10 ოქტომბერი

**10 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 283-ე დღე (ნაკიან წლებში – 284-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 82 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 680 : ქარბალის ბრძოლა — ხალიფა იაზიდ I-ის ბრძანებით თავი მოკვეთეს შიიტ იმამ ჰუსეინ იბნ ალის, წინასწარმეტყველი მუჰამედის შვილიშვილს. შიიტი მუსლიმები ამ დღეს მოიხსენიებენ როგორც ააშურას.
* 732 : პუატიეს ბრძოლა — პუატიესთან (საფრანგეთი), კარლოს მარტელი თავის მებრძოლებთან ერთად ამარცხებს მავრთა მრავალრიცხოვან არმიას, რითაც ხელს უშლის მუსლიმთა დასავლეთ ევროპაში შეღწევას.
* 1780 : დიდი ურაგანი კარიბებზე 30 000-მდე ადამიანს კლავს.
* 1868 : კუბამ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 1872 : საქართველოს რკინიგზა — პირველი რეისი ხორციელდება თბილისი-ფოთის მიმართულებით.
* 1938 : მეორე მსოფლიო ომი — მიუნხენის შეთანხმებით ზუდეტენლანდი გერმანიას გადაეცა.
* 1944 : ჰოლოკოსტი — აუშვიცის სიკვდილის ბანაკში 800-მდე ბოშა ბავშვი მოკლეს.
* 1964 : ტოკიოში გაიხსნა მე-18 ოლიმპიური თამაშები.
* 1970 : ფიჯიმ დამოუკიდებლობა მიიღო.
* 1987 : ფიჯიში ჩამოყალიბდა რესპუბლიკური წყობა.
* 2006 : ბრიტანელ-ინდოელ მწერალ კირან დესაის 2006 წლის ბუკერის პრემია მიენიჭა საუკეთესო რომანისთვის.
* 2007 : გერჰარდ ერტლი ნობელის პრემიას იღებს ქიმიის დარგში მყარი ზედაპირების ქიმიური პროცესების კვლევისთვის.
* 2008 : ფინეთის ყოფილი პრეზიდენტი და გაეროს დიპლომატი მარტი აჰტისაარი ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი გახდა.
* 2009 : 
** თურქეთმა და სომხეთმა ყარაბაღის ომის შემდეგ გაწყვეტილი დიპლომატიური ურთიერთობები აღადგინეს.
** პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ ხელი მოაწერა ლისაბონის შეთანხმებას. ერთადერთი ევროპული სახელმწიფო, რომელიც ამ ტრაქტატს  ჯერ არ შეერთებია, ჩეხეთია.
* 2011 : ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკის დარგში ტომას სარჯენტი და კრისტოფერ სიმსი (აშშ) გახდნენ.
* 2013 : 
** პაკისტანელი აქტივისტი მალალა იუსაფზაი სახაროვის პრემიის ლაურეატი გახდა.
** კანადელი ელის მანრო ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა.
* 2014 : მალალა იუსაფზაი და კაილაშ სატიართი მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
* 2019 : 2018 და 2019 წლების ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში შესაბამისად ოლგა ტოკარჩუკი (პოლონეთი) და პეტერ ჰანდკე (ავსტრია) გახდნენ.
* 2022 : ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში ამერიკელები ბენ ბერნანკე, დუგლას დაიმონდი და ფილიპ დიბვიგი გახდნენ.
* 2025 :
** ვენესუელელი მარია კორინა მაჩადო მშვიდობის ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა.
** დინა ბოლუარტეს იმპიჩმენტის შემდეგ ხოსე ხერი პერუს პრეზიდენტი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
right|100px
* 1728 : ბარათაშვილი, იესე — ქართველი მწერალი (გ.1786)
* 1746 : გიორგი XII — ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფე (გ.1800)
* 1813 : ჯუზეპე ვერდი — იტალიელი კომპოზიტორი;
* 1832 : ისაბელა II — ესპანეთის დედოფალი (გ.1904)
* 1861 : ნანსენი, ფრიტიოფ — ნორვეგიელი მკვლევარი
* 1870 : ბუნინი, ივან — რუსი მწერალი (გ.1953)
* 1900 : ანთაძე, დოდო — ქართველი რეჟისორი
* 1913 : სიმონი, კლაუდ — ფრანგი მწერალი
* 1917 : მონკი, თელონიუს — ამერიკელი პიანისტი (გ. 1982)
*  1923 : პარსონსი, ნიკოლას — ინგლისელი მსახიობი
*  1930 : პინტერი, ჰაროლდ — ინგლისელი სცენარისტი, რეჟისორი, მსახიობი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (გ. 2008)
*1953 :  იური, მიჯ — შოტლანდიელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მუსიკოსი, პროდიუსერი (Slik, Rich Kids, Thin Lizzy, Visage და Ultravox)
* 1954 : დევიდ ლი როთი — ამერიკელი სიმღერების ავტორი, მომღერალი, პროდიუსერი (Van Halen)
* 1978 : ჯოდი ლინ ო’კიფი — ამერიკელი მოდელი და მსახიობი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 19 : ნერონ კლავდიუს დრუზუს გერმანიკუსი — ტიბერიუსის ეპოქის გამოჩენილი რომაელი მხედართმთავარი
* 680 : ჰუსეინ იბნ ალი — არაბი იმამი
* 732 : აბდულ რაჰმან ალ გაფიკი — ანდალუსიის მავრი მმართველი
* 833 : ალ-მამუნი — ბაღდადის ხალიფა
* 1359 : ჰუგო IV — კვიპროსის მეფე
* 1875 : ალექსეი ტოლსტოი — რუსი მწერალი
* 1913 : კაცურა ტარო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი
* 1914 : კარლოს I — რუმინეთის მეფე
* 1934 : ტერენტი გრანელი — ქართველი პოეტი (დ.1897)
* 1973 : ლუდვიგ ფონ მიზესი — ავსტრიელი ეკონომისტი და ლიბერალი
* 1985 : იულ ბრინერი — ამერიკელი მსახიბი
*2009 : სტივენ გეიტლი — ირლანდიელი სიმღერების ავტორი, მომღერალი, მოცეკვავი და მსახიობი (Boyzone) (დ. 1976)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა კალისტრატე
** მარკოზ მახარებელი, არისტარქოსი და ზინა
** წმინდა ეპიქარია
** ღირსი ეგნატე
** საბატი სოლოვკელი

* აგრეთვე:
** ფიჯი : ეროვნული დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1010