open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლუის მარია დე ბურბონი

**ლუის მარია დე ბურბონ ი ვალაბრიგა** (; დ. 22 მაისი, 1777 — გ. 19 მარტი, 1823) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას ვაჟი. ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის შვილიშვილი. ჩიჩონის გრაფი, ესპანეთის ინფანტი და რეგენტი და სან მარტინ დე ლა ვეგას მარკიზი. 

## ბიოგრაფია 
ლუის მარია დაიბადა 1777 წლის 22 მაისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის უმცროსი ვაჟის, ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მისი მეუღლის, მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას პირველი შვილი. იგი დაბადებიდანვე იზრდებოდა საეკლესიო ცხოვრებისათვის. 1785 წლიდან იგი ჩიჩონის გრაფი და ტოლედოს არქიეპისკოპოსი ხდება. მას შემდეგ რაც მამამისი გარდაიცვალა, იგი საცხოვრებლად ტოლედოში გადავიდა. 

1793 წელს იგი სევილიის არქიეპისკოპოსი, ამავე წელს კარლ III-ის ორდენის რაინდი, 1800 წელს კი სანტა მარია დელა სკალას ეკლესიის კარდინალ-დიაკვანი გახდა, რის გამოც იგი დროებით რომში გადასახლდა. 

1820-23 წლებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ესპანეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მან განაახლა ქვეყანაში აბსოლუტური მონარქია, მიუხედავად იმისა, რომ მან დაინახა რა შედეგები მოიტანა ამან მეზობელ საფრანგეთსა და ინგლისში. 

45 წლის ასაკში, გახდა ესპანეთის მცირეწლოვანი მეფე ფერდინანდ VII-ის რეგენტი. სწორედ მისი დამსახურება იყო ესპანეთში სახალხო აჯანყების დაწყება და ფრანგების ბატონობიდან ქვეყნის განთავისუფლება. 

მიუხედავად ყველაფრისაა, იგი არ დაოჯახებულა და შესაბამისად არც შვილები ჰყოლია. იგი გარდაიცვალა 1823 წლის 19 მარტს, 45 წლის ასაკში. მის შემდეგ ჩიჩონის საგრაფო მის დას, მარია ტერეზას დარჩა. 

## ლიტერატურა 
*  Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wrocław: Ossolineum, 2002, p. 247–251. ISBN 83-04-04629-6.

კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1777
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1823
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
მარია ტერეზა დე ბურბონი

**მარია ტერეზა დე ბურბონი** (; დ. 6 მარტი, 1779 — გ. 23 ნოემბერი, 1828) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის შვილიშვილი. ჩიჩონის გრაფინია 1823-28 წლებში.

## ბიოგრაფია და ტიტულები 
მარია ტერეზა დაიბადა 1779 წლის 6 მარტს ტოლედოში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის უმცროსი ვაჟის, ჩიჩონის გრაფ ლუისისა და მისი მეუღლის, არაგონელი არისტოკრატის მარია ტერეზა დე ვალაბრიგას მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი.

დონა მარია ტერეზა კაროლინა დე ბურბონ ი ვალაბრიგა იყო: ბოადილასა დელ მონტეს პირველი მარკიზა, დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის დამაარსებელი, აგრეთვე ძმის, ლუის მარიას გარდაცვალების შემდეგ ჩიჩონის რიგით მეთხუთმეტე გრაფინია, ესპანეთის გრანდე და სუეკას პირველი ჰერცოგინია.

1797 წლის 2 ოქტომბერს, ესკორიალში დაქორწინდა პეასის პრინც დონ მანუელ დე გოდოი ი ალვარეს დე ფარიაზე, რომელთან ქორწინებითაც იგი პეასის პრინცესა, ალკუდიას ჰერცოგინია და კუედას ჰერცოგინია. მრავალწლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი შეეძინა, სახელად კარლოტა, რომელიც სუეკას ჰერცოგინია გახდა.

1803 წელს ესპანეთში ფრანგების შემოჭრის გამო იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და ჯერ იტალიაში, შემდეგ კი საფრანგეთში გაქცეულიყო, სადაც 1828 წელს გარდაიცვალა 49 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* José Luis Vila-San-Juan: Los Borbones en España – Cunas, bodas y mortajas. Plaza & Janés, Barcelona 1998, ISBN 84-01-55011-4.

კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1779
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1828
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
მარია ხოსეფა ესპანელი

**მარია ხოსეფა ესპანელი** (; დ. 6 ივლისი, 1744 — გ. 8 დეკემბერი, 1801) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უფროსი ქალიშვილი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის უფროსი და. გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო.

## ბიოგრაფია 
მინი|მარცხნივ|მარია ხოსეფას გერბი
მარია ხოსეფა ესპანელი დაიბადა 1744 წლის 6 ივლისს ნეაპოლში, ნეაპოლის სამეფოში. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ ესპანეთის მეფე ფილიპე V და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი ისაბელ ფარნეზე, ხოლო დედის მხრიდან საქსონიის, ლიტვისა და პოლონეთის მეფე ავგუსტ III და მისი ცოლი, დედოფალი მარია იოზეფა ავსტრიელი. მარია ხოსეფა მათი ცამეტი შვილიდან მეოთხე იყო, თუმცა მანამდე დაბადებული სამი ბავშვი ჩვილობაში დაიღუპა, რის გამოც იგი უფროს ქალიშვილად ითვლებოდა.

მისი დაბადებიდან სულ ერთ წელიწადში დაიბადა მისი უმცროსი დაც, სახელად მარია ლუისა, რომელიც შემდგომში იმპერატრიცა მარია ტერეზიას ვაჟზე, ლეოპოლდ II-ზე დაქორწინდა. თავდაპირველად ლეოპოლდს მარია ხოსეფაზე უნდა ექორწინა, თუმცა ავსტრიელებმა არჩევანი შეცვალეს და მის ნაცვლად მარია ლუისა აირჩიეს.

1759 წლიდან მამამისი ესპანეთის მეფე ხდება, სიცილიისა და ნეაპოლის მეფედ კი თავის ვაჟ ფერდინანდს სვამს. ამის შემდეგ კარლი თავის ცოლთან და დანარჩენ შვილებთან ერთად ესპანეთში გადასახლდა, რომლის ხალხსა და კლიმატსაც დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი ვერაფრით შეეგუა და სულ ერთ წელიწადში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მალევე, კარლმა საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის ასულ მარია ადელაიდაზე მოისურვა დაქორწინება, თუმცა კარლის გარეგნობის გამო მარია ადელაიდამ მასზე ქორწინებაზე უარი განაცხადა. ამის შემდეგ მეფე კარლი აღარ დაოჯახებულა და იგი 1788 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ესპანეთის მეფე მარია ხოსეფას ძმა, კარლ IV ხდება, რომელსაც ცოლად მარია ლუიზა პარმელი ჰყავდა.

მას შემდეგ, რაც 1768 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის მეუღლე, დედოფალი მარია ლეშჩინსკა გარდაიცვალა, მარია ხოსეფა მის საცოლედ განიხილებოდა, თუმცა ლუიმ უარი თქვა მარია ხოსეფას ასაკის გამო, რომელიც მასზე ბევრად უმცროსი იყო. ყოველივე ამის გამო, მარია ხოსეფა გასათხოვარი დარჩა და ასეც გარდაიცვალა. იგი თავის ძმასთან, კარლ IV-თან ცხოვრობდა სამეფო სასახლეში, თუმცა პოლიტიკაში იგი საერთოდ არ ერეოდა. იგი ასევე ეხმარებოდა მადრიდში მდებარე მონასტრების მონაზვნებს.

მარია ხოსეფა ესპანელი გარდაიცვალა 1801 წლის 8 დეკემბერს, 57 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალებიდან სულ ორ წელიწადში ესპანეთში საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონის ჯარები შეიჭრნენ და კარლ IV-ის მმართველობა დაამხეს, რომელიც ოჯახთან ერთად იტალიაში გაიქცა.

## წინაპრები 

**მარია ხოსეფა ესპანელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Chantal de Badts de Cugnac et Guy Coutant de Saisseval, Le Petit Gotha, Paris, éditions Le Petit Gotha, coll. « Petit Gotha », 2002 (1re éd. 1993), 989 p. ISBN 2-9507974-3-1.

კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1744
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1801
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი ქალები
ტყის ვირზაზუნა

**ტყის ვირზაზუნა** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი ციყვისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 41,8–66,5 სმ, მასა — 3–5 კგ. მამლები ზომით მცირედ აღემატებიან დედლებს. აღნაგობა მკვრივია, აქვს მოკლე და ძლიერი თათები, რაც მიწის თხრაში ეხმარება. კიდურები ხუთთითიანია, წინა კიდურებზე პირველი თითები რუდიმენტირებულია. კუდის სიგრძეა 10–15 სმ, იგი გაბრტყელებული, ფაფუკი და შავი ან მუქი მურა-ბეწვით დაფარულია. ყურები პატარა და მომრგვალებულია. ბეწვი მოუხეშოა, ფერად მოწითურო ან მოწითალო-ყავისფერი. გვხვდება ალბინოსი და მელანისტი ინდივიდები. განგური მამალს მაისის ბოლოს–აგვისტოში ახასიათებს. ტყის ვირზაზუნა უმთავრესად ბინადრობს ღია სივრცეებსა და ტყეები განაპირა მხარეებში. გავრცელებულია აშშ-ის ცენტრალურ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ შტატებში, ლაბრადორის ნახევარკუნძულზე, ალასკიდან მონების დიდ ტბამდე, ჰუდსონის ყურის სამხრეთ სანაპიროზე და სხვ. იკვებება მცენარეთა ვეგეტატიური ნაწილებით. მრავლდება წელიწადში ერთხელ. მაკეობა 31–32 დღე-ღამე გრძელდება. შობს საშუალოდ 4 (საერთოდ 2–7) ნაშიერს, ისინი 26–27 გ-ს იწონიან და 10 სმ-მდე სიგრძის არიან, 26–28 დღეში თვალები ეხილებათ. რძით კვება 44 დღე გრძელდება. ბუნებაში ცოცხლობენ 4–6 წელი, ტყვეობაში — 10 წლამდე, მაქსიმალური ასაკი — 14 წელი.

## ლიტერატურა 
* Жизнь животных : в 7 т. / Под ред. В. Е. Соколова. Т.7. Млекопитающие — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1989. — 558 с. (Стр. 204).
* Hall, E. Raymond. 1981. The Mammals of North America, Vols. I & II. John Wiley & Sons, New York, New York. 1181 pp. 
* Kwiecinski, Gary. G. 1998. Marmota Monax. Mammalian Species No. 591: 1—8. Published by The American Society of Mammalogists, 4 December 1998. 
* Light, J. 2001. "Marmota monax" (On-line), Animal Diversity Web. Accessed April 28, 2007. 

კატეგორია:ვირზაზუნა
ბაგრაშკიოლი

**ბაგრაშკიოლი**, **ბოსტენ-ხუ** () — ტბა ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში, სინძიანში, ქალაქ კორლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 57 კმ-ში. გაწოლილია აღმოსავლეთ ტიან-შანში, მთათაშუა ქვაბულში, ტარიმის აუზის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეზე, რომელიც დიდ გაუდინარ არეს წარმოადგენს და რომელიც ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ტიან-შანით, ხოლო სამხრეთიდან კუნლუნით. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1044,2 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 985-1070 კმ². 

აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 65 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 15 კმ-ზე. ტბის ფართობი მერყეობს წლიდან წლამდე, ისევე როგორც ტბის დონის ნიშნული. ტბის დონე თავის მხრივ, იცვლება მდნარი წყლის ხარჯის ცვლილებით, ადგილობრივი ნალექებისა და აორთქლების ბალანსის ცვალებადობით. ცნობილია, რომ ტბის დონე 3 მ-ით არის შემცირებული. ყველაზე მაღალი დარეგისტრირებული დონე შეადგენდა 1048,75 მ ზღვის დონიდან (1958 წელს), ხოლო 1986 წლისათვის ეს მაჩვენებელი 1044,2 მ-ით განისაზღვრებოდა. ტბა წააგავს სამკუთხედს. რომელიც ხან ლობნორის ტბაში ჩაედინება, ხან ტარიმს უერთდება.

ტბის რაიონის საშუალოწლიური ტემპერატურაა 7,9°C, ზაფხულში 22,1°C, ზამთარში –22°C. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 64,7 მმ, ზაფხულში 39,5 მმ, რაც შეადგენს ნალექების წლიური რაოდენობის 60 %-ს. დეკემბრიდან მარტამდე იყინება. 

ტბის რაიონის ჭაობებში ყოველწიურად აგროვებენ მაღალი ხარისხის ლელქაშის მდიდარ მოსავალს. წლიური გამოშვება 300 ათას ტონაზე მეტი. აქვეა ლელქაშის წარმოების ერთ-ერთი უმსხვილესი ბაზა.

მდიდარია თევზით. 1970-იან წლებამდე კობრისებრთა ორი სახეობა Schizothorax biddulphi და Aspiorhynchus laticeps წლიური თევზჭერის 80 %-ს შეადგენდა. 1962-1965 წლებში ტბაში მოამრავლეს კობრისებრთა სხვადასხვა სახეობა, მათ შორის: ჭრელი სქელშუბლა, შავი ამური, სქელშუბლა, თეთრი ამური, კობრი და ოქროსფერი კარჩხანა. 1970-იან წლებში ეს სახეობები საწარმოო საქმიანობის მთავარ სამიზნედ იქცნენ. 1978 წლიდან თევზჭერის მთავარი წილი ქორჭილაზე მოდის.

## გალერეა 

ფაილი:Bosten lake and surrounding area IGP4176.jpg
ფაილი:Xinjiang, China, Lake Bosten Bebop Drone 2015-09-15T191956+0000 CE7C0A.jpg
ფაილი:Bostenlake 20121004 03.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ყურმოკლე თეთრი ღორი

**ყურმოკლე თეთრი ღორი** — ღორის სახორცე მიმართულების ადრეული ჯიში. გამოყვანილია გერმანიაში XIX საუკუნის ბოლოს ადგილობრივი გრძელყურიანი ღორებისა და მსხვილი თეთრი და საშუალო თეთრი ინგლისური ჯიშის ღორებთან შეჯვარების გზით, ხოლო შემდეგ ნაჯვარი ცხოველების გადარჩევითა და შერჩევით. მოზრდილი ნეზვის ცოცხალი მასაა 200–250 კგ, კერატისა 250–300 კგ. ნაყოფიერება — 9–10 გოჭი დაყრაზე. მერძეულობა 60–70 კგ. გავრცელებულია როსტოვის ოლქში, კრასნოდარის მხარეში, ყაზახეთში, უკრაინაში და სხვ. გამოიყენეს ესტონური საბეკონე, ჩრდილოკავკასიური, ლიტვური და ლატვიური ჯიშების ჩამოყალიბება-გაუმჯობესებაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ღორის ჯიშები
გაბრიელ ესპანელი

**გაბრიელ ესპანელი** (; დ. 12 მაისი, 1752 — გ. 23 ნოემბერი, 1788) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უმცროსი ვაჟი. 

## ბიოგრაფია 
მინი|მარცხნივ|გაბრიელის გერბი
გაბრიელი დაიბადა 1752 წლის 12 მაისს პორტიჩის სასახლეში, ნეაპოლში. მისი სრული სახელია გაბრიელ ანტონიო ფრანსისკო ხავიერ ხუან ნეპომუჩენო ხოსე სერაფინ პასკალ სალვადორ დე ბურბონ ი ვეტინი. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უმცროსი ვაჟი. 

კარლ III-ის მრავალი შვილიდან, გაბრიელი ყველაზე შრომისმოყვარე და ინტელიგენტი იყო. მას ძალიან უყვარდა კულტურა და ცნობილი იყო თავისი შესანიშნავი თარგმანებით. იგი თარგმნიდა სალუსტისა და მაეცენას პოემებს. მისი მუსიკის მასწავლებელი ანტონიო სოლერი იყო, რომელმაც გაბრიელს საოცრად დაკვრა ასწავლა კლავესინზე. კლავესინის გარდა, გაბრიელი კარგად უკრავდა ორღანზეც. შემდგომში, იგი სასახლის საზოგადოებისათვის უკრავდა ხოლმე. 

გაბრიელმა თავისი ბავშვობა ნეაპოლში გაატარა. 1759 წელს მამამისი ესპანეთის მეფე ხდება და ცოლ-შვილთან ერთად ესპანეთში გადასახლდა. ყოველივე ეს ვერ აიტანა დედოფალმა მარია ამალია საქსონიელმა, რომელიც ესპანეთში ღრმა დეპრესიაში ჩავარდა და 1760 წელს გარდაიცვალა, როდესაც გაბრიელი სულ რვა წლისა იყო. გაბრიელთან ერთად იზრდებოდნენ მისი უფროსი და-ძმებიც: მარია ხოსეფა, კარლი და მარია ლუისა. მათ გარდა გაბრიელს კიდევ ორი უფროსი ძმა ჰყავდა: ფილიპე და ფერდინანდი, რომლებიც ნეაპოლში დარჩნენ სამართავად. 

1765 წელს მისი ძმა კარლი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ მარია ლუიზა პარმელზე, თუმცა წყვილს 1771 წლამდე არ უჩნდებოდათ ბავშვები. ამ პერიოდის მანძილზე გაბრიელი ესპანეთის ტახტის რიგით მესამე მემკვიდრე მოჰყვა. 

1785 წლიდან დაიწყო მოლაპარაკებები გაბრიელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის ქორწინებასთან დაკავშირებით, რომელიც პორტუგალიის მეფე პედრუ III-ისა და დედოფალ მარია I-ის ქალიშვილი იყო. 1785 წლის 12 აპრილს, ლისაბონში შედგა გაბრიელისა და მარია ანა ვიქტორიას მარიონეტული ქორწინება, თუმცა ისინი ერთმანეთს პირველად 23 მაისს შეხვდნენ არანხუესში. წყვილს სულ სამი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ორი ჩვილობაშივე დაიღუპა. 

როდესაც მათი მესამე შვილი, კარლოს ხოსე დაიბადა, გაბრიელი ცოლ-შვილის სანახავად ესკორიალში წავიდა, სადაც იგი ყვავილით დაავადდა და 1788 წლის 23 ნოემბერს, 36 წლის ასაკში გარდაიცვალა. 

## შვილები 
# პედრო კარლოსი (1786-1812), ცოლად შეირთო ბეირას პრინცესა მარია ტერეზა პორტუგალიელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი;
# მარია კარლოტა (1787), გარდაიცვალა ჩვილი;
# კარლოს ხოსე (1788), გარდაიცვალა ჩვილი;

## წინაპრები 

**გაბრიელ ესპანელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Menéndez Pidal y Navascués, Faustino, Hugo. El escudo. P. 248. At Menéndez Pidal y Navascués, Faustino; O´Donnell y Duque de Estrada, Hugo; Lolo, Begoña. Símbolos de España. Madrid: Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, 1999. ISBN 84-259-1074-9. (ესპანურად)

კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1752
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1788
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
შუქძალა

**შუქძალა** — სიდიდე, რომელიც საშუალებას გვაძლევს ერთმანეთს შევადაროთ სხვადასხვა ოპტიკური სისტემის გამოსახულებათა სიბრტყეებში განათებულობები. შუქძალა ოპტიკურ სისტემებში შთანთქმასა და არეკვლაზე სინათლის ენერგიის დანაკარგის გათვალისწინების გარეშე (ე. წ. გეომეტრიული შუქძალა) არის სისტემის ფარდობითი ხვრელის კვადრატი, ე. ი. ({D \over f})^2, სადაც:

* D არის ოპტიკური სისტემის შესავალი გუგის დიამეტრი,
* f — მისი ფოკუსური მანძილი.

გეომეტრიული შუქძალის გამრავლება დანაკარგის მახასიათებელ τ კოფიციენტზე იძლევა ფიზიკურ (ანუ ეფექტურ) შუქძალას. მის გასადიდებლად იპტიკის გასხივოსნების მეშვეობით ამცირებენ სინათლის დანაკარგს. განათებულობა E ღერძსიმეტრიული ოპტიკური სისტემის გამოსახულოების სიბრტყეში არის სისტემაში გასული სინათლის ნაკადის ფარდობა გამოსახულების ფართობთან და გამოისახება ფორმულით: E = \pi B \tau \sin ^2 u', სადაც:

* B არის ობიექტის სიკაშკაშე,
* u' - გამოსახულების სივრცის კუთხური აპერტურა.

საკმარისად (პრაქტიკულად უსასრულოდ) დაშორებული ობიექტების გამოსახულების სიბრტყე თანხვდება ფოკალურ სიბრტყეს. ამ შემთხვევაში \sin u'={D \over 2f} და განათებულობისა და, მაშასადამე, შუქძალის გასაანგარიშებლად ღებულობენ თანაფარდობას : 

E={\pi \over 4}B \tau ({D \over f})^2 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ოპტიკა
პედრო კარლოს ესპანელი

**პედრო კარლოს ესპანელი** (; დ. 18 ივნისი, 1786 — გ. 4 ივლისი, 1812) — ბურბონ-ბრაგანსას დინასტიის წარმომადგენელი. გაბრიელ ესპანელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის უფროსი ვაჟი. 

## ბიოგრაფია 
პედრო კარლოსი დაიბადა 1786 წლის 18 ივნისს. იგი იყო გაბრიელ ესპანელისა და მარია ანა ვიქტორია პორტუგალიელის უფროსი ვაჟი. მამის მხრიდან ბებია-ბაბუად ესპანეთის მეფე კარლ III და დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი ერგებოდნენ, ხოლო დედის მხრიდან პორტუგალიის მეფე პედრუ III და დედოფალი მარია I. 

პედრო კარლოსის მამა მეფე კარლის ფავორიტი, თუმცა უმცროსი ვაჟი იყო, რომელიც მისი დაბადებიდან ორ წელიწადში, 1788 წელს გარდაიცვალა ყვავილით. რამდენიმე წელიწადში თავად მეფე კარლიც გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ვაჟი კარლ IV ავიდა, რომელმაც პედრო პასკალი დედამისთან ერთად პორტუგალიის დედოფალ მარია I გაუგზავნა მისივე თხოვნით. დედოფალი მარია დიდად დარდობდა და ზრუნავდა პედროზე, როგორც ბრაგანსას დინასტიის ჯერჯერობით ერთადერთ მემკვიდრეზე. დედოფალ მარიას ხელშეწყობით იგი პორტუგალიაში გაიზარდა და პორტუგალიის ინფანტის წოდებაც მიენიჭა. 

მიუხედავად მამის ესპანური წარმომავლობისა, პედრო კარლოსი პორტუგალიელებმა დიდი სიხარულით მიიღეს და იგი როგორც პორტუგალიელი ისე აღზარდეს. 1792 წელს მარია I-მა გამოსცა დეკლარაცია, რომლის მიხედვითაც თავისი ვაჟის, მეფე ჟუან VI-ის ვაჟების შემდეგ, პედრო პორტუგალიის ტახტის პირველი მემკვიდრედ ცხადდებოდა. 

1807 წელს როდესაც პორტუგალიაში საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის ჯარები შევიდა, სამეფო ოჯახის წევრები, მათ შორის პედრო კარლოსიც ბრაზილიაში გაიქცნენ. სწორედ ბრაზილიაში დაქორწინდა პედრო კარლოსი და აქვე გარდაიცვალა 1812 წლის 4 ივლისს, 26 წლის ასაკში. 

## ქორწინება და შვილები 
1810 წლის 13 მაისს რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში, პედრო კარლოსი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილზე, პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ასულ მარია ტერეზა პორტუგალიელზე, რომელთანაც ორწლიანი ქორწინების შედეგად შეეძინა ერთი ვაჟი:
# სებასტიანი (1811-1875), პირველად იქორწინა მარია ამალია დე ბურბონ-სიცილიელზე, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც ცოლად შეირთო მარია კრისტინა ესპანელი. სულ ორივე ცოლთან შეეძინა ხუთი შვილი;

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
*  Wilhelmsen, Alexandra (1996). "Maria Teresa of Braganza: Portuguese Princess of Beira, Spanish Infanta, Wife of the Pretender Carlos V". Mediterranean Studies. Pennsylvania,USA: Penn State University Press. JSTOR 41166848.

კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1786
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1812
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ბრაგანსები
კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
მარია ტერეზა პორტუგალიელი

**მარია ტერეზა პორტუგალიელი** (; დ. 29 აპრილი, 1793 — გ. 17 იანვარი, 1874) — ბრაგანსას დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის უფროსი ქალიშვილი. პირველად ცოლად გაჰყვა კარლ III-ის შვილიშვილ პედრო კარლოს ესპანელს, რომელთანაც ერთი შვილი შეეძინა, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა კარლ IV-ის ვაჟ კარლოს ესპანელზე.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
მარია ტერეზა დაიბადა 1793 წლის 29 აპრილს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის უფროსი ქალიშვილი. როგორც მეფის უფროსი ასული და დროებით ტახტის მემკვიდრე, იგი დაბადებიდანვე გახდა ბეირას პრინცესა. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა პორტუგალიის მეფე პედრუ III და დედოფალი მარია I, ხოლო დედის მხრიდან ესპანეთის მეფე კარლ IV და მარია ლუიზა პარმელი იყვნენ.

### ქორწინება 
მას შემდეგ რაც პორტუგალიაში საფრანგეთის იმპერატორი ნაპოლეონ I შეიჭრა, სამეფო ოჯახი ბრაზილიაში გაიქცა, სადაც 1810 წლის 13 მაისს მარია ტერეზა დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ პედრო კარლოს ესპანელზე. 1812 წლის 26 მაისს იგი უკვე დაქვრივდა, თუმცა პირველი ქმრისაგან ვაჟი დარჩა, სახელად სებასტიანი.

შემდეგ ოც წელზე მეტ ხანს იგი აღარ გათხოვილა, თუმცა 1838 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ვაჟ კარლოსს, მონილას გრაფს, რომელიც ამის სანაცვლოდ მარია ტერეზას ძმას, მეფე მიგელ I-ს სამოქალაქო ომის ჩახშობაში დახმარებას ჰპირდებოდა. კარლოსს დიდი პრეტენზიები ჰქონდა ესპანეთის ტახტზე, რაც განსაკუთრებით მისი ძმის, ფერდინანდ VII-ის გარდაცვალებისა და ტახტზე მცირეწლოვანი ისაბელ II-ის ასვლის შემდეგ გაიზარდა, რომლის რეგენტიც მისი იტალიელი დედა იყო, რაც ესპანელებში უკმაყოფილებას იწვევდა. მალევე დაიწყო ესპანეთის სამოქალაქო ომი, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ მონარქისტები (ანუ ისაბელის მომხრეები) და კარლისტები (ანუ კარლოსის მომხრეები). ამ ომის განმავლობაში, კარლისტები მარია ტერეზას უკვე ესპანეთის დედოფლად მოიხსენიებდნენ.

### ესპანური მემკვიდრეობა 
1837 წლის 15 იანვარს ესპანელების დიდმა ნაწილმა ოფიციალურად აღიარა კარლი ესპანეთის მეფედ, ხოლო მარია ტერეზა დედოფლად. ყოველივე ამას ცხადია დიდი სამოქალაქო ომი მოჰყვა, რომელშიც 1859 წლიდან დახმარების მიზნით მარია ტერეზას ძმა, მეფე მიგელ I-ც ერთვება.

უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ მარია ტერეზასა და კარლის ქორწინება ზოგიერთში დიდ უკმაყოფილებას იწვევდა, გარდა იმისა, რომ ისინი ერთმანეთის ბიძა-დის შვილი იყვნენ, კარლოსი მარია ტერეზას დის, მარია ფრანსისკას ქვრივიც იყო და მასთან სამი ვაჟი ჰყავდა.

ყველაფრის მიუხედავად ომში ისაბელ II-მ გაიმარჯვა და კარლი საბოლოოდ მაინც ვერ გამეფდა. იგი გარდაიცვალა 1855 წელს. მარია ტერეზა კი ბოლოს იძულებული გახდა დაეტოვებინა ესპანეთი, როდესაც აქ კიდევ ერთი სამოქალაქო ომი დაიწყო, რის შედეგადაც დაამხეს დედოფალ ისაბელას მმართველობა. მარია ტერეზა იტალიის ქალაქ ტრიესტში გაიქცა და იქვე გარდაიცვალა 1874 წლის 17 იანვარს, 80 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* La Princesa de Beira y los Hijos de Don Carlos by Conde de Rodezno (1938)

კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1793
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
კატეგორია:ბრაგანსები
კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლისაბონში დაბადებულები
ჩვეულებრივი საჯა

**ჩვეულებრივი საჯა** () — ფრინველი გვრიტჩიტასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 42 სმ, იწონის 250 გ-ს. ფეხები — სამთითიანი, შეზრდილი, თითის ბრჭყალებამდე დაფარულია ბუმბულით. შეფერილია ჭრელად, ჟანგმიწოვან-ქვიშისფრად, მუცელი შავია. გავრცელებულია ცენტრალური აზიის უდაბნოებში. სახლობს თიხოვან და ქვიან უდაბნოებში. დიდ მანძილს ფრენს სარწყულებლამდე. დებს 2, ხშირად 3 კვერცხს (აპრილ–ივნისში), ინკუბაცია ერთ თვემდე გრძელდება. იკვებება თესლებით, ყლორტებითა და ყვავილებით, იშვიათად კენკრით. დროდადრო (მაგ., 1863, 1888, 1908, 1913, 1922, 1944 წლებში) მასიურად სახლდება დასავლეთით (იტალიასა და ინგლისამდე) და აღმოსავლეთით (პრიმორიემდე). ნადირობის ობიექტია, უმთავრესად სარწყულებლებთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:საჯა
Delain

**Delain** — ნიდერლანდური სიმფონიური მეტალური ჯგუფი, რომელიც დაარსდა 2002 წელს Within Temptation-ის ყოფილი კლავიშისტის, მარტეინ ვესტერჰოლტის და შარლოტა ვესელსის მიერ. ჯგუფის სახელი გაამომდინარეობს სტივენ კინგის რომანიდან „დრაკონის თვალები“.

## ისტორია
### Amenity demo (2002)
2002 წელს მარტეინ ვესტერჰოლტმა დააარსა ჯგუფი მას შემდეგ, რაც ჯანმრთელობის პრობლემების გამო დატოვა Within Temptation. ამავე წელს გამოუშვა დემო Amenity. შემდეგ მან დატოვა პროექტი და განაგრძო მუსიკის წერა ინდივიდუალურად.

### Lucidity (2005)
2005 წელს შარლოტა ვესსელსთან  ერთად ვესტერჰოლტმა ჩამოაყალიბა მუსიკალური პროექტი, სადაც მათთან ერთად სხვა მუსიკოსებიც იყვნენ გაერთიანებულნი. 2006 წელს მათ გამოუშვეს ალბომი *Lucidity*, რომელმაც დადებითი შეფასებები მიიღო. ამ ალბომმა მისცა პროექტს საშუალება ჩამოყალიბებულიყო მუსიკალურ ჯგუფად.

### April rain (2008-2010)
მინი|ჯგუფის ვოკალისტი შარლოტა ვესელსი
2007 წელს ჯგუფმა დაააანონსა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ 2009 წელის 9 თებერვალს. გამოვიდა ალბომი April rain, მის ფარგლებში ჯგუფმა ჩაატარა ტურნე ევროპაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და მექსიკაში. 2010 წლის თებერვალში ჯგუფმა დააანონსა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ, ამავე დროს ბასისტმა რობ ვან დე ლუმ დატოვა ჯგუფი და მას ჩაენაცვლა ოტო შიმელპენიკი.

### *We Are the Others* (2011–2013)
2011 წლის კონცერტებზე ჯგუფმა წარადგინა სამი სიმღერა თავისი ახალი ალბომიდან "Manson", "Get Devil out of me" და "Milk an honey". ალბომი სახელად "We are the others" ოფიციალურად გამოვიდა 2012 წელს.

### Interlude (2013)
2013 წელს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომი Interlude, რომელიც ასევე შეიცავდა სხვა სიმღერების ქავერებს.

### The Human Contradiction (2014–2015)
2014 წლის 23 თებერვალს ჯგუფმა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ განაცხადა, რომელიც ოფიციალურად 8 აპრილს გამოვიდა. ამავე წელს ჯგუფს შეუერთდა მერელ ბეხთოლდი, რომელიც 2015 წლიდან ჯგუფის მუდმივი წევრი ხდება.

### The Human Contradiction (2014–2015)
ჯგუფმა დააანონსა ახალი EP-ის შესახებ. იგი გამოვიდა 2016 წელის 19 თებერვალს. EP-ის პირველი სიმღერა suckerpunch გამოვიდა 5 თებერვალს. ბენდმა დააანონსა ახალი ალბომი, რომელიც ახალ სიმღერებთან ერთან Queen-ის ქავერებსაც შეიცავდა. იგი 2016 წლის 26 აგვისტოს გამოვიდა.

### ''Hunter's Moon'' EP (2018-დღემდე)
2018 წლის 13 დეკემბერს ჯგუფმა განაცხადა ახალი EP-ის გამოშვების შესახებ, სახელად  "Hunter's Moon". EP-ის პირველი სინგლი — "Masters of Destiny" გამოქვეყნდა 2019 წლის 11 იანვარს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Metal Archives on Delain
* Official Delain MySpace page
* Official French website  and Official French forum 

კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:სიმფონიური მეტალ ჯგუფები
ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი

**ლუიზ ანრიეტა დე ბურბონი** (; დ. 20 ივნისი, 1726 — გ. 9 თებერვალი, 1759) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენელი. კონტის პრინც ლუი არმან II-ისა და ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონის ქალიშვილი. ეტამპისა და შარტრის ჰერცოგინია 1743-52 და ორლეანის ჰერცოგინია 1752-59 წლებში როგორც ლუი ფილიპ I-ის მეუღლე. ორლეანის ჰერცოგ ლუი ფილიპ II-ისა და კონდეს უკანასკნელი პრინცესა ბატილდა ორლეანელის დედა. მისი შთამომავლები შემდგომში მეფობდნენ საფრანგეთში, ბელგიაში, იტალიასა და ესპანეთში. 

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
ლუიზ ანრიეტა დაიბადა 1726 წლის 20 ივნისს პარიზში. იგი იყო კონტის პრინც ლუი არმან II-ისა და ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონის ერთადერთი ქალიშვილი და მეორე შვილი. მამამისი იყო კონტის პრინც ფრანსუა ლუისა და მისი ცოლის, მარი ტერეზ დე ბურბონის ვაჟი. ხოლო დედამისი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ისა და მადამ დე მონტესპანის ქალიშვილ ლუიზ ფრანსუაზისა და კონდეს პრინც ლუი III-ის უფროსი ასული. ახალგაზრდობაში, სამეფო კარზე იგი ატარებდა მადმუაზელ დე კონტის წოდებას. 

1727 წელს გარდაიცვალა ლუიზ ანრიეტის მამა, რის შემდეგაც ტახტზე მისი ძმა ლუი ფრანსუა I ადის. 

### ქორწინება 
თავდაპირველად ლუიზ ანრიეტას საქმროდ განიხილებოდა ლუი XIV-ის შვილიშვილი, ტულუზის გრაფ ლუი ალექსანდრის ვაჟი, პენტიევრის ჰერცოგი ლუი ჟან მარი, თუმცა საბოლოოდ მასთან საქორწინო მოლაპარაკებები ჩაშალეს, რადგანაც ლუიზ ანრიეტას დედამ მისი გათხოვება ორლეანის ჰერცოგზე მოისურვა. ლუიზ ანრიეტისა და ლუი ფილიპ ორლეანელის ქორწინება 1743 წლის 17 დეკემბერს შედგა ვერსალის სასახლეში. 

მანამდე, 1731 წელს დაქორწინდნენ ლუიზ ანრიეტის ძმა, კონტის პრინცი ლუი ფრანსუა I და ლუი ფილიპის და, ლუიზ დიანა, თუმცა რამდენიმე წელიწადში ლუიზ დიანა მშობიარობას გადაჰყვა და ამ ორ დინასტიას შორის კავშირის კვლავ აღსადგენად შედგა მეორე ქორწინება. ქორწინება სიძის დედამ, ფრანსუაზ მარი დე ბურბონმა და ასევე პატარძლის დედამ, ლუიზ ელიზაბეტ დე ბურბონმა მოაწყვეს. 

1747 წელს, თავისი პირველი ვაჟის გაჩენის შემდეგ ცოტა ხანში იგი შატო დე სენ-კლოდში შეხვდა მელფორტის გრაფს, რომელთანაც რომანი გააბა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ თავად ლუიზ ანრიეტა სრულიად თავისუფლად და ღიად საუბრობდა თავისი რომანის შესახებ. მისი რომანის დასრულების შემდეგ რამდენიმე წელიწადში ქმართან შეეძინა ქალიშვილი, რომელსაც სახელად ბატილდა დაარქვეს. 

### გარდაცვალება 
ლუიზ ანრიეტა გარდაიცვალა 1759 წლის 9 თებერვალს, 32 წლის ასაკში. ამ დროს მისი ვაჟი თერთმეტის, ხოლო ქალიშვილი ცხრა წლის იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ქმარმა უამრავი საყვარელი გაიჩინა, რომელთაგან ერთ-ერთი, კერძოდ კი მადამ დე მონტესონი ცოლადაც შეირთო. 

## შვილები 
# გოგონა (1745), გარდაიცვალა ჩვილობაში;
# ლუი ფილიპ II (1747-1793), ორლეანის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო მარი ადელაიდა დე ბურბონი, რომელთანაც შეეძინა საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I;
# ბატილდა (1750-1822), თავდაპირველად იყო პარმის ჰერცოგის საცოლე, თუმცა შემდეგ ცოლად გაჰყვა კონდეს უკანასკნელ პრინც ლუი ანრი II-ს, რომელთანაც შეეძინა ენგიენის ჰერცოგი ლუი ანტუანი. 

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Dufresne, Claude, "Un bon gros prince", in Les Orléans (L'Histoire en tête), CRITERION, Paris, 1991, ISBN 2-903702-57-8.

კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1726
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1759
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგინიები
მანასაროვარი

**მანასაროვარი**, **მაპამიუმ-ცო**, **მაპამ-იუმცო** () — მაღალმთიანი მტკნარწყლიანი ტბა სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. გაწოლილია ტიბეტის მთიანეთზე, მთა კაილასის სიახლოვეს, მთათაშუა ხეობაში, რომელიც სამხრეთიდან შემოსაზღვრულია ჰიმალაით, ხოლო ჩრდილოეთიდან კაილასის ქედით. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4586 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 412 კმ², საშუალო სიღრმე 46 მ, მაქსიმალური სიღრმე 90 მ. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 23 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ დაახლოებით 25 კმ-ზე.

აქვს შედარებით მომრგვალო ფორმა. მანასაროვარი განგა-ჩუს 10 კილომეტრიანი ფშანით დაკავშირებულია ტბა ლანგა-ცოსთან. წყალუხვობისას, როდესაც მანასაროვარი ივსება ხდება მისი წყლების ჩადინება ლანგა-ცოში. ტიბეტელი ბუდისტებისთვის ეს დრო დიდი დღესასწაულია: წყლის ბალანსი დადებითი და უარყოფითი ენერგიის ჰარმონიის სიმბოლოა. დიდი ხნის განმავლობაში იყინება. დაბალი ტემპერატურის პირობებში ზაფხულშიც კი წარმოიქმნება ტბაზე ყინულის ქერქი. 

დამახასიათებელია მაღალმთიანი კლიმატი. ტბის რაიონი ვრცელდება სუბტროპიკული და სუბეკვატორული კლიმატის სარტყლების საზღვარზე. ნიშანდობლივია ტემპერატურის მკვეთრი დღე-ღამური რყევები. დღისით, მზეზე წყალი თბება +4°С-მდე. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა იანვარში –14,2°С, ხოლო ივნისში 3,5°С. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა დაახლოებით 400 მმ შეადგენს. ნალექების 87 % ივნისში და სექტემბერშია. ტბის სიახლოვეს ცხელი წყაროებია. 

წყალი ძალიან სუფთაა და გამჭვირვალე, ხილვადობა ათეულობით მ-ს შეადგენს. ფსკერი ქვიანია, ქვები წვრილია და ბასრი. მანასაროვარის სიახლოვესაა სატლეჯის, ინდის, გჰაგჰრისა და ბრაჰმაპუტრის სათავეები.  

ტიბეტური ლეგენდების თანახმად, მანასაროვარი კარიბჭეა ფიზიკურ სამყაროსა და საიქაო სამყაროს შორის. რელიგიური მომლოცველობის ადგილია. ინდუიზმსა და ბუდიზმში მისი მნიშვნელობა დიდია. წარსულში ტბის სიახლოვეს აღმართული იყო 8 მონასტერი. შემორჩენილია ჩერკიპის, იერნგოსა და ბიონრის მონასტრების ნანგრევები. ტრუგოს, სერალუნგის, გოსულის, ჩიუ-გუმპისა და ლანგბონის მონასტრები აღდგენილია 1980-იან წლებში. 

## გალერეა 

ფაილი:Yaks-Kailash-Manasarovar.jpg
ფაილი:Mt Kailash sat.jpg
ფაილი:Manasarovar lake.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* მანასაროვარი  — ჩინური ბუდისტური ენციკლოპედია 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ანტონიო პასკალ ესპანელი

**ანტონიო პასკალ ესპანელი** (; დ. 31 დეკემბერი, 1755 — გ. 20 აპრილი, 1817) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის უმცროსი ვაჟი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ I-ის უმცროსი ძმა. ცოლად ჰყავდა საკუთარი ძმის შვილი მარია ამალია ესპანელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია. 

## ბიოგრაფია 
მინი|მარცხნივ|ანტონიო პასკალის გერბი
ანტონიო პასკალი დაიბადა 1755 წლის 31 დეკემბერს ნეაპოლში. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე კარლ III-ისა და დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის ნაბოლარა ვაჟი. ღრმა ბავშვობიდანვე იგი ჰუმანისტი რეპეტიტორების სწავლების ქვეშ იზრდებოდა თავის ძმასთან, კარლთან ერთად. 1759 წელს მისი ბიძა, ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VI უშვილოდ გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტზე მამამისი კარლ III ავიდა, რომელიც ცოლ-შვილთან ერთად ესპანეთში გადასახლდა. ეს ყოველივე ვერ აიტანა დედოფალმა მარია ამალია საქსონიელმა, ღრმა დეპრესიაში ჩავარდა და 1760 წელს გარდაიცვალა, რა დროსაც ანტონიო სულ ოთხი წლის იყო. ამის შემდეგ ანტონიო თავის უფროს და-ძმებთან: გაბრიელთან, მარია ხოსეფასთან და მარია ლუისასთან ერთად იზრდებოდა მადრიდის სამეფო კარზე. 

1795 წლის 25 აგვისტოს 40 წლის ანტონიო პასკალმა ცოლად შეირთო თავისი ძმის, კარლის უფროსი ასული მარია ამალია, რომელიც ამ დროს 16 წლის იყო. ეს იყო ორმაგი დინასტიური ქორწინება, რა დროსაც მათთან ერთად იქორწინეს მარია ამალიას უმცროსმა დამ, მარია ლუისამ და ერტურიის მეფე ლუიჯიმ. მარია ამალია ქორწინებიდან სულ სამ წელიწადში, 19 წლის ასაკში გადაჰყვა მშობიარობას, რა დროსაც მან მკვდარი ბავშვი გააჩინა. 

ნახევარკუნძულის ომის დროს იგი შატო დე ვალენსაში იყო გამოკეტილი სამეფო ოჯახის ბრძანებით. იგი მხარს უჭერდა აბსოლუტიზმს და მონაწილეობაც მიიღო თავისი ძმის შვილის, მეფე ფერდინანდ VII-ის ტახტზე აყვანაში. ანტონიო პასკალი გარდაიცვალა მადრიდში, 1817 წლის 20 აპრილს, 61 წლის ასაკში. 

## წინაპრები 

**ანტონიო პასკალ ესპანელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Artola, Miguel (2008): La España de Fernando VII. Madrid: Espasa-Calpe. ISBN 978-84-670-2918-5.
* Sánchez Mantero, Rafael (2001): Fernando VII. Borbones, 6. Madrid: Arlanza. ISBN 84-95503-23-9.

კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1755
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1817
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები
კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ესპანეთის რეგენტები
ბერინგის კუნძული

**ბერინგის კუნძული** — აღმოსავლეთი კუნძული კომანდორის კუნძულების შემადგენლობაში. შედის რუსეთის შემადგენლობაში. ფართობი 1660 კმ². კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი მთიანია (უმაღლესი მწვერვალი 751 მ), აგებულია პალეოგენ-ნეოგენის ტუფოგენური დანალექი და ანთროპოგენის ეფუზიური ქანებით. ჰავა ოკეანური სუბტროპიკულია. ნალექის რაოდენობა 500 მმ-ს შეადგენს. დაფარულია ტუნდრის მცენარეულობით, ხეობები — მდელოებით, ქვისა და ბუჩქოვანი არყით. სანაპიროები ვეშაპებისა და ზღვის ძაღლების თავშესაყარია, გვხვდება ზღვის წავი. მოსახლეობა — რუსები და ალეუტები. სახელი ეწოდა ვიტუს ბერინგის პატივსაცემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის კუნძულები
კატეგორია:ბერინგის ზღვის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
მარია ამალია ესპანელი

**მარია ამალია ესპანელი** (; დ. 9 იანვარი, 1779 — გ. 22 ივლისი, 1798) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის ქალიშვილი. 1795 წელს ცოლად გაჰყვა თავისსავე ბიძას, ანტონიო პასკალ ესპანელს. ქორწინებიდან სამ წელისადში მარია ამალია მშობიარობას გადაჰყვა.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული ცხოვრება 
მარია ამალია დაიბადა 1779 წლის 9 იანვარს. იგი იყო ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და დედოფალ მარია ლუიზას მეორე ქალიშვილი. მას სახელი ბებიის, ესპანეთის დედოფალ მარია ამალია საქსონიელის პატივსაცემად დაარქვეს. აღსანიშნავია, რომ დედამისი საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის ფავორიტი შვილიშვილი იყო.

თავდაპირველად დედოფალი მარია ლუიზა მარია ამალიას მითხოვებას თავის ძმის შვილზე, პარმის პრინც ლუიჯიზე გეგმავდა. 1794 წელს ლუიჯი ესპანეთის სამეფო კარზეც ჩავიდა. იგი საკმაოდ სიმპატიური შესახედაობის, ქერა, ინტელიგენტი და ათლეტური აღნაგობის ახალგაზრდა იყო, და ამავდროულად ხუთი წლით უმცროსიც მარია ამალიაზე. ლუიჯიმ მისი ასაკისა და გარეგნობის გამო უარი თქვა მარია ამალიაზე და სანაცვლოდ მის უმცროს დაზე, მარია ლუისაზე დაქორწინების ნებართვა ითხოვა, რომელიც მისი თანატოლი და ბევრად უკეთესი გარეგნობის გოგონა იყო. მარია ამალიას დები დიდი წარმატებით გათხოვდნენ: კარლოტა ხოაკინა პორტუგალიისა და ბრაზილიის იმპერატორს გაჰყვა, მარია ლუისა ლუკას ჰერცოგსა და ერტურიის მეფეს, მარია ისაბელი კი სიცილიისა და ნეაპოლის მეფეს. ცხადია მარია ამალიას მშობლებს მისი ასეთივე სარფიანად გათხოვება სურდათ, თუმცა ევროპის მონარქებს მასზე დაქორწინება არ სურდათ.

### ქორწინება და გარდაცვალება 
მისმა მშობლებმა მარია ამალიასათვის საქმრო საბოლოოდ ისევ ესპანეთში იპოვნეს. ეს იყო მარია ამალიაზე 24 წლით უფროსი მისივე ბიძა ანტონიო პასკალი, რომელიც აქამდე არასდროს დაოჯახებულა. მიუხედავად დიდი ასაკობრივი სხვაობისა, მათ ბევრი საერთო აღმოაჩინეს და ისინი ერთად ხშირად საათობით სეირნობდნენ და ნადირობდნენ კიდეც.

1795 წლის 25 აგვისტოს შედგა მარია ამალიასა და ანტონიო პასკალის ქორწინება. ეს იყო ორმაგი დინასტიური ქორწინება, რა დროსაც მათთან ერთად დაქორწინდნენ მარია ამალიას და — მარია ლუისა და ლუიჯი პარმელი.

1797 წელს მარია ამალია პირველად დაფეხმძიმდა, თუმცა მალევე მუცელი მოეშალა. ამ ამბიდან მალევე იგი კვლავ დაფეხმძიმდა, თუმცა 1798 წლის 22 ივლისს, 19 წლის მარია ამალია პირველივე მშობიარობას გადაჰყვა, მან მკვდარი ბავშვი გააჩინა. იგი დაკრძალეს ესკორიალის სამეფო ბაზილიკაში.

## წინაპრები 

**მარია ამალია ესპანელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Mateos Sainz de Medrano, Ricardo. Los desconocidos infantes de España. Thassalia, 1996. ISBN 8482370545
* Rubio, Maria José. Reinas de España. La Esfera de los Libros, Madrid, 2009. ISBN 978-84-9734-804-1

კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1779
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1798
კატეგორია:ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები
კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
ნიკოლოზ პოგოდინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნიკოლოზ პოგოდინი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ნიკოლოზ პოგოდინი — დრამატურგი და სცენარისტი
*ნიკოლოზ პოგოდინი — კინოსა და თეატრის მსახიობი
*ნიკოლოზ პოგოდინი   —საბჭოთა კავშირის გმირი
ვლადიმერ სოლოვიოვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვლადიმერ სოლოვიოვი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვლადიმერ სოლოვიოვი   —  რუსი ფილოსოფოსი, პოეტი, ლიტერატურათმცოდე
*ვლადიმერ სოლოვიოვი  —   რუსი დრამატურგი
*ვლადიმერ სოლოვიოვი  —  რუსი ჟურნალისტი, ტელე- და რადიოწამყვანი
ბერეთბინა (ზაქათალა)

**ბერეთბინა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 178 კაცი.

## რელიგია
სოფელში მოქმედებს მეჩეთი და მასთან არსებული საზოგადოება.

## სქოლიო
კატეგორია: ზაქათალის რაიონის სოფლები
ვენეციის კოლონიები

**ვენეციის კოლონიები** (*Stato da Mar* ან *Domini da Mar;* „**საზღვაო სამფლობელოები**“) — ვენეციის რესპუბლიკის საზღვაო და ზღვისგადაღმა სამფლობელოების საერთო სახელწოდება, რომელიც მოიცავდა: ისტრიას, დალმაციას, ნეგროპონტეს, მორეას (მორეის სამეფო), ეგეოსის კუნძლებს (არქიპელაგოს სამთავრო), კუნძულ კრეტას (კანდიას სამეფო) და კვიპროს. ეს სამფლობელობი ქმნიდნენ ვენეციის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული მოწყობის სამიდან ერთ-ერთ ტიპს, დანარჩენი ორი კი იყო — დოჟადო, ანუ თვით ქალაქი ვენეცია და მატერიკული სამფლობელოები (*Domini di Terraferma)* ჩრდილოეთ იტალიაში.

## ისტორია 
ვენეციის ზღვისგადაღმა იმპერიის შექმნა დაახლოებით 1000 წელს დალმაციის დაპყრობით დაიწყო და მის ზენიტს, 1204 წელს, მეოთხე ჯვაროსნულ ლაშქრობებში მიაღწია, რომლის შედეგადაც ვენეციას ბიზანტიის იმპერიის ყოფილი სამფლობელოები ერგო. მიუხედავად ამისა, ამ ტერიტორიების უდიდესი ნაწილი ვენეციის მიერ არ იმართებოდა, რადგან მას ყოფილი იმპერიის მემკვიდრე ბერძნულ/ბიზანტიური სახელმწიფოები დაეუფლნენ (ეპირის დესპოტატი, ნიკეის იმპერია და ტრაპიზონის იმპერია), ხოლო დარჩენილი ნაწილი ნიკეის იმპერიამ შთანთქა, მათ შორის კონსტანტინეპოლი, რომელიც 1261 წელს ნიკეის იმპერიამ გაათავისუფლა და შედეგად ბიზანტიისი იმპერია აღადგინა.

„საზღვაო სამფლობელოები“ ბალკანეთის დასავლეთ ნაწილში, ადრიატიკის ზღვის სანაპიროებზე შემორჩა, რომელსაც XVII და XVIII საუკუნეემდე  „*ვენეციის ზღვასაც*“ უწოდებდნენ. ოსმალეთის იმპერიის აღზევებას უკავშირდება ტერიტორიების უმნიშვნელოვანესი ნაწილის დაკარგვა. ისტრია, დალმაცია და იონიის კუნძლები, 1797 წლამდე ვენეციის ნაწილად ითვლებოდა, იქამდე სანამ ვენეციის რესპუბლიკას ნაპოლეონი გააუქმებდა.

## ვენეციის სამფლობელოები 
* ვენეციის ისტრია, მოიცავდა ისტრიას, დღევანდელი ხორვატია.
* ვენეციის დალმაცია, მოიცავდა დალმაციას და მცირე სამფლობელოებს მთიან ნაწილში, დღევანდელი ხორვატია.
* ვენეციის ალბანეთ, მოიცავდა კოტორის ყურეს და მცირე სამფლობელოებს მთიან ნაწილში, თანამედროვე მონტენეგრო.
* ვენეციის იონიის კუნძლები, კანდიის სამეფო და მრავალი სხვა მცირე სამფლობელოები, თანამედროვე საბერძნეთი.
* ვენეციის კვიპროსი, ყოფილი კვიპროსის სამეფო.

## ბიბლიოგრაფია 
*
*
*

კატეგორია:ჯვაროსნული სახელმწიფოები
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:ვენეცია
თეთრი გიორგი

**თეთრი გიორგი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თეთრი გიორგი (ჰერალდიკური სიმბოლო) —  ჰერალდიკური სიმბოლო;
* თეთრი გიორგი (1924 - 1954)   — 1924 - 1954 წლებში მოქმედი ქართული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ორგანიზაცია;
* თეთრი გიორგის ეკლესია -  წმინდა გიორგის სახელობის კომპლექსი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურის სამხრეთით;
* წმინდა გიორგი - ქრისტიანი წმინდანი, დიდმოწამე.
თეთრი გიორგი (ჰერალდიკური სიმბოლო)

გერბზე თეთრი გიორგის გამოსახვის წესების ავტორები: დიმიტრი შევარდნაძე და ივანე ჯავახიშვილი.]]
**თეთრი გიორგი** — საქართველოში ფართოდ გამოყენებული ჰერალდიკური სიმბოლო, საქართველოს გერბის ნაწილი 1918-1921 და 1991-2004 წლებში.

#### საქართველოს (რესპუბლიკის) გერბი (1990-2004) 
გერბი შემოღებულია საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს გადაწყვეტილებით 1990 წლის 14 ნოემბრის „საქართველოს სახელმწიფო გერბის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის კანონის   საფუძველზე, რომლითაც არსებითად აღადგინეს 1918-21 წლებში არსებული სახელმწიფო გერბი, იმ განსხვავებით, რომ გერბის ვარსკვლავი ნაკლებ ორნამენტირებულია. 1990 წლის 28 დეკემბრის მიღებულ იქნა „საქართველოს სახელმწიფო გერბის დებულების დამტკიცების თაობაზე“ კანონი, რომელმაც განსაზღვრა ახალი გერბის აღწერილობა და გამოყენების წესი:

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სიმბოლოები
არმან დე ბურბონ-კონტი

**არმან დე ბურბონ-კონტი** (; დ.  11 ოქტომბერი, 1629 — გ. 25 თებერვალი, 1666) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს დამაარსებელი. კონდეს პრინც ანრი II-ისა და შარლოტ მარგარიტა დე მონმორანსის უმცროსი ვაჟი. კონტის პრინცი დაბადებიდან გარდაცვალებამდე. თავის ძმასთან, კონდეს პრინც ლუი II-სა და დასთან, ლუნევილის ჰერცოგინია ანა ჟენევიევასთან ერთად ჩაბმული იყო ფრონდაში, რის გამოც რამდენიმე წელი სატუსაღოში გაატარა. 

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები და პატიმრობა 
არმანი დაიბადა 1629 წლის 11 ოქტომბერს პარიზში. იგი იყო კონდეს პრინც ანრი II-ისა და მისი მეუღლის, შარლოტ მარგარიტა დე მონმორანსის უმცროსი ვაჟი, რომელიც დაბადებისთანავე გამოაცხადეს კონტის პრინცად. იგი თავის და-ძმასთან, კონდეს პრინც ლუი II-თან და ლუნევილის ჰერცოგინია ანა ჟენევიევასთან ერთად იზრდებოდა, რომლებთან ერთადაც მოგვიანებით იგი 1648 წელს სამეფო ოჯახის წინააღმდეგ მიმართულ შეთქმულებაში, ე.წ. "ფრონდაში" ჩაერთო. საბოლოოდ ფრონდა ჩაიშალა და ლუი XIV-მ და დედა-დედოფალმა ანა ავსტრიელმა არმანი, მისი ძმა და სიძე ვენსენისციხეში გამოკეტეს. ისინი მხოლოდ 1650 წელს გაანთავისუფლეს ანა ჟენევიევასა და ლუის ცოლის, კლერ კლემენსის წყალობით. 

### დარჩენილი ცხოვრება 
განთავისუფლების შემდეგ არმანს დაქორწინება სურდა შარლოტ მარი ლოთარინგიელზე, რომელიც დედა-დედოფალ ანა ავსტრიელის საუკეთესო მეგობრის, მადამ შევრეზის მეორე ქალიშვილი იყო, თუმცა ნიშნობა არ შედგა. საბოლოოდ სამეფო ოჯახთან ურთიერთობების დასათბობად, მან გადაწყვიტა გავლენიანი კარდინალი მაზარინის ძმის შვილ ლაურა მარგერიტა მაზარინის ასულ ანა მარია მარტინოცზე დაქორწინება. 1654 წელს არმანი და ანა მარია დაქორწინდნენ, რითაც იგი სამეფო ოჯახს შეურიგდა და აღიდგინა ძველი ავტორიტეტი. 

იგი აქტიურად ჩაერთო საფრანგეთის სამსახურში და 1654 წელს ესპანეთში, კერძოდ კი კატალონიაში იბრძოდა, ამის შემდეგ კი 1657 წელს იტალიაში, კერძოდ ალესანდრიაში შეიჭრა. აგრეთვე იბრძოდა ლანგედოკშიც, რა დროსაც იგი მისტიციზმმა გაიტაცა. 

1666 წელს ლუი XIV-მ ესპანელების წინააღმდეგ საბრძოლველად გააგზავნა, სადაც მან ისინი დაამარცხა კლერმონთან და ჩავიდა ლანგედოკში. ლანგედოკში, კერძოდ პენზანში ბრძოლა მისთვის საბედისწერო აღმოჩნდა და იგი 36 წლის ასაკში ესპანელებმა მოკლეს. 

## შვილები 
არმანი დაქორწინდა რომაელ დიდგვაროვან ანა მარია მარტინოცზე, ჯიროლამო მარტინოცისა და კარდინალ მაზარინის ძმის შვილ ლაურა მარგერიტა მაზარინის ასულზე, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი:
# ლუი (1658), გარდაიცვალა ჩვილი;
# ლუი არმან I (1661-1685), კონტის პრინცი. ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ისა და ლუიზა დე ლა ვალიერის ასული მარი ანა დე ბურბონი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
# ფრანსუა ლუი I (1664-1709), კონტის პრინცი. ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი, კონდეს პრინც ანრი ჟიულისა და ანა ჰენრიეტა კურპფალცელის ასული მარი ტერეზ დე ბურბონი, რომელთანაც შვიდი შვილი შეეძინა;

## ლიტერატურა 
*  Karmen, Henry (1999). Who's Who in Europe 1450-1750. London: Routledge. p. 78. ISBN 9780415147279.

კატეგორია:კონტის პრინცები
კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1629
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1666
კატეგორია:ბურბონები
მიხეილ ქურდაძე

**მიხეილ ზაქარიას ძე ქურდაძე** (დ. 1937 — გ. 10 მარტი, 1993, თბილისი) — ქართველი იურისტი, იუსტიციის სახელმწიფო მრჩეველი, იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

საქართველოს პროკურატურაში მუშაობდა 1964 წლიდან. 1987–1990 წლებში იყო ქ. რუსთავის პროკურორი, 1990 წელს დაინიშნა თბილისის პროკურორად. ამავდროულად, მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სისხლის სამართლის კათედრაზე; იყო 4 მონოგრაფიის, 2 სახელმძღვანელოს (თანაავტორობით), 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა და პუბლიცისტური სტატიის ავტორი.

1993 წლის 10 მარტს თბილისში, მ. კოსტავას ქუჩაზე, საკუთარი სახლის წინ, ქურდაძე მოკლეს რამდენიმე გასროლით. 2002 წელს ქურდაძის მკვლელობის საქმეში დამნაშავედ სცნეს დაქირავებული მკვლელი კობა გურგენიძე, თუმცა შემკვეთი არ დასახელებულა.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი
კატეგორია:ქართველი პროკურორები
ვერცხლის(I) სულფიდი

**ვერცხლის(I) სულფიდი** — არაორგანული ნივთიერება. ქიმიური ფორმულა Ag2S. მიეკუთვნება ბინარულ ნივთიერებებს, აგრეთვე შეიძლება განვიხილოთ, როგორც ვერცხლისა და გოგირდწყალბადის მჟავის მარილი.

## ბუნებაში გავრცელება 
ვერცხლის სულფიდი ბუნებაში გვხვდება მინერალების არგენტიტის, აკანტიტის და მაკინსტრიიტის სახით. ამ მინერალების ძირითადი თვისებები წარმოდგენილია ცხრილში:

## ფიზიკური თვისებები 
ვერცხლის სულფიდი რუხ-შავი ფერის მყარი ნივთიერებაა. ვერცხლის ნაერთებს შორის ყველაზე ცუდად იხსნება წყალში. ძალიან თხელ აფსკებში მეტალურ ვერცხლს ვარდისფერ შეფერილობას აძლებს. ეთანოლში არ იხსნება.

Ag2S არსებობს სამ კრისტალურ მოდიფიკაციაში:
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ვერცხლის ნაერთები
კატეგორია:სულფიდები
კატალონიის კრიზისი (2017)

**კატალონიის 2017 წლის კრიზისი**, ასევე ცნობილი როგორც **ესპანეთის 2017 წლის კონსტიტუციური კრიზისი** — პოლიტიკური კრიზისი ესპანეთში, რომელის მთავარი თემა კატალონიის დამოუკიდებლობა იყო. 2017 წლის 1 ოქტომბერს კატალონიაში ჩატარდა დემოუკიდებლობის რეფერენდუმი, სადაც 90,2 პროცენტმა კატალონიის ესპანეთისგან განცალკევებას დაუჭირა მხარი . ამასთანავე, რეფერენდუმში მოსახლეობის მხოლოდ 42,3 პროცენტმა მიიღო მონაწილეობა. 10 ოქტომბერს კატალონიის ჟენერალიტეტმა რეფერენდუმის შედეგებზე დაყრდნობით მიიღო დამოუკიდებლობის დეკლარაცია. 27 ოქტომბერს კატალონიის რეგიონულმა პარლამენტმა ხმების 52 პროცენტით დაამტკიცა დამოუკიდებლობის დეკლარაცია და მაშასადამე გამოაცხადა კატალონიის რესპუბლიკის შექმნა.    28 ოქტომბერს ესპანეთის სენატმა აამოქმედა კონსტიტუციის 155-ე მუხლი, შეაჩერა კატალონიის ავტონომიური სტატუსი და დაშალა კატალონიის ჟენერალიტეტი. 31 ოქტომბერს ესპანეთის საკონსტიტუციო სასამართლომ კატალონიის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადება არაკონსტიტუციურად ცნო.

2017 წლის 30 ოქტომბერს ესაპანეთის გენერალურმა პროკურორმა დაიწყო სისხლის სამართლებრივი დევნა ამბოხების ორგანიზებისა და კორუფციულ გარიგებებში მონაწილების ბრალდებით კატალონიის ჟერენერალიტეტის პრეზიდენტ კარლეს პუჩდემონისა და სხვა 13 საჯარო მოხელის წინააღმდეგ. მათ მოახერხეს ესპანეთის დატოვება და ბრიუსელში გაქცევა, საიდანაც კატალონიის სეპარატისტულად განწყობილ მოსახლეობას არაძალადობრივი წინააღმდეგობისკენ მოუწოდებდნენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:კატალონიის ისტორია

კატეგორია:2017
იუსუფოვის ბაღი

300px|მინი
**იუსუფოვის ბაღი** () — ბაღი სანქტ-პეტერბურგში.

## ისტორია 
9 ჰა მიწის ნაკვეთი მდინარე ფონტანკასა და სადოვაიის ქუჩას შორის პეტრე I-მა 1724 წელს საჩუქრად გადასცა თავად გრიგორ იუსუფოვს. მოგვიანებით მისმა შვილმა გააშენა რეგულარული ბაღი ორი ჭაობით, არხებითა და ყვავილნარით. 1730 წელს კი ამ მიწის ნაკვეთზე ააშენეს ხის ერთსართულიანი სახლი, რომლის პროექტიც შეიმუშავა დომენიკო ტრეზინიმ.

1790-იან წლებში ნ. იუსუფოვმა არქიტექტორ ჯაკომო კვარნეგის დაუკვეთა კარ-მიდამოს მოწყობა. მან გადააკეთა სასახლე და დააგეგმარა ბაღი. 

1810 წელს კარ-მიდამო შეიძინა ხაზინამ, ხოლო მოგვიანებით გადასცეს რუსეთის კომუნიკაციების სამმართველოს. პარკში მოაწყვეს ორანჟერეა და შადრევნები.

1863 წლის გაზაფხულზე იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ უბრძანა იუსუპოვის ბაღის ნაწილის გახსნა დამთვალიერებლებისათვის. ამისათვის სამხრეთი და ჩრდილოეთი ნაწილი მკაცად გამიჯნეს ერთმანეთისაგან. სამხრეთის ნაწილში განათავსეს ორი ჭაობი კუნძულებით, რომელიც ერთმანეთს უკავშირდებოდა ჯაჭვის ხიდებით, ხოლო ნაპირს ხის ხიდებით. 

ზამთრით ბაღი არ მუშაობს. შობის დღესასწაულზე ბაღში მასობრივი სეირნობა იმართება.

იუსუპოვის ბაღმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რუსეთში ფიგურული სრიალის განვითარებაში. აქ გაიმართა პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი ფიგურულ სრიალში. ბაღის ფიგურული სრიალის სკოლაში სწავლობდა ნიკოლაი პანინ-კოლომენკინი, პირველი რუსი ოლიმპიური ჩემპიონი.

საბჭოთა პერიოდში პარკს ერქვა „ოქტომბრის რაიონის საბავშვო პარკი“. 1955 წელს აქ დადგეს ვ. ლენინის ძეგლი. 1990 წელს კი ბაღს დაუბრუნეს ისტორიული სახელი, ხოლო ლენინის ძეგლი მოშალეს. 

ამჟამად ბაღი ეკუთვნის იმპერტორ ალექსანდრე I-ის სახელობის კომუნიკაციების უნივერსიტეტს.

## ლიტერატურა 
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.
Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. *В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.

## რესურსები ინტერნეტში
* Юсуповский сад. История, фотографии, как добраться, что рядом
* Юсуповский сад. Ссылки и статьи 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ბაღები და პარკები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები