open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ტოსკანელის საფეხური

**ტოსკანელის საფეხური** () — კლდის საფეხური მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-10, LAC-39). სახელი ეწოდა საფეხურის მახლობლად არსებული, კრატერ ტოსკანელის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

ტოსკანელის საფეხური გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 50.14 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-დასავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის საფეხურები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-10
პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები (ტელესერიალი)

***პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები***  — ამერიკული ფენტეზი სათავგადასავლო ტელესერიალი. სერიალის შემქმნელები ორიგინალი წიგნების ავტორი რიკ რიორდანი და ჯონათან ე. სტეინბერგი არიან. ტელესერიალი Disney+- ისთვის შეიქმნა რიორდანის ამავე სახელწოდების წიგნების სერიის მიხედვით. მთავარი პერსონაჟის როლს ასრულებს უოკერ სკობელი; ანაბეთ ჩეისის როლს ლია სავა ჯეფრისი, ხოლო გროვერ ანდერვუდი როლს - არიან სიმჰადრი.

სერიალზე მუშაობა 2020 წლის მაისში დაიწყო, რიორდანის მიერ *Disney Branded Television*-ისთვის წარდგენილი პრეზენტაციის შემდეგ. დისნეიმ ჯონათან ე. სტეინბერგი და დენ შოტცი შოურანერებად 2021 წლის ივლისში გამოაცხადა.  პირველი ეპიზოდის რეჟისორად ოქტომბერში ჯეიმს ბობინი შეირჩა. სკობელი მთავარ როლზე 2022 წლის იანვარში შეარჩიეს, ხოლო ჯეფრისი და სიმჰადრი პროექტს მაისში შეუერთდნენ. გადაღებები ვანკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში მიმდინარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები
ალექსანდრე იესენი

**ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე იესენი** (; დ. 11 ივლისი, 1896, სანქტ-პეტერბურგი, — გ. 31 მარტი, 1964, ლენინგრადი) — რუსი არქეოლოგი, ბრინჯაოს ხანის კავკასიის არქეოლოგიისა და ძველი ისტორიის მკვლევარი.

## ბიოგრაფია 
1916-1917 წლებში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში, 1919-1922 წლებში მსახურობდა წითელ არმიაში. დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტის არქეოლოგიური განყოფილება (1925). 1926 წლიდან მუშაობდა მატერიალური კულტურის ისტორიის სახელმწიფო აკადემიაში, 1937 წლიდან — არქეოლოგიური ტექნოლოგიების ინსტიტუტში. პარალელურად, 1927-1960 წლებში იყო სახელმწიფო ერმიტაჟის თანამშრომელი, ერმიტაჟის პირველყოფილი კულტურის ისტორიის განყოფილების ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი (1936-1955). მეორე მსოფლიო ომის წლებში მონაწილეობდა ერმიტაჟის კოლექციების ევაკუაციაში, იყო ურალის უნივერსიტეტის პროფესორი (1944-1945).

იესენის გამოკვლევების დიდი ნაწილი ეხება ეთნოკულტურულ, ტომთა შორის კავშირებს, პირველყოფილ ხელოვნებისა და ადრეული მეტალურგიის საკითხებს.

## ბიბლიოგრაფია 
* Иессен А. А. К вопросу о древнейшей металлургии меди на Кавказе. Из истории древней металлургии Кавказа (совместно с Б. Е. Дегеном-Ковалевским) // ИГАИМК. Вып. 120. 1935. С. 7-237.
* Иессен А. А. Древнейшая металлургия Кавказа и ее роль в Передней Азии // III Международный конгресс по иранскому искусству и археологии
* М.-Л., 1939. С. 91-103.
* Иессен А. А. Археологические памятники Кабардино-Балкарии (Значение древних памятников республики) // МИА. № 3. 1941. С. 7-50.
* Иессен А. А. Греческая колонизация Северного Причерноморья. Ее предпосылки и особенности.  Л., 1947. 
* Иессен А. А. К хронологии „Больших Кубанских курганов" // СА. № XII. 1950. С. 157-200.
* Иессен А. А. Прикубанский очаг металлургии и металлообработки в конце медно-бронзового века // МИА. № 23. 1951. С. 75-124.
* Иессен А. А. Кавказ и Древний Восток в IV и III тысячелетиях до н.э. // КСИА АН СССР. Вып.93. 1963. С. 3-14.
* Иессен А. А. Азербайджанская археологическая экспедиция в 1956-1960 гг.  // МИА. № 125. Труды Азербайджанской археолог. экспедиции. Т. 2. М.-Л. 1965. С. 5-9.
## ლიტერატურა
* Иессен Александр Александрович // БСЭ. 3-е издание. Т.10. — М.: Изд-во Большая Советская энциклопедия, 1972. — С.48.
## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსანდრე იესენის ბიოგრაფია (რუსულ ენაზე) — სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი არქეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი
კოლიმატორის სამიზნე

მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|M4 კოლიმატორის სამიზნე M4 ნაღმტყორცნზე
**კოლიმატორის სამიზნე** — ოპტიკური სამიზნის ტიპი, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს, თვალის პოზიციის მიუხედავად (მცირე პარალაქსით) დაინახოს განათებული სამიზნე წერტილი, რომელიც გასწორებულია რომელზეც სამიზნე მიმაგრებულ მოწყობილობასთან. მათ ასევე უწოდებენ **კოლიმაციურ სამიზნეებს** ან „**დაფარულ თვალის სამიზნეს**“ (**OEG**).

## აღწერა 
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|ოპტიკური კოლიმატორის განლაგება ნათურით
კოლიმატორის სამიზნის ძირითადი განლაგება არის დახურული მილი, რომლის ღია ბოლოში ლინზაა განთავსებული, ხოლო დახურულ ბოლოსთან ახლოს, ლინზის ფოკუსში დამონტაჟებულია მანათობელი ბადე, რაც ქმნის ოპტიკურ კოლიმატორს. ბადე განათებულია ელექტრონული სინათლის წყაროთი (ინკანდესენტური ნათურა ან, უფრო გვიანდელი დროიდან, დიოდი) ან ბადის უკან ოპალესცენტური ფანჯრის ან ბოჭკოვანი ოპტიკური სინათლის მილის მეშვეობით შეგროვებული გარემოს სინათლით. კოლიმატორის სამიზნები შედარებით ძველი იდეაა, რომელიც მრავალი ფორმით თითქმის 100 წლის განმავლობაში გამოიყენება.

კოლიმატორის სამიზნეები, ასევე ცნობილი როგორც დახშული თვალის სამიზნეები (OEG), განკუთვნილია ორივე თვალით გამოყენებისთვის. მომხმარებელი ერთ თვალს სამიზნესთან ასწორებს, ხოლო მეორე თვალი ღია რჩება და სამიზნეზეა ფოკუსირებული. ეს საშუალებას აძლევს ტვინს, სამიზნეზე დააფაროს დამიზნების ბადე, რითაც ქმნის კომპოზიტურ გამოსახულებას. ალტერნატიულად, მომხმარებელს შეუძლია შეცვალოს თავის პოზიცია, რათა  ანაცვლოს მზერა კოლიმატორის სამიზნესა და სასროლ სამიზნეს შორის, ან გამოიყენოს ნაწილობრივი გასწორება, რათა ერთდროულად დაინახოს როგორც კოლიმატორის სამიზნე, ასევე სასროლი სამიზნე.

## გამოყენება 
კოლიმატორის სამიზნეები, როგორც იარაღის სამიზნეები, ძალიან მარტივ, გამძლე და დაბალფასიან მოწყობილობებად ითვლება. ისინი პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ნაღმტყორცნებსა და საველე ქვემეხებზე გამოიყენება. არსებობდა უფრო თანამედროვე ვარიანტებიც, როგორიცაა Armson დახშული თვალის სამიზნეები (OEG) და Normark Corp. ერთწერტილოვანი. ორივე მათგანი იყენებდა სინათლის შემკრებ ღეროს დამცავ გამჭვირვალე გუმბათში, რომელიც აგროვებდა გარემოს სინათლეს „წერტილის“ სტილის ბადის გასანათებლად.

კოლიმატორის სამიზნეები გამოიყენება მცირე ზომის სამიზნეებად დაბალი განათების პირობებში (მაგალითად, ბინდი ან „ოთახის გაწმენდის“ ოპერაციები), რადგან არ არსებობს შუალედური ოპტიკური ფანჯარა, რომელსაც შეუძლია სინათლის დაბლოკვა. ეს იძლევა ორივე თვალის გამოყენების საშუალებას. ბოლო წლებში განათებული რეფლექსური სამიზნეების, ჰოლოგრაფიული სამიზნეების და ტელესკოპური სამიზნეების (მაგალითად, „Bindon Aiming Concept“-ის გამოყენებით მოწინავე საბრძოლო ოპტიკური სამიზნე (ACOG)) დანერგვამ ჩაანაცვლა კოლიმატორის სპეციალური სამიზნეები, რადგან ამ სხვა ტიპის სამიზნეების გამოყენება შესაძლებელია ორივე თვალით, კოლიმატორის მსგავსად.

კოლიმატორის სამიზნეები ასტრონომიაში ასევე გამოიყენება ფინდერსკოპებად, ტელესკოპის დანიშნული ციური ობიექტისკენ დასამიზნებლად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* წითელი წერტილის სამიზნე
* რეფლექტორული სამიზნე

## რესურსები ინტერნეტში 
* Armson OEG ორიგინალი წითელი წერტილი
* US3700339A - იარაღის სამიზნე

## სქოლიო
კატეგორია:ოპტიკური ხელსაწყოები
კატეგორია:ოპტიკა
1996 წელი პაკისტანში

ქვემოთ მოცემულია **1996 წელს პაკისტანში** მომხდარი მოვლენების ჩამონათვალი.

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: ფარუხ ლეგარი
*პრემიერ-მინისტრი: ბენაზირ ბჰუტო
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: საჯად ალი შაჰი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: იმრან ულა ხანი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები:
**5 ნოემბერი-11 ნოემბერი: **საიდ იბნე ალი**
**11 ნოემბრიდან: არიფ ბანგაში
*პენჯაბის გუბერნატორი:
**6 ნოემბრამდე: რაჯა სარუფ ხანი
**6 ნოემბერი-11 ნოემბერი: ხალილურ რეჰმანი
**11 ნოემბრიდან: ხავაჯა ტარიქ რაჰიმი
*სინდის გუბერნატორი: ქამალუდინ აზფარი

## მოვლენები
### მარტი
*17 მარტი: შრი-ლანკამ ლაჰორში, კრიკეტის მსოფლიო თასის ფინალში, ავსტრალია დაამარცხა.

## დაბადებულები
*  საიედ ალი მუჯთაბა შაჰ ბოხარი დაიბადა 1996 წლის 5 აპრილს ლაჰორში. ის არის პროფესიონალი სქვოშის მოთამაშე, რომელიც პაკისტანს წარმოადგენდა. 2013 წლის აპრილში მან კარიერულ პიკს მიაღწია და მსოფლიო რეიტინგში 133-ე ადგილი დაიკავა.
* აჰმედ სიდიკი დაიბადა 1996 წელს. ის არის პაკისტანური წარმოშობის ამერიკელი, რომელმაც აღწერა, თუ როგორ გაიტაცეს იგი დედასთან და ორ უმცროს და-ძმასთან ერთად 2003 წლის მარტში.

1995-1996 წლებში პენჯაბის დიდ ქალაქებში განმეორებითმა ბომბების აფეთქებებმა ხალხი დააშინა. 1995-96 წლებში ეს შტატი (პროვინცია) დიდი განსაცდელის წინაშე იდგა, მთავრობა კი რამდენიმე დილემის წინაშე აღმოჩნდა.

## გარდაცვლილები
1996 წელს კარაჩიში 2000 ადამიანი დაიღუპა. „პაკისტანის სახალხო პარტიას“ (PPP), რომელსაც საკუთარი მთავრობა ჰყავდა სინდის პროვინციაში, ჰქონდა უნიკალური შესაძლებლობა, განეკურნა კარაჩიში ეთნიკური ძალადობით გამოწვეული ჭრილობები.
* 20 სექტემბერი: მურთაზა ბჰუტო (დაბადებული 1954 წელს), ოპოზიციური პარტიის — „პაკისტანის სახალხო პარტიის (შაჰიდ ბჰუტო)“ ლიდერი, მოკლულ იქნა პოლიციასთან ორმხრივი სროლის დროს.
* 21 ნოემბერი: აბდუს სალამი (დაბადებული 1926 წელს), ნობელის პრემიის ლაურეატი პაკისტანელი ფიზიკოსი, გარდაიცვალა ოქსფორდში.

## სქოლიო
კატეგორია:1996 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1996 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1996 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
1997 წელი პაკისტანში

**1997 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: ფარუხ ლეგარი (2 დეკემბრამდე), ვასიმ საჯადი (მოვალეობის შემსრულებელი) (2 დეკემბრიდან).
*პრემიერ-მინისტრი: მალიქ მერაჯ ხალიდი (17 თებერვლამდე), ნავაზ შარიფი (17 თებერვლიდან).
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: საჯად ალი შაჰი (2 დეკემბრამდე), აჯმალ მიანი.

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: იმრან ულაჰ ხანი (22 აპრილამდე); მიანგულ აურანგზები (22 აპრილიდან).
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: არიფ ბანგაში.
*პენჯაბის გუბერნატორი: ხავაჯა თარიქ რაჰიმი (11 მარტამდე); შაჰიდ ჰამიდი (11 მარტიდან).
*სინდის გუბერნატორი: ქამალუდინ აზფარი (17 მარტამდე); მოინუდინ ჰაიდერი (17 მარტიდან).

## მოვლენები
### თებერვალი
*3 თებერვალი: გაიმართა საყოველთაო არჩევნები.

### აგვისტო
*14 აგვისტო: პაკისტანი ბრიტანული მმართველობისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების 50 წლის იუბილეს ზეიმობს.

### ნოემბერი
*13 ნოემბერი: ნავაზ შარიფი აშშ-ის პრეზიდენტს, ბილ კლინტონს ჰპირდება, რომ იპოვის ოთხი ამერიკელი ბიზნესმენისა და მათი პაკისტანელი მძღოლის მკვლელობაზე პასუხისმგებელ პირებს.
*26 ნოემბერი: გაიხსნა პაკისტანის პირველი ავტომაგისტრალი (M-2), რომელიც ერთმანეთთან ისლამაბადსა და ლაჰორს აკავშირებს.

### დეკემბერი
*2 დეკემბერი: პაკისტანის პრეზიდენტი, ფარუხ ლეგარი, გადადგა. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი მეორედ გახდა ვასიმ საჯადი.

## დაბადებულები
*20 მაისი: შაზია მასიჰი, წამების მსხვერპლი (გ.2010).
*12 ივლისი: მალალა იუსაფზაი, აქტივისტი ქალთა განათლების სფეროში.

## გარდაცვლილები
*16 აგვისტო: ნუსრატ ფატეჰ ალი ხანი, პაკისტანელი „ქავალის“ (Qawwali) ჟანრის შემსრულებელი მომღერალი (დ.1948).

## სქოლიო
კატეგორია:1997 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1997 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1997 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
კალებ ლენდრი ჯონსი

მინი|მარჯვნივ|ჯონსი 2012 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე
**კალებ ლენდრი ჯონსი** (დ. 7 დეკემბერი, 1989) — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი. პირველად აღიარება მოიპოვა მეორეხარისხოვანი როლებით ფილმებში: „იქს-ადამიანები: პირველი კლასი“ (2011), ბანშის როლით; „თავს უშველე“ (2017) — ჯერემი არმიტაჟის როლით; „პროექტი ფლორიდა“ (2017) — ჯეკ ჰიქსის როლით და „სამი ბილბორდი მისურიში ებინგის საზღვარზე“ (2017) — რედ უელბის როლით.ამ უკანასკნელმა კალებს კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო მოუტანა.

ჯონსის მთავარი როლები მოიცავს სიდ მარჩს ფილმში „ანტივირუსი“ (2012), ტაი კარტერს ფილმში „საგუშაგო დაცვა“ (2019) და მარტინ ბრაიანტს ფილმში „ნიტრამი“ (2021), რისთვისაც ჯონსმა მიიღო კანის კინოფესტივალის პრიზი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის და AACTA-ს ჯილდო მოიპოვა საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებლის კატეგორიაში. მოგვიანებით მთავარი როლები შეასრულა ლიუკ ბესონის ფილმებში: „დოგმენი“ (2023) და „დრაკულა: სიყვარულის ამბავი“ (2025).

## ადრეული ცხოვრება
ჯონსი დაიბადა 1989 წლის 7 დეკემბერს გარლანდში, ტეხასში და გაიზარდა რიჩარდსონში, დალასის გარეუბანში.მამა, პატრიკი, კონტრაქტორია, ხოლო დედა, სინდი — სპეციალური პედაგოგი. ჯონსი სამ ძმიდან შუათანაა. უფროსი ძმა საზღვაო ქვეითთა კორპუსში მსახურობდა.ჯონსის ბებია და ბაბუა დედის მხრიდან დალასის სიმფონიურ ორკესტრში უკრავდნენ.ოთხივე ფილმმა კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა. 2019 წელს განასახიერა ტაი კარტერი საომარ დრამაში „საგუშაგო დაცვა“.

2021 წელს ჯონსმა ითამაშა ავსტრალიელი მასობრივი მკვლელის, მარტინ ბრაიანტის როლი ჯასტინ კურზელის ფილმში „ნიტრამი“, რისთვისაც კანის კინოფესტივალის პრიზი მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში.

2023 წელს მთავარი როლი შეასრულა ლიუკ ბესონის მძაფრსიუჟეტიან თრილერში „დოგმენი“. ბესონმა მაღალი შეფასება მისცა ჯონსის გარდასახვის უნარს და აღფრთოვანება გამოხატა. სწორედ ამან შთააგონა ბესონი, დაემტკიცებინა ჯონსი მთავარ როლზე ფილმში „დრაკულა: სიყვარულის ამბავი“ (2025).

### მუსიკა
მუსიკალური კარიერა ჯონსმა ადგილობრივ ეკლესიაში, რელიგიურ ჯგუფში (worship band) დრამერობით დაიწყო.

2020 წლის 1 მაისს ჯონსმა გამოსცა სადებიუტო სტუდიური ალბომი — „The Mother Stone“,Sacred Bones Records-ის თანამშრომლობით. მას შემდეგ ჯონსმა კიდევ სამი ალბომი გამოუშვა: „Gadzooks Vol. 1“ (2021), „Gadzooks Vol. 2“ (2022) და „Hey Gary, Hey Dawn“ (2024).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
1998 წელი პაკისტანში

**1998 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: ვასიმ საჯადი (მოვალეობის შემსრულებელი) (1 იანვრამდე), მუჰამედ რაფიკ ტარარი (1 იანვრიდან).
*პრემიერ-მინისტრი: ნავაზ შარიფი.
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: აჯმალ მიანი.

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: მიანგულ აურანგზები.
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: არიფ ბანგაში.
*პენჯაბის გუბერნატორი: შაჰიდ ჰამიდი
*სინდის გუბერნატორი: მოინუდინ ჰაიდერი

## მოვლენები
*ჩატარდა პაკისტანის მოსახლეობის რიგით მეხუთე აღწერა.
*ავსტრალიის კრიკეტის ეროვნულმა ნაკრებმა პაკისტანში პირველი წარმატებული ტურნე გამართა.
*28 მაისი: პაკისტანის ატომური ენერგიის კომისიის (PAEC) ზედამხედველობით, ბელუჯისტანში, ჩაღაის რაიონში, რას-კოლის ქედზე, განხორციელდა პირველი ბირთვული გამოცდა, კოდური სახელწოდებით „Chagai-I“.
*30 მაისი: პაკისტანის ატომური ენერგიის კომისიის (PAEC) ზედამხედველობით ჩატარდა მეორე ბირთვული გამოცდა, კოდური სახელწოდებით „Chagai-II“.
*იაპონიამ და სხვა სახელმწიფოებმა პაკისტანს ეკონომიკური სანქციები დაუწესეს.
*პაკისტანში ყოველწლიურად აღინიშნება „იუმ-ე-თაქბირი“

## ფილმი
*„ჩურიანი“ (Choorian): პაკისტანში ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი გამოვიდა.

## მუსიკა
*1998 წლის თებერვალში, EMI-მ ინდოეთში ალბომი „*Azadi*“ გამოუშვა.
*გამოვიდა ჯგუფ Junoon-ის მიერ შესრულებული კომპოზიცია „*Dosti*“.

## დაბადებულები
*10 აგვისტო: აზამ ხანი, კრიკეტის მოთამაშე.
*4 ოქტომბერი: შადაბ ხანი, კრიკეტის მოთამაშე.

## სქოლიო
კატეგორია:1998 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1998 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1998 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
ოშინენის ტბა

ოშინენის ტბა (გერმ. Oeschinensee) არის მთის ტბა ბერნის ობერლანდში, შვეიცარია, რომელიც მდებარეობს კანდერშტეგის სოფლის ზემოთ. იგი მდებარეობს 1,578 მეტრის (5,177 ფუტი) სიმაღლეზე, მოიცავს 1.115 კმ²-ს (0.43 კვ. მილი) და აღწევს 56 მეტრის (184 ფუტი) მაქსიმალურ სიღრმეს. ტბა წარმოიქმნა პრეისტორიული მიწის სრიალებით. 2007 წლიდან იგი შედის შვეიცარიის ალპების იუნგფრაუ-ალეჩის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლში.
|frameless||მარჯვნივ
==ისტორია==w
ზემო კანდერის ხეობაში მომხდარმა დიდმა პრეისტორიულმა მიწის სრიალებამ შექმნა ბუნებრივი კაშხალი კანდერშტეგსა და კანდერგრუნდს შორის, რომელმაც შეაკრა ოშინენის ტბა. გეოლოგიური კვლევები ნალექებს მიაკუთვნებს ან დოლდენჰორნის ჩრდილოეთი ფლანგიდან მოწყვეტილ კლდოვან ზვავს, ან ფისიშტოკიდან მომდინარე უძველეს კლდოვან ზვავს.
|frameless||მარჯვნივ
XVII და XVIII საუკუნეებში ოშინენალპზე მოიპოვებოდა გოგირდი. 1850 წლის შემდეგ ალპინიზმის აღმავლობასთან ერთად, კანდერშტეგსა და ოშინენზეს ხეობაში განვითარდა ტურიზმი, რამაც გამოიწვია სასტუმროების მშენებლობა და 1948 წელს საბაგირო ლიფტის აშენება, რომელიც სოფელს ტბასთან აკავშირებს.
## კლდის ჩამოვარდნის საფრთხე
|frameless||მარცხნივ
შპიცენ შტაინზე (2,974 მ), კლდოვან მწვერვალზე ოშინენის ტბისა და კანდერშტეგის ზემოთ, კლდის ჩამოვარდნა დიდი ხანია აღინიშნება, მაგრამ ექსპერტები აცხადებენ, რომ ბოლო წლებში არასტაბილურობა გაიზარდა, ნაწილობრივ კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული მუდმივი სიყინულის დნობის გამო.
2020 წლის მაისში ხელისუფლებამ დახურა სამხრეთ სანაპიროს ნაწილები მას შემდეგ, რაც გეოლოგებმა გააფრთხილეს, რომ შპიცენ შტაინიდან დიდი კლდის ჩამოვარდნა შეიძლება მიაღწიოს ტბას.2021 წელს, მცირე კლდის ჩამოვარდნებმა და მიმდინარე გაფრთხილებებმა გამოიწვია სალაშქრო ბილიკებისა და სექტორების დახურვა მთის პირდაპირ ქვემოთ.
მდგომარეობა გაუარესდა 2025 წლის ივლისში, როდესაც ხანგრძლივმა წვიმმა დააჩქარა მოძრაობები ფერდობზე და გამოიწვია ჩამონგრევები და ნანგრევებით დატვირთული ნაკადები ოშიბახში, რამაც გამოიწვია მრავალი ბილიკის დახურვა ოშივალდის რაიონში. რამდენიმე დღის შემდეგ ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ფერდობზე მოძრაობები შენელდა, მაგრამ რაიონში ზოგიერთი ბილიკი წინდახედვის ზომად დახურული დარჩა.
## ტურიზმი
|frameless||მარცხნივ
ოშინენის ტბა პოპულარული დანიშნულების ადგილია ბერნის ობერლანდში და შედის შვეიცარიის ალპების იუნგფრაუ-ალეჩის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლში.ტბა მისაწვდომია საბაგირო ლიფტით კანდერშტეგიდან, ხოლო ზედა სადგურიდან სანაპიროსთან დაახლოებით 30 წუთით მისვლა შეიძლება.
მიმდებარე ტერიტორია გთავაზობთ სალაშქრო ბილიკებს, მათ შორის მარშრუტებს ჰოიბერგისა და ფრიუნდენჰიუტეს მიმართულებით. ბილიკები შეიძლება დაიხუროს ზოგიერთ სეზონში თოვლის ან კლდის ჩამოვარდნის გამო. ზამთარში, როდესაც პირობები იძლევა ამის საშუალებას, გაყინულ ტბაზე იქმნება სალაშქრო ბილიკები ყინულზე სიარულისთვის. ნავები ქირაობით ხელმისაწვდომია მაისიდან ოქტომბრამდე, ხოლო ზაფხულში ტბა ასევე გამოიყენება ცურვისთვის.
frameless|მარჯვნივ
## ტრანსპორტი
საბაგირო ლიფტი კანდერშტეგიდან მიემართება ოშინენის ტბისკენ. ზედა სადგური 25 წუთის სავალზეა ტბიდან. ავტობუსი აკავშირებს საბაგირო ლიფტის ხეობის სადგურს კანდერშტეგის სარკინიგზო სადგურთან.
## რესურსები ინტერნეტში
*Oeschinen Lake
*Licht- und Wasserwerk AG
*Kandersteg
*Fischerei im Oeschinensee 

კატეგორია:შვეიცარია
კატეგორია:შვეიცარიის ტბები
1999 წელი პაკისტანში

**1999 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ რაფიკ ტარარი
*პრემიერ-მინისტრი: ნავაზ შარიფი (12 ოქტომბრამდე)
*აღმასრულებელი დირექტორი: პერვეზ მუშარაფი (12 ოქტომბრიდან)
*პაკისტანის მთავარი მოსამართლე: აჯმალ მიანი (30 ივნისამდე) საიდუზამან სიდიკი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: 
** 17 აგვისტომდე: მიანგულ აურანგზები
** 17 აგვისტო – 25 ოქტომბერი: საიედ მუჰამედ ფაზალ აღა
**25 ოქტომბრიდან: ამირ-ულ-მულკ მენგალი
* ხიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი:
** 17 აგვისტომდე: არიფ ბანგაში
** 17 აგვისტო – 21 ოქტომბერი: მიანგულ აურანგზები
** 21 ოქტომბრიდან: მოჰამედ შაფიკი
* პენჯაბის გუბერნატორი (პაკისტანი):
** 18 აგვისტომდე: შაჰიდ ჰამიდი
** 18 აგვისტო – 25 ოქტომბერი: ზულფიკარ ალი ხოსა
** 25 ოქტომბრიდან: მუჰამედ საფდარი
* სინდის გუბერნატორი:
** 17 ივნისამდე: მოინუდინ ჰაიდერი
** 19 ივნისი – 25 ოქტომბერი: მამნუნ ჰუსეინი
** 25 ოქტომბრიდან: აზიმ დაუდპოტა

## მოვლენები
* პაკისტანი გამოსცდის თავის რაკეტას — „ღაური II-ს“. 

### მაისი
* 20 მაისი – გამანადგურებელი ქარიშხალი დაატყდა თავს სინდის პროვინციას.
* 3 მაისი – 26 ივლისი დაიწყო „კარგილის კონფლიქტი“ პაკისტანსა და ინდოეთს შორის.
* 31 მაისი – ბანგლადეში ამარცხებს პაკისტანის კრიკეტის ნაკრებს 1999 წლის მსოფლიო თასზე.

### ივნისი
* 20 ივნისი – პაკისტანის კრიკეტის ნაკრები 1999 წლის მსოფლიო თასის ფინალში მარცხდება ავსტრალიასთან „ლორდსის“ (Lord's) სტადიონზე.

### ოქტომბერი
* 12 ოქტომბერი – გენერალმა ფერვეზ მუშარაფმა სამხედრო გადატრიალების შედეგად ნავაზ შარიფი თანამდებობიდან გადააყენა.

### ნოემბერი
* 23 ნოემბერი – გადატრიალების შემდეგ საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების გამო, პაკისტანს შეუჩერდა წევრობა ერთა თანამეგობრობაში (Commonwealth).

## გარდაცვლილები
* 11 აგვისტო – მირზა იბრაჰიმი, პაკისტანელი პოლიტიკოსი (დაბადებული 1905 წელს).

## სქოლიო
კატეგორია:1999 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1999 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1999 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში
ზენითის განძები

**ზენითის განძები** — კოლხური კულტურის ძეგლები, აღმოჩენილი სხვადასხვა დროს სოფელ ზენითში (ახლანდ. ქობულეთის მუნიციპალიტეტი). დაცულია აჭარის ხ. ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში. მათ შორისაა: 

* ძვ. წ. XVI–XIV საუკუნეების 3 ცული, რომლებიც პროტოტიპული ფორმებიდან კოლხურ ცულებზე გარდამავალ სახეს წარმოადგენს (აღმოჩნდა 1926 წელს).
* ძვ. წ. XIII–XII სს. ბრინჯაოს წალდი და 3 თოხი (აღმოჩნდა 1935 წელს).
* ძვ. წ. XII–XI სს. სპილენძისა და ბრინჯაოს ნივთები — 1 ცული, 4 ცულის ნატეხი, 1 წალდი, 4 თოხი, თოხის ნატეხები, 4 სეგმენტისებური იარაღი, 1 სატევრის ნატეხი, ნამგლის ნატეხები, ზოდები, აგრეთვე რკინის დანები, ცულები და თოხები — მოთავსებული იყო სანთლით დაგმანულ თიხის ჭურჭელში (აღმოჩნდა 1926 წელს, შეისწავლა ალექსანდრე იესენმა 1929 წელს).

## ლიტერატურა
* რამიშვილი ა., კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან, ბათ., 1974.
* ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1965.
* ჯაფარიძე ო., კოლხური ცული, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწ. მუზეუმის მოამბე», 1950, ტ. 16В.
* Иессен А. А., К вопросу о древнейшей металлургии меди на Кавказе, «Известия Гос. академии истории материальной культуры», 1935, в. 120.

კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:კოლხური კულტურა
გერტი აგოსტონი

**გერტი აგოსტონი** () — უნგრულ-ამერიკელი დრამატურგი და რომანისტი.

## ადრეული ცხოვრება
აგოსტონი უნგრეთში, ბუდაპეშტში დაიბადა. 6 წლის ასაკში, ამერიკული ფილმების ნახვის შემდეგ, მას ამერიკის შეერთებულ შტატებში გამგზავრების სურვილი გაუჩნდა.

პარიზში სწავლის დასრულების შემდეგ, ის ნიუ-იორკში გაემგზავრა თავის დასთან ერთად, რომელიც აშშ-ის მოქალაქეზე იყო დაქორწინებული. პარიზში ყოფნისას იგი 26 წლის განმავლობაში წერდა გამოცემისთვის „New Yorker Staats-Zeitung“ და იყო „Basler Zeitung“-ის კინოკორესპონდენტი. 3 წლის განმავლობაში აგოსტონი „Deutsche Presse-Agentur“-ის კულტურის მიმომხილველად მუშაობდა. მოგვიანებით მან ჟურნალისტურ კარიერაზე უარი თქვა და რომანებისა და პიესების წერა დაიწყო.

## სამწერლო კარიერა
აგოსტონს ეკუთვნის 13 რომანი, რომლებიც მრავალ ენაზეა თარგმნილი. მისი ერთ-ერთი რომანი, „ჩემი საწოლი ძილისთვის არ არის“ (My Bed Is Not For Sleeping), ავსტრალიაში აიკრძალა. სხვა რომანებს შორის აღსანიშნავია: „მე ას ქმარზე ვიყავი დაქორწინებული“ (I Married a Hundred Husbands) და „ჩემი ქმარი დიდებული მეძავია“ (My Husband Is a Magnificent Whore). ხოლო მეორე ერთაქტიანი პიესა „სამი პასტორი“ (Three Parsons) — 1950-1951 წლების საუკეთესო ერთაქტიანი პიესების კრებულში. აგოსტონი ასევე თარგმნიდა გერმანულ პიესებს ინგლისურად, ხოლო ამერიკულ პიესებს — გერმანულ ენაზე. 

იგი იყო ერთ-ერთი პერსონაჟი 2006 წლის დოკუმენტური ფილმისა „Y-ზე ღრმა“ (Deeper Than Y), რომელიც ასაკის მატებასა და ხანდაზმულთა ცხოვრებას ეხება.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები
ევროკავშირის სამხედრო ოპერაცია ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში

მინი|საერთო უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის სამსახურის მედალი EUFOR RCA საკეტით
**ევროკავშირის სამხედრო ოპერაცია ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში**, ასევე ცნობილი, როგორც **EUFOR RCA** — გაეროს მანდატით მოქმედი ევროკავშირის სამშვიდობო მისია ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დედაქალაქ ბანგიში. მისიის მიზანი იყო რეგიონის სტაბილიზაცია ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მიმდინარე შიდა კონფლიქტის შემდეგ. მისიის შესახებ შეთანხმება 2014 წლის იანვარში იქნა მიღწეული და პირველი ოპერაციები აპრილის ბოლოს დაიწყო. მისიამ მანდატი თითქმის ერთწლიანი მოქმედების შემდეგ, 2015 წლის 15 მარტს დაასრულა.

## ფონი 
2012 წელს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა შიდა კონფლიქტში ჩაერთო, რამაც 2013 წლის მარტში ქრისტიანი პრეზიდენტის, ფრანსუა ბოზიზეს გადაყენება გამოიწვია. პრეზიდენტის თანამდებობა მუსლიმი „სელეკას“ ლიდერმა, მიშელ ჯოტოდიამ დაიკავა, თუმცა თავად იძულებული გახდა 2014 წლის იანვარში გადამდგარიყო. გაეროს ლტოლვილთა სააგენტოს მონაცემებით, 37 000 ადამიანი გაიქცა მეზობელ ქვეყნებში, ხოლო 173 000 იძულებით გადაადგილებული პირი გახდა. 2013 წლის დეკემბერში საფრანგეთის მიერ განხორციელებული სამშვიდობო მისიები „ოპერაცია სანგარისი“ და აფრიკის კავშირის მიერ განხორციელებული „MISCA“ დაიწყო.

2014 წლის 20 იანვარს, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა შეთანხმდნენ EUFOR RCA-ს შექმნაზე, რომელიც წარმოადგენდა ევროკავშირის მეცხრე სამხედრო ოპერაციას საერთო უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის ფარგლებში. 28 იანვარს, გაეროს უშიშროების საბჭოს 2134-ე რეზოლუციით დამტკიცდა ევროკავშირის ძალების განლაგება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში. სამხედრო ოპერაცია 10 თებერვალს დაიწყო, გენერალ-მაიორი ფილიპ პონტიესი კი მის მეთაურად დაინიშნა.

## განლაგება 
2014 წლის 30 აპრილს, EUFOR RCA-მ დაიწყო თავისი პირველი მასშტაბური ოპერაცია ბანგი მ'პოკოს საერთაშორისო აეროპორტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის გადაბარებით.

საწყისი ძალა 150 ჯარისკაცისგან შედგებოდა და მასში მონაწილეობას ყოფილი კოლონიური ძალა საფრანგეთი და ესტონეთი იღებდნენ. მაისსა და ივნისს ძალებს ფინეთის, საქართველოს, ლატვიის, ნიდერლანდების, პოლონეთის, პორტუგალიის, რუმინეთისა და ესპანეთის ჯარები, ასევე ლუქსემბურგის სამხედრო მრჩევლები შეუერთდნენ. 15 ივნისს ოპერაციაში 700 ჯარისკაცი იყო ჩართული. ევროკავშირის მისიის მთავარი მიზანი იყო ბანგის რაიონში უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა და შემდეგ მისი აფრიკელი პარტნიორებისთვის გადაცემა, რომლებიც სექტემბერში გაეროს 12 000 ჯარისკაციან სამშვიდობო ძალებთან ერთად უნდა ჩამოსულიყვნენ. 2014 წლის 28 აგვისტოს, იტალიის ჯარები ძალებს ფოლგორეს პარაშუტისტული ბრიგადის 50 მედესანტესთან ერთად შეუერთდნენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:საფრანგეთის სამხედრო ოპერაციები
კატეგორია:აფრიკის სამხედრო ისტორია
კატეგორია:ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობები
ქართული კონტინგენტი კოსოვოში

**ქართული კონტინგენტი კოსოვოში** — ქართველი სამხედროების მოქმედება 1999 წლიდან 2008 წლამდე, ნატოს ეგიდით მიმდინარე საერთაშორისო სამშვიდობო ძალების - კოსოვოს ძალების - შემადგენლობაში, რომელიც პასუხისმგებელი იყო კოსოვოში უსაფრთხოების დამყარებაზე. ამან შექმნა პრეცედენტი საქართველოს მონაწილეობისთვის საერთაშორისო სამშვიდობო ოპერაციებში. პირველი ქართული სამშვიდობო ჯარების კოსოვოში გამგზავრების დღე, 31 აგვისტო, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ 2016 წელს ქართველი სამშვიდობოების დღედ გამოაცხადა.

პირველი ქართული დანაყოფი, 34 სპეციალური დანიშნულების რაზმისგან შემდგარი ოცეული, კოსოვოში 1999 წელს ჩავიდა და მამუშაში თურქეთის სამშვიდობო ბატალიონის შემადგენლობაში განლაგდა. 2003 წელს, 150 კაციანი ქართული ასეული გერმანული სარდლობის ქვეშ პრიზრენში განლაგდა. ქართული ჯარები კოსოვოდან 2008 წლის აპრილში გაიყვანეს. როგორც ქართველმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, სამშვიდობოების გაყვანის გადაწყვეტილება ნატოს სხვა საერთაშორისო პრიორიტეტების გათვალისწინებით იქნა მიღებული, რადგან საქართველო ავღანეთისთვის უფრო მასშტაბურ კონტიგენტს ამზადებდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს მონაწილეობა ერაყის ომში
* საქართველოს როლი ავღანეთის ომში (2001–2021)

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წელი საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები
კატეგორია:1999 წელი საქართველოში
კატეგორია:2000 წელი საქართველოში
კატეგორია:2001 წელი საქართველოში
კატეგორია:2002 წელი საქართველოში
კატეგორია:2003 წელი საქართველოში
კატეგორია:2004 წელი საქართველოში
კატეგორია:2005 წელი საქართველოში
კატეგორია:2006 წელი საქართველოში
კატეგორია:2007 წელი საქართველოში
კაიო დომენიკო გალო

**კაიო დომენიკო გალო** (28 თებერვალი, 1697 – 20 ოქტომბერი, 1780) — იტალიელი ისტორიკოსი. გალო დაიბადა და გარდაიცვალა მესინაში, ხმელთაშუა ზღვის კუნძულ სიცილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მისი მთავარი ნაშრომი, *„მესინის ქალაქის ანალები“*, ამ ქალაქის ყოვლისმომცველი ისტორიაა მისი დაარსებიდან 1743 წლის ჭირის პერიოდამდე. მისი ნაშრომი გამოიცა ოთხ ტომად, რომელთაგან მხოლოდ ორი გამოვიდა მისი სიცოცხლის განმავლობაში, 1756 და 1758 წლებში. მესამე ტომი გამოიცა 1804 წელს, ხოლო მეოთხე - 1875 წელს. 1896 წელს დაემატა გაეტანო ოლივას მიერ გამოცემული შემდგომი ისტორიის ორი ტომი.

## პუბლიკაციები 
* *Gli Annali della città di Messina capitale del Regno di Sicilia dal giorno di sua fondazione fino a tempi presenti*, ოთხი ტომი, 1756–1875 წწ.

## სქოლიო 

კატეგორია:XVIII საუკუნის იტალიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1780
კატეგორია:დაბადებული 1697
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
მესინის ჩოგბურთის საერთაშორისო ჩემპიონატი

მინი|362x362პქ|ვიქტორ პეჩიმ, ATP-ის რეიტინგში მე-15 ადგილზე მყოფმა ჩოგბურთელმა, ტურნირი 1984 წელს მოიგო.
**მესინის ჩოგბურთის საერთაშორისო ტურნირი** (ასევე ცნობილი როგორც **ტორნეო ჰამილტონი**) — ჩოგბურთის ტურნირი, რომელიც ყოველწლიურად იმართებოდა იტალიის ქალაქ მესინაში. ტურნირი ღია თიხის კორტებზე იმართებოდა და 1980 წლიდან 1991 წლამდე ATP Challenger Tour-ის გრაფიკის ნაწილი იყო. ჯამში გაიმართა 12-ჯერ.

## ისტორია 
მესინას ტურნირი 1980-იან წლებში ATP Challenger Tour-ის ნაწილი იყო.

მესინაში ბევრ მნიშვნელოვან სპორტსმენს უთამაშია, როგორიცაა ვიქტორ პეჩი და გილერმო პერეს როლდანი.

## ტურნირები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ATP ტურნირის ყოფილი ჩემპიონები
* Cinque gloriose manifestazioni sportive che non esistono più 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩოგბურთის ტურნირები
კატეგორია:ჩოგბურთი
კატეგორია:მესინა
Mercy (2026 ფილმი)

**Mercy** არის მომავალი ამერიკული სამეცნიერო-ფანტასტიკური ფილმი კრის პრატისა და რებეკა ფერგიუსონის მიერ. რეჟისორია თიმურ ბეკმამბეტოვი, სცენარის ავტორია მარკო ვან ბელე, პროდიუსერები არიან ჩარლზ როვენი და ბეკმამბეტოვი.
Mercy-ს გამოშვება დაგეგმილია შეერთებულ შტატებში Amazon MGM Studios-ის მიერ 2026 წლის 23 იანვარს.

## სიუჟეტი
2029 წლის ლოს-ანჯელესში, დეტექტივი დგას სასამართლოზე, ბრალდებული თავისი ცოლის მკვლელობაში. მას აქვს 90 წუთი, რომ დაამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა მოწინავე AI მოსამართლის წინაშე, რომელსაც ოდესღაც მხარს უჭერდა, სანამ ის განსაზღვრავს მის ბედს.

## მსახიობები
*	კრის პრატი როგორც დეტექტივი კრის რეივენი
*	რებეკა ფერგიუსონი როგორც მოსამართლე მედოქსი
*	ანაბელ უოლისი როგორც კრისის ცოლი
*	კაილი როჯერსი როგორც ბრიტ რეივენი, კრისის ქალიშვილი
*	კალი რეისი
*	კრის სალივანი
*	კენეთ ჩოი
*	რაფი გავრონი
*	ჯეფ პიერი
*	ტომ რეზვანი

## წარმოება
2024 წლის იანვარში გამოცხადდა, რომ Amazon MGM Studios-სთვის იქმნებოდა სამეცნიერო-ფანტასტიკური თრილერი Mercy კრის პრატის მონაწილეობით, რეჟისორი თიმურ ბეკმამბეტოვი, მარკო ვან ბელეს სცენარით და პროდიუსერები ჩარლზ როვენი, რობერტ ამიდონი, ბეკმამბეტოვი და მაჯდ ნასიფი.

მარტში, რებეკა ფერგიუსონი და ანაბელ უოლისი შეუერთდნენ მსახიობთა შემადგენლობას გაუმხელი როლებით. აპრილში, კალი რეისი, რაფი გავრონი, კრის სალივანი, კენეთ ჩოი და კაილი როჯერსი შეუერთდნენ მსახიობთა შემადგენლობას. მაისში, ჯეფ პიერი შეუერთდა ფილმის მსახიობთა შემადგენლობას.
მთავარი გადაღება დაიწყო 2024 წლის 18 აპრილს ლოს-ანჯელესში, ოპერატორი იყო ხალიდ მოჰთასები. პრატმა ტერფის დაზიანება მიიღო გადაღების მეოთხე დღეს და დააპოსტა ანთებული ტერფის ფოტო თავის Instagram-ის გვერდზე. გადაღება დასრულდა 23 მაისს.

=გამოშვება=

Mercy-ს გამოშვება დაგეგმილია შეერთებულ შტატებში 2026 წლის 23 იანვარს, 3D-სა და IMAX ფორმატებში, მანამდე კი დაგეგმილი იყო გამოსვლა 2025 წლის 15 აგვისტოს.

კატეგორია:ფილმი
კატეგორია:2026
2002 წელი პაკისტანში

**2002 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: პერვეზ მუშარაფი
*პრემიერ-მინისტრი: ზაფარულა ხან ჯამალი (დაიწყება 23 ნოემბერს)
*იუსტიციის მთავარი:
**6 იანვრამდე: ირშად ჰასან ხანი
**6 იანვარი-31 იანვარი: ბაშირ ჯეჰანგირი
**1 თებერვლიდან: შეიხ რიაზ აჰმადი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი — ამირ-ულ-მულკ მენგალი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი — იფტიხარ ჰუსეინ შაჰი
*პენჯაბის გუბერნატორი — ხალიდ მაკბული
*სინდის გუბერნატორი — მუჰამედ მიან სუმრო (26 დეკემბრამდე); იშრატ-ულ-იბად ხანი (26 დეკემბრიდან)

## ღონისძიებები
### იანვარი
*1 იანვარი — მიწისძვრა მოხდა ჩრდილოეთ პაკისტანში.
*12 იანვარი — პრეზიდენტმა მუშარაფმა ომი გამოუცხადა ექსტრემიზმს.
*18 იანვარი — პრეზიდენტმა მუშარაფმა CNN-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ მისი აზრით, ოსამა ბინ ლადენი მკვდარია.

### მარტი
*ინდოეთი უარს ამბობს პაკისტანის შეთავაზებაზე მოლაპარაკებებზე.

### ოქტომბერი
*10 ოქტომბერი — პაკისტანის ეროვნული ასამბლეისა და პროვინციული ასამბლეების ასარჩევად საყოველთაო არჩევნები ჩატარდა.

### ნოემბერი
*21 ნოემბერი — 6.3 მეგავატი სიმძლავრის მიწისძვრა მოხდა ჩრდილოეთ პაკისტანში, რის შედეგადაც თექვსმეტი ადამიანი დაიღუპა, ორმოცი დაშავდა და 1000-ზე მეტი შენობა დაზიანდა.
*26 ნოემბერი — პაკისტანის არმიას მიწისძვრის შემდეგ ათასობით ადამიანის ევაკუაციისთვის ვერტმფრენების გამოყენება მოუწია, რადგან ზამთრის დადგომასთან დაკავშირებით გზები გადაკეტილია და ტემპერატურა ეცემა.

## გარდაცვლილები
*5 აგვისტო — ბაშირ ნიაზი, კინოსცენარისტი

## სქოლიო

პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:2000-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XXI საუკუნის წლები პაკისტანში
2003 წელი პაკისტანში

**2003 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: პერვეზ მუშარაფი
*პრემიერ-მინისტრი: ზაფარულა ხან ჯამალი
*მთავარი სასამართლო: შეიხ რიაზ აჰმადი (31 დეკემბრამდე)

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი -
**29 იანვრამდე: ამირ-ულ-მულკ მენგალი
**29 იანვარი-11 აგვისტო: აბდულ კადირ ბალოხი
**11 აგვისტოდან: ოვაის აჰმედ ღანი
*ხეიბერ პახტუნხვას გუბერნატორი — იფტიხარ ჰუსეინ შაჰი
*პენჯაბის გუბერნატორი — ხალიდ მაკბული
*სინდის გუბერნატორი — იშრატ-ულ-იბად ხანი

## ღონისძიებები
### იანვარი
*არასამთავრობო ორგანიზაცია ბაჯაურის სააგენტოში ნაღმების გაწმენდის საპილოტე პროექტს იწყებს.

### მარტი
*პაკისტანის კრიკეტის გუნდი მსოფლიო თასზე ცუდი გამოსვლით უკმაყოფილოა, რამაც პირველივე რაუნდში გამოეთიშა. ცუდი გამოსვლისთვის ისინი დააჯარიმეს.

### აგვისტო
*სინდის პროვინციაში წყალდიდობის შედეგად ათიათასობით ადამიანი დახმარების ბანაკებში გაიქცა და საკვების კრიზისი შეიქმნა. ბადინის რაიონი ყველაზე მეტად დაზარალებული ტერიტორიაა.

### სექტემბერი
*პრეზიდენტი პერვეზ მუშარაფი ნიუ-იორკში გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე აცხადებს, რომ პაკისტანი მზად იქნება ერაყში ჯარები გაგზავნოს.

### ნოემბერი
*პაკისტანის ეროვნული ასამბლეა 1999 წლის გადატრიალების შემდეგ პირველად შეიკრიბება.

## გარდაცვლილები
*15 თებერვალი — ნასემ შაჰი, კრიკეტისტი
*11 ოქტომბერი — არიშა რაზი, მსახიობი

## სქოლიო

პაკისტანი
პაკისტანი
კატეგორია:2000-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XXI საუკუნის წლები პაკისტანში
2000 წელი პაკისტანში

ქვემოთ მოცემულია **2000 წელს პაკისტანში მომხდარი მოვლენების** ჩამონათვალი.

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ რაფიკ ტარარი
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: საიდუზამან სიდიკი (26 იანვრამდე), ირშად ჰასან ხანი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ამირ-ულ-მულკ მენგალი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: მოჰამედ შაფიკი (15 აგვისტომდე), იფთიხარ ჰუსეინ შაჰი (15 აგვისტოდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი: მუჰამედ საფდარი
*სინდის გუბერნატორი: აზიმ დაუდპოტა (24 მაისამდე), მუჰამედ მიან სუმრო (25 მაისიდან)

## მოვლენები
### აპრილი
* სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, ყოფილ პრემიერ-მინისტრს, ნავაზ შარიფს, სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა.
### ოქტომბერი
* 13 ოქტომბერი – პაკისტანის უზენაესმა სასამართლომ დაადგინა, რომ 1999 წლის სახელმწიფო გადატრიალება გამართლებული იყო.
### დეკემბერი
* ნავაზ შარიფი გადასახლებაში მიდის საუდის არაბეთში.

## გარდაცვლილები
* 13 აგვისტო – ნაზია ჰასანი, პოპ-მომღერალი, გარდაიცვალა კიბოს დიაგნოზით.
* 23 დეკემბერი – მადამ ნურ ჯაჰანი, კინომუსიკის მომღერალი.

## სქოლიო
კატეგორია:2000 წელი პაკისტანში
კატეგორია:2000 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:2000 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:2000-იანი წლები პაკისტანში
Blue (ბილი აილიშის სიმღერა)

**Blue** არის ამერიკელი მომღერლის, ბილი აილიშის სიმღერა მისი მესამე სტუდიური ალბომიდან „Hit Me Hard and Soft“ (2024), დაწერილი ბილი აილიშისა და მისი ძმის, ფინეას ო'კონელის მიერ,რომელიც ასევე არის სიმღერის რეჟისორი. იგი შედგება "True Blue"-სა და "Born Blue"-სგან, ამ ორი სიმღერის ამოღებული  ნაწილისაგან,  Don't Smile at Me (2017) და Happier Than Ever (2021), რომელიც შესაბამისად, გადამუშავდა ალბომისათვის.

## ისტორია და გამოშვება
სიმღერა აღადგენს ორ სიმღერას, რომლებიც მან ადრე დაწერა: "True Blue" და "Born Blue". "True Blue" იყო ერთ-ერთი პირველი სიმღერა, რომელიც აილიშმა და ფინეასმა დაწერეს "Ocean Eyes"-ის შემდეგ, რომელსაც ასრულებდა ამ სიმღერასთან ერთად თავის ზოგიერთ ადრეულ გამოსვლებში. 2022 წლის თებერვალში სიმღერამ გაჟონა ინტერნეტში და გახდა ვირუსულად პოპულალური TikTok-ზე, რამაც აილიშს აიძულა ხელახლა დაკავშირება სიმღერასთან და შემდგომ გააცნობიერებინა, რომ სურდა  სიმღერის დასრულება და საბოლოო ვერსიის გამოშვება.
"Born Blue" იყო სიმღერა, რომლის წერაც მათ დაიწყეს Happier Than Ever (2021)-სთვის, ადრეულ ვერსიის სიაშიც ჩასვეს, მაგრამ დაწერეს მხოლოდ რამოდენიმე სტრიქონი და არასდროს დაუსრულებიათ. მათ გადაწყვიტეს, რომ ხელახლა დაეწერათ და გაეერთიანებინათ ეს ორი სიმღერა, რათა ეჩვენებინათ ის, რასაც გრძნობდნენ ამ ალბომის წერის დროს და გადაარქვეს უბრალოდ "Blue". "Blue" მთავრდება შემდეგნაირი სტრიქონით: "But when can I hear the next one?", რამაც გამოიწვია სპეკულაციები, რომ ეს მიანიშნებდა ან ახალ პროექტზე, ან Hit Me Hard and Soft-ის გაგრძელებაზე.

## სქოლიო
იემნიცე

**იემნიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ტრჟებიჩის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
იემნიცე სამი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება:
*იემნიცე
*ლოუკა
*პანენსკა
მინი|ქალაქის გალავნის ნაწილი
მინი|იემნიცეს ციხე
მინი|წმინდა იაკობის ეკლესია
## სახელწოდება
სახელწოდება ჩეხური სიტყვა jámy-დან (ანუ „ორმოები“) და jamník-იდან მომდინარეობს, რაც ძველ ჩეხურში  „მაღაროელს“ ნიშნავს. ქალაქის ტოპონიმიკა აქ ისტორიულად არსებულ სამთო მოპოვების ტრადიციებთანაა კავშირში.

## გეოგრაფია
იემნიცე ქალაქ ტრჟებიჩიდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 31 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო იჰლავიდან 42 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია იევიშოვიცეს ზეგანზეა. იემნიცეს ჩრდილოეთ ნაწილი კრჟიჟანოვის მთიანეთში ვრცელდება და ტყითაა დაფარული. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია ინჟენირსკის გორა, მისი სიმაღლე 602 მეტრია ზღვის დონიდან.

## ისტორია
იემნიცეს ადგილზე XI საუკუნეში დაარსებულ დასახლებას პოდოლი ეწოდებოდა. მისი შექმნა აქ არსებულ სამთო მოპოვების საბადოებს უკავშირდება. 1226 წელს მდინარე ჟელეტავკას ზემო წელში არსებულ კონცხზე შეიქმნა ახალი ქალაქი.

იემნიცეს სახელწოდება ისტორიულ წყაროებში პირველად ბოჰემიის მეფის ოტოკარ I-ის 1227 წლის სიგელშია ნახსენები.

ის 1530 წლამდე სამეფო ქალაქი იყო. ქალაქის გალავანი წყაროებში პირველად 1327 წელს არის მოხსენიებული. იემნიცელები მცირე ომების დროს წინააღმდეგობას უწევდნენ თავდამსხმელებს, თუმცა 1468 წელს ის მატიაშ ჰუნიადის არმიამ დაიპყრო და გადაწვა.

XIII საუკუნეში აგებული გოტიკური ციხესიმაგრე XVI საუკუნეში რენესანსის სტილის რეზიდენციად გადაკეთდა. 1734 წელს მას ბაროკოს სტილის რესტავრაცია ჩაუტარდა. ინტერიერი 1818 წელს ამპირის სტილში აღადგინეს. ბოლო მასშტაბური რეკონსტრუქცია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში განხორციელდა და ციხეს თავლები, ლუდსახარში და ადმინისტრაციული შენობები დაემატა. 1994 წლიდან ციხე ქალაქის საკუთრებაშია და ღიაა საზოგადოებისთვის.

ქალაქში სამი ეკლესიაა. ცენტრალური მოედნის ღირსშესანიშნაობა წმინდა სტანისლავის ეკლესიაა. იგი XIV საუკუნეში ააგეს და 1580-იან წლებში რენესანსის სტილში აღადგინეს. ქალაქის უძველეს ნაწილში მდებარეობს წმინდა იაკობის ეკლესია, რომელიც XI-XII საუკუნის რომანული როტონდის აღდგენილი ვარიანტია. ტაძრის გვიანდელი გოტიკური საკურთხეველი 1515 წელს აშენდა.

მესამე ეკლესია წმინდა ვიტის გოტიკური ეკლესიაა. ის აშენდა ფრანცისკანული მონასტრის ნაწილად, რომელიც 1455 წელს დაარსდა. მე-17 საუკუნის ბოლოს მისი გაუქმების შემდეგ, მონასტერი დაინგრა და თანდათან გაქრა. მხოლოდ მიწისქვეშა სივრცეებია შემორჩენილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები
Brave (ვებ ბრაუზერი)

**Brave** (ქართული: ბრეივი) — ვებ-ბრაუზერი, რომელიც კონცენტრირებულია კონფიდენციალურობასა და მუშაობის სიჩქარეზე. ის ავტომატურად ბლოკავს ონლაინ რეკლამებსა და ტრეკერებს. ეს კი ამცირებს მონაცემების შეგროვებას და გვერდების ჩატვირთვის დროს.

Brave ბევრი სხვა ბრაუზერისგან იმით განსხვავდება, რომ კონფიდენციალურობის ფუნქციები ავტომატურად არის ჩართული. მომხმარებლებს საბაზისო დაცვისთვის დამატებითი გაფართოებების დაყენება აღარ სჭირდებათ. ბრაუზერი შექმნილია Brave Software-ის მიერ.

Brave-ში ასევე ხელმისაწვდომია არჩევითი ფუნქციები, რომლებიც უკავშირდება კონფიდენციალურ რეკლამასა და საძიებო გამოცდილებას. ეს ფუნქციები განცალკევებულია ბრაუზერის ძირითადი ფუნქციებისგან.

### ისტორია 
Brave პირველად 2016 წელს გამოვიდა. Brave დააფუძნეს ბრენდან აიხმა და ბრაიან ბონდიმ. ბრენდან აიხი არის პროგრამული უზრუნველყოფის ინჟინერი, რომელიც ცნობილია ვებტექნოლოგიებზე მუშაობით, მათ შორის Java Script-ის შექმნით. დამფუძნებლებმა Brave შექმნეს იმისთვის, რომ ვებში კონფიდენციალურობის, რეკლამისა და მომხმარებლის კონტროლის საკითხები გადაეჭრათ. მათ დააარსეს Brave Software Inc ბრაუზერის განვითარებისა და მხარდაჭერისთვის. საწყის ეტაპზე განვითარების მთავარი ფოკუსი იყო რეკლამებისა და ტრეკერების დაბლოკვა ბრაუზერის დონეზე.

2017–2020 წლებში Brave გაფართოვდა და დაიწყო სხვადასხვა დესკტოპისა და მობილური პლატფორმის მხარდაჭერა. ამ პერიოდში ბრაუზერს დაემატა კონფიდენციალურობის ხელსაწყოები და გაუმჯობესდა მუშაობის სიჩქარე.

2021 წლიდან განვითარება გაგრძელდა საძიებო შესაძლებლობების, მობილური მხარდაჭერისა და კონფიდენციალურობის სტანდარტების შემდგომი გაუმჯობესების მიმართულებით. 2020-იანი წლების შუა პერიოდში Brave აგრძელებს აქტიურ განვითარებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაუზერები
გიორგი ძაძამია

**გიორგი ძაძამია** (დ. 25 აგვისტო, 1989, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი თანამდებობის პირი. 2025 წლის 22 დეკემბრიდან არის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
2006 წელს დაამთავრა თბილისის 39-ე საშუალო სკოლა. 2006-2010 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სოციალური და პოლიტიკური მეცნიერებების ფაკულტეტზე. 2010-2012 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტიკის თეორიების სამაგისტრო პროგრამა. 2015 წელს გაიარა საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების  ფონდის ლექციების კურსი საქართველოს საგარეო პოლიტიკასა და უსაფრთხოების საკითხებზე. 2022 წელს გერმანიის ქალაქ გარმიშ-პარტენკირხენში გაიარა მარშალის ევროპული უსაფრთხოების კვლევის ცენტრის ევროპული უსაფრთხოების კურსი, ხოლო 2024 წელს არარეგულარული ომისა და ჰიბრიდული საფრთხეების კურსი.

2012-2016 წლებში იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ანალიტიკური დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. 2016-2019 წლებში მუშაობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს თავდაცვის პოლიტიკისა და განვითარების დეპარტამენტში მთავარ სპეციალისტად. 2019-2025 წლებში იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს თავდაცვის ძალების სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის ანალიტიკური სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროსი. 2025 წლის 11 აგვისტოს დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის უფროსად. 2025 წლის 22 დეკემბრიდან არის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წევრები
პოლ დეკოვილი

**პოლ დეკოვილი** (; დ. 1846 — გ. 1922) — ფრანგი ინჟინერი, მსუბუქი სისტემის რკინიგზის გამომგონებელი. 1878 წლის მსოფლიო გამოფენის ოქროს მედლის მფლობელია. დეკოვილის პირველი რკინიგზის ლიანდაგის სიგანე 400 მმ-ის (15 3/4 დუიმი) ტოლი იყო; დეკოვილმა მოგვიანებით გადახედა თავის გამოგონებას და გამოიყენა 500 მმ-ანი (1 ფუტი 7 3/4 დუიმი) და 600 მმ-ანი (1 ფუტი 11 1/2 დუიმი) სიგანის ლიანდაგები. ლიანდაგის ასეთმა სიგანემ დასახელება მიიღო მისი გვარიდან გამომდინარე — დეკოვილის სიგანე.

პოლ დეკოვილს ასევე ეკავა ქალაქ ევრი-პეტი-ბურკის მერის და დეპარტამენტ სენა და უაზას სენატორის პოსტები.

პოლ დეკოვილის სახელი ასევე დაკავშირებულია ქალაქებთან კორბეი-ესონი და ევრი, რომელშიც აშენდა მისი კომპანიის კუთვნილი ქარხნები Decauville (ფრ.). ეს არ იყო დეკოვილის მიერ დაარსებული ერთადერთი კომპანია, მან ასევე დააარსა სამშენებლო კომპანია „Comptoir d’Outillage et de matériel à air comprimé“ (დღეისათვის აღარ არსებობს), ასევე მანქანათმშენებელი კომპანია, რომელიც სპეციალიზირებულია EmiDecau-ის ჰიდრავლიკურ პრესებზე (დღეისათვის ცნობილია, როგორც Pinette EmiDecau Industries, შალონ-ან-შამპანი).

1899 წელს პოლ დეკოვილი მონაწილეობდა მსოფლიოში პირველ საავტომობილო რბოლაში, სადაც დაიკავა მე-15-ე ადგილი.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ინჟინრები
კატეგორია:ფრანგი მეწარმეები
2001 წელი პაკისტანში

**2001 წლის მოვლენები პაკისტანში.**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: მუჰამედ რაფიკ ტარარი (20 ივნისამდე), პერვეზ მუშარაფი (20 ივნისიდან)
*უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე: ირშად ჰასან ხანი

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი: ამირ-ულ-მულკ მენგალი
*ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორები: იფთიხარ ჰუსეინ შაჰი
*პენჯაბის გუბერნატორი: მუჰამედ საფდარი (29 ოქტომბრამდე), ხალიდ მაქბული (29 ოქტომბრიდან)
*სინდის გუბერნატორი: მუჰამედ მიან სუმრო

## მოვლენები
### მაისი
*23 მაისი – ინდოეთი მომავალ პრეზიდენტს, ფერვეზ მუშარაფს, სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე იწვევს.

### სექტემბერი
*ამერიკაში მომხდარი 11 სექტემბრის ტერაქტების შედეგად, პაკისტანი თანხმდება ითანამშრომლოს „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიაში.

### აგვისტო
*პაკისტანის კრიკეტის ნაკრები მულტანში ბანგლადეშს ამარცხებს.

### ნოემბერი
*ციმბირული წყლულით ინფიცირებული წერილები (პირველი შემთხვევა აზიაში) გაიგზავნა გაზეთ „ჯანგის“ კარაჩის ოფისში; შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.

### დეკემბერი
*ინდოეთი საკუთარ პარლამენტზე თავდასხმაში პაკისტანს ადანაშაულებს, რასაც მოჰყვება ჯარების მასიური მობილიზება საზღვრის ორივე მხარეს და ორ ქვეყანას შორის დაძაბულობის ზრდა.

## დაბადებულები
* 5 იანვარი – ჯავერია აბასი, ტელევიზიის მსახიობი და ყოფილი მოდელი.
* 12 იანვარი – სარა კაშიფი, მსახიობი.
* 22 თებერვალი – ზუჰაბ ხანი, მსახიობი.

## სქოლიო
კატეგორია:2001 წელი პაკისტანში
კატეგორია:2001 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:2001 წელი აზიაში
კატეგორია:XXI საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:2000-იანი წლები პაკისტანში
2005 წელი პაკისტანში

**2005 წლის მოვლენები პაკისტანში**

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი: პერვეზ მუშარაფი
*პრემიერ-მინისტრი:შაუკატ აზიზი
*უზენაესი მოსამართლე: ნაზიმ ჰუსეინ სიდიქი (29 ივნისამდე); იფტიხარ მუჰამედ ჩაუდრი (30 ივნისიდან)

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანის გუბერნატორი — ოვაის აჰმედ ღანი
*ხაიბერ პახტუნხვას გუბერნატორი — იფტიხარ ჰუსეინ შაჰი (15 მარტამდე); ხალილურ რეჰმანი (15 მარტიდან)
*პენჯაბის გუბერნატორი — ხალიდ მაკბული
*სინდის გუბერნატორი — იშრატ-ულ-იბად ხანი

## მოვლენები
### მაისი
*1 მაისი – იაპონიის პრემიერ-მინისტრი ძუნიჩირო კოიზუმი ტოვებს პაკისტანს პრეზიდენტ პერვეზ მუშარაფთან და პრემიერ-მინისტრ შაუკატ აზიზთან ორდღიანი მოლაპარაკებების შემდეგ ეს იყო იაპონიის პრემიერ-მინისტრის პირველი ვიზიტი ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში. ვიზიტის დასასრულს, ორ ერს შორის ერთობლივმა დეკლარაციამ გამოაცხადა მათი მზადყოფნა თანამშრომლობის შესახებ.

### ოქტომბერი
*5 ოქტომბერი – გლაზგოელი მოზარდის, კრის დონალდის, რასობრივი მოტივით ჩადენილი მკვლელობის შემსრულებლების ექსტრადიცია მოხდა გაერთიანებულ სამეფოში სასამართლოს წინაშე წარსადგომად, პაკისტანთან მოლაპარაკებული ერთჯერადი შეთანხმების საფუძველზე.
*8 ოქტომბერი – 7.6 $M_w$ სიმძლავრის ქაშმირის მიწისძვრა ხდება, მერკალის შკალით მაქსიმალური VIII (სასტიკი) ინტენსივობით, რასაც 86,000–87,351 
ადამიანის სიკვდილი, 69,000–75,266 დაშავება და 2.8 მილიონი ადამიანის უსახლკაროდ დარჩენა მოჰყვა.
*10 ოქტომბერი – პაკისტანის პრეზიდენტი საერთაშორისო დახმარების თხოვნით მიმართავს მსოფლიოს მიწისძვრის შემდეგ და აცხადებს, რომ ქვეყანა დამოუკიდებლად ვერ გაუმკლავდება ამ კრიზისს.

### ნოემბერი
*3 ნოემბერი – პაკისტანი აცხადებს, რომ მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა ოფიციალური რაოდენობა 73,000-ს აჭარბებს.

### დეკემბერი
*ინგლისის ნაკრები ასრულებს ტურნეს პაკისტანში რავალპინდიში პაკისტანის კრიკეტის გუნდთან გამარჯვებით.

## სქოლიო
კატეგორია:2005 წელი პაკისტანში
კატეგორია:2005 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:2005 წელი აზიაში
კატეგორია:2000-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XXI საუკუნის წლები პაკისტანში
დრეპერის ნაპრალი

**დრეპერის ნაპრალი** () — ნაპრალი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-11, LAC-40). სახელი ეწოდა ნაპრალის მახლობლად არსებული, კრატერ დრეპერის მიხედვით (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1985 წელს).

დრეპერის ნაპრალი გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით 244.16 კმ-ზე, ხოლო მისი სელენოგრაფიული კოორდინატებია:
*ჩრდილო-აღმოსავლეთის კიდე — ;
*სამხრეთ-დასავლეთის კიდე — ;
*ცენტრი — .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-11
ალფონსოს ნაპრალები

**ალფონსოს ნაპრალები** () — ნაპრალები მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (კვადრანტებიː LQ-19, LAC-77). სახელი ეწოდა კრატერ ალფონსოს მიხედვით, რომლის ფსკერზეცაა იგი განლაგებული (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს).

ალფონსოს ნაპრალები გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 87.00 კმ-ზე, ხოლო მათი საერთო ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია .

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის ნაპრალები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19