თენგიზ არჩვაძე

**თენგიზ არჩვაძე** (დ. 3 აგვისტო, 1932, თბილისი — გ. 28 ოქტომბერი, 2023, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1979). „ხელოვნების ქურუმის“ წოდების მფლობელი (2017). რუსთავისა (2020) და თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022).

## ბიოგრაფია 
1956 წელს დაამთავრა თბილისის რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი და მუშაობა დაიწყო კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში. 1967 წლიდან მუშაობდა რუსთავის დრამატულ თეატრში, 1973 წლიდან — მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში. პირველი როლი, ფილმში „ერთი ცის ქვეშ“, შეასრულა 1961 წელს, ბოლო კი – ფილმში „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“. სულ 46 კინოროლი აქვს შესრულებული.

გარდაიცვალა 2023 წლის 28 ოქტომბერს, 91 წლის ასაკში. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ფილმოგრაფია 
* 1961: „ერთი ცის ქვეშ“ (ზაზა) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე
* 1963: „კეთილი ადამიანები“ (თამაზი) რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1963: „ერთი მოთხრობის ფინალი“ რეჟ. კონსტანტინე ციციშვილი
* 1963: „ცეროდენა რაინდები“ რეჟისორები ნელი ნენოვა, გენო წულაია
* 1964: „მხოლოდ 17 კილომეტრი“ რეჟ. კონსტანტინე კერესელიძე
* 1964: „აღმაფრენა“ (მფრინავი) რეჟ. ნანა მჭედლიძე
* 1964: „ხევისბერი გოჩა“ (გუგუა) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
* 1965: „მე ვხედავ მზეს“ (დათიკო) რეჟ. ლანა ღოღობერიძე
* 1965: „ხევსურული ბალადა“ (იმედა) რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1966: „შეხვედრა მთაში“ (ვახტანგი) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
* 1966: „შეხვედრა წარსულთან“ (ნამორაძე) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1967: „ვედრება“ (ალუდა) რეჟ. თენგიზ აბულაძე
* 1967: „მალე გაზაფხული მოვა“ (ბიძინა) რეჟ. ოთარ აბესაძე
* 1968: „ბზიანეთი“ რეჟ. ლიანა ელიავა
* 1968: „უსახელო უფლისციხელი“ რეჟ. კარლო ღლონტი
* 1968: „ჯვარცმული კუნძული“ (გიორგი) რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1970: „დიდოსტატის მარჯვენა“ (კონსტანტინე არსაკიძე) რჟისორები ვახტანგ ტაბლიაშვილი, დევი აბაშიძე
* 1971: „გათენების წინ“ (მურზაყანი) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
* 1971: „წუთისოფელი“ (იულონი) რეჟისორები შოთა მანაგაძე, ნოდარ მანაგაძე
* 1974: „ფერმა მთაში“ რეჟ. ლიანა ელიავა
* 1974: „ანარეკლი“ (ჯაბა) რეჟ. ოთარ აბესაძე
* 1975: „არ დაიჯერო, რომ აღარა ვარ“ (მწვრთნელი) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
* 1976: „დილის ნისლივით“ (სანდრო მესხი) რეჟ. გენო ხოჯავა
* 1976: „თვალი პატიოსანი“ რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1977: „როცა დედები შინ არ არიან“ რეჟ. პავლე ჩარკვიანი
* 1977: „დაბრუნება“ რეჟ. რამაზ შარაბიძე
* 1977: „სინემა“ რეჟ. ლიანა ელიავა
* 1978: „დათა თუთაშხია“ (მუშნი ზარანდია) რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, გურამ (გიზო) გაბესკირია
* 1979: „ნიკა მთაში“ (გეოლოგი) რეჟ. ზურაბ თუთბერიძე
* 1982: „ყველა კომეტა როდი ქრება“ (ალექსანდრე ბიბილეიშვილი) რეჟ. დევი აბაშიძე
* 1982: „გზის დასაწყისი“ რეჟ. ლიანა ელიავა
* 1983: „წიგნი ფიცისა“ (მეფე ერეკლე, მეფე ალექსანდრე) რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე
* 1984: „ორშაბათი ჩვეულებრივი დღეა“ (რამაზ ავალიანი) რეჟ. ვალერიან კვაჭაძე
* 1984: „სანამ წვიმა გადივლიდეს“ (ვახტანგი) რეჟ. ქეთი დოლიძე
* 1989: „ეტლი შარაგზაზე“ რეჟ. დავით ქვარცხავა
* 1989: „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ (გრაფი) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
* 1990: „სპირალი“ (მღვდელი) რეჟ. გიული ჭოხონელიძე
* 1991: „პრემიერა“ (ირაკლი) რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
* 1992: „მხოლოდ სიკვდილი მოდის აუცილებლად“ რეჟ. მარინა წურწუმია
* 1995: „შვეციის პრინცი იმერეთიდან“ (თენგიზი) რეჟ. ერმალო მაღრაძე
* 1995: „ხიზნები“ რეჟ. ლეილა გორდელაძე
* 1997: „ღამის ზარები“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
* 1998: „ჩემი ძვირფასი, სანატრელი ბაბუ“ (ვაჟა) რეჟ. პავლე ჩარკვიანი
* 2001: „ანთიმოზ ივერიელი“ (ანთიმოზის მამა) რეჟ. გიული ჭოხონელიძე
* 2003: „ღმერთო, რისი გულისთვის... - უმადური“ რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
* 2003: „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“ რეჟ. ერეკლე ბადურაშვილი

## ჯილდოები და აღიარება 
* 1967: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1979: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1981: სსრკ სახელმწიფო პრემია
* 1985: შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია
* 1997: ღირსების ორდენი
* 2009: პრემია „საგურამო“
* 2017: ხელოვნების ქურუმი
* 2020: რუსთავის საპატიო მოქალაქე
* 2022: ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი „ქართული თეატრალური და კინოხელოვნების განვითარებასა და პოპულარიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და გამორჩეული საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის“
* 2022: თბილისის საპატიო მოქალაქე

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:რუსთავის საპატიო მოქალაქეები (2020)
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2022)
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საგურამოს პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით