open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჯეირან ფაჩუაშვილი

**ჯეირან ფაჩუაშვილი**  (დ. 31 აგვისტო, 1942, ქუთაისი) — ქართველი მხატვარი, პოლიტიკოსი.

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. 1968 წლიდან იყო ქუთაისის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მთავარი მხატვარია. მის მიერ გაფორმებული სპექტაკლებიდან აღსანიშნავია: ი. ვოლჩეკის „სასამართლო ქრონიკა“, ვ. სოფკოს „შორეული ფანჯრები“, დავით კვიცარიძის „როცა სიცოცხლე გეძახის“, ილია ჭავჭავაძის “გლახის ნაამობი“, იონა ვაკელის „აპრაკუნე ჭიმჭიმელი“, კონსტანტინე გამსახურდიას „მთვარის მოტაცება“, დავით კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი“, ნოდარ დუმბაძის „ნუ გეშინია, დედა“, „საბრალდებო დასკვნა“, „მე ბებია, ილიკო და ილარიონი“, აკაკი გეწაძის „წმინდანები ჯოჯოხეთში“, ოტია იოსელიანის „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი“, მოლიერის „ჟორჟ დანდენი“ და „ძალად ექიმი“, ლ. მიტროფანოვის „მკვლელობა სადგურში“, ალექსანდრე ჩხაიძის „მიკროფონი“, რევაზ თაბუკაშვილის „რაიკომის მდივანი“, ალექსი არბუზოვის „ძველმოდური კომედია“, ალექსანდრე  ოსტროვსკის „შემოსავლიანი ადგილი“, ალექსანდრ დიუმას „სამი მუშკეტერი“, მიხეილ შატროვის „ექვსი ივლისი“, არჩილ სულაკაურის „სალამურა“, ალექსანდრე ყაზბეგის „განკიცხულნი“. გორის თეატრში გააფორმა რუსტამ იბრაგიმბეკოვის „ქალი მწვანე კარს იქით“და სხვა. 1997 წლიდან   სამხატვრო ხელმძღვანელი და გენერალური დირექტორია. 1968 წლიდან მონაწილეობს გამოფენებში, გაფორმებული აქვს ქუთაისის სახელმწიფო დრამატული თეატრის, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა, ფოთის სახელმწიფო თეატრის, სამარის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სპექტაკლები. მისი ნამუშევრები დაცულია ქუთაისის სახვითი ხელოვნების გალერეაში, რუსეთის, საქართველოს, გერმანიის, ინგლისის კერძო კოლექციებში. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯეირან ფაჩუაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1942
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ოქროსფერი სპარუსი

**ოქროსფერი სპარუსი**, **დორადა** () — თევზი სპარუსისებრთა ოჯახისა. ჩვეულებრივ მისი სიგრძე 35 სმ აღწევს, ზოგჯერ 70 სმ-ს, წონა დაახლოებით 7,36 კგ. სიცოცხლის მაქსიმალური ხანგრძლივობა 11 წელი. ტოფობს ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით.  

ოქროსფერი სპარუსის აკვაკულტურით ჯერ კიდევ ძველი რომაელები იყვნენ დაინტერესებულები, რისთვისაც ზღვის წყლით აშენებდნენ სპეციალურ აუზებსა და ტბორებს. თევზის ხელოვნური მოშენება ათვისებული იყო იტალიაში 1981–82 წლებში. 1988–89 წლებიდან დაწყებული დორადას მასშტაბურმა მოშენებამ მიიღო ფართო გავრცელება საბერძნეთში (49 %, 2002 წ. FAO-ს მონაცემებით), თურქეთში (15 %), ესპანეთში (14 %), იტალიაში (6 %) და ხმელთაშუა ზღვის სხვა ქვეყნებში. 

დორადას მოშენება ხორციელდება ლაგუნებში (ექსტენსიური და ნახევრადექსტენსიური მეთოდები), აუზებსა და მცურავი ოჩხებით (ინტენსიური მეთოდები). ზღვისპირა ხალხი დორადას მრავალი საუკუნეა რაც საკვებში იყენებს. მისი მომზადება შეიძლება აბსოლუტურად ნებისმიერი საშუალებით. ფასობს გემრიელი ხორცის გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:სპარუსისებრნი
კატეგორია:ევროპის თევზები
დალი ფიროსმანაშვილი

**დალი ფიროსმანაშვილი** (დ. 9 იანვარი, 1948, სოფ. გამარჯვება, ახლანდ. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი — გ. 30 ნოემბერი, 2022) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა აღნიშნულ უნივერსიტეტში, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, არქეოლოგიური კვლევის ცენტრში, ღია ცისქვეშა მუზეუმში. საქართველოს დემოგრაფიული საზოგადოების საბინაო საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე. 1990–1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* დალი ფიროსმანაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1948
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გია ფირცხალაიშვილი

**გია ფირცხალაიშვილი** (დ. 28 თებერვალი, 1963) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა  საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1980-1981 წლებში იყო № 70 მოძრავ-მექანიზებული კოლონის მუშა, 1986-1989 წლებში — საქართველოს სსრესპუბლიკის მსუბუქი მრეწველობის სამინისტროს თბილისის აბრეშუმის საწარმოო გაერთიანების ავტომატიკოსი, 1990 წლიდან თბილისის გარე განათების სამმართველოს ცვლის უფროსი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
## რესურსები ინტერნეტში
*გია ფირცხალაიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1963
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კონსტანტინე ფირცხალავა

**კონსტანტინე ფირცხალავა** (დ.  21 ივლისი, 1961, თბილისი)  — ქართველი პოლიტიკოსი, სამხედრო პირი.

1983 წელს დაამთავრა კრასნოიარსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მუშაობდა ციმბირის სამხედრო ოლქის, კრასნოიარსკის გარნიზონის სამხედრო პროკურატურის გამომძიებლად, აფხაზეთის ასსრ ქ. გაგრის პროკურატურის უფროს გამომძიებლად (მონაწილეობდა გდლიან-ივანოვის საგამოძიებო ჯგუფში). 1989-1990 წლებში მუშაობდა ქ. გაგრის პროკურორად. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,იყო იურიდიული, კანონიერების და კანონმდებლობის კომისიის თავმჯდომარე.  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). საქართველოსთვის უძნელეს დღეებში 1991 წლის დეკემბერსა და 1992 წლის იანვარში დაინიშნა საქართველოს გენერალური პროკურორის მოვალეობის შემსრულებლად. კანონიერი ხელისუფლების გაძევებისა და უმაღლესი საბჭოს ლიკვიდაციის შემდეგ, იგი როგორც პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას მომხრე, გადავიდა საცხოვრებლად რუსეთში. მუშაობდა ქ. სოჭში, ფირმა „ირვილანას“ იურიდიული სამსახურის უფროსად, შემდეგ ფირმა „დოგ-ფარმაციას“ (მოსკოვი) იურისტად. 1997 წლიდან მიღებულ იქნა განსაკუთრებულ საქმეთა გამომძიებლად მოსკოვის საგადასახადო პოლიციის ფედერალური სამსახურის სამმართველოში. მუშაობდა საგამოძიებო განყოფილების უფროსად, სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1999 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო იურიდიული აკადემიის ასპირანტურა და რუსეთის დიპლომატიური აკადემია. 2000 წლის აგვისტოში გადაიყვანეს საგადასახადო პოლიციის ფედერალური სამსახურის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, ცენტრალურ ფედერალურ ოლქში. 2003 წლის მარტში დაინიშნა ამავე სამსახურის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, ფედერალური სამსახურის საგდასახადო და ეკონომიკური  დანაშაულებების დარგში. 2004 წლის ნოემბრიდან მსახურობს შსს ორგანოების ეკონომიკური უსაფრთხოების დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ, შემდეგ პირველ მოადგილედ. 2011 წლის ოქტომბერს დაითხოვეს შსს-ს ორგანოებიდან რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, არის სამეცნიერო შრომების ავტორი. მინიჭებული აქვს „რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული იურისტის“ წოდება. დაჯილდოებულია სამკერდე ნიშანით „რუსეთის საგადასახადო პოლიციის საპატიო თანამშრომელი“ და სახელობითი ცეცხლსასროლი იარაღით. 2012 წელს დაინიშნა რუსეთის ფედერაციის შსს წარმომადგენლად შვეიცარიის კონფედერაციაში. რუსეთის ფედერაციის მილიციის გენერალ-მაიორი (2005); პოლიციის გენერალ-მაიორი (2013).
## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*კონსტანტინე ფირცხალავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1961
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:რუსეთის გენერლები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კ
შოთა ქიტიაშვილი

**შოთა ქიტიაშვილი** (დ. 25 აგვისტო, 1952)  — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1976-1978 წლებში იყო  გურჯაანის მევენახეობის მეურნეობის მუშა, ბრიგადირი, 1978 წლიდან იყო გურჯაანის მე-3 საშუალო სკოლის მასწავლებელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*შოთა ქიტიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1952
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დაიკონი

**დაიკონი** () — მცენარე კომბოსტოსებრთა ოჯახის ბოლოკის გვარისა, ძირხვენა ბოსტნეული კულტურა. წარმოშობილია ჩინეთში, ველური სახით არ გვხვდება. ერთ- ან ორწლოვანი მცენარეებია, აქვთ 5–40 გრძელი და ფართო დანაკვთული ფოთლისაგან შემდგარი როზეტი და ძირხვენა, რომლის სიდიდე, ფორმა (მრგვალი, ცილინდრული, კონუსისებრი და სხვ.) და ფერი (თეთრი ან წითელი) დამოკიდებულია ჯიშზე. ყველაზე მეტად გავრცელდა იაპონიაში, სადაც ზრდიან საგაზაფხულო-საზაფხულო (ერთწლოვანი მცენარეები 1,0 კგ-მდე მასის ძირხვენით, რომელიც 40–60 დღეში ყალიბდება) და საშემოდგომო-საზამთრო ჯიშებს (ორწლოვანი მცენარეები 16 კგ-მდე მასისა და 1,2 მ-მდე სიგრძის ძირხვენით). დაიკონის ძირხვენა დიეტური პროდუქტია, აქვს სასიამოვნო გემო სიმწრის გარეშე; შეიცავს ცილებს, ვიტამინებს (С, B1, В2, РР, K) და სხვ. იყენებენ ნედლი, დამწნილებული, გამომშრალი და მოხარშული სახით. იაპონიის გარდა, დაიკონს ზრდიან ჩინეთში, კორეაში, აშშ-ში, ბრაზილიასა და სხვა ქვეყნებში. ამუშავებენ როგორც ერთწლოვან კულტურას (თესლის მიღებისათვის — როგორც ორწლოვანს). მოჰყავთ საადრეო და საშუალო სიმწიფის  ჯიშები. საადრეოები გამოირჩევიან პატარა ძირხვენით (0,5–1,0 კგ) და მოკლე ვეგეტატიური პერიოდით (40–80 დღე); აპრილის ბოლოდან თესენ 2–3-ჯერ. საშუალო სიმწიფის დაიკონებს (დაახლ. 120-დღიანი ვეგეტატიური პერიოდით) უფრო დიდი ძირხვენები აქვთ (მასით 3 კგ-მდე, სიგრძით 0,5 მ-მდე). თესვის ოპტიმალური დროა 10–15 ივლისი. მოჰყავთ ორგანული ნივთიერებებით მდიდარ ნიადაგზე, სადაც ღრმადაა განლაგებული გრუნტის წყლები. მოვლა მოიცავს მავნებლებთან ბრძოლას, ნიადაგის გაფხვიერებას, მორწყვასა და გამარგვლას. მოსავლიანობა 70-მდე ტ/ჰა. მავნებლები: ჯვაროსნების რწყილი, კომბოსტოს ბუზი. დაავადებები: ცრუ ფქვილოვანი ცვარი, თეთრი სიდამპლე, ალტერნარიოზი და სხვ.

## ლიტერატურა 
* *Пивоваров В. Ф.* Овощи России. М., 2004;
* 

კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
კატეგორია:ბოსტნეული
ზაურ ქობალია

**ზაურ ქობალია** (დ.  7 ივლისი, 1941 - გ. 1 დეკემბერი, 2012)  —  ქართველი პოლიტიკოსი.

აქვს საშუალო-სპეციალური განათლება. 1978-1989 წლებში იყო ზუგდიდის „ავტოვაზტექმომსახურების“ თანამშრომელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ზაურ ქობალია  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1941
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
რუსეთის ფედერაციის კანონმდებლობათა კრებული

**რუსეთის ფედერაციის საკანონმდებლო კრებული** () — ოფიციალური პერიოდული გამოცემა, რომელშიც ქვეყნდება რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების მიერ მიღებული ან გამოცემული ნორმატიული აქტები. დაარსდა 1994 წლის მაისში. საკანონმდებლო კრებულის გამოქვეყნებასა და გავრცელებას ახორციელებს რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის გამომცემლობა „იურიდიული ლიტერატურა“ («Юридическая литература»), ხოლო მისი ელექტრონული ფორმით გამოქვეყნებას უზრუნველყოფს სამართლებრივი ინფორმაციის სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „სისტემა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:სარჩევი ნამუშევრები
კატეგორია:რუსეთის მასმედია
ალექსანდრე ქობულაშვილი

**ალექსანდრე ქობულაშვილი** (დ. 26 მაისი, 1951) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1973-1988 წლებში იყო  აღნიშნული უნივერსიტეტის კოსმოსური სხივების ლაბორატორიის ლაბორანტი, ინჟინერი, მეცნიერ-თანამშრომელი. საქართველოს ეროვნული ფრონტი-რადიკალური კავშირის მთავარი კომიტეტის წევრი, საორგანიზაციო კომისიის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ალექსანდრე ქობულაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
გიორგი ფალიანი

**გიორგი ფალიანი** (დ.  უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2016, ანთალია, თურქეთი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი (2018, ანთალია, თურქეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ფალიანი  — ქართული სპორტი

კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
კობა ფხაკაძე (სპორტსმენი)

**კობა ფხაკაძე**  (დაბადების თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2009 წელს ქალაქ მილანში, იტალიაში.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კობა ფხაკაძე  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
დიმიტრი ქებურია

**დიმიტრი ქებურია** (დ. 10 ივნისი, 1947)  — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.  1971-1973 წლებში იყო „საქსოფლელექტრომშენის“ სოხუმის სამმართველოს ოსტატი, 1974 წლიდან იყო სოხუმის ინდუსტრიული ტექნიკუმის მასწავლებელი. მერაბ კოსტავას საზოგადოების ცხუმ-აფხაზეთის განყოფილების გამგეობის წევრი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*დიმიტრი ქებურია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1947
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ზაურ ქათამაძე

**ზაურ ქათამაძე** (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი). შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ზაურ ქათამაძე  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
დავით ქვათაძე

**დავით ქვათაძე**  (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). 1995 წელს საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიო თასის ვერცხლის პრიზიორი. მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (1995, ნიქოზია, კვიპროსი).

## ბიოგრაფია
2021 წლის ივნისში ვარკეთილის სასროლეთზე სასტენდო სროლაში გამართულ შოთა თავაძის სახელობის თასის გათამაშებაში, რომელიც მოყვარულებსა და პროფესიონალებს შორის ჩატარდა და რომელშიც ქვეყნის თითქმის ყველა წამყვანმა მესტენდურმა იასპარეზა, დავით ქვათაძემ 106 ქულით ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 

2022 წლის იანვარში კვიპროსულ ლარნაკაში სასტენდო სროლაში გრან-პრის გათამაშება ჩატარდა, სადაც სხვადასხვა კატეგორიაში შვიდმა ქართველმა მსროლელმა მიიღო მონაწილეობა — უფროსებში, ვეტერანებსა და ახალგაზრდებში. საქართველოს წარმომადგენლები კვიპროსზე ორ ვერცხლის მედალს დაეუფლნენ — ვეტერანებს შორის და გუნდურ ასპარეზობაში.

ვეტერანებში წარმატებით იასპარეზა დავით ქვათაძემ, რომელიც 111 ქულით მეორე ადგილზე გავიდა. ასეთივე წარმატება ქართველმა სპორტსმენებმა გუნდურ ტურნირშიც მოიპოვეს, რომელშიც მამა-შვილი დავით და გივი ქვათაძეები შედიოდნენ რომან გოგოლაძესთან ერთად. მათ საკვალიფიკაციო ეტაპში იმარჯვეს, თუმცა ფინალური სერია მასპინძლებთან დათმეს და ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.

2022 წლის 13 მარტს ნიქოზიაში მიმდინარე მესტენდურთა მსოფლიოს თასის I ეტაპში მრგვალ სტენდზე მსროლელები ჩაებნენ. ტურნირის 103 მონაწილეს შორის  სამმა ქართველმა სპორტსმენმაც იასპარეზა: რომან გოგოლაძემ და მამა-შვილმა — დავით და გივი ქვათაძეებმა.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ქვათაძე — ქართული სპორტი.
* დავით ქვათაძე — მემატიანე
* სასტენდო სროლაში მამა-შვილის ტრადიციული მეტოქეობა გაიმართა — Live.ge

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსროლელები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
თამაზ ღლონტი

**თამაზ ღლონტი** (დაბადების თარიღი უცნობია,  ლანჩხუთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ–რომაული ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2019, 44 კგ). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2019, სოფია, ბულგარეთი). 

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* თამაზ ღლონტი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ნათელა ქუთელია

**ნათელა ქუთელია** (დ. 18 აგვისტო, 1928 — გ.  2014) — ქართველი ენათმეცნიერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. პროფესორი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ფაკულტეტი ინგლისური ენის სპეციალობით,  ასპირანტურა ზოგადი ენათმეცნიერების სპეციალობით. 1954 წლიდან კითხულობდა ლექციებს უნივერსიტეტში ზოგადი ენათმეცნიერების მიმართულებით. 2 მონოგრაფიის, 3 წიგნისა და მრავალი სამეცნიერო სტატიის ავტორია. საკანდიდატო დისერტაციის თემა „ჰარმონიულ ხშულთა ორი სისტემა ქართულ ენაში (ექსპერიმენტალური გამოკვლევა)“, დაიცვა 1955 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა „ლაზურის ფონემატური სტრუქტურა, სეგმენტური ფონემები და ფონემათა ჯგუფები: პარადიგმატიკა და სინტაგმატიკა“, დაიცვა 1986 წელს. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 

## რესურსები ინტერნეტში
*ნათელა ქუთელია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1928
კატეგორია:გარდაცვლილი    2014
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
რუსლან ღონღაძე

**რუსლან ღონღაძე** (დ. 23 მაისი, 1944, საჩხერე — გ. 4 აგვისტო, 1993) — ქართველი არქიტექტორი, პოლიტიკოსი, რეჟისორი, სცენარისტი.

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). მისი შვილი იყო ჟურნალისტი გიორგი ღონღაძე.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*რუსლან ღონღაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1944
კატეგორია:გარდაცვლილი    4 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი    1993
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საჩხერეში დაბადებულები
ვალერიან ბაქრაძე

**ვალელრიან მინას ძე ბაქრაძე** (დ. 18 სექტემბერი, 1901, სოფ. სევა, რაჭის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია — გ. 3 აპრილი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. სკკპ წევრი 1921 წლიდან.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1901 წელს დაიბადა ქუთაისის გუბერნიის სოფელ სევაში. 1911 წელს დაამთავრა ერთლიანი სოფლის სკოლა. შრომითი საქმიანობა დაიწყო 1911 წლიდან თბილისის მუსიკალური ინსტრუმენტების ფაბრიკაში. 1921-1923 წლებში წითელი არმიის რიგებში იყო. 1924 წლის აგვისტოში მონაწილეობდა მუხრანის რაიონში მოქმედი ქაქუცა ჩოლოყაშვილისა ლელო ჩიქოვანის რაზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1924-1930 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომუნისტური პარტიის მუხრანის რაიკომის მდივნად, დუშეთის სამაზრო კომიტეტის მდივნად, ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორად, კახეთის საოლქო კომიტეტის მდივნად. 1930-1931 წლებში სწავლობდა საკავშირო კპ(ბ) ცკ-თან არსებულ მარქსიზმ-ლენინიზმის კურსებზე. 1931-1937 წლებში იყო პარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, თბილისის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს თავმჯდომარე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მეორე მდივანი, 1938-1947 წლებში იყო საქართველოს სსრ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. შემდგომ წლებში მთელ რიგ საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე მუშაობდა საბჭოთა და სამეურნეო აპარატებში. II მსოფლიო ომის პერიოდში, 1942-1943 წლებში, იყო ამიერკავკასიის ფრონტის 46-ე არმიის სამხედრო საბჭოს წევრი. სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველოს სსრ ცაკის პრეზიდიუმის წევრად, კომპარტიის ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის წევრად. საკავშირო კპ(ბ) XVIII და XIX ყრილობებზე აირჩიეს პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატად. იყო სსრკ I-III მოწვევების და საქართველოს სსრ I-III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მიღებული აქვს სახელმწიფო, მათ შორის საბრძოლო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
## ლიტერატურა
* კომუნისტი

კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:სსრკ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვ
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
ეთერ ყაველაშვილი

**ეთერ ყაველაშვილი** (დ. 25 მარტი, 1948) — ქართველი პოლიტიკოსი.

განათლება აქვს საშუალო-სპეციალური   წიგნსაქონელმცოდნე. 1972 წლიდან მუშაობდა  „საქწიგნში“  სხვადასხვა თანამდებობებზე.   1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“.   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ეთერ ყაველაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1948
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
თამაზ ყურაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**თამაზ ყურაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*თამაზ ყურაშვილი — კომპოზიტორი, მუსიკოსი
*თამაზ ყურაშვილი — ექიმი
თამაზ ყურაშვილი (ექიმი)

**თამაზ ყურაშვილი** (დ. 17 ივნისი, 1937) — ქართველი ექიმი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1960-1967 წლებში იყო ტყიბულის მაღაროთსამმართველოს სამედიცინო-სანიტარიული ნაწილის ექიმი, რაიონული საავადმყოფოს ექიმი-ორდინატორი, რუსთავის საქალაქო საავადმყოფოს ექიმი, თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ასპირანტი, ლაბორანტი, 1967 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-მუშაკი, განყოფილების ხელმძღვანელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*თამაზ ყურაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
თ
გურამ ქაშაკაშვილი

**გურამ ქაშაკაშვილი** (დ. 10 ნოემბერი, 1932, ქ. ბაღდათი) — ქართველი  თანამდებობის პირი, ინჟინერი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი. 1956-1958 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის მარტენის საამქროს ჩამომსხმელი, ოსტატი, უბნის უფროსი.  1958-1969 წლებში იყო საამქროს უფროსის თანაშემწე, ხოლო  1969-1979 წლებში მარტენის საამქროს უფროსი.  1979-1983 წლებში იყო ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის დირექტორი. 1983-1994 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის დირექტორი. 1994 წლიდან იყო სამთო მეტალურგიული კონცერნის პრეზიდენტი.   1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“.  საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი  საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.

არის 140-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის (5 მონოგრაფია), 65 გამოგონების ავტორი. მიღებული აქვს საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი (1964, 1982), დამსახურებული გამომგონებლის წოდება (1986). 
სადოქტორო დისერტაციის თემა   „ლითონის ღუმელგარეშე დამუშავების უწყვეტი ჩამოსხმის სრულყოფა, ზემტკიცე მილების წარმოება“, დაიცვა 1990 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*გურამ ქაშაკაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევა)
*გურამ ქაშაკაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს  პარლამენტის მე-4 მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1953
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1956)
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
იოსებ კოჭლამაზაშვილი

**იოსებ დიმიტრის ძე კოჭლამაზაშვილი** (დ. 1906 — გ. 1969) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. სკკპ წევრი 1924 წლიდან.

## ბიოგრაფია
1938 წელს იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1932-1937 წლებში იყო საქართველოს კპ ტყიბულისა და გურჯაანის რაიკომების, აჭარის საოლქო კომიტეტისა და ბათუმის საქალაქო კომიტეტის მდივანი, 1938 წელს – საქართველოს კპ ცკ–ის მეორე მდივანი. 1938 წლის ივლისიდან საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე. 1943-1955 წლებში საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს მეცხოველეობის, ვაჭრობის, ხორცისა და რძის მრეწველობის მინისტრი, საქართველოს პროფკავშირთა რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარე. არაერთხელ იყო არჩეული თბილისის საქალაქო საბჭოსა და რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. საქართველოს სსრ I და სსრკ I-III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1955-1969 წლებში მოღვაწეობდა თსუ ეკონომიურ ფაკულტეტზე. არის მეცნიერული შრომების ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
*თბილისი – ენციკლოპედია. – თბ., 2002 – გვ.612

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:სსრკ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
გიორგი შაიშმელაშვილი

**გიორგი შაიშმელაშვილი** (დ. 8 ოქტომბერი, 1939, სოფელი ნუკრიანი, სიღნაღის რაიონი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.

1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი. 1974-1975 წლებში იყო რომის ურბანისტიკის ინსტიტუტის სტაჟიორი. 1980 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი. 1989-1995 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურული გეგმარების კათედრის გამგე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოში ურბანისტიკის კათედრის დამფუძნებელი და მისი პირველი გამგე.  1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“, 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“ და 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1995-1999 წლებში ხელმძღვანელობდა პარლამენტის ურბანისტიკისა და კულტურული მემკვიდრეობის ქვეკომიტეტებს. 1999-2004 წლებში იყო ევროსაბჭოსთან საკანონმდებლო თანამშრომლობის საპარლამენტო ჯგუფს. 1995-1999 წლებში არჩეული იყო საქართველო-იტალიის საპარლამენტო დელეგაციის თავმჯდომარედ. 2000-2003 წლებში მუშაობდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრში „მცხეთის მემკვიდრეობისა და ტურიზმის მასტერგეგმაზე“ ექსპერტად, საერთაშორისო საავტორო ჯგუფის წევრად.

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი შაიშმელაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევა) 
*გიორგი შაიშმელაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევა) 
*გიორგი შაიშმელაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (საქართველოს პარლამენტის მეოთხე მოწვევა) 

კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1963)
არჩილ გიგოშვილი

**არჩილ ალექსანდრეს ძე გიგოშვილი** (დ. 1907, თბილისი — გ. 1969) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. სკკპ წევრი 1927 წლიდან.

## ბიოგრაფია
არჩილ გიგოშვილი დაიბადა 1907 წელს ქ. თბილისში, სტამბის მუშის ოჯახში. 1921 წელს მბეჭდავად მოეწყო პოლიგრაფიული მრეწველობის თბილისის საფაბრიკო-საქარხნო სასწავლებელში. 1927-დან 1931 წლამდე იმყოფებოდა ხელმძღავნელ კომკავშირულ სამუშაოზე, 1934-დან 1937-მდე კი პარტიულ სამუშაოზე. 1937 წლიდან 1941 წლამდე იყო საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო კინომრეწველობის დირექტორი.

1941 წლიდან ა. გიგოშვილი მუშაობს სხვადასხვა პასუხსაგებ სამუშაოზე: საქართველოს სს რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს მუდმივ წარმომადგენლად სსრ კავშირის სახალხო კომისართა საბჭოსთან, ამიერკავკასიის რკინიგზის პოლიტგანყოფილების უფროსად. 1944 წლის ოქტომბერში ა. გიგოშვილი არჩეულ იქნა საქართველოს კპ(ბ) თბილისის ორგანიზაციის ბერიას რაიკომის პირველ მდივნად. 1947 წლს გადაყვანილ იქნა საქართველოს კპ(ბ) ცენტარლური კომიტეტის აპარატში სამუშაოდ, საქართველოს კპ(ბ) ცენტარლური კომიტეტის მდივნის მოადგილედ ვაჭრობისა და საზოგადოებრივი კვების დარგში. გიგოშვილი მუშაობდა საქართველოს კპ(ბ) ცენტარლური კომიტეტის საგეგმო-საფინსო და სავაჭრო განყოფილების გამგედ.

ა. გიგოშვილი დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის, წითელი ვარსკვლავის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით და სამი მედლით.
ა. გიგოშვილი იყო საქართველოს კპ(ბ) ცენტარლური კომიტეტის წევრი, საქართველოს სს რესპუბლიკის I-II-III და VI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საკავშირო კპ(ბ) წევრი 1927 წლიდან.

ა. გიგოშვილი იყო საქართველოს სსრ-ის მეორე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე.

## რესურსები ინტერნეტში
*არჩილ ალექსანდრეს ძე გიგოშვილი
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ქურმუხისწყალი

**ქურმუხისწყალი**, **ქურმუხჩაი** () — მდინარე აზერბაიჯანში. ალაზნის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს აღმოსავლეთ კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოიქმნება მდინარეების ქუნახაისუსა და ჰამამჩაის შეერთების შედეგად. სიგრძე 55 კმ, აუზის ფართობი 562 კმ². საზრდოობს წვიმის (18 %), თოვლისა (38 %) და მიწისქვეშა წყლით (54 %). საშუალო წლიური ხარჯი 10,7 მ³/წმ. დამახასიათებელია ღვარცოფი. ქვემო დინებაში დატოტვილია და გამოყენებულია სარწყავად. მდინარის ხეობაშია ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია. ნაპირზეა ქალაქი კახი და სოფელი ილისუ.

ქართველი მეცნიერი ვახუშტი ბატონიშვილი ქურმუხის შესახებ გადმოგვცემს:

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
კატეგორია:ჰერეთი
ბესიკ ქუთათელაძე

**ბესიკ ქუთათელაძე** (დ.   1 ივლისი, 1958 — გ. 27 ივნისი, 1992)  — ქართველი პოლიტიკოსი, სამხედრო მოღვაწე.

დაამთავრა  თბილისის ფიზიკური კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1979-1980 წლებში იყო საჩხერის სპორტული სკოლის მწვრთნელი, 1982-1984 წლებში იყო საჩხერის პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის ფიზიკური აღზრდის ხელმძღვანელი, 1984 წლიდან საჩხერის სპორტული კომპლექსის დირექტორი.  1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ბესიკ ქუთათელაძემ 1991 წელს ჩამოაყალიბა საჩხერეში ერთ-ერთი პირველი საჯარისო შენაერთი, რომელსაც ეწოდა „იმერეთის სადროშო“, იყო ამ შენაერთის მეთაური. შემდგომში საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, ეროვნული გვარდიის სარდლის მოადგილე. აქტიურ მონაწილეობას ღებულობდა საქართველოს ერთიანობისათვის წარმოებულ ბრძოლებში (1991-1992 წწ., სამაჩაბლო). 1992 წლის 13 ივნისს ქალაქ გორში რუსეთის სამხედრო ძალებთან შეტაკების დროს ბესიკ ქუთათელაძე მძიმედ დაიჭრა და 27 ივნისს გარდაიცვალა. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის პირველი ხარისხის ორდენით. ბესიკ ქუთათელაძის სახელი მიენიჭა თავდაცვის სამინისტროს საჩხერის სამთო მომზადების სკოლას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბესიკ ქუთათელაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
*საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო — სამთო მომზადების სკოლას ბესიკ ქუთათელაძის სახელი მიენიჭა
*საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო —  პოლკოვნიკ ბესიკ ქუთათელაძის იუბილე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ალპერმი

**ალპერმი**, **ალფენოლი** ან **ალფერი** — შენადნობების ერთ-ერთი კლასი, რომელიც შეიცავს 83-90% რკინასა და 10-17% ალუმინს. ძირითადად, ალუმინი შენადნობის მასის 16%-ს შეადგენს. შენადნობი გამოიყენებოდა მეორე მსოფლიო ომში, იაპონელების მიერ, ისინი მას მაგნეტოგადამყვანების დამსამზადებლად იყენებდნენ, რომელიც შეიცავდა 12,7-12,9% ალუმინს. ასევე გამოიყენება რეზისტორების დასამზადებლად.

## სქოლიო
კატეგორია:შენადნობები
მაგნიუმის ალუმინიდი

**მაგნიუმის ალუმინიდი** — მაგნიუმისა და ალუმინის ინტერმეტალური ნაერთი. ბეტა ფაზაში ნაერთის ფორმულაა Mg2Al3, ხოლო გამა ფაზაში Mg17Al12, ორივე მათგანს აქვს კუბური კრისტალური სტრუქტურა. შენადნობს აქვს დაბალი სიმკვრივე და მაღალი სიმაგრე, ამიტომაც გამოიყენება საჰაერო ინჟინერიაში.

## სქოლიო
კატეგორია:შენადნობები
კატეგორია:ალუმინის ნაერთები
კატეგორია:მაგნიუმის ნაერთიბი
კატეგორია:ალუმინიდები
გიშისწყალი

**გიშისწყალი**, **აგრიჩაი** () — მდინარე აზერბაიჯანში. ალაზნის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს აღმოსავლეთ კავკასიონის სამხრეთ კალთებზე, მთა თიქლალიბაშის სიახლოვეს. სიგრძე 134 კმ, აუზის ფართობი 1810 კმ². ზემო დინებაში ეწოდება დაშაღილჩაი და უპირატესად მთის მდინარეა, შემდეგ დაშიუზის ქედის აღმოსავლეთ მხარეს გაედინება, ქვემო დინებაში ალაზნის ვაკეზე იშლება და ალაზანს საქართველოს საზღვრის სიახლოვეს ერთვის. იერთებს მრავალ შენაკადს, ძირითადად მარჯვენა მხრიდან. მდინარეზე 1987 წელს აშენდა აგრიჩაის წყალსაცავი. საშუალო წლიური ხარჯი 21,7 მ³/წმ. ღვარცოფულია. მდინარის ხეობაშია ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი გიშის ეკლესია.

ქართველი მეცნიერი ვახუშტი ბატონიშვილი გიშის შესახებ გადმოგვცემს: 

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
კატეხისწყალი

**კატეხისწყალი**, **კატეხჩაი** () — მდინარე საქართველოსა და აზერბაიჯანის საზღვარზე. ალაზნის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, მთა გუთნის სამხრეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 2840 მ სიმაღლეზე. შესართავის სიმაღლე 187 მ-ზეა. მარჯვნიდან ერთვის მდინარე ვერქეთელი და მუროვჩაი. სიგრძე 54 კმ, აუზის ფართობი 620 კმ², საშუალო წლიური ხარჯი 9,9 მ³/წმ. ჩამონადენის 22 % მოდის წვიმაზე, 25 % თოვლზე, ხოლო 53 % მიწისქვეშა წყლებზე. ზემო დინებაში მიედინება ზაქათალის ნაკრძალის ტერიტორიაზე, სადაც აჩენს ჩანჩქერს. ქვემო დინებაში ვაკის მდინარეა. ღვარცოფულია. მდინარის ხეობაშია კატეხის ეკლესია, აქვეა სოფელი კატეხი.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ალაზნის შენაკადები
ვალერიან შარიქაძე

**ვალერიან შარიქაძე** (დ. 28 თებერვალი, 1949)  — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი.

დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1971-1975 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის გამოთვლითი ცენტრის ინჟინერი, სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური ეკონომიკურ- მათემატიკური ინსტიტუტის ასპირანტი. 1975-1989 წლებში იყო რესპუბლიკის სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის ეკონომიკის დაგეგმვისა და მართვის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ლაბორატორიის გამგე, ახალგაზრდა კადრების მომზადებისა და გადამზადების რესპუბლიკური ცენტრის კათედრის გამგე, ჟურნალ „საქართველოს კომუნისტის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი, კონსულტანტი, 1989-1990 წლებში იყო საქართველოს კპ კასპის რაიკომის პირველი მდივანი, სახალხო დეპუტატთა რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 

## რესურსები ინტერნეტში
*ვალერიან შარიქაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1949
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ჯემალ შონია

**ჯემალ შონია** (დ. 13 აგვისტო, 1947)  — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1971-1990 წლებში იყო გალის რაიონული გაზეთის რედაქციის ლიტმუშაკი, პასუხისმგებელი მდივანი. საქართველოს ჟურნალისტთა და მწერალთა კავშირების წევრი.  1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯემალ შონია  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1947
კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
დომენტი ყულუმბეგოვი

**დომენტი სარდიონის ძე ყულუმბეგოვი (ყულუმბეგთი)** (; დ. 4 იანვარი, 1955, სოფ. თხინალა, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი) — ოსი ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე. ე. წ. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის დე ფაქტო მთავრობის თავმჯდომარე 2014–2017 წლებში.

1972 წელს დაამთავრა ცხინვალის სკოლა-ინტერნატი. ამავე წელსვე ჩაირიცხა და 1978 წელს დაასრულა სამხრეთ ოსეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-უცხოური ენების ფაკულტეტი, 2009 წელს — თანამედროვე ჰუმანიტარული აკადემია, იურისპრუდენციის სპეციალობით. 2000 წელს დონის როსტოვის სახელმწიფო სამსახურის ჩრდილოეთ კავკასიის აკადემიაში გაიარა პროფესიული გადამზადება. საკლასო ჩინი: რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო სამოქალაქო სამსახურის 1-ლი კლასის მრჩეველი; ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკის მე-3 კლასის მრჩეველი.

1978–1979 წლებში იყო თბილგვირაბმშენის საგვირაბო რაზმის საუღელტეხილო ბაზის მუშა; 1980–1983 წლებში — საქართველოს ალკკ სამხრეთ ოსეთის საოლქო კომიტეტის ინსტრუქტორი, ჯგუფის გამგე და განყოფილების გამგე; 1983–1985 წლებში — საქართველოს ალკკ ცხინვალის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი; 1985–1988 წლებში — საქართველოს ალკკ სამხრეთ ოსეთის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი; 1988–1991 წლებში საქართველოს კომუნისტური პარტიის სამხრეთ ოსეთის სამხარეო კომიტეტის განყოფილების გამგე; 1992–2000 წლებში — ჩრდილოეთ ოსეთის სამიგრაციო სამსახურის უფროსი ინსპექტორი, განყოფილების გამგე, ხელმძღვანელის მოადგილე, ხელმძღვანელის პირველი მოადგილე; 2000–2006 წლებში — ჩრდილოეთ ოსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის საკითხების სამმართველოს ხელმძღვანელის მოადგილე; 2006 წელს — ჩრდილოეთ ოსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის საკითხების სამმართველოს განყოფილების უფროსი; 2006 წლის 10 ოქტომბრიდან 2009 წლამდე — ჩრდილოეთ ოსეთის მეთაურისა და მთავრობის ადმინისტრაციის შიდა პოლიტიკის სამმართველოს განყოფილების უფროსი.

2009–2012 წლებში იყო ე. წ. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის მოადგილე; 2012 წლის მაისიდან 2013 წლის ივნისამდე — სამხრეთ ოსეთში რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის წარმომადგენლის თანაშემწე. 2013 წლის ივნისიდან იკავებდა სამხრეთ ოსეთის მთავრობის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის პოსტს; 2014 წლის იანვარ-აპრილში იყო მთავრობის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი. 2014 წლის 2 აპრილს დაინიშნა სამხრეთ ოსეთის მთავრობის თავმჯდომარედ. 2017 წლის 24 აპრილიდან 16 მაისამდე ასრულებდა მთავრობის თავმჯდომარის მოვალეობას.

დაჯილდოებულია მედლით „შრომითი მამაცობისათვის“, მედლებით „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის 20 წლისთავის აღსანიშნავად“ და „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის 15 წლისთავის აღსანიშნავად“, დნესტრისპირეთის მოლდავური რესპუბლიკის მედლით „საერთაშორისო თანამშრომლობის განმტკიცებისათვის“, სამხრეთ ოსეთის მეგობრობის ორდენით.

დაქორწინებულია, ჰყავს 3 შვილი. ფლობს რუსულ, ოსურ და გერმანულ (კითხვა, გააზრება) ენებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეები
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დავით ყაზახაშვილი

**დავით ყაზახაშვილი** (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2004 წელს დურბანში, სამხრეთ აფრიკაში.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით ყაზახაშვილი  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გივი შენგელია

**გივი შენგელია** (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა). 1995 წელს საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს თასის გუნდური გათამაშების ვერცხლის პრიზიორი. მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (1995, ნიქოზია, კვიპროსი).

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გივი შენგელია  — ქართული სპორტი.

კატეგორია:ქართველი მსროლელები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
დავით შენგელია

**დავით შენგელია**  (დაბადების თარიღი უცნობია,  თბილისი) — ქართველი სპორტსენი (სამბო). მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2006 წელს სოფიაში, ბულგარეთში.

## ძიითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით შენგელია — ქართული სპორტი. 

კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამბისტები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ყიზილ-უზენი

**ყიზილ-უზენი** () — მდინარე ირანში. სიგრძე 720 კმ, აუზის ფართობი 56,2 ათ. კმ². სათავეს იღებს ზაგროსის მთების ჩრდილოეთ განშტოებებზე, კვეთს ირანის მთიანეთის დასავლეთ ნაწილს, ქვემოთში არღვევს ელბურსის მთების დასავლეთ განშტოებებს. უერთდება მდინარე შაჰრუდს და წარმოქმნის სეფიდ-რუდს, რომელიც კასპიის ზღვაში ჩაედინება და დელტას ქმნის. საშუალო მრავალწლიანი ხარჯია 170 მ³/წმ. ახასიათებს წყლის დონის აწევის ორი პერიოდი: გაზაფხულზე — თოვლის დნობის გამო და შემოდგომით — წვიმებისგან. ყიზილ-უზენისა და შაჰრუდის შესართავთანაა ჰიდროკვანძი (100 მეტრის სიმაღლის კაშხალი, ჰესი, წყალსაცავი). იყენებენ სარწყავად. დელტაში მდებარეობს ქალაქი რეშთი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ირანის მდინარეები
ფერაულთ ციხე

**ფერაულთ ციხე** — კოშკი, არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხახმატში, ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი ნაგებია ნატეხი ქვით. მისი ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია, შემორჩენილია მხოლოდ ორი სართული და მესამე სართულის ჩრდილოეთი კედლის მცირე ნაწილი. შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთ კედელში, მიწიდან 3,4 მეტრზე. კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო შეწყვილებული სათოფურია. მეორე სართულის დასავლეთ კედელში სარკმელია, აღმოსავლეთისაში — სათოფური. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე იყო გამართული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ღელისკარის სამაროვანი

**ღელისკარის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხახმატის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე, მდინარე გუდანისჭალის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება XI-XII საუკუნეებით. 1973 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. გამოვლინდა ორი ქვისსამარხი. ერთში აღმოჩნდა ზურგზე გაშოტილი ჩონჩხი თავით დასავლეთისკენ, ბრინჯაოს გრავირებული სამაჯური და ბეჭედი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ხახმატის წმინდა გიორგის ჯვარი

**ხახმატის წმინდა გიორგის ჯვარი** — საკულტო ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხახმატსა და სოფელ ბისოს შორის. ორივე სოფლის სალოცავია. უჭირავს საკმაოდ მოზრდილი მინდორი და შედგება დარბაზისაგან, საქვაბისა და საკოდისაგან. აქვე მრავლადაა ნახევრად დანგრეული სალოცავი და კოშკები და წმინდა ხეები.

დარბაზი, საქვაბე და საკოდე ფიქლით ნაგებ ერთ ნაგებობაშია მოქცეული. საქვაბეში შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდანაა. კარის გვერდით, გარედან, ქვის სკამებია. სათავსი ოთხკუთხაა. კარის გვერდით და მოპირდაპირე კედელში, წყობაში დატანებულია წარწერიანი ქვები.

დარბაზში შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთ კედელშია. ეს სათავსი გეგმით ოთხკუთხაა და შედარებით მოზრდილი, კედლების გასწვრივ აქაც ქვის სკამებია მოწყობილი. შუაში კერაა. ჩრდილო-დასავლეთ კედელში გაჭრილი კარი საკოდეში გასასვლელია. აღნიშნულ სათავსებს შორის იგი ყველაზე პატარაა. დღეს თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შენობის ორფერდა სახურავი ჩანგრეულია.

საზარე გეგმით კვადრატულია და ოთხივე მხარეს თითო თაღითაა გახსნილი. ნაგებია ფიქლით. გადახურულია პირამიდული ფორმის სახურავით. თავზე თეთრი ქვა ადევს.

საზარის ახლოს გეგმით ოთხკუთხა, ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები ორი პატარა კოშკისებრი ყრუ ნაგებობაა. აქვეა გეგმით ოთხკუთხა, ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები წმინდა გიორგის სვეტი — ცალ მხარეს პატარა ნიშით, რომელშიც წმინდა გიორგის ხატი იყო დასვენებული.

## ლიტერატურა
*
**ოჩიაური თ.*, „ქართველთა უძველესი სარწმუნოების ისტორიიდან“, თბილისი, 1954
**ოჩიაური თ.*, „გადმოცემები სალოცავთა დაარსების შესახებ“, „მაცნე“, N2, 1974

კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
ბეწენწურების კოშკი

**ბეწენწურების კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეწენწურების განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოსთან. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (4,1 x 3,7 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით. შემორჩენილია სამი სართულის სიმაღლეზე. ჩამოშლილია სართულშუა გადახურვები და მესამე სართულის კედლების დიდი ნაწილი. პირველი სართულის კედლებში შემორჩენილი საძელე ფოსოების მიხედვით, ამ სართულის გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში გაჭრილი კარის ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია. ჩრდილო კედლის შუა ნაწილში თაღოვანი ბუხარია, აღმოსავლეთ კედელში და დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილში — სათოფურები. მეორე სართულსაც ბრტყელი გადახურვა ჰქონია. შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის ძელების ბუდეები. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სვიმონის ხატი

**სვიმონის ხატი** — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეწენწურების სამხრეთით, 0,5 კილომეტრზე, სკინტლიანთ გორაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,7 x 3,45 მეტრი), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია შენობის კედლების უმეტესი ნაწილი, ჩამონგრეულია გადახურვა. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში შესასვლელია, აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე — სწორკუთხა სარკმელი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხეობის ბზიანის ეკლესია

**ხეობის ბზიანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხეობის აღმოსავლეთით, სასაფლაოსთან, ბზის კორომში. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვის კვადრებით და შირიმის ქვის ფილებით. ძლიერ დაზიანებულია: სახურავი ჩაქცეულია. დანგრეულია აღმოსავლეთი, სამხრეთი და ჩრდილოეთი კედლების უმეტესი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შემორჩენილია კარის დასავლეთი წირთხლის მცირე ნაწილი. აფსიდი ნალისებრი ფორმისაა, მის ჩრდილოეთ და სამხრეთ გვერდებში თითო ღრმა და მაღალი, ნალისებრი თაღით გადახურული ნიშია. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ახალსოფლის ეკლესია (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)

**ახალსოფლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის ახალსოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. აგებულია XVIII საუკუნეში. ეკლესია დარბაზულია (12,7 x 7 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. საბჯენი თაღები, პილასტრები, კამარა, კარ–სარკმელთა წირთხლები აგურისაა. კედლები შიგნიდან შელესილი და შეთეთრებულია. თაღოვანი შესასვლელები გაჭრილია სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში. ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად, ერთი მცირე და ერთი განიერი თაღოვანი ნიშაა. თითო თაღოვანი სარკმელი ჩრდილო–სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. საკურთხეველში დგას აგურით ნაწყობი ტრაპეზი. გრძივი კედლების სამ წყვილ პილასტრზე გადადის შეისრული საბჯენი თაღები, რომლებიც ქვიშაქვის პროფილირებულ იმპოსტებს ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთი წყვილი და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი, საკურთხევლის სივრცეს დარბაზისგან გამოყოფს. კამარა შეისრული ფორმისაა. გარედან ორივე შესასვლელი ჩასმულია სწორკუთხა შეღრმავებაში, რომლის ირგვლივ აგურის წყობით შეღრმავებით გამოყვანილი 16 რომბია განლაგებული. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, სარკლის ზემოთ, ფრონტონის არეში გამოსახულია თითო შეღრმავებული ჯვარი. აღმოსავლეთის ჯვრის მკლავის გვერდზე თითო მრგვალი ნიშაა. თითო ჯვარია გამოსახული სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადების აღმოსავლეთ ნაწილში.

ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დაშენებული ყოფილა აგურის სამრეკლო, რომლისგანაც შემორჩენილია მხოლოდ ქვედა ნაწილი. ეკლესიას აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდანი ჰქონია. მისი უმეტესი ნაწილი კრამიტის სახურავთან ერთად ჩამოშლილია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები