ლუქსემბურგის ეკონომიკა

**ლუქსემბურგის ეკონომიკა** — დამოკიდებულია საბანკო, ფოლადისა და ინდუსტრიულ სექტორზე. ლუქსემბურგს აქვს მეორე ყველაზე მაღალი მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე მსოფლიოში (2007 წელი, ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო), კატარის შემდეგ. ლუქსემბრუგის მოსახლეობა აღიქმება დივერსიფიცირებულ განვითარებულ ერად, კატარის საპირისპიროდ, რომლის ძირითად შემოსავლის წყაროსაც წარმოადგენს ნავთობი.

ამასთანავე, ლუქსემბურგი ტურისტულ ლიტერატურაში მოიხსენიება „ევროპის მწვანე გულად“, მისი პასტორალური მიწა თანაარსებობს მაღალ ინდუსტრიულ და ექსპორტზე ორიენტირებულ ტერიტორიაზე. ლუქსემბურგის ეკონომიკა არის ძალიან მსგავის გერმანიისა. ლუქსემბურგს აქვს ძალიან იშვიათი კეთილდღეობის ხარისხი განვითარებულ დემოკრატიებს შორის.

2009 წელს, ბიუჯეტის დეფეიციტი იყო 5%, რაც გამოწვეული იყო მთავრობის გადაწყვეტილებით მოეხდინა ეკონომიკის სტიმულირება, განსაკუთრებით საბანკო სექტორის, როგორც შედეგის მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისისა. 2010 წლისთვის ეს მაჩვენებელი შემცირდა 1.4%-მდე.

## სექტორები 
2013 წელს მშპ იყო $60.54 მილიარდი, სადაც მომსახურება, მათ შორის ფინანსური სექტორი, აწარმოებდა 86%-ს. ფინანსური სექტორი შეადგენდა მშპ-ს 36%, მრეწველობა 13,3%, ხოლო სოფლის მეურნეობა 0,3%.

### საბანკო 
საბანკო არის ყველაზე დიდი სექტორი ლუქსემბურგის ეკონომიკისა. ქვეყანა სპეციალიზდება ტრანს-სასაზღვრო ბიზნეს ადმინისტრირებაზე. როგორც  ლუქსემბურგის შიდა ბაზარი არის შედარებით პატარა, ქვეყნის ფინანსური ცენტრი არის, ძირითადად, საერთაშორისო. 2009 წლის მარტის ბოლოს, 152 ბანკი იყო ლუქსემბრუგში 27,000 თანამშრომელით. პოლიტიკური სტაბილურობა, კარგი კომუნიკაციები, სხვა ევროპულ ცენტრებთან ხელმისაწვდომობა, გამოცდილი მრავალენოვანი პერსონალი, საბანკო საიდუმლოების ტრადიცია და ტრანს-სასაზღვრო  ფინანსებში ექსპერტული გამოცდილება - არის ის ფაქტორები, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ფინანსური სექტორის ზრდაში.ამ ფაქტორებმა განაპირობა კორუფციის აღქმის 8.3  ინდექსი და DAW ინდექსი რეიტინგი 10 2012 წლისთვის, ეს უკანასკნელი ყველაზე დიდია ევროპაში. გერმანია ითვლის უდიდეს ბანკების დაჯგუფებას და სკანდინავიურ, იაპონურ და აშშ-ს ბანკებთან ერთად არის ბაზარზე წარმოდგენილი. მთლიანი აქტივები ცდებოდა €929 მილიარდს 2008 წლის ბოლოს. 9 000-ზე მეტის ჰოლდინგის კომპანიია დაარსებული ლუქსემბურგში. ევროპის საინვესტიციო ბანკი - ფინანსური ინსტიტუტი ევროკავშირისა - ასევე აქ მდებარეობს.

შეშფოთებამ ლუქსემბურგის საბანკო საიდუმლოების კანონის შესახებ და მისმა რეპუტაციამ, როგორც საგადასახადო თავშესაფრისა, 2009 წლის აპრილში ქვეყანა მიიყვანა იქამდე, რომ დიდი ოცეულის მიერ ის დაამატეს „ნაცრისფერ სიაში“, რომლებიც მოიცავს საეჭვო საბანკო შეთანხმებების მქონე ერებს. თუმცა ამ სიიდან ის ამ წელსვე ამოწერეს. ამ შეშფოთებამ ლუქსემბურგი აიძულა შეეცვალა საგადასახადო კანონმდებლობა, რათა აეცილებინა კონფლიქტი ევროკავშირი წევრ, საგადასახადო ავტორიტეტებთან. მაგალითად, კლასიკური საგადასახადო თავისუფლების პირობებში 1929 წელს დაარსებული ჰოლდინგი უკანონოდ იქნა გამოცხადებული 2010 წლის 31 დეკემბერს, როგორც არალეგალური მდგომარეობის დახმარება ევროპული კომისიისა.

### ფოლადი 
საკვანძო მოვლენა ლუქსემბურგის ეკონომიკურ ისტორიაში არის 1876 წელს ინგლისური მეტალურგიის დანერგვა. ამან კი ქვეყანა მიიყვანა ფოლადის ინდუსტრიის განვითრებამდე ლუქსემბურგში და კომპანია - „ARBED“-ის დაარსებამდე 1911 წელს.

რკინისა და ფოლადის ინდუსტრია, რომელიც მდებარეობს საფრანგეთის საზღვრის გასწვრივ, არის მნიშვნელოვანი სექტორი ეკონომიკისა. ფოლადი წარმოადგენს მთლიანი ექსპორტის (სერვისების ჩათვლით) 29%-ს, 1.8%-ს მშპ-სი, 22%-ს სამრეწველო დასაქმებიისა და 3.9%-ს სამუშაო ძალისა.

ინდუსტრიის რესტრუქტიზაცია და სახელმწიფო ქონების ზრდამ „ARBED“-ში (31%) 1974 წლიდან დაიწყო. როგორც შედეგი დაწესებულების მოწყობისა დროებითი მოდერნიზაციისა წარმოებისა და დასაქმების შემცირება ხარჯზე, მთავრობის გადაწყვეტილება კომპანიის ვალების დაყოფის შესახებ და ბოლო დროის ციკლური აღდგენა ფოლადზე საერთაშორისო მოთხოვნისა არის ფაქტორი, რომელმაც განაპირობა კომპანიის კვლავ მოგებაზე მუშაობა.მისი პროდუქტიულობა არის ყველაზე მაღალი მსოფლიოში. აშშ-ს ბაზარზე „ARBED“-ის წარმოების 6%-ია წარმოდგენილი. კომპანია სპეციალიზდება დიდი არქიტექტურული ფოლადის სხივების წარმოებასა და დამატებითი ღირებულების პროდუქციაზე.იმის მიუხედავად, რომ შედარებით შემცირებას ჰქონდა ადგილი ფოლადის სექტორში, მთავრობამ მოახდინა, მისი ანაზღაურება. 2001 წელს, „ACERALIA“-სა და „USINOR“-ის შერწყმით, „ARBED“ გახდა „ARCELOR“. ეს უკანასკნელი დაკავებულ იქნა 2006 წელს „MITTAL STEEL“-ის მიერ და შეიქმნა „ARCELOR-MITTAL“, ყველაზე დიდი ფოლადის მწარმოებლი მსოფლიოში, რომელსაც სათავეში ედგა ლაკშამი მითალი.

### ტელეკომუნიკაციები 
მთავრობის პოლიტიკა ხელსუწყობს ლუხსემბურგის განვითარებას აუდიოვიზუალურ და კომუნიკაციურ ცენტრად. რადიო-ტელევიზია „ლუქსემბურგი“ არის ევროპის მეწინავე კერძო რადიო და სატელევიზიო მაუწყებლობა. სახელმწიფოს დახმარებით შეიქმნა ლუქსემბურგის სატელიტური კომპანია „Société européenne des satellites“ (SES) 1986 წელს,რათა დაეყენებინა და ფუნქციონირებაში მოეყვანა სატელიტური ტელეკომუნიკაციების სისტემა სატელევიზიო პროგრამების გადაცემისათვის მთელი ევროპის მასშტაბით.ამ კომპანიის პირველი სატელიტი, 16 არხიანი „RCA 4000 Astra 1A“, გაეშვა „ARIANE ROCKET“-ის მიერ 1988 წლის დეკემბერში. დღეს-დღეობით კი ეს კომპანია წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე დიდი სატელიტური მომსახურების კომპანიას შემოსავლების მხრივ.

### ტურიზმი 
ტურიზმი არის მნიშვნელოვანი კომპონენტი ეროვნული ეკონომიკისა და წარმოადგენდა დაახლოებით 8.3% მშპ-სი 2009 წელს და ასაქმებს 25 000 ადამიანს ან 11.7% მომუშვე მოსახლეობისა. მიმდინარე კრიზისის მიუხედავად „Grand Duchy“ მაინც მანსპინძლობს 900 000 ვიზიტორს წელიწადში, რომლებიც საშუალოდ 2.5 ღამეს ატარებენ სასტუმროებსა და სალაშქრო ადგილებში.ბიზნეს მოგზაურობა ყვავის და წარმოადგენს 44%-ს ქვეყანაში ღამის გატარებისა და 60%-ს დედაქალაქში, 11%-იდან 25%-ს შორის 2009 და 2010 წლებში. 

### აგრარული 
ლუქსემბურგის პატარა, მაგრამ პროდუქტიული აგრარული სექტორი არის ძალიან სუბსიდირებული, ძირითადად ევროკავშირისა და მთავრობისაგან. ის ასაქმებს 1-3%-ს სამუშაო ძალისა. ფერმერტ უმეტესობა დაკავებულია რძის პროდუქტებისა და ხორცის წარმოებით. ვენახები მოსელის ველში ყოველწლიურად აწარმოებს 15 მილიონ ლიტრ მჭრალ თეთრ ღვინოს, რომელთა უდიდესი ნაწილი მოიხმარება ლუქსემბურგში, აგრეთვე გერმანიაში, საფრანგეთსა და ბელიგაში ნაკლები მასშტაბით.

## შრომითი ურთიერთობები 
შრომითი ურთიერთობები იყო მშვიდობიანი 1930-იანი წლებიდან. მრეწველობის მუშათა უმეტესობა ქმნიან შრომით კავშირებს, რომლებიც უკავშირდება ერთ-ერთ მთავარ პოლიტიკურ პარტიას. ბიზნესის წარმომადგენლები, გაერთიანებები და სახელმწიფო მონაწილეობენ ძირითად შრომით მოლაპარაკებებში.

უცხოელი ინვესტორები ხშირად ციტირებენ ლუქსემბურგის შრომით ურთიერთობებს, როგორც მთავარ მიზეზს "Grand Duchy"-ის ადგილმდებარეობით. უმუშევრობა 1999 წელს სამუშაო ძალის საშუალოდ 2.8%-ზე უფრო მცირე იყო, მაგრამ 4.4%-ს მიაღწია 2007 წელს.

## ენერგია 
1978 წელს ლუქსემბურგმა სცადა აეშენებინა 1 200 მეგავატის ბირთვული რეაქტორი, მაგრამ ხელი აიღო გეგმაზე მასობრივი საპროტესტო აქციების საფრთხის შემდეგ. ამჟამად, ლუქსემბურგი იყენებს იმპორტირებულ ნავთობსა და ბუნებრივ აირს მისი გენერირებული ენერგიის უმეტესობისთვის.

## კოსმოსური ფრენები და რესურსების მოპოვება 
[მინი|322x322px|სამუშაო ძალის პროდუქტიულობის დონით ლუქსემბურგი არის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ევროპაში. [OECD, 2012 წელი.]]
ლუქსემბურგი არის ევროპული კოსმოსური სააგენტოს წევრი, სადაც მან განახორციელა 23 მილიონი ევროს კონტრიბუცია 2015 წელს.

2016 წლის თებერვალში ლუქსემბურგის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ის შეეცდებოდა „ხელი წაეშველებინა მრეწველობის სექტორისთვის, რათა მოეპოვებინათ ასტეროიდების რესურსები კოსმოსში“ „ლეგალური სქემების“ შექმნითა და ნორმატიული სტიმულებით ინდუსტრიაში ჩართული კომპანიებისთვის. 2016 წლის ივნისში, დაანონსდა, რომ მთავრობა განახორციელებდა „200 მილიონ დოლარზე მეტ ინვესტიციას კვლევებში, ტექნოლოგიების დემონსტრაციასა და ლუქსემბურგის ბაზარზე არსებული კომპანიების აქციების ყიდვისათვის“.

## პერსპექტივები 
ლუქსემბურგის სტატისტიკის სააგენტოს ჩანაწერზე დაყრდნობით, ლუქსემბურგის ეკონომიკა მომართული იყო 4.0%-იან ზრდაზე 2011 წლისთვის. ეკონომიკური სიტუაცია იყო განსაკუთრებით დინამიური 2010 წლის ბოლოს და 2011 წლის დასაწყისში, მაგრამ იყო ზრდის შემცირების ნიშნებიც ორივე, საერთაშორისო ეკონომიკურ გარემოსა და ეროვნული ინდიკატორების პირობებშიც. მშპ-ს ზრდა რეცესიაში შევიდა 2012 წლისთვის.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ლუქსემბურგის ეკონომიკური კვლევა 2012 წლის  ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციიდან
* [ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90) მთავარი გვერდი ლუქსემბურგის შესახებ]
* სახელმწიფო სტატისტიკა (ფრანგული)
* ლუქსემბურგი  მსოფლიო ფაქტების წიგნში (*The World Factbook-ში)*

## სქოლიო
კატეგორია:ევროკავშირის წევრების ეკონომიკები
კატეგორია:ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრები
კატეგორია:ლუქსემბურგის ეკონომიკა
კატეგორია:ევროპის ეკონომიკა ქვეყნების მიხედვით