open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალექსანდრე ბელიაევი

**ალექსანდრე ბელიაევი** (დ. 16 მარტი [ ძვ. სტ. 4 მარტი], 1884, სმოლენსკი, რუსეთის იმპერია — გ. 6 იანვარი, 1942, პუშკინი, სსრკ) — საბჭოთა ფანტასტი-მწერალი, საბჭოთა სამეცნიერო-ფანტასტიკური ლიტერატურის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მისი წიგნები ეხებოდა მომავლის მეცნიერებებსა და ტექნოლოგიურ პრობლემებს. მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია „პროფესორ დოუელის თავი“, „ვარსკვლავი კეცი“, „ადამიანი-ამფიბია“, „არიელი“, „უკანასკნელი ატლანტიდელი“, „მსოფლიოს მბრძანებელი“ და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე ბელიაევის ბიბლიოგრაფია. 

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
კატეგორია:რუსი მწერლები

კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:რუსი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:საბჭოთა მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:რუსი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დუმიატის მუჰაფაზა

**დუმიატი** () არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. საგუბერნატოროს ფართო გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე.პროვინციას ესაზღვრება 1 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : დაკაჰლია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დუმიატი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 1 029 კმ². 2006 წლის მონაცემებით გარბიას მოსახლეობა 1 095 528 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია ფათხი ელ-ბარადეი.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
საგუბერნატორო იყოფა 4 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 10 ქალაქია, 59 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 722 დასახლებული პუმქტია. პროვინციის ქალაქებია:

* დუმიატი
* ქაფრ-საადი
* ფარ-სუკური
* ეზ-ზარკა
საგუბერნატოროს ახალი ქალაქები:
* რაას-ელ-ბარი
* აზბათ-ელ-ბურგი
* ახალი დუმიატი
* ქაფრ-ელ-ბათიხი
* მიტ-აბუ-გალიბი
* როუდა
* ეს-სარუ
* ფარ-სუქური
* ეს-ზარკი
* აზბათ-ენ-ნილ-ელ-ულია

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეგვიპტის მუჰაფაზები

## რესურსები ინტერნეტში 
* დუმიატის საგუბერნატორო  ოფიციალური საიტი


კატეგორია:ეგვიპტის მუჰაფაზები
იოანე მოსხი

**იოანე მოსხი** (დ. 550— გ. 634) — ბიზანტიელი პროზაიკოსი, საეკლესიო მოღვაწე. მისი უაღრესად პოპულარული ნოველების კრებულს ბერძნულად ეწოდება „ლიმონარი“ („მდელო“), ქართულად — „სამოთხე“. როგორც ბერძნული „ლიმონარის“, ისე ქართული „სამოთხის“ დღესდღეობით ცნობილი უძველესი ხელნაწერები X საუკუნისაა. გამოითქვა მოსაზრება, რომ „სამოთხე“ ბერძნულიდან კი არ თარგმნილა, არამედ ორიგინალურ ნაწარმოებთა კრებულია და ნოველები ერთიმეორეზე დამოუკიდებლად დაიწერა ბერძნულადაც და ქართულადაც ერთი და იმავე პირის, იოანე მოსხის მიერ. იოანე მოსხს ბიზანტიელები უწოდებდნენ მესხს, ანუ ქართველს. 

კატეგორია:დაბადებული 550
კატეგორია:გარდაცვლილი 634
კატეგორია:ბიზანტიელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
საერთაშორისო მდინარეები

**საერთაშორისო მდინარეები** — მდინარეები, რომლებიც ორი ან რამდენიმე სახელმწიფოს ტერიტორიას კვეთენ. საერთაშორისო მდინარეებს იყენებენ ნაოსნობის, თევზჭერისა და სხვა მიზნებისათვის. თითოეული მოსაზღვრე სახელმწიფო ახორციელებს სუვერენიტეტს საერთაშორისო მდინარეების იმ მონაკვეთზე, რომელიც მის სახელმწიფო საზღვრის ფარგლებშია. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმ საერთაშორისო მდინარეების რეჟიმის მოწესრიგებას, რომლებიც რამდენიმე სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მიედინება და უშუალოდ ზღვას ერთვის. ჩვეულებრივ, ასეთი საერთაშორისო მდინარეების რეჟიმი განისაზღვრება დაინტერესებულ მონაპირე სახელმწიფოთა შეთანხმებით და მასზე ყველა სახელმწიფოს სავაჭრო გემების ცურვის თავისუფლებით.

ასეთი საერთაშორისო მდინარეებია დუნაი, კონგო, ამაზონი და სხვა. საერთაშორისო მდინარეების სხვადასხვაგვარი გამოყენებისა და მათ გაუჭუჭყიანებასთან ბრძოლის საკითხების შესათანხმებლად მონაპირე სახელმწიფოები ქმნიან სათანადო სპეციალურ კომისიებს.

## ლიტერატურა
* *დეკანოზოვი რ.,* ქსე, ტ. 8, გვ. 629, თბ., 1984
საერისთავო

**საერისთავო** — საისტორიო-სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ ტერმინით აღნიშნავენ ძველი საქართველოს ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულს, რომელსაც განაგებდა ერისთავი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ერისთავი

## ლიტერატურა
საერთაშორისო სრუტეები

**საერთაშორისო სრუტეები**, ღია ზღვებს შორის მდებარე საერთაშორისო ნაოსნობისათვის გამოყენებული მსოფლიო წყალსავალი გზები (გიბრალტარი, ლა-მანში, პა-დე-კალე, სინგაპურისა და მაგელანის სრუტეები და სხვა), რომლითაც ტრანზიტული მიმოსვლის თავისუფლებით და სრული თანასწორობის საფუძველზე სარგებლობენ ყველა ქვეყნის სამოქალაქო, თუ სამხედრო და საფრენი აპარატები; ყველამ, ვინც საერთაშორისო სრუტეებით სარგებლობს, უნდა დაიცვას საერთაშორისო სრუტეების სამართლეებრივი რეჟიმი, რომელიც დადგენილია საერთაშორისო ჩვეულებებით, მონაპირე სახელმწიფოთა ხელშეკრულებებითა და კანონმდებლობებით. შავი ზღვისა და ბალტიის სრუტეებში სამხედრო ზღვაოსნობისათვის შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულებით განსაკუთრებული სამართლეებრივი რეჟიმია გათვალისწინებული.

## იხილეთ აგრეთვე
*შავი ზღვის სრუტეები — სამართლეებრივი რეჟიმი

## ლიტერატურა
* *დეკანოზოვი რ.,* ქსე, ტ. 8, გვ. 632, თბ., 1984

კატეგორია:სრუტეები
სავადი

**სავადი** — საბუთის პირი XVII-XVIII საუკუნეების საქართველოში სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, უსტარის  „გარდანაწერს“ ეწოდება „პაჭენისი, რომელსა სპარსნი სავადსა უჴმობენ“.

## ლიტერატურა
* მასალები საქართველოს ეკონომიური ისტორიისათვის. დანართი, შემდგენელი მ. ბერძენიშვილი, თბ., 1957;

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ფლავიანე (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

thumb|წმინდა ფლავიანე აღმსარებელი
**წმინდა ფლავიანე აღმსარებელი** — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 447-449 წწ. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 18 თებერვალი, ახალი სტილით — 2 მარტი. იგი წმინდა მეფის, თეოდოსი უმცროსის (408-450) და მისი დის, კეთილმსახური დედოფლის პულხერიას (ხს. 23 სექტემბერს) ზეობისას განაგებდა ეკლესიას. ამ დროს ქრისტეს სამწყსოს ერთობას მომწამლველმა ერეტიკულმა სწავლებებმა საფრთხე შეუქმნა. 448 წელს, მღვდელმთავარ ფლავიანეს ძალისხმევით, კონსტანტინეპოლში მოწვეულ იქნა ადგილობრივი კრება, რომელმაც განიხილა და დაგმო ევტიქის ერესი, თავის ცდომაზე ჯიუტად მდგარი მღვდელმსახური კი ეკლესიიდან განკვეთა და ხარისხი აჰყარა. მწვალებელს ძლიერი მფარველი ჰყავდა იმპერატორთან დაახლოებული საჭურისის, ქრისანთის სახით. ამ უკანასკნელმა ინტრიგების მეშვეობით ევტიქის მხარეს გადმოიბირა ალექსანდრიელი ეპისკოპოსი დიოსკორე და იმპერატორისგან გამოითხოვა ნებართვა ეფესოში კრების მოწვევისა, რომელიც შემდგომ „ავაზაკთა კრების“ სახელით გახდა ცნობილი. ავაზაკთა კრებას დიოსკორე თავმჯდომარეობდა. მან მუქარის და ძალის გამოყენებით მიაღწია ევტიქის გამართლებას და ფლავიანეს დაგმობას. წმინდა მღვდელმთავარი დაუნდობლად გვემეს უტიფარმა ბერებმა ვინმე ვარსუმის მეთაურობით. თვით უსჯულო დიოსკორეც არ დარჩენილა განზე. ამის შემდეგ ფლაბიანეს მძიმე ბორკილები დაადეს და ეფესოდან გაძევება მიუსაჯეს, მაგრამ უფალმა აარიდა თავის რჩეულს შემდგომი სატანჯველები და შეივედრა მისი სული. კეთილმსახურმა პულხერიამ სასახლე დატოვა, მაგრამ მალე ქრისანთის ინტრიგები გამოაშკარავდა, რის შემდგომაც მეფემ გადააყენა იგი, თავისი და კი ისევ დაიახლოვა. პულხერიას ძალისხმევით წმინდა პატრიარქ ფლავიანეს უხრწნელი ნაწილები პატივით გადასვენდა ეფესოდან კონსტანტინეპოლში.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 194

კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 449
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ნიკოლოზ აბაშიძე

**ნიკოლოზ აპოლონის ძე აბაშიძე ** (დ. 13  ივნისი  [ ძვ. სტ. 1  ივნისი], 1897, ხონი ―  გ.  28 აპრილი, 1965, თბილისი)  —  ქართველი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1907–1917 წლებში სწავლობდა  ხონის გიმნაზიაში. გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვარშავის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამედიცინო ფაკულტეტზე. რევოლუციის შემდეგ სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1924 წელს.

1926 წლიდან 1935 წლამდე იყო ქ. ბათუმის შავი ჭირის საწინააღმდეგო სადგურის, რკინიგზის ლაბორატორიის და პორტის კარანტინის უფროსი. აჭარის მთავარ საავადმყოფოში ლაბორატორიის და პასტერის ქვესადგურის გამგე.
 
1935–1952 წლებში მუშაობდა ქ. თბილისის ბაქტერიოფაგების ინსტიტუტში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე. მას   წილად ხვდა 1936 წელს დაეწყო ინსტიტუტის ახალი შენობის მშენებლობა საბურთალოზე: შეადგინა ინსტიტუტის პირველი საწარმოო გეგმა, რაც შემდგომ საფუძვლად დაედო ახალი ინსტიტუტის მშენებლობას; ასევე  მისი მონაწილეობით მოხდა 1949 წელს საკავშირო ჯანსახკომის სამეცნიერო საბჭოში ამ გეგმის დაცვა და დამტკიცება. 1941 წლიდან მუშაობდა ბაქტერიოფაგის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ საწარმოო დარგში. იყო მეორე რანგის სამხედრო ექიმი.

1952–1965 წლამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის სერიოლოგიური ლაბორატორიის მთავარი ექიმი. 

საწარმოო–ეპიდემიის საწინააღმდეგო მუშაობისათვის 1942 წელს დაჯილდოვდა სახელმწიფო ორდენით „საპატიო ნიშნით“, 1945 წელს მედლით „კავკასიის დაცვისათვის“, 1946 წელს მედლით „თავდადებული შრომისათვის დიდი სამამულო ომის პერიოდში 1941–1945 წწ.“

1961 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ექიმის წოდება. იყო სამეცნიერო შრომების და მონოგრაფიების ავტორი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ელიავას ბაქტერიოფაგების ინსტიტუტი 

კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ნ
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ხონში დაბადებულები
ტანსაცმელი

მინი|
**ტანსაცმელი** — სხეულის ხელოვნური საფარველი, რომლის ფორმებს განსაზღვრავს ეთნიკური ნორმები და ეკოლოგიური პირობები, სამეურნეო მდგომარეობა და ხალხთა შორის კულტურულ-ისტორიული კავშირი. ქვის ხანაში ადამიანმა ისწავლა ტყავის დამუშავება, ნაჭრების ერთმანეთზე გადაბმის ხერხი, უფრო გვიან აითვისა ქსოვის ტექნიკა.

ტანსაცმლის პირველყოფილი სახეა შეუკერავი ტანსაცმელი — მოსასხამები და სხეულის გარკვეული ნაწილების დასაფარავი ნაჭრები. პირველიდან განვითარდა სამხრე, მეორიდან — წელსქვედა სამოსელი. ფეხის უმარტივესი საფარავი საფუძვლად დაედო ფეხსაცმლის ფორმებს.

ტანსაცმლის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა მოახდინა კლიმატურმა პირობებმა. ტროპიკულ ქვეყნებში დამკვიდრდა ტეძოზე შემოსახვევი სამოსელი, ცივსა და არქტიკულ ქვეყნებში — ბეწვის ტანსაცმელი.

საზოგადოების განვითარების გარკვეულ ეტაპზე ერთმანეთს გაემიჯნა ქალისა და მამაკაცის, გათხოვილი და გაუთხოვარი ქალის, ყოველდღიური და სადღესასწაულო, რიტუალური, საქორწილო, სამგლოვიარო და სხვა ტანსაცმელი. გაჩნდა ტანსაცმლის პროფესიული და კლასობრივი სახეები. ძვ. ხალხებიდან სიშიშვლეს მხოლოდ ბერძნები არ ერიდებოდნენ, მაგრამ ბერძნულ გემოვნებას ბრძოლა გამოუცხადა ქრისტიანობამ, ბიზანტიაში დაიწყეს მძიმე ქსოვილისაგან შეკერილი სამოსლის ტარება, რომელშიც ადამიანის სხეული გაუჩინარდა. სხეულის წარმომჩენი სამოსელი უფრო მოგვიანებით გაჩნდა ევროპის ხალხებში, რასაც საფუძვლად დაედო ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან წამოსული ელემენტები — შარვალი და ხალათი.
## რესურსები ინტერნეტში
* BBC Wiltshire Dents Glove Museum
* International Textile and Apparel Association , scholarly publications
* German Hosiery Museum (English language) 
* Molecular Evolution of Pediculus humanus and the Origin of Clothing  by Ralf Kittler, Manfred Kayser and Mark Stoneking (.PDF file)
* Cornell Home Economics Archive: Research, Tradition, History (HEARTH)

*
სახელო

**სახელო** — თანამდებობა ძველ საქართველოში. მოხელის  „გასაგებელი“ (საბა). „საჴელოი“ „ჴელიდან“ (იხ.  ხელი) წარმოდგა. „სახელოთა სჯანი“ ანუ მართვა-გამგეობის საქმეთა წარმართვა მეფის საზრუნავს შეადგენდა. გაერთიანების ხანის საქართველოში (ნაწილობრივ გვიანდელ ფეოდალურშიც) ცენტრალური სამოხელეო აპარატი დარგებად იყო დაყოფილი (ვეზირი, სავეზირო). შემუშვდა სახელოთა სიმბოლური ნიშნები, რომელთაც გადასცემდა მეფე უწყებათა მთავარ მოხელეებს (მგ., ოქროს ლომისთავიან არგანსა და ხმალს — ამირსპასალარს, „თვალედ“ ბეჭედს — მოლარეთუხუცესს). 

დასტურლამალით განსაზღვრულია სახელოების განაწესი, მათი „წესითა შემსგავსებითა“ გამგებლობა. დიდი სახელოები მსხვილ ფეოდალებს ეჭირათ (ხშირად ერთ კაცს რამდენიმე სახელო ეკავა). სახელო მოხელის შემოსავლის ფრიად მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენდა, მის ერთგვარ საკუთრებად იყო მიჩნეული და ზოგჯერ კიდეც იყიდებოდა. ჩვეულებრივ სახელო მემკვიდრეობით გადადიოდა, რასაც აჯის  საფუძველზე მეფე წყალობა-ბოძების სპეციალური აქტით განამტკიცებდა. „სახელოს გაცემის“ საბუთს მეფეს სახლთუხუცესი წარუდგენდა.  დაკანონებული იყო სახელოს „სისხლი“ მოხელის დაჭრისა და მკვლელობის საგანგებო საზღაური. საფეოდალოებში სახელმწიფოსაგან განკერძოებული სახელოები არსებობდა.

## ლიტერატურა
**სურგულაძე ი.,* საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ., 1952;
**ჯავახიშვილი ივ.* ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1-2, ტფ., 1928-1929;
**ფუტკარაძე ი.*, ქსე, ტ. 9, გვ. 253, თბ., 198

კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ეთნოგენეზი

**ეთნოგენეზი** ( — ხალხი,  — წარმომავლობა) — ამა თუ იმ ხალხის ერად ჩამოყალიბების ხანგრძლივი ისტორიული პროცესი. მეცნიერება იცნობს ორი სახის ეთნოგენეზს — პირველი გულისხმობს ხალხის ისტორის საწყის სტადიას, როდესაც ერთ გეოგრაფიულ გარემოში მცხოვრებ მონათესავე და ზოგჯერ არამონათესავე ტომებს უყალიბდებათ საერთო ნიშნები, საერთო ენა, კულტურა სამეურნეო ტრადიციები, მსოფლაღქმა — ყოველივე ის რაც ერთობლიობაში ეროვნულ თვითშეგნებას განსაზღვრავს.

მეორე ტიპის ეთნოგენეზი ახალი დროის მოვლენაა, იგი შეიძლება განვითარდეს მიგრაციების  შედეგად, უკვე ჩამოყალიბებული ეთნოსთა  ასიმილაცისა და კონსოლიდაციის გზით. მაგალითად, ამერიკელი ხალხის ფორმირებაში მონაწილეობა მიიღო ევროპულმა, აზიურმა, და აფრიკულმა ეთნოსებმა. შესაძლებელია პირიქითაც მოხდეს, უკვე ჩამოყალიბებული ეთნოსის შიგნით მოხდეს ახალი ეთნოსის წარმოშობა.

მკვლევართათვის შედარებით იოლია ასეთი „ახალგაზრდა“ ეთნოსების ჩამოყალიბების პროცესებზე დაკვირვება, რადგან ასეთ შემთხვევაში მათ განკარგულებაშია უამრავი დადასტურებული ფაქტი, წერილობითი, ზეპირი, ყოფითი და სხვა სახის ისტორიული წყარო. ამის საპირისიროდ, უაღრესად რთულია ძველი ხალხების ეთნოგენეზის კვლევა, რადგან საამისოდ პირდაპირი, უეჭველი მოწმობები მეცნიერებას არ გააჩნია. სწორედ ამიტომ ძველი ხალხების ეთნოგენეზს მეცნიერები ერთდროულად რამდენიმე დისიპლინის შესაყარზე იკვლევენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Arno Borst: Der Turmbau von Babel. Geschichte der Meinungen über Ursprung und Vielfalt der Sprachen und Völker. 4 Bände. Hiersemann, Stuttgart 1957–1963 (Unveränderter Nachdruck. (dtv 59028). Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1995, ISBN 3-423-59028-9).
* Charles Bowlus: Ethnogenesis Models and the Age of Migrations: A Critique. In: Austrian History Yearbook 26, 1995, S. 146-164.
* Sebastian Brather: Ethnische Interpretationen in der frühgeschichtlichen Archäologie. Geschichte, Grundlagen und Alternativen. de Gruyter, Berlin u. a. 2004, ISBN 3-11-018040-5 

კატეგორია:რასები
კატეგორია:ეთნოსი
თავი

ს თავი]]
ს თავი]]

**თავი** () — ორგანიზმის ნაწილი, რომელიც ჩვეულებრივ მოიცავს ყურებს, ტვინს, შუბლს, ლოყას, ნიკაპს, თვალებს, ცხვირსა და პირს, სადაც თითოეული ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციას, როგორიცაა ხედვის, სმენის, ყნოსვისა და გემოს ფუნქციებს. ზოგიერთ ძალიან მარტივ (პრიმიტიულ) ცხოველს (ცოცხალ არსებას) შეიძლება თავი არ ჰქონდეს, მაგრამ ბევრ ორმხრივი სიმეტრიის მქონე ცხოველს (ბილატერალურ არსებას), ზომის მიუხედავად, აქვს.

ცხოველებში თავი ევოლუციური ტენდენციით განვითარდა, რომელიც ცეფალიზაციის სახელითაა ცნობილი. ორმხრივი სიმეტრიის მქონე ცხოველებში ნერვული ქსოვილი წინა არეში კონცენტრირდება და ინფორმაციის დამუშავებაზე პასუხისმგებელ სტრუქტურებს ქმნის. ბიოლოგიური ევოლუციის გზით, გრძნობის ორგანოები და კვების სტრუქტურები ასევე წინა არეშია კონცენტრირებული და ერთად ქმნიან თავს.

## ადამიანის თავი
ადამიანის თავის წინა ნაწილს სახე ეწოდება, ცხოველის — დინგი ან დრუნჩი. თავი სხეულს უერთდება კისრით. კისერი ადამიანს თავის შემობრუნებისა და სივრცეში გარკვეული პოზიციის დაკავების საშუალებას აძლევს.

ადამიანის თავი ანატომიური ერთეულია, რომელიც შედგება თავის ქალის, ენისქვეშა ძვლისა და კისრის მალებისგან. თავის ქალა შედგება ტვინის კოლოფისგან, რომელიც მოიცავს თავის ქალის ღრუს და სახის ქალასგან, რომელიც მოიცავს ასევე მანდიბულებს. ტვინის კოლოფში რვა ძვალია, ხოლო სახის ქალაში მოცემულია თოთხმეტი ძვალი.

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის ანატომია
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია

**კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია**, ოფიციალურად **კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საპატრიარქო** (; ) — ავტოკეფალური, მართლმადიდებლური, სამოციქულო ეკლესია. პირველი ადგილი უკავია მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიპტიქში. დაარსებულია ანდრია პირველწოდებულის მიერ. შეიქმნა ბიზანტიის იმპერიის ყოფილი დედაქალაქის, კონსტანტინოპოლის ეპარქიის ბაზაზე, რამაც განაპირობა მისი ეპისკოპოსის (451 წლიდან პატრიარქის) წამყვანი მდგომარეობა მართლმადიდებელი ეკლესიის როგორც ეკლესიის დოგმატიკურ-საკულტო, ასევე საეკლესიო-ორგანიზაციულ ურთიერთობებში. 1453 წელს კონსტანტინოპოლის ოსმალეთის მიერ დაპყრობისა და ბიზანტიის იმპერიის დაცემის შემდეგ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ჩამოსცილდა მთელი რიგი ეკლესიები, რომლებიც ავტოკეფალური გახდნენ. ოსმალებმა კონსტანტინოპოლის პატრიარქს მიანიჭეს სრული დამოუკიდებლობა საეკლესიო საქმეებში და სამოქალაქო უფლება მართლმადიდებელ მოსახლეობაზე სახელმწიფოს ფარგლებში. 1922 წელს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის შემადგენლობაში შეიქმნა 4 ეპარქია აშშ-ში, დასავლეთ ევროპაში დაინიშნა ეგზარქოსი ფიატირის მიტროპოლიტის ტიტულით. 1924 წელს შეიქმნა 2 ეპარქია ავსტრალიაში. ვინაიდან კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია თანამედროვე ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიების უმეტესობის დედა ეკლესიას წარმოადგენს, მას განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს მართლმადიდებელ ეკლესიათა შორის. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ატარებს Primus inter pares — („პირველი თანასწორთა შორის“) ტიტულს და იწოდება „კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსად და მსოფლიოს პატრიარქად“ და მართლმადიდებელი ქრისტიანების მსოფლიო წარმომადგენლად და სულიერ ლიდერად ითვლება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კონსტანტინოპოლის პატრიარქები

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის საიტი ბერძნულ ენაზე
* კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის საიტი ინგლისურ ენაზე
* ამერიკაში ბერძნული საარქიეპისკოპოსოს ოფიციალური საიტი
* Metropolitan  Anthony  of  Sourozh PRIMACY AND PRIMACIES IN THE CHURCH 

## სქოლიო 
*
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
ტანტა

**ტანტა** () — ქალაქი ეგვიპტეში. ტანტა 94 კილომეტრით არის დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს და 130 კილომეტრით ალექსანდრიას. ტანტა არის გარბიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. სამდინარო პორტი მდინარე ნილოსის მარცხენა ნაპირზე.

## კლიმატი
## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:გარბიის მუჰაფაზა
ფეხი

[მინი|[მწერი|მწერის ფეხის დიაგრამა]]
**ფეხი** — ადამიანის ფეხი შედგება შემდეგი ძვლებისგან: ბარძაყის ძვალი, კვირისტავი, წვივის დიდი ძვალი, წვივის მცირე ძვალი, ქუსლის ძვალი და ტერფის ძვლები. თავის მხრივ ეს ძვლები შედგებიან: ძვლისსაზრდელისაგან, მკვრივი ძვლის ფენისაგან, ფოროვანი ქსოვილისაგან, არხებისაგან, ძვლის წითელი და ყვითელი ტვინებისაგან.

ფეხის კუნთებია: ბარძაყის სწორი; თერძის კუნთი, დუნდულა, ბარძაყის ორთავა და წვივის სამთავა კუნთები

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
ელადის მართლმადიდებელი ეკლესია

**ელადის მართლმადიდებელი ეკლესია**  () —  ავტოკეფალური, მართლმადიდებლური, სამოციქულო ეკლესია. უკავია პირველი ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიის დიფტიქში. აქვს სახელმწიფო რელიგიის სტატუსი. მისი უფლებები ვრცელდება საბერძნეთის ბალკანეთის ომამდელ (1912–1913) საზღვრებში, საბერძნეთის დანარჩენი ტერიტორია ეკუთვნის კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელ ეკლესიას. მიუხედავად ამისა, მისი ეპარქიების უმეტესი ნაწილი *დე ფაქტო* შედის საბერძნეთის ეკლესიის ადმინისტრაციაში. ეს შეთანხმება ათენის და კონსტანტინოპოლის ეკლესიებს შორის მიღებულია პრაქტიკული მიზეზების გამო.

## ურთიერთობა სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის
საბერძნეთის კონსტიტუცია  *მართლმადიდებელ ეკლესიას* ანიჭებს სახელმწიფო რელიგიისს სტატუსს და აყენებს სხვა რელიგიებთან მიმართებაში უპირატეს მდგომარეობაში. ეს აძლევს საშუალებას ეკლესიას იქონიოს მიწები და საკუთრება, ასევე ეკლესიის მსახურებს სახელმწიფო უხდის ხელფასს, დაახლოებით იმ ოდენობით, როგორც მასწავლებლებს. მისი სტატუსის წყალობით ეკლესიის კანონიკური სამართალი აღიარებული სახელმწიფოს მიერ. ეს რეგულირდება *საბერძნეთის ეკლესიის კონსტიტუციით*, რომლის კანონად მიღებასაც პარლამენტმა მხარი დაუჭირა. საეკლესიო ქორწინება და ნათლობა აღიარებულია ოფიციალურ დოკუმენტებად. სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის ურთიერთობას არეგულირებს განათლების, ცხოვრების მანძილზე სწავლების და რელიგიურ საქმეთა სამინისტრო.

## ისტორია
საბერძნეთი წარმოადგენდა ადრეული ქრისტიანობის ცენტრს. საპატრიარქოების ჩამოყალიბების შემდეგ ის დაექვემდებარა კონსტანტინოპოლის პატრიარქს. მეფე ოტოს პოლიტიკური გადაწყვეტილებით, საბერძნეთის ეკლესიამ ავტოკეფალია 1833 წელს გამოაცხადა. აღიარება მან მხოლოდ 1850 წელს მიიღო.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
* საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

## რესურსები ინტერნეტში
* ელადის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი
* Скурат К. Е. *Элладская Православная Церковь*

## სქოლიო
*
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
ოცეოლა, სემინოლების ბელადი

**ოცეოლა, სემინოლების ბელადი** — ისტორიული და სათავგადასავლო ჟანრის რომანი, რომლის ავტორიც არის ტომას მაინ რიდი. წიგნში აღწერილია ინდიელთა განმათავისუფლებელი ბრძოლა, რომლის მიზნები და იდეებიც ყოველთვის აღგზნებდა „კაპიტან მაინ რიდს“.

## პერსონაჟები
* ოცეოლა - მთავარი მოქმედი გმირი, ინდიელთა ერთ-ერთი ტომის, სემინოლების ბელადი
* ჯორჯ რენდოლფი - ოცეოლას ამერიკელი მეგობარი
* მაიუმი - ოცეოლას და, მომავალში ჯორჯის მეუღლე
* ვირჯინია - ჯორჯის და, მაიუმის მეგობარი
* არენს რინგლოდი - ბოროტი და საშინელი პიროვნება
* მონადირე ჰიკმენი - ჯორჯის მოხუცი და ერთგული მეგობარი
* შავი ჯეკი - ჯორჯის ერთგული მეგობარი და მონა
* ყვითელი ჯეკი - რენდოლფების ოჯახის მონა, ადამიანი, მულატი, რომელიც ვერ იტანს თეთრკანიანებს და რამდენიმეჯერ გადაურჩა საზარელ სიკვდილს
* ჰაჯ-ევა - ინდიელების შეშლილი დედოფალი, რომელიც ხანდახან საღ გონებაზე იყო და ბევრჯერ გადაარჩინა ჯორჯი სიკვდილს

ამის გარდა, წიგნში გვხვდებიან სხვადასხვა პერსონაჟები: ჯორჯისა და ვირჯინიას მშობლები, ვირჯინიას მეუღლე, ოცეოლასა და მაიუმის დედა და ასევე სხვადასხვა ნაკლებ მნიშვნელოვანი პერსონაჟები.

კატეგორია:1874 წლის რომანები
კატეგორია:მაინ რიდის რომანები
სუეცი

**სუეცი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს სუეცის ყურის ნაპირებთან. ქალაქში არის მეტროსადგური. ეგვიპტესთვის ქალაქს უდიდესი საპორტო დანიშნულება აქვს. მოსახლეობა 478 553 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს სუეცის მუჰაფაზის ადმინისტრაციულ ცენტრსა და უმნიშვნელოვანეს ქალაქს. 

## კლიმატი 
## დაძმობილებული ქალაქები 
*  სკოპიე, ჩრდილოეთი მაკედონია

## სქოლიო 
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:სუეცის მუჰაფაზა
სივა (ოაზისი)

**სივა** () — ქალაქი ეგვიპტეში. წარმოადგენს ოაზისების ჯგუფს ლიბიის უდაბნოს ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქი 50 კილომეტრითაა დაცილებული ლიბიას, 560 კილომეტრით კი ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2008 წლის მდგომარეობით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 7 000 ადამიანს, ქალაქის აგლომერაციაში ცხოვრობს 23 000 ადამიანი. სივა მატრუჰის მუჰაფაზის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქია. 

სივა მდებარეობს დაახლოებით 60 კმ სიგრძისა და დაახლოებით 16 კმ სიგანის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 20-30 მ დაბლა. ბევრია პატარა ტბა და მლაშობი. საავტომობილო გზებითა და საქარავნო ბილიკებით უკავშირდება ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს და ნილოსის ხეობას. კულტივირებულია ფინიკის პალმა, ქერი, პარკოსნები. მარილის მოპოვება.

## კლიმატი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* See Siwa Oasis Photo album.
* Siwa Oasis Photo Gallery .
* The Locally Run Website of Siwa Oasis.
* Siwa Oasis – Extraordinary . 
* Alain Blottière's Travel book on Siwa .
 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:მატრუჰის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
სავანა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სავანა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*სავანა – ტროპიკული და სუბტროპიკული მცენარეულობის ტიპი;
*სავანა – მდინარე აშშ-ში;
*სავანა – ქალაქი აშშ-ში;
*სავანა (განა) – ქვეყნის 16 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
*სავანები (კოტ-დ’ივუარი) – ქვეყნის 14 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
*სავანა (მავრიკი) – ქვეყნის 9 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი;
*სავანა (ტოგო) – ქვეყნის 5 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი.
სივა

**სივა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* შივა, ინდუიზმის რელიგიაში წარმოდგენილია ღმერთის სახით შივა
* სივა, პანჩთარი, სოფელი ნეპალში
* სივა, ობებების ოჯახის წარმომადგენელი
* ჟივა, სლავების ნაყოფიერების ღმერთქალი 
* სივა (ოაზისი), ოაზის-ქალაქი ეგვიპტეში
* (140) ჟივა, ასტეროიდი
ელ-ზაკაზიკი

**ელ-ზაკაზიკი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. 76 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ნილოსის დელტაში. ქალაქს დიდი მნიშვნელობა აკისრია ქვეყნის ცხოვრებაში. ელ-ზაკაზიკში არის ალ-აზჰარის უნივერსიტეტი. მოსახლეობა შეადგენს 279 000 ადამიანს. წარმოადგენს შარკიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციულ ცენტრს. სამდინარო პორტი მდინარე ნილოსის მარჯვენა ნაპირზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნილოსის დელტა .
* ალ-აზჰარის უნივერსიტეტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ზაკაზიკი 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:შარკიის მუჰაფაზა
პავლე (სერბეთის პატრიარქი)

**პავლე** (, ერობაში  **გოიკო სტოიჩევიჩი**, ; 11 სექტემბერი 1914 — 15 ნოემბერი 2009) – სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი. სერბეთის პატრიარქი 1990-2009 წლებში. ცნობილი იყო თავისი ასკეტური და უანგარო ცხოვრების წესით, არ ჰყავდა საკუთარი ტრანსპორტი, უარს ამბობდა მატერიალურ კეთილდღეობაზე და შემოწირულობებზე.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა იოანე ნათლისმცემლის თავისკვეთის დღეს,  11 სექტემბერს (1914). დღევანდელი  ხორვატიის ისტორიულ ოლქ სლავონიაში, სოფელ კუჩანცში;

1929 წელს დაამთავრა ბელგრადის გიმნაზია;

1936 წელს სარაევოს სემინარია; 

1941 წელს ბელგრადის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტი;

1948 წელს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა **პავლე**;

1948 წელს ხელდასხმულ იქნა იეროდიაკვნად;

1949-1955 წლებში მოღვაწეობდა რაჩას მონასტერში;

1954 წელს ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონაზვნად და დაინიშნა საპატრიარქოს პროტოსვინგელოზად;

1955 წელს სწავლა განაგრძო ათენში, საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე;

1957 წელს, სწავლის დასრულების შემდეგ, აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში;

1957 წელს წმ. სინოდმა არქიმანდრიტი პავლე დაინიშნა რაშკო-პრიზრენის ეპისკოპოსად; ხელდასხმა შესრულდა ბელგრადის საპატრიარქო ტაძარში 1957 წლის 21 სექტემბერს;

1990 წლის 1 დეკემბერს იგი არჩეულ იქნა სერბეთის პატრიარქად. აღსაყდრება შესრულდა ამავე წლის 3 დეკემბერს;

გარდაიცვალა 2009 წლის 15 ნოემბერს, ბელგრადში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Serbian Orthodox Church - Patriarch Pavle 
* Obituary 
* Patriarch Pavle

## სქოლიო 
კატეგორია:სერბეთის პატრიარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
სავარცხელა (სოკო)

**სავარცხელა**,* სავარცხელა სოკო* () — ქუდიანი სოკო რძიანა სოკოების გვარისა. მთლიანად თეთრია, ქუდის დიამეტრია 10-20 სმ. თავდაპირველად ბრტყლად ამოზნექილია, შემდეგ — ძაბრისებრი, მშრალი, თხლად შებუსული, კიდეებშეკეცილი. ფირფიტები მოყვითალო-თეთრია, ფეხი — მოკლე და მსხვილი. შეიცავს მწვავე თეთრ რძეწვენს. იზრდება ჯგუფურად ფოთლოვან ტყეში ივლისიდან ოქტომბრამდე. საჭმელად ვარგისია დამწნილებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რძიანა სოკოები
სავენახო

**სავენახო** — ქართული პოეტური ფოლკლორის სახეობა, მევენახეობა-მეღვინეობასთან დაკავშირებული უძველესი ლექს-სიმღერები. სრულდებოდა როგორც გუნდურად, ისე ინდივიდუალურად. სპეციფიკურია დასავლეთ საქართველოს სავენახო ლექს-სიმღერები, რომლებიც ზოგიერთ კუთხეში „აგიდელას“ სახელწოდებით იყო ცნობილი, უმთავრესად ნადური შრომის დროს სრულდებოდა და მოიცავდა დრამატულ-თეატრალურ პლასტებს. სავენახოს პოეტური ტექსტი ძირითადად გარითმულია, იშვიათად ურითმოც გვხვდება.

## ლიტერატურა 
* *ოქროშიძე თ.*, ქართული ხალხური შრომის პოეზია, თბ., 1963;
* *ჭელიძე გ.,* ქსე, ტ. 8, გვ. 641, თბ., 1984

კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
სავარცხლურები

**სავარცხლურები** () — ზღვის უხერხემლო ცხოველთა კლასი ნაწლავღრუიანთა ტიპისა (ზოგჯერ განიხილავენ დამოუკიდებელ ტიპს). 

სავარცხლურები თავისუფლად მცხოვრები ცხოველებია. მოძრაობენ სხეულის ზედაპირზე მერიდიანულად 8 რიგად განლაგებული მოსასმელი ფირფიტებით ანუ სავარცხლებით. აქვთ გამჭვირვალე, პარკის მსგავსი სხეული, რომლის ერთ ბოლოზე პირია განლაგებული, მეორეზე — წონასწორობის ორგანო. ზოგს 2 საცეცი აქვს, რომლებიც დაგრძელება-დამოკლების უნარის გამო მათ საკვების მოპოვებაში ეხმარება. პირიდან საკვები გადადის ხახაში, შემდეგ კუჭში, საიდანაც პერიფერიისაკენ მიემართება რადიალური და მერიდიანული არხების მთელი სისტემა, რომელიც ყრუდ ბოლოვდება. სხეულის კედელსა და ნაწლავს შორის გამჭვირვალე ლაბოვანი ნივთიერების შრეა (მეზოგლეა). 

სავარცხლურები ჰერმაფროდიტები არიან. იკვებებიან წვრილი პლანქტონური ცხოველებით. სავარცხლურების უმრავლესობა მსურავ ცხოვრებას ეწევა, ზოგი ფსკერზე დაცოცავს. ცნობილია სავარცხლურების 100-ზე მეტი სახეობა. ზოგს ფოსფორული ნათება ახასიათებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაწლავღრუიანები
სავეკუოს მღვიმე

**სავეკუოს მღვიმე** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ზანის ხეობის მარცხენა ფერდობზე, ზღვის დონიდან 230 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ნეოგენური ასაკის 
კონგლომერატებსა და ქვიშაქვებში. მღვიმე სამსართულიანია, მთავარი (პირველი) დერეფნის სიგრძე 200 მ. სტალაქტიტური ნალექებით ღარიბია. გაედინება პატარა ნაკადული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
სავარცხელა

**სავარცხელა** () — მცენარეთა გვარი ნემსიწვერასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი ან მრავალწლოვანი ბალახებია. ფრთისებრი ან ფრთისებრ განკვეთილი  ფოთლები  აქვთ. 

80-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია ევრაზიასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთში. საქართველოში 5 სახეობაა, მათგან1  () კავკასიის ენდემია. ჩვენში სავარცხელა იზრდება გზის პირებზე, ბალახოვან ფერდობებზე, უროიანებსა და ყანებში, ღორღიან ადგილებსა და მშრალ მდელოებზე. მთისწინებიდან მოკიდებული სუბალპურ სარტყლამდე. 

მისი მწვანე ნაყოფის საგდულები ქვედა ნაწილში სპირალურად იგრიხება, ტენიან ამინდში კი იშლება და მიწაში ეფლობა.

## სურათები

ფაილი:Erodium foetidum2.jpg| 
ფაილი:Iglica pirenejska Erodium manescavi.jpg| 
ფაილი:Erodium texanum 1.jpg 
ფაილი:Erodium lebelii - Drüsige Hirtennadel - Kleverige reigerbek - Le Bec de cigogne des dunes - Storksbill.JPG|Erodium lebelii
File: Erodium glandulosum.jpg |Erodium glandulosum 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნემსიწვერასებრნი
აინ-სუხნა

**აინ-სუხნა** () — ქალაქი ეგვიპტეში. 55 კილომეტრითაა დაცილებული მუჰაფაზის დედაქალაქ სუეცს. აინ-სუხნა წითელი ზღვის მცირე საპორტო ქალაქია. აინ-სუხნა სუეცის მუჰაფაზის ქალაქია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tour Egypt Website

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:სუეცის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
სუჰაგი

**სუჰაგი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. სუჰაგი მდინარე ნილოსის საპორტო ქალაქია. ფართობი შეადგენს 68 კმ²-ს, მოსახლეობა 164 882 ადამიანს. სუჰაგი სუჰაგის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Sohag on Wikivoyage
* Sohag on Travel grove 

 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:სუჰაგის მუჰაფაზა
ტაბა (ეგვიპტე)

**ტაბა** () — ქალაქი ეგვიპტეში, აკაბის ყურის სანაპიროზე. მდებარეობს ეგვიპტის უკიდურეს აღმოსავლეთში. სწორედ ტაბაზე გადის ეგვიპტისა და ისრაელის ოფიციალური საზღვარი. აქ მდებარეობს ტაბის სასაზღვრო პუნქტი. ტაბასთან ახლოს განლაგებულია ტაბის საერთაშორისო აეროპორტი. 1949 წლის ეგვიპტე-ისრაელის ომში ტაბა უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებდა. 1956 წლის სუეცის კრიზისის დროს, ისრაელმა ამ ქალაქის ოკუპირება მოახდინა. ეს ქალაქი ასევე დიდ როლს ასრულებდა სხვა ომებშიც. 2004 წლის ოქტომბერს, სასტუმრო ჰილტონ ტაბაში აფეთქება მოხდა, რასაც 34 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. ქალაქი სამხრეთ სინის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი ქალაქია.

## გალერეა 

Image:Flag Plaza (Taba, Egypt).JPG|ტაბა
Image:Taba Border Terminal (Egypt).JPG|ტაბას საზაზღვრო პუნქტი.
Image:Taba Heights Beach R01.jpg|ტაბას საზღვა სანაპირო.
Image:Taba Heights R06.jpg|გზა ტაბასკენ.
Image:Taba Heights Hyatt R03.jpg|ტაბა.
Image:Taba Heights TTC R01.jpg|სასტუმრო ტაბაში.
Image:Taba Heights Sofitel R01.jpg|ფინიკის პალმები ტაბას სასტუმროში.
Image:Taba Heights Hyatt R01.jpg|სასტუმრო ტაბაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტაბას საზაზღვრო პუნქტი
* ტაბას საერთაშორისო აეროპორტი
* 2004 წლის სინაის ტერაქტი
* ჰილტონ ტაბა

## რესურსები ინტერნეტში 
* TabaHeights.info 
* ქალაქის ფოტოები 
* ტაბა Google Earth-ში

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:სამხრეთ სინის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
შუბრა-ელ-ჰეიმა

**შუბრა-ელ-ჰეიმა** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს მდინარე ნილოსზე. ქალაქში ცხოვრობს 1,016,722 ადამინი, აგლომერაციაში მცხოვრებთა რაოდენობა კი 3,5 მილონ ადამიანს შეადგენს.  შუბრა-ელ-ჰეიმა კალიუბიის მუჰაფაზის უმნიშვნელოვანესი ქალაქია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:კალიუბიის მუჰაფაზა
შიბინ-ელ-კანატირი

**შიბინ-ელ-კანატირი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს მდინარე ნილოსზე. ქალაქი 20 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. შიბინ-ელ-კანატირი კალიუბიის მუჰაფაზის ქალაქია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სარკინიგზო ავარია
 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:კალიუბიის მუჰაფაზა
შიბინ-ელ-ქუმი

**შიბინ-ელ-ქუმი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს მდინარე ნილოსის დელტაში. საკმაოდ მჭიდროდაა დასახლებული და კმ²-ზე საშუალოდ 2010 ადამიანი ცხოვრობს. 2006 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 112,177 ადამიანს. შიბინ-ელ-ქუმი მონუფიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:მონუფიის მუჰაფაზა
გოხნარის ეკლესია

**გოხნარის ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ გოხნარში. ეკლესია დგას წალკისაკენ მიმავალი გზის პირას.

დარბაზული ეკლესია სამხრეთის მინაშენით აგებულია XI საუკუნის მეორე ნახევარში. შემოსილია ბაზალტის თლილი ფილებით. აქა-იქ შეინიშნება კედლის მხატვრობის კვალიც. სამხრ. კარის ბალავრის ქვაზე ამოკვეთილ სამშენებლო წარწერაში მოიხსენიება ლიპარიტ ერისთავთერისთავი და მისი შვილები რატი და იოანე. მის ირგვლივ სასაფლაოა. საფლავის მოზრდილ ქვებზე გამოსახულია ადამიანის ფიგურები, მშვილდები, სახნისები და სხვ.

## ლიტერატურა 
*  

კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მონუფიის მუჰაფაზა

**მონუფია** () არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : გარბია, ბეჰეირა, ოქტომბრის 6 და კალიუბია.

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შიბინ-ელ-ქუმი. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 2 543 კმ². 2006 წლის მონაცემებით მონუფიას მოსახლეობა 3 112 400 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია მუჰამედ სამი ამარა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
საგუბერნატორო იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 10 ქალაქია, 315 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 898 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:

* კავისნა
* შიბინ-ელ-კომი
* აშმუნი
* ბაგური
* ბარკა-ეს-საბა
* მონუფია
* მედინათ-ეს-სადათი
* სირს-ელ-ლიანი
* ტალა
* ეშ-შუჰადა

## ცნობილი მონუფელები 
* ჰოსნი მუბარაქი - ეგვიპტის პრეზიდენტი
* ანვარ სადათი - ეგვიპტის პრეზიდენტი
* ქამალ ალ-განზური - ეგვიპტის პრემიერ მინისტრი

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეგვიპტის მუჰაფაზები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Официальный сайт (на арабском языке) 
* Список губернаторов Минуфии 


კატეგორია:ეგვიპტის მუჰაფაზები
რაშიდი

**რაშიდი**, **როზეტა** (  ;  ) — ქალაქი ეგვიპტეში, ბეჰეირის მუჰაფაზაში. რაშიდი 64 კილომეტრით არის დაცილებული  ალექსანდრიას. ქალაქს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე და წარმოადგენს მცირე საპორტო პუნქტს. 2006 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 72,491 ადამიანს. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ბეჰეირის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
ლეწურწუმე

**ლეწურწუმე** (*ლერწუმე*) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაგვაზუ, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, მუნიციპალიტეტის ცენტრიდან დასავლეთით 4,8 კმ–ის  დაშორებით. ზღვის დონიდან 246 მეტრის სიმაღლეზე. ლეწურწუმე მოქცეულია სოფლების: ნაკიფუს, ჯაღირას, სარაქონის, ქვედა ჩხოროწყუს და ჯუმითს შორის. ლეწურწუმე განფენილია ყალიჩონას, საპერტაიოს, ლეცანეს, ნაკათის მაღლობებზე. სოფელის შემადგენლობაში შედის შემდეგი უბნები: ჯუმითი, საპერტაიო, საკვინჩიო, ლეჟა, ეგიარზენი, ნაკათი, საესართიო, ლეჯობე, ჭალე, საახალაიო, როკონა, ნაკოპერატუ, მიკოხი, ენწერი. მთავარი ქუჩაა შოთა ესართიას ქუჩა.

სოფელი მდებარეობს ლეწურწუმის გორაკ–ბორცვებზე, რომელიც ძირითადად აგებულია კირქვებით, ამიტომაც სოფელში ბევრი მღვიმე (მაგ. საპერტაიო, ლეწურწუმე, ყალიჩონა) და კირქვული წარმონაქმნია.

გარდა მდინარე ხობისწყლისა, სოფელში ჩამოედინება მდინარეები: სქურჩა, ქორთუ და ჯაღრაფონი.

სოფლიში არის ლეწურწუმის საშუალო სკოლა და ნაკათის პირველდაწყებითი საშუალო სკოლა. სოფლის ცენტრში კომუნისტური ეპოქისთვის დამახასიათებელი არქიტექტურული ნიმუშებია: საბავშვო ბაღი, ე.წ. ლეწურწუმის კანტორა, სოფლის გამგეობა, მაღაზიები, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ლეწურწუმელების მემორიალი, სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების (1856–1858) სიმბოლური მემორიალი, რომლის ერთ–ერთ შეტაკება სწორედ სოფლის ცენტრში მოხდა. სოფლის ცენტრში აღმართულია სატელევიზიო ანძა, რომელიც ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის რადიოფიცირებას ახდენს.

სოფელი დასახლებულია გვარებით: წურწუმია, ესართია, პერტაია, კვინჩია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 801 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
პორტ-საიდი

**პორტ-საიდი** () — ქალაქი ეგვიპტეში, პორტ-საიდის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 515,007 ადამიანს. პორტ-საიდში ბევრი მართლმადიდებლური ეკლესიაა. 

## კლიმატი
## დაძმობილებული ქალაქები
*  ვოლგოგრადი, რუსეთი (1962)

## რესურსები ინტერნეტში
*Port Said Page on Facebook
*Port Said Port Authority 
*Portsaid's Free-zone 
*Portsaid history 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:პორტ-საიდის მუჰაფაზა
ბურ-საფაგა

**ბურ-საფაგა** () — ქალაქი ეგვიპტეში, წითელი ზღვის მუჰაფაზაში. 94 კილომეტრით არის დაცილებული წითელი ზღვის მუჰაფაზის ადმინისტრაციულ ცენტრს — ჰურგადას. ქალაქს გასასვლელი აქვს წითელ ზღვაზე და წარმოადგენს მცირე საპორტო პუნქტს. ზღვის მეშვეობით უკავშირდება საუდის არაბეთსა და იორდანიას.

## გალერეა 

Image:Port Safaga 01.jpg|ბურ-საფაგას პანორამა
Image:Kalawy Magic Life 01 2008.JPG|

## რესურსები ინტერნეტში
* FallingRain Map - elevation =1m 
 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:წითელი ზღვის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
ჯეკ შეპარდი

[thumb|150px|[მეთიუ ფოქსი ასრულებს ჯეკ შეპარდის როლს]]
**ჯეკ შეპარდი** () — სერიალ ”დაკარგულების” მთავარი გმირი. მის როლს ასრულებს მეთიუ ფოქსი. ჯეკი და მისი მამა იყვნენ ქირურგები. მამამისი გარდაიცვალა ახალ ზელანდიაში, რომლის გადმოსვენებისთვის სიდნეიდან ამერიკაში მიფრინავდა. ის სხვა მგზავრებთან ერთად ავიაკატასტროფაში მოხვდა და იდუმალებით აღსავსე კუნძულზე აღმოჩნდა. კუნძულზე ჯეკი გაიცნობს ქეით ოსტინს, რომელიც უყვარდება. შეპარდი თანდათან კუნძულის ლიდერად იქცევა.

კატეგორია:დაკარგულების პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ნოუბარია

**ნოუბარია** () — ქალაქი ეგვიპტეში, ბეჰეირის მუჰაფაზაში. ნოუბარია დაახლოებით 160 კილომეტრითაა დაშორებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2006 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა 4,280 ადამიანს შეადგენდა. ნოუბარია დაარსდა 1987 წელს. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ბეჰეირის მუჰაფაზა
ნუვაიბა

**ნუვაიბა** () — ქალაქი ეგვიპტეში, სამხრეთ სინის მუჰაფაზაში. ნუვაიბა მდებარეობს აკაბის ყურის სანაპიროზე, რომლის მეშვეობით უკავშირდება წითელ ზღვას. ქალაქი 465 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. ნუვაიბის ტერიტორიაზეა ციხესიმაგრე. 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:სამხრეთ სინის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
ნეგ-ჰამადანი

**ნეგ-ჰამადანი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს კენის მუჰაფაზაში, მდინარე ნილოსის ნაპირზე. 2006 წლის მონაცემებით ნეგ-ჰამადანის მოსახლეობა 39 737 ადამიანს შეადგენდა. ნეგ-ჰამადანი 80 კილომეტრითაა დაცილებული ლუქსორს. ქალაქი ცნობილია სახელგანთქმული ბიბლიოთეკით.

## რესურსები ინტერნეტში 
*www.nag-hammadi.com 
*კენის მუჰაფაზის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:კენის მუჰაფაზა
ნიდერლანდების მონარქია

thumb|210px|ნიდერლანდების გერბი
[thumb|210px|ამჟამინდელი მონარქი [ბეატრიქსი (ნიდერლანდი)|ბეატრიქსი]]
**ნიდერლანდებში** კონსტიტუციური მონარქიაა. სამეფოს სათავეშია მონარქი (ორანელ-ნაუსის დინასტიიდან). ეს დინასტია არსებობს XV საუკუნიდან. მისი პირველი წარმომადგენელი იყო მეფე ვილჰელმ I, ქვეყნის შტატჰალტერის ვაჟი.

ამჟამად ნიდერლანდების დედოფალია ბეატრიქსი. ნიდერლანდების კონსტუტუციის საფუძველზე, მონარქი სახელმწიფოს მეთაურია. იგი პარლამენტთან ერთად საკანონმდებლო ხელისუფლების, ხოლო სახელმწიფო საბჭოსთან და მთავრობასთან ერთად აღმასრულებელი ხელისუფლების სათავეშია. ოფიციალურად მისი უდიდებულესობა დედოფალი ნიშნავს მთავრობის მეთაურს, მინისტრებს, პროვინციის კომისრებსა და გენერალ-გუბერნატორებს. იგი ითხოვს და იწვევს პარლამენტს - გენერალურ შტაბებს. მონარქი ქვეყნის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალია, აცხადებს ომს და დებს სამშვიდობო ხელშეკრულებებს. იმისათვის, რომ პარლამენტის მიღებულ ნებისმიერ კანონპროექტს კანონის ძალა ჰქონდეს, აუცილებელია დედოფლის თანხმობა. კონსტიტუციური უფლება-მოვალეობანი, რომლებიც მონარქს აქვს კანონის ძალით მინიჭებული, დღეისთვის ფორმალური ხასიათისაა, ქვეყნის მართვა-გამგებლობას კი ახორციელებს დემოკრატიული პრინციპების საფუძველზე არჩეული პარლამენტი და მთავრობა.

## ნიდერლანდების მონარქები

ImageSize  = width:850 height:120
PlotArea   = width:750 height:90 left:65 bottom:20
AlignBars  = justify

Colors =
  id:orange value:rgb(1,0.5,0) # oranje
  id:yellow value:rgb(0.7,0.7,1) # light yellow
  id:lorange value:rgb(1,0.7,0) # light orange
  id:black  value:black
  id:grey   value:rgb(0.7,0.7,0.7)
  id:white   value:rgb(1,1,1)

Period      = from:1810 till:2010
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:10 start:1810
ScaleMinor  = unit:year increment:2 start:1810

PlotData=
  align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,white) width:50 shift:(0,5)

  bar:yellow color:yellow

  from: 1813.9   till:    1840.8   color:orange   text:~უილიამ I
  from: 1840.8   till:    1849.2   color:orange   text:~უილიამ II
  from: 1849.2   till:    1890.9   color:orange   text:~უილიამ III
  from: 1890.9   till:    1898.7   color:lightorange   text:~ემმა
  from: 1898.7   till:    1948.7   color:orange   text:~ვილჰელმინა
  from: 1948.7   till:    1980.3   color:orange   text:~იულიანა
  from: 1980.3   till:    2009.3   color:orange   text:~ბეატრიქსი

კატეგორია:ჰოლანდიური მონარქია
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია
ელ-მინია

**ელ-მინია** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს მდინარე ნილოსის ნაპირზე. 2005 წლის მონაცემებით ელ-მინიას მოსახლეობა 235 733 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი უძველესი დროიდან უმნიშვნლოვანეს როლს ასრულებდა ეგვიპტის ცხოვრებაში. ელ-მინია ელ-მინიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია. 

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ჰილდესჰაიმი, გერმანია (1975 წლიდან)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Google Aerial Map of Minya

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
Smack That

**Smack That** — პირველი სინგლი ეიკონის მეორე ალბომიდან *Konvicted*. მასში მონაწილეობას იღებს ემინემი. სინგლი გამოვიდა 2006 წლის 17 აგვისტოს. 2007 წელს ამერიკის Billboard Hot 100-ში 15 ადგილს იკავებდა.

სინგლი ნომინირებული იქნა გრემის დაჯილდოებაზე. ის აგრეთვე ნომინირებული იქნა MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის სინგლები
კატეგორია:ეიკონის სიმღერები
კატეგორია:ემინემის სიმღერები
ჰასან II-ის მეჩეთი

**ჰასან II-ის მეჩეთი** (), მდებარეობს კასაბლანკაში, უდიდესი მეჩეთია მაროკოშო და მესამე სიდიდით მსოფლიოში მასჯიდ ალ-ჰარამის (დიდი მეჩეთი) მექაში და ალ-მასჯიდ ალ-ნაბავის მედინაში შემდეგ. ფრანგი არქიტექტორი მიშელ პინსოს პროექტით შექმნილი მეჩეთი მაროკოს მეფე ჰასან II-ის მმართველობის პერიოდში, 1989 წელს, აშენდა. მისი მინარეთი 210 მეტრია და მსოფლიოში ყველაზე მაღალია.

კატეგორია:მაროკოს მეჩეთები
მასჯიდ ალ-ჰარამი

მინი|მასჯიდ ალ-ჰარამი
**ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამი** (არაბ.: المسجد الحرام‎‎, აკრძალული მეჩეთი) — მთავარი მეჩეთი, რომლის შიდა ეზოში ქააბა მდებარეობს. მდებარეობს მექაში, საუდის არაბეთი.

პირველი მეჩეთის მშენებლობა ქააბას სიახლოვეს დაახ. 638 წელს უნდა დაწყებულიყო. ამჟამად არსებული მეჩეთი 1570 წლიდან არის ცნობილი. არსებობის მანძილზე მეჩეთი მრავალჯერ გადაუკეთებიათ, შედეგად პირველი ნაგებობისგან მცირე რამ არის დარჩენილი. თავდაპირველად აკრძალულ მეჩეთს ექვსი მინარეთი ჰქონდა, მაგრამ როდესაც სტამბოლის ცისფერ მეჩეთსაც ექვსი მინარეთი აუგეს, მექის იმამმა ეს მკრეხელობად გამოაცხადა, ვინაიდან მსოფლიოს არც ერთი მეჩეთი არ უნდა შედარებოდა ქააბას. ამის გამო სულთანმა აჰმედმა მეჩეთში მეშვიდე მინარეთის აგება ბრძანა.

ამჟამად მეჩეთს 9 მინარეთი აქვს, რომელთა სიმაღლეც 89 მეტრია. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ისლამური არქიტექტურა
* მასჯიდ ალ-ნაბავი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gallery of images of Mecca at 3dmekanlar.com
* Direction of the Kaaba at QiblaLocator.com
* Recordings from Masjid al-Haram at Haramain.info
* Architectural discussion of Masjid al-Haram at Archnet.org 

კატეგორია:საუდის არაბეთის მეჩეთები
კატეგორია:მექა
კატეგორია:ისლამის წმინდა ადგილები
მარსა-მატრუჰი

**მარსა-მატრუჰი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. მარსა-მატრუჰი 240 კილომეტრითაა დაცილებული ალექსანდრიას. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 68 339 ადამიანს შეადგენდა. სიახლოვეს მდებარეობს მარსა-მატრუჰის საერთაშორის აეროპორტი. მარსა-მატრუჰი მატრუჰი მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია. 

## კლიმატი 
## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:მატრუჰის მუჰაფაზა
კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
მალავი (ეგვიპტე)

**მალავი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ელ-მინიის მუჰაფაზაში. მალავიში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. შედგება 3 აკრისაგან (12,000 მ²). ქალაქთან მდებარეობს მცირე ზომის ტბა. 2006 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 140 215 ადამიანს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*The Coptic Orthdox Diocese of Mallawi
*Visits of the Holy Family: Mallawi, Egypt 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
UTC+02:00

thumb|500px|UTC+02:00: ლურჯი (დეკემბერში), Orange (ივნისი), ყვითელი (მთელი წელი), ღია ლურჯი - ოკეანის კუნძულები
**UTC+02:00** — სასაათო სარტყელი, რომელიც შეესაბამება შემდეგ ქვეყნებს:

## სტანდარტული დრო (მთელი წელი) 
### ევროპა 
* 
** კალინინგრადის ოლქი

### ცენტრალური აფრიკის დრო 
* 
* 
* 
* 
*  (ნაწილობრივ ეკუთვნის)
** ზემო ლომამის პროვინცია
** ზემო უელეს პროვინცია
** ზემო კატანგის პროვინცია
** აღმოსავლეთ კასაის პროვინცია
** იტურის პროვინცია
** კასაის პროვინცია
** ლომამის პროვინცია
** ლუალაბის პროვინცია
** ლულუის პროვინცია
** მანიემის პროვინცია
** ქვემო უელეს პროვინცია
** სანკურუს პროვინცია
** ჩრდილოეთი კივუს პროვინცია
** ტანგანიიკის პროვინცია
** ჩოპოს პროვინცია
** სამხრეთი კივუს პროვინცია
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

## სტანდარტული დრო (დროის ცვლილება ზამთრობით) 
### აღმოსავლეთ ევროპის დრო 
* 
*  
* 
*  (ალანდის კუნძულების ჩათვლით)
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ტერიტორიები, რომლებსაც შედარებით განსხვავებული დროის სისტემა აქვს 
*  
* 
* 

## ქვეყნები, რომლებიც ზაფხულობით სხვა დროის სარტყელში გადადიან 
### ცენტრალური ევროპის ზაფხულის დრო 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (ბრიტ)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , მოიცავს:
** შპიცბერგენი და იან-მაიენი, ბუვეს კუნძული
* 
* 
* 
* 
* 
*  - არ მოიცავს კანარის კუნძულებს
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* UTC+2
* ქალაქები UTC+02:00-ის დროის სარტყელში

UTC+02:00
ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრა

**ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრა** () — ქალაქი ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარბიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში. 2008 წლის მონაცემებით ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრის მოსახლეობა 462 500 ადამიანს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი  

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:გარბიის მუჰაფაზა
ბრეტანი (ისტორიული მხარე)

thumb|right|ბრეტანი
**ბრეტანი** (*ფრანგ.* Bretagne, ბრეტ. Breizh) არის რეგიონი საფრანგეთის ჩრდილო-დასავლეთში, ბრეტანის ნახევარკუნძულზე, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. შედგება 4 დეპარტამენტისაგან: Cotes-d'Armor, Finistere, Ille-et-Vilaine, Morbihan. ისტორიულად ბრეტონიაში შედიოდა აგრეთვე კიდევ ერთი დეპარტამენტის ტერიტორია: Loire-Atlantique.
## ბრეტანის შვიდი წმინდანი 

სურათი:Saint Samson.jpg|St. Samson
სურათი:Saint Patern.jpg|St. Patern
სურათი:Saint Corentin.jpg|St. Corentin
სურათი:Saint Pol Aurelien.jpg|St. Pol
სურათი:Saint Tugdual.jpg|St. Tugdual
სურათი:Saint Brieuc.jpg|St. Brieuc
სურათი:Saint Malo.jpg|St. Malo

## რესურსები ინტერნეტში 
* Road to Emmaus 

კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
ელ-ხარგა

**ელ-ხარგა** () — ქალაქი ეგვიპტეში. ახალი ველის მუჰაფაზის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. ეგვიპტის ერთ-ერთი ოაზისი. მდებარეობს ლიბიის უდაბნოს სამხრეთ ნაწილში. ქალაქი 200 კილომეტრითაა დაცილებული ლიბიას, 150 კილომეტრით კი ქვეყნის უმთავრეს მდინარე ნილოსს. 

მოსახლეობის რაოდენობა 2007 წლის მონაცემებით 61 500 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი უძველესი დროიდანაა დასახლებული, რადგან აქ ძველთაგანვე საცხოვრებლად შედარებით კარგი პირობები არსებობდა. 

## გალერეა 

Image:Temple of Hibis.jpg|ელ-ხარგას სვეტები
Image:Bagawat.jpg|სარკოფაგები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Information on the forts and archaelogical work 
* Travel guide 

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ახალი ველის მუჰაფაზა
ქომ-ომბო

**ქომ-ომბო** () — ქალაქი ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში, ასუანის მუჰაფაზაში. ქომ-ომბო გაშენებულია მდინარე ნილოსის ნაპირებზე. ქალაქი 50 კილომეტრითაა დაცილებული მუჰაფაზის დედაქალაქ ასუანს.

## გალერეა 

Image:Kom Ombo Temple Relief.jpg|გამოსახულება ქომ ომბოს ტაძარში.
Image:KomOmbo 2004-12.jpg|გამოსახულება ქომ-ომბოს ტაძარში.
Image:Kom Ombo 01.jpg|ქალაქი ქომ-ომბო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kom Ombo Temple

კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ასუანის მუჰაფაზა
ქაფრ-ელ-დავარი

**ქაფრ-ელ-დავარი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. გიზის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში. 2005 წლის მონაცემებით ქაფრ-ელ-დავარის მოსახლეობა 265 300 ადამიანს შეადგენდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:გიზის მუჰაფაზა
ისმაილია

**ისმაილია** () — ქალაქი ეგვიპტეში. ისმაილიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის რაოდენობა 2005 წლის მიხედვით 374 459 ადამიანს შეადგენდა.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში 
* Ismaily Sporting Club official website 
* Ismailia governorate official website 
* Suez Canal University official website 

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები
კატეგორია:ისმაილიის მუჰაფაზა
ჰალაიბი

**ჰალაიბი** () — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, წითელი ზღვის სანაპიროზე. ქალაქი ეკუთვნის ჰალაიბის სამკუთხედის ტერიტორიას, რომელიც ეგვიპტესა და სუდანს შორის სადავოა.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები