open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თოვუზის საქალაქო სტადიონი

**თოვუზის საქალაქო სტადიონი** (აზერბ. Tovuz şəhər stadionu) — საფეხბურთო სტადიონი აზერბაიჯანის ქალაქ თოვუზში. 1979 წელს გაიხსნა ქალაქ თოვუზის მთავარი სტადიონი (აზერბაიჯანი). ეს არის აზერბაიჯანის ჩემპიონატის პირველი დივიზიონის საფეხბურთო კლუბის - „FC Turan Tovuz“– ის საშინაო არენა.

## ისტორია
**საბჭოთა პერიოდი**

აღნიშნული სტადიონი ექსპლუატაციაში იქნა 1979 წლის 5 სექტემბერს. გახსნის დღეს, ამხანაგური შეხვედრა გაიმართა გუნდებს შორის „მესული“ და „ნეფთჩი“. სტადიონის პირველი რეკონსტრუქცია ჩატარდა გახსნიდან ორი წლის შემდეგ, 1981 წელს . 

**ახალი ისტორია**

1992 წელს საფეხბურთო კლუბ „Turan“ - ის დამფუძნებელმა თოვუზელმა - ვიდადი ასადოვმა, გუნდის შექმნასა და ფორმირებასთან ერთად, სტადიონზე შეასრულა სარემონტო და სამშენებლო სამუშაოები. სტადიონზე პირველად დამონტაჟდა სადრენაჟე სისტემა და დამონტაჟდა სახურავი სტენდებზე. 2004 წელს, ტახირ იუსიფოვის ხელმძღვანელობით, ბაზა დასრულდა სტადიონის ტერიტორიაზე და დამონტაჟდა 6500 ადგილი.

**თანამედროვე პერიოდი**

სტადიონის ტერიტორიაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები გრძელდება. ბალახი შეიცვალა ხელოვნურით და გრძელდება ორი დამხმარე სავარჯიშო მოედნის მშენებლობა. შეკეთდა VIP ყუთი, ექსპლუატაციაში შევიდა ახალაშენებული პრესის ოთახები. სტადიონის ტერიტორიაზე დაინსტალირდება 4 IP კამერა, რომელთა დახმარებით ინტერნეტ მაუწყებლობა განხორციელდება მთელ მსოფლიოში.

## ლიცენზია
2013 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციების ასოციაციამ თოფუზის საქალაქო სტადიონის ლიცენზიის მოთხოვნით FIFA-ს მიმართა. მსოფლიო ორგანიზაციამ აზერბაიჯანული მხარის თხოვნას დადებითად უპასუხა და არენას ორ ვარსკვლავიანი კატეგორია მიანიჭა. თოვუზის სტადიონი გახდა ამ დონის სერთიფიკატის პირველი მფლობელი, რომელიც მიიღო აზერბაიჯანის რეგიონებში ხელოვნურ საფარიანმა სტადიონმა. საინტერესოა, რომ სტადიონზე ხელოვნური საფარი აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციის, ასევე უეფას მიერ გამოყოფილი თანხებით აზერბაიჯანში ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისთვის .

## საფეხბურთო კლუბი
ვიდადი ახმედოვის მიერ დაარსებული 1992 წლის 23 თებერვალს, ეს კლუბი იყო პირველი აზერბაიჯანული პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი, სახელწოდებით „Turan Tovuz“. ამასთან, 1997 წლიდან კლუბი ფინანსური სირთულეების გამო სულ უფრო მეტად ტრიალებს სხვადასხვა პოზიციებში. 2011–2012 წლების სეზონში. „ტურანმა“ აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში თავისი პოზიცია მე -11 ადგილზე დაასრულა, რაც კლუბის ისტორიაში ყველაზე დაბალი შედეგი იყო. 2012-2013 წლების სეზონში, თურანი, თავის ისტორიაში პირველად, უმაღლესი დივიზიონის ოცი წლის შემდეგ აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში გადავიდა. 2013 წელს კლუბის მფლობელებმა გადაწყვიტეს კლუბის სახელი შეეცვალათ და გახდა „Turan-T“. რამდენიმე თვის შემდეგ კლუბმა ძველი სახელი დაიბრუნა. 

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ აღნიშნულ კლუბს 2010 წელს რევაზ ძოძუაშვილი და 2014  წელს კი ბადრი კვარაცხელია წვრთნიდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Tovuz City Stadium
* Stadiums in Azerbaijan 
* Azerbaijan, Tovuz, City Stadium (PHOTO)

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
ბექა დარცმელია

**ბექა დარცმელია** (დ. 21 მარტი, 2000) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „ლოკომოტივის“ ნახევარმცველი. პირველი მატჩი კარიერაში 2018 წელს ჩაატარა

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონი

**ისმეტ გაიბოვის სტადიონი** (აზერბ. Ismət Qayıbov adına stadion)  —  ბაქოს ერთ-ერთი სტადიონია. ეს არის ალტერნატიული საშინაო არენა აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის „ნეფთჩის“ საფეხბურთო კლუბისთვის, ასევე კლუბის „კარადაგ ლოკბატანის“ მთავარი საშინაო არენა. სტადიონი მდებარეობს: აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოს საბუნჩინსკის რაიონში, იავერა ალიევის ქუჩაზე .

## ისტორია
2010 წელს დაიწყო ბაქოს ნეფთჩი ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, შეიცვალა ბალახის საფარი და გაორმაგდა მაყურებლის რაოდენობა და გახდა 5000 ადგილი 2500-ის ნაცვლად. ასევე დაგეგმილი იყო სასტუმროს აშენება, ახალი სავარჯიშო მოედნისა და ოფისის კლუბის მენეჯმენტისა და ადმინისტრაციისთვის . სტადიონის მწვანე ბალახი სამი მხრიდან გარშემორტყმულია დაფარული ტრიბუნებით.

სტადიონზე ბალახის საფარის შეცვლასთან დაკავშირებით, 2014 წლის ზაფხულიდან, ბაქოს ნეფტჩიმ კვლავ დაიწყო პრემიერ ლიგის საშინაო მატჩების ჩატარება ისმეტ გაიბოვის სტადიონზე . 

სტადიონი ასევე არის პირველი დივიზიონის კლუბის საშინაო არენა - „კარადაგ ლოკბატანის“-ის , ასევე ის არის აზერბაიჯანის ეროვნული გუნდის რამდენიმე საწვრთნელი მატჩის ადგილიც . 

2012 წლის 15 აგვისტოს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანისა და ბაჰრეინის ეროვნულ გუნდებს შორის, რომელიც დასრულდა მასპინძელთა გამარჯვებით 3: 0 .

21 წლის აზერბაიჯანის ნაკრებმა ამ სტადიონზე ითამაშა ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი მატჩები გერმანიისა და ინგლისის წინააღმდეგ, რომელსაც პირველად 2001 წელს უეფამ მიანიჭა ლიცენზია. ამ არენაზე ასევე ტარდება რეგიონალური თასის ტურნირის ჯგუფური ეტაპის მატჩები. სტადიონს აქვს სარწყავი ავტომატური სისტემა, დრენაჟი, სარბენი ბილიკები ოლიმპიურ ასპარეზზე, ასევე სპორტული დარბაზები. აქ ბავშვები და ახალგაზრდები ვარჯიშობენ ჭიდაობაში, სამბოში, კარატეში, ტაეკვონდოში, ძალოსნობაში და ფრენბურთში.

საფეხბურთო კლუბმა „ყარაბაღმა“ „ნეფთჩის“ მიმართა თხოვნით, რომ ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონი მიეწოდებინა ჩემპიონთა ლიგის მე-3 საკვალიფიკაციო ეტაპის საპასუხო მატჩისთვის ავსტრიული „ზალცბურგის“ წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Stadiums in Azerbaijan 

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის ფეხბურთი
კატეგორია: აზერბაიჯანის საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
ლენქორანის ქალაქის სტადიონი

**ლენქორანი ქალაქის სტადიონი** — აზერბაიჯანში მდებარე ქალაქ ლენქორანის მთავარი სტადიონი. აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრებისა და აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენა. ცენტრალური სტადიონი გაიხსნა 2006 წელს.

## ისტორია
ფეხბურთის სტადიონის ოფიციალური გახსნა, რომელიც აკმაყოფილებს უეფას სტანდარტებს და მოთხოვნებს, ჩატარდა 2006 წლის 11 აგვისტოს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის რეგიონში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, აზერბაიჯანის XV საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე ტურის მატჩების წინ, სადაც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ შემდეგი გუნდები ხაზარ-ლენქორანი და „ბაქოს ნეფთჩი“. ეს იყო პირველი მატჩი და ხაზარ ლენქორანმა 2:1 დაამარცხა ბაქოს ნეფთში. 

სტადიონის მშენებლობა მის პრეზიდენტს, პალმალის კორპორაციის მფლობელ ცნობილ აზერბაიჯანელ ბიზნესმენ მუბარიზ მასიმოვს 15 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი დაუჯდა . სტადიონის დირექტორი ხოჯატ ჰაჯიევია.

საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენის ტევადობაა 15,000 მაყურებელი და აზერბაიჯანში სიდიდით მესამე ადგილს იკავებს. სწორედ მათ მატჩებს ესწრება საშუალოდ გულშემატკივრების ყველაზე მაღალი რაოდენობა.

სტადიონი აგრეთვე ცნობილია, როგორც „Fırtınalar meydan“ („შტორმის არენა“); ეს სახელი კლუბის ადგილობრივი მხარდამჭერების, „Fırtına“-ს გამო ეწოდა .

2009 წლის 20 მაისს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ გუნდსა და უზბეკეთის 20 წლამდელთა ახალგაზრდულ გუნდს შორის.

მინი| ეპიზოდი აზერბაიჯანისა და უზებეკეთის ნაკრებებს (ახალგაზრდული) შორის გამართული მატჩიდან

აზერბაიჯანის ფეხბურთის ნაკრებმა აზერბაიჯანში ყველა საშინაო თამაში ჩაატარა 2009 წლის სექტემბრამდე ბაქოში. პირველად აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში, მან ოფიციალური საშინაო მატჩი გამართა ფინეთის წინააღმდეგ 2009 წლის 5 სექტემბერს,ლენქორანის ცენტრალურ სტადიონზე ბაქოს გარეთ, 2010 წლის მსოფლიო თასის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში. ეს მატჩი ისტორიაში შევიდა, როგორც აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო გუნდის პირველი მატჩი რეგიონის ქალაქ ბაქოს გარეთ.

ხაზარ-ლენქორანმა პირველი მატჩი გამართა ევროპულ ასპარეზზე საკუთარ სტადიონზე 2010 წლის 8 ივლისს. ევროპის ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოლდოვის „ოლიმპიასთან“ შეხვედრა 1:1 დასრულდა.

## სტრუქტურა
ცენტრალური სტადიონი აკმაყოფილებს უეფას ყველა სტანდარტს. აქ დამონტაჟებულია 25 კვადრატული მეტრის მსუბუქი დაფა. სტადიონს აქვს სპეციალური სათამაშო მოედნები ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისათვის. აღჭურვილია ბუნებრივი ბალახის საფარით. სტენდები დაფარულია .

## რესურსები ინტერნეტში
* Футбольные стадионы Азербайджана на сайте www.fussballtempel.net
* http://pfl.az/content.php?lang=az&page=16&nid=409 
* Фотографии стадиона в Ленкорани 

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის ფეხბურთი
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
ნიკოლოზ ჩუბინიშვილი

**ნიკოლოზ ჩუბინიშვილი** (დ. 22 იანვარი, 1964, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი.

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1991 წელს საქართველოს სახალხო მეურნეობის მართვის ინსტიტუტთან არსებული ბიზნესის უმაღლესი სკოლა. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ნიკოლოზ
გოჩა ჩხაიძე

**გოჩა ჩხაიძე** (დ. 6 მაისი, 1968 ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გოჩა
ზაქათალას ოლიმპიური სპორტული კომპლექსის სტადიონი

**ზაქათალას ოლიმპიური სპორტული კომპლექსის სტადიონი** — ქალაქ ზაქათალას მთავარი სტადიონი. აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ „სიმურგის“ საშინაო არენა. გაიხსნა 2008 წელს.

## ისტორია
სტადიონი აშენდა გალადუზუს (ზაქათალას) მიდამოებში, სადაც ადრე ძველი არენა იყო. სტადიონის მშენებლობისთვის გამოცხადებულ ტენდერში გაიმარჯვა ბულგარულმა კომპანია „Dynamic Resource“-მა, სწორედ ამ კომპანიამ შეადგინა სამშენებლო პროექტი, რომელიც შეკვეთილი იყო კომპანია „General Constructions“-ის მიერ. სამშენებლო სამუშაოები ჩატარდა 2006 წლიდან 2008 წლის აგვისტომდე. სულ დაახლოებით 10 მილიონი მანეთი (დაახლოებით 12,5 მილიონი აშშ დოლარი) დაიხარჯა სტადიონის მშენებლობისთვის.

## სტრუქტურა
სტადიონის სტრუქტურა მრავალფუნქციურია. კომპლექსის საერთო ფართობი 2.3 ჰექტარია. ტევადობაა 3500 მაყურებელი. VIP სტუმრების ცალმხრივი ტრიბუნა გათვლილია 181 ადამიანზე. მთავარი ველის ზომა ხელოვნური ტურფით 105x68 მეტრია. აქ არის რამდენიმე მცირე სავარჯიშო გაზონი, დიდი გათბობის სისტემა, 300 კუბური მეტრი წყლის ავზი, სადრენაჟე და ელექტრონული სარწყავი სისტემა. 

სტადიონი ასევე აღჭურვილია ხელოვნური განათებით, სარბენი ბილიკებით, ბილეთების სალაროებიუ, სპეციალური ადგილებით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის. სპორტული კომპლექსის ტერიტორიაზე განთავსებულია გუნდების და მსაჯების ოთახები, გასახდელები, დოპინგ–ტესტების ლაბორატორია, ინტერნეტ–კაფე, ბარი, VIP–ბარი, ექიმებისა და მასაჟის ოთახები, პრეს–ცენტრი, პრეს–ყუთი და კომენტატორების კაბინა .

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт футбольного клуба «Симург»

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
კატეგორია: ფეხბურთი აზერბაიჯანი
ჰეიდარ ალიევის სპორტული და საკონცერტო კომპლექსი

**ჰეიდარ ალიევის სპორტული და საკონცერტო კომპლექსი** (აზერბ. Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksi) — გაიხსნა ბაქოში 1990 წელს. გახსნის დღიდან, მან უმასპინძლა 40–მდე საერთაშორისო შეჯიბრს სხვადასხვა სპორტის სახეობებში. ის რესპუბლიკაში უდიდესი სპორტული ობიექტია, კომპლექსს აქვს ყველა აუცილებელი პირობა ძირითადი საერთაშორისო შეჯიბრებების ჩასატარებლად. კომპლექსის ტერიტორიაზე ყოველწლიურად ტარდება მრავალი სხვადასხვა ტურნირი, შეჯიბრება, საერთაშორისო გამოფენა, საკონცერტო და გასართობი პროგრამა.

## ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ კომპლექსის მშენებლობა 1977 წელს დაიწყო, სხვადასხვა მიზეზების გამო, იგი მხოლოდ 1990 წელს დასრულდა .

2006 წლის ნოემბერში დაიწყო კომპლექსის ტერიტორიაზე სარემონტო სამუშაოები, რომელიც განახორციელა აზერბაიჯანულ-სერბულმა ერთობლივმა საწარმო „Serb-Az“- მა. შენობის ფასადი საბერძნეთიდან ჩამოტანილი მოპირკეთების წინაშე აღმოჩნდა, ფასადის მინა ჩამოტანილი იყო ბელგიიდან. კომპლექსის პირველი და მეორე სართულები იტალიური გრანიტით მოპირკეთდა. საერთო ჯამში, სარემონტო და აღდგენითი სამუშაოებისთვის დაიხარჯა დაახლოებით 11,6 მილიონი მანათი (13,5 მილიონი დოლარი).

2015 წელს, პირველი ევროპული თამაშების წინა დღეს, კომპლექსი გაიხსნა დიდი სარემონტო სამუშაოების შემდეგ, რომლის დროსაც მთლიანად განახლდა გვირგვინის ფორმის შენობის ფასადი, რომელიც შედგებოდა სპეციალური საფარით მოპირკეთებული კონსტრუქციისგან. ფასადის მხატვრული განათების დიზაინისთვის დამონტაჟდა მრავალფეროვანი სპეციალური ნათურები და პროექტორები, შეიქმნა ავტომატური მართვის ცენტრი .

კომპლექსს, რომელიც ამჟამად 8000 ადამიანზეა გათვლილი, აქვს სასწავლო ოთახები, დამატებითი ოთახები და საკონფერენციო დარბაზები. ფასადის საერთო ფართობი 18 ათასი კვადრატული მეტრია.

ჰეიდარ ალიევის სპორტულ და საკონცერტო კომპლექსმა უმასპინძლა სხვადასხვა ღონისძიებებს და შეჯიბრებეს, მათ შორის:
რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის 23-ე ჩემპიონატი (2007 წლის ივნისი); რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის 25-ე ჩემპიონატი (2009 წლის მაისი); რიტმული ტანვარჯიშის მსოფლიო თასი (2003, 2004 და 2005 წლებში), ასევე რიტმული ტანვარჯიშის 27-ე მსოფლიო ჩემპიონატი; მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი კრივში (2007 წლის აგვისტო); მსოფლიო ჩემპიონატი თავისუფალ და ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში (2007 წლის სექტემბერი); ტაეკვანდოს ევროპის ჩემპიონატი (2007 წლის სექტემბერი); XXIV მსოფლიო სამხედრო ჩემპიონატი თავისუფალ და ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში (2006 წლის ოქტომბერი);

დაგეგმილი იყო, რომ 2009 წლის 26 სექტემბერს აქ გაიმართებოდა ცეკვა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი - 2009 წელს, მაგრამ მონაწილეთა მცირე რაოდენობისა და მაუწყებლობისთვის თანხის უქონლობის გამო, კონკურსი გადაიდო 2010 წლისთვის, შემდეგ კი იგი გაუქმდა (ან გადაიდო უვადოდ).

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт 23-го чемпионата Европы по художественной гимнастике, Баку

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
Lactarius indigo

***Lactarius indigo*** (ასევე ცნობილია როგორც **ლურჯი რძიანა სოკო**) — სოკოს ფართოდ გავრცელებული სახეობა, რომელიც ბუნებრივად იზრდება აღმოსავლეთ ჩრდილოეთ ამერიკაში, აღმოსავლეთ აზიასა და ცენტრალურ ამერიკაში; იგი ასევე დაფიქსირებულია სამხრეთ საფრანგეთში. გამოირჩევა ლურჯი ფერით, ამ სოკოს აქვს სასიამოვნო არომატი და ტკბილი-პიკანტური გემო. ქუდის დიამეტრი 5-15 სმ-მდე აღწევს, ფეხის სიგრძეა 2-8 სმ, ხოლო სიგანე 1-2,5 სმ-დე. სოკოს ეს სახეობა მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს რამდენიმე ქვეყნის ეროვნულ სამზარეულოში. იყიდება მექსიკის, ჩინეთისა და გვატემალას ბაზრებზე.

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* *Lactarius Indigo* YouTube-ზე

კატეგორია:რძიანა სოკოები
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია

**ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია** (აზერბ. Bakı tennis akademiyası) — ჩოგბურთის აკადემია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. მდებარეობს ქალაქის მე 8 მიკრორაიონში, იბრაგიმ დადაშევის ქუჩაზე, მუშაობს 2009 წლიდან. აკადემიის მშენებლობამ წელიწადზე ცოტა მეტი გასტანა, გახსნა, რომელზეც სიტყვით გამოვიდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა, 2009 წლის 5 მაისს გაიმართა.

2011 წლის 30 ივნისს მოხდა აკადემიის ცენტრალური ჩოგბურთის კორტის გახსნა, რომელშიც კვლავ მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა და მისმა მეუღლემ მეჰრიბან ალიევამ. ამ შენობის 5,5 ათასი კვადრატული მეტრი ფართობის აღმართვა ჯერ კიდევ 2010 წლის თებერვალში დაიწყო.

წარსულში იგი მასპინძლობდა ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციის ღონისძიებებს. 2017 წლის ბაქოში ისლამური სოლიდარობის თამაშების დროს, ბაქოს ჩოგბურთის აკადემია ტენისის შეჯიბრებების 11 დღის განმავლობაში ტარდებოდა. ეს არის აზერბაიჯანში აშენებული პირველი ჩოგბურთის აკადემია.

კომპლექსის 4070 კვადრატული მეტრი ფართობი ამ სპორტის ყველა პირობას შეიცავს. აქ აშენდა დიდი სიმძლავრის წყალსაცავი, სატუმბი სადგური, ელექტრო კონტროლის ოთახი და სატრანსფორმატორო ქვესადგური იტალიიდან იმპორტირებული აღჭურვილობით. ეს საშუალებები უზრუნველყოფს აკადემიის წყლისა და ელექტროენერგიის საიმედო მიწოდებას.

სახელმწიფოს მეთაურმა დაათვალიერა დახურული სასწავლო კორტები და გაეცნო აქ შექმნილ პირობებს. აქ ახალგაზრდები პროფესიონალების დახმარებით შეიტყობენ ჩოგბურთის საიდუმლოებებს. აკადემიაში ასწავლიან უცხოეთიდან მოწვეული მწვრთნელები. დახურული დარბაზი, რომლის სიგრძეა 126 მეტრი, სიგანე 36 მეტრია და 407 მაყურებელს იტევს, აკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს. თითოეული კორტის ფართი 670 კვადრატული მეტრია საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. დამონტაჟებულია გათბობისა და ვენტილაციის სისტემა, რომელიც თანამედროვე მოთხოვნებს აკმაყოფილებს, ადგილობრივი და საერთაშორისო კონკურსებისა და ტრენინგების ჩატარება წლის ყველა სეზონზე.

აკადემიას აქვს ყველა პირობა არა მხოლოდ ჩოგბურთის შეჯიბრებების, არამედ ფრენბურთის, ხელბურთის და მინიფეხბურთის შეჯიბრებების, ასევე კონცერტების მოწყობისთვის. ქვესადგურებში ასევე არის საცურაო აუზი და სპორტული დარბაზი. გარდა ამისა, აშენდა ცენტრალური უნივერსალური სტადიონი, რომლის საერთო ფართობია 2510 კვადრატული მეტრი 3000 მაყურებლისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ильхам Алиев открыл в Баку Теннисную академию — МТРК «Мир»
* Официальный сайт теннисного Кубка Баку
* НАЦИОНАЛЬНАЯ ТЕННИСНАЯ АКАДЕМИЯ

კატეგორია: აზერბაიჯანის ჩოგბურთი
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
წყალბურთის არენა (ბაქო)

მინი

**წყალბურთის არენა** (აზერბ. Su Polosu Arenası)  —  მდებარეობს სახელმწიფო დროშის მოედნის სამხრეთ ბოლოში ბაქოში (აზერბაიჯანი). არენა, პირველ რიგში წყალბურთის შეჯიბრებისთვის არის განკუთვნილი. წყალბურთის კომპლექსი გათვლილია თითქმის სამი ათასი ადგილისთვის. 2015 წელს არენაზე ჩატარდა წყალბურთის შეჯიბრებები 1-ლი ევროპული თამაშების ფარგლებში.

## ისტორია
პირველად, 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარემ მეჰრიბან ალიევამ განაცხადა, რომ ბაქოში წყალბურთის არენა აშენდება 2013 წლის 3 თებერვალს გამართული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის პირველ სხდომაზე, რომელსაც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი უძღვებოდა. ასევე გამოცხადდა, რომ წყალბურთის არენა აშენდება ბაქოში წყლის სპორტის ცენტრის გვერდით .

აღნიშნული წყალბურთის კომპლექსი ექსპლუატაციაში შევიდა 2015 წელს ევროპული თამაშების დაწყებამდე .

კომპლექსში შედის რამდენიმე აუზი  (ზომა თითოეულის 35 მ x 22 მ x 2 მ) და ასევე სავარჯიშო აუზი სპორტსმენებისთვის. 

ბაქოში ბავშვთა წყალბურთის განვითარების ისტორია ფესვებს იდებს გასული საუკუნის 50-იანი წლების შუა პერიოდში და ასოცირდება ცნობილი, მაგრამ ახლა უკვე გარდაცვლილი მწვრთნელის ასადულაევის სახელთან და ასევე სოლოვიევ სწორედ მათ დაიწყეს ბავშვთა წყალბურთის განვითარება ბაქოში.

წყალბურთი ბაქოში დინამიურად ვითარდება, მიუხედავად ყველა სირთულისა: ფინანსური მხარდაჭერის არარსებობა, სასწავლო ბაზებისა და სასწავლო ბანაკების ნაკლებობა, მაგრამ მწვრთნელები ყველაფერს აკეთებენ, რომ შექმნილი იყოს ყველაფერი გუნდისთვის გამოცდილებისა და პროფესიონალიზმის მოსაპოვებლად.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт первых Европейский игр 2015 в Баку
* Азад Рагимов: Спорт способствует здоровью будущего поколения в Азербайджане 
* ბაქოს წყალბურთის არენა 
* წყალბურთი ბაქოში 

კატეგორია: წყალბურთი აზერბაიჯანში
კატეგორია: აზერბაიჯანი
კონუსური ხარისფაშვა

**კონუსური ხარისფაშვა** () — ხარისფაშვას გვარის სოკო ხარისფაშვასებრთა ოჯახისა.

პირველად აღწერა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1818 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

* 
* 

## აღწერა
ქუდის ქუდის სიმაღლე — 8 სმ-მდე აღწევს, სიგანე — 5 სმ-მდე. კონუსის ფორმა აქვს, ზოგჯერ კვერცხისებრია; ზედაპირი ფიჭისებრი ნაოჭებითაა დაფარული, ნაოჭებში მეორადი ტიხრებია განვითარებული; კიდეები — ფეხთან შეზრდილი; მოყვითალო მურა, უფრო მუქი ან იმავე ფერის ნაოჭებიანი კედლებით. ქუდის ზედაპირზე განვითარებული ჰიმენალური შრე შედგება ცილინდრული ზომის 200-250×15-20 მკმ. ჩანთებისგან, რომლებშიც 8 სპორაა მოთავსებული.

რბილობი — თეთრი ან კრემისფერი, თხელი ცვილისებრი, ნაზი და მყიფე. სწრაფად შრობადი, ფეხს ქვემოთ წყალწყალა, გამოხატული სუნისა და გემოს გარეშე.

ფეხი — მოთეთრო, ცილინდრული, ფუყე; სიმაღლეში — 2-4,5 სმ, სიგანეში — 1,5-3 სმ.

სპორები — ელიფსური, გლუვი, უფერული, ზომით 18-20×10-15 მკმ.

## გამოყენება
ითვლება პირობითად საჭმელ სოკოდ. მოხარშვამდე წვრილად უნდა დაიჭრას და გაითუთქოს მდუღარე წყალში 5-10 წუთის განმავლობაში, ხოლო წყალი გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა. 

## გავრცელება
იზრდება ნიადაგზე, ხშირ შემთხვევაში ერთეული ეგზემპლარების სახით ფიჭვნარებში, ნაძვნარებსა და შერეულ ტყეში აპრილის შუა პერიოდიდან ივნისის დასაწყისამდე.

## მსგავსი სახეობები
* *Morchella elata* პირობითად საჭმელი სოკოა, რომელიც განსხვავდება უფრო დიდი ზომის ნაყოფსხეულითა და ფერით.

## ლიტერატურა
*
* Мир растений : в 7 т. / Под ред. академика А.Л. Тахтаджяна. Т.2. Слизевики. Грибы — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1991. — 475 с. (Стр. 183).
* Аурел Дермек. Грибы. — Братислава: Словарт, 1989. — С. 46.

## რესურსები ინტერნეტში
**Morchella conica* — Toadstool

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ხარისფაშვისებრნი
კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
ბორის ღოღობერიძე

**ბორის ღოღობერიძე** (დ. 26 იანვარი, 1884, ქუთაისი — 21 აპრილი, 1954) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1919), პროფესორი (1930). 

## ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1921 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1920-1922 წლებში დროებით ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიისა და სასამართლო მედიცინის კათედრას. 1932 წლიდან იყო პედიატრიის, ხოლო 1942 წლიდან გარდაცვალებამდე პედიატრიის, სან-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის გამგე. 1924-1925 წლებში საქართველოში პირველმა გამოიყენა სისხლის გადასხმა მეან-გინეკოლოგიის დაავადებათა დროს.

## ნაშრომები
შეისწავლიდა მშობიარობის გაუტკივარების, ქალის უნაყოფობის, სისხლის გადასხმის საკითხებს. მისი ხელმძღვანელობით კლინიკაში მზადდებოდა სამკურნალო (ანტილუეინური, ანტიოვრიული, ანტიტესტიკულარული) შრატები. შეადგინა მეანობის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე. 

*მრავალნაყოფიანი ორსულობა, თბილისი, საქმედგამი, 1951
*მშობიარობის გაუმტკივნეულება, თბილისი, 1938
*ოპერაციული გინეკოლოგია, თბილისი, 1937
*მუცლის ღრუში ორსულობის საკითხისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ., 1930
*საშვილოსნოს დამატებით რქაში Haematometr-ის დიაგნოზისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ., 1929
*ოპერაციული მეანობა, ტფილისი, 1927

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
იაკობ ღოღობერიძე

**იაკობ ღოღობერიძე** (დ. 17 ივლისი, 1898, პატარა ჯიხაიში — 6 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1967), ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949). 

## ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი. მუშაობდა სხვადსახვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე, პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1944-1968) და თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1947-1951). 1951 წელს „დარბაზის" ტიპის გადახურვის დამუშავებისა და დანერგვისათვის მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გაბალას ქალაქის სტადიონი

**გაბალას ქალაქის სტადიონი** — ქალაქ ქაბალას მთავარი სტადიონი. აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ გაბალას საშინაო არენა. გაიხსნა 1985 წელს.

## ისტორია
გაბალას სტადიონი 1985 წელს აშენდა ადგილობრივი თამბაქოს ქარხნის ბაზაზე. კომპლექსის საერთო ფართობი 6 ჰექტარია. მთავარი სტადიონის გარდა, კომპლექსის ტერიტორიაზე კიდევ რამდენიმე სარეზერვო ადგილია. 2005 წელს დაიწყო მნიშვნელოვანი სარემონტო და სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. დამონტაჟდა 2000 პლასტმასის სკამი, გაზონი განახლდა. 2006 წელს აშენდა თანამედროვე გასახდელები, სპორტული დარბაზი და სტადიონის და მის მთლიან ტერიტორიაზეწყალმომარაგება დამყარდა არტეზიული ჭების გამოყენებით. 2007 წელს დაიწყო შემცვლელი სტადიონის, ახალი ტრიბუნების, ელექტრონული ტაბლოების დამონტაჟება. ამის პარალელურად, დაიწყო სარეზერვო ადგილების მშენებლობა ხელოვნური ტურფით.

საფარი ბუნებრივია და მუშაობს ქვედა გათბობის სისტემით.

გაბალას სტადიონის ტერიტორიაზე მოქმედებს: მთავარი სტადიონის ტერიტორია (ბუნებრივი, გათბობის სისტემით); სათამაშო მოედანი ახალგაზრდული გუნდებისათვის (ბუნებრივი საფარით); სავარჯიშო ადგილები (3 ერთეული, ბუნებრივი სააფარით) და ასევე სავარჯიშო ადგილები (2 ცალი, ხელოვნური საფარით). მოედნის საფარი გაბალას საფეხბურთო კომპლექსში ერთ-ერთი გამორჩეულია მთელს რეგიონში. 

2018 წლის ბოლო დღეებში გაბალას სპორტული კლუბის წარმომადგენლებმა საფეხბურთო გუნდებსა და სპორტის სხვა სახეობებში თავიანთი ძალა გამოსცადეს არაერთ შეჯიბრში. სპორტსმენებმა წელი წარმატებით დაასრულეს როგორც საფეხბურთო მოედნებზე, ასევე სხვა სპორტულ ობიექტებში. წითელ-შავებმა მოახერხეს თავიანთი გულშემატკივრების მოწონება დაიმსახურეს როგორც გუნდურ, ისე ინდივიდუალურ შეჯიბრებში.

## ევრო ტურნირები
გაბალას სტადიონმა უმასპინძლა ევროტურნირების მატჩებს.

უეფას ევროპის ლიგა

2015 წელი -  „გაბალა“ - „შიროკი ბრიგეგი“ (ბოსნია და ჰერცეგოვინა) 0:2

2016 წელი - „გაბალა“ - „დინამო“ (თბილისი, საქართველო) 2:1

2018 წელი -  „გაბალა“ - „პროგრე“ (ლუქსემბურგი) 0:2

გუნდის დებიუტი ევროთასებზე 2014 წლის ზაფხულში შედგა. აზერბაიჯანული გუნდი მეორე მცდელობიდან გავიდა უეფას ევროპის ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე. გაბალა, აზერბაიჯანული ფეხბურთის ისტორიაში პირველი კლუბი იყო, რომელმაც მიაღწია ზედიზედ ოთხ ეტაპს, გამორიცხა ისეთი კლუბები, როგორიცაა დინამო (თბილისი, საქართველო), „კუკარიცკი“ (სერბეთი), „აპოლონი“ (კვიპროსი) და „პანათინაიკოსი“ (საბერძნეთი). ამ ისტორიულმა წარმატებამ ჩვენს კლუბს საშუალება მისცა ჯგუფში ეთამაშა ბორუსია (დორმუნდი, გერმანია), პაოკ (საბერძნეთი) და „კრასნოდარი“ (რუსეთი).

რაც შეეხება უეფას ახალგაზრდული ლიგაზე კი, შემდეგი მატჩები ჩატარდა გაბალას სტადიონზე:

2017 წელი - „გაბალა“ - „დინამო“ (მოსკოვი, რუსეთი) 0:2

ამჟამად გაბალას ქალაქის სტადიონზე 30-მდე თანამშრომელი მუშაობს. სტადიონის დირექტორი არის მუბარიზ აჰმადოვი.

## რესურსები ინტერნეტში
* официальный сайт футбольного клуба габала

კატეგორია: აზერბაიჯანის სტადიონები
კატეგორია: გაბალას არქიტექტურა
ვანო ჩხარტიშვილი

**ივანე (ვანო) ჩხარტიშვილი** (დ. 30 იანვარი, 1964, ოზურგეთი) — ქართველი ბიზნესმენი, ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი.

1980-1982 წლებში ლიხაურის ჩაის ფაბრიკის მუშა. 1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1987 წელს სახელმწიფო სტატისტიკის მახარაძის რსგს ეკონომისტი. 1987-1990 წლებში თბილისის საქალაქო საბჭოსთან არსებული ახალგაზრდული გაერთიანების დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო თბილისის სამგორის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილე. 1991-1993 წლებში – საქართველოს ბაზისბანკის კრწანისის განყოფილების მმართველი. 1993-1994 წლებში იყო სააქციო კომერციული ბანკი კრწანისის გამგეობის თავმჯდომარე. 1994-1995 წლებში საქართველოს სახელმწიფო კომერციული შემნახველი ქართული ბანკის გამგეობის თავმჯდომარე. 1995-1996 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თანათავმჯდომარე. 1996-1997 წლებში იყო სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 1997-1998 წლებში ამავე ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თანათავმჯდომარე. 1998-1999 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბოს თავმჯდომარე. 1999-2000 წლებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2000-2001 წლებში საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრი. 2001-2004 წლებში იყო საქართველოს გადამხდელთა კავშირის თანათავმჯდომარე. 2002-2003 წლებში სს გაერთიანებული ქართული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2003-2004 წლებში სამაუწყებლო ტელეკომპანია მზის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ოზურგეთის მაჟორიტარი), საინიციატივო ჯგუფი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
ივანე
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აგბილთა მავზოლეუმი

მინი

**აგბილთა მავზოლეუმი** — აზერბაიჯანის ყუბის რაიონის სოფელ აგბილში, ძველ სასაფლაოზე მდებარე სამი მავზოლეუმი.

## შაჰ მურადის მავზოლეუმი
კვადრატული ფორმის მავზოლეუმი პატარა პორტალი იყო, რომელსაც საკუთარი ანტისები ჰქონდა. მავზოლეუმის შიგნით იყო 2,7x2,7 მეტრი დიამეტრი. 0.43x0.48 მ ზომის წარწერა, რომელიც თარიღდება ახ.წ. 940 წელს (გრიგორიანული კალენდრით 1553 წ.), შეიცავს მისი მკვიდრის შაჰ მურადის სახელს . იგი მთლიანად განადგურდა.

## რვაკუთხა მავზოლეუმი
შემორჩენილ კიდევ ერთ მავზოლეუმს აქვს რვაკუთხედის ფორმა. მავზოლეუმი საინტერესოა ჩრდილოეთ და სამხრეთ აზერბაიჯანის მავზოლეუმების შესასწავლად, ვინაიდან იგი XVI საუკუნეშიც აშენდა, იმ პერიოდის განმავლობაში, რომელსაც მცირე რაოდენობით შემორჩა ძეგლები .

მისი აგურის კედლები პატარა პოდიუმის თავზე აღმართულია. მისი კედელი და ფუძე იგივე ზომის იყო. ეს ჩანს ირანული აზერბაიჯანის ზოგიერთ მავზოლეუმში, რომლებიც აგურითაა ნაგები.

მისი ერთ-ერთი მახასიათებელია ის, რომ მას შიგნით აქვს 2.8x2.8 მეტრიანი კვადრატული გეგმა, თუმცა ის გარედან რვაკუთხაა. შესასვლელი სამხრეთიდან არის. დანარჩენ სამ მხარეს აშენებულია ნიშები, რომელთა ზომაა 76x50 სანტიმეტრი. მავზოლეუმი აგებულია მიწის დონეზე და აქვს „სამარხის ტიპი“, რაც ნიშნავს, რომ მასში საძვალე არ არის .

გერმანელმა აღმოსავლეთმცოდნე იოჰანეს ალბრეხტ ბერნჰარდ დორნმა, რომელმაც XIX საუკუნეში შეისწავლა ეს მავზოლეუმები, გადაწერა წარწერა. სამსტრიქონიანი არაბული წარწერის თარგმანი შემდეგია:

„ჩემო მონებo, ნუ დაიდარდებთ ალლაჰის წყალობას. მართლაც, ალლაჰ აპატიებს ყველა ცოდვას, რადგან ის მაპატიებს, მოწყალეა. ეს შენობა აშენდა სულთან ხალილ-ულლაჰის ვაჟისთვის - ალაჰმა სამუდამოდ გააგრძელოს მისი ბედი და ბედნიერება - შაჰ მურადი, შეიხი მაზიად ჰაჯა, შეიხ ბაიაზიდი - ალაჰმა აპატიოს მას და ყველა მორწმუნეს - ცხრაას ორმოცდამეოთხე წელს (1533-1534 წელი)" .

მესამე მავზოლეუმი მცირეა. მართკუთხა გეგმის უმოკლესი მხარე (2,80x2,62 მეტრი) რქების სახით 1,2 მეტრამდე გაიზარდა. ის პატარა საცხოვრებელი კორპუსის მსგავსია .

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: აზერბაიჯანის არქიტექტურა
გიორგი ცაგარეიშვილი

**გიორგი (გია) ცაგარეიშვილი** (დ. 7 მარტი, 1969, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნის სპეციალობით, ხოლო 1999 წელს იმავე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ასპირანტურა. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „მემარჯვენე ოპოზიცია, მრეწველები, ახლები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გაერთიანებული ოპოზიცია (ეროვნული საბჭო, მემარჯვენეები)“. საარჩევნო ბლოკმა უარი თქვა მანდატებზე, თუმცა ცაგარეიშვილი შევიდა პარლამენტში. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.

2021 წლის 24 დეკემბერს კახა კუჭავას გადადგომისა და საპარლამენტო მანდატის დატოვების შემდეგ გახდა პარლამენტში მისი ადგილმონაცვლე „ქართული ოცნების“ სიით.

2024 წლის 19 ივნისს ცაგარეიშვილი საქართველოს დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილედ დაინიშნა. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გიორგი
კატეგორია:ქართველი იურისტები
აზერბაიჯანის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი

მინი

**აზერბაიჯანის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი** (აზერბ. Abdulla Şaiq adına Azərbaycan dövlət kukla teatrı)  — აზერბაიჯანის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი ბაქოში, აბდულა შაიგის სახელობისაა.

## ისტორია
შენობა, რომელშიც ამჟამად თოჯინების თეატრია განთავსებული, პოლონელმა ინჟინერმა ჯოზეფ პლოშკომ ააშენა კინოთეატრის ფენომენისთვის 1910 წელს. 1921 წელს, არქიტექტორ ზივარ ბეკ ახმედბეკოვის მონაწილეობით, ჩატარდა სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოები, ასევე დაანგრიეს მუზების ქანდაკებები - ხელოვნების პატრონაჟი, რომლებიც ამშვენებდა შენობის ფასადს. ამის შემდეგ, შენობაში სხვადასხვა დროს განთავსდა თეატრები „სატირის თეატრი“, „თურქეთის მუშათა და გლეხთა თეატრი“, „მუსიკალური კომედიის თეატრი“, სოფლის მეურნეობის მუზეუმი, მოგვიანებით შენობა გადავიდა სსრკ სახალხო არტისტის რაშიდ ბებუთოვის სიმღერის თეატრის რეპეტიციებისთვის. 

მინი|კინოთეატრი „ფენომენი“, 1912 წელი

აბდულაჰ შაიგის სახელობის ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო თოჯინების თეატრს საფუძველი ჩაუყარა მოლა აგა ბაბირლიმ. ამ თეატრის პირველი წარმოდგენა იყო ნაჩვენები იქნა 1932 წელს (სპექტაკლი სახელწოდებით „ცირკი“). წლების განმავლობაში თოჯინების თეატრი ფუნქციონირებდა, როგორც დამოუკიდებელი თოჯინების თეატრი, ან ბაქოს ფილარმონიის ნაწილი. 1964 წლის აპრილში შენობა საბოლოოდ გადაეცა თოჯინების თეატრს. თეატრს აქვს ორი განშტოება: აზერბაიჯანული და რუსული. 1975 წლიდან მოყოლებული, თეატრმა ბავშვთა წარმოდგენებთან ერთად მოზრდილებისთვისაც შექმნა  წარმოდგენები. თოჯინების თეატრის გუნდს არაერთხელ აქვს მონაწილეობა მიღებული ევროპასა და აზიის თეატრალურ ფესტივალებში. თეატრს 200 ადგილი აქვს. თეატრის მისამართი: ნეფნიანიკოვის გამზირი 36.

თავდაპირველად, თეატრში იდგმებოდა აზერბაიჯანელი, რუსი და დასავლეთევროპელი დრამატურგების პიესები (გამარტივებული ფორმით), საგანმანათლებლო ნამუშევრები აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ლიტერატურის მოტივებზე: „ჰაჯი გარა“, „ალმასი“ (ჯაბარლი), „დიდი ივანე“, „ალექსანდრე და მწყემსი“ (წარმოდგენა)", „ჯუჯა“, „ნარგიზი“ (სეიძადე) და სხვები.

60-იანი წლებიდან ის ზრდის თავის თეატრალურ რეპერტუარს მცირეწლოვანი ბავშვებისა და სკოლის მოსწავლეების დონეზე. 1975 წლიდან თეატრმა ასევე მოაწყო სპექტაკლები მოზრდილებისთვის. „სამი ზღაპარი“ (აბდულა შაიგი), „მშვენიერი ფატმა“ (დილბაზი), „დროა ხარბი იყოს“ (სამადოვი), „თხის შურისძიება“ (აბასოვი), „ტყუპი ძმები“ (ზია), „ვისი სახლი არის ეს?“ (ჰეიდარი), „ტყის ზღაპარი“ (მუტალიბოვი) და  სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Кукольный театр
* 
* История здания Азербайджанского государственного театра кукол 

კატეგორია: აზერბაიჯანის თეატრები
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:თოჯინების თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
გიორგი ცანავა

**გიორგი ცანავა** (დ. 13 მარტი, 1954, წალენჯიხა) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

1980 წელს დაამთავრა ქ. კალინინის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წალენჯიხია მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „მემარჯვენე ოპოზიცია, მრეწველები, ახლები“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:წალენჯიხაში დაბადებულები
გიორგი
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ლევან ღოღობერიძე

**ლევან დავითის ძე ღოღობერიძე** (დ. 17 ივლისი, 1898, გოჩაჯიხაიში — გ. 1937, თბილისი) — ქართველი რევოლუციონერი, საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, რეპრესირებული, რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის მამა.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტროგრადის პოლიტექნიკუმი. 1915 წლიდან რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა ჯარში. 1917 წელს თბილისში თანამშრომლობდა გაზეთ „კავკაზსკი რაბოჩიში“. 1918-1920 წლებში ბაქოში მოღვაწეობდა: იყო ბაქოს რევკომის თავმჯდომარე (1920), შემდეგ ნიჟნი-ნოვგოროდის საგუბერნიო პოლიტსაგანმანათლებლო განყოფილების გამგე, პარტიის ნიჟნი-ნოვგოროდის საგუბერნიო კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გახდა თბილისის რევკომის თავმჯდომარე; პარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივანი (1922); 1923-1924 წლებში იყო საქართველოს სსრ სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 1926-1930 წლებში პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის მდივანი. 1930-1934 წლებში სწავლობდა მოსკოვში წითელი პროფესურის ინსტიტუტში; 1934 წლიდან პარტიის ეისკის რაიკომის მდივანი, ქარხანა „როსტრესელმაშის" პარტკომის მდივანი; იყო პარტიის XV-XVI ყრილობის დელეგატი. 1936 წელს დააპატიმრეს, 1937 წელს სიკვდილით დასაჯეს. მისი მეუღლე ნუცა ღოღობერიძე გადაასახლეს.

ავტორია ნაშრომისა „ქართული ემიგრაცია და ანტისაბჭოთა პარტიების მუშაობა“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
საპატიო დაკრძალვის ხეივანი ბაქოში

მინი

**საპატიო დაკრძალვის ხეივანი ბაქოში** () — სასაფლაო, რომელიც მდებარეობს ბაქოს მთიან ნაწილში (პარლამენტის გამზირზე). იგი წარმოადგენს ხეივანს, სადაც დაკრძალულია აზერბაიჯანის კულტურის, მეცნიერების, ლიტერატურის, ხელოვნების გამოჩენილი მოღვაწეები, საბჭოთა კავშირის გმირები, პოლიტიკოსები, რევოლუციონერები, ასევე ისინი, ვინც ეკონომიკისა და სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგში გამოირჩეოდნენ და საპატიო წოდებებს იმსახურებდნენ.

## ისტორია
საპატიო სამარხი შეიქმნა აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს 1948 წლის 27 აგვისტოს ბრძანებით. ხეივნის მშენებლობა იმავე წელს დაიწყო. როგორც აზერბაიჯანის სსრ მთავრობის 1948 წლის 27 აგვისტოს განკარგულებაშია ნათქვამი, საპატიო ხეივნის მშენებლობა განხორციელდა ნავთობის მოპოვებიდან მიღებული შემოსავლის, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ნავთობის ფონდის ხარჯზე . 

აქ დაკრძალულთა შორის არიან ბოლშევიკები, სსსკ-ს წევრები და პირები, რომლებმაც ასევე მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებაში, არიან ისეთებიც, რომლებიც აზერბაიჯანის საზღვარგარეთ დაიბადნენ, მაგრამ ცხოვრების უმეტესობა აქ გაატარეს. დაკრძალულთაგან ბევრი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა XIX-XX საუკუნეებში.

დადგენილებას დამატებული ჩამონათვალის თანახმად, ჯალილ მამედყულიზადეს, აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი, ნაჯაფ ბეი ვეზიროვის, ჰასან ზარდაბი, ჰუსეინ არაბლინსკის, სულეიმან სანი ახუნდოვის, ალი ნაზმის, ჯაბარ გარიაღდიოღლუს, რუსტამ მუსტაფაზიევის საფლავები გადაიტანეს აზიმ ალ-აზიმში. სასფლაოზე მათ აღუმართეს ბიუსტები.

ამ დროისთვის 251 ადამიანი დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვების 1-ელ ჩიხში, ხოლო 500-ზე მეტი ადამიანი დაკრძალულია საპატიო სამარხების II ხეივანში. აქ დაკრძალულთა შორის არის აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ჰეიდარ ალიევი, კომპოზიტორი ფიქრეთ ამიროვი, აზერბაიჯანული სატირული გრაფიკის ფუძემდებელი აზიმ აზიმზადე, რაშიდ ბეჰბუდოვი აზერბაიჯანელი მუსიკოსი და მსახიობი, ბულბული აზერბაიჯანელი მომღერალი, ვუგარ გაშიმოვი აზერბაიჯანელი მოჭადრაკე, რასულ რზა საბჭოთა აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის სსრკ-ის დამსახურებული ხელოვნების მოღვაწე, უზეირ ჰაჯიბეკოვი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და საზოგადო მოღვაწე, მუსლიმ მაგომაევი, ჰასან ზარდაბი განმანათლებელი და გამომცემელი, პირველი ბუნებისმეტყველი მეცნიერი ისლამურ სამყაროში , აბულფაზ ელჩიბეი აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე და ყოფილი საბჭოთა დისიდენტი. აზერბაიჯანის პირველი არჩეული, არაკომუნისტი პრეზიდენტი და სხვანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* FƏXRI XIYABAN

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს სასაფლაოები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ქუთუზი

**ალ-მუზაფარ საიფ ად-დინ ქუთუზი** (; გ. 24 ოქტომბერი, 1260) — ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი. წარმოშობით იყო, სავარაუდოდ, დიდგვაროვან ყივჩაყთა ოჯახიდან. დაატყვევეს და ტყვედ გაყიდეს მონღოლებმა, სირიაში იყიდეს ეგვიპტელმა მონათმფლობელებმა და მამლუქ ემირა აიბექს მიჰყიდეს. 1250 წელს, როდესაც აიბექი სულთანი გახდა, ქუთუზი ვიცე-სულთნად დანიშნა. 1257 წელს აიბექის სიკვდილის შემდეგ ტახტზე ავიდა ალ-მანსურ ალი, ქუთუზი ისევ ვიცე-სულთნად დარჩა. 1259 წლის ნოემბერში დაამხო სულთანი და ძალაუფლება საკუთარ ხელში აიღო. მონღოლთა მიერ ერაყის დაპყრობისა და სირიაში შეჭის შემდეგ მან უარყო ჰულაგუ-ხანის მოთხოვნა ეგვიპტის კაპიტულაციის შესახებ. კავშირი შეკრა პალესტინის ჯვაროსნებთან და თავის მეტოქე ბეიბარსთან და 1260 წლის 3 სექტემბერს აინ-ჯალუტის ბრძოლაში დაამარცხა მონღოლები, რითაც შეაჩერა მათი წინსვლა ახლო აღმოსავლეთში, სირიაში ხელისუფლება მამლუქთა ხელში გადავიდა. ეგვიპტეში დაბრუნებისას ნადირობის დროს მოკლა ბეიბარსმა, რომელიც მამლუქ ემირებთან ერთად იყო ჩაბმული შეთქმულებაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1260
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:ეგვიპტის მამლუქი სულთნები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
აღას მეჩეთი

**აღას მეჩეთი** (აზერბ. Ağa məscidi) — მეჩეთი აზერბაიჯანში, ბაქოს ქალაქ საბუნჩუს რაიონის სოფელ ნარდარანში.

## ისტორია
აღას მეჩეთი მდებარეობს ბაქოს სოფელ ნარდარანის სახელობის კვარტალში. აშენდა 1882 წელს  (1317 მაჰმადიანური ქრონოლოგიის მიხედვით) შეიხ მაგომედალის ინიციატივით. სხვა წყაროების მიხედვით, მეჩეთი აგებულია 1899-1900 წლებში .  საბჭოთა პერიოდში, 1937-1987 წლებში, მეჩეთი საწყობად გამოიყენებოდა. მოგვიანებით მეჩეთის საქმიანობა და ფუნქცია განახლდა .

## არქიტექტურა
მეჩეთი ორსართულიანია, სწორკუთხა. პირველ სართულზე განთავსებულია ქალთა და მამაკაცთა ადგილები. ქალის ნაწილი გამოყოფილია მამაკაცისგან დიდი ფარდით. ქალთა და მამაკაცთა განყოფილებების ზომები, შესაბამისად, 60 და 170 კვადრატული მეტრია. მეორე სართულზე არის სასულიერო სკოლა-მედრესე.

შენობის კედლები აშენებული იყო მასიური თლილი ქვებით, მაგრამ ფასადის მხრიდან ისინი არ იყო შელესილი. სართულიდან ჭერამდე სიმაღლე 6 მეტრია, ხოლო სართულიდან გუმბათამდე 9 მეტრი. ჭერს მხარს უჭერს თაღებით დაკავშირებული ოთხი დიდი სვეტი. გუმბათზე დამაგრებულია ოთხი სარკმელი. მეჩეთის ამბიონი ნაგებია ქვით და ძალიან საუცხოოდ, უმაღლოს დონეზე არის გაფორმებული. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მინარეთი, რომელიც დაუმთავრებელი და ნახევრად ფორმისაა. მისი სიმაღლე 16 მეტრია. მეჩეთის ყველა ფანჯარა დაცულია რკინის გისოსებით .  

## ლიეტერატურა
* Книга «Религиозные и мемориальные сооружения. Мечети» (азерб. «Dini və memorial tikililər. Məscidlər.») стр. 146—150, «Nardaran kəndi „Ağa məscidi“»

## რესურსები ინტერნეტში
* აღას მეჩეთი

## სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: ბაქოს მეჩეთები
პავლე ცაძიკიძე

**პავლე ცაძიკიძე** (დ. 27 ივნისი, 1960, ახმეტის რაიონი) — ქართველი ვეტერინარი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი და თბილისის ჰუმანიტარული ინსტიტუტი. 1977-1978 წლებში ზემო ალვანის მეურნეობის მუშა. 1982 წელს ვლადიკავკაზის გორსკის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1982-1984 წლებში ვლადიკავკაზის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ლაბორანტი. 1987 წელს ვლადიკავკაზის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის უფროსი პრეპარატორი. 1987-1989 წლებში ჩრდილოეთ ოსეთის გადამამუშავებელი საამქროს უფროსი. 1989-1990 წლებში გორსკის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი. 1990-1992 წლებში საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი. 1992-2000 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს განყოფილების უფროსი. 2000-2002 წლებში ახმეტის რაიონის გამგებელი. 2002-2004 წლებში საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს დეპარტამენტის უფროსი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახმეტის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
პავლე
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
კატეგორია:ქართველი იურისტები
ნარკოლეფსია

**ნარკოლეფსია** ( და ) — დაავადება, რომლის ძირითადი ნიშნებია ძილის დაუძლეველი სურვილის შეტევები და კუნთების ტონუსის ბლოკადა (კატალეფსია). შეიძლება განვითარდეს ინფექციური დაავადებების, თავის ტვინის ტრავმის, სიმსივნის და სხვათა შედეგად. ზოგ შემთხვევაში აშკარა გამომწვევი მიზეზი არ ჩანს. ნარკოლეფსიის შეტევების ხანგრძლივობა 1-30 წუთია. ასაკის მატებასთან ერთად შეტევების ინტენსივობა კლებულობს.

მკურნალობა: ნარკოლეფსიის გამომწვევი მიზეზის თავიდან აცილება, მედიკამენტური მკურნალობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაავადებები
ნაროდნაია

**ნაროდნაია** () — უმაღლესი მთა ურალის მთებში, მკვლევართა ქედზე, რუსეთში, ტიუმენის ოლქისა და კომის რესპუბლიკის საზღვარზე. სიმაღლე 1894 მ. აგებულია პროტეროზოური და კამბრიული კვარციტებითა და მეტამორფული ფიქლებით. არის პატარა მყინვარები. მთისძირში, ღრმა ხეობებში, ლარიქსისა და არყის ნათელი ტყეებია, ზემოთ — მთის ტუნდრა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:ურალის მთები
ნაროდნაია ვოლია

**ნაროდნაია ვოლია** — რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობა რუსეთის იმპერიაში XIX საუკუნეში.

## ისტორია
შეიქმნა 1879 წელს „ზემლია ი ვოლიას“ ორად გაყოფის შემდეგ. ორგანიზაცია ჩამოაყალიბეს პროფესიონალმა რევოლუციონერებმა. ის იყო კარგად ორგანიზებული, ცენტრალიზებული ორგანიზაცია, რომელსაც სათავეში ედგა აღმასრულებელი კომიტეტი (ა. მიხაილოვი, ა. კვიატკოვსკი, ა. ჟელიაბოვი, ს. პეროვსკაია, ვ. ფიგნერი). მას ემორჩილებოდა ადგილობრივი და სპეციალური (მუშათა, სტუდენტთა) ჯგუფები. 1879-1883 წლებში ორგანიზაციას 500-მდე წევრი ჰყავდა და 50-მდე ქალაქში იყო წარმოდგენილი. 1881 წლის 1 მარტს ალექსანდრე II-ის მოკვლის შემდეგ ორგანიზაციაში იდეური და ორგანიზაციული კრიზისი დაიწყო. მთავრობდა დევნიდა ორგანიზაციის წევრებს. 1879-1883 წლებში გაიმართა 70 სასამართლო პროცესი, რომლებზეც 2000-მდე ნაროდოვოლელი გაასამართლეს. 1884 წელს ორგანიზაციის აღორძინება სცადა გ. ლოპატინმა, შემდეგ პ. იაკუბოვიჩმა (1883-1884), ლ. შტენბერგმა (1885) და ს. გინსბურგმა (1889)

## პროგრამა
ნაროდნაია ვოლია მოითხოვდა დამფუძნებელი კრების მოწვევას, საყოველთაო საარჩევნო უფლების შემოღებას, სიტყვის, სინდისის, ბეჭდვის და შეკრების თავისუფლებას, სათემო თვითმმართველობას, მიწების გადაცემას ხალხისთვის, არმიის ჩანაცვლებას სახალხო ლაშქრით, ხალხების თვითგამორკვევის უფლებას. ორგანიზაციის პროგრამაში იყო როგორც დემოკრატიული ასევე სოციალური ამოცანები. ხალხოსნებისგან განსხვავებით, აღიარებდა თვითმპყრობელობასთან პოლიტიკური ბრძოლის აუცილებლობას, თუმცა იზიარებდა ხალხოსნების აზრს, რომ რუსეთი კაპიტალიზმის გვერდის ავლით გლეხთა რევოლუციით მივიდოდა სოციალიზმამდე. ორგანიზაციის გამოცემები იყო გაზეთები „ნაროდნაია ვოლია“ და „რაბოჩაია გაზეტა“.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალხოსნობა

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ორგანიზაციები
კატეგორია:სოციალიზმის ისტორია
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
სიმონ ღოღობერიძე

**სიმონ ღოღობერიძე** (გ. 1914) — ქართველი პედაგოგი და მთარგმნელი. სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1861 წელს გადავიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ასწავლიდა ქუთაისის გიმნაზიაში. ქართულ ენაზე არგმნა მარი ბროსეს „საქართველოს ისტორია“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ნარო-ფომინსკი

**ნარო-ფომინსკი** — ქალაქი რუსეთში, მოსკოვის ოლქში. მდებარეობს მდინარე ნარის ნაპირზე, მოსკოვიდან 70 კმ. არის რკინიგზის სადგური მოსკოვი-კიევის ხაზზე. მოსახლეობა 64 665 ადამიანი (2010). დაარსდა 1840 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო მოსკოვის დაცვითი ხაზის მიჯნა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:მოსკოვის ოლქის ქალაქები
სერგეი ნაროვჩატოვი

**სერგეი ნაროვჩატოვი** (დ. 3 ოქტომბერი, 1919, ხვალინსკი — გ. 22 ივლისი, 1981) — რუსი პოეტი. ავტორია პოეტური კრებულებისა „კოცონი“ (1948), „თავისუფლების ჯარისკაცები“ (1952), „საუკუნის მეოთხედი“ (1965), „შუადღე“ (1969); პოემისა — „ვასილ ბუსლაევი“ (1973). ნაროვჩატოვს ეკუთვნის ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების კრებულები „უჩვეულო ლიტერატურათმცოდნეობა“ (1970  და „ატლანტიდა შენს გვერდით“ (1972)

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი პოეტები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
ნარტები

**ნარტები** — ვიწრო გრძელი მარხილი, ბრტყელი ფიცრული ძირით. გავრცელებულია ევროპის, აზიის და ამერიკის ჩრდილოეთში. ძვ. წ. II-I ათასწლეულით დათარიღებული ნარტები აღმოჩენილია ფინეთსა და ჩრდილოეთ ურალში. გამწევ ძალად იყენებდნენ ირმებსა (1-დან 7-მდე) და ძაღლებს (6-დამ 10-მდე ან 10-დან 16-მდე).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ტრანსპორტი
ალექსი ნაროჩნიცკი

**ალექსი ნაროჩნიცკი** (დ. 3 თებერვალი, 1907, ჩერნიგოვი— გ. 14 ივნისი, 1989, მოსკოვი) — რუსი ისტორიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადმეიკოსი (1972).

## ბიოგრაფია
1962 წლიდან იყო ჟურნალ „ახალი და უახლესი ისტორიის“ რედაქტორი. 1974 წლიდან სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი. სწავლობდა შორეულ აღმოსავლეთში ევროპის სახელმწიფოების და აშშ-ის კოლონიურ პოლიტიკას, ევროპაში რევოლუციის საკითხებს და რუსეთის და სსრკ-ის საგრეო ურთიერთობების საკითხებს. ავტორი იყო სსრკ-ის უმაღლესი სასწავლებლების სახელმძღვანელოებისა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ბუკანიერები

**ბუკანიერები** — ზღვის ყაჩაღები XVII საუკუნეში. ბუკანიერებივესტ-ინდოეთის კუნძულებზე იყვნენ დამკვიდრებულნი და თავს ესხმოდნენ ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებს, ესპანეთის და სხვა ქვეყების სავაჭრო გემებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*მეკობრეები
*ფლიბუსტიერები

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეკობრეები
ბუინაქსკი

**ბუინაქსკი** () — ქალაქი რუსეთში, დაღესტნის რესპუბლიკაში. მდებარეობს კავკასიონის მთისწინეთში, მდინარე შურა-ოზენის ნაპირზე. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური. მოსახლეობა 65658 ადამიანი (2010). 

## ისტორია 
დაარსდა 1834 წელს. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1866 წელს. 1922 წლამდე ეწოდებოდა თემირხანშურა. სახელი შეეცვალა ულუბი ბუინაქსკის პატივსაცემად. 1970 წელს ძლიერად დააზიანა მიწისძვრამ.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაღესტნის ქალაქები
ეოლიდა

**ეოლიდა** — ისტორიული ოლქი მცირე აზიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 

## ისტორია
ეოლიდა მოიცავდა ტროის სანაპირო ზოლს, მიზიას, ნაწილობრივ ლიდიას და მიმდებარე კუნძულებს ლესბოსსა და ტენედოსს. დასახლებული იყო ბერძნული ტომით ეოლიელებით, რომლებიც აქ ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოს მოვიდნენ. ძვ. წ. VIII–VI საუკუნეში ეოლიამ დიდი აღმავლობა განიცადა. მთავარი ქალაქები იყო კიმე, ტროა და სმირნა. ძვ. წ. VI საუკუნეში ეოლიდა ლიდიის მეფე კრეზმა დაიპყრო. ძვ. წ. 546 წლიდან აქემენიდების სახელმწიფოში შედიოდა. ძვ. წ. V საუკუნეში ათენის საზღვაო კავშირის წევრი იყო, ელინისტურ ხანაში შედიოდა პერგამონის სამეფოში. დროდადრო ემორჩილებოდა სელევკიდებს. ძვ. წ. 133 წლიდან შევიდა რომის პროვინცია აზიაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორიული რეგიონები
კატეგორია:ძველბერძნული სამყარო რეგიონის მიხედვით