open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ირინე ფარადაშვილი

**ირინე ფარადაშვილი** (დ.1932, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, ინჟინერი და მეცნიერი.

1954 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი.

1954 წელს მუშაობა დაიწყო მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის კათედრის ლაბორანტად, ამავე კათედრაზე გაიარა  ყველა საფეხური პროფესორის თანამდებობამდე. წლების მანძილზე აქტიურად მონაწილეობდა მდინარე ბაქსანის აუზის კრისტალური ქანების სტრუქტურულ-ბიოლოგიურ შესწავლაში. ასევე გატაცებით მუშაობდა ის მადნეული ველის მინერალოგიურ და პეტროლოგიურ საკითხებზე. მის მიერ შესწავლილია ზემო სვანეთისა და ზემო აჭარის მაგმატიზმის, მეტაფორიზისა და სასარგებლო ნამარხების და ჯენტინის ტექტონიკური საფარი. წმინდა სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის პარალელურად ირინე ფარადაშვილი ასევე ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობასც ეწევა. მის მიერ შედგენილია რამდენიმე მეთოდური მითითება პეტროგრაფიასა და ლითოლოგრაფიაში სტუდენტებისა და მაგისტრანტებისთვის. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1972).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტირნიაუზის ახალგაზრდა გრანიტოიდების გეოლოგიურ-პეტროგრაფიული, პეტროქიმიური და მინერალოგიური თავისებურებანი და მათი გენეზისი“.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ., 2008, გვ. 154-155

## რესურდები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ბაგრატ აბესაძე

**ბაგრატ აბესაძე** (დ. 1902, ქუთაისი — გ. 1961) — ქართველი პედაგოგი, ინჟინერი, მეცნიერი. გამოჩენილი პედაგოგი და მეცნიერი სამთო დარგში.

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი.

ქუთაისის მეორე ვაჟთა გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ წლების განმავლობაში ლიტერატურულ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს სახკომსაბჭოს მოამბის რედაქციაში, საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერაციის კავშირის საორგანიზაციო განყოფილებაში. ინსიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ამიერკავკასიის საპროექტო საკონსტრუქტორო ტრესტში დამპროექტებლის, უფროსი ინჟინრის, სამთო განყოფილების უფროსისა და ტრესტის უფროსი ინჟინრის თანამდებობებზე 1942 წლამდე. მისი მონაწილეობითა და ხელმძვანელობით დამუშავდა საქართველოს, აზერბაიჯანისა და სომხეთის მსხვილი სამთო-სამრეწველო ობიექტების 30-ზე მეტი პროექტი. ამავე პერიოდში მან შეასრულა ჭიათურის მანგანუმისა და ტყიბულის ქვანახშირის საბადოების დამუშავების რაციონალური მეთოდების შერჩევისადმი მიძღვნილი სამუშაოები. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო ხელოვნების კათედრის ასისტენტად  1935 წლიდან. 1943 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და იმავე წელს მიენიჭა დოცენტის წოდება, მალე იგი დაინიშნა ინსტიტუტის სასწავლო ნაწილის უფროსად, სადაც ეწეოდა ნაყოფიერ სასწავლო-ორგანიზაციულ საქმიანობას. მან შეთავსებით დაიწყო მუშაობა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტის სამთო განყოფილებაში 1947 წლიდან. სათავეში ჩაუდგა სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების კათედრას  1950 წელს. ამასთან, იგი იყო საპროექტო ინსტიტუტ "საქშახტპროექტის" მუდმივი კონსულტანტი, მისი უშუალო კონსულტაციით მიმდინარეობდა ჭიათურის მაღაროების, ტყიბულის, ტყვარჩელისა და ახალციხის შახტების დაპროექტება. მან შექმნა ქართული სამთო-ტექნიკური ტერმინოლოგია. ამ საკითხს მიუძღვა თეორიული ხასიათის სტატიები და მთელი რიგი ტერმინების ბრწყინვალე ნიმუშები. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## ლიტერატურა
* გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები, თბ., 2012, გვ. 22-23

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ჩასავალი

**ჩასავალი** (, ფაზიყაუ) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში. 1991 წლის 27 აპრილის საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დადგენილებით გამოეყო ჯავის რაიონს და გადაეცა ონის რაიონს.

2015 წელს ე. წ. სამხრეთ ოსეთში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების მიხედვით ჩასავალში ცხოვრობს 176 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესქიფაზარის ციხე

**ესქიფაზარის ციხე** — ციხე თურქეთში, ეს ციხე იიდერესა და ბალთაჯს შორის მდებარე სოფელ ესქიფაზარშია. ესქიფაზარის ძეგლი  საშუალო სკოლასთან სამხრეთით მდებარე ფერდობზეა დაშენებული. ციხე ცენტრალური გზიდან, სოფელ ქუმლუდერეს შესახვევიდან, 100 მეტრში მდებარეობს. შედარებით კარგადაა შემონახული ციხის აღმოსავლეთი კედელი. 
აღმოსავლეთ ნაწილის სიგრძე დაახლოებით 50-60 მეტრია, სიმაღლე კი — 3,5-4 მ-ია. მონგრეულია ამ კედლის სამხრეთი მონაკვეთი. იგი უბანში საცხოვრებელი ნაგებობების მშენებლობის დროს მოიშალა. კედლის გარე წყობებში გამოყენებულია ზედაპირ ჩამოსწორებული საშუალო ზომის ქვები. მათი დიდი ნაწილი ამჟამად ჩამოშლილია. კარგად ჩანს მხოლოდ პერანგებ შორისი შიგთავსი, რომელშიც საშუალო და მცირე ზომის ქვების, ქვიშის თუ დუღაბის ნარევია გამოყენებული. პერანგებ შემოცლილი კედლის სიგანე თითქმის ერთი მეტრია. ზოგგან დაცულია დასავლეთი კედლის საძირკვლის ნაშთებიც. რაც შეეხება სამხრეთ  მხარეს, აქ კედლების არსებობის კვალი საერთოდ გამქრალია. როგორც ჩანს, ამ ტერიტორიაზე ჩაის პლანტაციის გაშენების დროს ნარჩენებიც კი დაშალეს. რაც  შეეხება ჩრდილოეთ მხარეს, აქაც  ზოგგან დაცულია გალავნის კედლის ნაშთები, ისიც მთლიანად ეკალ-ბარდითაა დაფარული. ციხე დიდი ზომის სჩანს. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლებს შორის დაცილება 100-110 მეტრია. გზის ჭრილისა და ზედაპირულად არსებული კერამიკული მასალის ფრაგმენტების მიხედვით, ციხე საკმაოდ ადრეული ნაგებობა სჩანს. ყოველ შემთხვევაში, ვფიქრობთ, იგი გვიან ანტიკური ხანისა უნდა იყოს, სადაც არაა გამორიცხული რომაული გარნიზონი მდგარიყო. 

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 50 ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ვოლოდიმირ სტრუკი

**ვოლოდიმირ სტრუკი **  () (დ.  15 მაისი, 1964  — გ. 2 მარტი, 2022)  — უკრაინელი პოლიტიკოსი (რეგიონთა პარტია). 
ვოლოდიმირ სტრუკი თავდაპირველად მუშაობდა ავტომართვის ინსტრუქტორად და შემდუღებლად, 1990 წლიდან 1998 წლამდე იყო კოლექტიური სასოფლო-სამეურნეო საწარმოს დირექტორი ლუჰანსკში. შემდეგ სწავლობდა სამართალს ლუჰანსკის უნივერსიტეტში „ედუარდ დიდორენკო“ (Луганський державний університет внутрішніх справ імені Едуарда Дидоренка) და 2009 წლამდე მენეჯმენტის მართვის მეცნიერება კიევის საჯარო ადმინისტრაციის აკადემიაში (Київська Украивська администрационо націніто). 

2012 წლიდან 2014 წლამდე ის იყო უკრაინის უმაღლესი რადის  წევრი, რომელშიც მისი პარტია იყო იმ დროისთვის ყველაზე დიდი ფრაქცია და მთავრობა პრემიერ-მინისტრ მიკოლა აზაროვის დროს, რომელიც თანამდებობიდან გადადგა ევრომაიდანის არეულობის გამო. 

2022 წლის 1 მარტს სტრუკი საკუთარი სახლიდან გაიტაცეს შენიღბულმა  რამდენიმე მამაკაცმა და როგორც ჩანს, ერთი დღის შემდეგ დახვრიტეს. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მრჩეველმა ანტონ ჰერაშჩენკომ თქვა, რომ შტრუკი მხარს უჭერდა სეპარატისტებს და სახალხო ტრიბუნალმა გაასამართლა როგორც მოღალატე და დახვრიტეს უცნობმა პატრიოტებმა. სტრუკი რუსეთს თებერვლის ბოლოს დაუკავშირდა. 
## რესურსები ინტერნეტში
*  
* 
* 3. März 2022

კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1964
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2022
კატეგორია:დეპუტატები, რომლებმაც ხმა მისცეს დიქტატორულ კანონებს 16 იანვარს
კატეგორია:უკრაინის მე-7 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
ნინო ფაილოძე

**ნინო ფაილოძე** (დ.1960, ფოთი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი, მეცნიერი,ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (2006), პროფესორი(2006).

1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტრექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი, 2006 საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი საერთაშორისო ეკონომიკის სპეციალობით.

1982-1984 წლებში მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტ „მიონში“ ინჟინერ-ტექნოლოგად, 1984-1991 წლებში ავტომატიკისა და ჰიდრავლიკის ცენტრალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ინჟინრად, ხოლო 1991 წლიდან საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში აღრიცხვა-ანგარიშების განყოფილებაში მთავარ სპეციალისტად. პარალელურად, ის პედაგოგიურ საქმიანობასაც ეწევა: 2004-2006 წლებში უფროსი მასწავლებელი იყო ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტზე. 2005 წლიდან კი საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ჰუმანიტარულ-სოციალური ფაკულტეტის ეკონომიკისა და ბიზნესის მართვის დეპარტამენტში კითხულობს სალექციო კურსს: „ბუღალტრული აღრიცხვის საფუძვლებში“, „ფინანსურ აღრიცხვაში“, „კომპიუტერული ინფორმაციული სისტემების აუდიტში“, „აღრიცხვა და აუდიტის კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში“. ეწევა სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას, გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო სტატიები და სახელმძღვანელოები. აქტიურად მონაწილეობს ადგილობრივ და საერთაშორისო კონფერენციებში.

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ., 2008, გვ. 153-154

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
თენგიზ ანთელავა

**თენგიზ ანთელავა**  (დ. 1935, სოხუმი — გ. 2011) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა  სოხუმის  სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი.

1957-1975 წელს მუშაობდა სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე; 1976-1979 წელს იყო სოხუმის N1 სკოლა-ინტერნატის დირექტორი. პარალელურად ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას; 1979 წლიდან აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გააგრძელა მუშაობა, იყო ისტორიის კათედრის მასწავლებელი, დოცენტი, ისტორია-იურიდიული ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე; 1989 წლიდან, 17 წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ისტორია-იურიდიულ ფაკულტეტს; ამავე დროს იყო მსოფლიო ისტორიის კათედრის გამგე, იკვლევდა ჩრდილოეთ კავკასიის XIX-XX საუკუნეების ისტორიას, ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ მოღვაწეობას.

## ჯილდოები
*ღირსების მედალი

## ბიბლიოგრაფია
* ბოლშევიკების ბრძოლა პოლიტიკური ხელისუფლებისათვის რუსეთში (1905-1922), თბ., 2001 
* 1917 წლის თებერვლის რევოლუცია და დროებითი მთავრობის მოღვაწეობის ზოგიერთი საკითხი, თბ., 2001 ISBN 9992802677
* გერმანული ფული და ოქტომბრის კონტრრევოლუციური გადატრიალება რუსეთში, თბ., 2000
* ბოლშევიკური ტერორი რუსეთში (1917-1922), თბ., 2000 ISBN 999282817X
* 1905-1907 წლების რუსეთის რევოლუციის ზოგიერთი საკითხის დაზუსტებისათვის. თბ., 2000

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი., თბ., 2012 სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ელექტრონული ბიბლიოთეკა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
ალდოსტერონი

**ალდოსტერონი**-მთავარი მინერალოკორტიკოიდული, სტეროიდული ჰორმონი, რომელიც გამოიმუშვებს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის გლომერულოზის ზონას. ის აუცილებელია თირკმელებში, სანერწყვე ჯირკვლებში, საოფლე ჯირკვლებსა და მსხვილ ნაწლავში ნატრიუმის შესანარჩუნებლად. ის თამაშობს ძირითად როლს არტერიული წნევის, პლაზმის ნატრიუმის (Na+) და კალიუმის (K+) დონის ჰომეოსტატიურ რეგულირებაში. ის ამას აკეთებს ძირითადად დისტალურ მილაკებში მინერალოკორტიკოიდულ რეცეპტორებზე მოქმედებით და ნეფრონის სადინრების შეგროვებით. როდესაც ალდოსტერონი დაქვეითებულია, პათოგენურია და ხელს უწყობს გულ-სისხლძარღვთა და თირკმელების დაავადების განვითარებას და პროგრესირებას. ალდოსტერონს აქვს გულის მიერ გამოყოფილი, წინაგულების ნატრიურეზული ჰორმონის საპირისპირო ფუნქცია.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონები
დოროთეა ბეითი

**დოროთეა მინოლა ელის ბეითი** (ასევე ცნობილია როგორც **დოროთი ბეითი**; ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების წევრი; დ. 8 ნოემბერი, 1878 ― გ. 13 იანვარი, 1951) ― უელსელი პალეონტოლოგი და ზოოარქეოლოგიის პიონერი. მისი შრომების დიდი ნაწილი ბოლო დროს გადაშენებული ძუძუმწოვრების ნამარხი ნაშთების კვლევაზე იყო ორიენტირებული და მიზნად ისახავდა, გაერკვია, როგორ და რატომ წამოიქმნებოდა გიგანტური და ჯუჯა ფორმები.

## ადრეული წლები და ოჯახი 
დოროთეა ბეითი ნაპირ-ჰაუზში,  კარმართენში, კარმართენშირში დაიბადა, პოლიციის ზედამხედველის, ჰენრი რეჯინალდ ბეითისა და ელიზაბეთ ფრეიზერ უაითჰილის ოჯახში დაიბადა. ჰყავდა უფროსი და და უმცროსი ძმა. ბეითმა მცირე ფორმალური განათლება მიიღო და ერთხელ აღნიშნა, რომ „განათლების მიღება მხოლოდ მცირე ხნით შეაწყვეტინა სკოლამ“.

## კარიერა 
1898 წელს, 19 წლის ასაკში, ბეითმა ლონდონის ბუნებისმეტყველების მუზეუმში სამსახური იშოვა. იგი ფრინველთა კანს ახარისხებდა ფრინველთა ზოოლოგიის განყოფილების ოთახში, მოგვიანებით კი ნამარ ნაშთებს ამზადებდა. ბეითი ერთ-ერთი პირველი ქალი იყო, რომელიც მუზეუმში როგორც მეცნიერი, ისე დაასაქმეს. კვიპროსში ყოფნის დროს ძუძუმწოვრებსა და ფრინველებს აკვირდებოდა და არაერთი ნაშრომი მოამზად, რომლებშიც სხვა მასალებთან ერთად *Acomys nesiotes* და *Troglodytes troglodytes cypriotes*-ის სუბსახეობებიც აღწერა. კრეტაზე ის კნოსოსის გათხრების მონაწილე არქეოლოგებსაც შეხვდა, მათ შორის, არტურ ევანსსაც, რომლებიც იმ დროს მინოსის კულტურას იკვლევდნენ.

## ბოლო წლები, გარდაცვალება, მემკვიდრეობა 
ბევრი არქეოლოგი და ანთროპოლოგი ნამარხი ძვლების იდენტიფიცირებისას დოროთეა ბეითის ექსპერტობას ეყრდნობოდა, მათ შორის: ლუის ლიკი, ჩარლზ მაკბარნი და ჯონ დესმონდ კლარკი.
**On Elephant Remains from Crete, with Description of *Elephas creticus* (1907)
**Excavation of a Mousterian rock-shelter at Devil's Tower, Gibraltar* (with Dorothy Garrod, L. H. D. Buxton, and G. M. Smith, 1928)
**A Note on the Fauna of the Athlit Caves* (1932)
**The Stone Age of Mount Carmel, volume 1, part 2: Palaeontology, the Fossil Fauna of the Wady el-Mughara Caves* (with Professor Dorothy Garrod, 1937) 

## წოდებები 
1940 წელს დოროთეა ბეითი გეოლოგიური საზოგადოების წევრად აირჩიეს.

## პორტრეტი 
ახალგაზრდა ბეიტის სურათი, რომელიც აკვარელით მისმა დამ შეასრულა, ბუნებისმეტყველების მუზეუმში ინახება. ნახატში ბეითს თეთრი მაქმანითა და დიდი ვარდისფერი ვარდით მორთული შავი კაბა აცვია.

## ლიტერატურა 
*Shindler, Karolyn: *Discovering Dorothea: the Life of the Pioneering Fossil-Hunter Dorothea Bate* (London, Harper Collins, 2005, 390pp, 48 black and white plates) 
**Miss D. M. A. Bate (Obituary)* in *Nature*, London, 167, pp.&nbsp;301–302.
**Miss Dorothea Bate*, obituary in The Times, 23 January 1951
*Nicholas, Anna: *Goats from a Small Island* (London, Summersdale, 2009, 320pp, 

## რესურსები ინტერნეტში 
*BBC Radio 4 programme on Bate, in the *Natural History Heroes'' series.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1878კატეგორია:გარდაცვლილი 1951კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერიკატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარიკატეგორია:ბრიტანელი პალეონტოლოგებიკატეგორია:ბრიტანელი არქეოლოგებიკატეგორია:ქალი პალეონტოლოგელები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2623

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2623** — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2623 მოითხოვდა გაეროს გენერალური ასამბლეის მეთერთმეტე საგანგებო სესიის ჩატარებას 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის თემაზე. გაეროს უშიშროების საბჭოს წინაშე რეზოლუცია წარადგინეს ალბანეთმა და ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, რომელმაც ის 2022 წლის 27 თებერვალს მიიღო. რუსეთმა წინააღმდეგ მისცა ხმა, ხოლო ჩინეთმა, ინდოეთმა და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა თავი შეიკავეს. ვინაიდან ეს იყო პროცედურული დადგენილება, არცერთ მუდმივ წევრს არ შეეძლო ვეტოს უფლების გამოყენება.

## ხმის მიცემა
* მუქად — უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები.

## რესურსები ინტერნეტში
*[რეზოლუციის ტექსტი](https://undocs.org/S/RES/2623(2022))

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2022 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები უკრაინის შესახებ
კატეგორია:2022 წელი უკრაინაში
ლოლა ფალანა

**ლოლა ფალანა** (; დ. 11 სექტემბერი, 1942, ნიუ-ჯერსი, აშშ) —  ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი, მოცეკვავე და მოდელი.

## ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ლოლა ფალანა დაიბადა ნიუ-ჯერსიში. ის იყო ექვსი შვილიდან მესამე. მამამისი ბენეტი შემდუღებელი იყო, დედამისი კლეო კი - მკერავი. ლოლას აფრო-კუბელმა მამამ დატოვა სამშობლო, რათა ემსახურა აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა ​​კორპუსში, მოგვიანებით გახდა შემდუღებელი და დაქორწინდა ფალანას დედაზე, რომელიც აფროამერიკელი იყო. სამი წლის ასაკში ლოლა ფალანა ცეკვავდა, ხოლო ხუთი წლის ასაკში იგი მღეროდა ეკლესიის გუნდში. 1952 წელს ლოლა ფალანას ოჯახი, რომელსაც ამ დროისთვის კიდევ ორი ​​ბიჭი ეყოლა, გადავიდა ფილადელფიაში, პენსილვანიაში. საშუალო სკოლაში სწავლის დროს ფალანა უკვე ცეკვავდა ღამის კლუბებში, რომლებშიც დედამისი თან ახლდა. მუსიკალური კარიერის გაგრძელება მისთვის იმდენად მნიშვნელოვანი გახდა, რომ მშობლების სურვილის საწინააღმდეგოდ, მან Germantown High School- ის დამთავრებამდე რამდენიმე თვით ადრე გადავიდა ნიუ-იორკში.

## კარიერა
1958 წელს ლოლა ფალანას პირველი საცეკვაო კონცერტი შედგა თექვსმეტი წლის ასაკში ფილადელფიაში დინა ვაშინგტონის ღამის კლუბში გამოსვლის დროს, სადაც ვაშინგტონმა მას გახსნის ადგილი მისცა შესასრულებლად. ვაშინგტონი, რომელსაც "ბლუზის დედოფალი" უწოდეს, გავლენიანი იყო ფალანას ადრეულ კარიერაში. ატლანტიკ სიტიში, ნიუ ჯერსიში, გუნდის ხაზში ცეკვისას, ფალანა აღმოაჩინა სემი დევის უმცროსმა, რომელმაც მას გამორჩეული როლი მისცა თავის ბროდვეის მიუზიკლში Golden Boy 1964 წელს. მიუზიკლის შემდეგ, მოგვიანებით, იმავე წელს, ფალანამ დაიწყო მუსიკალური კარიერა. მისი პირველი სინგლი "My Baby" ჩაიწერა და გამოუშვა Mercury Records- ისთვის. 1965 წელს. მოგვიანებით კარიერის განმავლობაში მან ჩაწერა ფრენკ სინატრას *ლეიბლის ქვეშ*. 1960-იანი წლების ბოლოს ფალანას მენტორობდა სემი დევის უმცროსი.

სემი დევის უმცროსის დახმარებით მან თავისი აქტი ლას-ვეგასში მიიტანა. 1970-იანი წლების ბოლოს ფალანა ითვლებოდა "ლას ვეგასის დედოფლად". ის უკრავდა "გაყიდულ ხალხებს" The Sands, The Riviera და MGM Grand სასტუმროებში. ბოლოს ალადინმა მას კვირაში 100 000 დოლარი შესთავაზა კონცერტზე. იმ დროს ფალანა ლას-ვეგასში ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ქალი შემსრულებელი იყო. მისი შოუ ტარდებოდა წელიწადში ოცი კვირა და იქცა მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად. სანამ ჯერ კიდევ ლას-ვეგასში "გაყიდულ ხალხში" თამაშობდა, ფალანა ეძებდა სხვა სატელევიზიო როლებს, რომლებიც თავდაპირველად დაგეგმილი იყო 50-იანი წლების Vampira Show-ის რიმეიქში მონაწილეობის მისაღებად, როდესაც ეს პროექტი დაინგრა, იგი შეუერთდა ხანმოკლე CBS-ის საპნის ოპერის მსახიობებს.

## პირადი ცხოვრება
1965-1968 წლებში ლოლა ფალანას ჰქონდა რომანი თავის მაშინდელ მენტორ სემი დევის უმცროსთან, რაც საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც დევისმა აღიარა ეს თავის მაშინდელ მეუღლეს, მეი ბრიტთან, რამაც გამოიწვია მათი განქორწინება 1968 წელს. ლოლა ფალანა დაქორწინებული იყო ფელიციანო „ბუჩ“ ტავარეს უმცროსსზე, მაგრამ ისინი განქორწინდნენ 1975 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* "ბობი უაიგანტის ინტერვიუ ლოლა ფალანასთან"
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მოდელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ავთანდილ ცქიტიშვილი

**ავთანდილ ცქიტიშვილი** (დ. 26 ივლისი, 1950, სარვანი — გ. 6 დეკემბერი, 2013) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი, გენერალ-მაიორი.

## ბიოგრაფია
1969-1972 წლებში სწავლობდა თბილისის უმაღლეს სამეთაურო სამხედრო საარტილერიო სასწავლებელში. 1978-1981 წლებში სწავლა განაგრძო ლენინგრადის საარტილერიო აკადემიაში.

1972-1973 წლებში მსახურობდა სსრკ შეიარაღებული ძალების მე-13 გვარდიული სატანკო დივიზიის მე-6 მოტომსროლელი პოლკის, არტილერიის მართვისა და დაზვერვის ოცეულის მეთაურად უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკაში. ხოლო 1973-1975 წლებში სსრკ შეიარაღებული ძალების მე-13 გვარდიული სატანკო დივიზიის მე-6 მოტომსროლელი პოლკის, არტილერიის მართვისა და დაზვერვის ასეულის მეთაურად ასევე უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკაში. 1975-1976 წლებში — შუა აზიის სამხედრო ოლქის 1-ი სააარმიო კორპუსის 155-ე მოტომსროლელი დივიზიის 515-ე მოტომსროლელ პოლკში. 1976-1981 წლებში — შუა აზიის სამხედრო ოლქის 1-ი საარმიო კორპუსის 155-ე მოტომსროლელი დივიზიის 906-ე ცალკეული საარტილერიო დივიზიონის შტაბის უფროსად. 1981 წლიდან ბალტიისპირეთის სამხედრო ოლქის მე-11 გვარდიული არმიის საარტილერიო ბრიგადის დივიზიონის მეთაურად. 1981-1985 წლებში მუშაობდა მე-40 სატანკო დივიზიის 886-ე გვარდიულ-საარტრილერიო პოლკის შტაბის უფროსად. 1985-1986 წლებში შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქში, კერძოდ, მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკაში. 1986-1989 წლებში მსახურობდა 129-ე დივიზიის საარტილერიო პოლკის მეთაურად. 1989-1991 წლებში საქართველოს სსრკ სამოქალაქო თავდაცვის შტაბში.  1989 წელს აქტიურად ჩაერთო ეროვნულ-გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო ეროვნული გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1990 წელს, საქართველოს ეროვნული გვარდიის-შინაგანი ჯარების ჩამოყალიბების დღიდან, პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას წინადადებით დაანება თავი სსრკ შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში მოღვაწეობას და დაინიშნა ახალი საქართველოს 1-ი ბრიგადის პირველ მეთაურად: დაევალა მისი ჩამოყალიბება და დაკომპლექტება. 1991 წლის აგვისტოდან მსახურობდა — ეროვნული გვარდიის სარდლის პირველ მოადგილედ. 1992 წლის იანვრიდან მსახურობდა — თავდაცვის სამინისტროს მთავარი საბრძოლო სამმართველოს უფროსად. 1992 წლის თებერვლიდან მსახურობდა — შეიარაღებული ძალების მთავარი შტაბის უფროსად. 1993 წლის მაისიდან მსახურობდა შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსად, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის პირველ მოადგილედ. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის წარმოებულ სამხედრო მოქმედებებში. 1993 წელს სოხუმის დაცემის შემდეგ გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან. 1996 წელს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის თხოვნით დაბრუნდა სამსახურში სასაზღვრო ძალების შტაბის უფროსად. 1999 წლის სექტემბერში კვლავ დაანება თავი სამსახურს და გახდა ვეტერანთა მოძრაობის აქტიური წევრი და ერთ-ერთი ლიდერი. 2013 წლიდან დაინიშნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ვეტერანთა საქმეების დეპარტამენტის უფროსის მრჩევლად. მიღებული აქვს უცხო ქვეყნების ჯილდოები.

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი
* ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი

## ლიტერატურა
* სამხედრო ფიცის ერთგულნი: ქართველი გენერლები, თბ., 2015, გვ. 130

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
ზაურ ციხელაშვილი

**ზაურ ციხელაშვილი** (დ.23 ოქტომბერი, 1945, დმანისი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი.

1970 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი წყალმომარაგებისა და წყალარინების სპეციალობით.

1970-1971 წლებში მუშაობდა თბილისის საშენი მასალების სახელმწიფო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად. 1971-1981 წლებში პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამრეწველო და კომუნალური წყალმომარაგებისა და წყალარინების სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორისს უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი იყო. 1981-1995 წლებში არჩეულ იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (შემდეგ ტექნიკური უნივერსიტეტი) წყალმომარაგებისა და წყალარინების კათედრის დოცენტად. პედაგოგიურ საქმიანობის პარალელურად ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით მოღვაწეობას ქალაქების — თბილისის, ბათუმის, გორის, ცხინვალისა და სხვა მსხვილი ქალაქების წყალმომარაგების სისტემების რეაბილიტაცია-ინტენსიფიკაციის საკითხებში. 1981-1982 წლებში სამეცნიერო სტაჟირებით იმყოფებოდა უნგრეთში, ბუდაპეშტის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სადაც დაამუშავა წყალმომარაგების პროცესის მოდელირებისა და პროგნოზირების პირობები ქალაქი პეჩის სადისპეტჩერო სამსახურის ოპერატიულ მართვაში გამოსაყენებლად. 1999 წელს მისი ხელმძღვანელობით ტექნიკურ უნივერსიტეტში ჩამოყალიბდა „ჰიდროსაინჟინრო დარგების განვითარების ლოჯისტიკური სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრი“. მონაწილეობდა საერთაშორისო და რესპუბლიკურ სიმპოზიუმებსა და კონფერენციებში. გამოქვეყნებული აქვს 90 სამეცნიერო ნაშრომი და 3 მონოგრაფია.
1976 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1995 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1995 წლიდან არჩეულ იქნა იმავე კათედრის პროფესორად. 

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ., 2017, გვ. 673

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
მერი ენინგი

## ცხოვრება და კარიერა 
### ბავშვობის წლები 
მერი ენინგი 1799 წლის 21 მაისს დორსეტში, ლაიმ-რიჯისში დაიბადა. მამამისი, რიჩარდ ენინგი (დაახლოებით 1766-1810) დურგალი იყო, რომელიც შემოსავალს მახლობლად მდებარე კლდეების ნამარხი ნაშთების მოძიებაში იყენებდა და ტურისტებზე ყიდდა. დედამიის, მერი მური (დაახლოებით 1764-1842) ცნობილი იყო როგორც მოლი. ენინგის მშობლები 1793 წლის 8 აგვისტოს დაქორწინდნენ ბლენდფორდ-ფორუმში და ლაიმში გადავიდნენ საცხოვრებლად. შელი ენინგი წერს, რომ ენინგის ოჯახი ზღვის მახლობლად ცხოვრობდა და შტორმის შემდეგ ენინგის სახლი ხშირად იტბორებოდა.

მოლისა და რიჩარდს ათი შვილი ჰყავდა. პირველი შვილი, რომელსაც ასევე მერი ერქვა, 1794 წელს დაიბადა. მეორე შვილიც გოგო შეეძინათ, რომელიც მალე გარდაიცვალა. იოზეფი 1796 წელს დაიბადა, კიდევ ერთი ვაჟი კი 1798 წელს, რომელიც ჩვილობისას გარდაიცვალა. დეკემბერში მათი უფროსი შვილი (პირველი მერი) ოთხი წლის ასაკში გარდაიცვალა, როდესაც ტანსაცმელს ცეცხლი წაეკიდა.

ენინგი ხუთი თვის შემდეგ დაიბადა და სახელი გარდაცვლილი დის პატივსაცემად დაარქვეს. ენინგების ოჯახის დანარჩენი შვილებიდანაც 2 წელზე დიდხანს არცერთს უცოცხლია. მხოლოდ მერი ენინგმა და იოზეფმა მიაღწიეს მოზარდობის ასაკს. ენინგების ოჯახში ბავშვთა სიკვდილიანობის მაღალი დონე უჩველო არ ყოფილა. XIX საუკუნის გაერთიანებულ სამეფოში დაბადებულ ბავშვების თითქმის ნახევარი 5 წლამდე იღუპებოდა. XIX საუკუნეში ლაიმ-რიჯისში წითელასაგან ჩვილების გარდაცვალების შემთხვევები ხშირი იყო.

## ლიტერატურა 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## დამატებითი საკითხავი 
### წიგნები და ჟურნალები 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### სხვა 
* 
*  
*  
* (article and podcast)
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1799კატეგორია:გარდაცვლილი 1847კატეგორია:დაბადებული 21 მაისიკატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტიკატეგორია:ინგლისელი პალეონტოლოგებიკატეგორია:ქალი პალეონტოლოგებიკატეგორია:ინგლისელი ქალი გეოლოგები
კორტიკოსტეროიდი

**კორტიკოსტეროიდი** — სტეროიდული ჰორმონების კლასი. წარმოიქმნება ხერხემლიანების თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქში, ისევე როგორც ამ ჰორმონების სინთეზურ ანალოგებში. კორტიკოსტეროიდების ორი ძირითადი კლასი, გლუკოკორტიკოიდები და მინერალოკორტიკოიდები, ჩართულია ფიზიოლოგიური პროცესების ფართო სპექტრში, მათ შორის სტრესის რეაქცია, იმუნური პასუხი და ანთების რეგულირება, ნახშირწყლების მეტაბოლიზმი, ცილების კატაბოლიზმი, სისხლში ელექტროლიტების დონე და ქცევა.

ზოგიერთი გავრცელებული ბუნებრივი სტეროიდული ჰორმონია კორტიზოლი (C21H12O65), კორტიკოსტერონი (C21H30O4), კორტიზონი (C21H28O5) ალდოსტერონი (C21H28O5). (გაითვალისწინეთ, რომ კორტიზონი და ალდოსტერონი არიან იზომერები.) თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის მიერ წარმოებული ძირითადი კორტიკოსტეროიდებია კორტიზოლი და ალდოსტერონი.

## სქოლიო
გაიოზ ფარცხალაძე

**გაიოზ ფარცხალაძე** (დ.1968, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი. საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.

1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

1993 წლიდან სწავლობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. ასპირანტურაში სწავლის პერიოდში საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ლითონის კონსტრუქციების კათედრაზე. მონაწილეობდა კათედრის მიერ განხორციელებულ სამეცნიერო-კვლევით და საპროექტო სამუშაოებში. 2001 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დიდი საბჭოს გადაწყვეტილებით არჩეულ იქნა დოცენტის აკადემიურ თანამდებობაზე. 2004 წელს დაინიშნა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ბათუმის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო-ჰუმანიტარული ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობაზე. 2006 წელს არჩეულ იქნა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორის აკადემიურ თანამდებობაზე და საინჟინრო-ტექნოლოგიური ფაკულტეტის დეკანად. 2012 წელს ტექნოლოგიური ფაკულტეტის დეკანია. არის 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომელიც გამოქვეყნებულია როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. 2009 წელს მის მიერ დაპროექტებული იქნა მრავალსართულიანი, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი ქალაქ ბათუმში. 2004-2008 წლებში არის ამერიკის საერთაშორისო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის (ISTC) მიერ გამოცხადებულ საგრანტო თემების კონკურსში გამარჯვებულ მეცნიერთა ჯგუფის წევრი. ტემპუსის პროექტის — „ENGITEC“-ის ფარგლებში, რომელიც ეხებოდა „უმაღლესი საინჟინრო განათლების მოდერნიზაციას საქართველოში, ტექნოლოგიური გამოწვევების საპასუხოდ“ იმყოფებოდა იტალიაში ტურინის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში - POLITO (2013) და შვედეთში, სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში — KTH (2014).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ახალი ტიპის წინასწარ დაძაბული წამწის თეორიული და ექსპერიმენტული კვლევა“, დაიცვა 2001 წელს.

## ლიტერატურა
*საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია,  თბ., 2017, გვ. 544-545

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ჟუჟუნა შაინიძე

**ჟუჟუნა შაინიძე** (დ.3 ოქტომბერი, 1959, რაქვთა) — ქართველი პოეტი, ჟურნალისტი და ფილოლოგი.

1984 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი.

1979 წლიდან  პერიოდულად იბეჭდება სხვადასხვა გამოცემებში: „ლიტერატურული საქართველო“, „ცისკარი“,  „განთიადი“, „ჩვენი მწერლობა“, „ენიგმა“, „ენა და კულტურა“ და სხვა. გამოქვეყნებული აქვს ოცზე მეტი სამეცნიერო სტატია, არის 4 პოეტური კრებულის ავტორი და ათზე მეტი გამოცემის თანაავტორი. მისი ლექსები შეტანილია უახლესი ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში. რამდენიმე მათგანზე შექმნილია სიმღერები. 1992-1993 წლებში მისივე რედაქტორობით გამოდიოდა ლიტერატურული გაზეთი „ანაშხალი“. 1995-2005 წლებში მუშაობდა საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის ორგანიზაციაში კონსულტანტად, ახალგაზრდა მწერალთა სექციის ხელმძღვანლად. 2012 წელს მიენიჭა ფილოლოგიის აკადემიური დოქტორის ხარისხი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ჯუმბერ ფანჩულიძე

**ჯუმბერ ფანჩულიძე** (დ.2 იანვარი, 1942, ძევრი) — ქართველი გეოგრაფი, ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი.

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-ჰიდროლოგის სპეციალობით.

1967-1969 წლებში სწავლობდა „საქწყალეკოლოგიის“ სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტურაში.მუშაობა დაიწყო „საქსახწყალპროექტში“ ინჟინერ-ჰიდროლოგის თანამდებობაზე, სადაც ასრულებდა წინასაპროექტო მონაცემებისათვის საველე აზომვით გეოდეზიურ სამუშაოებს. 1976-1978 წლებში მუშაობდა სირიის არაბთა რესპუბლიკაში — ქვეყნის ზედაპირული წყლების რესურსების დადგენაზე. 1970-1982 წლებში „საქწყალეკოლოგიის“ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, ხოლო 1982-1999 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ჰიდრომელიორაციის კათედრის დოცენტად. 1977 წლიდან საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტში სამმართველოს უფროსად. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებიც შეეხება ხმელეთის ჰიდროლოგიის, მელიორაციის და გაუდაბნოებასთან ბრძოლის პრობლემებს. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-მუშაკი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კოლხეთის დაბლობის დამშრობ სისტემიანი ტერიტორიების მაქსიმალური ჩამონადენის ჰიდროგრაფიის გაანგარიშების მეთოდიკა“, დაიცვა 1974 წელს.

## ლიტერატურა
*ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003,  გვ. 249-250

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები 
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
პატარა დარბაზის ეკლესია

**პატარა დარბაზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დარბაზში.  სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გორის თხემზე.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. კუთხეებში ნათალი ქვებია ჩადგმული. ასევე ჩადგმულია ქვაჯვარების ბაზისები. შიგნიდან და გარედან არქიტრავული კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ინტერიერის მხრიდან არქიტრავად სტელის სვეტია ჩადგმული. ეკლესია დასავლეთის და აღმოსავლეთის სარკმლებით იყო განათებული. აღმოსავლეთის სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია.  ნახევარწრიული აფსიდი მხრითაა გამოყოფილი. მხრის ამყოლად ქვემოთ მასიური ქვებია ჩადგმული, ზედა ნაწილად კი სტელების სვეტებია თავდაყირა ჩასმული.  აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში პატარა მართკუთხა ნიშებია გაკეთებული. სამხრეთი ნიშის კედლად აქაც სტელის ნატეხია ჩადგმული. ქვის ტრაპეზი საკურთხევლის კედელთანაა მიდგმული. კამარა გრძივ კედლებს ყრდნობოდა. ეკლესია ინტერიერიდან შელესილი ყოფილა. საკურთხეველში რამდენიმე დაზიანებული ქვაჯვარი, ჯვრის რელიეფური გამოსახულება და გეომეტრიული დეკორით გაფორმებული ფილა დევს. აქვეა სტელის კაპიტელის პატარა ფრაგმენტი, რომელზეც ამოკვეთილია ბოლნური მედალიონის მსგავსი ვარდული. ტაძრის გარშემო სომხური სასაფლაოა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვახტანგ ბადაგაძე

**ვახტანგ ბადაგაძე**  (დ. 1932, დუშეთი  — გ. 2007) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.  1958 წელს ასპირანტურა ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტში.

1958 წლიდან ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1961-1968 წლებში - სწავლული მდივანი. 1968-1971 წლებში - უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1971-1982 წლებში კი ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის გამოთვლითი მათემატიკისა და ინფორმატიკის კათედრას. 1982 წლიდან იყო ამ კათედრის გამგე. მისი სამეცნიერო კვლევის ძირითადი მიმართულებაა სასრულსხვაობიანი ალგორითმების აგება და კვლევა. კერძოდ, შეისწავლიდა მეორე რიგის ელიფსური ტიპის დიფერენციალური განტოლებების რიცხვით ამოხსნებს. ასეთი ტიპის განტოლებების აპროქსიმაციას, აგებდა ამ განტოლებებისათვის სხვაობიან სქემებს. აზუსტებდა განშტოებადი შემთხვევითი პროცესების ზოგიერთ თეორემას. განსაზღვრავდა და იკვლევდა რიტცის კანონიკური განტოლებებიდან მწკრივის კორექტირების კოეფიციენტებს. ვ. ფადეევის მეთოდის გამოყენებით განიხილა დირიხლეს ამოცანა პუასონის მრავალგანზომილებიანი განტოლებისათვის; იგი შეისწავიდა ზოგიერთ ვარიაციულ ამოცანას.

## ბიბლიოგრაფია
*მათემატიკა : ამოცანათა კრებული (რედაქტორი). თბ., უნივერსალი, 2008 გვ. 426 ISBN 9789941123153
*მათემატიკური უნარები : ამოცანების კრებული (რედაქტორი). - თბ., ი. ს. "კახაბერ ვეფხვაძე" - K&K, 2004 გვ. 133 ISBN 9994080903
*წრფივი ალგებრის გამოთვლითი მეთოდები : ლექციების კურსი მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის სტუდენტებისათვის (ავტორი). - თბ., თბ. უნ-ტის გამ-ბა, 1983 გვ. 90

## ლიტერატურა
* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. თბ., 2016 გვ. 182-183

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები
ბეჟან თუთბერიძე

**ბეჟან თუთბერიძე** (დ. 15 ოქტომბერი, 1943, ფუთი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 მარტი, 2022) — ქართველი გეოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი. გეოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1997). ღირსების ორდენის კავალერი (2003).

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის კვალიფიკაციით.

1969 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1997–2006 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მინერალოგია-პეტროლოგიისა და სასარგებლო წიაღისეულის კათედრის გამგე. 2003–2005 წლებში გეოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი. 2012 წლიდან გეოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. მისი შრომები ეხება ვულკანოლოგიის, გეოქიმიის, პეტროლოგიისა და მინერალოგიის საკითხებს; შეისწავლა საქართველოს ნეოგენურ-ანთროპოგენურ ვულკანიზმთან დაკავშირებული პოსტვულკანური ჰიდროთერმული მინერალიზაციის პროცესები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
ხორტოკოპის ციხე

**ხორტოკოპის ციხე** — ციხე  თურქეთში ტრაპიზონის სამხრეთით, თანამედროვე მაჩკიდან დაახლოებით 5 კმ-ში, თანამედროვე სოფელ აშაღიქოიში. ციხე აგებულია ამაღლებულ ადგილას. იგი საკმაოდ მოზრდილი ნაგებობაა. მისი დიამეტრი 60 მ-ია და თითქმის წრიული ფორმისაა. თავის დროზე ჰქონია ცხრა გარეთ გატანილი მომრგვალებული კოშკი. გალავნის კედლები დღეისათვის 1-2 მ სიმაღლემდეა შემორჩენილი. მისი უახლესი ანალოგია ვალენტინიანესა და ვალენსის ეპოქაში აგებული ე.წ. „ზარისებრი“ ფორმის ფორტები. ამ ძეგლიდან გვაქვს  ერთადერთი, III საუკუნის მონეტა. ტოპონიმი ხორტოკოპ-კალე, ისევე როგორც მის სიახლოვეს, მაჩკას ჩრდილოეთით არსებული ხორტოკობუზირი, ხორტოკობუ-ვასეტი და ხორტოკობუბალა მოგვაგონებენ პროკოპისთან დამოწმებულ ოკენითის ჭანების საზღვარზე განლაგებულ ხარტონის ციხეს. ეს ძველადვე ადგილობრივთა მიერ აგებული და შემდეგ მოუვლელობის გამო ნანგრევებად ქცეული საფორტიფიკაციო ნაგებობა იუსტინიანემ განაახლა და იქ გარნიზონი ჩააყენა. თუმცა, მეცნიერთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ფიქრობს, რომ ხარტონი ჭოროხის სათავეებიდან ჭანეთში და ოფიდან ბაიბურთისკენ მიმავალ გზათა შესაყარზე მდებარე ხარტ ღართის ციხეს უნდა შეესაბამებოდეს. არ გამოვრიცხავთ, რომ სწორედ ის არის „ნოტიციის“ ღაზანეიკა, მით უმეტეს, რომ მის გვერდით მოხსენებული ყველა პუნქტი ჰინტერლანდშია, ხოლო ერთ-ერთი სისილა, სადაც Cohors Miliaria Germanorum-ი იყო დაბანაკებული, დამოწმებულია პროკოპისთან სისილისონის ფორმით.

## ლიტერატურა
* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 22  ISBN 978-9941-0-6458-6.

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
თამილა ცაგარეიშვილი

**თამილა ცაგარეიშვილი** (დ. 23 მარტი, 1940, თბილისი) — ქართველი ეთნოლოგი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.

1970-2006 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, საქართველოს და კავკასიის ეთნოგრაფიული სექტორის სწავლული მდივანი, 1975-2000 წლებში თავმჯდომარის მოადგილე. 1988-1999 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეთნოლოგიის კათედრის დოცენტი, 2000 წლიდან პროფესორი. 1986-2006 წლებში გიორგი ჩიტაიას სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ეთნოგრაფიული კაბინეტ-არქივის ხელმძღვანელი. 1995-2008 წლებში დავით ბააზოვის სახელობის საქართველოს ებრაელთა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის დირექტორი სამეცნიერო დარგში. 2002 წლიდან არის ნარკვევების — „საქართველოს ეთნოგრაფიის სერიალი“ — სამეცნიერო-სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 2005 წლიდან რუსეთის ფედერაციის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის მსოფლიო ისტორიისა და ლიტერატურის ნარკვევების მთავარი მრჩეველი ეთნოგრაფიის დარგში. 2006 წლიდან საქართველოს ეროვნული ეთნოგრაფიული მუზეუმის პროექტის მენეჯერი, 2008 წლიდან ეთნოგრაფიული მიმართულების კურატორი. გამოქვეყნებული აქვს 130 სამეცნიერო ნაშრომი, აქედან 8 მონოგრაფია. არის შემდგენელ-რედაქტორი აკადემიკოს გიორგი ჩიტაიას „შრომების“ ხუთტომეულისა, რომელიც შესულია ქართული ეროვნული მეცნიერების ოქროს ფონდში (1997-2004). 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მესაქონლეობა საქართველოში(ისტორიულ–ეთნოგრაფიული გამოკვლევა)“, დაიცვა 1975 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ტყეთსარგებლობის ეთნოეკოლოგიური კულტურა საქართველოში“, დაიცვა 2000 წელს.

## ჯილდოები
* 2004 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (ერთობლივი გამარჯვება)

## ბიბლიოგრაფია
* ქართველები: ეთნოკულტურული მემკვიდრეობა, თბ., 2010, ISBN 9789941029226
* ტრადიციული კულტურა და ეკოსისტემები = Традиционная культура и экосистемы = Traditional Culture and the Ecosystem Preservation, თბ., 2000, 
* გიორგი ჩიტაია - 100, თბ., 1993, ISBN 5520011591
* მესაქონლეობის ისტორიისათვის საქართველოში: (ქვემო ქართლის ეთნოგრ. მონაცემების მიხედვით), თბ., 1987
* ფერეიდნელები საქართველოში, თბ., 1981

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წწ., თბ., 2012, გვ. 194

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლექობალე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ლექობალე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლექობალე — სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში
* ლექობალე — სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში
მამედ ალექპერლი

**მამედ ქაზიმ  ალექპერ ოღლუ ალექპერლი** (; 1905 წ. 24 იანვარი,  დერბენტი— 1938 წ. 12 ან 13 ოქტომბერი, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
მამედ ქაზიმ  ალექპერლი 1905 წლის 24 იანვარს დერბენტში დაიბადა. 1926 წლიდან იყო კომუნისტური პარტიის წევრი. 1927 წელს დაამთავრა ვ. ი. ლენინის სახელობის აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტი. იყო სახალხო განათლების განჯის განყოფილების დირექტორი, ჟურნალ „კრასნაია განჯას“ (წითელი განჯა) (1927), გაზეთ „დაღეტასანსაკია ფუგარას“ (მაჰაჩყალა) და ჟურნალ „მაარიფ იოლუს“ („განმანათლებლობის გზა“) რედაქტორი (1928 – 1930).

1934 წელს მოსკოვში დაამთავრა წითელი პროფესურის ინსტიტუტი. იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე, აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი (1935 წლამდე), გაზეთების - „კომუნისტი“, „ლიტერატურული გაზეთი“, „კოშკი“, ჟურნალების - „რევოლუცია და კულტურა“, „ლიტერატურული აზერბაიჯანი“ - რედაქტორი.

ალექპერლი ერთ-ერთი რედაქტორი იყო, რომელმაც ლენინის თხზულებები აზერბაიჯანულ ენაზე გამოსაცემად მოამზადა. მამედ ქაზიმ ალექპერლი ავტორია  აზერბაიჯანში ფილოსოფიის პირველი სახელმძღანელოსი, ასევე აზერბაიჯანის საბჭოთა ლიტერატურის აქტუალური პრობლემებისადმი მიძღვნილი სტატიებისა („ოქტომბრის რევოლუცია და აზერბაიჯანული ლიტერატურა“, „საბჭოთა ლიტერატურა განვითარების გზაზე“, „სააპრილო ლიტერატურა“, „სოციალისტური რეალიზმისათვის“, „აიდინიდან იაშარამდე“, „მოსახვევი“ და სხვ.). 1934 წელს საბჭოთა მწერალთა პირველ ყრილობაზე წაიკითხა მოხსენება აზერბაიჯანული ლიტერატურის შესახებ.
გახდა სტალინური რეპრესიების მსხვერპლი. 1938 წელს დახვრიტეს.      

## სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კონოტოპის ბრძოლა

**კონოტოპის ბრძოლა** — სამხედრო დაპირისპირება რუსეთისა და უკრაინის სამხედრო ძალებს შორის უკრაინის ქალაქ კონოტოპის მიმდებარედ. 2022 წლის რუსეთის უკრაინაში შეჭრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილი.

## ბრძოლა 
24 თებერვალს 3:35 საათზე (UTC+2) ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მოსული რუსული ძალები გარს შემოერტყნენ ქალაქ კონოტოპს და ალყაში მოაქციეს იგი. ქალაქს შეტევისაგან უკრაინული ძალები იცავდნენ. 25 თებერვლის დილას კონოტოპში რუსული ტექნიკა დაწვეს. უკრაინის არმიამ განაცხადა, რომ ქალაქის მოალყე რუსული ძალები ცუდად იყვნენ მომარაგებულები და უკან დაიხიეს.

უკრაინის არმიის ცნობით, სამთავრობო ძალებმა ქალაქზე კონტროლი 25 თებერვალს დაკარგეს.

## შედეგები 
2 მარტს, არტემ სემინიხინმა, კონოტოპის მერმა, განაცხადა, რომ ქალაქში მყოფი რუსული ძალები მას აფრთხილებდნენ, თუ მოსახლეობა წინააღმდეგობას გაწევდა, დაბომბავდნენ ქალაქს. თუმცა, გავრცელებული ვიდეოს მიხედვით, სემინიხინმა ქალაქის მაცხოვრებლებს ამის მაგივრად ჰკითხა, უნდოდათ ბრძოლა თუ დანებება, რის შემდეგაც მოსახლეობამ „უმრავლესობით“ უარი თქვა დანებებაზე.

მოგვიანებით, ამავე დღესვე, ქალაქის ხელისუფლებამ რუსულ ძალებთან მოლაპარაკებები დაიწყო, რაც 12 წუთს გაგრძელდა. მიაღწიეს შეთანხმებას, რომლის თანახმადაც რუსული ძალები დათანხმდნენ არ შეეცვალათ ქალაქის მმართველობა, არ განეთავსებინათ ქალაქში ჯარები, არ შეეფერხებინათ ტრანსპორტის გადაადგილება და არ ჩამოეხსნათ უკრაინის დროშები. სანაცვლოდ, ქალაქის ხელმძღვანელობა დათანხმდა, რომ მოსახლეობა არ დაესხმებოდა თავს რუსულ ძალებს.

უკრაინის გენერალური შტაბის 7 მარტის შეფასებით, კონოტოპში მოწინააღმდეგემ 50%-იანი დანაკარგები განიცადა და იძულებული გახდა გადაჯგუფებულიყო და მარაგები შეევსო. 15 მარტს უკრაინული და რუსული მხარეები კონოტოპის მოსახლეობის ევაკუაციისათვის ჰუმანიტარული დერეფნის გახსნაზე შეთანხმდნენ. 28 მარტს რუსებმა კონოტოპში ხიდი დაანგრიეს.

3 აპრილს უმაღლესი რადის დეპუტატმა ოლექსანდრ კაჩურამ ტვიტერში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რუსულმა ნაწილებმა მთლიანად დატოვეს კონოტოპის რაიონი. 4 აპრილს სუმის ოლქის გუბერნატორმა დმიტრო ჟიმიცკიმ აღნიშნა, რომ მოწინააღმდეგეს ოლქში არცერთი ქალაქი და სოფელი აღარ ჰქონდა ოკუპირებული და ძირითადად გავიდნენ ამ ტერიტორიიდან, დარჩენილი ნაწილების განდევნაზე კი უკრაინული ძალები მუშაობდნენ.

5 აპრილს ჟივიცკი იტყობინებოდა, რომ კონოტოპის რაიონში სულ მცირე სამი წამებით მოკლული მშვიდობიანი მოქალაქის ცხედარი აღმოაჩინეს.

## გალერეა 

File:Battle of Konotop 26.jpg|24.02.2022
File:Battle of Konotop 02.jpg|25.02.2022
File:Battle of Konotop 07.jpg|25.02.|25.02.2022
File:Battle of Konotop 15.jpg|25.02.2022

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
მარალ რაჰმანზადე

**მარალ იუსიფ ყიზი რაჰმანზადე** (); (1916—2008) — აზერბაიჯანელი გრაფიკოსი, აზერბაიჯანის სსრ-ს სახალხო მხატვარი (1964), მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1965).

## ბიოგრაფია 
მარალ რაჰმანზადე 1916 წლის 23 ივლისს ბაქოში დაიბადა. 1930-1933 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო ტექნიკუმში სწავლობდა. 1934-1940 წლებში სწავლა განაგრძო ვ. ი. სურიკოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში. რაჰმანზადე - პირველი აზერბაიჯანელი ქალია, რომელმაც პროფისიული სამხატვრო განათლება მიიღო. იგი განსაკუთრებით პროდუქტიულად მუშაობდა გრაფიკის ჟანრში. მარალ რაჰმანზადე პირველი მხატვარი იყო, რომელიც ნავთობსაბადოებზე სამუშაოდ წავიდა. მენავთობეების გვერდით ყოფნისას, აკვირდებოდა რა მათ ყოველდღიურ ყოფას, კასპიის პეიზაჟებს, ესტაკადების მშენებლობას, ნავთობის რეზევუარებს, კოშკებს, ნავთობის ამოხეთქვას ხატავდა. ნახატებზე და აკვარელებზე, რომლებიც მან საანგარიშო გამოფენაზე წარმოადგინა უმეტესად კასპიის მენავთობეთა შრომითი ყოფისათვის დამახასიათებელი ეპიზოდები იყო გამოსახული.

რაჰმანზადეს ილუსტრირებული აქვს თარგმანების გამოცემები: პუშკინის „ევგენი ონეგეინი“, ლერმონტოვის „ჩვენი დროის გმირი“. 1950-იანი წლების ბოლოს რაჰმნაზადემ ფერადი ლითოგრფაიების სერია შექმნა სახელწოდებით „ბაქო“. ამ ფურცლებზე გამოსახულია ქალაქის პარკები, მოედნები, საზღვაო ნავთობრეწვის პანორამები. სერია „ბაქო“ პირველად  1958 წელს აჩვენეს მოსკოვში აზერბაიჯანის ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადის ფარგლებში ჩატარებულ გამოფენაზე. ამ დროს რაჰმანზადე ჩეხოსლოვაკიისადმი მიძღვნილ ავტოლითოგრაფიებზე მუშაობდა. მომდევნო წლებში იგი ლინოგრავიურის ტექნიკაზე მუშაობდა. ამ ტექნიკით შესრულებელული პირველი ნამუშევრები მან ორი ახალი ქალაქის - სუმგაითისა და რუსთავის გიგანტურ ქარხნებს მიუძღვნა. ორი სერიიდან ყოველი მეორე შედგება ექვსი ინდუსტრიული და ქალაქური პეიზაჟებისაგან და წარმოების მოწინავეთა ორ-ორი პორტრეტისაგან. 1960-იან წლებში მხატვარი აზერბაიჯანის შორეულ რაიონებში იმყოფებოდა. ამის შედეგად ფერადი ლინოგრავიურების ახალი სერიები - „ჩემი ქვეყანა“ და „აზერბაიჯანი“ გაჩნდა. 1956 წელს ბაქოში მამედ საიდ ორდუბადის ისტორიული რომანი „მახვილი და კალამი“ რაჰმანზადეს ილუსტრაციებით გამოიცა. 1963 წელს მან აკადემიური გამოცემა „აზერბაიჯანული ზღაპრების“ ილუსტრაციები შექმნა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
მია გოთი

**მია გოთი** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1993, ლონდონი) — ინგლისელი მსახიობი და მოდელი. გოთმა მოდელობის კარიერა მოზარდობისას დაიწყო და დებიუტი შეასრულა ლარს ფონ ტრიერის ფილმში „ნიმფომანია“ (2013). შემდეგ მან მიიღო მონაწილეობა თრილერში „The Survivalist“ (2015) და ფსიქოლოგიურ საშინელებათა ფილმში „A Cure for Wellness“ (2016). 2018 წელს გოთმა შეასრულა მეორეხარისხოვანი როლები სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში „High Life“ და ლუკა გუადანინოს რიმეიკში „Suspiria“.

## ადრეული ცხოვრება
გოთი დაიბადა გაიის ჰოსპიტალში ლონდონში, ინგლისი. დედამისი ბრაზილიელია, მამა კი კანადელი, წარმოშობით შოტლანდიიდან. მისი დედის ბაბუა არის ებრაელი წარმოშობის ამერიკელი მხატვარი ლი ჯაფი, ხოლო ბებია დედის მხრიდან არის ბრაზილიელი მსახიობი მარია გლედისი.

გოთის ოჯახი ბრაზილიაში გადავიდა საცხოვრებლად, როდესაც იგი რამდენიმე კვირის იყო, რადგან მისი აღზრდის მიზნით ოჯახის დახმარება სჭირდებოდა. ისინი დაბრუნდნენ გაერთიანებულ სამეფოში, როდესაც მია ხუთი წლის იყო და მოგვიანებით გადასახლდნენ მამის მშობლიურ კანადაში, როდესაც იგი ათი წლის იყო. თორმეტი წლის ასაკში მია და დედამისი დასახლდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლონდონში, სადაც გოთი საშუალო სკოლაში სწავლობდა.

## კარიერა
როდესაც გოთი 14 წლის იყო, ლონდონში არასრულწლოვანთა ფესტივალზე აღმოაჩინა მოდის ფოტოგრაფმა ჯემა ბუტმა. მოგვიანებით იგი გამოჩნდა Vogue-სა და Miu Miu-ს რეკლამებში.

2014 წელს გოთი გამოჩნდა Future Unlimited-ის მუსიკალურ კლიპში „Haunted Love“, რომლის რეჟისორი იყო შია ლაბუფი.> მოგვიანებით, იგი გამოჩნდა სტივენ ფინგლტონის მოკლემეტრაჟიან ფილმში „Magpi“ მარტინ მაკკენთან ერთად. 2015 წელს გოთმა შეასრულა მილიას მთავარი როლი პოსტ-აპოკალიფსურ თრილერში „The Survivalist“, რასაც მოჰყვა როლები მეგ ვეზერსის სათავგადასავლო-თრილერში „Everest“ (2015).

იგი ასევე გამოჩნდა საშინელებათა ფილმში „A Cure for Wellness“ (2016). მეორეხარისხოვანი როლი როლი შეასრულა ლუკა გუადანინოს რიმეიქში „Suspiria“ (2018) და რეჟისორ კლერ დენის სამეცნიერო, ფანტასტიკურ ფილმში „High Life“ (2018). გოთი ასევე გამოჩნდა გუადანინოს მოკლემეტრაჟიან ფილმში „The Staggering Girl“ (2019) და Autumn de Wilde-ს ფილმში Emma (2020).

## პირადი ცხოვრება
გოთმა გაიცნო ამერიკელი მსახიობი შაია ლაბეუფი 2012 წელს ფილმში „ნიმფომანი“ მონაწილეობის დროს. 2016 წლის 10 ოქტომბერს, გოტი და ლაბეუფი, როგორც ჩანს, დაქორწინდნენ ლას-ვეგასის ცერემონიაზე, რომელსაც ელვისის იმიტატორი გაუძღვა. ორი დღის შემდეგ, ადგილობრივმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ წყვილი კანონიერად არ იყო დაქორწინებული. იმავე თვეში, ლაბეუფმა ელენ დეჯენერის შოუში დაადასტურა ქორწინება. 2018 წლის სექტემბერში გამოცხადდა, რომ წყვილი დაშორდა და განქორწინებაზე განაცხადი შეიტანეს. თუმცა, 2022 წლის თებერვალში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გოთი ორსულად იყო პირველ შვილზე. მათი გოგონა დაიბადა 2022 წლის მარტში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* მია გოთი — Models.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
კატეგორია:ინგლისელი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები