open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დიდი ოცეული

მინი|300პქ|დიდი ოცეულის წევრები
**დიდი ოცეული** (, G-20) — საერთაშორისო ფორუმის ფორმატი, როდესაც ერთმანეთს ფინანსთა მინისტრები და ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელები ხვდებიან. 2009 წელს უმაღლეს დონეზე მიღებული გადაწყვეტილების მიხედვით, დიდი ოცეული მსოფლიო ეკონომიკის მთავარი სტრატეგიული ეკონომიკური ფორუმია. დიდი ოცეული, აერთიანებს მსოფლიოში ეკონომიკურად წამყვან და სწრაფად განვითარებად ქვეყნებს. ოცეულის წევრები არიან აშშ, კანადა, ავსტრალია, არგენტინა, ბრაზილია, მექსიკა,რუსეთი, ჩინეთი, იაპონია, სამხრეთი კორეა, სამხრეთი აფრიკა, თურქეთი, საუდის არაბეთი, ინდოეთი, ინდონეზია, იტალია, ბრიტანეთი, გერმანია და საფრანგეთი. დიდი ოცეული მსოფლიოს შიდა პროდუქტის 80%-ს, მსოფლიო ვაჭრობის 80%-ს და მსოფლიო მოსახლეობის 2/3-ს მოიცავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* დიდი ოცეულის საინფორმაციო ცენტრი , ტორონტოს უნივერსიტეტი.

## სქოლიო 
კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკური ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
კენტერბერის რეგიონი

**კენტერბერი** () — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს სამხრეთ კუნძულზე. ძირითადად შედგება კენტერბერის ვაკეებისა და გარსშემორტყმული მთებისგან. მთავარი ქალაქია კრაისტჩერჩი, სადაც განთავსებულია რეგიონული საბჭოს ადმინისტრაცია. ფუნქციონირებს კენტერბერის უნივერსიტეტი.

## გეოგრაფია
რეგიონის ფართობია 45 346 კმ², მდებარეობს სამხრეთ კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მარლბოროს რეგიონი, დასავლეთით უესტ-კოსტის, სამხრეთით კი ოტაგოს რეგიონები. აღმოსავლეთით გადის წყნარ ოკეანეზე. სამხრეთით გადაჭიმულია სამხრეთ ალპები.

## დემოგრაფია
2013 წლის მონაცემებით, კენტერბერის მოსახლეობა 539 436 ადამიანს შეადგენს და იგი ქვეყნის მეორე ყველაზე ხალხმრავალი რეგიონია ოკლენდის შემდეგ. მთავარი დასახლებული ცენტრია ქალაქი კრაისტჩერჩი.

## ეკონომიკა
კენტერბერის რეგიონის ეკონომიკა დივერსიფიცირებულია სოფლის მეურნოებას, მრეწველობას, მეთევზეობას, მეტყევეობასა და ტურიზმს შორის. ასევე მნიშვნელოვანია ისეთი ენერგორესურსები, როგორებიცაა ქვანახშირი და ჰიდროენერგია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის რეგიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Canterbury Regional Council (Ecan)
* Canterbury Biodiversity 
* History at the Christchurch City Council
* Darfield Weather 

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
ოტაგოს რეგიონი

**ოტაგო** () — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს სამხრეთ კუნძულზე. ფართობი დაახლოებით 32 000 კმ²-ს შეადგენს და ამ მხრივ ის მესამე უდიდესია ქვეყნის სხვა რეგიონებს შორის. 2013 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 202 467 ადამანია.

სახელი „ოტაგო“ მაორული წარმოშობისაა. მისი მნიშვნელობა საკამათოა, თუმცა უფრო გავრცელებული ვარიანტებია „იზოლირებული სოფელი“ და „დედამიწის წითელი ადგილი“, რაც აქ გავრცელებულ წითელ თიხებზე მიუთითებს. ასევე ოტაგო ეწოდება ძველ ევროპულ დასახლებას, რომელიც 1831 წელს დაარსდა.

რეგიონის მთავარი მდინარეები და ქვეყნის ჰიდროენერგიის უმნიშვნელოვანესი წყაროებია უაიტაკი და კლუთა. ყოფილი ოტაგოს პროვინციის ზოგიერთი ნაწილი დღეს ადმინისტრაციულად საუთლანდის რეგიონის შემადგენლობაში შედის.

ახალი ზელანდიის პირველი უნივერსიტეტი, ოტაგოს უნივერსიტეტი 1869 წელს ქალაქ დანიდინში დაარსდა, პროვინციული უნივერსიტეტის სახით.

ცენტრალურ ოტაგოში წარმოებულ ღვინოებს მსოფლიო მასშტაბით არაერთი აღიარება აქვს მოპოვებული. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ჯიში პინო-ნუარი.

რეგიონს მართავს ოტაგოს რეგიონული საბჭო.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის რეგიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Otago Regional Council

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
სკაიფოლი (საუნდტრეკი)

***სკაიფოლი*** — ჯეიმზ ბონდის ფილმების სერიის ამავე სახელწოდების ფილმის საუნდტრეკი, გამოცემული 2012 წელს. მისი კომპოზიტორია თომას ნიუმენი.

ალბომი საუნდტრეკით ლეიბლმა Sony Classical გამოსცა 2012 წლის 29 ოქტომბერს, ბრიტანეთში და 2012 წლის 6 ნოემბერს, აშშ-ში..

## სიმღერების სია 
2012 წლის 6 ოქტომბერს ცნობილი გახდა სიმღერების სია და მათი ხანგრძლივობა.

ალბომი საუნდტრეკით არ შეიცავს ადელის სასათაურო კომპოზიციას, რომელიც მანამდე გამოიცა. მანამდე მსგავსი პრეცედენტი მოხდა ფილმის „კაზინო როიალი“ საუნდტრეკის შემთხვევაში.

მე-13 კომპოზიცია არის ადელის სიმღერის რეპრიზა.

## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის საუნდტრეკები
კატეგორია:2012 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:Sony Classical-ის საუნდტრეკები
ძველი კორინთი

**ძველი კორინთი** () — ძველი ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო (პოლისი) პელოპონესის ნახევარკუნძულზე. კორინთის ყურის სანაპიროზე, ახლანდელი ქალაქ კორინთის სამხრეთ-დასავლეთით 6 კმ-ზე. დააარსეს დორიელებმა ძვ. წ. X საუკუნეში. ძველი ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, კორინთში ცხოვრობდა მედეა, სისიფე და ბელეროფონტე. ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებში კორინთმა დააარსა კოლონიები, მათ შორის სირაკუსა, კერკირა, პოტიდეა და სხვ. კორინთი ძველი საბერძნეთის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო, ორ ზღვას შორის მდებარეობდა და ორი ნავსადგური ჰქონდა: დასავლეთით — ლექეონი, აღმოსავლეთით — კენქრე. აღმავლობის დროს კორინთის მოსახლეობის რაოდენობა 300 ათასს აღწევდა.

აკროპოლისი — აკროკორინთი გაბატონებული იყო ცენტრალური საბერძნეთიდან მიმავალ სამხრეთის გზებზე. ძვ. წ. VIII საუკუნეში კორინთში ოლიგარქიული წყობილება დამყარდა. კორინთი მონაწილეობდა ბერძენ-სპარსელთა ომებში. კორინთის მეტოქეობა ათენთან პელოპონესის ომის (ძვ. წ. 431 — ძვ. წ. 404 წწ.) ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო. არგოსთან, თებესთან, ათენთან და სხვ. პოლისებთან კავშირში კორინთი იბრძოდა გაძლიერებული სპარტის წინააღმდეგ (კორინთის ომი ძვ. წ. 395 — ძვ. წ. 387 წწ.).

ძვ. წ. II საუკუნეში კორინთი აქტიურად მოღვაწეობდა რომის წინააღმდეგ ბერძნული პოლისების აჯანყებაში, რისთვისაც რომმა ძვ. წ. 146 წელს დაანგრია იგი და მისი მცხოვრებლები მონებად გაყიდა. ძვ. წ. 46 წელს იულიუს კეისარმა კორინთში გააზატებული მონები დაასახლა. ძვ. წ. 27 წელს კორინთი რომის პროვინცია აქაიაის პოლიტიკური ცენტრი იყო. გუთებმა ორჯერ დაარბიეს და დაანგრიეს (395 და 521 წლებში); აღადგინა იუსტინიანე I-მა.

კორინთი განთქმული იყო ბრინჯაოსა და კერამიკის ნაწარმით, დიდებული ნაგებობებით, ავეჯით, არქიტექტურული დეკორით. კორინთის აფროდიტეს ტაძარში ცხოვრობდნენ ჰიეროდულები: 

კორინთის არქეოლოგიურ კვლევას 1896 წლიდან დროდადრო აწარმოებს კლასიკური სიძველეების შემსწავლელი ამერიკული სკოლა ათენში. გათხრების შედეგად გამოვლინდა აპოლონის ტაძრის (დაახლ. ძვ. წ. 550, დორიული პტერიპტერორი), აპოლონის წმიდა ადგილის (რომაული პერისტილი და ძვ. წ. IV საუკუნის ტაძარი), რომაული ხანის თეატრის ნაშთები; ისთმოსზე — პოსეიდონის ტაძრის (ძვ. წ. V საუკუნე, აქ იმართებოდა ისთმოსის თამაშობანი), ძვ. წ. IV საუკუნის სტადიონის, რომაული თეატრის და თერმების ნანგრევები; იუსტინიანეს ციხესიმაგრე (VI საუკუნე) და სხვა ანტიკური და შუა საუკუნეების ნაგებობათა ნაშთები.

## გალერეა 

ფაილი:CorintoScaviTempioApollo.jpg|ძველი კორინთის აპოლონის ტაძარი
ფაილი:Acrocorinto.jpg|აკროკორინთი – კორინთის აკროპოლისი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
საუთლენდის რეგიონი

**საუთლენდი** () — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი ქვეყნის უკიდეურეს სამხრეთ ნაწილში. მოიცავს სამხრეთ კუნძულის უკიდურეს სამხრეთ ტერიტორიასა და კუნძულ სტიუარტს.

საუთლენდში ხდებოდა პირველი კონტაქტები ევროპელელ ვაჭრებს, მისიონერებსა და მაორებს შორის.

## გეოგრაფია
რეგიონის ფართობი 34 347 კმ²-ია. ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ოტაგოს რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთით კი უესტ-კოსტის რეგიონი. დასავლეთით გასასვლელი აქვს ტასმანის ზღვაზე, აღმოსავლეთით — წყნარ ოკეანეზე.

## დემოგრაფია
2013 წლის მონაცემებით, საუთლენდის მოსახლეობა 93 339 ადამიანს შეადგენს, რის შედეგადაც ის ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მეჩხრად დასახლებული რეგიონია. მოსახლეობის დაახლოებით 94,3 %-ს ევროპული წარმომავლობა აქვს, ძირითადად შოტლანდური. 10 %-ს მაორის ხალხი შეადგენს. უმსხვილესი ქალაქია ინვერკარგილი.

## ეკონომიკა
რეგიონის ეკონომიკა ეყრდნობა სოფლის მეურნეობას, მეთევზეობას, მეტყევეობას და ენერგორესურსებს, მათ შორის ქვანახშირსა და ჰიდროენერგიას.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის რეგიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Southland Regional Council / Environment Southland's site
* Southland District Council's site
* WasteNet Southland
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
ფაკატანე

**ფაკატანე** (, მაორ. Whakatane) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ბეი-ოვ-პლენტის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ქალაქ ტაურანგიდან 90 კმ-ით აღმოსავლეთით და როტორუიდან 89 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე ფაკატანეს შესართავთან.

2013 წლის აღწერის მონაცემებით ფაკატანეს მოსახლეობა 32 691 ადამიანს შეადგენს, რომელთაგან 39,86 % (13 032 ადამიანი) მაორული წარმოშობისაა.

ფაკატანეში მდებარეობს ბეი-ოვ-პლენტის რეგიონული საბჭოს ადმინისტრაცია, რომელიც აირჩიეს, როგორც კომპრომისი რეგიონის ორ უმსხვილეს ქალაქს — ტაურანგასა და როტორუას შორის.

ქალაქი დააზიანა 1987 წლის მიწისძვრამ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Whakatane District Council
* Whakatane Information
* Whakatane Information Centre
* Radio 1XX

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ირინა სხირტლაძე

thumb|250პქ|ირინა სხირტლაძე
thumb|250პქ|ირინა სხირტლაძის საფლავი ვარშავის პოვონზკის სამხედრო სასაფლაოზე
**ირინა სხირტლაძე** (; დ. 7 აპრილი, 1928, ლვოვი — გ. 14 სექტემბერი, 1944, ვარშავა) — ყოფილი ქართველი იუნკრის, 1940 წელს კატინის ტყეში დახვრეტილი პოლონეთის არმიის საკონტრაქტო ოფიცრის, კაპიტან არკადი სხირტლაძისა და პოლონელი იანინა კიჩინსკა-სხირტლაძის უფროსი ქალიშვილი. 1943 წლის ბოლოს ირინა დედასთან და უმცროს დასთან ერთად ვარშავაში გადავიდა. გერმანელთა მიერ ოკუპირებულ ვარშავაში ირინას მოუძებნა ქართველი ქალი და მასთან დადიოდა ქართული ენის უკეთ შესასწავლად. 

ქართველი ოფიცრის ქალიშვილი არ იყო ვალდებული, მონაწილეობა მიეღო ვარშავის აჯანყებაში. მიუხედავად ამისა, იგი აქტიურად ჩაება ანტიფაშისტურ მოძრაობაში. 1944 წლის აგვისტოში, ვარშავის აჯანჯების დაწყების პირველივე დღეებში, ირინა სხირტლაძე ფსევდონიმით „ირკა“ პოლონეთის წინააღმდეგობის არმიაში მოხალისედ ჩაეწერა და „პარასოლის“ ბატალიონის მეკავშირე და სანიტარი იყო. ბატალიონთან ერთად ირინამ ბრძოლის მთელი გზა განვლო ვარშავის ვოლას უბნიდან ძველი ქალაქის გავლით ცენტრამდე და ჩერნიაკოვამდე. 1944 წლის 14 სექტემბერს იგი ლუდნას ქუჩაზე გერმანელთა ტყვიამ იმსხვერპლა, როდესაც ის ცდილობდა, მძიმედ დაჭრილი ბატალიონის უფროსისთვის დახმარება აღმოეჩინა. 1944 წლის 12-14 სექტემბერს სწორედ ვარშავის ამ უბანში მიმდინარეობდა გააფთრებული შეტაკებები აჯანყებულებსა და გერმანელებს შორის. 

ბრძოლის ველზე გამოჩენილი სიმამაცისათვის ირინა სხირტლაძე დაჯილდოებულია მედლით „მამაცთა ჯვარი“, რომელიც 1920 წელს დააწესა პოლონეთის დაცვის საბჭომ. დაკრძალულია ვარშავის პოვონზკის ცნობილ სამხედრო სასაფლაოზე.

ირინა სხირტლაძეს მიუძღვნა თავისი ცნობილი ლექსი „ირინოლა“ პოეტმა ჯანსუღ ჩარკვიანმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Irena Schirtładze na Wirtualnym Murze Pamięci Muzeum Powstania Warszawskiego 
*Biogram na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ალექსანდრა კოლონტაი

200px|მინიატიურა|ალექსანდრა კოლონტაის საფლავი ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე
**ალექსანდრა მიხეილის ასული კოლონტაი** (ქალიშვილობის გვარი დომონტოვიჩი; დ. 19 მარტი, 1872, პეტერბურგი — გ. 9 მარტი, 1952, მოსკოვი) — საერთაშორისო და რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე, საბჭოთა დიპლომატი. 

## ბიოგრაფია
1901 წელს ჟენევაში გაიცნო გიორგი პლეხანოვი, ხოლო 1905 წელს პეტერბურგში გაიცნო ვლადიმერ ლენინი. 1905 წელს მისი დახმარებით შეიქმნა „მუშა ქალთა ურთიერთდახმარების საზოგადოება“. 1906 წლიდან  იყო რსდმპ წევრი, მენშევიკი. 1908 წლიდან ემიგრაციაში იყო. 1915 წლიდან იყო ბოლშევიკი. რუსეთში დაბრუნდა თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. იყო პეტროგრადის საბჭოს აღმასკომის წევრი. იგი მსოფლიოში პირველი ელჩი ქალია. 1923 წლიდან იგი საბჭოთა სრულუფლებიანი დიპლომატიური წარმომადგენელი იყო ნორვეგიაში, 1926 წელს - მექსიკაში, 1927–1930 წლებში ისევ ნორვეგიაშია, 1930–1945 წლებში წარგზავნილი, შემდეგ ელჩი შვედეთში. 1945 წლიდან სსრკ საგარეო საქმეთა სამინისტროს მრჩეველი. კოლონტაის აქვს წიგნები და სტატიები უმთავრესად ქალთა რევოლუციური მოძრაობის საკითხებზე, დაჯლდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით, მექსიკისა და ნორვეგიის ორდენით. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:რუსი სუფრაჟისტები
კატეგორია:დიპლომატები
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მარქსისტები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
არკადი სხირტლაძე

**არკადი სხირტლაძე** (, დ. 1902 წლის 26 იანვარს - გ. 1940 წელს) — დამოუკიდებელი საქართველოს არმიის ყოფილი იუნკერი, პოლონეთის არმიის საკონტრაქტო ოფიცერი, კაპიტანი. 

დაიბადა გორში, საქართველო, სპირიდონ და მარიამ სხირტლაძეების ოჯახში.

ბოლშევიკურ რუსეთთან წარმოებული ხანმოკლე ომისა და რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921 წწ.) ოკუპაციის შემდეგ სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა, ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთში ის ბიდგოშჩის სამხედრო სკოლაში ჩაირიცხა და შემდეგ კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში.

ჰყავდა პოლონელი მეუღლე, იანინა კიჩინსკა-სხირტლაძე და ორი ქალიშვილი. 1937 წელს ოჯახი ლვოვიდან დებლინში გადავიდა საცხოვრებლად. 1937-1939 წლებში არკადი სხირტლაძე მფრინავ-ინსტრუქტორად მუშაობდა დებლინის საავიაციო სკოლაში „არწივის მართვეები“.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ კაპიტანი სხირტლაძე ჩაერთო 1939 წლის სექტემბრის კამპანიაში. პირველ დღეებში დებლინის აეროპორტზე გერმანელთა მიერ განხორციელებული საჰაერო შეტევის დროს კაპიტანი სხირტლაძე დაიჭრა. ის ჯერ ვარშავაში, შემდეგ კი აღმოსავლეთით გადაიყვანეს, რათა ფრონტის წინა ხაზისთვის გაერიდებინათ. 1939 წლის 17 სექტემბერს პოლონეთს აღმოსავლეთიდან უკვე საბჭოთა კავშირი დაესხა თავს და გერმანელთა ფრონტს გარიდებული დაჭრილი კაპიტანი სხირტლაძე ბრესტის მისადგომებთან წითელარმიელებს ჩაუვარდა ტყვედ. თითქმის ერთწლიანი ტყვეობის შემდეგ პოლონეთის არმიის ქართველი მფრინავი არკადი სხირტლაძე სტარობელსკის, ოსტაშკოვისა და კოჟელსკის ტყვე ოცი ათასზე მეტ პოლონელ სამხედრო ტყვესთან ერთად სტალინის პირადი ბრძანებით დახვრიტეს კატინში 1940 წლის გაზაფხულზე. კაპიტან სხირტლაძესთან ერთად კატინის ტყეში დახვრიტეს აგრეთვე პოლონეთის არმიის კიდევ რამდენიმე ქართველი ოფიცერი, მათ შორის, მაიორი გიორგი მამალაძე და კაპიტანი მიხეილ რუსიაშვილი. კატინში დახვრეტილებს ტყვია უკნიდან, კეფაში ჰქონდათ მოხვედრილი. 

კაპიტან სხირტლაძის უფროსი ქალიშვილი ირინა სხირტლაძე გმირულად დაიღუპა 1944 წლის ვარშავის აჯანყების დროს.
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
რიჩმონდი (ახალი ზელანდია)

**რიჩმონდი** () — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, ტასმანის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქალაქ ნელსონიდან 13 კმ-ით სამხრეთით, ტასმანის უბის უკიდურესი სამხრეთ ნაწილის სიახლოვეს. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქი მოსახლეობა 12 273 ადამიანს შეადგენდა (აღმ. რიჩმონდი — 5991 ად., დას. რიჩმონდი — 6282 ად.).

მიუხედავად იმისა, რომ რიჩმონდი ქალაქ ნელსონის საზღვრებს მიღმა მდებარეობს, მას მაინც მის ურბანულ არეალს მიაკუთვნებენ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Richmond Unlimited

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ვალენტი

200px|მინიატიურა|ფლავიუს ვალენტი
**ფლავიუს ვალენტი** (დ. 328 —  გ. 9 აგვისტო, 378) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 364-378 წლებში. ვალენტინიანე I-ის ძმა და თანამმართველი. 376 წელს ვალენტმა ჰუნებისაგან დევნილ ვესტგუთებს რომის პროვინცია მეზიაში დასახლების ნება დართო. მაგრამ რომის მოხელეებისაგან შევიწროებული ვესტგუთები აჯანყდნენ, ვალენტი დაიღუპა მათ წინააღმდეგ გამართულ ადრიანოპოლის ომში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რომის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 328
კატეგორია:გარდაცვლილი   9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 378
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
კატეგორია:თანამდებობაზე გარდაცვლილი რომის კონსულები
ტლუთევზი

**ტლუთევზი**, **გოლომიანკა** () — ცოცხლადმშობი თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. აქვთ მოვარდისფრო შიშველი სხეული. მუცლის ფარფლი არ აქვთ. მკერდის ფარფლი ძალიან გრძელია. ცნობილია 2 სახეობა: დიდი ტლუთევზი (Comephorus baicalensis) და პატარა ტლუთევზი (Comephorus dybowskii). დიდი ტლუთევზის სხეულის სიგრძე 19 სმ აღწევს. ცხიმიანია, ჩვეულებრივ, ბინადრობს წყლის სქელ ფენებში. 800 მ-ზე უფრო ღრმად არ გვხვდება. პატარა ტლუთევზის სხეულის სიგრძე 15 სმ აღწევს. უმეტესწილად გვხვდება 250–500 მ სიღრმეზე, ღამით 50–100 მ-მდე. ზოგჯერ ჩადის 1 კმ სიღრმეზეც კი. ორივე სახეობა ცოცხლადმშობია. ბაიკალის ენდემური ფორმებია. სარეწაო მნიშვნელობა არა აქვთ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
მანავატუ-უანგანუის რეგიონი

**მანავატუ-უანგანუი** () — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულის სამხრეთ ნაწილში, ქალაქ პალმერსტონ-ნორთისა და უონგანუის ირგვლივ.

რეგიონი მოიცავს ათი რაიონის მთლიან ან გარკვეულ ტერიტორიებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პალმერსტონ-ნორთი.

რეგიონში დომინირებს ორი მნიშვნელოვანი მდინარის — უანგანუისა და მანავატუს აუზები. ეს უკანასკნელი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო მაორის ხალხისთვის. მის მიდამოებში განლაგაბული იყო მათი დასახლებები, კლიფები კარგი თავდაცვის საშუალებას იძლეოდა, ადვილი იყო საკვების მოპოვება.

## ეკონომიკა
2003 წელს, მანავატუ-უანგანუის მთლიანი შიდა პროდუქტი US$5,594 მლრდ-ს შეადგენდა, ახალი ზელანდიის მშპ-ის 4 %-ს.

მეზობელი ტარანაკის რეგიონისგან განსხვავებით, მანავატუ-უანგანუის არ გააჩნია ენერგიის მნიშვნელოვანი საწარმოები და მინერალები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის რეგიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* Horizons Regional Council
* Destination Manawatu

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
ადამსის მთა

**ადამსის მთა** () — მთა ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულზე, უესტ-კოსტის რეგიონში. მდებარეობს დასახლება ჰარიჰარიდან 19 კმ-ით სამხრეთით და აღწევს 2 208 მეტრს ზღვის დონიდან. 

აღმართულია სამხრეთ ალპების მთავარი წყალგამყოფის დასავლეთით და კვებავს მდინარე ფატაროისა და პოერუის აუზებს. ორივე მათგანი ტასმანის ზღვაში ჩაედინება. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთებზე გაწოლილია ორი პატარა მყინვარი.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
სესილის პიკი

**სესილის პიკი** () — მთა ახალ ზელანდიაში, უაკატიპუს აუზში, ზღვის დონიდან 1 978 მეტრზე. მის სამხრეთით მდებარეობს უაკატიპუს ტბა, სამხრეთ დასავლეთით კი კურორტი კუინზტაუნი.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
ოლივიეს მთა

**ოლივიეს მთა** () — მთა ახალ ზელანდიაში, კენტერბერის რეგიონში. მდებარეობს კუკის მთის სოფლისგან 2,5 კმ-ით დასავლეთით. სახელი ეწოდა მთამსვლელ ართურ ოლივიეს პატივსაცემად, რომელიც 1897 წელს გარდაიცვალა. 

ოლივიეს მთის დალაშქვრა პირველი დიდი მიღწევა ედმუნდ ჰილარის იყო ალპინისტურ ცხოვრებაში. როდესაც 2008 წელს იგი გარდაიცვალა, გაჩნდა მოსაზრებები, რომ მისი ხსოვნის უკვდავსაყოფად მწვერვალისთვის ჰილარის მთა დაერქმივნათ, მაგრამ ეს წინადადება ართურ ოლივიეს ოჯახმა უარყო.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
უოლტერის პიკი

**უოლტერის პიკი** () — მთა ახალ ზელანდიაში, ქალაქ კუინზტაუნის სიახლოვეს, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
ნიკოლოზ აღნიაშვილი

**ნიკოლოზ (ნიკო) აღნიაშვილი** (დ. 1901 წლის 14 თებერვალი, ბათუმი — გ. 1928 წლის 5 ოქტომბერი, კრაკოვი, პოლონეთი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუნკერი, შემდეგში პოდჰალეს (მთიანი რეგიონი სამხრეთ პოლონეთში) ქვეით მსროლელთა პოლკის პორუჩნიკი (შეესაბამება ლეიტენანტის წოდებას).

ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ, ნიკო აღნიაშვილი სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთის მაშინდელმა ხელისუფალმა, მარშალმა იუზეფ პილსუდსკიმ ორასამდე ქართველი სამხედრო მიიწვია პოლონეთში. მათ შორის იყო იუნკერი ნიკო აღნიაშვილიც. სამხედრო სასწავლებლების დამთავრების შემდეგ, ქართველებმა საკონტრაქტო ოფიცრებად დაიწყეს სამსახური პოლონეთის არმიაში.

2009 წელს პოლონეთის ეროვნულმა არქივმა საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადასცა XX საუკუნის 20-იანი წლების პოლონურ-ქართული ურთიერთობების ამსახველი რამდენიმე მნიშვნელოვანი დოკუმენტის ასლი, რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ, ზუსტად დავადგინოთ იმ ქართველი იუნკრების ვინაობა, რომლებიც მარშალ პილსუდსკის უშუალო მითითებით ჩარიცხეს პოლონეთის სამხედრო სკოლებში. ჩარიცხულთა სიაში, სხვა ქართველ იუნკრებთან ერთად, არის იუნკერი ნიკოლოზ აღნიაშვილიც.

ნიკო აღნიაშვილი სრულიად ახალგაზრდა, ოცდაშვილი წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვაზე ამოკვეთილი ქართული წარწერა გვამცნობს: „ნიკო აღნიაშვილი, იუნკერი საქართველოს სამხედრო სკოლისა“, ხოლო პოლონური წარწერა იუწყება: „ღმერთმა გაანათლოს ნიკო აღნიაშვილი, მამაცი ქართველი ერის შვილი. გაძევებული რუსების მიერ სამშობლოდან, სამშობლოს მონატრებული გარდაიცვალა კრაკოვში. ღმერთო, მიეცი თავისუფლება საქართველოს!“ საფლავის ქვაზე ასევე არის ნიკოს ფოტოსურათიც, ქვაზე გადატანილი. ქართულ და პოლონურ წარწერებს შორის კი კავკასიელთა სიმამაცის სიმბოლოს, ხანჯლის გამოსახულებაა ამოკვეთილი.

2011 წელს პოლონეთში დავით ყოლბაიას, პიოტრ ჰლებოვიჩისა და პიოტრ ვარიშის ავტორობით გამოიცა ალბომი „უცნობი საქართველო. ქართველებისა და პოლონელების საერთო ბედი“. ალბომში სამშობლოზე დარდით გარდაცვლილი ოცდაშვიდი წლის ნიკო აღნიაშვილის საფლავის სევდის მომგვრელ ფოტოს მთელი გვერდი აქვს დათმობილი.

ნიკო აღნიაშვილზე სხვა ცნობების უქონლობა იმითაც აიხსნება, რომ ის ახალგაზრდა გარდაიცვალა, მაგრამ უმთავრესი მიზეზი მაინც ის არის, რომ ოკუპირებული საქართველოდან გადახვეწილები ერიდებოდნენ ოჯახის წევრებთან კონტაქტს, ხოლო საქართველოში დარჩენილები ემიგრაციაში წასულთა სახელების ხსენებასაც კი გაურბოდნენ, მოსალოდნელი რეპრესიების შიშით. საბჭოთა პერიოდის საქართველოში პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრების შესახებ არაფერი იცოდნენ — პოლიტიკური მიზეზების გამო ეს თემა საქართველოშიც და საბჭოთა კავშირის სატელიტად ქცეულ კომუნისტურ პოლონეთშიც მკაცრად ტაბუირებული იყო მისი პოლიტიკური არაკომფორტულობის გამო — პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრები საქართველოშიც და პოლონეთშიც ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ იბრძოდნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
Lightbulb Sun

***Lightbulb Sun*** — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს მეექვსე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2000 წლის 22 მაისს.

ისევე, როგორც წინამორბედი *Stupid Dream*, ეს ალბომი ითვლება კომერციული ჟღერადობის მქონე ჩანაწერად, განსხვავებით უფრო ადრეული, ინსტრუმენტული ალბომებისგან ან შემდგომ ალბომებში გაჟღერებული მძიმე მეტალის ელემენტებისგან. ალბომი იყო ნაწილად იყოფა, რომლებსაც ხსნის კომპოზიციები „Rest Will Flow“ და „Hatesong“. პირველი ნაწილი ჯგუფის სტილის მელოდიურ ელემენტებზეა აგებული, ხოლო მეორე ექსპერიმენტულ ხასიათს ატარებს.

## სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - სტივენ უილსონი, გარდა სიმღერების: „Hatesong“ (კოლინ ედვინი, სტივენ უილსონი) და „Russia on Ice“ (რიჩარდ ბარბიერი, კოლინ ედვინი, კრის მეიტლენდი, სტივენ უილსონი). არანჟირება - Porcupine Tree

### გრამფირფიტა
## პერსონალი
;ჯგუფი
*სტივენ უილსონი – ვოკალი, გიტარები, ფორტეპიანო, მელოტრონი, ციმბალი, სემპლები, ბანჯო, არფა, პროდიუსერი  
*რიჩარდ ბარბიერი – სინთეზატორები, Hammond-ის ორგანი, Fender Rhodes, კლავინეტი, მელოტრონი
*კოლინ ედვინი – ბას-გიტარა, დრამ-მანქანა, სინტირი
*კრის მეიტლენდი – დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალები

;დამატებითი მუსიკოსები
*სტიუარტ გორდონი - ვიოლინო, ალტი
*ნიკ პერი – ჩელო
*ელი ჰიბიტი - დამხმარე რიტმული გიტარა

;მინერვას სიმებიანი კვარტეტი:
*ქეიტი ლეთემი - ვიოლინო 
*ლიზა ბეტერიჯი - ვიოლინო 
*სარა ჰაინზი - ალტი  
*ემელინ ბრუერი - ჩელო   
;სხვა პერსონალი
*კრის ბლერი - მასტერინგი 
*ჯონ ფოქსი – ფოტოსურათი გარეკანზე, დამატებითი ფოტოგრაფია  
*ლუიჯი კოლასანტი ანტონელი - ჯგუფის პორტრეტები, სხვა ფოტოგრაფია

## სქოლიო 
კატეგორია:Porcupine Tree-ს ალბომები
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:Kscope-ის ალბომები
კატეგორია:Snapper Music-ის ალბომები
ევრიპონტიდები

**ევრიპონტიდები**  — დინასტია, რომელიც მეფობდა სპარტაში ძვ. წ. XI-II საუკუნეებში. დინასტიის დამაარსებლად მეფე ევრიპონტს მიიჩნევენ. ისტორიულად ცნობილი ევრიპონტიდები მეფობდნენ ძვ. წ. VIII საუკუნიდან.ამ დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ: აგესილაე II, აგის II, აგის IV, არქიდამე V და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიები
შოთხვი

**შოთხვი** () — მცენარის სახეობა ვარდისებრთა ოჯახისა. ტანდაბალი ხე ან იშვიათად ბუჩქნარია. სიმაღლე 0,6-10 მ. აქვს წაგრძელებული და ხშირი ვარჯი.  ქერ­ქი მქრქალია, მოვაშო-მონაცისფრო. ფოთლების სიგრძე 3-10 (იშვიათად 15) სმ აღწევს.  ყვავილები  თეთრი ან ვარდისფერი აქვს. ნაყოფი შავია და სფეროსებრი მოყვანილობის, დიამეტრი — 8-10 მმ. 

გავრცელების ბუნებრივი არეალია: ჩრდილოეთი აფრიკა (მაროკო), სამხრეთი, ცენტრალური, დასავლეთი, ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ევროპა, მცირე, ცენტრალური და აღმოსავლეთი აზია, სამხრეთი კავკასია. უპირატესობას ანიჭებს ნოყიერ ნიადაგს. უმეტესწილად იზრდება მდინარეთა ნაპირებზე, მდინარისპირა ტყეებში, ბუჩქნარებში და სხვ. მრავლდება ვეგეტატიურად, ზოგჯერ თესლით. კულტივირებულია როგორც დეკორატიული მცენარე. სამკურნალოა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* შოთხვი – ბოტანიკური ლექსიკონი 
* შოთხვი – აღწერა  
* შოთხვი – აღწერა  

კატეგორია:კურკოვანები
კასუმიგაურა

**კასუმიგაურა** შეიძლება იყოს:

* კასუმიგაურა (ქალაქი) — ქალაქი იბარაკის პრეფექტურაში, იაპონია
* კასუმიგაურა (ტბა) — ტბა იაპონიაში
ევსები კესარიელი

**ევსები კესარიელი**, *ევსები პამფილე (ან პამფილესი)* (დ. დაახლ. 260/265, კესარია, — გ. 339) — რომაელი საეკლესიო მწერალი, ისტორიკოსი, პალესტინის კესარიის ეპისკოპოსი.

ევსები დაიბადა და განათლება მიიღო პალესტინის კესარიაში. ზედწოდება „პამფილე“ მისი მასწავლებლის პამფილეს პატივსაცემად დაირქვა. დაახლოებით 313 წელს ის ევსები კესარიის ეპისკოპოსად აკურთხეს. ერთხანს თანაუგრძნობდა არიანელობის ფუძემდებელს —  არიოზს, რის გამოც 325 წელს ეკლესიიდან განკვეთეს, თუმცა მალევე გაამართლეს ნიკეის საეკლესიო კრებაზე. ევსები იყო იმპერატორ კონსტანტინე I-ის აქტიური მხარდამჭერი ქრისტიანული დოქტრინის გაერთიანებისა და სტანდარტიზების მცდელობაში.  

ევსები იყო მსოფლიო ისტორიის პროცესის ბიბლიურ-ქრისტიანული კონცეფციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ცდილობდა ანტიკურ სწავლულთა მიღწევების გამოყენებას ეკლესიის ინტერესებისათვის. მის კალამს ეკუთვნის სხვადასხვა ხასიათის საღვთისმეტყველო თხზულება, ისტორიული შრომები. თავის „ქრონიკაში“ მოგვითხრობს კაცობრიობის ისტორიას სამყაროს შექმნიდან 325 წლამდე. 312-324 წლებში ევსებიმ დაწერა თავისი მთავარი ნაშრომი „საეკლესიო ისტორია“, რომელშიც გამოყენებულია ჩვენამდე მოუღწეველი სხვა ისტორიული თხზულებების ფრაგმენტები. ევსების აქვს ცნობები არგონავტების, მედეას, ტიბარენების, იბერების, სანიგებისა და ტრაპეზუნტის შესახებ. მასვე მიაწერენ პანეგირიკულ „ნეტარი იმპერატორის კონსტანტინეს ცხოვრებას“. 

„საეკლესიო ისტორია“, სრულად ან ნაწილობრივ, ძველთაგანვე ყოფილა თარგმნილი ქართულად, რაც ჩანს გიორგი ჭყონდიდელისადმი ექვთიმე ათონელის პასუხიდან, რომელშიც ეს წიგნი ეკლესიისთვის მიუღებელ თხზულებად არის მიჩნეული („იგი ქართულად უთარგმნია... კარგიცა მრავალი სწერია, გარნა ღუარძლიცა მრავალი ჩაურთავს და მით უჵმარ არს“). შემორჩენილია ქართულად ნათარგმნი მხოლოდ  ცალკეული ფრაგმენტები. ესენია: 
* „წამებაჲ იაკობ მოციქულისაჲ“ (თარგმანი შესრულებულია ბერძნულიდან VIII საუკუნეში და მნიშვნელოვნად განსხვავდება დედნისგან), 
* „ქებაჲ წმიდათა მოწამეთაჲ“  (კომპილაციური ნაშრომი, შესრულებული „საეკლესიო ისტორიის" სხვადასხვა თავის მიხედვით, თარგმნილია VIII საუკუნეში სომხურიდან, მაგრამ რედაქციულად სომხ. წყაროსგანაც განსხვავდება), 
* „წამებაჲ წმინდისა პროკოპისი“ (ფრაგმენტი ამოღებულია ევსების შრომიდან „პალესტინელ მოწამეთა შესახებ“, თარგმნილია არა უგვიანეს VII ს-ში. ქართულ მწერლობაში პირველად ამ ძეგლში გვხვდება ციტატა „ილიადიდან“: „არა კეთილ არს მრავალუფლება, ერთ უფალ იყავნ და ერთ მეუფე“ („ილიადა", II, 204–205). 

## ლიტერატურა
* გეორგიკა. ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ალ. გამყრელიძის და ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 1, თბ., 1961.
* კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, [ტ.] 6, თბ., 1972, გვ. 135–147.
* ყაუხჩიშვილი ს., ბერძნული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 3, თბ., 1973, გვ. 76–77.
* Wallace–Nadrill D., Eusebius of Caesarea, Westminster, 1961.
* Sabrina Inowlocki & Claudio Zamagni (eds), Reconsidering Eusebius: Collected papers on literary, historical, and theological issues, Leiden, 2011.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 263
კატეგორია:გარდაცვლილი 340
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ეპირის დესპოტატი

250px|მინიატიურა|ეპირის დესპოტატი 1205-1230 წლებში.
**ეპირის დესპოტატი** () — ბიზანტიური სახელმწიფო. დააარსა მიქაელ ანგელოს დუკა კომნენოსმა 1204 წელს, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ. მოიცავდა შუა და სამხრეთ მაკედონიას, თესალიასა და ეპირს. დედაქალაქი – არტა. 

ეპირი ბიზანტიისა და სხვა პროვინციებისაგან მკვეთრად გამოირჩეოდა თავისი ეთნიკური სიჭრელით: შუა და სამხრეთ მაკედონიაში სლავური ელემენტები ჭარბობდა, სამხრეთ ეპირში და თესალიაში – ბერძნული, ხოლო ჩრდილოეთ ეპირში უმრავლესობას ალბანელები შეადგენდნენ. გარდა ამისა, მრავლად იყვნენ მომთაბარე და ბინადარი ვლახები. ეპირის დესპოტატმა მემკვიდრეობით მიიღო მმართველობის ბიზანტიური სისტემა  (ბიზანტიის მემკვიდრეობისათვის ბრძოლაში იყო ჩაბმული ლათინთა და ნიკეის იმპერიებთან და ბულგარეთთან). ეპირის დესპოტატის ტერიტორიისათვის ერთმანეთს ეომებოდნენ ნეაპოლის სამეფო და ბიზანტიის იმპერატორები – პალეოლოგოსები. XIV საუკუნის I ნახევარში ეპირის დესპოტატი ბიზანტიის გავლენაში მოექცა, შემდეგ სერბებს, ალბანელებსა და იტალიელებს დამორჩილდა. 1468 წელს ეპირის დესპოტატი ოსმალებმა დაიპყრეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
ვალდემარ I დიდი

**ვალდემარ I დიდი** (დ. 14 იანვარი, 1131 —  გ. 12 მაისი, 1182) — დანიის მეფე 1157–1182 წლებში. დედის მხრიდან კიევის მთავრის ვლადიმერ მონომახის შთამომავალი. რამდენიმეჯერ გაილაშქრა პოლაბელი სლავების წინააღმდეგ. დაახლ. 1169 წელს დაიმორჩილა კუნძული რუიანა (რიუგენი). ლუნდის არქიეპიეკოპოსად (დანიის ეკლესიის მეთაურად) დაანიშნინა თავისი მრჩეველი აბსალონი. საფუძველი ჩაუყარა დანიაში ცენტრალიზებულ ფეოდალურ მონარქიას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1131
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1182
ვალდემარ II გამარჯვებული

**ვალდემარ II გამარჯვებული** (დ. 9 მაისი, 1170 — გ. 28 მარტი, 1241) — დანიის მეფე 1202–1241 წლებში. XIII საუკუნის დამდეგს დაიმორჩილა ჩრდილოეთ გერმანიის ქალაქები (ჰამბურგისა და ლიუბეკის ჩათვლით) და სამთავროები (დაკარგა ბორნჰევედის ბრძოლაში ჩრდილოეთ გერმანიის მთავრებთან დამარცხების შემდეგ 1227 წელს), 1219 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ესტონეთი. 1241 წელს გამოსცა ე. წ. იუტების კანონები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1170
კატეგორია:გარდაცვლილი    28 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1241
ვალდემარ IV ატერდაგი

**ვალდემარ IV ატერდაგი** (;  დ. 1320 — გ. 24 ოქტომბერი, 1375) — დანიის მეფე 1340–1375 წლებში. 40-იან წლებში გააერთიანა სამეფოს ცალკეული ნაწილები, რომლებიც გერმანელ ფეოდალებს ჰქონდათ მიტაცებული. დააწესა მძიმე გადასახადები. ესტონელ გლეხთა აჯანყებამ აიძულა ჩრდილოეთ ესტონეთი ლივონიის ორდენისათვის მიეყიდა. ბალტიის ზღვის დასავლეთ ნაწილში გაბატონებისათვის ეომებოდა ჰანზას და შვედეთს. 1361 წელს დაიპყრო კუნძული გოტლანდი, მის დროს დანია-ჰანზის ახალი ომი (1367–1370) დანიის დამარცხებით დამთავრდა. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 1320
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1375
The Incident (ალბომი)

***The Incident*** — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს მეათე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2009 წლის 14 სექტემბერს, ლეიბლზე Roadrunner Records. ალბომი ნომინირებული იქნა გრემიზე, საუკეთესო მოცულობითი ჟღერადობის ალბომის ნომინაციაში.

## კონცეფცია
ალბომის კონცეფცია ჩამოყალიბდა, როდესაც უილსონი მოხვდა საგზაო საცობში, რომელიც გამოწვეული იყო საავტობომილო ავარიით. მისივე თქმით:

„იქ იდგა ნიშანი: „პოლიცია - ინციდენტი“ და ყველა ანელებდა მოძრაობას, რათა ენახა, თუ რა მოხდა. ამის შემდეგ დამარტყა, რომ „ინციდენტი“ არის სიტყვა, რომელიც სრულად ვერ აღწერს დამანგრეველს და ადამიანებისთვის ასეთ ტრამვმულ მოვლენებს. ისეთი შეგრძნება მქონა, თითქოს ავარიაში დაღუპულის სული ჩემს მანქანაში შემოძვრა და გვერდით მეჯდა. ასეთ სეისმურ მოვლენათა ასე ცივად გამოხატვის ირონიის იდეა მომწონდა და დავიწყე სხვა ინციდენტების შერჩევაც, რომლებიც განხილული იყო მედიასა და ახალ ამბებში. დავწერე ტეხასის რელიგიური კულტისგან მოზარდი გოგონების გადარჩენაზე, ოჯახზე, რომელიც თავის მეზობლებს ატერორებდა, გვამზე, რომელიც მოგზაურებმა თევზაობისას იპოვეს და სხვა თემებზე, ყოველი სიმღერა პირველი პირის მიერ არის მოთხროვილი და ცდილობს, ცალკეული მედია-რეპორტაჟების შერბილებას.“

## შეფასებები 
2010 წლის იანვარში გამოცემის *Eclipsed* კრიტიკოსებმა *The Incident*-ს უწოდეს წლის ალბომი და ჯგუფის კონცერტი აღნიშნეს, როგორც წლის საუკეთესო. „Time Flies“ მათ რეიტინგში იკავებდა #5 პოზიციას წლის საუკეთესო სიმღერებს შორის.

პოლონური *Teraz Rock*-ის მკითხველებმა სტივენ უილსონი დაასახელს წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტად და 2009 წლის მუსიკოსად. ამ სიაში უილსონი იდგა The Edge-ის, ჯერი კენტრელის, ჯეკ უაიტის, კერი კინგის, კირკ ჰემეტის, ტომ მორელოს, მარკ ნოპფლერისა და ომარ როდრიგეს-ლოპესის წინ.

*Classic Rock*-ის კრიტიკოსებმა  Porcupine Tree დაასახელეს #1 საუკეთესო ჯგუფად, *The Incident* - წლის #1 ალბომად, *The Incident*-ის ტურნე - წლის ტურნეებში #4-ად, ხოლო გევინ ჰარისონი - საუკეთესო დრამერების სიაში #2-ად. სტივენ უილსონს საუკეთესო გიტარისტების სიაში #4 მიენიჭა და 2009 წლის პროგრესული როკის სახეებს შორის #1-ად დასახელდა.

ჯგუფის სიმღერა NPR-ის მიერ კვლავ იქნა დღის სიმღერად არჩეული. ეს იყო „Drawing the Line“ (წინა პრეცედენტი იყო „Sentimental“, 2007 წლის ალბომიდან *Fear of a Blank Planet*.  

ინდურმა გაზეთმა *The Hindu* „Time Flies“ ასე აღწერა: „ეპიკური 11-წუთიანი სიმღერა უბრალოდ ჯგუფის საუკეთესოა. მოქცეული მელოდიურ სიმარტივეში, რიტმული ჟღარუნის ფორმაში, ეს პიესა ტალღოვნად მოძრაობს ჩანჩქეროვანი კრეშენდოებით, მგრგვინვარე შუათანა სექციით და შემაგულიანებელი დასასრულით“.

## სიმღერების სია
### დისკი 1 
### დისკი 2 
ჩაწერილია ტილბურგში (ნიდერლანდები) და შეტანილია 2008 წლის DVD-ზე Anesthetize.

### DVD-A გამოცემა
## პერსონალი
;ჯგუფი
*  სტივენ უილსონი - ვოკალი, გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები
*  რიჩარდ ბარბიერი - სინთეზატორები, კლავიშებიანი საკრავები
*  კოლინ ედვინი - ბას-გიტარა, კონტრაბასი
*  გევინ ჰარისონი - დასარტყმელი საკრავები

;პროდიუსერები
*არანჟირება, პროდიუსერები - Porcupine Tree
*ინჟინერები - სტივ ორჩარდი, ჯონ უესლი 
*ხმის მიქსი - სტივენ უილსონი
*მასტერინგი - ჯონ ესლი (სტერეო), დარსი პროპერი (5.1)

## ჩარტები 
## სქოლიო 
კატეგორია:Porcupine Tree-ს ალბომები
კატეგორია:2009 წლის ალბომები
კატეგორია:Roadrunner Records-ის ალბომები
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
ციმბირული ლარიქსი

**ციმბირული ლარიქსი** (ლათ. Larix sibirica) — წიწვოვანი მცენარის სახეობა ფიჭვისებრთა ოჯახისა. იზრდება ტყის ზონაში. 30-40 მ სიმაღლის ხეა, ღეროს დიამეტრი 80-100 (180) სმ. ახალგაზრდა ხის ვარჯი პირამიდისებურია, შემდეგ მომრგვალო ფორმას იღებს. კვირტი ფართო კონუსისებრი ან — ნახევარსფეროსებრია. წიწვი რბილია, ვიწროზოლიანი, სიგრძე 13-45 მმ, სიგანე 1,6 მმ. დამტვერვა მაისშია. გირჩა კვერცხისებრი ან მოგრძო-ოვალურია, ჯერ მეწამული, ხოლო შემდეგ ღია მურა ან ღია მოყვითალო; სიგრძე 2-4 სმ, სიგანე 2-3 სმ. თესლის სიგრძე 2-5 მმ, ხოლო სიგანე 3-4 მმ აღწევს.

გავრცელებულია ძირითადად ციმბირში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ციმბირული ლარიქსი - ბოტანიკური ლექსიკონი
* ციმბირული ლარიქსი  

კატეგორია:ლარიქსი
ვაშუქანი

**ვაშუქანი** — მითანის დედაქალაქი ძვ. წ. XV-XIII საუკუნეებში. ვარაუდობენ რომ მდებარეობდა თანამედროვე თელ-ფეხერიეს ადგილას (ჩრდილოეთი მესოპოტამია). აქ აღმოჩნდა არქეოლოგიური მასალით მდიდარი სასახლე. დაარბია ხეთების მეფე სუფილულიუმა I-მა (ძვ. წ. XIV საუკუნე), დაიპყრო ასურეთის მეფე ადადნირარი I-მა (ძვ. წ. XIII საუკუნე), რომლის შემდეგაც ასურეთის პოლიტიკური გავლენის ქვეშ მოექცა. 

## ლიტერატურა 
* ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, თბ. 1971

კატეგორია:მითანი
ჭახვათა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ჭახვათა** შეიძლება აღნიშნავდეს

*ჭახვათა - მდინარე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
*ჭახვათა - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
ბაიკალური დანაოჭება

320პქ|მინი|ნაოჭა სარტყლები მსოფლიოს რუკაზე 
[320პქ|მინი|ბაიკალიდების მოქმედების შედეგად წარმოქმნილი [ხამარ-დაბანი]] 
**ბაიკალური დანაოჭება** () — დედამიწის ქერქის დანაოჭება კამბრიულისწინა დროის გვიანდელ მონაკვეთში. ტერმინი შემოიღო რუსმა გეოლოგმა ნიკოლოზ შატსკიმ 1932 წელს. თავდაპირველად თვლიდნენ, რომ ბაიკალური დანაოჭება მოიცავდა მხოლოდ ზედაპროტეროზოურ დროს, ამჟამად ბაიკალური დანაოჭების ხანგრძლივობად მიღებულია დროის გაცილებით უფრო დიდი მონაკვეთი (1500-1200 მლნ. წლიდან 500 მლნ. წლამდე), ე.ი. მთელი პროტეროზოური ერა და ქვედაკამბრიული. უფრო სწორი იქნება თუ *ბაიკალიდებს* (ბაიკალური დანაოჭებით გაჩენილ მთათა სისტემებს) მხოლოდ რიფეულ დროს ჩამოყალიბებულ ნაოჭა სისტემებს მივაკუთვნებთ და არ გავავრცელებთ მას ადრინდელ პროტეროზოურზე და ადრინდელ კამბრიულზე. ასეთი მოცულობით ბაიკალური დანაოჭება დასავლეთ ევროპაში გამოყოფილი ასინტური დანაოჭების შესატყვისი იქნება. ბაიკალიდების ტიპობრივი წარმომადგენელია ციმბირის ფარის სამხრეთ კიდეზე განვითარებული ნაოჭა კომპლექსი — საიან-ბაიკალის მთიანეთი და ირკუტსკის ამფითეატრი. მაგრამ მეტ-ნაკლებად რეგენერირებული და გადამუშავებული ბაიკალიდები მრავალი პალეოზოური და ალპური ნაოჭა სისტემის (ურალის, ყაზახეთის, ტიან-შანის, კავკასიონის, ირანის, თურქეთისა და სხვ.) სუბსტრატის აგებულებაში მონაწილეობს. 

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა ბაიკალურ დანაოჭებას სამხრეთ ნახევარსფეროს კონტინენტური ბაქნების ჩამოყალიბებაში. სამხრეთ ამერიკის, აფრიკისა და ავსტრალიის ბაქნების საბოლოო ფორმირება სწორედ პროტეროზოური ერის მეორე ნახევარში (რიფეულში) გამოვლენილმა მოძრაობებმა განაპირობეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაიკალური დანაოჭება – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 
* ბაიკალური დანაოჭება – გეოლოგიის ენციკლოპედია 

## ლიტერატურა 
* Зайцев Н. С., особенности тектонического строения Саяно-Алтайской складчатой области, წგნ.: Складчатые области Евразии, М., 1964; 
* Салоп Л. И., Геология Байкальской горной области, т. 2, М., 1967.

კატეგორია:ევროპის გეოლოგია
კატეგორია:ოროგენი
ჭახვათა

**ჭახვათა** — მდინარე საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. ნატანების მარჯვენა შენაკადი, რომელსაც უერთდება სოფელ ჭახვათასთან.

კატეგორია:გურიის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ნატანების შენაკადები
უანაკა

**უანაკა** () — ტბა ახალ ზელანდიაში, ოტაგოს რეგიონში, სამხრეთ კუნძულზე, ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. 192 კმ² ფართობით იგი მეოთხე უდიდესი ტბაა ახალ ზელანდიაში. სიღრმე დაახლოებით 300 მეტრია. ტბის ნაპირზე გაშენებულია თავისივე სახელწოდების ქალაქი უანაკა. 

უანაკა მდებარეობს ოტაგოს ტბების შუაგულში, სამხრეთ კუნძულის ქვედა ნაწილში. აღმოსავლეთ ნაპირთან რელიეფი მთიანია, მაგრამ მწვერვალები საკმაოდ დაბალია. დასავლეთ ნაპირთან კი აღმართულია ზღვის დონიდან 2 000 მეტრიანი მწვერვალები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ზაქარია რიტორი

**ზაქარია რიტორი** (; დ. დაახლ. 482 — გ. დაახლ. 560) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი და საეკლესიო მოღვაწე. იყო მონოფიზიტური მიმდინარეობის წარმომადგენელი. იცავდა ღმერთის მარადიულობის, ტრანსცენდენტობისა და ღმერთის მიერ ქვეყნის დროში შექმნის იდეას, რომელიც მიმართული იყო იმ დროს გავლენიანი ნეოპლატონიზმის წინააღმდეგ. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა მაიუმაში (ახლანდელი ღაზა), მისი მამის სახლი მდებარეობდა მაიუმის ეპისკოპოსის, პეტრე იბერის მონასტრის მახლობლად. 482-489 წლებში სწავლობდა ალექსანდრიაში, ხოლო შემდეგ გადავიდა ბეირუთში სამართლის შესასწავლად. ჯერ კიდევ ალექსანდრიაში ჩამოყალიბდა აქტიურ ქრისტიანად. მანუტინში მონაწილეობდა ღმერთების კერპების დამმსხვრევაში. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა პეტრე იბერის წრემ, ისე, რომ ბერად აღკვეცასაც ფიქრობდა. ბეირუთში სწავლის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში. ზენონის იმპერატორობის დროს გადასახლდა კონსტანტინოპოლში და დაიწყო ვექილობა. 527 წლის დოკუმენტით ის კვლავ ვექილად იხსენიება. 536 წელს ის უკვე მიტილენის ეპისკოპოსის სტატუსით მონაწილეობდაკონსტანტინოპოლის სინოდში. ამის შემდეგ ზაქარიას შესახებ ცნობები არღა მოიპოვება. 553 წელს სინოდში მიტილენის წარმომადგენელი უკვე მიტროპოლიტი პალადი იყო.

## ნაშრომები
*De mundi opilicio contra philosophos disputatio
*პეტრე იბერის ცხოვრება, დაკარგულია
*მამა ესაია ასკეტის ცხოვრება
*სევეროსის ცხოვრება, შედგენილია 512-518 წლებში, კონსტანტინოპოლში
*მანიქეველთა წინააღმდეგ
*საეკლესიო ისტორია

„საეკლესიო ისტორია“ შეიცავს ბიზანტიის ისტორიის საყურადღებო ცნობებს 436 წლიდან 491 წლამდე.  „საეკლესიო ისტორიამ“ შემოინახა უაღრესად საყურადღებო ცნობები პეტრე იბერის შესახებ, რომელიც მას მიაჩნია იმ დროის უდიდეს და უმნიშვნელოვანეს პიროვნებად. „საეკლესიო ისტორია“ ზაქარია რიტორის სახელით გამოიცა, თუმცა მთლიანად მას არ ეკუთვნის. ის დაწერილი იყო ბერძნულად, თუმცა ბერძნული ორიგინალი დაკარგულია და ნაშრომი ასურული თარგმანის მეშვეობით შემორჩა.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ბიზანტიელი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ტე-უჰანგა

**ტე-უჰანგა** — 179 კმ² ფართობის მქონე ლაგუნა ახალი ზელანდიის კუნძულ ჩატემზე, წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში. 

ტბიდან სამხრეთის მიმართულებით გაედნიება რამდენიმე პატარა მდინარე, რომლებიც წყნარ ოკეანეს ერთვიან. ტბაში გვხვდება შეიცავს ნამარხი ზვიგენების კბილები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Panoramio - Photo of Te Whanga Lagoon by Tony Reid 

კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
პუკაკი

**პუკაკი** () — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს კენტერბერის რეგიონში. 

პუკაკი უდიდესია მაკენზის აუზში მდებარე სამ პარალელურ ალპურ ტბას შორის. დანარჩენი ორი ტბაა ტეკაპო და ოჰაუ. სამივე მათგანი მაშინ წარმოიქმნა, როდესაც უკან დახეული მყინვარების მორენებმა ხეობები ჩაკეტეს. 

იმის გამო, რომ ტბა მყინვარის წყლით იკვებება, მას განსხვავებული ლურჯი შეფერილობა აქვს. ფართობი 178,7 კმ²-ია, ზედაპირი კი ზღვის დონიდან 518-532 მეტრზე მდებარეობს. 

ჩრდილოეთიდან ტბას უერთდება მდინარე ტასმანი, რომელიც სათავეს კუკის მთის სიახლოვეს, ტასმანისა და ჰუკერის მყინვარებიდან იღებს. 

ამჟამად ტბაზე მოქმედებს უაიტაკის ჰიდროელექტროსადგური.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Department of Conservation - recreational opportunites

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ელსმირის ტბა

**ელსმირის ტბა** (; მაორ. Te Waihora) — მომლაშო ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, კენტერბერის რეგიონში. ფაქტობრივად, იგი ვრცელი ლაგუნაა, რომელიც ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაპირთან მდებარეობს და წყნარი ოკეანისგან გამოყოფილია ვიწრო, კაიტორეტეს ცელით. აღსანიშნავია, რომ მისი წყალი წყნარ ოკეანესთან შეერთებული არაა.

ტბას დიდი ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობა აქვს ადგილობრივი მაორის ხალხისთვის, სახელი მათ ენაზე გამოითქმის როგორც *ტე-ვაიჰორა*, რაც „გადმოღვრილ წყალს“ ნიშნავს. 1938 წლიდან ტბას ოფიციალურად აქვს ორი სახელი.

ტბა წარმოიქმნა დაახლოებით 6 000 წლის წინ. ფართობი 197 კმ²-ია და ამ მხრივ პირველია კენტერბერის რეგიონში, ახალ ზელანდიაში კი მეხუთე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Avenues Magazine - *Ellesmere Swansong: the end of a lake?*
* Public Address  - *The End of Lake Ellesmere*
*Waihora Ellesmere Trust - set up to educate people about Lake Ellesmere
*Map of Banks Peninsula ward, Christchurch
*Map of Selwyn District

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
შსს აკადემია (საკალათბურთო კლუბი)

**საკალათბურთო კლუბი შსს-აკადემია** — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან, საქართველო. ეკუთვნის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს.

## ისტორია 
სკ შსს-აკადემია 2008 წელს დაარსდა. გუნდმა თავისი საუკეთესო სეზონი 2010-11 წლებში ჩაატარა, როდესაც მან საქართველოს სუპერლიგაში მეხუთე ადგილი დაიკავა, და ეროვნული თასის გათამაშების ფინალში გავიდა.

2011 წლიდან შსს-აკადემიას აგრეთვე გამოჰყავს ახალგაზრდული გუნდები.

## მიმდინარე შემადგენლობა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გუნდის პროფილი სუპერლიგის ვებგვერდზე 
* Eurobasket.com Team Profile

კატეგორია:საქართველოს საკალათბურთო კლუბები
მანაპოური

**მანაპოური** — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ფიორდლანდის ეროვნულ პარკში, რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი ტე-ვაჰიპაუნამუს რეგიონის შემადგენლობაში შედის. ეს უკანასკნელი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი. 

მაორის ენაზე ტბის სახელი ითარგმნება როგორც „მოწყენილი გულის ტბა“. 

გეოლოგიური თვალსაზრისით, ტბა მყინვარული წარმოშობისაა. წარმოიქმნა დაახლოებით 20 000 წლის წინ, გიგანტური მყინვარის მოწყვეტის შედეგად. ფართობი ამჟამად 142 კმ²-ია, სიღრმე 444 მ და ამ მხრივ მეორე ყველაზე ღრმა ტბაა ქვეყანაში. 

ტბაში მდებარეობს 34 კუნძული, რომელთაგან 22 ტყითაა დაფარული. ჩაედინება და შემდეგ გამოედინება მდინარე უაიაუ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
უაკატიპუ

**უაკატიპუ** () — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ოტაგოს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ  ნაწილში, საუთლანდის რეგიონის საზღვართან. 

80 კმ სიგრიძით, იგი ახალი ზელანდიის უგრძესი ტბაა, ხოლო 291 კმ² ფართობით მესამე უდიდესი. ამავე დროს, უაკატიპუ ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბაა ახალ ზელანდიაში, მისი ფსკერი ზღვის დონეზე 100 მეტრით დაბლა მდებარეობს, სიღრმე კი 378-420 მეტრია და ამ მხრივ მესამეა ქვეყანაში, მსოფლიოში კი 32-ე. ტბა მდებარეობს ზღვის დონიდან 310 მეტრზე, სამხრეთ ალპების სამხრეთ დაბოლოებასთან. მისი ტოპოგრაფია ასო „N“-ს წააგავს, ხშირად ადარებენ ძაღლის ფეხსაც. ჩრდილოეთ კიდესთან ჩაედინება მდინარე დართი. 

ტბიდან გაედინება მდინარე კავარაუ, ქალაქ კუინზტაუნიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით.

## გალერეა

ფაილი:Lake Wakatipu & Remarkable Mountains.jpg|
ფაილი:Wakatipu.jpg|უოლტერის პიკის სიახლოვეს
ფაილი:Lake Whakatipu from Queenstown.jpg|ხედი კუინზტაუნიდან
ფაილი:Lake Wakatipu, northwest end.jpg|ჩრდილოეთ კიდე
ფაილი:Lake Wakatipu after snow 2010.jpg |ზამთარში

## იხილეთ აგრეთვე
* ახალი ზელანდიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Lake Wakatipu 

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ევაგრიოს სქოლასტიკოსი

**ევაგრიოს სქოლასტიკოსი** (;  დ. 537, ეპიფასია — გ. 594) — ბიზანტიელი ისტორიკოსი, ღვთისმეტყველი, იურისტი და ლიტერატორი. იურიდიული განათლება მიიღო და ვექილად მუშაობდა ანტიოქიაში. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი მსახურეული არისტოკრატიის განათლებული ნაწილის წარმომადგენელი და პატრიარ გრიგოლთან (570-593) დაახლოებული პირი იყო. როდესაც გრიგოლი მის წინააღმდეგ აღძრული საქმის გამო კონსტანტინოპოლში გაემგზავრა, ევაგრიოსიც მას გაჰყვა. აქ ის დაწინაურდა სამეფო კარზე, იმპერატორების, ტიბერიუს II-სა და მავრიკიოსისგან მიიღო საპატიო წოდებები.

მისი ძირითადი ნაშრომია ექვს წიგნად დაწერილი „საეკლესიო ისტორია“, რომელიც მოიცავს 431-593 წწ. პერიოდს. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი აგრძელებს საეკლესიო ავტორების - სოკრატეს, ევსები პამფილიელის, სოზომენეს და თეოდორიტე კვრელის ტრადიციებს. ის აგრეთვე სარგებლობდა საერო ისტორიკოსებითაც, პროკოპი კესარიელით, მენანდრე პროტიქტორით, იოანე ეპიფანელით. სხვა საეკლესიო მწერლებისაგან განსხვავებით, ევაგრიოს სქოლასტიკოსი წყაროებს კეთილსინდისიერად და კრიტიკულად ეკიდება. ევაგრიოს სქოლასტიკოსი ორთოდოქსალური მიმართულებისაა. დიდ ადგილს უთმობდა საერო ისტორიისა და სახალხო მოძრაობის აღწერას, თუმცა ამ უკანასკნელს საკმაოდ მუქი ფერებით ხატავდა. აქვს ცნობები პეტრე იბერის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის, აფხაზეთში ქრისტიანობის განმტკიცების, 572 წელს სპარსელების წინააღმდეგ სომეხთა და ქართველთა აჯანყების შესახებ.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 537
კატეგორია:გარდაცვლილი 594
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ჩერსკის პიკი

**ჩერსკის პიკი** () — მწვერვალი რუსეთში, ირკუტსკის ოლქში. ხამარ-დაბანის ქედზე, ბაიკალის ტბის სიახლოვეს. სიმაღლე 2090 მ. მწვერვალზე ასვლა მეტად პოპულარულია. განვითარებულია ტურიზმი. ასვლა სირთულეებთან არ არის დაკავშირებული და არ საჭიროებს სპეციალურ ალპინისტურ აღჭურვილობას. მწვერვალის ძირას მდებარეობს სილამაზით ცნობილი — გულის ტბა. სახელი ეწოდა პოლონელი მკვლევრის იან ჩერსკის (1845-1892) პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩერსკის პიკი – ინფორმაცია  
* ჩერსკის პიკი – ინფორმაცია 

კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის მთები
ახალი ზელანდიის პრემიერ-მინისტრი

მინი|ჯონ კეი, ახალი ზელანდიის პრემიერ-მინისტრი
**ახალი ზელანდიის პრემიერ-მინისტრი** (მაორი: *Te Pirimia o Aotearoa*) — ახალი ზელანდიის მთავრობის ხელმძღვანელი, რომელიც პარლამენტში უმრავლესობაში მყოფი პარტიიდან ან კოალიციიდან ირჩევა. 2008 წლის 19 ნოემბრიდან პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა უკავია ჯონ კეის, რომელიც ნაციონალური პარტიის წარმომადგენელია.

ტერმინი: *პრემიერ-მინისტრი* პირველად ოფიციალურ ხმარებაში 1873 წელს შევიდა, თუმცა მანამდე ის გამოიყენებოდა კოლონიალური მინისტრის მისამართით. ტერმინი 1869 წელს შეიცვალა *პრემიერით*, თუმცა ის რიჩარდ სედონმა 1901 წელს მისი ხელმეორედ არჩევის შემდეგ არაფორმალურად შეცვალა *პრემიერ-მინისტრით*. 1907 წელს ახალი ზელანდიის დომინიონად გამოცხადების შემდეგ გამოიყენება მხოლოდ — *პრემიერ-მინისტრი*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* New Zealand Prime Minister's official website
* johnkey.co.nz 
* List of New Zealand Prime Ministers 

## სქოლიო 
კატეგორია:ახალი ზელანდიის პოლიტიკა
კატეგორია:ახალი ზელანდიის პრემიერ-მინისტრები
გულის ტბა

**გულის ტბა** () — მომცრო მაღალმთის ტბა რუსეთში, ხამარ-დაბანის ქედზე. მდებარეობს ჩერსკის პიკის ძირას, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1720 მ სიმაღლეზე. ტბის სიახლოვეს გადის პოპულარული ტურისტული ბილიკი. არის ქვიანი ადგილები, ხარობს მცენარეულობა. გამდინარეა. გამოედინება პატარა მდინარე მანგუტაიკა. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 700 მ. გამოირჩევა წარმტაცი ლანდშაფტებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* გულის ტბა 
* გულის ტბა  

კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნები (2012)

**2012 წლის ლიეტუვის საპარლამენტო არჩევნები** - ლიეტუვის სეიმის რიგით მეცამეტე არჩევნები, რომელიც გაიმართა 2012 წლის 14-სა და 28 ოქტომბერს. არჩევნების პარალლურად ტარდებოდა რეფერენდუმი ბირთვული ელექტროსადგურის მშენებლობის შესახებ. 

სეიმის 141 წევრიდან 71 აირჩეოდა მაჟორიტარული, ხოლო 70 პროპორციული წესით. პროპორციულ არჩევნებში ყველაზე მაღალი შედეგი აჩვენა „ლიეტუვის ლეიბორისტულმა პარტიამ“, რომელმაც ხმათა 20% მიიღო, თუმცა ჯამური შედეგებით სეიმის ყველაზე მეტი მანდატი მიიღო „სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ“. სულ 8 საარჩევნო სუბიექტმა მოახერხა საპარლამენტო მანდატების მიღება.
 
## სქოლიო
2012
კატეგორია:2012 წლის არჩევნები
მეგობრობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მეგობრობა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მეგობრობა —  საფეხბურთო სტადიონი საქართველოს ქალაქ ოზურგეთში
* მეგობრობა — ქართული ფილმი