არკენის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი

**არკენის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი** () — კერძო არაკომერციული საქველმოქმედო თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი იშუჯში, დანიის დედაქალაქ კოპენჰაგენთან ახლოს. მუზეუმი დანიის ერთ-ერთი უმსხვილესი თანამედროვე  ხელოვნების დაწესებულებაა, რომელიც მოიცავს მნიშვნელოვან საერთაშორისო კულტურულ ნამუშევრებსა და გამოფენებს.  მუზეუმი მდებარეობს გარეუბანში, კოპენჰაგენიდან 20 კილომეტრის დაშორებით, დანიაში. არკენის მუზეუმი შეიქმნა 25 წლის არქიტექტორი სტუდენტის, სერენ რობერტ ლუნდის მიერ, განსხვავებული არქიტექტურული ფორმით, ავტორიზებული იყო კოპენჰაგენის ოლქის მიერ. დაწესებულება გაიხსნა 1996 წლის 15 მარტს, მუზეუმის შექმნის ინიციატორი იყო დანიის უდიდებულესობა დედოფალი მარგრეტე. 

არკენის თანამედროვე ხელოვნების კოლექცია მომხმარებელს სთავაზობს 400-ზე მეტ დანიურ, სკანდინავიურ და საერთაშორისო ომის შემდგომ შექმნილი ხელოვნების კოლექციებს, მათ შორისაა დამიან ჰირსტის, ოლაფურ ელიასონის, ანსელმ რეილ შირინ ნეშატის, ვოლფგანგ ტილმანსის,  ნორვეგიელების ინგარ დრაგსეტისა და მაიკლ ელმგრინის შემოქმედება.    მუზეუმში წარმოდგენილია თანამედროვე ხელოვნების კოლექციები, ასევე წარმოდგენილია კულტურული და კვლევითი გამოფენები, არქიტექტურა და დიზაინი, სკულპტურული არტეფაქტები, ნახატები, ანაბეჭდები და სხვა.

## ისტორია 
არკენი (დანიურად *კიდობანი*), შეიქმნა 1996 წელს, როგორც განსხვავებული არქიტექტურული ფორმის მუზეუმი, რომელშიც წარმოდგენილია საერთაშორისო ნამუშევრების ერთობლიობა.

მუზეუმი ხელახლა გაიხსნა 2008 წლის იანვარში დიდი განახლების შემდეგ, მუზეუმის განახლების შემდეგ დაწესებულების საგამოფენო სივრცე 50%-ით გაიზარდა.

### არკენამდე: 1988-1992 წლები 
მე-20 საუკუნეში დაიწყო თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმების გლობალური ზრდა, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი გაიხსნა 1988 წელს. მუზეუმმა უდიდესი როლი შეასრულა თანამედროვე ხელოვნების კოლექციების შეგროვებასა და განვითარებაში. 

1988 წელს ჩატარდა არქიტექტურული კონკურსი კოპენჰაგენის სამხრეთ-დასავლეთით ახალი თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შესაქმნელად. შედეგად, 25 წლის სტუდენტმა არქიტექტორმა, სერენ რობერტ ლუნდმა მოიპოვა კონკურსის პირველი პრიზი და კომისიამ დააჯილდოვა მისი დიზაინის გამო.  სათაური "არკენი" ასევე შეირჩა ღია არქიტექტურული კონკურსიდან. თავდაპირველი იდეა იყო, რომ არკენი სანაპიროზე განთავსებულიყო.  

### 1996-1999 წლები 
მუზეუმის გახსნამდე, იყო დანიის რამდენიმე წლიანი მნიშვნელოვანი სოციალური, კულტურული და პოლიტიკური ცვლილებები, მე-20 საუკუნის ბოლოს. 1960-იან წლებში, კოპენჰაგენის სამხრეთით მდებარე მუნიციპალიტეტებში დაფიქსირდა მოსახლეობის სწრაფი ზრდა, განსაკუთრებით გაიზარდა ქურთული, თურქული და პაკისტანის ეროვნების ემიგრანტები. ტენდენცია, რომელმაც კიდევ უფრო გააძლიერა ტერიტორიის მულტიკულტურული განვითარება იყო შიდა ქალაქის მაცხოვრებლების მიგრაცია კოპენჰაგენის სამხრეთით მდებარე რაიონებში. რამაც გამოიწვია დანიაში მულტიკულტურული რეგიონის ხელოვნების შემოტანა, რომელიც აერთიანებდა ადგილობრივ და საერთაშორისო ხელოვნებას. 
მინი|228x228პქ| არკენის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი

### 21-ე საუკუნე 
არკენმა, როგორც გარდამავალ კულტურულმა დაწესებულებამ, ჩაატარა ორი ძირითადი რემონტი და გაფართოება, რომელიც შექმნილია ორიგინალური არქიტექტორის სერენ რობერტ ლუნდის მიერ CF Møller Architects-თან ერთად. მუზეუმი 2005-2008 წლებში მოიცავდა დამიან ჰირსტის, მარკ ქუინის, მონა ჰატუმის, ჯეპე ჰაინის, ჯეფ კუუნსის და ელმგრინისა და დრაგსეტის მუდმივ კოლექციებს და ნამუშევრების შემოწირულობებს 

### გაფართოებები 
1966 წელს მისი გახსნის დღიდან მუზეუმი რამდენჯერმე გაფართოვდა.  არკენის გაფართოებამ და პერიოდულმა გარდაქმნამ გაზარდა საზოგადოების ხელმისაწვდომობა 50%-ით.  გარემონტება შედგებოდა 3 ნაწილისაგან: სურენ რობერტ ლუნდის ახალი ქანდაკების გალერეა, მთავარი შესასვლელი და განათლებისა და სემინარების ჩატარების ადგილი, შექმნილია ანა მარია ინდრიოს მიერ, CF Møller Architects-ისგან. 

ამ გაფართოებამ მნიშვნელოვნად გაზარდა არკენის ახალი საგამოფენო ოთახის ფართობი, 1600 კვადრატული მეტრიდან - 5000 კვადრატულ მეტრამდე.   კონდიციონერის სტრუქტურები კედლებში ჩასვეს, ხოლო უსაფრთხოების აღჭურვილობა მოათავსეს ფოლადის ფირფიტების იატაკში. 

## კოლექციები 
მუზეუმში განთავსებულია მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კულტურული ნიმუშები და 400 -ზე მეტი მხატვრის კოლექციები. კოლექცია მოიცავს მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდიდან, დღევანდელ დღემდეს, ოლაფურ ელიასონის, მაიკლ იმგრინის, ასგერ ჯორნის და სხვა მხატვრების ნამუშევრები. 

მუზეუმის კოლექცია მოიცავს ორ ძირითად თემას: (1) მოდერნისტული ადამიანის და (2) ხელოვნების შესახებ, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს თვით ხელოვნების არსებით განსაზღვრებას, ახალი მედიის, შერეული მასალებისა და სკულპტურული ფორმების საშუალებით. 

შესასვლელის მარცხენა მხარეს განთავსებულია ბავშვის ქანდაკება, რომელიც მიჯაჭვულია ცხენზე, შექმნილია დრაგსეტისა და მაიკლ ელმგრენის მიერ. ქანდაკება მიზნად ისახავს ჰუმანიზმის გმირობის პატივისცემას.
არკენის არქივში არის ბრიტანელი მხატვრის, დამიან ჰირსტის მუდმივი ჩვენება. აღსანიშნავია რამდენიმე ჩვენება, 2007 წლის სიყვარულის პარადოქსია,  2010 წლის გამოფენა, სახელწოდებით *Beautiful Strummerville Spin,* და 2011 წლის ჩვენება, *2-Amino-5-Bromobenzotrifluoride,* 2011.   დამიან ჰირსტის ნამუშევრების კოლექცია შეიკრიბა "ჰირსტის ოთახში", გალერეის სივრცეში, რომელიც ეძღვნება დამიან ჰირსტის ნამუშევრების ჩვენებას.  ამ გალერეაში ასევე განთავსებულია 2.5 მეტრიანი ბრინჯაოს ქანდაკება, სახელწოდებით *წმინდა ბართლომე,* და თავის ქალა სახელწოდებით, *ღვთის სიყვარულისთვის.* 

## ლიტერატურა 
* "არკენი - თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი იშოჯში, დანია" / ჰენრიკ სტენ მიულერი. - *ცოცხალ არქიტექტურაში*, 1997 წ., No. 15, გვ.&nbsp;116–133 წწ.
* "არკენის ხელოვნების მუზეუმის გაფართოება". - *Arkitektur DK- ში*, 2008, ტ. 52, არა 4, გვ 32–38.
* *ARKEN: ადგილი და ხელოვნება* / რედაქტირებულია კრისტიან გეთერის ... [et al. ]. - დანია, არკენის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, 2016 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმები
კატეგორია:დანიის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით