open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰორიზონტი

thumb|300პქ|ჰორიზონტი (კომპიუტერული გრაფიკა)
, აშშ]]
**ჰორიზონტი** (ბერძნ. horizōn, ნათ. ბრ. horizontos s (km)=3,83\sqrt{h(m)}.

ჭეშმარიტი ანუ მათემატიკური ჰორიზონტი არის ცის სფეროს დიდი წრეწირი, რომლის სიბრტყე მართობულია შვეული წრფისადმი. ხილული ჰორიზონტის ჩვეულებრივ ჭეშმარიტ ჰორიზონტზე დაბლაა ð კუთხით, რასაც ჰორიზონტის დაწევა ჰქვია. დაკვირვების ადგილის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტს კვეთს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის წერტილებში, მათ შორის კი არის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის წერტილები, სადაც ჰორიზონტს კვეთს ცის ეკვატორი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩრდილოეთი
* სამხრეთი
* აღმოსავლეთი
* დასავლეთი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰორიზონტის შესახებ  

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
ანუხვა

**ანუხვა** (ყოფილი *აგწა*) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ანუხვა, აბაახუდა, აკალამრა, აკუი, აუძხა, აქვაჩა, აჩირხა, აჯმატვარა, ვესიოლოვკა, ლაშფსარდი, სომხური ანუხვა, სომხების ხეობა). ზღვის დონიდან 360 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 25 კმ. ანუხვის მიდამოებშია კარსტული მღვიმე აგწა.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აოსირხვა

**აოსირხვა**, *ავასირხვა* — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აჭანდარის თემი), მდინარე ააფსთის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 160 მ, შავი ზღვიდან 13 კმ, გუდაუთიდან 19 კმ. სახელწოდება აფხაზურია და ოსიების (ოსია – გააფხაზებული ქართული გვარი) ბორცვს ნიშნავს.

## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაშახუ

**არაშახუ**, *არაშ-ახუ* — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), მდინარე მჭიშთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 11 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 15,5 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არსაული

**არსაული** (ყოფილი *გოგირდწყალი*; ყოფილი *მესამე ქარხანა* - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს.) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (პრიმორსკოეს თემი), შავი ზღვის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 9 კმ, პრიმორიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მეციტრუსეობა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰილოძოიზმი

[thumb|220პქ|ჰილოძოიზმის ერთ-ერთი წარმომადგენელი [თალესი]]
**ჰილოძოიზმი** (ბერძნ. hylē აქ – ნივთიერება, მატერია და zoē – სიცოცხლე) — ფილოსოფიური მოძღვრება, რომლის თანახმად, მთელი სამყარო არის ცოცხალი, გასულიერებული. ტერმინი ჰილოძოიზმი შემოიღო ინგლისელმა ფილოსოფოსმა რალფ კადუორთმა XVII საუკუნეში. 

ჰილოძოიზმს უპირისპირდება მექანიციზმი. ჰილოძოიზმის საწყისი ფორმაა ანიმიზმი. მისი თავისებური სახეა — პანფსიქიზმი. ჰილოძოიზმის წარმომადგენლები არიან ძველი ბერძენი ნატურფილოსოფოსები (თალესი, ანაქსიმანდრე, ანაქსიმენე, ჰერაკლიტე, ემპედოკლე), სტოიკოსები. 

რენესანსის ეპოქაში იგი აღადგინეს იტალიელმა ნატურფილოსოფოსებმა (ბერნარდინო ტელეზიო, ჯორდანო ბრუნო). 
ჰილოძოიზმის ელემენტებს შეიცავს XVIII საუკუნის ფრანგი მატერიალისტების — დენი დიდროსა და ჟან ბატისტ რობინეს შეხედულებები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰილოძოიზმი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ვიტალიზმი
კატეგორია:ნატურფილოსოფია
კატეგორია:ძველი ბერძნული ფილოსოფია
კატეგორია:თეოლოგია
კატეგორია:იდეათა ისტორია
ჯონ ბრზენკი

მინი|200პქ|ჯონ ბრზენკი
**ჯონ ბრზენკი** (; დ. 15 ივლისი, 1964) — ამერიკელი მკლავჭიდელი. ამერიკის ჩემპიონი პირველად 16 წლის ასაკში გახდა. 19 იყო წლის იყო, როდესაც მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი მკლავჭიდში. მისი დამარცხება მოახერხა მხოლოდ ექვსმა სპორტსმენმა, ესენი იყვნენ:  ალან კარაევი, ალექსეი ვოეოდა, გარი გუდვიჩი, მათ განერი, დევონ ლარატი, ტრევის ბაგენტი. ბრზენკი კრიტიკოსების მიერ ფართოდ არის აღიარებლი. ის გინესის რეკორდების წიგნის მიერ ოფიციალურად იქნა დასახელებული როგორც „ყველა დროის უდიდესი მკლავჭიდელი“.

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯონ ბრზენკი
*Armwrestlinghistorychannel.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ამერიკელი მკლავჭიდელები
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
არხა

**არხა** (ყოფ. ***ეღირთა***) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ხოფის თემი), მდინარე ეღრის (ხიფსთის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 360 მ, გუდაუთიდან 20 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აუალიცა

**აუალიცა**, *ავალიცა* — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (აჭანდარის თემი), მდინარე ჭბართის (ააფსთის შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 170 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კავთისხევის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

**კავთისხევის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის ხვედრელიანთ უბანში. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (5,95 X 4,6 მ), ნაგებია მოზრდილი პირმოსწორებული ლოდებით. გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის გვერდებზე თითო სწორკუთხა ნიშია. კამარა შეკეთების დროს დაუდაბლებიათ და ახლა აფსიდის სატრიუმფო თაღს უშუალოდ ერწყმის. დარბაზს ორი სარკმელი აქვს: სამხრეთისა ოთხკუთხაა, დასავლეთისა – თაღოვანი. რთულპროფილიანი, აგურის ხუთი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი ახალია. ფრონტონები ძლიერ მახვილკუთხოვანია.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ. 

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიები
აუძხა

**აუძხა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), მდინარე ფსირცხის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, გუდაუთიდან 27 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აფშანხვარა

**აფშანხვარა**, **აფშანჰვარა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი). ზღვის დონიდან 230 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, გუდაუთიდან 21 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აფცხვა

**აფცხვა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), მდინარე ამბარის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 20 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აქვი

**აქვი** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), მდინარე ცვკვარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 50 მ, შავი ზღვიდან 2 კმ, გუდაუთიდან 17 კმ. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კონსტანტინე გედროიცი

**კონსტანტინე კაეტანის ძე გედროიცი** ( დ. 6 აპრილი   [ ძვ. სტ. 25 მარტი] 1872, ბენდერი, მოლდოვა — გ. 5 ოქტომბერი 1932, მოსკოვი) — საბჭოთა ნიადაგთმცოდნე და აგროქიმიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929).

## ბიოგრაფია 
1898 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სატყეო ინსტიტუტი, 1903 წელს — პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილება. 1918–1928 წლებში იყო ნიადაგის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი; 1928–1930 წლებში ამავე ინსტიტუტის დირექტორი; 1918–1930 წლებში პეტროგრადის სატყეო ინსტიტუტის პროფესორი; 1927 წელს აირჩიეს ნიადაგთმცოდნეთა საერთაშორისო ასოციაციის პრეზიდენტად. 

საყურადღებო გამოკვლევები აქვს ნიადაგის კოლოიდურ ქიმიაში. გედროიცმა ნიადაგში გამოჰყო „შთანმთქავი“ ანუ კოლოიდური კომპლექსი, რომელიც შედგება მაღალდისპერსიული მინერალური, ორგანულ-მინერალური და ორგანული ნაწილაკებისაგან; ახლებურად გააშუქა ნიადაგის გენეზისის საკითხები, აგრეთვე ნიადაგის ბევრი მნიშვნელოვანი თვისება, შეიმუშავა ნიადაგების კლასიფიკაციის ახალი პრინციპები, გამოიკვლია მათი ბიცობებისა და სოლოდების წარმოშობა და შექმნა ამ ნიადაგების მელიორაციის თეორია. ვ.ი. ლენინის სახელობის პრემია (1927).

## თხზულება
*Избр. соч., т. 1-3, М., 1955: Химический анализ почв, 5 изд., М., 1955: Учение о поглотительной способности почв, 5 изд., М. - Л.. 1935.

## ლიტერატურა
*К. К. Гедройц, М., 1956 (Материалы к биобиблиографии ученых СССР. Сер. почвоведения, в. 5).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კატეგორია:რუსი ნიადაგთმცოდნეები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ვედენის სასაფლაოზე დაკრძალულები
არუთა (დურიფშის თემი)

**არუთა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (დურიფშის თემი), მდინარე დოხურთის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 260 მ, შავი ზღვიდან 11 კმ, გუდაუთიდან 14 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი საქართველოში. მდებარეობს ქალაქ კასპში, სააკაძის ქ. 88-ში. დაარსდა 1960 წლის 22 ივნისს. 

მუზეუმის ჩამოყალიბებისას არცერთი ექსპოზიცია და სამუზეუმო კოლექცია არ იყო. პირველი  ექსპოზიცია მუზეუმში 1963 წლის 5 ოქტომბერს გაიხსნა.  დღეისათვის სამუზეუმო ფონდებში ითვლება 20 000-ზე მეტი ექსპონატი და სამუზეუმო მასალა. 

მუზეუმში დაცულია კასპის, რენეს, მეტეხის, თეზის ტერიტორიებზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული ადრე და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალები, ყორღანებიდან მოპოვებული ძვ. წ. III-I ათასწლეულით დათარიღებული ნივთები, ძირითადად თრიალეთის კულტურისთვის დამახასიათებელი კერამიკა, გვიანბრინჯაოს ხანის თიხის ჭურჭელი, ძვ. წ. XIV-XII საუკუნეებით დათარიღებული სამოსელის დეტალები, ცხენის აღკაზმულობა, სამუშაო და საბრძოლო იარაღი (აღმოსავლეთქართული ცულები, სატევრები, შუბისპირები — ძვ. წ. XIII-VII საუკუნე), სოფელ სასირეთში შემთხვევით აღმოჩენილი მოოქროვილი ვერცხლის დისკო (ძვ. წ. III ს.), ელინისტური ხანის ბრინჯაოს დიონისეს ქანდაკება (ძვ. წ. III-II სს.) და სამტუჩა სურა-ოინოხოია (ახ. წ. I ს.), თიხის მოჭიქული ჭურჭელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიურ მასალებიდან.

მუზეუმს აქვს 4 ფილიალი: სოფელ ხოვლეში ივანე ჯავახიშვილის, სოფელ სასირეთში   გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის, სოფელ ლამისყანაში ალექსანდრე და მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანების და კავთისხევში ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმები.

მუზეუმი მუშაობს ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, 10 სთ-დან  18 სთ-მდე.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს მუზეუმების სია
* ივანე ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი
* ჯამბაკურ-ორბელიანების სასახლე
* ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმი

## რესურსები ინტერნეტში
* კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი 
* კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
კატეგორია:1960 წელს დაარსებული მუზეუმები
ლავრისხევის ლავრა

300px|მინი
**ლავრისხევის ლავრა** — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლავრისხევის სამხრეთით, 1-1,5 კილომეტრზე. თარიღდება X საუკუნის პირველი ნახევრით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობაა (9,5 X 9 მ), ნაგებია საშუალო ზომის მოყავისფრო-მოყვითალო ნატეხი ქვიშაქვით, გამოყენებულია ბაზალტი და ტუფიც. XIX საუკუნეში ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესეს და მოხატეს, დააგეს ხის იატაკი, დადგეს კანკელი და გადახურეს თუნუქით. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს — ჩრდილოეთ მკლავის ჩრდილოეთ კედელში და დასავლეთ მკლავის სამხრეთ კედელში. აღმოსავლეთ მკლავი დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. დანარჩენი მკლავები სწორკუთხაა. რვაწახნაგა გუმბათი ოდნავ წაგრძელებულ მართკუთხედს ემყარება. გუმბათი გადახურულია შეკრული კამარით. მკლავების გრძივ კედლებში ამოყვანილია თაღები, რომლებსაც კონსტუქციული და დეკორატიული მნიშვნელობაც აქვთ. ეკლესიაში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
*ლავრისხევის ეკლესია (კასპის რ-ნი) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
ივერია (ანსამბლი)

**ივერია** — მუსიკალურ-იუმორისტული საშემსრულებლო ანსამბლი. დაარსდა თბილისში 1968 წელს. საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ცნობილი გახდა 1970-იან წლებში. სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო კომპოზიტორი ალექსანდრე ბასილაია. ანსამბლის წევრები იყვნენ თეიმურაზ წიკლაური, ვახტანგ ტატიშვილი, ნუგზარ კვაშალი, მანანა თოდაძე, გოჩა ლორია, ლილი ზღვაური, რომან რცხილაძე და სხვა.

ანსამბლის მიუზიკლებიდან ცნობილია „არგო“, „ჩხიკვთა ქორწილი“, „ფიროსმანი“.

## დისკოგრაფია 
* *ივერია* (1974)
* *ივერია* (1975)
* *ივერია* (EP, 1976)
* *ივერია* (1977)
* *ივერია* (EP, 1977)
* *ივერია* (1980)
* *ივერია - 13 წელი* (1982)
* *ივერია* (1983)
* *Кругозор* (1983)
* *ჩხიკვთა ქორწილი* (1986)
* *არგონავტები* (ფრაგმენტები, 1988)
* *ივერია* (2008)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ივერიას არაოფიციალური საიტი.  
* დისკოგრაფია .  
* დისკოგრაფია .  
* რევიუ: ივერია – ჩხიკვთა ქორწილი (როკ-ოპერა, 1984)

კატეგორია:ქართული ანსამბლები
კატეგორია:1968 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ბენდის კონცერტი

**ბენდის კონცერტი** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **დირიჟორი მიკი** — 1935 წლის მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი მიკი მაუსისა და მისი მეგობრების შესახებ. მისი დისტრიბუტორი იყო RKO Pictures.

სიუჟეტის მიხედვით, ბენდი, რომლის დირიჟორია მიკი, მართავს კონცერტს. დრო და დრო ჩნდება დონალდ დაკი, რომელიც სალამურებზე უკრავს და მიკის ხელს უშლის.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Band Concert დისნეის ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ენციკლოპედიაში 
* 

კატეგორია:მიკი მაუსის მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
კატეგორია:დონალდ დაკის მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები მუსიკის და მუსიკოსების შესახებ
კატეგორია:1935 წლის ფილმები
ძელქვა

**ძელქვა** () — ფოთოლმცვივანი მცენარეთა გვარი თელისებრთა ოჯახისა. ხეებია, რომელთა სიმაღლე 40 მ, დიამეტრი 3 მ აღწევს.  

ძელქვას მორიგეობით განლაგებული დაკბილული ფოთლები აქვს. ხეზე ზოგი ყვავილი ორსქესიანია, ზოგი კი მხოლოდ მამრობითი. ამ გვარის ლათინური სახელწოდება ქართული სიტყვის — ძელისა და ქვის შეერთებით არის შედგენილი, რაც მისი მერქნის სიმაგრესა და გამძლეობას გამოხატავს.  

ძელქვა არქტომესამეული ფლორის რელიქტია. ტენისა და ჩრდილის მოყვარული ხეა. იზრდება ხეობებში, მდინარეების პირას ფართოფოთლოვან ტყეებში. ყვავილობს მარტ-აპრილში. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოში. შემორჩენილია მისი 6 სახეობა. მათგან ერთი — რცხილაფოთლიანი ძელქვა () ირანსა და ამიერკავკასიის დასავლეთ (იმერეთი, სამეგრელო), აღმოსავლეთ (კახეთი — ახმეტის მუნიციპალიტეტი, ლენქორანი) და სამხრეთ (ყარაბახი) ნაწილებში იზრდება, დანარჩენი 5 — კრეტაზე, ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში.  

გვხვდება ზომიერ ტენიან და მომშრალო ადგილებში. ცოცხლობს 500-600 და მეტ წელს. მრავლდება თესლით, ძირკვის ამონაყარითა და ფესვის ნაბარტყით. მერქნის მაღალი ფიზიკურ-მექანიკური თვისებებით ერთ-ერთი უძვირფასესი მცენარეა. სწრაფმზარდი და დეკორატიულია. ხშირად საფრთხეს უქმნის: ტყის კაფვა, მცირე არეალი და სხვ. იყენებენ ბაღ-პარკში, ტყის სარეკონსტრუქციოდ და გასაშენებლად. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. 

საქართველოს ფარგლებში ძელქვის გავრცელების არეალია: სამეგრელო — სენაკისა და მარტვილის მუნიციპალიტეტები; იმერეთი — ქუთაისის, შორაპნის, სვირის მიდამოები, მდინარე ყვირილისა და მდინარე წყალწითელას ხეობები, აჯამეთის დაცული ტერიტორია; გურია — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი; კახეთი — სოფელი ქვემო ალვნის მიდამოები, ბაბანეურის დაცული ტერიტორია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:თელისებრნი
ჯონ ლაჟუა

**ჯონათან (ჯონ) ლაჟუა**  (, 21 აგვისტო, 1980. მონრეალი, კვებეკი) — კანადელი იუმორისტი, მსახიობი და მუსიკოსი.

## ინტერნეტ-ვიდეოები
იგი პოპულარული გახდა *Everyday Normal Guy* (ჩვეულებრივი, ყოველდღიური ბიჭი) ირონიის გაჯერებული მუსიკალური კლიპით, სადაც იგი მასხრად იგდებს ჰიპ–ჰოპ სტილის კლიპებს. მილიონობით ადამიანს აქვს ნანახი მისი სხვა ვიდეობი (როგორებიცაა: Show Me Your Genitals (მაჩვენე შენი გენიტალიები), "2 Girls 1 Cup Song" (2 გოგო 1 ჭიქა)) მსოფლიოს მასშტაბით.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები 
**You Want Some of This?* (2009)
**I Kill People* (2010)

### სინგლები 
* High As Fuck (2008)
* Show Me Your Genitals (2008)
* I'm Inside Me! (2010)
* Very Super Famous (2011)
* The Best Song (2011)
* F**k Everything (2011)
* WTF Collective 3 (2011)
* Song for the Students (2012)
* Broken-Hearted (2012)
* The Best Christmas Song (2012)
* Started As a Baby (2013)
* Miley, You're a Good Girl (2013)
* Merry Christmas Exclamation Point (2013)
* Please Use This Song (2014)

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:კანადელი მუსიკოსები
კატეგორია:კანადელი იუმორისტები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქართული ცეკვა

თქვენ შესაძლოა იგულისხმეთ ესრთ-ერთი ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან:

* ქართული ხალხური ცეკვები;
* ცეკვა ქართული — ქართული ხალხური რომანტიკული ხასიათის წყვილთა ცეკვა.
ბოლტი (2008 წლის ფილმი)

***ბოლტი***  () —  Walt Disney Animation Studios-ის 2008 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. ფილმის დისტრიბუტორი იყო  Walt Disney Studios Motion Pictures. იგი არის დისნეის სტუდიების რიგით 48-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 21 ნოემბერს.

ფილმის რეჟისორები არიან კრის უილიამსი და ბაირონ ჰოვარდი. როლებს ახმოვანებენ ჯონ ტრავოლტა, მაილი საირუსი, სიუზი ესმანი,
მარკ უოლტონი, დიდრიხ ბადერი, ნიკ სუორდსონი, გრეგ გერმანი და მალკოლმ მაკდაუელი. სიუჟეტი აღწერს მომცრო ზომისა და თეთრი ფერის ძაღლ ბოლტს, რომელიც მთელი ცხოვრება ტელესერიალებში მონაწილეობდა და დარწმუნებულია, რომ სუპერ-ძალას ფლობს. როდესაც აღმოაჩენს, რომ მისი პატრონი პენი გატაცებულია, ბოლტი მის საძებნელად მიემგზავრება.

მიუხედავად კინოგაქირავებაში მნიშვნელოვანი წარმატების არქონისა, „ბოლტი“ კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს. ეს იყო დისნეის რენესანსის გვიანდელი ეტაპის ერთგვარი დასაწყისი, რასაც მოჰყვა კიდევ რამდენიმე წარმატებული, სამგანზომილებიან გრაფიკაზე დაფუძნებული ფილმი. „ბოლტი“ შეიქმნა ჯონ ლესეტერის შემოქმედებითი თანამონაწილეობით და წარმოადგენს პირველ კომპიუტერულად ანიმირებულ ნამუშევარს, რომელიც შექმნილია არაფოტორელიასტური რენდერინგით.

„ბოლტი“ ნომინირებული იყო რამდენიმე ჯილდოზე, მათ შორის — ოსკარზე (საუკეთესო ანიმაციური ფილმისთვის) და ოქროს გლობუსზე (საუკეთესო ანიმაციური ფილმისთვის და ორიგინალური სიმღერისთვის).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების საბავშვო კომედიური ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
ქვეყანათმცოდნეობა

მინი|300პქ|ბრიტანეთის კუნძულების რუკა კლავდიოს პტოლემეს მიხედვით
**ქვეყანათმცოდნეობა** — გეოგრაფიული მეცნიერების დარგი, რომელიც კომპლექსურად შეისწავლის კონტინენტებს, ცალკეულ ქვეყნებს, დიდ რაიონებს. ქვეყანათმცოდნეობა გვიჩვენებს, თუ როგორ ვლინდება 
კონკრეტულ ტერიტორიებზე ფიზიკური და ეკონომიკური გეოგრაფიის მიერ დადგენილი ზოგადი კანონზომიერებანი და ტოპოლოგიური ნიშნები. 

ქვეყანათმცოდნეობა ანტიკურ ხანაში ჩაისახა. ჰეროდოტედან და სტრაბონიდან მოყოლებული საუკუნეების მანძილზე იგი უნივერსალურ ხასიათს ატარებდა და მოიცავდა ბუნების, ისტორიის, ეკონომიკის, კულტურისა და პოლიტიკის ყველა ასპექტს. ქვეყანათმცოდნეობითი ცნობები კოლოსალური რაოდენობით იყო შემონანახული ეგვიპტეში, კერძოდ ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში. 

XX საუკუნეში გეოგრაფიული მეცნიერების ცალკეული დარგების განვითარებასთან ერთად ქვეყანათმცოდნეობაში მკაფიოდ გამოიკვეთა ფიზიკური და ეკონომიკური გეოგრაფიის მიმართულება. 

XX საუკუნეში ქვეყანათმცოდნეობის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა ნიკოლოზ ბარანსკიმ, მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქვეყანათმცოდენობის მეთოდოლოგიის საფუძვლების დამუშავებაში და დასახა მისი ამოცანები. თანამედროვე ქვეყანათმცოდნეობა ტერიტორიის კომპონენტებად აღწერის ნაცვლად გვაძლევს იმ უმნიშვნელოვანესი პრობლემების დახასიათებას, რომლებიც განსაზღვრავენ განსახლებისა 
და მეურნეობის საწარმოო-ტექნიკურ სტრუქტურის მდგომარეობასა და განვითარების პერსპექტივებს.  

## იხილეთ აგრეთვე
* დედამიწისმცოდნეობა 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
კატეგორია:გეოგრაფიის დარგები
კატეგორია:გეოგრაფიის ისტორია
მელიტონ სანებლიძე

**მელიტონ (მელეტი) სტეფანეს ძე სანებლიძე** (დ. 25 თებერვალი, 1905 — გ. 28 ნოემბერი, 1984) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949), დოცენტი. ქართული ლანდშაფტური სკოლის დამაარსებელი. მისი ინიციატივით 1965 წელს დაარსდა მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარი. 

## ბიოგრაფია
მელიტონ სანებლიძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო დარგი გეოგრაფიის სპეციალობით 1928 წელს. 1928–33 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის კათედრაზე; 1933–40 წლებში ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში კათედრის გამგედ და ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებლად; 1940 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური ქვეყანათმცოდნეობის კათედრაზე, 1952–74 წლებში იყო იმავე კათედრის გამგე. 

მისი უშუალო ხელმძღვანელობით 1962 წელს დაარსდა მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარი, რომლის სამეცნიერო შრომები ცნობილი გახდა მთელ მსოფლიოში. თავდაპირველად მარტყოფის სტაციონარში მხოლოდ მეტეოროლოგიური დაკვირვებები წარმოებდა. შემდგომი ეტაპი კი დეტალური ფიზიკურ-გეოგრაფიული და ლანდშაფტური კვლევა-ძიებანი იყო. სტაციონარში ფართოდ იქნა შესწავლილი ასევე ლანდშაფტის მდგომარეობა და მისი დინამიკა.

საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1984). დაჯილდოებულია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლით (1968). 

## თხზულებები 
* სანებლიძე მ, საქართველოს სსრ ტერიტორიის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების ცდა;
* სანებლიძე მ, საქართველოს სსრ ფიზიკურ-გეოგრაფიული მხარეებისა და ოლქების ძირითადი თავისებურებანი;
* სანებლიძე მ, უკლება დ, ჯაყელი ქრ; საქართველოს სსრ ლანდშაფტური რუკა (ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების სქემით).

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
აქვაჩა

**აქვაჩა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), მდინარე ფსირცხის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 360 მ, შავი ზღვიდან 3 კმ, გუდაუთიდან 27 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჩირხა

**აჩირხა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთზე, მდინარე ფსირცხის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 320 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, გუდაუთიდან 21 კმ. 

## ეტიმოლოგია
სახელწოდება ქართულია, სვანურად *ჩირხვა* „თეთრ ქვებს“ ნიშნავს, რომელსაც აფხაზური -ა ბოლოსართი ერთვის. ამ ადგილებში მართლაც თეთრი ქვებია, საიდანაც მომდინარეობს სოფლის სახელწოდებაც. აფხაზური ეტიმოლოგიით,  აჩი – ცხენი, არხა – ველი, შესაბამისად „ცხენის ველი“. 

## ისტორია
1949 წელს შედიოდა მეორე ანუხვის სასოფლო საბჭოში. მანამდე არ იხსენიება. 1954 წლის 19 ივნისს ამოქმედდა ბრძანებულება „საქართველოს სს რესპუბლიკის ზოგიერთი სასოფლო საბჭოს გამსხვილების შესახებ“. გაუქმდა მეორე ანუხვის სასოფლო საბჭო და შეიქმნა ანუხვის სასოფლო საბჭო, რომელშიც დღემდე შედის. 

## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჩკაწა

**აჩკაწა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), მდინარე დოხურთის (ააფსთის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, გუდაუთიდან 8 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საოცარი ადამიანი ობობა (2012 წლის ფილმი)

***საოცარი ადამიანი ობობა*** () — ფილმი ადამიანი ობობას შესახებ, რომელიც გამოვიდა 2012 წლის 3 ივლისს. ეს არის კომპანიის Columbia Pictures რიგით მეოთხე ფილმი პიტერ პარკერის შესახებ და რიგით პირველი განახლებულ სერიაში. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო ფილმის 2011 წელს გამოსვლა, თუმცა წინა სამი ფილმის რეჟისორმა სემ რეიმიმ დატოვა პროექტი და მას პრაქტიკულად ყველა მსახიობი „გაჰყვა“. Sony-სგან ცნობილი გახდა, რომ სერია ხელახლა იქნებოდა გადაღებული, ახალი რეჟისორისა და მსახიობების დახმარებით.

ფილმის სიუჟეტის ძირითადი ხაზი აგებულია პიტერ პარკერის სკოლის პერიოდის ცხოვრებაზე, ობობის თვისებების პირველ გამოვლინებასა და გვენ სტეისისთან (ემა სტოუნი) ურთიერთობაზე. ფილმი გამოვიდა 3-D ფორმატში, 2012 წლის 3 ივლისს.

## როლები 
thumb|right|ენდრიუ გარფილდის პირველი ოფიციალური კადრი
* ენდრიუ გარფილდი — პიტერ პარკერი/ადამიანი ობობა: სკოლის ასაკის ბიჭუნა, რომელსაც უკბინა რადიოაქტიურმა ობობამ. მან შეიძინა სუპერძალები.
* ემა სტოუნი — გვენ სტეისი: კომიქსების მიხედვით, პარკერის ერთ-ერთი პირველი შეყვარებული.
* რის აიფენსი — კურტ კონორსი / ხვლიკი: მეცნიერი, რომელიც საკუთარ თავზე ხვლიკის შრატს გამოცდის. ეს საშუალებას აძლევს, აღიდგინოს დაკარგული ხელი, მაგრამ ასეცე აქცევს რეპტილიად.
* მარტინ შინი — ბენ პარკერი: მეი პარკერის მეუღლე და პიტერის ბიძა.
* სალი ფილდი — მეი პარკერი: ბენის მეუღლე, პიტერისათვის ყველაზე ახლო ადამიანი, ბენის შემდეგ.
* დენის ლირი — ჯორჯ სტეისი: გვენის მამა და ნიუ იორკის პოლიციის დეპარტამენტის უფროსი.
* კრის ზილკა — ფლეშ თომპსონი: პიტერის სკოლის პერიოდის მეტოქე, რომელიც პარკერს მუდმივად დასცინის, თუმცა ადამიანი ობობას დიდი მოყვარული.
* ირფან ხანი — ვან ეტერი: ფილმის ერთ-ერთი უარყოფითი გმირი. კომიქსებში იგი იქცევა პროტო-გობლინად.
* ენი პერისი — ვან ეტერის მეუღლე.
* მაილზ ელიოტი — ბილი კონორსი: კურტ კონორსის შვილი.

## შექმნა 
### პროექტის განვითარება 
მას შემდეგ, რაც მოხდა ფილმის *ადამიანი ობობა 4* პროექტის გაუქმება, Sony-მ გამოაცხადა სერიების ხელახლა გაშვების შესახებ. დაგეგმილია ახალი ფილმის 2012 წლის 3 ივლისს 3-D ფორმატში გამოშვება. მასში მოვლენები განვითარდება ჯერ კიდევ პიტერ პარკერის მოზარდობისას, მაშინ, როდესაც იგი სკოლაში სწავლობდა. ცნობილი გახდა, რომ ჯეიმზ ვენდერბილტის მიერ შექმნილი სცენარი კრისტოფერ ნოლანის მიერ ბეტმენისადმი მიდგომას იმეორებს.

### გადაღება 
ფილმის გადაღება დაიწყო 2010 წლის დეკემბერში, ლოს ანჯელესში. ეს არის ჰოლივუდის პირველი ფილმი, რომლის გადაღება მიმდინარეობს RED Epic-ის კამერებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2012 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ადამიანი ობობის შესახებ
აძლაგარხუქი

**აძლაგარხუქი** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ლიხნის თემი), მდინარე გუდოუს მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გუდაუთიდან 7 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აძლაგარა

**აძლაგარა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ლიხნის თემი), მდინარეების გუდოუსა და აძლაგარის მდინარეთაშუეთზე. ზღვის დონიდან 25 მ, გუდაუთიდან 6 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აძუსთა

**აძუსთა**, **აძვისთა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მწარის თემი), მდინარე ააფსთის მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 410 მ, შავი ზღვიდან 12 კმ, გუდაუთიდან 18 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აძღაფშა

**აძღაფშა**, **აძხაფშა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (პრიმორსკოეს თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 1 კმ, გუდაუთიდან 11 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჭანვა

**აჭანვა**, **აჩამვია** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (პრიმორსკოეს თემი), შავი ზღვის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 40 მ, გუდაუთიდან 12 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დურიფში

**დურიფში** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, დურიფში პლატოზე, მდინარე ხიფსთის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 250 მ, გუდაუთიდან 12 კმ. სოფლის მიდამოებში არის კარსტული მღვიმეები.

## დემოგრაფია
## გალერეა 

სურათი:დურიფშის სკოლა.jpeg|დურიფშის სკოლა

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალსოფელი (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფელი** (ყოფილი *აშიცრა* - გადაერქვა 1943 წლის 29 დეკემბერს.) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ხიფსთის შესართავის ახლოს. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 40 მ, გუდაუთიდან 8,6 კმ. 

## ისტორია
30-იანი წლების ბოლოს აფხაზეთში ფეხი მოიკიდეს მთიანი რაჭიდან ჩამოსახლებულმა მცირემიწიანმა რაჭველებმა. აზრი, რომ თითქოს აფხაზეთში კლიმატური პირობების გამო ვაზის წარმოება არ შეიძლებოდა, გაქრა. რაჭველები არ შეუშინდნენ ბუნებას, მალარიას, გაჩეხეს ჩირგვნარი, ეკალბარდები, ძაღლყუნძენა და ცხოვრება დაიწყეს. სოფელს კი ახალსოფელი დაერქვა. სწორედ მაშინ შეესხა ფრთები აგრონომ ალექსანდრე (საშა) იობიძის ოცნებას, აფხაზეთში კულტურული ვენახის ზვრების გაშენების შესახებ.

## ლიტერატურა
* მიქაუტაძე რ. „ალექსანდრე იობიძე — კოლხური ვაზის აღორძინების ინიციატორი საქართველოში“, „ქუთაისის საჯარო ბიბლიოთეკის წელიწდეული“, ქუთაისი, 2018, გვ. 108

## სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიჩნიგაური

**ბიჩნიგაური** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჟინვალის თემში, მდებარეობს მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, დუშეთიდან 11 კილომეტრში. 1976 წლიდან ბიჩნიგაური შეუერთდა დაბა ჟინვალს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 424 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დგნალი

**დგნალი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ანანურის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ალევის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1050 მეტრზე, დუშეთიდან 31 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 29 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბზიკურთკარი

**ბზიკურთკარი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჟინვალის თემში, მდებარეობს მდინარე ხორხის (მთიულეთის არაგვის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, დუშეთიდან 55 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 2, გვ. 353, თბილისი, 1977 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გრიგოლაანთკარი

**გრიგოლაანთკარი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ბაზალეთი). 

მდებარეობს ბაზალეთის ვაკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ბაზალეთის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით. ზღვის დონიდან 890 მეტრზე, დუშეთიდან 6 კილომეტრში. სოფლის სამხრეთით, სასაფლაოზე, დგას XVII საუკუნის კვირაცხოვლის ეკლესია, რომელიც XVIII საუკუნეში აღუდგენიათ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 128 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბახანი

**ბახანი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში, მდებარეობს მთიულეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. გუდამაყრის არაგვის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1440 მეტრზე, დუშეთიდან 51 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 10 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბურსაჭირი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

**ბურსაჭირი** (ყოფილი *მაცხუბანი*) — ნასოფლარი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში, მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, გუდამაყრის უღელტეხილის ძირას. მდინარე ბურსაჭირის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1920 მეტრზე, დუშეთიდან 60 კილომეტრში.

სოფელზე გადის ძველი სამხრეთი გზა, რომელიც გაივლის გუდამაყრის არაგვის ხეობის სოფლებს და ჩადის ყაზბეგში, ხოლო აქედან გადადის ჩრდილოეთ კავკასიაში. ბურსაჭირიდან გადადის აგრეთვე გხა ხევსურეთში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გუდრუხი

**გუდრუხი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჟინვალის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ფშავის არაგვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 960 მეტრზე, დუშეთიდან 22 კილომეტრში.

## ძეგლები 
1981 და 1986–1988 არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რამინ რამიშვილი) სოფლის მიდამოებში შეისწავლა რამდენიმე ძეგლი. ძველი გუდრუხის თავზე, კონცხისებური ტყიანი მთის დავაკებულ ადგილზე („ადგილის დედა“), დგას X საუკუნის ღვთისმშობლის ეკლესია. ეკლესია გეგმით წაგრძელებული მართკუთხედია. აღმოსავლეთით, კედლების სწორკუთხედში, მოქცეული ნახევარწრიული აფსიდა აქვს. სარკმელი ორია, აღმოსავლეთით და სამხრეთით. საკურთხევლის წინ შემორჩენილია ჯვრის აღსამართავი კვარცხლბეკი. აფსიდის სამხრეთ კუთხეში არის კონქის თაღის შირიმის პროფილირებული იმპოსტი. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო განიერი, პილასტრია. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში გაჭრილია კარი. კლდის ნატეხი ქვითა და დუღაბით ორპირად ამოყვანილ კედლებს შორის სიცარიელე წვრილი ქვითაა ამოვსებული. კონსტრუქციულად მნიშვნელოვანი ელემენტები შირიმის ქვისაა. სამხრეთიდან ეკლესიას ეკვრის გვიანდელი ხანის გეგმით მართკუთხა უაფსიდო სათავსი, რომელსაც კარი დასავლეთიდან აქვს. ეკლესია და სათავსი შიგნიდან და გარედან შელესილი ყოფილა. ეკლესიას გარს არტყია კლდის ნატეხი ქვით ნაგები გალავანი, რომლის კარი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილშია. 

ეკლესიის ეზოში შესწავლილია 23 ქვის სამარხი, რომლებიც ინვენტარის მიხედვით (მინისა და ბრინჯაოს სამაჯურები, მძივები, ბეჭდები, ჯვარი, რკინის სამაჯური და სხვ.) XII–XIII საუკუნეებით თარიღდება. ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია დიდი ნასოფლარის ნაგებობათა კედლების ქვედა წყობა, მათ შორის, ეკლესიის აღმოსავლეთით კლდის მოზრდილი ქვებით ნაგები საცხოვრებელი კომპლექსის 2 სათავსი. ერთ-ერთში გამოვლენილია ქვის ფილებით მოფენილი იატაკი, ხოლო მეორეში — ქვევრი, მართკუთხა ქვის კერა, კეცი, მოუჭიქავი და მრავალფერად მოჭიქული თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ნაგებობები XII–XIII საუკუნეებს მიეკუთვნება.

ნასოფლარის დასავლეთით, ადგილ სათაოზე, პატარა ეკლესიასთან გათხრილი სამარხები ორ ქრონოლოგიურ პერიოდს მიეკუთვნება. ქვედა ფენის ორ ორმოსამარხში მიცვალებულები მარცხენა გვერდზე იწვნენ მოკრუნჩხულ პოზაში, თავი დასავლეთისკენ ჰქონდათ. იქვე იყო III–IV საუკუნეების თიხის ხელადები, რკინის აბზინდები, დანები და სხვ. ზედა ფენაში გამოვლენილია ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხები, ქვის სამარხები, ამოშენებულკედლებიანი სამარხები და აკლდამები. მათში მიცვალებულები დაკრძალული არიან ქრისტიანული წესით. საოჯახო სამარხებში ადრინდ. ჩონჩხები მიხვეტილია აღმოსავლეთ ნაწილში. სამარხებში აღმოჩენილი თიხის სასმისები, ბრინჯაოს სამაჯურები, საყურეები, ბეჭდები, ჯვრები, მინისა და რკინის სამაჯურები და სხვ. XI–XIII საუკუნეებით თარიღდება.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი.

## ლიტერატურა
;
;
* Рамишвили Р. М., Гогочури Г. К., Джорбенадзе В. А. и др., Исследования в горных районах Восточной Грузии, კრ.: Археологические открытия 1986 года, М., 1988.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დიხჩო

**დიხჩო** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული გუდამაყარი).

მდებარეობს გუდამაყრის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1550 მეტრზე, დუშეთიდან 48 კილომეტრში. სოფლის აღმოსავლეთით მდებარეობს განვითარებული შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. იქვეა წმ. გიორგის ნიში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბოსელი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

**ბოსელი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში, მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ბურსაჭირის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე, დუშეთიდან 53 კილომეტრში. ძირითადად მისდევენ მეცხოველეობას.

სოფლის ბოლოს, ციხის გორაზე, კაინჩხევისა და ბოსლისწყლის შესართავთან, მდებარეობს შუა საუკუნეების ზურგიანი კოშკის ნაშთი. კოშკი ზურგით ჩრდილოეთისკენ დგას. ნაგებია მსხვილი მასიური ლოდებითა და დუღაბის ხსნარით. სოფლის თავში, შემაღლებულ ტყიან ადგილზე, მთავარანგელოზის სალოცავია, რომელიც შედგება დარბაზისა და საქობისაგან.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბანცური

**ბანცური** — ნასოფლარი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ფასანაურის თემში, მდებარეობს გუდამაყრის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1460 მეტრზე, დუშეთიდან 41 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
დუმაცხო

**დუმაცხო** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (გუდამაყრის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს მთიულეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, გუდამაყრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1600 მეტრზე, დუშეთიდან 60 კილომეტრში.
## ისტორია
დუმაცხოს გუდამაყრის სოფლებთან იხსენიებს იოჰან გიულდენშტედტი (1772 წ.). სოფლის თავში მდებარეობს ადრინდელი შუა საუკუნეების ნასოფლარი. გვიანდელ ხანაში აქ მშრალად ნაწყობი კლდის ქვით აუშენებიათ ზეგარდის წმ. გიორგის საქვაბე — თუნუქით გადახურული, საშ. სიდიდის, გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობა. ძველი ნასოფლარის შენობები ნაგებია მსხვილი ლოდებით, მშრალი წყობით. შემორჩენილია ტერასული სახლები, ციხე-სახლები, დიდი მოცულობის დარბაზი და ზურგიანი კოშკის ნაშთი.

ნასოფლარის აღმოსავლეთით, ბურსაჭირისაკენ მიმავალ გზაზე, დაახლოებით 400 მ დაცილებით, ზურგიანი კოშკის ნანგრევებია. ზურგიანი კოშკის ნაშთია აგრეთვე ნასოფლარის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლ. 500 მ-ზე. 

დუმაცხოს ჩრდილო-დასავლეთით, 1,5 კმ დაშორებით, მდებარეობს გვიანდე შუა საუკუნეების ზეგარდის წმ. გიორგის ეკლესია. დარბაზული ტიპის, გეგმით ოთხკუთხა უაფსიდო ნაგებობას აღმოსავლეთ კედელში ვიწრო სარკმელი აქვს დატანებული. ეკლესიის შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შიგნით და გარედან შელესილია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 10 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდებაანი

**დიდებაანი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული გუდამაყარი).

მდებარეობს მთიულეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, გუდამაყრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1420 მეტრზე, დუშეთიდან 55 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აფშო

**აფშო** — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მაღაროსკარის თემში, მდებარეობს მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა მხარეზე, მდინარე კიშხევის შესართავის მახლობლად. ზღვის დონიდან 1400 მეტრზე, დუშეთიდან 45 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბანცურთკარი

**ბანცურთკარი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ანანურის თემში, მდებარეობს მდინარე არყალის (არაგვის შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1020 მეტრზე, დუშეთიდან 28 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გომეწარი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

**გომეწარი** — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (მაღაროსკარის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მაღაროულას (ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1480 მეტრზე, დუშეთიდან 41 კილომეტრში. ისტორიულად წარმოადგენდა თუშეთის ერთ-ერთ თემს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფლის შუაში, მდინარის მარცხენა მხარეს, მთის კალთის მცირე შევაკებაზე, დგას XVIII საუკუნის მიწურულს აგებული ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია. სოფელთან ახლოს, საყდართგორად წოდებულ ადგილზე მდებარეობს VIII–IX საუკუნეების პატარა დარბაზული ეკლესია. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით შემორჩენილია შუა საუკუნეების ნასახლარის ნაშთები.

გომეწარსა და გომეწრის ხეობაზე გადიოდა თიანეთისა და მთიულეთ-გუდამაყრის დამაკავშირებელი გზა. ხეობის თავში შემორჩენილია ადრინდელი შუა საუკუნეების დროინდელი ციხეები: ყელყვითელას ციხე, რომელიც თიანეთიდან და მთიულეთ-გუდამაყრიდან გადმომავალ გზას იცავდა, და სიმაგრეულას ციხე, რომელიც დარაჯობდა ხორხის ხეობიდან მომავალ გზას. ყელყვითელას ციხეზე 1944 წელს ნაპოვნია ქვაზე ამოკვეთილი X საუკუნის იურიდიული დოკუმენტი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუდარახი

**გუდარახი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მაღაროსკარის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა ნაპირას, გომეწრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, დუშეთიდან 41 კილომეტრში.

სოფლის ჩრდილოეთით, მდ. კაწალხეურის მარჯვენა მხარეს, ტყით დაფარულ შემაღლებულ ადგილზე ოთხკუთხა კოშკის ნანგრევებია, კედლები თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია და დაფარულია ნაყარი ქვით. ძეგლის თარიღი დაუდგენელია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 3, გვ. 291, თბილისი, 1978 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაქაქურები

**ბაქაქურები** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მჭადიჯვრის თემში, მდებარეობს მდინარეების ნარეკვავისა და ქსნის წყალგამყოფის დასავლეთ კალთაზე, ქსნის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, დუშეთიდან 21 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 80 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 2, გვ. 235, თბილისი, 1977 წ.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანასტასი (ალბანეთის მთავარეპისკოპოსი)

**მთავარეპისკოპოსი ანასტასი** (, ერისკაცობაში — **ანასტასიოს იანულატოსი**, , ; დ. 4 ნოემბერი, 1929, პირეოსი — გ. 25 იანვარი, 2025, ათენი) — ალბანეთის მართლმადედებელი ეკლესიის ავტოკეფალური მთავარეპისკოპოსი 1992–2025 წლებში, ტირანის მიტროპოლიტი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1929 წლის 4 ნოემბერს, საბერძნეთში. 1947-1951 წ.წ. დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტი. 1964 წლის 24 მაისს ხელდასხმულ იქნა მღვდლად. 1972 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად. 1991 წლის იანვარში კონსტანტინოპოლის პატრიარქის მიერ გაგზავნილ იქნა ალბანეთში ეგზარქოსად ალბანეთის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის აღსადგენად. 1992 წლის 24 ივნისს ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მიერ არჩეულ იქნა მთავარეპისკოპოსად ტირანისა და სრულიად ალბანეთისა.

## რესურსები ინტერნეტში
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:ალბანეთის მთავარეპისკოპოსები
კატეგორია:ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
ომოიკანე

**ომოიკანე** () — სინტოიზმში სიბრძნისა და ცოდნის კამია. მისი სახელი ნიშნავს „ვინმეს ფიქრებისთვის მსახურს“.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ამატერასუ

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონური მითოლოგია
კატეგორია:სიბრძნის ღმერთები
კატეგორია:იაპონური ღმერთები
იერონიმე II

**მთავარეპისკოპოსი იერონიმე II** (, ერისკაცობაში — **იოანის ლიაპის**, ; დ.30 მარტი, 1938, ინოფიტა, ბეოტია, საბერძნეთი) — ელადის მართლმადედებელი ეკლესიის მეთაური, მთავარეპისკოპოსი ათენისა და სრულიად ელადისა, 2008 წლის 7 თებერვლიდან.  

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1938 წლის30 მარტი  ბეოტიის ინოფიტაში, საბერძნეთში. დამთავრებული აქვს ათენის ფილოსოფიისა და ღვთისმეტყველების ფაკულტეტები. ასპირანტურები გაიარა გრაცის (ავსტრია), რეგენსბურგის და მიუნხენის უნივერსიტეტებში. 1967 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად და მღვდლად. 1978-1981 წ.წ. იყო ელადის ეკლესიის წმინდა სინოდის გენერალური მდივანი. 1981 წლის 4 ოქტომბერს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად. 2008 წლის 7 თებერვალს არჩეულ იქნა ელადის ეკლესიის მეთაურად. 2008 წლის 16 თებერვალს შედგა იერონიმოს II-ის ინთრონიზაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*ელადის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:ათენის მიტროპოლიტები და მთავარეპისკოპოსები
კატეგორია:ელადის მართლმადიდებელი ეკლესია
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კაკაპო

**კაკაპო** () — თუთიყუშების სახეობა. ეს არის დიდი ზომის ღამის თუთიყუში. იგი გავრცელებულია ახალ ზელანდიაში. კაკაპო დაფარულია წვრილი მწვანე–ყვითელი ბუმბულით, აქვს განსაკუთრებული სახის წრიული, მგრძნობიარე ფრთები, დიდი ნაცრისფერი ნისკარტი, ფართო ფეხები და შედარებით მოკლე სიგრძის კუდი. გარკვეული თვისებები კაკაპოს უნიკალურს ხდის მის ტიპში. იგი არის ერთადერთი უმძიმესი თუთიყუში, რომელსაც ფრენა არ შეუძლია. გამრავლებაში მონაწილეობს მხოლოდ მდედრი.
 
კაკაპო გადაშენების პირასაა. 2010 წლის თებერვლის მონაცემებით, მსოფლიოში სულ რაღაც 120 კაკაპო ცხოვრობდა. მათი უმრავლესობა მეცნიერებისათვის ცნობილი აღმოჩნდა. კაკაპოს და ნესტორის გვარი აღმოჩნდა იზოლირებული დანარჩენი თუთიყუშებისაგან დაახლოებით 82 მილიონი წლის წინ, როდესაც მაშინდელი ერთიანი კონტინენტი – გონდვანა – გაიყო. დაახლოებით 70 მილიონი წლის კაკაპო ისევ მოშორდა ნესტორის გვარის უძველეს წინაპარს. მაშინ მან ძუძუმწოვარი მტაცებლების გამო ფრენის უნარი დაკარგა.

პოლინეზიური და ევროპული კოლონიზაციის მიერ მტაცებლების ახალ–შემოღებული წელების გამო კაკაპოს სახის თუთიყუშები თითქმის მთლიანად გაწყდა. კონსერვაციის ძალისხმევით 1890-იან წლებში მათი აღდგენა დაიწყო, მაგრამ არც თუ ისე წარმატებული აღმოჩნდა, 1980 წელს ამოქმედებული კაკაპოს გადარჩენის გეგმის წყალობით კი 2009 წელს იანვარში გადარჩენილი კაკაპოს ორი მსხვერპლი სხვადასხვა კუნძულებზე ინახება, სადაც მაქსიმალური მონიტორინგია. მრავალ კუნძულზე ეკოლოგიური აღდგენისა და ეკოსისტემის შენარჩუნების ღონისძიებებს სწორედ კაკაპოსათვის ატარებენ.

კაკაპო, ისევე როგორც სხვა ახალ ზელანდიური ფრინველები, ისტორიულად მნიშვნელოვანი ფრინველი იყო. ახალი ზელანდიის მკვიდრ მოსახლეობას ეს თუთიყუში მრავალ ტრადიციულ ლეგენდებსა და ფოლკლორში ჰყავდა. მასზე ნადირობდნენ კიდეც. მისი ხორცი წარმოადგენდა კვების წყაროს, ხოლო მისი ფრთები გამოიყენებოდა მაღალი ღირებულების ტანსაცმლის დასამზადებლად.

კატეგორია:თუთიყუშისნაირნი
ტრადიცია

მინი|დღესასწაულის აღნიშვნა ყველაზე გავრცელებული ტრადიციაა
**ტრადიცია** () — ისტორიულად ჩამოყალიბებული და თაობიდან თაობაზე გადაცემული წარმოდგენები, რიტუალები, ადათები, წეს-ჩვეულებები, ყოფაქცევის ნორმები. ტრადიცია შესაძლოა გავრცელებული იყოს გარკვეული სოციალური ჯგუფის (ერის, სუბეთნიკური ჯგუფის, ერთი ქალაქის მოსახლეობის, ოჯახის) შიგნით ან თაობაში. მსგავსი ტრადიციების მქონე სოციალური ჯგუფები აყალიბებენ კულტურას. ტრადიციის მაგალითია ადამიანთან მოპყრობის ან მისალმების განსხვავებული ფორმები სხვადასხვა საზოგადოებაში, ეს ტრადიციები ინსტიქტებისაგან განსხვავებით თანდაყოლილი არაა. ტრადიციებს მიაკუთვნებენ ასევე სამუშაო იარაღების გამოყენების წესებსა და ენას.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ლიტერატურული ბაზა ტრადიციის თეორიისათვის, იოჰან-ვოლფგანგ-გოეთე-უნივერსიტეტი, ფრანკფურტი მაინზე
*  ტექსტები, ციტატები და ბმულები თემაზე „ტრადიცია“
*  აქტუალური ლიტერატურა ტრადიციის თეოლოგიური მნიშვნელობის შესახებ 

კატეგორია:ტრადიცია
კატეგორია:კულტურა
დავითურნი

**დავითურნი** — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ფასანაურის ადმინისტრაციულ ერთეულში. 

მდებარეობს ალევის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1600 მეტრზე, დუშეთიდან 57 კილომეტრში.

სოფლის ძველ, მიტოვებულ ნაწილში, მდ. ხანდოსხევის ერთ-ერთი განშტოების შუა წელზე კლდოვან კონცხზე მდებარეობს ე. წ. ციხის მთავარმოწამის კომპლექსი, რომელშიც შედის ზურგიანი კოშკი, სალოცავი, ჭურჭლის შესანახი სათავსი, დარბაზი, ორსართულიანი კოშკი და ნანგრევებად ქცეული რამდენიმე საცხოვრებელი ნაგებობა. სოფლის ჩრდილოეთით 0,5 კმ-ზე, მთის წვერზე, დგას მცირე ზომის სამლოცველო — დავითურნის ლომისის ხატი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ქრისტეფორე (ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მიტროპოლიტი)

**მიტროპოლიტი ქრისტეფორე** (; ერისკაცობაში — **რადიმ პულეცი**, ; დ. 29 ივნისი, 1953, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაური, მიტროპოლიტი პრაღისა, სრულიად ჩეხეთისა და სლოვაკიისა 2006 წლის 2 მაისიდან. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1953 წელს პრაღაში, ჩეხეთში. 1974 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად, მღვდლად. 1979 წელს საღვთისმეტყველო განათლება მიიღო პრეშოვში მართლმადიდებლურ ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე. 1984 წ. მოსკოვის სასულიერო აკადემია. 1987 წ. ათენის უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. 1987 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში. 1988 წელს ხელდასხმულ იქნა ოლომოუცისა და ბრნოს ეპისკოპოსად. 2000 წელს არჩეულ იქნა პრაღისა და ჩეხეთის მიწების მთავარპისკოპოსად. 2006 წლის 2 მაისს მთავარეპისკოპოსი ქრისტეფორე არჩეულ იქნა ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურად. 2006 წლის 28 მაისს შედგა უნეტარესი ქრისტეფორეს ინთრონიზაცია. 2013 წლის 12 აპრილი - გადადგა სკანდალური ტელე-სიუჟეტის შემდეგ. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მიტროპოლიტები
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საბა (პოლონეთის მიტროპოლიტი)

**მიტროპოლიტი საბა** (, ერისკაცობაში — **მიხაილ გრიცუნიაკი**, ; დ. 15 აპრილი, 1938, პოლონეთი) — პოლონეთის მართლმადედებელი ეკლესიის მეთაური, მიტროპოლიტი ვარშავისა და სრულიად პოლონეთისა 1998 წლის 12 მაისიდან.

## ბიოგრაფია 
ერისკაცობაში - მიხეილ გრიცუნიაკი. დაიბადა 1938 წლის 15 აპრილს პოლონეთში. 1957 წელს დაამთავრა მართლმადიდებლური სასულიერო სემინარია. 1961 წელს დაამთავრა ვარშავის ქრისტიანული ღვთისმეტყველების აკადემია, ღვთისმეტყველის მაგისტრის ხარისხით. 1964 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად. 1966 წელს აღიკვეცა ბერად, სახელით საბა და ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონოზვანდ. 1970 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში. 1979 წლის 25 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად. 1987 წელს ებოძა მთავარპისკოპოსობა. 1998 წლის 12 მაისს წმინდა სინოდის მიერ არჩეულ იქნა პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესის წინამძღვრად. 1998 წლის 31 მაისს ვარშავის წმინდა მარიამ მაგდალინელის სახელობის საკათედრო ტაძარში შედგა ინთრონიზაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
*პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:პოლონეთის მიტროპოლიტები
კატეგორია:პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები