16 ნოემბერი

**16 ნოემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 320-ე დღე (ნაკიან წლებში – 321-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 45 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1384 : იადვიგა აკურთხეს პოლონეთის მეფედ, მიუხედავად იმისა რომ ქალი იყო.
* 1532 : ფრანსისკო პისარო და მისი ხელქვეითები ახერხებენ ინკების იმპერატორის — ატაჰუალპას დაჭერას.
* 1849 : რუსეთის სასამართლომ ფიოდორ დოსტოევსკის სიკვდილი მიუსაჯა რადიკალ ინტელექტუალურ ჯგუფთან დაკავშირებული ანტი-სამთავრობო საქმიანობისთვის. სასჯელი გაუქმებულ იქნა უკანასკნელ მომემენტში.
* 1904 : ჯონ ფლემინგმა გამოიგონა ვაკუუმის სინჯარა.
* 1906 : ოპერის ვარსკვლავი ენრიკე კარუზო დააპატიმრეს ნიუ იორკის ცენტრალური პარკის ზოოპარკში მაიმუნების გალიასთან უცნობი ქალისთვის უკანალზე ჩქმეტის გამო.
* 1907 : ინდიელთა ტერიტორიასა და ოკლაჰომის ტერიტორიას დაერქვა ოკლაჰომა და ხდება აშშ-ის 46 შტატი.
* 1914 : ამერიკის ფედერალური სარეზერვო ბანკი (ამერიკის ცენტრალური ბანკი) ოფიციალურად იწყებს მუშაობას.
* 1920 : ქანტას, ავსტალიის ეროვნული ავიაკომპანია დარეგისტრირდა როგორც საჰაერო გადამზიდი კომპანია სახელით „ქვინსლენდისა და ჩრდილოეთ ტერიტორიის საჰაერო სერვისები, ლტდ“. სიძველით მეორე ავიაკომპანია KLM-ის შემდეგ.
* 1933 : აშშ და სსრკ ამყარებენ ფორმალურ დიპლომატიურ კავშირებს.
* 1940 : მეორე მსოფლიო ომი - გერმანიის მიერ ქოვენთრიზე იერიშის მიტანის საპასუხოდ, ბრიტანეთის სამეფო საჰაერო ძალები ბომბავს ჰამბურგს.
* 1940 : ჰოლოკოსტი - პოლონეთში ნაცისტები ვარშავის ებრაელთა გეტოს გარე სამყაროსგან იზოლირებულს ხდიან.
* 1945 : ცივი ომი - აშშ იბირებს 88 გერმანელ მეცნიერს სარაკეტო ტექნოლოგიის დამუშავების დასაჩქარებლად.
* 1945 : შეიქმნა იუნესკო.
* 1965 : ვენერას პროგრამა - სსრკ კოსმოსში უშვებს უმართავ ხომალდს ვენერისკენ, პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელმაც სხვა პლანეტის ზედაპირს მიაღწია.
* 1979 : მეტროს პირველი ხაზი (M1) გაიხსნა ბუქარესტში, რუმინეთი.
* 1988 : ბოლო ათწლეულის განმავლობაში პირველ ღია არჩევნებში პაკისტანში ამომრჩევლები პრემიერ მინისტრად ირჩევენ პოპულისტ კანდიდატს ბენაზირ ბჰუტოს.
* 1993 : საქართველოს სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას მხედრიონის მებრძოლეებმა აიღეს სოფელი დარჩელი და გადაწვეს 27 საცხოვრებელი სახლი.
* 1996 : დედა ტერეზა აშშ-ს საპატიო მოქალაქე ხდება.
* 2000 : ბილ კლინტონი ხდება პირველი აშშ მოქმედი პრეზიდენტი, რომელიც ვიეტნამს სტუმრობს.
* 2001 : ჰარი პოტერის პირველი ფილმი „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ გამოდის კინოეკრანებზე და ხდება მსოფლიოში მეორე ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფილმი.
* 2007 : სასამართლომ ტელეკომპანია „იმედს“ სამაუწყებლო ლიცენზია დაუყადაღა „ხელისუფლების დამხობის პროპაგანდის“ გამო.
* 2007 : ლადო გურგენიძემ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ზურაბ ნოღაიდელი შეცვალა.
* 2011 : სილვიო ბერლუსკონის გადადგომის შემდეგ იტალიის პრემიერ-მინისტრი მარიო მონტი ხდება.
* 2013 : აბდულა იამინი მალდივის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2014 : რუმინეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმოშობით გერმანელმა კლაუს იოჰანისმა გაიმარჯვა.
* 2024 : საბავშვო ევროვიზია 2024-ზე საქართველო ანდრია ფუტკარაძის შესრულებული სიმღერით „To My Mom“ იმარჯვებს.
* 2025 : ხოსე ანტონიო კასტი ჩილეს პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* ძვ. წ. 42 : ტიბერიუსი — რომის იმპერატორი (გ.37)
* 1717 : დ'ალამბერი, ჟან ლერონ —  ფრანგი მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი
* 1853 : ალხაზიშვილი, ილია —  ქართველი მწერალი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე
* 1910 : შავგულიძე, გიორგი —  ქართველი მსახიობი (გ.1959)
* 1922 : სარამაგო, ჟოზე —  პორტუგალიელი მწერალი, სცენარსტი და ჟურნალისტი
* 1974 : სკოულზი, პოლ —  ინგლისელი ფეხბურთელი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1903 : დიმიტრი მაჩხანელი —   ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი (დ. 1861)
* 1954 : ევალდ ფონ კლაისტი (გენერალ-ფელდმარშალი) —  გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (დ. 1881)
* 2007 : გოდერძი ჩოხელი —  ქართველი მწერალი (დ. 1954)

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** **ნიკოლოზ ქართველთა მნათობი**
** აკეფსიმე ეპისკოპოსი, იაკობ ხუცესი და აითალე დიაკონი
** წმინდა მოწამენი, მხედარნი: ატიკე, აღაპი, ევდუქსი, კატერიოსი, ისტუკარი, პაკტოვი, ნიქტოპოლიონე და მეგობარნი მათნი
** ღირსი აკეფსიმე
** ღირსი სნანდულია

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

1116