open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 678

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 678** მიღებულია 1990 წლის 29 ნოემბერს. საბჭომ აღნიშნა, რომ გაეროს ყველა მცდელობის მიუხედავად, ერაყი კვლავ არ ემორჩილებოდა უშიშროების საბჭოს. 

## დეტალები
გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, უშიშროების საბჭომ ერაყს შესთავაზა განეხორციელებინა რეზოლუცია 660, რომელიც მოითხოვდა ერაყისგან გაეყვანა შეიარაღებული ძალები ქუვეითიდან და დაებრუნებინა ქუვეითში შეჭრის დაწყებამდე არსებულ პოზიციაზე.
კენჭისყრამდე ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ლობირება გაუწია იმ სახელმწიფოებს, რომლებიც იმ დროს საბჭოს წევრები იყვნენ, მათ შორის საბჭოთა კავშირს, ჩინეთს, მალაიზიასა და იემენს, რათა მხარი დაეჭირათ რეზოლუციისთვის, რომელიც გაეროს წევრ სახელმწიფოებს უფლებას მისცემდა გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო საშუალება“ ერაყის ძალების ქუვეითიდან გასყვანად. ჩინეთმა, რომელიც ჩვეულებრივ ვეტოს ადებდა ასეთ რეზოლუციებს, თავი შეიკავა. ამერიკას შესთავაზეს ეკონომიკური დახმარება ხმების მისაღებად და მათ, ვინც ეწინააღმდეგებოდნენ რეზოლუციას, ეკონომიკური სანქციებით დაემუქრნენ. აშშ-მ დაითანხმა საუდის არაბეთის მთავრობა, ზამთრის განმავლობაში საბჭოთა კავშირისთვის დახმარების სახით 1 მილიარდი დოლარი გამოეყო. 

1990 წლის 29 ნოემბერს, კანადის, სსრკ-ის, გაერთიანებული სამეფოსა და აშშ-ის ხელმძღვანელობით, უშიშროების საბჭომ მიიღო რეზოლუცია 678, რომელიც ერაყს 1991 წლის 15 იანვრამდე აძლევდა ვადას ქუვეითიდან გასასვლელად. ასევე, სახელმწიფოებს უფლებას აძლევდა, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო საშუალება“ ერაყის ქუვეითიდან გასაძევებლად ვადის ამოწურვის შემდეგ. მოგვიანებით, რეზოლუცია გახდა სპარსეთის ყურის ომის იურიდიული საფუძველი, რადგან ერაყმა ჯარები არ გაიყვანა ვადამდე.

რეზოლუცია 678 მიღებულ იქნა 12 ხმით, კუბა და იემენი ორი წინააღმდეგი იყვნენ და ჩინეთმა თავი შეიკავა.

მას შემდეგ, რაც იემენმა რეზოლუციის წინააღმდეგ მისცა ხმა, აშშ-მ, მსოფლიო ბანკმა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა შეაჩერეს იემენისთვის დახმარების პროგრამები, ხოლო საუდის არაბეთმა გააძევა იემენელი მუშები. აშშ-ის დიპლომატებმა განაცხადეს, რომ ეს იყო ყველაზე ძვირადღირებული უარი, რაც გულისხმობდა აშშ-ის მთავრობის მიერ იემენისთვის 70 მილიონ დოლარზე მეტი უცხოური დახმარების შეწყვეტას.

## კრიტიკა
აიოვას უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის პროფესორი ბერნს ვესტონი ამტკიცებდა, რომ რეზოლუციამ 678 „საეჭვო პრეცედენტი“ შექმნა, რადგან გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდებაში ასახული მშვიდობიანი და ჰუმანიტარული მიზნები და პრინციპები მეორეხარისხოვანი გახდა. ვესტონის თქმით, ეს განაპირობა იმ ფაქტმა, რომ რეზოლუციამ გაეროს ნაცვლად შეერთებულ შტატებს მისცა რეგიონში განლაგებული სამხედრო ძალის მართვის უფლება. 

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
რამსდენის ნაპრალები

**რამსდენის ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-26, LAC-111). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ რამსდენის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). რამსდენის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-26
ჯესი რამსდენი

**ჯესი რამსდენი** (; დ. 15 ოქტომბერი, 1735, სალტერჰებლი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო — გ. 5 ნოემბერი, 1800, ბრაიტონი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო) — ინგლისელი მექანიკოსი და ოპტიკოსი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1786) და სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი საპატიო წევრი (1793).

## ბიოგრაფია
ჯესი რამსდენი დაიბადა 1735 წლის 15 ოქტომბერს ჰალიფაქსის (დასავლეთ იორკშირი, ინგლისი) მახლობლად. 1755 წელს ლონდონში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც 1758 წელს ცნობილი მექანიკოსისა და ოპტიკოსის, ჯ. დოლონდის, შეგირდი გახდა. ცოლად შეირთო მისი ქალიშვილი და საკუთარი მექანიკური სახელოსნო გახსნა.

მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ოპტიკური ინსტრუმენტების დამზადების ტექნოლოგიაში. გამოიგონა წრეების გამყოფი მანქანა, რომელიც უსასრულო ხრახნის პრინციპზე იყო დაფუძნებული. მან გაყოფების დასათვლელად გამოყენებული ვერნიერები მიკროსკოპებით ჩაანაცვლა. შესთავაზა მილების ხედვის არეალის განათება ბრუნვის ცარიელი ღერძის მეშვეობით. შეიმუშავა აქრომატული ოკულარი, რომელსაც მისი სახელი ეწოდა, და ასევე იმუშავა ელექტროსტატიკური გენერატორების ახალ დიზაინზე. მან ასევე დატოვა მემუარები მიკრომეტრებისა და სითხეების კუთრი წონის განსაზღვრის შესახებ. რამსდენის ნაშრომი, „მათემატიკური ინსტრუმენტების გამყოფი ძრავის აღწერა“ (ლონდონი, 1777), ითარგმნა ფრანგულ და გერმანულ ენებზე. მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომია პალერმოს ობსერვატორიისთვის 5 ფუტიანი ალტაზიმუტული ტელესკოპი, რომელიც დასრულდა 1789 წელს და შემდგომში ჯუზეპე პიაციმ გამოიყენა ვარსკვლავების კატალოგის შესადგენად. 1791 წელს მან ინგლისელი პოლიტიკოსისა და ასტრონომისთვის, სერ ჯორჯ შუკბურგისთვის, ტელესკოპი დაამზადა.

დაახლოებით 1785 წელს, ბრიტანეთის გეოდეზიური საზოგადოების დაკვეთით, რამსდენმა თავისი ზუსტი გამყოფი მექანიზმი გამოიყენა თეოდოლიტის შესაქმნელად, რომელიც გრინვიჩს, ლონდონსა და პარიზს შორის მანძილის გასაზომად გამოიყენებოდა. ამ ნაშრომისთვის რამსდენს 1795 წელს კოპლის მედალი მიენიჭა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს რამსდენი.

## ბიბლიოგრაფია
*Wikisource This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Ramsden, Jesse". Encyclopædia Britannica. Vol. 22 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 880.
*Clerke, Agnes Mary (1896). "Ramsden, Jesse" . Dictionary of National Biography. Vol. 47. pp. 265–267.
*
*
*
*
*
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ოპტიკოსები
გამტარუნარიანობა (ტრანსპორტი)

**გამტარუნარიანობა** — სატრანსპორტო დაგეგმარებაში საანგარიშო მაჩვენებელი, რომელიც აჩვენებს რა რაოდენობის სატრანსპორტო საშუალება ან ფეხითმოსიარულე შეუძლია გაატაროს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ობიექტმა დროის ერთეულში:
* გზის ან ქუჩის გამტარუნარიანობას განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალებების მაქსიმალური რაოდენობა;
* სარკინიგზო გაჩერების პუნქტის ან რკინიგზის სადგურის გამტარუნარიანობას განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალებების ან სატვირთო შემადგენლობების მაქსიმალური რაოდენობა და მოცემული რაოდენობის სამგზავრო მატარებლების მაქსიმალური რაოდენობა, რომლებსაც შეიძლება მოემსახუროს გაჩერების პუნქტი ან რკინიგზის სადგური.
* უბნის გამტარუნარიანობა — მატარებელთა (წყვილი მატარებელი) მოძრაობის ზომა, რომელიც შესაძლებელია შესრულდეს დროის ერთეულში რკინიგზის მონაკვეთის ტექნიკურ აღჭურვილობაზე დამოკიდებულებით და მატარებელთა მოძრაობის ორგანიზაციის მეთოდით.

უბნის გამტარუნარიანობა იყოფა:
* ხელმისაწვდომი გამტარუნარიანობა, რომლის დროსაც გათვალისწინებულია ტექნოლოგიური „ფანჯრები“ და ტექნიკის მუშაობის საიმედოობის კოეფიციენტი;
* მოსალოდნელი გამტარუნარიანობა, გაანგარიშებული დასაპროექტებელ ტექნიკურ აღჭურვილობაზე;
* საჭირო გამტარუნარიანობა, გაანგარიშებული მატარებელთა პერსპექტიულ ნაკადებზე;
* შედეგიანი გამტარუნარიანობა, რომელიც იანგარიშება ცალკეული მოწყობილობების გამტარუნარიანობის საფუძველზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ტრანსპორტი
შამსი ბადალბეილი

**შამსი ბადალ-ბეი ოღლუ ბადალბეილი** (; დ. 23 თებერვალი, 1911, შუშა ― გ. 23 მაისი, 1987, ბაქო) ― აზერბაიჯანელი თეატრის რეჟისორი და საზოგადო მოღვაწე, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1964). XX საუკუნის აზერბაიჯანული თეატრალური ხელოვნების ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი იყო.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1911 წელს შუშაში ცნობილი კულტურული დინასტიის ოჯახში. მამამისი იყო ცნობილი ხელოვანი ბადალ-ბეი ბადალბეილი, ხოლო უფროსი ძმა - კომპოზიტორი აფრასიაბ ბადალბეილი. აზერბაიჯანული ეროვნული ოპერის ფუძემდებელი უზეირ ჰაჯიბეკოვი და მაესტრო ნიაზისთანაც ნათესაური კავშიერბი ჰქონდა.

1927 წლიდან 1932 წლამდე სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

1932 წელს მან დაიწყო თავისი პროფესიული კარიერა აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიურ დრამატულ თეატრში, სადაც მუშაობდა რეჟისორის ასისტენტად და რეჟისორად 1942 წლამდე. 1944 წელს შეუერთდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიას. საკუთარი კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიაში გაატარა, სადაც 1943–1949, 1956–1961 და 1963–1974 წლებში სამხატვრო ხელმძღვანელის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 1974–1976 წლებში ― დირექტორის თანამდებობას.

1960 წლიდან 1965 წლამდე ბადალბეილი აზერბაიჯანის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი რეჟისორი იყო. 1976 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის თეატრალურ საზოგადოებას.

ბადალბეილი აზერბაიჯანის წამყვან თეატრებში დგამდა სპექტაკლებს. აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში მან ჯალილ მამედყულიზადეს ნაწარმოების „მკვდრების“ მიხედვით იმავე სახელწოდების პიესა დადგა.

ოპერისა და ბალეტის თეატრში მან დადგა ოპერები „ქოროღლი“, „ასლი და ქერემი“ და „სევილიელი დალაქი“. აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკალური კომედიის თეატრში მან დადგა პიესები „არშინ მალ ალანი“, „გოზუნ აიდინი“, „ამწე“ და „ჰიჯრანი“. ასევე დადგა ოპერა „ქოროღლუ“ თურქმენეთის ოპერისა და ბალეტის თეატრში.

შამსი ბადალბეილი ორჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ცოლი იყო ბარატ შეკინსკაია (1914–1999), აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (დაქორწინებული იყო 1935–1940 წლებში). ამ ქორწინებიდან შეეძინა ქალიშვილი, როვშანა, რომელიც მასწავლებელი გახდა.

მისი მეორე ცოლი იყო ლეილა ხანუმ საფარალიევა (1916–2000), მირ მუსტაფა ხან ტალიშინსკის შვილთაშვილი. მათი ვაჟი, ფარჰად ბადალბეილი, რომელიც იყო პიანისტი და კომპოზიტორი და სსრკ-ის სახალხო არტისტი.

გარდაიცვალა 1987 წლის 23 მაისს, ბაქოში, 76 წლის ასაკში.

ბაქოში ერთ-ერთი ქუჩა შამსი ბადალბეილის სახელს ატარებს. შენობაზე, სადაც ის ცხოვრობდა, დამონტაჟდა ბარელიეფიანი მემორიალური დაფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ŞƏMSİ BƏDƏLBƏYLİ
* Xalq Artisti Şəmsi Bədəlbəylinin 100 illik yubileyi qeyd olunmuşdur
* Şəmsi Bədəlbəyli

კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ბაქოს საპატიო დაკრძალვის II ხეივანში დაკრძალულები
ლუის კულს-ლარტიგი

**ლუის კულს-ლარტიგი** (დ. 18 იანვარი, 1905 – გ. 21 აგვისტო, 1993) — დომინიკელი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
1955წლამდე კულს-ლარტიგი იყო უინდვორდის კუნძულების (Windward Islands) მთავარი მდივანი, როდესაც 9 მაისს ჯორჯ ფ. ჰოლსტენის მიერ გაცემული რწმუნებით იგი გუბერნატორის მოადგილის პოზიციაზე დაინიშნა.

1967 წლის ნოემბრიდან 1978 წლის 3 ნოემბრამდე კულს-ლარტიგი იყო დომინიკის უკანასკნელი გუბერნატორი. ამის შემდეგ იგი აირჩიეს დროებით პრეზიდენტად და ამ თანამდებობაზე მსახურობდა 1978 წლის 3 ნოემბრიდან 1979 წლის 19 იანვრამდე, სანამ ფრედ დეგაზონი დომინიკის პრეზიდენტად აირჩეოდა. დემოკრატიული სოციალისტური რეფორმების სურვილით გამოწვეული კონსტიტუციური კრიზისის დროს, დეგაზონი 1979 წლის 10 ივნისს ინგლისში გაიქცა, ხოლო 15 ივნისს ასამბლეის პალატამ კულს-ლარტიგი მის დროებით შემცვლელად აირჩია.

კულს-ლარტიგი პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა ან მომდევნო დღეს ოჯახის ზეწოლის გამო, ან 1979 წლის 17 ივნისს მის სახლზე მომწყობილი თავდასხმის გამო.ref> იგი დომინიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე ჯენერ არმურმა შეცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის პრეზიდენტები
ფრედ დაგაზონი

**ფრედ დაგაზონი** (დ. 4 იანვარი, 1913 – გ. 4 ოქტომბერი, 2008) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის თანამდებობაზე 1979-დან 1980 წლამდე მსახურობდა.

## ბიოგრაფია
იგი დაიბადა კასტრიში, სენტ-ლუსია, 1913 წლის 4 იანვარს.

დეგაზონი კოლეჯში სენტ-ლუსიაში დადიოდა, ხოლო სამართალი ლონდონის უნივერსიტეტში შეისწავლა. 1934 წლიდან 1940 წლამდე იგი კერძო საადვოკატო პრაქტიკას ეწეოდა სენტ-ლუსიასა და დომინიკაში. 1940-იან წლებში იგი მსახურობდა საჯარო მოხელედ დომინიკაში, სენტ-ლუსიასა და იამაიკაში, 1969 წელს პენსიაზე გასვლამდე. 1977 წელს იგი აირჩიეს ასამბლეის პალატის სპიკერად, ხოლო 1978 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, პარლამენტმა დეგაზონი დომინიკის პირველ პრეზიდენტად აირჩია (ეს თანამდებობა მეტწილად ცერემონიულია).

1979 წლის ივნისში, დემოკრატიული სოციალისტური რეფორმების სურვილით გამოწვეული კონსტიტუციური კრიზისის დროს, დეგაზონი შეეცადა ქვეყნის დატოვებას და საბოლოოდ, 11 ივნისს, მას ინგლისში გაქცევის უფლება მისცეს. ასამბლეის პალატამ მის შემცვლელად თავდაპირველად ლუი კულს-ლარტიგი აირჩია, რომელიც მომდევნო დღეს გადადგა და ის ჯენერ არმურმა შეცვალა.

დეგაზონი ოფიციალურად 1980 წლის თებერვალში გადადგა. იგი ცხოვრობდა ლონდონში 2008 წლის 4 ოქტომბერს, 95 წლის ასაკში გარდაცვალებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*დომინიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
*.

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის პრეზიდენტები
ფედერიკო ბოიდი

**ფედერიკო ბოიდი** (დ. 24 სექტემბერი, 1851 – გ. 25 მაისი, 1924) — პანამის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1910 წლის 1 ოქტომბრიდან 1910 წლის 5 ოქტომბრამდე. იგი ლიბერალურ პარტიას ეკუთვნოდა.

ბოიდი დაიბადა პანამაში 1851 წლის 24 სექტემბერს, არჩიბალდ ბ. ბოიდისა და მარია ლოპეს დე ბოიდის ოჯახში. იგი იყო ბიზნესმენი, რომელიც გახდა „პატრიოტული რევოლუციური ხუნტის“ აქტიური წევრი, რომელიც კოლუმბიისგან პანამის დამოუკიდებლობისთვის იბრძოდა. იგი თავისი ქვეყნის სასარგებლოდ ყოველგვარი საფრთხის მიუხედავად იბრძოდა. მას სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა: პანამის მერიის წევრი (1888); დროებითი სამთავრობო ხუნტის წევრი (1903); ეროვნული ასამბლეის სენატორი (1910); პანამის სახელმწიფოს მეთაური (1910); საგარეო საქმეთა მინისტრი (1911–1912); ელჩი და მინისტრი გერმანიაში, ნიდერლანდებსა და ბელგიაში; ასევე გენერალური კონსული და ბიზნესწარმომადგენელი ჰონდურასსა და ელ სალვადორში.

ბოიდი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო დეზიგნატად (პრეზიდენტობის კანდიდატად/შემცვლელად) 1906–1908 წლების ვადით. იგი ასევე აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1910–1912 წლების ვადით და პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1920–1922 წლების ვადით.

ბოიდის ორატორულმა ნიჭმა მას საშუალება მისცა წარმოედგინა პანამის ინტერესები კოლუმბიის მთავრობის წინაშე. მან წარადგინა პეტიცია საფრანგეთის მთავრობასთან პანამის არხის მშენებლობის შესახებ მოლაპარაკებების გადავადების თაობაზე. მოგვიანებით, მისი ჩარევით შესაძლებელი გახდა აშშ-ის მთავრობასთან მოლაპარაკებები პანამის ყელზე ოკეანეთაშორისი არხის მშენებლობის შესახებ.

ბოიდი გარდაიცვალა ნიუ-იორკში 1924 წლის 25 მაისს, 72 წლის ასაკში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
პედრო ანტონიო დიასი

**პედრო ანტონიო დიასი** (დ. 5 ივლისი, 1852 – გ. 8 მაისი, 1919) — პანამის ერთ-ერთი საპრეზიდენტო დეზიგნატი (პრეზიდენტობის კანდიდატი/შემცვლელი) 1918 წელს და ამ სტატუსით ასრულებდა პანამის პრეზიდენტის მოვალეობას 1918 წლის 1 ოქტომბრიდან 1918 წლის 12 ოქტომბრამდე.

იგი ეროვნული ასამბლეამ აირჩია მესამე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1916–1918 წლების ვადით და მეორე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1918–1920 წლების ვადით. იგი გარდაიცვალა საპრეზიდენტო ვადის დასრულებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ერნესტო ტისდელ ლეფევრე

**ერნესტო ტისდელ ლეფევრე** (დ. 11 ივნისი, 1876 – გ. 19 აპრილი, 1924) — პანამელი პოლიტიკოსი.

იგი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს მესამე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1918–1920 წლების ვადით. ამ სტატუსით იგი გახდა პანამის პრეზიდენტი 1920 წლის იანვრიდან 1920 წლის ოქტომბრამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
როდოლფო ჩიარი

**როდოლფო ჩიარი** (დ. 15 ნოემბერი, 1869 – გ. 16 აგვისტო, 1937) — პანამელი პოლიტიკოსი ეროვნული ლიბერალური პარტიიდან.

კიარი იყო პანამის ეროვნული ბანკის გენერალური მენეჯერი 1909 წლიდან 1914 წლამდე. იგი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს მესამე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1910–1912 წლების ვადით, პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1912–1914 წლების ვადით და ასევე პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1922–1924 წლების ვადით.

მოგვიანებით იგი აირჩიეს პანამის პრეზიდენტად და ამ თანამდებობას იკავებდა 1924 წლის 1 ოქტომბრიდან 1928 წლის 1 ოქტომბრამდე.

მისი ვაჟი, რობერტო ფრანსისკო კიარი, მამის მსგავსად ლიბერალი, პანამის პრეზიდენტი იყო 1960 წლიდან 1964 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ფულხენსიო იეგროსი

**ფულხენსიო იეგროს** (დ. თებერვალი, 1780, კიკიო - გ. 17 ივლისი, 1821) — პარაგვაელი ჯარისკაცი, მიწის მესაკუთრე, პოლიტიკოსი და დამოუკიდებელი პარაგვაის პირველი სახელმწიფოს მეთაური. ​​ქალაქი იეგროსი მის პატივსაცემად არის დასახელებული.

## ბიოგრაფია
იეგროსი ეკუთვნოდა ერთ-ერთ ყველაზე ტრადიციულ ოჯახს პარაგვაის პროვინციაში; მისი ბაბუა, ფულგენსიო იეგროს ი ლედესმა იყო პარაგვაის გუბერნატორი (1764–1766). ფულხენსიო დაიბადა 1780 წელს სოფელ კუიკუჰოს მახლობლად, სანტა ბარბარას საოჯახო რანჩოში, რომელიც მდებარეობს პარაგუარის დეპარტამენტში (პარაგვაი). ის იყო ლეიტენანტ პოლკოვნიკ ხოსე ანტონიო იეგროსისა და მარია ანგელა ფრანკო დე ტორესის ვაჟი.
იეგროსი სამხედრო ტრადიციების მქონე ოჯახში დაიბადა და თავადაც სამხედრო კარიერა აირჩია. განათლება მიიღო ასუნსიონში. მოგვიანებით შეუერთდა ესპანეთის კოლონიურ არმიას. მან პირველი საბრძოლო გამოცდილება 1802 წელს პორტუგალიელების წინააღმდეგ მიიღო, ხოლო 1807 წელს, რიო-დე-ლა-პლატას ბრიტანელების შემოსევების დროს ბუენოს-აირესის დამცავი პარაგვაული ჯარების შემადგენლობაში, მან კაპიტნის წოდება მიიღო. 1810 წელს დაინიშნა მისიონესის გუბერნატორად. 1811 წლის დასაწყისში მან მონაწილეობა მიიღო პარაგვაის კამპანიაში და დაიცვა პარაგვაი დამპყრობლებისგან მანუელ ბელგრანოს მეთაურობით.

იეგროსი და პედრო ხუან კაბალიერო 1811 წლის მაისის რევოლუციის წამყვანი სამხედრო ფიგურები იყვნენ, რამაც პარაგვაის დამოუკიდებლობა გამოიწვია. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, 1811 წლის 19 ივნისიდან 1813 წლის 12 ოქტომბრამდე, იეგროსმა ხუთწევრიანი მმართველი  ხუნტას პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა, რომელიც 1813 წელს ორწევრიანი საკონსულოთი შეიცვალა. იეგროსი და ხოსე გასპარ როდრიგეს დე ფრანსია 1813 წელს კონგრესმა საფრანგეთის რევოლუციის მოდელის მიხედვით რესპუბლიკის კონსულებად აირჩია. ამ პერიოდში მან დამოუკიდებელ პარაგვაიში პირველი სამხედრო აკადემია დააარსა.

იეგროსი უფრო ჯარისკაცი იყო, ვიდრე პოლიტიკოსი. კონსულის თანამდებობიდან ფულხენსიო იკავებდა 1814 წლის 12 თებერვლიდან 12 ივნისამდე.  ვადის გასვლის შემდეგ, ფრანსია პარაგვაის დიქტატორად აირჩიეს. იეგროსი ცამოსორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას და საცხოვრებლად თავის მამულში გადავიდა.

1820 წელს იეგროსი მონაწილეობდა ფრანკიის დამხობის წარუმატებელ შეთქმულებაში. შეთქმულების წარუმატებლობის შემდეგ, იეგროსი დააპატიმრეს და 1821 წლის 17 ივლისს სიკვდილით დასაჯეს.

## ტიტულები
1891 წელს, კაასაპას დეპარტამენტში მდებარე პატარა ქალაქს, რომელიც ქვეყნის დედაქალაქიდან 245 კმ-ში მდებარეობს, მისი სახელი მიენიჭა. აღსანიშნავია ისიც, რომ ეს პარაგვაის პირველი დაგეგმილი ქალაქი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
*Fulgencio Yegros

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1780
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1821
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:პარაგვაელი პოლიტიკოსები
იალჩინ ადიგეზალოვი

**იალჩინ ვასიფ ოღლუ ადიგეზალოვი** (; დ. 4 ნოემბერი, 1959 წ, ბაქო) ― აზერბაიჯანელი დირიჟორი და მუსიკის მასწავლებელი, უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის ბაქოს მუსიკის აკადემიის პროფესორი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2012). ის ცნობილ აზერბაიჯანულ მუსიკოსთა დინასტიის მესამე თაობის წევრია.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1959 წელს ბაქოში, ცნობილი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ვასიფ ადიგეზალოვის ოჯახში. მუსიკალური განათლებაის მიღება რვა წლის ასაკში დაიწყო. თავდაპირველად ფორტეპიანოზე დაკვრა ისწავლა. 1982 წელს დაამთავრა უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია. პროფესიული განვითარება, როგორც დირიჟორმა, საზღვარგარეთ განაგრძო. 1983 წლიდან 1984 წლამდე სწავლობდა ტაშკენტის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1984 წლიდან 1989 წლამდე სწავლობდა ნ. ა. რიმსკი-კორსაკოვის სახელობის ლენინგრადის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პროფესორ ილია მუსინის ხელმძღვანელობით. 1990 წლიდან 1992 წლამდე სტაჟირება გაიარა ვენის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემიაში პროფესორ კარლ ოსტერრაიხერის ხელმძღვანელობით და გახდა პირველი აზერბაიჯანელი, ვინც იქ დირიჟორობა შეისწავლა.

იალჩინ ადიგოზალოვს მრავალი სტუდიური ჩანაწერი აქვს გაკეთებული. მისი ხელმძღვანელობით, 16 CD ჩაიწერა და გამოვიდა საერთაშორისო ლეიბლების Sony, Naxos და Olimpia-ს მიერ. მის ყველაზე აღსანიშნავ პროექტებს შორისაა ანთოლოგია „აზერბაიჯანის კლასიკური მუსიკა“ (4 CD), რომელშიც შესულია ფიკრეტ ამიროვის, ყარა ყარაევისა და უზეირ ჰაჯიბეკოვის ნაწარმოებები. ბოლოდროინდელი ალბომებია „Femmes Fatales“ (2019) და „Azerbaijan Symphonic Mugham“ (2021).

### ჯილდოები 
მუსიკალური ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის ადიგეზალოვს მიღებული აქვს არაერთი სახელმწიფო და პროფესიული ჯილდო. მას მიენიჭა აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტის (2007) და აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის (2012) წოდებები. 2019 წელს მას მიენიჭა „შოჰრათის“ (ღირსების) ორდენი. ის ასევე არის ჰუმაის (1993, წლის საუკეთესო დირიჟორი) და ზირვეს (2015) ჯილდოების ლაურეატი.

### ოჯახი 
იალჩინ ადიგეზალოვი ცნობილი მუსიკალური დინასტიის წარმომადგენელია. მისი ბაბუა იყო ცნობილი ხანენდე ზულფუგარ ადიგეზალოვი, ხოლო ბიძა - მევიოლინე რაუფ ადიგეზალოვი. დაოჯახებულია და ჰყავს სამი შვილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი დირიჟორები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახალხო არტისტები
სამოთხის ტანგარა

**სამოთხის ტანგარა** (*Tangara chilensis*) — კაშკაშა, საშუალო ზომის მგალობელი ფრინველი, რომლის სიგრძე მერყეობს 13.5–15 სმ-ს შორის. მას აქვს ღია მწვანე თავი, ცისფერი მუცლის ნაწილი და  ზედა სხეულის შავი ბუმბული. სამოთხის ტანგარას კაშკაშა ფერები  ბუმბულის ქვეშ არსებული უფერო ფენების გამო აქვს.
სახეობის მიხედვით, კუდქვეშა ნაწილი შეიძლება იყოს ყვითელი და წითელი ან მთლიანად წითელი. ნისკარტი შავია, ხოლო ფეხები, ნაცრისფერი. იგი გავრცელებულია ამაზონის ტროპიკულ ტყეებში.

ეს სახეობა გვხვდება სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ და ჩრდილოეთ ამაზონის აუზის ნოტიო ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში:ვენესუელაში, პერუში, კოლუმბიაში, ეკვადორში, ბოლივიასა და ბრაზილიაში. მიუხედავად მისი სამეცნიერო სახელწოდებისა, ჩილეში არ გვხვდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Paradise Tanager videos on The Internet Bird Collection + The Macaulay Library
* BirdLife Species Factsheet
* Photo-Medium Res; Article borderland-tours

* Paradise Tanager photo gallery  VIREO

## სქოლიო
კატეგორია:ამაზონი
კატეგორია:ამაზონის ფაუნა
კატეგორია:1832
კატეგორია:ფრინველები
კატეგორია:ფრინველები ადგილმდებარეობის მიხედვით
კატეგორია:ფრინველები ქვეყნების მიხედვით
არმოდიო არიას მადრიდი

**არმოდიო არიას მადრიდი** (დ. 3 ივლისი, 1886 – გ. 23 დეკემბერი, 1962) — პანამელი პოლიტიკოსი. იგი მსახურობდა პანამის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად 1931 წლის იანვარში, ხოლო მოგვიანებით, 1932 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, კვლავ იკავებდა ამ თანამდებობას 1932 წლის 5 ივნისიდან 1936 წლის 1 ოქტომბრამდე.

## ოჯახი
მისი ძმა, არნულფო არიასი, სამჯერ იყო ქვეყნის პრეზიდენტი.
ჰარმოდიოს ვაჟი, რობერტო, იყო დიპლომატი და პოლიტიკოსი, რომელმაც ცოლად შეირთო ინგლისელი ბალერინა მარგო ფონტეინი.

## პრეზიდენტობა
მადრიდმა თავდაპირველად პრეზიდენტის თანამდებობა 1931 წელს, მოქმედი პრეზიდენტის, ფლორენსიო ჰარმოდიო აროსემენას წინააღმდეგ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დაიკავა. თუმცა, მალევე იგი რიკარდო ხ. ალფარომ შეცვალა. იგი ხელისუფლებაში 1932 წელს, საყოველთაო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ დაბრუნდა.

თავისი პრეზიდენტობის დროს მან დააარსა პანამის უნივერსიტეტი.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ხუან დემოსთენეს აროსემენა

**ხუან დემოსთენეს აროსემენა** (დ. 24 ივნისი, 1879 – გ. 16 დეკემბერი, 1939) — პანამის პრეზიდენტი 1936 წლის 1 ოქტომბრიდან 1939 წლის 16 დეკემბრამდე. იგი ეროვნულ ლიბერალურ პარტიას ეკუთვნოდა. მისი ვიცე-პრეზიდენტები იყვნენ კონსერვატორი აუგუსტო სამუელ ბოიდი და ეზეკიელ ფერნანდეს ხაენი, „ეროვნული რევოლუციური პარტიის“ (დღევანდელი პანამენიისტური პარტია) უმაღლესი ლიდერი და დამფუძნებელი. იგი პანამის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას გარდაიცვალა. მისი ადგილი მცირე ხნით მისმა მეორე ვიცე-პრეზიდენტმა, ეზეკიელ ფერნანდეს ხაენმა დაიკავა, სანამ პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, აუგუსტო სამუელ ბოიდი, ვაშინგტონიდან (სადაც პანამის ელჩად მსახურობდა) პანამაში დაბრუნდებოდა.

ხუან დემოსთენეს აროსემენას პრეზიდენტობამ ძალისხმევის უდიდესი ნაწილი განათლებისა და ჯანდაცვის ხელშეწყობას დაუთმო.

მისი სიძე (დის ქმარი), ალსიბიადეს აროსემენა, მოგვიანებით მსახურობდა პრეზიდენტად 1951 წლიდან 1952 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ეზეკიელ ფერნანდესი

**ეზეკიელ ფერნანდესი** (დ. 3 მარტი, 1886 – გ. 26 მარტი, 1946) — პანამის ერთ-ერთი საპრეზიდენტო დეზიგნატი 1936-დან 1940 წლამდე და ამ სტატუსით ასრულებდა პანამის პრეზიდენტის მოვალეობას 1939 წლის 16 დეკემბრიდან 18 დეკემბრამდე. იგი ეკუთვნოდა „ეროვნულ რევოლუციურ პარტიას“ (PNR), იყო მისი პრეზიდენტი და „უზენაესი ლიდერი“ მანამ, სანამ 1940 წელს არნულფო არიას მადრიდი პანამის პრეზიდენტი გახდებოდა.

იგი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს მესამე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1936–1938 წლების ვადით და მეორე საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1938–1940 წლების ვადით.

ფერნანდესის სამდღიანი მმართველობა ყველაზე მოკლე ვადაა, რომელიც კი ოდესმე პანამის პრეზიდენტს უმსახურია.

ყოფილ პრეზიდენტ ჰარმოდიო არიას მადრიდთან ერთად, იგი იყო „ეროვნული რევოლუციური პარტიის“ (PNR) დამფუძნებელი, არქიტექტორი და რამდენიმე წლის განმავლობაში მისი მთავარი ლიდერი, სანამ 1940 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო თანამდებობას დატოვებდა მას შემდეგ, რაც პარტია არნულფო არიას მადრიდისთვის მოამზადა. ფერნანდეს ხაენი პარტიის ლიდერად და პრეზიდენტად არნულფო არიას მადრიდმა შეცვალა. არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, პრეზიდენტმა არნულფო არიასმა იგი კოსტა-რიკაში პანამის ელჩად დანიშნა, სადაც მან აწარმოა მოლაპარაკებები ეჩანდი-ფერნანდეს ხაენის ხელშეკრულებაზე, რამაც დაასრულა ხანგრძლივი სასაზღვრო დავა, რომელმაც ორივე ქვეყანა ომამდე (კოტოს ომი) მიიყვანა.

წლების განმავლობაში „ეროვნული რევოლუციური პარტია“ ჯერ „არნულფისტურ“, შემდეგ კი „პანამენიისტურ“ პარტიად გარდაიქმნა, რის გამოც ფერნანდეს ხაენის ისტორიული მნიშვნელობა არნულფო არიას მადრიდის ჩრდილში მოექცა. ფერნანდეს ხაენი მსახურობდა მოსამართლედ, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლედ, ასევე მთავრობისა და იუსტიციის მდივნად. მას პირველი ქორწინებიდან რვა შვილი ჰყავდა. პირველი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იგი ხელმეორედ დაქორწინდა (სოილა ადელა მორე ოჩოაზე), რომელთანაც კიდევ სამი შვილი შეეძინა. მას ასევე ჰყავდა კიდევ ერთი ვაჟი.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
კალამოსი (კუნძული)

**კალამოსი** (ბერძ. Κάλαμος; ანტიკურ ხანაში ცნობილი, როგორც ***კარნოსი***, ბერძ. Κάρνος) — მთიანი კუნძული და მუნიციპალური ერთეული საბერძნეთში, იონიის კუნძულების არქიპელაგში. 2011 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შემდეგ, იგი ლეფკადას მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაშია.  კუნძული მდებარეობს ლეფკადას აღმოსავლეთით, საბერძნეთის მატერიკულ ნაწილთან ახლოს. ზამთარში მისი მოსახლეობა დაახლოებით 500 ადამიანს შეადგენს, თუმცა ზაფხულის სეზონზე, ტურისტული ნაკადების ხარჯზე, ეს რიცხვი მნიშვნელოვნად იზრდება.

## ეტიმოლოგია
სახელწოდება „კალამოსი“ ბერძნულად ლერწამს ნიშნავს. სავარაუდოდ, კუნძულის სახელი მის სანაპირო ზოლზე ამ მცენარის სიმრავლით არის განპირობებული. სხვა ვერსიით, დასახელება მომდინარეობს ფრაზიდან „კალი ამოსი“ (ბერძ. καλή άμμος), რაც „კარგ ქვიშას“ ნიშნავს და კუნძულის სანაპიროებს უკავშირდება.

## გეოგრაფია და დასახლებები
კუნძულის ფართობი 24,964 კმ²-ია, ხოლო უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 754 მეტრს აღწევს. კალამოსი გეოგრაფიულად მოქცეულია შიდა იონიის საზღვაო დაცული ტერიტორიის ცენტრში, რომელიც საბერძნეთის უდიდეს დაცულ საზღვაო ზონას წარმოადგენს.
კუნძულის მთავარი დასახლება და ამავე სახელწოდების პორტი — კალამოსი (454 მცხოვრები), აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. აქედან რეგულარული საბორნე მიმოსვლაა მატერიკზე მდებარე ქალაქ მიტიკასთან. კუნძულის სხვა დასახლებული პუნქტებია სოფლები ეპისკოპი (42 მცხოვრები) და კასტროსი.
სოფელი კეფალი (ასევე ცნობილი ვენეციური სახელით — პორტო ლეონე) 1953 წლის იონიის დამანგრეველი მიწისძვრის შემდეგ მოსახლეობისგან დაიცალა. დღემდე ფუნქციონირებს მხოლოდ სოფლის მთავარი ეკლესია, სადაც დაცულია ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედად მიჩნეული ხატი. ეკლესიაში დღესასწაული წელიწადში ორჯერ (30 ივნისსა და 15 აგვისტოს) აღინიშნება, რაც ტრადიციული ხალხური მუსიკითა და დიდი შეკრებებით სრულდება.

## ინფრასტრუქტურა და განათლება
1990-იანი წლების დასაწყისში კუნძულზე განხორციელდა წყალმომარაგების სისტემის რეაბილიტაცია. ბოლო წლებში მოეწყო საგზაო ინფრასტრუქტურაც — ძველი მიწაყრილი ბილიკები ქვის საფარითა და ტროტუარებით შეიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ წარსულში კალამოსი ელექტროენერგიისა და წყლის სისტემის გარეშე არსებულ მოწყვეტილ ტერიტორიად ითვლებოდა, დღეს ის სრულად არის უზრუნველყოფილი თანამედროვე კომუნიკაციებით.
კუნძულზე მოქმედებს საჯარო საბავშვო ბაღი და დაწყებითი სკოლა. უფროსი ასაკის მოსწავლეები განათლებას აეტია-აკარნანიის რეგიონის ლიცეუმებსა და გიმნაზიებში იღებენ.

## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
*ჰელენ მარულისი

## იხილეთ აგრეთვე
*საბერძნეთის გეოგრაფია
*იონია
## სქოლიო
კატეგორია: საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:საბერძნეთის გეოგრაფია
აუგუსტო სამუელ ბოიდი

**აუგუსტო სამუელ ბოიდი** (დ. 1 აგვისტო, 1879 – გ. 17 ივნისი, 1957) — პანამელი პოლიტიკოსი.

## ბეგრაუნდი
იგი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1936–1938 და 1938–1940 წლების ვადით. ამ სტატუსით იგი გახდა პანამის პრეზიდენტი, როდესაც ხუან დემოსთენეს აროსემენა 1939 წლის დეკემბერში გარდაიცვალა. იგი ამ თანამდებობაზე 1940 წლის 1 ოქტომბრამდე მსახურობდა.

მისი მმართველობის პერიოდში გაიხსნა ტრანსყელის მაგისტრალი (Transisthmian Highway— ავტომაგისტრალი, რომელიც კვეთდა პანამის ყელს და ერთმანეთთან აკავშირებდა ქალაქ პანამასა და კოლონს. ეს გზა ცნობილი იყო როგორც „ბოიდ-რუზველტის ავტომაგისტრალი“ პანამისა და აშშ-ის პრეზიდენტების პატივსაცემად.

იგი ეკუთვნოდა „ეროვნულ რევოლუციურ პარტიას“ (PNR).

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
რიკარდო ადოლფო დე ლა გუარდია არანგო

**რიკარდო ადოლფო დე ლა გუარდია არანგო** (დ. 14 მარტი, 1899 – გ. 29 დეკემბერი, 1969) — პანამის მე-11 პრეზიდენტი 1941 წლის 9 ოქტომბრიდან 1945 წლის 15 ივნისამდე, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. იგი ასევე მსახურობდა პანამის პროვინციის გუბერნატორად 1936 წლიდან 1938 წლამდე. მისი მთავრობა იყო პირველი ლათინოამერიკული მთავრობა, რომელმაც ომი გამოუცხადა ღერძის ქვეყნებს პერლ-ჰარბორზე თავდასხმის შემდეგ. მან ასევე ნება დართო ამერიკის შეერთებულ შტატებს, იჯარით აეღო სამხედრო ბაზები ქვეყნის მასშტაბით.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
დომინგო დიას აროსემენა

**დომინგო დიას აროსემენა** (დ. 25 ივნისი, 1875 – გ. 23 აგვისტო, 1949) — პანამელი პოლიტიკოსი.

დიას აროსემენა 1910-დან 1912 წლამდე მსახურობდა პანამის ოლქის მერად, ხოლო ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1932–1934 წლების ვადით.

იგი პანამის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა 1948 წლის 7 აგვისტოდან 1949 წლის 28 ივლისამდე. თანამდებობაზე ყოფნისას მან გულის შეტევა გადაიტანა და გადადგა, რის შემდეგაც ერთ თვეზე ნაკლებ დროში გარდაიცვალა. იგი ლიბერალურ პარტიას ეკუთვნოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ანრიკე ადოლფო ხიმენესი

**ანრიკე ადოლფო ხიმენესი** (დ. 8 თებერვალი, 1888 – გ. 28 აპრილი, 1970) — პანამის პრეზიდენტი 1945 წლის 15 ივნისიდან 1948 წლის 7 აგვისტამდე, რომელიც წარმოადგენდა პანამის ეროვნულ ლიბერალურ პარტიას.

ხიმენეს ბრინი 25 წლის ასაკში დაინიშნა პრეზიდენტ ბელისარიო პორას ბარაჰონას პირად მდივნად. იგი ასევე იყო სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე, პანამის ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი და პანამის ელჩი ამერიკის შეერთებულ შტატებში (ვაშინგტონში) ეს იყო უმნიშვნელოვანესი თანამდებობა იმ გავლენის გამო, რომელსაც აშშ პანამაზე ახორციელებდა პანამის არხის ფლობის მეშვეობით.

იგი ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს პირველ საპრეზიდენტო დეზიგნატად 1924–1926 წლების ვადით, ხოლო მეორედ 1934–1936 წლების ვადით.

1945 წლის ივნისში დამფუძნებელმა ეროვნულმა ასამბლეამ იგი პანამის რესპუბლიკის პრეზიდენტად დანიშნა და ამ თანამდებობაზე 1948 წლის 7 აგვისტომდე დარჩა.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ოთარ ზუმბურიძე

**ოთარ გრიგოლის ძე ზუმბურიძე** [დ. 28 ოქტომბერი, 1945, ქლუხორის რაიონი (ახლანდ. სტავროპოლის მხარე, რუსეთი)] — ქართველი ინჟინერი ელექტრონიკის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1996).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (ახლანდ. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, სტუ) ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი (1967). 1970–1993 წლებში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა სტუ-ში მრავალარხიანი ელექტროკავშირგაბმულობის კათედრაზე. 1994–2007 წლებში იყო სტუ-ის სასწავლო მეთოდური სამმართველოს უფროსი, პარალელურად —  საერთაშორისო და საქალაქთაშორისო სატელეკომუნიკაციო კომპანიის მარკეტინგის დირექტორი (1996–2001), 2001–2007 წლებში — კომპანია „საქართველოს ტელეკომის“ პრეზიდენტი და გენერალური დირექტორი. 2009 წლიდან დღემდე (2026) არის სტუ-ის საერთაშორისო ურთიერთობათა და სტანდარტების სამსახურის უფროსი. ზუმბურიძის კვლევის თემაა სატელევიზიო ინფორმაციის ციფრული დამუშავება, გადაცემა და ეფექტური ოპტიმალური კოდირება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1945
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1967)
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1995

**1995 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 19 ნოემბრიდან 4 დეკემბრამდე ქალაქ მოდესტოში.

ტურნირი სამი მოჭადრაკის გამარჯვებით დასრულდა: ნიკ დე ფირმიანი, ალექსანდრე ივანოვი და პატრიკ ვოლფი. სამივეს მიენიჭა აშშ-ის ჩემპიონის ტიტული. გამარჯვებულებს შორის პრიზების გასანაწილებლად ჩატარდა ტურნირი სწრაფ ჭადრაკში, რომელიც პატრიკ ვოლფმა მოიგო.

## ცხრილი 
## ლიტერატურა 
* *Chess Life*, მარტი, 1996.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №59
* The Week in Chess №60
* The Week in Chess №61
* აშშ-ის ჭადრაკის ფედერაციის ოფიციალური ცხრილი

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1995 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:1995 წელი აშშ-ში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1994

აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში** ჩატარდა ქალაქ კი-უესტში (ფლორიდა) ჩატარდა 1994 წლის 11 ოქტომბრიდან 26 ოქტომბრამდე.

ტურნირი ბორის გულკოს დაჯერებული გამარჯვებით დასრულდა. ეს იყო მისი პირველი გამარჯვება აშშ-ის ჩემპიონატებზე. მან მთელი ტურნირი წაგების გარეშე დაასრულა და 1½ ქულით გაუსწრო მეორე-მესამე ადგილზე გასულ იასერ სეირავანსა და ლარი კრისტიანსენს. გულკომ, სეირავანთან, კრისტიანსენთან, ალექსანდრე ერმოლინსკისთან და ჯოელ ბენჯამინთან ერთად, ფიდე-ს საზონათშორისო ტურნირის საგზურიც მოიპოვა.

ტურნირი ჩატარდა შემდეგ დღეებში:
* 1-13 ტურები: 11-25 ოქტომბერი
* ტაი-ბრეიკი (პლეი-ოფი): 26 ოქტომბერი

**დროის კონტროლი:''' 40 სვლა 2 საათში, შემდეგ 20 სვლა 1 საათში, რასაც მოჰყვებოდა „Sudden death“ (სიკვდილის ნიშანი) პარტიის დასრულებამდე 1 საათის დამატებით.

## ტურნირი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №05 — პარტიები და მიმოხილვა
* The Week in Chess №06 — პარტიები და მიმოხილვა
* The Week in Chess №07 — პარტიები და მიმოხილვა

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1994 წელი სპორტში
კატეგორია:1994 წელი ჭადრაკში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1996

**1996 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 13-დან 27 ივლისამდე ქალაქ პარსიპანიში (ნიუ-ჯერსის შტატი).

ტურნირი ალექსეი იერმოლინსკის ერთპიროვნული გამარჯვებით დასრულდა, რომელმაც უახლოეს მდევრებს ერთი ქულით გაასწრო. მეორე ადგილი ბორის გულკომ და გრიგორი კაიდანოვმა გაიყვეს. აღსანიშნავია, რომ სწორედ კაიდანოვმა მიაყენა ტურნირის გამარჯვებულს ერთადერთი მარცხი.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №93 — პარტიები და მიმოხილვა

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1996 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:1996 წელი აშშ-ში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1998

**1996 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 31 ოქტომბრიდან 18 ნოემბრამდე ქალაქ დენვერში.

თექვსმეტი მონაწილე ორ ჯგუფად გაიყო. ნახევარფინალში თითოეული ჯგუფიდან პირველ ორ ადგილზე გასული მოჭადრაკეები ხვდებოდნენ. ნახევარფინალში ერთი ჯგუფის გამარჯვებული მეორე ჯგუფის მეორეადგილოსანს ეთამაშებოდა. ნიკ დე ფირმიანმა, რომელმაც მთელი ტურნირი დაუმარცხებლად განვლო, მესამედ მოიპოვა აშშ-ის ჩემპიონის ტიტული.

## ცხრილები 
### ა ჯგუფი 
### ბ ჯგუფი 
### ნახევარფინალი 
### ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №208
* The Week in Chess №209
* The Week in Chess №210
* The Week in Chess №211

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1998 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:1998 წელი აშშ-ში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1997

**1997 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 23 აგვისტოდან 12 სექტემბრამდე ქალაქ ჩანდლერში.

თექვსმეტი მონაწილე ორ ჯგუფად გაიყო. ნახევარფინალში თითოეული ჯგუფიდან პირველ ორ ადგილზე გასული მოჭადრაკეები ხვდებოდნენ. ნახევარფინალში ერთი ჯგუფის გამარჯვებული მეორე ჯგუფის მეორეადგილოსანს ეთამაშებოდა მინი-მატჩს. ჩემპიონის ტიტული ჯოელ ბენჯამინმა მოიპოვა.

## ცხრილები 
### ა ჯგუფი 
### ბ ჯგუფი 
## პლეი-ოფი 
### ნახევარფინალი 
*შენიშვნა: ლარი კრისტიანსენსა და იასერ სეირავანს შორის გამართული მეორე ნახევარფინალური მატჩი კრისტიანსენის გამარჯვებით დასრულდა (8:6) ხანგრძლივი ტაი-ბრეიკების სერიის შემდეგ (სწრაფ და ელვისებურ ჭადრაკში).*

### ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №145
* The Week in Chess №146
* The Week in Chess №147
* The Week in Chess №148
* The Week in Chess №149

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1997 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:1997 წელი აშშ-ში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 1999

**1999 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 23 აგვისტოდან 11 სექტემბრამდე ქალაქ სოლტ-ლეიკ-სიტიში.

თექვსმეტი მონაწილე ორ ჯგუფად გაიყო. ნახევარფინალში თითოეული ჯგუფიდან პირველ ორ ადგილზე გასული მოჭადრაკეები ხვდებოდნენ. ნახევარფინალში ერთი ჯგუფის გამარჯვებული მეორე ჯგუფის მეორეადგილოსანს ეთამაშებოდა მინი-მატჩს. ტურნირი ბორის გულკოს დაჯერებული გამარჯვებით დასრულდა. ეს იყო მისი მეორე გამარჯვება აშშ-ის ჩემპიონატებზე.

## ცხრილები 
### ა ჯგუფი 
### ბ ჯგუფი 
#### ტაი-ბრეიკი (მე-2 ადგილისთვის) 
## პლეი-ოფი 
### ნახევარფინალი 
### ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №250
* The Week in Chess №251
* The Week in Chess №252
* The Week in Chess №253

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:1999 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:1999 წელი აშშ-ში
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2000

**2000 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 25 სექტემბრიდან 7 ოქტომბრამდე ქალაქ სიეტლში.

ტურნირის ჩემპიონის ტიტული სამმა მოჭადრაკემ გაინაწილა: ჯოელ ბენჯამინი, ალექსანდრე შაბალოვი და იასერ სეირავანი. გამარჯვებულებს შორის პრიზების გასანაწილებლად ჩატარდა ორწრიანი მატჩ-ტურნირი, რომელშიც ჯოელ ბენჯამინმა გაიმარჯვა.

## ცხრილი 
### ტაი-ბრეიკი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Week in Chess №308
* The Week in Chess №309

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:2000 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:2000 წელი აშშ-ში
რეპზოლდის ნაპრალები

**რეპზოლდის ნაპრალები** () — ნაპრალთა ჯგუფი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-03, LAC-10). სახელი ეწოდა ნაპრალების მახლობლად მდებარე კრატერ რეპზოლდის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს). რეპზოლდის ნაპრალების საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-03
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2011

**2011 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** () — შეჯიბრება, რომელიც გაიმართა 15-დან 28 აპრილამდე ქალაქ სენტ-ლუისში.

აშშ-ის ჩემპიონი გახდა დიდოსტატი გატა კამსკი, რომელმაც ფინალში იური შულმანი დაამარცხა. კამსკიმ წარმატებით დაიცვა 2010 წელს მოპოვებული ტიტული.

## რეგლამენტი 
* **დროის კონტროლი:** 90 წუთი 40 სვლაზე, შემდეგ 30 წუთი პარტიის დასრულებამდე, ყოველ სვლაზე 30 წამის დამატებით (პირველივე სვლიდან).
* **ადგილების განაწილების კრიტერიუმები ქულების თანაბრობისას:**
# ურთიერთშეხვედრა;
# შავი ფერით ნათამაშები პარტიების რაოდენობა;
# კოიას სისტემა;
# ბერგერის კოეფიციენტი;
# მოგებების რაოდენობა;
# რეიტინგი.
* **საპრიზო ფონდი:** 166 000 $, საიდანაც გამარჯვებულს ერგო 40 000 $.

## მონაწილეები 
მონაწილეები დაიყვნენ ორ ჯგუფად (რეიტინგი მითითებულია 2011 წლის მარტის მონაცემებით):

### ჯგუფი ა 
*  გატა კამსკი (2733)
*  იური შულმანი (2622)
*  ვარუჟან აკობიანი (2611)
*  იაან ელვესტი (2586)
*  ალექსანდრე სტრიპუნსკი (2578)
*  ალექსანდრე ივანოვი (2540)
*  რეი რობსონი (2522)
*  დენიელ ნაროდიცკი (2438)

### ჯგუფი ბ 
*  ალექსანდრე ონიშჩუკი (2678)
*  იასერ სეირავანი (2636)
*  ალექსანდრე შაბალოვი (2590)
*  ლარი კრისტიანსენი (2586)
*  გრიგორი კაიდანოვი (2569)
*  რობერტ ჰესი (2565)
*  სემ შენკლენდი (2512)
*  ბენ ფაინგოლდი (2500)

## შედეგები 
### A ჯგუფი 
### B ჯგუფი 
## ფინალური ეტაპი (1–4 ადგილები) 
**მატჩი მე-3 ადგილისთვის:** სემ შენკლენდი 2–1 რობერტ ჰესი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტურნირის გვერდი The Week in Chess-ზე

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:2011 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:2011 წელი აშშ-ში
პაცოვი

**პაცოვი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი პელჰრჟიმოვის რაიონში მდებარეობს. პაცოვის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
პაცოვი 6 ადმინისტრაციული ერთეულისგან შედგება:

*პაცოვი
*ბედრჟიხოვი
*იეტრჟიხოვეცი
*როუჩკოვიცე
*ველკა-როვნა
*ზჰორჟი

## გეოგრაფია
პაცოვი რაიონულ ცენტრ პელჰრჟიმოვიდან დაახლოებით 16 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ყველაზე მაღალი წერტილი არის ბუდეანის ბორცვი, რომელიც ზღვის დონიდან 601 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს. ქალაქი  პირდაპირ აღმოსავლეთ გრძედის მე-15 მერიდიანზეა გაშენებული. პაცოვი კრჟემეშნიკის მთიანეთშია. მისი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის დასავლეთ ნაწილში მიედინება მდინარე ტრნავა, შემდეგ იცვლის მიმართულებას და მიედინება მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთ საზღვრის გასწვრივ. პაცოვის ტერიტორია მდიდარია მცირე ტბებით.

## ისტორია
პაცოვის შესახებ პირველი წერილობითი ცნობები 1316 წელს ჩნდება. დასახლება სავარაუდოდ XIII საუკუნის ბოლოს შეიქმნა.

პაცოვი ყვაოდა XV და XVI საუკუნეებში. ამ პერიოდში მან მიიღო ქალაქის სტატუსი. განვითარება დასრულდა თეთრი მთა ბრძოლისა და ოცდაათწლიან ომთან ერთად. მეორე აღმავლობის პერიოდი XIX საუკუნეში დადგა. საფუძველი ჩაეყარა საკვების წარმოების მანქანა-დანადგარების და ტყავის აქსესუარების მრეწველობას. 1888 წელს აშენდა რკინიგზა, რამაც კიდევ უფრო ხელი შეუწყო ქალაქის განვითარებას.
 
## ღირსშესანიშნაობები
პაკოვში კარგად არის შემონახული ისტორიული ცენტრი, სადაც რამდენიმე ღირებული სახლი დგას, მათ შორისაა მერიის ყოფილი შენობა, რომელიც 1921–1923 წლებში აშენდა.

## ცნობილი ადამიანები
*	ზიკმუნდ იან მისლიკ ჰირშოველი (1606–1666)  —  იმპერიის სამხედრო ლიდერი,  დაკრძალულია პაცოვში.
*	იოზეფ ჰამერნიკი (1810–1887) — ექიმი.
*	ფრანტიშეკ შოჰაი (1816–1878) — კლასიკური ფილოლოგი.
*	ბოჰუსლავ ჩერმაკი (1846–1899) — პოეტი, ბიბლიოთეკარი, ლიტერატურის ისტორიკოსი.
*	ალოიზ რზახი (1850–1935) — კლასიკური ფილოლოგი, კარლის უნივერსიტეტის რექტორი.
*	ანტონინ სოვა (1864–1928) — პოეტი.
*	იან ვოინა (1874–1955) — პოლიტიკოსი.
*	იან ვონდრაჩეკი (1882–1953) — მწერალი, ფილოლოგი, ისტორიკოსი, ფოლკლორისტი და მთარგმნელი.
*	რობერტ ფლიდერი (1883–1957) — იურისტი, მოსამართლე, დიპლომატი.
*	იან აუტენგრუბერი (1887–1920) — მხატვარი.
*	საშა მახოვი (1903–1951)  —  მოცეკვავე, ქორეოგრაფი და რეჟისორი.
*	მაგდა ლოკვენცოვა-ჰუსაკოვა (1916-1966)  —  მსახიობი და რეჟისორი, გუსტავ ჰუსაკის პირველი ცოლი.
*	ირჟი ნემეცი (დაბ. 1966) — ფეხბურთელი.
*	ლუკაშ ვლჩეკი (დაბ. 1982) — ჩეხი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი; პაცოვის მერი 2006–2021 წლებში.

## დაძმობილებული ქალაქები
პაცოვი დაძმობილებულია ერთ ქალაქთან:
*	 არნი, შვეიცარია

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები
აშშ-ის ჩემპიონატი ჭადრაკში 2010

**2010 წლის აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატი** გაიმართა 13-დან 25 მაისამდე ქალაქ სენტ-ლუისში. ტურნირი ჩატარდა შერეული სისტემით: ჯერ შვეიცარიული სისტემით (7 ტური), შემდეგ კი ოთხი საუკეთესო მოჭადრაკე ფინალურ ეტაპზე ერთმანეთს შეხვდა.

ჩემპიონი გახდა დიდოსტატი გატა კამსკი, რომელმაც ფინალში, „არმაგედონის“ შედეგად დაამარცხა იური შულმანი.

## ფორმატი 
პირველი შვიდი ტური ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით. შემდეგ ოთხი საუკეთესო მოთამაშე გავიდა ფინალურ ეტაპზე, სადაც ისინი ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. შვეიცარიულ ნაწილში დაგროვილი ქულები გადავიდა ფინალურ ეტაპზე. საპრიზო ფონდი შეადგენდა 170 000 $-ს, საიდანაც გამარჯვებულმა 35 000 $ მიიღო.

## ფინალური ეტაპის შედეგები 
ფინალურ ეტაპში მონაწილეობდნენ: გატა კამსკი, იური შულმანი, ჰიკარუ ნაკამურა და ალექსანდრე ონიშუკი.

*შენიშვნა: კამსკიმ გაიმარჯვა „არმაგედონში“, რის შედეგადაც ტიტული მოიპოვა.

## მონაწილეთა მოკლე სია 
ტურნირი 24-მა მოჭადრაკემ დაიწყო, მათ შორის იყვნენ:
* ჰიკარუ ნაკამურა
* გატა კამსკი
* ალექსანდრე ონიშუკი
* იური შულმანი
* ვარუჟან აქობიანი
* ალექსანდრე ლენდერმანი
* იან ელვესტი
* რობერტ ჰესი
* ალექსანდრე შაბალოვი
* ლარი კრისტიანსენი
* გრიგორი კაიდანოვი
* ირინა კრუში

## რესურსები ინტერნეტში 
* აშშ-ის 2010 წლის ჩემპიონატი (Chess.com)
* The Week in Chess

კატეგორია:აშშ-ის საჭადრაკო ჩემპიონატები
კატეგორია:2010 წელი ჭადრაკში
კატეგორია:2010 წელი აშშ-ში
კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები მისურის შტატში
რაუფ აბდულაევი

**რაუფ ჯანბახიშ ოღლუ აბდულაევი** (; დ. 29 ოქტომბერს, 1937, ბაქო) ― აზერბაიჯანელი და საბჭოთა დირიჟორი. ის არის აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1982), აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1988) და ჰეიდარ ალიევის პრემიის ლაურეატი (2023).

## ბიოგრაფია 
რაუფ აბდულაევი დაიბადა 1937 წლის 29 ოქტომბერს, ბაქოში. მან დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია 1959 წელს, ხოლო ნ. ა. რიმსკი-კორსაკოვის სახელობის ლენინგრადის სახელმწიფო კონსერვატორია 1965 წელს, სადაც დირიჟორობას პროფესორ ნიკოლაი რაბინოვიჩთან სწავლობდა.

მისი პროფესიული კარიერა მოიცავს თანამშრომლობას აზერბაიჯანისა და სხვა ქვეყნების წამყვან მუსიკალურ ანსამბლებთან. 1968 წლიდან აბდულაევი აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მთავარი დირიჟორი გახლდათ. 1984 წლიდან ის უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი იყო.

1991 წლიდან 1997 წლამდე აბდულაევი ანკარის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი დირიჟორი იყო, სადაც 1993 და 1997 წლებში „წლის საუკეთესო დირიჟორად“ დასახელდა.

1986 წელს, კომპოზიტორებთან ფარაჯ კარაევთან და ოლეგ ფელცერთან ერთად, მან ბაქოში ყარა ყარაევის სახელობის საერთაშორისო თანამედროვე მუსიკის ფესტივალი დააარსა.

რაუფ აბდულაევის ხელმძღვანელობით რამდენიმე ცნობილი ბალეტი დაიდგა. მათ შორისაა სერგეი პროკოფიევის მუსიკაზე შესრულებული „კლასიკური სიმფონია“ (1966), არამ ხაჩატურიანის „სპარტაკი“ (1967), ყარა ყარაევის „შვიდი მზეთუნახავი“  და „ლეილი და მაჯნუნი“ (1969, 1978) და ფარაჯ კარაევის „გობუსტანის ჩრდილები“ ​​(1969), დომენიკო სკარლატისა და ფარაჯ კარაევის მუსიკაზე შესრულებული „კალეიდოსკოპი“ (1971) და ყარა ყარაევის „ჭექა-ქუხილის გზა“ (1975).

## ჯილდოები და ტიტულები 
მუსიკალური ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის რაუფ აბდულაევს მიენიჭა მრავალი სახელმწიფო ჯილდო და საპატიო წოდება. მათ შორისაა დამოუკიდებლობის ორდენი (2017), ღირსების ორდენი (2012), დიდების ორდენი (1997) და შრომის პირველი ხარისხის ორდენი (2022), ასევე ხალხთა მეგობრობის ორდენი.

მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის (1970) და აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტის (1982) წოდებები. აბდულაევი არის აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის (1988), ჰეიდარ ალიევის პრემიის (2023), დსთ-ს სახელმწიფოთაშორისი პრემიის „თანამეგობრობის ვარსკვლავების“ (2018) და საერთაშორისო პრემიის „ოქროს თვითმფრინავის“ (2018) ლაურეატი. გარდა ამისა, მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელები (1967, 1979). 2003 წლიდან აბდულაევი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის დაწესებულ პენსიას იღებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი დირიჟორები
რობერტო ფრანსისკო ჩიარი რემონი

**რობერტო ფრანსისკო ჩიარი რემონი** (დ. 24 სექტემბერი, 1905 – გ. 25 მაისი, 1981) — პანამის პრეზიდენტი 1949 წელს და შემდეგ 1960 წლიდან 1964 წლამდე. იგი ლიბერალურ პარტიას ეკუთვნოდა.

## პრეზიდენტობამდე
იგი იყო სავაჭრო პალატის პრეზიდენტი. მუშაობდა თავისი ოჯახის შაქრის კომპანიაში მამასთან, როდოლფო კიარისთან და ძმებთან ერთად. იგი თავის ძმებს შორის ერთადერთი იყო, ვინც პოლიტიკით დაინტერესდა. 1940 წელს იგი ეროვნულ ასამბლეაში აირჩიეს. რიკარდო დე ლა გვარდიას ადმინისტრაციის დროს იგი იყო ჯანდაცვისა და საზოგადოებრივ სამუშაოთა მინისტრი. იყო დომინგო დიას აროსემენას ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი და 1949 წელს მცირე ხნით ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. მან წააგო 1952 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები, რის შემდეგაც მომდევნო 8 წლის განმავლობაში ლიბერალური პარტიის პრეზიდენტი იყო.

## 1960 წლის არჩევნები
იგი აირჩიეს სამართლიან და მშვიდობიან არჩევნებში. მისი მეტოქეები იყვნენ ყოფილი პრეზიდენტი რიკარდო არიასი და ვიქტორ გოიტია.

## მმართველობა
კიარის მთავრობამ ბევრი იმუშავა განათლების სექტორში. გაიხსნა სოციალური დაზღვევის გენერალური ჰოსპიტალი და განხორციელდა ფართომასშტაბიანი ვაქცინაციის პროგრამა.

მისი ადმინისტრაცია ყველაზე მეტად ცნობილია 1964 წლის 9 იანვრის ისტორიული მოვლენებით, რომელიც დღეს „წამებულთა დღის“ სახელითაა ცნობილი. ბალბოას საშუალო სკოლაში პანამელ და ამერიკელ სტუდენტებს შორის დავის დროს, რომელიც ამერიკული დროშის ნაცვლად პანამური დროშის აღმართვის უფლებას ეხებოდა, პანამის დროშა შემთხვევით გაიხა. დროშის ამ შებღალვამ გამოიწვია ოთხდღიანი შეტაკებები სამოქალაქო პირებსა და აშშ-ის არმიას შორის. დაიღუპა 22 პანამელი და 4 ამერიკელი.

ამ მოვლენების შემდეგ კიარიმ მიიღო გადაწყვეტილება ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტის შესახებ, რითაც პანამა გახდა პირველი ლათინოამერიკული ქვეყანა, რომელმაც ეს ნაბიჯი გადადგა. ამან ბიძგი მისცა მოლაპარაკებებს, რაც საბოლოოდ 1977 წლის ტორიხოს-კარტერის ხელშეკრულებებით დასრულდა. ამ ხელშეკრულებებმა გააუქმა არხის ზონა და 1999 წლის 31 დეკემბერს პანამის არხზე კონტროლი პანამას გადასცა. ამის გამო, კიარი ცნობილია როგორც „el presidente de la dignidad“ (ღირსების პრეზიდენტი).

## პოსტ-პრეზიდენტობა
თანამდებობის დატოვების შემდეგ კიარი ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას და დაუბრუნდა მუშაობას თავის კერძო კომპანიებში. 1967 წლიდან 1969 წლამდე იგი იყო სამრეწველო სინდიკატის პრეზიდენტი.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* *"55 mandatarios" (55 presidents).* History Album of the Panamanian newspaper *La Prensa*. Page 62–64.
* http://robert-mimundo.blogspot.com/2016/03/recordando-al-presidente-de-la-dignidad.html

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
ალსიბიადეს აროსემენა

**ალსიბიადეს აროსემენა** (დ. 20 ნოემბერი, 1883 – გ. 8 აპრილი, 1958) — პანამელი პოლიტიკოსი, რომელიც პანამის მე-15 პრეზიდენტად მსახურობდა.

იგი 1945 წელს ეროვნული ასამბლეის მიერ აირჩიეს მესამე საპრეზიდენტო დეზიგნატად.

1949–1951 წლებში იგი მსახურობდა პირველ ვიცე-პრეზიდენტად არნულფო არიასის კაბინეტში, ხოლო 1951 წლის 9 მაისიდან 1952 წლის 1 ოქტომბრამდე იყო პანამის პრეზიდენტი. იგი ეკუთვნოდა „ავთენტურ რევოლუციურ პარტიას“ (PRA).

იგი დაქორწინებული იყო ჰელიოდორა აროსემენაზე (1886–1980), რომელიც ყოფილი პრეზიდენტის, ხუან დემოსთენეს აროსემენას და იყო.

## იხილეთ აგრეთვე
*პანამის პრეზიდენტი

## სქოლიო
კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები