3 იანვარი

**3 იანვარი** — გრიგორიანული კალენდრის მე-3 დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 362 დღე (ნაკიან წელში - 363).

## დღის მოვლენები 
* 1496 : ლეონარდო და ვინჩის საფრენი აპარატის გამოცდა წარუმატებლად დასრულდა.
* 1521 : პაპმა ლეო X-ემ ლუთერი ერეტიკოსად გამოაცხადა.
* 1777 : ამერიკელმა გენერალმა ჯორჯ ვაშინგტონმა დაამარცხა ბრიტანელები პრინსტონის ბრძოლაში.
* 1815 : ავსტრია, ბრიტანეთი და საფრანგეთი ქმნიან საიდუმლო თავდაცვით ალიანსს პრუსიისა და რუსეთის წინააღმდეგ.
* 1833 : ბრიტანეთი იპყრობს ფოლკლენდის კუნძულებს სამხრეთ ატლანტიკაში.
* 1868 : იაპონიაში აღდგა საიმპერატორო ხელისუფლება.
* 1888 : მარვინ სტოუნი აპატენტებს საწრუპ მილს.
* 1921 : თურქეთი და სომხეთი ზავდებიან.
* 1924 : ინგლისელმა მკვლევარმა ჰოვარდ კარტერმა აღმოაჩინა ტუტანხამონის სარკოფაგი მეფეთა ხეობაში, ლუქსორთან, ეგვიპტე.
* 1925 : ბენიტო მუსოლინი თავს იტალიის დიქტატორად აცხადებს.
* 1932 : ბრიტანეთის იმპერიის ხელისუფლებამ დააპატიმრა მოჰანდას განდი.
* 1957 : ჰამილტონ უოჩ კომპანი პირველ ელექტრონულ საათს უშვებს.
* 1959 : ალასკა გახდა აშშ-ს 49-ე შტატი.
* 1962 : პაპმა იოანე XXIII-მ ფიდელ კასტრო ერეტიკოსად გამოცხადდა.
* 1988 : მარგარეტ ტეტჩერი ხდება ყველაზე გრძელვადიანი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი მე-20 საუკუნეში.
* 1990 : პანამის ყოფილი ლიდერი მანუელ ნორიეგა ამერიკის ჯარებს ბარდება.
* 1993 : მოსკოვში ჯორჯ ბუში, უფრ. და ბორის ელცინი ხელს აწერენ მეორე სტრატეგიულ შეიარაღებათა შემცირების შეთანხმებას (START).
* 2014 : ერი რაძაუნარიმამპიანინა მადაგასკარის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2019 : პირველად აშშ-ის ისტორიაში კონგრესის წევრად, წარმოშობით სომალელი ქალი, ილჰან ომარი აირჩიეს.
* 2020 : აშშ-ის მიერ ბაღდადის აეროპორტზე წარმოებული ავიაიერიშის შედეგად ყასემ სოლეიმანი მოკლეს.
* 2026 : აშშ-მა ვენესუელაში სამიზნეები დაბომბა, პრეზიდენტი ნიკოლას მადურო დაატყვევა, დელსი როდრიგესი კი პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* ძვ. წ. 106 : ციცერონი — რომის პოლიტიკური მოღვაწე.
* 1611 :ჯეიმზ ჰარინგტონი   — ინგლისელი პუბლიცისტი
* 1756  : ჟერომ პეტიონ დე ვილნევი   — საფრანგეთის რევოლუციის მოღვაწე
* 1777 : ლუი პუანსო  — ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი
* 1793 : ლუკრეცია მოტი   — ქალთა უფლებების დამცველი ამერიკის შეერთებულ შტატებში
* 1864 : ალექსანდრე ხახანაშვილი — ქართველი ფილოლოგი და ისტორიკოსი
* 1865: იოსებ დუმბაძე — ქართველი სამხედრო მოღვაწე
*1872  : სამსონ ფირცხალავა   — ქართველი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე
* 1873  : ივანე ბაბუშკინი  — პროფესიონალი რევოლუციონერი
*1876  : ვილჰელმ პიკი  — გერმანელი პოლიტიკოსი
* 1883 : კლემენტ ეტლი — ინგლისელი სახელმწიფო მოღვაწე
*1887  : ავგუსტ მაკე — გერმანული ექსპრესიონიზმის წარმომადგენელი. 
* 1891: ანანია ერქომაიშვილი — ქართველი მომღერალ-მგალობელი
* 1892 : ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი — ინგლისელი ფილოლოგი, მწერალი და პროფესორი.
* 1900 : ვასილ აბაევი —  ენათმეცნიერი, ლექსიკოგრაფი, ფოლკლორისტი და ეთნოგრაფი.
*1912 : ანდრო თევზაძე  — ქართველი პოეტი
* 1912  : ფრედერიკო ბორელ გარსია  — ესპანეთის რესპუბლიკის არმიის ჯარისკაცი ესპანეთის სამოქალაქო ომის წლებში
* 1915  : პიერ კურტადი — ფრანგი ნოველისტი და ჟურნალისტი
* 1926 : სერ ჯორჯ მარტინი   — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენოსანი, ინგლისელი პროდიუსერი
* 1929 : სერჯო ლეონე — იტალიელი რეჟისორი.
* 1938  : ლეილა მესხი   — ქართველი მწერალი.
* 1942 : ლასლო შოიომი  — უნგრელი იურისტი
* 1956 : მელ გიბსონი — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი.
* 1962 : გაი პრეტი — ინგლისელი სესიური ბას-გიტარისტი
* 1963 :დავით გობეჯიშვილი   — ქართველი მოჭიდავე
* 1969 : მიხაელ შუმახერი — ფორმულა 1-ის შვიდგზის ჩემპიონი
* 1977 : მაიუმი იიძუკა — იაპონელი მომღერალი
* 1985  : სანდრო იაშვილი  — ქართველი ფეხბურთელი
*1989 : ჟორდი მასიპი   — ესპანელი ფეხბურთელი
* 1992 : იონ აურტენეჩე   — ესპანელი ფეხბურთელი
* 1995 : სალიუ ტარაუოლი   — სიერა-ლეონელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 639 : დაგობერტ I — ფრანკების მეფე
* 1325 : ფილიპ V — საფრანგეთის მეფე
* 1501 : ალიშერ ნავოი - აღმოსავლური პოეტი, სუფიური თემატიკის ფილოსოფოსი, თემურიდის ხორასნის სახელმწიფო მოღვაწე, მხატვარი.]]
* 1923 : ჰაშეკი, იაროსლავ — ჩეხი მწერალი.
* 1975 : რობერტ ნოიმანი — ავსტრიელი მწერალი.
* 2002 : ჰაინეკენი, ფრედი — ჰოლანდიელი ლუდის მწარმოებელი
* 2015 : ედუარდ ბრუკე — აშშ პოლიტიკოსი
* 2022 : ვიქტორ სანეევი  — ქართველი მძლეოსანი, სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი სამხტომში.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** მაკარი მმარხველი
**მრავალვნებული ანტონ II
** წმინდა იულიანა და მის თანა ხუთასი მამა და ასოცდაათი დედა, ნიკომიდიას წამებულნი
** წმინდა თემისტოკლე
** პეტრე საკვირველთმოქმედი

* აგრეთვე:
** ბურკინა-ფასო : რევოლუციის დღე (1966-დან).
** მსოფლიო : კვატების საერთაშორისო დღე (2011-დან).

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

0103