open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯინ ვებსტერი

**ჯინ ვებსტერი** (; სრული სახელი — **ალისა ჯეინ ჩანდლერ ვებსტერი** ; დ. 24 ივლისი, 1876 — გ. 11 ივნისი, 1916) — ამერიკელი მწერალი. ცნობილი გახდა წიგნით „გრძელფეხება მამილო“.

## ბიოგრაფია
ჯინ ვებსტერი დაიბადა 1876 წლის 24 ივლისს, ფრედონიაში, ნიუ-იორკის შტატში. იგი ანა მოფეტ ვებსტერის და ჩარლზ ლუთერ ვებსტერის უფროსი შვილი იყო. ჯინ ვებსტერის დედა მარკ ტვენის ძმისშვილი იყო, ხოლო მამა — ტვენის ბიზნეს-პარტნიორი და ჩარლზ ლ. ვებსტერის 1884 წელს დაარსებული საგამომცემლო კომპანიის გამომცემელი. თავდაპირველად, ბიზნესი წარმატებული აღმოჩნდა და როცა ალისა ხუთი წლის იყო, მისი ოჯახი ნიუ-იორკში, ლონგ-აილენდზე გადავიდა ცსაცხოვრებლად. თუმცა, გარკვეული დროის შემდეგ, გამომცემლობა პრობლემების წინაშე დადგა და მარკ ტვენთან ურთიერთობა გაუარესდა. 1888 წელს, ჩარლზ ვებსტერის ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, მათი ოჯახი კვლავ ფრედონიაში გადავიდა საცხოვრებლად. 1891 წელს, ჯინ ვებსტერის მამამ წამლების გადაჭარბებული დოზის მიღებით თავი მოიკლა. პანსიონში, მის ოთახის მეზობელსაც ალისა ერქვა, რის გამოც, ვებსტერმა საკუთარ ახალ სახელად თავისი მეორე სახელის, ჯეინის ვარიაცია — ჯინი აირჩია. ლედი ჯეინ გრეის სკოლა მან 1896 წლის ივნისში დაამთავრა და ერთი წლით, კვლავ ფრედონიის სახელმწიფო კოლეჯში დაბრუნდა. კურსის ფარგლებში, იგი მზრუნველობამოკლებულ და უსახლკარო ბავშვთა დაწესებულებებს ესტუმრა. ამ პერიოდში მიღებული გამოცდილება მისი წიგნების — *გრძელფეხება მამილოს* და *როცა პეტი სკოლაში შევიდა*-ს  დაწერის შთაგონების წყარო გახდა. ვებსტერი გატაცებული იყო მოგზაურობით. ამასთანავე, იგი მონაწილეობდა რეფორმატულ მოძრაობაში — ციხის და ობოლთა თავშესაფრების რეფორმების გატარებაში. მისი პირველი რომანი — *როცა პეტი სკოლაში შევიდა* 1903 წელს გამოქვეყნდა. 1908 წელს, ჯინ ვებსტერი შეხვდა იურისტ გლენ ფორდ მაკკინს, რომელზეც შვიდი წლის განმავლობაში საიდუმლოდ იყო დანიშნული. გლენ ფორდ მაკკინი ქორწინებაში იყო და 1915 წლის ივნისში განქორწინდა, ამავე წლის 7 სექტემბერს კი — ცოლად ვებსტერი შეირთო. 1903-1915 წლებში, ჯინ ვებსტერმა რვა რომანი, მრავალი გამოუქვეყნებელი მოთხრობა და პიესა დაწერა. 

ჯინ ვებსტერი გარდაიცვალა 1916 წლის 11 ივნისს, მშობიარობის შემდგომი გართულების შედეგად. გარდაცვლილის საპატივცემოდ, ვებსტერის ქალიშვილს ჯინი დაარქვეს. 

## ბიბლიოგრაფია
* *როცა პეტი სკოლაში შევიდა* (1903)
* *ხორბლის პრინცესა* (1905)
* *ჯერი უმცროსი* (1907)
* *The Four Pools Mystery* (1908)
* *Much Ado About Peter* (1909)
* *უბრალოდ პეტი* (1911)
* *გრძელფეხება მამილო* (1912)
* *ძვირფასი მტერი* (1915)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* ჯინ ვებსტერი karenalkalay-gut.com-ზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ჰალოგენალკანები

(ჰალოალკანი) არის უფერო, დაბალი დუღილის ტემპერატურის მქონე სითხე]]
**ჰალოგენალკანები** (ასევე ცნობილი როგორც **ჰალოალკანები** ან **ალკილის ჰალოიდები**) — ქიმიური ნაერთები, რომლებიც შედგებიან ალკანებისგან  და მასთან დაკავშირებული ერთი ან მეტი ჰალოგენისგან.  მათი გამოყენება ფართოდ ხდება კომერციულად და შესაბამისად, ცნობილია მრავალი ქიმიური და კომერციული სახელწოდება. ძირითადად იყენებენ ცეცხლმაქრებში, გამხსნელად, პროპელანტად, მაცივრებსა და ფარმაცევტიკაში. მათი ფართოდ გამოყენებისდა გამო გამოვლენილია, რომ ისინი წარმოადგენენ სერიოზულ დამაბინძურებლებლებს და ტოქსინებს. მაგალითისთვის ქლორფთორნახშირბადები შლიან ოზონის მოლეკულებ. მხოლოდ ჰალოალკანები, რომლებიც შეიცავენ ქლორს, ბრომს და იოდს, ოზონის ფენას უქმნიან საფრთხეს, მაგრამ ფთორის არასტაბილური ჰალოალკანები, თეორიულად, შესაძლოა მიეკუთნებოდნენ სითბურ აირებს. მეთილ იოდიდი, ბუნებრივად მყოფი ნივთიერებაა, მაგრამ არ გააჩნია ოზონის გამანადგურებელი თვისებები, ამიტომაც შეერთებულმა შტატებმა და გარემოს დაცვის სააგენტომ ნაერთი დაასახელა როგორც ოზონის ფენისთვის არასაფრთხის შემცველი. ჰალოალკანი ან ალკილის ჰალიდი არის ნაერთი, რომელსაც აქვს ზოგადი ფორმულა „RX“, სადაც „R“ არის ალკილი ან ალკილის შემცვლელი ჯგუფი, ხოლო „X“ არის ჰალოგენი (F, Cl, Br, I).

ჰალოალკანები საუკუნეების განმავლობაში იყო ცნობილი. ქლორეთანი სინთეზურად იწარმოებოდა XV საუკუნეში. ასეთი ნაერთების სისტემატიური სინთეზი კი XIX საუკუნეში დაიწყო ორგანული ქიმიის განვითარებასა და ალკანების სტრუქტურის შესწავლასთან ერთად. განსაკუთრებით მრავალმხრივი მეთოდები მოიცავს ჰალოგენების მიერთებას ალკენებში, ალკენების ჰიდროჰალოგენირებას და სპირტების ალკილის ჰალიდებად გადაქცევას. ეს მეთოდები იმდენად საიმედო და მარტივად ხორციელდება, რომ ჰალოალკანები ხელმისაწვდომი გახდა ინდუსტრიულ ქიმიაშიც, რადგან ჰალიდი შემდგომში შეიძლება ჩანაცვლდეს სხვა ფუნქციური ჯგუფებით.

მიუხედავად იმისა, რომ ჰალოალკანების უმეტესობა ადამიანის მიერ არის მიღებული, დედამიწაზე წარმოიქმნება არასინთეზური წყაროებიდანაც, ძირითადად, ბაქტერიების, სოკოების და განსაკუთრებით  ზღვის წყალმცენარეების საშუალებით ფერმენტული სინთეზის გზით. დღეისთვის ცნობილია 1600-ზე მეტი ჰალოგენური ორგანული ნივთიერება, რომელთა შორისაც ბრომოალკანები ყველაზე გავრცელებული ჰალოალკანია. ბიოლოგიაში ბრომირებული ორგანული ნივთიერებები მოიცავს ბიოლოგიურად წარმოქმნილ ბრომმეთანს, არაალკანურ არომატულ და უჯერ ნაერთებს (ინდოლები, ტერპენები, აცეტოგენინები და ფენოლები). წყალმცენარეებისგან განსხვავებით, მიწის მცენარეებში ჰალოგენური ალკანები უფრო იშვიათად გვხვდება, მაგალითად ფთორძმარმჟავა, რომელიც ტოქსინად არის წარმოქმნილი, ცნობილი მცენარეების მინიმუმ 40 სახეობის მიერ. ასევე ცნობილია დეჰალოგენაზას სპეციფიკური ფერმენტები ბაქტერიებში, რომლებიც ჰალოალკანებს ჰალოგენებს აშორებენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქიმიური შენაერთები
კატეგორია:ჰალოგენალკანები
კატეგორია:მაცივარ აგენტები
ეროზია

მინი|ეროზიული პროცესების შედეგი
მინი|ეროზია ერთ-ერთ კანიონში (აშშ)
**ეროზია** () — წყლის ნაკადის დამანგრეველი ზემოქმედება კალაპოტის ამგებელ ქანებსა და ნიადაგზე. გაპირობებულია წყლის ჭავლის და ნაკადში ატივტივებული მყარი მასალის უშუალო მექანიკური მოქმედებით კალაპოტზე. აღნიშნული პროცესები, ჩვეულებრივ, ერთდროულად მიმდინარეობს. ნაკადის ეროზიულ უნარს განსაზღვრავს წყლის მასა, დინების სიჩქარე და მყარი მასალის რაოდენობა.

ხანგრძლივი ეროზიული მოქმედების შედეგად ნაკადი გამოიმუშავებს ისეთ გასწვრივ პროფილს, რომლის დახრილობა მატულობს შესართავიდან სათავისაკენ. ესაა წონასწორობის პროფილი, რომლის ქვემო წერტილს ეროზიის ბაზისი ეწოდება.

ეროზიის ბაზისის დაწევა იწვევს ეროზიის გაძლიერებას, აწევა კი — შენელებას. ეროზიის შედეგად დედამიწის ზედაპირზე წარმოიქმნება ხაზობრივი გავრცელების მქონე ეროზიული ფორმები — ხრამი, ხევი, ხეობა, კანიონი და სხვა.

ეროზიის ზემოქედება რელიეფის მსხვილ ელემენტებზე (ქედი, მთის მასივი) იწვევს მათ დანაწევრებას და ეროზიული რელიეფის შექმნას, რელიეფის დანაწევრების სიღრმეს განსაზღვრას დედამიწის ქერქის ტექტონიკური მოძრაობის ხასიათი. ფართო გაგებით ეროზია მოიცავს ეგზოგენური პროცესების დამანგრეველ ზემოქმედებას. ეროზიულ პროცესებს მოყვება ეროზიული რელიეფის შექმნა, რომელიც მსოფლიოში საყოველთად არის გავრცელებული. გამონაკლისს არც საქართველო წარმოადგენს.

საქართველოში ეროზიული რელიეფი მეტად ფართოდაა გავრცელებული. ეროზიული ფორმების უქონლობა მხოლოდ ისეთ სივრცეებს ახასიათებს, სადაც ამჟამად აკუმულაცია მიმდინარეობს (კოლხეთის დაბლობის შუა, დაოჭაობებული ნაწილი). კავკასიონის მაღალ ნაწილებში და ანტიკავკასიონის უმაღლეს მასივებზე ისინი გარდაქმნილია ყინულის მექანიკური მოქმედებით და ნაწილობრივ ამოვსებულია მყინვარებითა და ფირნის მინდვრებით, ხოლო კირქვულ სუბსტრატზე მათ კარსტული დრენაჟის შედეგად წყლის ნაკადი დაუკარგავთ და „მკვდარი ხეობების“ სახით გვევლინებიან. ასეთი რელიქტური ეროზიული ხეობები, კარსტული მხარეების გარდა, სხვა რეგიონებშიცაა მდინარეული მოტაცებებისა და ჰავის გამშრალების შედეგად.

ცნება ეროზია შემოიღო ამერიკელმა გეოლოგმა გროვ კარლ ჯილბერტმა 1877 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ეროზია – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ნიადაგის ეროზიის შესახებ 

## ლიტერატურა 
* Маккавеев Н. И., Русло реки и эрозия в ее бассейне, М., 1955;
* Вопросы эрозии и стока. (Сборник), М., 1962;
* 3вонкон В. В., Водная и ветровая эрозия Земли, М., 1962;
* Мирцхулава Ц. Е., Инженерные методы расчета и прогноза водной эрозии, М., 1970.

კატეგორია:ეროზია
კატეგორია:გეომორფოლოგია
კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები
კატეგორია:აგრონომია
არანის პროვინცია

**არანი** —  პროვინცია ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ქალაქ კოჩაბამბიდან 53 კმ-ში. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 30 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 20 კმ-ზე. საერთო ფართობი 508 კმ²-ია. 

## მოსახლეობა 
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა  25 009  ადამიანს. მათი 43.6% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის 52.7% ლაპარაკობს ესპანურად, , 96.6% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა, 0.4% აიმარაზე.  68.0% წერა-კითხვის მცოდნეა. 90.4% კათოლიკეა,  8.6% პროტესტანტი.

პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია არანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
*პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
არკეს პროვინცია

**არკე** — სამრეწველო პროვინცია ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ბოლივიის ანდებში, ზღვის დონიდან 3 000 - 4 500 მეტრზე, დეპარტამენტის დედაქალაქ კოჩაბამბიდან 250 კმ-ით დასავლეთით. მისი ფართობი 1 077 კმ²-ია. ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს. პროვინციის დედაქალაქია არკე, რომელიც მდინარე არკეზე მდებარეობს. 

2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 23 464 ადამიანს. მათი აბსოლუტურ უმრავლესობა კეჩუას ხალხი წარმოადგენს. 99,2%-თვის მშობლიურე ენაა კეჩუა.

პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ ოთხ კანტონად იყოფა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
გრანიტი

**გრანიტი** ( > ) — ინტრუზიული, სრულკრისტალური, SiO2-ით მდიდარი ქანი. ფართოდაა გავრცელებული დედამიწის ქერქში, ქმნის ბათოლითებს, შტოკებს, ძარღვებს და სხვა სხეულებს. სიმკვრივე 2600 კგ/მ³.

გრანიტი შედგება ორთოკლაზის ან მიკროკლინისაგან, მჟავე პლაგიოკლაზისაგან, კვარცისაგან, ქარსისაგან, ამფიბოლისაგან, იშვიათად პიროქსენისაგან.

გრანიტი თანაბარმარცვლოვანია ან პორფირისებრი, ზოგჯერ გნაისისებრ-ზოლებრივი. წარმოშობის მიხედვით განარჩევენ - მაგმურ, მეტასომატურ, პალინგენეტურ, ანატექტიკურსა და სხვა გრანიტს. გრანიტთან ხშირად არის დაკავშირებული Sn, W, Mo-სა და სხვა გრაიზენული და ჰიდროთერმული საბადოები, აგრეთვე იშვიათლითონური პეგმატიტები.

თავისი ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების წყალობით გრანიტი საუკეთესო სამშენებლო მასალაა. მასიურობისა და სიმკვრივის, აგრეთვე ფართო ფაქტურული შესაძლებლობების გამო მონუმენტური ქანდაკებისთვისაც იყენებენ. გრანიტისგან ამზადებენ ნაგებობათა სვეტებს ობელისკებსა და მოსაპირკეთებელ ფილებს.

საქართველოში გრანიტი გავრცელებულია კავკასიონის ქედის ღეძულ ნაწილში, აგრეთვე ძირულის, ხრამისა და ლოქის
მასივებზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:მაგმური ქანები
გნაისი

მინი|300პქ|გნაისი
**გნაისი** () — ფიქლებრივი სტრუქტურის მეტამორფული ქანი, უმთავრესად შედგება მინდვრის შპატისა და კვარცისაგან. ჩვეულებრივ, შეიცავს ერთ ან რამდენიმე ფერად სილიკატს — ბიოტიტს, მუსკოვიტს, ამფიბოლს, პიროქსენსა და სხვ., ზოგჯერ — გრანატს, კორდიერიტს, სილიმანიტს, დისტენს, სტავროლითსა და სხვ. განარჩევენ ბიოტიტიან, ამფიბოლიან, პიროქსენიან, გრანატიან, დისტენიან და სხვ. გნაისებს. 

გნაისი ჩნდება დედამიწის ქერქის სიღრმეში დიდი წნევის და მაღალი ტემპერატურის პირობებში ქანების მეტამორფიზმის შედეგად. მაგმური ქანის შეცვლით მიღებულს *ორთოგნაისს* უწოდებენ, დანალექი ქანების შეცვლით გაჩენილს კი — *პარაგნაისს*. გნაისებს მნიშვნელოვანი როლი ეკუთვნით დედამიწის ქერქის აგებულებაში. მათი დიდი ნაწილი არქეული ან პროტეროზოური ასაკისაა.

საქართველოში გვხვდება პალეოზოური ასაკის გნაისები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეტამორფული ქანები
ბაზალტი

მინი|260პქ|ბოძისებური ბაზალტი (უნგრეთი).
[მინი|260პქ|[ჩანჩქერი|წყალვარდნილი, რომელიც ბაზალტს ჭრის]]
**ბაზალტი** — ფართოდ გავრცელებული საღი (კაინოტიპური) მუქი ფერის ფუძე ვულკანური ქანი. გაუჯერებელია კაჟმიწით, გამდიდრებულია Mg, Fe და Ca-ის ჟანგებით. შემადგენელი მინერალები: ფუძე პლაგიოკლაზი (ლაბრადორ-ბიტოვნიტი), პიროქსენი (უმთავრესად ავგიტი), ხშირად ოლივინი, იშვიათად რქატყუარა; მადნეულებიდან მაგნეტიტი ან ილმენიტი. ჩვეულებრივ ბაზალტში ამა თუ იმ რაოდენობით გვხვდება ვულკანური მინა. ბაზალტის მინით მდიდარ სახესხაობას *ჰიალობაზალტი* ეწოდება, ხოლო სრულკრისტალურს და რამდენადმე მსხვილმარცვლოვანს — დოლერიტი. ბაზალტი ადვილად ლღვება; ლღობილ ბაზალტს იყენებენ მჟავაგამძლე ქიმიური აპარატურის, მილების, ძლიერი დენის ელექტროიზოლატორების დამზადებისატვის და სხვ. ნორმალური რიგის ბაზალტში ორ ტიპს გამოყოფენ: *ოლივიანიანს* და *უოლივინოს*, ანუ ტოლეიტურს.

პირველი ტიპის ბაზალტებში ოლივინი უხვადაა, კაჟმიწის რაოდენობა კი მცირეა (45 %). ბაზალტების მეორე ტიპში კაჟმიწის რაოდენობა რამდენადმე მეტია (50 %), შეიცავს მცირე რაოდენობით მინას ან კვარცს. ოლივინიანი ბაზალტები დამახასიათებელია ოკეანური კუნძულებისა და ოროგენის განაპირა მხარეებისათვის, ხოლო ტოლეიტური ბაზალტები კონტინენტებს უკავშირდება. ამის გამო ოლივინიან ბაზალტებს ოკეანურ ტიპად გამოჰყოფენ, ტოლეიტუს კი — კონტინენტურად.

ბაზალტი კარგი საშენი მასალაა. იყენებენ ღორღისა და საცალო ქვის დასამზადებლად, ასევე ნაგეგობათა მოსაპირკეთებლად; მკვრივია, კარგად იხეხება, რის გამო მას ძველი დროიდან (ეგვიპტე, ასურეთი, გვიანდელი რომი, ბიზანტია და სხვ.) იყენებდნენ ქანდაკებებისათვის.

## ბაზალტი საქართველოში 
საქართველოში საშენ ქვად ბაზალტს ძველთაგანვე ხმარობდნენ (ბრინჯაოს ხანის მეგალითური ნაგებობანი). შუა საუკუნეების ქართლში, მესხეთ-ჯავახეთში ძირითადი საშენი ქვა ბაზალტი იყო. ბაზალტითაა აგებული სამშვილდისა და დმანისის ციხესიმაგრეები, მანგლისის ტაძარი, რუისის, წუნდის, აბელიის ეკლესიები, თირის მონასტერი, ნადარბაზევის კომპლექსი და სხვ. ბაზალტებისგანვე ამზადებდნენ ეკლესიათა და სხვა ნაგებობათა გადასახურავ ფილებს. ამჟამადაც საქართველოს ქალაქებში ბაზალტი ფართოდაა გამოყენებული საშენ მასალად.

ბაზალტური ქანები საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული. შედარებით ძველი (იურული, ცარცული, პალეოგენური) ბაზალტები (ბაზალტური პორფირიტები) ცნობილია მთიან აფხაზეთში, სამეგრელოში, ლეჩხუმ-იმერეთსა და აჭარა-გურიაში. ახალგაზრდა ბაზალტები (ზედამესამეულ-მეოთხეული) გვხვდება სამხრეთ საქართველოში ასპინძა-ახალქალაქის, ნინოწმინდა-წალკის და დმანის-თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტებში.

ბაზალტების იზოლირებულოი სხეულები ცნობილია საქართველოს სხვა მხარეებშიც.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვულკანი
* მაგმური ქანები
* ტრაპი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Basaltlava aus Mayen 
* Vulkanpark, Basalt in der Eifel 
* Mayen-Basaltsteinbruch, historische Gewinnung mit Kranen
* Basalt-Steinbruch in Italien bei Bolsena 

## ლიტერატურა 
* Левинсон-Лессинг Ф. Ю., Петрография, Избр. труды, т. 4, М., 1955;
* Заварицкий А. Н., Изверженные горные породы, М., 1955;
* Иодер Г. С. и Тилли К.-Э., Происхождение базальтовых магм, пер. с англ., М., 1965.

კატეგორია:ვულკანიზმი
London Calling

***London Calling*** — პანკ-როკ ჯგუფ The Clash-ის მესამე სტუდიური ალბომი. დიდ ბრიტანეთში ის გამოიცა 1979 წლის 14 დეკემბერს, CBS Records-ზე, აშშ-ში კი — 1980 წლის იანვარში, Epic Records-ზე. ამ ალბომზე შესამჩნევი იყო ჯგუფის მუსიკალური სტილის ცვლილება. წინა ალბომებთან შედარებით, ის უფრო უხვად შეიცავდა სკას, პოპის, სოულის, ჯაზის, როკაბილისა და რეგის ელემენტებს. ალბომის ტექსტები ეხებოდა სოციალურ თემებს — უმუშევრობას, რასობრივ კონფლიქტს, ნარკოტიკების მოხმარებას და ზრდასრულობის პასუხისმგებლობას.

ალბომმა მიიღო ძალიან დადებითი შეფასებები. როლინგ სტოუნის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში ის მერვე ადგილზე შევიდა. *London Calling* მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტების ტოპ 10 ალბომში, მისი მთავარი სინგლი,  London Calling კი — ტოპ 20 სინგლში. მსოფლიოში გაიყიდა ალბომის ორ მილიონზე მეტი ასლი და მან მიიღო პლატინის ალბომის სერტიფიკატი აშშ-ში.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
* ჯო სტრამერი – მთავარი ვოკალი, დამხმარე ვოკალი, რითმ გიტარა, პიანინო
* მიკ ჯოუნსი – წამყვანი გიტარა, პიანინო, ჰარმონიკა, მთავარი ვოკალი, დამხმარე ვოკალი
* პოლ სიმონონი – ბას გიტარა, დამხმარე ვოკალი, lმთავარი ვოკალი The Guns of Brixton-ზე
* ტოპერ ჰიდონი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია

### დამატებითი მუსიკოსები
* მიკი გალაგერი – ორგანი
* The Irish Horns – ჩასაბერი ინსტრუმენტები

### პროდუქცია
* გაი სტივენსი – პროდიუსერი
* ბილ პრაისი – მთავარი ინჟინერი
* ჯერი გრინი – მეორე ინჟინერი
* პენი სმითი – ფოტოგრაფი
* რეი ლოური – დიზაინი

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში
*The Clash-ის ოფიციალური საიტი
*London Calling By The Clash  Mix Magazine, 2000 - ალბომის ინჟინრის, ბილ პრაისის დეტალური სტატია London Calling-ის შესახებ

## სქოლიო 
კატეგორია:1979 წლის ალბომები
კატეგორია:The Clash-ის ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
The Cherrytree Sessions

***The Cherrytree Sessions*** — ამერიკელ პოპ მომღერალ და სიმღერების ავტორ ლედი გაგას პირველი EP ალბომი, რომელიც გამოიცა 2009 წლის 3 თებერვალს ლეიბლზე Interscope Records. მასში შესულია სამი სიმღერის — Poker Face, Just Dance და Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) საკონცერტო შესრულება ლეიბლ Cherrytree Records-ის კალიფორნის სტუდიაში. თავდაპირველად ალბომი გამოიცა როგორც ციფრული ჩამონატვირთი და CD დისკი მხოლოდ მაღაზიათა ქსელ Borders-ის მაღაზიებში. 2010 წლის აგვისტოში მოხდა ალბომის ხელახალი გამოცემა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ალბომმა კრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასება დაიმსახურა, განსაკუთრებით კი აღნიშნეს გაგას ვოკალის მონაცემები.

## სიმღერების სია 
## პერსონალი 
ინფორმაცია პერსონალის შესახებ აღებულია ალბომ *The Cherrytree Sessions*-ის ბუკლეტიდან.

*მერი ფაგოტ – სამხატვრო ხელმძღვანელი
*ვინსენტ ჰერბერტი – A&R, აღმასრულებელი პროდიუსერი
*მარტინ კირსცენბაუმი – კომპოზიტოი, პროდიუსერი, A&R
*ლედი გაგა – ვოკალი
*Meeno – ფოტოგრაფი
*RedOne – კომპოზიტორი, პროდიუსერი
*Space Cowboy – Beat Box-ერი
*ტონი იუგვალი – ინჟინერი

## ჩარტი 
## გამოცემების ისტორია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 

კატეგორია:ალბომები RedOne-ს პროდიუსერობით
კატეგორია:ლედი გაგას EP-ები
კატეგორია:ლედი გაგას საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2009 წლის EP-ები
კატეგორია:Interscope Records-ის EP-ები
კატეგორია:Interscope Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Cherrytree Records-ის ალბომები
კატეგორია:საკონცერტო EP-ები
ქშიტიგარბჰა

thumb|ქშიტიგარბჰას კორეული გამოსახულება, კორიოს დინასტია, XIV ს-ის ბოლო.
**ქშიტიგარბჰა** (სანს:  क्षितिगर्भ Kṣitigarbha; ტიბ: ས་ཡི་སྙིཔ་པོ། საი ნჲინ'პო, ვაილი: sa yi snying po; ჩინ: 地藏菩薩/地藏菩萨, ფინინი: Dìzàng Púsà; 地蔵菩薩 Jizō Bosatsu *ჯიძო: ბოსაცუ*; ტაი: พระกษิติครรภ์โพธิสัตว์ ფრა კსიტიქან ფოთისატტ;  მონღ: Сайенинбу საჲენინბუ; კორ: 지장보살 ჯიჯან' ბოსალ; ვიეტ: Địa Tạng Vương) არის ბოდჰისატვა, რომელსაც თაყვანს, ძირითადად, აღმოსავლეთ აზიის ბუდიზმში ცემენ. ხშირად გამოსახულია ბუდისტ ბერად. სახელი შეიძლება ითარგმნოს შემდეგნაირად - „დედამიწის საგანძური“, „დედამიწის მატრიცა“ ან „დედამიწის საშო“. ქშიტიგარბჰა ცნობილია აღქმით, ბუდდჰა შაკიამუნის გარდაცვალებიდან ბუდდჰა მაიტრეას მოსვლამდე ექვს სამყაროში ყველა ცოცხალი არსების სწავლებაზე პასუხისმგებლობით; ასევე მისი აღთქმით, არ მიაღწიოს ბუდდჰობას, სანამ ყველა ჯოჯოხეთი არ დაიცლება. ზოგჯერ ასევე ითვლება ჯოჯოხეთის არსებების ბოდჰისატტვად, ბავშვების მფარველად და ავადმყოფ ბავშვთა და აბორტირებულ ნაყოფთა მფარველ ღვთაებად იაპონურ კულტურაში.

ჩვეულებრივ, გამოსახავენ ბერად შარავანდით მისი გადაპარსული თავის გარშემო; ატარებს კვერთხს, რათა ჯოჯოხეთის კარები აიძულოს - გაიღონ და ჩინტამანის სიბნელის გასანათებლად.

## მანტრები
სანსკრიტულად მისი მანტრა არის: namaḥ samantabuddhānāṃ, ha ha ha, sutanu svāhā (ნამაჰ სამანტაბუდდჰანამ, ჰაჰაჰა, სუტანუ სვაჰა)

ჩინურ ბუდიზმში შემდეგი მანტრა დაკავშირებულია ქშიტიგარბჰასთან:
námó dìzàng wáng púsà (南無地藏王菩萨) (ნან'უ ტიწან' უან' ფუსა)

ტიბეტში არის შემდეგნაირად:
oṃ kṣitigarbha bodhisattva yaḥ (ომ ქშიტიგარბჰა ბოდჰისატტვა ჲაჰ)

შინგონში კი იყენებენ შემდეგს:
on kaka kabi sanmaei sowaka (ონ' ქაქა ქაბი სამმაეი სოუაქა)

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯიძო ბოდჰისატტვა - იაპონური ბუდიზმის ფოტო-ლექსიკონი
* ტიწანგ'ის ტექსტი ტუნჰუანგ'იდან
* დედამიწის საგანძურის სუტრა არის ტექსტი ბოდჰისატტვა ქშიტიგარბჰაზე
* დედამიწის საგანძურის სუტრა კომენტარებით

კატეგორია:ბოდჰისატვები
აიოპაიის პროვინცია

**აიოპაია** — პროვინცია ჩრდილო-დასავლეთ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. ესაზღვრება ლა-პასისა და ბენის დეპარტამენტებს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 150 კმ-ზე. საერთო ფართობი 9 620 კმ²-ია. 

## მოსახლეობა 
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა  60 959  ადამიანს. მათი45.8% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის 47.5% ლაპარაკობს ესპანურად, , 97.2% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა, 13.1% აიმარაზე. 58.8% წერა-კითხვის მცოდნეა. 85.1% კათოლიკეა,  13.5%  პროტესტანტი.

აიოპაიის პროვინცია მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო ცენტრია.

პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია ინდეპანდანსია.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
ებისუ

(ასევე , , YEBISU) — სააქციონერო საზოგადოება Sapporo Breweries Limited-ის ლუდი, რომელიც 100 % ალაოსგან მზადდება. ლუდი პრემიუმ კლასის სასმელად ითვლება. Sapporo Breweries Limited ლუდს 1890 წლის 25 თებერვლიდან აწარმოებს.  „ლუდი ებისუ“ კი კომპანიის ლუდის პირველი ნაირსახეობაა. 1894 წლის 12 დეკემბერს გაყიდვაში ლუდი „მუქი ებისუ“ გაიშვა. 1943 წლის 18 მარტს ლუდის მარკა გაქრა, ხოლო აღდგა 28 წლის შემდეგ, 1971 წლის  12 დეკემბერს. 2003 წლის შემდეგ კომპანიამ ისევ დაიწყო ლუდ  „მუქი ებისუს“ წარმოება (რომელიც გაქრობიდან 60 წლის შემდეგ აღდგა. ამის შემდეგ, 2007 წლის 7 მარტს სათაური შეიცვალა „ებისუ — The Black“-ზე, 4 აპრილს კომპანიამ შექმნა „ებისუ — The Hops“. 2005 წელს გამოიცა ლუდის მცირე პარტია „ებისუ — უმაღლესი ფუფუნება“

კატეგორია:იაპონური ლუდი
კეჩუა (ენა)

მინი|300პქ|კეჩუას ენის გავრცელების არეალი
**კეჩუა** (კეჩ. Qhichwa Simi - *მთის ველების ენა*, კეჩუა Runa Simi - *ადამიანის ენა*) — სამხრეთ ამერიკელი ინდიელების ენა, რომელიც ეკუთვნის კეჩუას ენათა ოჯახს. სამხრეთი ამერიკის კოლონიზაციამდე კეჩუა იყო ჩინჩას სახელმწიფოს ოფიციალური ენა, ხოლო შემდეგ ჩინჩას დამპყრობელი ინკების სახელმწიფო ტაუანტინსუიუს ოფიციალური ენა გახდა (ახ. წ. XII-XVI სს). არსებობს ინკების ეპოქის ლიტერატურული ძეგლები. დღეს, სამხრეთ ამერიკაში კეჩუაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 12,4 მლნ ადამიანი, გარდა ამისა, იგი გამოიყენება როგორც ლინგვა-ფრანკა ამაზონიაში. ეკვადორში და არგენტინაში გამოიყენება დასახელება „კიჩუა“ (Quichua, Kichwa). თანამედროვე ლიტერატურული კეჩუას დამწერლობაში გამოიყენება ლათინური ანბანის ესპანური ვარიანტი, რომელსაც გააჩნია წესთა მკაფიო კრებული. სწორედ ამ სახით ისწავლება კეჩუა სკოლებში, თუმცა ენის საყოველთაო სწავლება არ ხორციელდება. კათოლიკე მისიონერები კეჩუას გამოყენებით ცდილობდნენ სამხრეთ ამერიკელი ინდიელების მოქცევას ქრისტიანობაზე. SIL კლასიფიკაციის მიხედვით კეჩუას დიალექტები განსხვავებული ენებია. კეჩუას ენის დიდი აკადემია კუსკოსი მიიჩნევს, რომ კეჩუა არის ერთი, უნივერსალური ენა, რომლის ლიტერატურული ნორმაა კუსკოური კეჩუა.

## წარმოშობა და ისტორია 
კეჩუას ხშირად აერთიანებენ აიმარასთან (ზოგჯერ კი - ურუსთან) კეჩუა-აიმარას ენათა ჯგუფში. მართლაც, ენათა ლექსიკური მარაგის 1/3 ერთმანეთს ემთხვევა, არსებობს ასევე გარკვეული გრამატიკული მსგავსებებიც, თუმცა ეს მონაცემები არ კმარა საერთო წინაპრის რეკონსტრუქციისათვის. კეჩუას და აიმარას აახლოებენ ანდური ოჯახის მაპუჩეს (არაუკანურ) ენებთან, რომლებსაც სიახლოვე აქვთ არავაკურ და ტუპი-გუარანის ენებთან ანდო-ეკვატორული ზეოჯახიდან, ხოლო თავისმხრივ ყველა ენა ამერინდული მაკროოჯახის შემადგენლობაშია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* El Quechua de Santiago del Estero , extensive site covering the grammar of Argentinian Quechua (in Spanish)
* Quechua Language and Linguistics an extensive site.
** The Origins and Diversity of Quechua
** The Sounds of the Andean Languages 
* Toponimos del Quechua de Yungay, Peru 
* Sacred Hymns of Pachacutec
* Quechua lessons (www.andes.org) in Spanish and English
* Quechua course  in Spanish, by Demetrio Tupah Yupanki (Red Científica Peruana)
* Detailed map of the varieties of Quechua according to SIL (fedepi.org)
* Cuzco and Bolivian Quechua being compared, with English translations 

კატეგორია:ინდიელთა ენები
ლუის-კალვოს პროვინცია

**ლუის-კალვო** — პროვინცია ბოლივიაში, ჩუკისაკის დეპარტამენტში. ესაზღვრება სანტა-კრუსისა და ტარიხას დეპარტამენტებს, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით პარაგვაის რესპუბლიკას. დასავლეთიდან-აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 165 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 225 კმ-ზე. საერთო ფართობი 13 299 კმ²-ია. სახელი ეწოდა ბოლივიელი მუსიკოსის, ლუის კალვოს საპატივაცემოდ. 

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 23 180 ადამიანს. მათი 96.1% ლაპარაკობს ესპანურად, , 9.2% კეჩუას ენაზე, 0.4% აიმარაზე, და 26.1% სხვა ადგილობრივ ენებზე. 91.8% კათოლიკეა, 4.1% პროტესტანტი.

პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან. დედაქალაქია ვილია-ვაკა-გუსმანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
*ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* ჩუკისაკის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:ჩუკისაკის დეპარტამენტის პროვინციები
ბოლივარის პროვინცია (ბოლივია)

**ბოლივარი** — პროვინცია ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა სამხრეთ ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლის, სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად. დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება ორუროსა და პოტოსის დეპარტამენტები. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 35 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 20 კმ-ზე. საერთო ფართობი 413 კმ²-ია. 

## მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა  8 635   ადამიანს. მათი38.8%  15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის  34.9% ლაპარაკობს ესპანურად, ,96.5% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა,  1.8% აიმარაზე.  47.1% წერა-კითხვის მცოდნეა. 83.6% კათოლიკეა,  13.9% პროტესტანტი.

პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ ცხრა კანტონად იყოფა. დედაქალაქია ბოლივარი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* პროვინციის დეტალური რუკა და მოსახლეობა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
იუკიო ედანო

**იუკიო ედანო** (; დ. 31 მაისი, 1964) — იაპონელი პოლიტიკოსი, იაპონიის დემოკრატიული პარტიისა და წარმომადგენელთა პალატის წევრი. 2010-2012 წლებში ეჭირა კაბინეტის გენერალური მდივნის და ეკონომიკის, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრის პოსტები იაპონიის პრემიერ-მინისტრ ნაოტო კანის მთავრობაში..

## ბიოგრაფია და განათლება
ედანო დაიბადა უცუნომიაში, ტოჩიგის პრეფექტურაში. დაამთავრა ტოჰოკუს უნივერსიტეტი. 1993 წელს ის პირველად იქნა არჩეული როგორც მორიჰირო ჰოკოსავას "იაპონიის ახალი პარტიის" წევრი.

## პოლიტიკური კარიერა
 წლის 27 იანვარი)]] 
მოგვიანებით ედანო მონაწილეობდა იაპონიის დემოკრატიული პარტიის შექმნაში 1996 წელს. მალევე ის არჩეულ იქნა მის გენერალურ მდივნად 2010 წელს, სანამ არ იქნა ჩანაცვლებული კაცუია ოკადათი, იაპონიის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრით 2010 წლის სექტემბერში.

2011 წლის იანვარში ედანო ინიშნება კაბინეტის გენერალური მდივნის პოსტზე.

2011 წლის მარტში იგი დროებით ასრულებდა საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის მოვალეობას.

## კაბინეტის გენერალური მდივნის როლი2011 წლის მიწისძვრისა და ცუნამის დროს
2011 წლის მარტში იაპონიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მომხდარი მიწისძვრისა და შემდგომი ცუნამის დროს ედანო გახდა იაპონიის მთავრობის ერთგვარი სახე, რომელიც სათავეში ედგა და ახმოვანებდა მთავრობის მიერ გატარებულ ღონისძიებებს ამ კატასტროფის შედეგების ლიკვიდაცის შესახებ. იგი რეგულარულად ჩნდებოდა იპონური ტელევიზიის საშუალებით და პერიოდულად აშუქებდა ფუკუშიმას ატომურ ელექტროსადგურზე მომხდარი კატასტროფის შესახებ ახალ გარემოებებსა და პრობლემებს.

პუბლიკის წინაშე ედანოს ასეთმა ხშირმა გამოჩენამ, პოპულარული სოციალური ქსელის - Twitter-ის მომხმარებლებს შორის გამოიწვია მის ჯანმრთელობაზე ღელვა, რაც გამოიხატა შეტყობინებებში, სადაც ისინი ედანოს სთხოვდნენ დასაძინებლად წასვლას. პოპულარული გახდა მესიჯი "#edano_nero", რაც იაპონურად ნიშნავს ძილს (寝ろ, nero)!

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  

კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:იაპონიის კაბინეტის გენერალური მდივნები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აგუსტინ მორალესი

**აგუსტინ მორალესი** (, დ. 11 მარტი, 1808, ლა-პასი — გ. 27 ნოემბერი, 1872, ლა-პასი) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1871–1872  წლებში. თანამდებობა დაიკავა 1871 წლის 15 იანვარს. დატოვა – 1872 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## წყაროები 
*Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, "Historia De Bolivia", 3rd edition.

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1872
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:XIX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
კაპინოტის პროვინცია

**კაპინოტა** — პროვინცია ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 1 495 კმ²-ია. ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 25 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 55 კმ-ზე. საშუალო წლიური ტემპერატურა 17.9&nbsp;°C-ია, ნალექების რაოდენობა 443 მმ.
შეიქმნა 1908 წლის 1 ოქტომბერს.

## მოსახლეობა 
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა  25 582  ადამიანს. მათი 44,8% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის 61,9% ლაპარაკობს ესპანურად, 96,2% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა,  1,0% აიმარაზე. 67,5% წერა-კითხვის მცოდნეა. 91,2% კათოლიკეა, 7,3% პროტესტანტი.

პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია კაპინოტა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Province Capinota homepage
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
ლალე პურკარიმი

**ლალე პურკარიმი** (, ცნობილია სასცენო სახელით **Laleh**; დ. 10 ივნისი, 1982) — ირანული წარმოშობის შვედი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ჩანაწერის პროდიუსერი და მსახიობი.

ლალე ირანელი სოციოლოგის, ჟურნალისტის და ეთნოლოგის, ჰუშანგ პურკარიმის ქალიშვილია, რომელიც 1994 წელს დაიღუპა. იგი ცხრა წლის იყო, როდესაც ოჯახი შვედეთში, კერძოდ გეტებორგში გადავიდა. საშუალო სკოლაც აქვე დაამთავრა. შვედეთში მოხვედრამდე ლალე ცხოვრობდა აზერბაიჯანსა და ბელარუსში. 

2005 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო ალბომი *Laleh*, რომელმაც შვედეთის ალბომების ჩარტებში პირველ ადგილს მიაღწია და გახდა წლის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი შვედეთში. მას შემდეგ მან გამოსცა ხუთი სტუდიური ალბომი. ყველა მათგანის ავტორი და პროდიუსერი თავად არის. 2011 წელს მონაწილეობდა შვედურ ტელეშოუში „Så mycket bättre“. ლალეს მიერ შეოუზე შესრულებულმა სიმღერებმა მიიღო უმაღლესი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან. 

2012 წელს სკანდინავიის რეგიონში გამოვიდა ალბომი *Sjung*. ალბომს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან, ხოლო სინგლი „Some Die Young“ ნამდვილ ჰიტად იქცა რეგიონში. ნორვეგიაში სინგლი ინარჩუნებდა პირველ ადგილს ექვსი კვირის განმავლობაში, ამასთანავე გახდა მეოცე ყველაზე გაყიდვადი სინგლი ნორვეგიაში. 2013 წლის ნოემბერში გამოვიდა მისი მომდევნო ალბომი *Colors*. 2014 წლის იანვარში კონტრაქტი გააფორმა Island Records-თან. 2016 წელს გამოსცა ალბომი *Kristaller*, ხოლო 2019 წელს გამოვიდა მისი ბოლო ალბომი *Vänta*.

## დისკოგრაფია 
**სტუდიური ალბომები**
* 2005: *Laleh*
* 2006: *Prinsessor*
* 2009: *Me and Simon*
* 2012: *Sjung*
* 2013: *Colors*
* 2016: *Kristaller*
* 2019: *Vänta!*

**ეპები**
* 2011: *Tolkningarna*
* 2014: *Boom*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:შვედი მომღერლები
კატეგორია:შვედი მსახიობები
კატეგორია:შვედი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:შვედი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
კატეგორია:შვედი მუსიკალური პროდიუსერები
კატეგორია:XXI საუკუნის შვედი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები
კატეგორია:ქალი მუსიკალური პროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადოლფო ბალივიანი

**ადოლფო ბალივიანი** (, დ. 15 ნოემბერი, 1831, ლა-პასი — გ. 14 თებერვალი, 1874, ჩუკისაკა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1873–1874  წლებში. თანამდებობა დაიკავა 1873 წელს და თანამდებობაზე იყო გარდაცვალებამდე — 1874 წლის 14 თებერვლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Die Präsidenten von Bolivien auf der Webseite der Regierung 

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1831
კატეგორია:გარდაცვლილი  14 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
ტომას ფრიას ამეტლერი

**ტომას ფრიას ამეტლერი** (, დ. 21 დეკემბერი, 1804, პოტოსი, ბოლივია — გ. 10 მაისი, 1884, ფლორენცია, იტალია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი ორჯერ, 1872–1873 და 1874–1876 წლებში. პირველად თანამდებობა დაიკავა 1872 წლის 28 ნოემბერს — დატოვა 1873 წლის 7 მაისს, ხოლო მეორედ — 1874 წლის 31 იანვარს და დატოვა 1876 წლის მაისს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ტომას ფრიას ამეტლერის ბიოგრაფია

კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1804
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1884
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
შინტოიზმი

მინი|მარჯვნივ|შინტოს ლოგო
**შინტოიზმი**, იგივე **შინტო** (神道 Shintō) — უძველესი იაპონური რელიგიური მიმდინარეობა, რომელიც სულების თაყვანისცემას ეფუძნება. იაპონიაში 80 000-ზე მეტი შინტოს ტაძარია. სანამ სულების თაყვანსაცემად ტაძარში შევლენ, მორწმუნეები თითებს ისველებენ და პირს ირეცხავენ. შინტო მოისაზრება როგორც დამაკავშირებელი რგოლი იაპონიის წარსულსა და აწმყოს შორის.

## შინტოიზმის ძირითადი პრინციპები 
შინტოიზმი წარმოიქმნა ძველი კულტიდან, რომელიც განასულიერებდა ბუნებას და აღმერთებდა გარდაცვლილ წინაპრებს. შინტოიზმის თანახმად, ადამიანი დასაბამს იღებს სულისაგან, ძლიერი ღმერთისაგან (კამი). ასეთი სულები და ღმერთები მრავალია. მათ შორის უპირველესია მზის ქალღმერთი ამატერასუ.

გარკვეულ პირობებში გარდაცვლილის სული შეიძლება კამით გაიქცეს. თავის მხრივ კი, კამის შეუძლია განსახიერდეს რიტუალურ საგნებში; მაგ., მახვილში, სარკეში, ღვთაების ფიგურაში, ფირფიტაში, რომელსაც ღვთაების სახელი აწერია; ამგვარი საგანი (სინტაი) თაყვანისცემის ობიექტი ხდება.

შინტოისტური კულტი 4 ელემენტს შეიცავს - განწმენდა (ჰარაი), მსხვერპლშეწირვა (სინსეი), მოკლე ლოცვა (ნორიტო) და ზეთით კურთხევა (ნაორაი).

## შინტოიზმის ისტორია 
V-VI სს-იდან შინტოისტურ ტაძრებს მთლიანად საიმპერატორო კარი განაგებდა. შინტოიზმს არ გააჩნია ერთიანი კანონიკური ლიტერატურა.

VII-VIII სს-ში იქმნება ძველი ისტორიული მითების, ლეგენდებისა და თქმულებების კრებული „კოჯიკი“ („ძველ ამბავთა ჩანაწერი“) და „ნიჰონ შიოკი“ („იაპონიის ანალები“). კორეიდან და ჩინეთიდან VI ს. შეჭრილმა ბუდიზმმა თანდათანობით შეზღუდა შინტოიზმი.

XI-XVI სს-ში ბუდიზმმა მოიპოვა უპირატესობა. მრავალი იაპონელი ორივე რელიგიას მისდევდა (მაგ., ქორწინება, ბავშვის დაბადება, ადგილობრივი დღესასწაულები შინტოსტური მოძღვრების მიხედვით სრულდებოდა, ხოლო სულის მოსახსენებელი რიტუალი უმთავრესად ბუდისტურ ტაძრებში ტარდებოდა).

XVII-XVIII სს-ში მოქმედებდა ე. წ. „ისტორიული სკოლა“ (მ. კამო, ნ. მოტოორი და სხვ.), რომელიც მიზნად ისახავდა შინტოიზმის განმტკიცებას და იმპერატორის კულტის აღორძინებას.

1867-68 წლების რევოლუციის შემდეგ 1945 წლამდე შინტოიზმის ბუდიზმთან ერთად მფარველობდა იმპერატორი და მთავრობა. მეორე მსოფლიო ომში (1939-45 წლები) იაპონიის დამარცხების შემდეგ შინტოიზმის პრესტიჟი დაეცა.

1945 წლის დეკემბერში შინტოისტური ტაძარი სახელმწიფოს გამოეყო, შინტოისტური ლიტერატურის ნაწილი აკრძალეს, სამღვდელოებამ დაკარგა თავისი ძველი ოფიციალური სტატუტი. 1946 წლის 1 იანვარს იაპონიის იმპერატორმა საჯაროდ უარყო თავისი „ღვთაებრივი“ წარმოშობა. მაგრამ შემდგომ შინტოიზმი თანდათანობით მომძლავრდა.

1966 წლის დეკემბერში მთავრობის გადაწყვეტილებით აღადგინეს ეროვნული დღესასწაული „იმპერიის დაარსების დღე“ - კიგენსეცუ. შინტოისტური ტრადიციით, ამ დღეს ძვ. წ. 660 ტახტზე ავიდა იმპერატორი ძიმუ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შინტოიზმი - ქრისტიანობის ლექსიკონი

## ლიტერატურა 
* *მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ. 133, თბილისი, 2009.*

კატეგორია:იაპონური რელიგიები
კატეგორია:რელიგიები
სერკადოს პროვინცია (კოჩაბამბა)

**სერკადო** — პროვინცია ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 391 კმ²-ია. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 22 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 28 კმ-ზე. 

## მოსახლეობა 
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 517 024 ადამიანს. მათი 36.7% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის 98.0% ლაპარაკობს ესპანურად, , 51.5% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა, 8.6% აიმარაზე.  68.0% წერა-კითხვის მცოდნეა. 86.8% კათოლიკეა, 8.9% პროტესტანტი.

## დაყოფა 
პროვინცია შედგება მხოლოდ ერთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია კოჩაბამბა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები
*ტუნარის ეროვნული პარკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
კეჩუა (ხალხი)

მინი|250პქ|კეჩუას წარმომადგენელი
**კეჩუა** (კეჩ. Qhichwa runa) — სამხრეთ ამერიკაში (პერუ, ბოლივია, ეკვადორი, არგენტინა, კოლუმბია, ჩილე) მცხოვრები ინდიელი ხალხი, რომელიც ინკების ტაუანტინსუიუს სახელმწიფოს კულტურული ტრადიციების მემკვიდრეა. 

უკანასკნელი მონაცემებით, ამ ხალხის რაოდენობა შეადგენს 25 245 000 ადამიანს, რომელთაგან პერუში ცხოვრობს 13 887 073 ადამიანი,  ეკვადორში - 6 018 691, ბოლივიაში - 3 821 820, არგენტინაში - 1 469 830, კოლუმბიაში - 39 100, ხოლო ჩილეში 8480 კეჩუას წარმომადგენელი. კეჩუა შეადგენს პერუს მოსახლეობის 47%-ს, ეკვადორის მოსახლეობის 41,3%-ს, ბოლივიის მოსახლეობის კი 37,1%-ს. ბევრი კეჩუა (განსაკუთრებით პერუსა და ეკვადორის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში მცხოვრები) გადავიდა ესპანურ ენაზე, ამიტომაც ამ ქვეყნებში კეჩუას ენაზე მოლაპარაკეთა რაოდენობა არ ემთხვევა ამ ხალხის რაოდენობას.

კეჩუა იყო ამერიკის უძლიერესი ხალხი ესპანელების მიერ მათი დაპყრობის მომენტისათვის. ძველი სამყაროს კრიტერიუმების მიხედვით, კეჩუას კულტურა იდგა უფრო მაღლა, ვიდრე აცტეკებისა და მაიას კულტურები მექსიკაში. მაშინ, როდესაც ეს ორი უკანასკნელი იმყოფებოდა ენეოლითის ხანაში, კეჩუა შევიდა ბრინჯაოს ხანაში. კეჩუას სოციალური ორგანიზების საფუძველს წარმოადგენს თემი - აილიუ (ayllu), რომელსაც ასევე ეწოდება ინდიელთა თემი  (comunidad indígena) და გლეხების თემი (comunidad campesina). თემი ერთიანდება სისხლით ნათესაობის, საერთო ტერიტორიისა და წევრთა შრომითი ურთიერთდახმარების საფუძველზე, ასევე საერთო ტოტემური წინაპრის (wak'a) თაყვანისცემით. უძველესი თემები, რომელთა შესახებაც მოიპოვება ინფორმაცია, იყო იანაუარა, ჩუმპიუილკა, კოტანერა, კოტაპამპა და უმასუიუ. დღეისათვის არსებობს ათასობით კეჩუას თემი. 2007 წელს მარტო პერუში სახლობდა 6 000-ზე მეტი ოფიციალურად აღიარებული კუჩუასა და აიმარას თემი და მათი რაოდენობა იზრდება. 1950 წელს ბოლივიაში სახლობდა 3779 თემი. კეჩუას ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა. ასევე, როგორც დაქირავებული მუშახელი დასაქმებული არიან სამთომომპოვებელ დარგში და მოახლეებად სახლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
*PERU : general data 
*Ethnologue: Bolivia
*Languages of Bolivia
*Ethnologue: Ecuador

კატეგორია:ინდიელები
კატეგორია:ამერიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
Sandinista!

***Sandinista!*** — პანკ-როკ ჯგუფ The Clash-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. ის გამოიცა 1980 წლის 12 დეკემბერს, CBS Records-ზე, სამმაგი ალბომის სახით. მასზე შესულია 36 სიმღერა, თითო გვერდზე — 6.  ალბომზე იგრძნობა 1980-იანი წლების ეთნიკური მუსიკის ტენდენციები, ის შეიცავს რეგის, ჯაზს, გოსპელს, როკაბილის, ფოლკს, დაბს, რიტმ ენდ ბლუზს, კალიფსოსა და რეპს. ამ ალბომზე სიმღერების ავტორებად მითითებული იყო The Clash და არა სტრამერი/ჯოუნსი, როგორც ეს წინა ალბომებზე იყო.  ალბომს სახელი ეწოდა ნიკარაგუული სოციალისტური პოლიტიკური პარტიის, სანდინისტების მიხედვით. მისი კატალოგის ნომერი, 'FSLN1' კი წარმოადგენს პარტიის სრულ სახელწოდების აკრონიმს — Frente Sandinista de Liberación Nacional (სანდინისტური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი).

*Sandinista!* დასახელდა წლის ალბომად *The Village Voice*-ის კრიტიკოსების გამოკითხვაში. ის აგრეთვე შევიდა როლინგ სტოუნის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში 404-ე ადგილზე.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
* ჯო სტრამერი – მთავარი ვოკალი, გიტარა
* მიკ ჯოუნსი – გიტარა, ვოკალი
* პოლ სიმონონი – ბასი, ვოკალი
* ტოპერ ჰიდონი – დრამი, ვოკალი

;სტუდიური პერსონალი

* The Clash – პროდიუსერები
* ბილ პრაისი – მთავარი ინჟინერი
* კერი გრინი – ინჟინერი
* ჯ. პ. ნიკოლსონი – ინჟინერი

* ლანსელოტ მაკკენზი – ინჟინერი
*მიკი დრედი– მიქსი
* პენი სმითი – ფოტოგრაფი
* სტივ ბელი – მხატვარი

## ჩარტები
### ალბომი
### სინგლები
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
*The Clash-ის ოფიციალური საიტი
* Complicated Dread: ინტერვიუ მიკი დრედთან  Complicated Fun, 21 ივნისი, 2006

## სქოლიო
კატეგორია:1980 წლის ალბომები
კატეგორია:The Clash-ის ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:სამმაგი ალბომები
ჩაპარეს პროვინცია

[მინი|310პქ|ქალაქი [ვილია-ტუნარი მდინარე ჩაპარეზე]]
**ჩაპარე** — სამრეწველო პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. პროვინციის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, რომლების შემოსაზღვრულია მდინარე ჩაპარეთი (ამაზონის შენაკადი). ფართობი შეადგენს 12 445 კმ²-ს.

ბოლო წლებში, ჩაპარეს პროვინცია გახდა მცენარე კოკაინის ხის (იყენებენ კოკაინის წარმოებაში) არალეგალურად კულტივირების ნამდვილი სამოთხე. ბოლო დრომდე ბოლივიის კანონმდებლობით, მხოლოდ იუნგასის რეგიონში იყო ნებადართული კოკას მოშენება, ამ კულტურისთვის კი ჩაპარეს მიწები ბევრად ნაყოფიერია. ამიტომ ბოლივიის პრეზიდენტმა ევო მორალესმა, ნება დართო ჩაპარეში კოკას გარკვეული რაოდენობით მოშენებას.

2001 წლის აღწერის მონაცემებით, ჩაპარეს მოსახლეობა შეადგენდა 187 358 ადამიანს.

პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 13 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია საკაბა, უმსხვილესი ქალაქი კი ვილია-ტუნარია.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები
*ტუნარის ეროვნული პარკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩაპარეს პროვინცია 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები 

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
კარასკოს პროვინცია

**კარასკო** () — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. ესაზღვრება სანტა-კრუსის დეპარტამენტს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით გადაჭიმულია 110 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 230 კმ-ზე. საერთო ფართობი 15 045 კმ²-ია. 

## მოსახლეობა 
2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა  116 205  ადამიანს. მათი 42.7% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. მოსახლეობის 68.8% ლაპარაკობს ესპანურად, , 87.4% -თვის მშობლიური კეჩუას ენაა, 3.3%, აიმარაზე და 1% სხვა ადგილობრივ ენებზე.  70.4% წერა-კითხვის მცოდნეა. 82.2% კათოლიკეა,  15.2% პროტესტანტი.

## დაყოფა 
პროვინცია შედგება ექვსი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 24 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია ტოტორა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბოლივიის პროვინციები
*კარასკოს ეროვნული პარკი
*ინკალიახტა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
* პროვინციის დეტალური რუკა 
* კოჩაბამბის პროვინციის სოციალური მონაცემები

კატეგორია:კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
ცხელი ლაქები

მინი|დედამიწის ქერქის მოძრაობის სქემა ცხელ ლაქებზე
**ცხელი ლაქები**, **ცხელი წერტილები**, **ჰოტსპოტები** () — შედარებით უძრავი მაგმის ლოკალური წყარო, რომელიც იმყოფება დედამიწის მანტიაში და რომელიც მისსავე ზედაპირზე განმეორებადი ვულკანური ამოფრქვევებითაა გამოვლინებული. ტერმინი შემოიღო კანადელმა გეოფიზიკოსმა ჯონ ტუზო უილსონმა 1963 წელს. ამერიკელმა გეოფიზიკოსმა უილიამ ჯეისონ მორგანმა 1971 წელს ივარაუდა, რომ ცხელი ლაქები წარმოიქმნება მანტიური მასალის აღმავალ ჭავლებზე. ზოგიერთი ცხელი ლაქის სიღრმული „ფესვები“ გამოვლინებულია სეისმური ტომოგრაფიით, რომელთა მონაცემებით დედამიწის ბირთვში არსებობს შემცირებული სიმკვრივის ქანების მონაკვეთები და მომატებული ტემპერატურები, რომლებიც განმარტებულია როგორც აღმავალი მანტიური ჭავლები. ბაზალტურ ლავებს, რომლებიც ამოდიან ცხელი ლაქების ზედაპირზე ახასიათებთ La, Rb, Cs, Ba-ის მაღალი შემცველობა, აგრეთვე გააჩნიათ განსაზღვრული იზოტოპური შედგენილობა — Sr, Nd, Pb-ის სახით, რაც მიუთითებს მანტიის ღრმა ჰორიზონტებიდან ამომავალ მასალის ლღობაზე. ლითოსფერული ფილების ჰორიზონტული სხლეტისას ცხელი ლაქების თავზე ვულკანები ჩანაცვლებულია გადაადგილებულ ფილასთან ერთად, წყდებიან საკუთარ სიღრმულ ფესვებსა და განიცდიან მოსპობას, ხოლო ცხელი ლაქების თავზე წარმოიქმნება ახალი ვულკანები. ამრიგად, იქმნება ვულკანური ნაგებობების ჯაჭვი. ცხელი ლაქების ევოლუციის ხანგრძლივობა რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ასეულ მლნ. წლამდე მერყეობს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:ვულკანოლოგია
კატეგორია:დედამიწის აგებულება
კატეგორია:დედამიწის გეოლოგიური ისტორია
ვარსკვლავური ომების მუსიკა

thumb||right|ჯონ უილიამსი, რვა ფილმის მუსიკის კომპოზიტორი
„**ვარსკვლავური ომებისთვის**“ შექმნილი ძირითადი მუსიკალური თემების ავტორია კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი, რომელიც 1977-1983 წლებში ორიგინალური კინოტრილოგიის, 1999-2005 წლებში - წინარეისტორიის ტრილოგიის, მოგვიანებით კი გაგრძელების ტრილოგიის მუსიკაზე მუშაობდა. პროექტში აგრეთვე მნიშვნელოვანი როლი აქვს კომპოზიტორ კევინ კინერს, რომელმაც შექმნა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმ „კლონების ომების“ მუსიკა. აქვე ითვლება „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული სხვა პროდუქციისათვის შექმნილი მუსიკაც. მიუხედავად ამისა, ძირითად ბირთვს წარმოადგენს ჯონ უილიამსის მუსიკალური თემები.

## ფილმების საუნდტრეკები
* *ვარსკვლავური ომები* (1977)
* *იმპერიის საპასუხო დარტყმა* (1980)
* *ჯედაის დაბრუნება* (1983)
* *ფარული საფრთხე* (1999)
* *კლონების თავდასხმა* (2002)
* *სითების შურისძიება* (2005)
* *ძალის გამოღვიძება* (2015)
* *უკანასკნელი ჯედაი* (2017)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი „ვარსკვლავური ომების“ მუსიკის შესახებ


კატეგორია:ჯონ უილიამსის კომპოზიციები
კატეგორია:მუსიკა მედია-ფრენჩაიზების მიხედვით
ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო

**ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო** (, **SWEU**; მანამდე ცნობილი, როგორც უბრალოდ ***გაფართოებული სამყარო*** or ***EU***) — Lucasfilm-ის მიერ გამოშვებული ან ლიცენზირებული „ვარსკვლავური ომების“ მასალის კრებითი სახელი. ამ სამყაროში შედის „ვარსკვლავურ ომებთან“ დაკავშირებული ნამუშევრები – ორიგინალური ტრილოგია (1977–1983), წინარეისტორიის ტრილოგია (1999–2005), გაგრძელების ტრილოგია (2015–დღემდე), ანთოლოგიური ფილმების სერია, წიგნები, კომიქსები, ვიდეო თამაშები და ტელესერიალები. ჩაფიქრებული, როგორც ჯორჯ ლუკასის „ვარსკვლავური ომების“ ფილმების გაგრძელება, „გაფართოებული სამყაროს“ განუწყვეტლობა იმართებოდა Lucasfilm-ის მიერ და ლუკასმა დაიტოვა უფლება, თავადაც შეექმნა მასზე დაფუძნებული ნამუშევრები და ასახული მოვლენების საკუთარი ინტერპრეტაციები.

## ჰოლოკრონი 
1996 წლისათვის შეიკრიბა კანონთან დაკავშირებული იმდენად ვრცელი მასალა, რომ საჭირო გახდა მისი ერთგვარი მოწესრიგება. შეიქმნა სისტემა, რომლის ფარგლებშიც ეს განხორციელდა. 2000 წელს ლელან ჩიმ, რეჟისორ ჯორჯ ლუკასის კომპანიის Lucas Licensing მითითებით შეიმუშავა მონაცემთა ბაზა ჰოლოკრონი. მისი მიხედვით, გამოიკვეთა შემდეგი კანონები:

:**კანონი G**: აბსოლუტური კანონი. მასში შეტანილია: ფილმები, სცენარები, წიგნები, რადიოდადგმები და თავად ლუკასის მიერ წარმოებული სხვა დაკავშირებული პროდუქცია.

:**კანონი T**: სატელევიზიო სერიალი, „კლონების ომები“.

:**კანონი C**: მასში ძირითადად შეტანილია სამყაროს ვრცელი ისტორიის წიგნები, კომიქსები და თამაშები.

:**კანონი S**: მეორეხარისხოვანი კანონი. მასში მოქცეულია შეზღუდული ხანგრძლივობის მქონე მრავალი ელემენტი, რომელიც მიუხედავად ამისა, საერთოდ ქრონოლოგიასთან პირდაპირ კავშირშია.

:**კანონი N**: ეს კანონი ყველა კანონს გარეთ დგას. მასში შეტანილია სამყაროს პარალელური რეალობის ვერსიები, თამაშების სტატისტიკა და ყოველივე, რაც საერთოდ არ არის ვარსკვლავური ომების ქრონოლოგიასთან კავშირში. ფილმის I-III ეპიზოდების გამოსვლის შემდეგ, ფანების მიერ გამოგონილი ისტორიებმა, რომლებიც C-კანონში იყო შეტანილი, გადაინაცვლეს N-კანონში.

## 2014 წლის გადატვირთვა
2014 წლის 25 აპრილს Lucasfilm-ის განცხადების თანახმად, კანონების კატალოგიზაცია გაუქმდა — **კანონად** უკვე ითვლება მხოლოდ აქამდე გამოშვებული ფილმები (ეპიზოდები I-VII, ანიმაციური ფილმი „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“, სერიალები „ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები“ და „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები“) და კომიქსი „დართ მოლი — დათომირის ძე“. ხოლო *გაფართოებული სამყარო* ამიერიდან ითვლება **ლეგენდებად**, იგი არ უქმდება. ზემოთხსენებული თარიღის შემდეგ ოფიციალურად გამოშვებული მასალა (ფილმები, წიგნები, კომიქსები, თამაშები) ითვლება *კანონად*, მაგრამ *ლეგენდებთან* დაკავშირებული მასალა გაფართოებას აგრძელებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  (არქივი)
* 

კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ლეგენდები
კატეგორია:გამოგონილი სამყაროები
ბარხანი

მინი|ბარხანის ტიპური ფორმა
მინი|ბარხანი ნამიბის უდაბნოში
**ბარხანი**, **ბარხანული დიუნი** — ქარის მოტანილი და მცენარეებით გაუმაგრებელი ფხვიერი ქვიშის ბორცვები. დიუნის სახესხვაობა. მყარ გრუნტზე დახროვებული ცალკეული და ჯგუფური ბარხანები ქვიშის ნაკლებობისას დაბალია (0,5-იდან რამდენიმე მეტრამდე), მაგრამ შეიძლება 100 მ-ზე მეტ სიმაღლესაც მიაღწიოს. მისი სიმაღლე მერყეობს 1 მ-იდან 470 მ-მდე.  

ბარხანისთვის დამახასიათებელია ნახევარმთვარისებრი და ნამგლისებრი მოხაზულობა, გრძელი და დამრეცი (5–15°), საქარე და ციცაბო (30–33°) ქარზურგა ფერდობები, რომლებიც ქარის მიმართულებით წაგრძელებულ „რქებში“ გადადის. 

ქვიშით ერთიანად დაფარულ ფერდობებზე ქარის სხვადასხვა რეჟიმის პირობებში ბარხანს სხვადასხვა ფორმა ეძლევა. ბარხანები წელიწადში რამდენიმე სანტიმეტრიდან ასეულ მეტრამდე იცვლის ადგილს.

მოძრავ დიუნებსა და ბარხანებს დიდი ზიანი მოაქვთ, რამეთუ ქვიშის დიდი მასები ფარავენ საზოგადოების მიერ კეთილმოწყობილ ტერიტორიებს (მინდვრებს, ბაღებს და ა.შ.). ბარხანებს უჭირავთ ქვიშიანი უდაბნოს მცენარეულობას თითქმის მოკლებული უბნები. ბარხანები ბევრია საჰარაში, აგრეთვე შუა აზიის უდაბნოებში — ყარაყუმსა და ყიზილყუმში.

ქარის რეჟიმის შესაბამისად, გამოყოფენ ბარხანის დაჯგუფების სხვადასხვა ფორმებს: ბარხანების სერებს, ბარხანების ჯაჭვს და ბარხანულ პირამიდებს. ბარხანული სერების სიგრძე ერთეული მეტრიდან 700 კმ-მდეა, სიმაღლე 500 მ-მდე, სიგანე 12 კმ-მდე; ბარხანების ჯაჭვი განიკვეთში ასიმეტრიული ბარხანების გირლანდისებურად შეერთებული ჯაჭვებია, ხოლო ბარხანული პირამიდები პირამიდული ფორმის ქვიშის გროვები, რომელიც შედგება რამდენიმე თანაბარი ზომის ციცაბო ფერდობების მქონე სერებით. ტერმინი ბარხანი სამეცნიერო ლიტერატურაში დაამკვიდრა ალექსანდერ ფონ მიდენდორფმა 1881 წელს. 
 
## იხილეთ აგრეთვე 
* დიუნი

## სქოლიო
კატეგორია:რელიეფის ფორმები
კატეგორია:გეომორფოლოგია