open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თინათინ რუხაძე

**თინათინ რუხაძე** (დ. 30 ივნისი, 1970) — საქართველოს კულტურის მინისტრი 2024 წლის 18 ოქტომბრიდან. 2016-2024 წლებში იყო ა(ა)იპ ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის დირექტორი და 2014-2016 წლებში - მრჩეველი განათლებისა და კულტურის საკითხებში, თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში.

## ბიოგრაფია
### განათლება
* 1989 - 1994 - თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია, მუსიკისმცდონე.
* 1985 - 1989 - ქ. თბილისის მელიტონ ბალანჩივაძის სახელობის სახელმწიფო N3 სამუსიკო სასწავლებელი.

### პროფესიული გამოცდილება
თინათინ რუხაძე 1985-1989 წლებში სწავლობდა ქ. თბილისის მელიტონ ბალანჩივაძის სახელობის სახელმწიფო N3 სამუსიკო სასწავლებელში, ხოლო 1989-1994 წლებში იყო თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორის პიანისტი და მუსიკის მასწავლებელი. არის მუსიკათმცოდნე.  1991-1993 წლებში იყო კამერული ორკესტრი „თბილისის კონცერტინოს“ დირექტორის მოადგილე. 1994 წლიდან იყო პროდიუსერი სსიპ საქტელერადიომაუწყებლობის I არხში, ხოლო 1995 წელს იყო სსიპ საქტელერადიომაუწყებლობის II არხის გამომშვები რედაქტორი, 1994–1996 წლებში იკავებდა ტელეფესტივალის „მანა“ აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობას, ხოლო 1995–1999 წლებში იყო შპს TBC TV-ის გენერალური პროდიუსერი.
1999-2002 წლებში პროდიუსერთა საბჭოს აპარატის უფროსი. 2002 წელს გახდა შპს „მელოდია არტის“ დირექტორის მოადგილე და გენერალური პროდიუსერი სადაც 2004 წლამდე მუშაობდა.
2004-2005 წლებში იკავებდა გენერალური დირექტორის პოზიციას სსიპ თბილისის ვასო აბაშიძის მუსიკისა და დრამის თეატრში. 2005-2010 წლებში იყო შპს „ცენტრ პოინტი ჯგუფის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი. 2011 წელს დააფუძნა შპს „ბიზნეს კონსალტინგ კომპანი", სადაც დრემდე იკავებს დამფუძნებელი პარტნიორის თანამდებობას. 
თინათინ რუხაძე 2014-2016 წლებში იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მრჩეველი განათლებისა და კულტურის საკითხებში, ხოლო 2016 წლიდან იყო ა(ა)იპ ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის დირექტორი. 2024 წელს დაინიშნა კულტურისა და სპორტის მინისტრის თანამდებობაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* თინათინ რუხაძე  — მთავრობის ადმინისტრაციის საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:საქართველოს კულტურის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარია ლუისა აგილარი

**მარია ლუისა აგილარ ურტადო** ( დ. 20 ივნისი, 1938 — გ. 29 ოქტომბერი, 2015) — პირველი პროფესიონალი პერუელი ასტრონომი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ხაუხა, ქალაქში სადაც პირველი სამი წელი იცხოვრა. დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო ლიმაში, ელვირა გარსია ი გარსიას სკოლაში. 1958 წელს შევიდა სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტის მათემატიკის სკოლაში. გაემგზავრა არგენტინაში ასტრონომიის შესასწავლად ლა-პლატას ეროვნული უნივერსიტეტის ასტრონომიისა და გეოფიზიკის ობსერვატორიაში; იმ დროს პერუში ასეთი პროფესიული სპეციალობა არ არსებობდა. სპეციალიზდებოდა ასტრონომიულ სპექტროსკოპიაში, ვარსკვლავურ ატმოსფეროებსა და ცვლად ვარსკვლავებში.

1969 წელს დაბრუნდა პერუში და დაიწყო სწავლება ეროვნულ საინჟინრო უნივერსიტეტსა და სან-მარკოსის ეროვნულ უნივერსიტეტში. პირველ წლებში შექმნა „ასტრონომიული პარასკევები“, ასტრონომიის პოპულარიზაციის სივრცე, რომელიც დღემდე შენარჩუნებულია და პერუს ისტორიაში უწყვეტი საუბრებისა და კონფერენციების ყველაზე ძველ სერიად იქცა.

1981 წელს მარია აგილარმა დააფუძნა ასტრონომიისა და ასტროფიზიკის სემინარი, რომელიც 2001 წელს გადაერქვა და მუდმივი ასტრონომიისა და კოსმოსური მეცნიერებების სემინარი - SPACE ეწოდა.

1984 წლის იანვარში ხელი შეუწყო და მართა „სან-მარკოს საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის შეთანხმებას“, რითაც შესაძლებელი გახდა პირველი მოწვეული ლექტორის პროგრამა საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მიერ პერუში. 1985 წელს კოორდინაცია გაუწია დოქტორების ჩამოსვლას: ხოსე ლუის სერსიკის — არგენტინელი და გალაქტიკების სპეციალისტის, იოსიპ კლეჩეკის — ჩეხი მზის მკვლევარის და ხორხე საჰადეს — საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის პირველი ლათინოამერიკელი პრეზიდენტის.ref>

1999-2000 წლებში იყო პერუული გაზეთის "El Comercio" კვირის დამატების ენთუზიასტი თანამშრომელი მეცნიერებისა და ასტრონომიის საკითხებზე.

აგილარი იყო სან-მარკოსის ასტრონომიული ობსერვატორიის საგანმანათლებლო და ტურიზმის პროექტის ინიციატორი მარანგანიში, კუსკოში, რომელიც გაიხსნა მისი გარდაცვალების შემდეგ 2016 წელს.

ბოლო წლებში იყო პროგრამის „კულტურა, მეცნიერება და ტექნოლოგია“ წამყვანი რადიო "Cielo"-ზე და „მეცნიერება და კულტურა“ პროგრამაში „კულტურის სახეები“, ტელეარხზე "Juan 19".

მარია აგილარი წარმოდგენილი იყო როგორც ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი თეატრალურ პიესაში „ჩვენი დიდი თავგადასავალი მეცნიერებაში“, რომელსაც რეჟისორობდა როსიო ლინო და სცენარის ავტორი იყო პაოლა ვისენტე ჩოკანო.

## ჯილდოები და წევრობები
*Division C განათლების, პოპულარიზაციისა და მემკვიდრეობის ყოფილი წევრი, IAU (2015 წლამდე)

## სქოლიო
კატეგორია:პერუელი მეცნიერები
კატეგორია:ქალი ასტრონომები
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი
ბერტა სვირელსი

**ბერტა სვირლესი, ლედი ჯეფრისი** ( ( დ. 22 მაისი, 1903, ნორთჰემპტონი, დიდი ბრიტანეთი – გ. 18 დეკემბერი , 1999, კემბრიჯი, დიდი ბრიტანეთი) —  ბრიტანელი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი და განმანათლებელი. მისი კვლევები უკავშირდებოდა კვანტურ თეორიას. 1969 წლიდან — ბრიტანეთის  მათემატიკის ასოციაციის პრეზიდენტი. 

## ბიოგრაფია 
ბერტა სვირლესი დაიბადა ტყავით მოვაჭრის და სკოლის მასწავლებლის ოჯახში. გოგონას მამა 1905 წელს გარდაიცვალა, დედამ კი ფინანსური ინტერესების გამო კერძო სკოლა გახსნა, სადაც ბერტაც სწავლობდა. 1915 წელს იგი შევიდა ნორთჰემპტონის გოგონათა სკოლაში და, სკოლის დამთავრების შემდეგ, მოიპოვა სტიპენდია მათემატიკის შესასწავლად კემბრიჯის უნივერსიტეტთან არსებულ გირტონის კოლეჯში. 1926 წელს სვირლესმა წარჩინებით დაამთავრა მათემატიკა და ჩაირიცხა ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1925 წლიდან 1928 წლამდე სწავლობდა კვანტურ თეორიას კემბრიჯის უნივერსიტეტში რალფ ფაულერთან. შემდეგ, ატარებდა კვლევებს გაზის შთანთქმის სპექტრების თეორიაზე დუგლას ჰარტრისთან ერთად. 1927-1928 წლების ზამთარში მუშაობდა გერმანიაში, გიოტინგენის უნივერსიტეტში, მაქს ბორნის ჯგუფში. 1928 წელს სვირლესი გახდა მანჩესტერის უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი, სადაც  მუშაობდა ედვარდ მილნთნ გაზის შთანთქმის სპექტრების შესწავლაზე, რაც გადამწყვეტი იყო ვარსკვლავების შინაგანი სტრუქტურის შესასწავლად. 

1929 წელს ბერტა სვირლესმა დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია კვანტურ მექანიკაზე. 1931 წლიდან 1933 წლამდე ასწავლიდა ბრისტოლის უნივერსიტეტსა და ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯში. ( ). 1933 წელს სვირელსი დაბრუნდა მანჩესტერის უნივერსიტეტში გამოყენებითი მათემატიკის პროფესორის რანგში და ჰარტრისთან ერთად ატარებდა კვლევებს. 1940 წელს ბერტა სვირლესი ცოლად გაჰყვა მათემატიკოს ჰაროლდ ჯეფრის და 1953 წელს, რაინდის წოდების მიღების შემდეგ გახდა ლედი ჯეფრისი. მეუღლესთან ერთად სეისმოლოგიასაც სწავლობდა. მხარს უჭერდა ქალების ჩართულობას მათემატიკისა და ფიზიკის შესწავლაში. 1969 წელს ბერტა სვირლესი აირჩიეს ბრიტანეთის მათემატიკის ასოციაციის პრეზიდენტად. 1995 წელს მან მიიღო საპატიო დოქტორის წოდება კანადის სასკაჩევანის უნივერსიტეტიდან, ხოლო 1996 წელს — ლონდონის ღია უნივერსიტეტიდან.

სვირლესი არის არაერთი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი მათემატიკისა და ფიზიკის დარგში. მეუღლესთან ერთად მან დაწერა სახელმძღვანელო „მათემატიკური ფიზიკის მეთოდები“ ( ), რომლის პირველი გამოცემა გამოვიდა 1946 წელს. ეს ნაშრომი არაერთხელ დაიბეჭდა, ბოლოს გამოიცა 2001 წელს. 1989 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, სვირლესი დაკავდა მეუღლესთან მრავალწლიანი თანამშრომლობის შედეგად  დარჩენილი ქაღალდების და დოკუმენტების შედგენით და კატალოგირებით.

იგი გარდაიცვალა კემბრიჯში ინსულტის შედეგად. 2016 წელს, მეცნიერის გარდაცვალების შემდეგ, კემბრიჯის უნივერსიტეტის საბჭომ თავისი ტერიტორიის ნაწილს მეცნიერის სახელი მიანიჭა ( ).

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:ბრიტანელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი მათემატიკოსები
გრენვილ სტენლი ჰოლი

**გრენვილ სტენლი ჰოლი** — ამერიკელი ფსიქოლოგი, დაიბადა 1844 წელს მასაჩუსეტსის შტატში, ფერმერების ოჯახში. 1867 წელს დაამთავრა მასაჩუსეტსის უილიამსის კოლეჯი. ერთი წლით სწავლა გააგრძელა ნიუ-იორკში თეოლოგიის მიმართულებით. შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა გერმანიაში, საიდანაც 1870 წელს ამერიკაში დაბრუნდა და სწავლა გააგრძელა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, სადაც გახდა ფსიქოლოგიის დოქტორი. სწავლის დასრულების შემდეგ ვილჰემ ვუნდტან ერთად ორი წელი იმუშავა ლაიფციგის ლაბორატორიაში.
1882 წელს ჰოლი ჰოპკინსის პროფესორი გახდა, სადაც მან ამერიკაში პირველი ფსიქოლოგიის ლაბორატორია მოაწყო. 1887 წელს საფუძველი ჩაუყარა ამერიკული ფსიქოლოგიის ჟურნალს American Journal of Psychology. 1892 წელს კი ამერიკის ფსიქოლოგიის პირველი პრეზიდენტი გახდა. 
გარდაიცვალა 1924 წელს.

## ლიტერატურა
დიდი წიგნი ფსიქოლოგიაზე, თბ.2020. გვ. 47

კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები
პიერ ჟანე

**პიერ მარი ფელიქს ჟანე** (; დ. 30 მაისი, 1859 – გ. 24 თებერვალი, 1947) — ფრანგი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი, პარიზის ელიტურ უნივერსიტეტისა და სორბონის უნივერსიტეტის მაგისტრი. 22 წლის ასაკში Lycee Le Havre-ს ფილოსოფიის პროფესორი. ჰიპნოზური მდგომარეობის მკვლევარი. 

ჟან-მარტინ მარკოს გავლენით, ჟანემ „ისტერიის“ შესწავლაც დაიწყო და 1898 წელს შარკოს ლაბორატორიის დირექტორი გახდა პარიზის სალპეტრიერის საავადმყოფოში. ჟანე ასწავლიდა სორბონის უნივერსიტეტში. 1902 წელს კი ფსიქოლოგიის პროფესორი გახდა College de France -ში.

## ძირითადი ნაშრომები
* „ისტერიულობის გონებრივი მდგომარეობა“ 1893 წ.
* „ნევროზები“ 1902 წ.
* „ისტერიის ძირითადი სიმპტომები“ 1907 წ. 

## ლიტერატურა
* დიდი წიგნი ფსიქოლოგიაზე, თბ. 2020, გვ. 55.

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი ფსიქოლოგები
ინო ანასტასია

**ინო** ( *Ἰνώ*), შემდგომ **ელია ანასტასია** (გ. 593) — ბიზანტიის იმპერატორ ტიბერიუს II კონსტანტინეს (მმართვ. 578–582) მეუღლე და *ავგუსტა* 578 წლიდან გარდაცვალებამდე.
## ცხოვრება 
### ბავშვობა და ქორწინება 
იოანე ეფესელის გადმოცემის მიხედვით, ინო დაფნუდიუმიდან, შესაძლოა კუნძულ დაფნოზიადან ყოფილიყო. იგი პირველად *ოპტიო* იოანეზე, ბიზანტიის არმიის დაბალი რანგის ოფიცერზე დაქორწინდა. მათ შეეძინათ ქალიშვილი, რომელსაც ტიბერიუსზე გათხოვებას უპირებდნენ. ინოს ქმარი და ქალიშვილი საქორწინო გარიგების დადებამდე დაიღუპნენ, და ამის ნაცვლად, თავად ინო დაქორწინდა მომავალ იმპერატორზე.  აღმოსავლეთ რომაელი ისტორიკოსები, მათ შორის ევაგრიოს სქოლასტიკოსი და მენანდრე პროტიქტორი, ახსენებენ, რომ იუსტინეს ცოლის, სოფიას ძალაუფლების ზრდასთან ერთად, ტიბერიუსის გავლენაც იზრდებოდა. რეგენტად გახდომის შემდეგ, სოფიამ ტიბერიუსის კეისრის წოდებაზე დანიშვნა მოითხოვა.  ამ დროს, ინოს, *კესარისას*, იმპერიაში მეორე უმნიშვნელოვანესი ქალბატონის ტიტული მიენიჭა.
 
იოანე ეფესელის საეკლესიო ისტორია და თეოფანე აღმსარებლის მატიანე აღნიშნავენ, რომ სოფია ტიბერიუსზე დაქორწინებაზეც ფიქრობდა. იოანე ეფესელის თქმით, ინომ ანასტასია (ოფიციალურად ელია ანასტასია), ლურჯი ეტლების მრბოლელი ფრაქციის შეთავაზების გათვალისწინებით დაირქვა. მათმა კონკურენტმა მწვანეეტლიანებმა სახელი ელენე შესთავაზეს.

ანასტასია ერთადერთი ავგუსტა არ იყო. სოფიამ თავისი წოდება შეინარჩუნა და სასახლიდან არ გადასულა. ანასტასიას რელიგიური შეხედულებები უცნობია. იოანე ეფესელის თქმით, იგი მტრულად იყო განწყობილი მონოფიზიტების მიმართ, მაგრამ მისი რწმენა გაურკვეველი რჩება.
### დედამთილი 
582 წლის 14 აგვისტოს ტიბერიუსი გარდაიცვალა. მის შემდეგ გამეფდა მავრიკიოსი, კონსტანტინაზე დანიშნული გენერალი. კონსტანტინასა და მავრიკიოსის ქორწინება 582 წლის შემოდგომაზე შედგა. კონსტანტინა ასევე ავგუსტა გახდა. იოანე ეფესელი ახსენებს, რომ სამივე ავგუსტა სასახლეში ცხოვრობდა.

თეოფანე ანასტასიას გარდაცვალებას 593 წელს იწერს. ის წმიდა მოციქულთა ეკლესიაში, ქმართან ერთად დაკრძალეს.
## ლიტერატურა
*Martindale, John R.; Jones, A.H.M.; Morris, J. (1992). The Prosopography of the Later Roman Empire. Vol. IIIa. Cambridge University Press. pp. 60–61. ISBN 0-521-20160-8.
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის დედოფლები
კატეგორია:დაბადებული VI საუკუნე
კატეგორია:გარდაცვლილი VI საუკუნე
კატეგორია:რომის იმპერატრიცები
კატეგორია:ქალები საუკუნისა და ქვეყნის მიხედვით
კატეგორია:ბიზანტიელები
ემილ კრეპელინი

**ემილ კრეპელინი** — გერმანელი ფსიქიატრი, რომელმაც აღწერა დემენცია პრეკოქსი დაავადება, რომელსაც დღეს შიზოფრენია ჰქვია, როგორც „კლინიკურ მდგომარეობათა სერია, რომელთაც აერთიანებთ ფსიქიკის შინაგანი კავშირების უცნაური რღვევა". მან შენიშნა, რომ დაავადებას დაბნეულობა და ანტისოციალური ქცევა ახასიათებდა და, როგორც წესი, ადრეულ მოზრდილობაში ან გვიან მოზრდილობაში იჩენდა თავს. კრეპლინმა დაავადება ოთხ ქვეჯგუფად დაყო.
# მარტივი დემენცია, რომელიც გონებრივი უნარების ნელი და თანდათანობითი გაუარესებითა და გაუცხოებით ხასიათდება;
# პარანოია, რომელიც შიშითა და შევიწროების, დევნის განცდით გამოიხატება;
# ჰებეფრენია, რომელიც უჩვეულო საუბრითა და ისეთი შეუსაბამო ემოციური რეაქციებით ხასიათდება, როგორიცაა სამწუხარო სიტუაციებში ხმამაღალი სიცილის;
# კატატონია, მოძრაობისა და ექსპრესიის ძლიერი შეზღუდულობა. 
შიზოფრენია დღემდე კრეპლინის კლასიფიკაციას ეფუძვნება. კრეპლინი გარდაიცვალა 1926 წელს. 

## ლიტერატურა
დიდი წიგნი ფსიქოლოგიაზე, თბ.2020, გვ. 31

კატეგორია:გერმანელი ფსიქიატრები
ბენედეტო პისტრუჩი

250px|მინი
**ბენედეტო პისტრუჩი**  (დ. 29 მაისი, 1783, რომი – გ. 16 სექტემბერი, 1855) — იტალიელი ძვირფასი ქვების მჭრელი, მედალიონისტი და მონეტების გრავიორი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ბრიტანული სუვერენული მონეტისთვის შექმნილი წმინდა გიორგისა და დრაკონის დიზაინით. პისტრუჩის ბრიტანეთის მთავრობამ დაუკვეთა დიდი ვატერლოოს მედლის შექმნა, რომელსაც მან ოცდაათი წელი მოანდომა.

დაიბადა რომში 1783 წელს. პისტრუჩი მცირეხნით სწავლობდა სხვა ხელოვანებთან, სანამ 15 წლის ასაკში დამოუკიდებლად დაიწყებდა მუშაობას. იგი გახდა გამორჩეული კამეას მჭრელი და მას მფარველობდნენ სამეფო ოჯახის წევრები. 1815 წელს იგი გადავიდა ბრიტანეთში, სადაც იცხოვრა თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი. მისმა ნიჭმა მიიქცია გამოჩენილი პირების, მათ შორის, ზარაფხანის ხელმძღვანელის უილიამ უელსლი-პოლის ყურადღება. პოლმა პისტრუჩის დაავალა ახალი მონეტების დიზაინის შექმნა, რომელიც პირველად გამოიცა 1817 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ პოლი სავარაუდოდ დაპირდა პისტრუჩის მთავარი გრავიორის თანამდებობას, ეს პოზიცია ვერ გადაეცა, რადგან მხოლოდ ბრიტანეთის მოქალაქეს შეეძლო მისი დაკავება. ეს შეურაცხყოფა პისტრუჩისთვის გრძელვადიან წყენად იქცა.

ნიჭიერი, მაგრამ ჭირვეული პისტრუჩი უარს ამბობდა სხვა ხელოვანების ნამუშევრების კოპირებაზე. 1823 წელს როდესაც ჯორჯ IV-მ მოითხოვა, რომ მონეტაზე მისი არასასიამოვნო პორტრეტი შეცვლილიყო ფრენსის ჩენტრის ნამუშევარზე დაფუძნებული ახალი გამოსახულებით, პისტრუჩიმ უარი განაცხადა და თითქმის დაითხოვეს. ზარაფხანამ არ გაათავისუფლა იგი, რათა ვატერლოოს მედალზე უკვე დახარჯული თანხა ფუჭად არ ჩაეთვალა. პისტრუჩიმ შეინარჩუნა თავისი ადგილი ზარაფხანაში სიცოცხლის ბოლომდე. 1849 წელს საბოლოოდ დაასრულა ვატერლოოს მედალი, თუმცა მისი დიდი ზომის გამო ვერ მოხერხდა მისი მოჭრა. პისტრუჩის სიკვდილის შემდეგ, წმინდა გიორგისა და დრაკონის დიზაინი დაუბრუნდა სუვერენულ მონეტას და დღესაც გამოიყენება.

## რესურსები ინტერნეტში
*B. Pistrucci at Artnet
*Pieces by Pistrucci in the Royal Collection
*Head of Medusa, Cameo 
*Portraits by Pistrucci 
* Benedetto Pistrucci, in: World of coins
*Museo della Zecca di Roma page with some of Pistrucci's coin and medal models

კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1783
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1855
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რომში დაბადებულები
ჯანსაღი კვება

**ჯანსაღი კვება** — კვება, რომელიც ინარჩუნებს ან აუმჯობესებს საერთო ჯანმრთელობას. ჯანსაღი კვება უზრუნველყოფს ორგანიზმს აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით: სითხით, მაკრონუტრიენტებით, როგორიცაა ცილა, მიკრონუტრიენტებით, როგორიცაა ვიტამინები, და ადეკვატური ბოჭკოთი და საკვები ენერგიით.

ჯანსაღი კვება შეიძლება შეიცავდეს ხილს, ბოსტნეულს და მთლიან მარცვლეულს, და შეიძლება შეიცავდეს მცირე რაოდენობით ან არ შეიცავდეს ულტრა-დამუშავებულ საკვებს ან ტკბილ სასმელებს. ჯანსაღი კვების მოთხოვნები შეიძლება დაკმაყოფილდეს მცენარეული და ცხოველური წარმოშობის საკვებით, თუმცა ვეგანური დიეტის მიმდევრებს სჭირდებათ ვიტამინ B12-ის დამატებითი წყაროები.

სხვადასხვა კვების სახელმძღვანელოები გამოიცემა სამედიცინო და სამთავრობო დაწესებულებების მიერ, რათა განათლება მიიღონ ადამიანებმა იმის შესახებ, თუ რა უნდა ჭამონ, რომ იყვნენ ჯანმრთელები. რეკლამამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს არაჯანსაღი საკვების პრეფერენციებზე. ამ ტენდენციის შესაცვლელად, მომხმარებლები უნდა იყვნენ ინფორმირებულები, მოტივირებულები და გაძლიერებულები, რომ აირჩიონ ჯანსაღი კვება. საკვების შემადგენლობის ეტიკეტები ასევე სავალდებულოა ზოგიერთ ქვეყანაში, რათა მომხმარებლებს საშუალება მიეცეთ აირჩიონ საკვები ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული კომპონენტების მიხედვით.

სავარაუდოდ, 2023 წელს მსოფლიო მოსახლეობის 40%-ს არ შეეძლო ჯანსაღი კვების საფასურის გადახდა.

სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციამ და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ შეიმუშავეს ჯანსაღი კვების ოთხი ძირითადი პრინციპი. ამ ორი ორგანიზაციის თანახმად, ჯანსაღი კვება არის: ადეკვატური, რადგან ისინი აკმაყოფილებენ ჩვენი ორგანიზმის ენერგიისა და აუცილებელი საკვები ნივთიერებების მოთხოვნებს ჩვენი სხეულის მრავალი ფუნქციის მხარდასაჭერად;
მრავალფეროვანი, რადგან ისინი მოიცავს სხვადასხვა საკვებ პროდუქტებს საკვები ჯგუფების შიგნით და მათ შორის, რათა დაეხმაროს ჩვენს ორგანიზმს საჭირო საკმარისი საკვები ნივთიერებების უზრუნველყოფაში;
დაბალანსებული, რადგან ისინი მოიცავს ენერგიას სამი ძირითადი წყაროდან (ცილა, ცხიმები და ნახშირწყლები) დაბალანსებული გზით და ხელს უწყობს ჯანსაღ წონას, ზრდას და აქტივობას, და დაავადებების პრევენციას.
ზომიერი, რადგან ისინი მოიცავს მხოლოდ მცირე რაოდენობით (ან არ მოიცავს) საკვებს, რომელმაც შეიძლება უარყოფითი გავლენა მოახდინოს ჯანმრთელობაზე, როგორიცაა მაღალი მარილიანი და შაქრიანი საკვები.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯანსაღი ცხოვრების სფერო
სანტ-ფოსტ-დე-კამპსენტელესი

**სანტ-ფოსტ-დე-კამპსენტელესი** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ბარსელონის პროვინციის ვალიეს-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 13,20 კმ². მოსახლეობა — 8853 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბარსელონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სანტ-ფოსტ-დე-კამპსენტელესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბარსელონის მუნიციპალიტეტები
კინგსტონის სიმფონიური ორკესტრი

**კინგსტონის სიმფონიური ორკესტრი** (KS) — კანადური ორკესტრი, რომელიც მდებარეობს კინგსტონში, ონტარიოში. 2014 წლიდან სიმფონიური ორკესტრის მთავარი დირიჟორია ევან მიტჩელი. ანსამბლი თავისი კონცერტების უმეტესობას მართავს დიდ თეატრში (The Grand Theatre).

## ისტორია
ორკესტრი დაარსდა 1953 წელს სახელწოდებით „კინგსტონის ახალი სიმფონიური ასოციაცია“. პირველი მთავარი დირიჟორი იყო გრეჰემ ჯორჯი. 1954 წლის 12 აპრილს დიდ თეატრში კინგსტონის საგუნდო საზოგადოებასთან და ბარიტონ ჯეიმს მილიგანთან ერთად გრეჰე ჯორჯიმ უხელმძღვანელა ორკესტრის სადებიუტო კონცერტს, სადაც შესრულდა იოზეფ ჰაიდნის „შექმნა“. პირველი სამი წლის განმავლობაში ორკესტრი წელიწადში მხოლოდ ორ კონცერტს მართავდა, მაგრამ 1957 წლიდან კონცერტების რაოდენობა თანდათანობით გაიზარდა.

მთავარი დირიჟორები შემდეგი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყვნენ უილიამ ჰილი (1957-1959) და ედუარდ ბარტლეტი (1960-1965).  1963 წელს ანსამბლს კინგსტონის სიმფონიური ორკესტრი ეწოდა ახალი ქოლგა ორგანიზაციის, კინგსტონის სიმფონიური ასოციაციის შექმნასთან ერთად. ზოგიერთი კონცერტი ტარდებოდა კინგსტონის სახარების ტაძარში.

1965 წელს ალექსანდრ ბროტი მოიწვიეს დირიჟორად, და მისი მოღვაწეობის პერიოდში ორკესტრმა შეძლო დაექირავებინა რამდენიმე პროფესიონალი სიმებიანი და ჩასაბერი საკრავების შემსრულებელი. კინგსტონის ახლად განახლებული დიდი თეატრი გახდა ორკესტრის მთავარი საკონცერტო ადგილი.

1982 წელს ბრაიან ჯექსონი დაიქირავეს დირიჟორად და ამ პოსტზე დარჩა 1991 წლამდე. და პიტერ პოლ კოპროვსკის „სიყვარულის გობელენები: სიმფონია სოპრანოსა და ორკესტრისთვის“ (2007).

ფასტი სიმფონიურ ორკესტრში მოღვაწეობდა 2014 წლამდე, როდესაც ევან მიტჩელი გახდა დირიჟორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Kingston Symphony Orchestra website

## სქოლიო
კატეგორია:სიმფონიური ორკესტრი
კატეგორია:ორკესტრები
ნამაქულანდის უდაბნო

რომელიც მდებარეობს ნივუდტვილის ჩრდილოეთით (ნამაქუალანდის რეგიონი)]] 

**ნამაქულანდი** — (ხოიხოის ენაზე: **„ნამა-კვა“**, რაც ნიშნავს „ნამა ხოის ხალხის მიწას“) — ნამიბიისა და სამხრეთ აფრიკის მშრალი რეგიონი, რომელიც დასავლეთ სანაპიროზე 1 000 კმ-ზე ვრცელდება და მოიცავს 440 000 კმ² საერთო ფართობს. ის მდინარე ორანჟის ქვედა დინებით იყოფა ორ ნაწილად - პატარა ნამაქულენდი სამხრეთით და დიდი ნამაქულენდი ჩრდილოეთით.

პატარა ნამაქულანდი მდებარეობს ნამაკვას მუნიციპალიტეტში და წარმოადგენს სამხრეთ აფრიკის ჩრდილოეთ კეიპის პროვინციის ნაწილს. გეოგრაფიულად ეს არის ქვეყნის უდიდესი რაიონი, რომელიც 26 836 კმ²-ზე ვრცელდება. ნახევრად უდაბნო, სუკულენტური კარუს რეგიონი ხასიათდება ცხელი ზაფხულით, მწირი ნალექით და ცივი ზამთრით.
დიდი ნამაქულანდი, ნამიბიის კარას რეგიონი მეჩხერად არის დასახლებულია ნამებით, ხოიხოის ხალხით, რომლებიც ტრადიციულად ნამაქულანდის რეგიონში ცხოვრობენ.

## ტურიზმი
რეგიონის ლანდშაფტი მოიცავს დასავლეთით აუთვისებელ სანაპირო ზოლს და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნახევრად უდაბნოს ტერიტორიებს. ატლანტის ოკეანესთან სიახლოვით, გაზაფხულზე ველური ყვავილებით, მინერალების სიმდიდრით და კულტურული ისტორიით ცნობილი ნამაქულანდი პოპულარული რეგიონია საერთაშორისო და ადგილობრივი ტურისტებისთვის. ნამაკვას სანაპირო და მდინარე ორანჟის ნაპირები პოპულარულია თავისი საფეხმავლო ბილიკებით და ოფროუდის მარშრუტებით.

ყვავილობის სეზონის დასაწყისი წლიდან წლამდე იცვლება, მაგრამ ჩვეულებრივ აგვისტოსა და ოქტომბერს შორის პერიოდში ხდება. ბუნებრივ ლანდშაფტს მუდმივად აკვირდებიან, ნამაკვას გვირილების გამოძენა გაზაფხულის სეზონის დაწყების ნიშანია.
ნამაქვას ეროვნული პარკი ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მისი დაახლოებით 3500 ფლორის სახეობიდან ათასზე მეტი ენდემურია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Namakwa Region – Northern Cape Tourism
* Namakwa District Municipality

## სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის უდაბნოები
კასიუსის ზავი

300px|მინი|რეგილუსის ტბის გრავიურა
**კასიუსის ზავი**  (ძვ. წ. 493) — სამოკავშირეო ხელშეკრულება, რომის რესპუბლიკასა და ლათინთა კავშირს შორის, რომელიც იურიდიულად სცნობდა რომის ბატონობას ლაციუმზე.

## წინაპირობა
რომაული საისტორიო ტრადიციის თანახმად, ლაციუმზე ბატონობისთვის ბრძოლა ტულუს ჰოსტილიუსის დროს დაიწყო. ომში შედარებით წარმატებას ტარკვინიუს სუპერბუსმა მიაღწია, რომელმაც აიძულა ლათინური ლიგის ქალაქები რომთან სამხედრო კავშირში შესულიყვნენ. მოგვიანებით რომში სამეფო ხელისუფლების დამხობის, შემდეგ ლათინებმა დაარღვიეს ადრე გაფორმებული სამოკავშირეო ხელშეკრულება და დახმარება გაძევებულ ტარკვინიუს სუპერბუსს გაუწიეს. რომაელებმა ძვ. წ. 499 ან ძვ. წ. 496 წელს რეგილუსის ტბის ბრძოლაში სძლიეს ლათინურ ლიგას და ცოტახანში აიძულეს დამარცხებულები ხელი მოეწერათ სამოკავშირეო ხელშეკრულებისათვის.

ძვ. წ. 490-იანი წლების შუა ხანებში ლათინები განიცდიდნენ აპენინის მთებიდან შემოჭრილი ვოლსკებისა და ეკვების მეომარი ტომების თავდასხმებს, რომლებმაც დაიკავეს ლაციუმის სამხრეთ ნაწილი. განცდილი მარცხით დასუსტებულმა ლათინებმა დახმარებისთვის რომაელებს მიმართეს. რომში პოლიტიკური კრიზისის დასრულების შემდეგ, კონსულმა სპურიუს კასიუს ვისცელინუსმა ძვ. წ. 493 ხელი მოაწერა ლათინებთან სამოკავშირეო ხელშეკრულებას.

## შედეგები
კასიუსის ხელშეკრულებამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური როლი ითამაშა, რომელიც ლაციუმში რომის დომინანტურ პოზიციებს ამყარებდა. ლათინებთან სამხედრო კავშირის შეკვრამ შესაძლებელი გახადა წინააღმდეგობის ორგანიზება ვოლსკებისა და ეკვების ტომების წინააღმდეგ. როდესაც რომი გალებმა დაარბიეს, ლათინებმა კავშირი ისევ დაარღვიეს. ძვ. წ. 358 წელს, მთელი რიგი სამხედრო ღონისძიებების შედეგად, გაძლიერებულმა რომმა ისევ დაიპყრო ლაციუმი და განაახლა კასიუსის ხელშეკრულება. ძვ. წ. 338 წელს მეორე ლათინურ ომში რომის გამარჯვების შედეგად, ლათინური კავშირი გაუქმდა და რომაელებმა დაამყარეს პირდაპირი მმართველობა ცალკეულ ქალაქებთან უთანასწორო ხელშეკრულებების გაფორმებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
*ლათინური ომი
*რომის რესპუბლიკა
*ლათინთა კავშირი

## ლიტერატურა
*Cornell T. J. Rome and Latium to 390 B.C. // The Cambridge Ancient History. Vol. 7, part. 2. The Rise of Rome to 220 B.C. — Cambridge University Press, 1990. ISBN 0-521-234468.
*Humbert M. Municipium et civitas sine suffragio. L’organisation de la conquête jusqu'à la guerre sociale. — Rome: Ecole française de Rome, 1978. — ISBN 2-7283-0291-X.
*Sanz A.-M. La République romaine et ses alliances militaires. Pratiques et représentations de la societas de l'époque du foedus Cassianum à la fin de la seconde guerre punique. T. I. — Paris I, Université Panthéon-Sorbonne, 2013 
## სქოლიო
კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რომის რესპუბლიკა
კატეგორია:ძვ. წ. 493
მერლ რობინსი

**მერლ რობინსი**  ( დ. 1911 – გ. 1984) — ამერიკელი დალაქი ოჰაიოდან  რომელმაც შექმნა თამაში უნო.

## Uno-ს შექმნა
1971 წელს რობინსმა 
 გამოიგონა უნო, რათა გადაეჭრა კამათი თავის შვილ რეისთან, რომელიც მასწავლებელი იყო, Crazy Eights-ის თამაშის წესებზე. თავდაპირველად, ბანქოს დამზადება ოჯახის სასადილო მაგიდაზე ხდებოდა. მან ოჯახთან შეთანხმებით სახლი დააგირავა, რათა 8 000 დოლარი შეეგროვებინათ და შეექმნათ პირველი 5 000 უნო-ს ბანქო გასაყიდად. 

თავდაპირველად, ბანქოს საკუთარ სადალაქოში ყიდდა, ხოლო მისი შვილი რეი თავის მოსწავლეებს ურიგებდა. 1972 წელს მან უნო-ს უფლებები 50 000 დოლარად გაყიდა International Games-ზე, დამატებით თითოეულ გაყიდულ ეგზემპლარზე 10 ცენტიანი ჰონორარით.

დღეს ეს თამაში იწარმოება სათამაშოების გიგანტი კომპანიის, Mattel-ის მიერ 80 ქვეყანაში და მთელ მსოფლიოში 151 მილიონი ეგზემპლარია გაყიდული.

რობინსი 1984 წელს 72 წლის ასაკში გარდაიცვალა 

## რესურსები ინტერნეტში
MERLE ROBBINS

Merle Robbins
## სქოლიო
კატეგორია:გამომგონებლები
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
ინგრიდ კრეჩმერი

**ინგრიდ კრეჩმერი** (დ. 22 თებერვალი, 1939 – გ. 22 იანვარი, 2011) — ავსტრიელი კარტოგრაფი და გეოგრაფი, რომელმაც გამოაქვეყნა მრავალი ნაშრომი კარტოგრაფიული კვლევის სფეროში.   იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი გეოგრაფიული საზოგადოების, ავსტრიის გეოგრაფიული საზოგადოების, გენერალური მდივანი 
* Atlantes Austriaci: Österreichische Atlanten 1561–1994-ის მე-3 ტომი (1995) 
* The First and Second Austrian School of Layered Relief Maps in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries (1988)
* Wolfgang Scharfe (1942-2003) (2004)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ცნობილი ადამიანები
კატეგორია:ავსტრიელი გეოგრაფები
მე ვარ გრეტა

**მე ვარ გრეტა** —  საერთაშორისო კოპროდუქციის დოკუმენტური ფილმი, რომელიც რეჟისორმა ნეითან გროსმანმა 2020 წელს გადაიღო. ფილმი კლიმატის ცვლილების აქტივისტ გრეტა ტუნბერგს ეხება. 2020 წლის 3 სექტემბერს ფილმის მსოფლიო პრემიერა შედგა  77-ე ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, ხოლო 2020 წლის 13 ნოემბერს  Hulu-ზე გამოვიდა.

## მთავარი გმირის შესახებ
გრეტა ტუნბერგი ( დ. 3 იანვარი, 2003)  — შვედი გარემოსდაცვითი აქტივისტი, რომელიც 15 წლის ასაკიდან კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ იბრძვის. პირველად 8 წლის ასაკში დაინტერესდა კლიმატის ცვლილებისა და ამ ცვლილებით  გამოწვეული მძიმე შედეგების შესახებ და იმდენად განიცადა მიღებული ინფორმაცია, რომ დეპრესიაში ჩავარდა, შეწყვიტა საუბარი და ჭამა, რის გამოც დაკარგა 10 კილოგრამი. გრეტას დაუდგინეს ასპერგერის სინდრომი. გრეტა 3-4 წლის განმავლობაში ებრძოდა დეპრესიას და თავის პირველ გამოსვლაში თავისი მდგომარეობის შესახებაც ისაუბრა — აღნიშნა, რომ მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში საუბრობს და ეს მისი კომფორტის ზონა არაა.

გრეტას თავდაპირველად არ ჰქონდა მხარდაჭერა ოჯახის მხრიდან. გრეტას მამის თქმით, ამის მიზეზი იყო ის ფაქტი, რომ გრეტა სკოლას ხშირად აცდენდა, თუმცა მოგვიანებით განაცხადა: „ჩვენ პატივს ვცემთ მას, რომ მას სურს პროტესტი. მას შეუძლია სახლში იჯდეს და იყოს ნამდვილად უბედური, ან გააპროტესტებს და ბედნიერი იქნება“.

გრეტას აზრით, გლობალური დათბობის გამო კაცობრიობა ეგზისტენციალურ კრიზისს განიცდის, მისი საქმიანობა კი პასუხისმგებლობის გრძნობას უზრდის მოზრდილთა დღევანდელ თაობას. გლობალური დათბობის პრობლემებზე ყურადღების გასამახვილებლად ხშირად ბიზნესმენებსა და პოლიტიკურ ლიდერებზე უხეშად საუბრობს. 

გრეტას მიერ წამოწყებულმა „სასკოლო გაფიცვებმა“ საერთაშორისო გამოხმაურება მოიპოვა და ახალგაზრდები მას მთელი მსოფლიოდან შეუერთდნენ. 

კლიმატურ ცვლილებებთან დაკავშირებით ცნობიერების ამაღლებისა და ახალგაზრდებში სამოქალაქო პასუხისმგებლობის გაზრდის, გრეტას საქმიანობის ფართო საზოგადოებისთვის გაცნობის მიზნით გადაღებული ფილმი „მე ვარ გრეტა“ ბევრი ახალგაზრდისათვის მამოტივირებელი გახდა.

გრეტა ორჯერ იყო ნომინირებული ნობელის პრემიაზე.

## აქტივიზმი
გრეტას სამოქალაქო აქტივიზმი და შესაბამისად, ფილმის თემატიკა უკავშირდება კლიმატის ცვლილებას, რომელიც მოიაზრებს  გლობალურ ბუნებრივ ცვლილებებს. 

გლობალური ბუნებრივი ცვლილებები მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს: კონტინენტებისა და ოკეანეების ზომების ცვლა და მათი ორმხრივი განლაგება, ატმოსფეროს გამჭვირვალობის შეცვლა, მზის ნათების ცვლა,
დედამიწის ორბიტის პარამეტრების შეცვლა,
ატმოსფეროს სათბურის აირების კონცენტრაციის ცვლა (СО2 და CH4), ოკეანის სიღრმეში არსებული სითბოს რაოდენობის ცვლა და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* [მე ვარ გრეტა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A2-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%90)ზე]
* *I Am Greta* at Box Office Mojo
*https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ 
* https://science.nasa.gov/climate-change/

## სქოლიო
კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები
კატეგორია:კლიმატის ცვლილება
კატეგორია:აქტივიზმი
ბებერი კუდიანი

250px|მინი|ჯონ დ. ბატენის ილუსტრაცია: ვაშლის ხე გოგონას მალავს ბებერი კუდიანისგან
**ბებერი კუდიანი** (ინგლ. The Old Witch) — ინგლისური ზღაპარი, რომელიც 1894 წელს გამოაქვეყნა ჯოზეფ ჯეიკობსმა თავის წიგნში „მეტი ინგლისური ზღაპარი“. ტექსტი ასევე შეტანილია რუთ მანინგ-სანდერსის „კუდიანების წიგნში“ და ალან გარნერის ბრიტანული ზღაპრების კრებულში. „ბებერი კუდიანი“ შეისწავლა ნილ ვოტკინსმა: „ვოტკინსის ინგლისური ხალხური ზღაპრების წიგნში“ ის აღნიშნავს, რომ ეს ზღაპარი ცხრა წლის გოგონა ნორამ უამბო ელენ ჩეისს დეპტფორდში (ამჟამად დიდი ლონდონის ნაწილი) 1892 წელს. ელენ ჩეისმა ზღაპრის თავისი ვერსია მოუთხრო ქალბატონ გომს, რომელმაც შემდეგ ის ჯოზეფ ჯეიკობსს გაუგზავნა. ვოტკინსი აღნიშნავს: „თვალნათლივ ჩანს, რომ გომის/ჯეიკობსის ტექსტი ორიგინალის რადიკალური გადამუშავებაა და არა მცირედი შესწორება პუბლიკაციისთვის“. ჩეისის ორიგინალი ჩანაწერები გამოქვეყნდა FLS News-ში სახელწოდებით „კუდიანი და მისი მსახური“ და ხელახლა დაიბეჭდა ვოტკინსის წიგნში.

აარნე-ტომპსონის ზღაპრების კატალოგში ეს ტექსტი „კეთილი და ბოროტი გოგონების" ციკლში შედის. ამ ტიპის სხვა ზღაპრებს შორისაა „ფრაუ ჰოლე“, „ალმასები და გომბეშოები“, „დედა ჰულდა“, მამა ყინულა, სამი პატარა კაცი ტყეში, „ჯადოსნური გვირგვინი“ და სხვები. ვარიანტებს შორისაა „სამი ფერია“ და „ავრორა და ემე“.

## სიუჟეტი 
ერთი ცოლ-ქმარს ორი ქალიშვილი ჰყავდა. მამას სამუშაო არ ჰქონდა. ქალიშვილებმა გადაწყვიტეს ბედის საძებნელად წასვლა. ერთმა მოსამსახურეობა მოინდომა. დედამ ურჩია, სამუშაო ადგილი თავად ეპოვა.

ქალიშვილი დიდხანს ეძებდა, მაგრამ ვერაფერს მიაგნო. ბოლოს პურით სავსე ღუმელს წააწყდა. პური შეეხვეწა გოგონას, ამოეღო. ისიც დაემორჩილა. გოგონამ გზა გააგრძელა. სიარულისას შეხვდა ძროხას, რომელმაც სთხოვა, მოეწველა. გოგონამ მასაც შეუსრულა სურვილი. შემდეგ ვაშლის ხემ სთხოვა, ვაშლები ჩამოეყარა. ესეც შეასრულა და სამსახურის ძებნა გააგრძელა. ბევრი იარა თუ ცოტა, გოგონა ბებერი კუდიანის სახლში მოეწყო მოსამსახურედ. მან დაავალა სახლის დალაგება, მაგრამ საკვამურში ახედვა სასტიკად აუკრძალა. ერთ დღეს ქალიშვილმა აიხედა საკვამურში და მოულოდნელად იქიდან ფულის ტომრები ჩამოცვივდა. გოგონამ სასწრაფოდ აკრიფა ისინი და გაიქცა.
როცა ბებერმა კუდიანმა გაიგო, დაედევნა მას. ყოველ ჯერზე, როცა მიუახლოვდებოდა, ვაშლის ხე და ძროხა მალავდნენ მას. როდესაც გოგონა ღუმელთან მივიდა, ღუმელმა მას უკან დამალა და ბებერი კუდიანი მოატყუა, შესულიყო, და დიდი ხნით დაატყვევა. თავისი მონაპოვრის წყალობით გოგონა მდიდარ კაცს გაჰყვა ცოლად.

მისმა დამ გადაწყვიტა, უფროსი დედმამიშვილის გზას დასდგომოდა, მაგრამ უარი თქვა ღუმლის, ძროხისა და ვაშლის ხის დახმარებაზე. როდესაც ოქრო მოიპარა, ვაშლის ხემ არ დამალა ის. გოგონა ბებერმა კუდიანმა დაიჭირა, სცემა და ფულის ტომარა წაართვა.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისური ზღაპრები
თევზი ხეზე

**თევზი ხეზე** () —New York Times-ის ბესტსელერი პოლონელი ავტორის, ლინდა მალალი ჰანთის, ნოველა, რომელიც მკითხველს არწმუნებს, რომ შეზღუდული შესაძლებლობები არ არსებობს. ნოველა 2015 წელს გამოქვეყნდა.

## შინაარსი 
ნოველის მთავარი პერსონაჟია მეექვსეკლასელი გოგონა,  ელი ნიკერსონი, რომელსაც დისლექსიის გამო, უჭირს საზოგადოებაში თავის დამკვიდრება. ელის მეგობრები არ ჰყავს, რადგან თავს არასრულფასოვნად გრძნობს. მას გარშემომყოფები არანორმალურად მიიჩნევენ. მიუხედავად სწავლასთან დაკავშირებული სირთულეებისა, ელი საკმარისად ჭკვიანია იმისათვის,რომ სხვები გააცუროს: ის თავის წერა-კითხვის უუნარობას სკოლისათვის მიუღებელი და არასასურველი ქცევებით ფარავს, რის გამოც, ხშირად ხვდება დირექტორის კაბინეტში. სიტუაცია მკვეთრად იცვლება, როდესაც სკოლაში ახალი სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი, მისტერ დენიელსი, მოდის. ის აღმოაჩენს ელის „საიდუმლოს“ და ეხმარება გოგონას, საკუთარი ძალების ირწმუნოს. შედეგად, ელის თავდაჯერებულობა იზრდება, იგი ახლა გაცილებით უფრო თავისუფალია და სამყაროც შესაძლებლობების ფართო კარს აღებს. ავტორმა ნოველის მთავარი აზრი გამოხატა ალბერტ აინშტაინის ცნობილ სიტყვებში:

## რესურსები ინტერნეტში
*Fish in a Tree
*FISH IN A TREE

კატეგორია:წიგნები
კატეგორია:2015 წლის წიგნები
აპამეის ზავი

300px|მინი|მცირე აზიის რუკა აპამეის ხელშეკრულების შემდეგ
**აპამეის ზავი** — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო ძვ. წ. 188 წელს რომის რესპუბლიკასა და სელევკიდების იმპერიის მმართველ ანტიოქოს III-ს შორის. მან დაასრულა რომაულ-სელევკიდური ომი. ხელშეკრულება გაფორმდა რომაელთა გამარჯვებების შემდეგ თერმოპილეს ბრძოლაში (ძვ. წ. 191 წელს), მაგნეზიის ბრძოლაში (ძვ. წ. 190 წელს), და რომაელთა და როდოსელთა საზღვაო გამარჯვებების შემდეგ სელევკიდების ფლოტზე.

## შედეგები
ხელშეკრულების თანახმად, აპიანეს ცნობით, ანტიოქოს III-ს უნდა დაეტოვებინა ევროპა სრულიად და აზიის ყველა ნაწილი ტავროსის მთების დასავლეთით. მას უნდა ჩაებარებინა ყველა საბრძოლო სპილო, რომელიც მის მფლობელობაში იყო და შეეზღუდა ფლოტი თორმეტ სამხედრო ხომალდამდე რათა გაეკონტროლებინა ქვეშევრდომები, თუმცა მას უფლება ჰქონდა აეგო მეტი ხომალდი თავდასხმის შემთხვევაში. ანტიოქოსს აეკრძალა დაქირავებული მეომრების რეკრუტირება ტავროსის ჩრდილოეთით (ტერიტორიიდან, რომელიც გადაეცა რომის მოკავშირეებს პერგამონსა და როდოსს) და ამავე ტერიტორიიდან ლტოლვილების შეფარება. ანტიოქოსს უნდა გადაეცა ოცი მძევალი, რომელთაც რომის კონსული შეარჩევდა. მძევლები უნდა შეცვლილიყვნენ ყოველ მესამე წელს, გარდა ანტიოქოსის ვაჟისა. მომავალში მას აღარ უნდა ჰყოლოდა სპილოები. სელევკიდები იძულებული გახდნენ გადაეხადათ 15 000 ტალანტი ვერცხლის კომპენსაცია, 500 ევბეური ტალანტი დაუყოვნებლივ, კიდევ 2 500 როდესაც რომის სენატი დაამტკიცებდა ხელშეკრულებას, და 1 000 ტალანტის ოდენობით ყოველწლიური გადასახადი მომდევნო თორმეტი წლის განმავლობაში. სელევკიდები იძულებული გახდნენ გადაეცათ ყველა ტყვე და დეზერტირი თავის მტრებისთვის.

რომმა პერგამონის მეფე ეუმენესს მცირე აზიის დიდი ნაწილზე კონტროლი გადასცა. ანტიოქოსმა შეინარჩუნა კილიკიის რეგიონი, მაშინ როცა ლიკიისა და კარიის უმეტესი ნაწილი როდოსის პერეიას ნაწილი გახდა. ელინისტი მეფეები, როგორც წესი, პატიოსნების საფუძველზე თავიანთი სიცოცხლის განმავლობაში აღიარებდნენ მათ მიერ ხელმოწერილ ნებისმიერ ხელშეკრულებას. მეორე მხრივ მათი მემკვიდრეები არ გრძნობდნენ არანაირ ვალდებულებას იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომლებსაც მათმა წინამორბედებმა ხელი მოაწერეს. ხელშეკრულების საზღვაო პირობები, როგორც ჩანს მოქმედებიდან გამოვიდა, მაგრამ დანარჩენი პირობები ძალაში დარჩა.

ხელშეკრულება ფორმალურად გაფორმდა აპამეაში, ფრიგიაში. მან რომაელებს საშუალება მისცა გაეფართოებინათ თავიანთი პოლიტიკური ჰეგემონია აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაზე. მაგრამ ამ დროს რომაული ძალაუფლება კვლავ არაპირდაპირი იყო და იგი დამოკიდებული იყო მეორე რანგის ძალების, როგორიცაა პერგამონისა და როდოსის მოკავშირეობაზე. მკაცრმა რეპარაციებმა დაასუსტა სელევკიდების იმპერია, გამოიწვია ფულის დეფიციტი და შეასუსტა სელევკიდების უნარი ემართათ თავიანთი სახელმწიფო.

## იხილეთ აგრეთვე
*რომის რესპუბლიკა
*სელევკიდების სახელმწიფო
*სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

## ლიტერატურა
*Gera, Dov (1998). Judaea and Mediterranean Politics 219 to 161 B.C.E. Leiden: Brill. p. 93. ISBN 90-04-09441-5.

## სქოლიო
კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ძვ. წ. 188
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ომები
სან-ჟაუმე-დე-ფრონტანია

**სან-ჟაუმე-დე-ფრონტანია** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ბარსელონის პროვინციის ბერგედის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 21,30 კმ². მოსახლეობა — 30 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ბარსელონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სან-ჟაუმე-დე-ფრონტანიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბარსელონის მუნიციპალიტეტები
მარგარეტა ადელა სიმონესკუ

**მარგარეტა ადელა სიმონესკუ** (დ. 8 ოქტომბერი, 1934 — გ. უცნობია) — ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, ექსპერიმენტატორი-ფიზიკოსი, ნახევრად გამტარების ხელსაწყოების და ელექტრონიკის სპეციალისტი.

## ბიოგრაფია
მარგარიტა ადელა დაიბადა 1937 წლის 8 ოქტომბერს კიმპულუნგ-მუსჩელში, რუმინეთში. ჯერ მშობლიური ქალაქის უძველეს სასწავლებელში მიიღო განათლება, შემდეგ კი ადგილობრივ ლიცეუმში გააგრძელა სწავლა. 

## კარიერა
1952 წელს ბუქარესტის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრონიკისა და ტელეკომუნიკაციის ფაკულტეტზე ჩააბარა. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ, მისივე თხოვნით, ბუქარესტ-მეგურელეს ატომური ფიზიკის ინსტიტუტში დაიწყო მუშაობა. 8 წლის განმავლობაში რიგითი ინჟინრის, ინჟინერ-მკვლევრისა და  მთავარი ინჟინრის თანამდებობებზე იმუშავა. 

1960-1963 წლებში მუშაობდა ბუქარესტის უნივერსიტეტში მასწავლებლად მაღალი სიხშირის მზომელობის მიმართულებით. 1969 წელს დაამთავრა დოქტორანტურა ელექტრონიკის დარგში. მისი დისერტაცია (1971 წ.) შეიცავდა ორ ახალ ეფექტს, რომელმაც საგრძნობლად წინ წასწია ტრანზისტორების მუშაობის ფიზიკური საფუძვლები.
1965 წელს მიიწვიეს რუმინეთის სამხედრო აკადემიაში, დოცენტის თანამდებობაზე. 1968 წელს ამ აკადემიის პროფესორი გახდა, კითხულობდა მოწყობილობათა, ელექტრონული სქემების, ელექტრონული ტექნოლოგიისა და სხვა კურსებს.

1957-1984 წლებში შეასრულა 15 პროექტი, რომლებიც გამოიყენება ატომურ და ბირთვულ ფიზიკაში; გამოაქვეყნა 15 მონოგრაფია და 200-მდე სამეცნიერო-ტექნიკური სტატია, როგორც რუმინეთის, ისე სხვა ქვეყნების სამეცნიერო ჟურნალებში.

## მიღწევები
მარგარიტა ადელა მუშაობდა ორი მთავარი მიმართულებით: არაწრფივობის შესწავლა ნახევრადგამტარულ ხელსაწყოებში —  დისკრეტული და ინტეგრალური ორპოლუსიანი ტრანზისტორების შესწავლა და ელექტრონულ ხელსაწყოებსა და ელექტრონულ სისტემებში კომუტაციის რეჟიმის შესწავლა.

მეცნიერმა პოლარიზაციის, ინექციისა და ცვლადი პულსაციის პირობებში არსებული ხელსაწყოების ფიზიკის შესწავლას 40-მდე ნაშრომი მიუძღვნა. 

მრავალრიცხოვანი ექსპერიმენტის შედეგად დაადგინა ანალიზური კავშირი სისტემის ელექტრონულ პარამეტრებსა და ფუნდამენტური შეერთების კომპლექსურ ფუნქციონალურ პირობებს შორის. ეს პირობებია:

1.	მეტალურგიული მოწყობილობის გეომეტრია და გეომეტრიული ელემენტები; ტექნოლოგიური პარამეტრები; გაბნევის სიგრძე, არსებობის ვადები, გაბნევის კონტანტები, მობილური მატარებლების ძვრადობა;

2.	მასალის პარამეტრები: კუთრი წინაღობა, შეღწევადობა, მინარევების კონცენტრაცია, მისი ცვლილებების კანონების სივრცის, ტემპერატურის, ვადებისა და სხვა ფაქტორებისაგან დამოკიდებულებით;

3.	ფუნდამენტური ელექტრონული სიდიდეები: პოლარიზაცია, ინექციები, მონო და პლურიჰარმონიული სიგნალების პულსაციები.

მარგარეტამ სინთეზის თეორია დაამუშავა ორგანზომილებიან სივრცეში ისე, რომ იგი გამოსადეგი ყოფილიყო გამბნევი ხელსაწყოებისათვის. ვინაიდან ინჟინერ-ფიზიკისა და ნიადაგგამომგონებლობის საკითხების ირგვლივ მუშაობდა, პედაგოგიურ ასპარეზზე გამოჩენამდე  თავისი სურვილით პედაგოგიკის კურსი გაიარა.

მე-20 საუკუნის 80-იან წლებში მარგარეტას გამოგონებათა პატენტი 50-ს აღემატებოდა, ამიტომაც მიენიჭა ჯილდო - „ოქროს მედალი მეცნიერული დამსახურებისათვის“.

## ლიტერატურა
* პარკაძე ვ., ფიზიკოსი ქალები, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1988, გვ. 15-18

კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:ქალი მეცნიერები
ლედი სიუზან ჰარიეტ გრანტ-სატი

**ლედი სიუზან ჰარიეტ გრანტ-სატი** (დაბადებით ინეს კერი; დ. 13 ნოემბერი, 1837 – გ. 16 ოქტომბერი, 1909) - შოტლანდიელი არისტოკრატი, ფილანთროპი და სამრევლო საბჭოს წევრი.
## ბიოგრაფია
გრანტ-სატი დაიბადა 1837 წლის 13 ნოემბერს ფლორს კასლში, კელსოში, ჯეიმს ინეს-კერის, როქსბურგის მე-6 ჰერცოგისა და სუზანა ინეს-კერის, როქსბურგის ჰერცოგინიას ოჯახში. 1857 წლის 6 აგვისტოს, 19 წლის ასაკში, იგი დაქორწინდა ჯეიმს გრანტ-სატიზე, სერ ჯორჯ გრანტ-სატის, ბალგონისა და პრესტონგრეინჯის მე-5 ბარონეტის ვაჟსა და მემკვიდრეზე. წყვილმა თავდაპირველად მეინსის სასახლეში დაიწყო ცხოვრება, ჩირნსაიდში, ბერვიკშირი. მათ ჰყავდათ სამი ქალიშვილი და ორი ვაჟი. 

მისი სიმამრისა და მეუღლის სწრაფი თანმიმდევრობით გარდაცვალების შემდეგ 1878 წელს, მისი რვა წლის ვაჟი ჯორჯი გახდა მე-7 ბარონეტი. ამას მოჰყვა გაჭიანურებული სამართლებრივი გართულებები, საბოლოოდ მემკვიდრეობის საკითხი გადაწყდა სასამართლო სესიაზე 1881 წელს. ლედი სიუზანი და მისი ორი შვილი დასახლდნენ პრესტონგრეინჯის სახლში პრესტონპანსში 1881-დან 1891 წლამდე პერიოდში. 
იგი ძალიან სწრაფად ჩაერთო ქალაქის საქმეებში, შეუერთდა ადგილობრივ ეკლესიას, რომელიც ახლა ცნობილია როგორც პრესტონგრეინჯის სამრევლო ეკლესია, და აქტიურად მონაწილეობდა მზარდი სამთო ქალაქისთვის ახალი საქალაქო დარბაზის მშენებლობის შესახებ დისკუსიებსა და თანხების მოზიდვაში. მას დიდი წვლილი მიუძღვის პრესტონპანსის მუშათა კლასის მამაკაცებისთვის ახალი ყავის სახლისა და გასართობი ცენტრის დაარსებაში, რომელიც გაიხსნა 1887 წლის ივლისში.  ხოლო სამეფო კოლექციის ფონდი ფლობს მისი და მისი ქალიშვილის ვიქტორიას ხელით გაფერადებულ ფოტოსურათს, რომელიც დედოფალ ვიქტორიას ნათლული იყო. ვინაიდან ეს მოხდა 1918 წლის ხალხის წარმომადგენლობის აქტამდე 23 წლით ადრე, ყველა ამომრჩეველი იქნებოდა მამაკაცი. იგი დარჩა სამრევლო საბჭოს წევრად სიცოცხლის ბოლომდე.

## გარდაცვალება
გარდაიცვალა პრესტონგრეინჯის სახლში 1909 წლის 16 ოქტომბერს მოკლე ავადმყოფობის შემდეგ, 71 წლის ასაკში. მისი დაკრძალვა გაიმართა პრესტონპანსის სამრევლო ეკლესიაში 1909 წლის 21 ოქტომბერს. პრესტონპანსის ყველა მაღაზია და ბიზნესი დაიხურა შუადღიდან პატივისცემის ნიშნად, ქალაქის მაცხოვრებლები ქუჩებში გამოვიდნენ მისი სამგლოვიარო კორტეჟის გავლისას. შემდეგ მისი ცხედარი გადაასვენეს სპეციალური სარკინიგზო მომსახურებით დანბარში, სადაც დაკრძალეს. 2011 წელს პრესტონპანსის სამრევლო ეკლესიაში გაიხსნა მემორიალური დაფა მის ხსოვნას.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1909
კატეგორია:შოტლანდიელი ქალები
ქეთევან კუპატაძე

**ქეთევან კუპატაძე** (დ. 9 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და ქიმიკოსი. ქიმიის ექსპერტი და ავტორი ინტერნეტგაზეთში „მასწავლებელი“. პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2003), პროფესორი (2005).

## ბიოგრაფია
ქეთევან კუპატაძემ 1993 წელს დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტის (ახლანდელი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ქიმია-ბიოლოგიის ფაკულტეტი.

1999-2007 წლებში მუშაობდა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტში. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფეროა გარემოს და ეკოლოგიური ქიმია, თეორიული ქიმია, ქიმიის დიდაქტიკა, ქიმიის ისტორია. ავტორი სამეცნიერო ნაშრომების: 2 ვირტუალური პროგრამისა და 4 მონოგრაფიის. ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში (2007-იდან პროფესორი). არის „European Training Foundation“-ის მეცნიერების პოპულარიზაციის ელჩი (2022); ჟურნალების „Journal Tchê Química“-ისა (2017-იდან) და „SCIREA Journal of Chemistry“-ის რედკოლეგიის წევრი (2019 წლიდან); „Southern Brazilian Journal of Science“- ის მეორე რედაქტორი (2022 წლიდან). მიღებული აქვს მოლდოვის მეცნიერებათა აკადემიის სპეციალური მედალი ქიმიის პოპულარიზაციისთვის (2017). NATO-ს მიერ გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ სტატიაში დასახელდა სამ გამორჩეულ მეცნიერ ქალთა შორის (2022). ქიმიის პოპულარიზაციისთვის 2017 წელს დაჯილდოვდა მოლდოვას მეცნიერებათა აკადემიის და ქიმიური საზოგადოების სპეციალური მედლით.

ქიმიის პოპულარიზაციის მიზნით აქტიურად თანამშრომლობს თურქეთის ქალაქ ესქიშეჰირის მეცნიერების პოპულარიზაციის ცენტრთან, სადაც 2017 წლიდან დღემდე შემოდგომაზე და გაზაფხულზე ატარებს სპეციალურ მასტერ კლასებს ქიმიის  მასწავლებლებისა და მოსწავლეებისთვის.

დაამთავრა მეორადი ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით. აქტიურად თანამშრომლობდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთთან. 1998-2003 წლებში იყო სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიური უნივერსიტეტის ქიმიის კათედრის დოცენტი, 2003-2005 წლებში კი – ამავე უნივერსიტეტის ქიმიის კათედრის პროფესორი. გარადა ამისა, იყო ამავე უნივერსიტეტის დიდი სამეცნიერო საბჭოს წევრი და 2000-2005 წლებში ასპირანტურის განყოფილების გამგე.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობს 2006 წლიდან ცოცხალი სამყაროს შემსწავლელ ფაკულტეტზე, შემდეგ მეცნიერებისა და ხელოვნების ფაკულტეტზე, ამჟამად კი საბუნებისმეტყველო და მედიცინის ფაკულტეტის სრული პროფესორია. კურსებს კითხულობს ქიმიის და ბიოქიმიის მიმართულებით (საბაკალავრო და სამაგისტრო საფეხურებზე). ძირითადი კვლევითი საკითხებია: ქიმია, ქიმიის დიდაქტიკა, ქიმიის ისტორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ქეთევნ კუპატაძის სტატიები

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კიბერფობია

300px|მინი|Fear of computers
**კიბერფობია** —კომპიუტერების უკიდურესი შიში. ადამიანებს  შფოთვითი აშლილობის ამ სახით, ასევე  შეიძლება ეშინოდეთ სმარტფონებისა და ინტერნეტის. მძიმე კიბერფობიის გამო, მათ შეიძლება თავი აარიდონ ისეთ ადგილებში წასვლას (როგორიცაა ოფისი ან სკოლა), სადაც შეიძლება კომპიუტერები იყოს.
სპეციალისტები ამ ფობიას ასევე ლოგიზომექანოფობიას უწოდებენ. ეს სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვებიდან : "log", რაც ნიშნავს სიტყვას, და "machano", რაც ნიშნავს მანქანას. ადამიანებს ამ მდგომარეობით, შეიძლება ასევე ჰქონდეთ შფოთვა ან წუხილი ინტერნეტის გამოყენებასთან დაკავშირებით. მძიმე შემთხვევებში, კიბერფობიამ შეიძლება გამოიწვიოს ადამიანების მიერ კომპიუტერების ან ინტერნეტის გამოყენების სრულად შეწყვეტა. 

## გავრცელება 
ამერიკაში გამოკითხული ყოველი 10 ზრდასრულიდან 1 და ყოველი 5 თინეიჯერიდან 1 რესპონდენტი მაინც ებრძვის კონკრეტული სახის ფობიას. თუმცა, არ არსებობს ზუსტი რაოდენობა იმ ადამიანებისა, ვისაც კიბერფობია აწუხებს. გამოკითხულთა უმრავლესობის აზრით, კიბერფობიის მიმართ განსაკუთრებით მოწყვლად ჯგუფს ხნიერი ადამიანები მიეკუთვნებიან (65 წლის და მეტის). ვინაიდან ისინი არ  გაზრდილან კომპიუტერების ეპოქაში, უჭირთ თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენება. მათთვის კომპიუტერების მოხმარება უფრო მეტად შეიძლება იყოს დაკავშირებული სტრესთან, შიშთან და დაბნეულობასთან.

## გამომწვევი მიზეზები
მიიჩნევა, რომ კიბერფობიის (ისევე როგორც ფობიათა დანარჩენი სახეების) ჩამოყალიბებაზე მოქმედ ფაქტორებს მიეკუთვნება გენეტიკა, გარემო ფაქტორები და პერსონალური გამოცდილებები. ადამიანებს, რომელთაც აქვთ შფოთვითი აშლილობები, სხვა ფობიები ან ფსიქიკური დაავადებები, უფრო მეტად უვითარდებათ ახალი ფობია. კიბერფობიის „მსხვერპლნი“ უფრო მეტად ხდებიან ის ადამიანები, რომელთაც აქვთ კომპიუტერის ან სმარტფონის მოხმარებასთან დაკავშირებული უსიამოვნო გამოცდილება.

## კიბერფობიის სიმპტომები
დადგენილია, რომ კიბერფობიის მქონე ადამიანები უკიდურესად შფოთავენ ან განიცდიან შიშს, როდესაც ფიქრობენ, ხედავენ, ან უწევთ კომპიუტერის ან ინტერნეტის გამოყენება. კიბერფობიის სიმპტომები შეიძლება იყოს, მაგალითად: ჭარბი ოფლიანობა,  გულის აჩქარება, თავბრუსხვევა, გულისრევა, ქოშინი, კანკალი და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Cyberphobia (Fear of Computers)
*(Fear of Computers): Causes, Symptoms, & Treatment

კატეგორია:ფობიები
ჯეინ ადამსი (მწერალი)

**ჯეინ ადამსი** (; დ. 1960, ლესტერი) — ბრიტანელი მწერალი ქალი, ფსიქოლოგიური თრილერების ავტორი, გამოქვეყნებული აქვს ოცდაათზე მეტი რომანი.

მისი პირველი წიგნი, *„გრინვეი“*, 1995 წელს ჯონ კრიზის პრემიაზე იყო ნომინირებული და მიიღო ავტორთა კლუბის საუკეთესო პირველი რომანის ჯილდო. 
ჯეინ ადამსს აქვს სოციოლოგიის ხარისხი, ერთ დროს იყო ფოლკ-როკ ჯგუფის სოლისტი და დაქორწინებულია, ჰყავს ორი შვილი.  ის ცხოვრობს ლესტერში.[2] ჯეინ ადამსი ასწავლის დე მონფორის უნივერსიტეტში. ის არის სამეფო ლიტერატურული ფონდის წევრი. 

## რჩეული ნაშრომები
**რომანები**

*ჩიტი (1997)
*საშიში საცნობად (2004)
*გამოსამშვიდობებელი კოცნა (2005)

**დეტექტივ მაიკ კროფტის სერია**

*გრინვეი (1995)
*ისროლე პირველი ქვა (1996)
*გაუფერულდი ნაცრისფრად (1998)
*საბოლოო კადრი (1999)

**სერჟანტ რეი ფლაუერის სერია**

*ანგელოზის კარიბჭე (2000)
*როგორც დაცემული ანგელოზები (2001)
*ანგელოზის თვალები (2002)

**ნაომი ბლეიკის სერია** 

*პატარა მიცვალებულის გლოვა (2002)
*სიბნელის შეხება (2003)
*სიცხის ტალღა (2005)
*უცხოს მოკვლა (2006)
*ტყუილების მემკვიდრეობა (2007)
*სისხლის კავშირები (2010)
*ღამის ხედვა (2011)
*საიდუმლოებები (2013)
*გრეგორის თამაში (2014)
*მენავისთვის გადახდა (2014)
*მკვლელის გონება (2016)
*სიყალბე და ტყუილები (2018)

**რინა მარტინის სერია**

*მკვლელობის მიზეზი (2007)
*მყიფე სიცოცხლე (2008)
*ერთის ძალა (2009)
*გადაწყვეტილებები (2010)
*ზამთრის მკვდრები (2011)
*სიკვდილის მიზეზი (2012)
*დავიწყებული ხმები (2015)

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ ჯეინ ადამსთან 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები