open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ფრანც გრილპარცერი

**ფრანც გრილპარცერი** (; დ. 15 იანვარი, 1791, ვენა, — გ. 21 იანვარი, 1872, იქვე) — ავსტრიელი პოეტი და დრამატურგი. ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1847), ვენისა და ლაიფციგის უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი (1859), ვენის საპატიო მოქალაქე (1864).

ვენის უნივერსიტეტში სამართლის შესწავლის შემდეგ, 1813-1856 წლებში სახელმწიფო სამსახურში იყო. 1818-1823 წლებში თანამშრომლობდა ვენის ბურგთეატრში. 

მიიჩნევა ავსტრიული ეროვნული ლიტერატურის მამამთავრად და პირველ კლასიკოსად. თავის თავს „ვაიმარული კლასიციზმის“ მემკვიდრედ და გოეთესა და შილერის ხელოვნების წარმომადგენლად თვლიდა. გრილპარცერის მძაფრი პროტესტი გამოიწვია მეტერნიხის ერის რეაქციულმა ხელისუფლებამ, რამაც მწერლის მეტისმეტ ემოციურ მგრძნობიარობასთან და ჩინოვნიკური სამსახურის ატმოსფეროსთან ერთად მის შემოქმედებაში გულგატეხილობისა და უძლურების განწყობილებები წარმოშვა. 

პირველი წარმატება მოუტანა ტრაგედიებმა „წინაპარი ქალი“ (1817) და „საფო“ (1818). ცენზურის მხრივ შევიწროებისა და თავისი პიესების (ტრილოგია „ოქროს საწმისი“, 1821; „მეფე ოტოკარის ბედნიერება და აღსასრული“, 1825; „ზღვისა და სიყვარულის ტალღები“ , 1831) წარუმატებლობის გამო უარი თქვა შემდეგ ნაწარმოებთა გამოქვეყნებაზე. გრილპარცერის საუკეთესო ქმნილებები მხოლოდ მისი სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდა. მათ შორისაა ნოველა „საბრალო მუსიკოსი“ (1848), რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ავსტრიული ნოველისტიკის განვითარებაზე. 

## ბიბლიოგრაფია
* ოქროს საწმისი : პიესა (ავტორი). - თბილისი, განათლება, 1987. - 223გვ.
* საბრალო მუსიკოსი : ნოველები (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1983. - 127გვ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი პოეტები
კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 1872
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
Free Four

„**Free Four**“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა ალბომიდან *Obscured by Clouds*. იგი დაწერილია როჯერ უოტერსის მიერ, რომელიც ასრულებს წამყვან ვოკალს. სიმღერა იწყება ათვლით, მაგრამ გამოყენებულია სიტყვების თამაში, „One, Two, FREE FOUR!“.

სიმღერა ეხება თემებს, რომლებიც შემდგომ ალბომებში როჯერისთვის უფრო ტიპურად იქცა - მისი მამის ომში დაღუპვას და მუსიკალური ინდუსტრიის „სისასტიკეს“. თუმცა სიმღერა მშვიდია ლირიკული ნაწილის დროს, გიტარის სოლოს ხასიათი მძიმესკენ იცვლება. „Free Four“ გამოიცა სინგლის სახით 1972 წელს და მოხვდა FM რადიოსადგურების ჩარტებში.

ფილმში „ველი“ სიმღერა ახლავს მთებში ასვლის სცენას და ადგილობრივი თაღლითებისგან ცხენების შეძენის ეპიზოდს - როდესაც პერსონაჟი ვივიანი მთელ უკანასკნელ ფულს ხარჯავს. სიმღერის რამდენიმე სტრიქონი ფილმის ვერსიაში განსხვავდება.

## სიმღერების სია 
## პერსონალი 
* როჯერ უოტერსი - ბასი, ვოკალი
* დევიდ გილმორი - გიტარა
* რიჩარდ რაიტი - სინთეზატორი
* ნიკ მეისონი - დასარტყმელი საკრავები და პერკუსია

## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:1972 წლის სინგლები
კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
ნადური

**ნადური** — ქართული ხალხური შრომის პოეზიის სახეობა, კოლექტიური სიმღერა. გამოირჩევა სინკრეტული ხელოვნების პლასტებით (მოქმედება, სიმღერა, ლექსი). ნადური ორ-, სამ- და ოთხმიანია, ამასთანავე — ორმხრივიც. სრულდება ანტიფონიურად — ერთმანეთის შენაცვლებით. მუშობის დამთავრებამდე გრძელდება მუსიკალური პოეტური შეჯიბრი. ნადურით მდიდარია გურია და აჭარა, განსაკუთრებით ქობულეთის რაიონი, სადაც მრავლადაა წარმოდგენილი ოთხმიანი ნადურის ნიმუშები. ისინი პირველად 1958 წელს ჩაიწერეს (აღსანიშნავია „ქალი ვიყავ აზნაური“, „ჩიორა“, „ბერიკაცი ჩაჩნაბერი“, „ყარანაი“, „საჯავახურაი“ და სხვა). სიმღერას იწყებს მთქმელი, აჰყვება პირველი მხარე, შემდეგ მეორე მხარე ჩამოართმევს. თითო მხრეზე 6 მომღერალია; ერთი გამყივანი, ერთი მთქმელი, 2 შემხმობარი, 2 ბანი. სიმღერის პირველი მონაკვეთი მიჰყავს 3 ხმას, ოთხმიანობა ჩნდება მეორე მონაკვეთში, დასასრულს კვლავ 3 ხმა რჩება და სიმღერა უნისონში მთავრდება. პოეტური 3 ხმა მღერის შეძახილებიო:„ჰოაა, იაო, ჰიო, ჰაი და ჰოჰე, ჰაო“ და ა. შ. ნადურის ტექსტად იყენებენ სხვადასხვა თემატიკის (საწესჩვეულებო, საგმირო, საყოფაცხოვრებო, სატრფიალო) ლექსებს, რომელთაც გურიაში, აჭარასა და სამეგრელოში „საჩივარს“ („საჩიარს“) უწოდებენ. 1970-იან წლებში მოსკოვის ფონოარქივებში აღმოჩენილ იქნა 1907 წელს გაკეთებული გურული ოთხხმიანი ნადურის ჩანაწერი, რომელსაც გიგო ერქომაიშვილის გუნდი ასრულებს იგივე ჩანაწერი დაცულია ლონდონში.

## ლიტერატურა
**ჩიქოვანი მ.,* ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ., 1975;
* *ოქროშიძე თ.,* ქართული ხალხური შრომის პოეზია, თბ., 1963;
**ინაიშვილი ა., ნოღაიდელი ჯ., ჩხიკვაძე გ.,* აჭარული ნადური სიმღერების ოთხმიანობის თავისებურების შესახებ, „ლიტერატურული აჭარა“, 1960, №　1;
**ნოღაიდელი ჯ.,* ეთნოგრაფიული ნარკვევი აჭარელთა ყოფა-ცხოვრებიდან, ტფ., 1935;

## რესურსები ინტერნეტში
*ავქსენტი მეგრელიძე - გურული ნადური

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
ნავაგა

**ნავაგა** () — თევზი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. სიცივის მოყვარული, ზღვის სანაპირო ზონის ბინადარია. მისი სხეულის სიგრძე 30 სმ, მასა — 250 გ აღწევს. გავრცელებულია თეთრი ზღვიდან მდინარე ობის უბემდე. შედის მდინარეების შესართავებში. იკვებება მრავალჯაგრიანი ჭიებით და კიბოსნაირებით. სქესობრივად მწიფდება 2—4 წლისა, ტოფობს დეკემბერ-თებერვალში 2—10 მ სიღრმეზე. რეწვის მნიშვნელოვანი ობიექტია. იჭერენ ზამთრობით და ყინავენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ვირთევზასნაირნი
ნავენახევის მღვიმე

**ნავენახევის მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ ნავენახევის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 235 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში. ჯამური სიგრძე 250 მ-ს აღწევს. მღვიმის შესასვლელი ძაბრისებრი ფორმის ფსკერზე იხსნება. წინა ნაწილში ჭერის სიმაღლე 5 მ-ია. შესასვლელიდან 30-ე მ-ზე ძირითადი დერეფანი 2-ად იყოფა. მეორე სართული მოკლე საფეხურებით ვრცელ დარბაზს უკავშირდება, რომლის ჭერის სიმაღლე 15 მ-ს აღემატება. ამჟამად შესასვლელამდე მიყვანილია მოპირკეთებული საავტომობილო გზა, შებმული აქვს რკინის კარი, გაყვანილია ბეტონირებული ტურისტული ბილიკები, სამზერი მოედნები. თანამედროვე ეტაპზე მღვიმის წინა ნაწილში შეინიშნება დროებითი ღვარების ძლიერი გავლენა. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტებისა და სტალაგმიტების მოზრდილი ფორმები. ზოგიერთი მათგანის სიგრძე 5 მ-ია; მექანიკურიდან — ნგრევის ადგილობრივი პროდუქტები, თიხის სქელი ნაფენები (2–3 მ). ჰავა სტატიურია. მღვიმეში ჰაერის ტემპერატურა 13,5–13,7 °C-ს აღწევს. მშრალია. აქა-იქ წვეთავს. მღვიმეს გასასვლელი არ აქვს, ამოკეტილია სტალაგნატით, რომლის სისქე 7 მეტრია. ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კლაუდია კარდინალე

**კლაუდია კარდინალე** ( დ. 15 აპრილი, 1938, ტუნისი — გ. 23 სექტემბერი, 2025, ნემური) — იტალიელი მსახიობი. ყველაზე აღსანიშნავი ფილმები, სადაც ის თამაშობს არის: „რვანახევარი“ (1963), ლეოპარდი და „ერთხელ დასავლეთში“ (1968). კარდინალე უმეტესად იტალიურ და ფრანგულ ფილმებში ჩნდებოდა. მას თითქმის არასოდეს უმუშავია ევროპული კინოს გარეთ და გახდა მისი ერთგვარ ხატად აღიარებული კინო ვარსკვლავი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საფრანგეთის ღირსების ორდენის კომანდორები
კატეგორია:ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები
ნავთლუღის სამაროვანი

**ნავთლუღის სამაროვანი** — გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XIII-XII საუკუნეები) არქეოლოგიური ძეგლი თბილისის (კერძოდ ნავთლუღი-ის) ტერიტორიაზე, ნავთიჭალაში. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება მდინარე მტკვარი, ხოლო ჩრდილოეთით და ნაწილობრივ აღმოსავლეთით მდინარე ორხევი. აღმოჩნდა 1950 წელს. გათხრილია 8 ორმოსამარხი, გათხრებს დ. ქორიძე ხელმძღვანელობდა. ნაპოვნია ბრინჯაოს სხვადასხვა ტიპის იარაღი (სატევრები, შუბები, სამკუთხა თხელი ისრისპირები, აღმოსავლური ქართული ცული, კაუჭი), სამკაული (საკისრე რგოლი, საკინძები, სარდიონის მძივები, სამაჯურები), საოჯახო ნივთები (სპილენძის ქვაბი, თიხის ქოთნები, დერგები, ჯამები, ლანგრები და სხვა).

## ლიტერატურა
**ქორიძე დ.*, გვიანბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლები თბილისიდან (ნავთლუღი), «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1954, ტ. 18B;
**მისივე,* თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები, ტ. 1, თბ., 1955;

კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ტუალეტის ქაღალდობანა

**სკიბიდი ტუალეტის ქაღალდობანა** — რაიმე ობიექტის (როგორც წესი, ხის, სახლის ან სხვა მსგავსი ზომის ნაგებობის, იშვიათად, ადამიანის) ტუალეტის ქაღალდით დაფარვა. ეს, როგორც წესი, ხდება ტუალეტის ქაღალდის მრავალი ხვეულის სროლით ისე, რომ ისინი ჰაერში გაიშალოს და გამიზნულ ობიექტზე დაეცეს. პროცესი გრძელდება მანამ, სანამ ობიექტს ქაღალდი მთლიანად არ შემოეხვევა. ტუალეტის ქაღალდობანა გავრცელებული გარსართობია ამერიკელ მოზარდებში და ხშირია სკოლის (კოლეჯის, უნივერსიტეტის) საშინაო მოედანზე საფეხბურთო გუნდის თამაშისა (ჰოუმკამინგი) და სკოლის დამთავრების აღნიშვნისას, ასევე ჰელოუინის ღამეს.

აშშ-ის ზოგიერთ შტატში (მაგ. ტეხასი და ვირჯინია), ტუალეტის ქაღალდობანა ვანდალიზმად ითვლება და ჯარიმას ან რამდენიმე დღით ციხეში დამწყვდევას ითვალისწინებს. თუმცა ამგვარ უკიდურეს ზომებს პოლიცია იშვიათად მიმართავს. ტუალეტის ქაღალდობანას თან ახლავს კვერცხის დაშენა, კრიმინგი (კრემის წასმა), რამაც შესაძლოა კერძო საკუთრების სერიოზული ზიანი გამოიწვიოს. შესაბამისად, ტუალეტის ქაღალდობანა საშიშ ღონისძიებად ითვლება და მრავალ უბანს მის საწინააღმდეგოდ შეზღუდვები აქვს დაწესებული, მაგ. ჰოუმკამინგის წინ მაღაზიებს ეკრძალებათ ერთი კვირა ტუალეტის ქაღალდის გაყიდვა მოზარდებზე; ან პოლიციის აქტიური პატრულირება ჰოუმკამინგის ღამეს პოტენციური დამქაღალდებლების გამოსავლენად.

ტუალეტის ქაღალდობანა ზოგადად ითვლება, როგორც ხუმრობა ან გამასხარავება და მისი ობიექტები ხშირად ხდებიან მასწავლებელები, მეგობრები, სკოლის შენობები ან სხვა პოპულარული ფიგურები. მაგ. პოპულარულ ამერიკელ მოკრივე ჯიმი რეივს ჰყავს ფანები, რომლებიც მას საზოგადოებაში გამოჩენისას ტუალეტის ქაღალდს ესვრიან.

## რესურსები
* როგორ დავატუალეტისქაღალდოთ სახლი (ტექ. სახელმძღვანელო)

კატეგორია:ვანდალიზმი
კატეგორია:ხუმრობა
ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნავი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*ნავი - ნიჩბიანი პატარა სამდინარო გემი
*ნავი -  წაგრძელებული სათავსი, ინტერიერის ნაწილი
ნაზირი

**ნაზირი** (არაბ.) — სამეურნეო-საფინანსო დარგის მოხელე XVII-XVIII საუკუნეების საქართველოში. იყო სალაროს ნაზირი (აბრამადი), ქარხნის ანუ საწყობის ნაზირი, რომელსაც სამეფო შემოსავალი ებარა; ჩარფა ნაზირი — სამეფო საქონლის ზედამხედველი, ნაზირს თავისი ხელქვეითები ჰყავდა. ქართლ-კახეთის გაერთიანების შემდეგ ცალ-ცალკე არსებობდა ქართლისა და კახეთის ნაზირის თანამდებობა. ნაზირი გასამრჯელოს იღებდა ჯამაგირის, სარგოსა და ულუფის სახით.
## ლიტერატურა
**სურგულაძე ი.*, საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952.

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ზანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ზანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ზანა — მდინარე საქართველოში
*ზანა — სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში
ნაზოდელავოს მღვიმე

**ნაზოდელავოს მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარცხენა შენაკადის — ზანის ხეობის მარცხენა ფერდობზე, ზღვის დონიდან 240 მ სიმაღლეზე.

გამომუშავებულია ნეოგენური ასაკის კონგლომერატებში. ჯამური სიგრძე 600 მ. ჰორიზონტალური, გამჭოლი მღვიმეა. იხსნება შესასვლელი დარბაზით, რომელიც წარმოადგენს სუბჰორიზონტული განტოტვილი ტალანის (გვირაბის) ბოლო ნაწილს. შესასვლელის სიმაღლე 12–15 მ, სიგანე 25 მ. 8 მ-ის შემდეგ ჭერის სიმაღლე კლებულობს და გვირაბში გადადის. კანიონი ღრმად არის ჩაჭრილი. მისი სიღრმე ზოგან 7–8 მ-ს აღწევს. პატარა კანიონის ორივე კიდეზე ტერასები გაუყვება.

მთავარ ტალანს გამოეყოფა ორი გვერდითი განშტოება, რომლებიც მასთან შედარებით უფრო ვიწრო და მოკლეა. ერთ-ერთი ტალანი გამჭოლია და ზემო ბოლოთი სამზეოზე გადის. სამივე ხვრელის ჯამური სიგრძე 600 მ-ს ჭარბობს.

ნაზოდელავოს მღვიმე ქიმიური ნალექებით ღარიბია. გვხვდება ჩანასახური წვრილი სტალაქტიტები, აგრეთვე ტრავერტინის დანაგროვები; მექანიკურიდან კონგლომერატული მასალა; ორგანოგენული ნალექებიდან გუანო. ჰავა დინამიურია.

გაედინება მოზრდილი ნაკადი, რომლის სიღრმე 0,4 მ-ია. შესასვლელ მზით განათებულ დარბაზში იზრდება ბუჩქები და პატარა ხეებიც კი, რომელთა ფოთლების განლაგება მკვეთრად გამოხატულ ჰელიოტროპიას ამჟღავნებს. მღვიმესა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ზაფხულობით გვხვდება ხელფრთიანები. გავლა ადვილია. ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ნაზუთისწვერი

**ნაზუთისწვერი** ― მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ლეჩხუმის ქედზე, მდინარე ლუხუნის მარჯვენა შენაკადის — ქაჯიანის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2966 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აქვს დამრეცი კალთები. ატარებს მეოთხეული გამყინვარების კვალს. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ორგანიზმების ნათება

**ორგანიზმების ნათება** — ორგანიზმების ხილული ნათება (ბიოლუმინესცენცია). ახასიათებს რიგ ბაქტერიებს, უმდაბლეს მცენარეებს (სოკოებს), ზოგ უხერხემლოს, თევზებს; ამასთან განსაკუთრებით ხშირია ზღვის ბინადარ ცხოველებში და ზოგჯერ ზღვის ნათებასაც იწვევს. ორგანიზმების ნათება დაკავშირებულია ორგანიზმების ცხოველმყოფელობის პირობებთან (შიმშილი, გამრავლება) და ცალკეული აფეთქებების სახით იჩენს თავს. ორგანიზმების ნათება მუდმივი და უწყვეტია გარემოში ჟანგბადის არსებობის პირობებში, იგი დაკავშირებულია სპეციფიკური ნივთიერებების — ლუციფერინების ფერმენტულ დაჟანგვასთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანიზმები
ნავთლუღი

**ნავთლუღი** — ძველი უბანი თბილისში, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამგორის რაიონში, სახელწოდება თურქულია და ნავთის ადგილს, სანავთეს ნიშნავს (ნავთობის სიმცირის გამო სარეწაო მნიშვნელობა არ ჰქონდა). 

XVIII საუკუნის 60-იან წლებში მეფე ერეკლე II-მ აქ ციხე-გალავანი ააგო და გაპარტახებული ნავთლუღი ხელმეორედ დასახლდა. 1770 წლიდან ნავთლუღს უწოდებდნენ ერეკლეს ციხესაც. ნავთლუღზე გადიოდა აღმოსავლეთისაკენ მიმავალი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო-სატრანზიტო გზა (ე. წ. კახეთის გზა). პირველი რესპუბლიკის დროს ნავთლუღში გაიხსნა გადამდები დაავადებების საწინააღმდეგო 250-ადგილიანი საავადმყოფო.

ნავთლუღის ტერიტორიაზე შემორჩენილია წმინდა ბარბარეს სახელობის 2 ეკლესია; ერთი შუა საუკუნეებისა (ახლანდელი სახე XIX საუკუნეში მიეღო) — ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია, მეორე — XIX საუკუნის II ნახევრისა. სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია ერეკლეს ციხის ნანგრევების ნაშთები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნავთლუღის სამაროვანი

## ლიტერატურა
**ბერიძე თ.,* ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977;

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის უბნები
კატეგორია:ისნის რაიონი
ფრჩხილი

thumb|ადამიანის ხელის ფრჩხილები
**ფრჩხილები** — კანის დერივატები, რქოვანი წარმონაქმნები, ცხოველთა სახეშეცვლილი ბრჭყალები.

იზრდება ადამიანისა და მაიმუნის ხელისა და ფეხის თითების ბოლო ფალანგების ზურგის ზედაპირზე და იცავს მათ დაზიანებისაგან. ფრჩხილები შედგება ბირთვის ნაშთის მქონე ბრტყელი გარქოვანებული უჯრედებისაგან, რომელთა შეერთებით წარმოიქმნება ერთმანეთის კრამიტისებურად მფარავი ფირფიტები. განარჩევენ ფრჩხილების ძირს, სხეულს და თავისუფალ კიდეს. ძირი და გვერდითი ნაპირები დაფარულია კანით, რომელიც წარმოქმნის ფრჩხილების ირგვლივ საწოლის ღარს. ფესვი კანის სიღრმეშია ჩამჯდარი, ეგრეთ წოდებულ საწოლშია, რომელიც შედგება ეპიდერმისის ჩანასახოვანი შრისა და ელასტიკური ბოჭკოებით მდიდარი შემაერთებელი ქსოვილისაგან (კორიუმი). ჩანასახოვანი შრე უკან თანდათანობით სქელდება და ქმნის ფრჩხილების მატრიცას, სადავ იწყება ფრჩხილების ზრდა (საშუალოდ 3 მმ თვეში).

მაგარი, სწორკუთხა, ჩვეულებრივ მოხრილი *ფრჩხილის ფირფიტა* თავის ვარდისფერ შეფერილობას იღებს სისხლძარღვოვანი ფრჩხილბუდიდან, რომელთანაც ფირფიტა მყარადაა მიმაგრებული. გამოხატულია ფრჩხილის ნახევარმთვარე ანუ ლუნულა. ფრჩხილის ფირფიტის მეოთხედი (*ფრჩხილის ფესვი*) დაფარულია ფრჩხილის პროქსიმალური მორგვით. მორგვიდან იზრდება კუტიკულა, იგი ფუნქციონირებს როგორც იზოლატორი, იცავს მორგვს (კანის ნაოჭს) და ფირფიტას შორის არსებულ სივრცეს გარეშე ტენისაგან.

განარჩევენ საკუთრივ ფრჩხილების (ონიქია), ფრჩხილების მიმდებარე ნაწილების (პარონიქია), აგრეთვე ფრჩხილების თანდაყოლილ და შეძენილ დაავადებებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Nail Disorders and Diseases 

კატეგორია:ანატომია
ბრიუს დიკინსონი

thumb|ბრიუს დიკინსონი
**პოლ ბრიუს დიკინსონი** (Paul Bruce Dickinson; დ. 1958 წლის 7 აგვისტოს უორკსოპში, ნოტინგჰემშირი, ინგლისი) — ბრიტანელი მომღერალი, ავიახაზების პილოტი, რადიოს წამყვანი, დიჯეი, ისტორიკოსი, სატელევიზიო წამყვანი, მოფარიკავე, პროდიუსერი, რომანისტი მწერალი და კომპოზიტორი; ყველაზე მეტად ცნობილია როგორც მძიმე მეტალ ჯგუფ Iron Maiden-ის წამყვანი ვოკალისტი. ბრიუს დიკინსონი არის რობ დიკინსონის ბიძაშვილი, რომელიც არის ასევე წამყვანი მომღერალი ბრიტანულ ალტერნატიულ როკ-ჯგუფში Catherine Wheel.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კნოლევი

**კნოლევი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში. ავლევის თემში. მდინარე ფრონეს ხეობაში. ზღვის დონიდან 780 მეტრი, ქარელიდან 31 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს ღვთისმშობლის ეკლესია. მდინარე ფრონის მარჯვენა მხარეს, გორაზე, გვიანდელი ბრინჯაოს (მ.შ. სამოსახლო გორა აღმოაჩინა შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ), ადრინდელი რკინის ხანის არქეოლოგიური ნაშთებია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 244 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია
*კნოლევის ნამოსახლარი
*კნოლევის საცხოვრებელი სახლი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზღვის ნათება

**ზღვის ნათება** — მოვლენა, რომელსაც იწვევს წყლის ზედა ფენებში მყოფი მანათობელი ორგანიზმები; შეინიშნება ღამით. ორგანიზმების ნათებას განაპირობებს მექანიკური გაღიზიანება (წყლის მოძრაობა დინებათა შეერთების ადგილებში, ღელვა, გემის სვლა, ორგანიზმების ურთიერთშეჯახება და სხვა), ზოგჯერ კი მეზობელი ორგანიზმების მიერ სინათლის გამოსხივება. განსაკუთრებით ხშირია ტროპიკულ და ზომიერ სარტყელში, ზღვის ნათება შეიძლება გავრცელდეს ასეულ კმ² ფართობზე ან ცალკეული ლაქების, ზოლების სახით გამოჩნდეს. განასხვავებენ ე. წ. *რძისებრ* (იწვევს უმთავრესად ბაქტერიები), *ნაპერწკლოვან* (იწვევს წვრილი პელაგური ორგანიზმების გროვები) და *ფეთქებად* (იწვევენ მედუზები, სავარცხლურები, პიროსომები და სხვა) ნათებას. ნათების სიკაშკაშე შეიძლება 0,1—0,3 კდ/მ² (სნთ/მ²) აღწევდეს. მას მნიშვნელობა აქვს გემთწამყვანისათვის (ავლენს სანაპირო ხაზს, თავთხელს, ზოგჯერ კი წყალმარჩხის მოჩვენებით შთაბეჭდილებას ქმნის), თევზმჭერისათვის (თევზების გროვების აღმოჩენა), სამხედრო-საზღვაო მოქმედებისას (წყალქვეშა ნავების, ტორპედების, გემების აღმოჩენა).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბიოლუმინესცენცია

## ლიტერატურა
კატეგორია:ზღვები
ნათების ორგანოები

**ნათების ორგანოები** — ცხოველთა ორგანოები, რომლებიც ასხივებენ სინათლეს და ემსახურებიან თავისი სახეობის ინდივიდთა გამოცნობას, მეორე სქესის ინდივიდთა მიზიდვას, გუნდებისა და ჯგუფების კონსოლიდაციას (სასიგნალო მნიშვნელობა), ნადავლის მიზიდვასა და მტაცებლების დაფრთხობას. ნათების ორგანოები ეპიდერმული წარმოშობის სპეციალიზიბული ჯირკვლებია, რომლებიც გამოიმუშავებენ ლუციფერიანებს. ნათების ორგანოების აგებულება სხვადასხვანაირია, დაწყებული ჯირკვლოვანი უჯრედების მარტივი გროვებიდან მეტად რთულ „ფოტოფორებსა“ და პარკისებრ მოწყობილობებამდე, რომლებიც შეიცავენ მანათობელ ბაქტერიებს. ნათების ორგანოების რაოდენობა, განლაგება, გამოსხივების ინტენსივობა და სპექტრი სხვადასხვა სახეობასა და ზოგჯერ სქესშიც განსხვავებულია. ჩვეულებრივ ნათების ორგანოები უფრო მოქმედია ზრდასრულ ცხოველში, განსაკუთრებით სქესობრივი გამრავლების პერიოდში. რთული ნათების ორგანოები პროჟექტორს წააგავს, სადაც სინათლეს ასხივებენ ფოტოგენური უჯრედები და მათ მიერ გამოყოფილი და მანათობელი ბაქტერიები. ნათების ორგანოებს აქვთ განტოტვილი სისხლძარღვები და ნერვები, მწერებში კი ტრაქეებიც. ნათების ორგანოების ფუნქციას არეგულირებს შინაგანი სეკრეციის ჯირკვალი და ნერვული სისტემა. ნათება ხშირად გარეგანი გაღიზიანებითაა გამოწვეული. ნათების ორგანოები აქვს მწერებს, ზოგ ჭიაყელას, მრავალფეხას და სხვა ცხოველებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ორგანიზმების ნათება
* ზღვის ნათება

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
ნათიფურე

**ნათიფურე** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ეგრისის ქედის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადის — გომარდისწყლის აუზში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2203 მ. აგებულია ბაიოსის პორფირიტებით და მათი ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, თიხებითა და ქვიშაქვებით. მთის კალთები ზევით შემოსილია სუბალპური მდელოებით, ქვევით — ფართოფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
სამობითი რიცხვი

**სამობითი რიცხვი**, ანუ **ტრიალი** გრამატიკაში რიცხვის კატეგორიას აღნიშნავს. სამობითი რიცხვი იშვიათად გვხვდება. იგი ცოცხალ ენათა შორის ავსტრალიისა და ასტრონეზიულ ენებშია შემორჩენილი. (იხილეთ მაგალითად სურსუნგა ენის ნაცვალსახელთა სისტემა.)

## იხილეთ აგრეთვე 
კატეგორია:გრამატიკა
კატეგორია:გრამატიკული რიცხვი
ბრეთი

**ბრეთი** — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: არადეთი, დოღლაური, საღოლაშენი, წვერი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონეს მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 710 მეტრი, ქარელიდან 9 კილომეტრი.

## ისტორია
ცნობილია, რომ ცამეტი ასურელი მამებიდან ერთ-ერთმა, პიროს ბრეთელმა აქ დააარსა მონასტერი. მის მიერ აქ ჩამოყალიბებული სამონასტრო ცენტრი მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე იყო კულტურულ-საგანმანათლებლო, მწიგნობრობის, ხელოსნობის მნიშვნელოვანი კერა. აქ შეიქმნა XI საუკუნის ბრეთის ვერცხლის საომარი ჯვარი, წარწერით, XIII საუკუნის ბრეთის ტყავის სახარება და სხვა. ბრეთის მონასტერი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა როგორც საკუთვრივ სოფლის, ისე ბრეთის ხევის მოსახლეობის კულტურულ დაწინაურების საქმეში. ბრეთის ხევი და სოფელ ბრეთის ფეოდალურ საქართველოს სახელმწიფოებრივი ერთიანობის ხანაში (XI-XIII საუკუნეები) უშუალოდ საქართველოს სამეფო კარს ექვემდებარებოდა. XIV-XVI საუკუნეების მიჯნაზე ბრეთის ხევი ალექსანდრე I-მა სვეტიცხოვლის მონასტერს შესწირა. XV-XVI საუკუნეებში ბრეთის ხევის ერთი ნაწილი და თვით სოფელი ურბნისის მონასტერმა თავისი გავლენის ქვეშ მოიქცია. აქ იგი საკმაო რაოდენობის ყმა-მამულს ფლობდა და თავისი მოურავიც ჰყავდა. XVII-XVIII  საუკუნეებში ზემო ქართლში ავალიშვილების სათავადოს ჩამოყალიბების შემდეგ სოფელ ბრეთის დიდი ნაწილი ავალიშვილთა საკუთრება იყო. აქ მათ სასახლეც ჰქონდათ. XVI-XVIII საუკუნეების ადმმინისტრაციულ ტერიტორიული დაყოფით ბრეთის ზემო ქართლის სადროშოში შედიოდა, რომელსაც ამილახვრები სარდლობდნენ. სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-1799 წლების აღწერაში. 1804 წლისათვის ბრეთის ყმა-მამულები ეკუთვნოდათ ავალიშვილებს, წერეთლებსა და დედოფალ დარიას.

## მოსახლეობა 
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 899 ადამიანი.

სოფელ ბრეთში დაიბადა გამოჩენილი ქართველი საბავშვო მწერალი შიო მღვიმელი (ქუჩუკაშვილი, 1866–1933).

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფელში არსებული კულტურული მემკვიდრეობიდან აღსანიშნავია პიროს ბრეთელის მიერ VI საუკუნეში დაარსებული ეკლესია, ასევე VI საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია და XVI-XVII საუკუნეების დარბაზული ეკლესია.

## სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ერიკ მორილო

მინი|მარჯვნივ|ერიკ მორილო
**ერიკ მორილო** (; დ. 26 მარტი, 1971 — გ.  1 სექტემბერი,  2020 ) — კოლუმბიელ-ამერიკელი დიჯეი, მუსიკალური პროდიუსერი და ხმის ჩამწერი ლეიბლის მფლობელი. ცნობილია რამდენიმე ფსევდონიმით: Ministers De la Funk, The Dronez, RAW, Smooth Touch, RBM, Deep Soul, Club Ultimate და Li'l Mo Ying Yang. ყველაზე უკეთ ცნობილია თავისი ჰაუზ მუსიკის კომპოზიციებით, განსაკუთრებით ლეიბლისთვის Strictly Rhythm, და 1993 წლის ჰიტით „I Like to Move It“, რომელიც ფსევდონიბით Reel 2 Real გამოუშვა, და რომელიც რამდენიმე სარეკლამო რგოლისა და ფილმის საუნდტრეკი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .

კატეგორია:ამერიკელი დიჯეები
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2020
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ლაკრიმოზა

**ლაკრიმოზა** (ლათ. თვალცრემლიანი) — რეკვიემის ერთ-ერთი ნაწილი. განთქმულია მოცარტის, ბერლიოზის და ჯუზეპე ვერდის ლაკრიმოზა.

## ტექსტი 
: *Lacrimosa dies illa*
: *Qua resurget ex favilla
: *Judicandus homo reus.
: *Huic ergo parce, Deus:
: *Pie Jesu Domine,
: ''Dona eis requiem. Amen.

## თარგმანი 
: ცრემლმდინარი იმ დღეს,
: როცა აღდგება ფერფლისგან
: განსჯილ იქნება დამნაშავე, 
: მაშ, შეუნდე, ღმერთო, ეს,
: შეუმსუბუქე, იესო ქრისტევ,
: აჩუქე მას სიმშვიდე,
: ამინ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დიეს ირე
* რეკვიემი (მოცარტი)
* რეკვიემი (ბერლიოზი)
* რეკვიემი (ვერდი)

## სქოლიო 
კატეგორია:ქრისტიანული ჰიმნები
ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო

**ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო** () — სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის ამერიკულ–კანადური ტელესერიალი იქნება. მის შესახებ ჯერჯერობით მხოლოდ მწირი ინფორმაციაა ხელმისაწვდომი. სერიალის შემქმნელები არიან ბრედ რაიტი და რობერტ კუპერი და იგი ვარსკვლავთკარიბჭე SG-1-ის განშტოება იქნება. ეთერში მისი გასვლა დაგეგმილია 2009 წლის გაზაფხულში.

**ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო** ვარსკვლავთკარიბჭე: ატლანტისისა და ვარსკვლავთკარიბჭე SG-1-ის დარად **ვარსკვლავთკარიბჭის გამოგონილი სამყაროს** განუყოფელი ნაწილია.

## კონცეფცია 
რობერტ კუპერის სიტყვებით *ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო* „შეინარჩუნებს *ვარსკვლავთკარიბჭის* სულისკვეთებას, მაგრამ სრულიად ახალ „სამყაროს“ წარმოგვიდგენს“, რომელიც არის „ცალკე, მთლიანად დამოუკიდებელი სინამდვილე“. ჯოზეფ მალოზის ცნობით „*ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო* არა მხოლოდ მოხიბლავს ძველ ფანატებს, არამედ მოიზიდავს კიდეც ახალთ და მათთვის სავალდებულო არ იქნება, რომ შესძლონ ალტერანის გარჩევა ასურანისაგან“, იგი „მრავალი კუთხით […] ფრენჩაიზის ბევრად უფრო ინტელექტუალური და დაღვინებული ნაშიერია. *ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყარო* მყარად ეფუძნება *ვარსკვლავთკარიბჭის* მითოლოგიას და მკაფიოდ ჰბადებს ახალ და აღმტყინებელ მიმართულებას“.

**ვარსკვლავთკარიბჭე: სამყაროს** მოქმედება ძველების ხომალდზე მიმდინარეობს. მილიონობით წლის წინ ძველები ამ ხომალდზე ატარებდნენ ცდებს, რომელთა მიზანი იყო ხომალდის გაგზავნა უცნობის გალაქტიკების საზღვრებამდე და შემდეგ ხომალდთან კავშირის დამყარება ვარსკვლავთკარიბჭის მეცხრე შევრონის მეოხებით. ამგვარად, სერიალში დიდი მნიშვნელობა აქვს მეცხრე შევრონის გამოყენების საკითხს.

ძველებმა ვერ შესძლეს ამ ცდის დასრულება, რამეთუ მთელი თავისი დრო ამაღლებას მიუძღვნეს.

სერიალი დაიწყო მილიონობით წლის წინ (პეგასის გალაქტიკაში მათ გადახვეწამდე ბევრად უფრო ადრე) ძველების მიერ ორი ხომალდის გაშვების ჩვენებით. ამ ხომალდათაგან ერთის დანიშნულებაა ვარსკვლავთკარიბჭეების დაყენება სხვადასხვა პლანეტებზე, ხოლო მეორესი კი — ვარსკვლავთკარიბჭეთა კვალზე სვლა და თან სამყაროს შესწავლა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  საიტზე mgm.com
*  საიტზე syfy.com
* 

კატეგორია:ვარსკვლავთკარიბჭე
კატეგორია:2009 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
შროშა

**შროშა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ამსაისი, საწაბლე, ქვედა საწუმბო). მდებარეობს მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ზესტაფონიდან 18 კილომეტრი.

სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1. განვითარებულია მეთუნეობა. სოფელში არის მარმარილოს კარიერი, საჯარო სკოლა. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია.

სოფელში შემორჩენილია ციხის და ორი წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის ნანგრევი, რომელთაგან ერთი XI-XII საუკუნეებისა, მეორე კი — XIV საუკუნის.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 400 ადამიანი.

## ფოტოგალერეა

სურათი:Shrosha.JPG|ეკლესიის ნანგრევებიჯაბა ლაბაძის ფოტო 
სურათი:Shrosha1.JPG|სამრეკლოჯაბა ლაბაძის ფოტო
სურათი:Shrosha4.JPG|თიხის გამოსაწვავი ღუმელიჯაბა ლაბაძის ფოტო
სურათი:Shrosha6.JPG|თიხით მოვაჭრეებიჯაბა ლაბაძის ფოტო

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მბრუნავი ტორსი

thumb|მბრუნავი ტორსი

**Turning Torso** ანუ **მბრუნავი ტორსი** — 50-სართულიანი ცათამბჯენი, განლაგებული ერესუნდის ყურის შვედეთის ნაწილში, მალმეში. მაღლივი შენობა დაპროექტებულია ესპანელი არქიტექტორის სანტიაგო კალატრავას მიერ და ოფიციალურად 2005 წლის 27 აგვისტოს არის გახსნილი. ცათამბჯენი სიმაღლით 190 მეტრია და სკანდინავიაში ყველაზე მაღალ ნაგებობად, ევროკავშირში ყველაზე მაღალ საცხოვრებელ კორპუსად, ხოლო ზოგადად ევროპაში მოსკოვის 264-მეტრიანი „ტრიუმფ-პალასის“ შემდეგ, სიმაღლით მეორე ადგილზე მყოფად მიიჩნევა. მბრუნავი ტორსის აგებამდე სკანდინავიაში მალმიოს 84-მეტრიანი კრონპირსენი იყო უმაღლეს ნაგებობად მიჩნეული.

Turning Torso-ს ნაგებობა ესპანელი არქიტექტორის სანტიაგო კალატრავას სკულპტურის ე. წ. „Twisting Torso-ს“ (გრეხადი ტორსი) მიხედვით არის შექმნილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Turning Torso webpage 
* Turning Torso on Emporis
* PERI GmbH — From a sculpture to a building 
* Skyscraperpage.com diagram drawing of Turning Torso by illustrator „Nightsky“ 
* *The New Yorker*, October 31 2005, „The Sculptor“
* Short films of Turning Torso from various locations 

კატეგორია:მალმე
კატეგორია:საცხოვრებელი შენობები შვედეთში
Windows 7

**Windows 7** — ოპერაციული სისტემა Microsoft Windows-ის ვერსია, გამოშვებულია 2009 წლის 22 ოქტომბერს. კომპანია Microsoft-მა იგი გამოსცა პერსონალური კომპიუტერებისათვის, ლეპტოპებისათვის, ნეტბუკებისათვის, Microsoft-ის პლანშეტებისათვის და შინაური მედია-ცენტრებისათვის.

განსხვავებით წინამორბედი Windows Vista-სგან, რომელშიც შეტანილი იყო მრავალი სიახლე, Windows 7-ში ყურადღება ექცევა იმ მოწყობილობებთან თავსებადობას, რომლებთანაც წინა სისტემაც იყო თავსებადი. Microsoft-ის მიერ 2008 წელს გამართულ პრეზენტაციებზე წარდგენილი იქნა ახალი სისტემის რამდენიმე სიახლე, როგორიც იყო შეხების ტექნოლოგია, სწრაფად გაშვების განსხვავებული დაფა, რომელსაც ამიერიდან Superbar ეწოდება, შინაური ქსელის სისტემა HomeGroup, და გაუმჯობესებები სწრაფმოქმედების მხრივ. ახალ სისტემაში შეტანილი რამდენიმე პროგრამა, რომელიც უკვე ვრცელდებოდა Windows-ის წინა ვერსიასთან ერთად (მაგალითად, Windows Calendar, Windows Mail, Windows Movie Maker და Windows Photo Gallery) არ იქნა შეტანილი Windows 7-ში -  მომხმარებელს შეუძლია მათი თავად გადმოტვირთვა და ინსტალირება პროგრამების კრებულის Windows Live Essentials ფარგლებში.

## განვითარება 
### ისტორია 
უკვე 2000 წელს მაიკროსოფტში დაიწყეს ფიქრი სისტემის Windows XP შემდეგ ვერსიაზე და მის სერვერულ ვარიანტზე Windows Server 2003. თავდაპირველად მათ სურდათ მისი 2005 წელს გამოცემა.

სისტემა, რომელსაც ეწოდა კოდური სახელი ”Blackcomb”, მიზნად ისახავდა ფაილების ძიების და მონაცემთა დამუშავების გამარტივების, ფაილური სისტემის WinFS და სხვა სიახლეების შემოტანას. ბილ გეიტსის თქმით, ”Blackcomb უნდა ყოფილიყო სტრიქონი, რომელიც ავტომატურად ამოიცნობს მომხმარებლის ნაწერს და ავტომატურად შეივსება”.

თუმცა, Blackcomb გადაიდო და ამასობაში დაიწყო მუშაობა სისტემაზე "Longhorn", რომლის დებიუტიც 2003 წლისათვის იყო დაგეგმილი. ამ ვერსიაში თავდაპირველად შეიტანეს გადადებული პროექტის რამდენიმე ელემენტი. საბოლოოდ, Longhorn-ს ეწოდა Windows Vista და იგი ოფიციალურად გამოვიდა 2007 წლის იანვარში.

#### სახელწოდება 
Windows Vista-ზე მუშაობის პარალელურად, Blackcomb-ს ეწოდა *Vienna*. თუმცა, 2007 წლის 20 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ სახელწოდება შეცვლილი იქნა და ამჯერად ეს იყო *Windows 7*. 2008 წლის 13 ოქტომბერს ეს საბოლოოდ დადასტურდა. მაიკ ნეშის, ვინდოუსის პროდუქციის განხრით Microsoft-ის ვიცე-პრეზიდენტის თქმით, ეს სახელწოდება აირჩიეს იმიტომ, რომ ვინდოუსის უშუალო მიმართულებაში ეს არის მეშვიდე ვერსია.

#### განვითარება 
##### Blackcomb 
კოდური სახელწოდება Blackcomb თავდაპირველად ეკუთვნოდა სისტემას Windows NT 6.0. დაგეგმილი მისი Windows XP-ს შემდეგ გამოცემა. 2001 წლის ბოლოს ცნობილი გახდა, რომ Blackcomb გამოვიდოდა 2005 წელს, ხოლო 2002 წლის აგვისტოში - ის, რომ შუალედური ვერსია იქნება Windows Vista, დაფუძნებული ბირთვზე Windows NT 5. Longhorn-ის შექმნისას მას დაემატა Blackcomb-ის ფუნქციები და მიენიჭა ნომერი 6.0.

## სქოლიო
გროტესკი და არაბესკი

thumb|"გროტესკი და არაბესკი"
**გროტესკი და არაბესკი** არის ედგარ ალან პოს მიერ 1840 წელს გამოქვეყნებული მოკლე მოთხრობების სრული განახლებული კრებული.

## პუბლიკაცია 
## კრიტიკული გამოხმაურება 
## გროტესკი და არაბესკი
## კონტესტი
***მორელა** ( ინგლ  Morella )
* Lionizing"
***ვილლიამ ვილსონი** (  ინგლWilliam Wilson ) 
* ( ინგლThe Man That Was Used Up|The Man That Was Used Up — A Tale of the Late Bugaboo and Kickapoo Campaign
* **აშერის სახლის დაცემა** ( ინგლThe Fall of the House of Usher )
*"The Duc de L'Omelette"
*"MS. Found in a Bottle"
* **ბონ-ბონი** (ინგლBon-Bon )
*"Shadow — A Parable"
*"The Devil in the Belfry"
***ლიგელია** ( ინგლLigeia )
*"King Pest — A Tale Containing an Allegory"
*"A Predicament 
*A Predicament 
Vol. II
*"Epimanes"
*"Siope"
*The Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall
*"A Tale of Jerusalem"
*"Von Jung"
*"Loss of Breath"
*Metzengerstein
***ბერენისე** ( ( ინგლ Berenice )
*"Why the Little Frenchman Wears His Hand in a Sling"
*"The Visionary"
*The Conversation of Eiros and Charmion
*"Appendix" (to be appended to the "Hans Pfaall" story.

კატეგორია:ამერიკული ლიტერატურული ნაწარმოებები
კატეგორია:ედგარ ალან პოს ნაწარმოებები
ხაჩატურ აბოვიანი

**ხაჩატურ აბოვიანი** (; დ. 15 ოქტომბერი, 1805, სოფელი ქანაქერი, ერევანთან — გ. 14  აპრილი, 1848, ერევანი) — სომეხი მწერალი, განმანათლებელი, პედაგოგი, ფოლკლორისტი, ეთნოგრაფი. ახალი სომხური ლიტერატურისა და ახალი სალიტერატურო ენის ფუძემდებელი. 
## ბიოგრაფია 
სწავლობდა ეჩმიძიანში (1814-1821), შემდეგ თბილისის ნერსესის სემინარიაში., 1860-1836 წლებში — დერპტის (ტარტუ) უნივერსიტეტში. მოწინავე განმანათლებელი იდეების მქადაგებელი აბოვიანს სომხეთის რეაქციულ-კლერიკალური წრეები მტრულად შეხვდნენ. იგი თბილისში გადავიდა და 1837—1943 წლებში მუშაობდა სამაზრო სასწავლებლის ზედამხედველად. 1843—1848 წლებში აბოვიანი ერევანშია. 1848 წლის 2 (14) აპრილს სახლიდან გავიდა და უგზო-უკვლოდ დაიკარგა.

აბოვიანს დიდი დამსახურება მიუძღვის სომხური საზოგადოებრივი აზრის განვითარებაში. იგი ებრძოდა რეაქციასა და ძალადობას, ფეოდალურ-საეკლესიო იდეოლოგიას. მისი შემოქმედების მწვერვალია ისტორიული რომანი „სომხეთის ჭრილობა“ (დაიწერა 1841, გამოქვეყნდა 1858). ნაწარმოები გამსჭვალულია დემოკრატიზმის, პატრიოტიზმის სულისკვეთბით. ავტორი გვიხატავს სომეხი ხალხის ბრძოლას თავისუფლებისათვის რუსეთ-ირანის ომის დროს (1826—1828) და მიესალმება სომხეთის შეერთებას რუსეთთან. რომანი ხალხთა შორის მეგობრობას ქადაგებს, მდინარეები მტკვარი და ზანგა რომანში სომეხი და ქართველი ხალხების მეგობრობის სიმბოლოა. ქართველი, აზერბაიჯანელი და სომეხი ხალხების მეგობრობას აბოვიანმა მრავალი ნაწარმოები მიუძღვნა („უკანასკნელი გამოსათხოვარი მძლეთამძლე მეფე ერეკლეს“, „ხმა ღაღადისა...“, „აზარფეშა“, „თათრის გოგო“, „სონა — უბედური გოგო“ და სხვა). აბოვიანის მხატვრულ ნაწარმოებთაგან აღსანიშნავია აგრეთვე „ამერიკის აღმოჩენა“, „მოთხრობათა წიგნი“, იგავთა კრებული „გართობა მოცლის ჟამს“ და ციკლი „ბაიათი“ (გამოქვეყნდა 1864), ნარკვევები, პიესები, ლექსები, ანეკდოტები. თარგმნა ჰომეროსის, გოეთეს, შილერის, კარამზინის, კრილოვის და სხვათა ნაწარმოებები. აბოვიანი ახალი სომხეთის დე,ოკტარიული პედაგოგიკის ფუძემდებელია. იგი ებრძოდა აღზრდის შუასაუკუნეობრივ კლერიკალური-სქოლასტიკურ სისტემას, იღვწოდა საერო აღზრდისათვის, ადამიანი ყოველმხრივი განვითარების, ღარიბთა უფასო სწავლების, ქალებისა და ვაჟების თანასწორი განათლებისათვის. მის პედაგოგიური ნაშრომთაგან აღსანიშნავია საკითხავი წიგნი „გზის დასაწყისი“ (1838), რუსული და სომხური ენების გრამატიკის სახელმძღვანელო, „ტიგრანის ისტორია ანუ სომეხი ბავშვების ზნეობრივი დარიგება“. აბოვიანმა სომხეთში პირველმა დაიწყო სომეხი ხალხის ყოფის მეცნიერულ-ეთნოგრაფიული შესწავლა. კრებდა სომხურ, აზერბაიჯანულ და ქართული ფოლკლორის ნიმუშებს.

## ლიტერატურა 
* *Абов Г.,* Хачатур Абовян. Жизнь и творчество, Ер., 1948;
* *Мурадян Г.*, Современники о Хачатуре Абовяне, Ер., 1941;
* *Сантросян М.*, Хачатур Абовян —выдающийся армянский педагог М., 1957

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:სომეხი ფოლკლორისტები
კატეგორია:სომეხი პედაგოგები
კატეგორია:სომეხი ეთნოგრაფები
კატეგორია:სომეხი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1805
კატეგორია:გარდაცვლილი 1848
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გარდაცვალების ადგილი უცნობია
არაბესკი

[thumb|300px|არაბესკის ქვის რელიეფი [ომაიანთა მეჩეთიდან (დამასკო)]]
**არაბესკი** ( < ) — შუა საუკუნეების ისლამურ ხელოვნებაში ჩამოყალიბებული ორნამენტის ევროპული სახელწოდება. გეომეტრიულად აგებულია სწორ- ან ირიბკუთხა ბადეზე, მისი საფუძველია დეკორატიული მოტივების განმეორებადი ჯგუფების უსასრულო სივრცითი განვითარება. ერთგვაროვანი ფორმების ამგვარი წყობა ქმნის რთული მოხატულობის შთაბეჭდილებას. განარჩევენ მცენარეებიან (ყვავილებიანი და ფოთლებიანი მოხატულობები) და გეომეტრიულ (კალეიდოსკოპის მსგავსი მოხატულობით) არაბესკებს; ხშირია წარწერებიანი კომპოზიციებიც. ისლამურ რელიგიაში არაბესკი დამახასიათებელია მეჩეთების მოხატულობისათვის. გამოსახულების ფორმა დამოკიდებულია ისლამური სამყაროს შეხედულებაზე ამა თუ იმ საგანზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ტერმინები
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
ალექსი წერეთელი

**ალექსი წერეთელი** (დ. 1864 — გ. 1942), თავადი, ოპერის იმპრესარიო. მწერალ აკაკი წერეთლისა და ნატალია პეტროვნა ბაზილევსკაიას ვაჟი.

დაიბადა პეტერბურგში და აღიზარდა რუსულ კულტურულ გარემოში. ქართულს თითქმის არ ფლობდა; მიიღო ინჟინრის განათლება. ოპერამ ადრევე გაიტაცა და 1896-97 წლებში ხარკოვში (ახლანდ. ხარკივი, უკრაინა) ჩამოაყალიბა საოპერო დასი, რომელმაც გასტროლებით მოიარა რუსეთის იმპერიის დიდი ქალაქები და წარმატების მწვერვალს 1904-06 წწ. პეტერბურგში მიაღწია. წერეთელს ეკუთვნის რამდენიმე მომავალში ცნობილი საოპერო ტალანტის აღმოჩენა. 1913 წ. წერეთელმა პეტერბურგში მოაწყო ქართული დიასპორის ყველაზე დიდი საღამო. ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ, 1917 წ., რუსეთი დატოვა და ევროპას მიაშურა. 1921 წლიდან მისი ახლად შექმნილი დასი წარმატებით გამოდიოდა ესპანეთის თეატრებში. 1928 წ. იყო პარიზში „რუსული ოპერის“ თანადამფუძნებელი. 1930 წ. ოპერა გაკოტრდა, მის მფლობელებს შორის დავა კი სასამართლომდე მივიდა. წერეთელმა სასამართლო პროცესი მოიგო და 1931 წ. ემიგრანტ ვასილი ბაზელის კომპანიონობით „რუსული ოპერა“ აღადგინა. დასში მიწვეული იყო თედორე შალიაპინი.

წერეთელმა თავისი დასის მთელი რეკვიზიტები „მომავალი თავისუფალი საქართველოს თეატრს“ უანდერძა. თუმცა, მისი გარდაცვალების შემდეგ, ანდერძი არაქმედითად იქნა ცნობილი და წერეთლის ქონება აუქციონზე გაიყიდა.

## წყარო 
* Евгений Цодоков. А. Церетели. Грузинский князь и русская опера. *Belcanto.Ru*

კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
ა
კომლი

**კომლი** — საზოგადოებრივი შენაერთი, რომელიც ერთ საოჯახო მეურნეობას მოიცავს და ძირითადი ფაქტორია მრავალ სოციალურ, მიკროეკონომიკურ და სამთავრობო მოდელების ანალიზში. ტერმინი ზოგადად მიუთითებს ყველა პირზე, რომელიც ერთ ოჯახში ცხოვრობს.

ძირითად ეკონომიკურ მოდელთა უმრავლესობა არ ითვალისწინებს, კომლის ყველა წევრი ტრადიციული გაგებით ერთ ოჯახს ეკუთვნის თუ არა. საზოგადოებრივი პოლიტიკის განხილვისას კომლსა და ოჯახს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც სინონიმებს. თუმცა რეალურად, ეს ორი ტერმინი ერთმანეთისგან განხსვავდება.

## ლიტერატურა 
* The Economist Book Of Vital World Statistics: A Complete Guide To The World In Figures, Introduction by Sir Claus Moser KCB CBE, The Economist Books Ltd., Fourth reprint, paperback edition, October 1992 (contains a section entitled “Consumer Durables,” with estimates of household ownership of a wide range of consumer durables in OECD countries and various Eastern European countries)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Contains statistics on housing conditions and housing policies in various countries 
* Contains historical statistics on housing conditions in the United Kingdom
* Contains historical statistics on housing conditions in Australia
* Contains historical statistics on housing in the United Kingdom
* Contains historical statistics on housing in Italy

კატეგორია:ეკონომიკა
კატეგორია:სოციოლოგია
რობერტ ლუის სტივენსონი

**რობერტ ლუის ბალფორ სტივენსონი** (; დ. 13 ნოემბერი, 1850, ედინბურგი — გ. 3 დეკემბერი, 1894) — შოტლანდიელი მწერალი.

## ბიოგრაფია 
რობერტ ლუის სტივენსონი დაიბადა დინბურგში 1850 წელს. მამა და პაპა ინჟინრები ჰყავდა. ამის გამო რობერტის მომავალიც ინჟინრობასთან იყო დაკავშირებული. ახალგაზრდა სტივენსონმა სწავლა ედინბურგის უნივერსიტეტში დაიწყო, მაგრამ ის მალევე მიხვდა, რომ ინჟინერობა არ ხიბლავდა. 1871 წელს მან სასწავლებელი შეიცვალა. რობერტი ტუბერკულოზით იყო დაავადებული და ამის გამო თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილის ქალაქგარეთ — ბეიტანეტში გატარება მოუხდა. სტივენსონმა დაიწყო მოგზაურობა, თავიდან საფრანგეთსა და ბელგიაში. მოგზაურობასთან ერთად ის წერდა კიდეც. შემდეგ გაემგზავრა ჩრდილოეთ ამერიკაში. კალიფორნიაში მას შეუყვარდა ამერიკელი ქალი — ფენი ვანდეგრიფტ ოსბორნი, რომელიც ცოლად შეირთო. ფენის ჰყავდა ვაჟი. სტივენსონს თავისი გერი მეტად შეუყვარდა. მწერალს წერამ დიდი წარმატება მოუტანა და ის თავის ოჯახთან ერთად აგრძელებდა მოგზაურობას ჯანმრთელობის ძიებაში. ოჯახმა გადაწყვიტა დასახლებულიყო სამოაში. მათ იყიდეს სახლი და იქ 1894 წლამდე ცხოვრობდნენ, სტივენსონის გარდაცვალებამდე.

## ბიბლიოგრაფია
### რომანები
* *განძის კუნძული* (1883)
* *დოქტორი ჯეკილის და მისტერ ჰაიდის უცნაური ამბავი* (1886)
* *შავი ისარი* (1888)
* *ბატონი ბალანტრე* (18889)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
*  (plain text and HTML)
* Works by Robert Louis Stevenson, at the Online Books Page (plain text and HTML)
* Essays by Stevenson at Quotidiana.org
* There are over 200 published biographies of RLS
**Robert Louis Stevenson: a record, an estimate, and a memorial *, by Alexander H. Japp
**Robert Louis Stevenson *, a biography by Sir Walter Alexander Raleigh
*Robert Louis Stevenson: a memoir (1895), by Edmund Gosse who knew Stevenson personally

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1850
კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
კატეგორია:შოტლანდიელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის შოტლანდიელი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის შოტლანდიელი პოეტები
კატეგორია:ედინბურგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამოელი მწერლები
კატეგორია:შოტლანდიელი ათეისტები
კატეგორია:შოტლანდიელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:შოტლანდიელი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:ედინბურგელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ედინბურგში დაბადებულები
Stormbringer (ალბომი)

***Stormbringer*** — მძიმე როკ ჯგუფ Deep Purple-ის მეცხრე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1974 წელს. ალბომზე გამოკვეთილად ჟღერს სოული და ფანკი, რითაც რიჩი ბლეკმორი არ იყო კმაყოფილი და დატოვა ჯგუფი ალბომის დასრულებისთანავე.

20 წლის განმავლობაში ეს ალბომი არ გამოიცემოდა აშშ-ში, მაგრამ 2007 წლის 31 ივლისს გამოვიდა მისი რემასტერი და მან კვლავ მიიპყრო მსმენელის ინტერესი. უცნობია ამ რემასტერისთვის გამოყენებული ფირების წარმომავლობა, მაგრამ ლეიბლის Friday Music საიტი ყველას არწმუნებს, რომ ეს არის ციფრული რემასტერის მქონე ჩანაწერი.

EMI გლენ ჰიუზთან ერთად მუშაობდა ამ ალბომის მეორე რემასტერზე. იგი გამოიცა 2009 წლის 19 იანვარს, 2 დისკის სახით. პირველი არის რემასტერი, უფრო მეტი სიმღერით, ხოლო მეორე - კვადრო მიქსი, რომელიც გამოიცა შტატებში 1975 წელს. ამ გამოცემის მთლიანად გაყიდვის შემდეგ გამოვიდა 1 დისკიანი ვერსია. აგრეთვე გამოიცა ვინილის გრამფირფიტაც.

სიტყვა Stormbringer (შტორმის მაუწყებელი) აღებულია მაიკლ მურკოკის ნაწარმოებიდან, სადაც იგი წარმოადგენს ბოროტი ძალის მატარებელ მაგიურ ხმალს. ცნობილია, რომ ჯგუფის წევრები იცნობდნენ მურკოკის შემოქმედებას, მაგრამ დარწმუნებულები იყვნენ, რომ ეს სახელწოდება მომდინარეობს ანტიკური მითოლოგიიდან. თუმცა, სინამდვილეში, ეს სახელწოდება მურკოკმა მოიგონა.

სიმღერის Stormbringer პირველ სტრიქონებამდე ჟღერს ტექსტი The cocksucker, motherfucker stormbringer, რომელიც ნორმალურად ისმის, როდესაც დისკი უფრო ნელი ტემპით ტრიალებს.

## სიმღერების სია 
;მხარე 1

;მხარე 2

### 35 წლიანი იუბილეს დამატებები 
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:Deep Purple-ის ალბომები
კატეგორია:1974 წლის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:Purple Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები მარტინ ბერჩის პროდიუსერობით
წერეთლები

მინი|წერეთლების გერბი
**წერეთლები** — ფეოდალური საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში. 

წყაროებში იხსენიება XVI საუკუნიდან. მათი თავდაპირველი სამყოფელი იყო მდინარე ტანას ხეობის სოფლები დიდი და პატარა წერეთი. XVI საუკუნის შუა ხანებიდან ჩანს წერეთლების ორი შტო, იმერეთისა და ქართლის. XVII საუკუნეში წერეთლები იხსენიებიან როგორც იმერეთის სამეფო კარის მაღალი მოხელეები: სახლთუხუცესი, სარდალი, მანდატურთუხუცესი, ასრულებდნენ იმერეთის მეფის მნიშვნელოვან პოლიტიკურ და დიპლომატიურ დავალებებს. წერეთლებს თავიანთ თხზულებებში იხსენიებენ ფეშანგი, არჩილი, ბეიკი.

წერეთელთა სათავადო იყო საწერეთლო, რომელიც მდებარეობდა ზემო ქვეყანაში. მათი რეზიდენცია საჩხერე XVIII საუკუნეში იყო მრავალეროვანი დაბა. სოლომონ I-ის მიერ აბაშიძეთა სათავადოს დაკნინების შემდეგ წერეთლები განსაკუთრებით დაწინაურდნენ.  წერეთლები ფლობდნენ მოდინახესა და სხვა ციხეებს, ერთ-ერთ საძვალედ ჰქონდათ ჯრუჭის მონასტერი. საწერეთლოში XIX ს. დამდეგს 57 სოფელი შედიოდა, რომლებშიც 1000 კომლზე მეტი ყმა-გლეხი ცხოვრობდა. რუსეთის მიერ იმერეთის დაპყრობის პერიოდში (1810) წერეთლების ნაწილი იმპერიას მიემხრო, ნაწილი კი სოლომონ II-ს ერთგულობდა.

წერეთლების ერთი შტო 1724 წ. ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ს რუსეთში გაჰყვა და იქ დამკვიდრდა. ეს შტო ცნობილი იყო ცერტელევების გვარით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*წერეთელი

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*გვარის ისტორია — Nobility.pro

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
*
ედუარდ ბალტინი

**ედუარდ დიმიტრის ძე ბალტინი** () (დ. 21 დეკემბერი, 1936, სმოლენსკი, — გ. 7 ოქტომბერი, 2008, მოსკოვი) —  რუსეთის სამხედრო-საზღვაო მოღვაწე, ადმირალი (1993), საბჭოთა კავშირის გმირი (1981).

საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში იყო 1954 წლიდან. დაამთავრა ს. კიროვის სახ. კასპიის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა (1958) და ვოროშილოვის სახ. გენერალური შტაბის აკადემია (1980). 1969 წლიდან მსახურობდა ატომურ წყალქვეშა ფლოტში და მონაწილეობდა ყინულის პირობებში ატომური წყალქვეშა ნავების საბრძოლო გამოცდებში. 1987-1992 წწ. იყო წყნარი ოკეანის ფლოტის მეთაურის მოადგილე. 1992 დეკემბერში, რუსეთსა და უკრაინას შორის ძანგრძლივი და დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, დაინიშნა შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანამდებობაზე. მონაწილეობდა შეიარაღებულ ინტერვენციაში საქართველოს ტერიტორიაზე მიმდინარე სამოქალაქო ომების დროს, მ.შ. აფხაზეთსა და სამეგრელოში; 1993 წ. ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა ფოთის პორტის ოკუპაციას და ედუარდ შევარდნაძის მთავრობის ჯარების ლოჯისტიკურ მხარდაჭერას ზვიად გამსახურდიას მომხრეების წინააღმდეგ. 1996 წლიდან თადარიგში გავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Эдуард Дмитриевич Балтин. Биографическая справка. *Rian.Ru*, 07/10/2008

კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ლუი-კლოდ დაკენი

thumb 
**ლუი-კლოდ დაკენი**() (დ. 4 ივლისი, 1694 —  გ. 15 ივნისი, 1772) — ებრაული წარმოშობის ფრანგი კომპოზიტორი, ვირტუოზი ორგანისტი და კლავესინისტი.  
 
## სიცოცხლე 
ლუი-კლოდ დაკენი დაიბადა პარიზში, ებრაულ ოჯახში. დაკენი პატარობიდან მუსიკალური ნიჭით გამოირჩეოდა. ის მეფე ლუი XIV კარებთან 6 წლიდან უკრავდა. მისი მასწავლებელი ლუი მარჩანდი იყო. 12 წლის უკვე სენტ შაპელის ორგანისტი. 

## შემოქმედება 
8 წლის თავისი საკუთარი ნაწარმოები  Beatus Vir იდირიჟორა. მისი საკლავირო კომპოზიციები 1757 წელს დაიბეჭდა. დაკენის გადარჩენილი ნაწარმოებები მოიცავს 4 საკლავირო სუიტას, პასტორალს, კანტატას , Air à boire. მათ შორის ყველაზე განთქმული ნაწარმოებებია Noël Suisse და Le Coucou.

კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1694
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1772
ტერიერი

[მინი|180პქ|[ვესტ ჰაილანდური თეთრი ტერიერი]]
**ტერიერი** — სანადირო და დეკორატიული ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. უმეტესობა გამოყვანილია დიდი ბრიტანეთის კუნძულებზე.  ზოგიერთი ჯიში ცნობილი იყო ჯერ კიდევ XII საუკუნეში.

ტერიერი გამოირჩევა პატარა ზომით, შედარებით მეტი ბეწვით. არის ძალიან მოძრავი და უშიშარი. ისინი მამაცად ებრძვიან ტანად მათზე გაცილებით დიდ ცხოველებს. ტერიერის ბეწვის სიგრძე მერყეობს რამდენიმედან 70 ფუნტამდე და როგორც წესი, ამ ძაღლების კატეგორიზაციაც ხდება ბეწვის სიგრძისა ან ფუნქციის მიხედვით. გამოარჩევენ ხუთ განსხვავებულ ჯგუფს ტერიერებში, რომელთაც რამდენადმე განსხვავებული ბეწვი აქვთ.  ცნობილია 30-მდე ჯიში. სანადიროდ იყენებენ 30—40 სმ სიმაღლის ტერიერს. დეკორატიული ტერიერის სიმაღლე 18—26 სმ აღწევს. ყველაზე დიდია ერდელტერიერი (სიმაღლე 62—66 სმ), რომელიც სასამსახური დანიშნულებისაა.

## ტერიერების დახასიათება 
სახელი ტერიერი წარმოდგება ლათინური სიტყვიდან terre, რაც მიწას ნიშნავს, და მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ ამ მოუსვენარი ძაღლების ერთ-ერთი საქმიანობა იყო სხვადასხვა ცხოველის, მაგალითად მელიის ან მაჩვის, მიწაში ამოთხრილ სოროში ჩაძვრომა. ამისთვის მას სჭირდებოდა სიმამაცე, გაბედულება და შეუპოვრობა. ეს თვისებები დღესაც თვალნათლივ ჩანს ამ ჯიშებში.

ტერიერების ჯგუფი ამჟამად მნიშვნელოვნად შემცირდა ისეთი ერთეული გამონაკლისების გარდა, როგორიცაა ვესტჰეილანდური თეთრი ტერიერი, რომელსაც მოფერებით ვესტის ეძახიან. უაღრესად ენერგიული და დამოუკიდებელი ხასიათის ტერიერები განუყრელად არიან დაკავშრებული ბრიტანეთის კუნძლების ძველ სასოფლო-სამეურნეო ტრადიციებთან. პატარა ძაღლის ყოლის მსურველები ნაკლებად ირჩევენ ტერიერებს მათი ანჩხლი ზნის გამო. სხვა ჯიშებთან შედარებით, ტერიერების მოვლა და საგამოფენო ჩვენებისთვის მომზადება საკმაოდ რთულია.

## მრავალმხრივი კომპანიონები 
ტერიერებს, როგორც მუშა ძაღლებს, მრავალი ამოცანის შესრულება შეუძლიათ, ვიდრე მათ წარმოშობის მიხედვით იყო გათვალისწინებული. ეს ჯიშები ფართოდ განვითარდა სოფლის რეგიონებში. მართალია, სახლის საყვარელი ცხოველები არ ყოფილან, მაგრამ ხშირად ჰყავდათ ფერმებში, სადაც ანადგურებდნენ მავნებლებს, კერძოდ ვირთაგვებს; ასრულებდნენ მოდარაჯე ძაღლის როლს და ხმამაღალი ყეფით ამცნობდნენ ფერმერებს სტუმრის მოსვლას. ეს თვისება დღესაც ძალზე გამოკვეთილია ტერიერებში, რომლებიც, სხვა ჯგუფების ძაღლებთან შედარებით, ურთიერთობაში გაცილებით მეტად იყენებენ ხმოვან სიგნალებს.

## ლიტერატურა 
* *დევიდ ალდერტონი, რაზე მეტყველებს ძაღლის ქცევა, ISBN 978-9941-19-652-2*

## რესურსები ინტერნეტში 
*TerrierForums.com 
*ტერიერები  საიტზე Dmoz.org

კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:ნადირობა