მზია ამაღლობელი

**მზია ამაღლობელი** (დ. 12 მაისი, 1975, შუახევი) — ქართველი ჟურნალისტი, ონლაინგამოცემების, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ თანადამფუძნებელი და ხელმძღვანელი, თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის წევრი.

2025 წლის 12 იანვარს, საქართველოს საპროტესტო აქციების დროს, მზია ამაღლობელი დააკავეს პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით მას შემდეგ, რაც ბათუმის პოლიციის უფროსს სიტყვიერი შეურაცხყოფის საპასუხოდ სილა გააწნა. მუხლი, რომლითაც მას ბრალი წაუყენეს, 4-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებდა. ამაღლობელს 7 თვის მანძილზე წინასწარი პატიმრობა ჰქონდა შეფარდებული. ჟურნალისტის წინასწარ პატიმრობაში დატოვება შეფასდა, როგორც თავდასხმა მედიის თავისუფლებაზე. მედიამენეჯერის გათავისუფლებას თვეების განმავლობაში ითხოვდა არაერთი საერთაშორისო თუ ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაცია. მის სასამართლო სხდომებს ესწრებოდნენ სხვადასხვა ევროპული ქვეყნის საელჩოების, საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციების წარმომადგენლები. ისინი მოუწოდებდნენ „ქართულ ოცნებას“, მოეხსნათ ჟურნალისტისთვის წაყენებული სისხლის სამართლის ბრალდება. თბილისსა და ბათუმში მედიამენეჯერის გათავისუფლების მოთხოვნით გაიმართა მრავალი აქცია.

2025 წლის ოქტომბერში მზია ამაღლობელი მსოფლიო პრესის თავისუფლების ჯილდოს მფლობელი გახდა.

მზია ამაღლობელის ხელმძღვანელობით, მისმა გამოცემებმა მოიპოვა არაერთი ჯილდო გამბედავი ჟურნალისტიკისა და ეთიკური რეპორტაჟებისთვის. 2009 წელს „ბათუმელებმა“, ხოლო 2015 წელს „ნეტგაზეთმა“ პრესის ევროპული ჯილდო მიიღო. ეს ჯილდო გადაეცემათ იმ გამოცემებს, რომლებიც გერმანული ფონდი „ცაიტისა“ და ნორვეგიის გამოხატვის თავისუფლების ფონდის განცხადებით, „ცენზურასა და რეპრესიებს არ უშინდებიან“. აღსანიშნავია, რომ გამოცემამ გამოიწვია მოსკოვის რისხვა, მიიღო „ანტისაბჭოთა პროპაგანდის გამავრცელებელი ორგანიზაციის“ სტატუსი და აიკრძალა რუსეთში. 2022 წელს რუსეთის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა როსკომნადზორმა დაბლოკა „ნეტგაზეთისა“ და „ბათუმელების“ რუსულენოვანი ვერსიები.

2025 წლის 9 ოქტომბერს მზია ამაღლობელი ექვს სხვა ჟურნალისტთან ერთად,  პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტისა (IPI) და საერთაშორისო მედიის მხარდაჭერის (IMS) პარტნიორობით დაწესებული მსოფლიო პრესის თავისუფლების გმირის ჯილდოს მფლობელად დასახელდა.

## პატიმრობა
### 11-12 იანვრის ღამე – ორი დაკავება
მოვლენები, რომლებიც მზია ამაღლობელის დაკავებას უძღოდა წინ, 11 იანვრის ღამეს დაიწყო; ამ ღამეს იგი ორჯერ დააკავეს.

მზია ამაღლობელი პირველად დააკავეს 11 იანვარს მას შემდეგ, რაც მან ბათუმის პოლიციის განყოფილების მიმდებარედ გააკრა პლაკატი წარწერით „იფიცება საქართველო“. აღნიშნული ქმედება წარმოადგენდა პასუხს ამავე ბრალდებით ცხრა მოქალაქის დაკავებაზე. მას ბრალად წაუყენეს „კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა“. ვიდეოკადრებში ასახულია, როგორ უახლოვდება რამდენიმე ოფიცერი ამაღლობელს, რომელსაც მთელი ინციდენტის განმავლობაში მშვიდად ეჭირა თავი. 

ადმინისტაციული დაკავებიდან ორ საათში მზია ამაღლობელი სხვა დაკავებულ ქალებთან ერთად ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს, თუმცა მალევე ხელმეორედ დააკავეს, ამჯერად პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით ბათუმის პოლიციის უფროსი ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწვნის გამო. ინციდენტს წინ უძღოდა დაპირისპირება და ჭყლეტა მონაწილეებსა და პოლიციას შორის, რაც, თვითმხილველთა თქმით, პოლიციის მხრიდან პროვოკაციული ქმედებებს მოჰყვა.

„ბათუმელების“ მთავარმა რედაქტორმა ეთერ თურაძემ განაცხადა, რომ ამაღლობელის მეორედ პოლიციელების მიერ შექმნილი ქაოსური სიტუაციის დროს დააკავეს. პირველი დაკავებიდან გათავისუფლების შემდეგ, მედიამენეჯერი  ნათესავებთან და მხარდამჭერებთან ერთად პოლიციის სამმართველოს ჭიშკრისგან მოშორებით იდგა. თურაძის თქმით, სიტუაცია მშვიდი იყო და შეკრება უკვე დაშლას აპირებდა, როდესაც ბათუმის პოლიციის უფროსმა ირაკლი დგებუაძემ, ოფიცრებთან ერთად, უმიზეზოდ დაიწყო შეკრებილ ადამიანებთან დაპირისპირება. ამ კონფრონტაციისას პოლიციამ უსაფუძვლოდ დააკავა ამაღლობელის ნათესავები, ძმები ლაშა და გიგა გაბაიძეები. ვიდეოკადრებში ასახულია, ძმების დაკავების შემდეგ შექმნილი ქაოსური არეულობის დროს როგორ ეცემა ჭყლეტვაში მოქცეულ მზია ამაღლობელი მიწაზე. 

შემდგომ კადრებში ჩანს ამაღლობელი ეთერ თურაძესთან ერთად, პოლიციელებითა და დგებუაძით გარშემორტყმული. დგებუაძის მიერ რაღაცის თქმის შემდეგ, ამაღლობელი რეაგირებს, ქურთუკზე ექაჩება და მარცხენა ხელით სილას არტყამს. აღნიშნული, თვითმხილველთა თქმით, წარმოადგენდა პასუხს პოლიციელის მხრიდან სიტყვიერ შეურაცხყოფაზე. დგებუაძისთვის სილის გაწვნის შემდეგ, ამაღლობელს დაუყოვნებლივ და აგრესიულად აკავებენ. მისი დაკავების კადრებში ისმის დგებუაძის გინება და სიტყვები „სისხლით დავიჭერ, სისხლით!“

### წინასწარი პატიმრობა
2025 წლის 14 იანვარს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მზია ამაღლობელს წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა. 
მას ბრალი წაუყენეს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 353^1 მუხლის პირველი ნაწილით — „პოლიციელზე თავდასხმა“, რაც ისჯება ოთხიდან შვიდ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით. 

სასამართლომ უარი თქვა დაცვის მხარის მიერ შეთავაზებულ 100 000 ლარიან გირაოზე. პროკურატურის არგუმენტები ეფუძნებოდა მიმალვის, სასამართლოში არგამოცხადების, საქმისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის განადგურებისა და განმეორებითი დანაშაულის რისკებს. 

ამაღლობელისთვის წინასწარი პატიმრობის შეფარდება უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა დაუსაბუთებლად და უსამართლოდ მიიჩნიეს. ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია მიიჩნევს, რომ ამ საქმეში არ იყო პატიმრობის გამოყენების საფუძველი, რადგან მზია ამაღლობელის მხრიდან მიმალვის, მოწმეებზე ზემოქმედების და გამოძიებისთვის ხელის შეშლის საფრთხეები არ არსებობდა. „კანონის უზენაესობის ცენტრმა“ განაცხადა, რომ სასამართლო სხდომაზე ვერ დასაბუთდა, რატომ იყო აუცილებელი ყველაზე მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების – პატიმრობის — გამოყენება. ადვოკატების თქმით, ოქმში 173-ე მუხლი მზია ამაღლობელის დაკავებისთვის საფუძვლის შესაქმნელად ჩაიწერა, რადგან 150-ე მუხლის საფუძვეზე პოლიციას პირის დაკავება არ შეუძლია. ადვოკატები ასევე აღნიშნავენ, ოქმში არა ამაღლობელის დამკავებელი, არამედ  სხვა პოლიციელის სახელია გაფორმებული.

სასამართლო სხდომაზე მზია ამაღლობელი წარდგა მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი მარია რესას წიგნით *„როგორ დავამარცხოთ დიქტატორი“*, რითაც მან პარალელი გაავლო წიგნის სიუჟეტსა და ქართული ოცნების რეპრესიულ და ავტორიტარულ პოლიტიკას შორის. ამაღლობელის ამ სიმბოლურ აქტს გამოეხმაურა მარია რესა. ფილიპინელმა ჟურნალისტმა საქართველოში მიმდინარე პროტესტზე და მედია-მენეჯერის პატიმრობაზე ვატიკანის იუბილის დროს სიტყვით გამოსვლისას ისაუბრა.

15 იანვარს, საპატიმროში მზია ამაღლობელის მონახულების შემდეგ, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარემ, ნონა ქურდოვანიძემ მზია ამაღლობელისადმი არასათანადო და დამამცირებელი მოპყრობის ფაქტებზე ისაუბრა. როგორც ამაღლობელმა ქურდოვანიძეს განუცხადა, ირაკლი დგებუაძე მეორედ დაკავების შემდეგ მას აყენებდა სიტყვიერ შეურაცხყოფას, რამდენჯერმა ფიზიკური ძალადობის მცდელობაც ჰქონდა, თუმცა სხვა პოლიციელებმა მოახერხეს მისი შეკავება. ერთ-ერთი ასეთი აგრესიული ეპიზოდისას დგებუაძემ ამაღლობელს სახეში შეაფურთხა. ამასთანავე, დაკავებიდან რამდენიმე საათის მანძილზე, დგებუაძის მითითებით, ამაღლობელს არ აძლევდნენ წყლის დალევისა და საპირფარეშოთი სარგებლობის უფლებას. 

ამაღლობელმა დგებუაძის აგრესიული ქმედებების შესახებ საგამოძიებო სამსახურს მეორე დღესვე აცნობა, თუმცა გამოძიება მხოლოდ 22 იანვარს დაიწყო სამსახურეობრივი უფლებამოსილების გადამეტების მუხლით. საია-ს ადვოკატების თქმით, გამოძიება არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობის მუხლით უნდა დაწყებულიყო. გამოძიებამ მზია ამაღლობელს არ მიანიჭა დაზარალებულის სტატუსი.  საიას განცხადებით, „გარემოებები მიანიშნებს იმაზე, რომ სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურში წარმოებული გამოძიება არ არის ეფექტიანი და უგულებელყოფილია გამოძიების ყოველმხრივ სრულად და ობიექტურად წარმოების საკანონმდებლო სტანდარტი."

21 იანვარს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ წარმოებაში არ მიიღო საჩივარი მზია ამაღლობელისთვის წინასწარი პატიმრობის შეცვლის შესახებ.
20 იანვარს საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა, რომ ამაღლობელი დაკავების დღიდან უსამართლობისადმი პროტესტის ნიშნად შიმშილობდა. მედიამენეჯერი ციხიში დაწერილ წერილში აღნიშნავს, რომ მისი დაკავება და წარდგენილი ბრალი რეპრესიული, ადამიანის და სიტყვის, გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ მიმართული პროცესების შედეგია. წერილში ვკითხულობთ:

არ ვაპირებ მივიღო რეჟიმის დღის წესრიგი. ვშიმშილობ. სიცოცხლეზე ღირებული თავისუფლებაა. ჩემს მოცემულობაში ნებისმიერი ის მოქალაქე შეიძლება აღმოჩნდეს, ვისაც დემოკრატიულ, სამართლიან, ევროპულ, რუსული გავლენებისგან თავისუფალ საქართველოში უნდა ცხოვრება. იბრძოლეთ, სანამ გვიანი არ არის. იბრძოლეთ ყველგან, სადაც არ უნდა იყოთ, ქვეყანაში თუ ქვეყნის გარეთ, სოფელსა თუ ქალაქში, ქუჩებსა თუ აუდიტორებში, საზოგადოებრივ და სამუშაო სივრცეებში. იყავით მამაცები, გაუფრთხილდით და გააძლიერეთ ერთმანეთი. არ დაუშვათ საქართველოს იზოლირება ცივილიზებული სამყაროსგან.

13 თებერვალს მზია ამაღლობელის ადვოკატებმა მედიამენეჯერის გათავისუფლების მოთხოვნით შუამდგომლობა შეიტანეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში.  ადვოკატების დასაბუთებული შუამდგომლობა ეყრდნობოდა შემდეგ გარემოებებს:
* მოწმეებზე ზეწოლისა და ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხის, საფუძვლის, რომელზე დაყრდნობითაც პროკურატურამ პატიმრობის გამოყენება მოითხოვა, არარსებობა. 
* პროკურატურის განცხადებით, უნდა მომხდარიყო აქციის მონაწილეების დაკითხვა, თუმცა აღნიშნულ დრომდე ბრალდების მტკიცებულებები მოიცავდა მხოლოდ ირაკლი დგებუაძისა და ექვსი პოლიციელის თითქმის იდენტურ ჩვენებებს, ნეიტალური მოწმეების დაკითხვა არ შემდგარა. 
* საერთაშორისო სტანდარტის თანახმად, პატიმრობის შეფარდებისთვის სამართალდარღვევა უნდა იყოს მძიმე, მიმართული სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და ქონების წინააღმდეგ, მზია ამაღლობელის ქმედება კი საერთოდ არ არის სისხლის სამართლის დანაშაული.
* საქმეში არსებობს ინტერესთა კონფლიქტიც, რადგან დაზარალებული, საქმის გამომძიებელი და მოწმეები ერთი საპოლიციო ვერტიკალის წევრები არიან.
მოსამართლე ლევან ყოლბაიამ ამაღლობელის პატიმრობის გაუქმების შუამდგომლობა დაუშვებლად სცნო. საია განაცხადა, რომ შუამდგომლობის დაუშვებლად ცნობა სასამართლოს მხრიდან შექმნილი ხელოვნური ბარიერი იყო, რათა არ მომხდარიყო ახალ, უტყუარ მტკიცებულებებსა და გარემოებებზე მსჯელობა. ასოციაციამ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიმართა. უკანასკნელმა ძალაში დატოვა ბათუმის სასამართლოს უარი.

18 თებერვალს, შიმშილობის დაწყებიდან 38-ე დღეს, მზია ამაღლობელმა საზოგადოებას წერილით ამცნო, რომ შიმშილობის შეწყვეტის გადაწყვეტილება მიიღო.  მედიამენეჯერმა მადლობა გადაუხადა საპროტესტო დემონსტრაციებისას დაკავებულ თემურ ქათამაძესა და ნიკოლოზ ჯავახიშვილს, რომლებიც მისდამი სოლიდარობის ნიშნად შიმშილობდნენ და მათაც სთხოვა შიმშილობის შეწყვეტა.

#### წინასასამართლო სხდომა
4 მარტს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მედიამენეჯერის საქმეზე წინასასამართლო სხდომა გაიმართა. სასამართლომ აღნიშნულ სხდომაზე იმსჯელა მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების დასაშვებობის და აღკვეთის ღონისძიების გადასინჯვის  შესახებ. მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველის გადაწყვეტილებით, მზია ამაღლობელი პატიმრობაში დარჩა. მან პროკურატურის ყველა შუამდგომლობა გაიზიარა და მხედველობაში არ მიიღო დაცვის მხარის არცერთი წინადადება. 

სხდომაზე მტკიცებულებების დამტკიცების ეტაპზე მსჯელობისას ცნობილი გახდა, რომ მზია ამაღლობელის საქმეში დევს დეტექტივის 15 თებერვალს შედგენილი პატაკი, თითქოს მზია ამაღლობელს პოლიციელზე თავდასხმა დაგეგმილი ჰქონდა და ამაზე კომუნიკაციას ტელეფონით აწარმოებდა. პროკურატურამ ამ საფუძველზე მზია ამაღლობელის ტელეფონიდან ინფორმაციის ამოღებას მოითხოვა.

სხდომაზე ამაღლობელის უფლებადამცველებმა წარადგინეს უზენაესი სასამართლოს მიერ 20-მდე მსგავს საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებები, რომელთა მიხედვითაც პოლიციელზე თავდასხმად არ შეფასდა ისეთი ძალადობრივი ქმედებები, როგორებიცაა პოლიციელისთვის თავის არეში ბასრი საგნის ჩარტყმა, სახის არეში მუშტის მრავალჯერადად გარტყმა, ჯგუფური ცემა, თვალბუდის დაზიანება და სხვა. საია-ს თქმით: „აღნიშნულით საბუთდება, რომ მზიას არ ჩაუდენია მისთვის ბრალად წარდგენილი დანაშაული და შესაბამისად, არ არსებობს გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის კანონით დადგენილი სტანდარტი“, – წერს ორგანიზაცია. პროკურატურამ მტკიცებულებების დაუშვებლად ცნობა მათი საქმესთან შეუსაბამობის საბაბით მოითხოვა. მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველმა პროკურატურის მოთხოვნის დაკმაყოფილების გადაწყვეტილება იმით ახსნა, რომ დაცვის მხარემ მტკიცებულებები მოსამართლის განჩინების გარეშე წარადგინა.

ამაღლობელის უფლებადამცველებმა მტკიცებულებების ამორიცხვა დაცვის უფლების დემონსტრაციულ ჩამორთმევად შეაფასეს და განაცხადეს, რომ მოსამართლემ “პროცედურულადაც კი არ უზრუნველყო მედიამენეჯერის უფლება სამართლიან სასამართლოზე”. მათ შორისაა ინტერნეტში საჯაროდ გავრცელებული ვიდეოები, რომლებიც ასახავს ამაღლობელის დაკავებამდე, დაკავების დროს და მას შემდეგ განვითარებულ მოვლენებს. სხდომაზე დისტანციურად ჩართულმა ამაღლობელმა განაცხადა: „საქმე, რომელსაც განიხილავთ, გაყალბებულია. ოქმიც არის გაყალბებული. ამ საქმეში რეალობა არის მხოლოდ ის, რომ სტიკერი ნამდვილად გავაკარი, სრულიად გააზრებულად. ეს იყო იმ უკანონო დაკავებებზე პროტესტის გამოხატვა, რომელიც 11 იანვარს განხორციელდა.“ 

13 მარტის სასამართლო სხდომაზე მოსამართლე შაინიძემ დაადასტურა მედიამენეჯერის ადვოკატების მიერ წარდგენილი იმ ფაქტების ნამდვილობა, რომელთა მიხედვითაც მისი ადმინისტრაციული დაკავების უკანონობა დასტურდება. მან უდავოდ ცნო ვიდეო, სადაც დგებუაძე მედიამენეჯერის დაკავების საბაბად 150-ზე მუხლს ასახელებს, როცა ოქმში 173-ე მუხლი წერია, და ვიდეო, სადაც ამაღლობელს გრიგოლ ბესელია აკავებს, მაშინ, როცა ოქმში დამკავებლად გოჩა ვანაძეა გაფორმებული. მიუხედავად ამისა, შაინაძემ არ დააკმაყოფილა საქმეში მონაწილე პოლიციელების, დგებუაძისა და ბესელიას გამოკითხვის მოთხოვნა. ადმინისტრაციულ საქმეზე ამაღლობელის სამართალდამრღვევად ცნობასთან დაკავშირებით ნონა ქურდოვანიძემ განაცხადა: „ამ საქმეში არ არის არცერთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ მზიამ რაიმე სამართალდარღვევა ჩაიდინა. შსს-მ გააყალბა როგორც დაკავების, ასევე, სამართალდარღვევის ოქმი. მოწმე პოლიციელმა სასამართლო დარბაზში იცრუა, წარმოადგინეს ვიდეოები, რომლებიც გადაღებულია დაკავებიდან 2 საათის შემდეგ და ვერანაირად ვერ იქნებოდა მასზე რამე ისეთი აღბეჭდილი, რაც მზიას ადმინისტრაციული წესით დასჯას გაამართლებდა.“

#### საქმის არსებითი განხილვა
28 აპრილს საია-მ მზია ამაღლობელის სახელით სტრასბურგის სასამართლოს მიმართა. საჩივარში დასაბუთებულია, რომ მედიამენეჯრის მიმართ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის ისეთი ფუნდამენტური უფლებები დაირღვა, როგორიცაა თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლება, საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება, პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცულობის უფლება და გამოხატვის თავისუფლება.

3 მაისს პრესის თავისუფლების დღეს მზია ამაღლობელმა მიმართვა გაავრცელა: „მოგმართავთ მოქალაქეებს, ითანამშრომლოთ მედიასთან და ჟურნალისტებთან, ერთად ამხილოთ ყველა ის პირი, ინტერესთა ჯგუფი, ვინც ნორმად აქცია კორუფცია, უსამართლობა და ძალადობა. ვინც გვძარცვავს, გვაღარიბებს და გვღალატობს. მოვუწოდებ ქართულ ბიზნესს, რომ აიღოს პასუხისმგებლობა საკუთარი კრიტიკული მედიის გადარჩენაზე.“ 

8 მაისს საქმეში დაზარალებულად ცნობილი ირაკლი დგებუაძე დაიკითხა. მან სხდომაზე განაცხადა, რომ ტკივილი განიცადა. ამასთანავე დგებუაძემ აღიარა, რომ პოლიციელი, რომელიც ვიდეოში მზია ამაღლობელს აგინებს და ემუქრება, თვითონ არის.

16 მაისს დაიკითხა სამედიცინო ექსპერტი გივი ჩხარტიშვილი. მან  პროცესზე თქვა, რომ ირაკლი დგებუაძეს დაზიანების რაიმე ობიექტური ნიშნები არ აღენიშნებოდა, ხოლო მზია ამაღლობელს მარცხენა მხრის არეში აღენიშნებოდა სისხლნაჟღენთები და ეს დაზიანება ხანდაზმულობით არ ეწინააღმდეგება საქმის გარემოებაში მითითებულ თარიღს.

23 ივნისის სასამართლო პროცესზე ადვოკატმა მაია მწარიაშვილმა მზია ამაღლობელის მხედველობის გაუარესებაზე ისაუბრა. მისი თქმით, მედიამენეჯერს პატიმრობის განმავლობაში მარცხენა თვალში მხედველობა 2%-დან 0.04%-მდე შეუმცირდა და თითქმის სრულად დაბრმავდა, ხოლო მარჯვენა თვალში 30%-დან 10%-მდე შეუმცირდა და თუ აქამდე სათვალით კორექტირებისას მისი გაზრდა შესაძლებელი იყო 90%-მდე, ახლა მხოლოდ 40%-მდეა შესაძლებელი.

#### დასკვნითი პროცესები
1 აგვისტოს სასამართლოზე, რომელიც დასკვნით პროცესად იყო განსაზღვრული, მედიამენეჯერის ადვოკატი მაია მწარიაშვილი თითქმის 90-გვერდიანი სიტყვით წარსდგა. მწარიაშვილმა საუბარი მზია ამაღლობელის, როგორც ჟურნალისტისა და აქტიური მოქალაქის, წვლილის შესახებ დაიწყო. მისი თქმით, ამაღლობელის ინიციატივით შედგა არაერთი პროექტი, რომლებიც საზოგადოების ჯგუფების გაძლიერებას ისახავდა მიზნად. მათ შორის იყო ეკომიგრანტების გაძლიერების პროექტი, პრეს-კაფეს გახსნა, რომელმაც დაახლოებით 500 დისკუსიას უმასპინძლა, კოვიდპანდემიის დროს საინფორმაციო კამპანია და სოციალურად დაუცველი ადამიანების გაძლიერება.

მწარიაშვილმა თავის გამოსვლაში განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო ქართული ოცნების წევრების, განსაკუთრებით ირაკლი კობახიძის, განცხადებებს მედიამენეჯერის საქმესთან დაკავშირებით. მისი თქმით, ისინი „მიზანმიმართულად“ საუბრობენ მზია ამაღლობელის „დანაშაულზე“. მის წინააღმდეგ სოციალურ ქსელებში გამოყენებული იქნა ფოტომანიპულაციები, სიძულვილის ენა, ღირსების შემლახველი რიტორიკა და მანიპულაციური განცხადებები, რაშიც აქტიურად იყვნენ ჩართულები ყალბი ანგარიშები. ხოლო ირაკლი კობახიძემ რუსთავი 2-ის ეთერში განაცხადა, რომ მედიამენეჯერი კონკრეტულ დაკვეთას ასრულებდა და მის დავალებას პოლიციელის ღირსების შელახვა წარმოადგენდა. აღნიშნული შეფასდა, როგორც უდანაშაულობის პრეზუმფციის უხეში დარღვევა. ამაღლობელის ადვოკატის თქმით, პრემიერის განცხადება  არა მხოლოდ ჟურნალისტის უფლების დარღვევას, არამედ ამავდროულად მის მიმართ მიმართ ნეგატიური საზოგადოებრივი განწყობების შექმნას ემსახურებოდა. კობახიძის ბრალდების საპასუხოდ, მედიამენეჯერის ადვოკატებმა მისი გამოკითხვის შუამდგომლობა დააყენეს, რაც არ დაკმაყოფილდა.

ამასთანავე, აღნიშნულთან დაკავშირებით, მზია ამაღლობელის მხარდამჭერმა ჟურნალისტებმა განცხადებით მიმართეს რუსთავი 2-ს და მოითხოვეს გადაცემა ღამის კურიერში, საშუალება მიეცეს ადვოკატ მაია მწარიაშვილს, უპასუხოს რამდენიმე დღის წინ ირაკლი კობახიძის მიერ გავრცელებულ „არაზუსტ, შეცდომაში შემყვან და მცდარ ინფორმაციას“. ანალოგიური მოთხოვნით 25 ივნისს ჟურნალისტებმა რუსთავი 2-ის შენობასთან აქცია გამართეს.

3 მარტს მამუკა მდინარაძემ მედიამენეჯერის საქმეზე კომენტარი გააკეთა სამთავრობო ბრიფინგისას. მან განაცხადა, რომ ამაღლობელი დაკვეთით მოქმედებდა, პოლიციელს სტიკერი გააკრა და მის მიზანს პოლიციის რეპუტაციის შელახავა წარმოადგენდა. 7 მაისს მზია ამაღლობელმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა და მოითხოვა მდინარაძის, კობახიძისა და სუბარის განცხადებების ცილისწამებად მიჩნევა მოითხოვა. 

16 იანვარს სახალხო დამცველმა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მზია ამაღლობელთან დაკავშირებით სასამართლოს მეგობრის მოსაზრებით მიმართა. დოკუმენტში საუბარია „აღკვეთის ღონისძიების სახით გამოყენებული პატიმრობის დასაბუთების ხარვეზებზე და განხილულია, რომ დაუშვებელია მხოლოდ აბსტრაქტულ და პოტენციურ საფრთხეებზე დაყრდნობით პირისთვის თავისუფლების ამგვარი ინტენსიური შეზღუდვა.“ სახალხო დამცველის განცხადებით მზია ამაღლობელის ადმინისტრაციული დაპატიმრების ფაქტი, რომელიც იმ დროს არ იყო სასამართლოს მიერ შეფასებული, არ წარმოადგენდა იმგვარ არგუმენტს, რომელიც პატიმრობის გამოყენების წინააღმდეგ არსებულ ყველა სხვა არგუმენტს დაძლევდა.

17 მარტს სოციალური სამართლიანობის ცენტრმა მედიამენეჯერის საქმეზე სასამართლოს მეგობრის მოსაზრება გამოაქვეყნა. დოკუმენტში ხაზგასმულია საქმეში არსებულ პროცედურული დარღვევები. ცენტრის თქმით, სასამართლომ ამაღლობელი დაცვის უფლების გარეშე დატოვა, როცა დაცვის მხარის თითქმის ყველა მტკიცებულება დაუშვებლად ცნო, ხოლო ამის საპირირსპიროდ დააკმაყოფილა პროკურატურის ყველა შუამდგომლობა მტკიცებულებათა თაობაზე. ორგანიზაციის განცხადებით, კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას საქმის ობიექტურობა და მიუკერძოებლობა, რამდენადაც დაზარალებული, გამომძიებელი, დამკავებელი და მოწმეები ერთი სტრუქტურის წევრები არიან. აღნიშნული დარღვევები სამართლიანი სასამართლოს დარღვევის ნიშნებს შეიცავს, რაც აქრობს როგორც მთელი ამ პროცესისადმი, ასევე საბოლოო შედეგისადმი საზოგადოებრივი ნდობის ჩამოყალიბების შესაძლებლობას.

18 მარტს უფლებადამცველ ამალ კლუნისა და მსახიობ ჯორჯ კლუნის ფონდმა „Clooney Foundation for Justice“, გამოაცხადა, რომ ინიციატივა „TrialWatch“, რომელიც მთელ მსოფლიოში სიტყვის თავისუფლების მხარდასაჭერად უფასო იურიდიულ დახმარებას უზრუნველყოფს, ამაღლობელის სასამართლო პროცესის მონიტორინგს გეგმავს. „TrialWatch“ ამაღლობელის სასამართლო პროცესის დასრულების შემდეგ მოამზადებს ანგარიშს, სადაც შეფასდება საქმის სამართლიანობა საერთაშორისო და რეგიონული სტანდარტების მიხედვით.

14 აპრილს საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაცია „Amnesty International“-მა დაიწყო კამპანია მზია ამაღლობელის საქმეში სამართლიანობის მოთხოვნით. ორგანიზაცია წერს: 

კამპანიის ფარგლებში „Amnesty International“-მ გაავრცელა წერილი სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის ხელმძღვანელის მისამართით და მოუწოდა ყველას, რომ მსგავსი წერილი მისწერონ მას. წერილში ხაზგასმულია, რომ ამაღლობელის ინციდენტს დგებუაძესთან წინ უძღოდა პოლიციელების მიერ მშვიდობიან დემონსტანტებზე ძალადობა და მედიამენეჯერის პირველი, სრულიად დაუსაბუთებელი დაკავება. ორგანიზაცია საგამოძიებო სამსახურისგან ირაკლი დგებუაძის პასუხისმგებლობის დაყენებას ითხოვს. წერილში საუბარია ვიდეომასალაზე, სადაც დგებუაძე შეურაცხყოფას აყენებს ჟურნალისტს და აღნიშნულია პოლიციელის მხრიდან დაკავებულების მიმართ ძალადობის ან ძალადობის გამოყენების მცდელობის გავრცელებული ფაქტები. ორგანიზაციამ ხაზი გაუსვა საქმეში პროცედურულ დარღვევებს და აღნიშნა, რომ სასამართლომ მედიამენეჯერის ადვოკატების 50 შუამდგომლობიდან არცერთი არ გაიზიარა. ორგანიზაცია მოითხოვს, დაცული იყოს მზია ამაღლობელის უფლებები და შეუჩერდეს უფლებამოსილება ირაკლი დგებუაძეს, სანამ მის მიმართ წაყენებული ბრალდებები არ იქნება ეფექტურად გამოძიებული.

15 აპრილს ლიეტუვამ ადამიანის უფლებების დაღვევზე პასუხისმგებელი საქართველოს სანქცირებებული მოქალაქეების განახლებულ სია გამოაქვეყნდა. სიაში დამატებულ 74 პირს შორის არიან პოლიციელები, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს ამაღლობელის დაკავებაში და ჩვენებები მისცეს მის საქმეზე.

22 აპრილს მედიის ადვოკატირების კოალიციამ გაავრცელა განცხადება ამაღლობელის პატიმრობის 100 დღესთან დაკავშირებით. განცხადებაში კოალიცია ხაზს უსვამს, რომ მედიამენეჯერის წინააღმდეგ მომართულია სახელმწიფო პროპაგანდა და ყალბი სამართალწარმოება. ისინი აღნიშნავენ, რომ ჟურნალისტს, რომელმაც სიმართლის ძიება და მისი გახმოვანება ცხოვრების წესად აირჩია, რეჟიმი ცრუ მოწმეებითა და ცრუ ინფორმაციის გავრცელებით ებრძვის.

4 ივლისს მზია ამაღლობელის ადვოკატებმა ნინო წილოსანის გამოკითხვის შუამდგომლობა დააყენეს. მათ მოითხოვეს, საქმეს დაერთოს წილოსანის განცხადება, რომელშიც იგი საუბრობს იმაზე, რომ მედიამენეჯერი მოქმედებდა „დაქირავებით, ფულის გადახდით და აგენტურული საქმიანობის ფარგლებში”. იქიდან გამომდინარე, რომ პროკურატურა არ ინტერესდება დეპუტატის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის გამოკვლევით, ადვოკატები ითხოვენ, მიეცეთ შესაძლებლობა, მათ შეძლონ გამოჰკითხონ წილოსანი.

დაკავების შემდეგ მზია ამაღლობელი გახდა თავისუფალი მედიის პრემიის (Free Media Awards) ლაურეატი. ასევე, აზერბაიჯანელ და უკრაინელ ჟურნალისტებთან ერთად, მოხვდა ვაცლავ ჰაველის სახელობის ადამიანის უფლებათა პრემიის ფინალისტთა სიაში.

## ბრალის კანონიერების საკითხი
სამართალმცოდნეების შეფასებით, ამაღლობელისთვის წაყენებული „თავდასხმის“ ბრალდება დაუსაბუთებელია და სამართლებრივ ლოგიკას არ ექვემდებარება. მათი თქმით,  მზიას ამაღლობელის ქმედება შეუსაბამოა მისთვის წარდგენილ ბრალთან და სილის გაწვნა ვერ აკმაყოფილებს იმ კრიტერიუმებს, რომელთა მიხედვითაც დანაშაულები სისხლის სამართლის კოდექსში ხვდება. მათი შეფასებით, მედიამენეჯერის მიმართ წაყენებული ბრალდება უსაფუძვლოა, პოლიტიკურად მოტივირებულია და მისი დაშინების მცდელობას წარმოადგენს. ამაღლობელის ადვოკატი მაია მწარიაშვილი ბრალდებას „მანიპულირებულს“ უწოდებს. ორგანიზაციის შეფასებით, „რეჟიმის პოლიციამ“ და პროკურატურამ მედიამენეჯერის ქმედებით ბოროტად ისარგებლეს და მის სამაგალითო დასჯას ცდილობენ.

ცენტრის განცხადებით, მზია ამაღლობელის მიერ განხორციელებული ქმედება უნდა შეფასდეს იმ ფაქტობრივ კონტექსტში, რაც მას წინ უძღოდა. კერძოდ, გათვალისწინებული უნდა იყოს, რომ ინციდენტამდე პოლიციიის მხრიდან ადგილი ჰქონდა მშვიდობიანი შეკრების მონაწილეების, მათ შორის თავად მედიამენეჯერის, არაკანონიერ დაკავებას. ამის შემდეგ, აგრესიულად დააკავეს  ამაღლობელის ნათესავი ახალგაზრდები, აღნიშნულს თან ახლდა  შეკრების მონაწილეებზე ფიზიკური წნეხი, ჭყლეტა და დაძაბულობა, რა დროსაც წაიქცა მზია ამაღლობელი და მას რამდენჯერმე ფეხი დააბიჯეს სხეულზე.

მზია ამაღლობელის წინასწარ პატიმრობაში დატოვება დაგმო არაერთმა საერთაშორისო და ადგილობრივმა ადამიანის უფლებათა დამცველმა და პრესის საკითხებზე მომუშავე  ორგანიზაციამ. მედიის წარმომადგენლების თქმით, ამაღლობელის მიმართ სისხლის სამართლის დევნა საქართველოში მედიაგარემოს საგანგაშო მდგომარეობაზე მიუთითებს. მისი დაკავება შეფასდა, როგორც კრიტიკული მედიის მიმართ ანგარიშწორება და სამაგალითო დასჯა. ორგანიზაციამ *კოალიცია ქალებისთვის ჟურნალისტიკაში*  ამაღლობელის დაკავება შეაფასა, როგორც „უხეში და აშკარა თავდასხმა პრესის თავისუფლებაზე“. 

ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა (CPJ) ამაღლობელის გათავისუფლების მოთხოვნით არაერთი განცხადება გამოაქვეყნა. მათი თქმით, მედიამენეჯერის წინააღმდეგ აღძრული საქმე აშკარად სადამსჯელოა, რასაც კიდევ უფრო შემაშფოთებელია პოლიციელების მხრიდან ჟურნალისტებზე სასტიკი თავსასხმების დაუსჯელობის ფონის გათვალისწინებით.

მზია ამაღლობელის დაკავების უკანონობაზე საუბრობენ და მის გათავისუფლებას ითხოვენ ქართველი, ევროპელი და ამერიკელი პოლიტიკოსები და დიპლომატები. პატიმრობის მე-100 დღეს სალომე ზურაბიშვილმა ჟურნალისტს „პრესის თავისუფლების სიმბოლო“ უწოდა. 

მედიამენეჯერის გათავისუფლების მოთხოვნით ერთობლივი განცხადება გამოაქვეყნა *„მედიის თავისუფლების კოალიციის“* წევრი 14 ქვეყნის საელჩომ. ამაღლობელის საქმის გადახედვის გარდა, საელჩოები მოუწოდებენ საქართველოს ხელისუფლებას, უზრუნველყოფილ იყოს ყველა იმ ჟურნალისტის უფლებების დაცვა, რომელთაც სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს პროტესტის გაშუქებისას პოლიციის მხრიდან ძალის გადამეტება განიცადეს.

24 იანვარს საერთაშორისო პენცენტრმა მზია ამაღლობელის მხარდასაჭერად გამოაქვეყნა განცხადება. მასში აღნიშნულია, რომ მოსალოდნელი შვიდწლიანი პატიმრობა უკიდურესად არაპროპორციული სასჯელია ცნობილი ჟურნალისტისთვის, რომელსაც პოლიციელთან დაპირისპირების გამო წაუყენეს ბრალდება. პენცენტრის განცხადებით, ნათელია, რომ საქართველოს ხელისუფლება ცდილობს მედიამენეჯერის სამაგალითოდ დასჯას და მისი შემთხვევა მეტყველებს იმაზე, რომ გრძელდება იმ ადამიანების დაშინება, რომლებიც გაბედულად ცდილობენ, სიმართლე მიიტანონ ხელისუფლებამდე.

27 იანვარს მედიის 300-ზე მეტმა წარმომადგენელმა მზია ამაღლობელის დაუყოვნებლივი მოთხოვნით განცხადება გამოაქვეყნა. განცხადებაში საუბარია ქართული ოცნების მმართველობის ბოლო წლებში მკვეთრად გაუარესებულ მედიაგარემოზე და ხელისუფლების მხრიდან ჟურნალისტებზე ვერბალური და ფიზიკური ანგარიშწორების გახშირებულ ფაქტებზე. განცხადებაში აღნიშნულია, რომ 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის აქციების დროს სამართალდამცადების მხრიდან ჟურნალისტებზე ძალადობის 100-მდე შემთხვევიდან არც ერთი არაა გამოძიებული. მედიაწარმომადგენლები აცხადებენ, რომ მზია ამაღლობელის სისხლის სამართლის ბრალდებით დაპატიმრება ოლიგარქის რეჟიმის მიერ კრიტიკული მედიების დევნის ახალ ეტაპზე გადასვლას მიანიშნებს. მედიის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ ამაღლობელი პირველი ქალი ჟურნალისტი სინდისის პატიმარია საქართველოში.

5 თებერვალს ევროპარლამენტარებმა შიმშილობის 25-ე დღეს სოლიდარობა გამოუცხადეს დაკავებულ ჟურნალისტს და მისი მხარდასაჭერი აქცია გამართეს.

7 თებერვალს ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა კაია კალასმა და ევროკომისარმა მარტა კოსმა ერთობლივი წერილი გამოაქვეყნეს, სადაც ნათქვამია, რომ მზია ამაღლობელის საქმე კიდევ ერთი მაგალითია იმისა, როგორ ეპყრობა „ქართული ოცნების“ რეჟიმი ჟურნალისტებსა და ყველა იმ ადამიანს, ვინც აზრს ხმამაღლა და თავისუფლად გამოხატავს. მათ მოშიმშილე მედიამენეჯერს „ყველა უსამართლოდ დაკავებული ადამიანის გამბედაობის სიმბოლო“ უწოდეს.

15 თებერვალს მედიამენეჯერს მხარდაჭერა გამოუცხადა ირანელმა ადამიანის უფლებათა დამცველმა, მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატმა შირინ ებადმა. მისი წერილი სალომე ზურაბიშვილმა სოციალური ქსელით გამოაქვეყნა. წერილში ებადი ამბობს, რომ სიტყვის თავისუფლება დემოკრატიის საფუძველია და შეზღუდვების დაწესება და ჟურნალისტების დაკავება არავითარ შემთხვევაში არაა გამართლებული.

მზია ამაღლობელის მხარდასაჭერად, მისი დაუყოვნებლივი გათავისუფლების მოთხოვნით არაერთი აქცია გაიმართა სხვადასხვა უწყებებთან, მათ შორის აჭარის პროკურატურასთან, გენერალურ პროკურატურასთან, ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ოფისთან, პარლამენტთან და ა.შ.

10 თებერვალს ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ მოსამართლე მალხაზ ოქროპირიშვილის სახლთან მზია ამაღლობელის მხარდამჭერი აქციის გამართვის გამო ცხრა პირი, მათ შორის ლადო აფხაზავა, ნინო ქათამაძე და მაია ცირამუა, 5000-5000 ლარით დააჯარიმა. მათ ედავებოდნენ შეკრება-მანიფესტაციის ორგანიზებისა და ჩატარების წესის დარღვევას.
20 თებერვალს, პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტმა ამაღლობელის მხარდასაჭერი განცხადება გამოაქვეყნა, რომელსაც ხელს აწერენ მედიის წარმომადგენლები მთელი მსოფლიოდან. ერთობლივი განცხადებით, ისინი მზიას დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას ითხოვენ. ამასთანავე, ხელმომწერების მოთხოვნაა, მოეხსნას ჟურნალისტს შეუსაბამო ბრალი და გამოიძიონ მის მიმართ არაადამიანური მოპყრობის ფაქტი. განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ ამაღლობელი მთელი კარიერის განმავლობაში სამაგალითო გამბედაობას იჩენდა დემოკრატიული ღირებულებების, პრესის თავისუფლებისა და ჟურნალისტების უფლებების დასაცავად, და მისი დაკავება დემოკრატიული პროტესტის ბრუტალური ჩახშობებისა და დამოუკიდებელ ჟურნალისტებზე თავდასხმების ფონზე მოხდა. ამ დროისთვის განცხადებაზე ხელს აწერს 98 მედიაორგანიზაცია და 248 ჟურნალისტი.

26 მარტს ევროსაბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა მაიკლ ო’ფლაჰერტიმ დღეს, გამოაქვეყნა მემორანდუმი საქართველოში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის შესახებ. მემორანდუმს წინ უძღოდა კომისრის ვიზიტი საქართველოში 2025 წლის 21-23 იანვარს, რომლის დროსაც მან ციხეში მყოფი მზია ამაღლობელი მოინახულა. ო'ფლაერტი აცხადებს, რომ მედიამენეჯერის „წინასწარი პატიმრობა გაუმართლებელია“. რეკომენდაციებში იგი წერს, რომ ამაღლობელი სასწრაფოდ უნდა გათავისუფლდეს და უზრუნველყოფილ უნდა იყოს მისი ყველა უფლება სამართალწარმოებასა და უდანაშაულობის პრეზუმფციაზე.

19 ივნისს ევროპარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია, სადაც მზია ამაღლობელის გათავისუფლებაა მოთხოვნილი. რეზოლუციაში ხაზგასმულია, რომ ამაღლობელის საქმეში ხელისუფლებამ უგულებელყო სამართლებრივი პროცედურები და წინასწარი პატიმრობა მკაფიო იურიდიული საფუძვლის გარეშე შეუფარდა, ხოლო მისი საქმე აბარია მოსამართლეს, რომელსაც არ გააჩნია სისხლისსამართლებრივი კვალიფიკაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბათუმელები
*ნეტგაზეთი
*საქართველოს საპროტესტო აქციები 2024-2025

## რესურსები ინტერნეტში
*მზია ამაღლობელის დაკავების, პატიმრობისა და ბრალდების კანონიერების საკითხი
*ყველაფერი მზია ამაღლობელის საქმეზე – დამოუკიდებელი ჟურნალისტის დაპატიმრების ქრონიკა
*მზია ამაღლობელის საქმე — რადიო თავისუფლება
*Hunger-striking journalist challenges Georgia's government from jail - BBC

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ჟურნალისტები
კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები