open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოლონეთ-ავსტრიის ომი

**პოლონეთ-ავსტრიის ომი** ან **ავსტრია-პოლონეთის ომი** იყო 1809 წელს მეხუთე კოალიციის ომების ნაწილი (ავსტრიის იმპერიისა და დიდი ბრიტანეთის კოალიცია ნაპოლეონის საფრანგეთის იმპერიასა და ბავარიის წინააღმდეგ). ამ ომში ვარშავის საჰერცოგოს პოლონური ძალები ფორმალურად ნაპოლეონის ხელმძღვანელობით და საქსონიის სამეფოს მცირე მხარდაჭერით იბრძოდნენ ავსტრიის იმპერიის წინააღმდეგ. პოლონელებმა დაამარცხეს ავსტრიელები რაშინთან, რითიც შეაჩერეს ავსტრიის შეტევა ვარშავაზე. 

## ლიტერატურა
* Bowden, Scotty & Tarbox, Charlie. *Armies on the Danube 1809*. Arlington, Texas: Empire Games Press, 1980.
* napoleon-series.org *Austrian Generals 1792-1815* by Digby Smith, compiled by Leopold Kudrna (retrieved 6 Sept 2010). This is an excellent source for the full names of Austrian generals.

კატეგორია:პოლონეთ-ავსტრიის ომი
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
პოლონეთის პრუსიული ანექსია

[მინი|right|300პქ|[პოლონეთის დანაწილება]]
მინი|right|300პქ|პრუსიის ზრდა. ყვითლად მონიშნულია პოლონეთის დანაწევრებით მიღებული ტერიტორიები 
მინი|right|300პქ|პრუსიის სამეფო (1871–1918)

**პრუსიის ნაწილი** აღნიშნავს პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის ყოფილ ტერიტორიებს რომლის ანექსიაც მოახდინა პრუსიამ პოლონეთის დანაწილების შემდეგ, (1772-1795 წლებში).

## ისტორია 
პრუსიის სამეფომ (XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან ცნობილი როგორც გერმანიის იმპერია) პოლონეთის სამივე დანაწილლების დროს მოახდინა მისი ტერიტორიების ანექსია, ამასთან ის ამ პროცესების მთავარი ინიციატორი იყო.

პრუსიის ნაწილის მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენებია:
* ნაპოლეონისტური ვარშავის საჰერცოგოს ჩამოყალიბება (1807) და ვენის კონგრესზე მისი გაუქმება (1815).
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1806)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1846)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1848)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1918–1919)

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პრუსიამ პოლონეთის ანექსირებული ტერიტორიები შემდეგნაირად:
* ნეტზეს ოლქი - (1772-1793)
* ახალი სილეზია - (1795-1807)
* ახალი აღმოსავლეთ პრუსია - (1795-1807)
* სამხრეთ პრუსია - (1793-1806)
* აღმოსავლეთ პრუსია - (1773-1829)
* დასავლეთ პრუსია - (1773-1824)

პირველი დანაწევრების დროს პრუსიამ მიიღო 36,000 კმ² და დაახლოებით 600,000 ადამიანი. მეორე დაყოფის დროს - 58,000 კმ² და 1 მილიონი მოსახლე. მესამე დაყოფისას - 55,000 კმ² და 1 მილიონი ადამიანი. ჯამში პრუსიას ყოფილი თანამეგობრობის მიწების დაახლოებით 20% (149 000 კმ²) და მოსახლეობის 23% (2.6 მილიონი ადამიანი) ერგო. გეოგრაფიული თვალსაზრისით პრუსიის მიერ ანექსირებული ტერიტორია შეადგენდა პროვინციას: დიდი პოლონეთი ().

დროთა განმავლობაში ადმინისტრაციული დაყოფა იცვლებოდა. პრუსიის დიდი ადმინისტრაციული ერთულები რომლებიც პოლონეთის ტერიტორიებს შეიცავდნენ იყო:
* პოზნანის დიდი სამთავრო (1815–1848)
* პოზნანის პროვინცია (1848–1919)

## საზოგადოება 
პრუსიულ ნაწილში მცხოვრები პოლონელები განიცდიდნენ ძლიერ გერმანიზაციას. (გერმ. Kulturkampf). თუმცა ამ პოლიტიკას გერმანელი ლიდერებისთვის მოსალოდნელი ეფექტის საპირისპირო შედეგი ჰქონდა: ასიმილაციის ნაცვლად პოლონელთა უმცირესობა უფრო ორგანიზებული გახდა და მათი ეროვნული თვითშეგნება გაიზარდა. დანარჩენ ორ: რუსულ და ავსტრიულ ნაწილებთან შედარებით აქ განათლების დონე უფრო მაღალი იყო.

## ეკონომიკა 
ეკონომიკური თვალსაზრისით პრუსიის მიერ ანექსირებული ნაწილი, პრუსიის მთავრობის პროგრესული პოლიტიკის წყალობით ყველაზე მეტად იყო განვითარებული. გერმანიის მთავრობა ხელს უწყობდა ეფექტიანი სოფლის მეურნეობის, ინდუსტრიის, ფინანსური ინსტიტუტების და ტრანსპორტის განვითარებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის დაყოფა

## ლიტერატურა 
* ნორმან დეივისი: ''God's Playground'', გვ. 102-119: GALICIA: პრუსიის ნაწილი (1772-1918)

## სქოლიო 
კატეგორია:პოლონეთის დანაწილება
კატეგორია:გერმანია-პოლონეთის ურთიერთობები
რიგის სამშვიდობო ხელშეკრულება

thumb|right|250px|ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპა, რიგის სამშვიდობო ხელშეკრულების შემდეგ

**რიგის სამშვიდობო ხელშეკრულება** () გაფორმდა 1921 წლის 18 მარტს რიგაში, პოლონეთსა, საბჭოთა რუსეთს, და საბჭოთა უკრაინას შორის. ამ ხელშეკრულებამ დაასრულა პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომი, რომელშიც პოლონეთმა გაიმარჯვა.

ხელშეკრულებით რუსეთმა დათმო დასავლეთ უკრაინისა და დასავლეთ ბელორუსიის ტერიტორიები. დადგენილი პოლონეთ საბჭოთა საზღვარმა მეორე მსოფლიო ომამდე იარსება. საზღვრები შეიცვალა მოგვიანებით, იალტისა და  პოსტდამის კონფერენციებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ხელშეკრულების პოლონური ვერსიის ასლი 

კატეგორია:რიგის სამშვიდობო ხელშეკრულება
კატეგორია:პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომი
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
კატეგორია:ბელარუსის ისტორია
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
პოლონეთ-უკრაინის ომი

**პოლონეთ-უკრაინის ომი** პოლონეთის მეორე რესპუბლიკისა და დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის ძალებს შორის, 1918-1919 წლებში, ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, გალიციის კონტროლისათვის განვითარებული კონფლიქტი.

## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე
*რიგის სამშვიდობო ხელშეკრულება

## რესურსები ინტერნეტში
* Pygmy Wars. აღმოსავლეთ ევროპის სისხლიანი ბრძოლები 1918-1923
* ომის უკრაინის მხრიდან თვითმხილველის აღწერა

კატეგორია:პოლონეთის ომები
კატეგორია:უკრაინის ომები
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
კატეგორია:ავსტრია-უნგრეთის დაშლა
ნიკოლაუს სტენო

**ნიკოლაუს სტენო** (აგრეთვე ცნობილი როგორც, ნილს სტენონი, სტენსენი; დან. Niels Stensen, ინგლ. Nicolas Steno, ლათ. Nicolaus Stenonis; დ. 11 იანვარი, 1638, კოპენჰაგენი — გ. 5  დეკემბერი [ძვ. სტ. 25 ნოემბერი], 1686, შვერინი) — დანიელი ბუნებისმეტყველი. მოღვაწეობდა ანატომიაში, პალეონტოლოგიასა და გეოლოგიაში. სტენო გეოლოგიისა და სტრატიგრაფიის მამამთავარია.

1656-1659 წლებში სწავლობდა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტში (არ დაუმთავრებია), შემდეგ (1659-1660) – ამსტერდამში. მუშაობდა ლეიდენში, პარიზში, რომში, ფლორენციაში და სხვა. ადამიანის ანატომიის შესწავლის დროს აღმოაჩინა ყბაყურის სადინარი (1660), რომელსაც მისი სახელი ეწოდა; აღწერა კუნთების გასწვრივბოჭკოვანი აგებულება და შეეცადა აეხსნა კუნთების შეკუმშვის მექანიზმი (1664); ცხადყო ძუძუმწოვრებისა და კვერცხისმდებელი ცხოველების საკვერცხეების მსგავსება (1667).

გეოლოგიაში სტენო გეოტექტონიკის ერთ-ერთ ფუძემდებელია. კრისტალოგრაფიაში დაადგინა კუთხეთა მუდმივობის კანონი; აღწერა ალმასის, კვარცის და მარკაზიტის კრისტალები. მასვე ეკუთვნის შრეთა წარმოქმნის თანამიმდევრობის კანონი სტრატიგრაფიაში;
სტენომ დაამტკიცა, რომ დანალექი ქანების დახრილი განლაგება მეორეულია და დაასაბუთა ქანების უთანხმო განლაგების მნიშვნელობა.

სტენოს სახელი ეწოდა მინერალს — სტენონიტი.

## ლიტერატურა
* Белоусов В. В., Николаус Стено — основоположник геотектоники, "Природа", 1938.
* Шафрановскй И. И., Николай Стенон — кристаллограф, геолог, палеонтолог, анатом, Л., 1972.
* Eyles V. A., Nicolaus Steno, seventeenthcentury, anatomist, geologist and ecclesiastic, "Nature", 1954.

## სქოლიო
კატეგორია:დანიელი ანატომები
კატეგორია:დანიელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1638
კატეგორია:გარდაცვლილი 1686
მანასლუ

**მანასლუ** (ჰინდი. मनास्लु, ასევე ცნობილი როგორც **კუტანგი**) — მწვერვალი ნეპალში, ჰიმალაიში, მწვერვალ ანაპურნიდან აღმოსავლეთით დაახლოებით 65 კმ-ზე. ის არის მსოფლიოს სიმაღლით მე-8 მწვერვალი. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „სულის მთა“ და წარმომდგარია სანსკრიტული სიტყვა „მანასა“-სგან, რაც ნიშნავს — „სულს“. მისი სიმაღლეა — 8163 მ. 

## იხილეთ აგრეთვე
*რვაათასიანები

## რესურსები ინტერნეტში
*მანასლუ — ცნობები
*მანასლუ — ცნობები
*მანასლუ — ცნობები

კატეგორია:ჰიმალაი
კატეგორია:ნეპალის მთები
ლაბეჭინას ეკლესიის წარწერა

**ლაბეჭინას ეკლესიის წარწერა** — ძველი ქართული წარწერა  ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაბეჭინას ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე. 
## წარწერა 
წარწერა სამსტრიქონიანია: 
# ქ~ე შ~ე კ~ე ჩოღე
# რი და ნათლ
# დ~ედ~ლი
ანუ:
# ქრისტე. შეიწყალე კჳირიკე, ჩოღე
# რი და ნათელ
# დედოფალი
ყურადღებას იქცევს ანთროპონიმი *ნათელ* და *ჩოღერი*.

## დათარიღება 
სპეციალისტები ლაბეჭინას წარწერას XI-XII ათარიღებენ.

## ლიტერატურა 
* ვ. სილოგავა, ქართული წარწერების კორპუსი II, თბ., 1980, გვ. 165–166
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 83

კატეგორია:ქართული წარწერები
შაჰ-თამაზის მეორე ლაშქრობა საქართველოში

**შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობა** – ირანის შაჰის, სეფიანთა დინასტიის წარმომადგენლის თამაზ I-ის საქართველოში ლაშქრობების ერთ-ერთი ეტაპი. ლაშქრობა გაიმართა 1547 წელს.

## წინაპირობა
ქართლის მდგომარეობა შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობის შემდეგ საკმაოდ მძიმე იყო, მის მდგომარეობას  ისიც ართულებდა, რომ სამხრეთ-დასავლეთიდან მის საზღვრებს ოსმალები უახლოვდებოდნენ. მართალია ოსმალთა აგრესიის საგანი ამჯერად სამცხე იყო, მაგრამ სამცხის დაკავების შემდეგ ისინი საქართველოს სხვა ნაწილებსაც შეუტევდნენ. ამიტომ იყო, რომ ბაგრატ იმერთა მეფე ცდას არ აკლებდა, რათა ოსმალები სამცხეში არ შემოეშვა. იმერეთის მეფემ სამცხის დროებით დაკავება შეძლო და 10 წლის განმავლობაში შეუპოვარი ბრძოლით მის შენარჩუნებას ცდილობდა. ამ ბრძოლებში ბაგრატს ზურგს უმაგრებდა ლუარსაბ I, რომელსაც იმერეთის მეფემ სამცხის აღმოსავლეთი ნაწილი – ჯავახეთი დაუთმო. 1545 წელს სოხოისტასთან ბრძოლაში ლუარსაბ მეფემ თავისი ჯარით ბაგრატ მეფის მხარდამხარ იბრძოლა, მაგრამ ამ ბრძოლაში ქართლ-იმერეთის მეფეები დამარცხდნენ. ამის შემდეგ სმცხის ციხეებს დიდი ნაწილი ოსმალებმა დაიკავეს და ათაბაგად ქაიხოსრო II გამოაცხადეს (1545-1573 წწ.), მაგრამ სამცხეს ფაქტობრივად ოსმალები დაეუფლნენ და ქვეყნის საბოლოო დაპყრობის ღონისძიებების გატარებას შეუდგნენ. ქაიხოსრომ ირანს მიმართა და შაჰს ოსმალთა ძალმომრეობისაგან დაცვა და ლუარსაბის ხელთ შერჩენილი ჯავახეთის მისთვის დაბრუნება სთხოვა. შაჰ-თამაზისათვის ეს თხოვნა მეტად სასურველი იყო. მას არც ოსმალთა მიერ სამცხეში ფეხის მოკიდება აძლევდა ხელს და არც  ურჩი ლუარსაბის გაძლიერება. ამიტომ ათაბაგის თხოვნას დაუყოვნებლივ გამოეხმაურა.

## მიმდინარეობა
1546 წლის ბოლოს შაჰ-თამაზი შარვანში იმყოფებოდა. აქედან თავისი ჯარით მესხეთისაკენ გაეშურა, გამოვლო ანისი, შორაგელი და ახალქალაქს მიადგა. 1547 წლის იანვარი იდგა. ისეთი ყინვები დაეჭირა, რომ მდინარე მტკვარი სრულიად გაყინულიყო. ჯავახეთში შაჰ-თამაზმა ლუარსაბის მომხრე თავადების – დიასამიძეების მამულები მოარბია და აქედან ქვემო ქართლში გადავიდა. ეს კუთხეც საშინლად ააოხრა და დიდი ტყვე-ალაფით განჯაში დაბრუნდა. ლუარსაბი, მართალია, მტრის უზარმაზარ ჯარს პირისპირ ვერ შეება, მაგრამ გამუდმებული თავდასხმებით დიდად აზარალებდა.

ამრიგად, შაჰ-თამაზმა ვერც ამჯერად შეძლო ლუარსაბის დამორჩილება, ხოლო ქართველებმა სხვადასხვა შეტაკებებში მრავალი ყიზილბაში ამოწყვიტეს. შაჰმა ტყვეები გაირეკა და ნაძარცვით ბარდასაკენ გაემართა. უკან მიმავალ შაჰს იმერეთის მეფე ბაგრატი და კახეთის მეფე ლევანი ეახლნენ.  ქართლის დაუმორჩილებლობით გაწბილებული ირანის მბრძანებელი იძულებული იყო ისინი მდიდარი საჩუქრებით დაეჯილდოვებინა და მათ სიტყვიერ ერთგულებას დასჯერებოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* შაჰ-თამაზის პირველი ლაშქრობა საქართველოში
* შაჰ-თამაზის მესამე ლაშქრობა საქართველოში
* შაჰ-თამაზის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორია, ტ. III, თბ. 2008 წ. გვ. 166-167

კატეგორია:შაჰ-თამაზის ლაშქრობები
ვლადიმერ სობოლევი

**ვლადიმერ სტეფანეს ძე სობოლევი** ( დ. 30 მაისი [ძვ. სტ. 17 მაისი],  1908, ლუგანსკი, — გ. 1 სექტემბერი 1982, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1958),
სოციალისტური შრომის გმირი (1978). ჩეხოსლოვაკიის, უნგრეთისა და ბულგარეთის გეოლოგიური საზოგადოებების საპატიო წევრი.

## ბიოგრაფია 
1930 წელს ვლადიმერ სობოლევმა დაამთავრა ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტი. 1930-1958 წლებში მუშაობდა ლენინგრადის, ლვოვისა და ირკუტსკის სხვადასხვა გეოლოგიურ დაწესებულებასა და უმაღლეს სასწავლებელში. 1958-1981 წლებში იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების გეოლოგიის და გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; 1981 წლიდან — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე ფერსმანის სახელობის მინერალოგიური მუზეუმის დირექტორი. 

ვლადიმერ სობოლევის ძირითადი შრომები ეხება მაგმური და მეტამორფული ქანების პეტროლოგიისა და მინერალოგიის, აგრეთვე ალმასების საბადოთა გეოლოგიის საკითხებს. 1940 წელს გამოთქვა მოსაზრება ციმბირის ბაქნისა და სამხრეთ აფრიკის გეოლოგიური აგებულების მსგავსების შესახებ. 1974 წლიდან იყო საერთაშორისო მინერალოგიური ასოციაციის პრეზიდენტი. 

ლენინური (1976) და სსრკ სახელმწიფო პრემია (1950). დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 1 სხვა ორდენით.

## თხზულებები 
* Геология месторождений алмазов Африки, Австралии, острова Борнео и Северной Америки, М., 1951;
* физико-химические основы петрографии изверженных горных пород, М., 1961 (совместно с А. Н. Заварицким);
* Фации метаморфизма, М., 1970 (совместно с др.);
* Фации регионального метаморфизма умеренных давлений, М., 1972 (совместно с др.);
* Фации регионального метаморфизма высоких давлений, М., 1974 (совместно с др.).

## ლიტერატურა 
* Владимир Степанович Соболев. (К 60-летию со дня рождения), "Геология и геофизика", 1968, № 5.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:კუნცევოს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
სამშვილდის სიონის წარწერა

thumb|სამშვილდის სიონის წარწერის ფრაგმენტი
**სამშვილდის სიონის წარწერა** — ძველი ქართული წარწერა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ სამშვილდის ნაქალაქარის სიონის ნანგრევებზე.

## წარწერა 
წარწერა ამოღარული იყო ერთ სტრიქონად სამშვილდის სიონის სამხრეთისა და აღმოსავლეთის კედლების თითქმის მთელ სიგრძეზე, დაახლოებით 35 მეტრზე. შემორჩენილია ერთ მესამედზე ნაკლები"

## დათარიღება 
წარწერის ძლიერი დაზიანების გამო თითქმის შეუძლებელი ხდება მისი რამდენადმე სრულად აღდგენა და სწორად დათარიღება. ამით აიხსნება ის, რომ სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ წარწერას სხვადასხვაგვარად ათარიღებენ: მარი ბროსე – 1313 წელი; ექვთიმე თაყაიშვილი – 958 წელი; გიორგი ჩუბინაშვილი – VIII საუკუნე; სარგის კაკაბაძე – 778 წელი; ლევან მუსხელიშვილი – 777 წელი; ნოდარ შოშიაშვილი – X საუკუნის 50-იანი წლები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვილდე

## ლიტერატურა 
* ნ. შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, I, თბ., 1980, გვ. 231–233
* კ დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, თბ., 1997, გვ. 51

კატეგორია:ქართული წარწერები
მანჯუშრი

thumb|მანჯუშრი
**მანჯუშრი** (სანსკ: मञ्जुश्री Mañjuśrī; ბენგ: মঞ্জুশ্রী; ჩინ: 文殊 Wénshū, 文殊師利 Wénshūshīlì; იაპ: 文殊 მონჯუ, 文殊師利 მონჯუშ'რი; ტიბ: འཇམ་དཔལ་དབྱངས། ჯამპელჲანგ; მონღ: Зөөлөн эгшигт Zogelen Egsigtu; კორ: 문수보살 მუნსუ ბოსალ; თაი: พระมัญชุศรีโพธิสัตว์; ვიეტ: Văn-thù-sư-lợi) — ტრანსცენდენტულ სიბრძნესთან ( პრაჯნა ) დაკავშირებული ბოდჰისატვა მაჰაიანა ბუდიზმში. ეზოთერულ ბუდიზმში აგრეთვე აღებულია სამედიტაციო ღვთაებად. სანსკრიტული სახელი *მანჯუშრი* შეიძლება „დიდებულ სიტყვებად“ ითარგმნოს.. მანჯუშრის სხვა, სრული სანსკრიტული სახელი არის ''მან'ჯუშრიიკუმაარაბჰუუტა* (Mañjuśrīkumārabhūta).

## მაჰაიანა ბუდიზმში
მკვლევრები მანჯუშრის მაჰაიანურ ლიტერატურაში ერთ-ერთ უძველეს და უმნიშვნელოვანეს ბოდჰისატვად მიიჩნევენ. მანჯუშრი პირველად მოხსენიებულია ადრინდელ მაჰაიანურ ტექსტებში, მაგალითად პრაჯნაპარამიტა სუტრაში. ლოტოსის სუტრა მას მიაწერს „წმინდა მიწა“ *ვიმალას'', რომელიც, ავატამსაკა სუტრის მიხედვით, მდებარეობს აღმოსავლეთით.

## ეზოთერულ ბუდიზმში
ეზოთერულ ბუდიზმში მანჯუშრი სამედიტაციო ღვთაებაა და სრულად გასხივოსნებულ ბუდდჰად ითვლება. ეზოთერული ბუდიზმის შინგონის სკოლაში, ის იმ 13 ღვთაებათაგანია, რომელსაც მოწაფეები თავს უძღვნიან. ხშირად მოიხსენიება ბევრ ეზოთერულ ტექსტში, მაგალითად მანჯუშრი მულა კალპასა და მანჯუშრინამასამგიტიში. ზოგ ტრადიციაში მისი მეუღლეა სარასვატი.

მიჩნეულია, რომ ჯე ცოგქაპამ, რომელმაც ტიბეტური ბუდიზმის გელუგის სექტა დააარსა, სწავლებები გამოცხადების სახით მანჯუშრისგან მიიღო.

## იკონოგრაფია
მანჯუშრი გამოსახულია მამაკაც ბოდჰისატვად, მარჯვენა ხელში აალებული მახვილით (ტრანსცენდენტული სიბრძნის რეალიზაცია, რომელიც კვეთს უვიცობასა და ორპირობას). მარცხენა ხელში ლოტოსით უკავია პრაჯნაპარამიტას სუტრა. მანჯუშრი ხშირად გამოსახულია თეთრ ლომზე ამხედრებულად ან ლომის ტყავზე მდგომარედ. ეს გამოსახავს სიბრძნის გამოყენებას გონების დასამორჩილებლად, რომელიც შედარებულია ჭენებასთან ან მრისხანე ლომის დამორჩილებასთან.

ტიბეტურ ბუდიზმში ზოგჯერ გამოისახება სამებაში ავალოკიტეშვარასთან ან ვაჯრაპანისთან ერთად.

## მანტრები
მანჯუშრის მანტრაა **ომ ა რა პა ჩა ნა დჰიჰ**; მიიჩნევა, რომ ეს მანტრა ზრდის სიბრძნეს და აუმჯობესებს კამათის, მახსოვრობისა და მწერლობის შესაძლებლობებს. მარცვალი **დჰიჰ** წარმოითქმება ძლიერი მახვილით.

## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე
* ბოდჰისატვა
* ვაჯრაიანა

კატეგორია:ბოდჰისატვები
კატეგორია:ბუდები
კატეგორია:ბუდიზმი
კატეგორია:იიდამები
გაშერბრუმ I

**გაშერბრუმ I** (ასევე **Hidden Peak** — „ჰიდენ პიკი“ ანუ „დამლული პიკი“ ან **K5**) — მწვერვალი ყარაყორუმის მთათა სისტემის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განშტოებაზე. მისი სიმაღლეა 8068 მ. ამ მაჩვენებლით ის მე-11 ადგილზეა მსოფლიოში. დამალული პიკი დაერქვა იმის გამო, რომ ბალტოროს მყინვარის ზედა ნაწილიდან, საიდანაც მიდის გზა ცენტრალური ყარაყორუმის ყველა უმაღლესი მწვერვალისაკენ, ის, მიუხედავად თავისი სიმაღლისა, არ ჩანს. გაშერბრუმ I მდებარეობს პაკისტანისა და ჩინეთის საზღვრის სიახლოვეს, პაკისტანის გილგიტ-ბალტისტანის პროვინციაში. გაშერბრუმ I-ზე პირველი ასვლა განხორციელდა 1958 წელს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*რვაათასიანები
## რესურსები ინტერნეტში
*გაშერბრუმ I სამიტპოსტზე
*გაშერბრუმ I ევერესტნიუსზე

კატეგორია:პაკისტანის მთები
კატეგორია:ყარაყორუმი
სამხრეთ ამერიკის მდინარეების სია

[მინი|250პქ|[ამაზონი]]
[მინი|250პქ|[ორინოკო]]
[მინი|250პქ|[პარანა (მდინარე)|პარანა]]
[მინი|250პქ|[ურუბამბა (მდინარე)|ურუბამბა]]
[მინი|250პქ|მდინარე [ურუგვაი (მდინარე)|ურუგვაი]]
[მინი|250პქ|[მადეირა (მდინარე)|მადეირა]]
[მინი|250პქ|[რიო-ნეგრო (ამაზონი)|რიო-ნეგრო]]
**სამხრეთ ამერიკის მდინარეები მდებარეობის მიხედვით:**
*აკონკაგუა  
*ამაზონი  , , , , , 
**მარანიონი  
**უკაიალი  
***აპურიმაკი  
***ურუბამბა  
**მადეირა  
**რიო-ნეგრო  
**ტოკანტინსი  
*აპურე  
*ატრატო  
*ბიო-ბიო  
**მელეკო  
*კარონი  
*კაუტინი  
*ჩუბუტი  
*კოლორადო  
*ელკი  
*ესეკიბო  
*იტატა  
**ნუბლე  
*ლოა  
*მაგდალენა  
*მაიპო  
**მაპოჩო  
*მაულე  
**ლონკომილია  
***აჩიბუენო  
****ანკოა  
***ლონგავი  
***პერკელაუკენი  
****პურაპელი  
***პუტაგანი 
**მელადო  
*მაულინი  
*მარონი , 
*ორინოკო  , 
**აპურე  
**არაუკა  , 
**მეტა  , 
**გუავიარე  
*პარნაიბა  
*რაპელი  
*რენიუე  
*რიო-ბუენო  
**რაუე  
***დამასი  
*რიო-დე-ლა-პლატა  
*პარანა  , , 
*ურუგვაი  , , 
*პარაგვაი  , , , 
*პალენა  
*პეტროუე  
*პუელო  
*სან-ფრანსისკო  
*ტოლენი  
**ტრანკურა  
*ვალდივია  
**კალე-კალე 
***სან-პედრო 
****ენკო  
*****ლიანკუიე  
******უაუმი  , 
*******ჩაპელკო  
******ლიკინე  
**კაუ-კაუ  
**კრუსესი  
**კუტიპაი  
**ფუტა  
**ელჩო  
*ფუტალეუფუ  

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს მდინარეების სია
*არგენტინის მდინარეების სია
*ბოლივიის მდინარეების სია
*პერუს მდინარეების სია

კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის მდინარეები
კინგ კონგი

მინი|220პქ|კინგ კონგი, 1933 წლის ფილმის პოსტერი
**კინგ კონგი** () — გამოგონილი მონსტრი-გორილა, რომელიც ძირითადად ფილმების გმირია. ფილმები მისი მონაწილეობით გამოდის 1933 წლიდან. მათ შორის არის 1933, 1976 და 2005 წლის ვერსიები. ამის გარდა, კინგ კონგი არის არაერთი წიგნის, კომიქსის, სხვადასხვა სუვენირის, კომპიუტერული თამაშის, გასართობი პარკის გმირი. უახლოეს მომავალში იგეგმება მის შესახებ სპექტაკლის პრემიერაც. ამჟამად საავტორო უფლებები მასზე ეკუთვნის კომპანიას  Universal Studios, ხოლო შეზღუდული უფლებებით სარგებლობს მერიან კუპერი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:გამოგონილი გორილები
კატეგორია:კინგ კონგის პერსონაჟები
კატეგორია:გოძილას პერსონაჟები
ორანჟი

**ორანჟი** (აფრ., ნიდ. Oranjerivier) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის უგრძესი მდინარე. სათავეს იღებს ლესოთოში, დრაკონის მთებში, შემდეგ მიემართება დასავლეთით, გადაკვეთს სამხრეთ აფრიკას და ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში. ორანჟზე გაივლის სამხრეთ აფრიკასა და ნამიბიას და სამხრეთ აფრიკასა და ლესოთოს შორის სახელმწიფო საზღვრის ხაზი, ასევე საზღვრები სამხრეთ აფრიკის რამდენიმე პროვინციას შორის.

მდინარე დიდ როლს თამაშობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ეკონომიკაში, ვინაიდან ძალზედ მნიშვნელოვანია მისი როლი ირიგაციასა და ენერგეტიკაში. ორანჟის სიგრძეა 2200 კმ, აუზის ფართობი 973 000 კმ².
მინი|250პქ|ორანჟი|left
სახელი „ორანჟი“ უწოდა ჰოლანდიელმა რობერტ იაკობ გორდონმა. ლესოთოში ამ მდინარეს *სენკუს* უწოდებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე ორანჟი 
*მდინარე ორანჟის კომისია 
*სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის წყლის რესურსებისა და ტყის სახელმწიფო დეპარტამენტი

კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:ლესოთოს მდინარეები
კატეგორია:ნამიბიის მდინარეები
იამანტაკა

thumb|იაპონური ექვივალეტი დაიიტოკუ (大威德明王)
**იამანტაკა** (; ; ; ; ) არის მაჰაიანა ბუდიზმის ვაჯრაიანას უმაღლესი ტანტრის კლასის იშტადევატა (ტიბ: იიდამი), პოპულარული ტიბეტური ბუდიზმის გელუკის სკოლაში.  იამანტაკა ითვლება მანჯუშრის, სიბრძნის ბუდდჰის, მრისხანე მანიფესტაციად, და სხვა კონტექსტში ფუნქციონირებს როგორც დჰარმაპალა.

*ჲამანტაკა* არის სანსკრიტული სახელი, რომელიც შეიძლება ორ ელემენტად დაიყოს: *ჲამა*, სიკვდილის ღმერთის სახელი და *ანტაკა* — *ბოლოს მომღები*. ამგვარად, იამანტაკას სახელი ნიშნავს „სიკვდილის ბოლოს მომღებს“.

ბუდიზმში, „სიკვდილის ბოლოს მომღები“ ყველა ბუდათა თვისებაა, რადგან მათ შეწყვიტეს ინკარნაციის ციკლი, სამსარა. ამ კონტექსტში, იამანტაკა არის მაჰაიანას პრაქტიკოსების მიზანი ბოდჰის, გასხივოსნების მიღწევისთვის.

„ჲამანტაკა“ ან „შრი ბჰაგავან ჲამანტაკა“ (სანსკ: श्री भगवान् यमान्तक; ბრწყინვალე ღვთაება ბოლოს უღებს ჲამას) არის [შრი] ვაჯრა[მაჰა]ბჰაირავას სხვა სახელი, რომელიც ბოდჰისატვა მანჯუშრის უმაღლესი ემანაციაა. ბოდჰისატტვა მანჯუშრი, შრი ვაჯრაბჰაირავა და შრი ბჰაგავან ჲამანტაკა ერთად წარმოადგენენ [ბუდა]დჰარმაკაჲას ([გასხივოსნებული] დოქტრინის სხეული), რომელსაც ასევე ჰქვია ვაჯრადჰარა (ელვის მპყრობელი).

## როგორ უღებს ბოლოს იამანტაკა სიკვდილს?
ეს შეკითხვა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რას მივაწერთ სიტყვა „სიკვდილის“ მნიშვნელობას — მაგრამ ერთადერთი გზა, რომლითაც ამ შესაძლებლობას შეიძლება მიაღწიონ  არის სიბრძნის გასხივოსნების აქტივაცია. ბრძენ გონებას შეუძლია აღიქვას, რომ სიკვდილს არ აქვს შინაგანი, კონკრეტული არსებობა. აგრეთვე, როდესაც მივაღწევთ იამანტაკას — რომელიც ბუდაა — იგივე რეალიზაციას, მაშინ გვექნება ტრანსცენდენტული სიკვდილი.

## იამანტაკა იაპონურ ბუდიზმში
იაპონურ ეზოთერულ სწავლებაში, ცნობილია როგორც ''დაი'ითოკუ მჲოო'' (大威德明王) და არის ამიდა ნჲორაის მრისხანე ემანაცია. გამოსახულია ძროხაზე მჯდომარე, სხვადასხვა იარაღის ჭერით, ექვსი სახით, ფეხითა და ხელით — წმინდა გასხივოსნების სიმბოლიზაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ამიტაბჰა
*მანჯუშრი

## რესურსები ინტერნეტში
* [http://www.yamantaka.org ]
* Vajrabhairava (Yamantaka) practice support
* Wrathful Guardians of Buddhism - Aesthetics and Mythology
* Daïitoku

## სქოლიო
კატეგორია:ბუდიზმი
კატეგორია:იიდამები
ზამბეზი

[მინი|300პქ|ჩანჩქერი [ვიქტორია (ჩანჩქერი)|ვიქტორია]]
**ზამბეზი** — მდინარე აფრიკაში. აფრიკის სიგრძით მეოთხე მდინარე. უდიდესი ინდოეთის ოკეანეში ჩამდინარე მდინარეებს შორის. მისი სიგრძეა 3540 კმ, აუზის ფართობი — 1 390 000 კმ². სათავეს იღებს ზამბიაში, შემდეგ მიემართება ანგოლის ტერიტორიაზე, გაივლის ნამიბიისა და ბოტსვანის სახელმწიფო საზღვარზე, გადაკვეთს ზიმბაბვეს და შემდეგ მოზამბიკში ერთვის ინდოეთის ოკეანეს.

ზამბეზის ყველაზე ცნობილი შტრიხი ისაა, რომ მასზე მდებარეობს ჩანჩქერი ვიქტორია.

## რესურსები ინტერნეტში 
მინი|300პქ|left|ზამბეზი
* მდინარე ზამბეზი - ინფორმაცია და რუკები 
* ზამბეზის როლი 
* აფრიკის მდინარეების აუზის რუკა 

კატეგორია:ანგოლის მდინარეები
კატეგორია:მოზამბიკის მდინარეები
კატეგორია:ზამბიის მდინარეები
კატეგორია:ზიმბაბვეს მდინარეები
კატეგორია:ნამიბიის მდინარეები
კატეგორია:ბოტსვანის მდინარეები
კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
ლიმპოპო

**ლიმპოპო** (, ) — მდინარე სამხრეთ აფრიკაში. მისი სიგრძეა 1750 კმ, აუზის ფართობი 415 000 კმ². ლიმპოპო ინდოეთის ოკეანეში ჩამდინარე აფრიკის მდინარეებს შორის სიდიდით მეორეა ზამბეზის შემდეგ.

ლიმპოპოზე გაივლის სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვრის მონაკვეთები ბოტსვანასა და ზიმბაბვესთან.
მინი|left|250პქ|ლიმპოპოს აუზი
პირველი ევროპელი, ვინც ეს მდინარე ნახა, იყო ვასკო და გამა, რომლის ექსპედიციამაც 1498 წელს, ლიმპოპოს შესართავთან ჩაუშვა ღუზა. როგორც ჩანს, მდინარის რეგიონი უხსოვარი დროიდან ყოფილა დასახლებული, რადგან აქ აღმოჩენილია 3,5 მლნ წლის ავსტრალოპითეკის ნამარხები.

ლიმპოპო თავის ნაწარმოებებში უკვდავჰყვეს რადიარდ კიპლინგმა და მაინ რიდმა.

## რესურსები ინტერნეტში
*მდინარე ლიმპოპო 
*ლიმპოპო — ბრიტანიკა

კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:ზიმბაბვეს მდინარეები
კატეგორია:მოზამბიკის მდინარეები
კატეგორია:ბოტსვანის მდინარეები
ბროუდ-პიკი

**ბროუდ-პიკი** (**კ3**, ადგილობრივ ენაზე **ფაიჩან-კანგრი** (ཨིྰན་ཨངརི་) — მსოფლიოში სიმაღლით მე-12 მწვერვალი. დასახელება ითარგმნება, როგორც „ფართო პიკი“. მისი სიმაღლეა 8051 მ. ბროუდ-პიკი წარმოადგენს გაშერბრუმის მთიანი მასივის ნაწილს. ის მდებარეობს პაკისტანისა და ჩინეთის საზღვარზე. კ2-დან დაშორებულია 8 კმ-ით. ბროუდ-პიკზე პირველად ავიდა ავსტრიელ მთამსვლელთა ექსპედიცია 1957 წლის 9 ივნისს.

## იხილეთ აგრეთვე
*რვაათასიანები
## რესურსები ინტერნეტში
*ბროუდ-პიკი პიკვეაზე 
*ბროუდ-პიკი სამიტპოსტზე
*ბროუდ-პიკი ევერესტნიუსზე

კატეგორია:პაკისტანის მთები
კატეგორია:ყარაყორუმი
ობი

**ობი** (; კომი ენაზე ნიშნავს „თოვლს“) — მდინარე რუსეთში, დასავლეთ ციმბირში. რუსეთის სიგრძით მეოთხე მდინარე (სიგრძე 2,962 კმ). ობს მსოფლიოში უგრძესი შესართავი აქვს. აუზის ფართობი შეადგენს 2,972,497 კმ²-ს.

ობი ორრქიანი მდინარეა. იგი ალტაის მხარეში, ქალაქ ბისკიდან 26 კმ-ის მოშორებით, ორი დიდიტოტით იწყება. მარცხენა სათავე —მდინარე კატუნი — სათავეს იღებს მყინვარისაგან ალტაის ყველაზე მაღალ მწვერვალზე — ბელუხზე. ეს ბობოქარი მთის მდინარე და მოედინება ღრმა და ვიწრო ხეობების ფსკერზე. ზაფხულობით დიდება გამდნარი მყინვარის წყლის სიუხვით, წლის სხვა დროებში კი წყალმარჩხია. შესართავთან ისიც ისევე წყალუხვია, როგორც ურალი და მტკვარი. 

ობის მეორე ტოტი — ბია გამოედინება თვალწარმტაცი ტელეცის ტბიდან, რომელსაც ხალხი ალტაის ოქროს ტბას უწოდებს. კატუნის საპირისპიროდ, ბია წყნარი მდინარეა. მისი მდორე დინება მხოლოგ ალაგ-ალაგ წყდება ჩქერებისა და ჭორომების გამო.

წარმოქმნის შემდეგ, ობი მიიკლაკნება ჯერ ჩრდილოეთით და შემდეგ დასავლეთით, სანამ ის მიაღწევს 55° ჩ-ს, სადაც ის გეზს ჩრდილო-დასავლეთისკენ იღებს, შემდეგ კი კვლავ ჩრდილოეთით, სადაც წარმოქმნის 970 კმ-ის ობის ყურეს, კარის ზღვის ნაწილს. 

ობს მრავალი შენაკადი აქვს, იმ ადგილამდე, სადაც ტომი ერთვის, მდინარეს ეწოდება ზემო ობი. მის მარცხენა მხარეს ირტიშამდე გადაჭიმულია ნაყოფიერი სტეპები — კულუნდა და ბარაბა.

მდინარე ინიას შესართავის ახლოს ობისორივე ნაპირზე გადაშლილია ციმბირის ყველაზე დიდი ქალაქი ნოვოსიბირსკი.

მდინარის იმ ნაწილს, რომელიც ტომსა და ირტიშის შესართავთა შორის მდებარეობს, შუა ობი ეწოდება. აქ მდინარე მოედინება ციმბირის ჭაობიან ტაიგაში. მარცხენა მხარეს გადაჭიმულ ვეებერთელა ჭაობებს ვასიუგანიე ჰქვია, ობსა და ენისეის შორის მდებარე ტერიტორიას კი ნარიმის მხარე ეწოდება.

ირტიშის შესართავიდან ქვემო ობი იწყება.

ირტიში ობის ყველაზე დიდი და წყალუხვი შენაკადია. მისი სიგრძე 4000 კმ-ზე მეტია და მისი სათავე ჩინეთში მდებარეობს.

## ლიტერატურა
*პაიკაძე ვ., „მსოფლიოს უდიდესი მდინარეები“, თბ., 1975, გვ. 39-65

## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია და ობის აუზის რუკები 

კატეგორია:ნოვოსიბირსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ტომსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგის მდინარეები
კატეგორია:იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგის მდინარეები
Medazzaland

***Medazzaland*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის მეცხრე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ლეიბლზე Capitol Records, 1997 წლის 14 ოქტომბერს. აშშ-ს ბილბორდის ჩარტში იგი მოხვდა #58 პოზიციაზე. ევროპაში ალბომი ოფიციალურად არ გამოცემულა.

დისკის ჩაწერის დროს ჯგუფი დატოვა ბას-გიტარისტმა ჯონ ტეილორმა. დარჩა სამი წევრი - ნიკ როუდზი, საიმონ ლე ბონი და უორენ კუკურულო. მათი მონაწილეობით დასრულებული იქნა ჩანაწერის რამდენი ახალი კომპოზიცია, ხოლო ტეილორთან ჩაწერილმა მასალამ გადამუშავება გაიარა.

ალბომის წარუმატებლობამ გამოიწვია EMI-სთან კონტრაქტის დასრულება. ლეიბლმა ჯგუფს გადასცა ალბომზე ყველა უფლება, ასევე ორიგინალური აუდიო და ვიდეოფირები 1995-1997 წლების კონცერტებიდან. დღემდე Medazzaland რჩება Duran Duran-ის ერთადერთ ალბომად, რომელიც არ გამოცემულა ბრიტანეთში. მოგვიანებით კოლექტივმა კონტრაქტი Hollywood Records-თან გააფორმა და გამოსცა დისკი *Pop Trash*. ევროპაში *Medazzaland* დღემდე იყიდება მხოლოდ იმპორტირებული დისკისა და ციფრული ჩამოტვირთვის სახით.

## სიმღერების სია
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში
* Duran Duran-ის დისკოგრაფია 

კატეგორია:1997 წლის ალბომები
კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები
დავით ჩქოტუა

მინი|360x360პქ|დავით ჩქოტუა.
**დავით ჩქოტუა** (დ. 11 იანვარი, 1849, სოფელი საბერიო, — გ. ივლისი, 1929, რიყე ) — აფხაზი პუბლიცისტი და რუსთველოლოგი.

## ბიოგრაფია
აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის მიხეილ შერვაშიძის ერთადერთი ვაჟის, გიორგი შერვაშიძის ძიძიშვილი და ერთგული თანამებრძოლი. დაიბადა სამურზაყანოს სოფელ საბერიოში. დაამთავრა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია. 1869–1875 წლებში სწავლობდა ჯერ ოდესის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო, ხოლო შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტებზე. პეტერბურგში სწავლების პერიოდში იგი აქტიურად თანამშრომლობდა გაზეთ „დროებასთან“. 1875 წლიდან გიორგი შერვაშიძემ მიიწვია აღმოსავლეთ საქართველოში თავისი მამულების მმართველად. თბილისში დაუახლოვდა თერგდალეულებს, ჩაერთო მათ მოძრაობაში.

დავით ჩქოტუა თავის უმცროს ძმასთან, ნიკოლოზთან ერთად დაადანაშაულეს 1876 წლის 22 ივლისს მომხდარ ნინა ანდრეევსკაიას გატაცებასა და მკვლეოლბაში. საბოლოოდ მიუსაჯეს 20 წლიანი კატორღა. ნიკოლოზი სასამართლომ საბოლოო ჯამში გაამართლა. დავით ჩქოტუამ კატორღა სრულად მოიხადა და 1906 წელს მძიმედ დაავადებული დასახლდა მშობლიურ სოფელ საბერიოში სადაც იგი ეწეოდა მეცნიერულ მოღვაწეობას. იგი დაინტერესებული იყო რუსთველოლოგიით. მუშაობდა „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ ვრცელ მონოგრაფიაზე, რომელიც ამჟამად დაკარგულია, შემორჩენილია მისი ნაშრომის ძალიან მცირე ნაწყვეტი.  

## ლიტერატურა
**ჭურღულია, ო*. დავით ჩქოტუა, სოხუმი, 1969.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი 
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:აფხაზი მწერლები
დავით
რალფ ელიოტი

**რალფ ნილსონ ელიოტი** (; დ. 28 ივლისი, 1871, მერისვილი, კანზასის შტატი — გ. 15 იანვარი, 1948) — ამერიკელი ფინანსისტი, ელიოტის ტალღების თეორიის (ელიოტის კოდის) შემქმნელი.

## ბიოგრაფია 
1880-იანი წლების დასასრულს, ელიოტების ოჯახი საცხოვრებლად გადადის სანტიაგოში, ტეხასის შტატში. 1891 წლიდან იგი მუშაობას იწყებს და სხვადასხვა თანამდებობას იკავებს რკინიგზის სხვადასხვა, მექსიკური წარმოშობის კომპანიებში. 1896 წლიდან მისი სამუშაო და მოვალეობა პირდაპირ კავშირშია საფინანსო აღრიცხვისა და ანგარიშგების ამოცანებთან.

## გამოცემული ლიტერატურა 
* *Tea Room and Cafeteria Management (1926)*
* *The Future of Latin America*
* *The Wave Principle (1938)*
* *The Financial World articles (1939)*
* *Nature’s Law - The Secret of the Universe (1946)*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ralph N. Elliott, biography on Market Technicians Association website 
* Biography of Ralph Nelson Elliott 

კატეგორია:ამერიკელი ფინანსისტები
კატეგორია:დაბადებული    28 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი  15 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
უილიამ სმითი

**უილიამ სმითი** ( დ. 23 მარტი, 1769 — გ. 28 აგვისტო, 1839) — ინგლისელი გეოლოგი და გეოდეზისტი. მოღვაწეობდა უმთავრესად სტრატიგრაფიის დარგში. 

შეადგინა ყველა ქვეყნის დეტალური, საერთოეროვნული გეოლოგიური რუკა, რომელიც პირველივე გამოქვეყნებისთანავე სამეცნიერო საზოგადოებისთვის შეუმჩნეველი დარჩა. მისი შედარებით უბრალო განათლება და ოჯახური კავშირები დამაბრკოლებელი გახდა სწავლულ საზოგადოებაში გაწევრიანებისათვის. ფინანსურად გაკოტრებულ სმითს გარკვეული ხანი დებიტორთა ციხეში მოუწია ყოფნა. აღიარეს მხოლოდ სიცოცხლის ბოლოს და შერაცხეს ინგლისის გეოლოგიის „მამად“.

სმითის გამოკვლევათა შედეგად საფუძველი ჩაეყარა ისტორიული გეოლოგიისა და სტრატიგრაფიის მეცნიერების დამოუკიდებელ დარგებად ჩამოყალიბების საქმეს. სმითმა პირველმა გამოიყენა სახელმძღვანელო ნამარხები სტრატიგრაფიული კორელაციისათვის. 1813–15 წლებში პირველმა შეადგინა ინგლისის გეოლოგიური რუკა, სადაც ქანები გამოყოფილი იყო ასაკის მიხედვით. გეოლოგიური რუკის შესადგენად მთელი ინგლისი ფეხით მოიარა. სმითის ნაშრომებმა შექმნა წინამძღვრები პალეონტოლოგიაში ევოლუციური იდეების განვითარებისათვის.

მეცნიერებაში მისი წვლილი და დამსახურება მაღალ დონეზე იყო შეფასებული; 1831 წელს ლონდონის გეოლოგიურმა საზოგადოებამ გადასცა უოლასტონის მედალი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1769
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1839
Pop Trash

***Pop Trash*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის მეათე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2000 წლის 19 ივნისს. ალბომის ჩაწერა უკანასკნელად შედგა ტრიოს ლე ბონი/როუდზი/კუკურულო სახით. 2001 წელს მისი გამოცემა შეწყდა.

ალბომის გარეკანზე გამოსახულია Liberace-ს ფირმის მანქანა.

2008 წლის ივლისიდან ალბომი ვრცელდება iTunes-ის ქსელით.

## სინგლები 
ალბომიდან მხოლოდ ერთი სინგლი, Someone Else Not Me გამოიცა. ბრიტანეთში იგი მხოლოდ ჩარტის #53 პოზიციაზე მოხვდა, თუმცა ლატვიაში საუკეთესო 10-ეულშიც კი შევიდა.

კიდევ ერთი სინგლის სახით უნდა გამოეცათ Playing With Uranium, თუმცა იგი მხოლოდ რადიო პრომო დისკის სახით გავრცელდა.

იაპონიაში სინგლის სახით გამოვიდა Last Day On Earth. ის შესრულდა იაპონიაში, პარკის Universal Studios გახსნისას.

## სიმღერების სია
# Someone Else Not Me – 4:48
# Lava Lamp – 3:54
# Playing with Uranium – 3:51
# Hallucinating Elvis – 5:26
# Starting to Remember – 2:38
# Pop Trash Movie – 4:54
# Fragment – 0:49
# Mars Meets Venus – 3:07
# Lady Xanax – 4:53
# The Sun Doesn't Shine Forever – 4:51
# Kiss Goodbye – 0:41
# Last Day on Earth – 4:27
**დამატებები:**
# Un Autre Que Moi სიმღერის Someone Else Not Me ფრანგულენოვანი გამოცემა] – 4:19
# Alguien Que No Soy Yo სიმღერის  Someone Else Not Me ესპანურენოვანი გამოცემა] – 4:16
# Prototypes – 6:17

## რესურსები ინტერნეტში
* Duran Duran-ის დისკოგრაფია 

## სქოლიო 
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები
კატეგორია:Hollywood Records-ის ალბომები
სიფილისი

**სიფილისი** (Siphylis) ქართულად — ათაშანგი. ევროპაში  იგი 1493 წლამდე ცნობილი არ იყო. ფაქტია, რომ კოლუმბის ეკიპაჟის ზოგიერთი წევრი აქტიურად მონაწილეობდა ფრანგი მეფის, შარლ  VII-ის  იტალიაში შეჭრაში 1494 წელს და სწორედ ამ დროს, ამ ქვეყანაში დაიწყო აღნიშნული დაავადების ეპიდემია. სიფილისის გამომწვევია გრძელი, სპირალურად დახვეული ბაქტერია. – Treponema pallidum.

## ეპიდემიოლოგია 
სიფილისი ტიპური ანთროპონოზური დაავადებაა. ავადდებიან მხოლოდ ადამიანები, რომლებიც ბაქტერიის რეზერვუარს წარმოადგენენ. აღნიშნული ბაქტერია ორგანიზმში ჩვეულებრივ შეიჭრება სქესობრივი აქტის დროს. შესაძლებელია აგრეთვე შემთხვევითი დასენიანებაც არაპირდაპირი გზით, მაგალითად კოცნისას.

## დაავადების განვითარება 
სიფილისი გადის განვითარების 3 სტადიას. პირველადი სიფილისის დროს, დასენიანებიდან 10–30 დღის შემდეგ, გარეგან სასქესო ორგანოებზე წარმოიქმნება ზედაპირული, მცირე ზომის წყლული. დაავადების მეორე სტადიაზე ვლინდება კანზე და ლორწოვან გარსზე ჩნდება გამონაყარი. ამ პერიოდში ავადმყოფი ძალზე სენგადამდებია. მესამეული  სიფილისის დროს სხვადასხვა ქსოვილებსა და ორგანოებში ვითარდება გუმი. აღნიშნულ  სტადიაზე განსაკუთრებით ხშირად ზიანდება ცენტრალური ნერვული სისტემა, რასაც საბოლოო ჯამში ავადმყოფი მიჰყავს დამბლამდე და ფსიქიკის მოშლამდე.

## ლიტერატურა 
*Bliss, Katherine Elaine. "The Science of Redemption: Syphilis, Sexual Promiscuity, and Reformism in Revolutionary Mexico City" *Hispanic American Historical Review* 79:1 1999, pp.&nbsp;1–40.
*Parascandola, John. *Sex, Sin, and Science: A History of Syphilis in America* (Praeger, 2008) 195 pp.&nbsp;ISBN 978-0-275-99430-3 excerpt and text search
*Shmaefsky, Brian, Hilary Babcock and David L. Heymann. *Syphilis* (Deadly Diseases & Epidemics) (2009)
*Stein, Claudia. *Negotiating the French Pox in Early Modern Germany* (2009)

## რესურსები ინტერნეტში 
*"Syphilis - CDC Fact Sheet" აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის ცენტრი
*UCSF HIV InSite Knowledge Base Chapter: Syphilis and HIV 

კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
ვლადიმერ სმირნოვი

**ვლადიმერ ივანეს ძე სმირნოვი** ( დ. 31 იანვარი [ ძვ. სტ. 18 იანვარი], 1910, მოსკოვი — გ. 16 ივნისი, 1988, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1962). სოციალისტური შრომის გმირი (1980). 

## ბიოგრაფია 
1934 წელს დაამთავრა მოსკოვის გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტი. ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში აქტიურად მუშაობდა გეოლოგიურ სამსახურში. 1934-1951 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა გეოლოგიურ საწარმოო და სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებში. 

1951 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, 1952 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის სასარგებლო წიაღისეულის
კათედრის გამგე. 1969–1975 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის, გეოფიზიკისა და გეოქიმიის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი და სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრი. 

მრავალი ასეული შრომის ავტორია. სმირნოვის ძირითადი შრომები ეხება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა გეოლოგიის საკითხებს. ფართოდ მუშაობდა გეოლოგიის უმნიშვნელოვანესი საკითხების დამუშავებაში, მათ შორის სასარგებლო წიაღისეულების (ენდოგენური) მეთოდების, ძიების, დაზვერვისა და პროგნოზირების საქმეში. იკვლევდა მადანთა ადგილმდებარეობასა და მეტალოგენიის საფუძვლებს. 

იმოგზაურა მრავალ ქვეყანაში და დაამუშავა მადანთა ადგილმდებარეობის საკითხები. ასევე იკვლევდა კავკასიას, ციმბირსა და სხვა მხარეებს. დაადგინა მადანთა ადგილმდებარეობის რეგიონალური კანონზომიერებანი და მათი განლაგება ყოფილი სსრკ ტერიტორიაზე. ვლადიმერ სმირნოვმა აგრეთვე შეიმუშავა ვერცხლისწყლის, ტყვიის, ურანისა და სხვა მეტალოგენიის პრობლემების საკითხები. 

ლენინური პრემია (1972). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით, აგრეთვე მედლებით. სმირნოვის სახელი ეწოდა მინერალს — სმირნიტი.

## თხზულებები 
* Геология ртутных месторождений Средней Азии, М., 1947;
* Геологические основы поисков и разведок рудных месторождений, 2 изд., М., 1957;
* Очерки металлогении, М., 1963;
* Геология полезных ископаемых, 2 изд., М., 1969.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Владимир Иванович Смирнов. М., 1966 (Материалы к биобиблиографии учёных СССР. Серия геологических наук, в. 21);
* Владимир Иванович Смирнов (К 60-летию со дня рождения), «Вести. МГУ. Серия Геология». 1970, № 1.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:კუნცევოს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
Ultimate (Pet Shop Boys-ის ალბომი)

***Ultimate***  —  ჯგუფ Pet Shop Boys-ის კრებული, გამოცემული 2010 წლის 1 ნოემბერს, ლეიბლზე Parlophone. მასში შეტანილია ჯგუფის 18 ოფიციალური სინგლი (ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით) და ახალი სინგლი, Together. კრებული გამოიცა დუეტის 25 წლიანი კარიერის აღსანიშნავად. მას ასევე თან ახლავს სპეციალური DVD. ბრიტანულ ჩარტში გამოცემამ #27 პოზიცია დაიკავა.

სინგლი Together ციფრულად გამოვიდა 24 ოქტომბერს, ხოლო კომპაქტ-დისკზე - 29 ნოემბერს.

## სიმღერების სია
### CD და ციფრული ვერსია
#  West End Girls - 4:05
# Suburbia	- 4:02
# It's A Sin	- 5:00
# What Have I Done To Deserve This?	- 4:20
# Always On My Mind	- 3:58
# Heart	- 4:17
# Domino Dancing	- 4:18
# Left To My Own Devices	- 4:45
#  Being Boring	- 4:51
#  Where The Streets Have No Name (I Can't Take My Eyes Off You)	- 4:32
#  Go West	- 5:02
# Before	- 4:06
#  Se A Vida É (That's The Way Life Is)	- 4:01
#  New York City Boy	- 3:20
# Home And Dry	- 3:58
#  Miracles	- 3:55
#  I'm With Stupid	- 3:27
#  Love Etc.	- 3:32
# Together - 3:30

### DVD
# West End Girls (*Top of the Pops*, 15/12/85)
# Love Comes Quickly (*Top of the Pops*, 20/03/86)
# Opportunities (Let's Make Lots of Money) (BBC 2'-ის *Whistle Test*, 29/04/86)
# Suburbia (*Top of the Pops*, 02/10/86)
# It's a Sin (*Top of the Pops*, 25/06/87)
# Rent (*Top of the Pops*, 22/10/87)
# Always on My Mind (*Top of the Pops*, 10/12/87)
# What Have I Done to Deserve This? (Brit Awards, 08/02/88)
# Heart (BBC 1-ის *Wogan*, 30/03/88)
# Domino Dancing (*Top of the Pops*, 22/09/88)
# Left to My Own Devices (*Top of the Pops*, 01/12/88)
# So Hard (BBC 1-ის *Wogan*, 28/09/90)
# Being Boring (*Top of the Pops*, 29/11/90)
# Can You Forgive Her? (*Top of the Pops*, 10/06/93)
# Liberation (*Top of the Pops*, 07/04/94)
# Paninaro '95 (*Top of the Pops*, 03/08/95)
# Se a Vida é (That's the Way Life Is) (*Top of the Pops*, 02/12/03)
# A Red Letter Day (*Top of the Pops*, 28/03/97)
# Somewhere ('Top of the Pops'', 04/07/97)
# I Don't Know What You Want But I Can't Give It Any More (*Top of the Pops*, 30/07/99)
# New York City Boy (*Top of the Pops*, 08/10/99)
# You Only Tell Me You Love Me When You're Drunk (*Top of the Pops*, 14/01/00)
# Home and Dry (*Top of the Pops*, 29/03/02)
# I Get Along (*Top of the Pops 2*, 17/04/02)
# Miracles (*Top of the Pops*, 14/11/03)
# Flamboyant (*Top of the Pops*, 19/03/04)
# I'm with Stupid (*Top of the Pops*, 23/04/06)
# გლასტონბერის ფესტივალი (BBC Three 26/06/10)

## რესურსები ინტერნეტში
*ინფორმაცია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:2010 წლის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:2010 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის კომპილაციური ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ვიდეო ალბომები
გაშერბრუმ II

**გაშერბრუმ II** (ასევე **კ4**) — დედამიწის სიმაღლით მე-13 მწვერვალი. მისი სიმაღლეა  8035 მ. გაშერბრუმი ადგილობრივ ბალტის ენაზე ითარგმნება როგორც „მბრწყინავი მთა“. გაშერბრუმ II მდებარეობს ყარაყორუმის მთათა სისტემის გაშერბრუმის მასივში, გაშერბრუმ I-ის მახლობლად, პაკისტანის პროვინცია გილგიტ-ბლტისტანში. პაკისტანისა და ჩინეთის საზღვართან. პირველი ასვლა გაშერბრუმ II-ზე განხორციელდა ავსტრიული ექსპედიციის მიერ 1956 წლის 8 ივლისს. ექსპედიციის წევრები იყვნენ: ფრიც მორავეცი, იზეფ ლარხი და ჰანს ვილენპარტი.

## იხილეთ აგრეთვე
*რვაათასიანები

## რესურსები ინტერნეტში
*გაშერბრუმ II პიკვეაზე 
*გაშერბრუმ II სამიტპოსტზე
*გაშერბრუმ II 8000ანები.კომზე

კატეგორია:პაკისტანის მთები
კატეგორია:ყარაყორუმი
ხოსრო I

**ხოსრო I ანუშირვანი** (; დ.  496, არდესტანი — გ. 31 იანვარი, 579,  ქტესიფონი) — სასანიდური ირანის 22-ე შაჰინშაჰი 531-579 წლებში, კავად I-ის ვაჟი, პეროზ I-ის შვილიშვილი. ის ითვლება სასანიანთა დინასტიის ყველაზე გამოჩენილ წარმომადგენლად. 

შაჰინშაჰის ტიტულის მიღებისთანავე, ტახტის მოცილეთა მოშორების მიზნით, სიკვდილით დასაჯა თავისი უფროსი და უმცროსი ძმები. ის ასევე სასტიკად გაუსწორდა ამბოხებულ მაზდაკელებს, რომლებიც იმპერიაში მძვინვარე ქაოსის დამკვიდრებას ცდილობდნენ. 

ხოსროს მეფობა მამამისის (488–531 წწ.) მმართველობის გაგრძელება იყო.  მის დროს ცენტრალური ხელისუფლება საგრძნობლად განმტკიცდა,
იმპერია დაიყო 4 პროვინციად, კუსტებად, რომლებსაც შაჰის მიერ დანიშნული ერთგული მოხელეები, მარზპანები მართავდნენ. ის პირადად ნიშნავდა მოსამართლეებსა და ქურუმებსაც. ხოსროს დროს შეიქმნა კარგად ორგანიზებული მიწისა და სულადობრივი გადასახადების სისტემა, რომლის მიხედვითაც ნატურალური გადასახადი ფულით ჩანაცვლდა. მოხდა არმიის რეორგანიზაცია, სახელმწიფოს ჯარის მეომრებს ჯამაგირსაც კი უხდიდნენ. ხოსრო I-მა სოფლებში დააარსა სამხედრო რაზმები, ე.წ „*დეჰყანები*,“ რომლებიც არმიის დამხმარე ძალას აყალიბებდნენ საზღვრებზე. ხოსროს ბრძანებით ქალაქ გუნდეშაბურში დაარსდა მედიცინისია და ფილოსოფიის სკოლა. მის დროს ირანში ინდოეთიდან გავრცელდა ჭადრაკი. გადმოცემით, ამავე პერიოდში დაიწყეს სპარსეთში ნარდის თამაშიც.  
მინი|მარცხნივ|250პქ|ხოსრო ანუშირვანი ნადირობის დროს
ხოსრომ მოახერხა იემენის დაპყრობა, რომელიც იმ დროს უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო გზების გასაყარი იყო. 554 წელს კი საბოლოოდ დაამარცხა ამბოხებული ეფთალიტები. ანუშირვანმა გაახშირა საომარი მოქმედებები ბიზანტიასთან. 540 წელს ანტიოქია აიღო, მაგრამ მათთან წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში საბოლოოდ დამარცხდა. 532 და 562 წლებში იუსტინიანე I-თან დადო ე.წ. „საუკუნო ზავები.“ (532 წლის საუკუნო ზავი და დარას ზავი) ორ იმპერიას შორის დაპირისპირება ყველაზე მეტად, ლაზიკის ტერიტორიაზე გამძაფრდა, ეგრისის დიდი ომის დროს, რომლის შედეგადაც ბიზანტიელებმა მოახერხეს ლაზიკიდან სპარსელების განდევნა, რასაც 572 წელს მოჰყვა ირანიდან სომხეთისა და ქართლის გამოყოფა.

ხოსრო I გარდაიცვალა 48 წლიანი მმართველობის შემდეგ, 579 წლის 31 იანვარს, 83 წლის ასაკში. ის შეცვალა მისმა ვაჟმა, ჰორმიზდ IV-მ. ხოსროს მეფობის დროს სასანიდურმა ირანმა მიაღწია განვითარების უმაღლეს მწვერვალებს, რის გამოც ეს პერიოდი ირანის ისტორიის „ოქროს ხანადაა“ ცნობილი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Khosrau In Iran Science Island(In Persian) 
* The Reforms of Khosrow Anushirvan 
* Meander Protector Fragments 6.1-6.3 
* The Physicians of Jundishapur 

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორია, ტ. 1, თბ. 2008 წ.

კატეგორია:VI საუკუნის სასანიანი მონარქები
კატეგორია:დაბადებული  496
კატეგორია:გარდაცვლილი 579
შიშა-პანგმა

**შიშა-პანგმა** (ჩინ. 希夏邦马峰, Xīxiàbāngmǎ Fēng) — მწვერვალი ჩინეთში. წარმოადგენს დედამიწის ერთ-ერთ უმაღლეს მწვერვალს. მისი სიმაღლეა 8027 მ. ამ მაჩვენებლით იგი მე-14 ადგილზეა მსოფლიოს ყველაზე მაღალ მწვერვალებს შორის. ის რვაათასიანების ბოლო მწვერვალია. ტიბეტური სახელი „ში შა სბანგ მა“ სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „მწვერვალი ბალახიანი ვაკეების თავზე“. შიშა-პანგმა მდებარეობს სამხრეთ-ცენტრალურ ტიბეტში, ნეპალის საზღვრიდან რამდენიმე კილომეტრში. იგი ერთადერთი რვაათასიანია, რომელიც მთლიანად ჩინეთის ტერიტორიაზეა. პირველი ასვლა შიშა-პანგმაზე განახორციელეს ჩინელმა ალპინისტებმა 1964 წლის 2 მაისს. ეს იყო ბოლო რვაათასიანი, რომელიც ადამიანმა დალაშქრა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რვაათასიანები

## რესურსები ინტერნეტში 
* შიშა-პანგმა — ცნობები 
* შიშა-პანგმა — ცნობები
* შიშა-პანგმა — ცნობები

კატეგორია:ჩინეთის მთები
კატეგორია:ჰიმალაი
The Fall (Gorillaz-ის ალბომი)

***The Fall*** — ბრიტანული ვირტუალური ჯგუფ Gorillaz-ის რიგით მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც ციფრული სახით გამოვიდა ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე, 2010 წლის 25 დეკემბერს. მთლიანი ალბომი ჩაიწერა ჯგუფის ლიდერის, დეიმონ ოლბარნის საკუთარ iPad-ზე და ამრიგად წარმოადგენს მსოფლიოში პირველ მუსიკალურ ალბომს, რომელიც მთლიანად ამ საშუალებით იქნა შექმნილი.

2011 წლის 16 აპრილს ალბომი გამოიცა გრამფირფიტაზე, შეზღუდული რაოდენობით. 18 აპრილს კი გამოვიდა CD და ჩამოსატვირთი ვერსია.

## სიმღერების სია
**შენიშვნები**
* სიმღერა 6: დამატებითი კლავიშებიანები - ჯესი ჰეკეტი.
* სიმღერა 12: კანუნი - ჯეიმზ რ. გრიპო

**სემპლები**
* The Parish of Space Dust -  Cowboy Town, Brooks and Dunn; Wichita Lineman, გლენ კემპბელი, Hawaiian War Chant (Ta-Hu-Wa-Hu-Wai) , სპაიკ ჯოუნსი.

## გამოყენებული ინსტრუმენტები და ეფექტები 
* Speak It!
* SoundyThingie
* Mugician
* Solo Synth
* Synth
* Funk Box
* Gliss
* AmpliTube
* Xenon
* iElectribe
* BS-16i
* M3000 HD
* Cleartune
* iOrgel HD
* Olsynth
* StudioMiniXI
* BassLine
* Harmonizer
* Dub Siren Pro
* Moog Filatron

## სინგლები 
* Phoner to Arizona - პირველი სინგლი ალბომიდან, რომელიც გავრცელდა 2010 წლის 24 დეკემბერს.

## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:Gorillaz-ის ალბომები
კატეგორია:2010 წლის ალბომები
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები დეიმონ ოლბარნის პროდიუსერობით
სერგეი სმირნოვი

**სერგეი სერგეის ძე სმირნოვი** ( დ. 16 სექტემბერი 1895, ივანოვო-ვოზნესენსკი — გ. 20 აგვისტო 1947, ლენინგრადი) — რუსი გეოლოგი. მინერალოგიის ცნობილი მკვლევარი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1943). საფრანგეთის მინერალოგიური საზოგადოების საპატიო წევრი (1947).

## ბიოგრაფია 
1919 წელს დაამთავრა პეტროგრადის სამთო ინსტიტუტი. 1919-1941 წლებში იყო გეოლოგიური კომიტეტის თანამშრომელი, 1930 წლიდან — აგრეთვე ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტის პროფესორი. 1945 წლიდან ხელმძღვანელობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის მადნეულთა განყოფილებას. 

სმირნოვის ძირითადი შრომები ეხება მადნეულ საბადოთა მინერალოგიის და მადანთწარმოქმნის საკითხებს. გამოკვლევები მიეძღვა ბაიკალისპირეთის, პრიმორიესა და სსრკ ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის მადნეულთა ადგილმდებარეობას. 

სმირნოვის შრომებში დეტალურადაა გაშუქებული მრავალი მინერალის სახეობა, ადგილმდებარეობა და პირობები. მადანთწარმოქმნის თეორიის საკითხებში სმირნოვმა დაჩრდილა უცხოელ მკვლევართა მცდარი თეორიები (ვალდემარ ლინდგრენის, უილიამ ემონსისა და სხვათა შეხედულებები). დაამუშავა მოძღვრება ჰიდროთერმულ საბადოთა ზონალურობისა და მაგმატიზმის ამ ტიპის გამადნების კავშირის შესახებ. სერგეი სმირნოვმა აღმოაჩინა და აღწერა რკინის მადნეულის რიგი ადგილმდებარეობა, ასევე ფერადი და იშვიათი მეტალები. გამოზარდა არაერთი მადნეულთა სკოლის წარმომადგენელი.

სსრკ სახელმწიფო პრემია (1946). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, აგრეთვე ორდენითა და მედლებით.

## თხზულებები 
* Зона окисления сульфидных месторождений, М., 1951: Избр. труды, М., 1955;
* Полиметаллические месторождения и металлогения Восточного Забайкалья, М., 1961;
* Рудные месторождения и металлогения восточных районов СССР, М., 1962.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Григорьев Д. П., Шафрановский И. И., Выдающиеся русские минералоги, М. — Л., 1949 (имеется лит.);
* Смирнов В. И., Основоположник советской металлогении. (К пятнадцатилетию со дня смерти академика С. С. Смирнова), წგნ.: Закономерности размещения полезных ископаемых, т. 5, М., 1962.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
მარიდაანთ კოშკი

**მარიდაანთ კოშკი** – კოშკი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში, მარიდაანთ უბანში. 

კოშკი ნაგებია რიყის ქვით. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით, ხოლო XIX საუკუნეში საბრძოლო კოშკი წისქვილად გადაუკეთებიათ. ნაგებობა დაზიანებულია: პირველი სართულის ცილინდრული კამარა ჩანგრეულია, სართული მიწითაა ამოვსებული; მეორე სართულზე ჩრდილოეთ კედელი გამონგრეულია; აღარ არსებობს მეორე და მესამე სართულების ხის გადახურვა; მესამე სართულის მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი.

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (5,2 X 6,95 მ). შესასვლელი პირველი სართულის დასავლეთ კედელშია. აღმოსავლეთ კედელში ორი სათოფურია, სამხრეთისაში ბუხარი და ორი სათოფური. ჩრდილოეთ კედელში დატანებულია მეორე სართულზე ასასვლელი ქვის კიბე. მეორე სართულზე, სამხრეთ კედელში ჩაშენებულია ბუხარი. მის ორივე მხარეს, ბრტყელ ნიშებში სათოფურებია. ასეთივე სათოფურებია აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებშიც. კოშკის დასავლეთ ფასადზე ჩასმულია ქვიშაქვის ფილა მხედრული წარწერით. წარწერა დაზიანებულია; იკითხება მხოლოდ ამშენებლის გვარი - „შაქარაშვილი“.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის კოშკები