open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ვენესუელის ჰიმნი

**გლორია ალ ბრავო პუებლო** ( — *მამაცი ხალხის დიდება*) — მიღებულ იქნა ვენესუელის ეროვნულ ჰიმნად 1881 წლის 25 მაისს, პრეზიდენტ ანტონიო გუსმან ბლანკოს მიერ. ტექსტი ეკუთვნის ფიზიკოსსა და ჟურნალისტ ვისენტე სალიასს, რომელმაც ის 1810 წელს დაწერა. მუსიკა მოგვიანებით შექმნა მუსიკოსმა ხუან ხოსე ლანდეატამ. 1840 წლიდან მელოდია ცნობილია როგორც *ვენესუელური მარსელიეზა* (*La Marsellesa Venezolana*), რითაც მიუთითებენ მის მსგავსებას საფრანგეთის ეროვნულ ჰიმნთან.

## ტექსტი
:**CORO**
:*Gloria al bravo pueblo que el yugo lanzó
:*la ley respetando la virtud y honor*
:*Gloria al bravo pueblo que el yugo lanzó*
:*la ley respetando la virtud y honor*

:**I**
:*"¡Abajo Cadenas! ¡Abajo Cadenas!"*
:*gritaba el Señor, gritaba el Señor,*
:*y el pobre en su choza Libertad pidió.*
:*A este santo nombre temblo de pavor,*
:*el vil egoísmo, que otra vez triunfó.*
:*A este santo nombre,*
:*A este santo nombre temblo de pavor,*
:*el vil egoísmo, que otra vez triunfó.*
:*El vil egoísmo, que otra vez triunfó.*

:**CORO**

:**II**
:*Gritemos con brío, gritemos con brío,*
:*"¡Muera la opresión! ¡Muera la opresión!"*
:*Compatriotas fieles, la fuerza es la unión.*
:*Y, desde el Empíreo el Supremo Autor*
:*un sublime aliento al pueblo infundió.*
:*Y, desde el Empíreo,* 
:*Y, desde el Empíreo el Supremo Autor*
:*un sublime aliento al pueblo infundió.*
:*Un sublime aliento al pueblo infundió.*

:**CORO

:**III*'
:*Unida con lazos, unida con lazos,*
:*que el Cielo formó, que el Cielo formó,*
:*la América toda existe en Nación.*
:*Y si el despotismo levanta la voz,*
:*seguid el ejemplo que Caracas dio.*
:*Y si el despotismo,*
:*Y si el despotismo levanta la voz,*
:*seguid el ejemplo que Caracas dio.*
:*Seguid el ejemplo que Caracas dio.*

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის დროშა
*ვენესუელის გერბი

## რესურსები ინტერნეტში
*  Efemérides Venezolanas , for detailed information.
*  Download an Instrumental Version of the Venezuelan Anthem 
* Gloria al Bravo Pueblo - Himno Original y Primera Bandera de Venezuela (1810)
* Gloria al Bravo Pueblo (short version 1987) - Orquesta Sinfónica Simón Bolivar
* Gloria al Bravo Pueblo - Presidental Honor guard Band
* Gloria al Bravo Pueblo (ceremony version) by Orquesta Sinfónica Simón Bolivar
* Gloria al Bravo Pueblo by Orquesta Sinfónica Simón Bolivar

კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ქურციკი

**ქურციკი**, **ჯეირანი** () — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 95-115 სმ, მასა 33 კგ აღწევს. ძირითადად ბალახეულით იკვებება. 

## გავრცელება
ქურციკი გვხვდება ირანში, სომხეთში, ავღანეთში, პაკისტანში, მონღოლეთში, ჩინეთში, აზერბაიჯანში, ყაზახეთში, უზბეკეთში, ყირგიზეთში, ტაჯიკეთსა და თურქმენეთში. საქართველოში იშვიათად შემოდის აზერბაიჯანიდან და ერთეულების სახით გვხვდება შირაქის ველის აღმოსავლეთ ნაწილში. XIX საუკუნის II ნახევარში ქურციკი ფართოდ იყო გავრცელებული საქართველოს აღმოსავლეთ რაიონებში: სამგორის, გარდაბნის, შირაქისა და ელდარის ველებსა და ნახევრად უდაბნოს ზონაში. განსაკუთრებით მკვეთრად შემცირდა ქურციკის გავრცელების ადგილები XX საუკუნის 20-40-იან წლებში, ტერიტორიის სასოფლო-სამეურნეო მიზნით ფართოდ ათვისების გამო. 

## ადგილსამყოფელი
გავრცელებულია მცირე აზიის, ამიერკავკასიის, შუა აზიის, ყაზახეთისა და ცენტრალური აზიის უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებში. საქართველოში ქურციკის ადგილისამყოფელს წარმოადგენს ღია ველები უდაბნოსა და ნახევრად უდაბნოს ავშნიანი მლაშე ნიადაგებით.

## გამრავლება
დედალი ქურციკი გამრავლებაში მონაწილეობს 18-19 თვის ასაკიდან, მამალი — 2.5 წლიდან. ქერშილობა ნოემბრის მეორე ნახევრიდან ეწყებათ და დეკემბრის ბოლომდე გრძელდება. მაკეობა 5-5,5 თვეს გრძელდება. აპრილ-მაისში შობს 1-2, იშვიათად 3 თიკანს. პოლიგამური ცხოველია.

## კონკურენტები და მტრები
ქურციკის რაოდენობის შემცირებას განაპირობებს ის, რომ მის ადგილსამყოფელზე ცხვრის ფარები ძოვენ. ბუნებრივი მტრებია: მგელი, ტურა და მელა. გარკვეულ ზიანს აყენებს მეცხვარე და მაწანწალა ძაღლები, მოზარდი ქურციკისათვის ზიანი არწივებსაც მოაქვთ.

## დასაცავად მიღებული ზომები
XX საუკუნის ბოლოს საქართველოში ქურციკი გადაშენდა. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“. ქურციკზე ნადირობა აკრძალულია.

2013 წლიდან, ბუნების მსოფლიო ფონდის (WWF) კავკასიის წარმომადგენლობის ინიციატივით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ჩართულობით, ასევე, აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან თანამშრომლობითა და გერმანიის მთავრობის ხელშეწყობით, საქართველოში მიმდინარეობს ქურციკის აღდგენის პროექტი. 2019 წლის მონაცემებით, ქურციკის 70-ზე მეტი ინდივიდი იყო შემოყვანილი აზერბაიჯანიდან და გაშვებული საქართველოში, ამ ცხოველის ისტორიული გავრცელების არეალში, ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების მიმდებარე სამუხის ველზე. სამინისტროს მიერ 2020 წლის დეკემბერში გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, საქართველოში ქურციკების რაოდენობა 150-მდე აღწევს.

## ლიტერატურა 
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:გაზელი
კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
კატეგორია:პაკისტანის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:საქართველოს ძუძუმწოვრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძუძუმწოვრები
თურქეთის ზავების სია

ცხრილში წარმოდგენილია **თურქეთის ზავების სია**, რომელსაც ხელი მოაწერა თურქეთის მთავრობამ (1920 წლის 23 აპრილიდან დღემდე)

**პრერესპუბლიკური ერა**: 

**რესპუბლიკური ერა**:

## იხილეთ აგრეთვე
* ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია
კატეგორია:დიპლომატია
ხოსე რუპერტო მონაგასი

**ხოსე რუპერტო მონაგასი** (; დ. 1831, ანსოატეგი, ვენესუელა — გ. 12 ივნისი, 1880, ანსოატეგი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის პრეზიდენტი.  

ვენესუელსის პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავათ ასევე მის მამას ხოსე გრეგორიო მონაგასს და ბიძას ხოსე გრეგორიო მონაგასს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ხოსე გრეგორიო მონაგასი
* ხოსე ტადეო მონაგასი

## რესურსები ინტერნეტში
* José Ruperto Monagas 
* José Ruperto Monagas 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1831
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880
ხოსე ტადეო მონაგასი

**ხოსე ტადეო მონაგასი** (; დ. 28 ოქტომბერი, 1784, მონაგასი, ვენესუელა — გ. 18 ნოემბერი, 1868, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის ორგზის პრეზიდენტი. დამოუკიდებლობისათვის ომის გმირი. 

ვენესუელსის პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავათ ასევე მის ძმას  ხოსე გრეგორიო მონაგასს და შვილს  ხოსე რუპერტო მონაგასს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ხოსე გრეგორიო მონაგასი
* ხოსე რუპერტო მონაგასი

## რესურსები ინტერნეტში
* José Tadeo Monagas 
*José Tadeo Monagas

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1784
კატეგორია:გარდაცვლილი  18 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1868
ხოსე გრეგორიო მონაგასი

**ხოსე გრეგორიო მონაგასი** (; დ. 4 მაისი, 1795, ვენესუელა — გ. 15 ივლისი, 1858, მარაკაიბო, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის პრეზიდენტი.  

ვენესუელსის პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავათ ასევე მის ძმს ხოსე გრეგორიო მონაგასს და ძმისშვილს ხოსე რუპერტო მონაგასს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ხოსე რუპერტო მონაგასი
* ხოსე ტადეო მონაგასი

## რესურსები ინტერნეტში
* Official biography 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1795
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1858
შირბახტი

**შირბახტი** () — ერთ და მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი შირბახტისებრთა ოჯახისა.  

გვარში 35 სახეობაა. უმთავრესად გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ აფრიკაში. კულტურაშია ინდური შირბახტი, რომლის სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. აქვს დატოტვილი, სწორმდგომი ღერო, ლანცეტა ფოთოლი, დიდი ვარდისფერი, იისფერი ან თეთრი ყვავილი; ნაყოფი კოლოფია, 1000 თესლის მასა 2-5 გრამი.  

შირბახტი სითბოს, სინათლისა და ტენის მოყვარულია. ვეგეტაციის პერიოდი 80-150 დღე გრძელდება. თესლი შეიცავს 50-65% ზეთს, რომელსაც იყენებენ უშუალოდ საკვებად, ასევე საკონდიტრო, საკონსერვო, მარგარინის მრეწველობაში, მედიცინაში და ტექნიკური მიზნებისათვის. კოპტონს იყენებენ საქონლის საკვებად. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:შირბახტისებრნი
ანვარ ალ-ავლაკი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|ანვარ ალ-ავლაკი
**ანვარ ალ-ავლაკი** (22  აპრილი 1971, ლას-კრუსესი, ნიუ-მექსიკო, აშშ — 30 სექტემბერი 2011, იემენი) — ამერიკული წარმოშობის რადიკალური ისლამისტი. მხარს უჭერდა რადიკალურ ისლამისტურ დაჯგუფებას ალ-ყაიდას. ითვლებოდა ალ-ყაიდას იდეოლოგად არაბეთის ნახევარკუნძულზე. 

მოკლეს 2011 წლის 30 სექტემბერს იემენში. მის სიკვდილს მალევე გამოეხმაურა აშშ-ს პრეზიდენტი ბარაკ ობამა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Ruling of Judge Bates in Al Aulaqi v Obama
*Anwar al Awlaki Lectures 
*Internet Archive of anwar-alawlaki.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
ტრანსფორმერები (ფილმი)

„**ტრანსფორმერები**“ () — 2007 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური მოქმედებითი ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია კომპანია Hasbro-ს ამავე სახელწოდების სათამაშოებზე და არის პირველი „ტრანსფორმერების“ ფილმების სერიაში. 

ფილმის რეჟისორია მაიკლ ბეი, აღმასრულებელი პროდიუსერი კი სტივენ სპილბერგი. სურათში აღწერილია დედამიწაზე გამართული ომი. მისი მთავარი პერსონაჟების სახით წარმოდგენილია უცხოპლანეტელ რობოტთა ორი გუნდი – ავტობოტები და დეცეპტიკონები. მათ მანქანებად გარდაქმნა შეუძლიათ. მთავარი პერსონაჟის, სემ უიტუიკის როლს ასრულებს შაია ლაბაფი. ფილმში აგრეთვე მონაწილეობენ მეგან ფოქსი, ჯოშ დუჰამელი, ტაირის გიბსონი, ჯონ ვოიტი, ენტონი ანდერსონი და ჯონ ტურტურო. ტრანსფორმერთა ლიდერებს, ოპტიმუს პრაიმსა და მეგატრონს შესაბამისად ახმოვანებენ პიტერ კალენი და ჰუგო უივინგი.

პროდიუსერებმა დონ მერფიმ და ტომ დესანტომ პროექტზე მუშაობა დაიწყეს 2003 წელს. შემდეგ წელს მათ სპილბერგიც შეუერთდა, რომელმაც დაიქირავა სცენარისტები რობერტო ორსი და ალექს კურცმანი. მანქანები და სამხედრო თვითმფრინავები აშშ–ის შეიარაღებული ძალებისა და General Motors–ისგან იყო ნათხოვნი, რამაც ფილმის ბიუჯეტიც დაზოგა და საბრძოლო სცენებს რეალიზმიც შემატა. პრემიერამდე ჰასბრომ უზარმაზარი მხარდამჭერი კამპანია ჩაატარა.

შერეული კრიტიკული რეაქციის მიუხედავად, „ტრანსფორმერები“ ძალიან წარმატებული იყო კინოგაქირავებაში..

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2007 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები
კატეგორია:მაიკლ ბეის ფილმები
კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები რობოტებზე
კატეგორია:Paramount Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:DreamWorks Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ტრანსფორმერებზე
სამღერელი

**სამღერელი** — სცენის აღმნიშვნელი ძვ. ქართული ტერმინი, გვხვდება ექვთიმე და გიორგი მთაწმიდლების თარგმანებში. ქართული სახილველის თავისებურებას შეადგენდა ორსამღერლიანობა (ორსცენიანობა), რაც სანახაობა „ნირზის“ განვითარებით უნდა შექმნილიყო.  სანდრო ახმეტელი ბერიკაობის წარმსახვაში ორსამღერლიანობის (2 სათამაშო მოედნის) აუცილებლობას ხედავდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული თეატრი
გუანარე

**გუანარე** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, პორტუგესის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2001 წლის მონაცემებით გუანარეს მოსახლეობა შეადგენდა 157.400 ადამიანს, 2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობა უდრის 235.000 ადამიანს. მდებარეობს ანდების მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 183 მ სიმაღლეზე. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. ქალაქში არის უმაღლესი სასწავლებლები. 

დაარსდა 1591 წლის 3 ნოემბერს. სხვადასხვა შეხედულებით გუანარე მიჩნეულია ვენესუელის სასულიერო დედაქალაქად. ქალაქის ცენტრში აღმართულია ქვეყნის ეროვნული გმირის — სიმონ ბოლივარის ძეგლი. 

მისასვლელი გზით ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაკავშირებულია ქალაქ სან-კარლოსთან, ჩრდილოეთით ქალაქ ბარკისიმეტოსთან, სამხრეთ-დასავლეთით ქალაქ ბარინასთან.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
პედრო გუალ ესკანდონი

**პედრო გუალ ესკანდონი** (; დ. 17 იანვარი, 1783, კარაკასი, ვენესუელა — გ. 6 მაისი, 1862, გუაიაკილი, ეკვადორი) — ვენესუელელი პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის სამგზის პრეზიდენტი. ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრი 1821–1825 წლებში. ვენესუელისა და დიდი კოლუმბიის საგარეო პოლიტიკის ფუძემდებელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Pedro Gual
*  Gran Logia Unida de Venezuela 
*  Biography of the Foreign Affairs Ministry 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1783
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1862
ხულიან კასტრო

**ხულიან კასტრო კონტრერასი** (; დ. 1810, პეტარე, მირანდა, ვენესუელა — გ. 12 ივნისი, 1875, ვალენსია, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ვენესუელის პრეზიდენტი 1858–1859 წლებში.  

1858 წლის მარტში მან დაიწყო პრეზიდენტ პედრო გუალ ესკანდონის საწინააღმდეგო გამოსვლები და აიძულა იგი 15 მარტს თანამდებობა დაეტოვებინა. ხულიან კასტრო პრეზიდენტი გახდა 18 მარტს. მისი პრეზიდენტობა მშფოთვარე იყო, 1859 წლის 20 იანვარს დაიწყო ფედერალური ომი, ეზეკიელ სამორასა და ხუან კრისოსტომო ფალკონს შორის. 

1859 წლის 2 აგვისტოს სამხედრო პირებმა დააპატიმრეს და ციხეში ჩასვეს. 1860 წელს გაათავისუფლეს და კასტრო ვენესუელიდან წავიდა. 1870 წელს დაბრუნდა ვენესუელაში ანტონიო გუსმან ბლანკოს წინააღმდეგ მოწყობილი აპრილის რევოლუციის დროს და გარდაცვალებამდე დარჩა არმიაში.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ხულიან კასტრო 

კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
ტრუხილიო (ვენესუელა)

**ტრუხილიო** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, ტრუხილიოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა დაახლოებით 40 000 კაცი. მდებარეობს მარაკაიბოს ტბის აღმოსავლეთით, ანდების მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 834 მ სიმაღლეზე. 

ტრუხილიოს საფუძველი ჩაუყარა კონკისტადორმა დიეგო გარსია დე პარედესმა 1557 წლის 9 ოქტომბერს. 1678 წელს ფრანგმა მეკობრემ მიშელ დე გრამონტმა ექვსი გემითა და 700 შეიარაღებული მებრძოლით ტრუხილიოზე იერიში მიიტანა. ტრუხილიო ტრადიციების დამცველი ქალაქია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
მარაკაიბო

**მარაკაიბო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, მარაკაიბოს ტბის დასავლეთ სანაპიროზე. წარმოადგენს ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქს კარაკასის შემდეგ და სულიას შტატის დედაქალაქს. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 1 495 200 ადამიანს შეადგენს, ხოლო მისი მეტროპოლიის — 2 108 404 ადამიანს.

სახელი მარაკაიბო მომდინარეობს ადგილობრივ ინდიელთა ახალგაზრდა მეთაურის, კაკიკე მარასგან, რომელიც მამაცურად ებრძოდა გერმანელებს და დაიღუპა კიდეც მათთან ბრძოლაში. ამბობენ, რომ როდესაც მარა დაეცა, ინდიელებმა ყვირილი დაიწყეს "Mara cayo!" (მარა დაეცა), რაც საფუძვლად დაედო ქალაქის სახელს. სხვა ისტორიკოსები კი ამბობენ, რომ ამ მიწის პირველი სახელი იყო „მაარა-ივო“, რაც ნიშნავს — „ადგილი, სადაც უხვადაა გველები“. 

მარაკაიბო მდებარეობს ვენესუელის უკიდურეს დასავლეთში, კოლუმბიის საზღვრიდან 80 კმ-ის მოშრებით, იმ არხის პირას, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს მარაკაიბოს ტბასა და ვენესუელის ყურეს. აღმოსავლეთ ნაპირთან დაკავშირებულია არხზე გადებული რაფაელ ურდანეტას 8,7 კმ სიგრძის ხიდით. 

ქალაქის დაარსების ისტორია საკმაოდ გაურკვეველია. ამ ადგილს ესპანელები პირველად 1499 წელს ესტუმრნენ. თანამედროვე სახელი კი 1529 წელს გერმანელმა მკვლევარმა ამბროსიო ალფინგერმა უწოდა, ინდიელთა სიტყვების დამახინჯების შედეგად. მაგრამ ტერიტორია არამიმზიდველად მიიჩნიეს და 1535 წელს კვლავ მიატოვეს. 1569 წელს ალონსო პაჩეკომ დააარსა ქალაქი სიუდად-როდრიგო (თავისი მშობლიური ქალაქის პატივსაცემად). შემდეგში, 1574 წელს გუბერნატორმა დიეგო მასარიეგოსმა მას სახელი გადაარქვა და ნუევა-სამორა უწოდა, ტერიტორიის დასახალება კი უკვე კაპიტანმა პედრო მალდონადომ განაგრძო. 

ქალაქის აყვავების ხანა XVII საუკუნეში დადგა, რაც მრავალი მეკობრის შურს იწვევდა. მართლაც, ადვილად მისადგომობის გამო მრავალჯერ გახდა მეკობრეების თავდასხმის ობიექტი: 1615 წელს დაესხნენ ჰოლანდიელი მეკობრეები, 1666 წელს ფრანგები, 1669 წელს კი ინგლისელები. 

1914  წელს გამოაშკარავდა, რომ მარაკაიბოს ტბის აუზი განსაკუთრებით მდიდარი იყო ნავთობით, სწორედ ამ პერიოდიდან იწყება ქალაქის ზრდა.

## დაძმობილებული ქალაქები
მარაკაიბოს ექვსი დაძმობილებული ქალაქი ჰყავს:
*  ბრემენი, გერმანია
*  დურბანი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
*  ჰონოლულუ, აშშ
*  ახალი ორლეანი, აშშ
*  პლოეშტი, რუმინეთი
*  სან-ხუანი, პუერტო-რიკო

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*  Panorama Digital  
*  La Verdad  

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ანსოატეგი

**ანსოატეგი** () — ვენესუელის 23 შტატიდან სიდიდით მეექვსე. შტატის დედაქალაქია ბარსელონა, ფართობი 43 300 კმ²-ია, მოსახლეობა შეადგენს 1 477 900 ადამიანს (2007 წლის აღწერით), ხოლო სიმჭიდროვე – 34,13 ად/კმ².

## ისტორია 
სახელი **ანსოატეგი** ეწოდა, დიდი გმირის, ხოსე ანტონიო ანსოატეგის (1789-1819) პატივსაცემად. ქალაქი ბარსელონა, რომელიც ახლა შტატის დედაქალაქი და ინდუსტრიული ცენტრია, დაარსდა 1677 წელს. თავიდან ანსოატეგის შტატი შედიოდა კუმანის პროვინციაში, რომელიც Captaincy General of Venezuela შემადგენლობაში იყო სხვა პროვინციებთან (გუაიანა, მარაკაიბო, კარაკასი, მარგარიტა და ტრინიდადი) ერთად. 1810 წელს გამოეყო კუმანის პროვინციას. დღევანდელი სახით მხოლოდ 1909 წელს მოხდა პოლიტიკური განლაგების ჩამოყალიბება.

## გეოგრაფია 
ანსოატეგი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთით. მას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მონაგასის და სუკრეს შტატები, სამხრეთიდან — ბოლივარის, დასავლეთიდან — გუარიკოს, ჩრდილო-დასავლეთიდან — მირანდის შტატი, ხოლო ჩრდილოეთიდან — კარიბის ზღვა.

## მოსახლეობა 
2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემების მიხედვით, ანსოატეგის შტატის მოსახლეობა 1 477 900 შეადგენს.

## ეკონომიკა 
ანსოატეგის შტატის ეკონომიკის ძირითადი რესურსია ნავთობი. იგი გაერთიანებულია ლათინურ ამერიკაში არსებულ ერთ-ერთ უმსხვილეს ნავთობპროდუქტების მწარმოებელ კომპანიაში — „Complejo Petroquímico de Jose“. შტატში ასევე განვითარებულია ტურიზმი და თევზაობა.

მინი|მარჯვნივ|300 პქ|Puerto La Cruz Skyline

## მუნიციპალიტეტები 
ანსოატეგის შტატი მოიცავს 21 მუნიციპალიტეტს, ესენია:

## იხილეთ აგრეთვე 
*ვენესუელის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი


კატეგორია:ვენესუელის შტატები
ველის თეორია

**ველის თეორია** — კურტ ლევინი აქტივობის პროცესს ორი ფაქტორით ახასიათებს: 1*შიდა დაძაბულობოს სისტემა* და 2 *ფსიქოლოგიური გარემო*. ამასთან ხაზს უსვამს, რომ ეს ორი ფაქტორი, მხოლოდ ურთიერთზემოქმედების შედეგად იწვევს ქცევას. ისინი ქცევის დეტერმინაციის პროცესში გარკვეულ ერთიანობას ქმნიან, რასაც ლევინი *ფსიქოლოგიურ ველს* ან *ინდივიდის სასიცოცხლო სივრცეს* უწოდებს.

## შიდა დაძაბულობის სისტემა
ყველგან, სადაც ხორციელდება ქცევა, უნდა იყოს დინამიკური, მოტივაციური ფაქტორი, რომელიც ქცევის აღმძვრელია. ადამიანის ორგანიზმში თუ ფსიქიკაში არსებული, წონასწორობის დარღვევით გამოწვეული დაძაბულობის განცდა, ყოველგვარი აქტივობის  განხორციელების მიზეზია და წონასწორობის აღდგენის ტენდენიას შეიცავს. დაძაბულობის განცდა ორი სახის მოთხოვნილებაში ვლინდება: 1 ბუნებრივი მოთხოვნილება- მდგრადი, თანდაყოლილი ხასიათისაა( კვების, დეფეკაციის, სუნთქვის...) 2 ქვაზი-მოთხოვნილება- ცხოვრებისეული გადაწყვეტილებებისა და განზრახვის გავლენით იქმნება. 

## ფსიქოლოგიური გარემო
ქცევის განხორციელებაზე, მოთხოვნილებებთან ერთად, დიდ გავლენას ახდენს გარემო, რომელშიც მოიაზრება გარემოს ობიექტები, არა ობიექტური მნიშვნელობით, არამედ იმის გათვალისწინებით, თუ რა გავლენას ახდენენ ისინი სუბიექტის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე.

## ვალენტობა
ვალენტობა განსაზღვრავს, მოთხოვნილებით აღძრული ქცევის მიმართულებას. გარემოს ობიექტებს აქვთ „გამომწვევი ხასიათი“_გვიბიძგებენ მოქმედებისკენ. ან გვიზიდავენ_*დადებითი ვალენტობა* (ნამცხვარი გვიბიძგებს მისი შეჭმისკენ) , ან მოშორების ტენდენციას ქმნიან_*უარყოფითი ვალენტობა*( ავი ძაღლი სხვა მიმართულებით, ძაღლისგან შორს, წასვლისკენ გვიბიძგებს).  

## ინტენსიობა
ცვალებადია გარემოს ობიექტების ინტენსიობაც, სუსტი მიზიდულობიდან ბრძანებით ხასიათამდე. პირველადი გამომწვევი ხასიათის გარემოს ობიეტები მოთხოვნილებას უშუალოდ აკმაყოფილებენ. მოთხოვნილებასთან გარკვეულ მიმართებაში მყოფი საგნები კი ნაწარმოები გამომწვევი ხასიათისაა.

## ქცევის ფორმები
კურტ ლევინი ერთმანეთისგან მიჯნავს ველისმიერ_არადაუფლებულ და ნებელობით_დაუფლებულ ქცევას. ველისმიერი ქცევისას, კავშირი გამომწვევი ხასიათის ობიექტსა და მოთხოვნილებას შორის აშკარაა (საჭმელი_ შიმშილი), ასევე შესაძლოა ასეთი კავშირი აშკარად არ ჩანდეს და შემთხვევით განისაზღვროს( მოხტუნავე ბურთი გვიბიძგებს დარტყმისკენ_ველისმიერი ქცევა, მაგრამ თავის შეკავების შემთხვევაში_ თუ არ დავარტყამთ ბურთს, განვახორციელებთ დაუფლებულ_ნებელობით ქცევას.

## ლიტერატურა
*იმედაძე ირაკლი- ფსიქოლოგიის ისტორია თბ 2008წ
*უზნაძე დიმიტრი- განწყობის ფსიქოლოგია (მეოთხე გამოცემა)

კატეგორია:ფსიქოლოგიური თეორიები
სამყრელო

**სამყრელო**, *ჰარირა, ციხებუნა* — ქართული ხალხური ცეკვა. ხაზოვანი აგებულების სართულიანი ფერხული. გავრცელებული ყოფილა მესხეთ-ჯავახეთში. სრულდებოდა საგმირო სიმღერების თანხლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
ბარკისიმეტო

**ბარკისიმეტო** () — ქალაქი ვენესუელის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ლარას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის დედაქალაქ კარაკასიდან დაშორებულია 351 კილომეტრით. ამ უკანასკნელთან დაკავშირებული რკინიგზითა და მაგისტრალით. მოსახლეობა 1 018 900 კაცი (2009). მდებარეობს პლატოზე, ზღვის დონიდან 564 მ სიმაღლეზე. ფართობი 2,760 კმ². მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე 324,6 ადამიანი კმ²-ზე. ქალაქში ძლიერ არის განვითარებული სოფლის მეურნეობა.

დაარსდა 1552 წელს დონ ხუან ვილეგასის მიერ, რომელმაც ქალაქს უწოდა ნუევა-სეგოვია-დე-ბარკისიმეტო. შორეულ წლებში ქალაქი რამდენიმეჯერ გადაადგილებული იყო სხვადასხვა ადგილებში. 1812 წელს მიწისძვრის შედეგად იგი მნიშვნელოვნად დაზარალდა. იანვრის თვეებში ბარკისიმეტოში იმართება მასიური პროცესები, რომელსაც თან ახლავს დივინა პასტორას (Divina Pastora) მანევრული ძეგლის გადატანა ბარკისიმეტოდან მეზობელ ქალაქ სანტა-როსას კათედრალამდე. აღნიშნული ძეგლზე გამოსახულია მარიამ ღვთისმშობელი იესოსთან ერთად.

ქალაქის ეკონომიკის პოტენციალი დაკავშირებულია დიდ, საშუალო და მცირე წარმოებასთან, რომელსაც გასასვლელი გააჩნია რეგიონულ და ეროვნულ ბაზრებთან. განვითარებულია ინტერნაციონალიზაციის დიდი პერსექტივა, რაც განპირობებულია ზღვასთან ხელსაყრელი კავშირითა და რკინიგზის ხაზით ქალაქ პუერტო-კაბელიოს შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* LaraTurismo, WebGuide of Tourism in Lara
* Barquisimeto.com
* MiBarquisimeto, Dedicado a Barquisimeto

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ვენესუელის დემოგრაფია

მინი|ვენესუელის მოსახლეობის ზრდა მილიონებში
მინი|სქესობრივ-ასაკობრივი პირამიდა
[მინი|[ვენესუელელები ეროვნულ დღესასწაულზე]]
**ვენესუელის დემოგრაფია** — ვენესუელის მოსახლეობისა და მათი მდგომარეობის მომოხილვა. დემოგრაფიული საკითხები მოიცავს: საბაზო განათლებას, ჯანმრთელობას და მოსახლეობის რაოდენობირივ სტატისტიკას მათი რასობრივი და რელიგიური მიკუთვნების გათვალისწიბებით.

## ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს World Factbook-ის დემოგრაფიული მონაცემები
### მთლიანი მოსახლეობა
* 2011 წლის ივლისის მიხედვით 27 635 743 მაცხოვრებელი.

### სიცოცხლის ხანგრძლივობა 2011 წლის მიხედვით
* მთლიანი მოსახლეობისთვის: 73,93 წელი
* მამაკაცებისთვის: 70,84 წელი
* ქალებისთვის: 77,17 წელი 

### მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი
* 1,508% (2009 წლის მიხედვით).

### შობადობისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებლები
* 18,71 დაბადება 1 000 ადამიანზე (2006 წლის მიხედვით).
* 4,92 სიკვდილი 1 000 ადამიანზე (2006 წლის მიხედვით).

### ნაყოფიერების მაჩვენებელი
* 2,42 ბავშვი 1 ქალზე (2011 წლის მიხედვით).

### ჩვილთა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი
* 21,54 სიკვდილი 1 000 ცოცხლად დაბადებულზე (2006 წლის მიხედვით).

### ასაკობრივი სტრუქტურა
### სქესის მიხედვით
### ემიგრაციის მაჩვენებელი
ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს World Factbook-ის მიხედვით ემიგრაციის მაჩვენებელი 2006 წლის მიხედვით არის ნული.

### ეთნიკური შემადგენლობა
ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს World Factbook-ის მიხედვით  ვენესუელის ძირითადი მოსახლეობის წინაპრები შეადგენენ ევროპელებს, აფრიკელებს და მკვიდრ მოსახლეობას.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
*Acosta, Maruja. "Urbanizacion y clases sociales en Venezuela." *Revista Interamericana de Planificacion* Bogota , 7, No. 26, June 1973, 22-44.

კატეგორია:ვენესუელის დემოგრაფია
დურღენა

**დურღენა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში (ქვემო ქვალონის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით, ქვალონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 1 კმ-ით. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 700 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზურაბ ჭუმბურიძე

**ზურაბ  გალაქტიონის ძე ჭუმბურიძე** (დ. 6 ივლისი, 1926, სოფ. ქვედა სიმონეთი,  თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 12 თებერვალი, 2022) — ქართველი ფილოლოგი, კრიტიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1970), გელათის მეცნიერებათა აკადამიის აკადემიკოსი (1995).

1949 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1985 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ტექსტოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. პირველი წიგნი „ქართული სალიტერატურო ენისა და სტილის საკითხები“ 1956 წელს გამოაქვეყნა. ძირითადი ნაშრომებია: „სალიტერატურო ენა და მწერლობა“ (1962), „რა გქვია შენ?“ (1966, 1971, 1982), „ლიტერატურული წერილები“ (1975), „მადლი დედაენისა“ (1982), „ქართული ხელნაწერების კვალდაკვალ“ (1983), „მყოფადი ქართველურ ენებში“ (1986).

გარდაიცვალა 2022 წლის 12 თებერვალს 95 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ზ
ზემო ქვალონი

**ზემო ქვალონი** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე), ზემო ქვალონის ადმინისტრაციული ერთეულის (სოფლები: ზემო ქვალონი, საალანიო-საფაჩულიო, სახოჭოლავო) ცენტრი.

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 15 მ-ზე, ხობიდან 12 კმ-ში.

## ისტორია 
ქვალონი (მეგრ. „ქვიანი ადგილი“) თავდაპირველად ეწოდებოდა ადგილს სოფელ ნოჯიხევის განაპირას, შემდეგ კი უფრო ფართო ტერიტორიის აღმნიშვნელი გახდა. სამეგრელოს სამთავროს დავით დადიანისეული დაყოფით (XIX საუკუნის 40-იანი წლები) სოფელი ქვალონი შედიოდა ზუბის მაზრაში, სამთავროს გაუქმების შემდეგ — ზუგდიდის მაზრაში. სოფელი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში თბილისი-ფოთის რკინიგზის გაყვანასთან დაკავშირებით. XX საუკუნის დასაწყისისთვის არსებობდა სამი სოფელი: ზემო ქვალონი, ქვემო ქვალონი და შუა ქვალონი. 1930-იანი წლებიდან 1990 წლამდე ზემო ქვალონს ეწოდებოდა ალიონი. სოფლის ცენტრში დგას XVI-XVIII საუკუნეების წმ. გიორგის ეკლესიის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 145 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭიხუ

**ჭიხუ** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ბულიწყუს თემში (სოფლები: ბულიწყუ, საკვიკვინიო, ჭიხუ). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 26 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 1,5 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 299 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნიკოლოზ ხერასკოვი

**ნიკოლოზ პავლეს ძე ხერასკოვი** (; დ 15 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი], 1906, ვლადიმირი, — გ. 11 სექტემბერი, 1965, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965). 1930 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1930–1934 წლებში მუშაობდა ნიადაგთმცონდეობის ინსტიტუტში, 1934–1941 წლებში საერთაშორისო მინერალოგიურ ნედლეულთა ინსტიტუტში, 1941–1945 წლებში ბაშკირეთის გეოლოგიურ სამმართველოში. 1945 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიური ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 

მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა ტექტონიკისა და სასარგებლო წიაღისეულის წარმოქმნის კანონზომიერებების საკითხებს. 
ნიკოლოზ ხერასკოვი არის გეოლოგიური ფორმაციების მოძღვრების ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 
ავტორია ცნობილი ნაშრომისა „ევრაზიის ტექტონიკა“. მონაწილეობა მიიღო ევრაზიის 1: 5 000 000 მასშტაბიანი ტექტონიკური რუკების შედგენის საქმეში. სსრკ სახელმწიფო პრემია (1969).

## თხზულება
* Некоторые общие закономерности в строении и развитии структуры земной коры, М., 1963: Тектоника и формации. Избр. труды, М., 1967. 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა 
* Н. П. Херасков, «Бюл. Моск. общества испытателей природы. Отдел, геологии», 1966, т. 41, № 1.

კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ლოს-ტეკესი

**ლოს-ტეკესი** () — ქალაქი ვენესეულის ჩრდილოეთ ნაწილში. მირანდას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვენესუელის დედაქალაქ კარაკასიდან სამხრეთ-დასავლეთით, ზღვის დონიდან 1169 მ სიმაღლეზე. 
2001 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 140,617 კაცს. 

დაარსდა 1777 წელს და სახელი ეწოდა ადგილობრივი ინდიელების პატივსაცემად, სადაც დაბადებული იყო მათი წინამძღოლი გუაიკაიპურო,
რომელიც განთქმული იყო ესპანელი კონკისტადორების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ესპანელები აქ ახლომდებარე მთებში ოქროს ეძებდნენ. 
შემდეგ წლებში ქალაქი გახდა საცხოვრებელი ადგილი და კარაკასის საკურორტო მხარე. ჰაერის ტემპერატურა ქალაქში იცვლება 18°C-დან 26°C-მდე.

ლოს-ტეკესში მუშავდება სასოფლო სამეურნეო ნედლეული. განვითარებულია ტექსტილის მრეწველობა. 1927 წლის 13 თებერვალს ქალაქ პეტარედან მირანდას შტატის დედაქალაქი ლოს-ტეკესში გადმოიტანეს. 
2006 წლის 3 ნოემბერს ქვეყნის პრეზიდენტმა უგო ჩავესმა ქალაქში გახსნა მეტროპოლიტენი, რომელიც დაუკავშირდა კარაკასის მეტროს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ვენესუელელები

**ვენესუელელები** — მრავალეთნიკური ერი, რომელიც ცხოვრობს სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელის ტერიტორიაზე. ვენესუელელების უმეტესობა არის კათოლიკე და საუბრობს ესპანურად. ისინი წარმოადგენენ ევროპელების, აფრიკელებისა და ინდიელების ნარევს.

## დემოგრაფია
2006 წელს დაახლოებით 28 მილიონი ადამიანით ვენესუელა წარმოადგენს მოსახლეობის რაოდენობით მეექვსე ქვეყანას ლათინურ ამერიკაში, ბრაზილიის, მექსიკის, არგენტინის, კოლუმბიისა და პერუს შემდეგ.

მოსახლეობის 90%-ზე მეტი ცხოვრობს ურბანულ ტერიტორიებზე, რაც მსოფლიოში საშუალო მაჩვევნებელზე ბევრით მეტია. წიგნიერების მაჩვენებელი შეადგენს 98%-ს რაც ასევე დიდია მსოფლიო მასშტაბით, ხოლო მოსახლეობის ზრდის კოეფიციენტი მსოფლიო საშუალო მაჩვენებელზე ოდნავ დიდია. მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი შეადგენს ახალგაზრდობას, 30% არის 14 წლამდე და მხოლოდ 4% არის 65 წელს გადაცილებული.

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელელები
კატეგორია:ამერიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პარია

thumb|210პქ|კარიბის ზღვა, პარია და კუნძული ტრინიდადი
**პარია** () — კარიბის ზღვის ყურე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირთან (ვენესუელა). 

ოკეანისგან გამოყოფს კუნძული ტრინიდადი და ნახევარკუნძული პარია, უკავშირდება — ბოკას-დელ-დრაგონის (ჩრდილოეთით) და ბოკა-დე-ლა-სეიერპეს (აღმოსავლეთით) სრუტეებით. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 160 კილომეტრზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 65 კილომეტრზე. ფართობი — 7 800 კმ². სიღრმე 22 მეტრამდე. იცის ძლიერი მოქცევითი დინება (სიჩქარე 3,5 კმ/სთ-ზე მეტი). პარიას ერთვის მდინარე სან-ხუანი და მდინარე ორინოკოს დელტის რამდენიმე ტოტი, მათ შორის კანო-მანამო. ყურის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაპირზეა ნავსადგური პორტ-ოვ-სპეინი (ტრინიდადი და ტობაგო).

ყურე გახსნა ქრისტეფორე კოლუმბმა, რომელმაც მას უწოდა დე-ლა-ბალენის ყურე (Golfo de la Ballena). სანაპიროებზე განვითარებულია თევზჭერა. XVIII საუკუნის არაერთ კარტოგრაფიულ წყაროზე პარია აღნიშნულია როგორც გოლფო-ტრისტე (სევდიანი ყურე). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*  

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ყურეები
მლაშე (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)

**მლაშე** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მლაშეს თემში.     მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1300 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 33 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში მლაშეს სასოფლო საბჭოში შედიოდა ასევე სოფლები ზარზმა და უტყისუბანი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 236 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მოხე

**მოხე** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მოხე, ნამინაური, ციხისუბანი). საბჭოთა პერიოდში მოხის სასოფლო საბჭოში შედიოდა ასევე სოფლები დერცელი და კიკიბო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 254 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა საირმე

**ზედა საირმე** — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის საირმის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს გორმაღლის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე, მდ. რიონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 156 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა ღვირიში

**ზედა ღვირიში** — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ღვირიშის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე). 

მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ცხენისწყლის წყალგამყოფზე, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ცაგერიდან 34 კმ-ში. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პატარა სმადა

**პატარა სმადა** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ჩორჩანის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 24 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 259 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზოგიში

**ზოგიში** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტის ალპანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდ. რიონის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 520 მ-ზე, ცაგერიდან 23 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

ზოგიში ისტორიული ლეჩხუმის ნაწილია. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია ლაბეჭინის ოთხთავის მინაწერში (XIII საუკუნე). სოფლის ტერიტორიაზე, შემთხვევით აღმოჩენილია გვიანდელი ანტიკური ხანის ბრინჯაოს საკიდი, რომელიც ფრინველის გამოსახულებას წარმოადგენს; ქვის კვირისტავი; ზოომორფულ სახელურებიანი ქოთანი; ბრინჯაოს კოლხური ცული. 

ზოგიშის სამხრეთით, მთის წვერზე, შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები. გადმოცემით, ციხე ახვლედიანებს ეკუთვნოდათ. ციხის გალავანი რელიეფს მიჰყვება. კედლის სიმაღლე ზოგან 5 მ-მდე აღწევს. ნაგებია უხეშად დამუშავებული სწორხაზოვნად და მტკიცედ ნაწყობი კლდის ქვითა და ბათქაშით. გალავნის შიგნით 2 კოშკის ნაკვალევი შეინიშნება. აქვეა საგანგებოდ მოწყობილი წყლის რეზერვუარი, რომელიც პერიოდულად თავისით ივსება. სოფლის ძველ სასაფლაოსთან, მცირე შემაღლებაზე, შუა საუკუნეების მარიობის ეკლესიის ნანგრევებია, მის ირგვლივ კი — გალავნის ნაშთები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 148 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეტიოლოგია

:*ეს ტერმინი არ უნდა აგერიოთ მის პარონიმულ წყვილში ეტიმოლოგია.*
**ეტიოლოგია**  (; λογία — მიზეზი და λογία - ...ლოგია) — მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის ავადმყოფობის გამომწვევ მიზეზებსა და პირობებს.

თანამედროვე შეხედულებების მიხედვით მიზეზი არის ის ფაქტორი რომელიც იწვევს ავადმყოფობას. მიზეზის  გარეშე ავადმყოფობა არ აღმოცენდება. ეტიოლოგიური ფაქტორი პათოლოგიურ პროცესს(ავადმყოფობას) სპეციფიკურ ხასიათს ანიჭებს, ე.ი. განსაზღვრავს მის თავისებურებებს. დაავადების გამომწვევ გარეგან (ეგზოგენურ) მიზეზებს მიეკუთვნება ფიზიკური (მექანიკური, თერმული, ელექტრული და სხივური ენერგია,გადატვირთვა, აჩქარება, ატმოსფერული წნევის ცვლილება, კოსმიური მოვლენები.), ქიმიური (მჟავები, ტუტეები და სხვ.), ბიოლოგიური (ბაქტერიები, ვირუსები, პარაზიტები, სოკოები, ცხოველური შხამები და სხვ.), ფსიქოგენური ფაქტორები. შინაგანი (ენდოგენური) მიზეზები ძირითადად მემკვიდრული ფაქტორებით და კონსტიტუციური თავისებურებებითაა წარმოდგენილი.

ავადმყოფობის გამომწვევი პირობები, მიზეზის გარეშე ავადმყოფობას არ იწვევენ, მაგრამ შეუძლიათ შეცვალონ მისი მიმდინარეობა. კონკრეტულ სიტუაციაში მიზეზი ერთია, პირობები კი შეიძლება მრავალი იყოს. შესაძლოა განვაცალკეოთ ავადმყოფობის განვითარების ხელისშემწყობი და ხელისშემშლელი პირობები. ორივე მათგანი იყოფა  გარეგან და შინაგან პირობებათ. გარეგან პირობებს მიეკუთვნება — გარემოს ფაქტორების ზემოქმედება,კვების,შრომის და დასვენების რეჟიმის თავისებურებანი, შინაგანი პირობებია — ასაკობრივი ფაქტორი, მემკვიდრეობითი მიდრეკილება და სხვ.

ზოგი პათოლოგიური პროცესი შეიძლება რამდენიმე სხვადასხვა მიზეზმა გამოიწვიოს, ასეთ შემთხვევაში საუბრობენ ავადმყოფობის პოლიეტიოლოგიურობაზე, თუმცა,  ავადმყოფობას კონკრეტულ სიტუაციაში ერთი მიზეზი იწვევს. ეტიოლოგიური მკურნალობა — უშუალოდ დაავადების გამომწვევ მიზეზზე ზემოქმედებას გულისხმობს.  ეტიოლოგიური ფაქტორების სწორი განსაზღვრა და ცოდნა,რაც ზოგჯერ სირთულეს წარმოადგენს — ავადმყოფობათა მკურნალობის და პრევენციის ძირითადი საწინდარია.

## ლიტერატურა
**ვ.ყიფიანი,* პათოფიზიოლოგიის სახელმძღვანელო,ტ.1. ზოგადი პათოფიზიოლოგია,2009.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამედიცინო სპეციალობები
იტალიური ვიკიპედია

**იტალიური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება იტალიურ ენაზე. შეიქმნა 2001 წლის 11 ივნისს.

## 2011 წლის პროტესტი
2011 წლის 4 ოქტომბერს იტალიურმა ვიკიპედიამ კანონპროექტის „DDL intercettazioni“ პროტესტის ნიშნად შეწყვიტა მოქმედება. მაშინვე ენციკლოპედიის ყველა გვერდი დაიხურა. კანონპროექტი, რომელიც განიხილებოდა იტალიის პარლამენტში, ითვალისწინებს ინტერნეტ-რესურსებში არსებული ნებისმიერი ინფორმაციის აუცილებელ შესწორებასა და ამოღებას, რომელსაც განმცხადებელი მისი რეპუტაციისთვის საზიანოდ მიიჩნევს. ამასთანავე საჭირო არ იქნება სასამართლო გადაწყვეტილება ან სამართალდამცავი ორგანოების ფორმალური მოთხოვნები. ამ კანონპროექტს პროტესტი გამოუცხადა იტალიურმა ვიკიპედიამ, რომლის ადმინისტრატორებმა „დაფარეს“ ენციკლოპედიაში არსებული ყველა ინფორმაცია. ფონდ ვიკიმედიამ იმავე დღეს იტალიურ ვიკიპედიას მხარდაჭერა გამოუცხადა. საერთო ჯამში, პეტიცია ნანახია დაახლოებით რვა მილიონჯერ. 2011 წლის 6 ოქტომბერს ვიკიპედიის იტალიური განყოფილება გაიხსნა, რომელიც გარკვეული დროის განმავლობაში აჩვენებდა მთავარ ბანერს, სადაც ახსნილი იყო საარჩევნო მოყვანილობა. 

## 2018 წლის პროტესტი 
2018 წლის 3 ივლისს იტალიური ვიკიპედია გაიფიცა და ორი დღით დაიხურა ევროპარლამენტის მიერ მიღებული მოსალოდნელი „საავტორო უფლებებზე ერთიან ციფრულ ბაზარზე დირექტივების“ პროტესტის ნიშნად. ლოგოტიპი გახდა შავი ფერის, ხოლო განყოფილების მომხმარებლებს შეეზღუდათ რაიმე სტატიისა თუ განხილვის გვერდის ნახვის შესაძლებლობა და გადადიოდნენ იმ გვერდზე, სადაც იყო განცხადების ტექსტი, რომელიც მხარს უჭერდა პროტესტს გამკაცრებული კოპირაიტული შეზღუდვების შესახებ ინტერნეტში და უხმობდა სხვებს აქციაში ჩართვისაკენ.
4 ივლისს გაფიცვას შეუერთდა ესპანური, ესტონური, ლატვიური და პოლონური ვიკიპედია, ხოლო ვიკიპედიის რამდენიმე განყოფილებამ აჩვენა საინფორმაციო ბანერი. საინფორმაციო შეტყობინება აქციის შესახებ ხელმისაწვდომი იყო 14 ენაზე. 5 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ ევროპარლამენტმა გადადო კანონპროექტის განხილვა 2018 წლის სექტემბრის სესიამდე. 

## რესურსები ინტერნეტში
* იტალიურმა ვიკიპედიამ პროტესტის ნიშნად მუშაობა შეწყვიტა 
* იტალიურმა ვიკიპედიამ მუშაობა შეწყვიტა

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
თაბორი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)

**თაბორი** — სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტის ლაილაშის ადმინისტრაციულ ერთეულში (რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ლაჯანურის (რაიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, ცაგერიდან 25 კმ-ის დაშორებით. 
## ისტორია 
თაბორი მდებარეობს ისტორიულ ლეჩხუმში. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სახელწოდება უკავშირდება თაბორის მთას, რომელიც ქრისტიანული ტრადიციით მიიჩნევა ფერისცვალების ადგილად. ხალხური გადმოცემის თანახმად თაბორი, სურმუში და ლაილაში აზნაურ ლაიშხურს ეკუთვნოდა, მას ლაილაშისა და თაბორის მიდამოებში ციხეები ჰქონია, თვითონ კი თაბორის სასახლეში უცხოვრია. დადიანს გაუწყვეტია ლაიშხურები და მათ სოფლებს დაპატრონებია. 

სოფელში აღმოჩენილია შუა ბრინჯაოს ხანის მასრაგახსნილი, წვერნაკლული შუბისპირი და ბრინჯაოს სამკაული. 

სოფლის განაპირას, მთის ქიმზე, შირიმის კვადრებით ნაგები გვიანდელი შუა საუკუნეების კოშკისებური („დედაღვთისა“) დგას. მის ჩრდილოეთით მოსწორებული ბაქანია, სადაც სავარაუდოდ იდგა თავდაპირველი ეკლესია, რომელიც გადარჩენილი დეკორატიული ფრაგმენტების მიხედვით XIV საუკუნეს მიეკუთვნებოდა. ჯერ კიდევ 1969 წელს ეკლესიაში ინახებოდა შენაწირი ვერცხლის სასმისები, რ-თაც მხედრული წარწერები ჰქონდა: „ქრისტე, ჯვარცმის თაბორის შეწირული უხმარი ვერცხლი მე გავაჭედინე ლაშხიშვილმა ბახუტამ და ისევე მოგვირთმევია ჩვენის სადღეგრძელოდ. სულის საოხად და საცხონებლად, ამინ“. მეორე, უფრო მცირე სახელურიან თასსაც ასევე მხედრულად ეწერა: „მღუდელი დავით ნიკოლოზის ძე ქასელაძე“. წარწერები დაახლ. XVIII–XIX საუკუნეებისაა. სოფელში დღესასწაულობენ ხვამლობასა და კოხინჯრობას.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით თაბორში ცხოვრობს 81 ადამიანი. სოფელში მოსახლეთა გვარებია: ქარსელაძე, სადილიანი, ახვლედიანი, ლომთაძე, ბაკურაძე, ჩარკვიანი, ხეცურიანი, ჩაჩხიანი, ჯინჭარაძე.

## ლიტერატურა 
* ბერძენიშვილი დ., ბანძელაძე ი., სურამელაშვილი მ., ჭურღულია ლ., ლეჩხუმი, თბ., 1983.
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სამყურე

**სამყურე** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სამყურე, ღორძე, კახარეთი).  მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1280 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 36 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იური კუზნეცოვი

**იური ალექსის ძე კუზნეცოვი** (; დ.   2 მაისი, [ ძვ. სტ. 19 აპრილი], 1903, ქალაქი ნიკოლსკი — გ. 16 მაისი, 1982, ნოვოსიბირსკი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1966). დაამთავრა ტომსკის უნივერსიტეტი (1924). 1930 წლიდან ტომსკის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს (1938 წლიდან პროფესორი). ამავე დროს მუშაობდა დასავლეთ ციმბირის საძიებო-გეოლოგიურ ორგანიზაციებში, იკვლევდა ალთაის, კუზნეცკის ალათაუს, აღმოსავლეთ საიანისა და ენისეის ქედების გეოლოგიას. 

1958 წლიდან მუშაობს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების გეოლოგიურ და გეოფიზიკურ ინსტიტუტში. კუზნეცოვის შრომები ძირითადად ეხება მაგმური ქანების ფორმაციული ანალიზისა და სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიის საკითხებს. აღმოაჩინა რამდენიმე სამრეწველო მნიშვნელობის საბადო. ალექსანდრე კარპინსკის სახელობის პრემია (1970). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.

## თხზულებები
*Петрология докембрия Южно-Енисейского кряжа, в кн.: Материалы по геологии Западной Сибири, № 15, М., 1941;
*фации магматических пород, в кн.: Вопросы геологии Азии, т. 2, М., 1955;
*Происхождение магматических горных пород, в кн.: Магматизм и связь с ним полезных ископаемых, М., 1955;
*Главные типы магматических формаций, М., 1964;
*Основные типы магмоконтролирующих структур и магматические формации, "Геология и геофизика", 1970, № 9.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ვსესვიატსკოეს სასაფლაო

მინი|300პქ|ვსესვიატსკოეს სასაფლაოს გეგმა
**ვსესვიატსკოეს (ვსეხსვიატსკოეს) სასაფლაო** () — სასაფლაო რუსეთის ფედერაციის დედაქალაქის, მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოკრუგის სოკოლის რაიონში. დაკრძალული არიან საქართველოდან XVIII საუკუნეში გადახვეწილი ქართველი დიდებულები — ბაგრატიონები, ციციშვილები (ციციანოვები) და სხვა, მათ შორის ისეთი ცნობილი პიროვნებები, როგორებიც არიან სულხან-საბა ორბელიანი და პეტრე ბაგრატიონის მამა იოანე (1730—1795). იქვე 1733-1737 წლებით დათარიღებული ტაძარი მდებარეობს, რომლის აგების  ინიციატორიც არჩილ II-ს ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი იყო (სწორედ ამ ტაძრის ეზოში არიან დაკრძალულნი სულხან-საბა და პეტრე ბაგრატიონის მამა).

XIX საუკუნის ბოლოს აქ ასაფლავებდნენ მდიდარ გლეხებს, ამასთან, საფლავის ძველ ქვებს ხშირად ანადგურებდნენ ან ადგილს უცვლიდნენ.

სასაფლაო არსებობდა 1982 წლამდე, რის შემდეგაც განადგურდა მოსკოვის ფარგლებში სასაფლაოთა ლიკვიდაციის შესახებ განკარგულებით. ერთ-ერთი ვერსიით საფლავის ქვების აღება გამოიწვია მეზობელი „გენერლების სახლის“ მაღალი თანამდებობის პირ მაცხოვრებელთა სურვილმა, არ ჰქონოდათ ხედი სასაფლაოზე.

მიუხედავად ამისა, ჩვენ დრომდე შემორჩა ზოგიერთი საფლავის ქვა, მათ შორის, იოანე ბაგრატიონისა, რომელიც აღმართა მისმა ვაჟმა, დიდმა მხედართმთავარმა, პეტრე ბაგრატიონმა. მონუმენტს აქვს მაღალ პოსტამენტზე მდგარი კანელირებული პირამიდის სახე. იოანე ბაგრატიონის საფლავის ქვამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა თავისი ადგილი. ამჟამად ის დგას ტაძრის ჩრდილოეთით „ხალხთა შერიგების“ მემორიალთან. ი. ბაგრატიონის საფლავის ქვა ფედერალური მნიშვნელობის ისტორიული ძეგლია.

## ვანდალიზმი 
სასაფლაოს ადგილზე დასასვენებელი პარკის მოწყობაა დაგეგმილი. უკანონო მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო, მაგრამ ხმაურის ატეხვის შემდეგ შეჩერდა, 2011 წლის ზაფხულში კი ისევ განახლდა და აქტიურად მიმდინარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარი რუსეთის კულტურის სამინისტროს ძეგლებს შორის ირიცხება და უწყებას მასზე ზრუნვა ევალება, სამინისტრომ ჯეროვანი გადაწყვეტილება ვერ მიიღო.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის სასაფლაოები
მსოფლიო მეხსიერება

150px|მინი|მსოფლიო მეხსიერების ლოგო
**მსოფლიო მეხსიერება**  — გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის პროგრამა, რომელიც იცავს მსოფლიოს დოკუმენტურ მემკვიდრეობას. დაარსდა 1992 წელს. 

## მემკვიდრეობის სია 
* მსოფლიო მეხსიერების სია აზიასა და ოკეანეთში 
* მსოფლიო მეხსიერების სია არაბეთის ქვეყნებში
* მსოფლიო მეხსიერების სია აფრიკაში
* მსოფლიო მეხსიერების სია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში
* მსოფლიო მეხსიერების სია ლათინურ ამერიკაში
* მსოფლიო მეხსიერების სია — საერთაშორისო ორგანიზაციები

## რესურსები ინტერნეტში
* Memory of the World 

კატეგორია:იუნესკო
*
მსოფლიო მეხსიერების სია აფრიკაში

პირველი ჩანაწერი იუნესკოს მსოფლიო მეხსიერების პროგრამაში 1997 წელს შევიდა. 2018 წლის მონაცემებით მსოფლიო მეხსიერების სიაში 432 ჩანაწერია, აქედან 24 კი აფრიკის კონტინენტიდან.

## სია ქვეყნების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში
* Memory of the World Programme official website
* Memory of the World Register - Africa

## სქოლიო

კატეგორია:იუნესკო
ინგლისური ვიკიპედია

**ინგლისური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ინგლისურ ენაზე. შეიქმნა 2001 წელს 15 იანვარს. 2009 წლისთვის აღწევდა 3 მილიონ სტატიას, 2013 წლის დასაწყისისთვის კი 4 მილიონს გადააჭარბა (ახლა ). სტატიების რაოდენობის მიხედვით ინგლისური ვიკიპედია არის და იყო ყველაზე მდიდარი; მას მოსდევს გერმანული ვიკიპედია, თუმცა სტატიათა რაოდენობა თითქმის სამჯერ ნაკლებია. 2011 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, ვიკიპედიის ყველა ენის მასშტაბით თითქმის ყოველი მეხუთე სტატია ინგლისურს ეკუთვნის.

არსებობს ვიკიპედიის კიდევ ერთი განყოფილება Simple English Wikipedia, რომელიც მიზნად ისახავს იქონიოს სტატიები გამარტივებული ინგლისურით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ინგლისური ვიკიპედია 
* ინგლისური ვიკიპედია მობილურისთვის

კატეგორია:ინგლისური ენციკლოპედიები
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ოთარ რამიშვილი

**ოთარ რამიშვილი** (დ. 24 ოქტომბერი, 1934 — გ. 6 ოქტომბერი, 2011) — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი, პოეტი, თბილისის კოლორიტი. 2009 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება. ოთარ რამიშვილის მიერაა დაწერილი და შესრულებული ჰიტები „ფუტკარი“, „რიჟრაჟი“, „ბულბულის სტვენა“, „მარტის თვეა შენი“, „თბილისო“ და სხვა. კომპოზიტორია ფილმისა „*მამა*“ (1984).

გარდაიცვალა 2011 წლის 6 ოქტომბერს 76 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოთარ რამიშვილის პროფილი  ეროვნული ფილმოგრაფიის საიტზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:თბილისის კოლორიტები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2009)
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ბარინასი

**ბარინასი** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში. ბარინასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სანტო-დომინგოს ნაპირებზე, დაბლობ ტერიტორიაზე, კორდილიერა-დე-მერიდის მთისძირში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 188 მ სიმაღლეზე. ცნობილია როგორც ლიანოსის „დედაქალაქი“. კარაკასიდან დაშორებულია 525 კილომეტრით, ქალაქ მერიდიდან 165 კილომეტრით. 2009 წლის მონაცემებით ქალაქ ბარინასის მოსახლეობა შეადგენს 251,535 ადამიანს. 

კათედრალები, მუზეუმები და სხვა კულტურული და საგანმანათლებლო შენობა-ნაგებობები ქალაქის შუაგულშია განლაგებული. ბარინასი წარმოადგენს მესაქონლეობის რეგიონულ ცენტრს, ასევე აქ განვითარებულია შინაური საქონლის პროდუქცია. შიდა რაიონებში მოჰყავთ კაკაო და თამბაქო. არის აეროპორტი, რომლის მეშვეობით დაკავშირებულია ქვეყნის დედაქალაქ კარაკასთან.

დაარსდა 1577 წლის 30 ივნისს, როგორც ალტამირა-დე-კასერესი. ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ომის მსვლელობის დროს ბარინასი იყო თავდაცვის მნიშვნელოვანი საყრდენი. ქალაქ ბარინასში ცხოვრების გარკვეული ნაწილი გაატარა ვენესუელის პირველმა პრეზიდენტმა კრისტობალ მენდოსამ. ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება ადგილობრივი სიტყვიდან, რომელიც იდენტიფიცერებას განიცდის ძლიერ ქართან, რომელიც უბერავს წვიმიანი სეზონის დროს მდინარე სანტო-დომინგოს ხეობიდან.

## იხილეთ აგრეთვე
*ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ფონეტიკური პროცესები

**ფონეტიკური პროცესები** — სიტყვასა და სიტყვათმიმდევრობაში მოქმედი ბგერითი ცვლილებები, რომლებიც გამოწვეულია წარმოთქმის საერთო პირობებით. იმის მიხედვით თუ როგორია პირობები, განსხვავებულია:
#კომბინატორული ცვლილებები, რომლებიც სიტყვაში მოსაზღვრე ბგერათა ურთიერთგავლენისა და ურთიერთშეგუების (აკომოდაცია) შედეგია.
#პოზიციური ცვლილებები, გამოწვეული წარმოთქმის საერთო პირობებით (სიტყვაში ბგერის პოზიციით, მახვილის ადგილით ...).

გარკვეულ შემთხვევებში ბგერათა შეცვლას წარმართავს არაფონეტიკური ფაქტორები (მაგ., ანალოგია ...), მაგრამ ასეთი ცვლილებები, ჩვეულებრივ, არასისტემურია და სპორადულ ხასიათს ატარებს.

## სქოლიო
კატეგორია:ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერება
კატეგორია:ფონოლოგია
კენაში

**კენაში** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, აღვის თემში. მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 650 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები