open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გურანდუხტი (X საუკუნე)

მინი|გურანდუხტი. კუმურდოს ტაძრის რელიეფის გრაფიკული რეპროდუქცია.
**გურანდუხტი** — X საუკუნის II ნახევრის პოლიტიკური მოღვაწე გიორგი II აფხაზთა მეფის (922-957) ასული, გურგენ მეფეთა მეფის (994-1008) მეუღლე, ბაგრატ III-ის (975-1014) დედა. 

975 წელს, საქართველოს გაერთიანების მოწინააღმდეგე დიდებული აზნაურები დაუკავშირდნენ კახეთის სამეფოს, გურანდუხტი ქმარშვილიანად შეიპყრეს და კახეთში წაიყვანეს. ამის საპასუხოდ ბაგრატ III-ის მამობილი დავით III დიდი კურაპალატი ქართლში შეიჭრა, კახეთის ლაშქარი განდევნა და გურანდუხტი და სხვა ტყვეები გაათავისუფლა. 70-იანი წლების ბოლოსა და 80 წლების დასაწყისში, ბაგრატ III-ის დასავლეთ საქართველოში ყოფნის დროს, გურანდუხტი განაგებდა ქართლს, რომლის პოლიტიკური ცენტრი უფლისციხე იყო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:X საუკუნის ქართველები
გურანდუხტი (XI საუკუნე)

**გურანდუხტი** — საქართველოს მეფის გიორგი I-ის (1014-1027) ასული, ბაგრატ IV-ის (1027-1072) და. 

მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იყო გიორგი II-ის (1072-1089) აღმზრდელი. დაქორწინებული იყო ტაშირ-ძორაგეტის მეფის დავით I-ის შვილზე – სმბატზე. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:XI საუკუნის ქართველები
სუაჰილი ენა

**სუაჰილი** (სუაჰ. Kiswahili) — ერთაშორის ურთიერთობის ენა აღმოსავლეთ აფრიკაში, მიეკუთვნება ბანტუს ჯგუფის ენებს. გავრცელებულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში.

## ზოგადი ცნობები 
* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: 50-100 მლნ, მათ შორის მშობლიურია 2-15 მლნ ადამიანისათვის.
* **ენის კოდი**: sw 
* **სახელწოდება**: sw - Kiswahili; en - Swahili; eo - Suahela 
* **დამწერლობა**: ლათინური

სუაჰილი სავარაუდოდ ჩამოყალიბდა IX-XI სს-ში, ბანტუს ადგილობრივი ენების კრეოლიზაციისა და სტრუქტურული გამარტივების შედეგად, რომელზეც დიდი ზეგავლენა მოახდინა არაბულმა ენამ. XIX ს-დან მან აფრიკის კონტინენტზე შეაღწია და ფართოდ გავრცელდა სხვადასხვა ფორმებით - ნაციონალური ვარიანტები, დიალექტები, პიჯინიზირებული ფორმები. სუაჰილის კლასიკური ლიტერატურული ძეგლები XVIII ს-ით თარიღდება.

## სტატუსი 
**ოფიციალური ენა: **

* კენია - ინგლისურთან ერთად.
* ტანზანია
* უგანდა

**გავრცელების არეალი**:

სუაჰილის გავრცელების პირველადი არეალი იყო ზანზიბარის, პემბას, მაფიას და კომორის კუნძულების მიმდებარე ვიწრო სანაპირო ზოლი, ხოლო მისი მატარებლები იყვნენ ამ რეგიონის ისლამიზირებული აფრო-არაბული მოსახლეობა.

## გრამატიკა 
…

## ლექსიკა 
**ფრაზები და სიტყვები**

* გამარჯობა - Habari, bwana; Habari, bibi
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Karibu; Karibu nyumbani
* გმადლობთ - Asante; Asante sana
* კი / არა - Ndiyo; Sawa / Hapana; A-a
* გეთაყვა - Tafadhali; Tafadhalini
* ნახვამდის - Kwaheri

**რიცხვები**

* 1 - moja, 2 - mbili, 3 - tatu, 4 - nne, 5 - tano, 6 - sita, 7 - saba, 8 - nane, 9 - tisa, 10 - kumi

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფრაზები სუაჰილზე
* აშშ -ს საერთაშორისო ურთიერთობების უნსტიტუტი, სუაჰილის კურსი
* ეთნოლოგიური რეპორტი სუაჰილზე; ეთნოლოგიური რეპორტი სუაჰილზე, კონგო
* UCLA რეპორტი სუაჰილზე 
* პანაფრიკული ლოკალიზაციის გვერდი სუაჰილზე 
* სუაჰილი გუშინ, დღეს და ხვალ: მისი განვითარების და გავრცელების ფაქტორები
* პროექტი კამუსი 

### ლექსიკონები და გრამატიკა 
* ინტერნეტ, სუაჰილურ – ინგლისური ლექსიკონი
* The Kamusi Project: სუაჰილის ინტერნეტ ლექსიკონი 
* სუაჰილის ლექსიკონი, ეტიმოლოგიებით - Andras Rajki 
* სუაჰილურ – ინგლისური ლექსიკონი 

## სქოლიო 
კატეგორია:სუაჰილი ენა
ენათა ოჯახები

მინი|450პქ|ენების გავრცელება პლანეტაზე
მინი|300პქ|ენათა ოჯახები ევროპაში
**ენათა ოჯახები** — დედამიწაზე გავრცელებული ენების დაჯგუფება მათი ისტორიული ნათესაობის მიხედვით. ენები, რომლებიც ერთი საერთო წინარე ენიდან არიან წარმოქმნილნი, ერთ ოჯახში არიან გაერთიანებულნი. ენათა ოჯახები თავის მხრივ იყოფიან ჯგუფებად და ქვეჯგუფებად და ამგვარად იქმნება ენათა ხისებრი სტრუქტურა. აღსანიშნავია, რომ ენათა კლასიფიკაციის შესახებ ერთი აზრი არ არსებობს, ამიტომ ნებისმიერი სტრუქტურა გარკვეულ პირობითობას გულისხმობს.

ენათა ოჯახი წარმოადგენს მონათესავე ენათა ყველაზე მსხვილ დაჯგუფებას. მაგრამ ერთი ოჯახის ფარგლებში, თუ იგი მრავალრიცხოვანია, შესაძლებელია გამოიყოს შედარებით მცირე ჯგუფები, რომლებიც ერთმანეთს უფრო მჭიდროდ უკავშირდებიან, ვიდრე იმავე ოჯახის სხვა ენებს. ერთმანეთთან უფრო ახლოს მყოფი ენების ასეთ ჯგუფებს — ერთი და იმავე ოჯახის შიგნით — ჩვეულებრივ აღნიშნავენ ტერმინით: „ენათა შტო“ (ამა თუ იმ ოჯახისა). ასე, მაგალითად: ინდოევროპული ენების შიგნით გამოიყოფა შტოები: ინდური, ირანული, სლავური, გერმანული, რომანული, კელტური ენებისა... თავის მხრივ შტოც შეიძლება იყოფოდეს უფრო მცირე ჯგუფებად; მაგალითად, ინდოევროპული ენების სლავურ შტოში გამოიყოფა: აღმოსავლურ სლავური, დასავლურ სლავური, სამხრულ სლავური ენები.

ქვედა სიაში მოტანილი კლასიფიკაცია კონსერვატიულიად ითვლება, ვინაიდან იგი ასახავს ენათა დაყოფას ისეთ ოჯახებად, რომელთა ნათესაობა დიდი ხნის დამტკიცებულია. ამასთან ერთად, ზოგიერთი ოჯახები გაერთიანებულია გეოგრაფიული პრინციპით, მაგალითად „ინდიელთა ენები“, რომელიც ფაქტობრივად ოჯახების გაერთიანებაა. ასევე პირობითია „კავკასიური ენების“ ოჯახი, ვინაიდან საბოლოოდ არაა გარკვეული ჩრდილოკავკასიური (აფხაზურ-ადიღური, ნახურ-დაღესტნური) და სამხრეთკავკასიური (ქართველური) ენების გენეტიკური ნათესაობა.

# ავსტრაზიული ენები
# ავსტრალიური ენები
# ავსტრონეზიული ენები
# ალთაური ენები
# აფრაზიული ენები
# დრავიდული ენები
# ესკიმოსურ-ალეუტური ენები
# ინდიელთა ენები
# ინდოევროპული ენები
# კავკასიური ენები
# კოისანური ენები
# ნიგერ-კონგოს ენები
# ნილოტური ენები
# პაპუასური ენები
# ურალური ენები
# ჩინურ-ტიბეტური ენები

ცალკეა გამოყოფილი ენები, რომელთა მიკუთვნება რომელიმე ცნობილი ოჯახისათვის შეუძლებელია, მაგალითად: ბასკური, იაპონური, კორეული და სხვა. მათ იზოლირებულ ენებს უწოდებენ.

***აფრაზიული ენები**
**
**
**
**
***ალთაური ენები**
**
**
**
***ინდიელთა ენები**
**
**
**
*'***
*****
*****
*****
*****
*****

***ინდოევროპული ენები** 
**
**
**ბალტო-სლავური ენები
***
***
**
**გერმანიკული ენები
***
***
**
**ინდოირანული ენები
***
***
**
*****
*****
*****
*
***ნიგერ-კონგოს ენები**
**
**
*****
*****
*****

***ჩინურ-ტიბეტური ენები**
**
**
***იბერიულ-კავკასიური ენები**
**
***
***
**
***
***
***
**
***
***
***
***
***ურალური ენები*'
**ფინურ-უნგრული ენები
***
***
**

## იხილეთ აგრეთვე 
* დამხმარე ენები
* ხელოვნური ენები
* გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ენები
* მკვდარი ენები
* გლობალური ენათა სისტემა
* ენათმეცნიერება

## ლიტერატურა
*არნ. ჩიქობავა, „ენათმეცნიერების შესავალი“, თბ., 2008წ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ethnologue
* The Multitree Project 
* Lenguas del mundo
* Comparative Swadesh list tables of various language families (from Wiktionary)

კატეგორია:ენები
დავით V

**დავით V** — საქართველოს მეფე 1155, დემეტრე I-ის უფროსი ძე. დემეტრე I-ს ორი ვაჟი ჰყავდა — დავითი და გიორგი. მემკვიდრეობითობის წესით მეფობა მამის შემდეგ უფროს ძეს, დავითს უნდა მიეღო, მაგრამ დემეტრე იყო „მარჩეველი ძისა უმცროსისა“ — გიორგისა. ეს კი იმას ნიშნავდა, რომ  დემეტრე თავის მემკვიდრედ გიორგის აცხადებდა და სამეფო ტახტსაც უმზადებდა. რა იყო მიზეზი დემეტრესა და დავითს შორის ცუდი დამოკიდებულებისა წყაროები ამის შესახებ არაფერს ამბობენ. დავითმა, როგორც ჩანს, კარგად დაინახა, რომ თუ იგი აქტიურ მოქმედებაზე არ გადავიდოდა ტახტს არავინ მიართმევდა. მან დაიწყო მზადება შეთქმულებისათვის რაც მიზნად დემეტრეს ჩამოგდებას ისახავდა, მაგრამ ეს გამოსვლა მეფეს ადვილად ჩაუხშვია, თუმცა დემეტრეს აჯანყების მოთავენი არ დაუსჯია. ამის შესახებ წყაროებში არაფერია ცნობილი. ეს ამბავი დაახლოებით 1150 წელს უნდა მომხდარიყო.

პირველ მარცხს დავითი არ შეუშინებია, მან ახალი აჯანყება მოუწყო მამას, ტახტიდან ჩამოაგდო, ბერად აღკვეცა და დავით-გარეჯის მონასტერში გაგზავნა. დემეტრეს ტახტიდან ჩამოგდებას მისი მომხრეებისა და მოხელეების გადაყენება მოჰყვა. დავითმა ორბელებს ამირსპასალარობა წაართვა და მამამისის მიერ დატყვევებულ და მის მიერ განთავისუფლებულ თირქაშ აბულეთის-ძეს გადასცა. ეს ის თირქაშია, რომლის მამა, ივანე, დემეტრეს წინააღმდეგ შეთქმულებაში ამხილეს და მეფის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს. ივანეს შვილი, თირქაში, მტრობდა მეფეს რის გამოც შეპყრობილ იქნა.
                     
დავითის ამ ღონისძიებებმა მოწინააღმდეგეთა მრავალრიცხოვანი წრე შექმნა, რომელიც დავითის ძმის გიორგის გარშემო მოიყარა თავი. დავით-გარეჯში ბერად აღკვეცილ დემეტრესაც საიდუმლო კავშირი ჰქონდა დამყარებული ამ ჯგუფთან. დავით V გამეფებიდან ექვს თვეში გარდაიცვალა. ქართველი მემატიანე მოკლედ გადმოგვცემს ამ ამბავს: „დასუეს მეფედ ძე მისი დავით. იმეფა ექუს თუე და მოკუდა“. სომეხი ისტორიკოსი მხითარ გოში დავითის სიკვდილს ორბელებს აბრალებს, მეორე სომეხი ისტორიკოსი ვარდანი კი პირდაპირ მიუთითებს მის მკვლელებს — სუმბატ და ივანე ორბელებს.                                                                                                     

ეს ამბები, წყაროების მიხედვით, 1154-1155 წლებში მომხდარა. ამის შემდეგ დემეტრე I დაბრუნდა თბილისში და თავისი უმცროსი ძე გიორგი თანამოსაყდრედ დაისვა, ხოლო ორბელებმა ალბათ ამ სამსახურის ფასად კვლავ დაიბრუნეს ამირსპასალარობა.                                             

დავით V-ს მცირეწლოვანი ძე — დემნა დარჩა. დავითის სიკვდილის შემდეგ ის აღსაზრდელად ორბელებს ჩააბარეს. მოგვიანებით, 1177 წელს, დემნა ბატონიშვილმა სამეფო ტახტი მოითხოვა, რასაც გიორგის წინააღმდეგ დიდი აჯანყება მოჰყვა 1177-78 წლებში. დემნას მხარში ედგა მისი სიმამრი — ივანე ორბელი, კაცი, რომელმაც წყაროების მიხედვით, თავის დროზე დიდი როლი ითამაშა გიორგის გამეფებაში. ეს აჯანყება მარცხით დამთავრდა და მეფე გიორგი III სასტიკად გაუსწორდა მის მოთავეებს.

## ლიტერატურა 
* *ლორთქიფანიძე მ., მეტრეველი რ.,* „საქართველოს მეფეები“, 2007 წ.  
**მეტრეველი რ.*, „შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს)“, თბილისი, 1973
*ჯავახიშვილი ი., „ქართველი ერის ისტორია“, წიგნი 2, თბილისი, 1965 
                                                                                                                    

კატეგორია:საქართველოს მეფეები
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დემეტრე I

**დემეტრე I** — საქართველოს მეფე 1125-1156 წლებში, დავით აღმაშენებლის უფროსი ვაჟი და მემკვიდრე.

## ცხოვრება
დემეტრე მამის სიცოცხლეშივე აქტიურად მონაწილეობდა სახელმწიფოს მართვა-გამგეობაში. დიდგორისა და შირვანის ბრძოლებში ქართველთა ლაშქრის გამარჯვების ერთ-ერთი ორგანიზატორი იყო. დავით აღმაშენებლის გარდაცვალების შემდეგ იძულებული გახდა ანისი ყმადნაფიცობის პირობით თურქებისათვის დაეთმო. 1130 წელს ხლათის სასულთნოს ჯარები შემოიჭრნენ საქართველოში, დემეტრემ დაამარცხა ისინი და განდევნა საქართველოდან. ლაშა გიორგის დროინდელი მატიანე წერდა:

1130 წელს დემეტრე I-ის უფროსმა შვილმა დავითმა იმის შიშით, რომ დემეტრე I-ს უმცროსი შვილი გიორგი არ გაემეფებინა, შეთქმულება მოაწყო მეფის წინააღმდეგ. მეფემ შეიპყრო შეთქმულების მოთავეები: უფლისწული დავით დემეტრეს ძე და იოანე აბულეთისძე. შემდგომში (სომეხი მემატიანის ვარდანის ცნობით 1132, ლაშა-გიორგის დროინდელი მემატიანის ცნობით 1145) დემეტრე I-მა ივანე აბულეთისძე მოაკვლევინა, ხოლო მისი შვილი თირქაში (ქირქიში) საპყრობილეში დაამწყვდია. 

1138 წელს დემეტრე I-ის სარდლობით ქართველებმა განძა აიღეს და გამარჯვების ნიშნად ქალაქის კარი საქართველოში ჩამოიტანეს (დაცულია გელათში), მაგრამ დემეტრე I-მა ვერ შეძლო განძის შენარჩუნება და ქალაქი დიდხანს დარჩა მაჰმადიანთა საყრდენ პუნქტად საქართველოს წინააღმდეგ ბრძოლაში.

1153-1154 წლებში ანისის ხელში ჩაგდება განუზრახავს არზრუმის მფლობელს ამირა სალდუხს. დემეტრე მეფე თავისი ვასალის, ანისის მფლობელის დასახმარებლად და ქალაქ ანისის დასაცავად წასულა. დემეტრემ სალდუხი დაამარცხა და ტყვედ აიყვანა. შემდეგ მაჰმადიან მფლობელთა შუამდგომლობით საქართველოს მეფემ სალდუხი გაათავისუფლა, რის საფასურად მიიღო 100&nbsp;000 დინარი.

1154 (1155) წელს დავითმა კვლავ მოაწყო შეთქმულება, თავისი ერთგული და მეფის მოწინააღმდეგე დიდებულების შემწეობით დემეტრე I იძულებით ბერად შეაყენა და სამეფო ტახტი თვითონ დაიკავა. დავითის გარდაცვალების შემდეგ (იგი მხოლოდ 6 თვეს მეფობდა) დემეტრე I ბერობიდან გადადგა და ტახტი დაიბრუნა. თანაც შეამზადა პირობები მისი უმცროსი ძის გასამეფებლად („აღამაღლა, თავისი თანა და ძისა სწორად მოსაყდრედ გამოაჩინა“). მწვავე შინაკლასობრივი ბრძოლების გამო დემეტრე I-ის მეფობის დროს საქართველოს პოლიტიკური ზრდა ერთგვარად შეფერხდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მეფობის დროს მოხდა ოჯახური კონფლიქტი, რომელიც დაკავშირებული იყო სამეფო მემკვიდრეობასთან, საქართველო რჩებოდა ცენტრალიზებულ სახელმწიფოდ ძლიერი ჯარით.

საყურადღებოა დემეტრე I-ის პოეტური შემოქმედება. ჩვენამდე მოაღწია მისმა რამდენიმე იამბიკომ. განსაკუთრებით გამოირჩევა ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი იამბიკოები. დემეტრე I-ის თხზულებათა პოეტური სახეები ქრისტიანულ სიმბოლიკაზეა დაფუძნებული, ზოგ მათგანს რითმაც ეტყობა. მისი „შენ ხარ ვენახი“ დღესაც ცოცხალი საეკლესიო საგალობელია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*დემეტრე I 
* მეფე დემეტრე I

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს მეფეები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1156
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:ქართველი მეფე-პოეტები
კატეგორია:დავით IV აღმაშენებლის შვილები
ზურაბ ნოღაიდელი

**ზურაბ ნოღაიდელი** (დ. 22 ოქტომბერი, 1964, ქობულეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2005 წლის თებერვლიდან 2007 წლის ნოემბრამდე.

## ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1988-1989 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1989-1990 წლებში ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის სტაჟიორი. 1989-1992 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბათუმის ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად, მეცნიერ-თანამშრომლად, ლაბორატორიის ხელმძღვანელად.1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მწვანეთა პარტია “, საქართველოს პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1996-1997 წლებში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი. 1999 წლის ნოემბრიდან — 2000 წლის მაისამდე იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“, გადასახადებისა და შემოსავლების კომიტეტის თავმჯდომარე. 2000, მაისი - 2001, 1 ნოემბერი — საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 2002-2003 წლებში სააქციო საზოგადოების „სახალხო ბანკი“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი. 2003, აპრილი - ნოემბერი — სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების „დამენია, ვარშალომიძე, ნოღაიდელი და ქავთარაძე“ პარტნიორი. 2003, ნოემბერი - 2005, თებერვალი —- საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.

## საქართველოს პრემიერ-მინისტრი
2005 წელს ზურაბ ჟვანიას მოულოდნელი დაღუპვის შემდეგ საქართველოს პრეზიდენტმა, მიხეილ სააკაშვილმა ნოღაიდელი დანიშნა საქართველოს პრემიერ-მინისტრად. ამ პოსტზე ნოღაიდელმა 2007 წლის 16 ნოემბრამდე იმუშავა.

ამის შემდეგ ის დროებით ჩამოშორდა პოლიტიკას და კახა კალაძის ბიზნესს ჩაუდგა სათავეში. 2008 წლის შემოდგომაზე ნოღაიდელმა პოლიტიკაში დაბრუნება გადაწყვიტა და დაიწყო პარტიის - მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის - ჩამოყალიბება. ნოღაიდელის პარტიის მიზანი ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება იყო. ის განსაკუთრებით აქტიურობდა აჭარასა და გურიაში. 2010 წლის 23 დეკემბერს პარტიის რიგგარეშე ყრილობამ ზურაბ ნოღაიდელი პარტიის თავმჯდომარის პოსტიდან გადააყენა ფინანსური პრობლემის გამო, თუმცა დავალიანების გასტუმრებამდე გამგეობის რიგით წევრად დატოვა. მოგვიანებით ზურაბ ნოღაიდელმა განცხადება გააკეთა ახალი მოძრაობის დაფუძნებასთან დაკავშირებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ზურაბ ნოღაიდელი 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:მწვანეთა პარტიის პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვალერი ჩეჩელაშვილი

**ვალერი ჩეჩელაშვილი** (დ. 17 მარტი, 1961, თბილისი) — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2005 წლის 17 თებერვლიდან 29 ივნისამდე, 2004-2005 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში. ეკონომიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 17 მარტს. 1983 წელს დაამთავრა კიევის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა და საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი სპეციალობით — საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობები. 1996-1998 წლებში კი მოლდოვისს რესპუბლიკაში. 1998 წელს დაინიშნა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ; 2000 წლის აპრილიდან 2004 წლის აგვისტომდე მუშაობდა შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (BSEC) გენერალურ მდივნად, ამავე დროს იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკადრო რეზერვში.

2004 წლის აგვისტოდან 2005 წლის თებერვალამდე იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში; 2005 თებერვალში დაინიშნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრად; 2005–2007 წლებში იკავებდა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილის პოსტს, ხოლო 2007–2015 წლებში დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაციის (GUAM) გენერალური მდივანის თანამდებობას.

2016 წელს შეუერთდა საქართველოს „თავისუფალი დემოკრატების“ პოლიტიკურ პარტიას.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ვ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრე ლომაია

**ალექსანდრე (კახა) ლომაია** (დ. 27 ივლისი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და სახელმწიფო მოხელე. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი 2004–2007 წლებში.

## ბიოგრაფია
1985 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-ჰიდრომშენებლის სპეციალობით, ხოლო 1992 წელს — მოსკოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის ასპირანტურა. არის ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი. 1985–1987 წლებში მუშაობდა „თბილჰიდროპროექტის“ ინსტიტუტში ინჟინრად; 1989-1992 წლებში იყო მოსკოვის ქართული სათვისტომოს დარბაზის წევრი. 1991 წელს მოსკოვში დაინიშნა საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლის მოადგილედ, შემდეგ წარმომადგენლის მოვალეობის შემსრულებლად. 1995–2000 წლებში მუშაობდა ევრაზიის ფონდის სამოქალაქო საზოგადოებისა და მედიის პროგრამის კოორდინატორად, ხოლო 2000-2002 წლებში ამავე ფონდის საქართველოს წარმომადგენლობის დირექტორად.

2002-2003 წლებში იყო საერთაშორისო ორგანიზაციის „დიმოკრასი ქოალიშნის“ რეგიონული დირექტორი ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში;

2003-2004 წლებში — ფონდი „ღია საზოგადოება-საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი. 2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად, ხოლო 2007 წლის 19 ნოემბერს — ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნად. 2009 წლის 1 იანვრიდან 2012 წლის 27 ოქტომბრამდე იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივი და სრულუფლებიან წარმომადგენელი.

როგორც საქართველოს მუდმივმა წარმომადგენელმა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, ალექსანდრე ლომაიამ 50-ზე მეტ სახელმწიფოსთან დაამყარა დიპლომატიური ურთიერთობები.

2011 წელს, საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ალექსანდრე ლომაია წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენით დააჯილდოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები
კატეგორია:გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კონსტანტინე კემულარია

**კონსტანტინე (კოტე) კემულარია** (დ. 20 მარტი, 1954, ხობი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე 2004-2005 წლებში.

## ბიოგრაფია
კონსტანტინე კემულარია დაიბადა 1954 წლის 20 მარტს, ქალაქ ხობში. 1975 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 1979—1980 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამართლის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად; 1980 წელს ჩაირიცხა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის სახელმწიფოსა და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტურაში (ქ. მოსკოვი); 1980—1983 წლებში ამავე ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელია; 1983 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია სისხლის სამართლის პროცესში; 1983—1987 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამართლის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ თანამშრომელად; 1975 წელს, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდა ქ. სოხუმის პროკურატურაში გამომძიებლად; 1976—1979 წლებში ქ. ქუთაისის პროკურატურის უფროსი გამომძიებელია; 1987—1992 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პროკურატურის სამმართველოს პროკურორი, ქ. ჭიათურის პროკურორი, საქართველოს რესპუბლიკის პროკურატურის განყოფილების გამგის მოადგილე, სამმართველოს უფროსი, არჩეული იყო პროკურატურის კოლეგიის წევრად. ამავე პერიოდში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტი.

კონსტანტინე კემულარია 1992—1993 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრი; 1994—1995 წლებში ქ. მოსკოვის იურიდიული სამსახურის „ინიურკონსალტინგის“ ხელმძღვანელი; 1995წელს თბილისში ჩამოაყალიბა საერთაშორისო იურიდიული კომპანია „ინიურსერვისი“; 1998 წელს არჩეულ იქნა ქ. თბილისის საკრებულოს წევრად, ხელმძღვანელობდა იურიდიულ კომისიას; 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხობის მაჟორიტარი) ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე; 2004 წლის თებერვლიდან ივნისამდე იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში; 2004 წლის ივნისიდან 2005 წლის თებერვლამდე იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
* უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები

კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
გიორგი გაბაშვილი

**გიორგი (გოკა) კონსტანტინეს ძე გაბაშვილი** (დ. 9 იანვარი, 1973, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი, 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
1991-1994 წლებში სწავლობდა გერმანიაში,  ზაარბრიუკენის  უნივერსიტეტში — გერმანისტიკისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 

1997 წელს მუშაობდა საქართველოს განათლების სამინისტროში საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილებაში. 1998 წელს მუშაობდა გერმანიაში, ბონის გერმანიის საგარეო პოლიტიკის ინსტიტუტში. 1998-2002 წლებში მუშაობდა ფონდ „ღია საზოგადოება-საქართველოში“, 2000-2002 წლებში უძღვებოდა საავტორო ტელეპროექტს „აზრი“, იყო პარტია „გაერთიანებული დემოკრატების“ გენერალური მდივანი. 2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრად.  2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.  მე-8 მოწვევის პარლამენტში იყო ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი
ვლადიმერ ჭიპაშვილი

**ვლადიმერ (ლადო) ჭიპაშვილი** (დ. 29 სექტემბერი, 1964, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სახელმწიფო პოლიტიკოსი, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი 2004 წლის მაისიდან 2007 წლამდე.

1987 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1987-1988 გაიარა ინტერნატურა სპეციალობით ქირურგია. 1992-1993 სწავლობდა ქ. მოსკოვში რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ქირურგიის სამეცნიერო ცენტრის ასპირანტურაში. 1992 დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ცოცხალი დონორიდან ღვიძლის წილის ორთოტოპიული ტრანსპლანტაციის ანატომიური დასაბუთება“. არის 30-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორი 1988-1991 მუშაობდა დაბა ხარაგაულის და შემდეგ ქ. ხაშურის რაისაავადმყოფოების ქირურგად. 1993-დან მუშაობდა თბილისის სამედიცინო აკადემიაში უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად, უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, დოცენტად. 1998 დაინიშნა ქ. თბილისის #1 კლინიკური საავადმყოფოს შპს „თორაკოაბდომინური ქირურგიის კლინიკის“ დირექტორად. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხარაგაულის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტი თავმჯდომარე. 2004 წლის 22 აპრილიდან 7 მაისამდე იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ვლადიმერ
ნიკოლოზ გილაური

**ნიკოლოზ (ნიკა) გილაური** (დ.14 თებერვალი, 1975, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის იანვრიდან 2012 წლის 30 ივნისამდე.

## ბიოგრაფია
გილაური სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტზე. 1998 წელს დაამთავრა ინგლისის ბიურნემოუტნის კოლეჯის ინგლისური ენის შემსწავლელი კურსები. 1999–2000 წლებში სწავლობდა ფილადელფიის ტემპლის უნივერსიტეტის მაგისტრატურაში საერთაშორისო ბიზნეს მენეჯმენტს.

გილაურის სამუშაო გამოცდილება იწყება 1999 წლიდან, როცა ის მუშაობდა დუბლინის საერთაშორისო საფინანსო ცენტრში. 2000 წელს იყო ფილადელფიის მცირე ბიზნესის განვითარების ცენტრის ფინანსური კონსულტანტი.

2001 წლიდან გილაური საქართველოში დაბრუნდა და დაინიშნა საქართველოს ტელეკომში ფინანსურ კონსულტანტად. 2002 წელს დაინიშნა ესპანური კონსორციუმის - იბერდროლას ფინანსურ კონსულტანტად. 2003 – 2004 წლებში  მუშაობდა ირლანდიური კომპანია ი-ეს-ბი-იში საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის მენეჯმენტ-კონტრაქტორად, ფინანსურ მაკონტროლებლად.

2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრად. 2007-2009 წლებში იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 2009 წლის 6 თებერვლიდან 2012 წლამდე იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრი. 2012 წელს ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ გილაურმა დატოვა საჯარო სექტორი და დააფუძნა საკონსულტაციო კომპანია Reformatics.

## პირადი ცხოვრება
2010 წლის იანვარში გილაური დაქორწინდა ყოფილ მოდელსა და „მის საქართველო 2004“-ის მონაწილე მარინე შამუგიაზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკა გილაური  

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიხეილ სვიმონიშვილი

**მიხეილ სვიმონიშვილი** (დ. 1977, თბილისი) — ქართველი მეწარმე და პოლიტიკოსი.

## განათლება
1993 წელს დაამთავრა თბილისის მე-6 საშუალო სკოლა. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, გერმანიის ქალაქ ბრუხზალის უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებელში, შვეიცარიაში, ციურიხის უნივერსიტეტში. მიღებული აქვს ასევე მუსიკალური განათლება და არის ფოლკლორული ანსამბლ „გეორგიკას“ წევრი.

## საჯარო სამსახური
2004-2008 წლებში მუშაობდა საჯარო სამსახურში, 2004 წელს მცირე ხნის მანძილზე იყო თბილისის მერიის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის სამსახურის უფროსი. იმავე წელს დაინიშნა სოფლის მეურნეობის მინისტრად, 2006-2008 წლებში იყო სახელმწიფო რწმუნებული გურიის მხარეში.

## ბიზნესი
2008 წლიდან კვლავ ბიზნესში მოღვაწეობს. ხელმძღვანელობს კომპანია შ.პ.ს. „წყალი მარგებელს“, რომელიც 1997 წელს შვეიცარეილ პარტნიორებთან ერთად დააფუძნა და აწარმოებს მინერალური წყალ - ნაბეღლავს და სუფრის წყალ „ბახმაროს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოში ბიზნესის წარმოება შეიძლება

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი პაპუაშვილი

**გიორგი პაპუაშვილი** (დ. 26 დეკემბერი 1972, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს იუსტიციის მინისტრი 2004-2005 წლებში, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი 2005-2006 წლებში, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე 2006-2016 წლებში.

## ბიოგრაფია
1995 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. მინიჭებული აქვს იურიდიულ მეცნიერებათა და პოლიტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი. 1996-1997 წლებში სწავლობდა ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში (ქ. ბუდაპეშტი) პოლიტოლოგიის ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ მას მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი. 1999 წელს ჩაირიცხა ამერიკის უნივერსიტეტის (ქ. ვაშინგტონი) იურიდიულ მეცნიერებათა მაგისტრატურაში, რომელიც დაამთავრა 2000 წელს მაგისტრის ხარისხით. სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს სტაჟირება ევროპის საბჭოს, ევროპის კავშირსა და აშშ განვითარების სააგენტოს ინსტიტუტებში (აშშ, საფრანგეთი, ბელგია). 1996-1999 წლებში მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის იურიდიული კომიტეტის აპარატში ჯერ უფროს სპეციალისტად, შემდეგ წამყვან სპეციალისტად და აპარატის უფროსად. პარალელურად, 1995-2004 წლებში იგი იყო ფონდ „ღია საზოგადოება-საქართველოს“ კანონის უზენაესობის პროგრამის დირექტორი. 2004, იანვარი — დაინიშნა საქართველოს პრეზიდენტთან არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - განვითარებისა და რეფორმების ფონდის დირექტორად. 2004-2005 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრი, ხოლო 2005-2006 წლებში საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი. 2006-2016 წლებში იყო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.
 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრები
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენის კავალრები
გიორგი
ეთერ ასტემიროვა

**ეთერ ასტემიროვა** (დ. 1943, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, სოფელი განახლება) — ქართველი პოლიტიკოსი, იყო საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრი.

## ბიოგრაფია
1976 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ჰიდრომეტეოროლოგიური ინსტიტუტი ხმელეთის ჰიდროლოგიის სპეციალობით და მიენიჭა ინჟინერ-ჰიდროლოგის კვალიფიკაცია. 1961 წელს დაიწყო მუშაობა საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიურ სამმართველოში ტექნიკოს-ჰიდროლოგად. სადაც მუშაობდა 1967 წლამდე. 1967-1970 წლებში მუშაობდა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მელიორაციის სამინისტროში ჯერ ტექნიკოსად, შემდეგ ინჟინრად, უფროს ინჟინრად. 1977-1978 წლებში მუშაობდა კალუგაში სამშენებლო-კვლევით ინსტიტუტში ინჟინრად. 1978-1985 წლებში მუშაობდა კარელიის ჩრდილო-დასავლეთის ჰიდრომეტეოროლოგიისა და გარემოს კონტროლის სახელმწიფო კომიტეტში უფროს ინჟინრად. 1985 წელს გადაყვანილ იქნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ცენტრში განყოფილების უფროსად. პარალელურად იგი კითხულობდა ლექციების კურსს ზოგად ჰიდროლოგიაში აფხაზეთის უნივერსიტეტში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში. 1991 წელს არჩეულ იქნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად და საპროცედურო საკითხების, დეპუტატთა უფლებამოსილებისა და ეთიკის მუდმივმოქმედი კომისიის თავმჯდომარედ. 1992-1995 წლებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორისო ურთიერთობების კომიტეტის თავმჯდომარე. 1995-2000 წლებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორისო ურთიერთობების კომიტეტის თავმჯდომარე. 2003 წლის 23 დეკემბერს დაინიშნა საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრად.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეთერ ასტემიროვა 

კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზინაიდა ბესტაევა

**ზინაიდა ბესტაევა** (დ. 1967, ცხინვალი) — ქართველი პოლიტიკოსი, იყო საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ზინაიდა ბესტაევამ 1984 წელს დაამთავრა ცხინვალის მე-7 საშუალო სკოლა. იმავე წელს ჩააბარა მსუბუქი მრაწველობის საბუღალტრო კურსებზე. 1985 წელს ჩაირიცხა ქალაქ რიაზანის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო დაბა ბაკურიანში მდებარე ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ტურბაზაში საქმისმწარმოებლად. 1991 წელს დატოვა საქართველოს ტერიტორია და დასახლდა ჩრდილოეთ ოსეთში. 1996 წელს მუშაობა დაიწყო ლტოლვილთა საქმეების გაეროს უმაღლესი კომისრის სამმართველოსთან არსებულ საბავშვო ფონდის ჩრდილოეთ ოსეთის განყოფილებაში სოციალური მუშაკის თანამდებობაზე. 2001-2004 წლებში მუშაობდა საემიგრაციო სამსახურში. 2004 წლის აგვისტო — დეკემბერში იყო რეგიონალური პოლიტიკისა და ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებთან ურთიერთობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2004 წლის 17 დეკემბერს დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო მინისტრად სამოქალაქო ინტეგრაციის საკითხებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს პარლამენტი  

კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
ალექსი ალექსიშვილი

**ალექსი ალექსიშვილი ** (დ. 21 თებერვალი, 1974, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, საკონსულტაციო კომპანია PMCG-ის დამფუძნებელი. იყო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრი 2004-2005 წლებში და საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2005-2007 წლებში.

## ბიოგრაფია 
1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების სპეციალობით.

2002 წლის აგვისტოდან მაისამდე სწავლობდა დიუკის უნივერსიტეტში (აშშ); 1996–1999 წლებში მუშაობდა თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა ინსტიტუტში, პარალელურად იყო საქართველოს პარლამენტის მთავარი სპეციალისტი; 1999–2001 წლებში საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანაშემწე; 1994–2001 წლებში საქართველოს ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე.

2001 წლის აპრილიდან 2002 წლის ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილედ. 2004 წლის ივლისიდან დეკემბერამდე იყო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის პირველი მოადგილე, საქართველოს ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციის კონსულტანტი.

2004 წლის 17 დეკემბერში დაინიშნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრად; 2005 წლის 30 ივნისიდან 2007 წლის 30 აგვისტომდე საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსი ალექსიშვილი — საქართველოს ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაცია
* ლეტაპედია

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
1934

## მოვლენები 
* მოხდა ოსანა კოტორელის კანონიზაცია, რომის პაპმა პიუს XI–ის მიერ.
* ქალაქად გამოცხადდა გურჯაანი, დაბად - აგარა.
* დაარსდა გორის დრამატული თეატრი.
* 3 აგვისტო : ადოლფ ჰიტლერი პრეზიდენტისა და კანცლერის პოსტების გაერთიანებით გერმანიის უზენაესი მეთაური ხდება.

## დაიბადნენ 
### იანვარი
* 4 იანვარი : ზურაბ წერეთელი — ქართველი მხატვარი
* 4 იანვარი : რუდოლფ შუსტერი — სლოვაკი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე
* 7 იანვარი : ტასოს პაპადოპულოსი — კვიპროსელი პოლიტიკოსი (გ. 2008)
*17 იანვარი : რობერტ ბარძიმაშვილი — ქართველი მუსიკოსი (კლავიშები, გიტარა), ჯგუფ „ორერას“ დამაარსებელი (გ. 2003)
* 18 იანვარი : რეიმონდ ბრიგზი — ინგლისელი ილუსტრატორი
* 21 იანვარი : გივი კაციტაძე — ქართველი ექიმი
* 27 იანვარი : ფედერიკო მაიორ სარაგოსა — ესპანელი პოლიტიკოსი, მწერალი

### თებერვალი 
* 2 თებერვალი : ოთარ იოსელიანი — ქართველი კინორეჟისორი.
* 10 თებერვალი : თენგიზ მირზაშვილი — ქართველი მხატვარი (გ. 2008)
* 11 თებერვალი : მანუელ ნორიეგა — პანამელი პოლიტიკოსი (გ. 2017)
* 12 თებერვალი : ბილ რასელი — ბოსტონ სელტიკსის და აშშ ნაკრების პროფესიონალური კალათბურთელი
* 13 თებერვალი : ჯორჯ სიგალი — ამერიკელი მსახიობი
* 15 თებერვალი : პოლ ეკმანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი
* 16 თებერვალი : აგი აბაშიძე — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* 17 თებერვალი : ალან ბეიტსი — ინგლისელი მსახიობი (გ. 2003)
* 18 თებერვალი : რეზო ესაძე — ქართველი კინორეჟისორი
* 20 თებერვალი : ბორის გაპონოვი — ებრაელი ლექსიკოგრაფი (გ. 1972)
* 24 თებერვალი : ბინგუ ვა მუთარიკა — მალავის პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 2012)
* 28 თებერვალი : ჯორჯიო გომელსკი — კინემატოგრაფისტი, იმპრესარიო, მუსიკალური პროდიუსერი და მენეჯერი (გ. 2016)

### მარტი 
* 5 მარტი : დანიელ კანემანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი და ეკონომისტი
* 9 მარტი : იური გაგარინი — რუსი საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი (გ. 1968)

### აპრილი 
### მაისი
### ივნისი 
* 6 ივნისი : ალბერტ II — ბელგიის მეფე
### ივლისი 
* 1 ივლისი : სიდნი პოლაკი — ამერიკელი რეჟისორი (გ. 2008)
* 4 ივლისი : გურამ რჩეულიშვილი — ქართველი მწერალი (გ. 1960)
* 11 ივლისი : ჯორჯო არმანი — იტალიელი დიზაინერი
### აგვისტო 
* 3 აგვისტო : ჟონას სავიმბი — ანგოლის პოლიტიკური მოღვაწე (გ. 2002)

### სექტემბერი 
### ოქტომბერი
* 24 ოქტომბერი : ოთარ რამიშვილი — ქართველი მომღერალი და კომპოზიტორი (გ. 2011)
### ნოემბერი
### დეკემბერი
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
* 17 თებერვალი : ალბერტ I — ბელგიის მეფე (დ. 1875)
* 23 თებერვალი : ელგარი, ედუარდ — ინგლისელი კომპოზიტორი (დ. 1857)
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი
* 25 მაისი : ჰოლსტი, გუსტავ — ინგლისელი კომპოზიტორი (დ. 1874)
### ივნისი 
### ივლისი 
* 4 ივლისი : სკლოდოვსკა-კიური, მარია — პოლონელი ფიზიკოსი (დ. 1867)
* 30 ივლისი : შლაიხერი, კურტ ფონ — გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1882)
### აგვისტო
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი
* 10 ოქტომბერი : გრანელი, ტერენტი — ქართველი პოეტი.
### ნოემბერი
* 4 ნოემბერი : ბარნოვი, ვასილ — ქართველი მწერალი (დ. 1856)
### დეკემბერი
* 6 დეკემბერი : ბანოვანი — ქართველი მწერალი (დ. 1880)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ––
* ქიმია : ჰაროლდ კლეიტონ იურეი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ჯორჯ ჰოიტ უიპლი, ჯორჯ რიჩარდ მინოტი, უილიამ პარი მარფი
* ლიტერატურა : ლუიჯი პირანდელო
* მშვიდობა : ართურ ჰენდერსონი

*
1933

## მოვლენები 
* 30 იანვარი : ადოლფ ჰიტლერი გერმანიის კანცლერად დაინიშნა.
* 4 მარტი : ფრანკლინ რუზველტი გახდა აშშ-ს 32-ე პრეზიდენტი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
*1 იანვარი  : ვალერიან გომელაური   — ქართველი საბჭოთა არმიის გენერალ-მაიორი 
* 1 იანვარი  : ჯანო ჯანელიძე  — ქართველი პოეტი  (გ. 2009)
*1 იანვარი  : ჯონდო ჯაფარიძე  — ქართველი მეცნიერი (გ. 2008)
* 4 იანვარი : ილია II — სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* 10 იანვარი  : მედეა გონგლიაშვილი  — ქართველი პიანისტი (გ. 2012)
* 16 იანვარი  :სიუზენ ზონტაგი  — ამერიკელი ესეისტი  (გ. 2004)
* 24 იანვარი  : გივი გეგეჭკორი — ქართველი პოეტი.  (გ. 2002)
* 25 იანვარი : კორასონ აკინო — ფილიპინებისა და აზიის პირველი ქალი პრეზიდენტი (1986 —1992)   (გ. 2009)
* 26 იანვარი : ელდარ შენგელაია — ქართველი კინორეჟისორი.

### თებერვალი  
* 12 თებერვალი : კოსტა-გავრასი — ბერძნული წარმოშობის კინორეჟისორი.
* 13 თებერვალი : მურთაზ ბაკურია — ქართველი ფილოსოფოსი  (გ. 1992)
* 18 თებერვალი : იოკო ონო —იაპონელი მხატვარი და მუსიკოსი.
* 18 თებერვალი  : ბობი რობსონი — ინგლისელი ფეხბურთელი  (გ. 2009)
* 21 თებერვალი :ნინა სიმონე— ამერიკელი მომღერალი  (გ. 2003)
* 21 თებერვალი  : გივი ყანდარელი — ქართველი მხატვარი  (გ. 2006)

### მარტი  
* 16 მარტი  : ბაქარ გიგინეიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი.
* 19 მარტი  : ფილიპ როთი — ამერიკელი მწერალი (გ. 2018)
* 20 მარტი : ოთარ ჭილაძე — ქართველი პოეტი (გ. 2009)

### აპრილი  
* 1 აპრილი : რობერტ შავლაყაძე — ქართველი და საბჭოთა მძლეოსანი; ოლიმპიური ჩემპიონი, სპორტის დამსახურებული ოსტატი (გ. 2020)
* 12 აპრილი : მონსერატ კაბალიე — ესპანელი სოპრანო (გ. 2018).

### მაისი   
### ივნისი  
* 26 ივნისი : აბადო, კლაუდიო — იტალიელი დირიჟორი
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
### ნოემბერი   
* 30 ნოემბერი : ზაირა არსენიშვილი    — ქართველი სცენარისტი, მწერალი   (გ. 2015)

### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 5 იანვარი : კულიჯი, კელვინ — აშშ-ს 30-ე პრეზიდენტი (დ.1872)
### თებერვალი  
### მარტი  
### აპრილი  
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
* 6 ოქტომბერი : ზაქარია ფალიაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი  (დ. 1871)
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
* 17 დეკემბერი : XIII დალაი ლამა  — (დ. 1876)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ერვინ შრედინგერი, პოლ დირაკი
* ქიმია : ––
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : თომას ჰანტ მორგანი
* ლიტერატურა : ივან ბუნინი
* მშვიდობა : ნორმან ანგელ (რალფ ლეინი)

*
1931

## მოვლენები 
* 14 აპრილი : გამოცხადდა ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა.
* 25 აპრილი : შეიქმნა საქართველოს გამომგონებელთა ასოციაცია.
* 4 მაისი : მუსტაფა ქემალ ათათურქი მეორედ არჩეულ იქნა თურქეთის პრეზიდენტად.

## დაიბადნენ 
### იანვარი   
* 12 იანვარი  : ლეილა ერბილი  — თურქი   მწერალი  (გ. 2013)
* 16 იანვარი : იოჰანეს რაუ   —  გერმანიის ბუნდესპრეზიდენტი 1999–2004  (გ. 2006)
*18 იანვარი  : ჩონ დუ ჰვანი  —  სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი 1980–1988 წლებში

### თებერვალი  
* 1 თებერვალი : ბორის ელცინი — რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტი 1991–1999   (გ. 2007)
* 4 თებერვალი : მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი — პირველი ქალი პრეზიდენტი არგენტინასა და დასავლეთ ნახევარსფეროში.
* 8 თებერვალი : ჯეიმზ დინი — ამერიკელი მსახიობი  (გ. 1955)
*8 თებერვალი : გურამ ბარნოვი — ქართველი ფილოლოგი.
* 9 თებერვალი : იოზეფ მასოპუსტი — ჩეხი ფეხბურთელი და მწვრთნელი  (გ. 2015)
* 10 თებერვალი  : ლევან (ბუთური) ცინცაძე — ქართველი სცენარისტი.
* 18 თებერვალი : ტონი მორისონი — ამერიკელი მწერალი

### მარტი  
* 2 მარტი : მიხეილ გორბაჩოვი— სსრკ-ის პირველი და უკანასკნელი პრეზიდენტი
* 2 მარტი : ტომ ვულფი — ამერიკელი ჟურნალისტი და მწერალი
* 5 მარტი : თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი
* 8 მარტი : შალვა ამონაშვილი — ქართველი პედაგოგი და ფსიქოლოგი.
* 8 მარტი : ნილ პოსტმენი — ამერიკელი მწერალი
* 9 მარტი : ლეონ ფებრეს-კორდერო — ეკვადორის პრეზიდენტი (1984–1988)  (გ. 2008)
* 13 მარტი  : ალინა აქსეონოვა — საბჭოთა და რუსი სამუზეუმო და საზოგადო მოღვაწე.
* 19 მარტი  : ნოდარ ტაბიძე — ქართველი მწერალი  (გ. 2016)

### აპრილი  
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
*30 სექტემბერი: ჯანსუღ ჩარკვიანი — ქართველი პოეტი. (გ. 2017)

### ოქტომბერი   
* 25 ოქტომბერი : ანი ჟირარდო— ფრანგი მსახიობი (გ. 2011)
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი   
* 23 იანვარი : პავლოვა, ანა —  რუსი ბალელინა (დ.1881)
### თებერვალი  
### მარტი  
### აპრილი  
* 24 აპრილი : კლდიაშვილი, დავით — ქართველი პროზაიკოსი  (დ. 1862)
### მაისი   
### ივნისი  
### ივლისი  
### აგვისტო   
### სექტემბერი  
### ოქტომბერი   
* 1 ოქტომბერი : აბაზაძე, ნიკოლოზ — ქართველი ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე (დ.1863)
* 2 ოქტომბერი : ლიპტონი, თომას —  შოტლანდიელი ბარონეტი. (დ.1848)
* 18 ოქტომბერი : ედისონი, ტომას — მერიკელი გამომგონებელი (დ.1847)
### ნოემბერი   
### დეკემბერი   
## ნობელის პრემიის ლაურეატები 
* ფიზიკა : ––
* ქიმია : კარლ ბოში, ფრიდრიხ ბელგიუსი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ოტო ვარბურგი
* ლიტერატურა : ერიკ კარლფელდტი
* მშვიდობა : ჯეინ ბატლერი

*
რომის პაპი

**რომის პაპი** (ლათ. Papa < ბერძ. Papas — მამა) — კათოლიკური ეკლესიისა და ვატიკანის სახელმწიფოს მეთაური. რელიგიური ტრადიციის მიხედვით რომის პაპი ითვლება მოციქულ პეტრეს მემკვიდრედ, ქრისტეს წარმომადგენლად („ქრისტეს ვიკარად“) და ეკლესიის ხილულ წინამძღვრად. ამჟამინდელი პაპი ლეო XIV არის პეტრე მოციქულის 266-ე მემკვიდრე. კარდინალთაგან რომის პაპს კონკლავი ირჩევს მთელი სიცოცხლის ვადით, 1523 წლიდან (კლიმენტ VII) 1978 წლამდე (იოანე-პავლე II) რომის პაპად პრაქტიკულად მხოლოდ იტალიელებს ირჩევდნენ. იტალიელთა გარდა მთელი ისტორიის მანძილზე არსებობდნენ ფრანგი (19-ჯერ), ბერძენი (15-ჯერ), სირიელი (7-ჯერ), ესპანელი (7-ჯერ), გერმანელი (6-ჯერ), ეგვიპტელი (ალექსანდრიიდან, 2-ჯერ), ამერიკელი, ინგლისელი, პოლონელი, პორტუგალიელი და ჰოლანდიელი პაპები.

რომის პაპის ხელისუფლება შეუზღუდავია, მისი საეკლესიო პრიმატი ემყარება ვატიკანის I საეკლესიო კრების (1869-1870) გადაწყვეტილებას, ხოლო ეკლესიის მმართველობაში ნომინალურად მონაწილეობს ვატიკანის II საეკლესიო კრების (1962-1965) დადგენილების შესაბამისად (ეპისკოპოსთა კოლეგია). 1965 წელს შექმნილ ეპისკოპოსთა სინოდს მხოლოდ სათათბირო ხმის უფლება აქვს. რომის პაპი იწვევს მსოფლიო საეკლესიო კრებებს, ამტკიცებს მათ დადგენილებებს, ანიჭებს კარდინალის წოდებას; ამტკიცებს ეპისკოპოსებს, მას ექვემდებარებიან მონაზვნური ორდენების გენერლები.

რომის პაპის რეზიდენცია ვატიკანშია. იგი ვატიკანის შეუზღუდავი გამგებელია, ატარებს საკუთარ საშინაო და საგარეო პოლიტიკას თავისი ლეგატების, ენციკლიკებისა და ეპისკოპოსთა მეშვეობით. სხვადასხვა ქვეყნებში რომის პაპი გავლენას ახდენს კათოლიკური პარტიების, პროფკავშირების და საერო ორგანიზაციების მოღვაწეობაზე.

## რომის პაპები (XIX-XXI საუკუნეებში) 
## იხილეთ აგრეთვე 
* რომის პაპების სია
* ანტი-პაპების სია
* 10 ყველაზე მცირე ხნით მმართველი პაპის სია
* 10 ყველაზე დიდხანს მმართველი პაპის სია

*
ნუნცია

**ნუნცია**, *ნუნციუსი* (,  - წარგზავნილი) — რომის პაპის დიპლომატიური წარმომადგენელი იმ სახელმწიფოში, რომლებთანაც ვატიკანს დამყარებული აქვს დიპლომატიური ურთიერთობები. თანახმად ვენის კონვენციისა დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ (1961) ნუნცია, ისევე როგორც ელჩი, მიეკუთვნება საოქმო ურთიერთობებში ყველაზე მაღალი დონის დიპლომატიური წარმომადგენლობის მეთაურის კატეგორიას. უმრავლეს კათოლიკურ ქვეყნებში ნუნციუსი წარმოადგენს დიპლომატიური კორპუსის დუაინეს რწმუნების სიგელის გადაცემის თარიღის მიუხედავად.

## რესურსები ინტერნეტში
*List of all Apostolic Nunciatures and Apostolic Delegations by Giga-Catholic Information
*Nuncio from the Catholic Encyclopedia and elsewhere
*CatholicHierarchy

კატეგორია:ქრისტიანობა
კატეგორია:დიპლომატია
იოსებ ოცხელი

**იოსებ ოცხელი** (დ. 28  სექტემბერი [ძვ. სტ. 16 სექტემბერი], 1865, ქუთაისი ― გ. 9 აპრილი [ძვ. სტ. 27 მარტი], 1919, ქუთაისი) — ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
აღმსარებლობით კათოლიკემ დაწყებითი სწავლა კათოლიკურ სასწავლებელში მიიღო, საშუალო განათლება ვაჟთა გიმნაზიაში. ოდესის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი მან პირველი ხარისხის დიპლომით დაამთავრა 1885 წელს. შემდეგ მუშაობდა ქუთაისის გუბერნიის კანცელარიის მმართველად და თბილისის სახელმწიფო ბანკის თანამშრომლად. 1900 წლიდან იგი შეუდგა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1901 წელს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელმა საზოგადოებამ ილია ჭავჭავაძის თაოსნობით იგი დაამტკიცა ქუთაისის პირველი ქართული სათავადაზნაურო სკოლის ინსპექტორად. 1905 წელს ოცხელის და სილოვან ხუნდაძის თაოსნობით ეს სკოლა გადაკეთდა ქართულ კერძო სათავადაზნაურო გიმნაზიად. ეს იყო პირველი ქართული საშუალო სასწავლებელი დასავლეთ საქართველოში. 

1908 წლის 16 ნოემბერს ქ. შ. წ. კ. გ. საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების დამფუძნებელთა კრებამ (თავმჯდომარე – დავით ლორთქიფანიძე, მდივანი – პეტრე ყიფიანი) გამგეობის თავმჯდომარედ აირჩია გიორგი ზდანოვიჩი, მოადგილედ იოსებ ოცხელი. 

ოცხელის ინიციატივითა და გულმოდგინებით დაარსდა ქუთაისის სახალხო უნივერსიტეტი, სადაც არაერთი მოღვაწე (გრიგოლ რობაქიძე, სილოვან ხუნდაძე, ალექსანდრე წერეთელი, ვასილ წერეთელი, დიმიტრი უზნაძე და სხვანი) კითხულობდა ლექციებს. იოსებ ოცხელის პედაგოგიურმა მოღვაწეობამ სახელი გაუთქვა ქუთაისის ქართულ გიმნაზიას. 1919 წელს საქართველოს დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სიით, იყო სიის 29-ე ნომერი, თუმცა ვერ გახდა დამფუძნებელი კრების წევრი.

იოსებ ოცხელის აღზრდილთა რიგებს ეკუთვნიან: აკადემიკოსები დიმიტრი უზნაძე, კონსტანტინე ერისთავი და ალექსანდრე ჯანელიძე, პროფესორი სევერიან ბუაძე, პროფესორი ვიქტორ ნოზაძე, მწერალი-აკადემიკოსი კონსტანტინე გამსახურდია და სხვა მოღვაწენი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ი
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:მწვანეყვავილას პანთეონში დაკრძალულები