ნაზარბაევის უნივერსიტეტი

**ნაზარბაევის უნივერსიტეტი** — ავტონომიური კვლევითი უნივერსიტეტი ასტანაში, ყაზახეთში. დაარსდა ყაზახეთის ყოფილი პრეზიდენტის ნურსულთან ნაზარბაევის მიერ 2010 წლის ივნისში.  ნაზარბაევის უნივერსიტეტი ინგლისურენოვანი დაწესებულებაა, საერთაშორისო გამოცდილების პროფესორ-მასწავლებლებითა და თანამშრომლებით.

## ისტორია
ნაზარბაევის უნივერსიტეტმა სტუდენტების მიღება 2010 წლის შემოდგომაზე დაიწყო.

2010 წლის 22 დეკემბერს ყაზახეთის პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომელიც უნივერსიტეტს სპეციალურ სტატუსს ანიჭებდა, რაც შემდგომში, 2011 წლის 19 იანვარს შევიდა ძალაში როგორც „კანონი ნაზარბაევის უნივერსიტეტის, ნაზარბაევის ინტელექტუალური სკოლებისა და ნაზარბაევის ფონდის სტატუსის შესახებ“. ორგანიზაციული მოწყობის ფარგლებში, უნივერსიტეტი ადმინისტრაციულად დამოუკიდებელი გახდა ყაზახეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსგან.

2012 წელს განათლების სამაგისტრო სკოლამ და საჯარო პოლიტიკის სამაგისტრო სკოლამ სტუდენტების მიღება დაიწყეს. 2013 წელს ბიზნესის სამაგისტრო სკოლამ დაიწყო აღმასრულებელი MBA პროგრამის შეთავაზება.

ჩინეთის პრეზიდენტმა სი ძინპინმა გამოაცხადა ის, რაც შემდგომში "სარტყელისა და გზის ინიციატივა" გახდა, 2013 წლის 7 სექტემბერს წარმოთქმული სიტყვის დროს უნივერსიტეტის სალექციო დარბაზში. კონცეფციას უწოდა "აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყელი", სი აღწერდა თავის ხედვას აზიასა და ევროპას შორის კავშირების გაძლიერების შესახებ ცენტრალური აზიის გავლით.

2015 წლის სექტემბერში ნაზარბაევის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლა გაიხსნა და პირველად მიიღო სტუდენტები მედიცინის დოქტორის (M.D.) პროგრამაზე. 2017 წლის სექტემბერში გაიხსნა სამთო საქმისა და გეომეცნიერებების სკოლა.

2017 წელს უნივერსიტეტი შეუერთდა აზიის უნივერსიტეტების ალიანსს, როგორც დამფუძნებელი წევრი. ამავე წელს გამოქვეყნდა ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციის დამოუკიდებელი გარე შეფასება ნაზარბაევის უნივერსიტეტის შესახებ.

2019 წელს ინჟინერიის სკოლა, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სკოლა და ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა რესტრუქტურიზებულ იქნა ინჟინერიისა და ციფრული მეცნიერებების სკოლად და მეცნიერებისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სკოლად.

2020 წლის თებერვალში BALEAP-მა სრული აკრედიტაცია მიანიჭა ნაზარბაევის უნივერსიტეტის მოსამზადებელი სწავლების ცენტრის NUFYP EAP პროგრამას. საჯარო პოლიტიკის სამაგისტრო სკოლის (GSPP) სამაგისტრო პროგრამები სრულად აკრედიტებულ იქნა საჯარო ადმინისტრირების აკრედიტაციის ევროპული ასოციაციის (EAPAA) მიერ 2020 წელს.

2021 წელს უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრი აკრედიტებულ იქნა JCI-ის მიერ, როგორც ერთიანი სამედიცინო ცენტრი. ნაზარბაევის უნივერსიტეტმა მიიღო სრული წევრობა ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაციაში და აკადემიური კეთილსინდისიერების ევროპულ ქსელში.

2023 წლის ივლისში, კანონმდებლობაში შეტანილი ცვლილების შედეგად, ნურსულთან ნაზარბაევი გათავისუფლდა მეურვეთა უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობიდან. ამჟამინდელი თავმჯდომარეა მოქმედი პრეზიდენტი ყასიმ-ჟომართ თოკაევი.

2023 წლის სექტემბერში ბიზნესის სამაგისტრო სკოლამ (GSB) მიიღო აკრედიტაცია MBA-ის ასოციაციისგან (AMBA) და ბიზნესის კურსდამთავრებულთა ასოციაციისგან (BGA).

## პროგრამები
### ნაზარბაევის უნივერსიტეტის მოსამზადებელი პროგრამა
სტუდენტთა უმეტესობა საბაკალავრო პროგრამებზე შესვლამდე გადის ერთწლიან ინტენსიურ მოსამზადებელ კურსს მოსამზადებელი სწავლების ცენტრში. პროგრამა უზრუნველყოფს ინტენსიურ აკადემიურ, სამეცნიერო და ენობრივ მომზადებას ინგლისურენოვანი სწავლებისთვის. განათლება შეთავაზებულია როგორც სახელმწიფო სტიპენდიის მფლობელებისთვის, ასევე კერძოდ დაფინანსებული სტუდენტებისთვის.

### საბაკალავრო პროგრამები
სამთო საქმისა და გეომეცნიერებების სკოლა: 

*გეოლოგიის ბაკალავრი
*ნავთობის ინჟინერიის ბაკალავრი
*სამთო ინჟინერიის ბაკალავრი

ინჟინერიისა და ციფრული მეცნიერებების სკოლა: 

*მექანიკური და აეროკოსმოსური ინჟინერია
*ქიმიური ინჟინერია და მასალათმცოდნეობა
*ელექტრო და კომპიუტერული ინჟინერია
*სამოქალაქო და გარემოს ინჟინერია
*კომპიუტერული მეცნიერება
*რობოტიკა და მექატრონიკა

მეცნიერებისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სკოლა: 

*ეკონომიკა
*პოლიტიკური მეცნიერება და საერთაშორისო ურთიერთობები
*სოციოლოგია
*ანთროპოლოგია
*ისტორია
*მსოფლიო ენები და ლიტერატურა
*ქიმია
*ფიზიკა
*ბიოლოგიური მეცნიერებები
*მათემატიკა

მედიცინის სკოლა: 
*ექთნის პროგრამა (BSN)
*საექთნო საქმე
*საექთნო საქმის პროფესიული განვითარების პროგრამა
*სამედიცინო მეცნიერებები

ბიზნესის სკოლა: 

*ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრი (BBA)

### სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები
*განათლების სამაგისტრო სკოლა 
*საჯარო პოლიტიკის სამაგისტრო სკოლა 
*ბიზნესის სამაგისტრო სკოლა 
*ინჟინერიისა და ციფრული მეცნიერებების სკოლა
*მეცნიერებისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სკოლა
*მედიცინის სკოლა
*სამთო საქმისა და გეომეცნიერებების სკოლა.

### პროფესიული განვითარების პროგრამები
*აღმასრულებელი განათლების პროგრამები უმაღლესი და საშუალო დონის მენეჯერებისთვის
*პროფესიული განვითარების პროგრამები განათლების სამაგისტრო სკოლაში
*პროფესიული განვითარების პროგრამა საჯარო სექტორის მოხელეებისათვის.

## ბიბლიოთეკა
ნაზარბაევის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა, რომელიც 2010 წელს გაიხსნა, უზრუნველყოფს წვდომას ინფორმაციაზე, ტექნოლოგიაზე, საცნობარო დახმარებასა და პროგრამირებაზე სტუდენტების, პროფესორ-მასწავლებლებისა და თანამშრომლების სწავლის, სწავლებისა და კვლევის მხარდასაჭერად.

### ინფორმაციაზე წვდომა
ნაზარბაევის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა უზრუნველყოფს წვდომას ელექტრონული და ბეჭდური რესურსების ფართო სპექტრზე:
*ბეჭდური წიგნები და ელექტრონული წიგნები
*აუდიოწიგნები
*ბეჭდური პერიოდიკა და ელექტრონული ჟურნალები
*DVD-ები
*ენციკლოპედიები
*ლექსიკონები
*ცენტრალური აზიის გაზეთების ასლები 1860-იან წლებამდე.

ბიბლიოთეკა მხარს უჭერს დაწესებულების სწავლების ენას უმეტესად ინგლისურენოვანი კოლექციის უზრუნველყოფით. ადგილობრივი კულტურისა და ინტერესების მხარდასაჭერად, ბიბლიოთეკას აქვს ყაზახური და რუსული ლიტერატურის მზარდი კოლექცია.

ბიბლიოთეკა ავითარებს კოლექციას ნაზარბაევის უნივერსიტეტის საზოგადოების და დარგობრივი ბიბლიოთეკარების მოთხოვნების შესაბამისად. ნაზარბაევის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას გააჩნია 60-ზე მეტი მონაცემთა ბაზის გამოწერა, რაც უზრუნველყოფს წვდომას ასობით წიგნზე, ათასობით ჟურნალსა და მილიონობით სტატიაზე. უისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტი უზრუნველყოფს ბიბლიოთეკათაშორისი აბონემენტის სერვისს აკადემიური პერსონალისთვის, რათა მათ შეძლონ ისეთი მასალების მოთხოვნა, რომლებიც არ არის ხელმისაწვდომი მონაცემთა ბაზების მეშვეობით.

### ნაზარბაევის უნივერსიტეტის რეპოზიტორიუმი
ნაზარბაევის უნივერსიტეტის რეპოზიტორიუმი არის ინსტიტუციური ელექტრონული არქივი სამეცნიერო კვლევების შედეგებისა და ნაზარბაევის უნივერსიტეტის საზოგადოების ინტელექტუალური პროდუქტების გრძელვადიანი შენახვის, დაგროვებისა და საიმედო ღია წვდომის უზრუნველსაყოფად. რეპოზიტორიუმი წარმოადგენს შესაძლებლობას პროფესორ-მასწავლებლებისთვის, მკვლევარებისა და მაგისტრანტებისთვის, გაზარდონ სტატიებისა და დისერტაციების ვებ-ხილვადობა და ციტირების რაოდენობა.

### ტექნოლოგია
ბიბლიოთეკა უზრუნველყოფს კომპიუტერულ სამუშაო სივრცეებს, სკანერებს და დამხმარე სასწავლო ტექნოლოგიებს (გამადიდებელი, JAWS, ბრაილის მთარგმნელი) ფიზიკური და სასწავლო შეზღუდვების მქონე საზოგადოების წევრებისთვის. ასევე ხელმისაწვდომია ელექტრონული წიგნის წამკითხველები.

### დარგობრივი და საცნობარო ბიბლიოთეკარები
თითოეულ სკოლასა და კვლევით ცენტრს მიმაგრებული ჰყავს პირადი ბიბლიოთეკარი, რომელიც მოქმედებს როგორც დამაკავშირებელი რგოლი საზოგადოებასა და ბიბლიოთეკას შორის. საცნობარო ბიბლიოთეკარები თანამშრომლებს სთავაზობენ სემინარებს, საკლასო ინსტრუქციებს და გზამკვლევებს ინფორმაციული წიგნიერების, ტექნოლოგიების, მონაცემთა ბაზების ტრენინგის, ციტირების, პლაგიატისა და სხვა მრავალი საკითხის წახალისების მიზნით.

### პროგრამირება
მთელი წლის განმავლობაში ნაზარბაევის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა მოქმედებს როგორც საკონსულტაციო და ტრენინგ ცენტრი ყაზახეთის ბიბლიოთეკარებისთვის, სთავაზობს რა მათ სემინარებს, ტრენინგებს და ვებინარებს. ბიბლიოთეკა ატარებს ყოველწლიურ სემინარს ევრაზიის უმაღლესი განათლების ლიდერთა ფორუმის ფარგლებში. ბიბლიოთეკა არის ყაზახეთის საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკების ასოციაციის აქტიური წევრი და ხელს უწყობს აკადემიური ბიბლიოთეკარების პროფესიულ განვითარებას.

### კვლევა
ნაზარბაევის უნივერსიტეტი კვლევაზე ორიენტირებული უნივერსიტეტია, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანური რესურსების მომზადებას აკადემიურ და ბიზნეს სფეროებში. კვლევის დაფინანსება ხორციელდება შიდა კვლევითი პროგრამების, სპონსორული ფონდების, ეროვნული და საერთაშორისო გრანტების მეშვეობით.
პროფესორ-მასწავლებლებისა და სტუდენტების კვლევების გარდა, კვლევას ახორციელებენ შემდეგი ინსტიტუტები:

*ასტანის ეროვნული ლაბორატორია (NLA) - მულტიდისციპლინური ფუნდამენტური და გამოყენებითი კვლევა სიცოცხლის მეცნიერებების, ენერგეტიკის და მეცნიერების სხვა ინტერდისციპლინურ სფეროებში, ასევე საქმიანობა სამეცნიერო ლაბორატორიის, ექსპერიმენტული ბაზების, ცენტრების, ინსტიტუტების შექმნისა და დანერგვისთვის სამეცნიერო, სამეცნიერო-ტექნიკური, საგანმანათლებლო პროგრამებისა და ტრენინგებისთვის.
*ნაზარბაევის უნივერსიტეტის კვლევისა და ინოვაციების სისტემა (NURIS)
*ჭკვიანი სისტემებისა და ხელოვნური ინტელექტის ინსტიტუტი - დაარსდა 2019 წელს, ახორციელებს ციფრულ კვლევებს ხელოვნური ინტელექტისა და მანქანური ინტელექტის აქცენტებით.

### მმართველობა
უნივერსიტეტს მართავს სამეურვეო საბჭო, რომელიც მოქმედებს უმაღლესი სამეურვეო საბჭოს ხელმძღვანელობით; ეს უკანასკნელი კი მართავს ნაზარბაევის ფონდის საგანმანათლებლო სისტემას.

## სტატისტიკა
* 7 089 სტუდენტი, მათ შორის:
4 790 საბაკალავრო პროგრამის სტუდენტი, 1652 პოსტდიპლომური პროგრამის სტუდენტი;
* 1 193 თანამშრომელი;
* 20-ზე მეტი შენობა ექსპლუატაციაში;
*270-ზე მეტი კვლევითი და სასწავლო ლაბორატორია;
*ტექნოპარკი.

## სქოლიო
კატეგორია:2009 წელს დაარსებულები
კატეგორია:ყაზახეთის უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:ყაზახეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:კვლევითი ორგანიზაციები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით