open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰაგანა

მინი|431x431პქ|ჰაგანას სიმბოლო
**ჰაგანა** (, ნიშნავს "თავდაცვას") — ებრაული გასამხედროებული ორგანიზაცია, რომელიც მოქმედებდა დიდი ბრიტანეთის მანდატის ქვეშ მყოფ პალესტინაში. ორგანიზაცია დაარსდა 1920 წელს და თავდაპირველად ჩამოყალიბდა, როგორც თავდაცვითი ჯგუფი ებრაული თემების დასაცავად არაბთა თავდასხმებისგან. დროთა განმავლობაში იგი გადაიქცა უფრო ორგანიზებულ და სტრატეგიულ სამხედრო ძალად, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ისრაელის სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში.

## დაარსება და განვითარება 
ჰაგანა ჩამოყალიბდა პალესტინაში ებრაელებსა და არაბებს შორის მზარდი დაძაბულობის ფონზე, განსაკუთრებით 1920 წლის არეულობის შემდეგ. ორგანიზაციის მიზანი იყო ებრაული დასახლებების და მათი მოსახლეობის დაცვა. თავდაპირველად, მისი საქმიანობა თავდაცვითი იყო, რაც მოიცავდა ადგილობრივი მილიციების შექმნას.

1930-იანი წლების შუა პერიოდში ჰაგანამ გააფართოვა თავისი მოქმედებები და აქტიურად მონაწილეობდა არაბთა აჯანყების (1936-1939) წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამავე პერიოდში ორგანიზაცია თანამშრომლობდა ბრიტანეთის ხელისუფლებასთან, თუმცა ურთიერთობები დაიძაბა ებრაელთა იმიგრაციის შეზღუდვებთან დაკავშირებით.

## როლი დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში 
ჰაგანა მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ებრაელთა დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. ბრიტანეთის მანდატის პერიოდში ორგანიზაცია ერთდროულად იყო ჩართული როგორც თავდაცვით, ასევე შეტევით ოპერაციებში, რაც მიმართული იყო როგორც არაბული ძალების, ისე ბრიტანეთის მმართველობის წინააღმდეგ.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, როდესაც ებრაელებსა და არაბებს შორის დაძაბულობა გაიზარდა და ბრიტანეთმა მკაცრი ზომები მიიღო ებრაელთა იმიგრაციის შეზღუდვის მიზნით, ჰაგანამ სამხედრო ოპერაციების ინტენსიფიკაცია დაიწყო. ორგანიზაციამ განახორციელა დივერსიული მოქმედებები ბრიტანული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ, როგორც ებრაელთა წინააღმდეგობის ფართო კამპანიის ნაწილი. 1920 წლიდან 1949 წლის აპრილამდე დაიღუპა ჰაგანას 5151 წევრი, რომელთაგან 3952 დაიღუპა 1948 წლის დამოუკიდებლობის ომში.

1947-1948 წლებში, როდესაც ბრიტანეთმა დატოვა პალესტინა, ჰაგანა გახდა ახლადშექმნილი ისრაელის თავდაცვის ძალების (IDF) ბირთვი. მისი ლიდერები და წევრების დიდი ნაწილი ახალ სამხედრო ორგანიზაციაში გადაინაცვლეს.

## ძირითადი ფიგურები 
ჰაგანაში შედიოდა მრავალი გამოჩენილი ლიდერი და სამხედრო მოღვაწე, როგორებიცაა:
*დავიდ ბენ-გურიონი, რომელიც მოგვიანებით გახდა ისრაელის პირველი პრემიერ მინისტრი.
*იგალ ალონი, მთავარი სამხედრო ლიდერი დამოუკიდებლობის ომის დროს.
*მოშე დაიანი, რომელიც მოგვიანებით ისრაელის თავდაცვის მინისტრის პოსტს იკავებდა.

## მემკვიდრეობა 
ჰაგანას მემკვიდრეობა ღრმად არის გადაჯაჭვული ისრაელის სახელმწიფოს დაარსებასთან. მისმა წარმატებულმა კამპანიებმა 1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომის დროს გადამწყვეტი როლი ითამაშა ტერიტორიის უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში. დღეს ჰაგანას იხსენიებენ, როგორც ისრაელის ისტორიაში ერთ-ერთ ფუნდამენტურ სამხედრო ორგანიზაციას და მისი წევრები XX საუკუნის ებრაული სამშობლოს პირველ დამცველებად ითვლებიან.

მოკლედ, ჰაგანამ ითამაშა ინსტრუმენტული როლი ისრაელის ჩამოყალიბებაში, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მის სამხედრო, სტრატეგიულ და თავდაცვის შესაძლებლობებში.

## სქოლიო
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
რემი მა

მინი|რემი მა 2005
** რემინის კიონი მაკი** (ინფლ. *Reminisce Kioni Mackie* დ. 30 მაისი, 1980, ნიუ-იორკი, აშშ) პროფესიონალურად ცნობილი როგორც რემი მა (Remy Ma) — ამერიკელი რეპერი, სიმღერების ავტორი, ტელევიზიური პერსონაჟი და საზოგადო მოღვაწე. ბრონქსში გაზრდილი რემი მუსიკით დაინტერესდა ბავშვობიდან, თუმცა პროფესიონალური კარიერა 1990-იანების ბოლოს დაიწყო, როდესაც ბიგ პანმა მისი ნიჭი დაინახა და ფატ ჯოს ჯგუფ Terror Squad-ში შეიყვანა.

## კარიერა
2004 წელს Terror Squad-ის სინგლმა „Lean Back“ (რომელშიც რემი მას ვოკალური ნაწილი ჰქონდა) ბილბორდის ცხელ 100-ში პირველ ადგილს მიაღწია და მსოფლიო მასშტაბით პლატინის სტატუსით დაჯილდოვდა. მისი სადებიუტო სოლო ალბომი, *There’s Something About Remy: Based on a True Story* (2006), ნიუ-იორკული ჰიპ-ჰოპის „ოქროს ერის“ ნიმუშად მიიჩნევა, სადაც მან თავისი ლირიკული აგრესიულობა და პირადი ცხოვრების დრამა გააერთიანა. 2017 წელს ფატ ჯოსთან ერთად გამოშვებულმა სინგლმა „All the Way Up“ გრემის ნომინაცია მოიპოვა და აშშ-ში სამმაგი პლატინის სერტიფიკატი მიიღო.

2008–2014 წლებში, ციხეში ყოფნის პერიოდში, რემი მამ მუსიკალური პაუზა აიღო, თუმცა 2014 წელს გათავისუფლების შემდეგ მან მიქსტეიპების სერია გამოუშვა (*SheThing* (2014); *7 Winters & 6 Summers*(2020)), რომლებმაც კრიტიკოსებისგან ლირიკული სიღრმისთვის მაღალი შეფასება დაიმსახურა.

## კონტრვერსიები
2007 წელს რემი მა დააკავეს მისი მეგობრის, მართა სტიუარტის დაჭრისთვის, რის გამოც 8 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. ციხეში ყოფნის დროს მან მოახერხა მუსიკალური მასალების წერა, ხოლო გათავისუფლების შემდეგ პრესაში ხშირად საუბრობდა სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის აუცილებლობაზე.

რემი მა არის კანაბისის ლეგალიზაციის და ქალთა უფლებების აქტივისტი. 2019 წელს მან დააარსა ფონდი “Women Over Men”, რომელიც ქალთა ეკონომიკურ დამოუკიდებლობასა და გაქცეულ დამნაშავეთა რეინტეგრაციას უწყობს ხელს.

## მიღწევები
2015–2020 წლებში VH1-ის რეალითი შოუს *Love & Hip Hop: New York* სერიებში მონაწილეობისას რემი მამ და მისმა მეუღლემ, პაპუსმა, ფანების დიდი რაოდენობა მოიპოვეს. 2021 წელს მან Verzuz-ის ბრძოლაში ფატ ჯოსთან ერთად იმღერა, სადაც მათი ჰიტების შესრულებამ 4 მილიონზე მეტი  მაყურებელი მოიზიდა.

2022 წელს Rolling Stone-მა რემი მა ისტორიაში 25 საუკეთესო ქალი რეპერის სიაში მე-15 ადგილზე დაასახელა. მისი ლირიკული სტილი გავლენას ახდენს თანამედროვე არტისტებზე, როგორიცაა ლატო და კოი ლერაი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია
* complex-ის გამოქვეყნება
* spotify-ის გვერდი
* წაშილი ოფიციალური გვერდი
* MTV-ის გვერდი

კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბადაანი (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

**ბადაანი**, *ბადათი* — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში. შედის ავნევის ადმინისტრაციულ ერთეულში (თემში). საბჭოთა პერიოდში ეკუთვნოდა ზნაურის სოფსაბჭოს. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ღოღურის (ფრონის შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 890 მეტრი, დაბა ყორნისიდან (ზნაურიდან) 5 კმ.

## სქოლიო 
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გილანის სამარხი

**გილანის სამარხი (****)** – ისტორიული ძეგლი ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ორდუბადის რაიონში, უძველესი ქალაქ ხარაბა-გილანის ტერიტორიაზე. საფლავი 1979 წელს აღმოაჩინეს.

ზუსტი ინფორმაცია საფლავის აგების თარიღზე არ არსებობს, თუმცა მისი არქიტექტურული სტილი XII საუკუნის ცენტრალური აზერბაიჯანის სამარხ ტაძრების ხუროთმოძღვრებას ემთხვევა. სპეციალისტების შეფასებით, გილანის სამარხი, სავარაუდოდ, XV საუკუნემდეა აგებული.

## არქიტექტურული თავისებურებები 
გილანის სამარხი დიდი ბორცვის ფერდობზე მდებარეობს. მისი ზედა კოშკი განადგურდა, თუმცა ბორცვი კარგადაა შემონახული. ექსტერიერში საფლავი სწორკუთხაა, ხოლო ინტერიერში – რვაკუთხა. შიდა სივრცეში ჩანს მოგვიანებით დამატებული საფეხური, რომელიც არ შეესაბამება თავდაპირველ არქიტექტურულ კომპოზიციას.

სამარხის ცენტრში დგას მასიური რვაკუთხა სვეტი, რომელიც ზემოთ ფართოვდება, რაც კომპოზიციურ აქცენტს ქმნის. მსგავსი სტრუქტურა აზერბაიჯანში მხოლოდ ორ სხვა ძეგლში გვხვდება – ყირმიზი ყუმბედის საფლავში (1148 წ.) და მომინე ხათუნის მავზოლეუმში (1186 წ.), რაც მიუთითებს, რომ სამივე ძეგლი ნახიჩევანის ხუროთმოძღვრების სკოლას ეკუთვნის.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგია
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
აზერბაიჯანის ეროვნული წინააღმდეგობის ორგანიზაცია

**აზერბაიჯანის ეროვნული წინააღმდეგობის ორგანიზაცია** () — ორგანიზაცია, რომელიც მშვიდობიანი გზით იბრძვის სამხრეთ აზერბაიჯანში მცხოვრები აზერბაიჯანელების ეროვნული თვითგამორკვევის უფლებებისთვის.

ორგანიზაცია დაარსდა 2006 წლის 19 მარტს და ებრძვის სპარსულ შოვინიზმს, ერთიანობისა და ეროვნული იდენტობის დაცვის მიზნით. მისი მანიფესტი მხარს უჭერს სამხრეთ აზერბაიჯანში თურქულენოვანი მოსახლეობის უფლებას განსაზღვროს საკუთარი პოლიტიკური მომავალი.

2010 წლის 3 სექტემბერს ბაბეკ ჩელებიანლიმ დააარსა ვებგვერდი **Araz News**, რომელიც ორგანიზაციის ოფიციალურ საინფორმაციო პლატფორმად იქცა და დღეს სამ ენაზე ავრცელებს ინფორმაციას.

## მიზნები და პრინციპები 
ორგანიზაცია მხარს უჭერს:

* აზერბაიჯანელი თურქი ერის გათავისუფლებას სიღარიბისა და იძულებითი მიგრაციისგან.
* თანასწორობისა და დისკრიმინაციისგან თავისუფალ ცხოვრებას.
* ეროვნული თვითგამორკვევის უფლებას აზერბაიჯანული და თურქული იდენტობის საფუძველზე.
* გაყოფილი ქვეყნის გაერთიანების იდეას.

## სტრატეგია 
ორგანიზაციის სტრატეგია:

* ეროვნული გამოღვიძების პროცესის წინსვლა.
* ეროვნული ერთიანობის გაძლიერება.
* შოვინისტური პოლიტიკის წინააღმდეგ ბრძოლა.
* ახალი ლიდერებისა და სპეციალისტების მომზადება.
* სამოქალაქო და კულტურული ბრძოლის პრინციპის დაცვა, ძალადობის თავიდან აცილება.
* წინააღმდეგობის ცენტრების შექმნა და ინფორმაციის მუდმივი ანალიზი.
* ორგანიზაციის ფარული და ნახევრად ფარული მუშაობა დღევანდელი პირობების გათვალისწინებით.

## წარმომადგენლობა და საერთაშორისო საქმიანობა 
ორგანიზაციის პირველი სპიკერი იყო დავუდ თურანი, ხოლო ამჟამინდელი სპიკერია ბაბეკ ჩელაბიანლი, რომელიც ემიგრაციაში, ვაშინგტონში ცხოვრობს. ორგანიზაციის ლიდერებს შორის ასევე არიან ბაბეკ შაჰიდი, მაჯიდ არაზი და ოღუზ ბაჰადირი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე

**წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე წმინდა ანტონის არხის შესასვლელთან, ქალაქ შიბენიკის მახლობლად ცენტრალურ დალმაციაში, ხორვატია.

2017 წელს იგი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, როგორც ვენეციის თავდაცვითი ნაგებობების ნაწილი.

ორწლიანი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შემდეგ, ციხესიმაგრე ვიზიტორებისთვის გაიხსნა 2019 წლის ივლისში.

## ისტორია
ქალაქ შიბენიკს გააჩნია საფორტიფიკაციო სისტემა, რომელიც შედგება ოთხი ციხესიმაგრისგან:

*წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე  
*წმინდა მიხეილის ციხესიმაგრე  
*წმინდა იოანეს ციხესიმაგრე  
*ბარონის ციხესიმაგრე  

მხოლოდ წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე მდებარეობს ზღვაში, შიბენიკის პორტის შესასვლელთან, დანარჩენი სამი კი ხმელეთზეა.

წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე აშენებულია წმინდა ანტონის არხის შესასვლელის მარცხენა მხარეს, კუნძულზე რომელსაც ეწოდება ლიულიევაცი. კუნძული მდებარეობს შიბენიკის არხის შესასვლელთან, იადრიას სანაპიროს შუქურის პირდაპირ. წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრემ სახელი მიიღო წმინდა ნიკოლოზის ბენედიქტელთა მონასტრისგან, რომელიც თავდაპირველად კუნძულზე მდებარეობდა, მაგრამ ციხესიმაგრის მშენებლობის გამო, იგი დაანგრიეს. შიბენიკის ადგილობრივი ხორვატი მოსახლეობის თხოვნით, ვენეციელმა კაპიტანმა ალვიზე კანალმა 1525 წლის 30 აპრილს გადაწყვიტა ციხესიმაგრის აშენება კუნძულ ლიულიევაცზე. ციხესიმაგრე დააპროექტა და ააშენა ცნობილმა ვენეციელმა არქიტექტორმა და მშენებელმა ჯანჯიროლამო სანმიკელიმ. იგი ააგეს XVI საუკუნეში თურქული ნავების პორტში შეღწევის აღსაკვეთად. წმინდა ნიკოლოზის ციხესიმაგრე აღჭურვილი იყო 32 ზარბაზნით.

## რესურსები ინტერნეტში
*St. Anthony's channel official website
*Explore St Nicholas’ Fortress in the UNESCO collection on Google Arts and Culture

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ხორვატიაში
პალმანოვა

**პალმანოვა** () — ქალაქი და კომუნა (მუნიციპალიტეტი) უდინეს პროვინციაში, ფრიული-ვენეცია-ჯულია, ჩრდილო-აღმოსავლეთი იტალია. ქალაქი წარმოადგენს გვიანი რენესანსის ვარსკვლავისებრი ციხესიმაგრის მაგალითს, რომელიც ვენეციის რესპუბლიკამ 1593 წელს ააშენა.

ეს გამაგრებული ნაგებობები 2017 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, როგორც ვენეციის თავდაცვითი ნაგებობების ნაწილი. პალმანოვა არის „I Borghi più belli d'Italia“-ს („იტალიის ულამაზესი სოფლები“) ერთ-ერთი წევრი.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ფინარლი

ტოპონიმი **ფინარლი** შეიძლება აღნიშანავდეს:

* ფინარლი (აქსუს რაიონი) — სოფელი ანტალიის პროვინციაში  
* ფინარლი (დინარის რაიონი) — სოფელი აფიონქარაჰისარის პროვინციაში  
* ფინარლი (ხოფის რაიონი) — სოფელი ართვინის პროვინციაში
* ფინარლი (შავშეთის რაიონი) — სოფელი ართვინის პროვინციაში
* ფინარლი (ბოზდოღანის რაიონი) — სოფელი აიდინის პროვინციაში
* ფინარლი (ჩერმიქის რაიონი) — სოფელი დიარბაქირის პროვინციაში
* ფინარლი (ბასქილის რაიონი) — სოფელი ელაზიღის პროვინციაში
* ფინარლი (ჩაირლის რაიონი) — სოფელი ერზინჯანის პროვინციაში
* ფინარლი (ჰორასანის რაიონი) — სოფელი ერზურუმის პროვინციაში
* ფინარლი (ისპირის რაიონი) — სოფელი ერზურუმის პროვინციაში
* ფინარლი (ჩამოლუქის რაიონი) — სოფელი გირესუნის პროვინციაში
* ფინარლი (ბაინდირის რაიონი) — სოფელი იზმირის პროვინციაში
* ფინარლი (ქანდირის რაიონი) — სოფელი ქოჯაელის პროვინციაში
* ფინარლი (მესუდიეს რაიონი) — სოფელი ორდუს პროვინციაში
* ფინარლი (არდეშენის რაიონი) — სოფელი რიზეს პროვინციაში
* ფინარლი (ჰენდექის რაიონი) — სოფელი საქარიის პროვინციაში
* ფინარლი (ფამუქოვის რაიონი) — სოფელი საქარიის პროვინციაში
* ფინარლი (თოქათის რაიონი) — სოფელი თოქათის პროვინციაში
* ფინარლი (ჩარშიბაშის რაიონი) — სოფელი ტრაპიზონის პროვინციაში
* ფინარლი (იომრის რაიონი) — სოფელი ტრაპიზონის პროვინციაში
* ფინარლი (ერჯისის რაიონი) — სოფელი ვანის პროვინციაში
ვაცლავის მოედანი

300px|მინი
300px|მინი
**ვაცლავის მოედანი** () —  ქალაქ პრაღის ერთ-ერთი მთავარი მოედანი და ბიზნესისა და კულტურული საზოგადოების ცენტრი ქალაქის ახალ უბანში, ჩეხეთის რესპუბლიკა. აქ მრავალი ისტორიული მოვლენა მოხდა და ეს არის ტრადიციული ადგილი დემონსტრაციების, ზეიმებისა და სხვა საზოგადოებრივი შეკრებებისთვის. ეს არის ქვეყნის მასშტაბით ყველაზე დატვირთული ადგილი ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობით. მოედანს სახელი ეწოდა წმინდა ვაცლავის, ბოჰემიის მფარველი წმინდანის სახელის მიხედვით. ის წარმოადგენს პრაღის ისტორიული ცენტრის ნაწილს, მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს.

ადრე ცნობილი იყო როგორც Koňský trh (ცხენების ბაზარი), რადგან შუა საუკუნეებში აქ ცხენების ბაზრობები პერიოდულად იმართებოდა. 1848 წელს კარელ ჰავლიჩეკ-ბოროვსკის წინადადებით ეწოდა Svatováclavské náměstí (წმინდა ვაცლავის მოედანი).

## სქოლიო
კატეგორია:პრაღის არქიტექტურა
კატეგორია:ჩეხეთის ღირსშესანიშნაობები
ქრომოლითოგრაფია

[thumb|240px|right|ქრომოლითოგრაფია, გამოქვეყნებული [მერილენდი|მერილენდში, 1872 წელი]]
[thumb|240px|right|[ივანე აივაზოვსკის *„მთვარიანი ღამე შავი ზღვის სანაპიროზე“*. სანკტ-პეტერბურგი. ზომა: 198×280 მმ, 1891 წელი]]
[thumb|240px|right|ქრომლითოგრაფია ალფრედ ბრემის მრავალტომიანი ნაწარმოებიდან *„ცხოველთა ცხოვრება“*, [1893|1893 წელი]]
**ქრომოლითოგრაფია** () — სხვადასხვა ფერის გამოსახულებათა ლითოგრაფიულად ბეჭდვის ხერხი და ამ ხერხით მიღებული გამოსახულება.

ქრომოლითოგრაფიის ტექნიკა ფართოდ გამოიყენებოდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში და XX საუკუნის დასაწყისში, ფერადი პრინტებისა და პლაკატების შესაქმნელად. ამ პერიოდში პეტერბურგში არსებობდა რამდენიმე დიდი სახელოსნო, რომლებიც ამ მეთოდით ასრულებდნენ შეკვეთებს. XXI საუკუნის დასაწყისისთვის ქრომოლითოგრაფია თითქმის მთლიანად ჩაანაცვლა გამოსახულების გადაცემის თანამედროვე, მათ შორის ფოტომექანიკურმა, მეთოდებმა.

პროცესი მოიცავს ცალკეული საბეჭდი ფირფიტების (20-მდე ან მეტი) გამოყენებას თითოეული ფერისთვის, თითოეული ფირფიტა შეესაბამება გამოსახულების სხვადასხვა ნაწილს. ფირფიტები შემდეგ იბეჭდება რეესტრში საბოლოო სრული ფერადი გამოსახულების შესაქმნელად. საბეჭდი ფორმა კეთდება ქვის ან თუთიის თეფშზე. ქრომოლითოგრაფიის ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობა იყო ფერების ზუსტი და თანმიმდევრული რეპროდუცირების უნარი. ეს მეთოდი საშუალებას აძლევდა დიდი რაოდენობით დეტალური სურათების წარმოებას კომერციული გამოყენებისთვის. დღეს, ქრომოლითოგრაფიული ანაბეჭდები დიდი პოპულარობით სარგებლობს კოლექციონერების მიერ მათი სილამაზისა და ისტორიული მნიშვნელობის გამო.

## ლიტერატურა
**საბიბლიოთეკო ტერმინების ლექსიკონი* - გ. გიორგიძე, გ. კარტოზია; საქ. სსრ მეცნ. აკადემია, თბილისი, მეცნიერება, 157 გვ. 1974.
**Краткий словарь терминов изобразительного искусства*, გვ. 180-190, 1961.

## რესურსები ინტერნეტში
*უცხო სიტყვათა ლექსიკონი

კატეგორია:ლითოგრაფია
კუროდა კიიოტაკა

**კუროდა კიიოტაკა** (; დ. 16 ოქტომბერი, 1840 — გ. 25 აგვისტო, 1900), ასევე ცნობილი როგოც **კუროდა რიოსუკე** () — მეიძის ეპოქის იაპონელი პოლიტიკოსი, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი (1888-1889).

კუროდა ხელმძღვანელობდა ჰოკაიდოს კოლონიზაციის კომისიას. ის იქ ცხოვრობდა 1870-1882 წლებში, პერიოდულად ჩადიოდა ტოკიოში, რათა მოეხსენებინა ანგარიში მთავრობისათვის. 1878 წელს, ოკუბო ტოშიმიჩის გარდაცვალების შემდეგ, იგი გახდა საცუმის კლანის ლიდერი. ჰოკაიდოში თანამდებობის დატოვებამდე ცოტა ხნით ადრე მას სახელმწიფო ქონების გაყიდვაში დაადანაშაულეს.

1888 წელს იგი გახდა იაპონიის პრემიერ-მინისტრი და მონაწილეობა მიიღო მეიჯის კონსტიტუციის მიღებაში. თუმცა, მომდევნო წელს იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა ეს თანამდებობა სავაჭრო ხელშეკრულებების დადებისას რამდენიმე სერიოზული შეცდომის დაშვების გამო. მოგვიანებით ის გახდა გენრო, კომუნიკაციების მინისტრი და საიდუმლო საბჭოს თავმჯდომარე.

## ლიტერატურა
* Auslin, Michael R. (2006). *Negotiating with Imperialism: The Unequal Treaties and the Culture of Japanese Diplomacy.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-01521-5; ISBN 978-0-674-01521-0; OCLC 56493769
* Marius Jansen (2000). *The Making of Modern Japan.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0674003349, ISBN 9780674003347; OCLC 44090600
* Donald Keene. (2002). *Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912.* New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-12340-X; ISBN 978-0-231-12340-2; OCLC 46731178
* Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). *Japan encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-01753-6; ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 58053128
* Sims, Richard L. (2001). *Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000*. New York: Palgrave Macmillan. ISBN 0312239149, ISBN 9780312239145; ISBN 0312239157, ISBN 9780312239152; OCLC 45172740

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1900
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ბასქალის ციხე

**ბასქალის ციხე** () — შუა საუკუნეების ციხე-კომპლექსი, რომელიც აზერბაიჯანის ისმაილის რაიონში, სოფელ ბასქალში მდებარეობს. იგი ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ციხედ ითვლება აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, როგორც მისი ფართობის, ისე ციხესიმაგრის კედლების სიგრძის მიხედვით.

## ისტორია 
ტოპონიმი „ბასქალი“ მრავალგვარ ინტერპრეტაციას ექვემდებარება. აკადემიკოსი ზია ბუნიათოვი თვლიდა, რომ „ბასქალი“ თურქული წარმომავლობისაა, და წარმოიშვა სიტყვების „ბასი“ და „ყალა“ შერწყმით, რაც შეიძლება ნიშნავდეს „ციხის დაპყრობას“ ან „ციხის აშენებას“. სხვა მკვლევრები, მიიჩნევენ, რომ ტოპონიმი „ბასგალი“ შეიძლება მომდინარეობდეს სიტყვიდან „პიასგალა“, რაც „ფარულ ციხე-სიმაგრეს“ ნიშნავს. ბასქალის გალაბაშის კვარტალში დღემდე შემორჩენილია რამდენიმე მეტრის სისქის ციხის კედლების ფრაგმენტები, რომლებიც მე-14 საუკუნით თარიღდება. გარდა ამისა, ბასქალის სამხრეთ-დასავლეთით არსებობს ადგილი სახელწოდებით „ყალალარი“, რაც „სიმაგრეებს“ ნიშნავს.

## არქეოლოგიური გათხრები 
არქეოლოგი ფაზილ ოსმანოვი, რომელიც 1960-იან წლებში ყალალარის მიდამოებს იკვლევდა, თავის მოხსენებებში აღნიშნავდა, რომ აქ აღმოჩენილი ნიმუშები უძველესი დროიდან და ადრეული შუა საუკუნეებით თარიღდება. 1970-იან წლებში ამ ტერიტორიაზე ჩატარებული სოფლის მეურნეობის სამუშაოების შედეგად აღმოაჩინეს მრავალი არტეფაქტი, მათ შორის კერამიკული ჭურჭელი და მონეტები. 1989 წელს ბასქალის ტერიტორიაზე ბასქალის სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული ნაკრძალი შეიქმნა, რომელიც იცავს ისეთ მნიშვნელოვან ძეგლებს, როგორიცაა ბასქალის ციხე, შეიხ მუჰამედის მეჩეთი, ჰაჯი ბადალის მეჩეთი და ბასქალის აბანო.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2018 წლის 3 ოქტომბრის ბრძანებით, „ბასგალის სახელმწიფო ისტორიულ და კულტურულ რეზერვზე“ და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტურიზმის სააგენტოს მხარდაჭერით, არქეოლოგიური გათხრები 7 სხვადასხვა ლოკაციაზე ჩატარდა, მათ შორის ციხესიმაგრის სარდაფებში, კანალიზაციის სისტემაში და ციხის დასავლეთის კარიბჭეში. წინასწარი კვლევები აჩვენებს, რომ ციხესიმაგრის ფართობი დაახლოებით 35-40 ჰექტარია, ხოლო გალავნის მთლიანი სიგრძე განამტკიცებს იმას, რომ ბასგალის ციხე ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ციხეა აზერბაიჯანში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
ბარსელონის მუნიციპალიტეტები

300px|მინი|ბარსელონის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე
ბარსელონის პროვინცია (, ) შედის კატალონიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 311 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.

ბარსელონის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან შვიდ კომარკაში:  ალტ-პენედესი (27 მუნიციპალიტეტი), ანოია (33), ბახესი (30), ბაშ-ლიობრეგატი (30), ბარსელონესი (5), ბერგედა (30), გარაფი (6), მარესმე (30), მოიანესი (10), ოსონა (40), ვალიეს-ოქსიდენტალი (23), ვალიეს-ორიენტალი (39), სელვა (1).

ბარსელონის პროვინციის ფართობია 7726,36 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს  5 743 402 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ბარსელონა, რომელიც მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდია სან-მატეუ-დე-ბაჟესი (102,32 კმ²), ხოლო პატარაა — პუჩდალბერი (0,41 კმ²).

## მუნიციპალიტეტების სია
## რუკა
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
*
კავკასიური წმინდადმახვიარა

**კავკასიური წმინდადმახვიარა**, **შამილის წმინდადმახვიარა** () — პეპელა წმინდადმახვიარასებრთა ოჯახიდან. მესამეული პერიოდის რელიქტი და კავკასიის იშვიათი ენდემი. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“. ოჯახი უძველესი წარმოშობისაა. სახეობას სახელი ეწოდა შამილის პატივსაცემად — კავკასიელი მთიელთა ლიდერი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას XIX საუკუნის შუა წლებში.

კავკასიური წმინდადმახვიარა პირველად აღმოჩენილია მდინარე რიონის ხეობაში, რომლის მიხედვით აღიწერა ახალი გვარი და ეწოდა მდინარე რიონის ძველი სახელი — ფაზისი.

## აღწერა
პეპლის სხეული ვიწრო და მოგრძოა. ფრთები ლანცეტისებური, რომელთა შლილი 75-100 მმ-ია. საერთო ფონი ყავისფერია. ნახატი რთულია, მაგრამ დახვეწილი. ფერი დამოხატულობა მდგრადი არ არის. მჯდომარე მდგომარეობაში ის გამხმარ, დაგრეხილ ფოთოლს წააგავს.

სახეობის არეალი მოიცავს კავკასიის შავი ზღვისპირა ზოლს და სამხრეთმთიანეთში ბორჯიმის ხეობის ლოკალურ ადგილს — ბანისხევს.

პეპლის ტიპიური ადგილსამყოფელია ტყის ზონის ბიოტოპები და გაკულტურებული ლანდშაფტი. დამახასიათებელი ეკოლოგიური ნიშაა აფხაზეთის კოლხური ტიპის ტყე, ზღვის დონიდან 1600 მეტრამდე. არეალის დიდ ნაწილში იშვიათია, შედარებით ხშირია აგრობიოცენოზში.

## ბიოლოგია
ბინდის პეპელაა. ფრენას იწყებს ივნისის ბოლოს ან ივლისის დასაწყისში; ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, ფრენის ვადებმა შეიძლება გადაინაცვლოს აგვისტო-სექტემბერშიც. მდედრი და მამრი ფრენენ შებინდებისას, 10-15 წუთის განმავლობაში, შემდგ კი ჯდებიან ბუჩქებზე და ნაყოფიერდებიან. კოპულაციის დროს მამრი სხეულზე მჭიდროდ მიკრული ფრთებით თავდაყირაა დაკიდებული. განაყოფიერების შემდეგ მდედრები ნიადაგს ზედაპირის ახლოს ფრენენ და მოფანტვით ყრიან კვერცხებს ბუჩქებს შორის. მატლი ცხოვრობს და იკვებება ბუჩქების ფესვებზე. უმეტესად აზიანებს ფესვის ყელს, აღნიშნულია ვაზის (vitis) დაზიანებაც. ზამთრობს მატლი. ჭუპრი ვითარდება ნიადაგში, მილისებურ მიწის პარკში, რომელშიც თავისუფლად შეუძლია გადაინაცვლოს წინ და უკან.

საქართველოს ეროვნული მუზეუმის კოლექციებში Ph. schamyl-ის რამდენიმე ეგზემპლიარია დაცული. მათ შორის ყველაზე ძველი ნიმუშის ეტიკეტია: "Borshom 9/VII-911" (რომანოვის კოლექცია).

## ლიტერატურა
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:წმინდადმახვიარასებრნი
კოტორის წმინდა ტრიფონის ტაძარი

250px|მინი
**კოტორის წმინდა ტრიფონის ტაძარი** () — კათოლიკური ეკლესია მონტენეგროს ქალაქ კოტორში. ის კოტორის რომაული კათოლიკური ეპარქიის საკათედრო ტაძარია, რომელიც მოიცავს კოტორის ყურესა და ბუდვის მუნიციპალიტეტს.

## ისტორია
ტაძარი აკურთხეს 1166 წლის 19 ივლისს.

1979 წლის აპრილში მომხდარმა მიწისძვრამ, რომელმაც მონტენეგროს სანაპირო მთლიანად გაანადგურა, მძიმე ზიანი მიაყენა ტაძარს.  

რომანულ არქიტექტურას ტაძარში მდიდარი არტეფაქტების კოლექცია ამშვენებს. ის ბევრ ცნობილ ევროპულ ეკლესიასა და საკათედრო ტაძარზე ძველია და უნიკალური განძსაცავი აქვს. ტაძრის ინტერიერში არის XIV საუკუნის ფრესკები, მთავარი საკურთხევლის ზემოთ მოთავსებულია ქვის ორნამენტი, რომელშიც წმინდა ტრიფონის ცხოვრებაა გამოსახული, ასევე ოქროსა და ვერცხლისგან შექმნილი წმინდანთა რელიეფები.

ხელოვნების კოლექციაში შედის ვერცხლის ხელი და ჯვარი, რომლებიც ორნამენტებითა და რელიეფური ფიგურებითაა მორთული. ეს მხოლოდ ნაწილია ამ უნიკალური საკრალური შენობის განძთსაცავის ფასდაუდებელი საგანძურიდან. წარსულში ის ქალაქის რატუშადაც გამოიყენებოდა. დღეს კი ტაძარი კოტორის ყველაზე ცნობილი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა და ქალაქის სიმბოლოა: წმინდა ტრიფონი გამოსახულია კოტორის გერბზე, ლომსა და სან-ჯოვანი მთასთან ერთად.

## ლიტერატურა
* Стеван Кордић, „КОТОР Водич кроз град"; издавач „Добро море“, Котор 2004.
* Мр Јован Ј. Мартиновић - "100 которских драгуља“, Котор 2004.

## სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს კათოლიკური ტაძრები
ბორცვაკა კლიტოციბე

**ბორცვაკა კლიტოციბე** () — ქუდიანი სოკო, რომლის დიამეტრი 5-20 სანტიმეტრამდე მერყეობს, გამოირჩევა განვითარების პროცესში ფერის ცვლილებით. თავდაპირველად, მისი ქუდი მოყვითალო-ნარინჯისფერია, თუმცა დროთა განმავლობაში უფერულდება და იღებს მოყვითალო-კრემისფერს ან ზოგჯერ ჟანგისფერი ლაქებით იფარება. სოკოს ქუდი თავდაპირველად ამობურცულია, შემდეგ კი თანდათან გასწორდება და ძაბრის ფორმას იღებს. მისი ზედაპირი თავდაპირველად მშრალი, გლუვი და აბრეშუმის მსგავსია, თუმცა მოგვიანებით ოდნავ ხავერდოვანს ემსგავსება. კიდეები სოკოს ზრდასთან ერთად იცვლება – თავდაპირველად შეკეცილია, შემდეგ კი იშლება.

სოკოს ფეხი 5-15 სანტიმეტრის სიგრძისა და 2-3 სანტიმეტრის სიგანისაა. მისი შეფერილობა ღია მოყვითალოა და ქუდის ფერს ემთხვევა. ფორმით ცილინდრულია, ძირისკენ თანაბრად გამსხვილებული. ახალგაზრდულ სტადიაზე ფეხის ძირი და ქუდი თითქმის ერთნაირი ზომისაა. ფეხის ტექსტურა მკვრივი, ხორცოვანი და ბოჭკოვანია, ხოლო შეხებით ხეშეში.

ჰიმენოფორული ნაწილი ფირფიტოვანი სტრუქტურისაა. ფირფიტები ხშირი, თხელი და ფეხთან შეზრდილია, თანდათანობით ქვემოთ დაღმავალი. მათი ფერი კრემისფერია.

სოკოს სპორები სფეროსებრი და გლუვია, მათი ზომა 6-7 x 5-6 მიკრომეტრს შეადგენს, ხოლო ანაბეჭდის ფერი თეთრია.

რბილობი თავდაპირველად მშრალი და მკვრივია, თუმცა დროთა განმავლობაში ტყავისებრი ხდება. ახასიათებს სუსტი ნუშის სუნი, ხოლო გადატეხვისას ფერს არ იცვლის.

ეს სოკო ზაფხულიდან შემოდგომამდე იზრდება ნათელ ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, განსაკუთრებით ტყისპირებში, ნეშომპალით მდიდარ ნიადაგზე. ხშირად ქმნის ე.წ. „ქაჯის წრეს“. მისი გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

სოკო საკვებად გამოიყენება მხოლოდ ახალგაზრდულ სტადიაში, სანამ მისი რბილობი ტყავისებრი გახდება.

## ლიტერატურა 
* ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 306-307, ISBN 978-9941-8-4547-5

კატეგორია:სოკოები
მარი ზეფირინ ფრანგი

**მარი ზეფირინი, საფრანგეთის პრინცესა** (დ. 26 აგვისტო, 1750 — გ. 2 სექტემბერი, 1755) — საფრანგეთის დოფინის, ლუის და მარია ჟოზეფა საქსონიელის ქალიშვილი, მეფე ლუი XV შვილიშვილი. ცნობილი იყო, როგორც *„la petite madame“* (*„პატარა მადამი“*).
## ცხოვრება 
მარი ზეფირინი ვერსალის სასახლეში, წმინდა პაპ ზეფირინუსის ხსენების დღეს დაიბადა, რომლის პატივსაცემადაც ზეფირინი დაარქვეს. ის მარია ჟოზეფას მესამე შვილი იყო. მანამდე საფრანგეთის დოფინის მეუღლეს ორი მკვდარი ვაჟი გაეჩინა, რის გამოც წარჩინებული საზოგადოება შეშფოთებას დაუფარავად გამოხატავდა. მეტიც, პრინცესის ჯანმრთელი შვილების დაბადების შესაძლებლობების ხელშეწყობის მიზნით ის ფორჟ-ლეს-ოს მინერალური წყლების კურორტზეც კი იყო გაგზავნილი.  სამეფო კარს იმედი ჰქონდა, რომ ბურბონის გვარის გასაგრძელებლად, პრინცესა ვაჟს გააჩენდა, რადგან დოფინი მეფე ლუის ერთადერთი ვაჟი გახლდათ. ჯანსაღი ვაჟის დაბადების აღსანიშნავად წინასწარ ნახატიც კი იქნა შეკვეთილი, რომელიც ქალიშვილის გაჩენის გამო გადაკეთდა. 26 აგვისტოს, დილით, როდესაც მარია ჟოზეფას მშობიარობა დაეწყო, მეფე გააღვიძეს, რომელმაც სასწრაფოდ პრინცესას ოთახისაკენ გასწია „ვერსალის ყველა სხვა მაცხოვრებელთან“ ერთად.  სამეფო კარის ზოგიერთ წარმომადგენელს სადღესასწაულოდ ჩაცმაც კი მოეხერხებინა. ბავშვი საღამოს ექვს საათზე დაიბადა, და იმან, რომ ის გოგონა იყო, დამსწრეთა შორის დიდი იმედგაცრუება გამოიწვია.“ წარმოთქმით იფარგლებოდა. მთელი ცხოვრების განმავლობაში გოგონა ცნობილი იყო როგორც „პატარა მადამი“ ან „მადამი“; იგი გარდაცვალების წინა დღეს მოინათლა და მხოლოდ მაშინ დაერქვა მარი ზეფირინი.

ის მოსავლელად ტალარდის ჰერცოგინიას, მარი იზაბელ დე როჰანს გადაეცა, რომელიც 1735 წელს „საფრანგეთის შვილების“ აღმზრდელად დანიშნულიყო, და დოფინის სამი და გაეზარდა. მომდევნო წლებში მარიას შეემატნენ ძმები: ლუი ჟოზეფ ქსავიე, ბურგუნდიის ჰერცოგი; ქსავიერ მარი ჟოზეფი, აკვიტანიის ჰერცოგი, რომელიც დაბადებიდან ხუთ თვეში გარდაიცვალა; და ლუი ოგიუსტი, ბერის ჰერცოგი, მომავალი მეფე ლუი XVI. მარი ყველაზე მეტად მასთან ასაკით ახლო ძმას - ბურგუნდიის ჰერცოგს დაუახლოვდა. შვილის გარდაცვალების დროს მარია ჟოზეფა ორსულად იყო და 1755 წლის ნოემბერში ლუი სტანისლავ ქსავიე, პროვანსის გრაფი, მომავალი ლუი XVIII მოევლინა ქვეყანას. ამის შემდეგ წყვილს შეეძინა ორი მკვდარი ვაჟი და სამი ცოცხალი შვილი, მათ შორის მომავალი შარლ X.

საფრანგეთის რევოლუციის პირველი წლისთავის აღსანიშნავად სენ-დენის საფლავები გაიძარცვა და წაიბილწა. ამ საფლავებს შორის მარი ზეფირნის საფლავიც მოხვდა, ის 1793 წლის 15 ოქტომბერს ამოთხარეს და მისი ძვლები ბურბონების ძვლებისათვის გათხრილ ორმოში ჩაყარეს, რომელიც კალციუმ ოქსიდით დაფარეს.  1817 წელს, დინასტიის რესტავრაციის დროს, მისმა ძმამ, ლუი XVIII თავისი ოჯახის წევრების მიმოფანტული ფრაგმენტები, მათ შორის ამოუცნობი ნეშტის ნაწილებიც, ორ ყუთში მოათავსა და ბაზილიკაში  გადაასვენა. 

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1750
კატეგორია:გარდაცვლილი 1755
კატეგორია:XVIII საუკუნის ფრანგები
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი
ჯოდრელ-ბენკის ობსერვატორია

**ჯოდრელ-ბენკის ობსერვატორია** — ობსერვატორიების ბაზა ჩეშირში, ინგლისი, სადაც განთავსებულია რამდენიმე რადიოტელესკოპი,  რომლებიც წარმოადგენენ მანჩესტერის უნივერსიტეტის ჯოდრელ-ბენკის ასტროფიზიკის ცენტრის ნაწილს. ობსერვატორია დაარსდა 1945 წელს რადიოასტრონომის ბერნარდ ლოველის მიერ, რათა გამოეკვლია კოსმოსური სხივები, მეორე მსოფლიო ომში რადარებზე მუშაობის შემდეგ. ობსერვატორიამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მეტეოროიდების, კვაზარების, პულსარების, მაზერებისა და გრავიტაციული ლინზირების კვლევაში და აქტიურად მონაწილეობდა კოსმოსური ხომალდების თვალთვალში კოსმოსური ეპოქის დასაწყისში.

ობსერვატორიის მთავარი ტელესკოპი არის ლოველის ტელესკოპი. მისი დიამეტრი (76 მ) მას მსოფლიოში მესამე უდიდეს მართვად რადიოტელესკოპად აქცევს. ობსერვატორიაში კიდევ სამი აქტიური ტელესკოპია: მარკ II (13 მ) და 7 მ დიამეტრის რადიო ტელესკოპები. ჯოდრელ-ბენკის ობსერვატორია არის მრავალელემენტიან ინტერფერომეტრის ქსელის (MERLIN) ბაზა, ეროვნული ობიექტი, რომელსაც მართავს მანჩესტერის უნივერსიტეტი მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ობიექტების საბჭოს სახელით.

ჯოდრელ-ბენკის ვიზიტორთა ცენტრი და არბორეტუმი მდებარეობს ქვემო უიზინგტონში, ხოლო ლოველის ტელესკოპი და ობსერვატორია - გუსტრისა და ჰოლმს-ჩეპელის მახლობლად. ობსერვატორიამდე მისვლა შესაძლებელია A535 გზიდან. ობიექტთან ახლოს გადის კრიუ-მანჩესტერის სარკინიგზო ხაზი და ასევე ახლოს მდებარეობს გუსტრის სადგური. 2019 წელს ობსერვატორია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
პიმაჩიოვინ-აკი

**პიმაჩიოვინ-აკი** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც მდებარეობს კანადის ტაიგაში მანიტობასა და ონტარიოს ტერიტორიაზე. ადგილის ფართობი 29,000 კვადრატულ კილომეტრზე მეტია (11,000 კვ. მილი) და მოიცავს ოთხი პირველი ერის წინაპართა მიწებს, მათ შორის პოპლარ-რივერის, ლითლ-გრანდ-რაპიდსის, პაუინგასის და ბლადვეინის პირველი ერის ტერიტორიებს. ამ ტერიტორიაში ასევე შედის მანიტობას პროვინციული ველური ბუნების პარკსა და ონტარიოს ვუდლანდ-კარიბუს პროვინციულ პარკს. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის ნომინაცია მოხდა დაცული ტერიტორიებისა და პირველი ერის რესურსების მეურვეობის შეთანხმების ხელმოწერით 2002 წელს.

## სარგებელი
პიმაჩიოვინ-აკის პარტნიორობა მიიჩნევს, რომ იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს მრავალი სარგებელი მოაქვს. მსოფლიოს მასშტაბით იუნესკოს ძეგლების მახლობლად მცხოვრებ თემებში განვითარდა სიამაყის გრძნობა ასეთი უნიკალური და განსაკუთრებული ადგილების დაცვისადმი და გაჩნდა ადგილობრივი ეკონომიკური განვითარებისა და დასაქმების შესაძლებლობები. სხვა პოტენციურ სარგებელს წარმოადგენს გაზრდილი მხარდაჭერა და დახმარება სხვა ორგანიზაციების, მთავრობების, ბიზნესებისა და მოხალისეების მხრიდან.

## ისტორია
### სამთავრობო მხარდაჭერა
თავდაპირველად Manitoba Hydro-მ დაგეგმა ჰიდროენერგიის სადენების მთავარი მარშრუტი ამ ტერიტორიაზე. თანამდებობიდან გადადგომამდე რამდენიმე დღით ადრე, პრემიერ-მინისტრმა გარი დოერმა განაცხადა, რომ მთავრობა 10 მილიონ დოლარს შესწირავდა ფონდს, რომელიც განკუთვნილი იყო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლისთვის ვინიპეგის ტბის აღმოსავლეთით. მანიტობის ახალმა დემოკრატიულმა პარტიამ (NDP) განაცხადა, რომ Bipole III-ის აღმოსავლეთის მარშრუტი საფრთხეს შეუქმნიდა იუნესკოს ძეგლს და აცხადებდა, რომ ძეგლი უფრო მეტ სარგებელს მოუტანდა პირველ ერებს. NDP-მ შესთავაზა უფრო გრძელი და ძვირადღირებული ალტერნატიული ხაზი მანიტობას დასავლეთით, რათა შეენარჩუნებინათ აღმოსავლეთის მხარის გარემოს მთლიანობა და მხარი დაეჭირათ იუნესკოს ძეგლისთვის.

### მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი
2004 წელს კანადის პარკებმა ფედერალური მთავრობის სახელით  მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში წარადგინეს (v), (vii), (ix) და (x) კრიტერიუმების მიხედვით. 2013 წელს ძეგლი განსახილველად წარადგინეს. მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა გადადო შეტანა, რათა ნომინატორებს დრო მისცემოდათ განაცხადის გარკვეული ასპექტების გასაუმჯობესებლად, ამავდროულად განაცხადეს, რომ კომიტეტს სჭირდებოდა შერეული ადგილების ნომინაციის პროცესის გაუმჯობესება, რადგან ამჟამად პროცესში არსებობდა სტრუქტურული პრობლემები, რაც შერეული ნომინაციების დამტკიცებას ართულებდა. 2016 წელს, განაცხადის მოდიფიკაციის შემდეგ, რომელიც ფოკუსირებული იყო ოჯიბვეს კულტურულ ტრადიციაზე, კომიტეტი მზად იყო ადგილი სიაში შეეტანა. თუმცა, კანადამ მოითხოვა და მიიღო გადადება მას შემდეგ, რაც პიკანგიკუმის პირველმა ერმა ონტარიოში უკან გაიწვია თავისი მხარდაჭერა. 2018 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა ძეგლი შეიტანა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში თავისი 42-ე სესიის დროს მანამაში, ბაჰრეინში.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
ფრენკ ლოიდ რაიტის XX საუკუნის არქიტექტურა

**ფრენკ ლოიდ რაიტის XX საუკუნის არქიტექტურა** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც მოიცავს ამერიკელი არქიტექტორის ფრენკ ლოიდ რაიტის მიერ დაპროექტებულ რვა შენობას ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ეს ადგილები წარმოაჩენს მის ორგანული არქიტექტურის ფილოსოფიას, რომელიც გულისხმობს ისეთი სტრუქტურების შექმნას, რომლებიც ჰარმონიაშია კაცობრიობასთან და მის გარემოსთან. რაიტის ნამუშევრებმა საერთაშორისო გავლენა მოახდინა არქიტექტურის განვითარებაზე XX საუკუნეში.

## მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებში შემავალი რაიტის რვა შენობა მდებარეობს აშშ-ის ექვს შტატში და დაპროექტებულია 50 წლის განმავლობაში. რვავე შენობა ასევე შეყვანილია აშშ-ის ეროვნული ისტორიული ღირსშესანიშნაობების სიაში. შენობების ნომინაცია გამოიწვია იმან, რომ ისინი მიიჩნიეს „უმაღლესი დონის შედევრებად“.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აშშ-ში
კოტორის წმინდა ლუკას ეკლესია

250px|მინი
**კოტორის წმინდა ლუკას ეკლესია** — ეკლესია ქალაქ კოტორში, ეკუთვნის სერბეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ბიზანტიური და გოთური არქიტექტურის ნაგებობა 1195 წელს, სტეფან ნემანიას მეფობის პერიოდში აშენდა. XVII საუკუნეში დიმიტრიე დასკალმა შექმნა წმინდა ლუკას ეკლესიის საკურთხევლის ხატები.

## სქოლიო
კატეგორია:სერბული მართლმადიდებლური ეკლესიები მონტენეგროში
ტერასა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ტერასა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ტერასა — რელიეფის ფორმა. ფერდობზე კიბე-კიბე გაჩენილი ან გაკეთებული ჰორიზონტალური ან ოდნავ დაქანებული ბაქნები
* ტერასა — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში
* ტერასა — შენობაზე გარედან მიშენებული გადახურული გალერეა, დიდი აივანი, ვერანდა
მზია ანდღულაძე

**მზია ანდღულაძე** (დ. 24 სექტემბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ქიმიკოსი.

## ბიოგრაფია
1967 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი დაასრულა, სპეციალობით - ძირითადი ორგანული და ნავთობქიმიური სინთეზის ტექნოლოგია. ხოლო 1982 წელს დაამთავრა ასპირანტურა.

1967-2018 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ორგანული ნივთიერებების ტექნოლოგიის კათედრაზე (ამჟამად ქიმიური და ბიოლოგიური ტექნოლოგიების დეპარტამენტი). ის ატარებდა ლექციებს ბაკალავრიატში, მაგისტრატურასა და დოქტურანტურაში, ასევე სემინარებსა და ლაბორატორიულ სამუშაოებს ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების დანიშნულებისა და მათი პრაქტიკული გამოყენების პერსპექტივების შესახებ. მეცნიერების მიმართულებით მისი კვლევის თემაა საქართველოს სხვადასხვა ადგილებში არსებული ჭაბურღილების ნავთობი და ნავთობპროდუქტები, მათი პასპორტიზაციის მიზნით კვლევა, რაც მოიცავს როგორც ქიმიური და ფრაქციული შემადგენლობის შესწავლას, ასევე მათი გამოყენების მიზანმიმართულ შესაძლებლობებს. ამ პროცესში მონაწილეობა ჰქონდა „საქნავთობთან“ და ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანასთან.

ამ სამეცნიერო საქმიანობის შედეგად შეიმუშავა სამი ტექნოლოგიური რეგლამენტი, რომელშიც წარმოდგენილია თეთრი ზეთების სპიოლ-1 და სპიოლ-2-ის წარმოება, საავტომობილო ზეთების წარმოება და მინერალური ზეთების რეგენერაცია.

## ბიბლიოგრაფია
* ნავთობის გადამუშავების ტექნოლოგიური საფუძვლები // ნაწ. 1. - თბილისი, ტექ. უნ-ტის გან-ბა, 2005. - გვ. 83 - ISBN: 99940-48-44-9
* ნავთობის გადამუშავების ტექნოლოგიური საფუძვლები // ნაწ. 2. . - თბილისი, ტექ. უნ-ტის გან-ბა, 2005. - გვ. 82 - ISBN: 99940-48-42-2
* ნავთობის მრეწველობის განვითარება და მისი ბიზნესი საქართველოში (ავტორი). - თბილისი, ტექ. უნ-ტის გა-ბა, 2002. გვ. 72 - ISBN: 99928-36-62-8
* კატალიზური პროცესების თეორია - თბილისი, ტექ. უნ-ტის გა-ბა, 1996 გვ. 99
* ნავთობის გადამუშავების ტექნოლოგიური საფუძვლები - თბილისი, ტექ. უნ-ტის გან-ბა, 1991 გვ. 24

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები.- თბილისი., 2008 გვ. 9-11

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
პიკვიკის სინდრომი

**პიკვიკის სინდრომი** - პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც ვითარდება სიმსუქნით დაავადებულ პაციენტებში. ეს სახელწოდება მომდინარეობს ჩარლზ დიკენსის ნაწარმოებიდან ("პიკვიკის კლუბის ჩანაწერები"), რომლის ერთ-ერთ მეორეხარისხოვან პერსონაჟს, ჯოს ძილიანობა აწუხებს. როგორც კი ჩამოჯდება, იგი მაშინვე იძინებს. პიკვიკის სინდრომით დაავადებული ადამიანი ადვილად იღვიძებს და მაშინვე იწყებს მოქმედებას. პიკვიკის სინდრომის სხვა სიმპტომებია ქვედა კიდურების შეშუპება, ზოგ შემთხვევაში არტერიული წნევის მომატება და სისხლში ერითროციტების მომატებული რაოდენობა.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

## მკურნალობა 
მკურნალობის ეფექტური გზაა წონის დაკლება, რისი შედეგიცაა საერთო მდგომარეობის გაუმჯობესება, ძილიანობისაგან განთავისუფლება და სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის პრობლემების გამოსწორება. კარდიო-პულმონური უკმარისობისას საჭიროა სათანადო მკურნალობა საგულე საშუალებებით, ხოლო პოლიციტემიის დროს საჭიროა სისხლის გამოშვება.

## სქოლიო
G7-ის მე-6 სამიტი

**G7-ის მე-6 სამიტი**, *დიდი შვიდიანის მეექვსე სამიტი* (; 22-23 ივნისი, 1980) — შვიდი უდიდესი ინდუსტრიული სახელმწიფოს არაოფიციალური შეხვედრა იტალიის ქალაქ ვენეციაში. სამიტის შეხვედრის ადგილი იყო კუნძული სან-ჯორჯო-მაჯორე, ვენეციის ლაგუნაში.

დიდი შვიდიანის (G7) სამიტი იყო არაოფიციალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებდა უდიდესი ინდუსტრიული ქვეყნების ხელმძღვანელებს: საფრანგეთი, დასავლეთ გერმანია, იტალია, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, შეერთებული შტატები, კანადა, და ევროკომისიის პრეზიდენტი (ოფიციალურად შეუერთდა 1981 წელს). ეს და მომდევნო სამიტები, არ იყო თავდაპირველად ჩაფიქრებული, როგორც მისი უფრო ფართო საერთაშორისო ინსტიტუტებთან დაკავშირების მცდელობა. აღნიშნული სამიტები მოიტანა აუცილებლობამ, რომელთა ინიციატორები იყვნენ საფრანგეთის პრეზიდენტი — ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი და დასავლეთ გერმანიის კანცლერი — ჰელმუტ შმიდტი. სწორედ მათი ინიციატივით შედგა დიდი ექვსიანის (G6) პირველი არაოფიციალური შეხვედრა 1975 წელს.

## ლიდერები სამიტზე
[thumb|სამიტის ლიდერები კუნძულ სან-ჯორჯო-მაჯორეში: (მარცხნიდან მარჯვნივ) იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრი საბურო ოკიტა, [პიერ ტრიუდო, ჰელმუტ შმიდტი, ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი, ფრანჩესკო კოსიგა, ჯიმი კარტერი, მარგარეტ ტეტჩერი და როი ჯენკინსი.]]
G7 იყო არაოფიციალური ყოველწლიური ფორუმი, კანადის, საფრანგეთის, დასავლეთ გერმანიის, იტალიის, იაპონიის, გაერთიანებული სამეფოსა და შეერთებული შტატების ლიდერებისთვის.

## განხილული საკითხები
სამიტი ჩაფიქრებული იყო, როგორც მის წევრებს შორის არსებული უთანხმოების მოგვარების საშუალება. წმინდა პრაქტიკული თვალსაზრისით, სამიტის წევრებს მიეცათ საშუალება გაეწიათ ერთმანეთისთვის დახმარება რთული ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად. 

## გალერეა

File:Pierre Trudeau (1975).jpg|''''''პიერ ტრიუდო, პრემიერ-მინისტრი
File:Valéry Giscard d'Estaing (1975).jpg|'***ვალერი ჟისკარ-დ’ესტენი, პრეზიდენტი
File:Bundeskanzler Helmut Schmidt.jpg|****ჰელმუტ შმიდტი, კანცლერი
File:Francesco Cossiga 1979.jpg|****ფრანჩესკო კოსიგა, პრემიერ-მინისტრი
File:Saburo Okita at 6th G7 summit.jpg|****საბურო ოკიტა, იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრი 
File:Margaret Thatcher (1983).jpg|****მარგარეტ ტეტჩერი, პრემიერ-მინისტრი  
File:JimmyCarterPortrait2.jpg|****ჯიმი კარტერი, პრეზიდენტი 

File:Roy Jenkins 1977 (cropped).jpg|***'როი ჯენკინსი, ევროკომისიის პრეზიდენტი 

## რესურსები ინტერნეტში
* Bayne, Nicholas and Robert D. Putnam. (2000). *Hanging in There: The G7 and G8 Summit in Maturity and Renewal.* Aldershot, Hampshire, England: Ashgate Publishing. ; OCLC 43186692
* Reinalda, Bob and Bertjan Verbeek. (1998). *Autonomous Policy Making by International Organizations.* London: Routledge.  ; ; OCLC 39013643
* No official website is created for any G7 summit prior to 1995 -- *see* the 21st G7 summit.
* University of Toronto: G8 Research Group, G8 Information Centre
** G7 1980, delegations & documents

## სქოლიო
006
კოლხური ბრამეა

**კოლხური ბრამეა**, **ლედერერის ბრამეა** (Brahmaea ledereri, Regenhofer, 1873) — პეპელა დატალღური ფარშევანგთვალების/ბრამეასებრთა (Brahmaedidae) ოჯახიდან. მესამეული პერიოდის ძლიერ იშვიათი რელიქტი, კოლხეთის ენდემი. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“. 

## აღწერა
კავკასიის ტერიტორიაზე ბინადრობს ამ მცირერიცხოვანი ტროპიკული გვარის მხოლოდ 2 სახეობა, რომელთაგან ერთ-ერთია კოლხური ბრამეა იგი დიდი და მსხვილი პეპელაა. ფრთების კუთხეები მომრგვალებული აქვს, წინა ფრთის სიგრძე – 47–53 მმ, ფრთების შლილი - 95–107 მმ. პეპლის მთლიანი ფონი მურა ყავისფერია. ხორციანი სხეული და ფრთების ძირები დაფარულია ხშირი ბუსუსებით. წინა ფრთების შუა, გარდიგარდმო გადაჭიმული არათანაბარი თასმა და ფრთების ფუძეები მოუხატავია. ფრთის დანარჩენი ნაწილი მოხატულია ფაქიზი, პარალელურად განლაგებული, ტალღისებური, მოთეთრო-მოვარდისფრო და ჩალისფერი ზოლებით. სახეობა გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში – კოლხეთის დაბლობზე, ასევე აღწერილია თურქეთის შავიზღვისპირა (ლაზეთი) რეგიონში; ბინადრობდა კოლხურ ტყეში. დამახასიათებელი ეკოლოგიური ნიშა იყო ტენიანი, ძველი, დაბურული მთისწინეთების ტყის ვიწრო ხეობები და ღელეები, სადაც იზრდება მურყანი, თხილი, წაბლი, წყავმაზა და ა.შ. პეპლის ბოლო ეგზემპლარი 100 წლის წინ მოიპოვეს. ბინადრობს თუ არა კვლავ ეს სახეობა კოლხურ ტყეში, უცნობია. პეპლები ფრენენ აპრილში, ღამით. დღისით სხედან ხის ღეროზე ან ტოტებზე. მატლი, ისევე, როგორც პეპელა, მსხვილი და ორიგინალურია. ძირითადი საკვები მცენარეა წყავმაზა (Phyllirea vilmoriniana), რომელიც გავრცელებულია ლაზეთში, აჭარასა და გურიაში. შეიძლება შეგვხვდეს ზეთისხეთა ოჯახის ან სხვა მერქნიან მცენარეებზე. ჭუპრი გვხვდება ხემცენარეთა ქერქის ნაპრალებში თხელ მურა-ყავისფერ პარკში. სახეობა უძველესი ფაუნის ტროპიკული წარმოშობისაა, რის გამოც ხასიათდება ბიოლოგიისა და ფიზიოლოგიის ზოგი თავისებურებით. სახელდობრ, მთელი წლის განმავლობაში საჭიროებს თბილ და ტენიან კლიმატს, განსაკუთრებით კი ზამთარში; ამასთან ერთად, ლოკალურმა გავრცელებამ და ტიპური ბიოტოპის სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის გამოყენებამ (კოლხური ტყეების გაჩეხვა, ჭაობების ამოშრობა, სუბტროპიკული მცენარეების განაშენიანება) კატასტროფულად შეამცირა და განადგურების ზღვარზე მიიყვანა (ან გაანადგურა) ისედაც ერთეული და უძველესი პოპულაციები. მასთან გენეტიკურად ახლოს მდგომი ხრისტოფის ბრამეას (B. christophi Stgr.) მცირე, მაგრამ სტაბილური პოპულაციები დღესაც ბინადრობს თალიშში (აზერბაიჯანი). 1976 წლიდან სახეობა შეტანილია საქართველოს ტერიტორიაზე დასაცავი მწერების სიაში.

## ლიტერატურა
*
*Батиашвили И. Д., Дидманидзе Э. А., Об охране насекомых,. Ер., 1976; 
*Gegechkori A., Didmanidze Е., Has ever Brahmea Ledereri Rogenhofer,1873, inhabited the Colchis Refugium, American Journal of Enviromental Protection, 2015.

## სქოლიო
კატეგორია:ბრამეები
ჯოვანა ფრატელინი

**ჯოვანა ფრატელინი** (, დ. 1666, ფლორენცია — გ. 18 აპრილი, 1731, ფლორენცია) — ფლორენციელი ბაროკოს მხატვარი. ის იყო ტოსკანას დიდი ჰერცოგინიას, ვიტორია დელა როვერეს ფროელინა.

## ცხოვრება და შემოქმედება
დაიბადა ფლორენციაში, როგორც ჯოვანა მარმოჩინი კორტესი. იგი 1685 წელს დაქორწინდა გილიანო ფრატელინზე და მისი გვარი მიიღო. ფრატელინი სწავლობდა მხატვრობასა და მუსიკას ჰერცოგის პატრონაჟით, მანამდე კი — ლივიო მეჰუსთან და პიეტრო დანდინთან. მუშაობდა სხვადასხვა ტექნიკით: ზეთი, პასტელი, მინანქარი და ცარცი. იგი ძირითადად ცნობილია თავისი პორტრეტებით, მაგრამ ასევე ხატავდა მითოლოგიურ და ისტორიულ თემებზე, როგორიცაა „ლუკრეციას სიკვდილი“ (არ შემორჩენილა).

მან მინიატურული მხატვრობა სრულყოფილად შეისწავლა ანტონ დომენიკო გაბიანთან. 1706 წელს ფრატელინი ფლორენციული დიზაინის აკადემიაში ჩაირიცხა და 1710 წელს გახდა მისი სრულუფლებიანი წევრი. მისი ნამუშევრები წარმოადგენდა მე-18 საუკუნის კეთილშობილური და სათნო დახვეწილობის მაგალითს. ფრატელინის ჩეილია პაცის (1720) გამოსახვა, „ბავშვი-ქალბატონის“ სერიის ნაწილიდან, ასახავს კეთილშობილურ ახალგაზრდა გოგონებს ზრდასრულ პოზებში, ზრდასრული თვისებებითა და მახასიათებლებით. ფრატელინის საყვარელი ატრიბუტები — ფრიალა ლენტები — ნაზად ამშვენებს გამოსახულებას. ნახატში ის მუშაობს მისი შვილის ლორენცო ფრატელინის პორტრეტზე. და შეიცავს პასაჟს ჯოვანა ფრატელინის შესახებ, როგორც მხატვარი ქალის მაგალითი, რომელიც ასწავლიდა სხვა ქალებს ფლორენციაში, ბაროკოს ეპოქაში. სატელევიზიო გადაცემა, სადაც უჩვენებენ ათასობით ქალის ნამუშევარს, რომლებიც ინახება ფლორენციის მუზეუმებში, მათ შორის ფრატელინის მრავალი პასტელი და პორტრეტი, ნათლად ასახავს „შემოქმედებით კავშირებს და უწყვეტობას მხატვრებს ჯოვანა ფრატელინის, ვიოლანტ სირიეს ჩეროტისა და ანა ბაჩერინი პიატოლს შორის“.

## ლიტერატურა
* An Enamelled Portrait by Giovanna Fratellini, Marvin Chauncey Ross. The Burlington Magazine for Connoisseurs, Vol. 89, No. 536 (Nov., 1947), pp. 314+316-317
* Grove Encyclopedia of Art, abstract.
* Seeing Ourselves: Women’s Self-Portraits, Frances Borzello, p. 62.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:ქალები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:ქალი მხატვრები
კატეგორია:ქალი მხატვრები ეროვნების მიხედვით
მარლენ დადვანი

**მარლენ დადვანი** (დ. 29 სექტემბერი, 1949 — გ. 16 მარტი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
მარლენ დადვანმა სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, დაამთავრა ზუგდიდის პოლიტექნიკური ტექნიკუმი ტექნიკოს-მშენებლის კვალიფიკაციით. მუშაობდა ოჩამჩირის რაიონის №6 სამშენებლო ტრესტში მშენებლად. აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს, 1992 წელს, მოხალისედ ჩაეწერა 23-ე ბრიგადის მე-2 მექანიზებულ ბატალიონში. დაიღუპა 1993 წლის 16 მარტს გუმისთის რაიონში. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. 

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 155.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
მარლენ ბარამია

**მარლენ ბარამია** (დ. 12 ნოემბერი, 1984 — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
მარლენ ბარამია დაიბადა ოჩამჩირის რაიონში. 2007 წლის მარტში კარანტინი გაიარა ქუთაისის III ქვეით ბრიგადაში, მაგრამ სავალდებულო სამხედრო სამსახურის არქონის გამო უარი უთხრეს საკონტრაქტო სამსახურზე. იმავე წლის ნოემბერში ხელმეორედ გაიარა კარანტინი სენაკის II ქვეით ბრიგადაში, სადაც დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სახმელეთო ჯარების მე-2 ქვეითი ბრიგადის საარტილერიო დივიზიონში. 2007 წლის 1 დეკემბრიდან იმსახურა 8 თვე. დაიღუპა 2008 წლის 11 აგვისტოს, სოფელ შინდისთან აფეთქების დროს. დაკრძალულია ქალაქ სამტრედიაში. 

## ლიტერატურა
გმირი: 2008 წლის აგვისტოს ომში დაღუპული ჯარისკაცების ხსოვნისადმი მიძღვნილი წიგნი, ნაწ. 1. წიგნზე მუშაობდნენ: თორნიკე ყაჯრიშვილი, თამარ შარმიაშვილი, დავით ფაჩუაშვილი და სხვ., თბ., 2010, გვ. 487.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* 2008 - მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომში დაღუპულები (2008)‎
კატეგორია:საქართველოს გმირები