open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჭკადუაში

**ჭკადუაში** — სოფელი და კურორტი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის ნაპირას, ზღვის დონიდან 340 მეტრი, ზუგდიდიდან 18 კმ.

ჭკადუაშს ესაზღვრება დასავლეთით ზედა ეწერი და ჩხორია, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი და სამხრეთით კორცხელი.

## ისტორია
ჭკადუაში ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება XVIII საუკუნიდან. ერთ-ერთი ვერსიით, სოფლის სახელწოდება წარმოიშვა სიტყვა „ჭკადუ-სგან“, რაც მეგრულად ნიშნავს მჭედელს. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ადგილი ჭკადუ (მჭედელი) ხალხით ყოფილა დასახლებული და სოფელმა მიიღო სახელწოდება - ჭკადუაში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1470 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის კურორტები
ჟოშხა

**ჟოშხა** — ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების  ზემო ჟოშხისა და ქვემო ჟოშხის ძველი სახელწოდება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჯიხაიში

**ჯიხაიში** — სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლის დიდი ჯიხაიშისა და ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლების პატარა ჯიხაიშისა და გოჩაჯიხაიშის ძველი სახელწოდება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ჯუმი

**ჯუმი** — მდინარე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი, სათავე აქვს ეგრისის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 310 მ–ზე, სიგრძე 61 კმ, აუზის ფართობი 379 კმ², საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. მთელი წლის განმავლობაში იცის წყალმოვარდნები, წყალმცირობა — ზაფხულში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 11,6 მ³/წმ.

## ფოტოგალერეა 

სურათი:Mdinare jumi.jpg|
სურათი:Mdinare jumi2.jpg|

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ენგურის შენაკადები
ჟუნჟრუკი

**ჟუნჟრუკი** () — მცენარეთა გვარი მიხაკისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთ- ან ორწლოვანი ბალახებია. ხაზურ-ლანცეტა ან კვერცხისებური  ფოთლები  და თეთრი ყვავილები აქვთ. 

120-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. საქართველოში იზრდება 9 სახეობა. მათგან ტყის ჟუნჟრუკი () და  მთელ საქართველოში გვხვდება. პირველი იზრდება ტყის შუა და ზედა სარტყლის ბუჩქნარებსა და მდელოებზე; მეორე მინდვრისა და ბოსტნის სარეველაა, გვხვდება ღორღიან ფერდობებზეც, ტყის პირებზე, დანაგვიანებულ ადგილებში.  მხოლოდ აფხაზეთსა და აჭარაში იზრდება, შხამიანია ცხენისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მიხაკისებრნი
ჟურგია

**ჟურგია**, *ჟვირგვა* — მთის მასივი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ჩხალთისა და მისი მარჯვენა შენაკადის ზიმის წყალგამყოფი. ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან 2400 მეტრია. აგებულია შუაიურული პორფირიტებით, მათი ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. კალთები ციცაბოა, შემოსილია შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით (ნაწილობრივ მუქწიწვიანებით), თხემი ნაზრელიეფიანია და დაფარულია სუბალპური  და ალპური ბალახეულით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედები
რაბინი

[მინი|რაბინი [მოშე ფაინშტეინი.]]
**რაბინი** (ძვ. ებრ. რაბი „ჩემი მოძღვარი“) — ებრაული თემის სულიერი მოძღვარი, აღჭურვილი რელიგიის, სასამართლო და აღმზრდელობითი ფუნქციებით, იუდაისტური რელიგიის კულტის მსახური. ებრაული კანონით, რაბინი შეიძლება იყოს ის, ვინც სათანადოდ არის დაუფლებული ღვთისმეტყველებას და მორწმუნეა. რაბინატის ინსტიტუტი ევროპული წარმოშობისაა, კერძოდ, მის სამშობლოდ ესპანეთი ითვლება. რაბინი საპატიო თანამდებობაა.

თავდაპირველად რაბინები გასამრჯელოს არ იღებდნენ, მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ებრაელთა რბევა, ჯვაროსნული ლაშქრობები დაიწყო და მათი ეკონომიური მდგომარეობა გაუარესდა, რაბინებს ჯამაგირი დაუნიშნეს. რაბინი არის თემში პირველი პირი და თემის წარმომადგენელი ხელისუფლების წინაშე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სინაგოგა

## ლიტერატურა
* *Rabbi, Rabbinate*, article in the *Encyclopaedia Judaica*, 2nd ed., vol. 17, pp.&nbsp;11–19, Keter Publishing, 2007.
* Aaron Kirchenbaum, *Mara de-Atra:  A Brief Sketch,* Tradition, Vol. 27, No. 4, 1993, pp.&nbsp;35–40

კატეგორია:იუდაიზმი
კატეგორია:წოდებები
ჩხორია

**ჩხორია** (ყოფ. *ბეჟაშ-ღალი*) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ჩხორია, ზედა ეწერი, ტყაია). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზუგდიდ–ჯვრის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი. ზუგდიდიდან 14 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 968 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თავწყარო

**თავწყარო** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ოზაანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (კახეთის მხარე).

მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 520 მ-ზე, დედოფლისწყაროდან 16 კმ-ში.

## ისტორია 
დასახლება თავწყარო XX საუკუნის 60-იან წლებში წარმოიქმნა მას შემდეგ, რაც აქ, სოფელ ოზაანის კუთვნილი კოლმეურნეობის ტერიტორიაზე დაასახლეს ქართული და ოსური ოჯახები დუშეთის, კასპის და გორის რაიონებიდან. ამით აიხსნება, რომ თავწყარო ტერიტორიულად მდებარეობს სოფელ გამარჯვებასთან, სამხრეთიდან თითქმის მას ეკვრის, მაგრამ ადმინისტრაციული ნიშნით დაკავშირებულია გეოგრაფიულად უფრო დაშორებულ სოფელ ოზაანთან. დასახლებამ სოფლის სტატუსი XX საუკუნის მიწურულს მიიღო.

თავწყაროს სამხრეთ-აღმოსავლეთით შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების „ორსაყდარების“ დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. სოფლის სამხრეთით გაითხარა მრავალშრიანი არქეოლოგიური ძეგლი — ტახტიფერდას ნამოსახლარი (ძვ. წ. XVII-VII საუკუნეები).

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 80 ადამიანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯუმი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

**ჯუმი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემი (სოფლები: ახალსოფელი, ოფაჩხაფუ, უჩაშონა, ჯუმა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჯუმის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 70 მეტრი. ზუდიდიდან 8 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1200 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფიროსმანი (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**ფიროსმანი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 48 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 569 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყაზახეთის პრეზიდენტი

**ყაზახეთის  პრეზიდენტი** — ყაზახეთის სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. თანამდებობა დაარსდა 1990 წლის 24 აპრილს.  პრეზიდენტს მოსახლეობა ირჩევს 7 წლის ვადით.              

## ყაზახეთის  პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ყაზახეთის ისტორიის ქრონოლოგია
* ყაზახეთის პრეზიდენტები 

კატეგორია:ყაზახეთი
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სქური (მინერალური წყალი)

**„სქური“** — სულფატურ-ქლორიდული ნატრიუმ-კალციუმიანი სამკურნალო მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აბანოსღელის (ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, კურორტ სქურთან. ქიმიური შედგენილება:
::M_{1,9}\, \frac{Cl72SO_426}{Ca74 Na22}\, T11^\circ\Complex
საბადო დაკავშირებულია შუა- და ზედაიურულ, ცარცულ და პალეოგენურ ნალექებთან. წყალი ჭაბურღილით არის ამოყვანილი შუაიურული (ბაიოსური) ვულკანოგენური ქანებიდან. დებიტი 60-65 ათ. ლ/დღ-ღ. წარმოებს წყლის ჩამოსხმაბოთლებში; სამედიცინო ჩვენება - საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა, საყრდენ-სამოძრაო აპარატისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები.

## ლიტერატურა
*გ. უშვერიძე, ტ. ჩიჩუა, ქსე, ტ. 9, თბ., 1985, გვ. 624.

კატეგორია:ქართული მინერალური წყლები
აბასთუმანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

**აბასთუმანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აბასთუმანი, მენჯი, ხეცერა). მდებარეობს მდინარე ჯუმის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 100 მეტრი. ზუგდიდიდან 15 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 920 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლიდზი

**ლიდზი** (ინგლ. Leeds, გამოითქმის /ˈliːdz/) — ქალაქი იორკშირში, მდინარე აირზე (ინგლისი); დიდი ბრიტანეთის სიდიდით მეხუთე ქალაქი. 2011 წლის აღწერით ქალაქის ფარგლებში ცხოვრობდა 750,700 ადამიანი. ლიდზის დოკუმენტური ისტორია იწყება V საუკუნიდან, როდესაც ელმეტის სამეფო დაფარული იყო "ლოიდებით" (Loidis), საიდანც წარმოდგება სახელი Leeds. ინდუსტრიული რევოლუციისას ლიდზი მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი გახდა შალის წარმოებასა და ვაჭრობაში, შემდეგ კი კომერციისა და განათლების ცენტრის სტატუსიც მიიღო. აქ მდებარეობს საერთაშორისო რეპუტაციის მქონი ლიდზის უნივერსიტეტი, ლიდზის მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტი და ლიდზის სამებისა და ყველა წმინდანის კოლეჯი. ამჟამად ლიდზი ბრიტანეთის უდიდესი ცენტრია ბიზნესა და საფინანსო მომსახურებაში ლონდონის გარეთ. ასევე ბრიტანეთის ეროვნული სტატისტიკის ცენტრის ცნობით, ლიდზი გაერთიანებული სამეფოს ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია.

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ახალი აბასთუმანი

**ახალი აბასთუმანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 110 მეტრი, ზუგდიდიდან 5 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2084 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალკახათი

**ახალკახათი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშ-გურიის ვაკე-დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარჯვენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 20 მეტრი, ზუგდიდიდან 16 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1170 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაში (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

**ბაში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, კორცხელის თემში (სოფლები: კორცხელი, ბაში, ნაცატუ), ოდიშ–გურიის ვაკე–დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 20 მეტრი, ზუგდიდიდან 7,5 კმ.

სოფელი ბაში ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1642 წელს. შემორჩენილია გვიანდელი ფეოდალური ხანის კოშკი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 533 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
განარჯიის მუხური

**განარჯიის მუხური**, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც **განმუხური** — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 5 მეტრი, შავი ზღვიდან 3 კმ. ზუგდიდიდან 25 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მესიმინდეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1354 ადამიანი.

## გალერეა 

ფაილი:Ganarjiis mukhuri (3).jpg
ფაილი:განარჯიის მუხური, შავი ზღვის სანაპირო.jpg
ფაილი:Ganarjiis mukhuri.jpg
ფაილი:Ganarjiis mukhuri (4).jpg
ფაილი:Ganarjiis mukhuri(2009).jpg
ფაილი:Ganarjiis mukhuri 1.jpg
ფაილი:Ganarjiis mukhuri, (12.09.09).jpg
ფაილი:Abkhazia Samegrelo border from Ganarjiis Mukhuri (Photo by Lika Abralava, 2009).jpg

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები

მინი|230პქ|ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები
**ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები** () — 36 კუნძულის ჯგუფი (საერთო ფართობით 153 კმ²), რომლებიც მდებარეობს აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების ჩრდილო-დასავლეთით. დასახლებულია მხოლოდ 16 კუნძული.

უმსხვილესი კუნძულებია ტორტოლა (55 კმ²), ანეგადა (38 კმ²), ვირჯინ-გორდა (21 კმ²) და ოსტ-ვან-დეიკი (8 კმ²).

დედაქალაქი როუდ-ტაუნი მდებარეობს კუნძულ ტორტოლაზე. ყველა კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 23 ათას ადამიანს, მათგან თითქმის 90 % ტორტოლაში ცხოვრობს. ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები გაერთიანებული სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიებს ეკუთვნის, ოფიციალური ენაა ინგლისური. მთავარი ვალუტაა აშშ-ის დოლარი (1959 წლიდან).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* British Virgin Islands 
* British Virgin Islands Guide

## სქოლიო
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები
კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
კატეგორია:კარიბის ქვეყნები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
ბაღმარანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

**ბაღმარანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ჭაქვინჯის თემში (სოფლები: ჭაქვინჯი, ბაღმარანი). მდებარეობს ოდიშ–გურიის ვაკე–დაბლობზე, მდინარე უმნიის (მდინარე ჯუმის შენაკადი) სათავეები, ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ზუგდიდიდან 12 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 247 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბედათი

**აბედათი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლემიქავე, ლექაჯაიე, ჯოლევი). მდებარეობს მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 130 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.

სოფელში მდებარეობს აბედათის ციხესიმაგრე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალერტი

**ალერტი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, კიწიის თემში (სოფლები: ალერტი, ნოღა, პირველი კიწია, მეორე კიწია). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბობოთი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)

**ბობოთი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სერგიეთის თემი (სოფლები: ბობოთი, სერგიეთი). მდებარეობს მდინარე აბაშის–ტეხურის შუამდინარეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ტარჩენის (აბაშის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 200 მეტრზე, მარტვილიდან 2 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 539 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბანძა

**ბანძა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლევახანე, ლეკეკელე, ლეპატარავე). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 90 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით, აბაშიდან 22 კილომეტრით.

## ისტორია
პირველად მოხსენიებულია 1639-1640 წლებში ოდიშში რუსეთის ელჩობის აღწერილობაში. 1658 წელს ბანძის მიდამოებში გაიმართა ბრძოლა იმერეთის მეფესა და გურია–სამეგრელოს მთავრებს შორის. ვახუშტი ბატონიშვილს მოხსენიებული აქვს „ბანძა და ციხე კეთილნაშენი“. 1737 წელს შედგენილ იმერეთის რუკაზე აღნიშნულია „ბანძა–ფაღაოს სასახლე“. სოფელში ტრადიციულად აღინიშნებოდა ჭვენიერობა, რომელიც ქრისტიანობის წარმართობაზე გამარჯვების დღესასწაულია. საბჭოთა პერიოდში ბანძაში მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა, ჩაის ფაბრიკა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1099 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
ბანძაში დაიბადა ქართველი ფეხბურთელი მურთაზ ხურცილავა.

## ფოტოგალერეა

სურათი:ბანძის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი.JPG|ბანძის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარიგიორგი ათათიას ფოტო
სურათი:ბანძა.JPG|სოფლის ცენტრიგიორგი ათათიას ფოტო
სურათი:ბანძის_სინაგოგა1.JPG|ბანძის სინაგოგაგიორგი ათათიას ფოტო

## იხილეთ აგრეთვე
* ბანძის სინაგოგა
* ბანძის ბრძოლა

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პონტიფიკები

**პონტიფიკები**  () — ქურუმთა კოლეგია ძველ რომში, რომელიც განაგებდა სახელმწიფოს რელიგიურ ცხოვრებას და თვალ–ყურს ადევნებდა ღმრთისმსახურებას. ამ კოლეგიის შექმნა მიეწერება რომის მეფეს – ნუმა პომპილიუსს. თავიდან კოლეგია სულ 4 წევრისაგან შედგებოდა და მათ უმაღლესი პონტექსი ხელმძღვანელობდა. ძვ. წ. 300 წელს კოლეგიას კიდევ 4 წევრი მიამატეს, ხოლო დიქტატორმა სულამ მათი რამოდენობა 15–მდე გაზარდა. იმპერიის პერიოდში მთავარ პონტექსად იმპერატორი ითვლებოდა და თავისი სურვილის მიხედვით ცვლიდა წევრთა რაოდენობას. ამ დროისათვის უკვე არსებობდნენ მცირა პონტიფიკებიც, რომლებიც დამხმარეების ან გადამწერის მოვალეობას ასრულებდნენ.

პონტიფიკების მოვალეობას რელიგიის მეთვალყურეობის გარდა კალენდრების შედგენა და მეთვალყურეობა შეადგენდა. მათზე უფლებამოსილად მხოლოდ სენატი და სახალხო კრება ითვლებოდა. რომის კოლონიებში არსებობდნენ განსაკუთრებული პონტიფიკები, მაგრამ ისინი რომის ფონტიფიკებს ნაწილობრივ მაინც ემორჩილებოდნენ.

## ლიტერატურა
* „მითოლოგიური ლექსიკონი“ გამომცემლობა „განათლება“. თბილისი – 1972

## სქოლიო
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
უზბეკეთის პრეზიდენტი

**უზბეკეთის  პრეზიდენტი** () — უზბეკეთის სახელმწიფოს და აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელი, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ირჩევს მოსახლეობა  5 წლის ვადით.              

## უზბეკეთის  პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* უზბეკეთის ისტორიის ქრონოლოგია
* უზბეკეთის პრეზიდენტები 
* უზბეკეთის რესპუბლიკის კონსტიტუცია

 
კატეგორია:უზბეკეთი
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
კატეგორია:უზბეკეთის პოლიტიკა
ყირგიზეთის პრეზიდენტი

მინიატიურა|პრეზიდენტის შტანდარტი
**ყირგიზეთის  პრეზიდენტი** — ყირგიზეთის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 6 წლის ვადით. ერთი და იგივე პიროვნება არ შეიძლება აირჩიონ ორჯერ. პრეზიდენტად შეიძლება აირჩიონ ყირგიზეთის მოქალაქე არანაკლებ 35 წლისა და არაუმეტეს 70 წლის ასაკისა, უნდა ფლობდეს სახელმწიფო ენას და უნდა ცხოვრობდეს ქვეყანაში მინიმუმ 15 წელი.

## პრეზიდენტის უფლებები 
კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტი მნიშვნელოვან ფუნქციებს ფლობს:
* ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს და მთავრობის სხვა წევრებს. 
* წარადგენს პარლამენტში უზენაესი სასამართლოს წევრებს. 
*  ხელმძღვანელობს საგარეო პოლიტიკას. 
* წარადგენს და ხელს აწერს კანონებს.
* ნიშნავს არჩევნებს და გამოსცემს ბრძანებულებებს.
* არის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი

## ყირგიზეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ვებგვერდი 
* ყირგიზეთის ისტორიის ქრონოლოგია
* ყირგიზეთის პრეზიდენტები

 
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
დჰოტი

[thumb|200px|[მაჰათმა განდის ძეგლი დჰოტით]]**დჰოტი** (ჰინდ. धोटी) — მამაკაცის ტრადიციული სამოსი ინდოეთში. 2-5 მეტრი სიგრძის ქსოვილის სწორი ნაჭერი (თეთრი ან სადა, ზოგჯერ ორნამენტირებული), რომელსაც წვივებსა და თეძოებზე იხვევენ ისე, რომ ერთ ბოლოს ფეხებს შუა გაატარებენ, რაც შარვლის შთაბეჭდილებას ქმნის. სამხრეთ ინდოეთსა და პენჯაბში მას შემოკალთული ქვედატანით იცვამენ. მაღალ კასტებში უპირატესად გრძელი დჰოტია გავრცელებული, დაბალში - სამუშაოდ მოსახერხებელი, მოკლე. ამჟამად ინდოეთში დჰოტი შარვალმა და შორტებმა შეცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mahatma Gandhi was shocked when a friend wore a pancha in London
* Dhotis 
* How to tie a dhoti 
* How to tie a veshti 
* How to wear a dhoti 
* Off-Duty Dhoti 

კატეგორია:ინდური კულტურა
კატეგორია:ეროვნული სამოსები
აგრაი

**აგრაი** — ნასოფლარი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, კალის თემში. მდებარეობს მდინარეების ადიშჭალისა და ენგურის წყალგამყოფი ჩხუტნერის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1800 მ, მესტიიდან 32 კმ. სოფელი ათწლეულებია, დაცლილია მოსახლეობისგან.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ადიში

**ადიში**, *ჰადიში* () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემი (სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი). მდებარეობს მდინარე ენგურის შენაკადის, ადიშჭალის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2040 მ, მესტიიდან 27 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არცხელი

**არცხელი** () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში (სოფლები: არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში)..

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 65 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაგვდანარი

**ბაგვდანარი** () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემში (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი). მდებარეობს უშბის მასივის სამხრეთი კალთის ძირას, მდინარე გულისჭალის (დოლრაჭალის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1560 მ, მესტიიდან 30 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 80 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბარში

**ბარში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემი (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს ცალგმილის (კავკასიონის შტოქედი) სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ლეშთის (ენგურის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1480 მ, მესტიიდან 30 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბარჯაში

**ბარჯაში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი). მდებარეობს მთა ოთეფურის (ეგრისის ქედი) დასავლეთ დაბოლოებაზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, მდინარე ხუბერის შესართავთან, მესტიიდან 78 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბოგრეში

**ბოგრეში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემში (სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი).

მდებარეობს უღვირ-ზაგარის ქედის სამხრეთ კალთის ძირას, მდინარეების ადიშჭალისა და ენგურის შესართავთან. ზღვის დონიდან 1700 მ, მესტიიდან 25 კმ. სოფელში გადის მესტია-უშგულის გზა. სოფელში დგას ფუთა დადეშქელიანის კოშკი.

## ისტორია 
2019 წლის 15 აგვისტოს თსუ არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ სოფელ ბოგრეშში ძველი წელთაღრიცხვის VIII-VI საუკუნეებით დათარიღებული ნამოსახლარი აღმოაჩინა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.

## გალერეა

ფაილი:Dadeshqeliani tower.jpg|ფუთა დადეშქელიანის კოშკი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბოგრეშის რუკა

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქალაღალი

**ქალაღალი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 350 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით, ჯვრიდან 18 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 292 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გენიუსი

[thumb|right|279პქ|რომაული ღვთაება — გენიუსის თავი ([მარმარილოს ქანდაკება)]]
**გენიუსი** () — რომაელთა წარმოდგენით კეთილი სული, რომელიც მფარველობდა თითოეულ ადამიანს და აყალიბებდა მის ხასიათს. გენიუსი ითვლებოდა ადამიანის თანამგზავრად მთელი სიცოცხლის განმავლობაში.
გენიუსი ეხმარებოდა მხოლოდ მამაკაცებს, ქალთა შემწედ კი იუნონა ითვლებოდა. ყოველი რომაელის დაბადება გენიუსის დღესასწაულად მიაჩნდათ და უსისხლო მსხვერპლს სწირავდნენ. საკუთარი გენიუსი ჰყავდა ყველა ქალაქს, ოჯახს, ხალხს, ტომს და ა.შ. რომში იდგა მისი ქანდაკება. მას თავზე გვირგვინი ედგა, სახეს გრძელი წვერი უმშვენებდა, მარჯვენა ხელში სიუხვის ქვა ეჭირა, ხოლო მარცხენაში – კვერთხი. ყოველი წლის 9 ოქტომბერს მას მსხვერპლს სწირავდნენ. 

იმპერიის პერიოდში გენიუსისათვის მსხვერპლი იმპერატორსაც კი მიჰქონდა. ხალხი გენიუსს გველის სახითაც  წამოიდგენდა. ხელოვნებაში გენიუსი, ჩვეულებრივ — ფრთოსან არსებად გამოისახებოდა.

## ლიტერატურა 
* მითოლოგიური ლექსიკონი (შეადგინა ნოდარ გაფრინდაშვილმა) რედაქტორი: აკაკი ურუშაძე. გამომცემლობა „განათლება“. თბილისი, 1972.

## რესურსები ინტერნეტში
* გენიუსი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* გენიუსი — NPLG Wiki Dictionaries
* „Genius“  — In Smith, William (ed.). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. გვ. 241–242. (Archived)

კატეგორია:რომაული ღმერთები
უინძორი

**უინძორი** () შეიძლება იყოს:

*უინძორი (ბერქშირი) — ქალაქი ინგლისში
*უინძორი (ახალი სამხრეთი უელსი) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში
*უინძორები — სამეფო დინასტია გაერთიანებულ სამეფოში

## კანადა
*უინძორი (ონტარიო) — ქალაქი ონტარიოში
*უინძორი (კვებეკი) — ქალაქი კვებეკში
*უინძორი (ახალი შოტლანდია) — ქალაქი ახალ შოტლანდიაში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჩქვალერი

**ჩქვალერი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ლეშამუგე). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 320 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ჯვრიდან 6 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯგალი

**ჯგალი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლეთკანთი, ლეკაკულე, ლესალე, ლეხარჩილე). XX საუკუნის დასაწყისში მასში ინახებოდა ისტორიული ხატი.

## გეოგრაფია
სოფელი უბნებად არის დაყოფილი. თითოეული მათგანი ერთგვარი შენაკადია, რომელსაც რაღაც ნიშან-თვისება, თვითმყოფადობა გააჩნია და საკუთარი ელფერი დაჰკრავს, რაც უპირველეს ყოვლისა დაკავშირებულია მოსახლეობის წარმომავლობასა და ცხოვრების ადგილობრივ პირობებთან. ესენია: სქური, ლეთოფურე, კანთი.

ჯგალიდან თბილისამდე მანძილი საავტომობილო გზით 374 კმ-ია. ჯგალიდან ზუგდიდამდე 30 კმ-ია, წალენჯიხამდე 7 კმ, ფოთამდე კი - 72 კმ. ჯგალს ესაზღვრება შემდეგი სოფლები: ჩრდილო-დასავლეთით — სოფ. საჩინო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სოფ. მედანი, სამხრეთით — სოფ. მიქავა (ფუქი) და აღმოსავლეთით — სოფ. მუხური.

სოფ. ჯგალი მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. გვხვდება ჰიდრორესურსები, ხე-ტყის რესურსები, მინერალური წყალი სქური, მინერალი დოლომიტი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1022 ადამიანი.

## გალერეა

სურათი:Squri5.jpg|
სურათი:Squri4.jpg
სურათი:Jgali (calenjikha).jpg
სურათი:Squri (calenjikha).jpg
სურათი:ჯგალი. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი.jpg

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წალიკარი

**წალიკარი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, სუჯუნის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, აბაშიდან 5,5 კმ., მეორე ეწერიდან 1,5 კმ. XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მებოსტნეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფახულანი

**ფახულანი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრზე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 273 ადამიანი.

## ისტორია
ფახულანი ისტორიულ წყაროებში პირველად XIII საუკუნეში იხსენიება.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხეთა

**ხეთა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხეთა, ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა). მდებარეობს ურთის მთის სამხრეთ–დასავლეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 50 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 364 ადამიანი.

## მუზეუმი 
ხეთაში არის საბრძოლო დიდებისა და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, რომელიც 1985 წლის მაისში გაიხსნა. იგი ხეთის წმ.მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესიისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს. მუზეუმის დაარსების ისტორია საკმაოდ საინტერესოა, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ამირან ლატარიას დედამ ქალბატონმა ლიზამ თავისი კარმიდამო მუზეუმის მოსაწყობად სახელმწიფოს გადასცა. მისი ოდა სახლი ახლაც ეზოში დგას. მუზეუმის წინ თეატრონია, რომელიც ხუთი ათასზე მეტ ადამიანს იტევს. მუზეუმის ეზოს უკანა მხარეს ხელოვნური ბორცვია, რომელსაც ხსოვნის კუნძული ჰქვია. მის ცენტრში დაკრძალულნი არიან დედა-შვილი ლიზა და ამირან ლატარიები, ამირანის ნეშტი ქერჩიდან ჩამოასვენეს. ირგვლივ რაიონის სოფლების რაოდენობის შესაბამისი ლოდები აწყვია, რომლებიც სიმბოლურად ამ სოფლებიდან მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა ხსოვნას ეძღვნება. 1995 წლამდე მუზეუმი მემორიალური ტიპისა იყო, შემდგომ იგი გადაკეთდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმად. აქ გამოფენილია მასალები, რომლებიც ასახავენ ადგილობრივი მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრებას უძველესი დროიდან დღემდე.

## გალერეა 

სურათი:Kheta (Photo Asmat Lataria).jpg

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პრეტენდენტთა ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

ფიდეს მიერ 1950 წელს შემოღებული მსოფლიოს პირველობის გათამაშების ციკლის ერთ-ერთი ეტაპი, რომელიც ასახელებდა მსოფლიოს მომქმედ ჩემპიონთან მატჩის პრეტენდენტ მონაწილეს. სულ 1950-1962 წლებში და 1985 წელს ჩატარდა ექვსი ასეთი ტურნირი.

პირველმა ხუთმა ტურნირმა პირდაპირ დაასახელა პრეტენდენტი, ხოლო მეექვსე ტურნირის გამარჯვებულებმა კიდევ გააგრძელეს ბრძოლა პრეტენდენტთა მატჩებში. 1965 წლიდან ეს ტურნირები ფიდეს გადაწყვეტილებით შეიცვალა პრეტენდენტთა მატჩებით.

2013 წელს პრეტენდენტთა ტურნირი აღდგა და ლონდონში გაიმართა პრეტენდენტთა VII ტურნირი.

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|წელი
! s! style="background: #ddffdd;"|ჩატარდა
! s! style="background: #ddffdd;"|გამარჯვებული
|---
|I
|1950
|ბუდაპეშტი, 
|დავით ბრონშტეინი, 
|----
|II
|1953
|ნოიჰაუზენი, ციურიხი, 
|ვასილი სმისლოვი, 
|----
|III
|1956
|ამსტერდამი, 
|ვასილი სმისლოვი, 
|----
|IV
|1959
|ბლედი, ზაგრები, ბელგრადი, 
|მიხეილ ტალი, 
|----
|V
|1962
|ვილემსტადი, 
|ტიგრან პეტროსიანი, 
|----
|VI
|1985
|მონპელიე, 
|რაფაელ ვაჰანიანი, არტურ იუსუპოვი, ანდრეი სოკოლოვი - ყველა 
|----
|VII
|2013
|ლონდონი, 
|მაგნუს კარლსენი 
|----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
პრეტენდენტთა II ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**28 აგვისტო - 24 ოქტომბერი 1953 ნიუჰაუზენი, ციურიხი, შვეიცარია**

ფიდეს გადაწყვეტილებით ტურნირში მონაწილეობის უფლება მიეცათ წინა პრეტენდენტთა ტურნირის და 1952 წლის საზონათაშორისო ტურნირის 5-5 გამარჯვებულს. ამ ათეულიდან ცხრა საბჭოთა მოჭადრაკე აღმოჩნდა. ტურნირისათვის რომ ,,საერთაშორისო’’ ხასიათი მიეცა ფიდემ ტურნირში დაუშვა ს. გლიგორიჩი, ლ. საბო და გ. შტალბერგი, რომლებმაც ი. ავერბახთან ერთად V-VIII ადგილები გაიყვეს საზონათაშორისო ტურნირში და უარესი კოეფიციენტების გამო დაუთმეს მეხუთე ადგილი მას. გარდა ამისა ფიდემ პერსონალურად მოიწვია ს. რეშევსკი და მ. ეივე.

პირველი წრის შემდეგ ლიდერობდა ვასილი სმისლოვი (9,5 ქულა). მეორე წრეში მას დიდხანს უწევდა კონკურენციას ს. რეშევსკი. XXII-XXV ტურებში სმისლოვმა ზედიზედ სამი გამარჯვება მოიპოვა, მეტოქეთათვის მიუწვდომელი შეიქმნა და პრეტენდენტის სახელიც მოიპოვა.

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|9
! s! style="background: #ddffdd;"|10
! s! style="background: #ddffdd;"|11
! s! style="background: #ddffdd;"|12
! s! style="background: #ddffdd;"|13
! s! style="background: #ddffdd;"|14
! s! style="background: #ddffdd;"|15
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|ვასილი სმისლოვი
|
|=,=
|1,1
|=,1
|=,=
|1,1
|=,=
|=,0
|=,=
|=,=
|=,=
|=,=
|1,=
|1,1
|1,=
|18
|-----
|2
|დავით ბრონშტეინი
|=,=
|
|1,=
|1,1
|=,=
|=,0
|=,=
|=,=
|1.=
|=,=
|=,=
|0,1
|1,=
|=,=
|=,=
|16
|-----
|3
|პაულ კერესი
|0,0
|0,=
|
|=,=
|=,1
|=,=
|=,=
|=,=
|=,=
|0,=
|1,1
|1,=
|=,1
|=,=
|1,1
|16
|-----
|4
|სამუელ რეშევსკი
|=,0
|0,0
|=,=
|
|=,=
|=,=
|=,=
|1,0
|=,=
|=,1
|=,1
|1,=
|=,1
|1,1
|1,=
|16
|-----
|5
|ტიგრან პეტროსიანი
|=,=
|=,=
|=,0
|=,=
|
|=,=
|0,=
|=,=
|0,0
|=,=
|=,=
|1,1
|=,1
|1,=
|1,1
|15
|----
|6
|მიგელ ნაიდორფი
|=,=
|=,=
|=,=
|=,=
|1,=
|
|0,0
|1,=
|1,=
|=,0
|=,=
|=,=
|=,=
|0,=
|1,1
|14,5
|-----
|7
|ეფიმ გელერი
|0,0
|=,1
|=,=
|=,0
|=,=
|1,1
|
|=,0
|0,1
|=,=
|0,1
|1,=
|=,1
|0,1
|=,=
|14,5
|-----
|8
|ალექსანდრე კოტოვი
|=,1
|=,=
|0,1
|=,=
|=,=
|0,=
|0,1
|
|1,0
|1,=
|0,0
|1,0
|1,=
|0,=
|0,1
|14
|-----
|9
|მარკ ტაიმანოვი
|=,=
|0,=
|=,=
|=,=
|1,1
|0,=
|1,0
|0,1
|
|1,0
|=,=
|=,=
|=,0
|0,=
|1,1
|14
|-----
|10
|იური ავერბახი
|=,=
|=,=
|=,0
|1,=
|=,=
|=,1
|=,=
|0,=
|0,1
|
|=,=
|=,=
|0,=
|1,1
|0,0
|13,5
|-----
|11
|ისააკ ბოლესლავსკი
|=,=
|=,=
|=,0
|0,0
|=,=
|=,=
|1,0
|1,1
|=,=
|=,=
|
|=,0
|=,=
|=,1
|=,=
|13,5
|-----
|12
|ლასლო საბო
|=,=
|1,0
|0,=
|0,=
|0,0
|=,=
|0,=
|0,1
|=,=
|=,=
|=,1
|
|1,=
|=,=
|1,=
|13
|-----
|13
|სვეტოზარ გლიგორიჩი
|0,=
|0,=
|=,0
|=,0
|=,0
|=,=
|=,0
|0,=
|=,1
|1,=
|=,=
|0,=
|
|=,1
|1,1
|12,5
|-----
|14
|მაქს ეივე
|0,0
|=,=
|0,0
|=,=
|0,=
|1,=
|1,0
|1,=
|1,=
|0,0
|=,0
|=,=
|=,0
|
|1,=
|11,5
|-----
|15
|გედეონ შტალბერგი
|0,=
|=,=
|0,=
|0,0
|0,0
|0,0
|=,=
|1,0
|0,0
|1,1
|=,=
|0,=
|0,0
|0,=
|
|8
|-----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
Valve Corporation

**Valve Corporation**, აგრეთვე ცნობილი, როგორც **Valve Software** — ამერიკული ვიდეო თამაშების შემქმნელი და გამომცემელი კომპანია, რომელის სათაო ოფისი მდებარეობს ბელვიუში, ვაშინგტონში, აშშ. Valve არის Steam-ის პროგრამული უზრუნველყოფის სადისტრიბუციო პლატფორმის დეველოპერი და თამაშის ფრენჩაიზების „Half-Life“, „Counter-Strike“, „Portal“, „Day of Defeat“, „Team Fortress“, „Left 4 Dead“ და „Dota“.

## ისტორია
Valve დაარსდა 1996 წელს. მაიკროსოფტის ყოფილმა თანამშრომლებმა, გები ნიუელმა და მაიკ ჰარინგტონმა. მათი სადებიუტო თამაში, პირველი პირის შუტერი (FPS) Half-Life (1998), იყო კრიტიკული და კომერციული წარმატება. თავისი რეალიზმით, სცენარით დაწერილი თანმიმდევრობითა და უწყვეტი ნარატივით, მან მუდმივი გავლენა მოახდინა FPS ჟანრზე. ჰარინგტონი დატოვა 2000 წელს. 2003 წელს Valve-მ გამოუშვა Steam, რასაც მოჰყვა „Half-Life 2“ 2004 წელს. მოწინავე ფიზიკის სისტემებით და გაზრდილი აქცენტით სიუჟეტებსა და პერსონაჟებზე, „Half-Life 2“-მა მიიღო კრიტიკოსების მოწონება და გაიყიდა 12 მილიონი ასლი 2011 წლისთვის. 2006 წელს Valve-მ გამოუშვა ეპიზოდური გაგრძელება „Half-Life 2: Episode One“, რასაც მოჰყვა 2007 წელს ეპიზოდი მეორე, მრავალმოთამაშიანი თამაში „Team Fortress 2“ და თავსატეხი „Portal. Portal 2“ გამოვიდა 2011 წელს. 2013 წელს Valve-მ გამოუშვა მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენაზე თამაში „Dota 2“.

Valve-მ გამოუშვა ნაკლები თამაში 2010-იან წლებში და ექსპერიმენტები ჩაატარა აპარატურულ და ვირტუალურ რეალობაზე (VR). ისინი ტექნიკის ბაზარზე შევიდნენ 2015 წელს Steam Machine-ით, სათამაშო კომპიუტერების ხაზით, რომელიც ცუდად გაიყიდა და გამოუშვეს HTC Vive და Valve Index VR ყურსასმენები. ისინი დაუბრუნდნენ „Half-Life“ სერიას 2020 წელს „Half-Life: Alyx“-ით, მათი ფლაგმანი VR თამაშით. 2022 წელს Valve-მ გამოუშვა Steam Deck, პორტატული სათამაშო სისტემა.

Valve იყენებს ბრტყელ სტრუქტურას, რომლის დროსაც თანამშრომლები წყვეტენ რა უნდა იმუშაონ საკუთარ თავზე. ისინი ავითარებენ თამაშებს სათამაშო ტესტირებისა და გამეორების გზით, თამაშის დიზაინს აღწერენ, როგორც ერთგვარ ექსპერიმენტულ ფსიქოლოგიას. 2012 წლისთვის Valve-ში დასაქმებული იყო დაახლოებით 250 ადამიანი და მისი ღირებულება 3 მილიარდ დოლარზე მეტი იყო. Valve-ის შემოსავლის უმეტესი ნაწილი მოდის Steam-ზე, რომელიც 2011 წელს აკონტროლებდა ჩამოტვირთული კომპიუტერის თამაშების ბაზრის 50-დან 70%-ს და 2017 წელს დაახლოებით 3,4 მილიარდი დოლარი გამოიმუშავა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
ალერტკარი

**ალერტკარი** (2018 წლის 2 თებერვლამდე — *„გრიგოლიში“*) — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე, ზუგდიდიდან დაშორებულია 10 კმ-ით. სოფელში დგას XIX საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესია. შემონახულია XVIII საუკუნის კოშკი. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## სახელწოდება
საბჭოთა პერიოდში ეწოდა გრიგოლიში (მეგრულ ენაზე „გრიგოლის სოფელი“) ბოლშევიკ გრიგოლ როგავას პატივსაცემად. 2018 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 509 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დავითიანი

**დავითიანი ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ოქტომბრის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: ოქტომბერი, დავითიანი).

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 40 მ-ზე, ზუგდიდიდან 3 კმ დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 498 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დარჩელი

**დარჩელი ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დარჩელი, კიროვი). 

მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ჯუმის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 10 მ-ზე. ზუგდიდიდან დაშორებულია 20 კმ-ით.

## ისტორია
დარჩელი ისტორიულ წყაროებში პირველად იხსენიება XVII საუკუნეში, ამ დროს აქ აფხაზეთის კათალიკოსის ერთ–ერთი სასახლე იდგა. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა დარჩელის მებოსტნეობა-მერძევეობის საბჭოთა მეურნეობა. სოფელში ყოფილა პატარა ხის ეკლესია, რომელიც საბჭოთა პერიოდში დაუშლიათ და დარჩელში მშენებარე არასრული სკოლისათვის გადაუციათ. 2008 წელს ააგეს ახალი, წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია.

დარჩელი ძლიერ დაზარალდა საქართველოს სამოქალაქო ომის დროს. 1993 წლის 16 ნოემბერს სოფლის მახლობლად მოხდა შეტაკება გასამხედროებული ორგანიზაცია „მხედრიონის“ წევრებსა და დამხობილი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას მომხრეებს შორის, რის შემდეგაც „მხედრიონის“ მებრძოლებმა სოფელი დაიკავეს, გაძარცვეს და 27 საცხოვრებელი სახლი გადაწვეს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2781 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* *ჭითანავა დ.*, ეკლესიები და თავდაცვითი ნაგებობები სამეგრელოში : (უძველესი დროიდან დღემდე), გვ. 161-162 — თბ., 2010.
* *არნანია ა. შონია ვ.*, „დარჩელი ნარკვევები სოფლის ისტორიიდან“, თბილისი, 1999

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პიტ სამპრასი

**პიტ სამპრასი** (; დ. 12 აგვისტო, 1971, ვაშინგტონი, აშშ) — ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესო ჩოგბურთელად ისტორიაში.

სამპრასის პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 1988 წელს, ხოლო დასრულდა 2002 წელს აშშ-ის ღია პირველობის ფინალში, როდესაც მან უკანასკნელ მატჩში კარიერაში ყველაზე პრინციპული მოწინააღმდეგე – ამერიკელი ანდრე აგასი დაამარცხა.

სამპრასს მოგებული აქვს 14 დიდი სლემის ტურნირი, მათ შორის 7 უიმბლდონი, 5 აშშ-ის ღია პირველობა და 2 ავსტრალიის ღია პირველობა. ამერიკელი უიმბლდონის ტიტულებით რეკორდსმენი იყო 2017 წლამდე, სანამ როჯერ ფედერერმა მე-8 ბალახის დიდი სლემი არ მოიგო. აღსანიშნავია ასევე წლის შემაჯამებელ ტურნირზე 5-ჯერ გამარჯვება და 11 მასტერსის ტიტული. ჯამში სამპრასს ATP-ის 64 ტურნირი აქვს ერთეულთა თანრიგში მოგებული. იგი 286 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს, რაც ასევე რეკორდი იყო, სანამ 2012 წელს ფედერერმა არ გააუმჯობესა. ამერიკელი 1993-დან 1998 წლამდე ასრულებდა წელიწადს რეიტინგში პირველ ჩოგნად. სანაკრებო დონეზე, მან ორჯერ მოიგო დეივისის თასი აშშ-ის ნაკრებთან ერთად. სამპრასმა საუკეთესო შედეგები სწრაფ კორტებზე დააფიქსირა – ბალახზე, ჰარდზე და ხალიჩაზე, ხოლო თიხის ნელ საფარზე იგი იშვიათად აღწევდა წარმატებას.

2007 წელს, სამპრასი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.

## სტატისტიკა და მიღწევები
### დიდი სლემის ტურნირების ფინალები: 18 (14–4)
### წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები: 6 (5–1)
(დ) – დახურული კორტი

## იხილეთ აგრეთვე 
* აგასი–სამპრასის მეტოქეობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* 
* სამპრასი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე
* სამპრასი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე 
* სამპრასი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე
* სამპრასი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ჩოგბურთელები
კატეგორია:ბერძენი ამერიკელები
კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები
კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ვაშინგტონში დაბადებულები
დიდი ნეძი

**დიდი ნეძი ** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, დიდი ნეძის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: დიდი ნეძი, დიდი ნეძის კახათი, დიხაგუძუბა). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჯუმის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 12 მ-ზე, ზუგდიდიდან 16 კმ დაშორებით, ცაცხვიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ-ში. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 752 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*დიდინეძის წმინდა გიორგის მონასტერი

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პრეტენდენტთა V ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**2 მაისი - 26 ივნისი 1962 ვილემსტადი, კიურასაო**

ტურნირში დაშვებული იყვნენ მსოფლიოს ექს-ჩემპიონი, მიხეილ ტალი, წინა პრეტენდენტთა ტურნირის მეორე პრიზიორი, პაულ კერესი და საზონათაშორისო ტურნირის პირველი ექვსი პრიზიორი.

მესამე წრის შემდეგ ავადმყოფობის გამო ტურნირს გამოაკლდა მ. ტალი. ლიდერობისათვის იბრძოდნენ მხოლოდ საბჭოთა მოჭადრაკეები. საბოლოოდ წარმატება წილად ხვდა ტიგრან პეტროსიანს.

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|ტიგრან პეტროსიანი
|
|=,=,=,=
|=,=,=,=
|=,1,=,=
|=,=,1,1
|=,=,1,=
|1,1,=
|=,1,1,=
|17,5
|-----
|2
|ეფიმ გელერი
|=,=,=,=
|
|=,=,=,=
|1,1,=,0
|=,=,1,=
|=,=,=,1
|=,1,1
|=,1,1,=
|17
|-----
|3
|პაულ კერესი
|=,=,=,=
|=,=,=,=
|
|0,=,1,=
|=,=1,=
|1,1,1,0
|1,=,1
|=,1,1,=
|17
|-----
|4
|რობერტ ფიშერი
|=,0,=,=
|0,0,=,1
|1,=,0,=
|
|0,1,0,=
|0,1,=,1
|=,1,=
|1,=,1,=
|14
|-----
|5
|ვიქტორ კორჩნოი
|=,=,0,0
|=,=,0,=
|=,=,0,=
|1,0,1,=
|
|=,=,=,0
|1,0,=
|1,1,1,1
|13,5
|-----
|6
|პალ ბენკო
|=,=,0,=
|=,=,=,0
|0,0,0,1
|1,0,=,0
|=,==,1
|
|1,0,=
|0,1,1,=
|12
|-----
|7
|მიხეილ ტალი
|0,0,=
|=,0,0
|0,=,0
|=,0,=
|=,1,=
|0,1,=
|
|1,0,=
|7
|-----
|8
|მიროსლავ ფილიპი
|=,0,0,=
|=,0,0,=
|=,0,0,=
|0,=,0,=
|0,0,0,0
|1,0,0,=
|0,1,=
|
|7
|-----
|}

დამატენითი მატჩი მეორე ადგილისათვის

მოსკოვი 1962

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|პაულ კერესი
|
|=
|=
|1
|=
|=
|0
|=
|1
|4,5
|---
|2
|ეფიმ გელერი
|
|=
|=
|0
|=
|=
|1
|=
|0
|3,5
|----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
ჭველე

**ჭველე** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 230 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით, ჯვრიდან 10 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 412 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პრეტენდენტთა IV ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის

**6 სექტემბერი - 21 ოქტომბერი 1959 ბლედი, ზაგრები, ბელგრადი, იუგოსლავია**

საზონათაშორისო ტურნირის ექვს პრიზიორს დაემატა წინა პრეტენდენტთა ტურნირის მეორე პრიზიორი (პ. კერესი) და მსოფლიოს ექს-ჩემპიონი (ვ. სმისლოვი). სწორედ ამ რვა მოჭადრაკემ გაითამაშა იუგოსლავიის ქალაქებში პრეტენდენტის საგზური.

პირველი წრის შემდეგ ლიდერობდა კერესი, მაგრამ მესამე წრის შემდეგ წინ უკვე ტალი იყო. მას არც მეოთხე წრეში დაუგდია ტემპი და დამსახურებულად მოიპოვა მიხეილ ბოტვინიკთან თამაშის უფლება.

! style="background: #ddffdd;"|#
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|---
|1
|მიხეილ ტალი
|
|0,0,1,0
|=,=,=,=
|0,1,=,1
|1,=,1,1
|1,1,1,1
|1,1,1,=
|1,1,1,=
|20
|-----
|2
|პაულ კერესი
|1,1,0,1
|
|0,=,=,=
|1,=,=,0
|=,=,1,1
|0,1,0,1
|1,1,1,0
|1,1,1,1
|18,5
|-----
|3
|ტიგრან პეტროსიანი
|=,=,=,=
|1,=,=,=
|
|=,=,0,=
|0,=,=,1
|1,1,=,=
|1,0,0,=
|=,1,1,=
|15,5
|-----
|4
|ვასილი სმისლოვი
|1,0,=,0
|0,=,=,1
|=,=,1,=
|
|0,=,1,0
|=,=,1,0
|=,1,=,1
|=,0,1,1
|15
|-----
|5
|სვეტოზარ გლიგორიჩი
|0,=,0,0,
|=,=,0,0
|1,=,=,0
|1,=,0,1
|
|0,1,=,=
|=,=,1,0
|=,1,=,=
|12,5
|-----
|6
|რობერტ ფიშერი
|0,0,0,0
|1,0,1,0
|0,0,=,=,
|=,=,0,1
|1,0,=,=
|
|0,1,=,1
|=,1,=,1
|12,5
|-----
|7
|ფრედერიკ ოლაფსონი
|0,0,0,=
|0,0,0,1
|0,1,1,=
|=,0,=,0
|=,=,0,1
|1,0,=,0
|
|0,0,=,1
|10
|-----
|8
|პალ ბენკო
|0,0,0,=
|0,0,0,0
|=,0,0,=
|=,1,0,0
|=,0,=,=
|=,0,=,0
|1,1,=,0
|
|8
|-----
|}

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
ზედა ეწერი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

**ზედა ეწერი** (ყოფილი რუხისწყალი) — სოფელი საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ჩხორიის ადმინისტრაციულ ერთეულში. 

მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, ზუგდიდი–ჯვრის საავტომობილო გზატკეცილზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ზუგდიდიდან 11 კმ-ში. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1557 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სანდერლენდი

**სანდერლენდი** () — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, ტაინ-ენდ-უირის საგრაფოში, ნავსადგური ჩრდილოეთის ზღვის ნაპირზე, მდინარე უირის ესტუარში. მოსახლეობა — 174,286 კაცი (2011 წლის აღწერით). ქალაქში არის გემთმშენებლობის დიდი ცენტრი; ამწევ-სატრანსპორტო და სამთო მოწყობილობის, რადიოელექტრონიკის, ნაკეთობათა დამზადება; საავიაციო, ხის დასამუშავებელი, მინის მრეწველობა; ნავსადგურის მომსახურე საწარმოები. იღებენ და გააქვთ ქვანახშირი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
თიქორი

**თიქორი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ანაკლიის თემი (სოფლები: ანაკლია, თიქორი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. შავი ზღვის პირას, ზღვის დონიდან 5 მეტრი, ზუგდიდიდან 36 კმ, ინგირიდან 31 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* თიქორი About.ge-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბერდინი

**აბერდინი** (, ) — მთავარი საზღვაო, ნავთობსამრეწველო და თევზსარეწი პორტი, სიდიდით მესამე ქალაქი შოტლანდიაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთის ზღვის სანაპიროზე, მდინარეების — დის და დონის შესართავთან. აბერდინი ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული და კულტურული ცენტრია. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 196.670 მცხოვრებს (შემოგარენთან ერთად — 227.560).

აბერდინი და მისი ოლქი წარმოადგენს ანკლავს, რომელიც გარშემორტყმულია აბერდინშირის ოლქის ტერიტორიით. ისტორიულად აბერდინშირის საგრაფოს ცენტრი სწორედ აბერდინი იყო. XII საუკუნეში სამეფო ქალაქი (ბურგი) გახდა და XII-XIV საუკუნეებში შოტლანდიის მეფეთა რეზიდენცია იყო. ქალაქი მხარს უჭერდა რობერტ ბრიუსს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. ერთხანს ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის (მეფობდა 1272-1307) მთავარი ბაზა იყო შოტლანდიის დაპყრობის მცდელობისას. 1970-იანი წლებიდან აბერდინი სწრაფად ვითარდებოდა, როგორც ჩრდილოეთის ზღვის ნავთობის მრეწველობის მთავარი ცენტრი დიდ ბრიტანეთში. შემდგომ პერიოდში ქალაქის ეკონომიკა მეტად დივერსიფიცირებული გახდა, განვითარდა ელექტრონული სისტემების პროექტირებისა და განახლებადი ენერგიის წყაროებზე დაფუძნებული დარგები.   

აბერდინი მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრიცაა. ქალაქში არის აბერდინის უნივერსიტეტი (დაარსდა 1860) და რობერტ გორდონის უნივერსიტეტი (დაარსდა 1750). კულტურული დაწესებულებებიდან აღსანიშნავია აბერდინის ხელოვნების გალერეა, საზღვაო მუზეუმი და სხვ. 1973-2017 წლებში ქალაქში ტარდებოდა აბერდინის საერთაშორისო ახალგაზრდობის ფესტივალი.  

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Aberdeen City Council 
*
* Aberdeen Facts
* Aberdeen pictures 
* Aberdeen University Debater 

## სქოლიო 
კატეგორია:შოტლანდიის ქალაქები
გურიის მთავრები

**გურიის მთავრები** — გურიის საერისთავოსა და გურიის სამთავროს გამგებლების ქრონოლოგიური სია.

## გურიის საერისთავო
გურიის საერისთავოს გამგებელი

*სიმონ I გურიელი — XIV საუკუნის შუა წლები
*კახაბერ I გურიელი — 1352 წლიდან
*გიორგი გურიელი (ლომკაცი) — XV საუკუნის შუა წლები
* მამია გურიელი — იხსენიება 1460 წელს

## გურიის მთავრების ქრონოლოგიური სია
thumb|300px|გურიის მთავრები

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:გურიის მთავრები
კატეგორია:მონარქთა სიები
დისნეიუორლდი

**დისნეიუორლდი** (; ოფიც. — „უოლტ დისნეის დასვენების მსოფლიო ცენტრი“, ) — მსოფლიოში უმსხვილესი გასართობი ცენტრი. მის შემადგენლობაში შედის ოთხრი თემატური პარკი, ორი აკვაპარკი, 23 თემატური სასტუმრო, მრავალრიცხოვანი მაღაზიები, კაფეები, რესტორნები და გასართობი ადგილები. ეკუთვნის კომპანიას Walt Disney Parks and Resorts — The Walt Disney Company შვილობილი. მდებარეობს აშშ-ის შტატ ფლორიდის ქალაქ ორლანდოს სამხრეთ-დასავლეთში. გაიხსნა 1971 წლის 1 ოქტომბერს, რის გამოც მანამდე ნაკლებადცნობილი მცირე ზომის დასახლებული პუნქტიდან ორლანდო მსოფლიოში ცნობილ ტურისტულ ცენტრად გადაიქცა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Walt Disney World Resort

კატეგორია:გასართობი ცენტრები
კატეგორია:უოლტ დისნეი
კატეგორია:ფლორიდა