open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბარი ჰოკინსი

**ბარი ჰოკინსი** (; დ. 23 აპრილი 1979, კენტი; ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. სამჯერ მიაღწია რეიტინგული ტურნირების ნახევარფინალს. 2013 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალისტი.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი ფინალი — 2013
* ავსტრალიის ღია ჩემპიონატი ჩემპიონი — 2012
* მასტერსის კვალიფიკაცია ჩემპიონი — 2007
* Shoot-Out ჩემპიონი — 2012
* Pro Challenge Series (მე-5 გათამაშება) ჩემპიონი — 2010
* გრან-პრი ნახევარფინალი — 2005
* უელსის ღია ჩემპიონატი ნახევარფინალი — 2006
* ჩინეთი ღია ჩემპიონატი ნახევარფინალი — 2007
* ჩრდილოეთ ირლანდიის ტროფეი მეოთხედფინალი — 2008

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯად ტრამპი

**ჯად ტრამპი** (; დ. 21 აგვისტო, 1989, ბრისტოლი; ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. დაიბადა 1989 წლის 21 აგვისტოს ბრისტოლში (ინგლისი). 2011 წლის დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის გამარჯვებული.

## მიღწევები კარიერაში 
### პროფესიონალური კარიერა 
#### რეიტინგული ტურნირები 
* Euro Players Tour Championship (1-ლი ეტაპი) გამარჯვებული — 2010
* ჩინეთის ღია ჩემპიონატი გამარჯვებული — 2011
* მსოფლიო ჩემპიონატი ფინალისტი — 2011
* Players Tour Championship (მე-2 ეტაპი) გამარჯვებული — 2011
* Players Tour Championship (მე-9 ეტაპი) გამარჯვებული — 2011
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი გამარჯვებული — 2011
* საერთაშორის ჩემპიონატი გამარჯვებული — 2012
* Players Tour Championship (მე-4 ეტაპი) გამარჯვებული — 2012

#### სხვა ტურნირები 
* მასტერსის კვალიფიკაცია გამარჯვებული — 2008
* Championship League გამარჯვებული — 2009
* Austrian Open (pro-am) გამარჯვებული — 2010

### სამოყვარულო კარიერა 
* 2000 ინგლისის ჩემპიონატი 15 წლამდე — ჩემპიონი
* 2002 ინგლისის ჩემპიონატი 13 წლამდე — ჩემპიონი
* 2003 Golden Waistcoat Event — გამარჯვებული
* 2003 Pontins Open (საგაზაფხულო სერია) — გამარჯვებული
* 2003 ინგლისის ჩემპიონატი 15 წლამდე — ჩემპიონი
* 2004 ინგლისის ღია ჩემპიონატი — ჩემპიონი
* 2004 ინგლისის ჩემპიონატი 15 წლამდე — ჩემპიონი

## რეიტინგი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* პროფილი Global Snooker-ზე 
* პროფილი კრის ტერნერის არქივში 

კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტივენ მაგუაიერი

**სტივენ მაგუაიერი** (; დ. 13 მარტი 1981, გლაზგო; შოტლანდია) — შოტლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი. დაიბადა 1981 წლის მარტს გლაზგოში (შოტლანდია).

## გამარჯვებები 
### რეიტინგული ტურნირები 
* European Open — 2004
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — 2004
* ჩრდილოეთ ირლანდიის ტროფეი — 2007
* ჩინეთის ღია ჩემპიონატი — 2008
* Welsh Open — 2013

### არარეიტინგული ტურნირები 
* Pro Challenge Series — 2009

## ადგილი მსოფლიო რეიტინგში 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* პროფილი Top-Snooker-ზე 

კატეგორია:შოტლანდიელი სნუკერისტები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რობერტ მილკინსი

**რობერტ მილკინსი** (; დ. 6 მარტი 1976, გლოსტერი, ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი.

## კარიერა 
მილკინსი პროფესიონალი 1995 წელს გახდა, მაგრამ მეინ-ტური დატოვა მას შემდეგ, რაც 1996–1997 წლების სეზონზე ტურის მონაწილეების რაოდენობა შემცირდა. თუმცა ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა მეინ-ტურში UK Tour-ზე გამარჯვების შედეგად.

ოთხი სეზონის განმავლობაში ის გამუდმებით იწევდა რეიტინგში და 2001–2002 წლების სეზონზე 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალს მიაღწია. შემდეგი სამი წლის განმავლობაში ის მსოფლიო ჩემპიონატების პირველ რაუნდში თამაშობდა.

## პირადი ცხოვრება 
2010 წლის 5 ოქტომბერს რობერტს შვილი შეეძინა. მას ჩარლი დაარქვეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 

კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარკო ფუ

**მარკო ფუ** (; დ. 8 იანვარი 1978, ჰონგ-კონგი) — ჰონგ-კონგელი პროფესიონალი სნუკერისტი, თავისი ქვეყნის ყველაზე წარმატებული სნუკერისტი.

დაიბადა ჰონგ-კონგში, დაამთავრა სნუკერის სკოლა ვანკუვერში. ახლა ცხოვრობს დიდ ბრიტანეთში.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი ნახევარფინალისტი — 2006
* **გრან-პრი გამარჯვებული — 2007**
* **პრემიერ-ლიგა გამარჯვებული — 2003**
* **Championship League ჩემპიონი — 2010**
* გრან-პრი ფინალისტი — 1998
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი ფინალისტი — 2008
* მასტერსი ფინალისტი — 2011

## ადგილი მსოფლიო რეიტინგში 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* პროფილი Top-Snooker-ზე 

კატეგორია:ჰონგ-კონგელი სნუკერისტები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფერგალ ო’ბრაიენი

'''ფერგალ ო'ბრაიენი''' (; დ. 8 მარტი 1972, დუბლინი; ირლანდია) — ირლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი.

## მიღწევები კარიერაში 
### რეიტინგული ტურნირები 
* British Open — 1999 (გამარჯვებული)
* ჩრდილოეთ ირლანდიის ტროფეი — 2007 (ფინალისტი)

### სხვა ტურნირები 
* Nations Cup (ირლანდიის ნაკრების შემადგენლობაში) — 1996, 2001 (ფინალისტი)
* მსოფლიო ჩემპიონატი — 2000 (მეოთხედფინალი)
* მასტერსი — 2000 (ფინალისტი)

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* პროფილი Top-Snooker-ზე  
* პროფილი Pro-Billiard-ზე 

კატეგორია:ირლანდიელი სნუკერისტები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კალდასის დეპარტამენტი

**კალდასი** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. სახელი ეწოდა კოლომბიელი პატრიოტის ფრანსისკო ხოსე დე კალდასის პატივსაცემად. მიეკუთვნება პაისის რეგიონს. დედაქალაქია მანისალესი. 2013 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 984 128 ადამიანს შეადგენს, ფართობი 7 291 კმ²-ია. ამავე დროს, კალდასი რისარალდისა და კინდიოს დეპარტამენტებთან ერთად კოლომბიის ყავის კულტურული ლანდშაფტის შემადგენლობაში შედის.

დეპარტამენტი შედგება 27 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
კლარენს დატონი

**კლარენს ედვარდ დატონი** ( დ. 15 მაისი, 1841 — გ. 4 იანვარი, 1912) — ამერიკელი გეოლოგი და აშშ-ის არმიის ოფიცერი. დაიბადა უოლინგფორდში. 1860 წელს დაამთავრა იელის კოლეჯი. 1875-1891 წლებში იყო აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის თანამშრომელი. მეტწილად იკვლევდა კლდოვანი მთების რაიონებს; დაწერა რამდენიმე სტატია, რომელიც მიეძღვნა იუტის შტატის მაღალმთიანი პლატოების გეოლოგიური შესწავლის საქმეს. შეიმუშავა იზოსტაზიის პრინციპი, რომლის თანახმად დედამიწის ქერქის დონე განისაზღვრება მისი სიმჭიდროვით. შედარებით რბილი მასალების აზევების შედეგად წარმოიქმნება კონტინენტები და მთები, ხოლო საპირისპიროდ, შედარებით მძიმე მასალების დაშვების შედეგად — ოკეანური აუზები. 1890 წელს მოამზადა მოხსენება ჩარლსტონში (1886) მომხდარი მიწისძვრის შესახებ. 1889 წელს შემოიღო ტერმინი „იზოსტაზია“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლარენს დატონი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კაკეტის დეპარტამენტი

**კაკეტა** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ამაზონასის რეგიონში. დასავლეთით ესაზღვრება კაუკისა და უილის დეპარტამენტები, ჩრდილოეთით — მეტის დეპარტამენტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — გუავიარეს დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — ვაუპესის, სამხრეთით კი ამაზონასისა და პუტუმაიოს დეპარტამენტები. ფართობი 88 965 კმ²-ს შეადგენს, რა მხრივაც ქვეყნის მესამე უდიდესი დეპარტამენტია. დედაქალაქია ფლორენსია.

## მუნიციპალიტეტები
კაკეტა შედგება 16 მუნიციპალიტეტისგან:
*ალბანია
*ბელენ-დე-ანდაკიესი
*კარტახენა-დელ-ჩაირა
*კურილიო
*ელ-დონსელიო
*ელ-პაუხილი
*ლა-მონტანიტა
*მილანი
*მორელია
*პუერტო-რიკო
*სან-ხოსე-დე-ლა-ფრაგუა
*სან-ვინსენტე-დელ-კაგუანი
*სოლანო
*სოლიტა
*ვალპარაისო

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Secretary of Health of Caquetá 
* Portal de información recreativa y cultural de Florencia y el Departamento del Caquetá.
* Sistema de Información Ambiental Territorial de la Amazonia colombiana SIAT-AC 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
კასანარეს დეპარტამენტი

**კასანარე** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნავთობსაბადოები და კომპანია BP-ის კუთვნილი 800 კმ სიგრძის ნავთობსადენი, რომელიც სანაპირო ქალაქ კოვენიასისკენ მიემართება.

დეპარტამენტის დედაქალაქია იოპალი.

კასანარე შედგება 19 მუნიციპალიტეტისგან

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ოფიციალური საიტი
## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
ალბანია

**ალბანია** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაკეტის დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 422 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 417 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კაკეტის დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბოიაკის დეპარტამენტი

**ბოიაკა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი; წარმოადგენს კოლომბიის შეერთებულ შტატებში შემავალი ცხრა სახელმწიფოსგან ერთ-ერთის — ბოიაკის ნაშთს. 

მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. თითქმის მთლიანად მოქცეულია აღმოსავლეთ კორდილიერის მთებში და ესაზღვრება ვენესუელას. დასავლეთით საზღვრავს მდინარე მაგდალენა. ჩრდილოეთით ესაზღვრება სანტანდერის დეპარტამენტი, ჩრდილო-დასავლეთით — ვენესუელა და ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — არაუკისა და კასანარეს დეპარტამენტები, სამხრეთით — კუნდინამარკის დეპარტამენტი, დასავლეთით კი ანტიოკიის დეპარტამენტი. დედაქალაქია ტუნხა. 

ბოიაკას „თავისუფლების მიწას“ უწოდებენ, რადგან ამ რეგიონშ მიმდინარეობდა მთელი რიგი ბრძოლებისა, რომელთაც კოლომბიას ესპანეთისგან დამოუკიდებლობა მოუტანა. 

ბოიაკაში ფუნქციონირებს სამი უნივერსიტეტი: კოლომბიის პედაგოგიურ-ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი (UPTC), ბოიაკის უნივერსიტეტი (UNIBOYACA) და სანტო-ტომასის უნივერსიტეტი. 

დეპარტამენტი შედგება 123 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Excelsio - journal from Boyacá

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
დეივიდ მოიესი

**დეივიდ უილიამ მოიესი** (; დ. 25 აპრილი, 1963) — შოტლანდიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. 2014 წლის აპრილამდე წვრთნიდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“. იგი ჩაანაცვლა რაიან გიგზმა, რომელიც მანამდე თამაშთან ერთად მისი ასისტენტიც იყო. 2014 წლის ნოემბერში დაინიშნა რეალ სოსიედადის თავკაცად, სადაც 2015 წლის ნოემრაბმდე იმუშავა. 2016 წლიდან მუშაობს სანდერლენდის მწვრთნელად

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* David Moyes profile  at the League Managers Association
* 
* David Amongst Goliaths  David Moyes article
* David Moyes profile  at EvertonFC.com

## სქოლიო 
კატეგორია:შოტლანდიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ემანუელ დე მარტონი

**ემანუელ დე მარტონი** ( დ. 1 აპრილი 1873 — გ. 24 ივლისი 1955) — ფრანგი გეოგრაფი. მონაწილეობა აქვს მიღებული პარიზის მშვიდობის კონფერენციაში. 

1882 წელს შევიდა პარიზის უმაღლეს ნორმალურ სკოლაში. უმაღლესი განათლება მიიღო ისტორიისა და გეოგრაფიის დარგში. საველე კვლევები ჩაატარა ევროპის ქვეყნებში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა ზოგად და რეგიონულ ფიზიკურ გეოგრაფიას. 

მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფიზიკური გეოგრაფიისა და გეომორფოლოგიის საფუძვლების დამუშავებაში; კლიმატების კლასიფიკაციის შემუშავებაში, აგრეთვე ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ქვეყანათმცოდნეობაში. მუშაობდა ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენთან და ალბრეხტ პენკთან ერთად. 1899 წლიდან ასწავლიდა რენის უნივერსიტეტში. 

1905 წელს ჩააბარა ლიონის უნივერსიტეტში, ხოლო 4 წლის შემდეგ სორბონში. 1909 წლიდან პარიზის უნივერსიტეტის პროფესორია. პარიზის მშვიდობის კონფერენციის დროს პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის — ანდრე ტარდიესა და პრემიერ-მინისტრის ჟორჟ კლემანსოს მრჩეველი; აგრეთვე ლობირებდა საფრანგეთის შემადგენლობაში ელზას-ლოთარინგიის დაბრუნებას. 

1933 წელს გახდა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო წევრი. 1938-1952 წლებში იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პრეზიდენტი (1952 წლიდან საპატიო პრეზიდენტი). 1939 წელს მიენიჭა კალუმის გეოგრაფიული მედალი, ხოლო 1950 წელს ვიქტორიას მედალი. 1942 წლიდან გახდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ემანუელ დე მარტონი 
* ემანუელ დე მარტონი  

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები
მიკელ ალვარო

**მიკელ ალვარო სალასარი** (დ. 20 დეკემბერი, 1982, ამურიო, ალავა) — ესპანელი ფეხბურთელი, ამჟამად „ამორებიეტას“ ნახევარმცველი.

## ტიტულები 
 **„დინამო“ თბილისი**:
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი: 2012/2013
* საქართველოს თასი გამარჯვებული: 2012/2013
 **„ინტერი“ ბაქო**
* აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი: 2013/2014

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალვაროს გულშემატკივართა გვერდი Facebook-ზე  
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი BDFutbol-ზე 
* პროფილი დინამო თბილისის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნუმანსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაქოს ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოსკარ ლუტსი

**ოსკარ ლუტსი** (; დ. 7 იანვარი, 1887, იიგევის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 მარტი, 1953, ტარტუ) — ესტონელი მწერალი, ესტონეთის სახალხო მწერალი. პოპულარობა მოუტანა პირველივე მოთხრობამ „გაზაფხულმა“. მწერალმა იმდროინდელი ესტონური ცხოვრების მაღალმხატვრული პანორამა წარმოადგინა. ლუტსის შემოქმედება გამსჭვალულია დემოკრატიული სულისკვეთებით. ლუტსს ეკუთვნის მოგონებანი 13 ტომად, პიესები „კომბოსტო“, „პაუნვერე“ (1913) და სხვა. იგი დაჯილდოებულ იქნა შრომის წითელი დროშის ორდენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ესტონელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მანგანიტი

მინი|მანგანიტი
**მანგანიტი** — ჟანგეულებისა და ჰიდროჟანგეულების კლასის მინერალი. ქიმიური შედგენილობაა MnO(OH). კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. ახასიათებს წაგრძელებული კრისტალები. ხშირად გვხვდება წვრილკრისტალიანი შავი ან მურა ფერის მასის ან ოოლითებისა კონკრეციების სახით. მყიფეა და ტკეჩადი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 3-4; სიმკვრივე 4200-4330 კგ/მ³. *მანგანუმის მადნის* დანალექი საბადოების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მინერალია. წარმოიქმნება ჰიდროთერმული გზით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მანგანუმის მინერალები
კატეგორია:ჰიდროქსიდის მინერალები
კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
ანა მანიანი

მინი|ანა მანიანი
**ანა მანიანი** (; დ. 7 მარტი, 1908, ალექსანდრია, ეგვიპტე — გ. 26 სექტემბერი, 1973, რომი) — იტალიელი მსახიობი. სწავლობდა რომის სადეკლამაციო სკოლაში. 1926 წლიდან გამოდიოდა დრამატული თეატრის რევიუში, ესტრადაზე. მისი დებიუტი კინოში შედგა 1934 წელს. დიდი წარმატება მოუტანა მთავარმა როლმა ფილმში „ტერეზა-პარასკევა“ (1941). მანიანი ნეორეალიზმის ყველაზე თვალსაჩინო წარმომადგენელია. მონაწილეობდა ფილმებში: „რომი — ღია ქალაქი“ (1945); „დეპუტატი ანჯელინა“ (ვოლპის თასი, 1947), „ოცნებები გზებზე“ (1948); „ყველაზე ლამაზი“ (1951), ვარდის ტატუ (ოსკარი, 1955) და სხვა. ნეორეალიზმის კრიზისის წლებში მოღვაწეობდა ჰოლივუდში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ითამაშა ფილმებში „მონაზონი ლეტიცია“ (1957), „ჯოჯოხეთი შუა ქალაქში“ (1959). მანიანის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევარია მთავარი როლი მწვავე სოციალურ ფილმში „მამა რომა“ (1962). 1960-იან წლებში დაუბრუნდა დრამატულ თეატრს. მთავარი როლი ითამაშა სპექტაკლ „ძუ მგელში“. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:რომში დაბადებულები
ვლადიმერ დვალიშვილი

**ვლადიმერ „ლადო“ დვალიშვილი** (დ. 20 აპრილი, 1986, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი.

## კარიერის სტატისტიკა
### სანაკრებო გოლები 
## ტიტულები 
* **დინამო თბილისი**
**საქართველოს ჩემპიონი (1): 2004-05
**საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2005-06
**საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2007-08
* **ოლიმპი რუსთავი**
**საქართველოს ჩემპიონი (1): 2006-07
* **მაკაბი ხაიფა**
**ისრაელის პრემიერლიგა, ჩემპიონი (1): 2010-11
**ისრაელის პრემიერლიგა, მეორე ადგილი (1): 2009-10
**ისრაელის თასის ფინალისტი (1): 2010-11
* **ლეგია ვარშავა**
**პოლონეთის ჩემპიონი (2): 2012–13, 2013–14
**პოლონეთის თასის გამარჯვებული (1): 2012-13
**პოლონეთის სუპერთასის ფინალისტი (1): 2014-15

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი დინამო თბილისის ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:რიგის სკონტოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვარშავის ლეგიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ოდენსეს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სესარის დეპარტამენტი

**სესარი** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, კარიბის რეგიონში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლა-გუახირის დეპარტამენტი, დასავლეთით — მაგდალენასა და ბოლივარის დეპარტამენტები, სამხრეთით — სანტანდერის, დასავლეთით კი ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტები. აღმოსავლეთით საზღვარი აქვს ვენესუელასთან. დედაქალაქია ვალიედუპარი. 

რეგიონი თავდაპირველას მრავალი ადგილობრივი ტომით იყო დასახლებული. პირველი ევროპელი, რომელიც დაზვერვის მიზნით მიადგა მის ნაპირებს ესპანელი კაპიტანი პედრო დე ვადილიო იყო. თუმცა რეგიონი 1532 წელს უმოწყალოდ დაიპყრო გერმანელმა ამბროსიო ალფინგერმა. 1550 წელს დაარსდა პირველი სოფელი ვალიე-დე-უპარი. 

სესარის დეპარტამენტი ოფიციალურად 1967 წლის 21 დეკემბერს შეიქმნა.

დეპარტამენტის ეკონომიკა ეფუძნება აგრარულ სექტორს, ასევე მნიშვნელოვანია მომსახურების სფერო, კომერცია და სამთო-მოპოვება. 

სესარის დეპარტამენტი 25 მინიციპალიტეტისაგან შედგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* INGEOMINAS: Geography of the Department of Cesar
* Poverty in the Department of Cesar 
* Forced displacement in the Department of Cesar

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
ალესანდრო მანიასკო

**ალესანდრო მანიასკო** (; დ. 4 თებერვალი, 1667, გენუა — გ. 12 მარტი, 1749, გენუა) — იტალიელი ფერმწერი. მუშაობდა ძირითადად მილანში, გენუასა და ფლორენციაში. განიცადა ს. როზას, ჟ. კალოსა ფერწერის გენუის სკოლის ოსტატების გავლენა. მანიასკოს ჯანრული სურათები, რომლებშიც გამოსახულია ბოშების, ჯარისკაცების, ბერების ცხოვრება, გამსჭვალულია სარკაზმით, აგრეთვე ბუნების ძალებისა და სოციალური სინამდვილის წინაშე ადამიანის არარაობის ტრაგიკული შეგრძნებით (მონასტრის ცხოვრების ამსახველი სურათების სერია, 1720-1725 წლები, ზაიტენშტეტენის მონასტერი, ავსტრია).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ჩოკოს დეპარტამენტი

**ჩოკო** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში და ერთადერთი დეპარტამენტია, რომელსაც გასასვლელი აქვს როგორც წყნარ, ისე ატლანტის ოკეანეზე. ესაზღვრება პანამას. დედაქალაქია კიბდო. გამოირჩევა საკმაოდ დიდი აფრო-კოლუმბიური მოსახლეობით. 

მრავალფერია ჩოკოს გეოგრაფია. გააჩნია უნიკალური ეკოსისტემები და შეუსწავლელი ბუნებრივი რესურსები. ამავე დროს, მისი მოსახლეობის ცხოვრების სტანდარტი ერთ-ერთი ყველაზე დაბალია მთელ კოლუმბიაში. როგორც 2007 წელს კოლუმბიურმა მედიამ გაახმოვანა, დეპარტამენტში სამი თვის განმავლობაში 50 ბავშვი მოკვდა შიმშილით. საკმაოდ მწვავეა ინფრასტრუქტურული პრობლემები. მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონი მსოფლიოში ყველაზე წვიმიანი დაბლობის სტატუსს ატარებს, დედაქალაქ კიბდოში არ არსებობს წყალმომარაგება. 

დეპარტამენტი შეიქმნა 1947 წელს. შედგება 31 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Mosquera-Machados, Silvia del Carmen (2002) "Cadre général du département du Choco" in *Analyse multi-aléas et risques naturels dans le département du Chocó (nord-ouest de la Colombie)* Université de Genève, Geneva in French
* "Mision de Observacion a la Situación de las Comunidades Afrodescendientes en Colombia: Anexo 1" in Spanish;
* Choco 7 dias - local newspaper founded by Elacio Murillo, former member of the Choco state assembly who was assassinated by gunmen  on January 12, 2007.
* Alternative Development, Economic Interests and Paramilitaries in Uraba, TNI Drug Policy Briefing No 27, September 2008. By Moritz Tenthoff

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
კორდობის დეპარტამენტი

**კორდობა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, კარიბის რეგიონში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება კარიბის ზღვა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სუკრეს დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — ბოლივარის დეპარტამენტი, სამხრეთით კი ანტიოკიის დეპარტამენტი. დედაქალაქია მონტერია. 

კორდობის დეპარტამენტი შედგება 30 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
კუნდინამარკის დეპარტამენტი

**კუნდინამარკა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. მოიცავს 24 210 კმ² ტერიტორიას. 2013 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 2 598 245 ადამიანს შეადგენს. შეიქმნა 1886 წლის 5 აგვოსტოს, კონსტიტუციის საფუძველზე. დეადაქალაქია ბოგოტა. ეს გამონაკლისი შემთხვევაა კოლომბიის დეპარტამენტებს შორის, რადგან ბოგოტა ლეგალურად არ ეკუთვნის კუნდინამარკას, თუმცა ის ერთადერთი დეპარტამენტია, რომელსაც კონსტიტუციით განსაზღვრული დედაქალაქი გააჩნია. 

სახელი „კუნდინამარკა“ სავარაუდოდ კეჩუას ენიდან მომდინარეობს და „კონდორის ბუდეს“ ნიშნავს. 

დეპარტამენტის უდიდესი ნაწილი აღმოსავლეთ კორდილიერას უკავია. დასავლეთით ჩამოუდის მდინარე მაგდალენა. სამხრეთით ესაზღვრება ტოლიმის დეპარტამენტი.

კუნდინამარკის დეპარტამენტი 15 პროვინციისაგან შედგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
ჯიმი უაიტი

**ჯეიმზ (ჯიმი) უორენ უაიტი** (; დ. 2 მაისი 1962, ლონდონი; ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის ექვსგზის ფინალისტი და სხვა ოცდაათი პროფესიონალური შეჯიბრის გამარჯვებული. სპეციალისტების აზრით, ჯიმი ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი და პოპულარული სნუკერისტია თამაშის ისტორიაში.

## პროფესიონალურ ტურნირებზე გამოსვლების სტატისტიკა 
### რეიტინგული ტურნირები 
### არარეიტინგული ტურნირები 
### გუნდური მიღწევები 
* **World Doubles Championship**

** 1984 გამარჯვებული. ფინალური ანგარიში: ჯიმი უაიტი და ალექს ჰიგინსი 10:2 კლიფ თორბერნი და უილი ტორნი
** 1983 ფინალისტი. ფინალური ანგარიში: ჯიმი უაიტი და ტონი ნოულზი 2:10 სტივ დეივისი და ტონი მეო

* **მსოფლიო თასი**

** 1988 გამარჯვებული. ფინალური ანგარიში: ინგლისის ნაკრები 9:7 ავსტრალიის ნაკრები
** 1989 გამარჯვებული. ფინალური ანგარიში: ინგლისის ნაკრები 9:8 მსოფლიოს ნაკრები
** 1982 ფინალისტი. ფინალური ანგარიში: კანადის ნაკრები 4:2 ინგლისის ნაკრები

## ადგილი მსოფლიო რეიტინგში 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  
* პროფილი World Snooker-ზე 
* თამაშების სტატისტიკა და ცხოვრების ფაქტები Snooker.org-ზე 
* პროფილი Global Snooker-ზე  
* სენჩერი-ბრეიკების სტატისტიკა კრის ტერნერის არქივში  
* პროფილი კრის ტერნერის არქვიში  

## ლიტერატურა 
* *BEHIND THE WHITE BALL (AN AUTOBIOGRAPHY)*. ავტორი: ჯიმი უაიტი, HC, DJ, Hutchinson, 1998.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯაიავარმან VII

მინიატიურა
**ჯაიავარმან VII** — კამბუჯადეშის მეფე 1181-1218 წლებში. მისი გამგებლობის დროს ქვეყანამ უდიდეს ძლიერებას მიაღწია. ანგკორის მონარქიამ თავისი ძალაუფლება გაავრცელა ჩრდილოეთით ვიენტიანამდე, აღმოსავლეთით - აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვამდე, სამხრეთით - მალაკის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილამდე. დასავლეთით - ბირმამდე. ჯაიავარმან VII-ის დროს მიმდინარეობდა თავისი მასშტაბებით არნახული ტაძრების მშენებლობა (ანგკორ-თომი). 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კამბოჯის მეფეები
კაუკის დეპარტამენტი

**კაუკა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთით — ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ტოლიმის, აღმოსავლეთით — უილის, სამხრეთით — ტოლიმის დეპარტამენტები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი პუტუმაიოსა და კაკეტის დეპარტამენტები. ფართობი 29 308 კმ²-ია, რა მხრივაც კოლომბიის დეპარტამენტებს შორის სიდიდით მე-13 ადგილზეა. დედაქალაქია პოპაიანი. კაუკას ასევე მიაკუთვნება სანაპიროსთან მდებარე კუნძული მალპელო. კაკუკა ამავე დროს მიჩნეულია კოლომბიის 2011 წლის შეიარაღებული კონფლიქტის ეპიცენტრად. 

## ადმინისტრაციული დაყოფა
კაუკის დეპარტამენტი იყოფა 38 მუნიციპალიტეტად, 99 რაიონად და სხვა მრავალ სოფლად. 

## გეოგრაფია
დეპარტამენტის რელიეფი ანდების სისტემას მიეკუთვნება და გამოიყოფა შვიდი განსხვავებული მორფოლოგიური ერთეული. სამდინარო სისტემა შედგება ხუთი ძირითადი მდინარის აუზისგან. 

## ეკონომიკა
კაუკის ეკონომიკა ეფუძნება სოფლის აგრარულ სექტორს, მეცხოველეობას, მეტყევეობას, მეთევზეობასა და ვაჭრობას. წყნარი ოკეანის სანაპირო ზოლში მოიპოვება ოქრო, ვერცხლი და პლატინა.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
ჯაო კუანინი

მინიატიურა
**ჯაო კუანინი** (სატაძრო სახელი ტაიძუ; დ. 927 — გ. 976) — ჩინეთის იმპერატორი 960-976 წლებში, სუნის დინასტიის დამაარსებელი. ხოუ ჯოუს სამეფოს მხედართმთავარი (951-960 წწ.) მონაწილეობდა კიდანებისა და ჩრდილოეთი ხანის სახელმწიფოს გაერთიანებული ძალების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ლაშქრობის დროს, 960 წელს თავი იმპერატორად გამოაცხადა. წარმატებით იბრძოდა ფეოდალური დაქუცმაცებულობის წინააღმდეგ. გააერთიანა სამხრეთი ჩინეთი, შეზღუდა სამხედრო ნაცვლებისა და მსხვილი ფეოდალების უფლებები, ოლქებსა და მაზრებში მოხელეებს ცენტრიდან გზავნიდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 927
კატეგორია:გარდაცვლილი 976
კატეგორია:უზურპატორები
ჯავახიშვილები

მინი|246x246პქ|ჯავახიშვილთა უფროსი შტოს გერბი.
**ჯავახიშვილები** — ქართლის ფეოდალური საგვარეულო XIV-XIX საუკუნეებში. წარმოდგა თორელთა ძირითადი განშტოებიდან, რომელიც XII საუკუნეში დამკვიდრდა შიდა ქართლში, თეძმის ხეობაში (კასპის მუნიციპალიტეტი) და შექმნა იქ თავისი საფეოდალო (XV საუკუნიდან სათავადო) საჯავახიანო. გვარის დამფუძნებელი იყო XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე მოღვაწე ჯავახ თორელი (შემდგომში იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში ბერად შემდგარი სვიმონის სახელით), გამრეკელ თორელის შვილი.  სახელი ჯავახი თორელთა საგვარეულოში დამკვიდრდა ჯავახეთში მათ სამამულე მფლობელობასთან  და გამგებლობასთან დაკავშირებით. ჯავახის შვილები თორელ-ჯავახიშვილებად, ხოლო შვილისშვილები და მომდევნო თაობა ჯავახიშვილებად იწოდებოდნენ. 
მინი|270x270პქ|ჯავახიშვილების უმცროსი შტოს გერბი.
XIV საუკუნეში და შემდგომ პერიოდში ჯავახიშვილებმა სამეფო კარისაგან სხვადასხვა ადგილებში წყალობად მიიღეს: ათენაგუენის მონასტერი, ზემო და ქვემო ცხირეთი, ხანდაკი, ოძისი, ახალშენი. 1463 წელს - ავკვეთის და იის ციხე, 1466 - ცხირეთის გვერდი და სოფელი თხილოვანი, შემდეგში ქვეშის ციხე და რატევანი. XVII საუკუნეში ჯავახიშვილებს ყმა-მამული ჰქონდათ: სკრას, ხოვლეს, ზეს, ფიცეს, ზაკუს, ქვენადრისს, კრკონს, წოდორეთს, ცხირეთს, ყარაღაჯს, საყავრეს და სხვა.

XIV საუკუნიდან ეპყრათ მეაბჯრეთუხუცესის, მეფის ფარეშთუხუცესის, მეკობრისმძებნელის, ბოქაულთუხუცესის სახელოები. მცირე ხნით ეკავათ გორისა და ატენის სამურავოები. ჰქონდათ მაღალი სასულიერო პატივი: იყვნენ მაგლელები, ურბნელები და სხვა. შიოშ (სიმონ) ჯავახიშვილის შტოს სახით, 1720-იან წლებში ემიგრაციაში წავიდა რუსეთში და საბოლოოდ რუსეთის თავადობაში მიიღეს თავად ჟევახოვის სახელით (). ჯავახიშვილების უფროსი ხაზი რუსეთის სენატმა 1850 წელს დაადასტურა ჯავახოვის () საგვარეულოდ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კატეგორია:ჯავახიშვილები

## სქოლიო
ბარანოა

**ბარანოა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში. 

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 50 261 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 127 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ატლანტიკოს დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მარტინ გოულდი

**მარტინ გოულდი** (; დ. 14 სექტემბერი 1981, ლონდონი; ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი.

## მიღწევები 
### პროფესიონალური ტურნირები 
გოულდის უმაღლესი მიღწევა რეიტინგულ ტურნირებზე — მეორე ადგილი PTC 2010/11-ის ფინალში, World Open 2010-ის 1/4 ფინალი, 2010 და 2011 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების 1/8 ფინალი. გარდა ამისა, გოულდი ორჯერ იყო Players Tour Championship-ის სერიის დაბალრეიტინგული ტურნირების ფინალისტი, ხოლო 2011 წელს გახდა მოწვევით ტურნირ-შოუ Power Snooker-ის გამარჯვებული.

### სამოყვარულო კარიერა 
ინგლისის ჩემპიონატი გამარჯვებული — 2002, 2007

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 

კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ემი ნეთერი

მინი|ემი ნეთერი
**ემი ნეთერი** (; დ. 23 მარტი, 1882, ერლანგენი — გ.  14 აპრილი, 1935, ბრინ-მორი, აშშ) — გერმანელი მათემატიკოსი. 1922–1933 წლებში მუშაობდა შტატგარეშე პროფესორად გეტინგენის უნივერსიტეტში. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ალგებრაში. ნეთერის შრომებმა ხელი შეუწყეს ალგებრაში იმ ახალი მიმართულების შექმნას, რომელიც ამჟამად ცნობილია ზოგადი, ანუ აბსტრაქტული ალგებრის სახელწოდებით, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა თანამედროვე მათემატიკის აზროვნების განვითარებაზე. ნეთერის სახელს ატარებს თეორიული ფიზიკის ფუნდამენტური თეორემა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  23 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კუწახტის ამაღლების ეკლესია

**კუწახტის ამაღლების ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

შემორჩენილია აფსიდის მცირე ნაწილი (სიმაღლე 1,3 მ), რომელშიც ერთი სწორკუთხა ნიშია და ჩრდილოეთ კედლის ნაშთი. ეკლესია ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ეკლესიის სამხრეთით 7 მეტრზე კედლის ნაწილია შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კუწახტის ამაღლების ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლომისის სალოცავი

**ლომისის სალოცავი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. დგას შუა სოფელში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია უაფსიდოა, გეგმით თითქმის კვადრატული (4 X 3,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობაში აქა-იქ შირიმიც არის გამოყენებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი შეისრული კამარით. ეკლესიას ქვიშაქვის ლავგარდანი ჰქონია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ლომისის სალოცავი  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კუწახტის ეკლესია

**კუწახტის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მინდორში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (4 X 3,2 მ), უაფსიდო. ნაშენია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული, ჩამონგრეულია ლავგარდანი და აქა-იქ საპირე წყობის ნაწილი.

შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე ერთადერთი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით.

აღმოსავლეთ ფასადზე, ფრონტონის წვეროს წყობაში ჩასმულ შირიმის ქვაზე, რელიეფური ჯვარია გამოსახული. ამავე ფასადს თაროსებრი ლავგარდნის მცირე ნაწილი შემორჩა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კუწახტის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კოპალას ეკლესია (კოღოთო)

**კოპალას ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის განაპირას, მინდორში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 5 მ), ნაგებია რიყის ქვით - კირის დუღაბზე. ინტერიერი შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი და ხეებია ამოსული. ჩამოშლილია ლავგარდანი და გარეთა კუთხეების მნიშვნელოვანი ნაწილი.

ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდან არის. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომელსაც გეგმით სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელია დასავლეთიდანაც. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, მცირე ზომის ორ-ორი სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დარბაზი იმდენად მოკლეა, რომ მისი განივი ღერძი, გრძივ ღერძს რამდენადმე აღემატება. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კოპალას ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში

**ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში** —  VIII საუკუნის 20-იან წლებში არაბი სარდლის ჯარაჰ იბნ აბდ ალ-ლაჰ ალ-ჰაქიმის (სხვადასხვა დროს ბასრის, სიჯისტანისა და არმინიის გამგებელი) ლაშქრობა საქართველოს შემოსამტკიცებლად. გამოწვეული იყო ხაზართა გამუდმებული თავდასხმებით ამიერკავკასიის იმ ქვეყნებზე, რომლებიც არაბების სამფლობელოებში შედიოდნენ და „არაბობით“ უკიდურესობამდე შეწუხებული ადგილობრივი მოსახლეობის შეუპოვარი ბრძოლით დამპყრობლების წინააღმდეგ. 

729 წელს ჯარაჰმა დაიკავა თბილისი და განაახლა „დაცვის სიგელი.“ შემდეგ მან განვლო დარიალის კარი და დაამარცხა ხაზარებიც, მაგრამ ეს გამარჯვება მეტად ხანმოკლე გამოდგა. ხაზარებიც და ამიერკავკასიის ხალხებიც, მათ შორის ქართველები, არაბთა წინააღმდეგ ბრძოლას განაგრძობდნენ. ხაზართა დიდი ლაშქარი, ხაკანის ვაჟის, ბარჯიქის სარდლობით ამიერკავკასიაში შემოვიდა და რევანში აიღო. 730 წელს ხაზარებმა ქართველთა მონაწილეობით, არდებილის ახლოს, საილანის ველზე გამართულ ბრძოლაში ჯარაჰი დაამარცხეს და მოკლეს, მისი ჯარის ცალკეულ რაზმებს კი ქ. მოსულამდე სდიეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:არაბობა საქართველოში
კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
კოღოთოს ეკლესია

**კოღოთოს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის ჩრდილოეთით ვენახებში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (4 X 3,3 მ), ნაგები ყოფილა რიყის ქვით და კირის დუღაბით. შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი და დასავლეთ კედელი, რომელშიც სწორკუთხა შესასვლელია მოწყობილი. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლები მთლიანად დანგრეულია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კოღოთოს ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰაკიმ ოლაჯუვონი

**ჰაკიმ აბდულ ოლაჯუონი** (დაბ. 21 იანვარი, 1963წ, ლაგოსი, ნიგერია) ნიგერიელი ყოფილი კალათბურთელი, რომელსაც ჰქონდა ამერიკის მოქალაქეობა. თამაშობდა ცენტრის პოზიციაზე ჰიუსტონ როკეტსის (1984-2001) და ტორონტო რეპტორზის(2001-2002) რიგებში. იგი დრაფტზე აირჩიეს 1984 წელს, პირველ ნომრად. მისი სიმაღლე იყო 213 სმ, წონა 116 კგ. არის ნბა-ს ორგზის ჩემპიონი(1994,1995), ასევე ნბა-ს ყველაზე ღირებული მოთამაშე(1993/1994) ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშე(1994,1995). ასევე ოლიმპიური ჩემპიონი(1996). 12-ჯერ იყო დასახელებული სეზონის შემდეგ საუკეთესო ხუთეულში. 12-ჯერ იქნა გამოძახებული NBA All-Star მატჩში. მან მის კარიერაში ჩააგდო 26946 ქულა, გააკეთა 13747 მოხსნა და 3830 დაფარება.იგი არის შესული ნბა-ს საუკეთესო 50 მოთამაშეს შორის. ასევე 2008 წელს შეყვანილ იქნა დიდების დარბაზში. მისი ნომერი 34 გაუქმებულია ჰიუსტონ როკეტსში.
ჰაკიმმა მთელი კარიერა ჰიუსტონ როკეტს შესწირა, ამიტომ იგი გულშემატკივრების კუმირი იყო. ყველას აოცებდა მისი თამაში. მისი გაბარიტების მიუხედავად იგი მოძრაობდა ცენტრისთვის უჩვეულოდ მსუბუქად და მოქნილად, ჰქონდა არაჩვეულებრივი ნახტომი და ჩატენვა, ასევე კარგი ბლოქ-შოტი. იგი ეკუთვნის 90-იანი წლების ცენტრების "დიდ სამეულს" (ოლაჯუვონი, რობინსონი, იუვინგი). მათ შეცვალეს ცენტრების თამაშის სტილი. მათ ფონზე იჩრდილებოდა ისეთი ცენტრები, როგორებიც იყვნენ ალონზო მოურნინგი და დიკემბე მუტომბო. მას უწევდა თამაში ისეთი ცენტრების წინააღმდეგ, როგორებიც იყვნენ კარიმ აბდულ-ჯაბარი, მოსის მელოუნი, დევიდ რობინსონი, პარტიკ იუვინგი და სხვა. იგი უმეტეს შემთხვევაში გამარჯვებული გამოდიოდა ამ დუელებიდან მისი მოქნილობის, მოედნის ხედვის, კარგი ნახტომისა და ჭკუის ხარჯზე. ამიტომ იყო თავისი გუნდის ლიდერი და მაიკლ ჯორდანის და ჩიკაგოს დომინაციის პერიოდში ორჯერ შეძლო ჩემპიონობის მოპოვება.
ოლაჯუვონის საფირმო ილეთი არის  "Dream Shake", რომლის იდენტური მოძრაობის გამეორებას ვერავინ ახერხებს. იყო ჯორდანის «Fadeaway Jumper», ასევე ნოვიცკის  «One-Legged Fadeaway Jumper»,კობი ბრაინტის «Pump Fake, Fadeaway»,პოლ პირსის «Step-Back Fadeaway/Jumper»,ჯორჯ ჯერვინის «Finger Roll»,ტიმ დანკანის «Bank Shot»,შაკილ ონილის «Drop Step» და სხვა, მაგრამ ისე ეფექტურად და ზუსტად, როგორც ამას ოლაჯუონი აკეთებდა, ვერავინ ვერ შეძლო თავისივე ილეთის გამეორება. ეს იყო ზემოთ ჩამოთვლილი საუკეთესო ილეთების ნაზავი. ამიტომ იყო იგი იდეალური და გულშემატკივარის საყვარელი კალათბურთელი, რადგან იგი უფრო მათთვის თამაშობდა, ვიდრე ხელმძღვანელობისთვის, მიუხედავად მათი დაძაბული ურთიერთობისა. 
კარიერის ბოლო წელს(2001-2002) ჰაკიმისთვის დაენანათ ახალი კონტრაქტი და იგი ტორონტოში გაუშვეს. ამან მასზე ცუდად იმოქმედა და მან კარიერა დაამთავრა.
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარღობის ქედი

**მარღობის ქედი** (2023 წლის 31 ივლისამდე **მუზქოლის ქედი**; ) — ქედი ტაჯიკეთში. შედის პამირის შემადგენლობაში. გაწოლილია მდინარე მურღაბის ჩრდილოეთით. სიგრძე 110 კილომეტრი, სიმაღლე 6233 მეტრი (საბჭოთა ოფიცრების პიკი). უმთავრესად აგებულია მეტამორფული ფიქლებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. მუზქოლის უმაღლეს ნაწილში მთიან-მყინვარული რელიეფია. მთისძირში მაღალმთის ცივი უდაბნოა. ხარობს მხოლოდ კრიოფილური მცენარეულობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
ჟაკ ლუსიენ მონო

მინი|ჟაკ ლუსიენ მონო
**ჟაკ ლუსიენ მონო** (; დ. 9 თებერვალი, 1910, პარიზი — გ. 31 მაისი, 1976, კანი) — ფრანგი ბიოქიმიკოსი, მიკრობიოლოგი. 1971 წლიდან პარიზის პასტერის ინსტიტუტის დირექტორი. იკვლევდა ბაქტერიების ზრდის, ინდუქციისა და ბაქტერიული ფერმენტების რეპრესიის საკითხებს. ფრანსუა ჟაკობთან ერთად წამოაყენა ჰიპოთეზა ინფორმაციული რიბონუკლეინის (რნმ) მონაწილეობით დეზოქსირიბონუკლეინიდან (დნმ) რიბოსომებზე გენეტიკური ინფორმაციის გადატანისა და ბაქტერიებში ცილის სინთეზის გენეტიკური რეგულაციის მექანიზმის შესახებ. იყო უცხოეთის მრავალი მეცნიერების აკადემიის წევრი. 1965 წელს, ფრანსუა ჟაკობთან და ანდრე ლვოვთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი ბიოლოგები
კატეგორია:ფრანგი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი  31 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013

**საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 2013** — რიგით მეექვსე საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოში. გაიმართა 2013 წლის 27 ოქტომბერს.  

## საფუძველი
2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად ახალად არჩეული პრეზიდენტის ინაუგურაციის შემდეგ ძალაში შედის კონსტიტუციური შესწორება, რომელიც საქართველოს პარლამენტმა მიიღო 2012 წლის 15 ოქტომბერს. აღნიშნული შესწორების თანახმად იკვეცება პრეზიდენტის უფლებები პრემიერ-მინისტრისა და მთავრობის სასარგებლოდ არჩევნებში მონაწილეობის სურვილი გამოთქვა საგარეო საქმეთა ყოფილ მინისტრმა, სალომე ზურაბიშვილმა, რომელსაც უარი ეთქვა საქართველოს მოქალაქეობის არქონის გამო. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება არ ჰქნდა მოქმედ პრეზიდენტს მიხეილ სააკაშვილს.

## წინასაარჩევნო რეიტინგები
წინასაარჩევნო კვლევები ჩაატარა ამერიკულმა ორგანიზაციამ ეროვნულ-დემოკრატიულმა ინსტიტუტმა (NDI) 2013 წლის ივნისსა და სექტემბერში. ივნისის კვლევის მიხედვით ლიდერობდა „ქართული ოცნების“ კანდიდატი გიორგი მარგველაშვილი 29 %-ით. მეორე ადგილს იკავებდა დავით ბაქრაძე (ენმ) 10 %-ით.NDI-მ მეორე კვლევა ჩაატარა 2013 წლის სექტემბერში. შედეგები ასეთი იყო: (1) გიორგი მარგველაშვილი 39 %, (2) დავით ბაქრაძე 19 % (3) ნინო ბურჯანაძე 7 %.

სექტემბერში საკუთარი კვლევა გამოაქვეყნა Greenberg Quinlan Rosner-მა. კვლევის მიხედვით გიორგი მარგველაშვილის რეიტინგი შეადგენდა 43 %-ს, დავით ბაქრაძის - 22 %-ს, ხოლო ნინო ბურჯანაძის 8 %-ს იმავე ორგანიზაციის ოქტომბრის კვლევით მარგველაშვილის რეიტინგი შეადგენდა 48 %-ს, ხოლო ბაქრაძისა 23 %-ს.

## შედეგები
არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა 46,96%-მა, რაც წინა საპრეზიდენტო არჩევნებთან შედარებით დაბალი მაჩვენებელია.

### რაიონების/მუნიციპალიტეტების მიხედვით
## შეფასება
არჩევნები დადებითად შეაფასეს როგორც მონაწილე სუბიექტემბმა, ასევე სადამკვირვებლო ორგანიზაციებმა. არჩევნები მშვიდ და თავისუფალ გარემოში მიმდინარეობდა. ენმ-ის კანდიდატმა დავით ბაქრაძემ და მოქმედმა პრეზიდენტმა სააკაშვილმა გამარჯვება მიულოცეს გიორგი მარგველაშვილს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ცესკო: არჩევნების ოფიციალური შედეგები 
*საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია 
*ყველაფერი არჩევნების შესახებ
*არჩევნების პორტალი 
*NDI ანგარიში არჩევნების შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2013 წლის არჩევნები
შარლ მორასი

მინი|შარლ მორასის ბიუსტი
**შარლ მორასი** (; დ. 20 აპრილი, 1868, მარტიგი, ბუშ-დიუ-რონი — გ. 16 ნოემბერი, 1952, ტური) — ფრანგი პუბლიცისტი, პოეტი და კრიტიკოსი. ემხრობოდა მარქსიზმს. საფუძველი ჩაუყარა „რომანულ სკოლას“, რომელიც არსებითად დეკადენტურ-სიმბოლისტურ ხასიათს ატარებდა. მორასს ეკუთვნის პოეტური კრებულები „ფსიქეასთვის“ (1911), „წარწერები“ (1921), „შინაგანი მუსიკა“ (1925), კრიტიკული შრომები ფრანგული კულტურის შესახებ და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული  20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჯეფრი მონმაუთელი

**ჯეფრი მონმაუთელი** (დ. დაახლ. 1100 —  გ. დაახლ. 1154) — ინგლისელი ქრონისტი, მისი მთავარი ნაშრომია „ბრიტანეთის მეფეების ისტორია“ (დაახლ. 1137 წ.), რომელიც მოიცავს ბრიტანეთის ადრინდელი პერიოდის ისტორიას VII საუკუნის დამლევამდე. ჯეფრი მონმაუთელის ისტორიის ერთ-ერთი წყაროა VIII საუკუნის დამლევისა და IX საუკუნის დამდეგის უელსელი ქრონისტის ნენიუსის „ბრიტების ისტორია“ და კელტური ლეგენდები. კერძოდ ჯეფრი მონმაუთელთან არის მოთხრობილი მეფე ართურზე და მრგვალი მაგიდის რაინდთა შესახებ. ჯეფრი მონმაუთელის თხზულებებში მოცემული სიუჟეტები გამოიყენეს უილიამ შექსპირმა, ჯ. მილტონმა, ე. ტენისონმა და სხვა ინგლისელმა მწერლებმა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ინგლისელი ისტორიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პატრიარქი

[მინი|[ილია II, უწმიდესი და უნეტარესი, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მთავარეპისკოპოსი მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტი ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა]]
**პატრიარქი**  (; შედგება  — „მამა“ და  — „მეუფება, საწყისი, ძალაუფლება“) — დამოუკიდებელი (ავტოკეფალური) მართლმადიდებლური ქრისტიანული ეკლესიის მეთაურის უზენაესი ტიტული, დადგენილი ქალკედონის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე 451 წელს. 

## საქართველო
ქრისტიანული ეკლესიის გაყოფის შემდეგ (1054) პატრიარქი აღმოსავლეთ ეკლესიის მეთაურთა წოდება გახდა. ბიზანტიის იმპერიის მართლმადიდებლურ ეკლესიას ოთხი პატრიარქი განაგებდა: კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიისა და იერუსალიმის. რუსეთის საეკლესიო კრებამ პატრიარქი 1598 წელს აირჩია. 1721 წელს, პეტრე I-მა გააუქმა პატრიარქის წოდება. რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის კრებამ 1917-1918 წლებში პატრიარქის ტიტული აღადგინა. პატრიარქი არის აგრეთვე კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიის, იერუსალიმის, საქართველოს, სერბეთის, ბულგარეთის და რუმინეთის ეკლესიებში. კათოლიკური ეკლესიის ზოგიერთ ეპარქიასაც პატრიარქი მეთაურობს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საეკლესიო წოდებები
კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია
ალენ ჟირესი

**ალენ ჟირესი**  ( ; დ. ) — ფრანგი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. 2004–2005 წლებში იყო საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. 

