ხრახნიანი გადასაბმელი

thumb|
thumb|რუსული რკინიგზის ხრახნიანი გადასაბმელი
[thumb|ცენტრალური [ბუფერი (რკინიგზა)|ბუფერი და ჯაჭვი გირებით — გადასაბმელი მოწყობილობა ვიწროლიანდაგიან რკინიგზებზე (საბავშვო რკინიგზის ვაგონი)]]
**ხრახნიანი გადასაბმელი** — არაავტომატური წევა-გადასაბმელიანი მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე, არის მოძრავი შემადგენლობის წევა-დარტყმითი ხელსაწყოების შემადგენელი ნაწილი.

## ისტორია 
საბჭოთა კავშირში ფართედ გამოიყენებოდა მოძრავი შემადგენლობის გადასაბმელად XX საუკუნის შუა პერიოდამდე. დიდ ბრიტანეთში ამას ქვია **ხრახნიანი მუფთა**. საბჭოთა კავშირში **ავტოგადასაბმელ СА-3-ზე** გადასვლა დაიწყო 1935 წლიდან და მთლიანად დამთავრდა 1959 წლის შემდეგ. 1959 წლისთვის ავტოგადასაბმელებით აღჭურვილი იყო ვაგონების ინვენტარული პარკის 96,4 %. სატვირთო ვაგონები ხრახნიანი გადასაბმელით იყო 30,3 ათასი, მათგან 20,7 ათასი ერთეული სამამულო ტიპის და 9,6 ათასი დასავლეთევროპული ტიპის. ყველა ამ ვაგონს არ ქონდა ქედიანი ბალიში და ქონდა ორი ღერძი. ავტოგადასაბმელიანი სამგზავრო მატარებლები 1959 წლისთვის იყო ინვენტარული პარკის 69 %.

## გამოყენება 
ხრახნიანი გადასაბმელი არის ტიპიური და გამოიყენება ევროპის ქვეყნების თითქმის ყველა რკინიგზაზე. გამონაკლისს შეადგენს: პოსტსაბჭოთა სივრცე და რუსული სიგანის რამდენიმე ხაზი აღმოსავლეთ ევროპაში; ჩქაროსნული და ზოგიერთი საქალაქო მოტორვაგონიანი მატარებლები, მათზე გამოიყენება შარფენბერგის ავტოგადასაბმელი; მალმბანანი, 1969 წელს გადავიდა ავტოგადასაბმელ СА-3-ზე, როდესაც ხრახნიანმა გადასაბმელმა ვეღარ გაუძლო დატვირთვებს; ზოგიერთი იზოლირებული ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზების ქსელი იყენებს ნაკლებად გავრცელებულ გადასაბმელებს — მაგალითად, ნორვეგიულს. ცალკეული ხაზები მძიმე სატვირთო შემადგენლობით (მაგალითად, რკინის მადნის გადაზიდვა როტერდამიდან ზაარლანდში) ასევე იყენებენ ავტოგადასაბმელ СА-3-ის პერსპექტიულ მოდიფიკაციებს, ერთ-ერთი მათგანია გადასაბმელი C-AKv, რომელიც შემოთავაზებულია ახალი სტანდარტის სახით.

ევროკავშირში რეგლამენტირებულია ევროსტანდარტი EN 15566:2009+A1:2010: , რომელიც სავალდებულოა წევრი ქვეყნებისთვის თანახმად ევროკავშირის ევროკომისიის 2008/57/დირექტივისა. უფრო კონკრეტულად, 18.11.2014-ის ЕК № 1302/2014 დადგენილება აცხადებს ამ სტანდარტს სავალდებულოს ხელის ტიპის გადაბმისათვის, ასევე პოსტულირებს შემადგენლობის ბოლოების ასეთი შეერთების თავსებადობას ავარიული ბუქსირების მიზნებისათვის (როგორც ვარიანტი — ბორტზე არსებული ადაპტერის მეშვეობით).

ინდოეთში ხრახნიანი გადასაბმელი ლოკომოტივებზე კომბინირებულია ჯანის ავტოგადასაბმელთან, მოდიფიცირებული მასთან თავსებადობისთვის. სამგზავრო ვაგონები და ძრავვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა აღჭურვილია ხრახნიანი გადასაბმელებით, ხოლო სატვირთო ვაგონები — ჯანის ავტოგადასაბმელებით.

ფინეთში და ირანში ბევრი ლოკომოტივი აღჭურვილია კომბინირებული Unilink-ის გადასაბმელით — თავსებადი როგორც ხრახნიანი გადასაბმელთან, ასევე საბჭოთა ავტოგადასაბმელ СА-3-თან. ამ ქვეყნების შიგნით ვაგონების პარკი აღჭურვილია მხოლოდ ხრახნიანი გადასაბმელებით და ბუფერებით, ხოლო ლოკომოტივების გადაბმა ავტოგადასაბმელ СА-3-თან საჭიროა მატარებლების სატარებლად პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან (ფინეთის შემთხვევაში — პოსტსაბჭოთა ქვეყნებთან ერთიან ლიანდაგის სიგანეზე, ირანის შემთხვევაში — გოგორწყვილების შეცვლით, მაგრამ არა გადასაბმელების, რაც აადვილებს ამოცანას).

## ტიპი 
გამოიყენებოდა (გამოიყენება) ხრახნიანი გადასაბმელების შემდეგი ტიპები:
* რუსული;
* დასავლეთევროპული.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბუფერი
* შთამნთქმელი აპარატი
* ჯანის ავტოგადასაბმელი
* ვილისონის ავტოგადასაბმელი

## სქოლიო
კატეგორია:გადასაბმელი მოწყობილობები