open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
როპშა

**როპშა** () — დაბა რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, როპშის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სტრელკას ნაპირას, ფინეთის ყურის სანაპიროებიდან სამხრეთით 20 კილომეტრში, ხოლო სანქტ-პეტერბურგის სამხრეთ-დასავლეთით 49 კილომეტრში.

## ისტორია
თანამედროვე როპშას ადგილას პირველი დასახლებები ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში (დაახ. 5-6 ათასი წლის წინ) არსებობდა. ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ბალტიისპირელ-ფინური წარმოშობის ხალხით: ჩუდები, ვოდები და იჟორები. VIII—IX საუკუნიდან ამ ტერიტორიებზე დასახლდნენ ილმენის სლოვენები. როპშა — ლენინგრადის ოლქის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი დასახლებული პუნქტია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## ლიტერატურა
* Н. В. Мурашова, Л. П. Мыслина. Дворянские усадьбы Санкт-Петербургской губернии. Ломоносовский район. СПб., 1999. стр. 130—153
* Ю. А. Дужников. По ижорской возвышенности. Путеводитель для туристов. Л., Лениздат, 1972. стр 22-37
* Ю. А. Дужников. Ропша. Л., Лениздат, 1970. стр. 11-57

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ტრიტიუმი

მინი|ტრიტიუმის ატომი
**ტრიტიუმი** (Tritium T), **წყალბადი-3** (ქიმიური სიმბოლო — ^3H), **ზემძიმე წყალბადი** — წყალბადის რადიოაქტიური იზოტოპი, რომლის მასური რიცხვია 3. ტრიტიუმის ბირთვი შედგება პროტონისა და ორი ნეიტრონისაგან, მას უწოდებენ ტრიტონს და აღნიშნავენ *t*.

ბუნებაში ტრეტიუმი წარმოიქმნება დედამიწის ატმოსფეროს ზედა ფენებში, კოსმოსური გამოსხივების ნაწილაკების დაჯახებით ატომების ბირთვებთან, მაგალითად, აზოტთან. *ტრეტიუმის* დაშლის პროცესში გარდაიქმნებიან He ელექტრონის და ანტინეიტრინოს (ბეტა-დაშლა) გაფრქვევით, ნახევარდაშლის პერიოდი — 12,32&nbsp;წელი. დაშლის მისაწვდომი ენერგია ძალიან მცირეა (18,59&nbsp;კევ), ელექტრონების საშუალო ენერგია 6,5&nbsp;კევ-ია.

ტრეტიუმი აღმოჩენილია ინგლისელი მეცნიერის ერნესტ რეზერფორდის, მარკ ოლიფანტის და პაულ ჰარტეკის მიერ, 1934 წელს. გამოიყენება ბიოლოგიაში და ქიმიაში როგორც რადიოაქტიური ნიშნული, ნეიტრინოს თვისებების კვლევებისას ექსპერიმენტებში, თერმობირთვულ იარაღში როგორც ნეიტრონების წყარო და ამასთან ერთად როგორც თერმობირთვული საწვავი, გეოელოგიაში ბუნებრივი წყლების დატირებისათვის. სამრეწველო ტრეტიუმს მიიღებენ ლითიუმ-6-ის ნეიტრონებით  დასხივებისას ბირთვულ რეაქტორებში შემდეგი რეაქციით:
:^{6}_{3}Li +^{1}_{0}n->^{3}_{1}H +^{4}_{2}He.

## ტრიტიუმის რადიაციული საშიშროება 
ტრიტიუმის დაშლის მცირე ენერგიიგ გამო გამოფრქვეული ელექტრონები კარგად კავდება უბრალო დაბრკოლებით მაგ. ტანსაცმელით ან ქირურგიული რეზინის ხელთათმანები. მიუხედავად ამისა, ეს იზოტოპი წარმოადგენს რადიაციულ საშიშროებას ჩასუნთქვისას, საჭმელთან ერთად მიღებისას, კანით შეწოვისას. ტრიტიუმიანი წყლის ერთჯერადი მიღება არ იწვევს ტრიტიუმის ხანგრძლივ დაგროვებას ორგანიზმში, რადგანაც მისი ნახევარდაშლის პერიოდი მერყეობს 7-დან 14 დღემდე.

## საინტერესო ფაქტები 
მინი|**Nite**-ის ტრიტიუმის ნაკეთობა
* ერთი კილოგრამი ტრიტიუმის წარმოება ჯდება 30 მლნ. დოლარი.
* გამოიყენება ტრიტიუმის განათებაში შუქის წყაროებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პროთიუმი
*დეიტერიუმი

## ბმულები 
* ტრიტიუმი — ქიმიური ენციკლოპედია
* ტრიტიუმი — ნივთიერებების ცნობარი

## სქოლიო
კატეგორია:წყალბადის იზოტოპები
კატეგორია:რადიოქიმია
ლავრენციუ ბრანესკუ

**ლავრენციუ ბრანესკუ** (; დ. 30 მარტი, 1994) — რუმინელი ფეხბურთელი, რუმინეთის 21 წლამდელთა ნაკრებისა და ტურინის იუვენტუსის ახალგაზრდული კლუბის მეკარე და ძირითადი გუნდის სათადარიგო მეკარე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლავრენციუ ბრანესკუს გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე 
* Soccerway Profile 
* Transfermarkt Profile

კატეგორია:რუმინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რუბინიო

**რუბინიო** (დ. 4 აგვისტო, 1982) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს ტურინის იუვენტუსში.

## ტიტულები 
;იუვენტუსი
* **სერია A** (4): 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16
* **იტალიის სუპერთასი** (2): 2013, 2015; ვერცხლის პრიზიორი: 2014
* **იტალიის თასი**: 2014-15
* უეფას ჩემპიონთა ლიგა: 2014-15

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუბინიოს გვერდი იუვენტუსის ოფიციალურ საიტზე

კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივორნოს ფეხბურთელები
კატეგორია:კორინთიანსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პალერმოს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
451º ფარენჰაიტით

„**451º ფარენჰაიტით**“ — ამერიკელი მწერლის, რეი ბრედბერის დისტოპიური რომანი. მასში აღწერილია მომავლის საზოგადოება, რომელშიც აკრძალულია წიგნები, საზოგადოებრივ წესრიგს კი მეხანძრეები ამყარებენ. 451 გრადუსი ფარენჰაიტით არის ტემპერატურა, რომელზეც ქაღალდი იწვის. 1966 წელს გამოვიდა წიგნის ეკრანიზაცია, რომლის რეჟისორია ფრანსუა ტრიუფო.

## ლიტერატურა
*
*
*
*

კატეგორია:1953 წლის რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ამერიკული რომანები
კატეგორია:დისტოპიური რომანები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
კატეგორია:სოციალური სამეცნიერო ფანტასტიკა
კატეგორია:რეი ბრედბერის ნაწარმოებები
კატეგორია:1950-იანი წლების რომანები
ბიკინი (მდინარე)

**ბიკინი** () — მდინარე რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, პრიმორიესა და ხაბაროვსკის მხარეში, მდინარე უსურის მარჯვენა შენაკადი.

მდინარე სათავეს იღებს სიხოტე-ალინის ცენტრალური ნაწილებიდან, მიედინება სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით, ხოლო შედარებით დაბალ ტერიტორიებზე იცვლის მიმართულებას და მიედინება დასავლეთით. სოფელ ვასილევსკოესთან მარჯვენა მხრიდან ერთვის მდინარე უსურის. სიგრძე — 560 კმ, აუზის ფართობი — 22,3 ათასი კმ². ბიკინის მთავარი შენაკადებია: ალჩანი, ბაჩელაზა,ზევა და სხვა.

## იქთიოფაუნა
## რესურსები ინტერნეტში
* ბიკინი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
* *ბიკინი* გეოგრაფიული სახელების ლექსიკონში
* ბიკინი

## სქოლიო
კატეგორია:პრიმორიეს მხარის მდინარეები
კატეგორია:ხაბაროვსკის მხარის მდინარეები
კატეგორია:უსურის შენაკადები
აქაველები

**აქაველები** — ერთ-ერთი ძველი ბერძნული ტომი, რომელიც თავდაპირველად თესალიაში სახლობდა. ფიქრობენ, რომ კონტინენტურ საბერძნეთში აქაველები სხვა ელინურ ტომებთან ერთად დასახლებულან ძვ. წ. 1900 ან ძვ. წ. 1600 წლების შემდგომ. მოგვიანებით სახელწოდება „აქაველები“ სხვა ბერძნულ ტომებზეც გავრცელებულა. ჰომეროსთან აქაველებს ეწოდებათ ტროის ომის ეპოქის ბერძნებს. აქაველებმა შექმნეს ეგეოსის კულტურასთან ახლო მდგომი მიკენის კულტურა. ძვ. წ.  XIII საუკუნის შუა ხანებიდან, ტროის ომის ეპოქის შემდეგ, აქაველების ძლიერება დაეცა, ძვ. წ. XII საუკუნიდან კი, დორიელთა შემოჭრის შემდეგ, მათმა ნაწილმა საბერძნეთიდან დასავლეთ მცირე აზიასა და ეგეოსის ზღვის კუნძულებზე იწყო გადასახლება, ხოლო ნაწილი კორინთის სრუტის ნაპირებზე დასახლდა და აქაიას ოლქი შექმნა. ძვ. წ. VIII საუკუნეში აქაველებმა სამხრეთ იტალიაში დააარსეს მთელი რიგი კოლონიები: სიბარისი, კროტონი და სხვა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძნები
ვარსკვლავური გზა VI: აღმოუჩენელი ქვეყანა

**ვარსკვლავური გზა VI: აღმოუჩენელი ქვეყანა** () — მეექვსე სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომლის მოქმედება მიმდინარეობს ვარსკვლავური გზის სამყაროში.

## სიუჟეტი 
2293 წელი, ფედერაციის ხომალდი „ექსელსიორი“ აწარმოებს გამოკვლევას, როცა მოულოდნელად კლინგონური მთვარე პრაკსისი ფეთქდება. ორი თვის შემდეგ ჯეიმზ კირკი მიდის საიდუმლო თათბირზე, სადაც იგებს რომ აფეთქების შედეგად კლინგონური იმპერია მძიმე მდგომარეობაში ჩავარდა. იმპერია დარჩა მნიშვნელოვანი საწარმოო რესურსის გარეშე, აგრეთვე რიგი პლანეტები აღმოჩნდა დაზინძურებული აფეთქების შედეგად. კლინგონთა კანცლერმა გორკანმა შესთავაზა ფედერაციას სამშვიდობო მოლაპარაკება. „ენტერპრაიზი“ მიემგზავრება გორკანთან შესახვედრად, რათა გააცილონ იგი დედამიწამდე.

შეხვედრისას კირკი პატიჟებს კანცლერს ბორტზე. მას შემდეგ რაც კანცლერი ბრუნდება საკუთარ ხომალდზე მოულოდნელად მას ხვდება ორი ტორპედო — სენსორების ჩვენების მიხედვით გაშვებული ენტერპრაიზიდან. „კრონოს 1“-ზე ითიშება ხელოვნური გრავიტაცია, რის შემდეგაც ორი უცნობი ფედერაციის სკაფანდრებში ადიან ბორტზე და ჭრიან კანცლერს. კლინგონები ემზადებიან საპასუხო დარტყმისთვის, მაგრამ კირკი ბარდება მათ და მაკ-კოისთან ერთად ადის „კრონოს 1“-ზე. მაკ-კოი ცდილობს დაეხმაროს კანცლერს, თუმცა უშედეგოდ, კანცლერი იღუპება. მისი შვილი ხდება ახალი კანცლერი. გენერალები სთავაზობენ მას დაიწყოს ომი ფედერაციასთან, მაგრამ ის წყვეტს გააგრძელოს მოლაპარაკებები  — სასამართლოს შემდეგ.

კირკს და მაკ-კოის ასამართლებენ და უსჯიან სამუდამო პატიმრობას კლინგონურ კატორღაში.

სპოკი ხდება „ენტერპრაიზის“ კაპიტანი და ცდილობს გაარკვიოს რა მოხდა სინამდვილეში, იგი არკვევს რონ ტორპედოები გაუშვეს შენიღბული კლინგონური კრეისერიდან. ამასობაში კირკი და მაკ-კოი ახერხებენ გაქცევას, თუმცა აღმოჩნდება რომ მათი გაქცევა ჩაწყობილია — კლინგონებს სურთ მათი მოკვლა „გაქცევის მცდელობისას“, მაგრამ ბოლო მომენტში მათ შველის „ენტერპრაიზი“. სკოტი პოულობს ფორმებს რომლებიც ეცვათ მკვლელებს, ისინი აღმოჩნდება ეკიპაჟის წევრთა ფორმები, მაგრამ მოგვიანებით მათაც დახოცილებს პოულობენ. კირკი იძახებს სტენოგრაფისტს თითქოსდა გადარჩენილი მკვლელისგან ჩვენების ჩამოსართმევად. მას იმედი აქვს რომ დამნაშავე შეეცდება დაასრულოს საქმე. ასეც ხდება და აკავებენ ლეიტენანტ ვალერისს. მისგა სპოკი იგებს რომ მკვლელობის უკან დგანან ადმირალი კარტრაიტი, გენერალი ჩენგი და რომულანელი ელჩი ნანკლუსი. შეთქმულები აპირებენ მოკლან ფედერაციის პრეზიდენტი სამშვიდობო კონფერეციაზე.

„ენტერპრაიზი“ და „ექსელსიორი“ მიდიან კონფერენციაზე, მაგრამ მათ გზას უღობავს კლინგონური ხომალდი რომელიც იყენებს შენიღბვას. „ენტერპრაიზი“ ახერხებს დააზიანოს მისი შენოღბვა, რის შემდეგაც ფედერაციის ხომალდები ანადგურებენ მას.

კირკი და მისი გუნდი ახერხებს პრეზიდენტის გადარჩენას, რის შემდეგაც აკავებენ კარტრეიდს და ნანკლუსს. ფედერაცია და კლინგონური იმპერია აფორმებენ სამშვიდობო შეთანხმებას.

## როლებში 
## იხილეთ აგრეთვე 
*ვარსკვლავური გზა
*ჯინ როდენბერი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ოფიციალური საიტი 
* 
* ვარსკვლავური გზა VI: აღმოუჩენელი ქვეყანა საიტზე memory-alpha.org

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა (ფილმების სერია)
კატეგორია:1991 წლის ფილმები
შოთა ჩანტლაძე

**შოთა ჩანტლაძე** (დ. 13 ივნისი, 1928, ზემო აკეთი, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 29 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოეტი. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1928 წლის 13 ივნისს ლანჩხუთის რაიონის სოფელ ზემო აკეთში, დედის სოფელში. ადრეული ბავშვობა გაატარა სოფელ ზემო ბჟოლიეთში. 1934 წელს ოჯახი თბილისში გადმოვიდა საცხოვრებლად.

1947 წელს დაამთავრა თბილისის 25-ე საშუალო სკოლა. იმავე წელს სწავლა განაგრძო უნივერსიტეტში, ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1952 წელს დაამთავრა.  1954 წელს პოეტი სოფელ პატარა ირაგაში (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) მუშაობდა ქართული ენის მასწავლებლად. სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოფელ  ლილოს ბიბლიოთეკაში, რედაქტორ-სტილისტად სხვადასხვა გამომცემლობაში, თანამშრომლობდა პერიოდულ პრესაში, წერდა რადიოსა და ტელევიზიისათვის.

გარდაიცვალა 1968 წლის 29 ნოემბერს, უშანგი ჩხეიძის ქუჩაზე მდებარე მე-3 საავადმყოფოში, ბრმანაწლავის დაგვიანებული ოპერაციის შემდგომი გართულებების გამო.

შოთა ჩანტლაძე, გარდა ლექსებისა, წერდა მოთხრობებს, მინიატურებს, იგავებს. თარგმნა ფინური ეპოსი  "კალევალა", ირლანდიური საგები, პუშკინის, ლერმონტოვის, ტიუტჩევის თხზულებები. მისი დღიურები და პირადი წერილები მრავალ საინტერესო ცნობას შეიცავენ იმდროინდელი ლიტერატურული პროცესების შესახებ.
 
შოთა ჩანტლაძის ლექსების კრებული მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა: მათ შორის - "თენდება, ღამდება" (1984 წელი) და "შოთა ჩანტლაძე" (1998).

## რესურსები ინტერნეტში 
* შოთა ჩანტლაძის პოეზია ლიბ.ჯი-ზე 
* შოთა ჩანტლაძე განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს გვერდზე 
* "შოთას უნივერსიტეტი", კვირის პალიტრა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
იდი

**იდი** (, ,  — *იგი*) — ზიგმუნდ ფროიდის მიხედვით, პიროვნების სტრუქტურის ერთ-ერთი კომპონენტი. იდი ენერგიის წყაროა პიროვნების სტრუქტურის ყველა ინსტანციისათვის. იდი ლტოლვების საბადოა და მუდმივად ცდილობს, დაიკმაყოფილოს მოთხოვნები. აღმოცენებული ლტოლვა, თუ ის არ დაკმაყოფილდა, დაუყონებლივ ქმნის დაძაბულობას. ლტოლვების დაკმაყოფილების შედეგად დაძაბულობა განიტვირთება. მას არ შეუძლია აიტანოს ენერგიის ზრდა, ამიტომაც იბრძვის ლტოლვების დაუყოვნებლივი დაკმაყოფილებისთვის. იდის ამოცანა არის დაძაბულობის მოხსნა ან მინიმუმამდე შემცირება, სიამოვნების გაზრდა და დისკომფორტის მოხსნა. იგი სიამოვნების პრინციპით მოქმედებს. იდის შინაარსი თითქმის მთლიანად არაცნობიერია. იდი მოიცავს პრიმიტიულ აზრებს, რომლებიც არასდროს ცნობიერდება და აზრებს, რომლებიც ცნობიერების მიერ განიდევნა მათი საშიშროების გამო. ფროიდის აზრით, განდევნილ და არაცნობიერ ინფორმაციას დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ქცევაზე.

## ლიტერატურა 
* Л. Д. Столяренко. Основы Психологии. — Ростов-на-Дону: «Феникс», 2005, 13-е издание.

კატეგორია:ფსიქოანალიზი
სმოლენსკის ბრძოლა (1812)

**სმოლენსკის ბრძოლა** — რუსეთის ჯარის თავდაცვითი საბრძოლო მოქმედებები ნაპოლეონის ჯარების წინააღმდეგ. გაიმართა 1812 წლის 16-18 აგვისტოს სამამულო ომის დროს. მცირე ხნით შესვენების შემდეგ ნაპოლეონის მთავარმა ძალებმა სმოლენსკის ხელში ჩაგდებისა და რუსეთის პირველი და მეორე არმიების ზურგში გასვლის მიზნით აგვისტოში განაახლეს შეტევა. გენერალ დიმიტრი ნევეროვსკის რაზმმა 14 აგვისტოს კრასნისთან ერთი დღე-ღამით შეაჩერა, ხოლო 16 აგვისტოს გენერალ ნიკოლაი რაევსკის კორპუსმა უკუაგდო ფრანგთა ავანგარდის შეტევები. 16 აგვისტოს საღამოსთვის სმოლენსკის ჩრდილოეთით განლაგდა რუსეთის პირველი და მეორე არმიები. არმიის შენარჩუნების მიზნით მთავარსარდალმა გენერალმა მიხეილ ბარკლაი-დე-ტოლიმ გადაწყვიტა სმოლენსკის დატოვება. მეორე არმიამ უკან დაიხია მოსკოვის გზატკეცილით, ხოლო პირველი არმია უზრუნველყოფდა უკან დახევას. 17 აგვისტოს რუსეთის ჯარები მედგრად იცავდნენ ცეცხლმოდებულ სმოლენსკს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1812 წლის ბრძოლები
სელევკე I ნიკატორი

**სელევკე I ნიკატორი** (; დ. ძვ. წ. 358, ევროპოსი, მაკედონია —  გ. ძვ. წ. 281, ლისიმაქია, თრაკია) — სელევკიდების სახელმწიფოსა და სელევკიდების დინასტიის დამაარსებელი, ალექსანდრე მაკედონელის მხედართმთავარი. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ძვ. წ. 326 წელს ინდოეთში ლაშქრობის დროს. ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილის შემდეგ, დიადოქოსთა შორის სელევკე I ნიკატორი იყო ერთ-ერთი აქტიური მაძიებელი უმაღლესი მბრძანებლობისა, ძვ. წ. 321 წელს პერდიკასგან (ტახტის რეგენტი) მიიღო სატრაპია ბაბილონეთი. ძვ. წ. 312 წელს აქვე გამაგრდა და თავი დამოუკიდებელ მმართველად (სელევკიდური ერის დასაწყისი) გამოაცხადა. შემოიერთა სხვა პროვინციები: მიდია, სუსიანე, პერსიდა, ბაქტრია და ძვ. წ. 305 წელს თავი მეფედ გამოაცხადა. ამავე წელს წარმატებით ილაშქრა ინდოეთში. დაუზავდა  ჩანდრაგუპტას, დაუთმო მას მდინარე ინდის დასავლეთით მდებარე მიწები და სამაგიეროდ მიიღო 500 საბრძოლო სპილო. ძვ. წ. 301 წლის იფსოსის ბრძოლის შემდეგ დიადოქოსებს შორის მიწების განაწილების შედეგად მესოპოტამია და სირია მიიღო. ძვ. წ. 281 წელს დაამარცხა ლისიმაქე და თითქმის მთელი მცირე აზია დაიპყრო. ეწეოდა დიდ საქალაქო აღმშენებლობას. სამოცდაათამდე ქალაქი დააარსა. ცდილობდა ბალკანეთის, განსაკუთრებით, მაკედონიისა და თრაკიის დაპყრობას, ამ მიზნით ძვ. წ. 280 წელს ჯარებით გადალახა ჰელესპონტი, მაგრამ ლისიმაქეის მახლობლად პტოლემე კერავნუსმა მოკლა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სელევკიდები
კატეგორია:დიადოქოსები
ქვემოგერმანული ვიკიპედია

**ქვემოგერმანული ვიკიპედია** (Plattdüütsche Wikipedia) — ვიკიპედიის განყოფილება ქვემოგერმანულ ენაზე. 2010 წლის 29 მაისითვის მოიცავდა 16 107 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ქვემოგერმანულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 20 ათასი სტატია. ჰყავს 6 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქვემოგერმანული ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
სნეფრუ

**სნეფრუ** — IV დინასტიის პირველი ფარაონი ძველ ეგვიპტეში. მართავდა დაახლ. ძვ. წ. 2613-ძვ. წ. 2589 წლებში.

ისტორიაში შევიდა როგორც პირამიდების მშენებელი. მას მიაწერენ 2 თუ 3 პირამიდის აშენებას (მედუმის პირამიდა, „გაბზარული პირამიდა“ და შესაძლოა, დაშურის „წითელი“ პირამიდაც). მის დროს ეგვიპტე ძლიერი სახელმწიფო იყო. ტურინის პაპირუსის მიხედვით სნეფრუ ეგვიპტეს 24 წელი მართავდა, ხოლო მანეთონის მიხედვით – 29 წელი. აწყობდა მძარცველურ ლაშქრობებს ნუბიაში, აზიაში. ფართო სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა პალესტინასთან. შუა სამეფოს პერიოდის ლიტერატურა და გვიანდელი ტრადიცია სნეფრუს წარმოადგენს, როგორც ბრძენ მმართველს და უპირისპირებს შვილისა და მემკვიდრის – ხეოფსის დესპოტურ მმართველობას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კეჩუა ვიკიპედია

**კეჩუა ვიკიპედია** — ვიკიპედიის განყოფილება კეჩუა ენაზე. შეიქმნა 2003 წლის ნოემბერში. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2007 წლის 31 ოქტომბრისთვის მოიცავდა 5000 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით კეჩუა ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 17 ათასი სტატია. ჰყავს 2 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* კეჩუა ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბუგიური ვიკიპედია

**ბუგიური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ბუგიურ ენაზე. გაეშვა 2005 წელს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ბუგიურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 13 ათასი სტატია. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბუგიური ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ატოჩის მუნიციპალიტეტი

**ატოჩის მუნიციპალიტეტი** () — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის სუდ-ჩიჩასის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 7 533 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 058 კმ²-ია.

მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:პოტოსის დეპარტამენტის  მუნიციპალიტეტები
მაილის მყინვარი

**მაილის მყინვარი**, **გენალდონის მყინვარი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის გვერდით ხოხის ქედის ჩრდილო კალთაზე. გაწოლილია მდინარე გიზელდონის მარჯვენა შენაკადის — გენალდონის სათავეებში. მყინვარის ბოლოს სიმაღლე ზღვის დონიდან 2350 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. ყინულის სისქე 50–130 მ. მყინვარამდე მისასვლელი გზა რთულია.  
 
## რესურსები ინტერნეტში
*რ. ხაზარაძე, ენციკლოპედია „საქართველო“
   
## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
ჩუვაშური ვიკიპედია

**ჩუვაშური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ჩუვაშურ ენაზე. შეიქმნა 2004 წლის 22 ნოემბერს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2007 წლის იანვრისთვის მოიცავდა 5000 სტატიას. ჩუვაშურ ვიკიპედიაზე ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს რუსული ვიკიპედია. 2014 წლის 1 აგვისტოს მდგომარეობით ჩუვაშურ ვიკიპედიაში იყო დაახლოებით 30 ათასი სტატია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩუვაშური ვიკიპედია

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ფირფიტლაყუჩიანები

**ფირფიტლაყუჩიანები** () — ხრტილიანი თევზების ქვეკლასი. აქვთ ხრტილოვანი ჩონჩხი. სხეული დაფარულია პლაკოიდური ქერცლით (კანის კბილებით), ზოგს შიშველი სხეული აქვს. ლაყუჩები ფირფიტოვანია, უსარქველო. ნაწლავებში სპირალური ნაოჭია, რომელიც კლოაკაში იხსნება. მამლების მუცლის ფარფლის განაპირა სხივი გარდაქმნილია შესაწყვილებელ ორგანოდ — პტერიგოპოდიუმებად. ქვეკლასში 2 ამომწყდარი და 1 თანამედროვე რიგია — ზვიგენები. უმრავლესობა ბინადრობს ზღვებში, — ზოგი მტკნარ წყლებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხრტილიანი თევზები
სტილიქონი

მინიატიურა|ფლავიუს სტილიქონი
**ფლავიუს სტილიქონი** (; დ. 360/365 — გ. 408, რავენა) — რომაელი მხედართმთავარი და სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ვანდალი. დაწინაურდა იმპერატორ თეოდოსიუს I-ის მმართველობის დროს. თეოდოსიუსის გარდაცვალების შემდეგ (395 წელი) მცირეწლოვანი იმპერატორის ჰონორიუსის მეურვე იყო. მაგრამ ფაქტობრივად იმპერიის დასავლეთ ნაწილს განაგებდა. წარმატებით ომობდა ბრიტანეთის, რაინისა და დუნაისპირა ტომებთან. იტალიაში ორჯერ დაამარცხა (401 წელი) ვესტგუთები ალარიხ I-ის მეთაურობით. შეეწირა სასახლის ინტრიგებს, მოკლეს ჰონორიუსის ბრძანებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 408
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ალფეროვსკაია (აზლეცკოეს სასოფლო დასახლება)

**ალფეროვსკაია** () — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 13 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალფეროვსკაია

## სქოლიო 
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ხრტილიანი თევზები

**ხრტილიანი თევზები** () — თევზების კლასი. მოიცავს 2 ქვეკლასს: ფირფიტლაყუჩიანებსა და მთლიანთავიანებს. მათი ჩონჩხი ხრტილოვანია (გამაგრება ხდება ხრტილის ჩაკირვით), ქერცლი — პლაკოიდურია. ნაწლავში აქვს სპირალური სარქველი, გულში არტერიული კონუსი. ხრტილიანი თევზების უმრავლესობას აქვს კლოაკა. ფირფიტლაყუჩიანების ქალა ჰიოსტილური, მთლიანთავიანებისა კი — ავტოსტილურია. როგორც ჩანს, ყველა ხრტილიანი თევზების განაყოფიერება შინაგანია. ხრტილიანი თევზები ცოცხლადმშობი ან კვერცხისმდებელია. მათი უმრავლესობა მტაცებელია. ბინადრობენ ზღვაში, მხოლოდ ფირფიტლაყუჩიანების რამდენიმე სახეობა ცხოვრობს მტკნარ წყალში. ნამარხი ხრტილიანი თევზები ცნობილია დევონური პერიოდიდან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხრტილიანი თევზები
ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტი

**ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტი** — ტრინიდადი და ტობაგოს სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, რომელსაც ამომრჩეველთა კოლეგია ირჩევს 5 წლის ვადით. თანამდებობა ოფიციალურად დაარსდა 1976 წელს, როდესაც პოლიტიკური რეფორმების შემდეგ ქვეყანა რესპუბლიკად გამოცხადდა. პრეზიდენტი არის ქვეყნის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი.

## ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტების სია 
## დროის ხაზი 

ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1976 till:2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1976

Colors =
  id:indep value:rgb(0.5,0.5,1)   legend: რესპუბლიკა
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"ისტორიის პერიოდი:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1976 till: 1987 color:indep text:"კლარკი" fontsize:10
 from: 1987 till: 1997 color:indep text:"ჰასანალი" fontsize:10
 from: 1997 till: 2003 color:indep text:"რობინსონი" fontsize:10
 from: 2003 till: 2013 color:indep text:"რიჩარდსი" fontsize:10
 from: 2013 till: 2018 color:indep text:"კარმონა" fontsize:10
 from: 2018 till: 2023 color:indep text:"უიკესი" fontsize:10

## რესურსები ინტერნეტში
* History of the Presidency 

კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
Carnival Ecstasy

***Carnival Ecstasy*** — Fantasy class-ის საკრუიზო გემი, რომელიც 1991 წლიდან კომპანია Carnival Cruise Lines-ისთვის ოპერირებს. იგი გამოირჩევა აუზით, ოთხი მორევით, რესტორნების, ღამის კლუბების, კაზინოებისა და დაუბეგრავი მაღაზიების ფართო არჩევანით. ამჟამად იგი დაცურავს ოთხ-ხუთ-დღიან კრუზიებში ფლორიდის ნავსადგურ პორტ-კანავერალიდან, აღმოსავლეთ კარიბების მიმართულებით. იგივე მარშრუტით დაცურავს მისი ორი დობილი გემი — *Carnival Sensation* და *Carnival Dream*. ოთხდღიანი კრუიზი ყოველ ხუთშაბათს იწყება და მისი ბოლო გაჩერებაა ბაჰამის კუნძულების ქალაქი ნასაუ, კუნძული პატარა სან-სალვადორი ან ფრიპორტი. ხუთდღიანი კრუიზი ყოველ ორშაბათს ან შაბათს იწყება და მისი გაჩერებებია ნასაუ, ფრიპორტი და კუნძული პატარა სან-სალვადორი ან კოკო-კეი. 2014 წლის დასაწყისიდან, Carnival Ecstasy მაიამიში გადაინაცვლებს და ჩაანაცვლებს გემ *Carnival Imagination*-ს.

## ისტორია
ქარიშხალ კატრინას შემდეგ, გემმა ექვსი თვე ახალ ორლეანში გაატარა, სადაც ის ევაკუირებულთა და მუშათა საცხოვრებლად გამოიყენებოდა. აიგო 1991 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.

## სუიციდი
2007 წლის 1 ივლისს, ამერიკელი დეივიდ რიტჩესონი *Carnival Ecstasy*-ის გემბანიდან გადახტა და თავი მოიკლა.

## ხანძარი
1998 წლის 20 ივლისს, გემი 2 565 მგზავრითა და ეკიპაჟის 916 წევრით მაიამიდან კი-ვესტის მიმართულებით მიდიოდა, როდესაც მთავარ სამრეცხაოში ხანძარი გაჩნდა, დაახლოებით 17:00 საათზე. სავენტილაციო სისტემის საშუალებით ცეცხლმა გემბანისკენ გადაინაცვლა, სადაც საშინელი სიცხე და კვამლი დატრიალდა. როდესაც გემი მაიამისკენ, ღუზის ჩასაშვებად გაემართა, მოძრაობის უნარი დაკარგა და დრეიფი დაიწყო. სპეციალისტებმა რადიოსიგნალის საშუალებით აშშ-ის სანაპირო დაცვის დახმარების ჯგუფი გამოიძახეს. ხანძრის ჩაქრობასა და გემის გადაყვანას 8 საბუქსირო გემი დასჭირდა. ცეცხლი საბოლოოდ 21:09 საათზე დაამარცხეს. მცირე დაზიანებები მიიღო ეკიპაჟის თოთხმეტმა წევრმა და რვა მგზავრმა.

## გალერეა

ფაილი:Carnival Ecstasy in Cozumel 10 Aug 2010.jpg|Carnival Ecstasy 2010 წელს
ფაილი:FEMA - 24943 - Photograph by Andrea Booher taken on 09-18-2005 in Louisiana.jpg|Carnival Ecstasy ახალი ორლეანის პორტში
ფაილი:Le carnival ecstasy.jpg|Carnival Ecstasy „Evolutions of Fun“-ის წინ
ფაილი:MS Ecstasy April 2004.jpg|Carnival Ecstasy 2004 წლის აპრილში
ფაილი:Carnival Ecstasy in Cozumel 10 Aug 2010.jpg|Carnival Ecstasy კოსუმელთან, მექსიკა

## იხილეთ აგრეთვე
* Carnival Cruise Lines

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:საკრუიზო გემები
კატეგორია:Carnival Cruise Lines-ის გემები
კატეგორია:1991 წლის გემები
ვარსკვლავური გზა: თაობები

„**ვარსკვლავური გზა: თაობები**“ () — მეშვიდე სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომლის მოქმედება მიმდინარეობს ვარსკვლავური გზის სამყაროში. მასში მონაწილეობენ პერსონაჟები როგორც ორიგინალური სერიალიდან, ისე შემდეგი თაობიდან.

## სიუჟეტი 
…2293 წელი. თავის პირველ, სადღესასწაულო გაფრენას ახორციელებს ხომალდი „ენტერპრაიზ-B“. მოწვეულნი არიან ძველი ენტერპრაიზის ეკიპაჟის წევრებიც:ჯეიმზ კირკი, მონტგომერი სკოტი, პაველ ჩეხოვი. მოულოდნელად ხომალდი იღებს უბედურების სიგნალს ორი ხომალდისგან რომლებიც მოხვდნენ უცნობი „ლენტის“ ქვეშ. ხერხდება 40 ადამიანის გადარჩენა, დანარჩენები იღუპებიან ხომალდთან ერთად. იღუპება კაპიტანი კირკიც…

…2371 წელი. „ენტერპრაიზ-D“ იღებს ბრძანებას გამოიკვლიოს თავდასხმა ობსერვატორია „არმაგოსაზე“ (англ. Amargosa). ადგილზე მისვლისას ეკიპაჟი არკვევს რომ სადგურის თანამშრომელმა, დოქტორმა ტოლიან სორანმა საიდუმლოდ შექმნა იარაღი, რომელსაც შეუძლია გაანადგურის მთელი მზის სისტემები. ტორანი ერთ-ერთი გადარჩენილია 2293 წელს მომხდარი ინცინდენტისას. იგი მრავალი წელი ცდილობდა გაეგო როგორ შეიძლება იმ „ლენტაში“ მოხვედრა. ეს ანომალია საშუალებას აძლევს მას ვინც მასში მოხდება ნახოს თუ როგორ სრულდება მისი ფანტაზიები. მასში მოსახვედრად დოქტორი აპირებს შეასწოროს მისი მარშრუტი, რისთვისაც საჭიროა რამდენიმე ვარსკვლავის აფეთქება, რაც გამოიწვევს 250 მილიონი სიცოცხლის განადგურებას.

პიკარი ცდილობს სორანის შეჩერებას და მიდის პლანეტა ვერიდან 3-ზე. პლანეტა ფეთქდება და ითრევს პიკარს და სორანს ლენტის შიგნით, სადაც ჟან-ლუკ პიკარი ხვდება ჯეიმზ კირკს. ისინი ერთად ბრუნდებიან წარსულში რათა შეაჩერონ სორანი…

## როლებში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* ვარსკვლავური გზა: თაობები საიტზე memory-alpha.org

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა (ფილმების სერია)
კატეგორია:1994 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ
პოტანინის მყინვარი

**პოტანინის მყინვარი** () — ყველაზე დიდი ხეობის ტიპის მყინვარი ალთაიში. მდებარეობს ტავან-ბოგდო-ულასა და მონღოლეთის ალთაის მიჯნაზე, მონღოლეთში. სიგრძე 19 კმ, ფართობი 56,5 კმ². ფირნის ხაზი ზღვის დონიდან 3630 მ-ზეა. მყინვარის ენა ეშვება 2900 მ-მდე. ქვედა ნაწილი დაფარულია მორენული მასალით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ცაგან-გოლი. მყინვარი აღმოაჩინა რუსმა მოგზაურმა და მკვლევარმა ვასილი საპოჟნიკოვმა 1905 წელს. სახელი ეწოდა რუსი მეცნიერის გრიგორი პოტანინის (1835–1920) პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლეთის მყინვარები
კილკონელი

**კილკოლენი** (; ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.

2002 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 647 ადამიანს შეადგენს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* გოლუეის საგრაფო

## სქოლიო 
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ყაინდის ტბა

**ყაინდის ტბა** () — მთის ტბა ყაზახეთში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1667 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 0,4 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 21 მ. ტბა წარმოიქმნა 1910 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად. ტურიზმის პოპულარული ადგილია. წყლის დაბალი ტემპერატურის მიუხედავად განვითარებულია დაივინგი. 1980-იან წლებში სელური ნაკადების გამო ტბის ფართობი გაიზარდა. გარშემორტყმულია წიწვოვანი ტყეებით. ტბა მოქცეულია ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ყაინდის ტბა — ცნობები  

კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
მარმოლადის მყინვარი

**მარმოლადის მყინვარი** () — ხეობის ტიპის მყინვარი იტალიაში. მდებარეობს მარმოლადის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე, დოლომიტის ალპების ერთადერთი მყინვარია. ყინულის მაქსიმლაური სისქე 100 მ-მდეა. ისევე როგორც ალპების ყველა მყინვარი მარმოლადაც განიცდის უკან დახევას. პირველი მსოფლიო ომის დროს ავსტრიელმა ჯარისკაცებმა მყინვარის გვირაბში ააშენეს სადგომი, რითაც შექმნეს მნიშვნელოვანი ზომის „ყინულის ქალაქი“. მყინვარის ქვევით, ხეობაში არის პირველი მსოფლიო ომის დროინდელი მუზეუმი — „Museo della Grande Guerra in Marmolada“.

## რესურსები ინტერნეტში
* მარმოლადის მყინვარი  

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიის მყინვარები
ამბატოს დეპარტამენტი

**ამბატოს დეპარტამენტი** () — დეპარტამენტი არგენტინაში, კატამარკის პროვინციაში. 

არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 4500 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 797 კმ²-ია.

დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-პუერტა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* არგენტინის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:კატამარკის პროვინციის დეპარტამენტები
მირტი

მინი|მირტი

**მირტი** (  შდრ. სბ. მურტი) — მარადმწვანე ბუჩქოვანი მცენარე მირტისებთა ოჯახისა. აქვს თეთრი სურნელოვანი ყვავილი; უპირატესად სუბტროპიკულ და ტროპიკულ მხარეებში ხარობს. მირტის ეთერული ზეთი მდიდარია კამფოლით, ცენეოლით, კამფენით, ალდეჰიდებით. ფოთლები შეიცავს ცხიმოვან, მთრიმლავ, ფისოვან ნივთიერებებს. 

## სამკურნალო თვისებები 
მირტის ნახარში სასარგებლოა კუჭის ტკივილისას, თორმეტგოჯა ნაწლავის, თირკმლის, ტვინის დაავადებებისას. ნახარში რეაგირებს როგორც ანტისეპტიკი. არის შარდმდენი. ხალხური მედიცინა იყენებს ბრონქიტის, ფილტვების ტუბერკულოზის. კურნავს ჭრილობებს, დამწვრობას, ყურების ჩირქოვან დაავადებებს. ნაყენს სვამენ სისხლნაკლულობის დროს, ამზადებენ საფენებს მოტეხილობის შემთხვევებში.

## ჰაგიოგრაფიულ ლიტერატურაში 
* ჰაგიოგრაფიულ ლიტერატურაში წმ. ვუკოლეს (ბერძ. Βουκόλος) († დაახლ. 100/105. ხსენება 6/19 თებერვალი) შესახებ წერია, რომ მისი გარდაცვალებისა და ქ. ეფესოს სასაფლაოზე დამარხვის შემდეგ მის საფლავზე ამოვიდა მირტის ხე, რომელიც სასწაულებრივად კურნავდა.

## კომერციული ფასი 
იტალიური მირტის 10 თესლის ფასი 0,8 €1/8 €, ხოლო 100 თესლის ფასი 4 €/6 €-ს ფარგლებში მერყეობს.

## ლიტერატურა 
* ა. მაყაშვილი, ბოტანიკური ლექსიკონი: მცენარეთა სახელწოდებანი, "საბჭოთა საქართველო", თბ., 1961

## რესურსები ინტერნეტში 
* სამკურნალო მცენარეთა ლექსიკონი 

## სქოლიო
კატეგორია:მირტისებრნი
აღმოსავლეთის პაქტი

**აღმოსავლეთის პაქტი** — ჰიტლერული აგრესიის წინააღმდეგ, ურთიერთდახმარების ხელშეკრულების პროექტი სსრკ-ს, ჩეხოსლოვაკიას, პოლონეთს, ლატვიას, ლიტვას, ესტონეთს, საფრანგეთსა და ფინეთს შორის.

„აღმოსავლეთის პაქტის“ იდეა წამოაყენა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლუი ბარტუმ. მას აქტიურად მხარი დაუჭირა საბჭოთა მთავრობამ. 1934 წლის მაის-ივნისში სსრკ და საფრანგეთი შეთანხმდნენ, რომ საფრანგეთს ეკისრა „აღმოსავლეთის პაქტის“, ხოლო სსრკ-ს - ლოკარნოს ხელშეკრულებათა გარანტია. 1934 წლის 14 ივნისს სსრკ-მა მიმართა დაინტერესებულ სახელმწიფოებს შეერთებოდნენ „აღმოსავლეთის პაქტს“. შეერთების სურვილი გამოთქვეს ჩეხოსლოვაკიამ, ლატვიამ, ესტონეთმა და ლიტვამ. ფინეთმა თავი შეიკავა. ამასთანავე ესტონეთმა და ლატვიამ მოითხოვეს, რომ გერმანია და პოლონეთიც შეერთებოდნენ „აღმოსავლეთის პაქტს“. პაქტის იდეა ფორმალურად მოიწონა ინგლისმაც, მაგრამ მისთვის მხარდაჭერის პირობად გამოაცხადა გერმანიის შეყვანა ურთიერთდახმარების რეგიონულ ხელშეკრულებასა და სსრკ-საფრანგეთის შესაბამის ხელშეკრულებაში, რათა გერმანიაზეც გავრცელებულიყო საფრანგეთ-სსრკ-ის გარანტიები. სსრკ და საფრანგეთი დათანხმდნენ, მაგრამ ჰიტლერულმა გერმანიამ და პოლონეთის მთავრობამ უარი განაცხადეს მიეღოთ მონაწილეობა „აღმოსავლეთის პაქტში“. ჟ. ლ. ბარტუს მოკვლის შემდეგ, საფრანგეთის ახალი საგარეო მინისტრი პიერ ლავალი და საფრანგეთის მთავრობის ზოგი სხვა მოღვაწე ინგლისელ და ამერიკელ მმართველ წრეებთან ერთად არსებითად საბოტაჟს უწევდნენ სსრკ-საფრანგეთის დაახლოებისა და კოლექტიური უშიშროების განმტკიცების საქმეს, გამოდიოდნენ ჰიტლერული აგრესიის წამქეზებლად. ამის გამო „აღმოსავლეთის პაქტის“ პროექტი აღარ განხორციელდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპის ისტორია
ლაგო-ფედაია

**ლაგო-ფედაია** () — ტბა იტალიაში, დოლომიტის ალპებში, ზღვის დონიდან 2030 მ სიმაღლეზე. ტბა ორ: ხელოვნურ და ბუნებრივ ნაწილად იყოფა. ხელოვნური ტბა 2 კმ სიგრძისაა და ჩაკეტილია კაშხლით; ხოლო ბუნებრივი ტბა თავის მხრივ, ჩაკეტილია მორენული დანალექებით და მისი სიგრძე 160 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაგო-ფედაია  
* ლაგო-ფედაია 

კატეგორია:იტალიის ტბები
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1945)

**აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია** — საბჭოთა არმიის დიდი შეტევითი ოპერაცია აღმოსავლეთ პრუსიასა და ჩრდილოეთ პოლონეთში, დიდი სამამულო ომის დამამთავრებელ პერიოდში, 1945 წელს. მიზნად ისახავდა მტრის სტრატეგიული დაჯგუფების განადგურებას აღმოსავლეთ პრუსიას და ჩრდილოეთ პოლონეთში. ოპერაციში მონაწილეობდნენ: ბელორუსიის II და III ფრონტის 43-ე არმია და ბალტიის ფლოტი.

აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია ისევე, როგორც ვისლა-ოდერის ოპერაცია იყო შემადგენელი ნაწილი საბჭოთა შეიარაღებული ძალების სტრატეგიული შეტევისა ბალტიის ზღვიდან კარპატებამდე.

ანტიფაშისტური კოალიციის გათიშვის იმედით ფაშისტური ხელმძღვანელობა ცდილობდა გაეჭიანურებინა ომი, არ დაეშვა საბჭოთა ჯარების წინსვლა დასავლეთისაკენ.

აღმოსავლეთ პრუსიას იცავდა არმიათა ჯგუფი „ცენტრი“. 13 იანვარს მათ გაარღვიეს მტრის თავდაცვა გუმბინენის ჩრდილოეთით. ბელორუსიის II ფრონტის ჯარებმა კი 26 იანვარს ელბინგის ჩრდილოეთით გაარღვიეს ფრონტი და ბალტიის ზღვის სანაპიროზე გადავიდნენ III ფრონტის ჯარებიც. ფაშისტური არმიის მთავარი ძალები ზღვის პირას იქნა მომწყვდეული და განადგურებული. ამის შემდეგ საბჭოთა ჯარებმა დაიკავეს მთელი აღმოსავლეთ პრუსია, მოსპეს გერმანული იმპერიალიზმის კერა და ფორპოსტი აღმოსავლეთში და გაათავისუფლეს ჩრდილოეთ პოლონეთი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
კატეგორია:ევროპის ისტორია
კატეგორია:1945 წლის ბრძოლები
Carnival Sensation

[300px|მინიატიურა|Carnival Sensation [ბაჰამის კუნძულების ქალაქ ნასაუსთან, 2006 წ.]] 
**Carnival Sensation** — Fantasy class-ის საკრუიზო გემი, რომელიც 1993 წლიდან კომპანია Carnival Cruise Lines-ისთვის ოპერირებს. გემი აქტიურ საკრუიზო სერვისს 2009 წლის 12 თებერვლიდან დაუბრუნდა, მას შემდეგ რაც მშრალ დოკზე (გემების სარემონტო ადგილი ხმელეთზე) მასშტაბური სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარდა. რემონტის დროს, ოკეანის ხედიან ოთახებს 98 საკუთარი აივანი დაემატა. სასეირნო გემბანს დაემატა სრულწლოვანთათვის განკუთვნილი მზიანი არეალი სახელად *Serenity* (სიმშვიდე), ბავშვებისთვის განკუთვნილი წყლის პარკი კი ვერანდაზე განთავსდა. გემის შუა ნაწილში განახლდა ღია საცურაო აუზი, გაუქმდა სასრიალო. განახლებისას ასევე გამოიცვალა საფარდაგე ქსოვილები მასიური თავშეყრის ადგილებსა და მთავარ სასადილოში. ასევე, კიჩოზე დაემატა ოთხსართულიანი წყალსადენის სადგურის ნაგებობა. დღესიათვის, Carnival Sensation-ი ასრულებს სამ და ოთხღამიან კრუიზებს ფლორიდის ნავსადგურ პორტ-კანავერალიდან ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით. ამავე მარშრუტით დადის მისი დობილი გემი *Carnival Ecstasy*.

Carnival Sensation 1993 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში აიგო.

## *Carnival Sensation*-ის პრივილეგირება
Carnival Sensation იმ რამდენიმე საკრუიზო გემს შორის იყო, რომელსაც აშშ-ის მთავრობამ ქარიშხალ კატრინას დროს დაზარალებულთა და მუშათა საცხოვრებლით უზურნველყოფა დაავალა. მას შემდეგ, რაც აშშ-ის საგანგებო სიტუაციების ფედერალურმა სააგენტომ გემი ამ მოვალეობისგან გაათავისუფლა, ის კვლავ კრუიზებს დაუბრუნდა.

## გემის გეგმა
## გალერეა

File:Carnival sensation arrière.jpg
File:Carnival Sensation docked at Nassau 1.JPG
File:Carnival Sensation 2008.jpg
File:FEMA - 15119 - Photograph by Andrea Booher taken on 09-06-2005 in Texas.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* Carnival Cruise Lines

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*Cruise Critic review
*Carnival Sensation ship location in Google Maps

კატეგორია:საკრუიზო გემები
კატეგორია:Carnival Cruise Lines-ის გემები
კატეგორია:1993 წლის გემები
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1914)

მინი|მარჯვნივ|350პქ|აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია
**აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია** — რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთი ფრონტის შეტევითი ოპერაცია გერმანიის წინააღმდეგ პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში. ოპერაციის უშუალო მიზანი იყო აღმოსავლეთ პრუსიის დაკავება და ამით ნიადაგის მომზადება გერმანიაში შესაჭრელად. 

საფრანგეთის მოთხოვნით რუსეთმა მობილიზაციისა და ჯარების კონცენტრაციის დამთავრებამდე დაიწყო შეტევა, რათა ჩაეშალა გერმანიის მთავარი ძალების შეტევა საფრანგეთზე.

რუსეთის უმაღლესი სარდლობა ვარაუდობდა გაენადგურებინა გერმანიის VIII არმია, არმიების ძალებით. მიუხედავად გენერალი პაველ რენენკამპფის უუნარო ხელმძღვანელობისა, I-მა არმიამ დაამარცხა გერმანელები შტალუპენენთან და გუმბინენთან 17-20 აგვისტოს, მაგრამ შემდეგ შეწყვიტა მათი დევნა. 21-22 აგვისტოს იმის ნაცვლად, რომ შეერთებოდა II არმიას, იგი უმოქმედოდ იდგა. ამით ისარგებლა გერმანელთა სარდლობამ, მარნის ბრძოლის  გადამწყვეტ დღეებში გადმოისროლა ჯარები საფრანგეთის ფრონტიდან და რუსეთის II არმიას შეუტია. 26-30 აგვისტოს გარს შემოერტყა მის ცენტრალურ დაჯგუფებას ნოიდენბურგის აღმოსავლეთით და გაანადგურა.

9-15 სექტემბერს გერმანელებმა ძლიერი იერიშით ნემას გაღმა უკუაგდეს რუსეთის I არმია.

რუსეთის ეს მარცხი განაპირობა გენერალ იაკოვ ჟილინსკის უნიათო ხელმძღვანელობამ და გენერალ რენენკამპფის უმოქმედობამ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:ევროპის ისტორია
კატეგორია:1914 წლის ბრძოლები
ლუდვიგ II ახალგაზრდა

მინიატიურა|ლუდვიგის გამოსახულება XII საუკუნის ხელნაწერიდან
**ლუდვიგ II ახალგაზრდა** (დ. 825 — გ. 12 აგვისტო, 875) — იტალიის მეფე 844 წლიდან და საღვთო რომის იმპერატორი 850 წლიდან. 855 წლამდე ის იყო მამის, ლოთარ I-ის თანამოსაყდრე, შემდეგ კი მარტომ განაგრძო მმართველობა. ლუდვიგი იყო ლოთარ I-ის უფროსი ვაჟი.

839 წლიდან ის მოიხსენიებოდა როგორც იტალიის მეფე და ამიტომაც გადაიტანა სამეფო რეზიდენცია ამ ქვეყანაში. 844 წლის 15 ივნისს პაპმა სერგიუს II-მ ლუდვიგი რომში მეფედ აკურთხა. მან მაშინვე მოისურვა იმპერიის კანონების გავრცელება ამ ქალაქზე, თუმცა ეს მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა; მაგრამ 850 წელს ის იმპერატორად ეკურთხა პაპ ლეო IV-ის მიერ. ამის შემდეგ მალევე, 851 წლის 5 ოქტომბერს დაქორწინდა ენგელბერგაზე და იტალიის დამოუკიდებელი ხელისუფლების სათავეში მოექცა.

ლუდვიგ II დაიღუპა 875 წლის 12 აგვისტოს, დღევანდელი ბრეშას პროვინციის მახლობლად. დაკრძალულია მილანში, წმინდა ამბროსის ტაძარში. იტალიის მომდევნო მეფე გახდა კარლომან ბავარიელი, რომელიც იყო ლუდვიგ II გერმანელის ვაჟი.

## ლიტერატურა
**Annales Bertiniani* and *Chronica S. Benedicti Casinensis*, both in the *Monumenta Germaniae Historica. Scriptores*, Bände i. and iii. (Hanover and Berlin, 1826 fol.)
*Muhlbacher, E. *Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern* (Innsbruck, 1881)
*Sickel, T. *Acta regum et imperatorum Karolinorum, digesta et enarrata* (Vienna, 1867—1868)
*E. Dummler *Geschichte des ostfrankischen Reiches* (Leipzig, 1887—1888).
*Charles Oman. *The Dark Ages 476&ndash;918*. London: Rivingtons, 1914.

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 825
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 875
ტელეფისის ბრძოლა

**ტელეფისის ბრძოლა** — 553 წელს ბრძოლა ეგრის-ბიზანტიისა და სასანიანთა იმპერიისს ჯარს შორის ეგრისის დიდი ომის დროს ტელეფისის ციხესთან. 

552 წელს ირანელებმა დაასრულეს საომარი ოპერაციები ეგრისში და მუხირისის აღებით საბოლოოდ გამაგრდნენ ეგრისის აღმოსავლეთ ნაწილში ცხენისწყლიდან იბერიამდე. მაგრამ მათ აწუხებდათ ის, რომ ბიზანტიელებს გამაგრებული ჰქონდათ ფაზისისკენ მიმავალ გზაზე არსებული ციხესიმაგრეები როდოპოლისი, ნესოსი და ტელეფისი. ტელეფისის ციხეში გამაგრებული იყო ბიზანტიელი სარდალი მარტიანე. ირანელების მიზანი იყო ბიზანტიელთა განდევნა ამ ციხეებიდან. მათ ჯერ როდოპოლისი აიღეს და 553 წელს მიადგნენ ტელეფისს. აგათია სქოლასტიკოსის ცნობით ტელეფისის ციხე კარგად ადცულ ადგილას მდებარეობდა და ბიზანტიელებსაც ის დამატებით ჰქონდა გამაგრებული. ამიტომ ირანელების სარდალმა მერმეროემ მის ასაღებად ხერხს მიმართა: ხმა გაავრცელა თითქოს უკურნებელი სენით დაავადდა და გარდაიცვალა. ბიზანტიელებმა სიფხიზლე მოადუნეს. ირანელებმა ამით ისარგებლეს და ტელეფისის ციხე მოულოდნელად აიღეს.

## ლიტერატურა 
*

კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები
კატეგორია:553 წლის ბრძოლები
ტირა

მინიატიურა|300პქ|ტირის ნანგრევები
მინიატიურა|300პქ|ტირა და ძველი ბერძნული კოლონიები შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში
**ტირა**, *ტირასი* — ანტიკური ქალაქი. დააარსეს მილეტიდან გადმოსახლებულებმა მდინარე დნესტრის დასავლეთ  ნაპირას ძვ. წ. VI საუკუნეში. ტირა ავტონომიური მონათმფლობელური სახელმწიფო - პოლისი იყო. დაახლ. ძვ. წ. 360 წელს საკუათარი მონეტების ემისია დაიწყო. იმპერატორ ავგუსტუსის დროს დაემორჩილა რომს. მნიშვნელოვანი საყრდენი პუნქტი იყო იმპერიის ჩრდილოეთ საზღვრებთან. ტირა ვაჭრობდა შავიზღვისპირეთის მრავალ ქალაქთან. გვიანდელ ანტიკურ და ადრინდელ შუა საუკუნეების პერიოდში ტირაში დასახლდნენ მეზობელი ტომები. მათ შორის სლავები, რომლებაც ტირას დაარქვეს ბელგოროდი (1484 წლიდან  – აკერმანი, 1944 წლიდან – ბელგოროდ-დნესტროვსკი). არქეოლოგიური ძიებანი დაიწყო  XX საუკუნის დამდეგიდან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უკრაინის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ძველი ქალაქები
ტიგლათფილესერ III

250px|მინიატიურა|ტიგლათფილესერ III
**ტიგლათფილესერ III** (ასურ. თუქულთიაფალეშარი) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 745-727 წლებში.

გაატარა მნიშვნელოვანი რეფორმები: გააუქმა სამეფისნაცვლოები და შექმნა უფრო მცირე ადმინისტრაციული ერთეულები, რომელთაც სათავეში ჩაუყენა ოლქის უფროსები. შექმნა აგრეთვე მუდმივი არმია, რომელიც ივსებოდა რეკრუტირებული მოსახლეობისაგან. არმიას მთლიანად სახელმწიფო ინახავდა, რის გამოც ღარიბებსაც შეეძლოთ ჯარში ემსახურათ. რეფორმებმა განამტკიცეს ცენტრალური ხელისუფლება და ქვეყნის სამხედრო ძლიერება. ძვ. წ. 740 წელს დაიპყრო ტიგროსის ზემო დინების აუზში მდებარე ურარტუს ტერიტორიის ნაწილი, აგრეთვე ჩრდილოეთ სირიის მნიშვნელოვანი რაიონი, ძვ. წ. 735 წელს შეიჭრა ურარტუს ტერიტორიაზე და მიადგა მის დედაქალაქს ტუშფას, მაგრამ მისი აღება ვერ შეძლო. დაიმორჩილა ფინიკია და სირიის ნაწილი, ძვ. წ. 739 წელს აიღო ქ. დამასკოც. ბაბილონში მეფედ აირჩიეს *ფულუს* სახელით. ბაბილონს შეუნარჩუნა მმართველობა და მხოლოდ მოკავშირის უფლებებით გააერთიანა ასურეთთან. მის დროს გრძელდებოდა დაპყრობილი ტერიტორიებიდან მოსახლეობის ასურეთში გადმოსახლების პოლიტიკა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:უზურპატორები
ტიგლათფილესერ I

250px|მინიატიურა|ტიგლათფილესერ I-ის რელიეფური გამოსახულება ქვაზე
**ტიგლათფილესერ I** (ასურ. თუქულთიაფალეშარი) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1114-1076 წლებში. 

მისი მართველობის დროს საკმაოდ გაძლიერდა ასურეთი. მეფობის დასაწყისში ტიგლათფილესერ I-ს ბრძოლა მოუხდა მცირე აზიის აღმოსავლეთ ოლქებში მცხოვრები მუშქების ძლიერ ტომებთან. მეფე სიამაყით მოგვითხრობს მათი დამარცხების შესახებ. ილაშქრა ასურეთის ჩრდილოეთით მდებარე ნაირის მხარეში, მიაღწია „ზემო ზღვას“ (შავი ზღვა). წარმატებით დალაშქრა ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნები, ებრძოდა ბაბილონს. მისი მეფობის ბოლო წლებში ასურეთში შემოსევა დაიწყეს ამორეველთა ტომებმა, რომლებთან ბრძოლაშიც ქვეყანა თანდათან დასუსტდა.

ტიგლათფილესერ I-ის  მეფობის პერიოდში ხეთური სამეფო დაეცა, ეგვიპტე გამოუცდელი იყო, რომელიც დაექვემდებარა სამხრეთ ბაბილონის არამეულ მომთაბარე — ქალდეელთა ტომს. ამ პოლიტიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, ასურეთი დარჩა ერთადერთი დიდი ძალა.
მმართველობის პირველი ხუთი წლის განმავლობაში ტიგლათფილესერ I-მა დაიპყრო 42 ქვეყანა. როგორც ასურეთის მეფე, ამას თავად გვატყობინებს ტიგროსის შესართავთან არსებულ წარწერაში.
ტიგლათფილესერ I არაერთხელ ეძახის თავს „ნაირის ქვეყნების დამპყრობელს თუმედან დაიაენემდე“. ეტყობა, ამით იგი გამოჰყოფს ნაირიში მის მიერ დაპყრობილი ქვეყნებიდან ასურეთთან ყველაზე ახლო (სამხრეთით) და ყველაზე უფრო შორს (ჩრდილოეთით) მდებარე ქვეყნებს.

ტიგლათფილესერ I გარდაიცვალა 39 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მეღდორი

**მეღდორი** (2023 წლის 31 ივლისამდე **გეოგრაფიული საზოგადოების მყინვარი**; ) — დენდრიტული მყინვარი ცენტრალურ პამირში, ტაჯიკეთში. მდებარეობს მდინარე ვანჩის ზემოთში, მეცნიერებათა აკადემიისა და დარვაზის ქედებს შორის. სიგრძე 24,2 კმ, ფართობი 64,4 კმ². ფირნის ხაზი მდებარეობს 4200 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ენა ეშვება 2580 მ-მდე. მყინვარი აღმოაჩინეს პ. კოსტენკოვმა და პ. ბესედინმა 1882 წელს. გეოგრაფიული საზოგადოების მყინვარის სახელი ეწოდა 1928 წელს. 2023 წლიდან ეწოდება მეღდორი.
 
## სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის მყინვარები
ტევტონები

[მინი|„ტევტონი ქალები ბანაკის დაცვისას“, (1882), [ჰენრი ლეიტმანი.]]
**ტევტონები** — ძველი გერმანული ტომები. ძვ. წ. II საუკუნის დამლევს დაიძრნენ იუტლანდიის ნახევარკუნძულიდან და სამხრეთ გალიაში შეიჭრნენ. აქ ისინი შეუერთდნენ კიმბრებს და მათთან და სხვა გერმანულ ტომებთან ერთად ჩრდილოეთ იტალიისაკენ გაემართნენ. ძვ. წ. 102 წელს რომაელმა სარდალმა გაიუს მარიუსმა სესტიუსის წყლებთან (ახლანდ. ქ. ექსი, მარსელის მახლობლად) სასტიკად დაამარცხა ტევტონები, რის შემდეგ ისინი, როგორც ტომები, აღარ იხსენიებიან. ტევტონებს უწოდებდნენ საერთოდ გერმანელებსაც.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანული ტომები
გამოცხადება

„**გამოცხადება**“  — 1988 წლის ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი, რომელიც შედგება სამი სერიისგან.

## სიუჟეტი
მთავარი გმირი, მირიან ტაბიძე (გიორგი ხარაბაძე), ერთ-ერთი ქარხნის დირექტორია და კორუფციის ჭაობშია ჩაძირული. ტაბიძეს უცნობი პირი უთვალთვალებს და მოკვლას უპირებს. ის იხსენებს ყველას, ვინც მის გამო დაზარალდა, თუმცა საბოლოოდ მდევარი მისი ვაჟი (ლევან უჩანეიშვილი) აღმოჩნდება.

## როლებში
*გიორგი ხარაბაძე — მირიან ტაბიძე 
*ლევან უჩანეიშვილი — გიორგი სანებლიძე 
*რამაზ გიორგობიანი — ჯიბო აბზიანიძე
*ზაზა კოლელიშვილი — ვაჟა
*მარინა კახიანი — ქეთი
*ტრისტან სარალიძე — ბახა-ბახა
*ნანული სარაჯიშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1988 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
ქავთარ II ტბელი

**ქავთარ II ტბელი** — ქართლის დიდი აზნაური X საუკუნის მეორე ნახევარში,  სხვა აზნაურებთან ერთად იბრძოდა ქართლში აფხაზთა მეფისა და ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა ხელისუფლების დამკვიდრების წინააღმდეგ. X საუკუნის 80-იან წლებში მისი წინამძღვრობით ქართლის აზნაურებმა მოღრისთან ბრძოლა გაუმართეს დასავლეთ საქართველოდან ქართლში მომავალ ბაგრატ III-ს. ქართლის აზნაურები დამარცხდნენ, რის შემდეგაც ბაგრატ III-მ, როგორც ჩანს მკაცრად დასაჯა ქავთარ ტბელი და ჩამოართვა ყმა-მამულის ნაწილი. ტბელის შთამომავალი უნდა იყოს ქართლის ერისთავი ივანე აბაზასძე (XI საუკუნის 30-იანი წწ.). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტბელები

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
სოციალ-დემოკრატ

**სოციალ-დემოკრატ** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*სოციალ-დემოკრატ  — ლიტერატურულ-პოლიტიკური მიმოხილვა რუსულ ენაზე.
*სოციალ-დემოკრატ — რუსული არალეგალური გაზეთი
*სოციალ-დემოკრატ — რუსული ყოველდღიური გაზეთი
*სოციალ-დემოკრატი — ქართული არალეგალური ჟურნალი
*სოციალ-დემოკრატიული ფურცელი  — ქართული ყოველდღიური გაზეთი
აქაველთა კავშირი

**აქაველთა კავშირი** — ძველი ბერძნული ქალაქების პოლიტიკური გაერთიანება პელოპონესში. მიმართული იყო დორიელთა წინააღმდეგ.

საბერძნეთისთვის ისტორიულად კლასიკურ ხანაში აქაველთა კავშირს განსაკუთრებული მნიშვნელობა არ ჰქონია. იგი დაიშალა ძვ.წ IV საუკუნის II ნახევარში და აღდგა ძვ.წ 280 წელს, როგორც აქაიას ოთხი ქალაქის ანტიმაკედონიური ფედერაცია.ძვ. წ 275 წელს ფედერაციას შეუერთდა ქალაქი ეგიონი, ძვ.წ III საუკუნის II ნახევარში კი იგი დაახლოებით 60 ქალაქს აერთიანებდა. ქალაქები ავტონომიით სარგებლობდნენ.

აქაველთა კავშირის მმართველობის უმაღლესი ორგანო იყო საერთო კრება, რომელსაც იწვევდნენ წელიწადში ორჯერ ეგიონში. კავშირის ყველა წევრ-ქალაქს კრებაზე თითო ხმის უფლება ჰქონდა. კრება ირჩევდა უმაღლესი თანამდებობის პირებს: სტრატეგოსს, ნავარქოსს, ჰიპარქოსს. ასევე არჩევდა მართლმსაჯულების საკითხებს და იხილავდა საგარეო და საშინაო საქმეებს.

აქაველთა კავშირი ჭრიდა საკუთარ მონეტას, ჰქონდა ზომა-წონის ერთიანი სისტემა.

ძვ.წ 251 წელს აქაველთა კავშირის წევრი გახდა ქალაქი სიკიონი. არატე სიკიონელმა ბოლო მოუღო მაკედონურ ჰეგემონიას პელოპონესში, მაგრამ კლეომენე III-ის მიერ სპარტაში გატარებულმა რეფორმებმა და აგრარულმა მოძრაობამ, რომელიც ამ რეფორმებმა გამოიწვია პელოპონესში, დააშინა ოლიგარქოსები. 

ძვ.წ 221 წელს აქაველთა კავშირი იძულებული გახდა მაკედონიას შეკავშირებოდა სპარტის წინააღმდეგ, რის შედეგადაც იგი ფაქტობრივად მაკედონიას დაემორჩილა. რომისა და მაკედონიის ბრძოლების დროს აქაველთა კავშირმა კოლიცია შექმნა მაკედონიის წინააღმდეგ, მაგრამ მალე რომი აქაველთა კავშირის საქმეში ჩაერია, ძალმომრეობას მიმართა და იტალიაში მძევლად წაიყვანა პრომაკედონური ორიენტაციის ათასი მოქალაქე.

აქაველთა კავშირის ცდა, ომით დაეღწია რომაელთა გავლენისაგან დასრულდა ძვ.წ 146 წელს მისი დაშლით, რომაელთა მიერ კორინთის დანგრევითა და საბერძნეთის დამორჩილებით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა ფედერაციები
სოციალ-დემოკრატი

**„სოციალ-დემოკრატი“** —  ქართული არალეგალური ჟურნალი. კავკასიის სოციალ-დემოკრატთა მუშათა ორგანიზაციების ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1905 წელს. გამოიცა 6 ნომერი. აშუქებდა კავკასიის მუშათა მოძრაობის აქტუალურ საკითხებს. „სოციალ-დემოკრატის“ შემდეგ გამოიცა ლეგალური გაზეთი „სხივი“.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია
კატეგორია:1905 წელს დაარსებულები
ტანაისი

მინიატიურა|300პქ|ტანაისი და ძველი ბერძნული კოლონიები შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში
**ტანაისი**, *ტანაიდა* — ძველი ქალაქი მდინარე დონის შესართავთან. ძვ. წ. III საუკუნეში დააარსეს ბერძნებმა. მდებარეობდა ახლანდელი დასახლების ნედვიგოვკის ადგილზე (როსტოვის ოლქი).

ტანაისი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო ბოსფორის ბერძნებსა და აზოვისპირა და დონის ველების მომთაბარეთა შორის. XIX საუკუნის შუა წლებიდან მიმდინარებდა ნაქალაქარისა და სამაროვნის არქეოლოგიური შესწავლა. 1961 წელს ტანაისში შეიქმნა არქეოლოგიური ნაკრძალი და მუზეუმი.

2009 წლის 24 თებერვლიდან ტანაისის არქეოლოგიური ძეგლი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* ტანაისის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის ოფიციალური საიტი.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:ხაზარების ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:რუსეთის დაცარიელებული დასახლებული პუნქტები
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები
სოღდებილი

**სოღდებილი** — შუა საუკუნეების თბილისის ერთ-ერთი გარეუბანი ქალაქის აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს. სოღდებილი წყაროებში პირველად მოხსენებულია IX-X საუკუნეებში. სოღდებილს იხსენიებენ არაბი ისტორიკოსები ბალაროზი, ტაბარი, იბნ-რუსთე და არაბი გეოგრაფი იბნ-ხორდადბე. სოღდებილის გაშენებას არაბი ავტორები მიაწერენ ხოსრო ანუშირვანს და მის მიერ აქ VI საუკუნეში ირანული ეთნიკური ჯგუფის —  სოღდების დასახლებას. არსებობს აგრეთვე მოსაზრება, რომ „სოღდებილი“ ნაწარმოებია ქართული სიტყვისაგან „საგოდებელი“ (სასაფლაო). სოღდებილი მოქმედი ციხე იყო IX საუკუნის შუა წლებში. XI საუკუნიდან თბილისის ეს ნაწილი იხსენიება როგორც ისანი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ისანი
* მეტეხი

## ლიტერატურა
**ბერიძე თ.,* ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977
* 

კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები