open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გაბელაია

საკუთარი სახელი **გაბელაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიგა გაბელაია — პოლიტიკოსი
* შალვა გაბელაია — ინჟინერი
* შოთა გაბელაია — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგინავა

საკუთარი სახელი **გოგინავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბონდო გოგინავა — მსახიობი
* უშანგი გოგინავა — მათემატიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ალ-ენამი

**ალ-ენამი** (; „საქონელი“) — ყურანის მეექვსე სურა (თავი). მასში 165 აია შედის. ეს არის „მექური სურა“ და ითვლება, რომ გამოცხადება ჰიჯრამდე, მუჰამადის მექაში ყოფნის ბოლო წელს შედგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ-ენამი

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანი
კატეგორია:ალ-ენამი
ალ-ბურაქი

მინი|მირაჯის ილუსტრაცია
**ბურაქი** () — ისლამური მითოლოგიის მიხედვით ლეგენდარული ფრთოსანი ცხენი, რომლითაც მუჰამადმა ისრას და მირაჯის დროს მექადან იერუსალიმამდე ზეცით იმგზავრა. 

იბნ ისჰაკზე დაყრდნობით, როდესაც აბრაამი ისმაელს და აგარს ეწვია, ის ქანაანიდან მექაში ბურაქმა წაიყვანა, ხოლო საღამოს უკან დააბრუნა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ესქატოლოგია
მერი ენ ბევანი

მინი|მერი ბევანი
**მერი ენ ბევანი** (ქალიშვილობაში *ვებსტერი*, ; დ. 20 დეკემბერი, 1874 — გ. 26 დეკემბერი, 1933) — ინგლისელი მედდა, რომელიც აკრომეგალიის განვითარების შემდეგ გამოდიოდა მობილური ცირკის შოუებში, ტიტულით — „ყველაზე მახინჯი ქალი მსოფლიოში“.

## ბიოგრაფია
მერი ენ ვებსტერი დაიბადა 1874 წლის 20 დეკემბერს პლაისტოუში, აღმოსავლეთ ლონდონში მრავალშვილიანი მუშის ოჯახში. მოგვიანებით იგი გახდა მედდა. 1902 წელს იგი დაქორწინდა თომას ბევანზე, რომლისგანაც ოთხი შვილი შეეძინა. 1914 წელს თომას ბევანი მოულოდნელად გარდაიცვალა.

მერი ბევანს დაქორწინებისთანავე, დაახლოებით 32 წლის ასაკში დაეწყო აკრომეგალიის სიმპტომების გამოვლენა. მას დაეწყო სახის არანორმალური ზრდა და დამახინჯება, ძლიერი თავის ტკივილი და მხედველობის დაქვეითება. 1914 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მას აღარ ჰქონდა შემოსავალი საკუთარი თავისა და ოთხი შვილის სარჩენად. ბევანმა გადაწყვიტა გამოეყენებინა თავისი გარეგნობა და მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „უმახინჯესი ქალი“, რომელიც მან მოიგო.

1920 წელს იგი დაიქირავა ამერიკელმა შოუმენმა სამუელ ვ. გომპერცმა, რათა გამოსულიყო კონი აილენდის დრიიმლენდის საიდშოუს ფრიკის შოუში, სადაც მან გაატარა თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი. გარდაცვალებამდე ის ასევე გამოდიოდა რინგინგ ბროდერსის ცირკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* "Mary Ann Bevan, the world's ugliest woman", acromegaly at the Eugenics Archive
* Mary Ann Bevans *sic* – The Homeliest Woman in the World

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ხიდრი

მინი|ხიდრი
**ალ-ხიდრი** (; **ალ-ხადირი, ხადერი, ხიდრი, ჰიდრი, ხიზრი, ქათირი, ხაზერი, ხადრი, ხედერი, ხიზირი, ხიზარი, ხილრი**) — ფიგურა, რომელიც ყურანში აღწერილია, მაგრამ არ იხსენიებია სახელით. დახასიათებულია როგორც ღმერთის მართალი მსახური, დიდი სიბრძნითა და მისტიური ცოდნით. სხვადასხვა ისლამურ და არაისლამურ ტრადიციებში ხიდრი აღწერილია, როგორც ანგელოზი, წინასწარმეტყველი ან ვალი, რომელიც იცავს ზღვას, ასწავლის საიდუმლო ცოდნას და ეხმარება გაჭირვებულებს. 

მიუხედავად იმისა რომ ის ყურანში სახელით არ იხსენიება, სწავლულთა აზრით სწორედ ეს ფიგურაა აღწერილი (სურა 18:65-82)  როგორც ღმერთის მსახური, რომელსაც ბოძებული აქვს „ცოდნა“ და პასუხობს წინასწარმეტყველი მუსას (მოსეს) კითხვებს მის მიერ ჩადენილ იმ საქციელებზე, რომლებიც წინასწარმეტყველმა უსამართლოდ და არასწორად მიიჩნია (გემის ჩაძირვა, ბავშვის მოკვლა, არასტუმართმასპინძლობის საპასუხოდ ქალაქის კედლის უფასოდ გამაგრება). ამბის დასასრულს ხიდრი უხსნის მოსეს ყველა ჩადენილი საქციელის მართებულობას.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური მითოლოგია
სურა (ყურანი)

***სურა*** (; მრავლობითში: ) — ყურანის თავები. ყურანში 114 **სურაა**, რომლებიც აიებადაა დაყოფილი. სურები განსხვავებული ზომისაა, ყველაზე მოკლე (*ალ-ქავსარი*) მხოლოდ სამ აიას შეიცავს, მაშინ როცა ყველაზე გრძელი (*ალ-ბაყარა*) 286 აიას შეიცავს. 114 სურას ყოფენ ორ მონაკვეთად, 86 ითვლება მექურად, რომელიც ჰიჯრის პერიოდამდე შეიქმნა, ხოლო დანარჩენ 28-ს, მედინურად.

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანის თავები
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
შერიფ-ფაშა

**შერიფ-ფაშა** (ჯაყელი) — ახალციხის ფაშა 1792-1796, 1801-1802, 1810-1812 წლებში. მამის სულეიმანის სიკვდილის შემდეგ ტახტისათვის ბრძოლაში შერიფ-ფაშა დამარცხდა და თავი არტანუჯის ციხეს შეაფარა. ფაშობა ჰასან-ფაშის შვილს ისაყ II ჯაყელს არგუნეს. 1792 წელს შერიფ-ფაშა აჯანყდა, ისაყ II ტახტიდან ჩამოაგდო და ფაშობა მიიღო. იგი, დაღესტნელებთან ერთად ხშირად აწყობდა ქურდულ თავდასხმებს საქართველოზე. 1796 წლის აგვისტოში ფაშობიდან გადააყენეს, სტამბოლში გაიწვიეს და ადანის ფაშობა უწყალობეს. 1801 წელს ახალციხის ფაშობა დაიბრუნა. 1802 წელს ისევ გააძევეს ახალციხიდან. 1810 წლის იანვარს ისევ დაიბრუნა ფაშობა. 1812 წელს აჭარელმა სელიმ-ფაშამ კვლავ გააძევა ახალციხიდან. შერიფ-ფაშამ თავი სტამბოლს შეაფარა, სადაც გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახალციხის ფაშები
კატეგორია:ჯაყელები
გუგავა

საკუთარი სახელი **გუგავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბერდია გუგავა — ქართველი მწვრთნელი (ძიუდო), პოლიტიკოსი
* გიორგი გუგავა — ქართველი პოლიტიკოსი
* გიორგი გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
* ელდარ გუგავა — ქართველი აგრონომი
* ლევან გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
* ლექსო გუგავა — ქართველი მორაგბე
* ჯოკია გუგავა — ქართველი მთასვლელი

კატეგორია:ქართული გვარები
შელოცვა

**შელოცვა** — ხალხურ ზეპირსიტყვიერებაში გავრცელებული მაგიური ძალის მქონე სპეციალური ტექსტი, რომელსაც წარმოთქვამენ მოსალოდნელი ხიფათისაგან, ავადმყოფობისაგან, ავი თვალისაგან, ნადირისაგან და ა. შ. დაცვის მიზნით. ქართულ ფოლკლორში ძირითადად ცნობილია სამეურნეო და სამკურნალო შელოცვები. შელოცვები გვხვდება ძელ ქართულ ძეგლებში: „კურთხევანი“, „კარაბადინი“, „ავგაროზი“ და სხვა. დღესდღეობით შელოცვას მხოლოდ მხატვრული და ისტორიულ-შემეცნებითი ფუნქცია აქვს.

## ლიტერატურა
*ბარდაველიძე ჯ., ქართული ხალხური ლექსი, თბ., 1979
*ჩიქოვანი მ., ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, თბ., 1956

კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
გუდავა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **გუგუნავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* გუდავა — სოფელი საქართველოში, გალის მუნიციპალიტეტში
* გუდავა — გვარი საქართველოში
გულბანი

საკუთარი სახელი **გულბანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გულბანი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* გრიგოლ გულბანი — ალპინისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გუდავა (გვარი)

საკუთარი სახელი **გუდავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თენგიზ გუდავა — ჟურნალისტი, უფლებადამცველი 
* ტოგო გუდავა — ენათმეცნიერი 

კატეგორია:ქართული გვარები
ზურაბ ქურციკიძე

მინი|270პქ|ზურაბ ქურციკიძე
**ზურაბ ქურციკიძე** (დ. 1 იანვარი, 1973, კუმკურგანი, უზბეკეთი — გ. 31 მაისი, 2023, თბილისი) — ქართველი ფოტორეპორტიორი.

## ბიოგრაფია
1991-1996 წლებში სწავლობდა საქართველოს ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში.

სხვადასხვა პერიოდში მუშაობდა სხვადასხვა მედიასაშუალებაში. 2001-2003 წლებში იყო გაზეთ „რეზონანსის“ ფოტორეპორტიორი. 2004 წლიდან იყო ევროპული პრესის სააგენტოს (EPA) ფოტოკორესპონდენტი. 2017 წლიდან ამავე პოზიციაზე მუშაობდა საქართველოს პირველ არხზე. 

ზურაბ ქურციკიძეს გაშუქებული აქვს უახლესი ისტორიის არაერთი მნიშვნელოვანი მოვლენა როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. მათ შორის აღსანიშნავია 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომი, 2011 წლის 26 მაისის დარბევა თბილისში, 2014 წლის ევრომაიდნის მოვლენები კიევში, 2022 წელს რუსეთ-უკრაინის ომი.

ქურციკიძე ერთ-ერთი იყო იმ ფოტოგრაფებს შორის, რომლებიც 2011 წლის 7 ივლისს ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს, რასაც საზოგადოების მხრიდან პროტესტი მოჰყვა. შედეგად, ხელისუფლება იძულებული გახდა, ჟურნალისტები გაეთავისუფლებინა.

ხელისუფლება ცვლილების შემდეგ, საქართველოს პროკურატურამ საქმეზე ხელახალი გამოძიება დაიწყო.

2018 წელს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ 2011 წლის გამამტყუნებელი განაჩენი გააუქმა და ზურაბ ქურციკიძესთან ერთად, კიდევ სამი ფოტოგრაფი — გია აბდალაძე, ირაკლი და ნათია გედენიძეები სრულად გაამართლა. 2023 წლის აპრილში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ პროკურატურას ფოტოგრაფების სასარგებლოდ, მორალური ზიანისათვის ფინანსური კომპენსაციის გადახდა დააკისრა.

ზურაბ ქურციკიძე 2023 წლის 31 მაისს გარდაიცვალა. უკანასკნელი რამდენიმე დღე თბილისის ერთ-ერთი კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაში გაატარა.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები
გულია

საკუთარი სახელი **გულია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გულია — რუსი მწერალი
* დიმიტრი გულია — აფხაზი მწერალი

## იხილეთ აგრეთვე 
* გულიები

კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გურგულია

საკუთარი სახელი **გურგულია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბორის გურგულია — აფხაზი მწერალი
* გიორგი გურგულია — ქართველი მსახიობი
* ინოლა გურგულია — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი, მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები
გუჩუა

საკუთარი სახელი **გუჩუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვიქტორ გუჩუა — ისტორიკოსი 
* ზურაბ გუჩუა — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
პროკოფი შერვაშიძე

მინი|პროკოფი შერვაშიძე
**პროკოფი ლევანის ძე შარვაშიძე** (, დ. 8 ივლისი, 1840 — გ. 31 დეკემბერი, 1915) — რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი. 

პროკოფი შარვაშიძე იყო რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან; რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ბათუმის, ყარსის ოლქისა და სოხუმის ოკრუგიდან, ბათუმის სათათბიროს ხმოსანი, ქუთაისის დამფუძნებელი კრების, ყარსისა და ბათუმის სახელმწიფო სათათბიროს და სოხუმის ოლქის სრულუფლებიანი წევრი. ჰყავდა სამი ქალიშვილი: მერი შარვაშიძე-ერისთავი, თამარ შარვაშიძე-ზარნეკაუ (პრინც ოლდენბურგისა და აგრაფინა ჯაფარიძის ვაჟის, პეტრეს მეუღლე) და ელენე (ლენა) შარვაშიძე-ხომიაკოვა. 

## ლიტერატურა
*Боиович М. М., «Члены Государственной Думы» (портреты и биографии) первый созыв, М., 1906, ст. 452
*Боиович М. М., «Члены Государственной Думы» (портреты и биографии) третий созыв, М., 1913, ст. 420

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1840
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:შარვაშიძეები
იბლისი

მინი|ანგელოზები ხვდებიან ადამს
**იბლისი** (), აგრეთვე ცნობილი როგორც **ებლისი** — შაითანების ლიდერი ისლამში. ყურანზე დაყრდნობით იბლისი სამოთხიდან მას შემდეგ გამოაძევეს, რაც უარი განაცხადა ადამისთვის დაჩოქებაზე. იბლისის წარმოშობასა და ბუნებასთან დაკავშირებით ორი განსხვავებული თვალსაზრისი არსებობს. 

როდესაც ალაჰმა უთხრა ანგელოზებს შეესრულებინათ სეჯდე ადამისთვის, ყველამ შეასრულა იგი, გარდა იბლისისა, ხოლო როდესაც ღმერთმა ჰკითხა მას ამ საქციელის მიზეზი, მან უპასუხა: უთხრა:  „მე მასზე უკეთესი ვარ, მე ცეცხლისგან გამაჩინე, და ის ტალახისგან გააჩინე შენ.“ 

## სქოლიო
კატეგორია:ჯაჰანამი
კატეგორია:ანგელოზები ისლამში
ჰუდაიბის ხელშეკრულება

**ჰუდაიბის ხელშეკრულება** () — მოვლენა, რომელიც მოხდა წინასწარმეტყველ მუჰამადის დროს. ეს იყო გადამწყვეტი ხელშეკრულება მუჰამედს (მედინის მხრიდან) და მექელ კურაიშელთა ტომს შორის 628 წლის იანვარში. ამან ხელი შეუწყო ორ ქალაქს შორის დაძაბულობის შესუსტებას. მხარეები 10 წლიან მშვიდობაზე შეთანხდნენ. მაჰმადის მიმდევრებს უფლება მიეცათ შემდეგ წელს მშვიდობიანად მოელოცათ მექა, მათ „პირველი პ დაბრუნებულიყვნენ შემდეგ წელს მშვიდობიანი მომლოცველობით, მოგვიანებით ცნობილი როგორც პირველი მომლოცველები. მომდევნო წლის თებერვალში მუჰამადმა მექაში 2000 ადამიანთან ერთად ჰაჯი აღასრულა.

## სქოლიო
კატეგორია:628
კატეგორია:მუჰამადი მედინაში
აბუ ლაჰაბი

**აბდ ალ-უზა იბნ აბდ ალ-მუტალიბი** (), ცნობილი როგორც **აბუ ლაჰაბი** (; დ. 549 – გ. 624) — წინასწარმეტყველ მუჰამადის ბიძა (მამის ნახევარძმა). ის იყო ერთ-ერთი მექელი კურაიშელ ლიდერთაგანი, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა მუჰამადს და შეჩვენებული იქნა ყურანის 111-ე სურაში („ალ მასადი“). მისი მამა იყო ჰაშიმანთა მეთაური.

## რესურსები ინტერნეტში
* 111-ე სურა islamweb.net.

კატეგორია:დაბადებული 549
კატეგორია:გარდაცვლილი 624
კატეგორია:მუჰამადის მეტოქეები
ირვინ შოუ

**ირვინ შოუ** (; დ. 27 თებერვალი, 1913, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 16 მაისი, 1984, დავოსი, შვეიცარია) — ამერიკელი მწერალი და კინოსცენარისტი.

## ბიბლიოგრაფია
## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*ირვინ შოუ LitWeb-ზე
*ირვინ შოუ IMDb-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:აშშ-ში დაბადებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ო. ჰენრის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:შვეიცარიაში გარდაცვლილები
ერქვანია

საკუთარი სახელი **ერქვანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ერქვანია — პოლიტიკოსი, იურისტი
* ზაზა ერქვანია — სამხედრო-საზღვაო ოფიცერი
* ზურაბ ერქვანია — სახელმწიფო და უშიშროების მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
მიხეილ პაპაჯანოვი

**მიხეილ ივანეს ძე პაპაჯანოვი** (; დ. 7 სექტემბერი, 1869 — გ. 1930) — პოლიტიკური მოღვაწე. დაშნაკი.

## ბიოგრაფია
თბილისის პირველი გიმნაზიის კურსდამთავრებული. სწავლობდა ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტზე.

პოლიტიკური მოღვაწეობა
რუსეთის მე-4 მოწვევის დუმის დეპუტატი ბაქოს, ელისავედპოლსკისა და ერევნის გუბერნიიდან. 1912 წლიდან პარტია „დაშნაკცუთუნი“-ს წევრი.

მუშაობდა თბილისის საოლქო სასამართლოში. საადვოკატო პრაქტიკას ეწეოდა ერევანში, ალექსანდროპლსა და თბილისში. 1899 წლიდან ცხოვრობდა ბაქოში.

1912 წლიდან რუსეთის მე-4 მოწვევის სახელმწიფო დუმის დეპუტატია და კონსტიტუციურ-დემოკრატიული ფრაქციის წევრი.

მონაწილეობა მიიღო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციაში; 1917 წლის 27 თბერვლიდან გახდა სახელმწიფო დუმის დროებითი კომიტეტის წევრი, (ВКГД); ხოლო 9 აპრილიდან დაინიშნა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის კომისრად.

1917 წლის 12 ოქტომბერს უარი თქვა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომისრის თანამდებობაზე.

## ლიტერატურა
Государственная дума Российской империи: 1906-1917. Б.Ю. Иванов, А.А. Комзолова, И.С. Ряховская. Москва. РОССПЭН. 2008.

## რესურსები ინტერნეტში
*პაპაჯანოვი მიხეილ ივანეს ძე

კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ესებუა

საკუთარი სახელი **ესებუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ესებუა — მსახიობი
* ვლადიმერ ესებუა — საბჭოთა კავშირის გმირი, უფროსი სერჟანტი
* ნესტორ ესებუა — ფალავანი
* ქრისტინე ესებუა — სპორტსმენი (მშვილდოსნობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ვერულავა

საკუთარი სახელი **ვერულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თენგიზ ვერულავა — ექიმი, ჯანდაცვის ეკონომისტი, მწერალი
* იუზა ვერულავა — მეცნიერი მართვის სისტემების დარგში
* ოთარ ვერულავა — ინჟინერი მართვის სისტემების დარგში

კატეგორია:ქართული გვარები
ზარანდია

საკუთარი სახელი **ზარანდია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბადრი ზარანდია — ქართველი საველე მეთაური, პოლიტიკოსი
* ვაჟა ზარანდია — აფხაზ სეპარატისტთა პოლიტიკური ლიდერი
* ლუკა ზარანდია — ქართველი ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
სუმბათაშვილები

**სუმბათაშვილები** — ქართული თავადური საგვარეულო, რომელიც რამდენიმე შტოდ გაიყო. ქართულ წყაროებში იხსენიებიან XIII საუკუნიდან. თავდაპირველი ფორმა იყო „სუმბატისძე“. ქართლის სამეფოში იკავებდნენ მეითრების თანამდებობას. ერთი პერიოდი თბილისისა და ნავთლუღის მოურავებიც იყვნენ. ქვიშხეთში ფლოდნენ საკუთარ საგვარეულო სასახლეს. XV-XVIII საუკუნეებში ჰქონდათ თავისი სათავადო. იოანე ბატონიშვილის მიხედვით, სომხური წარმოშობის გვარია. თავის საგვარეულოს უკავშირებდნენ მცირე სომხეთის მმართველ ბაგრატუნების დინასტიას. ჩანან ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც თან დართული აქვს 1783 წ. გეორგიევსკის ტრაქტატს. აქტიურ მონაწილეობას იღებდნენ კრწანისის ბრძოლაში. სუმბათაშავილებს არ ჰქონდათ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში უმაღლესი გადაწყვეტილებით დამტკიცებული გერბი, თუმცა ცნობილია მათი საგვარეულო გერბების ორი ვარიანტი. თეიმურაზ II სიგელში (28 იანვარი, 1789 წ.) ქაიხოსრო მეითრიშვილი (ანუ მეითარის ძე) სუმბათაშვილი და მისი შვილები აბდულა-ბეგი და პაატა დასახელებული არიან თავადებად. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, 1850 წლის 6 დეკემბერს დაუმტკიცდათ თავადის სტატუსი. გვარი რუსიფიცრებული იყო როგორც სუმბატოვი (). საგვარეულოს ცნობილი წარმომადგენელია ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სუმბათაშვილების გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები – შედგენილია იური ჩიქოვანის მიერ 

## სქოლიო 

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
პალადიონ ბარელაძე

**პალადიონ ბარელაძე** (დ. 19 მარტი, 1920, სოფელი პერევისა, ჭიათურის რაიონი — გ. 9 მაისი, 2014, თბილისი) — ქართველი ოტორინოლარინგოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი, სამედიცინო სამსახურის პოდპოლკოვნიკი, საქართველოს დამსახურებული ექიმი.

## ბიოგრაფია 
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში — 1942–1946 წლებში იყო 198–ე მსროლელი დივიზიის მთავარი ექიმი. 1947–1949 წლებში იყო საავიაციო არმიის სამხედრო ნაწილის მთავარი ექიმი, 1949–1955 წლებში — საავიაციო არმიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორიის ოტოლარინგოლოგი. 1955–1968 წლებში იყო ლენინგრადის სამხედრო სამედიცინო აკადემიის ოტოლარინგოლოგიის კათედრის დოცენტი, სადაც 1963 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ვესტიბულარული შერჩევისას ცენტრალური ნერვული სისტემის უმაღლესი განყოფილებების ფუნქციონალური როლის შესახებ“.

1968–1969 წლებში იყო საქართველოს ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1969–1973 წლებში — პედიატრიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 

1963–1964 წლებში სპეციალური დავალებით მივლინებული იყო კუბის რესპუბლიკის მთავარ სამხედრო ჰოსპიტალში. იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ბავშვთა მთავარი ლარინგოლოგი, №4 ბავშვთა საავადმყოფოს განყოფილების უფროსი.

პალადიონ ბარელაძე ავტორია 25 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1944 — წითელი ვარსკვლავის ორდენი
* 1945 — სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი
* 1953 — მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“
* რაულ კასტროს საპატიო სიგელი და მადლობა
* 1976 — საქართველოს დამსახურებული ექიმი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი
კატეგორია:ქართველი ოტორინოლარინგოლოგები
ეზუგბაია

საკუთარი სახელი **ეზუგბაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლალი ეზუგბაია — ენათმეცნიერი, ფილოლოგი
* ჯანსუღ ეზუგბაია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ვალერიან ჯიქია

**ვალერიან ნიკოლოზის ძე ჯიქია** (დ. 1920, სოფ. საბერიო — გ. აპრილი, 1988) — საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის პრორექტორი, სკკპ წევრი, სოციალისტური შრომის გმირი.

## ბიოგრაფია
ვალერიან ჯიქია დაიბადა 1920 წელს სოფელ საბერიოში ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1938 წელს დაამთავრა გალის საშუალო სკოლა. 1939 წელს მას ნიშნავენ საბერიოს საშუალო სკოლის მასწავლებლად, 1940 წელს ირჩევენ საქართველოს ალკკ გალის რაიკომის მეორე, ხოლო შემდეგ პირველ მდივნად, 1942 წელს დააწინაურეს საქართველოს ალკკ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მდივნად. 1944-1946 წლებში მუშაობდა საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტში ჯერ სასოფლო-სამეურნეო განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, უფრო გვიან კი კადრების განყოფილების გამგედ.

1946 წელს ვ. ჯიქია აირჩიეს საქართველოს კპ გულრიფშის რაიონის რაიკომის მეორე მდივნად. იმავე წელს იგი წარჩინებებით ამთავრებს სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტს. 1950 წლიდან ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გალის რაიკომის პირველი მდივანია. 1952 წელს კი საქართელოს კპ სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი. 1952-1953 წლებში ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გუდაუთის რაიკომის პირველი მდივანია. 1953 წლიდან იგი სამეურნეო სამუშაოზე გადაყავთ და 23 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ახალი ათონის სუბტროპიკულ საბჭოთა მეურნეობა „ფარცხას“.

1977 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ვ. ჯიქია ხელმძღვანელობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის სამეურნეო-ადმინისტრაციული მუშაობის დარგს.

ვ. ჯიქია სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის წევრად, პარტიის გულრიფშის, გუდაუთის, გალის რაიონული და სოხუმის საქალაქო კომიტეტების ბიუროების წევრად. დაჯილდოვებული იყო მედლებით, საქართველოს სსრ და აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით, საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ოქროსა და ვერცხლის მედლებით.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №74 (12690), 15 აპრილი, 1988

კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ჩილდირი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ჩილდირი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჩილდირი — ტბა თურქეთში;
*ჩილდირი — ქალაქი თურქეთის არტაანის პროვინციაში;

;ასევე
*ჩილდირის რაიონი — რაიონი თურქეთის არტაანის პროვინციაში.
*ჩილდირის ბრძოლა — ბრძოლა ოსმალეთის და სპარსეთის იმპერიებს შორის
თერგის ოლქი

**თერგის ოლქი** (;  — 1920) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ვლადიკავკაზი. ფართობი 75 400 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 	933 936 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — სტავროპოლისა და ასტრახანის, დასავლეთით — ტფილისის გუბერნია, სამხრეთით — ბაქოსა, ტფილისის და ქუთაისის გუბერნიები. 

## ისტორია
1857 წლის 10 დეკემბერს კავკასიის ფრონტის მარცხენა ფრთა დაიყო 4 ოკრუგად: ყაბარდოს, სამხედრო-ოსეთის, ჩეთნეთისა და კუმიკის.

1858 წლის 14 აგვისტოდან 8 სექტემბრამდე თერგისა და არღუნის ზემო დინებაში მცხოვრებმა: ჭანთის, მულკოის, დეშნის, ძუშსოის, ჩუჟნაკოის, ტერელოს, ხოჩაროის, ჰელდიროის, ჩახოის, ნამახის, მაისტის, შატოისა და ჩებერლოის მთიელთა საზოგადოებებმა გამოთქვეს მორჩილება რუსეთი იმპერიის მიმართ.

1858 წლის 3 დეკემბერს შეიქმნა ჭანთის, ახოსა და შატოის სანაიბო.

1860 წლის 8 (20) თებერვლის უმაღლესი ბრძანებულებით კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთას დაერქვა თერგის ოლქი, მარჯვენას — ყუბანის ოლქი, ხოლო ორივეს სტავროპოლის გუბერნიასთან ერთად კი — ჩრდილოეთ კავკასია.

1862 წლის 29 მაისს მოხდა თერგის ოლქის დაყოფა ადმინისტრაციულ ერთეულებად.
*სამხედრო განყოფილება.
**დასავლეთის განყოფილება;
***ყაბარდოს ოკრუგი (დიდი და პატარა ყაბარდო, ასევე ბალყარების, ბეზენგის, ხულამის, ჩეგემისა და ურუსპის მთიელთა საზოგადოებები);
***ოსეთის ოკრუგი (ოსებით დასახლებული რეგიონი);
***ინგუშეთის ოკრუგი (ნაზრონოვის, ყარაბულახის, ღალღაის, ქისტეთის, აკინსკისა და წორინსკი საზოგადოებები).
**ცენტრალური განყოფილება;
***ჩეჩნეთის ოკრუგი (პატარა და დიდი ჩეჩნეთი, თერგისზედა და კაჩკალიკოვის ჩეჩნების საზოგადოებები);
***არღუნის ოკრუგი (შატოის, ჭანთის, ჩაბერლოევისა და შაროევის საზოგადოებები);
***იჩქერიის ოკრუგი (იჩქერია).
**აღმოსავლეთის განყოფილება.
***კუმიკის ოკრუგი (კუმიკებით დასახლებული დაბლობი);
***მთიანი ოკრუგი (სალატავის, აუხოვსკისა და ზანდაკის).
*კავკასიის მინერალური წყლების სამხედრო მეთაურის ცალკეული სამმართველო.
*ვლადიკავკაზის საქალაქო სამმართველო.

1869 წლის 30 დეკემბერს თერგის ოლქი დაიყო 7 ადმინისტრაციულ ერთეულად.
*გეორგიევსკის ოკრუგი
*ვლადიკავკაზის ოკრუგი
*გროზნოს ოკრუგი
*არღუნის ოკრუგი
*ვედენის ოკრუგი
*ყიზლარის ოკრუგი
*ხასავ-იურტის ოკრუგი

## რესურსები ინტერნეტში
*ТЕРСКАЯ ОБЛАСТЬ

## სქოლიო
დაღესტნის ოლქი

**დაღესტნის ოლქი** () — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. თემირ-ხან-შურა. ფართობი 29 350 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 571 154 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — თერგის ოლქი, დასავლეთით — ტფილისის გუბერნია, სამხრეთით — ბაქოსა და ელიზავეტპოლის გუბერნიები. 

## ისტორია
1859 წელს რუსეთის იმპერიის მიერ კასპიის ზღვის სანაპიროზე მდებარე დაღესტნის მხარის დაპყრობის შედეგად, მეფისნაცვლის მიერ შემოკრებილი მიწები გაიყო სამ ნაწილად: პირველი შეუერთდა კავკასიის ხაზის მარცხენა ფრთას (შემდგომში თერგის ოლქი), მეორე — კასპიისპირა მხარეს, მესამე კი — ლიზგინთა კორდონის ხაზს. ეს უკანასკნელი კი იმპერატორის უმაღლესი განკარგულებით 1959 წლის 26 აპრილს გაუქმდა|35710.

1860 წლის 18 (30) ივლისს გენერალ-ფელდმარშალის ბარიატინსკის მიერ მიღებულ იქნა შემდეგი გადაწყვეტილება: დერბენტის გუბერნიის ყუბის მაზრა ჩამოსცლოდა კასპიისპირა მხარეს და შერთვოდა ბაქოს გუბერნიას; ქალაქ დერბენტისთვის ულუსის მაღალთან ერთად შეიქმნილიყო განსაკუთრებული მმართველობა; დერბენტის გუბერნია გაუქმებულიყო და მისი დარჩენილი ნაწილები შეერთებულიყო კასპიისპირა მხარისთვის; კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილში კი წარმოქმნილიყო დაღესტნის ოლქი და ზაქათალის ოკრუგი შემდეგი პირობებით:  
#დაღესტნის ახალი ოლქი უნდა შემდგარიყო კასპიისპირა მხარის ნაწილებისაგან, რომლისაგანაც გამოკლებული უნდა ყოფილიყო ყუბის ოლქი და შემატებოდა დანარჩენი დაღესტანი, დროებით თერგის ოლქში შემავალი მდინარე ანდის-კოისუს მარცხენა სანაპიროს გარდა.
#დაღესტნის მმართველობა უნდა გაყოფილიყო ორად: სამხედროდ და სამოქალაქოდ.
#სამოქალაქო მმართველობას დაექვემდევარა: ქალაქი დერბენტი, ულუსის მაღალი და საპორტო ქალაქი პეტროვსკი.
#სამხედრო მმართველობას დაექვემდებარა დაღესტნის ოლქის მთელი დარჩენილი ტერიტორია, რომელიც თავის მხრივ გაიყო ოთხ განყოფილებად: ჩრდილოეთ დაღესტანი, შუა დაღესტანი, სამხრეთ დაღესტანი და ზემო დაღესტანი. 
#სამხედრო განყოფილებები დაიყო ოკრუგებად და სახანოებად, ხოლო ოკრუგები სანაიბოებად. ამის გარდა, სულაკისპირა სოფლებისგან შეიქმნა განსაკუთრებული სულაკისპირა სანაიბო.
#ზემო დაღესტანში უნდა შესულიყო დაღესტნის ის ნაწილი, რომელიც მანამდე ლეზგინთა საკარდონო ხაზში შედიოდა და წარმოადგენდა ბეჟიტის უბანს. ზემო დაღესტნის სამხედრო მეთაურს ასევე ჰქონდა კავკასიონის სამხრეთ კალთებზე გავლენაც, კერძოდ მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაიპირზე, რომელშიც შედიოდა ტფილისის გუბერნიის თელავის მაზრა და ზაქათალის ოკრუგი.
#ზაქათალოს ოკრუგი, რომელიც წარმოადგენდა ყოფილ ჭარ-ბელაქნის ოკრუგს, მისი მთიანი მაღალები სამხრეთ დაღესტანის სამურის ოკრუგს გადაეცა. ზაქათალის ოკრუგი სამოქალაქო მმართველობით უშუალოდ კავკასიის მეფისნაცვალს დაექვემდებარა, ხოლო სამხედრო მართველობით — დაღესტნის ოლქის სამხედრო მეთაურს. ყვარელის უბანი კი სამხედრო მმართველობით ზემო დაღესტნის მეთაურს დაექვემდებარა. თიანეთის ოკრუგი და ნუხის მაზრა სრულად იქნა განთავისუფლებული სამხედრო მმართველობისაგან და დაექვემდებარნენ შესაბამისად ტფილისის და ბაქოს გუბერნიებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ДАГЕСТАНСКАЯ ОБЛАСТЬ

## სქოლიო
თევზაია

საკუთარი სახელი **თევზაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ვიქტორ თევზაია — პოლიტიკოსი. ეკონომისტი, დიპლომატი
* ლევან თევზაია — პოლიტიკოსი, ეკონომისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტაბაწყური (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ტაბაწყური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტაბაწყური — ტბა საქართველოში, ბორჯომისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე;
* ტაბაწყური — სოფელი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
რობერტ მეტკალფი

**რობერტ მეტკალფი** (; დ. 7 აპრილი, 1946, ბრუკლინი, აშშ) — ამერიკელი ინჟინერი და მეცნიერი საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, Ethernet-ის ქსელის გამომგონებელი, ტიურინგის პრემიის ლაურეატი (2022).

## ჯილდოები და აღიარება
* 1980 — გრეის მიურეი ჰოპერის სახელობის პრემია
* 1988 — ალექსანდერ ბელის სახელობის ოქროს მედალი
* 1996 — EFF Pioneer Award
* 1996 — IEEE-ს ღირსების მედალი
* 2003 — აშშ-ს ეროვნული მედალი ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების სფეროში
* 2003 — მარკონის პრემია
* 2005 — მედალი ტექნოლოგიების სფეროში „გამოგონებაში ლიდერობისთვის“
* 2011 — C&C პრემია
* 2013 — ინტერნეტის დიდების დარბაზი
* 2022 — ტიურინგის პრემია

## რესურსები ინტერნეტში
* Robert Metcalfe Ethernet
* რობერტ მეტკალფი twitter-ზე
* Robert M. Metcalfe
* Robert Metcalfe facts for kids

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:აშშ-ში დაბადებულები
კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თოლორაია

საკუთარი სახელი **თოლორაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ედიშერ თოლორაია — იურისტი, პოლიტიკოსი
* თამაზ თოლორაია — მსახიობი
* კოტე თოლორაია — მსახიობი
* ლონდა თოლორაია — იურისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
თათარიშვილი

საკუთარი სახელი **თათარიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი თათარიშვილი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* კონდრატე თათარიშვილი (უიარაღო) — მწერალი, გეოლოგი

## იხილეთ აგრეთვე
* თათარაშვილი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ივარდავა

საკუთარი სახელი **ივარდავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* დილარ ივარდავა — პოეტი, მთარგმნელი
* სევერიან ივარდავა — სამხედრო მფრინავი, პარაშუტისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
თორდია

საკუთარი სახელი **თორდია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ლაშა თორდია — იურისტი, პოლიტიკოსი
* პანტიკო თორდია — ინჟინერ-მექანიკოსი
* რადიშ თორდია — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დიხამინჯია

საკუთარი სახელი **დიხამინჯია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თენგიზ დიხამინჯია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* კალენიკე დიხამინჯია — ქირურგი
* ოთარ დიხამინჯია — ლოტბარი

კატეგორია:ქართული გვარები
ინჯია

საკუთარი სახელი **ინჯია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ინჯია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ფრიდონ ინჯია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ჯემალ ინჯია — პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
დობორჯგინიძე

საკუთარი სახელი **დობორჯგინიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე დობორჯგინიძე — საჭადრაკო კომპოზიტორი
* მაია დობორჯგინიძე — კინომსახიობი
* ნინო დობორჯგინიძე — ენათმეცნიერი
* როინ დობორჯგინიძე — სპორტსმენი, მოჭიდავე 
* სამსონ დობორჯგინიძე — რევოლუციონერი

კატეგორია:ქართული გვარები
სიდრათ ალ-მუნთაჰა

**სიდრათ ალ-მუნთაჰა** () — ისლამური ტრადიციის თანახმად, სიდრის ხე, რომელიც მდებარეობს მეშვიდე ცაზე, ალაჰის ტახტის (არშის) მახლობლად. ყურანში იხსენიება 53-ე, 34-ე და 56-ე სურებში. ისრას და მირაჯის დროს მუჰამადი მთავარანგელოზ ჯიბრაილთან ერთად ამ ხესთან გაჩერდა, სადაც მას ღმერთი ნამაზის შესრულებას ავალებს.

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
კატეგორია:ისლამური ესქატოლოგია
კატეგორია:ხეები ისლამში
ლიონიძეები

**ლიონიძეები**, *ლეონიძეები* — ქართული თავადური საგვარეულო. თუ იოანე ბატონიშვილის კვლევას დავჯუერებთ, საქართველოში წინათაც არსებობდა ლიონიძეების სხვა საგვარეულო (რომელიც თავს უკავშირებდნენ სომეხ მეფეებს). როდესაც ისინი გაქრნენ, ერეკლე II მათი სამფლობელოები გადასცა თავის მდივანბეგსა და კარისკაცს, სოლომონს; მან და მისმა შთამომავლობამ ვითომცდა მიიღო გვარი მათი გვარი და მამულები. სარწმუნო ცნობებით, ისინი კახელები ანუ ქართული წარმოშობის არიან. დოკუმენტებიდან ცნობილია, რომ ერეკლე II 1779 წლის სიგელით აიყვანა თავადის ხარისხში მდივანბეგი სოლომონ ლიონიძე, სამეფო კარის მღვდილის, ანდრია ლიონიძის შვილი. 1786 წლის 25 სექტემბერს მეფე ერეკლეს სიგელში იგი ასევე თავადად იყო დასახელებული. ეს ოჯახი მოიხსენიება 1783 წ. გეორგიევსკის ტრაქტატთან დაკავშირებულ კახეთის თავადთა ნუსხაში. 1825 წლის 20 სექტემბერს, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით, ივანე და ალექსანდრე სოლომონის ძე ლიონიძეები დაამტკიცეს თავადებად რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. გვარი რუსიფიცირებული იყო. (). გვარის ფორმა ლ ე ო ნ ი ძ ე გვიანდელია - მისი დამკვიდრება მოხდა XIX საუკუნის მიწურულში; ერთხანს ის ძველი ფორმის პარალელურად იხმარებოდა, ხოლო შემდეგ ია მარუშიძის (ზ. ჭიჭინაძის) მონოგრაფიული ნარკვევი - „სოლომონ ლეონიძე, მსაჯული მეფე ერეკლესი და საქართველოს რუსეთთან შეერთების მომზადების წვლილნი“ — ფართოდ ავრცელებს ამ ახალ ფორმას ჩვენში. სოლომონი იყო შვილი თელავის კარის დეკანოზის ანდრია ლიონიძისა. ლიონიძეებს არ ჰქონდათ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში უმაღლესი გადაწყვეტილებით დამტკიცებული გერბი, თუმცა ცნობილია მათი საგვარეულო გერბების ორი ვარიანტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სოლომონ ლიონიძე

## ლიტერატურა 
*  // *Думин С. В., Чиковани Ю. К.*. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского. — გვ. 160–161.

კატეგორია:ლიონიძეები
კაკუბავა

საკუთარი სახელი **კაკუბავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბორის კაკუბავა — ქართველი პოლიტიკოსი
* ლევან კაკუბავა — ქართველი ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
ყუბანის ოლქი

**ყუბანის ოლქი** (;  — 28 იანვარი, 1918) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული კავკასიაში (შემდგომ — რსფსრ-ში). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ეკატერინოდარი. ფართობი 94 360 კმ², მოსახლეობა (1897 წ.) — 1 918 881 ადამიანი. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა — სტავროპოლისა, სამხრეთით — სოხუმის ოკრუგი და ქუთაისისა და შავი ზღვის გუბერნიები. 

## ისტორია
1860 წლის 8 (20) თებერვლის უმაღლესი ბრძანებულებით შეიქმნა ყუბანის ოლქი.

1918 წლის 28 იანვარს ყუბანის სამხარეო ჯარების რადას მიერ, ყოფილი ყუბანის ოლქის ტერიტორიაზე გამოცხადდა ყუბანის სახალხო რესპუბლიკა, როგორც რუსეთის ფედერალური რესპუბლიკის სუბიექტი, ხოლო 16 თებერვალს — დამოუკიდებლობა.

1918 წლის მარტს, მას შემდეგ, რაც ბოლშევიკებმა დაიკავეს ქალაქი ეკატერინოდარი, იმავე წლის 16 აპრილიდან წარმოიქმნა ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელიც 30 მაისს შევიდა ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკაში, ხოლო 7 ივლისს — ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკაში. 

1918 წელს ა. დენიკინის მოხალისეთა არმიამ ორჯერ სცადა დაეკავა ყუბანის ოლქის ტერიტორია. აგვისტოში აიღეს ეკატერინოდარი, ხოლო წლის ბოლომდე მთელი ყუბანის ტერიტორია. 1918 წლის 5 დეკემბერს, ყუბანის სამხარეო მთავრობის მიერ ოლქის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ყუბანის მხარე. 

1920 წელს ყოფილი ყუბანის ოლქის ტერიტორია დაიკავა მუშურ-გლეხურმა წითელმა არმიამ. შემდგომი ცდები, დამხობილიყო საბჭოთა ხელისუფლება მარცხით დასრულდა. 1920 წლის 7 დეკემბერს ტერიტორია შევიდა ყუბან-შავი ზღვის ოლქში.

## რესურსები ინტერნეტში
*КУБАНСКАЯ ОБЛАСТЬ

## სქოლიო
კეკუა

საკუთარი სახელი **კეკუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით კეკუა — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* იგორ კეკუა — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
რობერტ კაიო

**რობერტ კაიო** (; დ. 26 იანვარი, 1947, ტონგერნი, ლიმბურგი, ბელგია) — ბელგიელი მეცნიერი ინჟინერიისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, ტიმ ბერნერს-ლისთან ერთად მსოფლიო ქსელის (World Wide Web) შემქმნელი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1995 — ACM Software System Award ლაურეატი (ტიმ ბერნერს-ლისთან ერთად)
* 1999 — Antwerp’s Christoffel Plantin ლაურეატი
* 1999 — ავსტრალიის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2001 — Genève Reconnaissante მედალი (ტიმ ბერნერს-ლისთან ერთად)
* 2003 — გენტის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2006 — ქალაქ ტონგერნის საპატიო მოქალაქე
* 2009 — ლიეჟის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება
* 2012 — ინტერნეტის დიდების დარბაზის წევრი
* 2021 — მიჩიგანის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება

## ნამუშევრები
* Gillies, James; Cailliau, Robert (28 September 2000). How the Web Was Born. Oxford University Press. p. 0. ISBN 9780192862075.

## რესურსები ინტერნეტში
* How the Web was born
* An interview with Cailliau in 1997

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:გენტის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მიჩიგანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კილოვატ-საათი

**კილოვატ-საათი** (აღნიშვნა: '***, ****) — ენერგიის სისტემგარეშე საზომი ერთეული. გამოიყენება სახალხო მეურნეობაში მოხმარებული ელექტროენერგიისა (ელექტრული ენერგიის მრიცხველების გამოყენებით) და ელექტროენერგეტიკაში — წარმოებული ელექტროენერგიის გასაზომად.

:**ყურადღება!*'
*ენერგიის აღნიშნული საზომი ერთეულის სიდიდე შეიძლება ჩაიწეროს მხოლოდ „კვტ-სთ“ ან „კვტ·სთ“ ფორმატში, მაგრამ არავითარ შემთხვევაში „***კვტ/სთ***“, რაც შეუსაბამოა და შეცდომაა!*

1 კილოვატ-საათი შეესაბამება 1 კილოვატიანი ელექტრომოწყობილობის მიერ 1 საათის მუშაობის დროს დახარჯული (წარმოებული) ენერგიის რაოდენობას.

:1 კვტ⋅სთ = 103 ვტ × 3600 წმ = 3.6 მგჯ

მაგალითად:
:2 კვტ სიმძლავრის ელექტროქურა 15 წუთში სითბოდ გადაქცეული მოხმარებული ელექტროენერგია უდრის 2 კვტ × 0.25 სთ = 0.5 კვტ⋅სთ.

## სიდიდის სხვა ერთეულებში გადაყვანა 
პრაქტიკაში ჩვეულებრივ იყენებენ ჯერად ერთეულებს: 
*1 ვ·სთ (ვატ-საათი) =  კვტ·სთ; 
*1 ჰვტ·სთ (ჰექტოვატ-საათი) = 0.1 კვტ·სთ; 
*1 მეგვტ·სთ (მეგავატ-საათი) = კვტ·სთ;
*1 გვტ·სთ (გიგავატ-საათი) = კვტ·სთ;
*1 ტვტ·სთ (ტერავატ-საათი) = კვტ·სთ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* § 09-г. Работа электрического тока // Учебник Физика 7 класс Кривченко И. В.
* How is Electricity Measured? Understanding watts, megawatts, kilowatt-hours, and more

კატეგორია:ენერგიის საზომი ერთეულები
რობერტ კანი

**რობერტ კანი** (; დ. 23 დეკემბერი, 1938, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მეცნიერი საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, გადაცემის მართვის ოქმის (TCP) გამომგონებელი, ვინტ სერფთან ერთად ინტერნეტ ოქმის (**I**nternet **P**rotocol) გამომგონებელი.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1994 — მარკონის პრემია
* 2004 — ტიურინგის პრემია
* 2005 — C&C პრემია
* 2012 — ინტერნეტის დიდების დარბაზი
* 2018 — ბენჯამინ ფრანკლინის მედალი

## რესურსები ინტერნეტში
* Robert (“Bob”) Elliot Kahn
* Dr. Vinton Cerf and Dr. Robert Kahn Medal of Freedom Recipients

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები
კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
კინტრაია

საკუთარი სახელი **კინტრაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნიკოლოზ კინტრაია — მეან-გინეკოლოგი
* პალიკო კინტრაია — მეან-გინეკოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კირცხალია

საკუთარი სახელი **კირცხალია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ კირცხალია — ფიზიკოსი
* ირაკლი კირცხალია — ბიზნესის ადმინისტრატორი, პოლიტიკოსი
* კუკური კირცხალია — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კიტია

საკუთარი სახელი **კიტია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია კიტია — თეატრისა და კინოს რეჟისორი და მსახიობი, პედაგოგი
* დორიან კიტია — კულტურის მუშაკი

კატეგორია:ქართული გვარები
კოკაია

საკუთარი სახელი **კიტია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ კოკაია — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* დალი კოკაია — მთარგმნელი, ფილოლოგი
* ზაალ კოკაია — ბიოლოგი
* მერაბ კოკაია — ფიზიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნიკოლოზ თაბუკაშვილი

**ნიკოლოზ თაბუკაშვილი** (დ. 25 აპრილი, 1915, სოფ. ღუდუმექეთი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ივლისი, 1981, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი და პედაგოგი. 

1945 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (ალექსანდრე ციმაკურიძის კლასი). 1945–1952 წლებში ასწავლიდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში. 1952 წლიდან მოღვაწეობდა სოხუმში, იქ დააარსა სამხატვრო სტუდია, 1955 წელს კი – სამხატვრო სკოლა (მოგვიანებით, სასწავლებელიც), რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1978 წლამდე. ნიკოლოზ თაბუკაშვილის შემოქმედების ძირითადი თემაა ბუნება (იმერეთის, ქართლის, აფხაზეთის პეიზაჟები). იგი ქართული დაზგური ფერწერის რეალისტური ტრადიციების ერთგული იყო. 1965–1975 წლებში სოხუმში მოეწყო მისი პერსონალური გამოფენები, გარდაცვალების შემდეგ თბილისშიც. 

1993 წელს შალვა ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში გაიმართა ნიკოლოზ თაბუკაშვილის, მისი მოწაფეების, აფხაზეთის მხატვრების გამოფენა. ნიკოლოზ თაბუკაშვილის ნამუშევრები ინახება აფხაზეთის სამხატვრო გალერეაში, შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმში, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმში (მოსკოვი) და კერძო კოლექციებში. დაწესებულია ნიკოლოზ თაბუკაშვილის სახელობის პრემია.

## ჯილდოები 
* 1961 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1955 — აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ნიკოლოზ
კოტარია

საკუთარი სახელი **კოტარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს:

* ანდრო კოტარია — გეოგრაფი, კლიმატოლოგი
* დავით კოტარია — დიპლომატი

კატეგორია:ქართული გვარები
კუდავა

საკუთარი სახელი **კუდავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს:

* ბუბა კუდავა — ისტორიკოსი
* მამუკა კუდავა — დიპლომატი, სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კუპრავა

საკუთარი სახელი **კუპრავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოჩა კუპრავა — ქართველი პოლიტიკოსი
* ოთარ კუპრავა — ქართველი მწერალი, მთარგმნელი
* რაულ კუპრავა — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ვიქტორ ორბანი

**ვიქტორ ორბანი** (; დ. 31 მაისი, 1963, სეკეშფეჰერვარი, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკა) — უნგრელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი 1998-2002 წლებსა და 2010 წლიდან დღემდე. ლიდერი პარტიისა „ფიდესი — უნგრეთის სამოქალაქო კავშირი“.

ვიქტორ ორბანმა შეცვალა უნგრეთის მმართველობის მოდელი და ქვეყანაში დაამყარა პოლიტიკური სისტემა, რომელსაც თავად „ილიბერალურ დემოკრატიას“ უწოდებს. ამასთან ერთად, მან ხელი შეუწყო ევროსკეპტიციზმის გაძლიერებას, ებრძოდა ლიბერალურ დემოკრატიას და ჩინეთთან, რუსეთსა და თურქეთთან უფრო მჭიდრო კავშირების დამყარებას ხელი შეუწყო. მისი მმართველობის პერიოდში მის ადმინისტრაციასთან დაკავშირებული ელიტები მნიშვნელოვნად გამდიდრდნენ, ხოლო თავად რეჟიმი კლეპტოკრატიას დაემსგავსა. ორბანის მიერ უნგრეთში დამყარებულ რეჟიმს გააჩნია ჰიბრიდული რეჟიმის, დომინანტური პარტიის სისტემისა და მაფიოზურ სახელმწიფოს მახასიათებლები.

## ბიოგრაფია
### ადრეული წლები და ოჯახი
საშუალო სკოლის დამთავრებისა და სამხედრო სამსახურის შემდეგ (1981-1982 წწ.) ჩაირიცხა ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1987 წელს დაამთავრა და ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა სოფლის მეურნეობისა და კვების მრეწველობის სამინისტროს დაქვემდებარებულ ინსტიტუტში სოციოლოგად. 1989 წელს მიიღო სოროსის ფონდის სტიპენდია და ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა პემბროკის კოლეჯში, ოქსფორდი.

ჰყავს მეუღლე (ანიკო ლევაი) და ხუთი შვილი (რეიჩელ, გასპარი, შარა, როზა და ფლორა).

## სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კუცია

საკუთარი სახელი **კუცია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანა კუცია-ჩოჩია — ქართველი ექიმი-პედიატრი
* ვახტანგ კუცია — ქართველი მხატვარი, მუსიკოსი
* თამარ კუცია-ღვალაძე — ქართველი ბიბლიოგრაფი, პედაგოგი 
* კარლო კუცია  — ქართველი ისტორიკოსი, აღმოსავლეთმცოდნე
* ნესტორ კუცია — ქართველი მრეწველი, ქველმოქმედი
* ნიკო კუცია — ქართველი სპორტსმენი (სამბო)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ლაგვილავა

საკუთარი სახელი **ლაგვილავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბესიკ ლაგვილავა — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი
* ედემ ლაგვილავა — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი
* მერაბ ლაგვილავა — ქართველი სპორტსმენი (სამბო)
* რევაზ ლაგვილავა — ქართველი მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
მალაშხია

საკუთარი სახელი **მალაშხია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი მალაშხია — ქართველი ეკონომისტი, ფილოსოფოსი
* გრიგოლ მალაშხია — ქართველი სამხედრო მფრინავი
* იური მალაშხია — ქართველი ნევროპათოლოგი
* შოთა მალაშხია — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
მალანია

საკუთარი სახელი **მალანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დიეგო მალანია — ქართული წარმოშობის რუსი ფეხბურთელი
* ზურაბ მალანია — ქართველი ფეხბურთელი
* მიხეილ მალანია — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* მურმან მალანია — ქართველი სპორტსმენი (კანოე)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მელია (გვარი)

საკუთარი სახელი **მელია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე მელია — ქართველი ინჟინერ-გამომგონებელი
* ანზორ მელია — ქართველი კარდიოლოგი
* გიორგი მელია — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
* ილია მელია — ქართველი ისტორიკოსი და თეოლოგი
* მიხეილ მელია — ქართველი არქიტექტორი
* ნიკა მელია — ქართველი პოლიტიკოსი
* რომან მელია — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* სალომე მელია — ქართველი მოჭადრაკე

კატეგორია:ქართული გვარები
კარმანის ხაზი

**კარმანის ხაზი** (ან **ფონ კარმანის ხაზი**) არის სიმაღლე ზღვის დონიდან, რომელიც პირობითად ითვლება, დედამიწის ატმოსფეროსა და კოსმოსის შორის საზღვრად და არის სახელმწიფოების  საჰაერო სივრცის საზღვარი.

საერთაშორისო საავიაციო ფედერაციის დადგენილების მიხედვით, კარმანის ხაზი მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 კილომეტრის სიმაღლეზე.

სიმაღლეს, უნგრული წარმოშობის ამერიკელი მეცნიერის თეოდორ ფონ კარმანის სახელი ეწოდა. მან პირველმა დაადგინა, რომ დაახლოებით ამ სიმაღლეზე ატმოსფერო იმდენად იშვიათდება, რომ აეროდინამიკური ავიაცია შეუძლებელი ხდება.

დედამიწის ატმოსფერო გრძელდება კარმანის ხაზის მიღმაც. დედამიწის ატმოსფეროს გარე ნაწილი, ეგზოსფერო, ვრცელდება 10000 კილომეტრ სიმაღლეზე. ასეთ სიმაღლეზე ატმოსფერო, ძირითადად, შედგება წყალბადის ატომებისგან, რომლებსაც შეუძლიათ ატმოსფეროდან გასვლა.

კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
კონდრატ ბარდიჟი

**კონდრატ ლუკას ძე ბარდიჟი** (; დ. 9 მარტი, 1868 — გ. 9 მარტი, 1918) — კაზაკი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის I-IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს წევრი ყუბანის ოლქიდან, ყუბანის მთავრობაში შინაგან საქმეთა მინისტრი.

## ბიოგრაფია
კონდრატ ბარდიჟი დაიბადა სოფელ ბრაუხოვეცკაიაში. სწავლობდა ყუბანის სამხედრო გიმნაზიაში, მაგრამ 1885 წელს იძულებული გახდა დაეტოვებინა იგი, საშუალო სკოლის სხვა თორმეტ მოსწავლესთან ერთად, რომლებიც გარიცხეს „უკანონო წრისადმი“ კუთვნილების გამო. მომდევნო წელს ბარდიჟი შევიდა სტავროპოლის იუნკერთა სასწავლებელში. ორწლიანი სკოლოს წარმატებით გავლის შემდეგ მიენიჭა კორნეტის წოდება და ჩაირიცხა სპარსეთის საზღვარზე განლაგებულ პოლტავის კაზაკთა I პოლკში. საზღვარზე 12 წლიანი მსახურების შემდეგ ბარდიჟი მშობლიურ სოფელში დაბრუნდა და სოფლის მეურნეობას შეუდგა.

1903 წელს სოფლის მაცხოვრებლებმა, იგი ორგანიზატორული ნიჭის გამო აირჩიეს ატამანად. 1906 წელს კაზაკებმა გაგზავნეს მათ წარმომადგენელად პირველ სახელმწიფო სათათბიროში.

სათათბიროში ბარდიჟი გახდა სახალხო-თავისუფლების პარტიის წევრი, რომლის წევრი გარდაცვალებამდე დარჩა. იყო ოთხივე მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს წევრი. სათათბიროში მუშაობდა კაზაკთა ჯგუფში, თვითმმართველობისა და საზღვაო კომისიაში. მუშაობდა კაზაკთა რეგიონებში მიწის თვითმმართველობის შემოღებისა და კაზაკებისთვის სამხედრო სამსახურის ხელშეწყობის საკითხებზე. იმავდროულად ასრულებდა შავი ზღვა-ყუბანის რკინიგზის დირექტორის მოვალეობასაც.

თებერვლის რევოლუციის პირველივე დღეებში ბარდიჟი დაბრუნდა ყუბანში, როგორც დროებითი მთავრობის კომისარი, მაგრამ მალევე გადადგა. ყუბანის რადამ აირჩია, ყუბანის წარმომადგენლად დროებითი მთავრობის დროს. 1917 წლის ნოემბრის დასაწყისში ყუბანის რადამ, ყუბანის მთავრობაში იგი დაამტკიცა შინაგან საქმეთა კომისრად. მისი ინიცირებული „პარიტეტულ“ საწყისებზე შეიქმნა ყუბანის პარლამენტი — საკანონმდებლო რადა.

ეკატერინოდარის დაცემამდე ცოტა ხნით ადრე, 1918 წლის 27 თებერვალს, ბარდიჟი მის ორ ვაჟთან და პრაპორშჩიკ დისტერლოსთან და კაზაკ ალექსეი შევჩენკოსთან ერთად დატოვა ქალაქი მანქანით და გაემართა გორიაჩი კლიუჩისკენ. გზად წითელარმიელებმა ტყვედ აიყვანეს და ტუაფსეში საპატიმროში გადაიყვანეს. 1918 წლის 9 მარტს ისინი „რევოლუციურმა“ სასამართლომ გაასამართლა და დახვრიტა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 3-й созыв Государственной Думы: портреты, биографии, автографы. — : издание Н. Н. Ольшанскаго, 1910.
* В. А. Харламов. Кондрат Лукич Бардиж // Памяти погибших. — Париж. 1929.
* Государственная дума Российской империи: 1906—1917 . — : РОССПЭН, 2008.
* Казачий словарь-справочник (Калифорния, 1950-е): БАРДИЖ Кондрат Лукич
* *Коваль Р.* Нариси з історії Кубані. Кіндрат Бардіж. Повернення
* *Кирюшин С. Ю., Сень Д. В.* «Свой среди чужих, чужой среди своих»: судьба белого комиссара К. Л. Бардижа. // Гуманитарная мысль Юга России. 2005. № 1. С. 143—162.

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
Mountain Dew

**Mountain Dew** (ზოგიერთ ქვეყანაში — **Mtn Dew**) — გაზიანი გამაგრილებელი სასმელის ბრენდი. ეკუთვნის PepsiCo-ს. ორიგინალური რეცეპტი 1940 წელს შექმნა ორმა ტენესელმა სასმელების ჩამომსხმელმა: ბარნი და ელი ჰარტმანებმა. განახლებული რეცეპტი ეკუთვნის ბილ ბრიჯფორტს (1958). რეცეპტზე უფლებები მოიპოვა Tip Corporation-მა (ვირჯინია). უილიამ ჰ. „ბილ“ ჯონსმა Tip Corporation-დან კიდევ უფრო დახვეწა რეცეპტი და 1961 წელს დაიწყო ამ რეცეპტით ჩამოსხმა. 1964 წლის აგვისტოში Mountain Dew-ის ბრენდი და წარმოების უფლებები შეიძინა Pepsi-Cola-მ და დისტრიბუცია გაფაართოვა შეერთებულ შტატებსა და კანადაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:გამაგრილებელი სასმელები
ერიკ ბინა

**ერიკ ბინა** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1964, შამპეინი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი პროგრამისტი, Mosaic-ის თანაავტორი მარკ ანდრისენთან ერთად და Netscape-ის თანადამფუძნებელი.

ერიკ ბინა სწავლობდა ილინოისის შტატის უნივერსიტეტში, სადაც 1986 წელს კომპიუტერული მეცნიერებების ბაკალავრის და 1988 წელს მაგისტრის ხარისხი მიიღო. უნივერსიტეტთან არსებულ სუპერკომპიუტერების აპლიკაციების ეროვნულ ცენტრში (NCSA) პროგრამისტად მუშაობისას ბინა მარკ ანდრისენთან ერთად გახდა Mosaic-ის პირველი ვერსიის ავტორი. ბინა 1994 წელს, მსოფლიო ქსელის პირველ საერთაშორისო კონფერენციაზე, დასახელდა მსოფლიო ქსელის დიდების დარბაზში შეყვანილ პირველ ხუთეულში. 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1995 — ACM Software System Award 
* 2010 — ილინოისის უნივერსიტეტის საინჟინრო დიდების დარბაზი
* 2014 — ინტერნეტის დიდების დარბაზი

## რესურსები ინტერნეტში
* Biography Eric J. Bina
* Eric Bina 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:ინტერნეტის პიონერები
კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მანია (გვარი)

საკუთარი სახელი **მანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* მაია მანია — არქიტექტორი, ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე
* გვანჯი მანია — გეოგრაფი, ჟურნალისტი, მოგზაური
* გვანჯი მანია — მათემატიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ზარქუა

საკუთარი სახელი **ზარქუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ზარქუა — მოჭადრაკე
* თორნიკე ზარქუა — ფეხბურთელი
* ირაკლი ზარქუა — პოლიტიკოსი
* მალხაზ ზარქუა — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები