Boletus reticulatus

**ბადისებრი დათვისსოკო** () — ბოლეტუსის () გვარის სოკო ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა. 
ზოგჯერ ითვლება დათვისსოკოს ნაირსახეობად.

კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა, იხმარება ახალი, გამხმარი, დამწნილებული და დამუჟუჟებული. ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში. ასევე გვხვდება ჩრდილოეთ ამერიკაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, იაპონიასა და მათ შორის — საქართველოში. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, მაისის ბოლოდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც *Boletus reticulatus*.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*
*
*
*
*

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 6-30 სმ, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, მოგვიანებით ძლიერ ამოზნექილი, ხასხასა ღია ყავისფერიდან (ნარინჯისფერი ელფერით) ღია წაბლისფერ ან ჟანგმიწისფერ-ნაცრისფერამდე, ხავრდოვანი, მქრქალი, მშრალი. მშრალ ამინდში შეიძლება დაიფაროს ბზარებით.

რბილობი — მკვრივი ან ხორციანი, თეთრი, ჰაერზე ფერს არ იცვლის, მილების ქვეშ შეიძლება მიიღოს მოყვითალო ელფერი. სოკოს დამახასიათებელი სუნითა და მოტკბო ან თხილის სუნით.

ფეხი — მსხვილი, ხორციანი, ზედა მხარეს შედარებით ვიწრო, ნორჩობაში გურზისებრი, შემდგომში ცილინდრული, მოყავისფრო ან მოწაბლისფრო. მთელს სიგრძეზე დაფარულია მკვეთრად გამოხატული თეთრი ან მურა ფერის ბადით.

ჰიმენოფორი — თავისუფალი ან ფეხთან შეზრდილი, სისქე — 1-3,5 სმ, თავიდან თეთრი, შემდეგ მილები იღებს მომწვანო-ყვითელ ფერს, სიბერეში ზეთისხილისფერ-ყვითელია. ფორები წვრილი, მომრგვალებული.

სპორების ფხვნილი — ზეთისხილისფერი ან  ზეთისხილისფერ-ყავისფერი, სპორები — 15×5 მკმ, გლუვი, ელიფსისებრ-თითისტარისებრი, ზოგჯერ ცილინდრული.

## გალერეა

ფაილი:2012-08-26 Boletus reticulatus Schaeff 254757.jpg
ფაილი:20200611Boletus reticulatus3.jpg
ფაილი:Aestivalis1.JPG
ფაილი:Boletus reticulatus (28576784573).jpg
ფაილი:Boletus reticulatus 2019 G02.jpg
ფაილი:Boletus.JPG

## კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა, თუმცა მისი გვარის სხვა წარმომადგელებისაგან ნაკლებად მკვრივი რბილობით გამოირჩევა. იხმარება ახალი, გამხმარი, დამწნილებული და დამუჟუჟებული. გახმობის შემდეგ მისი გემო და არომატი კიდევ უფრო ძლიერდება. გარდა ამისა, სოკოს ხმარობენ წვნიანი კერძების მოსამზადებლად. ასევე შესაძლებელია გაყინვა.

ბადისებრი დათვისსოკო, ისევე როგორც ბოლეტუსის() გვარის სხვა სოკოები, დაცულია გერმანიაში. მისი შეგროვება ნებადართულია მცირე რაოდენობით, მხოლოდ პირადი მოხმარებისათვის.

## გავრცელება და ეკოლოგია
მიკორიზას ქმნის წიფლისებრთა ოჯახის წარმომადგენლებთან (წიფელი, მუხა, წაბლი), ასევე რცხილასთან. უპირატესობას ანიჭებს ნათელ ფოთლოვან ტყეებს, ტყის პირებსა და მშრალ ტუტე ნიადაგს. ხშირად იზრდება წითელფეხა მუხისძირასთან ერთად. (). იშვიათად აზიანებენ მწერები.

სოკო ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, განსაკუთრებით — საფრანგეთის სამხრეთ-დასავლეთით. გავრცელების არეალი ასევე მოიცავს ჩრდილოეთ აფრიკას, ჩრდილოეთ ამერიკას, იაპონიასა და მათ შორის საქართველოს.

**სეზონი** — მაისის ბოლოდან ოქტომბრის დასაწყისამდე, ზოგჯერ ნოემბრის შუა პერიოდამდე.

## მსგავსი სახეობები

ფაილი:Aereus.JPG|*Boletus aereus*
ფაილი:Luční - Boletus appendiculatus 01.jpg|*Boletus appendiculatus*
ფაილი:Boletus badius - Lindsey.jpg|*Boletus badius*
ფაილი:Boletus calopus.jpg|*Boletus calopus*
ფაილი:Hríb smrekový.jpg|thumb|*Boletus edulis*
ფაილი:Boletus erythropus appennino .jpg|*Boletus erythropus*
ფაილი:2013-09-12 Boletus fragrans Vittad 392707.jpg|*Boletus fragrans*
Boletus impolitus 2009 G3.jpg|*Boletus impolitus*
ფაილი:Boletus junquilleus JPG1.jpg|*Boletus junquilleus*
ფაილი:BoletusLupinus01.jpg|*Boletus Lupinus*
ფაილი:Bolete...blue stain (16474187665).jpg|*Suillus luridus*
ფაილი:Hřib08441.JPG|*Boletus pinicola* 
ფაილი:Salt Point SP - Boletus pulcherrimus.jpg|*Boletus pulcherrimus*
ფაილი:Wurzelnder Bitter-Röhrling Boletus radicans.jpg|*Boletus radicans*
ფაილი:Boletus satanas (Satan's bolete) (11359144013).jpg|*Boletus satanas*
ფაილი:Boletus speciosus var. brunneus 169906.jpg|*Boletus speciosus*
ფაილი:Lausanne 03.08.2017 Chestnut Bolete - Gyrosporus castaneus (37100011151).jpg|*Gyrosporus castaneus* 
ფაილი:Leccinum scabrum (26503365629).jpg|*Leccinum scabrum*
ფაილი:Botanical Garden Gothenburg and Anggårdsbergen 13.08.2017 Velvet Bolete - Suillus variegatus (37347381251).jpg|*Suillus variegatus*
ფაილი:Hořčák08088.JPG|*Tylopilus felleus*
ფაილი:Xerocomus subtomentosus - panoramio (17).jpg|*Xerocomus subtomentosus* 

## ლიტერატურა
*Васильков Б. П. Систематическое описание видов и форм белого гриба. — Л.: „Наука“, 1966.
*Грибы: Справочник / Пер. с итал. Ф. Двин. — М.: «Астрель», „АСТ“, 2001. — С. 214. — 304 с. — ISBN 5-17-009961-4.
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 189. — ISBN 5-17-020333-0.
*Справочник-определитель: Грибы / отв. за выпуск Ю. Г. Хацкевич. — Мн.: Харвест, 2002. — С. 84. — 480 с. — 7000 экз. — ISBN 985-13-0913-3.
*Уду Ж. Грибы. Энциклопедия = Le grand livre des Champignons / пер. с фр. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 28. — ISBN 5-271-05827-1.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ბოლეტუსი