open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
25 აგვისტო

**25 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 237-ე დღე (ნაკიან წლებში – 238-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 128 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1580 : ალკანტარის ბრძოლა - ესპანეთი პორტუგალიას ამარცხებს.
* 1609 : გალილეო გალილეი მისი პირველი ტელესკოპის დემონსტრაციას ახდენს ვენეციელი კანონმდებლებისთვის.
* 1718 : ახალი ორლეანი, ლუიზიანა, დაფუძნდა.
* 1758 : შვიდწლიანი ომი - პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II ამარცხებს რუსეთის არმიას ცორნდორფის ბრძოლაში.
* 1768 : ჯეიმზ კუკი პირველ მოგზაურობას იწყებს.
* 1814 : ბრიტანელებმა ვაშინგტონი ერთიანად გადაწვეს.
* 1825 : ურუგვაი ბრაზილიისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1830 : ბელგიელები ნიდერლანდებს აუჯანყდნენ.
* 1919 : მსოფლიოში პირველი რეგულარული ავიარეისი გაიხსნა მარშრუტით ლონდონი - პარიზი.
* 1920 : პოლონეთ-საბჭოთა კავშირის ომი - ვარშავის ბრძოლა დაწყებული 13 აგვისტოს სრულდება წითელი არმიის დამარცხებით.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - მოკავშირეთა ძალებმა ნაცისტებისგან პარიზი გაათავისუფლეს.
* 1988 : ლისაბონის ისტორიული ცენტრი ხანძარმა გაანადგურა.
* 1989 : მაიუმი მარიამა ხდება იაპონიის მინისტრთა კაბინეტის პირველი მდივანი ქალი.
* 1989 : კოსმოსური ხომალდი ვოიაჟერ 2 ნეპტუნს აღწევს - მზის სისტემიდან გასვლამდე ბოლო პლანეტა.
* 1990 : აფხაზეთის უზენაესმა საბჭომ საქართველოსგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 1991 : ბელარუსი საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1991 : მიხაელ შუმახერის დებიუტი შედგა ფორმულა 1-ის შეჯიბრში ბელგიის გრან-პრისთვის.
right|140px|ხანძარი საბერძნეთში
* 2007 : საბერძნეთმა **საგანგებო მდგომარეობა** გამოაცხადა ქვეყნის ტყეებს მოდებული მძვინვარე ხანძრების გამო.
* 2009 : სამხრეთ კორეამ წარმატებით განახორციელა მისი პირველი რაკეტმატარებლის **ნარო-1** გაშვება ნაროს კოსმოსური ცენტრიდან.
* 2010 : **აფეთქებების სერიამ** ერაყის 13 ქალაქში, 50 ადმიანზე მეტი იმსხვერპლა.
* 2013 : კრიკეტში **2013 წლის Ashes-ის სერია** დასრულდა ინგლისის მიერ ავსტრალიის დამარცხებით.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1530 : ივანე მრისხანე — გაერთიანებული რუსეთის მეფე (გ. 1584)
* 1724 : ჯორჯ სტაბსი — ბრიტანელი მხატვარი (გ. 1806)
* 1772 : ვილიამ I — ჰოლანდიის მეფე
* 1786 : ლუდვიგ I (ბავარია) — ბავარიის მეფე (გ. 1868)
* 1836 : ჰარტი, ფრენსის ბრეტ — ამერიკელი მწერალი.
* 1845 : ლუდვიგ II (ბავარია) — ბავარიის მეფე (გ. 1886).
* 1912 : ჰონეკერი, ერიხ — გდრ-ს ხელმძღვანელი   (გ. 1994) 
* 1918 : ბერნსტაინი, ლეონარდ — ამერიკელი კომპოზიტორი   (გ. 1990) 
* 1930 : სერ შონ კონერი — შოტლანდიელი მსახიობი.
* 1930 : გიორგი დანელია — საბჭოთა რეჟისორი.
* 1947 : თამაზ ყურაშვილი — ქართველი ჯაზ-მუსიკოსი.
* 1970 : კლაუდია შიფერი — გერმანელი ტოპ-მოდელი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1866 : ბარათაშვილი, სულხან — ქართველი ისტორიკოსი.
* 1984 : კაპოტე, ტრუმენ — ამერიკელი მწერალი.
* 2012 : არმსტრონგი, ნილ — ამერიკელი ასტრონავტი.
* 2018 : მაკ-კეინი, ჯონ — ამერიკელი სენატორი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **7 გარეჯელი მოწამე: გერონტი, სერაპიონი, გერმანე, ბესარიონი, მიქაელი, სვიმეონი და ოთარი**
** ფოტიოსი და ანიკიტე
** ალექსანდრე კომანელი
** პამფილე და კაპიტონი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0825
26 აგვისტო

**26 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 238-ე დღე (ნაკიან წლებში – 239-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 127 დღე.

## დღის მოვლენები 
* ძვ. წ. 55 : იულიუს კეისარი ბრიტანეთში იჭრება.
* 1071 : მანასკერტის ბრძოლა - თურქ-სელჩუკებმა სასტიკად დაამარცხეს ბიზანტიელები.
* 1498 : მიქელანჯელოს პიეტას გამოკვეთა შეუკვეთეს.
* 1858 : ახალი ამბების პირველი გადაცემა მოხდა ტელეგრაფით.
* 1883 : ინდონეზიაში ვულკანი კრაკატაუს ამოფრქვევამ 800 ათ. კმ² ფართობი ფერფლით დაფარა, ხოლი მისგან გამოწვეული ცუნამის გამო კუნძულებზე იავა და სუმატრა 36 ათასი ადამიანი დაიღუპა.
* 1914 : პირველი მსოფლიო ომი - ტანენბერგის ბრძოლაში გერმანელები რუსებს ამარცხებენ.
* 1920 : აშშ-ის კონსტიტუციის მე-19 დამატებით ქალებს კენჭისყრის უფლება მიეცათ.
* 1957 : საბჭოთა კავშირის სატელეგრაფო სააგენტოს ცნობით საბჭოთა კავშირმა წარმატებით განახორციელა საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტის გამოცდა.
* 1972 : მიუნხენში, გერმანია, XX ოლიმპიადა იხსნება.
* 1986 : ტოქსიკური გაზით მოწამვლით კამერუნში 1700 ადამიანი დაიღიპა.
* 2008 : რუსეთმა დე-იურე ცნო აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო რესპუბლიკები.
* 2011 : ქარიშხალმა აირინმა კარიბებსა და აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს გადაუარა, რასაც შედეგად მოჰყვა მინიმუმ 44 ადამიანის სიკვდილი და 10.1 მილიარდ აშშ-ის დოლარად შეფასებული ზარალი.
* 2013 : სირიის დედაქალაქ დამასკოს გარეუბანში ქიმიური იარაღის გამოყენების შედეგად დაიღუპა ასობით ადამიანი.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1743 : ლავუაზიე, ანტუან — ფრანგი ქიმიკოსი
* 1880 : აპოლინერი, გიიომ — ფრანგი პოეტი
* 1925 : მამა გაბრიელი — არქიმანდრიტი, ბერი
* 2019 : გურანდა გაბუნია — ქართველი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1666 : ჰალსი, ფრანს — ჰოლანდიელი ფერმწერი.
* 1850 : ლუი-ფილიპი — საფრანგეთის მეფე
* 1918 : კირიონ II — საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** აღმოყვანება ნაწილთა ღირსისა მაქსიმე აღმსარებლისა
** წმინდა მოწამენი იპოლიტე, ირინეოსი, აბუნდი და კონკორდია - რომში წამებულნი
** ტიხონ ზადონელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**
* 

0826
27 აგვისტო

**27 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 239-ე დღე (ნაკიან წლებში – 240-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 126 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1813 : ნაპოლეონი ამარცხებს ავსტრიელებს, რუსებსა და პრუსიელებს დრეზდენის ბრძოლაში.
* 1828 : რუსები თურქებს ამარცხებენ ახალციხის ბრძოლაში.
* 1859 : ნავთობი აღმოაჩინეს ტიტუსვილში, პენსილვანია, რაც მსოფლიოში პირველი წარმატებული ნავთობჭაბურღილი გახდა.
* 1876 : რუსეთის ჯარმა იერიშით აიღო და დაანგრია სოფ. ხალდე, აჯანყებულ სვანთა სიმაგრე.
* 1883 : კრაკატოას ვულკანის ამოფრქვევა ინდონეზიაში - ყველაზე მსხვერპლიანი ვულკანური მოვლენა თანამედროვე ეპოქაში.
* 1939 : რეაქტიული თვითმფრინავის პირველი საცდელი ფრენა განხორციელდა გერმანული ექსპერიმენტული თვითმფრინავით ხეინკელ ხე-178.
* 1952 : დასავლეთ გერმანიას, ისრაელსა და ლუქსემბრგს შორის საკომპენსაციო მოლარაკებები სრულდება; გერმანია 3 მილიარდი მარკის გადახდაზე თანხმდება.
* 1991 : ევროპის საბჭომ ცნო ბალტიის ქვეყნების - ესტონეთი, ლატვია და ლიეტუვა - დამოუკიდებლობა.
* 1991 : მოლდოვამ საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2000 : ოსტანკინოს ტელეანძას მოსკოვში ხანძარი გაუჩნდა.
* 2003 : მარსი დედამიწას უახლოვდება ყველაზე მოკლე დისტანციაზე ბოლო 60 000 წლის განმავლობაში - 55 758 006 კმ-ში.
* 2010 : სიბუდუს მღვიმეში (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ისრის პირები, მშვილ­დ-ისრის 64 000 წლის წინანდელ გამოყენებაზე მიუთითებს.
* 2011 : რუსთავისა და მარნეულის მთავარეპისკოპოსმა იოანემ აკურთხა რუსთავში ახლადაგებული სიონის ტაძარი.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1770 : ჰეგელი, გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ  — გერმანელი ფილოსოფოსი
* 1856 : ივან ფრანკო — უკრაინელი მწერალი
* 1858 : პეანო, ჯუზეპე — იტალიელი მათემატიკოსი
* 1871 : თეოდორ დრაიზერი — ამერიკელი მწერალი
* 1874 : კარლ ბოში — გერმანელი ქიმიკოსი და ინჟინერი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (1931)
* 1884 : ალექსანდრე აბაშელი — ქართველი პოეტი
* 1887 : ჰანსენი, ალვინ — ამერიკელი ეკონომისტი
* 1896 : ფაინა რანევსკაია — რუსი და საბჭოთა მსახიობი
* 1900 : შალვა თაქთაქიშვილი — ქართველი კომპოზიტორი
* 1908 : ლინდონ ჯონსონი — აშშ-ის 36-ე პრეზიდენტი (1963–1969 წლებში)
* 1926 : ქართლოს კასრაძე — ქართველი მსახიობი და მწერალი (გ. 2005)
* 1941 : სეზარია ევორა — კაბო-ვერდელი ფოლკლორული მომღერალი (გ. 2011)
* 1950 : ელიზბარ უბილავა — ესპანეთში მოღვაწე ქართველი მოჭადრაკე
* 1983 : ჯამალა — უკრაინელი მომღერალი და კომპოზიტორი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1963 : გურამ თიკანაძე ― ქართველი ფოტოგრაფი და ალპინისტი (დ. 1932)
* 1975 : ჰაილე სელასიე I — ეთიოპიის იმპერატორი
* 1990 : რამონ პინეირა ლოპესი — ესპანელი პოლიტიკური და ინტელექტუალური მოღვაწე.
* 2009 : შოთა ჩოჩიშვილი — ქართველი ძიუდოისტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **მიტროპოლიტი ნაზარი და მასთან ერთად დეკანოზები გერმანე, იეროთეოსი; მღვდელი სიმონი; პროტოდიაკონი ბესარიონი და ყოველნი ახალ მოწამენი**
** მიქეა წინასწარმეტყველი
** მარკელე აპამეელი
** თეოდოსი პეჩორელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0827
28 აგვისტო

**28 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 240-ე დღე (ნაკიან წლებში – 241-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 125 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 475 : რომაელი გენერალი ორესტის ძალები დასავლეთ რომის იმპერატორი იულიუს ნეპოს დედაქალაქი რავენადან აძევებს და მის ადგილას საკუთარ ვაჟს რომულუს ავგუსტუსს ნიშნავს.
* 888 : ეს იყო ბოლო დღე 2000 წლის 2 თებერვლამდე, როცა ყველა ციფრი თარიღში ლუწი იყო.
* 1521 : ოსმალებმა ბელგრადი აიღეს.
* 1565 : სენტ-აუგუსტინი, ფლორიდა, დაარსდა - უძველესი დღემდეგ მოღწეული ევროპული დასახლება აშშ-ში.
* 1619 : ფერდინანდ II საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორიად აირჩიეს.
* 1845 : ჟურნალი Scientific American-ის პირველი გამოცემა გამოვიდა.
* 1849 : ერთთვიანი ალყის შემდეგ ვენეცია, რომელმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, ავსტრიას ნებდება.
* 1879 : კეჩვაიო, ზულუს ბოლო მეფე, შეიპყრეს ბრიტანელებმა.
* 1898 : კალებ ბრადჰამი საკუთარ გაზიან წყალს „პეპსი-კოლას“ არქმევს.
* 1907 : UPS დააფუძნა ჯეიმზ კეისიმ სიეტლში, ვაშინგტონი.
* 1916 : გერმანიამ რუმინეთს ომი გამოუცხადა.
* 1916 : იტალიამ გერმანიას გამოუცხადა ომი.
* 1923 : მყინვარწვერი დალაშქრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტთა და მასწავლებელთა 18-კაციანმა ჯგუფმა გიორგი ნიკოლაძის ხელმძღვანელობით. ამით სათავე დაედო ქართული ალპინიზმის ისტორიას.
* 1937 : ტოიოტა მოტორსი დამოუკიდებელი კომპანია გახდა.
* 1944 : მარსელი და ტულონი განთავისუფლდა ნაცისტებისგან.
* 1963 : 200.000-იან სამოქალაქო უფლებათა მსვლელობისას ლინკოლნის მემორიალთან ვაშინგტონში, მარტილ ლუთერ კინგი გამოდის მისი განთქმული სიტყვით „მე მაქვს ერთი ოცნება“ (I have a dream).
* 1964 : ფილადელფიაში რასობრივი არეულობები იწყება.
* 1981 : ეროვნული სნეულებათა კონტროლის ცენტრის განცხადებით ჰომოსექსუალ მამაკაცებს პნეუმოცისტიტისა და კაპოსის სარკომას მაღალი რისკი აღმოაჩნდათ. ეს სიმპტომები მოგვიანებით იმუნური დაღვევა აღმოჩნდა, რომელსაც მოგვიანებით შიდსი დაერქვა.
* 1988 : აეროშოუზე რამშტაინში, დასავლეთი გერმანია, სამი ავიამოიერიშე ერთმანეთს ეჯახება, შედეგად 28 ადამიანი დაიღუპა.
* 1990 : ერაყი ქუვეითს საკუთარ პროვინციად აცხადებს.
* 1994 : პირველი გეი-პრაიდის პარადი ჩატარდა ტოკიოში.
* 1996 : უელსის პრინცი ჩარლზი და უელსის პრინცესა დაიანა განქორწინდნენ.
* 2005 : ახალი ორლეანის მოსახლეობის იძულებითი ევაკუაცია ურაგანი კატრინას მოახლოების გამო.
* 2007 : აბდულა გიული თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი გახდა.
* 2013 : 
**აშშ-ის ოფიცერ ნიდალ მალიკ ჰასანს მიესაჯა სიკვდილი ფორტ-ჰუდში 13 ადამიანის მოკვლისთვის.
**  საუდის არაბეთში შემოღებული იქნა კანონი ოჯახური ძალადობის შესახებ.
* 2020 : იაპონიის პრემიერ-მინისტრი სინძო აბე ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო თანამდებობიდან გადადგა. 
## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1749 : იოჰან ვოლფგანგ გოეთე — გერმანელი მწერალი და მოაზროვნე

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1481 : აფონსუ V — პორტუგალიის მეფე.
* 2020 : ჩედუიკ ბოუზმენი — ამერიკელი მსახიობი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს:
** მარიამობას, ღვთისმშობლის მიძინებას

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0828
7 აგვისტო

**7 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 219-ე დღე (ნაკიან წლებში – 220-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 146 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1819 : სიმონ ბოლივარის (სურათზე) ტრიუმფალური გამარჯვება ბოიაკას ბრძოლაში ესპანეთთან.
* 1944 : აი-ბი-ემი ქმნის პირველ პროგრამირებულ კალკულატორს, ცნობილი როგორც **ჰარვარდ მარკ I**.
* 1947 : თურ ჰეიერდალი საკუთარ რაფტზე 101 დღეში ჰკვეთს წყნარ ოკეანეს.
* 1960 : კოტ-დ’ივუარმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა საფრანგეთისაგან.
* 1965 : სინგაპური განდევნილ იქნა მალაიზიის ფედერაციიდან.
* 1976 : ვიკინგის პროგრამა - ვიკინგ 2 მარსის ორბიტაში შედის.
* 1995 : ოპერაცია შტორმი ოფიციალურად დასრულებულად გამოცხადდა ხორვატიის სრული გამარჯვებით სერბ სეპარატისტთა ძალებზე.
* 1998 : ტერორისტები აფეთქებენ აშშ-ის საელჩოებს ტანზანიასა და კენიაში. მოკლულ იქნა 224, ხოლო მძიმედ დაშავდა 4500 ადამიანი.
* 2008 : **ცხინვალის რეგიონში** ოს სეპარატისტთა და საქართველოს შეიარაღებულ ძალებს შორის ინტენსიური საარტილერიო სროლები დაიწყო.
* 2010 : **მეწყერმა** განსუს პროვინციაში, ჩინეთში, 1117 ადამიანი იმსხვერპლა, მათგან 627 დაკარგულია.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 317 : კონსტანტინე II — რომის იმპერატორი
* 1533 : ერსილია ი სუნიგა, ალონსო დე — ესპანელი პოეტი (გ.1594)
* 1876 : მატა ჰარი — ნიდერლანდელი ჯაშუში (გ.1917)
* 1907 : ჟავორონკოვი, ნიკოლოზ — საბჭოთა ეპოქის ქიმიკოსი (გ.1990)
* 1955 : სოროკინი, ვლადიმირ — რუსი მწერალი
* 1958 : დიკინსონი, ბრიუს — ინგლისელი მომღერალი (ჯგუფი Iron Maiden)
* 1966 : უეილსი, ჯიმი — ვიკიპედიის დამფუძნებელი, ვიკიმედიის ფონდის პრეზიდენტი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 461 : მაიორიანი — რომის იმპერატორი
* 479 : იურიაკუ — იაპონიის იმპერატორი
* 1834 : ჟაკარი, ჟოზეფ მარი — ფრანგი ფეიქარი და გამომგონებელი. 
* 1855 : არისტა, მარიანო — მექსიკის პრეზიდენტი 1851-1853 (დ.1802)
* 1921 : ბლოკი, ალექსანდრე — რუსი პოეტი
* 1938 : სტანისლავსკი, კონსტანტინე — რუსი თეატრალური მოღვაწე
* 1941 : თაგორი, რაბინდრანათ — ინდოელი პოეტი (დ.1861)
* 1970 : კვინიტაძე, გიორგი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე
* 2008 : ვახუშტი კოტეტიშვილი — ირანისტი, ფოლკლორისტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** ღვთისმშობლის დედის წმინდა ანას მიცვალება. 
** ოლიმპიადა დიაკონისა და ევპრაქსია ქალწული
** მეხუთე მსოფლიო კრების ხსენება

* აგრეთვე:
** კოტ-დ’ივუარი : რესპუბლიკის დღე
** კირიბატი : ახალგაზრდობის დღე
** სამოა : შრომის დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0807
29 აგვისტო

**29 აგვისტო** — გრიგორიანული კალენდრის 241-ე დღე (ნაკიან წლებში – 242-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 124 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 708 : სპილენძის მონეტები ჩამოასხეს პირველად იაპონიაში.
* 1261 : ურბან IV რომის პაპი გახდა.
* 1350 : ვინჩელსის ბრძოლაში ინგლისის ფლოტმა მეფე ედვარდ III-ის ხელმძღვანელობით კასტილიის საზღვაო ფლოტი დაამარცხა.
* 1521 : ოსმალებმა ნანდორფეჰრევარი (ამჟამად ბელგრადი) დაიპყრეს.
* 1526 : ოსმალებმა სულეიმან ბრწყინვალეს მეთაურობით უნგრეთისა და ბოჰემიის ბოლო იაგელონელი მეფე მოკლეს.
* 1533 : ესპანელმა კონკისტადორებმა ინკების ხელმწიფე ატაჰუალპა ჩამოარხრჩვეს კახამარკაში.
* 1541 : ოსმალებმა უნგრეთის სამეფოს დედაქალაქი ბუდა დაიპყრეს.
* 1758 : ნიუ-ჯერსიში შეიქმნა ინდიელთა პირველი რეზერვაცია.
* 1825 : ბრაზილია გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო.
* 1831 : მიქაელ ფარადეიმს ელექტრომაგნეტიკური ინდუქცია აღმოაჩინა.
* 1833 : დიდ ბრიტანეთში მონობა კანონმდებლობით აკრძალულ იქნა.
* 1842 : ნანკინის ხელშეკრულებით დასრულდა ოპიუმის პირველი ომი.
* 1883 : თომას აპერნმა (კანადა) გამოიგონა პირველი ელექტროღუმელი.
* 1885 : გოტლიბ დაიმლერმა მსოფლიოს პირველი მოტოციკლი დააპატენტა.
* 1929 : დირიჟაბლმა „გრაფ ცეპელინმა“ პირველად შემოუფრინა დედამიწას.
* 1932 : სურამის უღელტეხილზე პირველმა ელექტრომატარებელმა გაიარა.
* 1949 : საბჭოთა კავშირმა პირველი ატომური ბომბის გამოცდა მოახდინა სემიპალატინსკთან, ყაზახეთი.
* 2005 : ქარიშხალმა კატრინამ აშშ-ის მთელი სამხრეთის ყურე დააზიანა ლუიზიანადან ფლოიდანზე, მოკლა რა 183 ადამიანი და $115 მილიარდის ზარალი მიაყენა.
* 2019 : ალექსი გონჩარუკი უკრაინის ახალი პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* 2025 : ტაილანდის პრემიერ-მინისტრი ფეთონგთან ჩინავატი საკონსტიტუციო სასამართლომ თანამდებობიდან გაათავისუფლა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1862 : მეტერლინკი, მორის —  ბელგიელი მწერალი
* 1871 : ალბერ ლებრანი — საფრანგეთის პრეზიდენტი
* 1899 : აფხაიძე, ემანუელ — ქართველი მსახიობი
* 1958 : ჯექსონი, მაიკლ — ამერიკელი არტისტი
* 1986 : ჰაჯიმე ისაიამა — იაპონელი მანგის მხატვარი
* 1993 : პეინი, ლიამ — ინგლისურ-ირლანდიური ბოიბენდის წევრი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 886:    ბასილი I — ბიზანტიის იმპერატორი, მაკედონური დინასტიის დამაარსებელი.
* 1523 : ჰუტენი, ულრიხ ფონ — გერმნელი ჰუმანისტი, მწერალი
* 1533: ატაჰუალპა — ინკების მმართველი
* 2021 : ჟაკ როგე — საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ყოფილი პრეზიდენტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ანჩისხატობა**
** **ქრისტეფორე გურული**
** **წმიდა მებკამბრე**
** დიომიდე მკურნალი
** 33 პალესტინელი მოწამე
** ქერიმონ მეგვიპტელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0829
მირიან ბატონიშვილი

**მირიან ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*; დ. 19 აგვისტო, 1766 ― გ. 15 სექტემბერი, 1834) — ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფლის ძე. 

შედიოდა იმ დელეგაციის შემადგენლობაში, რომელიც ერეკლე II-მ გაგზავნა პეტერბურგს 1783 ტრაქტატის დადებასთან დაკავშირებით იქვე დარჩა და რუსეთის სამსახურში შევიდა. პეტერბურგიდან მიმოწერა ჰქონდა ქართლ-კახეთის სამეფო კართან. მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი და სენატორობა. 1797 დასაწყისში ებოძა ყაბარდოს პოლკის შეფობა. მსახურობდა „კავკასიის ლინიაზე“ გენერალ გუდოვიჩთან. მირიან ბატონიშვილმა შემოგვინახა „დავითიანის“ გურამიშვილისეული ხელნაწერი და არზა. მირიან ბატონიშვილი 1798 იანვარში საქართველოში დაბრუნდა, გათავისუფლდა სამსახურიდან და აქვე დარჩა. 1801 წლის 15 მარტიდან სამუდამოდ დასახლდა პეტერბურგში, ეწეოდა ლიტერატურულ და მთარგმნელობით მოღვაწეობას. რუსულიდან თარგმნა „სწავლა თქმული ილია მინიატისაგან“ (A - 1448), ბრავეს ტრაგედია „ატეისტი“ (H - 2321). ავტორია რამდენიმე იამბიკოსი. დასაფლავებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში.

1814 წლის 22 მაისს ცოლად მოიყვანა **მარია ალექსანდრეს ასული ხილკოვა** (; დ. 17 ივნისი, 1788 — გ. 31 მაისი, 1815). შვილები არ ჰყოლიათ.

Надгробие Марии Александровны (1).jpg|მარია ხილკოვას საფლავის ქვა
Надгробие Марии Александровны (3).jpg|წარწერა საფლავის ქვაზე
Надгробие Марии Александровны (2).jpg|წარწერა საფლავის ქვაზე

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1766
კატეგორია:გარდაცვლილი   15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1834
კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
6 სექტემბერი

**6 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 249-ე დღე (ნაკიან წლებში – 250-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 116 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 394 : ფრიგიდუსის ბრძოლა - ქრისტიანი რომაელი იმპერატორი თეოდოსიუს I ამარცხებს და კლავს კერპთაყვანისმცემელ უზურპატორ ევგენიუსსა და მის ფრანკ მაგისტრ არბოგასტს.
* 1522 : ვიქტორია, ფერდინანდ მაგელანის ექსპედიის ერთ-ერთი გადარჩენილი ხომალდი, ესპანეთში დაბრუნდა მსოფლიოს გარშემო პირველი წარმატებული მოგზაურობიდან.
* 1620 : პილგრიმები პლიმუთიდან (ინგლისი), ხომალდით „Mayflower“ ჩრდილოეთ ამერიკისკენ გაემგზავრნენ.
* 1669 : კანდიას ალყა დასრულდა ვენეციელების მიერ ციხესიმაგრის ოსმალებისთვის დათმობით.
* 1885 : აღმოსავლეთ რუმელია ბულგარეთთან კავშირს აცხადებს. ბულგარეთის გაერთიანება დასრულდა.
* 1901 : ანარქისტი ლეონ ჟოლგოსცი სასიკვდილოდ ჟრის აშშ-ის პრეზიდენტ უილიამ მაკკინლს პანაემერიკულ ექსპოზიციაზე ბუფალოში, ნიუ-იორკი.
* 1930 : ფაშისტი, ნაციონალისტი და კონსერვატიული ჯგუფები არგენტინის დემოკრატიულ მთავრობას ამხობენ.
* 1937 : ესპანეთის სამოქალაქო ომი - ელ-მაზუკოს ბრძოლა დაიწყო.
* 1939 : მეორე მსოფლიო ომი - სამხრეთ აფრიკამ გერმანიას ომი გამოუცხადა.
* 1948 : იულიანა ნიდერლანდის დედოფალი გახდა.
* 1952 : კანადის პირველი სატელევიზიო სადგური CBFT-TV გაიხსნა მონრეალში.
* 1965 : ინდოეთი პაკისტანში შეიჭრა.
* 1968 : ესვატინი (მაშინ სვაზილენდი) დამოუკიდებელი გახდა.
* 1991 : საბჭოთა კავშირმა ბალტიისპირეთის ქვეყნების დამოუკიდებლობა აღიარა.
* 1991 : სანქტ-პეტერბურგს, რომელსაც 1924 წლიდან ლინინგრადი ეწოდებოდა, ძველი სახელი დაუბრუნდა.
* 2021 : კარლოს ვილა-ნოვა სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2022 : ლიზ ტრასი გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი გახდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1666 : იოანე V — რუსეთის მეფე
* 1757 : ლაფაიეტი, მარკ დე — ფრანგი მეომარი და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1766 : დალტონი, ჯონ — ინგლისელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი
* 1849 : თუმანიშვილ-წერეთელი, ანასტასია — ქართველი საბავშვო მწერალი
* 1860 : ადამსი, ჯეინ — ამერიკელი სოციალური მუშაკი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1867 : მაკლაუდი, ჯონ ჯეიმზ რიჩარდ — ამერიკელი ფიზიკოსი და ფიზიოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1904 : პიპკოვი, ლიუბომირ — ბულგარელი კომპოზიტორი
* 1923 : პეტრე III — იუგოსლავიის მეფე
* 1939 : სუსუმო ტონეგავა — იაპონელი მოლეკულარული ბიოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1943 : როჯერ უოტერსი — ჯგუფ პინკ ფლოიდის თანადამაარსებელი, ბას-გიტარისტი იდეოლოგი და სიმღერების ავტორი.
* 1971 : ო'რიორდანი დოლორეს — ირლანდიელი მუსიკოსი (The Cranberries)
* 1996 : როუდსი, ლანა — ამერიკელი ქალი პორნომსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 972 : იოანე XIII — რომის პაპი
* 1032 : რუდოლფ III — ბურგუნდიის მეფე (დ. 971)
* 1974 : ალექსიშვილი, ოთარ — ქართველი რეჟისორი
* 1995 : ბაუერი, მარიამ — ქართველი ბალერინა
* 1998 : აკირა კუროსავა — იაპონელი რეჟისორი
* 2007 : ლუჩანო პავაროტი — იტალიელი ტენორი.
* 2021 : ჟან-პოლ ბელმონდო — ფრანგი მსახიობი.

## დღესასწაულები 
### ეროვნული
*  — საერთაშორისო ახალგაზრდული დღე  (1945 წლამდე)
*  — გაერთიანების დღე.
*  — თავდაცვის დღე.
*  — დამოუკიდებლობის დღე.
*  — ეროვნული ერთობის დღე.

### რელიგიური
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **სერაპიონ საკვირველთმოქმედი**
** წმინდა ევტიქი
** წმინდა ტატიონე 
** სირა ქალწული
** გიორგი ლემნოსელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0906
3 სექტემბერი

**3 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 246-ე დღე (ნაკიან წლებში – 247-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 119 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|130px|ი ბეის ლოგო
301 : **სან-მარინო**, მსოფლიოს ერთ-ერთი უმცირესი ერი და დღემდე არსებული უძველესი რესპუბლიკა, დააარსა წმინდა მარინუსმა.
1189 : **რიჩარდ I** (რიჩარდ ლომგული) ინგლისის მეფედ აკურთხეს უესტმინსტერში.
1783 : დიდი ბრიტანეთი და აშშ ხელს აწერს **პარიზის ხელშეკრულებას**, რითაც ამერიკის რევოლუციური ომი ფორმალურად სრულდება.
1976 : ნასას კოსმოსური ხომალდი, **ვიკინგ 2** მარსზე დაეშვა და პლანეტის ზედაპირის პირველი ახლო, ფერადი ფოტოები გადაიღო.
1995 : დაარსდა ინტერნეტ აუქციონი **იბეი** (ლოგო სურათზე).
2004 : **ბესლანის ტერაქტი** ოსეთში 344 ადამიანის სიკვდილით მთავრდება; დაღუპულთა უმეტესობა ბავშვები და მასწავლებლებია.
* 2009 : **ალი ბონგო ონდიმბა**, ყოფილი პრეზიდენტი ომარ ბონგოს ვაჟი, გაბონის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2015 : გვატემალის პრეზიდენტი ოტო პერეს მოლინა საბაჟო თაღლითობების გამო დააკავეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1034 : გო-სანჯო — იაპონიის იმპერატორი
* 1710 : ტრემბლი, აბრაჰამ —  შვედი ნატურალისტი
* 1781 : ბოგარნე, ეჟენ დე —  ნაპოლეონის პირველი ცოლის ჟოზეფინას ძე
* 1865 : ჰალონენი, პეკა —  ფინელი ფერმწერი
* 1869 : პრეგლი, ფრიც — ავსტრიელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1899 : ბურნეტი, ფრანკ მაკფარლეინ —  ავსტრალიელი ბიოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1905 : ანდერსონი, კარლ დავიდ —  ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1914 : აფაქიძე, ანდრია —   ქართველი არქეოლოგი
* 1938 : რიოჯი ნოიორი —  იაპონელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1941 : დოვლატოვი, სერგეი —  რუსი მწერალი
* 1949 : პეტრე VII —  ალექსანდრიის პატრიარქი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1402 : ვისკონტი, ჯან გალეცო —  მილანის ჰერცოგი
* 1420 : სტუარტი, რობერტ —  შოტლანდიის რეგენტი
* 1877 : ადოლფ ტიერი —  საფრანგეთის პრეზიდენტი
* 1880 : ბროსე, მარი —  ფრანგი ორიენტალისტი და ქართველოლოგი
* 2012 : მაიკლ კლარკ დუნკანი —  ამერიკელი მსახიობი

## დღესასწაულები 
### ეროვნული
*  — დროშის დღე.
*  — დამოუკიდებლობის დღე.
*  — ეროვნული არმიის დღე.
*  — ტერორიზმთან ბრძოლის სოლიდარობის დღე.
*  — იაპონიაზე გამარჯვების დღე.
*  — რესპუბლიკის დაარსების დღე, ევროპის უძველესი სახელმწიფო.
*  — ტაივანის შეიარაღებული ძალების დღე
*  — დამოუკიდებლობის მოძრაობის დღე.

### რელიგიური
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** თადეოზ სტეფანწმინდელი;
** სარმეან კათოლიკოსი;
** მოციქული თადეოზი;
** წმინდა ვასა და მისი შვილები თეოგნე, აღაპი და პისტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

## სქოლიო
0903
19 სექტემბერი

**19 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 262-ე დღე (ნაკიან წლებში – 263-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 103 დღე.

## დღის მოვლენები 
100px|right
* 335 : დალმატიუსს ბიძამისმა, კონსტანტინე I-მა, კეისრის წოდება მიანიჭა.
* 1356 : პუატიეს ბრძოლაში ინგლისელებმა ფრანგები დაამარცხეს.
* 1778 : კონტინენტური კონგრესი აშშ-ის პირველ ბიუჯეტს ამტკიცებს.
* 1796 : ჯორჯ ვაშინგტონი გამოსამშვიდობებელი სიტყვით გამოდის.
* 1939 : წითელი არმია ვილნიუსს იღებს.
* 1944 : ფინეთი და სსრკ დაზავდნენ.
* 1946 : ევროპის საბჭო დაარსდა უინსტონ ჩერჩილის სიტყვით გამოსვლის შემდეგ ციურიხის უნივერსიტეტში.
* 1952 : აშშ ჩარლი ჩაპლინს ქვეყანაში დაბრუნებას უკრძალავს ამ უკანასკნელის ინგლისში გამგზავრების შემდეგ.
* 1957 : აშშ-მა პირველი მიწისქვეშა ბირთვული გამოცდა ჩაატარა.
* 1983 : სენტ-კიტსი და ნევისი დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1985 : ძლიერმა მიწისძვრამ მეხიკოში ათასობით ადამიანი იმსხვერპლა და მრავალი შენობა დაანგრია.
right|150px|დმანისის ძვალი
* 2007 : ქართველ არქეოლოგთა ჯგუფმა დავით ლორთქიფანიძის ხელმძღვანელობით დმანისში 1,8 მილიონი წლის ოთხი ადამიანისმაგვარი არსების ძვლები *(სურათზე)* აღმოაჩინეს.
* 2015 : 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ჯგუფურ ეტაპზე საქართველოს ნაკრებმა ტონგის ნაკრები ანგარიშით 17:10 დაამარცხა, რითაც, ამ ეტაპზე C ჯგუფში პირველი ადგილი დაიკავა.
* 2017 : 7.1 მაგნიტუდის მიწისძვრამ მექსიკაში 363 ადამიანი იმსხვერპლა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
100px|მინი|ანრი III
* 86 : ანტონინუს პიუსი — რომის იმპერატორი
* 866 : ლევ VI — ბრძენი, ბიზანტიის იმპერატორი
* 1551 : ანრი III (საფრანგეთი) — პოლონეთის და საფრანგეთის მეფე
* 1749 : დელამბრი, ჟან ბატისტ ჟოზეფ — ფრანგი ასტრონომი
* 1911 : გოლდინგი, ვილიამ —  ინგლისელი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1922 : პეპი, ვილი —  ამერიკელი მოკრივე
* 1926 : მასატოსი კოსიბა —  იაპონელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1948 : აირონსი, ჯერემი —  ბრიტანელი მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1339 : გო-დაიგო — იაპონიის იმპერატორი
* 1881 : ჯეიმზ გარფილდი —  აშშ-ს მე-20 პრეზიდენტი
* 1989 : ბირმანი, ნაუმ —  რუსი რეჟისორი
* 2011 : გიზო ნიშნიანიძე —  ქართველი მწერალი და პოეტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** ხსენება საკვირველებისა, ქმნილისა მთავარანგელოზისა მიქაელის მიერ  კოლასეს შინა, რომელ არს ხონა
** ღირსი არქიპო
** ევდოქსი, ზენონი და მაკარი
** წმინდა რომილე და მასთან მრავალნი სხვანი
** კირილე ჰორტინელი
** წმინდა მოწამენი: კვირიაკე, ფავსტო ხუცესი, აბიბოს დიაკონი და მასთან 11 მოწამე.
** ღირსი დავითი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0919
20 სექტემბერი

**20 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 263-ე დღე (ნაკიან წლებში – 264-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 102 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1519: ფერდინანდ მაგელანი 270 მეზღვაურთან ერთად სანკულარ დე ბარამედას ნავსაყუდელიდან გადის მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობაში.
* 1596: დიეგო დე მონტემაიორმა ახალ ესპანეთში მონტერეი დააფუძნა.
* 1633: გალილეო გალილეი გაასამართლეს ინკვიზიციის წინაშე დედამიწის მზის გარშემო მოძრაობის მტკიცების გამო.
* 1854: ალმას ბრძოლა — ბრიტანეთის და საფრანგეთის ჯარები რუსებს ამარცხებენ ყირიმში.
* 1879: ირლანდიის უძველესი კლიფტონვილის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა.
* 1881: ჩესტერ ართურის ინაუგურაცი მოხდა აშშ-ის 21-ე პრეზიდენტად.
* 1891: ბენზინის საწვავით მოქმედი პირველი ავტომანქანა შექმნეს სპრინგფილდში, მასაჩუსეტსი.
* 1918: ბაქოს კომისრები დახვრიტეს.
* 1920: ესპანეთის ლეგიონი დაარსდა.
* 1942: ლიტიჩივში, უკრაინა, გერმანელმა სს-ელებმა 3000 ებრაელი დახოცეს.
* 1946: პირველი კანის კინოფესტივალი ჩატარდა.
* 1969: ჯონ ლენონმა The Beatles დატოვა.
* 1977: ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა გაეროს წევრი გახდა.
* 1979: ცენტრალური აფრიკის იმპერიაში სახელმწიფო გადატრიალებით იმპერატორი ბოკასა I ჩამოაგდეს.
* 1981: ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში სახელმწიფო გადატრიალებით პრეზიდენტი დევიდ დაკო ჩამოაგდეს.
* 1990: სამხრეთ ოსეთის ოლქმა საქართველოსგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2003: ლატვიაში ევროკავშირში შესვლის თაობაზე რეფერენდუმი ჩატარდა.
* 2023: მთიან ყარაბაღში დაწყებული **სამხედრო ოპერაციის** შედეგად აზერბაიჯანმა სუვერენიტეტი აღადგინა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1853: ჩულალონგკორნი — ტაილანდის მეფე
* 1880: ოიამა იკუო — იაპონიის საზოგადო მოღვაწე
* 1902: ვასილ მჟავანაძე —  საქართველოს სსრ კპ-ის პირველი მდივანი 1953-1972 წლებში
* 1925: ანანდა მაჰიდოლი   — ტაილანდის მეფე
* 1930:  ჯუმბერ ლომინაძე   — ქართველი ფიზიკოსი.  (გ. 2014)
* 1934: სოფი ლორენი — იტალიელი მსახიობი
* 1939: მიხეილ გიგინეიშვილი (უმცროსი) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი.
* 1944: ზორბეგ ებრალიძე — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1246: მიხაილ ჩერნიგოველი — კიევის მმართველი
* 1384: ლუი I — ნეაპოლის მეფე
* 1826: მამია V გურიელი — გურიის უკანასკნელი მთავარი
* 1898: თეოდორ ფონტანე — გერმანელი მწერალი
* 1918: სტეფანე შაუმიანი — რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში
* 1968: ქეთევან ჯაფარიძე — ქართველი მომღერალი
* 1988: ოთარ ბაგრატიონ-მუხრანელი  — ქართველი არქიტექტორი.
* 2002: სერგეი ბოდროვი (უმცროსი) — რუსი მსახიობი და რეჟისორი.

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** წმინდა სოზონტი
** ევოდი და ონისიფორე - სამოცდაათთაგანნი
** წმინდა ევფსიქი
** ღირსი ლუკა

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0920
23 სექტემბერი

**23 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 266-ე დღე (ნაკიან წლებში – 267-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 99 დღე.

## დღის მოვლენები 
100px|right
* 1122 : ვორმსის კონკორდატით დასრულდა რომის პაპ კალიქსტუს II-სა და საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორს ჰაინრიხ V-ს შორის ინვესტიტურისთვის ბრძოლა.
* 1459 : ბლორ ჰითის ბრძოლა — ინგლისში ვარდების ომის პირველი დიდი ბრძოლა.
* 1529 : სულეიმან I-მა ვენის ალყა დაიწყო.
* 1846 : ასტრონომმა იოჰან გალემ, ურბენ ლევერიეს გამოთვლებზე დაყრდნობით, აღმოაჩინა პლანეტა ნეპტუნი.
* 1930 : იოჰან ოსტემაიერმა ფოტო ანთება დააპატენტა.
* 1932 : ჰიჯაზისა და ნეჯდის სამეფოების გაერთიანებით საუდის არაბეთი შეიქმნა.
* 1941 : ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკში გაზით პირველი ცდა ჩატარდა.
* 1973 : ხუან პერონი არგენტინაში ძალაუფლებას იბრუნებს.
* 1980 : ბობ მარლის ბოლო კონცერტი ჩატარდა.
* 1989 : აზერბაიჯანმა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2002 : მოზილამ ვებ ბრაუზერი ფაირფოქსი გამოუშვა.
* 2006 : ქართულმა ვიკიციტატამ დაიწყო მუშაობა
* 2018 : იბრაჰიმ მოჰამედ სოლიჰი მალდივების რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2019 : ლიონელ მესი ფიფას ვერსიით 2019 წლის მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა.
* 2024 : ანურა კუმარა დისანაიაკე შრი-ლანკის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
100px|right
100px|right
* ძვ. წ. 63 : გაიუს ოქტავიანე ავგუსტუსი — რომის იმპერატორი
* 1161 : ტაკაკურა — იაპონიის იმპერატორი
* 1215 : ყუბლაი ხანი — მონღოლი ყაენი
* 1713 : ფერდინანდ VI — ესპანეთის მეფე
* 1740 : გო-საკურამაჩი — იაპონიის იმპერატორი
* 1771 : კოკაკუ — იაპონიის იმპერატორი
* 1871 : კოტოკუ დენძირო — იაპონიის სოციალისტური მოძრაობის მოღვაწე, პუბლიცისტი.
* 1890 : პაულუსი, ფრიდრიხ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე.
* 1900 : ანჯაფარიძე, ვერიკო — ქართველი მსახიობი
* 1901 : სეიფერტი, იაროსლავ — ჩეხი მწერალი
* 1930 : ჩარლზ, რეი — ამერიკელი მუსიკოსი
* 1936 : რაძინსკი, ედვარდ — რუსი დრამატურგი და ტელეწამყვანი
* 1938 : შნაიდერი, რომი — ავსტრიელი მსახიობი
* 1943 : იგლესიასი, ხულიო — ესპანელი მომღერალი
* 1990 : ულუსოი, ჩაგათაი —  თურქი მსახიობი და მოდელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
100px|right
* 79 : ლინუსი — რომის პაპი
* 1230 : ალფონსო IX ლეონის მეფე
* 1675 : კონრარი, ვალენტინ — საფრანგეთის აკადემიის ფუძემდებელი
* 1850 : არტიგასი, ხოსე ხერვასიო — ურუგვაის გმირი
* 1870 : მერიმე, პროსპერ — ფრანგი დრამატურგი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, მწერალი. 
* 1929 : ცსიგმოდი, რიხარდ — ავსტრიელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 1939 : ფროიდი, ზიგმუნდ — ავსტრიელი ფსიქიატრი და ფსიქოლოგი
* 1968 : პადრე პიო — კათოლიკე წმინდანი
* 1970 : ბურვილი — ფრანგი მსახიობი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა
** მოციქული აპოლო, მოციქული ლუკა და მოციქული კლიმენტი
** წმინდა ვარიფსავე
** კეთილმორწმუნე პულხერია
** წმინდა პეტრე და პავლე

* ასევე:

** 2006 წელს ებრაული ახალი წელი „როშ ჰაშანა“ 5767 წელი დგება. დაიწყო 22 სექტემბრის მზის ჩასვლისას.
** ბისექსუალების საერთაშორისო დღე
** საუდის არაბეთში გაერთიანების დღე
** იაპონიაში შემოდგომის ბუნიაობა (秋分の日/Shūbun no hi)
** კონსტანტინოპოლში და მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ახალი წელი (ოქტავიან ავგუსტუსის დაბადების დღის გამო).

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0923
24 სექტემბერი

**24 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 267-ე დღე (ნაკიან წლებში – 268-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 98 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 622 : მუჰამედმა და მისმა მიმდევრებმა დაასრულეს ჰიჯრა მექადან მედინაში რელიგიური დევნისგან თავის დახსნის მიზნით.
* 1664 : ნიდერლანდებმა ახალი ამსტერდამი დიდ ბრიტანეთს დაუთმო.
* 1801 : ქართლ-კახეთი რუსეთს შეუერთდა.
* 1852 : დირიჟაბლით პირველი ფრენა განახორციელა ფრანგმა ანრი ჟიფარმა.
* 1906 : აშშ-ის პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა დევილს ტაუერი (ეშმაკის კოშკი) პირველ ეროვნულ მონუმენტად გამოაცხადა.
* 1932 : ინდოეთში არჩევნებში ხმის უფლება მისცეს ხელუხლებელთა კასტას.
* 1953 : ჰოლივუდში პირველი პანორამული კინოფილმი წარმოადგინეს.
* 1957 : კამპ ნოუ, ევროპის უდიდესი სტადიონი, გაიხსნა ბარსელონაში.
* 1973 : გვინეა-ბისაუმ პორტუგალიისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2008 : იაპონიის დიეტი ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად ტარო ასოს ირჩევს ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიიდან.
* 2009 : ანგლოსაქსური ოქროს უდიდესი განძი იპოვეს სტაფორდშირში, ინგლისი.
* 2017 : ქდკ/ქსკ-მ ანგელა მერკელის  ხელმძღვანელობით პირველი ადგილი დაიკავა გერმანიის საპარლამენტო არჩევნებში

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1739 : პოტიომკინი, გრიგოლ — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, ფელდმარშალი
* 1818 : ბაგრატიონი, პეტრე — ქართველი მეცნიერი და ინჟინერი. 
* 1888 : კანკენ ტოიამა — იაპონელი კარატისტი
* 1893 : ანთელავა, ნიკოლოზ — ქართველი ქირურგი
* 1898 : კოხტა ყარალაშვილი — ქართველი კინომსახიობი
* 1898 : ფლორი, ჰაუარდ — ინგლისელი პათოლოგი
* 1911 : ჩერნენკო, კონსტანტინე — ცეკას გენერალური მდივანი
* 1949 : ალმოდოვარი, პედრო — ესპანელი კინორეჟისორი.
* 1924 : ვერა წიგნაძე — ქართველი ბალერინა.
* 1956 : გია ბუღაძე — ქართველი ფერმწერი.
* 1957 : მენაბდე, გიორგი — იმპლანტოლოგი, ყბასახის ქირურგი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
100px|right
* 366 : ლიბერიუსი — რომის პაპი
* 768 : პიპინ III მოკლე — ფრანკების მეფე, კაროლინგების დინასტიის დამფუძნებელი
* 1143 : ინოკენტი II — რომის პაპი
* 1180 : მანუელ I კომნენოსი — ბიზანტიის იმპერატორი
* 1572 : ტუპაკ ამარუ I — ინკების უკანასკნელი ლიდერი
* 1732 : რეიგენი — იაპონიის იმპერატორი
* 1812 : ბაგრატიონი, პეტრე ივანეს ძე — რუსეთის არმიის ინფანტერიის გენერალი 
* 1834 : პეტრე IV — პორტუგალიის მეფე და ბრაზილიის იმპერატორი
* 1920 : ფაბერჟე, კარლ — რუსი იუველირი
* 1942 : ამილახვარი, დიმიტრი — საფრანგეთის არმიის გამოჩენილი ქართველი მოღვაწე
* 1954 : ქურხული, ილიკო — ქართველი მოხეტიალე მუსიკოსი
* 2005 : ფრანსუაზ საგანი — ფრანგი მწერალი
* 2010 : გენადი იანაევი — აგვისტოს პუტჩის ლიდერი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** თეოდორა ალექსანდრიელი
** დიმიტრი, ევანთია და დიმიტრიანე 
** დიოდორე და დიდიმე ასურელები
** წმიდა ია
** ღირსი ევფროსინე
** სილოანე ათონელი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0924
25 სექტემბერი

**25 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 268-ე დღე (ნაკიან წლებში – 269-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 97 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 275 : მარკუს კლაუდიუს ტაციტუსი სენატმა იმპერატორად აირჩია.
* 1066 : სტენფორდის ხიდთან ბრძოლით სრულდება ვიკინგების ხანა.
* 1396 : ოსმლეთის სულთანი ბაიეზიდ I (სურათზე) ნიკროპოლის ბრძოლაში ქრისტიანებს ამარცხებს.
* 1493 : კოლუმბმა ამერიკისკენ მეორე მოგზაურობა დაიწყო.
* 1513 : ესპანელმა მოგზაურმა ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ წყნარ ოკეანეს მიაღწია.
* 1794 : ოდესის დააარსა ეკატერინე II-მ.
* 1818 : ინგლისელმა ექიმმა ჯეიმზ ბლანდელმა ჩაატარა მსოფლოში პირველად ადამიანისგან ადამიანისთვის სისხლის გადასხმის ოპერაცია.
* 2003 : ჰოკაიდოში, იაპონია, 8 ბალიანი მიწისძვრა მოხდა.
* 2007 : მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის ლიდერი ირაკლი ოქრუაშვილი დააპატიმრეს გამოძალვის, ფულის გათეთრებისა და სამსახურებლივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ბრალდებით (ორ კვირაში 10 მილიონი ლარის გირაოს თავდებით გაათავისუფლეს)
* 2011 : ვანგარი მაატაი,  პირველი აფრიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში, გარდაიცვალა 71 წლის ასაკში.
* 2023 : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 45-ე სესიაზე სია 42 ახალი ძეგლით შეივსო (33 კულტურული და 9 ბუნებრივი კრიტერიუმებით), 5 ძეგლი გაფართოვდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1711 : კიანლონგი — ჩინეთის იმპერატორი
* 1744 : ფრიდრიხ ვილჰელმ II — პრუსიის მეფე
* 1897 : უილიამ ფოლკნერი — ამერიკელი მწერალი, პროზაიკოსი
* 1906 : დიმიტრი შოსტაკოვიჩი — საბჭოთა კომპოზიტორი
* 1920 : სერგეი ბონდარჩუკი — საბჭოთა რეჟისორი და მსახიობი
* 1932 : გლენ გულდი — კანადელი პიანისტი
* 1934 : გიზო ჟორდანია — ქართველი თეატრის რეჟისორი და პედაგოგი
* 1940 : ტიმ სევერინი — ინგლისელი მკვლევარი, ისტორიკოსი და მწერალი
* 1944 : მაიკლ დუგლასი — ამერიკელი მსახიობი
* 1951 : მარკ ჰემილი — ამერიკელი მსახიობი 
* 1949 : პედრო ალმოდოვარი — ესპანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი
* 1952 : კრისტოფერ რივი — ამერიკელი მსახიობი, ცნობილი სუპერმენის როლით
* 1969 : კათრინ ზიტა-ჯონზი — ვალიელი თეატრის, ტელევიზიისა და კინოს მსახიობი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
100px|right
* 744 : იაზიდ III — ომეადების ხალიფი
* 1506 : ფილიპე I — კასტილიის მეფე
* 1534 : კლიმენტ VII — რომის პაპი
* 1617 : გო-იოზეი — იაპონიის იმპერატორი
* 1849 : იოჰან შტრაუსი — ავსტრიელი კომპოზიტორი, ვალსის ფუძემდებელი
* 1970 : ერიხ მარია რემარკი — გერმანელი მწერალი
* 1980 : ჯონ ბონემი — ინგლისელი მუსიკოსი, როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის წევრი
* 1983 : ლეოპოლდ III — ბელგიის მეფე
* 2003 : იური სენკევიჩი — რუსი მოგზაური, ჟურნალისტი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **დოსითეოზ თბილელი**
** **გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი**
** მღვდელმოწამე ავტონომე
** იულიანე ხუცესი და 40 მოწამე
** თეოდორე ალექსანდრიელი
** წმინდა კორნუტი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0925
2 ოქტომბერი

**2 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 275-ე დღე (ნაკიან წლებში – 276-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 90 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|100px|ივანე მრისხანე
* 1187 : იერუსალიმის ალყა — ჯვაროსანთა 88 წლიანი მმართველობის შემდეგ სალადინი იერუსალიმს იღებს.
* 1552 : ივანე მრისხანე ყაზანს იღებს.
* 1803 : გრიგოლ დადიანი ხელს აწერს სამეგრელოს რუსეთის მფარველობაში შესვლის ხელშეკრულებას.
* 1835 : ტეხასის რევოლუცია იწყება გონზალესის ბრძოლით.
* 1914 : ბრაზილიაში ქალაქი პორტუ-ველიუ დაარსდა. 
* 1924 : ჟენევის პროტოკოლი მიიღეს ერთა ლიგის განმტკიცებისთვის.
* 1928 : მადრიდში საზოგადოება ოპუს დეი დაარსდა.
* 1935 : იტალიის ჯარები აბისინიაში (ეთიოპია) შეიჭრნენ.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ნაცისტებმა ვარშავის აჯანყება ჩაახშეს, რომელმაც დაახლ. მეოთხედი მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1958 : გვინეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა საფრანგეთისაგან.
* 1963 : სამხედრო გადატრიალება ჰონდურასში.
* 1968 : მშვიდობიანი სტუდენტური დემონსტრაცია მეხიკოში ტლატელოლკოს ხოცვაში გადაიზარდა.
* 2001 : გაკოტრდა შვეიცარიის ავიაკომპანია „Swissair“.
* 2009 : საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძლად რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია, აირჩია.
* 2013 : გამბიამ ერთა თანამეგობრობის რიგები დატოვა.
* 2017 : ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიისა და მედიცინის დარგში ამერიკელი მეცნიერები ჯეფრი ჰოლი, მაიკლ როსბაში და მაიკლ იანგი გახდნენ.
* 2018 : ამერიკელი არტურ ეშკინი, ფრანგი ჟერარ მურუ და კანადელი დონა სტრიკლენდი ფიზიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1452 : რიჩარდ III — ინგლისის მეფე (გ.1485)
* 1744 : უშაკოვი, ფოდორ — რუსი ადმირალი
* 1798 : კარლოს-ალბერტი — სარდინიის მეფე
* 1832 : ტეილორი, ედუარდ ბენეტ — ინგლისელი ეთნოგრაფი
* 1847 : ჰინდენბურგი, პაულ ფონ — გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1934)
* 1851 : ფოში, ფერდინან — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
* 1869 : მაჰათმა განდი — ინდოეთის პოლიტიკური ლიდერი (გ.1948)
* 1904 : გრინი, გრემ — ინგლისელი მწერალი
* 1912 : ფიფინაშნილი, კონსტანტინე — ქართველი რეჟისორი
* 1951 : სტინგი — ბრიტანელი მომღერალი
* 1954 : ჩოხელი, გოდერძი — ქართველი რეჟისორი
* 1973 : პრუფი — ამერიკელი რეპერი (გ.2006)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 534 : ათალარიხი — იტალიის ოსტგოთი მეფე
* 1266 : ურბან IV — რომის პაპი
* 1817 : ფიოდორ უშაკოვი — რუსი ადმირალი
* 1921 : ვილჰელმ I — ვიურტემბერგის მეფე
* 1931 : თომას ლიპტონი — შოტლანდიელი ბარონეტი
* 1968 : დუშანი, მარსელ — ფრანგი მხატვარი (დ.1887)
* 1974 : შუქშინი, ვასილი — რუსი მწერალი, რეჟისორი და მსახიობი
* 1983 : ბაბალაშვილი, ივანე —  ქართველი გენერალ-მაიორი (დ.1906)
* 2019 : გია ყანჩელი — ქართველი კომპოზიტორი (დ. 1935)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
**ზოსიმე მეუდაბნოე
** თეოდორე სმოლენსკელი
**წმინდა ტროფიმე, საბატი და დორიმედონტი

* ასევე:
** გვინეა : დამოუკიდებლობის დღე
** ინდოეთი : განდი ჯაიანთი (მაჰათმა განდის დაბადების დღე)

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1002
22 სექტემბერი

**22 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 265-ე დღე (ნაკიან წლებში – 266-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 100 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 66 : იმპერატორი ნერონი იტალიის I ლეგიონს (Legio I Italica) ჰქმნის.
* 1692 : ბოლო ჩამოხრჩობა ჯადოქრობისთვის აშშ-ში.
* 1776 : რუსეთი კოლონიას აფუძნებს კოდიაკში, ალასკა.
* 1869 : რიხარდ ვაგნერის ოპერის Das Rheingold პრემიერა გაიმართა მიუნხენში.
* 1896 : დედოფალი ვიქტორია მის ბაბუას მეფე ჯორჯ III-ს უსწრებს, როგორც ყველაზე ხანგრძლივი მონარქი ბრიტანეთის ისტორიაში
* 1908 : ბულგარეთის დამოუკიდებლობა ცნო საერთაშორისო თანამეგობრობამ.
* 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - წითელი არმია ტალინს იღებს.
* 1960 : მალი საფრანგეთისგან დამოუკიდებელი ხდება.
* 1965 : ომი პაკისტანსა და ინდოეთს შორის ქაშმირში შეწყდა გაეროს შუამდგომლობით.
* 1980 : ერაყი ირანში იჭრება.
* 1991 : ჰანტინგტონის ბიბლიოთეკამ საზოგადოებას პირველად წარუდგნია მკვდარი ზღვის გრაგნილები.
* 1993 : საქართველოს ავიახაზების თვითმფრინავი ტუ-154 ჩამოაგდეს სოხუმთან ჰაერსაწინააღმდეგო ჭურვით.
* 1994 : ამერიკული სიტკომის „მეგობრები“ დებიუტი შედგა ტელეარხზე „ენ-ბი-სი“.
* 2009 : ირინა ბოკოვა, ბულგარეთიდან, იუნესკოს გენერალური დირექტორი გახდა, პირველი ქალი და პირველი აღმოსავლეთევროპელი ამ პოსტზე.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1585 : რიშელიე, არმან ჟან დიუ პლესი — კარდინალი, საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე
* 1601 : ანა ავსტრიელი — საფრანგეთის დედოფალი
* 1791 : ფარადეი, მაიკლ — ინგლისელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი
* 1829 : ტუ დუკი — ვიეტნამის იმპერატორი
* 1895 : პოლ მუნი — ამერიკელი ოსკაროსანი მსახიობი
* 1922 : ჩენ ნინგ იანგ — ჩინური წარმოშობის ფიზიკოსი
* 1932 : ალგირდას ბრაზაუსკასი — ლიეტუვის პრეზიდენტი 1993-1998 წლებში
* 1938 : დინ რიდი — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი, რეჟისორი
* 1940 : ანა კარინა — დანიელ-ფრანგი მსახიობი, რეჟისორი, მწერალი და მომღერალი
* 1951 : დეივიდ კოვერდეილი — ინგლისელი მომღერალი, ჯგუფ „Deep Purple“-ის ვოკალისტი
* 1958 : ანდრეა ბოჩელი — იტალიელი ტენორი
* 1976 : რონალდო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1520 : სელიმ I — ოტომანთა სულთანი
* 1539 : ნანაკი — გურუ, სიქხიზმის დამფუძნებელი
* 1566 : აგრიკოლა, იოჰან — გერმანელი რეფორმატორი
* 1676 : დომენტი III — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1660-1676 წლებში
* 1774 : კლემენტ XIV — რომის პაპი
* 1872 : დალი, ვლადიმერ — რუსი ლექსიკოგრაფი, რუსული განმარტებითი ლექსიკონის ავტორი
* 1914 : ალენ-ფურნიე — ფრანგი მწერალი და ჯარისკაცი
* 1949 : სემ ვუდი — ამერიკელი კინორეჟისორი და პროდიუსერი
* 1956 : სოდი, ფრედერიკ — ინგლისელი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 2001 : ისააკ შტერნი — ამერიკელი ვირტუოზი მუსიკოსი, მევიოლინე
* 2010 : ედი ფიშერი — ამერიკელი საესტრადო მომღერალი (ტენორი) და მსახიობი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა იოაკიმე და წმინდა ანა
** წმინდა სევერიანე
** თეოფანე აღმსარებელი
** წმინდა ხარიტონი და წმინდა სტრატორი
** ნიკიტა კონსტანტინოპოლელი
* გარდა ამისა, არის ხსენება:
** მესამე მსოფლიო კრებისა
** პოვნა და აღმოყვანება ნაწილთა წმიდა თეოდოსი ჩერნიგოველი მთავარეპისკოპოსისა.

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0922
20 ოქტომბერი

**20 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 293-ე დღე (ნაკიან წლებში – 294-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 72 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|100px|მარია ტერეზა
* 1740 : მარია ტერეზია ავსტრიის დედოფალი ხდება. საფრანგეთი, პრუსია, ბავარია და საქსონია პრაგმატულ სანქციას არ აღიარებენ და იწყება ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის.
* 1818 : აშშ-მა და ბრიტანეთმა ხელი მოაწერეს კონვენციას, რომელმაც სხვასთან ერთად აშშ-კანადის საზღვარი დააწესა4 49-ე პარალელის გასწვრივ თითქმის მთელი კონტინენტის სიგრძეზე.
* 1827 : ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და რუსეთის მოკავშირე საზღვაო ძალები თურქეთისა და ეგვიპტის ფლოტს ანადურებენ ნავარინოს ბრძოლაში, რამაც გადამწყვეტი როლი შეასრულა საბერძნეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში.
* 1883 : პერუ და ჩილე დაზავდნენ, რის გამოც ტარაპაკა ამ უკანასკენელს გადაეცა, ხოლო პერუ კი წყნარი ოკეანის ომს გამოეთიშა.
* 1941 : მეორე მსოფლიო ომი - კრაგუიევაჩის ათასობით მოქალაქე დაიხოცა გერმანელების მიერ ოკუპირებულ სერბეთში. 
* 1944 : საბჭოთა ჯარებმა და იუგოსლაველმა პარტიზანებმა ქ. ბელგრადი გაათავისუფლეს.
* 1970 : საბჭოთა კავშირში სპორტლოტოს პირველი გათამაშება გაიმართა.
* 1973 : სიდნეის ოპერის თეატრი გაიხსნა.
* 1984 : მონტერეიში (კალიფორნია) გაიხსნა მონტერეის უბის აკვარიუმი.  
* 2006 : ნასას მონაცემებით ოზონის ხვრელმა ანტარქტიკაზე 27.45 მილიონ კვ. კმ-ს მიაღწია, რაც შედარებისთვის აღემატება რუსეთისა და აშშ-ის ტეროტორიებს ერთად აღებულს.
* 2007 : სამხრეთი აფრიკა ანგარიშით 15:6 ამარცხებს ინგლისს რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში.
* 2011 : ლიბიის ლიდერი მუამარ კადაფი მოკლეს სირტეში განხორციელებული სპეცოპერაციის შედეგად.
* 2021 : ბარბადოსი რესპუბლიკად გამოცხადდა და სანდრა მეისონი პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1463 : აკილინი, ალესანდრო — იტალიელი ფილოსოფოსი
* 1469 : გურუ ნანაკ დევი — სიქხიზმის დამფუძნებელი
* 1677 : სტანისლაუს I ლეშჩინსკი — პოლონეთის მეფე
* 1808 : ანდრე, კარლ — გერმანელი გეოგრაფი
* 1819 : საიდ ალი მუჰამდი ალ-ბაბი — ბაბიზმის დამფუძნებელი
* 1854 : რემბო, არტურ — ფრანგი პოეტი (გ.1891)
* 1891 : კენიატა, ჯომო — კენიის პირველი პრეზიდენტი 1964-1978 (გ.1978)
* 1891 : ჩადვიკი, ჯეიმზ — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1897 : ი-უნი — კორეის პრინცი
* 1903 : აკაბორი სირო — იაპონელი ორგანოს-ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი
* 1908 : მიამოტო კენძი — იაპონიის კომუნისტური მოძრაობის მოღვაწე.
* 1942 : ნიუსლეინ-ვვოლარდი, ქრისტიან — გერმანელი ბიოლოგი
* 1946 : იელინეკი, ელფრიდე — ავსტრიელი მწერალი
* 1964 : კამალა ჰარისი — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის 49-ე ვიცე-პრეზიდენტი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1187 : ურბან III — რომის პაპი
* 1631 : მესტლინი, მიხეილ — გერმანელი ასტრონომი და მათემატიკოსი
* 1740 : კარლოს IV — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
* 1964 : ჰუვერი, ჰერბერტ — აშშ-ის 30-ე პრეზიდენტი (დ.1874)
* 1967 : იოსიდა სიგერუ — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი (დ.1878)
* 1984 : დირაკი, პოლ — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1994 : ბონდარჩუკი, სერგეი — რუსი კინორეჟისორი
* 2002 : ფრესონი, ბერნარ — ფრანგი მსახიობი
* 2011 : მუამარ კადაფი — ლიბიელი პოლიტიკოსი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** **იოსებ ხუცესი**
** სერგი და ბაქოსი
** იულიანე და კესარიოსი 
** პელაგია ტარსელი
** პოლიქრონიოს ხუცესი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1020
19 ოქტომბერი

**19 ოქტომბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 291-ე დღე (ნაკიან წლებში – 292-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 73 დღე.

## დღის მოვლენები 
right|100px|ფერდინანდ არაგონელი
* 439 : ვანდალები კართაგენს იღებენ.
* 1453 : ფრანგები ბორდოს იბრუნებენ, რითაც სრულდება ასწლიანი ომი ინგლისთან.
* 1469 : ფერდინანდ II არაგონელი ირთავს იზაბელა კასტილიელს, რამაც შესაძლებელი გახადა არაგონისა და კასტილიის გაერთიანება ერთ ქვეყანად - ესპანეთად.
* 1512 : მარტინ ლუთერი თეოლოგიის დოქტორი ხდება.
* 1781 : იორკტაუნთან, ვირჯინია, ბრიტანეთის მეთაური ლორდი კორნუოლისი ნებდება ფრანკო-ამერიკულ ძალებს ჯორჯ ვაშინგტონის ხელმძღვანელობით, რითაც დასასრულს უახლოვდება ამერიკის რევოლუციური ომი.
* 1812 : ნაპოლეონის ჯარმა მოსკოვი დატოვა.
* 1813 : ლაიფციგის ბრძოლაში ნაპოლეონ ბონაპარტემ ერთ-ერთი უმძიმესი დამარცხება განიცადა.
* 1873 : იელის, პრინსტონის, კოლუმბიისა და რატგერსის უნივერსიტეტები ქმნიან ამერიკული ფეხბურთის წესების პირველ კოდექსს.
* 1912 : ტრიპოლი ოსმალეთიდან იტალიის მფლობელობაში გადმოვიდა.
* 1921 : ლისაბონში სამხედრო გადატრიალებისას მოკლეს პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი და სხვა პოლიტიკოსები.
* 1933 : გერმანია ერთა ლიგიდან გამოდის.
* 1935 : ერთა ლიგა იტალიაზე ეკონომიკურ სანქციებს აწესებს ამ უკანასკნელის ეთიოპიაში შეჭრის გამო.
* 1943 : სტრეპტომიცინი, პირველი ანტიბიოტიკი ტუბერკულოზის სამკურნალო, გამოიყვანეს რატგერსის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა.
* 1944 : აშშ-ის სამხედრო ძალები ფილიპენებზე გადმოსხდნენ.
* 1950 : ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ჯარები აღმოსავლეთ ტიბეტის ქალაქ ჩამდოს იღებენ.
* 1960 : აშშ-ის მთავრობა კომუნისტურ კუბას ემბარგოს უცხადებს.
* 1960 : მავრიტანია დამოუკიდებელი გახდა საფრანგეთისაგან.
* 1987 : შავი ორშაბათი - დოუ ჯონსის ინდუსტრიული საშუალო 22%-ით ვარდება.
* 1991 : 7.0 ბალის მიწისძვრა მოხდა ჩრდილოეთ იტალიაში - 2000 ადამიანი დაიღუპა.
* 2003 : დედა ტერეზა პაპმა იოანე პავლე II-მ წმინდანად შერაცხა.
* 2005 : სადამ ჰუსეინის სასამართლო პროცესი იწყება  მის მიერ ჰუმანურობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისთვის.
* 2022 : ევროპარლამენტმა სახაროვის პრემია უკრაინელ ხალხს მიანიჭა.
* 2023 : სახაროვის პრემია მაჰსა ამინისა და მოძრაობა ქალი, სიცოცხლე, თავისუფლებას გადაეცა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1276 : ჰისააკი — იაპონელი შოგუნი
* 1896 : ეფრემ II — საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი (გ.1972)
* 1899 : ასტურიასი, მიგელ — გვატემალელი მწერალი (გ.1974)
* 1910 : სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი — ინდოელი ფიზიკოსი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1216 : იოანე უმიწაწყლო — ინგლისის მეფე
* 1745 : სვიფტი, ჯონათან — ირლანდიელი მწერალი (დ.1667)
* 1937 : რეზერფორდი, ერნესტ — ახალზელანდიელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (დ.1871)
*1980: ალიო ადამია — ქართველი მწერალი (დ. 1914)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანის ხსენების დღეს:
** თომა მოციქული

* აგრეთვე:
** ნიუე : კონსტიტუციის დღე
** ალბანეთი : დედა ტერეზას დღე

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1019