open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vollenhovia

***Vollenhovia*** — ტრიბა *Stenammini*-ს ჭიანჭველათა გვარი *Myrmicinae*-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
აზია, ავსტრალია და ოკეანეთი.

## კლასიფიკაცია 
დაახლოებით 70 სახეობა. მიეკუთვნება ტრიბა *Stenammini*-ს.

### სინონიმები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### სახეობები 
* *Vollenhovia acanthina*
* *Vollenhovia ambitiosa*
* *Vollenhovia banksi*
* *Vollenhovia bengakalisi*
* *Vollenhovia beyrichi*
* *Vollenhovia brachycera*
* *Vollenhovia brevicornis*
* *Vollenhovia brunnea*
* *Vollenhovia butteli*
* *Vollenhovia cristata*
* *Vollenhovia dentata*
* *Vollenhovia denticulata*
* *Vollenhovia duodecimalis*
* *Vollenhovia elysii*
* *Vollenhovia emeryi*
* *Vollenhovia escherichi*
* *Vollenhovia foveaceps*
* *Vollenhovia fridae*
* *Vollenhovia hewitti*
* *Vollenhovia irenea*
* *Vollenhovia kaselela*
* *Vollenhovia laevithorax alluaudi*
* *Vollenhovia loboii*
* *Vollenhovia longicephala*
* *Vollenhovia longiceps*
* *Vollenhovia luctuosa*
* *Vollenhovia modiglianii*
* *Vollenhovia moesta*
* *Vollenhovia mwereka*
* *Vollenhovia nipponica*
* *Vollenhovia nitida*
* *Vollenhovia novobritainae*
* *Vollenhovia oblonga*
* *Vollenhovia opacinoda*
* *Vollenhovia overbecki*
* *Vollenhovia pacifica*
* *Vollenhovia papuana*
* *Vollenhovia pedestris*
* *Vollenhovia penetrans*
* *Vollenhovia pertinax*
* *Vollenhovia piroskae*
* *Vollenhovia prisca*
* *Vollenhovia punctata*
* *Vollenhovia punctatostriata*
* *Vollenhovia pwidikidika*
* *Vollenhovia pyrrhoria*
* *Vollenhovia rufipes*
* *Vollenhovia rufiventris*
* *Vollenhovia samoensis*
* *Vollenhovia satoi*
* *Vollenhovia simoides*
* *Vollenhovia soleaferrea*
* *Vollenhovia subtilis*
* *Vollenhovia umbilicata*
* *Vollenhovia undecimalis*
* *Vollenhovia undet*
**Vollenhovia xingjun* Terayama, 2009
**Vollenhovia yambaru* Terayama, 1999

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ბერნარ კლერვოელი

მინი|ქრისტე ეცხადება ბერნარ კლერვოელს, ფრანცისკო რიბალტა
**ბერნარ კლერვოელი** (, ); დ. 1090/1091, ფონტენი, დიჟონი, ბურგუნდია — გ. 20 აგვისტო, 1153, კლერვო, შამპანი) — ფრანგი ბერი, ღვთისმეტყველი, ფილოსოფოსი, ქრისტიანი მისტიკოსი, კლერვოს მონასტრის აბატი და ცისტერციანელთა ორდენის რეფორმატორი. 

## ბიოგრაფია 
ბერნარის მშობლები ბურგუნდიის ერთ-ერთი ყველაზე წარჩინებული ოჯახის წარმომადგენლები იყვნენ. ის იყო მესამე ვაჟი ოჯახში შვიდი შვილიდან. ცხრა წლის ასაკში გააგზავნეს სასწავლებლად კოტ-დ’ორში, შატილონის სკოლაში. ბერნარს საკმაოდ კარგი გემოვნება ჰქონდა ლიტერატურაში და საკუთარ თავს პოეზიით დაკავების ნებასაც აძლევდა ხოლმე. ოცი წლის ასაკში გაწევრიანდა ცისტერციანელთა ორდენში, სადაც თავისი ასკეტიზმით ყურადღება მიიპყრო. 1115 წელს დააარსა კლერვოს მონასტერი, რომლის აბატიც თვითონ გახდა. სწორედ მისი ძალისხმევით გაძლიერდა ცისტერციანელთა ორდენი და მისი საძმოს რაოდენობაც საგრძნობლად გაიზარდა.

ბერნარი გარდაიცვალა კლერვოში 1153 წლის 20 აგვისტოს. წმინდანად იქნა შერაცხილი რომის პაპ ალექსანდრე III-ის მიერ 1174 წლის 18 იანვარს, ხოლო 1830 წელს რომის პაპმა პიუს VIII-მ იგი ეკლესიის მასწავლებლად (Doctor Ecclesiae) გამოაცხადა.

## შრომები 
* *De Gradibus Superbiae*
* *De amore Dei*
* *De Gratia et Libero Arbitrio*
* *De Officiis Episcoporum*
* *In laudibus Virginis Matris*
* *Liber ad milites Templi de laude novae militiae*
* *Liber de diligendo Deo*
* *Liber de gratia et libero arbitrio*
* *Vita S. Malachiae episcopi*
* *Sermones sancti Bernardi abbatis Claraevallis super Cantica canticorum*

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი თეოლოგები
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:კათოლიკე მღვდლები
კატეგორია:ტამპლიერები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XII საუკუნის ფრანგი მწერლები
ბელარუსის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგა

**ბელარუსის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგა** () — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ბელარუსული კლუბებისთვის. წარმოადგენს ბელარუსის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. სეზონი გაზაფხული–შემოდგომა ფორმატით მიმდინარეობს. ჩემპიონატში მონაწილეობას იღებს 16 კლუბი. სეზონის ბოლოს, მე-15 და მე-16 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს პირველი ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები.

ბელარუსის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი ბორისოვის „ბატე“ გახდა, რომელმაც 15-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბატე“.

## უმაღლესი ლიგის ჩემპიონები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* უმაღლესი ლიგა ბელარუსის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე  
* Belarus - List of Champions

კატეგორია:ბელარუსის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ბელარუსის ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
სემიონ არალოვი

**სემიონ ივანოვიჩ არალოვი** ( დ. 1880 — გ. 1969) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, რევოლუციონერი, დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
1902 წლიდან იყო  რსდმპ წევრი, მენშევიკი. 1905 წლის გაზაფხულზე გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში როსტოვის მე-2 გრენადერთა პოლკში პრაპორშჩიკად. რუსეთ-იაპონიის ომის დროს იბრძოდა ხარბინში, მანჯურიაში. 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში დეზერტირობს და ბრუნდება მოსკოვში. ხდება რსდმპ მოსკოვის სამხედრო ორგანიზაციის წევრი. შემდგომ სამოქალაქო სამსახურშია. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით ისევ იწვევენ სამხედრო სამსახურში. მსახურობდა მე-7 გრენადერთა პოლკში, შემდეგ 54-ე ქვეით დივიზიაში. იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე, პრუსიაში, შტაბსკაპიტნის ჩინით. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის დროს ეწეოდა აქტიურ რევოლუციურ მოღვაწეობას. მენშევიკთა პარტიიდან აირჩიეს მე-3 არმიის რევკომის წევრად. 1918 წლის დასაწყისში ბრუნდება მოსკოვში და მსახურობს მოსკოვის სამხედრო ოლქში ოპერატიული განყოფილების უფროსის თანამდებობაზე. 1918 წლის მარტიდან არის რსდმ ბოლშევიკური პარტიის წევრი. ინიშნება რსფსრ სამხედრო საქმეთა კომისარიატის ოპერატიული განყოფილების უფროსად. 1918-21 წლებში იყო სხვადასხვა სამხედრო საბჭოების წევრი. 

1921 წლის ბოლოდან დიპლომატიურ სამსახურშია, ინიშნება ლიტვაში რსფსრ-ს ელჩად. 1922 წლის 5 იანვრიდან 1923 წლის აპრილამდე არის ელჩი თურქეთში, 1923 წლიდან სსრკ-ს ელჩი ჩეხოსლოვაკიაში, 1927 წლიდან კი ჩინეთში. 

1936 წელს დააპატიმრეს და მიუსაჯეს დახვრეტა. შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრად ლავრენტი ბერიას მოსვლის შემდეგ მისი საქმე გადაიხედა. 1939 წელს გაათავისუფლეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს 60 წლის ასაკში მოხალისედ მიდის ფრონტზე, ირიცხება სახალხო ლაშქრის 21-ე დივიზიაში, დივიზიის შტაბის ოპერატიული განყოფილების უფროსად. 1946 წლიდან პარტიულ სამუშაოზეა. გარდაიცვალა 1969 წელს. .

## ლიტერატურა
**Secret Soldiers of the Revolution* by Raymond W. Leonard, Greenwood Press 1999
* Leaders of Soviet Military Intelligence accessed 28 March 2009

კატეგორია:დაბადებული 1880
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსი დიპლომატები
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აბუ დაჰბალ ალ-ჯუმაჰი

**ვაჰბ იბნ ზამა აბუ დაჰბალ ალ-ჯუმაჰი** (; დ. 640 — გ. 716) — არაბი პოეტი კურაიშის გვარისა. მოღვაწეობდა მექაში. ხალიფატის შინააშლილობაში ომაიანების წინააღმდეგ გამოდიოდა. იყო ე. წ.  ახალი მიმართულების წინამორბედი პოეტი. სახელი გაითქვა როგორც ლირიკოსმა. მისი პოეზიის მთავარი თემაა სიყვარული. წერდა ოდებსაც და პოლიტიკური შინაარსის ელეგიებსაც. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 716
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბუ დულამა

**ზანდ იბნ ალ-ჯავნ აბუ დულამა** (გ. 777) — არაბულენოვანი ზანგი პოეტი. მოღვაწეობდა ხალიფების ალ-მანსურისა და ალ-მაჰმადის კარზე. პოპულარობა მოიპოვა სატირული ლექსებით, რომლებიც შემორჩენილია საყოველთაოდ ცნობილი ანეკდოტების სახით. მისი მრავალი ხატოვანი გამოთქმა ანდაზად იქცა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 777
აბუ თამამი

**ჰაბიბ იბნ ავს აბუ თამამი** (; დ. 804,  805, ან 807, ჯასიმი, დამასკთან — გ. 846, მოსული) — არაბი პოეტი, აბასიანების კარის მეხოტბე. მისი პოეტური დივანი შეიცავს ტრადიციულ ჟანრებს: ხოტბას, სატირას, დატირებასა და სხვა. ბუნების აღწერის ოსტატია. აბუ თამამის მცირე ზომის ლექსებისა და აფორიზმების სათავე ძველი არაბული ფოლკლორია. მის ფილოსოფიურ ლირიკას ბერძნული ფილოსოფიის გავლენა ატყვია. შეკრიბა არაბული პოეზიის ნიმუშები და შეადგინა ცნობილი ანთოლოგიები, მათ შორის „წიგნი სიმამაცისა“ („ქითაბ ალ-ჰამასა“), რომელშიც შევიდა როგორც ისლამამდელი, ისე აბასიანტა ხანის პოეტების საუკეთესო ლექსები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბუ იუსუფი

**იაკუბ იბნ იბრაჰიმ ალ-ანსარი ალ-ქუფი აბუ იუსუფი** (; დ. 731 — გ. 13 სექტემბერი, 798) — არაბი სამართალმცოდნე, აბუ ჰანიფას მოწაფე და მიმდევარი. სახალიფოს პირველი ყადი ალ-ყუდათი. ცნობილია ჰარუნ ალ-რაშადის დავალებით დაწერილი მისი „ხარაჯის წიგნი“ („ქათიბ ალ-ხარაჯი“), რომელშიც მოცემულია პასუხები ხალიფის მიერ აბასიანთა სახალიფოს პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ცხოვრების სხვადასხვა საკითხთან დაკავშირებით დასმულ საკითხებზე. წიგნი VII-VIII საუკუნებში სახალიფოს სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის ძვირფასი წყაროა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი სამართალმცოდნეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
აბუ ლ-ათაჰია

**აბუ ისჰაკ ისმაილ იბნ ალ-კასიმ იბნ სუვაიდ იბნ ქაისანი აბუ ლ-ათაჰია** (; დ. 748, ქუფა — გ. 826, ან 828 ბაღდადი) — არაბი პოეტი, ფილოსოფიური ლირიკის პირელი წარმომადგენელი, ზუჰდიას ჟანრის ფუძემდებელი არაბულ პოეზიაში. ახალგაზრდობაში თიხის ჭურჭლით ვაჭრობდა. შემდეგ ბაღდადში აბასიანი ხალიფების (ალ-მაჰდის, ჰარუნ ალ-რაშიდის, ალ-მამუნის, ალ-ამინის) კარის პოეტი იყო. განიცადა მანიქევლური იდეების გავლენა, ერეტიკოსობა დასდეს ბრალად. მის ღაზალებსა და ე. წ. ღვინის ლექსებს იმ დროის გამოჩენილი მომღერლები ასრულებდნენ. ღაზალებში ასახულია პოეტის უიღბლო სიყვარული სამეფო კარის მხევალ უთბასადმი. ასკეტურ ლექსებში („ზუჰდიათი“) მსჯელობს სიცოცხლის აზრზე, სიკვდილის გარდაუვალობის, ამქვეყნიური ცხოვრების ამაოებისა და საოციალური უსამართლოების შესახებ. აბუ ლ-ათაჰია იყო პოეტური მეტრიკის ნოვატორი. გავლენა მოახდინა არაბული ფილოსოფიური ლირიკის უდიდეს წარმომადგენელ ალ-მაარიზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ღაზი

**ღაზი** — ისლამურ სამყაროში მოხალისე მეომარი, რომელიც სარწმუნოების, სიმართლისა და სამართლიანობის დასაცავად იბრძვის. ისლამურ წყაროებში პირველად ეს ცნება X-XI საუკუნეში ჩნდება. განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს მოგვიანებით, XI-XV საუკუნეებში, ბიზანტიურ-სელჯუკური და ბიზანტიურ-ოსმალური ომების პერიოდში. იგი განსხვავდებოდა იანიჩარის ცნებისგან, რომელიც ღაზისგან განსხვავებით წარმოადგენდა რეგულარული ჯარის მებრძოლს. შემდგომში, ოსმალეთის იმპერიაში ღაზის მნიშვნელობა დაკონკრეტდა და მან მიიღო ომში გამარჯვებულის მნიშვნელობა. სულთან მეჰმედ II-ის დროიდან მოყოლებული ამ ტერმინმა საპატიო ტიტულის მნიშვნელობაც შეიძინა. ღაზის ტიტული იმ მონარქებსა და უმაღლეს მმართველებს ენიჭებოდათ, რომლებიც ურჯულოთა წინააღმდეგ ბრძოლებში გამარჯვებას მიაღწევდნენ. უბრალო მოხალისე მეომრებს კი ბაშიბუზუკები ეწოდათ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იანიჩარები
* არაბთა დაპყრობითი ომები

## ლიტერატურა 
* 
* 
* , p.&nbsp;74
* , p.&nbsp;34
* 
** იბნ რუშდი, *Bidāyat al-Mujtahid wa-Nihāyat al-Muqtasid*
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* RoyalArk- Ottoman Turkey
* Kaziev, Shapi. Imam Shamil. "Molodaya Gvardiya" publishers. Moscow, 2001, 2003, 2006, 2010. 
* Kaziev, Shapi. Akhoulgo. Caucasian War of 19th century. The historical novel. "Epoch", Publishing house. Makhachkala, 2008. 

კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:ისლამის ისტორია
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
კატეგორია:თურქული წოდებები
ამანულა ხანი

**ამანულა ხანი** ( დ. 1892 — გ. 1960) — ავღანეთის მეფე, ამირა ჰაბიბულა ხანის შვილი. ავღანეთს მოუტანა სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა.

## ბიოგრაფია
ავღანეთის ტახტზე ადის მას შემდეგ, რაც გაუგებარ სიტუაციაში მოკლეს მისი მამა ჰაბიბულა. 1919 წლის 28 თებერვალს აცხადებს ავღანეთის დამოუკიდებლობას, რასაც შედეგად მოსდევს ინგლის-ავღანეთის რიგით მესამე ომის დაწყება. ომი ავღანელთა გამარჯვებით დასრულდა. ბრიტანეთი იძულებული გახდა ეღიარებინა ავღანეთის დამოუკიდებლობა. 1919 წელს ამანულა ხანი ცდილობს დაამყაროს დიპლომატიური ურთიერთობები რსფსრ-სთან, თუმცა ამავდროულად ეხმარებოდა ფერღანელ აჯანყებულებს ბოლშევიკთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. ცენტრალური აზიის სახელმწიფოების ავღანეთთან შეერთებით ჩაფიქრებული ჰქონდა ცენტრალური აზიის ისლამური ფედერაციის შექმნა. ამავე დროს ბოლშევიკები მუშაობდნენ ავღანეთის გასაბჭოებაზე, რაც ვერ მოახერხეს. საბოლოოდ 1926 წელს ავრანეთსა და სსრკ-ს შორის იდება ხელშეკრულება თავდაუსხმელობის შესახებ. ამანულა ხანის საგარეო საქმეთა მინისტრი იყო მაჰმუდ თარზი, მისი სიმამრი და „ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეოლოგი.

„ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეების საფუძველზე ამანულა ხანმა გაატარა ლიბერალური რეფორმები, 1923 წელს მიირეს ქვეყნის კონსტიტუცია, ქვეყანაში დაუშვეს თავისუფალი ვაჭრობა, შეიცვალა საგადასახადო სისტემა, გაიხსნა საგანმანათლებლო დაწესებულებები. რეფორმების შედეგად გაზრდილ გადასახადებს მოსახლეობის უკმაყოფილება მოჰყვა, რაც აჯანყებაში გადაიზარდა. აჯანყებას ავღანეთის სამხედრო მინისტრი მუჰამედ ნადირ ხანი და ბაჩაი საკაო ჩაუდგნენ სათავეში. ამანულა ხანი სამშობლოდან განდევნეს. ის სახლდება იტალიაში. ავღანეთის ახალი მონარქი ხდება მუჰამედ ნადირ ხანი. 1948 წელს ამანულა ხანმა ავღანეთის მონარქად სცნო ნადირ ხანის ძე მუჰამედ ზაქირ-შაჰი და მისი დინასტია. გარდაიცვალა 1960 წელს, დაკრძალულია ჯალალაბადში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Amanulla Khan: Betrayal of Nadir Khan
* Ghazi Amanullah Khan City  next to Jalalabad
*

კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:ავღანეთის მეფეები
ბელარუსის საფეხბურთო თასი

**ბელარუსის საფეხბურთო თასი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ბელარუსის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1992 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ბელარუსის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბებია ბორისოვის „ბატე“, „დინამო მინსკი“, ბობრუისკის „ბელშინა“ და „დინამო ბრესტი“. ოთხივე კლუბმა 3-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია „დინამო ბრესტი“.

## ფინალები 
right|thumb|თასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თასი ბელარუსის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე  
* Belarus - List of Cup Finals

კატეგორია:ბელარუსის ფეხბურთი
კატეგორია:ბელარუსის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
აბუ ლ-ფარაჯ ალ-ისფაჰანი

**ალი ობნ ალ-ჰუსაინ იბნ მუჰამად იბნ აჰმად ალ-კურაში აბუ ლ-ფარაჯ ალ-ისფაჰანი** (; დ. 897, ისპაანი — გ. 20 ნოემბერი, 967, ბაღდადი) — არაბი პოეტი და სწავლული. უკანასკნელი ომაიანი ხალიფის მარვან იბნ მუჰამადის შთამომავალი. მიიღო მრავალმხრივი განათლება: შეისწავლა არაბული გრამატიკა, მუსულმანური სამართალი, ისტორია, მედიცინა, ასტრონომია, მუსიკა, ფილოლოგია, პოეზია. იყო ბუიდების კარის მგოსანი და მდივანი. მიღებული იყო ჰალაბის სამეფო კარზე. მის მრავალმრიცხოვან ლიტერატურულ და ისტორიულ ნაწარმოებთაგან ჩვენამდე მოაღწია „სიმღერათა წიგნმა“ („ქითაბ ალ-აღანი“) და „მოგზაურობათა წიგნმა“ („ქითაბ ალ-დიარათ“). „სიმღერათა წიგნი“ სახალიფოს ისტორიისა და კულტურის ძვირფას ცნობებს შეიცავს, მასში შეტანილია VII-X საუკუნეების არაბი და არაბულენოვანი პოეტების ნაწარმოებები და ბიოგრაფიები. „მოგზაურობათა წიგნში“ თავმოყრილია 786-902 წლებში შეთხზული არაბული ლექსები და ანეკდოტები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბულღაზი

**აბულღაზი** (; დ. 1603 — გ. 1663) — ხივის ხანი 1645 წლიდან, ისტორიკოსი და პოეტი. 

დაიბადა და ცხოვრობდა ურგენჩში. ხელისუფლების განმტკიცებისათვის ებრძოდა თურქმენებს, ყალმუხებს, ბუხარის სახანოს. 1663 წელს ტახტი გადასცა თავის შვილს ანუშას. ავტორია ორი ისტორიული თხზულებისა: „თურქმენთა გენეალოგია“ და „თურქთა გენეალოგია“. ეს შრომები შეიცავს საგულისხმო ისტორიულ ცნობებს თურქმენების, უზბეკების, ყარაყალპაყებისა და ყაზახების შესახებ, აგრეთვე თქმულებებს, ლეგენდებს და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1603
კატეგორია:გარდაცვლილი 1663
კატეგორია:ხივის ხანები
აბულხაირი

საკუთარი სახელი **აბულხაირი** შეიძლება ნიშნავდეს ერთ-ერთ პიროვნებატაგანს:

* აბულხაირი — ყაზახური უმცროსი ჟუზის ხანი;
* აბულხაირი — უზბეკთა ხანი.
აბულია

**აბულია** ( და ) — ნებისყოფის ავადმყოფური შესუსტება ან სრული დაკარგვა, ინტერესების, ინიციატივისა და აქტივობის მკვეთრი დაქვეითება. ავადმყოფს არ აქვს გარკვეული გადაწყვეტილების მიღების უნარი. გვხვდება როგორც ნევროზის, ისე ფსიქოზის დროს. აბულია უნდა განვასხვაოთ უნებისყოფლობისაგან, რომელიც ხშირად არასწორი აღზრდის შედეგია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სიმპტომები
კატეგორია:ფსიქიკური აშლილობის სიმპტომები
აბულხაირი (უზბეკეთის ხანი)

**აბულხაირი** (დ. 1412 — გ. 1468) — უზბეკთა ხანი (1428 წლიდან) ჯუჩის საგვარეულოდან. გააერთიანა უზბეკეთი, ყივჩაყი და სხვა მომთაბარე ტომები. შექმნა ციმბირიდან სირდარიამდე გადაჭიმული ძლიერი სახელმწიფო. 1430-1431 წლებში დაიპყრო და დაარბია ხვარაზმი. 1447 წელს აიღო სიღნაქი, უზგენდი და სხვა ქალაქები, გამაგრდა სირდარიაზე. ერეოდა თემურიდების ომებში. დაახლოებით 1463-1464 დამარცხდა ყალმუხებთან ომში. აბულხაირის სიკვდილის შემდეგ მისი სახელმწიფო დაიშალა, მაგრამ მოგვიანებით კვლავ აღადგინა მუჰამედ შაიბანიმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1412
კატეგორია:გარდაცვლილი 1468
კატეგორია:უზბეკეთის ხანები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
აბუ მიჰჯანი

**აბდ ალ-ლაჰ იბნ ჰაბიბ აბუ მიჰჯანი** — VII საუკუნის დასაწყისის არაბი პოეტი საკიფის ტომისა. მონაწილეობდა არაბთაგან ერაყის დაპყრობაში. სახელი გაითქვა სალაღობო სიმღერებით. ლექსებში კიცხავდა ყურანს ღვინის აკრძალვისათვის, რის გამოც ხალიფა უმარ I-მა 637 წელს გადაასახლა. გარდაიცვალა გადასახლებაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი პოეტები
მიხეილ ფრუნზე

**მიხეილ ვასილის ძე ფრუნზე** (; დ. 1885 — გ. 31 ოქტომბერი, 1925) — მოლდოვური წარმომავლობის რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, წითელი არმიის მეთაური რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს.

## ბიოგრაფია
1904 წლიდან იყო  რსდმპ წევრი. იყო 1905 წლის 9 იანვრის „სისხლიანი კვირის“ მანიფესტაციისა და 1905-07 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. იყო სტოკჰოლმში გამართულ რსდმპ მე-4 ყრილობის დელეგატი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იმყოფებოდა გადასახლებაში, სადაც ეწეოდა რევოლუციურ აგიტაციას. 

1917 წლიდან იყო მინსკის გუბერნიის გლეხთა საბჭოების აღმასკომის თავმჯდომარე და ქალაქ მინსკის რსდმპ ქალაქკომის ორგანიზატორი. 1918 წლის აგვისტოდან იაროსლავლის სამხედრო ოლქის სამხედრო კომისარია. 

1919 წლის თებერვლიდან ბოლშევიკთა მე-4 არმიის სარდალია, მაის-ივნისში თურქესტანის არმიის სარდალი. 1919-20 წლებში მისი სარდლობისას მოხდა ბუხარის საამიროს ოკუპაცია და გასაბჭოება. შემდეგ იყო სამხრეთის ფრონტის სარდალი. 1920 წლის 3 დეკემბრიდან სამხედრო რევოლუციური საბჭოს რწმუნებული უკრაინაში, უკრაინისა და ყირიმის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ამავე დროის უკრაინის კომუნისტური პარტიის ცკ-ს წევრი. 

1922 წლიდან უკრაინის სსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1924 წლის მარტიდან სსრკ სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარისა და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. იმავე წლის აპრილიდან წითელი არმიის მთავარი შტაბის უფროსი. 

1925 წლის იანვრიდან ლევ ტროცკის გადაყენების შემდეგ ინიშნება სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარედ და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა კომისრად. გარდაიცვალა ოპერაციის დროს.

## ძირითადი შრომები და შრომათა კრებულები
* *Фрунзе М. В.* Собрание сочинений в 3 томах. — М.—Л., 1926—1929.
* *Фрунзе М. В.* О молодёжи / Фрунзе М. В. — М.: Мол. гвардия, 1937. — 118 с.
* *Фрунзе М. В.* Избранные произведения. — М., 1950.
* *Фрунзе М. В.* Избранные произведения. Т. 1: 1918—1925 гг. — М.: Воениздат, 1957. — 472 с.
* *Фрунзе М. В.* Избранные произведения. Т. 2: 1921—1925 гг. — М.: Воениздат, 1957. — 498 с.
* *Фрунзе М. В.* Избранные произведения / Предисл. М. Гареева. — М.: Воениздат, 1977. — 480 с.
* *Фрунзе М. В.* Неизвестное и забытое: Публицистика, мемуары, документы и письма. — М.: Наука, 1991. — 272 с.

## რესურსები ინტერნეტში
*Prominent Russians: Mikhail Frunze *Russiapedia*
*Frunze's writings on military theory 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:მარქსისტები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:სსრკ-ის სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა არმიის გენერალური შტაბის უფროსები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:რსდმპ-ის IV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აბუ მუსლიმი

**აბდ ალ-რაჰმან იბნ მუსლიმ აბუ მუსლიმი** (; დ. 727 — გ. 755) — ომაიანების წინააღმდეგ ხორასნელთა აჯანყების ბელადი. წარმოშობით სპარსელი, ყოფილი მონა. აბასიანების მომხრეთა დავალიანებით 747 მარვის ოაზისში სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას, რომელიც სწრაფად მოედო დასავლეთ ირანსა და ერაყს. აჯანყებაში მონაწილეობდნენ ომაიანთა ხელისუფლებით უკმაყოფილო ირანელი გლეხები და ფეოდალები (დეჰყანები), მონები, არაბთა ზოგიერთი ტომი. 747-748 წლებში აბუ მუსლიმის ლაშქარმა აიღო მარვი, ნიშაბური და ტუსი, 749 წელს დაამარცხა ომაიანები ნაჰავანდთან, ხოლო 750 წელს გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვა მდინარე დიდ ზაბზე. 750-755 წლებში აბასიანთა გაბატონების შემდეგ იყო ხორასნის ნაცვალი. აბუ მუსლიმი მოაკვლევინა ხალიფა ალ-მანსურმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 727
კატეგორია:გარდაცვლილი 755
კატეგორია:სპარსელები
კატეგორია:ირანის ისტორია
ბელარუსის საფეხბურთო სუპერთასი

**ბელარუსის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება ბელარუსში, სადაც უმაღლესი ლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის მეორე ფინალისტი დაუპირისპირდება. 

სუპერთასი თამაშდება 2010 წლიდან. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია ბორისოვის „ბატე“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „დინამო ბრესტი“.

## მატჩები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Belarus - List of Super Cup Finals (since independence)

კატეგორია:ბელარუსის ფეხბურთი
კატეგორია:ბელარუსის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
Sphinctomyrmex

***Sphinctomyrmex*** — ტროპიკული ჭიანჭველათა გვარი. იკვებებიან ჭიანჭველების სხვა სახეობებით (მირმეკოფაგები).

## გავრცელება 
გავრცელებულია ნეოტროპიკების 3 სახეობა (არგენტინა, ბრაზილია). Sphinctomyrmex-ის გვარი პირველად აღიწერა Sphinctomyrmex stali-ის ერთადერთი უფრთო მდედრის მიხედვით ბრაზილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში
.

## სისტემატიკა 
3 სახეობა. 2016 წელს მთელი ქვეოჯახის რევიზიის დროს სახეობების ნაწილი გადავიდა სხვა გვარებში (უმრავლესობა, დაახლოებით 20 სახეობა, შევიდა *Zasphinctus*-ის შემადგენლობაში).

* : ბრაზილია
* : ბრაზილია
* : ბრაზილია

### სახეობები 
გაფართოებული სია 2016 წლამდე მოიცავდა:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Rogeria

***Rogeria*** — ჭიანჭველათა გვარი მირმიცინების ქვეოჯახიდან (*Myrmicinae*, *Stenammini*). იკვებებიან ჭიანჭველების სხვა სახეობებით (მირმეკოფაგები).. გვარს სახელი ეწოდა გერმანელი პოეტის და ენტომოლოგის იულიუს როგერის (*Julius Roger*) პატივსაცემად.

## გავრცელება 
სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია და ახალი მსოფლიო.

### სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Myrmicinae

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ალექსანდერ აბუში

**ალექსანდერ აბუში** (; დ. 14 თებერვალი, 1902, კრაკოვი — გ. 27 იანვარი, 1982, აღმოსავლეთ გერმანია) — გერმანელი პუბლიცისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, საზოგადო მოღვაწე, 1918 წლიდან გერმანიის კომუნისტური პარტიის, 1946 წლიდან გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტიის წევრი. 1961 წლიდან გდრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. მშვიდობის მომხრეთა მსოფლიო კონგრესის მუდმივი სომიტეტის წევრი, ეროვნული პრემიის ლაურეატი (1955). 

