open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სანტოსი (საფეხბურთო კლუბი)

**„სანტოსი“** () — ბრაზილიური საფეხურთო კლუბი ქალაქ სანტუსიდან (სან-პაულუს შტატი). კლუბი „სან-პაულუს“ (კლასიკო სან-სანი), „კორინთიანსსა“ (ყველაზე პრინციპული დაპირისპირება) და „პალმეირასთან“ ერთად წარმოადგენს თავისი შტატის ოთხი ტრადიციული გრანდიდან ერთ-ერთს. იგი ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბებს შორის ერთ-ერთი უძლიერესია. „სანტოსი“ არის ბრაზილიის ყველაზე პოპულარული და ტიტულოვანი კლუბების ორგანიზაციის ცამეტთა კლუბის ერთ-ერთი თანადამაარსებელი.

## ისტორია
კლუბი დაარსდა 1912 წლის 14 აპრილს. 1950-იანი წლების შუა პერიოდამდე სანტოსმა სან-პაულუს შტატის ჩემპიონატი მხოლოდ ერთხელ — 1935 წელს  მოიგო. 1955 წელს, პელეს კლუბში მოსვლის შემდეგ, 1960-იანი წლების დასაწყისისთვის „სანტოსი“ მსოფლიოს უძლიერეს გუნდად ჩამოყალიბდა. 1950-იან და 1960-იან წლებში მის გვერდით თამაშობდნენ ბრაზილიური ფეხბურთის ისეთი აღიარებული ოსტატები, როგორებიც იყვნენ — ჟილმარი, მაურო რამოსი, ჟოელი, ლიმა, დორვალი, მენგალვიო, კოუტინიო, პეპე, კარლოს ალბერტო ტორესი, ორლანდო და სხვ. 1960-იან წლებში „სანტოსი“ იყო ბრაზილიური ფეხბურთის განსახიერება, რის გამოც გუნდს ხშირად იწვევდნენ სხვადასხვა საერთაშორისო ტურებში მონაწილეობის მისაღებად. „სანტოსი“ გახდა პირველი ბრაზილიური კლუბი, რომელმაც ხუთივე კონტინენტზე ითამაშა. 1962 წელს „სანტოსმა“ მოიგო ყველა ტურნირი, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო.

პელესა და მისი თაობის მოთამაშეთა წასვლის შემდეგ, „სანტოსი“ მხოლოდ ეპიზოდურად თუ გაიელვებდა 1970-იან და 1990-იან წლებში. კლუბის აღორძინება დაიწყო 1990-იანი წლების ბოლოს, როდესაც 1998 წელს „სანტოსმა“ 29 წლის განმავლობაში თავისი პირველი საერთაშორისო ტურნირი — კონმებოლის თასი მოიგო. გუნდის მთავარი მწვრთნელის ვანდერლეი ლუშემბურგოს დროს „სანტოსი“ ბრაზილიის ჩემპიონი გახდა 2002 და 2004 წლებში, ხოლო 2003 წელს, ასევე პირველად 1960-იანი წლების შემდეგ, მიაღწია ლიბერტადორესის თასის ფინალს, სადაც „ბოკა ხუნიორსთან“ დამარცხდა.

2007 წელს „სანტოსი“ სან-პაულუს შტატის ჩემპიონი გახდა, ლიბერტადორესის თასის ნახევარფინალამდე მიაღწია და ბრაზილიის ჩემპიონატში მეორე ადგილი დაიკავა.

2010 წელს, 1960-იანი წლების ტიტულები ბრაზილიი თასისა და კოპა რობერტაოს ჩათვლით ქვეყნის ჩემპიონის ტიტულთან გათანაბრდა. ამრიგად, „სანტოსი“ „პალმეირასთან“ ერთად, საჩემპიონო ტიტულების რაოდენობით ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი გახდა.

## მიღწევები 
; პაულისტას ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1935, 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973, 1978, 1984, 2006, 2007, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016

; პაულისტას თასი
* თასის მფლობელი: 2004

; ბრაზილიის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002, 2004
; ბრაზილიის თასი
* თასის მფლობელი: 2010

; რიო–სან-პაულუს ტურნირი
* ჩემპიონი: 1959, 1963, 1964, 1966, 1997

; საკონტინენტთაშორისო თასი
* თასის მფლობელი: 1962, 1963

; ლიბერტადორესის თასი
* თასის მფლობელი: 1962, 1963, 2011
* ფინალისტი: 2003, 2020

; კონმებოლის თასი 
* თასის მფლობელი: 1998

; სამხრეთ ამერიკის რეკოპა
* თასის მფლობელი: 2012

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* 
* 
* 
* Super Santos
* SANTÁSTICO 

## სქოლიო
*
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
სირიის სამოქალაქო ომი

**სირიის სამოქალაქო ომი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **სირიის კრიზისი** () — მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტი სირიაში  ბაშარ ალ-ასადის ხელისუფლების  ერთგულ ძალებსა და მათ მოწინააღმდეგეთა შორის. არეულობა დაიწყო 2011 წლის 15 მარტს საპროტესტო აქციებით, რომლებიც აპრილისთვის უკვე მთელ ქვეყანაში გავრცელდა. ეს აქციები იყო ნაწილი უფრო ფართო ახლო აღმოსავლური საპროტესტო მოძრაობის, რომელიც ცნობილია არაბული გაზაფხულის სახელით. აქციის მონაწილეები მოითხოვდნენ პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის გადადგომას, რომლის ოჯახიც მართავს სირიას 1971 წლიდან, ასევე ბაასის პარტიის მმართველობის დასრულებას, რომელიც დაიწყო 1963 წელს.

2011 წლის აპრილში, სირიის არმია გამოვიდა აჯანყების ჩასახშობად და ჯარისკაცებმა ცეცხლი გაუხსნეს აქციის მონაწილეებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. რამდენიმე თვიანი სამხედრო დაპირისპირების შემდეგ, პროტესტი გადაიზარდა შეიარაღებულ აჯანყებაში. კონფლიქტი არის ასიმეტრიული და შეტაკებები მიმდინარეობს ბევრ ქალაქში მთელი ქვეყნის მასშტაბით. 2013 წელს ჰეზბოლა შეუერთდა ომს სირიის არმიის მხარდასაჭერად. სირიის ხელისუფლება ძალაში რჩება რუსეთის და ირანის სამხედრო მხარდაჭერის წყალობით, ხოლო კატარი და საუდის არაბეთი იარაღით ამარაგებენ ამბოხებულებს. 2013 წლის ივლისისთვის, სირიის ხელისუფლება აკონტროლებდა ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 30-40 პროცენტს და სირიის მოსახლეობას 60 პროცენტს. 2012 წლის გაეროს მოხსენებამ კონფლიქტი დაახასიათა, როგორც „ღიად სექტანტური ხასიათის მატარებელი“ დაპირისპირება ძირითადად სუნიტ მეამბოხეთა და ალავიტურ შაბიჰა მილიციასა და სხვა შიიტურ ჯგუფებს შორის, მიუხედავად იმისა, რომ ოპოზიციაც და სამთავრობო ძალებიც უარყოფენ ამას.

გაეროს მიხედვით, დაღუპულთა რაოდენობამ გადააჭარბა 100 000-ს 2013 წლის ივნისში, და მიაღწია 120 000-ს 2013 წლის სექტემბერს. გარდა ამისა, ათობით ათასი მომიტინგე იმყოფება ციხეში და არსებობს ანგარიშები, რომ სახელმწიფო ციხეებში ფართოდაა გავრცელებული წამება და ტერორი. საერთაშორისო ორგანიზაციები ადანაშაულებენ როგორც ხელისუფლების, ისე ოპოზიციის ძალებს ადამიანის უფლებათა მძიმე დარღვევებში. გაეროსა და საერთაშორისო ამნისტიის კვლევის მიხედვით, 2012 და 2013 წელს ამ დარღვევათა უმრავლესობას სირიის ხელისუფლება ახორციელებდა. ჰუმანიტარული კატასტროფის სიმძიმე სირიაში უკვე გაახმოვანა გაერომ და მრავალმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ. ოთხ მილიონზე მეტი სირიელი გახდა იძულებით გადაადგილებული, სამ მილიონზე მეტი სირიელი გაიქცა ქვეყნიდან და გახდა ლტოლვილი და მილიონობით მეტი დარჩა ცუდ საცხოვრებელ პირობებში საკვებისა და სასმელი წყლის დეფიციტით. სიტუაცია განსაკუთრებით მძიმეა ქალაქ მოადამია ალ-შამში, სადაც 12,000 მოსახლეობა სავარაუდოდ დაიღუპება შიმშილით 2013 წლის ზამთრში სირიის არმიის ბლოკადის გამო.

ქიმიური იარაღის გამოყენების შემთხვევა დაფიქსირდა სირიაში ერთზე მეტჯერ, რამაც ძლიერი საერთაშორისო რეაქცია გამოიწვია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამოქალაქო ომების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სირიის კონფლიქტი — *BBC News*
* 
* სირია —  სიახლეები და კომენტარები გამოცემის *The New York Times*-ის საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:სირიის სამოქალაქო ომი
კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
კატეგორია:სირიის ომები
კატეგორია:ირანის ომები
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
პიტერ იეტსი

**პიტერ იეტსი** ( დ. 24 ივლისი, 1929, ოლდერშოთი — გ. 9 იანვარი, 2011, ლონდონი) — ინგლისელი კინორეჟისორი და პროდიუსერი. დაიბადა სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. კინოში მოღვაწეობა დაიწყო 1950-იანი წლებიდან.

## ფილმოგრაფია
*1969 — ჯონი და მარი *(John and Mary)* 
*1988 — კრული *(Krull)* 
*2000 — დონ კიხოტი *(Don Quixote)*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული  24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი   9 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი სცენარისტები
ვლადიმერ ახმეტელი

**ვლადიმერ (ლადო) ახმეტელი** (დ. 10 მარტი, 1875, ანაგა — გ. 12 აგვისტო, 1942, ბერლინი, გერმანია) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, ჟურნალისტი.

დაიბადა კახეთში, სოფელ ანაგაში, დეკანოზ გიორგი ახმეტელაშვილის ოჯახში. სწავლობდა თელავის სასულიერო სკოლასა და თბილისის სემინარიაში, შემდეგ ლაიფციგის უმაღლეს სავაჭრო სკოლაში (1898–1901), ლაიფციგისა და ჰალეს უნივერსიტეტებში (1901-1904). 1904 წელს მარტინ ლუთერის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „საქართველოს საშინაო ვაჭრობა“ (*Der Hausierhandel in Georgien*). საქართველოში დაბრუნების შემდეგ აქვეყნებდა პრესაში წერილებს ეკონომიკაზე, გერმანიის სოციალ-დემოკრატიისა და მუშათა მოძრაობის შესახებ („შვარცის“ ფსევდონიმით). 1918 წლის მაისში დაინიშნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ელჩად გერმანიაში. ბერლინში საქართველოს საელჩო ახმეტელის თაოსნობით გახდა ქართული კულტურის ცენტრი გერმანიაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1922 წლის გერმანია-საბჭოთა რუსეთის შეთანხმებით საქართველოს საელჩო გაუქმდა. ახმეტელი გახდა ბერლინის ქართული სათვისტომოს წევრი და იბრძოდა საქართველოს საკითხისადმი ევროპელთა ყურადღების მიპყრობისათვის. 1938 წლიდან ხელმძღვანელობდა გერმანიის მთავრობის მიერ შექმნილ „კავკასიის სამმართველოს“. 

გარდაიცვალა ბერლინში; დაკრძალულია იქვე.   

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი  12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ვ
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
მაკედონელები (ბერძნები)

**მაკედონელები** () — რეგიონული და ისტორიული ბერძნული ეთნიკური ჯგუფი, ცხოვრობენ საბერძნეთის მაკედონიაში. დღეისთვის უმეტესობა ცხოვრობს რეგიონის ცენტრის სალონიკის გარშემო.

## სახელი 
სახელი მაკედონია (, '''') მომდინარეობს ანტიკური ბერძნული სიტყვა მაკედნოსისგან (). მის მნიშვნელობას ძირითადად განმარტავენ როგორც : „მაღალი“ ან „მთიელი“, რაც სავარაუდოდ წარმოადგენს ძველი მაკოდიენელების ფიზიკურ დახასიათებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მაკედონია (საბერძნეთი)
*მაკედონია (ტერმინი)
*დებატები მაკედონიის დასახელებაზე

## რესურსები ინტერნეტში 
*Pan-Macedonian Association of Melbourne and Victoria 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
კონგი (ირლანდია)

**კონგი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, გოლუეის საგრაფოს მიჯნაზე, ქალაქებს, ბალინრობსა და ჰედფორდს შორის. 

კონგი ცნობილია შუასაუკუნეებში აგებული აშფორდის ციხე-სიმაგრით, რომელიც დღეს ხუთვარსკვლავიან სასტუმროდაა გადაკეთებული ხელოვნური ტბის პირას და ითვლება ირლანდიის ერთ-ერთი ულამაზეს სასტუმროდ. ციხე-სიმაგრეში ეს სამუშაოები გინესის ოჯახმა ჩაატარა. აქ, ასევე, მდებარეობს შუასაუკუნეების დანგრეული კონგის სააბატო, სადაც დაკრძალულია ირლანდიის უკანასკნელი დიდი მეფე რუაიდრი ვა კონხობაირი (რორი ო'კონორი). აქაური წარმოშობისაა XII საუკუნის კონგის ჯვარიც, რომელიც დღეს ირლანდიის ეროვნულ მუზეუმში ინახება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეიოს საგრაფო

## სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მაკედონელები (მრავალმნიშვნელოვანი)

მაკედონიელები შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მაკედონელები — მაკედონიის რესპუბლიკაში მცხოვრები სამხრეთსლავური ხალხი. 
* მაკედონელები — მაკედონიის რეგიონში მცხოვრები ბერძნები. 
* მაკედონელები — მაკედონიის რეგიონში მცხოვრები ბულგარელები.
* ძველი მაკედონელები — ძველი მაკედონიის მოსახლეობა.
* მაკედონელები — ბიზანტიელ იმპერატორთა დინასტია შუა საუკუნეებში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დებატები მაკედონიის დასახელებაზე
*მაკედონია (მრავალმნიშვნელოვანი)
*მაკედონია (ტერმინი)
ქიმუცაძეები

**ქიმუცაძე** — ქართული გვარი იმერეთში. გავრცელებულია ვანის მუნიციპალიტეტში (სოფ. გადიდი, სალხინო და ქალაქი ვანი). გვარი გავრცელებულია ქუთაისში, სამტრედიაში, მცირე რაოდენობით ოზურგეთსა და ბათუმში. ოფიციალური მონაცემებით  საქართველოში ამ გვარის 493 ადამიანია რეგისტრირებული, მათ შორის 232 კაცი და 261 ქალი.

## სქოლიო 
*
ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატი (სერია A)

**ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატი** () — ბრაზილიის წამყვანი კლუბების შეჯიბრი, რომელშიც ვლინდება ბრაზილიის ჩემპიონი.

### კლუბების მიღწევები ჩემპიონატში 1971 წლიდან 
ფრჩხილებში მითითებულია ტიტულების რაოდენობა რობერტაოს თასის ჩათვლით.

## სულ ჩემპიონთა ტიტულები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბრაზილიის საფეხბურთო კონფედერაციის ოფიციალური საიტი 
* ბრაზილიის წამყვანი სპორტული გამოცემა 
* კლუბების არქივი 
* რუსულენოვანი საიტი ბრაზილიის საკლუბო და სანაკრებო ფეხბურთის შესახებ 
* ბლოგი ლათინოამერიკული ფეხბურთის შესახებ  
* უძლიერესი კლუბების გლობალური რეიტინგი 
* მატჩები Taça Brasil
* ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატი „დასავლეთი ნახევარსფეროს ფეხბურთზე“  

*
ბრაზილია
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგები
გილერმო არიაგა

**გილერმო არიაგა** ( დ. 13 მარტი, 1958, მეხიკო) — მექსიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. საკუთარ თავს უწოდებს მონადირეს, რომელიც მწერლად მუშაობს. როგორც სცენარისტს, მიღებული აქვს BAFTA-ს ნომინაცია და კანის კინოფესტივალის ჯილდო

## ფილმოგრაფია
*2000 - შეყვარებული ძაღლები *(Amores perros)*, სცენარისტი
*2004 - 21 გრამი *(21 Grams)*, სცენარისტი
*2005 - მელკიადეს ესტრადას სამი საფლავი *(The Three Burials of Melquiades Estrada)*, სცენარისტი
*2006 - ბაბილონი *(Babel)*, სცენარისტი
*2008 - ალმოდებული ველი *(The Burning Plain)*

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:მექსიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:მექსიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიკა დაუშვილი

**ნიკა დაუშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ მეკარე.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2013/2014
* საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2013/2014
* საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2014/2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
ოსკარის მე-80 დაჯილდოება

**ოსკარის მე-80 დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით მე-80 დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2008 წლის 24 თებერვალს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2007 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება ჩვეულებისამებრ გაიმართა კოდაკის თეატრში, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. შოუს მასპინძელი იყო ჯონ სტიუარტი, რომელმაც მანამდე 78-ე დაჯილდოებასაც უმასპინძლა 2006 წელს.

20 თებერვალს, Beverly Wilshire Hotel-ში გაიმართა ცერემონია, სადაც გადაცემული იქნა აკადემიის ჯილდო ტექნიკური მიღწევებისთვის. შოუს უმასპინძლა ჯესიკა ალბამ.

ყველაზე მეტი, ოთხი ჯილდო მიიღო ფილმმა *მოხუცებისთვის ადგილი არ არის* საუკეთესო სურათისა და საუკეთესო რეჟისორის ჩათვლით. ყველაზე მეტი, 8 ნომინაციაც მასთან ერთად მიიღო ფილმმა *და იქნება სისხლი*. ცერემონიის ტელეგადაცემას თვალი ადევნა 31.8 მილიონმა მაყურებელმა.

## ლაურეატები
## სქოლიო 
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ოსკარის 79-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 79-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 79-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 2007 წლის 25 თებერვალს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 2006 წელს გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება ჩვეულებისამებრ გაიმართა კოდაკის თეატრში, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. შოუს მასპინძელი იყო ელენ დეჯენერესი.

2 კვირით ადრე, 10 თებერვალს, Beverly Wilshire Hotel-ში გაიმართა ცერემონია, სადაც გადაცემული იქნა აკადემიის ჯილდო ტექნიკური მიღწევებისთვის. შოუს უმასპინძლა მეგი ჯილენჰოლმა.

ყველაზე მეტი, ოთხი ჯილდო მიიღო მარტინ სკორსეზეს ფილმმა „მიცვალებულები“, მათ შორის საუკეთესო სურათისა და რეჟისორის ნომინაციების ჩათვლით. ეს სკორსეზესთვის პირველი ჯილდო იყო მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე რვაჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე.  ყველაზე მეტი, 8 ნომინაცია მიიღო ფილმმა *ოცნების გოგონები*. ცერემონიის ტელეგადაცემას თვალი ადევნა თითქმის 40 მილიონმა მაყურებელმა.

## ლაურეატები
## სქოლიო 
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
კათარები

**კათარები** (ბერძნ. katharos — სპეტაკი, სუფთა) — ქრისტიანულ–ბიურგერული მწვალებლების მიმდევრები XI—XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, იტალიაში, ფლანდრიასა და დასავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებში. გამოხატავდნენ ქალაქის ღარიბი ფენების (უმთავრესად ხელოსნების) და გლეხობის ნაწილის პროტესტს ფეოდალური ჩაგვრის წინააღმდეგ. კათარების დოგმატიკას საფუძვლად ედო მანიქეისტურ-დუალისტური მოძღვრება სამყაროს ორსაწყისიანობის შესახებ. ყოველივე მიწიერისა და ხორციელის დაგმობას კათარები მიჰყავდა უკიდურესი ასკეტიზმისაკენ. ისინი უარყოფდნენ ქორწინებას, საეკლესიო საიდუმლოებებს, წმინდათა თაყვანისცემას, ინდულგენციებს. არ ჭამდნენ ხორცს. ამხელდნენ კათოლიკურ სამღვდელოების მანკიერებას (რომის პაპს თვლიდნენ სატანის მოადგილედ), მოითხოვდნენ საეკლესიო მიწათმფლობელობის ლიკვიდაციას, უარს ამბობდნენ საეკლესიო მეათედის გადახდაზე, დასაშვებად მიაჩნდათ თვითმკვლელობა. მათ რელიგიურ ორგანიზაციებს სათავეში ედგნენ დამრიგლებლები „სრულყოფილნი“ (perfecti), რომლებიც ვალდებული იყვნენ ასკეტურად ეცხოვრათ. ეკლესია და საერო ხელისუფლება უმოწყალოდ დევნიდნენ კათარებს. ამის შედეგად XIII საუკუნის დამლევსა და XIV საუკუნის I ნახევარში ისინი თითქმის მთლიანად განადგურდნენ. კათარის ერთ-ერთ შტოს წარმოადგენდნენ ალბიგოელები.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:მწვალებლობა
კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია
ნაკბე

**ნაკბე (Nakbé)** — მაიას ქალაქის ნანგრევები გვატემალაში, პეტენის პროვინციაში.

ქალაქი მდებარეობს მაიას ქალაქ ელ-მირადორის ნანგრევებიდან სამხრეთით, დაახლოებით 15 კმ-ში, რომელთანაც ნაკბე დაკავშირებული იყო საკბეთი (Sacbé), ძველი მაიას ეგრეთ წოდებული ჩქაროსნული გზით. გვიანი კლასიკური პერიოდის დროს ქალაქი საკბეთი იყო დავაშირებული მაიას სხვა დასახლებასთანაც — კალაკმულთან.

რეგიონი, რომელშიც ნაკბე მდებარეობს, დასახლებული იყო ძვ. წ. დაახლოებით 1400 წლიდან. ქალაქის აყვავების ხანა მოიცავს ძვ. წ. 800-400 წლებს, რომლის დროსაც ნაკბე მაიას პირველ მსხვილს ქალაქს წარმოადგენდა. ქალაქის არქიტექტურული განვითარების დასაწყისი ემთხვევა ძვ. წ. 1000-800 წლებს შორის პერიოდს.

ნაკბე იპოვეს 1930 წელს, მაგრამ მისი არქიტექტურული გამოკვლევა მხოლოდ 1962-ში დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნაკბეს ისტორია და ფოტოსურათები

კატეგორია:გვატემალის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:მაიას ქალაქები
ალაედინ-ფაშა

**ალაედინ-ფაშა**  — ოსმალეთის იმპერიის პირველი დიდი ვეზირი 1320-1331 წლებში, სულთნების ოსმან I-ისა და ორჰან I-ის დროს.

## ბიოგრაფია 
ალაედინ-ფაშა იყო ოსმალეთის პირველი სულთნის ოსმან I-ის შვილი. მამის გარდაცვალების შემდეგ ცდილობდა დაეკავებინა მისი ადგილი, მაგრამ სულთნის ტახტი დაიკავა მისმა უმცროსმა ძმამ ორჰანმა. ალაედინ-ფაშას ეს არ გაუპროტესტებია, რათა თავიდან აეცილებინა სამოქალაქო ომი და გააგრძელა დიდი ვეზირის მოვალეობის შესრულება ძმის მმართველობის დროსაც.

გარდაიცვალა 1331 წელს ბურსაში და დაკრძალულია ორჰანთან ერთად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია
* ოსმალეთის იმპერია

## ლიტერატურა 
* İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971
* Bosworth, C E., and E Van Donzel, eds. "Alaeddin Pasa." Encyclopedia of Islam. I vols. The Netherlands: EJ Brill, 1993.

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1331
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი

**ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი** — ექვთიმე თაყაიშვილის მემორიალური მუზეუმი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურში. გაიხსნა 2010 წელს.

მუზეუმი წარმოადგენს გურული ტიპის სტილიზებულ ოდა-სახლს, რომელიც შემოსაზღვრულია ქვის გალავნით. მუზეუმს ოთხი საექსპოზიციო დარბაზი აქვს. მასში დაცულია ექვთიმე თაყაიშვილის ფოტომასალა, წიგნები, პირადი ნივთები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:2010 წელს დაარსებული მუზეუმები
ალბიგოელები

**ალბიგოელები** (, ) — ქრისტიანულ-ბიურგერული მწვალებლობის მიმდევრები XII—XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, კათარების შტო. ალბიგოელების მოძრაობის ცენტრი იყო ქალაქი ალბი, ამიტომ სავარაუდოა, სახელწოდებაც სწორედ აქედან მოდიოდეს. ალბიგოელებს ყოველივე ამქვეყნიური ეშმაკის საქმედ მიაჩნდათ, უარყოფდნენ სამების დოგმას, ჯოჯოხეთს, სალხინებელს, წყლით ნათლობას. ჰქონდათ საკუთარი სკოლები, ჰყავდათ სწავლულები.  მწვალებლობა გავრცელდა სამხრეთ საფრანგეთში ბიურგერთა და ხელოსანთა შორის, გლეხობის, რაინდებისა და არისტოკრატთა ერთ ნაწილში, რომელთაც სურდათ საეკლესიო მიწების სეკულარიზაცია. ალბიგოელებს მიემხრო ტულუზის გრაფი რაიმუნდ VI (1194—1222). კათოლიკური ეკლესია მათ წინააღმდეგ ქადაგებით ვერაფერს გახდა და პაპმა ინოკენტი III-მ  ჯვაროსნული ომი გამოუცხადა, რომელმაც 20 წელს გასტანა (1209—1229). ლაშქრობაში მონაწილეობდნენ ჩრდილოეთ საფრანგეთის სენიორები და რაინდები სიმონ დე მონფორის მეთაურობით. ჯვაროსნებმა აიღეს და დაარბიეს ქალაქი ბეზიე, ქალაქი კარკასონი და სხვა ქალაქები. მათმა სისასტიკემ (პაპის ლეგატის მოწოდება: „დახოცეთ ყველანი, ღმერთი თავისიანს იცნობს“) გამოიწვია სამხრეთ საფრანგეთის ხალხისა და ფეოდალების დიდი წინააღმდეგობა. ტულუზის გრაფის მხარეზე ომში ჩაება არაგონის მეფე პედრო II (1196—1213). მონფორმა 1213 წელს გაიმარჯვა მიურესთან (სადაც დაიღუპა პედრო II), დაიპყრო ტულუზა (1215) და მონტობანი. ლატერანის საეკლესიო კრებამ (1215) რაიმუნდ VI მწვალებლად გამოაცხადა, ხოლო მისი სამფლობელო გადასცა სიმონ დე მონფორს, მაგრამ მონფორის მოკვლის შემდეგ (1218) ალბიგოელები  შეტევაზე გადავიდნენ.  მათ ხელმძღვანელობდა გრაფი რაიმუნდ VII (1222—1249), რაიმუნდ VI-ის შვილი. მეფე ლუი VIII (1223—1226). მეფის ჯარმა აიღო ავინიონი (1226) და   სამხრეთ საფრანგეთის სხვა ქალაქები. პარიზის ზავით (1229) ლანგედოკი შეუერთდა საფრანგეთის დომენს. ტულუზუს საგრაფო გადაეცა საფრანგეთის მეფის ლუი IX-ის ძმას, ალფონს პუატიელს, რომელმაც ცოლად შეირთო რაიმუნდ VII-ის ასული. ალფონს პუატიელის უმემკვიდრეოლდ გარდაცვალების შემდეგ ტულუზის საგრაფო შეუერთდა საფრანგეთის მეფის დომენს (1271). 1229 წელს ინკვიზიციამ ალბიგოელები საბოლოოდ გაანადგურა. ალბიგოელების ნაწილი პიემონტში გაიქცა და ვალდენსებს შეუერთდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მწვალებლობა
კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი

**შალვა რადიანის სახელობის დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი** — ეთნოგრაფიული მუზეუმი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში.

## ისტორია
სოფელ  დვაბზუში 1985 წლის 20 ოქტომბერს დაარსდა შალვა რადიანის სახლ-მუზეუმი, მისივე სახლში. შენობა წარმოადგენს ძველებურ ოდას ჩუქურთმებიანი მოაჯირით. რადიანის მუზეუმის ბაზაზე 2009 წელს დაფუძნდა ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მუზეუმისათვის შეძენილი იქნა გურული კარ-მიდამოსათვის დამახასიათებელი დამხმარე ნაგებობები: სამზადი სახლი, ბეღელი, ნალია. ოდა-სახლი, მარანი და ჭა.

ამ სახლში ცხოვრობდა ნინო ივანეს ასული ლესელიძე-შეწირულისა (გენერალ კონსტანტინე ლესელიძეს მეუღლე).

## ექსპონატები
მუზეუმში წარმოდგენილია გურიისთვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული და ყოფითი კულტურის ამსახველი მასალა, საყოფაცხოვრებო ნივთები, ავეჯი, ჭურჭელი, სამეურნეო იარაღები: ოჯინჯალა, ჩეჩო, კერია, კეცი, ფილი, სპილენძის თუნგი, კარდალა, ხის გობი, ხის ჯამები, აკვანი, საჩეჩელი, ორშიმო, გოდორი, კალათი, სკამ-ლოგინა, შუაცეცხლზე ჩამოსაკიდი ჯაჭვი, კოპე, ორკოპე, ხის მაგიდა სამფეხა სკამებით, ჩამური და სხვ. მუზეუმის ტერიტორიაზე იმართება კულტურულ-საგანამანთლებლო ღონისძიებები. მუზეუმში დაცულია აგრეთვე შალვა რადიანის პირადი ნივთები და ფოტოები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1985 წელს დაარსებული მუზეუმები
ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი

**ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი**  —  ხელოვნების მუზეუმი და სურათების გალერეა ქალაქ ოზურგეთში. ოზურგეთის სამხატვრო გალერეა ჩამოყალიბდა 1989 წლის 10 ოქტომბერს. ცენტრში დაცულია ქართველ მხატვართა ნამუშევრების კოლექცია (ლ. გუდიაშვილი, ელ. ახვლედიანი, ა. ვარაზი, გია ბუღაძე, მ. ცეცხლაძე, ნ. ცეცხლაძე, ა. თავართქილაძე, ბ. შველიძე, ჯ. გამბინო, კ. შენჰოფუსი, ე. კრეტასი და სხვ.), ხალხური რეწვის ნიმუშები (ხეზე კვეთილობა და ნაქარგობა, ფარდაგები, გობელენი). არსებობს ოზურგეთელ მხატვართა შემოქმედების ამსახველი კატალოგი; შექმნილია მხატვრების მონაცემთა ბაზა. მუზეუმის მისამართია ოზურგეთი, რუსთაველის ქ. 6

## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს მუზეუმების ასოციაცია

კატეგორია:ოზურგეთის მუზეუმები
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული მუზეუმები
ქალთა სულთანატი

**ქალთა სულთანატი** (, ) — პერიოდი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში, როდესაც ქალებს დიდი გავლენა ჰქონდათ სახელმწიფო საქმეებში. მიიჩნევენ, რომ ქალთა სულთანატის პერიოდი დაიწყო 1550 წელს და დასრულდა 1656 წელს.

ტერმინი „ქალთა სულთანატი“ პირველად გამოიყენა თურქმა ისტორიკოსმა აჰმედ რეფიქ ალთინაიმ 1916 წელს ამავე სახელწოდების წიგნში,  სადაც იგი აღნიშნულ პერიოდს განიხილავდა ოსმალეთის იმპერიის დაქვეითების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად.

ოსმალეთის იმპერიაში, განსხვავებით სხვა მონარქიებისაგან ქალები არ ერეოდნენ ქვეყნის მართვაში. ამასთანავე სულთნები კანონიერ ქორწინებას ამჯობინებდნენ ხარჭის ყოლას, სავარაუდოდ ეს ხდებოდა იმ მიზნით, რომ სულთანი დაეცვათ მეტისმეტი გავლენისაგან. სულეიმან I-მა ეს წესი დაარღვია, როდესაც კანონიერ ცოლად შეირთო ჰიურემ სულთანი. ჰიურემი ორმა ჰასეკიმ შეცვალა, ორივე შემდეგ გახდა ვალიდე: ჯერ ნურბანუ, შემდეგ კი საფიე (რომელიც არ ყოფილა კანონიერი ცოლი), რომელთაც დიდი გავლენა ჰქონდათ ჯერ მეუღლეებზე (სელიმ II და მურად III), ხოლო შემდეგ მცირეწლოვან შვილებზე (მურად III და მეჰმედ III), რომელთა რეგენტებიც იყვნენ მათ სრულწლოვნებამდე. ითვლება, რომ მიჰრიმაჰიც ახდენადა გავლენას ძმაზე. ქალთა სულთანატის პიკი იყო ქიოსემ სულთნის მმართველობა, იგი ორი შვილის (მურად IV და იბრაჰიმ I), ხოლო შემდეგ შვილიშვილის (მეჰმედ IV) სულთნობის პერიოდში აქტიურად ერეოდა ქვეყნის საქმეებში. ქალთა სულთანატი დასრულდა ქიოსემ სულთნის მკვლელობით.  ქიოსემის შემდეგ ვალიდე-სულთანი გახდა თურჰან ჰატიჯე სულთანი, რომლის ბრძანებით 1656 წელს დიდ ვეზირად დაინიშნა მეჰმედ-ფაშა. სწორედ ეს დანიშვნა გახდა ქალთა სულთანატის დასრულების მიზეზი.

## ქალთა სულთანატის წარმომადგენელი ვალიდე სულთნები 
*ჰიურემ სულთანი (გარდაიცვალა შვილის სელიმ II-ის ტახტზე ასვლამდე, ამიტომ არ მიუღია ვალიდეს ტიტული, თუმცა ჰქონდა უდიდესი ძალაუფლება ქმრის, სულეიმან I-ის მართველობის დროს, როგორც ჰასეკ სულთანს)
*მიჰრიმაჰ სულთანი (იყო სელიმ II-ის და, თუმცა ასრულებდა ვალიდე სულთნის მოვალეობას)
*ნურბანუ სულთანი
*საფიე სულთანი
*ჰალიმე სულთანი
*ჰანდან სულთანი
*მაჰფეიქერ ქიოსემ სულთანი (ძალაუფლების პიკში იმპერიას პირადად მართავდა რეგენტის ტიტულით 1623-1632 და 1640-1648 წლებში. ასევე შვილიშვილის მეჰმედ IV-ის მართველობის დროს, 1648-1651 წლებში, როგორც „დიდი ვალიდე“)
*თურჰან ჰატიჯე სულთანი

## ლიტერატურა 
* İlhan Akşit. *The Mystery of the Ottoman Harem*. Akşit Kültür Turizm Yayınları. ISBN 975-7039-26-8
* Leslie P. Peirce. *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*.  Oxford University Press (1993). ISBN 978-0-19-508677-5

## რესურსები ინტერნეტში 
* The sultanate of women

## სქოლიო
*
მაკედონი (მითოლოგია)

**მაკედონი** () ან **მაკედნოსი** () — ძველი მაკედონელების ეპონიმური წინაპარი, რომელიც ბერძნულ მითოლოგიაში იხსენიება. უმეტეს შემთხვევაში ის წარმოადგენს ემიგრანტ ლიდერს რომლის სახელიც ეწოდა მაკედონიას და რომელიც მანამდე იწოდებოდა ემათიად ან თრაკიად.

## გენეალოგია 
სხვა და სხვა წყაროების მიხედვით ის მოიხსენიება სხვა და სხვა ღმერთების: ზევსის, ეოლის, ოსირისის და ასევე ანტიკური არკადიის მეფის ლიკაონის შვილად.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ძველი მაკედონიელები
*ძველი მაკედონია
*ძველი საბერძნეთი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ზევსის შვილები
ჯანეტ იელენი

მინიატიურა
**ჯანეტ იელენი** (; დ. ) — ამერიკელი ეკონომისტი, აშშ-ს ფედერალური სარეზერვო სისტემის ხელმძღვანელი 2014 წლის 1 თებერვლიდან.

## ადრეული წლები და განათლება 
ჯანეტ ლუის იელენი დაიბადა ეთნიკური ებრაელების ოჯახში ბრუკლინში, ნიუ იორკში. იგი სწავლობდა ფორტ ჰამილტონის საშუალო სკოლაში და იყო გამორჩეული ბევრ საგანში. იგი ასევე იყო თავისი სკოლის გაზეთის რედაქტორი და სკოლის დამამთავრებელ კლასში, 1963 წელს, მან წარმოთქვა გამოსამშვიდობებელი სიტყვა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჯანეტმა სწავლა განაგრძო ეკონომიკის განხრით ბრაუნის უნივერსიტეტში, სადაც 1967 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. 1971 წელს მან დაიცვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი იელის უნივერსიტეტში, ჯეიმზ ტობინის და ჯოზეფ სტიგლიცის ხელმძღვანელობით.

ჯანეტი დაქორწინებულია ეკონომისტ ჯორჯ აკერლოფზე, რომელიც  კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორია ბერკლიში. აკერლოფი 2001 წელს, ჯოზეფ სტიგლიცთან და მაიკლ სპენსთან ერთად, ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ეკონომიკის დარგში, საბაზრო ანალიზებისათვის ასიმეტრიულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. მათი შვილი, რობერტ აკერლოფი ეკონომიკას ასწავლის უორვიკის უნივერსიტეტში.

## კარიერა
იელენის პირველი პოსტი იყო ფედერალურ რეზერვში 1970 წელს, როგორც ეკონომისტი, მანამ სანამ არ დაბრუნდა აკადემიაში. იელენი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ასისტენტ პროფესორი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. შემდეგ ის მუშაობდა ფედერალურ რეზერვში 1977-1978 წლამდე და შემდეგ გახდა პროფესორი კალიფორნიის უნივერსიტეტში.1978 წლიდან 1980 წლამდე იგი ცხოვრობდა საზღვარგარეთ, და გახდა ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერებების სკოლის ლექტორი. შემდეგ იგი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტში. იელენმა აიღო შვებულება 1990 წელს, რათა ემუშავა ფედერალური რეზერვის მმართველთა საბჭოში. 1997 წლიდან 1999 წლამდე მან იმუშავა თეთრი სახლის საბჭოს ეკონომიკურ მრჩევლად ფრეზიდენტ ბილ კლინტონთან. 2004 წელს იგი გახდა პრეზიდენტი და აღმასრულებელი დირექტორი ფედერალური სარეზერვო ბანკის სან ფრანცისკოში. 2010 წელს იელენი აირჩიეს ფედერალური სარეზერვო მმართველთა საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტად. პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ დაასახელა ის საბჭოს თავმჯდომარედ 2013 წლის ოქტომბერში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Janet L. Yellen  at the Federal Reserve System
* Statements and Speeches of Janet L. Yellen (1995–2011) at FRASER (Federal Reserve Archive)
* Janet L. Yellen (2004–2010)  at the Federal Reserve Bank of San Francisco
* Profile  at the Haas School of Business
* Profile and Papers

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
ჰადიმ სულეიმან-ფაშა

**ჰადიმ სულეიმან-ფაშა**  (, ; 1467 — სექტემბერი 1547) — ოსმალეთის იმპერიის 34-ე დიდი ვეზირი 1541-1544 წლებში, სულთან სულეიმან I-ის დროს.

დაიბადა 1467 წელს. ბავშვობაში გაყიდეს სულთნის სასახლეში, სადაც სწავლობდა ენდერუნეში. სავარაუდოდ უნგრული წარმოშობისაა. ისტორიაში ცნობილია ვეზირი-საჭურისის სახელით ( — საჭურისი).

1524 წელს დანიშნეს დამასკოს ბეილერბეიდ. 1525 წელს აჰმედ-ფაშას აჯანყების შემდეგ იბრაჰიმ-ფაშამ დანიშნა ეგვიპტის ბეილერბეიდ. ამ თანამდებობაზე დარჩა 10 წლის განმავლობაში. 1539 წელს სულეიმან-ფაშა გამოიძახეს დედაქალაქში და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1541 წელს ლიუთფი-ფაშას გადაყენების შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა. 1544 წელს სულეიმან-ფაშასა და ხუსრევ-ფაშას შორის დივანის სხდომაზე მოხდა შეკამათება სულთან სულეიმან I-ის თვალწინ. შედეგად ორივემ დატოვა თანამდებობა. ხუსრევ-ფაშამ შიმშილობა გამოაცხადა და 17 დღეში გარდაიცვალა, ხოლო სულეიმან ფაშა გაიგზავნა მალკარაში. გარდაიცვალა იქვე 1547 წელს 80 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
*Danişmend, İsmail Hâmi Osmanlı Devlet Erkânı. — İstanbul: Türkiye, 1961.
*Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) Sicill-i Osmani. — İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996. — Т. 1II. — С. 78-79. — ISBN 975-333-0383
*Aslan, Adnan Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi. Süleyman Paşa (Hadım). — İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., 1999. — Т. 2. — С. 567-668. — ISBN 975-08-0072-9
*Kerr, R. ve F.A.Eden Particular relation of the expedition of Solayman Pasha from Suez to India against the portuguese at Diu. — Edinburg, 1972.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1467
კატეგორია:გარდაცვლილი 1547
საჭაპანო ტრანსპორტი

მინი|270პქ|ლუდის გადაზიდვა ოთხთვალათი, გერმანია 
thumb|right|270px|სასაპალნე ცხოველები, ჯორები
**საჭაპნე ტრანსპორტი** — ურელსო ტრანსპორტის სახეობა, სადაც საწევის სახით გამოიყენება შესაბმელი ცხოველი (ცხენი, ხარი, კამეჩი, აქლემი, ვირი, ჯორი, ირემი, ძაღლი და სხვა). საჭაპანო ტრანსპორტის გაგებაში იგულისხმება თვლიანი ან უთვლო სატრანსპორტო საშუალება ძრავის გარეშე, რომელიც გზაზე მასში შებმული პირუტყვის მეშვეობით გადაადგილდება. შეიძლება იყოს სატვირთო და სამგზავრო. ოთხთვალას ტიპის მიხედვით გამოიყოფა თვლიანი და სამარხილე. იმ შემთხვევაში როდესაც ტვირთი ემაგრება უშუალოდ ცხოველს, მაშინ საუბრობენ სასაპალნე ტრანსპორტზე, რომელიც თავის მხრივ, წარმოადგენს ტრანსპორტის ცალკე სახეობას. 

საგზაო ნიშნებისა და სიგნალების თანახმად (ვენის კონვენცია) ნიშანი → 20px მოცემულ გზაზე კრძალავს საჭაპანო და სასაპალნე ტრანსპორტით გადაადგილებას. საჭაპანო ტრანსპორტი გაჩნდა ბორბალთან ერთად. რკინიგზის გაჩენამდე საჭაპანო ტრანსპორტი იყო სახმელეთო ტრანსპორტის ძირითადი სახეობა და გამოიყენებოდა სამგზავრო და სატვირთო გადაზიდვებისათვის. 

ავიაციამ და ავტოტრანსპორტის ფართო განვითარებამ გამოიწვია საჭაპანო ტრანსპორტის განდევნა, თუმცა მეორე მსოფლიო ომის დროს საჭაპანო ტრანსპორტი დასავლეთ ევროპის მრავალ ქვეყანაში გადაზიდვების მოცულობით მცირედ ჩამორჩებოდა ავტოტრანსპორტს, ხოლო იტალიაში, ესპანეთში, საბერძნეთში, თურქეთში და სხვაგან ჭარბობდა კიდეც მას. XX საუკუნის მეორე ნახევარში მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში საჭაპანო გადაზიდვების მოცულობა მკვეთრად შემცირდა. დღეისათვის გამოიყენება ძირითადად სასოფლო ტერიტორიებზე ადამიანებისა და ტვირთის გადასაყვანად მოკლე მანძილზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სასაპალნე ტრანსპორტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* საჭაპანო ტრანსპორტი — დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი 

კატეგორია:საჭაპანო ტრანსპორტი
რადოვიში

**რადოვიში** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. რადოვიშის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 16 223 ადამიანს. 

## ისტორია 
ქალაქი პირველად მოიხსენიება 1019 წელს ბიზანტიის იმპერატორის ბასილი II-ის სიგელში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*რადოვიშის თემის ოფიციალური საიტი  
*Macedonian Cities - Radoviš General Information  

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
სტრუგა

**სტრუგა** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის დასავლეთში, სამხრეთ-დასავლეთ  რეგიონში ოჰრიდის ტბის ნაპირზე. სტრუგის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 16 559 კაცი.  

ქალაქი ცნობილია IX საუკუნიდან. ქალაქში იმართება ევროპაში კარგად ცნობილი პოეზიის საღამო. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტრუის თემის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
გევგელია

**გევგელია** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში, ბელგრადი-ათენის საავტომობილო მაგისტრალზე. მდინარე ვარდარის მარჯვენა ნაპირზე. გევგელიის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 15 685 ადამიანს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Веб портал на градот
* Портал за ноќниот живот во Гевгелија 
* Официјално веб место на ски центарот Кожуф 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
დებარი

**დებარი** (; ) —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის დასავლეთში, სამხრეთ-დასავლეთ  რეგიონში. დებარის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 14 561 კაცი. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ალბანელები, ასევე ცხოვრობენ თურქები, ბოშები და მაკედონელები.

## ისტორია 
ქალაქი პირველად მოიხსენიება პტოლემეს რუკაზე დებორუსის სახელით. ქალაქში დაიბადა იოანე დებარელი, ოჰრიდის საარქიეპისკოპოსოს პირველი ხელმძღვანელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დებარის თემის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
სვეტი-ნიკოლე

**სვეტი-ნიკოლე** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის ცენტრალურ ნაწილში ვარდარის რეგიონში.  სვეტი-ნიკოლეს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი.  2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობს 13 280 კაცი. 

## ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისში სვეტი-ნიკოლე დიდი ბულგარულ-თურქული სოფელი იყო. მისი თურქული სახელია კლისელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт Общины Свети-Николе 
* Сайт о Свети-Николе

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
მაჰმუდ ღაზნევი

**მაჰმუდ ღაზნევი** () ან **იამინ ად-დაულა მაჰმუდი** (დ. 2 ნოემბერი, 971 — გ. 30 აპრილი, 1030, ღაზნი) — ღაზნევიდების სახელმწიფოს სულთანი 998–1030  წლებში, ნიჭიერი მხედართმთავარი და პოლიტიკოსი. სასტიკად ახშობდა სახალხო მოძრაობას. მაჰმუდ ღაზნევის დროს ღაზნევიანთა სახელმწიფომ პოლიტიკურ ძლიერებას მიაღწია. მაჰმუდ ღაზნევმა მოაწყო მრავალი დამპყრობლური ლაშქრობა, მან 17-ჯერ ილაშქრა ჩრდილოეთ ინდოეთში (1000–1027). ხელს უწყობდა მეცნიერებისა და კულტურის განვითარებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* UCLA website
* Mahmud of Ghazna Columbia Encyclopedia (Sixth Edition)
* Mahmud Encyclopædia Britannica (Online Edition)
* Ghaznavid Dynasty Encyclopædia Britannica (Online Edition)
* Ghaznavids and Ghurids Encyclopædia Britannica (Online Edition)

კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:ღაზნევიდები
კატეგორია:დაბადებული  2 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 971
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1030
ვინიცა (ჩრდილოეთი მაკედონია)

**ვინიცა** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ რეგიონში. ვინიცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 10 863 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official municipal site
*Vinica on net

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
კრივა-პალანკა

**კრივა-პალანკა** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის ჩრდილოეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. ოსოგოვოს მთიანი მასივის მახლობლად. მდინარე კრივა-რეკას ორივე ნაპირზე.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 14 558 ადამიანი.

## ისტორია 
ქალაქი დაარსდა 1633 წელს ბაირამ-ფაშას ბრძანების საფუძველზე. 

## ღირსშესანიშნაობა 
ქალაქის ცენტრიდან 2 კმ-ის მოშორებით დგას შუა საუკუნეების არქიტექტურისა და ისტორიის შესანიშნავი ძეგლი — ოსოგოვოს მონასტერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კრივა-პალანკის თემის ოფიციალური საიტი
* კრივა-პალანკის ტურისტული პორტალი 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
დემირ-ჰისარი

**დემირ-ჰისარი** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. დემირ-ჰისარის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 2 593 კაცი და არის ქვეყნის ყველაზე პატარა ქალაქი.

## ისტორია 
XX საუკუნის 90-იან წლებში სოფელი მურგაშევო გახდა ქალაქი და ისტორიული ოლქის მიხედვით, რომელშიც იგი მდებარეობს, ეწოდა დემირ-ჰისარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт Общины Демир-Хисар 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
კრუშევო

**კრუშევო** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5 507  კაცი.

## ისტორია 
1903 წლის 3-13 აგვისტოს ქალაქი იყო კრუშევოს რესპუბლიკის დედაქალაქი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официјална страница на Општина Крушево
* Крушево „Етно град“ 
* Гратчето Крушево
* visitkrusevo.com.mk 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
ვილკასუამანი

**ვილკასუამანი** (; , *წმინდა შევარდენი*) — ქალაქი პერუში, ვილკას-უამანის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ანდების აღმოსავლეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 3 490 მეტრზე, უძველესი არქეოლოგიური ძეგლის ტერიტორიაზე. 

ვილკასუამანი ინკების ადმინისტრაციული ცენტრი იყო, მას შემდეგ, რაც ინკებმა ჩანკასისა და პოკრასის ხალხი დაიპყრეს. ჟამთააღმწერლების ცნობით, ვილკასუამანში 40 000 ადამიანი ცხოვრობდა. ქალაქი გაშენებული იყო დიდი მოედნის გარშემო, სადაც მსხვერპლშეწირვის ცერემონიები იმართებოდა. მოედნის გარშემო აღმართული იყო ქალაქის ორი უმთავრესი შენობა: მზის ტაძარი და უშნუ, რომელიც დღემდე შემორჩა. მიჩნეულია, რომ ქალაქს შევარდნის ფორმა ჰქონდა, რომლის თავის ადგილას უშნუ მდებარეობდა. 

უშნუ წარმოადგენს წაკვეთილ პირამიდას. მის ზედა პლატფორმა მოზრდილი ქვაა უნიკალური ორნამენტებით, სადაც ინკა (იმპერატორი) ჯდებოდა. ვარაუდობენ, რომ ერთ დროს ის ოქროს ფურცლებით ყოფილა დაფარული.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
*პერუს ქალაქები

## რესურსები ინტერნეტში
* La histórica ciudad de Vilcashuamán. Blog PUCP 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
რესენი

**რესენი** (, ) —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთში, პელაგონიის რეგიონში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 8 748 კაცი.

## ისტორია 
რესენში 1908 წლის 6 ივლისს მაიორ აჰმედ ნიაზი-ბეის ამბოხებით დაიწყო ახალგაზრდა თურქების რევოლუცია ოსმალეთის იმპერიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Resen Municipality Official Page 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
სობეხოტეპ II

**ხაანხრა სებეხოტეპი** (ასევე **სებეხოტეპ I**, **სებეხოტეპ II**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ხაანხრა სებეხოტეპი იყო მეცამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი, რომელმაც იმეფა მცირე ხნით ძვ.წ. 1735 წლისთვის. თუმცა ფონ ბეკერათის მიხედვით სებეხოტეპი მეცამეტე დინასტიის მეთექვსმეტე ფარაონი იყო.
## რესურსები ინტერნეტში 
* XIII დინასტია
* ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
* მეცამეტე დინასტიის ფარაონები 

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
დემირ-კაპია

**დემირ-კაპია** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის სამხრეთ ნაწილში ვარდარის რეგიონში.  დემირ-კაპიის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი.  2002 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობს 3 275 კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* popovakula.com.mk
* http://www.bhdani.com/arhiva/103/citanka03.htm 
* http://www.maplandia.com/macedonia/negotino/#link

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
ვიტკოსი

250px|მინიატიურა|ვიტკოსი
**ვიტკოსი** (Vitcos) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში, კუსკოს რეგიონში. მიჩნეულია, რომ დევნილობის დროს ის იმპერატორმა მანკო ინკა იუპანკიმ ააშენა, ესპანელების მიერ პერუს დაპყრობის დროს. მდებარეობს მთების ჩრდილოეთით, თანამედროვე სოფელ უანკაკალესა და პუკიარას შორის. სამხრეთით მდებარეობს ჩუკიპალტა, ნახატებიანი უზარმაზარი ქვა, რასაც ინკების ორაკულის სახელით იცნობენ. მას მოსდევს ტერასები, სადაც ბაღები ყოფილა გაშენებული. 

კუსკოდან და ოლიანტაიტამბოდან გაქცევის შემდეგ, მანკო ინკა ამჟამინდელი კუსკოს რეგიონის ტერიტორიაზე დასახლდა, გაუვალი ტყეებით დაფარულ რაიონში, სადაც ასევე მდებარეობს მაჩუ-პიქჩუ, ჩოკეკირაო და ვილკაბამბა. არსებობს თეორია, რომ ვინაიდან ქალაქ ვილკაბამბის კლიმატი ტროპიკული ჯუნგლების ტიპისაა, რაც ძლიერ განსხვავდება ანდების ცივი კლიმატისგან, მანკო ინკა მას ვერ შეეგუა და ვიტკოსის აგება ბრძანა, რათა მას და მის თანმხლებებს დაახლოებით ისეთი კლიმატის თავშესაფარი ჰქონოდათ, როგორსაც მიჩვეულნი იყვნენ. 

მეორე თეორიის თანახმად, მაჩუ-პიქჩუს ამშენებლად მიჩნეულმა პაჩაკუტიმ ასევე ააგო ვიტკოსი, როგორც საზაფხულო სასახლე. მისი გარდაცვალების შემდეგ ის მამულის შემადგენელი ნაწილი გახდა და მანკო ინკა ვიტკოსს მხოლოდ და მხოლოდ დევნილობის პერიოდში იყენებდა, სწორედ ზემოთ ნახსენები კლიმატური პირობების გამო. თითოეულ ამ თეორიას თავისი დამამტკიცებელი მასალები აქვს, თუმცა მეცნიერთა უმეტესობა თანხმდება, რომ ვიტკოსი იმდენად დახვეწილი ნაგებობაა, როგორიც პერუს დაპყრობის პერიოდში აგებული არცერთი ძეგლი არაა. 

ცნობილია, რომ მანკო ინკა ვიტკოსში, განდგომილ კონკისტადროთა ჯგუფმა მოკლა.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
*Hiram Bingham's search for Vitcos
*Peru Guide images of the area 
*St. Petersburg Times, "Empires of Mystery" 
*Images of Vitcos' reconstruction

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი

**ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი** — ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. მიიღეს 1947 წლის 27 ივლისს. გერბის დიზაინი დაფუძნებულია სსრკ-ის გერბზე. გერბი დაფუძნებულია მხოლოდ პეიზაჟურ მახასიათებლებზე და არ შეიცავს არანაირ ისტორიულ სიმბოლოებს. 

გერბზე გამოსახულია ჩრდილოეთ მაკედონიის უმაღლესი მწვერვალი – მთა კორაბი, წყალი (მდინარე) და მზე; ასევე ის კულტურები, რომლებიც მაკედონიაში იზრდება (ხორბალი, ყაყაჩო, თამბაქო და ბამბა). ქვედა ნაწილში კი გამოსახულია ლენტი ეროვნული ორნამენტებით. 

1991 წელს, მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთ მაკედონიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, საუბარი დაიწყეს ახალ გერბზე, მაგრამ ყველა ვარიანტი დაიწუნეს და შეინარჩუნეს სოციალისტური მაკედონიის გერბი. 2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება გერბიდან მოეშორებინათ ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, როგორც კომუნიზმის სიმბოლო.

## გერბის ისტორია 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა
* ჩრდილოეთ მაკედონიის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში 
* МАКЕДОНСКО ХЕРАЛДИЧКО ЗДРУЖЕНИЕ

კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები მზის გამოსახულებით
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ბოგდანცი

**ბოგდანცი** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. ბოგდანცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 6 011 ადამიანს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბოგდანცის თემის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
პეხჩევო

**პეხჩევო** () — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე პისაზე, ბულგარეთის საზღვართან ახლოს. პეხჩევოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## მოსახლეობა 
2002 წლის აღწერის მონაცემების ქალაქში ცხოვრობდა 3237 ადამიანი.

## პიროვნებები 
*  გეორგი კიოსევი (? — 1915), ბულგარელი რევოლუციონერი
*  სტოიან კანტუროვი (1884—1959), ბულგარელი რევოლუციონერი
*  ატანას რაზდოლოვი (1872—1931), პოეტი და მაკედონისტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* პეხჩევოს თემის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
დელჩევო

**დელჩევო** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ რეგიონში. დელჩევოს თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 11 500 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.delcevo.gov.mk
* www.delcevo.com
* Delcevo.cjb.net

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
ოსოგოვოს მონასტერი

**ოსოგოვოს წმინდა იოაკიმეს მონასტერი** () — მართლმადიდებლური მონასტერი მაკედონიის აღმოსავლეთით. მონასტერი არის მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესიის დაქვემდებარებაში. ბულგარელები მონასტერს მიიჩნევენ ეროვნულ ისტორიულ მემკვიდრეობად.

მდებარეობს ოსოგოვოს მთების ხეობაში, ქალაქ კრივა-პალანკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრში.

## ისტორია 
იოაკიმე ოსოგვოელის ცხოვრების მიხედვით მონასტერი დაარსდა მანუელ I კომნენოსის მმართველობის პერიოდში. დიდი თურქული ომის პერიოდში 1690 წელს მონასტერი მნიშვნელოვნად დაზარალდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Монастырь Святого Якима Осоговского на сайте МПЦ
* Монастырь Святого Якима Осоговского 
* Монастырь Святого Якима Осоговского 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის მონასტრები
დემოკრატიული კავშირი ინტეგრაციისთვის

**დემოკრატიული კავშირი ინტეგრაციისთვის** (, ) — უმსხვილესი პოლიტიკური პარტია, რომელიც ასახავს ალბანელთა ინტერესს მაკედონიაში.

## იდეოლოგია და სიმბოლიკა 
პარტიის ემბლემაზე გამოსახულ ექვს ვარსკვლავს უკავშირებენ დიდი ალბანეთის ექვს ნაწილს — ჰიპოთეზურ ტერიტორიას, რომლის პოლიტიკური გაერთიანებასაც საკუთარ ვალდებულებად მიიჩნევენ ალბანელი ნაციონალისტები.

* ალბანეთი;
* ულცინი სამხრეთ-აღმოსავლეთ მონტენეგროში;
* კოსოვო;
* პრეშევის ველი (პრეშევოს, მედვეჯისა და ბუიანოვაცის მუნიციპალიტეტი) სამხრეთ სერბეთში;
* მაკედონიის დასავლეთი რაიონები;
* ჩამერია — ჩრდილო-დასავლეთი საბერძნეთი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მაკედონიის მთავრობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*Democratic Union for Integration

კატეგორია:სეპარატისტული პარტიები
კატეგორია:მაკედონიის ნაციონალისტური პარტიები
კატეგორია:მაკედონიის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
მაკედონსკა-კამენიცა

**მაკედონსკა-კამენიცა** () —  ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ რეგიონში. მაკედონსკა-კამენიცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5 147 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*მაკედონსკა-კამენიცის თემის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
გარაგაი

250px|მინიატიურა|გარაგაის ტაძრის ბარელიეფები
**გარაგაი** () — ჩავინის კულტურის არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს მდინარე რიმაკის ხეობაში, ლიმის საქალაქო ზონაში.

გარაგაის შესწავლაში დიდი წვლილი მიუძღვის არქეოლოგ როჯერ რავინიესს, რომელიც ძეგლს 1975 წელს იკვლევდა. 

პრობლემას წარმოადგენს ძეგლის დაცვა, რაც შესაბამისი უწყებების მხრიდან უყურადღებობის ბრალია. გარაგაის საფრთხეს უქმნის კლიმატის ცვლილება და ინდივიდუალური ბარბაროსული აქტები. ბოლო პერიოდში მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა აგურის ქარხანა, ამის შემდეგ კი უძველესი არქეოლოგიური ძეგლი მაღალი ძაბვის გადამცემი ბოძების საყრდენს წარმოადგენდა. 1985 წლის 12 აგვისტოს, არქეოლოგიურ ზონაში შეიჭრა 850 უსახლკარო ოჯახი და დროებითი საცხოვრებლები მოაწყვეს. იძარცვებოდა მონუმენტიც. მათი გასახლების ყოველი მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა. 

მონუმენტი სამი მთავარი ობიექტისაგან შედგება. ფორმით ისინი ასო P-ს ჰგავს და ჩამწკრივებულია დიდი მოედნის გარშემო. ნაგებობათა ასეთი განლაგება დამახასიათებელი იყო პერუს ცენტრალური სანაპირო ზოლისთვის, ძვ. წ. მეორე ათასწლეულში. ცენტრალურ ტაძარზე შეიმჩნევა მცირე რაოდენობის ბარელიეფი-ნახატები, მათ შორის გამოსახულნი არიან ადამიანები და ცხოველები.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## ლიტერატურა
* Bonavia, Duccio. *Perú: Hombre e Historia, de los orígenes al siglo XV*, Lima: EDUBANCO, 1991, p. 197—198.
* Druc, Isabelle; Burger, Richard; Zamojska, Regina; Magny, Pierre. «Ancón and Garagay ceramic production at the time of Chavín de Huántar». En: *Journal of archaeological science*, 2001, N° 28, p. 29—43: cartes, ill., tab., graph., bibliogr. p. 42—43.
* *El Comercio*, «Entidades públicas apoyan a invasores». Lima, 30 de marzo de 1990.
* Fuentes Sadowski, José Luis, «Garagay: la sombra del monumento». En: *Tukuy Rikuq: boletín informativo*. Lima, 2007; Nº 4.
* Ravines, Rogger, «Garagay como arqueología experimental». En: Matos Mendieta, Ramiro (comp.), *Arqueología peruana*, Lima, 1979. p. 75—80.

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
კორაბი

**კორაბი** ( ) — ქედი ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ალბანეთსა და ჩრდილოეთ მაკედონიაში. წარმოადგენს მდინარეების რადიკის და შავი დრინის წყალგამყოფს. უმაღლესი წერტილია — მწვერვალი კორაბი (2764 მ). 

კორაბის მახლობლად, მთათა სისტემაში არის 10 მწვერვალი, რომელთა სიმაღლეც 2000 მეტრს აღემატება. მთის ფერდობებზე მყინვრული ტბებია. კორაბის მთა გამოსახულია მაკედონიის გერბზე. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მაკედონიის მთების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Peakware.com 
* Summitpost.org

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქედები
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქედები