open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნაბონიდი

250px|მინიატიურა|ნაბონიდის გამოსახულება სტელაზე
**ნაბონიდი**, *ნაბუნაიდი* — ბაბილონის უკანასკნელი მეფე (ძვ. წ. 556–539), წარმოშობით არამეელი. გამეფდა ქურუმთა მხარდაჭერით. გაატარა რელიგიური რეფორმები, რომელთა მიზანი იყო მთვარის ღვთაების სინის კულტის პოპულარიზაცია. ამან ბაბილონელი ქურუმებისა და მოსახლეობის უკმყოფილება გამოიწვია. თავისი რეზიდენცია გადაიტანა ჩრდილოეთ არაბეთის ტერიტორიაზე მდებარე თემის ოაზისში, რითაც კავშირი გაწყვიტა ბაბილონთან. ძვ. წ. 539 წელს ბაბილონი აიღო სპარეთის მეფე კიროსმა, რომელმაც ნაბონიდი დაატყვევა და გადაასახლა აღმოსავლეთ ირანში.

ნაბონიდი იყო ბაბილონის მეფე, მაგრამ ის ქალდეელი არ იყო, ნაბონიდი ასურეთის ქალაქ ჰარანიდან იყო. მისი ისტორია ჩაწერილია სხვადასხვა თიხის ფირფიტაზე. ბერძენი ისტორიკოსი, ჰეროდოტე, თავის მემუარებში ნაბონიდის შესახებ დამატებით იმფორმაციასაც წერდა. სწორედ ამ წარწერებში თავად ნაბონიდი ამბობს, რომ იგი არის უმნიშვნელო წარმოშობის. აგრეთვე, მისი დედა ადა-გუპი,  შეიძლება დაკავშირებული იყოს ჰარანში აქადელთა მთვარის ღმერთის სინის ტაძართან. იგი დაიბადა ძვ. წ. 649 წელს და 68 წლის განმავლობაში (ძვ. წ. 626–562) იყო ქურუმების მფარველი ღმერთი ტაძარ სინიში. ნაბონიდის დედის წარწერებში არ არის მოცემული ინფორმაცია მის წარმომავლობასთან დაკავშირებით. მისი მამა კი ნაბუ-ბალაცუ-იქბი იყო თემთა პალატის წევრი და წარმოშობით იყო ბაბილონის დიდებულთა საგვარეულოდან.

როგორც, წერილობითი წყაროები მოწმობენ, ჯერ კიდევ ძვ. წ. VI საუკუნეში ბაბილონის მეფე ნაბონიდის ბრძანებით თხრიდნენ ძველ სასახლეთა და ტაძართა ნანგრევებს და აღრიცხავდნენ ყოველგვარ მონაპოვარს.

დიდი ხნის განმავლობაში მასთან ერთად იმპერიას მისი ვაჟი პრინცი ბალთაზარი მართავდა. ის იყო კარგი ჯარისკაცი, მაგრამ ცუდი პოლიტიკოსი. ამ ყველაფერმა კი მას მოუტანა არაპოპულარობა, განსაკუთრებით სასულიერო და სამხედრო კლასებში. მარდუქის მლოცველებს სძულდათ ნაბონიდი, რადგან მან აკრძალა მარდუქის კულტი, სამაგიეროდ მან უფრო დააწინაურა მთვარის ღმერთის სინის კულტი. კიროს II დიდი თავს მხსნელად განასახიერებდა, ის თვლიდა, რომ მარდუქმა იგი სამართლისა და წესრიგის აღსადგენად აირჩია.

აღმოსავლეთით სპარსელების ძალა იზრდებოდა. კიროს II დიდი თვით ბაბილონშიც კი იყო პოპულარული ნაბონიდისგან განსხვავებით.
ნაბონიდის რელიგიური გაგება ნეგატიური იმიჯით არის შემონახული ებრაულ ლიტერატურაში, მაგალითად ისტორიკოს იოსებ ფლავიუსის ჩანაწერებში.  თუმცა ამ იმიჯზე ფიქრისას არ უნდა დაგვავიწყდეს ისიც, რომ ებრაელები საწყის ეტაპზე სპარსელებს ისე მიეგებნენ როგორც განმათავისუფლებლებს. კიროსმა გადასახლებაში მყოფი ებრაელები ბაბილონის ტყვეობიდან უკან ისრაელში დააბრუნა.  ასევე ებრაელები არასდროს აჯანყებულან სპარსელი ოკუპანტების წინააღმდეგ, თუმცა ურჩობა გამოიჩინეს დარიოს I-ის და არტაქსერქსე I-ის მმართველობის დროს, მაგრამ ეს ურჩობა არც თუ ისე მძლავრი იყო, მან იარაღის გარეშე ჩაიარა და სადამსჯელო ოპერაციები არ მოჰყოლია სპარსეთის მთავრობის მხრიდან.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*Cylinder of Nabonidus  — British Museum.
*Nabonidus Cylinder from Sippar  Translation.
*Nabonidus Cylinder from Ur  Translation.
*Lihyanite inscription of Nabonidus, at Nat. Museum of Natural History site 
*Nabonidus archaeology 

კატეგორია:ბაბილონის მეფეები
კატეგორია:დაბადების ადგილი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
Red Rose Speedway

***Red Rose Speedway*** — როკ-ჯგუფ Paul McCartney and Wings-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1973 წელს. იგი გამოსცა ლეიბლმა Apple.

## სიმღერების სია 
### დამატებითი სიმღერები
## ორიგინალური გრამფირფიტა
თავდაპირველად Red Rose Speedway-ს ორმაგი ალბომის სახით გამოცემას გეგმავდნენ. აქ წარმოდგენილია ალბომის 1972 წლის 13 დეკებრით დათარიღებული ვერსიის სიმღერების სია. სიმღერების უმეტესობა მოხვდა სინგლების b-გვერდებზე, ნაწილი კი დღემდე ოფიციალურად გამოუცემელია.

### მხარე 1
# Big Barn Bed
# My Love
# When The Night
# Single Pigeon

### მხარე 2
# Tragedy
# Mama's Little Girl
# Loup (1st Indian On The Moon)
# I Would Only Smile

### მხარე 3
# Country Dreamer
# Night Out
# One More Kiss
# Jazz Street

### მხარე 4
# I Lie Around
# Little Lamb Dragonfly
# Get On The Right Thing
# 1882 (საკონცერტო)
# The Mess I'm In (საკონცერტო)

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
|}

## სქოლიო 
კატეგორია:Wings-ის ალბომები
კატეგორია:1973 წლის ალბომები
კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:Trident Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ლინდა მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
ჯოკიაკარტის სპეციალური რეგიონი

**ჯოკიაკარტის სპეციალური რეგიონი** () — ინდონეზიის ყველაზე პატარა პროვინცია. მდებარეობს კუნძულ იავაზე. ჯოკიაკარტა ერთადერთი პროვინციაა ინდნონეზიაში, რომელიც ჯერ კიდევ კოლონიალიზმამდელი მონარქიის გზით იმართება, ჯოკიაკარტის სულთანი პროვინციის მემკვიდრეობითი გუბერნატორია. დედაქალაქია ჯოკიაკარტა.

მდებარეობს იავის სამხრეთ სანაიროს სიახლოვეს, მთლიანად მოქცეულია ცენტრალური იავის პროვინციის შიგნით. 2010 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 3 452 390 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ინდონეზიის პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებ-გვერდი 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
კატეგორია:ავტონომიური პროვინციები
კატეგორია:1950 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
რეფლუქს-ეზოფაგიტი

## გამომწვევი მიზეზები
საყლაპავის ფუნქციის დარღვევის შედეგად, კუჭის მჟავე შიგთავსი, საყლაპავის ქვედა ნაწილისკენ გადაადგილდება
და წარმოშობს ეროზიასა და წყლულებს მილის შიგთავსზე.

კონკრეტულად ეზოგაფიტი საყლაპავი მილის ანთებას ეწოდება.

## კლინიკური სურათი
რეფლუქს-ეზოგაფიტის დროს მთავარი ჩივილია გულძმარვა, რომელიც წოლისას ძლიერდება.
London Town (Wings-ის ალბომი)

***London Town*** — როკ-ჯგუფ Paul McCartney and Wings-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1978 წელს. ალბომი გამოსცეს  ლეიბლებმა Parlophone (ბრიტანეთი) და Capitol (აშშ).

## სიმღერების სია 
## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## სქოლიო 
კატეგორია:Wings-ის ალბომები
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
Venus and Mars (Wings-ის ალბომი)

***Venus and Mars*** — როკ-ჯგუფ Paul McCartney and Wings-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1975 წელს, წარმატებული *Band on the Run*-ის შემდეგ და ასევე პოპულარობით სარგებლობდა, რასაც მოჰყვა ერთწლიანი მსოფლიო ტურნე. ეს იყო პოლ მაკ-კარტნის პირველი ალბომი, გამოცემული მსოფლიო მასშტაბით Capitol Records-ზე The Beatles-ის დაშლის შემდგომ.

## სიმღერების სია 
### სხვა სიმღერები
### 2014 წლის რემასტერი
***სტანდარტული გამოცემა** 2 CD; ალბომის ორიგინალური გამოცემა პირველ დისკზე, დამატებითი 14 სიმღერა მეორე დისკზე.
***დელუქს-გამოცემა** 2 CD/1 DVD;
**ორიგინალური ალბომი, რემასტერი 
**დამატებითი დისკი – 14 სიმღერა, მათ შორის იშვიათი ჩანაწერები;
**128 გვერდიანი წიგნი მაგარი ყდით; ახალი ინტერვიუები პოლ მაკ-კარტნისთან, ლინდა მაკ-კარტნის და ობრი პაუელის იშვიათი და გამოუქვეყნებელი ფოტოსურათები (Nashville Diary 1975); საარქივო მასალები (მათ შორის პოლის ორიგინალური ხელნაწერი ტექსტი); სიმღერების კომენტარები; ალბომის სრული ისტორია; ილუსტრირებული ისტორია; პოსტერი და ფლაერი Wings-ის ელსტრის კონცერტიდან;
**DVD მანამდე გამოუქვეყნებელი და ექსკლუზიური შინაარსით, რომელსაც ახლავს ალბომის ორიგინალური სატელევიზიო სარეკლამო რგოლი (რეჟ. კარელ რაიში); ჯგუფის გამოსვლა ახალ ორლეანში (სიმღერების „My Carnival“ და „Bon Voyageur“ ჩაწერა); ალბომის სიმღერების შესრულება ელსტრის სტუდიებში (Wings At Elstree);
**ჩამოსატვირთი 24 ბიტიანი 96 კჰც რეზოლუციის აუდიო ვერსიები და დამატებითი აუდიო.
***გრამფირფიტა**: რემასტერი აგრეთვე გამოიცემა გრამფირფიტაზე.
***მაღალი რეზოლუცია**: ციფრული ალბომი აგრეთვე გამოიცა როგორც სტანდარტული, ასევე დელუქს ვერსიების სახით; აგრეთვე სპეციალური მასტერინგით iTunes-ისთვის და მაღალი რეზოლუციის ფორმატებისთვის.

;დისკი 1
ორიგინალური ალბომი

;დისკი 2 - დამატებები
#Junior's Farm – 4:23
#Sally G – 3:40
#Walking in the Park with Eloise (ჯიმ მაკ-კარტნი) (ავტორობა – Country Hams) – 3:10
#Bridge on the River Suite (ავტორობა – Country Hams) – 3:11
#My Carnival – 3:59
#Going To New Orleans (My Carnival) – 2:07
#Hey Diddle [ერნი უინფრის მიქსი] – 3:51
#Let’s Love – 2:05
#Soily [ფილმიდან „One Hand Clapping“] – 3:57
#Baby Face [ფილმიდან „One Hand Clapping“] (ჰარი აკსტი, ბენი დეივისი)– 1:43
#Lunch Box/Odd Sox – 3:55
#4th of ივლისი – 3:49
#Rock Show [ძველი ვერსია] – 7:09
#Letting Go [სინგლის მიქსი] – 3:36

;დისკი 3 - DVD
#Recording My Carnival
#Bon Voyageur
#Wings at Elstree
#Venus and Mars-ის ტელერგოლი

;დამატებითი ჩამოსატვირთი სიმღერები საიტზე paulmccartney.com
#Letting Go [გაფართოებული ვერსია] – 5:39
#Love My Baby [ფილმიდან „One Hand Clapping“] – 1:16
#Rock Show [ახალი ვერსია] – 6:31

## ჩარტები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## სქოლიო 
კატეგორია:Wings-ის ალბომები
კატეგორია:1975 წლის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
Wings at the Speed of Sound

***Wings at the Speed of Sound*** — როკ-ჯგუფ Paul McCartney and Wings-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1976 წელს, ლეიბლზე Capitol. ეს არის ჯგუფის ალბომი, რომელზეც ყველა წევრი სულ მცირე, ერთ სიმღერაში ასრულებს წამყვან ვოკალს.

## ისტორია
ავსტრალიაში 1975 წლის ნოემბერში გამართული კონცერტების სერიის შემდეგ Wings-მა შეისვენა და 1976 წლის იანვარში ები-როუდის სტუდიებში შეიკრიბა ალბომის ჩასაწერად. მაკ-კარტნი პირველად იწერდა სტუდიურ ალბომს *Red Rose Speedway*-ის დროიდან. ტურნეს კონტრაქტის გამო ჯგუფს არ შეეძლო სხვა ადგილზე სტუდიაში მასზე მუშაობა. თებერვლის ბოლოს ალბომი დასრულებული იყო და Wings დაუბრუნდა საკონცერტო შემოქმედებას.

დაახლოებით ამ პერიოდში მაკ-კარტნის აკრიტიკებდნენ, რომ მთელ ჯგუფს თავად ხელმძღვანელობდა. ამიტომ სესიების დროს ყველა წევრს შესთავაზა საკუთარი სიმღერის დამატება, სადაც თავადვე შეასრულებდნენ წამყვან ვოკალებს. ასეთი დემოკრატიული ალბომის შექმნის მცდელობა მას უკვე *Red Rose Speedway*-ს პერიოდში ჰქონდა, თუმცა ლეიბლმა მსგავს იდეაზე უარი თქვა.

ინჟინერი პიტერ ჰენდერსონი მოგვიანებით იხსენებდა, რომ მაკ-კარტნი იწერდა ორ სხვადასხვა ვოკალურ ვერსიას, მოგვიანებით კი, იმაზე, რომელიც საუკეთესო იყო, ამატებდა გიტარას და ბოლომდე უძღვნიდა თავს მის ჩაწერას.

## სიმღერების სია 
### 2014 წლის რემასტერი
2014 წლის ნოემბერში ალბომი ხელახლა გამოიცა ლეიბლებზე Hear Music/Concord Music Group, როგორც რიგით მეხუთე სერიაში *Paul McCartney Archive Collection*. სხვადასხვა ფორმატში წარმოდგენილ ამ გამოცემაში შეტანილია:

***სტანდარტული გამოცემა**: 2 CD; ორიგინალური ალბომი, 7 დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე.
***დელუქს-გამოცემა**: 2 CD/1 DVD; ორიგინალური ალბომი, 7 დამატებითი სიმღერა მეორე დისკზე; მაგარყდიანი წიგნი გამოუქვეყნებელი ფოტოსურათებით,  ინტერვიუებით პოლთან, მასალით მისი არქივებიდან და სიმღერების ანოტაციებით. დელუქს-გამოცემას ახლავს DVD, რომელშიც შეტანილია ამ პერიოდის ვიდეომასალა (ნაწილი – მანამდე უცნობი). DVD-ში აგრეთვე შეტანილია დოკუმენტური ფილმები *Wings over Venice*, *Wings in Venice* და ვიდეო „Silly Love Songs“-ის ოფიციალური ვიდეო.
***გრამფირფიტა**: რემასტერი, შეტანილია გრამფირფიტების სერიაში (ახლავს ბარათი ალბომის ციფრული ვერსიის ჩამოსატვირთი ბმულით.
***მაღალი რეზოლუცია**: ციფრული ალბომი აგრეთვე გამოიცა როგორც სტანდარტული, ასევე დელუქს ვერსიების სახით; აგრეთვე სპეციალური მასტერინგით iTunes-ისთვის და მაღალი რეზოლუციის ფორმატებისთვის.

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### გაყიდვები და სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:Wings-ის ალბომები
კატეგორია:1976 წლის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით
მუჯიბურ რაჰმანი

**შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი** (, დ. 17 მარტი, 1920, ტონგიპარა, ფარიდპურის ოლქი, აღმ. ბენგალი — გ. 15 აგვისტო, 1975, დაკა, ბანგლადეში) — ბანგლადეშის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი.

პაკისტანის შექმნის შემდეგ იყო ბენგალის ეროვნული მოძრაობის აქტიური მონაწილე აღმოსავლეთ ბენგალში. 1949 წელს პარტია ავამი ლიგის (სახალხო ლიგა) ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1966-1974 წლებში პარტიის თავმჯდომარე. 1971 წლის დასაწყისში აღმოსავლეთ პაკისტანში მეთაურობდა ბენგალის ეროვნულ მოძრაობას, რომლის შედეგადაც შეიქმნა ბანგლადეში. 1972–1975 იყო ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრი, 1975 წლის იანვარ-აგვისტოში პრეზიდენტი. მასვე 1971–1972   ეკავა ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის თანამდებობა.

1975 წლის 15 აგვისტოს სამხედრო გადატრიალების დროს მუჯიბურ რაჰმანი მოკლეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბანგლადეშის პრეზიდენტი
* შეიხ ჰასინა

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მუჯიბურ რაჰმანი

კატეგორია:ბანგლადეშის პრეზიდენტები
კატეგორია:ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
არიონი (ქალაქი)

**არიონი** () — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, კროუფორდის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 108 კაცს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აიოვის ქალაქების სია

კატეგორია:აიოვის ქალაქები
Decca Records

**Decca Records** — თავდაპირველად ბრიტანული ხმისჩამწერი ლეიბლი. დაარსდა 1929 წელს  ედვარდ ლუისის მიერ. მასთან თანამშრომლობს ან თანამშრომლობდა მრავალი სოლო-შემსრულებელი თუ ჯგუფი, რომელთა შორის არიან: ლუი არმსტრონგი, დევიდ ბოუი, Camel, ჯიმი დეივისი, ბადი ჰოლი, ტომ ჯონსი, ენი ლენოქსი, უილიამ ორბიტი და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Decca Classics - official siteოფიციალური საიტი
* Decca Label Group (აშშ) - ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
ბალიელები

**ბალიელები** — მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 3 მილიონს (ინდონეზიის მოსახლეობის 1,5%). ძირითადად ცხოვრობენ კუნძულ ბალიზე, სადაც კუნძულის მოსახლეობის 89%-ს შეადგენენ. ასევე არის მცირე ზომის მოსახლეობა კუნძულ ლომბოკზეც და იავას აღმოსავლეთ ნაწილში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ეთნიკური ჯგუფები
ტრირის წმინდა პავლეს ეპარქიის დაწყებითი სკოლა

ტრირის **წმინდა პავლეს ეპარქიის დაწყებითი სკოლა** (გერმ. Die Bischöfliche Grundschule St. Paulin) — კათოლიკური კერძო დაწყებითი სკოლა, რომელიც ტრირის ეპარქიას ეკუთვნის. სკოლა მჭიდროდ არის დაკავშირებული წმინდა პეტრეს ტაძრის გუნდთან და მის მთავარ პროფილს ბავშვთა მუსიკალური და რელიგიური აღზრდა წარმოადგენს.

## სკოლის ისტორია 
სკოლა დაარსდა 1897 წელს, და თავდაპირველად, მისი სახელი იყო წმინდა პავლეს სახალხო სკოლა. 1970 წლიდან სკოლის ოფიციალური სახელწოდება არის „ტრირის ეპარქიის საქალაქო დაწყებითი სკოლა“.

2006 წლიდან სკოლა ახალ შენობაში გადავიდა და ახალმოსახლეობასთან ერთად იგი გახანგრძლივებული სწავლების დაწყებით სკოლად გარდაიქმნა. სწორედ, ამ დროიდან იწყება სკოლის ფრიად წარმატებული თანამშრომლობა ტრირის წმინდა პავლეს ტაძრის სამუსიკო განყოფილებასთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ ტრირის წმინდა პავლეს ეპარქიის დაწყებითი სკოლის ოფიციალური საიტი 
* ქალაქ ტრირის წმინდა პავლეს ტაძრის სამუსიკო განყოფილების ოფიციალური საიტი.  დაწყებითი სკოლისა და ტაძრის ნაყოფიერი თანამშრომლობის მაგალითი.

კატეგორია:ტრირის სკოლები
წამმზომი (ფილმი)

**წამმზომი** — 1970 წლის მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია რეზო ესაძის მიერ.

## სიუჟეტი
ფილმი გადმოსცემს ვეტერანი ფეხბურთელის ამბავს. სერგეი ლავროვი, რომელიც კარიერას ამთავრებს, პროვინციულ ქალაქში ჩადის და შემთხვევით იმ ქალს შეხვდება, რომელიც სკოლაში უყვარდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1970 წლის ფილმები
კატეგორია:საბჭოთა შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:რეზო ესაძის ფილმები
ტრირის მაქს პლანკის გიმნაზია

ტრირის **მაქს პლანკის გიმნაზია** (შემოკლებით ემ-პე-გე, გერმ. Das Max-Planck-Gymnasium – MPG)  — მეორე საფეხურის სკოლა ქალაქ ტრირში. აქ განსაკუთრებული ყურადღების ექცევა მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლებას.
 
## ისტორია 
სკოლა 1822 დაარსდა და იგი თავდაპირველად ვაჟთათვის იყო განკუთვნილი. მაშინდელი ვაჟთა სკოლა მოწოდებული იყო მამრობითი სქესის მომავალი მოქალაქეებისთვის შეესწავლებინა პრაქტიკული სპეციალობები. 

უმაღლესი საუნივერისტეტო განათლებისთვის მომზადება არ წარმოადგენდა მაშინ ტრირის ამ სკოლის მიზანს. 1896 წელს სკოლას ეწოდა კაიზერ ვილჰელმის სახელი. ამავე წელს, ქალაქ ტრირის მეორე სკოლასაც, *პრუსიის სამეფო გიმნაზიასაც* შეეცვალა სახელი და მას, სახელთა უკეთესი ურთიერთგარჩევითობის მიზნით დაერქვა ფრიდრიხ-ვილჰელმის გიმნაზია.

1948 წლის 15 მაისს სახელი ისევ შეეცვალა სკოლას და იგი მაქს პლანკის სახელობისა გახდა.

## სკოლის პროფილი 
მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებზე ორიენტაციის წყალობით გიმნაზიის მოსწავლეები მეცადინეობენ საათობრივად გაძლიერებული  რეჟიმში (ოთხ-ოთხი საათი კვირაში) მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში. გარდა ამისა, ყოველ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებაში მოსწავლეებს უწევთ ე.წ. ლაბორატორიული პრაქტიკის გავლა და წარმატებით დასრულება.

სკოლაში მე-5 კლასიდან ხდება უცხო ენის (ინგლისური, ან ფრანგული) არჩევა, ხოლო მე-6 კლასში მეორე უცხოური ენისა. მეორე ენაში არჩევანის გაკეთება რიგითობის (ფრანგული, ან ლათინური) მიხედვით თვითონ მოსწავლეებზეა მინდობილი. მე-9 კლასში მოსწავლეები ისევ დგებიან არჩევანის წინაშე აირჩიონ მესამე უცხო ენა, ანუ ისევ ლათინური, ან ფრანგული, ესპანური, იტალიური, ანდა რუსული.

სკოლა აწარმოებს გაცვლით პროგრამებს ინგლისის, შოტლანდიის, საფრანგეთის, რუსეთის, ისლანდიის და ესპანეთის სხვადასხვა სკოლებთან.

სკოლა მოსწავლეებს სთავაზობს ე.წ. "სპორტულ კლასსაც", რომელშიც ნიჭიერი ბავშვები გაძლიერებულად გადიან მომზადებას სპორტში. მე-7 და მე-8 კლასებში სპორტის მოყვარული ბავშვები ირჩევენ ერთ-ერთ სპორტულ სახეობას, რომელთაგანაა ფეხბურთი, ხელბურთი, კალათბურთი, ნიჩბოსნობა და მსუბუქი ათლეტიკა.

მე-5 და მე-6 კლასებში (2003 წლიდან) მოსწავლეებს საშუალება აქვთ შეიწავლონ ერთ-ერთი ჩასაბერი ინსტრუმენტი, წარმატებული სწავლისა და სურვილის შემთხვევაში ბავშვებს საშუალება ეძლევათ მონაწილეობა დაუკრან სკოლის ჩასაბერი ინსტრუმენტების ორკესტრში.

## ლიტერატურა 
* Raussen, Bernd (1993): Chronik des Max-Planck-Gymnasiums (მაქს პლანკის გიმნაზიის ქრონიკა) vom Schuljahr 1913/14 bis zum Schuljahr 1931/32: ein Beitrag zur Schulgeschichte. წიგნში: *Staatliches Max-Planck-Gymnasium* (Trier): Jahrbuch. 1990/93, გვერდი. 21–50.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტრირის მაქს პლანკის გიმნაზიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ტრირის სკოლები
კატეგორია:რაინლანდ-პფალცის გიმნაზიები
Let It Rock (ჩაკ ბერის სიმღერა)

**Let It Rock** — ჩაკ ბერის სიმღერა. შეტანილია მის 1960 წლის ალბომში Rockin' at the Hops.

1971 წელს ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მიერ სინგლზე Brown Sugar გამოიცა სიმღერის ცოცხლად ჩაწერილი ვერსია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* როლინგ სტოუნზის ოფიციალური საიტი
* ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs

კატეგორია:ჩაკ ბერის სიმღერები
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
კატეგორია:1971 წლის სიმღერები
საქართველო-ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ურთიერთობები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დროშა
**საქართველო-ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ურთიერთობები** — წარმოადგენს  ურთიერთობებს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის. 

2010 წლის 22 დეკემბერს საქართველოსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მხრიდან ოქმს გაერო-ში ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მუდმივმა წარმომადგენელმა, ფერნანდ პუკრე-კონომ, საქართველოს მხრიდან კი – საქართველოს მუდმივმა წარმომადგენელმა ალექსანდრე ლომაიამ მოაწერეს ხელი. ხელმოწერის ცერემონიალი ნიუ-იორკში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან არსებულ საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლობაში გაიმართა. ხელმოწერილი ოქმის თანახმად, ერთმანეთთან ურთიერთობებში მხარეები სუვერენული თანასწორობის, მეგობრული ურთიერთობების, ტერიტორიული მთლიანობისა და სახელმწიფო საზღვრების ურღვევობის პრინციპებით იხელმძღვანელებენ. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ მხარეებმა გაერო-ს გენერალურ მდივანს ბან კი მუნს აცნობეს.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საგარეო ურთიერთობები
Doom and Gloom

**Doom and Gloom** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 2012 წელს გამოიცა. შეტანილია ჯგუფის 2012 წლის კრებულში  GRRR!. ჩაწერილია 2012 წლის აგვისტოში, საფრანგეთში. სინგლის გამოსვლის დღეს ასევე გავრცელდება ტექსტიანი ვიდეორგოლი.. მოგვიანებით გამოვიდა სრული მუსიკალური ვიდეო, ნუმი რაპასის მონაწილეობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ოფიციალური საიტი
* ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs

## სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
კატეგორია:2012 წლის სიმღერები
კატეგორია:2012 წლის სინგლები
თურქმენეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**თურქმენეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***თურქმენეთის სსრ*** () — საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შემავალი ერთ-ერთი სოციალისტური რესპუბლიკა. არსებობდა 1924-1991 წლებში. დედაქალაქი — აშხაბადი. მოსახლეობა 3, 522 მლნ ადამიანი (1989).

## ისტორია
1921 წლის 7 აგვისტოს თურქესტანის ისტორიული რეგიონის ტერიტორიაზე რსფსრ-ის შემადგენლობაში შეიქმნა თურქესტანის ასსრ, რომლის შემადგენლობაში შეიქმნა თურქმენეთის ოლქი. 1924 წლის 27 ოქტომბერს ჩამოყალიბდა თურქმენეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, რომელიც პირდაპირ გახდა სსრკ-ის მოკავშირე რესპუბლიკა.

## გეოგრაფია
მდებარეობდა შუა აზიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრებოდა ყაზახეთის  სსრ, უზბეკეთის სსრ, ირანი და ავღანეთი. დასავლეთიდან ესაზღვრებოდა კასპიის ზღვა.  ფართობი 488,1 ათ. კმ².

## მმართველობა
თურქმენეთის სსრ-ს უმაღლეს ხელმძრვანელობას მისი არსებობის მანძილზე ახორციელებდა კომუნისტური პარტია სკკპ შემადგენლობაში. კომპარტიის უმაღლეს ორგანოს წარმოადგენდა ცენტრალური კომიტეტი, თურქმენეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი იყო რესპუბლიკის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
1924 წლის 4 დეკემბერს თურქმენეთი დაიყო 5 ოკრუგად:
*კერკინის ოკრუგი;
*ლენინის ოკრუგი;
*მერვის ოკრუგი;
*პოლტორის ოკრუგი;
*თაშაუზის ოკრუგი.

1939 წლის 21 ნოემბერს თურქმენეთის სსრ დაიყო 5 ოლქად და 40 რაიონად, რომელშიც იყო 15 ქალაქი და 73 დაბა.
*აშხაბადის ოლქი;
*კრასნოვოდსკის ოლქი;
*მარის ოლქი;
*თაშაუზის ოლქი;
*ჩარჯოუს ოლქი.

## რესურსები ინტერნეტში
* თურქმენეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია


კატეგორია:თურქმენეთის ისტორია
კატეგორია:სსრკ-ის რესპუბლიკები
უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***უზბეკეთის სსრ*** () — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი ტაშკენტი.

უზბეკეთის სსრ შეიქმნა 1924 წლის 27 ოქტომბერს. მდებარეობდა შუა აზიის ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ნაწილში. ესაზღვრებოდა ყაზახეთის სსრ, თურქმენეთის სსრ, ტაჯიკეთის სსრ, ყირგიზეთის სსრ და ავღანეთი. მოკავშირე რესპუბლიკებს შორის ფართობით მეხუთე იყო რსფსრ-ს, ყაზახეთის სსრ-ს, უკრაინის სსრ-სა და თურქმენეთის სსრ-ს შემდეგ, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეოთხე რუსეთისა და უკრაინის სსრ-სა და ყაზახეთის სსრ-ს შემდეგ. ფართობი 447,4 ათ. კმ². მოსახლეობა 14,1 ათ. კაცი (1976). დედაქალაქი 1930 წლამდე ქ. სამარყანდი, ხოლო 1930 წლიდან ტაშკენტი. 

უზბეკეთის სსრ-ში შედიოდა ერთი ავტონომიური რესპუბლიკა (ყარაყალპაკეთის ასსრ), 11 ადმინისტრაციული ოლქი (ნამანგანის ოლქი, ანდიჯანის ოლქი, ფერღანის ოლქი, ტაშკენტის ოლქი, ნავოის ოლქი, ბუხარის ოლქი, სამარყანდის ოლქი, კაშკადარიის ოლქი, სირდარიის ოლქი, სურხანდარიის ოლქი, ჯიზახის ოლქი). რესპუბლიკა იყოფოდა 134 რაიონად, რომელშიც იყო 76 ქალაქი და 86 დაბა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
## რესურსები ინტერნეტში
* უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ტახტისძირის პეტრე-პავლეს ეკლესია

**ტახტისძირის პეტრე-პავლეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ ტახტისძირში, სოფლის ცენტრში. თარიღდება XIX საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (9,5 X 6,1 მ), ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით, გამოყენებულია ქვიშაქვის კვადრებიც. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთშია. სწორკუთხა საკურთხევლის გვერდზე თაღოვანი სარკმელია, ხოლო ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლებში თითო სწორკუთხა ნიში. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო შიგნიდან თაღოვანი და გარედან სწორკუთხა სარკმელია. დარბაზის გრძივი კედლები და ცილინდრული კამარა პილასტრებითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღებით სამ ნაწილადაა დაყოფილი. კედლები შეთეთრებულია. დასავლეთ ფასადის ფრონტონის თავზე დაშენებულია აგურით ნაგები გუმბათიანი სამრეკლო, ხოლო დასავლეთ კედლის სიბრტყეში შეწეული ჯვარია გამოსახული. ეკლესიას ორფერდა სახურავი აქვს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ზემო ხვედურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ზემო ხვედურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ ზემო ხვედურეთში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, დაახლოებით 1,5 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. სტილისტური ნიშნებით ეკლესია თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (8,05 X 4,9 მ), ძირითადად ნაგებია ცუდად დამუშავებული ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია; ნაგებობის ფასადების (შემორჩენილია დასავლეთ კედელზე) და საკურთხევლის კუთხეები, კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები კარგად გათლილი შირიმის მოზრდილი კვადრებითაა ამოყვანილი. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდი ოდნავ შებრტყელებულია. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. მარჯვნივ, საკურთხევლის კუთხეებთან მცირე ზომის ნიშია. მოგვიანებით ნაწყობი კონქი დამრეცია. კონქის მთელ პერიმეტრზე, ქუსლის დონეზე, პატარა საფეხურია. გვიანდელი შეკეთების კვალი დასავლეთის კედელსაც ატყვია. თითო სარკმელია სამხრეთით და დასავლეთით.

ეკლესია შიგნიდან შელესილი ყოფილა. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენი ჰქონია (შემორჩენილია მცირე კვალი).

აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე, წყობაში ჩასმულია მწვანე ფერის ქვიშაქვის ორნამენტირებული ფრაგმენტი - კვადრატულ ბაზისზე დაყრდნობილი შეწყვილებული ლილვები (XI ს.).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ვეჰი

**ვეჰი** — პატარა აქტიური ვულკანური კუნძული სუმატრის ჩრდილო-დასავლეთით, ქალაქ ბანდა-აჩეჰიდან რეგლარული ჩქარი გემით 45 წუთის სავალ მანძილზე. თავდაპირველად იგი სუმატრასთან ყოფილა შეერთებული, თუმცა პლეისტოცენის ხანაში, ვულკანთა ამოფრქვევის შედეგად მას გამოეყო. მდებარეობს ანდამანის ზღვაში. უდიდესი ქალაქია საბანგი.

კუნძული ცნობილია თავისი ეკოსისტემით. ინდონეზიის მთავრობამ მთლიანი ვეჰი და მის გარშემო 60 კმ² ზღვა ველური ბუნების დაცულ ტერიტორიაად გამოაცხადა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official site 
* http://pulauwehsabang.com(http://pulauwehsabang.com/)  Pulau Weh Sabang Tourism Information
* Marine Life of Pulau Weh
* Pulau Weh  A Traveler's Guide to Pulau Weh

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
Tumbling Dice

**Tumbling Dice**  — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1972 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Exile on Main St.. იგი აშშ-ის ჩარტში #7, ხოლო ბრიტანეთში #5 ადგილზე მოხვდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ოფიციალური საიტი
* ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs

კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
კატეგორია:1972 წლის სიმღერები
არისპე

**არისპე** () — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, იუნიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 100 კაცს.

## იხილეთ აგრეთვე
*აიოვის ქალაქების სია

კატეგორია:აიოვის ქალაქები
სეულავაჰ-აგამი

**სეულავაჰ-აგამი** — ჩამქრალი, ტყით დაფარული სტრატოვულკანი კუნძულ სუმატრის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

ვულკანი წარმოიქმნა პლეისტოცენ–ჰოლოცენის პერიოდში. მთას აქვს ფართო კალდერა, რომელსაც ლამ-ტეუბას ეძახიან. ასევე აქვს სამი კრატერი. ერთ–ერთი მათგანი ადვილად ამოსაცნობია, ორი კი მცენარეულობითაა დაფარული.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
არადეთის ციხე

**არადეთის ციხე** — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ არადეთში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მდინარე ფრონის მარჯვენა სანაპიროზე. ციხე აგებულია XVII საუკუნის შუა წლებში.

## ძეგლის აღწერა
1960 წელს ჩატარდა აღმოსავლეთ კოშკის კონსერვაცია. კომპლექსი ძლიერი ფეოდალების (სავარაუდოა სამხრეთ საქართველოდან გადმოსახლებული იშხნელების) რეზიდენცია იყო.

ციხე-დარბაზის კომპლექსში შედის: გალავანი, წმ. საბას ეკლესია და სასახლე.

გალავანი გეგმით კვადრატს უახლოვდება (დაახლოებით 40 X 40 მ). შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედელი ოთხი კოშკით და გალავნის 50 მ სიგრძის მონაკვეთი (კედლების სისქე 1,2 მ) სამხრეთით. სამხრეთ კუთხეში მდგარი ცილინდრული კოშკი ოთხსართულიანია. ქვედა სამი სართული საბრძოლო და საცხოვრებელია, ხოლო IV სართული - საბრძოლო ბანი. შესასვლელები ეზოდანაა, I და II სართულზე, ცალ-ცალკე. ბუხარი მხოლოდ II სართულზეა. ნისკარტა სალოდეები და ერთი საზარბაზნე ბანის კედლებშია განლაგებული. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა. გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში დგას თითო ცილინდრული და ოთხკუთხა კოშკი. ისინი ეკლესიის კედლებშია ჩართული. ცილინდრული კოშკის ნახევარი ჩამონგრეულია. მისი პირველი ორი სართულის კედლები ყრუა. II სართულზე მხოლოდ ერთი კარია, რომელიც ოთხკუთხა კოშკში გადის. III და IV სართულის შემორჩენილ კედლებში სათოფურებია.

ოთხკუთხა კოშკი ოთხსართულიანი იყო. I სართულის კარიდან შეიძლება მოხვედრა II სართულზე და გვერდით მდგარ ცილინდრულ კოშკშიც. II სართულის კარი შვერილ აივანზე გადის. კოშკების ზედა სართულების კედლებში ბუხრები და სათოფურებია დატანებული.
გალავნის აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში ერთი ნახევარცილინდრული კოშკიც მდგარა (გალავნის გარეთ გადიოდა). შემორჩენილი 4-5 მეტრი სიმაღლის კედლები ყრუა. სავარაუდოა, რომ ასეთივე კოშკები გალავნის სხვა კედლებშიც იყო.

წმ. საბას ეკლესია დგას ციხე-დარბაზის კომპლექსის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ეკლესიის სამხრეთ ფასადის ასომთავრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აგებულია 1666 წელს დადიანის ასულის დედოფალ მარიამის დაკვეთით.

ეკლესია დარბაზულია (9,35 X 5 მ), ნაგებია ცუდად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის კვადრებით, ზოგან რიყის ქვაც არის გამოყენებული. გარედან სწორკუთხა, ხოლო შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთშია. ნალისებურ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომელსაც შიგნით რთული ლეკალური თაღი აქვს. აფსიდის სარკმლის გვერდებზე სწორკუთხა ნიშებია, ხოლო ქვემოთ, კედელთან სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. სამხრეთის სარკმელი სწორკუთხაა, დასავლეთისა - თაღოვანი. ეკლესიის გრძივი კედლები წყვილი პილასტრით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. კამარა გვერდებზე ამოზნექილია, შუაში კი ცილინდრულია. ინტერიერი მოხატული ყოფილა. კედლები ამჟამად შეთეთრებულია. კამარის აღმოსავლეთ ნაწილში შემორჩენილია ქრისტეს გამოსახულება. ნაგებობა გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით.

სასახლის ნანგრევები შემორჩენილია გალავანთან, ეკლესიის ახლოს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
დირბის წმინდა თევდორეს ეკლესია

**დირბის წმინდა თევდორეს ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დირბში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში. აშენებულია XIX საუკუნის II ნახევარში.

ეკლესია დარბაზულია (13,4 X 7,65 მ), ნაგებია აგურით, აქა-იქ ჩართულია რიყის ქვა და ბაზალტის თლილი კვადრები. შესასვლელი დასავლეთით და სამხრეთითაა. სწორკუთხა საკურთხეველში ერთი თაღოვანი სარკმელია. სამ-სამი სარკმელი ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებშია. კამარა და მისი ორი საბჯენი თაღი ისრულია. ჩრდილოეთით შემორჩენილია თაღების საყრდენი ორი მასიური პილასტრი, რომლებსაც მარტივი პროფილის კაპიტელები აქვს. ინტერიერში კედლები შელესილი და შეთეთრებულია.

ეკლესია დგას რიყის ქვით ნაგებ სუბსტრუქციაზე (სიმ. 0,7 მ). ჩრდილოეთის ფასადზე სამი ჩაღრმავებული დეკორატიული კვადრატია გამოყვანილი, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადებზე კი - მაღალი ჯვრები, რომელთა ქვედა მკლავი სამკუთხა იმპოსტებზე დგას. ნაგებობას შემოვლებული აქვს სამი რიგისგან შედგენილი აგურის ლავგარდანი (შუა რიგი დაკბილულია). დასავლეთ ფასადზე მიშენებულია გაურკვეველი დანიშნულების სათავსი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ვიაინამერი

მინი|250პქ|მცირე ზომის კუნძლები ვაინამერში
**ვიაინამერი** (**მუჰუ-ვიაინი**, , *მოონზუნდი*, ) — სრუტე კონტინენტსა და მოონზუნდის არქიპელაგის კუნძულებს ჰიიუმაას, ვორმსსა და მუჰუს შორის.  ბალტიის ზღვის ჩრდილო-ღმოსავლეთ ნაწილს აკავშირებს რიგის ყურესთან. სიგანე 6-27 კმ, სიგრძე დაახლ 83 კმ, მინიმალური სიღრმე 1,8 მ. ზამთრობით იყინება. ნავსადგურები: ვირტსუ, ჰააფსალუ, ჰელტერმაა, კუივასტუ. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის გეოგრაფია
Get All You Deserve

***Get All You Deserve*** — სტივენ უილსონის DVD. მასში შეტანილია მუსიკოსის მიერ 2011 წელს, ალბომის  Grace for Drowning მხარდამჭერი ტურნეს ფარგლებში მეხიკოში გამართული კონცერტი. ვიდეო გამოიცა 2012 წლის 24 სექტემბერს.

## სიმღერების სია
### DVD/Blu-ray
### CD
## პერსონალი
*სტივენ უილსონი – გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, წამყვანი ვოკალი  
*მარკო მინემანი - დასარტყმელი საკრავები
*ნიკ ბეგზი - ბასი
*თეო ტრეივისი - ფლეიტა, საქსოფონი
*ადამ ჰოლცმანი - keyboards
*ნიკო ტსონევი - guitar

## სქოლიო 
კატეგორია:2012 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები
კატეგორია:2012 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:ალბომები სტივენ უილსონის პროდიუსერობით
ტყემალის ეკლესია

**ტყემალის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყემალაში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. შემორჩენილია ნაგებობის კედლების მცირე ნაწილები.

ეკლესია დარბაზულია (7,3 X 5,1 მ), ნაგებია მოზრდილი ზომის ქვიშაქვის ნატეხი ქვებით. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთით ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Two Hearts Beat as One

„**Two Hearts Beat as One**“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს 1983 წლის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში *War*.   გამოიცა ლეიბლზე Island. სიმღერის სახელწოდება მომდინარეობს XIX საუკუნის პიესის „ბარბაროსი ინგომარი“ ერთ-ერთი სტრიქონიდან.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
კატეგორია:1983 წლის სიმღერები
კატეგორია:1983 წლის სინგლები
კატეგორია:U2-ს სიმღერები
როგორ ვიცხოვრო უშენოდ

**როგორ ვიცხოვრო უშენოდ** — 1980 წლის მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია გუგული მგელაძის მიერ.

## სიუჟეტი
ფილმი გადმოსცემს ორი ახალგაზრდის, მანუჩარისა და ოთარის მეგობრობას. ერთი მათგანი მშობლების დახმარებით სამხედრო ვალდებულების შესრულებას გაურბის და სამხატვრო აკადემიაში აბარებს, ხოლო მეორე სამხედრო სამსახურის გავლის შემდეგ მშენებლობაზე იწყებს მუშაობას.

## როლებს ასრულებენ
* ერეკლე კუხიანიძე — მანუჩარი
* გიორგი (გოგი) მარგველაშვილი — ოთარი
* ნანა ყუფარაძე — ნინო
* ქეთევან მგელაძე — მაია
* ნინო სარჩიმელიძე — ნათია
* ნანული პირველი — ლამარა
* ნიკოლოზ (ნიკუშა) შენგელაია — გელა
* ლევან თუთბერიძე — ზაზა
* ყარამან ქუთათელაძე — სოსლანი
* გია ბადრიძე — მერაბი
* სიმონ დაშტუ — სიმონი
* ლია კაპანაძე — თამარი
* იური ცანავა — ანდრო
* ამირან ქადეიშვილი — პეტრე
* ჟანი მიქაძე — მეტრეველი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1980 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:გუგული მგელაძის ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
მერაპი

**მერაპის მთა** ( – *ცეცხლოვანი მთა*) — აქტიური სტრატოვულკანი კუნძულ იავაზე, ცენტრალური იავის პროვინციისა და ჯოკიაკარტის საზღვარზე. სიმაღლე 2930. წარმოადგენს ყველაზე აქტიურ ვულკანს ინდონეზიაში, რომელიც 1548 წლიდან რეგულარულად ამოიფრქვევა. მდებარეობს ქალაქ ჯოკიაკარტიდან 28 კმ-ით ჩრდილოეთით. მთის კალთებზე, ზღვის დონიდან 1 700 მეტრ სიმაღლეზეც კი, სოფლებში ათასობით ადამიანი სახლობს.

მთის მწვერვალზე კვამლის დანახვა წელიწადში დაახლოებით 300 დღესაა შესაძლებელი, ფიქსირდება რამდენიმე ამოფრქვევაც. 1994 წლის 22 ნოემბერს ამოფრქვეულმა ცხელმა გაზმა 27 ადამიანი იმსხვერპლა, ძირითადად მთის დასავლეთით მდებარე პატარა ქალაქ მუნტილანში. სხვა დიდი ამოფრქვევა მოხდა 2006 წელს, ჯოკიაკარტის მიწისძვრამდე ცოტა ხნით ადრე. იმ ნაკლებ საფრთხეთა გამო, რომელთაც მერაპი მოსახლეობას უქადის, იგი დეკადურ ვულკანად მიიჩნევა.

2010 წლის 25 ოქტომბერს, ინდონეზიის მთავრობამ მერაპის უმაღლეს წერტილზე დაამონტაჟა ზარი, რომელიც საფრთხის შემთხვევაში მოსახლეობას აფრთხილებს. ამავე წლის 23–24 ოქტომბერს, ოფიციალური მონაცემებით დაფისქირდა დაახლოებით 500 ვულკანური მიწისძვრა, მაგმა კი 1 კმ–ზე ამოიწია. 25 ოქტომბრის შუადღეს, სამხრეთ და სამხრეთ–დასავლეთ კალთებზე ლავა გადმოიღვარა.

2010 წლის 30 ნომებრისთვის ვულკანი ამოფრქვევებს კვლავ განაგრძობდა, თუმცა დაბალი აქტივობის გამო ოფიციალურმა საგანგაშო ზარმა მისი დონე 3-ით შეაფასა.  ამჟამად ვულკანის სიმაღლე 2 930 მეტრია, 38 მეტრით უფრო დაბალი, ვიდრე 2010 წლის ამოფრქვევებამდე იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mount Merapi National Park  - Official site 
* Double Disaster in Indonesia  – Video on the 2010 eruption & tsunamis
* Updated Info and pictures 
* Scientific studies carried on at Merapi
* US Army Geospatial Center  with maps and geological information on the region and the volcano
* Mount Merapi: Indonesia's Volcano  - slideshow by *Life magazine*
* Merapi Tourism 
## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
კატეგორია:ინდონეზიის მთები
კატეგორია:ინდონეზიის სტრატოვულკანები
კატეგორია:სუბდუქციური ვულკანები
კატეგორია:ცენტრალური იავის ვულკანები
კატეგორია:ცენტრალური იავის მთები
კატეგორია:ინდონეზიის მოქმედი ვულკანები
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ცენტრალური იავის ღირსშესანიშნაობები
სმაუგი

**სმაუგი** (Smaug) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იგი არის დრაკონი და რომანის „ჰობიტი“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი, რომელმაც სამეფო ერებორი დაიპყრო და ჯუჯები გამოაძევა.

ჯადოსანი განდალფი ფიქრობდა, რომ თუ სმაუგი ომის დროს საურონს დაუჭერდა მხარს, ეს დიდძალი ზარალის მიზეზი იქნებოდა, ამიტომ გადაწყვიტა მისი განადგურება. იგი შეხვდა თორინ მუხისფარს, რომელსაც შესთავაზა დახმარება ჯუჯების განძის დაბრუნებაში. თორინი თორმეტ ჯუჯასთან და ერთ ჰობიტთან ერთად შეუდგა მოგზაურობას, რომელიც დაწვრილებით აღწერილია „ჰობიტში“. 

სმაუგი ცხოვრობდა მარტოსულ მთაში, სადაც აგრეთვე ინახებოდა ჯუჯებისგან წართმეული განძი. მას შემდეგ, რაც ჯუჯებმა მარტოსულ მთას მიაღწიეს, ბილბომ შეძლო, მოეპარა ერთი თასი და დრაკონს გასაუბრებოდა. სმაუგი გაბრაზდა და ქალაქ ველზე თავდასხმა გადაწყვიტა, ვინაიდან თვლიდა, რომ ჯაშუში იქიდან მიუგზავნეს. მაცხოვრებლებმა დაინახეს დრაკონი და მზადება დაიწყეს. ამის მიუხედავად, მან დიდი ზარალი მიაყენა ქალაქს, თუმცა განგმირულ იქნა ბარდის, შემდგომში ველის მმართველის მიერ ისრით, რომელიც მოხვდა ჯავშნის დაუცველ ადგილს. ეს ადგილი თავდაპირველად ბილბომ შეამჩნია დრაკონთან ლაპარაკის დროს.

პიტერ ჯექსონის ფილმების სერიაში *ჰობიტი* სმაუგს განასახიერებს და ახმოვანებს მსახიობი ბენედიქტ კამბერბეჩი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:შუახმელეთის დრაკონები
კატეგორია:ჰობიტი (პერსონაჟები)
გელტახტი

მინიატიურა|მარჯვნივ|გელტახტები ირლანდიაში

**გელტახტი** () — რეგიონები კუნძულ ირლანდიაზე, სადაც დღემდე ლაპარაკობენ ირლანდიურ ენაზე. ირლანდიაში ტერმინი გელტახტი მოიცავს ნებისმიერ დასახლებას, სადაც, მთავრობის მიერ, გელური ირლანდიური აღიერებულია ძირითად მშობლიურ ან სახლში სასაუბრო ენად.

## სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიური ენა
კატეგორია:გელტახტი ადგილები
კატეგორია:კულტურის გეოგრაფია
ხეობის ივანე მახარებლის ეკლესია

**ხეობის ივანე მახარებლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,4 X 4,9 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. დარბაზს პილასტრებზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი ჰქონია, მაგრამ გადახურვის აღდგენის დროს თაღი აღარ ამოუყვანიათ და ამჟამად ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების შუა ნაწილში მხოლოდ პილასტრებია დატოვებული. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც დასავლეთ კედელსა და კონქის თავზე გადადის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVII  საუკუნის ეკლესიები
ნარვის ბრძოლა (1700)

[მინი|შვედების გამარჯვება ნარვასთან, [გუსტავ ცედესტრომი -1910]]
**ნარვის ბრძოლა** — პირველი დიდი ბრძოლა პეტრე I-ის არმიასა და შვედეთის მეფე კარლ XII-ის არმიას შორის ჩრდილოეთის ომის დროს. გაიმართა 1700 წლის 30 ნოემბერს ქალაქ ნარვასთან. 1700 წლის 16 სექტემბერს რუსეთის ჯარებმა ალყა შემოარტყეს ნარვასა და ივანგოროდს. 30 სექტემბრისთვის პეტრე I-მა ნარვასთან თავი მოუყარა თავის არმიას. ალყამ შედეგი არ გამოიღო. კარლ XII-მ პერნოვთან (პიარნუ) საკუთარი არმია გადმოსხა, ნარვისაკენ დაიძრა და 30 ნოემბერს მოულოდნელი დარტყმით რუსების ცენტრი გაარღვია. რუსეთის ცუდად გაწრთვნილმა პოლკებმა მდინარე ნარვის გადასასვლელებისაკენ დაიხიეს, ხოლო აზნაურთა ცხენოსანი ჯარი უწესრიგოდ გადაეშვა მდინარეში და ცურვით უშველა თავს. მტერს მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს მხოლოდ პრეობრაჟენსკოესა და სემიონოვსკოეს პოლკებმა. იმის გამო, რომ რუსეთის ბანაკში არ იყო ერთიანი სარდლობა, ჩრდილოეთი და სამხრეთი ჯგუფები ერთმანეთისაგან იზოლირებულები აღმოჩნდნენ, რუსეთის არმიამ მტერს ორგანიზებული წინააღმდეგობა ვერ გუწია და რუსმა გენერლებმა ხელი მოაწერეს კაპიტულაციას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთის დიდი ომის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:ესტონეთის ისტორია
კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1700 წლის ბრძოლები
ხეობის მთავარანგელოზის ეკლესია

**ხეობის მთავარანგელოზის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით დაახლოებით 800-900 მეტრზე, მთის ძირში. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია, შენობის კუთხეები შედარებით მოზრდილი ქვებითაა ამოყვანილი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, გადახურული ყოფილა ხის ძელებით (შემორჩენილია ბუდეები). ღრმა (თითქმის დარბაზის სიგრძის) ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ბრტყელი ქვით გადახურული ვიწრო სარკმელია, რომლის ღიობი ქვემოდან ზემოთ ვიწროვდება. დასავლეთით შიგნიდან შეისრული ვიწრო სარკმელია. საკურთხევლის კედელში ორი ნიშია: ჩრდილოეთით იატაკის დონეზე, სამხრეთით იატაკიდან 1 მეტრის სიმაღლეზე. ჩრდილოეთის ნიში, რომლის ქვემოთ, მიწის სიღრმეში 1,6 მეტრის სიმაღლის სამალავია, უფრო ღრმაა და მოხრილი. სამხრეთ კედელშიც მცირე სწორკუთხა ნიშია. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. ეკლესიის ნახევარწრიული სხმული კამარა დარბაზის გრძივ კედლებს და სატრიუმფო თაღს ეყრდნობა. ორფერდა სახურავი გადახურული იყო ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნევის ბრძოლა

**ნევის ბრძოლა** — ბრძოლა რუსეთისა და შვედეთის ჯარებს შორის მდინარე ნევაზე. გაიმართა 1240 წლის 15 ივლისს. შვედები მიზნად ისახავდნენ მდინარე ნევის შესართავისა და ქ. ლადოგის ხელში ჩაგდებას, რომ დაუფლებოდნენ „ვარიაგებიდან ბერძნებამდე“ გზის უმნიშვნელოვანეს უბანს. შვედეთის ჯარებს სარდლობდა მეფე ერიკ XI-ის სიძე ბირგერი. ნოვგოროდის მთავარი ალექსანდრე იაროსლავის ძე მდინარე ვოლხოვის გზით ლადოგის ტბასთან პირველი მივიდა. ამ დროისათვის შვედებმა თავიანთ მოკავშირეებთან (ნორვეგიელები და ფინელები) ერთად მდინარე იჟორის შესართავს მიაღწიეს. რუსებმა ისარგებლეს ნისლით, უეცრად დაესხნენ მათ თავს და გაანადგურეს. თვით ბირგერი ალექსანდრე იაროსლავის ძემ პირისპირ ბრძოლაში დაჭრა. ამ ბრძოლაში გამოჩენილი მხედრთმთავრული ხელოვნებისა და მამაცობისათვის ალექსანდრე იაროსლავის ძეს ნეველი შეარქვეს.

ნევის ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვებამ აღკვეთა ჩრდილოეთიდან მტრის თავდასხმის საშიშროება და უზრუნველყო რუსეთის საზღვრების უსაფრთხოება შვედეთის მხრიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
* ალექსანდრე ნეველი

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვედეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1240 წლის ბრძოლები
რამეშვარი ნერუ

**რამეშვარი ნერუ** (დ. 1886 — გ. 8 ნოემბერი, 1966, დელი) — ინდოეთის საზოგადო მოღვაწე ქალი. მაჰათმა განდის მიმდევარი. 20-იანი წლების შუა ხანებში ქალთა მოძრაობის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1926 წელს მისი ინაიციატივით შეიქმნა დელის ქალთა ლიგა — ქვეყანაში ერთ-ერთი პირველი ქალთა ორგანიზაცია. ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ აქტიურად გამოდიოდა ქალთა თანასწორუფებიანობისათვის და კასტობრივი უთანსწორობის წინააღმდეგ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი  8 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
ხეობის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ხეობის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში, მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მთის ფერდობზე, მუხნარში. ეკლესია თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ნაგებია რიყის ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ნარვის ბრძოლა

ტერმინი **ნარვის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ნარვის ბრძოლა (1558)
* ნარვის ბრძოლა (1581)
* ნარვის ბრძოლა (1700)
* ნარვის ბრძოლა (1704)
* ნარვის ბრძოლა (1918)
* ნარვის ბრძოლა (1919)
* ნარვის ბრძოლა (1944)
ნიკიფორე I (ბიზანტია)

[მინი|ნიკიფორე I, ავტ. ჟამთააღმწერელი: *[კონსტანტინე მანასისი*.]]
**ნიკიფორე I** (დ. 760 — გ. 26 ივლისი, 811) — ბიზანტიის იმპერატორი 802–811 წლებში. წარმოშობით არაბი. დედოფალ ირინეს მმართველობის ხანაში (797–802) ეკავა დიდი მოხელის პოსტი. ტახტი ხელთ იგდო შეთქმულების მეოხებით. გაატარა მრავალი რეფორმა, ხელს უწყობდა ვაჭრობას, ფლოტის მშენებლობასა და არმიის გაძლიერებას. სახელმწიფო ხაზინის შესავსებად ეკლესია-მონასტრებისა და ზოგიერთ რეპრესირებულ დიდებულთა სიმდიდრეს იყენებდა. მართალია რელიგიური პოლიტიკის გატარებისას ნიკიფორე I ხატთაყვანისმცემლობის მომხრე იყო, მაგრამ მწვალებელთა მიმართ შემწყნარებლობას იჩენდა, რითაც ბერ-მონაზვნებისა და კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს უმაღლესი წარმომადგენლები საბოლოოდ გადაიკიდა. არაბებთან ბრძოლაში დამარცხდა. ებრძოდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე ჩამოსახლებულ სლავებს და ხელს უწყობდა ამ ტერიტორიის ელინიზაციას. სცნო კარლოს დიდის ფრანკთა იმპერია და მჭიდრო ურთიერთობა დაამყარა მასთან. დაიღუპა ბულგართა წინააღმდეგ პლისკას ბრძოლაში (809–811)

## ლიტერატურა 
**The Oxford Dictionary of Byzantium*, ed. by Alexander Kazhdan, Oxford University Press, 1991.
*

კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 760
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 811
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
საუნდტრეკი

**საუნდტრეკი** () შეიძლება აღნიშნავდეს ჩაწერილ მუსიკას, რომელიც კინოფილმის, წიგნის, სატელევიზიო გადაცემისა თუ ვიდეო თამაშის თანმხლებია. იგი ასევე შეიძლება ნიშნავდეს კომერციულად გამოცემულ ალბომს მუსიკით, რომელიც შეტანილი იქნა ფილმსა თუ ტელეგადაცემაში. აგრეთვე ის აღნიშნავს ფილმის ფიზიკურ მონაკვეთს, რომელსაც ახლავს სინქრონიზებული ჩაწერილი ხმა.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროექტი Soundtrack INFO 
* კინოკომპოზიტორები და საუნდტრეკები
* Soundtrack.Net - საუნდტრეკების მონაცემთა ბაზა
* Soundtrackcollector.com - საუნდტრეკების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:საუნდტრეკები
ნიკეის იმპერია

**ნიკეის იმპერია**  —  სახელმწიფო მცირე აზიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჯვაროსანთა მეოთხე ლაშქრობის შემდეგ ბიზანტიის იმპერია ოთხ ნაწილად დაიშალა: ლათინთა (კონსტანტინოპოლის), ნიკეის, ტრაპიზონის იმპერიებად და ეპირის დესპოტატად. ჯვაროსანთა მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ საპატრიარქოს უმაღლესმა წარმომადგენლობამ და დედაქალაქის მრავალმა დიდებულმა ნიკეას შეაფარა თავი, რომელიც მალე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის მთავარ ცენტრად. ნიკეის იმპერიის დამაარსებლად თეოდორე I ლასკარისი ითვლება (1208-1222 წწ.). მან დაქირავებული ჯვაროსნების დახმარებით დაამარცხა თურქ-სელჩუკები. აღმოსავლეთიდან მეორე საშიში მტერი იყო ტრაპიზონის იმპერია, რომლის იმპერატორმა ალექსი კომნენოსმა გადაწყვიტა დაეპყრო ნიკეის იმპერია, მაგრამ თეოდორე I ლასკარისმა იგი დაამარცხა და შავიზღვისპირეთის რამდენიმე ქალაქიც დაიპყრო (1214 წ.). 

თეოდორე ლასკარისის სიკვდილის შემდეგ ნიკეის იმპერიას განაგებდა მისი სიძე იოანე III დუკა ვატაცე (1222-1254 წწ.), ენერგიული და შორსმჭვრეტელი პოლიტიკოსი. მისი მმართველობის დროს ნიკეის იმპერია კიდევ უფრო გაძლიერდა, დაუპირისპირდა რა მეორე ეროვნულ ცენტრს - ეპირის დესპოტატს, რომელიც ბოლოს თავის ვასალად აქცია. იგი ხელს უწყობდა ვაჭრობას, ლიტერატურისა და ხელოვნების აყვავებას, ეროვნული თვითშეგნების გაღვივება-განმტკიცებას. 

თეოდორე II ლასკარისის დროს (1254-1258 წწ.) ნიკეის იმპერიას კვლავ მოუხდა შეტაკება ბულგარელებთან და ეპირის დესპოტატთან, რასაც ახალმა იმპერატორმა წარმატებით გაართვა თავი. თეოდორე II ლასკარისი ცდილობდა  არმია მთლიანად ეროვნული კონტინგენტით შეევსო და აღარ დაყრდნობოდა უცხოელთა დაქირავებულ ლაშქარს.

თეოდორე II-ის უდროოდ გარდაცვალების შემდეგ ნიკეის იმპერიის ტახტზე არსრულწლოვანი იოანე IV ლასკარისი  (1258-1261 წწ.) ავიდა, ხოლო რეგენტი და იმპერიის ფაქტობრივი მმართველი გახდა გაქნილი პოლიტიკოსი მიხეილ პალეოლოგოსი, რომელმაც 1259 წელს თავი იმპერატორად გამოაცხადა. ამავე წელს ქალაქ კასტორიასთან მან სასტიკად დაამარცხა ეპირისა და დასავლეთ ევროპის რამდენიმე სახელმწიფოს (სიცილიის სამეფო, სერბია და სხვ.) გაერთიანებული ლაშქარი. 1261 წელს მიხეილ პალეოლოგოსმა ნიმფეონში ხელშეკრულება დადო გენუასთან ვენეციისა და ლათინთა იმპერიის წინააღმდეგ, რამდენიმე თვის ალყის შემდეგ კონსტანტინოპოლი გაათავისუფლა ჯვაროსნებისაგან და წმინდა სოფიას ტაძარში ხელმეორედ ეკურთხა იმპერატორად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნიკეის იმპერია
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:აზიის ყოფილი იმპერიები
ნიკოლოზ V (ანტიპაპი)

**ნიკოლოზ V** — ანტიპაპი 1328-1330 წლებში, ერისკაცობაში **პიეტრო რაინალუჩი**, ბერი. ლუდვიგ ბავარიელის კანდიდატურა იყო იოანე XXII-ის საპირისპიროდ. აირჩია სამღვდელოების კრებამ და არა კარდინალებმა, დაამტკიცა იმპერტორმა, მაგრამ ლუდვიგის წასვლის შემდეგ რომი კვლავ იოანე XXII-ს დამორჩილდა და ნიკოლოზმა უკიდურესი დამცირებით პატიება გამოითხოვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ანტიპაპები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1333
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
კატეგორია:დაბადების ადგილი უცნობია
ატოცის ციხე

**ატოცის ციხე** — ციხესიმაგრე ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატოცში, მდებარეობს სოფლის ზედა ნაწილში, ნასოფლარზე. 

## ძეგლის აღწერა
ციხე-გალავანი (სათემო ციხე 52,2 X 50,3 მ), თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანებით, ნაგებია ნატეხი ქვით. ჭიშკარი (შემორჩენილია ერთი წირთხლი) სამხრეთ კედლის მარჯვენა მონაკვეთში ჰქონია, ხოლო ვიწრო სათადარიგო კარი - მოპირდაპირე მხარეს. გალავნის კედლის ქვედა ნაწილი (3-4 მეტრამდე) ყრუ და სქელია, ხოლო ზედა თხელია და ცალმაგი და ორმაგი სათოფურები აქვს. კედლის თხელი და სქელი ნაწილების ზღვარზე გადის საბრძოლო ბილიკი. ჩრდილო-აღმოსავლეთის სამსართულიანი კოშკის თავზე, სავარაუდოა, საბრძოლო ბანი იყო. სართულშუა ხის გადახურვა ჩანგრეულია. პირველი სართული ყრუკედლებიანია, ამოვსებულია მიწით; მეორე სართულზე კოშკის ერთადერთი კარია, რომელიც ციხის ეზოში გადის. კარის პირდაპირ ბუხარია, დანარჩენ კედლებში - სათოფურები. კარის მარჯვნივ მესამე სართულზე ასასვლელი კიბეა. ამ სართულის კედლებში სათოფიერები და ნისკარტა სალოდეებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები