open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კარლ ფილიპ მორიცი

**კარლ ფილიპ მორიცი** (; დ. 15 სექტემბერი, 1756, ჰამელნი — გ. 26 ივნისი, 1793, ბერლინი) — გერმანელი მწერალი. მისი მთავარი ნაწარმოებია ოთხტომიანი ავტობიოგრაფიული რომანი „ანტონ რაიზერი, ფსიქოლოგიური რომანი“ (1785-1790). მორიცს ეკუთვნის გამოკვლევები პედაგოგიკის, ფსიქოლოგიის, ესთეტიკის, გერმანული ენისა და სტილისტიკის, მითოლოგიის ისტორიულ დარგში და სხვა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1756
კატეგორია:გარდაცვლილი 1793
კატეგორია:პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ჯანაანის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ჯანაანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (9,2 X 6,8 მ), ნაშენია რიყის ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა, რომლებშიც თანაბარი ინტერვალებით დაცილებული აგურის შრეებია ჩართული. გარეთა კუთხეები, კამარა, კონქი, კარ-სარკმელთა ღიობები და საბჯენი თაღი კვადრატული აგურისაა. ინტერიერი შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის საფარი და ლავგარდნის მნიშვნელოვანი ნაწილი. ფასადებზე შელესილობის კვალიღაა შემორჩენილი.

ეკლესიაში ერთადერთი თაღოვანი შესასვლელი დასავლეთითაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია დატანებული. თითო მსგავსი სარკმელია დანარჩენ კედლებშიც. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა, მარტივი პილასტრების წყვილით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებს, მთელ სიგრძეზე, საფეხური გასდევს.

დასავლეთ ფასადზე აგურის წყობის შეღრმავებით საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარია გამოსახული. კედლები დასრულებული ყოფილა აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დაშენებული ყოფილა აგურის ოთხწახნაგა სამრეკლო, რომლისგანაც მხოლოდ კვადრატული საფუძველიღაა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯანაანის ღვთისმშობლის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გაბრიელ დე მორტილიე

**გაბრიელ დე მორტილიე** (; დ. 29 აგვისტო, 1821, მელანი — გ. 25 სექტემბერი, 1898, სენ-ჟერმენ-ან-ლე) — ფრანგი არქეოლოგი. 1848 წლის საფრანგეთის რევოლუციის მონაწილე. 1868-1885 წლებში სენ-ჟერმენის წინაისტორიულ სიძველეთა მუზეუმის თანამშრომელი და ხელმძღვანელი. შეიმუშავა პალეოლითური კულტურის განვითარების ქრონოლოგიური სქემა, რომელსაც საფუძვლად დაუდო შრომის იარაღის ფორმებსა და დამუშავების მეთოდებს შორის არსებული განსხვავება. მორტილიე იყო ევოლუციონისტი, ჩარლზ დარვინის მიმდევარი, მაგრამ მცდარი იყო მისი შეხედულება, თითქოს ცხოველთა და მცენარეული სამყაროს განვითარების კანონები ადამიანთა საზოგადოებაზე და ნივთიერი კულტურის საგანთა ფორმების განვითარებაზეც ვრცელდებოდა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი არქეოლოგები
კატეგორია:ევოლუციონისტები
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
ართურ ლესლი მორტონი

**ართურ ლესლი მორტონი** (; დ. 4 ივლისი, 1903, ჰენგრეივი, საფოკი — გ. 23 ოქტომბერი, 1987) — ინგლისელი ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე და პუბლიცისტი. განათლება მიიღო კემბრიჯის უნივერსიტეტში. იყო დიდი ბრიტანეთის კომპარტიის (დბკპ) წევრი 1929 წლიდან. დბკპ-სთან არსებული ისტორიკოს მარქსისტთა ჯგუფის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. მორტონის „ინგლისის ისტორია“ (1937) არის პირველი ნაშრომი, რომელშიც დიდი ბრიტანეთის ისტორია გაშუქებულია მარქსისტული პოზიციებიდან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
მინოსი

[მინი|მინოსი, ილუსტრირებულია [გუსტავ დორეს მიერ დანტე ალიგიერისათვის, *ჯოჯოხეთი*]]
**მინოსი** — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში კუნძულ კრეტის (ქ.კნოსოსის) მეფე, ზევსისა და ევროპეს ძე. ძლიერი საზღვაო სახელმწიფოს შემქმნელი და კანონმდებლობის დამფუძნებელი. უძველესი თქმულებების მიხედვით, სამართლიან და ბრძენ მეფედ გვევლინება, ხოლო მოგვიანებით, თესევსის ატიკური მითების გავლენით უსამართლო და მკაცრ ტირანად. მინოსს ლაბირინთში ჰყოლია ჩაკეტილი პოსეიდონისაგან მიძღვნილი ხარისა და თავისი ცოლის, პასიფაეს, არაბუნებრივი სიყვარულის შედეგად შობილი ურჩხული — მინოტავრი, რომელსაც ადამიანებით კვებავდა. როდესაც ათენელებმა მინოსის ვაჟი ანდროგეოსი მოკლეს, მინოსმა დალაშქრა ათენი და ხარკად 9 წელიწადში ერთხელ 7 ჭაბუკსა და 7 ქალწულს სთხოვდა მინოტავრისთვის.

კუნძულ კრეტის არქეოლოგიური გათხრები გარკვეულ საფუძველს იძლევა იმისათვის, რომ ძველი წელთაღრიცხვით XVII-XV საუკუნეების ისტორია დაუკავშირდა მინოსის მითებს. თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში კუნძულ კრეტის ძველ ისტორიას მინოსის პერიოდს უწოდებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
გუავიარეს დეპარტამენტი

**გუავიარე** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ რეგიონში. დედაქალაქია სან-ხოსე-დელ-გუავიარე. შეიქმნა 1991 წლის 4 ივლისს, კოლუმბიის ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე.

გუავიარეს ტერიტორიაზე სახლობს ნუკაკის ნომადური ტომი, რომელიც 1988 წლამდე დანარჩენ სამყაროსთან კონტაქტზე არ გამოდიოდა. 

დეპარტამენტი შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
გუაინიის დეპარტამენტი

**გუაინია** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ესაზღვრება ვენესუელასა და ბრაზილიას. დედაქალაქია ინირიდა. 1963 წელს გუაინია ვაუპესის დეპარტამენტს გამოეყო. ჩრდილოეთი ნაწილი და მდინარე ინირიდა ორინოკოს აუზს მიეკუთვნება, დარჩენილი ნაწილი კი ამაზონის. დეპარტამენტის ტერიტორიაზე სახლობს 24 ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც გარდა ესპანურისა და პორტუგალიურისა ოთხ ინდიურ ენაზე საუბრობენ.

დეპარტამენტი შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Guainía Secretary of Education 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
უილის დეპარტამენტი

**უილა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, დედაქალაქია ნეივა. 

## გეოგრაფია
დეპარტამენტის სამხრეთით მდებარეობს კოლომბიის მასივი. აქვე იწყება კორდილიერა-ორიენტალიც. 

უილის დეპარტამენტში მდებარეობს კოლომბიის მეორე უმაღლესი მწვერვალი — ვულკანი ნევადო-დელ-უილა. აქვე იღებს სათავეს კოლომბიის უდიდესი მდინარე მაგდალენა. 

დეპარტამენტი 37 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Government of Huila official website 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
მირმეკოფილია

[მინი|[ჭიანჭველები აკაციაზე]]
**მირმეკოფილია** — ჭიანჭველების მიერ ზოგიერთი მცენარის გამოყენება თავშესაფრად და საკვებად. ჭიანჭველები სახლდებიან მცენარის ღეროებში, ეკლებში, მუხლთშორისებსა და სხვა, ან იკვებებიან მათი გამონაყოფებით. მირმეკოფილია უმეტესად გავრცელებულია ამერიკაში და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტროპიკებში. მირმეკოფილიის ფორმაა სხვადასხვა ცხოველის შეგუება ჭიანჭველების ბუდეში ცხოვრებასთან. ჭიანჭველების დამოკიდებულება მირმეკოფილებთან შეიძლება ნეიტრალური იყოს; ხშირია სიმბიოზის და კომენსალიზმის შემთხვევები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეკოლოგია
კატეგორია:ენტომოლოგია
კატეგორია:მირმეკოლოგია
ლა-გუახირის დეპარტამენტი

**ლა-გუახირა** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ რეგიონში და იკავებს გუახირის ნახევარკუნძულის უდიდეს ნაწილს. ესაზღვრება კარიბის ზღვასა და ვენესუელას. დედაქალაქია რიოაჩა.

გუახირის ვრცელ არიდულ ვაკეებზე სახლობენ ადგილობრივთა მრავალგვარი ტომები, მათ შორის ვაიუს ხალხი, გუახიროები, მაკუიროები, ანატესები, ვაიუნაიკის ხალხი, კუანაოები და ენეალები, რომლებიც აქ ჯერ კიდევ ესპანელთა მოსვლის დროიდან სახლობენ. კოლონიზაციის პერიოდში ტერიტორია სადავო იყო სანტა-მარტას გუბერნატორებსა და ვენესუელას შორის, ძირითადად მარგალიტის დეპოზიტების გამო. ტერიტორიის ხელშეი ჩაგდებას ასევე ცდილობდნენ ინგლისელი მეკობრეები, ფრანგები და გერმანელები. 1871 წელს რეგიონი გამოეყო მაგდალენას დეპარტამენტს და შეიქმნა ლა-გუახირა. 

1911 წელს კოლუმბიის მთავრობამ შექმნა ლა-გუახირის კომისარიატი, რასაც მოჰყვა იმიგრანტთა ტალღა ახლო აღმოსავლეთიდან, კერძოდ ლიბანიდან, სირიიდან, პალესტინიდან და იორდანიიდან. საბოლოოდ, დეპარტამენტის სახით ლა-გუახირა 1964 წელს შეიქმნა. 

ეკონომიკა ძირითადად ეფუძნება ქვანახშირის მოპოვებას კერეხონში, სადაც 2004 წელს 24.9 მლნ ტონა იქნა წარმოებული. ასევე მნიშვნელოვანია ბუნებრივი გაზის ექსპლუატაცია და მარილის მოპოვება. პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა გუახირის უდაბნოს ნახევარკუნძულის წვერზე მდებარე პატარა სოფელი კაბო-დე-ლა-ველა. 

ლა-გუახირის დეპარტამენტი 15 მუნიციპალიტეტისაგან შედგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Violence in La Guajira
* Colombian ministry of Education: Education in La Guajira
* [Bank of the Republic - Colombia: Education in the Caribbean region of Colombia](https://web.archive.org/web/20070624184956/http://www.banrep.gov.co/documentos/publicaciones/regional/documentos/DTSER-69%20(VE).pdf)
* Bank of the Republic - La Guajira y el mito de las regalías redentoras by Adolfo Meisel Roca No. 86 Febrero, 2007 
* UNESCO: indigenous peoples in la Guajira

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
პონედერა

**პონედერა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 430 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 204 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ატლანტიკოს დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კოღოთოს უსანეთის ეკლესია

**კოღოთოს უსანეთის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოღოთოში. დგას სოფლის განაპირას, სასაფლაოზე. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (12,4 X 7,6 მ), ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა; კამარა, საბჯენი თაღები, კონქი, კარ-სარკმლების წირთხლები, თაღები და იატაკი - აგურის. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ფასადებზე შელესილობა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია.

შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი თაღოვანია, შიგნიდან და გარედან სწორკუთხა შეღრმავებაში ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, შიგნით ისრული, ხოლო გარედან ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია. ერთი მსგავსი სარკმელია დასავლეთ კედელში, ხოლო ჩრდილოეთ და სამხრეთისაში - ორ-ორი.

გრძივ კედლებზე სამ-სამი ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით საკურთხეველი გამოყოფილია დარბაზისგან. ერთი საბჯენი თაღი დასავლეთ კედლის გასწვრივაა. იგი კუთხის პილასტრებზეა დაყრდნობილი.

აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო თაღოვანი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის თაღთან და მარცხნივ, კედელში, თითო პატარა ქვევრია ჩასმული. საკურთხევლის ბაქანი რამდენადმე წინაა წამოწეული, დარბაზის იატაკის მიმართ შემაღლებულია საფეხურით და წინიდან, შუაში, ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის.

დარბაზის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა (შემორჩენილია იატაკის საყრდენი ორი ძელი). ფასადები სადაა. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, სარკმლის ზემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით თითო ჯვარია გამოყვანილი.

ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმულია ოთხივე მხარეს ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი, ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა სამრეკლო, რომელსაც თუნუქით შემოსილი პირამიდული სახურავი აქვს.

ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. სახურავი ღარისებრი კრამიტისაა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* კოღოთოს უსანეთის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ხარისძირა

**ხარისძირა**  ()  — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ხარისძირასებრთა ოჯახისა. გვარი აერთიანებს ოცზე მეტ სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევროპაში, უმთავრესად, ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აღმოსავლეთით მათი არეალი მოდის მცირე აზიამდე. 

საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: კავკასიური ხარისძირა (), რომელსაც მოთეთრო-მომწვანო ყვავილები აქვს, იზრდება ტყეში, ტყისპირებზე და გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში და აფხაზური ხარისძირა (Helleborus abchasicus), რომლის ყვავილი ვარდისფერ-მეწამული, ზოგჯერ მოიისფროა. იზრდება კირქვებზე მთის შუა სარტყელში აფხაზეთსა და იმერეთში. ადრემოყვავილე დეკორატიული მცენარეებია.

## აღწერა და გავრცელება
ხარისძირას გვარი ნატიურია ევროპის უმეტესი ნაწილისათვის, დაწყებული ბრიტანეთის დასავლეთი სანაპიროდან, დამთავრებული თურქეთის ჩრდილოეთი სანაპიროებითა და კავკასიით. სახეობათა ყველაზე დიდი კონცენტრაცია გვხვდება ბალკანეთში. 

საინტერესოა ხარისძირაზე გენეტიკოსების მიერ გამოყვანილი ჯიშები. მათ შორის, აღსანიშნავია ორმაგი ხარისძირა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*http://www.rhs.org.uk/learning/research/Sciencereport/Hellebore.pdf 
*http://phengels.club.fr/CatalogueHelleborus.html 
*http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Info&id=46995 
*http://www.hughnunn.co.uk/HarvingtonHellebores.asp 
*http://www.broadviewgardens.co.uk/national-collection-of-hellebores.aspx 
*http://www.ashwoodnurseries.com

## სქოლიო
კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები
ონის სინაგოგა

**ონის სინაგოგა** () — უმოქმედო სინაგოგა ონში, რომელიც 1895 წელსაა აგებული. მდებარეობს ონში, ვახტანგ VI-ის ქუჩაზე.

## არქიტექტურის დეტალები 
მინიატიურა|მარცხნივ|270პქ|ონის სინაგოგა
სინაგოგა აიგო ეკლექტიზმის სტილში 1895 წელს. საქართველოში არსებულ სინაგოგებს შორის სიდიდით მესამე ადგილს იკავებს თბილისისა და ქუთაისის სინაგოგების შემდეგ. 
სინაგოგის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია თეთრი კირქვა. სახურავი გუმბათიანია. შენობას ოთხკუთხედი ფორმა აქვს. გუმბათი სრულდება მრავალქიმიანი, დავითის ვარსკვლავით. შენობა მიმართულია აღმოსავლეთისკენ.

სინაგოგას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ონის სინაგოგა და მისი ერთადერთი ებრაელი მცველი
* ონის სინაგოგა დღეს ისევ დაკეტილია
* ონის სინაგოგა 120 წლისაა 
* ონელი ებრაელების ისტორია

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სინაგოგები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
მაგდალენას დეპარტამენტი

**მაგდალენა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, კარიბის ზღვის სანაპიროსთან. სახელი ეწოდა მდინარე მაგდალენასგან. დედაქალაქია სანტა-მარტა. შედიოდა კოლომბიის შეერთებული შტატების ისტორიული სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 

მაგდალენას ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლა-გუახირის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — სესარის დეპარტამენტი. დასავლეთიდან მდინარე მაგდალენა გამოჰყოფს ატლანტიკოსა და ბოლივარის დეპარტამენტებისაგან. 

დეპარტამენტი 30 მუნიციპალიტეტისაგან შედეგება.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Biblioteca Biblioteca Luis Ángel Arango/Magdalena 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
უილიამ უაილერი

**უილიამ უაილერი** (); (1 ივლისი, 1902 — 27 ივლისი, 1981) — ამერიკელი კინო რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. სამჯერ მიიღო ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის.

## ფილმოგრაფია
*1936 - დოდსვორტი *(Dodsworth)*
*1938 - იეზაველი *(Jezebel)*
*1939 - ქარიშხლიანი უღელტეხილი *(Wuthering Heights)*
*1940 - დასავლელი *(The Westerner)*
*1941 - პატარა მელიები *(The Little Foxes)*
*1942 - მისის მინივერი *(Mrs. Miniver)*
*1946 - ჩვენი ცხოვრების საუკეთესო წლები *(The Best Years of Our Lives)*
*1949 - მემკვიდრე *(The Heiress)*
*1951 - დეტექტიური ისტორია *(Detective Story)*
*1953 - რომაული არდადეგები *(Roman Holiday)*
*1957 - მეგობრული რწმენა *(Friendly Persuasion)*
*1958 - დიდი ქვეყანა *(The Big Country)*
*1959 - ბენ-ჰური *(Ben-Hur)*
*1965 - კოლექციონერი *(The Collector)*
*1966 - როგორ მოვიპაროთ მილიონი *(How to Steal a Million)*

## რესურსები ინტერნეტში
*
* უილიამ უაილერის ბიოგრაფია  

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ედგარ მიჩელი

მინი|ედგარ მიჩელი
**ედგარ მიჩელი** (; დ. 17 სექტემბერი, 1930, ჰერიფორდი, ტეხასი — გ. 4 თებერვალი, 2016, უესტ-პალმ-ბიჩი, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი კოსმონავტი მფრინავი, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის I რანგის კაპიტანი. დაამთავრა უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა, აგრეთვე კარნეგის სახელობის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი პიტსბურგში (პენსილვანია) და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (1964). 1966 წლიდან კი იყო აშშ-ის აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველოს რაზმში. 1971 წლის 1-10 თებერვალს ალან შეპარდსა და ს. რუსასთან ერთად გაფრინდა მთვარეზე ხომალდ „აპოლონ-14“-ით, იყო მთვარის კაბინის პილოტი. 1971 წლის 5 თებერვალს მიჩელი და შეპარდი მთვარის კაბინით დაეშვნენ მთვარეზე კრატერ ფრა მაუროს რაიონში. მთვარეზე დაჰყვეს 33,5 საათი. ორჯერ გამოვიდნენ მთვარის ზედაპირზე ოთხ-ოთხი საათით. ჩაატარეს სამეცნიერო კვლევა და ტექნიკური ექსპერიმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები
კატეგორია:დაბადებული  17 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი  4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ციცინათელები ბაღში

**ციცინათელები ბაღში** () — 2008 წლის დრამატული ფილმი. ფილმის პრემიერა 2008 წელს შედგა, ხოლო კინოგაქირავებაში 2011 წელს გავიდა.

## სიუჟეტი
ფილმი გადმოსცემს ერთი ოჯახის ისტორიას, სადაც ცხოვრობენ მკაცრი მამა ჩარლი, მისი შვილი მაიკლი, გერი ჯეინი და კეთილი მეუღლე ლიზა. ლიზა იღუპება ავტოავარიაში, რომელიც მისმა მეღლემ, ჩარლზმა გამოიწვია. მაიკლს კი, რომელიც ალკოჰოლიკ კელიზეა დაქორწინებული, გადაწყვეტილი აქვს დაწეროს წიგნი თავისი ბავშვობის შესახებ სათაურით „ციცინათელები ბაღში“.

## როლებში
*რაიან რეინოლდსი - მაიკლ ტეილორი
*ჯულია რობერტსი - ლიზა ტეილორი
*უილემ დეფო - ჩარლზ ტეილორი
*ემილი უოტსონი - ჯეინ ლოურენსი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
ზემო ალვანის ბზიანის ეკლესია

**ზემო ალვანის ბზიანის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. დგას სოფლის ჩრდილოეთით ორ კილომეტრზე, ტყეში. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი, თაროსებრი კაპიტელით დაგვირგვინებული ორსაფეხურიანი პილასტრით. რომელზეც კედლის მიმდებარე თაღები და კამარის საბჯენი თაღი იყო დაყრდნობილი. ეკლესია ნაგები ყოფილა მოზრდილი, თითქმის თანაბარი ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. პილასტრი და თაღების შემორჩენილი ნაწილები - შირიმით.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო ალვანის ბზიანის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეფროსის ეკლესია

**ეფროსის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, 4-5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები. ეკლესიის შიგნით ხეები და ბუჩქებია ამოსული.

ეკლესია დარბაზულია (7,5 X 5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება ნაწილობრივად არის დაცული. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. შემორჩენიჩლია სამხრეთ წირთხლის კვალი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გეგმით ნახევარწრიული სამი თაღოვანი ნიშია. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ეფროსის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ორფეოსის სიკვდილი

**„ორფეოსის სიკვდილი“** — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 1996 წლის დრამატული ფილმი.

## სიუჟეტი
ენტომოლოგიის პროფესორი ვახტანგ ითრიელი აქვეყნებს რამდენიმე სტატიას, სადაც მკაცრად აკრიტიკებს ქართულ ნაციონალიზმს. ამის გამო მას ნაციონალისტები სდევნიან და უნივერსიტეტიდან გაგდებით ემუქრებიან. ამავე დროს ვახტანგი ხვდება მეძავ ნინოს, უყვარდება ის და ცდილობს, მაფიოზებისგან დაიხსნას, თუმცა საბოლოოდ დამნაშავეები ნინოს კლავენ, ხოლო ვახტანგს მისი სტუდენტი ბინაში პოულობს გარდაცვლილს.

## როლებში
*ზურაბ ყიფშიძე - ვახტანგ ითრიელი
*ნინო კასრაძე - ნინო
*ზურაბ ბეგალიშვილი - ჯიპის პატრონი
*კახი კავსაძე - ელიზბარი
*ირაკლი ჩარკვიანი - გიტარისტი
*შორენა პატარაია - თამრიკო

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*

კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1996 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:გიორგი შენგელაიას ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
ჰაბეას კორპუს აქტი (1679)

**ჰაბეას კორპუს აქტი** () — ინგლისის პარლამენტის 1679 წლის კანონი, დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთი ძირითადი კონსტიტუციური აქტი. ჰაბეას კორპუს აქტი სასამართლოს უფლებას ანიჭებს შეამოწმოს რამდენად კანონიერია მოქალაქის შეპყრობა და დაპატიმრება. თუ თავისუფლებააღკვეთილს დაპატიმრება უკანონოდ მიაჩნია, შეუძლია მიმართოს სასამართლოს. განცხადებას მოსამართლე განიხილავს ერთპიროვნულად დაპატიმრებულის თანდასწრებით; მოსამართლეს უფლება აქვს გაათავისუფლოს იგი (უპირობოდ ან საწინდრით), ან დააბრუნოს ისევ საპატიმროში, თუკი დაადგენს, რომ მართებულადაა დაპატიმრებული. ეს პროცედურა განმტკიცებულია აგრეთვე აშშ-ის 1787 წლის კონსტიტუციით და ცალკეული შტატების კონსტიტუციებით, ამ გარანტიის მოქმედების შეჩერება შეუძლია მხოლოდ კონგრესს, ასეთი უფლება აქვს პრეზიდენტსაც ფორმალურად მაშინ, თუ ამას სახელმწიფოს უშიშროება მოითხოვს. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს სამართალი
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
მიკი რურკი

**მიკი რურკი** ( დ. 16 სექტემბერი 1952, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი. სახელი გაითქვა ეროტიკული დრამით  9½ კვირა. 1991-1994 წლებში მოღვაწეობდა  როგორც პროფესიონალი მოკრივე. არის ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ლაურეატი, ოსკარის ნომინანტი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კანიალალ მანეკლალ მუნში

**კანიალალ მანეკლალ მუნში** (; დ. 30 დეკემბერი, 1887, ბჰარუჩი — გ. 8 თებერვალი, 1971) — ინდოელი მწერალი, ისტორიკოსი, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე. წერდა ინგლისურ და გუჯარათულ ენაზე. განათლებით იყო იურისტი. 1915 წლიდან თანამშრომლობდა მაჰათმა განდის ჟურნალს: „იანგ ინდიაში“. წერდა რომანებს. ავტორია თხზულებისა „გუჯარათი და მისი ლიტერატურა“ (1935).
მუნში რასას წყაროდ მიიჩნევდა ყოველივე იდეალურს ცხოვრებაში. იზიდავდა ზეკაცის, გმირის, გამოჩენილი პიროვნების იდეა. მისი სტილი გამოირჩევა მძაფრი დრამატიზმით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მწერლები
კატეგორია:ინდოელი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ლაპეენრანტა

**ლაპეენრანტა** (), ასევე **ვილმანსტრანდი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ფინეთში, აღმოსავლეთი ფინეთის გუბერნიაში, სამხრეთ კარელიის ადმინისტრაციული, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. მდებარეობს ისტორიული პროვინცია კარელიის დასავლეთ ნაწილში, საიმას ტბის სამხრეთ სანაპიროსთან, რუსეთ-ფინეთის საზღვრის მახლობლად. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 72 391 ადამიანს შეადგენდა, ამ მონაცემებით იგი ფინეთის ქალაქებს შორის 30-ე ადგილზეა.

## ისტორია
ლაპეენრანტის მოსახლეობის წინაპრები ჯერ კიდევ გამყინვარების პერიოდის დასასრულიდან დასახლდნენ დღევანდელი საიმას ტბის ნაპირებზე. მათ ააშენეს საკუთარი სახლები სილიან სანაპირო ზოლზე. რკინის ხანის დასაწყისში ლაპეენრანტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, დღევანდელი რამდენიმე სოფლის ადგილას, უკვე არსებობდა მუდმივი დასახლებები. ნაპოვნია ძველიკარელიური და შუა საუკუნეების სამარხები.

XVI საუკუნეში დასახლება ფიჭვის ფისისა და კუპრის ვაჭრობის ერთ-ერთი ცენტრი იყო.

## დაძმობილებული ქალაქები
## იხილეთ აგრეთვე
* ფინეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* ლაპეენრანტის წარმომადგენლობა სანქტ-პეტერბურგში
* ლაპეენრანტა. ფოტორეპორტაჟი. 
* ლაპეენრანტა — დიდი ფინური ქალაქი რუსეთის საზღვრის მახლობლად, ფოტომასალა 
* ინფორმაცია ლაპეენრანტისა და იმატრის რეგიონების შესახებ
* ლაპეენრანტის ღირსშესანიშნაობები 

## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
კატეგორია:ფინეთის მუნიციპალიტეტები
ზემო ალვანის კვირაცხოვლის ეკლესია

**ზემო ალვანის კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, 2,5 კილომეტრზე, ტყეში. ნაგებია რიყისა და სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გვიანი გადაკეთებებისა და დანამატების გამო თავდაპირველი სახე შეცვლილი აქვს. თავდაპირველი ნაგებობა სამეკლესიიანი ბაზილიკაა, განეკუთვნება VIII – IX საუკუნეებს. მოგვიანებით შუა ეკლესიაზე, იმხანად დანგრეული გვერდის ეკლესიების ნაცვლად, ჩრდილოეთიდან მიუშენებიათ ვიწრო სამლოცველო, ხოლო სამხრეთიდან განიერი სათავსი, რასაც სამხრეთიდან აფსიდიანი მინაშენი ეკვრის. ნაგებობები გეგმის ერთ სწორკუთხედში (15 X 11 მ) არიან მოქცეული, რომელიც რამდენადმე სამხრეთ-ჩრდილოეთით არის წაგრძელებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ბაზილიკის შუა ეკლესიისაგან შემორჩენილია: ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდი, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები და სამხრეთ კედლის ნაწილი, ჩრდილოეთ ეკლესიიდან — დასავლეთ კედელი; სამხრეთ ეკლესია მთლიანად დანგრეულია.

შუა ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის შუაში ჩრდილო ეკლესიაში გასასვლელი კარია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილში ვიწრო და დაბალი სარკმელი.

ჩრდილოეთიდან მიშენებული სამლოცველოდან მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილია შემორჩენილი. დასავლეთიდან იგი მოზღუდულია მოგვიანებით, გრძივ კედლებს შორის ჩაშენებული კედლით, რომელშიც მოწყობილია ვიწრო და მაღალი სწორკუთხა შესასვლელი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ნალისებრთაღიანი სარკმელია, რომლის ჩრდილოეთით განიერი და ღრმა ნიშია. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის ნახევარწრიული თაღის ქუსლებთან თაროსებრი იმპოსტებია გამოყოფილი. სამხრეთ კედელში (აფსიდის მხართან) ვიწრო და მაღალი ნიშია. კამარა ცილინდრული ფორმისაა.

შუა ეკლესიას სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე მიშენებული აქვს ორ დამოუკიდებელ ნაწილად გაყოფილი სათავსი. სათავსის აღმოსავლეთ ნაწილს ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აფსიდი მოიცავს, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს (აფსიდის ბოლოებთან) თითო ფართო და მაღალი თაღოვანი გასასვლელია, მათგან ჩრდილოეთის შუა ეკლესიის საკურთხეველში გადის, ხოლო სამხრეთისა სამხრეთიდან მიშენებული ნაგებობის აღმოსავლეთ ნაწილში მოწყობილ პატარა ოთახში. აფსიდი გადახურულია საკმაოდ ტლანქი კონქით, რომლის ზემოთ დამატებითი სართული ყოფილა (შემორჩენილია კედლების ფრაგმენტები). სათავსის დასავლეთ ნაწილი მთლიანად დანგრეულია და ნანგრევებით არის ამოვსებული.

სათავსზე სამხრეთიდან მიშენებული ნაგებობა (შემორჩენილია მცირე ნაწილი) ვიწრო და გრძელი დერეფანია. განივი კედლით იგი ორ ნაწილად არის გაყოფილი. აღმოსავლეთ ნაწილი აფსიდიანია. მასში შესასვლელი დასავლეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილი). შესასვლელი ნავს დასავლეთ ნაწილის სამხრეთ კედელში ჰქონია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო ალვანის კვირაცხოვლის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ოჯახი (ფილმი)

**ოჯახი** — 1985 წლის ქართული მოკლემეტრაჟიანი დრამატული ფილმი.

## სიუჟეტი
ფილმი გადმოსცემს ერთი ოჯახის ცხოვრებას. ქეთიმ დისერტაცია უნდა დაიცვას, ამიტომ ოჯახისთვის და ბავშვებისთვის ვერ იცლის. ოჯახისთვის არ სცალია მის ქმარსაც, რომელიც სამსახურის საქმეებითაა დაკავებული. ოჯახის ხანდაზმული წევრი რუსუდანი კი უდარდელად განვლილ ცხოვრებას მისტირის.

## როლებში
*ლიკა ქავჟარაძე - ქეთი
*გოგი ქავთარაძე - რეზო
*ვერიკო ანჯაფარიძე - რუსუდანი
*ლია ელიავა - გურანდა

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1985 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ნანა ჯანელიძის ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ბუკარამანგა

**ბუკარამანგა** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ კოლუმბიაში, აღმოსავლეთ კორდილიერებში. სანტანდერის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 516 512 ადამიანს შეადგენდა. რკინიგზით უკავშირდება მდინარე მაგდალენას ხეობას. ბუკარამანგა ყავისა და თამბაქოს მწარმოებელი რაიონის ცენტრია. განვითარებულია კვებისა და ცემენტის მრეწველობა. ბუკარამანგა დაარსდა XVII საუკუნის I ნახევარში.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები

კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბარანკილია

**ბარანკილია** () — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის მთავარი საზღვაო და სამდინარო ნავსადგური კარიბის ზღვაზე, მდინარე მაგდალენას შესართავთან. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 694 879 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი დაარსდა 1813 წელს.

## კლიმატი
## იხილეთ აგრეთვე 
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტების დედაქალაქები
სტივენ სოდერბერგი

**სტივენ სოდერბერგი** (; 14 იანვარი, 1963) — ამერიკელი კინორეჟისორი. ცნობილია როგორც კომერციულად წარმატებული და კრიტიკოსთა მიერ მოწონებული ფილმების ავტორი. არის ოსკარის ლაურეატი.

## ფილმოგრაფია
*1989 — „სექსი, ტყუილები და ვიდეოჩანაწერები“ *(Sex, Lies, and Videotape)*
*1991 — „კაფკა“ *(Kafka)*
*1996 — „გრეის ანატომია“ ''(Gray's Anatomy)*
*1998 — „მხედველობის არის მიღმა“ *(Out of Sight)*
*1999 — „ინგლისელი“ *(The Limey)*
*2000 — „ერინ ბროკოვიჩი“ *(Erin Brockovich)*
*2000 — „ვაჭრობა“ *(Traffic)*
*2001 — „ოუშენის თერთმეტი მეგობარი“ *(Ocean's Eleven)*
*2002 — „სოლარისი“ *(Solaris)*
*2004 — „ეროსი“ *(Eros)*
*2004 — „ოუშენის თორმეტი მეგობარი“ *(Ocean's Twelve)*
*2007 — „ოუშენის ცამეტი მეგობარი“ *(Ocean's Thirteen)*
*2008 — „ჩე“ *(Che)*
*2009 — „გოგონა გამოძახებით“ *(The Girlfriend Experience)''

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ბიოგრაფია  
*ინტერვიუები  
*ფრანგული ახალი ტალღის გავლენები სოდერბერგზე 
* ლიტერატურა სოდერბერგის შესახებ 

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კუკუტა

**კუკუტა** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ კოლუმბიაში, ვენესუელის საზღვართან, ბოგოტა-კარაკასის საავტომობილო გზაზე. ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 750 000 ადამიანს. რკინიგზით უკავშირდება ნავსადგურ ენკონტრადოს (ვენესუელა) მდინარე კატატუმბოზე. ქალაქში განვითარებულია ყავისა და თამბაქოს მრეწველობები. კუკუტის ჩრდილოეთით იღებენ ნავთობს.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები

კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კოლუმბიის სამოქალაქო ომი (1860–1862)

**კოლუმბიის სამოქალაქო ომი** — მიმდინარეობდა 1860 წლის 8 მაისიდან — 1862 წლის ნოემბრამდე, ახლად ჩამოყალიბებულ კონსერვატიულ გრანადინის კონფედერაციასა და მისგან გამოყოფილ ლიბერალურ კაუკის შტატს შორის. გენერალი ტომას სიპრიანო დე მოსკერა დაუპირისპირდა ბარტოლომეო კალვოს, რომელიც ახლად შექმნილი გრენადის კონფედერაციის (1858 წელი) პრეზიდენტი იყო, დაამარცხა სამთავრობო ჯარები, შექმნა დამოუკიდებელი მთავრობა და 1862 წელს თავი პრეზიდენტად გამოაცხადა. შედეგად, გატარდა საკონსტიტუციო ცვლილებები, რომლის საფუძველზე ჩამოყალიბდა კოლუმბიის გაერთიანებული შტატები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* University of Antioquia: Antioquia during the 1860 Civil War 

## სქოლიო 
კატეგორია:კოლომბიის ისტორია
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ზემო ალვანის იახსრის ეკლესია

**ზემო ალვანის იახსრის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 3,5 კილომეტრზე, ტყიანი მთის თხემზე. განეკუთვნება IX-X საუკუნეებს.

ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა. ნაგებია საშუალო და მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. შიგნით კედლები მობათქაშებულია. შენობის გეგმის სწორკუთხედში (8,2 X 6,1 მ), რომელიც რამდენადმე სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული, სამი დამოუკიდებელი ეკლესიაა მოქცეული. მოგვიანებით (გვიანდელ შუა საუკუნეებში) ბაზილიკაზე დასავლეთიდან, საკმაოდ მოზრდილი ორსართულიანი ნაგებობა მიუშენებიათ, რომელიც მთლიანად ფარავს შუა და სამხრეთ ეკლესიის ფასადებს, ჩრდილოეთ ეკლესიის ფასადის ნახევარს და სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ ფასადის დასავლეთ ნაწილს.

ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია შუა ეკლესიის კონქი და კამარა. ფასადებზე ჩამოშლილია საპირე წყობა. დანგრეულია დასავლეთ მინაშენის მეორე სართულის კედლები.

შუა ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი ფორმის აფსიდით, რომლის ღერძზე ბრტყლად გადახურული სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის მხრები შირიმის თაროსებრი კაპიტელებითაა დასრულებული, რომლებსაც კონქის თაღი ეყრდნობოდა (დანგრეულია). შუა ეკლესია გვერდის ეკლესიებს უკავშირდებოდა გრძივ კედლებში გაჭრილი თითო თაღოვანი კარით. ჩრდილოეთ კარი ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთისა - კედლის შუა ნაწილში. ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში სწორკუთხა ნიშია, რომელშიც ჩრდილოეთ ეკლესიაში გამავალი ხვრელია.

სამხრეთ ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია, რომელსაც საფეხურებიანი რაფა აქვს. შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომლის ჩრდილოეთ ქუსლი შუა ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიშენებულ ორ თაღს ეყრდნობა. თაღებს შორის სწორკუთხა ბურჯია. აღმოსავლეთ თაღი ყრუა, დასავლეთისაში - შუა ეკლესიაში გამავალი კარია მოქცეული. დასავლეთ მინაშენში გამავალი კარი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი.

ჩრდილოეთ ეკლესიას აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდი აქვს. აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის მარჯვნივ - პატარა სწორკუთხა ნიში, ხოლო ქვემოთ, კედელზე, ქვით ნაწყობი ტრაპეზია მიდგმული. ეკლესიის ნახევარწრიული კამარა ჩრდილოეთით კედელს ეყრდნობა, სამხრეთით - სწორკუთხა ბურჯზე დაყრდნობილ, ორი ფართო თაღით შექმნილ გრძივ საყრდენს. დასავლეთის თაღის არეში, შუა ეკლესიიდან თაღოვანი კარი გამოდის. ეკლესიას ნატეხი ქვით ნაწყობი ლავგარდანი ჰქონია (ნაწილები შემორჩენილია მხოლოდ გვერდის ეკლესიებზე).
ბაზილიკის დასავლეთის მინაშენი გეგმით მრუდხაზოვანია, ნაშენია ნატეხი ქვით. პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთ ეკლესიიდანაა. სართული განათებული იყო სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით გაჭრილი მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმლით. მეორე სართულზე (დანგრეულია) ასასვლელი კიბე მინაშენზე ჩრდილოეთიდან მიდგმულ კონტრფორსისმაგვარ ნაწილშია მოწყობილი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო ალვანის იახსრის ეკლესია  dzeglebi.com-ზე

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
ჯონ ჰარტი

**სერ ჯონ ვინსენტ ჰარტი** (; დ. 22 იანვარი, 1940 — გ. 27 იანვარი, 2017) — ინგლისელი მსახიობი. მიღებული აქვს BAFTA-ს ოთხი ჯილდო, ასევე ოქროს გლობუსის ერთი ჯილდო და ოსკარის ერთი ნომინაცია. აგრეთვე ცნობილია, როგორც გამხმოვანებელი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  
* ბიოგრაფია 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
უილემ დეფო

**უილემ დეფო** ( დ. 22 ივლისი 1955) — ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, გამოხმოვანებელი. ოსკარის ოთხგზის (1987, 2001, 2018, 2019), ოქროს გლობუსის სამგზის (2001, 2018, 2019) და ბრიტანეთის კინოაკადემიის ერთგზის ნომინანტი (2018).

დეფო დაიბადა ეპლტონში, უისკონსინის შტატში, ქირურგის ალფრედ დეფოსა და მედდის მიურიელ იზაბელის ოჯახში. დეფო სწავლობდა მლოუკის უნივერსიტეტში, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ დატოვა სასწავლებელი და შეუერთდა ექსპერიმენტულ თეატრს „Theatre X“. მან პირველი როლი შეასრულა მაიკლ ჩუმინოს 1980 წლის ფილმში „ზეციური კარიბჭე, თუმცა კადრები მისი მონაწილეობით ამოჭრილი იქნა.

საყოველთაო აღიარება მოიპოვა აშშ-ის არმიის სერჟანტის ელაის გორდინის როლით ფილმიდან „ოცეული“ (1986), რისთვისაც მიიღო ოსკარის ნომინაცია.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* უილემ დეფოს ბიოგრაფია
* ინტერვიუ უილემ დეფოსთან 

კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ვიდეო თამაშების მსახიობები
კატეგორია:ბოდილის ჯილდოს ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები
კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კოლომბიის შეიარაღებული ძალები

**კოლომბიის შეიარაღებული ძალები** () —  კოლომბიისს აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს კოლომბიის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, ტერიტორიულ წყლები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია კოლომბის ეროვნული არმია, კოლომბიის ეროვნული არმადა, კოლომბიის სამხედრო-საზღვაო ქვეითი ჯარები, კოლომბიის სამხედრო-საჰაერო ძალები და  კოლომბიის ეროვნული პოლიცია.

## World factbook-ის სტატისტიკა
*სამხედრო განყოფილებები:
**კოლომბის ეროვნული არმია (Ejercito Nacional)
**კოლომბიის ეროვნული არმადა (Armada Nacional, includes Marines and Coast Guard)
**კოლომბიის სამხედრო-საჰაერო ძალები (Fuerza Aerea Colombiana)

*ცოცხალი სამხედრო ძალა - სამხედრო სამსახურის ასაკი და სამხედრო ვალდებულება: 18 წლის ასაკიდან სავალდებულო და ნებაყოფლობითი სამხედრო სამსახური; ახალწვეულთა სავალდებულო სამსახური  - 24 თვე (2004)

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის შეიარაღებული ძალები
კოსტომუკშა

**კოსტომუკშა** (, ) — ქალაქი რუსეთში, კარელიის რესპუბლიკაში, ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება კოსტომუკშის საქალაქო ოკრუგს. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 28 433 ადამიანს შეადგენდა. მდებარეობს დასავლეთ კარელიის მაღლობზე, რუსეთ-ფინეთის საზღვიდან 30 კილომეტრში.

## ისტორია
1967 წელს გადაწყვეტილება მიიღეს სამთო-გამამდიდრებელი ქარხნის დაპროექტებაზე. დასახლებამ წარმოშობა-განვითარება 1970-იან წლებში დაიწყო, რაც კოსტომუკშის რკინის მადნის საბადოს ამოქმედებას უკავშირდება, რომელიც 1946 წელს გაიხსნა.  პრეზიდიუმის უმაღლესი საბჭოს 1977 წლის 17 ნოემბრის დადგენილებით დასახლებას ქალაქური ტიპის დაბის სტატუსი მიენიჭა, რაც სამთო-გამამდიდრებელი ქარხნის მშნებლობასთან იყო დაკავშირებული. 1981 წელს ქალაქისთვის დასახელების მინიჭებაზე კონკურსი გამოცხადდა.

1983 წლის 25 თებერვალს კოსტომუკშას რესპუბლიკური მნიშვნელობის ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

## მოსახლეობა
## დაძმობილებული ქალაქები
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:კარელიის რესპუბლიკის ქალაქები
ოტრანტოელი მოწამეები

**ოტრანტოელი მოწამეები** () (გ. 14 აგვისტო,  1480) — ქალაქ ოტრანტოს 813 მაცხოვრებელი, რომლებმაც სიცოცხლე დაასრულეს მოწამეობრივი სიკვდილით, იმის გამო, რომ უარი თქვეს ისლამის მიღებაზე. მათი ბეატიფიკაცია მოხდა 1771 წლის 14 აგვისტოს, ხოლო კანონიზაცია — 2013 წლის 13 მაისს. ოტრანტოელი მოწამეები, მონაზონები ლაურა წმინდა ეკატერინე სიენელი და მარია გვადელუპე გარსია სავალა გახდნენ პირველი წმინდანები, რომელთა კანონიზაციაც მოახდინა რომის პაპმა ფრანცისკემ. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Индекс святых  
* Saint Antony Primaldo  
* How the 800 Martyrs of Otranto Saved Rome  
* Pope will announce on Monday date for canonization for over 800 saints 

კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:XV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მელანქოლია (2011 წლის ფილმი)

**„მელანქოლია“** — რეჟისორ ლარს ფონ ტრიერის აპოკალიფტური დრამა. არის ტრიერის დეპრესიული ტრილოგიის მეორე ნაწილი. ფილმში შესრულებული როლისთვის კირსტენ დანსტი კანის კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა პრიზით საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

## სიუჟეტი
ფილმი ორი დის, ჯასტინისა და კლერის შესახებაა. ის ორ ნაწილად იყოფა. პირველ ნაწილში („ჯასტინი“) ასახულია ჯასტინის ჩაშლილი ქორწილი. ხოლო მეორეში ასახულია („კლერი“) კლერის ოჯახი მოახლოებული კატასტროფის ფონზე. ფილმის ბოლოს ხდება შეჯახება პლანეტა „მელანქოლიასა“ და დედამიწას შორის.

## როლებში
*კირსტენ დანსტი - ჯასტინი
*შარლოტ გენსბური - კლერი
*კიფერ სადერლენდი - ჯონი
*ალექსანდრ შარსგორდი - მაიკლი
*შარლოტ რემპლინგი - გაბი
*ჯონ ჰარტი - დექსტერი
*სტელან შარსგორდი - ჯეკი
*კამერონ სპური - ლეო
*ბრედი კორბეტი - ტიმი
*უდო კირი - ქორწილის ორგანიზატორი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:დანიური ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფილმები აპოკალიფსის შესახებ
კატეგორია:ლარს ფონ ტრიერის ფილმები
ბარანკაბერმეხა

**ბარანკაბერმეხა** () — ქალაქი კოლუმბიაში, ნავსადგური მდინარე მაგდალენაზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 320 000 ადამიანს შეადგენდა. ნავთობის მოპოვებისა და გადამუშავების ქვეყნის მთავარი ცენტრი. ქალაქში გადის ნავთობსადენები ნავსადგურ კარტახენისა (კარიბის ზღვა) და ბოგოტისაკენ. ქალაქში განვითარებულია ნავთობქიმიური, სამშენებლო მრეწველობები.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები

კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მონტერია

**მონტერია** () — ქალაქი კოლუმბიაში, კორდობის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ნავსადგური მდინარე სინუს ნაპირზე, კარიბის ზღვიდან 50 კილომეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 299,715 ადამიანს შეადგენდა. გზატკეცილით უკავშირდება მედელინ-კარტახენის ავტომაგისტრალს. ქალაქი სასოფლო-სამეურნო, სავაჭრო-სატრანსპორტო ცენტრია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები

კატეგორია:კორდობის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მეტის დეპარტამენტი

**მეტა** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის გეოგრაფიულ ცენტრთან ახლოს, ანდების მთების აღმოსავლეთით. დეპარტამენტის დიდ ნაწილს კვეთს მდინარე მეტა და დაფარულია ბალახოვანი ვაკით, რომელსაც ლიანოსს უწოდებენ. დედაქალაქია ვილიავისენსიო. კოლომბიის გეოგრაფიულ ცენტრში აღმართულია მონუმენტი. 

ეროვნულ უმცირესობებს შორის არიან ადგილობრივი ინდიელები, რომლებიც აჩაგუას ენაზე ლაპარაკობენ. 

დეპარტამენტი 29 მუნიციპალიტეტად იყოფა.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Folklore llanero 
* Government Meta
* Territorial-Environmental Information System of Colombian Amazon SIAT-AC website  

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
ნელსონი (მდინარე)

**ნელსონი** () — მდინარე კანადაში. სიგრძე 640 კილომეტრი. გამოედინება უინიპეგის ტბიდან, ერთვის ჰუდსონის ყურეს. აუზის ფართობი 1072 ათასი კმ². მდინარე ჭორომიანია. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 2370 მ³/წმ. ნოემბრიდან მაისამდე გაყინულია. სანაოსნოა შესართავიდან 100 კილომეტრში. სახელი ეწოდა ინგლისის არქტიკული ექსპედიციის ერთ-ერთი მონაწილის პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კანადის მდინარეები
ჰანოვერის დინასტია

მინი|ჰანოვერის დინასტიის დროშა
**ჰანოვერის დინასტია** — გაერთიანებული სამეფოს დინასტია 1714-1901 წლებში, რომელმაც შეცვალა სტიუარტების დინასტია. 

დედოფალ ვიქტორიას და პრინც-კონსორტის ალბერტის (რომელიც გერმანელ ჰერცოგთა საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიას ეკუთვნოდა) ძე ედუარდ VII იყო საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიის (1917 წლიდან უინძორთა დინასტია) პირველი წარმომადგენელი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს დინასტიები
ნეივა

**ნეივა** () — ქალაქი კოლუმბიაში, მდინარე მაგდალენას ნაპირზე, უილის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 372,859 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი ბოგოტისაკენ მიმავალი რკინიგზის საწყისი პუნქტია. ნეივა სასოფლო-სანეურნეო რაიონის (ყავა, ბრინჯი) ცენტრია.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის ქალაქების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები

კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტი

**ნორტე-დე-სანტანდერი** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ესაზღვრება ვენესუელას. დედაქალაქია კუკუტა — კოლომბიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. 

სამხრეთით ესაზღვრება სანტანდერისა და ბოიაკის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით სესარის დეპარტამენტი. 

თანამედროვე ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის ტერიტორია მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა კოლომბიის ისტორიაში, განსაკუთრებით ესპანეთთან დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს, როდესაც კონგრესმა ქალაქ ვილია-დელ-როსარიოში დააფუძნა დიდი კოლომბია. 

დეპარტამენტი შედგება 40 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
*Gobernacion de Norte de Santander
*Acnur on Norte de Santander

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
პუტუმაიოს დეპარტამენტი

**პუტუმაიო** () — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ესაზღვრება ეკვადორსა და პერუს. დედაქალაქია მოკოა. 

სიტყვა *პუტუმაიო* კეჩუას ენიდან მომდინარეობს და „გადმომსკდარ მდინარეს“ ნიშნავს. 

## ადმინისტრაციული დაყოფა
დეპარტამენტი 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.

*კოლონი
*მოკოა
*ორიტო
*პუერტო-ასისი
*პუერტო-კაისედო
*პუერტო-გუსმანი
*პუერტო-ლეგისამო
*სან-ფრანსისკო
*სან-მიგელი
*სანტიაგო
*‎სიბუნდოი
*ვალიე-დელ-გუამუესი
*ვილია-გარსონი

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლუმბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Government of Putumayo official website
* Territorial-Environmental Information System of Colombian Amazon SIAT-AC website 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
მაჩეტე კლავს

***მაჩეტე კლავს*** () — 2013 წლის მძაფრ-სიუჟეტიანი ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია რობერტ როდრიგესი. ფილმი არის როდრიგესის 2010 წლის ფილმ „მაჩეტეს“ გაგრძელება. მსახიობები დენი ტრეხო, მიშელ როდრიგესი და ჯესიკა ალბა, რომლებიც პირველ ნაწილში მონაწილეობენ, მთავარ როლებს მეორე ნაწილშიც ასრულებენ. მეორე ნაწილში ჩნდებიან ახალი პერსონაჟები, რომლებსაც განასახიერებენ ლედი გაგა, ანტონიო ბანდერასი, ემბერ ჰერდი, სოფია ვერგარა, ვანესა ჰაჯენსი და სხვა.

ახალ ფილ­მში დე­ნი ტრე­ხოს გმირი მა­ფი­ასა და დამ­ნა­შა­ვე­თა დაჯ­გუ­ფე­ბას უ­პი­რის­პირ­დე­ბა, რომ­ლე­ბიც მე­სა­მე მსოფ­ლიო ომის დაწყე­ბას გეგ­მა­ვენ. ფილმში შედგა პოპ-მომღერალ ლედი გაგას კინო-დებიუტი, რომელიც განასახიერებს მეორეხარისხოვან როლს. ფილმში გაგას პერსონაჟი „ქამელეონი“ არის მკვლელი, რომელიც ცდილობს მაჩეტეს მოკვლას. ფილმის გადაღებები 2012 წლის ზაფხულში მიმდინარეობდა ტეხასის შტატში. ფილმი კინოგაქირავებაში 2013 წლის 11 ოქტომბერს გამოვიდა.

## როლებში 
*დენი ტრეხო — მაჩეტე კორტესი
*მიშელ როდრიგესი — ლუზი/ის
*მელ გიბსონი — ლუთერ ვოზი
*ჯესიკა ალბა — სართან რივერა
*ჩარლი შინი  — ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი.
*სოფია ვერგარა — ქალბატონო დეზდემონა
*დემიენ ბიჩერი — მენდეზი
*ემბერ ჰერდი — ქალბატონი სან ანტონიო
*ლედი გაგა — ელ ქამელეონი
*ანტონიო ბანდერასი — გრეგორი კორტეზი
*ზოი სალდანა — ლიზა
*ედვარდ ჯეიმზ ოლმოსი
*ვანესა ჰაჯენსი — სერეზა
*კუბა გუდინგ უმცროსი — ელ ქამელეონ
*უილიამ სელდერი — შერიფი დოაკერი
*ალექს ვეგა — ქილჯოი
*მარკო ზარორი — ზარორი
*ტომ სავინი — ოსირის ამანპოული
*ელექტრა და ელიზა აველანები — მედდა მონა და მედდა ლიზა
*ვინსენტ ფუენტესი — მზარეული კაბრიტო
*სამუელ დეივისი — Clebourne
*ბილი ბლერი — ბილი
*ედგარ არეოლა — ესტებანი
*სოფია ჰონგი — ქალბატონი ჰიუსტონი
*ჰევენ ელიზაბეტ ფერანი — ქალბატონი ამარილო
*ვიკი სოლისი — ქალბატონი დ

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2013 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ნარინიოს დეპარტამენტი

**ნარინიო** () — კოლომბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. სახელი ეწოდა ანტონიო ნარინიოს პატივსაცემად. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, ესაზღვრება ეკვადორსა და წყნარ ოკეანეს. დედაქალაქია სან-ხუან-დე-პასტო. 

მრავალფერია ნარინიოს გეოგრაფია და კლიმატი, რომელიც სიმაღლის ცვლასთან ერთად იცვლება: ცხელია წყნარიოკეანისპირა ვაკეები და ცივია მთები.

დეპარტამენტის თანამედროვე ტერიტორია ინდიელთა სხვადასხვა ტომებით დასახლებული იყო კოლუმბამდელ ხანაში. ზოგიერთი ჯგუფი ინკების იმპერიას მიეკუთვნებოდა. პირველი ესპანელი დამპყრობლები წყნარი ოკეანის მხრიდან გამოჩნდნენ 1522 წელს. 

დეპარტამენტი შედგება 64 მუნიციპალიტეტისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* კოლომბიის დეპარტამენტები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:კოლომბიის დეპარტამენტები
მოკოა

**მოკოა** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, პუტუმაიოს დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 36 187 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 030 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პუტუმაიოს დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:პუტუმაიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თბილისის ალყა (627–628)

**თბილისის ალყა (627-628)** — თბილისის ალყა ბიზანტიის იმპერიისა და დასავლეთ თურქული ხაგანატის მიერ 627-628 წლებში. 627 წელს ჰერაკლე მოკავშირეებს თბილისთან შეხვდა და დაიწყეს ერთობლივი ბრძოლა თბილისის ასაღებად. თბილისს იცავდნენ ქართლის ერისმთავარი სტეფანოზი და ირანელი სარდალი. 627 წლის შემდგომაზე ჰერაკლემ ირანის შუაგულისკენ გაილაშქრა. 12 დეკემბერს ნინევიის ნანგრევების მახლობლად ირანელები დაამარცხა და ქტესიფონისაკენ გაემართა, მაგრამ სანამ დედაქალაქს მიადგებოდა, ირანის შაჰი ხოსრო II თავისმა ძემ კავადმა მოკლა და 628 წლის აპრილში ჰერაკლესთან ზავი დადო. ზავი სეპარატიული იყო, რადგან ჰერაკლეს მოკავშირეები ამიერკავკასიაში ომს აგრძელებდნენ. 628 წლის შემოდგომაზე მოკავშირეებმა თბილისი აიღეს, ააოხრეს და გაძარცვეს, ქალაქის დამცველთა მეთაურები სიკვდილით დასაჯეს. ჰერაკლემ ქართლის ერისმთავრის ტახტზე ბიზანტიური ორიენტაციის დამცველი ადარნასე დასვა.

## ლიტერატურა 
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2, თბ., 1973

კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
კატეგორია:627 წლის ბრძოლები
კატეგორია:628 წლის ბრძოლები
ჯეჰან-შაჰის ლაშქრობები საქართველოში

**ჯეჰან-შაჰის ლაშქრობები საქართველოში** — ყარა-ყოინლუს თურქმანთა სახელმწიფოს მბრძანებლის ჯეჰან-შაჰის ლაშქრობები საქართველოში XV საუკუნის 40-იან წლებში. მას შემდეგ, რაც, საქართველოს მეფე ალექსანდრე I-მა (1412-1442 წწ.) მტკიცე უარი განუცხადა მორჩილებას ადა ხარკის მიცემაზე, ჯეჰან-შაჰმა „საღვთო ომის“ საბაბით ორგზის ილაშქრა საქართველოში.  პირველად 1440 წელს წამოვიდა საქართველოზე 20-ათასიანი ლაშქრით, არდებილის შეიხის, ყადიებისა და მუსლიმანი სწავლულების თანხლებით. სომეხი მწერლის თომა მეწოფეცის ცნობით, 27 მარტს, აღდგომა დღეს, მტერმა მოულოდნელად შემოარტყა ალყა სამშვილდეს. 50 დღის შემდეგ შიმშილითა და წყურვილით შეწყხებული ქალაქი მოტყუებით აიღეს, ათასობით მცხოვრები გაჟლიტეს, მათი ქონება კი დაიტაცეს. ქალაქის კართან 1664 მოჭრილი თავისაგან მინარეთი აღმართეს, ათი ათასამდე ადამიანი დაატყვევეს. შემდეგ მტრის ლაშქარი თბილისისაკენ დაიძრა, გზად სოფლები ააწიოკა და დედაქალაქიც აიღო. თბილისი ააოხრეს და ცეცხლს მისცეს, ეკლესიები დააქციეს, ჯეჰან შაჰმა მოსახლეობას დიდი ხარკი დააკისრა.

1444 წელს ჯეჰან-შაჰი მეორედ შემოესია საქართველოს; დაესხა თავს ახალციხეს. ვახტანგ IV მტერს შეება. ბრძოლა დილიდან საღამომდე გაგრძელდა, მაგრამ გამარჯვებული ვერ გამოვლინდა. ქართველები მეორე დილასაც აპირებდნენ ბრძოლის გაგრძელებას, მაგრამ ჯეჰან-შაჰმა ღამით ჩუმად დატოვა ბრძოლის ველი.

## ლიტერატურა 
* ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 4,  თბ., 1967

კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში