ფელიქს დიუბანი

**ფელიქს ლუი ჟაკ დიუბანი** (; დ. 14 ოქტომბერი, 1797, პარიზი — გ. 7 ოქტომბერი, 1870, ბორდო) — ფრანგი მხატვარ-ორნამენტალისტი, აკვარელისტი და ისტორიული შენობების არქიტექტორ-რესტავრატორი. XIX საუკუნის ფრანგულ არქიტექტურაში ნეორენესანსის სტილის ერთ-ერთი მთავარი ფუძემდებელი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლა. იყო ფრანსუა დებრეს მოწაფე, რომლის ქალიშვილზეც მოგვიანებით დაქორწინდა. 1823 წლის რომის პრემიის ლაურეატია. 1828-1830 წლებში ფელიქს დიუბანი იტალიაში მუშაობდა და ანტიკური პომპეის ნანგრევებს შეისწავლიდა, რის შემდეგაც საბერძნეთში გაემგზავრა.

1832 წლიდან იყო პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლის (1968 წლიდან: École nationale supérieure des Beaux-Arts) შტატგარეშე არქიტექტორი. ვიოლე-ლე-დიუკთან ერთად მონაწილეობდა სამეფო კაპელას (სენტ-შაპელი) რესტავრაციაში; მუშაობდა ბლუას, შანტიის, დამპიერისა და ფონტენბლოს ციხესიმაგრეების რესტავრაციაზე. აღადგინა ლუვრის აპოლონის გალერეა.

დიუბანი იყო საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორი. 1864-1870 წლებში არჩეული იყო პარიზის მე-7 ოლქის მუნიციპალურ მრჩევლად; იკავებდა სამოქალაქო შენობების გენერალური ინსპექტორის თანამდებობას. მის მოწაფეთა შორის ყველაზე მეტად ცნობილია შარლ ოგიუსტ კეტელი.

## ნატიფი ხელოვნების სკოლა
1830-1861 წლებში დიუბანი პარიზში, სენ-ჟერმენ-დე-პრეს კვარტალში, ბონაპარტის ქუჩაზე, საკუთარი პროექტით აშენებდა ნატიფი ხელოვნების სკოლის ახალ შენობას ნეორენესანსის სტილში. სკოლის ეზოში შესასვლელ ჭიშკარს ამკობს ფერმწერ ნიკოლა პუსენისა და მოქანდაკე პიერ პიუჟეს ბიუსტები. შენობის მთავარი ფასადი, რომელიც არქიტექტურული ძეგლების დიდ ეზოში გადის, აგებულია ნეორენესანსის სტილში; მისთვის დამახასიათებელია ბრამანტესეული სარკმლები, პირველი სართულის რუსტიკა და მეორე და მესამე სართულების ორდერული დამუშავება.

სკოლის მთავარი შენობის წინ მდებარე „არქიტექტურული ეზოს“ პერიმეტრზე ჩაშენებულია სხვადასხვა წლებში დანგრეული საფრანგეთის არქიტექტურის ისტორიის გამორჩეული ძეგლების გადარჩენილი ფრაგმენტები. მათ შორისაა: დიანა დე პუატიეს ანეს ციხესიმაგრის პორტიკი (არქიტექტორი ფილიბერ დელორმი, 1548) და გაიონის ციხესიმაგრის ფრაგმენტი.

სასწავლებლის სააქტო დარბაზის ამფითეატრს ამკობს „ნახევარწრე“  — აკადემისტი ფერმწერის, პოლ დელაროშის პანორამული კედლის მხატვრობა (ზეთით, 27 x 4,5 მ), რომელსაც ხშირად შეცდომით ფრესკას უწოდებენ (1837-1841). სურათზე, გამოგონილი ანტიკური ტაძრის ფონზე, გამოსახულია ყველა დროისა და ხალხის სამოცდათხუთმეტი გამოჩენილი ხელოვანი. ისინი ჯგუფებად არიან განლაგებულნი ცენტრალური პოდიუმის ორივე მხარეს, პოდიუმის კენწეროში კი (აკადემიზმის კანონების მიხედვით) ანტიკური ხანის სამი ყველაზე გამორჩეული ხელოვანი ზის: არქიტექტორი და მოქანდაკე ფიდიასი, არქიტექტორი იქტინოსი და ფერმწერი აპელესი. მათი ფიგურები „სამი ნატიფი ხელოვნების“ ერთიანობის სიმბოლოა. ეს პრეტენზიული ნამუშევარი სალონური გემოვნებით გამოირჩევა, თუმცა კარგად ერწყმის ნეორენესანსულ არქიტექტურასა და სამხატვრო სკოლის სააქტო დარბაზის დანიშნულებას.

დიუბანის დამახასიათებელი ნამუშევარია მელპომენეს დარბაზი, რომელიც სკოლის შენობაში 1860-1863 წლებში აიგო.

## გალერეა

Félix_Duban_-_Architectural_Fantasy_in_the_Style_of_Pompeii_-_Google_Art_Project.jpg|არქიტექტურული ფანტაზია პომპეის სტილში. 1856. ქაღალდი, აკვარელი. ორსეს მუზეუმი. პარიზი
Paris-6-arrdt-Palais-des-Études-de-l'École-Nationale-Supérieure-des-Beaux-Arts-DSC_0023.jpg|პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლა. მთავარი ფასადი. 1830-1861
La_Cour_du_Palais_des_études_de_l’École_des_beaux-arts.jpg|ნატიფი ხელოვნების სკოლის შიდა ეზო
Ecole_Nationale_Superieure_des_Beaux-Arts_amphitheatre_2.JPG|სკოლის ამფითეატრი. პოლ დელაროშის სურათი „ნახევარწრე“ (Hémicycle). 1837-1841
Paul_Delaroche_-_Hémicycle.jpg|„ნახევარწრე“. სურათის დეტალები

## ლიტერატურა
*Сомов А. И. Дюбан, Жак-Феликс // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1893. — Т. XI. — С. 360.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები
კატეგორია:არქიტექტორები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი მხატვრები