open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ესპანეთის მონარქების სია

ეს არის **ესპანეთის მონარქების სია**, რომლებიც არიან ესპანეთის მმართველები სიტყვის თანამედროვე გაგებით. ესპანეთის მონარქების ტახტი, ისევე როგორც პორტუგალიის ტახტი, იყო შემდეგნი:

*ვესტგუთების მეფეები
*გალისიის მეფეები
*ასტურიის მეფეები
*არაგონის მეფეები
*კასტილიის მეფეები
*ლეონის მეფეები
*ნავარის მეფეები

ეს წარმომავლობები საბოლოოდ გააერთიანა ფერდინანდ II-ისა და ისაბელ I-ის ქორწინებამ. მიუხედავად ამისა მათი სამეფოები კვლავ განცალკევებულები იყვნენ, მათი პირადი კავშირებით ისინი მართავდნენ თავიან თავებს ერთად, როგორც ერთი ბატონობა. ფერდინანმა ასევე დაიპყრო ნავარის სამხრეთ ნაწილი და შემოუერთა იგი ესპანეთს. ეზაბელამ მისი სამეფო დაუტოვა თავის დას, ხოანას. ფერდინანდის სიკვდილის შემდეგ, მისმა ქალიშვილმა ხოანამ მემკვიდრეობით მიიღო არაგონის სამეფო. ხოანას შვილს, მომავალ საღვთო რომის იმპერატორს - კარლ I-ს არ უნდა რომ ყოფილიყო უბრალო რეგენტი, იგი იყო გამოცხადებული კასტილიის და არაგონის ერთობლივ მეფედ მის დედასთან ერთად ბრიუსელში. მის სიკვდილამდე, იგი გახდა კასტილიისა და არაგონის განსაკუთრებული მეფე. იმ დროიდან ტახტები მუდმივად გაერთიანებული იყო.

## ავსტრიელთა (ჰაბსბურგების) საგვარეულო 
ხუანასა და კარლ I-ის ქვეშ, კასტილიისა და არაგონის ტახტი საბოლოოგ გაერთიანდა ერთ მონარქად.

## ბურბონების საგვარეულო 
1700 წელს კარლ II გარდაიცვალა.  კარლი შეცვალა 16 წლის ფილიპმა, კარლის დის, მარია ტერეზას შვილიშვილმა, როგორც მისმა მემკვიდრემ.

## ბონაპარტების საგვარეულო 
ერთადერთი მონარქი ამ დინასტიიდან იყო ჟოსეფი, მისი ძმის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის დაძალებით. იგი ქვეყნის სათავეში მოვიდა კარლ IV-ისა და ფერდინანდ VII-ის უარის თქმის შემდეგ. წოდება, რომელსაც ჟოსეფი ატარებდა შემდეგნაირად ჟღერდა: "ესპანეთისა და ინდოეთის მეფე, გრაცია ღმერთი და კონსტიტუციური მდგომარეობა". მას შემდგომ მიცეს წინა მეფეების ყველა წოდება.

## ბურბონების პირველი რესტავრაცია 
კარლ IV-ის უფროსი შვილმა მიიღო ტახტის მემკვიდრეობა. წოდებას რომელსაც ატარებდა შემდეგნაირად ჟღერდა: *კასტილიის, ლეონისა და არაგონის მეფე...გრაცია ღმერთისაგან*

## სავოიის დინასტია 
1868 წლის ესპანეთის რევოლუციის შემდეგ გადადგა იზაბელა II, ჩამოყალიბდა პროვინციული მმართველობა და რეგენტობით მეთაურობდა ფრანცისკო სერანო ი დომინგუესი 1868 წლის 8 ოქტომბრიდან 1871 წლის 2 იანვარმდე, მანამ სანამ ახალი მონარქი მოიძებნა. ამადეუსი არჩეული იყო როგორც მეფე და მას ახალი წოდება ჰქონდა: *ესპანეთის მეფე, გრაცია ღმერთი და ერის ნება-სურვილი*

## ესპანეთის პირველი რესპუბლიკა (1873-1874) 
*იხილეთ ესპანეთის პრეზიდენტი*

## ბურბონების მეორე რესტავრაცია 
იზაბელა II-ის უფროსმა შვილმა აღადგინა ტახტი. *ესპანეთის კონსტიტუციური მეფე*.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ესპანეთის მეფეების გენეალოგია
*ესპანეთის ტახტის მემკვიდრეების სია
*ესპანეთის სამეფო მეუღლეები
*ესპანეთის მონარქია
*ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის

## სქოლიო 
*
კატეგორია:მმართველთა სიები
კატეგორია:მონარქთა სიები
ტიმპანია ფაშვისა

**ტიმპანია ფაშვისა**  (ბერძნ. tympanon    - დოლი) , დაავადება, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მცოხნავი ცხოველების ფაშვში ჭარბი აირების დაგროვება. უმთავრესად ავადდება მსხვილფეხა საქონელი. 
## გამომწვევი მიზეზი 
ფაშვის პირველადი ტიმპანიის მიზეზად ითვლება ადვილად ფუჭებადი საკვების დიდი რაოდენობით მიღება (მწვანე, ლორთქო ბალახი, სიმინდი, რძე-სანთლის სიმწიფის პერიოდში, კომბოსტოს და ჭარხლის ფოთლები, სამყურა, ცერცველა, იონჯა და სხვა პარკოსნები). აღნიშნული საკვები უფრო საშიში ხდება, თუ მას აძლევენ ჩახურებულს ან წვიმითა და ნამით დასველებულს, ან თუ ცხოველების დაწყურვება ხდება უშუალოდ ასეთი საკვების მიღების შემდეგ.
 
მეორეული ტიმპანიის მიზეზი შეიძლება იყოს მცენარეული შხამების (აკომიტუნი, ციკუტა) ტოკსიკური ზემოქმედების შედეგად გამოწვეული ფაშვის კედლის დამბლა, საყლაპავი მილის დაცობა, ნაწლავების გაუვალობა და სხვა.

## კლინიკური ნიშნები 
დაავადება იწყება ცხოველის მოუსვენრობით-ხან წვება, ხან დგება, მუცელზე იყურება , მობუზულია ბღავის (ზოგჯერ) უკანა კიდურებს ირტყამს მუცელზე, პულსი და სუნთქვა გახშირებულია, ზერელე და გულმკერდის ტიპისაა, სუნთქავს პირდაღებული უხვად სდის ნერწყვი. მუცელი მოცულობით გადიდებულია, მარცხენა საშიმშილე ფოსო გამობერილია, კარგად ეტყობა მუცლის ნახევრის ასიმეტრია. ცოხნა და ბოყინი შეწყვეტილია, პალპაციით დგინდება მარცხენა საშიმშილე ფოსოს ძლიერი დაჭიმულობა და ფაშვში დიდი რაოდენობით აირის (გაზის) დაგროვება. ფაშვის მოძრაობა შეწყვეტილია, წიგნარის ხმიანობა და ნაწლავების პერისტალტიკა არ შეიმჩნევა. ცხოველი ხშირად იღებს დაფეკაციის და მოშარდვის პოზებს, გამოიყოფა თხიერი განავალი და მცირე რაოდენობით შარდი.

## მკურნალობა 
უპირველეს ყოვლისა უნდა გამოვიყენოთ უბრალო ხერხები, ბოყინის გამოწვევის მიზნით სჭიროა ვაწარმოოთ ენის გამოწევა 10-15 წუთის განმავლობაში, პირში ლაგამისმაგვარად ჩავუდოთ კუპრით ან ნავთით დასველებული მსხვილი თოკი, ნამჯის გრეხილი ან ჯოხი. შევასხათ ცივი წყალი ვატაროთ ცხოველი აღმართ-დაღმართზე, გავუკეთოთ ფაშვს ენერგიული ბურღვითი მასაჟი. ზემოთ აღნიშნულ ხერხებთან ერთად, გაზების წარმოშობის შეზღუდვის მიზნით დავალევინოთ 2-3 ლიტრი რძე, მაგნიუმის ჟანგი, იქთიოლი, ფორმალინი, იოდ-სპირტიანი ხსნარი, ტიმპანოლი, სეკადენი, მენთოლი, რეზორცინი და სხვა.

გულსისხლძარღვთა სისტემის ნორმალური მოქმედებისათვის და ინტოკსიკაციის ასაცილებლად ვენაში ვუკეთებთ გლუკოზას კოფეინთან ერთად და ნატრიუმის ქლორიდის ჰიპერტონულ ხსნარს, გაზების (აირების) გამოყოფის შემდეგ, წინაკუჭების მოტორული ფუნქციის გასაძლიერებლად ენიშნებთ, რუმინატორული და საფაღარათო საშუალებეი.

ტიმპანიის მოხდის შემდეგ 12-24 სათიან მშიერი დიეტის შემდეგ ენიშნებათ ნახევრადმშიერი დიეტა, ამ დროს შეიძლება მიეცეს, მცირე რაოდენობით დღეში 5-6 ჯერ, ისეთი საკვები, როგორიც არის კარგი სილოსი, თივა, შაქრის ჭარხალი, 24 საათის შემდეგ კი რაციონში შეაქვთ კონცენტრატებიც.

კატეგორია:ვეტერინარია
სუვალკია

სუდოვია ღია ნარინჯისფრად.]]
**სუვალკია** ან **სუდოვია** (ლიეტუვ. Suvalkija (Užnemunė) ან Sūduva) — ლიეტუვის ხუთი კულტურულ-ეთნოგრაფიული რეგიონებიდან ყველაზე მცირე.  რეგიონის არაოფიციალური დედაქალაქი მარიამპოლეა. 
რეგიონი მდინარე ნემანის სამხრეთით არის განლაგებული, ვილკავიშკის საეპისკოპოსოს ყოფილი ტერიტორია. XIX საუკუნეში სუვალკიის ნაწილი პოლონეთის ფარგლებში შედიოდა, თუმცა, არც მანამდე და არც მას მერე, რეგიონს დამოუკიდებელი პოლიტიკური სტატუსი არ ჰქონია. ამის მიუხედავად, მხარე საკმაოდ მკვეთრად გამოირჩევა ლიეტუვური ფოლკლორის თვითმყოფადობითა და განსაკუთრებულობით. 
თუკი რამ განსხვავებული იყო რეგიონსა და დანარჩენ ლიეტუვას შორის, საბჭოთა პერიოდმა (1944–1990) წაშალა და ერთმანეთს შეურწყა. თუმცა, 2008 წელს  ქვეყანაში ჩატარებული გამოკითხვით დადგინდა, რომ სტუდენტების 80% საკუთარ კუთხურ წარმომავლობას არ ივიწყებს.

## ლიტერატურა
* 
* 

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
მეხსიერების პოლიტიკა

**მეხსიერების პოლიტიკა** — წარსული მოვლენების სელექცია პოლიტიკური კონიუნქტურის შესაბამისად.

მეხსიერების კვლევები ინტერდისციპლინური სფეროა, რომლის მიზანია შეისწავლოს წარსულის დამახსოვრების ხერხები და მისი კვლავ წარმოების მეთოდები. მეხსიერების კვლევებში ერთ-ერთი მიმართულებაა მეხსიერების პოლიტიკასთან, წარსულის აღქმასა და ისტორიის რეპრეზენტაციასთან დაკავშირებული საკითხები. ეს პრობლემატიკა თანაბრად საინტერესოა, როგორც ისტორიის ასევე კულტურის მეცნიერებათა სფეროსთვის. ისტორიკოსებისათვის კოლექტიური მეხსიერება მნიშვნელოვანია, როგორც ისტორიული წყარო და ისტორიულად ცვალებადი ფენომენი; ხოლო კულტურის მკვლევრებისათვის საინტერესოა მეხსიერებისა და ისტორიის რეპრეზენტაციის ვარიაციების კვლევა სხვადასხვა საზოგადოებებსა და კულტურებში.

მეხსიერების პოლიტიკაზე საუბარია მაშინ, როდესაც წარსულში მომხდარი ფაქტები და მოვლენები კონკრეტული, თანამედროვე კონტექსტის შესაბამისად გადმიოცემა, აიხსნება და, შესაბამისად, იცვლება. მეხსიერების პოლიტიკა შესწავლის საგანი გახდა მაშინ, როდესაც ცხადი გახდა, რომ ერთი და იგივე ისტორიული მოვლენები სხვადასხვა საზოგადოებაში განსხვავებულად არის წარმოჩენილი და შეფასებული; როდესაც საზოგადოებები საკუთარი ისტორიიდან ზოგიერთ მოვლენას მნიშვნელობას ანიჭებენ, ზოგს კი ჩქმალავენ. სხვაგვარად რომ ითქვას, წარსულის აღქმა და მეხსიერების ფორმირება პოლიტიკურ კონიუნქტურაზეა დამოკიდებული და, შესაბამისად, დროში ცვალებადია. კონკრეტული დრო და ვითარება თავის მოთხოვნებს უყენებს წარსულს, რადგან ცნობილია, რომ ისტორია აწმყო საზოგადოებრივი, თუ სახელმწიფოებრივი მოთხოვნების ლეგიტიმაციისთვის ერთ-ერთი აუცილებელი ფაქტორია. გამომდინარე იქიდან, რომ შეიძლება არსებობდეს მეხსიერების პოლიტიკა, ცხადი ხდება, რომ მეხსიერების ფორმირება მიზანმიმართული პროცესის შედეგია, ეს მიზნები კი, როგორც ითქვა, კონკრეტული საზოგადოების კონკრეტული ინტერესებიდან გამომდინარეობს. კოლექტიური მეხსიერება პოლიტიკური პროცესების არა მხოლოდ შედეგი, არამედ მნიშვნელოვანი განმაპირობებელი ფაქტორიცაა.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ მეხსიერების პოლიტიკა, ანუ წარსულის დამახსოვრებისა და ისტორიის რეპრეზენტაციის ხერხები განსხვავებულია სხვადასხვა კულტურაში.

კატეგორია:პოლიტიკის მეცნიერება
მნემონიკური ერთობა

**მნემონიკური ერთობა** - გაზიარებული წარმოდგენა საკუთარ წარმოშობაზე. მნემონიკა არის დამახსოვრების ხელოვნება; ერთობლიობა წესებისა და ხერხებისა, რომლებიც გამოგონილია საჭირო ცნობების დამახსოვრების გასაადვილებლად. ყოველი მნემონიკური ერთობა, გაზიარებული წარმოდგენის საფუძველზე, ცდილობს ტერიტორიული და სხვა პოლიტიკური უფლებების გამყარებას და სხვა ჯგუფებზე ისტორიული უპირატესობის დამტკიცებას.

კატეგორია:კულტურული მეცნიერებები
პოდოკარპუსი

**პოდოკარპუსი**  () — წიწვოვან მცენარეთა გვარი პოდოკარპუსისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე, უმთავრესად ორსახლიანი ხეები ან ბუჩქებია. 

100-ზე მეტი სახეობა ბუნებრივად გავრცელებულია სამხრეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკული სარტყლების მთის ტყეებში. რამდენიმე სახეობა კულტივირებულია ყირიმში და კავკასიაში, მათ შორის საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროზე. მეტწილად გვხვდება აჭარაში, აფხაზეთსა და სამეგრელოში, იშვიათად გურიასა და იმერეთში. 

ნაკლებ ყინვაგამძლეა, ამიტომ საქართველოში ფართოდ  ვერ გავრცელდება. საქართველოში შემოტანილი სახეობებიდან აღსანიშნავია მსხვილფოთოლა პოდოკარპუსი (Podocarpus macrophyllus), რომელიც ბუნებრივად იზრდება სამხრეთ იაპონიაში კუნძულ ტაივანზე. იგი შედარებით ყინვაგამძლეა. 

კარგად ვითარდება დასავლეთ საქართველოში (მსხმოიარობს სისტემატურად და იძლევა აღმოცენებისუნარიან თესლს). იშვიათად თბილისშიც, სადაც მოითხოვს ხშირ მორწყვას. ნაგის პოდოკარპუსი (Podocarpus nagi) - ბუნებრივად იზრდება ტაივანზე და სამხრეთ იაპონიაში; ახალზელანდიური ტოტარას პოდოკარპუსი (Podocarpus totara)  და ჰალის პოდოკარპუსი (Podocarpus hallii).

პოდოკარპუსი მრავლდება თესლით და კალმით. სახეობათა უმრავლესობა დეკორატიულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოდოკარპუსისებრნი
აშშ-ის პირველი ქალბატონების სია

**ამერიკის შეერთებული შტატების პირველი ქალბატონი** — თეთრი სახლის დიასახლისის წოდება. ტრადიციულად ამ ადგილს იკავებს ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის მეუღლე. თუმცა ზოგჯერ პირველი ქალბატონი არ იყო პრეზიდენტის ცოლი, მაგალითად იმ შემთხვევაში, როდესაც პრეზიდენტი უცოლო, ქვრივი იყო, ან მის ცოლს არ შეეძლო პირველი ქალბატონის მოვალეობების შესრულება. პირველი ქალბატონი არ არის არჩევითი თანამდებობა, მას არ ეკისრება ოფიციალური მოვალეობები და ის არ იღებს ხელფასს. ის ხელმძღვანელობს მრავალი სახის ოფიციალურ ცერემონიას. ტრადიციულად, პირველ ქალბატონს არ აქვს სამსახური თეთრ სახლს გარეთ იმ პერიოდის განმავლობაში, როდესაც ეს პოსტი უჭირავს. პირველი ქალბატონის ოფისი ასევე მონაწილეობას იღებს ყველა სოციალურ და ფორმალურ შეხვედრაში. მას ჰყავს პირადი მომსახურე პერსონალი, მათ შორისაა: თეთრი სახლის სოციალური მდივანი, მომსახურე პერსონალის უფროსი, პრესმდივანი, უფროსი დეკორატორი და უფროსი მზარეული. პირველი ქალბატონის სამსახური არის პრეზიდენტის აღმასრულებელი სამსახურის ნაწილი.

ეროვნული ბიბლიოთკის მონაცემებით ეს პოსტი სულ ორმოცდახუთ ქალბატონს ეკავა, თუმცა მათი ნუმერაცია ორმოცდაექვსია, რადგან გროვერ კლივლენდი პრეზიდენტი იყო ორი ვადის განმავლობაში, როგორც ოცდამეორე და ოცდამეოთხე პრეზიდენტი, ასევე მისი ცოლი ფრენსის კორნელია კლივლენდი ითვლება ორჯერ. 2009 წლის 20 იანვარს, ბარაკ ობამას ინაუგურაციის შემდეგ  მისი მეუღლე, მიშელ ობამა ორმოცდამეექვსე პირველი ქალბატონი გახდა.

2009 წლის იანვრისთვის ცოცხალია მხოლოდ ექვსი წინა პირველი ქალბატონი: ბეტი ფორდი, ჯერალდ ფორდის ქვრივი; როზალინ კარტერი, ჯიმი კარტერის ცოლი; ნენსი რეიგანი, რონალდ რეიგანის ქვრივი; ბარბარა ბუში, ჯორჯ ჰერბერტ უოლკერ ბუშის ცოლი; ჰილარი კლინტონი, ბილ კლინტონის ცოლი; და ლორა ბუში, ჯორჯ უოლკერ ბუშის ცოლი. აშშ-ის პირველი "პირველი ქალბატონი" იყო მარტა ვაშინგტონი, ჯორჯ ვაშინგტონის ცოლი. პრეზიდენტებს ჯონ ტაილერს და ვურდო უილსონს ჰყავდათ ორი ოფიციალური პირველი ქალბატონი. ორივე მეორედ დაქორწინდა მათი პრეზიდენტობის პერიოდში. ოთხი პრეზიდენტის ცოლი მანამდე დაიღუპა, სანამ მათი ქმრები პრეზიდენტობის ფიცს დადებდნენ, მაგრამ თეთრი სახლი და  პირველი ქალბატონების ეროვნული ბიბლიოთეკა მათ მოიხსენიებს პირველი ქალბატონების სიაში: მარტა სკელტონ ჯეფერსონი, ტომას ჯეფერსონის ცოლი; რეიჩელ ჯექსონი, ენდრიუ ჯექსონის ცოლი; ჰანა ვან ბურენი, მარტინ ვან ბურენის ცოლი; და ელენ არტური, ჩესტერ არტურის ცოლი. ჰარიეტ ლეინი, ჯეიმზ ბიუკენენის დისშვილი, არის ერთადართი ოფიციალური პირველი ქალბატონი, რომელიც არ ყოფილა პრეზიდენტის ცოლი. სახელწოდება „პირველი ქალბატონი“ პირველად გამოიყენა ჯეიმზ მედისონმა, როდესაც გულთბილი სიტყვებით მოიხსენია მეუღლე, დოლეი მედისონი. თუმცა ამ ტიტულს ოფიციალურობა შესძინა ჰარიეტ ლეინმა.

## პირველი ქალბატონები 
## შენიშვნები 

## სქოლიო 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The First Ladies – თეთრი სახლი
* Biographies of the First Ladies of the United States of America  – პირველი ქალბატონების ეროვნული ბიბლიოთეკა
* First Ladies National Historic Site

კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები
კატეგორია:პირველი ქალბატონები ქვეყნების მიხედვით
იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი

thumb|200px|right|იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი (1775)
**იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი** (; დ. 25 აგვისტო, 1744 — გ. 18 დეკემბერი, 1803) — გერმანელი კულტურის ისტორიკოსი, სოციოლოგი, კრიტიკოსი და პოეტი. საფუძველი ჩაუყარა ხელოვნებისა და კულტურის ისტორიულ გაგებას.

დაიბადა 1744 წლის 25 აგვისტოს აღ. პრუსიაში, მორუნგენში, მექანიკოსების ოჯახში. დაამთავრა კენიგსბერგის უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. მშობლიურ ქვეყანაში იოჰანს საფრთხე ემუქრებოდა, ამიტომაც 1764 წელს რიგაში გაემგზავრა, სადაც სასულიერო სასწავლებელში პედაგოგად მუშაობდა. გოტფრიდმა ლიტერატურული მოღვაწეობაც რიგაში დაიწყო. 1766 წელს, გოეთეს დახმარებით, ვაიმარში დამკვიდრდა, სადაც კარის მოძღვრის თანამდებობა მიიღო. 1788 წელს იმოგზაურა იტალიაში. იოჰანი 1803 წლის 18 დეკემბერს გარდაიცვალა ვაიმარში.

## ძირითადი ნაწარმოები 
* „იდეები კაცობრიობის ისტორიის ფილოსოფიისათვის“.

## ძირითადი იდეები 
* ადამიანი კონკრეტული სოციალური გარემოს (ნაციის) ნაწილია.
* ლიტერატურა და, მთლიანად, კულტურა დამოკიდებულია ბუნებრივ და სოციალურ გარემოზე: კლიმატზე, ენაზე, ზნე-ჩვეულებებზე, ცხოვრების წესზე, კონკრეტული ისტორიული პერიოდის სპეციფიკურ პირობებზე.
* კაცობრიობა, ინდივიდის მსგავსად, გადის ახალგაზრდობისა და სიბერის საფეხურებს.
* „ოქროს საუკუნე“ მომავალშია საძიებელი.
* ადამიანი, როგორც ცოცხალი არსება, ბუნების კანონზომიერებებს ექვემდებარება, თუმცა დანარჩენი ცოცხალი არსებებისაგან მას განასხვავებს გონიერება, საზოგადოებრივი ურთიერთობანი და ენა, რომლებიც წმინდა ადამიანური არსებობის ფორმებს წარმოადგენენ.
* ისტორია ადამიანთა ძალისხმევით იქმნება, ადამიანი ბუნების ძალების ნაწილი და გაგრძელებაა. ეს ძალები, გარემო პირობების სახით, გავლენას ახდენენ ისტორიასა და კულტურაზე, მაგრამ საზოგადოებრივი განვითარება მაინც შინაგან კანონზომიერებებზე, კერძოდ, კულტურის უფრო ადრეული ფორმების ათვისებაზეა დამოკიდებული. ადამიანები ითვისებენ და ამდიდრებენ წინა თაობების გამოცდილებას. 
* კულტურის ელემენტებს შორის უმნიშვნელოვანესი ენაა.
* ადამიანთა საზოგადოებისა და კულტურის განვითარება არ ექვემდებარება არავითარ საბოლოო მოზანს, მაგალითად, სახელმწიფოს შექმნას. არსებობს მრავალი ხალხი, რომლთაც არ ჰქონიათ სახელმწიფო, მაგრამ ამის გამო სულაც არ არიან უბედურნი. 

კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:გერმანელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1744
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1803
კატეგორია:ილუმინატების წევრები
კატეგორია:გერმანელი ნაციონალისტები
C-Train

**სი-ტრეინი** () — მსუბუქლიანდაგიანი ტრანსპორტის სახეობა კანადის ქ. კალგარში. დღეისათვის გააჩნია 3 ნაწილად გაყოფილი 2 ხაზი. საერთო სიგრძე — 44,8 კმ. კავშირებს კალგარის ჩრ.-აღ., ჩრ.-დას. და სამხრ. რაიონებს. იგეგმება, აგრეთვე, დას., სამხრ.-აღ. და ჩრ. მიმართულებით ხაზთა მშენებლობა. 2008 წლის მონაცემებით, სი-ტრეინს ყოველდღიურად 297 500 მგზავრი გადაჰყავს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

კატეგორია:კალგარი
კატეგორია:კანადის მეტროპოლიტენები
აუქშტაიტია

thumb|right|300px|აუქშტაიტია ღია წითლად
**აუქშტაიტია** (ლიეტუვ. Aukštaitija, ოფიციალურად ”მთიანეთი”) — ლიეტუვის ხუთი ეთნოგრაფიული რეგიონიდან ერთ-ერთი. სახელი მაღალმთიანეთში მდებარეობის გამო შეერქვა, განსაკუთრებით აღმოსავლეთი ნაწილისა. 

## გეოგრაფია 
აუქშტაიტია ლიეტუვის ჩრდილოეთით მდებარეობს და ბელარუსისა და ლატვიის საზღვრებსაც სცილდება ადგილ-ადგილ. უდიდესი ქალაქი და, რეგიონის არაპოლიტიკურობის მიუხედავად, ცენტრალური ქალაქი პანევეჟისია. 
* მხარის უდიდესი ქალაქები 20 000 ადამიანზე მეტი მოსახლით:

* პანევეჟისი - 119,749 (რეგიონის მთავარი ქალაქი)
* იონავა - 34,954
* უტენა - 33,860
* კედაინიაი - 32,048
* ვისაგინასი - 29,554 ( ეს ქალაქი საბჭოურ პერიოდში აშენდა და ძირითადად რუსებითა და სხვა საბჭოთაკავშირილებით იყო დასახლებული ამდენად, ქალაქი რეგიონში მხოლოდ გეოგრაფიულად მდებარეობს, მაგრამ, არა იდეურად)
* უკმიარგე - 28,759
* რადვილიშკისი - 20,339

რეგიონი, განსაკუთრებით კი აღმოსავლეთი ნაწილი სავსეა ტბებით.

## ისტორია 
ისტორიულად აუქშტაიტია ლიტვის დიდ მთავარს ეკუთვნოდა მე-13 საუკუნემდე. მხარის ძირითადი დედაქალაქი იყო კიარნავია. გედიმინასის შეთანხმებით 1322 წელს აუქშტაიტიას ეწოდა terra Eustoythen (აუქშტაიტთა მიწა). მხარე პრუსიულ ქრონიკებში აუსტეხიად მოიხსენიებოდა (დაახ. 1326 წ.). მე-15 საუკუნიდან ტრაკაისა და ვილნიუსის სავოევოდოებში იყო მოქცეული, რაც მას ეთნიკური თვალსაზრისით პოლიტიკურ სტატუსსაც ანიჭებდა, ამიტომ, Lithuania Propria (ლიეტუვის მიწა) ეწოდა.

## სიმბოლოები 
leftright

აუქშტაიტიის გერბი და დროშა საზოგადოებას 2007 წელს წარუდგინეს.

კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
რეიჩელ სამერსი

**რეიჩელ სამერსი** (აგრეთვე ცნობილია, როგორც **რეიჩელ გრეი, მარველის გოგონა, ფენიქსი**) — გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერგმირი. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯონ ბირნის მიერ. პირველად გამოჩნდა *შემზარავი იქს-ადამიანების* 141-ე ნომერში (1981 წლის იანვარი). მარველის გოგონა თანამშრომლობდა რამდენიმე გუნდთან, მათ შორის იქს-ადამიანებთან და ექსკალიბურთან.

იგი იქს-ადამიანების ციკლოპისა და ჯინ გრეი-სამერსის ქალიშვილია ულმობელი, ანტიუტოპიური ალტერნატიული მომავლიდან. მისი ბიძები, ჰავოკი და ვულკანი, აგრეთვე მეტად ძლევამოსილი მუტანტები არიან. იგი ფლობს დედისეულ ტელეპათიასა და ტელეკინეზისს, ასევე ლეგენდარულ ფენიქსის ძალას. ალტერნატიულ რეალობაში რეიჩელ გრეი ჰიპერშტორმისა და დრიმ სამერსის დედაა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1981 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
კატეგორია:ფენიქსის ძალის მფლობელები
პოეზიის დღე

**„პოეზიის დღე“** —  პოეზიის დღისადმი მიძღვნილი ერთდროული ქართული ლიტერატურული გაზეთი. გამოსცემდა საქართველოს მწერალთა კავშირის საბჭო თბილისში 1920–1925 წლებში 7 მაისს; 1927 და 1928 წლებში — 5 მაისს. საქართველოს მწერალთა კავშირისაგან გამოყოფილი „ახალი მწერლობის კავშირის“ საბჭო თბილისშივე 1922 და 1923 წლების 6 მაისს; აჭარის სახალხო განათლების კომისარიატის ხელეოვნების განყოფილების სალიტერატურო სექცია — ბათუმში 1921 და 1922 წლების 7 მაისს; მხატვრული მწერლობის ქუთაისის კავშირი ქუთაისში 1922 წლის 7 მაისს. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ვალენტინა ტერეშკოვა

მინი|ვალენტინა ტერეშკოვა
**ვალენტინა ვლადიმერის ასული ტერეშკოვა** (; დ. 6 მარტი, 1937, სოფ. დიდი მასლენიკოვო, ტუტაევის რაიონი, იაროსლავლის ოლქი) — პირველი ქალი-კოსმონავტი, პოლკოვნიკ-ინჟინერი, საბჭოთა კავშირის გმირი (22 ივნისი, 1963).

## ბიოგრაფია 
1954 — 1960 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა ადგილას. კოსმონავტთა რაზმშია 1962 წლიდან. 1963 წლის 16—19 ივნისს ქალთა შორის პირველმა იფრინა კოსმოსში. ხომალდ „ვოსტოკ-6-ით“ ვალერი ბიკოვსკისთან ჯგუფური ფრენისას 48-ჯერ შემოუფრინა დედამიწას. 1969 წელს ტერეშკოვამ დაამთავრა ნ. ჟუროვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია.

სსრკ VII—X მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საბჭოთა ქალთა კომიტეტის თავმჯდომარე (1968-1987), ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1969-). ქალთა მსოფლიო საბჭოს წევრი. სკკპ XXIV ყრილობაზე აირჩიეს სკკპ ცენტრალური კომიტეტის წევრად. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციისა და მრავალი უცხოური ორდენით. აქვს საპატიო წოდებები. მისი სახელი მიეკუთვნა მთვარის უკანა მხარის ერთ-ერთ კრატერს.

1982 წლამდე ანდრიან ნიკოლაევთან გაყრამდე ატარებდა ორმაგ გვარს ნიკოლაევა-ტერეშკოვას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვალენტინა ტერეშკოვას ბიოგრაფია — ენციკლოპედია „კოსმონავტი“

კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოიკილოთერმული ცხოველები

**პოიკილოთერმული ცხოველები** ( — „განსხვავებული“, „ცვალებადი“ და  — „სითბო“), *ცივსისხლიანი ცხოველები* — სხეულის ცვალებადი ტემპერატურის მქონე ცხოველები. მათი სხეულის ტემპერატურა 1–2&nbsp;°C-ით აღემატება გარემოს ტემპერატურას ან მისი ტოლია. პოიკილოთერმული ცხოველებს განეკუთვნება ყველა უხერხემლო ცხოველი, ხოლო ხერხემლიანებიდან — თევზები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები. მრავალი პოიკილოთერმული ცხოველის ტემპერატურა იცვლება მზის სითბოს შთანთქმით ან კუნთების მუშაობით. მაგ., კელას სხეული ფრენისას, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა 4–8&nbsp;°C-ია, 40&nbsp;°C-მდე და მეტად ხურდება, მაგრამ ფრენის შეწყვეტისთანავე ტემპერატურაც სწრაფად ეცემა. როდესაც პოიკილოთერმული ცხოველების ტემპერატურა სცილდება ოპტიმალურ საზღვრებს, ისინი ირინდებიან ან კვდებიან.

პოიკილოთერმული ცხოველების არასრულყოფილი თერმორეგულაცია აიხსნება ორგანიზაციის პრიმიტიული დონით, უპირველეს ყოვლისა, ნერვული სისტემის სუსტი განვითარებით ფრინველებთან და ძუძუმწოვრებთან შედარებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ცხოველთა ფიზიოლოგია
კატეგორია:თერმორეგულაცია
ნემენჩინე

**ნემენჩინე** (, ) — ქალაქი ლიეტუვაში, ვილნიუსის მაზრაში, ნემენჩინეს სამამასახლისოს ადმინისტრაციული ცენტრი. 

მდებარეობს ვილნიუსიდან ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით 23 კმ.-ზე, ვილნიუს - შვენჩიონისის გზატკეცილზე; სარკინიგზო ხაზის ვილნიუს - დაუგავპილსის სადგურ ბეზდონისიდან 6 კმ.-ში; მდინარე ვილიას (ნერისი) მარჯვენა სანაპიროზე, მდინარე ნემენჩის სათავესთან.

1986 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 5,7 ათ. ადამიანს. მოგვიანებით კი შეადგინა - 5 885 ად. (2005 წლის მონაცემებით).

## რესურსები ინტერნეტში
* Virtual Tour of Nemenčinė

კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
კოლექტიური მეხსიერება

**კოლექტიური მეხსიერება** () — საერთო მეხსიერება, რომელიც გადაიცემა და კონსტრუირდება ჯგუფის მიერ. ტერმინი „**კოლექტიური მეხსიერება**“  ეკუთვნის ფრანგ სოციოლოგს მორის ჰალბვაქსს, რომელმაც ის ინდივიდუალური მეხსიერებისგან განასხვავა.

კოლექტიური მეხსიერება ემყარება რეპრეზენტაციული ფორმების მუდმივ წარმოებას. კონკრეტული ნარატივები და ხატები მუდამ განიცდის კვლავწარმოებას და ფორმირებას.

ჰალბვაქსის შემდეგ კოლექტიური მეხსიერების ცნება სხვადასხვა კუთხით იქნა დამუშავებული და გავრცობილი. მაგალითად, ჯეიმზ იანგმა **კოლექტიური მეხსიერების** ნაცვლად შემოიტანა **დაგროვილი მეხსიერების** (Collected memory) ცნება. ამით მან ხაზი გაუსვა მეხსიერების ფრაგმენტულ, დაგროვილ და ინდივიდუალურ არსს. იან ასმანმა განავითარა **კომუნიკაციური მეხსიერების** ცნება, როგორც კოლექტიური მეხსიერების ერთ-ერთი სახე, რომელიც ყოველდღიურ კომუნიკაციას ეფუძნება. მეხსიერების ეს ფორმა კოლექტიურ ხასიათს ზეპირი ურთიერთგაცვლის (ორალური ისტორიის) პროცესში იღებს. ასმანის მიერ გამოყოფილი კოლექტიური მეხსიერების მეორე ფორმა არის ყოველდღიურობიდან გამოყოფილი კონკრეტული, მატერიალიზებული და ფიქსირებული ობიექტივები, მაგალითად, ტექსტები და მონუმენტები. იან ასმანმა განავითარა ასევე ტერმინი **კულტურული მეხსიერება**.

ამერიკელი სოციოლოგის ევიათარ ზერუბაველის აზრით, კოლექტიური მეხსიერება საერთოა ოჯახებისათვის, ეთნიკური ჯგუფებისათვის, ნაციებისათვის და სხვა მნემონიკური ერთობებისათვის. კოლექტიური მეხსიერება არ არის რომელიმე ერთობის წევრთა პირადი მოგონებების უბრალო ერთობლიობა. ის მოიცავს იმ მოგონებებს, რომლებიც საერთოა ერთობის, როგორც ჯგუფის, ყველა წევრისათვის.

ჯ. ვერჩის თანახმად, კოლექტიური მეხსიერება არის მეხსიერება, რომელიც განპირობებულია სხვადასხვა, უპირველეს ყოვლისა, ისტორიული ხასიათის მოთხრობებით, ნარატივებით. შესაბამისი ტექსტები (ანალები, ქრონიკები, სკოლის სახელმძღვანელოები და ა.შ.) განიხილება, როგორც ინსტრუმენტები კოლექტიური დამახსოვრებისათვის.

## ლიტერატურა 
*Olick, Jeffrey K., Vered Vinitzky-Seroussi, and Daniel Levy, eds.  The Collective Memory Reader.  Oxford University Press: 2011.
*Prucha, Francis Paul.  Handbook for Research in American History: A Guide to Bibliographies and Other Reference Works. University of Nebraska Press: 1987
*Encyclopedia of American Social History. Ed. Mary Clayton et al. 3 vols. New York: Scribner, 1993.
*Blazek, Ron and Perrault, Anna. United States History: A Selective Guide to Information Sources. Englewood, Colorado. Libraries Unlimited: 1994

კატეგორია:ისტორია
კატეგორია:კულტურული მეცნიერებები
რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

**რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია** (), ასევე ცნობილია, როგორც **მოსკოვის საპატრიარქო** () — ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესია, უკავია მე-5 ადგილი მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
* მოსკოვის პატრიარქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუსეთის საპატრიარქო
* რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია

## სქოლიო
*
სამება

[thumb| ძველი აღთქმის სამების ხატი, [ანდრია რუბლიოვი, მარცხნიდან: მამა ღმერთი, ძე ღმერთი და სულიწმინდა]]
**სამება** — ქრისტიანული ღვთისმეტყველების უმთავრესი დოგმატი, რომლის მიხედვით, ღმერთი ერთი თავისი არსებით, მაგრამ  „სამგვამოვანია“ (სამპიროვანი, სამბუნებოვანია); მამა ღმერთი, ძე ღმერთი (ლოგოსი — „სიტყვა“ ) და სულიწმინდა; სამების წევრნი თანასწორნი და თანაარსებულნი არიან. ტერმინი „სამება“ ახალ აღთქმაში არ გვხვდება. იგი ჩნდება II საუკუნის მიწურულში (თეოფილე, ტერტულიანე), მოძღვრება სამების შესახებ განვითარდა III საუკუნეში (ორიგენე).  კონცეფციამ ღვთაების „სამგვამოვნების“ შესახებ ქრისტიანულ ეკლესიაში მწვავე დისკუსია გამოიწვია (ე. წ. ტრინიტარული პაექრობანი). სამების დოგმატი შემუშავდა ნიკეის პირველ საეკლესიო (325) და კონსტანტინოპოლის პირველ საეკლესიო (381) კრებებზე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი

## ლიტერატურა 
*
იურიდიული პირი

**იურიდიული პირი** — განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც თავისი ქონებით დამოუკიდებლად აგებს პასუხს და საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს, დებს გარიგებებს და შეუძლია სასამართლოში გამოვიდეს მოსარჩელედ და მოპასუხედ.

## ისტორიული ექსკურსი 
თანამედროვე იურიდიული პირის წინამორბებად მიიჩნევა პირთა გაერთიანებას „universitas“, რომელიც შეიქმნა შუა საუკუნეებში — Ius Commune-ს ეპოქაში. Universitas მოძღვრების საფუძველია პირთა გაერთიანება. Universitas გამოცალკევებულია მისი წევრებისგან და შეიძლება მისი განხილვა ცალკე პირად, ანუ persona ficta-დ () და არა პიროვნებად. ამის გამო, იგი დამოუკიდებელია წევრთა შეცვლისგან, აქვს საკუთარი ქონება და მოქმედებს თავისი ორგანოების მეშვეობით და შეუძლია ჰქონდეს საკუთარი წესდება.

Universita-ს ჰქონდა საკუთარი წესდება (). გაერთიანება ურთიერთობაში გამოდიოდა მისი წევრების, ფიზიკური პირების მეშვეობით, რომლებიც მას წარმოადგენდნენ საგარეო ურთიერთობაბში.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
### შენიშვნა 
### სქოლიო 
კატეგორია:იურიდიული პირები
ჰოხოსტერვიცის ციხესიმაგრე

thumb|250px|right|ჰოხოსტერვიცის ციხესიმაგრე
**ჰოხოსტერვიცის ციხესიმაგრე** () — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე კარინტიაში, ავსტრიის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობათაგანი. ციხესიმაგრე მდებარეობს დოლომიტის კლდეზე, 160 მ სიმაღლეზე, ქალაქ სანქტ-ფაიტიდან აღმოსავლეთით. მზიან ამინდში ციხესიმაგრის დანხვა შესაძლოა 30 კილომეტრიანი მანძილიდან.

## ისტორია 
ციხესიმაგრის პირველი ხსენება გვხვდება 860 წელს., სახელით „ასტორვიცა“. ეს სახელწოდება სლავური წამოშობისაა და ამოდის კარანტანიის სლავური თავადაზნაურობის არსებობის ეპოქიდან.

## გალერეა 

ფაილი:WestViewfromHochosterwitzCastle.jpg| 
ფაილი:Hochosterwitz IMG 0564.jpg| 
ფაილი:Hoch_mini.jpg|
ფაილი:Armoury inside Hochosterwitz.jpg|
ფაილი:Hochosterwitz Castle Gate1.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე 
* ციხესიმაგრეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* ჰოხოსტერვიცის ისტორია და არქიტექტურა საიტზე www.allcastles.ru

კატეგორია:ავსტრიის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
აპოკალიფსი (პერსონაჟი)

**აპოკალიფსი** (ინგ. *Apocalypse*)  — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია  Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსებიდან და გრაფიკული ნოველებიდან. მისი დებიუტი 1980-იანი წლების შუაგულს შედგა კომიქსში იქს-ფაქტორი (ნაწ. 1, 1986-1991). შექმნილია ლუიზა სიმონსონისა და ჯექსონ გაისის მიერ. აპოკალიფსი მკითხველს გაეცნო, როგორც საუკუნეების-ხნის მუტანტი, რომელიც სოციალური დარვინიზმის ღირსეულთა გადარჩენის ფილოსოფიითაა შეპყრობილი. პერსონაჟი აღჭურვილია უმაღლესი-დონის ტექნოლოგიით, რაც საშუალებას აძლევს - გარდაქმნას ანგელოზი მის ერთ-ერთ მსახურად, აგრეთვე დააინფიციროს ციკლოპის ვაჟი ე.წ. ტექნო-ორგანული ვირუსით. თუმცაღა პერსონაჟი პირველად იქს-ფაქტორში გამოჩნდა, ცოცხალი მონოლითის უსახელო პარტნიორი (მარველის გრაფიკული ნოველის მე-17 (1985)  ნომრიდან) გაიგივებულია შენიღბულ აპოკალიფსთან. სუპერბოროტმოქმედი მოსეს მაგნუმი, რომელიც ებრძოდა იქს-ადამიანებს 1970-იანი წლების მიწურულს, კლასიკური იქს-ადამიანების 25-ე ნომერში (ნაწ. 1, 1988 წლის სექტემბერი) აპოკალიფსის რჩეულად ევლინება მკითხველს. აპოკალიფსის ნამდვილი სახელი, ენ საბაჰ ნური, გამჟღავნდა კომიქსში იქს-ძალა #37 (ნაწ. 1, 1994 წლის აგვისტო). მასთან ერთად გაირკვა მის დაბადების ადგილი (ეგვიპტე) და ისიც, რომ აპოკალიფსის სუპერ-ტექნოლოგია უცხოპლანეტელთა ნახელავია. აპოკალიფსის წარმომავლობა ამტკიცებს, რომ იგი პირველი მუტანტია, 5,000 წლის წინ დაბადებული. 1995 წელს შეიქმნა იქს-ადამიანების ცნობილი ისტორია, სახელად აპოკალიფსის ჟამი. ესაა ალტერნატიული რეალობა, სადაც აპოკალიფსმა მსოფლიოს უდიდესი ნაწილი დაიპყრო. სწორედ ამ პარალელურმა განზომილებამ ჩაანაცვლა დროებით მარველის ძირითადი მსოფლიო.

2008 წელს აპოკალიფსმა დაიკავა მესამე ადგილი Marvel.com-ის უკანასკნელი ოთხი ათწლეულის ათ საუკეთესო სუპერბოროტმოქმედს შორის. 2009 წელს კი IGN-ის კომიქსების ყველა დროის 25 საუკეთესო  ბოროტმოქმედის სიაში პერსონაჟი 24-ე პოზიციას დასჯერდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:1986 წლის კომიქსების პერსონაჟები
კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
კატეგორია:Marvel Comics-ის ტელეპათები
Assassin's Creed

**Assassin’s Creed** ( „მკვლელის მრწამსი“) — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ვიდეო თამაშის სერია, რომელიც შედგება 9 ძირითადი თამაშისაგან. გამოსული იქნა თითქმის ყველა სათამაშო პლატფორმაზე, მათ შორის PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360, Xbox One, Microsoft Windows, Mac OS X, Nintendo DS, PlayStation Portable, PlayStation Vita, iOS, HP webOS. Android, Symbian OS Windows Phone-სა და Wii U-ზე. თამაშის მიმდინარეობა ხდება გამოგონილი ისტორიის მქონე რეალურ სამყაროში, რასაც თან სდევს საუკუნოვანი ბრძოლა ასასინებსა და ტამპლიერებს შორის. ერთმოთამაშიანი რეჟიმის მქონე ძირითადი თამაშები სერიიდან შემუშავებული იქნა Ubisoft Montreal-ის მიერ, ხოლო მრავალმოთამაშიანი - Ubisoft Annecy-ის მიერ. თამაში პორტატული კომპიუტერებისთვის შეიმუშავა კომპანია Gameloft და Gryptonite Studios-მა. ''Assassin's Creed*-ის სერია დადებითად იქნა მიღებული კრიტიკოსების მიერ. ასევე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც, გაყიდვების რაოდენობამ 77 მილიონ ეგზეპლიარს გადააჭარბა და გახდა Ubisoft-ის ყველაზე წარმატებული ფრენჩაიზი. იგი შთაგონებული იქნა სლოვენიელი მწერლის ვლადიმერ ბარტოლის რომანის ალამუტის მიერ.

## გამოშვების ისტორია
ძირითადი სერიის თამაშები გამოყოფილია მუქი შრიფთით.

## მიმოხილვა
*Assassin's Creed'' სერიის თითქმის ყველა ძირითადმა ნაწილმა მიიღო დადებითი შეფასება გულშემატკივრებისა და კრიტიკოსებისგან. სერიის გაყიდვების სრული რაოდენობა 2014 წლის აპრილის მონაცემით შეადგენს 73 მილიონ ეგზემპლარს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:Assassin's Creed
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სერიები
კატეგორია:Ubisoft-ის ფრენჩაიზები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:აპოკალიპსური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი მხატვრულ ლიტერატურაში
კატეგორია:ისტორიული მხატვრული ნამუშევრები
კატეგორია:ალტერნატიული ისტორიის მქონე ვიდეო თამაშები
კატეგორია:პანისტორიული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:პარკური ვიდეო თამაშებში
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:2007 წელს წარდგენილი ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვირტუალური რეალობა ხელოვნებასა და კულტურაში
კატეგორია:მედიაფრენჩაიზები
კატეგორია:კომიქსებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:რომანებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
სუსუ

**სუსუ**, *სოსო* () — გვინეის რესპუბლიკის სასაზღვრო რეგიონებში მცხოვრები ხალხი. რაოდენობა — დაახლოებით 3,5 მილიონი. სუსუ ენა შედის მანდე ენების სამხრეთულ ჯგუფში. უმრავლესობა მუსლიმანია. ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება და თევზჭერა.

## ცნობილი წარმომადგენლები 
* ლანსანა კონტე -  გვინეის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1984 წლის 5 აპრილიდან 2008 წლის 22 დეკემბრამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Chronology for Susu in Guinea

კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პოლიმორფიზმი (ქიმია)

**პოლიმორფიზმი** (ბერძნ. polymorphos — მრავალგვარი) — ზოგიერთი ნივთიერების უნარი არსებობდეს სხვადასხვა ატომური კრისტალური სტრუქტურით. ყოველ ასეთ მდგომარეობას (თერმოდინამიკური ფაზა) ეწოდება *პოლიმორფული მოდიფიკაცია*. მოდიფიკაციები აღინიშნება ბერძნული ასოებით; α, β, γ და ა. შ.

პოლიმორფიზმი აღმოაჩინეს 1798 წელს, როდესაც დადგინდა, რომ CaCO3 არსებობს ორი მინერალის - კალციტისა და არაგონიტის სახით. პოლიმორფიზმი ახასიათებს მარტივ ნივთიერებებს (ალოტროპია), არაორგანულ და ორგანულ ნივთიერებებს, აგრეთვე თხევად კრისტალებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ალოტროპია

## რესურსები ინტერნეტში 
* "Small Molecule Crystallization"  ილინნოისის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის გვერდი.
* "SiC and Polytpism"

კატეგორია:ქიმია
გაეროს მისია საქართველოში

**გაეროს სადამკვირვებლო მისია საქართველოში** (ინგლ. *United Nations Observer Mission in Georgia*, UNOMIG) გამოცხადდა გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ 1993 წლის აგვისტოში საქართველოსა და აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების შეიარაღებულ ძალებს შორის ზავის , ასევე აფხაზეთის ტერიტორიაზე დსთ-ს სამშვიდობო ძალების მინიტორინგისათვის. მისიას აქვს ოფისები თბილისსა და სოხუმში.

## შემადგენლობა 
thumb|300px|გაეროს სადამკვირვებლო ზონა საქართველო-აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვარზე.

მისია უშუალოდ გაეროს გენერალურ მდივანს ემორჩილება. მას ხელმძღვანელობს გაეროს სპეციალური წარმომადგენელი, ბელგიელი იოჰან ვერბეკე, რომელმაც ფრანგი დიპლომატი ჟან არნო შეცვალა. 2009 წლის თებერვლის მონაცემებით, მისია შედგება 146 მოსამსახურისგან, მათ შორის 134 სამხედრო დამკვირვებელი და 12 პოლიციელი. გარდა ამისა, მისიას ემსახურება 100 საერთაშორისო და 182 ადგილობრივი სამოქალაქო პირი, ასევე 1 მოხალისე. მისიაში წარმოდგენილია 26 ქვეყანა. პირველ ადგილზეა გერმანია და პაკისტანი (12 შტატი), შემდეგ იორდანია, სამხრეთ კორეა და შვეიცარია (8 შტატი). სამხედრო მეთაურია გენერალ-მაიორი ანწარ ჰუსეინი (ბანგლადეში).

## ამოცანები 
გაეროს მისიის ძირითადი ამოცანაა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულების კონტროლი. ჯავშანტრანსპორტიორებით ხდება ყოველდღიური პატრულირება დემილიტარიზებულ ზონაში. ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევები შეისწავლება ორივე მხარის შესაბამისი სურვილის შემთხვევაში. გაეროს მისია აკვირდება ასევე მოვლენებს ენგურის, გალის, ზუგდიდისა და კოდორის ხეობის მიდამოებში. გაეროს მისიის ფუნქციაში შედის დევნილებისათვის აფხაზეთში დაბრუნების ხელშეწყობა.

გაეროს მისიას აქვს ადამიანის უფლებათა დაცვის ოფისი აფხაზეთში, რომელიც უშუალოდ ექვემდებარება გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლეს კომისარს. ოფისი თანამშრომლობს ეუთოს ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლეს კომისართან.

გარდა ამისა, მისია ხელს უწყობს კონფლიქტის ზონაში ინფრასტრუქტურის აღდგენას. ჯამში განხორციელებულია ქუჩებისა და ხიდების აღდგენის 31 პროექტი.

## სამართლებრივი საფუძველი 
მისიის მუშაობის თავდაპირველი სამართლებრივი საფუძველი იყო 1993 წლის 24 აგვისტოს გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ მიღებული N858 რეზოლუცია. ამ რეზოლუციამ მისიას მისცა მოქმედებათა 6 თვიანი მანდატი. 88 კაცისგან შემდგარ მისიას ევალებოდა თვალყური ედევნებინა იმავე წლის 27 ივლისს გაფორმებული ზავის ხელშეკრულების შესრულებისთვის. რამდენიმე კვირაში აფხაზური მხარის მიერ შეთანხმების დარღვევისა და კონფლიქტის გამწვავების შემდგომ გაერომ 4 ნოემბერს 881-ე რეზოლუციით შეამცირა მისიის მოცულობა, 1994 წლის 31 იანვარს კი შეწყვიტა მისი მოქმედება, სანამ სამშვიდობო პროცესში რეალური პროგრესი არ გამოჩნდებოდა. იმავე წლის 22 დეკემბერს გაერომ კვლავ გაზარდა მისიის კონტინგენტი, ხოლო მანდატი 2004 წლამდე გაუგრძელა.

რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ გაეროს მისიის მანდატი გაფარდოვა, მას მიენიჭა დამატებითი უფლებამოსილებები ექვსპუნქტიანი შეთანხმების ფარგლებში. გაეროს მისიის მანდატი გაგრძელდა 2009 წლის 15 თებერვლამდე, ხოლო შემდეგ 15 ივნისამდე. 2009 წლის 15 ივნისს გაეროს უშიშროების საბჭოში რუსეთმა ვეტო დაადო საქართველოში გაეროს სადამკვირვებლო მისიის მანდატის გაგრძელებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მისიის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
სინახერიბი

მინი|ბაბილონის ბრძოლის სცენა მისი ნინევიის სასახლიდან.
**სინახერიბი** (ასურ. სინახერება) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 705-680 წლებში. თავისი მამის სარგონ II-გან განსხვავებით, საშინაო პოლიტიკის გატარებისას ყველაფერს არმიის ინტერესებს უმორჩილებდა. ქურუმები და არისტოკრატიის ზედა ფენა გადაიმტერა. ძვ. წ. 702 წელს ჩააქრო ქალაქ ბაბილონის მეთაურობით მოწყობილი აჯანყება. მალე იუდეის მეფე იეზეკიაც აჯანყდა. სინახერიბმა ალყა შემოარტყა იერუსალიმს, მაგრამ მალე იძულებული გახდა გამოსასყიდი მიეღო და უკან გაბრუნებულიყო. ძვ. წ. 689 წელს აიღო ბაბილონი, რომელიც მეორეჯერ აუჯანყდა. ადგილობრივი მცხოვრებნი მონებად გაყიდა, ხოლო ქალაქი მთლიანად დაანგრია. სინახარიბმა დედაქალაქი დურ-შარუქინიდან ისევ ნინევიაში გადაიტანა, სადაც დიდი სამშენებლო სამუშაოები ჩაატარა. ძვ. წ. 680 წელს შეთქმულებმა მოკლეს.

არქეოლოგებმა ინფორმაცია ნინევეში სინახერიბის ანალებშიც ანუ ისტორიულ ჩანაწერებშიც აღმოაჩინეს. ექვსკუთხა თიხის პრიზმაზე გაკეთებული წარწერიდან ვიგებთ, როგორ იკვეხნის ასურეთის მეფე: „იუდეველმა ხიზკიამ არ დაიდგა ჩემი უღელი. ამიტომ ალყაში მოვაქციე და დავიპყარი მისი 46 გამაგრებული ქალაქი, გალავნიანი ციხე-სიმაგრეები,  და ირგვლივ მდებარე უამრავი პატარა სოფელი . . .თვითონ  ხიზკია, როგორც ჩიტი გალიაში, იერუსალიმში — მის სატახტო ქალაქში გამოვამწყვდიე“. სინახერიბი იმასაც ამბობს, რომ ხიზკიამ მას გაუგზავნა „30 ოქროს ტალანტი, 800 ვერცხლის ტალანტი, ძვირფასი ქვები . . . და ყოველგვარი ძვირფასეულობა“. სინამდვილეში, ის აზვიადებს ხიზკიასგან მიღებული ვერცხლის რაოდენობას.

აღსანიშნავია ისიც, რომ სინახერიბი არაფერს ამბობს იერუსალიმის დაპყრობის შესახებ და არც იმას მოიხსენიებს, ღვთის ჩარევით, როგორ დამარცხდა მისი ჯარი. როგორც ბიბლიაშია ნათქვამი, ღვთის ანგელოზმა ერთ ღამეში 185 000 ასურელი ჯარისკაცი დახოცა (2 მეფეები 19:35, 36). ერთ-ერთი მკვლევარი, ჯეკ ფინეგანი ამბობს: 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Rare Stela of Sennacherib.
* Prism of Sennacherib
* The murderer of Sennacherib - by Simo Parpola
* Sennacherib's Invasion of Judah - by Craig C. Broyles
* Interactive Map of Sennacherib's Invasion of Judah, including the accounts of Sennacherib, Herodotus, 2 Kings, Isaiah and Micah 
* States that the prism is preserved in the Oriental Institute, University of Chicago.
* A site on the study of King Sennacherib by Jack Taylor, II 
* First Campaign of Sennacherib Translated Cylinder 113203. British Museum 

კატეგორია:ასურეთის მეფეები
პოლემიკა

**პოლემიკა** — ძველი ქართული მწერლობის დარგი. მისი წარმოშობა დაკავშირებულია ქრისტიანული რელიგიის საბოლოო გამარჯვებიასთან. პოლემიკის მიზანი იყო არაქრისტიანული რელიგიათა და თვით ქრისტიანობის წიაღში წარმოშობილ მწვალებლურ მოძღვრებათა გაბათილება,  მათი სიყალბის გამოაშკარავება და მართლმადიდებლური დოგმების დამტკიცება. ნათარგმნი (უმთავრესად ბერძნული ენიდან) პოლემიკური ლიტერატურა ძირითადად თავმოყრილია არსენ იყალთოელის მიერ XII საუკუნის I ნახევარში შედგენილ კრებულ „დოგმატიკონში“ და 1541 წელს გადაწერილი ხელნაწერში (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, S-312). სხვადასხვა ქართულ ხელნაწერში გვხვდება აგრეთვე გრიგოლ ნაზიანზელის, აპოლინარიოს ლაოდიკიელის, იოანე ოქროპირის, მაქსიმე აღმსარებლის, იოანე დამასკელისა და სხვათა პოლემიკური თხზულებების თარგმანებიც.

ორიგინალური ქართული პოლემიკიდან მნიშვნელოვანია: არსენ I-ის (არსენ დიდი საფარელის) „განყოფისათჳს ქართლისა და სომხითისა“, ბაგრატ მუხრანბატონის „მოთხრობაჲ სჯულთა უღმრთოთა ისმაილიტთაჲ“, ბესარიონის (ბარათაშვილ-ორბელიშვილის) „გრდემლი“, ტიმოთე გაბაშვილის „გარდამოცემული ერთობისათჳს და სიყუარულისა წმიდათა ეკლესიათასა სარწმუნოებასა შინა ქრისტიანეთასა...“,  ანტონ I კათოლიკოსის „მზამეტყველება“ და სხვა.

## ლიტერატურა
**კეკელიძე კ.,* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;
**გაბიძაშვილი ე*., ქსე, ტ. 8, გვ. 124, თბ., 1984

კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
სილიკვა

წლისთვის|280px]]
**სილიკვა** (ლათ. siliqua) — რომაული ვერცხლის მონეტა, უკნინესი წონითი ერთეული (მასა 0,19 გ). გვიანდელ რომისა და ბიზანტიის იმპერიის ხანაში საფუძვლად დაედო საანგარიშო სისტემას. სოლიდის 1/24 ნაწილი. დაახლოებით 324 წლიდან, კონსტანტინე I-ის დროს (306-337), დაიწყო სილიკვას ემისია (მასა დაახლოებით 2 გ-მდე), რამაც კონსტანტინე II-ის (351-361) დროს თანდათან საბოლოოდ განდევნა მიმოქცევიდან დენარი. საქართველოში (მცხეთა) აღმოჩეილია იმპერატომმრ ვალენტის (364-375) სახელით ანტიოქიაში მოჭრილი სილიკვა (მასა 1,85 გ).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რომაული მონეტები
სიმენსი (ერთეული)

**სიმენსი** (აღნიშვნა: '***, ***') — ელექტრული გამტარობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. 1 სიმენსი ტოლია ისეთი გამტარის ელექტრული გამტარობისა, რომლის წინაღობა 1 ომია. სახელი ეწოდა ერნსტ სიმენსის პატივსაცემად. XIX საუკუნეში სიმენსის სახელით იყო ცნობილი ახლა ხმარებიდან გამოსული ელექტრული წინაღობის ერთეული, რომელიც ტოლია 1 მ სიგრძისა და 1 მმ² განივკვეთის ფართობის მქონე ვერცხლისწყლის სვეტის წინაღობისა 0 °C-ზე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*The International System of Units (SI)

კატეგორია:ელექტრული გამტარობის საზომი ერთეულები
კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
სილაბური დამწერლობა

**სილაბური დამწერლობა** ( — მარცვალი), *მარცვლოვანი დამწერლობა* — ფონეტიკური დამწერლობის სახეობა, რომელშიც ნიშანი (სილაბემა) გადმოსცემს დამოუკიდებელი მარცვლის წარმომქმნელ ცალკე ხმოვანს ან თანხმოვან და ხმოვან ფონემათა თანმიმდევრულ ჟღერადობას. არსებობს წმინდა სილაბური და სიტყვიერ-მარცვლოვანი სილაბური დამწერლობები. წმინდა სილაბურთაგან აღსანიშნავია კუნძულ კვიპროსის დამწერლობა, აგრეთვე ეთიოპიური და ინდური დამწერლობები (ქაროშთი, ბრაჰმი და მათგან მომდინარე სისტემები, მათ შორის ტიბეთის, ინდონეზიის). სიტყვიერ-მარცვლოვან დამწერლობას (სიტყვიერი წერილობითი სისტემისა და სილაბურის შერწყმა) განეკუთვნება იაპონური, ძველი კორეული, გვიანდელი სოლისებრი (აქადური, ხეთური) და იეროგლიფური ლუვიური დამწერლობა. სიტყვიერ-მარცვლოვანი დამწერლობა შუმერული იდეოგრაფიულ-ფონეტიკური დამწერლობისაგან მომდინარეობს. იხმარება ძვ. წ. III  ათასწლეულის შუა ხანებიდან. იგი მრავალნიშნიანობითა და დიდი სირთულით ხასიათდება, ამიტომ გაანბანების ტენდენციამ ადრევე იჩინა თავი. ამ მხრივ განსაკუთრებით აღსანიშნავია სპარსული სოლისებრი ანბანი

## ლიტერატურა
*Дирингер Д., Алфавит, пер. ц англ., М., 1963;
*Friedrich J., Geschichte der Schrift, Hdlb., 1966
ჰალოგენები

**ჰალოგენები** (ჰალო... და ), *ჰალოიდები* — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეჩვიდმეტე ჯგუფის ქიმიური ელემენტები. მათში ერთიანდება: ფთორი (F), ქლორი (Cl), ბრომი (Br), იოდი (I) და ასტატი (At). ჰალოგენები უშუალოდ ურთიერთქმედებენ ლითონებთან და წარმოქმნიან მარილებს.

## ენერგეტიკულ დონეებზე ელექტრონების განაწილება 
320px|right

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰალოგენები (მცირე ინფორმაცია)
შენობა

მინი|right|200პქ|თანამედრო შენობის აბსტრაქტული გამოსახულება

**შენობა** - ნაშენის ისეთი სახე, სადაც ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის უზრუნველსაყოფად, აუცილებელია სათავსის (სათავსების) არსებობა, მაგალითად: საცხოვრებელი სახლი, რომლის ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის წარმართვისთვის - ცხოვრებისთვის, აუცილებელია სათავსის (სათავსების) არსებობა. საქართველოს მთავრობის დადგენილება №57 *მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ* შენობას ამგვარად განმარტავს: „შენობა - ნაგებობა, რომელიც ქმნის გადახურულ სივრცეს, შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით;“

თავისი დანიშნულებით შენობები განსხვავდება: ფუნქციის, ფორმის, კონსტრუქციის, სტილის, ტიპის და ა. შ. მიხედვით. არსებობს შემდეგი ფუნქციის შენობები: საცხოვრებელი, საზოგადოებრივი, საკულტო, სამრეწველო, ადმინისტრაციული და სხვა, ან შერეული. ფორმის მიხედვით შენობას შეიძლება ჰქონდეს სხვადასხვა გეომეტრიული მოყვანილობის ფორმა: სწორკუთხა, მრუდე, წრიული, ამორფული და ა. შ., როგორც გეგმაში, ისე მოცულობაში ზოგადად. კონსტრუქციის მიხედვით იყოფა: მზიდკედლიანად, კარკასულად და ბაგიროვანად. თანამედროვე შენობების აბსოლუტური უმეტესობა კარკასულია, შემდეგ მოდის მზიდკედლიანი და შემდეგ ბაგიროვანი. არსებობს ასობით განსხვავებული სტილის შენობა მოყოლებული ანტიკური ხანიდან: ბერძნული, რომაული, ჩინური, რომანული, გოთიკური, რენესანსული, კლასიცისტური, ბაროკოს, მოდერნის, ბრუტალისტური, ჰაი-ტექის და ა.შ., ან სულაც შეიძლება იყოს ეკლექტური. ტიპის მიხედვით შენობები იყოფა უშუალოდ ფუნქციის, კონსტრუქციის ან სტილის შიგნით. მაგალითად, საკულტო შენობების შემთხვევაში შეიძლება იყოს: როტონდული, ბაზილიკური, გუმბათოვანი, ჯვრული, ჯვარგუმბათოვანი და ა. შ.

შენობების ისტორია იწყება პრეისტორიულ ხანაში, როდესაც ადამიანი გამოვიდა გამოქვაბულიდან და შექმნა პირველი მარტივი თავშესაფარი - ფარდული, ხისგან და ტყავებისგან. ამას მოყვა უფრო რთული - ხისა და ალიზის სახლები. პირველი ფუქნცია ამ შენობებისა იყო საცხოვრებელი, საზოგადოების განვითარებასთან ერთად ჩნდება: საკულტო, ადმინისტრაციული, საზოგადოებრივი, სამრეწველო ფუქნციის შენობებიც. რაც უფრო რთულდება საზოგადოებრივი ფორმაცია, მით უფრო რთულდება შენობების არქიტექტურა შინაარსობრივად და კონსტრუქციულად. XIX საუკუნემდე ძირითადი სამშენებლო მასალა შენობებში იყო: ხე, ქვა, აგური და  კირი, ლითონის გამოყენება ხდებოდა ძალიან იშვიათად, ისიც მხოლოდ მცირე კვანძებში. XIX ს. ლითონის გამოყენება კარკასში სულ უფრო და უფრო მატულობს, 1825 წელს პორტლანდცემენტის გამოგონებამ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა ბეტონის თვისებები, ხოლო უკვე 1867 წელს რკინაბეტონის აღმოჩენამ, სამშენებლო რევოლუცია მოახდინა, შესაძლებელი გახდა უფრო რთული კონსტრუქციის მქონე შენობების აგება. XIX-XX სს. მიჯნაზე ამერიკაში (ჩიკაგო, ნიუ იორკი) იწყება ცათამბრჯენების ციებ-ცხელება, რომელიც მალევე ედება მსოფლიოს.

File:One of the many apartments along the way back to Tbilisi.jpg|ტიპური საცხოვრებელი შენობა თბილისში.
File:Cathedral of the Blessed Virgin Mary at night, Batumi 2007.jpg|მართლმადიდებლური ტაძარი (საკულტო შენობა) ბათუმში, სტილი - გოთიკა, ტიპი - ჯვრული.

File:TBC Bank building.jpg|თიბისი ბანკის მთავარი ოფისი (საზოგადოებრივი), თბილისი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ნაგებობა

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 

კატეგორია:უძრავი ნივთი
ნაგებობა

[thumb|right|250px|[კიდული ხიდი გოლდენ გეიტი, სან-ფრანცისკო.]]
**ნაგებობა** — ნაშენის ისეთი სახე, სადაც ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის უზრუნველსაყოფად, არ არის აუცილებელი სათავსის (სათავსების) არსებობა. მაგალითად: ხიდი, ანძა, კაშხალი. თითეულ მათგანს შეიძლება ჰქონდეს სათავსები, თუმცა ისინი დამხმარე ფუნქციით გამოიყენება და არა ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესისთვის. 

## მაგალითები 
* არხი (ჰიდროგრაფია)
* აკვედუკი
* გზა
* გვირაბი
* კაშხალი
* კოშკი
* რკინიგზა
* სათვალთვალო ბორბალი
* სტატიური ამწე
* სტადიონი
* ხიდი

## იხილეთ აგრეთვე 
*შენობა

კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
პოინტერი

thumb|პოინტერი
**პოინტერი** ( — ნაბულის კეთება) — მოკლებეწვიანი მეძებარი ძაღლი. გამოყვანილია ინგლისში XVIII საუკუნეში ესპანური მეძებრისა და ინგლისური მელიის მადევრის — ფოქსჰაუნდის შეჯვარებით. 

საქართველოში გავრცელდა XIX საუკუნის ბოლოს. პოინტერის სიმაღლეა 63-65 სმ, აქვს სწორკუთხა თავი, დაკიდებული ყურები, წკეპლისებრი კუდი. ფერად შავი, ჩალისფერი ან ყავისფერია, გულსა და კიდურების ბოლოებზე თეთრი ლაქები აქვს. არის თეთრი პოინტერიც, რომელსაც ჩალისფერი, შავი და ყავისფერი ლაქები და წინწკლები აყრია. პოინტერი სწრაფია, ახასიათებს მახვილი ყნოსვა და ქანდაკებისებრი ნაბული.  იყენებენ ჭაობის, ტყისა და ველის ფრინველზე სანადიროდ. საქართველოში დიდი პოპულარობით სარგებლობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*მონადირე ძაღლები

## ლიტერატურა
** სააკაძე გ.*,ქსე, ტ. 8, გვ. 120, თბ., 1984

კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
სენ-ჟაკის კოშკი

[thumb|სენ-ჟაკის კოშკის მშენებლობა [1523 წელს იქნა დასრულებული.]]
**სენ-ჟაკის კოშკი** (ფრანგ. Tour Saint-Jacques) — 52 მ გვიანდელი გოტიკის სტილის კოშკი პარიზის მეოთხე ოლქის ამავე სახელობის სკვერში; ყოფილი სენ-ჟაკ-ლა-ბუშერის ეკლესიის სამრეკლო.

## ისტორია 
1523 წელს დასრულებული კოშკი ამ ადგილას მდგარი რომანული ეკლესიის სენ-ჟაკ-ლა-ბუშერის ერთადერთი დღემდე შემორჩენილი ელემენტია, რომლის აგებაც ყასაბთა გილდიას დაუფინანსებია. ეკლესია XVI საუკუნეში გადაუკეთებიათ; რომანული სტილი გოტიკურით შეუცვლიათ და ამ პერიოდში მიუშენებიათ კოშკიც.

ეკლესიის კრიპტაში დაუმარხავთ განთქმული ალქიმიკოსი ნიკოლა ფლამელი. 1648 წელს ფრანგი მენციერი ბლეზ პასკალი ამ კოშკიდან ატმოსფერულ წნევაზე დაკვირვებას აწარმოებდა. 1797 წელს ეკლესია სახალხო საკუთრებად გამოაცხადა რევოლუციურმა მთავრობამ და იგი შემოსავლიან საქონლად - ქვებად - დაშალეს. სამრეკლო არენდით გადასცეს ადგილობრივ ხელოსანს, რომელიც 50 მ სიმაღლიდან გამდნარ ტყვიას ასხამდა სპეციალური საცერზე, სადაც გაცივების შემდეგ ის მცირე ზომის ბურთულების სახეს იღებდა მის ქვეშ დადგმულ წყლიან კასრებში.

1981 წლიდან კოშკში და სკვერში მეტეოსადგური მდებარეობს.

## აღწერა 
კოშკის წვეროს წმინდა იაკობის ქანდაკება ამშვენებს, რომლის გარშემოც ანგელოზის, არწივის, ხარისა და ლომის სკულპტურებია — ოთხი ევანგელისტის სიმბოლო.

 სურათი:Tour saint-Jacques à Paris novembre 2007 .JPG |სარესტავრაციო სამუშაოები(მარტი 2006 - მარტი 2009)
 სურათი:Tour_Saint-Jacques.JPG |რესტავრაციის შემდეგ 2008 წლის აპრილში
 სურათი:Tour_Saint-Jacques_-_detail.JPG |კოშკის ნაწილი რესტავრაციის შემდეგ.
 სურათი:Tour_Saint-Jacques_2008.jpg|სენ-ჟაკის კოშკის ხედი კონსერჟერიიდან, შატლეს მოედნის „გამარჯვების სვეტთან“ ერთად. 2008 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:პარიზის ღირსშესანიშნაობები