ალექსანდერ აბუშის ნაწარმოებთაგან, რომლებიც მარქსისტული თვალსაზრისით აშუქებენ კლასიკური და თანამედროვე გერმანული ლიტერატურის საკითხებს, აღსანიშნავია: „ერთი ერის მცდარი გზა“ (1945), „ლიტერატურა და სინამდვილე“ (1952), „იოჰანეს რობერტ ბეხერი“ (1953), „შილერი. გერმანელი გენიოსის სიდიადე და ტრაგიზმი“ (1955), „სოციალიტური კულტურისათვის იდეოლოგიურ ბრძოლაში“ (1957), „სოციალიზმის ხანის ლიტერატურა“ (1967).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კონსტანტინ იურენევი

**კონსტანტინ კონსტანტინეს ძე იურენევი**, ნამდვილი გვარი *კროტოვსკი* ( დ. 1888 — გ. 1938) — რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა დვინის რეალური სასწავლებელი. 1905 წლიდა რსდმპ წევრი, თავიდანვე მიემხრო ბოლშევიკებს. 1906 წელს ხდება რსდმპ(ბ) დვინის კომიტეტის წევრი, ხოლო 1908 წელს ჩრდილო-დასავლეთის ბიუროს ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1908 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს არხანგელსკის გუბერნიაში. გადასახლებიდან დაბრუნდა პეტერბურგში, სადაც 1911 წლიდან თანამშრომლობს გაზეთ „პრავდასა“ და ჟურნალ „პროსვეშჩენიესთან“. 1912 წელს ისევ დააპატიმრეს და გადაასახლეს პეტერგურბიდან. პეტერბურგში ბრუნდება 1913 წელს. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით 1915 წელს იწვევენ სამხედრო სამსახურში, სადაც თვითნებურად ტოვებს სამსახურის ადგილს. 1916 წელს გაასამართლეს დეზერტირობის მუხლით. 1917 წლის რევოლუციის აქტიურ მონაწილეს ირჩევენ პეტროგრადის საბჭოსა და მისი აღმასკომის წევრად. იყო სრულიად რუსეთის საბჭოების I ყრილობის დელეგატი, ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1917 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში იყო წითელი არმიის მთავარი შტაბის ბიუროს თავმჯდომარე პეტროგრადში. მონაწილეობდა წითელი არმიის დაკომპლექტების პროცესში. 1917 წლის აპრილ-აგვისტოში იყო წითელი არმიის აღმოსავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი, შემდეგ კი დასავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1921 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 1921-37 წლებში იყო რუსეთის ელჩი ბუხარაში, ლატვიაში, ჩეხოსლოვაკიაში, იტალიაში, სპარსეთში, ავსტრიაში, იაპონიაში, გერმანიაში. 1937 წელს დააპატიმრეს სახელმწიფო წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით. დახვრიტეს 1938 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Константин Константинович Юренев на сайте проекта «Хронос»

კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსი დიპლომატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
აბუ ჰანიფა

**ალ-ნუმან იბნ თაბიტ აბუ ჰანიფა** (; დ. 8 სექტემბერი, 699, ქუფა — გ. 18 ივნისი, 767, ბაღდადი) — მუსლიმანური სამართლის მეცნიერი და ღვთისმეტყველი, ჰანიფიტების სკოლის  მამამთავარი. თვით აბუ ჰანიფას არ დაუწერია რაიმე შრომა მუსლიმანური სამართლის დარგში,. თავის შეხედულებებს იგი გადასცემდა მოწაფეებს, რომელთა შრომებშიც შემონახულია ცნობები აბუ ჰანიფას მოძღვრების შესახებ. აბუ ჰანიფა მუსულმანური იურიდიული დოგმების თეორეტიკოსი და სისტემატიზატორია. იგი ნაკლებ ანგარიშს უწევდა სასამართლო პრაქტიკას, რადგან არ იყო ყადი. აბუ ჰანიფა ითვლება მუსულმანური დოგმატიკური თეოლოგიის იმ ყველაზე გავრცელებული ტრადიციის მამამთავრად, რომელიც უმთავრესად ემყარება მუსლიმთა ჯამაათისა და მისი ერთიანობის იდეას, სუნისა და ზომიერების მიმდევარ მორწმუნეთა უმრავლესობის თანხმობის პრინციპს და იყენებს უფრო მეტად რელიგიურ-კანონიკურ, ვიდრე რაციონალურ საბუთებს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მუსლიმი სასულიერო პირები
აბუ შუქურ ბალხი

**აბუ შუქურ ბალხი** (; დ. 915) — სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის წარმომადგენელი. მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობა, რომელიც მოღწეულია ფრაგმენტების სახით (დაცულია ავფის ანთოლოგიაში, ასადის ლექსიკონში და სხვა), ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით და დახვეწილი პოეტურობით გამოირჩევა. დიდაქტიკური პოემა „ხოტბის წიგნი“ მშვიდობის, თანასწორობის, ღატაკებისადმი თანაგრძნობის ჰუმანური მოტივებითაა განმსჭვალული. რუდაქისთან ერთად ითვლება დიდაქტიკის ჟანრის ფუძემდებლად სპარსულ ლიტერატურაში. მის სახელთან დაკავშირებულია რამდენიმე სალექსო ფორმის (მესნევი, რობაი) და ზომის (მუთაკარიბი, ჰაზაჯი, ხაფიფი) უძველესი ნიმუშები. აბუ შუქურ ბალხის პოეტურმა სახეებმა და მოტივებმა გამოძახილი პოვა კლასიკოსთა (ფირდოუსი, ომარ ხაიამი, საადი) ნაწარმოებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსელი პოეტები
კატეგორია:ტაჯიკი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
Rhopalothrix

***Rhopalothrix*** () — ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
ავსტრალია, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, სამხრეთი ამერიკა.

## კლასიფიკაცია 
ცნობილია დაახლოებით 15 სახეობა.

### სახეობები 
* *Rhopalothrix acutipilis*
* *Rhopalothrix andersoni* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix apertor* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix atitlanica* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix ciliata* Mayr, 1870
* *Rhopalothrix diadema* Brown & Kempf, 1960
* *Rhopalothrix inopinata*
* *Rhopalothrix isthmica* (Weber, 1941)
* *Rhopalothrix kusnezovi* Brown & Kempf, 1960
* *Rhopalothrix megisthmica* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix nubilosa* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix orbis* Taylor, 1968
* *Rhopalothrix plaumanni* Brown & Kempf, 1960
* *Rhopalothrix stannardi* Brown & Kempf, 1960
* *Rhopalothrix subspatulata* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix therion* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix triumphalis* Longino & Boudinot, 2013
* *Rhopalothrix weberi* Brown & Kempf, 1960

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
* Myrmicinae

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
Rhoptromyrmex

***Rhoptromyrmex*** — ტრიბა *Tetramoriini*-ს ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გვხვდება ძველი სამყაროს ტროპიკებში და სუბტროპიკებში, პირველ რიგში აფროტროპიკებში.

## კლასიფიკაცია 
გავრცელებულია დაახლოებით 10 სახეობა. მიეკუთვნება ტრიბა Tetramoriini-ს.

### სინონიმები 
* 
* 
* 

### სახეობები 
*  — უგანდა
*  — ნიგერია
*  — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან სამხრეთ აფრიკამდე
*  — ინდოეთი
*  — სულავესი, ახალი გვინეა, ავსტრალია
*  — დასავლეთი და ცენტრალური აფრიკა, უგანდა
* 
*  (=*Hagioxenus schmitzi*) — ისრაელი
*  — კენია, ზიმბაბვე, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
*  — ინდოჩინეთი, ავსტრალია

## ლიტერატურა
* Bolton, B. (1986). "A taxonomic and biological review of the tetramoriine ant genus Rhoptromyrmex (Hymenoptera: Formicidae)." Systematic Entomology. 11: 1-17.

## რესურსები ინტერნეტში
* ITIS: Genus *Tetramorium*
* Japanese Ant Image Database: Genus *Tetramorium* 
* AntWeb: Pictures of some *Tetramorium* species 

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
Prolasius

***Prolasius*** — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ახალ გვინეაში. ცნობილია დაახლოებით 20 სახეობა.

### სახეობები 
*  — ავსტრალია
* 
*  - ახალი ზელანდია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია, ახალი გვინეა
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
* 
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია
*  — ავსტრალია

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Formicinae

## სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
აბუსირი

**აბუსირი** () — სოფელი ეგვიპტეში (კაიროდან 11 კმ), რომლის მახლობლად განლაგებულია ძველი მემფისის ნეკროპოლები, V დინასტიის ფარაონების დროს აგებული პირამიდებისა და ტაძრების ნანგრევები, მათ შორის ფარაონ ნეფერირკარას პირამიდა, ფარაონ საჰურეს პირამიდა, ფარაონ ნიუსერას მიერ აგებული რას ტაძარი. შემონახულია აგრეთვე საჰურეს ტაძრის რელიეფები, რომლებზეც ასახულია ნადირობის სცენები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის სოფლები
აბუ ფირასი

**ალ-ჰამდანი აბუ ფირასი**, *ალ-ჰარის იბნ აბილ-ალა აიდ იბნ ჰამდან ალ-თაღლიბი* (; დ. 932, მოსული — გ. 4 აპრილი, 968, ჰომსი) — არაბი პოეტი ჰამდანიანების არისტოკრატიული გვარისა. 

დედა ბერძენი ჰყავდა. იზრდებოდა ჰალაბში ამირა საიფ ალ-დავლას კარზე. ორჯერ დაატყვევეს ბიზანტიაზე ლაშქრობისას. მოკლეს ერთ-ერთ ბრძოლაში. მისი ლექსების დივანში წარმოდგენილია ლირიკა, ბრძოლათა აღწერა, საკუთარი თავისადმი მიძღვნილი სახოტბო ლექსები, ლექსები მეგობრობაზე. განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ტყვეობაში შექმნილ ლექსების ციკლს „რუმიათი“ („ბიზანტიური“), რომელშიც ძირითადად გადმოცემულია პოეტის განცდები, წარსულის მოგონებები, კასიდების ნაწილი ეძღვნება დედას, მშობლიურ კერას, სამშობლოს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
აბჰა

**აბჰა** () — ქალაქი საუდის არაბეთის სამხრეთ-დასავლეთში. ასირის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საუდის არაბეთის ქალაქები
Prionopelta

***Prionopelta*** — მომცრო პრიმიტიული ჭიანჭველათა გვარი Amblyoponinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ახალი და ძველი სამყაროს ტროპიკულ რეგიონებში. აფროტროპიკის ოლქი (3 სახეობა), მადაგასკარი (7 სახეობა), ნეოტროპიკის ოლქი (5 სახეობა), სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია და ოკეანეთი (6 სახეობა). *Prionopelta* ეს მხოლოდ ჭიანჭველების ოთხიდან ერთ-ერთი გვარია (*Mystrium*-თან, *Euponera*-თან და *Leptogenys*-თან ერთად), რომელიც მადაგასკარზე წარმოდგენილია სახეობათა უფრო დიდი რაოდენობით, ვიდრე მთელ ტროპიკულ აფრიკაში.

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 20 სახეობა *Prionopelta punctulata*-ს ტიპური სახისა და ბრაზილიიდან მიღებული მასალების მიხედვით. ადრე ინგლისელი ენტომოლოგის ჰორაცია დონისთორპის (Horace St. John Kelly Donisthorpe, 1870—1951) მიერ აღწერილი -ის და -ის ტაქსონები აღმოჩნდა *Prionopelta*-ს გვარის სინონიმები.

### სახეობები 
* *Prionopelta aethiopica* Arnold, 1949
* *Prionopelta amabilis* Borgmeier, 1949
* *Prionopelta amieti* Terron, 1974
* *Prionopelta antillana* Forel, 1909
* *Prionopelta brocha* Wilson, 1958
* *Prionopelta descarpentriesi* Santschi, 1924
* *Prionopelta humicola* Terron, 1974
* *Prionopelta kraepelini* Forel, 1905
* *Prionopelta kraepilini*
* *Prionopelta laurae*  Overson & Fisher, 2015
* *Prionopelta majuscula* Emery, 1897
** = *Examblyopone churchilli* Donisthorpe, 1949
** = *Ponera simillima* Smith, F., 1860
** = *Prionopelta poultoni* Donisthorpe, 1932
** = *Renea testacea* Donisthorpe, 1947
* *Prionopelta marthae* Forel, 1909
* *Prionopelta media* Shattuck, 2008
* *Prionopelta modesta* Forel, 1909
* *Prionopelta opaca* Emery, 1897
* *Prionopelta punctulata* Mayr, 1866
** = *Prionopelta bruchi* Santschi, 1923
** = *Prionopelta mayri* Forel, 1909
* *Prionopelta robynmae* Shattuck, 2008
* *Prionopelta seychelles*  Overson & Fisher, 2015
* *Prionopelta subtilis*  Overson & Fisher, 2015
* *Prionopelta talos*  Overson & Fisher, 2015
* *Prionopelta undet*
* *Prionopelta vampira*  Overson & Fisher, 2015
* *Prionopelta xerosilva*  Overson & Fisher, 2015

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Amblyoponinae
Podomyrma

***Podomyrma*** — მომცრო ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ავსტრალიაში და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.

## სისტემატიკა 
ცნობილია დაახლოებით 40 სახეობა. გვარი მიეკუთვნება ტრიბა -ს.

### სახეობები 
**Podomyrma abdominalis* Emery, 1887
**Podomyrma adelaidae* (Smith, 1858)
**Podomyrma alae* Donisthorpe, 1949
**Podomyrma albertisi* Emery, 1887
**Podomyrma basalis* Smith, 1859
**Podomyrma bispinosa* Forel, 1901
**Podomyrma carinata* Donisthorpe, 1947
**Podomyrma chasei* Forel, 1901
**Podomyrma christae* (Forel, 1907)
**Podomyrma clarki* (Crawley, 1925)
**Podomyrma convergens*
**Podomyrma delbrueckii* Forel, 1901
**Podomyrma densestrigosa* Viehmeyer, 1924
**Podomyrma elongata* Forel, 1895
**Podomyrma femorata* Smith, 1859
**Podomyrma ferruginea* (Clark, 1934)
**Podomyrma formosa* (Smith, 1858)
**Podomyrma fortirugis*
**Podomyrma gastralis* Emery, 1897
**Podomyrma gibbula* Viehmeyer, 1914
**Podomyrma gracilis*
**Podomyrma gratiosa* (Smith, 1858)
**Podomyrma grossestriata* Forel, 1915
**Podomyrma inermis* Mayr, 1876
**Podomyrma keysseri* Viehmeyer, 1914
**Podomyrma kitschneri* (Forel, 1915)
**Podomyrma kraepelini* Forel, 1901
**Podomyrma laeviceps*
**Podomyrma laevifrons* Smith, 1859
**Podomyrma laevissima* Smith, 1863
**Podomyrma lampros* Viehmeyer, 1924
**Podomyrma libra* (Forel, 1907)
**Podomyrma macrophthalma* Viehmeyer, 1925
**Podomyrma maculiventris* Emery, 1887
**Podomyrma maligna* (Smith, 1865)
**Podomyrma marginata* (McAreavey, 1949)
*†*Podomyrma mayri* Emery, 1891
**Podomyrma micans* Mayr, 1876
**Podomyrma minor* Donisthorpe, 1949
**Podomyrma mjobergi* (Forel, 1915)
**Podomyrma muckeli* Forel, 1910
**Podomyrma nitida*
**Podomyrma novemdentata* Forel, 1901
**Podomyrma nuda*
**Podomyrma obscura*
**Podomyrma obscurior* Forel, 1915
**Podomyrma octodentata* Forel, 1901
**Podomyrma odae* Forel, 1910
**Podomyrma omniparens* (Forel, 1895)
**Podomyrma overbecki* Viehmeyer, 1924
**Podomyrma pulchella* Donisthorpe, 1938
**Podomyrma ruficeps* Smith, 1863
**Podomyrma rugosa* (Clark, 1934)
**Podomyrma silvicola* Smith, 1860
**Podomyrma simillima* Smith, 1860
**Podomyrma striata*
**Podomyrma testacea* Donisthorpe, 1949
**Podomyrma tricolor*
**Podomyrma tristis* Karavaiev, 1935
**Podomyrma turneri* (Forel, 1901)
**Podomyrma vidua* Santschi, 1932

## ლიტერატურა
* Bolton B. (2003). Synopsis and classification of Formicidae. Mem. Am. Entomol. Inst. 71: 1-370.
* Taylor, R. W. (1999). «Nomenclatural changes in the Australasian ant genus Podomyrma Fredrick Smith (Hymenoptera: Formicidae: Myrmicinae).» Sociobiology 34: 173—174.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ჰაიკ ბჟიშკიანი

**ჰაიკ დმიტრის ძე ბჟიშკიანი**, ფსევდონიმით *გაი* ( დ. 1887, თავრიზი — გ. 11 დეკემბერი, 1937) — სომეხი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, პირველი მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე.

## ბიოგრაფია
1901 წლიდან ოჯახი ირანიდან გადასახლდა თბილისში, სადაც დაამთავრა სასულიერო სემინარია. 1903 წლიდან ჩართული იყო რევოლუციურ საქმიანობაში. იყო სომეხთა სოციალ-დემოკრატიული პარტია „ჰუნჩაკისა“ და ფიდაისტების საბრძოლო რაზმის წევრი. თბილისის ოფიცერთა სკოლის დასრულების შემდეგ მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში დაშნაკთა საბრძოლო რაზმის შემადგენლობაში კავკასიის ფრონტზე. ომის დასრულებისას მიაღწია შტაბს-კაპიტნის ჩინს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შედის ბოლშევიკების რიგებში. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1918 წლის ნოემბერ-დეკემბერში მეთაურობდა სიმბირსკის პირველ ქვეით დივიზიას, სადაც მის დაქვემდებარებაში მსახურობდა გიორგი ჟუკოვი. 1918 წლის დეკემბრიდან 1919 წლის ივნისამდე სარდლობდა ბოლშევიკთა აღმოსავლეთის ფრონტის პირველ არმიას, სადაც ამ თანამდებობაზე შეცვალა მიხეილ ტუხაჩევსკი. 1919 წლის აგვისტო-სექტემბერში სარდლობდა სამხრეთის ფრონტის 42-ე დივიზიას. 1919 წლის 25 სექტემბრიდან 1920 წლის 3 მარტამდე სამხრეთის ფრონტის კავკასიის პირველი „ველური დივიზიის“ მეთაურია. პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის პერიოდში სარდლობდა დასავლეთის ფრონტის მე-3 საკავალერიო კორპუსს. ვარშავის ბრძოლაში გამანადგურებელი მარცხის შემდეგ თავის გადარჩენილ ძალებთან ერთად გადადის პრუსიაში, სადაც ინტერნირებულია. 1922 წლიდან სომხეთის სსრ-ს სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისარია. 1924-25 წლებში მინსკის გარნიზონის უფროსია. 1927 წელს ამთავრებს ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიას, იქვე რჩება და ხდება კათედრის გამგე, იცავს დისერტაციას. 1933 წლიდან პროფესორია და 1933-35 წლებში ხელმძღვანელობს ჟუკოვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო აკადემიის ომებისა და სამხედრო ხელოვნების ისტორიის კათედრას. 1935 წელს გაათავისუფლეს ყველა თანამდებობიდან და დააპატიმრეს წითელ არმიაში სამხედრო ფაშისტური ორგანიზაციის შექმნის ბრალდებით. მიესაჯა 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა. იაროსლავლის ციხეში გადაყვანისას, 1935 წლის 22 ოქტომბერს მოახერხა გაქცევა, თუმცა ორ დღეში დააკავა შინსახკომმა და დახვრიტეს 1937 წლის 11 დეკემბერს.

## ლიტერატურა
*W. Bruce Lincoln, *Red Victory* (1989, repr. 1999)
*Norman Davies, *White Eagle, Red Star* (1972), 

კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:სომეხი რევოლუციონერები
კატეგორია:სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
აბჰინავაგუპტა

**აბჰინავაგუპტა**  (დ.  950 — გ.  	1020) — X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ინდოელი პოეტი, ლიტერატურისა და ხელოვნების თეორეტიკოსი. მის პოლიტიკურ ნაწარმოებებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. აბჰინავაგუპტას უმთავრესი შრომებია: „დჰვანიალოკალოჩანა“, რომელიც წარმოადგენს ვარდაჰანას ტრაქტატის „დაჰვანიალოკას“ („ლიტერატურაში ესთეტიკური ტკბობის ბუნებისათვის“) კომენტარებს, და „აბჰინავაბჰარატი“, რომელიც წარმოადგენს „ბჰარატიანატიაშასტრას“ (შუა საუკუნეების ინდური ტრაქტატი თეატრზე) კომენტარებს. ამ ნაწარმოებებში შემდგომი განვითარება ჰპოვა და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა დჰვანისა და რასის თეორიები. „აბჰინავაბჰარტიში“ ეს თეორიები დამუშავებულია მათი დრამატულ ხელოვნებაში გამოყენების თვალსაზრისით, განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ესთეტიკური ტკბობის ბუნების საკითხს. აბჰინავაგუპტა ცნობილია როგორც ვედანტის სკოლის ფილოსოფოსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოელი პოეტები
კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
აგადირი

**აგადირი** () — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ მაროკოში. ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, გირის კონცხის სამხრეთით. სუს-მასა-დრას ოლქისს ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა XVI საუკუნეში „სანტა-კრუს-დ'აგერის“ სახელწოდებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
გიორგი საფაროვი

**გიორგი ივანეს ძე საფაროვი** ( დ. 1891, თავრიზი — გ. 27 ივლისი, 1942) — სომხური წარმომავლობის რუსი რევოლუციონერი, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1908 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იმყოფებოდა პოლიტიკურ ემიგრაციაში. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ლენინთან. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ლენინთან და სხვა ლიდერებთან ერთად ბრუნდება რუსეთში გერმანიის მიერ გამოყოფილი სპეციალური მატარებლით. იყო იმპერატორ ნიკოლოზ II-ისა და მისი ოჯახის ლიკვიდაციის ერთ-ერთი ინიციატორი. 1918 წელს მეფის ოჯახის ამოწყვეტის შემდეგ პრესაში გამოაქვეყნა სტატია, სადაც ამტკიცებდა, რომ მეფის ოჯახი ეკატერინბურგში იყო ევაკუირებული. 1920 წლიდან იქცა პარტიის ერთ-ერთ მთავარ ფიგურად ნაციონალურ საკითხებში. თავის ნაწერებში ეხებოდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, შუა აზიაში, ჩინეთსა და ინდოეთში არსებულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ პრობლემებს. 1921 წლიდან იყო კომინტერნის აღმასრულებელი კომიტეტის მდივანი და აღმოსავლეთის განყოფილების უფროსი. იყო გრიგორი ზინოვიევის ფავორიტი. 1926 წლიდან იყო ე. წ. გაერთიანებული ოპოზიციის წევრი და მკაცრად აკრიტიკებდა სტალინის კურსს. იმავე წლის მაისში გაგზავნეს პარტიულ გადასახლებაში: დაინიშნა ჩინეთში საბჭოთა კავშირის დიპლომატიური მისიის პირველ მდივნად, ერთი წლის შემდეგ კი სტამბოლში საბჭოთა კავშირის სავაჭრო წარმომადგენლობის წევრად. ამ დანიშვნაზე უარის თქმის გამო 1927 წელს გარიცხეს პარტიიდან და გადაასახლეს აჩინსკში. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ, როგორც აღმოსავლეთმცოდნე, ეწეოდა კვლევით და პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. კურირებდა კომინტერნის აფრიკულ მიმართულებას. 1929-34 წლებში იყო კომინტერნის აღმოსავლეთ სამდივნოს გამგის მოადგილე. 1935 წლის 16 იანვარს აპატიმრებენ და უსჯიან გადასახლებას. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ ცხოვრობს მოსკოვში. 1942 წლის 27 ივნისს ისევ აპატიმრებენ. დახვრიტეს იმავე წლის 27 ივლისს.      
## რესურსები ინტერნეტში
* Georgi Ivanovitch Safarov Marxists Internet Archive-ზე (ფრანგულად)

კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეები
აგათონი

**აგათონი** (; დ. ძვ. წ. 448 — გ. ძვ. წ. 401) — ძველი ბერძენი დრამატურგი. ცხოვრობდა ათენში. ჩვენამდე მოაღწია აგათონის ზოგიერთი ტრაგედიის სატაურმა და მცირე ფრაგმენტებმა. მის შესახებ ცნობებს გვაწვდიან არისტოფანე („ბაყაყები“, „თესმოფორიაზუსები“), არისტოტელე („პოეტიკა“). პლატონი „ნადიმში“ აგვიწერს იმ წვეულებას აგათონის სახლში, რომლითაც მეგობრებმა აღნიშნეს მისი გამარჯვება ტრაგიკოსთა შეჯიბრებაზე ძვ. წ. 416 წელს. არისტოტელეს მიაჩნია, რომ აგათონმა გუნდის სიმღერები ტრაგედიის სიუჟეტისაგან დამოუკიდებელ ინტერმედიებად აქცია. ტრაგედია „ყვავილში“ აგათონმა პირველმა დაარღვია ტრადიცია: მითოლოგიური პერსონაჟები და სიუჟეტი შეცვალა ავტორისეული პერსონაჟებითა და სიუჟეტით. არისტოფანე და არისტოტელე აგათონეს ევრიპიდეს მიმდევრად თვლიდნენ.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი დრამატურგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
აბუ შადი

**აჰმად ზაქი აბუ შადი** (; დ. 9 თებერვალი, 1892, კაირო — გ. 12 აპრილი, 1955, ვაშინგტონი) — ეგვიპტელი არაბი მწერალი. ფილოლოგი, მთარგმნელი, სპეციალობით ექიმ-ბაქტერიოლოგი. 

## ბიოგრაფია
1912-1922 წლებში სწავლობდა ლონდონის უნივერსიტეტში. კაიროში დააარსა ლიტერატურული წრე „აპოლო“, რომელშიც მისი მეთაურობით გაერთიანდნენ რომანტიკოსი პოეტები. წრემ დიდი როლი ითამაშა 30-იანი წლების არაბული ლიტერატური განვითარებაში. 1946 წელს აბუ შადი აშშ-ში გადასახდა. ნიუ-იორკში რედაქტორობდა არაბული კოლონიის ჟურნალ-გაზეთებს, იყო არაბული ლიტერატურის პროფესორი აზიის ინსტიტუტში. წერდა ლირიკულ ლექსებს, პატრიოტულ კასიდებს, მოთხრობებს, დრამებს ლექსად. თარგმნა ჰაფეზი, ომარ ხაიამი, შექსპირი და სხვა. ავტორია გამოკვლევებისა არაბული პოეტიკის დარგში და ლიერატურულ-კრიტიკული სტატიებისა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:არაბი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
Pseudolasius

***Pseudolasius*** — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
ცნობილია 50-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში (სახეობების უმრავლესობა), აფროტროპიკის ოლქში (2 სახეობა), ავსტრალიაში (1 სახეობა).

### სახეობები 
**Pseudolasius amaurops* Emery, 1922
**Pseudolasius amblyops* Forel, 1901
**Pseudolasius australis* Forel, 1915
**Pseudolasius badius* Viehmeyer, 1916
**Pseudolasius bayonii*
**Pseudolasius bidenticlypeus* Xu, 1997
**Pseudolasius binghami* Emery, 1911
*†*Pseudolasius boreus* Wheeler, 1915
**Pseudolasius breviceps* Emery, 1887
**Pseudolasius bucculentus*
**Pseudolasius bufonus*
**Pseudolasius butteli* Forel, 1913
**Pseudolasius caecus* Donisthorpe, 1949
**Pseudolasius carinatus* Karavaiev, 1929
**Pseudolasius cibdelus* Wu & Wang, 1992
**Pseudolasius circularis* Viehmeyer, 1916
**Pseudolasius dodo*
**Pseudolasius emeryi* Forel, 1911
**Pseudolasius fallax* Emery, 1911
**Pseudolasius familiaris* (Smith, 1860)
**Pseudolasius gowdeyi*
**Pseudolasius hummeli* Stitz, 1934
**Pseudolasius isabellae* Forel, 1908
**Pseudolasius jacobsoni* Crawley, 1924
**Pseudolasius karawajewi* Donisthorpe, 1942
**Pseudolasius lasioides* Wheeler, 1927
**Pseudolasius leopoldi* Santschi, 1932
**Pseudolasius liliputi* Forel, 1913
**Pseudolasius longiscapus* Wang, W. & Zhao, 2009
**Pseudolasius ludovici* Forel, 1913
**Pseudolasius machhediensis* Bharti, Gul & Sharma, 2012
**Pseudolasius martini* Forel, 1911
**Pseudolasius mayri* Emery, 1911
**Pseudolasius minor* Donisthorpe, 1947
**Pseudolasius minutissimus* Forel, 1913
**Pseudolasius minutus* Emery, 1896
**Pseudolasius overbecki* Viehmeyer, 1914
**Pseudolasius pallidus* Donisthorpe, 1949
**Pseudolasius pheidolinus* Emery, 1887
**Pseudolasius pygmaeus* Forel, 1913
**Pseudolasius risii* Forel, 1894
**Pseudolasius salvazai* Santschi, 1920
**Pseudolasius sauteri* Forel, 1913
**Pseudolasius sexdentatus* Donisthorpe, 1949
**Pseudolasius silvestrii* Wheeler, 1927
**Pseudolasius similus* Zhou, 2001
**Pseudolasius streesemanni* Viehmeyer, 1914
**Pseudolasius sumatrensis* (Mayr, 1883)
**Pseudolasius sunda* Karavaiev, 1929
**Pseudolasius tenuicornis* Emery, 1897
**Pseudolasius trimorphus* Karavaiev, 1929
**Pseudolasius typhlops* Wheeler, 1935
**Pseudolasius waigeuensis* Donisthorpe, 1943
**Pseudolasius weissi*

## რესურსები ინტერნეტში
*
* Formicinae

## სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
Orectognathus

***Orectognathus*** — ტროპიკულ ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ახალ კალედონიაში.

## სისტემატიკა 
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა *Dacetini*-ს და მასში შედის დაახლოებით 30 სახეობა.

### სახეობები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
აგანი

**აგანი** — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში, ტიუმენის ოლქში. მდინარე ტრომიეგანის მარცხენა შენაკადი (ობის სისიტემა). სიგრძე 544 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 32.2 ათ. კმ². გამოედინება მდინარების პურისა და ობის მარჯვენა შენაკადების აუზების ჭაობიანი მაღლობი წყალგამყოფიდან. მიედინება დასავლეთ ციმბირის დაბლობზე. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. იყინება ოქტომბერში, ყინულძვრა — მაისში. საშუალო წლიური ხარჯი დაახლოებით 260 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგის მდინარეები
კატეგორია:ტრომიეგანის შენაკადები
Opisthopsis

***Opisthopsis*** — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.

## გავრცელება 
გავრცელებულია ავსტრალიაში და მელანეზიაში.

## სისტემატიკა 
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა *Camponotini*-ს და მასში შედის დაახლოებით 15 სახეობა.

### სახეობები 
**Opisthopsis diadematus* Wheeler, 1918
**Opisthopsis haddoni* Emery, 1893
**Opisthopsis halmaherae* Karavaiev, 1930
**Opisthopsis jocosus* Wheeler, 1918
**Opisthopsis lienosus* Wheeler, 1918
**Opisthopsis linnaei* Forel, 1901
**Opisthopsis major* Forel, 1902
**Opisthopsis manni* Wheeler, 1918
**Opisthopsis maurus* Wheeler, 1918
**Opisthopsis panops* Bolton, 1995
**Opisthopsis pictus* Emery, 1895
**Opisthopsis respiciens* (Smith, 1865)
**Opisthopsis rufithorax* Emery, 1895

## ლიტერატურა
* Bolton B. (2003). Synopsis and classification of Formicidae. Mem. Am. Entomol. Inst. 71: 1-370.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები