იზაბელა ბერდი

**იზაბელა ბერდი** (, დ. 15 ოქტომბერი, 1831) — ინგლისელი მკვლევარი, მწერალი და ფოტოგრაფი. ის იყო პირველი ქალი, რომელიც გახდა სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი. ბერდი დაიბადა ლიდზის მახლობლად, ბორობრიჯში, ჩრდილოეთ იორკშირის ჰეროგეიტის რაიონში, 1831 წლის 15 ოქტომბერს. 
## ადრეული ცხოვრება 
1850 წელს, როდესაც ის 19 წლის იყო, მისი  ხერხემალიდან სიმსივნე ამოიღეს. იმის გამო, რომ ოპერაციამ არც ისე წარმატებით ჩაიარა, მას უძილობა და დეპრესია აწუხებდა. ბერდის ექიმმა ურჩია სამოგზაუროდ წასულიყო, რათა ყურადღება გადაეტანა. დაბრუნებისას მან გამოიყენა წერილები, რომლებიც მისწერა თავის დას, ჰენრიეტას, მისი პირველი წიგნის „ინგლისელი ქალი ამერიკაში“-ს საფუძვლად. როდესაც ბერდის მამა გარდაიცვალა 1858 წელს, იგი დედასთან და დასთან ერთად საცხოვრებლად ედინბურგში, შოტლანდიაში გადავიდა. მომდევნო წლებში ბერდმა რამდენიმეჯერ  იმოგზაურა, მათ შორის სამჯერ ჩრდილოეთ ამერიკაში და ერთხელ ხმელთაშუა ზღვაში. 
## მოგზაურობები 
ბერდმა კვლავ დატოვა ბრიტანეთი 1872 წელს, თავდაპირველად წავიდა ავსტრალიაში, რომელიც მას არ მოეწონა, შემდეგ კი გაემგზავრა ჰავაიზე, სწორედ ჰავაის სიყვარულმა აიძულა მას დაეწერა მეორე წიგნი. იქ ყოფნისას ის ავიდა მაუნა კეასა და მაუნა ლოას ვულკანებზე. შემდეგ იგი გადავიდა კოლორადოში, სადაც აღმოაჩინა, რომ ჰაერი შესანიშნავი იყო მისი ჯანმრთელობისთვის. 
## მოგზაურობა აზიაში 
ბერდის შემდეგი მოგზაურობა იყო იაპონიაში, სადაც მან ახალგაზრდა იაპონელი მამაკაცი დაიქირავა მთარგმნელად. ისინი ერთად გაემგზავრნენ ჰოკაიდოში, ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც ის დარჩა აინუს ტომის წევრებს შორის, არაიაპონელ მაცხოვრებლებში. მისმა გამოცდილებამ საფუძველი ჩაუყარა მის წიგნს Unbeaten Tracks in Japan, რომელიც გამოიცა 1880 წელს. ბერდმა განაგრძო მოგზაურობა მთელ აზიაში, ეწვია ჰონკონგს, კანტონს, საიგონსა და სინგაპურს. სინგაპურიდან იგი გაემგზავრა მალაიის ნახევარკუნძულზე, სადაც ხუთი კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა. 

ბერდის ედინბურგში დაბრუნების შემდეგ მალევე, მისი და ჰენრიეტა გარდაიცვალა ტიფისგან. 1881 წელს ბერდი დაქორწინდა ჯონ ბიშოპზე, ექიმზე, რომელიც ზრუნავდა ჰენრიეტაზე. მათ ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, მაგრამ ჯონი ხუთი წლის შემდეგ გარდაიცვალა. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ ბერდი გაემგზავრა ინდოეთში. იქ ყოფნისას მან დააარსა ჰენრიეტა ბერდის საავადმყოფო ამრიცარში და ჯონ ბიშოპის მემორიალური ჰოსპიტალი სრინიგარში. ქაშმირსა და ლადახში, ჩრდილოეთ ინდოეთის რაიონებში ტიბეტის საზღვარზე მოგზაურობისას, ბერდმა განაგრძო თავისი გაბედული ექსკურსიები. 
## მოგზაურობა სპარსეთში 
ბერდი დაბრუნდა ჩრდილოეთ ინდოეთში, სადაც შეხვდა ბრიტანეთის არმიის მაიორს, ჰერბერტ სოიერს, რომელიც სპარსეთში (ახლანდელი ირანი) მიდიოდა. მან და სოიერმა ერთად იმოგზაურეს უდაბნოში შუა ზამთარში და ჩავიდნენ თეირანში. ინგლისში დაბრუნებისას ბერდმა ისაუბრა იმ სისასტიკის წინააღმდეგ, რომელიც ხდებოდა სომხების წინააღმდეგ ოსმალეთის სულთან აბდ ალ-ჰამიდ II-ის დროს. ბერდი შეხვდა ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრს უილიამ გლადსტონს და სიტყვით მიმართა პარლამენტის კომიტეტს ამ თემაზე. იგი ამ დროისთვის მშობლიურ ქვეყანაში ცნობილი სახე გახდა, ბერდი გახდა შოტლანდიის სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი, ის ასევე გახდა სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების პირველი ქალი წევრი. 
## გარდაცვალება 
მან პირველად იმოგზაურა აფრიკაში, როდესაც ის 70 წლის იყო და მაროკოში გაემგზავრა 1901 წელს. ედინბურგში დაბრუნების შემდეგ იგი ავად გახდა და მალევე გარდაიცვალა. 
## სქოლიო
კატეგორია:ქალები
კატეგორია:მოგზაურები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით