open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო

**ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო** — მეორე ინსტანციის სასამართლო საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემაში, რომელიც საპროცესო კანონით დადგენილი წესით განიხილავს სააპელაციო საჩივრებს დასავლეთ საქართველოში მოქმედი რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების გადაწყვეტილებებზე.

## შენობა
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს შენობა ქალაქის ცენტრალური ბულვარიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს. იგი იმთავითვე სასამართლოსთვის იყო გათვალისწინებული. ქვის სამსართულიანი კაპიტალური შენობა აიგო 1898-1900 წლებში არქიტექტორ ალექსანდრე შიმკევიჩის პროექტით. იგი ქალაქის მატერიალური კულტურის მნიშვნელოვან ძეგლს წარმოადგენს. შენობა თეთრი ეკლარის ქვით არის მოპირკეთებული და ადმინისტრაციული ნაგებობისათვის დამახასიათებელი მონუმენტურობით და აკადემიურობით გამოირჩევა.

ინფორმაცია შენობის ისტორიის შესახებ მოცემულია ცნობილი მოგზაურის, დიუბუა დე მონპერეს მიერ 1833 წელს შედგენილ ქუთაისის გეგმაზე. მე-19 საუკუნის 30-იან წლებში შენობაში იმერეთის მმართველობა იყო განთავსებული. იმ პერიოდიდან მოყოლებული შენობამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა სახელი და ფუნქციური დატვირთვა. ამ ადგილას საგუბერნიო სასამართლოს სახელმწიფო სასახლის აშენებაზე დისკუსია კი მე-19 საუკუნის 90-იანი წლებიდან დაიწყო. საბოლოოდ, ქალაქის საბჭოსა და გამგეობის დადგენილების თანახმად, ეს ტერიტორია  სასამართლო უწყებას 20 ათას მანეთად გადაეცა. ღირებულების ერთი ნაწილი სასამართლო უწყებამ, მეორე კი — ამ საკითხით დაინტერესებულმა ქუთაისის მოქალაქეებმა გადაიხადეს.

1921 წელს, საქართველოში ბოლშევიკური რეჟიმის დამყარების შემდეგ, სასამართლო ხელისუფლებამ შენობა დაკარგა. მასში სხვადასხვა დროს  განთავსებული იყო პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელი და ქარხანა, ზუსტ ხელსაწყოთა საკონსტრუქტორო ბიურო და ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის საფონდო განყოფილება, რამაც სასამართლოს შენობას პირვანდელი იერსახე დაუკარგა.

1995 წელს სასამართლო ხელისუფლებამ შენობა კვლავ დაიბრუნა. შენობას მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით მნიშვნელოვანი სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ჩატარდა და იქ 1999 წლიდან ქუთაისის საოლქო სასამართლო განთავსდა. 2005 წელს, როდესაც სასამართლო სისტემის რეფორმის ფარგლებში საოლქო სასამართლოები ლიკვიდირებულ იქნა, შენობაში სააპელაციო სასამართლო განთავსდა.

ამჟამად, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს პირველ სართულზე მდებარეობს მოქალაქეთა მისაღები. აქვეა განთავსებული საინფორმაციო კუთხე, სადაც მოქალაქეებს შეუძლიათ გაეცნონ მიმდინარე პროცესების შესახებ გამოქვეყნებულ ცნობებს, სააპელაციო საჩივრის ფორმის ნიმუშებს და მიიღონ საინფორმაციო ბუკლეტები.

სასამართლოს შენობის მეორე და მესამე სართულებზე მოთავსებულია სააპელაციო სასამართლოს თანამშრომელთა სამუშაო კაბინეტები და სასამართლო სხდომის დარბაზები.

## სტრუქტურა
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში მოქმედებს სამოქალაქო საქმეთა პალატა, ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა, სისხლის სამართლის საქმეთა პალატა და საგამოძიებო კოლეგია. პალატა წარმოადგენს სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს, რომელიც სამი მოსამართლის შემადგენლობით განიხილავს სააპელაციო საჩივრებს, კერძო საჩივრებსა და საჩივრებს დასავლეთ საქართველოში მდებარე რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების გადაწყვეტილებებზე (განაჩენებზე, განჩინებებზე).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სააპელაციო სასამართლოები
თხინა

**თხინა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთის ძირას, მდინარე მოქვის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 130 მ. ოჩამჩირიდან 25 კმ.

## ისტორია 
პირველად იხსენიება სამეგრელოს მთავრის ლევან II დადიანის შეწირულობის სიგელში ბიჭვინთის ტაძრისადმი (1628 წელი). სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან თხილნარი, რომლის ვარიანტი თხინა დღემდე გამოიყენება მეგრულში თხილნარის მნიშვნელობით. XVII საუკუნის II ნახევარში აქ აფხაზები დამკვიდრდნენ. XIX საუკუნის 30-იან წლებში აბჟუის ოლქში კვლავ იხსენიება სოფელი თხინა (პ. ზუბოვი, ა. ნორდმანი). დატანილია სამეგრელოს 1861 წლის რუკაზე. 1886 წელს გუფის თემში შედიოდა. 1930 წელს არსებობდა თხინის სასოფლო საბჭო 3 სოფლით. სოფელში არის ღელე, რომელსაც ჰქვია *ბიგვაა რკვარა* (). ეს მეტყველებს, რომ აქ ბიგვავას ქართული საგვარეულო მკვიდრობდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ო, იღბლიანო!

**ო, იღბლიანო!** () — 1973 წლის ინგლისური დრამატული ფილმი. ლინდზი ანდერსონის ტრილოგიის თუ...—ო, იღბლიანო! -- ჰოსპიტალი „ბრიტანეთი” მეორე ნაწილი. ფილმში გრძელდება მაიკ ტრევისის ისტორია, რომელიც წინა ფილმში დაიწყო.

## სიუჟეტი
მაიკლ ტრევისი სხვადასხვა თავგადასავლის შემდეგ  ციხეში ხვდება. იგი კარლ მარქსისა და მაქსიმ გორკის თხზულებების კითხვას იწყებს. ციხიდან გამოსული მაიკლი სიკეთეს ქადაგებს, მაგრამ მას დასცინიან. ფინალში ტრევისი მოულოდნელად ხვდება კინოგადაღებაზე, სადაც ლინდსი ანდერსონი მას მთავარ როლზე ამტკიცებს. 

## როლებში
*მალკოლმ მაკდაუელი — მაიკ ტრევისი
*რალფ რიჩარდსონი — მონტი / სერ ჯეიმზ ბერჯესი
*რეიჩელ რობერტსი — გლორია როუვი / მადამ პელარდი / მისის რიჩარდსი
*ართურ ლავი — მისტერ დაფი / ჩარლი ჯონსონი / დოქტორ მუნდა
*ჰელენ მირენი — პატრისია

## ჯილდოები
*BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში: ართურ ლავი
*BAFTA საუკეთესო მუსიკისთვის: ალან პრაისი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* *ო, იღბლიანო!*  BritMovie.co.uk-ზე
* ფილმის ანალიზი - პიტ ჰოსკინი
* ალან არკეში ფილმზე *ო, იღბლიანო!* საიტ Trailers From Hell-ზე

კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1973 წლის ფილმები
კატეგორია:ლინდზი ანდერსონის ფილმები
ნიეივე-მაასი

**ნიეივე-მაასი** ( სფა:  „ახალი მაასი“) —  მდინარე ნიდერლანდებში. სიგრძე 24 კმ. რაინისა და მაასის დელტის ტოტი. იწყება სოფელ კინდერდეიკის სიახლოვეს, სადაც ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები ნორდი და ლეკი; სვლას აგრძელებს დასავლეთით ქალაქ როტერდამის გავლით. ქალაქ ვლარდინგენის რაიონში უეთდება მდინარე აუდე-მაასს და წარმოქმნის მდინარე სხერს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნიდერლანდების მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ნიეივე-მაასი 

კატეგორია:რაინი-მაასი-შელდის დელტა
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ვოლკერაკი

**ვოლკერაკი** () — წყალსატევი ნიდერლანდებში. რაინისა და მაასის დელტის ნაწილი. მდებარეობს გურე-ოვერფლაკესა (ჩრდილოეთ-დასავლეთი) და ნიდერლანდების კონტინეტურ ნაწილს (სამხრეთ-აღმოსავლეთი) შორის. ვოლკერაკი იქმნება მდინარე ჰოლანდს-დიპის 2 ესტუარად დაყოფის შედეგად, რომელთაგან ერთი — მარცხენა ტოტი — საკუთრივ ვოლკერაკია, ხოლო მარჯვენა — ჰარინგვლიტი, რომლის ესტუარში მდებარეობს კუნძული ტინგემეტენი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ვოლკერაკი 

კატეგორია:რაინი-მაასი-შელდის დელტა
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ჰარინგვლიტი

მინი|ჰარინგვლიტი
**ჰარინგვლიტი** () — პატარა უბე ჩრდილოეთის ზღვაში. მდებარეობს ნიდერლანდებში. ქმნის რაინისა და მაასის დელტის ესტუარს. ჰარინგვლიტი იქმნება მდინარე ჰოლანდს-დიპის 2 ესტუარად დაყოფის შედეგად, რომელთაგან ერთი — მარჯვენა ტოტი — საკუთრივ ჰარინგვლიტია, ხოლო მარჯვენა — ვოლკერაკი. ამჟამად ჰარინგვლიტი ჩრდილოეთის ზღვას გამოეყოფა ჰარინგვლიტის შლუზის მეშვეობით.

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ჰარინგვლიტი 

კატეგორია:რაინი-მაასი-შელდის დელტა
ლა-რიუენეტი

**ლა-რიუენეტი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს მოვუაზენის ტბას. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3 875 მეტრია და წარმოადგენს უმაღლეს მწვერვალს გრან-კომბენსა და დან-ბლანშს შორის. ლა-რიუენეტი უფრო ცნობილი მწვერვვალის — მონბლან-დე-შეილონის გვერდითაა აღმართული.
250px|მინიატიურა|მარცხნივ|ლა-რიუენეტი (ცენტრში მარჯვნივ) და მონბლან-დე-შეილონი მოვუაზენის ტბასთან ერთად
## რესურსები ინტერნეტში
* La Ruinette on Summitpost
* La Ruinette on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნირსი

**ნირსი** () — მდინარე გერმანიასა და ნიდერლანდებში. სიგრძე 117,7 კმ, აუზის ფართობი 1380,63 კმ². თავდაპირველად მიედინება ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალიის ტერიტორიაზე. მცირე მანძილზე სასაზღვრო მდინარეა გერმანიასა და ნიდერლანდებს შორის. მიეკუთვნება მდინარე რაინის სისტემას.

## იხილეთ აგრეთვე
* გერმანიის მდინარეების სია
* ნიდერლანდების მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ნირსი  

კატეგორია:გერმანიის მდინარეები
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ამერი (მდინარე)

**ამერი** () — მდინარე ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთი ბრაბანტის პროვინციაში. სიგრძე 12 კმ. წარმოადგენს მდინარე ბერგსე-მაასის გაგრძელებას. მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო არტერიაა. სამხრეთ საზღვართან ქმნის ბისბოსხის ეროვნულ პარკს.

## იხილეთ აგრეთვე
* გერმანიის მდინარეების სია
* ნიდერლანდების მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე ამერი 

კატეგორია:რაინი-მაასი-შელდის დელტა
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ტრანსფორმერები: მთვარის ბნელი მხარე

„**ტრანსფორმერები: მთვარის ბნელი მხარე**“ () — 2011 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის ამერიკული ფილმი, რომელიც ეფუძნება ტრანსფორმერების ისტორიებს. გამოვიდა 2011 წლის 23 ივნისს. იგი წარმოადგენს ტრანსფორმერების შესახებ ფილმების სერიის მესამე ნაწილს. ფილმის რეჟისორი, ისევე როგორც წინა ფილმების („ტრანსფორმერები“ და „ტრანსფორმერები: დაცემულების შურისძიება“) შემთხვევაში არის მაიკლ ბეი. ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერია სტივენ სპილბერგი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* საუნდტრეკის ოფიციალური საიტი 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები სტივენ სპილბერგის პროდიუსერობით
კატეგორია:2011 წლის 3D ფილმები
კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ტრანსფორმერებზე
კანის კინოფესტივალის გრან პრი

**კანის კინოფესტივალის გრან-პრი** (ფრან.: *Grand Prix*) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდო მნიშვნელობით მეორეა ოქროს პალმის რტოს შემდეგ. ჯილდო დაწესებულია 1967 წლიდან.

## ლაურეატები
*1975: ყველა თავისთვის და ღმერთი ყველას წინააღმდეგ 
*1989: ახალი კინოთეატრი პარადიზო
*1996: ტალღებთან მებრძოლი
*1997: ცხოვრება მშვენიერია
*2001: პიანინოს მასწავლებელი
*2011: ბიჭი ველოსიპედით
*2013: ლუინ დეივისის შიგნით
*2014: საოცრებები

## რესურსები ინტერნეტში 
* კანის კინოფესტივალი IMDB .

კატეგორია:კანის კინოფესტივალი
დრაიეკჰორნი

**დრაიეკჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს კონკორდიაპლაცის თოვლიან-ყინულიან არეალს. სიმაღლე 3 811 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Dreieckhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ტეტ-დე-ვალპელინი

**ტეტ-დე-ვალპელინი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. აღმართულია დან-დ’ერანის მთის დასავლეთით, სოფელ მატერტალისა და ვალპელინის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Tête de Valpelline on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:იტალიის მთები
მანქანები 2

**მანქანები 2** () — 2011 წლის ანიმაციური ფილმი, გამოშვებული Pixar-ის მიერ. მისი დისტრიბუტორია Walt Disney Pictures. ეს არის 2006 წლის ფილმის გაგრძელება.

ფილმის ბიუჯეტი იყო 200&nbsp;მილიონი აშშ დოლარი , ხოლო შემოსავალმა შეადგინა 559,852,396 მილიონი აშშ დოლარი. პერსონაჟებს ახმოვანებენ ოუენ უილსონი, ლარი ზი კაბლ გაი, ტონი შალჰოუბი, გუიდო კუარონი, ბონი ჰანტი და ჯონ რაზტენბეგერი. მას მოჰყვა გაგრძელება მანქანები 3, რომელიც 2017 წლის 16 ივნისს გამოვიდა.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2011 წლის ანიმაციური ფილმები
შინჰორნი

**შინჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე, ალეჩჰორნის მთის გვერდით. აღმართულია ლეჩენტალისა და ობერალეჩის მყინვარის ხეობებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Schinhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ტექსელი

**ტექსელი** () — უდიდესი კუნძული დასავლეთ ფრიზის კუნძულების ჯგუფში. ეკუთვნის ნიდერლანდებს (ჩრდილოეთი ჰოლანდიის პროვინცია). კუნძულზე ვრცელდება ამავე სახელწოდების ადგილობრივი თემი. ფართობი 463.28 კმ². 2007 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით მოსახლეობა უდრის 13 617 ადამიანს. ზედაპირი ტალღოვანი ვაკეა; სიმაღლე 36 მ-მდე. განვითარებულია დიუნები და წარმოადგენს ბუნებრივ ბარიერს ჩრდილოეთის ზღვასა და ვადენზეეს შორის. ტერიტორიის დიდი ნაწილი ორნითოლოგიური ნაკრძალია. ეკონომიკის ძირითადი სფეროა სოფლის მეურნეობა. განვითარებულია მეცხვარეობა, მეყვავილეობა, მეთევზეობა. ეკონომიკის 70 % ტურზმზეა დაფუძნებული. არის მეთევზეთა პორტი. გარე სამყაროსთან კავშირი მყარდება აეროპორტის მეშვეობით ან ბორანით. ბორანისთვის განკუთნვილი პორტი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. აღმოსავლეთ სანაპიროსთან არის იახტ-კლუბი. სულ არის 7 დასახლება. პლაჟები.

1415 წელს ტექსელმა მიიღო საქალაქო უფლებები. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს 1945 წლის 6 აპრილს — 21 მაისს ტექსელზე მოხდა ქართველი საბჭოთა ტყვეების ბატალიონის აჯანყება გერმანელი ფაშისტი დამპყრობლების წინააღმდეგ. გერმანელბმა კუნძულზე დიდი ძალები გადასხეს, ბატალიონის ხელმძღვანელობამ დახმარებისათვის ინგლისს მიმართა, მაგრამ მან აჯანყებულებს დახმარება არ გაუწია. მოწინააღმდეგის ჭარბ ძალებთან ბრძოლაში დაიღუპა 522 ქართველი მებრძოლი და მრავალი ადგილობრივი პატრიოტი. ადგილობრივი მოსახლეობის თავგანწირული დახმარებით შესაძლებელი გახდა 228 კაცის გადარჩენა. 21 მაისს ტექსელზე გადავიდა კანადის საექსპედიციო კორპუსის ნაწილი და ბრძოლა შეწყდა.

## გალერეა

ფაილი:Slufter1.jpg
ფაილი:Slufter2.jpg
ფაილი:Landschaptexel.jpg
ფაილი:Texel Landscape.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* ქართველთა აჯანყება ტექსელზე

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტექსელი
კატეგორია:ნიდერლანდების კუნძულები
ბალფრინი

**ბალფრინი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს დომის მთის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე. მიეკუთვნება მიშაბელის მასივს, რომელიც სოფელ მატერტალსა და ზაასტალს შორისაა გადაჭიმული. ბალფრინის ჩრდილოეთ კალთა დაფარულია ბალფრინგლეჩერის მყინვარით, სამხრეთი კალთა კი უფრო დიდი რიედის მყინვარით.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Balfrin on Hikr
* The Balfrin on Summitpost
* The Balfrin on Mount Wiki 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პინე-დ'აროლა

'''პინე-დ'აროლა''' () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 3 796 მეტრი.

მთა პირველად 1865 წლის 9 ივლისს დალაშქრეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Pigne d'Arolla on SummitPost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფლუხტჰორნი

**ფლუხტჰორნი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ზაას-ალმაგელის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში. აღმართულია შტრალჰორნის მთის აღმოსავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
* Fluchthorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გროსჰორნი

**გროსჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში, ბერნისა და ვალეს კანტონების საზღვარზე. მდებარეობს ლაუტერბრუნენის კედლის შუაგულში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Grosshorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კვანაფა (ხოფის თემი)

**კვანაფა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ხოფის თემი). 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეგიუი-დე-ლ’ანევი

**ეგიუი-დე-ლ’ანევი** () — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარია-საფრანგეთის საზღვარზე. აღმართულია ტურ-ნუარის მთის გვერდით, დასავლეთიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Aiguille de l'A Neuve on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:საფრანგეთის მთები
ათარბეკოვკა

**ათარბეკოვკა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (დრანდის თემი). 

## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაიკლ კლარკ დუნკანი

**მაიკლ კლარკ დუნკანი** (; დ. 10 დეკემბერი, 1957 — გ. 3 სექტემბერი, 2012) — ამერიკელი მსახიობი. განსაკუთრებით ცნობილია ჯონ კოფის როლით ფილმში „მწვანე მილი“, რომლისთვისაც ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე და ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
მაიკლ კლარკ დუნკანი 1957 წლის 10 დეკემბერს დაიბადა ილინოისის შტატის ქალაქ ჩიკაგოში. მომავალი მსახიობი სამხრეთ ჩიკაგოში იზრდებოდა დედის, — ჯინის, — მიერ. ალკორნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კომუნიკაციას სწავლობდა, თუმცა დედის ავადმყოფობის გამო სწავლა მიატოვა და კვლავ ჩიკაგოში დაბრუნდა.

მაიკლ კლარკ დუნკანის სამსახიობო დებიუტი ლუდის რეკლამაში შედგა. მოგვიანებით, 1995 წელს, შედგა მისი კინო-დებიუტიც, — კომედიაში „პარასკევი“, სადაც ეპიზოდური როლი ითამაშა.

### სამსახიობო კარიერა 
1997 წელს მაიკლ კლარკ დუნკანმა ითამაშა მსხვილბიუჯეტიან სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმში, — „არმაგედონი“, — რომელშიც ასევე მონაწილეობდნენ ცნობილი ჰოლივუდელი მსახიობები, ბრიუს უილისი, ლივ ტაილერი ბენ ეფლეკი და სხვები.

მოგვიანებით, ბრიუს უილისმა დუნკანს რეკომენდაცია გაუწია რეჟისორ ფრენკ დარაბონტთან, რომელიც იწყებდა ამერიკელი მწერლის, სტივენ კინგის, მოთხრობის, „მწვანე მილის“ კინო-ადაპტაციაზე მუშაობას. ფილმში, რომელიც 1999 წელს გამოვიდა, მთავარ როლს ტომ ჰენქსი ასრულებს. დუნკანი ჯონ კოფის განასახაიერებს, რომელიც საშინელი მკვლელობისთვისაა ბრალდებული და ციხეში, სიკვდილმისჯილთა ბლოკშია დამწყვდეული. დუნკანის თამაშმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და მსახიობი ოსკარსა და ოქროს გლობუსზე იყო ნომინირებული.

### გარდაცვალება 
2012 წლის 13 ივლისს დუნკანს გულის შეტევა ჰქონდა. მსახიობმა ინფარქტი გადაიტანა, თუმცა მისი მდგომარება არ გაუმჯობესებულა. მაიკლ კლარკ დუნკანი 2012 წლის 3 სექტემბერს გარდაიცვალა ლოს-ანჯელესის ერთ-ერთ საავადმყოფოში, 54 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* მაიკლ კლარკ დუნკანის ბიოგრაფია. biography.com .
* გამოხმაურება მაიკლ კლარკ დუნკანის გარდაცვალებაზე  .

კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ჰოლივუდ-ჰილზში დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ველი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**ველი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, კოდორის ხეობაში, ზღვის დონიდან 450 მ-ზე. 

სოფლის წინა სახელწოდება იყო „ბოგაზი“. გადაერქვა 1948 წელს.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზატელჰორნი

**ზატელჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. გადმოჰყურებს ლეტშენლიუკეს უღელტეხილს, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე. აღმართულია ალეჩჰორნის მთის დასავლეთით, ლანგისა და ობერალეჩის მყინვარებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Sattelhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ზემო აფიანჩა

**ზემო აფიანჩა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზეგანი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**ზეგანი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), მდინარე დიდი მაჭარის (მაჭარის მდგენელი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 360 მ-ზე, გულრიფშიდან 21 კმ-ის დაშორებით. 1994 წელს დე-ფაქტო აფხაზურმა ადმინისტრაციამ სოფელს უწოდა ფაცკირი (აფხ. Ԥацкьыр).  

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზენობანი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**ზენობანი** (ყოფილი *ზემო ბებუთოვკა*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი). 

მდებარეობს კოდორის ხეობაში, ზღვის დონიდან 560 მ-ზე, გულრიფშიდან 50 კმ-ში. 

სოფლები ზენობანი და ქვენობანი მდებარეობს დალის ხეობის შესასვლელთან. XIX საუკუნის დოკუმენტებში ამ მიდამოებში იხსენიება ორი პუნქტი — ბაგადა და ხინგა (ხენგი). XIX საუკუნის ბოლოს აქ მამულები მიიღო პოლკოვნიკმა თავადმა ბებუთოვმა, რომლის სახელიც ეწოდა ორ სოფელს — ვერხნაია ბებუთოვკა (ზემო ბებუთოვკა) და ნიჟნაია ბებუთოვკა (ქვემო ბებუთოვკა). 1948 წლის 3 სექტემბერს ზემო ბებუთოვკას ეწოდა ზენობანი, ქვემო ბებუთოვკას — ქვენობანი. 1989 წლის აღწერით ზენობანში მუდმივი მოსახლეობა არ იყო.    

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ენსხედე

**ენსხედე** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში, ოვერეისელის პროვინციაში, ტვენტეს რეგიონში. 1935 წლამდე მუნიციპალიტეტი მხოლოდ ქალაქ ენსხედეს მოიცავდა, მაგრამ ამ დროისათვის, სწრაფი ინდუსტრიული ექსპანსიის გამო მას შეუერთეს გარსშემორტყმული ლონეკერის მუნიციპალიტეტი. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 157 587 ადამიანს შეადგენს.

## ისტორია
ენსხედეს ისტორიის საწყისების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი, მაგრამ ცნობილია, რომ შუა საუკუნეების ადრეულ წლებში, ძველი ბაზრის გარშემო დასახლება არსებობდა, სადაც განთავსებული იყო ეკლესია, ბაზარი და გამაგრებული არისტოკრატიული სახლი.

1325 წელს, უტრეხტის ეპისკოპოსმა ენსხედეს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა, რასაც დასახლებისთვის კედლის შემორტყმა მოჰყვა. იქიდან გამომდინარე, რომ ქვის კედლის აშენება საკმაოდ ძვირი ჯდებოდა, ენსხედეს თხრილების, მესერებისა და ხის ზღუდეებისგან შექმნილი თავდაცვითი სისტემა შემოავლეს.

ვინაიდან შუა საუკუნეების ევროპულ ქალაქთა უმრავლესობა და მათ შორის ენსხედეც ძირითადად ხისგან იყო აგებული, მუდმივ საფრთხეს წარმოადგენდა ხანძარი. მართლაც, 1517, 1750 და 1862 წლების ხანძრებმა ქალაქს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, ენსხედე ერთ-ერთი პირველი ნიდერლანდური ქალაქი იყო, რომელიც გერმანელებმა აიღეს, რადგან იგი გერმანიასთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობდა.

## ეკონომიკა
ენსხედე საფეიქრო წარმოების ყოფილი ცენტრია. როდესაც ამ ინდუსტრიამ უფრო იაფი გარემოს გამო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში გადაინაცვლა, ენსხედე ნიდერლანდების ერთ-ერთ უღარიბეს ქალაქად იქცა.

ბოლო დროს გაიხსნა სავაჭრო ცენტრები და დიდი მაღაზიები.

## იხილეთ აგრეთვე
*ნიდერლანდების ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
ტბეთი (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)

**ტბეთი** — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალშენის თემი). 1948 წლამდე ეწოდებოდა ჩევიზლუქი 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.

## სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიომასა

250px|მინიატიურა|მერქანი — ბიომასის ტიპური წყარო
250px|მინიატიურა|
**ბიომასა** — ბიოლოგიური წარმოშობის ორგანული, არაწიაღისეული მასალა ქიმიური ენერგიის შემცველობით. ბიომასას ტყეების და სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების სახეობებისგან იღებენ.

ბიომასის გამოყენება წარმატებით ხდება შემდეგი სახით: პირდაპირი წვა, ბუნებრივი აირის მიწოდება, ძრავის საწვავად ბიო-საწვავის წარმოება და სოფლის მეურნეობის და უტილნედლეულისგან წარმოებული ბიოგაზებით. ბიომასა, რომელშიც ხის შემცველობა ჭარბობს, ენერგიის მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს დაახლოებით 2 მილიარდი ადამიანისთვის. მესამე სექტორის ქვეყნებში, ქალაქგარეთ მაცხოვრებელთა უმეტესობისთვის ენერგიის ერთადერთ წყაროს წარმოადგენს. ზოგადად, ბიომასა მსოფლიო საწვავის 1/7-ს აწარმოებს და ენერგოწარმოებაში ბუნებრივ აირთან ერთად მესამე ადგილზეა. ქვემოთ მოცემულ ცხრილში წარმოგიდგენთ ბიომასის ტექნოლოგიის არსებულ ვარიანტებს და შესაბამის საბოლოო მომხმარებას, ტექნოლოგიურ სტატუსთან ერთად.

## ბიომასის წვა
მშრალი ბიომასა ყველაზე ფართოდ გამოიყენება პირდაპირ საწვავის სახით და გამოყოფს 10-20 მჯ/კგ სითბოს. მის ფორმებსა და წყაროებში შედის ხის საწვავი, კომუნალური მყარი ნარჩენების ბიოგენური ნაწილები და გამოუყენებელი საველე კულტურები.

ბიომასის დაწვა შესაძლებელია ქვაბებში სითბოს, ელექტროობის ან ორივე პროდუქტის ერთად (კოგენერაცია) მისაღებად. წვა გარდაქმნის მთავარი მეთოდია. ელექტროობის წარმოქმნის უმეტესი ნაწილი ორთქლტურბინასთან ერთად გამოყენებად რენკინის ციკლს ეფუძნება სითბოს ტიპური მოხმარება საშუალო და მსხვილი მასშტაბით გამოიყენება რაიონული გათბობისა და ტექნოლოგიური პროცესის გათბობისთვის. ბიომასის წვის სისტემები გამოიყენება კომერციული დანიშნულებით და სხვადასხვა ქვაბ-აგრეგატეტის ტექნოლოგიებს მოიცავს, რომლებიც ფართო სპექტრის ბიომასის საწვავს წვავენ. ქვაბების ყველაზე გავრცელებული ტიპებია: მექანიკური შრისებრსაცეცხლებიანი ქვაბები, შეტივტივებული წვის ქვაბები და ქვაბები ფსევდოგათხევადების ფენით. ქვაბის ამ უკანასკნელ ტექნოლოგიას უპირატესობას ანიჭებენ ელექტროსადგურები >10 MWe, მათი სუფთა და ენერგოეფექტური წვის თვისებების გამო. ქარხნები ტიპურად 100 MWe-ის ქვემოთ მუშაობენ. ქვაბების გავრცელებული ტიპების ეფექტურობის მაჩვენებლები 20%-ში მერყეობს მცირე სიმძლავრის ქვაბებისთვის (20-50 MWth), რაც შედარებით დაბალია. აღნიშნული ხის მასალების გათბობის დაბალი მაჩვენებლებისა და ტენიანობის მაღალი შემცველობით არის განპირობებული. გამოყოფის უნარი უმეტესწილად დამოკიდებულია გამოყენებულ ტექნოლოგიაზე, რა დროსაც უპირატესობა თანამედროვე ტექნოლოგიებს ენიჭებათ.

ინდუსტრიულ სფეროში ბიომასის წვა ელექტროენერგიისა და სითბოს მისაღებად აგრეთვე ხდება საყოფაცხოვრებო დონეზე, სივრცის გასათბობად და საკვების მოსამზადებლად. ორივე შემთხვევაში მთავარი მიზანია სუფთა და ეფექტურ წვის უზრუნველყოფა.

## ლიტერატურა
*გ. გიგინეიშვილი, ენერგიის განახლებადი და არატრადიციული წყაროები. სტუ–ს რედაქცია

## რესურსები ინტერნეტში
* Biomass Incineration 
* INBIOX Biomass News
* Biomass as an Energy Source – Växjö University  
* Biomass Thermal Energy Council  
* Everything Biomass  

კატეგორია:ეკოლოგია
კატეგორია:ბიოენერგია
კატეგორია:განახლებადი ენერგია
დასავლეთი ფრიზის კუნძულები

thumb|300px|დასავლეთ ფრიზის კუნძულები, ციფრებით აღნიშნულია: 1. ნორდერ-ჰაკსი 2. რიხელი 3. გრინდი 4. რიფი 5. ენგელსმანპლატი 6. სიმონსზანდი 7. როტიუმერპლატი 8. როტიუმეროგი
**დასავლეთ ფრიზის კუნძულები** () — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში, ნიდერლანდების სანაპიროსთან. გამოჰყოფს ჩრდილოეთის ზღვას ვადენზეეს ყურისგან და შედის ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. გერმანიის სანაპიროსთან თანდათან გადადის აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულებში. კუნძულთა ჯგუფში დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ შედის: ტექსელი, ვლილანდი, ტერსხელინგი, ამელანდი, სხირმონიკოგი და დაუსახლებელი კუნძულები — როტიუმეროგი, როტიუმერპლატი და ზეიდერდეინტესი. აღმოსავლეთით მდებარე 3 კუნძულს ერთად *როტიუმი* ეწოდება. კუნძული ტექსელი ეკუთვნის ჩრდილოეთი ჰოლანდიის პროვინციას; ვლილანდი, ტერსხელინგი, ამელანდი და სხირმონიკოგი — ფრისლანდიის პროვინციას, ხოლო მცირე კუნძულები — როტიუმეროგი, როტიუმერპლატი და ზეიდერდეინტესი — გრონინგენის პროვინციას.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფრიზის კუნძულები 
* აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში
* დასავლეთ ფრიზის კუნძულები – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ფრიზის კუნძულები
კატეგორია:ნიდერლანდების კუნძულები
ნიდერლანდების სამეფო

**ნიდერლანდების სამეფო** (; ; პაპ. Reino Hulandes) — სუვერენული მონარქიული სახელმწიფო ტერიტორიებით ევროპასა და კარიბებში. სამეფო შედგება შვიდი ტერიტორიისაგან, რომელშიც ყველაზე დიდია დასავლეთ ევროპაში მდებარე ნიდერლანდები, ხოლო დანარჩენი ექვსი მდებარეობს კარიბებში. არუბას, კიურასაოსა და სინტ-მარტენს აქვთ თვითმართვადი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის სტატუსი, ხოლო ბონეირს, სინტ-ესტატიუსსა და საბას — კარიბის ნიდერლანდების სპეციალური ადმინისტრაციული ერთეულების — საჯარო ორგანოების სტატუსი. სამეფოს შემადგენელ წევრებს შორის ურთიერთობა რეგულირდება 1954 წელს მიღებული ნიდერლანდების სამეფოს ქარტიით. აღმასრულებელი ორგანო — სახელმწიფო მინისტრთა საბჭო (*Rijksministerraad*), რომელიც შედგება ნიდერლანდების მინისტრთა საბჭოს ყველა წევრისაგან და ტერიტორიების უფლებამოსილი მინისტრებისაგან. თვითონ ამ ტერიტორიებს ჰყავთ საკუთარი წარმომადგენლობითი ორგანოები — კუნძულის საბჭოები (*eilandsraad*) და აღმასრულებელი — კუნძულის დეპუტატები (*eilandgedeputeerde*). ნიდერლანდების სამეფოს საერთო ფართობი შეადგენს 42 519 კმ²-ს, მოსახლეობა დაახლოებით 17 300 000 ადამიანს. სამეფოს ფართობი კარიბის ზღვის აუზში — 993 კმ²-ს, მოსახლეობა დაახლოებით — 310 000 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Charter for the Kingdom of the Netherlands  (pdf)
* Chief of State and Cabinet Members 

## სქოლიო 
კატეგორია:ნიდერლანდების სამეფო
კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები
კატეგორია:დამოკიდებული ტერიტორიები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
ამერსფორტი

**ამერსფორტი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდში, უტრეხტის პროვინციის მეორე უდიდესი ქალაქი. მიუხედავად სწრაფად ზრდისა, იგი შესანიშნავად ინარჩუნებს კარგად შემონახულ, შუა საუკუნეების დაცულ ცენტრს. ამერსფორტი ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი სარკინიგზო კვანძია, რადგან იგი ნიდერლანდების ორ მთავარ, აღმოსავლეთ-დასავლეთისა და ჩრდილოეთი-სამხრეთის სარკინიგზო ხაზების კვეთაზე მდებარეობს. 2009 წელს ქალაქმა არსებობის 750-ე წლისთავი იზეიმა.

## ისტორია
მონადირე-შემგროვებლები ამერსფორტის რეგიონში ჯერ კიდევ მეზოლითის ხანაში სახლობდნენ. მათ ნაკვალევს არქეოლოგებმა მიაკვლიეს, კერძოდ ბუხრებსა და კაჟებს.

1259 წელს უტრეხტის ეპისკოპოსმა დასახლებას ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. 1300 წელს დასრულდა აგურის პირველი დამცავი კედლის მშენებლობა. სულ მალე ქალაქის გაფართოება გახდა საჭირო და 1380 წელს ახალი კედლის მშენებლობა დაიწყეს, რომელიც 1450 წლისთვის დასრულდა.

XVIII საუკუნეში, განვითარდა თამბაქოს კულტივაცია, რამაც ამერსფორტის აყვავება გამოიწვია. 1800 წლისთვის ეს მეურნეობა დაეცა.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  ლიბერეცი, ჩეხეთი

## იხილეთ აგრეთვე
*ნიდერლანდების ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ტურისტული ინფორმაცია
* Amersfoort, City with a Heart 

კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
სკიროსი

**სკიროსი** — კუნძული საბერძნეთში. მდებარეობს ეგეოსის ზღვაში. აღწერის მონაცემებით კუნძულზე ცხოვრობს 2602 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* სკიროსი 
* კუნძულის ოფიციალური საიტი
* საბერძნეთის რეგიონები: კუნძული სკიროსი 
* საბერძნეთის პორტალი. კუნძული სკიროსი 

კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
პელაგოსი

**პელაგოსი** — კუნძული საბერძნეთში. მდებარეობს ეგეოსის ზღვაში. აღწერის მონაცემებით კუნძულზე ცხოვრობს 10 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*პელაგოსი GTP სამოგზაურო გვერდზე 
*ალონისოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ფსარა

**ფსარა** () — კუნძული საბერძნეთში. მდებარეობს ეგეოსის ზღვაში. აღწერის მონაცემებით კუნძულზე ცხოვრობს 448 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ფსარა  (აგრეთვე გერმანულად და ბერძნულად)
*The destruction of Psara , in Greek
*The flags of the rebellious islands (Psara), in Greek

კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კარიბის ნიდერლანდები

**კარიბის ნიდერლანდები** (, პაპ.: Hulanda Karibe) — ეწოდება კარიბების სამ კუძულს: **ბონეირი**, **სინტ-ესტატიუსი** და **საბა**, რომლებიც წარმოადგენენ ნიდერლანდების სპეციალურ ადმინისტრაციულ ერთეულებს - საჯარო ორგანოებს. კუნძულებს მათი სახელების პირველი ასოების მიხედვით მოიხსენიებენ როგორც **BES-კუნძულები**, (). კუნძულები წარმოადგენენ ევროპის კავშირის ზღვისიქითა ტერიტორიებს,

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიდერლანდების სამეფო

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website of the National Office for the Caribbean Netherlands 
* Official website of the government of Bonaire 
* Official website of the government of Saba 
* Official website of the government of St. Eustatius

## შენიშვნა 
## სქოლიო 
კატეგორია:კარიბის ნიდერლანდები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
გაისჰორნი

**გაისჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე. გადმოჰყურებს ალეჩის მყინვარს. სიმაღლე 3 740 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Geisshorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ტრიფტჰორნი

**ტრიფტჰორნი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე, სოფელ ცერმატის დასავლეთით. მდებარეობს ობერ-გაბელჰორნისა და ცინალროტჰორნის მთების შემაერთებელი ქედის შუაგულში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Trifthorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
GRRR!

***GRRR!*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოიცა 2012 წლის 12 ნოემბერს. მასში, გარდა ჯგუფის ცნობილი სიმღერებისა, შეტანილია ორი ახალი, „Gloom and Doom“ და „One Last Shot“, ჩაწერილი 2012 წლის აგვისტოში. კრებული გამოიცა ორი სახით - 50 და 80 სიმღერიან ბოქს-სეტებად.

## ყდა 
ყველა გამოცემის გარეკანის ავტორია უოლტონ ფორდი გარეკანზე გამოსახულია გორილა როლინგ სტოუნზის ლოგოთი, რომელიც ტუჩებსა და ენას წარმოადგენს.

## გამოცემები 
* 50 სიმღერა, 3 CD, 24 გვერდიანი ბუკლეტით
* 50 სიმღერა, 3 CD ბოქს-სეტი, 36 გვერდიანი წიგნით და 5 საფოსტო ბარათით 
* 50 სიმღერა, 5 12" ფორმატის ფირფიტით
* 80 სიმღერა, 4 CD, დამატებითი დისკით, 7" გრამფირფიტით, წიგნით, პოსტერით და საფოსტო ბარათებით

## სიმღერების სია 
### 50 სიმღერიანი გამოცემა
### 80 სიმღერიანი გამოცემა
## სერტიფიცირებები
## გამოცემის ისტორია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* *GRRR!* ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2012 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:ABKCO Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Interscope Records-ის კომპილაციური ალბომები
კომბენ-დე-კორბასიერი

**კომბენ-დე-კორბასიერი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 3 716 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Il Combin de Corbassière su camptocamp.org

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მონ-ველანი

**მონ-ველანი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. 3 727 მ სიმაღლით იგი უმაღლესი მწვერვალია, რომელიც აღმართულია დიდი სენ-ბერნარის უღელტეხილსა და გრან-კომბენის მთას შორის. მის ჩრდილოეთ კალთაზე გაწოლილია ორი დიდი მყინვარი. მონ-ველანი მდებარეობს ბურ-სენ-პიერის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში და აოსტის ხეობაში მდებარე ეტრუბლის კომუნის ჩრდილოეთით. ამავე მასივზე, ძირითადი მწვერვალის ჩრდილოეთით აღმართულია მცირე მწვერვალი პეტი-ველანი ().

## რესურსები ინტერნეტში
*Mont Vélan on Hikr
*Mont Vélan on Summitpost

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:იტალიის მთები
ალუიტსუპ-პაა

**ალუიტსუპ-პაა** —  სოფელი გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს  303 კაცს.

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
ამასივიკი

**ამასივიკი** —  დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს  74 კაცს.

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
იგალიკუ

**იგალიკუ** —  დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს  55 კაცს.

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
ჩანჩქერი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

**ჩანჩქერი** ( [ბენჩახჿჷ]) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირას. 

## ისტორია
ადრე, ამ ადგილას იყო სოფელი ფხისთა. XIX ს. ბოლოს აქ შეიქმნა სოფელი ტროიცკოე. 1930 წ. ტროიცკოე მიქელრიფშის თემში შედიოდა. 1948 წელს მას ქართული სახელი ჩანჩქერი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ბენჩახუ (Бенчахə).

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 0 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.

## სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Format (ალბომი)

***Format***  —  ჯგუფ Pet Shop Boys-ის კრებული, გამოცემული 2012 წლის 6 თებერვალს, ლეიბლზე Parlophone. მასში შეტანილია ჯგუფის  მიერ 1996–2009 წლებში (*Bilingual*-იდან *Yes*-ამდე) გამოცემული სინგლების B-გვერდები. მსგავსი კრებული ჯგუფმა გამოსცა 1995 წელს, ორმაგი დისკის *Alternative* სახით.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2012 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:B-მხარეების კომპილაციური ალბომები
აშშ-ის შტატები დაარსების წლების მიხედვით

ამერიკის შეერთებულ შტატებში სულ 50 შტატია. აქედან პირველი შტატი - დელავერი დაარსებული იქნა 1787 წლის 7 დეკემბერს, რომელმაც აშშ-ის კონსტიტუციის რატიფიცირება მოახდინა. 2011 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ყველაზე მეტი მოსახლეობა ამჯერად 1850 წლის 9 სექტემბერს დაარსებულ, რიგით 31-ე კალიფორნიის შტატში ცხოვრობს (37 691 912). ამ კუთხით ყველაზე მცირე ოდენობით მცხოვრები არის 1890 წლის 10 ივლისს დაარსებულ რიგით 44-ე უაიომინგის შტატში - 568 158.

ყველაზე დიდი შტატი ფართობით, 1 717 854 კმ² მქონე 1959 წლის 3 იანვარს 49-ე შტატად წოდებული ალასკა არის. ყველაზე მცირე ფართობის მქონე შტატი როდ-აილენდია, რომლის ფართობი სულ რაღაც 4,002 კმ² არის. როდ-აილენდი 1790 წლის 29 მაისს აღიარებული იქნა, როგორც მე-13 შტატად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აშშ
* აშშ-ის ისტორია

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატები დაარსების მიხედვით
* ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორია 
* აშშ-ს ნაციონალური არქივი
* ამერიკის ისტორიული საზოგადოება
* American History Calendar 
* ამერიკის ისტორიული დღიური
* Colored Timeline of American History broken down by theme
* BackStory - Public Radio show exploring American History

შტატები
აბრამეთი

**აბრამეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში,   თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჯორჯიაშვილის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტეტ-ბლანში

**ტეტ-ბლანში** ( *თეთრი თავი*) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მისი მწვერვალი (3 710 მ) სამწერტილიანია, ერანის, მატერტალისა და ვალპელინის ხეობებს შორის. 

მთიდან რამდენიმე კილომეტრით აღმოსავლეთით მდებარეობს მატერჰორნი და დან-დ’ერანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Tête Blanche on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კატეგორია:იტალიის მთები
ვაკე (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ვაკე** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (ქვემო ქართლის მხარე), თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (ჩხიკვთის ადმინისტრაციული ერთეული). 

სოფელი მდებარეობს ალგეთის ხეობაში, სოფელ გუდარეხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 860 მ-ზე.

## ისტორია
XVI–XVIII საუკუნეების საბუთებში ვაკე მოხსენიებულია როგორც საბარათიანოს, შემდეგ — საგოსტაშაბიშვილოს (ბარათაშვილების განაყოფი) სოფელი. 1703 წლის ერთ დოკუმენტში იხსენიება ვაკელი ხუცესი. ვაკე აღნიშნულია ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) რუკებზე და მოხსენიებულია ქვემო ქართლის სოფელთა სიაში. 1905 წლის რუკის მიხედვით ვაკე უკვე ნასოფლარია. XIX–XX საუკუნეებში სოფელში ცხოვრობდნენ ჩამოსახლებული მთიელები — ქართველები და ოსები. 1960-იან წლებში მოსახლეობის უმეტესობა ვაკიდან გადასახლდა.

ვაკის მიდამოებში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები. სოფლის თავზე არის გვიანდელი შუა საუკუნეების წმ. გიორგის ეკლესიის ნანგრევები (შემორჩენილია მხოლოდ კედლები, კამარა ჩანგრეულია).  სოფლის შესასვლელში ძველ სასაფლაოზე დგას განვითარებული შუა საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია აღმოსავლეთის ფასადზე შემორჩენილი ასომთავრული წარწერით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი. 

2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობის 75 %-ს წარმოადგენდნენ ქართველები, 15 %-ს კი ოსები.

## ლიტერატურა
* ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის I მეოთხედში, თბ., 1935.
* მასალები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიისა და ტოპონიმიკისათვის, ნაწ. 1, თბ., 1964.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლ’ევეკი

**ლ’ევეკი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს კოლ-კოლონის უღელტეხილს. 3 716 სიმაღლით ზღვის დონიდან, იგი აროლის ხეობის ერთ-ერთი უმაღლესი მწვერვალია.

## რესურსები ინტერნეტში
* L'Evêque on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
იკამიუტი

**იკამიუტი** () — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 96 კაცს. 

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
იგინიარფიკი

**იგინიარფიკი** () — სოფელი დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 88 კაცს. 

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები

**აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები** () — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში, აღმოსავლეთ ფრიზიის და ქვემო საქსონიის სანაპიროებთან. ეკუთვნის გერმანიას. კუნძულები გარშემორტმყულ ზღვასთან ერთად (დაახლოებით 5%) ვადენზეეს ეროვნული პარკის ნაწილს შეადგენენ. ფართობი 134,35 კმ². 2008 წლის 31 დეკემბრის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა უდრის 16,837 ადამიანს. აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულები შეიცავს 7 დასახლებულ კუნძულს. ესენია: ბორკუმი, იუსტი, ნორდერნაი, ბალტრუმი, ლანგეოოგი, შპიკეროოგი, ვანგეროოგე. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე 5 დაუსახლებელი კუნძული. ტერიტორიის დიდ ნაწილში აკრძალულია ავტომობილებით გადაადგილება. გამონაკლისს მხოლოდ მჭიდროდ დასახლებული კუნძულები შეადგენენ. აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულებთან მისვლა შესაძლებელია მხოლოდ ბორანით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფრიზის კუნძულები 
* დასავლეთი ფრიზის კუნძულები

## რესურსები ინტერნეტში
* აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ფრიზის კუნძულები
კატეგორია:გერმანიის კუნძულები
ჯვარა

**ჯვარა** (2015 წლამდე *დუმანისი*) — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ჭივჭავი).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 119 ადამიანი.

## კულტურული მემკვიდრეობა
სოფლის შუაში შემორჩენილია IX–X საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ფასადებს მთელ სიგრძეზე გვიანდალური ხანის მინაშენები აქვს. სამხრეთი მინაშენი სწორკუთხაა და შესასვლელიც აქედან ჰქონდა. ჩრდილოეთი აფსიდიანი მინაშენი კარით მხოლოდ ეკლესიასთან იყო დაკავშირებული. ძეგლი ნაშენია უხეშად დამუშავებული ქვით, კონსტრუქციულად მნიშვნელოვანი ნაწილები თლილი ქვითაა გამოყვანილი, ხოლო კარნიზი კბილანებითაა დამუშავებული. ტრაპეზის ქვაზე დიდი ზომის ჯვარია გამოსახული.

სოფლის განაპირას, სამხრეთით, XVI–XVII საუკუნეების წმ. გიორგის ეკლესია დგას. ნაგებია მქისედ დამუშავებული ქვით. კარი მხოლოდ სამხრეთიდანაა. სოფლის აღმოსავლეთით, დაახლ. 1 კმ-ზე, დგას მცირე ზომის XVI–XVII საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შიგნით და გარეთ შემოსილია სუფთად გათლილი ქვით. აღმოსავლეთის ფასადზე ამოკვეთილია წარწერა: „ქრისტე შეიწყალე სული მიქელასი“.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნუტაარმიუტი

**ნუტაარმიუტი** () — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 36 კაცს.

## სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
ფრიზის კუნძულები

**ფრიზის კუნძულები** (***ფრისლანდის კუნძულები***;  ) — კუნძულთა ჯგუფი ჩრდილოეთის ზღვაში. ეკუთვნის ნიდერლანდებს, გერმანიასა და დანიას. მთლიანი ფართობია — 1047,49 კმ². უდიდესი კუნძულია ტექსელი (ფართობი — 463,28 კმ²).

გადაჭიმულია ნიდერლანდების (დასავლეთი ფრიზის კუნძულები) გერმანიის (აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები და ჩრდილოეთი ფრიზის კუნძულების ჩრდილოეთი ნაწილი) სანაპიროების გასწვრივ 250 კმ-ზე. ევროპის კონტინენტს დაშორებულია 5-32 კმ-ით. 
ფრიზის კუნძულები წარმოადგენს ზღვისგან გადარეცხილი კონტინენტის ძველ ნაპირს. კონტინენტიდან გამოყოფილია ქვიშის ზოლით, რომელიც მოქცევის დროს წყლით იფარება. ზედაპირზე დიუნებია (სიმაღლე 20 მ-მდე) და ნაწილობრივ მარშები, რომელზედაც კულტურული მდელოებია დაშენებული. სახელი ეწოდა ფრიზის (ფრისლანდიის) მიხედვით, რომელიც დასახლებული იყო გერმანიკული წარმოშობის ხალხით — ფრიზებით.

არის ნაკრძალი. ფრიზის კუნძულების რაიონშია მრავალი დიდი მდინარის შესართავი, მათ შორის აღსანიშნავია: ელბა, ემსი და ვეზერი. განვითარებულია ტურიზმი, გვხვდება კურორტები, ბევრია ზღვის ფრინველი. თევზჭერა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ფრიზის კუნძულები – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:ფრიზის კუნძულები
ზემო ახალშენი

**ზემო ახალშენი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ჭივჭავის ადმინისტრაციულ ერთეულში (ქვემო ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდ. ჭივჭავის (ხრამის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე, თეთრიწყაროდან 8 კმ-ში. 2002 და 2014 წლების აღწერებით მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
იფნარი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**იფნარი** — სოფელი საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჭივჭავის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოდისწყარო (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**კოდისწყარო** — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, შეხვეტილის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზირბითი

**ზირბითი** — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ახალსოფლის ადმინისტრაციულ ერთეულში (ქვემო ქართლის მხარე).

მდებარეობს ბედენის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდ. ბზისწყლის (ალგეთის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, თეთრიწყაროდან 42 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

## ისტორია 
დღევანდელი ზირბითის ადგილას ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) რუკებზე დატანილია სოფელი ახალშენი, რომელიც ასევე მოხსენიებული ქვემო ქართლის სოფლების ვახუშტისეულ სიაში და იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“. სოფელი ახალშენი ისტორიულ საბუთებში XVI საუკუნიდანაა ცნობილი. შედიოდა საბარათიანოში, შემდეგ ეკუთვნოდათ ბარათაშვილის განაყოფ გერმანოზიშვილებს.  

ზირბითი სოფელს ეწოდა მას შემდეგ, რაც აქ, XIX საუკუნის II ნახევარში ორბეთის მახლობელ სოფ. ზირბითიდან (ზრბითიდან) გადმოსახლდნენ მთიულეთ-გუდამაყრიდან მიგრირებული ქართველი მთიელები. საბჭოთა პერიოდში, 1935 წლამდე სოფელი შედიოდა მანგლისის სასოფლო საბჭოში, შემდეგ — ახალსოფლის სასოფლო საბჭოში.

ზირბითში, შემაღლებულ ადგილას, ხევის პირას დგას ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია (VIII-X საუკუნეები). სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, მაღალ ბორცვზე არის წინაქრისტიანული ხანის გამაგრებული საცხოვრისის ნაშთები. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 39 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
* ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVIII ს. პირველ მეოთხედში, ნაწ. 1–2, თბ., 1935. — გვ. 287.
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ახკალაფა

**ქვემო ახკალაფა** — ნასოფლარი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.მდებარეობს თეთრიწყაროს პლატოზე, ზღვის დონიდან 1140 მ., თეთრიწყაროდან 24 კმ, სოფელ დმანისიდან 13 კმ. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა დმანისის სასოფლო საბჭოში, განვითარებული იყო მერძევეობა. XXI საუკუნეში სოფელი დაცლილია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ქვემო ახალშენი

**ქვემო ახალშენი** — ნასოფლარი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.მდებარეობს თეთრი წყაროს პლატოზე, მდინარე ხრამის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 840 მეტრზე, თეთრი წყაროდან 10 კმ. სამღერეთიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა დმანისის სასოფლო საბჭოში. განვითარებული იყო მეცხოველეობა. XXI საუკუნეში სოფელი დაცლილია.

## დემოგრაფია
2002 და 2014 წლის აღწერების მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ორბეთი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ორბეთი** (ყოფ. *ელიზავეტინსკოე*) — სოფელი საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ორბეთის თემის ცენტრი (ამლევი, ახალი ზირბითი, დიდგორი, დრე, ვანეთი, ლასტიციხე, მესამე შამთა, ნაოსარი, პანტიანი, ღვევი, ღოლოვანი, შამთა, წვერი, წყლულეთი).

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 234 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ორბეთი (საწარმო)
*ორბეთის ციხე

## სქოლიო 
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
საღრაშენი

**საღრაშენი**, ყოფ. *არაშენდა* — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჯორჯიაშვილის თემში. მდებარეობს მდინარე ალგეთის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 720 მ., თეთრიწყაროდან 13 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მერძევეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტურნელონ-ბლანი

**ტურნელონ-ბლანი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს მოვუაზენის ტბას. მიეკუთვნება გრან-კომბენის მასივს. მდებარეობს კორბასიერის მყინვარის აღმოსავლეთით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Tournelon Blanc on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მონ-დიურანი

**მონ-დიურანი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. მდებარეობს ობერ-გაბელჰორნის დასავლეთით, ცინალისა და ცმუტის ხეობებს შორის. ჩრდილოეთ კალთაზე ეშვება მყინვარი, რომელიც ბოლოს ცინალის მყინვარს უერთდება.

## რესურსები ინტერნეტში
*Mont Durand on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ქსოვრეთი

**ქსოვრეთი** — სოფელი საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჩხიკვთის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლე-პლერერი

**ლე-პლერერი** ( *მტირალა*) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, მოვუაზენისა და დიკსენსის ტბებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
*Le Pleureur on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ატუ (გრენლანდია)

**ატუ** () — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 226 კაცს. 

კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
მიტელჰორნი

**მიტელჰორნი** () — მთა შვეიცარიის ალპებში, შვეიცარიაში, გრინდელვანდის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს. იგი უმაღლესია ვეტერჰორნის სამმწვერვალიან მასივში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mittelhorn on Hikr
* www.wetterhorn.ch
* Wetterhorn on Summitpost
* Wetterhorn from Grindelwald First
* Wetterhorn from Eiger Trail

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
შიხილო

**შიხილო** (ყოფ. *ძველი შიხილო*) — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჭივჭავის თემში. მდებარეობს თეთრი წყაროს პლატოზე, მდინარე ხრამის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 980 მ., თეთრიწყაროდან 13 კმ. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა დმანისის სასოფლო საბჭოში, განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალმჰორნი

**ბალმჰორნი** () — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მისი მწვერვალი ბერნისა და ვალეს კანტონების საზღვარზე მდებარეობს. სიმაღლე 3 698 მეტრი. 

მთა პირველად 1864 წლის 21 ივლისს დალაშქრეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Balmhorn auf Summitpost 
* Balmhorn Südseite 

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ეშჰორნი

**ეშჰორნი** () — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სოფელ ცერმატის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. მთავარი მწვერვალის სიმაღლე 3 669 მეტრია, მცირე მწვერვალის კი 3 618 მ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Äschhorn on Hikr

კატეგორია:ალპები
კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფიტარეთი

**ფიტარეთი** — სოფელი საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჭივჭავის თემში. თეთრი წყაროს პლატოზე, მდინარე ხრამის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 860 მ, თეთრიწყაროდან 26 კმ. ფიტარეთის მოშორებით მდებარეობდა ძველი ქართული კულტურის კერა ფიტარეთის მონასტერი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამება (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი)

**სამება** — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, გორელოვკის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 66 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები