open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გერტი კორი

**გერტი კორი** ( დ. 15 აგვისტო, 1896 — გ. 26 ოქტომბერი, 1957) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი. იყო მესამე ქალი, და ამავდროულად პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც მიიღო ნობელის პრემია მეცნიერებაში. მისი ქმარი, კარლ ფერდინანდ კორი, აგრეთვე ცნობილი მეცნიერი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Carl and Gerti Cori and Carbohydrate Metabolism from American Chemical Society National Historic Chemical Landmarks
* “Glories of the Human Mind” by Gerty Cori
* Bernardo A. Houssay  Memorial to Gerty Theresa Cori
* Gerty Cori Memorabilia
* Nobel lecture by Carl Cori and Gerty Cori 
* National Academy of Sciences Biographical Memoir

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები
The U.S. Albums

***The U.S. Albums*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის ალბომების კომპილაცია, გამოცემული 2014 წლის 21 იანვარს. მასში შეტანილია ჯგუფის ამერიკული ალბომები, გამოცემული 1964-1970 წლებში. კომპილაცია გამოიცა აშშ-ში, ჯგუფის იქ ვიზიტის, ისევე, როგორც პირველი ამერიკული ალბომის *Meet the Beatles!*  საიუბილეოდ.

## დისკების სია
კრებულში შეტანილია Capitol Records-ის მიერ აშშ-ში გამოცემული ცამეტივე ალბომი. აქედან რვა მანამდე გამოიცა *The Capitol Albums, Volume 1*-სა  *Volume 2*-ში. კრებულში წარმოდგენილია ყოველი ალბომის მონო და სტერეო ვერსიები. გამონაკლისია ''The Beatles' Story* და *Hey Jude*, რომლებიც მხოლოდ სტერეო გამოცემებია. ამასთან, ეს ორი ალბომი, 
აგრეთვე *Yesterday and Today*, *A Hard Day's Night*-ის და *Revolver*-ის აშშ გამოცემები ამ კრებულში პირველად არის წარმოდგენილი CD-ზე.

**Meet the Beatles!* (1964)
**The Beatles' Second Album* (1964)
**A Hard Day's Night* (1964)
**Something New* (1964)
**The Beatles' Story* (1964)
**Beatles '65* (1964)
**The Early Beatles* (1965)
**Beatles VI* (1965)
**Help!* (1965)
**Rubber Soul* (1965)
**Yesterday and Today* (1966)
**Revolver* (1966)
**Hey Jude* (1970)

## გამორჩეული მიქსები
თითქმის ყველა შემთხვევაში, წყაროს სახით რემასტერინგის დროს გამოიყენებოდა EMI-ს მიერ Capitol-ისთვის მიწოდებული მასტერ-ფირები. სხვადასხვა შემთხვევაში, შეიქმნა ახალი მიქსები, რომლებიც ამ გამოცემისთვის უნიკალურია. იქ, სადაც Capitol მონოვერსიაში იყენებდა მონოდ გარდაქმნილ სტერეოს (*Meet The Beatles*, *Help!* და *The Early Beatles*), ახალ გამოცემაში გამოიყენება 2009 წლის მონომიქსები. იქ, სადაც Capitol იყენებდა დუოფონურ სტერეომიქსს, აქ გამოიყენება ახალი სპეციალური სტერეომიქსი. ბრიტანეთში გამოცემული *Help!*-ის და *Rubber Soul*-ის შემთხვევაში გამოიყენეს 1987 წლის სტერეომიქსი, 2009 წლის რემასტერის სახით.

### *The Beatles' Second Album*
: Long Tall Sally (მონო)
: I Call Your Name (მონო)

### *Something New''
: I'll Cry Instead (მონო)
: Any Time At All (მონო)
: When I Get Home (მონო)
: And I Love Her (მონო)

### ''A Hard Day's Night''
: I'll Cry Instead (მონო) (იგივე, რაც მონოალბომში *Something New*)
: And I Love Her (მონო) (იგივე, რაც მონოალბომში *Something New*, აქ უფრო ნელი ტემპით ჟღერს)
: I'll Cry Instead (მონო) (სტერეოვერსია არ არის)

### ''Beatles '65''
: I'll Be Back (მონო)
: She's a Woman (მონო)
: I Feel Fine (მონო)

### *Rubber Soul*
: Michelle (მონო)
: The Word (სტერეო)
: I'm Looking Through You (სტერეო)

### *Yesterday and Today*
: I'm Only Sleeping (მონო)
: Doctor Robert (მონო)
: And Your Bird Can Sing (მონო)
: We Can Work It Out (სტერეო)
: Day Tripper (სტერეო)

## Charts
## რესურსები ინტერნეტში 
*Ladies and Gentleman, The Beatles! - პრეს-რელიზი 

## სქოლიო 
კატეგორია:The Beatles-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2014 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
კატეგორია:Apple Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Universal Music Enterprises-ის კომპილაციური ალბომები
კანადელები

**კანადელები** ( ) — კანადის თანამედროვე მოსახლეობა. შედგება ორი ერის (კანადელი ფრანგებისა და კანადელი ინგლისელებისაგან), რამდენიმე ეროვნული ჯგუფისა და ინდიელ-ესკიმოსური ეროვნული უმცირესობისაგან. რაოდენობა 35 158 300 ადამიანი. კანადელი ფრანგები შეადგენენ კანადის მთელი მოსახლეობის 22 %-ს. კანადელი ერის ბირთვს შეადგენენ ის პირველი ევროპელი მოსახლეები რომლებმაც XVII საუკუნის პირველ ნახევარში კანადაში დააარსეს კოლონია — ახალი საფრანგეთი.

1763 წელს დიდმა ბრიტანეთმა ახალი საფრანგეთი თავის კოლონიად აქცია. ბრიტანული კოლონიალიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში კანადელმა ფრანგებმა დაიცვეს თავისი მშობლიური ენა (ფრანგული), რომელიც 1968 წლიდან კანადის ორენოვანი სახელმწიფოს ერთ-ერთი ოფიციალური ენაა. მათ დღემდე აქვთ შემონახული თავისი ეროვნული კულტურა. კანადელ ფრანგთა უმრავლესობა კათოლიკეა. ბრიტანულ კოლონიად გადაქცევის შემდეგ კანადაში გაძლიერდა ემიგრანტთა გადმოსახლება დიდი ბრიტანეთიდან და მისი ამერიკული კოლონიებიდან, რის შედეგადაც გაბატონებული მდგომარეობა კანადელმა ინგლისელებმა დაიკავეს.

XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე კანადელი ინგლისელები ერად ჩამოყალიბდა. აქვთ საკუთარი ეროვნული კულტურა. კანადელი ინგლისელების ეთნოგრაფიული კომპონენტები არიან ინგლისელები, შოტლანდიელები, ირლანდიელები, კონტინენტური ევროპული ქვეყნებიდან გადმოსახლებული და ადგილობრივი ასიმილირებული მოსახლეობა. კანადელ ინგლისელთა ენაა ინგლისური; მორწმუნეთა უმრავლესობა სხვადასხვა მიმართულების პროტესტანტია. კათოლიკობას უმთავრესად ირლანდიელები მისდევენ.

2 ძირითადი ერის გარდა კანადელთა შემადგენლობაში შედიან გერმანელები, უკრაინელები, ინდიელები, ებრაელები, პოლონელები, ნიდერლანდელები და სხვა. უმცირესობას განეკუთვნებიან ინდიელები და ესკიმოსები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანადა წლის წიგნი 2010 
* კანადა: მოსახლეობის ისტორია 

## ლიტერატურა 
* Ryerson S. В., Unequal union, [Toronto], 1968.

## სქოლიო 
კატეგორია:კანადელები
კატმაი

**კატმაი** () — მოქმედი ვულკანი ჩრდილოეთ ამერიკაში, ალასკის ნახევარკუნძულზე, ალეუტის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიმაღლე 2047 მ. აგებულია ანდეზიტებითა და დაციტებით. 1912 წლის 6 ივნისს მოხდა უძლიერესი ამოფრქვევა; კრატერის ადგილზე წარმოიშვა კალდერა ტბით, რომლის ზომებია 4,5×3 კმ. სიღრმე დაახლოებით 1200 მ. ამოფრქვევის შემდეგ კალდერაში მოხდა ბლანტი ლავის უმნიშვნელო ამოფრქვევა, რომელმაც შექმნა ვულკანური გუმბათი. 1956 წელს კვლავ ახლდა ძლიერი აფეთქებები. კატმაი სტრატოვულკანია. ამოფრქვევას წინ უსწრებს ვულკანური მიწისძვრა. კატმაის კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია ფიჭვის ტყით, ზედა ნაწილში მთის ტუნდრაა. ჩრდილოეთ კალთაზე მყინვარებია. შედის კატმაის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. ბინადრობს ალასკის მურა დათვი, გვხვდება ფრინველების 150 სახეობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კატმაი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია  
* კატმაი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია  
* კატმაი — ინფორმაცია  

კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
იოანე გუთელი

**იოანე გუთელი** (დ. ?, პარტენიტი, ყირიმი — გ. 790, ამასტრიდა) — გუთეთის (ასე იწოდებოდა ადრე შუა საუკუნეებში ყირიმის ნახევარკუნძულის სამხრეთი ნაწილი) ეპის­კო­პო­სი 758 წლიდან. იოანეს მამას ლეონი ერქვა, დედას — ფოტიანე. ლეონის მამა პონტოდან იყო გადასახლებული გუთეთში. იოანე ბავშვობიდანვე „ასკეტურ ცხოვრებას“ ეზიარა.

ბიზანტიის იმპერატორი კონსტან­ტინე V კოპრონიმის (743–775) მიერ კონსტანტინოპოლში მო­წვეულმა მსოფლიო საეკლესიო კრებამ (754) ხატთაყვანისცემის აკრძალვა დაადასტურა. კრებაზე დამსწრე გუთეთის ეპისკო­პო­სი დადგენილების მიმხრობის გამო იმპერატორმა თრაკიაში ჰერაკლიის მიტროპოლიტად დანიშნა, მის მაგივრად გუთეთის მოსახლეობამ იოანე აირჩია. გუთეთის ეკლესია იმხანად კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ექვემდებარებოდა, ამიტომ იოანე გუთეთის ეპისკოპოსად კონსტანტინოპოლის პატრიარქს უნდა ეკურთხებინა. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ხატმებრძოლი იყო, გუთეთის მოსახლეობა კი ხატთაყვანისმცემლად რჩებოდა, ამიტომ იერუსალიმში საკურთხებ­ლად ჩასული იოანე იქ სამი წელი უშედეგოდ ელოდა ხელდასხმას (საეკლესიო სამართლი­დან გამომდინარე, იერუსალიმის ­პატრიარქს სხვა საპატრიარქოსადმი დაქვემდე­ბა­რებული ეპარქიის ხელ­დასხმის უფლება არ ჰქონდა). იერუსალიმიდან გუთეთში დაბრუნებული ­იოანე, როგორც მის „ცხოვრებაშია“ ნათქვამი, მრევლის მოთხოვნით იბერიაში ჩა­მო­ვი­და და აქ იქნა ხელდასხმული გუთეთის ეპისკოპოსად.

იოანე გუთელის „ცხოვრებასა“ და „დიდ სჳნაქსარში“ არსებულ ცნობებზე დაყრდნობით, ქართულ სამეცნიერო ლიტერატურაში მისი ხელდასხმის ადგილად ქალაქი მცხეთა იყო მიჩნეული – სავარაუდოდ, იგი იოანე III ქართლის კათოლიკოსმა აკურთხა.

იოანე გუთელის „ცხოვრების“ ცნობებიდან გამომდინარე, იგი ცოცხალი ჩანს კონსტანტინოპოლის პატრიარქის პავლეს დროსაც. 780 წელს იგი კონსტანტინოპოლში ჩასულა და ხატთაყვანისმცემელთა მხარდასაჭერად უქადაგია. მას შემდეგ, რაც იმპერიამ გუთეთი ხაზართა ხანს დაუთმო, იოანე გუთელი მცირე აზიაში გაიქცა და 4 წელი ქალაქ ამასტრიდაში იმყოფებოდა. იქ გაიგო ხაზართა ხანის გარდაცვალების ამბავი, მეორმოცე დღეს, 26 ივნისს, კი თვითონ გარდაიცვალა. ამასტრიდის ეპისკოპოსმა გიორგიმ და ქალაქის მოსახლეობამ მისი ნეშტი „საკმეველითა და სანთლებით ხომალდამდე მიაცილეს“. იოანე გუთელი ქალაქ პართენიტონში, წმინდა მოციქულთა მონასტერში თავის მამობილთან დაკრძალეს. შერა­ცხულია წმინ­და­ნად. ღირსი იოანეს ხსენების დღეა 26 ივნისი (9 ივლისი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* წმიდა იოანე გუთელი ეპისკოპოსი (VIII)
* The Monk John, Bishop of the Goths

## სქოლიო 
კატეგორია:VIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 790
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სევდიანი ჟასმინი

**სევდიანი ჟასმინი** () — ვუდი ალენის 2013 წლის ფილმი. ფილმში შესრულებული როლისთვის კეიტ ბლანშეტმა მიიღო ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები.

## სიუჟეტი
მდიდარი მანჰეტენელი ქალი ჟასმინი ქმრის თვითმმკვლელობისა და ყველანაირი ქონების დაკარგვის შემდეგ საცხოვრებლად საკუთარ დასთან სან-ფრანცისკოში გადადის. ის მანჰეტენური მდიდრული ცხოვრების დაკარგავას ვერ ეგუება. ჟასმინი სან-ფრანცისკოში გაცნობილ პოლიტიკოსთან ცდილობს ახალი ურთიერთობის აგებას. საბოლოოდ ჟასმინი მაინც მიტოვებული და განადგურებული რჩება.

## როლებში
*კეიტ ბლანშეტი — ჟასმინ ფრანსისი 
*ალეკ ბოლდუინი — ჰალ ფრანსისი 
*სალი ჰოკინსი — ჯინჯერი
*პიტერ სარსგორი — დუაით ვესტლეიკი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
*ცისფერი ჟასმინი ანუ ბლანშეტის ტრიუმფი

კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2013 წლის ფილმები
კატეგორია:ვუდი ალენის ფილმები
ვალტერ ხორგუაშვილი

**ვალტერ ხორგუაშვილი** (დ. 13 აგვისტო, 1987, გორი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ საყრდენი ნახევარმცველი.

2010 წელს, მის ტყუპ ძმასთან პავლესთან ერთად ხელი მოაწერა ერთ წლიან კონტრაქტს ფინურ „როვანიემთან“. 2011 წლის 16 მარტს მისი ძმა დააკავეს 5 უცხოელ ფეხბურთელთან ერთად და ბრალი დასდეს 2010-11 წლების სეზონის 10 გარიგებულ თამაშში მონაწილეობაში. ვალტერს არავინ შეხებია, საბოლოოდ პავლე როვანიემიდან გამოაძევეს, ვალტერმაც დატოვა გუნდი, შემდეგ თავისუფალი აგენტის სტატუსით გორის „დილაში“ გადავიდნენ, 2014 წლიდან ძმები ერთად იცავენ ლანჩხუთის „გურიას“ ღირსებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი Footballzz-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ტირასპოლის შერიფის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები
კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
ჰაუარდი (აუტაგამის ოლქი)

**ჰაუარდი** () — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 17 339 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 371.2 კაცი/კმ².
ფართობი 59,78 კმ².

## გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი შეადგენს 59,78 კმ²-ს. აქედან, 46,88 კმ² ხმელეთს, ხოლო 12,90 კმ² წყალს უჭირავს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის დასახლებები
კავკასიის ბიზნეს ჯგუფი

**კავკასიის ბიზნეს ჯგუფი** — 2014 წელს ჩამოყალიბებული რვა კომპანიისაგან შემდგარი ჰოლდინგური გაერთიანება.

## ისტორია
დაფუძნდა 2014 წელს ქართველი და ამერიკელი პარტნიორების მიერ. გაერთიანებაში შემავალი კომპანიები 2004-2013 წლებში დაარსდა და სხვადასხვა ბიზნეს სექტორში წარმატებით მუშაობს, როგორიც არის ავტომობილების იმპორტი, დაზიანებული ავტომობილების სრული აღდგენა, საპორტო და სატერმინალო მომსახურება, საავტომობილო საბაჟო ტერმინალების და საწყობების ოპერირება, რეგიონული და საერთაშორისო გადაზიდვები, ავტომობილების გაყიდვების ფასილიტაცია (როგორც შიდა ბაზარზე ასევე (რე)ექსპორტზე), ავტომობილების იმპორტის და აღდგენის საკრედიტო დაფინანსება, საინვესტიციო საბანკო საქმიანობა, ლოკალური და გლობალური საბროკერო მომსახურება ფასიანი ქაღალდების ბაზრებზე, აქტივების მართვა, კონსულტაციები ფინანსური/კაპიტალის ბაზრის პროდუქტების, ფინანსური რისკების მართვა, იურიდიული მომსახურება ბიზნეს და სამოქალაქო სამართალში, უძრავი ქონების მართვა.

კავკასიის ბიზნეს ჯგუფის სამთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობა: ლევან სურგულაძე (თავმჯდომარე), გიორგი გულაშვილი, გიორგი სურგულაძე.
გაერთიანების დირექტორთა საბჭოში შედიან: გიორგი სურგულაძე (თავმჯდომარე), გიორგი სუპატაშვილი.

## წევრი კომპანიები
*კავკასიის ავტოიმპორტი
*კავკასიის ავტოსერვისი
*კავკასუს აუტო ექსჩეინჯ
*კავკასიის საექსპედიტორო კომპანია
*კაუკასუს კრედიტი
*კაუკასუს ფაინენშიალ სერვისი 
*CFS Legal გულედანი და პარტნიორები
*კაუკასუს რეალ ესთეით

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2013

**ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2013** — ევროვიზიის სიმღერის 58-ე კონკურსი, რომელიც გაიმართა მალმეში (შვედეთი). შვედეთმა კონკურსის მასპინძლობის უფლება მოიპოვა 2012 წლის კონკურსში ლორინის სიმღერის „Euphoria“ გამარჯვების შედეგად. შვედეთმა მეხუთედ უმასპინძლა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსს. კონკურსის გამარჯვებული გახდა დანიის წარმომადგენელი, მომღერალი ემილი დე ფორესტი სიმღერით „Only Teardrops“, რომელმაც 281 ქულა დააგროვა. 2013 წელს მეორედ მოხდა, რომ დანიამ შვედეთის მიწაზე მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. პირველად ეს ფაქტი 2000 წელს დაფიქსირდა. 1985 წლის შემდეგ პირველად მოხდა, რომ ყოფილი იუგოსლავიის არცერთი ქვეყანა არ მონაწილეობდა კონკურსის ფინალში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
გაგაუზური ვიკიპედია

**გაგაუზური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება გაგაუზურ ენაზე. გაეშვა 2010 წლის 13 ნოემბერს. 2014 წლის მარტის მდგომარეობით მოიცავს დაახლოებით 2,5 ათას სტატიას. გაგაუზურ ენაზე არსებული ტესტური პროექტი გაჩნდა ჯერ კიდევ 2007 წლის მარტში, ინკუბატორში. გაგაუზურ ვიკიპედიას ადმინისტრატორები არ ჰყავს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გაგაუზური ვიკიპედია 
* გაგაუზური ვიკიპედიის მობილური ვერსია 

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
გაგაუზური ენა

**გაგაუზური ენა** (gagauz dili, gagauzça) — გაგაუზების ენა; განეკუთვნება თურქულ ენათა ოღუზურ (სამხრეთ-დასავლეთ) ჯგუფს ანატოლიურ თურქულ, აზერბაიჯანულ და თურქმენულთან ერთად. გავრცელებულია უმთავრესად მოლდოვასა და უკრაინაში, უმნიშვნელოდ ყაზახეთსა და უზბეკეთში. გაგაუზურ ენაზე ლაპარაკობს 170,000 ადამიანი. გაგაუზურმა ენამ განიცადა მეზობელი ენების — ბულგარული, უკრაინული, რუსული და რუმინული ენების ძლიერი გავლენა. გაგაუზური ენის ფონეტიური სისტემა გამოირჩევა ხმოვანთა სიუხვით: დასტურდება 20 ხმოვანი ფონემა. ძლიერია როგორც ხმოვანთა, ისე თანხმოვანთა ჰარმონია. წინადადებაში სიტყვათა რიგი თავისუფალია. გაგაუზურ ენაში გამოიყოფა 2 ძირითადი დიალექტი: ჩადირლუნგურ-კომრატული (ცენტრალური) და ვულკანეშტური (სამხრული). დამწერლობა შემოიღეს 1957 წელს, ეფუძნება რუსულ გრაფიკას. სალიტერატურო ენის საფუძველია ცენტრალური დიალექტი. 2012 წელს იუნესკომ გაგაუზური ენა გამოაცხადა გაქრობად ენად.

### ლათინური ანბანი
### კირილური ანბანი *(ისტორიული)*
## ლიტერატურა 
* Дмитриев Н. К., Строй тюркских языков, М., 1962, с. 202-84; 
* Покровская Л. А., Грамматика гагаузского языка. Фонетика и морфология, М., 1964;
* Zajączkowski Wł., Język i folklor gagauzów z Bulgarii, Kraków, 1966.

კატეგორია:გაგაუზური ენა
მეი ჯემისონი

**მეი ჯემისონი** ( დ. 17 ოქტომბერი, 1956) — ამერიკელი ასტრონავტი და ფიზიკოსი. 

## ბიოგრაფია
მიიღო სამედიცინო განათლება, მუშაობდა მშვიდობის კორპუსში 1985-87 წლებში. ის გახდა პირველი აფრო-ამერიკელი ქალი, რომელმაც იმოგზაურა კოსმოსში. ეს მოხდა 1992 წლის 12 სექტემბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography at NASA
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰიმნი

**ჰიმნი** () — საზეიმო სიმღერა, რომელიც აქებს და ადიდებს ვინმეს ან რაიმეს (თავდაპირველად ღვთაებას).

## ეროვნული ჰიმნი 
სიმღერა, რომელიც დროშასა და გერბთან ერთად წარმოადგენს ეროვნული სიმბოლოების ერთ-ერთ სახეს.

რელიგიური ჰიმნის გამოყენება სამხედრო სიმღერად ქმნის ე.წ. „ეროვნულ ჰიმნს“ — არარელიგიური შემცველობის მქონე საზეიმო სიმღერას, რომელსაც ასრულებენ ოფიციალური შემთხვევების დროს. ამ ტიპის სიმღერები, როგორც წესი, წარმოაჩენენ ეროვნულ („Die Wacht am Rhein“, „Deutschland, Deutschland über alles“, „Rule Britannia“) და რევოლუციურ („მარსელიეზა“) ხასიათს, ხოლო სხვები — არიან ე.წ. „სამეფო კარის“ პოეზიის პროდუქტები („God save the King“).

## იხილეთ აგრეთვე 
* სახელმწიფო ჰიმნი
* საქართველოს ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მსოფლიოს ყველა ჰიმნი 
* ეროვნული ჰიმნები
* Н. Ж. М. Д.: მუსიკალური განყოფილება — სსრკ-ის რეპუბლიკების ყველა ჰიმნი Real Audio ფორმატში
* მსოფლიოს ქვეყნების ჰიმნების აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ორკესტრის შესრულებით
ისიძუტი

**ისიძუტი** () — მთა იაპონიაში, სიკოკუს ქედზე, კუნძულ სიკოკუს უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 1982 მ. მდებარეობს ჰაკუსანის მთიდან დასავლეთით. ისიძუტი ცნობილია როგორც „სიკოკუს სახურავი“. მწვერვალი ციცაბოა, კლდოვანი. მოგვაგონებს „ქვის ჩაქუჩს“. ისიძუტი ამ რეგიონში მნიშვნელოვან საკულტო ობიექტს წარმოადგენს. ძველი ვულკანის რელიქტია. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ისიძუტი — ინფორმაცია 

კატეგორია:იაპონიის მთები
ჰაკუსანი

**ჰაკუსანი** — პოტენციურად აქტიური სტრატოვულკანი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. სიმაღლე 2702 მ. ფარისებრია, აქვს 3 შვერილი, რომლებზედაც ამოფრქვევისას ანდეზიტური ლავა იღვრება. ფუძიამასთან და ტატესთან ერთად მიჩნეულია იაპონიის წმინდა მთად. მოქცეულია ჰაკუსანის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hakusan: Global Volcanism Program - Smithsonian Institution 
* ჰაკუსანი — ინფორმაცია  

კატეგორია:იაპონიის ვულკანები
დიკ-დიკი

**ანტილოპა დიკ-დიკი** () — წყვილჩლიქოსან ძუძუმწოვართა გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მოიცავს 4 სახეობას. მინიატიურულია. სხეულის სიგრძე 50-70 სმ, ხოლო წონა 3-დან 6 კგ-მდე აღწევს. გავრცელებულია ცენტრალური და აღმოსავლეთი აფრიკის სავანებსა და ნახევარუდაბნოებში. როგორც წესი, აქტიურია დილითა და საღამოს. დღისით იმალება ბუჩქების მჭიდრო რაყებში. ბალახის მძოველი ცხოველია, მონოგამიური. დედალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 6 თვისა, მამალი — 12 თვისა. შეწყვილების პერიოდი წელიწადში ორჯერ ხდება. აქვს კარგი მხედველობა, სისწრაფე 42 კმ საათში. ცოცხლობს 10 წლამდე.

## სახეობები 
* გიუნტერის დიკ-დიკი (*Madoqua guentheri*)
* ჩვეულებრივი დიკ-დიკი (*Madoqua kirkii*)
* სომალური დიკ-დიკი (*Madoqua piacentinii*)
* მთის დიკ-დიკი (*Madoqua saltiana*)

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიკ-დიკი — ინფორმაცია 

კატეგორია:ძროხისებრნი
*
კატეგორია:ჯუჯა ანტილოპები
იაპონიის არქიპელაგი

**იაპონიის არქიპელაგი** — კუნძულთა ჯგუფი წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში. მოქცეულია ევრაზიის ფილის აღმოსავლეთ კიდეზე. ფართო გაგებით იაპონიის არქიპელაგი შედგება 5 დიდი კუნძულისაგან: კიუსიუ, სიკოკუ, ჰონსიუ, ჰოკაიდო და სახალინი, აგრეთვე მოიცავს რამდენიმე კუნძულთა ჯგუფს. ზოგჯერ, თუმცა იშვიათად, არქიპელაგს აკუთვნებენ კუნძულ ტაივანს. ვიწრო გაგებით, იაპონიის არქიპელაგი — თანამედროვე იაპონიის ძირითადი ტერიტორიაა. არქიპელაგში არის 6852 კუნძული, რომელთაგან 430 დასახლებულია.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონიის კუნძულები
ყირიმის სამხრეთი ნაპირი

მინი|270პქ|იაილის საფეხური ალუშტასთან
**ყირიმის სამხრეთი ნაპირი** () — ყირიმის ნახევარკუნძულის შავიზღვისპირა სანაპიროს ნაწილი. აიის კონცხიდან ყარადაღის მასივამდე. სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, სიგანე 2-8 კმ. ზედაპირი ბორცვიანია; აგებულია თიხაფიქლებითა და კირქვებით. ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია იაილის საფეხურით, რომელიც აიის კონცხიდან ალუშტამდე ციცაბოდ ეშვება ზღვისაკენ; სწორედ ეს მონაკვეთი წარმოადგენს საკუთრივ ყირიმის სამხრეთ ნაპირს. გურზუფთან მდებარეობს ლაკოლითი აიუ-დაღი (დათვი-მთა), პლანიორსკოესთან ახლოს — ძველი ვულკანური მასივი ყარადაღი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Петров Б., Новиков Н., От Алушты до Байдар. Путеводитель, Симферополь, 1969;
* Речмедин И. О., Солнечный Крым. Физико-географический очерк, К., 1976;
* Сосновский В. К., Здравницы Крыма, Симферополь, 1977.

## სქოლიო 
კატეგორია:ყირიმის სამხრეთი ნაპირი
მავრები

[მინი|მავრები [პირენეს ნახევარკუნძული|პირენეს ნახევარკუნძულზე.]]
**მავრები** — მავრიტანიული წარმოშობის ტომები რომლებიც ცხოვრობდნენ აფრიკის ჩრდილო დასავლეთ ნაწილში დღევანდელი მაროკოს ტერიტორიაზე. 

VI საუკუნეში მავრთა მიწების ნაწილი ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა, ძირითადად გიბრალტარის სრუტის სანაპირო ზოლი. 697 წელს ჩრდილოეთ აფრიკის არაბთა დაპყრობის შემდეგ მავრებმა ისლამი მიიღეს. მავრთა მიწები არაბთა სახალიფოს შემადგენლობაში შევიდა. 711-718 წლებში მავრებმა დაიპყრეს დასუსტებული ვესტგუთების სამეფო დღევანდელი ესპანეთის ტერიტორიაზე. მავრების წინსვლას ევროპაში ხელი შეუშალა 732 წელს პუატიეს ბრძოლაში დამარცხებამ. 756 წელს მავრებმა ძლიერი სამეფო ალ-ანდალუსია ანუ კორდოვას სახალიფო შექმნეს. VIII-IX საუკუნეეში მავრებს ყველაზე დიდ წინააღმდეგობას კარლოს დიდის კაროლინგური ფრანკთა სახელმწიფო უწევდა. მთიანი ქრისტიანული სამეფოების 450-წლიანი ბრძოლის რეკონკისტას  შედეგად მავრებმა დაკარგეს ყველა სამფლობელო ესპანეთში. მავრებმა შეინარჩუნეს თავიანთი სამფლობელოები მაროკოში. მავრები დღევანდელი მავრიტანიისა და მაროკოს მოსახლეობის ნაწილს შეადგენენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ალ-ანდალუსია
*ალჰამბრა
*ალმოჰადები
*ალმორავიდები
*იბნ რუშდი

## ლიტერატურა 
* Jan R. Carew. *Rape of Paradise: Columbus and the birth of racism in America*. Brooklyn, NY: A&B Books, c. 1994.
* David Brion Davis, "Slavery: White, Black, Muslim, Christian." *New York Review of Books*, vol. 48, #11 July 5, 2001. Do not have exact pages.
* Herodotus, *The Histories*
* Shomark O. Y. Keita, "Genetic Haplotypes in North Africa"

## რესურსები ინტერნეტში 
* "The Moors" by Ross Brann, published on New York University website.
* Secret Seal: On the image of the Blackamoor in European Heraldry.
* Encyclopedia - Britannica Online Encyclopedia (2006)
* Moors

კატეგორია:აფრიკის ხალხები
გაგაუზები

**გაგაუზები** () — მოლდოვასა და უკრაინაში მცხოვრები ხალხი, საერთო რაოდენობა — 240,000 ადამიანი. გაგაუზების ძირითადი ნაწილი ცხოვრობს მოლდოვაში. ლაპარაკობენ გაგაუზურ ენაზე. მორწმუნე გაგაუზები მართლმადიდებლები არიან. მკვლევართა ნაწილს გაგაუზები მიაჩნია გათურქებულ ბულგარელებად, რომლებმაც შეინარჩუნეს ქრისტიანობა, უმრავლესობას კი — შუა საუკუნეების თურქების (კერძოდ, უზებისა და თორქების) შთამომავლებად, რომლებმაც შეითვისეს სლავური (ბულგარული) კულტურული ელემენტები. მისდევენ მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას, დასაქმებული არიან მრეწველობაში. გაგაუზების თანამედროვე მატერიალური და სულიერი კულტურა ახლოა მეზობელი მოსახლეობის კულტურასთან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მოლდოვის ხალხები 
კატეგორია:ბულგარეთის ხალხები 
კატეგორია:ყაზახეთის ხალხები 
კატეგორია:ყირგიზეთის ხალხები 
კატეგორია:რუმინეთის ხალხები 
კატეგორია:რუსეთის ხალხები 
კატეგორია:უკრაინის ხალხები 
კატეგორია:უზბეკეთის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
მისის დელოუეი (ფილმი)

„**მისის დელოუეი**“ () — 1997 წლის ბრიტანული ფილმი. გადაღებულია ვირჯინია ვულფის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1923 წლის ზაფხულის ერთ დღეს ლონდონში. სამყარო ისვენებს ომისგან. მისის კლარისა დელოუეი საღამოს საზეიმო მიღებას გეგმავს და მისთვის მნიშვნელოვანია, რომ საღამომ კარგად ჩაიაროს. მთელი დღის განმავლობაში ის ახალგაზრდობას იხსენებს და საღამოს, მიღებაზე შეხვდება ახალგაზდრობის დროინდელ შეყვარებულს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:1997 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ოსკარის 42-ე დაჯილდოება

**ოსკარის 42-ე დაჯილდოების ცერემონია** — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 43-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1970 წლის 7 აპრილს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1969 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC.

## ლაურეატები
სქელი შრიფტით მითითებულია გამარჯვებულები.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
იაილა

მინი|იაილა 
**იაილა** () — ყირიმის მთების ბრტყელი, პლატოსებური ზედაპირი. აგებულია ზედაიურული რიფული კირქვებით, რომლებიც ძლიერ დაკარსტულია. იაილებს საკუთარი სახელები აქვთ, აღსანიშნავია აი-პეტრის იაილა, ბაბუგან-იაილა, ჩათირდაღი და სხვა. ბაბუგან-იაილა ყირიმის მთების უმაღლესი მასივია. ზოგჯერ იაილას უწოდებენ მთლიანად ყირიმის მთებს. იაილა თურქულად ნიშნავს საზაფხულო საძოვარს. შუა აზიაში ეწოდება ჯაილიაუ. იაილას უწოდებენ აგრეთვე ყირიმის სამთო საზაფხულო საძოვრებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყირიმის მთები 

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყირიმის მთები
რუპერტ გრეივზი

**რუპერტ გრეივზი** (; დ. 30 ივნისი, 1963) — ინგლისელი კინოს, ტელევიზიისა და თეატრის მსახიობი. სკოლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ცირკში ჯამბაზად. ოთხჯერ არის გადაღებული ერთ ფილმში ჰელენა ბონემ კარტერთან ერთად.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ყირიმის ოლქი

**ყირიმის ოლქი** ( ) — ადმინისტრაციული ერთეული ყირიმის ნახევარკუნძულზე. ფართობი 27 ათ. კმ². 1946 წლის 25 ივნისიდან 1954 წლის 26 აპრილამდე შედიოდა რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, ხოლო 1954 წლის 26 აპრილიდან 1991 წლის 19 ივნისამდე — უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენდა ქალაქი სიმფეროპოლი. ოლქის ტერიტორიაზე განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა; მთავარი დარგები იყო მევენახეობა, მებაღეობა, მემინდვრეობა და სხვა. წარმოადგენდა ტურიზმის რაიონს. 

ყირიმის ოლქი დაჯილდოებული იყო ლენინის ორდენით (1958) და შრომის წითელი დროშის ორდენით (1970).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყირიმის ისტორია
სალი ჰოკინსი

**სალი ჰოკინსი** (; დ.  27 აპრილი, 1976, ლონდონი)  — ინგლისელი მსახიობი. ცნობილია რეჟისორ მაიკ ლისთან თანამშრომლობით.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Sally Hawkins Tumblr Fanpage

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
Enya (ალბომი)

***Enya*** — BBC-ის დოკუმენტური სერიალ *კელტების* საუნდტრეკი. იგი აგრეთვე არის მომღერალ ენიას სადებიუტო სოლო ალბომი. 1992 წელს იგი გამოვიდა ალბომის ***The Celts*** სახით.

## ისტორია
BBC-მ ალბომი თავდაპირველად საკუთარი ხარჯებით გამოსცა. აშშ-ში მოგვიანებით იგი Atlantic Records-მა გამოუშვა. ბრიტანეთის ჩარტში 1987 წლის ივნისში ალბომი #69 პოზიციაზე მოხვდა. Warner Music-მა 1992 წელს ალბომი რემასტერის სახით გამოსცა, როგორც *The Celts*.

პირველ გამოცემაში შეტანილია ენიას მიერ დაწერილი მუსიკის ნაწილი. 1992 წელს სინგლის „The Celts“ b-მხარეზე გამოვიდა გამოუცემელი „Eclipse“. 2005 წელს სინგლზე „Amarantine“ გამოვიდა კიდევ ერთი გამოუცემელი კომპოზიციაზე, „Spaghetti Western Theme“, შექმნილი ჰუგო მონტენეგროს სტილში. მისი გამოცემა მიეძღვნა სერიალის ერთ-ერთი პროდიუსერის ხსოვნას.

რეჟისორ დევიდ ბიკლის მიერ მუსიკა მოგვიანებით გამოყენებული იქნა ფილში *მოგონება დედამიწაზე*, რომელიც შედის მის დოკუმენტურ ტრილოგიაში *მითოლოგიური მიწები*. სიმღერა „Boadicea“ აგრეთვე მოხვდა 1992 წლის ამერიკულ ფილმ *მთვარეულების* საუნდტრეკში.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები 
### წლის საბოლოო ჩარტი
## სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:1987 წლის სადებიუტო ალბომები
კატეგორია:ენიას ალბომები
კატეგორია:1987 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:1992 წლის ალბომები
კატეგორია:Reprise Records-ის ალბომები
კატეგორია:BBC Records-ის ალბომები
კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები
ტრინიდადი (ურუგვაი)

**ტრინიდადი** () — ქალაქი ურუგვაიში. ფლორესის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  

ქალაქი დაარსდა 1805 წელს და ეწოდებოდა პორონგოსი. 1903 წელს მიიღო დღევანდელი სახელწოდება და ქალაქის სტატუსი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* INE map of Trinidad 

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
ფლორიდა (ურუგვაი)

**ფლორიდა** () — ქალაქი ურუგვაიში. ფლორიდის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  

ქალაქი დაარსდა 1809 წელს თანამედროვე სახელწოდებით. 1894 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. 1825 წელს ქალაქში გაიმართა ასამბლეის სხდომა, სადაც  პორტუგალიისა და ბრაზილიის იმპერიისაგან პროვინციის დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*INE map of Ciudad de Florida 
*Centro Comercial e Industrial de Florida

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
მელო

**მელო** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ურუგვაიში. სერო-ლარგოს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  

ქალაქი დაარსდა 1795 წელს და ეწოდებოდა ნუესტრა-სენიორა-დე-გუადალუპე. ჯერ კიდევ ქვეყნის დამოუკიდებლობამდე მიიღო მცირე ქალაქის სტატუსი. 1895 წელს კი - ქალაქის სტატუსი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*INE map of Artigas, Pintadito, Cerro Ejido, Cerro Signorelli and Cerro San Eugenio 

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
მინასი (ურუგვაი)

**მინასი** () — ქალაქი ურუგვაიში. ლავალიეხას დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  

ქალაქი დაარსდა 1783 წელს თანამედროვე სახელწოდებით. 1888 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*Intendencia de Lavelleja - Minas: capital departamental 
*INE map of Minas and Barrio La Coronilla 

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
მალდონადო (ურუგვაი)

**მალდონადო** () — ქალაქი ურუგვაიში. მალდონადოს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.  მდებარეობს მონტევიდეოდან აღმოსავლეთით 134 კმ-ზე. 

ქალაქი დაარსდა 1755 წელს თანამედროვე სახელწოდებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Many pictures of Maldonado, Punta del Este, Punta Ballena, Casapueblo, José Ignacio, Piriápolis, La Barra, Sierra De Las Animas 
* The Maldonado Portal 
* INE map of Maldonado, Villa Delia, La Sonrisa, Cerro Pelado, Los Aromos and Pinares-Las Delicias 
* Map of the city of Maldonado by the Intendencia 

## სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
მონტევიდეოს ბრძოლა (1843-1851)

**მონტევიდეოს ბრძოლა** — ურუგვაის სამოქალაქო ომის დროს, 1843 წლის აგვისტოში მომხდარი კონფლიქტი. ბრძოლა გაიმართა კოლორადოსა და ბლანკოს შორის. კოლორადოს პარტიის მებრძოლებს ხელმძღვანელობდა პრეზიდენტი ვენანსიო ფლორესი, ხოლო ბლანკოს მებრძოლებს გენერალი მედინა. ბრძოლა დასრულდა ბლანკოს გამარჯვებით.

## ლიტერატურა 
*George Bruce. Harbottle's Dictionary of Battles. (Van Nostrand Reinhold, 1981) (ISBN 0-442-22336-6).

კატეგორია:ურუგვაის ბრძოლები
კატეგორია:1843 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
ყირიმული ფიჭვი

**ყირიმული ფიჭვი**, **პალასის ფიჭვი** () — მარადმწვანე ხე, ფიჭვისებრთა ოჯახისა. სიმაღლე 20-30 მ, ზოგჯერ 45 მ-მდე. ყირიმული ფიჭვის სამშობლოა ყირიმის მთები.

მისი გავრცელების არეალი მოიცავს ყირიმს, იაილის სამხრეთ კალთებსა და კავკასიის შავიზღვისპირა სანაპიროს ჩრდილოეთ ნაწილს. უწინ ყირიმული ფიჭვი თითქმის მთლიანად ფარავდა ყირიმის მთების კალთებსა და შტოქედებს. სინათლის მოყვარული მცენარეა, კარგად იზრდება ღია მზიან ადგილებში. ვარჯი ფართოა, პირამიდისებური; ტოტები ჰორიზონტალური.

ქერქი შავი ან მურაა, ნაპრალოვანი. ნორჩი ყლორტი მოყვითალო-მურა ფერისაა, კრიალა. კვირტი მსხვილია, სწორი. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 500-600 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ყირიმული ფიჭვი — ინფორმაცია  

კატეგორია:ფიჭვი
ყირიმის მთები

**ყირიმის მთები** () — მთები უკრაინაში, ყირიმის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, სიგანე დაახლოებით 50 კმ. შედგება მთავარი (სამხრეთ) მწკრივის — იაილისაგან, რომელიც გადაჭიმულია შავი ზღვის ნაპირის გასწვრივ, და მის ჩრდილოეთით მოსაზღვრე ორი მეწინავე კუესტური მწკრივისაგან. დასავლეთით იაილა წარმოადგენს მთათა მწკრივს; მისი ცალკეული ნაწილები ატარებენ საკუთარ სახელწოდებას: აი-პეტრი, იალტა, ნიკიტა, ბაბუგან-იაილა და სხვა. აღმოსავლეთით იაილა იყოფა იზოლირებულ პლატოსებრ მასივებად — ჩათირდაღი, დემერჯი, დოლგორუკოვის იაილა და სხვა. იაილის უმაღლესი მწვერვალია რომან-ყოში (1545 მ). ჩრდილოეთით მდებარე კუესტები უფრო დაბალია.

ყირიმის მთები ალპური დანაოჭებისაა. იაილა ყირიმის ანტიკლინორიუმის ღერძული ზონაა, კუესტები მისი ჩრდილოეთი ფრთის მონოკლინია, ხოლო სამხრეთი ფრთა დაძირულია შავი ზღვის ქვეშ. ყირიმის მთების კალთები აგებულია მეზოზოური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით, იაილის თხემური ნაწილი — ზედაიურული კირქვებით, რომლებშიც განვითარებულია შიშველი კარსტი. ადგილ-ადგილ გვხვდება ამონთხეული ქანებიც. კუესტები აგებულია ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური ნალექებით.

იაილის სამხრეთი კალთის ქვედა სარტყელში ჰავა ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. იცის რბილი ზამთარი და თბილი ზაფხული. ნალექები 600 მმ წელიწადში. იაილის პლატოებზე ზაფხული გრილია, ზამთარში იცის ყინვები. ნალექები დასავლეთით 1000-1200 მმ წელიწადში, აღმოსავლეთით 500-700 მმ. იცის ძლიერი ქარები. მდინარეები საზრდოობენ ატმოსფერული ნალექებითა და კარსტული წყლებით.

იაილის კალთებზე განვითარებულია მთა-ტყის ლანდშაფტი; სამხრეთი კალთის ქვედა ნაწილში — ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. ხარობს მუხა, წიფელი, სამხრეთ კალთაზე — ყირიმული ფიჭვი. კუესტები შემოსილია ტყე-ბუჩქნარით, განვითარებულია სამხრეთული ტყე-სტეპის ლანდშაფტი. ყირიმის მთების თხემურ ნაწილში მთა-მდელო და მდელოსტეპია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ყირიმის მთები — ინფორმაცია  

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უკრაინის ქედები
ჰორტონვილი (უისკონსინი)

**ჰორტონვილი** () — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 2 711 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 301.7 კაცი/კმ².
ფართობი 9,19 კმ².

## გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი შეადგენს 9,19 კმ²-ს. აქედან, 8,99 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,21 კმ² წყალს უჭირავს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის დასახლებები
მონტევიდეოს ბრძოლა

ტერმინი **მონტევიდეოს ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მონტევიდეოს ბრძოლა (1807)
*მონტევიდეოს ბრძოლა (1814)
*მონტევიდეოს ბრძოლა (1843)
*მონტევიდეოს ბრძოლა (1851)
*მონტევიდეოს ბრძოლა (1863)
ბოროტება (2003 წლის ფილმი)

**ბოროტება** () — 2003 წლის შვედური ფილმი. გადაღებულია ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე, როგორც საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება მეოცე საუკუნის 50-იან წლებში სტოკჰოლმში. 16 წლის ერიკის მამინაცვალი აღზრდის მიზნით რეგულარურად სცემს გერს. ბიჭი მზადაა, ნებისმერ კონფლიქტურ სიტუაციში აგრესიას მიმართოს თავის დასაცავად. სკოლაში მორიგი ჩხუბის შემდეგ მას სპეციალურ კერძო სკოლა-ინტერნატში გაამწესებენ. იქ უფროსკლასელები უმცროსების აღზრდით არიან დაკავებულები. ერიკი მათ სასტიკ მეთოდებს უპირისპირდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:2003 წლის ფილმები
კატეგორია:შვედური ფილმები
კატეგორია:შვედურენოვანი ფილმები
კატეგორია:შვედური დრამატული ფილმები
ეპიორნისი

**ეპიორნისი** () — სირაქლემის მსგავსი მორბენალი ნამარხ ფრინველთა გვარი. ახლოს დგას სირაქლემასთან და მოასთან. ცნობილია მადაგასკარის მეოთხეული ნალექებიდან. 

ამოწყვიტა ადამიანმა XVII საუკუნეში. 3 მ-მდე სიმაღლისა იყო, ჰქონდა თითქმის განუვითარებელი ფრთები (შემორჩენილი იყო მხოლოდ მხრის ძვლის პატარა რუდიმენტი), სუსტად განვითარებული მკერდის ძვალი და მხრის სარტყელი, მასიური უკანა კიდურები. იწონიდა დაახლოებით 400 კგ-ს. მისი კვერცხის სიგრძე 34 სმ აღწევდა.

ეპიორნისის კვერცხი თითქმის 3-ჯერ აღემატებოდა სირაქლემის კვერცხს; გარდა ამისა მისი კვერცხის მოცულობა ქათმის კვერცხის მოცულობას 160-ჯერ აღემატებოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გადაშენებული ფრინველები
მონსტრი (2003 წლის ფილმი)

**მონსტრი** () — 2003 წლის ამერიკული ფილმი. დაფუძნებულია სერიული მკვლელის რეალურ ისტორიაზე. ეილინ უორნოსი ფილმის გადაღებებისას, 2002 წლის ოქტომბერში სიკვდილით დასაჯეს. მისი როლის შესრულებისთვის შარლიზ თერონმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები.

## სიუჟეტი
ეილინ უორნოსის ბავშვობა მძიმე და საშინელი იყო, ძალადობითა და ნარკოტიკით სავსე. 13 წლისა მეძავი გახდა და დაორსულდა. ფულის საშოვნელად გაემგზავრა ფლორიდაში, სადაც სათვირთო მანქანების მძღოლებს ემსახურებოდა. 1989 წლის ერთ დღეს მან სელბი გაიცნო, რომელიც შეუყვარდა. სებლისა და ეილინის ურთიერთობა 9 თვეს გრძელდებოდა. სელბისთან ურთიერთობის განმავლობაში ეილინმა გადაწყვილა შეეწყვიტა პროსტიტუცია. მას შემდეგ, რაც ერთ-ერთმა უკანასკნელმა კლიენტმა მისი გაუპატიურება სცადა, ეილინმა კლიენტების დახოცვა დაიწყო. ასე იქცა ის სერიულ მკვლელად.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:კრიმინალური დრამები
კატეგორია:2003 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები სიკვდილით დასჯის შესახებ
კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული ფილმები
ბუნებრივი რესურსები

მინი|წვიმის ტყეები 
მინი|ოკეანე 
**ბუნებრივი რესურსები** — ბუნებრივი გარემოს შემადგენელი ბუნებრივი ელემენტები, რომლებსაც იყენებენ საწარმოო ძალთა განვითარების მოცემულ ეტაპზე ადამიანთა საზოგადოების მატერიალურ მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად. ბუნებრივი რესურსების ძირითადი სახეობებია: წიაღისეული, კლიმატური, წყლის, ნიადაგის, მცენარეული, ფაუნისტური რესურსები. XX საუკუნის 2 ნახევრიდან მათ მიემატა ატომური პლანეტურ-კოსმოსური რესურსებიც: როგორც ბირთვული, გეოთერმული, ზღვის მიმოქცევისა და სხვა ენერგიის წყაროები. კაცობრიობის ისტორია მოწმობს, რომ საწარმოო ძალთა განვითარების კვალდაკვალ ხდებოდა ბუნებრივი რესურსების სახეობათა განუხრელი ზრდა. იზრდებოდა არა მხოლოდ რაოდენობა, არამედ თითოეულის მოხმარების წილიც და საზოგადოების სარგებლიანობაც. 

XIX საუკუნეში ძრავების გავრცელებამ, რომლებიც სითბურ ენერგიას მექანიკურ და ელექტრულ ენერგიად გარდაქმნის, გამოიწვია წიაღისეული რესურსების მოხმარების არნახული ზრდა. ჩვენს ეპოქაში ბირთვული ენერგეტიკული, რაკეტული ტექნოლოგიური, რადიოელექტრონიკის სწრაფმა განვითარებამ ბუნებრივი რესურსების უმნიშვნელოვანეს სახეობად აქცია რადიოაქტიური, ლითონური და არალითონური ელემენტები (ურანი, გერმანიუმი, სილიციუმი და სხვა). ტექნიკური პროგრესი ზოგჯერ თიშავს კიდეც ამა თუ იმ ბუნების ელემენტს ბუნებრივი რესურსების შემადგენლობიდან, მაგალითად, მცირე საბადოებმა, წყლის ნაკადებმა, მიწის პატარა სავარგულებმა და ა.შ. თანამედროვე ტექნიკურ პირობებში დაკარგეს თავიანთი პირვანდელი მნიშვნელობა. 

მატერიალური დოვლათის წარმოების პროცესში ადამიანი აქტიურად ზემოქმედებს ბუნების ცალკეულ ელემენტზე და ცვლის ბუნებრივი რესურსების მთელ კომპლექსს. ბუნებრივი რესურსების ერთი ნაწილი გამოულეველია, რადგან მათ სწორი ექსპლუატაციის კვალდაკვალ თვითგანახლებაც ხდება. არის ისეთი ბუნებრივი რესურსებიც, რომელთა მარაგი თანდათან კლებულობს და საბოლოოდ ამოიწურება. ამიტომ ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება კაცობრიობის უპირველესი საზრუნავია. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნოლოგიური რევოლუცია კიდევ უფრო აფართოებს ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სფეროს და საშუალებას გვაძლევს გამოვავლინოთ ბუნებრივი რესურსების ახალ-ახალი სახეობები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## ლიტერატურა 
* George P., Géographic industrielle du monde, P., 1966;
* Flawn P. Т., Mineral resources, N. Y., 1966.

კატეგორია:ბუნებრივი რესურსები
მზის ამოსვლამდე

**მზის ამოსვლამდე** () — 1995 წლის ამერიკული რომანტიკული ფილმი. 2004 და 2013 წლებში გამოვიდა ფილმის გაგრძელებები. რიჩარდ ლინკლეიტერი დაჯილდოვდა ვერცხლის დათვით საუკეთესო რეჟისორისთვის.

## სიუჟეტი
ახალგაზრდა ამერიკელი ჯესი მატარებელში გაიცნობს ახალგაზრდა ფრანგ სელინს. ისინი ერთმანეთთან ბევრ საერთოს პოულობენ. ჯესი დილით უნდა გაფრინდეს აშშ-ში. ის დაარწმუნებს სელინს, რომ მასთან ერთად ჩავიდეს ვენაში და ღამე ერთად გაატარონ. ჯესისა და სელინს შორის იბადება გრძნობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* Map with references to the shooting locations of *Before Sunrise* in Vienna 

კატეგორია:რომანტიკული ფილმები
კატეგორია:1995 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რიჩარდ ლინკლეიტერის ფილმები
ანდრეი გრომიკო

**ანდრეი გრომიკო** (დ. 18 ივლისი  [ ძვ. სტ. 5 ივლისი] , 1909, სოფელი სტარიე-გრომიკი, გომელის მაზრა, მოგილევის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 2 ივლისი 1989, მოსკოვი, რუსეთი) — სსრკ-ს დიპლომატი და სახელმწიფო მოღვაწე,  1957–1985 წლებში სსრკ-ს საგარეო საქმეთა მინისტრი, 1985–1988  წლებში უმაღლესის საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.

1944 წელს ანდრეი გრომიკო გაეროს შექმნასთან დაკავშირებით ვაშინგტონში მოწვეულ დუმბარტონ-ოქსის კონფერენციაზე საბჭოთა დელეგაციას ხელმძღვანელობდა. მონაწილეობდა იალტისა (ყირიმი, სსრკ, 1945 წ.) და პოტსდამის (გერმანია, 1945 წ.) კონფერენციების მომზადებაში და მიმდინარეობაში. ამავე წელს ხელმძღვანელობდა დელეგაციას სან-ფრანცისკოს კონფერენციაზე და სსრკ-ს სახელით ხელი მოაწერა გაეროს წესდებას.  1985 წელს პოლიტბიუროს სხდომაზე მიხეილ გორბაჩოვის კანდიდატურა წამოაყენა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Биографии на сайте hrono.ru
* Андрей Громыко глазами сына 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:სსრკ-ის პოლიტიკოსები
კატეგორია:სსრკ-ის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:სსრკ-ის   VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის  VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის   IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის   X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
სალტო (ურუგვაი)

**სალტო** () — ქალაქი ურუგვაიში, სალტოს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა იყო 105 000 ადამიანი, რაც მეორე შედეგია ქვეყანაში, დედაქალაქ მონტევიდეოს შემდეგ.

## გეოგრაფია 
სალტო მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მონტევიდეოდან 496 კილომეტრის დაშორებით, მდინარე ურუგვაის აღმოსავლეთ ნაპირზე, რომელიც მას არგენტინის ქალაქ კონკორდიისაგან გამოჰყოფს. ქალაქი მდებარეობს მდინარის კალაპოტზე ოდნავ მაღლა, ზღვის დონიდან 48 მეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ურუგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*Termas de Salto Grande (15 km north of the city), Viajando Por Uruguay
*INE map of Salto 

კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო

**აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო** () — აშშ-ის ფედერალური სტატისტიკური სისტემის მთავარი სააგენტო, რომელზედაც დაკისრებულია აშშ-ის მოსახლეობის აღწერის ორგანიზებისა და განხორციელების პასუხიმგებლობა. იგი აგრეთვე აგროვებს და სტატისტიკურად ამუშავებს სხვა ეროვნულ დემოგრაფიულ და ეკონომიკურ მონაცემებს. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო ფაქტობრივად, წარმოადგენს აშშ-ის ცენტრალურ სტატისტიკურ ორგანოს. ბიუროს მთავარი მისიაა აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ჩატარება ყოველ 10 წელიწადში ერთხელ. შეიქმნა 1903 წლის 1 ივლისს. შტაბ-ბინა მდებარეობს მერილენდის შტატის ქალაქ სუიტლენდში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო
ყირგიზეთის ქედი

**ყირგიზეთის ქედი** ( ) — ქედი ყირგიზეთში; დასავლეთი ნაწილი განფენილია ყაზახეთის საზღვართან. სიგრძე 375 კმ. სიმაღლე 4875 მ (მთა დასავლეთი ალამედინი). გადაჭიმულია მდინარე ჯამბულიდან მდინარე ჩუს ხეობამდე. აგებულია დანალექი და მეტამორფული ქანებით, პორფირიტებით, გრანიტებით. ჩრდილოეთი კალთა შედარებით ციცაბო და წაგრძელებულია, ვიდრე სამხრეთი. კალთებზე 2500 მ-მდე სტეპი და ტყეებია, მაღლა — სუბალპური და ალპური მდელოები, 3700 მ-ის ზევით — თოვლნარი და მყინვარები. გამყინვარების ფართობი აღწევს 223 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები 
კატეგორია:ყაზახეთის ქედები
ესტელ პარსონსი

**ესტელ პარსონსი** (; დ. 20 ნოემბერი, 1927)  — ამერიკელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი, შეთავსებით თეატრის რეჟისორი. შეისწავლა რა სამართალი, გადაწყვიტა გამხდარიყო მომღერალი, სანამ სამსახიობო კარიერას დაიწყებდა. მიღებული აქვს ერთი ოსკარი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰატერია

**ჰატერია**, **ტუატარა** () — ქვეწარმავალი; ნისკარტთავიანთა ქვეკლასის ერთადერთი თანამედროვე წარმომადგენელი. წააგავს ხვლიკს. მისი მომწვანო-წენგოსფერი სხეულის სიგრძე 75 სმ აღწევს. აქვს დიდი თავი და 5-თითიანი კიდურები. ზურგსა და კუდზე სამკუთხა ქერცლებისაგან შემდგარი დაბალი ქედი გასდევს. თვალის გუგა ვერტიკალურია, კარგად აქვს განვითარებული კეფის თვალი. დაფის აპკი და შუა ყური არ აქვს. შემორჩენილია ახალი ზელანდიის მცირე კუნძულებზე, სადაც სპეციალური ნაკრძალია შექმნილი. ცხოვრობს სოროებში. აქტიურია ღამით. იკვებება უხერხემლოებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნისკარტთავიანები
ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი

მინი|ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი
**ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი** () — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი, 2,2 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. დაკვირვებებისათვის ყველაზე უკეთესი პირობები მაისშია. მოჩანს საქართველოდანაც.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Star Tales -Octans

კატეგორია:თანავარსკვლავედები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ლინდა ბაკი

**ლინდა ბაკი** ( დ. 29 იანვარი, 1947, სიეტლი) — ამერიკელი ბიოლოგი. და ფარმაკოლოგი. 1991 წელს გახდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი ნეირობიოლოგიაში. 2004 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში რიჩარდ აქსელთან ერთად. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Webpage at the Fred Hutchinson Cancer Research Center 
*Webpage at Howard Hughes Medical Institute 
*
* *Curriculum vitae* of Linda Buck 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ესე ჭანიშვილი

**ესე ჭანიშვილი**  (დ. 1908 — გ. ) — ქართველი მომღერალი და ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.

## ბიოგრაფია
ესე თომას ძე ჭანიშვილი დაიბადა 1908 წელს. სიმღერა დაიწყო 1921 წელს, შემოქმედის შვიდწლიან სკოლაში, ნიჟა ლომინაძის გუნდში. 1922 წელს სკოლაში გალობის მასწავლებლად დაინიშნა ვარლამ სიმონიშვილი, რომელმაც ხელი შეუწყო ესეს ნიჭის გამოვლენას. 1930-31 წლებში იყო ერთ-ერთი ორგანიზატორი მახარაძის რაიონის ეთნოგრაფიული გუნდის შექმნისა. 1934 წელს გუნდთან ერთად მონაწილეობა მიიღო თბილისში გამართულ ამიერკავკასიის ხალხთა ოლიმპიადაზე. 1936 წელს იყო წევრი 17 კაციანი გუნდისა, რომელმაც სიმონიშვილის ხელმძღვანელობით გამართა კონცერტები მოსკოვში. ამ გუნდს 1951 წლიდან სათავეში ჩაუდგა ესე ჭანიშვილი.

## ლიტერატურა
**ვ. ჭანუყვაძე*, „ბავშვობიდანვე დაყვა სიმღერის სიყვარული“ // „ლენინის დროშა“ N114, გვ.3 — 1961 წ.

კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ე
პატარა ლობოროტი

**პატარა ლობოროტი** — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტისა და გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ განშტოებაზე, ლობოროტის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2415 მეტრი. ქედის მეორე უმაღლესი მწვერვალი დიდი ლობოროტის შემდეგ. მთის კალთები შემოსილია ნაწილობრივ წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყეებით ნაწილობრივ კი — სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
კატეგორია:გურიის მხარის მთები
რეიჩელ კარსონი

**რეიჩელ კარსონი** ( დ. 27 მაისი, 1907  — გ.  14 აპრილი, 1964) — ამერიკელი ბიოლოგი და მწერალი. მისმა წიგნებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტაეს მსოფლიოს მწვანეთა მოძრაობებში. დაწერილი აქვს ზღვის ტრილოგია, რომელიც დეტალურად აღწერს ოკეანის ცხოვრებას სანაპიროებიდან სიღრმეებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rachel Carson Homestead
* Silent Spring Institute
* Rachel Carson Trails Conservancy
* Rachel Carson Institute 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები
ტაქსოფონი

**ტაქსოფონი** ( — განვსაზღვრავ ღირებულებას და ტელეფონი) — საერთო სარგებლობის ტელეფონის აპარატი. აბონენტთან დასაკავშირებლად საჭიროა ტაქსოფონში მონეტებისა და ჟეტონების ჩაშვება ან სატელეფონო, სადებეტო და საკრედიტო ბარათების გამოყენება. ამჟამად ტაქსოფონებს ნელ-ნელა დევნის მობილური ტელეფონი. ტაქსოფონის განსხვავებული თავისებურებაა — სამონეტო-საკონტროლო მოწყობილობა. ტაქსოფონი ხელმისაწვდომია საზოგადოებისთვის ნებისმიერ დროს. უწოდებენ აგრეთვე ტელეფონ-ავტომატს. სსრკ-ში გავრცელებული იყო ადგილობრივი და საქალაქთაშორისო ტაქსოფონები. ზოგიერთ ქვეყანაში ტაქსოფონები აღარ მოქმედებს, ზოგიერთ ქვეყანაში კი მოქმედებს ტაქსოფონების ხშირი ქსელი. ტაქსოფონების ქსელი გავრცელებულია საქართველოშიც. ტაქსოფონები მოქმედებს აჭარაში, ქალაქ ბათუმში.   

## სქოლიო 
კატეგორია:სატელეფონო კავშირი
არგენტინის სახელმწიფო გადატრიალება (1976)

**არგენტინის სახელმწიფო გადატრიალება** — 1976 წლის 24 მარტის მემარჯვენე სახელმწიფო გადატრიალება არგენტინაში, რომლის შედეგად დაამხეს პრეზიდენტ მარია ესტელა მარტინეს დე პერონის ხელისუფლება. სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო ხუნტა, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ გენერალი ხორხე რაფაელ ვიდელა, ადმირალი ემილიო ედუარდო მასერა და ბრიგადის გენერალი ორლანდო რამონ აგოსტი. სამხედროებმა გამოაცხადს ეროვნული რეორგანიზაციის პროცესის დაწყება და ხელისუფლებას მართავდნენ 1983 წლამდე. 

პოლიტიკური რეპრესიებს (რომელსაც ბინძური ომი უწოდეს) 9 300-დან  30 000-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.

## ლიტერატურა 
* Луна Ф. Краткая история аргентинцев, М., 2010. ISBN 978-5-7777-0491-7

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კატეგორია:1976 წელი არგენტინაში
კატეგორია:1976 წლის კონფლიქტები
ბინძური ომი

ტერმინი **ბინძური ომი**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბინძური ომი (არგენტინა)
* ბინძური ომი (ესპანეთი)
* ბინძური ომი (კოლომბია)
* ბინძური ომი (მექსიკა)