ადრეულ ქრისტიანობაში აკრძალული იყო პატივისცემის მიზნით. 

მიიჩნეოდა, რომ არასრულყოფილ არსებას-ადამიანს ღმერთის წმინდა სახელი არ უნდა წარმოეთქვა, მისდამი შეურაცხყოფის თავიდან აცილების მიზნით. ღმერთის სახელს მხოლოდ უმაღლესი მღვდელმსახური წარმოთქვამდა წელიწადში ერთხელ, ქიფურის დღესასწაულზე. მისი მნიშვნელობა სცილდება ყოფის იდეას  ფილოსოფიური გაგებით და მოიცავს ღმერთის მონაწილეობას ისრაელის ისტორიაში. ამიტომ ტეტრაგრამატონს ჩვეულებრივ კითხულობდნენ როგორც „ადონაის“ („უფალო ჩემო და ღმერთო ჩემო“) ან ღმერთის კიდევ ერთ-ერთი ტიტულის, „ცაბაოთ“ („საბაოთ“) ზეცათა უფლის სახით. ამიტომაც დღესდღეობით ტეტრაგრამატონის ზუსტი ვოკალიზება დაკარგულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინფომაცია კათოლიკურ ენციკლოპედიაში
* ინფორმაცია ებრაულ ენციკლოპედიაში 
* იეჰოვა
* იეჰოვას მოწმეები
კატეგორია:ტეტრაგრამატონი
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
Quercus lineata

**Quercus lineata** — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მალაიზიასა და ინდონეზიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარადმწვანე მუხა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ები კორნიში

**ები კორნიში** (; 7 აგვისტო, 1982), აგრეთვე ცნობილია სასცენო სახელით **MC Dusk** — ავსტრალიელი მსახიობი და რეპერი. სახელი გაითქვა ფანი ბრონის როლის შესრულებით 2009 წლის ფილმში „კაშკაშა ვასკვლავი“. მისი სხვა ცნობილია ფილმებია: „აკრძალული ილეთი“ (2011), „უსაზღვრო“ (2011), „შვიდი ფსიქოპათი“ (2012) და „სამი ბილბორდი მისურიში, ებინგის საზღვარზე“ (2017). 2018 წლიდან მონაწილეობს ამერიკულ პოლიტიკურ ტელესერიალში „ჯეკ რაიანი“.

მიღებული აქვს ავსტრალიის კინოინსტიტუტის სხვადასხვა ჯილდოები, აგრეთვე კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო 2018 წელს.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი მოდელები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი რეპერები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი ტელემსახიობები
კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავოკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტერმინით **ავოკა** შეიძლება აღნიშნული იყოს:

* ავოკა — ქალაქი აშშ-ში
* ავოკა — მდინარე ირლანდიაში