open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლიეტუვის შრომის პარტია

**შრომის პარტია**  () — მემარცხენე-ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია ლიეტუვაში. დააარსა რუსმა მილიონერმა ვიქტორ უსპასკიხმა 2003 წელს, საპარლამენტო არჩევნებამდე ერთი წლით ადრე. პარტიის რიგებში ძირითადად გაწევრიანებულები არიან ნაკლებადცნობილი ლიეტუველი პოლიტიკოსები, რომელთა შორის 10 ოფიციალური მილიონერია.

პარტიამ 2004 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებში მოიპოვა განსაცვიფრებელი წარმატება: ლიეტუვისთვის კუთვნილი 13 ადგილიდან 5 მანდატი შრომის პარტიას ერგო.

2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო 141-კაციანი ლიეტუვის სეიმის  39 მანდატი და ჩამოაყალიბა ყველაზე მსხვილი საპარლამენტო ფრაქცია. პარტიის ვიცე-პრეზიდენტი ვიქტორას მუნტიანასი  პარლამენტის აჩევნების შემდეგ გახდა ლიეტუვის სეიმის თავმჯდომარის მოადგილე.  შრომის პარტია სამთავრობო კოალიციაშია სოციალ-დემოკრატებთან და სოციალ-ლიბერალებთან.

10 ნოემბერს დასრულდა მოლაპარაკებები ოთხპარტიიან კალიციას შორის პორტფელების განაწილების შესახებ მომავალ მთავრობაში. სოციალ-დემოკრატებისა და ახალი კავშირის კოალიციამ მიიღო პრემიერ-მინისტრისა და კიდევ 13-დან 7 მინისტრის პორტფელი, ასევე მათ დაიკავეს სეიმის თავმჯდომარის თანამდებობაც, ხოლო შრომის პარტიამ და გლეხთა კავშირი და პარტია ახალი დემოკრატებმა მიიღეს 6 პორტფელი. შრომის პარტიის წევრებს ერგოთ მეურნეობის, შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, ჯანმრთელობის დაცვისა და კულტურის მინისტრთა პორტფელები, ხოლო გლეხთა კავშირსა და პარტია ახალ დემოკრატებს სოფლის მეურნეობისა.

2005 წლის ივნისში ლიეტუვის მეურნეობის მინისტრმა ვიქტორ უსპასკიხმა დაწერა განცხადება გადადგომის შესახებ  და იგი გადაყენებულ იქნა პრემიერ-მინისტრის მიერ, მას მერე, რაც სამსახურებრივი ეთიკის კომისიამ განაცხადა, რომ მინისტრმა სახელმწიფო სამსახურში დაარღვია კერძო და საზოგადოებრივი ინტერესების შეთანხმების შესახებ კანონი.

2006 წლის პარლამენტის უმრავლესობის გადაწყვეტილებით (94 მომხრე, 11 წინააღმდეგი) თანამდებობას ჩამოაშორეს თავმჯდომარე არტურას პაულაუსკასი სეიმის კანცელარიაში თანამდებობის ბოროტად გამოყენების სკანდალური ფაქტების გამომჟღავნების გამო. პარლამენტის თავმჯდომარედ კი აირჩიეს მისივე მოადგილე შრომის პარტიის წევრი ვიქტორას მუნტიანასი, რომელიც სულ მალე თავის ჯგუფთან ერთად გავიდა პარტიის რიგებიდან და ჩამოაყალიბა სახალხო დემოკრატიული პარტია.

## რესურსები ინტერნეტში
* პარტიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ლიეტუვის პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:2003 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
მაშველები (ანიმაციური ფილმი)

„**მაშველები**“ () — Walt Disney Productions-ის 1977 წლის ანიმაციური ფილმი, Buena Vista Distribution-ის დისტრიბუციით. ეს იყო უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების რიგით 23-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.

ნამუშევარში აღწერილია გადაუდებელი დახმარების საზოგადოება, ნიუ-იორკში დაფუძნებული თაგვების საერთაშორისო ორგანიზაცია (რომელიც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პაროდიაა). იგი დაკავებულია მსოფლიოს მასშტაბით სხვადასხვა გატაცების გამოძიებით. ორი ასეთი თაგვი, ბერნარდი (ბობ ნიუჰარტი) და ელეგანტური მისს ბიანკა (ევა გაბორი) მიემგზავრება პენის (მიშელ სტეისი), ობოლი გოგონას გადასარჩენად.

ფილმი ეფუძნება მერჯერი შარპის წიგნების სერიას, მეტწილად, „მაშველებს“ და „მისს ბიანკას“. წარმატების შემდეგ, 1990 წელს, გამოვიდა გაგრძელება, „მაშველები ავსტრალიაში“ - ამრიგად, „მაშველები“ იყო პირველი სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ნამუშევარი დისნეის ფილმოგრაფიაში, რომელსაც გაგრძელება მოჰყვა.

## სიმღერები 
* The Journey
* Rescue Aid Society
* Tomorrow is Another Day
* Someone's Waiting for You
* For Penny's a Jolly Good Fellow

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1977 წლის ფილმები
კატეგორია:საბავშვო ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
გედიმინასის კოშკი

thumb|გედიმინასის კოშკი.
**გედიმინასის კოშკი** – ისტორიულ-კულტურული ძეგლი ვილნიუსში. იგი იყო ზედა ციხის შემადგენელი ნაწილი, რომელსაც ჰქონდა თავდაცვითი დანიშნულება. დღესდღეობით გედიმინასის კოშკი არის ერთადერთი, რაც დაუზიანებლად შემორჩა ზედა ციხისგან. თუმცა, არქეოლოგიური გამოკვლევების შედეგად ციხის ზოგიერთი ნანგრევი აღდგენილია. 
თავდაპირველად, ლიტვის დიდ მთავარ გედიმინასს აუგია ხის ციხე. 1409 წელს კი დიდ მთავარს, ვიტაუტას დიდს, აგურის ციხის მშენებლობა დაუსრულებია.

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
ლიეტუვის პასპორტი

პასპორტი]]

**ლიეტუვის პასპორტი** ( — ლიეტუვის რესპუბლიკის მოქალაქის პასპორტი) — ლიეტუვის რესპუბლიკის მოქალაქეთათვის გაცემული ოფიციალური დოკუმენტი, რომლითავ ხდება ლიეტუვის მოქალაქის დადგენა და საზღვარგარეთსა და ევროკავშირში გამგზავრება. ადამიანის ლიეტუვის ტერიტორიაზე იდენტიფიკაციისთვის გამოიყენება საიდენტიფიკაციო ბარათი. 

პასპორტი შეიცავს 32 გვერდს და მრავალკარბონატისგან დამზადებულ ერთ გვერდს, რომელსეც საანკეტო მონაცემები, ფოტოგრაფია და ხელმოწერა ამოტვიფრულია ლაზერის მეშვეობით. ყველა მონაცემი ჩაწერილია სამ ენაზე – ფრანგულად, ინგლისურად და ლიეტუვურად. ბავშვთათვის პასპორტი მოქმედებს 1 წლის განმავლობაში, ხოლო უფროსთათვის - 2 წლის განმავლობაში. >

## გალერეა

Image:pasas2008.gif|2008 წ.
Image:Lt_pasport2003.jpg| 2003-2006 წ.
Image: Lt_pasport1994.jpg| 1992-2002 წ.
Image:pasas1940.jpg|ძველი პასპორტი,1940 წ.
Image:Lithuanian_passport_1920.jpg| 1920 წ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიეტუვის პასპორტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის პოლიტიკა
კატეგორია:პასპორტები ქვეყნების მიხედვით
გულის წასვლა (ცხოველისა)

**გულის წასვლა** — გულის წასვლა (ლათ. Syncope) ეწოდება თავის ტვინის იშემიის შედეგად გარეგან გაღიზიანებაზე რეაქციის უეცარ და დროებით დაკარგვას.

## გამომწვევი მიზეზი 
ტრავმა, პოსტჰემორაგიული ანემია, შიში და სხვა.

## მკურნალობა 
უპირველეს ყოვლისა, აცილებენ მიზეზს, ცხოველს მოსვენებულ მდგომარეობაში ათავსებენ, აძლევენ საგულე საშუალებებს (კოფეინი, ქაფური, კორდიამინი) რეკომენდებულია  კანის დაზელა, ნიშადურის სპირტის შესუნთქვა და ოქსიგენოთერაპია.

თუ სინკოპე განვითარდა ანემიური მდგომარეობის გამო, ცხოველს სასწრაფოდ ესაჭიროება შესაბამისი ჯგუფის ჰემოტრანსფუზია, კრისტალოიდური ხსნარების ინფუზია და კოლოიდების ტრანსფუზია. აუცილებელია ცხოველი მოთავსდეს ვეტერინარული ინტენსიური თერაპიის ან რეანიმაციის განყოფილებაში და მის მდგომარეობას თვალყური ადევნოს ვეტერინარ–რეანიმატოლოგმა. 

## ლიტერატურა 
*Textbook of Veterinary Internal Medicine Expert Consult, 8e - Stephen J. Ettinger DVM DACVIM and Edward C. Feldman DVM DACVIM;
*ვლადიმერ თვალიაშვილი, „ზოგადი ვეტერინარული ქირურგია“. თბილისი — 2006 წელი.

კატეგორია:ვეტერინარია
კლივლენდის მეტროპოლიტენი

thumb
right|thumb
**კლივლენდის მეტროპოლიტენი** — მეტროპოლიტენისა და მსუბუქი მეტროს სისტემა კლივლენდში. შედგება 3 ხაზისგან — წითელი, ლურჯი (მეტროპოლიტენის ხაზები) და მწვანე (მსუბუქი მეტროს ხაზი).ეს სამი ხაზი აკავშირებს თაუერ სითი ცენტრს კლივლენდის ძველ ტერმინალთან. სამივე ხაზს გააჩნია ერთი და იგივე მარშრუტი და საერთო სადგურები. ამ სადგურებს სხვადასხვა სიმაღლეზე აქვთ პლატფორმები, რათა შეძლონ 2 სახის შემადგენლობის მიღება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

კატეგორია:აშშ-ის მეტროპოლიტენები
კატეგორია:ოჰაიო
კოლაფსი (მედიცინა)

**კოლაფსი** () — გულის მუშაობის დროებით, უეცრად წარმოშობილი სისუსტე და სისხლძაღვთა ტონუსის დაცემა, რასაც თან ახლავს არტერიული წნევისა და ყველა სასიცოცხლო ფუნქციის მკვეთრი დაქვეითება.

ტრავმა უხვი სისხლდენით და ძლიერი გამაღიზიანებელი ტკივილებით, ზოგჯერ მწვავე ინტოქსიკაცია, შეშინება, გადაღლილობა.

უეცარი ზოგადი სისუსტე, პულსი ხშირი, სუსტი და ძაფისებური, სუნთქვა იშვიათი, ზედაპირული, ლორწოვანი გარსები მკრთალი-ციანოზური, ზოგადი ტემპერატურა და გარეგან გაღიზიანებაზე რეაქცია დაქვეითებული, კუნთები მოდუნებულია, კიდურები ცივია.

უპირველეს ყოვლისა  აცილებენ მიზეზს, გულის ფუნქციას აწესრიგებენ, სისხლდენას აჩერებენ, ატარებენ სისხლის გადასხმას, კანქვეს შეჰყავთ კოფეინი, ქაფურის ზეთი (ან ვენაში ქაფურის შრატი). ინტოქსიკაციის დროს-უროტროპინის 40%-იანი ხსნარი კოფეინთან ერთად, სხეულის დაზელა, გათბობა და თბილად შეხვევა.

## ლიტერატურა 
* „ზოგადი ვეტერინარული ქირურგია“ — ვლადიმერ თვალიაშვილი, თბილისი — 2006 წელი.

კატეგორია:მედიცინა
Lordi

**Lordi** (**ლორდი**) — ფინური ინგლისურენოვანი როკ-ჯგუფი ჰარდ-ენ-ჰევის ჟანრში. დააარსა 1996 წელს ტომი პუტაანსუუმ (Mr. Lordi). ჯგუფი იმით არის ცნობილი, რომ ასრულებს სიმღერებს მონსტრთა და ეშმაკთა კოსტუმებში, და მათი სიმღერები საშინელებების თემატიკაზეა დაწერილი. Lordi არის 2006 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის გამარჯვებული.

## სტუდიური ალბომები (ინგლისი) 
* *Get Heavy* (2002)
* *The Monsterican Dream* (2004)
* *The Arockalypse* (2006)
* *Deadache* (2008)
* *Babez for Breakfast* (2010)
* *To Beast or Not to Beast* (2013)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Lordi — ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ფინური ჯგუფები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:მძიმე მეტალ ჯგუფები
მადაგასკარი (ფილმი)

**მადაგასკარი ** (Madagascar) — 2005 წელს სტუდიის DreamWorks Animation მიერ გამოშვებული ანიმაციური ფილმი. ფილმის პრემიერა მსოფლიო მასშტაბით შედგა 2005 წლის 27 მაისს.

ფილმის სიუჟეტის მიხედვით, ცენტრალური ზოოპარკიდან გარბის ოთხი ცხოველი. მათ სურთ იცხოვრონ მშვიდად, გალიების გარეშე, მაგრამ ისინი მოულოდნელად აფრიკაში ამოჰყოფენ თავს, კერძოდ კი - მადაგასკარის კუნძულზე.

ფილმს დიდი წარმატება ჰქონდა მსოფლიოს თითქმის ყველა წერტილში. DVD ფორმატში იგი გამოიცა 2005 წლის 15 ნოემბერს, ხოლოBlu-Ray დისკზე - 2009 წლის 23 სექტემბერს. შემდეგი სერია, „მადაგასკარი 2: გაქცევა აფრიკაში“ გამოვიდა 2008 წლის 7 ნოემბერს. 2012 წლისათვის დაგეგმილია მესამე ნაწილის გამოსვლაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:2005 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
გარლიავა

thumb|გარლიავა ლიეტუვის რუკაზე
thumb|left|250px|
**გარლიავა** (ლიეტუვ. Garliava) — ქალაქი კაუნასის რაიონში; ლიეტუვა; გარლიავის საქალაქო და სამხარეო სამამასახლისოს ცენტრი (ლიეტუვ. Garliavos apylinkių seniūnija).

## აღწერილობა 
ქალაქი კაუნასიდან სამხრეთით 10 კილომეტრში და კაუნას-კალინინგრადის რკინიგზის გარლიავას სადგურიდან 1,5 კმ-ში მდებარეობს. ქალაქშია ფოსტა, ავტობუსის გაჩერება, საყდარი, ბიბლიოთეკა, ორი მუზეუმი (რეზისტენციის მუზეუმი გიმნაზიაში და სამხარეო მუზეუმი სკოლაში), სასტუმრო, ფუნდუკი, საავადმყოფო, აფთიაქები, სარემონტო-მექანიკური ქარხანა, სატრიკოტაჟო პროდუქციის წარმოება.

1970 წელს ქალაქში 6 ათასი მცხოვრები ფიქსირდებოდა, 2005 წელს 13,400 ადამიანი. 

დასახელების თავდაპირველი ფორმა Godlewo იყო, რაც გვარ გოდლევსკიდან მომდინარეობს. 
thumb|left|150px|*გარლიავის გერბი*
გერბი დამტკიცებულია 1994 წელს. გამოსახავს ტოტს მუხის სამი ფოთლით.

## ისტორია 
დასახლებულმა პუნქტმა XIX საუკუნის დამდეგიდან იწყო ჩამოყალიბება იქვე გაყვანილ გზატკეცილთან ახლოს. 1809 წელს წმინდა სამების საყდარი, ხოლო 1814 წელს ლუთერანული ტაძარი აღიჭურვა. ორ მსოფლიო ომს შორის თემის ცენტრს წარმოადგენდა. მოსახლეობის დიდ ნაწილს ებრაელები შეადგენდნენ, მათი უმეტესობა მეორე მსოფლიო ომის დროს ამოწყდა. 1944 წლის ზაფხულში გადაწვეს სინაგოგა და ასევე ლუთერანული ეკლესია.

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
მაჭიკი

**მაჭიკი**, მცოხნელი ძუძუმწოვარი ცხოველების რთული კუჭის ბოლო (მე-4) განყოფილება. მაჭიკი შიგნიდან ამოფენილია ერთშრიანი მომნელებელი ეპითელიუმით, რომლის უჯრედები გამოყოფენ კუჭის წვენს, რომელიც შეიცავს პეფსინს. ახალშობილი ცხოველების მაჭიკის წვენიდან მზადდება კვეთი, რომელსაც ხაჭოსა და ყველის დასამსაზედლად იყენებენ.

## მაჭიკის ანთება 
მაჭიკის ანთება () — ხასიათდება მისი ლორწოვანი გარსისა და სხვა შრეების მწვავე და ქრონიკული ანთებით, ავადდებიან უმთავრესად ძუძუმწოვარა ხბორები. 

## გამომწვევი მიზეზი 
გამომწვევი მიზეზია ხბორების კვებისა და შენახვის სანიტარულ-ჰიგიენური წესების დარღვევა, როდესაც რძით კვებიდან მცენარეულ კვებაზე სწრაფად გადაჰყავთ, ან  ხბორებს ასმევენ ჭუჭყიან, ცივ, დამჟავებულ რძესა და შრატს. არ არიან უზრუნველყოფილნი წყლით და იძულებული არიან დალიონ წუნწუხი. 

## კლინიკური ნიშნები 
მაჭიკის ანთების დამახასიათებელ ნიშნად ითვლება მადის გაუარესება, ზოგადი მოწყენილობა, მოდუნება, ხშირი მთქნარება, კვნესა, პერიოდულად წარმოიშობა ფაშვის მეტეორიზმი, მისი შეკუმშვები არარითმულია და იშვითი (5 წუთში 2-5 ჯერ) მოსვენების პაუზები გაგრძელებულია 2 წუთამდე, მარჯვნივ მაჭიკის არეში პერკუსია იწვევს მტკივნეულ რეაქციას. მაჭიკში ხმიანობა ძლიერდება, სუსტდება. ნაწლავების პერისტალტიკა შესუსტებულია, დეფეკაცია იშვიათია, განავალი მაგრდება, დაფარულია ლორწოს ფენით.

კონიუქტივა შეწითლებულია, სკლერა კი ოდნავ გაყვითლებულია, პირის ლორწოვანი გარსი შეწითლებულია. ენის დვრილები მკვეთრადაა გაწითლებული, სხეულის ტემპერატურა, პულსი და სუნთქვა უმეტეს შემთხვევაში ნორმის ფარგლებშია. 

## მკურნალობა 
მკურნალობა უნდა იქნეს მიმართული გამომწვევი მიზეზების მოცილებაზე. ფაშვის ამორეცხვის, საფაღარათო მარილებისა და ზეთების მიცემის შემდეგ უნიშნავენ დიეტურ კვებას, რაციონში შეაქვთ კარგი სიმინდის სილოსი, შაქრის ჭარხალი, სტაფილო, მდელოს რბილი თივა ან მწვანე ბალახი. უნიშნავენ აგრეთვე მარილმჟავას პეფსინით და ხელოვნურ კარლსბადის მარილს.

კატეგორია:ვეტერინარია
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
წიგნარის დაცობა

**წიგნარის დაცობა** (ლათ OBSTRUCTION OMASI) - ხასიათდება წიგნარის ფურცლებსშუა ნიშების საკვების მაგარი ნაწილაკებით ან სილით გადავსებით.

## გამომწვევი მიზეზები 
გადავსება შეიძლება აღმოცენდეს წვრილად დაჭრილი ნამჯის, ბზის, მარცვლის, ფეტვის, შვრიის, ბამბის ჩენჩოს და სხვათა დიდი რაოდენობით მიცემის შემდეგ, ან ცხოველის მიერ მიწის ჭამით, მინერალური შიმშილის დროს. დაავადების წარმოშობას ხელს უწყობს არასაკმარისი წვნიანი საკვების, წყლის მიღება და მოციონის უკმარისობა, განსაკუთრებით მაკეობის მეორე ნახევარში.

## კლინიკური ნიშნები 
წიგნარის გადავსების ნიშნად ითვლება მოწყენილობა. შეზღუდული მოძრაობა, მადისა და წყურვილის დაკარგვა, ცოხნის შეწყვეტა. ფაშვის შეკუმშვების შემცირება და შესუსტება, მისი რითმის დარღვევა. წიგნარაში ხმიანობა სუსტად და იშვითად ისმის, შემდგომში სავსებით ქრება. წიგნარის პერკუსიით ვადგენთ ბგერის საზღვრების გადიდებას, ტკივილს და გაძლიერებულ კვნესას. მაჭიკისა და ნაწლავების პერისტალტიკა სუსტდება, ადგილი აქვს დეფეკაციის გაიშვიათებას, ჩნდება ყაბზობა.

## მკურნალობა 
უპირველეს ყოვლისა შევუწყვეტთ საკვებს, რომელმაც გამოიწვია დაავადება და ვაძლევთ წვნიან საკვებს (სილოსი, შაქრის ჭარხალი, სტაფილო და სხვა). წყალი ეძლევა ნებაზე, მედიკამენტური ჩარევა უნდა იყოს მიმართული წინაკუჭების მოტორული ფუნქციის გაძლიერებისაკენ და წიგნარის შიგთავსის გათხიერებისა და მოშორებისაკენ. აღნიშნულისათვის როგორც შიგნით, ასევე წიგნარაში შეჰყავთ საფაღარათო მარილები და ზეთები, რომლის შემდეგ ვაძლევთ რუმინატორულ საშუალებებს. კარგ შედეგს იძლევა ნატრიუმის ქლორიდის 5% -იანი ხსნარის  ვენაში შეყვანა.
 

კატეგორია:ვეტერინარია
ჟემაიტია

**ჟემაიტია** (ჟჲამაიტია, ლიეტ. Žemaitija, ჟემ. Žemaitėjė; სამოგიტია, ადრინდ. ჟმუძი) — ეთნოგრაფიული რეგიონი თანამედროვე ლიეტუვის ჩრდილო-დასავლეთში. ისტორიულად — ნემანის ქვემო დინებასა და ვინდავას (ვენტას) შორის მდებარე ქვეყანა. ჟმუძს ასევე უწოდებდნენ აქ მობინადრე ლიეტუვურ ტომებს (იხ. ჟემაიტები).

ზოგიერთი პოლონელი ისტორიკოსის აზრით, ჟემაიტია XIII და XIV  საუკუნეშიც კი დიდ ფართობს იკავებდა. რეგიონის სანდო ისტორია  XIII საუკუნიდან იწყება, როდესაც მეზობლად გერმანელები გაჩნდნენ და სავსეა მათთან მომხდარი ბრძოლების შესახებ ინფორმაციით XV საუკუნის დამდეგამდე. ჟემაიტია საკმაო ხანს იცავდა გერმანელებისგან საკუთარ სარწმუნოებასა და დამოუკიდებლობას. ქვეყანაში რამოვეს წმინდა სავანე იყო, სადაც ჯერ კიდევ  XV საუკუნეში ლიეტუვიდან ოტებული კულტმსახურები აფარებდნენ თავს.

ამასთან ჟემაიტია ეროვნული გადმოცემების და ჩვეულებების გულმხურვალე დამცველი იყო და გაალმასებით იცავდა ლიტველი დიდი მთავრების მიერ სიახლეების შეტანისგან. 1254 წლის მოლაპარაკების მიხედვით მინდოვგი ჟმუძს ლივონიის ორდენს გადასცემს. 11 წლის შემდეგ ლატვიელებისა და კურონების დახმარებით თავისუფლდება ლივონიელი რაინდებისგან, თუმც, მოკლე ხანში ტევტონთა ორდენთან უხდება ბრძოლა. განსაკუთრებით ხშირი და სახიფათო იყო გერმანელთა თავდასხმები  XIV საუკუნეში, რაც მხოლოდ კეისტუტის დროს გადავიდა პარტიზანულ ომში. კეისტუტის სიკვდილისთანავე 1382 წელს ლიტვის დიდმა მთავარმა იაგაილომ ჟმუძი ლივონელებს გადასცა. მაგრამ ჟმუძელები  მალევე აჯანყდნენ და ლივონური უღელი მოიცილეს. 1398 წელს ჟმუძი ვიტოვტმა ხელახლა მიუბოძა ლივონელებს, რომელთაც 1400-1401 წწ აჯანყების შემდეგ ხელმეორედ გადასცეს გერმანელებს. 1410 წელს ჟემაიტიამ გერმანელთა შეჭრა მოიცილა თავიდან. ამ დროიდან ამ მიწების მფლობელები ვიტოვტი და იაგაილო აქ ქრისტიანობას ავრცელებენ, რაც მოსახლეობის სასტიკი წინააღმდეგობების გამო, მხოლოდ XVI საუკუნეშიღა მკვიდრდება იეზუიტების მიერ.

აქ არსებობდა განსაკუთრებული ავტონომიური ერთეული - ჟმუძის სამამასახლისო.

თავიდანვე ჟემაიტიას განსაკუთრებული ერისმთავარი ჰყავდა, რომელიც ძირითადში  მხოლოდ ლიტვის დიდ მთავარს ექვემდებარებოდა. მისი დედაქალაქი იყო როსეინი. 1492 წელს დიდმა მთავარმა ალექსანდრემ ჟმუძებს პრივილეგიები მისცა. ჟემაიტიის დარჩენილი ისტორია თავიდან ბოლომდე ლიეტუვის ისტორიაში შედის და ერთიან დისციპლინად მოიაზრება. 1795 წელს ჟმუძის ოლქი ლიტვის გუბერნიაში შევიდა, 1801 წელს — ვილენის, საბოლოოდ კი კოვენის გუბერნიაში.
thumb|ჟემაიტიის დიდი გერბი

## ლიტერატურა 
* „ჟმუძის ნარკვევები“ დრევლიანსკის („პანთეონში“ 1855 წ., № 1)
* „Zbiorek rzeczy swojskisch kunauce i rozrywce dla młodzieży“ Ewarysta Estkowskiego (პოზნანი; 1859)
* „წმინდა ჟმუძი“ („დასავლეთ რუსეთის უწყება“, 1865 წ., №№ 8 და 9)
* „კოვენის გუბერნიის მოკლე აღწერა.“ (1889)

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
კაზლუ-რუდა

**კაზლუ-რუდა** (ლიეტუვ. Kazlų Rūda, 1917 წლამდე ოფიციალური სახელწოდება **კოზლოვა რუდა**) — ქალაქი მარიამპოლის მაზრაში; ლიეტუვა. კაზლუ-რუდის თვითმმართველობის (ლიეტუვ. Kazlų Rūdos savivaldybė) და კაზლუ რუდის სამამასახლისოს (ლიეტუვ. Kazlų Rūdos seniūnija) ადმინისტრაციული ცენტრი.

## დახასიათება 
მდებარეობს კაუნასიდან 36 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით, ალიტუსიდან რკინიგზით 102 კმ-ში. ქალაქშია რკინიგზა კაუნას-ჩერნიახოვსკის ხაზზე. სარემონტო-მექანიკური ქარხანა, ხე-ტყის გადამამუშავებელი კომბინატები.

1991 წელს კაზლუ რუდაში 7,9 ათასი ადამიანი ცხოვრობდა, 2005 წელს 7,330.

ქალაქის სახელწოდების პირველი ნაწილი წარმოშობით აზნაური მეწარმის კაზლასის გვარს უკავშირდება, რომელიც აქ XVI-XVII სს დასახლებულა. მეზობელ ჭაობიან ტყეებში რკინის მადნის აღმოჩენის შემდეგ მადნეულის საბადოები გაჩნდა, რაც სახელწოდების მეორე ნაწილს ეხმიანება: მადანი — Rūda.

დამტკიცებულია 1996 წელს.

## ისტორია 
წერილობით წყაროებში პირველად 1744 წელს იხსენიება როგორც სოფელი. თავდაპირველად ვითარდებოდა როგორც რკინის მომპოვებელი, გადამდნობი და  გადამამუშავებელი ცენტრი. რკინიგზის გაყვანის შემდეგ 1861-1862 სოფელი გაიზარდა. 1931 წლიდან კაზლუ რუდის თემის ცენტრია. 1950 წლიდან ქალაქი ლიტვის სსრ-ში. 1950-1962 წწ. რაიონული ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* კაზლუ-რუდა – თვითმმართველობის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
სეგოვიის აკვედუკი

**სეგოვიის აკვედუკი** () — დასავლეთ ევროპაში შემონახული ყველაზე გრძელი ძველრომაული აკვედუკი. მდებარეობს ესპანეთის ქალაქ სეგოვიაში. მისი სიგრძეა 728 მ, სიმაღლე — 28 მ. წარმოადგენს მრავალკილომეტრიანი წყალსადენის მიწისზედა მონაკვეთს. აკვედუკის აგების თარიღი სადაოა (სავარაუდოდ ვესპასიანეს მმართველობის პერიოდში). შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

File:Vista-aerea-del-acueducto-de-Segovia.jpg
File:Acueducto de Segovia 01.jpg
Segovia Acueducto 08 JMM.JPG
Acueducto de Segovia (detalle de zonas restauradas).jpg
A Black and White Photo of the Aqueduct of Segovia in Spain.jpeg
Acueducto Segovia noche.JPG
File:Acueducto de Segovia Espana.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Club de Amigos del Acueducto 
* Aqueduct of Segovia 
* 600 Roman aqueducts with 35 descriptions in detail among which the Segovia aqueduct
* World Monuments Fund - Acueducto de Segovia  

კატეგორია:სეგოვია
კატეგორია:აკვედუკები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:რომაული ხიდები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ვევისი

**ვევისი** (  ) — ქალაქი ლიეტუვაში, ელექტრენაის თვითმმართველობის შემადგენლობაში, ვევისის სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი.

## საერთო დახასიათება 
განლაგებულია მაგისტრალის  A1 ვილნიუსი — კაუნასი— კლაიპედა ორივე მხარეს და ვილნიუს - კაუნასის რკინიგზაზე. ქალაქშია რკინიგზა, ავტობუსების გაჩერება, სასტუმრო. საკვები მრეწველობის საწარმოები (”Vievio paukštynas”), (”Vievio malūnas”), ორი მუზეუმი — ლიეტუვის გეოლოგიის მუზეუმი და გზათა მუზეუმი (1995 წლიდან. დამთვალიერებელს აცნობს ლიეტუვაში გზების, საგზაო მშენებლობისა და ტრანსპორტის ისტორიას უძველესი დროიდან დღევანდელობამდე). აქვეა დაწყებითი და საშუალო სკოლა.

1990 წლისთვის ქალაქში იყო 5,6 ათასი მცხოვრები, 2001 წლის მონაცემებით 5,303 ხოლო 2005 წელს 5,246 ადამიანი.

## დასახელება 
ქალაქის დასახელება მომდინარეობს ტბა ვევისის სახელისგან. პოეტური გამონაგონი, რომელიც ქალაქის სახელს გედიმინასის ცოლს ევა იოანენს ასულს უკავშირდება, დასაბუთებული არ არის.

## ისტორია 
thumb|left|ღვთისმშობლის მიძინების ვევისის მართლმადიდებლური საყდარი
მამულის პირველი წერილობითი ხსენება 1539 წელს განეკუთვნება. იმხანად მხოლო ადგილია ნახსენები. დაახლოებით 1600 წლისთვის აიგო ეკლესია და მონასტერი. XVII საუკუნის დამდეგს ვილენის წმინდა-სასულიერო ძმობის მართლმადიდებლური ტიპოგრაფია ამოქმედდა, სადაც საეკლესიო სლავურ ენაზე კირილიცის შრიფტით რელიგიურ-ზნეობრივი და პოლემიკური შინაარსის წიგნები იბეჭდებოდა. ყველაზე ადრინდელი 1611 წლით თარიღდება. 1660 წლამდე უკვე 25 წიგნი იყო გამოცემული რუსულ და პოლონურ ენებზე. თავადმა ბოგდან ოგინელმა ღვთისმშობლის მიძინების მართლმადიდებლური ტაძრის აგებას ჩაუყარა საფუძველი. 1806 წელს მონასტერი სამრევლო ეკლესიად გადაკეთდა. 1812 წელს ნაპოლეონის ჯარის სოფელში შეჭრას ეკლესია-მონასტრის გადაწვა მოჰყვა. ვევისის მოსახლეობის ზრდას ხელი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში სანქტ-პეტერბურგიდან —— ვილნო —— ვარშავის მიმართულებით რკინიგზის მშენებლობამ შეუწყო (1862). პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ვევისთან ახლოს გადიოდა სადემარკაციო ხაზის, რომელიც ფაქტობრივად საზღვარი გახდა პოლონეთთან.  1950 წლიდან ვევისს ქალაქისა და რაიონული ცენტრის სტატუსი მიენიჭა. 2000 წელს კი ახლადშექმნილ ელექტრენაის თვითმმართველობაში შევიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kelių muziejus (გზათა მუზეუმი) 
* Lietuvos geologijos muziejus (ლიეტუვის გეოლოგიის მუზეუმი)
* Maps, Weather and Airports for Vievis

## სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაცია

thumb|ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაცის ლოგო
**ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაცია** (International Handball Federation — IHF) — სპორტული ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 1946 წლის 11 ივლისს. ამ დღეს კოპენჰაგენში შეიკრიბნენ დანიის, ნორვეგიის, პოლონეთის, საფრანგეთის, ფინეთის, შვედეთის, შვეიცარიის და ნიდერლანდების წარმომადგენლები, რომლებმაც დააფუძნეს კიდეც ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაცია. ამჟამად იგი აერთიანებს 150 ქვეყანას და 5 კონფედერაციას (აზიის, აფრიკის, პანამერიკის, ოკეანეთის და ევროპის). ფედრაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში.

ფედერაცია აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ და არის საერთაშორისო სპორტული ფედერაციების გენერალური ასოციაციის წევრი.

ფედერაციის უმაღლესი ორგანოა კონგრესი, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იმართება. რიგგარეშე კონგრესის მოწვევა შეუძლია ფედერაციის პრეზიდენტს ან შეიძლება მოწვევულ იქნას ფედერაციის წევრთა უმრავლესობის მოთხოვნით. კონგრესებს შორის ფედერაციის უმაღლესი ორგანოებია საბჭო და აღმასრულებელი კომიტეტი. საბჭო შედგება პრეზიდენტის, ორი ვიცე-პრეზიდენტის, გენერალური მდივნის, მთავარი ფინანსისტის და არჩეული 10 წევრისაგან. საბჭოს წევრებს ირჩევენ 4 წლით. აღმასკომის შემადგენლობაში არიან პრეზიდენტი, ორი ვიცე-პრეზიდენტი, გენერალური მდივნი, მთავარი ფინანსისტი და საშეჯიბრო კომისიის თავმჯდომარე. აღმასკომი ხელმძღვანელობს ფედერაციის ყოველდღიურ საქმიანობას. გარდა ამისა ფედერაციის შემადგებლობაში არიან შემდეგი მუდმივმომქმედი კომისიები: საშეჯიბრო, წესებისა და მსაჯთა, საფინანსო, მეთოდური და მწვრთნელთა, სამედიცინო და პროპაგანდისა და განვითარების კომისიები. მისი წევრები ირჩევიან ოთხი წლით.

ამჟამად ფედერაციის პრეზიდენტია დოქტორი ჰასან მესტაფა (ეგვიპტე).

ფედერაციის ოფიციალური ენებია: ინგლისური, გერმანული და ფრანგული.

ფედერაციის უმთავრესი ტურნირებია მსოფლიოს ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა შორის, მსოფლიოს თასი ხელბურთში ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. ფედერაცია ატარებს მსოფლიოს ჩემპიონატებს 20 წლამდე ხელბურთელ ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. გარდა ამისა გერმანიის ფედერაციასთან ერთად ატარებს მსოფლიოს სუპერ-თასის გათამაშებას. საკლუბო დონეზე ფედერაციამ სამჯერ ჩაატარა მსოფლიოს თასი ვაჟთა გუნდებს შორის.

თავის მხრივ ყველა კონფედერაცია ატარებს თავისი კონტინენტების ჩემპიონატებს ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის. ტარდება კონტინენტალური ჩემპიონტები ახალგაზრდა ხელბურთელთა შორის და საკლუბო ტურნირები.

ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაციის წევრები არიან:

## კონტინენტალური ფედერაციები და მისი წევრი ქვეყნები
## ლიტერატურა 
*სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006
*Гандбол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1982
*МОК и международные спортивные обьединения. Москва. изд. „ФиС“ 1979

## რესურსები ინტერნეტში 
*ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაციის ოფიციალური საიტი
*ევროპის ფედერაციის ოფიციალური საიტი
*მსოფლიო ფედერაციის ოფიციალური საიტი
*შედეგების არქივი
*საქართველოში ხელბურთის საიტი 

კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები
კატეგორია:ხელბურთი
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ლუკა (საკუთარი სახელი)

**ლუკა** — ბერძნული სახელი. ეს სახელი მოდის ლუკა მახარებელისგან, რომელიც მახარობელი იყო. ინგლისურ ენაში ლუკა გვხვდება როგორც Luke, ბერძნულში კი Λουκᾶς ანუ ლუკას. ლათინური ლუქს („სინათლე“) სიტყვა ნათესაობით ბრუნვის ფორმით (ლუკის — „სინათლისა“, „ნათლისა“) ქცეულია საკუთარ სახელად ბერძნულში, სადაც გვხვდება ლუკას, აქედან კი იგი სხვადასხვაგვარი ფონეტიკური სახეცვლილებით შედის მრავალი ქრისტიანი ხალხის ანთროპონიმში.

## სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
უბანგი

**უბანგი** () — მდინარე ცენტრალურ აფრიკაში, მდინარე კონგოს უდიდესი შენაკადი მიედინება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, კონგოს რესპუბლიკის და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საზღვარზე. წარმოიქმნება მდინარეების უელესა და მბომუს შეერთებით, სიგრძე მდინარე უელეს სათავიდან დაახლოებით 2300 კმ. აუზის ფართობი — 773 ათ. კმ². მიედინება ფართო ხეობაში, ნოტიო ტროპიკულ ტყეში. მდინარე კონგოსთან შეერთებისას ქმნის დელტას (სიგანე 12 კმ.). მაქსიმალური დონე ოქტომბერშია, მინიმალური მარტში, წყლის საშუალო წლიური ხარჯი დაახლოებით 7000 მ³/წმ (მაქს. – 15 ათ. მ³/წმ). სანაოსნოა შესართავიდან 650 კმ-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* უელე

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
პოგონოფორები

**პოგონოფორები** (Pogonophora) (ბერძნ. pogon — წევრი და phoros — რაიმეს მქონე, რაიმეთი აღჭურვილი) — ზღვის უხერხემლო ცხოველების ტიპი. მოიცავს 100-ზე მეტ სახეობას. პოგონოფორების გრძელი, ძაფისებრი (სიგრძით 5-100, სიგანით 0,01-0,25 სმ),  უფერო, ზოგჯერ მოწითალო, ბილატერალური სხეული მეტამერულია და შედგება წინა (პროტოსომა), შუა (მეზოსომა) და უკანა (მეტასომა) განყოფილებებისან, რომელთაც შეესაბამება სხეულის მეორეული ღრუს (ცელომის) 3 ნაწილი (კენტი პროტოცელი, წყვილადი მეზოცელი და მეტაცელი). პროტოსომა აღჭურვილია 1-230 გრძელი, წვრილი საცეცით ანუ ხელით, რომლებიც ჩვეულებრიც ქოჩორს ან ჯიღას ქმნის (აქედანაა პოგონოფორების სახელწოდებაც). პოგონოფორებს მომნელებელი ორგანოები არა აქვთ; საკვების მოპოვება, მონელება და შეწოვა ხდება საცეცებით, რომლებიც ამასთანავე სასუნთქი ორგანოებია (გარეგანი ლაყუჩები). პოგონოფორების სხეული ზის კანის მიერ წარმოქმნილ ქიტინის მილში. თითქმის ყველა პოგონოფორები ცხოვრობს ზღვაში, 20მ-იდან მაქსიმალურ სიღრმემდე; მათი განამარხებული მილები გვხვდება ქვედა პალეოზოურ ნალექებში.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 8, გვ. 117, თბ., 1984

კატეგორია:რგოლოვანი ჭიები
უჩა ლობჟანიძე

**უჩა ლობჟანიძე** (დ. 23 თებერვალი, 1987, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „ლოკომოტივის“ მარჯვენა მცველი.

## კარიერა 
უჩა ლობჟანიძემ საკლუბო კარიერა თბილისის „დინამოში“ დაიწყო 2004 წელს, თუმცა ნაკლებად ეძლეოდა ძირითადში თამაშის შანსი. 2005-06 წლების სეზონში უკვე ფეხი მოიკიდა კლუბის სასტარტო შემადგენლობაში.

2006 წელს ბათუმის „დინამოში“ გადავიდა, სადაც შეამჩნია ახალგაზრდული ნაკრების მწვრთნელმა ხორვატმა პეტარ სეგრტმა და ნაკრებში გამოიძახა. 2008 წელს კი ამავე სეგრტმა ეროვნული ნაკრების მწვრთნელობის დროსაც გამოიძახა, ექტორ რაულ კუპერის გუნდში მოსვლის შემდეგ ლობჟანიძე ნაკრების წამყვანი ფეხბურთელი გახდა დაცვის მარჯვენა ფლანგზე.
2007 წელს ლობჟანიძემ „ზესტაფონშ“ი განაგრძო კარიერა და კვლავაც კლუბის შეუცვლელ და წამყვან ფეხბურთელად ითვლებოდა.
2010-2014 წლებში ირიცხებოდა დნეპროპეტროვსკის „დნიპროს“ შემადგენლობაში, 2010-2013 წლებში „დნიპროდან“ იჯარის წესით განათხოვრებული იყო „კრივბასში“. იჯარიდან დაბრუნებულმა მხოლოდ ერთი მატჩი ჩაატარა „დნიპროს“ ძირითად გუნდში, რის გამოც გადაწყვიტა კლუბის დატოვება და ნიქოზიის „ომონიაში“ გადავიდა. 2016 წლის იანვრიდან თბილისის „დინამოში“ დაბრუნდა.

## ტიტულები 
;  **დინამო თბილისი**:
* საქართველოს ჩემპიონი (2): 2004/05, 2015/16
* საქართველოს თასის მფლობელი: 2015/16

;  **ზესტაფონი**:
* საქართველოს თასის მფლობელი: 2007/08

;  **დნიპრო**:
* უკრაინის პრემიერ ლიგა, მეორე ადგილი: 2013/14

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი დინამო თბილისის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის დნიპროს ფეხბურთელები
კატეგორია:კრივბასის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიქოზიის ომონიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ყაზახეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ატირაუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
წიგნარა

**წიგნარა** — მცოხნელი ცხოველების მრავალსაკნიანი კუჭის უჯირკვლო განყოფილება (ირმელებს და აქლემებს არ გააჩნიათ), რომელიც მოთავსებულია ბადურასა და მაჭიკს შორის. წიგნარას შიგნითა ზედაპირზე, ძირის გარდა, ლორწოვანი გარსი წარმოქმნის სხვადასხვა სიმაღლის სიგრძივ ნაოჭებს, რომლებიც წიგნის ფურცლებს წააგავს (აქედან სახელწოდება), ფურცლებს აქვთ მოძრაობის უნარი (შეიცავენ გლუვ კუნთებს). ცხოველის მიერ ცოხნის შემდეგ მეორედ გადაპლაპული საკვები წიგნარაში საბოლოოდ ქუცმაცდება და მაჭიკში გადადის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
უდაბნო (მთა)

**უდაბნო** () — მთა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, საქართველოს და აზერბაიჯანის აღსთაფის რაიონის საზღვარზე. მდებარეობს გარეჯის სერზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 879 მეტრი. აგებულია პონტურ-მეოტური კონტინენტური კონგლომერატებით, ქვიშაქვებითა და თიხებით. კალთებზე ზოგან (ქვიშაქვებში) გაშიშვლებებია, შემოსილია ქსეროფიტული ბუჩქნარითა და ბალახეულით. ჩრდილოეთ კალთაზე გაშენებულია ფეოდალური ხანის სამონასტრო გამოქვაბულთა კომპლექსი დავითგარეჯა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
ჯანმრთელობა

[მინი|[სიცოცხლის ვარსკვლავი]]
**ჯანმრთელობა** - არის ორგანიზმის ნორმალური მდგომარეობა, როდესაც ორგანიზმის სტრუქტურები და მათი ფუნქციები შეესაბამება ერთმანეთს და ორგანიზმის მარეგულირებელი სისტემები ძალმოსულნი არიან შეინარჩუნონ ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობა ანუ ჰომეოსტაზი. 
## დამახასიათებელი თვისებები 
ჯანმრთელი ორგანიზმისათვის დამახასიათებელია ის რომ ყოველდღიურ ნორმალურ გამღიზიანებელზე ის მოქმედებს ადეკვატური რეაქციით, რომლის ხასიათი,სიძლიერე მოქმედების ხანგრძლივობა შეესაბამება გამღიზიანებელს. ჯანმრთელი ორგანიზმისათვის დამახასიათებელია ასეთი მცნება, როგორიც არის ნორმა მაგ:ნორმალური ტემპერატურა, ნორმალური გულის ცემა, ნორმალური წნევა, ნორმალური სუნთქვა და ასე შემდეგ.
## ნორმა 
ნორმა არის საშუალო არითმეტიკული გამოყვანილი იმ მაჩვენებლებიდან რომლებიც ახასიათებს ერთი და იგივე სახეობის პოპულაციას გარკვეულ პირობებში. ორგანიზმი რომლის სასიცოცხლო მაჩვენებლები ნორმის ფარგლებშია, ითვლება ჯანმრთელად. მაჩვენებლები მჭიდროდ დაკავშირებულია გარემო ფაქტორებთან. მაგ: ცხოველი რომელიც ცხოვრობს მაღალ მთიან რაიონში განსხვავდება ამავე სახეობის ცხოველისაგან ერითროციტების და ჰემოგლობინის ჭარბი რაოდენობით, შედარებით გახშირებული სუნთქვით და სხვა ნიშნებით დაბლობში მცხოვრები ორგანიზმისაგან.

კატეგორია:მედიცინა
უესექსის სამეფო

thumb|250px|უესქსის სამეფოს დროშა
**უესექსის სამეფო** () — ანგლოსაქსური სამეფო 519-927 წწ. დააარსეს საქსებმა ბრიტანეთის ანგლოსაქსური დაპყრობების დროს. 740 წელს უესექსი მერსიის განმგებლობაში მოექცა. 825 წელს უესექსის მეფე ეგბერტმა მერსია დაამარცხა და მისი დიდი ნაწილი შემოიერთა. ამ დროიდან მას ინგლისი ეწოდება. IX საუკუნის ბოლოს ალფრედ დიდი სკანდინავებთან მძიმე ბრძოლის შემდეგ დათანხმდა ქვეყნის გაყოფას, რომლის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი უესექსის ტერიტორიის ჩათვლით მას დარჩა. ალფრედის მმართველობის ხანიდან უესექსის ისტორია უკვე ინგლისის ისტორიაა. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* The Case for Wessex (devolutionary movement) 
* The Burghal Hidage
* Thomas Hardy's Wessex Research site by Dr Birgit Plietzsch
* Kings of the West Saxons
* Wessex Law Academy 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
კატეგორია:ევროპის ყოფილი მონარქიები
უინძორის დინასტია

thumb|150px|უინძორების გერბი**უინძორები** () - სამეფო დინასტია გაერთიანებულ სამეფოში. დაიწყო 1901 წელს, როდესაც სამეფო ტახტზე ავიდა ედუარდ VII - დედოფალ ვიქტორიასა და გერმანული საქსენ-კობურგ-გოთას საგვარეულოს წარმომადგენლის პრინც ალბერტის შვილი. 1917 წლამდე უინძორის დინასტია საქსენ-კობურგ-გოთას სახელს ატარებდა.

## უინძორების მეფეთა სია
## რესურსები ინტერნეტში
* Royal Family Name from royal.gov.uk
* House of Windsor from royal.gov.uk 
* House of Windsor Tree from royal.gov.uk [Lord Culloden & Albert+Leopold Windsor are missing]

კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
გედიმინასი

thumb|right|გედიმინასი
**გედიმინასი, გედიმინი** (1275-1341) — ლიტვის დიდი მთავარი 1316-1341 წლებში. იგი ებრძოდა გერმანელ რაინდებს. 1322 წელს კავშირი დაამყარა მაზოვიის მთავრთან, ხოლო 1325 წელს პოლონეთის მეფე ვლადისლავ I ლოკეტეკთან. გედიმინასი განაგრძობდა დასავლეთ რუსეთის მიწების დაპყრობას. 1340 წელს ვოლინის მმართველად დანიშნა თავისი შვილი ლუბარტი. იგი ეწინააღმდეგებოდა მოსკოვის სამთავროს მეთაურობით რუსეთის გაერთიანებას. ცდილობდა რუსეთისგან ჩამოეშორებინა ფსკოვი და ნოვგოროდი. ამ ბრძოლაში მას მხარს უმაგრებდა ტვერის მთავარი დიმიტრი მიხეილის ძე, რომელსაც ცოლად ჰყავდა მისი ასული მარია. იგი თავს მიიჩნევდა „ლიტველებისა და რუსების მეფედ.“ გედიმინასს მიიჩნევენ ქალაქ ვილნიუსის დამაარსებლად, რომელიც პირველად მის წყაროებში იხსენიება (1323). გედიმინასი მოკლეს 1341 წლის ზამთარში, გერმანული ციხესიმაგრის, ბაიერბურგის აღების დროს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები
კატეგორია:დაბადებული 1275
კატეგორია:გარდაცვლილი 1341
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
კატეგორია:ქალაქების დამაარსებლები
ჰარი პოტერი და ცეცხლოვანი თასი (საუნდტრეკი)

***ჰარი პოტერი და ცეცხლოვანი თასი*** არის ალბომი, რომელშიც შეტანილია მუსიკა ამავე სახელწოდების ფილმიდან. მისი ავტორი არის კომპოზიტორი პატრიკ დოილი. ალბომი გამოვიდა 2005 წლის 15 ნოემბერს.

## სიმღერების სია 
## სქოლიო 
კატეგორია:2005 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:Atlantic Records-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
04
ჰარი პოტერი და ნახევარპრინცი (ფილმი)

***ჰარი პოტერი და ნახევარპრინცი*** () — მეექვსე ფილმი ჰარი პოტერის თავგადასავლების შესახებ, რომელიც გამოვიდა 2009 წლის 15 ივლისს. იგი ეფუძნება ჯოან როულინგის ამავე სახელწოდების რომანს.

## სიუჟეტი
მაგიის სამინისტრო მარცხდება ვოლდემორთან ბრძოლაში. მეორე ომში იღუპება უამრავი მაგლი, ადგილი აქვს ბევრ კატასტროფას, რომელთა მიზეზი უცნობია. ფენიქსის ორდენი სიკვდილის მხვრელებთან ბრძოლისას საუკეთესო ჯადოქრებს კარგავს. ჰარი პოტერს, ჰერმიონ გრეინჯერს და რონ უისლის ცხოვრებაში საინტერესო მოვლენებს აქვს ადგილი, განსაკუთრებით ეს ეხება სასიყვარულო ურთიერთობებს, მაგრამ საშიშროება აშკარაა და ჰოგვორტსის სკოლა დაუცველი ხდება. ჰარი შეიტყობს ვოლდემორის ყველაზე მთავარ საიდუმლოს და გამარჯვებისთვის საჭირო ხდება ყველაზე დიდი მსხვერპლის გაღება.

## როლები 
*დენიელ რედკლიფი - ჰარი პოტერი
*რუპერტ გრინტი - რონ უისლი
*ემა უოტსონი - ჰერმიონ გრეინჯერი
*ჰელენა ბონემ კარტერი - ბელატრისა ლესტრეინჯი
*ჯიმ ბროუდბენტი - ჰორაციუს სლაგჰორნი
*რობი კოლტრეინი - რუბეუს ჰაგრიდი
*ტომ ფელტონი - დრაკო მალფოი
*მაიკლ გემბონი - ალბუს დამბლდორი
*ალან რიკმენი - სევერუს სნეიპი
*მეგი სმითი - მინერვა მაკ-გონაგელი .
*დეივიდ თიულისი - რემუს ლუპინი
*ჯული უოლტერსი - მოლი უისლი
*მარკ უილიამსი - ართურ უისლი
*ჰეროუ ფაინს-ტიფინი და ფრენკ დილეინი - ტომ რედლი ბავშვობასა და მოზარდობაში
*ჰელენ მაკ-კრორი - ნარცისა მალფოი

## განსხვავებები წიგნისგან 
ფილმი მნიშვნელოვნად განსხვავდება წიგნისგან. წიგნი იწყება მაგლების (ინგლისის) პრემიერ-მინისტრთან მაგიის მინისტრის ვიზიტით, ხოლო ფილმი - კაფეს სცენებით, საიდანაც ჰარი დაინახავს ალბუს დამბლდორს. რეჟისორი დეივიდ იეიტსი და მისი გუნდი კამათობდნენ წიგნის შესავლის შესახებ. იეიტსი ფიქრობდა, რომ ხიდის დანგრევის სცენების პირდაპირი ჩვენება, ვიდრე ამ ფაქტის შესახებ მინისტრთან საუბარი, უფრო ეფექტიანი იქნებოდა. ისევე, როგორც ფილმის ჰარი პოტერი და ცეცხლოვანი თასი შემთხვევაში, დერსლების ოჯახის სცენები ამოიღეს. ტომ რედლის ცხოვრების დეტალების ნაწილი ასევე ამოიღეს. დამატებითი სცენა უისლების სახლში დამატებულია ფილმის შემქმნელთა ინიციატივით, ფრენჩაიზის ტონის შენარჩუნების მიზნით. ბრძოლის სცენა ჰოგვორტსში შემოკლებული იქნა, ვინაიდან პროდიუსერების აზრით, იგი მოსაწყენი იქნებოდა — მეშვიდე წიგნში აღწერილი ბრძოლის გამო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ჰარი პოტერის შესახებ
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
ფსკოვი

**ფსკოვი** () — ქალაქი რუსეთის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში, ფსკოვის ოლქისა და ფსკოვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ველიკაიას ნაპირას, რუსეთის ერთ-ერთ ყველაზე ძველი ქალაქი. მოსახლეობა 2012 წლის მონაცემებით 203 974 ადამიანს შეადგენდა. 2009 წელს ქალაქს „სამხედრო დიდების ქალაქის“ სტატუსი მიენიჭა.

## დაარსება და ისტორია 
ფსკოვი პირველად იხსენიება 903 წელს და ეს თარიღი მიიჩნევა ქალაქის დაარსების წლად. ჩანაწერის მიხედვით ირკვევა, რომ კიევის დიდმა მთავარმა ოლეგმა ცოლად შეირთო ადგილობრივი ქალბატონი წმ. ოლგა. ფსკოვის სახელწოდება უნდა მომდინარაობდეს რუსული სიტყვიდან „Пльсковъ“ (ჩუხჩუხა წყაროების ქალაქი). ფსკოვის პირველი თავადი იყო წმ. ვლადიმირის უმცროსი ვაჟი სუდისლავი, რომელიც დატუსაღებული ჰყავდა თავის ძმას იაროსლავ ბრძენს. საბოლოოდ, სუდისლავი იაროსლავის გარდაცვალების შემდეგ გათავისუფლდა, რამდენიმე ათწლეულიანი ტყვეობის შემდეგ. XII-XIII სს-ში ფსკოვი შედიოდა ნოვგოროდის ფეოდალური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 1241 წელს კი აიღეს ტევტონებმა, რამდენიმე თვის შემდეგ კი ალექსანდრე ნეველმა გამოიხსნა ქალაქი. 1348 წლიდან ფსკოვის ფეოდალური რესპუბლიკის ცენტრია.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ფსკოვის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის ოლქების დედაქალაქები
კრაკლე

**კრაკლე**  – კერამიკულ ნაკეთობათა შემკობის განსაკუთრებული სახეა, როდესაც ჭიქურზე განზრახ წარმოქმნიან ბზარების წვრილ და ფართო ბადეს. ამისთვის როგორც წესი, ნაკეთობა უნდა გამოიწვას შედარებით უფრო დაბალ ტემპერატურაზე. სხვა შემთხვევაში კი დაბალი მჟავიანობის ჭიქურს ამზადებენ, კაჟმიწის რაოდენობის 2/3–ით შემცირების, ტუტეების (სოდის), ტუტემიწათა და სურინჯის ან მურდასანგის რაოდენობის გაზრდის ხარჯზე.

კატეგორია:კერამიკა
ლენტვარისი

**ლენტვარისი** (, ) — ქალაქი ლიეტუვაში, ტრაკაის რაიონში, ვილნიუსის მაზრაში. წარმოადგენს სამამასახლისოს ადმინისტრაციულ ცენტრს.

მდებარეობს ვილნიუსიდან სამხრეთ-დასავლეთით 18 კმ.-ში. გააჩნია - სარკინიგზო კვანძი, ხაზებით - ვილნიუსი, გროდნო, კაუნასი; ხალიჩების ფაბრიკა; სანიტარულ-ტექნიკური საწარმო „კაიტრა“ (დაარსებულია 1870 წ.); XIX ს.-ის ბაღებისა და სასახლეების მთელი ანსამბლი. 

1990 წელს მოსახლეობა შეადგენდა - 12,8 ათ. ადამიანს. მოგვიანებით კი შეადგინა - 11,8 ათ. (2005 წლის მონაცემებით).

ქალაქის ახლანდელი გერბი, დამტკიცებულია 2001 წელს და მასზე გამოსახულია 3 ნეკერჩხლის ფოთოლი, წითელ ფონზე.

## ისტორია 
დასახლებისა და საკუთრების ხსენება იწყება XVI ს.-ის დასასრულიდან. XVII ს.-დან უკვე წერილობით წყაროებში გვხვდება - „ლიტვაროვო“, „ლანდვაროვო“. დასახლება ეკუთვნოდა გრაფ იოზეფ ტიშკევიჩს. 

XIX ს.-ის მე-2 ნეხევარში - დასახლებული ნაწილის გაზრდისთვის სტიმულის მიმცემი გახდა - სანქტ-პეტერბურგისა და ვარშავის დამაკავშირებელი სარკინიგზო გზის მშენებლობა. 1859 წელს აშენდა რკინიგზის სადგური, რომელსაც 2 გამავალი ხაზი გააჩნდა - გროდნოსა (ვარშავისაკენ) და კოვნოს (86კმ.-ში კიონიგსბერგიდან) მიმართულებით. 1862 წლიდან მატარებლებმა რეგულარულად იწყეს სვლა.

## გალერეა

ფაილი:Lentvaris Palace in 19c.jpg|ნაპოლეონ ორდა. ტიშკევიჩების სასახლე
ფაილი:Lithuania Landwarów Palace.jpg|ტიშკევიჩების სასახლე

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ფაშვის გადავსება

**ფაშვის გადავსება** (ლათ.DILATATION RUMINIS) — ცხოველის მიერ უკონტროლო ჭამის შედეგად დიდი რაოდენობით კონცენტრული  (ქერი, ჭვავი, ხორბალი,სიმინდის მარცვალი და სხვა) და  უხეში მშრალი სახის (ნამჯა, ბზე, ჩენჩო ) საკვების დაგროვება. 

## გამომწვევი მიზეზი 
ავადმყოფობის განვითარებას ხელს უწყობს წყლის, მოციონის, ვიტამინების, მინერალური ნივთიერების უკმარისობა და გამჭლევება.

## კლინიკური ნიშნები 
დაავადების კლინიკური ნიშნებია საკვების მიუღებლობა, ცხოველი წუხს, მუცელზე იყურება, დგას მოკუზული, მუცელზე ირტყამს უკანა კიდურებს, მოუსვენრობს(ზოგჯერ წევს, წამოდგება), ბღავის, ცოხნა და ბოყინი უწყდება, ეწყება ნერწყვდენა, იშვიათად პირღებინება. მარცხენა საშიმშილე ფოსო უსწორდება კუკუხოს ზედაპირს. ფაშვის შიგთავსი მკვრივი კონსისტენციისაა, ხელის დაწოლისას წარმოიშობა ორმო (ფოსო), რომელიც ნელ-ნელა ქრება (ამოივსება), ფშვის შეკუმშვები სუსტდება და იშვიათი ხდება, ზოგჯერ ქრება კიდეც. სუსტდება წიგნარის ხმები, მაჭიკისა და ნაწლავების პერისტალტიკა. დეფეკაცია იშვიათია, განავალი მაგარია, დაფარულია ლორწოთი და აქვს მოშავო-მორუხო ფერი. ავადმყოფობის ხნგრლივი მიმდინარეობის შემთხვევაში ცხოველი მოწყენილია, ახასიათებს კუნთების  ფიბრილური კანკალი. მოძრაობის დროს ბარბაცებს. პულსი გახშირებულია და სუსტი, სუნთქვა ხშირია, ლორწოვანი გარსები ციანოზურია.

## მკურნალობა 
დაავადების დასაწყისში ცხოველს უნიშნავენ 1-2 დღიან მშიერ დიეტას, წყალსარ უზღუდავენ, გაზების წარმოშობის საწინააღმდეგოდ ასმევენ იქტიოლს, 1 ლიტრა ფორმალინის 1%-იან ხსნარს, აწარმოებენ ფაშვის ამორეცხვას სუსტი მადეზინფიცირებელი ხსნარებით, უკეთებენ ფაშვის მასაჟს, დიათერმიას, აძლევენ საფაღარათოებს, რუმინატორულ საშუალებებს.

## ლიტერატურა 
*”ზოგადი ვეტერინარული ქირურგია”; ვლადიმერ თვალიაშვილი.

კატეგორია:ვეტერინარია
უელე

**უელე** () — მდინარე ცენტრალურ აფრიკაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიგრძე 1000 კმ-ზე მეტი. აუზის ფართობი 140 ათ. კმ². სათავე აქვს ლურჯ მთებში, ტბა მობუტუ-სესე-სეკოს დასავლეთით. სათავეში ეწოდება *კიბალა*. მიედინება ტროპიკულ ტყესა და სავანაში. ჭორომიანია. მდინარე მბომუსთან შეერთების შემდეგ წარმოქმნის მდინარე უბანგის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები
კურშენაი

**კურშენაი** () — ქალაქი ლიეტუვის ჩრდილოეთ ნაწილში, შიაულიაის რაიონში.

## დახასიათება 
ქალაქი მდინარე ვენტას ორივე ნაპირზეა გაშენებული შიაულიაიდან 22 კილომეტრში შიაულიაი - პალანგა და შიაულიაი - მიაჟეიკიაის გზატკეცილზე. 
ქალაქში ხსენებული მიმართულების ორი სარკინიგზო ხაზიც გადის. აქვეა რკინიგზის ორი სადგურიც. კურშენაიში მუშაობს შაქრის ქარხანა, საშენმასალათა კომბინატი, სარემონტო-მექანიკური და კარაქ-ყველმრეწვის ქარხნები.

ქალაქის მოსახლეობა 1897 წელს სულ რაღაც 3, 189 ადამიანი იყო, 1970 წელს 11  ათასი, 1990 წელს  — 14, 9  ათასი, ხოლო 2005 წელს 13 854 მცხოვრები. 

დასახელება, როგორც ვარაუდობენ, კურშების დასახლებას აღნიშნავდა.
ისტორიულად კურშენაის გერბი არ ჰქონია. მისი ეტალონი მხატვარმა იუოზას გალკუსმა დაამუშავა. გერბი ლიეტუვის პრეზიდენტის მიერ არის დამტკიცებული 1994 წლის 22 ოქტომბერს. გერბზე გამოსახულია ხუთი ოქროს ვარსკვლავი ლურჯი ცის ფონზე და წითელი დოქი თეთრზე. 

## ისტორია 
წერილობით წყაროებში პირველი მოსხენიება XVI საუკუენს განეკუთვნება. პირველი ხის საყდარი 1523 წელს იქნა აგებული, ქვისა 1824 წელს (დაინგრა პირველი მსოფლიო ომის დროს). ახლანდელი აღჭურვეს 1927-1933 წლებში.

სოფლის მოსახლეობის ზრდაზე დადებითად იმოქმედა ლიბავო-რომენის რკინიგზის გაყვანამ. 

ქალაქია 1947 წლიდან, 1962 წლამდე სარაიონო ცენტრი იყო. 

კურშენაიში გაატარა ცხოვრება ლიეტუველმა მწერალმა-განმანათლებელმა ლაურინას ივინსკისმა. 1960 ქალაქის მთავარ მოედანზე მწერლის ძეგლი გაიხსნა. 

აქ  დაიბადა გენერალი სტასის როშტიკისი, პოეტი ვაცის რეიმერისი (ქალაქის საპატიო მოქალაქე); მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აქ მასწავლებლად მუშაობდა პოეტი სტასის ანგლიცკისი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Kuršėnai

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ჭიქურქვეშა საღებავები

**ჭიქურქვეშა საღებავები** –  გამოიყენება ფაიანსის წარმოებაში, ფაიფურის წარმოებაში კი ისინი იშვიათად გამოიყენება ჭიქურიანი გამოწვის მაღალი ტემპერატურისა და აღმდგენელი გარემოს არსებობის გამო.

ჭიქურზედა საღებავების შემადგენლობაში შეჰყავთ ისეთი კერამიკული საღებავები, რომელიც გამოწვის დროს მედეგნი არიან ჭიქურის ზემოქმედების მიმართ. მათ მიეკუთვნება კობალტის, ნიკელისა და რკინის სილიკატები და ალუმინატები (შპინელები), ქრომის  ჟანგი, ტიტანის, ვანადიუმის ნაერთები და კოლოიდური ოქრო, პლატინა და ირიდიუმი. გარდა ამისა იყენებენ ისეთ უფერო ნაერთებს, რომლებიც ცვლიან საღებავის ელფერს. ასეთებია მაგალითად: თუთიისა და  კალის ჟანგები, დარიშხან–მჟავა, ცარცი და სხვა.

ლითონთა ჟანგეულები ჭიქურის ქვეშ იძლევიან სხვადასხვა ტონებს, რაც დამოკიდებულია ჭიქურის შემადგენლობაზე, შეფერილობაზე გავლენას ახდენს ჭიქურის არა მარტო ლღობადობა, არამედ მასზე ფლუსებად დამატებული ნივთიერებანიც.

რადგან შეფერილობის წინასწარ გამოცნობა ძალიან ძნელია, უმეტეს შემთხვევაში ხელმძღვანელობენ მარტოოდენ ცდის მონაცემებით. ლოთონთა ჟანგეულობის შერევისას მიიღება შუალედური ელფერები. თუ ნარევს  ხმარების წინ წანასწარ გამოვწვავთ, მივიღებთ სხვაგვარ შეფერილობას, რომელიც დამოკიდებულია აგრეთვე 
გამოწვის ტემპერატურაზე. 

გამოწვის წინ სხვადასხვა ქიმიურ ნივთიერებებს ერთმანეთში ურევენ ოთხი მეთოდით:
*ერთად დაფქვით ფაიფურის ბურთულებიან ან ვიბროწისკვილებში.
*ლითონთა მარილების წყალხსნასრთა ერთდროული დალექვით.
*ლითონთა ორი ან რამდენიმე მარილის ერთად შელღობით მათივე კრისტალიზაციურ წყალში, შემდგომი გამოწვით მათი ჟანგეულების მიღებამდე და კარგად ჩარეცხვით.
*თიხამიწით, სილიციუმმჟავას ჰიდრატით, თუთიის ჟანგით, მეტაკალამჟავათი, კალციუმის მჟავით, კალციუმის ფოსფატით და ა. შ. მარილთა წყალსხნარების შესრუტვით.

განასხვავებენ ერთმანეთისგან ჭიქურქვეშა საღებავების ორ ჯგუფს – გამოწვის ტემპერატურით 1250°–მდე(ფაიანსისთვის, რბილი ფაიფურისთვის, თხელი ქვისმაგვარი ნაკეთობისათვის) და საღებავების ჯგუფს ფაიფურისთვის, რომელთა გამოწვის ტემპერატურა 1300–1400° ზღვებშია.  
კატეგორია:კერამიკა
მცირე ლიტვა

|thumb|მცირე ლიტვა
**მცირე ლიტვა** (ლიეტ. Mažoji Lietuva, ) ან „პრუსიული ლიტვა“ —  თავდაპირველად ლიეტუვის, შემდეგ პრუსიის, მოგვიანებით აღმოსავლეთ პრუსიის (გერმანიის შემადგენლობაში), დღესდღეობით კი ისევ ლიეტუვის (ნაწილობრივ) ისტორიულ-ეთნოგრაფიული რეგიონი, სადაც პრუსიელი (გაგერმანელებული) ლიეტუველები ცხოვრობდნენ. მიუხედავად მძლავრი გერმანულ-პრუსიული გავლენისა, ამ ტერიტორიებმა, მკვიდრი მოსახლეობის ლიეტუვურენოვნობის გამო, მცირე ლიტვის სახელი მიიღო. 

გარდა კლაიპედის რაიონისა, რომელიც 1920 წელს ერთა ლიგის მანდატს გადაეცა ვერსალის მოლაპარაკების თანახმად, ხოლო ლიეტუვამ 1923 წელს დაიბრუნა, 1945 წლამდე პრუსიის ნაწილი იყო. დღესდღეობით მცირე ლიტვის უმცირესი ნაწილი ლიეტუვა-პოლონეთის საზღვრებშია მოქცეული, უმეტესი ნაწილი რუსეთის ფედერაციის კალინინგრადის ოლქის შემადგენლობაშია.

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
პოდალირიუსი

**პოდალირიუსი**, *აფროსანა*, *მერცხალკუდა* () — დღის პეპელა აფროსნისებრთა ოჯახისა. მისი ფრთების შლილი 68-72 მმ აღწევს. საერთო ფონი მკრთალი ყვითელია. წინა ფრთებზე სოლისებრი, დამრეცი შავი ზოლები აქვს, უკანა ფრთებზე — შავი და მუქი მოწითალო-ყავისფერი არშია. გარეთა კუთხე მთავრდება გრძელი „კუდით“ (12-15 მმ), რისთვისაც მას საქართველოში „მერცხალკუდა“ უწოდეს.  გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. აგრეთვე ყირიმსა და კავკასიაში. ტყე-ველის ბინადარია. საქართველოში ფართოდ არის გავრცელებული შავი ზღვის სანაპიროდან 1900-2000 მ-მდე. მატლი აზიანებს ხეხილს.

Iphiclides podalirius MHNT CUT 2013 3 9 Male Dos Cahors.jpg|♂  
Iphiclides podalirius MHNT CUT 2013 3 9 Male Ventre Cahors.jpg|♂   △
Iphiclides podalirius MHNT CUT 2013 3 9 Female Dos Cahors.jpg|  ♀     
Iphiclides podalirius MHNT CUT 2013 3 9 Female Ventre Cahors.jpg|  ♀ △

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფროსნისებრნი
ლიეტუვის დღესასწაულები

**ლიეტუვის დღესასწაულები** 

2006 წლის 19 ივლისის ლიეტუვის სეიმის გადაწყვეტილებით აღნიშნულ დღეებს დაემატა:

* 15 იანვარი - კლაიპედის მაზრის დღე.
* 6 აპრილი - უსაფრთხოების მოძრაობის დღე.
* 15 აპრილი - კულტურის დღე.
* 25 მაისი - დაკარგული ბავშვების საერთაშორისო დღე.
* 28 სექტემბერი - ტუსკულენაის მსხვერპლთა დღე.
* 16 ოქტომბერი - მცირე ლიტვის მოსახლეობის გენოციდის დღე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Metų kalendorius (su šventėmis)
* Šventiniai sveikinimai 

კატეგორია:ლიეტუვა

bat-smg:Švėntė
გედიმინოვჩები

[thumb|200px|გედიმინოვიჩების გერბი ე.წ. [გედიმინასის სვეტები, რომელიც ლიტვის დიდი სამთავროს სიმბოლოც იყო]] 

**გედიმინოვჩები** (, , , *Гедзімінавічы*, ) — ლიტვის დიდი სამთავროს მმართველი დინასტია და საერთო სახელწოდება მთავართა დინასტიისა ლიეტუვაში, ბელარუსში, პოლონეთში, რუსეთსა და უკრაინაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Genealogy of the House of Gediminas 

კატეგორია:ლიეტუვის მონარქები
ძუკია

**ძუკია** ან **დაინავა** — ლიეტუვის ხუთიდან ერთ-ერთი ეთნოგრაფიული რეგიონი.

## გეოგრაფია 
ძუკია სამხრეთ ლიეტუვაშია და მოიცავს ვარენის მუნიციპალიტეტს, ალიტუსის მაზრას, ალიტუსს, შალჩინიკაის რაიონს, ტრაკაის მუნიციპალიტეტს, ვილნიუსის მაზრას, ლაძიიაის რაიონს, სვენჩიონის სამხრეთსა და ელექტრენაის თვითმმართველობას. რეგიონის ნაწილი პოლონეთშია (ჩრდილო-აღმოსავლეთით) მოქცეული, ნაწილი კი ბელარუსში.  ვილნიუსი, გარდინასი, ლიდა და ალიტუსი მხარის უდიდესი ქალაქებია, ეს უკანასკნელი რეგიონის უმთავრეს ქალაქადაც კი მიიჩნეოდა, მაგრამ, ძუკიას პოლიტიკური სტატუსი არასდროს ჰქონია. ლიეტუვა ხუთ ეთნოგრაფიულ რეგიონად არის დაყოფილი, რაც სოფლის ცხოვრების წესით, ფოლკლორით, სალაპარაკო ენაში განსხვავებებით გამოირჩევა. ძუკიის ჩრდილოეთით აუქშტაიტიის რეგიონია. ძუკიის დიდი ნაწილი ტყეებით არის დაფარული, ამდენად, მცხოვრებთა სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 4 კაცს შეადგენს. აქვეა ქვეყნის უდიდესი ჭაობი ჩეპკელიუ. 

ძუკიაშია ლიეტუვის ეროვნული პარკების უმეტესი ნაწილი თავმოყრილი.

## ისტორია 
ყველაზე პირველი ლიეტუვური ხელნაწერები ძუკიური დიალექტით მე-16 საუკუნით თარიღდება. ეს დიალექტი ედება საფუძვლად ვილნიუსის მეტყველებას, შემდგომ კი, საერთოდ, ლიტერატურულ ლიეტუვურ ენას.

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია