open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალ-ჰამავი იაკუთი

**ალ-ჰამავი იაკუთი** (; სრული სახელი და გვარი — იბნ აბდ ალ-ლაჰილ ალ-რუმი ალ-ჰამავი; დ. 1179 — გ. 20 აგვისტო, 1229, ჰალაბი) — არაბი მეცნიერი და მწერალი, ისტორიკოსი, გეოგრაფი. წარმოშობით მცირეაზიელი ბერძენი. იმოგზაურა სირიაში, ეგვიპტეში, ირანში, შუა აზიაში, აზერბაიჯანში, მესოპოტამიაში.

## ბიოგრაფია 
მის ნაშრომთაგან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დიდი გეოგრაფიული ლექსიკონი „მუჯამ ალ-ბულდანი“ („ქვეყნების ანბანზე გაწყობილი ლექსიკონი“) და ბიოგრაფიული „ქითაბ ირშად ალ-არიბ ილა მარიფათ ალ-ადიბ“ („ლიტერატორების ლექსიკონი”). „მუჯამ ალ-ბულდანი“ გეოგრაფიული ენციკლოპედიაა, რომელშიც ასახულია არაბული გეოგრაფიისა და ისტორიის ლიტერატურის მიღწევები. მოცემულია საინტერესო ცნობები ამიერკავკასიისა და კერძოდ, საქართველოს შესახებ.

1213 წლიდან იგი იწყებს მოგზაურობას, სადაც ეცნობა მრავალ ქვეყნებსა და ქალაქს. მოგზაურობის დროს მან ერთგვარად ვაჭრობა და მეცნირული ცოდნაა გააერთიანა. გაემგზავრა თავრიზში, შემდეგ სირიაში, საიდანც მივიდა ქალაქ მოსულში. ამის შემდეგ მიდის ქალაქ ალეპოში. ალეპოში ყოფნის დროს იგი მუშაობდა გეოგრაფიული ენციკლოპედიის შედგენაზე, რომელიც მან 1224 წელს დაასრულა. იაკუთი იმყოფებოდა ასევე ეგვიპტეში.

## ლიტერატურა 
* Крачковский И. Ю. Избранные сочинения, т.4 Москва-Ленинград 1957.

კატეგორია:დაბადებული 1179
კატეგორია:გარდაცვლილი  20 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1229
კატეგორია:არაბი გეოგრაფები
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები
კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
შავი კლდის უდაბნო

მინი|250პქ|შავი კლდის უდაბნო
[მინი|250პქ|[ფლაის გეიზერი]]
**შავი კლდის უდაბნო** — მშრალი რეგიონი აშშ-ში, ნევადის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 191 მეტრზე პლეისტოცენის ხანის დამშრალი ტბის, ლაჰოტანის ადილას.  წარმოადგენს ჩრდილოეთ ამერიკის დიდი აუზის ნაწილს. მისი ფართობი შეადგენს 2 590 კმ²-ს.რეგიონი გამოირჩევა პალეოგეოლოგიური მახასიათებლებით. უდაბნოსა და მის შემოგარენში მდებარეობს არაერთი მთათა სისტემა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*შავი კლდის უდაბნო 
* http://www.blm.gov/pgdata/etc/medialib/blm/nv/gis/maps.Par.2928.File.dat/BlackRock_Desert_Factsheet.pdf 

კატეგორია:აშშ-ის უდაბნოები
ისიდორე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**ისიდორე I**, ზედწოდება **ვუხირასი** (ბერძ.  Ισίδωρος Α΄) (დ. 1290–იანი წლების ბოლო, თესალონიკი – გ. 1349 ან  1350, კონსტანტინოპოლი)  — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1347-1349 წლებში.

მეფედ აკურთხა იოანე VI კანტაკუზენი. მან დაითანხმა იმპერატორი, რომ გენუელებთან ომში გაემართა ბრძოლა ზღვაზე. ამ ბრძოლაში მთლიანად დაიღუპა ახლადშექმნილი ბერძნული ფლოტი

## ლიტერატურა 
* Fortescue, Adrian (1910), Hesychasm, VII, New York: Robert Appleton Company 
* Jugie, Martin. "The Palamite Controversy"

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
ოთარ თუხარელი

**ოთარ გიორგის ძე თუხარელი** (დ. 24 მარტი, 1922, თბილისი, — გ. 14 თებერვალი, 1997) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი, დაღესტნის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, ღირსების ორდენის კავალერი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1922 წელს თბილისში, სამხედრო მოღვაწის გენერალ გიორგი ალექსანდრეს ძე თუხარელის და ექიმ ფეოდოსია რატიანის ოჯახში.

დაამთავრა თბილისის რკინიგზისა და სატრანსპორტო საინჟინრო ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი 1946 წელს. 1950 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის არქიტექტურის ინსტიტუტში არქიტექტორების დახელოვნების ფაკულტეტზე. ამ პერიოდში დაიწყო მისი მოღვაწეობა მოსკოვის სხვადასხვა საპროექტო ინსტიტუტებში. იგი მალე „კურორტსანპროექტის“ საპროექტო სახელოსნოში მთავარ არქიტექტორად დაინიშნა. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა დასასვენებელი სახლების, პიონერთა ბანაკების, სანატორიუმების, საავადმყოფებისა და კულტურის სახლების, ტიპური და ინდივიდუალური პროქტები. 1956 წელს სესტრორეცკისა და ისიკ-კულის დასასვენებელი სანატორიუმების პროექტირებისათვის მოიპოვა საკავშირო მასშტაბით ჩატარებული ღია კონკურსის ორი პირველი პრემია. 1957 წელს მიღებულ იქნა სსრკ-ის არქიტექტორთა კავშირის მოსკოვის განყოფილების წევრად.
 
1960 წელს მოღვაწეობა გააგრძელა თბილისში, სადაც დაინიშნა სახელოსნოს ხელმძღვანელად, შემდეგ კი ინსტიტუტის მთავარ არქიტექტორად. პარალელურად ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას თბილისის სამხატვრო აკადემიაში პროფესორის რანგში, სადაც ხელმძღვანელობდა საკურსო და სადიპლომო პროექტირებას.

ამ პერიოდში მუშაობდა საქართველოს ზოოვეტერინალური ინსტიტუტის კომპლექსის პროექტირებაზე, რომლის მშენებლობის დასრულების შემდეგაც, 1973 წელს სახალხო მეურნეობის მიღწევების გამოფენის (ВДНХ) ოქროს მედალი მიენიჭა.

1964 წელს დაინიშნა საქსახმშენის თავმჯდომარედ. 1970 წლიდან იყო ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალური სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის („თბილზნიიეპი“) დირექტორი. ამ წლების განმავლობაში იქმნება საცხოვრებელი და საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტების პროექტები, მათ შორის გამოირჩევა მრავალსართულიანი კარკასული პროექტი, რომელიც თუხარელის პროექტად არის ცნობილი. ამავე წლებში მას მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორის წოდება და აგრეთვე დაღესტნის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.

1986 წელს დააარსა პერსონალური შემოქმედებითი არქიტექტურული სახელოსნო, სადაც იქმნებოდა და ხორციელდებოდა პროქტები ამიერკავკასიის მასშტაბით: აეროვაგზალი თბილისი, კარკასული საცხოვრებელი სახლების სერია თბილისის, სოჭის, კრასნოდარის, ტუაფსეს და ნოვოროსიისკის დაკვეთით.

1993 წელს არჩეულია აღმოსავლეთ ქვეყნების არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის საპატიო წევრად. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით. არის სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემიის ლაურეატი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, გვ. 254-255, თბილისი, 2017 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაღესტნის ასსრ-ის დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ო
ალვორდის უდაბნო

მინი|250პქ|სთინსის მთების ხედი ალვორდის უდაბნოდან
მინი|250პქ|ალვორდის უდაბნო
**ალვორდის უდაბნო** — უდაბნო აშშ-ში, ორეგონის შტატის სამხრეთ აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს სთინსის მთების სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. მისი ფართობი შეადგენს 218 კმ²-ს. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი შეადგენს 180 მმ-ს. უდაბნოს წყნარი ოკეანისგან გამოყოფს ორი მთათა სისტემა - სანაპირო ზოლის მთები და კასკადის მთები.

უდაბნოს სახელი ეწოდა გენერალ ბენჟამენ ალვორდის პატივსაცემად, რომელიც აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს ორეგონის დეპარტამენტში მსახურობდა.

უდაბნოს შემოგარენში გავრცელებულია გარეული ცხენები.

## რესურსები ინტერნეტში
* Alvord Desert  - Bureau of Land Management
* An explorer's guide to southeast Oregon geology: Steens Mountain area 
* Steens Mountain from oregonphotos.com
* The Wilderness Society: Wilderness in Oregon’s High Desert

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უდაბნოები
კონსტანტინე არმენოპულოსი

**კონსტანტინე არმენოპულოსი** ან **ჰარმენოპულოსი** (დ. 1320 — გ. დაახ. 1385) —ბიზანტიური იურისპრუდენციის გამოჩენილი წარმომადგენელი. ნომოფილაქსი – კანონთა დაცვისა და მართებულად გამოყენების მაგისტროსი, მოსამართლე თესალონიკეში. ცნობილია მის მიერ შედგენილი კანონთა მოკლე პრაქტიკული სახელმძღვანელო – „ექვსწიგნეული“. 

ცნობილია მისი თხზულების – «Heksabiblos»–ის (1344—1345) წყალობით. ეს იყო კანონთა კრებული ექვს ტომად («ჰექსაბიბლოსი» ბერძ. 6 წიგნი), რომელიც მოიცავდა ბიზანტიური სამართლის წყაროების წყაროთა ფართო სპექტრს. მისი შრომა პირველად გამოიცა 1540 წელს საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში, რის შემდეგაც ამ შრომამ დიდი აღიარება ჰპოვა ბალკანეთში, რომელიც იმ დროს ოტომანთა იმპერიას ექვემდებარებოდა.

## ლიტერატურა 
* Арменопул // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб.: 1890—1907.
* Burgmann, Ludwig (2001). "Konstantinos Armenopulos". In Michael Stolleis (ed.) (in German). Juristen: ein biographisches Lexikon; von der Antike bis zum 20. Jahrhundert (2nd edition ed.). München: Beck. p. 39. ISBN 3406 45957 9. 
* Foundation of the Hellenic World, History of the late Byzantine Period, The Hexabiblos, accessed January 2007

## რესურსები ინტერნეტში 
*«ჰექსაბიბლოსი»  

კატეგორია:ბიზანტიელები
კატეგორია:დაბადებული 1320
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
მათე ბლასტარი

**მათე ბლასტარი** *(Matthaeus Blastares)* — ბიზანტიელი კანონისტი, მღვდელმონაზონი თესალონიკედან. რომის კათოლიკურ ეკლესიასთან უნიის მოწინააღმდეგე. გარდაიცვალა დაახ. 1360 წელს.

1335 წელს გამოსცა „წმინდა და საღვთო კანონში მოხსენიებული ყველა საგნის ანბანური კრებული“ (ანბანური სინტაგმა), რომელიც მალევე ითარგმნა სერბულ ენაზე და შევიდა სტეფან დუშანის „კანონებში“ (1349 წ.). XVII საუკუნეში ითარგმნა ეპიფანე სლავინეცკის მიერ საეკლესიო სლავურ ენაზე. ტექსტი საფუძვლად დაედო ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ის ინიციატივით შედგენილ „ბერძულ სამართალს“. 1874 წელს ბერძნული ტექსტი სლავური თარგმანითურთ გამოსცა მიხეილ გორჩაკოვმა.

## შრომები 
* Властарь Матфей. Письмо к принцу кипрскому Гю де Лузиньяну. Пер. арх. Арсения. М., 1891.
* Властарь Матфей. Алфавитная синтагма Матфея Властаря. М., 1892. Пер. Н.Ильинского. М., 1996.

## ლიტერატურა 
* *Горчаков М.* К истории епитимийных номоканонов православной церкви. — СПб., 1874.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Матфей Властарь, Алфавитная Синтагма  (Собрание по алфавитному порядку всех предметов, содержащихся в священных и божественных канонах, составленное и обработанное смиреннейшим иеромонахом Матфеем), Перевод с греческого свящ. Николая Ильинского 
* Matthew Blastares, Catholic Encyclopedia

კატეგორია:ბიზანტიელები
კატეგორია:კანონიკა
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
Keystone Studios

**Keystone Studios** — ადრეული კინოსტუდია, რომელიც დაარსდა 1912 წელს მაკ სენეტის მიერ, როგორც Keystone Pictures Studio. სენეტს ასევე ეხმარებოდნენ New York Motion Picture Company-ის მფლობელები: ადამ კესელი და ჩარლზ. ო. ბაუმენი. კომპანია, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იღებდა ფილმებს გლენდელსა და სილვერ-ლეიკის მიდამოებში. 1912 წლიდან 1915 წლამდე იყო Mutual Film Corporation-ის მფლობელობაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Keystone Studios-ის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:1912 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:1935 წელს დახურული კომპანიები
კატეგორია:კინოსტუდიები
მაწანწალა

thumb|ჩარლი ჩაპლინი მაწანწალის როლში
**მაწანწალა** () — ჩარლი ჩაპლინის ყველაზე წარმატებული და სამახსოვრო საეკრანო პერსონაჟი.

პერსონაჟის დებიუტი შედგა Keystone-ის კომედიურ ფილმში *საბავშვო ავტორბოლა ვენეციაში*, 1914 წლის 17 თებერვალს. ჩაპლინი, თავისი ახალი პერსონაჟით, მალევე გახდა Keystone-ის რეჟისორის, მაკ სენეტის დასის საუკეთესო მსახიობი. ამის შემდეგ, ჩაპლინმა გააგრძელა მაწანწალის როლის შესრულება ათობით მოკლემეტრაჟიან და რამდენიმე სრულმეტრიჟიან ფილმებში.

მაწანწალა ძალიან იყო მიახლოებული მუნჯი ფილმების ერას და ითვლებოდა საერთაშორისო პერსონაჟად; 1920-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ხმოვანი ერა დაიწყო ფილმებში, ჩაპლინმა უარყო, რომ მისი პერსონაჟი დაიწყებდა საუბარს. 1931 წლის ფილმ *დიდი ქალაქის ჩირაღდნებში* არ გვხვდება დიალოგი. ჩაპლინის პერსონაჟი ინარჩუნებდა მუნჯობას *ახალი დროების* თითქმის ბოლომდე, იქამდე, სანამ პირველად მისი ხმა გაისმა.

*ახალი დროების* შემდეგ ფილმ *დიდ დიქტატორში*, ჩაპლინი თამაშობს როგორც დიქტატორის, ასევე ებრაელი პარიკმახერის როლს. მიუხედავად იმისა, რომ ჩაპლინმა კატეგორიულად განაცხადა, რომ პარიკმახერი არის იყო პერსონაჟი მაწანწალა, იგი მაინც ატარებდა მაწანწალის ულვაშსა და ქუდს. გარდა რამდენიმე მუნჯი სცენისა, დალაქი ლაპარაკობს მთელი ფილმის განმავლობაში (ჩაპლინი იყენებს საკუთარ ბრიტანულ აქცენტს).

კატეგორია:ჩარლზ ჩაპლინი
Essanay Studios

, ჩარლი ჩაპლინი და ბრონჩო ბილი ანდერსონი.]]
**Essanay Film Manufacturing Company**  — ამერიკული კინოსტუდია. მან სახელი გაითქვა 1915 წლის ჩარლი ჩაპლინის კომედიებით.

სტუდია დაარსდა 1907 წელს, ჩიკაგოში, ილინოისი, ბრონჩო ბილი ანდერსონისა და ჯორჯ კირკ სპურის მიერ, თავდაპირველად როგორც Peerless Film Manufacturing Company. 1907 წლის 10 აგვისტოს სახელი გადაერქვა Essanay-ზე ("S and A").

## სქოლიო
კატეგორია:1907 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:კინოსტუდიები
United Artists

left|230px|thumb|დაგლასი, პიკფორდი, ჩაპლინი, გრიფიტი

**United Artists Corporation** (**UA**) — ამერიკული კინოსტუდია. ამ სახელწოდების თავდაპირველი სტუდია დაარსდა 1919 წელს, მერი პიკფორდის, ჩარლი ჩაპლინის, დაგლას ფერბენსკა და დევიდ უორკ გრიფიტის მიერ

ამჟამინდელი United Artists დაარსდა 2006 წლის ნოემბერში, ტომ კრუზის, პაოლა უაგნერისა და Metro-Goldwyn-Mayer-ის თანამშრომლობით. 2008 წლის 14 აგვისტოს პაოლამ დატოვა კომპანია.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:1919 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:კინოსტუდიები
გიორგი აკროპოლიტი

**გიორგი აკროპოლიტე**  (, ; დ. 1217 ან 1220, კონსტანტინოპოლი — გ. 1282, ტრაპიზონი) — XIII საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ბიზანტიელი ისტორიკოსი. მისი მთავარი თხზულება „ისტორია“ ნიკეის იმპერიის ისტორიის ძირითადი წყარო არის.

## ბიოგრაფია
სიყმაწვილეში მამა გააგზავნა იმპერატორ იოანე III-ს კარზე. სწავლობდა ჯერ თეოდორე ჰექსაპტერიგეს, შემდეგ კი მომავალ უფლისწულ თეოდორესთან ერთად ნიკიფორე ვლემიდას ხელმძღვანელობით. 1244 წელს აყვანილ იქნა დიდი ლოგოთეტის, ანუ კონსტანტინოპოლის ეკლესიის კანცლერის რანგში. 1246 წლიდან იყო უფლისწულის მასწავლებელიც. თეოდორე 1254 წელს ავიდა ტახტზე და მრჩევლად გიორგი აკროპოლიტე გაიხადა. 1257 წელს მასვე მისვა მთავარსარდლობა, შემდეგ განაწესა დიპლომატიურ სარბიელზე. 1282 წელს დაინიშნა ელჩად ტრაპიზონის იმპერიაში. იქვე გარდაიცვალა იმავე წელს.

მისი მთავარი თხზულება „ისტორია“ წარმოადგენს ნიკიტა ქონიატეს თხზულების გაგრძელებას და აღწერს 1203-1261 წლების ამბებს.

## ლიტერატურა 
*
* გამყრელიძე ა., გიორგი აკროპოლიტესი და მისი ცნობები საქართველოს შესახებ, «მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის », 1954, ნაკვ. 31.
* R. Macrides, "George Akropolites' Rhetoric," in E. Jeffreys (ed.), Rhetoric in Byzantium. Papers from the Thirty-fifth Spring Symposium of Byzantine Studies, Exeter College, University of Oxford, March 2001 (Aldershot, 2003), 201-211.
* Акрополит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб.: 1890—1907.
* Opera, rec. A. Heisenberg, v.1, Lipsiae, 1903; Летопись... სერიაში: Византийские историки, переведенные с греческого..., СПб., 1863. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Георгий Акрополит. Хроника
* 1911 Encyclopædia Britannica/Acropolita, George
* Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes

კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1282
კატეგორია:დაბადებული 1217
კატეგორია:XIII საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
კა’უს უდაბნო

მინი|250პქ|კა'უს უდაბნო
**კა’უს უდაბნო** — უდაბნო ჰავაის დიდ კუნძულზე. მდებარეობს კუნძულის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, კა’უს რაიონში. შედგება ვულკანური ნარჩენებისგან, ვულკანური ფერფლის, ქვიშისა და ხრეშისგან. ეს ტერიტორია მცენარეული საფარის ნაკლებობას განიცდის, რისი უპირველესი მიზეზიც მჟავა წვიმებია.

ეს რეგიონი არ წარმოადგენს „ნამდვილ უდაბნოს“, ვინაიდან ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი აქ 1,000 მმ-ს შეადგენს. გაუდაბურების მიზეზი ნიადგაში არსებული ვულკანური მოქმედების შედეგად არსებული ელემენტებია. წვიმა ერევა გოგირდის დიოქსიდს და სხვა ელემენტებს.

არააქტიურ პერიოდში, ტურისტებს შორის პოპულარულია უდაბნოში სეირნობა და ხეტიალი.

ამ ტერიტორიაზე, 1790 წელს დაფიქსირებულია ჰავაის ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური ამოფრქვევები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კა’უს უდაბნოს აღწერა 

## სქოლიო 
კატეგორია:ჰავაის კუნძულები
რანგიპოს უდაბნო

მინი|250პქ|რანგიპოს უდაბნოს მდებარეობა
**რანგიპოს უდაბნო** — უნაყოფო, უდაბნოს მსგავსი ტერიტორია ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთის კუნძულის ვულკანურ პლატოზე. მის დასავლეთით მდებარეობს სამი ვულკანურად აქტიური მწვერვალი: ტონგარიო, ნგაურუჰოე და რუაპეჰუ.

ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი ამ ტერიტორიაზე 1500 - 2500 მმ-ს შეადგენს, მაგრამ ის უდაბნოს მიემსგავსება ღარიბი ნიადაგითა და მშრალი ქარებით. მცენარეულობა მწირია და ძირითადად ბუჩქებითაა წარმოდგენილი. უდაბნო ზღვის დონიდან 600-1000 მეტრზე მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
*The Round the Mountain Track, Tongariro National Park 

კატეგორია:ახალი ზელანდიის უდაბნოები
იოანე XIV (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

**იოანე XIV (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)** (ბერძ. Ίωάννης ΙΔ' Καλέκας) (დ. დაახ. 1282, აპროსი, თრაკია – გ. 1347, კონსტანტინოპოლი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1333–1347 წლებში. იყო 1341–1347 წლების ბიზანტიის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე, როგორც იოანე V პალეოლოგის რეგენტთა საბჭოს წევრი, იოანე VI კანტაკუზენის წინააღმდეგ.

წარმოშობით იყო თრაკიიდან. აღიზარდა ღარიბ ოჯახში, ჰყავდა მეუღლე, ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.

სწრაფად აღზევდა იოანე კანტაკუზენის წყალობით, რომელმაც აიძულა ეპისკოპოსები პატრიარქად მის არჩევაში. 

იმ პერიოდში მიმდინარეობდა ცხარე კამათი წმინდა გრიგოლ პალამასა და თესალონიკის არქიეპისკოპოს ვარლაამს შორის, რომელშიც მთელი ეკლესია იქნა ჩართული (იხ. ისიქაზმი). პატრიარქი კალეკა არ იყო გრიგოლ პალამას პირდაპირი მომხრე, მაგრამ 1341 წლის კრებაზე პალამიტებმა გაიმარჯვეს კანტაკუზენის მხარდაჭერით და ვარლაამი დაგმობილ იქნა. როდესაც კანტაკუზენი რეგენტი გახდა, კალეკამ მის საწინააღმდეგოდ წამოიწყო ინტრიგები და ცდილობდა, რომ დედოფალ ანას დაეკარგა მის მიმართ ნდობა. ახალ კრებაზე კალეკა ცდილობდა პალამას მომხრეების დაგმობას, მაგრამ ამ უკანასკნელებმა მიაღწიეს იმას, რომ პატრიარქი გადაყენებულ და გადასახლებულ იქნა დიდიმოტიკაში, თრაკიაში. 1347 წლის ბოლოს იგი დაბრუნდა გადასახლებიდან კონსტანტინოპოლში, სადაც მალევე გარდაიცვალა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*John XIV Kalekas 
*Catholic Encyclopedia: Hesychasm  
*Sainted Gregory Palamas, Archbishop of Thessalonika

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
ბარდენას-რეალესი

მინი|250პქ|ნავარის ავტონომიური გაერთიანება
**ბარდენას-რეალესი** — ნახევრად უდაბნო ტერიტორია ესპანეთში, ნავარის ავტონომიაში. იშვიათი მცენრეულობით, თიხის, თაბაშირის და ქვიშაქვის ფორმაციებით, უდაბნო უნიკალურია მთელ ევროპაში. მდებარეობს მდინარე ებროს აუზში, პირენეისა და იბერიის მთებს შორის. ეს უკაცრიელი ტერიტორია მოიცავს 45 500 ჰა-ს.

1999 წელს, ტერიტორია ბუნებრივ პარკად გამოცხადდა, ხოლო 2000 წელს ის იუნესკომ გააფორმა, როგორც ბუნების ნაკრძალი.

## გალერეა

Image:Bardenas Reales 31.JPG|
Image:Bardeak.jpg|
Image:Bardenas Reales6.jpg|
Image:Bardenas Reales5.jpg|
File:Bardenas Reales 4.jpg|
File:F-4E-81st-tfs.jpg|
File:Manifestacion en contra del poligono de tiro de las Bardenas Reales en Tudela (2008).jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
* ბარდენას-რეალესი
* Las Bardenas Reales 
* Las Bardenas Reales 

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის უდაბნოები
ბლედოუს უდაბნო

**ბლედოუს უდაბნო** — ქვიშიანი უდაბნო პოლონეთში. მდებრარეობს სილეზიის მთიანეთში, სილეზიის სავოევოდოში. მისი ფართობია 32 კმ².

უდაბნოში, მთელი ცენტრალური ევროპის მასშტაბით, ზღვის სანაპიროდან მოშორებით მდებარე ქვიშის უდიდესი მარაგია, რომელიც წარმოიქმნა ათასობით წლის წინ, მყინვარების დნობის შედეგად. ქვიშის ფენების სისქე 40-70 მეტრია. ბოლო ხანებში ქვიშამ შემცირება დაიწყო.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, ამ ტერიტორიაზე გერმანელები წვრთნიდნენ აფრიკის კორპუსს, ცდიდნენ იარაღს უშუალოდ აფრიკაში გამოყენებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
*  Poland's travel site (scroll down the page!) 
*  Błędów Desert (to view the photo gallery, scroll down the page!) 
*  Polish Sahara Association 
* Wikimapia-Entry

კატეგორია:პოლონეთის უდაბნოები
პრეშოვი

**პრეშოვი** () – ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სლოვაკეთში. პრეშოვის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში ცხოვრობს 90 805 კაცი (2006) და ამ მაჩვენებლით მესამე ადგილზეა ქვეყნის მასშტაბით. 

პრეშოვის არქიეპისკოპოსი არის სლოვაკეთის ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესიის მეთაური. 

## ისტორია 
IX-X საუკუნეებში პრეშოვის ტერიტორიაზე მდებარეობდა დიდი მორავიის სლავური დასახლება. დიდი მორავიის დაშლის შემდეგ ქალაქის  ტერიტორია შევიდა უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში. XII საუკუნეში აქ სახლდებიან გერმანელი კოლონისტები, რომლებიც ქალაქის განვითარებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ. 

ქალაქი პირველად მოიხსენიება 1247 წელს ეპურიესის სახელით. 1299 წლიდან შარიშის უმთავრესი დასახლებული პუნქტია. 1374 წლიდან პრეშოვი თავისუფალი სამეფო ქალაქია. 1918 წლიდან ჩეხოსლოვაკიის შემადგენლობაშია. 1993 წლიდან კი სლოვაკეთის ქალაქია.

## მოსახლეობა 
მოსახლეობის რაოდენობა: 91 498 (2007 წ.)

ეროვნული შემადგენლობა:

* 94,7 % — სლოვაკები
* 1,4 % — უკრაინელები
* 1,2 % — ბოშები
* 1 % — ჩეხები
* 0,2 % — უნგრელები
* 0,5 % — სხვა

რელიგიური შემადგენლობა:

* კათოლიკეები — 66,77 %
* რელიგიის გარეშე — 13,57 %
* უნიატები — 4,82 %
* მართლმადიდებლები — 1,68 %
* და სხვები

## იხილეთ აგრეთვე
* რუსინები

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქ პრეშოვის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვაკეთის ქალაქები
თომა სლავი

**თომა სლავი** (დ. 760 — გ. 823) — ბიზანტიელი მოღვაწე, სამხედრო და საზღვაო ფლოტის მეთაური, ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი აჯანყების (821–825) ლიდერი.

თომა წარმოშობით სლავი იყო (სხვა ვერსიით სკვითი ან სომეხი) და ღარიბთა წრეს მიეკუთვნებოდა. ჯერ კიდევ ლეონ V-ის დროს (813–820) იგი ტურმარხად, ანუ სამხედრო მეთაურად ითვლებოდა მცირე აზიის ერთ-ერთ თემში. მან დაყმევების პროცესში მყოფი გლეხების უკმაყოფილებით ისარგებლა, აჯანყების მეთაური გახდა და თავისი თავი იმპერატორად გამოაცხადა. უშედეგოდ ილაშქრა კონსტანტინოპოლში. მისი აჯანყება გამცემლობის და ბულგარელების დახმარების შედეგად ჩაახშეს. თომა სლავის მომხრეები კი ბრძოლას განაგრძობდნენ 825 წლამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თომა სლავის აჯანყება

## ლიტერატურა 
* ტივაძე გ., შუა საუკუნეების ისტორია, ტ. I, თბ., 1967 გვ. 161-162

კატეგორია:ბიზანტიელები
კატეგორია:დაბადებული 760
კატეგორია:გარდაცვლილი 823
ბეჭდების მბრძანებლის ფილმების სერიის მუსიკა

კინოტრილოგია ***ბეჭდების მბრძანებლის*** მუსიკის ავტორია კომპოზიტორი ჰოვარდ შორი.

ფილმების სტანდარტული საუნდტრეკები აუდიო დისკებზე გამოდიოდა 2001-2003 წლებში. სპეციალური გამოცემის სახით ასევე გამოვიდა 10 საათიანი ჩანაწერები, სადაც წარმოდგენილია ფილმების სრული ვერსიის მუსიკა და დამატებითი კომპოზიციები. გამოუყენებელი დემო-ვერსიები ასევე გამოვიდა 2010 წელს, წიგნთან *The Music of the Lord of the Rings Films* ერთად.

## ორიგინალური საუნდტრეკები
საუნდტრეკების ორიგინალური გამოცემები ერთდისკიანი იყო. ყველა საუნდტრეკი გამოვიდა Reprise Records-ზე, რომელზეც აგრეთვე გამოიცემოდა ენიას ჩანაწერები. მიუხედავად იმისა, რომ *ბეჭდის საძმოს* გარეკანზე გამოყენებული იყო პერსონაჟების ორიგინალური კომპილაცია, *ორი ციხე-კოშკის* და *მეფის დაბრუნების* გარეკანები კინოპოსტერებს შეესაბამება.

## სრული ჩანაწერები
2005 წლიდან, *მეფის დაბრუნების* გამოსვლის შემდეგ Reprise Records-მა დაიწყო ყოველი ფილმის მრავალდისკიანი საუნდტრეკის გამოცემა. მათ ეწოდა *სრული ჩანაწერები* (*The Complete Recordings*). ყოველი შეფუთვა შეიცავს საუნდტრეკის ვრცელ ვერსიას CD ფორმატში, ისევე, როგორც DVD-Audio გამოცემას 2.0 სტერეო და 5.1 მოცულობითი ჟღერადობის ვერსიების სახით. ყოველ ალბომ ახლავს მუსიკალურ ჟურნალისტ დაგ ადამსის ვრცელი ანოტაციები, ყოველი კომპოზიციის მიმოხილვით და ორკესტრული საუნდტრეკის შექმნისა და ჩაწერის ისტორიით, ისევე, როგორც დეტალებით ყველაზე მუსიკალური ინსტრუმენტის, მონაწილე პიროვნებისა თუ ორგანიზაციის მითითებით. ანოტაციები New Line-ის მიერ უფასოდ განთავსდა სპეციალურ პრომო საიტზე.

გამოცემების გარეკანებზე გამოყენებული იქნა ტენგვარის შრიფტი. ყოველი გარეკანი ასახავს იმ ადგილს შუახმელეთის რუკაზე, სადაც ფილმის მოქმედება მიმდინარეობს და ატარებს ინდივიდუალურ ფერს. *ბეჭდის საძმო* ასახავს მაზრას, რუდაურსა და ერეგიონს და მუქი წითელი ფერის არის. *ორი ციხე-კოშკი* ასახავს როჰანს და ფანგორნს და მუქი ლურჯი ფერის არის. უკანასკნელი, *მეფის დაბრუნება* გონდორის რუკით არის და მუქი მწვანეა.

### *ბეჭდის საძმო* 
*ბეჭდის საძმოს* *სრული ჩანაწერები* მოიცავს სამ დისკს და საათზე მეტი ხანგრძლივობის არის. გამოიცა 2005 წლის 13 დეკემბერს.

; სიმღერების სია

### *ორი ციხე-კოშკი*
*ორი ციხე-კოშკის* *სრული ჩანაწერები* მოიცავს სამ დისკს და სამ საათზე მეტი ხანგრძლივობის არის. გამოიცა 2005 წლის 7 ნოემბერს.

; სიმღერების სია

### *მეფის დაბრუნება*
*მეფის დაბრუნების* *სრული ჩანაწერები* მოიცავს ოთხ დისკს და თითქმის ოთხი საათის მქონე ხანგრძლივობის არის. გამოიცა 2006 წლის 20 ნოემბერს. მისი თანმხლები DVD-Audio დისკი არის ორმშრიანი. დღეისთვის ეს არის სრული ჩანაწერებიდან ერთადერთი, რომელიც ოფიციალურ ვრცელდება ციფრული ჩამონატვირთის სახით.

; სიმღერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* New Line-ის მიერ შექმნილი საუნდტრეკების პრომო გვერდი 
** პირველი ფილმის საუნდტრეკის ანოტაციები 
** მეორე ფილმის საუნდტრეკის ანოტაციები 
** მესამე ფილმის საუნდტრეკის ანოტაციები 
* ჰოვარდ შორის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:2006 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:ჰოვარდ შორის საუნდტრეკები
თომა სლავის აჯანყება

**თომა სლავის აჯანყება** – ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი სახალხო აჯანყება ბიზანტიაში. მიმდინარეობდა 821–825 წწ. განმავლობაში, აჯანყების მეთაური იყო სამხედრო და საზღვაო ფლოტის მეთაური, ტურმარხი, თომა სლავი, რომლის სახელის მიხედვითაც მიიღო სახელწოდება აჯანყებამ. 

აჯანყების მონაწილეთა ძირითად ბირთვს შეადგენდნენ დამოუკიდებელი გლეხები, მონები, სტრატიოტები და დაპყრობილი ტომები. მოძრაობაში ჩაებნენ ასევე პავლიკიანელები. მცირე აზიიდან აჯანყება მაკედონიასა და თრაკიაში გავრცელდა. აჯანყებულებს ჰყავდათ ძლიერი შეიარაღებული ძალები და საზღვაო ფლოტიც კი გააჩნდათ. მათ კონსტანტინოპოლს შემოარტყეს ალყა, რომელიც ერთი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. 823 წელს გამცემლობის და ბულგარელების დახმარების შედეგად, თომა სლავის აჯანყება ჩაახშეს. თომა სლავის ერთგული მომხრეები 825 წლამდე განაგრძობდნენ ბრძოლას იმპერიის სხვადასხვა ნაწილებში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* თომა სლავი

## ლიტერატურა
* ტივაძე გ., შუა საუკუნეების ისტორია, ტ. I, თბ., 1967 გვ. 161-162

კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
დელიბლატოს უდაბნო

მინი|250პქ|ნისლიანი დილა დელიბლატოში
მინი|250პქ|
**დელიბლატო** (სერბ. Deliblatska Peščara) — ქვიშიანი ტერიტორია სერბეთში, ვოევოდინის ავტონომიაში. მდებარეობს ისტორიულ ბანატის რეგიონში. სახელი ეწოდა აქ მდებარე სოფელ დელიბლატოსგან. 

დელიბლატო ევროპის უდიდესი ქვიშიანი ტერიტორიაა, რომელიც ერთ დროს დიდ, პრეისტორიულ უდაბნოს ნაწილს წარმოადგენდა. წარმოაქმნა უძველესი პანონიის ზღვის უკან დახევის შედეგად. შემოგარენში არსებული ტყეების გამო, ტერიტორია გაფორმდა სპეციალურ ბუნებრივ ნაკრძალად, მაგრამ ამავე დროს წარმოადგენს ექსკლუზიურ სანადირო ტერიტორიას, სადაც მონადირეები დასავლეთ ევროპის ქვეყნებიდანაც კი ჩამოდიან. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gallery from Deliblato Sands on www.wild-serbia.com 
* Deliblatska Peščara 
* Deliblatska Peščara 
* Tourism Potentials 

კატეგორია:სერბეთის გეოგრაფია
კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი

მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა
**კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი** — ბუნების პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესპანეთში, ქალაქ ალმერიის სიახლოვეს. წარმოადგენს დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირა ევროპის უდიდეს სახმელეთო-საზღვაო ნაკრძალს. მისი ფართობი 460 კმ²-ია და მოიცავს ქალაქ კარბონერასს სიერა-დე-კაბო-დე-გატის მთათა სისტემას, ასევე 120 კმ² ზღვას, როგორც საწყლოსნო ნაკრძალს. კლიმატი ნახევრადმშრალია და ეს პარკი წარმოადგენს ევროპის უმშრალეს ადგილს. 1997 წელს იუნესკომ გააფორმა როგორც ბიოსფერული ნაკრძალი.

პარკი ხასიათდება ვულკანური ფორმაციებით - ლავით, ვულკანური გუმბათებით, კალდერებით. ზღვისგან გამოყოფილია 400 მ სიგანის ქვიშიანი სანაპიროთი. 2006 წელს შეუერთდა იუნესკოს გლობალურ გეოგრაფიულ პარკთა ქსელს. 

პარკში საშუალო წლიური ტემპერატურა 18&nbsp;°C -ია, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი მთელი ევროპის მასშტაბით აქ დაბალია და წელიწადში 120 - 180 მმ-ს შეადგენს. 

გავრცელებულია დაახლოებით 1.000 სახეობის მცენარე, მათ შორის ენდემურებიც და 1.100 სახეობის ცხოველი და ფრინველი, რომელთა შორის უმრავლესი ფრინველია, რის გამოც ევროკავშირმა პარკი ფრინველთა დაცვის მიზნით სპეციალურ დაცულ ტერიტორიად გამოაცხადა. 

## გალერეა 

Image:Cabo gata monsul.jpg|ვულკანური კლდე
Image:Bardeak.jpg|Cabo de Gata.jpg
Image:Chamaerops humilis (Zingaro)015.jpg|ევროპული მარაო-პალმა (*Chamaerops humili*s)
Image:13 Cabo de Gata.JPG|
File:Flamingo.greater.flaps.750pix.jpg|ფლამინგო
File:Flughahn.jpg|*Dactylopterus volitans*
File:20081029 Rodalquilar Panorama view North East from mountain pass close to Mirador de la Amatista Version 3.jpg|
File:Küste bei Monsul14.jpg|
File:Strand bei Monsul05.jpg|
File:Cabo de Gata Sunset Windsurfing.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში 
* კაბო-დე-გატის ბუნებრივი პარკი 
* კაბო-დე-გატის ბუნებრივი პარკი
* ფოტოები
* კაბო-დე-გატის ბუნებრივი პარკი 
* ფოტოები

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის უდაბნოები
კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული პარკები
ოლტენიის საჰარა

**ოლტენიის საჰარა** — გაუდაბურებული ტერიტორია რუმინეთში, ვლახეთის ვაკეზე. მდებარეობს ქალაქებს - კალაფატსა და დაბულენს შორის და მოიცავს 800 კმ²-ს. 

სახელი *ოლტენიის საჰარა* ამ ტერიტორიას პრესამ შეურჩია და მოსახლეობამაც უმალ აიტაცა. გაუდაბურების უპირველესი მიზეზი 1960-იანი წლებიდან დაწყებული ტყის მასიური გაჩეხვაა. ეს ერთადერთი ადგილია მთელ ევროპაში, სადაც ოფიციალურად არსებობს ქვიშის მუზეუმი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოლტენიის საჰარა  
*ოლტენიის საჰარა 
*ოლტენიის საჰარა 

კატეგორია:რუმინეთის გეოგრაფია
ისლანდიის პლატო

მინი|250პქ|ისლანდიის მაღლობი
მინი|250პქ
მინი|250პქ
მინი|250პქ
**ისლანდიის მაღლობი** მოიცავს ისლანდიის შიდა ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 400-500 მეტრზე და წარმოადგენს დაუსახლებელ ვულკანურ უდაბნოს. წვიმისა და თოვლის წყალი სწრაფად შეიწოვება მიწაში, რის გამოც აქ შეუძლებელია მცენარის გაზრდა. ტერიტორია ძირითადად ნაცრისფერი, შავი ან ყავისფერია და მოიცავს ლავასა და ვულკანურ ფერფლს. წარმოდგენილია რამდენიმე ოაზისი, ისიც მდინარეთა სიახლოვეს. 

მაღლობი ასევე მოიცავს რამდენიმე მყინვარს. სწორედ მყინვარული მდინარეების პირასაა გავრცელებული მწირი მცენარეულობა. ზოგიერთ ადგილას შეინიშნება ვულკანური აქტივობა. 

ისლანდიის მაღლობების გადაკვეთა შესაძლებელია მხოლოდ ზაფხულში, დანარჩენ პერიოდში გზები ჩაკეტილია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Photos from www.islandsmyndir.is 
*Photos and information
*Actual road conditions 

კატეგორია:ისლანდიის პლატოები
რინის უდაბნო

მინი|250პქ|რინის უდაბნო
**რინის უდაბნო** (რუს. Рын-пески; ყაზ. Нарын-Құм) — უდაბნო დასავლეთ ყაზახეთისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუსეთის ყალმუხეთის რესპუბლიკის ტერიტორიებზე, კასპიის ზღვის ჩრდილოეთით, ვოლგის მაღლობზე, მდინარე ვოლგის დასავლეთით. უდაბნოს საზღვრები ბოლომდე დაუდგენელია. ტემპერატურა ზაფხულში ექსტრემალურად ცხელია 45 °C - 48 °C და ზამთარში,  -28 °C to -36 °C.

უდაბნოში მდებარეობს რამდენიმე პატარა ქალაქი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე ყოველ კვადრატულ კილომეტრზე 1 - 15 ადამიანს შეადგენს.

2001 წელს, ბალტიის ზღვაზე მომხადრი მტვრის შტორმი, როგორც ანალიზებმა აჩვენა, რინის უდაბნოში წარმოქმნილი აღმოჩნდა.

## ლიტერატურა
*International Journal of Environment and Pollution 2004 - Vol. 22, No.1/2  pp. 72 - 86. ISSN 0957-4352
*DK World Atlas, Millennium Edition, pgs. xxv, xxix, 258 ISBN 978-0789446046

## რესურსები ინტერნეტში
*რინის უდაბნო 

კატეგორია:ყაზახეთის უდაბნოები
კატეგორია:ყალმუხეთი
სიმონ დე სანტ-კვენტინი

**სიმონ დე სანტ-კვენტინი** (XIII ს.) — დომინიკანელი ბერი. შედიოდა დელეგაციაში, რომელიც რომის პაპმა ინოკენტი IV-მ ბერ ასცელინის მეთაურობით მონღოლთა ყაენთან გააგზავნა. 1247 წელს მათ მონღოლთა მხედართმთავრის ბაიჯუს ბანაკს მიაღწიეს. ამის შემდეგ ისინი უნდა შეხვედროდნენ ყაენს ყარაყორუმში, მაგრამ ასცელინის მხედართმთავრებთან დაპირისპირების გამო ეს შეუძლებელი გახდა. სიმონ დე სანტ-კვენტინი 1247 წელს იმყოფებოდა საქართველოში და საინტერესო ცნობები დატოვა ქვეყნის შესახებ. მისი ინფორმატორი თბილისში შვიდი წლის განმავლობაში მცხოვრები დომინიკანელი ბერი გიშარ დე კრემონა იყო.

## სიმონ დე სანტ-კვენტინის ცნობები საქართველოს შესახებ 
სიმონ დე სანტ-კვენტინის ნაწარმოები „თათრების ისტორიის“ სრული ტექსტი დაკარგულად ითვლება. მისი ნაშრომის ნაწილები შესულია ვინსენტ დე ბოვეს  წიგნში „Speculum Historiale“. კვენტინის ცნობებს დიდი მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან ის დღემდე ცნობილ ევროპელ ავტორებს შორის ერთადერთია, „რომელიც XIII საუკუნეში თვითონ იმყოფებოდა საქართველოში და თვითმხილველია იმ ფაქტებისა, რომელსა იგი გადმოგვცემს“.

კვენტინის ნაშრომში მოთხრობილია საქართველოში მონღოლთა ბატონობის შესახებ. ის მონღოლებს მიიჩნევს კავკასიის მთებს იქით ჩაკეტილი ხალხის – გოგისა და მაგოგის შთამომავლებად. ის ამბობს, რომ მონღოლთა ყაენის გუიუქ I-ის სახელი გოგისგან წარმოდგება.

დომინიკანელ ბერს საინტერესო ცნობები მოეპოვება საქართველოს ეკლესიის შესახებაც. მისი თქმით, ქართველებს კათალიკოსის გარდა, ჰყავთ 18 მთავარეპისკოპოსი და ეპისკოპოსი, საქართველოს ეკლესიაში ადგილი აქვს სიმონიას და მევახშეობას. მისი აზრით, ქართველები და სომხები ცუდად ეწყობიან ერთმანეთში.

## ლიტერატურა 
**ბეჟან ჯავახია*, XIII დამდეგის დომინიკანელი ბერი საქართველოს შესახებ, შუა საუკუნეების ისტორიის საკითხები, VII, თბ., 2005, გვ. 62-67

## სქოლიო
კატეგორია:დომინიკანელთა ორდენის წევრები
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი

**ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება ესპანეთში, სადაც ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის და ესპანეთის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ესპანეთის თასის მეორე ფინალისტი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1982 წლიდან.

გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბარსელონა“, რომელმაც 15-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბარსელონა“.

## მატჩები 
### ორგუნდიანი ფორმატი 
### ოთხგუნდიანი ფორმატი 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* Spain - List of Super Cup Finals

კატეგორია:ესპანეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
სალმე

**სალმე** ( [ფსოუ]; ყოფილი *ესტონსკაია*) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლესელიძის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 40 მ, გაგრიდან 25 კმ. 

## ისტორია
დააარსა 1884 წელს ესტონეთიდან გადმოსახლებულმა ათმა ოჯახმა. მანამდე აქ იყო გაუვალი ტყე. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსოუ (Ҧсоу).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 659 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპანეთის საფეხბურთო თასი

**ესპანეთის საფეხბურთო თასი** იგივე **კოპა დელ რეი** () — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ესპანეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაცია. მისი სრული სახელია *Campeonato de España - Copa de Su Majestad el Rey de Fútbol*, რაც ნიშნავს: *ესპანეთის ჩემპიონატი - მისი უდიდებულესობა მეფის საფეხბურთო თასი*. იმართება ესპანეთის მეფის პატივსაცემად.

გათამაშება დაარსდა 1903 წელს და ის არის უძველესი საფეხბურთო ტურნირი ესპანეთში. ტარდება აგვისტოდან მაისის ჩათვლით და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ესპანეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.

ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბარსელონა“, რომელსაც 32-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბარსელონა“.

## ფინალები 
right|thumb|თასი

## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* Spain - List of Cup Finals

კატეგორია:ესპანეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
გიორგი II ქსიფილინოსი

**გიორგი II ქსიფილინოსი** (ბერძ. Γεώργιος Β΄ ο Ξιφιλίνος) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1191—1198 წლებში.

წარმოშობით იყო ტრაპეზუნტის ერთ-ერთი წარჩინებული საგვარეულოდან, რომელსაც ეკუთვნოდა ასევე პატრიარქი იოანე VIII ქსიფილინოსი (1066—1075).

მან დატოვა რამდენიმე შრომა, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანია "Juribus Territoriorum"–ის სახელით ცნობილი თხზულება.

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* RegPatr, N 1179-1192d; Grumel V. La chronologie des patriarches de Constantinople de 1111 à 1206 // REB. 1943. T. 1. P. 260-268; 
* Beck. Kirche und theol. Literatur. Passim; Brand Ch. M. Byzantium Confronts the West: 1180-1204. Camb., 1968, 1992; 
* Bundy D. Georges Xiphilin // DHGE. T. 20. Col. 669-671; Angold M. Church and Society in Byzantium under the Comneni: 1081-1261. Camb. (Mass.), 1995. P. 122-129, 338-339, 415-416; 
* Labate A. Sulla didascalia di Costantino Stilbes per Giorgio Xifilino // Byzantina Mediolanensia / A cura di F. Conca. Soveria Mannelli; Messina, 1996. P. 227-234; 
* Лебедев А. П. Ист. очерки состояния Визант.-вост. Церкви: кон. XI - сер. XV в. СПб., 1998. С. 121, 255. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ГЕОРГИЙ II КСИФИЛИН // «Православная Энциклопедия»

კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
გრუზინსკოე-უშჩელიე

**გრუზინსკოე-უშჩელიე** ( [აჰჿჷჰჿშჿარა], ყოფილი *საქართველოს ხეობა*, ქართველთა ხეობა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე, მდინარე ოლგინსკის ნაპირას. ზღვის დონიდან 60 მ, გაგრიდან 7 კმ. 

## ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX ს. აქ იყო სოფელი ახუხშარა. XX საუკუნის 30-იან წლებში ეწოდა გრუზინსკოე-უშჩელიე, ხოლო 40-იან წლებში — საქართველოს ხეობა. 1955 წელს დაუბრუნდა სახელი გრუზინსკოე-უშჩელიე. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა ახიხშარა (Ахыхшара) დაარქვეს.

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 518 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სულევო

**სულევო** ( [ფშოუხჿა]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლესელიძის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 220 მ, გაგრიდან 40 კმ. 

## ისტორია
ესტონელების დამკვიდრების შემდეგ, 1884 წელს, სულევო ეწოდა. 1948 წელს ფსოუსპირი დაერქვა, მოგვიანებით დაუბრუნდა სახელი სულევო. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსოუხუა (Ҧсоухəа).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 880 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიგრიფში

**ჩიგრიფში** ( [ჩჷგრჷფშჲ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 500 მ, გაგრიდან 7 კმ. 

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 285 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფიტოგეოგრაფია

მინი|ფიტოგეოგრაფიის ძირითად მონაცემებს წარმოადგენს მცენარეული ნიმუშების შეგროვება.
**ფიტოგეოგრაფია** (  — მცენარე და გეოგრაფია, იგივე მცენარეთა გეოგრაფია) — ბოტანიკის და ფიზიკური გეოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის მცენარეთა გეოგრაფიულ გავცელებას დედამიწაზე და ადგენს ამ გავრცელების კანონზომიერებებს. 

## ისტორია 
მინი|მარცხნივ|ჰუმბოლდტის ავტოპორტრეტი, 1814, პარიზი.
პირველი ცნობები მცენარეთა გავცელების შესახებ გვხვდება ანტიკური ხანის მეცნიერთა (თეოფრასტე) შრომებში. XVIII საუკუნეში გაჩნდა უფრო მნიშვნელოვანი მონაცემები ფრანგი ბოტანიკოსი ჟოზეფ ტურნეფორის, შვედი ბუნებისმეტყველის კარლ ლინეს და სხვა ნაშრომებში. XVIII-XIX სს. მიჯნაზე ფიტოგეოგრაფიას ცოდნის საგანგებო ხასიათი მიეცა, რაც დაკავშირებულია გერმანელი ნატურალისტების კ. ვილდენოვის და
ალექსანდერ ჰუმბოლდტის სახელებთან. 

ფიტოგეოგრაფიის განვითარებისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა დანიელი მეცნიერის ი. სკოუს (1822), შვეიცარიელი ბოტანიკოსის ა. დეკანდოლის (1855) და გერმანელი მეცნიერის ა. გრიზებახის (1866) შრომებს, რომლებიც ფლორისა და ნაწილობრივ მცენარეულობის სისტემატიკური შემადგენლობის ეკოლოგიურ-გეოგრაფიული ხასიათის პირველ მიმოხილვას წარმოადგენდა. 

ჩარლზ დარვინის თეორიამ ორგანული სამყაროს ევოლუციის შესახებ მეცნიერული საფუძველი მისცა ფიტოგეოგრაფიის გენეზისურ მიმართულებას. მასზე დაყრდნობით გერმანელმა ბოტანიკოსმა ა. ენგლერმა ფიტოგეოგრაფიაში დაამკვიდრა ფლორის შესწავლის ისტორიულ-გენეტიკური მეთოდი და პირველმა მოახდინა დედამიწის ფლორების დაყოფა მათი ისტორიული განვითარების თვალსაზრისით (1879-1882). 

დიდად მნიშვნელოვანია ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობები, საქართველოს ცნობები ცალკეული ველური თუ კულტურული მცენარის გავცელებისა და მცენარეული ზონების განლაგების შესახებ.

## კვლევის საგანი და დიფერენციაცია
ფიტოგეოგრაფიის კვლევის ობიექტია მთლიანად დედამიწის ან მისი ცალკეული ნაწილის ფლორა და მისი სისტემატიკური ერთეულების (ფიტოტაქსონების ) არეალები. 

ფიტოგეოგრაფიის ძირითადი დანაყოფებია: 

* **ფლორისტული ფიტოგეოგრაფია** (რომელიც შეისწავლის ფლორას და ინვენტარიზაციის გზით ადგენს მის შემადგენელ სისტემატიკურ ერთეულებს);
* **ფიტოქოროლოგია** (ადგენს ფიტოტაქსონებს, კერძოდ სახეობების არეალს);
* **ეკოლოგიური ფიტოგეოგრაფია** (სწავლობს ფლორების განვითარების ისტორიას);
* **ისტორიული ფიტოგეოგრაფია** (შეისწავლის დედამიწაზე მცენარეული სამყაროს ევოლუციასთან კავშირს).

## იხილეთ აგრეთვე 
*ბიოგეოგრაფია
*ბოტანიკა
*ზოოგეოგრაფია

## ლიტერატურა 
*Brown, J.H. & Lomolino, M.V. 1998. *Biogeography*. 2nd edition. Chapter 1.
*Wallace, A. R. 1878. Tropical nature and other essays. Macmillan, London.

 

კატეგორია:ბოტანიკა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
აკონის უდაბნო

მინი|250პქ|აკონას უდაბნო
**აკონის უდაბნო** () — ნახევრადმშრალი ტერიტორია იტალიაში, სიენის პროვინციაში, ტოსკანის რეგიონში. 

ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი აქ 600 მმ-ს შეადგენს, ამიტომ გაყვანილია მსხვილი საირიგაციო სისტემა.

შუა საუკუნეებში, უდაბნოში მდებარეობდა მონტე-ოლივეტოს სააბატო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აკონის უდაბნო, ვიდეო

კატეგორია:იტალიის უდაბნოები
სალხინო (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

**სალხინო** ( [ლაკჷრხა]; ყოფილი *ყაზარმა* — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი და თემის ცენტრი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ფსოუს ხეობაში. ზღვის დონიდან 150 მ, გაგრიდან 32 კმ. 

მიქელრიფშის თემის დანარჩენი სოფლებია: დემერჩენცი, მიქელრიფში, ჩანჩქერი, ცოდნისკარი, წაბლიანი.

## ისტორია
XX საუკუნეში ერქვა ყაზარმა. 1948 წელს ქართული სახელი სალხინო ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ლაკირხა (Лакырха).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 122 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიოგეოცენოლოგია

**ბიოგეოცენოლოგია** (ბერძნ. βίος — სიცოცხლე γῆ — მიწა, κοινός — საერთო და λόγος — მოძღვრება) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ცოცხალი და არაცოცხალი ბუნების ურთიერთკავშირსა და ურთიერთქმედებას ბიოგეოცენოზსა და ბიოგეოსფეროში. ბიოგეოცენოლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფიზიკურ გეოგრაფიული მეცნიერების დარგებთან (ლანდშაფტმცოდნეობასთან, ნიადაგთმცოდნეობასთან, კლიმატოლოგიასთან); და ასევე ბიოცენოლოგიასთან და ბიოგეოქიმიასთან. ბიოგეოცენოლოგიის ფუძემდებელია რუსი მეცნიერი ვლადიმერ სუკაჩოვი, რომელმაც განსაზღვრა ბიოგეოცენოლოგიის ძირითადი დებულებები, მისი თეორიული და პრაქტიკული ამოცანები; დასახა ბიოგეოცენოლოგიური კვლევის პროგრამა და მიმართულებები (1940-ის შემდეგ). ბიოგეოცენოლოგიის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშეს ვასილი დოკუჩაევის, გიორგი მოროზოვისა და ვლადიმერ ვერნადსკის შრომებმა.

ბიოგეოცენოლოგია იკვლევს ბიოგეოცენოზის კომპონენტების სტრუქტურას, თვისებებსა და ფუნქციებს, მათი ურთიერთკავშირის მექანიზმებს; ენერგიისა და ნივთიერების ნაკადს ბიოგეოცენოზში, აგრეთვე  მისი კომპონენეტების როლს ბიოლოგიურ პროდუქტიოლობასა და ბიოგეოცენოზების მატერიალურ-ენერგეტიკულ მეტაბოლიზმში; ერთი კომპონენტის მიერ სხვა კომპონენტების მდგომარეობისა და თვისებების გარდაქმნას, ბიოგეოცენოზის მდგრადობასა და მისი მარეგულირებელი ფაქტორების მექანიზმებს, მეზობელი და დაშორებული ბიოგეოცენოზების ურთიერთკავშირსა და ურთიერთგავლენას.

ბიოგეოცენოლოგიის ამოცანების წარმატებით გადაწყვეტაზეა დამოკიდებული ბუნებრივი პროცესების მსვლელობაში ადამიანის მოქმედების შედეგთა პროგნოზირების სიზუსტე, ბიოგეოცენოზის კომპონენტების კავშირებისა და ურთიერთქმედების რეგულაცია მაღალი სამეურნეო ეფექტის მისაღებად, ბიოგეოსფეროს და მისი კომპონენტების მატერიალურ-ენერგეტიკული რესურსების სამეურნეო გამოყენების გზების შერჩევა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგეოცენოლოგია 

## ლიტერატურა 
* Сукачев В. Н., Основы теории биогеоценологии, М.—Л., 1947;
* Основы лесной биогеоценологии, под ред. В. Н. Сукачева н Н. В. Дылиса, М., 1964;
* Программа и методика биогеоценологических исследований, под ред. В. Н. Сукачева и Н. В. Дылиса, М., 1966.

კატეგორია:ეკოლოგია
ტაბერნასის უდაბნო

მინი|250პქ|ტაბერნასის უდაბნოს დიდი მაღლობი
**ტაბერნასის უდაბნო** — უდაბნო ესპანეთში. მდებარეობს ალმერიის პროვინციაში, დედაქალაქ ალმერიიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ტაბერნასის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს 280 კმ²-ს. ტერიტორია დაცულია. 

ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 14 სმ-ს შეადგენს. საშუალო წლიური ტემპერატურა 20°C-ია. ზაფხულში ის მაქსიმუმს აღწევს (40°C), ხოლო ზამთარში ხშირია ყინვაც. მთათა სისტემებით დაცულია ხმელთაშუაზღვიური ტენისგან. მზიანი დღეების დიდი რაოდენობა (3000 სთ წელიწადში) განაპირობებს მშრალ კლიმატს, რაც რეგიონს ნამდვილ უდაბნოდ აქცევს. 

უდაბნო ძალიან ჰგავს აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის უდაბნოებს, ასევე მთვარის ზედაპირს, რის გამოც ის მრავალ ფილმშია გადაღებული. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ტაბერნასის უდაბნო
* Cinema Studios Fort Bravo Texas Hollywood 
* Photo tour through the Tabernas Desert

კატეგორია:ესპანეთის უდაბნოები
წაბლიანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

**წაბლიანი** ( [ბაღრჷფშჲ]; ყოფილი *დერეკეი - ღაშინთაქი* — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ტროიცკის (ფხისთის ერთ-ერთი სათავე) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მ, გაგრიდან 50 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 

## ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, ესაა ძველი ბაღრიფში. სახელწოდება მომდინარეობს აბაზური თემის სახელიდან ბაღ (შდრ. აფხაზური გვარსახელი ბაღბა) და „ბაღების გორას“ ნიშნავს. XIX საუკუნის ბოლოს აქ შეიქმნა სომხური დასახლება გოშენდაკ-დერეკეი (დერეკეი), რომელსაც 1948 წელს ქართული სახელი წაბლიანი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ბაღრიფში (Баӷрыԥшь).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 80 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხოლოდნაია-რეჩკა

**ხოლოდნაია-რეჩკა** ( [ბაღრჷფსთა], ყოფილი *ცივწყარო*) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), შავი ზღვის ნაპირას. ზღვის დონიდან 50 მ, გაგრიდან 12 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 624 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხაშუფსე

**ხაშუფსე** ( [ჰაშჷფსჷ]; ჰაშიფსე) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ხაშუფსის ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: ვაკე, იმერხევი). ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 20 კმ, განთიადიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ. 

## ისტორია
1935 წელს გაგრის რაიონის პილენკოვოს ს/საბჭოდან სოფლების ხოშუფსე, კოვალევსკოე შუა და ცერკოვნი კოვალევსკოე გამოყოფით შეიქმნა ხოშუფსეს ს/საბჭო ცენტრით სოფ. ხოშუფსეში.

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 217 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დაგლას ფერბენკსი

**დუგლას ფერბენკსი** (; დ. 23 მაისი, 1883 — გ. 12 დეკემბერი, 1939)  — ამერიკელი მსახიობი, სცენარის ავტორი, რეჟისორი და პროდიუსერი. დუგლასი არის United Artists-ის თანადამაარსებელი, ჩარლი ჩაპლინთან, მერი პიკფორდსა და დევიდ უორკ გრიფიტთან ერთად.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული  23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
მონოგრაფია

**მონოგრაფია** (ბერძნ. μόνος — ერთი, ერთიანი, ერთადერთი და γράφειν — ვწერ) — ვრცელი მეცნიერული ნაშრომი, რომელშიც დამუშავებულია ერთი რომელიმე თემა, ან საკითხი, მათი ინტერპრეტაცია. მონოგრაფიას ერთვის ბიბლიოგრაფია, შენიშვნები და სხვა. მონოგრაფია შეიძლება იყოს ისეთი ნაშრომი, რომელიც ან სერიულია, ან კიდევ კონკრეტულად ერთი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლის თემატიკა მუცულობით დიდია და მასში კარდინალურად არის დამუშავებული ამა თუ იმ მეცნიერული დარგის საკითხი. მსოფლიოში მრავალი კაპიტალური მონოგრაფია არის დაწერილი მეცნიერების სხვადასხვა დარგში. სამეცნიერო ხარისხის დაცვის დროს მონოგრაფია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს დისერტაციის სახით. საბიბლიოთეკო მეცნიერებაში ტერმინი მონოგრაფია აღნიშნავს ერთი ან რამდენიმე ტომისაგან შემდგარ ნებისმიერ არასერიულ პუბლიკაციას. მონოგრაფია მიეკუთვნება სამეცნიერო პროზის ჟანრს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:წიგნები ტიპის მიხედვით
კატეგორია:პოლიგრაფია
ბეთფაყ-დალა

**ბეთფაყ-დალა**, **ჩრდილო მშიერი სტეპი** () — უდაბნო ყაზახეთში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ყარაღანდის, ჟამბილისა და სამხრეთ ყაზახეთის ოლქის ტერიტორიაზე. ფართობი 75,000 კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან 300–350 მეტრზე. სამხრეთ-აღმოსავლეთით სიმაღლე იზრდება და ზღვის დონიდან 974 მეტრს შეადგენს. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 24°-26°C-ია. ბევრია წყალმარჩხი, უმეტესად მარილიანი ტბა, უხვადაა მიწისქვეშა წყლებიც. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის უდაბნოები
აგვავერა (გალის მუნიციპალიტეტი)

**აგვავერა** () — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში (ოქუმის თემი). მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარჯვენა შენაკად მარიჯის სათავეებში. ზღვის დონიდან 160 მეტრ სიმაღლეზე. გალიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტის სოფლები
911 (ჯგუფი)

**911**  — ბრიტანული ბოიბენდი. მისი წევრები არიან ლი ბრენანი, ჯიმი კონსტებლი და საიმონ დოუბარნი. ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1995 წელს, ხოლო სადებიუტო სინგლი 1996 წლის მაისში გამოსცა. იგი დაიშალა 2000 წელს, მაგრამ აღდგა 2005 წელს, მიიღო რა მონაწილეობა რეალურ შოუში *Hit Me, Baby, One More Time*.

## დისკოგრაფია 
* *The Journey* (1997)
* *Moving On* (1998)
* *There It Is* (1999)
* *Illuminate... (The Hits and More)* (2013)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ლი ბრენანის გვერდი 
*საიმონ დოუბარნის ცეკვის სკოლა 

კატეგორია:ბრიტანული პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:ბოიბენდები
კატეგორია:მუსიკალური ტრიოები
კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
ფერიოს უდაბნო

მინი|მის ჩრდილოეთ საზღვარს წარმოადგენს მდინარე სენეგალი
**ფერიოს უდაბნო** — უდაბნო დასავლეთ აფრიკაში. მდებარეობს სამხრეთ სენეგალის ტერიტორიაზე. მისი ფართობი 70 000 კმ²-ია. მოიცავს სენეგალის მთლიანი ტერიტორიის თითქმის მესამედს. სახელი ეწოდა ამავე სახელწოდების მდინარისგან. უდაბნო მოიცავს ვაკეებს, ქვიშსი დიუნებს, კლდეებს, თიხას. ზოგიერთ პატარა ხეობაში, სადაც წყალია შესაძლებელია ბალახის ნახვა. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 300 მმ-ს შეადგენს.

უდაბნოს ტერიტორიაზე სახლობს 13 000 ადამიანი, ძირითადად სერერები და ფულბეები.

## რესურსები ინტერნეტში
*ცენტრალური სენეგალი და ფერიო  

## სქოლიო 
კატეგორია:სენეგალის უდაბნოები