კარიერის უდიდესი ნაწილი საფეხბურთო კლუბ ბორდოში გაატარა, რომლის რიგებშიც 519 მატჩი ჩაატარა და 168 გოლი გაიტანა, რაც კლუბის ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია.

საფრანგეთის ნაკრების შემადგენლობაში გახდა ევროპის 1984 წლის ჩემპიონატის გამარჯვებული. იმდროინდელი ლეგენდარული ნაკრების ნახევარდაცვაში სწორედ ჟირესი იყო „მაგიური კვადრატის“ (*Carré Magique*) ერთ-ერთი წევრი, მიშელ პლატინისთან, ჟან ტიგანასთან და ლუის ფერნანდესთან ერთად.

1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 72-ე ადგილზე დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ალენ ჟირესის ინფო Soccerbase-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1984 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პროტისტები

**პროტისტები** ( „ყველაზე პირველი, უპირველესი“) — პარაფილეტური ჯგუფი, რომელსაც მიაკუთვნებენ ყველა ეუკარიოტულ ორგანიზმს, რომლებიც არ შედიან ცხოველებში, მცენარეებსა და სოკოებში. სახელი უწოდა ერნესტ ჰეკელმა 1866 წელს, თუმცა თანამედროვე გაგებით 1969 წელს ის გამოიყენა რობერტ უიტეკერმა, „ხუთი სამეფოს სისტემის“ ავტორმა. ტრადიციულად პროტისტებს ყოფენ ქვეჯგუფებად: უმარტივესები (*Protozoa*), წყალმცენარეები (*Algae*) და სოკოსებრი ორგანიზმები. ყველა ეს ჯგუფი ფლობს პოლიფილურ ბუნებას და არ გამოიყენება ტაქსონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სიცოცხლის ხე: ეუკარიოტები 
* A java applet for exploring the new higher level classification of eukaryotes
* Plankton Chronicles — პროტისტები — უჯრედები ზღვაში — ვიდეო 

კატეგორია:პროტისტები
კატეგორია:პარაფილური ჯგუფები
ჯენ ჩენგუნი

მინიატიურა
**ჯენ ჩენგუნი**,  (), უფრო ცნობილი საპატიო სახელით **კოსინგა** () (დ. 1624 — გ. 1662) — ჩინელი მხედართმთავარი, ვაჭარი. 1646 წლიდან მონაწილეობდა მანჯურიული დინასტიის ცინგის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელმაც ამ დროისთვის თავისი ძალაუფლება თითქმის მთელ ჩინეთზე გაავრცელა. 

ჭენგ ჩენგკუნგი გამაგრდა ზღვის სანაპიროზე ფუძიანის, გუანდუნის და ჯეძიანის პროვინციების რაიონში, მანჯურიელებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი წაართვა, მაგრამ  1659 წელს დამარცხდა ნანკინთან. 1661-1662 წლებში  კუნძულ თაივანიდან განდევნა ჰოლანდიელი კოლონიზატორები და გადააქცია იგი ცინგების წინააღმდეგ ბრძოლის ბაზად. 

ჭენგ ჩენგკუნგის ვაჟი და შვილიშვილი განაგებდნენ ტაივანს 1683 წლამდე, სანამ კუნძულს ცინგის ჯარები მიიტაცებდნენ.

## შენიშვნები 
## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ჩინელი მხედართმთავრები
კატეგორია:მინის დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1624
კატეგორია:გარდაცვლილი 1662
ჟიუსტ ფონტენი

**ჟიუსტ ფონტენი**  (; დ. 18 აგვისტო, 1933, მარაქეში, მაროკო — გ. 1 მარტი, 2023, ტულუზა, საფრანგეთი) —   ფრანგი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი.

კარიერის ძირითადი ნაწილი გაატარა „სტად რეიმსში“, რომლის შემადგენლობაშიც 1958 და 1960 წლებში საფრანგეთის ჩემპიონი გახდა, 1959 წელს კი ითამაშა უეფა-ს ჩემპიონთა თასის ფინალში, სადაც გუნდი რეალ მადრიდთან დამარცხდა, თავად ფონტენი კი ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 10 გატანილი ბურთით.

საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 21 თამაში და გაიტანა 30 გოლი. 1958 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე ფონტენმა 13 გოლი გაიტანა, რაც დღემდე საუკეთესო მაჩვენებელია მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატების ისტორიაში.  ამავე წელს ჟურნალმა France Football-მა ოქროს ბურთის გამოკითხვაში დაასახელა ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელების სამეულში. 

## მიღწევები
### საკლუბო
#### ეროვნული ჩემპიონატები
;  ნიცა
; საფრანგეთის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი:   1955–56
; საფრანგეთის თასი
* თასის მფლობელი:   1953–54
;  რეიმსი
; საფრანგეთის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი (3):   1957–58, 1959–60, 1961–62
; საფრანგეთის თასი
* თასის მფლობელი:   1957–58

### ინდივიდუალური 
* საფრანგეთის ჩემპიონატი
** საუკეთესო ბომბარდირი (2): 1957–58, 1959–60
* მსოფლიო ჩემპიონატი
** საუკეთესო ბომბარდირი: 1958
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004
* XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟიუსტ ფონტენი — ფიფას ჩანაწერი
;National Football Teams
* პროფილი და სტატისტიკა
* საფრანგეთის შემადგენლობა 1953 1956 1957 1958 1959 1960 
; Soccerbase
* საკლუბო სტატისტიკა

## სქოლიო 
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:უეფას ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა

250px|მინიატიურა|გელათის ჯვარულ-გუმბათოვანი ტაძარი
**ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა** — ქრისტიანული ტაძრის ტიპი, საფუძველი ჩაეყარა ბიზანტიაში VI საუკუნეში, საბოლოოდ ჩამოყალიბდა IX-XII საუკუნეებში კონსტანტინოპოლის სკოლაში. არსებობს ამ სახის ნაგებობათა რამდენიმე ვარიანტი: რვა საყრდენზე ამოყვანილი ტრომპიან-გუმბათოვანი ტაძრები; ტაძრები, რომელთა გუმბათები ეყრდნობა ორ თავისუფლად მდგომ ბოძსა და ორ კედელს; ტაძრებში, რომლებშიც დამატებულია ორ-ორი ბოძი აფსიდების მხარეს და შესასვლელში (შუა საუკუნეების საბერძნეთი); არის აგრეთვე ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობები, რომლებშიც ჯვრის მკლავები გადახურულია გუმბათით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქრისტიანული არქიტექტურა
ჭართანულების ეკლესია

**ჭართანულების ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,7 X 4,5 მ), ნაგებია სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი, თითქმის მთლიანადაა დანგრეული დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი. შენობა მთლიანად ხეებით და ბუჩქებით არის დაფარული.

აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის სამხრეთით გეგმით ოვალური და ბრტყლად გადახურული ვიწრო ნიშია. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. გარედან ეკლესიის შემორჩენილი კედლები მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჭართანულების ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები