მესტიის მუნიციპალიტეტი

**მესტიის მუნიციპალიტეტი** — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში. მუნიციპალიტეტი 2014 წლის 30 ოქტომბრიდან. ადმინისტრაციული ცენტრი — დაბა მესტია.

## ისტორია
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წლამდე შედიოდა ქუთაისის გუბერნიაში სვანეთის საბოქაულოს სახელით, 1921 წლიდან — ზემო სვანეთის მაზრა, 1930 წლიდან — ზემო სვანეთის რაიონი, 1953 წლიდან — მესტიის რაიონი.

საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „მესტიის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 235895046) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2013 წლის 1 მაისი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2014 წლის 30 ოქტომბერი.

## ბუნება
მესტიის მუნიციპალიტეტი მაღალმთიანია. მის ტერიტორიაზე არსებული მსხვილი ოროგრაფიული ერთეულებია: კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედი, სვანეთის ქედი, ეგრისის ქედი, კოდორის ქედის ნაწილი და მდინარე ენგურის ხეობა. ტერიტორია — 3045 კვ.კმ., მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 1010 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტში 200-მდე მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 285 კვ.კმ. მთავარი მდინარეა ენგური, მისი შენაკადები — ადიშჭალა, მულხრა, დოლრა, ნენსკრა, იფარი, ხაიშურა და სხვა. მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა ბარიტი, მარმარილო, ტყვია-თუთია, მინერალური წყლები.

## მოსახლეობა
მოსახლეობის რიცხოვნობა — 9316 კაცი (2014 წ.); სიმჭიდროვე — 3,06 კაცი კვ.კმ-ზე. მუნიციპალიტეტში 153 დასახლებული პუნქტია: 1 დაბა და 152 სოფელი.

## მმართველობა
### საკრებულო 
### ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტის ადგილობრივი თვითმმართველობის უმაღლესი ორგანოა საკრებულო, აღმასრულებელი თანამდებობის პირი — გამგებელი. მმართველობის ტერიტორიული ორგანოებია:

# ადმინისტრაციული ერთეული მესტია — დაბა მესტია;
# ადმინისტრაციული ერთეული ბეჩო — ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ეცერი — ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი;
# ადმინისტრაციული ერთეული იდლიანი — იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე;
# ადმინისტრაციული ერთეული იფარი — ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი;
# ადმინისტრაციული ერთეული კალა — დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორალი, ხალდე, ხე;
# ადმინისტრაციული ერთეული ლატალი — იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ლახამულა — გენწვიში, დიზი, თოთელეში, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში;
# ადმინისტრაციული ერთეული ლენჯერი — კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი;
# ადმინისტრაციული ერთეული მულახი — არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში;
# ადმინისტრაციული ერთეული ნაკრა — ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში;
# ადმინისტრაციული ერთეული უშგული — ლამჯურიში, მურყმელი, ჟიბიანი, ჩაჟაში, ჩვიბიანი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ფარი — ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ცხუმარი — ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი;
# ადმინისტრაციული ერთეული წვირმი — ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ჭუბერი — დევრა, ზედა მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახე, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი;
# ადმინისტრაციული ერთეული ხაიში — ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშერა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი.

## ეკონომიკა
მკაცრი კლიმატისა და მთიანი რელიეფის გამო უპირატესად განვითარებულია მეცხოველეობა, რომელიც საკვები ბაზაა ბუნებრივი სათიბ-საძოვრები მნიშვნელოვანი. მცირე რაოდენობით ითესება მარცვლეული კულტურები და კარტოფილი. მესტიის მუნიციპალიტეტი ტურიზმისა და ალპინიზმის კერაა — აქ გადის მაღალმთიანი ტურისტული მარშრუტები ნაკრის, ბეჩოს, ლეხზირისა და ლატფარის უღელტეხილებზე.

## კულტურა
მუნიციპალიტეტში 51 სახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 43 ბიბლიოთეკა, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

## ღირსშესანიშნაობები
მესტიის მუნიციპალიტეტის ხუროთმოძღვრებისა და ეთნოგრაფიის ღირსშესანიშნავი ძეგლებია შუა საუკუნეების საკულტო, საერო და თავდაცვითი ნაგებობები. აღსანიშნავია ადიშის, იელის, სვიფის, იფარის, წვირმის, ჟაბეშის ეკლესიები, მონასტრები, სვანური კოშკები.

## რესურსები ინტერნეტში
*მესტიის მუნიციპალიტეტის თვითმმართველობა 

## სქოლიო
*