open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი შედის  ქვემო ქართლის მხარეს შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 ქალაქი, 1 დაბა 19 თემი და 90 სოფელი. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან მანგლისის, ასურეთის, ახალსოფლის, ბორბალოს, გოლთეთის, დაღეთის, დურნუკის, თონეთის, ირაგის, კლდეისის, კოდის, მარაბდის, ორბეთის, შეხვეტილის, ჩხიკვთის, წინწყაროს, ჭივჭავის, ხაიშის და ჯორჯიაშვილის, ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 174.5 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 21 127  კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 18.0 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი თეთრიწყარო. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის კოდა (3 062 ადამიანი), თეთრიწყაროდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ვანეთი (72 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
მარია დუენასი

**მარია დუენას ვინუესა** (დ. 1964) — ესპანელი მწერალი და პროფესორი. მან პოპულარობა მოიპოვა 2009 წელს მისი პირველი რომანის გამოქვეყნების (El tiempo entre costuras) შემდეგ, რომელიც გახდა ესპანური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი ნაწარმოები ბოლო წლებში და ითარგმნა ოცდახუთზე მეტ ენაზე. 

## ბიოგრაფია 
მარია დუენას ვინუესა დაიბადა პუერტოლანოში, 1964 წელს.  ის გადავიდა საცხოვრებლად  კარტახენაში 1990-იან წლებში .  მან დაიმსახურა მურსიის უნივერსიტეტის უფროსი ლექტორის თანამდებობა, სადაც მუშაობდა დაახლოებით ორი ათეული წლის განმავლობაში.  მიიღო დოქტორის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში მურსიის უნივერსიტეტში 1997 წელს.  რომანმა ასევე მოიპოვა მრავალი ლიტერატურული ჯილდო, როგორიცაა ისტორიული რომანის პრემია ქალაქ კარტახენადან და 2011 წლის კულტურის ჯილდო ლიტერატურაში. იგი ადაპტირებული იყო ტელევიზიისთვის, როგორც იგივე სახელწოდების სერიალი, რომელიც გადაღებულია ესპანური ტელევიზიის Antena 3-ის მიერ. რომანის შინაარსი ტრიალებს სირა კვიროგას ფიგურის ირგვლივ, მკერავი, რომელიც მაროკოში გადადის თავის მეგობარ ბიჭთან ერთად აჯანყების წინ, რომელიც ესპანეთის სამოქალაქო ომს მოჰყვება. იქ, მრავალი წარუმატებლობის შემდეგ, ის ხსნის საკუთარ სამკერვალო სახელოსნოს.

დუენასმა კიდევ ერთხელ მიაღწია დიდ წარმატებას 2012 წელს, როდესაც გამოაქვეყნა თავისი მეორე რომანი *Misión Olvido*, რომელიც ინგლისურად გამოიცა, როგორც *The Heart Has Its Reasons* . ამჯერად რომანის ვითარება მიდის წინ და უკან ესპანეთის მისიებს შორის კალიფორნიასა და თანამედროვე ესპანეთში. *Misión Olvido*  მეხუთედ გამოიცა 2013 წლის 25 იანვარს, გაიყიდა ნახევარ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი  და მადრიდის რეგიონის მიერ მიენიჭა ჯილდო კულტურის ჯილდო ლიტერატურაში. 

მისი მესამე რომანი *La Templanza*, რომელიც ვითარდება მე-19 საუკუნის მეხიკოში, ჰავანასა და ხერეს-დე-ლა-ფრონტერაში, გამოვიდა ესპანეთში 2015 წლის 17 მარტს  *El tiempo entre costuras-* ის სატელევიზიო ადაპტაციის წარმატების შემდეგ, Atresmedia-მ გამოაცხადა *La Templanza-* ზე დაფუძნებული სატელევიზიო სერიალის წარმოება.  სერიალი, *ვენახი*, 2021 წელს გამოვიდა Amazon Prime Video-ს მიერ. 

2018 წელს გამოიცა დუენას მეოთხე რომანი *Las hijas del Capitán* . რომანი ვითარდება მე-20 საუკუნის დასაწყისში, ნიუ-იორკში და ფოკუსირებულია ქალაქში მცხოვრებ ესპანელ ემიგრანტებზე. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მარია დუენასი - ოფიციალური ვებგვერდი 
* ოფიციალური ვებგვერდი *El tiempo entre costuras*
* ოფიციალური ვებგვერდი *Misión Olvido*
* მურსიის უნივერსიტეტის ოფიციალური ვებგვერდი http://webs.um.es/maduvi/miwiki/doku.php?id=inicio
* გამომცემლობის ოფიციალური ვებგვერდი. http://www.planetadelibros.com/el-tiempo-entre-costuras-libro-10832.html 
* ინტერვიუ, http://redi.um.es/campusdigital/entrevistas/10271-maria-duenas-un-ano-entre-costuras-mi-gran-satisfaccion-es-que-han-sido-los-lectores-los-artifices-del-exito-de-mi-novela.html 
* ინტერვიუ ესპანეთის ეროვნულ რადიოსთვის, http://www.rtve.es/alacarta/audios/no-es-un-dia-cualquiera/no-es-un-dia-cualquiera-entrevista-a-maria-duenas/613584/
* ინტერვიუ ესპანეთის ეროვნულ რადიოსთვის 

## სქოლიო 
კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი რომანისტები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:ქალი რომანისტები
კატეგორია:რომანისტები
კატეგორია:ესპანელი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰელენა ბობინსკა

მინი|ჰელენა ბობინსკა
**ჰელენა ბობინსკა** () (დ. 9 მაისი, 1887, ვარშავა, — გ. 9 ივნისი, 1968, იქვე) — პოლონელი მწერალი, ჟურნალისტი. 

1905 წლიდან იყო პოლონეთის სამეფოსა და ლიტვის სოცალი-დემოკრატიული პარტიის წევრი. მონაწილეობდა რევოლუციურ გამოსვლებში. მისი ძმა იყო პოლონელი მწერალი და პოლონეთის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი იულიან ბრუნი, პირველი ქმარი კი — პოლონელი კომუნისტი სტანისლავ ბობინსკი (დახვრიტეს 1937 წელს). 1917 წლის ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ, 1917 წელს გადასახლდა საბჭოთა რუსეთში. თანამშრომლობდა საბჭოთა პოლონურ- და რუსულენოვან ლიტერატურულ და საზოგადოებრივ ჟურნალებში. ერთხანს იყო კიევის პოლონური სახელმწიფო თეატრის ლიტერატურული ხელმძღვანელი. ასევე იყო საბჭოთა კავშირის მწერალთა კავშირის წევრი (1934-1938). მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1945 წელს დაბრუნდა პოლონეთში და განაგრძო ლიტერატურული მოღვაწეობა. ავტორია საყმაწვილო მოთხრობებისა, რამდენიმე რომანისა, ლიტერატურული თარგმანებისა, მოგონებებისა. 

ბობინსკას ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებთა შორისაა რომანი „ქაბუნაურთა შთამომავლის შურისძიება“ (1930), რომელიც ავტორის ხევსურეთში მოგზაურობის საფუძველზეა დაწერილი. მასში აღწერილია ხევსურეთის პეიზაჟები, ზნე-ჩვეულებები, აგრეთევ თბილისი, მისი ძველი უბნების კოლორიტული სურათები. ნაწარმოები მსოფლიოს მრავალ ენაზეა თარგმნილი. II მსოფლიო ომის დროს რომანი, ბობინსკას სხვა გამოცემების მსგავსად, იკრძალებოდა ნაცისტურ გერმანიაში.

## ლიტერატურა
* Литературная энциклопедия. — В 11 т.; М.: издательство Коммунистической академии, Советская энциклопедия, Художественная литература. Под редакцией В. М. Фриче, А. В. Луначарского. 1929—1939.

კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი
კატეგორია:პოლონელი ჟურნალისტები
კატეგორია:პოლონელი მწერლები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ვარშავაში დაბადებულები
ინდუქციურობა

**ინდუქციურობა** (აღნიშვნა: L) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს ელექტრული წრედის მაგნიტურ თვისებას. გამტარ კონტურებში გამავალი დენი გარემომცველ სივრცეში ქმნის მაგნიტურ ველს. ამასთან, კონტურის გამსჭვალავი \Phi მაგნიტური ნაკადი I დენის ძალის პირდაპირპროპორციულია: 

:\Phi=LI. 

პროპორციულობის კოეფიციენტს ეწოდება ინდუქციურობა ან კონტურის თვითინდუქციის კოეფიციენტი. ინდუქციურობა დამოკიდებულია კონტურის ფორმასა და ზომაზე, აგრეთვე გარემომცველი გარემოს მაგნიტურ შეღწევადობაზე. 

განათებულობის საზომი ერთეულებია: 
*ერთეულთა SI სისტემაში — ჰენრი (ჰნ);
*ერთეულთა CGS სისტემაში — სანტიმეტრი (სმ).

:1 \text{ჰნ} = 10^9 \text{სმ}.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
პელაგია შაინი

**პელაგია შაინი** ( ქორწინებამდე **სანიკოვა**) ( დ. 19 აპრილი, 1894,  სოფელი პოპოვო-ოსტანინო, სოლიკამსკის რაიონი, პერმის პროვინცია, რუსეთის იმპერია —  გ. 27 აგვისტო, 1956, მოსკოვი, საბჭოთა კავშირი) — საბჭოთა ასტრონომი, მასწავლებელი.

## ბიოგრაფია 
პელაგია სანიკოვა დაიბადა 1894 წელს სოლიკამსკის რაიონის  სოფელ პოპოვო-ოსტანინოში. დაამთავრა პოლოვოდოვსკაიას დაწყებითი სკოლა, სოლიკამსკის გიმნაზია, შემდეგ ჩაირიცხა სანქტ-პეტერბურგის ქალთა უმაღლესი (ბესტუჟევების) კურსების ფიზიკა-მათემატიკის განყოფილებაზე.

1918 წელს იგი დაბრუნდა სოლიკამსკის რაიონში, სადაც ასწავლიდა მათემატიკას ქარხნის სკოლაში. შემდეგ იგი გადავიდა ტომსკში, სადაც გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, ასტრონომი გრიგორი შაინი.

1921 წლიდან მუშაობდა პულკოვოს ობსერვატორიაში, 1925 წელს გადაიყვანეს ლაბორატორიის სიმეიზის ფილიალში,  რომელიც შემდეგ გახდა ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ნაწილი, სადაც პელაგია მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე.

პელაგია შაინი პირველი ქალია მსოფლიოში, რომელმაც აღმოაჩინა მცირე პლანეტა ((1112) პოლონია. აღმოჩენილი 1928 წლის 15 აგვისტოს ), პელაგიამ აღმოაჩინა სულ 19 მცირე პლანეტა. 1949 წელს მან აღმოაჩინა მოკლე პერიოდის კომეტა შაინ-შალდე. მან ასევე აღმოაჩინა 150-ზე მეტი ახალი  ცვლადი ვარსკვლავი.  ჩაატარა სამუშაოები ვარსკვლავების ფოტომეტრიასა და კოლორიმეტრიაზე.თუმცა, არაპერიოდული კომეტა C/1925 F1 (Shajn-Comas Solá; ასევე ცნობილი როგორც კომეტა 1925 VI ან კომეტა 1925a) აღმოაჩინა მისმა მეუღლემ, ასტრონომმა გრიგორი შაინმა და არა მან. 

პელაგია შაინი დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1953).

მეუღლე — ასტრონომი გრიგორი შაინი. წყვილს საკუთარი შვილი არ ჰყავდა.  მათ იშვილეს პელაგიას დისშვილი გოგონა ვერა კლოჩიხინა, რომელიც მოგვიანებით გახდა ასტროფიზიკოსის ვ.ა. ამბარცუმიანის ცოლი. 

პელაგია შაინის პატივსაცემად მისი სახელი პელაგია უწოდეს მცირე პლანეტას, რომელიც აღმოაჩინა გ. ნეუიმინმა 1930 წლის 20 სექტემბერს სიმეიზის ობსერვატორიაში.

გარდა ამისა, ასტეროიდ 1648 შაჯნას დაარქვეს სახელი პელაგიას და მისი მეუღლის გრიგორი შაინის ხსოვნის პატივსაცემად. ხოლო მთვარის კრატერ შაინს სახელი მხოლოდ მისი მეუღლის პატივსაცემად უწოდეს.

პელაგია შაინი გარდაიცვალა 1956 წლის 27 აგვისტოს 61 წლის ასაკში, მისი მეუღლის გარდაცვალებიდან (გარდაიცვალა იმავე წლის 4 აგვისტოს) სამი კვირის შემდეგ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კატეგორია:რუსი ასტრონომები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა ასტრონომები
კატეგორია:რუსეთში დაბადებულები
კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელი

**კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელი** (დ. 14 მარტი, 1889 — გ. 1 ივნისი, 1915) — ქართველი სამხედრო პირი. რუსეთის იმპერიის არმიის პორუჩიკი, ნიკოლოზ II-ის ფლიგელ-ადიუტანტი. წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი.

## ბიოგრაფია 
იყო სახელმწიფო მრჩევლის, კამერჰერისა და კავკასიის მეფისნაცვლის განსაკუთრებულ საქმეთა მოხელის — ალექსანდრე მიხეილის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელის და ნინო იოსების ასულ თარხან-მოურავის უმცროსი ვაჟი. 1901 წელს 11 წლის კონსტანტინემ ექსტერნად ჩააბარა პაჟთა კორპუსში. 1907 წელს სასწავლებელი დაამთავრა და უფროს ოფიცრად-კორნეტად ჩაირიცხა იმპერატორის დაცვისთვის შექმნილ ცხენოსანთა კავალერგარდის პოლკში. პოლკში ის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და იმედისმომცემი ახალგაზრდა იყო, რომელსაც დიდ სამხედრო კარიერას უწინასწარმეტყველებდნენ. 1913 წელს კონსტანტინე პორუჩიკი გახდა, იმავე წელს კი იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ფლიგელ-ადიუტანტი. 

### ქორწინება 
ალტ=|მარცხნივ|მინი|კონსტანტინეს და ტატიანას ქორწილი
1910 წელს 21 წლის კორნეტმა გაიცნო იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის შვილთაშვილი, დიდი მთავრის, კონსტანტინე კონსტანტინეს ძის 19 წლის ქალიშვილი ტატიანა რომანოვა. ახალგაზრდებს ერთმანეთი შეუყვარდათ და დაქორწინება გადაწყვიტეს, მაგრამ რომანოვების დინასტიის წევრებს მხოლოდ მოქმედი დინასტიების წევრებზე ჰქონდათ ქორწინების უფლება. ამიტომ 1911 წელს გამოქვეყნდა იმპერატორის ბრძანება, რომლის მიხედვითაც საიმპერატორო სისხლის პირებს არადინასტიური ქორწინების უფლება პირველად ეძლეოდათ. თუმცა, ამ ქორწინებათა შედეგად დაბადებულ ბავშვებს ტახტის მემკვიდრეობის უფლება ერთმეოდათ. ტატიანამ წერილობით თქვა უარი თავისი და მომავალი შვილების სახელით ტახტის მემკვიდრეობაზე. შედეგად, კონსტანტინე და ტატიანა 1911 წლის 24 აგვისტოს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ორი შვილი: 1912 წელს თეიმურაზი, 1914 წელს — ნატალია.

### გარდაცვალება
პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე, 1914 წელს, კონსტანტინე თავის ხუთ ცოლისძმასთან ერთად ომში წავიდა. მეთაურობდა მე-13 ლეიბ-გვარდიის ერევნის პოლკს. იბრძოდა სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტზე. გახდა წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი.

კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელი 1915 წლის 19 მაისს სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტზე, გალიციაში დაიღუპა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის პორუჩიკები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:წმინდა გიორგის ორდენის კავალრები
კონსტანტინე
მირაშხანის ეკლესია

**მირაშხანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ მირაშხანში. მდებარეობს სოფლის ცოტა მოშორებით, კლდოვანი მთებით გარემოცულ ხეობაში.

## აღწერა
მირაშხნის ეკლესია დარბაზული ტიპის ტაძარია. დღეს კამარაჩაქცეული და თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია საკურთხევლის კიდურა ნაწილები, შუა წელში კი სარკმლის აყოლებაზე ქვები ამორღვეულია. საკურთხეველს ნახევარწრიული მოხაზულობა აქვს. მის კედელში სამხრეთ-აღმოსავლეთით განირჩევა ნიშა. ნახევრამდეა შემორჩენილი ჩრდილოეთის კედელი, რომელიც ჩრდილოეთის მხრიდან მიწაშია ჩაფლული. აღნიშნულ კედელზე ინტერიერში შუა ადგილას დარჩენილია ერთსაფეხუროვანი პილასტრის ფრაგმენტი, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეკლესიის სივრცე ერთი წყვილი პილასტრისა და მათზე გადასროლილი დეკორატიული თაღების მეშვეობით იყო დანაწევრებული. კედლის პერანგი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეზე დიდი ზომის ქვებითაა ამოყვანილი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფრიდრიხ ფონ ბოდენშტედტი

მინი|ფრიდრიხ ფონ ბოდენშტედტი
**ფრიდრიხ მარტინ ფონ ბოდენშტედტი** () (დ. 22 აპრილი, 1819, პაინე, გერმანია, — გ. 18 აპრილი, 1892, ვისბადენი, გერმანია) — გერმანელი მწერალი. გვიანდელი ეპიგონური რომანტიზმის წარმომადგენელი.

1841 წელს თავადმა გოლიცინმა თავისი შვილების აღსაზრდელად ჩამოიყვანა მოსკოვში, ხოლო 1844 წელს კავკასიის მთავარმართებელმა ალექსანდრე ნეიდგარტმა მოიწვია თბილისის გიმნაზიაში ფრანგული ენის მასწავლებლად. ბოდენშტედტი ბევრს მოგზაურობდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში; აგროვებდა მასალას წიგნისათვის „კავკასიის ხალხები და მათი ბრძოლა თავისუფლებისათვის რუსეთის წინააღმდეგ“, რომელიც გამოსცა გერმანიაში 1848 წელს. ამ წიგნში ავტორი მიმოიხილავს საქართველოს წარსულს, გადმოსცემს ცნობებს თამარ მეფის შესახებ. საქართველოში მოგზაურობის შედეგი იყო აგრეთვე მისი წიგნი „ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში“ (ტ. 1-2, 1849-1850). დაინტერესებული იყო სპარსული ლიტერატურით.

1851 წელს ბოდენშტედტმა გამოსცა „მირზა შაფის სიმღერები“, აღმოსავლურ სტილში დაწერილი ლექსების ციკლი, რომელიც ევროპის თითქმის ყველა ენაზე ითარგმნა და დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ამასთანავე, ის ერთ-ერთი გახმაურებული ლიტერატურული დავის საგანიც გახდა; წიგნის გამოქვეყნების შემდეგ ბოდენშტედტმა მირზა შაფის ლექსები თავის ორიგინალურ ნაწარმოებად გამოაცხადა, მაგრამ გავრცელდა სხვა მოსაზრებებიც. ეს ლექსები ისეთივე ბრწყინვალე თარგმანი იყო რეალურად არსებული სპარსულენოვანი აზერბაიჯანელი პოეტის თხზულებებისა, როგორც ადრე ბოდენშტედტის მიერ გერმანულ ენაზე გადმოღებული ჰაფეზისა და ხაიამის ლექსები. ამავე დროს ბოდენშტედტმა შექმნა ორიგინალური ლექსების ციკლი თბილისზე: „დილა თბილისში“, „თბილისის ვარდი“, „საქართველო“, „არ გამიწყრე“, „მხოლოდ შენ ერთს“, „ნინო“ და სხვ. მასვე ეკუთვნის პოემა „ლეკის ქალი ადა“ (1853), „ლექსები“ (1852–1859), მოგონებები (1888–1890), ტრაგედია „დიმიტრი“ (1856) და სხვ.

1854 წელს ბოდენშტადტი მიუნხენის უნივერსიტეტის სლავური ენების პროფესორი გახდა. თარგმნიდა რუსი მწერლების, კერძოდ, ალექსანდრე პუშკინის, ივანე ტურგენევის და მიხეილ ლერმონტოვის შემოქმედებას. 1858 წელს გახდა ძველი ინგლისური ლიტერატურის პროფესორი; სხვებთან ერთად გერმანულად თარგმნა უილიამ შექსპირის თხზულებები (1866-1872). 1866 წლიდან ხელმძღვანელობდა მაინინგენის კარის თეატრს.

## ლიტერატურა
* 
* ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში : საქართველოში მოგზაურობის შთაბეჭდილებანი-ლექსები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1965.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1819
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი პოეტები
კატეგორია:გერმანელი მთარგმნელები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ფრანც ბოპი

მინი|ფრანც ბოპი
**ფრანც ბოპი** () (დ. 14 სექტემბერი, 1791, მაინცი, — გ. 23 ოქტომბერი, 1867, ბერლინი) — გერმანელი ენათმეცნიერი, ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერების ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ბერლინის უნივერსიტეტის პროფესორი (1821–1864), პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1822).

ბოპის ფუნდამენტური გამოკვლევაა „შედარებითი გრამატიკა სანკრიტისა, ზენდისა, სომხურისა, ბერძნულისა, ლათინურისა, ლიტვურისა, ძველი სლავურისა, გუთურისა და გერმანულისა“ (ტ. 1–3, 1833–1852), სადაც შედარებითი მეთოდი გამოყენებულია ინდოევროპულ ენათა მთელი გრამატიკული წყობის მიმართ. ბოპი შეეცადა დაემტკიცებინა ინდოევროპულ ენებთან მალაიურ-პოლინეზიური (1840), აგრეთვე ქართველური ენების ნათესაობა („ქართულის შესახებ ენათა ნათესაობის თვალსაზრისით“, 1846; 1847 გამოსცა წიგნად — „ინდოევროპულ ენათა ოჯახის კავკასიური წევრები“).

## ბიბლიოგრაფია 
* Die kaukasischen Glieder des indoeuropäischen Sprachstammes, B., 1847. 
* Vergleichende Grammatik des Sanskrit, Zend, Armenischen, Griechischen, Lateinischen, Litauischen, Altslavischen, Gothischen und Deutschen, 3. Ausg., Bd. 1–3 B.–P., 1868–71.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1867
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ელის ოტე

**ელის შარლოტ ოტე** (დ. 30 სექტემბერი, 1818 - გ. 20 დეკემბერი, 1903) — ანგლო-დანიელი ენათმეცნიერი, მეცნიერი და ისტორიკოსი.  მან თარგმნა რამდენიმე ნაწარმოები ინგლისურად სხვადასხვა ენიდან. იგი დაეხმარა მამინაცვალს სკანდინავიური ლექსების თარგმნაში, რომელიც ცნობილია როგორც პოეტური ედა .

## ცხოვრების ადრეული წლები 
ოტე დაიბადა კოპენჰაგენში 1818 წლის 30 სექტემბერს, დანიელი მამისა და ინგლისელი დედის ოჯახში, მერი ანის ოჯახში.  1820 წელს იგი მშობლებთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად კუნძულ სენტ კრუაში (მაშინ სანქტ კრუა დანიის დასავლეთ ინდოეთში ). როდესაც მამა გარდაეცვალა, ის და დედამისი დანიაში დაბრუნდნენ. 

## განათლება 
კოპენჰაგენში ელისის დედამ გაიცნო და დაქორწინდა  ინგლისელ ფილოლოგ ბენჯამინ თორპზე,  და  ოჯახი საცხოვრებლად ინგლისში გადავიდა. თორპმა თავის გერს ასწავლა რამდენიმე თანამედროვე ენა, ასევე ისლანდიური და ძველი ინგლისური იმ დონემდე, რომ ბავშვმა შეძლო დახმარებოდა მის მამინაცვალს გრამატიკულ მუშაობაში, მაგრამ მამინაცვალის მჩაგვრელი ხასიათის გამო მათ შორის კონფლიქტი წარმოიშვა.  1840 წელს იგი გადავიდა ბოსტონში, შეერთებულ შტატებში პირადი დამოუკიდებლობისთვის და ოჯახში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა.  მოგვიანებით სწავლობდა მეცნიერებას, მათ შორის გეოლოგიას, ფიზიოლოგიასა და ანატომიას ჰარვარდის უნივერსიტეტში .  მან ასევე გაატარა დრო ევროპის ტურნეზე.

## აკადემიური კარიერა 
[ალტ=Title page to volume 1 of Alexander von Humboldt's "Cosmos: A Sketch of a Physical Description of the Universe," translated by Otté (1849)|მინი|245x245პქ| [ალექსანდერ ჰუმბოლდტი|ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტის " კოსმოსი: სამყაროს ფიზიკური აღწერილობის ესკიზი ", ითარგმნა ოტეს მიერ, 1849.]]
მოგვიანებით იგი დაბრუნდა მამინაცვლთან და დაეხმარა ეთარგმნა პოეტური ედა . თუმცა, მასთან ცხოვრება გაუსაძლისი აღმოჩნდა და 1849 წელს გადავიდა შოტლანდიაში და მუშაობდა სენტ-ენდრიუსის უნივერსიტეტში, თარგმნიდა ჯორჯ ედვარდ დეის .  ოტე ისევ ეხმარებოდა მასზე უფროს აკადემიკოსს.  როდესაც დეი პენსიაზე გავიდა 1863 წელს, იგი დეისა და მის მეუღლესთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად ტორკიში, 1872 წლამდე, მის გარდაცვალებამდე. მან განაგრძო კარიერა ლონდონში, სადაც წერდა სამეცნიერო პერიოდულ გამოცემებში, მაგრამ ასევე გამოაქვეყნა მონოგრაფია, *სკანდინავიის ისტორია*, 1874 წელს. 

1884 წელს მან გამოაქვეყნა როგორც დანიური, ასევე შვედური გრამატიკა, ასევე სხვა სახელმძღვანელოები, რომლებიც გამიზნული იყო გერმანული 1859 წელს და დანიური 1879 წელს. 

იგი გარდაიცვალა რიჩმონდში 1903 წლის 20 დეკემბერს, ოთხმოცდაექვსი წლის ასაკში. 

## სქოლიო 
კატეგორია:XIX საუკუნის მთარგმნელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
კატეგორია:დაბადებული 1818
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
ფელიქს დე ბოჟური

მინი|ფელიქს დე ბოჟური
**ლუი-ოგიუსტ ფელიქს დე ბოჟური** () (დ. 28 დეკემბერი, 1765, კალასი, საფრანგეთი, — გ. 1 ივლისი, 1836, პარიზი, დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე) — ფრანგი დიპლომატი, პოლიტიკოსი და ისტორიკოსი. ბარონი (1818), საფრანგეთის პერი (1835). 

1790 წლიდან იყო საფრანგეთის დიპლომატიურ სამსახურში, მათ შორის, გენერალურ კონსულად საბერძნეთში (1794-1799), შემდეგ — შვედეთში (1799-1800). 1800 წლიდან იყო ტრიბუნატის წევრი, 1803 წლიდან — მისი პრეზიდენტი. 1804-1811 წლებში მსახურობდა გენერალურ კონსულად ვაშინგტონში (აშშ), 1816 წელს დაინიშნა გენერალურ კონსულად სმირნაში (ახლანდ. იზმირი, თურქეთი), ხოლო 1817 წელს აღმოსავლეთში ყველა ფრანგული დაწესებულების გენერალურ ინსპექტორად. 1831-1834 წლებში არჩეული იყო ბუშ-დიუ-რონის დეპუტატად.

ბოჟურის მრავალი ნაშრომიდან, რომლებიც მიეძღვნა პოლიტიკურ-ეკონომიკურ და სამხედრო საკითხებს, აღსანიშნავია 1829 წელს გამოცემული „სამხედრო მოგზაურობა ოსმალთა იმპერიაში“, სადაც აღწერს საქართველოს, დაღესტანსა და ჩერქეზეთს, ოსმალთა სასაზღვრო სიმაგრეებს, კავკასიის შავი ზღვის სანაპიროს, ტრანსკავკასიურ გზებს, ოსმალთა საზღვრებს მდ. მტკვარსა და არაქსზე და სხვ.

## ბიბლიოგრაფია 
* Voyage militaire dans I` empire Othoman, ou description de ses frontieres et des ses principales defences, soit naturelles, soit artificielles, t. 1–2, P., 1829.

## ლიტერატურა
* Полиевктов М. А., Европейские путешественники по Кавказу 1800–1830 гг., Тб., 1946.

კატეგორია:დაბადებული  28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1765
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1836
კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კორნელი ბოროზდინი

მინი|კორნელი ბოროზდინი
**კორნელი ალექსანდრეს ძე ბოროზდინი** () (დ. 9 მარტი, 1828, სოფ. ნესტიაგინო, ფსკოვის გუბერნია, რუსეთის იმპერია, — გ. 1 ნოემბერი, 1896, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მოხელე, ადვოკატი, მწერალი.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1848). შემდეგ მსახურობდა საგანგებო დავალებათა მოხელედ იაროსლავსა და სიმბირსკში, 1853 წელს გაამწესეს კავკასიის მეფისნაცვლის კანცელარიაში. 1854 წლის აპრილიდან იყო სამეგრელოს მმართველის ეკატერინე დადიანის შვილების აღმზრდელი, 1857 წლიდან სენაკის, 1860 წლიდან კი თელავის მაზრის უფროსი. 1865-1867 წლებში მსახურობდა გლეხთა საქმეების საგუბერნიო სადამსწრებო დაწესებულების წევრად. 1867 წლიდან ცხოვრობდა მოსკოვსა და პეტერბურგში. იყო ადვოკატთა წოდების წევრი. აქვს მოგონებები სამეგრელოსა და სვანეთზე. ეს ნაშრომი XIX საუკუნის საქართველოს ისტორიის მნიშვნელოვანი წყაროა.

## ბიბლიოგრაფია 
### რუსულ ენაზე 
* Крепостное состояние в Мингрелии //Записки Кавказского отдела Императорского русского географического общества. — 1866. — Кн.7.
* Омер-паша в Мингрелии. Из воспоминаний о Вост. войне 1853-56 г. К. Бороздина — СПб.: тип. Деп. уделов, 1873. — 58 с.
* Закавказские воспоминания. Мингрелия и Сванетия с 1854 по 1861 г. — СПб.: А. С. Суворин, 1885. — 423 с.
* Упразднение двух автономий // Исторический вестник. — 1885. — № 1-6.
* Колонизация Кавказа. — СПб., 1885.
* Алазанская долина. (Из воспоминаний о Закавказьи). — СПб., 1886. — 30 с.
* Воспоминания о графе М. Т. Лорис-Меликове // Исторический вестник. 1889. — № 2.
* Из моих воспоминаний // Исторический вестник. 1889. — № 6.
* Лезгинское восстание в Кахетии в 1863 году. (Из воспоминаний К. А. Бороздина). — СПб., 1890.
* Из прошлого Мингрели. // Ежемесячные литературные приложения к журналу «Нива». — П., 1897. — № 5.
### ქართულ ენაზე 
* ბატონყმობა სამეგრელოში (მასალები), ტფ., 1927 (თანაავტ.: რ. ერისთავი, მურიე).
* სამეგრელო და სვანეთი 1854–1861. მოგონებანი, ტფ., 1934.

## ლიტერატურა
* Лепёхин М. П. Бороздин Корнилий Александрович // Русские писатели 1800—1917. Биографический словарь. — М., 1989. — Т. 1. — С. 316—317.

კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1828
კატეგორია:გარდაცვლილი ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
კატეგორია:რუსი მწერლები საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:რუსი მემუარისტები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
სანიკოვის სრუტე

**სანიკოვის სრუტე** () — სრუტე ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში, კუნძულებს კოტელნისა და პატარა ლიახოვს შორის, ახალი ციმბირის კუნძულების არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში. აერთებს ლაპტევებისა და აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვებს. სიგრძე 238 კმ, უმცირესი სიგანე 55 კმ; უმცირესი სიღრმე ფარვატერში 14 მეტრი. მთელი წლის განმავლობაში ყინულითაა დაფარული. სახელი ეწოდება იაკოვ სანიკოვის პატივსაცემად.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის სრუტეები
კატეგორია:ახალი ციმბირის კუნძულები
ამპარო დავილა

**ამპარო დავილა** (დ. 28 თებერვალი, 1928 &#x2013;  გ. 18 აპრილი, 2020)  — მექსიკელი მწერალი. ცნობილია თავისი მოთხრობებით, რომლებიც ეხება ფანტასტიკასა და უცნაურ ამბებს.  მან მიიღო Xavier Villarrutia ჯილდო 1977 წელს მისი მოთხრობების კრებულისთვის, *Árboles petrificados* .  მისი პირველი გამოქვეყნებული ნამუშევარი იყო *Salmos bajo la luna* 1950 წელს. ამას მოჰყვა *Meditaciones a la orilla del sueño* და *Perfil de soledades* . 1954 წელს იგი საცხოვრებლად გადავიდა მეხიკოში, სადაც მუშაობდა ალფონსო რეიესის მდივნად.  1966 წელს იყო Centro Mexicano de Escritores-ის (მექსიკელი მწერალთა ცენტრის) ნაწილი, სადაც მან მიიღო გრანტი წერის გასაგრძელებლად. 2008 წელს დავილა აღიარებულ იქნა მეხიკოში მდებარე Palacio de Bellas Artes-ის მიერ. 

იგი დაქორწინებული იყო მექსიკელ მოქანდაკესა და მხატვარ, პედრო კორონელზე.

## მწერლობა 
დავილა ცნობილია სიგიჟის, საფრთხისა და სიკვდილის თემების გამოყენებით. როგორც წესი, მისი ნაწარმოების მთავარი გმირი  არის ქალი. მეტწილად, წიგნის გმირებს ფსიქიკური აშლილობა აქვთ და ხშირად ძალადობრივად უჯანყდებიან სხვებს. ხანდახან ქალები  ვერ ახერხებენ თავიანთი ფსიქიკური პრობლემებისგან თავის დაღწევას და მათ მიერ განხორციელებული ქმედებებით ცხოვრებას. ის ასევე თამაშობს დროის იდეებთან, იყენებს დროს, როგორც იმის სიმბოლოს, რისი შეცვლაც ჩვენ არ შეგვიძლია.

მის მოთხრობებში ქალმა გმირებმა მიიპყრეს კრიტიკოსების ყურადღება, მიუხედავად იმისა, რომ მისი რამდენიმე გმირი მამაკაცია. თუმცა, ორივე შემთხვევაში \სესამჩნევია ინტერპერსონალური ურთიერთობების შედეგად იმედგაცრუება ( შეხვედრები, რომლებიც არ მთავრდება ქორწინებით, უბედური წყვილები, ქორწინებები, რომლებიც ახშობენ რუტინას), ასევე პარტნიორის ყოლის მწვავე და დაუკმაყოფილებელი სურვილი.

## გარდაცვალება 
ამპარო დავილას გარდაცვალება გამოაცხადა ზაკატეკასის კულტურის მდივანმა 2020 წლის 18 აპრილს.  

## რესურსები ინტერნეტში 
*"The Fern Cat: On Translating Amparo Dávila's 'Moses and Gaspar.'" Audrey Harris, The Paris Review, 21 February 2017.
*"Ghosts Embodied: The Visions of Amparo Davila" Darren Huang, 3:AM Magazine, 6 November 2018.
*""The Houseguest and Other Stories by Amparo Dávila  Amber Wheeler Bacon, Ploughshares at Emerson College, 16 November 2018.
*"Amparo Dávila's short stories are beautifully wrought nightmares" by Juan Vidal, Los Angeles Times, 30 November 2018.
*“'Who Would Read Me, Lower Your Eyes': Remembering Amparo Dávila" Matthew Gleeson, Los Angeles Review of Books, 26 June 2020.
## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი
კატეგორია:მექსიკელი მწერლები
გორის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|გორის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
გორის მუნიციპალიტეტი შედის შიდა ქართლის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

გორის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 22 ტერიტორიული ორგანო და 136 სოფელი. გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან ატენის, ახალუბნის, ბერბუკის, ბოშურის, დიცის, ვარიანის, ზეღდულეთის, კარალეთის, მერეთის, მეჯვრისხევის, მღებრიანის, ნიქოზის, საყავრის, სკრის, ტინისხიდის, ტირძნისის, ტყვიავის, ქვახვრელის, შავშვების, შინდისის, ძევერისა და სოფელისოფელი ხიდისთავის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

გორის მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 336,3 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 77 549 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 58,0 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი გორი. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის კარალეთი (6196 ადამიანი), გორიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ტამი (52 კმ.).

## სოფლების სია
## რუკა
## სქოლიო
*
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მუნიციპალიტეტების სოფლების სია
კეროლ რობინსონი

*კეროლ* **ვივიენ რობინსონი** (ინგლ. *Carol Vivien Robinson, დაბ*. ბრედლი ; დ. 10 აპრილი, 1956,  კენტი, ინგლისი) — ბრიტანელი ქიმიკოსი, მასსპექტრომეტრიის სპეციალისტი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების (2004)  და ბრიტანეთის სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი  (2009),  აშშ მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის  (2017) და ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების (2023)  უცხოელი წევრი. 

2009 წლიდან არის ოქსფორდის უნივერსიტეტის  სახელობითი პროფესორი (Dr Lee's Professor of Chemistry[) , მანამდე კი იყო კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორი, 2006-2016 წლებში — სამეფო საზოგადოების მკვლევარი პროფესორი. კეროლ რობინსონი არის ქიმიის პირველი პროფესორი ქალი კემბრიჯსა და ოქსფორდში.   ქიმიის სამეფო საზოგადოების საპატიო თანამშრომელი (2016), ხოლო 2018 წელს გახდა საზოგადოების პრეზიდენტი. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა კენტში, მამა დენის ბრედლი, დედა ლილიანი (დ. ჰოლდერი).   ბრედლის ოჯახი ცხოვრობდა ლონდონში, როდესაც კეროლი 10 წლის იყო,  გადავიდა ფოლკსტონში. ადრეული ასაკიდანვე კეროლი დაინტერესდა პერიოდული ცხრილის შესწავლით, რამაც შემდგომში განავითარა მისი ინტერესი ქიმიის მიმართ.

16 წლის ასაკში, *წინასაუნივერსიტეტო O-დონის საბუნებისმეტყველო* კურსების გავლისა და გამოცდების ჩაბარების შემდეგ, მან მიატოვა სკოლა და დაიწყო მუშაობა ლაბორანტად ფარმაცევტულ ფირმა *Pfizer-* ში სანდვიჩში. Pfizer-ში მუშაობისას, კეროლი ერთდროულად სწავლობდა კენტერბერის ტექნოლოგიურ კოლეჯში 1972 -დან 1976 წლამდე, სადაც მიიღო სერტიფიკატები Ordinary National Certificate და Higher National Certificate. კენტერბერის კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო (1976 -1979) მიდკენტის ტექნოლოგიურ კოლეჯში, ამავე დროს იყო Pfizer-ის თანამშრომელი. მიდკენტის კოლეჯში სწავლის დასრულების შემდეგ იგი გახდა ქიმიის სამეფო საზოგადოების კურსდამთავრებული.  Pfizer-იდან წამოვიდა უნივერსიტეტში სწავლის გასაგრძელებლად.  

1979-1980 წლებში უელსის უნივერსიტეტში სწავლისას მან მიიღო მაგისტრის ხარისხი ქიმიაში, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრის, პროფესორ ჯონ ჰერბერტ ბეინონის  ხელმძღვანელობით.      1980 წლიდან 1982 წლამდე სწავლობდა კემბრიჯში,   ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრის, პროფესორ დადლი უილიამსის მეთვალყურეობის ქვეშ მიიღო დოქტორის ხარისხი. ამავე დროს დაქორწინდა.   ჩინეთის Nanjing University of Science and Technology - ის საპატიო პროფესორი  (2014).

*სარედაქციო კოლეგიების წევრი ჟურნალების: Current Opinion in Structural Biology*  (2012 წლიდან) და Structure (journal)   (2015 წლიდან)  2000-2013 წლებში  ''ჟურნალ Journal of the American Society for Mass Spectrometry-ის' და 1998-2007 წლებში Protein Science-ის  ასოცირებული რედაქტორი.''

გამოქვეყნებული აქვს 120-ზე მეტი ნაშრომი. დაოჯახებულია, ჰყავს სამი შვილი.  და ღია უნივერსიტეტებიდან (2017).

## სქოლიო 
კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ქალბატონი-კომანდორები
კატეგორია:კემბრიჯის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:ბრიტანელი ქიმიკოსები
კატეგორია:სამეფო საზოგადოების ქალი წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტოლბოვოი

**სტოლბოვოი** () — კუნძული ახალი ციმბირის კუნძულების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). შედის ლიახოვის კუნძულების ჯგუფში. მდებარეობს ლაპტევების ზღვის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი დაახლ. 170 კმ². სიმაღლე 222 მეტრამდე. ძირითადად აგებულია გრანიტებით. გავრცელებულია არქტიკული ტუნდრა.

300პქ|მინი|მარცხნივ|სტოლბოვოი ახალი ციმბირის არქიპელაგის რუკაზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიახოვის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ბელკოვის კუნძული

**ბელკოვის კუნძული** () — კუნძული ლაპტევების ზღვაში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ანჟუს კუნძულების ჯგუფის ყველაზე დასავლეთით მდებარე კუნძული (შედის ახალი ციმბირის კუნძულების არქიპელაგში). ფართობი დაახლ. 500 კმ². ნაპირები მოსწორებულია, ადგილ-ადგილ კლდოვანი. ზედაპირი ვაკეა (სიმაღლე 127 მეტრამდე). გავრცელებულია მრავალწლოვანი მზრალობა. ჭარბობს არქტიკული ტუნდრის მცენარეულობა. მრავლადაა ფრინველთა ბაზრები; სევერნის კონცხის ნაპირებზე ლომვეშაპთა თავშესაყარია (ამიტომ ლომვეშაპის კონცხსაც ეძახიან). კუნძულს სახელი ეწოდება რუსი მრეწველის, ბელკოვის პატივსაცემად, რომელმაც ის 1808 წელს აღმოაჩინა.

300პქ|მინი|მარცხნივ|ბელკოვის კუნძული ახალი ციმბირის არქიპელაგის რუკაზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ანჟუს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ალექსანდრე წივწივაძე

**ალექსანდრე წივწივაძე** - ქართველი ტიტულოვანი სპორტსმენი, ნიჩბოსანი. 18-წლამდელთა ტურნირზე მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი 500 მეტრიან დისტანციაზე. ასევე, 18-წლამდელთა შორის ევროპის სამგზის ჩემპიონი, ორჯერ 1000 მეტრიან და ერთხელ 200 მეტრიან დისტანციაში.

## კარიერა და ჯილდოები 
ალექსანდრე წივწივაძე ნიჩბოსნობის საერთაშორისო ფედერაციის ყურადღების ცენტრში მას შემდეგ მოექცა, რაც 2019 წელს, ICF-ის შეჯიბრის სამივე დისტანციაში გაიმარჯვა. გარდა საერთაშორისო აღიარებისა, აღსანიშნავია, რომ ის პირველი ქართველია, რომელმაც ეს მოახერხა. 

წივწივაძემ წარმატებით იასპარეზა უნგრეთის ოლიმპიური იმედების შეჯიბრებაზე და ორი ოქროს მედალი მოიპოვა. 16 წლის ქართველმა ნიჩბოსანმა თავის ასაკში 500 და 1000-მეტრიან დისტანციაზე პირველობა დაიმსახურა. - 2020 წელი.

ამასთან ერთად, უნგრეთში, პარალელურად მსოფლიო თასი მაღალ ასაკობრივ ჯგუფშიც გაიმართა, სადაც ალექსანდრემ 1000-მეტრზე B ფინალში მოხვედრა შეძლო, ხოლო 500-მეტრზე A ფინალში მე-7 ადგილიც დაიკავა. 2020 წელი.

2021 წელს ალექსანდრე იუნიორთა და 23-წლამდელთა მსოფლიოს ჩემპიონატის გამარჯვებული (პორტუგალიური მონტემორ-ო-ველიო) გახდა, ხოლო 2022 წელს ალექსანდრემ იუნიორთა შორის (18 წლამდე) მსოფლიო ჩემპიონატზე კვლავ საუკეთესო შედეგი დააფიქსირა და მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მეორეჯერ მოიპოვა. ახალგაზრდა ქართველმა სპორტსმენმა 500-მეტრიანი დისტანცია წუთსა და 53 წამში დაფარა.

2022 წელს  ალექსანდრე წივწივაძემ სერბეთის დედაქალაქ ბელგრადში მიმდინარე 18 და 23-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე კანოეთი შეჯიბრში 2 ოქროს მედალი მოიპოვა 1000 მეტრიან გაცურვაში, რაც საქართველოს ნიჩბოსნობის ისტორიაში პირველი შემთხვევაა .

მანამდე კი 2021 წელს ალექსანდრე  ევროპის ჩემპიონი პირველად გახდა. ნიჩბოსანმა პოლონეთის ქალაქ პოზნანში მიმდინარე 18 და 23-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა.  

## ტიტულები 
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 18 და 23 წლამდელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატი 2022, სეგედი, უნგრეთი - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 18 და 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატი 2022, ბელგრადი, სერბია - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 18 და 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატი 2022, ბელგრადი, სერბია - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 23 წლამდელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატი 2021, მონტემერ-უ-ველიუ, პორტუგალია - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 18 და 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატი 2021, პოზნანი, პოლონეთი - მესამე ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - 18 და 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატი 2021, პოზნანი, პოლონეთი - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - ჭაბუკების საერთაშორისო რეგატა 2019, პიეშტანი, სლოვაკეთი - პირველი ადგილი
* კაიაკი (ბაიდარა) და კანოე - ჭაბუკების საერთაშორისო რეგატა 2019, პიეშტანი, სლოვაკეთი - პირველი ადგილი
* კანოე - ოლიმპიური იმედის რეგატა 2019, ბრატისლავა, სლოვაკეთი - პირველი ადგილი
* კანოე - ოლიმპიური იმედის რეგატა 2019, ბრატისლავა, სლოვაკეთი - პირველი ადგილი
* კანოე - ოლიმპიური იმედის რეგატა 2019, ბრატისლავა, სლოვაკეთი - პირველი ადგილი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ნიჩბოსნები
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 2004
კატეგორია:რუსთავში დაბადებულები
ახალი ციმბირი

**ახალი ციმბირი** () — კუნძული ახალი ციმბირის კუნძულების არქიპელაგში, ანჟუს კუნძულების ჯგუფში. ფართობი დაახლ. 6,2 ათასი კმ². დასავლეთით ბლაგოვეშენსკის სრუტით (უმცირესი სიგანე 32 კმ) გამოყოფილია კუნძულ კოტელნისგან, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან აკრავს სანიკოვის სრუტე. სანაპირო ხაზის უდიდესი ნაწილი ფლატოვანია (სიმაღლე 10–25 მეტრი). რელიეფში ჭარბობს დაჭაობებული ვაკე მზრალურ- სოლიფლუქციური ფორმებით. სიმაღლე 62 მეტრი (არქიპელაგის ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი კუნძული). ფართოდაა გავრცელებული ნამარხი ყინული. გაბატონებულია არქტიკული უდაბნოს ლანდშაფტები. შედის უსტ-ლენის ნაკრძალში. ახალი ციმბირი 1806 წელს აღმოაჩინეს რუსმა მრეწველებმა, 1886 წელს გამოიკვლია ედუარდ ფონ ტოლმა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ანჟუს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ბენეტის კუნძული

**ბენეტის კუნძული** () — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი დაახლ. 150 კმ². სიმაღლე 426 მეტრამდე. ნაპირები კლდოვანი და მაღალია. დაფარულია მყინვარებით, რომლებიც ზღვაში ეშვება. კუნძული 1881 წელს აღმოაჩინა ჯორჯ დე ლონგის ამერიკულმა ექსპედიციამ. სახელი ეწოდება ჯეიმზ გორდონ ბენეტ უმცროსის პატივსაცემად, რომელმაც ეს ექსპედიცია დააფინანსა.

300პქ|მინი|მარცხნივ|ბენეტის კუნძული ახალი ციმბირის არქიპელაგის რუკაზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დე ლონგის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მილდრედ ბრიდლავი

**მილდრედ მეთიუზ ბრიდლავი** (დ. 27 მაისი, 1904 – გ. 14 აგვისტო, 1994) — ამერიკელი პოეტი, რომელიც დაინიშნა ნევადის პოეტ ლაურეატად 1957 წლიდან 1967 წლამდე.   იგი 1968 წელს იყო ნომინირებული ნობელის პრემიაზე ლიტერატურის დარგში . 

## ბიოგრაფია 
მილდრედ კოქსი დაიბადა ჯონ ფ. კოქსისა და როუზ მ. უილსონის ოჯახში. 1904 წელს საცხოვრებლად გადაიყვანა პროუერსში, კოლორადოში, მოგვიანებით კი ბრაგსში, ოკლაჰომა, მამის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც ის მხოლოდ 4 წლის იყო. იქ დედამისი დანიელ მეთიუსზე დაქორწინდა. მოგვიანებით მილდრედმა მიიღო მამინაცვლის გვარი, მეთიუსი.  

თექვსმეტი წლის ასაკში კრონჯი პ. ბრიდლავზე დაქორწინებამდე, მილდრედი დადიოდა სკოლაში ბრაგსში და დაამთავრა ათი კლასი.  მან მიიღო მასწავლებლის სერთიფიკატი და დაქორწინების შემდეგ დაიწყო მუშაობა ბრაგსის სკოლის მასწავლებლად. გარდა ამისა, მან დაიწყო მწერლობის კარიერა. ის იყო მიმომხილველი *Muskogee Daily Phoenix-ისა* და *Muskogee Times Democrat-* ისთვის. 

1949 წელს ოჯახთან ერთად ლას-ვეგასში გადასახლდა. ერთი წლის შემდეგ  მილდრედმა პოეზიის სერიოზულად აღქმა დაიწყო. მან გაყიდა თავისი პირველი ლექსი 1953 წელს და მისმა პოეტურმა კარიერამ აღმასვლა დაიწყო. მან მიიღო ამერიკის ქალთა ეროვნული კალმის ლიგის (NLAPW) მიღწევების ჯილდო 1955 და 1957 წლებში.  იგი აქტიურად მონაწილეობდა სახელმწიფო პოეზიის საზოგადოებების ეროვნულ ფედერაციაში და დააარსა ნევადის პოეზიის საზოგადოება 1961 წელს. 

1957 წელს მილდრედის ქმარი გარდაიცვალა. იგი გუბერნატორმა ჩარლზ ჰ. რასელმა დაასახელა ნევადის პოეტ ლაურეატად 15 ივლისს 1964 წელს, ნევადის 100 წლისთავის პატივსაცემად, გუბერნატორმა გრანტ სოიერმა დაავალა მას ლექსის შედგენა შტატის შესახებ. იმისათვის, რომ მოეპოვებინა ინფორმაცია მისი პოემისთვის *ნევადა*, მილდრედი სამი წლის განმავლობაში მოგზაურობდა მთელ ნევადაში. ლექსის შეკვრის და გამოქვეყნების შემდეგ, მხატვრის ლუცილ ბრუნერის ორიგინალური აკვარელი ილუსტრაცია შეტანილ იქნა შეზღუდული გამოცემაში.  აღნიშნული ჯილდო ლას-ვეგასში საერთაშორისო ორგანიზაციის დამფუძნებელმა და პრეზიდენტმა ამადო იუზონმა გადასცა. პოეტის მრავალ ჯილდოს შორის იყო ფილიპინების პრეზიდენტის ფერდინანდ მარკოსის ოქროს მედალიონი და ოქროს დაფნის გვირგვინი.  

პოეზიაში მრავალი ჯილდოსა და აღიარების მიუხედავად, მილდრედმა დატოვა ნევადის პოეტის ლაურეატი 1966 წელს. იგი გადადგა, რადგან გუბერნატორმა სოიერმა აღკვეთა ლექსი *ნევადა*, ნათქვამია გაზეთის სტატიაში. გუბერნატორის განცხადებით, ეს იყო გაუგებრობა. ცხადია, ეს საკითხი არასოდეს მოგვარებულა.  

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის პოეტი-ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:დაბადებული 1904
ჟანეტას კუნძული

**ჟანეტას კუნძული** () — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი 3,3 კმ². სიმაღლე 351 მეტრამდე. ძირითადად აგებულია ქვიშაქვებით. დაფარულია მყინვარებითა და ფირნის ველებით. სახელი ეწოდება ჯორჯ დე ლონგის ამერიკული ექსპედიციის გემის, „ჟანეტის“ (*Jeannette*) პატივსაცემად.

## სქოლიო 
კატეგორია:დე ლონგის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ფერდინანდ ოტენი

**ფერდინანდ ჰერმან ოტენი**, *ფერდინანდ კარლის ძე ოტენი* (, ) (დ. 12 აგვისტო, 1850, ესტონეთი, — გ. 7 სექტემბერი, 1930, თბილისი) — ბალტიელი გერმანელი ქიმიკოსი, ფარმაცევტი. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მუშაობდა თბილისში.

დაამთავრა იურიევის (ახლანდ. ტარტუ, ესტონეთი) უნივერსიტეტი. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1877–1878) დროს იმყოფებოდა სამხედრო-სამედიცინო სამსახურში. 1882 წელს ყარსიდან თბილისში ჩამოვიდა და ჰაინრიხ სტრუვეს ლაბორატორიაში ქიმიკოსად დაიწყო მუშაობა. ოტენი სასმელი წყლის ანალიზებს აკეთებდა; მისი დასკვნების საფუძველზე გადაწყდა ავჭალიდან თბილისში სასმელი წყლის გამოყვანა.

მოგვიანებით ოტენმა სტუვეს ქალიშვილი იოჰანა შეირთო ცოლად (ჰყავდათ 14 შვილი) და სიმამრთან ერთად დაიწყო ფარმაცევტული საქმიანობა; 1902 წელს თბილისში, სოლოლაკის ქუჩაზე (ახლანდ. გიორგი ლეონიძის ქუჩა № 8) ააშენა სამსართულიანი სახლი და მის პირველ სართულზე გერმანელი ფარმაცევტის, ფლორ შენბერგისგან შეძენილი პირველი თბილისური აფთიაქი განათავსა. ოტენი ორ აფთიაქს ხელმძღვანელობდა: ერთს — თბილისის მუდმივი მოსახლეობისთვის, ხოლო მეორეს — ჩამოსულებისათვის განკუთვნილს. იჯარით ჰქონდა აღებული საქალაქო სამკურნალო დაწესებულებების აფთიაქი, რომელსაც 1887 წელს მოუცლელობის გამო თავი დაანება და მისი მართვა ევგენი ზემელს გადააბარა. ოტენი საქართველოში, პირველი სამედიცინო საექსპერტო ლაბორატორიის დაარსებამდე, მონაწილეობდა კრიმინალურ ექსპერტიზაშიც. ის იყო პირველი გილდიის ვაჭარი, ფარმაციის მაგისტრი, თბილისის ლუთერანული ეკლესიის საბჭოს წევრი, კავკასიის ფარმაცევტული საზოგადოების თავმჯდომარე, თბილისის საპატიო მოქალაქე. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ ახალმა ხელისუფლებამ ოტენის აფთიაქის ნაციონალიზაცია მოახდინა.

ფერდინანდ ოტენი 1930 წელს გარდაიცვალა. მოგვიანებით, მისი ოჯახის წევრების ნაწილი 1937 წლის რეპრესიებს ემსხვერპლა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, როგორც გერმანული წარმომავლობის მოქალაქეები, ოჯახის დარჩენილი წევრები შუა აზიასა და რუსეთის აღმოსავლეთში გადაასახლეს. რეპრესირებული ოტენების ოჯახის რეაბილიტაცია 1950-იან წლებში მოხდა.

## ლიტერატურა 
* 100 ღირსსახსოვარი სახელი: საქართველოში და საქართველოს გარეთ მოღვაწე უცხოელები / სარედ. კოლ.: მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი, ზურაბ აბაშიძე [და სხვ.] .- თბ., 2014.-გვ.209.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Otten, Ferdinand (1850–1930) — BBLd – Baltisches Biografisches Lexikon digital.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1850
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები
კატეგორია:ფარმაცევტები
კატეგორია:კავკასიელი გერმანელები
კატეგორია:თბილისელები
ევგენი ზემელი

**ევგენი იაკობის ძე ზემელი**, *იულიუს იოჰან ზემელი* (; ) (დ. 1858, ქ. გრონინგენი, ნიდერლანდები, — გ. 1922, თბილისი) — გერმანელი ფარმაცევტი, პროვიზორი-აფთიაქარი. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მუშაობდა თბილისში, სადაც სათავეში ედგა ქალაქის ცნობილ აფთიაქს.

ცხოვრობდა სანქტ-პეტერბურგში, სადაც 1876 წელს აფთიაქარის თანაშემწედ დაიწყო მუშაობდა. 1881 წლიდან თბილისში, ჯერ შახპორიანცის აფთიაქში, შემდეგ კი თბილისის სამკურნალო დაწესებულების აფთიაქში მუშაობდა. 1884 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფარმაცევტული განყოფილება. 1885 წელს თბილისში დაბრუნების შემდეგ კვლავ სამკურნალო დაწესებულების აფთიაქში მუშაობდა. 1898 წელს თბილისის მთავრობის ნებართვით ოლღას ქუჩისა (ახლანდ. მ. კოსტავას) და ვერის დაღმართის (ახლანდელი მ. ჯავახიშვილის ქუჩა) კუთხეში ზემელმა გახსნა აფთიაქი, რომელსაც 23 წელი ხელმძღვანელობდა და თბილისში მოსახლეობის მედიკამენტებით მომარაგების ერთ-ერთი ძირითადი ობიექტი იყო (მიმდებარე უბანს არაფორმალურად დღემდე ზემელს უწოდებენ). გარდა აფთიაქისა ზემელს ჰქონდა მცირე საწარმო, სადაც ხილის წვენის სასმელებს ამზადებდნენ.     

## ლიტერატურა
* 100 ღირსსახსოვარი სახელი = 100 памятных имен = 100 memorable names : საქართველოში და საქართველოს გარეთ მოღვაწე უცხოელები / სარედ. კოლ.: მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი, ზურაბ აბაშიძე [და სხვ.] .- თბ., 2014.-გვ.115-116

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:კავკასიელი გერმანელები
კატეგორია:ფარმაცევტები
კატეგორია:თბილისელები
ჟოხოვის კუნძული

**ჟოხოვის კუნძული** () — კუნძული დე ლონგის კუნძულთა ჯგუფში, აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში (რუსეთის ტერიტორია, იაკუტია). ფართობი დაახლ. 58 კმ². ძირითადად აგებულია ბაზალტებით. გავრცელებულია ტუნდრის მცენარეულობა. აღმოაჩინა რუსულმა ჰიდროგრაფიულმა ექსპედიციამ 1914 წელს გემებით „ვაიგაჩითა“ და „ტაიმირით“. სახელი ეწოდება ექსპედიციის მონაწილის, ა. ჟოხოვის პატივსაცემად.

## სქოლიო 
კატეგორია:დე ლონგის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ელიზა ფარნემი

**ელიზა ფარნემი** ( ; დაბ. **ელიზა ვუდსონ ბურკჰემსი** ( ); დ. 17 ნოემბერი, 1815, რენსელევრილი, ნიუ-იორკი  — გ. 15 დეკემბერი, 1864, ნიუ-იორკი) – ამერიკელი ფილანტროპი, მწერალი, ჟურნალისტი, მედიკოსი, ფემინისტი, აბოლიციონისტი და ციხის რეფორმის აქტივისტი.

.

## ბიოგრაფია 
ელიზა ვუდსონ ბურკჰემსი დაიბადა 1815  17 ნოემბერს ნიუ-იორკის შტატის ქალაქ რენსელევრილში. რწმენით ათეისტი იყო.  

1835 წელს იგი გადავიდა ილინოისში და იქ ერთი წლის შემდეგ ცოლად გაჰყვა ველური დასავლეთის მკვლევარს, მწერალს და სოციალურ აქტივისტს  ტომას ჯეფერსონ ფარნემს (1804–1848);   შესაძლოა, სწორედ მეუღლის აქტიურმა სოციალურმა პოზიციამ გაუღვიძა ოცი წლის გოგონას მოსახლეობის ყველაზე გაჭირვებული კატეგორიების (მონები, პატიმრები, ქალები და ა.შ.) უფლებების დაცვის სურვილი. 1841 წელს ფარნემი ნიუ-იორკში დაბრუნდა . 
მარცხნივ|მინი|232x232პქ| თომას ჯეფერსონ ფარნემი  — ელიზას  მეუღლე
1844 წელს, ჰორასი გრილის და სხვა რეფორმატორების გავლენით, ელიზა სინგ სინგის ციხეში დაინიშნა ქალთა პალატის მატრონად. მტიცედ სჯეროდა, რომ მკურნალობაში  ფრენოლოგიის (ფსევდომეცნიერება) გამოყენება დადებით შედეგს მოუტანდა პატიმრებს.    ფარნემმა გავლენა მოახდინა პატიმარი ქალებისთვის ხელმისაწვდომი საკითხავი მასალების შეცვლაში. მისი არჩევანის მიზანი იყო არა გართობა, არამედ ქცევის გაუმჯობესება. იგი ასევე  მსჯავრდებულთა რეაბილიტაციისას უჭერდა მუსიკისა და  სიკეთის გამოყენებას. ფარნემმა შეინარჩუნა მატრონას თანამდებობა 1848 წლამდე. ვინაიდან მისი მეთოდების და რწმენების გამოყენებასთან დაკავშირებით იძულებული გახდა 1948 წელს გადამდგარიყო.  შემდეგ იგი გადავიდა ბოსტონში და რამდენიმე თვის განმავლობაში მონაწილეობას ღებულობდა პერკინსის უსინათლოთა სკოლის მართვაში,   პარალელურად კითხულობდა ლექციებს, რომლებიც ხელს უწყობდა ქალთა ემანსიპაციის იდეის პროპაგანდას.  

1849 წელს იგი ორ ვაჟთან ერთად გადავიდა კალიფორნიაში, სადაც მემკვიდრეობით მიიღო ქონება და იქ დარჩა 1856 წლამდე, სანამ ნიუ-იორკში დაბრუნდებოდა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში დაკავებული იყო მედიცინის შესწავლით და 1859 წელს დააარსა საზოგადოება, რომელიც მფარველობდა ქვეყნის დასავლეთში დასახლებულ მარტოხელა ქალებს.   მოგვიანებით იგი კალიფორნიაში დაბრუნდა.

ელიზა ფარნემი  გარდაიცვალა ტუბერკულოზის 1864 წლის 15 დეკემბერს ნიუ- იორკში 49 წლის ასაკში. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები
კატეგორია:ათეისტი ფემინისტები
კატეგორია:ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი აბოლიციონისტები
კატეგორია:ამერიკელი ჰუმანიტარები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1815
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღარში.

## აღწერა 
ღარის მთავარანგელოზის ეკლესია ახალი აშენებულია. იგი დარბაზული ტიპის ნაგებობაა, ორფერდა გადახურვით, რომელშიც გამოყენებულია მეტალოპლასტმასის კრამიტი. ეკლესიაში შესასვლელი კარი სამხრეთ და დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. შიდა სივრცე ნათდება დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედელში დატანილი თითო-თითო სარკმლით. ეკლესია შიგნიდან მთლიანად შელესილია. კამარა ეყრდნობა სამ წყვილ პილასტრს. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისგან გამოყოფილია ხის კანკელით. იატაკი მოგებულია მომწვანო-მონაცრისფრო ბაზალტის ქვის ფილებით. ეკლესიას გარშემო ქვის გალავანი შემოუყვება.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭიბრევში. თარიღდება XIX საუკუნით.

## აღწერა
ჭიბრევის მთავარანგელოზის ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, აღმოსავლეთით შვერილი წახნაგოვანი აფსიდით. ეკლესია ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვისგან. დღეისათვის კედლის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ტაძრის ინტერიერსა და გარე პერიმეტრზე გვხვდება კარნიზისა და სარკმლის საპირეების პროფილირებული ფრაგმენტები, ასევე ქვაში კვეთილი სვეტის ბაზისები და კაპიტელები. ამ პერიოდის ქვაზე კვეთის ხელოვნების საინტერესო ნიმუშს წარმოადგენს მართკუთხა ფილაზე გამოკვეთილი ყალყზე შემდგარ ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულება. ფიგურის მარჯვნივ ამოკვეთილია თარიღი ,,1895 “, ხოლო, ფილის ქვედა კიდეებში, სიმეტრიულად გამოკვეთილია მცირე ზომის თითო როზეტი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია

**პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ონში.

## აღწერა
პატარა ონის წმინდა გიორგის ეკლესია წარმოადგენს მცირე ზომის დარბაზულ ტაძარს. აგებისას ძირითად სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმის ქვა. შესასვლელი ჰქონია ორი, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. შესასვლელები და ფანჯრები   ორნამენტირებულია. ლაპიდარული წარწერის მიხედვით ეკლესია აგებულია რაჭის ერისთავის კახაბერის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში