open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სენის ხიდი

**სენის ხიდი** () — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 22,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,3 მეტრი.

## მდებარეობა 
სენის ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს არხის სანაპიროს სენის მოედანთან. 

დინების ზემოთ მდებარეობს დემიდოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — კოკუშკინის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია  „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდის სახელი ცნობილია 1951 წლიდან. სახელი უწოდეს სენის მოედნის სიახლოვის გამო. 

## ისტორია 
პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1931 წელს „ლენენერგოს“ გათბობის მილების გასაყვანად და ფეხით მოსიარულეებისათვის. ეს იყო ხის ხიდი, ასევე ხისავე საყრდენებზე. 1952 წელს ხიდს მეტალის საყრდენები დაუმონტაჟეს. პროექტი შეიმუშავა „Лендормостпроект“-ის ინსტიტუტის ინჟინერმა პ. ვ. ბაჟენოვმა. 

2017 წელს სენის ხიდი დახურეს კაპიტალურ რემონტთან დაკავშირებით. ამის გამო იგი მთლიანად დაშალეს. 

## კონსტრუქცია 
ხიდი ერთმალიანია და მეტალისგანაა აგებული. ხიდის მოაჯირები რკინისაა, სადა ფორმებით.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Сенной мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ნაცვლიშვილი

საკუთარი სახელი **ნაცვლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ანა ნაცვლიშვილი — იურისტი
* ანტონ ნაცვლიშვილი — სამხედრო მოღვაწე
* ბექა ნაცვლიშვილი — პოლიტიკოსი, სოციოლოგი
* გია ნაცვლიშვილი — პოლიტიკოსი, სპორტსმენი
* გიორგი ნაცვლიშვილი — ქირურგი  
* დავით ნაცვლიშვილი — მხატვარ-სატირიკოსი
* დავით ნაცვლიშვილი — რეჟისორი
* დავით ნაცვლიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* დიმიტრი ნაცვლიშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* ვახტანგ ნაცვლიშვილი — სპორტსმენი (კალათბურთი)  
* თეიმურაზ ნაცვლიშვილი — მსახიობი, სცენარისტი
* ვლადიმერ ნაცვლიშვილი — მწერალ ლადო ბზვანელის ნამდვილი სახელი და გვარი
* ლაშა ნაცვლიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ნიკოლოზ ნაცვლიშვილი (ნაცვალოვი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი
* ნიკოლოზ ნაცვლიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი 
* პაატა ნაცვლიშვილი — ჟურნალისტი, ლიტერატორი, მხატვარი
* პელაგია ნაცვლიშვილი — ექიმი, საზოგადო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქვის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

**ქვის ხიდი** () —  საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ და საადმირალოს რაიონებში (საზღვარი გადის ხიდზე) და ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 19,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 13,88 მეტრი. ხიდი ერთ-ერთი უძველესია სანქტ-პეტერბურგში და არის XVIII საუკუნის 60-იანი წლების ხიდმშენებლობის ხელოვნების ნიმუში. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი და იცავს სახელმწიფო.

## მდებარეობა 
მდებარეობს გოროხოვის ქუჩის ღერძზე. დინების ზემოთ მდებარეობს ფქვილის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — დემიდოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (500 მ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
1739 წლის 20 აგვისტოს ხიდს უწოდეს შუა ხიდი, თუმცა ეს სახელი პრაქტიკულად არ გამოიყენებოდა. თანამედროვე სახელწოდება ცნობილია 1769 წლიდან. XVIII საუკუნის ბოლოდან მოქმედებდა ვარიანტი ეკატერინეს ქვის ხიდი და ეკატერინეს ხიდი, არხის სახელწოდებიდან გამომდინარე.

## ისტორია 
1739 წლიდან ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის ხიდი. 1766-1776 წლებში ხიდი ინჟინერ ვ. ი. ნაზიმოვის პროექტის მიხედვითა და ი. ნ. ბორისოვის მეთვალყურეობით გადააკეთეს და გახდა ქვის, თაღოვანი. 

ხიდი ისტორიაში შევიდა იმპერატორ ალექსანდრე II-ზე თავდასხმის გამო. 1880 წლის ზაფხულში ნაროდოვოლცები  ანდრეი ჟელიაბოვი, ანდრეი პრესნიაკოვი და მაკარ ტეტიორკა ხიდზე დინამიტს ამონტაჟებენ, რათა იგი აეფეთქებინათ მასზე იმპერატორ ალექსანდრე II-ის გავლის დროს, რომელიც ამ დროს ზამთრის სასახლიდან ცარსკოე-სელოს რკინიგზის სადგურისკენ გაივლიდა. თავდასხმა, რომელიც დანიშნული იყო 16 აგვისტოს, არ შედგა, რადგან მაქსიმ ტეტიორკას არ ჰქონდა საათი და დააგვიანა დანიშნულ დროზე მისვლა. რამდენიმე დღის შემდეგ შეთქმულები ცდილობდნენ ღანმით დინამიტის დამონტაჟებას, მაგრამ ეს ვერ შეძლეს. 7 ფუთი დინამიტი ამოიღეს 1881 წელს, უკვე იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ.

## ლიტერატურა 
* Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 463. — 511 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 327. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Каменный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Каменный мост // Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
Parasyte

— იაპონური საშინელებათა ჟანრის მანგა, შექმნილი ჰიტოში ივააკის მიერ. პირველად გამოქვეყნდა 1988 წელს, ხოლო შემდეგ, უკვე 2014 წელს გამოვიდა ანიმე ადაპტაციის სახით რომელსაც ერქვა Parasyte -the maxim-. ამის შემდეგ 2014–2015 წლებში გამოვიდა 2 მხატრული ფილმი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official manga website  at *Afternoon* 
* Official anime website 
* Official film website 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:1988 წლის მანგა
კატეგორია: ანიმე და მანგა
კატეგორია:იაპონური კომიქსები
თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა

**თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა** - თავისუფალი უნივერსიტეტის ყველაზე ძველი სკოლა, რომელიც 1991 წელს დაარსდა. 

საბაკალავრო პროგრამაზე სტუდენტი სწავლობს საერთაშორისო ურთიერთობების თეორიას, როგორც სამეცნიერო დისციპლინას; მსოფლიოს ისტორიას პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და იდეოლოგიურ ჭრილში; საერთაშორისო ინსტიტუტებს შორის ურთიერთობებსა და მიმდინარე პროცესებს; საქართველოს ადგილსა და როლს თანამედროვე საერთაშორისო სისტემაში.

საერთაშიროსო ურთიერთობების სკოლის სტუდენტი საფუძვლიანად (C1 დონე) ეუფლება აღმოსავლურ (არაბული, სპარსული, ჩინური, იაპონური, კორეული და თურქული) და დასავლურ (ესპანური, ფრანგული, გერმანული) ენებს. სწავლობენ არჩეული რეგიონების (ახლო და შორეული აღმოსავლეთი, ამერიკა, ევროპა) ისტორიას, კულტურას, რელიგიასა და ეკონომიკას.

## სქოლიო
კატეგორია:თავისუფალი უნივერსიტეტი
ფერადი მუსიკა

**ფერადი მუსიკა** — მუსიკის შეხამება სინათლისა და ფერის ეფექტთან. ემყარება სინოფსიას. მუსიკის თეორიტიკოსი ლ. ბ. კასტელი შეეცადა შეექმნა აპარატი, რომელიც კლავესინზე აღბეჭდავდა ფერთა ჰარმონიას, ნიუტონის ბგერებისა და ფერის წარმოდგენების შესაბამისად. ალექსანდრე სკრიაბინმა შემოიტანა სიმფონიური პოემის „პრომეთეს“ („ცეცხლის პოემა“) პარტიტურაში „Luce“ (სინათლე) და ფიქრობდა ჩაერთო „სინათლის სიმფონია“ მის მიერ ჩაფიქრებულ „მისტერიის პარტიტურაში“. ფერადი მუსიკის შექმნის ცდები, სათანადო მუსიკის ოპტიკურ საკრავებთან ერთად, ეკუთვნის უნგრელ კომპოზიტორს ა. ლასლოს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკა
Pearson plc

**Pearson PLC**  (ზოგჯერ ქართული ასოებით: *პირსონი*) — ბრიტანული ტრანსნაციონალური საგამომცემლო და საგანმანათლებლო კომპანია, რომლის სათაო ოფისი ლონდონში მდებარეობს. ის სხვადასხვა ქვეყანაში სასწავლო მასალებსა და სერვისებს ქმნის ინსტიტუციების, სამთავრობო და ინდივიდუალური სწავლებისათვის. კომპანია ქმნის ტესტებს, სასწავლო მეთოდებს, შეფასების სისტემებს და სხვა არაერთ სასწავლო სერვისს, მათ შორის მასწავლებელთა გადამზადების პროგრამებს, საგანმანათლებლო კომპიუტერულ პროგრამებსა და მისთ. Pearson-ი ასევე ფლობს და მართავს სკოლებს.

## კომპანიის შესახებ
კომპანია 1844 წელს სამუელ პირსონმა დააარსა. ის 2015 წლამდე ფლობდა გაზეთს „The Financial times“, რომელიც აღნიშნულ წელს Nikkie-ს მიყიდა, თავად კი სტრატეგია შეცვალა და მთლიანად განათლებაზე ფოკუსირდა. განათლება დიდი ხნის განმავლობაში კომპანიის მთავარი მიმართულება იყო: პირსონი არის სახელმძღვანელოების და მასთან დაკავშირებული მასალების მსოფლიოს საუკეთესო გამომცემელი.  კომპანია სკოლებს, უმაღლეს სასწავლებლებს და პროფესიონალებს საგანმანათლებლო მასალებით უზრუნველყოფს. ამის გარდა, პირსონი ფლობს Penguin Random House-ის, ერთ-ერთი ცნობილი გამომცემლის 47%-იან წილს. ეს წილი მისი შემოსავლების 15%-ის მომტანია. 

Pearson PLC დღეისათვის 28 კომპანიას ფლობს. მათ შორისაა Integrated Analytics LLC, Multi Holding, GlobalEnglish, Global Education & Technology Group, Pearson eCollege და სხვა. 

2015 წელს კომპანია მუშაობდა ბრენდის დიზაინის სააგენტოსთან, Together Design-თან, რომ ერთობლივი ძალებით შეექმნათ კომპანიის ლოგო. ახალი ლოგო არის კითხვისა და ძახილის ნიშნების ისეთი კომბინაცია, რომ შეიქმნას ინგლისური ასო „P“.
## საქმიანობა
მინი|Pearson-ის სათაო ოფისი
Pearson-ის საქმიანობა სამ ძირითად სეგმენტად იყოფა:
*ჩრდილოეთ ამერიკა, რომელზეც შემოსავლების ⅔ ნაწილი მოდის, მოიცავს სკოლებს, უმაღლეს განათლებას და პროფესიონალურ ბიზნესებს აშშ-ში და კანადაში 
*ე.წ. Core School, რომელიც მოიცავს სკოლებს, უმაღლესებს და ჩამოყალიბებულ ბიზნესებს დიდ ბრიტანეთში, ავსტრალიასა და იტალიაში 
*მზარდი სკოლა, რომელიც ფოკუსირდება სწრაფად მზარდ ქვეყნებზე, როგორებიცაა ჩინეთი, ბრაზილია, ინდოეთი და სამხრეთ აფრიკა.
	კომპანია უშვებს სახელმძღვანელოებს ისეთი ბრენდების ქვეშ, როგორებიცაა BTEC, Bug Club, Fronter, GradPoint, Schoolnet და SuccessNet. დიდ ბრიტანეთში პირსონი იყენებს საგამოცდო საშუალება Edexcel-ს, რომელიც უშუალოდ დიდ ბრიტანეთში გამოიყენება.
## რესურსები ინტერნეტში
* Pearson plc Official website 
*  
* List of Pearson-owned companies  from the *Columbia Journalism Review* 
*  

## სქოლიო
კატეგორია:კომპანიები
ამაღლების ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

**ამაღლების ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 19,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 20 მეტრი.

## მდებარეობა 
ამაღლების ხიდი გრიბოედოვის არხს კვეთს ამაღლების ქუჩის ღერძზე. 

დინების ზემოთ მდებარეობს კოკუშკინის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — პოდიაჩესკის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია (600 მ)  „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდმა თავისი სახელწოდება მიიღო 1739 წლის 20 აგვისტოს ამაღლების ეკლესიის მიხედვით, რომელიც 1760-იან წლებში ააშენეს ხიდის ახლოს ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით და დაანგრიეს 1936 წელს.

## ისტორია 
1735 წლიდან მოქმედებდა ხის ხიდი. 1790 წელს დასრულდა ეკატერინეს არხის (ამჟამად გრიბოედოვის არხის) სანაპიროს ამ კონკრეტული ნაწილის გრანიტით მოპირკეთება. მათ შორის მოაპირკეთეს ხიდიც. ხიდის გადაკეთების პროექტის ერთ-ერთი ავტორი იყო არიტექტორი გოტლიბ პაულსენი. 1919 წელს მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი, გაოიცვალა თაღების დეტალები. ხიდის სიგანე კვლავ ძველი დარჩა. 1930 წელს ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით ხიდი გააფართოვეს.

1957 წლისათვის ხიდი ავარიულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. მასზე მოძრაობა დაიკეტა 1957-1958 წლებში და გადააკეთეს ერთმალიან, მეტალის ხიდად. პროექტის ავტორი იყო „Ленгипроинжпроекте“-ის მთავარი ინჟინერი ბორის ლევინი.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 161. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 111. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Вознесенский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Вознесенский мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ელოშვილი

საკუთარი სახელი **ელოშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ალექსანდრე ელოშვილი — რეჟისორი
* დავით ელოშვილი — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* ვლადიმერ ელოშვილი — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
* ილია ელოშვილი — პოლიტიკოსი, მენეჯერი
* ომარ ელოშვილი — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფიზიკური იდეალიზმი

**„ფიზიკური“ იდეალიზმი** — მიმართულება ფილოსოფიაში, რომლის მიხედვით ფიზიკის ახალი აღმოჩენები თითქოს ასაბუთებს იდეალიზმის სამართლიანობას და უარყოფს მატერიალიზმს. წარმოიშვა XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე, როდესაც ფიზიკაში ახალი აღმოჩენების შედეგად დაიმსხვრა სამყაროს მექანისტური სურათი, რომელიც კლასიკურ ფიზიკას ემყარებოდა. ტერმინი „ფიზიკური“ იდეალიზმი შემოიღო ვლადიმერ ლენინმა. მან ამ მიმართულების წარმოშობის მიზეზად მიიჩნია ფიზიკის მათემატიზაცია და ზოგიერთი ფიზიკოს-ფილოსოფოსის მხრივ დიალექტის უცოდინრობა. ლენინი აღნიშნავდა, რომ „ფიზიკური“ იდეალიზმი დროებითი ზიგზაგია, წარმავალი ავადმყოფური პერიოდია მეცნიერების ისტორიაში. ფიზიკური იდეალიზმი აღორძინდა 30-იან წლებში. მის აღორძინებას ხელი შეუწყო ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში ახალი აღმოჩენების არასწორმა ინტერპრეტაციამ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იდეალიზმი
კატეგორია:ფილოსოფიური თეორიები
პოდიაჩესკის ხიდი

**პოდიაჩესკის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 19 მეტრი, ხოლო სიგანე — 20,6 მეტრი. ხიდზე მდებარე ობელისკებს ფანარებით იცავს სახელმწიფო.

## მდებარეობა 
პოდიაჩესკის ხიდი აკავშირებს დიდ პოდიაჩესკის ქუჩასა და ფანარების შესახვევს.

დინების ზემოთ მდებარეობს ამაღლების ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ლომების ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო დიდი პოდიაჩესკის ქუჩის მიხედვით, რომელმაც თავის მხრივ, ისევე როგორც მცირე და შუა პოდიაჩესკის ქუჩებმა სახელი მიიღეს XVIII საუკუნეში პეტერბურგის ამ რაიონში მცხოვრები დაბალი თანამდებობის პირებისაგან, რომლებსაც ზოგჯერ პოდიაჩებს ეძახდნენ. სახელწოდება ცნობილია 1910 წლიდან და 1920 წლამდე გამოიყენებდა ტერმინი პოდიაჩესკის საფეხმავლო ხიდი.

## ისტორია 
1906 წელს ამ ადგილზე ინჟინერ პ. ა. ლიხაჩევის პროექტის მიხედვით ააგეს ხის ერთმალიანი საფეხმავლო ხიდი.

1938 წელს ხის თაღების ნაგებობა შეცვალეს მეტალის საყრდენებით, ამის შემდეგ ხიდის სიგრძე გახდა 20 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,25 მეტრი. 

1971-1972 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინრის ლ. ნ. სობოლევისა და არქიტექტორ ლევ ნოსკოვის პროექტის მიხედვით ააგეს ერთმალიანი რკინა-ბეტონის ხიდი. ხიდზე დააყენეს გრანიტის ობელისკები ფანრებით, რომელიც ადრე ამშვენებდა ვედენის არხზე მდებარე ალექსანდროვსკის ხიდს, რომელიც აგებული იყო 1808-1814 წლებში არქიტექტორ უილიამ გესტეს პროექტის მიხედვით. არხის ამოვსების შემდეგ ალექსანდროვსკის ხიდი დაშალეს და მხატვრული ღირებულების მქონე ობელისკები გადაიტანეს პოდიაჩესკის ხიდზე. 

1998 წლის რემონტის დროს აღადგინეს ვარაყი და ასევე ფანრების მინები. 

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია, აქვს ორი სავალი ზოლი ავტომობილებისათვის და ასევე ტროტურები ფეხით მოსიარულეებისათვის. ორივე სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.

## ლიტერატურა 
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 161. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 111. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Подьяческий мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
კოკუშკინის ხიდი

**კოკუშკინის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 20 მეტრი, ხოლო სიგანე — 13,1 მეტრი.

## მდებარეობა 
კოკუშკინის ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს სტოლიარნისა და კოკუშკინის შესახვევებს. 

დინების ზემოთ მდებარეობს სენის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ამაღლების ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია  „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო ვაჭარ ვასილი კოკუშკინის გვარის მიხედვით, რომლის სახლიც განთავსებული იყო კოკუშინის შესახვევისა და სადოვიის ქუჩის კუთხეში. 1779 წლიდან ხიდს ეწოდება კოკუშკინის ხიდი, 1768 წლიდან 1873 წლამდე ხიდს ერქვა კაკუშკინის ხიდი.

## ისტორია 
ხიდი ააგეს XVIII საუკუნის ბოლოს, იმ პერიოდში როცა გრიბოედოვის არხის სანაპიროს გრანიტის ფილებით აპირკეთებდნენ. 1872 წელს ჩაუტარდა კაპიტალური რემონტი, თაღების კონსტრუქცია დაამზადეს ძველი კონსტრუქციის მაგალითზე. ადრინდელი ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს და ამ სახით შემონახული იყო 1946 წლამდე.

1946-1947 წლებში მოძველებული ხის კონსტრუქცია და საყრვენები მეტალით შეცვალეს. პროექტი შეიმუშავა „ლენხიდმშენის“ საპროექტო განყოფილების ინჟნერმა ბორის ლევინმა და არქიტექტორმა ლევ ნოსკოვმა.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ერთმალიანია და მეტალისგანაა აგებული.  ხიდი გამოიყენება როგორც ფეხით, ასევე ტრანსპორტით გადასაადგილებლად. ავტომობილებისათვის გამოყოფილია ორი ზოლი. საფეხმავლო ნაწილი მოასფალტებულია.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 161. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 111. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Кокушкин мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ხურჯინი

**ხურჯინი** ან **ხურჯუნი** () — აღმოსავლური ტრადიციული ჩანთა, რომელიც იკერება ხალიჩის ქსოვის ტექნოლოგიით ნაირფეროვანი შალის ძაფებისგან და მორთულია ზარებით. შედგება ორი ნაწილისგან (ჩანთებისგან). ხურჯინი შესაძლებელია იყოს სხვადასხვა ზომის. ძირითადად იგი გამოიყენება სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გადასატანად. აზერბაიჯანში ხურჯინს განსხვავებული ტექნოლოგიით ამზადებდნენ. ხურჯინს უძველესი დროიდან იყენებდნენ აღმოსავლეთში (ასევე კავკასიაშიც).

## სქოლიო
კატეგორია:ჩანთა
დესმალალდი

**დესმალალდი** () — აზერბაიჯანული ხალხური საბავშვო თამაში.

## თამაშის წესები 
ბავშვები ჯდებიან წრეში. ერთ ბავშვი ერთ-ერთი მჯდომი ბავშვის უკან აგდებს ცხვირსახოცს. ამის შემდგომ წამყვანი კითხულობს:

თუ მოთამაშემ არ იცის, რომ მის უკან დევს ცხვირსახოცი, იგი დგება წრეში, სადაც დანარჩენი მონაწილეები ეჯახებიან და აიძულებენ ცენტრიდან წრის გარეთ გასვლას. თუ ცენტრში მდგომი ეცემა წრის შემკვრელ მოთამაშეს, მაშინ იგი ტოვებს წრეს და ითვლება წაგებულად. იმარჯვებს ის მოთამაშე, რომელიც ყველაზე დიდხანს რჩება წრის ცენტრში.

## სქოლიო
კატეგორია:თამაშები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ოჯაგი

**ოჯაგი** () — საყოფაცხოვრებო ღუმელი სადილის მოსამზადებლად აზერბაიჯანულ ხალხურ საცხოვრებელში. ტენდირთან () ერთად, პურის საცხობი თონე, განლაგებულია საცხოვრებელ ფართში, რომელიც ძირითადად თაღითაა გამოყოფილი. ტენდირის და ოჯაგის თავზე განლაგებულია საკვამურები, რომლებიც გამოიყოფა სახლის სახურავზე მათთვის დამახასიათებელი ორი გუმბათით.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
ხარლამოვის ხიდი

**ხარლამოვის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 16,9 მეტრი, ხოლო სიგანე — 22,5 მეტრი.

## მდებარეობა 
ხარლამოვის ხიდი მდებარეობს რიმსკი-კორსაკოვის პროსპექტის ღერძზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ვალკის სახლი, სადაც პეტერბურგსი სტუმრობისას ცხოვრობდა ალექსანდრე გრიბოედოვი. ფიოდორ დოსტოევსკის შემოქმედების ბევრი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ზუსტად ამ სახლის პროტოტიპეზა საუბარი რომანში „დანაშაული და სასჯელი“.

დინების ზემოთ მდებარეობს ლომების ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურეა (900 მ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1764 წლიდან და მომდინარეობს ბიზნესმენ ე. ს. ხარლამოვის გვარიდან. 1934 წლის 13 აპრილს ხიდს უწოდეს კომკავშირის ხიდი, ისტორიული სახელი დაუბრუნდა 1991 წლის 4 ოქტომბერს.

## ისტორია 
1753 წელს ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის ხიდი. 1780 წლისათვის ხიდი ქვის ბურჯებზე გადაიყვანეს და მოაპირკეთეს გრანიტით. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს ხის მასალით. 1905 წელს ხიდის თაღების კონსტრუქცია შეცვალეს ახლით, მაგრამ შეინარჩუნეს ძველი კონსტრუქცია. მშენებლობის ტექნიკურ მეთვალყურეობას ახორციელებდა არქიტექტორი კარლ ბალდი. 

1934 წელს ინჟინრების მ. ი. ჟდანოვის, არიადნა საპერშტეინისა და არქიტექტორ კ. მ. დმიტრიევის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს ერთმალიან რკინა-ბეტონის თაღოვან ხიდად. 

1978 წელს გრანიტის ჯებირებით გამოყვეს ტროტუარი ავტომობილის სავალი გზისაგან, შეიცვალა რკინა-ბეტონის პარაპეტები. 2005 წელს დაამონტაჟეს მეტალის მოაჯირი.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია, გამოიყენება როგორც ავტომობილების ასევე ფეხით მოსიარულეებისათვის. კონსტრუქციის მიხედვით ჰგავს ნოვო-ნიკოლსკის ხიდს, რომელიც მისგან დინების ქვემოთ მდებარეობს. 

ხიდს აქვს ავტოტრანსპორტის სავალი გზის 4 ზოლი. ხიდი მთლიანად მოასფალტებულია.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 161. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 111. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Харламов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Харламов мост // Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
დირედეიმე

**დირედეიმე** ( — მუხლებში მირტყმა) — აზერბაიჯანული ხალხური თამაში ქამრით. ძირითადად თამაშობენ ბავშვები და მოზარდები, ნოვრუზის დროს. ნახიჩევანში ამ თამაშს უწოდებენ „ჯიზიგ ტურნასს“, მუღანში — „ჯიზიგდანჩიხმა“, ბაქოში — „გაიშჩაფდი“ („გაიშიშლადი“), გიოიჩაიში — „ტურაიონუ“ და სხვ.

## თამაშის წესები 
მოთამაშეები იყოფიან ორ გუნდად და მიწაზე ხაზავენ წრეს. მერე წილის ყრით ერთი გუნდი შედის წრეში, ხოლო მეორე რჩება წრის გარეშე. იმათ ვინც დგას წრეში ერთი ფეხით აბიჯებს ქამარს (ან მათრახს). ისინი ვინც დარჩნენ წრის გარეთ ცდილობენ წაართვან ეს ქამრები მათ ვინც წრეშია. წრეში მდგომები ურტყავენ მათრახს იმათ ვინც ცდილობს წრეში შეღწევას და ყველანაირად უშლიან ხელს წრეში შესასვლელად.

იმ შემთხვევაში თუ რომელიმე წრეში მყოფი წრის გარეთ მყოფის ფეხს ეხება, მაშინ გუნდები ცვლიან როლებს (წრეში მყოფნი წრის გარეთ გამოდიან, და წრის გარეთ მყოფნი კი პირიქით). თუ წრის გარეთ მყოფთა წარმომადგენელი ახერხებს მოწინააღმდეგის წრის შიგნიდან გათრევას, მაშინ წრეში დარჩენილები ვალდებულები არიან მცველის გარეშე დარჩენილი ქამრის დაცვაც მოახერხონ. ხოლო თუ წრეში მყოფთა წარმომადგენელი ახერხებს მოწინააღმდეგის წრის შიგნით შეთრევას, მაშინ თამაშის მონაწილები როლებს ცვლიან. თუ წრის გარეთ მყოფი მოთამაშე ახერხებს წრეში მყოფისაგან ქამრის ართმევას, მაშინ ის იწყებს მოწინააღმდეგეების ქამრით ცემას სხვა დანარჩენი ქამრების ართმევის მიზნით. მოგებულად ითვლება ის გუნდი, რომელიც წრეში მყოფთაგან ყველა ქამრის ართმევას შეძლებს. მაშინ ისინი მეტოქეების ქამრებით ცემას იწყებენ. თუ რომელიმე წრეში მყოფი წრის გარეთ მყოფის შეთრევას ახერხებს, გუნდების მოთამაშეები ადგილებს ცვლიან.

## სქოლიო
კატეგორია:თამაშები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
აღა მიქაილის აბანო

**აღა მიქაილის აბანო** () — ძველებური აბანო, განლაგებულია ბაქოს (აზერბაიჯანის) ისტორიულ უბანში. აბანო ასენდა შემახის მაცხოვრებლის, ჰაჯი აღა მიქაელის მიერ, უბანში, რომელიც დღემდე ატარებს „აბანოთ უბანის“ სახელს.

აღა მიქაელის აბანოში გადაღებულ იქნა არაერთი მხატვრული ფილმი, მათ შორის „ეს თუ არა ის“, უზეირ ჰაჯიბეკოვის იმავე სახელწოდების ოპერეტის მოტივებზე. ამის გამო ხალხი ამ აბანოს მაშადი იბადის (ფილმის მთავარი პერსონაჟი), სახელწოდებით მოიხსენიებს.. В связи с этим баню называют в народе и баней Мешади Ибада, главного героя комедии

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებით აღა მიქაელის აბანოს მიენიჭა „კულტურული მემკვიდრეობის ისტორიული ძეგლის სტატუსი“. 2011 წელს აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის „ქალაქ ბაქოს ცენტრის კონსერვაციის გენერალური გეგმიდან“ გამომდინარე აბანოს ჩაუტარდა რესტავრაცია უცხოელი სპეციალისტების აქტიური მონაწილეობით.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XVIII საუკუნე ხელოვნებაში
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
გურამ გაბესკირია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**გურამ გაბესკირია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*გურამ გაბესკირია  — ქალაქ სოხუმის მერი
*გურამ გაბესკირია   — რეჟისორი
ჰაჯი აბსალამის აბანო

**ჰაჯი აბსალამის აბანო** () — ძველებური აბანო, რომელიც განლაგებულია ქალაქ ბაქოს საბუნჩის რაიონის პირშაღის დასახლებაში. აბანო აშენდა 1901—1902 წწ. და ეკუთვნოდა ქერდალაი აბუსალამოღლის. დაგეგმარებით აბანო წარმოადგენს მოგრძო მართკუთხედს. აბანოს ოთახები განლაგებულნი არიან ერთმანეთის მიყოლებით. შესასვლელი კი განლაგებულია გრძელი ფასადის კუთხეში.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებით აღა მიქაელის აბანოს მიენიჭა „კულტურული მემკვიდრეობის ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლის“ სტატუსი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის არქიტექტურა
ჰიდრომეტეოროლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი

**ჰიდრომეტეოროლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი** — საბჭოთა კავშირის ჰიდრომეტეოროლოგიური ცენტრი, ძირითადი სამეცნიერო-მეთოდური და ოპერატიული დაწესებულება სსრკ-ში, რომელიც სახალხო მეურნეობას აწვდის ყველა სახის მეტეოროლოგიურ, ჰიდროლოგიურ და აგრომეტეოროლოგიურ პროგნოზს. დაარსდა მოსკოვში 1965 წელს პროგნოზების ცენტრალური ინსტიტუტისა და მსოფლიო მეტეოროლოგიური ცენტრის გაერთიანების შედეგად. 1992 წლიდან რუსეთის ჰიდრომეტეოროლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. აქვს ფილიალი (ქალაქ ობნინსკში), რომლის ამოცანაა რეჟიმული მონაცემების დაგროვება და მსოფლიო ჰავის შესწავლა. ცენტრი დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1967).

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეცნიერება და ტექნოლოგიები რუსეთში
კატეგორია:მეცნიერება და ტექნოლოგიები საბჭოთა კავშირში
ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი

**ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 30,2 მეტრი, ხოლო სიგანე — 22,2 მეტრი.

## მდებარეობა 
ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი მდებარეობს ნიკოლსკის შესახვევისა და ნიკოლსკის მოედნის დასაწყისში.

დინების ზემოთ მდებარეობს ხარლამოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — წითელგვარდიელის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურეა (1 კმ) „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“. 

## სახელწოდება 
ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1844 წლიდან და მომდინარეობს ახლოს მდებარე ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის საზღვაო ტაძრის სახელიდან. 

## ისტორია 
ამ ადგილზე 1835-1837 წლებში ააგეს ერთმალიანი ჩუგუნის, თაღოვანი ხიდი, რომელიც გრანიტით იყო მოპირკეთებული და აგებული ინჟინერ ზავადოვსკისა და ალექსანდროვის თუჯსასხმელი ქარხნის დირექტორის მ. ე. კლარკის პროექტის მიხედვით.

1837 წელს ხიდი გახსნამდე ფორმას იცვლის და ინგრევა. ავარიის გამომწვევი მიზეზების გამოსაძიებლად შეიქმნა სპეციალური კომისია. ზავადოვსკის შინაპატიმრობა მიუსაჯეს. იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა ბრძანა ახალი ხიდის მშენებლობა. 

1841 წელს დანგრეული ხიდის ნაცვლად ააგეს ახალი ხიდი, რომლის პროექტის ავტორი იყო მ. ე. კლარკი. მშენებლობა მიმდინარეობდა ინჟინერ ეგორ ადამისა და არქიტექტორ კარლ როსის მეთვალყურეობით. 

1933-1934 წლებში ხიდი გადააკეთეს. ამჟამად ხიდის პროექტი შეიმუშავა ინჟინრებმა მ. ი. ჟდანოვმა, ა. ვ. კოზლოვმა და არიქტექტორმა ივან კაპციუგმა.

2017 წელს ხიდიდან აყარეს ტრამვაის ხაზები.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია, გამოიყენება როგორც ავტომობილების ასევე ფეხით მოსიარულეებისათვის. კონსტრუქციის მიხედვით ჰგავს ხარლამოვის ხიდს, რომელიც მისგან დინების ზემოთ მდებარეობს. 

ხიდს აქვს ავტოტრანსპორტის სავალი გზის 4 ზოლი. ხიდი მთლიანად მოასფალტებულია.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 161. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 111. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 469. — 511 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
## რესურსები ინტერნეტში 
* Ново-Никольский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Никольские мосты // Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ჰიდროლოკაცია

**ჰიდროლოკაცია** ( — *განლაგება*) — წყალქვეშა ობიექტების მდებარეობის განსაზღვრა ხმოვანი სიგნალების საშუალებით. ხმოვან სიგნალებს გამოასხივებს თვით ობიექტი (პასიური ლოკაცია) ან წარმოიქმნება ხელოვნურად შექმნილი ბგერითი სიგნალების ობიექტიდან არეკვლის შედეგად (აქტიური ლოკაცია). ჰიდროლოკაციას ფართოდ იყენებენ ნავიგაციაში უხილავ წყალქვეშა დაბრკოლებათა აღმოსაჩენად, თევზჭერის დროს, ოკეანოლოგიაში ჩაძირული გემების აღმოსაჩენად და ა. შ. აგრეთვე წყალქვეშა ნავებისა და წყალზედა ხომალდების აღმოსაჩენად, ობიექტის კოორდინატების დასადგენად ტორპედული და რაკეტული იარაღების გამოყენების დროს. 

პასიური ლოკაციის (ხმაურპელენგაციის) დროს ხმაურპელენგატორის მეშვეობით ადგენენ მიმართულებას ხმოვანი სიგნალების გამომსხივებელ ობიექტამდე (ობიექტის პელენგი). ამ მიზნით, მახვილად მიმართულ აკუსტიკურ ანტენას იმ კუთხით მოაბრუნებენ, სანამ მიღებულ სიგნალს ექნება მაქსიმალური ინტენსივობა. ამ დროს ზომავენ სივრცეში განლაგებული ორი ანტენის მიერ მიღებულ სიგნალებს შორის ფაზათა სხვაობას (ფაზური მეთოდი) ან ანტენების მიერ სიგნალთა მიღების დროთა სხვაობას (კორელაციური მეთოდი). შესაძლებელია აგრეთვე ამ მეთოდების კომბინირებული გამოყენება. ჰიდროლოკაციის პასიურ სისტემებს იყენებენ უმეტესად წყალქვეშა ნავებსა და წყალზედა ხომალდებზე, აგრეთვე ზღვაში სპეციალურად ჩაძირულ ან მოტივტივე კონტეინერებზე, რომლებიც წყალქვეშა კაბელებით შერთებულია სახმელეთო დამკვირვებელ პუნქტებთან, სადაც ხდება მიღებული სიგნალების დამუშავება და ხმაურიანი ობიექტის ადგილმდებარეობის განსაზღვრა. 

აქტიური ჰიდროლოკაციის სისტემები დამყარებულია ბგერითი ექოს მოვლენაზე და ერთმანეთისგან განსხვავდებიან გაგზავნილი სიგნალის დროის მოდულაციის მეთოდებითა და სივრცის მიმოხილვის ხერხებით. ობიექტის სიშორის დასადგენად სარგებლობენ სიგნალის იმპულსური, სიხშირული და ხმაურის მოდულაციით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნავიგაცია
კატეგორია:ოკეანოლოგია
ჰაჯი გაიბის აბანო

**ჰაჯი გაიბის აბანო** () — განლაგებულია იჩერი შეჰერში, ბაქოს ძველ უბანში, ქალწულის კოშკის მოპირდაპირედ (ასაფ ზეინალის ქუჩა, 67).

აბანოში შესასვლელი მართკუთხედი ფორმისაა. აბანოს მთელი კომპლექსი იყოფა სამ ჯგუფად: შესასვლელი, გასახდელი და დასაბანი ოთახი.გასახდელი და საბანაო ოთახი რვაკუთხა ფორმისანი არიან, რომელნიც გარშემორტყმულები არიან მცირე ზომის შენობებით. გუმბათებს და თაღებს გააჩნიათ სხვადასხვა ფორმები და მოპირკეთებულნი არიან სხვადასხვა ფიგურებით. დარბაზის შუაში განლაგებულია აუზი ცხელი და ცივი წყლით. იატაკზე, რომელზეც დაფენილია ქვის ფილები თბება თიხისგან დამზადებული მილებით, რომლებშიც გადის წყლის გაცხელებისგან მიღებული ორთქლი.

## ისტორია  
აბანო სავარაუდოდ თარიღდება XV საუკუნით. ეს კომპლექსი აღმოჩენილ იქნა 1964 წელს გატხრების შედეგად.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კიზ კუმაი

**კიზ კუმაი, კიზ კიუიუ** () — საჯირითო თამაში, რომელიც გავრცელებული როგორც აზერბაიჯანში ასევე შუა აზიის.

Кыз куумай თურქულიდან ითარგმნება როგორც ქალწულის დევნა. თამაშიიწყება იმით, რომ ცხენოსანი და ქალწული გამოდიან საჯინიბეზე. ქალწული იწყებს ჯირითს 12 – 15 მეტრის უპირატესობით. მსაჯის ნიშნით იწყება თამაში. იმის შემდეგ, როდესაც ქალწული გააჭენებს ცხენს 400 მეტრამდე ცხენოსანი მამაკაცი იწყებს ჯირითს. იმ შემთხვევაში თუ მამაკაცი დაეწევა ქალწულს იგი მოიპოვებს ჩახუტების და ამბორის უფლებას ჯირითის პროცესში.

მაგრამ, უკან დაბრუნებისას მონაწილეები იცვლებიან და ახლა კი უკვე მამაკაცი იწყებს ჯირითს პირველი, ხოლო ქალწული კი მისდევს მას. იმ შემთხვევაში თ.

## სქოლიო
* *В. Парфенов*. Кавказские национальные конные игры 
*  М.Н. Муратшина. Башкирская энциклопедия.   — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2013. — ISBN 978-5-88185-306-8

კატეგორია:თამაშები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
სიურ-ფაფახი

**სიურ-ფაფახი** () — აზერბაიჯანული ეროვნული საცხენოსნო თამაში. ეს თამაში ითხოვს მოთამაშისგან ცხენის მმართვის ხელოვნებას, სტყორცნის სიზუსტეს და ჯირითობას, რექციების სიზუსტეს და სისწრაფეს. ამ თამაშს ხშირად უწოდებენ საცხენოსნო კალათბურთს. თამაში „სიურ ფაფახი“ ისევე როგორც სხვა ეროვნული თამაშები, როგორებიცაა „ბაჰ ბენდი“, „ფაფახ ოიუნუ“(ქუდით თამაში), ფიალა ვე ოჰ“(ფიალა და შვილდისარი), „გერდეკ გაჩირმა“ სარგებლობენ დიდი პოპულარობით აზერბაიჯანში ქორწინების დღეებში.

საჯინიბო გზა, რომელზეც ტარდება თამაში, 300- 400 მეტრის სიგრძისაა. ორივე ბოლოში სამ მეტრიანი სიმაღლის ბოძებზე ყენდება 50 სანტიმეტრის დიამეტრის რგოლები. ბოძების გარშემო 5 მეტრის დაშორებით იხაზება საჯარიმო, შიგნით 1,5 მეტრის დიამეტრით კიდევ ერთი.

თამაშის ძირითადი არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ნახერხით სავსე ფაფახი, რომელიც დამზადებულია ცხვრის ტყავისგან, უნდა ჩავარდეს ფარში. „სიურ ფაფახს“ თამაშობს ორი გუნდი. თითოეულ გუნდში არის ოთხი ცხენოსანი, რომლებსაც აქვთ უფლება იჯირითონ მოედნის მთელს სიგრძეზე, ხოლო ორი მოთამაშე ჯირითობს მხოლოდ თავის ნახევარზე.

მოთამაშეს აქვს მხოლოდ 4 წამიანი ინტერვალი გადაცემის გასაკეთებლად. ხელიდან ხელში ფაფახის გადაცემა აკრძალულია. ძირს დაცემული ფაფახის

აღების უფლება ძირს ჩამოუსვლელად აქვს ნებისმიერ მოთამაშეს. იმის შემდეგ, როდესაც ფაფახი ვარდება რგოლში ჯგუფი იღებს ერთ დადებით ქულას.

თამაშში ორი ათწუთიანი ტაიმია.

## სქოლიო
კატეგორია:თამაშები
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
წითელგვარდიელის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)

**წითელგვარდიელის ხიდი** () — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 21,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,5 მეტრი.

## მდებარეობა 
წითელგვარდიელის ხიდი მდებარეობს გრიბოედოვისა და კრიუკოვის არხების შეერთების ადგილზე. ქმნის ერთიან არქიტექტურულ ანსამბლს პიკალოვისა და სტარო-ნიკოლსკის ხიდებთან. 

დინების ზემოთ მდებარეობს ნოვო-ნიკოლსკის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — პიკალოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია (1, კმ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო პეტროგრადის წითელი გვარდიის პატივისცემის ნიშნად, რომელიც ჩამოყალიბდა 1917 წლის აპრილში. 

## ისტორია 
1820 წელს ინჟინერმა ეგორ ადამმა შეადგინა საფეხმავლო დაკიდული ხიდის პროექტი ეკატერინეს არხზე, ნიკოლსკის ბაზრის მოპირდაპირე მხარეს. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი მოიწონეს, ფინანსური პრობლემების გამო ხიდი არ აუშენებიათ. 

ხიდი ააშენეს 1956-1957 წლებში სათბობის მილების გაყვანის აუცილებლობის გამო. პროექტი შეადგინეს „Ленгипроинжпроект“-ის ინსტიტუტში. პროექტის ავტორები გახდნენ ინჟინერი ა. ა. კულიკოვი და არქიტექტორები პეტრე არშევი და ვლადიმერ ვასილევსკი.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ერთმალიანია და მეტალისაა. ხიდის სიგრძეა 21,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,5 მეტრი. ხიდს გამოიყენებენ მხოლოდ ფეხით მოსიარულეები. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 59. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Красногвардейский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ნიაზის სახლ-მუზეუმი

**ნიაზის სახლ-მუზეუმი** () — აზერბაიჯანელი დირიჟორისა და კომპოზიტორის, სსრკ-ის სახალხო არტისტის, ნიაზის მემორიალური მუზეუმი. მუზეუმი წარმოადგენს აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალს. განლაგებულია ქალაქ ბაქოში, მისამართი: ბულბულის გამზირი, 29. ნიაზი ცხოვრობდა ამ ბინაში 1958 წლიდან გარდაცვალებამდე. ნიაზის სახლ-მუზეუმი შეიქმნა აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს 1990 წლის 28 დეკემბრის განკარგულებით. მუზეუმის გახსნა შედგა 1994 წლის 18 სექტემბერს.

ნიაზის სახლ-მუზეუმში რეგულარულად ტარდება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, რომლებიც ეძღვნება რესპუბლიკის მუსიკალურ მოვლენებს: კონფერენციები, კონცერტები და შემოქმედებითი საღამოები.

ნიაზის სახლ-მუზეუმი შედგება 5 ოთახისგან, რომელთა ნაწილიც ატარებს მემორიალურ ხასიათს. ისინი შენახული არიან ისევე, როგორც მუსიკოსის სიცოცხლის დროს. დარჩენილი ნაწილი კი დათმობილი აქვს ექსპოზიციებს. ექსპონატების ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომლებიც მოგვითხრობენ ნიაზის ცხოვრებაზე ბავშვობიდან გარდაცვალებამდე. აქ ქრონოლოგიურად წარმოდგენილია იშვიათი დოკუმენტები ნიაზის პირად ცხოვრებაზე, აფიშები, საავტორო სანოტო ხელნაწერები.

სასტუმრო ოთახში წარმოდგენილია ფოტოსურათები, რომლებიც ასახავს მუსიკოსის საზოგადოებრივ მოღვაწეობას, ასევე გამოფენილია მაესტროსთვის ნაჩუქარი და მუზეუმის მიერ შეძენილი ექსპონატები, რომლებიც წარმოადგენს სახვითი ხელოვნების ნიმუშებს.

Niyazi's house museum 37.jpg|
Niyazi's house museum 18.jpg|
Niyazi's house museum 08.jpg|
Niyazi's house museum 09.jpg|
Niyazi's house museum 31.jpg|
Niyazi's house museum 26.jpg|
Niyazi's house museum 04.jpg|

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ვაშლის დღესასწაული

**ვაშლის დღესასწაული** () — დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება აზერბაიჯანში ვაშლის კრეფის დროს. დღესასწაულის მსვლებობის დღეებში ქალაქ ყუბაში, რომელიც ითვლება რესპუბლიკის მებაღეობის ცენტრად, ტარდება გამოფენა-გაყიდვები, სადაც წარმოდგენილია სხვადასხვა ჯიშის ვაშლები და მისგან დამზადებული სხვადასხვა სახის ნაწარმი. აზერბაიჯანში ეს ღონისძიება პირველად ჩატარდა 2012 წელს. მართალია დღესასწაულს ეწოდება „ვაშლის დღესასწაული“, მაგრამ ეს ღონისძიებები მიძღვნილია ყველა სახის ხილის ჯიშებისადმი.

კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
კატეგორია:მებაღეობა
კატეგორია:ყუბის რაიონი
აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე

**„აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე“** — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრესის მუშაკთა პროფესიული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება რესპუბლიკაში ყოველწლიურად 22 ივლისს.

აზერბაიჯანული პრესის დამაარსებლად ითვლება ჰასანბეგ ზარდაბი. რთული დაბრკოლებების დაძლევის შემდეგ მან მიაღწია ბაქოში გაზეთის „მხვნელი“-ს („ექინჩი“) გამოშვების ნებართვას აზერბაიჯანულ ენაზე. გაზეთის პირველი გამოშვება მოხდა 1875 წლის 22 ივლისს.

გაზეთ „ექინჩი“-ს გამოშვებას მოჰყვა ძლიერი რეზონანსი მთელ ამიერკავკასიაში. 1875–1876 წლებში გამოშვებულ იქნა გაზეთის მხოლოდ 56 ნომერი. გაზეთ „ექინჩი“-მ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანელების ეროვნულ გამოფხიზლებაში.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
კატეგორია:ახალი ამბების მედია
კატეგორია:1998 წელს დაარსებულები
ეროვნული აღორძინების დღე

**ეროვნული აღორძინების დღე** () — სახელმწიფო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში ყოველი წლის 17 ნოემბერს. 1992 წლის 17 ნოემბრიდან ეს დღე აღინიშნება როგორც ეროვნული აღორძინების დღე. 1988 წლის 17 ნოემბერს ლენინის მოედანზე (დღევანდელ — თავისუფლების მოედანზე) ბაქოში დაიწყო პირველი მასობრივი საპროტესტო მიტინგები საბჭოთა კავშირის ცენტრალური ხელისუფლების პოლიტიკის წინააღმდეგ. დემონსტრაციის წევრები აღშფოთებულნი იყვნენ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტით და დევნილების დინებით, აქ პირველად გაისმა მოწოდებები საბჭოთა კავშირის შემადგენლობიდან აზერბაიჯანის გამოსვლასთან დაკავშირებით. 22 ნოემბერს ბაქოში შემოიღეს კომენდანტის საათი, ასევე ბაქოში მოხდა საბჭოთა ჯარის ნაწილების მობილიზაცია. 3-4 დეკემბრის ღამით მანიფესტანტები დაშალეს ძალის გამოყენებით, მრავალნი მათგანი (დაახლოებით 400 კაცი) მოგვიანებით დააპატიმრეს. აზერბაიჯანისათვის ეროვნული აღორძინების დღე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი დღის სიმბოლოდ, რომლის შედეგადაც აზერბაიჯანმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
ნახიჩევანის იმამ-ზადეს მავზოლეუმი

**ნახიჩევანის იმამ-ზადეს მავზოლეუმი** () — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანში.

## არქიტექტურა 
როგორც სხვა აზერბაიჯანული ძეგლები, იმამ-ზადეს კომპლექსიც იყო აშენებული XVII—XVIII საუკუნის სტილში, რომელიც სეფიანთთა პერიოდს მიეკუთვნება. ამ სტილის დამახასიათებელ ელემენტებს წარმოადგენენ ყველაზე ადრინდელი დამკრძალავი თაღები და მეჩეთები, რომლებიც შენდებოდა მათ მახლობლად. კვადრატის ფორმის მავზოლეუმი წარმოადგენს იმამზადე ნახიჩევანის კომპლექსის ძირითად ნაწილს. მავზოლეუმში შესასვლელში არსებული წარწერიდან ჩანს, რომ მისი მშენებლობა დაიწყო 1722 წელს, ხოლო დასრულდა 1732 წელს.

კონსტრუქციები, რომლებიც ემიჯნება მავზოლეუმს მოგვიანებით არის მიშენებული და ვიზუალურად ჩანს, რომ ისინი რამდენჯერმე იქნა რეკონსტრუირებული. მავზოლეუმი სავსებით შეიძლება მივაკუთნოთ მაღალი გუმბათის მქონე მავზოლეუმებს. მავზოლეუმი მიეკუთვნება XVII საუკუნეს. როგორც ჩანს კომპლექსი იმამ-ზადე იყო დამკრძალავი ნაგებობების ცენტრი. მავზოლეუმს გარს არტყავდა შუა საუკუნეების სასაფლაო, მაგრამ მან ვერ მოაღწია ჩვენამდე. შუა საუკუნეებში აქ იყო დასახლება და ადგილობრივი დერვიშების სათაყვანო ადგილი.

2004 წელს არქიტექტურულ კომპლექსს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
ალექსანდრე გედევანიშვილი

**ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე გედევანიშვილი** (დ. 16 თებერვალი, 1870 — გ. 1933) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი 1918-1919 წლებში. იყო გენერალ იოსებ გედევანიშვილისა, პოლკოვნიკ ნიკოლოზ გედევანიშვილის, ინჟინერ გიორგი გედევანიშვილის და პუბლიცისტ ანასტასია გედევანიშვილის ძმა. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი. 1888 წელს დაიწყო სამხედრო სამსახური. დაამთავრა პავლეს სახელობის I სამხედრო სასწავლებელი. 1889 წელს გახდა პოდპორუჩიკი, 1893 წელს კი პორუჩიკი. დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია. 1900 წელს მიიღო შტაბსკაპიტნის, ხოლო 1901 წელს კაპიტნის ჩინი. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში. 1907 წელს გახდა პოდპოლკოვნიკი, 1910 წელს კი პოლკოვნიკი. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში, იყო 203-ე ქვეითთა პოლკის მეთაური. 1915 წელს მიიღო გენერალ-მაიორობა. 1917 წელს იყო დასავლეთის ფრონტზე მოქმედი 51-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. 

1917 წლის ბოლოდან საქართველოში მონაწილეობდა ქართული შეარაღებული ძალების მშენებლობაში. 1918 წლის დასაწყისში იყო ბათუმის გამაგრებული რაიონის და ციხე-სიმაგრის კომენდანტი. პირველი რესპუბლიკის დროს, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, იყო სამხედრო მინისტრის მოადგილე სამწყობრო-ოპერატიულ დარგში. 1918 წლის ივლისიდან 1919 წლის აპრილის ჩათვლით იყო საქართველოს შეარაღებული ძალების მთავარსარდალი. 1921 წელს დარჩა საქართველოში და მსახურობდა წითელ არმიაში. 1924 წელს გედევანიშვილმა პოლკ. ლავრენტი სლინკოსთან და ლევან გარსიაშვილთან ერთად სამხედრო სკოლებისთვის ქართულ ენაზე შეადგინა ტაქტიკის სახელმძღვანელო.

## ლიტერატურა
**ჩაჩხიანი ა.*, „დაშნაკთა ნაციონალისტურ-ექსპანსიონისტური იდეოლოგია და სომხეთ-საქართველოს 1918-1919 წლების ომი“, თბილისი, 2007

## რესურსები ინტერნეტში
*ალექსანდრე გედევანიშვილი

კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
პიკალოვის ხიდი

**პიკალოვის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 22,8 მეტრი, ხოლო სიგანე — 10,6 მეტრი. ქმნის ერთიან არქიტექტურულ ანსამბლს წითელგვარდიელისა და სტარო-ნიკოლსკის ხიდებთან. წარმოადგენს XVIII საუკუნის ხიდმშენებლობის ფასეულ არქიტექტურულ ძეგლს და იცავს სახელმწიფო.

## მდებარეობა 
პიკალოვის ხიდი მდებარეობს გრიბოედოვისა და კრიუკოვის არხების შეერთების ადგილზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ნიკოლსკის ბაზარი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის საზღვაო ტაძარი.  

დინების ზემოთ მდებარეობს წითელგვარდიელის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — მოგილიოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია (1,3 კმ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
სახელწოდება ცნობილია 1798 წლიდან და მომდინარეობს მშენებლობის მეთვალყურის პიკალოვის გვარისაგან. XVIII საუკუნის ბოლოსთვის ასევე მოქმედებდა სახელი პერეშივკინის ხიდი, რადგან ხიდთან მდებარეობდა პერეშივკინის სახლი. 1812 წლის შემდეგ საბოლოოდ მიენიჭა დღევანდელი სახელი.

## ისტორია 
1783-1785 წლებში  გრანიტის სანაპიროს მშენებლობისას ააგეს ხიდი ტიპური პროექტით. რომელიც შეიმუშავეს კრიუკოვის არხისა და გრიბოედოვის არხის ქვედა დინებისათვის: ხის სამმალიანი, გასახსნელი მალით. პროექტის ავტორი უცნობია. სამი ერთდროულად აგებული ხიდიდან (პიკალოვი, მალო-კალინკინი, ალარჩინი) მხოლოდ პიკალოვმა შეინარჩუნა სახე, რომელიც ახლოსაა თავდაპირველთან. 

გასახსნელი თაღი XIX საუკუნეში შეცვალეს მუდმივი თაღით. 1905 წელს ხის საყრდენები შეცვალეს მეტალის საყრდენებით. სამუშაოები მიმდინარეობდა პ. ა. ლიხაჩევის მეთვალყურეობის ქვეშ. 

1982-1984 წლებში ხიდი კაპიტალურდ გაარემონტეს ინჟინრების ლ. ნ. სობოლევისა და რ. რ. შიპოვის პროექტის მიხედვით.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად სამმალიანია და რკინა-ბეტონითაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ასევე ავტომობილების გადასაადგილებლად. სავალი ნაწილი ორი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი და ტროტურები მოასფალტებულია. 

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 470. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 332. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Пикалов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Пикалов мост // Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მოგილიოვის ხიდი

**მოგილიოვის ხიდი** () — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში,  საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 28,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 24 მეტრი.

## მდებარეობა 
მოგილიობის ხიდი მდებარეობს ლერმონტოვის პროსპექტის ღერძზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ესტონური მართლმადიდებლური საძმოს წმინდა ისიდორეს ეკლესია.  

დინების ზემოთ მდებარეობს პიკალოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ალარჩინის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია (1,6 კმ) „სადოვაია“.

## სახელწოდება 
სახელწოდება ცნობილია 1906 წლიდან და მომდინარეობს მოგილიოვის ქუჩიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა ფორმა მოგილიოვის საფეხმავლო ხიდი, მაგრამ 1912 წლის რეკონსტრუქციის შემდეგ ხიდი სატრანსპორტოც გახდა და დასახელება „საფეხმავლო“ ხმარებიდან ამოვარდა. საბჭოთა პერიოდში ხიდისთვის სახელი არ გადაურქმევიათ.

## ისტორია 
1905-1906 წლებში ინჟინერ პ. ა. ლიხაჩევის პროექტითა და მეთვალყურეობით ააგეს საფეხმავლო ხის ხიდი. 1911-1912 წლებში ხიდი გადააკეთეს და მასზე ტრანსპორტმაც დაიწყო გადაადგილება. 1928 წელს ხიდი გააფართოვეს 19,5 მეტრამდე და შეუნარჩუნეს ძვლი კონსტრუქცია. ლენინგრადის ბლოკადის დროს ხიდი დაიწვა. 

დღეს არსებული ხიდი ააგეს 1951-1953 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინსტიტუტის ინჟინერ ვ. ვ. ბლაჟევიჩისა და არქიტექტორ ს. გ. კრასიკოვის პროექტის მიხედვით.

## კონსტრუქცია 
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია და რკინა-ბეტონითაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ასევე ავტომობილების გადასაადგილებლად. სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი და ტროტურები მოასფალტებულია. 

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 470. — 511 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 332. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Могилёвский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები