open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
დიახ მინისტრო

**დიახ მინისტრო** — ბრიტანული სატირიკული სიტუაციურ–კომედიური სერიალი, რომელიც სერ ენტონ ჯეიმ და ჯონათან ლინმა დაწერეს. იგი 1980–1984 წლებში BBC–ის ტელე ეთერითა და რადიოთი გადმოიცემოდა. ხოლო მისი გაგრძელება **დიახ პრემიერ მინისტრო** მაყურებელმა 1986–1988 წლებში იხილა და სულ 38 ეპიზოდი შეადგინა, თუმცა თითოეული, მხოლოდ ნახევარ საათს გრძელდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრიტანული ტელესერიალები
კატეგორია:1980-იანი წლების ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია

მინი|მარჯვნივ|250 პქ|სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქიის რუკა
**სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია** — საქართველოს ეკლესიის სამღვდელმთავრო აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს მდინარეების თერგისა და სნოსწყლის აუზებს, აგრეთვე თრუსოს ხეობას. ეპარქიის შემადგენლობაშია დაბა სტეფანწმინდა (ყოფ. ყაზბეგი) და მისი მუნიციპალიტეტი (ისტორიული პროვინცია - ხევი), ადრინდელი შუა საუკუნეების წანარეთი. ქვეყნის თანამედროვე საეპარქიო დანაწილების საფუძველზე სამღვდელმთავრო ტერიტორიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან - წილკნისა და დუშეთის, დასავლეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან - ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქიები, ჩრდილოეთიდან - საქართველო-რუსეთის სახელმწიფო საზღვარი.

## ისტორია 
XVI-XVII საუკუნეებში, ეპარქიათა შორის საზღვრების მოწესრიგების შემდეგ, აღნიშნული ტერიტორიაზე წილკნელ მღვდელმთავარის საეკლსიო  იურისდიქცია აღდგა. მას ქორეპისკოპოსი მართავდა, რომელიც ხევის სიონში იმყოფებოდა და ძირითადად ხევსა და მის მიმდებარე ტერიტორიების საეკლსიო ცხოვრებას მართავდა.

თანამედროვე სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქიის ტერიტორიაზე ადრიდანვე მრავალ თავდადებულ მამულიშვილსა და ეკლესიის გამოჩენილ პირს უმოღვაწია. მრავალთაგან აღსანიშნავია ღირსი წმ. იოსებ ხუცესი (მოხევე) სასწაულმოქმედი; XVIII საუკუნეში ინგუშეთსა და ოსეთში რუსეთის სამისიონერო საქმიანობის ერთ-ერთი ინიციატორი იოსებ ქვაბულისძე (1676-1750 წწ.); მთავარეპისკოპოსი იოანე ქარუმიძე - წილკნელი 1762-1802 წწ., მან ერეკლე II ბრძანებით დაიწყო მისიონერობა და ოს ყმაწვილებს ასწავლიდა წერა-კითხვას. იმ პერიოდში განსაკუთრებით სახელგანთქმული მისიონერი იყო გერვასი მაჭავარიანი, წილკნელ-სამთავნელი (1803-1817 წწ.) ეპისკოპოსი და სხვა.

1917 წელს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისას თავის ძველ საზღვრებში განახლდა წილკნის უძველესი სამღვდელმთვროც. 20-იანი წლებიდან დაწყებული რეპრესიების გამო, ხევის თემში არსებულ ეკლესია-მონასტრებში ფაქტობრივად აკრძალული იყო წირვა-ლოცვის აღსრულება. ამ მხარეში ღრმა სულიერებით გამორჩეულ ოჯახთაგან უპირველესად ხევის ცნობილი პიროვნების შიოლა ღუდუშაურის შთამომავლის გიორგი შიოლაშვილი-ღუდუშაურისა და ნატალია კობაიძის სტუმართმოყვარე და ღვთისმოსავი ოჯახი გამოირჩეოდა. ამ ოჯახში აღიზარდა საქართველოს ეკლესიის მომავალი მწყემსმთავარი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია II შიოლაშვილი-ღუდუშაური.

მისი უწმინდესობისა და უნეტარესობის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით თავის მშობლიურ კუთხეში, 2002 წლის 17 ოქტომბერს საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით დაფუძნდა ეპარქია. ახლადდაარსებული სტეფანწმინდისა და ხევის სამღვდელმთავრო წილკნის ეპარქიას გამოეყო. ეპარქიის პირველ მმართველ მღვდელმთავრად გამორჩეულ იქნა ყაზბეგის რაიონის სოფლების სნოს, ახალციხისა და კარკუჩის ეკლესიების წინამძღვარი, იღუმენი პეტრე ცაავა. 

ამჟამად ეპარქიის მმართველი მღვდელმთავარია ეპისკოპოსი იეგუდიელ ტაბატაძე.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ეპარქიები

## რესურსები ინტერნეტში
* სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია
* სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია 

კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები
მაალე-ადუმიმი

**მაალე-ადუმიმი** () — ქალაქი ისრაელში. მდებარეობს იუდეის უდაბნოში, იერუსალიმიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით. მოსახლეობა 2007 წლისათვის 33,000 კაცი.

კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
ხეითი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)

**ხეითი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში, 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე გორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 980 მეტრი, ცხინვალიდან 4 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

thumb|300px|სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
**სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — ეკლესია მდებარეობს დაბა სურამში. თბილისი-ქუთაისის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს.  სურამის წმინდა ბარბარეს სახელობის ტაძრი ბაზილიკური ტიპისაა. 2000 წლის დასაწყისში ტაძრის შემოგარენს მიწა შემოეცალა, რის შედეგადაც გამოჩნდა იატაკი, ამბიონი და წმინდა ტრაპეზის ქვა-ჯვრის გამოსახულებით. ტაძრის აღდგენა დასრულდა 2005 წელს და გაიხსნა ამავე წლის 17 დეკემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
* სურამის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

კატეგორია:ხაშურის  მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:სურამი
ფანტასტიკური ოთხეული

**ფანტასტიკური ოთხეული** () — გამოგონილი სუპერგმირული გუნდი Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული ამერიკული კომიქსებიდან. იგი პირველად გამოჩნდა ამავე სახელწოდების კომიქსის პირველ ნომერში (ნოემბერი, 1961). ეს იყო მწერალ/თანასცენარისტ სტენ ლის და მხატვარ/თანასცენარისტ ჯეკ კირბის მიერ შექმნილი პირველი სუპერგმირული გუნდი.

გუნდში შედის ოთხი წევრი. ყოველი მათგანი ფლობს ზებუნებრივ ძალებს, რომლებიც მიღებული იქნა კოსმოსში დასხივების შემდეგ. ესენი არიან: მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი), გენიოსი მეცნიერი და გუნდის ლიდერი, რომელიც საკუთარ სხეულს საოცარ სიგრძეს და ფორმას ანიჭებს; უჩინარი ქალი (სიუზენ „სიუ“ შტორმი, რომელიც შემდგომში რიდის მეუღლე გახდა), რომელიც უხილავი ხდება და ავრცელებს ენერგიის უხილავ ველებს; ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი), სიუს უმცროსი ძმა, რომელიც ქმნის ალს, მასში იმალება და დაფრინავს; საგანი (ბენ გრიმი), მათი ბუზღუნა, მაგრამ კეთილმოსურნე მეგობარი, კოლეჯის პერიოდში ცნობილი ფეხბურთელი და რიდის თანაკლასელი, ისევე, როგორც კარგი პილოტი, რომელიც მის ხორცში ქვის მსგავსი მასალის არსებობის გამო ფლობს დიდ სუპერგმირულ ძალას და შეუპოვრობას.

ჯგუფი, 1961 წელს წარდგენის შემდეგ, ჩამოყალიბდა, როგორც არაფუნქციონებადი, მაგრამ მოსიყვარული კოლექტივი. განსხვავებით იმ დროის კომიქსებში ტიპური პერსონაჟებისგან, ცნობადობის მიზნით, მისი წევრები ანონიმურობას გაურბოდნენ. გუნდის მტრები არიან ბოროტი მონარქი დოქტორ დუმი, გალაქტუსი, ზღვის უფლისწული ნამორი, ვერცხლისფერი სერფერი და სკრალები

გუნდის შესახებ გადაღებულია რამდენიმე ანიმაციური ტელესერიალი და ოთხი მხატვრული ფილმი.

## გუნდის წევრები 
***მისტერ ფანტასტიკი** (რიდ რიჩარდსი): გუნდის ხელმძღვანელი. რეზინის მსგავსად შეუძლია განიცადოს დეფორმირება და გაიწელოს.
***უჩინარი ქალი** (სიუზი შტორმი): მაგნიტური ძალების მართვის უნარით. ამ ძალების გამოყენებით შეუძლია იფრინოს ან უჩინარი გახდეს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში მაგნიტური ძალით დაარტყას სამიზნეს.
***ადამიანი ჩირაღდანი** (ჯონი შტორმი): განსაკუთრებულ შემთხვევებში ცეცხლის ალში ეხვევა და შეუძლია იფრინოს დიდი სიჩქარით ან თავად წარმოქმნას ცეცხლის ალი და გამოუშვას იგი ხელებიდან.
***საგანი** (ბენ გრიმი): ყველა კოსმონავტმა საოცარი ძალა მიიღო, მაგრამ ბენ გრიმს საოცარ ძალასთან ერთად დიდი სიმახინჯეც ერგო – იგი ქვისსახიან ურჩხულად იქცა, რომელიც ასეთი დიდი ტრავმის შემდეგ თავის მეგობრებთან ერთად მაინც განაგრძობს ბრძოლას ბოროტების წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* FFPlaza.com - არქივი

კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირების გუნდები
ის უბრალოდ შენში არ არის (ფილმი)

**ის უბრალოდ შენში არ არის** () — 2009 წლის ამერიკული ფილმი — რომანტიკული კომედია, რომელიც დაფუძნებულია გრეგ ბერენდტისა და ლიზ ტუჩილოს ამავე სახელწოდების მქონე წიგნზე, რომელიც ასევე დაფუძნებულია ერთ-ერთი დიალოგის ხაზზე სერიალიდან სექსი დიდ ქალაქში. ფილმი წარმოებულია დრიუ ბერიმორის კომპანიის „Flower Films“-ის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ: ბენ აფლეკი, ჯენიფერ ენისტონი, დრიუ ბერიმორი, სკარლეტ იოჰანსონი, ჯასტინ ლონგი, ჯენიფერ კონელი, ჯინიფერ გუდვინი, კევინ კონოლი და ბრედლი კუპერი. რეჟისორია კენ კვეპისი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ლოდი (ქალაქი)

**ლოდი** — ქალაქი ისრაელში, ცენტრალურ რაიონში, მდებარეობს თელ-ავივიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ძვ. წ. XV საუკუნეში. გადმოცემის თანახმად აქ დაკრძალულია წმინდა გიორგი. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ისრაელში უმსხვილესი — დავიდ ბენ-გურიონის სახელობის აეროპორტი.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  გორი, საქართველო
*  სამტრედია, საქართველო
*  პიატრა-ნიამცი, რუმინეთი

კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
მატრონა მოსკოველი

thumb|250px|right|thumb|250px|right|ნეტარი მატრონა
**ნეტარი მატრონა მოსკოველი** (; დ. 9 ნოემბერი, 1881 – გ. 2 მაისი, 1952) — რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის წმინდანი.

## ბავშვობა 
დაიბადა რუსეთში, ტულის გუბერნიის სოფელ სებინოში. გოგონა დაბადებიდანვე ბრმა იყო. გადმოცემის მიხედვით, 8 წლის მატრონას უქვე ჰქონდა კურნების და ნათელმხილველობის სასწაულებრივი ნიჭი. ნიკონოვების პატარა სახლში უამრავმა ხალხმა დაიწყო სიარული; ჯერ ახლომახლო სოფლებიდან, შემდეგ კი სხვადასხვა გუბერნიებიდანაც. ავადმყოფები ურმებითაც კი მიჰყავდათ. 

1915 წელს მატრონამ შეკვეთით დააწერინა ღვთისმშობლის ხატი სახელწოდებით „დაღუპულთა მომძიებელი“. მატრონა ამ ხატს არასდროს არ განშორებია და ყველგან თან დაქონდა. უსინათლო მატრონას 16 წლის ასაკში ფეხებიც წაერთვა და მას შემდეგ აღარასდროს უვლია. 1925 წელს მატრონა მოსკოვში გადავიდა, სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. ავადმყოფობათაგან განსაკურნებლად და სულიერი რჩევების მისაღებად მატრონას მოსკოვშიც მრავალი ადამიანი აკითხავდა. მატრონა ყველას ეუბნებიდა, რომ თვითონ კი არ იყო მკურნალი, არამედ მისი ლოცვებით და შუამდგომლობით თავად უფალი ქრისტე კურნავდა ადამიანებს.

## დევნა 
საბჭოთა მილიცია მატრონას დაპატიმრებას რამდენიმეჯერ შეეცადა, მაგრამ უშედეგოდ. ბევრი მისი ახლობელი დააპატიმრეს და გაასამართლეს (მათ შორის ზინაიდა ჟდანოვა). ნეტარმა მატრონამ დევნის პერიოდში მრავალი საცხოვრებელი ადგილი გამოიცვალა. დევნა გრძელდებოდა მეორე მსოფლიო ომამდე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* მატრონა და სტალინი

## რესურსები ინტერნეტში
* ნეტარი მატრონა - პოკროვის მონასტერი
* ნეტარი მატრონას ცხოვრება

კატეგორია:რუსი წმინდანები
კატეგორია:რუსი წინასწარმეტყველები
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი

**გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი** — განათლებისა და მეცნიერების კერა შიდა ქართლში, რომელიც ორი უმაღლესი სასწავლებლის — სსიპ გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და სსიპ ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაერთიანების შედეგად ჩამოყალიბდა (საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 22 აგვისტოს #176 დადგენილება).

## ისტორია 
გორში ჯერ კიდევ 1876 წლის 12 სექტემბერს გაიხსნა ამიერკავკასიის სამასწავლებლო სემინარია, რომელმაც თავისი არსებობის მანძილზე მრავალი ღვაწლმოსილი პედაგოგი აღუზარდა სამშობლოს. მათ შორის არაერთი გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწეა: ვაჟა-ფშაველა, მიხეილ წინამძღვრიშვილი, ია კარგარეთელი და სხვ.

1935 წლის აგვისტოში გაიხსნა ორწლიანი სასწავლებელი — სამასწავლებლო ინსტიტუტი, რომელიც 1939 წელს გადაკეთდა გორის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტად ოთხწლიანი სწავლებით. ინსტიტუტმა მიიღო ქართველი პოეტის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი. 1985 წელს მოხდა გორის ნ. ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რეორგანიზაცია და ინსტიტუტს ეწოდა „გორის სახელმწიფო ეკონომიკური ინსტიტუტი“, 1997 წლიდან კი — „გორის სახელმწიფო ეკონომიკურ-ჰუმანიტარული ინსტიტუტი“. 1999 წლის 16 ივლისს აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელს მიენიჭა უნივერსიტეტის სტატუსი.

ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 1932 წელს დაარსდა და ფუნქციონირებდა მხოლოდ ერთი ფაკულტეტი: აგრობიოლოგიური. მომდევნო წლებში მას ახალი ფაკულტეტები დაემატა. ის წარმოადგენდა განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ცენტრს. ჩამოყალიბების დღიდან ეს სასწავლო კერა ქართველ მეცნიერთა განსაკუთრებულ მხარდაჭერას გრძნობდა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის შემდეგ, 1991 წლიდან ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიურმა ინსტიტუტმა ქ. გორში განაგრძო ფუნქციონირება. მიუხედავად მწირი მატერიალური ბაზისა ინსტიტუტის კოლექტივმა შეძლო სასწავლო პროცესის უზრუნველყოფა. 2000 წლის 16 ივნისს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ცხინვალის პედაგოგიურ ინსტიტუტს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა.

აღნიშნულ უმაღლეს სასწავლებელებში სხვადასხვა პერიოდში სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდნენ ისეთი დიდი მეცნიერები და საზოგადო მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ: გ. ახვლედიანი, ე. მეტრეველი, ა. ჩიქობავა, თ. უთურგაიძე, გ. ჟორდანია, ზ. სარჯველაძე, ს. გაჩეჩილაძე, ს. ხუციშვილი, ვ. თოფურია, ს. მაკალათია, გ. მერკვილაძე, დ. თევზაძე და სხვ.

სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის ძირითადი მიზანი თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამის, ხარისხიან განათლებაზე ორიენტირებაა. მისი მისიაა: განათლების ხარისხი — დროის გამოწვევის შესაბამისად. სტუდენტთა სასწავლო პროცესს ემსახურება 106 აკადემიური პერსონალი, 7 სასწავლო კორპუსი, ბიბლიოთეკები და სამკითხველო დარბაზები, სპორტული მოედნები, კომპიუტერული ტექნიკით აღჭურვილი კაბინეტ-ლაბორატორიები და სხვა.

2011 წლიდან დღემდე სსიპ გორის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორია გიორგი სოსიაშვილი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:გორის უნივერსიტეტები
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
დიდი ფინეთი

thumb|ფინეთი თანამედროვე საზღვრებში ღია ცისფრით არის აღნიშნული; **დიდი ფინეთი** მოიცავს აღმოსავლეთ კარელიას (მოლურჯო-მონაცრისფრო), ესტონეთსა და ინგრიას (მუქლურჯი), მთელ ფინმარკს (მწვანე) და ტურნე-ელვას ველის ნაწილს (იისფერი). რუკა ტარტუს 1920 წლის სამშვიდობო შეთანხმებისა და პარიზის 1947 წლის სამშვიდობო შეთანხმებების მიხედვით დაწესებულ საზღვრებშია ნაჩვენები. |150px
thumb|left|ფინეთის ტერიტორია სანამ რუსეთი დაიკავებდა ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილს
**დიდი ფინეთი** (ფინ Suur-Suomi)— ამ ტერმინს ფინელი ირედენტისტები XIX საუკუნიდან გამოიყენებენ, რითიც ევროპული ნაციონალიზმის ფინურ ვერსიას — პან-ფინლანიზმს — წარმოადგენენ. ტერმინი იმ დროს გაჩნდა, როდესაც ფინეთი ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიაში შედიოდა. 

დიდი ფინეთის შექმნის ვარიანტი შემდეგნაირად გამოიყურება: მოიცავს მთელ ფინეთს, გარდა ამისა, ყველა იმ ტერიტორიას სადაც ეთნიკურად ფინო-უგრული წარმოშობის ხალხი ცხოვრობს: ფინელები, კარელები, ესტონელები, ვეპსები, და ა.შ. დიდი ფინეთის შექმნის იდეა ფინურ საზოგადოებაში გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა და სარგებლობს დღემდე; ამან ერთგვარი ასახვა ჰპოვა 1917 წელს, ასევე პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდში. 

დიდი ფინეთის ყველაზე თავმდაბალი ვერსია ფინელებითა და კარელებით დასახლებული ტერიტორიების გაერთიანებაა: თეთრი ზღვიდან ონეგის ტბამდე, მდინარე სვირის გასწვრივ და მდინარე სესტრადან ფინეთის ყურემდე (ანუ რუსეთის იმპერიაში შემავალი ფინეთის დიდი საჰერცოგოს საზღვრებში); იდეის ზოგიერთ მომხრეს დიდი ფინეთის საზღვრებში ესტონეთის, ინგრიის, ჩრდილოეთ ფინმარკისა და ტურნე-ელვას ველის ჩართვაც სურს. 

უფრო თამამი იდეით დიდი ფინეთის საზღვრებში მოქცეულია არა მხოლოდ ზემოთ ხსენებული მიწები, არამედ ბოტნიის ყურიდან ურალის მთებამდე, ზოგჯერ კი დასავლეთ ციმბირის ნაწილიც, სადაც დღემდე ცხოვრობენ ფინო-უგორებთან მონათესავე ხალხები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The World’s work: a history of our time, ტომი 38 By Walter Hines Page, Arthur Wilson Page, ნიუ-იორკი, 1919. ფ.277
* New York Times current history: the European war, ტომი 15, ნიუ-იორკი, 1918, ფ. 444

კატეგორია:ფინეთის ისტორია
კატეგორია:ირედენტიზმი
კატეგორია:პანმოძრაობები
საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

**საზონათშორისო ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის**

მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა ფიდეს მიერ 1968 წელს, ლუგანოს კონგრესზე. ტარდებოდა 1971-1995 წლებში. 1976 წლამდე ტარდებოდა ერთი ტურნირი, შემდეგ კი ძლიერი მოჭდრაკეების რაოდენობისა და გეოგრაფიის გაზრდის კვალობაზე - ორი. ტურნირში დაიშვებოდნენ ზონალური ტურნირების გამარჯვებულები და პრიზიორები. საზონათშორისო ტურნირების სამი გამარჯვებული დაიშვებოდა პრეტენდენტთა ტურნირში (მატჩებში). 1973, 1976, 1985, 1987 და 1990 წლებში საჭირო შეიქმნა დამატებითი მატჩების და მატჩ-ტურნირების ჩატარება პრეტენდენტთა ციკლში გამსვლელი მოჭადრაკეების გამოსავლინებლად. სულ ჩატარდა 17 საზონათშორისო ტურნირი.

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ვიტორიო სელა

მინიატიურა|ვიტორიო სელა 1889 წელს
**ვიტორიო სელა** (Vittorio Sella; დ. 28 აგვისტო, 1859 —  გ. 12 აგვისტო, 1943) — იტალიელი ფოტოგრაფი და მთამსვლელი.

## ბიოგრაფია
ვიტორიო სელა, რომელმაც XIX საუკუნის სვანეთის უნიკალური კადრები შემოგვინახა, 1859 წელს მეწარმის ოჯახში დაიბადა. მამამისი ჯუზეპე ვენაციო სელა ბიზნესთან ერთად ქიმიით და  ფოტოგრაფიით იყო გატაცებული. 1856 წელს ჯუზეპემ პირველმა გამოაქვეყნა სახელმძღვანელო ფოტოგრაფიის შესახებ. მამის გარდაცვალების შემდეგ ვიტორიოც ფოტოგრაფიამ გაიტაცა. ვიტორიოს ბიძა კიანტინო სელა იმხანად იტალიის პრემიერ-მინისტრი  და ალპინისტურის კლუბის ხელმძღვანელი  იყო. კიანტინომ შეძლო ძმის შვილი  ალპინიზმით  დაეინტერესებინა.  ვიტორიომ ორივე გატაცება ერთმანეთს დაუკავშირა და  პრაქტიკაში გამოიყენა.

## ექსპედიცია კავკასიაში
ვიტორიო სელა 1889 წელს  ორგანიზებას გაუწია პირველ ექსპედიციას ჩრდილოეთ კავკასიაში, „ბეზენგის“ ხეობაში. მეორე ექსპედიცია 1890 წელს მისი ხელმძღვანელობთ მყინვარწვერზე გაემგზავრა. სელამ თავისი მოგზაურობა სვანეთში დაასრულა. ფოტოხელოვანი სვანეთში ფირზე არა მარტო მთებს და კოშკებს, არამედ ადგილობრივ მოსახლეობასაც აღბეჭდა. სვანი ქალის უნიკალური ფოტოსთვის რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ II-მ  ვიტორიო სელა წმინდა ანას ორდენით დააჯილდოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Vittorio Sella's photographs can be purchased through DecaneasArchive.com

 
კატეგორია:იტალიელი ფოტოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
იბერიული ბაყაყი-მეანი

**იბერიული ბაყაყი-მეანი** () — ბაყაყი უკუდო ამფიბიების რიგისა. მისი სხეულის საერთო სიგრძე 3,6-4,2 სმ აღწევს. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ პორტუგალიასა და დასავლეთ და ცენტრალურ ესპანეთში. დამახასიათებელია სქესობრივი დიმორფიზმი. მაგარი სხეული აქვს, მოკლე თავი. თვალები ამოზნექილი აქვს ვერტიკალური გუგებით. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 2 წლისა. მეტამორფოზი გრძელდება 110-140 დღე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* იბერიული ბაყაყი-მეანი

კატეგორია:უკუდო ამფიბიები
რობერტ უოლპოლი

**რობერტ უოლპოლი, პირველი გრაფი ორფორდი** () (დ. 26 აგვისტო, 1676  — გ. 18 მარტი, 1745) — ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ითვლება ბრიტანეთის პირველ პრემიერ-მინისტრად. მაშინ ეს ტერმინი არ გამოიყენებოდა,  თუმცა უოლპოლს ჰქონდა იგივე გავლენა კაბინეტზე, რაც შემდგომში პრემიერს.

უოლპოლი იყო ვიგების პარტიის წევრი და მთავრობაში მსახურობდა ჯორჯ I-ისა და ჯორჯ II-ის დროს. იგი 1721 წელს გახდა ხაზინის პირველი ლორდი, ხოლო 1730 წელს ლორდი ტაუნშენდის გადადგომის შემდეგ გახდა კაბინეტის ერთადერთი ლიდერი და იყო მთავრობის მეთაური 1742 წლამდე. მისი ადმინისტრაცია ითვლება ყველაზე ხანგრძლივად ბრიტანეთის ისტორიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* სერ რობერტ უოლპოლი დაუნინგ სტრიტის საიტზე
* ჰაუტონ ჰოლი
* ჩოლმონდლის სასახლე

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული  26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1676
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1745
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები XVIII საუკუნეში
$ (ფილმი)

***$***, აგრეთვე ცნობილი როგორც ***დოლარები***, ხოლო ინგლისში - როგორც ***ძარცვა*** — 1971 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც კომპანიის Columbia Pictures მიერ არიც გამოშვებული. მისი სცენარის ავტორი და რეჟისორია რიჩარდ ბრუკსი, ხოლო პროდიუსერი - მ. ჯ. ფრანკოვიჩი. ფილმში მონაწილეობენ ცნობილი მსახიობები - უორენ ბიტი და გოლდი ჰოუნი

## სიუჟეტი 
ჰამბურგში (გერმანია), რამდენიმე კრიმინალი იყენებს ლოკალურ ბანკს, რათა შეინახოს უკანონოდ მოპოვებული ფული. განგსტერებს შორის არის ადგილობრივი ნარკოდილერი, სახელად „კენდი მენი“.

ჯო კოლინზი (ბიტი) მუშაობს ამერიკული ბანკის დაცვაში. იგი შეიტყობს ბანდიტების გეგმებზე და გაიცნობს დოუნ დივაინს, მეძავს (ჰოუნი). მისი მეშვეობით იგი მოძებნის მძარცველებს.

კრიმინალები ცდილობენ ფულის გამოტანას. ფილმის ფინალური დაძაბული სცენები მიმდინარეობს ჰამბურგსა და მის შემოგარენში.

კატეგორია:1971 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:კომედიური ფილმები
კატეგორია:რიჩარდ ბრუკსის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კრიმინალური კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები ძარცვის შესახებ
კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები
პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

**პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის** იყო მსოფლიოს ჩემპიონობისათვის შეჯიბრების ერთ-ერთი ეტაპი. შემოღებულ იქნა 1950 წელს ფიდეს კოპენჰაგენის კონგრესზე. ტარდებოდა 1952-1994 წლებში (გარდა 1968-1985 წლებისა, როდესაც ეს ტურნირი შეცვალა პრეტენდენტთა მატჩებმა). ტურნირში დაიშვებოდნენ ჯერ პრეტენდენტთა წინა ტურნირის გამარჯვებული (ან დამარცხებული მსოფლიოს ჩემპიონი) და ზონალური ტურნირების (1952-1967) გამარჯვებულები, ხოლო შემდეგ ზონალური ტურნირების გამარჯვებულები შეცვალეს საზონათშორისო ტურნირების გამარჯვებულებმა. 1983 წლის ფიდეს მანილის კონგრესზე პრეტენდენტთა მატჩები კვლავ შეიცვალა პრეტენდენტთა ტურნირებით.

სულ გაიმართა პრეტენდენტთა 12 ტურნირი. ზოგიერთ შემთხვევაში საჭირო შეიქმნა დამატებითი მატჩების ჩატარება, ზოგჯერ კი ამას ითვალისწინებდა ტურნირის დებულება.

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
სართული (გეოლოგია)

**სართული** — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ერთეული. სართულში გაერთიანებულია გეოლოგიური საუკუნის განმავლობაში წარმოქმნილი ქანები. იყოფა ქრონოზონებად ან *სტრატიგრაფიულ ზონებად*. რამდენიმე სართულის ერთობლიობა ქმნის გეოლოგიურ სექციას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
ტყემალა (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

**ტყემალა** — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ხვედრულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ქარელიდან 15 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

2002 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 60 %-ს წარმოადგენდნენ ქართველები, 40 %-ს კი ოსები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ტყემალის ეკლესია
*ტყემალის საცხოვრებელი სახლი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ტყემლოვანა (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

**ტყემლოვანა** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტყემლოვანისწყლის (ძამის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1030 მეტრი. ქარელიდან 36 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ქოზიფის მონასტერი
*ტყემლოვანის ნაეკლესიარი და ნასოფლარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გეოლოგიური ეპოქა

**გეოლოგიური ეპოქა** — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ერთ-ერთი ეტაპი. ეპოქა წარმოადგენს გეოლოგიური პერიოდის ნაწილს და იყოფა საუკუნეებად. ეპოქის განმავლობაში წარმოქმნილი ქანები ერთიანდება სექციაში. ეპოქების აბსოლუტური ხანგრძლივობა სხვადასხვაა: პალეოზოური ერის დასაწყისში დაახლოებით 30 მლნ. წელს უდრის, მეზოზოურ ერაში — 10-20, პალეოგენსა და ნეოგენში — 10 მლნ. წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*გეოლოგიური წელთაღრიცხვა

## ლიტერატურა
გეოლოგიური ერა

**გეოლოგიური ერა** — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ყველაზე ხანგრძლივი ეტაპი. ერა წარმოადგენს გეოქრონოლოგიური სკალის ყველაზე დიდ ერთეულს, ერა დაყოფილია პერიოდებად. დროის ამ მონაკვეთში წარმოქმნილი ქანები ერთიანდება ჯგუფში. სულ გამოყოფილია 5 ერა: არქეული, პროტეროზოური, პალეოზოური, მეზოზოური და კაინოზოური. ერების აბსოლუტური ხანგრძლივობა სხვადასხვაა. ყველაზე დიდია არქეული და პროტეროზოური ერები რომელთა საერთო ხანგრძლივობა 1,5 მლრდ. წელს აღემატება. სამი უკანასკნელი ერის ხანგრძლივობა შესაბამისად 325; 208; 67 მლნ. წელია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჯგუფი (გეოლოგია)

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
სექცია (გეოლოგია)

**სექცია** — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ერთეული. სექციის შესაბამისი ქანები წარმოიქმნება გეოლოგიური ეპოქის  განმავლობაში. სექცია გამოიყოფა მისთვის დამახასიათებელი განამარხებული ფაუნისა და ფლორის საფუძველზე. იყოფა გეოლოგიურ სართულებად.  რამდენიმე სექცია ქმნის გეოლოგიურ სისტემას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
უბიათი

**უბიათი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ავნევის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირას. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ყორნისიდან 18 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქალეთი

**ქალეთი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ბალთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე დასავლეთ ფრონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 785 მეტრი, ყორნისიდან 7 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფათქინეთი

**ფათქინეთი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ბალთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარეების დასავლეთ ფრონისა და შუა ფრონის წყალშუეთში. ზღვის დონიდან 930 მეტრი, ყორნისიდან 5 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მტაცებელი (უცხოპლანეტელი)

thumb|მარჯვნივ|მტაცებლის სახე
**მტაცებელი** არის გამოგონილი უცხოპლანეტელი არსება, ცნობილი ფილმების სერიიდან მტაცებელი. ახასიათებთ დაუცხრომელი მიდრეკილება ნადირობისაკენ, ძირითადად უცხოებზე და ადამიანებზე.

მტაცებელი პირველად გამოჩნდა 1987 წლის ფილმში მტაცებელი. ცნობილია რამდენიმე მაღალბიუჯეტიანი ფანტასტიკიდან: მტაცებელი 2 (1990), უცხო მტაცებლის წინააღმდეგ (2004) და უცხო მტაცებლის წინააღმდეეგ: რეკვიემი (2007), ასევე ნოველებიდან, კომიქსებიდან და ვიდეო-თამაშებიდან. განსაზღვრული სახელი ფილმებში ამ სახეობებს არ გააჩნიათ, ცივილიზაცია იწოდება როგორც იაუტჯა და ჰიში.

დიზაინი ეკუთვნის ძმებ ტომასებს (ჯიმი და ჯონი). მაღალგანვითარებული საზოგადოებაა. მტაცებლები ფლობენ ზემაღალი დონის ტექნოლოგიებს, რისი წყალობითაც შეუძლიათ სრული კომუფლაჟი ანუ შენიღბვა, გააჩნიათ ენერგიის ბლასტები და სხვა მრავალი იარაღი.

კატეგორია:უცხო მტაცებლის წინააღმდეგ - პერსონაჟები
კატეგორია:საშინელებათა ფილმების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი უცხოპლანეტელები
ფიჭვიგვინა

**ფიჭვიგვინა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარეების დასავლეთ ფრონისა და შუა ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ყორნისიდან 8 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნოკაუტ-სისტემა მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის

**,,ნოკაუტ-სისტემა’’ მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის**

1999 წლიდან ფიდემ კიდევ ერთხელ შეცვალა მსოფლიოს პირველობის ჩატარების სისტემა და ვითომ დროის მოთოვნებისა და სანახაობითობის გაზრდის თვალსაზრისით შემოიღო ე.წ. ,,ნოკაუტ-სისტემა’’.

უმაღლესი კოეფიციენტების მქონე 64 მოჭდრაკე იკრიბება ერთ ქალაქში და ოლიმპიური სისტემით არკვევს უძლიერესის ვინაობას. ნოკაუტ-სისტემის ძირითადი წესები ასეთია: საწყის ეტაპებზე მოჭადრაკეები ორ, ხოლო ფინალში ოთხ პარტიაში არკვევენ გამარჯვებულს. თუ ამ ორმა (ოთხმა) პარტიამ ვერ გამოავლინა გამარჯვებული მაშინ ინიშნება ორი დამატებითი პარტია: პირველი სწრაფ ჭადრაკში, მეორე კი ბლიცში (თუ პირველი ყაიმით დასრულდა). თუ ვერც ბლიცმა გამოავლინა გამარჯვებული, მოგებულად ითვლება შავი ფიგურებით მოთამაშე მოჭადრაკე. კონკრეტულ შეჯიბრებაზე ამ წესებმა შეიძლება განიცადოს უმნიშვნელო ცვლილებები (მაგ. პირველი ორი დამატებითი პარტია სწრაფ ჭადრაკში და უკვე შემდეგ ბლიცი), მაგრამ ძირითადი პირობები უცვლელი რჩება.

ყოველივე ამას რა თქმა უნდა საერთო არაფერი აქვს კლასიკურ ჭადრაკთან და დიდია შემთხვევითობის ფაქტორიც (განსაკუთრებით სწრაფ ჭადრაკში და ბლიცში). მართლია მთლად სუსტი მოჭადრაკე ვერ იმარჯვებს, მაგრამ ხშირია შემთხვევა, როდესაც ობიექტურად ძლიერი მოჭადრაკე მარცხდება თავისზე სუსტ მოწინააღმდეგესთნ. ვაჟთა ჭადრაკში ფიდე მივიდა დასკვნამდე, რომ ნოკაუტ-სისტემა სრულად ვერ ასახავს ძალთა თანაფარდობას და შეცვალა იგი. ახლა მიმდინარეობს საუბრები ამ სისტემის შეცვლასთან ან სრულყოფასთან დაკავშირებით ქალთა შორის, მაგრამ ჯერჯერობით ეს ამბავი საუბრებს არ გასცილებია. მანამდე კი უკვე ჩატარდა 6 მსოფლიოს ჩემპიონატი ამ სისტემით.

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ჯგუფი (გეოლოგია)

**ჯგუფი**, *ერატემა* — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ქვედანაყოფი, რომელიც აერთიანებს ერთი გეოლოგიური ერის განმავლობაში წარმოქმნილ ქანებს. ჯგუფი იყოფა სისტემებად. ამერიკულ გეოლოგიურ ლიტერატურაში ჯგუფი გულისხმობს ადგილობრივი სტრატიგრაფიული სკალის ქვედანაყოფს, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე წყებას (ფორმაციას).

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP)
*Chart of The Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP)
*Geotime chart displaying geologic time periods compared to the fossil record

კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
ჰეიანის პერიოდი

[მინი|[კიოტო - „1000 წლის დედაქალაქი“]]
**ჰეიანის პერიოდი** (794 — 1185 წწ.) — ნარას პერიოდის გაგრძელება იაპონიის ისტორიაში და იაპონიის კლასიკური პერიოდის დასასრული. ჰეიანი (平安時代) იაპონურად სიმშვიდეს ნიშნავს. ამ პერიოდში იაპონია განიცდიდა ჩინური კულტურისა და კონფუციანიზმის განსაკუთრებით ძლიერ გავლენას, იპმერატორის კარის სიძლიერემ პიკს მიაღწია, აყვავდა ხელოვნება, ლიტერატურა, პოეზია.

## ჰეიანის პერიოდის მწერლები 
* სეი სიონაგონი
* მურასაკი შიკიბუ

## ლიტერატურა 
*Collins, R., "An Asian Route to Capitalism: Religious Economy and the Origins of Self-Transforming Growth in Japan", in *American Sociological Review*, Vol. 62, No. 6 (1997)
*Hurst III, G. C, "The Heian Period" in W. M. Tsutsui, (ed.), *A Companion to Japanese History* (Oxford: Blackwell Publishing, 2007)
*Kitagawa, J., *Religion in Japanese History* (New York: Columbia University Press, 1966)
*Morris, I., *The World of the Shining Prince; Court Life in Ancient Japan* (Oxford: Oxford University Press, 1964)
*Shively, D. H. and McCullough W. H., "Introduction" in D. H. Shively and W. H. McCullough, (eds.),*The Cambridge History of Modern Japan; Volume 2, Heian Japan*, (Cambridge: Cambridge University Press, 1999)
*Weinstein, S., "Aristocratic Buddhism" in D. H. Shively and W. H. McCullough, (eds.),*The Cambridge History of Modern Japan; Volume 2, Heian Japan*, (Cambridge: Cambridge University Press, 1999)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Heian art at the New York Metropolitan Museum of Art
* Heian art and calligraphy at the Tokyo National Museum 

კატეგორია:იაპონიის ისტორიის პერიოდები
გეოლოგიური პერიოდი

**გეოლოგიური პერიოდი** — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ეტაპი, რომლის განმავლობაში წარმოიქმნა გეოლოგიური სისტემის შემადგენელი ქანები. პერიოდების ხანგრძლივობა არათანაბარია. პერიოდი იყოფა გეოლოგიურ ეპოქებად; რამდენიმე ერთობლიობა კი ქმნის გეოლოგიურ ერას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*გეოლოგიური წელთაღრიცხვა

## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური პერიოდები
იაპონიის ისტორია

მინი|ძველი წელთაღრიცხვის დაახლოებით 30 000 წლის ქვის იარაღები
მინი|ჯომონის პერიოდის ჭურჭელი, ძველი წელთაღრიცხვის დაახლოებით 3000-2000 წელი
[მინი|იაიოის პერიოდის [დოტაკუ (ბრინჯაოს ერთგვარი ზარი), III საუკუნე]]
**იაპონიის ისტორია** — ძველი წელთაღრიცხვის დაახლოებით 7500 წელს იაპონიის ტერიტორიაზე არსებობდა ნეოლითური კულტურა. ახალი წელთაღრიცხვის პირველი საუკუნეებიდან გაძლიერდა სოციალურ ფენებად დაშლა. გაჩნდნენ მონები. სოფლის (გვარის) მეთაური დიდი უფლებებით სარგებლობდა, იგი განაგებდა ადრინდელი სინტოს 
კულტურასაც. ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვის II საუკუნის დასასრულს დაიწყო ტომობრივი კავშირების აღმოცენება. III საუკუნეში შეიქმნა მსხვილი ტომობრივი კავშირი იამატო, რომლის ბაზაზე კლასობრივი საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში წარმოიქმნა იაპონიის სახელმწიფო.

## იაპონიის ისტორიის ეპოქები 
იაპონიის ისტორია ძირითადად შემდეგ ეტაპებად იყოფა:
* პალეოლითი 35000–14000 ძველი წელთ აღრიცხვით (ძვ.წ.ა.)
* ჯომონის პერიოდი 14000–400 ძვ.წ.ა.
* იაიოის პერიოდი 400 ძვ.წ.ა. – 250 ახ. წ.ა.
* კოფუნის პერიოდი 250–538
* ასუკას პერიოდი 538–710
* ნარას პერიოდი 710–794 
* ჰეიანის პერიოდი 794–1185 
* კამაკურას პერიოდი 1185–1333 
* კენმუს აღდგენის პერიოდი 1333–1336
* მურომაჩის პერიოდი 1336–1573 
* ნანბოკუ ჩიოს პერიოდი 1336–1392 
* სენგოკუს პერიოდი
* აძუტი-მომოიამა 1568–1603
* ნანბანის ვაჭრობა
* ედოს პერიოდი 1603–1868
* ბაკუმაცუ
* მეიძის პერიოდი 1868–1912
* მეიძის რესტავრაცია
* ტაიშიოს პერიოდი 1912–1926
* იაპონია I მსოფლიო ომში
* შიოვას პეროდი 1926–1989
* იაპონური მილიტარიზმი
* იაპონიის ოკუპაცია
* ოკუპაციის შემდგომი იაპონია
* ჰეისეის პერიოდი 1989 წლიდან დღემდე

## ლიტერატურა 
* 
* Fairbank, John K.; Reischauer, Edwin O. and Craig, Albert M. *East Asia: Tradition and Transformation* (Houghton Mifflin Publishing Co.: Boston, 1978) 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bibliography of Japanese History up to 1912, 
* Samurai Archives Japanese History Page,
* The Japanese History Documentation Project,
* Outline Chronology of Japanese Cultural History 

კატეგორია:იაპონიის ისტორია
ანტონ დელვიგი

**ანტონ ანტონის ძე დელვიგი** (დ. 17 აგვისტო [ ძვ. სტ. 6 აგვისტო], მოსკოვი —  გ. 26 იანვარი [ ძვ. სტ. 14 იანვარი], სანქტ-პეტერბურგი) — გერმანული წარმოშობის ბარონი, რუსი პოეტი, ალექსანდრე პუშკინის საუკეთესო მეგობარი  და თანაკლასელი. 1811 წელს  დელვიგი შედის ცარსკოე-სელოს ლიცეუმში; თანამედროვეთა ცნობებით იგი ძალზედ ზარმაცი იყო, თუმცა ლექსების წერა ჯერ კიდევ 1814 წელს დაიწყო და მისი პირველი ნაშრომი „ევროპის მეგზურში“ დაიბეჭდა. მისი პირველი ნაწარმოები იყო ”პარიზის აღება”(1814 წელი), რომელიც მან კოალიციის ჯარების მიერ 1814 წელს პარიზის აღებას მიუძღვნა. იგი მსახურობდა ივანე კრილოვის უფროსობის ქვეშ საიმპერატორო ბიბლიოთეკაში, ხოლო თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ სიკვდილამდე (33 წლის ასაკში) მსახურობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ა. დელვიგის ნაწარმოებები 
* ა. დელვიგის ლექსები 
* ა. დელვიგის ბიოგრაფია
* ა. დელვიგის ვრცელი ბიოგრაფია
* ა. დელვიგის ნაწარმოებები 
* ა. დელვიგის ლექსები

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ქვემო ამბრეთი

**ქვემო ამბრეთი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 940 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ლეთეთი

**ქვემო ლეთეთი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ბებნისის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ქარელიდან 3 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ოქონა

**ქვემო ოქონა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თიღვის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 820 მეტრი, ყორნისიდან 3,5 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო შაქშაქეთი

**ქვემო შაქშაქეთი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ფცის თემი). მდებარეობს მდინარე ფცის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 650 მეტრი, ქარელიდან 18 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო სამწყარო

**ქვემო სამწყარო** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ავნევის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონისა და შუა ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ყორნისიდან 7 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ხვედურეთი

**ქვემო ხვედურეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის ზემო ხვედურეთის ადმინისტრაციული ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 640 მ-ზე, ქარელიდან 3 კმ-ში.

## ისტორია 
ზემო ხვედურეთის და ქვემო ხვედურეთის ძველი საერთო სახელწოდებაა ხვედურეთი. ხვედურეთი და ხვედურეთის ხევი პირველად იხსენიება სვეტიცხოვლისადმი დავით მეფის 1355 წლის სიგელში. გვიანდელ შუა საუკუნეებში ის ციციშვილების ერთ-ერთი რეზიდენცია იყო. სოფელში შემორჩენილია ციციშვილების 1883 წელს აგებული აგურის ორსართულიანი სახლი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 941 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვათეთრი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)

**ქვათეთრი** — სოფელი საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის ზღუდერის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტყემლოვანისწყლის (ძამის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 1280 მ-ზე, ქარელიდან 27 კმ-ში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ძაღინა

**ქვემო ძაღინა** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში. 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. თერეგვანის თემის ცენტრი (სოფლები: ახალშენი, გადიგინა, ვახტანა, ზემო ძაღინა, თანდიწყარო, თებოთა, თერეგვანი, ლისა, მუხაური, ნაგუთნი, ოჟორა, ფიჭვიგვინა, ღარისთავი, ჩრდილეთი). ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ყორნისიდან 5 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰოენცოლერნები

thumb|გერბი
**ჰოენცოლერნთა დინასტია** () — ბრანდენბურგის კურფიუსტრთა, შემდგომ პრუსიის მეფეებიისა (1871-1918) და ამავდროულად გერმანიის იმპერატორთა დინასტია. 1192 წლიდან ჰოენცოლერნები ნიურნბერგის ბურგგრაფები იყვნენ. 1227 წელს ჰოენცოლერნების საგვარეულო ორად გაიყო: შვაბიურ (უფროს) და ფრანკონიულ (უმცროს) შტოებად. ფრანკონიულ შტოს ნიურნბერგთან ერთად ბაიროითი და ანსბახი ერგო. 1415 წელს ბურგგრაფ ფრიდრიხ VI-ს ლენად ბრანდენბურგის საკურფიურსტო უბოძეს, რითაც დასაბამი მიეცა ჰოენცოლერნების ბრანდენბურგულ-პრუსიულ დინასტიას. 1701 წლიდან ჰოენცოლერნები პრუსიის მეფეები, ხოლო 1871-1918 წლებში - გერმანიის იმპერატორები იყვნენ. ჰოენცოლერნების დინასტია გერმანიაში დაამხო ნოემბრის რევოლუციამ (1918 წ.). ჰოენცოლერნების შვაბიური ხაზი 1576 წელს ორად გაიყო: ჰეხინგენებად და ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენებად.

ჰოენცოლერნთა კათოლიკური განშტოება — ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები 1866—1947 წწ რუმინეთს მართავდნენ.

## მთავარი წარმომადგენლები
ბრანდერბურგის კურფიურსტები:
* ფრიდრიხ I (იგივე ფრიდრიხ VI) — (1415-1440)
* ალბრეხტ აქილევსი — (1470-1486)
* ფრიდრიხ ვილჰელმი — (1640-1688)
* ფრიდრიხ III — (1688-1701)
* პრუსიის მეფე ფრიდრიხ I — (1701-1713) 

პრუსიის მეფეები:
* ფრიდრიხ ვილჰელმ I — (1713-1740)
* ფრიდრიხ II — (1740-1786)
* ფრიდრიხ ვილჰელმ III — (1797-1840)
* ფრიდრიხ ვილჰელმ IV — (1840-1861)

პრუსიი მეფეები და გერმანიის იმპერატორები:
* ვილჰელმ I — (მეფე 1861-1888, იმპერატორი 1871-1888)
* ვილჰელმ II — (1888-1918)

## ლიტერატურა 
* Spindler M., Kraus A.: Geschichte Frankens bis zum Ausgang des 18. Jahrhunderts
* Семёнов И. С.: ევროპული დინასტიები

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:დინასტიები
ქვენატკოცა

**ქვენატკოცა** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (აგარის სადაბო თემი). მდებარეობს მდინარე სურამულის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ქარელიდან 13 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
XIX საუკუნის ბოლოს სოფლის მოსახლეობა დაახლოებით 70 ადამიანი იყო და ქართველები ცხოვრობდნენ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2359 ადამიანი. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქობესაანთუბანი

**ქობესაანთუბანი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (კეხიჯვრის თემი). მდებარეობს მდინარე ძამის მარჯვენა მხარეს, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ქარელიდან 6 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 220 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღარისთავი

**ღარისთავი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 960 მეტრი, ყორნისიდან 4 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღვლევი

**ღვლევი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ქარელიდან 7 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 190 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყორუღი

**ყორუღი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდინარეების შუა ფრონისა და აღმოსავლეთის ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 9 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ებრაული სააგენტო

thumb|200px|ებრაული სააგენტოს ლოგო**ებრაული სააგენტო** () **"სოხნუთი"** -  ისრაელის სააგენტოს ოფიციალთური ორგანიზაცია, რომელიც ახორციელებს ებრაელთა რეპატრიაციას ისტორიულ სამშობლოში, ისრაელში და მოტივაციას უმაღლებს მსოფლიო ებრაელობას სამშობლოში დაბრუნების მიზნით. 

## ისტორია 
ებრაული სააგენტო "სოხნუთი" დაარსდა 1929 წლის 11 აგვისტოს სიონისტთა მე-16 მსოფლიო კონგრესზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ებრაული სააგენტოს ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ისრაელი
კატეგორია:ისრაელის ისტორია
ღოღეთი

**ღოღეთი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ფცის თემი). მდებარეობს მდინარე ღოღურის (მტკვრის აუზი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ქარელიდან 24 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ღოღეთის კვირაცხოვლის ეკლესია
*ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალექსანდრე ჩხაიძე

**ალექსანდრე (შოშია) ვლადიმერის ძე ჩხაიძე ** (დ. 29 თებერვალი, 1924, ბათუმი — გ. 27 იანვარი, 1998, იქვე) — ქართველი დრამატურგი, მწერალი, ჟურნალისტი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983), სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1980), ღირსების ორდენის კავალერი. 1974-1998 აჭარის თეატრის მოღვაწეთა კავშირის თავმჯდომარე.

## ბიოგრაფია 
საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, მაგრამ ომის გამო იძულებული გახდა შეეწყვიტა სწავლა და ფრონტზე წასულიყო. 1954 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტის იურიდიული ფაკულტეტი. ალექსანდრე ჩხაიძემ მოღვაწეობა დაიწყო, როგორც ჟურნალისტმა. აქტიურად თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებთან, რადიოსთან.

1951-დან ბეჭდავს პირველ მოთხრობას — „მეგობრობა“ (საქართველოს კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის და რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს კონკურსის პრემია), ხოლო 1955 პირველ წიგნს. მისი პიესების  — „ხიდი“, „სამიდან ექვსამდე“, „როცა ქალაქს სძინავს“ — მიხედვით შექმნილია მხატვრული ფილმები. იყო ჟურნალისტთა, მწერალთა, თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი.

ალექსანდრე ჩხაიძის პიესები დადგმულია საბჭოთა კავშირის 50-ზე მეტ თეატრში, საქართველოს ყველა თეატრში, ასევე უცხოურ სცენებზეც. მათ შორის, ბულგარეთში, პოლონეთში, ჩინეთში, გერმანიასა და ჩეხოსლოვაკიაში.

მისი მოთხრობების კრებულებია: „ზღვისპირა ქალაქში“, „როცა მთავრდება ბავშვობა“, „უძლეველი“, „ქალაქში ერთი ეზოა“, „ზღვა და ოთხი ქალიშვილი“, „ჩვენებურები“, „კვალი დედამიწაზე“. პიესები: „ხიდი“, „მომოვალ შეხვედრამდე“, „ზღაპარ იყო“, „შთამომავლობა“, „თავისუფალი თემა“ (სსრკ მწერალთა კავშირის და საკავშირო კომკავშირის ერთობლივი პრემია), „ჩინარის მანიფესტი“, „სამიდან ექვსამდე“, „მიკროფონი“, „როცა ქალაქს სძინავს“ (1981 საქართველოს სსრკ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო პრემია, „ხუთწლიანი მატიანეს“ ლაურეატის საპატიო წოდება). იყო ჭოროხის სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 1983 წლის 25 თებერვალს მოსკოვში, ხელოვნების მუშაკთა სახლში 60 წლისთავი აღნიშნეს.

მწერლის გარდაცვალების შემდეგ, მისი სახელი მიენიჭა ბათუმის ერთ-ერთ ქუჩას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე ჩხაიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ალექსანდრე
კატეგორია:მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
შუა სამწყარო

**შუა სამწყარო** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ავნევის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონისა და შუა ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 940 მეტრი, ყორნისიდან 6 კილომეტრი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მსოფლიო სიონისტთა ორგანიზაცია

**მსოფლიო სიონისტთა ორგანიზაცია** - დაარსდა თეოდორ ჰერცლის ინიციატივით სიონისტთა პირველ მსოფლიო კონგრესზე 1897 წელს. ორგანიზაცია მიზნად ისახავს ებრაელთა დაბრუნებას ისტორულ სამშობლოში, ისრაელში.

## პრეზიდენტები 
* 1897-1904 თეოდორ ჰერცლი
* 1905-1911 დავიდ ვოლფსონი
* 1911-1920 ოტო ვარბურგი
* 1921-1931 ხაიმ ვეიცმანი
* 1931-1935 ნახუმ სოკოლოვი
* 1935-1946 ხაიმ ვეიცმანი
* 1946-1956 ვაკანტური
* 1956-1968 ნახუმ გოლდმანი

## რესურსები ინტერნეტში 
* [site Central Zionist Archives(https://ka.wikipedia.org/wiki/Central_Zionist_Archives) in Jerusalem]. Collections of the World Zionist Organization
* Zionistische Organisation Deutschland e.V. 

კატეგორია:ისრაელი
კატეგორია:ისრაელის ისტორია
კატეგორია:სიონიზმი
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ჩიმბორასო

**ჩიმბორასო** () — ჩამქრალი ვულკანი ეკვადორში. ანდების დასავლეთი კორდილიერების დასავლეთ კალთაზე. სიმაღლე 6,263.47 მეტრი — ეკვადორის უმაღლესი წერტილი. წარმოადგენს ანდეზიტებითა და დაციტებით აგებულ სტრატოვულკანს. კალთები შემოსილია მაღალმთიანეთის ეკვატორული მდელოთი — პარამოსით. 4700 მეტრის ზევით — მარადი თოვლია. არის მყინვარები, რომლებიც ზოგჯერ ზღვის დონიდან 4600 მეტრამდე ეშვებიან. უკანასკნელი ცნობილი ამოფრქვევა დაფიქსირდა ჩვენი წელთაღრიცხვის 550 წელს. დღეისათვის ჩიმბორასო არ არის მიჩნეული აქტიურ ვულკანად. მის კალთებზე სათავეს იღებს მდინარე გუაიასი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩიმბორასო – ბრიტანიკა  
* ჩიმბორასო 

კატეგორია:ეკვადორის მთები
კატეგორია:ეკვადორის ვულკანები
ჯაგარაანთკარი

**ჯაგარაანთკარი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთი კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 805 მეტრი. ქარელიდან 12 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წნელისი (ბალთის თემი)

**წნელისი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ბალთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლოპანისწყლის (დასავლეთ ფრონის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 10 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წნელისი (ძვილეთის თემი)

**წნელისი** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდინარეების შუა ფრონისა და აღმოსავლეთის ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ყორნისიდან 8 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძლევიჯვარი

**ძლევიჯვარი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (გიგანტი თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთ ფრონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 730 მეტრი, ქარელიდან 9 კილომეტრზე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 788 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ქართველი ძიუდოისტი შოთა ხაბარელი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყორნისი (თიღვის მუნიციპალიტეტი)

**ყორნისი** — სოფელი საქართველოში, მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ყორნისიდან 12 კილომეტრი.

## ისტორია
ყორნისის ხეობა შედიოდა მემარჯვენე, ქართლის სასპასპეტოში, რომელიც მეფეს ეკუთვნოდა. ყორნისის ხეობის მოსახლეობა რელიგიურად რუის-ურბნისის ეპარქიაში შედიოდა. სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში.სოფელი ყორნისი წარმოადგენდა ყორნისის ხეობის სოფლების ცენტრს. XVIII საუკუნისთვის ყორნისის ხეობის მოსახლეობას ეთნიკურად ქართველები შეადგენდნენ. 1801 წლიდან, რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის სამეფოს ანექსიის შემდეგ ადმინისტრაციულად შედიოდა გორის მაზრაში, სურამის უბანში. 1847 წლის მონაცემებით ყორნისის ხეობის სოფლების (ყორნისი, დოკეთი, ძარი, რუსთავი, წორბისი, ბეყმარი, თორმანეული, მალდა, ოჟორა) მოსახლეობა ეთნიკური ოსებისგან შედგებოდა და ეს სოფლები ოსურ სოფლებად იხსენიება. ამავე წლისთვის ოსური მოსახლეობა ითხოვდა ხეობის სოფლების მიკუთვნებას ოსეთის ოკრუგისთვის. რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციამ მათი მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა, ხოლო 1859 წელს ოსეთის ოკრუგიც გაუქმდა და მისი ტერიტორია შევიდა გორის მაზრაში ცხინვალის უბნის სახით.

შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ ყორნისში მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას.

1921 წლიდან ყორნისის თემის 12 სოფელი მიეკუთვნა სამხრეთ ოსეთის რევკომს. 1922-1990 წლებში იყო თემის ცენტრი (სოფლები: ბეყმარი, განითყაუ, გვინჯინა, დიდი ციხიათა, ზემო ამბრეთი, ზემო ყორნისი, ზემო წორბისი, თორმანეული, მალდა, პატარა ციხიათა, საჯვარე, ქვემო ამბრეთი, ჩაჩინაგი, ძაგოითყაუ, წორბისი, ხოდაბული). 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, არის თემის ცენტრი.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
**ტყავაშვილი მ*. „სოფელ ყორნისის ისტორიიდან“ „ახალი და უახლესი ისტორიის საკითხები“ N12 გვ. 39-47 — თბილისი, „უნივერსალი“, 2014 ISSN 1512-3154

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭვრინისი

**ჭვრინისი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ბრეძის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე დასავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ქარელიდან 28 კილომეტრზე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 106 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭვრინისის წმინდა იორამის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძაძვისმონასტერი

**ძაძვისმონასტერი** — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზღუდერის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ღვანანის (ძამის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი. ქარელიდან 14 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ძაგოითყაუ

**ძაგოითყაუ** — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 860 მეტრი, ყორნისიდან 11 კილომეტრი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები