open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
უზბეკური საბჭოთა ენციკლოპედია

**უზბეკური საბჭოთა ენციკლოპედია,** ***უზსე*** (უზბ. Oʻzbek Sovet Ensikopediyasi) — პირველი უნივერსალური ენციკლოპედია უზბეკურ ენაზე. გამოიცა ტაშკენტში 1971-1980 წლებში 14 ტომად უზბეკური საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის მიერ. 1-9 ტომების მთავარი რედაქტორია ი. მუმინოვი, ხოლო 10-14 ტომებისა კ. ზუფაროვი. ენციკლოპედიის საფუძველზე 1988 წელს გამოიცა ერთტომეული ცნობარი „უზბეკეთის სსრ“ უზბეკურ ენაზე, რომელსაც წინ უსწრებდა 1981 წელს გამოცემული იმავე სახელწოდების რედაქცია რუსულ ენაზე. ენციკლოპედია შედგენილია ტრადიციულად, ანბანურად, და ასახავს ცოდნის ყველა დარგს. იგრძნობა სახელმწიფო იდეოლოგიური გავლენა. 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
## სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
## რესურსები ინტერნეტში 
*უზბეკური საბჭოთა ენციკლოპედია

კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
კატეგორია:ენციკლოპედიები
ბაჰრეინული დინარი

**ბაჰრეინული დინარი** — ფულის ერთეული ბაჰრეინის სამეფოში. 1 დინარი = 100 ფილსი. ISO 4217 კოდი — BHD, ასევე გამოიყენება BD.

მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 0,5, 1, 5, 10 და 20 დინარი, ასევე მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 და 100 ფილსი. 1966 წლიდან 1973 წლის ჩათვლით ბაჰრეინული დინარი იყო აბუ-დაბის საემიროს ფულის ერთეული, მისი დირჰამით შეცვლამდე.

## ისტორია 
1959 წლის 28 აპრილამდე ქვეყანაში მიმოქცევაში იყო ინდური რუპია, სანამ ის არ შეცვალეს სპარსეთის ყურის რუპიით.

სპარსეთის ყურის რუპია მიბმული იყო ინდურ რუპიასთან. 1965 წელს როდესაც ინდური რუპია გაუფასურდა, ასევე მსყიდველობითი უნარი დაკარგა სპარსეთის ყურის რუპიამაც, ამის შემდეგ ბაჰრეინის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა საკუთარი ფულის ერთეულის გამოშვება.

ბაჰრეინული დინარი მიმოქცევაში შევიდა 1965 წლის 11 ოქტომბერს. მომდევნო წელს ბაჰრეინული დინარი გახდა აბუ-დაბის საემიროს ფულის ერთეული.

დინარის კურსი მიბმულია ამერიკულ დოლართან.

## მონეტები 
thumb|მარცხნივ|400პქ|ბაჰრეინული ფილსი, შედარებითი ზომები
1965 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25, 50 და 100 ფილსი.

## ბანკნოტები 
1964 წლიდან 1973 წლის ჩათვლით ბანკნოტებს უშვებს ბაჰრეინის სავალუტო საბჭო, ხოლო 1973 წლიდან - ბაჰრეინის სავალუტო სააგენტო. 2006 წელს სავალუტო სააგენტო გარდაიქმნა ბაჰრეინის ცენტრალურ ბანკად.

ბაჰრეინში მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით  1/2, 1, 5, 10 და 20 დინარი. ბაჰრეინული დინარის არსებობის განმავლობაში მიმოქცევაში იყო ცხრა სახის კუპიურა. რომელთა უმრავლესობა გაფორმებული იყო ისტორიული, შენობებით, ძეგლებით, ორნამენტებით.

მთელი ისტორიის განმავლობაში ოთხჯერ შეიცვალა ბანკნოტები.

კონსტიტუციის შეცვლის შემდეგ (ბაჰრეინის საემირო გახდა ბაჰრეინის სამეფო), პირველად გამოვიდა ბანკნოტი მეფის პორტრეტით.

**2008 წლის სერია**
200პქ 200პქ 1/2 ბაჰრეინული დინარი
200პქ 200პქ 1 ბაჰრეინული დინარი
200პქ 200პქ 5 ბაჰრეინული დინარი
200პქ 200პქ 10 ბაჰრეინული დინარი
200პქ 200პქ 20 ბაჰრეინული დინარი

## სქოლიო 

## იხილეთ აგრეთვე 
მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბაჰრეინის ცენტრალური ბანკი 
*   ბაჰრეინული დინარი - ბანკნოტები

კატეგორია:ბაჰრეინი
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ბაჰამური დოლარი

**ბაჰამური დოლარი** () — ფულის ერთეული ბაჰამის კუნძულებზე, მიმოქცევაში შევიდა 1966 წელს. მიმოქცევაში არის მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25 ცენტი და ბანკნოტები ნომინალით  1, 5, 10, 20, 50 და 100 ბაჰამური დოლარი.

## ბანკნოტები 
1966 წლს ბაჰამის ხელისუფლებამ გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით ½, 1, 3, 5, 10, 20, 50 და 100 დოლარი. 1974 წელს ბაჰამის ცენტრალურმა ბანკმა თავის თავზე აიღო ვალუტის გამოშვება. მისი პირველ გამოშვებაში არ შედიოდა ½ და 3 დოლარი, მაგრამ 1984 წელს ის ისევ დაიწყო ამ ნომინალის ბანკნოტების გამოშვება.

ბაჰამურმა დოლარმა უკანასკნელი 20 წლის განმავლობაში განიცადა რამდენიმე ცვლილება, მათ შორის შესამჩნევია უკიდურესად ფერადი დიზაინი. 
ყველა ბანკნოტის გადის დიზაინის ცვლილებას, ბოლო წლებში ვალუტის გაყალბების აღსაკვეთად. აღსანიშნავია, რომ როგორც ამერიკული დოლარი ასევე ბაჰამური დოლარის ყველა ბანკნოტი ერთიდა იმავე ზომისაა.

რამდენიმე წლით ადრე ყველა ბანკნოტზე გამოსახული იყო ელისაბედ IIს პორტრეტი, მაგრამ ახალ ბანკნოტებზე გაჩნდა გარდაცვლილი ბაჰამელი პოლიტიკოსების პორტრეტები. ელისაბედ II-ის პორტრეტი გამოსახულია  ½, 10 და 100 ბაჰამურ დოლარზე.

**2005 წლის სერია**
200პქ 200პქ 50 ბაჰამური ცენტი

200პქ 200პქ 1 ბაჰამური დოლარი

200პქ 200პქ 5 ბაჰამური დოლარი

200პქ 200პქ 10 ბაჰამური დოლარი

200პქ 200პქ 20 ბაჰამური დოლარი

200პქ 200პქ 50 ბაჰამური დოლარი

## მონეტები 
1966 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25, 50 ცენტი და 1 ბაჰამური დოლარი. 1 ცენტი მოჭრილი იყო ნიკელი-თითბერისგან, 5, 10 და 15 სპილენძისგან, 20 ცენტი ნიკელისგან, 50 ცენტი და 1 დოლარი ვერცხლისგან. 15 ცენტი იყო კვადრატის ფორმის. ვერცხლის მონეტების გამოშვება შეწყდა 1966 წლიდან. 1970 წლს ნიკელი-თითბერის 1 ცენტიანი შეცვალა ბრინჯაომ.

**საიუბილეო მონეტები**
200პქ 2500 დოლარი 2000 წელი

200პქ 2500 დოლარი 1985 წელი

200პქ 2500 დოლარი 1977 წელი

200პქ 2500 დოლარი 1974 წელი

125პქ 125პქ 100 დოლარ 1978 წელი

125პქ 125პქ 2 დოლარი 1972 წელი

## იხილეთ აგრეთვე 
მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბაჰამის ცენტრალური ბანკი
*ოქროს და ვერცხლის მონეტები 

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ზედა აღვი

**ზედა აღვი** — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე), აღვის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზედა აღვი, კენაში, ქვედა აღვი, შუა აღვი).

მდებარეობს ცაგერის ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ცხენისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 660 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. გვიანდელ შუა საუკუნეებში იყო ისტორიული სოფლის — აღვის ერთ-ერთი ნაწილი (ცნობილია XVI საუკუნიდან). 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუგუნაყათი (მარნის თემი)

**გუგუნაყათი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, მარნის თემის შემადგენლობაში. 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ გუგუნაყათის მოსახლეობა შეადგენს 265 ადამიანს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თხმელარი

**თხმელარი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, პირველი მაისის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, პირველი მაისიდან 2 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 253 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაესაკოვო

**ნაესაკოვო**, *ნაესაკაო* — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაესაკოვო, გამოღმა კოდორი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 4,5 კილომეტრით. სოფელში ნაპოვნია ძვ. წ. V საუკუნის „შუაქალაქის“ ნივთების ფრაგმენტები.

## ისტორია
ნაესაკოვოს თემი აერთიანებს სოფ. ნაესაკოვოსა და სოფ. კოდორს. სოფ. კოდორი მდებარეობს მდინარე რიონის ორივე (მარჯვენა და მარცხენა) სანაპიროზე. თავდაპირველად მდ. რიონი სოფლის სამხრეთით გაედინებოდა. XVII და XVIII საუკუნეებში მდ. რიონისათვის კალაპოტი ხელოვნურად შეუცვლიათ, ამით სოფ. კოდორი ორად გაიყო. მისი დიდი ნაწილი, რომელიც რიონის ჩრდილოეთის სანაპიროზე მდებარეობს იწოდება პირველ კოდორად და ერთიანდება ნაესაკოვოს თემში, მეორე, სამხრეთი ნაწილი კი კეთილარის თემში. ნაესაკოვოს თემის მოსახლეობა შეადგენს 954 ადამიანს. სოფელ ნაესაკოვოში დაიბადა ცნობილი პოეტი სიმონ ჩიქოვანი (1902-1966 წ.წ.). 2012 წელი, როგორც მწერლის საიუბილეო წელი საზეიმოდ აღინიშნა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნორიო (აბაშის მუნიციპალიტეტი)

**ნორიო** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მაცხოვრისკარი, ნორიო, საგვაზავო, აბაშისპირი, ძიგური, საბოკუჩავო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე აბაშის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 614 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა გეზათი

**პატარა გეზათი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ქოლობნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ქოლობნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ პატარა გეზათის მოსახლეობა შეადგენს 211 ადამიანს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ლუხვანო

**ზედა ლუხვანო** — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ლუხვანოს ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს ცაგერის ქვაბულის დასავლეთ ფერდობზე, მდ. ნამკაშურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, ცაგერიდან 7 კმ-ში. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 102 ადამიანი.

## კულტურული მემკვიდრეობა 
ზედა ლუხვანოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე საგვარეულო სამოსახლო შუა საუკუნეების გალავნიანი კოშკებით. მათ შორისაა შტურო, ლესარო, თაკვერელიანი, სალეთოდიანო.

**შტურო** სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით მაღალ ბორცვზეა. შემორჩენილია კოშკის, სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესიისა და ტერასულად განლაგებული ორმაგი ზღუდის ნაშთი. **ლესარო** სოფლის აღმოსავლეთით განაპირა ბორცვზე დგას. მისგან გადარჩენილია დამუშავებული ქვის რეგულარული წყობით ნაგები ოთხკუთხა კოშკისა და კედელ-გალავნის ფრაგმენტები, რომლებიც თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. უფრო გვიანდელი ხანისაა ლესაროს ციხის დასავლეთით, მდ. ნამჭარაშულის ხევს დაღმა, მარცხენა კბოდეზე განლაგებული კოშკისა და საცხოვრებელი ნაგებობის ნაშთი და **სალეთოდიანოს** ორი ციხე. 

მდ. ნამკაშურის აყოლებით მიდის გზა ტყემლავაკეზე, რომელიც შემდეგ ახალჭალის გავლით მარტვილის მუნიციპალიტეტში გადადის. ლაბრაზის გადასასვლელით კი გზა ლენტეხის მთებისკენ მიემართება.

## ლიტერატურა 
* ბერძენიშვილი, დევი; ბანძელაძე, იოსებ; სურამელაშვილი, მანანა; ჭურღულია, ლალი. ლეჩხუმი: არქიტექტურულ-ისტორიულ-გეოგრაფიული ნარკვევი. თბილისი, 1983.
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პირველი მაისი (აბაშის მუნიციპალიტეტი)

**პირველი მაისი** (ყოფილი **საჭილაო**) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: პირველი მაისი, თხმელარი, გაუწყინარი, ქვიშანჭალა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას, ცხენისწყლისა და რიონის შესართავთან, ზღვის დონიდან 13 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან სამხრეთით 9 კილომეტრის მანძილზე, უახლოესი რკინიგზის სადგური სამტრედიიდან დაშორებულია 6,5 კილომეტრით. სოფელში არის საექიმო პუნქტი.

## ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა საჭილაო. ჭილაძეების სათავადო XIII-XVI საუკუნეებში მოიცავდა დიდ ტერიტორიას მდინარე რიონის ორივე ნაპირზე, XVI საუკუნიდან საჭილაოს სახელწოდება შემორჩა მხოლოდ მდინარე რიონის მარჯვნივ მდებარე ტერიტორიას, რომელიც ოდიშის სამთავროში შედიოდა, ხოლო მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს მდებარე ტერიტორიას შემორჩა სახელი საჯავახო და მასზე გამუდმებული დავა ჰქონდათ იმერეთის სამეფოსა და გურიის სამთავროს. XVII საუკუნიდან ჭილაძეები დაქვეითდნენ და საჭილაოში შედიოდა მხოლოდ სოფლები ტყვირი, საჭილაო და გულეიკარი. საჭილაო და სამიქელაძეო ლევან III დადიანმა წაართვა იმერეთის სამეფოს. 1703-1707 წლებში საჭილაო ლიპარტიანმა დაიკავა.

XIX საუკუნეში და XX საუკუნის დასაწყისისათვის, ჭილაძეები მხოლოდ სოფელ გულეიკარს შემორჩნენ. XVI საუკუნეში საჭილაოს საზღვარი დასავლეთით ეკის მთამდე აღწევდა, ჩრდილოეთით - ბანძამდე, სამხრეთით - გურიის მთებამდე, ხოლო აღმოსავლეთით მდინარე გუბისწყალამდე. ჭილაძეები იმდენად ძლიერები იყვნენ, რომ მთავრის ტიტულის მოპოვებას ცდილობდნენ. 1613 წლიდან საჭილაოს სადავო სოფლები (სამეგრელოსა და იმერეთს შორის) სამეგრელოს სამთავროში შევიდა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში ჭილაძეები დასუსტდნენ, ხოლო საჭილაო ჭყონდიდის ეპარქიაში შევიდა. ამ დროიდან ტერიტორიას საჭილაოს ნაცვლად საჭყონდიდლო ეწოდა და ეს სახელწოდება შენარჩუნდა 1803 წლამდე. XIX საუკუნის დასაწყისში საჭილაოს სამოურავო შედიოდა ოდიშის სამთავროში და მოიცავდა სოფლებს საჭილაო, ქვიშანჭალა, ილორი, ნაფაღაური, სანავარდო, ნაჩხიტაური, ეკალი, გულეიკარი, კეთილარი, ნაფარცხევი, ტყვირი, ცილორი, კოდორი, შუაქალაქი, კვათანა, წალიკარი, სირიაჩქონი, საქოჩაქიო, წყარიძგა, მუხური, საღვამიჩავო, ჭალადიდი, პატარა ფოთი, ე. ი. მდინარე რიონის ხეობის სოფლები ფოთამდე.

1853 წელს აშენდა საჭილაოს მთავარანგელოზის ხის ეკლესია, 1870 წელს კი ნამწარეულის წმინდა გიორგის ხის ეკლესია. 1890-იან წლებში სოფელში მოქმედებდა გურიის სავაჭრო-სამრეწველო ამხანაგობა „შუამავალის“ კანტორა. 1933 წლამდე სოფელი საჭილაო შედიოდა მარნის თემში. 1933 წელს ეწოდა პირველი მაისი და ჩამოყალიბდა, როგორც ცალკე სასოფლო საბჭო. 1936 წელს დაანგრიეს ეკლესია და მისი მასალით ააშენეს სოფლის სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 661 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საჭილაოს შეთანხმება

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*სოფელი გაუწყინარი

## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პირველი ონტოფო

**პირველი ონტოფო** (*ყოფილი* ***ბარბალესკარი***) — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, ონტოფოს თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ნოღელის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 38 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ პირველი ონტოფოს მოსახლეობა შეადგენს 314 ადამიანს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯაპანის ტბა

**ჯაპანის ტბა** — ნამდინარევი ტბა დასავლეთ საქართველოში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 13,6 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1,17 კმ², წყალშემკრები აუზის ფართობი 5,2 კმ². საშუალო სიღრმე 3,7 მ. წყლის მოცულობა 4,3 მლნ. მ³. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაუდინარია, მტკნარი. ჯაპანის ტბა დღეისათვის ტბორად არის გადაკეთებული. იყენებენ თევზის მოსაშენებლად. ზამთარში ამ ტბაზე გადამფრენი ფრინველები ბინადრობენ, ასობით გარეული იხვი და სხვა ტიპის ფრინველები.

## სქოლიო
კატეგორია:გურიის მხარის ტბები
ენიო მორიკონე

**ენიო მორიკონე** ( დ. 10 ნოემბერი, 1928, რომი — გ. 6 ივლისი, 2020, რომი) — იტალიელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. მხატვრული და ტელეფილმებისთვის მორიკონემ 500-ზე მეტი მუსიკა დაწერა.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1928 წელს, ცნობილი ჯაზშემსრულებლის ოჯახში, იტალიის დედაქალაქ რომში. მამამისი უკრავდა ტუბაზე. ენიო მორიკონემ დაამთავრა წმინდა სესილიას სახელობის კონსერვატორია.

1950-იანი წლებიდან მოყოლებული მორიკონე მიიჩნევა, ერთ-ერთ გავლენიან კომპოზიტორად. მუსიკას ძირითადად ვესტერნის ჟანრის ფილმებისთვის წერდა. თანამშრომლობდა ისეთ ცნობილ რეჟისორებთან, როგორებიცაა სერჯო ლეონე, ბერნარდო ბერტოლუჩი, პიერ პაოლო პაზოლინი და სხვები.

1962 წლიდან ენიო მორიკონე მუშაობას იწყებს ხმის ჩამწერ სტუდიაში, სადაც არანჟირებას უკეთებს მრავალ სიმღერას. 2007 წელს ენიო მორიკონეს კინემატოგრაფში შეტანილი დიდი წვლილისათვის ოსკარის პრემია მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* ენიო მორიკონეს ოფიციალური myspace გვერდი
* მოყვარულთა გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:რომში გარდაცვლილები
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის დირიჟორები
კატეგორია:XXI საუკუნის კომპოზიტორები
კატეგორია:XXI საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები
კატეგორია:XXI საუკუნის დირიჟორები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელები
კატეგორია:საპატიო ოსკარის კავალრები
კატეგორია:ოქროს გლობუბის მფლობელი მუსიკოსები
კატეგორია:Virgin Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
GSM

მინი|GSM სტანდარტის ლოგოტიპი
**GSM** ( ან ) — მრავალჯერადი შეღწევის TDMA და FDMA ტექნოლოგიებზე დაფუძნებული მობილური ფიჭური კავშირის სისტემა.

## GSM-ის ისტორია 
გასული საუკუნის 80-იან წლებში ევროპაში, განსაკუთრებით დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში და სკანდინავიის ქვეყნებში სწრაფი ტემპით ვითარდებოდა მობილური სატელეფონო კავშირი. თითოეული ქვეყანა ამუშავებდა თავის სისტემას, რომელიც არ იყო თავსებადი სხვა ქვეყნის სისტემებთან, როგორც აგებით, ისე ფუნქციონირების თვალსაზრისით. ეს სიტუაცია მიუღებელი იყო, რადგანაც ერთი მხრივ, მობილური მოწყობილობები (ტელეფონები) მხოლოდ ფუნქციონირებდნენ ქვეყნის შიგნით, კონკრეტული ქსელის ფარგლებში, ხოლო მეორე მხრივ, შეზღუდული იყო მოწყობილობებით ვაჭრობის ბაზარი. ამის გამო შეუძლებელი იყო ნაწარმის გასაღება, დიდი იყო მობილურ კავშირზე დანახარჯების დრო.

1982 წელს ევროპის ფოსტებისა და ტელეკომუნიკაციების კონფერენციამ (CEPT - Conference of European Post and Telecommunication) ჩამოაყალიბა სპეციალური ჯგუფი GSM (Group Special Mobile) ევროპისთვის მობილური მიწისზედა სისტემის შესწავლისა და დამუშავებისთვის. 1989 წელს ვალდებულება GSM-ის დამუშავებაზე აიღო ტელეკომუნიკაციის დარგში სტანდარტების ევროპის ინსტიტუტმა ETSI (European Telecommunication Standarts Institute). GSM-ის პირველი სპეციფიკაციები შექმნილ იქნა 1990 წელს. 1991 წელს დაიწყო პირველი ქსელების კომერციული ექსპლუატაცია, ხოლო 1993 წელს ევროპის 22 ქვეყანაში უკვე მოქმედებდა GSM ქსელი.

## ტექნიკური დეტალები 
GSM სტანდარტი ითვალისწინებს გადამცემების მუშაობას სიხშირეთა ორ დიაპაზონში, მაგალითად GSM-900 სისტემებში — 890-915 მგჰც სიხშირული ზოლი გამოიყენება შეტყობინებათა გადაცემისათვის მოძრავი სადგურიდან საბაზო სადგურისაკენ,ხოლო დიაპაზონი 935-960 მგჰც საწინააღმდეგო მიმართულებით. კავშირის სეანსის დროს არხების გადართვისას ამ სიხშირეებს შორის სხვაობა მუდმივია და იგი 45 მგჰც-ს შეადგენს. კავშირის მეზობელ არხებს შორის სიხშირეთა დაშორებაა 200 კჰც. ამრიგად, მიღება გადაცემისათვის გამოყოფილ სიხშირეთა 25 მგჰც-იან ზოლში განთავსდება კავშირის 124 არხი [ 3...6 ]. GSM სტანდარტში TDMA ტექნოლოგიის გამოყენების გამო შესაძლებელია ერთ გადამტან სიხშირეზე ერთდროულად 8 მეტყველების არხის განთავსება. მეტყველების გარდამქმნელად გამოიყენება RPE-LTP კოდეკი გარდაქმნის 13 კბიტი/წმ სიჩქარით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ფიჭური კავშირი
* CDMA

## რესურსები ინტერნეტში 
*  საერთაშორისო GSM ასოციაცია 

კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
ფიჭური კავშირი

**ფიჭური კავშირგაბმულობა** — მობილური რადიოკავშირის ერთ-ერთი სახე, რომელიც დაფუძნებულია ფიჭურ ქსელზე.

## ისტორია 
ფიჭური ტელეკომუნიკაციის დაარსების თარიღად მიიჩნევენ 1971 წელს, როდესაც აშშ-ის კავშირგაბმულობის ფედერალურ კომისიას კომპანია Bell System-მა წარუდგინა რადიოსატელეფონო კავშირის ქსელის არქიტექტურა, რომელსაც შემდგომში ფიჭური ეწოდა. თუმცა ამ იდეიდან რეალურ პროექტებამდე განვლო 10 წელმა. გასული საუკუნის 70-იან წლებში ფიჭური სისტემების დამუშავება და 80-იან წლებში მათი დანერგვა დაკავშირებული აღმოჩნდა სხვადასხვა და საკმაოდ რთული ტექნიკური პრობლემების გადაწყვეტასთან. ფიჭური ტელეკომუნიკაციის პირველი ქსელები ანალოგურს წარმოადგენდა, რომელთა ექსპლუატაციამ სპეციალისტებს მისცა ფიჭური ქსელების ორგანიზაციის ძირითადი პრინციპების დამუშავებისა და მათი საერთო სარგებლობის სატელეფონო ქსელებთან მიერთების საშუალება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* GSM
* CDMA

## რესურსები ინტერნეტში 
* მობილური კავშირის ისტორია

კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
ჯანგირ ზეინალოვი

**ჯანგირ მეშადი რზა-ოღლუ ზეინალოვი** ( დ. 1865, ბაქო — გ. 4 ნოემბერი 1918, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მსახიობი. ეროვნული თეატრის ხელოვნების ერთ-ერთი ფუძემდებელი. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1885 წელს. ასრულებდა უმთავრესად კომედიურ და სახასიათო როლებს. ზეინალოვის ხელოვნებას ახასიათებდა ფსიქოლოგიური სიმართლე და 
გულწრფელობა. შესრულებული აქვს როლები: ჰაჯი ყარა, ვეზირი, მოლა იბრაჰიმ ჰალილი (ახუნდოვის „ჰაჯი ყარა“, „ლენქორანის ხანის ვეზირი“, „მოლა იბრაჰიმ 
ჰალილი“), ჰაჯი სამედი (ახვერდოვის „უბედური ჭაბუკი“), გოროდნიჩი („გოგოლის რევიზორი“), მოხუცი მოორი (შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. მისი მოწაფეები იყვნენ ჰ. არაბლინსკი, მ. ალიევი და სხვა.

## ლიტერატურა
*Джафаров Дж., Азербайджанский драматический театр им. М. Азизбекова, М., 1951.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი  4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ჩეკოს ტბა

**ჩეკოს ტბა** () — მტკნარი ტბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში, ზღვის დონიდან 354 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს ქალაქ კრასნოიარსკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 760 კილომეტრში, ხოლო ტუნგუსკის მეტეორიტის შესაძლო ვარდნის ადგილის ეპიცენტრიდან 8 კილომეტრში. 1929 წლამდე ჩეკოს ტბა არ იყო აღნიშნული არც ერთ რუკაზე, რაც სავარაუდოდ ტბის გარშემო ტერიტორიის არასრულყოფილი შესწავლით იყო გამოწვეული. ტბის ზედაპირის ფართობია 0,25 კმ², სიღრმე უდრის 50 მ-ს, ფსკერი კონუსისებური ფორმისაა. ჩეკოს ტბა ვრცელდება მდინარეების ჩუნიას, პოდკამენაია-ტუნგუსკისა და ენისეის აუზში. 

ბოლონიის უნივერსიტეტის გეოლოგების ჯგუფმა წამოწიეს ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით ტუნგუსკის მეტეორიტის კრატერის ნაშთს შესაძლოა ჩეკოს ტბა წარმოადგენდეს. 1961 წელს ტბაზე ჩატარდა დეტალური გამოკვლევა და დადგინდა, რომ ტბის ასაკი შეადგენს არა ნაკლებ 5000 წელს. თუმცა ახალმა კვლევებმა საპირისპირო უჩვენა და გამოირკვა, რომ ტბის ასაკი სულ რაღაც 100 წლამდეა. ზონდირების აკუსტიკური ექო გვარწმუნებს ტბის ფსკერის მეტეორიტულ წარმოშობაზე. ზონდირებამ უჩვენა ასევე ტბის ფსკერის კონუსისებური ფორმაც. ასაკი დაფუძნდა ტბის ფსკერზე არსებული შლამის დანალექებიდან გამომდინარე. მაგნიტური მონაცემები უჩვენებენ შესაძლო ქანის არსებობას, რომელიც შეიძლება შეჯახების სხეულის ფრაგმენტს წარმოადგენდეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ციმბირის კრატერს მიაგნეს? 

## სქოლიო
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ტაკა

**ტაკა** — ფულის ერთეული ბანგლადეშის სახალხო რესპუბლიკაში. 1 ტაკა შედგება 100 პაისისგან. ISO 4217 კოდი — BDT. აბრევიატურა — Tk.

## ისტორია 
1971 წელს აღმოსავლეთ ბენგალიის ყოფილი პროვინცია გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო ბანგლადეში, რომლის ფულის ერთეული იყო პაკისტანური რუპია.

1972 წელს პაკისტანური რუპია შეცვალა ახალმა ვალუტამ «ტაკა»მ. სიტყვა ტაკა იყო ძველად ვერცხლის მონეტის სახელი და ეს ტერმინი ფართოდ იყო გავრცელებული ინდოეთის სხვადასხვა ნაწილებში, მაგრამ სხვადასხვა მნიშვნელობით. არაბი მოგზაურის იბნ ბატუტას თქმით ბენგალიაში ხალხი ოქროს მონეტას აღწერდნენ როგორც ოქროს ტაკას, ხოლო ვერცხლის მონეტას, როგორც ვერცხლის ტაკას. სხვა სიტყვებით, რომ ვთქვათ ყველა სახის ლითონის მონეტას ბენგალიელები უწოდებდნენ ტაკას.

## მონეტები 
1973 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 5, 10, 25 და 50 პაისა. 1974 წელს დაემატა 1 პაისას ნომინალის მონეტა, ხოლო 1975 წელს 1 ტაკა. 1, 5 და 10 პაისა მოჭრილია ალუმონისგან, 25 და 50 პაისა ფოლადისგან და 1 ტაკი სპილენძ-ნიკელისგან. 5 პაისა კვადრატული ფორმისაა მომრგვალებული კუთხეებით.

1 და 5 პაისა იშვიათად გვხვდება მიმოქცევაში. 10, 25 და 50 პაისას არ გააჩნია ფართო ტირაჟი. მხოლოდ 1, 2 და 5 ტაკა რეგულარულად გვხვდება მიმოქცევაში.

## ბანკნოტები 
1972 წელს მიმოქცევაში შევიდა ბანკნოტები ნომინალით 1, 5, 10 და 100 ტაკა, მას მოჰყვა 1975 წელს 50 ტაკა, 1977 წელს 500 ტაკა და 1980 წელს 20 ტაკა.

2000 წელს ხელისუფლებამ საცდელი სახით გამოუშვა პოლიმერის 10 ტაკა, მაგრამ ის მოსახლეობაში არაპოპულარული გახდა. ამჟამად ბანკნოტები ნომინალით 1 და 5 ტაკა თანდათან იცვლება მონეტებით.

2008 წელს ხელისუფლებამ გამოუშვა ბანკნოტი 1000 ტაკა.

2011 წელს ბანგლადეშის ბანკმა დაიწყო ბანკნოტების ახალი სერიის გამოშვება.

## ბანკნოტები
## იხილეთ აგრეთვე 
მსოფლიოს ვალუტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბანგლადეშის ცენტრალური ბანკი 
*    ბანგლადეშური ტაკა - ისტორიული ბანკნოტები

კატეგორია:ბანგლადეში
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
კეთილარი

**კეთილარი** — სოფელი  საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: კეთილარი, გაღმა კოდორი, გულეიკარი).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 377 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პირველი ეწერი

**პირველი ეწერი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სუჯუნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ პირველი ეწერის მოსახლეობა შეადგენს 480 ადამიანს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბარბადოსის დოლარი

**ბარბადოსული დოლარი** — ფულის ერთეული ბარბადოსში.

ერთი ბარბადოსული დოლარი შედგება 100 ცენტისგან. ISO 4217 კოდი  — BBD.

მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 2, 5, 10, 20, 50 და 100 დოლარი, მონეტები 1, 5, 10, 25 ცენტი და 1 დოლარი. 

## ისტორია 
1821 წელს ბრიტანეთმა მიიღო ოქროს სტანდარტი და ეს საბჭოში დაამტკიცა 1838 წელს, რის შედეგადაც ბარბადოსმა 1948 წლიდან ოფიციალურად მიიღო ბრიტანული ფუნტი სტერლინგი.

პირველი ეროვნული ვალუტა ბარბადოსმა გამოუშვა 1882 წელს. ეს დოლარები გამოშვებული იქნა და გავრცელებული იქნა ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგთან ერთად.

## მონეტები 
1973 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25 ცენტი და 1 დოლარი. 1991 წლამდე 1 ცენტი მზადდებოდა ვერცხლისგან. 1992 წლიდან მის დასამზადებლად გამოიყენება სპილენძი. 5 ცენტი დამზადებულია თითბერისგან. მონეტების უმრავლესობა დამზადებულია კანადის სამეფო ზარაფხანის მიერ.

## ბანკნოტები 
1882 წელს კოლონიურმა ბანკმა გამოუშვა 5 დოლარიანი ბანკნოტი. 1920 წელს იმავე ბანკმა გამოუშვა 20 და 100 დოლარიანი ბანკნოტები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*    ბარბადოსი დოლარი (ბანკნოტები)

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
კირილ ფლორენსკი

**კირილ ფლორენსკი** ( დ. 27 დეკემბერი 1915, სერგიევ-პოსადი — გ. 9 აპრილი 1982, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი დ ასტრონომი. შედარებითი პლანეტოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 
რუსი მეცნიერისა და პოეტის პავლე ფლორენსკის შვილი.

## ბიოგრაფია
1932 წელს ჩააბარა მოსკოვის გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტში, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ბიოგეოქიმიურ ლაბორატორიაში, რომლის ხელმძღვანელი იყო ცნობილი გეოქიმიკოსი ვლადიმერ ვერნადსკი. მუშაობდა გეოქიმიის აირების საკითხებზე. 1942 წელს ნებაყოფლობით ფრონტში ჩაირიცხა, სადაც დარჩა 1945 წლამდე. 1958 წელს დაიცვა დისერტაცია გეოქიმიის ბუნებრივი აირების შესახებ. 1950-იან წლებში დაინტერესდა ტუნგუსკის მეტეორიტის საკითხებით. 1958 წელს მოაწყო ექსპედიცია, სადაც მიმდინარეობდა ტუნგუსკის მეტეორიტის ვარდნის ადგილმდებარეობის გარკვევა. კვლევის შედეგად 1959 წელს წამოწია ჰიპოთეზა. 1961 წელს კირილ ფლორენსკი დაინიშნა ტუნგუსკის მეტეორიტის კომპლექსური ექსპედიციის ხელმძღვანელად. კირილ ფლორენსკის სახელობისაა მთვარის ერთ-ერთი კრატერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* კირილ ფლორენსკი
* In Memorium from the Earth, Moon, and Planets journal.

კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:საბჭოთა ასტრონომები
კატეგორია:რუსი ასტრონომები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გორის მიწისძვრა (1920)

{{ინფოდაფა მიწისძვრა
|სათაური = გორის მიწისძვრა
|სურათი =  
|წარწერა          =   
|imagecaption       = 
|რუკა=  
|წარწერა2            =   
|image name         =  
|რუკა2               = 
|რუკის ზომა= 
|თარიღი =  20 თებერვალი, 1920
|დრო=  
|ხანგრძლივობა=  
|მაგნიტუდა =  6.2 M_\mathrm{w}
|სიღრმე= 11 კმ
|მდებარეობა =   
|ტიპი=
|დაზარალებული ქვეყანა = საქართველო
|ზარალი =  
|ინტენსიურობა=
|ცუნამი=  
|მეწყერი= 
|განმეორებითი ბიძგები =  
|მსხვერპლი= 114 ადამიანი 
}}
**გორის მიწისძვრა** — ძლიერი მიწისძვრა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, გორში 1920 წლის 20 თებერვალს.   მიწისძვრის ძალა შეადგენდა 6.2 M_\mathrm{w}. დაიღუპა 114 ადამიანი. სერიოზულად დააზარალა გორის ციხე, ქვემო რიეთის ეკლესია, ქვემო რიეთის ნათლისმცემლის ეკლესია და სხვა ძეგლები. დაინგრა გორის და რამდენიმე სოფლის შენობების 95%. დაშავებულთა რაოდენობამ 7118 ოჯახი შეადგინა.

გორის მაზრაში პირველი ძლიერი ბიძგი 20 თებერვლის 02:55 საათზე აღინუსხა, ხოლო განმეორებითი — 14:45 საათზე. რიხტერის სკალით მიწისძვრის მაგნიტუდა (ადგილობრივი სიმძლავრე) 6,2 ერთეულს შეადგენდა, ხოლო მერკალის სკალის მიხედვით ინტენსივობა ეპიცენტრში 8-9 ბალს უტოლდებოდა. მიწისძვრის ეპიცენტრი იყო სოფელი ხიდისთავი, სადაც ყველაზე ძლიერი, 9-ბალიანი ბიძგები აღირიცხა. გორში მიწისძვრის სიმძლავრე 8 ბალს შეადგენდა, ისევე როგორც გორის მაზრის სოფლების უმრავლესობაში. ბიძგები მთელი საქართველოს მასშტაბით იგრძნობოდა. თბილისში მისი სიმძლავრე 6 ბალს შეადგენდა, ხოლო ბათუმსა და ფოთში - 5 ბალს.

გორის დასახმარებლად საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ გამოყო ათეულობით მილიონი მანეთი, გორში გაიგზავნა ჯარი, სახალხო გვარდია და სხვადასხვა ჯგუფები. საქართველოს მასშტაბით მოქალაქეებმა შექმნეს საქველმოქმედო და დამხმარე კომიტეტები. მოქალაქეების და საზოგადოებრივი ჯგუფების მიერ ათეულობით მილიონი მანეთი შეგროვდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* დიმიტრი სილაქაძე, „გორის 1920 წლის მიწისძვრა“, ჟურნალი “ისტორიანი”, 2012 წლის მაისი, #5/17

## სქოლიო
კატეგორია:მიწისძვრები საქართველოში
კატეგორია:გორის ისტორია
კატეგორია:1920
ძველი ქანდა

**ძველი ქანდა** — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მუხრანის თემში. მდებარეობს მუხრანის ვაკეზე, მდინარე ქსნის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 520 მ. სოფელში ცხოვრობენ ასირიელები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1106 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Said the actress to the bishop

**Said the actress to the bishop** (ზოგჯერ "as the actress said to the bishop", ან "that's what she said") — ფრაზა სასაუბრო(ზოგ შემთხვევებში ვულგარულიც კი) მეტყველებიდან ინგლისურენოვან პირთათვის, ჩვეულებრივ თქმული იუმორით, რომელიც მიუთითებს ორაზროვანი ნათქვამის ან სიტუციის სექსუალურ მხარეზე.

ზოგ შემთხვევაში ფრაზაში სიტყვა იცვლება ან ადგილებს ცვლიან სიტყვები: „said the bishop to the actress“, ან "that's what *he* said"
ფრაზა მაგალითია უელერიზმისა; ის იცვლის მნიშვნელობას. ფრაზის პოპულარობამ და მისმა მრავამხრივობამ განაპირობა ის, რომ ზოგიერთს ახლა ის კლიშედ მიაჩნია.

## ისტორია
ფრაზის ისტორია სათავეს ედუარდის ხანიდან იღებს.

ფრაზას იყენებს ლესლი ჩარტერი, როდესაც მისი მისტერიული ჟანრის ნაწარმოებების გმირს(სიმონ ტამპლიერს) ათქმევინებს. პირველად ჩნდება მის Meet the Tiger-ის წიგნში, რომელიც გამოიცა 1928 წელს.

ფრაზა "as the girl said to the soldier" არის ჩაწერილი ხმის ტესტირებისას ალფრედ ჰიჩკოკის 1929 წლის ფილმისთვის Blackmail.

## რესურსები ინტერნეტში
*That's what she said 

კატეგორია:ინგლისური ფრაზები
კატეგორია:იუმორი
სამხრეთ აფრიკის აქტი

მინი|კავშირში შემავალი კოლონიები
**სამხრეთ აფრიკის აქტი** აღნიშნავს ბრიტანეთის პარლამენტის მიერ მიღებულ აქტს, რომლის საფუძველზეც ბრიტანული კოლონიებისგან: კაპის, ნატალის, ორანჟის და ტრანსვაალისაგან შეიქმნა სამხრეთ აფრიკის კავშირი. აქტი განიხილავდა როდეზიას როგორც მომავალში კავშირის შესაძლო მეხუთე წევრს, თუმცა როდეზიის კოლონისტებმა ეს შესაძლებლობა უარყვეს 1922 წლის რეფერენდუმზე. ეს აქტი იყო მესამე დიდი საკანონმდებლო შეთანხმება, რომლის ძალითაც ერთიანდებოდა ბრიტანული კოლონიები და მათ ენიჭებოდათ გარკვეული ავტონომია. უფრო ადრე 1867 წელს მიღებული იყო ჩრდილო ამერიკის აქტი, რომლითაც გაერთიანდნენ ონტარიო, კვებეკი და ახალი ბრუნსვიკი კანადის სახელით. ასევე ავსტრალიის 1900 წლის საკონსტიტუციო აქტი რომლითაც გაერთიანდნენ ავსტრალიის კოლონიები.

## ლიტერატურა
* Brand, Hon. RH - *The Union of South Africa*, (1910), Clarendon Press

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის აქტები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ისტორია
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1980-1981

**ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1980-1981** — ევროპის ქვეყნების თასების მფლობელთა თასის ოცდამეერთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, რომელმაც ფინალში იენის „კარლ ცაისი“ დაამარცხა, ანგარიშით 2–1.

## შედეგები 
### წინასწარი რაუნდი 
|}

### მეთექვსმეტედფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 1980 წლის 17 სექტემბერს, საპასუხო – 1 ოქტომბერს.*

|}

### მერვედფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 1980 წლის 22 ოქტომბერს, საპასუხო – 5 ნოემბერს.*

|}

### მეოთხედფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 1981 წლის 4 მარტს, საპასუხო – 18 მარტს.*

|}

### ნახევარფინალი 
*პირველი შეხვედრები გაიმართა 1981 წლის 8 აპრილს, საპასუხო – 22 აპრილს.*

|}

### ფინალი 
|valign="top" width="50%"|

|}

## გალერეა 

Feyenoord tegen Dynamo Tiflis 2-0 (Europacup-II). 22 april 1981.jpg|განმეორებითი ნახევარფინალური შეხვედრა ფეიენორდსა და დინამო შორის (2-0)
Feyenoord tegen Dynamo Tiflis 2-0 (Europacup-II). Bestanddeelnummer 931-4445. 22 april 1981.jpg|განმეორებითი ნახევარფინალური შეხვედრა ფეიენორდსა და დინამო შორის (2-0)

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
* უეფა-ს საიტზე .

1980-1981
სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი

**სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი** — ქართველ მაჰმადიანთა მიერ საქართველოსთან აჭარის შესაერთებლად შექმნილი ორგანიზაცია. 1918 წლის აპრილში ბათუმში თურქეთის საოკუპაციო ჯარის შესვლის შემდეგ პროგრესულად მოღვაწეებმა აჭარა დატოვეს. ისინი თბილისში ჩავიდნენ. ამ პერიოდში თბილისში დაარსდა სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი, რომლის თავმჯდომარეს აირჩიეს მემედ აბაშიძე. წევრებად ჰაიდარ აბაშიძე (მოადგილე), სულეიმან დიასამიძე (მდივანი), ხასან თხილაიშვილი, ყადირ შერვაშიძე, ზია აბაშიძე, სულეიმან ბეჟანიძე, ქ. ნოღაიდელი, ი. ქათამაძე, ქემალ დიასამიძე, იუნუს წულუკიძე, გულოაღა კაიკაციშვილი, აბდულ მიქელაძე და სხვები.

სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის მიზანი იყო აჭარის შეერთება საქართველოსთან, აჭარის მოსახლეობაში  ქართული ეროვნული შეგნების განმტკიცება, პანისლამისტებისა და სედაიმილეთელების წინააღმდეგ ბრძოლა და სხვა. კომიტეტის წინააღმდეგ გაერთიანდნენ ინგლისის საოკუპაციო ხელისუფლება, ოსმალოფილები (სედაიმილეთელები), მუსავატელები, დაშნაკები, დენიკინელები და სხვა რეაქციონერები.  აჭარის ან მესხეთის მოსახლეობასთან დასაახლოებლად და მათში ახსნა-განმარტებითი მუშაობის გასაშლელად კომიტეტმა თავისი განყოფილებები შექმნა ოზურგეთსა და ახალციხეში; კომიტეტმა აჭარის მოსახლეობაში დიდი მუშაობა გასწია ოსმალთა საოკუპაციო ხელისუფლების, პანისლამისტურ-რეაქციული არსის, ინგლისის კოლონიური პოლიტიკისა და დენიკინელთა შავრაზმული მისწრაფებების წინააღმდეგ. ოსმალთა დამარცხების შემდეგ ცენტრი თბილისიდან ბათუმში გადაიტანეს. კომიტეტმა 1919 წელს დააარსა თავისი ორგანო — გაზეთი „სამუსლიმანო საქართველო“, რომელმაც ბევრი მოწოდება და პროკლამაცია გამოსცა. 1919 წლის 31 აგვისტოს სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელმა კომიტეტმა მოიწვია ბათუმის ოლქის წარმომადგენელთა ყრილობა, რომელმაც აირჩია სამუსლიმანო საქართველოს მეჯლისი (საბჭო) მემედ აბაშიძის თავმჯდომარეობით, ერთხმად დაადგინა საქართველოსთან აჭარის შეერთება ავტონომიის საფუძველზე და გაგზავნა თავისი დელეგაცია პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე. კომიტეტი და მისი შემადგენლობა აჭარის შეერთებას საქართველოსთან დიდი მოწონებით შეხვდა, მაგრამ პირველი რესპუბლიკის მთავრობამ აჭარას ავტონომია არ მისცა. კომიტეტს ასევე დაპირისპირება ჰქონდა რესპუბლიკის რწმუნებულთან აჭარაში ბენია ჩხიკვიშვილთან. 

სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელმა კომიტეტმა (შემდეგში მეჯლისი) 1921 წლის მაისამდე იარსება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კატეგორია:კომიტეტები
ვენესუელის ქალაქების სია

ცხრილში მოცემულია **ვენესუელის უდიდესი ქალაქების სია** ზრდადი თანმიმდევრობით. სავარაუდო მოსახლეობის რიცხვი არ შეიცავს ურბანული არეალის მოსახლეობას. 

## ვენესუელის უდიდესი ქალაქები 
, ვენესუელის დედაქალაქი]]
]]

]]
]]
]]
]]
]]

## სხვა ქალაქები
ეს ქალაქები არ შედის ვენესუელის უდიდეს ქალაქთა რიცხვში, მაგრამ გამორჩეულია ისტორიული, კულტურული და ტურისტული თვალსაზრისით. 

*კარიპე
*სიუდად-ოხედა
*კუმანა
*ლა-ასუნსიონი
*ლა-გუაირა
*ლა-ვიქტორია
*ლოს-დოს-კამინოსი
*მაიკეტია
*პორლამარი
*პუერტო-აიაკუჩო
*სან-კარლოსი
*სან-ხოაკინი
*სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი
*სან-ფელიპე-დელ-რეი
*სან-ფერნანდო-დე-აპურე
*ტრუხილიო
*ტუკუპიტა
*ვალერა
*ვალე-დე-ლა-პასკუა

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის დემოგრაფია
* ვენესუელის ადმინისტრაციული დაყოფა

## რესურსები ინტერნეტში
* ვენესუელის უდიდესი ქალაქები

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ზანავის ციხე

მინი|მარჯვნივ|250პქ| ზანავის ციხის ხედიჯაბა ლაბაძის ფოტო
**ზანავის ციხე** —  ციხესიმაგრე ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ზანავში. ადიგენიდან 5 კმ  დაშორებით. მიეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 

ციხესიმაგრე ციცაბო კლდეზეა აღმართული. გალავნის კედლები კლდის ნატეხი ქვითა და კირითაა ნაგები. ატყვია გვიანი შეკეთების კვალი. შიდა ციხის ზურგიანი კოშკი სამსართულიანია და წყობაც უფრო რეგულარული, ვიდრე გალავნისა. კოშკს ყოველ მხარეს სამზერები აქვს, მეორე სართულზე — ბუხარიც. სამხრეთი კედლის თაღოვანი კარი გადის შიდა ეზოში, სადაც კლდეში ამოჭრილი წყლის საცავია. უფრო სამხრეთით არის მეორე კოშკი, რომელშიც ნაეკლესიარის ნაშთია; მის ქვემოთ გალავანთან ზედ მიმდგარი კიდევ ერთი მრგვალი კოშკია. ციხის მცირე ფართობს კლდის თხემი განაპირობებს, მაგრამ ყველაფერს ანაზღაურებს მისი მიუვალობა. საფიქრებელია, აქ იყო გიორგი ჩორჩანელის ერთ-ერთი რეზიდენცია, რომელიც შემდგომ ხანებშიც არაერთხელ აღუდგენიათ. სოფლის უდიდესი ნაწილი ციხის აღმოსავლეთითაა, ღელის გადაღმა. 

ციხე 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ვენესუელის შტატები

მინი|400პქ|ვენესუელის შტატები
**ვენესუელა იყოფა 23 შტატად** (*estados*), 1 ფედერალურ ოლქად (*Distrito Capital*) და ფედერალურ სამფლობელოებად (*Dependencias Federales*) რომელიც მოიცავს ვენესუელის მრავალრიცხოვან კუნძულებს. ვენესუელა ასევე პრეტენზიას აცხადებს გაიანა-ესეკიბას ტერიტორიაზე, რომელიც მოიცავს დამოუკიდებელ სახელმწიფო გაიანას 6 რაიონს.

## ისტორიული შტატები
ფედერალურ ომამდე (1859–1863), ვენესუელა იყოფოდა პროვინციებად. გამარჯვებული ძალები თითოეული შტატისთვის უფრო მეტი ავტონომიის მიცემას ფიქრობდნენ, მაგრამ ეს არ განხორციელდა.

1863 წლიდან ადრეულ 1900-იან წლებამდე ქვეყანაში მრავალი ტერიტორიული ცვლილება მოხდა, მათ შორის იყო შტატების გამსხვილება თუ დაყოფა, მაგრამ ამ პერიოდიდან 1990-იან წლებამდე შტატების საზღვრები უცვლელი რჩებოდა. ბოლო წლებში შეიქმნა რამდენიმე ახალი შტატი: დელტა-ამაკურო, ამასონასი და ვარგასი.

## შტატები
მოცემულია ვენესუელის 23 შტატი. მათთან ერთად ცხრილში განთავსებულია მათი სიმბოლოები, მონაცემები და მდებარეობა.

## სპეციალური სტატუსის არეალები
## სახელები
ზოგიერთ შტატს სახელი მიღებული აქვს ისტორიული ფიგურების პატივსაცემად:

*ანსოატეგი — ხოსე ანტონიო ანსოატეგი
*ბოლივარი — სიმონ ბოლივარი
*ფალკონი — ხუან კრისოსტომო ფალკონი
*ლარა — ხასინტო ლარა
*მირანდა — ფრანსისკო მირანდა
*მონაგასი — ხოსე ტადეო მონაგასი და ხოსე გრეგორიო მონაგასი
*სუკრე — ანტონიო ხოსე დე სუკრე
*ვარგასი — ხოსე მარია ვარგასი

ზოგიერთ შტატს სახელი მიღებული აქვს ბუნებრივი მახასაითებლებისგან:

*ამასონასი — მდინარე ამაზონი
*აპურე — მდინარე აპურე
*არაგუა — მდინარე არაგუა
*ბარინასი — მდინარე ბარინასი
*კოხედესი — მდინარე კოხედესი
*დელტა-ამაკურო — მდინარე ამაკუროს დელტა
*გუარიკო — მდინარე გუარიკო
*პორტუგესა — მდინარე პორტუგესა
*ტაჩირა — მდინარე ტაჩირა
*იარაკუი — მდინარე იარაკუი

სხვა სახელთა წარმომავლობა

*კარაბობო — სახელი ეწოდა ეთნიკური სოფლისგან.
*კარაკასი — სახელი ეწოდა ადგილობრივთა ჯგუფ *კარაკასისაგან*.
*მერიდა — დედაქალაქ მერიდასგან, რომელმაც თავისმხრივ სახელი ესპანეთის ქალკაქ მერიდასგან მიიღო.
*ნუევა-ესპარტა (ახალი სპარტა) — სახელი ეწოდა ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ომში მისი მოსახლეობის მიერ გამოჩენილი სიმამაცის გამო, რასაც ძველბერძენი სპარტელი მეომრების სიმამაცეს ადარებენ.
*ტრუხილიო — დედაქალაქ ტრუხილიოსგან
*სულია — მომდინარეობს ჩიბჩას ხალხის ენის ვოკალური ტრანსლიტერაციისგან, ამ სახელს ისინი ეგზოტიკურ, ლურჯყვავილებიან მცენარეს უწოდებდნენ (*Lobelia erinus*)

## რესურსები ინტერნეტში
* CityMayors feature
* სამთავრობო საიტი 

კატეგორია:ვენესუელის შტატები
აპურე (მდინარე)

**აპურე** () — მდინარე ვენესუელის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდინარე ორინოკოს მარცხენა შენაკადი. 
წარმოიქმნება მდინარეების სარარესა და ურიბანტეს შეერთების შედეგად. აპურეს აუზის გარკვეული ნაწილი ვრცელდება კოლუმბიის ტერიტორიაზეც. სათავეს იღებს კორდილიერა-დე-მერიდას მთებში. სიგრძე 1038 კმ, აუზის ფართობი 167,000 კმ². მიედინება
დასავლეთიდან აღმოსავლური მიმართულებით, ლიანოს-ორინოკოს დაბლობზე. ქვემო დინებაში ხეობა შედარებით განიერია, რამდენიმე ნაწილად იტოტება და ისე ჩაერთვის ორინოკოს.
მარცხენა მხრიდან იღებს რამდენიმე მნიშვნელოვან შენაკადს, რომელთაგან აღსანიშნავია მდინარეები პორტუგესა და გუარიკო. 
წვიმიან სეზონში მდინარე მეტად წყალუხვია, მაისიდან ოქტომბერ-ნოემბრამდე დამახასიათებელია წყალმოვარდნები.
წარმოადგენს რეგიონის მნიშვნელოვან სატრანსპორტო არტერიას. სანაოსნოა შესართავიდან საშუალოდ 600 კილომეტრზე.

წყლის საშუალო ხარჯი 2 183 მ³/წმ.
მდინარე აპურეს ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: გუასდუალიტო და სან-ფერნანდო-დე-აპურე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მდინარეების სია

## ლიტერატურა
*BINGHAM, Hiram. On the route of Bolívar’s great march: Caracas to Bogotá via Arauca and the Páramo of Pisva. London: *The Geographical Journal*, oct, 1908, pp.&nbsp;329–347.
*CARVAJAL, (fray) Jacinto. *Relación del descubrimiento del río Apure hasta su ingreso en el Orinoco*. Escrita en 1648 y editada en León (España) en julio de 1882. Editada también en Madrid: Edime, 1956. 
*DE LEÓN, Rafael; RODRÍGUEZ DÍAZ, Alberto: *El Orinoco aprovechado y recorrido*. Caracas: Ministerio de Obras Públicas, Corporación Venezolana de Guayana, 1976 
*RODRIGUEZ DIAZ, Alberto J. y DE LEON, Rafael. *Apuntes para los estudios de navegación por el sistema Orinoco-Apure: Tramo Ciudad Guayana- Guasdualito.* Caracas: M.O.P., Dirección de Recursos Hidráulicos, Oficina de Planeamiento, Estudios Río Orinoco, 1975.
*ZINCK, Alfred. Los ríos de Venezuela. Caracas: Cuadernos LAGOVEN, 1982, 2ª edición.

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე აპურე – ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
კატეგორია:კოლომბიის მდინარეები
კატეგორია:ორინოკოს აუზი
დეტერმინანტი

**დეტერმინანტი** — განსაკუთრებული მათემატიკური გამოსახულება, რომელიც მათემატიკის სხვადასხვა დარგში გვხვდება. n-ური რიგის მატრიცის დეტერმინანტი **∆** ეწოდება ჯამს, რომლის ყოველი შესაკრები არის ამ მატრიცის n ელემენტის ნამრავლი; ამასთან მატრიცის ყოველი სტრიქონიდან და ყოველი სვეტიდან ამ ნამრავლში შედის მხოლოდ ერთი ელემენტი, ანუ ეს განსაზღვრება მათემატიკურად ჩაიწერება ასე:

\sum_{m=1}^{N!} a_{1\alpha}a_{2\beta}a_{3\gamma}...a_{n\omega}, სადაც α, β, γ,..., ω არის 1,2,3,...,n რიცხვების ნებისმიერი გადანაცვლება(იხ. კომბინატორიკა).

## სქოლიო 
კატეგორია:დეტერმინანტი
კატეგორია:მატრიცათა თეორია
კატეგორია:წრფივი ალგებრა
კატეგორია:ალგებრა
რომულო ბეტანკური

**რომულო ბეტანკური** (; დ. 22 თებერვალი 1908 , გუატირე, ვენესუელა — გ. 28 სექტემბერი 1981, ნიუ-იორკი, აშშ) — ვენესუელელი  პოლიტიკოსი. ვენესუელის 45-ე და 52-ე პრეზიდენტი, ვენესუელის მუდმივი სენატორი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მირანდას შტატის ქალაქ გუატირეში. მონაწილეობას იღებდა   ხუან ვისენტე გომესის დიქტატურის წინააღმდეგ მასობრივ დემონსტრაციებში, რის გამოც 1928 წ. დააპატიმრეს. 1930 წელს კოსტა-რიკაშია, სადაც მცირე ხნით გახდა კომუნისტური პარტიის წევრი, მაგრამ მალევე დატოვა პარტიის როგები და გახდა ანტიკომუნისტი.

1936 წელს გომესის გარდაცვალების შემდეგ და გენერალ ელეასარ ლოპეს კონტრერასის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და 1941 წელს დააარსა ოპოზიციური პარტია „დემოკრატიული მოძრაობა.“  1945 წელს მონაწილეობდა სახელმწიფო გადატრიალებაში, რომლის შედეგად დაემხო ისაიას მედინა ანგარიტას ხელისუფლება. გადატრიალების შემდეგ მისი პარტია გახდა მმართველი, ხოლო ბეტანკური სახელმწიფოს მეთაური. 1948 წელს მისი მთავრობა ასევე სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს, თავად ბეტანკური კი ემიგრაციაში წავიდა.

1958 წელს მარკოს პერეს ხიმენესის დიქტატურის დამხობის შემდეგ დაბრუნდა ვენესუელაში და გახდა სახელმწიფოს მეთაური.

გარდაიცვალა 1981 წელს ნიუ-იორკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Betancourt Foundation - Official Page 
* 1Up Info about the Triumph of Democracy
* President Kennedy's speech at la Morita 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  28 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კრისტობალ მენდოსა

**კრისტობალ მენდოსა** (; დ. 23 ივნისი, 1772, ტრუხილიო, ვენესუელა — გ. 8 თებერვალი, 1829, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის პირველი პრეზიდენტი. 

დაიბადა 1772 წელს ტრუხილიოს შტატში, სწავლობდა ფრანცისკანულ მონასტერში. 16 წლის ასაკში გაემგზავრა კარაკასში და 1794 წელს მიიღო იურისტის ხარისხი. 1811 წლის 5 მარტს გახდა ვენესუელის პირველი პრეზიდენტი. 

გარდაიცვალა 1829 წელს კარაკასში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Cristobal de Mendoza

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1772
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1829
Fat Joe

250px|მინიატიურა|Fat Joe
**ჯოზეფ ანტონიო კარტახენა**, იგივე **Fat Joe** (; დ. 19 აგვისტო, 1970) — ამერიკელი რეპერი და ჯგუფების  D.I.T.C. და Terror Squad. წევრი.

გამოცემული აქვს მთელი რიგი ალბომებისა. პირველი ალბომი, *Represent*, გამოვიდა 1993 წელს. მას 1995 წელს მოჰყვა  ''Jealous One's Envy*. 1998-2006 წლებში იგი ლეიბლ Atlantic Records-თან თანამშრომლობდა და მასზე 4 ალბომი გამოსცა - *Don Cartagena* (1998), *Jealous Ones Still Envy (J.O.S.E.)* (2001), *Loyalty* (2002) და *All or Nothing* (2005). უკანასკნელის გამოცემის პერიოდში იგი ცნობილი გახდა რეპერ 50 Cent-თან კონფლიქტით, რომელმაც Fat Joe-ს უხეშად მიმართა სიმღერაში „Piggy Bank“.

2006 წლიდან, როდესაც გამოიცა ალბომი *Me, Myself, & I*, Fat Joe თანამშრომლობდა ლეიბლთან Imperial Records. შემდეგი, 2008 წლის ალბომი იყო *The Elephant in the Room*, მოგვიანებით კი - *Jealous Ones Still Envy 2 (J.O.S.E. 2)*, ალბომის *Jealous Ones Still Envy (J.O.S.E.)* გაგრძელება (2009). მეათე ალბომი, *The Darkside Vol. 1* 2010 წელს გამოიცა.

## დისკოგრაფია
### სტუდიური ალბომები
**Represent* (1993, როგორც Fat Joe da Gangsta)
**Jealous One's Envy* (1995)
**Don Cartagena* (1998)
**Jealous Ones Still Envy (J.O.S.E.)* (2001)
**Loyalty* (2002)
**All or Nothing* (2005)
**Me, Myself & I* (2006)
**The Elephant in the Room* (2008)
**Jealous Ones Still Envy 2 (J.O.S.E. 2)* (2009)
**The Darkside Vol. 1'' (2010)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ოფიციალური საიტი  (2009 წლის არქივი)
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:აღმოსავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:Imperial Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Virgin Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:Universal Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხოსე ანტონიო პაესი

**ხოსე ანტონიო პაესი** (; დ. 13 ივნისი, 1790, კურპა, ვენესუელა — გ. 6 მაისი, 1873, ნიუ-იორკი, აშშ) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის მე-3, მე-9 და 19-ე პრეზიდენტი. დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის გმირი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხოსე ანტონიო პაესი

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1790
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1873
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
პორტუგესა

**პორტუგესა** () — მდინარე ვენესუელის დასავლეთ ნაწილში. მდინარე აპურეს მარცხენა შენაკადი. წარმოადგენს მდინარე ორინოკოს აუზის ნაწილს. 
სათავე აქვს ანდების მთისწინეთში. სიგრძე 600 კილომეტრზე მეტი, აუზის ფართობი 80,000 კმ². მდინარე აპურეს ჩაერთვის ქალაქ სან-ფერნანდო-დე-აპურესთან ახლოს. მდინარის აუზში ვრცელდება 
არაერთი მოზრდილი ქალაქი: ბარკისიმეტო, ვალენსია, სან-კარლოსი, გუანარე, ასარიკუა, ნირკუა და სხვ. 
მნიშვნელოვანი შენაკადებია: ტურბიო, გუანარე, ბოკონო, ტიზნადოსი და პაო. 

მდინარე პორტუგესას წყლები გამოიყენება სხვადასხვა მიზნებისთვის, მ.შ. ბრინჯის, თამბაქოსა და სხვ. მცენარეების მომარაგებისა და გამრავლების საქმეში. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის მდინარეების სია

## ლიტერატურა
* Rand McNally, The New International Atlas, 1993.

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე პორტუგესას შესახებ

კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
შოტლანდიის თასი 1874-1875

**შოტლანდიის საფეხბურთო თასი 1874-1875** იყო შოტლანდიის თასის რიგით მეორე გათამაშება ფეხბურთში 1875-1876 წლებში. გამარჯვებული გახდა გლაზგოს კლუბი ქუინს პარკი.

200პქ|right

## პირველი რაუნდი
|}

### გადათამაშება
|}

# *სტანდარტი გავიდა ტურნირის მეორე რაუნდში თამაშის გარეშე*
# *ვეილ ოფ ლივინი გავარდა გადათამაშების დროს კლაიდსდეილთან*

## მეორე რაუნდი
|}

### გადათამაშება
|}

#*როვერსი გავიდა მეოთხედფინალში თამაშის გარეშე*

## მეოთხედფინალი
|}

#*კლაიდსდეილი გავიდა ნახევარფინალში თამაშის გარეშე*

## ნახევარფინალი
|}

### გადათამაშება
|}

### განმეორებითი გადათამაშება
|}

## ფინალი
## რესურსები ინტერნეტში
* შოტლანდიის თასის ყველა მატჩი www.rsssf.com 
* შოტლანდიის თასის სტატისტიკა www.soccerbase.com  
* შოტლანდიის თასი 1873-74 на www.iffhs.de 
* Scottish Football Archive 1873—74  

კატეგორია:შოტლანდიის საფეხბურთო თასი
კატეგორია:1874 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:1875 წელი ფეხბურთში
ანამორი

**ანამორი** — XI საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ IV ბაღვაშის მწიგნობართუხუცესი. 

დაახლოებით 1060 წ. სულა კალმახის ერისთავის მიერ ლიპარიტის შეპყრობისა და მისი მეფე ბაგრატ IV-ისათვის გადაცემის შემდეგ ანამორმა უარი განაცხადა კლდეკარის ციხესიმაგრე მეფისათვის ჩაებარებინა. „მატიანე ქართლისაჲ“-ს ცნობით, მეფის ბრძანებით კლდეკარის დამცველთა თვალწინ ლიპარიტი და მისი ძე ივანე ძელებზე გაჰკიდეს და „განწირნეს სასიკვდილოდ“. მაშინ ანამორმა ბაღვაშთა სიცოცხლის შენარჩუნების სანაცვლოდ ციხესიმაგრე ბაგრატს გადასცა.

## ლიტერატურა
*„ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 288

კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები