ომოვუნმი სადიკი

**ომოვუმნი "ვუმნი" ა. სადიკი** (დ. 19 ივნისი, 1964, ლაგოსი, ნიგერია) — ნიგერიელი პროფესორი, ქიმიკოსი და გამომგონებელი, რომელიც მოღვაწეობს ბინგჰემპტონის უნივერსიტეტში. მან შეიმუშავა მიკროელექტროდის ბიოსენსორები ნარკოტიკების და ფეთქებადი ნივთიერებების აღმოსაჩენად, ავითარებს ნარჩენებისგან ლითონის იონების დამუშავების ტექნოლოგიას გარემოსდაცვითი და სამრეწველო მიზნებისთვის.   მეცნიერმა 2012 წელს დააარსა არაკომერციული ორგანიზაცია Sustainable Nanotechnology  (მდგრადი ნანოტექნოლოგიები). 
## ადრეული წლები და განათლება 
ომოვუმნი სადიკი დაიბადა 1964 წელს ლაგოსში, ნიგერიაში.  მის ოჯახში იყო რამდენიმე მეცნიერი, რომლებიც მხარს უჭერდნენ გოგონას ინტერესებს ფიზიკის, ქიმიისა და ბიოლოგიის მიმართ. 1985 წელს გახდა ლაგოსის უნივერსიტეტის  ბაკალავრის ხარისხის მფლობელი ქიმიის დარგში,  რასაც 1987 წელს მოჰყვა მაგისტრის ხარისხი ქიმიაში. შემდეგ სადიკიმ სწავლა გააგრძელა  ავსტრალიის ვოლონგონგის უნივერსიტეტში, სადაც 1994 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი ქიმიაში.

## კარიერა 
1994 წლიდან 1996 წლამდე  ომოვუმნი სადიკის დაენიშნა ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა, ინჟინერიისა და მედიცინის ეროვნული აკადემიების პოსტდოქტორანტურის სტიპენდია აშშ-ს გარემოს დაცვის სააგენტოში კვლევითი სამუშაოების ჩასატარებლად.შემდეგ ბინგემტონის უნივერსიტეტში მიიღო ქიმიის ასისტენტ პროფესორის თანამდებობა. 2002 წელს გახდა ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 2005 წელს  — პროფესორი. ამავე დროს, დაინიშნა ბინგჰემტონში მოწინავე სენსორებისა და გარემოს სისტემების ცენტრის (CASE) დირექტორის თანამდებობაზე. ხშირად დადიოდა  კორნელის უნივერსიტეტისა და  უნივერსიტეტის ფაკულტეტების საზღვაო კვლევითი ლაბორატორიების მოსანახულებლად.

სადიკი დაკავებულია ზედაპირის ქიმიის შესწავლით, განსაკუთრებით  ფოკუსირებულია ბიოსენსორების შემუშავებაზე, გარემოს ქიმიაში გამოსაყენებლად. მან აღმოაჩინა, რომ გამტარ პოლიმერები განსაკუთრებით პერსპექტიულია სენსორებში გამოსაყენებლად. სადიკმა

შეიმუშავა მიკროელექტროდის ბიოსენსორები, რომლებიც მგრძნობიარეა ორგანული მასალების გარკვეული რაოდენობის მიმართ —  ტექნოლოგია, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნარკოტიკებისა და ბომბების აღმოსაჩენად. ის ასევე სწავლობს ნარჩენების დეტოქსიკაციის მექანიზმებს, როგორიცაა ქლორორგანული ნივთიერებები გარემოში, სამრეწველო და გარემოსდაცვითი ნარჩენებისგან ლითონის იონების გადამუშავების ტექნოლოგიების შემუშავების მიზნით. ერთ პროექტში მიკრობულმა ფერმენტებმა გაზარდეს მაღალი ტოქსიკური ქრომის(VI) არატოქსიკური ქრომის(III) კონვერსია 40%-დან 98%-მდე. სადიკს ეკუთვნის 135-ზე მეტი რეცენზირებული სამეცნიერო ნაშრომი და საპატენტო განაცხადი. 2011 წელს იგი ხელმძღვანელობდა გორდონის პირველ კონფერენციას ეკოლოგიური ნანოტექნოლოგიების შესახებ.

2012 წელს სადიკმა და ბარბარა კარნმა დააარსეს Sustainable Nanotechnology (მდგრადი ნანოტექნოლოგიები) —არაკომერციული საერთაშორისო პროფესიული ორგანიზაცია, რომლის საქმიანობას წარმოადგენს ნანოტექნოლოგიის  პასუხისმგებლობით გამოყენების რეგულირება   მთელ მსოფლიოში.

სადიკი არის ქიმიის სამეფო საზოგადოების (2010) და სამედიცინო და ბიოლოგიური ინჟინერიის ამერიკული ინსტიტუტის არჩეული წევრი (2012).

ის ასევე არის ამერიკის ქიმიური საზოგადოების წევრი, რომელიც დაკავშირებულია გარემოს დაცვის სააგენტოსთან და ეროვნულ სამეცნიერო ფონდთან. შედიოდა ჯანმრთელობის ინსტრუმენტებისა და სისტემების ეროვნული ინსტიტუტების კვლევითი ჯგუფის შემადგენლობაში.

მეცნიერი ჩართულია საერთაშორისო თანამშრომლობაში იუნესკოს ბიოდინამიკის საერთაშორისო ცენტრთან ბუქარესტში, რუმინეთში, ეგეოსის უნივერსიტეტთან თურქეთში და ფუკუის უნივერსიტეტთან იაპონიაში.  

## ჯილდოები 
* 2000 — ეროვნული კვლევის საბჭოს (NRC) COBASE სტიპენდია 
* 2001  — კანცლერის პრემია კვლევებისთვის მეცნიერებისა და მედიცინის სფეროში, SUNY 
* 2002 — კანცლერის პრემია წამყვანი გამომგონებლებისთვის, SUNY 
* 2003-2004 — ჰარვარდის უნივერსიტეტის რედკლიფის განსაკუთრებული სტიპენდია  
* 2005-2006 —  სტიპენდია NSF Discovery Corps Senior Fellowship 
* 2016 — ნიგერიის ეროვნული ღირსების ორდენი დამსახურებისთვის (NNOM)  
* 2017 — ჯეფერსონ ფლოუს მეცნიერ-თანამშრომელი 
* ავსტრალიის ჯილდო დამსახურებისთვის. 

## სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ამერიკელი ქიმიკოსები
კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები