open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვანო მურადელი

**ვანო ილიას ძე მურადელი** (დ. 6 აპრილი [ძვ. სტ. 24 მარტი], 1908, გორი — გ. 14 აგვისტო, 1970, ტომსკი, დაკრძალულია მოსკოვში) — ქართველი კომპოზიტორი, საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (11 აპრილი, 1968) და სსრკ სახალხო არტისტი (19 სექტემბერი, 1968).

## ბიოგრაფია
ვანო მურადელმა მუსიკის სწავლა დაიწყო 1925 წელს თბილისის კუკიის სამუსიკო სასწავლებელში, 1926 წელს კი — განაგრძო თბილისის კონსერვატორიაში კომპოზიციის (ს. ბარხუდარიანის და მ. ბაგრინოვსკის კლასში) და სადირიჟორო განხრით, რომელიც დაამთავრა 1931 წელს, ხოლო 1934–1938 წლებში კი სწავლა განაგრძო მოსკოვის კონსერვატორიაში ბ. შეხტერთან და ნ. მიასკოვსკისთან (კომპოზიციაში).

ვანო მურადელი ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში გამოვიდა სამოღვაწეო ასპარეზზე. 1929–1932 წლებში მუშაობდა სამუსიკო ნაწილის გამგედ თბილისის მუშა-ახალგაზრდობის თეატრში. მუსიკალურად გააფორმა მარჯანიშვილის მიერ დადგმული სპექტაკლი „მზის დაბნელება საქართველოში“. 1932–1934 წლებში მუშაობდა საესტრადო განხრით ვასო გოძიაშვილთან ერთად. 1934 წელს გადავიდა მოსკოვში. 1939–1948 წლებში იყო საკავშირო მუსფონდის თავმჯდომარე. 1942–1944 წლებში იყო სსრ კავშირის სამხედრო–საზღვაო ფლოტის ცენტრალური ანსამბლის ხელმძღვანელი. 1959–1970 წლებში იყო კომპოზიტორთა კავშირის მოსკოვის ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1960–1970 წლებში იყო რუსეთის კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი. 1968–1970 წლებში საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის მდივანი.

მურადელის ძირითადი ნაწარმოებებია: „ოთხი ქართული სიმღერა“ (1935); „ქართული სიმფონიური საცეკვაო“ (1936); „ექვსი რომანსი“ პუშკინის ლექსებზე (1937); სიმფონიები (I – 1938; II – 1944 – სსრკ სახელმწიფო პრემია 1946); „გორული სიმღერები“ (1945); ოპერები – „დიადი მეგობრობა“ ლიბრეტო გ. მდივანისა (1947), „ოქტომბერი“ ლიბრეტო ვ. ლუგოვსკისა (1961); ოპერეტები – „ცისფერთვალა ქალიშვილი“ (1965), „მოსკოვი–პარიზი–მოსკოვი“ (1967); „ქართული საცეკვაო“ – ქსილოფონისა და ფორტეპიანოსათვის (ახალი რედაქცია 1968); „ექვსი საფორტეპიანო პიესა“ (1969); კანტატები; გუნდები; მასიური სიმღერები (300–ზე მეტი, მათ შორის „ჩემო გორო“ და „გორის მოსწავლეთა სიმღერა“ ორივე 1960.); მუსიკა სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის. 

დაჯილდოებულია ლენინის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
* ო. ეგაძე., ვანო მურადელი –  თანამედროვეობის მომღერალი, „საბჭოთა ხელოვნება“, 1970, № 12;
* В. Мурадели. Из моей жизни. Музыка. 1970.
* Шкаф, полный времени. ВАНО… — Михаил Садовский
* «Размышлизмы» Михаила Садовского. Вано Ильич Мурадели 
* В. А. Разумный Воспоминания современника о В.И. Мурадели 
* В. И. Мурадели. Нотобиблиографская справка. Сост. Д. М. Персон и В. И. Мурадели. М., 1983. 
* Вано Мурадели. Воспоминания и статьи. Сост. А. Д. Скоблионок и И. Е. Олинской. М., 1983.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კალიოპე

**კალიოპე** ( „მშვენიერ ხმოსანი“) — ეპიკური პოეზიის მუზა ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში. დიოდორე სიცილიელის ეტიმოლოგიის მიხედვით, სახელი მიიღო მშვენიერი სიტყვის შეძახებით (კალენ ოპა).

ზევსისა და მნემოსინეს უფროსი ქალიშვილი (ერთ-ერთი 9 მუზათაგანი). ორფეოსისა და ლინოსის დედა აპოლონისაგან (ან ეაგრასაგან). ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით რესის დედა. ზოგჯერ მოხსენიებულია როგორც კორიბანტების დედა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:მუზები
ფრანსისკო მორალეს ბერმუდესი

**ფრანსისკო მორალეს ბერმუდესი** (; დ.  4 ოქტომბერი, 1921, ლიმა, პერუ — გ. 14 ივლისი, 2022, ლიმა, პერუ) — პერუელი სამხედრო და  პოლიტიკური მოღვაწე. სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად გახდა პერუს პრეზიდენტი და ქვეყანას მართავდა 1975–1980 წლებში. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ლიმაში, არისტოკრატების ოჯახში 1921 წლის 4 ოქტომბერს. მამამისი არმიის გენერალი, ხოლო მისი პაპა რემიხიო მორალეს ბერმუდესი 1890–1894 წლებში პერუს პრეზიდენტი იყო. 

2021 წლის 4 ოქტომბერს გახდა 100 წლის და გარდაიცვალა ლიმის ჰოსპიტალში 2022 წლის 14 ივლისს.
 
## რესურსები ინტერნეტში 
* A short history of Peru 
* U.S. Department of State - Background Note: Peru
* General Morales Bermúdez sorprendido de su inclusión en juicio italiano 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:პერუელი გენერლები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
ევრიდიკე

right|მინი|ორფეოსი და ევრიდიკე
[მინი|[კამილ კორო, *ორფეოსი რომელსაც გამოჰყავს ევრიდიკე მკვდართა სამეფოდან*]] 
**ევრიდიკე** () — ძველბერძნულ მითოლოგიაში ერთ-ერთი დრიადთაგანი (ზოგი მონაცემებით აპოლონის ქალიშვილი). მუსიკოსისა და მომღერლის, ორფეოსის მეუღლე.

გარდაიცვალა ქუსლზე გველის ნაკბენისგან. ერთი ვერსიით, მას მოსდევდა შეყვარებული არესტაიოსი და იმ დროს დააბიჯა გველს.

ორფეოსმა ევრიდიკე საიქიოდან გამოიყვანა, თუმცა იგი კვლავ უკან დაბრუნდა, რადგან ორფეოსმა გზაში დაარღვია პერსეფონესათვის მიცემული პირობა და ცოლისკენ მიიხედა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ნიმფები
ორფეოსი

[right|მინი|[ფრედერიკ ლეიტონი. ორფეოსი და ევრიდიკე]]
[right|მინი|[გუსტავ მორო. ორფეოსის სიკვდილი]]

**ორფეოსი** () — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში მომღერალი და მუსიკოსი.

## წარმომავლობა 
ყველაზე გავრცელებული ვარიანტით იყო თრაკიის მეფის ეაგრას (ასევე თრაკიის მდინარის ღმერთი) და მუზის კალიოპეს ვაჟიშვილი. ეაგრი იყო ატლანტის შთამომავალი, 5 მუხლში, მისი ქალიშვილის ალკიონას მხრიდან. ხოლო უფრო გვიანდელ ლეგენდებში ის მოხსენებულია როგორც აპოლონის შვილი, რომელმაც შეასწავლა სიმღერის ხელოვნება მას. ორფეოსი იყო ნიმფა ევრიდიკეს ქმარი.

## მითები 
ცხოვრობდა თრაკიაში პიმპლეაში კიკონის ოლქში ოლიმპის ახლოს. იყო ევრიდიკეს სატრფო აპოლონმა მას აჩუქა ოქროს ლირა, და დაიყვანა 9-მდე სიმების რაოდენობა ლირაზე. გაემგზავრა ეგვიპტეში სადაც საკმაოდ დახვეწა თავისი ცოდნა, და გახდა პირველი თეოლოგიაში, პოეზიაში, მუსიკაში. კრძალავდა სისხლის დაღვრას. სცემდა თაყვანს აპოლონს. იყო თრაკიულ მისტერიაში გაწევრიანებული. ის მონაწილეობდა იაზონის მეთაურობით არგონავტების მოგზაურობაში კოლხეთის სამეფოში ოქროს საწმისის დასაუფლებად. მან გადაარჩინა თავისი მეგობრები უკან დაბრუნების დროს. როდესაც მეზღვაურები სირინოზების ხმებით იყვნენ მონუსხულნი მან თავისი ლირის ხმით გადაფარა სირინოზთა ხმები. მან სწორედ თავისი მომღერალის ნიჭის გამოყენებით მოახერხა მიეღო პრივილეგია ჩასულიყო ქვესკნელის სამეფოში ევრიდიკეს საძებნელად. ორფეოსის ხმა და ლირა მთელს საბრძნეთში იყო განთქმული: მას შეეძლო ადამიანის გულის მოლბობა და ცხოველების მოთვინიერება, რომლებიც სასმენად უახლოვდებოდნენ; მაგრამ როდესაც სიკვდილმა მისი მეუღლე ევრიდიკე  წაიყვანა, მან გამოამჟღავნა მუსიკოსისა და მომღერალის უდიდესი ნიჭი. ევრიდიკე იყო ტყის ნიმფა. ერთხელ ის მწყემსმა არისთემ ნახა და მიახლოება სცადა. ის კი შიშისაგან გაიქცა. სირბილის დროს მას ფეხზე გველმა უკბინა და უსულოდ დაეცა. ორფეოსმა მთელი საბერძნეთი შემოიარა მწუხარე სიმღერების შესრულებით. ბოლოს და ბოლოს მან პელოპონესის უკიდურეს წერტილს მიაღწია სადაც მიწისქვეშა სამეფოს კარი იყო. თავისი სიმღერის მეშვეობით მან შეძლო დაერწმუნებინა ქარონი რათა გადაეყვანა ის სტიქსზე, იქ ყველას გული აუჩუყა მღერით, ძაღლ ქერბერსაც (ცერბერი). ჰადესის მეუღლის პერსეფონას შემწეობით მიაღწია ევრიდიკეს ცოცხალთა სამეფოში დაბრუნების ნებართვა, მხოლოდ ერთი პირობით, მას მთელი გზის განმავლობაში უნდა ემღერა შეუჩერებლად და არ უნდა გაეხედა უკან რომ დარწმუნებულიყო ცოლი მოჰყვებოდა თუ არა უკან. ორფეოსი მიდიოდა და თან უკრავდა მთელი გზა, ხოლო ევრიდიკე მსუბუქად მისდევდა უკან; უცებ მას გულში ეჭვი შეეპარა და უკან მიიხედა, რითაც დაარღვია პირობა. ჰადესმა მაშინვე სტაცა ხელი ევრიდიკეს, შეშლილი ორფეოსი ისევ მიადგა ქარონს მაგრამ უარი მიიღო.
[მინი|[ემილ ბენი. *ორფეოსის სიკვდილი*, 1874]]

## ორფეოსის სიკვდილი 
[მინი|left|300პქ|[დიურერი. *ორფეოსის სიკვდილი*, 1494]]
გაწბილებული ორფეოსი დაბრუნდა თრაკიაში და იქ განაგრძნობდა ნაღვლიან მღერას. მან დაიფიცა რომ სხვა ქალს არ შეიყვარებდა და ამიტომ მის ირგვლივ მხოლოდ ყმაწვილები იყვნენ. მან თრაკიელებს ასწავლა ყმაწვილებთან სიყვარული (ოვიდიუსის წყაროებით)  ვირგილიუსი აღნიშნავს რომ  ერთხელ მისი იგნორირებით შეურაცხყოფილმა თრაკიელმა ქალებმა მას თავი მოსჭრეს და ზღვაში გადააგდეს მაგრამ მისი ბაგეებიდან ისევ ისმოდა სევდიანი ჰანგები.

სხვა ლეგენდის მიხედვით კი ორფეოსი თვით ზევსის მიერ მეხით იქნა მოკლული.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ჟან ბატისტ პერონო

მინიატიურა|200პქ|ავტოპორტრეტი
**ჟან ბატისტ პერონო** (; დ. 1715, პარიზი — გ. 19 ნოემბერი, 1783, ამსტერდამი) — ფრანგი ფერმწერი. მორის კანტენ დე ლატურთან ერთად პასტელის პორტრეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ოსტატი საფრანგეთში. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა წერის შედარებით თავისუფალი მანერით, ფერთა გამის სინაზით. უმეტესად ქმნიდა კამერულ (მკერდამდე, იშვიათად წელამდე) პორტრეტებს. ასრულებდა პროვინციის თავადაზნაურობისა და ბურჟუაზიულ წარმომადგენელთა შეკვეთებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1715
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1783
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს4

[[ფაილი:Tbilisi S 4.JPG|thumb|right|275px| [ს 4] თბილისში]]
[[ფაილი:Rustavi S 4.JPG|thumb|right|275px| [ს 4] რუსთავში]]
**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი** — **[ს 4]** — საქართველოს ერთ–ერთი მთავარი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება თბილისში, გაივლის რუსთავს და მიემართება სამხრეთ–აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანის საზღვრამდე.

კატეგორია:საქართველოს გზები
აბდულ ბარადარი

მულა **აბდულ განი ბარადარი** (პუშტუ: عبدالغنی برادر; დ. 1968), (აგრეთვე ცნობილი როგორც მულა **ბარადარ ახუნდი**) — თალიბანის ავღანელი სამხედრო ლიდერი. ის არის მულა მუჰამედ ომარის თანაშემწე და კვეტას შურას  წევრი. 2009 წელს მას მიიჩნევდნენ თალიბანის დე ფაქტო ლიდერადაც. 8 თებერვალს კარაჩიში, პაკისტანი ერთობლივი ოპერაციის შედეგად ცენტრალურმა სადაზვერვო სააგენტომ და პაკისტანელმა ძალოვნებმა მულა ბარადარი დააკავეს. ბარადარისგან მიღებული ინფორმაციის საშუალებით პაკისტანელებმა დააკავეს თალიბანის რამდენიმე ლიდერი. 25 თებერვალს ავღანეთის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ბარადარის იქ ექსტრადიციის მოთხოვნას პაკისტანი დათანხმდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აკუკოჩა

**აკუკოჩა** — ტბა პერუში, პასკოს რეგიონის ტინიაუარკოს რაიონში. ტბიდან 27 კილომეტრში მდებარეობს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი ტინიაუარკო. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
პაკა

**პაკა** () — ტბა პერუში. მდებარეობს ქალაქ ხაუხადან 3,5 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 3418 მეტრ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 21,40 კმ². 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* La Laguna paca 

კატეგორია:პერუს ტბები
ლიმის პროვინცია

|-
|align="center" bgcolor="white" colspan=2|მდებარეობა პერუში
|-
|**დაარსდა**|| იანვარი 18, 1535
|-
|**დედაქალაქი**|| ლიმა
|-
|**ფართობი** || 2,672.28 კმ²
|-
|**მოსახლეობა**&nbsp;- სულ&nbsp;- სიმჭიდროვე  || 7,605,742 (2007)  2,846/კმ²&nbsp;
|-
|**დაყოფა** || 43 რაიონი
|-
|- valign="top" 
|colspan=2 align="center"|www.munlima.gob.pe 
|}

**ლიმა** — პროვინცია პერუში. მისი ფართობია 2,672.28 კმ². მოსახლეობა  7,605,742 (2007 წლის მონაცემებით). პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქვეყნის დედაქალაქი ლიმა. ლიმა იყოფა 43 ოლქად. პროვინციას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: აღმოსავლეთიდან  პასკო და ხუნინი, სამხრეთითდან იკა და უანაკაველიკა, ხოლო ჩრდილოეთიდან ანკაში და უანუკო. 

## სქოლიო 
კატეგორია:პერუს რეგიონები
ალკაკოჩა

**ალკაკოჩა** — ტბა პერუში. მდებარეობს პასკოს რეგიონში. ტბიდან 12 კილომეტრში მდებარეობს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი სერო-დე-პასკო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
არაპა

**არაპა** — ტბა პერუში. მდებარეობს პუნოს რეგიონის, სან-რომანის რაიონში. ტბიდან 40 კილომეტრში მდებარეობს რეგიონის ყველაზე დიდი ქალაქი ხულიაკა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
არიკოტა

**არიკოტა** — ტბა პერუში. მდებარეობს ტაკნა რეგიონის, ტაკნას რაიონში. ტბიდან 25 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი ილაბაია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
დე-კიშუარი

**დე-კიშუარი** — ტბა პერუში. მდებარეობს ლა-ლიბერტადის რეგიონში, ზღვის დონიდან 3 530 მეტრზე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1888)

**1888 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 6 ნოემბერს გაიმართა, სადაც პრეზიდენტმა გროვერ კლივლენდმა მოსახლეობის მეტი ხმა მოიპოვა, ვიდრე რესპუბლიკელმა კონკურენტმა ბენჯამინ ჰარისონმა, თუმცა ამომრჩეველთა კოლეგიის ხმების უმრავლესობით პრეზიდენტი ჰარისონი გახდა. ამით 1876 წლის არჩევნების სიტუაცია განმეორდა, როდესაც გამარჯვებულმა კანდიდატმა მოსახლეობის ხმების უმრავლესობა ვერ მოიპოვა. შემდეგი ასეთი შემთხვევა მხოლოდ 112 წლის შემდეგ 2000 წლის არჩევნებში განმეორდა.

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
ვილაკოტა

**ვილაკოტა** — ტბა სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, პერუში. მდებარეობს ტაკნას რეგიონში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
ვალენსია (ტბა, პერუ)

**ვალენსია** — ტბა პერუში. მდებარეობს მადრე-დე-დიოსის რეგიონში, ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* INEI, Compendio Estadistica 2007  (pdf), p.26

კატეგორია:პერუს ტბები
ვინიაიმარკა

**ვინიაიმარკა** — ტბა პერუსა და ბოლივიის ოფიციალურ საზღვარზე. ვინიაიმარკა არხის მეშვეობით უკავშირდება ტიტიკაკას ტბას. მდებარეობს პერუს პუნოს რეგიონში, ხოლო ბოლივიის ლა-პასის დეპარტამენტში, ზღვის დონიდან 3810 მეტრზე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სატელიტური რუკა

კატეგორია:პერუს ტბები
კატეგორია:ბოლივიის ტბები
კარპა

**კარპა** — ტბა პერუში. მდებარეობს ლიმის რეგიონის, სენტრას რაიონში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

კატეგორია:პერუს ტბები
მესტვირიშვილი

**მესტვირიშვილი** — ქართული გვარი. გავრცელებულია კახეთსა და ქართლში. კახეთში გვარი გავრცელებულია შემდეგ სოფლებსა და ქალაქებში — ახმეტა, თელავი, კურდღელაური, პატარძეული, საგარეჯო, ქვედა ხოდაშენი, ხაშმი; ხოლო ქართლში — ასურეთი, ენაგეთი, თეთრიწყარო, კოდა, ნორიო და ფარცხისი.

## წარმომადგენლები
*ილია მესტვირიშვილი — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი
*გიორგი მესტვირიშვილი — თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის გამგებელი

## წყარო
*geogen.ge 

*
კატეგორია:ქართული გვარები
ილია მესტვირიშვილი

**ილია ალექსანდრეს ძე მესტვირიშვილი** (დ. 1917) — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი ქისტაურის 197 საარჩევნო ოლქიდან. დაიბადა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურდღელაურში. 1942-1943 ილია მესტვირიშვილი შევიდა ჯარის რიგებში. მესტვირიშვილი სკკპ წევრია 1944 წლიდან. 1961 წელს ილია მესტვრიშვილი აირჩიეს საქართველოს კპ თელავის რაიკომის მეორე მდივნად. 1958 წლიდან 1961 წლამდე მუშაობდა თელავის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის სოფლის მეურნეობის ინპექციის მთავარ აგრონომად.

## ლიტერატურა
*საქართველოს პარლამენტი

კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
პერუს ეროვნული სიმბოლოები

**პერუს ეროვნული სიმბოლოებში** შედის სიმბოლოები რომლებიც აღიარებულია პერუს მიერ ეროვნულად. პერუს მთავარი ეროვნული სიმბოლოებია დროშა, გერბი და ჰიმნი. მათ გარდა პერუს არაოფიციალურ  ეროვნულ სიმბოლოებად აღიარებულია ცხოველი ვიკუნია და ყვავილი ბუქსიფოლა.

## ოფიციალური სიმბოლოები
## არაოფიციალური სიმბოლოები
## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროვნული ცხოველების სია
* ეროვნული ჰიმნების სია
* ეროვნული ფრინველების სია
* ეროვნული ყვევილების სია
* ეროვნული ფერები

## სქოლიო
პერუს ეროვნული სიმბოლოები
მეიფარიანი

**მეიფარიანი** — ქართული გვარი. გავრცელებულია იმერეთში, რაჭასა და ლეჩხუმში. იმერეთში - სოფელი ვანი; ლეჩხუმში -  დეხვირი, ოყურეში, ცაგერი, წიფერჩი.

XIX საუკუნეში რუსეთის იმპერიის აზნაურთა სიაში აღნუსხულია:

## წყარო
*geogen.ge 

კატეგორია:ქართული გვარები
იოსებ არიმათიელი

thumb|იოსებ არიმათიელი
**იოსებ  არიმათიელი** იყო  იესოს მოწაფე, მაგრამ ფარულად, ვინაიდან იუდეველებისა ეშინოდა. ეს ის ადამიანია  ვინც იესოს გვამი გამოითხოვა პილატესგან და სამარხში დაასვენა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*A Biography of Joseph of Arimathea 
*Qumran text of Isaiah 53
*The Legend of Joseph of Arimathea at Glastonbury

კატეგორია:ახალი აღთქმის პერსონაჟები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
პერუს მდინარეების სია

სტატიაში წარმოდგენილია პერუს უგრძესი მდინარეების სია. პერუს ყველაზე გრძელი მდინარეა, ამაზონის შენაკადი უკაიალი 1,771 კილომეტრით. პერუს მდინარეები ძირითადა ორ აუზს მიეკუთვნება, პერუს მდინარეების ერთი ნაწილი სამხრეთ ამერიკის ყველაზე დიდი მდინარის ამაზონის შენაკადია, ხოლო მეორე ნაწილი წყნარ ოკეანეში ჩაედინება. 

## უგრძესი მდინარეები
, მთებში.]]

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს გეოგრაფია

კატეგორია:პერუს მდინარეები
კატეგორია:პერუს გეოგრაფია
პაკუჩა

**პაკუჩა** — ტბა პერუში. მდებარეობს აპურიმაკის რეგიონში, ზღვის დონიდან 3100 მეტრ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 151 კმ². 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* INEI, Compendio Estadistica 2007 

კატეგორია:პერუს ტბები
თერმოდინამიკის მეორე კანონი

**თერმოდინამიკის მეორე კანონი** — თერმოდინამიკის ერთ-ერთი ძირითადი კანონი. გვიჩვენებს, მოვლენის მიმართულებას როდესაც ჩვენ ავიღებთ სხეულს და გავუშვებთ ხელს, ის ვარდება მიწაზე და გამოიყოფა სითბო. ამ შემთხვევაში მოძრაობის კინეტიკური ენერგია გადადის სითბურ მოძრაობაში.

dS = \frac{\delta Q}{T} \! 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თერმოდინამიკა
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს5

[[ფაილი:Sagarejo S 5.JPG|thumb|right|200px| [ს 5] საგარეჯოში]]

**საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი** - **[ს 5]** - საქართველოს ერთ–ერთი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება თბილისში და მიემართება აღმოსავლეთით. საგარეჯოს, ბაკურციხის, წნორის და ლაგოდეხის გავლით გადადის აზერბაიჯანში.

კატეგორია:საქართველოს გზები
მამადუ ტანჯა

**მამადუ ტანჯა** (; დ. 1938 — გ. 24 ნოემბერი, 2020, ნიამეი) — ნიგერელი პოლიტიკოსი, რომელსაც ეკავა ნიგერის პრეზიდენტის პოსტი 1999 წლიდან 2010 წლამდე. მანამდე 1991 წლიდან ის იყო პრეზიდენტი პოლიტიკური პარტიისა, ნაციონალური მოძრაობა საზოგადოების განვითარებისთვის. 1993 და 1996 წლებში ის უშედეგობ იღებდა მონაწილეობას საპრეზიდენტო არჩევნებში, სანამ 1999 წელს სახელმწიფოს პრეზიდენტი არ გახდა. 

2009 წლის კონსტიტუციური კრიზისის შედეგად, 2010 წლის 18 თებერვალს აჯანყებულმა სამხედროებმა მოაწყვეს პუტჩი. მათ აიღეს ნიგერის პრეზიდენტის რეზიდენცია, დააკავეს პრეზიდენტი და ჩამოაყალიბეს ხუნტა. ამას წინ უძღოდა ოთხსაათიანი ბრძოლები ნიამეიში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია cidob.org-ზე 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
პიურა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **პიურა**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პიურა -- ქალაქი პერუში.
* პიურა -- რაიონი პიურას პროვინციაში.
* პიურა -- პროვინცია პიურას რეგიონში.
* პიურა -- რეგიონი პერუში.
სულიანა

**სულიანა** — ქალაქი პერუს ჩრდილო-დასავლეთით, სულიანას პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს  რეგიონის დედაქალაქ პიურადან 38 კილომეტრით ჩრდილოეთით. 

## კლიმატი 
ზოგადად პროვინციაში კლიმატი ტროპიკულია, საშუალო 27 °C ტემპერატურით. მინიმალური ტემპერატურა შეადგენს +16 გრადუსს, მაქსიმალური +38, თუმცა ხშირია, როცა 42 გრადუსამდეც ადის. ქალაქი საზრდოობს მდინარე ჩირას წყლით. ახლომდებარე მინდვრები საკმაოდ ტენიანია. აქ მოშენებულია ძირითადად ტროპიკული კულტურები: ქოქოსის პალმა, ბანანი, ბრინჯი და ა.შ. 

სულიანა, სან-მარტინისა და ტუმბესის რეგიონებთან ერთად, პერუს  ბამბის კომერციალიზაციის უმნიშვნელოვანესი ცენტრია.

## მოსახლეობა 
სულიანას მოსახლეობა შეადგენს 162 500 კაცს (*2005*). მოსახლეობის 40% დაუსაქმებელია და ჩართულის საოჯახო მეურნეობაში. 

## ისტორია 
ჩირას ხეობა ყოველთვის წარმოადგენდა მნიშვნელოვან ფერმერულ არეალს. ესპანელთა შემოჭრამდე, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო სხვადასხვა ინდიელი ხალხებით: ტალანები, მოჩიკა, ჩიმუ, ინკები. კონტინენტის ამ ნაწილში, სწორედ ამ ხეობაში დააარსეს ესპანელებმა პირველი ქალაქი, 1532 წელს. შემდგომში მათ შეცვალეს ადგილობრივი ფერმერული სისტემა.
 
სულიანა დაარსდა მოგვიანებით, XVIII საუკუნეში, 1783 წლის 8 ივლისს, ეპისკოპოს ბალთაზარ ხაიმე მარტინეს დე კომპანიონ ბუფანდას მიერ. ამ უკანასკნელმა ქალაქს „ელ-პრინსიპი" დაარქვა.

კატეგორია:პერუს ქალაქები
ტარაპოტო

**ტარაპოტო** — იგივე „*პალმების ქალაქი*“, ქალაქი ჩრდილოეთ პერუში, სან-მარტინის პროვინციის უმსხვილესი ქალაქი, პერუს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კომერციული ცენტრი. მდებარეობს დედაქალაქ ლიმადან თვითმფრინავით 1 საათის საფრენ მანძილზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე.

ტარაპოტო 1872 წელს  დააარსა ეპისკოპოსმა ბალთაზარ მარტინეს ხიმენეს დე კომპანიონმა. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 117, 184 კაცს (2007).

რეგიონის ძირითად საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს ტურიზმი. ასევე უკანონო ეკონომიკური საქმიანობა და ე.წ. „ჩრდილოვანი ეკონომიკა“, რაც ძირითადად კოკაინით ვაჭრობაში გამოიხატება. 
ტარაპოტო რეგიონის მნიშვნელოვანი უმაღლესი საგანმანათლებლო ცენტრია, სადაც ამზადებენ პროფესიონალებს ტექნიკურ და აგრარულ სექტორში.

## ტურიზმი 
ტარაპოტო უამრავ ტურისტს იზიდავს. განსაკუთრებით განვითარებულია სათავგადასავლო ტურიზმი. ქალაქიდან ეწყობა ტურები ამაზონის ტყეებსა და ანდების მთებში. 
ტურისტებს ასევე იზიდავს საკმაოდ აქტიური ღამის ცხოვრება, ულამაზესი პეიზაჟები, გასაოცარი ჩანჩქერები, ლაგუნები. ფუნქციონირებს უამრავი სასტუმრო და რესტორანი. 
ქალაქს  ემსახურება გილერმო დელ კასტილიო პარადესის აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:პერუს ქალაქები
პუერტო-მალდონადო

**პუერტო-მალდონადო** () — ქალაქი პერუს აღმოსავლეთ ნაწილში, მადრე-დე-დიოსის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქიდან 55 კილომეტრში მდებარეობს პერუ-ბოლივიის სახელმწიფო საზღვარი. პუერტო-მალდონადო საავტომობილო ხაზით დაკავშირებულია ლიმასთან. დასახლებული პუნქტის სიახლოვეს მიედინება სამხრეთ ამერიკის ყველაზე გრძელი და წყალუხვი მდინარე ამაზონი. პუერტო-მალდონადომ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1902 წლის 10 ივლისს. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეროვნული პარკი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Puerto Maldonado Travel Info 
* Tambopata Reserve Society (TReeS) 
* Puerto Maldonado - 4.49 Gigapixels

კატეგორია:პერუს ქალაქები
ტუმბესი

ტოპონიმი **ტუმბესი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტუმბესი -- ქალაქი პერუში
* ტუმბესი -- მდინარე სამხრეთ ამერიკაში
* ტუმბესი -- რეგიონი პერუში
* ტუმბესი -- პროვინცია პერუში
* ტუმბესის დაცული ზონა -- დაცული ტერიტორია პერუში
ტუმბესი (ქალაქი)

**ტუმბესი** – ქალაქი პერუს ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარე ტუმბესის სანაპიროებზე, ტუმბესის რეგიონის დედაქალაქი. მდებარეობს ეკვადორის საზღვართან საკმაოდ ახლოს. მოსახლეობა შეადგენს 94 702 კაცს.

## ისტორია 
ტუმბესის ტერიტორია, ჯერ კიდევ ინკებამდელ ხანაში დასახლებული იყო ტუმპისის ეთნიკური ჯგუფის ხალხებით, დაახლოებით 178 000 ადამიანით.
შემდგომში, 1400 წელს, ინკა პაჩაკუტიმ ეს ტერიტორია შეუერთა ინკების იმპერიას და მალე იგი იქცა იმპერიის უმნიშვნელოვანეს ცენტრად. ცოტა მოგვიანებით, იმპერატორმა უაინა კაპაკმა აქ გაიყვანა გზები და ააშენა სახლები და სასახლეები.

## ესპანელთა შეჭრა 
1528 წელს, ტუმბესს ეწვია ესპანელი კონკისტადორი ფრანსისკო პისარო. უკვე 1532 წელს, პისარო ხელმეორედ სტუმრობს ქალაქს, ამჯერად დაპყრობის მიზნით, მაგრამ  მოულოდნელ წინააღმდეგობას აწყდება ადგილობრივ ბელად კურაკასგან.

მანგლარესის ბრძოლაში, პისარომ სრული გამარჯვება მოიპოვა ადგილობრივებზე. 
დიდი კოლუმბიის ვიცე-სამეფოს დაშლის შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი პერუს მიეკუთვნა, მას დე-ფაქტო ეკვადორი აკონტროლებდა. რის გამოც ამ ორ ქვეყანას შორის არაერთი საბრძოლო შეტაკება მომხდარა. მშვიდობა მიღწეული ვერ იქნა 1992 წლამდე, როდესაც უკანასკნელი კონფლიქტის შემდეგ პერუს პრეზიდენტმა ალბერტო ფუხიმორმა და ეკვადორის პრეზიდენტმა ხამილ მაუადმა ხელი მოაწერეს დოკუმენტს, რომლის მიხედვითაც, ეკვადორი ტუმბესსა და მის მიმდებარე ტერიტორიებს პერუს შემადგენელ ნაწილად აღიარებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Gobierno Regional de Tumbes Página oficial.

კატეგორია:პერუს ქალაქები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1892)

**1892 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** 8 ნოემბერს გაიმართა, სადაც ყოფილმა პრეზიდენტმა გროვერ კლივლენდმა მოქმედი პრეზიდენტი ბენჯამინ ჰარისონი დაამარცხა. ამ გამარჯვებით იგი აშშ-ის ისტორიაში პირველი და დღემდე ერთადერთი პრეზიდენტი გახდა, რომელიც ორჯერ აირჩიეს, მაგრამ არა ზედიზედ. 

კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
ჩინჩა-ალტა

**ჩინჩა-ალტა** — ქალაქი პერუში, იკას რეგიონში, ჩინჩას პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ლიმას სამხრეთით, 200 კილომეტრის დაშორებით. მოსახლეობა შეადგენს 177, 000 კაცს.
       
## ისტორია 
პირველი მოსახლეები ამ ტერიტორიაზე IX საუკუნეში გამოჩნდნენ. ეს ხალხი ცნობილია როგორც პრე-ჩინჩა. ისტორიკოსი ლუის კანეპა პაჩა ამ ხალხის აქ მოსვლის პერიოდად X საუკუნეს მიიჩნევს. ეს ხალხი დაკავებული იყო და საზრდოობდა მეთევზეობითა და შემგროვებლობით. მათი წარმომავლობა დღემდე უცნობია.

XII საუკუნეში, ამ ტერიტორიაზე გამოჩნდა უფრო განვითარებული და მეომარი ხალხი ჩინჩა. მათ მოაწესრიგეს აგრარული სფერო, გაიყვანეს საირიგაციო სისტემა, ააშენეს არქიტექტურული ძეგლები. სულ მალე, ჩინჩას ხალხი იქცა არეალის ძირითად მოსახლეობად. 
მათ განვითარების საკმაოდ მაღალ დონეს მიაღწიეს. განსაკუთრებით ზღვაოსნობაში და სავარაუდოდ, ცენტრალური ამერიკის სანაპიროებამდეც კი მიაღწიეს.

1458-1460 წლებში, ჩინჩას ხალხი დაიპყრო ინკების ძლევამოსილი იმპერიის არმიამ, იმპერატორ პაჩაკუტის მმართველობისას, უფლისწულ ტუპაკ ინკა იუპანკის სარდლობით. სულ მალე, ეს ტერიტორია გახდა იმპერიის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი. შემდგომში, ეს რეგიონიც, ისევე როგორც მთელი იმპერია, დაპყრობილ იქნა ესპანელების მიერ. მოხდა ადგილობრივების ასიმილაცია ესპანელების მიერ ჩამოყვანილ აფრიკელებთან.

2007 წლის პერუში მომხდარი მიწისძვრისას, ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზარალდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:პერუს ქალაქები
შორენა ბეგაშვილი

**შორენა ბეგაშვილი** (დ. 8 ივლისი, 1982, რუსთავი, საქართველოს სსრ, სსრკ) —  ქართველი  მსახიობი და ტელეწამყვანი.

დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. მუშაობდა ვაკის თეატრალურ სარდაფში, რუსთაველის თეატრალურ სარდაფში, თეატრ „გლობუსში“.

შორენას კარიერა პრაქტიკულად დაიწყო 2008 წლიდან, როდესაც ის გაშიშვლდა ქართულენოვანი „ფლეიბოისთვის“. ამის შემდეგ ბეგაშვილი თამაშობდა სხვადასხვა ეროტიკულ როლებს.

2009–2010 წლებში ჰქონდა საავტორო ეროტიკული ხასიათის გადაცემა „ღამე შორენასთან“ (იმედი TV). გადაცემას ბევრი კრიტიკა მოჰყვა, როგორც საზოგადოების მხრიდან, ასევე სასულიერო პირებისაგან.

„რუსთავი 2“-ის ეთერში ვანიკო თარხნიშვილთან ერთად მიჰყავდა გადაცემა „იღბლიანი ბორბალი“, რომელიც დაიხურა 2017 წელს.

შორენა გახვეული იყო უამრავ სკანდალში, როგორც მისი საქმიანობის, ასევე მისი პირადი ცხოვრების გარშემო. ერთ-ერთი ყველაზე გახმოვანებული სკანდალი ეხება მისსა და საქართველოს სამეფო ტახტის მემკვიდრის დავით მუხრანელის რომანს.

2020 წლის სექტემბრიდან რუსთავი 2-ზე მიჰყავს გადაცემა „შორენას ეფექტი“.

შორენა ბეგაშვილი განქორწინებულია, ჰყავს ქალიშვილი ევა.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* [შორენა ბეგაშვილი Instagram(https://ka.wikipedia.org/wiki/Instagram)-ზე]
*
* შორენა ბეგაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:რუსთავში დაბადებულები
შ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლიმის კულტურა

thumb|px|ლიმის კულტურის გავრცელების არეალი
**ლიმის კულტურა** — ინკებამდელი ცივილიზაცია თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე, ჩვენი წელთაღრიცხვის 100 – 650 წლებში. ეს ცივილიზაცია ყვაოდა მდინარეების – ჩილონის, რიმაკის და ლურინის ხეობებში. ცნობილია თავიანთი გასაოცარი კერამიკული ნაწარმით. ლიმის ცივილიზაციამ ააშენა უამრავი ტაძარი, რომლებსაც ცნობილია, როგორც უაკა. ამ ტაძრებმა ჩვენამდეც მოაღწია და მათი ნახვა შესაძლებელია ქალაქ ლიმაში, მაგალითად ტაძრები – უაკა-პუკლიანა და უაკა-უალამარკა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ლიმის კულტურა 

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები
უაურის პროვინცია

thumb|right|250px|უაურას პროვინცია.
**უაურა** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უაურას დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ხოლო აღმოსავლეთიდან ანკაშის რეგიონი. დასახლებული პუნქტის ადმინისტრაციული ცენტრია უაჩო. პროვინციის მოსახლეობაა 180 000 ადამიანი, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 36,8 ადამიანს. უაურას ფართობია 4 891,92 კმ²-ს. იგი იყოფა 12 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
კახატამბოს პროვინცია

thumb|right|250px|კახატამბოს პროვინცია.
**კახატამბო** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კახატამბოს ჩრდილოეთიდან ანკაშის რეგიონი, ხოლო აღმოსავლეთიდან უანუკოს რეგიონი ესაზღვრება. კახატამბოს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კახატამბო. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 9 618 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 6.3 ადამიანს. კახატამბოს ფართობია 1 515,21 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 5 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
ბარანკის პროვინცია

thumb|right|250px|ბარანკას პროვინცია.
**ბარანკა** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. ბარანკას დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ხოლო ჩრდილოეთიდან ანკაშის რეგიონი. დასახლებული პუნქტის ადმინისტრაციული ცენტრია ბარანკა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 137,689 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 101,6 ადამიანს. ბარანკას ფართობია 1 355,87 კმ²-ს. იგი იყოფა 5 რაიონად. ბარანკას პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1984 წლის 5 ოქტომბერს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
კანტის პროვინცია

thumb|right|250px|კანტას პროვინცია.
**კანტა** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კანტას დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიმის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან ხუნინის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანტა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 13,369 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 7,9 ადამიანს. კანტას ფართობია 1 687,29 კმ²-ს. იგი იყოფა 7 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
პარაკასის კულტურა

მინი|250|პქ|პარაკასის ტექსტილი, ბრუტანეთის მუზეუმი
**პარაკასის კულტურა** – ეს იყო მნიშვნელოვანი საზოგადოება ანდების მთებში, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 600-175 წლებში. ეს ცივილიზაცია ფლობდა უზარმაზარ ცოდნას საირიგაციო და წყლის მენეჯმენტის საკითხებში. ისინი აღმოცენდნენ პარაკასის ნახევარკუნძულზე. ესაა დღევანდელი პერუს ტერიტორია, პარაკასის რაიონი, პისკოს პროვინცია, იკას რეგიონი. ინფორმაცია, რომელიც დღეს ჩვენ გაგვაჩნია ამ კულტურის შესახებ, ეყრდნობა არქეოლოგიურ გათხრებს პარაკასის ნეკროპოლისში, რომელიც პირველად პერუელმა მეცნიერმა ხულიო ტელომ განახორციელა 1920 წელს.  ვარი-კაიანის ნეკროპოლისი გამოირჩევა მიწისქვეშა აკლდამათა სიმრავლით, სადაც აღმოჩენილია ორმოცამდე მუმია. სავარაუდოა, რომ თითოეული აკლდამა ეკუთვნოდა ცალკეულ ოჯახს ან კლანს. ყოველი მუმია, თოკით იყო მიბმული აკლდამის ფსკერზე და შემდეგ მრავალ ფენად გახვეული მდიდრულად მორთულ ბამბის ქსოვილებში. ეს ქსოვილები, დღეისათვის მიჩნეულია ყველაზე უფრო დახვეწილ პროდუქტებად, რომელიც კი შეუქმნიათ ანდების ცივილიზაციებს და წარმოადგენს მათსავე  ხელოვნების პირველ ნიმუშებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* პარაკასის კულტურა 
* პარაკასის ტექსტილი ბრუკლინის მუზეუმში 
* პარაკასის გალერეა
* Impacts on Tourism at Paracas 
* კოლუმბამდელი ტექსტილი  
* პარაკასის ტექსტილი ბრიტანეთის მუზეუმში  

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
პირურო

thumb|right|250px|პირუროს ნანგრევები
**პირურო** () — ინკამდელი კულტურის არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს პერუს ტერიტორიაზე უანუკოს რეგიონის უამალიესის პროვინციის ტანტამაიოს რაიონში.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* ფოტოგრაფია

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ოიონის პროვინცია

thumb|right|250px|ოიონის პროვინცია.
**ოიონი** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. ოიონის აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება უანუკოს და  პასკოს რეგიონები. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოიონი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 17 425 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 9,2 ადამიანს. ოიონის ფართობია 1 886,05 კმ². ოიონი იყოფა 6 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
უაროჩირის პროვინცია

thumb|right|250px|უაროჩირის პროვინცია.
**უაროჩირი** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უაროჩირის დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიმის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან ხუნინის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მატუკანა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 62 342 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 11.0 ადამიანს. უაროჩირის ფართობია 5 657,93 კმ²-ს. უაროჩირი იყოფა 32 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
იაუიოსის პროვინცია

thumb|right|250px|იაუიოსის პროვინცია.
**იაუიოსი** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. იაუიოსს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ხუნინის, ხოლო სამხრეთიდან იკას რეგიონები. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იაუიოსი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 25,325 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3,7 ადამიანს. იაუიოსის ფართობია 6 901,58 კმ². იყოფა 33 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
ჩიკლაიოს პროვინცია

thumb|right|250პქ|ჩიკლაიოს პროვინცია.
**ჩიკლაიო** — პროვინცია პერუში, ლამბაიეკეს რეგიონში. ჩიკლაიოს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას სამხრეთიდან ლა-ლიბერტადის, ხოლო აღმოსავლეთიდან კახამარკას რეგიონები ესაზღვრება. ჩიკლაიოს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩიკლაიო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 738 057 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 224,5 ადამიანს. ჩიკლაიოს ფართობია 3 288,07 კმ². ჩიკლაიო იყოფა 20 რაიონად.

კატეგორია:ლამბაიეკეს რეგიონის პროვინციები
ფერენიაფეს პროვინცია

thumb|right|250პქ|ფერენიაფეს პროვინცია.
**ფერენიაფე** — პროვინცია პერუში, ლამბაიეკეს რეგიონში. ფერენიაფეს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება კახამარკას რეგიონები. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ფერენიაფე. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 94 731 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 60 ადამიანს. ფერენიაფეს ფართობია 1 578,6 კმ². პროვინცია იყოფა 6 რაიონად.

კატეგორია:ლამბაიეკეს რეგიონის პროვინციები
ლამბაიეკეს პროვინცია

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლამბაიეკეს პროვინცია.
**ლამბაიეკე** — პროვინცია პერუში, ლამბაიეკეს რეგიონში. ლამბაიეკეს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთიდან პიურას რეგიონი. ლამბაიეკეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლამბაიეკე. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 258 747 კაცს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 27,6 კაცს. ლამბაიეკეს ფართობია 9 346,63 კმ². ლამბაიეკე იყოფა 12 რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:ლამბაიეკეს რეგიონის პროვინციები
პურუსის პროვინცია

thumb|right|250px|პურუსის პროვინცია.
**პურუსი** — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბრაზილია, ხოლო სამხრეთიდან მადრე-დე-დიოსის რეგიონი. პურუსის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ესპერანსა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 3 485 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 0,2 ადამიანს. პურუსის ფართობია 17 847,76 კმ². პურუსი იყოფა 1 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:უკაიალის რეგიონის პროვინციები
პადრე-აბადის პროვინცია

thumb|right|250px|პადრე-აბადის პროვინცია.
**პადრე-აბადი** — პროვინცია პერუში, პერუს უკაიალის რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლორეტოს, ხოლო დასავლეთიდან უანუკოს რეგიონები. პადრე-აბადის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აგაიტია. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 44 310 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 5 ადამიანს. პადრე-აბადის ფართობია 8 822 კმ². პადრე-აბადი იყოფა 3 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:უკაიალის რეგიონის პროვინციები
კანიეტეს პროვინცია

thumb|right|250px|კანიეტეს პროვინცია.
**კანიეტე** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კანიეტეს დასავლეთიდან ესახზღვრება წყნარი ოკეანე, პროვინციის სამხრეთის მოსაზღვრე რეგიონია იკა. კანიეტეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-ვისენტე-დე-კანიეტე. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 191 409 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 41,8 ადამიანს. კანიეტეს ფართობია 4 577,16 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 16 რაიონად. კანიეტეს  ტერიტორიაზე მდებარეობს ნასკას უდაბნო. 

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
სარუმილიის პროვინცია

thumb|right|250px|ატალაიას პროვინცია.
**ატალაია** — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეკვადორი. სარუმილიას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სარუმილია. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 36 669 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 49,2 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 745,13 კმ². სარუმილია იყოფა 4 რაიონად. სარუმილიას პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1942 წლის 17 ნოემბერი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის პროვინციები
კონტრალმირანტე-ვილიარის პროვინცია

thumb|right|250px|კონტრალმირანტე-ვილიარის პროვინცია.
**კონტრალმირანტე-ვილიარი** — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება პიურას რეგიონი. კონტრალმირანტე-ვილიარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სორიტოსი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 15 971 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 10,6 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 1 499,88 კმ². კონტრალმირანტე-ვილიარი იყოფა 3 რაიონად. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის პროვინციები
ტუმბესის პროვინცია

thumb|right|150px|ტუმბესის პროვინცია.
**ტუმბესი** — პროვინცია პერუში, ტუმბესის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეკვადორი, ხოლო სამხრეთიდან პიურას რეგიონი. ტუმბესის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტუმბესი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 139 073 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 77.2 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 1 800,85 კმ². ტუმბესი იყოფა 6 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის პროვინციები
უარალის პროვინცია

thumb|right|250px|უარალის პროვინცია.
**უარალი** — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. უარალის დასავლეთიდან ესახზღვრება წყნარი ოკეანე, პროვინციის აღმოსავლეთის მოსაზღვრე რეგიონებია: უანუკო და პასკო. უარალის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი უარალი. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 160 894 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 44 ადამიანს. უარალის ფართობია 3 655,7 კმ²-ს. პროვინცია იყოფა 12 რაიონად. უარალის პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1976 წლის 11 მაისს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ლიმის რეგიონის პროვინციები
ტაკნის პროვინცია

thumb|right|250px|ტაკნას პროვინცია.
**ტაკნა** — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება ჩილე. ტაკნას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტაკნა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 250 509 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 31.1 ადამიანს. ფართობი 8 066,11 კმ²-ს შეადგენს. იყოფა 10 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის პროვინციები
ტარატის პროვინცია

thumb|right|250px|ტაკნას პროვინცია.
**ტარატა** — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება პუნოს რეგიონი, ხოლო სამხრეთიდან ესაზღვრება ბოლივია. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტარატა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 6 630 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 2,4 ადამიანს. ფართობი 2 819,96 კმ²-ს შეადგენს. იყოფა 8 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის პროვინციები
ხორხე-ბასადრეს პროვინცია

thumb|right|250px|ხორხე-ბასადრეს პროვინცია.
**ხორხე-ბასადრე** — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მონკეგას რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლოკუმბა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 8 814 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3,01 ადამიანს. პროვინციის ფართობი 2 928,72 კმ²-ს შეადგენს; იყოფა 3 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1988 წლის 21 აპრილს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის პროვინციები
კანდარავეს პროვინცია

thumb|right|250px|კანდარავეს პროვინცია.
**კანდარავე** — პროვინცია პერუში, ტაკნის რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მოკეგას, ხოლო აღმოსავლეთიდან პუნოს რეგიონები. კანდარავეს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანდარავე. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 8 543 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3.8 ადამიანს. პროვინციის ფართობია 2 261,10 კმ². კანდარავე იყოფა 6 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1921 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს პროვინციები

კატეგორია:ტაკნის რეგიონის პროვინციები
კაპიტალი (ეკონომიკა)

**კაპიტალი** — მეწარმესთან (კომპანია, კორპორაცია) მიმართებაში – მისი ძირითადი და საბრუნავი საშუალებების საერთო ღირებულება. განასხვავებენ ძირითად, გამოშვებულ, განაღდებულ, სარეზერვო, ნომინალურ კაპიტალებს. კაპიტალის წარმოშობის წესი და სტრუქტურა დაწვრილებით რეგლამენტირდება კანონით. მაგალითად, ყოველ სააქციო საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს ძირითადი (სააქციონერო) კაპიტალი. სააქციონერო კაპიტალის ოდენობა დგინდება დამფუძნებლების მიერ და მიეთითება საზოგადოების წესდებაში, ამიტომ მას აგრეთვე ეწოდება საწესდებო და უნდა იყოს აქციათა ნომინალური ფასის ტოლი. უმეტეს ქვეყნებში კანონმდებლობით გათვალისწინებულია საზოგადოების ძირითადი (აქციონერული) კაპიტალის მინიმალური თანხა, ხოლო მისი მაქსიმალური ოდენობა საერთოდ არ წესდება არცერთ ქვეყანაში. სააქციონერო კაპიტალი წარმიშობა: 1. – დამფუძნებლებს შორის აქციების განაწილების (ანუ ხალხში მიმოქცევის გარეშე) გზით. 2 – აქციებზე სახალხო ხელმოწერის გამოცხადების გზით. თითქმის ქველა ქვეყნის სამართალი მოითხოვს აქციათა (პაიების) მთლიან (სრულ) განთავსებას, როდესაც არის შექმნილი საზოგადოების აღიარების აუცილებელი პირობა, ანუ სააქციონერო კაპიტალი მთლიანად უნდა იყოს დაფარული ხელმოწერილი აქციებით (პაით).

კატეგორია:კაპიტალი
კატეგორია:კაპიტალიზმი
კატეგორია:პოლიტიკური ეკონომია
კატეგორია:ეკონომიკა
ნიკოლას ლინდლეი

მინი|250პქ|ნიკოლას ლინდლეი
**ნიკოლას ლინდლეი** (; დ. 16 ნოემბერი, 1908 — გ. 3 თებერვალი, 1995) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამხედრო ხუნტის მეორე პრეზიდენტის წოდებით პერუს მართავდა 1963 წლის 3 მარტიდან 28 ივლისამდე. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ლიმაში ინგლისური წარმოშობის არისტოკრატის ოჯახში. განათლება მიიღო ინგლისურ-პერუულ სკოლაში. უმაღლესი სამხედრო განათლება მიიღო ჩირილოსის სამხედრო სასწავლებელში. 

1962 წელს რიკარდო პერეს გოდოისთან ერთად მოახდინა სამხედრო გადატრიალება კანონიერად არჩეული პრეზიდენტის მანუელ პრადოს წინააღმდეგ, რომელსაც საპრეზიდენტო უფლებამოსილების გასვლამდე დარჩენილი ჰქონდა მხოლოდ 10 დღე. 

გადატრიალების შემდეგ შექმნეს ხუნტა რიკარდო პერეს გოდოის მეთაურობით, მაგრამ 1963 წლის 3 მარტს ნიკოლას ლინდლეიმ მის წინააღმდეგ მოაწყო მეორე სახელმწიფო გადატრიალება და ორგანიზება გაუწია ახალ საპრეზიდენტო არჩევნებს, რომელშიც გაიმარჯვა ფერნანდო ბელაუნდე ტერიმ. 

1964–1975 წწ. იყო პერუს ელჩი ესპანეთში, რის შემდეგაც ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკას. გარდაიცვალა 1995 წელს 87 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  16 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი  3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
მიკულია

thumb|right|250px|მიკულიის პეტროგლიფები
**მიკულია** () — კლდის ნახატები პერუს ქალაქ სან-ფრანცისკო-დე-მიკულიაში, ტაკნას რეგიონის ტაკნას პროვინციაში. პეტროგლიფების დათარიღება სადავოა. 

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.panoramio.com/photo/4904961 
* http://siempretacna.blogspot.com/2007/07/petroglifos-de-miculla.html 

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ბელიავისტის პროვინცია

thumb|right|250px|ბელიავისტას პროვინცია.
**ბელიავისტა** — პროვინცია პერუში, სან-მარტინის რეგიონში. ბელიავისტას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლორეტოს, ხოლო სამხრეთიდან უანუკოს რეგიონები. ბელიავისტას ფართობია 8 050,90 კმ². პროვინცია იყოფა 6 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* INEI Perú 

კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის პროვინციები
ხუან ველასკო ალვარადო

**ხუან ველასკო ალვარადო** (; დ. 16 ივნისი, 1910, პიურა, პერუ — გ. 24 დეკემბერი, 1977,პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ხელისუფლების სათავეში მოექცა სამხედრო გადატრიალების შედეგად და ქვეყანას მართვდა  1968-1975 წწ. რევოლუციური შეიარაღებული ძალების პირველი პრეზიდენტის წოდებით.  1975 წელს მორიგი სამხედრო გადატრიალების შედეგად ხელისუფლებას ჩამოაშორეს. თანამდებობის დატოვების შემდეგ ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას და გარდაიცვალა 1977 წლის 24 დეკემბერს. 

## ლიტერატურა
* Tauro del Pino, Alberto: *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971.
* Varios autores: *Historia del Perú*. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4

კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  16 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ნიმფა

[მინი|[ჰილასის და ნიმფების მეოთხე საუკუნის რომაული გამოსახულება]]
**ნიმფები** ( „საპატარძლოები“, ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში (ქართ. ფერიები) ცოცხალი სტიქიური ძალების განსახიერება ქალიშვილების სახით, გამოხატული ნაკადულების რაკრაკით, მცენარეთა ზრდით, მთებისა და ტყეების გარეული მშვენიერება. გეასაგან წარმოშობილნი. 
ისინი ცხოვრობდნენ ბუნების წიაღში, წყაროებთან ახლოს მთების ჩრდილიან ხეობებში, ჭალებში. სატირების მსგავსად არიან დედამიწის ზედაპირის სულები, ბუნებრივი ძალების გამომჟღავნება, მოქმედნი ადამიანის მიღმა განცალკევებულ გროტებში, ხეობებში, ტყეებში, კულტურული ცენტრებისაგან დაშორებით, ისინი დაკავებულნი იყვნენ ქსოვით, ქარგვით, მღერიან და ცეკვავენ პანის ვიოლინოს ჰანგების ქვეშ, ნადირობენ არტემიდასთან ერთად, მონაწილეობენ დიონისეს ორგიებში, მუდმივ ჭიდილში არიან მომაბეზრებელ სატირებთან. ზოგჯერ ისინი შედიან კონტაქტში ადამიანებთან, ზრუნავენ მათზე, ეძლევიან გმირებსა და მშვენიერ ყმაწვილებს (კალიპსო და ოდისევსი, ამარილა და დაფნისა), ზოგჯერ ისინი ადამიანებს უგზავნიდნენ შეშლილობას, მრისხანებას, უგზავნიან წინასწარმეტყველების ნიჭს, აღმაფრენას. ასეთ შთამაგონელებ ნიმფებს მიეკუთვნება მუზები. მათ მიუძღვნა ორფეოსმა LI ჰიმნი.

## ნიმფების სახეები 
* ორეადები — მთის ნიმფები
* დრიადები — ტყისა და ხეების ნიმფები
* ნაიადები — წყაროების ნიმფები
* ნერეიდები — ზღვის ნიმფები
* ნეპეი — ხეობების ნიმფები
* ლიმონიადები — მდელოების ნიმფები

ნიმფებს უძღვნიდნენ გროტებსა და გამოქვაბულებს, ზოგჯერ აშენებდნენ სამლოცველოებს განსაკუთრებით მცენარეებით მდიდარ და ირიგაციულ რაიონებში, უფრო გვიან კი ქალაქებში. ნიმფებს სწირავდნენ თხებს, ხბოებს, რძეს, ზეთს, ღვინოს. როგორც ბუნების სიმშვენიერების გამოხატულებას მათ ხელოვნებაში გამოსახავდნენ ლამაზ არაჩვეულებრივ თმიან ახალგაზრდა ქალიშვილებად ყვავილების გვირგვინებით უფრო გვიან მოცეკვავეებად, გაშიშვლებული ხელებითა და ფეხებით, გაშლილი თმებით. ორეადებს წარმოადგენდნინ მაღალ კლდეებზე ჩამჯდარ ჩაფიქრებულებს. ნაიადების გამოსახულებებს ხშირად ატრიბუტად ნიჟარა წარმოადგენდა რომელიც კალთაში ედო.

სურათი:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Nymphs and Satyr (1873).jpg|ნიმფები და სატირები
სურათი:Evelyn De Morgan - The Dryad.jpg|დრიადა
სურათი:John William Waterhouse - A Naiad or Hylas with a Nymph, 1893.jpg|ნაიადა
სურათი:Laurits Tuxen - Badende nymfe - 1910.png|მობანავე ნიმფა

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიმფეუმი
* სიტყვისაგან „ნიმფა“ წამოვიდა ტერმინი „ნიმფომანია“ და „ნიმფოფილია“

## რესურსები ინტერნეტში
* Theoi.com: Nymphs

## შენიშვნები 
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
*
აკარაი

thumb|250px|აკარაი
**აკარაი** — იგივე აკარაის ციხესიმაგრე, არის არქეოლოგიური ძეგლი პერუს ჩრდილოეთ სანაპიროზე, მდინარე უაურას ხეობაში. განეკუთვნება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 900—200 წლებს. ეს შთამბეჭდავი ციხესიმაგრე განლაგებულია სამ კასკადიან ბორცვზე, თითოეულს მათგანს გარს არტყავს გალავანი თავისი ბასტიონებით, რაც მის სამხედრო დანიშნულებაზე მეტყველებს.

ამ ძეგლმა პირველად გერმანელი არქეოლოგის, ჰანს ჰორკაიმერის ყურადღება მიპყრო, როდესაც მან მის შესახებ 1962 წელს პერუში გამომავალ ერთ-ერთ ჟურნალში დაწერა სტატია. აკარაის მიმართ ინტერესი სულ უფრო და უფრო იზრდებაოდა და 1970-იანი წლებიდან დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები.

აკარაის გამოკვლევა დღესაც გრძელდება. 2004 წელს, ამერიკელმა არქეოლოგმა მარგარეტ ბრაუნ ვეგამ დაიწყო მოკვლევითი სამუშაოები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ასპერო

**ასპერო** — ერთ-ერთი კარგად შესწავლილი არქეოლოგიური ძეგლი ცენტრალური პერუს სანაპირო ზოლში, რომელიც ეკუთვნის ნორტე-ჩიკოს ცივილიზაციას. 

ეს მონუმენტური არქიტექტურის ნიმუში, დაფარული იყო დიდი მიწაყრილით. აღმოაჩინეს 1940-იანი წლების დასაწყისში. მისი მნიშვნელობის განსაზღვრა 1973 წელს მოხერხდა. დადგინდა, რომ ეს იყო საზღვაო ობიექტი, რის საფუძველზეც ივარაუდეს, რომ ძველი პერუს ცივილიზაციები უფრო მეტად დამოკიდებულნი იყვნენ ზღვაზე და ზღვის პროდუქტებზე, ვიდრე აგროკულტურებზე,  თუმცა ეს ვარაუდი საკამათოა.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ტოკაჩეს პროვინცია

thumb|right|250px|ტოკაჩეს პროვინცია.
**ტოკაჩე** — პროვინცია პერუში, სან-მარტინის რეგიონში. ტოკაჩეს სამხრეთიდან ესაზღვრება ლა-ლიბერტადის და უანუკოს რეგიონები. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 98,265 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 16.8 ადამიანს. ტოკაჩეს ფართობია 5 865,44 კმ². პროვინცია იყოფა 5 რაიონად.

## იხილეთ აგრეთვე
*პერუს პროვინციები

## რესურსები ინტერნეტში
* INEI Perú 

კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის პროვინციები
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

**პერუს არქეოლოგიური ძეგლები** — სიაში წარმოდგენილია პერუს არქეოლოგიური ძეგლები. აღსანიშნავია, რომ პერუს ტერიტორიაზე ბოლო 20-30 წლის განმავლობაში ტარდება არქეოლოგიური გათხრები, ზოგი ობიექტის დათარიღება ხშირად იცვლება. ტაბულაში მოყვანილია მონაცემები 1990-იანი წლების დასასრულისთვის. 

## პერუს არქეოლოგიური ძეგლების სია 
## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* პერუს არქეოლოგია

კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები