open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ეკატერინბურგის ჯვართამაღლების ეკლესია

**ეკატერინბურგის ჯვართამაღლების ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ეკატერინბურგში, ჯვართამაღლების მამათა მონასტრის ტერიტორიაზე. ეკლესია შენდებოდა 1878-1880 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას. 

სამიარუსიან კანკელზე გამოსახული იყო 33 ხატი. 1919 წლიდან ეკლესია სამრევლოა. 1922 წელს ტაძრიდან გაიტაცეს 19 ფუნტი ვერცხლი (7,7  კგ.). 1926-1930 წლებში ჰქონდა საკათედრო ტაძრის სტატუსი.

1930 წლის 12 თებერვალს საქალაქო საბჭოს გადაწყვეტილებით ეკლესია დაახურეს. დაანგრიეს გუმბათი და სამრეკლო. ეკლესიის დახურვის შემდეგ მის შენობაში განათავსეს სხვადასხვა სახელოსნო.

1993 წელს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება. 1999-2000 წლებში ტაძარს დაადგეს ახალი გუმბათი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Сайт настоятеля монастыря

## სქოლიო
კატეგორია:ეკატერინბურგის ეპარქიის ტაძრები
კატეგორია:ეკატერინბურგის მართლმადიდებლური ტაძრები
ნიჟნიაია-სინიაჩიხის ფერისცვალების ეკლესია

**ნიჟნიაია-სინიაჩიხის ფერისცვალების ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ალაპაევსკის რაიონის სოფელ ნიჟნიაია-სინიაჩიხაში. ეკლესია შენდებოდა 1794-1823 წლებში. ფერისცვალების ეკლესიას აქვს ფევერალური მნიშვნელობის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს კამენსკის ეპარქიას.

## ისტორია 
მრევლი სოფელ ნიჟნიაია-სინიაჩიხაში ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის 50-იან წლებში, როდესაც ააშენეს ხის ტაძარი უფლის ფერისცვალების სახელზე. მისი გაუქმების თარიღი უცნობია, ტაძრის კანკელი გადაიტანეს ახალი ტაძრის ქვედა სართულზე. ქვის ორსართულიანი და ორსაკურთხევლიანი ფერისცვალების ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1794 წლის 12 მაისს და დასრულდა 1823 წელს ადგილობრივი ქარხნის მფლობელების იაკოვლევების ფინანსებით. ქვედა ტაძარი აკურთხეს 1810 წლის 3 თებერვალს ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ზედა ტაძარი კი აკურთხეს 1845 წლის 23 ივნისს ფერისცვალების სახელზე. ეკლესიის შიგნით შემონახულია XIX საუკუნის მოხატულობის კვალი. 1895 წელს მიმდინარეობდა ტაძრის რემონტი. ტაძრის მრევლის შემადგენლობაში შედიოდა სოფლების ხალემინის, იამოვის, პუტილოვისა და კაბაკოვის მოსახლეობა.

1917 წლის რევოლუციის შემდეგ ეკლესიაში განთავსებული იყო საწყობი, წისქვილი, ხორბლის საშრობი, 1937 წლიდან კი ხორბლის საცავი. 1960-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ სიძველისგან ჩამოფხავებული ეკლესია შეარემონტა. 1960-იანი წლების ბოლოდან ეკლესია სახელმწიფო დაცვის  ქვეშაა, როგორც არქიტექტურის ძეგლი. 1977 წელს რესტავრაცია დასრულდა. 1980-იან წლებში  ივან სამოილოვის ინიციტივით დაიწყო ხის ხუროთმოძღვრების მუზეუმის შექმნის პროცესი. ამჟამად მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია ხატები, საეკლესიო წიგნები და საგნები.

## არქიტექტურა 
ფერისცვალების ეკლესია აგებულია ციმბირული ბაროკოს სტილში. აღმოსავლეთიდან ტაძრის ძირითად სივრცეს ეკვრის აფსიდი, რომელიც გადახურულია გუმბათით. გუმბათების რაოდენობაა ათი. ეკლესია შეღებილია ღია მწვანე ფერში, არქიტექტურული ელემენტები კი თეთრად.

## ლიტერატურა 
*Епископ Ириней (Орда) Нижне-Синячихинский завод // Приходы и церкви Екатеринбургской епархии. — Екатеринбург: Братство Св. Праведного Симеона Верхотурского Чудотворца, 1902. — С. 216—217.
*Каптиков А.Ю. Свод памятников истории и культуры Свердловской области / ред. В.Е.Звагельская. — Екатеринбург: Сократ, 2008. — Т. 2. — С. 111—112. — 648 с. — ISBN 978-5-88664-323-7.

## რესურსები ინტერნეტში
* Нижняя Синячиха. Церковь Спаса Преображения.
* Спасо-Преображенский храм в Нижней Синячихе

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სვერდლოვსკის ოლქში
კატეგორია:კამენსკის ეპარქიის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ბუხარის ქარავან-სარაი

**ბუხარის ქარავან-სარაი** () — ქარვასლა ბაქოში. თარიღდება XV საუკუნით. აგებულია შემახის ჭიშკარზე და განლაგებულია ქალწულის კოშკის მახლობლად.

ქარავან-სარაი ძირითადად იყო ცენტრალური აზიის ვაჭრების დასასვენებელი ადგილი. 1964 წელს ბუხარის ქარავან-სარაის ჩაუტარდა რესტავრაცია, რის შედეგადაც შენობა გამოცალკავებული იქნა სხვა ძველი ნაგებობებისგან და საშუალება მისცა მას გამოაშკარავებულიყო.

ქარავან-სარაის ფორმა სტანდარტული ოთხკუთხედია. გარშემორტყმულია აივნებით და გალიებით, მთავარი გვერდები კი გამოზნექილია. მას გააჩნია რვაკუთხა ეზო. ქარავან-სარაის არქიტექტურული კომპოზიციის ძირითადი ნაწილი ჩამოყალიბებულია შიდა თაღებით, რომლებიც შიდა ეზოს გარშემო არიან განლაგებულნი. ქარავან-სარაის ეზოში განლაგებულია რესტორანი, რომელშიც მზადდება აზერბაიჯანული სამზარეულოს ეროვნული კერძები.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ვალდაუს ციხესიმაგრე

**ვალდაუს ციხესიმაგრე** (, ) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული ციხესიმაგრე, მდებარეობს სოფელ ნიზოვეში კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 2007 წლის 23 მარტს ციხესიმაგრემ მიიღო რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ვალდაუს ციხესიმაგრე შედის კალინინგრადის ოლქის იმ სამ ციხესიმაგრეს შორის რომელიც მეტნაკლებად უკეთაა შემონახული. ესენია: ტაპიაუს ციხესიმაგრე გვარდეიესკში და გეორგენბურგის ციხესიმაგრე ჩერნიახოვსკში.

## ისტორია 
ოფიციალური ცნობა ციხესიმაგრე „ვალდოვის“ მშენებლობის შესახებ მოიპოვება 1258 წლიდან. ციხესიმაგრის აღნიშნული სახელწოდება მომდინარეობს ბალტო-სლავური სიტყვიდან „валдати“, რაც ნიშნავს „ფლობას“, აქედან გამომდინარე ვალდაუ შეიძლება ითარგმნოს როგორც „სამფლობელო“. 

1264 წელს ტევტონთა ორდენის ხელისუფლების თხოვნით თავადებმა გზის ახლოს პირველი შუალედური ციხესიმაგრე ააგეს. აღნიშნულ ციხესიმაგრეში ჩერდებოდნენ ორდენის მომსახურე ხალხი, მღვდლები და სამხედროები.

1945 წლიდან დღემდე, ციხესიმაგრე ვალდაუში სასოფლო-სამეურნეო სკოლაა განთავსებული. შენობის მარცხენა ფლიგელი გამოიყენება სასწავლებლის სტუდენტთა საერთო საცხოვრებლად.

კალინინგრადის ოლქის მთავრობის 2007 წლის 23 მარტის № 132 დადგენილების შესაბამისად ვალდაუს ციხესიმაგრემ მიიღო რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ზუევის სახელობის კულტურის სახლი

**ზუევის სახელობის კულტურის სახლი ან ზუევის სახელობის პროფკავშირის კუმუნალური მოსამსახურეების კლუბი** () — კულტურის სახლის შენობა მოსკოვში, მდებარეობს ლესნოის ქუჩაზე. მსოფლიოში კონსტრუქტივიზმის მიმდინარეობის ერთ-ერთი ნათელი და ცნობილი ძეგლი. აშენებულია 1927—1929 წლებში, არქიტექტორ ილია გოლოსოვის პროექტის მიხედვით და ატარებს 1905 წლის რევოლუციის მონაწილის სახელს, რომელიც ტრამვაის პარკის ხელოსანი სერგეი ზუევი იყო. კულტურის სახლის ტერიტორიაზე მოქმედებს თეატრები, მათ შორის „კვარტეტ ი“ და „სხვა თეატრი“.

## ისტორია 
კულტურის სახლის პროექტი არქიტექტორ ილია გოლოსოვის მიერ შემუშავდა. გაიხსნა შედგა 1930 წლის 4 თებერვალს. არქიტექტორის იდეის მიხედვით, კულტურის სახლის გარე იერსახე უნდა ასოცირებულიყო ტექნიკის სამყაროსთან. მშენებლობის დასაწყისი დაემთხვა ოქტომბრის რევოლუციის 10 წლისთავს და დამთავრდა 1929 წლის აგვისტოში. თავისი სახელწოდება, კულტურის სახლმა მიიღო სერგეი ზუევის საპატიოდ, რომელიც ტრამვაის პარკში ხელოსანი და შემდგომში მისი ხელმძღვანელი იყო, რომელიც შემდგომში, როგორც 1905 წლის რევოლუციის მონაწილე დასაჯეს.

საბჭოთა დროს, კულტურის სახლში ვ. ვ. კნიპერის თეატრალური სტუდია და მასთან არსებული საბავშვო სატირული თეატრი „Ёж “ იყო განლაგებული.

1998 წლიდან, კულტურის სახლი „კვარტეტ ი“-ს ძირითადი თეატრალური მოედანია. 1990-იანი წლების ბოლოს, კულტურის სახლის დიდი დარბაზი თითქმის სამჯერ დიდი იყო, ვიდრე რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის თეატრის დარბაზი.

## არქიტექტურა 
220px|მინი|მარჯვნივ|ზუევის სახელობის კულტურის სახლი
ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, პირველი ათწლეული უნდა დაეკმაყოფილებინა ახალი დროის გამოწვევები. ყველაზე ნათლად ეს ტენდენციები გამოჩნდა კულტურის სახლის შენობებზე — წინათ, რუს არქიტექტორებს არ უკვეთავდნენ საზოგადოებრივი შენობების აშენებას, რომელიც განკუთვნილი იქნებოდა, როგორც პოლიტიკური, ისე კულტურული ღონისძიებებისთვის. ეპოქის დინამიური ხასიათი პრინციპულად ახალ არქიტექტურულ გადაწყვეტილებებში გამოჩნდა.

კუბიზმის გავლენით დაბადებული კულტურის სახლი, აშენებულია ასიმეტრიულად სწორად დალაგებული გეომეტრიული სხეულების საფუძველზე. შენობის კომპოზიციური ცენტრია ვერტიკალურად მოშუშებული ცილინდრი, რომელზეც აწყობილია მთელი დიდ ფანჯრებიანი კორპუსი. შენობის კუთხეში, ცილინდრის შიგნით, მდებარეობს სადარბაზო.

კლუბს გააჩნია ორი დარბაზი: დიდი, რომელიც გათვლილია 950 ადგილზე და მცირე, 285 ადილიანი. იმის მიუხედავად, რომ მშენებლობის დროს ჩნდებოდა გარკვეული სირთულეები, რომელიც დაკავშირებული იყო მონაკვეთის პროპორციაზე, შენობის შიდა სივრცე სწორად არის დაგეგმარებული. შენობის ძირითადი კონსტრუქციები დამზადებულია რკინაბეტონისგან და აგურისგან.

## ლიტერატურა 
*Хан-Магомедов С. О. Илья Голосов. — Москва: Строй-издат, 1988. — 232 с.
*Филиппов А. В. Клуб имени Зуева / под ред. В. С. Кеменова. — 10 рабочих клубов Москвы. — Москва: ИЗОГИЗ, 1932. — С. 35-44. — 108 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Страница содержит фотографии ДК, в том числе архивные

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ღირსშესანიშნაობები
დიერდ შკეპფლინი

**დიერდ შკეპფლინი** (; დ. 24 ნოემბერი, 1939, ბუდაპეშტი, უნგრეთი — გ. 19 ნოემბერი, 2021) — უნგრელი პოლიტიკოსი და ევროპარლამენტის წევრი უნგრეთიდან. უნგრეთის მმართველი პარტიის ფიდესის წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის ნაწილია.

შკეპფლინი ევროპარლამენტის საგარეო საქმეთა კომიტეტის წევრია. საკონსტიტუციო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე და ევროპის ძალთა შერიგების ჯგუფის წევრია.

ლონდონის კოლეჯის სლავური და აღმოსავლეთ ევროპის კვლევების სკოლის პოლიტიკის პროფესორი, რომელიც მუშაობდა და გამოაქვეყნა სახელმწიფოს, იდენტობისა და პოლიტიკური ხელისუფლების შესახებ ნაშრომები.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი   19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი   2021
კატეგორია:უნგრელი პოლიტიკოსები
გეორგენბურგის ციხესიმაგრე

**გეორგენბურგის ციხესიმაგრე** (, ) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული ციხესიმაგრე, მდებარეობს სოფელ ჩერნიახოვსკში კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

2007 წლის 23 მარტს ციხესიმაგრემ მიიღო რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

გეირგენბურგის ციხესიმაგრე შედის კალინინგრადის ოლქის იმ სამ ციხესიმაგრეს შორის რომელიც მეტნაკლებად უკეთაა შემონახული. ესენია: ტაპიაუს ციხესიმაგრე გვარდეიესკში და ვალდაუს ციხესიმაგრე ნიზოვეში.

## ისტორია 
მინი|მარცხნივ|ციხესიმაგრის ნანგრევები.
პირველი გამაგრებული შენობა ააშენეს 1264 წელს ძველ პრუსიულ ქალაქ კაპზოვინში. მისი ინიციატორი იყო გერმანული ორდენის რაინდი ჰარტმან ფონ გრუმბახი და სახელი უწოდეს წმინდა გიორგის პატივისცემის ნიშნად. ციხესიმაგრე პირველად მოიხსენიება 1354 წელს, მაგრამ თავად ციხესიმაგრე ააგეს 1337 წელს თავდაპირველად იგი იყო ხისგან და მიწისგან აგებული, 1351 წელს კი ააშენეს ქვისგან. 1352 წლიდან, მას შემდეგ რაც მიწები გაიყო ორდენსა და ეპისკოპოსებს შორის, 1525 წლამდე ციხესიმაგრე ეკუთვნოდა ტევტონთა ორდენის  ზამლანდის ეპისკოპოსს.

ციხესიმაგრე ლიტველებმა ორჯერ დაანგრიეს, 1364 და 1376 წლებში. 1385-1390 წლებში მიმდინარეობდა ტაძრის რეკონსტრუქცია, რის შემდეგაც დასავლეთის მხრიდან მიაშენეს ფორბურგი. 1403 წელს გეორგენბურგის ციხესიმაგრე აიღეს ლიტვის დიდი თავადის ვიტოვტის ძალებმა, 1657 წელს ძლიერ დააზარალა თათართა შემოსევებმა, 1679 წლიდან კი შვედებმა დაიკავეს.

1709 წელს ციხესიმაგრე გაყიდეს. უკანასკნელი მფლობელი იყო დოქტორი მარტინ გელინგი.

1994-1995 წლებში იჯარით აიღო რუსეთის სადაზღვევო ბანკმა 9 წლით, რათ შეექმნა კულტურულ-გასართობი ცენტრი. მის ტერიტორიებზე მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები 1997 წლის კრიზისამდე, როდესაც ბანკმა უარი თქვა აღნიშნულ პროექტზე. ამჟამად ციხესიმაგრე დანგრევის პირას დგას.

2010 წლის გადაწყვეტილებით საოლქო დუმამ ციხესიმაგრე გადასცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ამჟამად მიმდინარეობს ტაძრის გაწმენდის სამუშაოები და იმართება ტურისტული ექსკურსიები.

2017 წლის 6 მაისს ციხესიმაგრესთან ჩერნიახოვსკის ეპარქიამ გამართა კალინინგრადის სიმფონიური მუსიკის კონცერტი არკადი ფელდმანის ხელმძღვანელობით.

## ლიტერატურა
*Бахтин, А. П. Ситуация с памятниками культурного наследия в Калининградской области // Слово.ру: Балтийский акцент. — 2014. — № 1.
*Сапунов, А. Путешествуем сами: Прибалтика. — М., 2013. — ISBN 5904138075.
*Мамадазизов, Ф. Ш. Событийный туризм и его роль в использовании историко-культурного наследия Калининградской области // Проблемы, опыт и перспективы развития туризма, сервиса и социокультурной деятельности в России и за рубежом. Сборник материалов II Международной научно-практической интернет конференции под ред. О. А. Лях. — 2015. — С. 64—68.

## რესურსები ინტერნეტში
* Пруссия 39
* Замок Георгенбург на сайте «выходной 39»

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
გაზომვებზე დამყარებული კვანტური გამოთვლები

**გაზომვებზე დამყარებული კვანტური გამოთვლები** (ცნობილი როგორც **Measurement-based Quantum Computing** ან **One-way Quantum Computing** ) -  კვანტური გამოთვლების წარმოების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სქემა, სადაც მრავალ სისტემიანი კონკრეტული კვანტური გადახლართული მდგომარეობა წინასწარ არის მომზადებული. კვანტური ინფორმაციის ჩაწერა, უნიტარული გარდაქმნა და წაკითხვა კი ხდება ერთ სისტემიანი გაზომვებით. მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს რომ კვანტური გაზომვები კონკრეტულ შედეგს ყოველთვის რაღაც ალბათობით გვაძლევს, ანუ გაზომვის შედეგის წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელია. მიუხედავად ამისა, შესაძლებელია ალბათობითი გაზომვების შედეგებზე დავამყაროთ მთლიანი გამოთვლითი სქემა.

### უნივერსალური კვანტური გარდაქმნები 
კლასიკურ კომპიუტერში შესაძლებელია ავარჩიოთ ელემენტარული გარდაქმნების სიმრავლე რომელიც შეიჩავს NOT, OR და AND გარდაქმნებს და ამ სიმრავლით ავაგოთ ნებისმიერი ფუნქცია. ასევე კვანტურ გამოთვლებში შესაძლებელია შეირჩეს რამდენიმე კვანტური გარდაქმნა რომელთა ერთობლიობა გვაძლევს ნებისმიერ კვანტურ გარდაქმნას. ესენია: 

ადამარის მატრიცა:       
H = \frac{1}{\sqrt{2}} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & -1 \end{bmatrix},      ფაზის მატრიცა:   
R_\phi = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & e^{i \phi} \end{bmatrix}    და ორ სისტემიანი მატრიცა:   
 \mbox{CNOT} = \begin{bmatrix}1&0&0&0\\0&1&0&0\\0&0&0&1\\0&0&1&0\end{bmatrix}  .

შესაძლებელია ავარჩიოთ სხვა გარდაქმნის სიმრავლეებიც, რომლებიც ასევე უნივერსალური იქნება. 

### გადახლართული მრავალ სისტემიანი მდგომარეობა 
გაზომვებზე დამყარებულ კვანტურ გამოთვლებში აუცილებელია რომ წინასწარ მომზადებული სისტემა იყოს გადახლართული. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გადახლართული მდგომარეობა რომელიც გამოიყენება ამ გამოთვლებში არის კლასტერის მდგომარეობა (cluster state) .  ეს სისტემა შესაძლებელია გამოისახოს გრაფის სახით და უფრო ზოგადად ის კვანტური გრაფის მდგომარეობებს მიეკუთვნება. ასევე შესაძლებელია კვანტური ჰიპერგრაფების მდგომერეობის გამოყენება.    

## სქოლიო
სოციალური ინჟინერია

**სოციალური ინჟინერია** ეს არის ფსიქოლოგიური მანიპულაცია და შეტევა, რომლის დროსაც გარეშე პირი სისტემაზე ან ქსელზე მონოპოლირების მოპოვების მიზნით ახორციელებს მოტყუების გზით მომხმარებლის
გამოკითხვას და ამისათვის იყენებს e-mail-ს, სატელეფონო ზარს, პირად მიმოწერას ან პირზე ფსიქოლოგიურ დაკვირვებას. ამ ფორმით ის იგებს ავტორიზირებული მომხმარებლის მონაცემებს და მათ საფუძველზე ახერხებს სისტემაზე ან ქსელზე წვდომას.
### შეტევების გავრცელებული სახეები
* ჰაკერი ადმინისტრატორი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ავტორიზირებულ მომხმარებელს და ეცნობა მას როგორც ქსელის ადმინისტრატორი. მისგან ითხოვს პრივილეგირებულ ინფორმაციას, მაგალითად, როგორიცაა პაროლი;
* ჰაკერი მომხმარებელი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ქსელის ადმინისტრატორს და ეცნობა მას როგორც ავტორიზირებულ მომხმარებელი, რომელსაც სისტემაზე ან ქსელთან დაკავშირებისას შეექმნა გარკვეული პრობლემები და საჭიროებს დახმარებას;
* ჰაკერი ვენდორი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ავტორიზირებულ მომხმარებელს და ეცნობა მას როგორც პროგრამული უზრუნველყოფის ვენდორი, ატყობინებს მას თითქოსდა პროგრამული უზრუნველყოფის განახლების თაობაზე და სთხოვს მას განახლების დაინსტალირებას.
### ფიშინგი
სოციალური ინჟინერიის შეტევის გავრცელებულ ტიპს წარმოადგენს ე.წ. phishing შეტევა. ეს არის შეტევის ტიპი, რომლის დროსაც გარეშე პირი ქმნის ისეთ web-გვერდს, რომელიც გამოიყურება, როგორც მისი ორიგინალი პოპულარული web-გვერდი (მაგალითად, რომელიმე ბანკის ან eBay-ის web-გვერდი). როდესაც ავტორიზირებული მომხმარებელი შეეცდება ასეთ web-გვერდზე შესვლას, მის მიერ გამოყენებული მომხმარებლის მონაცემები (სახელი და პაროლი) მისდის გარეშე პირს, რომელიც სარგებლობს ამ მონაცემებით და ორიგინალ web-გვერდზე ცდილობს ავტორიზირებულ მომხმარებლად თავის წარმოჩენას.
კატეგორია:კიბერდანაშაული
ლაბიაუს ციხესიმაგრე

**ლაბიაუს ციხესიმაგრე** () — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული ციხესიმაგრე, მდებარეობს ქალაქ პოლესკში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 

ციხესიმაგრე დააარსეს 1280 წელს. რსფსრ-ის მინისტრთა საბჭოს 1960 წლის 30 აგვისტოს დადგენილებით ლაბიაუს ციხესიმაგრე აყვანილია სახელმწიფო დაცვის ქვეშ. ამჟამად წარმოადგენს კალინინგრადის ოლქის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. დღესდღეობით გამოიყენება მუზეუმად და თოჯინების თეატრად. წარმოადგენს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის საკუთრებას.

## ისტორია 
1277-1280 წლებში პრუსიული ციხესიმაგრისა და ხისა და ტალახისაგან აგებული გამაგრებული შენობის ადგილზე ტევტონთა ორდენის წარმომადგენლებმა ააგეს ქვის ციხესიმაგრე, რომელსაც 1330 წელს უწოდეს ლაბიაუ, მდინარე ლაბის მიხედვით. 1360 წლისათვის აგებული იყო ოთხი აგურისა და ქვის ნაგებობა, გალავნით და წყლის არხით გარშემო. 1454 წელს პრუსიის კავშირმა დაიწყო ციხესიმაგრის შტურმი, მაგრამ ციხის დამცველებმა, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა ალბრეხტ შპარუკელი, ყველა შეტევა მოიგერიეს. 

1519 წლის მაისში აქ გაიმართა შეხვედრა ტევტონთა ორდენის მაგისტრ ალბრეხტსა და ვასილი III-ის ელჩებს შორის. ორდენის სეკულარიზაციის შემდეგ ციხესიმაგრე გადავიდა ჰერცოგ ალბრეხტის ხელში. 1526 წელს ალბრეხტმა ციხესიმაგრე აჩუქა თავის რძალს დოროთეა დანიელს. დოროთეას გარდაცვალების შემდეგ ციხესიმაგრის დიასახლისი გახდა ჰერცოგ ალბრეხტის მეორე ცოლი ანა მარია ბრაუნშვაიგელი.  1564 წელს რაინდთა დარბაზი მოხატა იტალიელმა მხატვარმა იოჰან ბაპტისტმა. 

1656 წლის 20 ნოემბერს ლაბიაუში შედგა შვედეთის მეფის კარლ გუსტავისა და ბრანდენბურგის კურფიურსტ ფრიდრიხ ვილჰელმის ცნობილი შეხვედრა, რომლის შედეგიც იყო პოლონეთის დამოკიდებულებისაგან გათავისუფლება. 

1860 წელს ციხესიმაგრე გადააკეთეს, რომლის შემდეგაც იგი გამოიყენებოდა ციხედ. 1917 წელს ციხესიმაგრე დაწვეს. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში, კერძოდ 1948 წლიდან 1963 წლამდე ციხესიმაგრე კვლავ ციხედ გამოიყენებოდა.

მასში განთავსებული იყო ქარხანაც, რომლის დროსაც შეცვალეს შიდა ხედი, კიბეები და კორიდორი. 1968 წელს მოხდა მოკლე ჩართვა და ხანძარმა გაანადგურა სახურავი და ზედა სართულის ნაწილი. ქარხანა დაიხურა და იჯარით გაიცა. ციხესიმაგრიდან შემორჩენილია მხოლოდ კედლები და სარდაფი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Пруссия 39

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
პროისიშ-აილაუს ციხესიმაგრე

**პროისიშ-აილაუს ციხესიმაგრე** () — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული ციხესიმაგრე, მდებარეობს ქალაქ ბაგრატიონოვსკში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. კალინინგრადის ოლქის მთავრობის 2007 წლის 23 მარტის დადგენილებით პროისიშ-აილაუს ციხესიმაგრე  წარმოადგენს კალინინგრადის ოლქის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.

## ისტორია 
1325 წელს ტევტონთა ორდენის გროსმეისტერ ვერნერ ფონ  ორზელნის ბრძანებით ხელოსანმა არნოლდ ფონ ეილენშტაინმა დაიწყო ილეს ციხესიმაგრის მშენებლობა, პრუსიული ციხესიმაგრის სუტვრიტის ადგილზე. ციხესიმაგრის მშენებლობა დაასრულეს 1330 წლისათვის, ეს იყო სწორკუთხა ნაგებობა ზომებით 41 X 43 მ., გარშემო შემორტყმული ჰქონდა წყლით სავსე არხი, ზურგიანი ხიდები და გისოსებიანი ჭიშკრით. აღმოსავლეთის მხრიდან მიაშენეს დიდი ფორბურგი. პირველ დოკუმენტებში ციხესიმაგრეს ეწოვება ილე, შემდეგ - ილადია, მაგრამ ცნობილია - პროისიშ-აილაუს სახელით. 1347 წლამდე ციხესიმაგრე ტევტონთა ორდენის პფლეგარის რეზიდენცია იყო, შემდეგ მასში განთავსდა კამერატის ადმინისტრაცია. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს ციხესიმაგრე ძლიერ არ დაზიანებულა. 1960-იანი წლების დასაწყისამდე ციხესიმაგრის სივრცე ათვისებული იყო. 1960 წლიდან მასში განათავსეს „райпотребсоюзу“, რომელიც შენობას იყენებდა როგორც სასაწყობე ნაგებობას. 1964 წელს სამეცნიერო-სარესტავრაციო საზოგადოების სახელოსნომ შეისწავლა ციხესიმაგრის მთელი ტერიტორია. აღმოჩნდა, რომ ციხესიმაგრის მდგომარეობა იყო საკმაოდ ცუდი, რადგან ომის შემდეგ იგი არც ერთხელ არ გარემონტებულა. დასავლეთის ფლიგელის ადგილზე ააშენეს ტირი, რომელიც დაანგრიეს 1990-იან წლებში. 1990 წლის აგვისტოში შუა სექციაში გაჩნდა ხანძარი. 1990-იანი წლების დასაწყისში გადაწყდა, რომ ჩატარებულიყო მცირე გათხრები და გადაეკეთებინათ ფორბურგი სასტუმროდ, მაგრამ მომდევნო ეტაპზე ფორბურგი მიატოვეს.

20ო6 წლის 5 ივნისს ციხესიმაგრის სახურავში გაჩნდა ხანძარი, რის შედეგავაც დაიწვა 80 კვ. მ. სახურავი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Пруссия 39
* Замок Прейсиш-Эйлау (Preussisch Eylau) 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
შააკენის ციხესიმაგრე

**შააკენის ციხესიმაგრე** (, ) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული ციხესიმაგრე, მდებარეობს სოფელ ნეკრასოვოში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  დაარსებულია ძველი პრუსიული ციხესიმაგრის ზოკეს (შემდეგ შოკინი)  ადგილზე დაახლოებით 1270 წელს.

## ისტორია 
პირველად პრუსიული შააკენის (საკენი) თემი მოიხსენიება ტევტონთა ორდენის ქრონიკებში 1258 წელს. „ძველი პრუსიის ისტორია“ მოგვითხრობს, რომ ორდენის ხის ციხესიმაგრის მშენებლობა შააკენში დაიწყო 1261 წელს. შუა საუკუნეების მშენებლებმა ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყეს არა კურშის ყურის ნაპირზე, არამედ მისი სანაპიროდან ოთხი კილომეტრის მოშორებით. ციხესიმაგრის ასაშენებლად დააგუბეს მდინარე შააკენი (ამჟამად ბოლშაია-მორიანა) და ჭაობიან გრუნტზე ააშენეს თავდაცვითი ნაგებობა. ქრონიკებში ასევე მოიხსენიება, რომ 1270 წელს შააკენში ააშენეს საეპისკოპოსო ხის ციხესიმაგრე. 

მოგვიანებით, ციხესიმაგრის თავდაცვით კედელთან ააგეს მრავალი ნაგებობა, რომლებშიც განათავსეს სამლოცველო, საცხოვებლები და სხვა სამეურნეო ნაგებობები.

სიტყვა შააკენი პრუსიული ენიდან შემოვიდა და ნიშნავს „ბალახს“, რაც არა არის გასაკვირი, რადგანაც ამ ადგილის ბუნებრივი ლანდშაფტი გამოირჩევა მწვანე ბალახით და ლერწმით.

1697 წელს ჰავანში, შააკენიდან შორიახლოს, შეჩერდა რუსეთის დიდი ელჩობა, რომელიც მიემგზავრებოდა დასავლეთ ევროპაში. იმპერატორი პეტრე I დიდი შეჩერდა შააკენში 1711 წლის 11 ნოემბერს, 1712 წლის 9 ივლისსა და 1717 წლის 23 სექტემბერს.
thumb|მარცხნივ|შააკენის ციხესიმაგრის თანამედროვე მდგომარეობა
შააკენის ციხესიმაგრე პრაქტიკულად არ დაზიანებულა დიდი სამამულო ომის დროს. 1945 წლის ბოლოდან ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო თავშესაფარი გერმანელი ბავშვებისათვის, რომელიც მოქმედებდა 1947 წლამდე. ომის შემდეგ ციხესიმაგრის შენობას გამოიყენებდნენ, როგორც კოლმეურნეობის თავლად, რომელიც არსებობდა 1960-იანი წლების დასაწყისამდე. შემდეგ ციხესიმაგრე საცხოვრებლად გადააკეთეს, ხოლო ზოგიერთ ოთახს იყენებდნენ საყოფაცხოვრებო საჭიროებისათვის.  

1980-იან წლებში ციხესიმაგრეში ცხოვრობდა მხოლოდ ერთი ოჯახი. 2011 წელს ციხესიმაგრე გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 2012 წელს ტერიტორიაზე გაჩნდა ხანძარი.

## ლიტერატურა
*Кулаков В. И. Дорогами Ульмеригии. — Калининград: Бизнес-Контакт, 2000.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ბალგის ციხესიმაგრე

**ბალგის ციხესიმაგრე** (, ) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული და ყველაზე ცნობილი შუა საუკუნეების რაინდთა ციხესიმაგრე, მდებარეობს ქალაქ მამონოვოში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  აგებულია აგურის გოთიკის სტილში 1250 წელს.

## ისტორია 
ლეგენდის მიხედვით V საუკუნეში, ამ ადგილას, კურშის ცელის ნაპირას მვებარეობდა ციხესიმაგრე ხონევე, რომელიც პრუსიელებმა ააგეს თავიანთი მეფის ვიდევუტისათვის. ხის ციხესიმაგრიდან, რომელიც მაღლობზე მდებარეობდა კარგად მოჩანდა ყურე. სწორედ ამ სტრატეგიულმა მდებარეობამ მიიქცია რაინდების ყურადღება XIII საუკუნეში, პრუსიის ქრისტიანიზაციის პერიოდში. ამის გამო 1239 წელს მძიმე ბრძოლების შემდეგ ციხესიმაგრე გადავიდა ტევტონთა ორდენის რაინდების ხელში.

ციხესიმაგრე, რომელიც აგებულია სამხედრო მეცნიერების წესებით,  იყი შესანიშნავი თავდაცვითი საშუალება, მაგრამ მისი ხის ნაგებობები არაერთხელ დამწვარა  ადგილობრივი მოსახლეობის თავდასხმების შედეგად. ამის გამო, 1250 წელს ტევტონთა ორდენის ჯვაროსნებმა ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე ააშენეს კონვენტის შენობა, რომელიც მომავალი ქვის ციხესიმაგრის საფუძველი გახდა. სამშენებლოდ იყენებდნენ ქვას და გამომწვარ აგურს. 

1390-იან წლებში ციხესიმაგრეს ხელმძღვანელობდა კონრად ფონ კიბურგი. 1525 წელს ჰერცოგმა ალბრეხტმა ბალგის ციხესიმაგრე უწყალობა  ზემლანდის ეპისკოპოსს გეორგ ფონ პოლენცს, რომელიც ციხესიმაგრეს ფლობდა 1550 წლამდე. ეპისკოპოსის გარდაცვალების შემდეგ ბევრი ნაგებობის მნიშვნელობა დაკნინდა. შვედეთის ომის დროს, 1620 წელს მეფე გუსტავ ადოლფი ციხესიმაგრეს იყენებდა საკუთარ ბაზად. მოგვიანებით ციხესიმაგრის ერთ-ერთ განყოფილებაში გაიხსნა ტრაქტირი, ხოლო კოშკს გამოიყენებდნენ როგორც შუქურას. 

1701 წელს პრუსიის მეფე ფრიდრიხ I-მა ბალგის ქვები გამოიყენა პილაუში ციხესიმაგრის ასაშენებლად, რის შემდეგაც ციხესიმაგრე პრაქტიკულად გადაიქცა ქვის მომპოვებელ კარიერად. 

1927 წელს ტურიზმის განვითარების მიზნით ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე გახსნეს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ფორბურგის კედლებზე წააწერეს ტევტონთა ორდენის დიდი მაგისტრების სახელები. 

1945 წლის შემდეგ ციხესიმაგრის ფუნქციები დაქვეითდა. ჩვენს ეპოქამვე შემორჩენილია მხოლოდ ფორბურგის ნანგრევები და ციხესიმაგრის წმინდა ნიკოლოზის კირხე. 

ბალგის რაიონში გაიმართა მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი სასტიკი ბრძოლა. მის მიწებს კი შეესივნენ „შავი არქეოლოგები“.

## ლიტერატურა 
*Овсянов, А. В руинах старого замка. — Калининград: Янтарный сказ, 1998. — ISBN 5-7406-0021-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Путешествия по Калининградской области «Замок Бальга» 
* Виртуальный тур по «Замку Бальга», октябрь, 2014 года.
* 

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ქალწულის კოშკი (ისმაილის რაიონი)

**ქალწულის კოშკი** () — ძველი ციხის ნანგრევები, განლაგებულია ისმაილის რაიონის სოფელ ხანაგადიდან 3 კილომეტრის დაშორებით. ნანგრევები განლაგებულია მთის მწვერვალზე. ციხის აღმართვის ზუსტი თარიღი უცნობია. ისტორიკოსები მას მიაკუთვნებენ XI—XII საუკუნეებს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ლეილა და მეჯნუნი

**„ლეილა და მეჯნუნი“** (, لیلی و مجنون) — პირველი აზერბაიჯანული ეროვნული ოპერა, რომელიც 1907 წელს დაწერა უზეირ ჰაჯიბეკოვმა. ოპერა დაწერილია XVI საუკუნის მგოსანის ფიზულის ტრაღედიის „ლეილა და მეჯნუნის“ მოტივებზე. იგი პირველი აზერბაიჯანული ოპერაა და აგრეთვე პირველი მთელ ისლამურ სამყაროში.

ოპერამ „ლეილა და მეჯნუნი“ საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე მუსიკალური საშუალებების სინთეზის განვითარებას და ეროვნულ-თვითყოფადობის ხასიათების გამოვლინებას. იგი აწყობილია უმდიდრეს ფოლკლორულ მასალებზე (ძირითადად მუღამებზე და ლირიკულ სიმღერებზე), ეს ნაწარმოები გახდა პირველი მცდელობა საუკუნეების მანძილზე ხალხის მიერ დაგროვებული მუსიკალური ტრადიციების გაერთიანება და შერწყმა. ესე შეიქმნა მუღამური ოპერის ახალი ჟანრი, რომელიც მოიცავდა სანოტო ჩანაწერებს და ვოკალურ იმპროვიზაციებს. ოპერის პირველი დადგმა განხორციელდა 1908 წლის 12 (25) იანვარს ბაქოში. ოპერის დადგმა განხორციელდა ჰაჯი ზეინალაბდინ ტაგიევის თეატრში. ეს ნაწარმოები ითვლება აზერბაიჯანული კულტურის მარგალიტად და დაფუძნებულია სიყვარულის კლასიკურ ისტორიაზე, ნაწარმოებზე, რომელიც ერთობ პოპულარულია ახლო აღმოსავლეთში, ცენტრალურ და სამხრეთ აზიაში.

2008 წლის თებერვალში იუნესკოს გენერალური კონფერენციის 38-ე სესიაზე მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ პირველი აზერბაიჯანული ოპერის „ლეილა და მეჯნუნის“ 100 წლის იუბილე შეეყვანათ იუნესკოს სამახსოვრო თარიღთა სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლეილა და მეჯნუნი

## სქოლიო
კატეგორია:ოპერები
კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკა
ქოროღლი (ოპერა)

**„ქოროღლი“** () — უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერა ლიტერატორ-მეცნიერის ჰეიდარ ისმაილოვის ლიბრეტოზე, მამედ საიდ ორდუბადის ლექსებით. დაფუძნებულია თურქულ (ოღუზთა) ქოროღლის თქმულების აზერბაიჯანულ ვერსიაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ქოროღლი

## იხილეთ აგრეთვე
*აზერბაიჯანის მუსიკა

კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკა
კატეგორია:ოპერები
პირ აჰმედაღა ბაბა

**პირ აჰმედაღა ბაბა** () — მუსლიმთა წმინდა ადგილი, რომელიც განლაგებულია სოფელ იერგიუჯში, აზერბაიჯანის ხაჩმაზის რაიონში.

ტაძარი განლაგებულია ტყეში. ტაძარს გააჩნია შიდა დიდი ეზო, რომელიც შემოღობილია ქვის ღობით. ღობეს გააჩნია ორნამენტული თაღები. აქ, დამონტაჟებულია უამრავი დასაჯდომი მომლოცველებისათვის, რომლებიც აქვე ასრულებენ მსხვერპლშეწირვას თავიანთი სურვილების შესასრულებლად. შეწირული ცხოველის გარკვეული ნაწილი

სავალდებულოდ უნდა დაურიგდეს გაჭირვებულებს. ტაძრის გვერდით ჩამოედინება წყლის არხი, სადაც მომლოცველები განბანას ასრულებენ.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
კატეგორია:ისლამი აზერბაიჯანში
მედელინ პეტში

მინი|მედელინ პეტში რივედეილის პირველი სეზონის პრემიერაზე 2017 წელს
**მედელინ პეტში** (; დ. 18 აგვისტო, 1994, პორტ-ორჩარდი) — ამერიკელი მსახიობი.

სამი წლის ასაკში მედელინმა დაიწყო საცეკვაო და თეატრალურ სტუდიაში სიარული. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, გადავიდა ლოს-ანჯელესში. 2014 წელს მან მონაწილეობა მიიღო Coca-Cola-ის რეკლამაში. 2016 წლის თებერვალში მიიღო შერილ ბლოსომის როლი ტელესერიალში „რივერდეილი“. 2017 წელს გადაიღეს მხატვრულ ფილმში „პოლაროიდი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აზერბაიჯანის სურსათის უვნებლობის სააგენტო

**აზერბაიჯანის სურსათის უვნებლობის სააგენტო** () — სახელმწიფო დაწესებულება აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის შემადგენლობაში. ის შეიქმნა სურსათის უვნებლობის ნორმატიული რეგლამენტირების უზრუნველსაყოფად. აზერბაიჯანის  პრეზიდენტის 2017 წლის 25 დეკემბრის ბრძანებულებით, სააგენტოს თავმჯდომარედ გოშგარ თაჰმაზლი დაინიშნა.

## ისტორია 
სახელმწიფო დაწესებულება დაფუძნდა 2017 წლის 10 თებერვალს, მაგრამ სააგენტოს წესდება დამტკიცდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2017 წლის 13 ნოემბერს სურსათის უვნებლობის სააგენტოს საქმიანობის უზრუნველსაყოფად. განკარგულების თანახმად, სააგენტოს დაქვემდებარებაში შეიქმნა საჯარო სამართლის იურიდიული პირი „აზერბაიჯანის სურსათის უვნებლობის ინსტიტუტი“.

## სააგენტოს საქმიანობა 
სააგენტოს საქმნიანობაში შედის: 

* მონაწილეობა მიიღოს ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკაში სურსათის უვნებლობის სფეროში;

* რეგულირების, კოორდინაციისა და კონტროლის შესაბამის სფეროში;
* სურსათის უვნებლობის სფეროში ნორმების შემუშავება;
* განახორციელოს ქვეყანაში წარმოებულიდა ასევე იმპორტირებული საკვები პროდუქტების სახელმწიფო რეგისტრაცია, აგრეთვე მათი შეფუთვის მასალების რეგისტრაცია სასურსათო უსაფრთხოების თვალსაზრისით;
* სურსათის პროდუქტების მომხმარებელთა დაცვის სფეროში კანონმდებლობის შესაბამისობის კონტროლი;
* საზღვარგარეთის ქვეყნებში ექსპორტირებული სურსათის პროდუქციის ლიცენზიებისა და სერტიფიკატების გაცემა;
* უზრუნველყოს სურსათის უვნებლობის სფეროს განვითარება.

## სააგენტოს უფლებები 
* წარმოადგინოს ინიციატივა, რომელიც გახდება შესაბამისი დარგში საერთაშორისო ხელშეკრულებების მონაწილედ;
* მოითხოვოს და მიიღოს და მიიღოს საჭირო ინფორმაცია შესაბამის სფეროში სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებიდან;
* შესაბამის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესრულების მონიტორინგი, რომლის წევრიც არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკა;
* მონაწილეობა მიიღონ ღონისძიებებში, კონფერენციებში, ფორუმებზე, გამოფენებში შესაბამის დარგში ქვეყნის შიგნით და საზღვარგარეთ;
* ღონისძიებების, კონფერენციების, ფორუმების, გამოფენების ორგანიზება სურსათის უვნებლობის სფეროში ქვეყნის შიგნით და საზღვარგარეთ;
* შეისწავლოს სხვა ქვეყნების გამოცდილება შესაბამის სფეროში;
* განახორციელონ საერთაშორისო თანამშრომლობა უცხო ქვეყნებთან და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან;
* უცხო ქვეყნებთან და ორგანიზაციებთან შეთანხმებით პროექტების მომზადება;
* სამეცნიერო და ტექნიკური, ეკონომიკური და მარეგულირებელი სამართლებრივი ბაზის შექმნა;
* წინადადებების წარმოდგენა შესაბამის სფეროში რეფორმების განხორციელების შესახებ;
* მიმართოს სასამართლოს თავისი უფლებამოსილებისა და უფლებების განხორციელების მიზნით;
* განახორციელოს სხვა უფლებები, რომლებიც დადგენილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მიერ.

## საერთაშორისო თანამშრომლობა 
* ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია;
* გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია;
* ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია;
* მცენარეთა დაცვისა და კარანტინის შესახებ საერთაშორისო კონვენცია;
* სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია;
* საერთაშორისო ლაბორატორიული აკრედიტაციის ორგანიზაცია;
* კომისია კოდექს ალიმენტარიუსი;
* ევროკავშირი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სააგენტოს ოფიციალური ვებ-გვერდი 
* AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI  - PDF **(აზერბაიჯანული)**

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
ქალწულის კოშკი (გადაბეის რაიონი)

**ქალწულის კოშკი** () — შუასაუკუნეების ციხე, რომელიც განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის გადაბეის რაიონის სოფელ სეიუდლიუს მახლობლად, მთაზე. ციხის აშენებასთან დაკავშირებით ზუსტი მონაცემები არ არის შემორჩენილი.

## ისტორია 
აზერბაიჯანის მთის ციხეებს შორის ნამერდ გალას ციხე გადაბეიში გამოირჩევა თავისი საშენი მასალების მონუმენტალობით და არქიტექტურული ფორმებით. სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ ციხეს მოიხსენიებენ როგორც ნამერდ გალას, ხოლო ხალხში იგი ცნობილია, როგორც ქალწულის კოშკი. არ არის ცნობილი მისი აშენების საბაბი და დრო, მაგრამ თავისი არქიტექტურული სტილით იგი მიეკუთვნება XII საუკუნეს — ელდანიზთა მმართველობის ხანას.

## არქიტექტურული თავისებურებანი 
გედაბეკის ქალწულის კოშკი მრავალკუთხოვანია. მთის პირობებში რთული არქიტექტურული ნიმუშის შექმნა მეტყველებს არქიტექტორის ხელოვნებაზე. ციხის კუთხეებში აღმარტულია მომრგვალო კოშკები, რაც არქიტექტურის ცენტრალურ ელემენტებს წარმოადგენენ. ციხე წარმოადგენს ორსართულიან ნაგებობას. ციხის ზედა სარტული განლაგებულია მთის მწვერვალზე. სამხრეტის ყველაზე მაღალი წერტილი უკავშირდება მის ქვედა ნაწილს. ციხე აუღებელია.

მთის ციხეები ძირითადად შენდებოდნენ იმ მასალით, რომელიც გვერდით იყო. ეს ციხე კი აშენებულია გამომწვარი აგურით. აგურების სიგრძე 23 სანტიმეტრია, ხოლო სიგანე კი 6 სანტიმეტრი. ციხის სიგრძე 250 მეტრს აღწევს. მას გააჩნია ღია და ფარული გვირადები, რომლებიც უკავშირდებიან მდინარე შამქირ ჩაის.

ციხის მთაზე განლაგება იძლეოდა საშუალებას ეკონტროლებინა დიდი ტერიტორია.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
აზერბაიჯანის საავტორო უფლებების დაცვის რესპუბლიკური სააგენტო

**აზერბაიჯანის საავტორო უფლებების დაცვის რესპუბლიკური სააგენტო** () — აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის სამთავრობო უწყება, რომლის მიზანია აზერბაიჯანში საავტორო და ინტელექტუალური უფლებების დაცვა. სააგენტოს ხელმძღვანელობს ქამრან იმანოვი.

## ისტორია 
საავტორო უფლებების დაცვის სააგენტო დაარსდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 1993 წლის 10 სექტემბერს ბრძანებულებით. 

აზერბაიჯანმა 1996 წელს მიიღო კანონი „საავტორო და მომიჯნავე უფლებათა შესახებ“, 2002 წელს „ინტეგრირებული დისკუსიების ტოპოლოგიის დაცვის შესახებ“, 2003 წელს კანონი „აზერბაიჯანის ფოლკლორის გამოხატვის სამართლებრივი დაცვის შესახებ“  და 2004 წელს კანონი „სამართლებრივ მონაცემთა ბაზების დაცვის შესახებ“.

2014 წლის 1-2 დეკემბერს ბაქოში ჩატარდა კონფერენცია თემაზე „საავტორო უფლებების პრობლემები“, რომელიც იყო ორგანიზებული რესპუბლიკური საავტორო სააგენტოს მიერ.

2017 წლის 6 სექტემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას რესპუბლიკური სააგენტოს ახალი დეპარტამენტის ფუნქციონირების შესახებ - ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების უზრუნველყოფის ცენტრი. ახალი დეპარტამენტის დებულების დამტკიცების უფლება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტს ენიჭება.

2005 წელთან შედარებით 2017 წელს მეკობრეობის დონე 61% -დან 29% -მდე შემცირდა. 

1996 წლიდან 2018 წლის დასაწყისამდე, რესპუბლიკურ საავტორო სააგენტოში დარეგისტრირებული მასალები შეადგენდა 11,554 ნამუშევარს, ასევე 85 ავტორის მიერ დაწერილ 177 ნამუშევარს ელექტრონული ფორმით. 

საავტორო უფლებების ყველა ობიექტი ინახება სააგენტოს მონაცემთა ბაზაში - ეროვნულ რეესტრში, რომელიც დაარსდა 2017 წლის აპრილში.

## სააგენტოს სტრუქტურა 
საავტორო უფლებების დაცვის რესპუბლიკური სააგენტოს სტრუქტურა შედგება ხელმძღვანელობისგან და 4 უწყებისგან. სააგენტოს ხელმძღვანელია თავმჯდომარე. ის პირადად არის პასუხისმგებელი იმ საქმეების იმპლემენტაციისთვის, რომლებიც დაკავშირებულია მის მიზნებთან და პასუხისმგებლობებთან. სააგენტოს დაფინანსება ხორციელდება სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯზე.

## სააგენტოს საქმიანობა 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საავტორო უფლებათა სააგენტოს საქმიანობა შეესაბამება კონსტიტუციას, იურიდიულ კანონებს,  პრეზიდენტის ბრძანებებსა და განკარგულებებს, აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებებსა და ბრძანებებს, საავტორო უფლების დაცვასთან დაკავშირებული საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებებს. 

რესპუბლიკური საავტორო უფლებების სააგენტო, ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების დაცვის შესახებ საივრის  შეტანის შემთხვევაში, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, თავისუფლდება სახელმწიფო საფასურის გადახდისგან.

### სააგენტოს ამოცანები 
სააგენტოს ძირითადი ამოცანებია - კონტროლის განხორციელება მოქმედი კანონმდებლობით, საკანონმდებლო ბაზის დახვეწა, რათა შეიქმნას უფრო ხელსაყრელი სამართლებრივი გარემო, საერთაშორისო კულტურული გაცვლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის საავტორო უფლებების დაცვა, საერთაშორისო ორგანიზაციებში აზერბაიჯანის წარმომადგენლობა და თანამშრომლობის განხორციელება, სამეცნიერო, კულტურული და მხატვრული ნაწარმოებების რეგისტრაციაში გატარება და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის საავტორო უფლებების დაცვის რესპუბლიკური სააგენტოს ოფიციალური ვებ-გვერდი 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე

**გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე** (, ) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული რაინდთა ციხესიმაგრე, მდებარეობს სოფელ კურორტნოეში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  აგებულია XIII საუკუნეში.

ჩამოინგრა და აღარ აღუდგენიათ 1830 წლის ხანძრის შემდეგ. შემონახულია კარიბჭის თავზე მდგომი კოშკის ნანგრევები, რომელიც განეკუთვნება 1356 წელს.

## ისტორია 
ხისა და ტალახისაგან აგებული გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე ტევტონთა ორდენის რაინდებმა XIII საუკუნეში დაპყრობილი ძველი პრუსიული ციხესიმაგრის კაპოსეტეს ადგილზე.

1319 წელს ციხესიმაგრე დაანგრიეს ლიტვის ძალებმა. ერთი წლის შემდეგ იგი აღადგინეს ძველი სახით, მაგრამ ისევ დაიპყრეს და გადაწვეს ლიტველებმა 1347 წელს, რის შემდეგაც მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ციხესიმაგრე ქვისაგან უნდა აეშენებინათ. 1348 წელს გროს-ვონსდორფი გახდა კამერამტის ცენტრი. ქვის ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1356 წელს და დასრულდა დაახლოებით 1372 წელს. 1391 წელს გროს-ვონსდორფი კვლავ გადააკეთეს.

ოცდაათწლიანი ომის დასრულების შემდეგ მალევე, 1468 წელს, ტევტონთა ორდენმა ფინანსების სიმცირის გამო ციხესიმაგრე გადასცა განსუ ფონ ვეირუს. 1525 წელს ჰერცოგმა ალბრეხტმა გამოაცხადა ტევტონთა ორდენის სეკულარიზაციის შესახებ და ციხესიმაგრე გადასცა ედელმან გეინო ფონ დებერტიცუს. 1552 წელს ციხესიმაგრე გადავიდა ადრეასუ ფონ ფლანსუს ხელში. 1590 წელს მიმდინარეობდა კაპიტალური რემონტი.

1790 წელს ციხესიმაგრეში ძლიერი ხანძარი გაჩნდა, რომლის შემდეგაც არქიტექტორმა ფრიდრიხ დავიდ ჟილმა აღადგინა ციხესიმაგრე და გადააკეთა კარიბჭის კოშკი. 1830 წელს გაჩნდა უფრო სერიოზული ხანძარი, რომლის შემდეგაც ციხესიმაგრე არ აღუდგენიათ. მთელი შენობიდან გადარჩა მხოლოდ კარიბჭის კოშკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* История посёлка Курортное (нем.) 
* История замка

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ნესვიცკის სახლი

**ა. ი. ნესვიცკის საქალაქო საკარმიდამო** (; ან **რუკავიშნიკოვის თავშესაფარი** () — ისტორიული შენობა მოსკოვში, სადოვოეს მოედანზე (სმოლენკო-სენაიას მოედანი, სახ. 30).

## ისტორია
პირველი ცნობები ამ ტერიტორიაზე თარიღდება XVIII საუკუნით, რომლის მაშინდელი მეპატრონე ნ. მ. ჟელიაბუჟსკი იყო. მაშინ აშენებულია ძირითადი შენობაც. 1775 წელს, შენობა უკვე მოსკოვის გენერალურ გეგმაში შედიოდა.

1794 წელს, ტერიტორიას ახალი მეპატრონე ჰყავს — ნ. ი. ნესვიცკაია. მის მეპატრეონობისას, სახლი გადაკეთდა. გარკვეული ცნობებით, იდეის ავტორია ცნობილი არქიტექტორი მატვეი კაზაკოვი, მაგრამ ეს არ დასტურდება, თუმცა, კაზაკოვის ალბომებში ნესვიცკის სახლის გეგმებია მოცემული. 1812 წელს, სახლი ძლიერი ხანძრის შედეგად დაზარალდა, რომელიც შემდგომში გარემონტდა.

1945 წლის შემდეგ, სახლს რესტავრაცია ჩაუტარდა. XXI საუკუნეში, აქ კომერციული ორგანიზაციებია განთავსებული.

## არქიტექტურა 
ნესვიცკის სახლი არაერთხელ გადაკეთდა. დასაწყისში, როდესაც შენობის მეპატრონე ჟელუბუჟსკი იყო, სახლი ბაროკოს სტილში იყო, როდესაც ნესვიცკი დაეპატრონა სახლს, სახლმა სტილი შეცვალა და კლასიკური გახდა: ცენტრში განლაგდა კარიბჭე (პორტიკი), რომელიც რვა კორინთულ სვეტს დაეყრდნო, მორთული ფრონტონით. XIX საუკუნეში, სახლის საკმაოდ დაშორებული იყო ქუჩიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Страница в реестре объектов культурного наследия .

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ღირსშესანიშნაობები
ალვარო ობრეგონი

**ალვარო ობრეგონ სალიდო** (; დ. 19 თებერვალი, 1880 — გ. 17 ივლისი, 1928) — გენერალი მექსიკის რევოლუციის დროს და მექსიკის პრეზიდენტი 1920-1924 წლებში. ის მხარს უჭერდა სონორას გადაწყვეტილებას მხარში დასგომოდნენ კოაუილას გუბერნატორს, ვენუსტიანო კარანსას უერტას რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლაში. კარანსამ ობრეგონი რევოლუციორი ჯარების მეთაურად აირჩია ჩრდილო-დასავლეთ მექსიკაში, 1915 წელს კი ომის მინისტრად დანიშნა. 1920 წელს ობრეგონი კარანსას აუჯანყდა და ეს უკანასკნელი ამ დაპირისპირებას ემსხვერპლა. შემდომ არჩევნებში ობრეგონმა დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა.

ობრეგონის პრეზიდენტობა პირველი სტაბილური ხელისუფლება იყო 1910 წლის რევოლუციის დაწყების შემდეგ. მან გაატარა მრავალი საგანმანათლებლო, ნორმალიზებული მიწის საკუთრებისა და შრომის რეფორმები, რომლებიც დაფინანსებული იყო მექსიკელი მუშათა ძლიერი რეგიონალური კონფედერაციის მიერ. 1923 წლის აგვისტოში მან ხელი მოაწერა ბუკარელის ხელშეკრულებას, რომელიც გულისხმობდა მექსიკისა და აშშ-ს მთავრობების ინტერესებს ნავთობთან დაკავშირებით და აშშ-ს დიპლომატიურ აღიარებას მისი მთავრობისა. 1923-1924 წლებში ობრეგონის ფინანსთა მინისტრმა, ადოლფო დე ლა უერტამ წამოიწყო აჯანყება ბუკარელის ხელშეკრულების გაპროტესტების მიზნით. ობრეგონი დაუბრუნდა ბრძოლის ველს, რათა ჩაეხშო ამბოხი. მის გამარჯვებაში დიდი როლი ითამაშეს შეერთებული შტატების არმიამ და ჩვიდმეტმა ამერიკულმა თვითმფრინავმა, რომლებმაც დაბომბეს დე ლა უერტას მხარდამჭერები. 

1924 წელს ობრეგონის თანამოაზრე და ჩრდილოეთ რევოლუციური ჯარის გენერალი, პლუტარკო ელიას კალესი პრეზიდენტად აირჩიეს, მიუხედავად იმისა, რომ თავად ობრეგონი მხარს  უჭერდა სონორას. კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შემდეგ 1928 წლის არჩევნებში ობრეგონი კვლავ აირჩიეს პრეზიდენტად, თუმცა, მთავრობის მიერ ანტი-რელიგურის რეფორმების გატარების გამო, ხოსე დე ლეონ ტორალმა ის მანამდე მოკლა, სანამ თამადებობას კვლავ დაიკავებდა. ობრეგონის მკვლელი სიკვდილით დასაჯეს. პრეზიდენტის სიკვდილში დადანაშაულებული იყო მექსიკელი მონაზონი, მადრე კონჩიტა, რომელიც ვარაუდის თანახმად ობრეგონის მკვლელობას ხელმძღვანელობდა. 

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Admiring essay on the Battle of Celaya  with a focus on the tactics used by General Obregón.

კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:მექსიკელი გენერლები
კატეგორია:მექსიკელი რეოვლუციონრები
კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
გურამ ბენაშვილი

**გურამ დიმიტრის ძე ბენაშვილი** (დ. 30 მაისი, 1941, არბოშიკი, ახლანდელი დედოფლისწყაროს მუნიცეპალიტეტი) — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1997), ღირსების ორდენის კავალერი (2001). 

## ბიოგრაფია 
გურამ ბენაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1964 წელს.

1974 წლიდან მუშაობს ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში; 1996 წლიდან იყო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; ხოლო 1997 წლიდან — ამავე ინსტიტუტის დირექტორი; 1996 წელს აირჩიეს თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიური უნივერსიტეტის ქართული ლიტერატურის კათედრის გამგედ; ხელმძღვანელობს საქართველოს მწერალთა კავშირის კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის სექციას; 2000 წლიდან არის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე; მისი პირველი ლიტერატურული წერილი „ვალერიან გაფრინდაშვილის შემოქმედებითი ევოლუცია“ 1972 წელს დაიბეჭდა; 1986 წელს გამოვიდა მისი პირველი წიგნი „წყურვილი წვდომისა“; მასვე ეკუთვნის „ლიტერატურულ-კრიტიკული ეტიუდები“ (1989), „რანი იყვნენ და რანი არიან“ (1991); მისი ლიტერატურული გამოკვლევების არეალი მოიცავს როგორც ქართულ კლასიკურ ლიტერატურას, ისე XX საუკუნის თვალსაჩინო მწერალთა შემოქმედებას.

## ბიბლიოგრაფია 
* „სილუეტები“: წერილები — თბილისი, გლოსა, 2015. - 340გვ.
* „ლიტერატურული მედიტაციები“ — თბილისი, მერანი, 2002. - 460გვ.
* „რანი იყვნენ და რანი არიან“ — თბილისი, მერანი, 1991. - 527გვ.
* „ლიტერატურულ-კრიტიკული ეტიუდები“ — თბილისი, მერანი, 1989. - 301გვ.
* „წყურვილი წვდომისა“: ლიტ. წერილები — თბილისი, მერანი, 1986. - 286გვ.

## ლიტერატურა 
* თბილისი: ენციკლოპედია.- თბ., 2002. - გვ.886

კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გიუნიუთის ოპერაცია

**გიუნიუთის ოპერაცია** () — 2018 წლის 20-დან 27 მაისამდე მიმდინარე სამხედრო შეტაკება აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალებსა და სომხეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის. სამხედრო შეტაკება და შემდგომში ჩატარებული სამხედრო ოპერაცია აზერბაიჯანის მიერ ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის რამდენიმე სომხეთის მიერ ოკუპირებული სოფლისა და სტრატეგიული მაღლობის განთავისუფლებით დასრულდა. ოპერაციის შედეგად, თავდაპირველად განთავისუფლდა სოფელი გიუნიუთი და მის მახლობლად მდებარე მთები, შემდეგ კი ყიზილგაიას მთა და ხუნუთდაღი, რომელიც საშუალებას აძლევს აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებს, აკონტროლონ ერევანი-ეხენაძორი-გორუსი-ლაჩინი-ხანქენდის საავტომობილო გზას. შემდგომში, აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა, ასევე სოფელი არენიც აიღეს.

სამხედრო ოპერაციის დროს, აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების 1, ხოლო სომხეთის შეიარაღებული ძალების 3 სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის უახლესი ისტორია
კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
კატეგორია:სომხეთის უახლესი ისტორია
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
აღა გაჰრამან მირსიაბის ქარავან-სარაი

**აღა გაჰრამან მირსიაბის ქარავან-სარაი** () — მე-18 საუკუნის ქარავან-სარაი, განლაგებულია შუშაში, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოდან დაახლოებით 350 კილომეტრის დაშორებით. შუშის ოკუპაციის მომენტიდან (1992 წლის 8 მაისი) ქარავან-სარაი იმყოფება სომხური ჯარის კონტროლის ქვეშ. ქარავან-სარაი განლაგებული იყო უზეირ ჰაჯიბეკოვისა და მირზა ფათალი ახუნდოვის ქუჩების კვეთაზე.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
კატეგორია:ისლამური არქიტექტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ჰუსეინ ჯავიდის მავზოლეუმი

**ჰუსეინ ჯავიდის მავზოლეუმი** () — არქიტექტურულ-მემორიალური კომპლექსი, რომელიც აღმართულია აზერბაიჯანელი პოეტისა და დრამატურგის ჰუსეინ ჯავიდის საფლავზე ქალაქ ნახიჩევანში.

## ისტორია 
ჰუსეინ ჯავიდის მავზოლეუმი აღიმართა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის პირადი ინიციატივით. ძეგლის ავტორი არის აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არქიტექტორი რასიმ ალიევი, არქიტექტორი – სახალხო მხატვარი ომარ ელდაროვი.

ჰუსეინ ჯავიდი გარდაიცვალა 1941 წლის 5 დეკემბერს ირკუტსკის ოლქის სოფელ შევჩენკოში. 1982 წლის 12 ოქტომბერს, პოეტის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, ნახიჩევანის რესპუბლიკის პარტიულმა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება ჰუსეინ ჯავიდის ნახიჩევანში გადმოსვენების შესახებ. იმავე წლის 3 ნოემბერს ჯავიდის ნეშთი გადმოასვენეს ნახიჩევანში და დაკრძალეს მამამისის სახლის გვერდით. სემდგომ, 1996 წელს მის საფლავზე აღიმართა მავზოლეუმი. 1996 წლის 13 სექტემბერს პოეტთან გადმოასვენეს მისი მეუღლის ქალი პოეტის მიუშკიუნაზისა და შვილის ერტოგრულის ნეშთები (ბაქოდან). 2004 წლის 12 სექტემბერს კი მავზოლეუმში დაასვენეს მათი ქალიშვილიც.

მავზოლეუმი, რომელიც აღმართულია აჯემი ნახიჩევანისა და ნახიჩევანის არქიტექტურული სკოლის გავლენის ქვეშ შედგება ზედა და ქვედა ნაწილებისგან. ქვედა ნაწილი აკლდამას წარმოადგენს.

## სქოლიო
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დღე

**აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დღე** ( ) აზერბაიჯანის მთავარი სახელმწიფო დღესასწაულია. ეს თარიღი 18 ოქტომბერს ყოველწლიურად აღინიშნება.

## დღესასწაულის ისტორია 
1991 წლის 30 აგვისტოს აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს საგანგებო სხდომაზე მიღებულ იქნა რესპუბლიკის სახელმწიფო დამოუკიდებლობის აღდგენის დეკლარაცია. იმავდროულად მიღებულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დადგენილება  „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დამოუკიდებლობის აღდგენის შესახებ“. 

1991 წლის 18 ოქტომბერს აზერბაიჯანის უმაღლესმა საბჭომ 30 აგვისტოს მიღებული დადგენილების საფუძველზე მიიღო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დამოუკიდებლობის შესახებ კონსტიტუციური აქტი და დააფუძნა დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო, პოლიტიკური და ეკონომიკური სტრუქტურის საფუძვლები.

**აზერბაიჯანის საფოსტო მარკები**
ფაილი:Stamp of Azerbaijan 394.jpg|დამოუკიდებლობის 5 წლისთავი
ფაილი:Stamp of Azerbaijan 763.jpg|დამოუკიდებლობის 15 წლისთავი
ფაილი:Stamps of Azerbaijan, 2011-993.jpg|დამოუკიდებლობის 20 წლისთავი

## იხილეთ აგრეთვე 
* რესპუბლიკის დღე (აზერბაიჯანი)
* აზერბაიჯანის დღესასწაულები

## სქოლიო 
კატეგორია:დღესასწაულები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:18 ოქტომბერი
კატეგორია:დეკლარაციები
კატეგორია:დამოუკიდებლობის გამოცხადება