კორონავირუსის პანდემია სამხრეთ ოსეთში (2020)

**კორონავირუსის პანდემია სამხრეთ ოსეთში** — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა რუსეთის ფედარაციის მიერ ოკუპირებულ ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში (ცხინვალის რეგიონი), დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში. კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი აქ პირველად 2020 წლის 6 მაისს გამოვლინდა.

## წინაისტორია 
საქართველოს ტერიტორიაზე COVID-19 პირველად 26 თებერვალს დაფიქსირდა. მეორე დღესვე, სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის დე ფაქტო ხელისუფლებამ გამოაცხადა, რომ 27 თებერვლის 20:00 საათიდან საზღვრის კვეთის ყველა პუნქტი შეწყვეტდა მუშაობას და ამით სამხრეთი ოსეთი საქართველოსთან საზღვარს ჩაკეტავდა. 1 მარტს ძალაში შევიდა ე. წ. საგარეო საქმეთა სამინისტროს შეზღუდვა, რომლის თანახმადაც დე ფაქტო რესპუბლიკაში აიკრძალა 60-ზე მეტი ქვეყნის მოქალაქისათვის შესვლა. 2 მარტს ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე დარჩენილი ადამიანები, რომლებიც სამხრეთ ოსეთში ცხოვრობდნენ, შეძლებდნენ სახლებში დაბრუნებას მხოლოდ „Раздæхæн“-ის (სოფ. მოსაბრუნთან) გამშვები პუნქტის გავლით და გაივლიდნენ 2-კვირიან სავალდებულო კარანტინს. მომხმარებელთა უფლებების დაცვისა და სამოქალაქო კეთილდღეობის სფეროში სახელმწიფო სამსახურმა („იუგოსეტპოტრებნადზორი“) რეკომედაციები გასცა კორონავირუსისაგან დაცვის მიზნით; მაგ., მოქალაქეებს მოუწოდა თავი შეეკავებინათ იმ ქვეყნებში მოგზაურობისაგან, სადაც COVID-19 დაფიქსირდა. 4 მარტს დამტკიცდა კომპლექსური გეგმა პანდემიის წინააღმდეგ საბრძოლველად; გატარდა რიგი ღონისძიებები (მედპერსონალის გადამზადება, რეკომენდაციები და სხვ.).

16 მარტის ცნობით, დე ფაქტო რესპუბლიკაში რუსეთიდან ჩაიტანდნენ ახალი ტიპის კორონავირუსის ანტიგენის აღმომჩენ ტესტ-სისტემებს. 16 მარტიდან 15 აპრილამდე ვადით საზღვარი ჩაიკეტა რუსეთის გარდა ყველა ქვეყნის მოქალაქისათვის. 18 მარტიდან დაიხურა ყველა სახის საგანმანათლებლო დაწესებულება. 18 მარტიდან 1 მაისამდე პერიოდში სამხრეთ ოსეთის მოქალაქეებისათვის რუსეთის ტერიტორიაზე შესვლა მხოლოდ რუსული პასპორტით გახდა შესაძლებელი. ყველგან აიკრძალა კულტურულ-მასობრივი და სპორტული ღონისძიებები (26 მარტიდან) და შეიზღუდა თანამდებობის პირთა მოგზაურობები საზღვარგარეთ. უცხოელებისთვის დაწესდა შეზღუდვა ე. წ. სამხრეთ ოსეთის დატოვებაზე, ხოლო ადგილობრივებისთვის — საქართველოში სამკურნალოდ წასვლაზე.

24 მარტის მონაცემებით, საზღვარგარეთიდან დაბრუნებული 10 მოქალაქე იზოლირებული იყო საავადმყოფოს სტაციონარში, ხოლო კიდევ 29 — ექიმების დაკვირვების ქვეშ სახლის პირობებში; ეს პიროვნებები იყვნენ კონტაქტური პირები, რუსეთიდან დაბრუნებული სტუდენტები, მაღალი რისკის ქვეყნებიდან ჩამოსული თანამოქალაქეები. გამოაცხადეს, რომ საქართველოს მხრიდან ე.წ. საზღვრის დამრღვევები ჯერ სავალდებულო კარანტინს გაივლიდნენ და შემდეგ მიეცემოდნენ სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში. 26 მარტს სასწავლო დაწესებულებებში კარანტინი აპრილის შუამდე გაგრძელდა. 27 მარტს დროებით დაიხურა მთელი რიგი საზოგადოებრივი ადგილები. 28 მარტიდან 13 აპრილის ჩათვლით შეწყდა კაფეების, სხვა სავაჭრო-გასართობი დაწესებულებებისა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ფუნქციონირება. 30 მარტს რუსეთმა ჩაკეტა საზღვარი ყველანაირი სატრანსპორტო საშუალებისათვის, თუმცა აკრძალვა არ შეეხო ოკუპირებულ ტერიტორიაზე პროდუქტის შეტანას.

1 აპრილს ე.წ. პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ მომხდარიყო მოსახლეობის უზრუნველყოფა სადეზინფექციო საშუალებებით, აგრეთვე გათავისუფლებულიყო ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირი ყველა სახის საიჯარო გადასახადისაგან. დროებით შეწყვიტა მუშაობა სასტუმროებმა, სანატორიებმა და თითქმის ყველა სახის ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო მომსახურების ობიექტმა. ანატოლი ბიბილოვის ბრძანებით 8-დან 20 აპრილამდე პერიოდი უქმე დღეებად გამოცხადდა. რუსეთთან საზღვრის ჩაკეტვა გაგრძელდა 1 მაისამდე. 17 აპრილს საკარანტინო ზომები — 26 აპრილამდე, საგანმანათლებლო დაწესებულებების კარანტინი კი 30 აპრილამდე გადავადდა. უქმე დღეებად გამოცხადდა 20–30 აპრილის პერიოდი.

მთელი მაისის ჩათვლით გაგრძელდა რუსეთთან საზღვრის ჩაკეტვა და 11 მაისამდე გადაიწია სხვადასხვა სახის დაწესებულებების მუშაობამ, აგრეთვე უქმე დღეებმა. 4 მაისის მდგომარეობით, 3 ადამიანი იმყოფებოდა თვითიზოლაციაში, 51 — სტაციონარში ექიმების დაკვირვები ქვეშ, მათ შორის რუსეთიდან დაბრუნებული სამხედრო სასწავლებლების კურსანტები.

## პანდემია 
COVID-19-ით ინფიცირების პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა 6 მაისს; პიროვნება რუსეთიდან იყო დაბრუნებული. რუსეთთან საზღვარი ჩაიკეტა ყველა პირისათვის, გამონაკლისების გარეშე. იმავე დღესვე კორონავირუსი დაუდასტურდათ ვლადიკავკაზიდან დაბრუნებულ ახალგორის მუნიციპალიტეტის (დე ფაქტო „ლენინგორის რაიონი“) მკვიდრ დედა-შვილს. მომდევნო დღეს დაინფიცირებულთა რაოდენობა 8-ით გაიზარდა (რომელთაგან 7 რუსეთის სამხედრო სასწავლებელთა კურსანტი იყო) და 11-ს მიაღწია.

8 მაისის დილის მდგომარეობით, ახალი კორონავირუსული ინფექციით დაავადებულთა რაოდენობამ 15 შეადგინა. მთავარი სანიტარის, მარინა ქოჩიევას განცხადებით, ე. წ. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში კარანტინში იმყოფებოდა 244 ადამიანი (ცხინვალში 188, რაიონებში 56), რომელთაგან ცხინვალის ინფექციურ საავადმყოფოში მოთავსებული იყო 33, მრავალპროფილურ სამედიცინ ცენტრში — 134, სასტუმრო „ალანში“ — 31. ამ ფონზე სასწავლო დაწესებულებებში კარანტინი — სასწავლო წლის ბოლომდე, არასამუშაო დღეები — 28 მაისის ჩათვლით, შემზღუდველი ზომები კი თვის ბოლომდე გაგრძელდა.

9 მაისს დღეს გამოვლინდა 2 ახალი შემთხვევა. 10 მაისს კორონავირუსზე ჩატარებული ტესტებიდან 5-მა დადებითი შედეგი აჩვენა და საერთო რაოდენობა 22-მდე გაიზარდა. 13 მაისს დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთში კორონავირუსის კიდევ ორი შემთხვევა გამოვლინდა (ჯამში 25); დაავადებულების უმეტესობა რუსეთის თავდაცვის აკადემიის კურსანტები იყვნენ, ასევე, მოქალაქეები, რომლებიც ჩრდილოეთ ოსეთიდან დაბრუნდნენ, ერთი პაციენტი კი რუსეთის სახმელეთო სასაზღვრო ძალების მოსამსახურე იყო. 14 მაისს კორონავირუსი კიდევ 5 ადამიანს დაუდასტურდა. „იუგოსეტპოტრებნადზორის“ ე.წ. ხელმძღვანელის მოადგილემ, ანა გაგლოევამ განაცხადა, რომ ოთხი მათგანი სამშობლოში დაბრუნებული რუსეთის სამხედრო სასწავლებლების კურსანტი, ერთი კი ე.წ. რესპუბლიკის მოქალაქე ქალი იყო. ორკვირიან საკარანტინო რეჟიმზე 279 ადამიანი იმყოფებოდა, სამედიცინო დაწესებულებებში კი – 139, სახლის პირობებში თვითიზოლაციაში იყო 43 პირი, 24 – სასტუმრო „ალანში“.

16 მაისს კორონავირუსის 4 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა (ჯამში 34). 4 ინფიცირებულიდან 2 დე ფაქტო რესპუბლიკის მოქალაქე იყო, რომელიც რუსეთის ფედერაციიდან დაბრუნდა სამხრეთ ოსეთში, ხოლო 2 — მედიცინის მუშაკი დაბა ზნაურის (ყორნისის) საავადმყოფოდან. 20 მაისს ცნობილი გახდა პირველი ორი პაციენტის გამოჯანმრთელების შესახებ. 21 მაისს 25-მდე კარანტინში მყოფი კურსანტი კარანტინიდან გაიქცა, თუმცა იმავე დღესვე იძულების წესით დააბრუნეს. 22 მაისს კიდევ 4 გამოჯანმრთლებული პაციენტის შესახებ გახდა ცნობილი. 23 მაისს 71 ჩატარებული ტესტიდან დადებითი შედეგი მხოლოდ ერთმა აჩვენა და დაავადებულთა საერთო რაოდენობამ 35 შეადგინა (მათგან 6 გამოჯანმრთელებული).

## სქოლიო