open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ოქსიტოცინი

**ოქსიტოცინი** (Oxt ან OT) — პეპტიდური ჰორმონი და ნეიროპეპტიდი, რომელიც ჩვეულებრივ ჰიპოთალამუსში წარმოიქმნება და გამოიყოფა უკანა ჰიპოფიზის მიერ. როლს ასრულებს სოციალურ კავშირში, რეპროდუქციაში, მშობიარობასა და მშობიარობის შემდგომ პერიოდში. ოქსიტოცინი გამოიყოფა სისხლში, როგორც ჰორმონი სექსუალური აქტივობის საპასუხოდ და მშობიარობის დროს. ის ასევე ხელმისაწვდომია ფარმაცევტული ფორმით. ორივე ფორმით, ოქსიტოცინი ასტიმულირებს საშვილოსნოს შეკუმშვას, რათა დააჩქაროს მშობიარობის პროცესი. მისი ბუნებრივი ფორმით, ის ასევე თამაშობს როლს ბავშვთან კავშირში და რძის წარმოებაში. ოქსიტოცინის წარმოება და სეკრეცია კონტროლდება დადებითი უკუკავშირის მექანიზმით, სადაც მისი საწყისი გამოყოფა ასტიმულირებს შემდგომი ოქსიტოცინის გამომუშავებას და გამოყოფას, მაგალითად, როდესაც ოქსიტოცინი გამოიყოფა საშვილოსნოს შეკუმშვის დროს მშობიარობის დასაწყისში, ეს ასტიმულირებს მეტი ოქსიტოცინის წარმოებას და გამოყოფას და ზრდის შეკუმშვის ინტენსივობას და სიხშირეს. მსგავსი პროცესი მიმდინარეობს ლაქტაციის პერიოდში და სექსუალური აქტივობის დროს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰორმონები
საბინა შიხლინსკაია

**საბინა ალექსანდრეს ასული შიხლინსკაია** (დ. 26 აპრილი, 1962, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, დამოუკიდებელი კურატორი. ცხოვრობს და მუშაობს ბაქოში, აზერბაიჯანი.

## ბიოგრაფია 
საბინა შიხლინსკაია დაიბადა და ცხოვრობს ბაქოში, აზერბაიჯანში. აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრია. მას აქვს აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვრის წოდება. შიხლინსკაია თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმებისა და კოლექციების საერთაშორისო კომიტეტის წევრია. სამხატვრო განათლება მიიღო ვ. მუხინის სახელობის ლენინგრადის უმაღლეს სამხატვრო-სამრეწველო სასწავლებელში მონუმენტური ფერწერის ფაკულტეტზე, ასევე აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

## შემოქმედება 
1938 წლიდან აქტიურად აწყობს გამოფენებს საზღვარგარეთ. საბინა შიხლინსკაიას ზოგიერთი ნამუშევარი - ფერწერა, გრაფიკა, ფოტო და ვიდეო ინსტალაციები - სახელმწიფო და კერძო კოლექციებშია დაცული: ტრეტიაკოვის სახელმწიფო გალერაში (რუსეთი), თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში (ბაქო, აზერბაიჯანი), HumaKabakci-ის კოლექციაში (თურქეთი) და სხვ.
1993 წლიდან 50-ზე მეტი გამოფენისა და პროექტის კურატორია აზერბაიჯანსა და საზღვარგარეთ. 1996 წელს მისი ინიციატივით დამოუკიდებელი სამხატვრო ჯგუფი „ლაბირინთი“ შეიქმნა. 1999-2005 წლებში ჯგუფ „ლაბირინთისა“ და უცხოელ მხატვართა მონაწილეობით შიხლინსკაია ხუთ ლანდ-არტ სიმპოზიუმს და პრეზენტაციას კურირებდა აზერბაიჯანში.
2007 წელს შიხლინსკაია 52-ე ვენეციის (იტალია) ბიენალეზე პირველი აზერბაიჯანული პავილიონის კურატორი იყო.
2008 წელს იგი კურირებდა გამოფენას «USSR-remix», მოგვიანებით, იმავე წელს «USSR-remix»  ნაჩვენები იქნა დრეზდენის ხელოვნების მუზეუმში (გერმანია), თანამედროვე აზერბაიჯანული ხელოვნების საგამოფენო პროექტს «StepsofTime» აგრეთვე შიხლინსკაია  კურირებდა.
2009 წელს საბინა შიხლინსკაიამ ბაქოში თანამედროვე ხელოვნებაში გენდერული თემატიკისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო ფორუმი - „ქალწულის კოშკი“ ჩაატრა, რომელიც მოიცავდა კონფერენციასა და გამოფენას  «ToBe a Woman» გაეროს ცენტრალურ ოფისში მდებარე თანამედროვე ხელოვნების ცენტრში.
2010 წელს განაგრძო გენდერული თემატიკა და კურირებდა ვიდეო არტის «Openly» — «ToBe a Woman» საერთაშორისო გამოფენას სტამბულში, პროექტ - „სტამბული 2010 - ევროპის კულტურული დედაქალაქი“-ს ფარგლებში. 2010 წელს შიხლინსკაიამ თანამედროვე აზერბაიჯანული ხელოვნების წარმოდგენის მიზნით «USSR-remix»-ის  ახალი ვერსიის დამატების პრეზენტაცია გამართა ნორვეგიაში თანამედროვე ხელოვნების ცენტრში.

„შიშველი“, საბინა შახლინსკაიას ნამუშევრები, 1987. თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი. ბაქო. ფოტო.

## სქოლიო
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
პირონითის ეკლესია

**პირონითის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თურქეთში, ართვინის პროვინციის, ხოფის რაიონის სოფელ ჩამლიში (ყოფილი პირონითი).

იგი სოფლის თავში ზღვისკენ წამოზიდული ქედის ბოლო შემაღლებულ ბორცვზეა აშენებული. აქედან შესანიშნავად მოჩანს მთელი შემოგარენი ოთხივე მხარეს, განსაკუთრებით, ზღვისპირეთი მთელ სიგრძე-სიგანეზე. ნაგებობა დარბაზული შვერილაფსიდიანი ეკლესიაა. მისი სიგანე 5,80 მეტრია,ხოლო სიგრძე — 10 მეტრი. იგი სამ საფეხურიან ცოკოლზეა აღმართული.

გამოირჩევა იშვიათი, დახვეწილი პროპორციებითა და „კლასიკური“ სამშენებლო სტილით. კამარა ჩაქცეულია, არ იკითხება, ჩრდილოეთის კარის გარდა, შეიცავდა თუ არა იგი ღიობს სამხრეთიდანაც, დასავლეთის მხრიდან კარი არ შეინიშნება, კედელი ყრუა. ჩრდილოეთის კარი 3 მეტრის სიმაღლის ღიობია. მის წირთხლებზე შეინიშნება, რომ კარილუნეტს შეიცავდა, მისი სიგანე 1,35 მეტრია და ფუძიდან მისი ზღურბლი 50 სანტიმეტრიის სიმაღლეზეა გამართული. 

კედლების წყობის ხასიათი ყველაზე უკეთ ჩრდილოეთის ფასადზე იკითხება. დუღაბით ამოყვანილი კედლები მოპირკეთებულია მცირე ზომის კვადრებით. აქ არ გვხვდება არცერთი ისეთი დეტალი, რომელიც მის მეორად გამოყენებაზე მიგვანიშნებს. კვადრების სიმაღლე საშუალოდ 20 სანტიმეტრია, იგი ძალიან მოგვაგონებს ისოდომური წყობის ბოლო, უკანასკნელ სახეს. ამის გარდა, წყობაში, შესაძლოა გამომსახველობის, თუ დეკორატიულობის მიზნით, ვიწრო ჩანართებიც გვხვდება, როგორც ე.წ. ენპლექტონის გვიანდელი ანასახი. კედლები მასიურია, მისი სიგანე 70 სანტიმეტრს უტოლდება.

ეკლესიის დარბაზი, კედლის სიბრტყიდან 28 სანტიმეტრით გამოზიდული, გეგმაში ორსაფეხურიანი და 75 სანტიმეტრის სიგანის პილასტრებით ორ არათანაბარ ნაწილად იყოფა. გრძივ — დასავლეთის ნაწილად და მოკლე — აღმოსავლეთის ნაწილად. ეს ნაწილი საკურთხევლის აბსიდის წინ ქმნის „ბემას“. სწორედ ბემა ნათდება ურთიერთმოპირდაპირე სარკმლებით. ჩრდილოეთის კედელი ორ ერთმანეთის თავზე გამართულ სარკმელს შეიცავდა. სარკმლები თაღოვანია და მისი ზედა სტრუქტურა პლინთუსებითაა გაწყობილი. ქვედა სარკმელი „იატაკიდან“ 1,10 მეტრის  სიმაღლეზეა გამართული, მისი სიმაღლე 90 სანტიმეტრია, ხოლო სიგანე 70 სანტიმეტრი. ზედა სარკმელი კი ამჟამინდელი დონიდან 3,40 მეტრის სიმაღლეზეა „გაჭრილი”, მისი სიმაღლე 1,4 მეტრია, ხოლო სიგანე — 50 სანტიმეტრი.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 56-58 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
ეჩაგე

**ეჩაგე** (ოფიციალურად **ეჩაგეს მუნიციპალიტეტი**) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 88 410 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 64 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
*Echague at the Isabela Government Website 
*Local Governance Performance Management System
*Philippine Census Information
*Municipality of Echague

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
მისურის პლატო

**მისურის პლატო**, **მისურის კოტო** ( ) — ვრცელი პლატო, რომელიც გადაჭიმულია მდინარე მისურის ხეობის აღმოსავლეთ მხარეს ჩრდილოეთ დაკოტის ცენტრალურ და სამხრეთ დაკოტის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში, აშშ-ში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 320 კმ-ზე, ხოლო სიგანე ცვალებადობს 40–120 კმ ფარგლებში. სიმაღლე 600–800 მ. ტერიტორიის 50–80 % დამრეც კალთებს უკავია. დახრილია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. წარმოადგენს კოტო-დე-პრერის დასავლეთ ანალოგიას.

ისტორიულად, კანადაში ტერიტორია ცნობილია როგორც პალისერის სამკუთხედი და მიიჩნეოდა დიდი ამერიკული უდაბნოს გაგრძელებად და სოფლის მეურნეობისათვის გამოუსადეგარ ტერიტორიად. რელიეფისთვის დამახასიათებელია დაბალი ბორცვაკები, ტალღოვანი ბორცვები, დუბეები და მინდვრები. არის ტბები და ჭაობები. ჩამონადენი ზოგადად სიმეტრიულია. მთავარი მდინარეა მისური. აღმოსავლეთი კალთის ჩამონადენი პარალელური ნაკადებით მიემართება მდინარე ჯეიმზისკენ, ხოლო დასავლეთი ნაწილი არასიმეტრიული ნაკადებით მდინარე მისურისკენ. დიდი მდინარეების გასწვრივ ძლიერაა დანაწევრებული ხევებით, რომლებიც ადგილ-ადგილ ბედლენდებს ქმნიან.

გეოლოგიურად, წარმოადგენს დიდი ვაკეების გაგრძელებას დაკოტაში და მთავარი პლატოსგან გამოყოფილია დასავლეთით მისურის ტრანშეით. პლატოზე დაფენილია პიერ-შეილი, რომელიც დაფარულია მრავალჯერადი გამყინვარების მტკიცე დანალექებით. პლატო აგრეთვე შეიცავს ლიგნიტის, მირაბილიტისა და ბენტონიტის დანალექებს.

მისურის პლატოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეს მთელ სიგრძეზე გასდევს მისურის ესკარპი, რომლის გენეზისის საკითხი სადავოა გეოლოგთა შორის. მისურის პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილს ეწოდება მისურის კოტო, სადაც ფრანგული სიტყვა „Coteau“ ნიშნავს „პატარა ბორცვს“. გაბატონებულია სავსებით მშრალი სემიარიდული კლიმატი. მდიდარია ფაუნით.

გარდა იმისა, რომ იგი გეოგრაფიული რეგიონია, მისურის პლატოს აგრეთვე გააჩნია კულტურული კავშირი ადგილობრივ ხალხთან, სამხრეთი დაკოტის მეტისებთან და აგრეთვე სხვა მკვიდრ ჯგუფთან. მოჰყავთ მარცვლოვანი კულტურები; მოშენებულია სასოფლო-სამეურნეო ცხოველები.

სახელწოდება მისურის კოტო ან კოტო-დიუ-მისური ფრანგი მოვაჭრეების ეპოქასთანაა დაკავშირებული. გეოგრაფიულ ლიტერატურაში გვხვდება სამივე სახელწოდება.

## შენიშვნა 
## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
კატეგორია:დიდი ვაკეები
ბორის გალაევი

**ბორის გალაევი** (დ. 10 მარტი, 1889, ჩერნოიარსკაია, ჩრდილოეთი ოსეთი — გ. 1976, ცხინვალი, საქართველოს სსრ, სსრკ

## ლიტერატურა
* Композиторы грузии: Издание второе, тб., 1973, გვ. 58

## რესურსები ინტერნეტში
*Борис Галаев – первый профессиональный композитор и дирижёр в Осетии
* Борис Галаев (Галати) первый осетинский профессиональный композитор и дирижер

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:ოსი კომპოზიტორები
კატეგორია:ოსი დირიჟორები
ლიანა ქართველიშვილი

**ლიანა ქართველიშვილი** (დ. 5 მაისი, 1949, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგია-კლიმატოლოგიის სპეციალობით.

1972-1985 წლებში მუშაობდა „თბილზნიეპ“-ში. 1985 წლიდან მუშაობს ჰიდრომეტეოროლოგიის სახელმწიფო დეპარტამენტში კლიმატის კვლევის ცენტრის უფროსად. მის საკანდიდატო ნაშრომში მოცემულია ქარისა და წვიმის ერთობლივი განსაზღვრის, როგორც თეორიული, ისე ექსპერიმენტული მეთოდი. პირველად საქართველოში განსაზღვრულია შენობების ირიბი წვიმების ზემოქმედებისაგან დაცვის რეკომენდაციები. სადოქტორო ნაშრომში პირველადაა განხილული კომპლექსური კლიმატური პარამეტრების განსაზღვრის პრობლემა საქართველოს პირობებში. გამოკვლეულია კომპლექსური კლიმატური პარამეტრების დროში და სივრცეში განაწილებათა კანონზომიერებები და მათ საფუძველზე ჩატარებულია საქართველოს სამშენებლო-კლიმატური დარაიონება. ნაშრომში განხილულია ორგანულად დაკავშირებული მნიშვნელოვანი ამოცანების ფართო სპექტრი დაწყებული სამშენებლო-კლიმატური მეთოდური ხასიათის საკითხებით და დამთავრებული კომპლექსური კლიმატური მახასიათებლების მშენებლობაში გამოყენების ასპექტებით. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. მისი კვლევის სფეროა: ტურიზმი, კლიმატი, გარემოს დაცვა, ეკოტურიზმი, კურორტოლოგია. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი. შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ირიბი წვიმების განაწილებათა დახასიათება საქართველოს პირობებში“, დაიცვა 1982 წელს. 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კომპლექსური კლიმატური პარამეტრების განაწილებათა კანონზომიერებანი საქართველოს ტერიტორიაზე და მათი სამშენებლო პრაქტიკაში გამოყენების პერსპექტივები“, დაიცვა 1999 წელს.

## ლიტერატურა
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003. გვ. 259-260

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
პროლაქტინი

**პროლაქტინი**, ასევე ცნობილი, როგორც **ლაქტოტროფინი** — ცილა რომელიც ძუძუმწოვრებს, ჩვეულებრივ, მდედრებს რძის გამომუშავების საშუალებას აძლევს. სხვადასხვა ხერხემლიანში, მათ შორის ადამიანებში, გავლენას ახდენს 300-ზე მეტ ცალკეულ პროცესზე. პროლაქტინი გამოიყოფა ჰიპოფიზის ჯირკვალიდან ჭამის, შეჯვარების, ესტროგენებით მკურნალობის, ოვულაციისა და ძუძუთი კვების საპასუხოდ. ის ძლიერად გამოიყოფა ამ მოვლენების დროს. პროლაქტინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მეტაბოლიზმში, იმუნური სისტემის რეგულირებაში და პანკრეასის განვითარებაში.

არაადამიანურ ცხოველებში აღმოჩენილია დაახლოებით 1930 წელს ოსკარ რიდლის მიერ. ადამიანებში დადასტურებულია 1970 წელს ჰენრი ფრიზენის მიერ. პროლაქტინი არის პეპტიდური ჰორმონი, რომელიც კოდირებულია PRL გენით.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰორმონები
BP

**BP plc** (ოფიციალური სტილი *BP p.l.c.*, ყოფილი **The British Petroleum Company plc** და **BP Amoco plc** ) – ბრიტანული მრავალეროვნული ნავთობისა და ბუნებრივი აირის კომპანია, რომლის სათაო ოფისი მდებარეობს ლონდონში, ინგლისში. ის მსოფლიოს შვიდი უდიდესი ნავთობისა და ბუნებრივი აირის კომპანიიდან ერთ-ერთია. ის არის ვერტიკალურად ინტეგრირებული კომპანია, რომელიც მუშაობს ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიის ყველა სფეროში, მათ შორის ძიებისა და მოპოვების, გადამუშავების, დისტრიბუციისა და მარკეტინგის, ელექტროენერგიის გამომუშავებისა და ვაჭრობის ჩათვლით.

2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, BP ოპერირებდა მსოფლიოს თითქმის 80 ქვეყანაში, აწარმოებდა დაახლოებით 3,7 მილიონ ბარელს დღეში (590&nbsp;000 მ3/დღეში) და ჰქონდა 19 945 მილიარდი ბარელის (3.1710×109 მ3) ეკვივალენტი ნავთობი დადასტურებული მარაგის სახით. ერთ-ერთი შეფასებით, BP არის მსოფლიოში 357-ე უდიდესი საჯარო კომპანია.

BP-ის წარმოშობა თარიღდება 1908 წელს ანგლო-სპარსული ნავთობის კომპანიის დაარსებით, რომელიც დაარსდა როგორც Burmah Oil Company- ის შვილობილი კომპანია ირანში აღმოჩენილი ნავთობის გამოსაყენებლად. 1935 წელს იგი გახდა ანგლო-ირანული ნავთობკომპანია და 1954 წელს მიიღო სახელი **British Petroleum**. 1959 წელს კომპანია გაფართოვდა ახლო აღმოსავლეთის ფარგლებს გარეთ ალასკამდე . British Petroleum-მა 1978 წელს Standard Oil of Ohio-ს საკონტროლო პაკეტი მოიპოვა. ბრიტანეთის მთავროამ, რომელიც ადრე კომპანიის უმრავლეს წილს ფლობდა, მისი პრივატიზაცია ეტაპობრივად,  1979-1987 წლებში მოახდინა. 1998 წელს British Petroleum  Amoco- სთან გაერთიანდა და გახდა **BP Amoco plc.** 2000 წელს კომპანიამ ARCO და Burmah Castrol შეიძინა. 2001 წელს კომპანიამ კვლავ შეიცვალა სახელი და **BP plc** გახდა. 2003 წლიდან 2013 წლამდე BP რუსეთში, ერთობლივი საწარმო TNK-BP-ს პარტნიორი იყო.

BP-ს აქციები ძირითადად დალისტულია ლონდონის საფონდო ბირჟაზე და შედის  FTSE 100 ინდექსში.

## ლიტერატურა
### შეკვეთით დაწერილი
(ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით)
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟის კომპანიები
კატეგორია:CS1-ის მხარდაჭერა: მრავალი სახელი: ავტორების სია
სტარობილსკის ბრძოლა

**სტარობილსკის ბრძოლა** — სამხედრო დაპირისპირება, რომელიც 2022 წლის 25 თებერვალს დაიწყო. წარმოადგენს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილს.

სტარობილსკი/სტარობელსკი (, ) — ქალაქი ლუჰანსკთან ახლოს, ლუჰანსკის ოლქში, უკრაინა . წარმოადგენს სტარობილსკის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მდინარე აიდარი ქალაქის ცენტრს დასავლეთიდან ჩამოუდის და ბუნებრივ წინაღობას ქმნის.

## ბრძოლა 
### თებერვალი 
სტარობილსკის მახლობლად პირველი შეტაკებები დაფიქსირდა 2022 წლის 24 თებერვალს. რუსული ტანკები, ქვეითთა საბრძოლო მანქანები და ქვეითი ჯარი თავს დაესხნენ უკრაინის ჯარებს.

25 თებერვალს უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ გაანადგურეს რუსი ჯარისკაცების კოლონა, რომელიც ემზადებოდა მდინარე აიდარზე გადასასვლელად. რუსეთის არმიამ გაარღვია უკრაინის საზღვარი და ცდილობდა უკნიდან შემოევლო ქალაქისთვის, დარტყმა მიეტენებინა და გაერღვია უკრაინის ჯარების თავდაცვის ხაზი. შედეგად, ოკუპანტებმა ზარალი განიცადეს და უკან დაიხიეს.

26 თებერვალს ბრძოლები ქალაქის გარეუბანში გაგრძელდა. სტარობილსკი ძლიერ დაზიანდა რუსული საარტილერიო ცეცხლით. ამის შედეგად ექვსი ადამიანი დაშავდა და ერთი დაიღუპა.

27 თებერვალს რუსებმა შულჰინკაში დიდ ჯგუფს მოუყარეს თავი და სტარობილსკის მიმართულებით დაიწყეს მოძრაობა.

28 თებერვალს ქალაქის აღების წარუმატებელი მცდელობა ჰქონდათ, რის შედეგადაც ადგილობრივებმა ოკუპანტები განდევნეს.

### მარტი 
1 მარტს ქალაქის დაბომბვის შედეგად დაზიანდა გაზსადენი.

60-ზე მეტი მანქანისგან შემდგარი დიდი რუსული კოლონა სტარობილსკში 2 მარტს შევიდა, მაგრამ ადგილობრივების პროტესტმა მათი წინსვლა შეაჩერა.

3 მარტს რუსი სამხედროები ქალაქში ხელახლა შევიდნენ.

6 მარტს ლუჰანსკის ოლქის გუბერნატორმა დაადასტურა, რომ რუსულმა ძალებმა სტარობილსკი აიღეს. სტარობილსკის მოსახლეობა ოკუპაციის წინააღმდეგ ქუჩებში გამოვიდა. მათ ე.წ. ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკის დროშა ჩამოხსნეს და უკრაინის სახელმწიფო დროშა აღმართეს. ადგილობრივების თქმით, პროუკრაინული აქციის დროს ოკუპანტებმა ხალხის დაშინება სცადეს და ცეცხლი გაუხსნეს. ცენტრალურ რაიონებში ოკუპანტები ადგილობრივ მცხოვრებთა პასპორტებსა და ტელეფონის ნომრებს ამოწმებდნენ. ბანკომატები ქალაქში არ მუშაობდა. პირველი რაც გააკეთეს დამპყრობლებმა გააკეთეს — ყველა შენობიდან უკრაინის დროშები ჩამოხსნეს.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
ზურაბ ჩაჩუა

**ზურაბ ჩაჩუა** (დ. 26 ივლისი, 1927, თბილისი — გ. 18 დეკემბერი, 2005) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარული ჰიგიენის ფაკულტეტი.

1951–1955 წლებში იყო ყოფილი სამხრეთ ოსეთის საოლქო საავადმყოფოს განყოფილების ექიმი–ორდინატორი. 1955–1957 წლებში თბილისის ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის მე–2 კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1957–1959 წლებში საქართველოს სსრ სოცუზრუნველყოფის სამინისტროს რესპუბლიკური საექიმო–შრომის ექსპერტიზის კომისიის წევრი. 1959–1962 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის მე–2 კათედრის ასპირანტი. 1970–1979 წლებში თბილისის ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის კლინიკური საავადმყოფოს თერაპიული განყოფილების გამგე. 1982–1986 წელს ამავე ინსტიტუტის თერაპია–პულმონოლოგიის კათედრის დოცენტი. 1986 წლიდან თბილისის ექიმთა დიპლომისშემდგომი სამედიცინო აკადემიის სამედიცინო–სოციალური ექსპერტიზის კურსის ხელმძღვანელია. არის 28-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები. ეწევა სამეცნიერო–პრაქტიკულ ხელმძღვანელობას საქართველოს სოც. უზრუნველყოფის სამინისტროს შრომისუნარიანობის აღდგენისა და ექსპერტიზის რესპუბლიკურ კლინიკაში. თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი, მოჭადრაკე. 2014 წლიდან თბილისში არსებობს ზურაბ ჩაჩუას სახელობის ქუჩა.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ერითროპეტინები და პერიფერიული სისხლი კუჭსა და 12-გოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებისა და ქრონიკული გასტრიტების დროს“, დაიცვა 1970 წელს.

## ლიტერატურა
*ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 321

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი ექიმები
სალომე ბახია-ოქრუაშვილი

**სალომე ბახია-ოქრუაშვილი** (დ. 28 მაისი, 1941, თბილისი) — ქართველი ეთნოლოგი, მეცნიერი, ფილოლოგი, კავკასიოლოგი და ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიური ენების სპეციალობით.

1967 წლიდან − ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1971 წლიდან − ამავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1986 წლიდან − უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2006 წლიდან − წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2006 წლის ნოემბრიდან  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის, კავკასიის ეთნოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. წლების მანძილზე აქტიურად იყო ჩართული კავკასიისა და საქართველოს სხვადასხვა მხარეების საველე-ეთნოგრაფიულ ექსპედიციებში. არის  მრავალი საგრანტო პროექტის, რესპუბლიკური და საერთაშორისო სიმპოზიუმისა და კონფერენციის მონაწილე. მათ შორის, ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის საერთაშორისო და ადგილობრივ საგრანტო პროექტებში. იკვლევს  ქართველი და კავკასიელი ხალხების ეთნოლოგიას. არის 80-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაციის, მათ შორის სამი მონოგრაფიის, 10 წიგნის, სასკოლო სახელმძღვანელოსა და სტატიების ავტორი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2009 წლიდან არის პროექტის „აფხაზეთი − ჩვენი სამშობლო“ ავტორთა სამეცნიერო სათათბიროს წევრი. მიღებული აქვს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა − „აფხაზური „აბიფარა“ − „პატრონიმია“, დაიცვა 1983 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა − „აფხაზთა ეთნიკური ისტორიის პრობლემები (ისტორიულ-ეთნოლოგიური გამოკვლევა)“, დაიცვა 2006 წელს.

## ჯილდოები
* აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელი

## ბიბლიოგრაფია
* ქართველთა და ჩრდილოკავკასიელთა ეთნიკური მატერიალური კულტურა : საცხოვრებელ და სამეურნეო ნაგებობათა ურთიერთშედარებითი ასპექტი. თბ., 2017 გვ. 203  ISBN 9789941274282
* აფხაზთა ჩვეულებითი სამართალი. თბ., შპს "ირიდა", 2014 გვ. 170 ISBN 978-9941-0-7250-5
* აფხაზთა ეთნოლოგია : სახელმძღვ. ჰუმანიტ. მეცნ. შემსწ. სტუდ., თბ., უნივერსალი, 2011 გვ. 246
* აფხაზთა ეთნიკური ისტორიის პრობლემები : ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა.  თბ., უნივერსალი, 2010 გვ. 434

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, თბ., 2012 გვ. 402

## რესურსები ინტერნეტში
* სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ელექტრონული ბიბლიოთეკა

კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი კავკასიოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საბა საუკეთესო რომანისთვის

**საბა საუკეთესო რომანისთვის** — ქართული ლიტერატურული პრემია საბას ცხრიდან ერთ-ერთი კატეგორია. 2002 წლიდან გაიცემა ყოველწლიურად.

## გამარჯვებულები და ნომინანტები
## მრავალგზის ლაურეატები და ნომინანტები
## სქოლიო
კატეგორია:საბა
NLAW

**NLAW** (, „შემდეგი თაობის მსუბუქი ტანკსაწინააღმდეგო იარაღი“, კომერციული დასახელება ,

სხვადასხვა გათვლით, გაერთიანებულმა სამეფომ თავისი შეიარაღებული ძალებისთვის 20,000 სისტემა შეიძინა. ჯერ 2007 წლის დეკემბერში, ხოლო შემდეგ, 2008 წლის დეკემბერში, უცნობი რაოდენობის სისტემები შეუკვეთა ფინეთმა. სისტემის შენახვის პერიოდი 20 წლამდეა.

ეს გადასატანი, მოკლე დისტანციის, „გაისროლე-დაივიწყე“ ტიპის სისტემა შეიარაღებაში 2009 წელს მიიღეს, დასახელებით „Next Generation Light Anti-tank Weapon (NLAW)“. მან ბრიტანეთის არმიაში მოძველებული LAW 80 და შუალედური AT4 სისტემები ჩაანაცვლა. პირველი სისტემები ბრიტანეთმა იმავე წლის დეკემბერში მიიღო.

## შექმნის პროცესი 
როგორც გამშვების, ისე რაკეტის შექმნის პროცესი შვედეთში, ესკილსტუნასა და კალსკუგაში განლაგებულ Saab Bofors Dynamics-ის დაწესებულებებში მიმდინარეობს. მისი შექმნის დროს გამოყენებული იყო სხვადასხვა ტანკსაწინააღმდეგო სისტემის, მათ შორის, 84 მმ Carl Gustav-ის, შეზღუდულ სივრცეში მოქმედი AT4 CS-ის და Bill-ის ტანკსაწინააღმდეგო რაკეტის შექმნისას მიღებული ცოდნა და გამოცდილება. ბრიტანეთის მხრიდან მთავარი პარტნიორია Thales Air Defence. იარაღის და მისი კომპონენტების შექმნაში Thales-ის 14 ბრიტანელი ქვეკონტრაქტორი მონაწილეობს. მოსალოდნელი კონფლიქტის დაწყებამდე გადაცემული FGM-148 Javelin-ების მსგავსად, უკრაინულმა ძალებმა დაადასტურეს, რომ NLAW რუსული ჯავშანტექნიკის წინააღმდეგ გაცილებით ეფექტურია, ვიდრე საბჭოთა წარმოების მსგავსი სისტემები.

## მახასიათებლები 
* წონა: 12.5 კგ
* სიგრძე: 1.016 მ
* კალიბრი: 150 მმ ან $67,700 (კვლევისა და განვითარების ხარჯების ჩათვლით)
* მოქმედების ტემპერატურა: −38 – +63&nbsp;°C ფინეთის შეიარაღებულ ძალებში სისტემა **RSLPSTOHJ NLAW** სახელითაა ცნობილი.
* : შეიარაღებაშია 600 ერთეული გამშვები.
* :
* :
* : გამოიყენება საუდის არაბეთის სამეფო სახმელეთო ძალების მიერ.
* : შვედეთში სისტემის დასახელებაა **RB-57**.
* : შეუკვეთა 2017 წელს ჩამოწერილი M47 Dragon-ის ჩასანაცვლებლად. სისტემების მიწოდება 2018 წელს დაიწყო.
* : 2022 წლის 19 იანვარს უკრაინას დიდმა ბრიტანეთმა 2,000 ერთეული NLAW გადასცა, რუსეთის მოსალოდნელი აგრესიის ფონზე. დამატებით 100 ერთეული უკრაინას რუსეთის შეჭრის შემდეგ ლუქსემბურგმა გადასცა.
* : შეირჩა 2002 წელს მოძველებული ILAW და LAW 80 სისტემების ჩანაცვლების მიზნით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*FGM-148 Javelin
*რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)

## სქოლიო 
კატეგორია:იარაღები
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
რამონი (ისაბელა)

**რამონი** (ოფიციალურად **რამონის მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 56 523 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines 
*Ramon at the Isabela Government Website 
*Local Governance Performance Management System 
*Philippine Census Information
*Municipality of Ramon
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
კატარჟინა ტომა

**კატარჟინა ტომა** (; ; დ. 16 სექტემბერი, 1985, ჩენსტოხოვა, პოლონეთი) — წარმოშობით პოლონელი მოჭადრაკე, რომელიც 2018 წლიდან ინგლისის სახელით გამოდის. საერთაშორისო ოსტატი ქალთა შორის (2012), მუშაობს ვეტერინარადაც.

## ბიოგრაფია
კატარჟინა ტომა 1985 წლის 16 სექტემბერს პოლონეთის სამხრეთით მდებარე ქალაქ ჩენსტოხოვაში დაიბადა. 2000 წელს ვისლაში პოლონეთის 16 წლამდელ გოგონებში გახდა ჩემპიონი. მომდევნო წელს ქვეყნის პირველობაზე კვლავ აიღო მედალი, ამჯერად 20 წლამდელებში ბრინჯაო.

2001-ში პოლონეთის ქალთა ჩემპიონატში ფინალურ ეტაპზე გავიდა და საბოლოოდ მე-6 ადგილს დასჯერდა. მომდევნო წლებშიც ხშირად გამოდიოდა ქვეყნის ჩემპიონატში და ფინალურ ეტაპზე გადიოდა. ახალგაზრდა ასევე წარმატებით თამაშობდა სწრაფ და ელვისებურ  ჭადრაკს. 2000 წელს სწრაფ ჭადრაკში პოლონეთის ახალგაზრდა გოგონებში ბრინჯაოს მედალს დასჯერდა, მომდევნო წელს კი ამავე სახეობაში ევროპის და ქვეყნის ჩემპიონი გახდა. ელვისებურ ჭადრაკში პოლონეთის ახალგაზრდა გოგონებში ორჯერ გახდა ჩემპიონი 2000 და 2001 წლებში, ხოლო 2021-ში ევროპაზე ვერცხლის მედალს დასჯერდა. 

2003 წელს კატარჟინამ ქალთა შორის საერთაშორისო ოსტატის წოდება მიიღო. მომდევნო წელს ფრიდეკ-მისტეკის საერთაშორისო ტურნირზე მეორე ადგილი დაიკავა და ქალთა შორის დიდოსტატის პირველი ნორმა შეასრულა.  2007 წელს იმავე ტურნირზე კვლავ მეორე ადგილი აიღო და ქალთა დიდოსტატის მეორე ნორმა შეასრულა. სწრაფ ჭადრაკში ევროპის ჩემპიონატზე იასპარეზა და მეორე ადგილი დაიკავა. 

2008 წელს პოლონეთის გუნდურ ჩემპიონატზე ორი ოქროს მედალი მოიგო, გუნდური და ინდივიდუალური. ტომა ქალაქ რიბნიკის გუნდს წარმოადგენდა. მომდევნო წელს ლუბლინის „დრაკონში“ გადავიდა და სამჯერ გუნდური ვერცხლი მოიგო, ხოლო ერთხელ ბრინჯაო. „დრაკონის“ შემადგენლობაში ინდივიდუალურში ორი ვერცხლი და ერთი ბრინჯაო აიღო.

2011 წელს კრაკოვის და რიგის ტურნირებზე მანდილოსანთა კლასიფიკაცია მოიგო და ქალთა დიდოსტატის მესამე ნორმაც შეასრულა. 
2014 წელს ბლუმფონტეინში სამხრეთ აფრიკის ტურნირზე მეორე ადგილი დაიკავა, პირველზე კი მერაბ გაგუნაშვილი გავიდა. იმავე წელს ფიდეს ლიცენზირებული მწვრთნელი გახდა და ტრომსოში ქალთა ოლიმპიადაზე სამხრეთ აფრიკის ნაკრებს ავარჯიშებდა. 

2018 წელს ინგლისში გადავიდა და ამ ქვეყნის სახელით გააგრძელა ასპარაზობა. 2019 წელს ევროპის ქალთა ინდივიდუალურ ჩემპიონატზე მეოთხედ გამოვიდა და კვლავ უმედლოდ დარჩა.
 
## პოლონეთის ნაკრები
ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე, ორჯერ იასპარეზა პოლონეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში და ორივეჯერ სათადარიგო იყო.
2011 წელს პორტო-კარასში გუნდური ვერცხლის მედალი აიღო. მან ორ-ორი მოგება-წაგება გაიფორმა.
2013 წელს ვარშავაში უმედლოდ დარჩა. ტომამ 5 პარტია მოიგო, 1 წააგო, 3 ყაიმით დაასრულა და ინდივიდუალურად მე-6 ადგილზე გავიდა, ნაკრები კი მეცხრეს დასჯერდა.

## ინგლისის ნაკრები
2018 წლიდან ინგლისის სახელით ასპარეზობს და ორჯერ ნაკრების შემადგენლობაში ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზეც გამოვიდა. 
2019 წელს ბათუმში მეორე დაფაზე თამაშობდა, ხოლო 2021 წელს ჩატეჟში პირველზე. 

## რესურსები ინტერნეტში
*[https://ratings.fide.com/profile/1119907 ]
*[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=52941 ]
*[https://www.365chess.com/players/Katarzyna_Toma ]
*[http://www.olimpbase.org/players-ind/m/mm62e2cf-eurw.html ]

## სქოლიო
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები ქალთა შორის
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:პოლონელი ქალი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თომას პინჩონი

**თომას პინჩონი** (; დ. 8 მაისი, 1937) — ამერიკელი რომანისტი. მისი მხატვრული და არამხატვრული ტექსტები ჟანრებისა და თემების ფართო სპექტრს მოიცავს, მათ შორისაა ისტორია, მუსიკა, მეცნიერება და მათემატიკა. პინჩონი მაკარტურის ფონდის სტიპენდიატი იყო. 

დაიბადა ლონგ აილენდზე. ორი წლის მანძილზე მსახურობდა აშშ-ის საზღვაო ძალებში. კორნელის უნივერსიტეტი ინგლისური ფილოლოგიის განხრით დაამრავრა. რომანების წერა, რომლითაც მკითხველი დღეს მას იცნობს, 1950-იანი წლების მიწურულსა და 1960-იანი წლების დასაწყისში რამდენიმე მოთხრობის გამოქვეყნების შემდეგ დაიწყო, ესენია: *„V“* (1963), *„ლოტ-49-ის გამოცხადება“* (1966) და *„გრავიტაციის ცისარტყელა“* (1973). ამ უკანასკნელისთვის მან აშშ-ის ეროვნული წიგნის ჯილდო მიიღო. მისი 2009 წლის რომანის *„თანდაყოლილი ნაკლის“* მიხედვით 2014 წელს რეჟისორმა პოლ ტომას ანდერსონმა ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* *Inherent Vice Diagrammed* მკითხველის გზამკვლევი პინჩონის რომანისთვის *თანდაყოლილი ნაკლი*
* 
* 
* Thomas Pynchon&nbsp;– ThomasPynchon.com
* The Thomas Pynchon Wiki
* *Pynchon Notes*
* *Pynchon in Public Podcast *
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:კორნელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სევეროდონეცკის ბრძოლა (2022)

**სევეროდონეცკის ბრძოლა** — მიმდინარე სამხედრო დაპირისპირება, რომელიც 2022 წლის 2 მარტს დაიწყო. წარმოადგენს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილს. სევეროდონეცკი ამჟამად არის ლუჰანსკის ოლქის მოქმედი ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ბრძოლა 
28 თებერვალს დაახლოებით 15:00 საათზე რუსულმა ძალებმა სევეროდონეცკის დაბომბვა დაიწყეს. ლუჰანსკის ოლქის გუბერნატორის, სერჰი ჰაიდაის განცხადებით, ერთი ადამიანი დაიღუპა და რამდენიმე დაშავდა. დაიბომბა მათ შორის გაზსადენებიც. რუსული ძალები აგრძელებდნენ ქალაქის დაბომბვას, მათ შორის მათი სამიზნე იყო სკოლის სპორტული დარბაზი, რომელიც ბომბსაფრად გამოიყენებოდა მოსახლეობის მიერ. გარდაცვალების შემთხვევები არ დაფიქსირებულა. იმავე დღეს, 15:20 საათზე, უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ რუსული ძალები ქალაქში შესვლას ცდილობდნენ, მაგრამ უკუაგდეს.

6 აპრილის ცნობით, ქალაქში „რეგულარულად, მუდმივი პერიოდულობით“ ცვიოდა ჭურვები და რაკეტები.

9 აპრილისათვის, რუსეთის მე-4 საგვარდიო სატანკო დივიზიის ნაწილები თავს იყრიდნენ სევეროდონეცკთან ახლოს.

18 აპრილს რუსეთმა აღმოსავლეთ უკრაინაში აქტიური თავდასხმა განაახლა, ავიადარტყმები მიიტანეს სევეროდონეცკზეც. გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ მათ შეძლეს ქალაქის გარეუბნებისკენ დაწინაურება.

## მშვიდობიან მოქალაქეებზე თავდასხმები 
ქალაქში ადგილი ჰქონდა მშვიდობიან მოქალაქეებზე არაერთხელ თავდასხმას. 17 მარტს ლუჰანსკის ოლქის გუბერნატორმა სერჰი ჰაიდაიმ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რუსულმა ძალებმა ცეცხლი გაუხსნეს ბავშვებისა და ქალების თავშესაფარს და „ლუჰანსკის ოლქში უსაფრთხო ადგილები აღარ არსებობდა“. 22 მარტს ისევ ჰაიდაი იტყობინებოდა, რომ რუსებმა ისროლეს საბავშვო საავადმყოფოს მიმართულებით, დაიწვა სახურავი, თუმცა არავინ დაშავდა. გავრცელდა ცნობები ადგილობრივი ეკლესიების დაზიანების შესახებ. 7 აპრილის ცნობით, რუსულმა ძალებმა იერიში მიიტანეს ჰუმანიტარული დახმარების ცენტრზე და დაწვეს 10 მაღლივი შენობა.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშა

**თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშა** () — დროშა, რომელიც გახდა უკრაინაში 2022 წელს რუსეთის შეჭრის საწინააღმდეგო საპროტესტო გამოსვლების სიმბოლო რუსეთში. დროშა პირველად Twitter- ზე 2022 წლის 28 თებერვალს იყო ნახსენები, რის შემდეგაც იგი ფართოდ გავრცელდა რუსულ ოპოზიციურ წრეებში. აქტივისტების თქმით, დროშა უპირველეს ყოვლისა არის მშვიდობისა და თავისუფლებისთვის ხალხის გაერთიანების სიმბოლო. ასევე აღინიშნა უწყვეტობა ველიკი ნოვგოროდის დროშის ვერსიასთან. ნოვგოროდის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამთავრობო ინსტიტუტი იყო „ნოვგოროდის პალატა“, რომელიც ზღუდავდა მმართველის უფლებამოსილებებს ვლადიმერ-სუზდალის სამთავროსგან განსხვავებით.

## ზომისა და ფერის სტანდარტიზაცია 
## წინააღმდეგობა ხელისუფლების მხრიდან 
2022 წლის 6 მარტს მოსკოვის მკვიდრი, ანა დუბკოვა, პოლიციამ დააკავა მის მანქანაზე თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშის გამო. ოქმში აღნიშნულია, რომ დროშა არის „...ოპოზიციურ ძალებში გავრცელებული ომის საწინააღმდეგო პროტესტის სიმბოლო“. სასამართლომ ანა დუბკოვას რუსეთის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 19.3 მუხლით 15-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა.

## გალერეა 

ფაილი:Anti-war flag of Russia and the state flag of Ukraine.jpg|ლიმასოლი, კვიპროსი
ფაილი:White-blue-white flag in Tbilisi.jpg|თბილისი, საქართველო

## მსგავსი დროშები 

ფაილი:Bandera de la Provincia de Tucumán.svg|არგენტინის პროვინციის ტუკუმანის დროშა
ფაილი:Flag of Canton of Zug.svg|შვეიცარიის კანტონის ზუგის დროშა
ფაილი:Flag of Veliky Novgorod (1994).svg|ველიკი ნოვგოროდის დროშა 1994–2006 წწ
ფაილი:Flag of Chudovsky district (1997).png|ნოვგოროდის რეგიონის ჩუდივის რაიონის დროშა 1997–2008 წწ
ფაილი:Flag of Viejšnoryja (Veyshnoria), fictional enemy republic for Zapad 2017 exercise.svg|ვეიშნორიას ვირტუალური სახელმწიფოს დროშა

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დროშის საიტი
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციული სუბიექტების დროშები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ესტროგენი

**ესტროგენი** — სასქესო ჰორმონების კატეგორია, რომელიც პასუხისმგებელია ქალის რეპროდუქციული სისტემის და მეორადი სქესის მახასიათებლების განვითარებასა და რეგულირებაზე. არსებობს სამი ძირითადი ენდოგენური ესტროგენი, რომლებსაც აქვთ ესტროგენული ჰორმონალური აქტივობა: ესტრონი (E1), ესტრადიოლი (E2) და ესტრიოლი (E3). ესტრადიოლი, ესტრანი, ყველაზე ძლიერი და გავრცელებულია. და ზოგიერთ მწერში. მათი არსებობა როგორც ხერხემლიანებში, ასევე მწერებში მეტყველებს იმაზე, რომ ესტროგენულ სასქესო ჰორმონებს უძველესი ევოლუციური ისტორია აქვს. რაოდენობრივად, ესტროგენები უფრო დაბალ დონეზე ცირკულირებენ, ვიდრე ანდროგენები, როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში. მიუხედავად იმისა, რომ ესტროგენის დონე მამაკაცებში მნიშვნელოვნად დაბალია, ვიდრე ქალებში, ესტროგენებს მაინც აქვთ მნიშვნელოვანი ფიზიოლოგიური როლი მამაკაცებში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰორმონები
ჰორლივკის ბრძოლა

**ჰორლივკის ბრძოლა** — 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის მიმდინარე საომარ მოქმედებათა თეატრი, რომლის მიზანია დონეცკის ოლქის ნაწილებზე კონტროლის მოპოვება. უკრაინულმა ძალებმა ქალაქ ჰორლივკისკენ (გორლოვკისკენ) დაიწყეს წინსვლა, რომელსაც 2014 წლიდან დონეცკის სახალხო რესპუბლიკა (პრორუსული სეპარატისტების ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფო) აკონტროლებს.

## ქრონოლოგია 
### 1 მარტი 
უკრაინის ცნობით, უკრაინის 95-ე სადესანტო-საიერიშო ბრიგადამ ქალაქზე შეტევა 1 მარტს დაიწყო, მოწინააღმდეგეს მნიშვნელოვანი დანაკარგები მიაყენა და ჰორლივკაში შევიდა, თუმცა იქ გამაგრება ვერ შეძლო. არმია ქალაქის გარეუბანში განლაგდა.

### 2 მარტი 
2 მარტს უკრაინელმა თანამდებობის პირმა ოლექსი არესტოვიჩმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ უკრაინული ძალები რუსეთის შემოჭრის დროს პირველად გადავიდნენ კონტრშეტევაზე და ჰორლივკისკენ წაიწიეს. მოგვიანებით იჰორ ჟდანოვმა განაცხადა, რომ „არსებობდა ცნობები“ უკრაინული ძალების მიერ ქალაქის ნაწილის დაკავების შესახებ.

### 3 მარტი 
3 მარტის მდგომარეობით, მიმდინარეობდა ქალაქის წმენდა საოკუპაციო ჯარებისაგან.

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
ადრენალინი

**ადრენალინი** — ჰორმონი და წამალი, ასევე, ცნობილი როგორც ეპინეფრინი. მონაწილეობს ვისცერული ფუნქციების რეგულირებაში (მაგ. სუნთქვა). ადრენალინი ჩვეულებრივ წარმოიქმნება როგორც თირკმელზედა ჯირკვლების, ასევე მცირე რაოდენობის ნეირონების მიერ, მედულას მოგრძო ტვინში. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ბრძოლა ან გაქცევის რეაქციაში (კუნთებში სისხლის ნაკადის გაზრდით), გულის წუთობრივი მოცულობაში (გულის სინუსის კვანძზე მოქმედებით), თვალის გუგის გაფართოების რეაქციასა და სისხლში შაქრის დონის ბალანსში. გვხვდება ბევრ ცხოველსა და ზოგიერთ ერთუჯრედიან ორგანიზმში. პოლონელმა ფიზიოლოგმა, ნაპოლეონ ციბულსკიმ ადრენალინი პირველად 1895 წელს გამოყო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰორმონები
გივი ბასილაძე

**გივი ბასილაძე** (დ. 27 სექტემბერი, 1951, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. ზოოინჟინერი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი.

სწავლობდა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტში, მეძროხეობისა და მეცხენეობის კათედრაში 1977-1979 წლებში. იყო მოსკოვის კ. ა. ტიმირიაზევის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიაში, მერძევეობის კათედრის ასპირანტი დასოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი 1979-1983 წლებში. 1983-1993 წლებში გახდა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი, მეძროხეობისა და მერძევეობის კათედრის დოცენტი და 1993-2000 წლებში ამავე ინსტიტუტის, რძისა და ხორცის გადამუშავების ტექნოლოგიის კათედრის გამგე, დოცენტი. 2000-2005წლებში ის ასევე გახდა პრორექტორი სასწავლო-აღმზრდელობით დარგში, რძისა და ხორცის გადამუშავების ტექნოლოგიის კათედრაში, და ამავე კათედრის გამგე, პროფესორი. იყო  რძისა და ხორცის გადამუშავების ტექნოლოგიის კათედრის გამგე 2005-2006 წლებში, ხოლო 2014-2016 წლებში სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი, სასურსათო ტექნოლოგიის მიმართულება "რძისა და რძის გადამუშავების ტექნოლოგიის საგნის" ხელმძღვანელი და პროფესორი, ხოლო სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი, მეცხოველეობის, ვეტერინარიისა და საკვებწარმოების კვლევის დეპარტამენტის კონსულტანტი 2016 წლიდან. ასევე 2017 წლიდან გახდა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების სააგენტოს კოორდინატორი.

## ჯილდოები
* 2002 - ღირსების ორდენი
* 2000 - ღირსების მედალი

## ბიბლიოგრაფია
* სასოფლო-სამეურნეო ლექსიკონი - თბ., 2019, გვ. 398 - ISBN: 9789941810176
* სასოფლო-სამეურნეო ლექსიკონი - თბ., 2019, გვ. 202 - ISBN: 9789941810169
* აგრარული ნანოტექნოლოგიების სახელმძღვანელო - თბ., 2015, გვ. 172 - ISBN: 9785937281487
* რძის მიღება და პირველადი დამუშავება ფერმერებისათვის - თბ., 2015. გვ. 6
* მერძეული ნახირის შექმნის სახელმძღვანელო - თბ., 2015. გვ. 7

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები - თბ., 2012. გვ. 266

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ისა ჰუსეინოვი

**ისა მუსტაფა ოღლუ ჰუსეინოვი** ( დ. 12 ივნისი, 1928, სოფ. მუღანლი, ყაზახის მაზრა — გ.  1 აპრილი, 2014, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მწერალი, სცენარისტი და რედაქტორი, სახალხო მწერალი (1988) და აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1976).

## ბიოგრაფია 
ისა ჰუსეინოვი დაიბადა სოფელ მუღანლიში (ამჟამად აღსტაფის რ/ნი) სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ 1945 წელს სწავლა აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტში გააგრძელა, მაგრამ ოთხი თვის შემდეგ უნივერსიტეტიდან წამოვიდა და მშობლიურ სოფელში დაბრუნდა. მოგვიანებით ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1952 წელს ა. მ. გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტი დაამთავრა. 1952 – 1954 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო გამომცემლობაში რედაქტორად მუშაობდა, 1960 – 1964 წლებში გაზეთ „ლიტერატურული აზერბაიჯანის“ რედაქტორი იყო. 1958 წლიდან იყო კომპარტიის წევრი. 1964 – 1968 წლებში კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“ მთავარი რედაქტორი იყო, 1964 – 1968 წლებში კი რედაქტორი, ხოლო 1974 – 1979 წლებში სცენარისტთა კავშირის წევრი იყო, 1979 წლიდან აზერბაიჯანის სსრ კინემატოგრაფიის კომიტეტის მთავარი რედაქტორი გახდა. 1976 წელს მიიღო აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება (23. 12. 1976).

ლიტერატურული საქმიანობა 1949 წელს ‘İnqilab və Mədəniyyət’-ში („რევოლუცია და კულტურა“) სტატიის გამოქვეყნებით დაიწყო. რომანებისა და სცენარების წერით 1950 წლიდან დაკავდა. მისი ზოგიერთი ნაწარმოები თარგმნილია უცხოურ ენებზე. ისა ჰუსეინოვი 2014 წელს გულის უკამრისობით, აზერბაიჯანში გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სან-ისიდრო (ისაბელა)

**სან-ისიდრო** (ოფიციალურად **სან-ისიდროს მუნიციპალიტეტი**; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 044 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*[Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines](http://www.competitive.org.ph/cmcindex/pages/profile/?lgu=San%20Isidro%20(IA)) 
*San Isidro at the Isabela Government Website 
*Local Governance Performance Management System 
*Philippine Census Information
*

## სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
ლატიფშაჰ ბარათაშვილი

**ლატიფშაჰ ბარათაშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1907,  ადიგენის რაიონი — გ. 16 ნოემბერი, 1984) — ქართველი ეთნოლოგი, მკვლევარი, პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა სოფელ უდის შვიდწლედი, კომკავშირის და პარტიული კურსები თბილისში, ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის დაუსწრებელი განყოფილება ისტორიის მიმართულებით.

კომკავშირული საქმიანობა მშობლიურ კუთხეში განაგრძო. როგორც თურქი-მესხი გადაასახლეს შუა აზიაში 1944 წელს. აკადემიკოს გ. ჩიტაიას მითითებით აგროვებდა მასალებს მაჰმადიანი მესხების ყოფასა და გენეოლოგიის შესახებ და ამას გადასახლებაშიც აგრძელებდა. დაიწყო ბრძოლა სამშობლოში დასაბრუნებლად 1956 წლიდან, ის არის იმ ჯგუფის ხელმძღვანელი, რომელიც ამ საქმეს ახორციელებდა 1959 წელს სხვა ოჯახთან ერთად ვისთან ერთადაც მინგეჩაურში გადაასახლეს. 1962 წელს მაჰმადიანი მესხები აარსებდნენ თბილისში დროებით კომიტეტს და თავმჯდომარედ ის აირჩიეს. ამ კომიტეტის მიზანი იყო როგორც საქართველოდან გადასახლებული მაჰმადიანი მოსახლეობის, ისე საქართველოს მოსახლეობისთვის სწორი ინფორმაციის მიწოდება და გადასახლებულთა სამშობლოში დასაბრუნებლად ქმედითი ზომების მიღება. აზერბაიჯანში მცხოვრები ლ. ბარათაშვილი აგრძელებდა 1941 წელს დაწყებულ ეთნოგრაფიულ კვლევას. მისი მასალები მაჰმადიან მესხთა ყოფის, რიტუალების, ტანსაცმლის, სამკაულების და ა.შ. შესახებ უნიკალურია და დიდი მნიშვნელობა აქვს ქართული ისტორიული მეცნიერებისათვის. სამწუხაროდ  მისი ნაშრომების საქართველოში გამოქვეყნება ვერ მოხერხდა. აზერბაიჯანში, 1970 წელს 
აზერბაიჯანულ ენაზე დაისტამბა ლ. ბარათაშვილის კრებული. ის უცხო მხარეში აღესრულა და მინგეჩაურში დაასაფლავეს.

## ბიბლიოგრაფია
* სოფელი უდეს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული აღწერა 1943-1944 წლები ცთბ., 2019
* მასალები XIX საუკუნის ქართული ხალხური ტანსაცმლის ისტორიისათვის მესხეთ-ჯავახეთიდან, მასალები საქართველოს მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის - თბ., 1966, გვ. 131-150
* მესხური ქორწილი და საბავშვო თამაშობანი, აჭარის ასსრ სახელმწიფო მუზეუმის შრომები - ბათუმი., 1960, გვ. 103-112

## ლიტერატურა
* უ. ბლუაშვილი მესხეთის სახელოვანი შვილები – თბ., 2008, გვ. 114-116

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ივან სვიტლიჩნი

**ივან სვიტლიჩნი** (; დ. 20 სექტემბერი, 1929 ― გ. 25 ოქტომბერი, 1992) ― უკრაინელი პოეტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და საბჭოთა დისიდენტი.

## ბიოგრაფია
ივან სვიტლიჩნი 1929 წლის 20 სექტემბერს პოლოვინკინეში, ლუჰანსკის ოლქში, ფერმერთა ოჯახში დაიბადა.

1952 წელს ხარკივის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა. 1954 წელს კიევში, შევჩენკოს ლიტერატურულ ინსტიტუტში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1954-1965 წლებში ლიტერატურულ ჟურნალ „დნეპრის“ რედაქტორად მუშაობდა.

სვიტლიჩნი ვასილ სიმონენკოს დაუახლოვდა და სამიზდატითა და მაგნიტიზდატით მისი პოემების გავრცელებაში ეხმარებოდა. სვიტლიჩნის ლექსები რუსულ ენაზე დისიდენტმა იული დანიელმა თარგმნა.

1960-იან წლებში სვიტლიჩნი კიევის შემოქმედებითი ახალგაზრდობის კლუბის ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო. მემარცხენე უკრაინელებით დაკომპლექტებულ კლუბს უკრაინული KGB უთვალთვალებდა. 1965 წლის აგვისტოში სვიტლიჩნი კლუბის საქმიანობაში ჩართულობისთვის დააპატიმრეს და ერთი წლით შრომით ბანაკში იყო დატყვევებული.
sშ
## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:საბჭოთა დისიდენტები
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები
კატეგორია:უკრაინელი დისიდენტები
კატეგორია:უკრაინელი ნაციონალისტები
კატეგორია:XX საუკუნის პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
პავლო ტიჩინა

**პავლო ტიჩინა** (; დ. 23 იანვარი, 1891 ― გ. 16 სექტემბერი, 1967) ― უკრაინელი პოეტი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, აკადემიკოსი და უკრაინის სახალხო რესპუბლიკისა და უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო მოხელე. უკრაინის სსრ-ის ჰიმნის ავტორი. 

## ჯილდოები
* სტალინური პრემიის ლაურეატი (1941)
* შევჩენკოს ეროვნული პრემიის ლაურეატი (1962)
* სოციალისტური შრომის გმირი (1967)
* ლენინის ორდენის კავალერი (ხუთჯერ)
* შრომის წითელი დროშის ორდენი (ორჯერ)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Biography at the Communist Party of Ukraine website
* Tychyna, Pavlo in *Encyclopedia of Ukraine*
*

კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:უკრაინელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:საბჭოთა მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:საბჭოთა მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის უკრაინელი პოეტები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:XX საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
არჩილ ბეთანელი

**არჩილ ბეთანელი** (დ. 27 სექტემბერი, 1925, ქუთაისი, გ. 2 ოქტომბერი, 2018) — ქართველი მეცნიერი მანქანათმშენებლობის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1971).

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

1951–1967 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1972 წლიდან იყო მანქანათმშენებლობისა და ელექტროტექნიკური საპროექტო და სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1974 წლიდან ავტომატიკისა და ჰიდრავლიკური ცენტრის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის ორგანიზატორი და პირველი დირექტორი. 1977–1992 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თვითმფრინავთმშენებლობის კათედრის გამგე, 1992 წლიდან კი ამავე კათედრის პროფესორი. მისი მეცნიერული მოღვაწეობის მიმართულებები იყო: საფრენი აპარატების დაპროექტების და წარმოების ტექნილოგიის მეთოდოლოგიები; შექმნა მჭრელი იარაღის მყიფე სიმტკიცის გაანგარიშების თეორია და მისი განსაზღვრის დაჩქარებული ექსპერიმენტული მეთოდი. მისი ხელმძრვანელობით და მონაწილეობით შემუშავებულია საფრენი აპარატის დეტალების ზედაპირული განმტკიცებისა და ურღვევი კონტროლის მეთოდები. მიიღო მონაწილეობა ქართული საავიაციო ტერმინოლოგიის შექმნაში. 

მიღებული აქვს: მ. იანგელის, იური გაგარინის სახელობის, ს. კოროლიოვის, კ. ციოლკოვსკის სახელობისა და მ. კელდიშის სახელობის მედლები, საბჭოთა კავშირის გამომგონებლის წოდება. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

## ჯილდოები
* 1998 - ღირსების ორდენი
* 1990 - საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* ჩემი ასაკის მწვერვალიდან... : მოგონებები. თბ., "თბილავიამშენის" გამ-ბა, 2005 გვ. 192
* თვითმფრინავთმშენებლობის სპეციალობის შესავალი : სახელმძღვ. საქ. ტექნ. უნ-ტის საავიაციო ინ-ტის სტუდ., თბ., საავიაციო ინ-ტი, 1998 გვ. 192
* Прочность и надежность режущего инструмента (ავტორი). - Тбилиси, Сабч. Сакартвело, 1973  304с.

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.I.–თბ., 1997. გვ. 390
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. თბ., 2016 გვ. 187
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3/ შემდგ.: ყიფიანი თ., გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2001  გვ. 126

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
კატეგორია:ქართველი მანქანათმშენებლები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1948)
კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:ქართველი ტერმინოლოგები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
იუნ სოკ იოლი

**იუნ სოკ იოლი** (, დ. 18 დეკემბერი, 1960) — სამხრეთკორეელი პოლიტიკოსი, ყოფილი პროკურორი და ადვოკატი, კორეის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2022 წლის 10 მაისიდან. იუნი კორეის რესპუბლიკის გენერალური პროკურორის თანამდებობაზე 2019-2021 წლებში, პრეზიდენტ მუნ ჯე-ინის ადმინისტრაციის დროს, მსახურობდა.

იუნ სოკ იოლი სეულში დაიბადა. სწავლობდა სეულის უნივერსიტეტში. სამხრეთ კორეის მთავარი პროკურორის რანგში, იუნმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ყოფილი პრეზიდენტის, პაკ კინ ჰეს, უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისთვის გასამართლებაში და საქმის გამოძიებაში. 

კონსერვატიული *სახალხო ძალაუფლების* პარტიის წევრმა, იუნმა დაამარცხა დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი ი ჯე მიონგი 2022 წლის სამხრეთ კორეის საპრეზიდენტო არჩევნებში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები
კატეგორია:სამხრეთკორეელი იურისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს