Kontakt-1 ERA

-ს ზედა კოჭასა და კოშკზე]]

**Kontakt-1** (; GRAU ინდექსი: 4S20) — ასაფეთქებელი რეაქტიული ჯავშანი (ERA), 1982 წელს საბჭოთა NII Stali-ს მიერ შექმნილი ტანკების კუმულაციური ბრძოლის მასებისგან დასაცავად. Kontakt-1-ით აღჭურვილი პირველი ტანკი — T-64BV — 1985 წელს სამსახურში შევიდა. სისტემა დღემდე ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყნის T-55, T-62, T-64, T-72, T-80 ტანკების სახეობებში.

Kontakt-1 პირველი საბჭოთა ERA სისტემა, მემკვიდრე — Kontakt-5 — 1988 წელს სამსახურში შევიდა.

## აღწერა 
Kontakt-1 პირველი თაობის ERA, რაც ნიშნავს, რომ "სამშენებლო ბლოკების" სახით დამატებითი ელემენტად გამოიყენება. მეორე თაობის მემკვიდრეები, როგორიც Kontakt-5 და Relikt, უფრო მძიმე ჩაშენებული გამთავისუფლებელი ფირფიტებით გამოირჩევა.

ERA სისტემა ასობით დამოუკიდებელ კონტეინერს მოიცავს, ხშირად "სამშენებლო ბლოკებად" წოდებულს. ყოველ კონტეინერში ორი 252×130×10 მმ ERA პანელი ერთმანეთთან კუთხის ქვეშ განიერთო. ერთი პანელი 5.4 მმ სისქისაა, 260 გ ასაფეთქებელი (85% ჰექსოგენი) ბირთვით, 2.3 მმ სისქის ფოლადის ფურცლით გარშემოვლებული. კონტეინერი 5.3 კგ-ს იწონის; გამოყენებული კონტეინერების რაოდენობის მიხედვით სრული კომპლექტის წონა 1.2-დან 2 ტონამდე მერყეობს.

ასაფეთქებელი ბირთვი მაღალი მგრძნობელობის არარსებობით გამოირჩევა — ტყვიებისა და ფრაგმენტების დარტყმაზე არ აფეთქდება. ERA-ს სატანკო საბრძოლო მასალის თვითდაწვის მოვლენებიც კი ვერ ააქტიურებს. ეს მახასიათებელი ჯაჭვური რეაქციებისგანაც იცავს, მაგრამ სისტემას კინეტიკური ენერგიის ჭურვების წინააღმდეგ არაეფექტიანს ხდის. ბლოკების სიმყიფის გამო, ნებისმიერი დარტყმა მარტივად ანადგურებს: ერთმა HEAT ჭურვმა შეიძლება ტანკის წინა ERA-ს 85%-მდე გაანადგუროს.

კუმულაციური ბრძოლის მასის ნაკადი ასაფეთქებელ ბირთვს ეხება — ის ფეთქდება და ლითონის ფირფიტებს ირიბად ისვრის ნაკადის გამოსახვედრად. შედეგად, ნაკადი დეფორმირდება და ფოკუსიდან გამოდის, ენერგიას კარგავს. პირდაპირი კუთხით ეფექტიანობა დაბალია და კუთხის ცვლილებასთან ერთად მნიშვნელოვნად იზრდება — სწორედ ამით ახსნება საბჭოთა ტანკების კოშკებზე ERA-ს ყლაპიანი კონფიგურაცია.

Kontakt-1 მხოლოდ ჩვეულებრივი, არატანდემური კუმულაციური ბრძოლის მასების წინააღმდეგ ეფექტიანია და კინეტიკური ენერგიის (KE) ჭურვებზე გავლენა არ მოჰყვება. მწარმოებლის მიხედვით, Kontakt-1 საშუალოდ 86%-ით ამცირებს Konkurs-ტიპის ATGM-ების გამჭოლობას, 92%-ით — სარაკეტო ყუმბარების, 52%-ით — სატანკო HEAT ჭურვების გამჭოლობას.

### უპირატესობები 
* ეკიპაჟის მიერ ნებისმიერ სატრანსპორტო საშუალებაზე მარტივად მიმაგრდება;
* ჩვეულებრივ ჯავშანთან შედარებით დაცვა/მასის გაცილებით მაღალი თანაფარდობა აქვს;
* უსაფრთხო — მექანიკური დაზიანებისგან, ცეცხლსასროლი იარაღისგან, ფრაგმენტებისგან და საბრძოლო მასალის თვითდაწვისგანაც კი არ ფეთქდება;
* ჯაჭვური რეაქციისგან დაცული. T-72MS (იხ. T-72 ოპერატორები), T-80BV (იხ. T-80 ოპერატორები) და სხვა ტანკები გააჩნია, Kontakt-1-ის ოპერატორია.

მოდულობის და მონტაჟის სიმარტივის გამო, ჩვეულებრივი პრაქტიკა სხვადასხვა სატრანსპორტო საშუალებაზე საველე ან ქარხნულ პირობებში დამონტაჟება. 2022 წლის რუსეთის უკრაინაში შეჭრის განმავლობაში ორივე მხარე სხვადასხვა სატრანსპორტო საშუალების დამატებითი დაცვისათვის Kontakt-1-ს იყენებს. ზოგიერთი სერიული სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც უფრო მოწინავე Kontakt-5/Relikt ERA-თია აღჭურვილი — მაგ. T-72B3 — ქარხნებში Kontakt-1-ს დამატებით იღებს.

### უკრაინა 
2018 წელს უკრაინულმა  კომპანიამ განაცხადა, რომ სრულიად ახალი ასაფეთქებელი ნივთიერებებით Kontakt-1 და Kontakt-5-ის ელემენტებს — 4S20U და 4S22U სახელწოდებით — აწარმოებს. ასევე განაცხადეს, რომ Kontakt-1 სამსახურში ფაქტობრივად შეყვანილი გახლდათ.

2023 წლის მაისიდან უკრაინა ჩეხური STV Group-ის მიერ წარმოებული Kontakt-1-ის ვარიანტს იღებს.

პოლონური და ჩეხური T-72M1 და T-72M1R და სლოვენიური M-55S უკრაინაში Kontakt-1-ით არის აღჭურვილი.

#### დასავლური სატრანსპორტო საშუალებები 
დასავლური ტანკების უკრაინაში მიწოდების პარალელურად, უკრაინელმა ჯავშნის ექსპერტებმა გამოთქვეს მოსაზრება, რომ Kontakt-1 ზოგიერთი ტანკის, მაგ. მსუბუქად ჯავშნიანი Leopard 1-ის, სუსტი ჯავშნის შესავსებად გამოდგება. ამასთანავე, ხაზი გაუსვეს, რომ ასეთი გაუმჯობესება მწარმოებლებთან კოორდინაციასა და საფუძვლიან გამოცდას მოითხოვს.

2023 წლის ივლისში უკრაინული Leopard 2A4CAN Kontakt-1-ის კომპლექტითა და სხვა "მომხმარებლური ცვლილებებით" გამოჩნდა.

## გალერეა 

File:Т-64БВ 1.jpg|T-64BV
File:Tank T-72AV (4568811088).jpg|T-72AV
File:T-72B - TankBiathlon14part1-04.jpg|T-72B
File:T-80BV - military vehicles static displays in Luzhniki 2010-01.jpg|Т-80БВ
File:UA 59th brigade T-72M1R 01.jpg|უკრაინაში Kontakt-1-ით მოდერნიზებული T-72M1R

File:Ukrainian M-84A4 Sniper tank.jpg|უკრაინული M-84A4 Sniper ტანკი Kontakt-1-ის რეაქტიული ჯავშნით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჯავშანსატრანსპორტო საშუალებების აღჭურვილობა
კატეგორია:საბჭოთა გამოგონებები
კატეგორია:სატრანსპორტო ჯავშანი
კატეგორია:შეიარაღების კონტრზომები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მეცნიერება და ტექნოლოგია