open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საქართველოს ბადმინტონის ეროვნული ჩემპიონატი

**საქართველოს ბადმინტონის ეროვნული ჩემპიონატი** (ასევე ცნობილი როგორც "საქართველოს პირველობა ბადმინტონში") არის ტურნირი, რომელიც ორგანიზებულია საქართველოში საუკეთესო ბადმინტონის მოთამაშეების გამოსავლენად. ისინი 1990/1991 წლების სეზონიდან იმართება.

## წარსული გამარჯვებულები 
## რესურსები ინტერნეტში
* ბადმინტონი ევროპა - შვილობილი ეროვნული ორგანიზაციების დეტალები
* საქართველოს ეროვნული ბადმინტონის ფედერაციის წელიწდეული
ნაცრისფერი

**ნაცრისფერი** — თეთრნარევი შავი ფერი. ფერით ნაცრის მსგავსი.

**რუხი**, **ლეგა** — მუქი ნაცრისფერი.

**ვერცხლისფერი** — რაც ფერით ვერცხლს მოგვაგონებს. მბზინავი თეთრ-ნაცრისფერი.

## სქოლიო
კატეგორია:ნაცრისფერის ტონალობები
დასი (ესპანეთი)

**დასი** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის ბაშა-სერდანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 14,60 კმ². მოსახლეობა — 234 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* დასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
ჰუჰის მუნიციპალიტეტი

**ჰუჰის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 250 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 8.4%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 197.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 26.6 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჰუჰი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31037.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
ისამალის მუნიციპალიტეტი

** მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 555 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 458.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 62.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 6 აპრილს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ისამალი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31040.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
ჯორჯე სიმიონი

**ჯორჯე სიმიონი** () — რუმინელი პოლიტიკოსი და სამოქალაქო აქტივისტი. 2024 წლიდან პარლამენტის ორივე პალატაში მეორე უმსხვილესი პარტიის, რუმინელთა კავშირის ალიანსის (AUR) დამფუძნებელი და თავმჯდომარე. 2025 წლის რუმინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი.

სიმიონი სწავლობდა ჯორჯე ლაზარის ეროვნულ კოლეჯში, ბუქარესტის უნივერსიტეტსა და ალექსანდრუ იოან კუზას უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა ისტორიის მაგისტრის ხარისხით. სწავლის შემდეგ მან დაიწყო კამპანია მოლდოვასა და რუმინეთის გაერთიანებისთვის და მას შემდეგ შექმნა მნიშვნელოვანი ასოციაციები და ღონისძიებები ამ მიზნით, როგორიცაა „მოქმედება 2012“, „ასწლეულის ალიანსი“ და „ასწლეულის მარში“. ასევე მონაწილეობდა რამდენიმე საპროტესტო აქციასა და დემონსტრაციაში მოლდოველებისა და მათი უფლებების მხარდასაჭერად. ამის შედეგად მას წარსულში არაერთხელ აეკრძალა მოლდოვაში შესვლა და ამჟამად მას აკრძალული აქვს ქვეყანაში შესვლა როგორც persona non grata-ს.

2019 წელს სიმიონმა დაიწყო პოლიტიკური მოღვაწეობა როგორც დამოუკიდებელმა კანდიდატმა 2019 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებზე რუმინეთში, სადაც მან მიიღო 117 141 ხმა. 2019 წლის 19 სექტემბერს დაფუძნდა პარტია რუმინელთა კავშირის ალიანსი, რომლის პრეზიდენტიც თავად არის. მიუხედავად იმისა, რომ პარტიის განცხადებული მიზანი რუმინული ეთნიკური ჯგუფის გაერთიანებაა, მას ბრალად სდებენ უკიდურესი მემარჯვენე ორიენტაციის ქონას. რუმინელთა კავშირის ალიანსმა მიიქცია ეროვნული და საერთაშორისო ყურადღება 2020 წლის რუმინეთის საპარლამენტო არჩევნებზე მოულოდნელად მაღალი პროცენტის მიღების შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*  
*  

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების სია

300px|მინი|ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მდებარეობა საქართველოს რუკაზე
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი შედის დაბა გურიის მხარის შემადგენლობაში. საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მიხედვით მუნიციპალიტეტი არის თვითმმართველი ერთეული, რომელსაც აქვს ადმინისტრაციული საზღვრები და ადმინისტრაციული ცენტრი. მუნიციპალიტეტს გააჩნია არჩევითი წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები, რეგისტრირებული მოსახლეობა და აქვს საკუთარი ქონება, ბიუჯეტი, შემოსულობები. მუნიციპალიტეტი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მუნიციპალიტეტს ხელმძღვანელობს მერი.

მუნიციპალიტეტი მართვის ოპტიმიზაციისათვის დაყოფილია ადმინისტრაციულ ერთეულებად.

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 1 დაბა, 22 ტერიტორიული ორგანო და 61 სოფელი. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები ერთიანდებიან დაბა ჩოხატაურის, ამაღლების, ბუკისციხის, გოგოლესუბანი, გორაბერეჟოულის, გუთურის, დაბლაციხის, დიდივანის, ერკეთის, ვანზომლეთის, ზემო სურების, ზემოხეთის, ზოტი, კოხნარის, ნაბეღლავის, საჭამიასერის, ფარცხმის, ქვენობნის, შუა ამაღლება,  შუა სურები, ხევის, ხიდისთავის და ჯვარცხმის ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ფართობია 825,1 კმ² და 2014 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 19 001 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვეა 23.0 კაცი. მუნიციპალიტეტის ცენტრია ქალაქი ჩოხატაური. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ყველაზე დიდი სოფელი მოსახლეობის მიხედვით არის ზოტი (ზოტი ადამიანი), ჩოხატაურიდან ყველაზე დიდი მანძილით დაშორებულია სოფელი ზოტი (კმ. 36).

## სოფლების სია
## რუკა
ყავისფერი

**ყავისფერი** — ის რაც ფერით მოხალულ ყავას მოგვაგონებს, მიხაკისფერი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყავისფერის ტონალობები
ანდრია ტროფიმუკი

**ანდრია ალექსის ძე ტროფიმუკი** (; დ. , სოფ. ფედკოვიჩი, რუსეთის იმპერია — გ. 24 მარტი, 1999, ნოვოსიბირსკი, რუსეთი) — საბჭოთა გეოლოგი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1958), სოციალისტური შრომის გმირი (1944). სკკპ წევრი 1941 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
1933 წელს დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტი. 1957 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების გეოლოგიური და გეოფიზიკური ინსტიტუტის დირექტორია. ტროფიმუკის შრომები ძირითადად ეხება ნავთობის საბადოების ძებნისა და დამუშავების საკითხებს. მონაწილეობდა ვოლგა-ურალის ნავთობ-აირის რაიონის ნავთობის საბადოების აღმოჩენასა და ექსპლუატაციის მეთოდების დამუშავებაში (სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1946, 1950). დაჯილდოებულია 4 ლენინის ორდენით, 3 სხვა ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
ნიკოლოზ კრუშევსკი

**ნიკოლოზ ვიაჩესლავის ძე კრუშევსკი** (; დ. , ლუცკი — გ. , ყაზანი) — რუსი და პოლონელი ენათმეცნიერი. 

ზოგადი და ინდოევროპული ენათმეცნიერების სპეციალისტი. ყაზანის უნივერსიტეტის პროფესორი (1883 წლიდან). იყო ი. ბოდუენ დე კურტენეს მოწაფე და ყაზანის ლინგვისტური სკოლის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი. ბოდუენ დე კურტენესთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა მოძღვრებას ფონემის შესახებ, რის შედეგადაც ჩამოყალიბდა თანამედროვე ფონოლოგია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:პოლონელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
ვახტანგ მაჭავარიანი

**ვახტანგ მაჭავარიანი** (დ. 18 თებერვალი, 1951, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 5 მაისი, 2025, თბილისი, საქართველო) — ქართველი დირიჟორი, კომპოზიტორი, მუსიკოსი. ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი (2011). სსრკ სახალხო არტისტის ალექსი მაჭავარიანის შვილი. 

## ბიოგრაფია
1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საფორტეპიანო (ე. გურევიჩის კლასი), 1977 წელს კი – სადირიჟორო (ო. დიმიტრიადის კლასი) ფაკულტეტები. სტაჟირება სადირიჟორო განხრით გაიარა მოსკოვში გ. როჟდესტვენსკისთან და ვენის მუსიკალურ აკადემიაში კ. ოსტერრაიხერთან, იმავდროულად იყო ვენის ოპერაში ლ. მააზელის ასისტენტი.

1984–1990 წლებში თანამშრომლობდა სანქტ-პეტერბურგის მარინის თეატრთან. იქვე იყო ა. მაჭავარიანის ბალეტ „ვეფხისტყაოსნის“ დამდგმელი დირიჟორი. ამავე პერიოდში თანამშრომლობდა მოსკოვის დიდ თეატრთან და ევროპის საოპერო დასებთან. 1987 წელს იყო საქართველოს მუსიკალური საზოგადოების კამერული ორკესტრის მთავარი დირიჟორი (ორი სეზონი). 1990 წელს დააფუძნა მარინისა და დიდი თეატრების, სანქტ-პეტერბურგისა და მოსკოვის ფილარმონიების, ბალტიისპირეთის ქვეყნების, საქართველოსა და უკრაინის წამყვანი ორკესტრების 120 მუსიკოსისაგან შემდგარი საფესტივალო ორკესტრი, რომლის მთავარი დირიჟორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი თავადვე იყო. 

1996 წლიდან იყო ე. მიქელაძის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის მთავარი დირიჟორი, 1998–2004 წლებში – სამხატვრო ხელმძღვანელი. 2000–2008 წლებში მან რუსეთში დააარსა და ხელმძღვანელობდა დიდ სიმფონიურ ორკესტრს - „მილენიუმს“.

2018 წლიდან იყო ლიანა ისაკაძის მიერ დაფუძნებული ფესტივალის, „ღამის სერენადების“ მთავარი დირიჟორი. იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მოწვეული დირიჟორი.

ვახტანგ მაჭავარიანს ეკუთვნის არაერთი თხზულება: სიმფონიური პოემა „ნაცარქექია“, ათი სონეტი შექსპირის მიხედვით, კონცერტი ვიოლინოს, ფორტეპიანოს, სიმებიანი ორკესტრისა და დასარტყამი ინსტრუმენტებისთვის, „მარში“ საქართველოს შეიარაღებული ძალების ორკესტრისთვის, სიმფონიური სურათი „მარიუპოლი“, როემლიც მიუძღვნა 2022 წელს უკრაინაში განვითარებულ მოვლენებს. გამოცემულია მისი სადირიჟორო რეპერტუარის და მის მიერ შესრულებული საფორტეპიანო კომპოზიციების ფირფიტები, კომპაქტდისკები. 

გარდაიცვალა 2025 წლის 5 მაისს. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში, მშობლების გვერდით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის დირიჟორები
კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
რომან იაკობსონი

**რომან ოსიპის ძე იაკობსონი** [დ. , მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 18 ივლისი, 1982, კემბრიჯი ან ბოსტონი, აშშ] — რუსი და ამერიკელი ენათმეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე. ჰარვარდის უნივერსიტეტისა და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი, ერთ-ერთი ფუძემდებელი მოსკოვის ახალი ლინგვისტური წრისა და აგრეთვე პრაღისა და ნიუ-იორკის ლინგვისტური წრეებისა. 1914 წელს დაამთავრა ლაზარევის აღმოსავლურ ენათა ინსტიტუტი, 1918 წელს — მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1921 წელს გაემგზავრა პრაღას (სწავლობდა პრაღის უნივერსიტეტშიც). იაკობსონის ენათმეცნიერული შრომები ძირითადად ზოგადლინგვისტურ და ფონოლოგიის პრობლემებს ეხება. პოეტიკაში იგი იკვლევს ლექსისა და მეტრიკის სტრუქტუას. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ამერიკელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
გვალტა

**გვალტა** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის ბაშ-ემპორდის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 402 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* გვალტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე იაკოვლევი (ავიაკონსტრუქტორი)

**ალექსანდრე სერგეის ძე იაკოვლევი** (; დ. , მოსკოვი — გ. 22 აგვისტო, 1989, იქვე) — საბჭოთა ავიაკონსტრუქტორი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1976), გენერალ-პოლკოვნიკი. ინჟინერი, ორგზის სოციალისტური შრომის გმირი (1940, 1957). სკკპ წევრი 1938 წლიდან. დაამთავრა მოსკოვის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია (1931). სსრკ საავიაციო მრეწველობის სახალხო კომისრის (შემდგომ მინისტრის) მოადგილე (1940-1948). საცდელსაკონსტრუქტორო ბიუროს გენერალური კონსტრუქტორი (1957 წლიდან). შექმნა სხვადასხვა დანიშნულების თვითმფრინავები და ვერტმფრენები; საბრძოლო ავიაგამანადგურებლები (მაგალითად, იაკ-15, იაკ-23), სამგზავრო ლაინერები (მაგალითად, იაკ-40, იაკ-42), ვერტიკალურად ასაფრენ-დასაჯდომი თვითმფრინავი, ე. წ. „მფრიინავი ვაგონი“ (იაკ-24) და სხვა. 

იყო ლენინური (1972) და სახელმწიფო (1941, 1942, 11943, 1946, 1947, 1948, 1977) პრემიების ლააურეატი. სსრკ II-X მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 8 ლენინის ორდენით, აგრეთვე სხვა ორლდენებითა და მედლებით, ორი ფრანგული ორდენით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა ავიაკონსტრუქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
იაკობ ბოგდანი

200px|მინი|ფლამენგო და სხვა ფრინველები
200px|მინი|პეიზაჟი ეგზოტიკური ფრინველებით და ორი ძაღლი
**იაკობ ბოგდანი** (, , დ. 6 მაისი, 1658, პრეშოვი — გ. 11 ნოემბერი, 1724, ლონდონი) — ინგლისელი მხატვარი უნგრული წარმოშობით, ცნობილია თავისი ნატურმორტებითა და ეგზოტიკური ფრინველების მხატვრობით.

## ბიოგრაფია
იაკობ ბოგდანი დაიბადა ქალაქ ეპერში, უნგრეთის სამეფოს ჩრდილოეთ ნაწილში (ამჟამად პრეშოვი, სლოვაკეთი). 1684 წელს იგი გაემგზავრა ამსტერდამში, სადაც ცხოვრობდა და მუშაობდა, მანამ სანამ 1688 წელს ლონდონში გადავიდოდა.

ამსტერდამში იაკობ ბოგდანმა გაიცნო უნგრელი კოლეგა, ტიპოგრაფი მიხლოშ ტოტფალუში კიში, რომელიც ასევე სწავლობდა ნიდერლანდებში. ლონდონში იაკობ ბოგდანი გამოირჩეოდა როგორც ბუნებისმოყვარე და ცხოველების პორტრეტების სპეციალისტი, დედოფალ ანას (დიდი ბრიტანეტი) კარზე, ხოლო რამდენიმე მისი ნახატი გახდა დედოფლის კოლექციის ნაწილი. იაკობ ბოგდანს მნიშვნელოვანი მფარველი ჰყავდა — ადმირალი ჯორჯ ჩერჩილი, მარლბოროს ჰერცოგის ძმა. ვინძორის პარკში ჩერჩილის ცნობილი ფრინველთა გალია, შესაძლოა, ყოფილიყო  ზოგიერთი მისი ნახატისთვის შთაგონების წყარო.

იაკობ ბოგდანი დაქორწინდა ელისაბედ ჰემინგსზე, რომელთანაც ორი შვილი შეეძინა: უილიამი, რომელიც გამოჩენილი ბრიტანელი სახელმწიფო მოხელე გახდა, და ელისაბედი, რომელიც გათხოვდა მხატვარ ტობიას სტრანოვერზე. იაკობ ბოგდანის მხატვრობის სტილი ასევე გავლენას ახდენდა ფრინველთა მხატვარ მარმადუკ კრადოკზე.

ბოგდანი გარდაიცვალა ფინჩლში, ლონდონის ჩრდილოეთ ნაწილში.

## ნახატები
ბოგდანის ნახატებზე, რომლებზეც ფრინველები არიან გამოსახული, ხშირად წარმოდგენილია ეგზოტიკური სახეობები, როგორიცაა კაკადუ, არა (გვარი) და მაინა, რომლებიც, სავარაუდოდ, იმ დროს ევროპულ ზოოპარკებში იყვნენ შემოყვანილნი. იგი ამ ფრინველებს აკავშირებდა უფრო ცნობილ ევროპულ სახეობებთან, როგორიცაა დიდი წივწივა და ლურჯი ჩვეულებრივი წიწკანა, მწვანე კოდალა და ჩხიკვი. მისი ნახატები ხშირად გამორჩეული იყო ფრინველებით, რომლებსაც წითელი ფერის ბუმბული ჰქონდათ, მაგალითად, წითელი იბისი, ვეფხვისებრი ასტრილდი და წითელი კარდინალი.

მისი პეიზაჟები, ძირითადად, სავსე იყო ფრინველებით, თუმცა გამონაკლისი იყო მის მიერ შექმნილი ცნობილი ნახატი „ორი ისლანდიური მტრედი“, რომელიც სავარაუდოდ XVII საუკუნის ბოლოს ან XVIII საუკუნის დასაწყისში შეიქმნა. ნახატზე ორი თეთრი სონღული იყო გამოსახული, და ამჟამად იგი დაცულია ნოტინგემის ციხესიმაგრის მუზეუმსა და მხატვრობის გალერეაში.

ერთ-ერთი მისი ნახატი გამოყენებული იყო ჯგუფის „Procol Harum“ 1974 წლის ალბომის „Exotic Birds and Fruit“ გარეკანზე.

მისი რამდენიმე ნახატი გამოფენილია ბუდაპეშტში, უნგრეთის ეროვნული გალერეის და მხატვრული ხელოვნების მუზეუმში.

## ლიტერატურა
*Fagan, Louis Alexander. Bogdani, James // Dictionary of National Biography (англ.). — London: Smith, Elder & Co, 1886. — Vol. 5. — P. 302.

## რესურსები ინტერნეტში
*Works by Jakob Bogdani

## სქოლიო
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:უნგრელი მხატვრები
ილდირიმლი (ბორჩხა)

**ილდირიმლი** () — ართვინის პროვინციის ბორჩხის რაიონში მდებარე სოფელ არქაქოის უბანი.

## ისტორია
ადრე ცალკე სოფლად არსებული ილდირიმლის ძველი სახელია **სამახრეო**. ქართული ადგილის სახელი სამახრეო, თურქულად ასევე იწერებოდა როგორც სამახრეო (سامخرەو), თუმცა იკითხებოდა როგორც „სამხეროვ“.

სამახრეო მდებარეობდა ისტორიული საქართველოს ერთ-ერთ რეგიონში კლარჯეთში. აღსანიშნავია, რომ ოსმალებმა ეს რეგიონი XVI საუკუნეში დაიპყრეს. 

სამახრეო 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს საომარი რეპარაციების ნაწილის სახით გადასცა. რუსული მმართველობის დროს რეგიონში მოგზაურობისას ქართველმა ისტორიკოსმა ზაქარია ჭიჭინაძემ დაწერა, რომ სოფელში, რომელსაც ის სამახრეოდ მოიხსენიებდა, 10 ოჯახი ცხოვრობდა, ხოლო 7 ოჯახი 1893 წლამდე ოსმალეთში გადასახლდა. ამ პერიოდში ზემო აჭარის რეგიონში არსებული ერთ-ერთი სოფელიც სამახრეოს (სამახრეო) სახელს ატარებდა. 

სამახრეოს თურქეთისთვის გადაცემის შემდეგ, 1922 წელს ართვინის ლივაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის დროს სოფელში 2 ოჯახში ცხოვრობდა 12 ადამიანი - 6 ქალი და 6 მამაკაცი და ეს მოსახლეობა მთლიანად ქართველებისგან შედგებოდა. ამ დროს ეს დასახლება ართვინის ლივას ბორჩხის ოლქის ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა. მუვაჰიდ ზეკიმ, რომელიც ცნობილია ართვინის პროვინციაზე თავისი ნაშრომით, 1927 წელს გამოცემულ წიგნში სოფლის სახელი დაწერა როგორც სამახრეო (سامخرەو). 1926 წელს ჩატარებული მოსახლეობის აღწერისას სოფელში 2 ოჯახში 15 ადამიანი იყო აღრიცხული - 6 მამაკაცი და 9 ქალი. ამ დროს ბორჩხის ოლქი ნაჰიედ იყო გარდაქმნილი. 

სამახრეოს სახელი, ართვინის პროვინციის სხვა სოფლების მსგავსად, 1925 წელს შეიცვალა და სოფელს ილდირიმლი ეწოდა. 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლებული პუნქტი მოხსენიებულია როგორც ილდირიმლი (ییلدیرملی). ის ფაქტი, რომ ის არ ფიგურირებდა 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში, მიუთითებს, რომ ილდირიმლი, როგორც უბანი, არქაქოის შეუერთდა. ეს დასახლება დღესაც არქაქოის უბანია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი
შინ იუნა

**შინ იუ-ნა** (; ; დ. 9 დეკემბერი, 2003) ცნობილი როგორც **იუნა**  —  სამხრეთ კორეელი მომღერალი, რეპერი და მოცეკვავე. სამხრეთ კორეული გოგონათა ჯგუფის Itzy წევრი, რომელიც JYP Entertainment-მა 2019 წელს ჩამოაყალიბა.

## ადრეული ცხოვრება 
**შინ იუ-ნა** დაიბადა 2003 წლის 9 დეკემბერს, სამხრეთ კორეის ქალაქ სუვონში. 2016 წელს იუნა JYP Entertainment-ის ქასთინგ აგენტმა მუსიკალურ ფესტივალზე აღმოაჩინა. მან სააგენტოში შესასვლელად კასტინგი გაიარა და სტაჟიორი გახდა. 2017 წელს იუნა Stray Kids-ის პირველ ეპიზოდში გამოჩნდა თავის მომავალ თანაგუნდელებთან იეჯისთან, რიუჯინთან და ჩერიონგთან ერთად. იმავე წელს ის BTS-ის "Love Yourself"-ის მთავარ ვიდეორგოლში გამოჩნდა თანაგუნდელ რიუჯინთან ერთად.
სწავლობდა ჰანლიმის მრავალფუნქციურ ხელოვნების სკოლაში.

## კარიერა 
### 2019–დღემდე: დებიუტი Itzy-თან
**იუნას** დებიუტი Itzy-სთან ერთად ოფიციალურად შედგა 2019 წლის თებერვალში, მათი პირველი სინგლის „It'z Different“ გამოცემით და მისი წამყვანი სინგლის „Dalla Dalla“ მუსიკალური ვიდეოთი.  2022 წლის დეკემბერში იუნამ შეასრულა ლი ჰიორის „U-Go-Girl“ 2022 წლის KBS სიმღერის ფესტივალზე: Y2K. 2024 წლის იანვარში იუნამ გამოუშვა მუსიკალური ვიდეო მისი სოლო ტრეკისთვის „Yet, But“.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მუსიკოსები
კატეგორია:კორეული მუსიკა
კატეგორია:სამხრეთკორეელი მომღერლები
შინ რიუჯინი

მინი|რიუჯინი 2024 წლის ოქტომბერში|271x271პქ**შინ რიუ-ჯინი** (კორ. 신류진; ინგ. Shin Ryujin; დაიბადა 2001 წლის 17 აპრილს), ცნობილი როგორც რიუჯინი — სამხრეთ კორეელი რეპერი, მომღერალი და მოცეკვავე.  
სამხრეთ კორეული გოგონათა ჯგუფის Itzy წევრი, რომელიც JYP Entertainment-მა 2019 წელს ჩამოაყალიბა.
## ადრეული ცხოვრება 
შინ რიუ-ჯინი დაიბადა 2001 წლის 17 აპრილს, სეულში, სამხრეთ კორეაში. საშუალო სკოლაში სწავლისას, საშუალო სკოლაში სწავლის დროს იგი JYP Entertainment-მა Got7-ის კონცერტზე აირჩია. იგი სწავლობდა ჰანლიმის მრავალმხრივ ხელოვნების სკოლაში, სადაც სწავლობდა მუსიკალურ თეატრს თავისი გუნდის წევრის, ჩერიონგთან ერთად.
## კარიერა 
### 2017:დებიუტამდე 
2017 წელს, რუჯინი გამოჩნდა რეალიტის შოუ MixNine-ში.  ის ასევე მონაწილეობდა Stray Kids-ის პირველ ეპიზოდში, თავის მომავალ გუნდელებთან ერთად, იეჯი, ჩერიონგი და იუნა. იმავე წელს, მან მიიღო მონაწილეობა BTS-ის Love Yourself ჰაილაით რილსსი, გუნდელ იუნასთან ერთად, და გამოჩნდა პოლიტიკური დანაშაულის დრამატულ ფილმში, მეფე.

### 2019-დღემდე:დებიუტი itzy-ში 
2019 წლის 12 თებერვალს რიუჯინის ოფიციალური დებიუტი შედგა, როგორც Itzy-ს წევრი, მათი პირველი სინგლის, It'z Different, გამოცემით და მუსიკალური ვიდეოთი წამყვანი სინგლისთვის "Dalla Dalla". 2022 წლის ივნისში **რიუჯინმა**, itzy-ს წევრთან, იეჯისთან ერთად, შეასრულა ბებე რექსას „გატეხე ჩემი გული“ სტუდია Choom-ის სერიალში „Mix & Max“. 2024 წლის 8 იანვარს რიუჯინმა გამოუშვა მუსიკალური ვიდეო მისი სოლო ტრეკისთვის **"Run Away"**, სიმღერა Itzy-ს მერვე მინი ალბომიეან Born To Be.
 
## ქველმოქმედება 
2022 წლის 12 აპრილს რიუჯინმა 50 მილიონი (38,716.27 აშშდოლარი) შესწირა „დაპირებას“, განგვონ-დოს აღმოსავლეთ სანაპიროზე ტყის ხანძრის შედეგად დაზარალებულთა მხარდასაჭერად. 2023 წლის 14 თებერვალს მან 50 მილიონი (38 294,74 აშშდოლარი) შესწირა იმავე არაკომერციულ ორგანიზაციას, თურქეთსა და სირიაში მომხდარი მიწისძვრების შედეგად დაზარალებულთა მხარდასაჭერად.
## რესურსები ინტერნეტში
*MusicBrainz
*IMDb 

კატეგორია:სამხრეთკორეელი მუსიკოსები
კატეგორია:კორეული მუსიკა
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრე ზაგორსკი

**ალექსანდრე ზაგორსკი** (დ. 7 სექტემბერი, 1884, სარატოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 1 იანვარი, 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — საბჭოთა მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ქალაქ ტამბოვის გიმნაზია.

პირველად პროფესიულ სცენაზე გამოვიდა იაროსლავის ვოლკოვის თეატრში 1908 წელს. სასცენო მოღვაწეობას ეწეოდა: ჟიტომირის (1921-1922), ასტრახანის (1922-1923), ტულის, კურსკის, არხანგელსკის (1923-1926), იაროსლავის, კალუგის, ჩელიაბინსკის, კაზანის, კოსტრომის (1926-1939) თეატრებში. 1939 წლიდან ა. ზაგორსკი გრიბოედოვის სახელობის თბილისის რუსული დრამატული თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები: ტეტერევი, პროხორ ხრაპოვი(მ. გორკის „ვასა ჟელეზნიოვა“, „ბარბაროსები“); ზვეზდინცევი, თავადი ობრეზკოვი (ლ. ტოლსტოის „განათლების ნაყოფი“, „ცოცხალი ლეში“); ვერშინინი (ჩეხოვის „სამი და“), გრომილოვი, მამაევი, ლავრ მირონის ძე, ბესსუდნი, ბერკუტოვი (ა. ოსტროვსკის „ტალანტები და თაყვანისმცემლები“, „ზოგჯერ ბრძენიც შეცდება“, „უკანასკნელი მსხვერპლი“, „ხელსაყრელ ადგილზე“, „მგლები და ცხვრები“), მინაი კორშუნოვი (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), მაკფერსონი (კ. სიმიონოვის „რუსული ხასიათი“) და სხვა. 

გადაღებულია კიევისა და თბილისის კინოსტუდიების ფილმებში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1943 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1950 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*БИОГРАФИЯ - Александр Загорский

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კანასინის მუნიციპალიტეტი

**კანასინის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 141 939 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 80.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 106.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 1 335.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია კანასინი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31041.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
ტაიაკი

**ტაიაკი** — იაპონური ნამცხვარი თევზის ფორმით, რომელიც ძირითადად იყიდება ქუჩის საჭმლის სახით. ის ფორმით წააგავს *ტაის* (წითელი ზღვის კობრი), რომლის გამოც მას ეს სახელი დაერქვა კიდეც. ყველაზე ხშირად გამოყენებადი შიგთავსი არის ანკო. ზოგი მაღაზია *ტაიაკის* *ოკონომიაკის*, გიოზას ან სოსისის შიგთავსითაც ყიდის. ხანდახან უფრო პატარა, განსხვავებული ფორმის *ტაიაკი*, ***კინგოიაკიც*** გვხვდება, რომელიც ხშირად ერთ შეფუთვაში ხუთ-ხუთად, ათ-ათად ან უფრო მეტადაც კი იყიდება.

*ტაიაკი* *იმაგავაიაკის* მსგავსია (უფრო სქელი და უფრო მრგვალი ნამცხვარი), ასევე მისი შიგთავსი შედგება  ტკბილი აზუკის ლობიოს პასტისაგან ან კრემისაგან.

## **ინგრედიენტები** 
*ტაიაკი* კეთდება ჩვეულებრივი ბლინის ან ვაფლის ცომით. ცომს ასხამენ თევზის ფორმაში ორივე მხრიდან. შემდგომში შიგ შიგთავსს დებენ და ფორმას ხურავენ. აცხობენ იქამდე, სანამ ორივე მხრიდან ოქროსფერ-ყავისფერი არ გახდება. 

## **ისტორია** 
*ტაიაკი* პირველად იაპონიაში, 1909 წელს გაიყიდა. ეს არის *იმაგავაიაკის* გადაკეთებული ფორმა, უკვე პოპულარული სასუსნავი, რომელიც დამზადებული არის ლობიოს პასტით.

სეიჯირო კობეს, *ნანივაია სოჰონტენის* დამფუძნებელს, *იმაგავაიაკის* გაყიდვასთან დაკავშირებით პრობლემები აწუხებდა, ამიტომაც მან გადაწყვიტა, რომ გამოეცხო ეს ნამცხვარი თევზის ფორმით, რომელიც ჰგავს *ტაის* (ან წითელი ზღვის კობრს). *ტაი* მიიჩნევა, როგორც ბედისა და ფორტუნის სიმბოლო იაპონიაში და იყო ძვირფასი თევზი, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ მაღალი კლასის წარმომადგენლებისთვის ან განსაკუთრებული ადამიანებისთვის. მასამორი კობემ, მაღაზიის მეოთხე მფლობელმა, თქვა, რომ სეიჯიროს უნდოდა ჩვეულებრივი ადამიანებისთვის მიეცა ძვირი თევზის გემო - დაბალ ფასად.

მისი შექმნის დღიდან, *ტაიაკი* განვითარდა მრავალ ვარიაციაში,როგორც განსხვავებული ინგრედიენტებისა და ცომის გამოყენებით, ასევე განსხვავებული ფორმებით და ზომებით. 

ტაიაკი კორეას გაეცნო იაპონიის კოლონიურ პერიოდში, სადაც ის ცნობილი იყო, როგოც *ბუნგეო-პპანგი*.

ომის შემდეგ პერიოდში *ტაიაკი* ჯერ სხვა ქვეყნებშიც გავრცელდა, შემდეგ კი მთელ მოსფლიოს მოედი.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:უაგაში
პარლავა

**პარლავა** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის ბაშ-ემპორდის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 6,20 კმ². მოსახლეობა — 391 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პარლავის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
ალპაკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ალპაკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ალპაკა — აქლემისებრთა ოჯახის ძუძუმწოვარი ცხოველი;
* ალპაკა ანუ ნიკელის ვერცხლი — სპილენძის, ნიკელისა და თუთიის მოვერცხლისფრო შენადნობი.
რომის ეროვნული მუზეუმი

მინი|311x311პქ|რომის ეროვნული მუზეუმის ერთ-ერთი ფილიალი
**რომის ეროვნული მუზეუმი** () ― მუზეუმი, რომელიც რამდენიმე ფილიალისგან შედგება. ფილიალები სხვადახვა ადგილებშია გაბნეული რომში, იტალიაში. მუზეუმში გამოფენილია რომის სრული ისტორიის ამსახველი  ექსპონატები, ძირითადად ძველი რომის პერიოდის არქეოლოგიური აღმოჩენები.

## ისტორია 
1889 წელს დაარსებული და 1890 წელს გახსნილი მუზეუმის მთავარი მიზანი იყო რომის იტალიის სამეფოსთან შეერთების შემდეგ აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალების შეგროვება და გამოფენა.

მისი კოლექციის საწყისი ბირთვი კირხერის მუზეუმიდან მომდინარეობს, კონკრეტულად ათანასე კირხერის მიერ შეგროვებული არქეოლოგიური ნამუშევრებიდან, რომლებიც ადრე სანტ-იგნაციოს იეზუიტურ კომპლექსში იყო განთავსებული. კოლექცია სახელმწიფომ 1874 წელს, იესოს საზოგადოების დაშლის შემდეგ მიითვისა. თავდაპირველად სამეფო მუზეუმის სახელით ცნობილი კოლექცია ტიბერინოს მუზეუმში (Museo Tiberino) უნდა გადაეტანათ, რაც ვერ მოხერხდა.

1901 წელს იტალიის სამეფომ რომის ეროვნულ მუზეუმს გადასცა ახლახან შეძენილი ლიუდოვიზის კოლექცია, უძველესი ქანდაკებების მნიშვნელოვანი ეროვნული კოლექციის თანხლებით. კოლექციებს XIX საუკუნის ბოლოს ქალაქის განახლების დროს აღმოჩენილი ნივთებიც შეემატა.

1913 წელს, მინისტრის ბრძანებით დამტკიცდა, რომ კირხერის მუზეუმის კოლექცია გაიყოფოდა ბოლო ათწლეულების განმავლობაში დაარსებულ სხვადასხვა თემატიკის მუზეუმს შორის, როგორებიც იყო რომის ეროვნული მუზეუმი, ვილა ჯულიას ეროვნული ეტრუსკული მუზეუმი და კასტელ სანტ’ანჯელოს მუზეუმი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website of the Museo Nazionale Romano
* Roma 2000 information
* [კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98)
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის მუზეუმები
კატეგორია:1889 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
მუხრან მაჭავარიანის სახლ-მუზეუმი

**მუხრან მაჭავარიანის სახლ-მუზეუმი** — მემორიალური მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება XX საუკუნის გამოჩენილ ქართველ პოეტს, მუხრან მაჭავარიანს. მუზეუმი მდებარეობს იმერეთის რეგიონში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ არგვეთში, პოეტის მშობლიურ სოფელში.

## **ისტორია** 
მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა 2015 წლის 17 მაისს, პოეტის გარდაცვალებიდან ხუთი წლის თავზე. გახსნის ცერემონია საზეიმო ღონისძიებით აღინიშნა, რომელიც მოიცავდა კონცერტს და მუხრან მაჭავარიანის სახელობის სკვერისა და ბიუსტის გახსნას საჩხერის ცენტრში. ღონისძიებას ესწრებოდნენ იმერეთის სახელმწიფო რწმუნებული, მაჟორიტარი დეპუტატი და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები.

## **ექსპოზიცია** 
მუზეუმის კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 300 ექსპონატს, რომლებიც ასახავს მუხრან მაჭავარიანის ცხოვრებასა და შემოქმედებას. მათ შორისაა:
* პოეტის პირადი ნივთები, მათ შორის ტანსაცმელი და საყოფაცხოვრებო საგნები;
* ხელნაწერები და ლიტერატურული მონახაზები;
* ფოტომასალა და დოკუმენტები, რომლებიც ასახავენ პოეტის საზოგადოებრივ და შემოქმედებით საქმიანობას.

## **კულტურული ღონისძიებები** 
მუზეუმი აქტიურად მონაწილეობს კულტურულ და საგანმანათლებლო ღონისძიებებში. ტარდება ლიტერატურული კონკურსები, გამოფენები, თეატრალური წარმოდგენები და მუსიკალური კონცერტები. ასევე, მუზეუმი თანამშრომლობს სკოლებთან და უნივერსიტეტებთან, აწყობს ლექციებსა და ექსკურსიებს სტუდენტებისა და სკოლის მოსწავლეებისთვის.

## **მდებარეობა და სამუშაო საათები** 
* **მისამართი**: სოფელი არგვეთი, საჩხერის მუნიციპალიტეტი, საქართველო
* **სამუშაო საათები**: ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, 11:00-დან 21:00 საათამდე
* **ბილეთის ფასი**: 1 ლარი
* უფასო დაშვება: 6 წლამდე ბავშვები, მუზეუმის თანამშრომლები, ICOM-ის წევრები, შშმ პირები და ლტოლვილები (შესაბამისი დოკუმენტაციით).

## **დამატებითი ინფორმაცია** 
მუზეუმის დაარსება აღინიშნა საზეიმო ღონისძიებით, რომელიც მოიცავდა კონცერტს და მუხრან მაჭავარიანის სახელობის სკვერისა და ბიუსტის გახსნას საჩხერის ცენტრში.
არჩილ ხომასურიძე

მინი|პროფესორი არჩილ ხომასურიძე
**არჩილ ხომასურიძე** (დ. 11 თებერვალი, 1942) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1942 წლის 11 თებერვალს ქალაქ თბილისში, საქართველოს სსრ. პირველადი საერთო და სამედიცინო განათლება მიიღო თბილისში.

## კარიერა 
1965-1985 წლებში ცხოვრობდა და მუშაობდა მოსკოვში, ენდოკრინოლოგიისა და ჰორმონთა ქიმიის საკავშირო ინსტიტუტში გაიარა ასპირანტურა და 1969 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე - „ჰიპოთირეოზის გავლენა შთამომავლობის ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციაზე“. 1969-1972 წლებში მუშაობდა მოსკოვის №10 სამშობიარო სახლის ექიმ-ორდინატორად. 

1972 წლის მარტში მიიწვიეს უმცროს მეცნიერ-მუშაკად მეანობა-გინეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ენდოკრინოლოგიურ განყოფილებაში, სადაც მუშაობდა 1985 წლამდე. 

1979 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე — „ჰორმონალური კონტრაცეპციის გავლენა ფარისებრ, თირკმელზედა კუჭუკანა ჯირკვლებზე, თირკმელებისა და ღვიძლის ფუნქციაზე“. 

1980 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება და დაჯილდოვებული იქნა ლენინური კომკავშირის სახელმწიფო პრემიით.

1984 წლის დეკემბერში პროფ. ა. ხომასურიძე დაბრუნდა ქ. თბილისში და დაინიშნა ი. ჟორდანიას სახ. რეპროდუქტოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის გენერალურ დირექტორად, სადაც მუშაობს დღემდე (40 წელი). 

1997 წელს, პარალელურად დაინიშნა სახელმწიფო თანამდებობაზე - ივ. ჯავახიშვილის სახ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის რეპროდუქტოლოგიისა და მეანობა-გინეკოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელად და სრულ პროფესორად, სადაც დღემდე განაგრძობს აქტიურ პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას.

2010 წელს იგი გახდა ღირების ორდენის კავალერი, 2023 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება, 2024 წელს კი ინტიტუტის წინ გაიხსნა მისი ვარსკვლავი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* არჩილ ხომასურიძის რეპროდუქტოლოგიის ინსტიტუტი

კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი რეპროდუქტოლოგები
რენტგენის მილაკი

thumb|300px|რენტგენის მილაკის სქემატური ნახაზი. X — რენტგენის სხივები, K — კათოდი, A — ანოდი (ზოგჯერ ანტიკათოდური სახელითაც მოიხსენიება), C — გამაგრილებელი რადიატორი, Uh — კათოდური ძაფის ძაბვა, Ua — ამაჩქარებელი ძაბვა, Win — წყლის გაგრილების შესასვლელი, Wout - წყლის გაგრილების გამოსასვლელი
**რენტგენის მილაკი** — რენტგენის სხივების მისაღები ელექტროვაკუუმიანი ხელსაწყო. რენტგენის მილაკი არის გარსი (კოლბი), რიომელშიც მოთავსებულია კათოდი (ელექტრონების წყარო) და ანოდი (რენტგენული გამოსხივების წყარო). რენტგენული გამოსხივება წარმოიქმნება კათოდის მიერ ამოფრქვეული ელექტრონების დამუხრუჭების და მათი ანოდთან დაჯახების დროს. მძლავრი ელექტრული ველით აჩქარებული ელექტრონების ენერგია ანოდსა და კათოდს შორის სივრცეში ნაწილობრივ გარდაიქმნება რენტგენული გამოსხივეების ენერგიად, ხოლო უმეტესი ნაწილი — თბურ ენერგიად. 

რენტგენის მილაკის მქკ შეადგენს 0.15-7.5%-ს. დანიშნულების მიხედვით რენტგენის მილაკი განკუთვნილია რენტგენოდიაგნოსტიკის, რენტგენოთერაპიის, რენტგენოდეფექტოსკოპიისა და რენტგენული ანალიზისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენის გამოსხივება
რენტგენოგრაფია

**რენტგენოგრაფია** — მედიცინაში, რენტგენოლოგიური გამოკვლევა, რომლის დროსაც ობიექტის რენტგენულ გამოსახულებას (რენტგენოგრამას) ღებულობენ ფოტოფირზე; რენტგენოდიაგნოსტიკის ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი. ნებისმიერ ორგანოს იღებენ ორ, ერთმანეთის პერპენდიკულარულ პროექციაში. გადაღების ტექნიკური პირობები განისაზღვრება ავტომატურად, სპეციალური ხელსაწყოებით, რომლებიც რენტგენური დანადგარის შემადგენლობაში შედის. რენტგენოგრამაზე გამოსახულების უფრო მეტი დეტალი ვლინდება, ვიდრე რენტგენოსკოპიის დროს, თანაც სხივური დატვირთვა ნაკლებია. მიღებული სურათი არის დოკუმენტი, რომელიც სამკურნალო დაწესებულებაში ინახება მომდევნო რენტგენოგრამებთან შესადარებლად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენოლოგია
რენტგენოთერაპია

**რენტგენოთერაპია** — სხივური თერაპიის სახე, მოიცავს რენტგენის სხივების სამკურნალო მიზნით გამოყენების თეორიასა და პრაქტიკას. მოკლედისტანციური რენტგენოთერაპიის დროს რენტგენის მილაკზე ძაბვა უნდა უდრიდეს 20–60 კვ, კან-ფოკუსური მანძილი — 3-7 სმ, დისტანციური რენტგენოთერაპიის დროს ძაბვა — 180-400 კვ, კანფოკუსური მანძილი — 30-150 სმ. რენტგენოთერაპიას ატარებენ ზედაპირულად მდებარე სიმსივნისა და ზოგიერთი სხვა დაავადების დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენოლოგია
რენტგენოკონტრასტული საშუალებანი

**რენტგენოკონტრასტული საშუალებანი** — ქიმიური ნივთიერებანი, ძირითადად იოდის შემცველი პრეპარატები (კარდიოტრასტი, ბილიტრასტი, ტრიიოტრასტი და სხვა), რომლებსაც იყენებენ ადამიანის ორგანოებისა და ქსოვილების რენტგენოლოგიური გამოკვლევისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენოლოგია
რენტგენოგრამა

მინი|გულმკერდის პირდაპირი რენტგენოგრამა
**რენტგენოგრამა** — შუქმგრძნობიარე მასალაზე (ფოტოფირზე, ფოტოფირფიტაზე) რეგისტრირებული ობიექტის გამოსახულება, რომელიც წარმოიქმნება რენტგენის სხივების ნივთიერებასთან ურთიერთქმედების შედეგად. რენტგენის სხივებით ობიექტის დასხივების დროს შეიძლება მოხდეს რენტგენის სხივების შთანთქმა, არეკვლა ან დიფრაქცია. რენტგენოგრამა, რომელიც იძლევა ობიექტის „საჩრდილობელ“ გამოსახულებას, მიიღება გამოსაკვლევი ობიექტის სხვადასხვა უბნის მიერ რენტგენის სხივების არათანაბარი შთანთქმის შედეგად (აბსორბციული რენტგენოგრამა). მას იყენებენ ბიოლოგიური ობიექტების გამოსაკვლევად (კერძოდ, მედიცინაში), მასალებში და კონსტრუქციებში სხვადასხვა დეფექტის აღმოსაჩენად (დეფექტოსკოპია), არაორგანული მასალების არაერთგვაროვანი შედგენილობის გამოსაკვლევად (პროექციული რენტგენული მიკროსკოპია). დიფრაქციულ რენტგენოგრამას, რომელსაც ღებულობენ კრისტალური მასალით რენტგენის სხივების დიფრაქციული გაბნევის შედეგად, იყენებენ რენტგენული სტრუქტურული ანალიზის ამოცანების გადასაწყვეტად. რენტგენოგრამას, რომელიც აფიქსირებს რენტგენის გამოსხივების ინტენსიურობის განაწილებას გამოსაკვლევი სხეულის ზედაპირიდან სრული გარე არეკვლის შედეგად, იყენებენ რენტგენულ რეფლექტომეტრიაში ზედაპირული ფენებისა და თხელი აფსკების ფიზიკური და გეომეტრიული პარამეტრების შესაფასებლად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენოლოგია
რენტგენოდიაგნოსტიკა

**რენტგენოდიაგნოსტიკა** — ადამიანისა და ცხოველების დაავადებათა და დაზიანებათა გამოცნობა რენტგენოლოგიური გამოკვლევით. სხვადასხვა ქსოვილს რენტგენის სხივების შთანთქმის სხვადასხვა კოეფიციენტი აქვს. ზოგი ორგანო (ძვალი, ფილტვი, გული) კარგად ჩანს რენტგენოგრამაზე რენტგენოგრაფიისა და ფლუოროსკოპულ ეკრანზე რენტგენოსკოპიის დროს. სხვა ორგანოების გამოკვლევა შეიძლება მხოლოდ რენტგენოკონტრასტული საშუალებანის ორგანიზმში შეყვანის შემდეგ. 

სამედიცინო პრაქტიკაში რენტგენოლოგიური გამოკვლევა აუცილებელია ანატომიური ცვლილებების ლოკალიზაციის, სიდიდისა და ხასიათის დასადგენად, ორგანოს ფუნქციის შესასწავლად, დაავადების მიმდინარეობაზე, გართულებებსა და გამოსავალზე დაკვირვებისათვის, რამდენადაც რენტგენოდიაგნოსტიკას ყოველთვის დაერთვის სხივური დატვირთვა, საჭიროა დასხივებისაგან ორგანიზმის დაცვის ყველა ღონისძიების გამოყენება. თანამედროვე კლინიკური დიაგნოსტიკა ეყრდნობა ავადმყოფის სხვადასხვა მეთოდით კომპლექსურ გამოკვლევას. ამიტომ რენტგენოლოგიური გამოკვლევის მონაცემების შეფასებისას საჭიროა ავადმყოფის ჩივილისა და დაავადების კლინიკური სურათის წინასწარი გაცნობა, რენტგენოლოგიური და დიაგნოსტიკის სხვა მეთოდების მონაცემების, აგრეთვე ადრე ჩატარებული რენტგენოლოგიური კვლევის ერთმანეთთან დაპირისპირება, ავადმყოფსა და სამკურნალო ღონისძიებათა ჩატარების ეფექტურობაზე შემდგომი დაკვირვებით რენტგენოლოგიური დასკვნის სისწორის შემოწმება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რენტგენოლოგია
რენტგენოლოგია

**რენტგენოლოგია** — მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის რენტგენის სხივების გამოყენებას ადამიანის ორგანიზმის მორფოლოგიური და ფუნქციური მდგომარეობის დასადგენად და ზოგიერთი დაავადების სამკურნალოდ. 

რენტგენოლოგია ჩამოყალიბდა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. რენტგენის სხივების აღმოჩენის (1895) შემდეგ. XX საუკუნის II ნახევარში, რომლის სწრაფი განვითარება დაკავშირებულია სამეცნიერო-ტექნიკურ მიღწევებთან (რენტგენოლოგიური გამოსახულების ელექტრონულოპტიკური გამაძლიერებლის შექმნა, რენტგენოტელევიზია, ვიდეომაგნიტური ჩაწერა). რენტგენოლოგიური კვლევის ძირითადი მეთოდებია რენტგენოსკოპია (გამოსახულება მიიღება ფლუოროსკოპულ ეკრანზე); რენტგენოგრაფია (გამოსახულება მიიღება რენტგენის ფირზე — რენტგენოგრამა); ორგანოების გამოკვლევა ორგანიზმში რენტგენოკონტრასტული საშუალებანის შეყვანის შემდეგ; ტომოგრაფია (ორგანოების შრეობრივი გამოკვლევა); რენტგენოკიმოგრაფია (ორგანოების მოძრაობის შესწავლა; ელექტრორენტგენოგრაფია (სპეციალური დანადგარის საშუალებით გამოსახულება მიიღება საწერ ქაღალდზე); ფლუოროგრაფია (გამოსახულება მიიღება მცირეფორმატიან რენტგენის ფირზე). სამამულო რომლის პიონერები იყვნენ ა. იანოვსკი, ი. თარხნიშვილი, ხ. ჩერკასოვი, ი. როზენბლატი, დ. რეშეტილო, ო. დენი, ს. გრიგორიევი; გ. ზედგენიძის, მ. ნემენოვის, ს. რეინბერგის სახელებთან არის დაკავშირებული სამხედრო-საველე და სამხედრო-საზღვაო რენტგენოლოგიის შექმნა. 

ისტორიულად რენტგენოლოგია რადიოლოგიასთან არის დაკავშირებული. ეს ნაწილობრივ აისახა ინსტიტუტების, საზოგადოებების, ჟურნალების, ყრილობების დასახელებაში (რენტგენორადიოლოგიური). პირველი რენტგენოლოგიური კერა რუსეთში ჩაისახა 1896 წელს პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიულ აკადემიასა და კლინიკურ ინსტიტუტში. 1918 წელს პეტროგრადში დაარსდა რენტგენოლოგიის, რადიოლოგიისა და კიბოს ინსტიტუტი. შემდეგ ანალოგიური ინსტიტუტები შეიქმნა ხარკოვში, კიევში, მოსკოვში და სხვაგან. 1934 წლიდან დაარსდა ე. წ. რენტგენოლოგიური ცენტრები (შემდგომ რენტგენოლოგიური სადგურები, განყოფილებები და სხვა). რენტგენოლოგიას ასწავლიან სამედ ინსტიტუტების რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის კათედრებზე და უნივერსიტეტების სამედიცინო ფაკულტეტებზე. 1919 წელს დაარსდა რენტგენოლოგთა და რადიოლოგთა რუსეთის-ასოციაცია. საბჭოთა პერიოდში რენტგენოლოგები გაერთიანებული იყვნენ რენტგენოლოგთა და რადიოლოგთა საკავშირო სამეცნიერო-საზოგადოებაში (1969 წლიდან შედიოდა რადიოლოგთა საერთაშორისო საზოგადოებაში). 

საქართველოში მეცნიერული რენტგენოლოგიის ფუძემდებლებად ითვლებიან ა. კვალიაშვილი და გ. ნაზარიშვილი. ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტთან დაარსდა რენტგენოლოგიის კათედრა; რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის კათედრები არსებობს სამედიცინო ინსტიტუტშიც. 1956 წელს შეიქმნა რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც ონკოლოგიურ სამეცნიერო ცენტრს შეუერთდა. სამამულო რენტგენოლოგიის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს რ. ვეფხვაძემ, ა. ჩაჩავამ, ნ. ქუთათელაძემ, კ. გიორგამემ და სხვ. 1958 წესლ შეიქმნა რენტგენოლოგთა და რადიოლოგთა რესპუბლიკური საზოგადოება.

## ლიტერატურა
სან-გრეგორი

**სან-გრეგორი** (; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის ჟირონესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 49,20 კმ². მოსახლეობა — 3928 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სან-გრეგორის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
დორაიაკი

**დორაიაკი** — იაპონური ტკბილეულობა. შედგება ორი პატარა ფუნთუშისგან, რომლებიც დამზადებულია კასტელასგან, შიგნით ურთავენ ტკბილ აზუკის ლობიოს კრემს.

ორიგინალი დორაიაკი შედგება მხოლოდ ერთი ფენისგან. მისი ახლანდელი ფორმა გამოიგონეს 1914 წელს, უსაგიაში, ქალაქ ტოკიოს უენოს რაიონში.

იაპონურად დორა ნიშნავს „გონგს“, ეს სახელი ასახავს იმ ფაქტს, რომ ორიგინალი დორაიაკი (*იაკი*) გაცხელებულ გონგზე იყო გამომცხვარი - ამას ამბობს კიოტოში დაფუძნებული საკონდიტრო „*სასაია იორი*“, რომელიც ასევე აცხადებს, რომ მათ დორაიაკი ტო-ძის ტაძრის თხოვნით გამოიგონეს.

მიუხედავად ამისა, არსებობს ჭორი, რომ სავარაუდოდ, ამ წყაროდან მხოლოდ ტკბილეულის სახელი მოდის.

## პოპულარული კულტურა 
იაპონურ მანგასა და ანიმეს პერსონაჟ დორაემონს  დორაიაკი ძალიან უყვარს, და ამიტომაც ეს მის საყვარელ კერძად არის აღწერილი (ინგლისურ დუბლირებაში ნობიტა (ინგლისურად ნობი) მას ალტერნატივად ამ საჭმელს „გემრიელ ფუნთუშებს“ უწოდებს) და ეს საკვები არაერთხელ ყოფილა სიუჟეტის განვითარების ხერხი. დორაემონი დამოკიდებულია დორაიაკიზე და მასთან დაკავშირებულ ყველა ხაფანგში ებმება. 2000 წლიდან, კომპანია *ბუნმეიდო* ყიდის დორაიაკის ლიმიტირებულ ვერსიას, რომლის დასახელება *დორაემონ დორაიაკია*, და ის ყოველ წელს, მარტისა და სექტემბრის თვეებში იყიდება. 2015 წლიდან JFC international-მა შექმნა *დორაემონ დორიაკი* ჩრდილოეთ ამერიკის მარკეტისთვის.

2015 წელს კინორეჟისორმა ნაომი კავასემ გამოუშვა ფილმი „*ან*“ („*ტკბილი ლობიო*“), რომელიც დაფუძნებულია დურიან სუკეგავას ნოველაზე -„ტკბილი ლობიოს პასტა“. ეს ნოველა მოგვითხრობს მოხუც ქალზე, რომელსაც ანკო დორაიაკის საიდუმლო რეცეპტი აქვს. 
## რესურსები ინტერნეტში
*How to make Dorayaki 
## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:უაგაში
ცუკიშიმა

ნამუშევარში. ცუკიშიმა აშენდა კუნძულის უკან.]]

**ცუკიშიმა**(月島) — ადგილი ჩუოში, ტოკიო, იაპონია, სუმიდას მდინარეს შესართავთან; აღგენილი მიწა ცუკუდას რაიონში. ამ მიწის აღდგენა დამთავრდა 1892 წელს, ტოკიოს ყურეში საზღვაო არხის შესაქმნელად შესრულებული დრენაჟის სამუშაოებიდან მორჩენილი მიწის გამოყენებით. ამ დროს ის, ფუკოკუ კოჰეის ეროვნული პოლიტიკის შესაბამისად, ინდუსტრიალური ზონა იყო. 

თავდაპირველად, ცუკუდას კუნძული მდინარის შესართავთან მოთავსებულ პატარა კუნძულს წარმოადგენდა. ის დასახლებული იყო მეთევზეებით, რომლებიც ოსაკადან მიგრირდნენ ადრეულ 1600-იან წლებში. თავდაპირველად ცუკუდას კუნძული, ახლა ექსკლუზიური სასახლეებისა და პარკის კომპლექსის - *Rivercity 21*-ს სახლია. 

ამბობენ, რომ ეს სახელი (პირდაპირი მნიშვნელობით „მთვარის კუნძული“) თავდაპირველად დაწერილი იყო იეროგლიფებით (築島), რომლებიც იკითხებოდა, როგორც „ცუკიშიმა“, და ნიშნავდა „აშენებულ კუნძულს“.

დღესდღეობით ის ცნობილია მრავალი რესტორნით, რომლებიც სპეციალიზებულები არიან მონჯაიაკის დამზადებაში.

ცუკიშიმას სადგურს ემსახურება ტოკიოს მეტროს იაკუჩოს ხაზი და ტოეის მეტროს ოედოს ხაზი.

## განათლება 
ჩუოს ქალაქის განათლების საბჭო მართავს საშუალო სკოლებისა და დაწყებით სკოლებს.

ზონირებული დაწყებითი სკოლები მოიცავს:
* ცუკუდაჯიმას დაწყებითი სკოლის (佃島小学校) საზღვრები მოიცავს 1 ჩომეს ნაწილს.
* ცუკიშიმა დაიჩის (ცუკიშიმა No. 1) დაწყებითი სკოლის (月島第三小学校) საზღვრები მოიცავს მთელ 3 ჩომეს სკოლას და 1,2 და 4 ჩომეს ნაწილებს.
* ცუკიშიმა დაისანი (ცუკიშიმა No. 3) დაწყებითი სკოლის (月島第一小学校) საზღვრები მოიცავს მე-2 და მე-4 ჩომეს. 
ზონირებული საშუალო სკოლები მოიცავს:
* ცუკუდას საშუალო სკოლის (佃中学校) საზღვრები მოიცავს 1 და მე-3 ჩომეს, ასევე მე-2 და მე-4 ჩომეს ნაწილებს.
* ჰარუმის საშუალო სკოლის (晴海中学校) საზღვრები მოიცავს მე-2 და მე-4 ჩომეს ნაწილებს.
## სქოლიო
კატეგორია:ტოკიოს გეოგრაფია
ბოფორტის სკალა

**ბოფორტის სკალა** () ― ემპირიული საზომი, რომელიც ქარის სიჩქარეს ზღვაზე ან ხმელეთზე დაკვირვებულ მდგომარეობასთან აკავშირებს. სრული სახელია **ბოფორტის ქარის ძალის სკალა**. 

## ისტორია
XVIII საუკუნეში საზღვაო ოფიცრები რეგულარულად აკვირდებოდნენ ამინდს, მაგრამ სტანდარტული სკალა არ არსებობდა და გადაწყვეტილებებს სუბიექტურად იღებდნენ: ზოგიერთისთვის „ძლიერი ბრიზი“ სხვისთვის შეიძლებოდა „მსუბუქი ბრიზი“ ყოფილიყო. ბოფორტმა სკალა სტანდარტიზებული ვარიანტია, რომელიც 1805 წელს ფრენსის ბოფორტმა შემოიღო, თუმცა ოფიციალურად 1830-იან წლებში მიიღეს. ბოფორტის სკალა პირველად გამოიყენეს 1831-1836 წლებში, ჩარლზ დარვინის მეორე მოგზაურობის დროს. HMS Beagle-ის კაპიტანმა რობერტ ფიცროიმ მოგვიანებით პირველი მეტეოროლოგიური ოფისი დააარსა ბრიტანეთში, რომელიც რეგულარულად გამოსცემდა ამინდის პროგნოზებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* National Meteorological Library and Archive  fact sheet on the history of the Beaufort Scale, including various scales and photographic depictions of the sea state.
* Film of Wind Scale
* Historical Wind Speed Equivalents Of The Beaufort Scale
* Howtoons Poster showing effects on land/sea effects at each step.
* Beaufort scale, cites the original definition formula
* Ireland's Beaufort was Windscale Inventor—by Dr John de Courcy Ireland
* The Beaufort Scale and Weather Diaries of Rear Admiral Sir Francis Beaufort—The history of the Beaufort Scale
* Radio interview with Scott Huler
* Beaufort wind force scale. Met Office
* US Economic Costs of High Winds at NOAA Economics

## სქოლიო
კატეგორია:ქარი
კატეგორია:საზღვაო მეტეოროლოგია
კატეგორია:ირლანდიური გამოგონებები
კატეგორია:სკალები მეტეოროლოგიაში
პანთეონის შადრევანი

**პანთეონის შადრევანი** ― პაპ გრიგოლ XIII-ის დაკვეთით აშენებული შადრევანი, მდებარეობს რომში, პიაცა დელა როტონდაზე, რომის პანთეონის წინ. ის დააპროექტა ჯაკომო დელა პორტამ 1575 წელს და მარმარილოსგან გამოძერწა ლეონარდო სორმანიმ.

## ისტორია 
1711 წელს პაპმა კლემენტ XI-მ მოითხოვა შადრევნის მიმდებარე ტერიტორიის რესტავრაცია და ფილიპო ბარიჯიონის დაავალა ამ ადგილისათვის ახალი განლაგების შემუშავება. ეს გეგმა მოიცავდა ქვისგან დამზადებულ განსხვავებული ფორმის აუზს და ობელისკს, რომელიც რამზეს II-ის დროს შეიქმნა და ცენტრალურ პლინტუსზე იყო განთავსებული, ფუძეზე ოთხი მარმარილოს დელფინით. 

1886 წელს აქ პირველად დადგმული მარმარილოს ფიგურები ამოიღეს და ლუიჯი ამიჩის გამოძერწილი ასლებით ჩაანაცვლეს, რათა ისტორიული არტეფაქტები არ დაეზიანებინათ. დღეს ძველი ქანდაკებების ნახვა რომის მუზეუმშია შესაძლებელი.

პანთეონის შადრევანი ფრანჩესკო რობასთვის ნიმუში იყო. მისი მიხედვით აშენდა რობას შადრევნი, რომელიც სლოვენიის დედაქალაქ ლიუბლიანაში, ქალაქის მთავარ მოედანზე დგას. ის ქალაქის ერთ-ერთი სიმბოლოა.
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურული ძეგლები
კატეგორია:რომი
კატეგორია:იტალია
რომაული ცივილიზაციის მუზეუმი

**რომაული ცივილიზაციის მუზეუმი** () — მუზეუმი ვატიკანში, ეძღვნება ძველი რომაული ცივილიზაციის ყველა ასპექტს.

მუზეუმი 2014 წლიდან დაკეტილია რემონტის გამო.

## ისტორია 
მუზეუმი დააპროექტეს არქიტექტორებმა პიეტრო აშერიმ, დ. ბერნარდინიმ და ჩეზარე პასკოლეტიმ (1939–1941). ის შედგება 59 სექციისგან, რომლებიც ასახავს რომაული ცივილიზაციის ისტორიას მისი წარმოშობიდან მე-4 საუკუნემდე. ისტორია გაცოცხლებულია როგორც მოდელებითა და რეპროდუქციებით, ასევე ნამდვილი არტეფაქტებით. შენობაში განთავსებულია პლანეტარიუმიც.

მუზეუმი რემონტის მიზნით 2014 წლის იანვარში დაიხურა,ხოლო უშუალი სარემონტო სამუშაოები 2017 წლის ივნისში დაიწყო. 2025 წლის იანვრის მონაცემებით, დიზაინი დასრულდა. რესტავრაციის დამთავრების სავარაუდო თარიღი 2026 წლის მეორე ნახევარია, თუმცა ხელახალი გახსნის ოფიციალური თარიღი ჯერ არ გამოცხადებულა.
## რესურსები ინტერნეტში
*Model of Archaic Rome
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვატიკანის მუზეუმები
კატეგორია:ვატიკანი
კატეგორია:1952 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით