open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბუმბა

**ბუმბა** () — ქალაქი ჩრდილოეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, მონგალის პროვინციაში, ნავსადგური მდინარე კონგოზე.

2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობაა 103 328.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ბამინგი-ბანგორანი

**ბამინგი-ბანგორანი** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Bamïngï-Bangoran) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნდელე.
* ფართობი — 58 200 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 43 229 ადამიანს. ბამინგი-ბანგორანის პრეფექტურაში ქვეყანაში ყველაზე უფრო დაბალი მოსახლეობის სიმჭიდროვეა — 0,74 ად./კმ².

## გეოგრაფია 
ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ვაკაგას პრეფექტურას, აღმოსავლეთით ზემო კოტოს პრეფექტურას, სამხრეთით უაკას პრეფექტურას, სამხრეთ-დასავლეთით ნანა-გრებიზის ეკონომიკურ პრეფექტურას, ჩრდილოეთიდან ჩადს.

## სუბპრეფექტურები 
* ბამინგი
* ნდელე

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
გრიფინების მოწვეული მსახიობების სია

იყო *გრიფინების* პირველი მოწვეული მსახიობი, რომელმაც საკუთარი თავი განასახიერა]]

„**გრიფინები**“ — ამერიკული ანიმაციური სიტკომი, შექმნილი სეთ მაკფარლეინის მიერ 1999 წელს, Fox Broadcasting Company-ისთვის. სერიალის ცენტრალური პერსონაჟები გრიფინების ოჯახის წევრები არიან: პიტერი, ლოისი და მათი შვილები; მეგი კრისი და სტიუი და ასევე მათი შინაური, ანთროპომორფული ძაღლი ბრაიანი. სიუჟეტი მიმდინარეობს გამოგონილ ქალაქ კუაჰოგში, როდ-აილენდის შტატში, მასში ხშირად ფიგურირებს სატირული ხასიათის ხუმრობები და ასახულია ამერიკის კულტურის ნაკლოვანებები.

მოწვეულ მსახიობთა სიაში წარმოდგენილნი არიან სხვადასხვა პროფესიის ადამიანები, მათ შორის მსახიობები, მუსიკოსები, ათლეტები და პოლიტიკოსებიც კი. ეპიზოდ „Not All Dogs Go to Heaven“-ში მოწვეული არის „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობის“ მსახიობების მთელი შემადგენლობა. ამ სეზონის სხვა ეპიზოდებთან შედარებით, მასში მონაწილეობს ყველაზე მეტი მოწვეული მსახიობი, რომელთა შორის არიან პატრიკ სტიუარტი, ჯონათან ფრეიკსი, ბრენტ სპაინერი, ლევარ ბარტონი, გეიტს მაკფადენი, მაიკლ დორნი, უილ უიტონი, მარინა სირტისი, დენის კროსბი.

## სეზონი 1
## სეზონი 2
## სეზონი 3
## სეზონი 4
## სეზონი 5
## სეზონი 6
## სეზონი 7
## სეზონი 8
## სეზონი 9
## სეზონი 10
## სეზონი 11
## სეზონი 12
## სეზონი 13
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:გრიფინები
ივატე (პარანა)

**ივატე** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 514 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.29 კმ²-ზე. ფართობი 410 907 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
თბილისის წმინდა დოდოს საყდარი

მინი|დოდოს გამოქვაბული ეკლესიის ძირში (ფოტოს მარჯვნივ)
**თბილისის წმინდა დოდოს საყდარი** — თბილისში მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, მეტეხის ეკლესიის ქვევით, სამხრეთისაკენ არის გამოქვაბული. ეს იყო წმინდა დოდო გარეჯელის დროებითი საცხოვრებელი სენაკი და სამლოცველო. ქართული ჰაგიოგრაფიული ძეგლების ცნობით, წმინდა დოდო იყო წმინდა დავით გარეჯელის ერთ-ერთი მოწაფე, კახელი თავადი, გვარად ანდრონიკაშვილი, რომელიც ბერად შედგომის შემდეგ გარეჯელ მამებს შეუერთდა. მან VI საუკუნის პირველ ნახევარში გარეჯის მრავალმთის სანახებში დააარსა მონასტერი, ე. წ. დოდოს რქა.

პლატონ იოსელიანი თბილისის სიძველეთა აღწერისას დოდოს საყდარზე წერს: „მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, მეტეხის მთის ძირში სამხრეთით მდებარეობს წმინდა დავითის ეკლესია, ერთ-ერთი 13 ასურელ მამათთაგანი, რომლებიც საქართველოში VI საუკუნეში მოვიდნენ. ის გამოკვეთილია კლდეში. ქრისტიანები მოდიან თაყვანის საცემად. არაა ცნობილი იქ ადრე იყო ეკლესია, თუ მხოლოდ სალოცავი“. ამ მტკვრისპირა ქვაბულში, რომელშიც წმინდა მამა დავით გარეჯელი ცხოვრობდა, შემდეგ წმინდა დოდომ დაიდო ბინა. ქვაბულს დროთა განმავლობაში სახელი ეცვალადა „ჯოჯოს საყდარი“ ეწოდა. შემორჩენილია გადმოცემა, რომ ამ ადგილზე, ძველ ავლაბარში ცხოვრობდა კაცი, რომელიც თურმე სასწაულებს ახდენდა, ერთი ხელის მოსმით თუ შეხებით ჭორფლს აქრობდაო. შესაძლოა წმინდა დოდოს ამბავი დავიწყებას მისცემოდა, დღესასწაულის სახელი დოდოობა გაუგებარი გამხდარიყო და შეცვლილიყო სიტყვით „ჯოჯოობა“, – აღნიშნავს თ. ბერიძე დღესასწაული „ჯოჯოობა“ თბილისში აღდგომის შემდგომ პირველ სამშაბათს ეწყობოდა. თბილისელი ქალები, განსაკუთრებით ქალიშვილები, აიღებდნენ შაქრის რამდენიმე ნატეხს დაქალაქის ძველუბანში – ავლაბარში, უფრო ზუსტად, ავლაბრის სამხრეთით, მტკვრის ნაპირზე მდებარე ძაღლის უბანში მიდიოდნენ. აქ, მტკვრის კბოდენაპირზე იმართებოდა — ჯოჯოობა. მორწმუნე ქართველი ქალები ლოცულობდნენ და თავიანთი სურვილების შესრულებას შესთხოვდნენ მამაზეციერს. ლოცვა-ვედრების შემდეგ ისინი თანწაღებულ შაქრის ნატეხებს უყრიდნენ მტკვრის ქარაფიან ნაპირზე ბინადარ ჯოჯოებს.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ რიტუალს — ჯოჯოობას მრავალი მლოცველი ასრულებდა, მისი წარმოშობა XIX საუკუნის ქალაქელებს აღარ ახსოვდათ. ეს იყო ძველთბილისელთა ერთ-ერთი იმ მრავალ წესთაგანი, რომელნიც შთამომავლობას სახეცვლილებებით შემოენახა.

## ლიტერატურა 
* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 66-67

კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ქართა

**ქართა** — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურისა და სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ განშტოების — ღორისნამკალზე (ნეძვისწყლისა და ძამის წყალგამყოფი). სიმაღლე ზღვის დონიდან 2315 მ. აგებულია პალეოგენური ასაკის ანდეზიტურგანფენებიანი ტლანქშრეებრივი ტუფ-ბრექჩიებით. ქვემო და შუა კალთები შემოსილია შერეული ტყით (ჭარბობს წიფელი), ზემო — სუბალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
ქართველთა დასახლება მოსკოვს XVII-XVIII საუკუნეებში

**ქართველთა დასახლება მოსკოვს XVII-XVIII საუკუნეებში** — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ხალხთა მეგობრობის მუზეუმის ფილიალი მოსკოვში. ექსპოზიცია გაიხსნა 1981 წლის 23 ივნისს ქართველთა ყოფილ საცხოვრებელ მემორიალურ შენობაში, ბოლშაია-გრუზინსკაიაზე. მუზეუმში მოთავსებული ექსპონატები ქრონოლოგიურად ასახავს საქართველოს სამეფო-სამთავროების ურთიერთობის განვითარებას, დიპლომატიური ურთიერთობის დამყარებას რუსეთის სახელმწიფოსთან, ქართველთა პირველ ჩასვლას მოსკოვში, მათი ახალშენის წარმოქმნას და ქართული კულტურის ამ კერის ისტორიას. ექსპონატები წარმოაჩენს მოსკოვში მცხოვრებ ქართველთა მრავალმხრივ — დიპლომატიურ, კულტურულ, სამხედრო — შემოქმედებას, მათ ურთიერთობას რუს მეცნიერებთან, მწერლებთან, საზოგადო მოღვაწეებთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული დიასპორა
კატეგორია:მოსკოვი
მამბერე-კადეი

**მამბერე-კადეი** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Mambere-Kadei) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დასავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბერბერატი.
* ფართობი — 30 203 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 364 795 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნანა-მამბერეს პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ომბელა-მპოკოს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით ლობაეს პრეფექტურას, სამხრეთით სანგა-მბაერეს ეკონომიკურ პრეფექტურას, დასავლეთით კამერუნს.

მამბერე-კადეის პრეფექტურის ტერიტორიაზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით მიედინებიან მდინარეები: ბუმბე, კადეი, მამბერე და მბაერე (მდინარე უბანგის აუზი).

## სუბპრეფექტურები 
* ბერბერატი
* კარნო
* გამბულა
* ამადა-გაზა
* სოსო-ნაკომბო
* დედე-მაკუბა
* გადზი

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ვაკაგა

**ვაკაგა** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Vakaga) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბირაო.
* ფართობი — 46 500 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 52 255 ადამიანს. ბამინგი-ბანგორანის პრეფექტურაში ქვეყანაში ყველაზე უფრო დაბალი მოსახლეობის სიმჭიდროვეა — 0,74 ად./კმ².

## გეოგრაფია 
სამხრეთით ესაზღვრება ზემო კოტოს პრეფექტურას, სამხრეთ-დასავლეთით ბამინგი-ბანგორანის პრეფექტურას, ჩრდილო-დასავლეთით ჩადს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით სუდანს. პრეფექტურა სუსტადაა დასახლებული. დაწყებული 2006 წლიდან ვაკაგას პრეფექტურაში მიმდინარეობს სამხედრო მოქმედებები სამთავრობო ჯარებსა და სეპარატისტებს შორის.

## სუბპრეფექტურები 
* ბირაო
* უანდა-ჯალე

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
კემო

**კემო** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Kemö) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ცენტრში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სიბიუ.
* ფართობი — 17 204 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 118 420 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთით ესაზღვრება ომბელა-მპოკოს და უამის პრეფექტურებს, ჩრდილოეთით ნანა-გრებიზის ეკონომიკურ პრეფექტურას, აღმოსავლეთით უაკას პრეფექტურას, სამხრეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას.

## სუბპრეფექტურები 
* დეკოა
* სიბიუ
* მალა
* ნჯუკუ

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ომბელა-მპოკო

**ომბელა-მპოკო** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Ömbëlä-Pökö) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბიმბო.
* ფართობი — 31 835 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 356 725 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
სამხრეთით ესაზღვრება ლობაეს პრეფექტურას, დასავლეთით მამბერე-კადეის, ნანა-მამბერეს და უამ-პენდეს პრეფექტურებს, ჩრდილოეთით უამის პრეფექტურას, აღმოსავლეთით კემოს პრეფექტურას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე უბანგიზე, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას. ომბელა-მპოკოს პრეფექტურის სამხრეთით მდებარეობს პრეფექტურასთან გათანაბრებული, ქვეყნის დედაქალაქი ბანგი.

## სუბპრეფექტურები 
* ბიმბო
* ბოალი
* დამარა
* იალოკე
* ბოსემბელე
* ბოგანგოლო

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
უაკა (პრეფექტურა)

**უაკა** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Wäkä) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბამბარი.
* ფართობი — 49 900 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 276 710 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთით ესაზღვრება კემოს პრეფექტურას და ნანა-გრებიზის ეკონომიკურ პრეფექტურას, ჩრდილო-დასავლეთით ბამინგი-ბანგორანის პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ზემო კოტოს პრეფექტურას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქვემო კოტოს პრეფექტურას, სამხრეთით, მდინარე უბანგიზე, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას.

უაკის პრეფექტურის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე უბანგის მარჯვენა შენაკადი — უაკა, რომლის სახელსაც ეს პრეფექტურა ატარებს. მდინარე უაკაზე მდებარეობს პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბამბარი.

## სუბპრეფექტურები 
* ბაკალა
* ბამბარი
* გრიმარი
* იპი
* კუანგო

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
სანგა-მბაერე

**სანგა-მბაერე** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Sangä-Mbaere) — ეკონომიკური პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთში.

* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოლა.
* ფართობი — 19 412 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 101 074 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება მამბერე-კადეის პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლობაეს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით კონგოს რესპუბლიკას, დასავლეთით კამერუნს.

პრეფექტურის სახელწოდება წარმოიქმნა მდინარეებისგან — სანგა და მბაერე. მდინარე სანგა წარმოიქმნება პრეფექტურის ტერიტორიაზე, მდინარეების — კადეის და მამბერეს შეერთებით, ქალაქ ნოლას რაიონში და მიედინება სამხრეთისაკენ — მდინარე კონგოსკენ. მბაერე მიედინება სუბპრეფექტურა ლობაეს საზღვრის გასწვრივ და უერთდება მდინარე ლობაეს (უბანგის შენაკადი).

## სუბპრეფექტურები 
* ბამბიო
* ნოლა
* ბაიანგა

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ზემო კოტო

**ზემო კოტო** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Tö-Kötö) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბრია.
* ფართობი — 86 650 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 90 316 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
აღმოსავლეთით ესაზღვრება ზემო მბომუს პრეფექტურას, სამხრეთით მბომუს პრეფექტურას და მცირე ნაწილით ქვემო კოტოს პრეფექტურას, დასავლეთით უაკას პრეფექტურას, ჩრდილოეთით ბამინგი-ბანგორანის და ვაკაგას პრეფექტურებს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით სუდანს და სამხრეთ სუდანს.

ფართობის მიხედვით ეს ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი პრეფექტურაა. პრეფექტურის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვაკაგის პრეფექტურის საზღვრის გასწვრივ მდებარეობს ბონგოს მთის მასივი. ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სუდანის სახელმწიფო საზღვართან — აბურასეინის მთა, სიმაღლით ზღვის დონიდან 1113 მეტრი. ზემო კოტოს პრეფექტურის მთელ ტერიტორიაზე ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ მიედინება მდინარე კოტო. ამ მდინარეზე, პრეფექტურის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდებარეობს მისი ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბრია.

## სუბპრეფექტურები 
* ბრია
* უადა
* იალინგა

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ალექსა ბლისი

**ალექსის კაუფმანი** ( დ. 9 აგვისტო, 1991) — ამერიკელი ბოდიბილდერი და პროფესიონალი რესლერი, რომელიც ამჟამად გამოდის ამერიკულ რესლინგ-პრომოუშენ WWE-ში ბრენდზე SmackDown!, სასცენო ფსევდონიმით - **ალექსა ბლისი**.

## ადრეული წლები 
კაუფმანი დაიბადა ოჰაიოს შტატის ქალაქ კოლუმბუსში. 5 წლის ასაკში ალექსისი გაიტაცა სპორტმა და მალევე მან დაიწყო ვარჯიში მძლეოსნობაში, სოფტბოლში, კიკბოქსში და ტანვარჯიშში. ამის გარდა დაკავდა ბოდიბილდინგით და ცოტა ხნის შემდეგ მიიღო მონაწილეობა „Arnold Classic“-ში.

## კარიერა რესლინგში 
### NXT (2013-2016) 
კაუფმანმა WWE-სთან მოაწერა ხელი კონტრაქტს 2013 წელს და იგი გაშვებულ იქნა მოსამზდებელ ცენტრ NXT-ში. მისი დებიუტი შედგა 24 ივლისს NXT-ს სატელევიზიო შოუზე და იმ დღეს მან მიულოცა გამარჯვება NXT-ს პირველ ქალთა ჩემპიონს - პეიჯს. აგვისტოში კი მისი პროფილი გამოჩნდა WWE-ს ოფიციალურ საიტზე NXT-ს წევრების რიგში.
20 ნოემბერს ალექსამ შეასრულა NXT-ს რინგ-ანონსერის მოვალეობა. 8 მაისს შედგა მისი დებიუტი რინგზე, სადაც მან მიიღო მონაწილეობა NXT-ს ქალთა ჩემპიონის ტურნირში, სადაც პირველ ტურში დაამარცხა ალიშა ფოქსი, ხოლო ნახევარფინალში მან შარლოტასთან განიცადა მარცხი.19 ივნისს კი მან დაამარცხა საშა ბენქსი.

### WWE-ს ძირითადი როსტერი (2016-დღემდე) 
2016 წლის 19 ივლისს, დრაფტის დროს, SmackDown!Live-ს გენერალურმა მენეჯერმა დენიელ ბრაიანმა აირჩია ალექსა ბლისი თავის ბრენდზე,ხოლო უკვე 26 ივლისს შედგა მისი დებიუტი ძირითად როსტერში. იმ დღეს იგი შევიდა კონფრონტაციაში ბეკი ლინჩთან, სანამ საქმეში არ ჩაერივნენ ბრენდის სხვა რესლერები. ერთი კვირის შემდეგ, SmackDown-ზე ალექსა და ნატალია დამარცხდნენ კარმელასთან და ბეკი ლინჩთან, ნაომის და ევა მარის ჩარევის გამო. ამ ინციდენტის გამო გენერალურმა მენეჯრებმა დენიელ ბრაიანმა და შეინ მაკმენმა მიიღეს გადაწყვეტილება გაემართათ PPV SummerSlam-ზე გუნდური მატჩი ალექსა ბლისის,ნატალიის და ივა მარის გუნდსა და ნაომის,ბეკი ლინჩისა და კარმელის გუნდს შორის. მაგრამ, ივა მარიმ 18 აგვისტოს ერთთვიანი დისკვალიფიკაცია მიიღო WWE-სგან ანტიდოპინგური პოლიტიკის დარღვევის გამო,რის შედეგადაც ევა შეცვალა ნიკი ბელამ.

11 სექტემბერს, PPV Backlash-ზე მან მიიღო მონაწილეობა ვაკანტურ Smackdown-ის ქალთა ჩემპიონის ტიტულის მატჩში 6 ადამიანს შორის, მაგრამ იგი მატჩიდან პირველივე გავარდა, იმ მატჩში კი გაიმარჯვა ბეკი ლინჩმა. 8 ნოემბერს, გლაზგოში იგი დამარცხდა ბეკი ლინჩთან სატიტულო მატჩში.

PPV Surviror Series-ზე იგი იყო SmackDown-ის გუნდის შემადგენლობაში, რომელმაც მარცხი განიცადა Monday Night Raw-ს გუნდისგან.

PPV TLC 2016-ზე მან დაამარცხა ბეკი ლინჩი სატიტულო მატჩში და გახდა ახალი SmackDown-ის ქალთა ჩემპიონი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Alexa Bliss WWE.com-ზე
* ალექსა ბლისის პროფილი Twitter-ზე
* ალექსა ბლისის პროფილი Wrestlindata.com, Internet Wrestling Database, და Cagematch.net-ზე
*  IMDB-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:ამერიკელი ბოდიბილდერები
კატეგორია:ამერიკელი რესლერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჰიმნი

**ფეხზე დადექით კონგოელებო** () — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი. ჰიმნი დამტკიცდა 1960 წელს მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. თუმცა 1971 – 1997 წლებში ზაირის არსებობის პერიოდში ჩანაცვლდა ჰიმნით „ზაირელებო“ (), მობუტუ სესე სეკოს სიკვდილის შემდეგ კი კვლავ „ფეხზე დადექით კონგოელებო“ აღდგა.

## ჰიმნის ფრანგული ტექსტი
CHOIR 
Debout Congolais,
Unis par le sort,
Unis dans l'effort pour l'indépendance,
Dressons nos fronts longtemps courbés
Et pour de bon prenons le plus bel élan, dans la paix,
O peuple ardent, par le labeur, nous bâtirons un pays plus beau qu'avant, dans la paix.

VERSE
Citoyens, entonnez l'hymne sacré de votre solidarité,
Fièrement, saluez l'emblème d'or de votre souveraineté, Congo.

REFRAIN
Don béni, (Congo) des aïeux (Congo),
O pays (Congo) bien aimé (Congo),
Nous peuplerons ton sol et nous assurerons ta grandeur.
(Trente juin) O doux soleil (trente juin) du trente juin,
(Jour sacré) Sois le témoin (jour sacré) de l'immortel serment de liberté 
Que nous léguons à notre postérité pour toujours.

## რესურსები ინტერნეტში
* Democratic Republic of the Congo: *Debout Congolais* - Audio of the national anthem of the Democratic Republic of the Congo, with information and lyrics 
* http://www.nationalanthems.info/zre.htm - National anthems.info - "La Zaïroise" (the old hymn)
* http://www.nationalanthems.info/cd.htm National anthems.info - "Debout Congolaise"
*www.szbszig.atw.hu

კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ლობაე

**ლობაე** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Lobâye) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მბაიკი.
* ფართობი — 19 235 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 246 875 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება სანგა-მბაერეს ეკონომიკურ პრეფექტურას, დასავლეთით მამბერე-კადეის პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ომბელა-მპოკოს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, სამხრეთით კონგოს რესპუბლიკას.

## სუბპრეფექტურები 
* ბოდა
* მბაიკი
* მონგომბა
* ბოგანანგონე
* ბოგანდა

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ქვემო კოტო

**ქვემო კოტო** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Do-Kötö) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მობაე.
* ფართობი — 17 604 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 249 150 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
დასავლეთით და ჩრდილოეთით ესაზღვრება უაკას პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ზემო კოტოს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით მბომუს პრეფექტურას (მდინარე კოტოზე), სამხრეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (მდინარე უბანგიზე).

## სუბპრეფექტურები 
* ალინდაო
* კემბე
* მინგალა
* მობაე
* სატემა
* ზანგბა

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
Arabian Prince

**Arabian Prince** — ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებელი და N.W.A-ს ერთ-ერთი დამაარსებელი.

## ბიოგრაფია 
Arabian Prince-მა მოღვაწეობა დაიწყო შოუ *Bobby Jimmy & the Critters*-ში 1984 წელს. ასევე მან მოამზადა სინგლი *SuperSonic* JJ FAD-ისთვის. შემდეგ იგი გახდა ჯგუფ N.W.A-ს ერთ-ერთი დამაარსებელი, მაგრამ მან თავისი თავი ჯგუფში ზედმეტად ჩათვალა სხვა წევრებთან შედარებით (MC Ren, Dr.Dre, Eazy-E და Ice Cube) და დატოვა ჯგუფი.  N.W.A-დან წასვლის შემდეგ მან გააგრძელა სოლო კარიერა და გამოუშვა 5 ალბომი. პირველი ალბომი, სახელად *Brother Arab* გამოვიდა 1989 წელს, მაგრამ იგი ძალიან ცუდად იყიდებოდა. 1993 წელს მან გამოუშვა მეორე ალბომი, სახელად *Where’s My Bytches*. მრავალწლიანი პაუზის შემდეგ, 2007 წელს მან მოირგო ფსევდონიმი Proffesor X. იმავე წელს იგი გამოდიოდა DJ-ს როლში *2K Sports Bounce Holiday*-ზე Stones Throw-ის არტისტებთან ერთად.*

## დისკოგრაფია 
### სოლო ალბომები 
* 1989 — *Brother Arab* (Orpheus Records)
* 1990 — *Situation Hot* (Macola Records)
* 1993 — *Where’s My Bytches* (Da Bozak Records)
* 2007/2008 — *Professor X* (Clone Records)
* 2008 — *Innovative Life: The Anthology* (Stones Throw Records)

### N.W.A-ის შემადგენლობაში 
* 1987 — *N.W.A. and the Posse* (Macola Records)
* 1988 — *Straight Outta Compton* (Ruthless Records)

## რესურსები ინტერნეტში
*Interview with Arabian Prince & Biography on westcoastpioneers
*August 2008 Interview  with L.A. Record
*Arabian Prince RBMA lecture 
*Arabian Prince: What Happened After *N.W.A. and the Posse*?  at *Phoenix New Times''

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:N.W.A.-ს წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზემო მბომუ

**ზემო მბომუ** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Tö-Mbömü) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ობო.
* ფართობი — 55 530 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 57 602 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ზემო კოტოს პრეფექტურას, სამხრეთ-დასავლეთით მბომუს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით სამხრეთ სუდანს, სამხრეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას. პრეფექტურის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ბუნებრივი ნაკრძალი — ზემონგო.

## სუბპრეფექტურები 
* ჯემა
* ობო
* ზემიო
* ბამბუტი

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
პაოლო ჯენტილონი

**პაოლო ჯენტილონი** (; დ. 22 ნოემბერი 1954, რომი) — იტალიელი პოლიტიკოსი, დემოკრატიული პარტიის წევრი 2007 წლიდან. 2004-2008 წლებში იყო იტალიის კომუნიკაციების მინისტრი. 2014 წლის 22 ოქტომბრიდან 2016 წლის 11 დეკემბრამდე იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2016 წლის 12 დეკემბრიდან მატეო რენცის გადადგომის შემდეგ იტალიის პრემიერ-მინისტრი გახდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:იტალიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ევროკომისრები (2019-2024)
კატეგორია:რომში დაბადებულები
ილებო

**ილებო** () — ქალაქი კასაის პროვინციაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა.
ილებო მდებარეობს მდინარე კონგოს სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე.
2012 წლის აღწერით ილებოს მოსახლეობა შეადგენს 72 623 ადამიანს. კონგოში კიდევ მრავალი ქალაქია ამავე სახელწოდებით.

## რკინიგზა
2007 წლის სექტემბერში ხელი მოეწერა შეთანხმებას ჩინეთთან, რკინიგზის მშენებლობის დაფინანსებასთან დაკავშირებით ილებოდან კინშასის მიმართულებით, რომლის სიგრძე დაახლოებით 700 კილომეტრია.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ქართველ მოღვაწეთა პანთეონები მოსკოვში

**ქართველ მოღვაწეთა პანთეონები მოსკოვში** — ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დასაკრძალავი ადგილები. მოსკოვის ქართული ახალშენის აღმოცენების შემდეგ აქ თანდათან საფუძველი ჩაეყარა ქართველ მოღვაწეთა პანთეონებს. XVII საუკუნის დასასრულიდან დონის მონასტერში დაკრძალეს რამდენიმე ქართველი მოღვაწე. 1712 წელს ამავე მონასტერში მირქმის ტაძარში, არჩილ II-მ საფუძველი ჩაუყარა საგვარეულო აკლდამას. აქ დაასაფლავეს ალექსანდრე ბატონიშვილი, დავით და მამუკა ბატონიშვილები, თვითონ არჩილ II, მისი მეუღლე ქეთევანი, მათი ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი, დონის მონასტრის წინამძღვარი ლავრენტი (გაბაშვილი).

ვახტანგ VI-ის ამალის მოსკოვში დამკვიდრების შემდეგ დონის მონასტრის საგვარეულო აკლდამა ქართველ მოღვაწეთა პანთეონად გადაიქცა. აქ განისვენებენ ბატონიშვილი ბაქარი, რუსეთის არმიის გენერალ-ანშეფი გიორგი ბატონიშვილი, ელისაბედ დედოფალი (მეფე იესეს მეუღლე, ერეკლე I-ის ასული), ათანასე თბილელი, გენერალი გიორგი დადიანი (ლევან IV დადიანის ძე), მთარგმნელი მ. დავითაშვილი, საეკლესიო მოღვაწეები ფ. სიმონგულაშვილი, ი. ჩერქეზიშვილი, გ. წინამძღვრიშვილი  და სხვები.

XVIII საუკუნეში ქართველთა პანთეონი დაარსდა აგრეთვე მოსკოვის გარეუბანში ქართველთა აგარაკზე , სოფელ ვსესვიატსკოეში (ახლანდელი ქ. მოსკოვის ლენინგრადის რაიონი), ყველაწმინდის სახელობის ტაძართან 1725 წელს აქ დაკრძალეს სულხან-საბა ორბელიანი. 1745 წელს ცნობილი პედაგოგი გ. გარსევანიშვილი, შემდეგ მწერლები გ. ავალიშვილი, დ. ციციშცვილი, პოლკოვნიკი ი. ბაგრატიონი (პეტრე ბაგრატიონის მამა) და სხვები. 

1930-იან წლებში მოსკოვში არსებული ქართული კულტურის ძეგლებისა და პანთეონების შესწავლას განსაკუთრებული ყურადღება მიექცა. 1941 წლის მაისში ყველაწმინდის ტაძარი საქართველოს სსრ წარმომადგენლობას გადაეცა.  1981 წლის ოქტომბერში ყველაწმინდის ტაძრის ეზოში არსებული სასაფლაო გაუქმდა. 1982 წელს გაიშალა მუშაობა ქართველთა საფლავების დასადგენად და პანთეონების მუზეუმად გადასაკეთებლად. 1983 წლის აპრილიდან დონის მონასტერში არქიტექტურული-სარესტავრაციო მუშაობას ეწევა ხალხთა მეგობრობის მუზეუმისა და ივანე ჯავახიშვილი სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის გაერთიანებული ექსპედიცია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მოსკოვის სასაფლაოები
კატეგორია:ქართული დიასპორა
ქართლი (გაზეთი)

**„ქართლი“** — ქართული გაზეთი. გამოდიოდა 1912–1913 წლებში გორში კვირაში სამჯერ. რედაქტორ-გამომცემელი ი. ცინცაძე, № 47-დან გამომცემელი — მ. ციციშვილი. აშუქებდა საქართველოს ისტორიის, ლიტერატურის,თეატრის, მედიცინის და სხვა საკითხებს. ბეჭდავდა მოთხრობებს, ლექსებს, ფელეტონებს, საშინაო და საგარეო ინფორმაციას, წერილებსა და სტატიებს. თანამშრომლობდნენ ვაჟა-ფშაველა, შიო არაგვისპირელი, კონსტანტინე ყიფიანი, მოსე ჯანაშვილი, დუტუ მეგრელი, ანასტასია ერისთავ-ხოშტარია, თედო რაზიკაშვილი, ვ. ეგნატაშვილი, იოსებ გრიშაშვილი, სიკო (სვიმონ) ფაშალიშვილი და სხვები. დაიხურა ადგილობრივი ხელისუფლების განკარგულებით. ჰქონდა ყოველკვირეული დამატება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები

კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:გორის ისტორია
გარეგინ I

**გარეგინ I** (; *ერისკაცობაში* —  **ნშან სარქისიანი** (); დ. 27 აგვისტო, 1932, ქესაბი, სირია — გ. 29 ივნისი, 1999, ვაღარშაპატი, სომხეთი) — სრულიად სომეხთა უმაღლესი კათოლიკოსი და პატრიარქი 1995-1999 წლებში, კილიკიის კათოლიკოსი 1983-1994 წლებში.

## ბიოგრაფია
ნშან სარქისიანი დაიბადა სიირიელ სომეხთა ოჯახში, ქალაქ ქესაბში. 1946—1952 წლებში სწავლობდა კილიკიის კათოლიკოსატის სასულიერო სემინარიაში, 1949 წლის 29 მაისს გახდა დიაკვანი, ხოლო 1952 წლის 28 სექტემბერს — მღვდელმონოზონი. 1955 წელს მიეკუთვნა არქიმანდრიტის წოდება. 1957—1959 წლებში სწავლობდა ოქსფორდში, დაიცვა დისერტაცია „ქალკედონის საეკლესიო კრება და სომხური ეკლესია“ და მიიღო ღვთისმეტყველების დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1963 წელს ხდება უმაღლესი არქიმანდრიტი, ხოლო 1964 წელს — ეპისკოპოსი. ათი წლის შემდეგ, 1974 წელს ხდება სომხური ეკლესიის ამერიკის აღმოსავლეთის არქიეპისკოპოსი. 1977 წელს იყო არჩეული კილიკიის კათოლიკოსის ხორენ I ბაროიანის თანამმართველად, ხოლო უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ 1983 წელს, გახდა კილიკიის კათოლიკოსი — **გარეგინ II**. 

ვაზგენ I-ის გარდაცვალების შემდეგ 1995 წელს, სომხური ეკლესიის საერთო ეროვნულ კრებაზე კილიკიის კათოლიკოსი გარეგინ II არჩეულ იქნა სრულიად სომეხთა უმაღლეს კათოლიკოსად და პატრიარქად — **გარეგინ I**-ად. 

გარეგინ I გარდაიცვალა 66 წლის ასაკში 29 ივნისი, 1999, ქალაქ ვაღარშაპატში, დაკრძალულია ეჩმიაძინის საკათედრო ტაძარში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Karekin I, Catholicos
*His Holiness Catholicos Karekin I Passes Away 
*World Council of Churches Office of Communication - Press Release
*His Holiness Karekin I Sarkissian

კატეგორია:სომხეთის კათოლიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:სომეხი თეოლოგები
მბომუ

**მბომუ** (; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Mbömü) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბანგასუ.
* ფართობი — 61 150 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 164 009 ადამიანს.

## გეოგრაფია 
სამხრეთში პრეფექტურის საზღვრებია მდინარეები მბომუ და უბანგი, რომლებზეც ასევე გადის სახელმწიფო საზღვარი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან. დასავლეთით ესაზღვრება ქვემო კოტოს პრეფექტურას, ჩრდილოეთით ზემო კოტოს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით ზემო მბომუს პრეფექტურას. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ მთელ ტერიტორიას კვეთავენ მდინარე მბომუს, რომლის სახელიც პრეფექტურას ჰქვია, შენაკადები — მბარი და შინკო. მბომუს პრეფექტურის ტერიტორიაზე, მდინარე კოტოზე ასევე მდებარეობს ჩანჩქერი კემბე (პრეფექტურის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბანგასუდან დაახლოებით 80 კმ-ში). პრეფექტურის ჩრდილო-აღმოსავლეთში მდებარეობს ბუნებრივ ნაკრძალ ზემონგოს სამხრეთი ნაწილი.

## სუბპრეფექტურები 
* ბაკუმა
* ბანგასუ
* გამბო
* რაფაი
* უანგო

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
World Class Wreckin’ Cru

**World Class Wreckin’ Cru**  — ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფი კომპტონიდან (კალიფორნია), რომელიც შეიქმნა DJ Alonzo Williams-ის მიერ მისი ღამის კლუბ Eve After Dark-ისთვის. ჯგუფი შედგებოდა ისეთი შემსრულებლებისგან, რომლებიც იყვნენ Dr.Dre, DJ Yella, Shakespeare და Cli-N-Tel. ამ ჯგუფმა იარსება სულ რაღაც ორი წელი და მას შემდეგ, რაც Dr.Dre-მ და DJ Yella-მ დატოვეს ჯგუფი და შეუერთდნენ N.W.A-ს, იგი დაიშალა.

;სტუდიური ალბომები
**World Class* (1985)
**Rapped in Romance* (1986)
;კომპილაციები
*''The Best Of The World Class Wreckin' Cru* (1987)
**Turn Off The Lights In The Fast Lane* (1991)
**Dr. Dre Vs World Class Wreckin' Crew'' (2005)
;სინგლები
* „Surgery“ (12") (1985)
* „Bust It Up 2 + 1“ (12") (1985)
* „Juice“ (12") (1985)
* „He’s Bionic/The Fly“ (12") (1986)
* „Keep It Real Letter“ (12") (1986)
* „Mission Pregnat“ (7") (1986)
* „Mission Possible/World Class Freak“ (12") (1986)
* „The Zoowoo“ (12") (1986)
* „Turn Off the Lights“ (12") (1987)
* „House Calls“ (12") (1987)
* „Lay Your Body Down“ (12") (1988)
* „Lovers“ (12") (1988)
* „World Class Mega Mix 89“ (12") (1989)
* „House Niggas“ (12") (1990)
* „I’ll Be SmOkin on Dat Dro“ (12") (1992)
## რესურსები ინტერნეტში 
* World Class Wreckin’ Cru საიტზე Allmusic

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფები
კატეგორია:Dr. Dre
კატეგორია:ამერიკული ბოიბენდები
კონგოს პირველი ომი

**კონგოს პირველი ომი** — 1996-1997 წლებში, რუანდის თავდასხმა ზაირზე, რისი მიზანიც დიქტატორ მობუტუ სესე სეკოს აჯანყებულების ლიდერის ლორან-დეზირე კაბილათი ჩანაცვლება იყო. აჯანყების კატალიზატორად ზაირის აღმოსავლეთში რუანდის გენოციდით გამოწვეული არეულობა იქცა.

ახალმა მთავრობამ ქვეყანას სახელი გადაარქვა და უწოდა - კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა. ომს რეალურად ქვეყანაში დიდი ცვლილებები არ გამოუწვევია. კაბილა დაშორდა თავის რუანდელ და უგანდელ მოკავშირეებს. გადატრიალების შიშით მან ქვეყნიდან რუანდის და უგანდის სამხედრო ძალები გაიყვანა. ამ მოვლენებმა გამოიწვია კონგოს მეორე ომი. ზოგიერთი ექსპერტი ორივე ომს ერთ კონფლიქტად განიხილავს.

## ლიტერატურა 
*Reyntjens, Filip. The Great African War: Congo and Regional Geopolitics, 1996–2006. Cambridge: Cambridge UP, 2009.
*Gribbin, Robert E. In the Aftermath of Genocide: the US Role in Rwanda. New York: IUniverse, 2005.
*Clark, John F. (2002) *The African Stakes in the Congo War*. New York: Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6723-7.
*Edgerton, Robert G. (2002) *The Troubled Heart of Africa: A History of the Congo* St. Martin's Press.  ISBN 0-312-30486-2.
*Gondola, Ch. Didier. (2002) *The History of Congo*, Greenwood Press,  ISBN 0-313-31696-1. Covers events up to January 2002.
*Kennes, Erik. "The Democratic Republic of the Congo: Structures of Greed, Networks of Need." Rethinking the Economics of War. Ed. Cynthia J. Arnson and I. William Zartman. Washington, D.C.: Woodrow Wilson Center, 2005

## სქოლიო 
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
სენ-რემის თავშესაფრისა და სამლოცველოს ხედი

**სენ-რემის თავშესაფრისა და სამლოცველოს ხედი** — ნიდერლანდელი პოსტიმრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული ზეთის საღებავებით ტილოზე, 1889 წელს, მხატვრის სენ-რემი-დე-პროვანსის ფსიქიკურად დაავადებულთა თავშესაფარში ნებაყოფლობით ცხოვრების პერიოდში.

მიჩნეული იყო, რომ ნახატზე გამოსახულია ლაბევილის ტაძარი, სადაც ვან გოგი სენ-რემის თავშესაფარში ჩაწერის შემდეგ გაემგზავრა, მაგრამ შემდეგ გაირკვა, რომ ნახატზე სენ-რემის სამლოცველოა გამოსახული. ის შესაძლოა შესრულებული იყოს „შემოდგომის სწავლების“ პერიოდში, რომელთა შესახებაც ვინსენტი ძმის, თეო ვან გოგისადმი 1889 წლის 7 დეკემბერს მიწერილ წერილში საუბრობს.

რონალდ პისკვანსის თქმით „ხედი ვან გოგის სენ-პოლის თავშესაფარში უნიკალურია. ის ერთადერთი ნამუშევარია, სადაც ნათლადაა გადმოცემული ავგუსტინიანეს დროინდელი რომაული არქიტექტურის სახე, ამ განხრით ის შესაძლოა შედარებული იქნას სან-ტროფინეს რომაულ სტილში ნაგებ მონასტრებთან რომლებიც არლში მდებარეობს. სტილისტიკურად კი შეგვიძლია ვან გოგის *მაღაროს შესასვლელს* შევადაროთ“.

ნახატი იყო მსახიობ ელიზაბეთ ტეილორის პირად კოლექციაში, გამოფენილი მისავე მისაღებ ოთახში, რის შემდეგაც 2012 წელს გატანილი იქნა აუქციონზე, სადაც ის $15 991 575-ად გაიყიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1889 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ასგარდი

200px|მინი|იგდრასილი
**ასგარდი** — ერთ-ერთი ცხრა სამყაროდან სკანდინავიურ რელიგიაში და ასების ტომის ღმერთების სახლი. ის შემოსაზღვრულია დაუსრულებელი კედლით, რომელიც აგებულია ჰრიმტუსის მიერ (ყინულის გიგანტი რომელიც ამხედრებული იყო ცხენზე სახელად სვაოილფარი), გირფლაგინგის (ჩრდილოური მითოლოგიის და ღმერთების შემქმბნელი) მიხედვით. ასგარდს მართავენ ოდინი და მისი მეუღლე ფრიგი. ასგარდში ერთ-ერთი ცნობილი ადგილი არის ვალჰალა, რომელსაც ოდინი მართავს.

## წყაროები
ძირითადი ინფორმაცია ასგარდის შესახებ მოდის პროზაული და პოეზიური ედდადან, რომელიც დაწერა მეცამეტე საუკუნის მოღვაწე სნორი სტრულსონისნორი სტრულსონმა, რომელიც შეივსო უფრო ძველი სკალდიკური პოეზიის საფუძვლებიდან.

### პოეტური ედდა
ვოლუსპა, პირველი პოემა ნაშრომში, რომელიც აღწერს ასგარდის თვისებებსა და მის ღვთაებებს, როგორებიცაა იგდრასილი და იოავოლრი, აღწერილი სნორის მიერ.

### პროზაული ედდა
პროზაული ედდა წარმოაჩენს ორ შეხედულებას ასგარდის შესახებ.

### პროლოგი
პროლოგში სნორი წარმოაჩენს მისი წინაპრების მითებისა და ლეგენდების ქრისტიანული გავლენით შთაგონებულ ინტერპრეტაციას. ასგარდი არის აზირის სახლი აზ-იაში, რომელიც ქმნის სამი აზ-ის კავშირს. ესენია აზ-ირი „აზიის ხალხი“, და არა ღმერთები, რომლებიც წავიდნენ აზიიდან ჩრდილოეთში და მათი ნაწილი შეერია ადგილობრივ ბინადრებს. სნორის ხედვა მეცამეტე საუკუნის შესახებ შეესაბამება 20 საუკუნის ხედვას ინდო-ევროპულ გადასახლებაზე აღმოსავლეთიდან.

სნორი ასევე წერს, რომ ასგარდი არის ყველაზე ნაყოფიერი მიწა, ასევე დალოცვილი დიდი რაოდენობით ოქროთი და ძვირფასი ქვებით. ამავდროულად აზირელები აღემატებიან ყველა სხვა ხალხს სილამაზით, ნიჭით და ფიზიკური ძალით.

სნორის მიხედვით ასგარდის ადგილმდებარეობა არის ტროა, მსოფლიოს ცენტრი. მის გარშემო იყო 12 სამეფო და 12 მმართველი. ერთ-ერთი მათგანი, მუნონი, დაქორწინდა პრიამოსის ქალიშვიზე, ტროანზე, ეყოლათ ვაჟი, ტრორი, რომელიც ძველ ჩრდილოურად გამოითქმის როგორც თორი. ის აღიზარდა თრაკიაში. 12 წლის ასაკში ის იყო უფრო თეთრი ვიდრე სპილოს ძვალი და ჰქონდა თმა ოქროზე მძვინვარე თმა და შეეძლო ათი დათვის აწევა. მამამისი, ოდინი, წარუძღვა მიგრაციას ჩრდილოულ მიწებზე, სადაც ისინი დასახლდნენ და ამით მთელი ჩრდილოეთი მოიცვეს აზიელებმა.

## ლიტერატურა
* Владимир Щербаков Асгард — Город Богов (Москва \ Молодая гвардия 1991 г)
* Ник Перумов «1000 лет Хрофта»
* Маковский М. М. Сравнительный словарь мифологической символики в индоевропейских языках: Образ мира и миры образов. — М.: Гуманитарный изд. центр «ВЛАДОС», 1996.
* Маковский М. М. Язык — миф — культура. Символы жизни и жизнь символов. — М.: Инт-т русск. яз. им. В. Виноградова, 1996.
* Асгард // Мифологический словарь/ Гл. ред. Е. М. Мелетинский. — М.:Советская энциклопедия, 1990. — 672 с.
* Скандинавские сказания / Под ред. Б. И. Пуришева. — М.: Дет. лит., 1970.

კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
ადამავის პლატო

**ადამავის პლატო** (, ) — ზეგანი (პლატო) კამერუნში, ნიგერიაში და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.

## დასახელება 
დასახელება წარმოდგება ადგილობრივი ფულას ტომის წინამძღოლის სახელისაგან, რომელსაც ერქვა მოდიბო ადამა, რომელმაც დააარსა ადამავის ემირატი, რომელიც მოიცავდა პლატოს დიდ ნაწილს და რომელმაც იარსება მის გარდაცვალებამდე, ანუ 1848 წლამდე.

თავის მხრივ პლატოს სახელიდან წარმოიშვნენ დასახელებები: ადამავის რეგიონი კამერუნში, ადამავის შტატი ნიგერიაში და ადამავა-უბანგური ენების ჯგუფი, რომლებიც ძირითადად გავრცელებულები არიან აღმოსავლეთით.

## ტერიტორია 
ადამავის პლატოს უკავია ვრცელი ტერიტორია ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მდინარე ბენუესა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე მდინარე სანაგას შორის. მოიცავს ნიგერიის სამხრეთ-აღმოსავლეთს, კამერუნის დასავლეთს და ცენტრს და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დასავლეთს.

აქვს ვულკანური წარმოშობა, ზღვის დონიდან საშუალო სიმაღლეა — დაახლოებით 1000 მეტრი, უმაღლესი მწვერვალია — ოკუ, 3011 მეტრი, სხვა მწვერვალებია: ბამბუტო (2740 მეტრი), მბამი (2335 მეტრი). აგებულია ძველი კრისტალური და მეტამორფული ქანებით (პირველ რიგში გნაისებით).

## მთები 
thumb|ნგაუნდერეს მთა კამერუნის ადამავას რეგიონის ამავე დასახელების ქალაქის შემოგარენში
ზეგანის ცენტრია **ადამავის მთები**, რომელიც გადაჭიმულია კამერუნის დასავლეთიდან (დასავლეთის და ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონები) ნიგერიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში (შტატი ტარაბა, სადაც ამ მონაკვეთს ჰქვია გოტელი) და ისევ ცენტრალურ კამერუნში (ადამავის რეგიონი). ზოგჯერ მათ გაგრძელებად ითვლება მთები, რომლებიც გადაჭიმულები არიან უფრო შორს — აღმოსავლეთისკენ, მთელი ადამავის რეგიონის და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საზღვრის იქით.

**ადამავის მთები** წყალგამყოფია მდინარეების ბენუესა და სანაგას აუზებს შორის (პირველ რიგში მის შენაკად მბამის).

## ბუნება 
thumb|აგრარული პეიზაჟი ნგაუნდალის შემოგარენში, კამერუნი
სამხრეთში პლატო დაფარულია ნოტიო მარადმწვანე ტყეებით, ჩრდილოეთით სავანებით და ფოთლოვან-მარადმწვანე ტყეებით, გამოწვეული მოკლე მშრალი სეზონის არსებობით. მთებში არსებობენ მთის სავანები.

პლატოზე არსებობენ ბოქსიტების მთავარი საბადოები.

## მოსახლეობა 
მთის შემოგარენი დასახლებულია ხალხით, რომლებიც ლაპარაკობენ ბენუე-კონგოს და ადამავა-უბანგოს სხვადასხვა ჯგუფების ენებზე, ასევე ფულას ხალხის ჯგუფებით. მთიანი ზონის მოსახლეობა ძირითადად დაკავებულია მომთაბარე და ნახევრადმომთაბარე მეცხოველეობით (მსხვილი რქოსანი საქონელი), ხოლო მთისპირეთში მიწადმოქმედებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ადამავა ენციკლოპედია ბრიტანიკაში 
* ადამავა *webcitation.org*-ის საიტზე 

კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პლატოები
კატეგორია:კამერუნის პლატოები
კატეგორია:ნიგერიის პლატოები
ბერი ოუკლი

**რეიმონდ ბერი ოუკლი III** (; დ. 4 აპრილი, 1948, ჩიკაგო — გ. 11 ნოემბერი, 1972, მეიკონი) —  ამერიკელი ბას-გიტარისტი, ჯგუფ The Allman Brothers Band-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

ოუკლი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში. იზრდებოდა პარკ-ფორესტის (ილინოისი) ერთ-ერთ გარეუბანში. შემდეგ გადავიდა ფლორიდაში, სადაც გაიცნო დიკი ბეტსი და შეუერთდა მის ჯგუფ The Second Coming-ს. 1969 წელს იგი გახდა The Allman Brothers Band-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი, დუეინ ოლმენთან, გრეგ ოლმენთან, ბუტჩ ტრაკსთან, დიკი ბეტსისთან და ჯეი ჯოანი იოჰანსონთან ერთად.

დუეინ ოლმენის ავტოკატასტროფაში გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, მეიკონში, ჯორჯიის შტატში, 1972 წლის 11 ნოემბერს, სამი კვარტალის მოშორებით, სადაც დაიღუპა დუეინ ოლმენი, ოუკლი ამავე ვითარებაში მოყვა ავსტოკატასტროფაში და თავის ტვინის ტრავმული დაზიანების შედეგად გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში
* The Hoochie Coochie Man  – John Ogden
* Georgia House of Representatives SR653, designating Duane Allman Boulevard and Raymond Berry Oakley Bridge
* Account of the fatal accident

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:The Allman Brothers Band-ის წევრები
კატეგორია:ამერიკელი როკ ბას-გიტარისტები
კატეგორია:მუსკოსები ჩიკაგოდან
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მუსიკოსები
ბანანა

**ბანანა** () — ქალაქი და საზღვაო ნავსადგური ცენტრალური კონგოს პროვინციაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა.

## გეოგრაფია
ნავსადგური განლაგებულია მდინარე კონგოს ჩრდილოეთ სანაპიროზე და ოკეანიდან 3 კილომეტრის სიგრძისა და 400 მეტრი სიგანის შესართავითაა დაშორებული.
ნავსადგურიდან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს ქალაქი მუანდა, რომელსაც სანაპირო გზა მიუყვება. სარკინიგზო სადგური ბანანაში არ არის, უახლოესი აეროპორტი კი მუანდაში მდებარეობს.

## ისტორია
ქალაქი ბანანა დაარსდა XIX საუკუნეში, როგორც ნავსადგური და ძირითადად გამოიყენებოდა მონათვაჭრობითვის. 1879 წელს ბანანაში ექსპედიციით ჩამოვიდა ჰენრი მორტონ სტენლი, ბელგიის მეფის ლეოპოლდ II დაფინანსებით. 

ბერლინის კონფერენციის შემდეგ, ევროპულმა სახელმწიფოებმა აღიარეს, რომ მდინარე კონგოს აუზი ბელგიელებს ეკუთნოდათ და 1885 წელს ბანანაში ჩატარებულ ცერემონიაზე მეფემ გამოაცხადა კონგოს თავისუფალი რესპუბლიკის შექმნის შესახებ, რამაც საფუძველი დაუდო აფრიკის კოლონიზაციას. ბანანა იყო ბელგიური კონგოს მთავარი  საზღვაო ბაზა დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე.

2009 წელს ბანანას ნავსადგურში დააკავეს გემი „რიონი“,რომლის ეკიპაჟზე 10 უკრაინის მოქალაქე იმყოფებოდა. მეზღვაურებს ნაპირზე გადასვლის უფლებას არ აძლევდნენ. შედეგად ერთი ეკიპაჟის წევრი გარდაიცვალა. მეზღვაურებმა კი მხოლოდ 9 თვის შემდეგ შეძლეს სამშობლოში დაბრუნება.  გემი ჩაიძირა სანაპიროსთან და ის ფაქტობრივად გაძარცულია.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ნგაუის მთა

**ნგაუის მთა** () — მთა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკისა და კამერუნის სახელმწიფო საზღვარზე.

მდებარეობს ზღვის დონიდან — 1410 მეტრზე და იგი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის უმაღლესი წერტილია. გეოლოგიურად მიეკუთვნება ადამავის პლატოს ზეგანს და აგებულია ძველი კრისტალური და მეტამორფული ქანებით (პირველ რიგში გნაისებით).

ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ნგაუის მთა მდებარეობს კამერუნის ადამავის რეგიონში და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის უამ-პენდეს პრეფექტურაში.

მთის შემოგარენი დასახლებულია ხალხით, რომლებიც ლაპარაკობენ ბენუე-კონგოს და ადამავა-უბანგოს სხვადასხვა ჯგუფების ენებზე, ასევე ფულას ხალხის ჯგუფებით. ისინი ძირითადად დაკავებულები არიან მომთაბარე და ნახევრადმომთაბარე მეცხოველეობით.

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:კამერუნის მთები
ნამირლი (ევლახი)

**ნამირლი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ყარამამედლი (ევლახი)

**ყარამამედლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1771 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ჯაფარლი (იმიშლი)

**ჯაფარლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 509 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
აბურასეინი

**აბურასეინი** () — მთა ცენტრალურ აფრიკაში. ზღვის დონიდან ეს 1113 მეტრი სიმაღლის მთა მდებარეობს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკისა და სამხრეთ სუდანის სახელმწიფო საზღვარზე. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ის შედის ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ზემო კოტოს პრეფექტურაში და სამხრეთ სუდანის დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის შტატში.

## რესურსები ინტერნეტში
Collins maps listing 

## სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მთები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის მთები
ერნსტ ჰერმან ჰიმლერი

მინი|მცირეწლოვანი ჰიმლერი (შუაში, კალთაში) ოჯახთან ერთად. მარცხნივ დგას ჰაინრიხი
**ერნსტ ჰერმან ჰიმლერი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1905, მიუნხენი, გერმანიის იმპერია — გ. 2 მაისი, 1945) — გერმანელი ჩინოვნიკი, ინჟინერი და შუცშტაფელის რაიხსფიურერის, ჰაინრიხ ჰიმლერის უმცროსი ძმა.

## ბიოგრაფია 
ერნსტ ჰერმან ჰიმლერი დაიბადა 1905 წლის 23 დეკემბერს, გერმანიის იმპერიის ქალაქ მიუნხენში. იგი იყო სკოლის დირექტორის (*Oberstudiendirektor*), იოზეფ გეჰარდ ჰიმლერის და მარია ჰაიდერის მესამე და უმცროსი შვილი. მისი ძმები იყვნენ ჰაინრიხ ჰიმლერი და გებარდ ლიუდვიგ ჰიმლერი.

ერნსტ ჰიმლერმა დაამთავრა უნივერსიტეტის კურსები 1928 წელს, 1931 წლის 1 ნოემბერს კი ნაცისტურ პარტიაში გაწევრიანდა (პარტიული № 676 777). 1933 წელს იგი გახდა შუცშტაფელის წევრი და ჰაინრიხის დახმარებით, მიიღო სამუშაო ბერლინის რადიოში და მალევე გახდა რაიხის რადიომაუწყებლობის ორგანიზაციის დირექტორი. ზოგიერთ შემთხვევაში, იგი ჰაინრიხს ინფორმაციასაც აწვდიდა. 1939 წელს მან მიიღო შუცშტაფელის შტურბმანფიურერის ჩინი. გარდაიცვალა 1945 წლის მაისში, ბერლინისთვის ბრძოლის დროს.

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნაცისტები
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:გერმანელი ინჟინრები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
მბომუ (მდინარე)

**მბომუ** ან **ბომუ** () — მდინარე  ცენტრალურ აფრიკაში.

## საერთო მონაცემები 
მდინარე მბომუს სიგრძეა — 800 კმ. მდინარის აუზის ფართობია — 120 ათასი კმ². ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში მას ჰქვია „მბომუ“, ხოლო — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში „ბომუ“.

## გეოგრაფია 
მდინარე მბომუ თავისი დინების დიდ ნაწილზე სახელმწიფო საზღვარია ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის.

ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მხრიდან მდინარე მბომუს მარჯვენა შენაკადებია მდინარეები: შინკო, უარა, კერე, მბოკუ. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მხრიდან მარცხენა შენაკადია — მდინარე ასა. ქალაქ კამბას რაიონში მდინარე მბომუს მდინარე უელესთან შეერთების ადგილას წარმოიქმნება მდინარე უბანგი, მდინარე კონგოს ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი შენაკადი. მდინარის სახელი ჰქვია ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ორ პრეფექტურას — მბომუს და ზემო მბომუს. მდინარეს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მხრიდან ესაზღვრება 2 ვრცელი ბუნებისდამცავი რეზერვატი დასავლეთი ბომუ და აღმოსავლეთი ბომუ.

კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მდინარეები
ბუდისტური ფილოსოფია

|მინი|200px]]

**ბუდისტური ფილოსოფია** — ფიდეისტური იდეალიზმის სახე. იგი გამოირჩევა მნიშვნელოვანი სირთულითა და აბსტრაქტულობით. მეტწილად ბუდისტური მიმართულებები არსებობას მიაწერენ მხოლოდ ბუდას, როგორც — „მოქმედი ძალის“, მსოფლიო წესრიგის განსახიერებას, ხოლო მატერიალურ სამყაროს მიიჩნევენ მოჩვენებად, დჰარმების — სულიერი საწყისის მატარებელი მარადიული უმცირესი ნაწილაკების კომბინაციათა ილუზირებულ გამოვლინებად. ხილული სამყარო, მხოლოდ ადამიანის ცნობიერების ნაყოფია. ბუდისტურ ფილოსოფიაში არის დიალექტიკის ელემენტები, რაც გულისხმობს სამყაროს მუდმივი ცვალბადობის აღიარებას, მოვლენათა მიზეზობრივ კავშირს და სხვა.

## ლიტერატურა
* 
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Buddhism in a Nutshell
* 2500 Years of Buddhism by Prof. P.Y. Bapat (1956) at archive.org

კატეგორია:ინდური ფილოსოფია
აპუკარანა

**აპუკარანა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აპუკარანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 120 919 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 216.55 კმ²-ზე. ფართობი 558 389 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარანა
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*
*[Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil](https://web.archive.org/web/20091003103229/http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm)

კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბუტჩ ტრაკსი

**კლოდ ჰადსონ „ბუტჩ“ ტრაკსი** (; დ 11 მაისი, 1947, ჯექსონვილი — გ. 24 იანვარი, 2017) — ამერიკელი მუსიკოსი, დრამერი, ჯგუფ The Allman Brothers Band-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

ტრაკსი პირველად გამოჩნდა ჯექსონვილის ადგილობრივ ჯგუფ The Vikings-ში. შემდეგომში იყო The 31 st of February-ის წევრი, რომელიც ჩამოყალიბდა და დაიშალა 1968 წელს. ჯგუფში ასევე შედიოდნენ ძმები დუეინ და გრეგ ოლმენები.

1969 წელს ბუჩ ტრაკსი გახდა The Allman Brothers Band-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რომელთა შორის იყვნენ: დუეინ ოლმენი (გიტარა), გრეგ ოლმენი (ვოკალი, კლავიშებიანი, სიმღერების ავტორი), დიკი ბეტსი (გიტარა) ბერი ოუკლი (ბასი) და ჯეი ჯოანი იოჰანსონი (დრამი). იგი აგრძელებდა ჯგუფში მოღვაწეობას 2014 წლამდე, მის დაშლამდე.

2015 წელს ტრაკსმა მოაწყო ორი ფესტივალი Butch Truks & Very Special Friends-ის შემადგენლობაში. მასში გამოდიოდნენ Allman Brothers-ის წევრებიც, მათ შორის ჯეი იოჰანსონი. იგი ასევე უკრავდა Butch Trucks & The Freight Train Band-ში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Flying Frog Records  Butch Trucks' jamband label
*ბუტჩ ტრაკსი Allmusic-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2017
კატეგორია:ამერიკელი დრამერები
კატეგორია:მუსკოსები ჯექსონვილიდან
კატეგორია:The Allman Brothers Band-ის წევრები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კონგოს მეორე ომი

**კონგოს მეორე ომი** (ასევე **აფრიკის დიდი ომი** ან **აფრიკის მსოფლიო ომი**) — დაიწყო 1998 წელს კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, კონგოს პირველი ომის დასრულებიდან დაახლოებით ერთ წელიწადში. გამომწვევი მიზეზები იყო იგივე რაც პირველი ომის შემთხვევაში. ომი ოფიციალურად 2003 წელს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გარდამავალი მთავრობის ჩამოყალიბებით დამთავრდა. მიუხედავად ამისა ქვეყანაში ძალადობა გრძელდებოდა, განსაკუთრებით აღმოსავლეთში. საომარი მოქმედებები მიმდინარეობდა წინააღმდეგობის საღვთო არმიის აჯანყების, კივუს კონფლიქტის და იტურის კონფლიქტის სახით.

კონგოს მეორე ომი აფრიკის თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე მასიური კონფლიქტი იყო. ამ ომში პირდაპირ ჩართული იყო ცხრა ქვეყანა და 20 განსხვავებული დაჯგუფება. 2008 წლის მდგომარეობით ამ კონფლიქტის მიზეზით დაახლოებით 5.4 ადამიანი დაიღუპა. რითიც კონგოს მეორე ომი სიკვდილიანობით მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომს ჩამოუვარდება. ასევე დაახლოებით 2 მილიონი ადამიანი იქცა იძულებით გადაადგილებულ პირად.

## ლიტერატურა 
* Edgerton, Robert G. (2002) *The Troubled Heart of Africa: A History of the Congo*. St. Martin's Press. ISBN 0-312-30486-2. There is a modicum of information on the troubles since 1996 in the latter sections.
* Gondola, Ch. Didier. (2002) *The History of Congo*, Greenwood Press, ISBN 0-313-31696-1. Covers events up to January 2002.
* Miller, Eric. *The Inability of Peacekeeping to Address the Security Dilemma*. 2010. ISBN 978-3-8383-4027-2 . Covers the First and Second Congo Wars and its continued aftermath.

## რესურსები ინტერნეტში 
* BBC Q&A on DR Congo conflict – BBC: Updated timeline of Congo history, with emphasis on the war
* Global IDP Database: Overview of warring parties 
* Globalsecurity.org site on Congo Civil War

## სქოლიო 
კატეგორია:ანგოლის ისტორია
კატეგორია:ბურუნდის ისტორია
კატეგორია:ჩადის ისტორია
კატეგორია:ნამიბიის ისტორია
კატეგორია:რუანდის ისტორია
კატეგორია:უგანდის ისტორია
კატეგორია:ზიმბაბვეს ისტორია
კატეგორია:ზამბიის ისტორია