open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
შინდიანის ხატი

**შინდიანის ხატი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზაქაროში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია (6,25 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში (კამარა, სატრიუმფო თაღი, შესასვლელის წირთხლები) აგურია გამოყენებული. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან თაღოვანი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე ქვის ბრტყელი ზღუდარით გადახურული სწორკუთხა სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიში. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია პილასტრებზე დაყრდნობილი ნალისებრი საბჯენი თაღით.

## მოხატულობა
ეკლესია მოხატული ყოფილა. მხატვრობა გვიანდელი ფეოდალური ხანისაა. ამჟამად შემორჩენილია მხატვრობის უმნიშვნელო ფრაგმენტები: ტახტის ნაწილი და ღვთისმშობლის ფეხი კონქში, ეკლესიის მამები ქვედა რეგისტრში და ყვავილოვანი ორნამენტი აფსიდის მხრებზე; მცენარეული ორნამენტები საკურთხევლის სარკმლისა და სამხრეთ შესასვლელის წირთხლებზე. მხატვრობის კოლორიტში გაბატონებულია ოქროსფერი ოქრა, მოწითალო-აგურისფერი, ყავისფერი და ლურჯი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* შინდიანის ხატი

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ჰიფსოგრაფიული მრუდი

მინი|დედამიწის ზედაპირის ჰიფსოგრაფიული მრუდი 
**ჰიფსოგრაფიული მრუდი**, **ჰიფსომეტრიული მრუდი** ( — „სიმაღლე“ და  „ვწერ“) — მრუდი სწორკუთხა კოორდინატებში, რომელიც გამოსახავს დედამიწაზე სიმაღლეებისა (ხმელეთზე) და სიღრმეების (ზღვაში) გავრცელებას. მრუდი გამოისახება მაშინ, როდესაც კოორდინატთა ღერძზე გადაიზომება სიმაღლეები და სიღრმეები, ხოლო აბსცისთა ღერძზე — ცალკეული სიმაღლებრივი საფეხურის მიერ დაკავებული ფართობები. მრუდის ნაწილს, რომელიც ზღვის სიღრმეებს გამოსახავს, ბათიგრაფიული მრუდი ეწოდება. ჰიფსოგრაფიული მრუდი პირველად ააგო ალბერ ოგიუსტ ლაპარანმა 1883 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა 
კატეგორია:გეოდეზია
კატეგორია:გეომორფოლოგია
აგუასკალიენტესი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **აგუიასკალიენტესი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* აგუასკალიენტესი — შტატი მექსიკაში.
* აგუასკალიენტესი — ქალაქი მექსიკაში.
* აგუასკალიენტესი — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში.
კლემენტინა დე ჟესუსი

**კლემენტინა დე ჟესუსი** (; დ. 7 თებერვალი, 1901, ვალენსა — გ. 19 ივლისი,1987, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი სამბას მომღერალი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა რიო-დე-ჟანეიროს სამხრეთით მდებარე ვალენსის მუნიციპალიტეტში. რვა წლის ასაკში, ოჯახთან ერთად გადასახლდა რიო-დე-ჟანეიროში. მრავალი წლის მანძილზე, იგი სამბას პორტელას სკოლის მიმდევარი იყო. 1940 წელს იგი გათხოვდა და მანჟეირას სკოლაში გადავიდა.

20 წლის მანძილზე, კლემენტინა თავმდაბლად მუშაობდა, მაგრამ 1963 წელს იგი აღმოაჩინა კომპოზიტორმა ერმინო ბელო დე კარვალიუმ, რომელმაც თავის შოუ *Rosa de Ouro*–ში მონაწილეობა შესთავაზა. ამავე დროს გაკეთდა მათი პირველი ჩანაწერიც.

კლემენტინა ცნობილი გახდა 1977 წელს პაულინიო და ვიოლას მიერ შესრულებული სიმღერით *Clementina, Cadê Você?* და კლარა ნუნესის მიერ შესრულებული *PCJ, Partido Clementina de Jesus*–ით.

მიუხედავად იმისა, რომ მისი კარიერა საკმაოდ გვიან დაიწყო და მოკლე აღმოჩნდა, კლემენტინა დე ჟესუსი ბრაზილიაში ერთ–ერთი ყველაზე პოპოლარული საკარნავალო სიმღერების ავტორია. პროფესიული კარიერა მან 63 წლის ასაკში დაიწყო. განსხვავებული ხმის წყალობით ჩაწერა ოთხი სოლო–ალბომი და სხვა კომპოზიციები სამბას სხვა ცნობილ შემსრულებლებთან ერთად.

1987 წლის 19 ივლისს იგი ინსულტის შედეგად გარდაიცვალა.

## დისკოგრაფია
* 1966 - *Clementina de Jesus* (Odeon MOFB 3463)
* 1970 - *Clementina, cadê você?* (MIS 013)
* 1973 - *Marinheiro Só* (Odeon SMOFB 3087)
* 1976 - *Clementina de Jesus - convidado especial: Carlos Cachaça* (EMI-Odeon SMOFB 3899)
* 1979 - *Clementina e convidados* (EMI-Odeon 064 422846)
* 1965 - *Rosa de Ouro - Clementina de Jesus, Araci Cortes e Conjunto Rosa de Ouro* (Odeon MOFB 3430)
* 1967 - *Rosa de Ouro nº 2 - Clementina de Jesus, Araci Cortes e Conjunto Rosa de Ouro* (Odeon MOFB 3494)
* 1968 - *Gente da Antiga - Pixinguinha, Clementina de Jesus e João da Baiana (Odeon MOFB 3527)
* 1968 - *Mudando de Conversa - Cyro Monteiro, Nora Ney, Clementina de Jesus e Conjunto Rosa de Ouro* (Odeon MOFB 3534)
* 1968 - *Fala Mangueira! - Carlos Cachaça, Cartola, Clementina de Jesus, Nélson Cavaquinho e Odete Amaral* (Odeon MOFB 3568)
* 1982 - *O Canto dos Escravos - Clementina de Jesus, Tia Doca e Geraldo Filme - Canto dos Escravos (Vissungos) da Região de Diamantina - MG. Memória Eldorado.
* 1999 - *Raízes do Samba - Clementina de Jesus* (EMI 522659-2)

## რესურსები ინტერნეტში
* Clementina de Jesus in Brazilianmusic 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კოლუმბიის შეერთებული შტატები

**კოლუმბიის შეერთებული შტატები** () — სახელმწიფო ცენტრალური ამერიკის სამხრეთ და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელიც XIX საუკუნის მეორე ნახევარში არსებობდა. ძირითადად მოიცავდა თანამედროვე პანამისა და კოლუმბიის ტერიტორიას, ასევე პერუსა და ბრაზილიის მცირე ნაწილს. 

## ისტორია
1860-1862 წლის სამოქალაქო ომი გრანადის კონფედერაციის დაშლით დასრულდა; კონსერვატორების მხრიდან იზრდებოდა ფედერალური სახელმწიფოების ცენტრალიზებული მართვის მცდელობა. 1862 წელს, სამოქალაქო ომში ლიბერალთა ლიდერმა, გენერალმა ტომას სიპრიანო დე მოსკერამ დაამარცხა პრეზიდენტ ბარტოლომეო კალვოს კონსერვატიული მთავრობა და ახალ ლიდერად იქცა. ბოგოტის მთავრობიდან ძალაუფლების უდიდესი ნაწილი შემადგენელ სახელმწიფოებს დაუბრუნდათ. 

ადრეული წლების რეფორმების შემდეგ, ახალი ფედერაციის შექმნამდე, ლიბერალებმა განიზრახეს კოლუმბიის შეერთებული შტატების შექმნა, რომელიც იქნებოდა დეცენტრალიზებული, თავისუფალი ბაზრის სისტემის მქონე. წინა ლიბრალი პრეზიდენტების მსგავსად, მოსკერას პრეზიდენტობის პირველი ორი ვადაც კათოლიკურ ეკლესიასთან დაპირისპირებით წარიმართა, რაც კონსერვატორთა შეშფოთებას იწვევდა. ეკლესიის კუთვნილი მიწები შემცირდა და ის ინდუსტრიალისტებს გადაეცა, ეკლესიის გავლენა და უფლებები გარკვეულწილად შეიზღუდა. 

1871 წელს, მოდერნიზაცია და ეკონომიკური რეფორმაა მიმართული იყო კოლუმბიური პესოს ფრანგულ ფრანკთან, როგორც საერთაშორისო ოქროს სტანდარტთან მიბმისკენ.

## დაშლა
დროდადრო განახლებადი სამოქალაქო ომიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, 1886 წელს, კოლუმბიის კონსერვატორულმა პარტიამ, რომლის სათავეშიც პრეზიდენტი რაფაელ ნუნიესი იყო, გამოსცა ახალი ცენტრალიზაციის მომხრე ხასიათის კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც გაუქმდა კოლუმბიის შეერთებული შტატები და შეიქმნა კოლუმბიის რესპუბლიკა. კონსერვატორებმა დაუყოვნებლივ ჩამოაცილეს კოლუმბია ოქროს სტანდარტს და გაზარდეს ვალუტის ბეჭვდა, რამაც ინფლაციის დონე გაზარდა. ამასობაში, ახალ სახელმწიფოში კვლავ გრძელდებოდა ლიბერალთა და კონსერვატორტა კონფლიქტი, რამაც საბოლოოდ 1903 წელს ქვეყნის დაშლა გამოიწვია, კოლუმბიის შეერთებული შტატების ტერიტორიაზე ორი სახელმწიფო ჩამოყალიბდა — კოლუმბია და პანამა.

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის ისტორია
კატეგორია:პანამის ისტორია
ოპერაცია ღრუბლიანი სვეტი

**ოპერაცია ღრუბლიანი სვეტი** (, *მივცა ამუდ ანან*) — ღაზის სექტორში ისრაელის მიერ გატარებული ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციის კოდური სახელწოდება. ოპერაცია დაიწყო 2012 წლის 14 ნოემბერს. ოპერაციის მიზანია – გაანადგუროს ჰამასის სამხედრო ინფრასტრუქტურა ღაზის სექტორში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* IDF carries out widespread attack on Gaza terror sites 
* As it happened: Israel-Gaza violence 
* Gaza: A people under siege

## სქოლიო 
კატეგორია:ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი
კოტორაანთკარის ეკლესია

**კოტორაანთკარის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოტორაანთკარში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, პატარა ხევის პირას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 3,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის ღერძზე ვიწრო და პატარა სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს - თითო პატარა სწორკუთხა ნიში. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლუდოვიკო ბოლონიელი

**ლუდოვიკო ბოლონიელი** — მარონიტების ორდენის იტალიელი მისიონერი და ნუნციუსი აღმოსავლეთის ქვეყნებში. დაწინაურდა პაპ კალიქსტუს III-ის დროს, რომელმაც იგი აღმოსავლეთში გაგზავნა და დაავალა ნიადაგი მოესინჯა აღმოსავლეთის ქრისტიან და არაქრისტიან მბრძანებელთა ანტიოსმალურ კოალიციაში გასაერთიანებლად. ლუდოვიკო ბოლონიელმა ორჯერ იმოგზაურა აღმოსავლეთში. 1459 წელს  იგი დაბრუნდა რომში ანტიოსმალურ კოალიციაში შესაძლო მონაწილე ქვეყნების ელჩებთან ერთად, რომლებიც 1460 წელს რომში პაპ პიუს II-ს წარუდგინა. ზოგიერთი ცნობით, 1460 წელს ლუდოვიკო ბოლონიელი პიუს II-მ თბილისელ კათოლიკეთა ეპისკოპოსად დანიშნა.

## იხილეთ აგრეთვე
*გიორგი VIII

## ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიელი მისიონერები
ნავდაარანთკარის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ნავდაარანთკარის კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნავდარაანთკარში. მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ორლოვკის ტბა

**ორლოვკის ტბა**, **ახმაზის ტბა** — ტბა სამხრეთ საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, სოფელ ორლოვკის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 2035 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,22 კმ², აუზის ფართობი 1,2 კმ². საშუალო სიღრმე 1,71 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,6 მ, წყლის მოცულობა 0,37 მლნ. მ³.

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
სანთის ტბა

**სანთის ტბა** — ტბა აღმოსავლეთ საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წალკის წყალსაცავის ჩრდილოეთით, სოფელ სანთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1736 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,20 კმ², აუზის ფართობი 0,73 კმ², საშუალო სიღრმე 2,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 4,2 მ, წყლის მოცულობა 0,50 მლნ. მ³.

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ტბები
ნავდარაანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ნავდარაანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნავდარაანთკარში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, სასაფლაოზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (12,4 X 8,05 მ), ნაგებია რიყის ქვით. მოგვიანებით ეკლესია შეუკეთებიათ: დარბაზი ახალი კამარით გადაუხურავთ, სამხრეთ კედელში გაჭრილი სარკმელი დაუდაბლებიათ და დაბალი თაღით გადაუხურავთ. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი შიგნიდან არქიტრავითაა გადახურული, ხოლო გარედან ტიმპანი აქვს. აღმოსავლეთით მცირე მხრებით გამოყოფილი აფსიდია, რომლის ღერძზე ერთი ფართო სარკმელია. ერთი სარკმელი ეკლესიის სამხრეთ კედელშიცაა. ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში შემორჩენილია კედლიდან გამოშვერილი საფეხურები.

ეკლესიას ჩრდილოეთით სწორკუთხა მინაშენი აქვს. იგი ეკლესიაზე მოკლეა. მინაშენში ეკლესიიდან შეიძლება შესვლა. მინაშენს აღმოსავლეთით ვიწრო სწორკუთხა სარკმელი აქვს, გადახურულია დამრეცი კამარით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზაქაროს კვირაცხოვლის ეკლესია

**ზაქაროს კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზაქაროში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით, სოფელ გალავნისაკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანის დასაწყისით.

ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 6,4 მ), ნაგებია დიდი ზომის ქვიშაქვისა და რიყის ქვის შერეული წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. მის ღერძზე სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მაღალი თაღოვანი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის გვერდით, აფსიდის მხართან კიდევ ერთი მცირე სწორკუთხა ნიშია. ერთი ჰორიზონტალურზედანიანი სარკმელი სამხრეთ კედელშია. აფსიდის მხართან გაჭრილია სწორკუთხა კარი, რომელიც ჩრდილოეთ მინაშენში გადის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხადიკის ტბა

**ხადიკის ტბა** — ტბა აღმოსავლეთ საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წალკის წყალსაცავის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 1534 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,14 კმ², აუზის ფართობი 0,81 კმ². საშუალო სიღრმე 0,86 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,6 მ. წყლის მოცულობა 0,12 მლნ. მ³.

## სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ტბები
ლოს-მოჩისი

**ლოს-მოჩისი** () — ზღვისპირა ქალაქი მექსიკაში, სინალოის შტატში, აომეს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 256 613 ადამიანს შეადგენს, რაც მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 61 პროცენტია.

ლოს-მოჩისი ჩიუაუა-ალ-პასიფიკოს რიკინიგზის დასავლეთ ტერმინალია, რომელიც თვალწარმტაც სპილენძის კანიონში გაივლის. ეს რკინიგზა პრეზიდენტმა პორფირიო დიასმა დაამტკიცა, როგორც აშშ-ის ქალაქ კანზასისა და წყნარიოკეანისპირა ქალაქ ტოპოლობამპოს  მსხვილფეხა რქოსანი საქონლით ვაჭრობის დამაკავშირებელი არტერია.

ქალაქი 1893 წელს ამერიკელმა უტოპისტმა სოციალისტებმა დააარსეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*აომეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ორთვალას ეკლესია

**ორთვალას ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით 700-800 მეტრზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (5,6 X 4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. საკურთხევლის აფსიდი შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმისაა. აფსიდში სწორკუთხა სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო პატარა სწორკუთხა ნიში. ეკლესიის სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კლდეზე მიკრული ეკლესია

**კლდეზე მიკრული ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. მდებარეობს ტუხალდის ხევის ნაპირას, ციცაბო კლდის ტერასაზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6,85 X4,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა შესასვლელი დასავლეთითაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო, შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველში შემორჩენილია სატრაპეზო ქვის ფრაგმენტები. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. ხის ძელებზე გამართული იატაკი ეკლესიის ქვეშ მოწყობილი სათავსის ჭერს წარმოადგენდა. სათავსი გეგმით სწორკუთხაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. მის აღმოსავლეთ კედელში პატარა სწორკუთხა სარკმელია, ხოლო დასავლეთ კედელში - სწორკუთხა ნიში.

დასავლეთიდან ეკლესიას მთელ სიგრძეზე აგურით ნაგები კარიბჭე ეკვრის. კარიბჭის ოთხივე კუთხეში მდგარ სწორკუთხა ბოძებს საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კარიბჭე გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომლის ღერძი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა მიმართული. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია თაროსებრი ლავგარდნის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წინამძღვრიანთკარის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

250px|მინი
**წინამძღვრიანთკარის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით 500-600 მეტრზე, ნაქვრიმის ხევის მარჯვენა მხარეს.

ეკლესია დარბაზულია (7,6 X 4,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვისა და რიყის ქვებით. წყობაში აქა-იქ კრამიტიცაა გამოყენებული.

სწორკუთხა, შიგნიდან მაღალი ნალისებრი ფორმის ტიმპანით დასრულებული შესასვლელი სამხრეთითაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში მთლიანი ქვის ბრტყელი ზღუდარით გადახურული ერთი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის კედლებს საფეხური გასდევს. მის შუა ნაწილში, სარკმლის ქვემოთ, კედელთან აგურით ნაწყობი სატრაპეზო დგას. საკურთხევლის ბაქანი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. დარბაზს მთელ პერიმეტრზე საფეხური გასდევს. სამხრეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. ფასადების ფრონტონებზე გამოსახულია თითო ტოლმკლავა რელიეფური ჯვარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გრანადის კონფედერაცია

**გრანადის კონფედერაცია** () — მცირე ისტორიის მქონე ფედერალური სახელმწიფო ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის ტერიტორიაზე. შეიქმნა 1858 წელს, ახალი გრანადის რესპუბლიკის კონსტიტუციის ცვლილების შედეგად, როდესაც ეს უკანასკნელი ჩაანაცვლა. მოიცავდა თანამედროვე კოლუმბიის, პანამისა და ჩრდილო–დასავლეთ ბრაზილიის ტერიტორიებს. 1863 წელს განხორციელებული მორიგი საკონსტიტუციო ცვლილების შედეგად ჩაანაცვლა კოლუმბიის შეერთებულმა შტატებმა. 

## ისტორია
მოკლე, მაგრამ არეულ-დარეული არსებობის მანძილზე გრანადის კონფედერაცია გამოირჩეოდა კონსერვატიული და ლიბერალური პარტიების სასტიკი ოპონირებით, რაც საბოლოოდ სამოქალაქო ომში გადაიზარდა. ასევე იყო კათოლიკური ეკლესიის წინააღმდეგ ბრძოლისა და რეგიონალიზმის წინ წამოწევის პერიოდები. 

გრანადის კონფედერაციის პედერალური სისტემის პოლიტიკური ატმოსფერო გამოირჩეოდა პრო–ფედერალიზმითა და ცენტრიზმ–ფედერალიზმით, მეტი ავტონომია ეძლეოდათ პროვინციებს, რომელთა რიცხვმაც პრეზიდენტ მანუელ მარია მალარინოს ადმინისტრაციის დროს (1855–1857) 35–ს მიაღწია; თითოეულ მათგანს საკუთარი პროვინციული კონსტიტუცია ჰქონდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* La acción de los liberales panameños en la determinación de las políticas del Estado de la Nueva Granada, (1848-1855)
* Constitución para la Confederación Granadina de 1858 
## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის ისტორია
კატეგორია:პანამის ისტორია
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
ახალი გრანადის რესპუბლიკა

**ახალი გრანადის რესპუბლიკა** () — ცენტრალიზებული მმართველობის რესპუბლიკა თანამედროვე კოლუმბიისა და პანამის ტერიტორიაზე, რომელიც ასევე მოიცავდა თანამედროვე ეკვადორისა და ვენესუელის მცირე ნაწილებს. შეიქმნა 1830 წელს, დიდი კოლუმბიის დაშლის შემდეგ. 

რესპუბლიკის პოლიტიკური კლიმატის ერთ–ერთი მთავარი მახასიათებელი იყო კათოლიკური ეკლესიის პოზიცია და შემადგენელი სახელმწიფოების ავტონომიის დონე. 1839 წელს, ახალი გრანადის კონგრესის მიერ მონასტრების დახურვასთან დაკავშირებული დავა წარმოიშვა, რაც მალევე გადაიზარდა სასტიკ ომში, რომელიც მომდევნო ორი წლის მანძილზე მძვინვარებდა და შემდეგ რეგიონულ ავტონომიასთან დაკავშირებულ კონფლიქტში გადაიზარდა. 

დეცენტრალიზებული სახელმწიფოს მოთხოვნის საფუძველზე, 1858 წელს ახალი გრანადის რესპუბლიკა გრანადის კონფედერაციად გარდაიქმნა.

## პროვინციები
რესპუბლიკის ტერიტორიები დაყოფილი იყო პროვინციებად. თითოეული მათგანი შედგებოდა ერთი ან მეტი კანტონისაგან, თითოეული კანტონი კი რამდენიმე რაიონულ სამრევლოდ იყოფოდა. 

გარდა ამისა, რესპუბლიკა ფლობდა რამდენიმე პერიფეიულ ტერიტორიას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ley fundamental de la Nueva Granada de 1831
* Constitución Política del Estado de Nueva Granada de 1832
* Recopilación de leyes de la Nueva Granada 
* Presidentes de la República en la historia de Colombia 

კატეგორია:კოლომბიის ისტორია
კატეგორია:პანამის ისტორია
კატეგორია:ეკვადორის ისტორია
კატეგორია:ვენესუელის ისტორია
ძეგვის დედაღვთისმშობლის ეკლესია

**ძეგვის დედაღვთისმშობლის ეკლესია**, *ძეგვის კარის ღვთისმშობლის ეკლესია* — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს შუა სოფელში, შემაღლებულ ადგილზე მთავარი გზის პირას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (13,5 X 6,25 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. ეკლესიას ორი შიგნიდან სწორკუთხა და გარედან თაღოვანი შესასვლელი აქვს: ერთი დასავლეთ კედლის ღერძზეა გაჭრილი, მეორე - სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. ფართო მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის ბაქანი მაღალი და წინწამოწეულია. შუა ნაწილში ოთხსაფეხურიანი კიბეა ჩაჭრილი. ეკლესიის დარბაზის დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია, გრძივ კედლებში ორ-ორი; ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ სარკმლის ძირი დაწეულია და მასში სანათლავია ამოკვეთილი. ფასადზე, დასავლეთ შესასვლელის თავზე შემორჩენილია აგურის სამრეკლოს ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ძეგვის ეკლესია

**ძეგვის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სასაფლაოს აღმოსავლეთით, ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (4,34 X 3,28 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. აღმოსავლეთის, დასავლეთის და ჩრდილოეთის კედლებში თითო სარკმელია. სამხრეთის, დასავლეთის და ნაწილობრივ აღმოსავლეთის ფასადები ბორცვის ფერდშია ჩამჯდარი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საქართველოს წყალსაცავები

[მინი|[წალკის წყალსაცავი]]
[მინი|[ალგეთის წყალსაცავი]]
[მინი|[სიონის წყალსაცავი]]
**საქართველოს წყალსაცავები** — საქართველოს ტერიტორიაზე არის 51 წყალსაცავი, რომელთა საერთო მოცულობა უდრის 345,7 მლნ. მ³-ს. საქართველოს წყალსაცავების წყალი ძირითადად გამოყენებულია ჰიდროელექტროსადგურების ასამუშავვებლად და საირიგაციოდ. იყენებენ აგრეთვე თევზის მეურნეობის ობიექტებად. საქართველოს წყალსაცავები წარმოდგენილია კასკადების (გალი-ჯვარის, შაორი-ტყიბულის, სამგორის) ან წყალსატევების (წალკის, ჟინვალის) სახით. დასავლეთ საქართველოს კაშხლიანი წყალსაცავები მხოლოდ ენერგეტიკაში, ჰიდროელექტროსადგურებისთვის წყლის რესურსების დასაგროვებლადაა შექმნილი. მათ შორის უდიდესი — ჯვრის წყალსაცავი — სპეციალურად ენგურჰესისთვის აშენდა. წყალსაცავების დიდი ნაწილი მდინარის ხევებშია განლაგებული, ზოგი მეორეული მდინარეების შესართავებთან.

დასავლეთ საქართველოში უმნიშვნელოვანესია ჯვრის წყალსაცავი, რომლის ზედაპირის ფართობია 13,5 კმ². წყლის მოცულობა 1090 მლნ. მ³. შეიქმნა მდინარე ენგურის ჩამონადენის რეგულირებისა და ენერგეტიკული მიზნებისათვის. წარმოადგენს საქართველოში ყველაზე ღრმა წყალსაცავს (226 მ). მიეკუთვნება გალი-ჯვრის წყალსაცავების კასკადს. მნიშვნელოვანია აგრეთვე რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე მდებარე შაორის წყალსაცავი, რომელიც შექმნილია მიწაყრილის კაშხალით. წყლის მოცულობა 90,6 მლნ მ³.

მდინარე ივრის შუა წელში გაშენებულია სიონის წყალსაცავი, რომელსაც უკავია სიონის ქვაბულის ფსკერი. წყლის საერთო მოცულობა 325,4 მლნ. მ³. სასარგებლო მოცულობა 290 მლნ. მ³. განკუთვნილია მდინარე ივრის ჩამონადენის მრავალწლიური რეგულირებისათვის. იყენებენ სარწყავად. სიონის ჰიდროკვანძი მცირე ჰესების კასკადის მოქმედებასაც განაპირობებს.

ქალაქ თბილისთან აღსანიშნავია თბილისის ზღვა, რომლის წყალს იყენებენ სარწყავად, თბილისის წყალმომარაგებისათვის, თევზის სარეწად, წყლის სპორტისათვის. წყლის მოცულობა 308 მლნ. მ³. მაქსიმალური სიღრმე 45 მ. საზრდოობს მდინარე ივრის წყლით.

## საქართველოს მნიშვნელოვანი წყალსაცავები
## სქოლიო
ბერების საყდარი

250px|მინი
**ბერების საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტუხალდის ხევის მარჯვენა ნაპირზე, ხშირ ტყეში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია აგურით. მისთვის მოგვიანებით სამხრეთის მხრიდან მეორე ეკლესია მიუშენებიათ, ხოლო უფრო გვიან დასავლეთიდან კოშკური ნაგებობა. დარბაზული ეკლესიისგან შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნახევარწრიული ნაწილი და სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთი, სამხრეთის ეკლესიიდან - აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი.

დარბაზულ ეკლესიას სამხრეთით ფართო და თაღოვანი შესასვლელი აქვს. საკურთხეველში თაღოვანი სარკმელია, მის ქვემოთ - ნახევარწრიული თაღოვანი ნიში. სამხრეთ ეკლესიაში აფსიდის ღერძზე ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია. კოშკური ნაგებობის პირველი სართული ორივე ეკლესიას თაღოვანი გასასვლელებით უკავშირდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მავსოლე

250px|მინიატიურა|მავსოლე
**მავსოლე** — კარიის (მცირე აზია) მმართველი ძვ. წ. 377/376-ძვ. წ. 353/352 წლებში. იწოდებოდა სპარსეთის სატრაპად, მაგრამ სინამდვილეში დამოუკიდებელი იყო. მავსოლეს სახელმწიფოში შედიოდა კარია, ლიდიის ნაწილი, ქალაქი ჰერაკლეა, იასოსი, ლიკიის ნაწილი. ფაქტობრივად მას ემორჩილებოდა კუნძულები როდოსი, კოსი, ქიოსი, რომლებთანაც მავსოლემ საზავო ხელშეკრულება დადო. ძვ. წ. IV საუკუნის 60-იან წლებში მავსოლემ დედაქალაქი ჰალიკარნასში გადაიტანა. მფარველობდა ბერძნულ კულტურასა და ხელოვნებას. მის სახელთანაა დაკავშირებული მავზოლეუმი, რომელსაც მსოფლიოს შვიდ საოცრებათა რიცხვს მიაკუთვნებენ. მავსოლეს სახელის მიხედვით საფლავის დიდებულ ძეგლებს მავზოლეუმებს უწოდებენ. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:აქემენიანთა იმპერიის სატრაპები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
მათე (სრი)

**მათე**, *მატიას* (დ. 24 იანვარი, 1557, ვენა – გ. 20 მარტი, 1619, იქვე) — ავსტრიის ერცჰერცოგი, საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი 1612–1619 წლებში. იმპერატორ მაქსიმილიან II-ისა და მარია ესპანელის უმცროსი ძე.  მამის მხრიდან ფერდინანდ I-ის, ხოლო დედის მხრიდან კარლ V-ის შვილიშვილი.

1593 წლიდან თავისი სულით ავადმყოფი ძმის რუდოლფ II-ის ნაცვალი ზემო და ქვემო ავსტრიაში. 1608 წელს აიძულა რუდოლფ II დაეთმო მისთვის ავსტრია, უნგრეთი, მაზოვია; ხოლო 1611 წელს - ჩეხეთი, სილეზია და ლუჟიცი. 

ჩეხეთსა და უნგრეთში თავის ნაცვლად დანიშნა ფანატიკოსი კათოლიკე და მომავალი საღვთო რომის იმპერატორი  –  ფერდინანდ II შტირიელი, ამან ბიძგი მისცა ჩეხეთის აჯანყებას (1612-1620 წწ.), რომელიც ოცდაათწლიანი  ომის დაწყების საბაბად იქცა. უშვილოდ დარჩენილი მათე 1619  წელს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები
კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები
კატეგორია:დაბადებული 1557
კატეგორია:გარდაცვლილი 1619
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
წინამძღვრიშვილების ეკლესია

მინი|წინამძღვრიშვილების ეკლესია
**წინამძღვრიშვილების ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. აგებულია XIX საუკუნეში.

ეკლესია (17,25 X 10,5 მ) თავისუფალი ჯვრის ტიპისაა. ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. ეკლესიის აღმოსავლეთ-დასავლეთ ღერძი განივ ღერძზე გრძელია. სამხრეთ და დასავლეთ მკლავის ღერძებზე გაჭრილია მაღალი თაღოვანი შესასვლელები. აღმოსავლეთ მკლავი დასრულებულია ღრმა ნახევარწრიული აფსიდით. საკურთხეველში სამი ფართო თაღოვანი სარკმელი და ერთი ფართო თაღოვანი ნიშია. ეკლესიის ჯვრისებრი სივრცის ცენტრალურ მონაკვეთში აღმართულია გუმბათი. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათზე გადასასვლელად აფრებია გამოყენებული. ეკლესიის სწორკუთხოვანი მკლავები გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. კამარის ქუსლის დონეზე დარბაზს მთელ პერიმეტრზე სამსაფეხურიანი ერთიანი სარტყელი გასდევს. ჩრდილოეთ მკლავში ერთი ფართო თაღოვანი სარკმელია. თითო ასეთივე სარკმელი დასავლეთის მკლავის გრძელ კედლებშიცაა. სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ მკლავების ფასადები ერთნაირია. ორივე შესასვლელს სწორკუთხა პილასტრებზე დაყრდნობილი თაღი აქვს და მოჩარჩოებულია მაღალი ლილვით, რომელიც ზემოთ დასრულებულია ოდნავ შევიწროებული თაღით. თაღებს შორის სამი მრგვალი ყრუ სარკმელი და ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. გარედან აფსიდი აღმოსავლეთის მოკლე მკლავისაგან გამოყოფილია პატარა მხრებით და დასრულებულია ნახევარკონუსური სახურავით. სარკმლების საპირეები ბრტყელია. დასავლეთ ფასადზე მათ ფართო სწორკუთხოვანი მოჩარჩოებაც აქვთ. ეკლესიას შემოვლებული აქვს ქვიშაქვის რთულპროფილიანი (თარო, შეწყვილებული ლილვი, წრეთარგი, ლილვი და თარო) ლავგარდანი.
ცილინდრული გუმბათი დასრულებულია მაღალი ლავგარდნითა და მახვილპროფილიანი კონუსური სახურავით. გუმბათის ყელი შეწყვილებული ნახევარსვეტებით დაყოფილია რვა თანაბარ მონაკვეთად, რომელთა ღერძებზე გაჭრილია ლილვებით მოჩარჩოებული თითო ფართო თაღოვანი სარკმელი. ყოველი სარკმლის თავზე თითო პატარა რელიეფური ჯვარია გამოსახული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
წინამძღვრიანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია

**წინამძღვრიანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინამძღვრიანთკარში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით 700-800 მეტრზე, ნაქვრიმის ხევის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.

ეკლესია დარბაზულია (6,25 X4,l5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში (სატრიუმფო თაღი, საბჯენი თაღი, კრონშტეინები, სარკმლის თაღი) გამოყენებულია კარგად გათლილი შირიმის ქვა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი შიგნიდან სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. ნახევარწრიული აფსიდი გადახურულია დამრეცი კონქით. კონქის თაღი რთულპროფილიან (თარო, ორი ლილვი და ცერად ჩამოკვეთილი სიბრტყე) იმპოსტებს ეყრდნობა. საკურთხეველში თაღოვანი სარკმელია, მის მარცხნივ — პატარა სწორკუთხა ნიში. ერთი სწორკუთხა სარკმელი სამხრეთ კედელშია. დარბაზის ნახევარწრიული კამარა კრონშტეინებზე დაყრდნობილ შეკიდულ საბჯენ თაღს ემყარება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
დალის მთის წყალსაცავი

**დალის მთის წყალსაცავი** — წყალსაცავი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. გაშენებულია მდინარე ივრის ქვემო დინებაში, ზღვის დონიდან 264–301 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დედოფლისწყაროდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 37.5 კმ-ში. ფართობი მაქსიმალური შეტბორვის დროს 5 კმ². მაქსიმალური სიგრძე 4–4.5 კმ, ხოლო სიგანე 1–1.5 კმ. კალაპოტური ტიპისაა. ფსკერის მნიშვნელოვანი ნაწილი ქვა-ქვიშიანია. ირგვლივ გორაკებია, ზოგან გაშლილი ვაკე ადგილები. სანაპირო დაფარულია სხვადასხვა სახეობის ბუჩქოვანი ხე-მცენარეულობით, ხოლო შესართავსა და მარჯვენა სანაპიროზე გვხვდება ტყიანი მასივები. მელიორაციული დანიშნულებისაა. მისი მშენებლობა არასრული სახით დამთავრდა 1991 წელს. საზრდოობს მდინარე ივრიდან მიყვანილი ჭაჭუნის არხით, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა 1992 წელს და წყალსაცავის გამოყენება საირიგაციო მიზნებისთვის გადაწყდა. სარწყავად გაშენებული წყალსაცავის მშენებლობის მიზანი ჭაჭუნის აღკვეთილის მიდამოებში ორი სოფლის გაშენება და მიწების სასოფლო-სამეურნეო მიზნით ათვისება უნდა ყოფილიყო. 1994 წელს მოხდა კაშხლის ავარია.   

წყალსაცავის სიახლოვეს, ივრის მარჯვენა სანაპიროზე, აღმართულია დალის მთა. წყალსაცავში მოშენებულია თევზი, მათ შორის: თეთრი ამური, ჭანარი, კობრი, სქელშუბლა, ხრამული, შამაია, ლოქო და სხვა. წყალსაცავის სანაპიროსთან გაშენებულია სამონადირეო მეურნეობა „დალის მთა“.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს წყალსაცავები

## სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის წყალსაცავები
ლუნა ლეოპოლდი

**ლუნა ბერგერ ლეოპოლდი** ( დ. 8 ოქტომბერი, 1915, ალბუკერკე, ნიუ-მექსიკო — გ. 23 თებერვალი, 2006, ბერკლი, კალიფორნია) — წამყვანი ამერიკელი გეომორფოლოგი და ჰიდროლოგი. აშშ-ის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის (1967), ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერებათა აკადემიისა (1971) და ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების (1972) წევრი. ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1972). ცნობილი ეკოლოგის ალდო ლეოპოლდის შვილი.

## ბიოგრაფია 
ლუნა ლეოპოლდი დაიბადა 1915 წლის 8 ოქტომბერს, ქალაქ ალბუკერკეში, აშშ-ში. 1936 წელს უისკონსინის უნივერსიტეტში მიენიჭა ბაკალავრის წოდება სამშენებლო ინჟინერიის დარგში, 1944 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტში მაგისტრის წოდება ფიზიკა-მეტეოროლოგიის დარგში, ხოლო 1950 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი გეოლოგიის დარგში. 

იგი ფართოდ გახდა ცნობილი ფლუვიალური გეომორფოლოგიის დარგში მოღვაწეობითა და თანაავტორობით შექმნილი კლასიკური წიგნით „ფლუვიალური პროცესები გეომორფოლოგიაში“ (1995). ლეოპოლდმა გეოლოგიურ, გეოგრაფიულ, კლიმატურ, ტრადიციულ ეკონომიკურ, სოციალურ და პოლიტიკურ ფაქტორებზე დაყრდნობით წამოაყენა ახალი ფილოსოფია წყლის მენეჯმენტის შესახებ. მისი აზრით, წყლის რესურსების მენეჯმენტი არ შეიძლება წარმატებული იყოს, მანამ სანამ იგი გულუბრყვილოდ იქნება აღქმული ეკონომიკური და პოლიტიკური თვალსაზრისით. 

1937–40 წლებში ქალაქ ნიუ-მექსიკოში ინჟინრად მუშაობდა ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამსახურში, ხოლო 1940 წელს სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს, სადაც 1946 წლამდე დარჩა. 

1946–50 წლებში ჰავაიში პაინეპლის კვლევით ინსტიტუტში მთავარ მეტეოროლოგად მუშაობდა, ხოლო 1950–72 წლებში ამერიკის გეოლოგიურ სამსახურში ჰიდროტექნიკოსად (1950–56), მთავარ ჰიდროლოგად (1956–66) და უფროს მკვლევარ ჰიდროლოგად (1966–72).

1972 წლიდან კალიფორნიის უნივერსიტეტის გეოლოგიისა და გეოფიზიკის დეპარტამენტისა და ლანდშაფტური არქიტექტურის დეპარტამენტის პროფესორია.    

მიღებული აქვს კალუმის გეოგრაფიული მედალი, სამეცნიერო ეროვნული მედალი, რობერტ ჰორტონის მედალი, პენროუზის მედალი, ბენჯამინ ფრანკლინის ჯილდო და სხვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* The Franklin Institute: Luna B. Leopold
* Ian Campbell Award goes to Luna Leopold

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი A

**ჯგუფი A** — ევრობასკეტი 2013-ის პირველი ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 2013 წლის 4 სექტემბრიდან - 9 სექტემბრის ჩათვლით. ჯგუფის ყველა თამაში ჩატარდა ტივოლი ჰოლში ქალაქ ლიუბლიანაში, სლოვენიაში.

ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ ბელგიის, საფრანგეთის, გერმანიის, დიდი ბრიტანეთის, ისრაელისა და უკრაინის ნაკრებები. აქედან სამი საუკეთესო ნაკრები გადავიდა მეორე რაუნდში.

## ცხრილი

|}

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით (UTC+4)*

## 4 სექტემბერი
### ისრაელი – დიდი ბრიტანეთი
### ბელგია – უკრაინა
### საფრანგეთი – გერმანია
## 5 სექტემბერი
### უკრაინა – ისრაელი
### გერმანია – ბელგია
### დიდი ბრიტანეთი – საფრანგეთი
## 6 სექტემბერი
### გერმანია – უკრაინა
### ბელგია – დიდი ბრიტანეთი
### საფრანგეთი – ისრაელი
## 8 სექტემბერი
### დიდი ბრიტანეთი – გერმანია
### უკრაინა – საფრანგეთი
### ისრაელი – ბელგია
## 9 სექტემბერი
### დიდი ბრიტანეთი – უკრაინა
### გერმანია – ისრაელი
### ბელგია – საფრანგეთი
## რესურსები ინტერნეტში
*ცხრილები და ანგარიშები

ჯგუფი A
სერგი მაკალათია

**სერგი იოსების ძე მაკალათია** (დ. 2 დეკემბერი, 1893, სეფიეთი, სენაკის მაზრა — გ. 30 აპრილი, 1974, თბილისი) — ქართველი ეთნოგრაფი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1950).

## ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. 1916 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია, 1922 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. 1918-1919 წლებში ჯარისკაცად მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებში. 1921-1935 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ–ის სახელმწიფო მუზეუმში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1926 წლიდან გარდაცვალებამდე შეისწავლიდა საქართველოს ცალკეული რეგიონებისა და ხეობების ისტორიულ ეთნოგრაფიას, მონაწილეობდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმების დაარსებაში, მესტიაში, გორში, ცაგერში, სტეფანწმინდაში და კასპში. 1937-1948 წლებში იყო გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის დირექტორი. მუზეუმი ამჟამად მისი სახელობისაა. იკვლევდა საქართველოს ეთნოგრაფიას, ისტორიას, არქეოლოგიას, ნუმიზმატიკასა და ხელოვნებას.

სერგი მაკალათია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონშია დაკრძალული.

## ნაშრომები
* ახალწელიწადი საქართველოში, ტფ., 1927
* მთის რაჭა, ტფ., 1930
* მთიულეთი, ტფ., 1930
* თუშეთი, ტფ., 1933
* ხევსურეთი, ტფ., 1933
* ფშავი, ტფ., 1934
* ხევი, ტფ., 1934
* მესხეთ-ჯავახეთი, თბ., 1938
* სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ., 1941
* ვახტანგ გორგასლანი., 1942

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული  2 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი B

**ჯგუფი B** — ევრობასკეტი 2013-ის მეორე ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 2013 წლის 4 სექტემბრიდან - 9 სექტემბრის ჩათვლით. ჯგუფის ყველა თამაში ჩატარდა პოდმეჟაკლა ჰოლში ქალაქ ესენიცეში, სლოვენიაში.

ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ ბოსნია და ჰერცეგოვინის, ლატვიის, ლიეტუვის, მაკედონიის, მონტენეგროსა და სერბეთის ნაკრებები. აქედან სამი საუკეთესო ნაკრები გადავიდა მეორე რაუნდში.

## ცხრილი

|}

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით (UTC+4)*

## 4 სექტემბერი
### ლატვია – ბოსნია და ჰერცეგოვინა
### მაკედონია – მონტენეგრო
### სერბეთი – ლიეტუვა
## 5 სექტემბერი
### მონტენეგრო – ლატვია
### ბოსნია და ჰერცეგოვინა – სერბეთი
### ლიეტუვა – მაკედონია
## 6 სექტემბერი
### მონტენეგრო – ბოსნია და ჰერცეგოვინა
### ლატვია – ლიეტუვა
### მაკედონია – სერბეთი
## 8 სექტემბერი
### ბოსნია და ჰერცეგოვინა – მაკედონია
### სერბეთი – ლატვია
### ლიეტუვა – მონტენეგრო
## 9 სექტემბერი
### ლატვია – მაკედონია
### ლიეტუვა – ბოსნია და ჰერცეგოვინა
### მონტენეგრო – სერბეთი
## რესურსები ინტერნეტში
*ცხრილები და ანგარიშები

ჯგუფი B
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი C

**ჯგუფი C** — ევრობასკეტი 2013-ის მესამე ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 2013 წლის 4 სექტემბრიდან - 9 სექტემბრის ჩათვლით. ჯგუფის ყველა თამაში ჩატარდა ზლატოროგ არენაზე ქალაქ ცელეში, სლოვენიაში.

ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ პოლონეთის, სლოვენიის, ესპანეთის, ხორვატიის, ჩეხეთისა და საქართველოს ნაკრებები. აქედან სამი საუკეთესო ნაკრები გადავიდა მეორე რაუნდში.

## ცხრილი

|}

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით (UTC+4)*

## 4 სექტემბერი
### საქართველო – პოლონეთი
### ესპანეთი – ხორვატია
### ჩეხეთი – სლოვენია
## 5 სექტემბერი
### ხორვატია – საქართველო
### პოლონეთი – ჩეხეთი
### სლოვენია – ესპანეთი
## 7 სექტემბერი
### ესპანეთი – ჩეხეთი
### ხორვატია – პოლონეთი
### საქართველო – სლოვენია
## 8 სექტემბერი
### პოლონეთი – ესპანეთი
### ჩეხეთი – საქართველო
### სლოვენია – ხორვატია
## 9 სექტემბერი
### საქართველო – ესპანეთი
### ხორვატია – ჩეხეთი
### სლოვენია – პოლონეთი
## რესურსები ინტერნეტში
*ცხრილები და ანგარიშები

ჯგუფი C
ევრობასკეტი 2013: ჯგუფი D

**ჯგუფი D** — ევრობასკეტი 2013-ის მეოთხე ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 2013 წლის 4 სექტემბრიდან - 9 სექტემბრის ჩათვლით. ჯგუფის ყველა თამაში ჩატარდა ბონიფიკა ჰოლში ქალაქ კოპერში, სლოვენიაში.

ჯგუფში წარმოდგენილნი იყვნენ ფინეთის, საბერძნეთის, იტალიის, რუსეთის, შვედეთისა და თურქეთის ნაკრებები. აქედან სამი საუკეთესო ნაკრები გადავიდა მეორე რაუნდში.

## ცხრილი

|}

*ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით (UTC+4)*

## 4 სექტემბერი
### თურქეთი – ფინეთი
### შვედეთი – საბერძნეთი
### რუსეთი – იტალია
## 5 სექტემბერი
### ფინეთი – შვედეთი
### იტალია – თურქეთი
### საბერძნეთი – რუსეთი
## 7 სექტემბერი
### რუსეთი – შვედეთი
### იტალია – ფინეთი
### თურქეთი – საბერძნეთი
## 8 სექტემბერი
### ფინეთი – რუსეთი
### საბერძნეთი – იტალია
### შვედეთი – თურქეთი
## 9 სექტემბერი
### საბერძნეთი – ფინეთი
### იტალია – შვედეთი
### თურქეთი – რუსეთი
## რესურსები ინტერნეტში
*ცხრილები და ანგარიშები

ჯგუფი D
ალ-მაკრიზი

**თაკი ალ-დინ აჰმად იბნ ალი ალ-მაკრიზი** (დ. 1364, კაირო - გ. 1442, იქვე) — მამლუქთა ეპოქის ეგვიპტელი ისტორიკოსი. დაგვიტოვა მნიშვნელოვანი ნაშრომები: ეგვიპტის ისტორიულ-გეოგრაფიული აღწერა, ფატიმიდთა ისტორია, რომელშიც არის ცნობები საქართველოს შესახებაც, ტრაქტატი მუსლიმთა ფუილებისა და ზომა-წონის ერთეულების შესახებ და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1364
კატეგორია:გარდაცვლილი 1442
ბორას საყდარი

მინი|ბორას საყდარი
**ბორას საყდარი** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე ძეგვისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ეკლესია სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X საუკუნით.

ლეგენდის მიხედვით ეკლესიის მშენებლები სასმელ-საჭმელს ღრმა ორმოში ინახავდნენ. ორმოში შხამიანი გველი ჩაცურებულა. ეს დაუნახავს ცაში მონავარდე ბორას, შურდულივით დაშვებულა, ორმოში ჩაფრენილა და იქვე მომკვდარა. მშენებლებს ეკლესიისათვის ბორას საყდარი უწოდებიათ. ეკლესია ბოძის საყდრის სახელითაც არის ცნობილი.

ეკლესია დარბაზულია (7,5 X 4,5 მ), ნაგებია ქვიშაქვის მოზრდილი ნატეხებით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან კი არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარის აღმოსავლეთით, იმავე კედელში ერთი სარკმელია. გრძივი კედლების შუაში შემორჩენილია კამარის საბჯენი თაღის ქუსლები, რომლებიც მარტივპროფილიან იმპოსტებს ეყრდნობა. ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ მხრებში მცირე ზომის სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ისინი აფსიდს ვიწრო და მაღალი გასასვლელებით უკავშირდებიან. საკურთხეველში, სამკვეთლოსა და სადიაკვნეში თითო სარკმელია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Dzeglebi.ge ― ბორას საყდარი 

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ბელა-ლიუი

**ბელა-ლიუი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სათხილამურო კურორტ კრან-მონტანის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. მწვერვალის სიახლოვეს არის საბაგიროს სადგური და ზამთრობით, მთა სათხილამურო ზონის ნაწილი ხდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Bella Lui on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ინსულტი

**ინსულტი** — თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის მოშლა. ინსულტის ორი ძირითადი ტიპი არსებობს: იშემიური, ანუ ტვინის ინფარქტი, და ჰემორაგიული, ანუ სისხლჩაქცევა თავის ტვინში.

ინსულტით უფრო ხშირად ავადდებიან მამაკაცები, ვიდრე ქალები.

ინსულტის დროს ხდება ტვინის ნაწილის ნეკროზი (კვდომა). დაავადების გამომწვევი მიზეზების მიუხედავად, თუკი დაზიანება დიდი არ არის, ორგანიზმის კომპენსატორული უნარის წყალობით ფუნქციები რამდენიმე დღესა თუ კვირაში აღდგება. მაგრამ, თუ ფართობი ვრცელია და დაზიანება ტვინის მნიშვნელოვან ნაწილს ეხება, ვითარდება პათოლოგიური დარღვევები.

იშემიური ინსულტი მაგისტრარული სისხლძარღვის ათეროსკლეროზული დაზიანებისას ხდება. ათეროსკლეროზული ფოლაქი თრომბის სახით სისხლძარღვის სანათურის სხვადასხვა ხარისხით დახშობას იწვევს და ტვინის სისხლმომარაგებას არღვევს. მისი შედეგი კი ტვინის ქსოვილის რაღაც ნაწილის იშემია (ჟანგბადოვანი შიმშილობა) და დაღუპვაა.

ჰემორაგიული ინსულტი წარმოადგენს ტვინში განვითარებულ სისხლჩაქცევას. იგი უმეტესად ვითარდება არტერიული წნევის მომატებისას. მაღალი წნევის ფონზე ტვინის რომელიმე სისხლძარღვის კედელი ზიანდება და ხდება სისხლის ჩაქცევა ტვინის ნივთიერებაში. ამას ტვინის შესაბამისი უბნისთვის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნების გაჩენა მოჰყვება.

ინსულტის მკურნალობა მოიცავს, სისხლძარღვების თერაპიას, იმ პრეპარატების გამოყენებას, რომლებიც უზრუნველყოფენ ტვინში მეტაბოლიზური პროცესების გაუმჯობესებას, ჟანგბადის თერაპიას, აღდგენით მკურნალობას, ან რეაბილიტაციას (სამკურნალო ფიზკულტურა, ფიზიოთერაპია, მასაჟი).

## ლიტერატურა 
* საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, მესამე გამოცემა, ISBN 978-9941-19-431-3.

კატეგორია:ინსულტი
კატეგორია:დაავადებები
ზურა მაჩალაძე

**ზურა მაჩალაძე** (დ. 15 აგვისტო, 1992, ქუთაისი,  საქართველო) —  ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს  საკალათბურთო გუნდ სტუ–ში.

2011-2012 წლებში გახდა საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების წევრი. სტუ–ში თამაშის დროს მიღებული მუხლის ტრავმის შედეგად დაუზიანდა ჯვარედინი იოგები, რის გამოც ნაკრებში თავის დამკვიდრება გაუჭირდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* u20men.fibaeurope.com
* superleague.ge

კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1992
გიჩენი

**გიჩენი** () — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიის ურის კანტონში. გადაჰყურებს ლუცერნის ტბას. აღმართულია ზურენენის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე ქედზე. უმაღლესი მწვერვალია ბრუნისტოკი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gitschen on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
წეროვნის სამების ეკლესია

მინი|წეროვნის სამების ეკლესია
**წეროვნის სამების ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წეროვანში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XI საუკუნით. 1946 წელს ძეგლი შეაკეთეს.

ეკლესია დარბაზულია (9,55 X 5,79 მ), ნაგებია ყორე ქვით. გარედან მოპირკეთებულია მოყვითალო თლილი ქვის კვადრებით. ინტერიერში თლილი ქვისაა პილასტრები, კამარის საბჯენი თაღები, კონქი და კარ-სარკმლის საპირეები. დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. შესასვლელი სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდანაა (ჩრდილოეთის ამოქოლილია). აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ვიწრო სარკმლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. საკურთხევლის შუა ნაწილში სატრაპეზო ქვა დგას. დასავლეთის კედელში ერთი, ხოლო სამხრეთისაში ორი ვიწრო სარკმელია გაჭრილი. დარბაზის კამარა პილასტრებზე დამყარებულ საბჯენ თაღებს ეყრდნობა.

ფასადები მორთულია დეკორატიული თაღებით. თაღების იმპოსტები მოჩუქურთმებულია, ბაზისებს შეწყვილებული ბურთულების ფორმა აქვს. აღმოსავლეთის ფასადზე ოთხკუთხა სარკმელს დიდი ფოთლებით მორთული ტალღოვანი საპირე აქვს. სარკმლის ორივე მხარეს მაღალი თაღოვანი ნიშებია. სარკმლებსა და ნიშებს დიდი თაღი აქვს შემოვლებული. დასავლეთის ფასადზე კუთხის ნახევარსვეტები გარკვეულ სიმაღლეზე ჰორიზონტალურ მიმართულებას იღებს და სარკმლის ზემოთ ქმნის თაღს, რომლის თავზე რელიეფური ჯვარია გამოსახული. სამხრეთის და ჩრდილოეთის ფასადები ოთხ-ოთხი დეკორატიული თაღითაა შემკული. სამხრეთის ფასადზე თაღები სხვადასხვა ზომისაა. კარზე გადავლებული თაღი ყველაზე ფართო და მაღალია, ხოლო, დასავლეთის განაპირა თაღი ყველაზე პატარა. ამ ფასადზე ერთ-ერთ სარკმელს ოთხყურა ფოთლოვანი მოტივით მორთული საპირე ქვა აქვს. ჩრდილოეთის ფასადის დეკორატიული თაღები ყველა ერთი ზომისაა, მაგრამ კარის მომიჯნავე ლილვები ცოკოლამდე არ ჩამოდის და თაღის ქუსლთან წყდება. ეკლესიას თაროსა და დახრილი სიბრტყისგან შედგენილი ლავგარდნის აქვს.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
ლე-შატელე (მთა)

**ლე-შატელე** () — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ორისერის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია ორნისა და სალეინის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Le Châtelet on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბანფი

**ბანფი** () — ქალაქი კანადაში, პროვინცია ალბერტაში. კლდოვანი მთების სამხრეთით, ბანფის ეროვნულ პარკში. მდებარეობს ქალაქ კალგარის დასავლეთით დაახ. 126 კმ-ში. ბანფი ტურისტული ქალაქია, ტურისტებს იზიდავს შესანიშნავი მთიანი გარემო. ქალაქში არის მრავალი ტურისტული მარშრუტი, როგორ საფეხმავლო, ასევე საველოსიპედო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის ოფიციალური საიტი
* ბანფის სამოგზაურო ტურები
* ბანფის კინოფესტივალი 

კატეგორია:კანადის ქალაქები
ტობრუკის ნავსადგური

**ტობრუკის ნავსადგური** () — ნავსადგური ლიბიაში, ქალაქ ტობრუკში. გაიხსნა 1986 წელს. მდებარეობს ეგვიპტის საზღვრის სიახლოვეს, ქალაქ ბენღაზიდან აღმოსავლეთით დაახლოებით 450 კილომეტრში. ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს საპროტესტო აქციის მონაწილეებსა და მთავრობას შორის მომხდარი შეტაკების შედეგად ნავსადგური გარკვეული დროით დაიკეტა. ხელახლა გიახსნა 2011 წლის 28 თებერვალს.

## სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ნავსადგურები
ქვემო ნიჩბისის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

მინი|წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის ხედი ჩრდილო-დასავლეთიდან
**ქვემო ნიჩბისის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ნიჩბისში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. XVIII საუკუნეში ეკლესიის ქვედა ნაწილისათვის გასამაგრებლად შემოუშენებიათ ახალი კედელი (სისქე 0,65 მ), რომელიც შემოსილია კარგად გათლილი კვადრებით.

ეკლესია ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (16,7 X 15 მ), ნაშენია ნატეხი ქვით, კუთხეებში კარგად გათლილი კვადრებია გამოყენებული. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. გუმბათი საკურთხევლის კუთხეებსა და დასავლეთის ორ სვეტს ეყრდნობა. ყველა მკლავში თითო სარკმელია. პატარა სარკმლები სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. საკურთხევლის ორივე მხარეს გეგმით მართკუთხა სადიაკვნე და სამკვეთლოა. ორივე სათავსში თითო სარკმელი და მცირე ნიშებია. ეკლესიის შიდა კედლები მოპირკეთებულია თლილი ქვით. ფასადები XVIII საუკუნეში უხვად მოურთავთ, მაგრამ მორთულობა მშრალი და მდარეა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
ქვემო ნიჩბისის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|ღვთისმშობლის ეკლესიის ხედი დასავლეთიდან
**ქვემო ნიჩბისის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ნიჩბისში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთით, სასაფლაოზე. აგებულია 1817 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (12,25 X 8,3 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ქვით. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. დასავლეთის კარი ამოქოლილი და შელესილია. აღმოსავლეთით ფართო მხრებით გამოყოფილი ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის მხრებზე გადაყვანილია ნახევარწრიული სატრიუმფო თაღი. მისი წვერო დარბაზის კამარის საბჯენი თაღისგან დაბალი შუბლითაა გამოყოფილი. სატრიუმფო თაღის ქუსლებთან ფართო თაროსებრი ომპოსტებია. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ერთი თაღოვანი სარკმელი. მისი თაღი კონქის ქუსლის დონეს აღწევს. საკურთხევლის შუაში სწორკუთხა, შელესილი დიდი სატრაპეზო ქვა დგას. ჩრდილოეთის, სამხრეთის და დასავლეთის კედლებში თითო ნიშია. მაღალ და წინწამოწეულ საკურთხევლის ბაქანს ორივე გვერდზე სამსაფეხურიანი კიბე აქვს.

აფსიდის ორივე მხარეს, კედელში სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებსაც აღმოსავლეთით სწორკუთხა სარკმელი, ხოლო დასავლეთით სწორკუთხა შესასვლელი აქვთ. ჩრდილოეთ სათავსის ფანჯრის ძირში სანათლავია მოწყობილი. ორივე სათავსი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესიის ვრცელი დარბაზის კამარა პილასტრებზე დადგმულ სამ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. დასავლეთის კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. ინტერიერი შელესილია.

მინი|წარწერიანი ქვა დასავლეთის ფასადზე
დასავლეთის ფასადზე, სარკმლის ქვემოთ ჩასმულია ქვა, რომელზეც ჯვრის გამოსახულება და მხედრული წარწერაა. ეკლესიის ლავგარდანი შედგენილია ვიწრო თაროსა და დახრილი სიბრტყისგან. დასავლეთ ფრონტონზე ქვის მრგვალ სვეტებზე დგას ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი პირამიდული სახურავით გადახურული სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ლიბიის ცენტრალური ბანკი

მინი|250პქ|ლიბიის ცენტრალური ბანკის შენობა ტრიპოლიში.
**ლიბიის ცენტრალური ბანკი** (CBL) — ლიბიის მთავარი ფინანსური ინსტიტუტი, რომელიც სარგებლობს ავტონომიური სტატუსით. ცენტრალური ბანკის შესახებ კანონის მიხედვით მის მიზანს წარმოადგენს ლიბიის ფინანსური სტაბილურობის დაცვა და ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის ფარგლებში ეკონომიკის ზრდის მხარდაჭერა.

სათავო ოფისი მდებარეობს ტრიპოლიში, თუმცა კომერციული ბანკებისთვის მომსახურების გაუმჯობესებისთვის მას აქვს სამი ფილიალი შემდეგ ქალაქებში: სურთი, საბჰა, ბენღაზი.

2011 წლის მარტში ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ცენტრალური ბანკის დირექტორი ფარათ ბენგდარა გადავიდა აჯანყებულების მხარეს და გაყინა აქტივები რითიც კადაფის რეჟიმისთვის ფინანსური რესურსები მიუწვდომელი გახადა. 2011 წლის სექტემბრიდან ცენტრალური ბანკის დირექტორის პოზიცია უკავია გაზემ აზოს.

ცენტრალური ბანკი ფუნქციონიერბს 1956 წლის 1 აპრილიდან. მან ჩაანაცვლა 1951 წელს ლიბიის ეკონომიკის განვითარებისთვის, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მხარდაჭერით შექმნილი ლიბიის სავალუტო კომიტეტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ლიბიური დინარი

## რესურსები ინტერნეტში 
*ლიბიის ცენტრალური ბანკის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ლიბიის ეკონომიკა
გიფერშპიცი

**გიფერშპიცი** () — 2,542 მ სიმაღლის მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში. გადაჰყურებს სოფელ გშტადს. იგი უმაღლესი მწვერვალია გშტადსა და ლენკის მუნიციპალიტეტს შორის არსებულ მასივში. მთაზე ასვლა შესაძლებელია ჩრდილოეთ კალთაზე არსებული ბილიკით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Giferspitz on Hikr.org

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ანდრე შურლე

**ანდრე შურლე** (; დ. 6 ნოემბერი, 1990) — გერმანელი ფეხბურთელი, დაიბადა 1990 წლის 6 ნოემბერს დორტმუნდში. სახელი გაითქვა 2010-11 წლებში „მაინცში“ ასპარეზობით, როდესაც ბუნდესლიგის 34 მატჩში 15 გოლი გაიტანა და კლუბს დაეხმარა მეხუთე ადგილის დაკავებასა და უეფა-ს ევროპის ლიგაზე კვალიფიკაციაში. შემდგომი სეზონიდან ლევერკუზენის „ბაიერში“ გადავიდა. 2011 წლიდან ასპარეზობს ეროვნულ ნაკრებში, მონაწილეობა მიიღო ევრო 2012-ის 2 მატჩში და მუნდიალი 2014-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* André Schürrle transfermarkt-ზე
* Career stats  ESPN Soccernet-ზე
* 
*  
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები