open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტერნეზენი

**ტერნეზენი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-დასავლეთ ნიდერლანდებში, ზელანდიის პროვინციაში, ზელანდიის ფლანდრიის შუაგულში. 55 000 მცხოვრებით იგი პროვინციის ყველაზე ხალხმრავალი მუნიციპალიტეტია.

ქალაქი მდებარეობს დასავლეთ შელდის ესტუარის სამხრეთ ნაპირზე. დანარჩენ ნიდერლანდს უკავშირდება დასავლეთ შელდის გვირაბით, რომელიც 2003 წლის მარტში გაიხსნა. ტერნეზენი ქვეყნის დარჩენილ ნაწილთან რკინიგზით დაკავშირებული არაა.

ტერნეზენი წყაროებში პირველად 1325 წელს იხსენიება და ამ დროისთვის იგი სტრატეგიული პორტი იყო მდინარე გენტის სანაოსნო გზაზე. გენტი-ტერნეზენის არხი დღემდე მნიშვნელოვანი სანაოსნო გზაა. ტერნეზენის ნავსადგური მესამე უდიდესია ქვეყანაში როტერდამისა და ამსტერდამის შემდეგ. ქალაქში ფუნქციონირებს Dow Chemical Company-ს უდიდესი ფაბრიკა აშშ-ის ფარგლებს გარეთ.

გადმოცემის მიხედვით, ტერნეზენში ერთ დროს სახლობდა მფრინავი ჰოლანდიელი — ვან დერ დეკენი, რომელიც ღმერთმა დაწყევლა და ზღვაში სამუდამო მოგზაურობით დასაჯა.

ქალაქის სტატუსი ტერნეზენმა 1584 წელს მიიღო. 1877 წლამდე, მას ხშირად მოიხსენიებდნენ ნეზენის სახელით.

## ცნობილი ადამიანები ტერნეზენიდან
*სანდრა რულოვსი, საქართველოს ყოფილი პირველი ლედი.
*ლუდვიგ ვან დენ ბერგი, ასტრონავტი.
*კლაას დე ვრისი, კომპოზიტორი
*ჟაკ ამელინკი, ნოველისტი, პოეტი და ლიტერატურის კრიტიკოსი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნიდერლანდების ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Port of Terneuzen 
* ოფიციალური საიტი 
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
Fallen (ევანესენსის ალბომი)

***Fallen*** () — ამერიკულ როკ-ჯგუფ ევანესენსის პირველი სტუდიური ალბომი, გამოშვებული 2003 წლის 4 მარტს ლეიბლებზე Wind-up და Epic. გაიყიდა რა 141 000 ასლი გამოსვლის პირველსავე კვირას, ალბომი ბილბორდ 200-ში მეშვიდე ადგილი დაიკავა, ხოლო 2003 წლის ივნისში უკვე მესამე პოზიციაზე გადაინაცვლა. ალბომის 17 მილიონი ასლი გაიყიდა მსოფლიოში, აქედან 7 მილიონი მხოლოდ აშშ-ში, შესაბამისად, მას შვიდგზის პლატინის წოდება მიანიჭა ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაციამ და მოიპოვა სხვადასხვა სერტიფიკიცაიები მსოფლიოს მასშტაბით.

*Fallen*-მა მიიღო შერეული დადებითი შეფასებები მუსიკალური კრიტიკოსების მხრიდან. ევანესენსმა ალბომიდან გამოსცა 4 სინგლი - „Bring Me to Life“, „My Immortal“, „Going Under“ და „Everybody's Fool“. „Bring Me to Life“ და „My Immortal“ ჩარტების ლიდერები იყვნენ 10 ქვეყანაზე მეტში, მათ შორის, ავსტრალიაში, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში. ამ ალბომმა ევანესენსს „გრემის“ 5 ნომინაცია და ორი ჯილდო მიაღებინა: „საუკეთესო ახალი შემსრულებლისათვის“ და „მძიმე როკის საუკეთესოდ შერულებისათვის“.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
**Fallen* საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:ევანესენსის ალბომები
კატეგორია:2003 წლის ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Wind-up Records-ის ალბომები
პიცო-კუადრო

**პიცო-კუადრო** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2 793 მ სიმაღლით იგი ვანდფლუჰორნის სამხრეთით მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pizzo Quadro on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:იტალიის მთები
ვეცსტაინჰორნი

**ვეცსტაინჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ტსოიციერის ტბას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Wetzsteinhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება (1812)

მინი|აღმოსავლეთი ევროპა ხელშეკრულების შემდეგ
**ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება**, *ბუქარესტის ტრაქტატი* — ამ ხელშეკრულებით დასრულდა რუსეთ-ოსმალეთის 1806-1812 წლების ომი. ხელშეკრულებას ხელი 1812 წლის 28 მაისს მოეწერა (რუსეთის მხრიდან მიხეილ კუტუზოვმა, ოსმალეთის მხრივ აჰმედ-ფაშამ), ხოლო რატიფიცირება მოხდა 1812 წლის 5 ივლისს. 

## ისტორია
1806 წელს დაიწყო რუსეთ-ოსმალეთის ომი, რომელიც 1812 წლამდე გაგრძელდა. ოსმალეთი მიზნად ისახავდა ყირიმის ნახევარკუნძულისა და ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთის დაბრუნებას, ასევე მოლდოვაზე, ვალახეთსა და სერბეთზე სრული ბატონობის დამყარებას.

1806-1810 წლებში რუსეთმა დუნაისპირეთსა და ბალკანეთზე ვერ შესძლო ფართომასშტაბიანისაბრძოლო ოპერაციების წარმოება. 1810 წელს რუსეთის არმიამ გადალახა მდინარე დუნაი და მიაღწია ბალკანეთის უღელტეხილებს. რუსებმა მიღწეულის შენარჩუნება ვერ შეძლეს, ჩრდილოეთ ბულგარეთი დატოვეს და საწყის პოზიციებზე დაიხიეს. 1811 წელს რუსეთის არმია შეტევაზე გადავიდა და რამდენიმე  ბრძოლაში ოსმალეთის არმია სასტიკად დაამარცხა.

რუსეთის არმიამ წარმატებები მოიპოვა კავკასიის ფრონტზეც. 1810 წელს რუსებმა აიღეს ფოთი და სოხუმი, 1811 წელს — ახალქალაქი.

საზავო მოლაპარაკება დაიწყო 1811 წლის ოქტომბერში, მას შემდეგ რაც რუსებმა გაანადგურეს და გარემოცვაში მოაქციეს თურქეთის მთავარი სამხედრო ძალები, თურქები ცდილობდნენ გაეჭიანურებიათ მოლაპარაკება, მაგრამ კუტუზოვმა შეძლო ნაპოლეონის შემოსევამდე ერთი თვით ადრე დაედო რუსეთისათვის მეტად ხელსაყრელი ზავი. ხელშეკრულებამ უზრუნველყო რუსეთის სამხრეთის საზღვრების უსაფრთხოება და ნაპოლეონთან საბრძოლველად გამოათავისუფლა დუნაის არმია. 

1812 წლის 16 მაისს ბუქარესტში რუსეთსა და ოსმალეთს შორის დაიდო საზავო ხელშეკრულება (ტრაქტატი), რომელიც შეიცავდა 16 საჯარო და 2 საიდუმლო მუხლს. ხელშეკრულების თანახმად ბესარაბია გადაეცა რუსეთს, დუნაის სამთავროებში მკვეთრად შეიზღუდა ოსმალეთის უფლებები.

ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულების მესამე მუხლში აღნიშნული იყო, რომ უცვლელად რჩებოდა რუსეთსა და ოსმალეთს შორის ადრე დადებული ყველა ხელშეკრულება. ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით რუსეთმა მიიღო ბესარაბია.

რუსეთ-ოსმალეთის 1812 წლის 16 მაისის ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება შეეხო საქართველოს. ოსმალეთმა სცნო ქართლ-კახეთის სამეფოს, იმერეთის სამეფოს, გურიის, სამეგრელოსა და აფხაზეთის სამთავროების გადასვლა რუსეთის მფლობელობაში. საზავო ხელშეკრულების მეექვსე მუხლში აღნიშნული იყო, რომ რუსეთ-ოსმალეთის საზღვარი აზიაში უნდა აღდგენილიყო ომამდელი სახით. რუსეთს ოსმალეთისათვის უნდა დაებრუნებინა აზიაში (სამხრეთ კავკასიაში) დაკავებული ციხე-სიმაგრეები, ქალაქები, დაბები და სოფლები.

რუსეთმა ოსმალეთს დაუბრუნა ანაპა, ფოთი და ახალქალაქი, მაგრამ შესძლო სოხუმის შენარჩუნება. სოხუმი რუსეთს დარჩა იმის გამო, რომ 1810 წელს აფხაზეთის მთავარი რუსეთის იმპერიის ქვეშევრდომობაში შევიდა. დამარცხებულმა ოსმალეთმა თავი ვეღარ გამოიდო აფხაზეთის შენარჩუნების მიზნით. საბოლოოდ რუსეთს დარჩა შავი ზღვის სანაპირო სოხუმიდან რედუტ-კალემდე. ამგვარად ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებამ იურიდიულად გააფორმა დასავლეთ საქართველოს შეერთება რუსეთთან. ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულების მთავარი პუნქტები დაადასტურა აკერმანის კონვენციამ (1826). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ტიმ დანკანი

**ტიმოთი თეოდორ „ტიმ“ დანკანი** ( დ. 25 აპრილი, 1976 წელი) — ამერიკელი კალათბურთის პროფესიონალური მოთამაშე, რომელიც ამჟამად სან-ანტონიო სპურსის რიგებში თამაშობს, ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. მისი სიმაღლეა 211 სმ, წონა კი 116 კგ მძიმე ფორვარდი/ცენტრის მოთამაშის ანგარიშზე 4 ჩემპიონის ტიტულია, 2 MVP ჯილდო, 3 ფინალის MVP ჯილდო და წლის ახალბედის ჯილდო. ის NBA All-Star-ში 13-ჯერ იყო დასახელებული და ერთადერთი მოთამაშეა NBA-ის ისტორიაში, რომელიც ორივე ყველა-მოთამაშის და ყველა-მცველის გუნდებში იქნა დასახელებული პირველი 13 სეზონის განმავლობაში.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტიმ დანკანი NBA-ზე და basketball-reference-ზე 
* ოფიციალური საიტი
* *Sports Illustrated* Summary 
* აშშ ოლიმპიური გუნდის ბიო
* fiba.com ვიდეო ინტერვიუ ტიმ დანკანთან 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
უოლტ ფრეზიერი

**უოლტერ „კლაიდ“ ფრეზიერი** ( დ. 29 მარტი, 1945) — ყოფილი ამერიკელი პროფესიონალური ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშე. ის დაჯილდოებული იყო პარკეტის ბრწყინვალე ხედვით, სისწრაფით და ფორმით, რაც გარდისთვის უცხო იყო. როგორც პარკეტის გენერალი, ის ლიდერობდა ნიუ-იორკ ნიქსს რომ მოეგო გუნდის ისტორიაში პირველი ორი და ჯერჯერობით მხოლოდ მოგებული ტიტულები 1970 და 1973 წლებში. ფრეზიერი ნეისმითის კალათბურთის დიდების დარბაზში შეყვანილი იქნა 1987 წელს. საკალათბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ, მან წამყვანობა დაიწყო. ამჟამად ის ფერების კომენტატორია ნიქსის თამაშების დროს MSG-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* NBA ენციკლოპედია
* კალათბურთის დიდების დარბაზის პროფილი
* Frazier's კარიერის სტატისტიკა 
*ჯორჯიის სპორტის დიდების დარბაზი
* უოლტ ფრეზიერი 
* Clyde TV

კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ჯორჯიაში დაბადებულები
კანდიდ კვიციანი

**კანდიდ კვიციანი** (დ. 1 მაისი, 1949, მესტია) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის ორი მოწვევის  (1990, 2008) წევრი.

## ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა  შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1964-1970 წლებში იყო მესტიის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მეთვალყურე. 1976-1992 წლებში მუშაობდა საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროში სხვადასხვა თანამდებობებზე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი. 1992 წელს დაინიშნა მესტიის რაიონის გამგებლად. 1992-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე. 2006-2008 წლებში იყო კერძო სამშენებლო კომპანიის პრეზიდენტი. 2008 წელს გახდა მესტიის ოლქის მაჟორიტარი დეპუტატი საქართველოს პარლამენტში.  2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მესტიის მაჟორიტარი), პოლიტიკური ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.

## ჯილდოები
*1997:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი
*1999:ღირსების ორდენი
## რესურსები ინტერნეტში
*კანდიდ კვიციანი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1975)
კატეგორია:მესტიაში დაბადებულები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მეინვეგის ეროვნული პარკი

**მეინვეგის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ლიმბურგის პროვინციაში. შეიქმნა 1990 წელს, ფართობი 16 კმ². არის მაას-შვალმი-ნეტეს სასაზღვრო პარკის ნაწილი. ყველაზე მაღალი ადგილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 80 მ აღწევს. ტყეს ქმნის: მუხა, არყი და სხვ. ძუძუმწოვრებიდან გვხვდება: გარეული ღორი, მელა, კვერნა, ყარყუმი და სხვ. რეგისტირებულია ფრინველთა 110 სახეობა და ქერცლფრთიანების 50-მდე სახეობა. ბევრია ქვეწარმავალი, მათ შორის გველგესლა, სპილენძა, ალპური ტრიტონი და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მეინვეგის ეროვნული პარკი  
* მაას-შვალმი-ნეტეს სასაზღვრო პარკი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1990 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ლაიუვერსმერის ეროვნული პარკი

**ლაიუვერსმერის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, გრონინგენისა და ფრისლანდიის პროვინციებში. ფართობი 60 კმ². შეიქმნა 2003 წელს. 1969 წლის 25 მაისს ლაიუვერსის ზღვა ჯებირებით გამოეყო ვადენზეეს. მოგვიანებით ლაიუვერსი მტკნარი წყლის ტბად გადაიქცა, გაჩნდა ახალი ფლორა და ფაუნა. ბუნების დაცვის მიზნით, 2003 წელს გადაწყდა ამ ტერიტორიის დაცვა და ეროვნულ პარკად გამოცხადება. იშვიათი ფრინველებიდან აღსანიშნავია: ჟერო, მდელოს ბოლობეჭედა, ულვაშა წივწივა და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაიუვერსმერის ეროვნული პარკი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2003 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
მაასდეინენის ეროვნული პარკი

**მაასდეინენის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ლიმბურგის პროვინციაში. შეიქმნა 1996 წელს. ფართობი 45 კმ². ძირითად ლანდშაფტს ქმნის ტყიანი და ჭაობიანი ტერიტორია. პარკი მდებარეობს მდინარე მაასსა და გერმანიის სახელმწიფო საზღვარს შორის. 1998 წლამდე ეროვნულ პარკს ეწოდებოდა *ჰამერტი*. პარკის ამჟამინდელი სახელწოდება მომდინარეობს პარაბოლისებრი დიუნებისაგან (), რომლებიც უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდით თარიღდებიან. ტყის გაშენების შემდეგ დიუნების ფართობმა იკლო. 1980 წელს პარკის ტერიტორიაზე მიმდიონარეობდა ქვიშისა და ხრეშის მოპოვება.

ფლორას წარმოქმნის: მუხა, არყი, ფიჭვი, მურყანი, წიფელი; იშვიათად გვხვდება ლურჯი ნაღველა და ცვილიანა. ორნითოფაუნას ქმნის: რუხი წერო, უფეხურა, მარჯანი, ჭაობის ბოლობეჭედა, შავი კოდალა და ჩვეულებრივი ალკუნი. ქვეწარმავლებიდან მნიშვნელოვანია: სპილენძა, ხვლიკებისა და გომბეშოების რამდენიმე სახეობა, ბოხმეჭა. ამას გარდა, პარკში არის ნემსიყლაპიების 26 და ქერცლფრთიანების 33 სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მაასდეინენის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ალდე-ფეანენის ეროვნული პარკი

**ალდე-ფეანენის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ფრისლანდიის პროვინციაში. შეიქმნა 2006 წელს, ფართობი 25 კმ². ლანდშაფტს ქმნიან ტყიანი, ტბიანი და ჭაობიანი ტერიტორიები; აგრეთვე ტორფნარები და მდელოები. არის დაახლოებით მცენარეთა 450 და ფრინველთა 100 სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

ფაილი:Meertje in Nationaal Park De Alde Feanen.JPG
ფაილი:De Alde Feanen - 2.jpg
ფაილი:De Alde Feanen - 3.jpg
ფაილი:De Alde Feanen - 4.jpg
ფაილი:Amerikaanse windmolen.JPG

## რესურსები ინტერნეტში
* ალდე-ფეანენის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2006 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
V ანუ ვენდეტა (ფილმი)

***V ანუ ვენდეტა*** () — ბრიტანული მხატვრული ანტიუტოპიური პოლიტიკური თრილერი. მისი პროდიუსერები და სცენარის ავტორები არიან ძმები ვაჩოვსკები. ფილმი ამავე სახელწოდების კომიქსების წიგნს ეფუძნება, რომლის ავტორები არიან ალან მური და დევიდ ლოიდი. მოქმედება მიმდინარეობს ალტერნატიულ მომავალში, სადაც ბრიტანეთი მოიცვა ნეო-ფაშისტურა რეჟიმმა. ჰუგო უივინგი განასახიერებს V-ს, ანარქისტს, რომელიც ცდილობს, გამოიწვიოს რევოლუცია სხვადასხვა ტერორისტული აქტის მოწყობით. ნატალი პორტმანი განასახიერებს ივი ჰემონდს, ახალგაზრდა ქალს საშუალო ფენიდან, რომელიც ეხვევა V-ს მიერ წამოწყებულ საქმეებში. სტივენ რი დეტექტივის როლს თამაშობს, რომელიც ცდილობს V-ს შეჩერებას.

Warner Bros. ფილმის გამოშვებას აპირებდა 2005 წლის 4 ნოემბერს, პარასკევს (გაი ფოუქსის ღამემდე ერთი დღით ადრე), მაგრამ პრემიერა 2006 წლის 17 მარტისთვის გადაიდო. მას დადებითი შეფასებები ხვდა წილად. ალან მური, რომელსაც არ მოსწონდა კომიქსების „ჯოჯოხეთიდან“ და „არაჩვეულებრივი ჯენტლმენების ლიგა“ ეკრანიზაციები, უარი განაცხადა ფილმის ნახვაზე, ისევე, როგორც რამე ჰონორარის მიღებაზე.

სხვადასხვა პოლიტიკური ჯგუფის აზრით, „V ანუ ვენდეტა“ არის მთავრობის მხრიდან ზეწოლის ალეგორია. ლიბერტარიანიზმის თუ ანარქიზმის მომხრეები ფილმს იყენებენ საკუთარი წარმოდგენების გამოსახატავად. დევიდ ლოიდი: „გაი ფოუქსის ნიღაბი ცნობილ ბრენდად და ტირანიის წინააღმდეგ გამოსაყენებელ ხელსაყრელ აფიშირებად იქცა. მიხარია, რომ ხალხი მას იყენებს, ასეთი გზით იგი არის პოპულარული კულტურის უნიკალური სიმბოლო.“

## სიუჟეტი 
სიუჟეტი ასახავს მომავლის ინგლისს, სადაც მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ კანცლერ სანდლერის დიქტატურაა დამყარებული. დიქტატურას მხოლო უცნობი ნიღბიანი, მეტსახელად V აღუდგება წინ. მისი მოკავშირე კი ტელევიზიის თანამშრომელი გახდება.

## როლებში 
* ჰუგო უივინგი - V
* ნატალი პორტმანი - ივი ჰემონდი
* სტივენ რი - ერიკ ფინჩი
* ჯონ ჰარტი - ადამ სატლერი
* რუპერტ გრეივზი - დომინიკ სტოუნი

## გავლენა კულტურაზე 
ნიღაბი, რომელსაც ფილმის მთავარი გმირი ატარებს, არის ინგლისელი გაი ფოუქსის გრაფიკული გამოხატულება. ფოუქსი 1605 წელს ინგლისის პარლამენტის შენობის აფეთქებას აპირებდა. სწორედ პარლამენტის შენობის აფეთქებით სრულდება ფილმი. ნიღაბი ანონიმური პროტესტის სიმბოლოდ იქცა. მას აქტიურად იყენებდნენ „დაიკავე უოლ-სტრიტის“ მოძრაობის მონაწილეები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ვაჩოვსკების ფილმები
შვალმერე

**შვალმერე** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს კინტალისა და ლაუტერბრუნენის მუნიციპალიტეტსბს შორის. აღმართულია შილტჰორნის მთის ჩრდილოეთით მდებარე ქედზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Schwalmere on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბისბოსხის ეროვნული პარკი

**ბისბოსხის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ბრაბანტისა და სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციებში. შეიქმნა 1994 წელს. ფართობი 90 კმ². სამხრეთი საზღვარი გადის მდინარე ამერის ხეობაზე. მრავალფეროვანია ფაუნა. გვხვდება თახვის 42 სახეობა. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს პარკის ტერიტორია იყო პარტიზანების სადგომი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბისბოსხის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1994 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
პასტორალი (ფილმი)

**პასტორალი** — ქართული მხატვრული ფილმი. ფილმის რეჟისორია ოთარ იოსელიანი.

## სიუჟეტი
თბილისელი მუსიკოსები სამეგრელოში სოფელში ჩადიან ზაფხულის გასატარებლად. ფილმში სოფლის ცხოვრებაა ასახული. სიტყვა პასტორალი სოფლის იდილიურ ცხოვრებას ნიშნავს. ფილმში კი ნაჩვენებია სოფლის მცხოვრებთა მეშჩანური ცხოვრება, ანგარება, ბრაკონიერობა, კორუფცია და ა.შ.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ქართული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1975 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ოთარ იოსელიანის ფილმები
ნიზეჰორნი

**ნიზეჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ლაუნენისა და ლენკის მუნიციპალიტეტებს შორის. აღმართულია ვილდჰორნის მთის ჩრდილოეთით, ზაანენისა და ზიმენტალის ხეობებს შორის მდებარე ქედზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Niesehorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კულანი (მთა)

**კულანი** — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვოს კანტონში; გადაჰყურებს კოლ-დე-ლა-კრუას უღელტეხილს. აღმართულია დიალბერეტის მწვერვალიდან დაახლოებით 3 კმ-ით დასავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Culan on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გუგერნელი

**გუგერნელი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქალაქ აროსის სამხრეთით, გრაუბიუნდენის კანტონში. აღმართულია გუგერნელგრატის მთის დასავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Guggernell on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პიცო-დელ-სოლე

**პიცო-დელ-სოლე** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიის ტიჩინოს კანტონში. ზღვის დონიდან 2 773 მ სიმაღლით იგი ვალ-პიორის ხეობის უმაღლესი მწვერვალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pizzo del Sole

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გროტე-პელის ეროვნული პარკი

**გროტე-პელის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ლიმბურგისა და ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციებში. შეიქმნა 1993 წელს. ფართობი 15 კმ². ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია ტორფნარ-ჭაობებს. პარკი ორნითოფაუნის თვალსაზრისით არის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადგილი მთელ დასავლეთ ევროპაში. გვხვდება Podiceps nigricollis და ზოგჯერ Grus grus. უხვადაა ტბები და ჭაობები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* გროტე-პელის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
დეინენ-ვან-ტექსელის ეროვნული პარკი

**დეინენ-ვან-ტექსელის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, კუნძულ ტექსელზე. შეიქმნა 2002 წელს. ფართობი 43 კმ². დიუნები კუნძულის დასავლეთ ნაწილშია წარმოდგენილი, ხოლო ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილში პლაჟებია. ჯერ კიდევ, 1927 წელს ბოტანიკოსმა ტეისემ შექმნა ილუსტრირებული წიგნი, სადაც მიუთითებდა ამ ადგილის ეკოლოგიურ მნიშვნელობაზე. არის მრავალი საფეხმავლო მარშრუტი. პარკის ტერიტორიას კვეთს აგრეთვე არაერთი ველოსიპედისთვის განკუთვნილი ბილიკი. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* დეინენ-ვან-ტექსელის ეროვნული პარკი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ამზელფლუე

**ამზელფლუე** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს ქალაქ აროსას. მთავარი მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 781 მეტრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Amselflue on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ზანდჰუბელი

**ზანდჰუბელი** () — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ქალაქ აროსის სამხრეთით. აღმართულია გუგერნელგრატის მთის ჩრდილოეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sandhubel on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
შეხენტალერ-ვინდგელენი

**შეხენტალერ-ვინდგელენი** () — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურის კანტონში; გადაჰყურებს უნტერშეხენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია მოუტათალისა და შეხენტალის ხეობებს შორის, კლაუზენის უღელტეხილიდან რამდენიმე კმ-ით დასავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Schächentaler Windgällen on Summitpost
*Schächentaler Windgällen on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დან-ბლანში (შაბლე)

**დან-ბლანში** ( *თეთრი კბილები*) — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარია-საფრანგეთის საზღვარზე. შედგება რამდენიმე მწევრვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესია *დან-დე-ბარმი*.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dents Blanches on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მადომ-გრესი

**მადომ-გრესი** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვარცასკის ხეობასა და ლევენტინის რაიონს შორის, სონონოს მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს, ტიჩინოს კანტონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Madom Gröss on Summitpost
* Madom Gröss on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ოლორი (სოფელი)

**ოლორი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მუჟავის თემში (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 264 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბესიაური (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)

**ბესიაური** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ცხუნკურის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალბრისტჰორნი

**ალბრისტჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში; გადაჰყურებს ლენკისა და ადელბოდენის მუნიციპალიტეტებს. სიმაღლე 2 762 მეტრი. 

გამოცდილ მთამსვლელთათვის მწვერვალისკენ ჰაჰნენმოოსის უღელტეხილიდან მიემართება ბილიკი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Albristhorn on SummitPost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დასახლება (ხობის მუნიციპალიტეტი)

**დასახლება** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ნოჯიხევის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: დასახლება, ზენი, კუთხენოჯიხევი, ნაფოშტუ, ნოჯიხევი). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 13 მეტრის სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით, შავი ზღვიდან — 30 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში სოფელს ერქვა სოციალისტური სოფელი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 403 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დრენტს-ფრისე-ვოლდის ეროვნული პარკი

**დრენტს-ფრისე-ვოლდის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ფრისლანდიასა და დრენთეს პროვინციებში. შეიქმნა 2000 წელს. ფართობი 61 კმ². არის ტყეები და მოძრავი ქვიშები. პარკის ტერიტორიაზე დასახლება ქვის ხანაში გაჩნდა. ფერმერები მიწას ცხვრის მოსაშენებლად იყენებდნენ. XIX საუკუნეში დაიწყო ტყის პროგრამის განხორციელება; დარგეს მუხა, ფიჭვი, ფსევდოცუგა და იაპონური ლარიქსი. მრავალფეროვანია ფაუნა, აღსანიშნავია: ტყის კვერნა, თეთრყელა კვერნა, ჩვეულებრივი გველგესლა, ჩვეულებრივი ანკარა, სპილენძა, ბოხმეჭა, ტრიტონი, ხვლიკისნაირნი, ევროპული შველი, ყორანი, შავი კოდალა და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* დრენტს-ფრისე-ვოლდის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2000 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
წაბლანა (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

**წაბლანა** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, სხალთის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 659 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვეშაპის ტაუ

**ვეშაპის ტაუ** (τ Cet, τ Ceti) — ვარსკვლავი ვეშაპის თანავარსკვლავედში, რომელიც სპექტრულად მზის მსგავსია, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მასა მზის მასის 78%-ის ტოლია. მზის სისტემისგან დაცილებულია მხოლოდ 12 სინათლის წლითა და შედარებით ახლო ვარსკვლავად ითვლება. ვეშაპის ტაუ მეტალოდეფიციტური ვარსკვლავია და ამიტომ, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კლდოვან პლანეტებს ფლობდეს. დაკვირვებებმა აღმოაჩინა მის ირგვლივ არსებული ათჯერ უფრო მეტი მტვერი, ვიდრე თანამედროვე მზის სისტემაში. ვარსკვლავი სტაბილურად გამოიყურება, მცირე ვარსკვლავური ცვალებადობით.

ასტრონომეტრიულ ან რადიალურ სიხშირულ გაზომვებს ვეშაპის ტაუს ირგვლივ ჯერ არ გამოუვლენია თანამგზავრები, მაგრამ თანამედროვე კვლევები უფრო სრულყოფილია, რაც გამორიცხავს ისეთ ქვევარსკვლავურ თანამგზავრებს, როგორებიცაა ფართო ყავისფერი ჯუჯები. ნამსხვრევების წრის წყალობით, ნებისმიერი პლანეტა, რომელიც შესაძლოა ვეშაპის ტაუს ირგვლივ ბრუნავს, შეჯახებების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფება, ვიდრე დედამიწა. მიუხედავად სიცოცხლისათვის ასეთი დაბრკოლებისა, მზის მსგავსი მახასიათებლები ამ ვარსკვლავისადმი ფართო ინტერესს იწვევს. სტაბილურობის, მსგავსების და მზესთან შედარებითი სიახლოვის გამო, ვეშაპის ტაუ ამოღებულია დედამიწისმიღმა ინტელექტის ძიების (SETI) სამიზნედ. შესაბამისად, იგი ხშირადაა წარმოდგენილი ბელეტრისტიკაში.

ვეშაპის ტაუს რაიმე საყოველთაოდ მიღებული ტრადიციული სახელი არ აქვს. შეუიარაღებელი თვალით მისი დანახვა შესაძლებელია, თუმცა მკრთალია და მიეკუთვნება მესამე ვარსკვლავიერ სიდიდეს. ვეშაპის ტაუდან მზე ასევე მესამე ვარსკვლავიერი სიდიდის გამოჩნდებოდა მენახირის თანავარსკვლავედში.

## სახელი
ვეშაპის ტაუ ბაიერის აღნიშვნით 1603 წელს შევიდა ციურ სხეულთა გერმანელ კარტოგრაფ იოჰან ბაიერის მიერ შედგენილ  ვარსკვლავთა კატალოგ *ურანომეტრიაში*. მას „დურე-მენთორი“ ეწოდა, რაც არაბული „ალ-დურ ალ-მანთუურიდან“ () მომდინარეობდა და მიმოფანტულ მარგალიტებს (გაწყვეტილი ყელსაბამის) ნიშნავს. 1650 წელს კაიროში, ეგვიპტელ ასტრონომ ალ-აჩასასი ალ-მუაკეტის მიერ შედგენილ ვარსკვლავთა კატალოგ *კალენდარიუმში* ვარსკვლავი შევიდა სახელით „თალით ალ-ნაამათი“ (), რომელიც ლათინურად ითარგმნა როგორც „ტერტია სტრუთიუნუმი“, რაც *მესამე სირაქლემას* ნიშნავს.

ჩინურში, „კვადრატული ციური ბეღელი“ () აღნიშნავს ასტერიზმს, რომელიც შედგება იოტა სეტის, ეტა სეტის, ზეტა სეტის, თეტა სეტისა და 57 სეტისგან. შესაბამისად, ვეშაპის ტაუ (ტაუ სეტი) ცნობილია როგორც „კვადრატული ციური ბეღელის მეხუთე ვარსკვლავი“.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:ვეშაპის თანავარსკვლავედი
ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე

**ზუმ-კალმთოუტსე ჰეიდეს სასაზღვრო პარკი** () — ტრანსასაზღვრო ეროვნული პარკი ბელგია-ნიდერლანდების საზღვარზე. მოქცეულია ნიდერლანდების ჩრდილოეთ ბრაბანტისა და ბელგიის ანტვერპენის პროვინციებში. შეიქმნა 2001 წელს. ფართობი 37,5 კმ². ტერიტორიის დიდი ნაწილი დაფარულია ხე-ბუჩქნარისგან შემდგარი ჰაბიტატით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ზუმ-კალმთოუტსე ჰეიდეს სასაზღვრო პარკი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ტრინიდადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ტრინიდადი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტრინიდადი — კუნძული კარიბის ზღვაში
* ტრინიდადი — ქალაქი კუბაში
* ტრინიდადი — ქალაქი ბოლივიაში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დვინგელდერველდის ეროვნული პარკი

**დვინგელდერველდის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლნადებში, დრენთეს პროვინციაში. შეიქმნა 1991 წელს. ფართობი 37 კმ². არის პატარა წყალსატევები, რომლებიც წვიმის წყლით ივსებიან და მაისის თვეში ზოგიერთი მათგანი მიკროფლორის გამო თეთრ შეფერილობას იღებს. ტერიტორია ველებს უკავია. გვხვდება გველების 3 სახეობა — ჩვეულებრივი გველგესლა (Vipera berus), ჩვეულებრივი სპილენძა (Coronella austriaca) და ჩვეულებრივი ანკარა (Natrix natrix). ტბის სიახლოვეს არის ფრინველთა 10-მდე სახეობა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* დვინგელდერველდის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1991 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენის ეროვნული პარკი

**ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი სამხრეთ ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქებს ტილბურგს, ვალვეიკსა და ჰერტოგენბოსს შორის. შეიქმნა 2002 წელს. ფართობი 35 კმ². პარკის ტერიტორიაზე გაბატონებულია მშრალი დიუნები და ფიჭვის ტყეები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
შპიცჰორლი

**შპიცჰორლი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ნანცალსა და განტერტალს შორის, ბრიგ–გლისს მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Spitzhorli on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ტრინიდადი (კუნძული)

**ტრინიდადი** (,  — „სამება“) — კუნძული კარიბის ზღვაში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, წარმოადგენს სახელმწიფო ტრინიდადი და ტობაგოს მთავარ ნაწილს, მასზე ქვეყნის მოსახლეობის 96 % ცხოვრობს. კუნძული მდებარეობს ვენესუელის სანაპიროდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 11 კმ-ში.

## გეოგრაფია 
კუნძული მატერიკისგან გამოყოფილია ბოკას-დელ-დრაგონისა და ბოკას-დე-ლა-სერპეს სრუტით, ასევე პარიის ყურით. სანაპირო ზოლი საკმაოდ დანაწევრებულია, ჩრდილოეთით სანაპირო ზოლს მიუყვება მარჯნის რიფები, ხოლო სამრეთით მანგროს ტყეები. ტრინიდადის ტერიტორია ძირითადად დაბლობია, რომელიც აღმოსავლეთით დაჭაობებულია. ჩრდილოეთით არის მცირე მთიანი სისტემა, რომლის მაქსიმალური სიმაღლე 940 მეტრს აღწევს (მთა არიპო), ეს მცირე მთიანი სისტემა არის ვენესუელის კორდილიერების გაგრძელება. სამხრეთ სანაპიროზე ასევე არის ტალახის ვულკანები. ამ ტერიტორიაზე მოიპოვება ბუნებრივი ასფალტი (პიჩის ტბა), ნავთობი (სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ შელფზე) და ბუნებრივი აირი.

კუნძულის ცენტრში ძირითადად მარადმწვანე ტყეებია, მის ჩრდილო-დასავლეთ კალთებზე კი სავანა, ქოქოსის პალმები და კაკაოს პლანტაციებია. კუნძულზე ბინადრობს ორმოცამდე სახეობის კოლიბრი.

## კლიმატი 
კუნძულზე სუბეკვატორული კლიმატია, ცხელი და სველი. გამოიყოფა ძირითადად ორი სეზონი: მშრალი (იანვრიდან მაისამდე) და წვიმიანი. საშუალო თვიური ტემპერატურაა 25-27 °С, ნალექები საშუალო წლიური მოცულობა 1200 მმ-დან 3800 მმ-მდეა, კუნძულზე ქარი იცის ძირითადად ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

## ისტორია 
კუნძული ტრინიდადი პირველად აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს, რომელმაც მას უწოდა ლა-ისლა-დე-ლა-ტრინიდადი წმინდა სამების პატივსაცემად. კოლუმბის შემდეგ მოსულმა ესპანელებმა, კუნძულზე მცხოვრები ინდიელთა ტომის არავაკის ხალხი დაიმორჩილა და სხვა ამერიკულ კოლონიებში გადაასახლა. თუმცა კუნძულის სოფლის მეურნეობისთვის არავარგისიანმა ნიადაგმა, ინტერესი დააკარგინა კონკისტადორებს და ისინი ახლომდებარე კუნძულებზე გადასახლდნენ, სადაც შედარებით ნაყოფიერი მიწები იყო. ამის გამო კუნძულზე, პირველი ევროპული დასახლება მხოლოდ 1592 წელს დაარსდა, სახელწოდებით ხოსე-დე-ორუნა (დღევანდელი სენტ-ჟოზეფი). მომდევნო ორი საუკუნის განმავლობაში ესპანელი კოლონიზატორები ცდილობდნენ კუნძულზე პლანტაციური მეურნეობის განვითარებას, ეს ნაწილობრიბ გამოუვიდათ კიდევ, მათ კუნძულზე თამბაქოსა და კაკაოს პლანტაციები გააშენეს. ესპანელების ეს ძალისხმევა 1797 წელს ბრიტანელებმა შეაჩერეს, როდესაც კუნძული მათ იურისდიქციაში გადავიდა. 1830 წლიდან, როდესაც უკვე კუნძულზე მონობა აიკრძალა, ღარიბმა მოსახლეობამ დაიწყო ჩამოსახლება ინდოეთიდან, ესპანეთიდან, პორტუგალიიდან, ინგლისიდან, საფრანგეთიდან და ჩინეთიდან, ამ ხალხს დღეს მოიხსენიებენ, როგორც «ტრინბაგონიანსებს».

## რესურსები ინტერნეტში
*ტრინიდადი და ტობაგოს ტურისტული საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კარიბის ზღვის კუნძულები
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგო
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1652-1654)

**ინგლის-ჰოლანდიის ომი** — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ნიდერლანდების რესპუბლიკა) შორის მსოფლიო ვაჭრობასა და კოლონიებში ჰეგემონიისათვის.

ომი გამოიწვია ინგლისის უარმა გაეუქმებინა 1651 წლის სანავიგაციო აქტი. საზღვაო ბრძოლები (პლიმუთის - 1652, ნიუპორტისა - 1652 და 1653, პორტლენდისა - 1653) გარდამავალი უპირატესობით მიმდინარეობდა. თანდათანობით უპირატესობა ინგლისის მხარეზე გადავიდა. ინგლისის სამხედრო-საზღვაო ფლოტმა დაიწყო ჰოლანდიის სანაპიროს ბლოკადა, ომის ბედი ინგლისის სასარგებლოდ გადაწყდა. 1654 წლის 14 აპრილს დაიდო უესტმინსტერის საზავო ხელშეკრულება, რომლითაც ჰოლანდია სანავიგაციო აქტს უნდა შერიგებოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია
კატეგორია:ინგლისის ისტორია
კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
უტრეხტსე-ჰეველრიუგის ეროვნული პარკი

**უტრეხტსე-ჰეველრიუგის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, უტრეხტის პროვინციაში. შეიქმნა 2003 წელს. ფართობი 60 კმ². ტერიტორია უკავია დიუნებს, ტყეებს, მდელოებსა და მორენებს. ყველაზე მაღალი ადგილის სიმაღლე 70 მ აღწევს. სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქები: ვენენდალი, რენენი, დორნი, დრიბერგენი. მდიდარია ფლორა და ფაუნა. ძუძუმწოვრებიდან აღსანიშნავია: ევროპული შველი, მელა, მაჩვი, ტყის კვერნა. დაგეგმილია გარეული ღორისა და კეთილშობილი ირემის ადაპტაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* უტრეხტსე-ჰეველრიუგის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:2003 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1665-1667)

**ინგლის-ჰოლანდიის ომი** — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ნიდერლანდების რესპუბლიკა) შორის მსოფლიო ვაჭრობასა და კოლონიებში ჰეგემონიისათვის.

ომი გამოაცხადა ჰოლანდიამ 1665 წლის იანვარში. ფაქტობრივად ომი დაიწყო 1664 წელს როდესაც ინგლისის საზღვაო ექსპედიციამ ჩრდილოეთ ამერიკაში ჰოლანდიის კოლონია ახალი ამსტერდამი დაიპყრო. ჰოლანდიის ფლოტმა ადმირალ მიხეილ რეიტერის მეთაურობით 1666 წელს გაიმარჯვა დიუნკერკთან, მაგრამ დამარცხდა ნორთ-ფორლენდის კონცხთან ბრძოლაში. 1667 წლის ივნისში ჰოლანდიელთა ესკადრამ ტემზის შესართავის ბლოკირება დაიწყო. ამ ვითარებაში 1667 წლის 31 ივლისს დაიდო ბრედის ზავი, რომლითაც ინგლისმა ახალი ამსტერდამი მიიღო, ხოლო დაპყრობილი სურინამი ჰოლანდიას დაუბრუნა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია
კატეგორია:ინგლისის ისტორია
კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1672-1674)

მინი|300პქ|ტექსელის ბრძოლა
**ინგლის-ჰოლანდიის ომი** — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ჰოლანდიის რესპუბლიკა) შორის. ამ შემთხვევაში ინგლისი გამოდიოდა საფრანგეთის მოკავშირედ ჰოლანდიის ომში (1672–1678).

ადმირალ მიხეილ რეიტერის გამარჯვება 1673 წლის აგვისტოში ტექსელთან ბრძოლაში, ანტიფრანგული კოალიციის შექმნამ და ინგლისის გავლენიან წრეებში ომის არაპოპულარობამ გამოიწვია ინგლისის ომიდან გამოსვლა. უესტმინსტერის საზავო ხელშეკრულებამ (19 თებერვალი, 1674) ძალაში დატოვა ბრედის ზავი. აღნიშნული ომის შედეგად ჰოლანდია დასუსტდა და სავაჭრო-კოლონიური პირველობა ინგლისმა მოიპოვა.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია
კატეგორია:ინგლისის ომები
კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
კატეგორია:ინგლის-ჰოლანდიის ომები
ზეიდ-კენემერლანდის ეროვნული პარკი

**ზეიდ-კენემერლანდის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში. შეიქმნა 1995 წელს. ფართობი 38 კმ². სამხრეთ ნაწილში განვითარებულია დიუნები. სიახლოვეს გზატკეცილი და სარკინიგზო გზაა. განვითარებულია ტურიზმი. ყოველწლიურად პარკს სტუმრობს დაახლოებით 2 მლნ. ადამიანი. ჩრდილოეთი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ ქვიშიანი პლაჟებია. დიდი რაოდენობითაა საფეხმავლო და საველოსიპედო ბილიკები. პარკის ტერიტორიაზეა XIX საუკუნის ციხესიმაგრე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზეიდ-კენემერლანდის ეროვნული პარკი  

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
დანა

thumb|ფოლადის სანადირო დანა

**დანა** — საჭრელი ინსტრუმენტი, რომელიც ჩვეულებრივ შედგება ტარისაგან და მჭრელი თავისაგან. ის გამოიყენება ქვის ხანიდან, ადრე კეთდებოდა ქვაისგან, კაჟისგან და ობსიდიანისგან, მოგვიანებით კი ბრინჯაოსგან, სპილენძისგან, რკინისგან, ფოლადსგან, კერამიკისგან და ტიტანისგან. ბევრ კულტურას აქვს თავისი უნიკალური სახის დანა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* DIY Kitchen Kinfe 
* Chinese Knife Story & Resource 
* American Knife & Tool Institute
* A.G. Russell's Knife Encyclopedia 
* Blade HQ's Knife Glossary
* A collection of Knife Wallpapers 
* Interactive knife steel database and comparison graph builder
* Knife Reviews 
* 

კატეგორია:დანები
პლეჩუჰორნი

**პლეჩუჰორნი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, გადაჰყურებს ტურმანტალის მუნიციპალიტეტს. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესიც ზღვის დონიდან 2 751 მეტრზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pletschuhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ჰოგე-ველიუვეს ეროვნული პარკი

**ჰოგე-ველიუვეს ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, გელდერლანდის პროვინციაში. შეიქმნა 1935 წელს. ფართობი 55 კმ². ტერიტორიის დიდი ნაწილი მოქცეულია ედეს მუნიციპალიტეტის ფარგლებში. განლაგებულია ველიუვეს მორენების ტერმინალზე. ლანდშაფტების დიდი ნაწილი ფორმირებულია უკანასკნელი გამყინვარების ეპოქის განმავლობაში. პარკის შიგნით შემონახულია დასახლების ნარჩენები. ველებსა და ღია ქვიშიან ადგილებს აქვთ ანთროპოგენური წარმოშობა. პარკის გარკვეული ნაწილი ჭაობს უკავია.

მსხვილი ძუძუმწოვრებიდნ ბინადრობს ხალებიანი ირმების ჯოგი. პარკის ტერიტორიაზეა კრელერ-მიულერის მუზეუმი და წმინდა ჰუბერტის სანადირო სახლი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰოგე-ველიუვეს ეროვნული პარკი 

კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
კატეგორია:1935 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ალ-იაკუბი

**ალ-იაკუბი**, *აბუ ლ-აბას აჰმად იბნ იაკუბი* (გ. დაახლ. 897) — არაბი ისტორიკოსი და გეოგრაფი. იმოგზაურა სომხეთში, ინდოეთში, პალესტინასა და ეგვიპტეში. ცნობილია მისი ორი თხზულება: 1. გეოგრაფიული „ქითაბ ალ-ბულდანი“ („ქვეყნების წიგნი“), რომელშიაც სხვა ქვეყნებთან ერთად აღწერილია ამიერკავკასია, ჩამოთვლილია მისი მხარეები, მითითებულია მათ შორის მანძილი; 2. ისტორიული „თარიხი“ („ისტორია“). მასში აღნუსხულია არაბთა ლაშქრობანი ამიერკავკასიაში და სომხეთ-საქართველოს დაპყრობა; აჯანყებები არაბთა წინააღმდეგ სომხეთში, ქართლსა და კახეთში; თბილისის ამირას განდგომა სახალიფოსაგან და ბუღა თურქის ლაშქრობა საქართველოში (853). ალ-იაკუბის ცნობით არაბმა სარდალმა ხალიდ-იბნ იაზიდმა „ხელში ჩაიგდო წანარების ჯოგები და შემდეგ მოუწოდა ზავისკენ; შეუთანხმდა 3000 ფაშატსა და 20000 ცხვარზე“. 

## ლიტერატურა 
* Крачковский И. Ю., Избр. соч., т. 4, М. – Л., 1957; 
* Сведения арабских писателей о Кавказе, Армении и Азербайджане, пер. и прим. Н. А. Караулова, «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа» 1903, в. 32. 

კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები
კატეგორია:არაბი გეოგრაფები
კატეგორია:არაბი მოგზაურები
კატეგორია:შუა საუკუნეების არაბი მოგზაურები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
იავანთროპი

**იავანთროპი** — ნამარხი ადამიანი, რომლის ნაშთებიც ნაპოვნია (1931-1932) იავის მეოთხეულ ნალექებში სოფელ ნგანდონგთან, მდინარე სოლოს ველზე. მეცნიერთა უმრავლესობა იავანთროპს ნეანდერტალელებს აკუთვნებს. იავანთროპის ქალას თავისებურებბი მოწმობს პითეკანთროპიდან ნეანდერტალელისაკენ თანდათანობით გადასვლას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ანთროპოგენეზი
კატეგორია:იავის ისტორია
მონტე-ზუკერო

**მონტე-ზუკერო** () — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბინასკოსა და სონონოს მუნიციპალიტეტებს შორის, ტიჩინოს კანტონში. აღმართულია ზღვის დონიდან 2 735 მეტრზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Monte Zucchero on Summitpost
* Monte Zucchero on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სექს-ნუარი

**სექს-ნუარი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სოფელ ანზერის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. მიეკუთვნება ვილდჰორნის მთის მასივს. სიმაღლე 2 731 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sex Noir on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნარმადი

**ნარმადი** ან *ნარბადი* (ჰინდი  नर्मदा) — მდინარე ინდოეთში. სიგრძე 1310 კმ. აუზის ფართობი 98 800 კმ². ინდოეთის ერთ-ერთი წმინდა მდინარე.  კვეთს ცენტრალურ ინდოეთს და ჩაედინება არაბეთის ზღვაში. ნარმადის სათავე მდებარეობს ჩრდილოეთში მადჰია-პრადეშის შტატის ქალაქ ამარკანტაკის მახლობლად. პირველი 320კმ. სიგრძეზე ის მიედინება მანდლას პლატოზე პატარა მთებს შორის. ჯაბალპურთან ის მიედინება ულამაზესი მარმარილოს კლდეების გვერდით. შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით ვინდჰიასა და სატპურას მთებს შორის დაბლობზე. ნარმადის დელტა იწყება სანაპიროდან 20 კმ-ის დაშორებით და განლაგებულია კამბეის ყურეში სურატიდან ჩრდილოეთით.

ნარმადის აუზი მოიცავს სატპურის მთიანი სისტემის ჩრდილოეთ კალთებს, თუმცა არ მოიცავს ვინდჰიას პლატოს, რომლის მდინარეები ჩაედინება  მდინარე განგსა და ჯამუნაში. ნარმადის ყველაზე გრძელი შენაკადი არის ტავა. ვინდჰიის პლატოსთან ერთად ნარმადი ქმნის თავისებურ საზღვარს ჩრდილოეთ ინდოეთსა, განსაკუთრებით განგის ხეობაში და  და სამხრეთ ინდოეთს (დეკანს) შორის. მდინარე გამოიყენება არა მხოლოდ მიმდებარე ტერიტორიის მოსარწყავად, არამედ სანაოსნოდ და გადაზიდვებისთვის. წვიმების პერიოდში მასზე შესაძლებელი ხდება განსაზღვრულ მონაკვეთებში დიდი გემებით ცურვა.

ნარმადი განიხილება როგორც ინდოეთის ყველაზე წმინდა მდინარე განგის შემდგომ. ამიტომ მის მთელ სიგრძეზე განლაგებულია მრავალრიცხოვანი სალოცავი ადგილები. მაგალითისთვის, ქალაქი მახეშვარი მადჰია-პრადეშის შტატში. განსაკუთრებულ საპატიო მომლოცველობად ითვლება მოგზაურობა მდინარის ერთ მხარეს სათავიდან ზღვასთან მიერთებამდე და პირიქით ზღვასთან შესართავიდან სათავემდე მეორე მხარეს. შესაბამისი მომლოცველობა გრძელდება დაახლოებით 2 წელი. 
 
1961 წლიდან მდინარის ქვემო დინებაში შენდება კაშხალი ჰიდროელექტროსადგურით, რომლის სიმძლავრე შეადგენს 1450 მეგავატს. იგი დაკავშირებულია სარდარ-საროვარის საირიგაციო პროექტთან და იწვევს მრავალრიცხოვან დისკუსიას.  პროექტის მოწინააღმდეგეებმა ჩამოაყალიბეს მოძრაობა „ნარმადა-ბაჩაო-ანდოლან“, რაც ქართულად ნიშნავს „გადავარჩინოთ ნარმადა“. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა მედჰა პატკარი. ინდოელმა მწერალმა არუნდატი როიმ ასევევ გამოავლინა მედგარი წინააღმდეგობა პროექტის მიმართ. 1999 წელს უმაღლესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოძრაობის მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა. 

მდინარეზე მდებარეობს აგრეთვე ვარანასის გატების შემდეგ ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობა.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მოძრაობა „გადავარჩინოთ ნარმადის“ საიტი 

კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
ვახტანგ ციციშვილი (ჟურნალისტი)

**ვახტანგ არჩილის ძე ციციშვილი** (დ. 1892, თბილისი — გ. 1964) — ქართველი ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე, მეღვინე. 

1902-1910 წლებში სწავლობდა კადეტთა კორპუსში, ორიოლში, მაგრამ სამხედრო კარიერაზე უარი თქვა. 1911-1915 წლებში სწავლობდა მონპელიეს აგროსასწავლებელში, 1915 წელს დაამთავრა დიჟონის აგრონომიისა და ენოლოგიის ინსტიტუტს მეღვინეობის დიპლომით. 1915-1918 წლებში ხელმძღვანელობდა ბესარაბიაში, ყირიმსა და კავკასიაში რუსეთის საუფლისწულო მამულებში ღვინის წარმოებას. 1918-1920 წლებში იყო ყირიმის მეღვინეთა საზოგადოების დირექტორი და ქართული კოოპერატივის თავმჯდომარე ყირიმში. 1920 წელს საქართველოში დაბრუნდა და სათავეში ჩაუდგა ნაფარეულის ღვინის მეურნეობას. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. მოღვაწეობდა ბონში, პარიზსა და ბორდოში. 1942 წელს ავადმყოფობის გამო სამსახურს თავს დაანება და ხელი მიჰყო ჟურნალისტურ და პუბლიცისტურ საქმიანობას. 1952 წელს ალექსანდრე მანველიშვილთან ერთად დააარსა ყოველთვიურ ფრანგულენოვან ჟურნალს ''L'Action Georgien*, რომელიც 1953 წლიდან გადაკეთდა *La nation Georgien''-ად, რომლის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი თავად იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
ვ
ციმბირული შველი

**ციმბირული შველი** (ლათ. Capreolus pygargus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. შველის ქვესახეობა. ახლოს დგას ევროპულ შველთან. სხეულის სიგრძე 126-144 სმ. სიმაღლე მინდაოში 82-94 სმ. წონა 32-48 კგ. რქების სიგრძე 27-33 სმ აღწევს. ზაფხულში თავის შეფერილობა წითური აქვთ, ზურგი და გვერდები მონოფონიურია. საფუძველთან ბეწვი ღია ან მოთეთროა. კანის ეპიდერმული ფენა ნაცრისფერი და პიგმენტირებულია. ახალშობილ ნუკრს ლაქები ზურგზე 4 ზოლში აქვს განვითარებული. თვალების არეში თავის ქალა შედარებით ვიწროა. რქები ფართოდ აქვს განლაგებული, ზოგჯერ პატარა დამატებითი წამონაზარდებით. გავრცელების არეალი მოიცავს შუა აზიას, დასავლეთ ჩინეთს, მონღოლეთის ჩრდილოეთ და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილს და ურალსა და ციმბირს. გვხვდება საქართველოშიც.

## რესურსები ინტერნეტში
* ციმბირული შველი  

კატეგორია:ირმისებრნი
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
ევროპული შველი

**ევროპული შველი** (ლათ. Capreolus capreolus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. შვლის ქვესახეობა. სხეულის სიგრძე 108-126 სმ აღწევს. სიმაღლე მინდაოში 66-81 სმ. დიდი ზომის ევროპული შვლის ხილვა შესაძლებელია შვედეთის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე დნეპრიდან აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთ კავკასიის მთებში. თავი მოკლე აქვს, შედარებით ფართოვდება და მაღლდება თვალების არეში. დამახასიათებელია ოვალური ფორმის დიდი ყურები (სიგრძე 12-14 სმ), ამობურცული თვალები და ფაფარს მოკლებული გრძელი კისერი. აქვს გრძელი და ვიწრო ფეხები და რუდიმენტარული კუდი (2-3 სმ). გრძნობის ორგანოებიდან ყველაზე მეტად განვითარებულია ყნოსვა და სმენა. უპირატესობას ანიჭებს მეჩხერ ტყესა და ბუჩქნარებს; ჭაობების, სტეპებისა და ალპური მდელოების ღია ადგილებს. ბინადრობს ევროპაში, მათ შორის საქართველოში (ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი).

## დახასიათება 
### გავრცელება 
ევროპის უმეტესი ნაწილი, გარდა ჩრდილოეთ სკანდინავიისა, ისლანდიისა და ირლანდიისა. კავკასიონის ჩრდილოეთით გვხვდება შვლის სხვა სახეობა — ციმბირული შველი.

### ჰაბიტატი 
შეუძლია შეეგუოს მრავალფეროვან საარსებო გარემოს, თუმცა უპირატესობას ანიჭებს ტყეებს, კარგად განვითარებული ქვეტყით, რომელთაც გარს აკრავს ღია ადგილები, სადაც საბალახოდ გამოდის.

### დამახასიათებელი ნიშნები 
სიმაღლე ნიდაოში — 65-75 სმ-მდე
წონა: 15-30 კგ 
ვაცები უფრო მოზრდილები არიან და მოკლე, წვეტიანი რქები აქვთ, რომელთაც ყოველწლიურად იცვლიან.

### საკვები 
ბალახი, ხეებისა და ბუჩქებისა და ნორჩი ფოთლები, ნეკერი, კენკრა და სხვა.

### გამრავლება 
მაკეობა გრძელდება 270 დღე. მაის-ივნისში, როგორც წესი, შობს ორ ნაშიერს, რომლებიც თეთრი ხალებით არიან დაფარულნი.

**სიცოცხლის ხანგრძლივობა**: 10 წელი

### ქცევა 
წლის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში განმარტოებით ცხოვრობენ. ვაცები აპრილში ტერიტორიულები ხდებიან. თითოეული 3 ჰექტრამდე ნაკვეთს იკავებს და იცავს სხვა ინდივიდებისგან. შეჯვარება ივლის-აგვისტოსში ხდება. ირმებისგან განსხვავებით შვლები ამ დროს წყვილებად ცხორობენ.

### საინტერესო ფაქტები 
შვლების ვოკალიზაცია რამდენიმე განსხვავებულ ხმას მოიცავს, რომელთა შორისა ყეფისმაგვარი ხმა. მას ცხოველები შეშფოთებისას გამოსცემენ. პირველი ორი წლის განმავლობაში ვაცი შვლების რქები მოკლეა და განშტოება არ აქვს. ასაკის მატებასთან ერთად რქების სიგრძე იზრდება. განშტოებების რაოდენობა კი სამამდე, იშვიათად კი ოთხამდეხ ადის.

### კონსერვაციული სტატუსი 
ტყის გაჩეხვის და ბრაკონიერობის შედეგად XX საუკუნის დასაწყისისთვის შვლის რიცხოვნობა ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში მკვეთრად შემცირდა, ზოგიერთ ადგილას კი საერთოდ გადაშენდა. კანომდებლობის ცვლილებებისა და სახეობის სწორის მენეჯმენტის შედეგად დღეისათვის ამ სახეობის რიცხოვნობა კვლავ გაიზარდა და იგი ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სანადირო ობიექტია. XX საუკუნის 90-იან წლებთან შედარებით ამჟამად საქართველოში შვლის პოპულაცია მეტ-ნაკლებად გაიზარდა, თუმცა ბრაკონიერობის გამო მისი სიმჭიდროვე ჯერ კიდევ საკმაოდ დაბალია.

ევროპული შველის ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც არის შესაძლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპული შველი  

კატეგორია:ირმისებრნი
კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძუძუმწოვრები
წყლის ირემი

**წყლის ირემი** (ლათ. Hydropotes inermis) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 75-100 სმ, სიმაღლე მინდაოში 45-55. რქებს მოკლებულია. მამრს აქვს ზედა ნაწილში განვითარებული ბასრი ეშვები, რომლებიც, ზედა ტუჩიდან ამოშვერილია 5-6 სმ-ზე. მოკლე კუდი აქვს (სიგრძე 5-8 სმ), რომელიც თითქმის არ ემჩნევა. საერთო შეფერილობა მოყავისფროა. ზედა ტუჩი და თვალებს შორის არსებული რგოლები მოთეთროა. ზაფხულში მოკლე ბეწვი აქვს, ხოლო ზამთარში პირიქით, დამახასიათებელია ხშირი ბეწვი. ცხოვრობს განმარტოებულად ან ჯოგებად. ძირითადად აქტიურია დღისით. მეტად ფრთხილია. გავრცელების არეალი მოიცავს მდინარე იანძის ხეობის ჩრდილოეთ ნაწილსა (აღმოსავლეთი ჩინეთი) და კორეას; აქ გვხვდება მათი ქვესახეობები. აკლიმატიზებულია საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში. ჰყავთ მსოფლიოს მრავალ ზოოპარკში. იმყოფება დაცვის ქვეშ.

## რესურსები ინტერნეტში
* წყლის ირემი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* წყლის ირემი 
* წყლის ირემი 

კატეგორია:ირმისებრნი
კატეგორია:აზიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
ბერძნული ვიკიპედია

**ბერძნული ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ბერძნულ ენაზე. თავისუფალი ინტერნეტ-ენციკლოპედია. შეიქმნა 2002 წლის 1 დეკემბერს. 2006 წლის 16 მაისს მოიცავდა 10 ათას სტატიას. იმავე წლის 10 ოქტომბერს სტატიათა რაოდენობა გაიზარდა 15 ათასამდე. 2007 წლის 17 მარტს მიაღწია სტატიათა 20 ათასიან ზღვარს. იმ პერიოდში ყოველდღიურად იქმნებოდა დაახლოებით 30 ახალი სტატია, აქტიურობდა დაახლოებით 50-მდე მომხმარებელი. 2010 წლის 10 აპრილს ბერძნულ ვიკიპედიაში აღირიცხებოდა 50 ათასი სტატია. 2012 წლის 1 ოქტომბრის მონაცემებით მოიცავს დაახლოებით 78 540 სტატიას. ჰყავს 21 ადმინისტრატორი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბერძნული ვიკიპედია 
* ბერძნული ვიკიპედიის მობილური ვერსია 

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით