open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თეოსოფია

[მარჯვნივ|მინი|200პქ|[თეოსოფიური საზოგადოება|თეოსოფიური საზოგადოების ლოგო.]]
[მინი|245x245პქ|[ელენა ბლავატსკაია|ელენა ბლავაცკაია]]
**თეოსოფია** () — რელიგიური და ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც წარმოიშვა შეერთებულ შტატებში მე-19 საუკუნის ბოლოს. მისი ფუძემდებელი იყო რუსი მისტიკოსი ელენა ბლავატსკაია.

## ტერმინოლოგიის ისტორიიდან 
ტერმინი „თეოსოფია“ ცნობილია ჩვ.წ. II ს.-დან, როდესაც იგი გამოიყენეს ნეოპლატონებმა: ამონ საკასმა და მისმა მოსწავლეებმა, ფილოსოფიური სისტემის შემქმნელებმა, რომელთა მთავარი მიზანიც იყო ყველა რელიგიის ნდობის მოპოვება, უნივერსალური პრინციპის დამტკიცებით, რომელიც მარადიულ ჭეშმარიტებაზე იქნებოდა დაფუძნებული.

## რესურსები ინტერნეტში
*თეოსოფიის ისტორია 

*
კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობები

## სქოლიო 
კატეგორია:თეოსოფია
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობები
ზევსის ტაძარი (ათენი)

მინი|200პქ|ზევსის ტაძარი ათენში
**ზევსის ტაძარი**  — სამხრეთ საბერძნეთის ქალაქ ოლიმპიაში აღმართული, ქვეყნის მასშტაბით ყველაზე დიდი ტაძარი, სადაც ფიდიასის მიერ შექმნილი ზევსის ქანდაკება იდგა. 

ზევსის ტაძარი დაახლოებით ძვ. წ. 466-456 წლებში აშენდა. მის თითოეულ მხარეს 13, ხოლო თითოეულ ბოლოს 6 სვეტი ამშვენებდა. მისი კედლები მობათქაშებული კირქვისაა, სახურავი კი მარმარილოს ფილებისაგან შედგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* ზევსის ქანდაკება ოლიმპიაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Hellenic Ministry of Culture: Temple of Olympian Zeus website 
*Temple of Zeus: photo album and description

კატეგორია:ათენის არქიტექტურა
რიონის ბრძოლა

**რიონის ბრძოლა** — ბრძოლა 550 წელს ეგრის-ბიზანტიისა და ირანის ჯარს შორის ეგრისის დიდი ომის (542-562) დროს. 549 წელს ირანელმა სარდალმა მერმეროემ თავისი 30000-იანი არმიის 5000 მეომარი ეგრისში დატოვა, დანარჩენი კი გამოსაზამთრებლად სომხეთში გადაიყვანა. ირანელები რიონის სამხრეთ სანაპიროზე დაბანაკდნენ. გუბაზ II-მ, რომელიც  ქართლიდან გადმოსასვლელ გზებს და რიონის მარჯვენა სანაპიროს იცავდა, გადაწყვიტა გაენადგურებინა ეს რაზმი და ბიზანტიელთა სარდალს დაგისთეს დახმარება სთხოვა.

ეგრისისა და ბიზანტიის ჯარი შეერთდა. გუბაზმა ჯერ 1000 მეომრისაგან შემდგარი მზვერავი რაზმი გაანადგურა, ხოლო შემდეგ მოულოდნელად ირანელთა მთავარ ბანაკს დაეცა და დაამარცხა. ირანელთა უმეტესობა ბრძოლის ველზე დაეცა, ბევრი ტყვედ ჩავარდა. გაქცეულები კი გუბაზმა ქართლში გადარეკა. ეგრისი ირანელებისაგან გაიწმინდა, ირანელთა გარნიზონი მხოლოდ პეტრას ციხე-ქალაქში იდგა.

## ლიტერატურა
** გუჩუა ვ.,* გადავცედოთ წარსულს, თბ., 1967;
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2, თბ., 1973;

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები
კატეგორია:550 წლის ბრძოლები
რთულყვავილოვანნი

**რთულყვავილოვანნი** (Asteraceae ანუ Compositae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ორწლოვანი ან უფრო ხშირად მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეებია, გვხვდება აგრეთვე ბუჩქბალახები ან ბუჩქები (ზომიერ სარტყელში) და ლიანები (ტროპიკებში). 

ფოთლები მარტივი ან რთულია, მორიგეობით, მოპირისპირედ, ან რგოლურად განწყობილი, ყვავილები მეტწილად პატარაა, საერთო ყვავილსაჯდომზე მჭიდროდაა განლაგებული და შეკრებილია კალათა ყვავილედებად. კალათები სხვადასხვა მოყვანილობისა და ზომისაა, შემოხვეული სახეშეცვლილი ფოთლებით ე. წ. საბურველით, მარტოულია ან რამდენიმე, ზოგჯერ მრავალია და თავის მხრივ შეკრებილია სხვადასხვანაირ რთულ ყვავილედად. 

ყვავილები 5-წევრიანია, მეტწილად ორსქესიანია, იშვიათად ერთსქესიანი ან უსქესო. ყვავილის ჯამი სახეშეცვლილია ქოჩრად, ბეწვებად ან ჯაგრებად. ქოჩორი ხშირად ნაყოფს შერჩება ხოლმე და ხელს უწყობს მის გავრცელებას; გვირგვინი ფურცლებშეზრდილია. თითოეულ კალათაში ყველა ყვავილი ენაკისებრია (ქვეოჯახი Cichoroideae ანუ Liguliflorae) ან მილისებრი, ორტუჩა ან განაპირა ენაკისებრი, შიგნითა — მილისებრი (ქვეოჯახი Carduoideae ანუ Tubuliflorae) მტვრიანებს ერთმანეთთან მილად შეზრდილი სამტვრეები აქვთ; ბუტკო 2 ნაყოფის ფოთლისაგან შედგება. ნაყოფი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის თესლურაა. დამტვერვა ხდება მწერებით და ქარით. ერთსახლიანი, უფრო იშვიათად ორსახლიანი მცენარეებია. 

ცნობილია 1000-მდე გვარის 30 000-მდე სახეობა. გავრცელებულია თითქმის მთელ დედამიწაზე. საქართველოში 212 გვარის 459-მდე სახეობაა.

რთულყვავილოვანნი ორლებნიანებს შორის ევოლუციურად ყველაზე მაღალი განვითარების ოჯახად ითვლება. ოჯახის სახეობათა შორის ბევრია სამეურნეო მნიშვნელობის მცენარე: ბოსტნეული (სალათა, არტიშოკი), ზეთოვანი (მზესუმზირა, ალისარჩული და სხვა), სასურსათო მიწავაშლა, კაუჩუკის შემცველი (ფამფარულა), დეკორატიული (გეორგინა, ასტრა, ქრიზანთემა და სხვა). ბევრი მათგანი აბეზარი სარეველაა.

## ლიტერატურა 
*
რიჟრაჟი

„**რიჟრაჟი**“ — ქართული ორკვირეული პოპულარული სამეცნიერო-ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1907 წელს, გამოიცა 2 ნომერი. აშუქებდა  პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სამართლის, ისტორიულ და სხვა საკითხებს. დასტამბულია სტატიები:„რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ყრილობა ლონდონში“, „ბიოგრაფია კარლ მარქსისა“, „კაპიტალი“, „სახელმწიფო და მისი წარმოშობა“, „რუსეთის მიმოხილვა“, „ბიოგრაფია ჯუზეპე გარიბალდისა“ და სხვა სტატიები. თანამშრომლობდნენ ლ. ნათაძე, ვ. დარჩიაშვილი, ნ. ჟორდანია და სხვები. რედაქტორ-გამომცემელი — გ. უტურაშვილი. დაიხურა 1907 წლის 3 აგვისტოს თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
რიყე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**რიყე** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*რიყე -  ძვ. თბილისის ერთ-ერთი უბანი
*რიყე - სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში
რიყე (თბილისი)

240პქ|thumb|რიყის პარკი (2013 წ. სექტემბერი)
**რიყე** — ძველი თბილისის ერთ-ერთი უბანი მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, ავლაბარსა და ჩუღურეთს შორის (ახლანდელი ისნის რაიონი). გვიანდელ შუა საუკუნეებში რიყედ იწოდებოდა მტკვრის მარცხენა სანაპირო ზოლი (ადრინდელი ავლაბრის ჭალა), რომლის ნაწილი მოგვიანებით სოფელმა ჩუღურეთმა დაიკავა. XVII საუკუნეში რიყე საასპარეზო ადგილი იყო. აქ გადიოდა რუსეთში მიმავალი ავჭალის დიდი გზა (შემდგომში რიყის, ხეთაგუროვის, საბჭოს ქუჩები) მდინარე მტკვრის ადიდებისას რიყე იტბორებოდა. XIX საუკუნეში აქ იყო ბაზარი, ქარვასლა, სახელოსნოები (მკალავები, ხარაზები, ჭონები, მღებავები). XX საუკუნის 70-იან წლებში ქალაქის კეთილმოწყობის მიზნით რიყის ძველი ნაგებობები აიღეს. 2011 წლის 23 ნოემბერს საქართველოში, თბილისში, რიყისპარკში რონალდ რეიგანის ძეგლი გაიხსნა.

## გალერეა 

Tbilisi, Georgia — View to Presidential Residence from Rike Park.jpg
Tbilisi, Georgia — Rike Park (2).jpg
Tbilisi, Georgia — Rike Park.jpg

## ლიტერატურა
**ბერიძე თ.*, ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბილისი, 1977;
**მისივე, ...* და აღმოცენდა თბილისი, თბილისი, 1977;

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
კატეგორია:ისნის რაიონი
რიშტა

thumb
**რიშტა**  (Dracunculus medinensis)  (ტაჯ. - სიტყვასიტყვით - ძაფი) — პარაზიტული მრგვალი ჭია   Dracunculidae-ს ოჯახისა. დედალი რიშტას სხეულის სიგრძე 120 სმ, მამალისა 4 სმ აღწევს. ადამიანი ავადდება წყალთან ერთად დაინვაზირებული ციკლოპის გადაყლაპვის შედეგად. რიშტა პარაზიტობს  კანქვეშა ქსოვილში (უფრო ხშირად ფეხზე). რიშტა გავრცელებულია ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში.  ამჟამად სრულიად ლიკვიდირებულია.

## ლიტერატურა
**ელიაშვილი ტ.*, ქსე, ტ. 8, გვ. 399, თბ., 1984

კატეგორია:მრგვალი ჭიები
რიცეულა

**რიცეულა** — მდინარე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, ლეჩხუმის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 24 კმ, აუზის ფართობი 166 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 5,9 მ³/წმ. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რიონის შენაკადები
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
ამიტა

**ამიტა** (დ. ძვ. წ. 630 – გ. ძვ. წ. 565) — მეფე ნაბუქოდონოსორ II-ის ცოლი. ამბობენ, რომ ის თავს უბედურად გრძნობდა, რადგანაც უდაბნოში გათხოვილს საკუთარი ამწვანებული სამშობლო ენატრებოდა. ამიტომ ნაბუქოდონოსორმა დაკიდებული ბაღების გაშენება გადაწყვიტა. ბაღებს ამიტასათვის მშობლიური მიდიის (დღევანდელი ირანი) ბუნება უნდა მოეგონებინა. ამ ხელოვნურ სამოთხეში სამეფო ოჯახს შეეძლო ესეირნა, დაესვენა და ესადილა.

## ლიტერატურა
* ''Nos ancêtres de l'Antiquité'', 1991, Christian Settipani, p.&nbsp;152

კატეგორია:ბაბილონეთი
ერისიმედი

**ერისიმედი** — სოფელი საქართველოში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტში (ჯუგაანის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 400 მ-ზე, სიღნაღიდან 65 კმ-ში, აზერბაიჯანის საზღვარზე. 

სოფელი 1989 წელს გააშენეს და იქ უმეტესად ხულოს რაიონიდან წამოსული ეკომიგრანტები ჩაასახლეს. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის დელიმიტაცია-დემარკაციის საკითხის მოუგვარებლობის გამო სოფლის ტერიტორიის და მისი მიმდებარე მიწების ნაწილი სადავოა ორ სახელმწიფოს შორის.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 317 ადამიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რიონის ჰიდროელექტროსადგური

thumb|250px|
**რიონის ჰიდროელექტროსადგური**, *რიონჰესი* — საქართველოს ჰიდროელექტროსადგური მდინარე რიონზე. მშენებლობას საფუძველი ჩაეყარა 1927–28 წლებში. საპროექტო სიმძლავრე — 48000 კვტ, წლიური გამომუშავება 250 მლნ. კვტ·სთ. პირველი ორი აგრეგატი ექსპლუატაციაში შევიდა 1933 წელს, ხოლო III და IV აგრეგატი — 1934 წელს. ამავე წლის 30 ივლისს რიონის ჰიდროელექტროსადგური გადაეცა საექსპლუატაციოდ. 1934 წლიდანვე განხორციელდა რიონჰესისა და ზაჰესის პარალელური მუშაობა და შეიქმნა საქენერგოს სისტემა. 

1951 წლიდან რიონის ჰიდროელექტროსადგურის მართვის სისტემა ავტომატურია. 

1935–1983 წლებში რიონის ჰიდროელექტროსადგურმა გამოიმუშვა 13,3 მლრდ. კვტ·სთ ელექტროენერგია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები
კატეგორია:ქუთაისი
რკვია

**რკვია** — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლების მარჯვენა რკვიისა და მარცხენა რკვიის ძველი სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
რკილისებრნი

**რკილისებრნი** () — ხოჭოების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 2-8 მმ აღწევს. აქვთ 5-ნაწევრიანი თათები. ოჯახში 1000-მდე სახეობაა, გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში. ყოფილ სსრკ-ში 100-მდე სახეობაა, მათ შორის აღსანიშნავია ბინის რკილი (Anobium pertinax), რომელიც აზიანებს ხის შენობების კედლებს; ავეჯის რკილი (Anobium punctatum), აზიანებს ავეჯს, ჩარჩოებს, იატაკს; პურის რკილი (Stegobium paniceum), აზიანებს პურეულს, წიგნებსა და სხვა ნივთებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხოჭოები
თუ...

**თუ...** (ინგლ. if...) — 1968 წლის ინგლისური ფილმი-დრამა. ლინდზი ანდერსონის ტრილოგიის თუ... -- ო, იღბლიანო! -- ჰოსპიტალი ”ბრიტანეთი” პირველი ნაწილი. ფილმის ნახვა 16 წლამდე მოზარდებისთვის რეკომენდებული არ არის.

## სიუჟეტი 
მიკ ტრევისი დადის ბიჭთათვის განკუთვნილ ინგლისურ კერძო სკოლაში და დაუმორჩილებელ მოსწავლედ მიიჩნევა.
სკოლის ახალგაზრდა მოსწავლეებს მათი უფროსი კოლეგები ხშირად ჩაგრავენ და ამცირებენ. დაშვებულია ფიზიკური სასჯელები, დასმენები, ყაზარმული ყოფა. ყოველივე ეს ახალგაზრდა მოსწავლეებში იწვევს სიძულვილს არსებული წესრიგისადმი. მიკ ტრევისი და მისი მეგობრები ცდილობენ, წინ აღუდგნენ სკოლაში არსებულ მკაცრ დისციპლინას.

სკოლის დაარსების დღესთან დაკავშირებით გამართულ ზეიმზე მიკ ტრევისი და მისი მეგობრები აღმოაჩენენ იარაღს საიდუმლო საცავში, მოკლვანე დირექტორს და ცეცხლს გაუხსნიან სტუმრებს. ფილმი მთავრდება სროლის სცენით, სადაც მოჩანს ტრევისის სახე.

## ჯილდოები 
ფილმმა მიიღო ოქროს პალმის რტო 1969 წლის კანის კინოფესტივალზე. 1970 წელს ფილმი წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსზე როგორც საუკეთესო უცხოური ინგლისურენოვანი ფილმი.

## საინტერესო ფაქტები 
ფილმი გადაიღეს ინგლისის სხვადასხვა ადგილებში. მსოფლიო პრემიერა გაიმართა 1968 წლის 19 დეკემბერს ლონდონში

## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:1968 წლის ფილმები
კატეგორია:ლინდზი ანდერსონის ფილმები
გურამ კაშია

**გურამ კაშია** (დ. 4 ივლისი, 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ ბრატისლავის „სლოვანის“ მცველი. 2012 და 2013 წლებში დასახელდა საქართველოს საუკეთესო ფეხბურთელად. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. საქართველოს ეროვნული ნაკრების რეკორდსმენი ჩატარებული მატჩების რაოდენობით..

## კარიერა 
### საკლუბო 
მინი
### „დინამო“ თბილისი 
გურამ კაშია 2003–2010 წლებში თბილისის „დინამოში“ თამაშობდა, ამ პერიოდის მანძილზე საკლუბო დონეზე მოგებული აქვს უამრავი ტიტული. კაშია დინამოს პირველ გუნდში 2006-07 წლების სეზონიდან გამოდიოდა. ამ სეზონში იგი ძირითადად შეცვლებზე შემოდიოდა, ხოლო მომდევნო სეზონიდან კი გუნდის შეუცვლელ ფეხბურთელად იქცა, მოიგო უმაღლესი ლიგა, თასი და სუპერთასი.

### „ვიტესი“ 
2010 წლიდან გურამ კაშია ჰოლანდიის ერედივიზიის კლუბ „ვიტესის“ წამყვანი მცველი იყო. კაშია იყო გუნდის კაპიტანი და 2017 წელს მისი ლიდერობით გუნდმა ნიდერლანდების თასიც მოიგო. 2015 წლის აგვისტოში კაშია დასახელდა ერედივიზიას თვის საუკეთესო მოთამაშედ.

### „სან-ხოსე ერთქვეიქსი“ 
2018 წელს შეუერთდა ამერიკულ „სან-ხოსე ერთქვეიქსს“, რომელიც 2020 წელს დატოვა.

### „ლოკომოტივი“ თბილისი 
2021 წლის თებერვალში გახდა თბილისის „ლოკომოტივის“ ფეხბურთელი.

## სანაკრებო კარიერა 
„დინამოს“ შემადგენლობაში წარმატებული გამოსვლის შემდეგ მიიწვიეს ჯერ საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში, ჩაატარა 10 მატჩი და გაიტანა 2 გოლი. შემდეგ მიიწვიეს ეროვნულ ნაკრებში. მისი სანაკრებო დებიუტი შედგა 2009 წელს, ჩერნოგორიის წინააღმდეგ.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები 
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
* ეროვნული ლიგა: 2007–08
* საქართველოს თასი: 2008–09
* საქართველოს სუპერთასი: 2008

;  ვიტესი
* ნიდერლანდების თასი: 2016–17

;  სლოვანი ბრატისლავა
* სლოვაკეთის ჩემპიონი: 2021–22, 2022–23, 2023–24

### ინდივიდუალური
* საქართველოს წლის ფეხბურთელი: 2012, 2013
* „ვიტესის“ წლის ფეხბურთელი: 2015–16
* სლოვაკეთის სუპერლიგის სეზონის გუნდის წევრი: 2021–22, 2022–23, 2023–24

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი: 2024
* ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი: 2018

## რესურსები ინტერნეტში 
* გურამ კაშია — უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე
* გურამ კაშია — საქართველოს ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე 
* გურამ კაშია — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:არნემის ვიტესის ფეხბურთელები
კატეგორია:MLS-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრატისლავის სლოვანის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს წლის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Et tu, Brute?

[მინიატიურა|300პქ|„კეისრის სიკვდილი“, [ვინჩენცო კამუცინი.]]
„**Et tu, Brute?**“ (გამოითქმის და ხშირად იწერება, როგორც *Et tu, Bruté?*, ქართულად – *შენც, ბრუტუს?*, ან *და შენც, ბრუტუს?*) — ლათინური ფრაზა, რომელსაც ხშირად იყენებენ რომის დიქტატორი იულიუს კეისარის ბოლო სიტყვების პოეტურად გადმოსაცემად. ფრაზა გამოიყენა შექსპირმა თავის ტრაგედია „იულიუს კეისარში“, თუმცა არ არსებობს საფუძველი, ვიფიქროთ, რომ კეისარმა მართლაც წარმოთქვა ეს სიტყვები; ციტატა ფართოდ გამოიყენება დასავლურ კულტურაში, როგორც ღალატის ეპიტომე.

## სქოლიო
კატეგორია:შექსპირის ფრაზები
კატეგორია:იულიუს კეისარი
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
აბანოეთი

**აბანოეთი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ბუგეულის თემი). მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 820 მეტრზე. ამბროლაურიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 102 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა

**ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა** (, ოფიციალური სახელწოდება: ) (1931—1939) — უკიდურესად არასტაბილური პერიოდი ესპანეთის ისტორიაში, ალფონსო XIII-ის განდევნისა და ფრანსისკო ფრანკოს სამხედრო დიქტატურის ტრიუმფს შორის. პირველი რესპუბლიკა არსებობდა 1873-1874 წლებში.

## დროებითი მთავრობა (აპრილი-ოქტომბერი 1931) 
რევოლუციის შედეგად დაემხო ალფონსო XIII და ხელისუფლების სათავეში მოვიდა დროებითი მთავრობა. 9 დეკემბერს დამტკიცებული რესპუბლიკური კონსტიტუციის მიხედვით გამოცხადდა სიტყვის თავისუფლება, ერთმანეთისგან გაიყო სახელმწიფო და ეკლესია, საარჩევნო უფლება მიეცათ ქალებს. თავადაზნაურობას ჩამოერთვა ყველა პრივილეგია. უმაღლესი ხელისუფლება გადავიდა დეპუტატთა კონგრესის () ხელში.

რესპუბლიკის კონსტიტუციის მიხედვით ასევე შეიცვალა სახელმწიფო სიმბოლოები. რიეგოს ჰიმნი გახდა სახელმწიფო ჰიმნი, ხოლო ახალი სახელმწიფო დროშა შედგებოდა სამი ჰორიზონტალური: წითელი, ყვითელი და იისფერი ზოლებისაგან.

ახალი რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი გახდა ნისეტო ალკალა სამორა.

## მემარცხენე რესპუბლიკელები და სოციალისტები (ოქტომბერი 1931 - ნოემბერი 1933) 
## კონსერვატიული მთავრობა (ნოემბერი 1933 - თებერვალი 1936) 
### აჯანყება ასტურიაში 
### არჩევნები 1936
### სამოქალაქო ომი 
## დასასრული 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ინტერნაციონალური ბრიგადები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ესპანეთის პირველი რესპუბლიკა
* *Constitución de la República Española* «ესპანეთის რესპუბლიკის კონსტიტუცია» (1931)  ესპანურ ენაზე

კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
აბარი

**აბარი** — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ლიხეთის თემის თემი), მდებარეობს ლეჩხუმის ქედის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ლუხუნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ამბროლაურიდან 17 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რკინის პალო

**რკინის პალო** — ქართული მატიანის მიხედვით, ქვეყნის სასაზღვრო პუნქტის ზოგადი სახელი. რკინის პალოს მდებარეობა ნავარაუდებია ისტორიულ ჭანეთში 

## ლოკალიზაცია
არსებობს ვარაუდი, რომ რკინის პალო დღევანდელი გუმუშჰანეს პროვინციაში მდებარეობდა.სხვა ვერსიით რკინის პალო მდებარეობდა ქემერის კონცხზე და წარმოადგენდა გურიის სამთავროს სამხრეთ საზღვარს XV საუკუნეში

1877 წლის გაზეთ „ივერიის“ სტატიაში წერია, რომ ბათუმის დასავლეთით ოთხმოცდაათ ვერსზე მდებარეობს საქართველოს უკიდურესი საზღვარი — რკინის პალო, რომელიც სოფელ ათინას დასავლეთით მდებარე მთის ცხვირზე სახელად ქემერზე იყო აღმართული.

## ისტორიული წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილი 1745 წელს წერდა: 

თეიმურაზ ბატონიშვილიც იხსენიებს ქართლის აღწერისას:

რკინის პალო მოხსენიებულია გურიელი — ციციანოვის მიმოწერებშიც:

ბერი ეგნატაშვილი „ახალ ქართლის ცხოვრებაში“ ასევე იხსენიებს რკინის პალოს:

დიმიტრი ბაქრაძე, რომელმაც 1873 წელს იმოგზაურა გურიასა და აჭარაში, თავის ნაშრომში წერს: „საკმაოდ რთულია რამის თქმა ჭანეთის დასავლეთის საზღვრის შესახებ. ზოგადად მიღებულია ხასან-აღას მიერ აზრი, რომელიც ემთხვევა ვახუშტის მოსაზრებას, რომ უკიდურეს დასავლეთ საზღვარს წარმოადგენდა რიზესთან მდებარე ადგილი სახელწოდებით „რკინის პალო“. მაგრამ არის კი ეს ასე? იმისათვის რომ აღნიშნული საკითხი გადაიჭრას, მხედველობაში უნდა მივიღოთ შემდეგი მონაცემები: ჯერ კიდევ ჰეროდოტესა და სტრაბონის დროს ლაზეთი ვრცელდებოდა შორს ვიდრე ტრაპიზონამდე, მდინარე გალისამდე ყიზილ-ირმაქამდე). ტრაპიზონი მდებარეობდა კოლხეთში (ლაზეთში). თავის მხრივ ქართლი წყაროები მას I-X საუკუნეებში მეგრულ დასახლებას ეძახდნენ. XVII საუკუნის თურქი გეოგრაფი გაჯი-ხალფა ტრაპიზონის მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ლაზებად მიიჩნევს. ასევე შემდგომი მწერლები, მაგალითად ფონტანიე ლაზურ დასახლებებს ტრაპიზონიდან შორს დასავლეთით ხედავს ვიდრე ჩალდირამდე. თუმცა ზუსტად რომელ ცნობას ეყრდნობა აღნიშნული საზღვარი, უცნობია.“

## ხალხური თქმულებები
ერთ-ერთი  ვერსიით სამნების ქვეშ იგულისხმება სასაზღვრო პალოები. „თამარის ეპიტაფია“ მოყვანილი აქვს ვახუშტი კოტეტიშვილს.

ანალოგიური ხალხური თქმულება მოცემულია „ქართულ ხალხურ პოეზიაშიც“.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
ალმასიანი

**ალმასიანი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, კობის თემში. მდებარეობს მდინარე თერგის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1960 მეტრზე. სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

## ისტორია
სოფლის დასახლებისა და კეთილმოწყობისათვის საგანგებოდ ზრუნავდა აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფო კარი. ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის 20-იან წლებში ისა აბაშვილი ბატონიშვილისადმი გაგზავნილ წერილში წერია: „თქვენის ბრძანებით დავდექ და სოფელი ავაშენე, ეხლა 8 კომლი სახლობს აქ“. სოფელში იყო სასტუმრო-ფუნდუკი, დუქანი და მგზავრთათვის საჭირო სხვა სათავსები. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ალმასიანში სამხრეთ სადარაჯოც ააგეს. 1818 წელს მთავარსარდალ ალექსი ერმოლოვის ბრძანებით, დუშეთის მაზრიდან ალმასიანში გადაიყვანეს მოხელეები, რათა კიდევ უფრო კეთილმოეწყოთ დუქნები და ხანაგები.

## დემოგრაფია
2014  წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ართხმო

**ართხმო** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, სნოს თემში. მდებარეობს მდინარე ართხმოსწყლის მარცხენა ნაპირზე, კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 2000 მეტრზე. სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში უკვე აღარავინ ცხოვრობს.

1926 წლის აღწერის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობას წარმოადგენდნენ ქართველები, რომლებიც იყვნენ გადმოსახლებული ხევსურები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
არშა

**არშა** — სოფელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (სიონის თემი), მდებარეობს მდინარე თერგის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1760 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 5 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014  წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 440 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიგელ პრიმო დე რივერა

thumb|200px|მიგელ პრიმო დე რივერა (მარჯვნივ)**მიგელ პრიმო დე რივერა ი ორბანეხა** (, დ. 8 იანვარი, 1870, ხერეს-დე-ლა-ფრონტერა, ესპანეთი  —  გ. 16 მარტი, 1930, პარიზი, საფრანგეთი)  — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ესპანეთის დიქტატორი 1923–1930 წწ. მთავრობის თავმჯდომარე მეფე ალფონსო XIII-ის დროს.

მისი  შვილი ხოსე ანტონიო არის პოლიტიკური პარტია ესპანური ფალანგის დამაარსებელი, ხოლო ქალიშვილი პილარი 1977 წლამდე იყო ფალანგის ქალთა სექციის ხელმძღვანელი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Encyclopædia Britannica

კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:დიქტატორები
არშის ციხე

**არშის ციხე** — ციხესიმაგრე მდებარეობს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ არშის მახლობლად. მდინარე თერგის ნაპირზე, ციცაბო კლდეზე. ჩრდილოეთ მხარეს დაცვის რთული სისტემით აღჭურვილი კარიბჭეა. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილ ნაგებობათა შორის უძველესია IX-X საუკუნეების უაფსიდო ეკლესია. სათოფურებიანი ციხის გალავანი დაახლოებით XVI საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის დასაწყისისაა. XVIII საუკუნეში ეკუთვნოდა ზურაბ არაგვის ერისთავს. ამ დროს მას ხევის ციხესაც უწოდებდნენ.

## წმინდა გიორგის ხატი 
ციხის ტერიტორიაზე დგას წმინდა გიორგის ხატი. იგი ოთხწახნაგა პრიზმის ფორმის მასიური ნაგებობაა, ნაშენია და გადახურულია ფიქალის დიდი ქვებით. წყობა მშრალია. მთავარი ფასადი ჩრდილოეთითაა. კედელში დიდი ოთხკუთხა თახჩაა ჩატანებული. ნაგებობის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კლდის პირას საზარეა — ქვების ორ გროვაზე რკინის ჯოხია გადებული, რომელზეც დიდი ზარია ჩამოკიდებული.

## ეკლესია 
ციხის სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთებში დგას IX-X საუკუნეების ეკლესია (9,6x5,2 მ), რომელსაც ჩრდილოეთიდან, მთელ სიგრძეზე, გვიანდელი მინაშენი ეკვროდა. შენობა ნაგებია თლილი ქვით. ქვები ფასადების მხარეს შედარებით უკეთაა დამუშავებული. ეკლესია დაზიანებულია. ჩამონგრეულია სახურავი და კედლის ზედა ნაწილი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. სწორკუთხა საკურთხეველი დარბაზისაგან არ არის გამოყოფილი. დარბაზის შუაში შემორჩენილია ქვიშაქვის ოთხწახნაგა ქვასვეტები, რომელიც კუთხეებმომრგვალებული მოზრდილ ქვაზეა დადგმული.

## რესურსები ინტერნეტში
* www.dzeglebi.ge არშის ციხე 

კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
რეპრუა

**რეპრუა** — ზოგი წყაროს თანახმად, მსოფლიოში ყველაზე მოკლე მდინარე. მდებარეობს საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, ძველი გაგრის მიდამოებში. ერთვის შავ ზღვას სათავიდან 18 მეტრის მოშორებით. წარმოადგენს მძლავრ ვოკლუზურ კარსტულ ნაკადს, რომელიც გამოედინება გაგრის ქედის კალთებიდან, პლაჟის ზონაში. აღსანიშნავია, რომ მისი სიგრძე ზვირთცემისას უფრო ნაკლებია და 6-10 მეტრს შეადგენს.

დღესდღეობით, გინესის რეკორდების წიგნის თანახმად, მსოფლიოს უმოკლეს მდინარედ აღიარებულია მდინარე რეუ (Roe River) მონტანას შტატში (აშშ) – 61 მეტრი, თუმცა, მდინარე დი (D River) ორეგონის შტატში ასევე ითვლება მსოფლიოს უმოკლეს მდინარედ – 36 მეტრი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
გონსალო კეიპო დე ლიანო

**გონსალო კეიპო დე ლიანო** (; დ. 5 თებერვალი, 1875 — გ. 9 მარტი, 1951) — ესპანელი სამხედრო ლიდერი. იბრძოდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში (1936–1939), ფრანსისკო ფრანკოს ფაშისტური ბლოკის მხარეზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* გონსალო კეიპო დე ლიანო. Spartacus Educational

კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ესპანელი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
ირმის ნახტომის სახელების სია

აქ მოცემულია ირმის ნახტომის სახელების სია სხვადასხვა ენაზე. ზოგი მათგანი მომდინარეობს მითებიდან, დაწვრილებით შეგიძლიათ იხილოთ სტატიაში ირმის ნახტომი (მითოლოგია).

## სახელის სია სხვადასხვა ენაზე 
*  (დარბ ალ-თაბანა) მიშნავს „რძიან გზას“.
* , ლათინურიდან.
*  (გალაქსიას კიკლოს) „რძიანი რკალი“, მითიდან.
* , „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
* , „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“.
*  „რძიანი გზა“.
*  „რძიანი გზა“.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „სანტიეგოს გზა“.
*  „ჩიტების გზა“, მითიდან.
*  „ვერცხლის მდინარე“, თარგმნილია ჩინურიდან.
*  „ჩალის გზა“
*  (ამანოგავა) „სამოთხის მდინარე“
* , „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „ჯადოსნური ბიმა“, ეპიკური პოემის მაჰაბჰარატას გმირი.
* , „პატიოსანი ძროხის გზა“, ან *Slabhbra Luigh*, „ლუგის ჯაჭვი“
*  „ზამთრის გზა.“
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
* , „სანტიეგოსკენ მიმავალი გზა“.
*  (ეუნჰა) „ვერცხლის მდინარე“, ჩინურიდან, ან „미리내“ (მირინაე) წმინდა კორეულზე. ირმის ნახტომს სპეციფიკურად უწოდებენ 우리 은하 (ური ეუნჰა) „ჩვენი გალაქტიკა“.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ბერძნულიდან.
*  „ჩიტების გზა“
*  „ჩიტების გზა“
*  „ჯადოსნური ბიმა“, ეპიკური პოემის მაჰაბჰარატას გმირი.
*  „წმინდა ანას გზა“
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“ (Bokmål, მოდის დანიურიდან)
*  „ზამთრის გზა“ (Nynorsk, ისლანდიურიდან გამომდინარე)
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
* , „სანტიაგოს გზა“ (გამოიყენება მარტო ევროპულ პორტუგალიურში)
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „რომის გზა“, რადგან პილიგრიმები მიყვებოდნენ მას, როდესაც რომისკენ მიემგზავრებოდნენ.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ბერძნული, ან ლათინურიდან.
*  (ჲარდ გოღი ჭანაპარჰ) „ჩალის ქურდის გზა“, მოდის მითიდან.
*  „თეთრი სპილოს გზა“.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან.
*  „ჩუმაკის გზა“.
*  „მეომართა გზა“, მითიდან. თუმცა ეს ისტორიული სახელწოდებაა, ახლა ის ცნობილია, როგორც Tejút, ნიშნავს „რძიან გზას“.
*  „ზამთრის გზა“.
*  „ჩიტების გზა“, მითიდან.
*  „რძიანი გზა“.
* 
*  „ზამთრის ქუჩა“, რადგან ის სკანდინავიის ზამთარს უკეთ ჩანს და ჰგავს დათოვლილ ქუჩას.
*  (გილი ულისვსდანი) „გზა, სადაც ძაღლი გაიქცა“, მითიდან.
*  „ვერცხლის მდინარე“.
*  „რძიანი გზა“, თარგმნილია ლათინურიდან. ტრადიციულად უწოდებენ Kumova Slama „მამაღმერთის ჩალა“
*  (აკაშაგანგა) „სამოთხის განგი“, მითიდან.

## სქოლიო 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ირმის ნახტომი

კატეგორია:მითოლოგია
კატეგორია:ირმის ნახტომი
ანტორია

**ანტორია** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (გურნის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში მდინარე ჭალის (წყალწითელას შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 570 მეტრი, ტყიბულიდან 17 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 27 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სფინქსი

[მინი|220x220პქ|[გიზის სფინქსი.]]
**სფინქსი** — მითური არსება, რომელსაც ლომის ტანი და ადამიანის თავი ჰქონდა. სფინქსის ყველაზე ცნობილი ქანდაკება, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია, მდებარეობს გიზას დიდი პირამიდის სამხრეთით. იგი გამოკვეთეს დაახლოებით ძვ. წ. 2500 წელს, რათა დაეცვა პირამიდა. მისი თავი სავარაუდოდ, მეფე-ღმერთის ხეფრენის ხატის მიხედვითაა შექმნილი. მოგვიანებით ქანდაკებას თაყვანს სცემდნენ, მსგავსად მზის ღმერთ ჰარემახეთისა. სფინქსი ბათქაშით დაფარული და კაშკაშა ფერებით მოხატული იყო, მაგრამ დღეს ძალიან დაზიანებულია ცხვირი და წვერი ჩამონგრეული აქვს, თუმცა შუბლზე ჯერ კიდევ შემორჩენილია კობრას სიმბოლო. არსებობს მოსაზრება, რომ სიტყვა „სფინქსი“ ეგვიპტური წარმოშობის არ უნდა იყოს. ეგვიპტეში მას „შესეფ-ანხ“-ის ეძახიან, რაც ნიშნავს „ცოცხალ ხატს“ და რაც, რა თქმა უნდა, ღმერთის ამ მბრძანებლის ცოცხალ სახებას გულისხმობდა. ღმერთს ხშირად ადამიანის ტანითა და წმინდა ცხოველის თავით გამოსახავდნენ. ფარაონი ან მბრძანებელი, რომელიც ღმერთის მიწიერ ნაცვლად და მის ძედ მოიაზრდებოდა, უკუმიმდევრობით იყო გამოსახული — ადამიანის — მბრძანებლის თავით და ცხოველის ტანით. ამ ნახევრად ადამიანის, ნახევრად ცხოველის ფიგურებში ჩაქსოვილია ის ღრმა აზრი, რომ არსი ღმერთისა და კაცისა ერთია, ხოლო განსხვავება მათს საპირისპიროობაშია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Sphinx Head Found in Greek Tomb
* The Sphinx: Totally Random Trivia  

კატეგორია:ეგვიპტური მითოლოგია
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
J2ME

thumbnail|100px|right|დიუკი, ჯავას თილისმა

J2me არის ჯავა პროექტის განშტოება რომელიც განკუთვნილია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ელექტრონული ხელსაწყოების პროგრამირებისთვის. ასეთი ხელსაწყოებია მობილური ტელეფონი, ციფრული პერსონალური ასისტენტი, ვიდეო თამაშების დანადგარი, საოჯახო ელექტრონული ტექნიკა და მრავალი სხვა. 
ხელსაწყოების მრავალფეროვნების გამო საჭირო გახდა მათი კლასიფიკაცია თითოეულის შესაძლებლობების მიხედვით. კლასიფიკაციის ყველაზე ქვედა ფენას წარმოადგენენ კონფიგურაციები. მათ მაღლა თავს იყრიან პროფილები, რომლებიც უფრო დაწვრილებით აღწერენ ჯავა აპიებს ყოველი ხელსაწყოს ტიპისთვის. ბოლო ფენაში კი მოთავსებულები არიან დამატებითი ნაკრებები განსაკუთრებული თვისებების მისანიჭებლად. 

## J2ME და JVM (Java Virtual Machine) 
J2ME დამზადებულია J2SE მაგალითზე და ჯავა პროგრამირების ენის ყველა თვისებას შეიცავს. J2ME ჯავა ვირთუალური მანქანის(JVM) და ჯავა
ბიბლიოთეკის მინიმალურ ნაკრებს იყენებს, რაც საკმარისია მხოლოდ შეზღუდული უნარიანობის მქონე ხესლაწყოების ასამუშავებლად. დროთადრო როდესაც ხელსაწყოების
დამამზადებელი ფირმა მსოფლიო ბაზარზე ახალი მოდელებით გამოდის, ჯავას მინიმალური ნაკრები ფართოვდება დამატებითი ბიბლიოთეკების დამზადებით. სწორედ ამ დამატებითი ბიბლიოთეკების მეშვეობით შესაძლებელია ახალ მოდელებში საინტერესო თვისებების შემოღება. 

## კონფიგურაციები და პროფილები 
კონფიგურაციების და პროფილების კრებული კლასიფიცირდება ელექტრონული ხელსაწყოს მეხსიერების, ინფორმაციის გადამუშავების და I/O შესაძლებლობების გათვალისწინებით.
მრავალი ერთმანეთისაგან განსხვავებული ელექტრონული ხელსაწყო წააგავს ერთმანეთს ელემენტარული ფუნქციონირების თვალსაზრისით. მათი გაერთიანების მიზნით შეიქმნა კონფიგურაცია.
კონფიგურაცია შედგება ჯავა ვირტუალური მანქანის და მინიმალური კლასობრივი ბიბლიოთეკისგან, რომლებიც განკუთვნილნი არიან მსგავსი ელქტრონული ხელსაწყოების ასამოქმედებლად. არსებობს 2 ასეთი კონფიგურაცია CDC (Connected Device Configuration) და CLDC (Connected Limited Device Configuration). 
CDC განკუთვნილია ძლიერი ელქტრონული ხელსაწყოებისთვის. ამ ხელსაწყოებს უფრო დიდი მეხსიერება, სწრაფი მიკროპროცესორი და დიდი ქსელური ტევადობა გააჩნიათ. 
CLDC დამზადებულია უფრო სუსტ ხელსაწყოებისთვის. მათ შორის პეიჯერები, მობილური ტელეფონები, ციფრული პერსონალური ასისტენტები და ა.შ. იმის გამო რომ CLDC თავისი თვისებებით უახლოვდება CDC-ს, მისი გამოყენაბა ხდება აგრეთვე ბოლო თაობის სმარტფონებზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* JavaFX Mobile
* BREW
* Smartphone
* Mobile Delivery and Tracking System
* Mobile development
* Mobile games
* Mobile learning
* Embedded Java
* Android (operating system)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Sun Developer Network, Java ME
* J2ME Game Developer Network 
* Nokia's Developer Hub Java pages 
* Nokia S60 Java Runtime blogs 
* Sony Ericsson Developer World 
* Motorola Developer Network 
* J2ME Authoring Tool LMA Users Network
* Samsung Mobile Developer's site 
* Sprint Application Developer's Website 
* Performance database of Java ME compatible devices 
* Microjava.com 
* MicroJvm : Real-time J2ME platforms for embedded systems

### სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირების ენები
რობინია

**რობინია** () — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ხეები და ბუჩქებია. თეთრი, ვარდისფერი და წითელი ყვავილები მტევან ყვავილედში აქვთ თავმოყრილი. 20-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. 

საქართველოში კულტივირებულია 4 სახეობა, მათ შორის უფრო გავრცელებულია ცრუაკაცია (თეთრი აკაცია), რომელიც ველურდება (მაგ., კოლხეთში) და ხშირად წარმოადგენს სარეველა მცენარეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პარკოსნები
რკინისჯვარი

**რკინისჯვარი** — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ განტოტება — რკინის ჯვრის ქედზე, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში, მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადის — საკრაულის ზემოთში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2439 მ. აგებულია პალეოგენური ანდეზიტებით, ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. კალთები ციცაბოა, შემოსილია სუბალპური ბალახმცენარეულობით. გადმოცემის თანახმად, ანდრია პირველწოდებულმა I საუკუნეში რკინისჯვარზე რკინის ჯვარი აღმართა, რის გამოც მთას შეერქვა აღნიშნული სახელწოდება. „ანდრიაობის“ დღესასწაულზე ხარაგაულელი ახალგაზრდობა და, მათ შორის, საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებიდან ჩამოსული მართლმადიდებლები მთა რკინისჯვარს სტუმრობენ.

## სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
აბანო (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

**აბანო** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, (კობის თემში). მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2160 მეტრზე. სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. სოფლის განაპირას მდებარეობს ზაკაგორის ნასოფლარი და ზაკაგორის კოშკები.

## ისტორია
აბანო თრუსოს ხეობის ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა. ფაქტობრივად, ამ ხეობის ცენტრი. სოფელზე გადიოდა საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიის დამაკავშირებელი გზის ერთ-ერთი განშტოება. აბანოს მოსახლეობა ძველთაგანვე ქართული იყო. XVII საუკუნიდან შეერია ოსური წარმომავლობის ელემენტი. ადრინდელ შუა საუკუნეებში აბანო წანართის ხევში შედიოდა. XIV საუკუნიდან ქსნის ერისთავებს ემორჩილებოდა, ხოლო XVI–XVIII საუკუნეებში არაგვის საერისთავოს. რუსეთის მიერ საქართველოს მიერთების შემდეგ ჯერ ანანურის, შემდგომ დუშეთის მაზრის მთის ოლქის გამგეობაში იყო. აბანო შუა საუკუნეებში, როგორც თრუსოს ხეობის ცენტრი და აქ გამავალი გზის დამცველი, გარკვეულ სამხედრო-სტრატეგიულ პუნქტს წარმოადგენდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში 3 ადამიანი ცხოვრობს.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ექსტრასენსორიკა

**ექსტრასენსორიკა** () - აღქმის ფორმები, რომლებიც იღება უცნობი მგრძნობიარე ორგანოებით ან აღქმის შეუსწავლელი მექანიზმებით.

პარამეცნიერება ექსტრასენსორიკას მითვალა ტელეპატია, ნათელმხილველობა და პროსკოპია, ასევე ტელეკინეზები ან ფსიქოკინეზები, პარაფსიქოლოგიური მკურნალები ექსტრასენსებად ითვლებიან.
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Extrasensory Perception at Video HQ
* FBI file on Extrasensory perception
* ESP

კატეგორია:პარაფსიქოლოგია
კატეგორია:ექსტრასენსორიკა
როდ-აილენდი (ქათამი)

**როდ-აილენდი ** (Rhode Island), მეხორცულ-მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია აშშ-ში, მასაჩუსეტსისა და როდ-აილენდის შტატებში, ადგილობრივი ქათმების შეჯვარებით შანხაის ჩალისფერ და მალაის წითელ-მურა მამლებთან. მიღებულ ნაჯვარს  აჯვარებდნენ მუშა ლეგჰორნებთან. აქვს წითელ-მურა ბუმბული, მოშავო-მომწვანო ბოლო. მამალი იწონის 3,4-3,5 კგ, დედალი 2,4-2,6 კგ.  მეკვერცხულობა 170-180 ცალი, ცალკეული ხაზებისა — 210-215. კვერცხდებას 6-7 თვისა. კვერცხი იწონის 65-70 გ. როდ-აილენდი გავრცელებულია აშშ-ში, კანადაში, ინგლისში, დანიაში, ავსტრალიაში, იაპონიაში და სხვა ქვეყნებში. საქართველოში შემოიყვანეს 1927 წელს. ადგილობრივი ქათმის ჯიშების გაუმჯობესებაში როდ-აილენდის ქათამმა ყველაზე დიდი როლი შეასრულა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქათმის ჯიშები
ჯ. ჯონა ჯეიმსონი

**ჯეი ჯონა ჯეიმზონი** — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი, ყველაზე ხშირად გვხვდება ადამიანი ობობას გამოცემებში, სადაც გაზეთ დეილი ბიგლის მთავარ რედაქტორს წარმოადგენს. მისი შემქმნელები არიან მწერალი სტენ ლი და მხატვარი სტივ დიტკო, მისი პირველი გამოჩენა მოხდა კომიქსში *The Amazing Spider-Man* #1 - 1963წლის მარტი.

## მოგონილი ბიოგრაფია
ჯეი ჯონა ჯიემსონი (Jay Jonah Jameson) - ნიუ-ორკის ყველაზე პოპულარული გაზეთის ”დეილი ბიგლის” მთავარი რედაქტორია და ასევე პიტერ პარკერის ”მძიმე ხასიათის” მქონე უფროსი. მისი კარიერა საშტატო გაზეთში, რეპორტიორის თანამდეგობით დაიწყო. დიდი ხნის მოღვაწეობის შემდეგ ის გახდა დეილი ბიგლის ხელმძღვანელი. ამ დროს მთელ მის ცხოვრებას მისი სამუშო წარმოადგენდა. შეფ-რედაქტორად გახდომის შემდეგ ჯეიმზონმა ბევრი იმუშავა რომ მისი გაზეთი ნიუ-ორკში ყველაზე ცნობილი და გაყიდვადი ყოფილიყო. მის რეპორტიორებს ავალებდა რომ მიზნის მისაღწევად ყველა გზა გამოეყენებინათ. ჯონი თავს ყველას მძიმე ხასიათის, ნერვიულ უფროსად აჩვენებს. მაგრამ მასთან მომუშავე ადამიანიებმა მშვენივრად იციცან რომ ეს მხოლოდ ნიღაბია, რომელსაც ჯეიმზონი მუშაობისას იყენებს.

ჯეიმზონი ვერ იტანს ადამიან ობობას და მთელი ძალებით ცდილობს მის კომპროვიტირებას და ციხეში გამოკეტვას. ამ მიზნის მისაღწევად ის არ ერიდება დიდ ფინანსურ ხარჯებს და არაკანონიერ გზებს. სწორედ ამის წყალობით მან შექმნა მორიელი (”The Amazing Spider-Man” #20).

## ოჯახი
ჯეიმზონს ჰყავს შვილი ჯონათან ჯეიმზონი, ის თავიდან ასტრონავტი იყო, შემდეგ კი სულით დავრდომილთა სამკურნალო განყოფილებაში მუშაობდა. (”The Amazing Spider-Man” #7)

მისმა მამამ ჯ. ჯეიმზონ უფროსმა კი გაურკვეველი მიზეზებით ქვეყანა დატოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Marvel-ის ოფიციალურ საიტზე
*SpiderFan.org: ჯ. ჯონა ჯეიმზონი 
*Samruby.com: ჯჯჯ-ს პროფილი
*ჯონა ჯეიმზონი Marvel Universe-ს მონაცემებში

კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის პერსონაჟები
კატეგორია:ადამიანი ობობა
ხუან იაგუე

**ხუან იაგუე** (; დ. 1892 — გ. 29 ოქტომბერი, 1952) — ესპანელი არმიის ოფიცერი. ესპანეთის სამოქალაქო ომში იბრძოდა ფრანსისკო ფრანკოს ფაშისტური ბლოკის მხარეზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Juan Yagüe Blanco. Biografías y Vidas 

კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ესპანელი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი  29 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
მიგელ კაბანელიასი

**მიგელ კაბანელიასი** (; 1 იანვარი, 1872 – 14 მაისი, 1938) — ესპანეთის არმიის ოფიცერი. ესპანეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში იბრძოდა ფრანსისკო ფრანკოს ფაშისტური ბლოკის მხარეზე.

კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ესპანელი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
მურყმელი

**მურყმელი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, უშგულის თემში (სოფლები: ლამჯურიში, მურყმელი, ჟიბიანი, ჩაჟაში, ჩვიბიანი).

## გეოგრაფია
მურყმელი მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2040 მეტრზე, ჩაჟაშიდან 1 კმ., მესტიიდან 48 კმ.

## ისტორია
მურყმელი სვანურად ნიშნავს კოშკების სოფელს (მურყვამ „კოშკი“). გასული საუკუნის 80-იან წლებში სოფელში 80-მდე სვანური საბრძოლო კოშკი იდგა, ამჟამად შემორჩენილია 10-მდე კოშკი. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას ორი ეკლესია.

XI საუკუნით დათარიღებული მურყმელის მაცხოვრის ეკლესია ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლია. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა. ეკლესიის კედლებზე ჩანს ფრესკების არსებობის კვალი. ეკლესიაში შენახულია აშენების დროინდელი ანალოღია. სამრეკლოზე ჰკიდია XIX საუკუნის ზარი რუსული წარწერით.

შუა საუკუნეების წმინდა ბარბარეს ეკლესია დგას სოფლის განაპირას. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, საიდანაც მიშენებული აქვს დამხმარე სათავსო.

## გალერეა 

სურათი:Murymeli barbare.JPG|წმ. ბარბარეს ეკლესია
სურათი:მურყმელი.JPG|სოფელ მურყმელის ხედი ზემოდან
სურათი:Jusus church in murkmeli.JPG|მაცხოვრის სახელობის ეკლესია
სურათი:Village Murkmeli.jpg|სოფლის ხედი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რობინ ჰუდი

[მინი|რობინ ჰუდის ძეგლი [ნოტინგემი|ნოტინგემში.]]
**რობინ ჰუდი** () — ინგლისური ხალხური ბალადების გმირი, მისი სახელი პირველად გვხვდება უილიამ ლენგლენდის პოემაში „პეტრე მხვნელის ხილვა“ (დაახლოებით 1377). შემდეგ ე. უინტოუნის „შოტლანდიის ჭეშმარიტ ქრონიკებში“ (დაახლოებით 1420). ბალადების პირველი კრებული რობინ ჰუდის შესახებ „რობინ ჰუდის მცირე სიმღერები“ გამოქვეყნდა 1495 წელს; ცნობილია დაახლოებით 36 ორიგინალური ბალადა. მისი სახე განსაკუთრებით პოპულარული იყო აღორძინების ეპოქაში. გვხვდება შექსპირის, ბ. ჯომსონის, აგრეთვე უ. სკოტის და სხვათა ნაწარმოებებში. ქართულად რობინ ჰუდის ბალადები 1957 წელს გამოქვეყნდა (გ. გაჩეჩილაძის თარგმანი).

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 8, გვ. 418, თბ., 1984

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ფოლკლორი
კატეგორია:მონადირეები
როკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

** როკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*  როკა -  სოფლების ძვ. სახელწოდება
*  როკა - კონცხი პირენეს ნახევარკუნძულზე
როკა

**როკა** — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში, ლიახვის ხეობაში; ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო როკის, ქვემო როკისა და შუა როკის ძველი საერთო სახელწოდება.

როკა წერილობით წყაროებში („ძეგლი ერისთავთა“) პირველად XIV საუკუნეში იხსენიება ვირშელ ქვენიფნეველის დვალებზე ლაშქრობასთან დაკავშირებით. როკას და როკისხევს ასევე მოიხსენიებს ვახუშტი ბატონიშვილი (XVIII საუკუნე) და დასძენს, რომ „სუერს ზეით რომელი ლიახჳს ჴეობა აღვსწერეთ, არს უვენახო, უხილო; მსახლობელნი არიან ოსნი, დუალნი“. იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერის“ (XVIII საუკუნის მიწურული) მიხედვით როკა ლიახვის ხეობის ოსებით დასახლებული სამეფო სოფელია. 1919–1920 წლებში სოფელი როკა იყო საქართველოს პირველი რესპუბლიკის წინააღმდეგ მიმართული ოსების ბოლშევიკური ამბოხების ცენტრი. 1920 წლის 20 ივნისს საქართველოს ჯარმა ბრძოლით დაიკავა სოფელი. რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება სოფელ როკის გაუქმების და გაქცეული ოსების უკან დაბრუნების აკრძალვის შესახებ.

საბჭოთა პერიოდში, 1922–1990 წლებში როკის სასოფლო საბჭო (ზემო როკა, ქვემო როკა, შუა როკა) შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონში. ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიაა. როკის ტერიტორიაზე შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების გეგმით ოთხკუთხა კოშკების ნანგრევები.  

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
როკითის ბრძოლა

**როკითის ბრძოლა** — ბრძოლა 1684 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე IV-სა და გურიის მთავარ გიორგი III გურიელს შორის. გიორგი III გურიელმა იმერეთის ტახტის დასაბრუნებლად კავშირი შეკრა ალექსანდრე IV-ის წინააღმდეგ. გურიელს მიემხრნენ რაჭის ერისთავი შოშიტა III, ოდიშის ფაქტობრივი მმართველი გიორგი ლიპარტიანი, ჩიჯავაძეები, ლეჩხუმელი ფეოდალები და სხვები. ალექსანდრე IV-ს — პაატა აბაშიძე თავისი ქვეშევრდომი ზემოიმერლებით, მიქელაძეები და სხვები. ბრძოლა გაიმართა სოფელ როკითთან (ახლანდელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი). გაიმარჯვა ალექსანდრე IV-მ. ბრძოლაში დაიღუპნენ თვითონ გურიელი და შოშიტა III. ტყვედ ჩავარდნილები გაყიდეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1684 წლის ბრძოლები
ჩაჟაში

**ჩაჟაში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, უშგულის თემის ცენტრი (სოფლები: ლამჯურიში, მურყმელი, ჟიბიანი, ჩაჟაში, ჩვიბიანი).

## ეტიმოლოგია
ჩაჟაში სვანურად ნიშნავს ცხენების სადგომს (ჩაჟ „ცხენი“). ლეგენდის თანახმად, უშგულში ასული თამარ მეფე ცხენებს ამ სოფელში აჩერებდა.

## მდებარეობა
ჩაჟაში მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ენგურისა და შავწყალა-ქვიშარას შესართავთან, ზღვის დონიდან 2160 მეტრზე, მესტიიდან 45 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## ღირსშესანიშნაობები
ამჟამად ჩაჟაში მუზეუმადაა გამოცხადებული. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში დაცული კომპლექსი აერთიანებს 13 კოშკს, 4 ციხე-სახლს, 21 მაჩუბს, 11 ხალხურ საცხოვრებელსა და 1 ათეულზე მეტ დამხმარე ნაგებობას. უშგულის თემის სოფლებიდან ყველაზე მეტი სვანური კოშკი ჩაჟაშშია შემორჩენილი. სოფელში არის უშგულის არქეოლოგიური მუზეუმი.

სოფლის სამხრეთით, მთაზე დგას XII-XIII საუკუნეების ციხე-სიმაგრე, რომელიც შედგება გალავნისა და სამი კოშკისაგან. მათგან ორი სანახევროდ დანგრეულია, ხოლო ერთი თითქმის პირვანდელი სახითაა შემონახული. ციხე უშგულის ოთხივე სოფელს გადაჰყურებს. გადმოცემის თანახმად, ეს თამარ მეფის საზამთრო რეზიდენცია იყო.

სოფლის ახლოს დგას ასევე შუა საუკუნეების კოშკი, რომელსაც თამარ მეფის საზაფხულო კოშკს უწოდებენ. რეზიდენცია მოიცავდა მეორე კოშკსაც, რომლის მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი და ეკლესიას. ეკლესია X საუკუნისაა და წმინდა გიორგის სახელზეა აგებული. გეგმით მართკუთხა ქვის მცირე ზომის ნაგებობაა, ინტერიერში ქვისავე კანკელია.

სოფელში დგას მაცხოვრის XI-XII საუკუნეების ეკლესია, რომელსაც შემორტყმული აქვს გალავანი. ნაშენია ქვით და აქვს ქვისავე კანკელი. დასავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს სტოა. სტოაში შესასვლელი სამხრეთის მხრიდანაა. ეკლესია მოხატულია, საკურთხევლის კონქში გამოსახული არის ვედრების სცენა და მთავარანგელოზები, ჩრდილოეთ კედელზე — ჯვარცმა, ხარება, ღვთისმშობლის მიძინება, სამხრეთ კედელზე — ამაღლება, ფერისცვალება და სხვ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი.

## გალერეა

სურათი:Tamarqueentower.JPG|თამარ მეფის საზამთრო კოშკი
სურათი:Tamarqueentowersummer.JPG|თამარ მეფის საზაფხულო კოშკი
სურათი:Chazhashi church.JPG|ჩაჟაშის ეკლესია
სურათი:ჩაჟაში.jpg|სოფელი ჩაჟაში
სურათი:Chazhashi (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi church & towers (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi church and Mt Shkhara (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi towers (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi towers -2 (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi towers -3 (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Chazhashi towers -4 (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
სურათი:Чажаши (Photo Русудан Цискрели).jpg
სურათი:Village Chajashi.jpg

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მესტიის მუნიციპალიტეტში
როზმარინი

**როზმარინი** () — მცენარეთა ქვეგვარი ტუჩოსანთა ოჯახის სალბის გვარისა. მარადმწვანე, 0,5–2 მ სიმაღლის ბუჩქებია. ფოთლები ტყავისებრი, ლანცეტა-ხაზოვანი და მოპირისპირეა. ყვაველები წვრილი, ორტუჩა, მკრთალი იისფერი ან მკრთალი ცისფერი, შეკრებილია საგველა ყვავილედებში. ნაყოფი — მოყავისფრო კაკლუჭა. გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში. ცნობილია 3 სახეობა და 2 სახეობათაშორისი ბუნებრივი ჰიბრიდი:
* *Salvia jordanii*
* სამკურნალო როზმარინი (*Salvia rosmarinus*)
* *Salvia granatensis*
* *Salvia* × *lavandulacea*
* *Salvia* × *mendizabalii*

ფოთლებიდან და ყვავილიანი ყლორტებიდან იღებენ ეთეროვან ზეთს, რომელსაც იყენებენ პარფიუმერიასა და მედიცინაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ტუჩოსანნი
როკისწყალი

**როკისწყალი**, *როკიდონი* — მდინარე საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში, მაღრან-დვალეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ერმანისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 8 კმ, აუზის ფართობი 27,3 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,93 მ³/წმ. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე, წყალმცირობა — ზამთარში.

## ლიტერატურა
* *აფხაზავა ი.*, ქსე, ტ. 8, გვ. 424, თბ., 1984

კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები
პიეტრო დ’აბანო

thumb|250px|პიეტრო დ’აბანო
**პიეტრო დ’აბანო** (დ. 1250 — გ. 1316) — იტალიელი ექიმი, ფილოსოფოსი, ასტროლოგი. დაიბადა აბანო-ტერმეში ქალაქ პადუასთან ახლოს. ასწავლიდა მედიცინას პადუას უნივერსიტეტში. როგორც ნეოპლატონიკოსი და ავეროესის მიმდევარი დააპატიმრა ინკვიზიციამ და პადუას ციხეში გამოამწყვდია. პატიმარი საგამოძიებო პროცესის დამთავრებამდე ციხეშივე გარდაიცვალა 1316 წელს.

## ლიტერატურა 
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 1, გვ. 46, თბ., 2007

კატეგორია:იტალიელი მედიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:იტალიელი ასტროლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1250
კატეგორია:გარდაცვლილი 1316
როდ-აილენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**როდ-აილენდი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*როდ-აილენდი — შტატი აშშ-ში
*როდ-აილენდი — ქათმის ჯიში
რომანოვული ცხვარი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|რომანოვული ცხვარი
**რომანოვული ცხვარი** — საქურქე მიმართულების უხეშმატყლიანი ჯიში. გამოიყვანეს იაროსლავლის გუბერნიის ვოლგისპირა რაიონების გლეხებმა XVIII–XIX საუკუნეებში საქურქე თვისებების მხრივ საუკეთესო ადგილობრივი ჩრდილო მოკლეკუდიანი ცხვრების გადარჩევისა და შერჩევის გზით. სახელწოდება მიიღო იმ ადგილის — რომანოვ-ბორისოგლებსკის მაზრის მიხედვით (ახლანდელი ტუტაევის რაიონი, იაროსლავლის ოლქი), სადაც პირველად გავრცელდა. რომანოვული ცხვარი იძლევა მსოფლიოში საუკეთესო საქურქე ტყავს, განსაკუთრებით ძვირფასია 6-8 თვის ბატკნის ტყავი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
როკის უღელტეხილი

**როკის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2995 მ. მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი. დიდი ლიახვის მარჯვენა შენაკადის — მდინარე როკისწყლის ხეობით შიდა ქართლს აკავშირებს მდინარე არდონის ხეობასთან ანუ ჩრდილოეთ ოსეთთან. 1984 წელს როკის უღელტეხილზე გაიხსნა როკის სატრანსპორტო გვირაბი, რომლის საერთო სიგრძეა 3730 მ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის უღელტეხილები
კატეგორია:მაღრან-დვალეთის კავკასიონის უღელტეხილები
კალის თემი

**კალა** — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 6 სოფლისგან: ლალხორი (თემის ცენტრი), დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ხალდე, ხე. კალის თემში შედიოდა ასევე სოფლები აგრაი და ლასკრალი, რომლებიც დაცლილია მოსახლეობისგან.

## მდებარეობა
კალა მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, მდინარეების ენგურისა ხალდეჭალის შესართავთან. თემის სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდან 1760 მეტრიდან 1840 მეტრამდე. კალაში გადის მესტია-უშგულის საავტომობილო გზა.

## დემოგრაფია
### სოფლების მიხედვით 
## ღირსშესანიშნაობები
*იფრარის XI საუკუნის ეკლესია
*XI საუკუნის წმ. კვირიკეს ეკლესია (ლაგურკა) სოფელ ხეში

## რესურსები ინტერნეტში 
*ტურისტული მარშრუტი კალაში 

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები