მთაწმინდის პანთეონი

thumb|250px|მთაწმინდა და პანთეონი

[250px|მინიატიურა|მამადავითის მონასტერი და პანთეონი [თბილისის ტელეანძა|თბილისის სატელევიზიო კოშკიდან ზვიად ავალიანის ფოტო]]

**ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა მთაწმინდის პანთეონი** — გამოჩენილ მწერალთა, საზოგადო მოღვაწეთა, მეცნიერთა და ხელოვანთა დასაკრძალი ადგილი თბილისში, მთაწმინდის ფერდობზე, მამადავითის ეკლესიის შემოგარენში. მთაწმინდაზე პანთეონის დაარსების იდეა გაჩნდა 1915 წელს აკაკი წერეთლის დაკრძალვის დღეებში; პანთეონი გაიხსნა 1929 წელს, აქ დაკრძალული ალექსანდრე გრიბოედოვის გარდაცვალების მე-100 წლისთავზე.

## მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულნი არიან 
[thumb|250px|მამადავითის ეკლესია [მთაწმინდაზე]]

### XIX-XX საუკუნეების მწერლები და საზოგადო მოღვაწენი 
* ალექსანდრე გრიბოედოვი (1829)
* ნინო ჭავჭავაძე (1857) 
* დიმიტრი ყიფიანი (1887)
* ილია ჭავჭავაძე (1907)
* აკაკი წერეთელი (1915)
* ოლღა გურამიშვილი (1927)
* ნიკო ნიკოლაძე (1928 )
ოლღა გურამიშვილი (ნიკო ნიკოლაძის მეუღლე)
* დავით ერისთავი (ნეშტი გადმოასვენეს კალოუბნის ეკლესიიდან 1930)
* დავით კლდიაშვილი (1931 )
* ზაქარია ჭიჭინაძე (1931)
* ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელი (1932)
* ვასილ ბარნოვი (1934)
* ვაჟა-ფშაველა (ნეშტი გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონიდან 1935) 
* ნიკოლოზ ბარათაშვილი (ნეშტი გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონიდან 1938)
* იაკობ გოგებაშვილი (ნეშტი გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონიდან 1940)
* სოლომონ დოდაშვილი (ნეშტი გადმოასვენეს ვიატკის სასაფლაოდან 1994 წელს)

### საბჭოთა ეპოქის მწერლები 
* შალვა დადიანი (1959) 
* გალაკტიონ ტაბიძე (1959)
* ლეო ქიაჩელი (1963)
* იოსებ გრიშაშვილი (1965)
* გიორგი ლეონიძე (1966)
* სიმონ ჩიქოვანი (1966 )
* ოთარ ჭილაძე (2009 )
* ნოდარ დუმბაძე (ნეშტი გადმოასვენეს საბავშვო ქალაქ „მზიურიდან“  (2009)

### ხელოვნების მოღვაწენი 
* ვასო აბაშიძე (გადმოსვენებულია 1926 წ.)
* ლადო გუდიაშვილი (1980 წ.)
* სერგო ზაქარიაძე (1971 წ.) 
* კოტე მარჯანიშვილი (ნეშტი გადმოასვენეს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სკვერიდან 1964) 
* იაკობ ნიკოლაძე (1951 წ.)
* ივანე ფალიაშვილი (1934 წ.)
*აკაკი ხორავა (1972 წ.)  
* ვერიკო ანჯაფარიძე (1987 წ.)
* უშანგი ჩხეიძე (გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონიდან)
* მიხეილ ჭიაურელი (გადმოასვენეს კინოსტუდიის ეზოდან)
* ვახტანგ ჭაბუკიანი (1992 წ.)

### მეცნიერები 
* ნიკოლოზ ბერძენიშვილი 
* ილია ვეკუა
* ექვთიმე თაყაიშვილი (ნეშტი გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონიდან)
* ნიკოლოზ მუსხელიშვილი 
* ალექსანდრე ცაგარელი
* მოსე ჯანაშვილი
* სიმონ ჯანაშია

1989 წელს:
* მერაბ კოსტავა

2005 წელს საფრანგეთიდან გადმოსვენებულ იქნა
* ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ნეშტი.

2007 წელს ჩეჩნეთიდან გადმოსვენებულ იქნა საქართველოს პირველი პრეზიდენტის
* ზვიად გამსახურდიას ნეშტი

2008 წელს:                    

* ანა კალანდაძე

2010 წელს:

* მუხრან მაჭავარიანი

2013 წელს:

* ჭაბუა ამირეჯიბი 

2016 წელს:

* ბაჩანა ბრეგვაძე

2017 წელს:

* ჯანსუღ ჩარკვიანი
2021 წელს:

* ანზორ ერქომაიშვილი
*გიორგი კვინიტაძე
*რევაზ გაბრიაძე

### აგრეთვე 
* ე.გელაძე-ჯუღაშვილისა ( ი. ბ. სტალინის დედა)

## პანთეონში განისვენებდნენ 
* სილიბისტრო თოდრია (ნეშტი გადასვენებულია ვაკის სასაფლაოზე)
* ფილიპე მახარაძე (ნეშტი გადასვენებულია კუკიის სასაფლაოზე)
* მიხა ცხაკაია (ნეშტი გადასვენებულია კუკიის სასაფლაოზე)

## საფლავების ძეგლთა ავტორები 
მთაწმინდის პანთეონის საფლავის ძეგლთა ავტორები არიან: მოქანდაკეები - ბ.ავალიშვილი, ე. ამაშუკელი, მ. ბერძენიშვილი, ვ. დემუტ-მალინოვსკი, დ. კაკაბაძე, ს. კამპიონი, ი. ნიკოლაძე, ი. ოქროპირიძე, გ. ოჩიაური, ფ. ხოდოროვიჩი და სხვა.

2011 წლის 21 სექტემბერს მთაწმინდის პანთეონში გაიხსნა 1937 წელს რეპრესირებულ, უსაფლავო, ცნობილ მწერალთა და ხელოვანთა სიმბოლური საფლავის მემორიალი (ავტორი: ნიკოლოზ მაისურაძე). მემორიალზე აღბეჭდილია სანდრო ახმეტელის, ვახტანგ კოტეტიშვილის, ევგენი მიქელაძის, ტიციან ტაბიძის, დიმიტრი შევარდნაძისა და მიხეილ ჯავახიშვილის სახელები.

ფაილი:მთაწმინდის პანთეონი.JPG|მთაწმინდის პანთეონი 
ფაილი:მამადავითი.JPG|მამადავითი
ფაილი:ილია ჭავჭავაძის საფლავი.JPG|ილია ჭავჭავაძის საფლავი
ფაილი:ს.ზაქარიაძის საფლავი.JPG|სერგო ზაქარიაძის საფლავი
ფაილი:ვ.ანჯაფარიძის საფლავი.JPG|ვერიკო ანჯაფარიძის საფლავი
ფაილი:Xyz.JPG|ვახტანგ ჭაბუკიანის საფლავი
ფაილი:ლ.გუდიაშვილის საფლავი.JPG|ლადო გუდიაშვილის საფლავი
ფაილი:ა.გრიბოედოვის საფლავი.JPG|ალექსანდრე გრიბოედოვის საფლავი
ფაილი:Phantheon914.jpg|გალაკტიონ ტაბიძის საფლავი.
ფაილი:Phantheon921.jpg|ნიკოლოზ ბარათაშვილის საფლავი
ფაილი:Phantheon030.jpg|უშანგი ჩხეიძის საფლავი
ფაილი:Phantheon2000.jpg|მერაბ კოსტავას საფლავი
ფაილი:Phantheon953.jpg|იაკობ გოგებაშვილის საფლავი
ფაილი:Phantheon2037.jpg|ზვიად გამსახურდიას საფლავი
ფაილი:Phantheon503.jpg|ოთარ ჭილაძის საფლავი
ფაილი:Phantheon2617.jpg|ვაჟა-ფშაველას საფლავი
ფაილი:Phantheon733.jpg|ნოდარ დუმბაძის საფლავი
ფაილი:Phantheon100.jpg|ქაქუცა ჩოლოყაშვილის საფლავი
ფაილი:Phantheon746.jpg|ანა კალანდაძის საფლავი
ფაილი:Phantheon417.jpg|ვასო აბაშიძის საფლავი
ფაილი:Phantheon940.jpg|ექვთიმე თაყაიშვილის საფლავი
ფაილი:Phantheon2447.jpg|აკაკი წერეთლის საფლავი
ფაილი:Phantheon808.jpg|დიმიტრი ყიფიანის საფლავი
ფაილი:Phantheon859.jpg|გიორგი ლეონიძის საფლავი
ფაილი:Phantheon837.jpg|მთაწმინდის პანთეონი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პანთეონის არაოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის პანთეონები
*
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში