რაჰმი კოჩის მუზეუმი

**რაჰმი კოჩის მუზეუმი** () — კერძო ინდუსტრიული მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთში, რომელიც ეძღვნება ტრანსპორტის, ინდუსტრიისა და კომუნიკაციების ისტორიას. რაჰმი კოჩიმ, თურქეთის ერთ-ერთი უმდიდრესი ოჯახის წევრმა და კოჩ ჯგუფის გადადგომილმა თავმჯდომარემ (ამჟამად საპატიო თავმჯდომარე), დააარსა მუზეუმი 1991 წელს, რომელიც გაიხსნა 1994 წლის 13 დეკემბერს. მუზეუმი მდებარეობს ჰასქიოის გარეუბანში, ოქროს რქის ჩრდილოეთ სანაპიროზე და განთავსებულია ორ ისტორიულ შენობაში, რომლებიც ერთმანეთთან არის დაკავშირებული. ის საზოგადოებისთვის ღიაა ყოველდღე, ორშაბათის გარდა.

მეორე მუზეუმი, მაგრამ უფრო პატარა ზომის ანუ ჩენგელჰანის რაჰმი კოჩის მუზეუმი გაიხსნა ანკარაში 2005 წელს, რასაც მოჰყვა მესამე რაჰმი კოჩის მუზეუმის გახსნა კუნდას კუნძულზე 2014 წელს.

## სტატია
რაჰმი კოჩის ვიზიტმა ჰენრი ფორდის მუზეუმში დირბორნში, მიჩიგანში, შეერთებული შტატებში, შთააგონა იგი ამ მუზეუმის შესაქმნელად. კოჩის ფონდმა იყიდა პირველი მუზეუმის შენობა 1991 წელს, რომელიც მიტოვებული და სერიოზულად დაზიანებული იყო 1984 წელს სახურავის ხანძრის შემდეგ. ეს შენობა (თურქულად:*Lengerhane*), თავდაპირველად გამოიყენებოდა ოსმალეთის საზღვაო ფლოტისთვის სულთან აჰმედ III-ის მმართველობის დროს (1703–1730). იგი აღდგა სელიმ III-ის მეფობის დროს (1789–1807), სანამ ოსმალეთის იმპერიის ფინანსთა სამინისტროს საკუთრებაში გადავიდოდა. რესპუბლიკური ეპოქის დროს, სახელმწიფო მონოპოლიისა და თამბაქოს კომპანია შენობას იყენებდა საწყობად 1951 წლამდე. კოჩის ფონდმა ორნახევარი წელი დახარჯა ამ ისტორიული ძეგლის რესტავრაციის სამუშაოებზე.

2001 წლის ივლისში, მუზეუმმა გახსნა ახალი შენობა, რათა გაეუმჯობესებინა თავისი ინდუსტრიული და სამეცნიერო არტეფაქტების კოლექციის ჩვენება. ეს ახალი განყოფილება იყო გამოუყენებელი, რომელიც დაარსდა 1861 წელს ოსმალური საზღვაო კომპანია „შირქეთ-ი ჰაირიეს“ მიერ საკუთარი გემების ტექნიკური მომსახურებისა და შეკეთების სამუშაოებისთვის. კოჩის ფონდმა იყიდა შენობა 1996 წელს.

ორი შენობა ერთსა და იმავე გზაზეა, საპირისპირო მხარეებზე: პირველი ოქროს რქის სანაპიროზეა. შუშის კედლებიანი პანდუსი ეშვება ლენგერჰანეს საგამოფენო არეალისკენ.

## ექსპონატები
### მუდმივი გამოფენები
მუზეუმში გამოფენილი ნივთების უმეტესობა შერჩეულია რაჰმი კოჩის კერძო კოლექციიდან. სხვა ობიექტები ან ნასესხებია, ან შემოწირულია სხვადასხვა ორგანიზაციებისა და ინდივიდების მიერ. ორიგინალური მანქანები და მათი რეპლიკები, სამეცნიერო და მექანიკური ნივთები წარმოადგენს მუზეუმის ექსპონატების საფუძველს.

***ურელსო ტრანსპორტი**: სარბოლო ავტომობილები, სპორტული ავტომობილები (1953-დან 1986 წლამდე), ავტომობილები სედან/კუპე და კაბრიოლეტი (1898–1994), უტილიტარული მანქანები (1911–1963), კომერციული მანქანები (1908–2002), მოტოციკლები (1908–2003),
***რკინიგზის ტრანსპორტი**: ძველი სტამბულის ტრამვაი (1934), სულთნის ვაგონი (1867), ორთქლის ძრავიანი ლოკომოტივი (1913), ვიწროსადენოვანი ორთქლის ლოკომოტივი (1930), სტამბულის თიუნელის ვაგონი (1876), ჰენშელის ორთქლის ლოკომოტივი (1918),
***საზღვაო ტრანსპორტი**: სატვირთო ხომალდი, მოტორნავი, სამაშველო ნავი (1951), ბოსფორის სამგზავრო ბორანი, გარე ძრავების კოლექცია, ამფიბიური ავტომობილი (1961), ქისმეთი, სადუნ ბოროს სლუპი, რომლითაც მან შემოიარა დედამიწა, როგორც პირველმა თურქმა მეზღვაურმა,
***ავიაცია**: საჰაერო ხომალდი(1941–1979), საავიაციო ნაწილების კოლექცია, თვითმფრინავის ძრავები (1928–1979), დიდი და მცირე ზომის თვითმფრინავების მოდელები,
***საინჟინრო მეცნიერება**: ბორნის ორთქლის ძრავა (1911), ზეითუნის ზეთის ქარხანა, პორტატული სტაციონარული ორთქლის ძრავა (1872), გაზის ძრავა, ხის ხერხი, საზღვაო კომპაუნდური ორთქლის ძრავა (1900),
***კომუნიკაცია**: დისკური სატელეფონო აპარატი (1920), ფონოგრაფი (1903), ტომას ედისონის ტელეგრაფის პატენტის მოდელი (1876), ლამპოვანი გამაძლიერებელი (1936), ზოეტროპი (1835),
***მეცნიერება**: ელექტროფორული მანქანა, დიდი ორერი, საზღვაო ქრონომეტრი, სტრასბურგის კოშკის საათი
***მოდელები და სათამაშოები**: ინტერაქტიული: ავტომობილი, თვითმფრინავი, სამეცნიერო ექსპერიმენტები და საყოფაცხოვრებო საქონელი.

### დროებითი გამოფენები
„ლეონარდო, უნივერსალური გენიოსი“ იყო პირველი დროებითი გამოფენის სათაური, რომელიც წარმოადგენდა 40 სრული ზომის ნამუშევრის კოლექციას, რომლებიც ყველა შექმნილი იყო ლეონარდო და ვინჩის ორიგინალური ნახატებიდან. მანქანების რეპროდუქციები გათვალისწინებულია ცნობილ "ლეიცესტერის კოდექსში", ლეონარდოს მეტწილად სამეცნიერო ხელნაწერების კოლექციაში, დაწერილი 1478-დან 1513 წლამდე. ექსპონატები დაჯგუფებული იყო ხუთ ფართო კატეგორიად: მექანიზმები და ბუნების ოთხი ძველი ელემენტი: დედამიწა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი. „მექანიზმების“ განყოფილება მოიცავდა ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ გამოგონებებს, როგორიცაა გადაცემათა კოლოფები და ამწე სისტემები. საბჭდი მანქანა და რობოტის დიზაინი იყო გამოფენილი „დედამიწის“ განყოფილებაში. „ჰაერის“ განყოფილებაში, პარაშუტები და მფრენი მანქანები, როგორიცაა ორნითოპტერის ველოსიპედი იყო გამოფენილი. „ცეცხლის“ განყოფილება აჩვენებდა საომარ მანქანებს, ქვემეხებსა და ავტომატებს; ხოლო წყალთან დაკავშირებული გამოგონებები, როგორიცაა არქიმედეს ხრახნი, შეადგენდა „წყლის“ განყოფილებას. ყველა ექსპონატი მუშა მდგომარეობაში იყო და უმეტესობა თავად ვიზიტორებს შეეძლო გაეშვა, რაც ინტერაქტიულ გამოფენას კულტურულს, საგანმანათლებლოსა და ასევე გასართობს ხდიდა. შოუ იმართებოდა 2006 წლის 1 ნოემბრიდან 31 დეკემბრამდე. რამდენიმე ნივთი ასევე გამოფენილი იყო ჩენგელჰანის რაჰმი კოჩის მუზეუმში ანკარაში.

## გალერეა

File:1930 Bugatti T46 Rahmi M. Koç Müzesi.jpg|1930 Bugatti Type 46 Coupé de Ville
File:1938 Rolls-Royce Wraith coupé by De Villars.jpg|1938 Rolls-Royce Wraith Coupé
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Bentley 2015 0526.jpg|1935 Bentley 3.5 Litre Convertible
File:Rmk1.JPG|1938 Lincoln Zephyr Coupé
File:1936 Dodge Six Touring Sedan Istanbul.jpg|1936 Dodge Six Touring Sedan
File:1932 Riley Gamecock Sprite.jpg|1932 Riley Motor|Riley Gamecock Sprite Roadster
File:1936 Austin Heavy Twelve-Four roadster.jpg|1936 Austin 12 Roadster
File:Rmk2.JPG|სტამბოლის ცხენით გაყვანილი ტრამვაი (1872–1914)
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 5998.jpg|სტამბოლის ცხენით გაყვანილი ტრამვაი (1872–1914)
File:Rmk3.JPG|Borsig G10 ლოკომოტივი (1912)
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 0522.jpg|ყავის მოსამზადებელი მანქანა
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 6045.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Port Tug Rosalie 2015 0546.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Unidentified airplane 2015 6131.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - სამხედრო ექსპოატები
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 6164.jpg|გერმანული სამხედრო ხომალდის ბისმარკის მოდელი (1938)
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum MVK Building Lehmann clockwork tinplate mandarin sedan chair 2015 6174.jpg|ტამბულის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - სათამაშო
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 6149.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - მატარებლის მოდელი
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Cobbler at work 2015 6089.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - მეწაღე
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Olive oil machinery 2015 0562.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - ზეითუნის ზეთის მომზადება
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Wood saw 2015 6095.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - ხის ხერხი
File:Istanbul Rahmi M Koc Museum 6035.jpg|სტამბოლის რაჰმი კოჩის მუზეუმი - თოჯინების სახლი
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum Imperial Coach used by Sultan Abdülaziz during his visit to Paris, London and Vienna in 1867 2015 6022.jpg|იმპერატორული ეტლი, რომელსაც იყენებდა სულთან აბდულაზიზი თავისი ვიზიტის დროს პარიზში, ლონდონსა და ვენაში 1867 წელს
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum “Tünel” Carriage and railway winding engine 2015 6021.jpg|თიუნელის ამწევი მექანიზმები
File:Istanbul Rahmi M. Koç Museum “Tünel” Carriage and railway winding engine 2015 6028.jpg|თიუნელის სამგზავრო ვაგონი

## რესურსები ინტერნეტში
* რაჰმი კოჩის მუზეუმი (ოფიციალური ვებსაიტი) 
*მუზეუმის სარკინიგზო განყოფილების დეტალური აღწერა TrainsofTurkey.com-ზე
* ლეონარდოს გენიოსობა რაჰმი მ. კოჩის მუზეუმში 
* *The touch of universal genius*, Turkish Airlines-ის ბორტგამოცემა *Skylife*, 2006 წლის დეკემბერი
* Some 200 ფოტო მუზეუმიდან

## სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1980 წელს დაარსებული მუზეუმები