open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ*** (, , ) ― ავტონომიური რესპუბლიკა საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში, რსფსრ-ში. დედაქალაქი ნალჩიკი. ავტონომიურ რესპუბლიკაში შედიოდა 8 რაიონი, 7 ქალაქი და 8 დაბა. 

## ისტორია
1905-1907 წლების რევულუციების დროს მოეწყო დემონსტრაციები, მიტინგები და შეიარაღებული გამოსვლები. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩამოყალიბდა რსდმპ პირველი ორგანიზაცია ნალჩიკში, აპრილში კი შეიქმნა მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოები. 1918 წლის 18-23 მარტს ჩატარდა საბჭოების I ყრილობა, რომელმაც გამოაცხადა საბჭოთა ხელისუფლება. 1918 წლის ივნისს დაიწყო გ. ბიჩერახოვის ანტისაბჭოთა ამბოხება, რომელიც ნოემბერში ჩაახშეს. 1919 წელს ყაბარდო-ბალყარეთის ტერიტორია ა. დენიკინის ჯარებმა დაიკავეს. 1920 წლის 24 მარტს XI წითელი არმიის დახმარებით საბჭოთა ხელისუფლება აღდგა. 1921 წლის 1 სექტემბერს რსფსრ-ის შემადგენლობაში შეიქმნა ყაბარდოს ავტონომიური ოლქი. 1922 წლის 16 იანვარს რსფსრ-ის ცაკის დადგენილებით შეიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქი. სსრკ-ის 1936 წლის კონსტიტუციით, ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქი გარდაიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-დ. 1942 წლის ოქტომბერში მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტურმა გერმანიამ მოახდინა ყაბარდო-ბალყარეთის ოკუპაცია. 1943 წლის იანვარში საბჭოთა ჯარებმა რესპუბლიკის ტერიტორია გაანთავისუფლეს. 1944 წლის მარტში ბალყარები შუა აზიაში გადაასახლეს, ხოლო ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-ს ეწოდა ყაბარდოს ასსრ. 1957 წლის 9 იანვარს სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით ბალყარეთის ეროვნული ავტონომია აღდგა ბალყარეთის ასსრ ისევ ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-დ გარდაიქმნა. 1992 წლიდან მის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკა.

## ჯილდოები და მედლები
1934 წელს სოფლის მეურნეობაში მიღწეული წარმატებებისათვის ოლქი დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით. 1957 წლის 4 ივლისს ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ მეორეჯერ დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით, 1971 წლის 31 აგვისტოს ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, ხოლო 1972 წლის 29 დეკემბერს ხალხთა მეგობრობის ორდენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რსფსრ-ის ავტონომიური რესპუბლიკები
დიდი პრიზმული წყარო

**დიდი პრიზმული წყარო** () — დიდი თერმული წყარო აშშ-ში, უაიომინგის შტატში. მდებარეობს იელოუსტოუნის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 2220 მ სიმაღლეზე. სიდიდით მსოფლიოში მე-3 ადგილზეა ფრაინგ-პენისა და ბოილინგის ტბების შემდეგ. განფენილია მიდვეის გეიზერის აუზში. მისი დიამეტრია დაახლოებით 110 მ, ხოლო სიღრმე 50 მ. წყაროს 70°C-ანი წყლის ხარჯი შეადგენს 2100 ლიტრს წუთში. დიამეტრით 90 მ. 1870 წელს უოშბერნ-ლანგფორდ-დოანის ექსპედიციამ მოინახულა წყარო და სიახლოვეს შენიშნა 15 მ გეიზერი, რომელსაც მოგვიანებით ექსელსიორი ეწოდა.

გაზაფხულზე ნათელი და კაშკაშა ფერები კიდეების ირგვლივ არსებული მინერალებით მდიდარი წყლის მიკრობული მატების შედეგია, რომლის პროდუქტის ფერი გარდამავალია მწვანესა და წითელს შორის. მიკრობული მატების ფერების რაოდენობა დამოკიდებულია ქლოროფილისა და კაროტინოიდების შეფარდებასა და ჩამონადენის ტემპერატურის გრადიენტზე. ზაფხულში მატები ნარინჯისფერი ან წითელია, მაშინ როდესაც ზამთარში მატები ჩვეულებრივ, მუქი მწვანეა. ექსტრემალური სიცხის გამო აუზის ცენტრი სტერილურია. აუზის ცენტრალური ნაწილის წყლის მუქი ლურჯი ფერი წყლის შიდა ლურჯი ფერის შედეგია. ეფექტი მეტად ძლიერია წყაროს ცენტრში, მისი სტერილურობისა და სიღრმის გამო.

## გალერეა 

ფაილი:Aerial image of Grand Prismatic Spring (view from the south).jpg
ფაილი:Grand Prismatic Springs in July.jpg
ფაილი:Grand Prismatic Spring, Yellowstone NP.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის თერმული წყაროები
კატეგორია:იელოუსტოუნის ეროვნული პარკი
ბუშტოსანა

**ბუშტოსანა**, *წყლის სანთელა* () — მწერიჭამია მცენარეების გვარი ბუშტოსანასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი წყლის ბალახებია, არ აქვთ ფესვები. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული, განკვეთილია ხაზურ ან ძაფისებრ სეგმენტებად. ყვავილები ყვითელი ან ლურჯ-იისფერია, ორტუჩიანი და დეზიანი გვირგვინით, მტევნისებრ ყვავილედებში. ნაყოფი კოლოფია. მტაცებელი მცენარეებია; ფოთლებზე აქვთ დამჭერე (სანადირო) ბუშტები, რომლებითაც იჭერენ მცირე ზომის უხერხემლო ცხოველებს და ინელებენ მათ ბუშტების შიგნით განლაგებული საჭმლის მომნელებელი ჯირკვლების მიერ გამოყოფილი ფერმენტების დახმარებით. ცნობილია 200-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე, უმეტესობა — ტროპიკებში. ზოგი სახეობა სამკურნალოა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბუშტოსანასებრნი
კატეგორია:მწერიჭამია მცენარეები
გრიგოლ ფაჩულია

**გრიგოლ ალექსის ძე ფაჩულია** (დ. 1904, ბათომი — გ. 1981) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
გრიგოლ ფაჩულია დაიბადა 1904 წელს ქალაქ ბათომში. 15 წლის ასაკდან ის მუშაობდა ბათუმის სხვადასხვა დაწესებულებებსა და საწარმოებში — პიტოევის ქარხანაში, ნავსადგურში, სახანძრო რაზმში, გაზეთის რედაქციაში.

ბათუმში წითელი არმიის შესვლისთანავე მოხალისედ ჩაეწერა არმიის რიგებში, 1926 წლიდან განუწყვეტლად მუშაობდა გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტსამმართველო-შინსახკომის ორგანოებში. 

1935–1936 წლებში იყო დინამო თბილისის მწვრთნელი.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №13 ჩელუსკინის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1937 წლის 16 ივლისიდან 1938 წლის 15 ნოემბრამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი.

გრიგოლ ფაჩულია კომკავშირის რიგებში 1923 წლებში შევიდა. 

## ჯილდოები და მედლები
* — 22.07.1937. 

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №119 (217), 26 მაისი, 1938

## რესურსები ინტერნეტში
*Пачулия, Григорий Алексеевич
*გრიგოლ ფაჩულია

კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრები
კატეგორია:დინამო თბილისის მწვრთნელები
ჩოსას-დე-კანალესი

**ჩოსას-დე-კანალესი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-საგრის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 33 კმ². მოსახლეობა — 4104 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტოლედოს მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩოსას-დე-კანალესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ნაწლავის ფლორა

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[ნაწლავის ჩხირი — ნაწლავის ფლორის ერთ-ერთი შემადგენელი.]]
**ნაწლავის ფლორა** — ჯანმრთელი ადამიანისა და ცხოველის ნაწლავების მიკროორგანიზმები, რომლებიც ზიანს არ აყენებენ მასპინძელს. ნაწლავებში მიკრობთა არსებობა სიმბიოზის შედეგია.

ნორმალური ნაწლავის ფლორა შედგება:
# კომენსალებისა და საპროფიტებისაგან;
# პირობითი ან პოტენციური დამასნებოვნებლებისაგან.

წვრილი ნაწლავების ზედა ნაწილში ჭარბობენ აერობული სტრეპტოკოკები (ე. წ. ენტეროკოკები), ლაქტობაცილები და საფუვრები. ქვემო ნაწილში უფრო მეტია გრამუარყოფითი ბაქტერიები (უმთავრესად ნაწლავის ჩხირისა და სპოროვნების ჯგუფისა). ნაწლავის ფლორის სახეობრივი და რაოდენობრივი შედგენილობის დარღვევას დისბაქტერიოზი ეწოდება. ნაწლავის ფლორა, მისი შედგენილობა და მდგომარეობა განაპირობებს საჭმლის მომნელებელი პროცესების მიმდინარეობას, რიგი ფერმენტებისა და სხვა ფიზიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების წარმოქმნას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაქტერიოლოგია
კატეგორია:მიკრობიოლოგია
კატეგორია:საჭმლის მომნელებელი სისტემა
თემურ ბგანბა

**თემურ ჭიჭის ძე ბგანბა** (დ. 1910) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
თემურ ბგანბა დაიბადა 1910 წელს.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ოჩამჩირის რაიონის აძიუბჯის №68 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1938 წლის 14 ივლისდან(?) 1939 წლის 14 აპრილამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისარი, 1939 წლის 14 აპრილიდან — აფხაზეთის ასსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისრი.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №111 (209), 17 მაისი, 1938

კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისრები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის მიწათმოქმედების სახალხო კომისრები
თემურ
ლურჯ-მწვანე სტროფარია

**ლურჯ-მწვანე სტროფარია** () — სოკოს სახეობა სტროფარიასებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკას. 

ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელ სოკოდ. იზრდება წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიანი ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.

სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა ბოტანიკოსმა უილიამ კერტისმა 1782 წელს. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1872 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*
*
*
*
*
*

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ, კონუსისებური, მომწვანო-ლურჯი ფერის, ზედაპირი ლორწოვან-წებოვანია. დროთა განმავლობაში ხუნდება. ზოგჯერ ნორჩობაში კიდეებთან ახასიათებს ფიფქოვანი მოთეთრო ქერცლები, რომელიც კერძო საბურველის ნარჩენებს წარმოადგენს.

რბილობი — თეთრი ან მონაცრისფრო-თეთრი, სასიამოვნო სოკოს სუნითა და სუსტი მოცხარო გემოთი. თითქმის არასდროს ჭიანდება.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ფეხზე შეზრდილი, ნორჩობაში მოლურჯო, სიმწიფეში იასამნისფერ-მურა.

ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ, ცილინდრული, მთლიანი, მოლურჯო ფერის, ზედაპირი დაფარულია ლორწოთი. ახასიათებს საყელო. საყელოს ზემოთ სადაა, ქვემოთ — თეთრფიფქოვანი.

სპორების მტვერი — მურა-იასამნისფერი, სპორები — ოვალურ-ელიფსისებრი, 7-9 х 4-5,5 მკმ,

## ეკოლოგია და გავრცელება 
საპროტროფია. იზრდება ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, ზოგჯერ გზების გასწვრივ, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.

გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკას, აგრეთვე კანარის კუნძულებს.

**სეზონი:** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.?

## მსგავსი სახეობები 

Clitocybe odora G2.jpg|*Clitocybe odora* 
Stropharia caerulea sur mulch à Lille, fin nov 2017 c 03.jpg|*Stropharia caerulea* 
Stropharia pseudocyanea 128409.jpg|*Stropharia pseudocyanea*

## კვებითი ღირებულება 
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — საჭმელად უვარგისად. აშშ-ში შხამიანად ითვლება. მოხმარებამდე რეკომენდებულია ქუდიდან ლორწოვანი გარსის მოცილება.

## გალერეა

ფაილი:"Green Stropharia", Stropharia aeruginosa (10247583885).jpg
ფაილი:Stropharia.aeruginosa.-.lindsey.jpg
ფაილი:20151101 061 Kessel Weerdbeemden (22686344771).jpg
ფაილი:Stropharia aeruginosa (29401733034).jpg
ფაილი:Stropharia aeruginosa G1 (1).jpg
ფაილი:Stropharia aeruginosa Viherkaulussieni IMG 6847 C.jpg
ფაილი:Límcovka měděnková.JPG
ფაილი:Verdigris Agaric - Stropharia aeruginosa (38038676331).jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:სტროფარია
სრულიად რუსეთის საბჭოების III ყრილობა

**მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის III ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მესამე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის  -  პეტროგრადში, ტავრიდის სასახლეში. ესწრებოდა 942 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით და 104 სათათბირო ხმით. ყრილობას  შეუერთდა სრულიად რუსეთის გლეხთა დეპუტატების საბჭოების ყრილობა. ამგვარად ყრილობის დასასრულს ესწრებოდა 1647 დელეგატი გადამწყვეტი (მათ შორის 860-ზე მეტი ბოლშევიკი) და 219 სათათბირო ხმით.

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახალხო კომისართა საბჭოს ანგარიშები (ი. სვერდლოვი და ვ. ლენინი), „მშრომელი და ექსპლუატირებული ხალხის უფლებათა დეკლარაციის“ დამტკიცება; რუსეთის რესპუბლიკის ფედერალური დაწესებულებების შესახებ (ი. სტალინი); ომისა და მშვიდობის შესახებ (ლ. ტროცკი); მიწის სოციალიზაციის შესახებ კანონის დამტკიცება (ა. კოლეგაევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები. 

ყრილობამ მოიწონა ცაკისა და სახალხო კომისართა საბჭოს საანგარიშო მოხსენებები და სრული ნდობა გამოუცხადა საბჭოთა მთავრობის პოლიტიკას. დელეგატებმა ხმების უმრავლესობით მოიწონეს „მშრომელი და ექსპლუატირებული ხალხის უფლებათა დეკლარაცია“.  ყრილობამ მოიწონა აგრეთვე საბჭოთა მთავრობის ღონისძიებანი. ყრილობამ რუსეთი **რსფსრ**-ად გამოაცხადა და ცაკს მიანდო რსფსრ-ის კონსტიტუციის ძირითადი დებულებების შემუშავება. ყრილობამ  დაამტკიცა მიწის სოციალიზაციის კანონის საფუძვლები. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის III მოწვევის ცაკი 322 კაცის შემადგენლობით (305 წევრი და 17 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*03
დარეჯან ურუშაძე

**დარეჯან ივლიანეს ასული ურუშაძე** (დ. 1908, ქ. ოზურგეთი — გ. უცნობია) — ქართველი აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
დარეჯან ურუშაძე დაიბადა 1908 წელს ქალაქ ოზურგეთში. მშობლები ადრეულ ასაკში დაეღუპა. დაწყებითი განათლება ზვანის სკოლაში მიიღო, შემდეგ გადავიდა შვიდწლედში, რომლის შემდეგ მოეწყო ოზურგეთის სამრეწველო-ეკონომიკურ ტექნიკუმში. 

კომკავშირში მიღებიდან მალე აირჩიეს კომკავშირის ორგანიზაციის მდივნად. 1930 წელს ტექნიკუმის დასრულებისთანავე, დარეჯან ურუშაძე დანიშნული იყო ოზურგეთის ერთიანი სამომხმარებლო კოოპერატიული საზოგადოების მოანგარიშედ. 1931 წელს შევიდა ტფილისის სახელმწიფო  სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1935 წელს გაგზავნილი იქნა აფხაზეთში, სადაც 1936 წლამდე მუშაობდა ტენიანის სუბტროპიკების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. იმავე წელს აფხაზეთის ასსრ-ის განსახკომმა დარეჯან ურუშაძე დანიშნა კელასურის არასრული საშუალო სკოლის დირექტორად. 

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად სოხუმის რაიონის კელასურის №54 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №119 (217), 26 მაისი, 1938

კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
დ
სრულიად რუსეთის საბჭოების IV ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა, ჯარისკაცთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის IV (საგანგებო) ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეოთხე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 14-16 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 1232 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით, მათ შორის 795 ბოლშევიკი, 283 მემარცხენე ესერი, 21 მენშევიკი და სხვა. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაცია (მომხსენებელი ვ. ლენინი, თანამომხსენებელი მემარცხენე ესერთა ფრაქციიდან ბ. კამკოვი); დედაქალაქის გადატანა; ცაკის არჩევნები. 

გ. ჩიჩერინის ინფორმაციის შემდეგ მოხსენებით გამოვიდა ვ. ლენინი, რომელმაც დაასაბუთა ბრესტის ხელშეკრულებების რატიფიკაცია, როგორც ოქტომბრის რევოლუციის შენარჩუნების გარანტი. ხელშეკრულების რატიფიკაციის წინააღმდეგ გამოვიდნენ: კამკოვი (ესერი), ლ. მარტოვი (ესერ-მაქსიმალისტი) და სხვები. მოხსენებების შემდეგ ჩატარდა კენჭისყრა, რომელზეც რატიფიკაციას ხმა მისცა 784, წინააღმდეგი იყო —261 და თავი შეიკავა — 115 დელეგატმა. სხვადასხვა მიზეზის გამო კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო 84 დელეგატმა. კენჭისყრის შემდეგ ესერებმა გააკეთეს განცხადება მთავრობიდან გასვლის თაობაზე. ყრილობაზე გამოაცხადეს უკრაინის საბჭოების ცაკისა და საბჭოთა ორგანიცაციების დელეგატების დეკლარაცია ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაციის მოწონების შესახებ. ყრილობამ დაამტკიცა ცაკის გადაწყვეტილება 1918 წელს დედაქალაქის პეტროგრადიდან მოსკოვში გადატანის შესახებ. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის IV მოწვევის ცაკი 207 კაცის შემადგენლობით.

## ლიტერატურა
*04
სრულიად რუსეთის საბჭოების VI ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა, კაზაკთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის VI (საგანგებო) ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 6-9 ნოემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1296 დელეგატი, მათ შორის 963 გადამწყვეტი ხმით, 946 კომუნისტი, 16 სხვა პარტიების წევრი და 1 უპარტიო. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: ოქტომბრის რევოლუციის წლისთავი (ვ. ლენინი); საერთაშორისო მდგომარეობა (ვ. ლენინი); სამხედრო მდგომარეობა (ლ. ტროცკი); საბჭოთა ხელისუფლების მშენებლობა ცენტრში, ღარიბკომები და საბჭოები ადგილებზე (გ. ზინოვიევი); სოციალისტური კანონიერების დაცვა (დ. კურსკი). სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ვ. ლენინმა თავის მოხსენებებში შეაჯამა ოქტომბრის რევოლუციის პირველი წლისთავის ძირითადი შედეგები, დასახა საშიანაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში საბჭოთა მთავრობის მუშაობის პროგრამა. რეზოლუციაში „საერთაშორისო მდგომარეობის შესახებ“ ყრილობამ ხაზი გაუსვა რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების დამხობისა და კაპიტალისტურ ქვეყნებში მზარდი რევოლუციური მოძრაობის ჩახშობის მიზნით საერთაშორისო ბურჟუაზიული ძალების კონსოლიდაციის ფაქტს და მიუთითა იმის აუცილებლობაზე, რომ სერიოზული ყურადღება მიქცეოდა წითელი არმიის განმტკიცებას; მიიღო მოწოდებებიაშშ-ის, ინგლისის, საფრანგეთის, იტალიის, იაპონისს მთავრობებისადმი წინადადებით — დაეწყოთ მოლაპარაკება ზავის დადების თაობაზე; მიიღო მისალმება ყველა ეროვნების მუშათა, გლეხთა, ჯარისკაცთა და მათი ბელადებისადმი, ვინც იბრძოდა სოციალიზმისათვის, წითელი არმიისა და მე-11 არმიის წითელარმიელთა და მეთაურთა მიმართ, რომლებიც იბრძოდნენ აღმოსავლეთის ფრონტზე, ქ. იჟევსკის აღებასთან დაკავშირებით. ჩრდილოეთის ოლქის ღარიბკომების ყრილობის წინადადებით მიიღეს დადგენილება „სოფლის ღარიბთა სანიმუშო პოლკების ორგანიზაციის შესახებ“. ყრილობამ აგრეთვე მიიღო დადგენილება „მინისტიის შესახებ“. რომლის თანახმადაც, საბჭოთა ხელისუფლების განმტკიცებასთან დაკავშირებით, თავისუფლდებოდნენ ის პოლიტპატიმრები, რომლებიც არ იყვნენ პოლიიკურად საშიშნი. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VI მოწვევის ცაკი 246 კაცის ოდენობით (207 წევრი და 39 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*06
სრულიად რუსეთის საბჭოების V ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის V ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 4-10 ივლისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1164 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით, მათ შორის 773 ბოლშევიკი, 353 მემარცხენე ესერი, 17 მენშევიკი, 4 ანარქისტი, 4 მენშევიკ-ინტერნაციონალისტი, 2 ეროვნული ჯგუფის წარმომადგენელი, 1 მემერჯვენე ესერი, 10 უპარტიო. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა (ი. სვერდლოვი) და სახკომსაბჭოს (ვ. ლენინი) ანგარიშები; სასურსათო საკითხი (ა. ციურუპა); სოციალისტური წითელი არმიის ორგანიზაცია (ლ. ტროცკი), რსფსრ-ის კონსტიტუცია (ი. სტეკლოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობაზე მემარცხენე ესერების ლიდერები (მ. სპირიდონოვა, ბ. კამკოვი, ვ. კარელინი, და სხვა.) გამოვიდნენ მოწოდებით უარი ეთქვათ დეკრეტზე სასურსათო დიქტატურისა და ღარიბკომების ორგანიზაციის შესახებ, შეეწყვიტათ ბრესტ-ლიტოვსკის საზავო ხელშეკრულება გერმანიასთან. მათი ეს მოთხოვნები უარყვეს და 5 ივლისს მოიწონეს საბჭოთა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. მემარცხენე ესერების გამოსვლა დამთავრდა აჯანყებით მოსკოვში (6-7 ივლისი), რომლის ჩახშობაში მონაწილეობდა ყრილობის ბოლშევიკური ფრაქცია. 6 ივლისს შეწყდა სხდომები. მემარცხენე  ესერების ფრაცია დააპატიმრეს, თუმცა ნაწილი (200 კაცი) დაბრუნდა ყრილობაზე და დაგმეს ეს გამოსვლა. 9 ივლისს ყრილობამ განაახლა მუშაობა, მოიწონა მთავრობის მოქმედება და დაავალა საბჭოების გაწმენდა იმ ესერებისაგან, რომლებიც მხარს უჭერდნენ თავიანთ ცკ-ს ანტისაბჭოთა პოლიტიკის განხორციელებაში, მოიწონეს აგრეთვე რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს სასურსათო პოლიტიკა, დეკრეტები ბურჟუაზიასთან ბრძოლის საქმეში სურსათის სახალხო კომისარიატისათვის საგანგებო უფლებათა მინიჭებისა და სოფლის ღარიბკომებისა და სასურსათო რაზმების შექმნის შესახებ. 10 ივლისს დამტკიცდა რსფსრ-ს კონსტიტუცია, რომელიც ძალაშ შევიდა 19 ივლისს. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის V მოწვევის ცაკში 200 წევრით.

## ლიტერატურა
*05
ფიდო ნადიბაიძე

**ფიდო ნადიბაიძე** (დ. 10 იანვარი, 1925, ნადიბანი ― მარტი, 2005) ― ქართველი ფილოსოფოსი.

## ბიოგრაფია
ფიდო ნადიბაიძე 1925 წლის 10 იანვარს სოფელ ნადიბანში (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. 1942-1946 წლებში საბჭოთა არმიაში მსახურობდა. 1948-1953 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო ასპირანტურა მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიარა. 

1983 წელს ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება მიენიჭა. 1985 წლიდან სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოსოფიის კათედრის გამგე იყო. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის განყოფილების გამგედ. 1996 წელს საქართველოს ფილოსოფიურ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი გახდა. 1997 წელს ნანტის უნივერსიტეტში ლექციებს კითხულობდა. 

## ბიბლიოგრაფია
* „ალეთოლოგიური რეალიზმის ძირითადი პრინციპები: შ. ნუცუბიძის ფილოსოფიური კონცეფციის კრიტიკული ანალიზი“. თბილისი: მეცნიერება. 1981.
* „ფილოსოფიური აზრის ძირითადი მიმდინარეობა XX საუკუნის საქართველოში (1900-1921)“. თბილისი: მეცნიერება. 1980.
* „მახიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის ისტორიიდან საქართველოში: ქართველ პროფესიონალ-რევოლუციონერის და მოაზროვნის მ. დავითაშვილის სოც.-პოლიტ. და ფილოსოფიური შეხედულებანი“. თბილისი: მეცნიერება. 1965.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ფ
ლუკას სელარაიანი

**ლუკას მანუელ სელარაიანი** (დ. 20 ივნისი, 1992) — ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის („Major League Soccer“) კლუბ „კოლუმბუს კრიუსა“ და სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი. დაიბადა და გაიზარდა არგენტინაში. საერთაშორისო დონეზე წარმოადგენს სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს.

## საკლუბო კარიერა
### ბელგრანო
დაიბადა კორდოვაში, არგენტინაში. ახალგაზრდული კარიერა გაატარა საფეხბურთო კლუბ „ბელგრანოში“. მისი დებიუტი პროფესიონალურ დნოეზე შედგა 2012 წლის 25 აპრილს. მეორე ტაიმში „როსარიო ცენტრალთნ“ წაგებულ სათასო შეხვედრაში (1-2) მოედანზე შეცვალა ლუკას პაროდი.

სელარაიანის დებიუტი არგენტინის პრიმერა დივიზონში 2013 წლის 1 მარტს შედგა. „ნიუელს ოლდ ბოისთან“ 0-2 წაგებულ შეხვედრაში ცვლილებაზე შევიდა ხორხე ველასკესის ნაცვლად. ამავე წლის 7 აპრილს „რივერ პლეიტთან“ წაგებულ შეხვედრაში გაიტანა თავისი კარიერის პირველი გოლი. „ბელგრანო“ ანგარიშით 1-2 დამარცხდა.

2014 წლის 5 დეკემბერს, მას შემდეგ რაც იქცა გუნდის ძირითადი შემადგენლობის წევრად, სელარაიანმა „ბელგრანოსთან“ კონტრაქტი 2018 წლამდე გაახანგრძლივა.

### ტიგრესი
2015 წლის 21 დეკემბერს, სეალარაინმა შეათანხმა კონტრაქტი მექსიკის საფეხბურთო ლიგის კლუბ „ტიგრესთან“ მისი დებიუტი კლუბში 2016 წლის 10 იანვარს შედგა. „დეპორტივო ტოლუკასთან“ წაგებულ შეხვედრაში სელარაიანმა მოედანზე რაფაელ სობისი შეცვალა.
სელარაიანმა კლუბის რიგებში პირველი გოლი 2016 წლის 6 თებერვალს, საფეხბურთო კლუბ „ჩიპასთან“ ანგარიშით 3-1 მოგებულ შეხვედრაში თავისი სადებიუტო გოლი გაიტანა. 2017 წლის 22 იანვარს გაუტანა საფეხბურთო კლუბ „ამერიკას“. მატჩი „ტიგრესის“ გამარჯვებით, ანგარიშით 4–2 დასრულდა.

### კოლუმბუს კრიუ
2019 წლის 20 დეკემბერს სელარაიანი შეუერთდა „MLS“-ის კლუბ „კოლუმბუს კრიუს“.. სელარაიანის დებიუტი შედგა „ნიუ-იორკ სიტის“ წინააღმდეგ. მან მოახერხა შეხვედრაში გამარჯვების მომტანი გოლის გატანა, შეხვედრის 56-ე წუთზე.. 2020 წლის რეგულაური სეზონის ბოლოს სელარაიანი დასახელდა ამერიკის უამღლესი საფეხბურთო ლიგის წლის საუკეთესო ახალწვეულად. სელარაიანმა ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის თასის ფინალში „სიეთლზ საუნდერსის“ წინააღმდეგ მოახერხა ორი გოლის გატანა და ერთი საგოლე გადაცემის გაკეთება. გუნდმა შეხვედრა ანგარიშით 3-0 მოიგო და მოახერხა არსებობის ისტორიაში მეორედ დაუფლებოდა თასს. მისმა ასეთმა თამაშმა განაპირობა ის, რომ შეხვედრის შემდეგ სელარაიანი თასის ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ დასახელდა. გარკვეული ტრავმების მიუხედავად სელარაინმა სეზონი „კოლუმბუსის“ რიგებში 21 ჩატარებული შეხვედრითა და 8 გოლით დაასრულა.

## პირადი ცხოვრება
არგენტინაში დაბადებული სელარაიანი სომხური წარმოშობისაა. სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებიდან მოწვევა 2018 წლის ივნისში მიიღო.სამი წლის შემდეგ, 2021 წლის ოქტომბერში დასთანხმდა სომხეთის ეროვნული საფეხბურთოს ნაკრების რიგებში თამაშს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინუიტური ტანისამოსი

**ინუიტური ტანისამოსი** — ინუიტების ტრადიციული ცივი ამინდის ტანსაცმლის რთული სისტემა, რომელიც ტრადიციულად მზადდება ცხოველების ტყავისა და ბეწვისგან. ინუიტები კულტურულად დაკავშირებული ძირძველი ხალხების ჯგუფია, ცხოვრობენ ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და გრენლანდიის არქტიკულ რაიონებში. ძირითადი სამოსი შედგებოდა პარკას, შარვლის, ხელჯოხების, შიდა ფეხსაცმლის და გარე ჩექმებისგან. ტანისამოსის დასამზადებლად ყველაზე გავრცელებული მასალა იყო ჩრდილოეთის ირემი, ფარფლფეხიანები და ზღვის ფრინველები. თბილი, გამძლე ტანსაცმლის წარმოება იყო სასიცოცხლოდ აუცილებელი, დამზადების ტრადიცია კი ზრდასრული ქალებიდან გადადიოდა გოგონებზე, რომლის დაუფლებასაც წლები სჭირდებოდა. ტანსაცმლის დამზადება იყო ინტენსიური, მრავალკვირიანი პროცესი, რომელიც მიმდინარეობდა ყოველწლიურ ციკლში ნადირობის დადგენილი სეზონების გათვალისწინებით. ტანსაცმლის შექმნა და გამოყენება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ინუიტების რელიგიურ შეხედულებებთან.

## ლიტერატურა
*Buijs, Cunera; Oosten, Jarich, eds. (1997). Braving the Cold: Continuity and Change in Arctic Clothing. Leiden, The Netherlands: Research School CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies. ISBN 90-73782-72-4. OCLC 36943719.

კატეგორია:ინუიტები
ირინა კინძერსკა

**ირინა ალიევა**, დაბადების სახელი **ირინა კინძერსკა** (დ. 13 ივნისი, 1991) — აზერბაიჯანელი-უკრაინელი ძიუდოისტი. 2021 წელს, ტოკიოში, იაპონიაში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, +78 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. არის ევროპის ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. 2017 წლის ძიუდოს მსფოლიო ჩემპიონატისა და 2019 წლის ევროპული თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.

## კარიერა
2007 წელს +70 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის კადეტთა ჩემპიონატზე. 2009 წელს კინძერსკამ ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიო ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე. კინძერსკა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობდა +78 კგ წონით კატეგორიაში. გამოდიოდა უკრაინის სახელით. ზოგიერთი ცნობა მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ კინძერსკა დაიბადა უკრაინის ქალაქ ბაკოტაში. პატარა ქალაქი ბაკოტა 1981 წელს ოფიციალურად გაქრა, რადგან ის დნესტრის წყალსაცავის წყალმა ჩაძირა. 2016 წელს კინძერსკა დაქორწინდა აზერბაიჯანელ სპორტსმენზე. ისინი საცხოვრებლად აზერბაიჯანში გადავიდნენ. 2017 წლიდან კინძერსკა საერთაშორისო ტურნირებზე აზერბაიჯანის სახელით ასაპრეზობს. 2019 წელს ქალაქ მინსკში გამართულ ევროპულ თამაშებზე კინძერსკამ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2019 წელს დამარცხდა მსოფლიო მასტერსის ფინალში. ოქროს მედლისთვის ბრძოლაში დამარცხდა ტესი საველკულსთან. 2021 წელს დოჰაში გამართულ ძიუდოს მსოფლიო მასტერსე კინძერსკამ ვერცხლის მედლის მოპოვება მოახერხა. ფინალში დამარცხდა ფრანგ ძიუდოისტ რომან დიკოსთან.  2013 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრან-პრის ტურნირებზე 12 სხვადასხვა სინჯის მედალი მოიპოვა. 2014 და 2015 წლებში ზედიზედ ორჯერ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ჯეჯუს გრან-პრიზე. 2011 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბაქოს გრან-პრიზე. 2014 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ასტანაში გამართულ გრან-პრიზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ტაშკენტის გრან-პრიზე. 2016 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბუდაპეშტის გრან-პრიზე. 2017 წელს კინძერსკამ მოიგო დიუსელდორფის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა იაპონელი ძიუდოისტი მეგუმი ტაჩიმოტო. 2018 წელს მოიგო ტაშკენტის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა გერმანელი ძიუდოისტი კაროლინ ვაისი. 2019 წელს მოიგო თელ-ავივის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა უკრაინელი ძიუდოისტი ელიზავეტა კალანინა. ამავე წელს მოიგო ანტალიის გრან-პრი, სადაც ფინალში ბრაზილიელი ბეატრის სოუზა დაამარცხა. 2019 წლის ზაგრების გრან-პრიზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრანდ-სლემის ტურნირებზე 10 სხვადასხვა სინჯის მედლი მოიპოვა. 2015 წელს ტოკიოს გრანდ-სლემზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი პარიზის გრანდ-სლემზე. 2017 წელს აბუ-დაბის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა ტესი საველკუსთან. 2019 წლის პარიზის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა კუბელ ძიუდოისტ იდალის ორტისთან. 2020 წლის დიუსელდროფის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა სარა ასაჰინასთან. 2018 წელს ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა პარიზის გრანდ-სლემზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედლები დიუსელდორფისა და აბუ-დაბის გრანდ-სლემზე. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი აბუ-დაბისა და ბაქოს გრანდ-სლემებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Olympics

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სრულიად რუსეთის საბჭოების VII ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და მშრომელთა კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის VII ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1919 წლის 5-9 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1011 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 970 კომუნისტი, 35 უპარტიო, 3 რევოლუციონერ-კომუნისტი და სხვა) და 355 სათათბირო (მათ შორის 308 კომუნისტი, 26 უპარტიო, 21 წვრილბურჟუაზიული პარტიების წარმომადგენელი) ხმის უფლებით. მონაწილეობდნენ დელეგატები საბჭოთა უკრაინიდან, თურქესტანისა და ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკებიდან. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახალხო კომისართა საბჭოს ანგარიში (ვ. ლენინი); სამხედრო მდგომარეობა (ლ. ტროცკი); კომუნისტური ინტერნაციონალის შესახებ (გ. ზინოვიევი); სასურსათო მდგომარეობა (ა. ციურუპა); სათბობის საკითხი (ა. რიკოვი); საბჭოთა მშენებლობა ცენტრში და ადგილზე (ლ. კამენევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ვ. ლენინმა საანალიზო მოხსენებაში გაანალიზა საბჭოთა ქვეყნის საერთაშორისო და საშინაო მდგომარეობა, მაღალი შეფასება მისცა წითელი არმიის გადამწყვეტ გამარჯვებებს სამოქალაქო ომის ფრონტებზე; დასახა ამოცანა მთავარი ყურადღება მიექციათ სახელმწიფოს მართვა-გამგეობისა და სამეურნეო მშენებლობის პრობლემებისადმი. ყრილობამ მოიწონა მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა. დადგენილებაში „საბჭოთა მშენებლობის შესახებ“ გათვალისწინებული იყო სახელმწიფო აპარატის შემდგომი განმტკიცება, საბჭოთა დემოკრატიის გაფართოების გზები, დასუსტდა საბჭოთა ხელისუფლების ორგანოების ფუნქციები ცენტრსა და ადგილებზე. მიიღეს რეზოლუციები რსფსრ სასურსათო და სათბობის საქმეთა ორგანიზაციის შესახებ. ვ. ლენინის ინიციატივით ყრილობამ სპეციალურ რეზოლუციაში მოუწოდა ანტანტას, აშშ-ს, იაპონიას, იტალიას დაეწყოთ სამშვიდობო მოლაპარაკება. რეზოლუციაში „ჩაგრული ერების შესახებ“ გამოხატხა ეროვნულ საკითხში ბოლშევიკური პროგრამის პრინციპებისადმი ერთგულება, დაგმო თეთრი ტერორი უნგრეთში, მიესალმა III კომუნისტური ინტერნაციონალის შექმნას. მიიღო მიმართვა „წითელი არმიისა და წითელი ფლოტისადმი“, „მშრომელი გლეხობისადმი“, დონის, ყუბანის, თერგის, ურალის, ციმბირის, ორენბურგის მშრომელი კაზაკებისადმი.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VII მოწვევის ცაკი 269 კაცის ოდენობით (201 წევრი და 68 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*07
ნომა

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნომათი დაავადებული კაცი.
**ნომა** ( — გავრცელებადი, ამომჭმელი წყლული), *წყლის კიბო* — პროგრესული სველი განგრენის მსგავსი დაავადება. როგორც წესი, უვითარდებათ კვებადაქვეითებულ პირებს, უმეტესად ბავშვებს (2–6 წლის ასაკში) ინფექციური დაავადების (წითელა, დიზენტერია, ქუნთრუშა, ტიფი, მალარია, ლეიშმანიოზი) დროს ან მისი გადატანის შემდეგ. უფრო ხშირად აღინიშნება შიმშილობის, ომის პერიოდში. ნომას დროს ზიანდება პირის ღრუს ლორწოვანი გარსი, სახის ქსოვილები, ზოგჯერ — სასქესო ორგანოები, სწორი ნაწლავი და სხვ. დაავადების მიზეზი საბოლოოდ დადგენილი არ არის; ავთვისებიან ახალწარმონაქმნებთან არაფერი საერთო არა აქვს.

## მკურნალობა 
ანტიბიოტიკები, განგრენის საწინააღმდეგო შრატები, სისხლის გადასხმა; სრულფასოვანი კვება პოლივიტამინებთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:განგრენა
კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
სრულიად რუსეთის საბჭოების VIII ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის VIII ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მერვე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1920 წლის 22-29 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 2537 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 2284 კომუნისტი, 67 კომუნისტების თანამგრძნობი, 98 უპარტიო, 8 მენშევიკი, 8 ბუნდელი, 2 მემარცხენე ესერი და სხვა). 

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად ცაკისა და სახალხო კომისართა მოხსენება საგარეო და საშინაო პოლიტიკის შესახებ (ვ. ლენინი); მრეწველობის დგომარეობა და მისი აღდგენის ღონისძებები (ა. რიკოვი); ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრჟიჟანოვსკი); ტრანსპორტის შესახებ (ლ. ტროცკი); სოფლის მეურნეობის წარმოების განვითარებისა და გლეხთა მეურნეობის დახმარების შესახებ (ი. ტეოდოროვიჩი); საბჭოთა ორგანოების მოღვაწეობის გაუმჯობესების შესახებ ცენტრსა და ადგილებზე, ბღზოლა ბიუროკრატიმთან (გ. ზინოვიევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობის მუშაობა მიმდინარეობდა ლენინის უშუალო ხელმძღვანელობით. მეხსენებაში ლენინმა შეაჯამა სამოქალაქო ომის შედეგები და დასახა ქვეყნის წინაშე მდგომი მთავარი პოლიტიკური და სამეურნეო ამოცანები. ყრილობამ მიიღო რეზოლუცია მტავრობის პოლიტიკის მხარდასაჭერად, აგრეთვე დადგენილებები სახალხო მეურნეობისა და მრეწველობის დარგებში. ყრილობის ერთ-ერთი ძირითადი საკითხი იყო რუსეთის ელექტრიფიკაციის გეგმის (გოელრო) განხილვა და დამტკიცება, რომელიც ვ. ლენინის ინიციატივითა და მითითებით იყო შედგენილი. ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა კანონპროექტები, რომლებიც ეხებოდა სოფლის მეურნეობასა და ტრანსპორტს, მიიღო ახალი დებულება შრომისა და თავდაცვის საბჭოს შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VIII მოწვევის ცაკი 400 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 100 კანდიდატი), დააწესა რსფსრ-ის შრომის წითელი დროშის ორდენი.

## ლიტერატურა
*08
გიორგი შათირიშვილი

**გიორგი შათირიშვილი** (დ. 11 ივლისი, 1935) — ინჟინერი, პოეტი, ტექნოლოგი, ღირსების ორდენის კავალერი, იყალთოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახალხო აკადემიის რექტორი.

დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით.

მისი მონდომებით მოხდა იყალთოს აკადემიის აღორძინება და სახალხო ზეიმის „შოთაობის“ დაწესება.

## ლიტერატურა 
* *ნაცარაშვილი ო.*, კახეთის გამოჩენილი ადამიანები, თბილისი. 2001.
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 1, თბილისი, 2000, გვ. 152.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი ტექნოლოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გაიტო გაზდანოვი

**გაიტო გაზდანოვი** (, *Gaito* [*Georgii*] *Ivanovich Gazdanov*; , *Gæzdænty Bæppijy fyrt Gajto*; დ. 6 დეკემბერი, 1903 – გ. 6 დეკემბერი, 1971) — ოსური წარმოშობის რუსი ემიგრანტი მწერალი. ცხოვრობდა პარიზში. მისი მამა იყო ჩრდილოეთ კავკასიიდან, რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი ოსეთიდან. გაზდანოვმა საკუთარი მოთხრობები პირველად 1926 წელს, საფრანგეთში, რუსულ ენაზე გამოსცა. მისი ნოველები *Вечер у Клэр* (1929) და *Призрак Александра Вольфа* (1948)  გახდა მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრები რომლებიც მოხსენიებული იქნა მაქსიმ გორკის, ივან ბუნინის და ვლადისლავ ხოდასევიჩის მიერ. გაზდანოვი იყო საფრანგეთის წინააღმდეგობის წევრი, მაშინ როდესაც საფრანგეთი ოკუპირებული იყო. 1953 წელს როგორც რედაქტორი შეუერთდა „რადიო თავისუფლებას“. საფრანგეთში ცხოვრების პერიოდში გაზდანოვმა მშვენივრად ისწავლა ფრანგული ენა. მიუხედავად ამისა მოთხრობების წერას რუსულ ენაზე აგრძელებდა.

## ბიოგრაფია 
გაიტო გაზდანოვი 1903 წელს სანქტ-პეტერბურგში დაიბადა. იზრდებოდა უკრაინასა და ციმბირში სადაც მამამისი მეტყევედ მუშაობდა. გაზდანოვი მონაწილეობას იღებდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. იბრძოდა პიოტრ ვრანგლერის თეთრი არმიის რიგებში. 1920 წელს დატოვა რუსეთი და საცხოვრებლად გადავიდა საფრანგეთში, პარიზში სადაც მუშაობდა „Renault“-ის ქარხნებში. მის ადრეულ ნაწარმოებებში აღწერილი იყო მისი რუსული გამოცდილება. 1930-იან წლებში ეს სტილი შეიცვალა. ის ეხებოდა გაზდანოვის რუსულ და ფრანგულ ცხოვრებას პარიზში. გაზდანოვი იყო ტაქსის მძღოლი. გარდაიცვალა მიუნხენში, 1971 წელს.

გაზდანოვის პირველმა რომანმა - „Вечер у Клэр“ (1929 წ.). რომანმა აღიარება მოიპოვა მაქსიმ გორკისა და ივან ბუნინისაგან. 1930 წელს გამოვიდა მისი მოთხრობა „შავი გედი“, სადაც მთავარი გმირი თავს იკლავს, რადგან მას არ აქვს ავსტრალიაში გადასვლის შანსი, რომელიც მას წარმოუდგენია მოხდენილი შავი გედების იდეალიზებული სამოთხე. თავისი პირველი მოთხრობების სიძლიერით, გაზდანოვი კრიტიკოსებმა აღწერეს, როგორც ერთ-ერთი უნიჭიერესმა მწერალი, რომელმაც დაიწყო კარიერა ემიგრაციაში.

გაზდანოვის მოწიფული ნამუშევარი შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. იგი აშკარად ცდილობდა დაეწერა ახალი ჟანრის, მეტაფიზიკური თრილერები. კრიმინალური შეთქმულების ოსტატობა და ფსიქოლოგიური დეტალების გააზრება აშკარად ჩანს მის ორ ყველაზე პოპულარულ რომანში, „ Призрак Александра Вольфа“ და „Возвращение Будды“, რომლის ინგლისური თარგმანები გამოჩნდა 1950 და 1951 წლებში. 

1953 წელს გაზდანოვი შეუერთდა „რადიო თავისუფლებას“ სადაც 1971 წლამდე (კიბოთი გარდაცვალებამდე) „გიორგი ჩერკასოვის“ სახელით მიჰყავდა გადაცემა რუსულ ლიტერატურაზე..

გაზდანოვის ნაწარმოებები არასდროს გამოქვეყნებულა საბჭოთა კავშირში. მას შემდეგ რაც საბჭოთა კავშირი დაიშალა, 1990-იან წლებში რუსეთში დაიწყო მისი ნაწარმოებების გამოცემა. 1990-იანი წლებიდან დაწყებული მისი ნამუშევრების ორმოცდაათზე მეტი გამოცემა, მათ შორის სამტომეული კრებული (1998), რასაც მოჰყვა ხუთტომეული კრებული (2009 წ., ავტ. ტ. კრასავჩენკო). ყოველწლიურად გაზდანოვის მკითველები იკრიბებიან რათა განიხილიონ მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა

**სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცხრე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1921 წლის 23-28 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1991 დელეგატი, მათ შორის 1630 გადამწყვეტი ხმით (1522 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი; მუშა 39%, გლეხი 20%, მოსამსახურე 32,5%, დანარჩენი 8,5%). 

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს საანგარიშო მოხსენებები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში (ვ. ლენინი); მოხსენებები დამშეულთათვის დახარების გაწევის (მ. კალინინი); ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის წინასწარი შედეგების (ლ. კამენევი), მრეწველობის მდგომარეობის (პ. ბოგდანოვი), სოფლის მეურნეობის აღდგენის (ნ. ოსინსკი), კოოპერაციის (ლ. ხინჩუკი), ბიუჯეტისა და ფინანსების (ნ. კრესტინსკი), წითელი არმიის მშენებლობის (ლ. ტროცკი), საბჭოთა მშენებლობის (ტ. საპრონოვი) შესახებ; სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

განიხილეს მთავრობის დეკრეტი ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრიჟანოვსკი). ყრილობამ მოიწონა ქვეყნის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, დასახა ღონისძიებები შიმშილობასთან საბრძოლველად, შეაჯამა ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის 10 თვის შედეგები. მთავარ ამოცნად მიიჩნია სოფლის მეურნეობის აღმავლობა და განსაზღვრა მისი განვითარების გზები. მოიწონა დირექტივები მძმე მრეწველობის აღდგენისა და ფართო მოხმარების საგნების წარმოების თაობაზე. დაამტკიცა დეკრეტი „ელექტრიფიკაციის შესახებ“, მიიღო გადაწყვეტილება ფინანსებისა და ბიუჯეტის შესახებ. მოიწონა წითელი არმიის შემცირებისა და მისი შეიარაღებისა და ბრძოლისუნარიანობის ამაღლების ხაზი. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის IX მოწვევის ცაკი 513 კაცის ოდენობით (386 წევრი და 127 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*09
კარპეზ დონდუა

**კარპეზ დონდუა** (დ. 13 ოქტომბერი, 1891, ქუთაისი ― გ. 3 ნოემბერი, 1951) ― ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1935), პროფესორი (1940).
## ბიოგრაფია
კარპეზ დონდუა 1891 წლის 13 ოქტომბერს ქუთაისში დაიბადა. 1922 წელს პეტროგრადის უნივერსიტეტი დაამთავრა. იმავე წლიდან უნივერსიტეტში სამეცნიერო პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო. 1941-1945 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნვივერსიტეტსა და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში მუშაობდა. იკვლევდა ზოგადი ენათმეცნიერების საკითხებს, ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ ენებს.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კ
რუსუდან ხარაძე

**რუსუდან ხარაძე** (დ. 14 სექტემბერი, 1909 ― გ. 15 თებერვალი, 1965) ― ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
რუსუდან ხარაძე 1909 წლის 14 სექტემბერს სოფელ ფარცხნალში (დღევანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. მამა — ლუკა ხარაძე იყო ცნობილი პედაგოგი, ბიძაშვილი ევგენი ხარაძე — ასტრონომი და საზოგადო მოღვაწე. 1930 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტი დაამთავრა. 1932-1933 წლებში საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ხოლო 1937-1965 წლებში ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეთნოგრაფიის კათედრაზე მუშაობდა. იკვლევდა ქართველთა და ჩრდილოკავკასიელ ხალხთა სოციალურ ურთიერთობებს.

## ბიბლიოგრაფია
* მთიულეთის სოფელი ძველად : ეთნოგრაფიული გამოკვლევა, თბ., 1965 
* სვანეთის სოფელი ძველად, თბ., 1964 
* დიდი ოჯახის გარდმონაშთები სვანეთში, თბ., 1939

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი

მინი|130 პქ|სამკერდე ნიშანი „სსრკ სახალხო მასწავლებელი“
**სსრკ-ის სახალხო მასწავლებელი** — საპატიო წოდება, რომელიც სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1977 წლის 30 დეკემბრის დადგენილებით (Ведомости ВС СССР, 1978, №1) ენიჭებოდა სკოლის მასწავლებლებს, პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლების, სასწავლო-აღმზრდელობითი, მეთოდური და განათლების სისტემის სხვა დაწესებულებების თანამშრომლებს მოსწავლე-ახალგაზრდობის სწავლებასა და კომუნისტურ აღზრდაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, სახალხო განათლების სფეროში თვალსაჩინო მუშაობისთვის. კანდიდატების წარდგენა ხდებოდა სსრკ განათლების სამინისტროსა და პროფ-ტექნიკური განათლების სახელმწიფო კომიტეტის მიერ. წოდებასთან ერთად გაიცემოდა უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელი და დადგენილი ფორმის სამკერდე ნიშანი.

ქართველი პედაგოგებიდან სსრკ-ის სახალხო მასწავლებლის წოდება 1979 წელს მიენიჭა გრიგოლ კობახიძეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*http://mondvor.narod.ru/pznarucitel.htm

## სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის საპატიო წოდებები კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მასწავლებლები
სრულიად რუსეთის საბჭოების X ყრილობა

**სრულიად რუსეთის საბჭოების X ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეათე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1922 წლის 23-27 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1727 დელეგატი რსფსრ-დან და 488 საპატიო სტუმარი უკრაინის სსრ-დან, ბელორუსიის სსრ-სა და ამიერკავკასიის სფსრ-დან — სსრკ-ის საბჭოების I ყრილობის დელეგატები. პარტიული შემადგენლობა:2092 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი, 118 — უპარტიო, 5 — სხვა პარტიის წევრი; სოციალური შემადგენლობა: მუშა 44%, გლეხი 31%, მოსამსახურე და სხვა 25%. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს ანგარიშები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის შესახებ (ლ. კამენევი); მრეწველობის მდგომარეობა (პ. ბოგდანოვი); მიწათმოქმედების სახკომის მოხსენება (პ. მესიაცევი); სახალხო განათლება (ა. ლუნაჩარსკი); მოხსენება ფინანსების შესახებ (გ. სოკოლნიკოვი); მოკავშირე რესპუბლიკების წინადადება სსრკ-ის შექმნის შესახებ (ი. სტალინი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა რსფსრ მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, წინადადება სოციალისტური რესპუბლიკების სსრ კავშირად გაერთიანების შესახებ; აირჩია დელეგაცია სსრკ საბჭოების I ყრილობის დეკლარაციის პროექტისა და სსრკ-ის შექმნის შესახებ ხელშეკრულების პროექტის შესამუშავებლად; დაამტკიცა პროექტი მძიმე მრეწველობის მდგომარეობის, სოფლის მეურნეობის განმტკიცებისა და განვითარების შესახებ. პირველად დაისახა ფართო პროგრამა სახალხო განათლების დარგში. შეიმუშავა ბიუჯეტში დეფიციტის ლიკვიდაციის ღონისძიებები; მიიღო დადგენილება შიმშილობასთან ბრძოლის საკითხში ცენტრალური კომისიის მუშაობის თაობაზე; მსოფლიოს ხალხებს მოუწოდა მშვიდობისაკენ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის X მოწვევის ცაკი 388 კაცის ოდენობით (270 წევრი და 118 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*10
სრულიად რუსეთის საბჭოების XI ყრილობა

**სრულიად რუსეთის საბჭოების XI ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთერთმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1924 წლის 19-29 იანვარს მოსკოვში. ესწრებოდა 1637 დელეგატი, მათ შორის 1143 გადამწყვეტი ხმით. სოციალური შემადგენლობა: 834 მუშა, 423 გლეხი. 

## ისტორია
დღის წესრიგი: მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მოხსენება (ა. სვიდერსკი); მოხსენება შრომისა და ხელფასის დაცვის საკითხებზე (ვ. შმიდტი); ფინანსთა სახალხო კომისარიატის მოხსენება რსფსრ ბიუჯეტის შესახებ (მ. ვლადიმიროვი); საკავშირო კონსტიტუციის შესახებ (დ. კურსკი); წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციის შესახებ (ა. ლუნაჩარსკი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები (ა. ენუქიძე).

მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მოხსენებაში გაშუქებული იყო საბჭოთა მთავრობის საქმიანობა სასოფლო-სამეურნეო პოლიტიკის დარგში. ყრილობამ დასახა თვითმოქმედებისა და კოოპერირების საწყისებზე გლეხთა მასების სოფლის მეურნეობის აღდგენს საქმეში ჩაბმის ღონისძიებანი. შრომის სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყრილობამ დაამტკიცა 8 საათიანი სამუშაო დღის შეუცვლელობა, ქალებისა და ბავშვების შრომის ყოველმხრივი დაცვა და სხვა. მიიღო გადაწყვეტილება მრეწველობის აღმავლობისა და შრომის ნაყოფიერების ზრდის შესაბამისად ხელფასის გადიდების შესახებ. ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილება უმუშევრობის დაუყოვნებლივ შესამცირებლად. 22 იანვარს ყრილობაზე გამოვიდა მ. კალინინი ვ. ლენინის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით. ყრილობამ მიიღო დადგენილება 21 იანვარი გლოვის დღედ გამოცხადების შესახებ, მიიღო მიმართვა „ყველა მშრომელისადმი“, მოუწოდა ერთიანობისა და შეკავშირებისაკენ. ერთი კვირით შეწყდა სხდომები. 29 იანვარს ყრილობა კვლავ შეუდგა მუშაობას და მოიწონა სსრკ-ის კონსტიტუცია, ამასთანავე სრულიად რუსეთის ცაკს დაავალა რსფსრ-ის კონსტიტუციაში (1918) შეეტანა შესაბამისი ცვლილებანი. განათლების სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყრილობამ დასახა ამოცანა, ოქტომბრის რევოლუციის მე-10 წლისთავისათვის რსფსრ-ის მოსახლეობაში წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციის შესახებ. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XI მოწვევის ცაკი 466 კაცის ოდენობით (303 წევრი და 163 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*11
სრულიად რუსეთის საბჭოების XIII ყრილობა

**სრულიად რუსეთის საბჭოების XIII ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცამეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1927 წლის 10-16 აპრილს მოსკოვში. ესწრებოდა 1603 დელეგატი (მათ შორის 1088 გადამწყვეტი და 515 გადამწყვეტი ხმით). პარტიული შემადგენლობა: 1194 რკპ (ბ) წევრი, 409 უპარტიო. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 49,4%, გლეხი 29,1%, მოსამსახურე და სხვა 21,5%.

## ისტორია
დღის წესრიგი: რსფსრ მთავრობის ანგარიში (ა. რიკოვი); მოხსენებები რსფსრ სრულიად რუსეთის სახალხო მეურნეობის საბჭოსი — მრეწველობის მდგომარეობის შესახებ (ს. ლობოვი); რსფსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატისა — სახელმწიფო და ადგილობრივი ბიუჯეტების  შესახებ (ნ. მილიუტინი); რსფსრ ვაჭრობის სახალხო კომისარიატისა — საგარეო და საშინაო ვაჭრობისა და რსფსრ-ში ფასების დაკლების შესახებ (ნ. ესიმონტი); რსფსრ განათლების სახალხო კომისარიატისა — რსფსრ-ში სახალხო განათლების საერთო მდგომარეობის შესახებ (ა. ლუნაჩარსკი); რსფსრ კონსტიტუციაში 37-ე, 38-ე და 47-ე მუხლების შეცვლის შესახებ (ა. კისელიოვი); ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქის ყირგიზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკად გარდაქმნის შესახებ (ს. ასფენდიაროვი); სრულიად რუსეთის ცაკისა და სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოში რსფსრ-დან წევრთა არჩევის შესახებ (ა. კისელიოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები. 

ყრილობამ ერთხმად მოიწონა რსფსრ-ის მთავრობის მოღვაწეობა საგარეო და საშინაო პოლიტიკის დარგში; ძირითადი ყურადღება დაეთმო რსფსრ-ის სახალხო მეურნეობისა და კულტურის განვითარების ამოცანებს; აღნიშნა მრეწველობის, ტრანსპორტის და სოფლის მეურნეობის დარგების განვითარებაში მიღწეული მნიშვნელოვანი წარმატებები; მიიღო დადგებილება მრეწველობის რეკონსტრუქციის შემდგომი გაშლის თაობაზე; დაავალა მთავრობას სოფლის მეურნეობის აღმავლობისათვის საჭირო ღონისძიებათა შემუშავება. ფინანსთა სახალხო კომისარიატის მოხსენები გამო მიღებულ რეზოლუციაში მოიწონა მთავრობის საფინანსო პოლიტიკა. ვაჭრობის სახალხო კომისარიატის მოხსენებასთან დაკავშირებით ყრილობამ დასახა სამრეწველო საქონელზე ფასების შემდგომი დაკლებისა და ვაჭრობიდან კერძო მოვაჭრეთა შემდგომი განდევნის ამოცანა; მიიღო დადგენილება სახალხო განათლების შემდგომი განვითარებისა და რსფსრ-ის ცენტრალუირ სტატისტიკური სამმართველოს (ცსს) შექმნის შესახებ. სპეციალური აქტით დამტკიცდა XII მოწვევის სრულიად რუსეთის ცაკის III სესიის დადგენილება ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქის ყირგიზეთის ასსრ-დ გარდაქმნის თაობაზე. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XIII მოწვევის ცაკი 550 კაცის ოდენობით (400 წევრი და 150 კანდიდატი), აგრეთვე 5 წევრი და 2 კანდიდატი სსრკ-ის ცაკის ეროვნებათა საბჭოს შემადგენლობაში რსფსრ-დან.

## ლიტერატურა
*13
სრულიად რუსეთის საბჭოების XIV ყრილობა

**მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის XIV ყრილობა** () — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთოთხმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1929 წლის 10-18 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1158 დელეგატი გადამწყვეტი და 626 სათათბირო ხმით. პარტიული შემადგენლობა: რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი 70,7%, საკავშრო ალკკ წევრი და კანდიდატი 1,2%, უპარტიო 28,1%. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 57,1%, გლეხი 25%, მოსამსახურე 17,9%.

## ისტორია
დღის წესრიგი: რსფსრ-ის მთავრობის მოხსენება (ა. რიკოვი); რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა (ა. ლეჟავა); კულტურული მშენებლობის მიმდინარე ამოცანები (ა. ლუნაჩარსკი); საბჭოთა წიგნი 10 წლის მანძილზე (ა. ხალხტოვი); საბჭოების პირველადი რგოლის მდგომარეობა და განმტკიცება (ა. კისელიოვი); რსფსრ-ის კონსტიტუციაშ ცვლილებათა და დამატებათა შესახებ (ი. პოლუიანი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები. 

ყრილობამ ერთხმად მოიწონა რსფსრ-ის მთავრობის საქმიანობა; მიიღო რსფსრ-ის სახალხო მეურნეობის განვითარების I ხუთწლიანი გეგმა (1929-1932); დადებითად შეაფასა რა ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციის დაჩქარებული ტემპები, დაავალა მთავრობას გაეძლიერებინა ბრძოლა სოფლის მეურნეობის სოციალური გარდაქმნისათვის, მოუწოდა ქალაქისა და სოფლის მშრომელებს აქტიური მონაწილეობა მიეღოთ ხუთწლიანი გეგმის შესრულებაში, ყოველმხრივ განევითარებინათ სოციალისტური შეჯიბრება. კულტურული მშენებლობის შესახებ დადგენილებაში ყრილობამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დათმობოდა საყოველთაო დაწყებითი სავალდებულო განათლების განხორციელებასა და მოსახლეობაში წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციას. სახალხო მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქცია მოითხოვდა სახელმწიფო აპარატის, პირველ რიგში ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოების გაუმჯობესებას. ამიტომ სრულიად რუსეთის ცაკს დაევალა კიდევ ერთხელ შეემოწმებინდა სოფლის საბჭოების დებულება მასობრივ-ორგანიზაციულ, სამეურნეო და კულტურულ მუშაობაში მათი უფლებების გაფართოების, აგრეთვე გლეხთა ყოველდღიურ საჭიროებათა უკეთ მომსახურების მიზნით. მასვე დაევალა შეემუშავებინა ღონისძიებანი კულაკთა და რევოლუციის დამრღვევთა წინააღმდეგ. ყრილობამ დაადგინა აგრეთვე უცხო ელემენტებისაგან საბჭოთა აპარატის წმენდისა და საბჭოთა ორგანოებში მუშათა, მოჯამაგირეთა, ღარიბთა და საშუალო გლეხთა აქტივის რიგებიდან ახალი კადრების დაწინაურების აუცილებლობა, იმასთან დაკავშირებით, რომ შემოიღეს ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა და გაფართოვდა ადგილობრივი საბჭოების როლი, რსფსრ-ის კონსტიტუციაში შეიტანეს ზოგიერთი ცვლილება და დამატება.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XIV მოწვევის ცაკი 550 კაცის ოდენობით (400 წევრი და 150 კანდიდატი).

## ლიტერატურა
*14