open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
რუბენ აუშტროვი

**რუბენ გიორგის ძე აუშტროვი** (დ. 24 ივნისი, 1887, ქუთაისი — გ. 23 დეკემბერი, 1937, პარიზი) — საქართველოში მოღვაწე ეროვნებით სომეხი პოლიტიკოსი, იურისტი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
რუბენ გიორგის ძე აუშტროვი დაიბადა 1887 წლის 24 ივნისს, ქუთაისის გუბერნიის ქალაქ ქუთაისში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. სტუდენტობისას გახდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და აქტიურად მონაწილეობდა მოსკოვში 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა ტფილისში და მუშაობდა ვექილთა (ადვოკატთა) კორპორაციაში, ამავდროულად მუშაობდა არალეგალურ სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციებში პროპაგანდისტად და ორგანიზატორად. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მუშაობდა ტფილისის მუშთა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტში, არჩეული იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის თბილისის კომიტეტის წევრად.

რუბენ აუშტროვი იყო 1917 წლის დეკემბერში [[საქართველოს სახალხო გვარდია|]საქართველოს სახალხო გვარდიის]] ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი, არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად და ასრულებდა მდივნის მოვალეობას.

რუბენ აუშტროვი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო სამხედრო კომისიის წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ დატოვა სამშობლო და ცხოვრობდა ემიგრაციაში, საფრანგეთში. 

ემიგრაციაში ყოფნისას დაავადდა ასმით და ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა 1937 წლის 23 დეკემბერს, პარიზში. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა 
* 
## რესურსები ინტერნეტში
* Aushtrov Ruben

კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ხაპროვსკის ნაქალაქარი

**ხაპროვსკის ნაქალაქარი** (), ასევე ცნობილია როგორც **ხაპროვსკის ბრინჯაოს ხანის დასახლება** —  ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც მდებარეობს როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ კალინინის მახლობლად. დასახლება დაარსდა ბრინჯაოს ხანაში.

## ისტორია 
ხაპროვსკის ნაქალაქარის აყვავების თარიღად ისევე როგორც მთელი რიგი ნაქალაქარებისა (გნილოვსკი, კობიაკოვო და საფიანოვა), მიიჩნევა ძვ. წ. I ათასწლეული. მისი აქტიური განვითAრება შენელდაძვ. წ. VIII საუკუნეში, ზოგიერთი სხვა წყაროების მიხედვით ამ პერიოდში იგი უკვე განადგურებულია. 

არქეოლოგმა ევგენი ივანეს ძე ბესპალნიმ დაიწყო ხაპროვსკის ნაქალაქარის ზედა კულტურული ფენის გამოკვლევა 1971 წელს. მან აღმოაჩინა რამდენიმე ნივთი, მათ შორის ტერაკოტის ფიგურების ნაშთები, მათი სიმაღლე იყო 5,7 სმ, აქედან 1,3 სმ სიმაღლის იყო თავის ქალა. ფიგურების დასამზადებლად გამოიყენეს ნარინჯისფერ-ყავისფერი თიხა. ასევე აღმოაჩინეს ქარსის მცირე რაოდენობაც. თიხა შედგება სამი, შავი-ნაცრისფერი ფერისაგან.

XXI საუკუნემდე კარგადაა შემორჩენილი ფიგურების სახის გამოსახულებიანი თავები. მათზე გარგადაა გამოკვეთილი ცხვირი, მაგრამ თვალები არ აღენიშნება. თავზე მდებარეობს გრძელი რქები და არასიმტრიული ფორმის ყურები. არსებობს მოსაზრება, რომ ფიგურა შეიძლება იყოს მარიონეტი, რომელიც მოძრაობდა ქვედა კიდურების საშუალებით. ხაპროვსკის ნაქალაქარზე აღმოჩენილი ფიგურები ახლოს დგას  პანტიკაპეონის II-III საუკუნეების ანტროპომორფულ ფიგურებთან. ხაპროვსკის ნაქალაქარის აღმოჩენილი ნივთები თარიღდება ახ. წ. II-III საუკუნეებით, ამავე საუკუნეებით თარიღდება ნაქალაქარის ზედა ფენაც. 

რუსეთის ფედერაციის კულტურის სამინისტროს 2015 წლის 17 სექტემბრის № 1561-р ბრძანების შესაბამისად ობიექტი დაარეგისტრირეს რუსეთის ფედერაციის ხალხთა მემკვიდრეობის ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ლაქებიანი იხვინჯა

**ლაქებიანი იხვინჯა** () — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა.

## გავრცელება 
მიგრაციას ახორციელებს აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, სუდანიდან და ეთიოპიიდან დასავლეთით ნიგერიასა და ნიგერამდე, ხოლო სამხრეთით ნამიბიასა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამდე. აღმოსავლეთ აფრიკასა და მადაგასკარში იგი ცხოვრების მჯდომარე სტილს მისდევს. მისი ყველაზე დამახასიათებელი ნიშანია ლურჯი გაბრტყელებული ნისკარტი.

## კვება 
ლაქებიანი იხვინჯა ყველაფრისმჭამელია. ამჯობინებს წყალმარჩხ ადგილებს.

## გამრავლება 
ისინი მთელი წლის განმავლობაში ჩეკავენ ბარტყებს. ნალექების რაოდენობასთან დაკავშირებით, იხვინჯები პატარა ჯგუფებში ან წყვილებად ერთიანდებიან. ბუდეს აკეთებენ წყალთან ახლოს მდებარე ხის ჯირკებში, იყენებენ მცენარეებსაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bird, J., Butchart, S. (BirdLife International 2009) *Anas hottentota*. In: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.1. 
* Hottentot teal at thebigzoo.com 
* Species text in The Atlas of Southern African Birds.

## სქოლიო 
კატეგორია:იხვი
Yandex

**Yandex** () — რუსული მრავალეროვნული ტექნოლოგიების კომპანია, ორიენტირებული ინტერნეტთან დაკავშირებულ სერვისებსა და პროდუქტებზე. იგი მართავს რუსეთში უდიდეს საძიებო სისტემას და ქვეყანაში ფლობს ბაზრის 65%-ს. მას აგრეთვე ექვემდებარება ინტერნეტთან დაკავშირებული სხვა სერვისები და პროდუქტები. მსოფლიოში Yandex საძიებო სისტემებს შორის სიდიდით რიგით მეოთხეა. მასზე, 2012 წლის აპრილისთვის, დღიური საძიებო მოთხოვნების რაოდენობამ გადააჭარბა 150 მილიონს, ხოლო მნახველთა რიცხვი 2013 წლის თებერვლისთვის 50.5 მილიონზე მეტს შეადგენდა. კომპანია აგრეთვე ოპერირებს ყაზახეთში, უკრაინასა და ბელარუსში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:Yandex
კატეგორია:NASDAQ-ზე აღრიცხული კომპანიები
კატეგორია:რუსეთის ინტერნეტ-კომპანიები
კატეგორია:საძიებო სისტემები
Foo Fighters (ალბომი)

***Foo Fighters*** — ამერიკული როკ-ჯგუფ Foo Fighters-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1995 წლის 4 ივლისს, Capitol Records-ზე. მისი სიმღერების ავტორია ჯგუფის ლიდერი დეივ გროლი. დისკი ჩაწერილია პროდიუსერ ბარეტ ჯოუნსის თანაშემწეობით, სიეტლში, Robert Lang Studios-ში, 1994 წელს. იგი, გროლის თქმით, გასართობად იწერებოდა.

## სიმღერების სია
## ჩარტები და სერტიფიცირებები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის ალბომები
კატეგორია:Foo Fighters-ის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
არსლანოვო (აურგაზის რაიონი)

**არსლანოვო ** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოი ოზერო, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (87%),.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Андреевка, Шмитовка на портале «Генеалогия и Архивы»

## სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
მონდაი

**მონდაი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 231 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50.61 კმ²-ზე. ფართობი 202 145 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ვიდეო თამაშების დეველოპერი

**ვიდეო თამაშების დეველოპერი** — პროგრამული უზრუნველყოფის მწარმოებელი, რომელიც სპეციალიზებულია ვიდეო თამაშების და მასთან დაკავშირებული პროცესების და დისციპლინების შემუშავებაზე.  ვიდეო თამაშის შემქმნელი შეიძლება იყოს როგორც ერთი ადამიანი, ასევე მსხვილი საწარმო, სადაც მოვალეობები განაწილებულია თანამშრომლებზე — პროგრამირება, დიზაინი, მხატვრული მხარე, ტესტირება და ა.შ. თამაშების დეველოპერებს აქვთ გამომცემლების ფინანსური და მარკეტინგული მხარდაჭერა.  დეველოპერები, რომლებიც ქმნიან თამაშებს თავიანთი რესურსების ხარჯზე ეწოდებათ დამოუკიდებელი ან ინდი-დეველოპერები () და როგორც წესი, ქმნიან ინდი თამაშებს.

დეველოპერი შეიძლება თამაშს ქმნიდეს ერთი რომელიმე კონკრეტული კონსოლისთვის (როგორებიცაა Nintendo-ს Switch 2, Microsoft-ის Xbox და Sony PlayStation 5), ან ქმნიდეს ერთდროულად რამდენიმე კონსოლისთვის (მათ შორის პერსონალური კომპიუტერისთვის). ზოგიერთი მწარმოებელი დაკავებულია თამაშის ერთი სისტემიდან მეორე სისტემაზე პორტირებით, ხოლო ზოგიც თამაშის ერთი ენიდან სხვა ენაზე თარგმნით. თამაშების შექმნის პარალელურად, ზოგიერთი კომპანია ორიენტირებულია სხვადასხვა ტიპის პროგრამული უზრუნველყოფის წარმოებაზე.

გამომცემელი კომპანიების უმეტესობა ფლობს საკუთარ დეველოპერ სტუდიებს (მაგალითად,  Electronic Arts, Square Enix, Activision და სხვები). თუმცა არიან  ისეთი მწარმოებლებიც, რომლებიც იმყოფებიან კერძო საკუთრებაში. (მაგალითად, კომპანია  Bungie — ვიდეო თამაშების სერია „Halo“-ს შემქმნელი).
 
## რესურსები ინტერნეტში
*IGDA: Breaking into the game industry
*"I Have A Game Idea!" and Design Career Preparation — Sloperama Productions
*"Quality of Life in the Videogame Industry"

## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების შექმნა
კატეგორია:ვიდეო  თამაშების დეველოპერები
The Colour and the Shape

***The Colour and the Shape*** — ამერიკული როკ-ჯგუფ Foo Fighters-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1997 წლის 20 მაისს, Capitol Records-ზე და ჯგუფის საკუთარ ლეიბლზე Roswell Records. ამ ალბომზე Foo Fighters პირველად არის წარმოდგენილი სრულყოფილი ჯგუფის სახით, ვინაიდან წინა დისკი, *Foo Fighters* (1995), ძირითადად ჩაიწერა ლიდერ დეივ გროლის მიერ,  როგორც დემო. მას შემდეგ, რაც კოლექტივმა საერთაშორისო წარმატებას მიაღწია, 1996 წლის შემოდგომაზე მუსიკოსები შეიკრიბნენ და მასალა პროდიუსერ გილ ნორტონის თანაშემწეობით ჩაწერეს - იმ მიზნით, რომ სიმღერები ჟღერადობით მსმენელისთვის ხელმისაწვდომი ყოფილიყო.

## სიმღერების სია
## ჩარტები და სერტიფიცირებები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის ალბომები
კატეგორია:Foo Fighters-ის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები გილ ნორტონის პროდიუსერობით
ალექსანდრა დადარიო

**ალექსანდრა ანა დადარიო** () (დ. 16 მარტი, 1986)) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ის ცნობილია ანაბეთ ჩეისის როლის შესრულებისთვის „პერსი ჯექსონის“ ფილმების სერიასა და ბლეიკ გეინის როლის განსახიერებისთვის „სან-ანდრეასში“. გარდა ამისა, მონაწილეობა მიღებული აქვს ფილმებში „ტეხასური ხოცვა ბენზოღერხით“ და „თავისუფალი კვირა“. მიწვეული იყო სერიალებში „თეთრი საყელო“, „ფილადელფიაში მუდამ მზეა“, „ნამდვილი დეტექტივი“ და „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“. აგრეთვე ცნობილია როლისთვის „მაშველებში“ (2017), სადაც სამერ კუინის როლი შეასრულა. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
დადარიო დაიბადა ნიუ-იორკში და კრისტინა და რიჩარდ დადარიოების უფროსი შვილი იყო. დედა იყო იურისტი, ხოლო მამა - პროკურორი და ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტის, ანტიტერორისტული რაზმის ყოფილი ხელმძღვანელი, მაიკლ ბლუმბერგის მერობის დროს. ჰყავს ძმა მეთიუ დადარიო, რომელიც ასევე მსახიობია და და - კეთრინი. მისი ბაბუა მამის მხრიდან იყო ემილიო კ. დადარიო, ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის წარმომადგენელთა წევრი დემოკრატების მხრიდან, კონექტიკუტის შტატისთვის, 1959-1971 წლებში. ალექსანდა დადარიოს აქვს იტალიური, ჩეხოსლოვაკური, ინგლისური და ირლანდიური ფესვები.

დადარიო გაიზარდა მანჰეტენის ზემო აღმოსავლეთ ნაწილში. სწავლობდა ბრერლის სკოლაში და იყო ბავშვთა პროფესიული სკოლის მოსწავლე. მსახიობობა 11 წლის ასაკში გადაწყვიტა. დაამთავრა მანჰეტენის მერიმაუნტ კოლეჯი. წლების განმავლობაში სწავლობდა მეისნერის სამსახიობო ტექნიკას.

## კარიერა
დადარიოს სატელევიზიო დებიუტი 16 წლის ასაკში შედგა, როდესაც მან ითამაშა დაზარალებული თინეიჯერი, ლაურა ლუისი, საპნის ოპერაში „ყველა ჩემი შვილი“. მისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი ანაბეთ ჩეისი იყო, რომელიც 2010 ფანტასტიკურ-სათავგადასავლო ფილმში „პერსი ჯექსონი და ოლიმპოელები: მეხის ქურდი“ წარმოადგინა. მან აგრეთვე შეასრულა კეიტ მოროს, ნილ კაფრის საყვარლის როლი სერიალში „თეთრი საყელო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ლეონ ფოკა

**ლეონ ფოკა** შეიძლება ნიშნავდეს შემდეგ ბიზანტიელ სამხედრო მოღვაწეთაგან ერთ-ერთს:
* ლეონ ფოკა უფროსი — ბიზანტიის გენერალი ადრეულ X საუკუნეში.
* ლეონ ფოკა უმცროსი — ზემოთხსენებულის დიდი ძმისშვილი, ბიზანტიის გენერალი X საუკუნის შუა წლებში.
ჰარი დინ სტენტონი

**ჰარი დინ სტენტონი** ( დ. 14 ივლისი, 1926 — გ. 15 სექტემბერი, 2017) — ამერიკელი მსახიობი, მუსიკოსი და მომღერალი. თავისი 60 წლიანი კარიერის განმავლობაში სტენტონმა შექმნა მნიშვნელოვანი როლები ფილმებში: „გულგრილი ლუკი“ (1967), „კელის გმირები“ (1970), „დილინჯერი“ (1973), „ნათლია II“ (1974), „უცხო“ (1979), „გაქცევა ნიუ-იორკიდან“ (1981), „კრისტინა“ (1983), „ჩამორთმევა“ (1984), „პარიზი, ტეხასი“ (1984), „ლამაზი გოგონა ვარდისფერებში“ (1986), „ქრისტეს უკანასკნელი ცდუნება“ (1988), „გულით ველურნი“ (1990), „ჩვეულებრივი ისტორია“ (1999), „მწვანე მილი“ (1999), „ალფა დოგი“ (2006), „შინაგანი იმპერია“ (2006), „იღბლიანი“ (2017) და მცირე როლები სხვა მრავალ ფილმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ლეონ ფოკა უფროსი

**ლეონ ფოკა** () — ადრეული X საუკუნის ბიზანტიელი გენერალი, ფოკების სახლის წარმომადგენელი. როგორც სქოლათა დომესტიკოსი და ბიზანტიის არმიის გენერალი, ის ჩაუდგა სათავეში მსხვილ კამპანიას ბულგარელების წინააღმდეგ 917 წელს, მაგრამ სასტიკად დამარცხდა ახელოოს და კატასირტაის ბრძოლებში. ამის შემდეგ მან სცადა ტახტიდან ჩამოეგდო ახალგაზდა იმპერატორი კონსტანტინე VII, მაგრამ იგი რომანოზ ლაკაპენოსის მიერ იქნა დამარცხებული, რომელიც მომავალში იმპერატორის მეურვე და სიმამრი გახდა. მას შემდეგ, რაც რომანოზი იმპერატორი გახდა, ლეონი წარუმატებლად აჯანყდა. იგი დაატყვევეს და თვალები დასთხარეს.

## ლიტერატურა 
* Guilland, Rodolphe (1967). Recherches sur les Institutions Byzantines, Tomes I & II (in French). Berlin: Akademie-Verlag.
* Kazhdan, Alexander, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. New York and Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6.

კატეგორია:ფოკები
კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები
კატეგორია:X საუკუნის ბიზანტიელები
კატეგორია:ბიზანტიელი აჯანყებულები
კატეგორია:მაგისტროსები
კატეგორია:დაბადებული IX საუკუნე
კატეგორია:გარდაცვლილი X საუკუნე
გორალი

**გორალი**, **ამურის გორალი** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა.

## აღწერა 
გორალი არის ჯმუხი, თხის მსგავსი ცხოველი. მისი ბეწვი მონაცრისფროა, კისერსა და ხერხემალზე გასდევს შავი ზოლი. ორივე სქესის წარმომადგენელს აქვს მოკლე, უკან გადაღუნული რქები.

## გავრცელება 
გავრცელებულნი არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუსეთის მთის ტყეებში (ხაბაროვსკის მხარე და პრიმორიეს მხარე), ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში (ხეილუნძიანი, გირინი), ასევე კორეის ნახევარკუნძულზე.

## გალერეა 

Naemorhedus caudatus Torun.jpg
Nemorhaedus caudatus.jpg
Naemorhedus caudatus Toruń.jpg
Goral východní (Naemorhedus caudatus) - ZOO Plzeň 01.jpg

## ლიტერატურა 
* Бобринский Н. А., Кузнецов Б. А., Кузякин А. П. Определитель млекопитающих СССР. — М.: Советская наука, 1944. — 440 с.
* Nowak R. M. 1999. Walker’s Mammals of the World. Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-5789-9
* Wilson D. E., Reeder D. M. 2005. Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore. ISBN 0-8018-8221-4

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუსეთის ხერხემლიანი ცხოველები: ამურის გორალი 

## სქოლიო 
კატეგორია:გორალები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ინდოეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
There Is Nothing Left to Lose

***There Is Nothing Left to Lose*** — ამერიკული როკ-ჯგუფ Foo Fighters-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1999 წლის 2 ნოემბერს. დისკის ჩაწერაში პირველად მიიღო მონაწილეობა დრამერმა ტეილორ ჰოუკინზმა. ალბომში კოლექტივის მუსიკა განსხვავდება წინა ნამუშევრებისგან და უფრო მეტად რბილი და ექსპერიმენტული ჟღერადობით არის გაჯერებული. 2006 წელს ჯგუფის ლიდერი დეივ გროლი ამბობდა, რომ იგი „მთლიანად მელოდიას ეფუძნება“ და „შესაძლოა, მისთვის ჯგუფის საყვარელი ალბომია.“

*There Is Nothing Left to Lose*-მა 2001 წელს მიიღო გრემი წლის როკ-ალბომის კატეგორიაში და Foo Fighters-ისთვის იყო ამ დაჯილდოებაზე მიღებული პირველი ჯილდო. შემდგომში კოლექტივმა მიიღო კიდევ სამი, ალბომებისთვის *One by One*, *Echoes, Silence, Patience & Grace* და *Wasting Light*.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
### სერტიფიცირებები 
## სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ალბომები
კატეგორია:Foo Fighters-ის ალბომები
კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ადამ კასპერის პროდიუსერობით
ბარდა ფოკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბარდა ფოკა** () შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგ ორ ბიზანტიელ მხედართმთავარს:
* ბარდა ფოკა  — ბიზანტიელი მხედართმთავარი, ნიკიფორე II-ის მამა.
* ბარდა ფოკა — ბიზანტიელი მხედართმთავარი და აჯანყებული, ლეონ ფოკა უმცროსის ვაჟი.
ბაიშევო (აურგაზის რაიონი)

**ბაიშევო ** () — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე ოზერო, რომელიც დაშორებულია 30   კმ-ით.

2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (69%).

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Баишево на портале «Генеалогия и Архивы»

## სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
ცაშიკიბული

**ცაშიკიბული**, **ცაცკიბალი** — კლდოვანი მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, წალენჯიხისა და ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ეგრისის ქედის სამხრეთ შტოქედზე, მდინარეების დიდიღელისა (ხობისწყლის მარჯვენა შენაკადი) და მაგანის (ენგურის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3017 მ. ცაშიკიბული აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული იურული (ბაიოსური) ვულკანოგენური წყებებით — პორფირიტებით, მათი ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
შუქი (ალმანახი)

**„შუქი“** — ქართული ლიტერატურულ-პოლიტიკური ალმანახი. გამოდიოდა 1911 წელს თბილისში. გამოიცა ორი ნომერი. გამომცემელი — ს. სონღულაშვილი. ფაქტობრივი რედაქტორ-გამომცემელი — ს. ყიფიანი. ილუსტრაციები ეკუთვნოდა ოსკარ შმერლინგს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართული ალმანახები
კატეგორია:1911 წლის ალმანახები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო სუპერთასი

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო სუპერთასი** () — საფეხბურთო გათამაშება საბჭოთა კავშირში, სადაც ჩემპიონატის და თასის გამარჯვებულები ხვდებოდნენ ერთმანეთს. გათამაშება არა საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაციის, არამედ გაზეთ „კომსომოლსკაია პრავდას“ რედაქციის ინიციატივით ტარდებოდა.

პირველად სუპერთასი გათამაშდა 1977 წელს, თუმცა 1984 წლამდე რეგულარულად არ ტარდებოდა. გათამაშება სეზონის შუაში იმართებოდა და ის დიდი პოპულარობით არასდროს სარგებლობდა. გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია კიევის „დინამო“, რომელმაც 3-ჯერ მოიგო ტიტული. უკანასკნელი გამარჯვებულია დნეპრის „დნიპრო“.

## მატჩები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
* USSR (Soviet Union) - List of Super Cup Finals

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
Atari Jaguar

**Atari Jaguar** — მეხუთე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული Atari Corporation-ის მიერ. დაანოსდა 1993 წლის აგვისტოში, Chicago Consumer Entertainment Show-ზე.Jaguar იყო Atari-ის მიერ შემუშავებული რიგით მეექვსე და უკანასკნელი კონსოლი, რომელიც გამოვიდა ჩრდილოეთ ამერიკაში 1993 წლის 23 ნოემბერს. Atari-ს მიერ „იაგუარი“ რეკლამირებული იქნა, როგორც პირველი 64 ბიტიანი კონსოლი, Sega Saturn-ს და Sony PlayStation-ის გამოსვლის შემდეგ, Jaguar-ის გაყიდვებმა ორმაგად იკლო, ხოლო 1996 წელს მისი წარმოება მთლიანად შეწყდა. ჯამში გაიყიდა 2500, 000 ასლი. სისტემის კომერციულმა ჩავარდნამ ატარის აიძულა დაეტოვებინა კონსოლების ბაზარი. მას შემდეგ რაც Hasbro Interactive-მა შეიძინა Atari-ის უმეტესი წილი, Jaguar-ის პატენტები გადავიდა საყოველთაო საკუთრებაში  და დეკლარირებული იქნა როგორც ღია პლატფორმა. ამის შემდეგ ის იქცა საკულტო მიმდევრობის კონსოლად, რაზეც იქმნებოდა უამრავი Hombrew ტიპის თამაშები

## თამაშები
## გალერეა

Atari-Jaguar-Console-Set.jpg|Atari Jaguar-და კონტროლერი
Atari-Jaguar-Controller.jpg|ორიგინალი კონტროლერი
Atari-Jaguar-Pro-Controller-Flat.jpg|განახლებული კონტროლერი
Atari-Jaguar-CD-Bare-Opened.jpg|Jaguar CD
Atari-Jaguar-CD-Memory-Track-Cart.jpg|Jaguar CD-ის კარტრიჯი

## იხილეთ აგრეთვე
* Pong
* Atari 2600
* Atari 5200
* Atari 7800 
* Atari XEGS

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
* Atari Jaguar-ის თამაშების სახელმძღვანელო Retro Video Gamer-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:1993 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
Who Built the Moon?

***Who Built the Moon?*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ Noel Gallagher's High Flying Birds-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცემა 2017 წლის 24 ნოემბერს, ლეიბლზე Sour Mash Records. ალბომის პროდიუსერები არიან ჯგუფის ლიდერი ნოელ გალაგერი და  დეივიდ ჰოლმზი. გამოსვლის, ისევე, როგორც 2018 წლის ბრიტანული ტურნეს შესახებ, ცნობილი გახდა 2017 წლის 25 სექტემბერს, გალაგერის სოციალური მედია-გვერდებით.

*Who Built the Moon?* არის ჯგუფის პირველი ალბომი, ჩაწერილი დრამერ ჯერემი სტეისის და გიტარისტ ტიმ სმითის გარეშე. მათ ჩაენაცვლნენ Oasis-ის ყოფილი წევრები, კრის შეროკი და გემ არჩერი. უკანასკნელი სტუდიურ სესიებში მხოლოდ ნაწილობრივ მონაწილეობდა.

2017 წლის 9 ოქტომბერს გამოვიდა ალბომის პირველი სინგლი „Holy Mountain“.

არგენტინაში ჩაწერილ ინტერვიუში გალაგერმა ახსენა, რომ ალბომის გარეკანზე გამოსახულია მისი მეუღლე, სარა მაკდონალდი.

## სიმღერების სია 
## პერსონალი
* ნოელ გალაგერი – ვოკალი, ელექტროგიტარები, აკუსტიკური გიტარები, ბას-გიტარა, პროდიუსერი
* პოლ სტეისი – ელექტროგიტარები, ბასი, მელოტრონი, კლავიშებიანი საკრავები, ჩაწერა
* კრის შეროკი – დასარტყმელი საკრავები 
* მაიკ როუ – კლავიშებიანი საკრავები
* გემ არჩერი – გიტარები
* პოლ უელერი – ორგანი სიმღერაში „Holy Mountain“
* ჯონი მარი – გიტარა და ჰარმონიკა სიმღერაში „If Love Is the Law“.
* დეივიდ ჰოლმზი – პროდიუსერი

## ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:2017 წლის ალბომები
კატეგორია:Noel Gallagher's High Flying Birds-ის ალბომები
შუქი (გაზეთი)

**„შუქი“** — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი, სოციალურ-ფედერალისტური მიმართულებისა. გამოდიოდა 1908 წელს თბილისში გაზეთ „ამირანის“ შემდეგ. გამოიცა ხუთი ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — ა. კაპანაძე. თანამშრომლობდნენ ზოსიმე (ი. აგლაძე), თ. სახოკია, ი. კარგარეთელი, ა. შანშიაშვილი, დავიწყებული (ი. ახალშენიშვილი), დ. ფალავანდიშვილი და სხვ. დაიხურა ადგილობრივი ადმინისტრაციის განკარგულებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
შუქი

ტერმინი **შუქი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* შუქი — ქართული პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი.
* შუქი — ქართული პოლიტიკურ-ლიტერატურული ალმანახი.
Down by the Seaside

„**Down by the Seaside**“ — ბალადა ინგლისური როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის მეექვსე სტუდიური ალბომიდან *Physical Graffiti* (1975).

## ტექსტი
სიმღერის ორიგინალური ვარიანტი ავტორებმა, ჯიმი პეიჯმა და რობერტ პლანტმა დაწერეს უელსში, ბრონ-ერ-აირში, სადაც 1970 წელს, ამერიკული ტურნეების შემდეგ ისვენებდნენ. 1971 წელს მათ იგი ელექტრონული არანჟირებით ჩაწერეს და დაგეგმეს ალბომ *Led Zeppelin IV*-ში შეტანა, თუმცა იგი მხოლოდ *Physical Graffiti*-ში, ალბომის ორმაგი ფორმატის შესაქმნელად გამოიყენეს.

ვარაუდობენ, რომ სიმღერის სახელწოდება ნილ იანგის „Down by the River“-ისგან არის ნასესხები, ხოლო პლანტის მიერ ნომრის ოდნავ მოგუდული ვოკალით შესრულება იანგის პაროდირებაა. სიმღერაში რბილი და უფრო მძიმე ტაქტების მონაცვლეობაა, ისევე, როგორც ცვალებადი ტემპები, ხოლო მშვიდ ტაქტებში ჟღერს გიტარის ტრემოლო, ან, შესაძლოა, Leslie-ს რეპროდუქტორში გატარებული გიტარა. ჯონ პოლ ჯოუნსი უკრავს Hohner-ის ელექტრონულ პიანინოზე. ჯგუფის კონცერტებზე სიმღერა არასოდეს შესრულებულა, თუმცა პლანტმა იგი იმღერა 1995 წელს, ლედ ზეპელინისადმი მიძღვნილ ალბომზე *Encomium*, ტორი ეიმოსთან ერთად.

## პერსონალი
* რობერტ პლანტი – ვოკალი
* ჯიმი პეიჯი – გიტარები
* ჯონ პოლ ჯოუნსი – ბას-გიტარა, ელექტრონული პიანინო 
* ჯონ ბონემი – დასარტყმელი საკრავები

## ლიტერატურა
*ლუისი, დეივ (2004) *The Complete Guide to the Music of Led Zeppelin*, 
*უელჩი, კრის (1998) *Led Zeppelin: Dazed and Confused: The Stories Behind Every Song*, 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:1975 წლის სიმღერები
კატეგორია:ლედ ზეპელინის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები ჯიმი პეიჯის ავტორობით
კატეგორია:სიმღერები რობერტ პლანტის ავტორობით
კატეგორია:ვოკალური დუეტები
შჩეცინის ყურე

**შჩეცინის ყურე** (, ) ან **ოდერის ყურე** () — ყურე ბალტიის ზღვაში, გერმანიისა და პოლონეთის ნაპირებთან. სიგრძე 23 კმ, სიგანე 46 კმ. სარკის ფართობი 687 კმ². სიღრმე ფარვატერზე 8,5 მ-მდე. ერთვის მდინარე ოდრა (ოდერი). მნიშვნელოვანი ნავსადგურია შჩეცინი (მდინარე ოდრაზე).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ევროპის ყურეები
კატეგორია:ბალტიის ზღვის ყურეები
ხელრთვა

[მინი|მეფე [ლაშა გიორგის ბრძანება ხელრთვით]]
**ხელრთვა** — ქართველ მონარქთა, პატრიარქთა და დიდებულთა კალიგრაფიული ხელმოწერა. შუასაუკუნოვან საქართველოს სამეფოში განსაკუთრებით განვითარდა ხელრთვა მხედრული შესრულებით, თუმცა ასომთავრულით სამეფო ბეჭედმა დაიმკვიდრა ადგილი როგორც სიგელის დამტკიცებისას.

## ხელრთვები
### მეფეები
### დედოფლები 
### პატრიარქები 
## წყარო
*ჯიმშერ რეხვიაშვილი ხელრთვა - ისტორიისა და ხელნაწერის მშვენება Radio Free Europe/Radio Liberty

კატეგორია:ქართული კალიგრაფია
ბიბილოიანი იხვი

**ბიბილოიანი იხვი** () — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ასევე  აფრიკის ტროპიკებში.

## აღწერა 
მისი სხეულის სიგრძეა 56—76 სმ, წონა 1230—2610 გ. მამრებს ახასიათებთ ბიბილოს მსგავსი წამონაზარდი ნისკარტზე.

## ლიტერატურა 
* F. S. Todd. Natural History of the Waterfowl. Ibis Publishing, 1997. ISBN 978-0-934797-11-5
* James F. Clements. The Clements Checklist of the Birds of the World. Christopher Helm Publishers Ltd, 2007. ISBN 978-0-7136-8695-1
* C. Carboneras. Family Anatidae (Ducks, geese and swans) in Handbook of the Birds of the World Vol 1: Ostrich to Ducks. Lynx Edicons. 1992. pp 536—628. ISBN 84-87334-10-5

კატეგორია:ბიბილოიანი იხვები
Atari Jaguar-ის თამაშების სია

მინი|300პქ|Atari-Jaguar და კონტროლერი
ეს არის ვიდეო თამაშების კონსოლის **Atari Jaguar-ის თამაშების სია**, ისევე, როგორც Atari Jaguar CD-ის თამაშების სია, რომელიც დალაგებულია ანბანის მიხედვით.

Atari Jaguar არის მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი, რომელიც შექმნა და გამოსცა Atari Corporation-მა 1993 წლის 23 ნოემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში. Atari-ს მიერ „იაგუარი“ რეკლამირებული იქნა, როგორც პირველი 64 ბიტიანი კონსოლი, მაშინ როდესაც კონკურენციას უწევდა 16 ბიტიან სისტემებს (Sega Genesis და Super Nintendo Entertainment System) და იმავე წელს გამოსულ 32 ბიტიან 3DO Interactive Multiplayer-ს.

სისტემის კომერციულმა ჩავარდნამ ატარის აიძულა დაეტოვებინა კონსოლების ბაზარი. მას შემდეგ რაც Hasbro Interactive-მა შეიძინა Atari-ის უმეტესი წილი, Jaguar-ის პატენტები გადავიდა საყოველთაო საკუთრებაში  და დეკლარირებული იქნა როგორც ღია პლატფორმა. ამის შემდეგ ის იქცა საკულტო მიმდევრობის კონსოლად, რაზეც იქმნებოდა უამრავი Hombrew ტიპის თამაშები მისი მრავალჩიპიანი არქიტექტურიდან გამომდინარე, რთული გახდა თამაშის შემუშავება კონსოლზე, ხოლო ცუდი გაყიდვების გამო განიცდიდა მესამე მხარის დეველოპერების ნაკლებობას. სულ გამოვიდა 67 კარტრიჯული და 15 CD თამაში, საერთო ჯამში — 85 ერთეული. სია ასევე მოიცავს გამოუცემელ და Homebrew თამაშებს. 

## ოფიციალური თამაშები
## გამოუცემელი თამაშები
## Homebrew თამაშები
## სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიები პლატფორმების მიხედვით
ირაკლი ონოფრიშვილი

**ირაკლი ონოფრიშვილი** (დ. 12 სექტემბერი, 1935, თბილისი — გ.  13 მარტი, 2006, თბილისი) — ქართველი კინოოპერატორი.

დაიბადა 1935 წლის 12 სექტემბერს, თბილისში. 1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1956–1964 წწ. მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ჯერ ოპერატორის ასისტენტად, შემდეგ კინოოპერატორად. 
1968 წლიდან გარდაცვალებამდე  მუშაობდა კომპანია „ქართულ ტელეფილმში“, იყო შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი
საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979), რუსთაველის პრემიის ლაურეატი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979)

## ფილმოგრაფია 
*ერთი მოთხრობის ფინალი (1963), სატელევიზიო – დამდგმელი ოპერატორი
*მზის ჩასვლის წინ (1968) , სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*უსახელო უფლისციხელი (1968), სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*ქერათმიანი ქალიშვილი (1968), სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*ძველი ქართული საგალობლები (1970), დოკუმენტური - ოპერატორი
*შორია გურჯისტანამდე (1970), დოკუმენტური -  დამდგმელი ოპერატორი
*ლაზარეს თავგადასავალი  (1973), სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*რეკორდი (1973) - დამდგმელი ოპერატორი
*თუში მეცხვარე (1976), სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*სიყვარული, ხანძარი და პომპიერო (1976) , სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*კუჩხი ბედინერი (1978), სატელევიზიო - დამდგმელი ოპერატორი
*ჯიხასკარი (1982), დოკუმენტური - დამდგმელი ოპერატორი
*ვაჩუქოთ ერთმანეთს ტიტები (1982), დოკუმენტური – სცენარის ავტორი, რეჟისორი, დამდგმელი ოპერატორი
*მეშვიდე მოგზაურობა (დოკუმენტური, 1987) - რეჟისორი, დამდგმელი ოპერატორი
*შვიდკაცა (1992), სატელევიზიო, მხატვრულ–დოკუმენტური – დამდგმელი ოპერატორი
*ფერეიდნელი ქართველები 24 წლის შემდეგ (1994), დოკუმენტური – სცენარის ავტორი, რეჟისორი, დამდგმელი ოპერატორი
*რაინდები (1996), დოკუმენტური – სცენარის ავტორი, რეჟისორი 
*ჩემი ძვირფასი, საყვარელი ბაბუ (1998) - დამდგმელი ოპერატორი
*ათონის ქართველთა სავანე (2000),  დოკუმენტური –   რეჟისორი, დამდგმელი ოპერატორი
*ჩვენ პირველი ევროპელები ვართ (ანუ ამბავი ზეზვასი და მზიასი) (2001), დოკუმენტური – დამდგმელი ოპერატორი
*ფრაგმენტები ტაო-კლარჯეთის ისტორიიდან (2006),  დოკუმენტური – დამდგმელი ოპერატორი
*მისიით საქართველოში (2007), დოკუმენტური – დამდგმელი ოპერატორი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირაკლი ონოფრიშვილი geocinema.org.ge-ზე

კატეგორია:ქართველი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
ირაკლი
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ჯუჯა სახელმწიფო

**ჯუჯა სახელმწიფო** — ზოგიერთი კატეგორიებით სიდიდის ნაკლებობის მიხედვით სხვა სახელმწიფოებისაგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული სახელმწიფო (მაგალითად, ფართობი, მოსახლეობის რაოდენობა და სხვა).
[thumb|300px|ფართობის მიხედვით ერთ მასშტაბში ნაჩვენები მსოფლიოს 5 ყველაზე უფრო პატარა სუვერენული სახელმწიფო, დაწყებული ყველაზე უფრო დიდიდან და დამთავრებული ყველაზე უფრო პატარით: [სან-მარინო, ტუვალუ, ნაურუ, მონაკო და ვატიკანი]]
thumb|300px|ფართობის მიხედვით მსოფლიოს ყველაზე უფრო პატარა სახელმწიფოების რუკა, თუმცა ბევრი მათგანი არ განიხილება ჯუჯა სახელმწიფოდ
ფართობის რაოდენობიდან გამომდინარე, ჯუჯა სახელმწიფოებს, როგორც წესი, ეძახიან ისეთ სახელმწიფოებს, რომლებიც ფართობის მიხედვით ჩამორჩებიან ლუქსემბურგს. თუმცა თვითონ ლუქსემბურგიც ზოგჯერ ასევე ჯუჯა სახელმწიფოების რიცხვში შეჰყავთ.

ხშირად კრიტერიუმის სახედ ასევე იყენებენ მოსახლეობის რაოდენობას. ამასთან გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის და მსოფლიო ბანკის ტერმინოლოგიაში ჯუჯა სახელმწიფოდ თვლიან ისეთ სახელმწიფოებს, რომელთა მოსახლეობა არ აჭარბებს 1 მილიონ ადამიანს. ერთა თანამეგობრობის მოხსენებებში გამოიყენება ტერმინი ***მცირე ქვეყნები***, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა 1,5 მილიონ ადამიანზე ნაკლებია. და ბოლოს, ზოგჯერ ჯუჯა სახელმწიფოებს ეძახიან ისეთ სახელმწიფოებს, რომელთა მოსახლეობის რაოდენობა 500 ათას ადამიანზე ნაკლებია.

## ჯუჯა სახელმწიფო 
ბევრი ჯუჯა სახელმწიფო შედარებით ახალგაზრდა წარმონაქმნია (აღმოსავლეთი ტიმორი და სხვები). ამავე დროს ევროპის ჯუჯა სახელმწიფოთა უმრავლესობას გააჩნია მრავალსაუკუნებრივი ისტორია. მაგალითად, სან-მარინო ითვლება ევროპის ყველაზე უფრო ძველ შენარჩუნებულ სუვერენულ სახელმწიფოდ და უძველეს კონსტიტუციურ რესპუბლიკად.

ზოგჯერ ასევე გამოიყენება ტერმინი **ჯუჯა ქვეყანა**, რომელთა რიცხვში შეჰყავთ არა მარტო მცირე დამოუკიდებელი სახელმწიფოები, ასევე სხვა მცირე გეოგრაფიულად და ისტორიულად გამორჩეული (უფრო ხშირად კუნძულოვანი) ტერიტორიები — დამოკიდებული ტერიტორიები, ადმინისტრაციული ავტონომიები და სხვა. მაგალითად — კუნძული მენი, გერნზი, ბორნჰოლმი, გიბრალტარი, მაიოტა, გუამი, ნიუე, ჰელგოლანდი, აიონ-ოროსი და სხვა.

### ჯუჯა სახელმწიფოები ფართობის მიხედვით 
:

### ჯუჯა სახელმწიფოები მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით 
:

## სქოლიო
*
სოკ-ის ქვეყნების კოდების სია

[thumb|[ოლიმპიური დროშა, რომელიც თან სდევდა სამ კოდს — EUN, IOA და IOP]]
**სოკ-ის ქვეყნების კოდები** — საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ განსაზღვრული სამასოიანი აბრევიატურები ყველა ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტისათვის და სპორტსმენთა სხვა ჯგუფებისათვის, რომლებიც მონაწილეობენ თანამედროვე ოლიმპიურ თამაშებში. მიუხედავად იმისა, რომ მათ საფუძველს წარმოადგენს -ის სტანდარტული კოდები, ისინი ყოველთვის ერთმანეთს არ ემთხვევა.

## მიმდინარე კოდები 
## გამოუყენებელი კოდები 
### აღარარსებული ქვეყნების ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტების კოდები 
### სახელგადარქმეული ქვეყნების კოდები 
## სპეციალური კოდები 
ეს კოდები გამოიყენება იმ ოლიმპიური გუნდების აღსანიშნად, რომლებიც რაიმე მიზეზების გამო ვერ მონაწილეობენ ოლიმპიურ თამაშებში საკუთარი ქვეყნის დროშით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბილ მალონის სტატია სოკ-ის კოდების შესახებ  
* სოკ-ის საიტის მონაცემთა ბაზა 

კატეგორია:საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი
სოკ
HyperScan

**HyperScan** — მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული სათამაშოების მწარმოებელი კომპანია Mattel-ის მიერ 2006 წლის 31 დეკემბერს. 

HyperScan გამოიყენებდა Sunplus SPG290 SoC-ის ცენტრალურ პროცესორს, 16 მბ SDRAM-ს და თან მოჰყვებოდა ვიდეო თამაში „*X-Men*“. მისი თამაშების ბიბლიოთეკა მეტად მწირი იყო, საერთო ჯამში გამოვიდა ხუთი თამაში.

კონსოლი უარყოფითად შეაფასეს კრიტიკოსებმა და კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა, ხოლო 2007 წლის 31 დეკემბერს მისი წარმობა შეწყდა. ჟურნალმა PC World-მა HyperScan შეიყვანა სიაში „ათი ყველაზე ცუდი კონსოლი“.

## რესურსები ინტერნეტში
* Mattel Hyperscan - Ultimate Console Database 

## იხილეთ აგრეთვე
* Intellivision
* Mattel

## სქოლიო
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:Mattel
კატეგორია:მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:CD-ROM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:2006 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
Bandai RX-78

**Bandai RX-78** — იაპონური 8 ბიტიანი  მიკროკომპიუტერი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Bandai-ს მიერ 1993 წლის ივლისში. მისი შიდა აპარატული მახასიათებლები ასე გამოიყურებოდა: SHARP LH0080A-ის ცენტრალური პროცესორი (Z80A-ის კლონი) 4.1 მგჰ ტაქტური სიხშირით, 30 კბ ოპერატიული მეხსიერება და 192 × 184 გაფართოება 27 ფერის აღქმით.

Bandai RX-78 ძირითადად განკუთვნილი იყო ვიდეო თამაშების სათამაშოდ და გააჩნდა 2 ჯოისტიკი, ხოლო თამაშები ვრცელდებოდა სათამაშო კარტრიჯის მეშვეობით. მისი თამაშების ბიბლიოთეკა არის ძალინ მწირი, საერთო ჯამში — 19 თამაში.

## თამაშები
**Excite Baseball*
**Challenge Golf*'
**Excite Tennis*
**Champion Racer*
**Super Mototcross*
**The Wrestling*
**Perfect Mahjong* 
**World Card*
**Hamburger Shop*
**Gundam - Luna Tsu no Tatakai*
**Tatakae! Ultraman *
**Zero Fighter*
**Space Enemy*
**Rengo Kantai*
**Sekigahara*
**Space Capsule*
**Cannonball*
**Hitsuji Ya-i* 
**Yellow Cab*

## რესურსები ინტერნეტში
*Old Computers Museum 
*K's Dee Computer Museum (Japanese)
*1000BiT (ინგლისური, იტალიური)

კატეგორია:Bandai Namco-ის თამაშები
კატეგორია:1983 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
ბიბილოიანი იხვები

**ბიბილოიანი იხვები** () — ფრინველთა გვარი იხვისებრთა ოჯახისა. როგორც წესი მოიცავს ერთ სახეობას, მაგრამ ბევრი მეცნიერი მასში ორ სახეობას აერთიანებს:
* ბიბილოიანი იხვი ()
* ამერიკული ბიბილოიანი იხვი ()

## სქოლიო 
კატეგორია:იხვისებრნი
*
რედ-ჰუკი (ბრუკლინი)

**რედ-ჰუკი** () — უბანი ჩრდილო-დასავლეთ ბრუკლინში, ნიუ-იორკში, პარკ-სლოუპის მეზობლად. ადგილის ისტორია ბრუკლინის შემადგენლობაში იწყება 1600-იან წლებში. რედ-ჰუკი ერთადერთი უბანია ნიუ-იორკში, რომელიც პირდაპირ უყურებს თავისუფლების ქანდაკებას. მანჰეტენს უკავშირდება წყალქვეშა გვირაბით.

## წყარო
*Calder, Rich (July 17, 2008). "Hook Rocks IKEA Boat". New York Post. Retrieved 2010-09-01.

კატეგორია:ნიუ-იორკის უბნები
უსურიული თეთრმკერდიანი დათვი

**უსურიული თეთრმკერდიანი დათვი**, **მანჯურიული შავი დათვი**, ან **უსურიული შავი დათვი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი დათვისებრთა ოჯახისა. ჰიმალაიური დათვის ქვესახეობა. გავრცელებულია შორეულ აღმოსავლეთში, მათ შორის კორეის ნახევარკუნძულზე.

## ეტიმოლოგია 
ქვესახეობას სახელი ეწოდა მდინარე უსურთან გავრცელების გამო.

## სქოლიო 
კატეგორია:დათვი
კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
ასოცირებული სახელმწიფო

**ასოცირებული სახელმწიფო**, **ასოცირებული წევრი**, **თავისუფალი ასოციაცია**, **თავისუფლად მიერთებული სახელმწიფო** — ორმხრივ საფუძველზე არაერთი და იგივე მნიშვნელობის სახელმწიფოების გაერთიანების კონფედერაციული ფორმა, რომლის დროსაც სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობის ფორმალურად შენარჩუნებული პატარა სახელმწიფო საკუთარი სახელისუფლებო უფლებამოსილების მნიშვნელოვან ნაწილს ანდობს დიდ სახელმწიფოს. როგორც წესი ეს უფლებამოსილებებია საგარეო პოლიტიკა, კავშირგაბმულობა, ტრანსპორტი, შეიარაღებული ძალები. ასოცირებული სახელმწიფო ფაქტობრივად წარმოადგენს პროტექტორატის ნაირსახეობას; ბევრ შემთხვევაში იგი თავისზე დამოკიდებული ტერიტორიის საგარეო დამოკიდებულების გარდამავალი ფორმაა, რომელიც იმყოფება კოლონიასა და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს სტატუსებს შორის.

## ამჟამად არსებული ასოცირებული ქვეყნები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*თანამეგობრობის სამეფოები
*გვირგვინის მიწები
*დომინიონი

## სქოლიო 
*
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
კუნძულოვანი სახელმწიფოები

thumb|right|400px|მსოფლიოს კუნძულოვანი სახელმწიფოები
thumb|right|400px|სახმელეთო საზღვრების არმქონე სახელმწიფოები

**კუნძულოვანი სახელმწიფოები** — ერთ ან რამდენიმე კუნძულზე მდებარე და თავისი არც ერთი რეგიონის ხმელეთით მატერიკთან დაუკავშირებელი სახელმწიფო. ამ კრიტერიუმებით კუნძულოვანი სახელმწიფოები განსხვავდებიან სანაპირო ან ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოებისგან (რადგან თანამედროვე მდგომარეობით არ არსებობს ისეთი კუნძულოვანი სახელმწიფო, რომელსაც არ ჰქონდეს ზღვაზე გასასვლელი). 2015 წლისთვის მსოფლიოს 194 დამოუკიდებელ სახელმწიფოს შორის 47 კუნძულოვანია. მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრალია ითვლება კონტინენტურ და არა კუნძულოვან სახელმწიფოდ, მას არ გააჩნია სახმელეთო საზღვრები, რომელიც დამახასიათებელია კუნძულოვანი სახელმწიფოებისათვის.

## კუნძულოვანი სახელმწიფოების ჩამონათვალი ფართობის მიხედვით 
## სახელმწიფოები, რომელთა დედაქალაქები მდებარეობს კუნძულზე 
მატერიკს მიკუთვნებული ორი სახელმწიფოს — დანიის და ეკვატორული გვინეის — დედაქალაქები მდებარეობენ კუნძულებზე. ძველად ასეთ სახელმწიფოებს ასევე მიეკუთვნებოდა სიცილიის სამეფო და სარდინიის სამეფო.

## იხილეთ აგრეთვე
* კუნძული
* სახელმწიფო
* ანკლავი

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია
*
სან-ჟუან-დუ-უესტი

**სან-ჟუან-დუ-უესტი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 036 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.96 კმ²-ზე. ფართობი 163 304 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* სანტა-კატარინა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი*, ზოგადი სტატისტიკა

კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
სემიონოვსკის ციხესიმაგრე

**სემიონოვსკის ციხესიმაგრე** () — თავდაცვითი ნაგებობა როსტოვის ოლქის ნეკლინოვსკის რაიონის ტერიტორიაზე, რომელიც არსებობდა XVII საუკუნის დასასრულიდან XVIII საუკუნის დასაწყისამდე, მდინარე მიუსის შესართავთან..

## ისტორია 
ცნობილია, რომ 1674 წელს მოსკოვიდან დონის მიწაზე გააგზავნეს თავადი პეტრე ივანეს ძე ხოვანსკი-ზმეი, რომელსაც დაავალეს ციხესიმაგრის აშენება მდინარე მიუსზე. ეს იდეა ამ პერიოდისათვის არ განხორციელდა, რადგან ციხესიმაგრის მშენებლობისათვის შესაფერისი ადგილი ვერ მოიძებნა. ციხესიმაგრე ააშენეს მოგვიანებით, 1698 წელს და ცნობილი გახდა მიუსის სახლწოდებით, გარკვეული პერიოის შემდეგ კი ეწოდა სემიონოვსკის ციხესიმაგრე. 

ციხესიმაგრე ააშენეს არასწორი მართკუთხედის ფორმით, რომელსაც ჰქონდა 4 ბასტიონი და ორი ნახევრად ბასტიონი. ციხესიმაგრეს გააჩნდა ერთი ჭიშკარი, რომელსაც იცავდა ნახევრადბასტიონები. მას მიწაყრლები ჰქონდა გარშემორტყმული, რომლის სიმაღლეც იყო 3,5 მეტრი, სიღრმე 2 მეტრი, ხოლო სიგანე 6 მეტრი. ციხესიმაგრის ფართობი იყო 600х500 მეტრზე. 

1699 წლის მდგომარეობით გარნიზონი მოითვლიდა 421 ადამიანს, რომელთა შემადგენლობაშიც შედიოდნენ მშვილდოსნები, ცხენოსნები და ჯარისკაცები. ამავე დროს ციხესიმაგრეში იდგნენ კაზაკები, რომლებიც ახორციელებდნენ სავაჭრო გემების შემოწმებას. 1711 წელს ციხესიმაგრე ნაწილობრივ გაანადგურეს.

XXI საუკუნეში ციხესიმაგრის ნაშთები მოსჩანს მიუსის ლიმანის ნაპირზე, დროდადრო ძველი ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე მიმდინარეობს არქეოლოგიური კვლევა და გათხრები. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს კერამიკის ელემენტები და ჩიბუხები.

## ლიტერატურა 
* Семёновская крепость 

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ციხესიმაგრეები
Yandex თარჯიმანი

**Yandex თარჯიმანი** () — Yandex-ის ვებ-სერვისი, რომელიც განკუთვნილია ტექტის ნაწილის ან საიტის თარგმნისთვის სხვა ენაზე. სისტემას აქვს აგრეთვე ფუნქცია, რომელიც ახმოვანებს ტექსტს. თარჯიმანში მხარდაჭერილია 94 ენა, მათ შორისაა ქართული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:2011 წელს დაარსებული საიტები
კატეგორია:ელექტრონული ლექსიკონები
ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)

**„ბაიერ 04 ლევერკუზენი“** () ასევე ცნობილია როგორც **„ბაიერ ლევერკუზენი“**,  **„ლევერკუზენი“**, ან უბრალოდ **„ბაიერი“** — გერმანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლევერკუზენიდან, ასპარეზობს ბუნდესლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს ბაიარენაზე, რომელიც 30,210 მაყურებელს იტევს.

კლუბი დაარსდა 1904 წელს გერმანული ფარმაცევტული კომპანია ბაიერის თანამშრომლების მიერ. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ლევერკუზენში. ისტორიის მანძილზე, კლუბს თითო-თითოჯერ აქვს მოგებული გერმანიის თასი და უეფა-ს თასი.

## ტიტულები 
### ეროვნული 
**მეორე ბუნდესლიგა ჩრდილოეთი:**
***ჩემპიონი (1):** 1978–79

**გერმანიის თასი:**
***გამარჯვებული (1):** 1992–93

### საერთაშორისო 
**უეფა-ს თასი:**
*** ჩემპიონი (1):** 1987–88

## შემადგენლობა 
### მიმდინარე შემადგენლობა 
2017 წლის 31 აგვისტოს მიხედვით.

### იჯარით წასული ფეხბურთელები 
ყველა მათგანის იჯარის ხელშეკრულება იწურება 2018 წლის 30 ივნისს.

 (ლესტერ სიტი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* კლუბის პროფილი Soccerway-ზე 
* კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:ლევერკუზენი
ტაძავა

**ტაძავა** () — გაუდინარი კალდერული ტბა იაპონიაში. ადმინისტრაციულად მდებარეობს აკიტის პრეფექტურაში, ქალაქ სემბოკუს ტერიტორიაზე. განლაგებულია ზღვის დონიდან 290 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 25,9 კმ², წყლის მოცულობა 7,2 კმ³. წარმოადგენს იაპონიის უღრმეს ტბას. მაქსიმალური სიღრმეა 423,4 მ. ტბის წყალი საკმაოდ გამჭვირვალეა, ზოგჯერ ეს მაჩვენებელი 30 მ აღწევს. დიდი სიღრმეების გამო ტაძავა არასდროს არ იყინება. ტბა და მისი მიდამოები დასვენების პოპულარული ადგილია. სიახლოვეს არის რამდენიმე სამთო-სათხილამურო კურორტი. მდიდარია თევზით, მოიპოვება Oncorhynchus kawamurae, Salvelinus leucomaenis, Oncorhynchus nerka და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
შექერბურა

მინი|შექერბურა
**შექერბურა** () — აზერბაიჯანული ეროვნული ორცხობილა, რომელიც მხადდება ცომისგან და თხილისგან. სახელწოდება შექერბურა წარმოიშვა თურქული სიტყვა „შექერ - ბორეკიდან“, რაც ნიშნავს „ტკბილ ორცხობილას“.

აზერბაიჯანში შექერბურა ძირითადად ცხვება საგაზაფხულო დღესასწაულ ნოვრუზის დროს და განასახიერებს მთვარეს. ნოვრუზზე ასევე ამზადებენ გოღალს, რაც განასახიერებს მზეს, და ფახლავას, რომელიც განასახიერებს ვარსკვლავს.

მაღაშის მეშვეობით (სპეციალური მოწყობილობა) შექერბურაზე კეთდება ნახატი ხორბლის თავთავების სახით.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
კატეგორია:ნოვრუზი
კატეგორია:ტკბილეული
IHeartRadio

**iHeartRadio** — უფასო სამაუწყებლო და ინტერნეტ რადიო პლატფორმა, რომელიც ეკუთვნის iHeartMedia-ს. დაარსდა 2008 წლის აპრილში, ვებსაიტად iheartmusic.com. IHeartRadio-მ დაიწყო ეროვნულ-ბრენდირებული მარკეტინგული ღონისძიებები, რომელიც იწყება iHeartRadio მუსიკის ფესტივალთან 2011 წელს, სხვა ძირითადი iHeartRadio ღონისძიებები მოიცავს iHeartRadio Fiesta Latina, iHeartCountry ფესტივალს, ქვეყნის iHeartRadio Jingle Ball ტურს, HeartSummer’17 კვირეულს და the iHeartRadio Music Awards, რომელიც 165 მილიარდ სოციალურ მედიას ქმნის. iHeartRadio რეგულარულად ატარებს კონცერტებს iHeartRadio თეატრებში ლოს-ანჯელესში და ნიუ-იორკში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ინტერნეტ-რადიო აშშ-ში
კატეგორია:ინტერნეტ-რადიო კანადაში
კატეგორია:ინტერნეტ-რადიო ავსტრალიაში
კატეგორია:მუსიკალური საიტები
გოღალი

**გოღალი** () — სხვადასხვა სახის სუნელებით შეზავებული, თხილისა და შაქრის ორცხობილა; აზერბაიჯანული სამზარეულოს კერძი. წესჩვეულების შესაბამისად ფაჰლავას, შექერბურას, ბადამბურასა და შორ გოღალს ამზადებენ ნოვრუზ ბაირამის დღესასწაულზე; ამასთან ერთად გოღალი განასახიერებს მზეს, ხოლო შექერბურა — მთვარეს. იმისათვის, რომ გოღალი ლამაზად და გემრიელად გამოიყურებოდეს მას რთავენ ყაყაჩოს მარცვლებით და აწვდიან ჩაისთან ერთად.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
კატეგორია:ნოვრუზი
გუტაბი

**გუტაბი** ან **კუტაბი** () — აზერბაიჯანული ცომეული კერძი, რომელიც თავისი ფორმით წარმოადგენს წვრილ და თხელ ნახევარმთვარის ფორმის ღვეზელს ცომისგან და შიგთავსისაგან. შიგთავსად ხშირად გამოიყენება ხორცი, მწვანილი, გოგრა, ბროწეული, ყველი, ხახვი. გუტაბებს ძირითადად ამზადებენ შემოდგომასა და გაზაფხულზე. ძირითადად მათ ამზადებენ გაზაფხულზე. ხორცეული შიგთავსისათვის იყენებენ ცხვრის ხორცს (ან მის შიგნეულობას), ადრე გუტაბებს ასევე აქლემის ხორცისგანაც აკეთებდნენ. უილიამ პახლიობკინი თავისი „ჩვენი ხალხების ეროვნული სამზარეულოს“ წიგნის „აზერბაიჯანული სამზარეულოს“ თავში აღნიშნავს კუტაბების დამზადების ტრადიციას ისეთ მსხვილ ქალაქებში, როგორებიცაა ბაქო, შემახა, განჯა.

## სქოლიო
კატეგორია:ხორცის კერძები
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
დოვღა

**დოვღა** () — აზერბაიჯანული სამზარეულოს კერძი, რომელიც წარმოადგენს გემოს მქონე რძის ნაწარმის წვნიანს. დოვღას მიიღებენ როგორც ცხელი, ასევე ცივი სახით. ტრადიციულად დოვღა მზადდება გატარებული ხორცისგან, რომელიც ცალკე იხარშება და შემდგომ ემატება წვნიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Как приготовить Довга  // pamadur.ru
* Довга // langet.ru
* Довга (первое блюдо)
* Блюда бакинской кухни — Довга

კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
აზერბაიჯანული ფახლავა

მინი|ბაქოს ფახლავა
**აზერბაიჯანული ფახლავა** () — ფახლავის ნაირსახეობა, რომელიც მზადდება აზერბაიჯანში. ფახლავა არის იმ ტკბილეულობათა განუყოფელი ნაწილი, რომლებიც მზადდება აზერბაიჯანში ნოვრუზი-ბაირამის აღნიშვნის დროს, მაგრამ ეს არ ნიშნმავს იმას, რომ ფახლავას ამზადებენ მხოლოდ დღესასწაულების დროს. არსებობს ბაქოს, შეკის, ყუბას და განჯას სახეობები.

ფახლავას დამზადებისას გამოიყენება საფუარი ცომი, თხილი ან ნიგოზი, მიხაკ დარიჩინი, ზაფრანა. შიგთავსისათვის გამოიყენება დაფქული თხილი, შაქარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Азербайджанская пахлава.
* Ингредиенты для азербайджанской пахлавы
* Рецепты пахлавы 

კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
კატეგორია:ნოვრუზი
კატეგორია:ტკბილეული
სემენი (ნოვრუზი)

მინი|სადღესასწაულო სემენი
**სემენი** () — წამოზრდილი ხორბალი (ალაო) — ნოვრუზი-ბაირამის, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში და თურქმენეთში 20-21 მარტს, ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია. წარმოადგენს გაზაფხულის, ბარაქისა და ნაყოფიერების სიმბოლოს. გააჩნია ასევე მაგიური და საკულტო მნიშვნელობა. საზეიმო მაგიდაზე სემენი წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად ატრიბუტს ისევე, როგორც შექერბურა, შორ გოღალი და ფახლავა. ითვლება, რომ სემენი აუცილებლად უნდა იქნას გაზრდილი სახლის პირობებში, იმისათვის, რომ სახლში იმ წელს იყოს ხვავი და ბარაქა.

## სქოლიო
კატეგორია:ნოვრუზი