მეგალოზავროიდები

**მეგალოზავროიდები** —  ტეტანური თეროპოდი დინოზავრების ზეოჯახი (ან კლადი), რომლებიც ცხოვრობდნენ შუა იურული პერიოდიდან გვიან ცარცულ პერიოდამდე. ჯგუფი განისაზღვრება *Megalosaurus bucklandii*-ით, ასევე ყველა იმ ტაქსონით, რომელიც ამ სახეობასთან უფრო ახლო საერთო წინაპრით არის დაკავშირებული, ვიდრე *Allosaurus fragilis*-თან ან *Passer domesticus*. ჯგუფის წევრები არიან სპინოზავრი, მეგალოსავრი და ტორვოზავრი. ისინი შესაძლოა ბუნებით პარაფილეტური იყვნენ ალოსაუროიდებთან მიმართებაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამ ზეოჯახის ზოგიერთი წევრი შეიძლება უფრო ახლოს იყოს ალოზაუროიდებთან, ვიდრე ერთმანეთთან, რაც არასასურველი მოვლენაა კლადისტიკაში.

## კლასიფიკაცია
სახელწოდება სპინოზავროიდეა ზოგჯერ გამოიყენება მეგალოსავროიდეას ნაცვლად. ზეოჯახი სპინოზავროიდეა 1915 წელს ერნსტ სტრომერმა დაასახელა. ის თითქმის ყველა თანამედროვე ფილოგენეტიკურ ანალიზში მეგალოსავროიდეას სინონიმია და, შესაბამისად, ზედმეტია. სპინოზავროიდეა 1998 წელს პოლ სერენომ განსაზღვრა, როგორც კლადი, როგორც კვანძოვანი კლადი, რომელიც შეიცავს Spinosaurus-ისა და Torvosaurus-ის საერთო წინაპარს და მის ყველა შთამომავალს. თომას ჰოლცმა 2004 წელს განსაზღვრა იმავე სახელის მქონე შტო კლადი, რომელიც შეიცავს Spinosaurus- თან უფრო ახლოს მყოფ ყველა სახეობას, ვიდრე Passer domesticus- ს. ICZN მიიჩნევს, რომ კლადების სახელებიც კი (რომლებსაც ჯერ არ ჰყავთ მმართველი ორგანო) უნდა შეიცვალოს, თუ მათ აქვთ ტრადიციული ტაქსონური სუფიქსი და წარმოადგენენ რანჟირებული ტაქსონების სინონიმებს ზეოჯახის დონეზე ან მის ქვემოთ. მეგალოსავროიდეას უფროსობის პრინციპი არ იყო დაცული პალეონტოლოგიური ლიტერატურის უმეტესობაში 1990-იან და 2000-იანი წლების დასაწყისში. 2008-2010 წლებში გამოქვეყნებული ნაშრომების სერია, რომელიც ადასტურებდა მეგალოსავროდების, როგორც გვარის, ნამდვილობას, მეგალოსავროიდების ნათესაობას და მათ შორის „სპინოზავროიდების“ განლაგებას, ამტკიცებდა, რომ მეგალოსავროიდეა სინამდვილეში ჯგუფის ვალიდური სახელი იყო.

მეგალოსავროიდების კლასიფიკაცია ბენსონის მიერ 2010 წელს ჩატარებულ კვლევას ეფუძნება. გაითვალისწინეთ, რომ საბოლოო ხიდან გამოირიცხა რამდენიმე „ველური ბარათის“  ტაქსონი, რომლებიც სავარაუდოდ მეგალოსავროიდებია, მათ შორის Magnosaurus, Piveteausaurus და Streptospondylus. მოგვიანებით, საბოლოო ხეს დაემატა Magnosaurus და Streptospondylus. ესენი ცნობილია ნაშთებიდან, რომლებიც ძალიან ფრაგმენტულია მათი საიმედოდ კლასიფიცირებისთვის. ამ „ველური ბარათის“ ტაქსონებიდან ზოგიერთი, როგორიცაა Poekilopleuron და Megaraptor, წარსულში შესაძლო მეგალოსავროდებად ითვლებოდა, მაგრამ ანალიზმა აჩვენა, რომ ისინი უფრო მეტად ალოზავროიდები არიან.

კარანომ, ბენსონმა და სემპსონმა (2012) ჩაატარეს ტეტანურების გაცილებით ფართო ფილოგენეტიკური ანალიზი, რომელიც მოიცავს მეტ ტაქსონს. მათ თავიანთ ანალიზში გამოიყენეს კლადის სახელი მეგალოსავროიდეა (ბონაპარტი, 1850) და განსაზღვრეს ის, როგორც კვანძი, რომელიც მოიცავს მეგალოსაურუსს, სპინოზავრს, მათ უახლეს საერთო წინაპარს და მის ყველა შთამომავალს. გარდა ამისა, ახალი მეგალოსაუროიდების ოჯახი პიატნიცკისაურიდები დასახელდა, რათა მოიცავდეს ყველა მეგალოსაუროიდს, რომელიც უფრო მჭიდროდ არის დაკავშირებული პიატნიცკისაურუსთან, ვიდრე სპინოზავრთან ან მეგალოსაურუსთან. მეგალოსავროიდეას ფარგლებში დაერქვა ახალი ქვეოჯახი,აფროვენატორინები, რათა მოიცავდეს ყველა მეგალოსაურიდს, რომელიც უფრო მჭიდროდ არის დაკავშირებული აფროვენატორთან, ვიდრე მეგალოსაურუსთან. ბენსონის და სხვ. (2010) განსხვავებით, მათ აღმოაჩინეს პოეკილოპლეურონი, როგორც აფროვენატორინი, ხოლო ხუანჰანოზავრი, როგორც ყველაზე ბაზალური მეტრიაკანთოზაურიდი. თუმცა, ამ ტაქსონების პოზიცია ძალიან არასტაბილურია და ანალიზიდან მათი გამორიცხვის შედეგად უფრო გარჩევადი და სტაბილური კლადოგრამა იქნა მიღებული. სტრეპტოსპონდილუსი ასევე გამოირიცხა, რათა უფრო გარჩევადი ყოფილიყო მეგალოსავრიდეები და აფროვენატორინები. ჩინური ტეტანურანილეშანზავრი პირველად შევიდა ფილოგენეტიკურ ანალიზში და აღმოჩენილი იქნა, როგორც აფროვენატორინი. როგორც ჩუანდონგოკოელურუსი, ასევე მონოლოფოზავრი ორიონიდების გარეთ აღმოჩნდა. აქ წარმოდგენილი კლადოგრამა ამ კვლევის შედეგია.

2019 წელს რაუჰუტმა და პოლმა აღწერეს Asfaltovenator vialidadi, ბაზალური ალოზავროიდი, რომელიც ტეტანურებში არსებული პრიმიტიული და წარმოებული მახასიათებლების მოზაიკას ავლენს. მათმა ფილოგენეტიკურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ტრადიციული მეგალოსავროიდეა კარნოზავრების ბაზალურ კლასს წარმოადგენს, რომელიც პარაფილეტურია ალოზავრიდებთან შედარებით.

## სქოლიო
კატეგორია: დინოზავრები