open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიზამი განჯევის ძეგლები

**ნიზამი განჯევი** — სპარსული პოეზიის კლასიკოსი, რომელიც ქალაქ განჯაში დაიბადა. პოეტის პატივსაცემად მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში მისი ძეგლებია დადგმული.

## აზერბაიჯანი 
**ძეგლი განჯაში**  — განჯაში ნიზამი განჯევის პირველი ძეგლი დამონტაჟდა 1946 წელს. ძეგლის არქიტექტორები იყვნენ სადიქ დადაშოვი და მიქაილ ჰუსეინოვი, სკულპტორი — აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი ფუად აბდურახმანოვი. 2009 წელს ჩატარდა ძეგლის რესტავრაცია სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯზე.

**ძეგლი ბაქოში (1949)** — 1949 წლის აპრილში ისევ სადიქ დადაშოვი და მიქაილ ჰუსეინოვის არქიტექტორობით ბაქოში პოეტის ძეგლი დადგეს. ძეგლი წარმოადგენს 6 მეტრი სიგრძის ქანდაკებას, რომელიც დგას 9 მეტრის სიგრძის კვარცხლბეკზე.

**ძეგლი განჯაში (2012)**  — 2012 წლის 21 იანვარს, განჯევის მეორე ძეგლის გახსნა განჯაში მემორიალურ კომპლექს „ხამსეში“ გაიმართა.

## რუსეთი 
**ძეგლი მოსკოვში** — მონუმენტი მოსკოვში აზერბაიჯანის საელჩოს შენობასთან მდებარეობს. იგი 1991 წელს გაიხსნა. ძეგლის მოქანდაკე ძმები ზეინალოვები, ხოლო არქიტექტორები კი ასკეროვი და ალიევი არიან.

**ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში** — ძეგლი გაიხსნა 2002 წლის 9 ივნისს აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტების მონაწილეობით. გიორიუშ ბაბაევის სკულპტურა აზერბაიჯანის მხრიდან იყო საჩუქარი ქალაქის 300 წლისადმი.

**ძეგლი დერბენტში** — ძეგლი1992 წელს ნიზამი განჯევის პარკში დაიდგა. 2015 და 2017 წლებში ძეგლი უცნობი პირების მიერ დაზიანდა, რის შემდეგაც ძეგლისა და პარკის აღდგენა მოხდა.

**ძეგლი ჩებოქსარში** — 2004 წლის თებერვალში დამონტაჟებული ძეგლი ქალაქის ცენტრში მდებარეობს. მისი მოქანდაკე ცნობილი აზერბაიჯანელი სკულპტორი ომარ ელდაროვია.

## უკრაინა 
**ძეგლი ხარკივში** — 2021 წლის 16 სექტემბერს უკრაინის ქალაქ ხარკივში, უკრაინა-აზერბაიჯანის მეგობრობის ქუჩაზე, ფეიერბახის მოედანზე, „ნიზამის წლის“ ეგიდით, გაიმართა პოეტის ძეგლის გახსნა. მისი სკულპტორი კატიბ მამედოვია

## იტალია 
**ძეგლი რომში** — რომში, ნიზამის ძეგლი დამონტაჟდა პოეტის 870 წლის დაბადების დღეს. ამის განკარგულება გასცა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა. ძეგლი მდებარეობს ვილა ბორგეს პარკში. პროექტის ავტორები იყვნენ აზერბაიჯანელი მხატვრები სალჰაბ მამედოვი და ალი იბადულაევი. 2012 წლის 20 აპრილს შედგა ძეგლის გახსნა.

## ჩინეთი 
**ძეგლი პეკინში** — განჯევის ძეგლი პეკინში მდებარეობს ჩაოიანის პარკში. ძეგლის ავტორია ჩინელი მხატვარი იუან სიკუნი. ძეგლი დადგეს ჩინურ-აზერბაიჯანული ურთიერთობების 20 წლისთავის პატივსაცემად.

## მექსიკა 
**ძეგლი აკაპულკოში** — ძეგლს საფუძველი ჩაეყარა 2011 წლის ოქტომბერში, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის 20 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებების დროს.

## მოლდოვა 
**ძეგლი კიშინიოვში** — ძეგლი მდებარეობს მოლდოვის დედაქალაქში, კიშინიოვში, ნიზამი განჯევის სახელობის პარკში. ძეგლი 2005 წელს გაიხსნა, ხოლო 2012 წლის 12 ნოემბერს მოლდოვაში აზერბაიჯანის კულტურის დღეების ფარგლებში როგორც ნიზამის ძეგლს, ასევე მისივე სახელობის პარკს ჩაუტარდა რესტავრაცია. მოქანდაკე იყო აკიფ ასკაროვი, ხოლო არქიტექტორი მოლდოველი და საბჭოთა არქიტექტორი სემიონ შოიხეტი.

## უზბეკეთი 
**ძეგლი ტაშკენტში** — ტაშკენტში ძეგლი ბაბურის პარკშია დამონტაჟებული. ძეგლის სკულპტორი ილჰამ ჯაბაროვია. ძეგლის გახსნა 2004 წლის 23 მარტს შედგა, რომლის ცერემონიალზე აზერბაიჯანისა და უზბეკეთის პრეზიდენტები იღებდნენ მონაწილეობას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიზამი განჯევის ძეგლები
Far Cry 5

**„Far Cry 5“** — მოქმედებითი-სათავგადასავლო და პირველი პირის შუტერი ვიდეო თამაში, შემუშავებული Ubisoft Montreal-ის და Ubisoft Toronto-ს მიერ, ხოლო გამოცემული Ubisoft-ის მიერ Microsoft Windows, PlayStation 4 და Xbox One-ისთვის. „Far Cry 5“ არის მისი წინამორბედის, „Far Cry 4“-ის გაგრძელება და რიგით მეხუთე ძირითადი თამაში „Far Cry“-ის სერიიდან. თამაში მსოფლიოს მასშტაბით გამოვიდა 2018 წლის 27 მარტს.

„Far Cry 5“ წილად ჰხვდა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან. მათ შეაქეს ღია სამყაროს დიზაინი, ვიზუალური მხარე, გეიმპლეი და საუნდტრეკი. თუმცა უარყოფითად მიიღეს თამაშის სიუჟეტი და ზოგიერთი პერსონაჟი. თამაშს კომერციული წარმატებაც ჰხვდა წილად. იგი გახდა ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი ნაწილი ფრენჩაიზიდან, რომელმაც პირველივე კვირაში 310 მილიონი აშშ დოლარის მოგება მოუტანა შემქმნელებს, შედეგად მათ გამოსცეს რამდენიმე გადმოტვირთვადი კონტენტი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:2018 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:Far Cry
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:Ubisoft-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები
კატეგორია:კანადაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით
კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
გოგნის უდაბნო

**გოგნის უდაბნო** — სამონასტრო კომპლექსი იმერეთის სოფელ გოგნში (ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი). დააარსა 1778 წელს იმერეთის მეფის, სოლომონ I-ის მეუღლემ – დედოფალმა მარიამმა. 

დედოფალ მარიამის 1778 წლის წყალობის სიგელი, რომელიც ამ უდაბნოს დაარსებასთან დაკავშირებით არის გაცემული, გვამცნობს, რომ ამ დროისათვის გოგნში აშენებული ღვთისმშობლის მიძინების ქვიტკირის ეკლესია გოგნის უდაბნოს გადაეცა. მასვე ებოძა ყმა-მამული ახლომახლო სოფლებიდან. დედოფლის ბრძანებითვე დადგინდნენ უდაბნოს წინამძღვარი და ბერები. 1826 წელს გოგნის უდაბნო გელათის მონასტერს ექვემდებარებოდა. აქ იდგა ორი ქვიტკირის ეკლესია, ხის შვიდი სენაკი ბერებისათვის და ერთიც წინამძღვრის ხის სახლი. გოგნის უდაბნოს ეკუთვნოდა ყმა-მამული, აგრეთვე სახნავ-სათესი მიწები და ტყის ნაკვეთები. იმ დროისათვის გოგნის უდაბნოში, წინამძღვრის გარდა, ოთხი ბერი იყო. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დაიან ფაინშტაინი

მინი|დაიან ფაინშტაინი
**დაიან გოლდმან ბერმან ფაინშტაინი**, დაბადებისას **დაიან ემილ გოლდმანი** (; დ. 22 ივნისი, 1933) — ამერიკელი დემოკრატი პოლიტიკოსი, სენატორი კალიფორნიადან 1992 წლიდან. იქამდე, 1978-1988 წლებში იყო სან-ფრანცისკოს მერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Senator Dianne Feinstein  official U.S. Senate website
* Campaign website 
* Op-ed archives at Project Syndicate

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი პოლიტიკოსები
ჯემალ გოგიტიძე

**ჯემალ გოგიტიძე** (დ. 30 იანვარი, 1960 — გ. 20 დეკემბერი, 2009, მოსკოვი) — ქართველი პოლიტიკოსი, აჭარის ლიდერის, ასლან აბაშიძის თანამებრძოლი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ძირითადი ორგანული და ნავთობქიმიური სინთეზის ტექნოლოგიის განხრით. 1991 წლიდან ასწავლიდა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“. 1999 წელს სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირის პარტიული სიით არჩეული იქნა საქართველოს პარლამენტში. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 
1999-2004 წლებში იყო საპარლამენტო ფრაქცია „აღორძინების“ თავმჯდომარე, 2000-2001 წლებში, იმავდროულად, საპარლამენტო უმცირესობის ლიდერი. 2003 წლის ნოემბერში აქტიურად გამოდიოდა შემდეგში ვარდების რევოლუციის სახელით ცნობილი ოპოზიციური დემონსტრაციების წინააღმდეგ. რევოლუციის გამარჯვების შემდეგ იმყოფებოდა აჭარაში, სადაც ასლან აბაშიძემ აჭარის შინაგან საქმეთა მინისტრად დანიშნა. 2004 წლის აპრილ-მაისში ხელმძღვანელობდა ჩოლოქის ადმინისტრაციულ საზღვარზე განლაგებულ აბაშიძის შეიარაღებულ დაჯგუფებას. 2004 წლის მაისში აბაშიძის გადადგომის შემდეგ თავი შეაფარა რუსეთს, სადაც შეუერთდა იქ მყოფი იგორ გიორგაძის გუნდს. გარდაიცვალა მოსკოვში, 2009 წელს. 2016 წელს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ დამნაშავედ სცნო ასლან აბაშიძესთან და სხვა პირებთან ერთად ტერორისტული აქტების ორგანიზებაში, აჭარის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აღჭურვისათვის გამოყოფილი თანხების გაფლანგვაში და სხვ. სასამართლომ მას გარდაცვალების გამო სასჯელი არ დაუნიშნა.

ჰყავს სამი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
ჯემალ
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1982)
ავტოტროპიზმი

**ავტოტროპიზმი** (ავტო... და  — მობრუნება, მოქცევა, მიმართულება) — მცენარის თვისება — გასწორდეს, წამოიმართოს მას შემდეგ, რაც შეწყდა გადაღუნვის გამომწვევი გამღიზიანებლის მოქმედება. ავტოტროპიზმის უნარს ავლენენ, მაგ., წვიმის შედეგად ჩაწოლილი მარცვლოვნები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტროპიზმი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტროპიზმი
კატეგორია:ბიოლოგიური ტერმინოლოგია
ავტოფერტილობა

**ავტოფერტილობა** (ავტო... და  — ნაყოფიერი), **თვითნაყოფიერება** — მცენარის უნარი — თვითდამტვერვით მოგვცეს ნორმალური თესლი. ახასიათებს ხორბალს, ქერს, შვრიას, ფეტვს, ატამს, კომშსა და სხვ. შდრ. ავტოსტერილობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაყოფიერება
ავტოსტერილობა

**ავტოსტერილობა** (ავტო... და  — უნაყოფო), **თვითუნაყოფობა მცენარისა** — მტვრის მარცვლის გაუღივებლობა ამავე ყვავილის ანდა ამავე ჯიშის სხვა მცენარის ყვავილის დინგზე მოხვედრისას. ახასიათებს ვაშლს, მსხალს, ალუბალს, ჭვავს, ჭარხალსა და სხვ. ჯვარედინმტვერია მცენარეებს. ზოგჯერ ავტოსტერილობა არ ვლინდება ერთი და იმავე სახეობის ყველა სახესხვაობასა და რასაში და მცენარის განვითარების ეტაპზეა დამოკიდებული — უფრო მკვეთრად გამოიხატება ყვავილობის დასაწყისში. შდრ. ავტოფერტილობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაყოფიერება
ავტომუტაგენი

**ავტომუტაგენი** (ავტო...,  — ვცვლი და ...გენი) — ნივთიერება, რომელიც წარმოიქმნება უჯრედში ან ორგანიზმში და იწვევს მემკვიდრულ ცვლილებებს. ავტომუტაგენს შეუძლია გამოიწვიოს როგორც ქრომოსომების სტრუქტურული გარდაქმნა, ისე გენური მუტაცია.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უჯრედი
შარიფანი

**შარიფანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
მაიკლ ბენეტი

მინი|მაიკლ ბენეტი
**მაიკლ ფარანდ ბენეტი** (; დ. 28 ნოემბერი, 1964) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, სენატორი კოლორადოს შტატიდან. თანამდებობაზე დაინიშნა 2009 წელს, მას შემდეგ რაც მოქმედმა სენატორმა, კენ სალაზარმა დატოვა თანამდებობა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას კაბინეტში თანამდებობის დასაკავებლად. სენატორობამდე, იყო მაშინ დენვერის მერის, ახლა კი კოლორადოს გუბერნატორის, ჯონ ჰიკენლუპერის შტაბის უფროსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Senator Michael F. Bennet official U.S. Senate site
* Michael Bennet for Senator 
* Biography at Ballotpedia
* Biography at NNDB
* Congressional profile at GovTrack
* Congressional profile  at OpenCongress
* Congressional profile at *Roll Call*

კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ORZ-7

thumb|150 px|სანათი ORZ-7 მესტიაში
thumb|150 px|სანათი ORZ-7 პოლონეთის ერთ-ერთ სოფელში

**ORZ-7** — გარე განათების სანათი. აწარმოებდა პოლონური ფირმა Mesko, ქ. სარჟისკო-კამიენნაში.
აღნიშნული ტიპის სანათები იწარმოებოდა 1960-იანი წლებიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის, ხოლო მოგვიანებით შემუშავდა მისი ახალი მოდიფიკაცია, ORZ-7-1 რომელიც მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებზე იყო ადაპტირებული და დაახლოებით 1985 წლამდე აწარმოებდნენ. ამ ტიპის სანათები დღემდე გამოიყენება საქართველოს რეგიონებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://old-lighting.ru/ru/content/orz-7-mesko
* https://old-lighting.ru/ru/tipy-svetilnikov/orz-7-1 

კატეგორია: გარე განათების მოწყობილობები
ილია ბაკაკური

**ილია  ბაკაკური** (დ. 18 ნოემბერი, 1914 — გ. 2 დეკემბერი, 1974) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967).

ილია ბაკაკური დაიბადა სოფელ სკრაში, გორის რაიონში, 1914 წლის 18 ნოემბერს. დაამთავრა თბილისის 32-ე შრომის სკოლა 1929 წელს. იყო პლეხანოვის სახელობის მუშათა კლუბის (1929–1932, 1934–1935), რკინიგზის ტრანსპორტის (1931-1932), მარჯანიშვილის (1932–1933), ხონის (1933–1934) და  მუსკომედიის  (1935–1935) თეატრების მსახიობი. მის მიერ მუსკომედიის თეატრში შესრულებული განთქმული როლებია: ბენედიქტე (ვალერიან ცაგარეიშვილის „სამთა სიყვარული“), კრომარი (ფრანც ლეგარის „მხიარული ქვრივი“), ბაგრატი (არჩილ კერესელიძის „თბილისის ცის ქვეშ“), გრიგორ ივანიჩი, ნესტორი, მალაქი (გიორგი ცაბაძის „სიმღერა სიყვარულზე“, „ბრწყინვალე მომავალი“, „ჩვენი ნაცნობები“), ფოსტალიონი (დავით თორაძის „ნათელა“), ბოკოკია (ნიკოლოზ გუდიაშვილის „სალხინობელი“), მაჭანკალი (შოთა  მილორავას „სასიძოები“), ლომია (რევაზ ლაღიძის „მეგობრები“), ავეტიკა (შალვა  აზმაიფარაშვილის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), ათანასე (იური მილიუტინის „ტრემბიტა“), სულთან ბეგი (უზეირ  ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“) და სხვა. 

ბაკაკურს მონაწილოება აქვს მიღებული სხვადასხვა ქართულ ფილმებში, მათ შორისაა: „მაია წყნეთელი“ (1959), „ვინ შეკაზმავს ცხენს“ (1963), „ბიჭი და ძაღლი“ (1964), „ხევსურული ბალადა“ (1965), „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“ (1965), „ლონდრე“ (1966), „არღანი“ (1967), „ალოობა“ (დათო პაპა, 1967), „დიდი მწვანე ველი“ (გიორგი, 1967), „ბზიანეთი“ (გიორგი, 1968), „მოლოდინი“ (1969), „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ილო, 1969), „წყალდიდობა“ (1970), „ფეოლა“ (1970).

## ფილმოგრაფია
*1959: „მაია წყნეთელი“   რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
*1963:  „ვინ შეკაზმავს ცხენს“ რეჟ. შოთა მანაგაძე
*1964: „ბიჭი და ძაღლი“ რეჟ. თენგიზ გოშაძე
*1965: „ხევსურული ბალადა“  რეჟ. შოთა მანაგაძე
*1965:  „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“   რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1966:  „ლონდრე“  რეჟ. თამაზ მელიავა
*1967:  „არღანი“ რეჟ. გიორგი კალატოზიშვილი
*1967: „ალოობა“ (დათო პაპა)  რეჟ. ლეილა გორდელაძე
*1967: „დიდი მწვანე ველი“ (გიორგი) რეჟ. მერაბ კოკოჩაშვილი
*1968: „ბზიანეთი“ (გიორგი)  რეჟ.  ლიანა ელიავა
* 1969: „მოლოდინი“ რეჟისორები შოთა მანაგაძე, ნოდარ მანაგაძე
* 1969: „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ილო)  რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
* 1970:  „წყალდიდობა“ რეჟ. თენგიზ გოშაძე
*1970: „ფეოლა“ რეჟ. ბაადურ წულაძე
## ლიტერატურა
* „ხელოვნების კალენდარი: თეატრი, მუსიკა, კინო“. — გვ.79; თბ., 1994.

## რესურსები ინტერნეტში
* ილია ბაკაკურის ფილმოგრაფია საიტზე kino-teatr.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ანრი I ფლანდრიელი

**ანრი I ფლანდრიელი** () ან **ანრი დე ენო** (; დ. დაახლ. 1176, ვალანსიენი — გ. 11 ივნისი, 1216, თესალონიკე) — ლათინთა იმპერატორი 1206–1211 წლებში, ბოდუენ I-ის ძმა. აქტიურ მონაწილეობას იღებდა მეოთხე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში. მას შემდეგ, რაც ბოდუენი ადრიანოპოლის ბრძოლაში დაატყვევეს, ანრი იმპერიის რეგენტად დაინიშნა, ბოდუენის გარდაცვალების შემდეგ კი — ახალ იმპერატორად. კორონაცია 1206 წლის 20 აგვისტოს შედგა. დაამარცხა მის წინააღმდეგ გამოსული თესალონიკის სამეფო, რომელსაც ტამპლიერებიც ეხმარებოდნენ, ამ უკანასკნელებს ჩამოართვა ციხესიმაგრეები (რავენიკა, ზეტუნი). ზეობის დიდი ნაწილი კალოიანთან და თეოდორე I-თან ბრძოლაში გაატარა. მოგვიანებით ებრძოდა ბორილს, რომელიც ფილიპოპოლის ბრძოლაში დაამარცხა. აწარმოებდა წარმატებულ კამპანიებს ნიკეის იმპერიის წინააღმდეგ. დიდ მოწყალებას იჩენდა ბერძენი მოსახლეობის წინაშე. წინააღმდეგობას უწევდა რომის პაპ ინოკენტი III-ს, რომელსაც მართლმადიდებელი სამღვდელოების დატყვევება და მათი ტაძრების დახურვა სურდა.

## ლიტერატურა 
*
*
*
*

კატეგორია:ლათინთა იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1176
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1216
02 36.9 (LBL)

**LBL** – გდრ-ის წარმოების გარე განათების სანათი, იგივე Mandolina. მწარმოებელი ფირმა: LBL VEB NARVA LEUCHTENBAU LEIPZIG. აწარმოებდნენ ლაიფციგში 1960 წლიდან და ფართოდ იყო გავრცელებული სსრკ-ში, მათ შორის თბილისში. პირველი ორი წლის განმავლობაში კორპუსი მზადდებოდა ფოლადისგან, ხოლო 1962 წლიდან ამზადებდნენ ალუმინის ანოდირებული კორპუსით. კორპუსი შედგება ორი დეტალისგან, რომლებიც თავიდან შედუღებული იყო, ხოლო მოგვიანებით დაიწყეს მათი მოვალცვით მიმაგრება. მოგვიანებით ასევე შეიქმნა მისი ახალი მოდიფიკაციები, რომლებიც ვიზუალური განსხვავებების გარდა ასევე განსხვავდებოდა შიდა ელექტრო-აღჭურვილობით. აღნიშნული ტიპის სანათები განკუთვნილია მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის, თუმცა ასევე გამოიყენება მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებზეც.
## რესურსები ინტერნეტში
* https://old-lighting.ru/ru/content/02-3610-lbl
* https://www.lighting-gallery.net/gallery/displayimage.php?album=2589&pos=20&pid=108944
კატეგორია: გარე განათების მოწყობილობები
სკარჟისკო-კამიენა

**სკარჟისკო-კამიენა** () – ქალაქი ცენტრალურ პოლონეთში, შედის სვიეტოკშის სავოევოდოში. 1928 წლიდან ქალაქს მხოლოდ კამიენა ერქვა, მდინარე კამიენას მიხედვით, რომელიც მოედინება ქალაქში და არის მდინარე ვისლას შენაკადი. ქალაქის ფართობი 64,39 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობა 48 580 მცხ (2011). სკარჟისკო-კამიენაში არის რკინიგზის სადგური, სალოკომოტივო დეპო და სამხედრო და სამოქალაქო მოწყობილობების საწარმო „Mesko“.

## ფოტოგალერეა 

ფაილი:Skarzysko kamienna kosciol nsj.jpg|
ფაილი:Skarzysko kamienna rejow stadion.jpg|
ფაილი:Skarzysko kamienna rzeka.jpg|
ფაილი:Sanktuarium Matki Boskiej Ostrobramskiej 01 ssj 20061226.jpg|

## ლიტერატურა
* Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. - wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r

## რესურსები ინტერნეტში
* https://um.skarzysko.pl/

## სქოლიო
კატეგორია: პოლონეთის ქალაქები
კატეგორია:პოლონეთის გმინები
ნეოანთროპი

**ნეოანთროპი** (ნეო... და  — ადამიანი) — თანამედროვე ტიპის ადამიანი (ჰომო საპიენსი). წარმოადგენს ადამიანის ევოლუციის მესამე, უმაღლეს საფეხურს. პირველ საფეხურს ქმნის უძველესი ადამიანი (პითეკანთროპი), მეორეს — ნეანდერტალელი (პალეოანთროპი), ხოლო მესამე საფეხური იწყება ზედა პალეოლითიდან. მასში შედის ამ დროიდან მოყოლებული ყველა ნამარხი ფორმა და დედამიწაზე მცხოვრები ყველა ადამიანი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნეოანთროპი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდოები

**აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდოები** () —  აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში მოქალაქეების წახალისების უმაღლესი ფორმა, ქვეყნის დაცვაში გამოჩენილი მომსახურებისათვის, ასევე სახელმწიფოს შენობაში, ეკონომიკაში, მეცნიერებაში, კულტურაში, ხელოვნებაში, განათლებაში, ჯანდაცვაშ, სიცოცხლისა და მოქალაქეების უფლებებში, საქველმოქმედო საქმიანობაში და სხვა. 

## სახელმწიფო ჯილდოების ტიპები 
* აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ორდენები
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მედლები
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საპატიო წოდებები

## სახელმწიფო ჯილდოების ჩამონათვალი 
### უმაღლესი წოდება 
* აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი

### ორდენები 
* ჰეიდარ ალიევის ორდენი (დაარსდა 2005 წელს)
* ორდენი „დამოუკიდებლობა“  (დაარსდა 1993 წელს)
* „შაჰ ისმაილის“ ორდენი (დაარსდა 1993 წელს).
* ორდენი „აზერბაიჯანული ალამი“ (დაარსდა 1993 წელს)
* ღირსების ორდენი (დაარსდა 2007 წელს)
* ორდენი „დიდება“ (დაარსდა 1993 წელს)
* ორდენი „მეგობრობა“ (დაარსდა 2007 წელს)
* ორდენი „სამშობლოს სამსახურში“ (დაარსდა 2003 წელს)

### მედლები 
* მედალი „ოქროს ვარსკვლავი“ (დაარსდა 1992 წელს)
* მედალი „სამშობლოსთვის“ (დაარსდა 1998 წელს) 
* მედალი „სიმამაცისთვის“ (დაარსდა 1998 წელს)
*მედალი „პროგრესი“ (დაარსდა 1993 წელს)
* მედალი „სამხედრო დამსახურებისთვის“ (დაარსდა 1993 წელს)
* მედალი „სამხედრო სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2002 წელს)
* მედალი „საზღვართან გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 1993 წელს)
* მედალი „დამსახურებისთვის სამხედრო თანამშრომლობაში“ (დაარსდა 2002 წელს)
* მედალი „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ვეტერანი“ (დაარსდა 2002 წელს)
* მედალი „სრულყოფილი მსახურობისთვის“ (დაარსდა 2002 წელს)
* მედალი „სამოქალაქო სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2003 წელს)
* მედალი „შიდასახელმწიფოებრივ ორგანოებში უბადლო მსახურებისთვის“ (დაარსდა 2006 წელს)
* მედალი „დიპლომატიურ სამსახურში გამორჩეულობისთვის“ (დაარსდა 2009 წელს)
* ნიზამი განჯევის სახელობის ოქროს მედალი (დაარსდა 2014 წელს).

### საპატიო წოდებები 
* აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი;
* აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი;
* აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი;
* აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული მეცნიერი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული ხელოვნების მუშაკი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვარი;
* აზერბაიჯანის კულტურის დამსახურებული მუშაკი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული მასწავლებელი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული ექიმი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული არქიტექტორი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული მოხელე;
* აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული ჟურნალისტი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული ინჟინერი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული იურისტი;
* აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკი;
* აზერბაიჯანის დამსახურებული პილოტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ორდენები და მედლები 
* ორდენები, მედლები, ნიშნები და საპატიო სახელწოდებები

კატეგორია:აზერბაიჯანის ჯილდოები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ჯილდოების თარგები
ნაჰიე

**ნაჰიე** (, : Nāḥiyah; მრავლობითი Nawahi, , : Nāwaḥy — ოლქი) — მეორე დონის ადმინისტრაციული დაყოფის ერთეული (მუნიციპალიტეტი) ოსმალეთის იმპერიაში. განაგებდა მუსელიმი ან მუდირი. სერბიაში ნაჰიე იყოფოდა სამთავრობოებად და სოფლებად. სერბების პირველი აჯანყებების დროს, 1804-1813 წლებში, მუსელიმი შეცვალა უხუცესმა — ვოევოდამ. 1815 წლიდან კი სერბიაში ნაჰიის სათავეში ობერკნეზი იდგა. 1834 წელს ნაჰიეს ეწოდა ოლქი. ნაჰიებად ტრადიციული დაყოფა ჩერნოგორიაში 1918 წლამდე შემორჩა.

ადმინისტრაციული ერთეულის სახით დღესაც გამოიყენება ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში: იორდანიაში, სირიაში, ეგვიპტეში და ერაყში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ადმინისტრაციული დაყოფა
არქტიკული ოლქი

**არქტიკული ოლქი** — ზღვის ერთ-ერთი ზოოგეოგრაფიული ოლქი. არქტიკულ ოლქსა და ბორეალურ ოლქს შორის საზღვარი ატლანტის ოკეანის მხრიდან გადის ლაბრადორიდან გრენლანდიის კიდემდე და შემდეგ კოლის ნახევარკუნძულამდე, წყნარ ოკეანეში კი — ბერინგის სრუტის მიდამოში.  

## ფაუნა 
[250px|მინი|მარჯვნივ|არქტიკული ოლქის [ცხოველები]]
არქტიკული ოლქის ფაუნა მრავალფეროვანია, შეიცავს 3000-ზე მეტ სახეობას. მათ შორის აღსანიშნავია ფსკერის ფორამინიფერები (200-ზე მეტი სახეობა), ღრუბლები (150-მდე სახეობა), ჰიდროიდული პოლიპები და მედუზები (100-ზე მეტი სახეობა), მრავალჯაგრიანი ჭიები (300-მდე სახეობა), ხავსელები (300-მდე სახეობა), კიბოსნაირებიდან — ნიჩაბფეხიანები (100-მდე სახეობა), ტოლფეხიანები და ამფიპოდები (500-მდე სახეობა), მოლუსკები (300-მდე სახეობა), კანეკლიანები (80-მდე სახეობა).

თევზებიდან არქტიკული ოლქიდან ყველაზე დამახასიათებელია ორაგულისებრნი, სიგისებრნი, ვირთევზასებრთა ზოგიერთი წარმომადგენელი, კამბალისებრნი, აგრეთვე ფსკერის პატარა თევზები — ლიპარისები, ლიკოდები და სხვ. 

არქტიკულ ოლქში ბევრია ძუძუმწოვრებიც. ფარფლფეხიანებიდან საყურადღებოა გრენლანდიის ჩვეულებრივი და ქოჩორა სელაპები, მორჟი ანუ ლომვეშაპი, რომლებსაც სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ. ვეშაპებიდან აღსანიშნავია გრენლანდიური ვეშაპი, რომლის სიგრძე 24 მ, ხოლო წონა 100 ტონას აღწევს.ფართოდაა გავრცელებული მარტოკბილა ანუ ნარვალი, თეთრი დელფინი. არქტიკული ოლქის ყინულებში მრავალგან გვხვდება თეთრი დათვი, ალაგ-ალაგ ყარსაღიც.

სანაპირო ზონაში მრავლად ბუდობენ ნაირგვარი ფრინველები, რომლებიც ქმნიან „ფრინველთა ბაზრებს“. მათ შორის არიან ბატასინები, ალკევები, კაირები, თოლიები და სხვ.

## შესწავლა 
არქტიკული ოლქის შესწავლა დაიწყო აკადემიკოსმა კ. ბერმა 1887 წელს, ხოლო მისი შესწავლა გაღრმავდა საბჭოთა პერიოდში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ზოოგეოგრაფიული ოლქები
ანტარქტიკის ოლქი

250px|მინი|მარჯვნივ|ბიოგეოგრაფიული რუკა (მხოლოდ ხმელეთი)
**ანტარქტიკის ოლქი** — დედამიწის ერთ-ერთი ბიოგეოგრაფიული ოლქი.

## ზოოგეოგრაფია 
ზოოგეოგრაფიულად ანტარქტიკის ოლქი მოიცავს ანტარქტიდას ახლომდებარე ყველა კუნძულითურთ (სამხრეთ შეტლანდის, სამხრეთი ორკნეის, და სხვ.). გარდა ამისა სამხრეთი ჯორჯიის, სამხრეთ სენდვიჩის, ბუვეს, პრინს-ედუარდის, კროზეს, კერგელენის, ჰერდის, მაკუორის კუნძულებსა და სამხრეთის ოკეანის წყლებს.

### ფაუნა 
[250px|მინი|მარცხნივ|ანტარქტიკის ოლქის [ცხოველები.]]
ანტარქტიკის ოლქის ფაუნა მეტად ღარიბი და თავისებური სახეობრივი შემადგენლობისაა. აქ ცოტაა ხმელეთის ცხოველები: არ გვხვდება მფრინავი მწერები, ხმელეთის ძუძუმწოვრები და მტკნარი წყლის თევზები. მცირე ზომის ტბორებში გვხვდება ფესვფეხიანები (უმარტივესებიდან), ციბრუტელა ჭიები, თავისუფლად მცხოვრები მრგვალი ჭიები და ზოგიერთი უმდაბლესი კიბოსნაირი. ლიქენებსა და ხავსებს შორის ცხოვრობენ ნელამავალნი, პატარა ტკიპები, უფრთო მწერები — ბოლოფეხიანები და ერთი სახეობის ბუზი, რომელსაც მხოლოდ ჩანასახოვანი ფრთები აქვს. სუბანტარქტიკულ კუნძულებზე ბინადრობს ხოჭოების, ობობების, ბუზების, ბოლოფეხიანებისა და მტკნარი წყლის პატარა მოლუსკების რამდენიმე სახეობა და ერთი სახეობის არამფრენი პეპელა. ხმელეთზე მცხოვრები ფრინველებიდან აღსანიშნავია: თეთრი მეჭვავია, ანტარქტიკული მწყერჩიტა და გეორგიული იხვი. ხმელეთის ძუძუმწოვრებიდან ზოგი ადამიანის მიერ არის შეყვანილი და აკლიმატიზებული (სამხრეთ ჯორჯიის კუნძულებზე ჩრდილოეთის ირემი და რუხი ვირთაგვა, კერგელენისა და მაკუორის კუნძულებზე — ბოცვერი, ხოლო მაკუორის კუნძულებზე — არამფრენი ავსტრალიური ლაინა). შედარებით მდიდარია ანარქტიკის ოლქის ზღვის ფაუნა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბიოგეოგრაფიული ოლქები
კატეგორია:ანტარქტიკის ოლქი
ნაჰა

**ნაჰა** () — ქალაქი და ნავსადგური იაპონიაში, კუნძულ ოკინავაზე. ოკინავის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი. რიუკიუს არქიპელაგის მთავარი ეკონომიკური ცენტრი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო

კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ქავი ნაჯმი

**ქავი გიბიათის ძე ნაჯმი** (ნამდვილი გვარი — **ნეჯმეთდინოვი**, ; დ.  15  დეკემბერი [ძვ. სტ. 2 დეკემბერი], 1901, სოფ. კრასნოი-ოსტროვი — გ. 24 მარტი, 1957, ყაზანი) — თათარი საბჭოთა მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. სკკპ წევრი 1919 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
1919 წლიდან მოხალისედ შევიდა წითელ არმიაში. 1922 წელს დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი სამხედრო-პედაგოგიური სკოლა. თხზულებების გამოყენება 1919 წლიდან დაიწყო. ლექსებსა და მოთხრობებში ასახა სამოქალაქო ომის ჰეროიკა, კოლექტივიზაცია. ისტორიულ-რევოლუციურ რომანში „გაზაფხულის ქარები“ (1948, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) ასახულია ადგილობრივი პროლეტარიატის ბრძოლა რუსეთის მუშათა კლასთან ერთად საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისათვის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თათარი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჩვეულებრივი ძროხა

**ჩვეულებრივი ძროხა**, **ძროხა** () — წყვილჩლიქოსანი ცხოველების გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. სხვადასხვა წყაროების მიხედვით მოიცავს 5, 7, 8 ან უფრო მეტ სახეობას. მოიცავს რამდენიმე მოშინაურებულ ფორმას. გავრცელებულნი არიან მთელ მსოფლიოში. გარეული ფორმები ბინადრობენ პრერიებში, ტროპიკულ ტყეებში, სავანებში, მაღალ მთებში და სხვ. ცოცხლობენ 18–25 წელი, ტყვეობაში 36 წლამდეც აღწევენ. სხვადასხვა სახეობის მაკეობა 9-დან 11 თვემდე გრძელდება. შობენ ერთ, იშვიათად ტყუპ ხბოს, უმთავრესად გაზაფხულობით. ცხოვრობენ ჯოგებად, რომლებშიც 10-დან რამდენიმე ათეულამდე ცხოველი ერთიანდება. ჩვეულებრივ ჯოგში მხოლოდ ერთი მამალია. ადამიანის საცხოვრისთან ახლოს მცხოვრები ინდივიდები ღამით არიან აქტიურები. იკვებებიან სხვადასხვა მცენარეულობით.

## ლიტერატურა 
* Соколов И.И. Копытные звери. — Фауна СССР. Млекопитающие, т. 1, вып.3. — Ленинград: Издательство АН СССР, 1959. — С. 599-617. — 640 с. — 1800 экз.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ძროხისებრნი
აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტი

მინი|251x251პქ|ინსტიტუტის ლოგო
**აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტი** () — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც სპეციალიზდება თეოლოგიის დარგში. ინსტიტუტი დაქვემდებარებულია აზერბაიჯანის რელიგიურ გაერთიანებებთან მუშაობის სახელმწიფო კომიტეტთან.

## ისტორია 
2018 წლის 9 თებერვალს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო კომიტეტში აზერბაიჯანული თეოლოგიის ინსტიტუტის შექმნის თაობაზე რელიგიურ გაერთიანებებთან მუშაობისთვის. ამავე ბრძანებით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს დაევალა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტი აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტის სტრუქტურაში ჩაერთოთ.

ინსტიტუტის რექტორი ჯეიჰუნ მამედოვია. 13 სექტემბერს, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტის ყოფილი დეკანი მუბარიზ ჯამალოვი აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტის პრორექტორის მოადგილედ დაინიშნა საგანმანათლებლო საკითხებში.

2018 წლის 17 სექტემბერს ბაქოში შედგა აზერბაიჯანის თეოლოგიის ინსტიტუტის გახსნა. ინსტიტუტში განათლების მიღება უფასოა.

2018 წლის 26 ივლისს გამოცხადდა ინსტიტუტის ოფიციალური ემბლემის კონკურსი. 8 აგვისტოს, წარდგენილ 106 ნიმუშთა შორის, შეირჩა და დამტკიცდა მიმდინარე ლოგო.

## სტრუქტურა 
ინსტიტუტს აქვს 1 ფაკულტეტი და 3 დეპარტამენტი. სწავლება ხორციელდება აზერბაიჯანულ ენაზე ორი სპეციალობით: ისლამური კვლევები და რელიგიური სწავლებები. საგნებს შორის ისწავლება ინგლისური, არაბული, კლასიკური ებრაული, სანსკრიტი, კლასიკური ბერძნული, ლათინური, რუსული და სპარსული ენები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი

## სქოლიო 
თეოლოგიის ინსტიტუტი
ნაჰარი (აჟარის მუნიციპალიტეტი)

**ნაჰარი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი).  მდებარეობს მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე, გულრიფშიდან დაშორებულია 78 კილომეტრით. 1949 წელს აჟარის სასოფლო საბჭოში შედიოდა.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება **ნაჰარი** ქართული წარმომავლობისაა და სვანურად *„ჩამონაყარს“*, *„ჩაონაზვავს“* ნიშნავს.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 29 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუსტაფა ნაჰას-ფაშა

**მუსტაფა ნაჰას-ფაშა** (; დ. 10 ივნისი, 1879, სამანუდი, ღარბიის პროვინცია — გ. 23 აგვისტო, 1965, ალექსანდრია) — ეგვიპტის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. პარტია „ვაფდის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი, 1924-1927 წლებში მისი გენერალური მდივანი, 1927-1952 წლებში თავმჯდომარე, 1952-1953 წლებში საპატიო თავმჯდომარე. 1928, 1930, 1936-1937, 1942-1944, 1950-1952 წლებში ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრი. 1954 წლიდან ჩამოშორდა პოლიტიკურ მოღვაწეობას.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრები
ანგიოგრაფია

250px|მინი|მარჯვნივ|ანგიოგრამა
**ანგიოგრაფია** ( და ) — სხვადასხვა ორგანოს (თავის ტვინი, ფილტვი, გული, თირკმელი და სხვ.) სისხლძარღვთა გამოკვლევის რენტგენოლოგიური მეთოდი. სისხლძარღვთა სისტემაში შეჰყავთ ადამიანის ორგანიზმისათვის უვნებელი კონტრასტული ნივთიერება, რომელიც რენტგენოგრამაზე იძლევა სისხლძარღვთა კონტურის ჩრდილს. ანგიოგრაფიას იყენებენ სისხლძარღვთა და მათთან მიმდებარე ქსოვილების დაავადებათა გამოსავლენად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რენტგენოლოგია
კატეგორია:ტომოგრაფია
კატეგორია:სისხლძარღვების პროცედურები
ანგიონევროზი

**ანგიონევროზი** (ანგიო... და ნევროზი) — სისხლძარღვთა ინერვაციის ფუნქციური მოშლა. ახასიათებს კანის უეცარი გაფერმკრთალება ან გაწითლება, ზოგჯერ მწვავე შეშუპება, კიდურების დაბუჟება, ოფლიანობა და სხვა უსიამოვნო შეგრძნება. გვხვდება ნევროზისა და ფსიქოზის დროს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნევროზები
ანგელნური ჯიში

250px|მინი|მარჯვნივ|ანგელნური ჯიში
**მსხვილი რქოსანი საქონლის ანგელნური ჯიში** — სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია გერმანიაში ნახევარკუნძულ ანგელნზე. აქვს სარძეო საქონლისათვის დამახასიათებელი ექსტერიერი. ფერად სხვადასხვა ელფერის წითელია. კუროს ცოცხალი მასა 650–750 კგ, ფურისა 440–460 კგ; მერძეულობა 3000–3500 კგ, მაქსიმალური — 4500 კგ-მდე; რძის ცხიმიანობა 4%. ანგელნური ჯიში რუსეთში XIX საუკუნეში შეიყვანეს. ფართოდ გამოიყენეს სტეპის წითელ, ბელორუსულ, ლატვიურ, ლიტვურ და ესტონურ ჯიშებთან შესაჯვარებლად. პოსტსაბჭოთა სივრცეში წმინდა ანგელნური ჯიში გვხვდება მხოლოდ უკრაინასა და უდმურტეთში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
რევაზ გოგნიაშვილი

**რევაზ დიმიტრის ძე გოგნიაშვილი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1893, სოფ. ქვემო ხოდაშენი, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 მარტი, 1967, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი და დირიჟორი; თბილისის საოპერო სცენაზე დადგმული პირველი ქართული ოპერის „ქრისტინეს“ ავტორი.

## ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება მიიღო თბილისის სამუსიკო სასწავლებელში (ი. ტერ-დავიდოვის კლასი). 1913 წელს დაამთავრა პარიზის კონსერვატორია საკომპოზიციო განხრით პროფ. პენიოს, გრავარეს და ივადონის ხელმძღვანელობით. სწავლის პერიოდში პარიზის ერთ-ერთმა ცნობილმა ფირმამ გამოსცა გოგნიაშვილის საფორტეპიანო პიესა „სევდა“. 1913–14 წლებში პარიზშივე დირიჟორობდა ერთ-ერთ სიმფონიურ ორკესტრს. 1914 წელს დაბრუნდა საქართველოში და დაიწყო ინტენსიური შემოქმედებითი მოღვაწეობა. შეკრიბა და დაამუშავა ქართული ხალხური სიმღერები. იმავე წელს დაიწყო მუშაობა ოპერა „ქრისტინეზე“ (მისივე ლიბრეტო, ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობისა და პოლიო ირეთელის პიესის მიხედვით). ოპერის პრემიერა შედგა „ქართული კლუბის“ სცენაზე 1918 წლის 21 მაისს (რეჟისორი: კონსტანტინე ანდრონიკაშვილი, დირიჟორი: ნიკოლოზ ქართველიშვილი, იასონის პარტია: ვანო სარაჯიშვილი), ხოლო იმავე წლის 17 ივნისს დაიდგა თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე. გოგნიაშვილის სხვა ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ოპერები: „ჯადოსანი“ და „მზის ქურუმი“, აგრეთვე ვოკალურ-საკრავიერი და კამერული ნაწარმოებები, მუსიკა დრამატული თეატრების დადგმებისათვის. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამუსიკო სკოლებში. 
 
## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
რ
ნიკოლოზ გოგნიაშვილი

**ნიკოლოზ რევაზის ძე გოგნიაშვილი** (დ. 6 დეკემბერი, 1844, სოფ. ქვემო ხოდაშენი, ახლანდ. თელავის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 იანვარი, 1913, იქვე) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1900 წ.).

## ბიოგრაფია
1863 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიის მე-3 გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადაში. მონაწილეობდა 1877-78 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში; 1896–1900 წლებში მსახურობდა კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბში. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
ნ
ჯემალ აბაიშვილი

**ჯემალ აბაიშვილი** (დ. 21 დეკემბერი, 1938 — გ. 13 აპრილი, 1989) — ქართველი და საბჭოთა ხელბურთელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი. 

## ბიოგრაფია
გამოდიოდა თბილისის „ბურევესტნიკში“ (1961–1970) კრასნოდარის სკიფ-სა (1971–1973) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1962–1967). საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატების სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და ორგზის მესამე (1963, 1971) პრიზიორი. მონაწილეობდა ორ მსოფლიო ჩემპიონატში (1964, 1967). საბჭოთა კავშირის ნაკრებში ითამაშა 51 მატჩი. 

## მიღწევები
### საკლუბო
; „ბურევესტნიკი“ თბილისი
*  საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962, 1964 
*  საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1965, 1966, 1967
*  საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1963

## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯემალ აბაიშვილი — ქართული სპორტი
* ჯემალ აბაიშვილი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* ჯემალ აბაიშვილი — ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“

კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:ქართველი ხელბურთელები
ჯემალ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
OUS-400

OUS-400 – პოლონური წარმოების გარე განათების სანათი. აწარმოებდა პოლონური ფირმა Mesko, ქ. სარჟისკო-კამიენნაში. აღნიშნული ტიპის სანათები იწარმოებოდა 1980-იანი წლების შუა პერიოდიდან 1990-ანი წლების ბოლომდე და ფართოდ იყო გავრცელებული სსრკ-ს ტერიტორიაზე, მათ შორის საქართველოში. იგი განკუთვნილი იყო მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებისთვის. მისი უპირატესობებია: პლაფონის ჩამკეტი პრაქტიკული მოწყობილობა და მარტივი და საიმედო საკვანძო შეერთებები, თუმცა ТUZ (იგივე ИЗУ) მალე უფუჭდებოდა. არსებობს მისი რამდენიმე ქვეტიპი, რომლებიც მცირედით განსხვავდებიან დიზაინით და განკუთვნილია 150w 250w და 400w (OUS-400) ნათურებისთვის.
## ფოტოგალერეა 

ფაილი:OUS-400 ვარშავაში.jpeg|OUS-400 ვარშავაში
ფაილი:OUS-400 ვარშავაში-2.jpeg|OUS-400 ვარშავაში
ფაილი:OUS-400 თბილისში.jpeg|OUS-400 თბილისში
OUS-400 თბილისში 2.jpeg|OUS-400 თბილისში

## რესურსები ინტერნეტში
* https://old-lighting.ru/ru/content/oyc-400-polamp
* https://old-lighting.ru/ru/content/ous-400-elgo
კატეგორია: გარე განათების მოწყობილობები
კორი გარდნერი

მინი|კორი გარდნერი
**კორი სკოტ გარდნერი** (; დ. 22 აგვისტო, 1974) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, სენატორი კოლორადოს შტატიდან, რესპუბლიკური პარტიის წევრი. 2014 წლის არჩევნებში დაამარცხა მოქმედი დემოკრატი სენატორი, მარკ უდალი. სენატორობამდე, იყო აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის და კოლორადოს წარმომადგენელთა პალატის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* U.S. Senator Cory Gardner  official U.S. Senate site
* Campaign website

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Ethereum

**Ethereum** — პლატფორმა დეცენტრალიზებული ონლაინ სერვისების შესაქმნელად ბლოკჩეინის ბაზაზე. მუშაობს როგორც ერთიანი დეცენტრალიზებული ვირტუალური მანქანა. პირველად შეთავაზებული იქნა ვიტალიკ ბუტერინის მიერ 2013 წლის ბოლოს, ქსელის ჩაირთვის თარიღია 30 ივლისი 2015 წელი.

ეთერიუმი მნიშვნელოვნად ამარტივებს ბლოკჩეინ ტექნოლოგიის დანერგვას და გამოყენებას, რაც განაპირობებს ინტერესს არა მხოლოდ სტარტაპების, არამედ უმსხიველს დეველოპერული კომპანიების როგორებიცაა Microsoft, IBM. ინტერესი ასევე გამოიჩინა ავიაკომპანიებმა როგორიცაა Lufthansa და S7, ასევე საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაცია იუნისეფმა (UNICEF).

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Block Explorer
* კოდი
* კრიპტოვალუტების კურსი, საბაზრო კაპიტალიზაცია

## სქოლიო
კატეგორია:კროსპლატფორმული პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:კრიპტოვალუტები
კატეგორია:Ethereum
ნიაზი აჰმედ ბანოღლუ

**ნიაზი აჰმედ ბანოღლუ** (; დ. 1913, ბათუმი — გ. 6 ოქტომბერი, 1992, სტამბოლი) — ჟურნალისტი, მწერალი, ისტორიული გამოკვლევების ავტორი, თურქულ ენაზე ქართული ლიტერატურის ნიმუშების პირველი მთარგმნელი.

## ბიოგრაფია
ნიაზი აჰმედ ბანოღლუ დაიბადა ბათუმში, 1913 წელს.

1924 წელს ოჯახთან ერთად საქართველოდან თურქეთში გადასახლდა. განათლება თურქეთში დაასრულა. 

1929 წელს დაიწყო მუშაობა გაზეთ „ჰარექეთში“. უმუშავია ასევე, სხვა არა ერთ გაზეთსა და ჟურნალში, როგორებიცაა: „ჰალქინ დოსთუ“, „ვაქით“, „ჰერგიუნ“, „თარიჰ-ჯოღრაფია დუნიასი“ და სხვა. 

ნიაზი ბანოღლუს რომანები და თარგმანები პრესაში იბეჭდებოდა. იყენებდა ფსევდონიმებს: ა.რეშად, ლებიფ მუამერ, ნიაზი აჰმედ ოქან. რამდენიმე წიგნი მიუძღვნა ათათურქს. მისი რომანებია: „მეციხოვნე კაპიტანი“ (1941), „შაჰინ რეისი“ (1941), „ჩერქეზი ასულები“ (1944). რომანში „სიყვარულისთვის“ გამოჩენილი ქართველი მხედართმთავრის, გიორგი სააკაძის, ცხოვრება და იმდროინდელი ისტორიული მოვლენები აღწერა.

ბანოღლუ ისტორიაში შევიდა, როგორც ქართული ლიტერატურის ნიმუშების თურქულ ენაზე პირველი მთარგმნელი. ქართველი მწერლების, ალექსანდრე ყაზბეგისა და ეგნატე ნინოშვილის ნაწარმოებების მისეული თარგმანების კრებული სახელწოდებით „კავკასიური მოთხრობები“ 1936 წელს გამოიცა. 1941 წელს დაიბეჭდა ალექსანდრე ყაზბეგის რომანის, „ელგუჯას“ შემოკლებული თარგმანი სახელწოდებით „კავკასიური რომანი: ელგუჯა“, ხოლო 1964 წელს – სახელწოდებით „ელგუჯა: კავკასიური სიყვარული“. 

ბანოღლუ არა ერთი ბიოგრაფიული თხზულების ავტორიც იყო. 1983 წელს მიიღო ჟურნალისტთა ასოციაციის ჯილდო — „50 წელი ბეჭდურ სიტყვაში“.

## ნამუშევრები 
### წიგნები
* „ჩერქეზი ასულები“ (*Çerkes Kızları*, 1944)
* „სიყვარულისთვის“ (*Aşk Uğrunda*, 1941)
* „შაჰინ რეისი“ (*Şahin Reis*, 1941)
* „მეციხოვნე კაპიტანი“ (*Zindancı Kaptan*, 1941)

### თარგმანები 
* „კავკასიური მოთხრობები“ — (, 1936 
* ალექსანდრე ყაზბეგი — ელგუჯა (, 1964 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ორჰან ქემალის ქართული თარგმანები
* Niyazi Ahmet Banoğlu 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:ქართველები უცხოეთში
სარილი

**სარილი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ელენე გოგოლევა

მინი|გოგოლევა მარინა მნიშეკის როლში (1937 წ.)
**ელენე ნიკოლოზის ასული გოგოლევა** (; დ. 25 მარტი, 1900, მოსკოვი — გ. 15 ნოემბერი, 1993, იქვე) — რუსი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1949), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1964), სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1947, 1948, 1949). 

დაამთავრა მოსკოვის ფილარმონიასთან არსებული მუსიკალურ-დრამატული სასწავლებელი. მე-2 კურსიდან მიიწვიეს მოსკოვის მცირე თეატრში. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: სოფიო (ა. გრიბოედოვის „ვაი ჭკუისაგან“), პრინცესა ებოლი (ფ. შილერის „დონ კარლოსი“, დადგმა კოტე მარჯანიშვილისა, 1933), ივდითი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“) და სხვ. მონაწილეობდა ქართულ-რუსულ თეატრალურ ურთიერთობებში. პერიოდულად გამოდიოდა თბილისის ა. გრიბოედოვის სახელობის თეატრის სცენაზე. 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ვაგანკოვოს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ჯანსუღ (ჯანო) ბაგრატიონი

**ჯანსუღ (ჯანო) ბაგრატიონი** (დ. 4 აპრილი, 1938 — გ. 13 იანვარი, 2022) — ქართველი ხელბურთელი, თამაშობდა თბილისის „ბურევესტნიკში“. სსრკ ჩემპიონი (1964), სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და მესამე (1963) პრიზიორი. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფიზიკური აღზრდის კათედრის გამგე (1973–1984), თბილისის სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე (1984–1986), საქართველოს სპორტის დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე (1986–1996) და პირველი მოადგილე (1996–2000), საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი (1996–2004) და საპატიო პრეზიდენტი (2004 წლიდან). სპორტის საპატიო ოსტატი, სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი, თბილისის საპატიო მოქალაქე (1998), ღირსების ორდენის და სოკ-ის ორდენის კავალერი.

1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ხოლო 1976 წელს საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი.

1999–2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯანსუღ (ჯანო) ბაგრატიონი — ქართული სპორტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი ხელბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1998)
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1963)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
განათლება ყველასათვის - საქართველო

**განათლება ყველასათვის - საქართველო** — საქართველოს განათლების სფეროში მოღვაწე კოალიცია, რომელიც დაარსდა 2013 წლის შემოდგომაზე. მასში გაწევრიანებულია განათლების სფეროში დასაქმებული 15 სხვადასხვა თემატური პროფილის მქონე, ადგილობრივი და საერთაშორისო საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, რომლებიც იზიარებენ „განათლება ყველასათვის“ მსოფლიო დეკლარაციის პრინციპებს.

ორგანიზაციის მიზანია ხელი შეუწყოს განათლების ხარისხის გაუმჯობესებასა და ხარისხიან განათლებაზე თანაბარ წვდომას საქართველოში. კოალიცია სამოქალაქო საზოგადოების საერთაშორისო მოძრაობის გლობალური კამპანია განათლებისთვის წევრია. მოძრაობა მოქმედებს იუნესკოს ეგიდით, განათლება ყველასათვის დეკლარაციის ფარგლებში. კოალიცია „განათლება ყველასათვის – საქართველო“ საქმიანობას ახორციელებს სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით.

კოალიციის საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია: საგნობრივი ასოციაციების მხარდაჭერა, მდგრადი განვითარების მიზნები, მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო, სკოლების მხარდაჭერა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებგვერდი 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
ბურჰანი-ჰაგიგათი

**„ბურჰანი-ჰაგიგათი“** () — ლიტერატურული, ისტორიული, სამეცნიერო და ტექნიკური, სოციალურ-პოლიტიკური ჟურნალი, პირველი ბეჭდვითი ორგანო, რომელიც ერევანში, აზერბაიჯანულ ენაზე, გამოიცემოდა. მისი გამოცემა დაიწყო ჟურნალ „ლექ-ლექის“ დახურვის შემდეგ, რომელიც ასევე აზერბაიჯანულ ენაზე გამოიცემოდა. „ბურჰანი-ჰაგიგათი“ გამოიცემოდა 1-ლი იანვრიდან 29 იანვრის ჩათვლით. ჟურნალი იბეჭდებოდა თვეში ორჯერ 8 ფურცელზე და სულ 9 ნომერი გამოიცა. სახელწოდება „ბურჰანი- ჰაგიგათ“ შემდეგნაირად განიმარტება: **„ბურჰანი“** - არაბული სიტყვაა და ნიშნავს **არგუმენტს, მტკიცებულებას**; **„ჰაგიგათი“** - თურქული სიტყვაა და ნიშნავს **სიმართლეს**.   

## გამოცემა 
1917 წლის 1 იანვარს „ლუისის“ („სინათლე“ სომხურად) გამომცემლობაში ალი მაჰზუნის ხელმძღვანელობით, რომელიც გახლდათ პოეტი და პუბლიცისტი და ასევე ერევნის ინტელიგენციის წარმომადგენლის ჰასან მირზაზადე ალიევის დახმარებით გამოიცა ჟურნალ „ბურჰანი-ჰაგიგათის“ პირველი ნომერი.

ჟურნალის ავტორები იყვნენ მოლანასრედინისტი ჯაბბარ ასკერზადე (აჯიზი), მირზა ჯაბარ მამედოვი, რაჰიმ ნაჯი, ვაჰიდ მუღანლი, ტახვილ ირევანი, ასევე პოეტესები შოჰრატი, ნიგიარი, სარიახანუმი, აბდულჰაგ მეჰრინისი, ფატმა მუფიდა, რამზია და სხვები, რომელთა შორის იყო ერევნის მასწავლებელთა სემინარის სტუდენტებიც.

## შინაარსი 
ჟურნალში დიდი ადგილი ეკავა სტატიებს სოციალურ-პოლიტიკურ საკითხებზე, მაგრამ მათ გარდა, ასევე ქვეყნდებოდა სახლის საქმის წარმოებისა და ბავშვების აღზრდის საკითხები. მეორე ნომრიდან, ჟურნალში გამოიცა ალი მაჰზუნის ნამუშევარი „ლიტერატურაში“.

2012 წელს, ლიტერატურულმა მეცნიერმა შაფაგ ნაასირმა ჟურნალის ყველა ნომრის ტრანსფონელიტერაცია შეასრულა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლა ნასრედინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალი "ბურჰანი-ჰაგიგათი" I
* ჟურნალი "ბურჰანი-ჰაგიგათი" II

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟურნალები
კატეგორია:ჟურნალები დაარსების წლის მიხედვით
კატეგორია:ჟურნალები გაუქმების წლების მიხედვით
კატეგორია:ჟურნალები აზერბაიჯანულ ენაზე
ნაციონალ-კონსერვატიზმი

**ნაციონალ-კონსერვატიზმი** — კონსერვატიზმის ნაციონალისტური ვარიანტი, რომელიც სხვა კონსერვატული მიმდინარეობებისგან განსხვავებით პრიორიტეტულ მდგომარეობაში აყენებს ეროვნული, ეთნიკური და კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნებას. ნაციონალ-კონსერვატორებისათვის უცვლელი და პრიორიტეტული ღირებულებებია ოჯახი, რელიგია და ზნე-ჩვეულებები. ისინი მხარს უჭერენ ტრადიციულ საზოგადოებაში არსებული ნორმების შენარჩუნებას და ეწინააღმდეგებიან თავისუფალ მიგრაციას, რომელიც, მათი აზრით, ეთნიკური კონფლიქტების, საზოგადოებრივი უწესრიგობისა და სოციალური არასტაბილურობის წყაროა. ეკონომიკურ საკითხებში ნაციონალ-კონსერვატორების პოზიციები განსხვავდება, ზოგიერთი მათგანი მხარს უჭერს სოციალურ კეთილდღეობაზე ორიენტირებულ ეკონომიკურ მოდელს, ზოგიც – თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკას.

## ნაციონალ-კონსერვატიული პარტიები
* '*** — ავსტრიის პარტია თავისუფლებისთვის.
* **** — ფიდესი — უნგრეთის სამოქალაქო კავშირი.
* **** — სახალხო მართლმადიდებელი კრება.
* **** — დანიის სახალხო პარტია.
***** — ალტერნატივა გერმანიისთვის.
* **** — ჩრდილოეთის ლიგა, იტალიელი ძმები.
* **** —  ეროვნული ალიანსი — ყველაფერი ლატვიისთვის.
* **** — წესრიგი და სამართლიანობა.
* **** — ვოქსი.
* **** — კანონი და სამართლიანობა.
* **** — დემოკრატიული სამოკავშირეო პარტია, ტრადიციონალისტური სამოკავშირეო ხმა, ახალი სერბეთი.
* **** — სახალხო პარტია — მოძრაობა სლოვაკეთის დემოკრატიულობისთვის.
* **** — ნამდვილი ფინელები.
* **** — ეროვნული ფრონტი, მოძრაობა საფრანგეთისთვის.
***** — საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი, ქართული მარში, ქართული იდეა, საქართველოს კონსერვატიული პარტია.
* **** — შვედი დემოკრატები.
* **** — შვეიცარიის სახალხო პარტია.
* ** ** — პროგრესის პარტია.
* ** *' — რესპუბლიკური პარტია.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები
კრის მერფი

მინი|კრის მერფი
**კრისტოფერ სკოტ მერფი** (; დ. 3 აგვისტო, 1973) — ამერიკელი დემოკრატი პოლიტიკოსი, სენატორი კონექტიკუტის შტატიდან. სენატორობამდე, იყო წარმომადგენელთა პალატის წევრი კონექტიკუტის მეხუთე საარჩევნო ოლქიდან. წარმომადგენელთა პალატაში არჩევამდე, იყო კონექტიკუტის ლეგისლატურის ორივე პალატის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*U.S. Senator Chris Murphy, official U.S. Senate site
*Chris Murphy for Senate 

კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიჩარდ ბლუმენთალი

მინი|რიჩარდ ბლუმენთალი
**რიჩარდ ბლუმენთალი** (; დ. 13 თებერვალი, 1946) — ამერიკელი იურისტი და დემოკრატი პოლიტიკოსი, აშშ-ის სენატორი კონექტიკუტის შტატიდან 2011 წლიდან. სენატორობამდე, იყო კონექტიკუტის გენერალური პროკურორი. არის სენატის მეორე ყველაზე მდიდარი წევრი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Senator Richard Blumenthal official U.S. Senate site
*Blumenthal for Senate 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები