open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბელინსკის ხიდი

**ბელინსკის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 56,6 მეტრი, სიგანე - 19,06 მ. ხიდი არის რეგიონული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი და იცავს სახელმწიფო.

## მდებარეობა 
ხიდის ახლოს მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის დიდი სახელმწიფო ცირკი და სანქტ-პეტერბურგის სვიმეონისა და ანას ეკლესია.

დინების ზემოთ მდებარეობს პანტელეიმონის ხიდი, ქვემოთ კი — ანიჩკოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროსადგურებია — „გოსტინი-დვორი“.

## სახელწოდება 
თავდაპირველად, 1739 წლის 20 აგვისტოდან ხიდს ეწოდებოდა სიმეონოვსკის ხიდი, გვერდით მდებარე წმინდა სიმეონისა და ანას ეკლესიის გამო. ხიდმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო 1923 წლის 6 ოქტომბერს და ეწოდა მწერალ ბელინსკის ხიდი. ხოლო სიტყვა „მწერლის“ გარეშე სახელი გამოიყენება 1929 წლიდან.

## ისტორია 
1733 წელს ააგეს ხის ხიდი. 1784-1785 წლებში იგი შეცვალეს ქვის, სამმალიანი ხიდით, რომელიც მდინარე ფონტანკაზე აგებული შვიდი ტიპური ხიდიდან ერთ-ერთი იყო (შემორჩენილია მხოლოდ ორი მათგანი ლომონოსოვის ხიდი და სტარო-კალინკინის ხიდი), რომელიც ხასიათდებოდა კოშკებით. პროექტის ავტორი სავარაუდოდ იყო ფრანგი ინჟინერი ჟან როდოლფ პერონე. ფაქტობრივად ეს ხიდი იყო მათ შორის პირველი. 1859 წელს კოშკები მოანგრიეს. 

1890 წელს სავალი ნაწილის გაფართოების მიზნით ხიდი მცირედ გადააკეთეს. დაამონტაჟეს თუჯის მოაჯირები. 1908 წელს ხიდზე გაიყვანეს ტრამვაის ხაზი. 1988 წელს მოიწონეს პროექტი, რომლის მიხედვითაც იგეგმებოდა ხიდისათვის ისტორიული სახის დაბრუნება (ინჟინერი გ. მ. ტოლსტოპიატოვი, არქიტექტორი ი. გ. შინდინი), თუმცა ეკონომიკური სიდუხჭირის დაწყების გამო აღნიშნული პროექტი არ განხორციელებულა. 1997-1999 წლებში მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი. 2003 წელს  პროგრამა „ნათელი ქალაქის“ ფარგლებში დაამონტაჟეს დეკორატიული განათება.

## ლიტერატურა
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Кочедамов В. И. Набережные Невы. — М.: Гос. издательство литературы по строительству и архитектуре, 1954. — 179 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мост Белинского //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Мост Белинского //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
სანქტ-პეტერბურგის დიდი სინაგოგა

**სანქტ-პეტერბურგის დიდი სინაგოგა** () — სინაგოგა სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1883-1893 წლებში. მდებარეობს ლერმონტოვის პროსპექტზე № 2. პროექტის ავტორებია არქიტექტორები ლევ ბახმანი და ივან შაპოშნიკოვი, ვლადიმირ სტასოვისა და ნიკოლოზ ბენუას მონაწილეობით. წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის ებრაელთა სასულიერო ცენტრს.

## ისტორია 
XIX საუკუნის შუა წლებში სანქტ-პეტერბურგის ებრაული საზოგადოება 10 000 ადამიანს მოითვლიდა. მათ ჰქონდათ რამდენიმე მცირე სამლოცველო, მაგრამ რელიგიური საჭიროებებისათვის ისინი საკმარისი არ იყო. ამის გამო სათვისტომოს ინიციატივით დაიწყეს ახალი სინაგოგის მშენებლობა. მთავარი სპონსორი გახდა ბარონი ჰორაციო გინცბურგი და ქალაქის ებრაული სათვისტომოს პირველი თავმჯდომარე, მეცენატი სამუილ პოლიაკოვი. შენობის პროექტი შეიმუშავეს არქიტექტორებმა ლევ ბახმანმა და ივან შაპოშნიკოვმა, ვლადიმირ სტასოვისა და ნიკოლოზ ბენუას მონაწილეობით. მშენებლობა გაგრძელდა 1893 წლამდე. სინაგოგის შენობა ააშენეს აღმოსავლურ მავრიტანულ სტილში. 

სინაგოგის აშენების შემდეგ ყველა მცირე ებრაული სამლოცველო დახურეს. 1909 წელს სინაგოგის გარშემო ხის ღობის ნაცვლად ქვის ღობე ააშენეს.

1929 წლის 29 ივნისს გამოვიდა ლენინგრადის საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება ებრაული რელიგიური საზოგადოების დახურვის შესახებ. 1930წლის 17 იანვარს სინაგოგა დახურეს. მაგრამ ამავე წლის 1 ივნისს სინაგოგა კვლავ გაიხსნა ებრაელების მიერ ამ პერიოდის ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოსადმი მიმართვის შემდეგ. 

1943-1973 წლებში სინაგოგის რაბინი იყო აბრამ ლუბანოვი. 

XXII ზაფხულის ოლიმპიადის წინ, რომელიც უნდა გამართულიყო მოსკოვში, ლენინგრადსა და ტალინში, სინაგოგა შეიტანეს ძირითადი საექსკურსიო ობიექტების სიაში, ამის გამო სახელმწიფომ გამოყო თანხა მის გასარემონტებლად. 

2012 წლის მაისში ვანდალიზმის აქტი მოხდა, სინაგოგის ღობეზე სვასტიკა მიახატეს. 

2013 წლის 8 დეკემბერს აღინიშნა სინაგოგის 120 წლისთავი, გამოუშვეს საიუბილეო მონეტა. საიუბილეო მონეტა ასევე გამოუშვეს 100 და 110 წლისთავზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Сайт синагоги
* Конкурсный проект синагоги (Зодчий, СПб, 1881)
* История Большой хоральной синагоги
* Большая хоральная синагога // портал «Петербург»
* Панорамные снимки интерьеров синагоги 
* «Большая хоральная синагога. Зодчие Лев Бахман, Иван Шапошников, Алексей Малов»  документальный фильм из цикла «Красуйся, град Петров!»
* Фильм RTG-TV о Большой Хоральной Синагоге СПб

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სინაგოგები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ისაქბაღი

**ისაქბაღი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის  რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 		1,195  კაცი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

 
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ქართული ხალხური დედოფალები

**ქართული ხალხური დედოფალები** — ადამიანთა მიმსგავსებით გაკეთებული თოჯინები. მრავალი საუკუნის მანძილზე მათ მაგიური წეს-ჩვეულების შესრულებისას იყენებდნენ. რაჭაში ბზობის კვირას ბავშვების მსვლელობა იმართებოდა, ეწოდებოდა „დედოფლობანა“. ერთ-ერთ ბავშვს ხელში დედოფალა ეჭირა, დანარჩენები სიმღერით ჩამოივლიდნენ მეზობლის სახლ-კარს, დალოცავდნენ მათ და სანაცვლოდ კვერცხებს აძლევდნენ.დედოფალებს სამეურნეო დანიშნულებაც ჰქონდა. ბოსტანში ფრინველების შესაშინებლად იყენებდნენ ე. წ. „საფრთხოლის“ (საფრთხობელა, ქართლში მოხსენებულია, როგორც „ბოსტნის დედოფალა“, კახეთში — „ბოსტნის კუკი“. მათ დიასახლისები ნათესის მოვლა-პატრონობას ეხვეწებოდნენ. ცნობილი იყო ე. წ. „სურდოს დედოფალა“, რომელსაც აკეთებდნენ „ბატონების“, „ყივანახველას“ და სხვა დაავადებების დროს. გადაჯვარედინებულ ჯოხებზე ღილს აკერებდნენ, ზედ გადააკრავდნენ თეთრს ქსოვილს; შავი ძაფით ამოქარგავდნენ თვალ-წარბს, ხოლო თავზე ახურავდნენ რკოს ქუდს. კალთაზე დაკერებულ ჯიბეში ჩაუდებდნენ შაქარს, დედოფალას შორს გადააგდებდნენ. ასე „გაისტუმრებდნენ“ ხოლმე ავადმყოფობას.

სათამაშო დედოფალათა განსაკუთრებულ ჯგუფს წარმოადგენს მოძრავი დედოფალები. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ VII საუკუნეში უკვე არსებობდა „კუკების თამაში“ (თოჯინების თამაში). თუშეთში, კახეთში, სამეგრელოსა და ხევსურეთში კუკა-მარიონეტების თეატრის არსებობაც არის დამოწმებული. მთიულეთში თოჯინებს „ძიძი-ქალებს“ უწოდებდნენ, სვანეთში-„მოშპარდალ“. მათაც ან ჯოხისგან აკეთებდნენ, ან — მატყლისგან. ზოგ მათგანს სახსრებში ზონარი ჰქონდა გამობმული, რისი გამოწევითაც ამოძრავებდნენ დედოფალებს.

დედოფალებს ნაირნაირი სახელწოდება გააჩნდა: „თოჯა-გოგო“, „ტიკინა“, „გუგა“, „კუკნა“, „კუკი“, „ძონძი-კუკი“, „თოჯა-ბიჭი“, „შვილიკა“ და სხვ. თოჯინის სვანური სახელწოდება „დალ“, რომელიც იქაური ნადირობის ქალღმერთის სახელია, მოწმობს იმაზე, რომ დედოფალები თავდაპირველად ღვთაებათა გამოსახულებას წარმოადგენდნენ.

## ლიტერატურა
* *ღოღობერიძე ნინო*, ქართული ხალხური დედოფალების კატალოგი, თბ.: გამომცემლობა „მეცნიერება“, 1968.

კატეგორია:სათამაშოები
კიმ ჩონ იანი

**კიმ ჩონ იანი** (; 30 ოქტომბერი, 1961, ჩხანვონი, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი პოლიციის ოფიცერი, ინტერპოლის პრეზიდენტი 2018 წლის 21 ნოემბრიდან 2021 წლის 24 ნოემბრამდე.

ინტერპოლის პრეზიდენტად არჩევამდე კიმ ჩონ იანი იყო კიონგიდოს პროვინციის, ქვეყნის ყველაზე ხალხმრავალი პროვინციის პოლიციის უფროსი. 

2015 წელს აირჩიეს  ინტერპოლის ვიცე-პრეზიდენტად აზიიდან. 

ჩინეთში ინტერპოლის პრეზიდენტ მენ ჰუნვეის დაპატიმრების შემდეგ კიმი გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.

## სქოლიო
კატეგორია:ინტერპოლის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლომონოსოვის ხიდი

**ლომონოსოვის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 57,2 მეტრი, სიგანე - 14,66 მ.  ქალაქის ხიდმშენებლობის კულტურის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუში.

## მდებარეობა 
ხიდის ახლოს მდებარეობს ლომონოსოვის ბიუსტი.

დინების ზემოთ მდებარეობს ანიჩკოვის ხიდი, ქვემოთ კი — ლეშტუკოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროსადგურია — „გოსტინი-დვორი“.

## სახელწოდება 
თავდაპირველად ხიდს ეწოდებოდა ეკატერინეს ხიდი ეკატერინე II-ის პატივსაცემად, მაგრამ აშენებიდან მალევე გადაარქვეს სახელი და უწოდეს ჩერნიშიოვის ხიდი, რადგან აქ მდებარეობდა ჩერნიშიოვების ქალაქგარე აგარაკი. 1948 წლის 23 აგვისტოს ხიდს ამჟამინდელი სახელი უწოდეს მიხეილ ლომონოსოვის პატივსაცემად. ამასთანავე სახელი გადაარქვეს მიმდებარე  მოედანსაც, სადაც იდგა ამ სწავლულის, პოეტისა და მხატვრის ძეგლი. 

## ისტორია 
ხიდი ააშენეს 1785-1788 წლებში. პროექტის ავტორების შესახებ ისტორიული წყაროები სხვადასხვა ადამიანებს გვისახელებენ, მათ შორის არიან ინჟინრები ფრიდრიხ ბაური, ივან გერარდი, პეტრე სუხტელენი და კარლ მოდერახი,  არქიტექტორები იური ფელტენი და ვასილი ბაჟენოვი. ზოგიერთი წყარო ასევე პროექტის ავტორად მოიხსენიებს ჟ.-პ. პერონეს. ლომონოსოვის ხიდი არის მდინარე ფონტანკაზე აგებული შვიდი ტიპური ხიდიდან ერთ-ერთი შემორჩენილი ნიმუში სტარო-კალინკინის ხიდთან ერთად. 

1826 წელს შეიმუშავეს ხიდის გადაკეთების პროექტი, რომელიც დაამტკიცეს 1826 წლის 20 ივლისს, მაგრამ არ განხორციელებულა. 

1912-1913 წლებში ინჟინერ ანდრეი პშენიცკის ხელმძღვანელობით ხიდი კაპიტალურად გაარემონტეს. 

ლენინგრადის ბლოკადის დროს ხიდი მნიშვნელოვნად დაზიანდა არტილერიული დაბომბვის შედეგად. 1949, 1950-1952, 1967, 1986 და 2006 წლებში ხიდზე სარემონტო და სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობდა.

## ლიტერატურა
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Кочедамов В. И. Набережные Невы. — М.: Гос. издательство литературы по строительству и архитектуре, 1954. — 179 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Пунин А. Л. Архитектура отечественных мостов. — Л.: Стройиздат, 1982. — 152 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Мост Ломоносова //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Мост Ломоносова //Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ახალი დღე (გადაცემა)

**ახალი დღე** — საზოგადოებრივი მაუწყებლის დილის საინფორმაციო-გასართობი პროგრამა. ეთერშია ყოველ სამუშაო დღეს,  07:30-დან 10:00 საათამდე. გადაცემის წამყვანები არიან ჟურნალისტები: ელენე კალანდაძე, გიორგი აბაშიძე, ნატა მაღალაშვილი და დავით გორგილაძე.

პროგრამის ძირითადი წამყვანები კვირის განმავლობაში საკუთარ რუბრიკებს წარმოადგენენ: *მოვლენა, რომელმაც შეცვალა მსოფლიო* – დავით გორგილაძე, *ბავშვები და მოზარდები* – ნატა მაღალაშვილი, *რის შესახებ საუბრობს მსოფლიო* – ელენე კალანდაძე,  *ბიზნესის სიახლეები* – გიორგი აბაშიძე.
გადაცემას ყოველ ნახევარ საათში უერთდება არხის მთავარი საინფორმაციო პროგრამა „მოამბე“, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ეკონომიკის სიახლეებით.

## რუბრიკები
* კულტურა — წამყვანი: დავით ალადაშვილი
* არქივი — წამყვანი: გიორგი კეკელიძე
* ლიტერატურა — წამყვანი: გიორგი კეკელიძე
* ეკოლოგია — წამყვანი: ნინო იმნაიშვილი
* სპორტი — წამყვანები: გიორგი თვალაბეიშვილი, ლუკა ჭოჭუა.

## რესურსები ინტერნეტში
* გადაცემა „ახალი დღე“

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
ლეშტუკოვის ხიდი

**ლეშტუკოვის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 52,2 მეტრი, სიგანე - 14,2 მ.

## მდებარეობა 
ლეშტუკოვის ხიდი მდებარეობს ჯამბულის შესახვევის დასაწყისში. ხიდთან ახლოს განთავსებულია გ. ა. ტოვსტონოგოვის სახელობის დიდი დრამატული თეატრი.

დინების ზემოთში მდებარეობს ლომონოსოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — სემიონოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურია „ზვენიგოროდსკაია“.

მოძრაობა ხიდზე, ისევე როგორც ახლოს მდებარე ჯამბულის შესახვევზე და ასევე დიდი დრამატული თეატრის მხარეზე, ცალმხრივია. მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე მოძრაობა მარცხენა მხრიდანაა, ასე რომ ხიდზე ასვლა შესაძლებელია მხოლოდ ლომონოსოვის ქუჩის მხრიდან. სტეფანოვკის ქუჩის მხარეს პირდაპირი მოძრაობა არ არის. აქედან გამომდინარე, მანქანების ნაკადი ლომონოსოვის ხიდისკენ მიდის, მაგრამ თეატრალური შენობის უკან მოხვედრა შესაძლებელია მხოლოდ აპრაქსინის ეზოდან.

## სახელწოდება 
თავისი სახელწოდება ხიდმა მიიღო ჯამბულის შესახვევის ძველი სახელწოდებისაგან, რომელიც ატარებდა ლეშტუკოვის შესახვევის სახელს. 

## ისტორია 
1907 წელს, სპეციალურად სუვორინის (ამჟამად დიდი დრამატული თეატრი) თეატრის მაყურებლებისათვის ააგეს ხის ხუთმალიანი ხიდი. ხიდი არაერთხელ გარემონტეს. 1952 წელს ხის მალები გამოცვალეს მეტალის კოჭებით. 1971 წელს მიმდინარეობდა საყრდენების კაპიტალური რემონტი. ხის საფარი შეიცვალა ორმაგი ხეფენილით. 1988 წელს „Легипроинжпроект“-ის ინჟინერმა ლ. ნ. სობოლევმა შეადგინა ხიდის რეკონსტრუქციის პროექტი. 1993 წლიდან 1999 წლამდე ლეშტუკოვის ხიდი კაპიტალურ რემონტშია. სამუშაოს ვამკვეთი იყო ხიდების მეურნეობის სამმართველო, ხოლო გენერალური დამპროექტებელი „Легипроинжпроект“. პროექტის მთავარი არქიტექტორი იყო ალექსი იურის ძე შოლოხოვი, ჯგუფის ხელმძღვანელი — ი. გ. შინდინი, ინჟინერ-კონსტრუქტორი — ნ. ს. ლებედევი, მჭედელი — ვ. ვოლკოვი.

## ლიტერატურა
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Лештуков мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
თრდატი (რევის ძე)

**თრდატი** — ფარნავაზიანთა სახლის რევიანთა შტოს დაამარსებელი. მირიან III-ის უფროსი ძის — რევის ძე. თრდატი და მისი დედა სალომე კახეთსა და კუხეთს ფლობდნენ და უჯარმაში ცხოვრობდნენ. დაახლოებით 338-341 წლებში მათ სომხების დახმარებით მოინდომეს ბაკურ მეფის ტახტიდან გადაყენება, მაგრამ დამარცხდნენ. 368 წელს რომაელთა და სომეხთა დახმარებით თრდატი ქართლში გამეფდა, თუმცა მალე იძულებული გახდა ტახტი დაეტოვებინა. რომსა და ირანს შორის ქართლის გაყოფის შემდეგ, თრდატი რომაელთა გავლენის სფეროში მოქცეულ ქართლის ნაწილში მეფობდა. რადგან ირანის გავლენის ქვეშ მყოფ ქართლის მეფეს ვარაზ-ბაკურს გარდაცვალებისას მცირეწლოვანი ვაჟიშვილები დარჩნენ, თრდატი, როგორც ვარაზ-ბაკურის სიმამრი და უკვე „კაცი მოხუცებული“, ირანის გავლენის სფეროში მყოფ ქართლში გამეფდა. დაახლოებით 395 წელს თრდატი სამეფო ტახტიდან ვარაზ-ბაკურის უფროსმა ძემ ფარსმანმა გადააყენა. 

მეფეთა ცხოვრების დახასიათებით თრდატი იყო „კაცი მორწმუნე, ბრძენი და გონიერი“. მანვე ააშენა ეკლესია ნეკრესში, ხოლო მშენებლობა დაიწყო რუსთავში. თრდატი ამიანე მარცელინუსის მიერ მოხსენიებული საურმაგის იდენტური პიროვნებაა.

## ლიტერატურა 
* გოილაძე ვ., ფარნავაზიანთა სახლის ქრისტიან მეფეთა ქრონოლოგია, ჟურნ. „მნათობი“, № 3 თბ. 1983

კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 368
სიმონ ტაჰამატა

**სიმონ ტაჰამატა** (; დ. 26 მაისი, 1956, ვუხტი, ჩრდილოეთი ბრაბანტი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. სხვადასხვა დროს იცავდა „აიაქსის“, ლიეჟის „სტანდარდის“, „ფეიენორდის“, „ბეერსხოტისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების ღირსებას. ნიდერლანდების სამგზის ჩემპიონი და ნიდერლანდების თასის მფლობელი „აიაქსის“ შემადგენლობაში. ბელგიის ჩემპიონი და ბელგიის თასის სამგზის მფლობელი ლიეჟის „სტანდარდის“ შემადგენლობაში.

### სანაკრებო კარიერა 
1979–1986 წლებში იყო ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 22 მატჩი ითამაშა და 2 ბურთი გაიტანა.

## მიღწევები
;  აიაქსი
* ერედივიზია: 1976–77, 1978–79, 1979–80
* თასი: 1978–79
;  სტანდარდი
* ბელგიის ჩემპიონატი: 1978–79
* თასი: 1976–77, 1978–79, 1979–80

## რესურსები ინტერნეტში 
* AFS · Beijen.net
* National Football Teams
* Simon Tahamata · International Appearances

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  26 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბელგიის პირველი დივიზიონი A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიეჟის სტანდარდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სემიონოვის ხიდი

**სემიონოვის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა — 52,2 მეტრი, სიგანე — 19,51 მ.

## მდებარეობა 
სემიონოვის ხიდი მდებარეობს გოროხვაიის ქუჩის გაყოლებაზე.

დინების ზემოთში მდებარეობს ლეშტუკოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — გორსტკინის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურებია „ზვენიგოროდსკაია“, „სადოვაია“, „სენის მოედანი“, „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
თავისი სახელწოდება ხიდმა მიიღო ლეიბ-გვარდიის ყაზარმის სემიონოვის პოლკისაგან, რომელიც ხიდთან იყო განთავსებული. 

## ისტორია 
1717 წლის გეგმაში აღნიშნულია ხის ხიდი, რომელიც მდებარეობს თანამედროვე გორსტკინის ხიდის სიახლოვეს. 1738 წელს მას უკვე თანამედროვე სახე ჰქონდა. 

1788 წელს ხიდი გადააკეტეს მდინარე ფონტანკის ტიპური ხიდების მიხედვით, რომელსაც ახასიათებდა კოშკები. პროექტის ავტორი სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო ფრანგი ინჟინერი ჟან-როდოლფ პერონე. ეს ხიდი იყო ფონტანკის შვიდი სამმალიანი ხიდიდან ერთ-ერთი. ჩვენს ეპოქამდე ამ ხიდებიდან მხოლოდ ორიღაა შემორჩენილი ლომონოსოვის ხიდი და სტარო-კალინკინის ხიდი. 

1856-1857 წლებში მოძველებული ხიდი გადააკეთეს ინჟინერ ფიოდორ ენროლდის პროექტის მიხედვით. 

1949 წელს ინჟნერ პავლე ბაჟენოვისა და არქიტექტორ ლევ ნოსკოვის პროექტის მიხედვით წარიმართა ხიდის კაპიტალური რემონტი. მალების დეტალები შეცვალეს ლითონით.

## ლიტერატურა
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Кочедамов В. И. Мосты Ленинграда. — Л.: Искусство, 1958. — 60 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Семеновский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Семеновский мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
NUTS:TR

**თურქეთის ტერიტორიული ერთეულების ნომენკლატურა სტატისტიკის მიზნებისთვის** () — თურქეთის (TR), როგორც ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის ტერიტორიული დანაწილება სტატისტიკური მიზენებისთვის. 2002 წელს იგი განსაზღვრული იქნა ევროსტატისა და თურქეთის მთავრობების შეთანხმებით, თურქეთის NUTS ოფიციალურად უწოდებენ *სტატისტიკურ რეგიონებს*, რადგან თურქეთი არ არის ევროკავშირის წევრი ქვეყანა. NUTS-ის დონეებია:
* NUTS-1: 12 რეგიონები
* NUTS-2: 26 სუბრეგიონები
* NUTS-3: 81 პროვინციები

NUTS-ის დონეების შემდეგ მოდის LAU-ის ორი დონე:
* LAU-1: 923 რაიონები
* LAU-2: 37,675 მუნიციპალიტეტები

თურქეთის NUTS კოდებს აქვთ შემდეგი სახე:

## იხილეთ აგრეთვე
* FIPS region codes of Turkey
* ISO 3166-2 codes of Turkey
* Subdivisions of Turkey

## რესურსები ინტერნეტში
* Overview of the NUTS 2013 Classification
* Statistics Illustrated. Interactive map of NUTS levels.
* Regional Statistics Illustrated. Interactive map of statistics indicators by NUTS levels.
* Provinces of Turkey, Statoids.com

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის სტატისტიკური რეგიონები
სტარო-კალინკინის ხიდი

**სტარო-კალინკინის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს კოლომენსკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 65,6 მეტრი, სიგანე - 30 მ.  ქალაქის ხიდმშენებლობის კულტურის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუში.

## მდებარეობა 
ხიდი მდებარეობს მდინარე ფონტანკის შესართავთან. ხიდიდან მარცხნივ მდებარეობს სტარო-პეტერგოფის პროსპექტი, ხოლო ახლოსვეა ციოლკოვსკის ქუჩა. მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს რეპინის მოედანი და ლოცმანის ქუჩა. 

უახლოესი მეტროსადგურია (1,7 კმ) — „ნარვსკაია“.

## სახელწოდება 
თავისი სახელწოდება ხიდმა მიიღო ახლოს მდებარე ფინური სოფლის კალინკინის მიხედვით. თავისი არსებობის მანძილზე ხიდმა არაერთხელ შეიცვალა სახელი. კალინკოვის ხიდი (1755 წ.), კალინკინის ხიდი (1758-1875 წწ.), ხიდი კალინკინი (1763-1867 წწ.), კალინკინის დიდი ხიდი (1820-1925 წწ.), 1930 წლიდან ხიდს ეწოდება სტარო-კალინკინის ხიდი.

## ისტორია 
1733 წლიდან ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის მრავალმალიანი გასახსნელი ხიდი, რომელიც გადაჭიმული იყო ორ მდინარეზე: ფონტანკაზე და ყრუ მდინარეზე. ხიდის სიგრძე 250 მეტრს აღწევდა. 

1786-1788 წლებში ხიდი გადააკეთეს მდინარე ფონტანკის ტიპური ხიდების პროექტის მიხედვით. პროექტი შეათანხმეს ინჟინრებთან პეტრე სუხტელენთან და ივან გერარდთან.

ხიდი ტიპიურია მდინარე ფონტანკისთვის, მდინარის წყალი გაედინება ორ გრანიტის თაღში. 

1907-1908 წლებში ტრამვაის ხაზის გაყვანასთან დაკავშირებით ხიდი გააფართოეს 30 მეტრამდე.

2013 წლის ოქტომბრიდან 2014 წლის აპრილამდე ხიდზე მიმდინარეობდა გზის მოპირკეთების სარემონტო სამუშაოები, გამოიცვალა ტრამვაის რელსები და კომუნიკაცია.

## ლიტერატურა
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 463. — 511 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Старо-Калинкин мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ველბოტი

200პქ|მინი|მარჯვნივ|ველბოტი
**ველბოტი** ( — *ვეშაპთმხოცავი კანჯო*) — სწრაფმავალი მსუბუქი საზღვაო კანჯო, რომელსაც აქვს მსხვილი ცხვირი და კიჩო. მისი ტვირთამწეობაა 3 ტ, სიგრძე — 7–10 მ. ნიჩბები ჭადრაკულად აქვს განლაგებული. მენიჩბეები (4–8) ცალ-ცალკე სხდებიან მერხებზე და თითო ნიჩაბს უსვამენ. ველბოტს აქვს პატარა ანძა, რომელზეც აფრაა დამაგრებული, და საჰაერო ყუთები, რომელთა მეშვეობით იგი ცურვადია მაშინაც, როცა წყლით იფარება. ველბოტი არის სამგზავრო და მაშველი. ველბოტს ვეშაპსახოცავად აღარ იყენებენ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტრადიციული გემები
საქართველოს საპატრიარქოს ხიჭაურის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა

**საქართველოს საპატრიარქოს ხიჭაურის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა**, დაარსდა 2011 წელს. სკოლის დამფუძნებელია სრულიად საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია (საქართველოს საპატრიარქო).

## ისტორია
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის თანხმობით და სხალთის მთავარეპისკოპოსის მეუფე სპირიდონის უშუალო ხელმძღვანელობით, 2011 წელს შუახევის მუნიციპალიტეტში სოფელ ტაკიძეებში (ხიჭაური), დაარსდა საქართველოს საპატრიარქოს ხიჭაურის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა. 

## სკოლის ადმინისტრაცია
დირექტორი: პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი სამონაზვნე ბარბარე (ციალა მეგრელაძე);

დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო და საკონფერენციო მუშაობის დარგში: ფიზიკა მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი გივი ჭუმბურიძე;

დირექტორის მოადგილე კულტურისა და ხელოვნების დარგში: ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის აკადემიური დოქტორი ნონა შუშანიძე;

სასწავლო ნაწილი: უმაღლესი კატეგორიის მასწავლებელი, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაციის წევრი იოსებ დიასამიძე;

დირექტორის თანაშემწე: განათლების მაგისტრანტი გოგიტა მშვენიერაძე.

## რესურსები ინტერნეტში
* სკოლის საიტი 

კატეგორია:საქართველოს სკოლები
გიზო ჭელიძე

**გიზო ვლადიმერის ძე ჭელიძე** (დ. 15 დეკემბერი, 1931, ლიხაური, ოზურგეთის რაიონი — გ. 5 ივნისი, 2012) — ქართველი ფილოლოგი, ფოლკლორისტი, მეცნიერი, საზოგადო მოღვაწე, მწერალი.

## ბიოგრაფია
1939-1950 წლებში, სწავლობდა ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის ლიხაურის საშუალო სკოლაში. 1950 წელს ჩაირიცხა შოთა რუსთაველის სახელობის ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1955 წელს წარჩინებით. მუშაობდა 1956-1958 წლებში, ბათუმის რაიონულ გაზეთ „კოლმეურნის გზის“ რედაქციაში ლიტერატურულ თანამშრომლად, 1958-1965 წლებში — მახარაძის (ამჟამინდელი ოზურგეთის) რაიონული გაზეთის „ლენინის დროშის“ (ამჟამინდელი „ალიონის“) რედაქციაში კორექტორად, შემდგომში განყოფილების გამგედ. 1964 წლის სექტემბერში ჩაირიცხა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ფოლკლორის განყოფილების ასპირანტად, მისი ხელმძღვანელი პროფესორი მიხეილ ჩიქოვანი იყო, დაამთავრა 1967 წელს. 1969 წლის 25 სექტემბერს დაიცვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი თემაზე „მიხეილ ჯავახიშვილის შემოქმედების ფოლკლორული წყაროები“. 1994 წლის 8 მარტს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია „ქართული ხალხური დრამა“.
დასტამბული აქვს 40 ნაშრომი. გიზო ჭელიძის პირველი სამეცნიერო ნაშრომი გამოქვეყნდა ჯერ კიდევ სტუდენტობისას 1954 წელს, „ილია ჭავჭავაძის დაუმთავრებელი მოთხრობები“. 

## ლიტერატურა
**ჭელიძე გ.,* აზრი და სიტყვა ალალ-მართალი-პაპის სიბრძნეზე ჩამონათალი, თბ., 2010.  
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ელიაღასი

**ელიაღასი** ( — *ხალხი*, *ტომი* aga — *ბატონი*) — ელის უფროსი. ელიაღასი განაგებდა ელს, კრებდა გადასახადებს, არჩევდა სამოქალაქო და სისხლისსამართლებრივ საქმეებს. ელის იურისდიქციიდან ამოღებული იყო მკვლელობის, გაუპატიურების, თვალის ამოგდებისა და კბილის ჩამტვრევის შემთხვევები, რომელთაც მდივანბეგი განიხილავდა. თანამდებობის დაკავებისას ელს 12 მანეთი („მინალთუნი“) ეძლეოდა.

## წყარო 
* ქართული სამართლის ძეგლები, ი. სურგულაძის გამოც., თბ., 1970;

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თურქული წოდებები
ბრუკ დოლანი

**ბრუკ დოლანი** ( დ. 1908 — გ. 1945) — ფილადელფიის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების აკადემიის თანამშრომელი. მეთაურობდა ორ ექსპედიციას ტიბეტის აღმოსავლეთ საზღვრებთან 1931 და 1934—1935 წწ. პირველ ექსპედიციაში მონაწილეობდნენ გერმანელი ზოოლოგი, მონადირე, ორინთოლოგი, მკვლევარი, ტიბეტოლოგი და ესეს-ის შტურმბანფიურერი ერნესტ შეფერი, ასევე, გორდონ ბოულესი, ოტო ჰაიზერი და ჰუგო ვაიგოლდი.  

1942 წელს ამერიკელ ოფიცერ ილია ტოლსტოისთან ერთად მიაღწია ლჰასას სტრატიგრაფიული ექსპედიაციის შემადგენლობაში და შეხვდა მაშინ ახალგაზრდა XIV დალაი ლამას.
## ლიტერატურა
* ტუნგი, როზმარ იონესი. *დაკარგული ტიბეტის პროტრეტები: ილია ტოლსტოისა და ბრუკ დოლანის ფოტოგრაფია.* ბერკლი: კალიფორნიის უნივერსიტეტის პრესა, 1980.
* გოლდშტეინი, მალვინ ც., ჯელეკ რიმპოშთან ერთად. *თანამედროვე ტიბეტის ისტორია 1913—1951: ლამაისტური შტატის დემონტჟი.* ბერკლი: კალიფორნიის უნივერსიტეტის პრესა, 1989.  1942 წ. ექსპედიციის შესახებ  ბრიტანული და ამერიკული დოკუმენტების საფუძველზე — იხ. გვ. 391—397
* ტოლსტოი, ილია. * ტიბეტი ინდოეთიდან ჩინეთამდე. * ნეიშენელ ჯეოგრაფიკი. 1946 წლის აგვისტო.
* დოლანი II, ბრუკი, "გზა მსოფლიოს ზღვარზე", 1936 წლის ოქტომბერი, გვერდები 5-9 
* დოლანი II, ბრუკი, "გზა მსოფლიოს ზღვარზე", საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიის (ფილადელფიის) შრომები, 1937
* დუკანი, მარიონ, „იანცზი და იაკი“, ალექსანდრია, 1952
* ჰეილ, კრისტოფერ, „ჰიმლერის ჯვაროსნული ლაშქრობა“, ჰობოკენი, ნიუ-ჯერსი. 2003
* კნაუსი, Дჯონ კენეტი, «ცივი ომის ობლები: „ამერიკისა და ტიბეტის ბრძოლა სიცოცხლისათვის“, თ.1, ნიუ-იორკი: საზოგადოებრივ საქმეთა კავშირი, 1999

კატეგორია:დაბადებული  1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 
კატეგორია:ამერიკელი მოგზაურები
კატეგორია:ამერიკელი ზოოლოგები
ელიზია

**ელიზია** ( — *გამოვაძევებ*) — სიტყვის ბოლოკიდური ხმოვნის ჩავარდნა (გაქრობა) მომდევნო სიტყვის თავკიდური ხმოვნის წინ, მაგ.,  (le enfant-ის ნაცვლად). ქართულში ელიზია იშვიათია: „მე დ’იმან უნდა ვიბრძოლოთ“ (ვაჟა-ფშაველა).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფონოლოგია
კატეგორია:ფონოლოგია
გორსტკინის ხიდი

**გორსტკინის ხიდი** () — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა — 53,6 მეტრი, სიგანე — 6,2 მ.

## მდებარეობა 
გორსტკინის ხიდი მდებარეობს ეფიმოვის ქუჩის დასაწყისში და აკავშირებს მას ფონტანკის სანაპიროს სამხრეთ ნაწილთან. 

დინების ზემოთში მდებარეობს სემიონოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ობუხოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურებია „სადოვაია“, „სენის მოედანი“, „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
თავისი სახელწოდება ხიდმა მიიღო 1910 წელს გორსტკინის ქუჩის მიხედვით. მანამდე ქუჩას ერქვა კოლპიცინის საფეხმავლო ხიდი, მისი ამშენებლის გვარის მიხედვით. 

## ისტორია 
1898 წელს ინჟინერმა ლ. ნ. კოპლიცინმა საკუთარი სახსრებით ააგო საფეხმავლო ხის ხიდი. 1910 წელს ხიდი მნიშვნელოვნად გადააკეთეს. 

1928 წელს ხიდი კვლავ გადააკეთეს ნავთობსადენის მილის გატარების გამო, სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ინჟინერი პ. პ. სტეპნოვი. 1940 წელს ხიდი დაკეტეს ფეხით მოსიარულეებისათვის.  1949 წელს ინჟინერ პ. ვ. ბაჟენოვის პროექტის მიხედვით წარიმართა ხიდის კაპიტალური რემონტი. ხის ზეწრები შეცვალეს ლითონის საყრდენებით, ხიდის სიგანე გაადიდეს 6,2 მეტრამდე. ხიდის კაპიტალური რემონტის სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ინჟინერი პ. ბლოხინი. 1997 წელს ხიდის საფეხმავლო ნაწილი ლითონის ფილებით დაფარეს.

ხიდი ამჟამად სამმალიანია. მალების საყრდენები კი ლითონისგანაა აგებული.

## ლიტერატურა
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Горсткин мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ფარსმან IV

**ფარსმან IV**, *ფარსმან ვარაზ-ბაქარის (უფროსი) ძე* — ქართლის მეფე IV-V ს. მიჯნაზე – ლეონტი მროველის თანახმად განუდგა ირანს და ხარკი შეუწყვიტა. გაამრავლა ჯვარნი და განაახლა ეკლესიები. მემატიანე მას ბოლნისის სიონის აშენებას მიაწერს.

თრდატის დისწული – ქართლის მეფე „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მიხედვით. პეტრე იბერის ასურული „ცხოვრების“ ცნობით ფარსმანი კონსტანტინოპოლში ცხოვრობდა კეისრის კარზე, სადაც სარგებლობდა დიდი პატივისცემით. ეკავა სარდლის თანამდებობა. დედოფალ ევდოქსიასთან სასიყვარულო ისტორიის გამო სამშობლოში გამოიქცა. მან თეთრი ჰუნების დახმარებით ქართლის ტახტი დაიკავა. 

(ფარსმანის მეფობას ვახუშტი ბატონიშვილი ათარიღებს 405–408 წ. ივ. ჯავახიშვილი 395–408 წ. გ. მელიქიშვილი V ს. დასაწყისით. ვ. გოილაძე 395–397 წ. ლ. ჯანაშია 398–400 წ.).

## ლიტერატურა
* გ. მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიური საკითხისათვის. საქ. მეც. აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, ტ. IV. ნაკ. I, 1958.
* ვ. გოილაძე, ფარნავაზიანთა სახლის ქრისტიან მეფეთა ქრონოლოგია, თბ. 1990.
* ლ. ჯანაშია, აღმოსავლეთ საქართველო (ქართლი) IV-V ს, სინ. ტ. II. თბ. 1973.
* ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია, წგნ. I, თბ. 1963.

## სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
რობერტო ბეტეგა

**რობერტო ბეტეგა** (; დ. 27 დეკემბერი, 1950, ტურინი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. სხვადასხვა დროს იცავდა „იუვენტუსის“, „ვარეზეს“, „ტორონტო ბლიზარდისა“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის შვიდგზის ჩემპიონი (1972, 1973, 1975, 1977, 1978, 1981, 1982), იტალიის თასის ორგზის (1979, 1983) და უეფა-ს თასის მფლობელი (1977) „იუვენტუსის“ შემადგენლობაში. 1978 წლის არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატისა და 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

### სანაკრებო კარიერა 
1975–1983 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 42 შეხვედრას ატარებს და 19 ბურთი გააქვს.

#### სტატისტიკა 
### მსოფლიო ჩემპიონატზე 
რობერტო ბეტეგამ მსოფლიო ჩემპიონატის 7 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ორი გოლი გაიტანა.

## მიღწევები
: მეორე რიგში მარჯვნიდან მესამე. 1972]]
 შემადგენლობაში: მეორე რიგში მარჯვნიდან მესამე. 1971]]
### საკლუბო
;  იუვენტუსი 
; იტალიის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი (7): 1972, 1973, 1975, 1977, 1978, 1981, 1982
; იტალიის თასი
* თასის მფლობელი (2): 1979, 1983
; უეფა-ს თასი
* თასის მფლობელი: 1977
### სანაკრებო
;  იტალია
; მსოფლიო ჩემპიონატი
* მეოთხე ადგილი: 1978
; ევროპის ჩემპიონატი
* მეოთხე ადგილი: 1980
### ინდივიდუალური
* სერია A-ს საუკეთესო ბომბარდირი: 1979–80 
* სერია B-ს საუკეთესო ბომბარდირი: 1969–70 
* ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1978 

## ბიბლიოგრაფია 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Association of Football Statisticians (AFS)
* National Football Teams
* Tuttocalciatori.net

## სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ვარეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ობუხოვის ხიდი

**ობუხოვის ხიდი** () — ერთ-ერთი უძველესი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 18 მეტრი, სიგანე - 30,88 მ.

## მდებარეობა 
ობუხოვის ხიდი მდებარეობს მოსკოვის პროსპექტზე

დინების ზემოთში მდებარეობს გორსტკინის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — იზმაილოვის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურია  „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
1738 წლამდე ხიდს ოფიციალური სახელწოდება არ ჰქონია. სახალხო სახელი ობუხოვი მიიღეს მშენებელ პავლე ობუხოვის გვარისაგან. 1738 წელს სანქტ-პეტერბურგის მშენებლობის კომისიამ ხიდს საარის ხიდი უწოდა. აღნიშნულის ახელი ხალხში ვერ დამკვიდრდა და მას კვლავ ობუხოვის ხიდს უწოდებდნენ. 

## ისტორია 
პირველი ხის ხიდი მდინარე ფონტანკაზე თანამედროვე მოსკოვის პროსპექტზე ააგეს 1717 წელს. 

1785 წელს ხის ხიდის ადგილზე ახალი, ამჯერად უკვე ქვის ხიდი ააშენეს. აღნიშნული ხიდი იყო მდინარე ფონტანკაზე მდებარე შვიდი ტიპური ხიდიდან ერთ-ერთი. წყაროების უმრავლესობა ხიდის ავტორად ფრანგ არქიტექტორს ჟ.-პ. პერონეს ასახელებს (თუმცა დოკუმენტალურად ეს არ დასტურდება). ხიდი იყო სამმალიანი შუა მალა იხსნებოდა. 1865 წელს ინჟნერ მიხაილოვის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს გამხსნელი მალა შეცვალეს და მუდმივი მალა დააყენეს.

1930-იან წლებში დადგა ხიდის გადაკეთების საჭიროება. ხიდი გაფართოეს.  1937 წელს საპროექტო კანტორამ დაიწყო ახალი ხიდის პროექტის შედგენა. ავტორები გახდნენ ინჟინერი ვლადიმირ ვლადიმირის ძე დემჩენკო და არქიტექტორი ლევ ალექსანდრეს ძე ნოსკოვი. 1939 წელს ხიდი გაიხსნა მოძრაობისათვის.

## ლიტერატურა
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга - Петрограда - Ленинграда.. — Л.: Стройиздат, Ленингр. отд-ние, 1986. — 280 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 332. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 88. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Антонов Б. И. Мосты Санкт-Петербурга. — СПб.: Глагол, 2002. — 192 с. — ISBN 5-89662-019-5.

## რესურსები ინტერნეტში
* Обуховский мост на сайте Мостотреста

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
ეპიფანე (დუმენკო)

**ეპიფანე (დუმენკო)** (ერისკაცობაში — **სერგი პეტრეს ძე დუმენკო**,  დ. 3 თებერვალი, 1979, ვოლკოვო, ივანოვკის რაიონი, ოდესის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი სასულიერო მოღვაწე. კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი 2018 წლის 15 დეკემბრიდან.

კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტობამდე იყო უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (კიევის საპატრიარქოს) ეპისკოპოსი, პერეიასლავისა და ბელოცერკვის მიტროპოლიტი (2010-2018 წწ.).

არის ღვთისმეტყველების დოქტორი. კიევის მართლმადიდებელი ღვთისმეტყველების აკადემიის რექტორი და ბიბლიური და ფილოლოგიური კათედრის პროფესორი. უკრაინის ჟურნალისტების ეროვნული საზოგადოებისა და ჟურნალისტების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი.

## ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი ეპიფანე 1979 წლის 3 თებერვალს, სოფელ ვოკლოვოში, ივანოვკის რაიონში, ოდესის ოლქში დაიბადა. სწავლობდა სოფელ ძველ ჟადოვაში, ჩერნოვიცის ოლქში. 2007 წლის დეკემბერში, წმიდა მიქაელის მონასტერში ბერად აღიკვეცა ეპიფანეს სახელით. 2008 წლის მარტში იგი კიევის წმინდა მიქაელის ვიდუბიცკოს მამათა მონასტრის წინამძღვარია, ამავე წლის მაისიდან კიევის ეპარქიის საქმეთა მმართველი. 2009 წელს იგი ეპისკოპოსად გამოარჩიეს და აგრეთვე კიევის საღვთისმეტყველო აკადემიის რექტორი გახდა. 2012 წლის იანვარში პატრიარქ ფილარეტის მიერ აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში. იმავე წელს მეუფე ეპიფანე გახდა ღვთისმეტყველების დოქტორი და სათავეში ჩაუდგა სინოდალურ განყოფილებას სასულიერო განათლების საკითხებში. მოგვიანებით იგი გამოარჩიეს პატრიარქ ფილარეტის მოსაყდრედ მისი გარდაცვალების ან ავადმყოფობის შემთხვევაში. 

## ლიტერატურა
* გაზეთი "საპატრიარქოს უწყებანი", 20-26 დეკემბერი, #38, გვ. 17-18.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ცეკვის ჭირი (1518)

250px|მინი|მარჯვნივ|ცეკვის ჭირი
**1518 წლის ცეკვის ჭირი**, **ცეკვის ეპიდემია** — ცეკვის მანიის შემთხვევა, რომელსაც ადგილი ჰქონდა საღვთო რომის იმპერიის ქალაქ სტრასბურგში (ელზასი, დღ. საფრანგეთი), 1518 წლის ივლისში. 400-მდე ადამიანი გაუჩერებლად ცეკვავდა რამდენიმე დღის მანძილზე, დაახლოებით ერთი თვის პერიოდში. ამ გაუჩერებელმა ცეკვამ გამოიწვია მათი ნაწილის სიკვდილი გულის შეტევის, ინსულტისა და დაქანცულობის გამო. ეს უკანასკნელი დაახლოებით 4–6 დღე გაგრძელდა. ერთი კვირის განმავლობაში 34 ადამიანი შეუერთდა მას, ხოლო ერთ თვეში მათმა რიცხვმა 400-ს მიაღწია. ისინი უპირატესად ქალები იყვნენ. ერთი მოხსენება მიუთითებს, რომ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ჭირი კლავდა დაახლოებით თხუთმეტ ადამიანს დღეში. თუმცა, ამ დროის სტრასბურგის წყაროებში არ არის აღნიშნული გარდაცვლილთა რიცხვი.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* "Dancing death" by John Waller. BBC News. 12 September 2008.
* "The Dancing Plague of 1518"  by Doug MacGowan. Historic Mysteries. 28 June 2011.

## სქოლიო 
კატეგორია:1518 წელი ევროპაში
კატეგორია:დაავადებები უცნობი წარმოშობით
კორეის ეროვნული ფოლკლორული მუზეუმი

**კორეის ეროვნული ფოლკლორული მუზეუმი —** სამხრეთ კორეის ნაციონალური მუზეუმია, რომელიც მდებარეობს სეულში, ჯონგონ-გუ-ში, გიოუნგბოკგუნგის სასახლეში, და იყენებს კორეის ხალხის ტრადიციულ ისტორიას, ისტორიული ობიექტების რეპლიკაციებს.
### ისტორია  
მუზეუმი დააფუძვნა 1945 წლის 8 ნოემბერს აშშ-ის მთავრობამ და იგი გაიხსნა 1946 წლის 25 აპრილს ქალაქის ადმინისტრაციულ მემორიალურ დარბაზში. როდესაც მუზეუმი გაერთიანდა კორეის ეროვნულ მუზეუმთან , მისი 4,555 ხელოვნების ნიმუში შეგროვდა ამ უკანასკნელის მთა ნამანის ადგილას. 1975 წელს, როდესაც ეროვნული მუზეუმი გადაინაცვლა გონგბუკგუნგის პალასში , იგი გადავიდა თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შენობაში. 1993 წელს გაიხსნა მისი ამჟამინდელი ადგილსამყოფელი, რომელიც იყო კორეის ეროვნული მუზეუმის ყოფილი ადგილსამყოფელი. შენობის დიზაინი ეფუძნება სხვადასხვა ისტორიულ შენობებისას სამხრეთ კორეის ირგვლივ.
### კოლექცია 
მუზეუმი მოიცავს სამ ძირითად საგამოფენო დარბაზს  98,000-ზე მეტი ნიმუშით: კორეის ისტორიაში წარმოდგენილია კორეის ძეგლების ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველი მასალები პრეისტორიული პერიოდისგან 1910 წელს ჩოსონის დინასტიის ბოლომდე; რომელიც მოიცავს: კორეის ცხოვრების სტილს, რომელიც გვიჩვენებს კორეის გლეხების ისტორიას უძველესი დროიდან; და კორეის სიცოცხლის ციკლს, რომელიც კორეის კულტურაში კონფუციანელობის ღრმა ფესვებს ასახავს და თუ როგორ გაზარდა ამ იდეოლოგიამ კულტურის საბაჟო უმეტესობა.
#### რესურსები ინტერნეტში 
*https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Korea
*https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_museums_in_Seoul
*https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_museums_in_South_Korea
*http://asemus.museum/museum/national-folk-museum-of-korea/ 

კატეგორია:საბავშვო მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია

**უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია** () — უკრაინის ადგილობრივი ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც შეიქმნა უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიების გაერთიანებულ კრებაზე 2018 წლის 15 დეკემბერს. კრებაში მონაწილეობდა: უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (კიევის საპატრიარქო), უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქო).

მიღებული წესდების თანახმად, ეკლესიას უხელმძღვანელებს პირი რომლის ტიტულიც იქნება „კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი“. 2018 წლის 15 დეკემბრიდან ამ თანამდებობას იკავებს პერეიასლავისა და ბელოცერკვის ყოფილი მიტროპოლიტი ეპიფანე.

უკრაინის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ავტოკეფალიის ტომოსი მიიღო 2019 წლის 6 იანვარს მსოფლიო პატრიარქ ბართოლომეოსისაგან, რასაც ადასტურებდნენ საინფორმაციო საშუალებები ჯერ კიდევ გასული წლის დეკემბერში.

2023 წლის 24 მაისს ეპისკოპოსთა საბჭომ გადაწყვიტა მთლიანად გადასულიყო შესწორებულ იულიუსის კალენდარზე და რომ ეს გადასვლა მოხდება 2023 წლის 1 სექტემბერს. ასევე გადაწყდა ადგილობრივი საბჭოს მოწვევა 2023 წლის 27 ივლისს, რომელიც საბოლოოდ დაამტკიცებს შესწორებულ იულიუსის კალენდარზე გადასვლას.

## გალერეა 

## იხილეთ აგრეთვე 
* უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალია

## სქოლიო
*
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
იზმაილოვის ხიდი

**იზმაილოვის ხიდი** () — ერთ-ერთი უძველესი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 72,5 მეტრი, სიგანე - 15,9  მ.

## მდებარეობა 
იზმაილოვის ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს ამაღლებისა და იზმაილოვის პროსპექტებს.

დინების ზემოთში მდებარეობს ობუხოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — წითელარმიელების ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურებია „ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი“, „სადოვაია“, „სენის მოედანი“,  „სპასკაია“.

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო იზმაილოვის პროსპექტის მიხედვით. 

## ისტორია 
ხის ხიდი ამ ადგილზე მოქმედებს 1738 წლიდან. 1786-1788 წლებში მდინარე ფონტანკის გრანტის სანაპიროს მოპირკეთების შემვეგ იგი ქვის ხიდად გადააკეთეს. ეს იყო შვიდი კოშკიანი ხიდიდან ერთ-ერთი, რომელიც აგებული იყო მდინარე ფონტანკაზე ტიპური პროექტით. 1782-1788 წლებში გენერალური გეგმის მიხედვით მდინარე ფონტანკაზე ააგეს შვიდი ხიდი სემიონოვის, ანიჩკოვის, ჩერნიშიოვის, ობუხოვის, იზმაილოვის, სემენოვისა და კალინკინის. ხიდები ააგეს ტიპური პროექტით, რომლის ავტორიც იყო ფრანგი არქიტექტორი ჟან-როდოლფ პერონე. 

ისევე როგორც სხვა ხიდებიც მდინარე ფონტანკაზე, იზმაილოვის ხიდიც სამმალიანი იყო, ხის შუა გასახსნელი მალით. 

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აუცილებელი გახდა იზმაილოვის ხიდის გაფართოება. 1861 წელს ხიდი გადააკეთეს ინჟინერ ვ. ვ. დიმანის პროექტის მიხედვით. ხიდის კოშკები მოანგრიეს, შუა გასახსნელი მალა შეცვალეს მუდმივი მალით, გააფართოეს სავალი ნაწილი და არქიტექტორ ა. ი. კრაკაუს წინადადებით გაუკეთეს მეტალის მოაჯირები. 

2007 წლისათვის იზმაილოვის ხიდი ავარიულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა და 2008 წელს დაკეტეს კაპიტალური რემონტისათვის.

## ლიტერატურა
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга - Петрограда - Ленинграда.. — Л.: Стройиздат, Ленингр. отд-ние, 1986. — 280 с.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 88. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Измайловский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Измайловский мост //Энциклопедия Санкт-Петербурга 

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
ერნესტ ტომპსონ სეტონი

**ერნესტ ტომპსონ სეტონი** (დ. **ერნესტ ევენ ტომპსონი**, 14 აგვისტო, 1860 — გ. 23 ოქტომბერი, 1946) — ამერიკელი ავტორი, ბუნებისმეტყველი, მხატვარი, Woodcraft Indians-ის დამაარსებელი (1902, შემდეგში ცნობილი როგორც Woodcraft League of America) და Boy Scouts of America-ის (BSA) ერთ-ერთი დამაარსებელი (1910). სეტონმა გავლენა მოახდინა ლორდ რობერტ ბადენ-პაუელზე, რომელმაც 1907 წელს სკაუტთა მოძრაობას ჩაუყარა საფუძველი. მის ცნობილ ნაწარმოებებს შორისაა: *The Birch Bark Roll* და *Boy Scout Handbook* (ბიჭ სკაუტთა სახელმძღვანელო). ამერიკის ბიჭი სკაუტების ტრადიციებში ამერიკელ ინდიელთა ელემენტების დანერგვა მისი დამსახურებაა. 

ერნესტ ტომპსონ სეტონი დიდხანს პრერიებში ცხოვრობდა და ცხოველთა სამყაროს აკვირდებოდა. 1890-1896 წლებში სეტონმა პარიზის სალონებში ცხოველთა ცხოვრების ამსახველი მრავალი ტილო გამოფინა. სეტონის კალამს ეკუთვნის მრავალი წიგნი: „მხეცები, რომელთაც მე შევიცნობ“, „დევნილთა ცხოვრება“, „პატარა ველურები“, „როლფი ტყეში“ და სხვ. ტომპპსონ სეტონი თავად ასურათებდა წიგნებს.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1860
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
კატეგორია:ამერიკელი ნატურალისტები
კატეგორია:ჯონ ბეროუზის მედლის მფლობელები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული აკადემიის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
წითელარმიელების ხიდი

**წითელარმიელების ხიდი** () — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 61,5 მეტრი, სიგანე - 4,5  მ.

## მდებარეობა 
წითელარმიელების ხიდი მდებარეობს კრიუკოვის არხის შესართავთან, ერთმანეთთან აკავშირებს კრიუკოვის არხის აღმოსავლეთ სანაპიროსა და ფონტანკის სანაპიროს. 

დინების ზემოთში მდებარეობს იზმაილოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ეგვიპტის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურებია „ტექნოლოგიური ინსტიტუტი“ (960 მ).

ხიდიდან იშლება სანქტ-პეტერბურგის სამების ტაძრის ხედი, რომელიც შენდებოდა 1828 წლიდან 1835 წლამდე არქიტექტორ ვ. პ. სტასოვის პროექტის მიხედვით.

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო ახლოს მდებარე წითელარმიელების ქუჩის მიხედვით. 

## ისტორია 
საფეხმავლო წითელარმიელთა ხიდი ააგეს 1956 წელს ლენინგრადელი ინჟინრის ა. ა. კულიკოვისა და არქიტექტორების პ. ა. არეშევისა და ვ. ს. ვასილკოვსკის პროექტის მიხედვით. კრიუკოვის არხის შესართავთან ხიდის აგების აუცილებლობა განაპირობა გათბობის მილების გაყვანამ მდინარე ფონტანკაზე. 

ხიდი ქმნის ერთიან არქიტექტურულ ანსამბლს კრიუკოვის არხზე მდებარე მოსაზღვრე ხიდთან ერთად. ანსამბლის მშენებლობა დასრულდა 1964 წელს, როდესაც მოსაზღვრე ხიდს რეკონსტრუქცია ჩაუტარეს, სადაც ასევე გათბობის მილები გაიყვანეს.

წითელარმიელების ხიდი სამმალიანია. თავისი კონსტრუქციით მსგავსია ახლოს მდებარე ინგლისურ ხიდთან. 

## ლიტერატურა
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Красноармейский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ეგვიპტის ხიდი

**ეგვიპტის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს პოკროვსკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 46 მეტრი, სიგანე - 27  მ. ხიდი არის ისტორიისა და კულტურის ძეგლი. 

## მდებარეობა 
ეგვიპტის ხიდი მდინარე ფონტანკას კვეთასვს ლერმონტოვის პროსპექტის გასწვრივ. 

დინების ზემოთში მდებარეობს წითელარმიელების ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ინგლისის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურია „ბალტიისკაია“ (1,1 კმ).

## სახელწოდება 
ხიდმა სახელწოდება მიიღო თავისი გაფორმების მიხედვით. ხიდი გაფორმებულია ძველი ეგვიპტური ორნამენტებით. დაპროექტების დროინდელ საბუთებში ხიდს ეწოდება „დიდი ჯაჭვის ხიდი“. 1928 წლიდან 1836 წლამდე — „ახალი ჯაჭვის ხიდი“, 1836 წლიდან 1867 წლამდე — „ეგვიპტის ჯაჭვის ხიდი“, ხოლო 1867 წლიდან — „ეგვიპტის ხიდი“.

## ისტორია 
ახალი ხიდის აგების აუცილებლობა მდინარე ფონტანკაზე განაპირობა ორმა ფაქტორმა: კალინკინისა და იზმაილოვის ხიდებს შორის დაშორებამ და სატრანსპორტო მოძრაობის გაუმჯობესებამ რაიონებს შორის. 

ახალი ხიდის პრექტი შეადგინა ინჟინერმა ვასილი ხრისტიანოვიჩმა. მშენებლობის დაწყების თარიღად ითვლება 1825 წელი. ხიდის ყველა მეტალის კონსტრუქცია დაამზადეს ჩარლზ ბერდის ქარხანაში. სფინქსების ქანდაკებაც ასევე ჩამოასხეს ბერდის ქარხანაში პავლე სოკოლოვის პროექტის მიხედვით. კვარცხლბეკები დაამზადეს პეტროზავოდსკში.

ხიდის გახსნის ცერემონიალი შედგა სამშენებლო სამუშაოების დასრულებამდე ერთი თვით ადრე. ხიდი გაიხსნა 1826 წლის 25 აგვისტოს. ხიდს აქვს მდიდრული არქიტექტურული გაფორმება „ეგვიპტურ სტილში“.

ეგვიპტის ხიდი ხალხის სამსახურში იყო 79 წელი. ამ ხნის განმავლობაში იგი რამდენჯერმე გაარემონტეს: 1866, 1876, 1887, 1894 და 1900-იან წლებში. 

1905 წლის 2 თებერვალს ხიდზე გვარდიის კავალერიის ესკადრონის გადასვლის მომენტში, ხიდი ჩაინგრა. შემთხვევა ადამიანური მსხვერპლის გარეშე დასრულდა. დაიღუპა მხოლოდ სამი ცხენი. დროებითი ხიდი გახსნეს 1905 წლის 16 აპრილს, რომელიც არსებობდა 1955 წლამდე.  

1989 წელს სფინქსის ერთ-ერთ ქანდაკებას დაეჯახა მანქანა, ძლიერი დარტყმის შედეგად ქანდაკება გადავარდა მდინარეში, მოგვიანებით სფინქსი ამოიღეს წყლიდან და გაარემონტეს. 

2004 წელს მიმდინარეობდა ხიდის კომპლექსური რესტავრაცია.

## ლიტერატურა
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Кочедамов В. И. Мосты Ленинграда. — Л.: Искусство, 1958. — 60 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* Египетский мост // СПб ГБУ "Мостотрест"
* Египетский мост  // Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები