კვერცხისებრი ბილწასოკო

**კვერცხისებრი ბილწასოკო** () — ამანიტას გვარის სოკო ამანიტასებრთა ოჯახისა, რომელიც გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში. 

ერთი წყარო საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე — შხამიანად. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა 1788 წელს როგორც *Agaricus ovoideus*. ამანიტას გვარში გადაიტანა გერმანელმა ბუნებისმეტყველმა ჰაინრიხ ფრიდრიხ ლინკმა 1833 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*
*
*
*

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 6-20 სმ, ხორციანი, თავიდან კვერცხისებრი, შემდეგ ნახევარსფეროსებრი, ასაკთან ერთად — ბრტყლად ამოზნექილი. კიდეები თანაბარი, საბურველის ნარჩენებით. თეთრი ან ტალახისფერ-თეთრი, ბრწყინავი, მშრალი, თავდაპირველად დაფარულია თეთრი მეჭეჭებით, რომელიც ასაკთან ერთად ქვრება.

რბილობი — თეთრი, მკვრივი, გაჭრისას ფერს იცვლის. ნორჩობაში განსაკუთრებული სუნისა და გემოს გარეშე. სიბერეში ახასიათებს ლეშის მაგვარი უსიამოვნო სუნი.

ფეხის სიგრძე — 10-15 სმ, სისქე 3-5 სმ, ფიფქოვანი, ძირში გაგანიერებული. ზედაპირი თეთრი. საყელო თეთრი, სქელი, შებუსვილი, ვოლვა ნახევრად თავისუფალი, დანაკვთული, თეთრი, შემდგომში — ყავისფერ-მოყვითალო.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, თავისუფალი, ფართო, ხშირი, თეთრი ფერის, ასაკთან ერთად კრემისფერ შეფერილობას იღებს, დაშვებული კიდეებით.

სპორების მტვერი — თეთრი. სპორები — 10-12×6-8 მკმ, უფერული, გლუვი, ფართო ოვალური, წაგრძელებულ-ელიფსისებრამდე, ამილოიდური; ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, 35-45×8-12 მკმ, გურზისებრი. ფირფიტების ტრამა ბილატერალური. ჰეილოცისტიდები — 30-40×6-10 მკმ.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
სითბოს მოყვარული სოკოა. იზრდება კირიან და ქვიშიან ნიადაგზე ფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებში, გზის პირებზე, მთებში. მიკორიზა ქმნის ფიჭვთან, მუხასთან, წაბლთან, წიფელთან და სოჭთან.

გავრცელების არეალი ძირითად მოიცავს ხმელთაშუაზღვისპირეთს. ევროპაში აგრეთვე გვხვდევა ბრიტანეთის კუნძულებზე, ავსტრიაში, შვეიცარიაში, უკრაინაში, (იმიერკარპატები, ყირიმის სამხრეთი ნაპირი), საქართველოში, აზიაში — დასავლეთი ციმბირი და იაპონია.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Agaricus sylvicola G4 (1).JPG|*Agaricus silvicola*
Amanita boudieri (1).jpg|*Amanita boudieri*
ფაილი:Blagva.JPG|*Amanita caesarea*
ფაილი:Amanita citrina (5).jpg|*Amanita citrina albuie*
Am.echin.jpg|*Amanita echinocephala*
ფაილი:Amanita eliae 1.png|*Amanita eliae*
ფაილი:AmanitaJunquillea 01.jpg |*Amanita gemmata*
ფაილი: Amanita-phalloides061.jpg|*Amanita phalloides*
ფაილი:Amanita proxima Dumée (331135).jpg|*Amanita proxima*
ფაილი:Amanita strobiliformis 110828wa.JPG|':Amanita strobiliformis* 
ფაილი:Amanita verna.jpg|*Amanita verna*
ფაილი:Amanita virosa 01.JPG|*Amanita virosa*
ფაილი:Volvariella gloiocephala2.jpg|*Volvariella gloiocephala*

## კვებითი ღირებულება 
კვერცხისებრი ბილწასოკოს ვარგისიანობა ეჭვქვეშ დგას. ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — შხამიანად. მისგან მოწამვლის რიგი შემთხვევებია დაფიქსირებული. გარდა ამისა, გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა აერიოს ამანიტას გვარის თეთრი ფერის მომაკვდინებლად შხამიან სოკოებში, მაგალითისთვის როგორებიცაა *Amanita virosa*, *Amanita verna* და *Amanita Proxima*. საფრანგეთში რამდენიმე ადამიანმა მიიღო ღვიძლის სერიოზული დაზიანება, მას შემდეგ, რაც კვერცხისებრი ბილწასოკოს ნაცვლად შემთხვევით შეჭამეს *Amanita Proxima''. მსგავსი შემთხვევა დაფიქსირდა კვიპროსშიც.

ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში სოკოებში არსებული მინერალების გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ კვერცხისებრი ბილწასოკოს საჭმელად გამოყენება უსაფრთხოა.

## გალერეა

ფაილი:Amanita ovoidea - Santa Perpètua, 3.jpg
ფაილი:Amanita ovoidea WB exp.jpg
ფაილი:Amanita ovoidea - Santa Perpètua, 1.jpg
ფაილი:Amanita ovoidea 1.jpg
ფაილი:Amanita ovoidea Jerusalem 2014.jpg
ფაილი:2016-11-13 Amanita ovoidea (Bull.) Link 691573.jpg

## ლიტერატურა 
* 
* 
* Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 18. — ISBN 5-271-05827-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ამანიტა
კატეგორია:არასაჭმელი სოკოები