ადი უტარინი

**ადი უტარინი** (დ. 4 ივნისი, 1965, ჯოკიაკარტა, ინდონეზია) —  ინდონეზიელი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მკვლევარი, რომელიც მუშაობს დენგეს ცხელებაზე.  ჯოკიაკარტას გაჯაჰ მადას უნივერსიტეტის  ჯანდაცვისა და პოლიტიკური ადმინისტრირების ფაკულტეტის  საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესორი. 2020 წელს Nature-ის მიხედვით მოხვდა წლის 10 პიროვნებას შორის,  მისი პიონერული რანდომიზებული კონტროლირებადი კვლევისთვის დენგეს ცხელების პრევენციის მიზნით Wolbachia-ს ბაქტერიის გადამტანი კოღოების  გამოყენებით. 2021 წელს TIME-მა შიყვანა 2021 წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა სიაში.  

## ადრეული წლები და განათლება 
ადი უტარინი დაიბადა ჯოკიაკარტაში 1965 წლის 4 ივნისს. სწავლობდა მედიცინაში გაჯაჰ მადას უნივერსიტეტში,   რომელიც დაასრულა 1989 წელს.  დარჩა უმეოში, სადაც მუშაობდა სადოქტორო დისერტაციაზე. მისი კვლევის საგანს წარმოადგენდას მალარიის კონტროლის პროგრამა ცენტრალურ იავაზე.  2002 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 

## კვლევები და კარიერა 
უტარინი გაჯა მადას უნივერსიტეტში სპეციალიზირებულია დაავადების კონტროლსა და ჯანმრთელობის დაცვის ხარისხზე.    იგი მუშაობდა იოგიაკარტაში კოღოების კონტროლის მსოფლიო პროგრამის პროექტის მენეჯერად.    ჯოკიაკარტა მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია,  400 000 მაცხოვრებლით, სადაც დენგეს ცხელება ადვილად ვრცელდება. 2018 წელს TEDx-ის კონფერენციაზე გამოვიდა მოხსენებით, სადაც ისაუბრა  ქალაქში დენგეს ცხელების აფეთქების შემცირების მცდელობებზე. 

უტარინი იყო ერთ-ერთი ხელმძღვანელი 2016 წელს ჯოკიაკარტაში ჩატარებული რანდომიზებული კონტროლირებადი კვლევის, რომლის დროსაც  დენგეს ცხელების პრევენციის მიზნით იყენებდნენ Wolbachia-ს ბაქტერიის გადამტან კოღოებს. 2020 წლის აგვისტოში მან გამოაცხადა, რომ მეთოდმა 77%-ით შეამცირა დენგეს ცხელების სიხშირე კვლევის დროს.   ბაქტერია Wolbachia ხელს უშლის ვირუსის ადამიანზე კოღოებიდან გადაცემას. მიუხედავად იმისა, რომ მეთოდი შემუშავებულია 1990-იანი წლებიდან ავსტრალიაში მონაშის უნივერსიტეტში, , ეს კვლევა იძლევა მისი ეფექტურობის **„**ჯერჯერობით ყველაზე ძლიერ მტკიცებულებას**“** და მიდგომის პირველ რანდომიზებულ საკონტროლო კვლევას.  კვლევაში ქალაქი ჯოკიაკარტა დაიყო 24 კლასტერად: 12 შემთხვევით შეირჩა   Wolbachia-თი ინფიცირებული კოღოების გასავრცელებლად და საკონტროლო. მონაცემები გამოქვეყნდა 2020 წლის ივნისში, ხოლო წინასწარი შედეგი გამოქვეყნდა აგვისტოში,  რომელმაც აჩვენა დაავადების 77%-ით შემცირება ექსპერიმენტულ ზონებში საკონტროლო ზონებთან შედარებით. ეპიდემიოლოგებმა შედეგს **„**განსაცვიფრებელი**“** და   **„**საეტაპო**“** უწოდეს. ეს იყო მნიშვნელოვანი ნაბიჯი დენგეს ცხელების წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელიც იწვევს დაავადების დაახლოებით 400 მილიონ შემთხვევას და 25000 სიკვდილს ყოველწლიურად, ასევ, სავარაუდოდ კოღოებით გადამტან სხვა დაავადებებს.  

უტარინი მიიწვიეს 2013 წელს. იგი გახდა პროექტის წამყვანი მეცნიერი ინდონეზიაში. კვლევის კოორდინაციის გარდა, მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა რამდენიმე სამინისტროდან  თანხმობის მოპოვებაში.   მთელი პროცესის განმავლობაში უტარინს უნდა მიეღო ადგილობრივი საზოგადოების მხარდაჭერა, რასაც მან მიაღწია კედლის ნახატების, მოკლემეტრაჟიანი ფილმების და პირადი შეხვედრების საშუალებით; საზოგადოების მონაწილეობა კვლევის ერთ-ერთი წარმატებული ასპექტი იყო.   

2015-დან 2017 წლამდე იგი მუშაობდა ინდონეზიის კვლევისა და ტექნოლოგიების სამინისტროს კვლევით საბჭოში.  2020 წელს Nature-ის მიხედვით მოხვდა წლის 10 პიროვნებას შორის მისი პიონერული მუშაობისთვის კვლევაში *Wolbachia-ს გამოყენებით*. 

2021 წლის 13 ოქტომბერს ჯოკო ვიდოდომ იგი დანიშნა იგი BRIN-ის მმართველი კომიტეტის წევრად. 

## პირადი ცხოვრება 
უტარინს სიყვარულით შარქვეს **„**პროფესორი უუტი.**“** კოლეგები მეცნიერს ახასიათებენ, როგორც წყნარ, მაგრამ დამაჯერებელ პიროვნებას. მისი ჰობია ველოსიპედით სიარული და ფორტეპიანოზე დაკვრა.   უტარინის მეუღლე იყო  ფარმაკოლოგიის პროფესორი გაჯაჰ მადადან ივან დრიპრაჰასტოზე. იგი გარდაიცვალა 2020 წლის მარტში.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ექიმები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ინდონეზიელი ექიმები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები