open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გიორგი და დავით ერისთავების სახლ-მუზეუმი

**გიორგი და დავით ერისთავების სახლ-მუზეუმი** — მუზეუმი დუშეთს მუნიციპალიტეტის სოფელ ოძისში, მიძღვნილია დავით და გიორგი ერისთავებისადმი. დაარსდა 1958 წელს შალვა დადიანის, გიორგი ლეონიძის და დავით ერისთავის ასულის, ელისაბედის ინიციატივით ქსნის ერისთავების სასახლეში.

შენობა სამსართულიანია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და კვადრატული აგურით. შედგება სწორი კუთხით მიბჯენილი ორი ფრთისაგან. ორივე ფრთას ერთმანეთთან აკავშირებს აივანი, რომლებიც შენობის II და III სართულებს, ეზოს მხარეს მთელ სიგრძეზე გასდევს. I სართული (მარანი) აშენებულია XVI–XVII საუკუნეებში, II — XVII–XVIII საუკუნეებში, III — XIX საუკუნეში. 1930 წლამდე ცხოვრობდა დავით ერისთავის ოჯახი, რომლის გასასხლების შემდეგ შენობა გადაეცა სოფელ ოძისი კოლმეურნეობას. 1960 წელს მოეწყო პირველი ექსპოზიცია, სადაც გამოფენილი იყო მემორიალური და ერისთავების საგვარეულო ნივთები, აგრეთვე ორივე მწერლის შემოქმედების ამსახველი მასალები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*სოფელი ოძისი
*გიორგი და დავით ერისთავების სახლ-მუზეუმი 

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1958 წელს დაარსებული მუზეუმები
შოთა ანდღულაძის კარმიდამო

**შოთა ანდღულაძის კარმიდამო** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. დათარიღებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევრით. კომპლექსი ყურადღებას იქცევს სამეურნეო ნაგებობებით – მათ შორისაა მასშტაბითაც შთამბეჭდავი და კონსტრუქციულადაც საინტერესო ბეღლები, რომლებიც ტრადიციული სახით დიდ იშვიათობას წარმოადგენს. ამავე კარმიდამოში ჯერ კიდევ დაცულია გვირგვინული გადახურვის ნიმუში, რომელშიც შვიდი „შემოვლა“ დღესაც გადარჩენილია. იგი დამაგრებულია მრავალი დამატებითი საყრდენით, ვინაიდან საფრთხე ექმნებოდა კონსტრუქციის სიმდგრადეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გუჯარეთის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი

**გუჯარეთის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ გუჯარეთში. ტაძარი X-XV საუკუნით თარიღდება, იგი ძველი ეკლესიის საძირკველზეა ნაგები რუხი ფერის ადგილობრივი ქვით, კედლები გაკეთებულია მშრალი წყობით. ტაძარი ამჟამად სრულიად დანგრეულია.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
გიორგი გამყრელიძე (მწერალი)

**გიორგი გამყრელიძე** (დ. 4 ნოემბერი, 1903, ზოდი, ჭიათურის რაიონი — გ. 1975, მიუნხენი) — ქართველი პოეტი, ჟურნალისტი. 

მამა – მიხეილ გამყრელიძე შავი ქვის მრეწველი იყო, ჭიათურაში საკუთარი მაღაროები ჰქონდა და თავად ოჯახთან ერთად ქუთაისში ცხოვრობდა. გიორგი გამყრელიძე სწავლობდა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. გიმნაზიაში სწავლისას დააარსა ჟურნალი „ბაღდადის წეროები“, რომლის რედაქტორი თვითონვე იყო. მისი უახლოესი მეგობრები იყვნენ ტიციან ტაბიძე და პაოლო იაშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
გიორგი გამყრელიძე | უცხოეთში მოღვაწე გამოჩენილი ქართველების ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
წყალსატევს დაწაფული ირმები

**წყალსატევს დაწაფული ირმები **— ქვაზე კვეთილობა ატენის სიონზე გორის მუნიციპალიტეტის, სოფელ დიდ ატენში. ტიმპანის ფილაზე ამოკვეთილია წყალსატევს დაწაფული ორი ირემი. ქვის კვეთილობა V საუკუნით თარიღდება. იგი მოთავსებულია ჩრდილოეთ ფასადზე, შესასვლელის თავზე. ქვის კვეთილობის სცენა გაშლილია ჰორიზონტალურად, სიბრტყის ზედა ნაწილში ქვის სამი ნაჭერია ჩადგმული. კომპოზიციის ცენტრში გამოსახულია წყალსატევი წრის სახით. წრეს სქელი არშია აქვს შემოვლებული და შევსებულია წვრილ-წვრილი წრეებით, ცენტრალურ წრეში ბუყ-ბუყა წყლის დეკორატიული რელიეფია გაკეთებული. კვეთილობის ორივე მხარეს ირმების იდენტური გამოსახულებაა. ისინი, თავდახრილები, წყალს ეწაფებიან. მათი დიდი, განტოტვილი რქები მიჰყვება წყალსატევის მომრგვალებას და ზემოთ იშლება.

## რესურსები ინტერნეტში
*წყალსატევს დაწაფული ირმები 

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
ნატბეური

**ნატბეური** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტში. ნასოფლარი მდებარეობს ხეკორძულას ხევში, ნიჩბისი-დიდგორის მემორიალის სამანქანო გზის მარცხენა მხარეს. ადგილზე დასტურდება უმეტესად დაუმუშავებელი ქვიშაქვით ამოყვანილი ნაგებობები, სადაც შემაკავშირებლად გამოყენებულია ტალახის თხელი ფენა. ჰორიზონტალური დიდი შუალედები შევსებულია მცირე ზომის ქვაფილებით. მშენებლობაში შეძლებისდაგვარად დაცულია რიგების წყობა, რასაც წარმოქმნის გვერდებით ერთმანეთთან მორგებული ქვები. გადახურვის კონსტრუქციული ნაწილები ბოლომდეა ჩამოქცეული. ზედაპირულად ჩანს კრამიტისა და აზბოცემენტის ფილის ფრაგმენტები. შედარებით კარგად შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 2,5 მეტრამდე აღწევს, ნაწილი კედლებისა კი თითქმის საძირკვლის დონემდეა ჩამონგრეული. ნასახლართა შიდა სივრცე და მიმდებარე ტერიტორია დაფარულია მიწით, ნანგრევებით, მრავალწლოვანი ხეებითა და ხშირი მცენარეული საფარით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ზ. ფალიაშვილის 22)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს ზაქარია ფალიაშვილის ქუჩაზე, რომანოვების სასახლეთა კომპლექსამდე, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირთან. 

ერთსართულიანი სახლი დამოუკიდებლად აგებული საცხოვრებელია, იგი ერთი მფლობელის კარ-მიდამოს შემადგენელი ნაწილია, რომელსაც ახლდა ზედ გზის პირას მდგარი საჯინიბო და დამხმარე ნაგებობა - მომსახურე პერსონალის საცხოვრებლად და სამეურნეო დანიშნულებისათვის განკუთვნილი ხის სახლი. კარ-მიდამო სამეფო ოჯახის ახლობელს ეკუთვნოდა და საჯინიბოც რომანოვების სასახლის კომპლექსს ემსახურებოდა. ნიშანდობლივია, რომ სახლის აივნის მხატვრული გაფორმება სიახლოვეს ავლენს რომანოვების სასახლეების აივნის ცალკეული დეტალების დამუშავებასთან. გზისკენ გვერდითი ფასადით მიმართულ წაგრძელებული გეგმის ქვის სახლს, მდინარისპირა მდელოსკენ - წინა და მეორე გვერდითი ფასადისაკენ ორმხრივად შემოსდევს დახვეწილი შესრულებითა და სისადავით გამორჩეული ხის განიერი აივანი. ფლეთილი კლდის ქვით ნაგები სახლის ცოკოლისა და წყობის ქვედა რიგებისათვის ნარჩენი კვადრებია გამოყენებული, ხოლო კედლების კუთხეები, აზიდული პროპორციის ღიობების სადა საპირეები, საფეხუროვანი პროფილის კარნიზი და აივანზე გვერდის მხრიდან მიდგმული ოთხსაფეხურიანი კიბის განიერი მარში თლილი ქვით არის შესრულებული. სახლის უკანა, ეზოსკენ მიმართულ ფასადზე საინტერესოა თლილი ქვით ამოყვანილი წახნაგოვანი კუთხე, თუმცა გარედან მიდგმული შუშაბანდი და განსაკუთრებით კი, შეუსაბამო გადაწყვეტის ბლოკის მიშენება უხეშად ცვლის შენობის თავდაპირველ გადაწყვეტას და ლახავს ამ ნაწილის მხატვრულ მთლიანობას. როგორც აღვნიშნეთ, შენობის თავისთავადობა დიდად არის დამოკიდებული აივანზე, რომლითაც ის იხსნება გარემოში. აივანი მთელ წინა ფასადს გასდევს, კუთხესთან, მდინარისკენ, ფართო წახნაგებით ტეხილ კონტურს შემოწერს და გვერდით ფასადზეც გადადის. აივნის ხის სვეტების ტანზე ოთხკუთხა და დაწახნაგებული მონაკვეთები მონაცვლეობს, რასაც ზედ ამოკვეთილი არშიები და კაუჭისებრი ნაშვერებიც ემატება. სვეტებს შორის არეებს ზემოთ ფრიზი ავსებს, რომელზეც შუქი ერთმანეთის პარალელურ ძელაკებს შორის გამოსჭვივის. ქვემოთ აივანს სვეტებს შორის ჩასმული მსხვილი ძელაკებით შედგენილი ბადის მოტივიანი მოაჯირი გასდევს, რომელზეც ძელაკების გადაჯვარედინების ადგილას კუბებია გამოკვეთილი, რაც ელემენტთა ულურსმნოდ შემაკავშირებელ ერთგვარ "მოქლონებს" მოგვაგონებს. აივანს მკვეთრად ნაშვერი ხის კარნიზი შემოსდევს, რომელიც სვეტებთან გარე მხრიდან დაკავშირებულ ხის დეკორაციულ, ასევე, კაუჭისებრ კრონშტეინებს ეყრდნობა. სიძველით გაცვეთილი ქვის კედლების კეთილშობილ ფერადოვნებას აივნის დიდი ღიადები და დეკორაციული ელემენტების მსხვილი ფორმები სისადავეს მატებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კასპიური თითტიტველი გეკონი

მინი|კასპიური თითტიტველი გეკონი
**კასპიური თითტიტველი გეკონი** () — ქვეწარმავალი ხვლიკისნაირთა რიგისა. ტანი, რომელიც მცირე ზომის ხორკლებით აქვს დაფარული ძირითადად ნაცრისფერია, 5-6 შავი ზოლით.

გავრცელებულია მთელი საქართველოს მასშტაბით. ძირითადად, ბინადრობს საცხოვრებელი სახლის კედლებზე არსებულ ნაპრალებსა და ხვრელებში.

## ლიტერატურა
*Julie Bergman, Geckos, Advanced Vivarium Systems, 2006.

## რესურსები ინტერნეტში
*Tenuidactylus caspius 
*გეკონისებრნი 
*Tenuidactylus caspius

## სქოლიო
კატეგორია:გეკონისებრნი
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 76)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. რთული კონფიგურაციის მქონე ორსართულიანი შენობა XX საუკუნის დასაწყისშია აგებული. იგი რუსთაველის ქუჩის განაშენიანების შემადგენელი ნაწილია და ურბანული თვალსაზრისით მეტად საყურადღებოა. საკმაოდ წაგრძელებული ნაგებობა ქუჩის პირას ვიწრო ფასადით გამოდის. აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლების უმეტესობის მსგავსად სამშენებლო მასალად გამოყენებულია უხეშად დამუშავებული ქვის ბლოკები და ხე. ქუჩის მხარეს არსებული შელესილი და შეთეთრებული ფასადის ცენტრალური ნაწილი, რომელიც ფრონტონითაა დასრულებული და სადა სწორკუთხა ღიობებით გახსნილი, შუშაბანდებითაა ორივე მხრიდან ფლანკირებული. ისინი თავდაპირველად აჟურულმოაჯირიან ღია აივნებს წარმოადგენდა. შუშაბანდი შენობის ერთ მხარეს გვერდითი ფასადის შუა წელამდე აღწევს. მის საპირისპიროდ ნაგებობა ქმნის საფეხურს, რითაც კეთდება მცირე უბე, რომელსაც ასევე გარშემო უვლის შემინული და ღია აივნები. აქედანვეა მოწყობილი მეორე სართულზე ასასვლელი ხის გადახურული აივნებიც.

## იხილეთ აგრეთვე
ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნაოჰისა ტაკატო

**ნაოჰისა ტაკატო** (დ. 30 მაისი, 1993) — იაპონელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 60კგ წონით კატეგორიაში. არის მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი (2013, 2017, 2018) და ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2016). 2021 წელს გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი. ფინალში დაამარცხა ტაივანელი იანგ იუნგ-ვეი.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

კატეგორია:იაპონელი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შმიდტის ტელესკოპი

**შმიდტის ტელესკოპი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. თარიღდება XX საუკუნის დასაწყისით. 

აბასთუმნის ობსერვატორიის სამეცნიერო-ტექნიკურ ნაგებობათაგან ერთ-ერთი უადრესი - შმიდტის ორგუმბათიანი ტელესკოპია, რომელსაც ისტორიულთან ერთად არქიტექტურული ღირებულებაც გააჩნია, იგი ტერიტორიის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ნაგებობა მკვეთრად დამრეცი ფერდის კიდესთან არის განთავსებული, ისე, რომ ზურგის მხრიდან მისი შესასვლელი ნიადაგის დონეზეა, ხოლო ფერდის მხარეს მას საკმაოდ მაღალი ცოკოლის სართული ემატება. სწორკუთხა მოხაზულობის გეგმის ერთსართულიანი შენობა მაღალი სფერული გუმბათით დასრულებული ორსართულიანი მრგვალი კოშკურა ნაგებობით არის ფლანკირებული. შენობა რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებზეა გამართული. ფერდისკენ მიმართული საფასადე კედლის სიბრტყე ტერაზატით არის მოპირკეთებული. ამავე მხარეს განაწილებულია წყვილ-წყვილი სწორკუთხა ცრუ სარკმელი, რომელთაგან ამ უკანასკნელს ნალესობით შესრულებული წვრილსაფეხურებიანი პროფილირებული საპირე შესდევს. ამავე მხარეს შენობის შუა ნაწილის სახურავის სწორხაზოვან ნაშვერს ქვეშ გასდევს გადახურვის ხის კონსტრუქციის პროფილირებული დაბოლოებები. ზურგის მხრიდან, საიდანაც ნიადაგი შენობის პირველ სართულს უთანაბრდება, შუა, ერთსართულიანი ნაწილი სიმეტრიულადაა დაყოფილი შუაში განთავსებული კარითა და შესასვლელის ორსავე მხარეს განლაგებული ფანჯრებით. რაც შეეხება მრგვალი კოშკების დამუშავებას, ქვედა სართულის სწორკუთხა ღიობებს აქაც პროფილირებული საპირეები შემოუყვება, ხოლო ზედა სართულზე, თარო-კარნიზთან ახლოს - მრგვალი ღიობებია განლაგებული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
იანგ იუნგ-ვეი

**იანგ იუნგ-ვეი** (დ. 28 სექტემბერი, 1997) — ტაივანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 60კგ წონით კატეგორიაში. არის აზიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2018). 2021 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* JudoInside

კატეგორია:ტაივანელი ძიუდოისტები
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტეტიანა ლევიცკა-შუკვანი

**ტატიანა ლევიცკა-შუკვანი** (დ. 7 აპრილი, 1990) — ქართველი ძიუდოისტი (მანამდე გამოდიოდა უკრაინის სახელით). 2014 წელს უკრაინის სახელით მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი თბილისის გრან პრიზე. 2020 წელს საქართველოს სახელით მიიღებს მონაწილეობას ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ასპარეზობს -52კგ წონით კატეგორიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაცია

კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 80)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მდინარე ოცხეს მარჯვენა სანაპიროს გასწვირვ გაყოლებული მთავარი ქუჩის - რუსთაველის ცალმხრივ განაშენიანებაში. 

ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი მის მომიჯნავე შენობათა მსგავსად ქუჩის მხარეს ფრონტონით დასრულებული, სიმეტრიული გადაწყვეტის მქონე ვიწრო ფასადით გამოდის. კუთხის ძელაკ-კრონშტეინებზე შეკიდულ, მკვეთრად წინ გამოსულ ორფერდა გადახურვის ქვეშ ექცევა შედარებით ვიწრო, კიდეებთან ისეთივე ძელაკ-კრონშტეინებიანი, შემინული დაკიდული ხის აივანი. მის ქვემოთ კი, პირველი სართულის შუა ნაწილში განთავსებულია ოთხფრთიანი ფანჯარა. ფასადის სილუეტის დამახასიათებელ შტრიხს ქმნის შენობის გვერდითი ქანობების საყრდენად მონიშნული მოკლე შეკიდული პილასტრისმაგვარი ნაშევრები კუთხეებთან, რომლის მსგავს ელემენტს ამავე რიგის კიდევ რამდენიმე შენობაში ვხვდებით. სახლის ფასადი შელესილ-შეთეთრებულია, თუმცა მარცხენა, შეულესავი გვერდითი კედლიდან ირკვევა, რომ სამშენებლო მასალად აქაც უხეშად დამუშავებული ქვის კვადრებია გამოყენებული. ამ მხარეს შენობა კარ-სარკმელთა ღიობებით იხსნება, სადაც ქვედა სართულის დიდ ღიობთა ზემოთ თვალშისაცემია მეორე სართულის, კვადრატს მიახლოებულ ღიობთა მცირე ზომები. მთავარი ფასადის გასწვრივ, მარჯვენა მხარეს არსებული საკმაოდ განიერი ერთსართულიანი გვიანი მინაშენი მეორე გრძივ ფასადს ნახევრამდე ფარავს, დამასრულებელ ნაწილში კი სადა და გაუფორმებელი, შენობის ქანობს ქვეშ მოქცეული, ორ იარუსად განლაგებული დერეფან-აივანია. აქაც თვალსაჩინოა, ზედა სართულის დაბალი პროპორციები, რაც მის ნაწილობრივ მანსარდულ სართულად გადაწყვეტაზე მიგვანიშნებს. შენობის თავდაპირველი მხატვრული გადაწყვეტის დანაკარგზე მიანიშნებს აივნის კუთხისა და გადახურვის ქანობების შემკული ფიცრის დამაკავშირებელი ხის ფიგურული ელემენტი, რომელიც აბასთუმნის ანალოგიურ, დიდნაშევრიანი გადახურვის ქანობების მქონე შენობებში გავრცელებული გაფორმების კონსტრუქციულ-დეკორატიული სისტემის შემორჩენილი ნაწილი უნდა იყოს. დანარჩენ ელემენტებს, თუ ისინი დაკარგული არ არის, შეიძლება ფარავდეს ფრონტონის დღეს არსებული შემავსებელი შეფიცვრა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
პალის ეხი

**პალის ეხი** — არქეოლოგიური ძეგლი ქალაქ სოხუმში.

სადაზვერვო თხრილის სიღრმე 1.50 მ იყო, ფართობი 2X2 კვ. მ. ეხში 7 განსხვავებული ნიადაგისეული ფენა დაფიქსირდა. ამათგან ადრებინჯაოს V და VI ფენები განეკუთვნებოდნენ. კაჟი და ქვა სრულიად უმნიშვნელო რაოდენობისა იყო და აბსოლუტურად უსახური. პალის კერამიკა ზედმიწევნით ანალოგიური აღმოჩნდა ახრა-კაპშის მღვიმის მასალისა. ქილისა და ქოთნისებრი ფრაგმენტები თიხის ცომში დანაყილი კალციტის მინარევით. ძირები ბრტყელი ან ქუსლგაზიდული, ყურები მარყუჟისებური, ორნამენტი წარმოდგენილი იყო შტამპით დატანილი ჰორიზონტალური ზოლებით. არის პრიალაზედაპირიანი ფრაგმენტებიც. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგი გაგნიძე

**გიორგი გაგნიძე** (დ. 9 აგვისტო, 1970, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი).

სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში თამაზ ლაფერაშვილის კლასში, სწორედ მისი რეკომენდაციით შედგა 1994 წელს მესამე კურსის სტუდენტის დებიუტი ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. ამის შემდეგ თითქმის ათი წლის მანძილზე ასრულებდა წამყვან პარტიებს თბილისის ოპერაში.

გერმანიაში ერთ–ერთ კონკურსში გაიმარჯვა, ვაიმარის ეროვნულმა თეატრმა ხელშეკრულება დაუდო და 2003-2005 წლებში წამყვან პარტიებს ასრულებდა გერმანიის სხვადასხვა საოპერო თეატრებში, შემდეგ სხვა ქვეყნებშიც მიიწვიეს. საერთაშორისო აღიარება იტალიის ქალაქ ბუსეტოში 2005 წელს გამართულმა „ვერდის ხმების“ ფესტივალმა მოუტანა, სადაც ჟიურის თავმჯდომარე ხოსე კარერასი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*გიორგი გაგნიძე

კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სალომე ფაჟავა

**სალომე ფაჟავა** (დ. 3 სექტემბერი, 1997) — ქართველი ტანმოვარჯიშე. ასპარეზობს რითმულ ტანვარჯიშში. 2015 წლის ევროპულ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2016 წელს მიიღო მონაწილეობა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტანვარჯიშის საერთაშორისო ფედერაცია

კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 94)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. თარიღდება XIX საუკუნის დასასრულით. 
ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელიც XIX საუკუნის დასასრულსაა აგებული, აბასთუმნის ღირსშესანიშნავ ნაგებობათა რიცხვს მიეკუთვნება. ზოგადად იგი ამ დასახლების ურბანულ თავისებურებათა ჩარჩოებში ექცევა, რაზეც მიუთითებს მასალის და სამშენებლო ხერხების ერთგვაროვნება, შენობის პროპორციები, განლაგება და სხვა. თუმცა, აშკარაა თავისებურებაც, რაც უპირველესად შიდა ეზოს ორგანიზაციაში მდგომარეობს. შენობა სამი მხრიდან უვლის სწორკუთხა მოხაზულობის შიდა ეზოს, მეოთხე მხარეს ბუნებრივი კლდეა აღმართული. ეზოში შესასვლელი გვირაბი, რომელიც შესანიშნავად ნაწყობი აგურის ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, შენობის ძირითადი ბლოკის გვერდზე, სიღრმეშია განთავსებული. ფრონტალურად გაშლილი ქუჩისპირა ფასადი აჟურული მოაჯირებით და სვეტისთავებით გაფორმებულ შუშაბანდს წარმოადგენს. ფასადზე ორი რიზალიტია გამოყოფილი. აღსანიშნავია შუშაბანდის კარგი პროპორციის მქონე, წიბოებჩამოთლილი სვეტები, რომელთა ქვედა ნაწილი ნაჭდევებითაა დანაწევრებული. ზოგიერთ მათგანს ჯერ კიდევ შემორჩენილი აქვს ფიგურული სვეტისთავები. ეზოში მხოლოდ ნაწილობრივაა შემონახული ღია აივნის აჟურული დეტალები. მისი მოხარატებული მოაჯირისაგან მხოლოდ მცირე ნაწილია გადარჩენილი. ფასადს კიდეებში აუყვება მეორე სართულის აივანთან დამაკავშირებელი ორმარშიანი აჟურულმოაჯირიანი კიბე. შენობის გვერდითი კედლები უხეშად დამუშავებული ქვით ნაგებ სიბრტყეებს წარმოადგენს, რომელზეც სარკმელთა ღიობებია გაჭრილი. კუთხეებში გრძელ-მოკლედ ჩარიგებული თლილი ქვვებია დაწყობილი. ასეთივე წყობითაა გამოყოფილი ბრტყელი თაღით დასრულებული სარკმელთა ამყოლები. თაღის თავზე მარაოსებურადაა განლაგებული ვერტიკალურად დაწყობილი სწორკუთხა კვადრები. შენობის ეზო სახეცვლილია გვიანდელი უსახური მინაშენებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ხეკორძის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ხეკორძის წმინდა გიორგის ტაძარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეკორძში. 

ეკლესია ქანობზე მოწყობილ ტერასულ სუბსტრუქციაზეა აღმართული. ეზო შემოსაზღვრულია დაბალი ქვის გალავნით, რომლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშიც შესასვლელია დატანილი. გზიდან მოშანდაკებულ სიბრტყეზე ასვლა რელიეფს მორგებული რამდენიმე საფეხურიანი კიბით არის შესაძლებელი.

მინი|ეკლესიის შესასვლელი
დარბაზული ეკლესია, სამხრეთის მინაშენით, ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კუთხეებში, ზოგან, ჩართულია შედარებით მოზრდილი ქვიშაქვა. ძირითადი ნაგებობა აღდგენილია. სამხრეთის მინაშენიდან შემორჩენილია აღმოსავლეთი კედლის ნახევარი და სხვა კედლების ნაწილები. 

ნაგებობის გარშემო, ეზო, მოპირკეთებულია ქვებით. მინაშენის შესასვლელი დასავლეთიდან იყო. კედლის ფრაგმენტებში იკითხება ღიობის ძირი. ეკლესიის კარი სამხრეთ ფასადზეა დატანილი. ღიობი ტიმპანით სრულდება, რომელიც აგურით არის ამოყვანილი. მისი რკალიც გადაყვანილი აგურისავე წყობით. ფასადები სადაა, შეუმკობელი. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებზე დატანილია თითო მართკუთხა სარკმელი. დასავლეთის ღიობი შედარებით დიდი ზომისაა. ფასადებს სადა ლავგარდანი ასრულებს. 

ნაგებობა გადახურულია კრამიტის ორქანობა სახურავით, რომლის კეხზეც, აღმოსავლეთით, ლითონის ახალი ჯვარია დადგმული. ინტერიერი დახურულია უსწორმასწოროდ აღდგენილი კამარით. აფსიდი ნახევარწრიულია. დარბაზისგან გამოყოფილია მსუბუქად შვერილი მხრებით, მათზე გადაყვანილი შეისრული საბჯენი თაღით, ერთი დაბალი საფეხურით შემაღლებული იატაკითა და ახლადაღმართული ხის კანკელით. იატაკს ნახევარწრიული ამბიონი ერთვის. აღმოსავლეთით გაჭრილი სარკმელი, შიდა სივრცისკენ, მკვეთრად გაშლილია. მის ქვეშ სატრაპეზო ქვა დგას. 

ჩრდილოეთ კედელზე მოწყობილია მართკუთხა ნიშა. სამხრეთ კედელს დაბალი, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს კი მაღალი საფეხური შემოუყვება. იატაკზე მოგებულია დამუშავებული ქვის ფილები. აღწერილი ნაგებობის ცალკეული არქიტექტურული დეტალები პარალელს პოვებს ამავე სოფელში, ზარიძიანთ უბანში აღმართულ ღვთისმშობლის ეკლესიასთან, რაც გვაფიქრებინებს, რომ თავდაპირველი ნაგებობები ერთსა და იმავე პერიოდს უნდა მიეკუთვნებოდეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 84)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XX საუკუნეში.

რუსთაველის ქუჩის განაშენიანების ცალკეულ მონაკვეთებში შენობები ტიპოლოგიური მსგავსებით ჯგუფდება. მათ შორისაა ორსართულიანი ნაგებობა, სადაც ამჟამად ბიბლიოთეკაა განთავსებული. გრძელი შენობა ვიწრო მხრით გამოდის ქუჩისკენ და აფიცრული ფრონტონით დასრულებული ერთიანი ორფერდა სახურავის ქვეშ შეყუჟული, ოდნავ შევიწროებული შუშაბნდით გაფორმებული ფასადი აქვს. ფლეთილი ქვით ნაშენი ნაგებობის ფასადები შელესილი და შეთეთრებულია. მართკუთხა მოხაზულობის მარტივ გეგმას გარედან მიდგმული კიბის უჯრედი არღვევს მხოლოდ, რომელიც გვერდითი ფასადის გასწვრივ არის განთავსებული და ასასვლელი ქუჩიდან აქვს. მთავარი ფასადის ამჟამად ყრუ კედლით შევსებული პირველი სართულიც ხის აივნით, თუ შუშაბანდით უნდა ყოფილიყო გახსნილი, რაზეც კუთხესთან შერჩენილი სვეტი მიუთითებს. ზემოთ მეორე სართულის შუშაბანდის ჩარჩოების ნათელი სქემა კარგად ეხამება ძელაკებისაგან შემდგარ გეომეტრიზებულ მოაჯირებს. თვით შენობაზე ოდნავ ვიწრო ფასადი შუშაბანდით დასრულებული ყრუ ქვედა სართულით რიზალიტისებრ გადაწყვეტას ქმნის. ყურადღებას იქცევს რიზალიტის მომიჯნავედ, გვერდითი ფასადების კუთხეებთან, ქვის წყობით გამოყვანილი შეკიდული პილასტრისებრი ნაშევრების არსებობა. მარცხენა, გვერდით კედელზე ნალესობაჩამოცლილ მონაკვეთებში შერეული წყობა მოჩანს მოზრდილი კვადრების ჰორიზონტალური რიგებით შუა ხაზზე და ამ მხარეს გამომავალი სწორკუთხა, მცირე ზომის ფანჯრის ღიობების ირგვლივ განაწილებული აგურის უწესრიგო ჩანართებით. ზურგის ვიწრო მხარე ყრუა და მას წვრილი ქვით და კუთხესთან ბლოკის გამოყენებით შეკეთების კვალი ატყვია. შენობის მარჯვენა, გვერდით ფასადის წინა, ყრუ მონაკვეთში ქვედა სართულის მხოლოდ ერთი კარია განთავსებული, ხოლო დამასრულებელი ნაწილის მეორე სართულზე სწორკუთხა გეგმის პერიმეტრში მოქცეული, ამჟამად შემინული, აჟურულმოაჯირიანი აივანია ჩასმული.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბენიკ აბრამიანი

**ბენიკ აბრამიანი** (დ. 31 ივლისი, 1985) — ქართველი მძლეოსანი, ბირთვის მკვრელი. 2016 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, მაგრამ ვერ მოახერხა ფინალში გასვლა. 2020 წელს მონაწილეობას მიიღებს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გრიგალათის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

**გრიგალათის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი ხარაგაულის რაიონში. 

წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის რესტავრაციისას აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი და ლითონის ნაკეთობანი, რომლებიც საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას მუზეუმში ინახება და XIV-XV საუკუნეებით თარიღდება.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვეფხია ჯიშკარიანი

**ვეფხია ჯიშკარიანი** (დ. 20 მაისი, 1968, საწულუკიძეო — გ. 11 აგვისტო, 2008, შინდისი) — ქართველი სამხედრო პირი. საინჟინრო დაგეგმარების ოფიცერი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების II ქვეითი ბრიგადის საინჟინრო ქვედანაყოფის კაპიტანი. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლაში დაღუპული. „შინდისის გმირი“. 

საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში მსახურობდა 1992 წლიდან, ხოლო სენაკის მეორე ქვეით ბრიგადაში 2005 წლიდან კონტრაქტით. დაიღუპა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომის დროს შინდისთან. ითვლება უგზო-უკვლოდ დაკარგულად (ცხედარი ვერ იქნა ნაპოვნი).

სიკვდილის შემდგომ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით და მედლით „სამშობლოსათვის თავდადებული“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვეფხია ჯიშკარიანი — საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:შინდისის გმირები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 64)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. თარიღდება XIX საუკუნის დასაწყისით. 

აბასთუმნის ერთ-ერთ ცენტრალურ, ყველაზე გრძელი ქუჩის გასწვრივ არსებული საცხოვრებელი სახლების უმეტესობა გამოირჩევა ინდივიდუალური, საინტერესო მხატვრული გადაწყვეტით, რომელიც ხშირ შემთხვევაში სცილდება არქიტექტურის აკადემიურ ფარგლებს და ხალხურ შემოქმედებას უახლოვდება. ძალზე გამომსახველი და სახასიათოა ამ ნაგებობის ქუჩისკენ სამწახნაგად შვერილი მოცულობა, რომლის თავზე სხვენის სართულის ორფერდა სახურავით გადახურული და ხის აჟურული დეტალებით გაფორმებული აივანია მოწყობილი. გეგმით სწორკუთხა, წაგრძელებული შენობა ვიწრო ფასადით გამოდის ქუჩისკენ. როგორც აღვნიშნეთ, იგი სამწახნაგადაა შვერილი. თითო წახნაგზე სარკმლის სწორკუთხა დიდი ღიობებია გაჭრილი. გრძივ ფასადებს ორივე მხრიდან გაუყვება ამჟამად ნახევრად ღია და შემინული, აჟურულმოაჯირიანი გალერეები. საცხოვრებელ სახლს აქვს მანსარდის სართული, რომელიც ქუჩისპირა მხარეს ორიგინალურადაა გადაწყვეტილი. ნაგებობის ძირითადი ნაწილი ქვისაა, სხვენის სართული - შეფიცრულია, ორფერდა, თუნუქით დაბურული სახურავი ეყრდნობა გრძივი კედლებიდან მძლავრად შვერილ ფიგურულ ხის კრონშტეინებს. ადგილობრივ ბინადართა გადმოცემით შენობა ვინმე მურადოვების კუთვნილ აგარაკს წარმოადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მამკოდის წმინდა გიორგის ეკლესია

**მამკოდის წმინდა გიორგის ეკლესია** — წმინდა გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია. XVII საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს მცხეთა-მთიანეთის რეგიონში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მამკოდაში. არის მამკოდის მამათა მონასტრის კოპლექსის შემადგენელი ნაწილი. მდებარეობს მამკოდის მამათა მონასტრის მიმდებარედ, მისი აღმოსავლეთით 200 მეტრში. აგებულია რიყის ქვითა და აგურით, კირის დუღაბზე. 

ეკლესიას დასავლეთ ფასადზე მიშენებული აქვს სამრეკლო, რომლის პირველი სართული ეკლესიის კარიბჭეს წარმოადგენს. ეკლესიის კედლები შეთეთრებულია, ხოლო იატაკი ქვის ფილებითაა მოგებული. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე ორ-ორი ერთმანეთის პარალელური მოზრდილი ზომის თაღოვანი ნიშებია. ორი ღრმა, შედარებით მცირე ზომის, ნიშია ასევე დატანილი ნახევარწრიული აფსიდის ორივე მხარეს, აქედან ჩრდილოეთის ნიშში მოგვიანებით სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ცენტრში სარკმლის ქვეშ ტრაპეზის ქვაა განთავსებული. 

ეკლესიის გარშემო ძველი ნასოფლარის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. იგი ძლიერ დაზიანებული იყო და მისი რეაბილიტაცია 2004-2012 წლების შუალედში განხორციელდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
ივანე უნდილაშვილის საცხოვრებელი სახლი

**ივანე უნდილაშვილის საცხოვრებელი სახლი** — დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ უნდილაანთკარში, ისტორიულ ქალაქ დუშეთიდან 6-7 კილომეტრის დაშორებით. ერთსართულიანი ნაგებობა, რომელიც ცოკოლის მაღალ სართულს ეყრდნობა, გეგმით წაგრძელებული ფორმის სწორკუთხედს შემოწერს. სარდაფის სართული ძველი აგურით და რიყის ქვის მონაცვლეობითი წყობით არის ნაშენი. ერთ-ერთ სადგომს, რომელიც მიწაში ღრმად არის ჩასმული დედაბოძი აქვს. 

დედაბოძი ისევე როგორც მისი თავხე მოურთავი და უორნამენტოა და ქვის თლილ ბაზისს ეყრდნობა. აღსანიშნავია, რომ დედაბოძიანი სადგომის კედლის ფრაგმენტები რიყის ქვით არის ნაშენი კირის დუღაბზე. საცხოვრებელი სახლი სივრცეში თავისუფლად დგას. მას რიყის ქვის და ახალი (ე.წ. რუსული) აგურით ნაშენი ყრუ ზურგი აქვს. სახლის ზურგის მხოლოდ ერთი ფრაგმენტია რიყის ქვისა. ეზოს ძირითადი სივრცისკენ შენობა გრძივი ფასადის გასწვრივ განვითარებული ხის ღია, ჭვირულმოაჯირიანი აივნით იყურება. აივნის ერთ გვერდზე, მარცხნივ (პირით აივნიანი ფასადისკენ) ხის სწორხაზოვანი კიბეა მიდგმული. აივანი გრძივი გვერდით რიყის ქვისა და აგურის წყობით აშენებულ კედელს ეყრდნობა. ეს ცოკოლია, რომელიც აივნიანი ფასადის შუა მხარეს მიუყვება.

აივნის შიდა, საფასადო სიბრტყე მშვილდა თაღით დაბოლოებული ფანჯრის და კარის ღიობებით არის დანაწევრებული. შენობას ქანობიანი სახურავი აქვს და თუნუქის ფურცლებით არის გადახურული. საცხოვრებელი სახლის გეგმარება ანფილადურია. ინტერიერის მორთულობის თავისებურებას კი თახჩები და წალოები შეადგენს, განაპირა ოთახების კედლები კი სიმეტრიული კომპოზიციის სწორკუთხა ნიშებით არის დამუშავებული. აღწერილი შენობის არქიტექტურა ადგილობრივ ტრადიციას მისდევს. გვრჩება შთაბეწჭდილება, რომ XIX საუკუნის მიწურულის მშენებელი ძველი სახლის ფორმებს დაეყრდნო და სავარაუდოდ მისი სივრცითი სტრუქტურა გაიმეორა. ნაგებობა, მიუხედავად მისი დაზიანებულობისა, ინარჩუნებს მხატვრულ და არქიტექტურულ ღირებულებას. გადმოცემით საცხოვრებელი სახლი უნდილაანთკარის უხუცეს მკვიდრს ივანე უნდილაშვილს (გარდაიცვალა 1912 წელს) ეკუთვნოდა. ივანე უნდილაშვილის არაერთი წისქვილის მფლობელი იყო ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტყის მასივთან ე.წ. სანახშირეზე.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მერაბ გაგნიძე

**მერაბ გაგნიძე** (დ. 17 აპრილი, 1944, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი და კომპოზიტორი.

მერაბ გაგნიძე დაიბადა 1944 წლის 17 აპრილს თბილისში. 1971 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საფორტეპიანო, ხოლო 1977 წელს საკომპოზიციო ფაკულტეტი. 1971–1972 წლებში მერაბ გაგნიძე მუშაობდა თბილისის საცირკო–საესტრადო სასწავლებელში კონცერტმაისტერად, ხოლო 1972–1977 წლებში — თბილისის მესამე სამუსიკო სკოლის ფორტეპიანოს პედაგოგად.

მერაბ გაგნიძეს შექმნილი აქვს: ოპერები – „ცეზარი“, „მეფე ლირი“, „რომეო და ჯულიეტა“, „სოლომონ–მეფის სიმღერათა სიმღერა“. მერაბ გაგნიძე არის თანამედროვე მუსიკის ყოველწლიური საერთაშორისო ფესტივალ „მოსკოვური შემოდგომის“ ჟიურის მუდმივი წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
დედოფლისწყაროს ხალხთა მეგობრობის მუზეუმი

**ხალხთა მეგობრობის მუზეუმი** — მუზეუმი საქართველოში დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მუზეუმი ერთსართულიან რუსულ სახლშია განთავსებული. ნაგებობა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკის ოფიცრის გ. ნეჩველოდოვის საკუთრება იყო. ის, დრაგუნთა პოლკთან ერთად, წითელწყაროში (დედოფლისწყარო) ჩამოვიდა და აქ დასახლდა. სახლი მორებით, ულურსმნოდაა ნაგები. შენობა ოთხი ოთახისაგან შედგება, რომლებშიც ნეჩველოდოვების პირადი ნივთები, ეთნოგრაფიული და სხვადასხვა დოკუმენტური მასალაა დაცული.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
სირუელა

**სირუელა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ლა-სიბერიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 202 კმ². მოსახლეობა — 1861 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბადახოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სირუელის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
საკალანდარიშვილოს წმინდა გიორგის ეკლესია

**საკალანდარიშვილოს წმინდა გიორგის  ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სენაკში. ძეგლი წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ეკლესიას, კირქვა ერთმანეთთან დაკავშირებულია კირხსნარით. სამშენებლო წყობა შერეულია, ნაგებია საშუალო და მცირე ზომის გათლილი კვადრებით. ნაგებია XIII საუკუნეში. გადახურულია თუნუქით.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კაკასხიდის ხიდები

**კაკასხიდის ხიდები** — საინჟინრო-არქიტექტურული ძეგლი ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაკასხიდში. 

კაკასხიდში 5 ხიდია. ყველაზე დიდი, მდებარეობს მდ. ხანისწყალზე, სოფ. კაკასხიდიდან სამხრეთით, დანარჩენი ოთხი ხანისწყლის მარცხენა შენაკად ქერშავეთზე კაკასხიდის ხიდიდან 3 კმ-ის მონაკვეთში.

ხიდები არის ზეკარის საუღელტეხილო გზის ნაწილი, რომელიც ხანისწყლის და ქვაბლიანის ხეობებს აკავშირებს ერთმანეთთან. ხუთივე ხიდი დღემდე მოქმედია. ხიდები ქუთაისი-ბაღდათი-აბასთუმნის სამხედრო გზის მშენებლობის დროსაა დამონტაჟებული 1894-1904 წწ. 

მშენებლობის დაწყება დაკავშირებულია რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ პირველის სახელთან, ორმოცწლიანი პროექტირება და გზის მშენებლობა ნიკოლოზ მეორის დროს დასრულდა. ხიდებიდან ერთი - კაკასხიდის ხიდი დიდია და ორმხრივი მოძრაობისთვისაა განკუთვნილი, დანარჩენი ოთხი მცირე ზომისაა და ერთი მიმართულებით მოძრაობისთვისაა აგებული.

ხიდები ერთი მასალით და ერთნაირი ტექნიკითაა აგებული. ხიდის კონსტრუქცია ფოლადის ბრტყელი ღერაკებით და მართკუთხა ფირფიტებითაა შეკრული. დეტალების გადაბმისთვის გამოყენებულია დამოქლომების მეთოდი. სავალი ნაწილის საყრდენი შვერილები ლითონის ფირფიტებისგან არის შეკრული, ხიდების მოაჯირები ორ ჰორიზონტალურ რელსს შორის ღერაკების ვერტიკალური და დიაგონალური რიგებითაა შეკრული. მე-4 ხიდის თუთიის ამ კონსტრუქციაზე ქვემოდან, ძველი რუსულით შესრულებული ორი სიტყვაა გარკვეული ინტერვალით დაწერილი: კაკასხიდის ხიდის მოაჯირის დაბოლოებაზე, დუღაბის ჯებირებზე რელიეფური სიმბოლიკა არის მოცემული: ერთზე გადაჯვარედინებული ნაჯახი და ღუზა, მათ ქვემოთ კი 1904, მეორეზე კი „N“ გრაფემა, სავარაუდოდ იმპერატორ ნიკოლოზ მეორის სახელის ინიციალი. ხიდის თარიღი მხოლოდ ერთზეა მოცემული, ხიდების სრული იდენტურობა, იძლევა იმის საფუძველს, რომ ისინი ერთი და იგივე დროს დამონტაჟებულია.

პეტრე აკიმჩევის მონათხრობით, აღნიშნული ხიდები სამეფო ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, საფრანგეთიდან _ ეიფელის ქარხნიდან ჩამოიტანეს დაშლილი ფოთის ნავსადგურის გზით და ადგილზე ააწყვეს. კაკასხიდის ხიდები იმ საინჟინრო ნაგებობათა რიგში დგას, რომლებიც XIX-XX სს. მიჯნისთვის საქართველოს გზებსა და რკინიგზებზე აიგო და რომელთა ერთი ნაწილი გადმოცემით გუსტაფ ეიფელის ქარხნიდან იქნა ჩამოტანილი და ადგილზე დამონტაჟებული. ის საქართველოში XX საუკუნის დასაწყისისთვის სატრანსპორტო საინჟინრო ქსელის განვითარების ნაწილია.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ციხისუბნის კომპლექსი

**ციხისუბნის კომპლექსი** — დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემისხევის აღმოსავლეთ უბანში, რომელსაც ციხისუბანს უწოდებენ, მდინარის მარცხენა ნაპირზე, შემაღლებულ ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანფეოდალურ ხანას.

კომპლექსის შემადგენლობაში შედის დარბაზული ეკლესია, კოშკი და საცხოვრებელი სახლი. გზიდანვე მოსჩანს ადგილის დომინანტი - მაღალი მძლავრი კოშკი. გეგმაში წრიული, ოთხსართულიანი, ქონგურებჩამორღვეული კოშკი ლეკიანობის დროინდელია. მსგავსი საფორთიფიკაციო ნაგებობები XVII-XVIII საუკუნეებში ქართლ-კახეთის მთელ ტერიტორიებზე გვხვდება. ერთნავიანი ტაძარი უშუალოდ კოშკის ჩრდილოეთით დგას, მისგან ერთიოდე მეტრითაა დაცილებული და დასავლეთითაა საგრძნობლად ჩაწეული. კოშკიც და ტაძარიც ტერივილების საგვარეულოს ეკუთვნოდა, რაზეც მეტყველებს ტაძარში შემორჩენილი საფლავის წარწერებიც. გრემისხევს ტერიშვილის გვარი ჩანს 1669 წლის წილკნის ღვთისმშობლის სამწყსოს სიგელში. 1781 წელს ზაალ ტერიშვილი გრემისხევის მოურავად იწოდება, რომელსაც ერეკლე II ძე ვახტანგი (ეს ტერიტორია მისი საუფლისწულო მამულია) ოცი წელი „ხარბად მყოფი“ გრემისხევის მოშენებას ავალებს მისივე დოვლათით. გრემისხევი სოფლად იწოდება 1392 წლის საკათალიკოსო სითარხნის გუჯარში. თუმცა ამ სახელით იწოდება ასევე გარკვეული ტერიტორიაც ნარეკვავის ხეობის ზემო წელზე. თავად ციხისუბანზე არანაირი ცნობა არ შემორჩენილა, იგი არ აქვს მოხსენიებული არც ვახუშტი ბატონიშვილს და ჩანს, რომ ციხისუბანი ლეკებისგან იავარქმნილი და მიტოვებული გრემისხევის ხელმეორედ შენების (1781 წლის აქეთ) შემდგომია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
დიდი ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია

მინი
**დიდი ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია ** — არქიტექტურული ძეგლი იმერეთის მხარეში ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ჩხირაულში. ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში

წმინდა გიორგის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. გადახურვა ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით. ეკლესიაში შესასვლელი კარი დასავლეთ და სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ეკლესიას ორ-ორი სარკმელი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზეა დატანილი, ხოლო თითო-თითო სარკმელი დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედელშია გაჭრილი. ეკლესია ნაგებია აგურისა და ქვის გამოყენებით. ქვიშაქვისა და ბაზალტის გათლილი კვადრებია გამოყენებული კუთხეების ამოსაყვანად, სარკმლისა და კარის მოჩარჩოებისთვის. ეკლესია შიგნიდანაც და გარედანაც შელესილია. სარკმლები შიდა მხრიდან უფრო უფრო განიერია და თანდათანობით ვიწროვდება. იატაკზე ქვის ფილებია მოგებული. ეკლესიის გადახურვის კამარა სამ წყვილ პილასტრზეა დაყრდნობილი. ამბიონი ერთი საფეხურით მაღლაა აწეული. მოგვიანებით ხის კონსტრუქციითაა ამოყვანილი კანკელი. საკურთხევლის ცენტრალურ ნაწილში ტრაპეზის ქვაა განთავსებული. საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედლისკენ 2 ნიშია ერთმანეთის გვერდიგვერდ დატანილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ირაკლი რევიშვილი

**ირაკლი რევიშვილი** (დ. 3 ნოემბერი, 1989) — ქართველი მოცურავე. ასპარეზობს თავისუფალი სტილით ცურვაში. მიღებული აქვს მონაწილეობა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*NBC Olympics Profile

კატეგორია:ქართველი მოცურავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 29)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მდინარე ოცხეს მარცხენა სანაპიროს იმ ნაწილში, სადაც ლადო ასათიანის ქუჩა აქ არსებულ პარკს კვეთს.

უმეტესად ჰორიზონტალურად გაშლილი შენობებისგან შემდგარ მეჩხერ განაშენიანებაში, ყურადღებას იქცევს „რეშელის“ პანსიონად ცნობილი ნაგებობა შპილით დასრულებული ციცაბო მანსარდიანი სილუეტით, რომელიც რომანტიზმისა და ჩრდილო-ევროპული არქიტექტურისათვის დამახასიათებელ ნიშნებს ატარებს. დამრეც რელიეფზე ტერასულად განლაგებული ამ რთული კონფიგურაციის შენობის შუშაბანდებიანი და აივნებიანი ფასადები შეკიდული ნაწილებითა და რიზალიტებით, სართულის დამასრულებელ ზედა არეებში ჩართული აჟურული ფრიზებით და ქვემოთ — რიკულებიანი ჩანართებით, აღნიშნული ციცაბოსახურავიანი მანსარდითა და მინიატურული მეზონინით, მკაფიოდ ინდივიდუალურ სივრცით-გეგმარებით და მხტვრულ კომპოზიციას ქმნის. მასშტაბური ორსართულიანი ნაგებობის მთის ფერდამდე გაგრძელებული ხუროთმოძღვრული სხეული ქუჩისკენ ერთიანად შემინული, შუშაბანდებიანი ვიწრო ფასადით გამოდის, რომელიც არასრული სიმაღლის ცოკოლის სართულში, თლილი ქვის მაღალ, ორსაფეხურიან ბაზისებზე შემდგარი კუთხეჩამოკვეთილი ხის სვეტებიანი ღია დერეფნით იხსნება. ფასადის შუა ნაწილში შპილიანი მანსარდით დასრულებული რიზალიტი იკვეთება მკვეთრად შვერილი გადახურვის ქანობებით, რომლის ქვეშ ხის რკალური ელემენტებით ელიფსური ფორმის თაღი და ჯვარედინი ფორმებია გამოყვანილი. ფასადი ასიმეტრიული და დინამიურია იმის გამო, რომ იგი ზემოთ ფართოვდება მეორე სართულის მარჯვენა კიდეში არსებული ხის დეკორაციულ კრონშტეინებზე შეკიდული შუშაბანდის ხარჯზე. მის ქვეშ განთავსებლია გვერდითი ფასადის მხრიდან ცოკოლის სართულის აყოლებით ამავალი, საცხოვრებელ სართულთან დამაკავშირებელი კიბეები. გვერდითი ფასადის მარცხენა კიდეში არსებულ მეორე სართულის ხსენებულ შეკიდულ შუშაბანდს ღია აივანი აგრძელებს, რომელსაც მეზონინით დასრულებული მცირე რიზალიტი უკეთდება. აივანს ზედა ტერასაზე განთავსებული გარედან მიდგმული, რიკულებიანი კიბის მარში უკავშირდება საპირისპირო მხრიდან. წაგრძელებული გვერდითი ფასადის დამასრულებელი მარჯვენა ნაწილი უკან იხევს და ვიწროვდება, მთის ფერდისკენ რელიეფი კიდევ ერთი ტერასით მაღლა იწევს, რის გამოც მას მეორე სართული უშუალოდ უკავშირდება. შენობის მარცხენა, სწორხაზოვანი გრძელი ფასადი სადა და გაუფორმებელ ზურგს ესაზღვრება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მარიამ იმნაძე

**მარიამ იმნაძე** (დ. 5 მარტი, 2001) — ქართველი მოცურავე.
 
2019 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე იასპარეზა 50 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურაობასა და 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურაობაში. მან ვერცერთ სახეობაში ვერ მოახერხა ნახევარ-ფინალურ ეტაპში გასვლა. 2021 წელს მონაწილეობას მიიღებს 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ოლიმპიური ლიცენზია მოიპოვა 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოცურავეები
მარიამ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაჩანა ხორავა

**ბაჩანა ხორავა** (დ. 15 მარტი, 1993) — ქართველი მძლეოსანი. ასპარეზობს სიგრძეზე ხტომაში. 2016 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. 2021 წელს მეორედ მიიღებს მონაწილეობას ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* rio2016.com 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პაოლო იაშვილის სახლ-მუზეუმი

**პაოლო იაშვილის სახლ-მუზეუმი** − ქართველი პოეტის, მთარგმნელისა და ესეისტის პაოლო იაშვილის სახლ-მუზეუმი იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ არგვეთში.
სახლი ორ სართულიანია ნაგები აგურით და ბლოკით,პირველი სართული სარდაფი, მეორე სართულზე სამი ერთმანეთის გვერდიგვერდ განლაგებული ოთახია,რომელიც ერთმანეთს უკავშირდება შიდა კარით.ეზოს მხრიდან კარით,და ოთხი ფანჯრითაა გახსნილი,პირველი სართულის გვერდითა კედლები ყრუა,მეორე სართულის მთელ სიგრძეზე აივანია,სადაც ასვლა კიბითაა შესაძლებელი,ყველა ოთახშია ბუხარი.ინტერიერი ხისაა,გადახურვა მეტალო კერამიკა.
სახლს აქვს საგვარეულო ეზო რომელიც ქვის ღობითაა შემოსაზღვრული,ჭიშკარი რკინისაა.
სახლში დაცულია : საოჯახო ტახტი,კარადა და პოეტის საგვარეულო ავეჯი. სახლს პირველი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1991 წელს კერძო მფლობელის მიერ, 2017 წელს გიორგი ნიჟარაძემ სახლი საჩუქრად გადასცა ადგილობრივ მუნიციპალიტეტს, 2017 წელსვე დაიწყო სახლ-მუზეუმის რეაბილიტაცია საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
ვალენტინა ლიაშენკო

**ვალენტინა ლიაშენკო** (დ. 30 იანვარი, 1981) — ქართველი მძლეოსანი, სიმაღლეზე მხტომი. 2016 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. დაიკავა 32-ე ადგილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* World Athletics

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიევში დაბადებულები
დართლოს აკლდამები

მინი|300პქ|
**დართლოს აკლდამები** — ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დართლოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დართლოს მთის ფერდობზე, სასაფლაოზე.

## ძეგლის აღწერა
აკლდამა ორია. ორივე აკლდამა გეგმით სწორკუთხაა და ფიქლითაა ნაშენი. წყობა მშრალია. შიგნით ლამ-კირითაა შელესილი.

შედარებით პატარა (3,55x2,9 მ) აკლდამას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი შეისრული თაღითაა გადახურული. შემორჩენილია ხის კარის ნაწილი, რომელიც გარედან გეომეტრიული ჩუქურთმებითაა შემკული. აღმოსავლეთ კედელშიბრტყლად გადახურული პატარა სარკმელია, რომლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია საკურთხევლის მსგავსი, კუბური ფორმის პატარა ნაგებობა. მეორე სარკმელი სამხრეთ კედელშია. შიგნით აკლდამა გადახურულია წვერწაკვეთილი კამარით. დასავლეთ ფასადზე, კარის თავზე, წყობაში ჩასმულია რიყის ბრტყელი ქვა, კარის მარჯვნივ კი, წყობიდან პატარა რიყის ქვაა გამოშვერილი. გადახურვა ორფერდაა — საფეხურებიანი. სამხრეთ დასავლეთის კიდეზე მიდგმულია ლამითა და ფიქლით ნაშენი პატარა ნაგებობა, რომელსაც სამხრეთით შეისრული თაღით გადახურული სასანთლე ნიშნი აქვს. 

აკლდამის ჩრდილოეთით დგას მეორე, ოდნავ მოზრდილი (3,7x2,95 მ) აკლდამა. შესასვლელი აქაც დასავლეთიდანაა. კარის თაღი შეისრულია. აღმოსავლეთ კედელში მომრგვალებული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია კუბური ფორმის , საკურთხევლის მსსგავსი პატარა ნაგებობა. იატაკი მიწურია. სახურავი ორფერდაა, რვასაფეხურიანი.

Adolf Dirr - Dartlo church and graves.jpg|ადოლფ დირის ფოტო. 1913 წ.

## ლიტერატურა
## იხილეთ აგრეთვე
* დართლოს სამაროვანი

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:დართლო
თეონა ბოსტაშვილი

**თეონა ბოსტაშვილი** (დ. 19 იანვარი, 1998) — ქართველი მოცურავე. 2016 წელს მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, 100 მეტრზე ბრასით ცურვაში. ბოსტაშვილმა ვერ მოახერხა ნახევარფინალში გასვლა.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოცურავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიპის ეკლესია

**ლიპის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიპში. ძეგლი გამოუკვლეველია და ზუსტად დათარიღებული არ არის.

ტაძარი დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს სამხრეთის მინაშენით. ლიპის ეკლესია ერთ-ერთი უნიკალური და საინტერესო ძეგლია. განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს დიდი ზომის რელიეფური ქვა, რომელიც სავარაუდოდ მინაშენის შესასვლელის არქიტრავი უნდა ყოფილიყო. ქვაზე ამოკვეთილ რელიეფს ანალოგი არ აქვს და დღემდე დაუდგენელია რა არის მასზე გამოსახული. თ. ბარნაველი თავის სტატიაში გამოთქვამს ვარაუდს, რომ აქ ტაძრის გეგმა უნდა იყოს ამოტვიფრული, თუმცა ეს დადასტურებული არ არის. ტაძარი დღესდღეობით უმძიმეს მდგომარეობაშია, სრულიად ჩაქცეულია კამარები და კონქი, ნახევრად დანგრეულია კედლებიც. ნაგებობის ინტერიერშიც და გარეთაც ქვაყრილებია, ნაშალში რელიეფური ქვებიც გვხვდება. ეკლესია ნაგებია უხეშად დამუშავებული ალგეთის მონაცრისფრო ქვით.

მთავარი დარბაზი აღმოსავლეთით სწორკუთხედში ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა ჯვრის გამოსახულებით. აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში მოწყობილია სწორკუთხა ნიში. ტაძრის სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში გვხვდება პილასტრი გოლგოთის ჯვრის რელიეფით. ზუსტად ასეთივე პილასტრი ყოფილა მის პირდაპირ, ჩრდილოეთ კედელში, რომელიც ამჟამად წაქცეულია, გატეხილი და ხავსით დაფარული, თუმცა ჯვრის გამოსახულება მაინც გაირჩევა. როგორც ჩანს, ამ პილასტრებს ეყრდნობოდა საკურთხევლის სატრიუმფო თაღი. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, იგი თაღოვანია. შესასვლელის თაღი შედგენილია ორი ერთმანეთთან იდეალურად მორგებული ნაწილისაგან. მინაშენის შესასვლელი სავარუდოდ შიგნიდან თაღოვანი, გარედან კი არქიტრავული უნდა ყოფილიყო, რაზეც კარის ტერიტორიაზე ჩამოვარდნილი თაღის ფრაგმენტები და ზემოთ აღნიშნული რელიეფური ქვა მიგვანიშნებს (თუკი ეს ქვა ნამდვილად არქიტრავი იყო). რამდენი სარკმელი ჰქონდა ტაძარს ამის გარკვევა დღეს შეუძლებელია, რადგან კედლები სარკმლების დონემდე არ არის შემორჩენილი. ყურადღებას იქცევს მრავალი ქვა და ბაზაში ჩადგმული სტელა ჯვრის გამოსახულებებით, რელიეფების კომპოზიციები ძირითადად ერთმანეთის მსგავსია. ლიპის ეკლესიას ძალიან დიდი ზომის ქვებით ნაგები გალავანი ჰქონია შემოვლებული, რომლისგანაც მხოლოდ ფრაგმენტებია მოღწეული. გალავნის ქვები საგანგებოდ გაკეთებული ჩამონაკვეთებითაა ერთმანეთს მორგებული. ეზოში დევს სვეტის ბაზა. ერთ-ერთი ჯვრის გამოსახულებიანი სტელის უკანა მხარეს გვხვდება დაკბილვა, საფიქრებელია, რომ ეს ქვა მოგვიანებით გადააკეთეს და ბაზაში ჩასვეს, თავიდან კი დეტალს, დეკორს წარმოადგენდა. აღნიშნული ინდივიდუალური თავისებურებებიდან გამომდინარე ლიპის ეკლესია ქართული კულტურის ერთ-ერთი საინტერესო და საყურადღებო ნიმუშია და საფუძვლიან კვლევას საჭიროებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლიპის ეკლესია

კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რობერტ სანჩესი

**რობერტ ლინჩ სანჩესი** (დ. 18 ნოემბერი, 1997) — ესპანელი ფეხბურთელი. ინგლისური „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონისა“ და ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 12)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XX საუკუნეში. მდებარეობს მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირზე.

სახლი ქუჩის ხაზიდან ოდნავ შეწეულია და ქუჩის მხარეს ვიწრო ფასადით გამოდის. შენობა დაბა აბასთუმნის ურბანული ქსოვილის შემადგენელი ნაწილია. იგი ხასიათდება სადა გაფორმებით და კარგი სამშენებლო ოსტატობით. გადმოცემით ნაგებობა ბათუმის მკვიდრი კოლოპოტოვების აგარაკი იყო. ორსართულიან, სწორკუთხა გეგმის ნაგებობას სამი მხრიდან ორივე სართულზე უვლის ერთიანი ხის აივნები, რომლებიც ამჟამად ნაწილობრივ ამოშენებული და შემინულია. ქუჩის მხარეს გამომავალი აივნის მოაჯირი პირამიდისებური მოყვანილობის დეკორაციული ჩანართებითაა გაფორმებული. დანარჩენ ორ ფასადზე არსებული აივნების რიკულები სადა ძელაკებისგანაა შემდგარი. სწორკუთხა მოხაზულობის სარკმლებით გახსნილი, უხეშად დამუშავებული ქვით ამოყვანილი შენობის გვერდითი მხარე კუთხეებში კარგად თლილი ქვითაა მოსაზღვრული.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
რურუი

**რურუი** () — მოქმედი ვულკანი რუსეთში, კუნძულ კუნაშირზე. სიმაღლე 1486 მ.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
პატარა თონეთის კვირაცხოვლის ეკლესია

**პატარა თონეთის კვირაცხოვლის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა თონეთში. ნაგებია ადგილობრივი ჯიშის კლდის ქვის უხეშად დამუშავებული კვადრებით და ფლეთილი ქვით. ეკლესიის გარშემო ძლიერ არის აწეული მიწის დონე, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ და დასავლეთ მხარეს. 

## აღწერა 
სარკმელის ქვემოთ კედელი გაბზარულია მთელს სიგრძეზე, აფსიდის სამხრეთ ნახევარში სწორკუთხა ფორმის ნიშია, სამხრეთი კედლის ზედა აღმოსავლეთ ნაწილში შირიმის პერანგიანი თაღოვანი სარკმელია, ფასადის ცენტრში პერანგშემოძარცვული სარკმელის ღიობია, ეკლესიის გარშემო ძლიერ არის აწეული მიწის დონე, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ და დასავლეთ მხარეს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები