გერმანელი სინტი და ბოშების დოკუმენტური და კულტურის ცენტრი

**გერმანელი სინტი და ბოშების დოკუმენტური და კულტურის ცენტრი** () — ჰაიდელბერგში, გერმანიაში 1990-იან წლებში დაარსებული მემორიალური ინსტიტუციაა, რომელიც ეძღვნება იმ სინტი და ბოშა ხალხის ხსოვნას, ვინც ნაცისტური პარტიის მიერ განხორციელებული გენოციდის მსხვერპლი გახდა. რამდენიმე წელიწადში, მსხვერპლთა მონათხრობების შეგროვების, კვლევისა და რეკონსტრუქციის შემდეგ, ცენტრის შენობა ოფიციალურად გაიხსნა 1997 წლის 16 მარტის, სინტი და ბოშა გადარჩენილთა თანდასწრებით. ეს იყო მსოფლიოში პირველი მუდმივი გამოფენა, რომელიც ეძღვნებოდა სინტი და ბოშების მიმართ ნაცისტების მიერ ჩადენილ გენოციდს.

დოკუმენტური ცენტრი მოიცავს სამ სართულს და იკავებს თითქმის 700 მ² ფართობს. იგი დეტალურად აღწერს სინტი და ბოშა ხალხის დევნის ისტორიას ნაციონალ-სოციალისტების მმართველობის პერიოდში. ინსტიტუციას მეთვალყურეობს გერმანელი სინტი და ბოშების ცენტრალური საბჭო, ფინანსდება ჰაიდელბერგის ქალაქის ბიუჯეტით, გერმანიის ფედერალური მთავრობის სპეციალური დაფინანსებითა და ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის მხარდაჭერით.

## აღწერა
გამოფენის პირველი დონე ეძღვნება ბოშა და სინტი თემის ყოველდღიურ ცხოვრებას, ხოლო მეორე სართული — დევნის აპარატს და ტერორს. ცენტრის არქიტექტორმა, აღმოსავლეთ გერმანელმა დიტერ კვისტმა ეს განზომილებები განზრახ გააცალკევა როგორც სივრცობრივად, ისე თემატურად.

## მიზანი და ფუნქცია
ცენტრი ფუნქციონირებს როგორც თანამედროვე ისტორიის მუზეუმი, მეხსიერების სივრცე და დისკუსიის ადგილი. მნიშვნელოვანი აქცენტი კეთდება ადამიანის უფლებებზე და იმ საზოგადოებრივი ჯგუფების წარმომადგენლობაზე, რომლებიც დეკადების განმავლობაში იგნორირებული იყვნენ. ცენტრი საკუთარ მოვალეობად მიიჩნევს კრიტიკული დიალოგის სივრცის შექმნას, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როცა ბოშა და სინტი ხალხის დევნა დღესაც ვერ სრულად იქნა შეფასებული.

## პირადი ისტორიები და მეხსიერება
ცენტრის პრიორიტეტია ჰოლოკოსტის გადარჩენილთა ინტერვიუების შეკრება, მათ ხსოვნის ვიდეო და აუდიო ჩანაწერებად შენახვა. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ოჯახურ ფოტოებს, როგორც მედიას, რომელიც წარმოსახვას აძლევს კონკრეტული ადამიანების ცხოვრებაზე — სანამ ისინი არ იქნენ სისტემატურად განადგურებული ნაცისტური პოლიტიკის შედეგად.

## კულტურული პროგრამები
ცენტრი წარადგენს ბოშა და სინტი თემის ლიტერატურულ, მხატვრულ და მუსიკალურ შემოქმედებას. მასპინძლობს კონფერენციებს, სემინარებს, ლექციებს, გამოფენებს, კინოჩვენებებსა და კონცერტებს გაზაფხულსა და შემოდგომაზე, რითაც ხელს უწყობს სტერეოტიპების დაძლევასა და კულტურული მრავალფეროვნების წარმოჩენას.

## სინტი და ბოშების განათლების საკითხი
1990 წელს ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციამ (OSCE) აღიარა ბოშებისა და სინტების დაუცველი მდგომარეობა რასობრივი სიძულვილის, ქსენოფობიისა და დისკრიმინაციის კონტექსტში. მას შემდეგ ორგანიზაცია აქტიურად უწყობს ხელს მათი ადამიანის უფლებების დაცვასა და საზოგადოებაში ინტეგრაციას. მონაწილე ქვეყნებმა იკისრეს ვალდებულება, ხელი შეუწყონ ბოშებისა და სინტების გენოციდის ხსოვნის შენარჩუნებასა და განათლებას.

2015 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 70 წლისთავის აღსანიშნავად, ორგანიზაციის დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისმა (ODIHR) გამოაქვეყნა ანგარიში სახელწოდებით: სინტი და ბოშების გენოციდის სწავლება და ხსოვნა.

## იხილეთ აგრეთვე
*რომანი როზე

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებსაიტი (არქივირებული ვერსია)

## სქოლიო
კატეგორია:1997 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:ჰოლოკოსტის მუზეუმები
კატეგორია:გერმანიის არქივები
კატეგორია:ბოშები გერმანიაში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები მეორე მსოფლიო ომზე გერმანიაში
კატეგორია:ტურისტული ატრაქციონები ჰაიდელბერგში
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბოშები