მარტინ გაბელი

**მარტინ გაბელი** (დ. 19 ივნისი, 1911 – გ. 22 მაისი, 1986)  — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი.

## ადრეული ცხოვრება
 წლის დადგმაში *„კეისარი“*.]]
გეიბელი დაიბადა ფილადელფიაში (პენსილვანია), ებრაელი იმიგრანტების, რებეკა და ისააკ გეიბელების ოჯახში.

## კარიერა
გეიბელის ერთ-ერთი ადრეული და გამორჩეული როლი იყო გაზეთის რეპორტიორი ნილ უილიამსი, რადიოსერიალში *„Easy Aces“*, რომელიც 1930-იანი წლების შუა და ბოლო პერიოდში გადიოდა ეთერში. გეიბელის ყველაზე გამორჩეული ნამუშევარი იყო მთხრობელისა და წამყვანის როლი 1945 წლის 8 მაისს, *CBS Radio*-ს ეთერში გასულ ნორმან კორვინის ეპიკურ დრამატულ პოემაში *„On a Note of Triumph“*. აღნიშნული გადაცემა მიეძღვნა გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის დამხობასა და ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის დასრულებას. გადაცემა იმდენად პოპულარული აღმოჩნდა, რომ ტელერადიოქსელებმა — CBS, NBC, Blue და Mutual — 13 მაისს პროგრამის მეორე პირდაპირი ეთერი შემოგვთავაზეს. მოგვიანებით, ხმისჩამწერმა ლეიბლმა *Columbia Masterworks*-მა 13 მაისის დადგმის ალბომი გამოუშვა. ეს დადგმა მთავარი თემა გახდა ოსკარის მფლობელი მოკლემეტრაჟიანი ფილმის : *„A Note of Triumph: The Golden Age of Norman Corwin“*. ფილმი 2005 წელს, გადაცემის ეთერში გასვლის 60 წლისთავზე გამოვიდა.

გეიბელის პირველი თანამშრომლობა ორსონ უელსთან შედგა 1937 წელს, როდესაც მან ჟავერის როლი შეასრულა უელსის მიერ მომზადებულ რადიოადაპტაციაში „Les Misérables“, რომელიც ექვსი ნაწილისგან შედგებოდა. იგი უელსის „მერკური თეატრის“ დასის ერთ-ერთი პირველი წევრი გახდა. სცენაზე გეიბელმა კასიუსის როლი შეასრულა დადგმაში „ Caesar“ (1937) — ეს იყო შექსპირის ტრაგედიის კრიტიკოსთა მიერ აღიარებული თანამედროვე ადაპტაცია, რომელიც ანტიფაშისტურ მანიფესტად იქცა. 1938 წელს კი მან მთავარი როლი ითამაშა სპექტაკლში ''„Danton's Death“*.

1947 წელს მან გადაიღო თავისი ერთადერთი ფილმი *„The Lost Moment“*. კარიერის განმავლობაში გეიბელი იშვიათად ჩნდებოდა კინოში და ძირითადად მცირე როლებს ასრულებდა. მისი ერთ-ერთი გამორჩეული და მოცულობითი მეორეხარისხოვანი როლი იყო კრიმინალური ავტორიტეტი ტომას რიენცი, რიჩარდ ბრუქსის ფილმში *„Deadline U.S.A.“* (1952), სადაც მთავარ როლს ჰამფრი ბოგარტი ასრულებდა.
მან რუსი ჯაშუშის როლი შეასრულა უდიალოგო ფილმში *„The Thief“* (1952), რეი მილანდთან ერთად. გეიბელმა კიდევ ერთი მაფიოზის როლი განასახიერა ფრანკ სინატრას დეტექტიურ ფილმში *„Lady in Cement“* (1968), მოგვიანებით კი სინატრასთან ერთად კვლავ გამოჩნდა ფილმებში *„Contract on Cherry Street“* და *„The First Deadly Sin“*.

1961 წელს გეიბელმა მიიღო „ტონის“ პრემია ნომინაციაში „საუკეთესო მამაკაცის მეორეხარისხოვანი როლი“ კომედიისთვის *„Big Fish, Little Fish“*. იგი ასევე გამორჩეული იყო ბროდვეის ისეთ დადგმებში, როგორიცაა *„Baker Street“*, სადაც მან პროფესორი მორიარტი განასახიერა, და *„The Rivalry“*, სადაც სტივენ ა. დუგლასის როლი შეასრულა.

გეიბელმა ბიზნესმენ მისტერ სტრუტის როლი შეასრულა ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმში „Marnie“ (1964), ხოლო ფსიქიატრის როლი — ბილი უაილდერის *„The Front Page“*-ში (1974), სადაც მასთან ერთად უოლტერ მათაუ და ჯეკ ლემონი მონაწილეობდნენ. იგი ხშირად ჩნდებოდა მოწვეული ექსპერტის სტატუსით CBS Television-ის კვირა საღამოს გასართობ შოუში *„What's My Line?“'', სადაც მისი მეუღლე, არლინ ფრენსისი, გადაცემის მუდმივი მონაწილე იყო.

## პირადი ცხოვრება
გეიბელმა არლინ ფრენსისზე 1946 წლის 14 მაისის დილას იქორწინა. კერძო ცერემონია პატერსონში (ნიუ-ჯერზი), მოსამართლე ალექსანდრე მაკლეოდის კაბინეტში გაიმართა. ქორწილს ლუის კალჰერნი და ჯეიმს მ. კენონი ესწრებოდნენ. წყვილს შეეძინა ვაჟი, სახელად პიტერი.

## სიკვდილი
გეიბელი სიმსივნით იყო დაავადებული და 1986 წლის მაისისთვის პარალიზებული გახდა. 1986 წლის 22 მაისს, მანჰეტენზე, პარკ-ავენიუზე მდებარე საკუთარ ბინაში, მას გულის შეტევა დაემართა. იგი ნიუ-იორკის ჰოსპიტალ-კორნელის სამედიცინო ცენტრში გადაიყვანეს, სადაც 74 წლის ასაკში გარდაცვლილად გამოაცხადეს. სიკვდილის მომენტში მის გვერდით მეუღლე, არლინ ფრენსისი იმყოფებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები
კატეგორია:რეჟისორები
კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები