open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პარლამენტი

[მინი|[ავსტრალიის პარლამენტის წარმომადგენლობითი პალატა]]

**პარლამენტი** (ფრანგ. *parlement* ← *parler* = ლაპარაკი) — ხელისუფლების უმაღლესი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო, რომელიც, როგორც წესი, არჩევნების საფუძველზე ფორმირდება, თუმცა რიგ შემთხვევებში შეიძლება ნაწილობრივ დანიშვნითაც შეიქმნას. *პარლამენტი* საკანონმდებლო ორგანოს აღმნიშვნელად განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში გამოიყენება, სადაც ხელისუფლება, გაერთიანებული სამეფოს მსგავსად, ვესტმინსტერის სისტემაზეა აწყობილი. სახელი მიღებულია ფრანგული სიტყვიდან *parlement*, ლაპარაკის ('parler'') პროცესი - განხილვა. ტერმინი შემოღებულ იქნა იმ შეხვედრების აღსანიშნავად, სადაც მიმდინარეობდა განხილვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:საკანონმდებლო ორგანოები
კატეგორია:უესტმინსტერის სისტემა
კატეგორია:ძველი ფრანგული ნასესხები სიტყვები
კატეგორია:ხელისუფლების ფორმები
მაცხვარიში

**მაცხვარიში** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მ, მესტიიდან 9 კმ.

სოფლის მახლობლად, გორაკზე შემორჩენილია XI საუკუნის დასასრულის — XII საუკუნის დასაწყისის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ერთნავიანი ეკლესია. თავდაპირველად მას სამხრეთიდან გარშემოსავლელი ჰქონია (ამჟამად დარჩენილია მხოლოდ მცირე ნაწილი). ეკლესია შიგნით კედელკამარიანად მოხატულია. წარწერიდან ირკვევა, რომ კედლები XII საუკუნის დასაწყისში მოუხატავს მიქაელ მაღლაკელს. ეკლესიის გვერდით აღმართული სამრეკლო XVII-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*მაცხვარიშის მთავარანგელოზის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა

**ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა** — ერთწლიანი ისტორიის მქონე რესპუბლიკა სამხრეთ ამერიკაში, რომელმაც  იარსება სულ ერთი წელი (1820-1821). მოიცავდა 166,980 კმ²-ს და მდებარეობდა თანამედროვე არგენტინის პროვინციების — ენტრე-რიოსისა და კორიენტესის ტერიტორიებზე. შეიქმნა 1820 წელს გენერალ ფრანსისკო რამირესის მიერ. არსებობა შეწყვიტა რამირესის მკვლელობის შემდეგ,1821 წლის 10 ივლისს.  

## სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
მაგარდელი

**მაგარდელი** () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ცხუმარის თემის ცენტრი (სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი). მდებარეობს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1280 მ, მესტიიდან 18 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 60 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაზერი

**მაზერი** () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემში. (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი) მდებარეობს მდინარე დოლრაჭალის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1660 მ, მესტიიდან 25 კმ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 159 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქობულ ხევისუფლის წარწერა

**ქობულ ხევისუფლის წარწერა** — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ დაღეთ-ხაჩინის მახლობელი ტერიტორიიდან. სამსტრიქონიანი წარწერა, რომელიც მოთავსებულია წყაროს ქვაზე, იპოვა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ქვემო ქართლის ექსპედიციამ ნიკო ბერძენიშვილის ხელმძღვანელობით.

## წარწერა 
# ქ~ე შე ქობულ
# ჴევს ოფლჲ
# ესე დაკრკნილჲ წყ~რჲ მნ ქნ

ანუ:
# ქრისტე, შეიწყალე ქობულ
# ჴევისუფალჲ,
# ესე დაკრკნილჲ წყაროჲ მან ქნა.

## დახასიათება 
წარწერას ახასიათებს ასოთა მიდრეკილება ნუსხურობისაკენ. *ე*, *ვ*, *ლ* გრაფემებს აქვთ დამატებითი ხაზები. *ჲ* გამოხატავს *ი* ხმოვანს (უფალ*ჲ*, დაკრკნილ*ჲ*). *ქნა* < *ქმნა* *მ*–ს დაკარგვის გზით. წარწერაში გვხვდება საინტერესო ლექსიკური ერთეული – *დაკრკნილჲ*.

## დათარიღება 
ნ. შოშიაშვილი წარწერას X საუკუნით ათარიღებს.

## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 24

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული წარწერები
ფედერალური ლიგა

**ფედერალური ლიგა** ან **თავისუფალ ხალხთა ლიგა** () - ყოფილი კონფედერაციული სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში, მონტევიდეოს გარშემო. არსებობდა 1815 -1820 წლებში. მოიცავდა თანამედროვე ურუგვაის ტერიტორიას მთლიანად და მის მოსაზღვრე არგენტინის გარკვეულ ტერიტორიას. 

შეიქმნა რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს დაშლის შემდეგ. მისი არსებობა კი იმით დამთავრდა, რომ ტერიტორიის ნაწილი ბრაზილიის იმპერიამ დაიპყრო, ნაწილი კი რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებულმა პროვინციებმა. 

მიუხედავად იმისა, რომ ამ სახელმწიფოს გეგმებში შედიოდა მთელი თანამედროვე არგენტინის ტერიტორიის მიერთება, ეს გეგმა განუხორციელებელი აღმოჩნდა და ის ძირითადად მონტევიდეოსა და ე.წ. "*Banda Oriental*"-ის გარშემო დარჩა კონცენტრირებული. 

დღეისათვის, ფედერალური ლიგა თანამედრეოვე ურუგვაის წინაპრად მიიჩნევა.

## რესურსები ინტერნეტში
*თავისუფალ ხალხთა ლიგა - ბრიტანიკა

კატეგორია:ურუგვაის ისტორია
კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
დრუპჩენი

**დრუპჩენი** (ტიბ: སྒྲུབ་ཆེན་ ვაილი: sgrub chen - „დიდი შესრულება“) — მედიტაციური პრაქტიკა ტიბეტურ ბუდიზმში, რომელიც დაახლოებით 10 დღე გრძელდება. მასში ერთვება ბევრი საერო და სასულიერო პირი, რომელთაც მინიმუმ ერთი ლამა ხელმძღვანელობს. ითვლება ძალიან ძლიერ პრაქტიკად მსოფლიო, პიროვნული და საზოგადო მშვიდობისთვის.

პრაქტიკისას, პრაქტიკოსები კითხულობენ მანტრებს, აკეთებენ ტორმებს, ქმნიან დიდი ზომის ქვიშის თანგკებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.rigpawiki.org/index.php?title=Drupchen

კატეგორია:ბუდისტური პრაქტიკები
კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი
Syncopy Films

**Syncopy Films** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **სინკოპი**) — ბრიტანულ კინოკომპანია, რომელიც დააარსა რეჟისორმა, სცენარისტმა და პროდიუსერმა კრისტოფერ ნოლანმა თავის მეუღლესთან ემა თომასთან ერთად. „სინკოპის“ ეკუთვნის კრისტოფერ ნოლანის ყველა ფილმი გარდა სურათებისა „ინსომნია“ და „მემენტო“, ასევე ზაკ სნაიდერის „ფოლადის ადამიანი“, რომელიც 2013 წელს გამოვიდა.

## ფილმები 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:კინოსტუდიები
დავით მუსხელიშვილი

**დავით მუსხელიშვილი** (დ. 19 ოქტომბერი, 1928, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).

## ბიოგრაფია 
1956-1960 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1960 წლიდან — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1967 წლიდან იმავე ინსტიტუტის ისტორიული გეოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1999-2006 წლებში იყო ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი.

2001 წლიდან არის საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასთან არსებული ქრისტიანული კვლევის საერთაშორისო ცენტრის გამგეობის თავმჯდომარე. 2006 წლიდან — ისტორიის, ეთნოლოგიისა და რელიგიის შესწავლისა და პროპაგანდის ცენტრის გამგეობის თავმჯდომარე.

2007 წლიდან — საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოლოგიის კომისიის თავმჯდომარეა.

## ბიბლიოგრაფია 
* ციხე-ქალაქი უჯარმა, „მეცნიერება“, თბილისი, 1966.
* საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები, ტ. I, „მეცნიერება“, თბილისი, 1977.
* ხოვლეს ნამოსახლარის არქეოლოგიური მასალა, „მეცნიერება“, თბილისი, 1978.
* საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ძირითადი საკითხი, ტ. II, „მეცნიერება“, თბილისი, 1980.
* Из исторической географии Восточной Грузии, „Мецниереба“, Тбилиси, 1982.
* ქიზიყის ძველი ისტორია, თბილისი, 1982.
* საქართველოს ისტორიის ატლასი (რედაქტორი და თანაავტორი), თბ., 2003
* საქართველო IV-VIII საუკუნეებში, თბილისი, 2003.
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევი, თბილისი, 2008.
* A short Essay on the History of Georgia, Tbilisi, 2008.
* Zur ethnische Herkunft der Bevölkerung des Landes Daiaeni/Diaoxi. „Georgica“, 27, Aachen

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვებ-გვერდი
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2021)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
დ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზემოლისის ეკლესიის წარწერა

**ზემოლისის ეკლესიის წარწერა** — ნუსხურნარევი ასომთავრული წარწერა ქარელის მუნიციპალიტეტის  ზემოლისის ციხის (1991 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის რაიონში) ეკლესიაზე. წარწერა ამოღარულია ეკლესიის სამხრეთის კარის თავზე.

## წარწერა 
წარწერა ხუთსტრიქონიანია:
# ნებითა ღმრთისაჲთა
# მე ფბრნია თოალოისა ასოლმნ
# აღვაშენე წა ესე ეკლესია ვკთხ
# საფარველად ძმისა ჩემისა აბლთ
# ...

ანუ:
# ნებითა ღმრთისაჲთა
# მე ფებრონია, თუალოისა ასულმან
# აღვაშენე წმიდა ესე ეკლესია, ვაკურთხ[ე]
# საფარველად ძმისა ჩემისა აბულეთ–
# ის[ა]

## დახასიათება 
წარწერას ახასიათებს /*უ*/–ს *ო*–თი გადმოცემა. ყურადღებას იქცევს *ჲ*–ს კლება სახელობითში (*წმიდა* ესე *ეკლესია*), რაც ცოცხალ მეტყველებას ასახავს. საინტერესოა საკუთარი სახელი *თუალა*. 

## დათარიღება 
ნ. შოშიაშვილის აზრით წარწერა  X საუკუნისაა.

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 5–98

კატეგორია:ქართული წარწერები
მაისის რევოლუცია

[მინი|250პქ|მაისის რევოლუციისადმი მიძღვნილი მონუმენტი [ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესში, პლასა-დე-მაიოს მოედანი]]
**მაისის რევოლუცია** () − ერთკვირიანი რევოლუციურ ქმედებათა სერია, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1810 წლის 18-25 მაისს ბუენოს-აირესში, რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს დედაქალაქში. თავის მხრივ, ეს ვიცე-სამეფო წარმოადგენდა ესპანეთის იმპერიის კოლონიას და მოიცავდა თანამედროვე არგენტინის, ბოლივიის, პარაგვაისა და ურუგვაის ტერიტორიებს. რევოლუციის შედეგად ჩამოგდებულ იქნა ვიცე-მეფე ბალთასარ იდალგო კისნეროსი და 25 მაისს შეიქმნა ადგილობრივი მთავრობა, პირველი ხუნტა. ამ მოვლენებს არგენტინაში ხშირად „*მაისის კვირასაც*“ უწოდებენ. 
[მინი|მარცხნივ|250პქ|[რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფო]]

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაისის რევოლუცია 

კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კატეგორია:რევოლუციები
კატეგორია:ურუგვაის ისტორია
კატეგორია:ბოლივიის ისტორია
კატეგორია:პარაგვაის ისტორია
ჭყონდიდის ტაძრის წარწერები

**ჭყონდიდის ტაძრის წარწერები** — ორი ძველი ქართული წარწერა ჭყონდიდის ტაძრიდან.

## პირველი წარწერა 
ტაძრის დასავლეთ დასავლეთ ფასადზე ამოკვეთილი ყოფილა ასომთავრული წარწერა, რომელიც 1850 წელს ტაძრის შეკეთებისას დაიღუპა. მისი ფრაგმენტები გამოაქვეყნა მარი ბროსემ:

წარწერას ასე კითხულობენ: 

«[† ადიდენ ღმერთმან ბაგრატ] მეფჱ აფხაზთა[ჲ ორთავე შინ]ა ცხორებათა. აღაშენა წმიდაჲ ესე სანათლა[ვი] დასაბამითგან[თა] წელთა [ხ]ქ  (=6600), ქრონიკონსა სივ (=216)».
### დათარიღება 
წარწერა თარიღდება 996 წლით (780+216=996). *დასაბამითგან* უნდა აღდგეს *ხქ* (6600–5604=996).

## მეორე წარწერა 
ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე მოთავსებულ ქვის ფილაზე შესრულებული ქრისტეს გამოსახულების ორივე მხარეს გვაქვს ასომთავრული წარწერა:

ანუ:

### დათარიღება 
წარწერა პირველი წარწერის თანადროული ჩანს.

## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული წარწერები
არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი

**არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი** — სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც 1936 წელს შეიქმნა „აკად. ნ. მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის“ (ენიმკი) ბაზაზე. 1941 წელს, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დაარსებასთან დაკავშირებით, „ენიმკის“ გაყოფის შემდეგ შეიქმნა თავდაპირველად „აკად. ნ. მარის სახელობის ენის ინსტიტუტი“. 1950 წლიდან მას ეწოდა „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი“, 1988 წლიდან – „საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი“, ხოლო 2006 წლიდან – „საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – არნ. ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი“. ამჟამად იგი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შემადგენლობაშია.

ინსტიტუტის ძირითადი მიმართულებაა ქართული ენის შესწავლა როგორც ნორმატიული, ისე ისტორიული თვალსაზრისით, სხვა ქართველური და კავკასიური ენების – მათი ფონეტიკის, გრამატიკის სტრუქტურის, სინტაქსის, ლექსიკისა და დიალექტოლოგიის საკითხების კვლევა სინქრონიულ და დიაქრონიულ ასპექტში, აგრეთვე ტიპოლოგიური თვალთახედვით, ამ ენათა სხვა ჯგუფის ენებთან კონტაქტები და ამ თვალსაზრისით თანამედროვე ზოგადი ენათმეცნიერების ძირითადი პრობლემატიკა. 

ინსტიტუტის სამეცნიერო პერიოდული ორგანოებია: „იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერება“ (დაარსდა 1946 წელს), „ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები“, „ქართული სიტყვის კულტურის საკითხები“, „ეტიმოლოგიური ძიებანი“, „ქართველოლოგიური კრებული“, „დიალექტოლოგიური კრებული“, „თანამედროვე ზოგადი ენათმეცნიერების საკითხები“. ინსტიტუტის ბაზაზე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია გამოსცემდა „იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების წელიწდეულს“ (დაარსდა 1974 წელს, ბოლო ტომი გამოიცა 2003 წელს). 1950–1964 წლებში ინსტიტუტმა გამოსცა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეული (1971, საქართველოს სახელმწიფო პრემია). 2008 წლიდან მიმდინარეობს ლექსიკონის ახალი რედაქციის გამოცემა.

## დირექტორები 
* სიმონ ჯანაშია (1941–43)
* ვარლამ თოფურია (1943–49)
* გიორგი ახვლედიანი (1949-50)
* არნოლდ ჩიქობავა (1950–52)
* ივანე გიგინეიშვილი (1952-53)
* ქეთევან ლომთათიძე (1953–63, 1975–87)
* ვლადიმერ ფანჩვიძე (1963–75)
* ბესარიონ ჯორბენაძე (1987–93)
* გუჩა კვარაცხელია (1993–2006)
* ლალი ეზუგბაია (2006–2013)
* ავთანდილ არაბული (2014–2018)
* ნანა მაჭავარიანი (2018 წლიდან დღემდე)
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ოფიციალური ვებ-გვერდი 

კატეგორია:საქართველოს სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ქორეთის ეკლესიის წარწერა

მინიატიურა|ქორეთის ეკლესიის წარწერა.
**ქორეთის ეკლესიის წარწერა** — ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთის ღვთაების ეკლესიიდან. წარწერა სამშენებლო ხასიათისაა. იგი მიკვლეულ იქნა 1958 წელს გ. გაფრინდაშვილის მიერ.

## წარწერა 
[thumb|250px|[ქორეთის ღვთაების ეკლესია]]
წარწერა ექვსსტრიქონიანია:
# †. სმ~ბო წო შე დ
# ა ადიდე მ~რმ დე
# ოფალი და შვილნი მ
# ისნი გ~ი და ხურსი ესე ბ
# ლჰ ... დაიდვა ქრნ~კნ
# სა სკ–სა

ანუ:
# †. სამებაო წმიდაო, შეიწყალე დ–
# ა ადიდე მარიამ დე–
# ოფალი და შვილნი მ–
# ისნი: გიორგი და ხურსი. ესე ბ–
# ლაჰ[ვარი] დაიდვა ქრონიკონ–
# სა სკ (=220)–სა

## დახასიათება 
ენობრივი თავლსაზრისით საყურადღებოა *დეოფალ* < *დედოფალ* **დ**–ს დისიმილაციური დაკარგვა. ასევე საყურადღებოა ანთროპონიმი **ხურსი**.

## დათარიღება 
წარწერა თარიღდება 1000 წლით (780+220=1000).

## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული წარწერები
ზემო ნიქოზის ღვთაების ტაძრის წარწერები

**ზემო ნიქოზის ღვთაების ტაძრის წარწერები** — ორი ძველი ქართული ასომთავრული წარწერა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიქოზის ღვთაების ტაძარზე.

## პირველი წარწერა 
წარწერა ორსტრიქონიანია:
# წო სმო ზრა
# პრლეპკი შე 

ანუ:
# წმიდაო სამებაო, ზაქარია
# პირველეპისკოპოსი შეიწყალე

### დახასიათება 
პალეოგრაფიული თვალსაზრისით წარწერა არქაულია. **შ** ასოს ზემოთა რკალი შეკრულია, ასევე შეკრულია **წ** გრაფემის ორივე რკალი. ქარაგმის ნიშნები არ გვხვდება.

### დათარიღება 
სპეციალისტთა აზრით წარწერა V საუკუნისაა.

## მეორე წარწერა 
წარწერა ამოკვეთილია საყდრის სამხრეთ ფასადზე. დაზიანებულია. წარწერა სამსტრიქონიანია:
# ...ეპი
# სკპზმნ აღვ
# შნე წჲ ეკლსჲ 

ანუ:
# ...ეპი–
# სკოპოზმან აღვ–
# აშჱნე წმიდაჲ ეკლესიაჲ

### დახასიათება 
პალეოგრაფიული თვალსაზრისით წარწერას ახასიათებს გრაფემების გაკუთხოვნება.

### დათარიღება 
სპეციალისტთა აზრით, წარწერა X საუკუნისაა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ზემო ნიქოზის ღვთაების ეკლესია

## ლიტერატურა 
* კორნელი დანელია, ზურაბ სარჯველაძე. ქართული პალეოგრაფია. თბ., 1997, გვ. 5–98

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული წარწერები
ვანაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

**ვანაძეები** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (ღორჯომის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, ხულოდან 15 კმ-ში. 

სოფელს სახელი ეწოდა ვანაძეების საგვარეულოს მიხედვით. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისის ოფიციალურ დოკუმენტებში ეწოდებოდა ვანაძე. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა. სოფლის სამხრეთით, ჩრდილაქედის („საკაჟიქედი“) შემაღლებულ ადგილზე, შემონახულია შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. მოსახლეობა ამ ქედს საყდრისქედს, ეკლესიის ადგილს — ნასაყდრალს, ხოლო თვით ეკლესიას აგარის ეკლესიას უწოდებს. 

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* მამულაძე  შ., ღორჯომის წყლის ხეობაში 1985 წელს წარმოებული არქეოლოგიური გათხრების ანგარიში, წგ.: სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ძეგლები, თბ., 1988.
* მამულაძე  შ., აჭარისწყლის ხეობის შუა საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლები, ბათუმი, 1993. 

## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოლგა ოროსკო

**ოლგა ნოემი გულიოტა ოროსკო** (; დ. 17 მარტი, 1920, ტოაი, ლა-პამპა, არგენტინა — გ. 15 აგვისტო, 1999, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოეტი, მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი და სცენარისტი. 

## ბიოგრაფია 
ბავშვობა ბაია-ბლანკაში გაატარა. 16 წლის იყო, როდესაც მისი ოჯახი ბუენოს-აირესში გადასახლდა, საიდანაც მისი სამწერლო მოღვაწეობა დაიწყო.

ჟურნალისტად მუშაობის პერიოდში ზოგიერთ ლიტერატურულ ნაწარმოებს ფსევდონიმით აქვეყნებდა. მიეკუთვნებოდა სიურეალიზმის გავლენით ჩამოყალიბებულ ე. წ. „მესამე ავანგარდს“ (ოლივერიო ხირონდო და სხვ.). მის პოეზიაზე გავლენა მოახდინეს ჟან რემბომ, ნერვალმა, ბოდლერმა, მილოშ ჩესლავმა და რილკემ.

ოლგა ოროსკო 1999 წელს, ბუენოს-აირესში, 79 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა.

## ჯილდოები 
*«Primer Premio Municipal de Poesía»
*«Premio de Honor de la Fundación Argentina» (1971)
*«Gran Premio del Fondo Nacional de las Artes»
*«Premio Esteban Echeverría»
*«Gran Premio de Honor» de la SADE, «Premio Nacional de Teatro a Pieza Inédita» (1972)
*«Premio Nacional de Poesía» (1988)
*«Laurea de Poesia della Università di Torino»
*«Premio Gabriela Mistral»
*«Premio de Literatura Latinoamericana y del Caribe Juan Rulfo» (1998).

## ნაწარმოებები 
**Desde lejos* (1946)
**Las muertes* (1951)
**Los juegos peligrosos* (1962)
**La oscuridad es otro sol* (1967)
**Museo salvaje* (1974)
**Veintinueve poemas* (1975)
**Cantos a Berenice* (1977)
**Mutaciones de la realidad* (1979)
**La noche a la deriva* (1984) 
**En el revés del cielo* (1987).

## ბიბლიოგრაფია 
* Torres de Peralta E. La poética de Olga Orozco: desdoblamiento de Dios en máscara de todos. Madrid: Playor, 1987
* Acercamientos a Olga Orozco/ José Brú, ed. Guadalajara: Universidad de Guadalajara, 1998
* Legaz M.E. La escritura poética de Olga Orozco: una lección de luz. Buenos Aires: Corregidor, 2010
* Lergo Martín I. Olga Orozco: territorios de fuego para una poética. Sevilla: Universidad de Sevilla, 2010
* Plöger E. Die Todesthematik im lyrischen Werk von Olga Orozco: eine intertextuelle Studie. Aachen: Shaker Verlag, 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოლგა ოროსკოს პოეზია
* ოლგა ოროსკოს პოეზია 
* ოლგა ოროსკოს პოეზია 
* ოლგა ოროსკოს ბიოგრაფია და შემოქმედება

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:არგენტინელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კალოთა

**კალოთა** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (ხიხაძირის თემი), მდინარე ხიხანისწყლის (სხალთის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1430 მ. ხულოდან 48 კმ. სოფელში არის XI-XIII საუკუნეების ეკლესიის – კალოთის ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 132 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
უჩხო

**უჩხო** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე უჩხოსწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 1120 მ., ხულოდან 8 კმ. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეთამბაქოეობა, სოფელი შედიოდა ხულოს სადაბო საბჭოში. სოფელში არის XII საუკუნის უჩხოს ქვისთაღოვანი ხიდი და ბეგოშვილების ციხე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 328 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
გამზრდელი (ოპერა)

**„გამზრდელი“** — პირველი ქართული ტელე-ოპერა. დაიდგა სოლომონ ლაფაურის ინიციატივით და ხელმძღვანელობით 1960 წელს, აკაკი წერეთლის პოემის მიხედვით.

ითვლება სსრკ-ში პირველ ტელე-ოპერად. იმავე წელს ნაჩვენები იყო სსრკ მუსიკალური რედაქციების საკავშირო სემინარზე, როგორც ნოვატორული ფორმატი.

1961 წლის 1 ივნისის საკავშირო კომიტეტის თავმჯდომარის ბრძანებულებით დაჯილდოებული იქნა 25 კაციან შემოქმედებითი ჯგუფი.

პირველი წარმატებული ფორმატის შემდეგ შეიქმნა ოთარ თაქთაქიშვილის სატელევიზიო ოპერა „ჯილდო“ (1964). ეს ოპერა ლევან თაქთაქიშვილის მიერ გადატანილი იქნა კინოფირზე და ინახება საქ.ტელეარქივში.

## შემოქმედებითი ჯგუფი 
* სერგო ევლახიშვილი – რეჟისორი
* ლილე კილაძე – დირიჟორი და რედაქტორი
* ნოდარ გიგაური – კომპოზიტორი
* სოლომონ ლაფაური – მუსიკალური რედაქტორი
* ჯ. ნანიტაშვილი, რ. არცივაძე, რ. გაბაშვილი – ოპერატორები
* თენგიზ სამსონაძე – მხატვარი
* ლევან ქიშმიშევი – ხმის რეჟისორი
* დალი ღოღელიანი, რამაზ ჩხიკვაძე, ირაკლი უჩანეიშვილი, ტარიელ საყვარელიძე – გახმოვანება
* პეტრე თომაძე, ვახტანგ გლუნჩაძე, ნათელა ტუღუში, შოთა კიკნაძე – სოლისტები

## ლიტერატურა 
* „ცისფერი ეკრანი და მუსიკალური ხელოვნება“, სოლომონ ლაფაური, თბ., 2008.

კატეგორია:ქართული ოპერები
ქეთა თოფურია

**ქეთევან (ქეთა) თოფურია** (დ. 9 სექტემბერი, 1986, თბილისი) — რუსეთში მოღვაწე ქართველი მომღერალი, ჯგუფ „ა-სტუდიოს“ ვოკალისტი.

## ბიოგრაფია 
მისი მამა, ამჟამად გარდაცვლილი, ანდრო თოფურია იყო კანონიერი ქურდი, ხოლო დედა – ნატალია თოფურია — ინჟინერ–ქიმიკოსი.   ქეთას მუსიკასთან ბავშვობიდანვე ჰქონდა ურთიერთობა. 1998 წელს დაამთავრა გოგი სუდრაძის სახელობის თბილისის მუსიკალური სკოლა, ხოლო 2003 წელს  — მუსიკალური სასწავლებელი ვოკალის მასწავლებლის სპეციალობით. 2003 წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე, მაგრამ შეწყვიტა სწავლა მას შემდეგ, რაც მიიღო მოწვევა ჯგუფ ა-სტუდიოსაგან იმის თაობაზე, რომ შეეცვალა ჯგუფის იმჟამინდელი ვოკალისტი პოლინა გრიფიტსი. მოწვევაზე დათანხმების შემდეგ ის საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა. 2005 წელს ის წარადგინეს ა-სტუდიოს ახალ ვოკალისტად, რითაც ამჟამადაცაა დაკავებული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფ „ა-სტუდიოს“ ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სოურარინ სორლაუქსონი

**სოურარინ ბენედიქტ სორლაუქსონი** (; დ. 14 თებერვალი, 1867 — გ. 10 ივლისი, 1924) — ისლანდიელი მხატვარი. ძირითადად ხატავდა პეიზაჟებს. ასგრიმ იოუნსონთან (Asgrim Jónsson), იონ ქიარვალთან (John Kjarval) და იონ სტეფაუნსონთან (Jon Stefánsson) ერთად, ითვლება ისლანდიური ხელოვნების პიონერად. იგი პირველი ისლანდიელი მხატვარია, რომელიც სწავლობდა საზღვარგარეთ.

## გალერეა

ფაილი:Thorarinn thingvellir.jpg|*Þingvellir*, 1900
ფაილი:Hvita i Borgarfirdi.jpg|*Hvítá í Borgarfirði*, 1903
ფაილი:Sumarkvold vid reykjavik.jpg|*Sumarkvöld í  Reykjavík*, 1904
ფაილი:Fra Thingvollum II.jpg|*Frá Þingvöllum II*, 1905
ფაილი:Foss thorarinn.jpg|*Foss*, 1909
ფაილი:Áning.jpg|*Áning*, 1910
ფაილი:Fra Thingvollum.jpg|*Frá Þingvöllum*, 1914
ფაილი:Storisjor og Vatnajokull.jpg|*Stórisjór og  Vatnajökull*, 1921
ფაილი:Hekla ur Laugardal.jpg|*Hekla frá Laugardal*, 1922
ფაილი:Heimili listamannsins.jpg|*Heimili listamannsins*, 1923
ფაილი:Ur Laugardal.jpg|*Frá Laugardal*, 1923

## რესურსები ინტერნეტში
* Dánartilkynning í Lögrjéttu
* *Hin upphafna kyrrð*, umfjöllun um yfirlitssýningu á verkum Þórarins í Lesbók Morgunblaðsins 2000

კატეგორია:ისლანდიელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კუშჩუ (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)

**კუშჩუ** ***კუშჩი*** — სოფელი საქართველოში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში (კასუმლოს თემი), მარნეულის ვაკეზე, მდინარე დებედის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 320 მ სიმაღლეზე, მარნეულიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 404 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეთიოპია-საქართველოს ურთიერთობები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ეთიოპიის დროშა
**ეთიოპია-საქართველოს ურთიერთობები** წარმოადგენს  ურთიერთობებს ეთიოპიასა და საქართველოს შორის. ეთიოპიასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1993 წლის 29 ივნისს. ეთიოპია-საქართველოს შორის თანამშრომლობა ძირითადად საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში მიმდინარეობს.

## ეკონომიკური თანამშრომლობა
ეთიოპიასა და საქართველოს შორის 2000 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 	21.2 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო იმპორტმა 
1,1 ათასი აშშ დოლარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ეთიოპიასთან ურთიერთობის შესახებ 
* ეთიოპიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო

კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:ეთიოპიის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ეთიოპიის საგარეო ურთიერთობები
მეორე ქესალო

**მეორე ქესალო** — სოფელი საქართველოში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში (ქაფანახჩის თემი), მარნეულის ვაკეზე, მდინარეების მტკვრისა და ალგეთის შესართავთან. ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე, მარნეულიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1353 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამჰარის რეგიონი

**ამჰარის რეგიონი** () — ეთიოპიის რეგიონი, რომლის ძირითადი მოსახლეობაა ამჰარები. დედაქალაქია ბაჰრ-დარი. მოსახლეობა — 20 018 988 ადამიანი (2014 წელი), ფართობი — 154 708,96 კმ².

## გეოგრაფია 
რეგიონში მდებარეობს ეთიოპიის უდიდესი ტბა ტანა. აქაა ასევე სიმენის ეროვნული პარკი ქვეყნის უმაღლეს მწვერვალ რას-დაშანით.

## ისტორია 
იმპერატორის ეთიოპიის დროს რეგიონი დაყოფილი იყო რამდენიმე პროვინციად, რომლებსაც მართავდნენ ნეგუსები. ამ პროვინციების დიდი ნაწილი 1995 წელს გაერთიანდა ერთ რეგიონში.

## მოსახლეობა 
2007 წლის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 17 214 056 ადამიანს, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს — 12,27 %-ს. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა — 111,27 ად./კმ². რეგიონში აღრიცხულია 3 953 115 ცალკეული მეურნეობა, ასე რომ, საშუალოდ 4,3 ადამიანი მოდის ერთ მეურნეობაზე. მოსახლეობის დაახლოებით 91,48 % მიეკუთვნება ამჰარების ეთნიკურ ჯგუფს. სხვა ჯგუფებია: არაუელები — 3,46 %, ორომოები — 2,62 % და სხვა. რეგიონის მოსახლეობის 91,47 % საუბრობს სემიტური ენების ჯგუფის ამჰარული ენაზე, დანარჩენი მოსახლეობის უმეტესობა ლაპარაკობს აფრაზიულ ენებზე, მათ შორისაა: აგავური ენები (ავი), აგავური ენები (კამირი), ორომოს ენა და არგობა. მოსახლეობის 82,5 % — ქრისტიანი-მონოფიზიტია; 17,2 % — მუსულმანია; 0,2 % — პროტესტანტია; 0,1 % — სხვა რელიგიების მიმდევარია. 1994 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 13 834 297 ადამიანს, ხოლო ქალაქის მოსახლეობა სულ 9,15 %-ს.

CSA-ს 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის მხოლოდ დაახლოებით 28 %-ს აქვს შესაძლებლობა ისარგებლოს სუფთა სასმელი წყლით (19,89 %-ს სოფლებში და 91,8 %-ს ქალაქებში). განათლების დონე შეადგენს 54 %-ს მამაკაცებისთვის და 25,1 %-ს ქალებისთვის. ბავშვთა სიკვდილიანობა შეადგენს 94 ბავშვს 1000 დაბადებულიდან (რაც, ქვეყნის საშუალოზე მაჩვენებელზე გაცილებით მაღალია — 77 ბავშვი 1000 დაბადებულზე).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
* აგევ-ავი (Agew Awi)
* ბაჰირ-დარი (Bahir Dar)
* აღმოსავლეთ გოჯამი (Misraq Gojjam)
* ჩრდილოეთ გონდარი (Semien Gondar)
* ჩრდილოეთ შევა (Semien Shewa)
* ჩრდილოეთ ვოლო (Semien Wollo)
* ორომია (Oromia)
* სამხრეთ გონდარი (Debub Gondar)
* სამხრეთ ვოლო (Debub Wollo)
* ვაგ-ჰემრა (Wag Hemra)
* დასავლეთ გოჯამი (Mirab Gojjam)

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეთიოპიის რეგიონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.ethiopar.net/type/English/basinfo/infoamra.htm 
* http://www.africaguide.com/culture/tribes/amhara.htm
* http://www.ocha-eth.org/Maps/downloadables/AMHARA.pdf
* http://www.dppc.gov.et/downloadable/map/administrative/Atlas_Amhara.pdf 

## სქოლიო
კატეგორია:ეთიოპიის რეგიონები
სოლომონ ლაფაური

**სოლომონ ლაფაური-იობაშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1929 — გ. 12 აპრილი, 2007) — ქართველი მუსიკათმცოდნე, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს ტელევიზიის და რადიომაუწყებლობის გუნდის დამაარსებელი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. დატოვებული აქვს მდიდარი არქივი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თელავის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი 1951 წელს; 1959 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

1947–1951 წლებში მღეროდა ფირუზ მახათელაშვილის გუნდში. საქართველოს ტელე-რადიო მაუწყებლობის დაარსების დღიდან (1956 წლის 30 დეკემბერი) მისი თანამშრომელი. მისი ხელმძღვანელობით მუსიკის რედაქციაში შეიქმნა სხვადასხვა სატელევიზიო ფორმატები. ხალხური რედაქციის დამაარსებელი (1979 წლიდან) და ხელმძღვანელი. მისი იდეით და ხელმძღვანელობით დაარსდა და შეიქმნა სხვადასხვა სახალხო დღესასწაულები „გარეჯობა“, „საბაობა“, „აფხაზეთი ტელეეკრანებზე“, „სულიკო,  სსრკ–ში პირველი ქართული ტელეოპერა „გამზრდელი“ (1960 წელი, კომპოზიტორი ნოდარ გიგაური) და სხვა. რაიონებში მუშაობის შედეგად მისი იდეით შეიქმნა და ტარდებოდა თბილისის ფილარმონიაში „ხალხური შემოქმედების საღამოები“, რომელსაც ვახუშტი კოტეტიშვილი მოდერირებდა. 1967 წლის 27 დეკემბერს, სოლომონ ლაფაურის ინიციატივით მოეწყო პირველი ქართული ტელერეპორტაჟი და ტრანსლაცია ქუთაისიდან. (მანამდე მოძრავი ტელესადგურები არ არსებობდა, იმ დროისათვის მოსკოვმა გადასცა საქართველოს ნახმარი ტელესადგური, რომელიც თბილისში შეკეთებული იქნა) ქუთაისის ოპერის თეატრის გახსნასთან დაკავშირებით (დაიდგა „აბესალომ და ეთერი“).

2017 წლის 14 აპრილს, თბილისში, მიცკევიჩის 11-ში სოლომონ ლაფაურის მემორიალური დაფა გაიხსნა.

## ბიბლიოგრაფია
*
*
*
*

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
* სოლომონ ლაფაურის არქივი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მუსიკათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ხიხაძირი

**ხიხაძირი** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხიხაძირი, ახალშენი, კალოთა, სკვანა). მდეობარეობს მდინარე სხალთის ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1240 მეტრის სიმაღლეზე. იგი 41 კილომეტრითაა დაშორებული დაბა ხულოდან და 116 კილომეტრით ბათუმიდან. ეს უძველესი ქართული სოფელი გაშენებულია ხიხანის ციხის ქვემოთ.

## ისტორია
სოფელში მდებარეობს XIII საუკუნის ეკლესია თიკინაური და ორი ციხე: ციხისყელი და ვარდციხე. ეს ციხეები თავის დროზე ხიხანის ციხეს იცავდა დასავლეთიდან. სოფელი ხიხაძირი X-XI საუკუნეებში სამხრეთ საქართველოს ერთ-ერთი მოწინავე კუთხე და დიდმნიშნელოვანი კულტურული ცენტრი ყოფილა. XIII საუკუნეში ხიხაძირში მოღვაწეობდა ცნობილი ქართველი ჰიმნოგრაფი ტბელ აბუსერისძე.

ცნობილია, რომ ხიხაძირის ხეობაში იმოგზაურეს და ადგილობრივ მკვდრთა ყოფა-ცხოვრება სხვადასხვა კუთხით აღწერეს: ჟურნალ „ცისკრის“ რედაქტორმა ივანე კერესელიძემ 1869 წელს, ცნობილმა ისტორიკოსმა დიმიტრი ბაქრაძემ 1873 წელს, გეოგრაფმა და საზოგადო მოღვაწემ - გიორგი ყაზბეგმა 1874 წელს, ეთნოგრაფმა თედო სახოკიამ 1896 წელს და აკადემიკოსმა გიორგი ჩიტაიამ 1933 წელს. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა. დღეისათვის ხიხაძირში ფუნქციონირებს საშუალო სკოლა, კულტურის სახლი, საავადმყოფო, აფთიაქი და კავშირგამბულობის განყოფილება.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 455 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები 
ხიხაძირში დაიბადნენ:
* დავით გაბაიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე;
* გიორგი გაბაიძე — პოეტი;

## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალჟირის უდაბნო

**ალჟირის უდაბნო** () — უდაბნო ჩრდილოეთ აფრიკაში, წარმოადგენს საჰარის უდაბნოს ნაწილს. მისი ფართობია 3 500 000 კმ²  და ალჟირის ტერიტორიაზე მდებარე მისი ნაწილი ამ ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის 80%-ს იკავებს. როგორც ზოგიერთ მეცნიერს მიაჩნია, ეს უდაბნო ბოლო 3 000 წლის მანძილზე დედამიწის ყველაზე მშრალი ადგილია. 

უდაბნოს ტერიტორიაზე სახლობდნენ უძველესი მომთაბარე ტომები, ხოლო დღეისათვის, მის სასაზღვრო რაიონებში 2,5 მლნ ადამიანი ცხოვრობს. სამხრეთ ალჟირის ტერიტორიაზე შექმნილია ეროვნული პარკი, სადაც მთათა სისტემებიცაა წარმოდგენილი, პარკი გამოირჩევა უნიკალური ეკოსისტემით, რაც გამონაკლისია მთელი უდაბნოს მასშტაბით. პრეისტორიულ ხანაში, უდაბნოს აღმოსავლეთ საზღვართან იზრდებოდა მირტისებრნი და კვიპაროზი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ალჟირის უდაბნოს ორგანული კომპონენტები
*ალჟირის უდაბნო - ვიდეო
*ჯანმრთელობაზე ზრუნვა ალჟირის უდაბნოში

კატეგორია:ალჟირის უდაბნოები
კატეგორია:საჰარა
ბაიუდის უდაბნო

**ბაიუდის უდაბნო** — უდაბნო აფრიკაში, სუდანის ტერიტორიაზე, მდებარეობს ხართუმის ჩრდილოეთით და ნუბიის უდაბნოს სამხრეთით, რომელთან ერთადაც წარმოადგენს საჰარის აღმოსავლეთ რაიონს. 

უდაბნო ხასიათდება შავი ბაზალტის კლდეებით, რაც უძველესი ვულკანების მოქმედების შედეგია. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ფოტოები

## სქოლიო
კატეგორია:სუდანის უდაბნოები
ეთიოპიის რეგიონები

thumb|right|350px|ეთიოპიის რეგიონები და მათთან გათანაბრებული ქალაქის თვითმმართველობის ადმინისტრაციები
**ეთიოპია** ადმინისტრაციულად იყოფა 9 რეგიონად (*კილილოჩი*; მხოლობითი *კილილი*) და რეგიონებთან გათანაბრებულ 2 ქალაქის თვითმმართველობის ადმინისტრაციად (*ასტედადერ აკაბაბივაჩი*, მხოლობითი *ასტედადერ აკაბიბი*). რეგიონები იყოფა ზონებად, ისინი კი თავის მხრივ ოლქებად (ვორედები). ეს 9 რეგიონი (და მათთან გათანაბრებული 2 ქალაქი) არის:

#ადის-აბება*
#აფარი
#ამჰარა
#ბენიშანგულ-გუმუზი
#დირე-დაუა*
#გამბელა
#ჰარარი
#ორომიია
#სომალი
#სამხრეთის ერების, ეროვნებების და ხალხების რეგიონი
#ტიგრაი

## რეგიონების სია
## იხილეთ აგრეთვე
* ეთიოპიის რეგიონების დროშები
* ISO 3166-2:ET

## რესურსები ინტერნეტში 
* Regional maps of Ethiopia at UN-OCHA
* States of Ethiopia at Statoids

## სქოლიო
დანაკილის უდაბნო

**დანაკილის უდაბნო** — უდაბნო აფრიკაში. მდებარეობს ეთიოპიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ, ერიტრეის სამხრეთ და ჯიბუტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილებში. უდაბნო ცნობილია იქ მცხოვრები აფარის ხალხითა და ზღვის დონიდან 100 მეტრზე მდებარე აფარის გეოლოგიური დეპრესიით.

უდაბნოში მრავლადაა მარილის საბადო, ასევე ბინადრობენ ველური ბუნების წარმომადგენლები, მათ შორისაა აფრიკული გარეული ვირი.

რეგიონი გამოირჩევა ვულკანების სიუხვით, რომელთა შორისაც აღსანიშნავია ერტა-ალე და დაბაჰუ. National Geographic-მა ამ რეგიონს „*დედამიწის უმკაცრესი ადგილი უწოდა*“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ვულკანი ერტა-ალე დანაკილის უდაბნოში

## სქოლიო
კატეგორია:ეთიოპიის უდაბნოები
კატეგორია:ჯიბუტის უდაბნოები
კატეგორია:ერიტრეის უდაბნოები
ნეგუსი

**ნეგუსი** (*„მეფეთა მეფე“*) — ეთიოპიის იმპერატორის ტიტული. არსებობდა 1975 წლამდე, მონარქიის დამხობამდე. ნეგუსი იყო სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური. მის ხელში იყო კონცენტრირებული საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება. წლების განმავლობაში ამ ტიტულს ატარებდნენ ეთიოპიის ფეოდალური კლასის წარმომადგენლები. იმპერატორმა მენელიკ II-მ ხელისუფლების ცენტრალიზაციის გამო აღნიშნული ტიტული მხოლოდ იმპერატორის უფლებად გამოაცხადა. 1928 წელს იმპერატორ ზაუდიტუს მმართველობის დროს ეს ტიტული მიიღო რას ტაფარი მეკონინმა, რომელიც ზაუდიტუს გარდაცვალების შემდეგ გახდა იმპერატორი ჰაილე სელასიე I-ის სახელით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ეთიოპიის იმპერატორების სია
* ეთიოპიის იმპერატორები

## რესურსები ინტერნეტში
* RoyalArk - Ethiopia (various pages)
* WorldStatesmen- Ethiopia
* Crown Council of Ethiopia

კატეგორია:ეთიოპიის იმპერატორები
კატეგორია:ეთიოპიის ისტორია
ნიკოლი (ჩილელი მომღერალი)

**დენის ლილიან ლავალ სოზა** (დ. 19 იანვარი, 1977) — ჩილელი მომღერალი და მსახიობი, უკეთ ცნობილი მისი სასცენო სახელით *ნიკოლი*. საკუთარ საქმიანობას იგი, ძირითადად, სანტიაგოსა და მაიამიში ახორციელებს.

## ბიოგრაფია 
ნიკოლმა კარიერა ბავშვობიდან დაიწყო. მის პირველ ალბომს *Tal Vez me Estoy Enamorando* ადგილობრივი წარმატება ჰქონდა და მიაღწია ოქროს სტატუსს თექვსმეტი წლის ასაკში გამოუშვა მეორე ალბომი *Esperando Nada*, რომლის 75 000-ზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა მხოლოდ მის ქვეყანაში. 1997 წელს გამოსულმა ალბომმა *Sueños en Tránsito* ნიკოლი ლათინურ ამერიკას გააცნო, როგორც ჩამოყალიბებული მომღერალი.

საკუთარი ჰორიზონტების გასაფართოვებლად ნიკოლი გადავიდა მექსიკაში, შემდეგ კი მაიამიში, აშშ, სადაც ის შეხვდა ბრუნო დელ გრანადოს. მან, მას შემდეგ რაც მოისმინა ნიკოლის სიმღერა, წაიყვანა იგი მადონას ლათინოამერიკულ ლეიბლში: Maverick Música.

## დისკოგრაფია
* *Tal vez me estoy enamorando*, 1989
* *Esperando nada*, 1994
* *Sueños en tránsito*, 1997
* *Viaje infinito*, 2002
* *APT*, 2006

## ვიდეოგრაფია 
* 1989:
** Tal vez me estoy enamorando
* 1990:
** Qué hacer para conquistarlo
** Qué está pasando en mí
** Bicicletas (Mi vida es una bicicleta)
* 1991:
** Príncipe azul
* 1994:
** Sin gamulán
* 1995:
** Esperando nada
** Dame luz
* 1996:
** Extraño ser
** Sigo buscándote
** Sólo el mar
* 1997:
** Despiértame
** Todo lo que quiero
* 1998:
** No soy de nadie
** Noche (Gotas de miel)
** Sirenas
* 2002:
** Viaje infinito
** Amanecer
** Vida
* 2003:
** Lágrimas de sal
* 2004:
** Siempre (ft. Marciano)
* 2005:
** No me confundas
* 2006:
** Si vienes por mí
* 2007:
** Veneno
** Culpables
* 2008:
** El camino
* 2009:
** Hoy
** Arráncame la vida (Atrévete a salvarme)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ოფიციალური MySpace
* პერსონალური ბლოგი 

კატეგორია:ჩილელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ჩილელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Der Telefon Anruf

„**Der Telefon Anruf**“ — ელექტრონული მუსიკის ჟანრის კომპოზიცია და სინგლი, გამოცემული ჯგუფ Kraftwerk-ის მიერ 1986 წელს. შეტანილია ჯგუფის ალბომში *Electric Café*.

სიმღერა ასევე გამოიცა ინგლისურენოვანი სინგლის, „The Telephone Call“ სახით, 1987 წელს. ორი კვირის მანძილზე იგი საცეკვაო მუსიკის ჩარტის #1 პოზიციაზე იმყოფებოდა. ბრიტანეთში მისი მაქსიმალური ადგილი ჩარტში #89 იყო. ეს არის ჯგუფის ერთადერთი სიმღერა, რომელშიც კარლ ბარტოსის ვოკალი ჟღერს.

## კომპოზიციები 
# Der Telefon Anruf (რემიქსი) - 8:12 	
# House Phone 	- 4:54 	
# The Telephone Call (რემიქსი) - 3:49

## რესურსები ინტერნეტში 
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1986 წლის სიმღერები
კატეგორია:Kraftwerk-ის სიმღერები
ტომაშეთი

**ტომაშეთი** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში, შუბანის თემში. სოფლის მიდამოებში გოგირდწყალბადიანი თერმული წყლებია, რომელთა ტემპერატურა 30 °C-ს აღწევს. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 124 კაცი.

## დემოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მენგისთუ ჰაილე მარიამი

**მენგისთუ ჰაილე მარიამი** ( დ. 21 მაისი, 1937) – ეთიოპიის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ვიცე-პოლკოვნიკი (1976). ეთიოპიის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი. ეთიოპიის პრეზიდენტი 1987–1991 წწ. თანამდებობა ეკავა 1987 წლის 10 სექტემბრიდან, 1991 წლის 21 მაისამდე.

სწავლობდა აშშ-ში. მაიორის წოდების მიღების შემდეგ გადატრიალება მოაწყო და 1974 წელს ტახტიდან ჩამოაგდო იმპერატორი ჰაილე სელასიე I, რომელიც მომდევნო წელს მისივე ბრძანებით გაგუდეს. ამავე წლის ნოემბერში მოაკვლევინა დროებითი სამხედრო ადმინისტრაციული საბჭოს თავმჯდომარე და იმპერიული მმართველობის  60 ლიდერი. 

1977 წელს მკვლელობების სერიის შემდეგ ხელისუფლების სათავეში მოექცა და დაიწყო „წითელი ტერორის“ კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავდა კუბელი და საბჭოელი ჯარისკაცების დახმარებით სომალურენოვანი რეგიონებიდან სომალელების განდევნას.

1984 წელს დააფუძნა ეთიოპიის მუშათა პარტია. დაწერა ახალი კონსტიტუცია და 1987 წელს ეთიოპიის პარლამენტის მიერ არჩეულ იქნა ქვეყნის პრეზიდენტად. 

მას შემდეგ რაც დაიშალა სსრკ და ქვეყანას მოაკლდა საბჭოური დახმარება, გაიქცა ქვეყნიდან და თავი შეაფარა ზიმბაბვეს. 

## ლიტერატურა 
* ნაიჯელ ქოთორნი,  ისტორიის 100 ყველაზე სასტიკი დესპოტი და დიქტატორი, თბ., 2011

## რესურსები ინტერნეტში 
*"Mengistu defends Red Terror", BBC, 28 დეკემბერი 1999.
*"A U.S. Strategy to Foster Human Rights in Ethiopia" , by Michael Johns, Heritage Foundation Backgrounder # 692, 23 თებერვალი 1989.
*"Ethiopian Dictator Mengistu Haile Mariam", Human Rights Watch, 29 ნოემბერი 1999.
*The Trial of Derg. Reuters, 2007 (on YouTube)

კატეგორია:ეთიოპიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ეთიოპიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი
კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ტესფაიე გებრე კიდანი

**ტესფაიე გებრე კიდანი** ( დ. ივლისი, 1937 — გ. 2 ივნისი, 2004) — ეთიოპიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ეთიოპიის პრეზიდენტი 1991 წელს. თანამდებობა ეკავა 1991 წლის 21 მაისიდან, 1991 წლის 28 მაისამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* "Ethiopia: Rebels Take Charge" 

კატეგორია:ეთიოპიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:ეთიოპიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ეთიოპიის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:XXI საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:2004 წელს მოკლული პოლიტიკოსები
მელეს ზენავი

**მელეს ზენავი** (; დ. 8 მაისი, 1955 — გ. 20 აგვისტო, 2012) — ეთიოპიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ეთიოპიის პრეზიდენტი 1991–1995  წლებში. თანამდებობა ეკავა 1991 წლის 28 მაისიდან, 1995 წლის 22 აგვისტომდე. ეთიოპიის პრემიერ-მინისტრი 1995–2012 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* მელეს ზენავის ბიოგრაფია

კატეგორია:ეთიოპიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:ეთიოპიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი  20 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
გირმა უოლდ-გიორგის ლუჩა

**გირმა უოლდ-გიორგის ლუჩა** (, ; დ. 28 დეკემბერი, 1923 (ან 1924), ადის-აბება, ეთიოპია — გ. 15 დეკემბერი, 2018, იქვე) – ეთიოპიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ეთიოპიის პრეზიდენტი 2001 წლის 8 ოქტომბრიდან 2013 წლის 7 ოქტომბრამდე.

ეკუთვნის ორომოს ეთნიკურ ჯგუფს. იმპერიის პერიოდში მსახურობდა სამხედრო ავიაციაში. 1961 წლიდან პარლამენტის წევრია, გარკვეული პერიოდის მანძილზე ეკავა სპიკერის თანამდებობა. მუშაობდა რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციაში. მენგისთუ ჰაილე მარიამის დიქტატურის პერიოდში მსახურობდა ერიტრეის წითელ ჯვარში. 2000 წელს აირჩიეს ეთიოპიის პარლამენტის წევრად. 

იტალიურის, ინგლისურის, ფრანგულისა და ამჰარულის გარდა საუბრობდა რამდენიმე ადგილობრივ ენაზე.

გარდაიცვალა 2018 წლის 15 ოქტომბერს, 94 წლის ასაკში, დაბადების დღემდე 13 დღით ადრე.

## რესურსები ინტერნეტში
*გირმა უოლდ-გიორგის ლუჩას ბიოგრაფია *(ინგლისურად)* 

კატეგორია:ეთიოპიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:ეთიოპიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
წანერის მყინვარი

**წანერის მყინვარი** — ჯერ კიდევ 1960 წელს ხეობის რთული ტიპის მყინვარს წარმოადგენდა. იგი შედგებოდა ორი ნაკადისაგან, რომლებიც დღესაც ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი ფირნის ველებიდან ეშვებიან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩრდილოეთი წანერი
* სამხრეთი წანერი

## ლიტერატურა
* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014;

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
გასტონ ბუაჩიძე

**გასტონ სერგოს ძე ბუაჩიძე** (დ. 21 ოქტომბერი, 1935, თბილისი — გ. 13 ივლისი, 2022) — მწერალი, მთარგმნელი, ლიტერატურადმცოდნე. წერდა ქართულ და ფრანგულ ენებზე.

ბუაჩიძე დაიბადა თბილისში. მამამისი იყო ქართველი, ხოლო დედა ფრანგი. დედა  1934 წელს საბჭოთა კავშირში ჩამოსვლამდე ცხოვრობდა საფრანგეთში. ბუაჩიძემ 1958 წელს დაამთავრა ლვოვის უნივერსიტეტის (უკრაინის საბჭოთა რესპუბლიკა), ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1960 წლიდან 1990 წლამდე იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფრანგული ლიტერატურის პროფესორი და 1991 წლიდან 2001 წლამდე ნანტის უნივერსიტეტის, შედარებითი ლიტერატურის სწავლების ასოცირებული პროფესორი. ის თარგმნიდა ქართულ ლიტერატურას ფრანგულად და პირიქით. მისი კვლევების ძირითადი თემა იყო ქართული და ფრანგული ლიტერატურის კონტაქტები. ის იყო თბილისის და ნანტის დაძმობილების ინიციატორი, ასევე ნანტის ხელოვნების მუზეუმში ფიროსმანის ნამუშევრების 1999 წლის გამოფენის ორგანიზატორი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
**Le Chevalier à la peau de panthère* (Roman de chevalerie en vers) de Chota Roustavéli - *ვეფხისტყაოსანის* - გასტონ ბუაჩიძესეული თარგმანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2010)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გ
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი
ტვიბერი

**ტვიბერი** — მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — მულხრას აუზში. სიგრძე 9,5 კმ, ფართობი 24,7 კმ². მყინვარის ენის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 2150 მ. ტვიბერი ხეობის ტიპის პოლისინთეზური მყინვარია. აქვს მრავალი შენაკადი: ლასხედარი, ირითი, ასმაში, თოთი, სერი და სხვა. მთავარ ტოტს სათავეში ეწოდება ლიჭადი, შუაში — ძინალი, ქვემოთ — ტვიბერი. ზედაპირის უმეტესი ნაწილი დაფარულია მორენული მასალით. საზრდოობს მწვერვალების კულაკთაუს, ბაშილის, თოთის, სვეტღარის, ასმაშისა და ბანგურიანის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით და თოვლის ზვავებით. მყინვარიდან გამოდის მდინარე ტვიბერი (მულხრის მარჯვენა შენაკადი).

მყინვარი ასიოდე წლის წინ რამდენიმე მყინვარული ნაკადისგან შედგებოდა და უდიდესი იყო კავკასიაში. მყინვარის ენა ინტენსიურად იხევს უკან, რასაც ხეობის რთული ტიპის მყინვარის დაშლა მოჰყვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ნატალი იმბრულია

**ნატალი ჯეინ იმბრულია** (; ; დ. 4 თებერვალი 1975) — ავსტრალიელი მომღერალი, ფოტომოდელი და მსახიობი.

1990-იანი წლების დასაწყისში იმბრულია ცნობილი გახდა ბეთ ბრენანის როლით ავსტრალიურ სერიალში „მეზობლები“. სამი წლის შემდეგ მან დატოვა ეს გადაცემა. დაიწყო მისი მუსიკალური კარიერა, რომელმაც წარმატება იქონია პირველივე მცდელობით, სინგლით „Torn“ (1997). იგი მსოფლიო მასშტაბით 6 მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა. მოგვიანებით გამოცემული ორი ალბომი *White Lilies Island* (2001) და *Counting Down the Days* (2005) ნაკლებად პოპულარული აღმოჩნდა, ვიდრე 1997 წლის Left Of The Middle. თუმცა ამავე დროს *Counting Down the Days* ნატალის კარიერაში ბრიტანეთში ჩარტის სათავეებში მოხვედრილ რიგით პირველ ალბომად იქცა.

მეოთხე სტუდიური ალბომი *Come to Life* ნატალიმ 2009 წლის 2 ოქტომბერს გამოსცა. ამ ჩანაწერს განსაკუთრებული ინტერესი არ გამოუწვევია. ბრიტანეთში დისკი არ გამოცემულა. ამასთან, ნატალი შოუს The X Factor ავსტრალიურ ვერსიაში ჟიურის წევრად დაინიშნა. 2015 წელს მან გამოუშვა ალბომი *Male*. 

ნატალი ცნობილია ორი კინოროლითაც. ესენია 2003 წლის „ჯონი ინგლიში„ (ლორნა კემპბელი) და 2009 წლის  „საზამთროდ დახურულია“ (ელის სილვერსტონი). 1997 წლიდან დღემდე გაყიდული აქვს 10 მილიონი ჩანაწერი და მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორისაა 8 ARIA Awards, ორი Brit Awards, ერთი ბილბორდის მუსიკალური ჯილდო და გრემის სამი ნომინაცია.

## დისკოგრაფია
* *Left of the Middle* (1997)
* *White Lilies Island* (2001)
* *Counting Down the Days* (2005)
* *Come to Life* (2009)
* *Male* (2015)

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
* Natalie Imbruglia Online 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:XXI საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:ავსტრალიელი მომღერლები
კატეგორია:ავსტრალიელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
კატეგორია:ავსტრალიელი მუსიკოსები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ავსტრალიელი მოდელები
კატეგორია:ARIA Award-ის მფლობელები
კატეგორია:Island Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:RCA Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი პოპ-მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რას-დაშანი

**რას-დაშანი** () — ეთიოპიისა და ეთიოპიის მთიანეთის უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს მთიანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ამჰარის რეგიონში, ქალაქ გონდერთან ახლოს. სიმაღლე — 4550 მეტრი. წარმოადგენს სიმენის ეროვნული პარკის ნაწილს. მთაზე პირველი ასვლა მოეწყო 1841 წელს ფრანგი ოფიცრების — ფერეს და გალინიეს მიერ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Detailed trip report 
* Ras Dashen on Peakware 
* Elevation misquotes

კატეგორია:ეთიოპიის მთები
Twitter

**Twitter**, 2023 წლიდან ოფიციალურად ცნობილი, როგორც **X** — საიტი, რომელსაც ფლობს X Corp., Twitter Inc.-ის მემკვიდრე. იგი მოიცავს სოციალური ქსელისა და მიკრობლოგინგის სერვისებს. მომხმარებლებს შეუძლიათ გაგზავნონ და წაიკითხონ შეტყობინებები — „ტვიტები“ (*tweets*). ტვიტი არის 280-ამდე (ან 140-მდე — ჩინური, იაპონური და კორეული დამწერლობებისთვის; ასევე, 2017 წლამდე — ყველა დამწერლობისთვის) სიმბოლოსგან შემდგარი ტექსტური პოსტი, რომელიც მომხმარებლის გვერდზე ჩანს.

მომხმარებლებს შეუძლიათ მიიღონ და გაგზავნონ ტვიტები ტვიტერის ვებგვერდის, თავსებადი გარე აპლიკაციების, ან მოკლეტექსტური შეტყობინების სერვისის მეშვეობით. ვებსაიტის მთავარი ოფისი მდებარეობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიის შტატში. ტვიტერს ოფისები და სერვერები აქვს აგრეთვე სან-ანტონიოსა და ბოსტონში.

2006 წლიდან ტვიტერმა მოიპოვა მსოფლიო პოპულარობა. დღესდღეობით მას ჰყავს დაახლოებით 190 მილიონი მომხმარებელი და ყოველდღიურად აგენერირებს 65 მილიონ შეტყობინებას. ზოგჯერ მას „ინტერნეტის SMS“-ს უწოდებენ.

## ლიტერატურა
* 
* Twitter Search. Available at: https://support.twitter.com/articles/132700-using-twitter-search

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ტვიტერი
კატეგორია:ვებ 2.0
კატეგორია:სოციალური ქსელები
ლიეტუვის ეროვნული დრამის თეატრი

მინი|300პქ|ლიეტუვის ეროვნული დრამის თეატრი
**ლიეტუვის ეროვნული დრამის თეატრი** () – დრამის თეატრი ლიეტუვის დედაქალაქ ვილნიუსში. დაფუძნდა 1940 წლის 6 ოქტომბერს.

ამჟამინდელი სახელი თეატრს 1998 წელს ეწოდა, მანამდე ცნობილი იყო „აკადემიური“ თეატრის სახელწოდებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი. (ლიეტუვური, ინგლისური)

კატეგორია:ლიეტუვის თეატრები